comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sibi ꝑ intollerantiã suã
testis ẽ quia bonus nonẽ
Abel enĩ renuit ẽẽ quẽ cain
malicia exert&. Sic intritura
areae grana subpaleis pre-¬
muntur : sic flores int̃spinas
oruintur. et rosa quae redo¬
l& crescit cũspina quȩ pun¬
git. Duo quippe filios ha¬
buit primus hõ: unus hoꝵ
electus ẽ alterrȩꝓb fuit.
Tres filios noe archa continuit.
filios habuit sed unꝰ electus
alter reꝓbus fuit. Duo ysaac
filioꝰ habuit sedunꝰ electus
odecim filioꝰ habuit iacob
sed exhis unus ꝑ innocen¬
tiã uenditus e. ali i uero
ꝑ malitiã uenditores fr̃ĩs
fuerunt. Duodecim apo¬
stoli sunt electi sed unus
inhis admixtus ẽ qui ꝓba¬
r& undecim quiꝓbarentꝰ.
Septẽ st̃ diacones ab aposto¬
lis ordinati: sed sex infide
recta ꝑmanentib unus
extitit auctor erroris.
Inhac gͦ eccła nec mali ẽe¬
sineb onis: necbonisine
tem reducite et uos ad
maloꝵ tolerantiã robora¬
te. Sienĩ fili ielectoꝵ sumꝰ

Expanded text:
ipse sibi per intolerantiam suam ipse sibi per intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Abel esse renuit quem Cain malitia non exercet. Sic in natura areae grana sub paleis premuntur, sic flores, inter spinas oriuntur, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos quippe filios habuit primus homo, unus horum electus est, alter reprobus fuit. Tres filios habuit; sed unus electus est, alter reprobus fuit . Duos Isaac filios habuit; sed unus electus odecim filios habuit Jacob; sed ex his unus per innocentiam venditus est, alii vero per malitiam venditores fratris fuerunt . Duodecim apostoli sunt electi; sed unus in his admistus est qui probaret, undecim qui probarentur . Septem sunt diacones ab apostolis ordinati ; sed sex in fide recta permanentibus, unus exstitit auctor erroris . In hac ergo Ecclesia nec mali sine bonis, nec boni sine tem reducite, et vos ad malorum tolerantiam roborate. Si en
Abbreviated transcription (Latin):
malos &bonos et impleta
ẽ nuptia discumbentium.
Ecce iã ipsa qualitate con¬
uiuantiũ aꝑte ostenditur.
quia ꝑhasregis nuptias
presens aeccła designatur:
inqua cũbonis & mali con¬
ueniunt. ꝑmixta quippe
ẽ diuersitate filioꝵ quia
sic om̃s adfidem generat.
ut tam̃ om̃s ꝑ immutationẽ
uitae adlibertatẽ spiritalis
gratiȩ culpis exingentib
non ꝑducat. Quo usq
nãq hic uiuimꝰ necesse ẽ
ut uiã p̃sentis scłi ꝑmixti
ꝑagamus. Tunc autẽ di¬
scernimꝰ cũ ꝑ uenimus. Po¬
ni enĩ nusquã sunt nisi in
caelo et mali soli nusqũast̃
nisi ininferno. Haec autẽ
uita quae int̾caelũ & infer¬
nũ sita ẽ sicut medio sub¬
sistit ita uͦtraꝵq partiũ
ciues cõmunit recipit. quo
tam̃ scã aeccła et nunc indis¬
crete suscipit. et post modũ
inegressione discernit. Si
igitur bon estis qua diu
in hac uita subsistitis equa¬
nimiter tolerate malos. Nã
quisquis malos nontolerat

Expanded text:
malos et bonos, et impletae malos et bonos, et impletae sunt nuptiae diEcce jam ipsa qualitate convivantium aperte ostenditur, quia per has regis nuptias praesens Ecclesia designatur, in qua cum bonis et mali conveniunt. Permista quippe est diversitate filiorum: quia sic omnes ad fidem generat, ut tamen omnes per immutationem vitae ad libertatem spiritalis gratiae culpis exigentibus non perducat. Quousque namque hic vivimus, necesse est ut viam praesentis saeculi permisti pergamus. Tunc autem discernimur, cum pervenimus. Boni enim soli nusquam sunt, nisi in coelo; et mali soli nusquam sunt, nisi in inferno. Haec autem vita quae inter coelum et infernum sita est, sicut in medio subsistit, ita utrarumque partium cives communiter recipit; quos tamen sancta Ecclesia et nunc indiscrete suegressione discernet. Si igitur boni estis, quandiu in hac vita subsistitis, aequanimiter tolerate malos; nam quisquis malos non tolerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ceruicẽ cordis erexerant.
et de huiis mundi gloria
mortiferũ tumebant.
Ecce ia mors martirũ flor&e
infide uiuentiũ. et hi qui
contra illos decrudelitate
sua gloriatist̃. nequaquã
admemoria nostrã ueniũt.
uel innũo mortuoꝵ. Re¬
bus ergo cognoscimꝰ. quod
inparabolis audimus. Sed
his qui inuitantẽ se contẽp¬
ni conspicit regis filii sui
nuptias uacuas ñhabebit.
Ad alios mittit quia & si
apud aliquos laborat uer¬
mo dĩ inuenturus ẽ ubi re¬
quiescat. Unde et sub dit᷑.
Tunc ait seruissuis. Nuptiȩ
quidem paratesunt sed ꝗ
inuitati erant ñfuerunt
digni. Ite gͦ adexitꝰ uiaꝵ
etquoscũq inueneritis
uocate adnuptias. Si in
seriptura sacrae uias acti¬
ones accipimꝰ exit̾ uiaꝵ
intelli gimus defectus ac¬
ti onũ. quia illi plerũq fa¬
cile addm̃ ueniunt quos
in terrenis actib ꝓspera
nulla comitantur. Unde¬
& sequitur. Et egressi serui¬
eius inuias congregauert̃
om̃s quos inuenerunt.

