comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate quod statuerũt nunꝙͥ
lens subdiaconus. et paulo
antedcus nepos meus subdia¬
conus matris uita ĩpediebat
quia uride uiuebat expectabat¬
quia in illo etiam legitime eta¬
Nondũ autem fecit: quia ip̃os
agellos habet cum fratre suo¬
cõmunes: et eos ĩdiuisos possi¬
conferre ut inde alantur qui
sunt in ꝓpoĩto sanctitatis que¬
usq hac uita degunt. scriptũ
est enĩ. et hoc apłs loquitur.
Quisquis autem suis et ma¬
xime domesticis nõ prouidet.
fidem denegat et est infideli de¬
terior. Hec autem mancipia
sunt ei similia cum fratre
cõmunia: nondũ diuisa.
Dispoluit ea manumittere
non post. antequã diuidãtur.
et ad fratrem etus electio et ip̃e
frater eius deo seruit. Subdi¬
aconus est cum sancto fratre
meo: et cum ep̃o seuero ui ec¬
clesia mileuitana hoc agitur.
Hoc sine dilatione ꝑagendũ
est: ut illi seruili diuidantur

Expanded text:
tate, quod statuerant, nondum lens diaconus, et paulo ante dictus nepos meus subdiaconus; sed matris vita impediebat, quia inde vivebat. Exspectabatur in illo etiam legitimae aetaNondum autem fecit, quia ipsos agellos habet cum suo fratre communes, et sub indiviso eos possiconferre, ut inde alantur qui sunt in proposito sanctitatis, quousque in hac vita degunt. Scriptum est enim, et hoc Apostolus loquitur, Qui autem suis, et maxime domesticis, non providet, fidem denegat, et est infideli deterior . Adhuc autem mancipia sunt ei similiter cum fratre communia, nondum divisa. Disponit ea manumittere; non potest antequam dividantur. et ad fratrem ejus electio: et ipse frater ejus Deo servit, et subdiaconus est cum sancto fratre meo, et coepiscopo Severo in ecclesia Milevitana. Hoc agitur, hoc sine dilatione peragendum est, ut illi servuli dividantur
Abbreviated transcription (Latin):
am de cõmuni profectu et
utilitate ecclesie pertractẽt:
ut omnes indormitorio.
nisi quem infirmitas aut
id facere prohibuerit dormiãt
In refectorio cotidie una refi¬
ciantur: nisi forte quẽ ne¬
cessitas abesse compulerit:
et hoc non sine licentia ingrĩ
fiat. Illis quoq comedentib
et silentiũ religiose tenenti¬
bus. continuatimn legatur
lectio: et ab hiis intentissie
audiatur. uot uicissimi in
refectorio. et ceteris cõmuni¬
bus necessitatibus sibi fra¬
ternitatis officio seruiant.
ut nullus foras. nisi per licẽ¬
tiam ingrediatur. Egressus
quoq nullum de se detracti¬
oni locum det: sed magis
imitabilem se cunctis exhi¬
beat. Hanc igitur geminan
pastionem. prelati sibi com¬
missis ouibus impendere
iustanter procurent: utpote
pro animabus eorum. dño
rationem reddituri. quati
uidelicet sũmo pontifici. se¬
cum intremendi examinis
die. illesas presentantes.
non cum reprobis et diuina
ultione feriendis dampnen¬
tur. sed potius cum electis

Expanded text:
am de communi profectu et utilitate Ecclesiae pertractent. Ut omnes in dormitorio, nisi quem infirmitas aut senectus id facere prohibuerit, dormiant: in refectorio quotidie una reficiantur: nisi forte quem necessitas abesse compulerit, et hoc non sine licentia magistri fiat. Illis quoque comedentibus et silentium religiose tenentibus, continuatim legatur lectio, et ab his intentissime audiatur, vicissim in refectorio et caeteris communibus necessitatibus sibi fraternitatis officio serviant. Ut nullus foras, nisi per licentiam egrediatur, egressus quoque nullum de se detractioni locum det, sed magis imitabilem se cunctis exhibeat. Hanc igitur geminam pastionem praelati sibi commissis ovibus impendere instanter procurent, utpote pro animabus corum Domino rationem reddituri: quatenristo, summo pontifici, secum in tremendi examinis die illaesas praesentantes, non cum reprobis et divina ultione feriendis damnentur, sed potius cum electis
Abbreviated transcription (Latin):
a synodo uel presbiter
aut diaconus a suo ep̃o ausi
fuerint de mĩsterio sacro con¬
tingere. siue ep̃s iuxta p̃ceden¬
tem consuetudinẽ. siuic pbr
aut diaconꝰ nullomõ liceat ei.
nec in alia synodo restitutoĩs
speni aut locum habere satifa¬
tionis. Sed ⁊ cõmunicantes õs
abici de ecclesia. et maxime si
postea quã didiceruit aduer¬
sũ memoratos prolatã fuisse
sentericiã eisdẽ cõmunicare
temptauernt. d co co

Expanded text:
a synodo, vel presbyter aut diaconus a suo episcopo, ausi fuerint aliquid de ministerio sacro contingere, sive episcopus iuxta precedentem consuetudinem, sive presbiter aut diaconus, nullo modo liceat ei nec in alia synodo restitutionis spem aut locum habere satisfactionis. Sed et communicantes ei omnes abici de ecclesia et maxposteaquam didicerint adversus memoratos prolatam fuisse sententiam, eisdem communicare temptaverint. Iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
tuã liberasti. Hic certe satis eui¬
denter ostenditur. quod siue
proficiant siue non ꝓficiãt
auditores eius tacere nõ debe

Expanded text:
tuam liberasti . Hic certe satis evidenter ostenditur, quod sive proficiant, sive non proficiant auditores, tacere eis non debe
Abbreviated transcription (Latin):
exposcit pensandũ ualde
est ad culmen quisq regimi¬
ius. qualiter ueniat: atq
ad hoc rite ꝑueniens qualit
uiuat. et bene iuuens quali¬
ter doceat. et recte docens infir
aut ꝑuentioni uita contra¬
dicat. aut uitam doctuna
destituat. aut doctrine pre¬
sumptio extollat. Prius ex¬
go appetitũ tunor temperet.
post autem magisteriũ qd̃
non aquerente suscipitur
uita cõmendet. ac deinde ne

Expanded text:
exposcit, pensandum valde est ad culmen quisque regiminis qualiter veniat, atque ad hoc rite perveniens qualiter vivat, et bene vivens qualiter doceat, et recte docens infirmaut perventioni vita contradicat, aut vitam doctrina destituat, aut doctrinam praesumptio extollat. Prius ergo appetitum timor temperet, post autem magisterium, quod a non quaerente suscipitur, vita commendet. Ac deinde ne
Abbreviated transcription (Latin):
quidam clericoꝵ. qui in secu¬
laribus negotiis et discepta¬
tionib: pene totum ĩfatiga¬
biliter deducunt diem ⁊ no¬
ctem: et mox ut ecclesiam
ad diuinũ officium pagen¬
dum intranerint: ita fati

