comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sentiat. si hanc immodatius ligam̾̃ta constringãt.
Unde necesse e ut cum peccati uulmis insubditis
corrigendo restringitur. magnase sollicitucdine:
etiam districtio ipsa moderetur: quatinus sic uira
discipline contra delinquentes exerceat: ut pieta.¬
tis iuscera ñ amiitat. Curandum quippe ẽ: ut rec¬
torem. subditis & matrem ꝑietas. & patreni exhi

Expanded text:
sentiat, si hanc immoderatius ligamenta constringant. sentiat, si hanc immoderatius ligamenta constringant. Unde necesse est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. Curandam quippe est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem e
Abbreviated transcription (Latin):
hora qua ignorat. & diuidet eum. partemq eius
ponet cum ypochritis. Inter ẏpochritas eni uidẽ
dͥeputatur: qui exsimulatione discipline miriste.¬
rium. regiminis uercit inusum: dominationis. Ꝙ
tamen numnunqua grauiꝰ deliquit᷑. si int̃ ꝑ uersos
plus equalitas quam disciplina custoditur. Qiuia
enim falsa pietate suꝑatus. ferire heli delinquen¬
tes filios noluit: aput diftrictum iudicem semet¬
ipsum cũ filiis crũdeli dampnatione ꝑcussit. Hinc
me: Hinc pastores increpat ꝑ ꝓpħam dicens. Quod
fractum est nͨ alligastis. & quod abiectum ñ re.
duxistis. Abiectum eñi reducit᷑: cum quisq incul.¬
pa lapsus. adstatum iusticie: ex pastoralis sollicitu¬
dinis ugore reuocat. Fracturam uͦ liganune strin¬
git: cum culpam disciplina. deprimit. ne plagausq
adinteritum defluat. si hanc districtionis seueritas
non coartat. S sepe deterius fatigatur: cum frac¬
tura in caute colligitur. Ita ut grauus scissuram

Expanded text:
ra qua ignorat, et dividet eum, partemque ejus ponet cum hypocritis . Inter hypocritas enim jure deputatur, qui ex simulatione disciplinae ministerium regiminis vertit in usum dominationis; et tamen nonnunquam gravius delinquitur si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custoditur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Hincuos magis quam me . Hinc pastores increpat per prophetam, dicens: Quod fractum est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis . Abjectus enim reducitur cum quisque in culpa lapsus, ad statum justitiae ex pastoralis sollicitudinis vigore revocatur. Fracturam vero ligamen astringit, cum culpam disciplina deprimit, ne plaga usque ad interitum defluat, si hanc districtionis severitas non coarctat. Sed saepe deterius frangitur, cum fractura incaute colligatur, ita ut gravius scissuram
Abbreviated transcription (Latin):
infirma despiciat. aut infirmis ꝓximorum congrai¬
ens appetere alta dełmquat. Hinc ẽt namq qł paub
inparadisũ ducit᷑. cȩliq tercii secreta rimat᷑. ꝙ̃ tañ
illa inuisibiliũ contẽplatione suspensus. ad eubile.
carnaltum m̃tis aciem reuocat. atq i occisitis siuis qͣ¬
liter debeant comu̾isari dispensat dicens. Propt̃ forni¬
cationẽ autem umis cunq suã uxorẽ habeat. & ina.¬
queq suũ uirũ habeat. Uxori urr debitum redaat:¬

Expanded text:
infirma despiciat, aut infirmis proximorum congruinfirma despiciat, aut infirmis proximorum congruens, appetere alta derelinquat . Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium aciem mentis revocat, atque in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat. Uxori
Abbreviated transcription (Latin):
uerbius ẽ: uocatus. Qui gͦ futxum semimis sustmet
imniundus asserit᷑. quia multiloquio subditus ex
eo se inquinat. quod si ordinate ꝓmeret. ꝓlem rec.¬
te cogitationis eclere inaudientium corde potiuss&.
Dumq in cautus ꝑlocacitat̾e defiuit: ñ adusum ge¬
neris. s adinmundiciã scm̃ effundit. Unde paulus
quoq cũ discipłm de instantia p̾dicationis admo.¬
neret dicens. testificor coram deo & xp̃o iħu qui
idicaturus ẽ uiuos ac mortuos &e aduentũ ipsius
& regnum eiꝰ. ỹdica uerbum insta oportune: ini¬
portune: dicturus importune. p̃mifit oportune:
quia seilicet apud auditoris mentẽ ipsa sua subti.¬
litate se destriit. si hab̾e importunitas oportirai.¬
te rector singulis compassione. ꝓximꝰ: p̃ cunctis
contemplatione: suspensus. ut ce ꝑpietatis ins.¬
ceła in se infirmitatẽ ceterorum transferat. &r ꝑ spee¬
tationis altitudinẽ semet ipsum quoq innisibilsa
albetendo transcendat. ne aut alta petens ꝓximorum