Expanded text:
cervicem cordis erexerant, cervicem cordis erexerant, et de hujus mundi gloria mortifera tumebant? Ecce jam mors martyrum floret in fide viventium, et hi qui contra illos de crudelitate sua gloriati sunt nequaquam ad memoriam nostram veniunt vel in numero mortuorum. Rebus ergo cognoscimus quod in parabolis audimus. 6. Sed is qui invitantem se contemni conspicit regis filii sui nuptias vacuas non habebit. Ad alios mittit, quia etsi apud aliquos laborat,mo Dei inventurus est ubi requiescat. Unde et subditur: Tunc ait servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt, sed qui invitati erant non fuerunt digni. Ite ergo ad exitus viarum, et quoscunque inveneritis, vocate ad nuptias. Si in Scriptura sacra vias actiones accipimus, exitus viarum intelligimus defectus actionum, quia illi plerumque facile ad Deum veniunt, quos in terrenis actibus prospera nulla comitantur. Sequitur: Et egressi serviejus in vias, congregaverunt omnes quos invenerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sed &iam ꝑsecuntur.
Unde & subelitur. Reliqͥ
uero tenuerunt seruos
eius: & contumelus affec¬
tos occiderunt. Sed rex
ista cognoscens: missis
exercitib suis ꝑdidit ho¬
micidas illos. & ciuitatẽ
illorum succendit. Homi¬
cidas ꝑdidit: quia ꝑsequen.¬
tes inder emit. Ciuitatem
eoꝵ igne succendit: quia illo¬
rũ nonsolũ ammae. sed caro¬
quoq in qua habitauerant.
aeterna gehennae flamma
cruciatur. Missis uero exer¬
citib extinxisse homicida
dicitur. quia in hominib
om̃e uidicium ꝑ angelos
exhibetur. Quid nãq st̃
illa angeloꝵ agmina.
nisi exercit̾ regis nr̃i. Unde
& isdem rex dñs sabaoth dr̃.
Sabaoth quippe exercituũ
int̃pretat᷑. Adꝑdendos ergo
aduersariõ suo exercitum
mittit . quia nimirũ uin¬
dictã dñs ꝑ angelos exer¬
co. cuiꝰ undictae poten¬
tiã tunc nr̃i patres audie-¬
bant. nos autẽ iãcernimꝰ.
Ubisunt enĩ suꝑbi illi mar¬
tirum ꝑsecutores: Ubi illi
qui contra c̃ditorẽ suum

Expanded text:
sed etiam persequuntur. sed etiam persequuntur. Unde et subditur: Reliqui vero tenuerunt servos ejus, et contumeliis affectos occiderunt. Sed rex ista cognoscens, missis exercitibus suis, perdidit homicidas illos, et civitatem illorum succendit. Homicidas perdit, quia persequentes interimit. Civitatem eorum igni succendit, quia illorum non solum aquoque in qua habitaverunt aeternae gehennae flamma cruciatur. Missis vero exercitibus exstinxisse homicidas dicituomne judicium per angelos exhibetur. Quid namque sunt illa angelorum agmina nisi exercitus regis nostri? Unde et idem rex Dominus Sabaoth dicitur: Sabaoth quippe exercituum interpretatur. Ad perdendos ergo adversarios suos exercitum mittit, quia nimirum vindictam Dominus per angelos exercet. Cujus vindictae potentiam tunc nostri patres audiebant, nos autem jam cernimus. Ubi sunt enim superbi illi martyrum persecutores? Ubi illi qui contra conditorem suum
Abbreviated transcription (Latin):
ptulerunt: inuitatis &
urnire nolentib dicit᷑:
Tauri mei & altilia mea¬
occisa sunt: &e omĩa para¬
ta. Ac si aꝑtius dicatur.
Patrũ precedentium mor.¬
tis aspicite. & remedia
uitȩ ur̃e cogitate. No¬
tanclum uero quod
priori inuitacione: nil
de tauris & altilib dicit̃.
Insecunda aut̃: iam tau¬
ri & altilia mactata
memorantur. Iuia om̃i¬
potens ls̃ cum uerba
eius Baudire nolu.
fiat facilius: quanto ꝑ¬
os uidimus. Sequitur.
Illi aut̃ neglexerunt: &
abierunt alius in uillam
suam. alius uero in ne¬
gotiationẽ suam. In uillã
ire e̾: labori terreno in¬
moderate incumbere.
In negotiationẽ uero ire
est : actionum seculariũ
lucris in hiare. Quia enĩ
alius intentus labori terre¬
no: alius uero mimdi
huius actionib deditus.
misterium incarnatio.¬
nis dominicȩ pensare
cdissimulat: quasi ad uil¬
lam uel negotium per¬
gens. uenire ad regis
nuptias recusat & plerũ¬
q quod est grauius
non nulli uõcantis grãm.
non solum respuunt.

Expanded text:
tulerunt, invitatis et venire nolentibus dicitur: Tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. Ac si apertius dicatur: Patrum praecedentium mortes aspicite, et remedia vitae vestrae cogitate. Notandum vero quod in priori invitatione nde tauris et altilibus dicitur. In secunda autem tauri et altilia jam mactata memorantur, quia omnipotens Deus, cum verba ejus audire nolumufiat facilius. Sequitos audimus. 5. Sequitur: Illi autem neglexerunt, et abierunt, alius in villam suam, alius vero in negotiationem suam. In villam quippe ire est labori terreno immoderate incumbere, in negotiationem vero ire 1637 est actionum saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus, mysterium incarnationis dominicae pensare dissimulat, quasi ad villam vel negotium pergens, venire ad regis nuptias recusat, et plerumque quod est gravius nonnulli vocantis gratiam non solum respuunt,
Abbreviated transcription (Latin):
clum & ꝑmissione legis acce¬
perant: quatenus aduersari¬
os suos odii retribucione per¬
cuterent. ut ita dicam quid
aliuad quam tauri erant.
qui inimicos suos uirtute̾s
corporeȩ cornu feniebant:
Mud uero ꝑ altilia. nisi patres
testamenti noui figurant᷑:
qui dum grãm pingue¬
dinis internȩ ꝑcipiunt: a
terrenis desideriis ĩnitendes
ad sublimia contemplacio.¬
sableuantar. Inimo quippe
cogitacionẽ ponere : quid
est aliud quam quedã
ariditas mentis ¶ Qui rutẽ
incellectũ cęlestium ĩam ꝑ
sca desiłia de suꝑnis delecta¬
cionis intimo cibo pascunt᷑.
quasi largiori alimento
pinguescunt. Hec enim
pinguerline saginari psal.¬
mista cõ cupierat cũ dicebat.
Sicut ad ippe &pinguedi¬
ne repleatur anima mea.

Expanded text:
dum ex permissione legis accedum ex permissione legis acceperant quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corporeae cornu feriebant? Quid vero per altilia nisi patres testamenti novi figurantur, qui dum gratiam pinguedinis internae percipiunt, a terrenis desideriis enitentes, ad sublimia contemplatiosublevantur? In imo quippe cogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de supernis delectationis intimae cibo pasquasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Psalmista concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ apłos nunciauit factam.
Sed quia hi qui prius in¬
uitati sunt: ad nuptiarũ
onuiuium uenire noluer̃¬
Insecunda inuitacione iã
dicitur. Ecce prandium
meum paraui: tauri me¬
i. e altilia occisa: & omĩa
parata. Quid incauri
nisi noui ac ueteris testam̃.¬
ti patres accipim: Quia enĩ
uulgo loquor: &iam ipsa
me necesse . e̾ uerba euuan.¬
gelice lȩctionis explanare.
Altilia enĩ saginata dicimꝰ.
ab eo enĩ quod est alere.
altilia quasi alatilia uoca¬
mus. Cum uero in lege
scriptum sit: diligis ami:¬
cum tuum. & oclio ha.¬
bebis in imicũ tuũle.
cepta tunc iustis scĩs li.¬
centia fuerat: ut dĩ su.¬
osq ad uersarios quanta
possint uirtute conpri¬
merent: eosq iure gladu
ferirent. Quoo in nouo
ꝓcullubio testamento
cõpes citur. cũ ꝑsemet¬
ipsam ueritas predicat
dicens. Diligite inimicos
ur̃os benefacitẽ his qui¬
uos oderunt. Quid ergo
ꝑ tauros. nisi patres testamenti
ueteris significantur: Nam