Expanded text:
quidam clericorum qui in saecularibus negotiis et disceptationibus pene totum infatigabiliter deducunt diem, et mox ut ecclesiam ad divinum officium peragendum intraverint, ita fati
Abbreviated transcription (Latin):
rici in ecclesia conuuentur
nisi forte transeuntes hospici¬
oꝵ necessitate illic reficiant.
Populi etiam ab huusceno
di cõuimiis quantũ fieri potest
prohibeantur. In laudacensi

Expanded text:
rici in ecclesia conviventur, nisi forte transeuntes hospitiorum necessitate illic reficiant: populi etiam ab hujusmodi 132 conviviis quantum fieri potest prohibeantur. XXXI. Ut poeni
Abbreviated transcription (Latin):
ad alta reducitur. unde ad cẽ¬
pus ne uideat reuerebatur. Nã
ipsa recti emulatio eterna post
panlulum in transquillitate
largius apperit que hinic ĩterĩ
per commotionem claudit.
Et unde mens turbatur ne ui¬
deat inde profi aduiden¬
dum uerius clarescat sicut
infirmanti oculo cũ colliriũ
mttitur. Lux penitus negat᷑
sed inde eam post paulusum
ueraciter recipit: unde hanc
ad tempus salubriter amittit
platio iungitur nec nõualet
mens ꝑturbata ꝑspicere ad qd̾
iux tranquilla ualet inhiare.
quia nec solis radius cernitur
cum cõmote nubes celi faciem
obducũt. Nec turbatus fons
respicientis ymaginẽ reddit:
quam tranquillus propriam
ostendit. quia cor euts unde
palpitat. in se speciem simili¬
tudinis obscurat: cũ per zelũ
animus mouetur curandũ
sũmope est. nec hec eadem q̃
instrumento uirtutis assu¬
nutur: menti ira dominet.
Tunc crim robustius contra
uicia erigitur. cum subdita
rationi. fanulantur. Qntũ¬
libet ira ex zelo rectitudinis sur¬

Expanded text:
ad alta reducitur, unde ad tempus, ne videat, reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio ęterna post paululum in tranquillitate/ largius aperit, quę haec interim per commotionem claudit; et unde mens turbatur, ne videat, inde proficit, ut ad videndum verius clarescat – sicut infirmanti oculo, cum collirium mittitur, lux penitus necatur, sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit.platio iungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vis tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, cum commotę nubes caeli faciem obducunt. Nec turbatus fons respicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie ostendit, quia quo eius unda palpitat, in se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae in instrumento virtutis adsumitur, menti ira domineturTunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis sur
Abbreviated transcription (Latin):
res templi uocabantur. qui pre¬
erant portis iherusalem. Quiq
ordinati per uices suas: omĩa
interiora templi uel exteriora
custodiebant. Hii demq inter
sanctũ et iniquũ disceruentes
cos tantũ
deles recipiunt. Intrare enim
templũ: nisi per hos non pos¬
sumus. Habent enuĩ potestatẽ
tam bonos recipiendi: ꝙͣ reici¬
ciendi indignos. Delectoribus.

Expanded text:
res templi vocabantur, qui praeerant portis templi Jerusalem, quique, ordinati per vices suas, omnia interiora templi, vel exteriora custodiebant . Hi denique inter sanctum et iniquum discernentes, eos tantum deles recipiunt. Intrare enim templum, nisi per hos non possumus; habent enim potestatem tam bonos recipiendi, quam rejiciendi indignos. CAPUT XVI.
Abbreviated transcription (Latin):
Tu dendum sũ mopere¬
est cantoribus ne donũ
sibi diuinitus collatũ uiciis
fedent: sed pocius illud humi¬
exornent. Quorum melodia
aiumas populi circunstãtis.
ad memoriam amorem q
celestium non solum subli¬
mitate uerboꝵ: sed etiam sit¬
auitate sonoꝵ. que dicuntur
erigat. Cantorem autẽ sicut
traditum est a sanctis patri¬
bus et uoce et arte preclarũt
illustremq esse oportet: ita
ut oblectamento dulcedinis
animos incitet audientiũ

Expanded text:
tudendum summopere cantoribus est, ne donum sibi divinitus collatum vitiis foedent, sed potius illud humiexornent: quorum melodia animos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium non solum sublimitate verborum, sed etiam sauvitate sonorum, quae dicantur, erigat. Cantorem autem, sicut traditum est a sanctis Patribus, et voce et arte praeclarum illustremque esse oportet, ita ut oblectamento dulcedinis animos incitet audientiu
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis uiscera citius adiquo¬
scendũ flectitur. sed nõ plusꝙͣ
decet ignoscens. ab arce rectitu¬
dinis inclinatur: qui nulla
illicita perpetrat. sed ꝑpetra¬
ta ab aliis ut propria deplorat.
Qui ex affectu cordis alieue

Expanded text:
pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nunquam plus quam deceat ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur. Qui nulla illicita perpetrat, sed perpetrata ab aliis, ut propria, deplorat. Qui ex affectu cordis alie
Abbreviated transcription (Latin):
oues pascentibus. et letalis
bestias dempdãtes se: et de illor
morte se saciare cupientes. Ta¬
les enun sunt om̃s. qui gau¬
denc de errorib alienis. Disper¬
se sunt et errauerunt oues mee
in omnem montem et mom¬
nem collem altum. Noc est in
omnem tumorem terrene su¬
perbie. Mons enĩ et collis: tu¬
mor terrenus et superbia scli
intelligitur. Sunt enim et
montes boni: de quibus pro¬
pheta dicit. Leuam oculos
meos ad montes: unde ue¬
miet auxiltũ michi. In oẽm
montem et in omnẽ collent
et inomnem faciem terre lu¬

Expanded text:
oves, pascentibus; et lethalisbestias depraedantes se, et de illarum morte se satiare cupientes. Tales enim sunt omnes qui gaudent de erroribus alienis. Dispersae sunt et errarunt oves meae in omnem montem, et in omnem collem altum, hoc est, in omnem tumorem terrenae superbiae. Mons enim et collis, tumor terrenus et superbia saeculi intelligitur. Sunt enim et montes boni, de quibus Propheta dicit: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . In omnem montem, et in omnem collem, et in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. In locis igitur ubi per¬
modice sunt res ecclesie aut
forte quoꝵdam abstractu ual¬
de actenuate: pauci numero
magnũ tamen constituãt
officium: quibus saltem p̃¬
missa minor mensura si¬
ne difficultate dari possit.
Diebus uero festis sicut mo¬
ris ecclesie iuxta quod me¬
lius prelati possunt fratrib
cybum potum q ministrent.
In hiis itaq locis ubi forte nõ¬
nlli p̾lati. piorum prelatoꝵ
imitarites exemplum. magi
subditis dare soliti sunt nulla¬
tenus bonum quod faciunt
obmuttent: sed et si cui obeter¬
nam retributionem magis
subditis supererogare libuerit