Expanded text:
serit foedat. Qui ergo fluxum seminis sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus ex eo se inquinat, quod si ordinate promeret prolem rectae cogitationis edere in audientium corde potuisset; dumque incautus per loquacitatem defluit, non ad usum generis, sed ad immunditiam semen fundit. Unde Paulus quoque cum discipulum de instantia praedicationis admoneret dicens: Testificor coram Deo et Christo Jesu, qui judicaturus est vivos ac mortuos, et adventum ejus, et regnum ejus, praedica verbum, insta opportune, importune , dicturus importune, praemisit opportune, quia scilicet apud auditoris mentem, ipsa sua vilitate se destruit, si habere importunitas opportunit rector singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, ut et per pietatis viscera in se infirmitatem caeterorum transferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo tran
Abbreviated transcription (Latin):
secrecis inserit᷑. & tam̃ ꝑ condescensionis uiscẽta car¬
nalium cubile ꝑ scrutatur. Et qũe sublenatus usq¬
ad inuisibilia erigit. humnc miscđiter adsecreta in¬
firmantrũ occłm cordis fiectit. Celum contempla¬
tione transcendit. nec tam̃ carnalium ftratum solli¬
citudine deserte. quia compage caritatis & simuis si.

Expanded text:
secretis inseritur, et tamen per condescensionis viscera carnalium cubile perscrutatur; et quem sublevatus ad invisibilia erigit, hunc miseratus ad secreta infirmantium oculum cordis flectit. Coelum contemplatione transcendit, nec tamen stratum carnalium sollicitudine deserit, quia compage charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ uanitas placet. Illi nãq aurigarũ ac histrio¬
nũ gesta laudibꝰ efferunt: nec tamen esse deside¬
rant quales illos conspitiunt. esse quos laudant:
M irant᷑ eos placita egissei sed tamen similit̾ deuttañ
ylacere:. Dicendũ est beniuolis. ut cũ ꝓrimorũ
facta conspitiunt: ad suũ cor redeant. & de alienis
actibus ñ p̃sumant Ne bona laudent: & ãgere re¬
cusent Grauiꝰ qͥipe excrenia ultio ẽ feriendi sunt
quib placuit qđ imitari noluerunt: Ad monen¬
di sunt inuidi ut ꝑpendant quante cecitatis
sunt: qͥ alieno ꝓfectũ defitiuns. aliena exultatiõe
contabescunt: Quante infelicitatis st̃: qͥ meliora¬
nioẽ primi deteriores fiunt Dũq augm̃ta alie¬
ne psꝑitatis aspiciunt: apud semetipsos anxiȩ
afflicdi cordis sui peste moriunt᷑. Quid istis in¬
felitius quos dũ conspecla felicitas afficit. pena
neqͥores reddit : Alioꝵ uͦ bona quȩ habere ñ pos¬

Expanded text:
tium vanitas placet. Illi namque aurigarum et histriotium vanitas placet. Illi namque aurigarum et histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant, quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen devitant similiter placere. Dicendum est 46 benevolis ut cum proximorum facta conspiciunt, ad suum cor redeant, et de alienis actibus non praesumant; ne bona laudent, et agere recusent. Gravius quippe extrema ultione feriendi sunt, quibus placuit quod imitari noluerunt. Admonendi sunt invidi, ut perpendant quantae caecitatis sunt, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
eo indeceptione postmodũ maiori exultatione
gaudeat: quo illa dudũ contra se rigida colla
uictorũ calbat:¬
lit̃ admonendi sũt beniuoli atq alit̾ inui¬
di. Admonendi sũt nãq beniuoli ut sic ali¬
enis bonis congaudeant: quatinꝰ habere & ꝓpͥa
concupiscant: Sic ꝑximorũ facta diligendo lau¬
det: ut ea etiã imitando multiplicent: Ne si in
hoc p̾sentis uite stadio ad certamen alienũ
deuoti fautores. sed pigri speclarores assistais
eo post certamen sine brauio remaneãt quo
nc̃ incertamine ñ laborant. Et tẽ eorp palmas
afflicti respiciant inquorũ nc̃ laborib ociosi ꝑ
durant: Galde quppe peccamꝰ: si aliende bene
gesta ñ diligimꝰ S nil mercedis agimꝰ: si ea que
diligimꝰ in quantũ possumꝰ ñ imitani: Dicen¬
dũ itaq ẽ beniuolis quia si imitari bona minimȩ
festinant quȩ laudantes approbant÷ sic eis uir¬
tutũ scitas. sicut stultis spectatoribꝰ ludicrarũ ar¬