Expanded text:
et per apostolos nuntiavit factam. et per apostolos nuntiavit factam. Sed quia hi qui prius invitati sunt ad nuptiarum convivium venire noluerin secunda invitatione jam dicitur: Ecce prandium meum paravi, tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. 4. Quid in tauris nisi novi ac veteris testamenti patres accipimus? Quia enim vulgo loquor, etiam ipsa me necesse est verba evangelicae lectionis explanare. Altilia enim sagiuata dicimus; ab eo enim quod est alere, altilia quasi alitilia vocamus. Cum vero in lege scriptum sit: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum , accepta tunc justis licentia fuerat ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent. Quod in Novo procul dubio Testamento compescitur, cum per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Qui ergo per tauros nisi patres testamenti veteris significantur? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ista con iunctio: absit hoc
ab intellectib nr̃is. ut ꝑ¬
sonam dĩ ce hominis re
unitam. Ex duab quippe
atq in duab humc natu¬
ris existere dicimꝰ: sed. du.¬
ab ꝑsonis conpositum cre¬
di ut nefas uitamus. Aꝑcĩ
igitur atq securius dici
potest. quia in hoc pat̾ regi
filio nuptias fecit: quo ei
ꝑ incarnationis misterium
scãm ȩccłam sociauit. Uter
aut̃ genitricis uirginis.: huiꝰ
sponsi thalamus fuit. Uncde
& psalmista dicit. In sole po¬
suit tabernaculum suum:
& ipse tanquam sponsus
ꝓ cechens de thalamo suo.
Tanquam sponsus quippe
de chalamo suo ꝓcessit.
qui ad con iungenclam
sibi ȩccłam incarnatus
ds̃ de incorrupto utero
uirginis exiuit. Misit gͦ
seruos suos ut ad istas nup.¬
tias amicos inuitarent.
misit semel: misit iterum.
quia incarnationis domi¬
nicȩ p̃dicatores & prius ꝓ¬
fecit Bis itaq seruos ad in¬
uitandũmisit: quia
incarnacio nem unigeniti
& ꝑ prophas dixt futuram.

Expanded text:
ista conjunctio, absit hoc ista conjunctio, absit hoc ab intellectibus nostris, ut personam Dei et hominis ex esse unitam! Ex duabus enim atque in duabus hunc naturis existere dicimus, sed ex duabus personis compositum credi, ut nefas vitamus. Apertius igitur atque securius dici potest, quia in hoc Pater regi Filio nuptias fecit, quo ei per incarnationis mysterium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterus autem genitricis Virginis hujus sponsi thalamus fuit. 1636 Unde et Psalmista dicit: In sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Tanquam sponsus quippe de thalamo suo processit, quia ad conjungendam sibi Ecclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero Virginis exivit. Misit ergo servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum quia incarnationis dominicae praedicatores, et prius pfecit. Bis itaque servos ad invitandum misit, quia incarnationem Unigeniti et per prophetas dixit futuram,
Abbreviated transcription (Latin):
gelio regnum cęlorũ pre¬
sens ȩccła nominatur. Con¬
gregatio quippe iustorũ.
reg̃num cȩlorum dicitur.
dicit. Celum michi sedis est
& ialomon ait:Anima iusti.
sedes sapientiȩ: Paulus miã
dicit. Ap̃m dĩ uirtutem:
& dĩ sapientiam: Liquido
colligere debemus. quia
si ds̃ sapientia: anima aut̃
iusti secdes saprentiȩ: Dum
cȩlum dicitur sedes dĩ.
celũ ergo est anima iusti.
Hinc ꝑ̃psalmistam de scĩs
predicatorib dicitur. Celi
enarrant głam dĩ. Regnũ
ergo cęlorum: est ȩccła ius¬
torumꝰ. Quia dum eorũ
corda interra nichil am
biunt: ꝑ hoc quod ad su¬
ꝑnam suspirant: iã ineis
clñs quasi incȩlestib regnat.
Dicatur ergo. Simile est
regnum cȩlorũ homini
regi: qui fecit nuptias filio
urã. quis est rex regis silu
pader. Ille nimirum cui
psalmista ait. Os̃ iudiciũ
tuũ regi da: & iusticiam
tuam filio regis. Qui fe¬
cit nuptias filio suo. lunc
tias fecit: quando hunc
ne nature con iunxit :
infine scłorum. Ded quia

Expanded text:
gelio regnum coelorum praesens Ecclesia nominatur. Congregatio quippe justorum regnum coelorum dicitur: dicit: Coelum mihi sedes est ; 1635 et Salomon ait: Anima justi sedes est sapientiae ; Paulus etiam dicit: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; liquido colligere debemus quia si Deus sapientia, anima autem justi sedes sapientiae, dum coelum dicitur sedes Dei, coelum ergo est anima justi. Hinc per Psalmistam de sanctis praedicatoribus dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Regnum ergo coelorum est Ecclesia justorum, quia dum eorum cbiunt, per hoc quod ad superna suspirant jam in eis Dominus, quasi in coelestibus regnat. Dicatur ergo: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio . Quis est rex, regis filii pater? ille nimirum cui per Psalmistam ait: Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis, qui fecit nuptias filio suo . tias fecit, quo ei per nae naturae conjunxit, nuit. GREGORIUS. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
uolo si possum sub bre¬
uitate transcurrere :
ut infine eiꝰ ualeam
acdl loquendum largius
uacare. Sed querendum
prius est an hec apud ma.¬
theum ipsa sit lectio: quȩ
apuel lucam sub appellaci¬
one cene de scribitur. &
quidẽ sunt non nulla: quȩ
sibi dissona. ẽẽ. uideantur.:
Quia hic prandium. ill ic ce.¬
na memoratur. Hic qui
ad nuptias non dignis ues.¬
tib intrauit: repulsus est.
Illic nullus qui intrasse dici.¬
tur : repulsus. ẽẽ. ꝑhibetur.
Qua exre recte colligitur.
quod & hic ꝑnuptias p̾senꝰ
eccła: & illic ꝑcenam eternũ
& ultimum. conuninim
de signatur. Quiꝰ &e hanc
non nulli exituri indant.
& ad illud quis quis intra.¬
uerit semel: ulterius non
ego melius puto salua fi-¬
de alieno intellectu ce¬
dere: quam contentioni.¬
ligi congrue forsitan
potest:¶qr
quia de
qui cum
nuptiali ueste non uene.¬
rar: quod lucas tacuit
matheus dixit. Quod uͦ
ꝑ illũ cęna. ꝑ hunc aut̃
prandium dicitur. nequaꝗͣ
uel hoc nr̃ȩ intelligentiȩ ob¬