Expanded text:
sunt. In locis igitur ubi permodicae sunt res ecclesiae, aut forte quorumdam abstractu valde attenuatae, pauci numero, magni tamen constituantur, officio, quibus saltem praemissa minor mensura sine difficultate dari possit. Diebus vero festis, sicut moris est Ecclesiae, juxta quod melius praelati possunt, fratribus cibum potumque ministrent. In his itaque locis ubi forte nonnulli praelati, piorum praelatorum imitantes exemplum, magis subditis dare soliti sunt, nullatenus bonum quod faciunt omittant. Sed et si cui ob aeternam retributionem magis subditis super
Abbreviated transcription (Latin):
uiniferax non fuerit duas li¬
bras uini. et tres potus ex di¬
uersis materiis confecti. Qd
si etiam uiniferax minime
fuerit. quatuor libras memo¬
rati potus. et libram uini
accipiant. Porro minorib
locis. ducentos aut trecentos
mansos habentib accipiãt
duas libras uini. Quod si ea¬
dem regio ut iam dictum ẽ
uineis caruerit. tribuantur
eis tres libre ceruisie. Et si fa-¬
cultas suppetit: libra iuira:
licet enim in nõnullis prouĩ¬
ciis copia desit uini: satagen¬
dum est tamer p̃latis ut a
circũ iacentibus uiniferis
prouinciis nunũ habeant
Quoniam quãquã uinee¬

Expanded text:
ini ferax non fuerit, duas libras vini, et tres potus ex diversis materiis confecti. Quod si etiam vini ferax minime fuerit, quatuor libras memorati potus, et libram vini accipiant. Porro in minoribus locis, ducentos aut trecentos mansos habentibus, accipiant duas libras vini. Quod et si eadem regio ut jam dictum est vincis caruerit, tricervisiae, et si facultas suppetit, libra vini. Licet enim in nonnullis provinciis copia desit vini, satagendum est tamen praelatis ut ex circumjacentibus viniferis provinciis vinum habeant. Quoniam quanquam in
Abbreviated transcription (Latin):
pauli. ego apollo. ego autẽ ce¬
phe . cõmuni ꝓbr̃oꝵ consilio.
ecclesie gubernabantur. Postqͣ̃
uero unusquisq eos qui bap¬
tiz auerat. putabat suos nõ xp̃i
in toto orbe decretũ est. ut unus
de pbrĩs electus super poneretur
ceteris. adquem omnis cura
ecclesie pertineret et sismatũ
semunia tollerent᷑. Putet ali¬
quis non scripturaꝵ sed nr̃am
philippenses uerba dicentis pau¬
lus et tumotheus serui xp̃i ihũ
philippis cũ epĩs et dyaconib
gratia nobis et pax et reliqua.
philippis una est urbs mace¬
dome. Et certe in una ciuitate
plures ut nũc putatur ep̃i eẽ
non poterant. Sed quia eosdẽ ep̃os
illo in temꝑe quos ꝓbrõs appellabãt
propterea indiferenter dẽ epĩs qua
testimonio cõꝑbetur.In actibus
ephesũ .⁊ conuocauerit presbite¬
ros enisdem ecclesie quib postea
inter cetera sic locutus. Attendite
uobis. et omni gregi inquo uos
spiritus sanctus posut ep̃os pa¬

Expanded text:
Pauli, ego Apollo, ego autem CePauli, ego Apollo, ego autem Cephae , communi presbyterorum consilio Ecclesiae gubernabantur. Postquam vero unusquisque eos quos baptizaverat putabat suos, non Christi, in toto orbe decretum est, ut unus de presbyteris electus superponeretur caeteris, ad quem omnis cura Ecclesiae pertineret, et schismatum semina tollerentur. Putat aliquis non Scripturarum, sed nostram ePhilippenses verba dicentis: Paulus et Timothaeus servi Christi Jesu, Philippis, cum episcopis et diaconis, gratia vobis et pax, et reliqua. Philippis una est urbs Macedoniae, et certe in una civitate plures, ut nuncupantur, episcopi esse non poterant. Sed quia eosdem episcopos illo tempore quos presbyteros appellabant, propterea indifferenter de episcopis qtestimonio comprobetur in Actibus.Ephesum, et vocaverit presbyteros ejusdem Ecclesiae, quibus postea inter caetera sic locutus: Attendite vobis et omni gregi, in quo vos Spiritus sanctus posuit episcopos pa
Abbreviated transcription (Latin):
Dius rei gratia re¬
liqui te crete ut ea
que deerant corri¬
geres. Reliquit tytum discipu¬
lum crete. ut rudimenta na¬
scentis ecclesie confirmaret. ut
si quid uidebatur deesse corrige¬
ret. ip̃e pergens ad alias natio¬
nes. ut cursum in eis xpristi ia¬
ceret fundamentũ. Quod autẽ
ait ut ea que deerant corngeres
ostendit nec dum eos ad plenã
uenisse scientiam ueritatis.
et licet ab apostolo correpti fu¬
erint. tamen adhuc indigere
correctione. Et constituas per
ciuitates ꝓbr̃os. sicut ego tibi
disposiu. Diligenter apostoli
attendamus uerba dicentis: ut
constituas per ciuitates ꝓbrõs
sicut ego tibi disposui. Qui qua¬
lis presbiter debeat ordinan: in
cõsequentib disserens. hoc est si
quis est sine crimine unius
uxoris iuri et cetera. postea n¬
tulit. Oportet enĩ ep̃m sine cri¬
mine esse: tanquã dei dispensa
torem.Idem ergo est presbiter qͥ
ep̃s. Et anteqͣm dyaboli instui¬
cti studia in religione fierent.
et dicerent in populis. ego sum

Expanded text:
us rei gratia reliqui te Cretae, ut ea, quae desunt, corrigas. » Reliquit Titum discipulum Cretae, ut rudimenta nascentis Ecclesiae confirmaret: et si quid videbatur deesse, corrigeret, ipse pergens ad alias actiones, ut rursum in eis Christi jaceret fundamentum. Quod autem ait: « Ut ea, quae deerant, corrigeres, » ostendit nec dum eos ad plenam venisse scientiam veritatis; et licet ab Apostolo correcti fuerint, tamen adhuc indigere correctione. « Et constituas per civitates presbyteros, sicut et ego tibi disposui. » Diligenter Apostoli attendamus verba, dicentis: Ut constituas per civitates presbyteros, sicut et ego tibi disposui: qui, qualis presbyter debeat ordinari, in consequentibus disserens, hoc est: « Si quis est sine crimine, unius uxoris vir, » etc., postea intulit: « Oportet enim episcopum sine crimine esse, tanquam Dei dispetorem . Idem est ergo presbyter qui episcopus, et antequam diaboli instinctu studia in religione fierent, et diceretur in populis: Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa respondeat. exheda ergo fi¬
lium fornicantẽ. abice filios
tuos uiciis seruientes. Cuin
conuiuabitur domo. tu addis
de alterius oculo festucã detra¬
here . trabem uituo nõ udens:
Non itaq iustus polluitur ex¬
uiciis filioꝵ sed libertas ab apło
ecclesie principi reseruat᷑: ut ta¬
lis fiat qui nou timeat propter
intia liberoꝵ extraneos reprehen¬
dere. Oportet enum episcopum
sine crimine ẽẽ tanquam dei
dispensatorẽ. Queritur ergo ĩ