Expanded text:
eo in deceptione postmodum majori exsultatione eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcatliter admonendi sunt benevoli, atque aliter invidi. Admonendi namque sunt benevoli, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus non imitamur. Dicendum itaque est benevolis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectatoribus ludicrarum ar
Abbreviated transcription (Latin):
latione n potuit: ab aꝑto certamine int̾im qͥescẽs
& secreta cogitationẽ suggestione lacessens aptũ
deceptionis tempꝰ inquirit: Quia enĩ bello pub¬
lieo ꝑdidit. ad exercendas occulte insidi as in¬
andescit Quietis enim temꝑore ad iuictoris ani¬
mũ redr. & uł rerũ dampna. uł iniuriarũ iacu¬
la ad memoriã reducit: cunctaq que sibi illata
sunt uehem̃ter eraggerans intorabilia ostendit.
Cantoq mentẽ meroie conturbat ut plerũq
uir patiens illa se colerasse post uictoriã captiuus
erubeseit. Seq ñ reddidisse cõtumelias doleat: &
similes nͥ iis quos irruens grauis languor auita
non subtrahit:: sed lenit̃ ueniens reduiia febriᷤᷤ
occidit: Commonendi sunt qͥ patientes ut cor pꝰ
uictoriã muniant᷑: ut hostem publico bello su¬
ꝑatũ insidiari meniis mentis intendant. ite
lãbͥorẽ plꝰ repentẽ timeant. ne hostis callidus

Expanded text:
latione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, latione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse post victoriam captivus erubescat, seque non reddidisse contumelias doleat, et similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus
Abbreviated transcription (Latin):
sa patiunt᷑ uł contunielias audiuñ nullo do¬
lore pulsent᷑. Et sic pacientiã exibeant: ut custo¬
dire etiã cordis innocentiã. ñ omittant: S cũ pꝰ
paululũ ħ ipsa que ꝑtulerint ad menioriã re¬
uocant: igne se doloriᷤ inflã mans: Argum̃ta
ultionis exqͥuirunt. & mansuetudinẽ quã tole¬
rantes habuerunt: retractantes inmalitiã uertũt.
nutationis causa pandatur Callidus nãq aduer¬
sarus bellũ cont᷑ duos mouet. Inũ udelicet inslã¬
mans. ut contumelias prior inferat: alterũ ꝓuoc̃as.
ut cõtumelias lesus retidat S plerũq dũ huiꝰ iã
uictor ẽ. qͥ iniuriã ꝑuasus irrogat: ab illo uincit᷑.
qͥulaiã sibi equanimit᷑ portat. Tniꝰg̾ uictor que
cõ mouendo subiugauit: tota cont̾ alterũ uͥtate
se erigit. eũq obsistentẽ fortit̾ & iuncentẽ dolet
Quẽ quia cõmouere in ipsa contumeliarũ iacu¬

Expanded text:
sa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dosa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant; sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint, ad memoriam revocant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. jus permutationis causa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jacu
Abbreviated transcription (Latin):
bis Utꝰ itaq ẽ. corã hominibꝰ. adu̾sarios tolera¬
re sed uirtꝰ corã dõ diligere Quia hoc solũ dĩ sa¬
crificiũ accipit qđ ante eius ocłos in altari boni
opis flamma caritatis incendit: hinc est qđ
rursũ qͥbdã patientib nec tamen diligentib di-¬
cit: Quid aut̃ uides festucã in ocło fratris tui et
trabem in ocło tuo ñ uides: ꝑturbatio quipe ini¬
patientiȩ festuca est: malitia uͦ incorde. trabes
in ocło: Iuã nãq aura temptatioĩs agitat: hanc
aut̃ comsũmata neqͥtia pene immobilit̃ portat
Recte uͦ illic subiungit᷑ hypocta eice pͥmũ tra¬
bẽ de ocło tuo: & tunb nidebis eicere festucã de
ocło  fratris tui Acsi dicat᷑ menti inique in¬
terius dolenti. & scam se exceriuꝰ ꝑpatientiã de¬
monstrauti. Prius ate molẽ malitiȩ excute. &
tunc alios de impatientie leuitate rep̃hende:
Ne dũ ñ studes simulationẽ uincere: peius
sit tibi aliena praua tolerare E uenire etiam