Expanded text:
olo, si possum, sub brevitate transcurrere, ut in fine ejus valeam ad loquendum largius vacare. Sed quaerendum prius est an haec apud Matthaeum ipsa sit lectio quae apud Lucam sub appellatione coenae describitur . Et quidem sunt nonnulla quae sibi dissona esse videntur, quia hic prandium, illic coena memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit repulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua ex re recte colligitur quod et hic per nuptias praesens Ecclesia, et illic per coenam aeternum et ultimum convivium designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non , ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentioniligi congrue forsitan potest quia de qui cum nuptiali veste non venerat quod Lucas tacuit Matthaeus dixit. Quod vero per illum coena, per hunc autem prandium dicitur, nequaquam vel hoc nostrae intelligentiae ob
Abbreviated transcription (Latin):
ramur : Cumq: pensamꝰ quȩ
circa eosunt: ꝓfecto interio¬
ra minime p̃uidemꝰ. Dum
ea c̃sideramꝰ quȩ incorpori¬
b dispectast̃: neglegimꝰ pen¬
sare qđ sunt. Redemptor uͦ¬
nr̃ ut ostender& quia quae
alta sunt hominib: scĩs dis¬
picienda sunt. & quae dispec¬
tasunt hominib : scĩs dispici¬
enda ñsunt: Ad filiũ reguli
turionis ire paratus fuit . In¬
crepataẽ ergo suꝑbia nr̃a
quae nescit pensare homines
ꝓpt homines. sola ut diximꝰ
que circũ stant hominibus
pensat. Naturã ñ aspicit.
honorẽ dĩ in hominib non
cognoscit. Ecte ire ñuult
filius dĩ ad filiũ reguli: &
tam̃ ire parat ẽ adsalutẽ
serui. Certe sinos cuiuspiã
seruus rogar& ut adeum
bia incogitatione tacita
responder& dicens. Non
eas : qui temetipsum dege¬
neras. Honor tuus dispici¬
tur. locus uilescit. Ecce
decaelo uenit quiseruo oc¬
currere intra ñdespicit.
et tam̃ humiliari intra c̃¬
tẽpnimꝰ qui deterra sumus.

Expanded text:
ramur? Cumque pensamus quae ramur? Cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime pervidemus. Dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quod sunt. Redemptor r, ut ostenderet, quia quae alta sunt hominibus, sanctis despicienda sunt, et quae despecta sunt hominibus, despicienda non sunt; ad filium reguli um centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines, sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum s nostra superbia in cogitatione tacita responderet dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
ra qui a ñ eetlocus ubi nẽet
ds̃. Exmagna enĩ parte dif¬
fisus ẽ : quia honorẽ ñdedit
maiestati sedp̃sentiae corpo¬
rali. Salutẽ itaq filio petut
et tam̃ infide dubitauit.
quia adeũ adquẽ uenerat
& potente adcurandũ cre
tẽ putauit. Sed dñs quiro¬
gatur ut uadat quia ñdesit
ubi inuitat indicat. solo ius¬
su salutẽ reddidit qui uolun¬
tate omĩa creauit. Qua inre
hoc ẽ nob̃ solerter intuendũ
quodsicut euangelista alio
testante didicimꝰ: Centurio
addnm uenit dicens. dñe
a iħu ꝓtinus respondetur. E go
ueniã et curabo eũ. Quid
ẽ qđ regulus rogat ut ad eiꝰ
filiũ ueniat ettam̃ ire cor¬
poralit̃ recusat: Ad seruuuͦ
centurionis ñ inuitat et
tam̃se corporalit̃ ire pollice¬
tur. Reguli filio ꝑcorpora¬
lem p̃sentiã ñdignat᷑ ad eẽ:
Centurionis seruo ñ dedignat᷑
occurrere. Quid ẽhoc: nisi
qđ suꝑbia. nr̃a retunditur.
qui inhominib ñnaturã
qua adimaginẽ dĩ factist̃
sed honores & diuitias uene¬

Expanded text:
ret quia non esset locus ubi non esset Deus. Ex magna ergo parte diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae corporali. Salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem adtem putavit. Sed Dominus, qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia creavit. 2. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante didicimus, centurio ad Dominum venit dicens: Domine, a Jesu protinus respondetur: Ego veniam, et curabo eum . Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen corporaliter ire recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis servo non dedignatur occurrere. Quid est hoc, nisi quod superbia nostra retunditur, qui in hominibus non naturam, qua ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias vene
Abbreviated transcription (Latin):
scĩssimi munus operis
hominib ad memoriã
referrent. & quanti
apud dm̃ habeantur
ostenderent Multa gͥ
de illis ihezechihel.
multa eximiris eoꝵ com¬
memorauit iohannes.
sed in presenti quia
sermo claudendus est.¬
nos unũ iohannis testi¬
moniũ commemorare
sufficiat: Et cũ darent
inquit quatuor anima¬
lia głam & honorem
& benedictionẽ sedenti
suꝑ thronũ uiuenti in

Expanded text:
sanctissimi munus operis, sanctissimi munus operis, hominibus ad memoriam referret, et quanti apud Deum habeantur ostenderent. Multa ergo de illis Ezechiel, multa eximius ipsorum commemoravit Joannes; sed nos in praesenti, quia sermo claudendus est, unum Joannis testimonium commemorare sufficiat: Et cum darent, inquit, quatuor animalia gloriam et honorem, et benedictionem sedenti super thronum, viventi in
Abbreviated transcription (Latin):
entibus. curaucrunt
p̃sules fideliũ ut idem
Quomodo etiã marci.
luce. & iohannis euan¬
gelia quȩ deinceps
greca lingua edidert̃
mox in latinũ gan¬
fudere sermonẽ qua-¬
tinus hec om̃s ꝑ orbem
nationes legere & in¬
telligere possent:
quantũ idẽ matheuis
int̾ precipua sce eccłie
menbra effulserit. dũ
sub figura quatuor
animaliũ ammirabi-¬
les omĩum euangłistaꝵ
uirtutes quas celesti
uisione didicerat ple¬
nissimo sermoae des¬
cribit: Sed & iohannes
apłs qui erat unus ex
cis & ip̃se uisione doct
sp̃uali inter prima
eccłiȩ sacramenta
eorumdẽ euangłistaꝵ
facit. mentione: Tantȩ
quippe erant dignita¬
tis illi qui redemptoris
nr̃i facta & dicta scri¬
bendo. memoriȩ tradi¬
derunt. ut non solum
essent testimonio com¬
mendandi Gantȩ erant
dignitatis ut utriusq
testam̃ti scriptura eis
merito testimoniũ dar&.
eoꝵq głam celi ciues non
ante exortũ tantum
eoꝵ. uerũ etiam post
inchoatũ uel expletũ.