Expanded text:
ipsa respondeat; exhaereda ergo fiipsa respondeat; exhaereda ergo filium fornicantem; abjice filios tuos vitiis servientes? Cum convivat domo, tu audes de alterius oculo festucam detrahere, in tuo trabem non videns? Non itaqvitiis filiorum, sed libertas ab apostolo ecclesiae principi reservatur, ut talis fiat, qui non timeat propter vitia liberorum extraneos reprehendere. Oportet enim episcopum sine crimine esse, tanquam Dei dispensatorem. Quaeritur ergo i
Abbreviated transcription (Latin):
petitorem. Primũ itaq sine
crimine sit. quod puro alio noĩe
ad tymotheũ irreprchensibilem
noĩatũ. Non qui eotp̃e tantũt
quo ordirandus est sine ullo
sit crimine. et p̃teritas maculas
noua conuersatione deleuerit.
sed ex eo tempore quo i xp̃m re
natus est. nulla peccati consciẽ¬
tia mordeatur. Q uomõ enti
pocest preses ecclesie auferre ma¬
lũ de medio eius: qui in delictũ
sunile corruet: aut qua liberta¬
te corripere peccantẽ: cũ tacitus
sibi ip̃e respondeat. cadem se ad¬
misisse qui corripit: Filios habẽ¬
est quod tam scm̃ nomen sit sa
cerdotii ut nobis etiam ea que
extra nos sunt posita reputent.
non fiamus. sed quo propter fi¬
lioꝵ incontinentiã ab hoc gra¬
du decidendi sumis Qua enim
libertate possumus alienos filroᷤ
corripere et docere que recta sunt.
cum nobis statim possit qui fu¬
erit correptus ingerere: aut doce
filios tuos. Aut qua fronte ex¬
traneũ corripio fornicantem
cum nichil conscientia mea

Expanded text:
virum. Primum itaque sine crimine sit, quod puto alio verbo ad Timotheum irreprehensibilem ordinatum, non quo eo tantum quo ordinandus est sine ullo sit crimine, et praeteritas maculas nova conversatione deleverit, sed ex eo tempore quo in Christo enatus nulla peccati conscientia mordeatur. Quomodo enim potest praeesse Ecclesiae, auferre malum de medio ejus, qui in delictum simile corruerit? Aut qua libertate corripere peccantem, cum tacitus sibi ipse respondeat eadem se admisisse quae corripit? Quod auecerdotii, ut nobis etiam ea, quae extra nos sunt posita, reputentuepiscopi non fiamus, sed quo propter filiorum incontinentiam ab hoc gradu arcendi simus. Qua enim libertate possumus alienos filios corripere, et docere quae recta sunt, cum nobis statim possit qui fuerit correptus, respondere; ante doce filios tuos? Aut qua fronte extraneum corripio fornicantem, cum mihi conscientia mea
Abbreviated transcription (Latin):
pũi occupationes fraudis lu¬
appetant. Amorem pecume
criminũ fugiant. Seculari¬
a officia. negotiaq abiciant.

Expanded text:
um occupaciones fraudisqunon appetant, amorem pecunie, criminum fugiant, secularia officia et negocia abnuant
Abbreviated transcription (Latin):
plusquam necesse est exercen¬
tes. ex nimia subtilitate fal
sus et enum graudis et tortꝰ ẽ:
discretionis Cubtilitas ĩmo¬
est: qui uiam dei pergere omĩ

Expanded text:
plus quam necesse est exercentes ex nimia subtilitate fallsus enim grandis et tortus est discretionis subtilitas immoest, qui viam Dei pergere om
Abbreviated transcription (Latin):
sint ceteris. in uerbo incon¬
uersatione. in caritate in
fide. et castitate et ceter.
Quia etiam si prioratus

Expanded text:
sint caeteris in verbo, in conversatione, in charitate, in fide, et castitate, etc. . Qui etiam, si prioratus
Abbreviated transcription (Latin):
culpas erigi. scit cum illa cete
ris equalitatem cõponi. Quã
tamen potestatem recte dispẽ¬
sat qui sollicite nouerit et su¬
mere ex illa quod adiuuat. et
expugnare quod temptat: et
predicator quisquis studeat
ut minas potentiũ ratiocina¬
tione mitiget. et oppressorum
angustias quantũ preualet
ope leuet: ut foris resistentib
opponat pacientiã. et intus
superbientib exhibeat. cũ paci¬
entia disciplinã. ut erga errata
subditoꝵ. sit mansuetudo zelũ
temperet: quatinus a iusticie
studio non eneruet. ad ultio¬
nem zelus ferueat: ne tamen
pietatis limitẽ feruendo tran¬
scendat. Rectoris officiũ esse
debet ut ingratos beneficiis
ad amorem᷑ prouocet: ut gra¬
tos quoq ministeriis ĩ amo¬
rem seruet. ut proxĩoꝵ mala

Expanded text:
culpas erculpas erris aequalitate componi. Quam tamen potestatem recte dispensat qui sollicite noverit et sumere ex illa quod juvat, et expugnare quod tentat, et Praedicator quisque studeat ut minas potentium ratiocinatione mitiget; et oppressorum angustias, quantum praevalet, ope levet: ut foris resistentibus opponat patientiam, et intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet: sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat. Rectoris officium esse debet, ut ingratos beneficiis ad amorem provocet, ut gratos quoque ministeriis in amore servet: ut proximorum mala
Abbreviated transcription (Latin):
tio. humilis in uerbo.
ne aut tacenda proferat: aut
proferenda reticescat. Nam
sicut in cauta locutio in erro¬
rem pertrahit: ita indiscretũ
silentium hos qui erudiri po¬
tera ut in errorem derelinquit.
Sit rector bene agentib per
humilitatem socius. contra
delinquentiũ nicia per zelũ
usticie erectus. ut bonis in
nullo se preferat. et cũ prauoꝵ
culpa exigit: potestatem proti¬
nus sui prioratus aguoscat.
quatinus et honore sub presso
equalem se subditis bene ur¬
uentib deputet: et ergo peruer¬
sos uira rectituduus nõ exerce
culpa postponit. Ipsa autem
diuersitas que accessit ex ni¬
cio. diuino iudicio dispensat᷑.
ut qui a omĩs homo eque stare
non ualet. alter regatur ab
altero. Cuncti qui presunt nõ
potestatemdebent ordiruis. sed
equalitatem pensare condi¬
tionis. nec p̃esse hominib
gaudeant. sed prodesse. Quã
iudelicet potentiam bene re¬
git qui et tenere illam noue¬
rit et impugnare. Sene hanc
regit qui scit per illam super