Expanded text:
rare; sed virtus coram Deo, diligere; quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. Hinc est quod rursum quibusdam patientibus, nec tamen diligentibus dicit: Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non vides patientiae festuca est, malitia vero in corde trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ad munera eiꝰ: ad cam uͦ & ad munera eiꝰ nͦ respex̃:
Iratꝰq ẽ. cain uehenient᷑. & concidit uultꝰ eiꝰ: Liuor
itaq sacͥficii: fratͥcidii seminariũ fuit Nã quẽ
meliorẽ se esse doluit: ne ut cũq esset amputauit:
Dicendũ. ẽ. inuidis quia dũ se ista intrinsecus peste
consumunt etiã quicquid boni inse aliud habere
uident᷑ intẽrimunt: Unde scriptũ. ẽ. Uita carniũ
sanitas cordis: putredo ossiũ inuidia Quid enĩ ꝑ
acta signant᷑ : Et plerũq contingit. ut qͥdam cũ cor¬
dis in nocentia in ñ nullis suis actibꝰ infirini uide¬
ant᷑: qͥdam uͦ iã quedã ante humanos ocłos exer¬
ceant. sed tamen erga alioꝵ bona. intus in uidiȩ
pestilentia tabescãt: Bene gͦ dr̃ uita carniũ sãni¬
tas cordis quia si mentis in nocentia custodit᷑ etiã
si qua foris infirma sunt quandoq roboiant᷑:
Et recte illic subdit᷑ putredo ossuĩ in uidia quia
ꝑliuouis uitiũ ante di ocłos ꝑeunt etiã q̃ humaniᷤ

Expanded text:
nera ejus non respexit. Iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus . Livor itaque sacrificii, fratricidii seminarium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset amputavit. Dicendum est invidis quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis, putredo ossium invidia . Quid enim pacta signantur? Et plerumque contingit ut quidam cum cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cordis; quia si mentis innocentia custoditur, etiam si qua foris infirma sunt quandoque roborantur. 47 Et recte illic subditur: Putredo ossium invidia, quia per livoris vitium ante Dei oculos
Abbreviated transcription (Latin):
ficit ut laudabiliora alioꝵ facta cognoscant
Unde magister egregius sapientibꝰ & insipi.¬
entibus debitor. cũ hebreoꝵ quosdã sapientes.
quosdã uͦ tarcdiores etiã admonetet. illis de cõ¬
plecione testam̃ti ueteris loquens eoꝵ sapienti¬
ani argum̃to suꝑauit dicens Qđ enĩ antiquat᷑
& senescit ꝓpe interitũ est Cũ uͥ solis exemplis

Expanded text:
ficit ut laudabilia aliorum facta cognoscant. ficit ut laudabilia aliorum facta cognoscant. Unde et magister egregius, sapientibus et insipientibus debitor , cum Hebraeorum quosdam sapientes, quosdam vero etiam tardiores admoneret, illis de completione Testamenti Veteris loquens, eorum sapientiam argumento superavit, dicens: Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est . Cum vero sol
Abbreviated transcription (Latin):
Iuten admonendi sunt sapientes huius seli
atq alit̾ hebetes Sapienites quippe ad monendi st̃:
ut amittãt scire qđ scuint hebetes quoq ad mo¬
nendi st̃ ut appetant scire quȩ nesciunt: In illis
hoc pͥmũ destruendũ. ẽ. qđ sapientes se arbitran¬
t᷑: in istis iã edificandũ ẽ. quie quid de sapientia
suꝑna cognoseitur: Quia dũ minine suꝑbi sunt
quasi adsuscipienda edifitia corda parauerunt:
Cũ illis laborandũ. ẽ. ut sapientius stulti fiant
stultam sapientiã deserant. & sapientẽ dĩ stulti¬
ciã discant: istis uͦ p̃dicandũ ẽ. ut ab ea que pu¬
tat᷑ stulticia. ad uerã sapientiã unitius transe¬
uͦdr̃: Nonmulti sapientes seđ̾m carnẽ: Et rursũ:
Que stulta sunt huius mundi elegit ds̃: ut con¬
fundat sapientes Illos plerũq ratiocinatioĩs
argum̃ta istos ñnumꝙͣ melius exempla
conuertunt: Illis nimirũ ꝓdest ut in suis al¬
legatioĩb uicti iaceant: istis uͦ aliquando suf¬