Expanded text:
entibus, curaverunt entibus, curaverunt praesules fidelium, ut idem quomodo etiam Marci, Lucae et Joannis Evangelia, quae deinceps Graeca lingua ediderunt, mox in Latinum transfudere sermonem, quatenus haec omnes per orbem nationes legere et intelligere possent. quantum idem Matthaeus inter praecipua sanctae Ecclesiae membra effulserit, dum sub figura quatuor animalium admirabiles omnium Evangelistarum virtutes, quas coelesti visione didicerat, plenissimo sermone describit. Sed et Joannes Apostolus, qui erat unus ex eis, et ipse visione doctus spirituali, inter prima ecclesiae sacramenta eorumdem evangelistarum facit mentionem. Tantae quippe erant dignitatis illi qui Redemptoris nostri facta et dicta scribendo memoriae tradiderunt, ut non solum essent testimonio commendandi. Tantae erant dignitatis, ut utriusque Testamenti Scriptura eis merito testimonium daret, eorumque gloriam coeli cives non ante exortum tantummodo eorum, verum etiam post inchoatum vel expletum
Abbreviated transcription (Latin):
Rmi ad quantã dñs
arcẽ iustitie matheũ
quẽ de publicanis actib
elegit : ut spem remissi¬
onis percatorib ampli¬
ar& aduexerit Qualis
nãq sit factus ipse apłoꝵ
numerus cui insertus est
doc&: docet & ipsa gens
cthiopũ quã de finib
terrȩ ultimis ad seȩ
eccliȩ focietatẽ p̃dicando
conuertit: ablutamq
fonte baptismatis de
fusca formosã reddidit.
quia uitioꝵ nigredine:
exuit. ac uirtutũ deco¬
rauit ornatu Docet¬
& ipsũ euangłm in quo
scribendo noui testam̃ti.
consecrauit exordium:
Eui. speciali priuilegio
donatũ est ut dñicȩ in-¬
carnationis misteria quȩ
cuncti a scło ꝓphetę̧ futu¬
ra precinebant. ipse pri¬
mus omi um iã facta
descripserit. & credentib
legenda transmiserit:
Qđ uidelic& euangłium
ad edificandã fidem
eccliȩ primitiuȩ quȩ
ex ebreoꝵ maxime
popło collecta est
hebreo sermone com¬
posuit Dilatata autͣ
ꝑ orbem eccłia & grecis
ac barbaris in eiusdẽ
fidei unitateͣ conflu¬

Expanded text:
mi, ad quantam Dominus arcem justitiae Matthaeum, quem de publicanis actibus elegit, ut spem remissionis peccatoribus ampliaret, advexerit. Qualis namque sit factus, ipse apostolorum numerus cui insertus est, docet: docet et ipsa gens Aethiopum, quam de finibus terrae ultimis ad sanctae Ecclesiae societatem praedicando convertit, ablutamque fonte baptismatis, de fusca formosam reddidit, quia vitiorum nigredinem exuit, ac virtutum decoravit ornatu: docet ipsum Evangelium, in quo scribendo Novi Testamenti consecravit exordium, cui speciali privilegio donatum est ut dominicae incarnationis mysteria, quae cuncti a saeculo prophetae futura praecinebant, ipse primus omnium jam facta descripserit, et credentibus legenda transmiserit. Quod, videlicet, Evangelium ad aedificandam fidem Ecclesiae primitivae, quae ex Hebraeorum maxime populo collecta est, Hebraeo sermone composuit. Dilatata autem per orbem Ecclesia, et Graecis ac Barbaris in ejusdem fidei unitatem conflu
Abbreviated transcription (Latin):
gitantes ꝑdĩoit: bene re
nitentẽ percatricẽ mulierẽ
i exemplũ uobis imitaci¬
onis ante ferte. Quxq
uos in ad olescentia: quȩn¬
uos in uuentute. deliquis.¬
se meminiftis Deflete moꝵ
operũq maculas lacrimis
tergite Amemꝰ iã redẽpto¬
ris nr̃i. uestigia: quȩ peccan¬
clo contẽpsimꝰ Ec̃ce ut diam
ad recipiendos nos suꝑnȩ
pietatis sinus aꝑitur: net ma¬
culosa in nobis uita contẽp¬
nitur: ꝑ hoc qd inquinationẽ
nr̃am ꝑhorrescimꝰ: in ternȩ
iã mundiciȩ c̾cordimꝰ. Reuer¬
tentes nos dñs clem̃ter an¬
plectit᷑: qr peccatoꝵ uita ei. xẽ.
indigna iã ñ pocest quȩ fletib

Expanded text:
gitantes perdidit, bene recgitantes perdidit, bene recnitentem peccatricem mulierem in exemplum vobis imitationis anteferte; quaeque vos in adolescentia, quaeque in juventute deliquisse meministis, deflete; morum operumque maculas lacrymis tergite. Amemus jam Redemptoris nostri vestigia, quae peccando contempsimus. Ecce, ut diximus, ad recipiendos nos supernae pietatis sinus aperitur, nec maculosa in nobis vita contemnitur. Per hoc, quod inquinationem nostram perhorrescimus, internę iam / munditię concordamus. Revertentes nos dominus clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna iam non potest, quę fletibus
Abbreviated transcription (Latin):
nicantẽ mulierẽ re-
tam̃ fornicantẽ animã ut
recipiat expectat. Pensate
trat quia hoc ipse facere
xlã contra morẽ potest.
Ecce uocat & quos inquina.¬
tos denuntiat hos &iam am¬
plecti querit a qͥb desertũ
.xxͦ. se querit᷑. Nemo ergo
tantȩ misericordiȩ tempus
ꝑdat: nemo oblata remedi
Adiume pretatis abiciat:
Ecce suꝑna benignitas auer¬
sos nos reuocat: e nobis re¬
uertentib sue clem̃de sinũ
parat. Un quisq agit̾. pens&e
quo debito constringitur.
exasperat᷑. Qui ergo ꝑmane¬
re noluit: redeat. Qui stare
contempsit: saltim post lap¬
sum surgit. Iuanto nos
amore conditor nr̃ expectat.
insimiat cũ ꝑ ꝓpħam dicit̃:
Adtendi & auscultaui nemo
quod bonũ est loqtur. ñ
est qui recogitet in corde
suo & dicat quid feci: certe
nunquam cogitare mala
debuimus: sel quia cogita¬
re recta noluimꝰ: ecc̾e
ad huc sustinet & recogi¬
temus Udete tante pie¬
tatis sinum: consicberate
apertũ uobis misericordiȩ
gremium. Quos mabe cõ¬