Expanded text:
tio, utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant in errore derelinquit. Sit rector bene agentibus per humilidelinquentium vitia per zelum justitiae erectus, ut et bonis in nullo se praeferat, et cum pravarum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscat, quatenus et honore suppresso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis non exercerculpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur, ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt non in se potestatem debent ordinis sed aequalitatem pensare conditionis: nec praeesse hominibus gaudeant, sed prodesse. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super
Abbreviated transcription (Latin):
operam. ut cito debitũ reddat.
Quod si nemo de laicis fuerit
inueritus. ego p̃pono alium.
iste illuc non accedet. Quid
uultis amplius: Nemo

Expanded text:
operam, ut cito debitum reddam. Quod si nemo de laicis fuerit inventus, ego praepono alium, iste illuc non accedet. Quid vultis amplius? Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
faciat. Uerus opinio est lectores
pronũtiandi causa p̃cipuã curã
multu possint. Unde et dudũ
lectores precones uel proclama
esse exorcistas scd̃m officia que
iri templo salomonis erant dis¬
posita queq posteriuis sunt ab
esdra dispertita ĩuenimus. eosq
pli nũc esse exorcistas in ecclesia
dei qui fuerunt sub esdra actores
templi seruoꝵ salomonis filii.
qui actum templi tocius sub cura
sua haberent. aut sacris oblatio¬
nibus deseruirent. Et cũ fuissẽt
ex ordine et ministerio templi
longe fuerũt ab officio altaris dei
quia nec psalmistis nec hostia¬
riis nec sacror serius attingere
licebat ad munera altaris: nisi
tm̃ modo leuitis. Quid ergo est:
Nullam aliam curã habebant
actores templi nisi ad sartatecta
aut delapsa per eosdem actores
de thesauris dominicis reficerent.
atq extolentur. Ergo actores tẽ¬
pli exorciste sũt in p̾opulo dei:
Quomodo enũ actor prudens ⁊

Expanded text:
faciat. Vetus opinio est, lectores faciat. Vetus opinio est, lectores pronuntiandi causa praecipuam curam multu possit. Unde et dudum lectores praecones vel proclamatesse exorcistas secundum officia quae in templo Salomonis erant disposita; quaeque posterius sunt ab Esdra dispertita. Et invenimus eos quoli, nunc eos nunc esse exorcistas in ecclesia Dei. Fuerunt enim sub Esdra actores templi, servorum Salomonis filii, qui actum templi totius sub cura sua haberent, ac aut sacris oblationibus deservirent. Et cum fuissent ex ordine et ministerio templi, longe fuerunt officio ab officio altaris Dei: quia nec psalmistis, nec ostiariis, nec sacrorum servis attingere licebat ad munera altaris, nisi tantummodo levitis. Quid ergo est? Nullam aliam curam habebant actores templi, nisi ad sartatecta aut delapsa, per eosdem actores de thesauris Dominicis reficerentur atque excolerentur. Ergo actores templi, exorcistae sunt in populo Dei. Quomodo enim actor prudens et
Abbreviated transcription (Latin):
sabit aduersus electos dei: Deus
qui iustificat: Quod si confrr¬
matine nõ sernato genere pro¬
nũtiationis suc dicatur: ma¬
qua peruersitas oritur. Sie
crgo pronũtiandũ est. Ac si
diceret. Dens ne qui iustificat:
Subauditur non. Mecesse est
ergo in tantis rebus scientie inge¬
niũ quo proprie singula conueni¬
enterq pronũtientur. Propterea
et accentuũ umi oportet lectorem
scire ut nouerit in qua sillaba
uox protendatur pronũtiationis.
Plerũq enim imperiti lectores ĩ
uerboꝵ accentibus erant et solẽt
lectoris simplex erit et clara. ad õe
pronũtiationis genus accõmoda¬
ta. plena succo uirili agrestẽ et
sub rusticũ effugiens sonũ non
humilis. nec a deosublunis. non
fracta uel tenera. nichil q feĩneũ
sonans neq ꝯmotu corporis. sed
tantũ cum grauitatis specie. Au¬
ribus enĩ et cordi cõsulere debet le¬
ctor nõ oculis ne pocius ex se ip̃o
spectatores magis ꝙ̃ auditores

Expanded text:
sabit adversus electos Dei? Deus, sabit adversus electos Dei? Deus, qui justificat ? Quod si quasi confirmative, non servato genere pronuntiationis suae, dicatur, magna perversitas oritur. Sic ergo pronuntiandum est, ac si diceret: Deusne qui justificat? ut subaudiatur non. 4. Necesse est ergo in tantis rebus scientiae ingenium, quo 431 proprie singula, convenienterque pronuntientur. Pret accentuum vim oportet lectorem scire, ut noverit in qua syllaba vox protendatur pronuntiantis. Plerumque enim imperiti lectores in verborum accentibus errant, et solent lectoris simplex erit et clara, ad omne pronuntiationis genus accommodata, plena succo virili, agrestem et subrusticum effugiens sonum, non humilis, nec adeo sublimis, non fracta, non tenera, nihilque femineum sonans, neque cum motu corporis, sed tantum cum gravitatis specie. Auribus enim et cordi consulere debet lector, non oculis: ne potius ex seipso exspectatores magis quam auditores
Abbreviated transcription (Latin):
initiũ a prophetis acce¬
pit. Sunt igitur lectores qui
uerbum dei predicant: quibus
dicitir. Clama ne cesses qua¬
si tuiba exalta uocem tuam. Iste
quippe dum ordinantur. primũ
de eoꝵ conuersatione ep̃s uerbũt
facit ad ppłm: deinde corã plebe
tradit eius codicem apicũ diui¬
Qui autem ad hunismodi pro¬
uehitur gradum: iste erit doctre¬
na et libris imbutus: sensuũ q
as uerboꝵ scientia perornatus.
ita ut distinctionib sentenciaꝵ
intelligat ubi fimatur m̃ctura
ubi adqͦuc pendeat oratio. uibi sẽ¬
tentia extrema claudatur. Sicq
expeditus uim ꝓnũtiationus
tenebit: ut ad intellectũ omĩũt
prios affectus modo indicantis
uoce. modo dolentis. modo ĩ crepan¬
tis. modo exorantis. siue hiis si¬
milia scd̃m genus proprie pro¬
nũtiationis: in quo illa magis
ambigna sententiaꝵ adhibenda
cognitio est. Multa erũ iuscrip¬
turis sunt que nisi proprio mõ
pronũtientur contrariã reddũt
sententiã sicut est. Quis aecu¬