Expanded text:
antem mulierem 1599 tamen ipse fornicantem animam ut recipiat exspectat. Pensate, trat quia hoc ipse facere etiam contra morem potest. Ecce vocat, et quos inquinatos denuntiat, hos etiam amplecti quaerit, a quibus desertum esse se queritur. Nemo ergo tantae misericordiae tempus perdat, nemo oblata remedia divinae pietatis abjiciat. Ecce superna benignitas aversos nos revocat, et nobis revertentibus suae clementiae sinum parat. Unusquisque ergo penset quo debito constringitur, exasperatur. Qui ergo permanere noluit redeat, qui stare contempsit saltem post lapsum surgat. Quanto nos amore conditor noster exspectat insinuat cum per prophetam dicit: Attendi, et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur; non est qui recogitet in corde suo et dicat, Quid feci? Certe nunquam cogitare mala debuimus. Sed quia cogitare recta noluimus, ecce adhuc sustinet, ut recogitemus. Videte tantae pietatis sinum, considerate apertum vobis misericordiae gremium; quos male co
Abbreviated transcription (Latin):
ignem penitentie umbra
temperabat Pensemus
quantȩ pietatis fuit.¬
peccatricẽ mulierem
non solũ ad se admit¬
tere : sed ei etiã tangen¬
dum pedes prebere:
Consideremꝰ grãm mise¬
ricordis dĩ: & dãpnemus
multitudinẽ reatus nr̃i
Ecce peccatores uidet:
& sustinet Resistentes
tolerat: & tam̃ cotidie:
ꝑ euangłm clementer
uocat. Confessionẽ nr̃am
ex puro corde desiderat:
& cuncta quȩ deliquimꝰ
relaxat: Temperauit nob̾
districtionẽ legis : mĩa
redemptoris In illa
quippe scriptum est:
Si quis hoc uel illito
fecerit : morte moriat᷑
Si quis hec uel illa fece¬
rit: lapidib obruat᷑
Apparuit conditor
peccatoꝵ non penam
sed uitã ꝓmitit Muli¬
erẽ sua uulnera confi-¬
tentẽ suscepit : & sana
dimisit: Inflexit ergo
ad miscđiam duritiã
legis: qui quos iuste
illa dãpnauit ipse
misericordit᷑ liberauit
Multis tam̃ reuertere
ad me dicit dñs: Ecce
para digma turpis mu-¬
lieris dedit: ostendit

Expanded text:
ignem poenitentiae umbra ignem poenitentiae umbra temperabat. 8. Pensemus quantae pietatis peccatricem mulierem non solum ad se admittere, sed ei etiam ad tangendum pedes praebere. Consideremus gratiam misericordis Dei, et damnemus multitudinem reatus nostri. Ecce peccatores videt et sustinet, resistentes tolerat, et tamen quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae delinquimus relaxavit. Temperavit nobis districtionem legis misericordia Redemptoris. In illa quippe scriptum est: Si quis hoc vel illud fecerit, morte moriatur. 1598 Si quis haec vel illa fecerit, lapidibus obruatur . Apparuit conditor peccatorum non poenam, sed vitam promittit; mulierem sua vulnera confitentem suscipit, et sanam dimittit. Inflexit ergo ad misericordiam duritiam legis, quia quos juste illa damnat, ipse misericorditer liberatmultis. Tamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce paradigma turpis mulieris dedit. Ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
batur foras: apud pecca¬
cricẽ mulierẽ sed tam̃
conuersam pascebatur
intus: Unde & ci scã
ecdłia quẽ sub spetie
hinnuli ceruoꝵ querit:
in canticis canticorũ
dicit: Indica michi quẽ
diligit anima mea :
ubi pascas. ubi cubes in
meridie Ceruoꝵ quippe
hinnulus dñs appellat᷑.
iuxta assũpta carnem
Feruentior uero in meri¬
die estus ardescit. & um¬
brosũ locũ hinnulus que¬
rit: quẽ estus ignus non
afficit: In illis er̃go cordib
dns requiescit. que amor
p̾sentis scłi non incendit:
quȩ carnis desideria non
exurunt. que incensa
siuis anxietatib in huius
mundi concupiscentus ñ
ergo loca in meridie au¬
pascendũ hinnuliis inqͥrit.
quia. talibus mentibus
ans pascitur quȩ per
corporalib desideri is
non urunt᷑ Plus ergo
penitens mulier pasce¬
bat intus. quã pharis¬
eus dñm pascebat foras.
quia estu carnalium
quasi hinnulus redeptor
nr̃ ad illius mentẽ fu¬
gerat. quã post uitioꝵ

Expanded text:
batur foris, apud peccabatur foris, apud peccatricem mulierem, sed tamen conversam, pascebatur intus. Unde et ei sancta Ecclesia, quem sub specie hinnuli cervorum quaerit, in Canticis canticorum dicit: Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie . Cervorum quippe hinnulus Dominus appellatur, juxta assumptam carnem Ferventior vero in meridie aestus ardescit, et umbrosum locum hinnulus quaerit, quem aestus igne non afficit. In illis ergo cordibus Dominus requiescit, quae amor praesentis saeculi non incendit, quae carnis desideria non exurunt, quae incensa suis anxietatibus in hujus mundi concupiscentiis non ergo loca in meridie apascendum hinnulus quaerit, quia talibus mentibus Dominus pascitur, quae per corporalibus desideriis non uruntur. Plus ergo poenitens mulier pascebat intus quam Pharisaeus Dominum pascebat foris, quia ab aestu carnalium quasi hinnulus Redemptor noster ad illius mentem fugerat, quam post vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ caput illius ipsã diui¬
nitas designatur: Unde
& ꝑ paulũ dicitur:
quippe. & nos quasi in
homine credere: iuda¬
icus popłs fatebatur:
Sed phariseo dicitur
Oleo caput meũ non
unxisti: quia ipsã quoq
diuinitatis potentiam
in qua se iudaicus po¬
pulus crederẽ spoẜondit
digna laude predicare
neglexit: Hec autem
ungento unxit pedes
credidit: sũma laude
cius ima p̾dicauit. Sed
iam redẽptor ñr ut
enumerata bona con¬
cludat: ꝑsententiam
subdit: Propt̃ qđ dico
tibi: remittuntur ei
perccata multa: qm̃
dilexit multũ: Acsi
aꝑte dicat: Et si dic¬
rum est ualde quod
coquit᷑: habundat
tam̃ amoris ignis. quo
etiam dura consumant᷑:
derationẽ tante picta¬
tis intueri: peccatricis
mulieris oꝑa sed peni-¬
tentis qua estimatione
quȩ cius aduersario sub
tanta distributione
enumerat: Ad pharisei
prandiũ dñs discũbebat:
sed apud penitentem
mulierẽ mentis epulis
delectabatur: Apud
phariscũ ueritas pasce¬