Expanded text:
initium a prophetis. Sunt igitur lectores, qui verbum Dei praedicant, quibus dicitur: Clama, ne cesses: quasi tuba exalta vocem tuam . Isti quippe dum ordinantur, primum de eorum conversatione episcopus verbum facit ad populum. Deinde coram plebe tradit eis codicem apicum diviQui autem ad hujusmodi provehitur gradum, iste erit doctrina et libris imbutus, sensuumque ac verborum scientia perornatus: ita ut distinctionibus sententiarum intelligat ubi finiatur junctura, ubi adhuc pendeat oratio, ubi sententia extrema claudatur. Sicque expeditus vim pronuntiationis tenebit, ut ad intellectum omnium entiarum affectus: modo indicantis voce, modo dolentis, modo increpantis, modo exhortantis, sive his similia, secundum genus propriae pronuntiationis, in quo magis illa ambigua sententiarum adhibenda cognitio est. Multa enim in Scripturis sunt, quae nisi proprio modo pronuntientur, in contrariam recidunt sententiam, sicuti est: Quis accu
Abbreviated transcription (Latin):
cuius uultum frequenter at¬
tendis. Si propter officium
clericatus aut uidua iusita¬
tur aut uirgo. nũꝙͣ domũ
solus introeas. Tales q habeto
socios: quoꝵ conturbernio nõ
infameris. Silector. si acolitꝰ
si psalmista te sequitur. non
ornentur ueste. sed moribus.
Nec calamistro crispẽt comas
sed pudicitiã habitu polliceãt̾
Solus cum sola. secreto et absq
arbitro uel teste non sedeas. Si
familiarius est aliquid ad lo¬
quendũ. habet nutricẽ. maio¬
rem domus uirginẽ. iuduam
maritatã. Nontã ĩhumana
ut nullã preter te habeat cui
se debeat credere. Caueco om̃s
suspiciones. et quitquid pro¬
babiliter fingi potest ne fin¬
gatur ante de uita. C rebra
munuscula et sudariola. et
fasciolas et uestes ori applica¬
tas et oblatas ac degustatos
cibos blaudas q et dulces litte¬
ras sc̃s amor nõ habet. Mel
meũ lumeri meũ neũq desi¬
deriũ xp̃s est. Natus in pauꝑe
domo. et in tugurio rusticano.
qui uix milio et cybario pane

Expanded text:
cujus vultum frequenter attendis. Si propter officium clericatus, aut vidua visitatur, aut virgo, nunquam domum solus introeas, talesque habeto socios, quorum contubernio non infameris. Si lector, si acolytus, si psaltes te sequitur, non ornentur veste, sed moribus; nec calamistro crispent comas, sed pudicitiam habitu polliceantur. Solus cum sola secrete et absque arbitro vel teste non sedeas. Si familiarius est aliquid loquendum, habet nutricem majorem domus, virginem, viduam, maritatam: non est tam inhumana, ut nullum praeter te habeat cui se audeat credere. Caveto omnes suspiciones: et quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante devita. Crebra munuscula, et sudariola, et fasciolas, et vestes ori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque ac dulces litterulas sanctus amor non habet. Mel meum, lumen meum, meumque desiderium, Christus est. Natus in paupere domo, et in tugurio rusqui uix milio et cibario pane
Abbreviated transcription (Latin):
clerici. uel dyaconi pro
necessitatibus ecclesi asticis.
non obtemperauerint episco¬
ampliorem in sua ecclesia¬
non promoueantur. nec illi
ministrent in gradu suo. ũde
recedere noluerunt. In decre¬
alienum clericũ sollicitare

Expanded text:
clerici vel diaconi, pro necessitatibus ecclesiarum, non obtemperaverint episcoampliorem in sua ecclesiae promovere, nec illic ministrent in gradu suo, unde recedere noluerunt. CAlienum clericum, invito e
Abbreviated transcription (Latin):
norum antiquitate
et auctoritate. testis est idem
propheta dauid dicens. ĩ ma¬
tutinis meditabor in te qui¬
a fiusti adiutor meus. Et
alibi. Preuenerunt oculi¬

Expanded text:
norum antiquitate et auctoritate testis est idem David propheta, dicens: In matutinis meditabor in te, quia fuisti adjutor meus, et alibi: Praevenerunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
se ceteris superbiendo p̃ferãt
sed humiliter socios exhibeãt.
Et prouidendũ est illis quãdo
temperate quando submisse
diuinũ agatur officium:

Expanded text:
se caeteris superbiendo praeferant, sed humiliter socios exhibeant. Et providendum est illis quando temperate, quando submisse divinum agatur officium
Abbreviated transcription (Latin):
eius de manu tua requiram.
Hoc est dicere. Si ei peccata sua
non annntiaueris. si eum
non argueris. ut ab impicta¬
te sua conuertatur et uiuat.
et te qui non increpasti. et ip̃m
qui te tacente peccauit flãmis
perhempnib perdam. Quis
rogo tam saxei pectoris. quis
tan̾i ferreus erit: quem sentẽ¬
tia ista nontericat: Quis tã
alienus a fide sententie isti

Expanded text:
ejus de manu tua requiram. Hoc est dicere: Si ei peccata sua non annuntiaveris, si eum non argueris ut ab impietate sua convertatur, et vivat; et te, qui non increpasti, et ipsum, qui te tacente peccavit, flammis perennibus perdam. Quis rogo tam saxei pectoris? quis tam ferreus erit, quem sententia ista non terreat? quis tam alienus a fide, qui sententiae isti
Abbreviated transcription (Latin):
nacis non manentibz ĩ suo
sunt. aut monachoꝵ expe
tierunt uitam stictuimꝰ neq
ad miliciã neq ad dignitatem
aliquã uenire mundanã. ad
hoc temptantes. et non agerites
penitentiã quominus redeant
ad hoc quod ꝓpter dñm primit
elegerunt anathematiz ari. Itẽ¬
oporteat clericos habentes aduer¬
sus inuicen negotia propriũ
episcopum relinquere et ad
habet negotiũ. non deserat epi

Expanded text:
nachis non manentibus in suostiverunt, statuimus neque ad militiam, neque ad dignitatem aliquam venire mundanam, sed hoc tentantes, et non agentes poenitentiam, quominus redeant ad hoc, quod propter Deum primitus elegerunt, anathematizari. Toletoporteat clericos habentes adversus invicem negotia proprium episcopum relinquere, et adhabeat negotium, non deserat epi
Abbreviated transcription (Latin):
qui conferuntur ad usus ec¬
clesie abutuntur in aliis re¬
bus quibus suam expleant
uoluntatem similes sũt scri-¬
barũ et sacerdotium redimen¬
tium mendaciũ et sanguinẽ
saluatoris. Ergo res ecclesie
pauperibus et militib xp̃i :
stipendiare debent intelligi
Pnde toci s iusib prelatis
satagendũ est. ut sanctorum
patrum dictis et exemplis ob¬
sequentes de rebus sibi cõmis¬
sis ut p̾missũ est. et subditos
gubernent. et pauperes foue¬
ant. curctis q ntuitatibus
ac necessitatibus ecclesie fide¬
liter ãministrando consulãt.
quatinus de fideli ãmuustra