Expanded text:
per caput illius ipsa diviper caput illius ipsa divinitas designatur. Unde et per Paulum dicitur: quippe, et non in se quasi in homine, credere Judaicus populus fatebatur. Sed Pharisaeo dicitur, Oleo caput meum non unxisti, quia ipsam quoque divinitatis ejus potentiam, in qua se Judaicus populus credere spopondit, digna laude praedicare neglexit. Haec autem unguento unxit pedes itas credidit, summa laude etiam ejus ima praedicavit. Sed jam Redemptor noster enumerata bona concludit, cum per sententiam subdit: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Ac si aperte dicat: Et si durum est valde quod coquitur, abundat tamen amoris ignis quo etiam dura consumantur. derationem tantae pietatis intueri. Peccatricis mulieris opera, sed poenitentis, qua aestimatione quae ejus adversario sub tanta distributione enumerat. Ad Pharisaei prandium Dominus discumbebat, sed apud poenitentem mulierem mentis epulis delectabatur. Apud Pharisaeum Veritas pasce
Abbreviated transcription (Latin):
meis non dedisti. Hec aut̃.
lacrimis pedes meos rigauitꝰ:
Aqua quippe extra nos
est: latrimaꝵ humor
intra nos: quid uidelic̃a
infidelis ille popłs nex
ea que extra se erant
umquã ꝓ dño tribuitꝰ.
conuersa aut̃ gentilitas
ꝓ eo non solũ rerũ substan¬
tiam. sed etiam sanguinẽ
fudit: Osculũ michi non
dedisti: Hec aut̃ ex quo
intrauit : non cessauit
osculari pedes meos Oscu¬
lum quippe. dilectionis
est signũ: & infidelis ille.
popłs dũ osculũ non dedit
quia ex Ramtate eũ amare
noluit cui exͣ timore serui¬
uit: uocata aut̃ gentili¬
tas. redẽptorissiti ue¬
stigia osculari non cessat:
quia in eius amore conti¬
nue suspirat: Unde &
sponse uoce de eodem
redẽptore suo: in can¬
ticis canticoꝵ dicitur.
Osculetur me osculo
oris sui Osculũ recte
conditoris sui desiderat
quȩ se. ei obsequiũ ꝑ
amorẽ parat: Oleo
caput meum non un¬¬
xisti Si pedes dnĩ mi¬
sterium incarnationis
eius accipimus. congruȩ

Expanded text:
meis non dedisti, haec autem meis non dedisti, haec autem lacrymis rigavit pedes meos. Aqua quippe extra nos est, lacrymarum humor intra nos, quia videlicet infidelis ille populus nec ea quae extra se erant unquam pro Domino tribuit; conversa autem gentilitas pro eo non solum rerum substantiam, sed etiam sanguinem fudit. Osculum mihi non dedisti; haec autem ex quo intravit, non cessavit osculari pedes meos. Osculum quippe dilectionis est signum. Et infidelis ille populus Deo osculum non dedit, quia ex charitate eum amare noluit, cui ex timore servivit. Vocata autem gentilitas Redemptoris sui vestigia osculari non cessat, 1597 quia in ejus amore continuo suspirat. Unde et sponsae voce de eodem Redemptore suo in Canticis canticorum dicitur: Osculetur me osculo oris sui . Osculum recte conditoris sui desiderat, quae se ei obsequi per amorem parat. Oleo caput meum non unxisti. Si pedes Domini mysterium incarnationis ejus accipimus, congrue
Abbreviated transcription (Latin):
quod nos quoq plene
agimus. si studiose
diligimus quos ex largi¬
tade continemus: ne
grauis nobis sit necessitas
ꝓximi. ne ipsa eius quȩ
fiat onerosa: & cũ man̾
necessaria tribuit. animꝰ
a dilectione torpescat:
Potest quoq ꝑdes ipsũ
misterium incarnationis
eius intelligi. qua diui¬
nitas terram tetigit.
quia carnẽ sumpsit:
Uerbum enĩ caro factũ
est. & habitauit in nob̾
Osculamur gͥ redẽpto¬
ris pedes. cũ misterium
incarnationis cius ex
toto corde diligimus:
Ungento pedes ungimꝰ
cũ ipsam humanitatis
eius potentiã. sacri elo-¬
quii bona opinione pre¬
dicamus Sed hoc pha¬
riseus uidet & inuidet:
quia cũ uidaicus popłs
gentilitatẽ dm̃ p̃dicare
conspicit: sua apud se
malitia tabescit: Sed
re. demptor nr̃ facta
cius mulieris. quasi bona
gentilitatis enumerat:
agnoscat: Nam phariseus
retunditur: ut ꝑ eum sic̃
diximus ꝑfidus ille ppłs
ostendatur: Intraui in
domũ tuã : aquã pedib

Expanded text:
Quod nos quoque plene Quod nos quoque plene agimus, si studidiligimus quos ex largitate continemus, ne gravis nobis sit necessitas proximi, ne ipsa ejus indigfiat onerosa, et cum manus necessaria tribuit, animus a dilectione torpescat. Potest quoque per pedes ipsum mysterium incarnationis ejus intelligi, quo divinitas terram tetigit, quia carnem sumpsit. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis . Osculamur ergo Redemptoris pedes, cum mysterium incarnationis ejus ex toto corde diligimus. Unguento pedes ungimus, cum ipsam humanitatis ejus potentiam sacri eloquii bona opinione praedicamus. Sed hoc Pharisaeus videt et invidet, quia cum Judaicus populus gentilitatem Deum praedicare conspicit, sua apud se malitia tabescit. Sed Redemptor noster facta ejusdem mulieris quasi bona gentilitatis enumerat, agnoscat. Nam sic Pharisaeus retunditur, ut per eum, sicut, diximus, perfidus ille populus ostendatur. Intravi in domum tuam, aquam pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
pedes stamus. quia eius
uestigia sequimͦ. quem
impugnabamꝰ: Lacrimis
si quibuslib& ultimis
menbris dñi ꝑ compas¬
sionis affectum inclina¬
mur. si scĩs eius intribu¬
latione compatimur.
si eoꝵ tristitiã nr̃am
putamus: Capillis mulier
pedes quos rigauerat
tersit: Capilli quippe.
suꝑfluunt corpori Et
quid habundans terrena
substantia. nisi capilloꝵ
spetiem ten&. quȩ dũ
ad usum necessitatis
suꝑfluit: etiam absci¬
sa non sentit: Capillis
ergo pedes dñi tergi
etiam his que nobis suꝑ¬
fluunt miseremur.
quatinus sic mens per
compassionẽ doleat.
ut etiam larga manus
affectũ doloris ostendat:
Rigat namq lacrimis
redẽptoris pedes sed
capillis sus non tergit.
qui ut cũq ꝓximoꝵ
dolori compatitur.
sed tam̃ eis ex his quȩ
sibi suꝑfluunt. non mi¬
seretur. Plorat & non
tergit. qui uerba quidẽ
loloris tribuit. sed non
ministrando quȩ desunt
ium doloris minime ab¬
scidit: Osculatur mu¬
lier pedes quos tergit.