Expanded text:
quae conferuntur ad usus ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt scribarum et sacerdotum redimentium mendacium et Salvatoris sanguinem. Ergo res Ecclesiae pauperibus et militibus Christi stipendiariae debent intelligi. Unde totis nisibus praelatis satagendum est ut sanctorum Patrum dictis et exemplis obsequentes, de rebus sibi commissis ut praemissum est et subditos gubernent, et pauperes foveant, cunctisque utilitatibus ac necessitatibus Ecclesiae fideliter administrando consulant, quatenus de fideli administra
Abbreviated transcription (Latin):
de doctrina ac discretione
On ombus una eadẽq
doctrina est adhibenda: sed pro
qualitate morũ diuersa ex¬
hortatio erit doctoritm. Nlam
quosdam uicrepatiodura.
quosdamt uero exhortatio cor¬
rigit blanda. Sicut periti ad

Expanded text:
De doctrinae discretione. 1. Non omnibus una eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam 330 increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. 2. Sicut periti
Abbreviated transcription (Latin):
E tallibus dicere uidet
apostolus qui in sacra¬
rio operantur. que de sacrario
sunt edunt. Et qui altari ser¬
utũt cum altari participant̾.

Expanded text:
e talibus dicere videtur Apostolus: Qui in sacrario operantur, quae de sacrario sunt, edunt: et qui altario deserviunt, cum altari participant.
Abbreviated transcription (Latin):
aufertur doctrina predi¬
sãtionis. Probono merito au¬
dientis: tribuitur sermo docto¬
ris. In potestate diuina consi¬
stit: cui ueli t deus uerbum¬
doctrine dare. uel cui auferre.
Et hoc aut pro docentis aut ꝓ
audientis fit merito. ut modo
pro culpa plebis auferatur
sermo doctoris: modo uero pro
utilitate rectoris tribuatur.
Nam et bonus docet bonumi
et malus malũ: et bonus ma

Expanded text:
aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis tribuitur sermo doctori. 2. In potestate divina consistit cui velit Deus doctrinae verbum dare vel cui auferre: et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo vero pro utilibus meritis tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malus malum, et bonus ma
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. coram fratrib idem
negligens a crius iudicetur
ut deinceps emendatus ĩ me¬
lius proficiat. feminis nãq
non solum ni mansionibz
et claustris canonicoꝵ pran¬
dendũ aut requiescendum
non est quin pocuis nec ĩ ea
intrandum excepto un ecclesi¬
am ulla tribuenda facultas
quia ualde hoc a sanctis patri¬
bus legitur prohibitũ. Si
quid uero caritatis officio il¬
lis tribuendum est: extra
claustra constituatur locus
inquo id accipiant. Nullus
tamen fratrũ cum ipsis nusi
Qui uero secus quã p̾missũ
est agere temptanerit. ita
seueriter a p̃latis et ingris
corrigatur. ut ceteris ne quid
tale agere pertemptent exem¬
plo correptionis sibi exhibite

Expanded text:
fuerit, coram fratribus idem negligens acrius judicetur, ut deinceps emendatus in melius proficiat. Feminis namque non solum in mansionibus et claustris canonicorum prandendum aut requiescendum non est, quin potius nec in ea intrandi, excepto in ecclesiam, ulla tribuenda facultas, quia valde hoc a sanctis patribus legitur inhibitum. Si quid vero charitatis officio illis attribuendum est, extra claustra constituatur locus, in quo id accipiant: nullus tamen fratrum cum ipsis, nisi Qui vero secus, quam praemissum est, agere tentaverit, ita severiter a praelatis et magistris corrigatur, ut caeteris, ne quid tale agere pertentent, exemplo correptionis sibi exhibit
Abbreviated transcription (Latin):
est ut si quis cuiislibet
honoris clericus iudicio ep̃oꝵ
quocũq crimine fuerit damp¬
tus. non liceat sue ab ecclesiis
quib p̾fuit sine a quolibet hoĩe
defensari. interposito dampno pe¬
cunie atq horioris. quo nec eta¬
tem nec sexum excusandum ẽẽ
rico in duarum ciuitatum
ecclesiis ministrare.
On liceat clericum in du¬
arum ciuitatum scribi simul
ecclesiis. et in qua mitio ordina¬
tus est et ad quam confugit qͣsi
ad portionem obin anis glorie
cupiditatem. Hoc autem facien¬
tes reuocari debere ad suam eccle¬
siam in qua primitus ordina¬
ti sunt et ibi tmmodo ministra¬
re. Si uero iam translatus est

Expanded text:
 ut si quis cujuslibet honoris clericus, judicio episcoporum quocunque crimine fuerit damnatus, non liceat eum, sive ab ecclesiis quibus praefuit, sive a quolibet homine defensari, interposita poena damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem, nec sexum excusandum esse ricum in duarum civitatum ecclesiis ministrare. X. Non licere clericum in duarum civitatum conscribi simul ecclesiis, et in qua initio ordinatus est, et ad quam confugit, quasi ad potiorem, ob inanis gloriae cupiditatem. Hoc autem facientes revocari debere ad suam ecclesiam, in qua primitus ordinati sunt, et ibi tantummodo ministrare. Si vero jam quis translatus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtractet: quisquis canonicã
professus est uitam. Quas
cum bene perscrutatus fue¬
rit. patenter inueniet quod

Expanded text:
tractet, quisquis canonicam professus est vitam. Quas cum bene perscrutatus fuerit, patenter inveniet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ui deum nr̃m et misericor¬
dia eius: quia sicut dispositi¬
onem meã istam hylariter
acceperunt:sic cam pure fide¬
literq seruabunt. Dixi aliqͥd
suum non habere presbiteros
cohabitatores meos. inter qs
est et presbiter barnabas. Sed
et de illo audiui quedã fuisse
iactata. ante omnia quia
emit uillã a dilecto et honora¬
bili filio meo eleusimo. hoc
falsum est. Monasterio dona¬
uit ille non ueudidit. Ego
testis sum. Quid amplius
queratis ignoro. Ego sum te¬
stis donauit ille nen uendidit.
Sed dum non creditur donare
potuisse: creditus ẽ uendidis¬
se. Scatus homo qui tam
bonum opus fecit: ut nõ cre¬
deretur. Tamen uel modo
credite: et detractatores liben
ter audire desinite: iam dixi
ego sum testis. Dictum est de
illo quod anno prepositure
sue. per industriã debita fece¬
rit. ut dum uolo ego reddi