Expanded text:
pedes stamus, quia ejus pedes stamus, quia ejus vestigia sequimur quem impugnabamus. Lacrymis si quibuslibet ultimis membris Domini per compassionis affectum inclinamur, si sanctis ejus in tribulatione compatimur, si eorum tristitiam nostram putamus. Capillis mulier pedes quos rigaverat tersit. Capilli quippe superfluunt corpori. Et quid abundans terrena substantia, nisi capillorum speciem tenet? Quae dum ad usum necessitatis superfluit, etiam abscissa non sentit. Capillis ergo pedes Domini tergimetiam ex his quae nobis superfluunt, miseremur, quatenus sic mens per compassionem doleat, ut etiam larga manus affectum doloris ostendat. Rigat namque lacrymis Redemptoris pedes, sed capillis suis non tergit, qui utcunque proximorum dolori compatitur, sed tamen eis ex his quae sibi superfluunt non miseretur. Plorat et non tergit, qui verba quidem doloris tribuit, sed non ministrando quae desunt vim doloris minime abscidit. Osculatur mulier pedes quos tergit.
Abbreviated transcription (Latin):
tione transcurrimus
nunc si plac& ea quȩ di-¬
cta sunt mistitico intel¬
lectu discernamus Quẽ
nãq phariseus. de falsa
iustitia presumens. nisi ui¬
daicũ popłm. & quẽ pecca¬
trix mulier. sed ad uestigia
dnĩ ueniens & plorans. nisi
conuersã gentilitatẽ desig¬
nat : Que cũ alabaustro
uenit. ungentũ fudit. retro
secus pedes stetit: lacrimis
pedes rigauit. eapillis tersit.
cosdẽq quos infundebat¬
& tergebat pedes. osculari
non desi it: Nos ergo nos
illa mulier expressit. si toto
corde ad dm̃. post peccata
redeamus. si eius peniten¬
tiȩ luctus imitemur Qͥd
nãq ungentũ. nisi bonus
odor opinionis exprimit᷑ :
opera agimus. quib opini¬
onib boni odoris eccłiam
resꝑgamus. quid in dnĩ
corpore nisi ungentũ
fundimus : Sed secus
pedes dñi: mulier stecit
Contra pedes eñĩ dñi
stetimus. cũ in percatis
positi eius itineribus
renitebamur: Sed si
ad uerã penicentiam
post perccata conuer¬
timur: iam retro secus

Expanded text:
ranscurrimus; nunc vero, si placet, ea quae dicta sunt mystico intellectu disseramus. Quem namque Pharisaeus de falsa justitia praesumens nisi Judaicum populum, quem peccatrix mulier, sed ad vestigia Domini veniens et plorans, nisi conversam gentilitatem designat? Quae cum alabastro venit, unguentum fudit, retro secus pedes Domini stetit, lacrymis pedes rigavit, capillis tersit, eosdemque quos infundebat et tergebat, pedes osculari non desiit. Nos ergo, nos illa mulier expressit, si toto corde ad Dominum post peccata redeamus, si ejus poenitentiae luctus imitemur. Quid namque unguento, 1596 nisi bonae odor opinionis exprimitur? opera agimus, quibus opinionis bonae odore Ecclesiam respergamus, quid in Domini corpore nisi unguentum fundimus? Sed secus pedes Jesu mulier stetit. Contra pedes enim Domini stetimus cum, in peccatis positi, ejus itineribus retinebamur. Sed si ad veram poenitentiam post peccata convertimur, jam retro secus
Abbreviated transcription (Latin):
in terrogare Parisci &
saducei querentes occa¬
sionẽ calũpnie & ũbũ
aliquod inuenire qđ
pater& insidiis. quia
in sermonib confuca¬
tist̃. ultra non inter¬
rogant. sed aꝑtissime
comp̃hensũ romanę̧
tradunt potestati.
Ex. quo intel is ligimꝰ
uenena inuidie posse
quidẽ suꝑari: sed ñ¬
difficile conquiescere
Gunc iħs loquutus est
ad turbas. & ad
discipłos suos dicens:
Suꝑ cathedrã moysi:
sederunt scribe &

Expanded text:
nterrogare. Pharisaei et Sadducaei quaerentes occasionem calumniae, et verbum aliquod invenire, quod pateret insidiis, quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum, Romanae tradunt potestati. Ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere. Tunc Jesus locutus est ad turbas et ad discipulos suos, dicens: Super cathedram Moysi sederunt
Abbreviated transcription (Latin):
cũ additam̃to se publi¬
canũ cognominat: tho-
peccatorib adipiscendȩ
salutis confidentiã p̃beat :¬
uã dicendi formula
paulus quoq seniuitus
in hunc mundũ perca¬
cores saluos facere: quoꝵ
primus ego sũ: Sed idõ

Expanded text:
cum additamento se publicanum cognominat. Thomapeccatoribus adipiscendae salutis confidentiam praebeat. Quam docendi formulam Paulus quoque secutus, in hunc mundum peccatores salvos facere, quorum primus ego sum. Sed ideo
Abbreviated transcription (Latin):
diligit: cui plus dim̾it.¬
titur: Qua in re notan¬
dur̃ est : quia dũ sua
sententia phariseuis con¬
uincit᷑: quasi freneticꝰ
funẽ portat ex quo
ligetur: Enumerant᷑
ergo bona peccatricis
enumerant᷑. mala falsi
iusti: cũ dicitur. Intraui
in domũ tuã: aquam
pedib meis non dedsti
Hec aut̃ lacrimis rigauit

Expanded text:
diligit, cui plus dimitdiligit, cui plus dimittitur. » Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsa justi, cum dicitur: « Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti, haec autem l
Abbreviated transcription (Latin):
quia hunc uera sua iusti¬
tia non replebat Unde
peccatores quosq conspi-¬
cimꝰ. nosm& ipsos prius in
illoꝵ calamitate defleamꝰ:
quia fortasse in similibus
aut lapsi sumꝰ. aut labi
possimꝰ : si lapsi non sum:
& si censura magisterii deb&
semꝑ uircute disciplinȩ
uitia ꝑsequi: oportet.
tam̃ ut sollicite. discer..¬
namus. quͥa districtionẽ
debemꝰ uiti is compassionẽ
nacurȩ: Si eñ feriendus
est peccator: nutriendus
est ꝓximus: Cũ uero iã
ꝑ penitentiã ꝑcutit ipse
qđ fecit : iam nr̃ pro¬
ximus peccator non
est: quia cũ se dĩ iusti¬
tia contra se erigit:
in se punit. qđ iustitia
diuina reprehendit:
Sed iam iste suꝑbus &
arrogans. qua sententia
coniuncat᷑: audiamus:
De duob quippe ei
debitoribus. paradigma
opponitur: quoꝵ unus
plus : alius minus deb&
Utroꝵq debito dimisso
quis amplius largitorẽ
debiti diligat: int̾ro¬
gat᷑ Quib uerbis ꝓtinꝰ
ille respondit: Illẽ plus

Expanded text:
quia hunc vera justiquia hunc vera justitia non replebat, depeccatores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus, quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper virtute disciplinae vitia persequi, oportet tamen ut sollicite discernamus quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Si enim feriendus est 1595 peccator, nutriendus est proximus. Cum vero jam per poenitentiam percutit ipse quod fecit, jam noster proximus peccator non est, quia cum Dei se justitia contra se dirigit, et hoc in se punit, quod justitia divina reprehendit. 4. Sed jam iste superbus et arrogans qua sententia convincatur audiamus. De duobus quippe ei debitoopponitur, quorum unus minus, alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: « Ille plus