Expanded text:
in Deum nostrum et misericordiam ejus, quia sicut dispositionem meam istam hilariter acceperunt, sic eam pure fideliterque servabunt. Dixi aliquid suum non habere presbyteros cohabitatores meos inter quos est et presbyter Barnabas. Sed et de illo audivi quaedam fuisse jactata. Ante omnia, quia emit villam a dilecto et honorabili filio meo Eleusino. Hoc falsum est. Monasterio donavit ille, non vendidit. Ego sum testis. Quid amplius quaeratis ignoro. Ego sum testis. Donavit ille, non vendidit. Sed dum non creditur donare potuisse, creditus est vendidisse. Beatus homo qui tam bonum opus fecit, ut non crederetur. Tamen vel modo credite, et detractores audire libenter desinite. Jam dixi, ego sum testis. Dictum est de illo, quod anno praepositurae suae per industriam debita fecerit, ut dum volo ego reddi
Abbreviated transcription (Latin):
tes falsa. quia merces ur̃a
magna est ui celis. Nolumꝰ
cum detrimento uestro. ma¬
guam habere mercedẽ. M inꝰ
ibi habeamus: ut tamen
uobiscũ ibi regnemus.

Expanded text:
tes falsa, quia merces vestra magna est in coelis . Nolumus cum detrimento vestro magnam habere mercedem. Minus ibi habeamus, et tamen vobiscum ibi regnemus.
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Unde srudendũ solerter
est. ut cum ecclesiam. uel ad
diuine laudis debita soluen¬
da: uel ad agenda missarũ
solemnia intramus: semper
angelice presentie memores

Expanded text:
tus. Unde studendum solerter est, ut cum ecclesiam vel ad divinae laudis debita solvenda, vel ad agenda missarum solemnia intramus, semper angelicae praesentiae memores
Abbreviated transcription (Latin):
teni uulnerum exhibeant
fomenta curationũ. Qua¬
tinus nec alteri dent quod
noceat: nec alteri subtra¬
harit. uuiat. Omissis igi¬
tur his. quorum etati delĩ¬
quenti parcenditm nõ est.
sed pocius iuxta salomonẽ
corum latera ne indurescãt.
uirgis assidue timenda sũt:
qualiter erga ceteros delin¬
quentes iuxta auctoritatẽ
diuinam. et sanctorum

Expanded text:
tem vulnerum, exhibeant tem vulnerum, exhibeant fomenta curationum, quatenus nec alteri dent quod noceat, nec alteri subtrahant quod juvat. Omissis igitur his, quorum aetati delinquenti parcendum non est, sed potius, juxta Salomonem, eorum latera, ne indurescant, virgis assidue tundenda sunt; qualiter erga caeteros delinquentes, juxta auctoritatem divinam, et sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
Uamꝙͣ contemptores
canonicarum iustitu¬
tionum. episcopali iudicio
precipue plectendi sunt. qͥa
pemiria ut ait beatus augu¬
stinus in ecclesia nulla ma¬
ior esse potest. demonstran¬
dum tamen est. qualem ce¬
teri prelati qui illis dignita¬
te inferiores esse noscuntur.
in locis sibi cõmissis in qui¬
bus canonice inuitur erga
subiectos quosq derelinquẽ¬
tes: et ea que proprie ad eoꝵ
propositum pertinent. obser¬
uare uolentes: adhibere de¬
beant correptionis modum.
Sed quia omnis etas. uel
uniuscuiusq intelligentie
capacitas: proprias debet
habere mensuras: et iuxta
modum culparũ: mensu¬
ra extendenda est correptionũ.
Et hec omnia iure in prela¬
torum perident iudicio: quo
et discretissime temperanda
sunt. Necesse est. ut idem
prelati cirea delinquentes.
medici peritissimi unuten¬
tur factum: scilicet ut ad¬
hibita magne discretionis
cura. quid cuiq congruat.
quid ue conueniat adhibe¬
ant. Hoc sũmopere perpen¬
dentes ut iuxta quantita¬

Expanded text:
uam contemptores canonicarum institutionum episcopali praecipue judicio plectendi sint, qua poena ut ait beatus Augustinus in Ecclesia nulla major esse potest, demonstrandum tamen est qualem caeteri praelati, qui illis dignitate inferiores esse noscuntur, in locis sibi commissis, in quibus canonice vivitur, erga subjectos quosque delinquentes, et ea quae proprie ad eorum propositum pertinent, observare nolentes, adhibere debeant correptionis modum. Sed quia omnis aetas, vel uniuscujusque intelligentiae capacitas, proprias debet habere mensuras, et juxta modum culparum mensura extendenda est correptionum, et haec omnia jure in praelatorum pendent judicio, quo et discretissime temperanda sunt: necesse est ut iidem praelati circa delinquentes medici peritissimi imitentur factum: scilicet ut adhibita magnae discretionis cura, quid cuique congruat, quidve conveniat, adhibeant: hoc summopere perpendentes ut, juxta quantita
Abbreviated transcription (Latin):
professione domino nlitet
liquide cognoscatur. Nam
et domini lege uir mulie¬
brem. et mulier uirilem
prohrbetur iuduere uestem:
scilicet ut uterq sexus. sibi
conuenienti uestem indu¬
tus incedat. Sicut enim tur¬
pe est uirum ueste mulie¬
brem. et mulierem uestem
uirilem induere: ita ualde
indecorũ est. canonicũ uestẽ
monacicam iuduere nisi
tamen cum ueste. etiã pro

Expanded text:
professione Domino militet, liquide cognoscatur; nam et Domini lege vir muliebrem, et mulier virilem, prohibetur induere vestem, scilicet ut uterque sexus sibi conveniente veste indutus incedat; sicut enim turpe est virum vestem muliebrem, et mulierem vestem virilem induere, ita valde indecorum est canonicum vestem monasticam induere, nisi tamen cum veste etiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
arum facultates. nec euẽtuũ
unde necessarium duximus.
ut in hoc negotio modum di¬
scretiomis tenendum descri¬
beremus. quapropter cõmu¬
ni uoto cõmuniq consensu
sacroq conuentu statuere de¬
creiuius. ut in omnibus
locis maioribus scilicet et mi¬
noribus. accipiant singuli

Expanded text:
ae facultates, nec terrarum Unde necessarium duximus ut in hoc negotio modum discretionis tenendum describeremus. Quapropter communi voto, communique consensu, sacro conventui statuere placuit ut in omnibus locis, majoribus scilice et minoribus, accipiant s
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt praua. poleriq sacer¬
dotes et clerici praue uiuentes
forma ceteris in malũ existũt.
qui in bonis exemplũ esse de¬
buerunt hii enim quoscunq
exemplo male conuersationi
sire perdunt: de illis rationẽ

Expanded text:
faciunt. 2. Plerique sacerdotes, et clerici prave viventes, forma caeteris in malum existunt, qui in bonis exemplum esse debuerunt. Hi enim quoscunque exemplo malae conversationis suae perdunt, de illis ratione