Expanded text:
iter admonendi sunt sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam aedificandum est quidquid de superna sapientia cognoscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad veram sapientiam vicinius transes vero dicitur: Non multi sapientes secundum carnem . Et rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos plerumque ratiocinationis argumenta, istos nonnunquam melius exempla convertunt. Illis nimirum prodest, ut in suis allegationibus victi jaceant; istis vero aliquando suf
Abbreviated transcription (Latin):
posicioẽ accipimꝰ: qđ in actionȩ seruemꝰ. Ninus
itaq turpe est. ñ imitari qđ sumꝰ. Nrã sunt ni¬
ilirũ. que & si imitari ñ possiimꝰ am̃amꝰ in aliiso:
Eamantiũ fiunt queq amiant᷑ in nobis hincgꝰ
pensent in uidi. caritas quante uirtutis sit que
alieni laboris oꝑa nr̃a sine labore facit. Dicendũ
ita ẽ. in uidis quia dũ se a liuore minimȩ custo¬
diunt in anciquã uersitti hostis malitiam de¬
merguntur De illo namq scriptũ est In uidia aut̃¬
diaboli mors intrauit in orbẽ terrarũ: Quia enĩ
ipse celum ꝑdidit: condito hoc homini inuidit.
& dampnationẽ suã ꝑditꝰ ad huc alios ꝑdendo
caut quantis lapsib criscentis ruine subiacean
Quia dũ liuorẽ a corde ñ ꝓiciut: ad aꝑtas oꝑmi ne¬
quitias deuoluunt᷑. Nisi enĩ cain in uidisset accep

Expanded text:
pimus, quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumus. Nostra sunt nimirum, quae etsi imitari non possumus, amamus in aliis; et amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis, quia dum se a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis merguntur. De illo namque scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Quia enim ipse coelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo  quantis lapsibus subcrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias devolvunt
Abbreviated transcription (Latin):
muenit̃ tolercire: P hoc quo impatientie us iciut.
plerũ ꝙ mentẽ arrogantie culpa tranfigtt
Quiaoiũ despici in mundo hoc quisq non pa¬
ti bona si qua sibi occulia sunt ostentare pia¬
duetite sic pimpatientiã usq aci arroare eor
ducls dũ quia ferre despectiont ñ potest. dete¬
genolo semetipsĩ in ostentationȩ głatur: N nae
senipet̃ est Melior ẽ patiens arrogante. Quaie
ꝑostont cionis uttiũ bona sua occulta cognosci
Ac cont elegit arrogans bona de se ut lsa
iactara ne mala possit uł minima ꝑpeti. Quia
qͥ cur pacientia relinqͥt eciã bona reliqua que
la gesta. siuere destruunt᷑ recte adierechiese in
aleri dĩ fieri fossa ꝑhibet᷑: ut in ea udelede t si¬
ꝑposita holocausta seruent᷑ : Si enĩ inaltari fõ¬
lae nesset ⁊ om̃e qđ in eo sacrificiũ reperirett suꝑ¬
ue se ante eius oclos acfitia imponite Queau¬
tẽ et abaris fosa nͥ bonoi ꝑacientia. quȩ due mn

Expanded text:
 tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum despici in mundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulta sunt, ostentare conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia per ostentationis vitium bona sua occulta agnosci. At contra elegit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel minima perpeti. Quia igitur cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruuntur, recte ad Ezechielem in altare Dei fieri fossa praecipitur; ut in ea videlicet superposita holocausta serventur. Si enim in altari fossa non esset, omne quod in eo sacrificium reperiret, supsuper se ante ejus oculos sacrificia imponit. Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia? quae dum
Abbreviated transcription (Latin):
onuĩs amaritudo. & ira &. indignatio. & clamor
& blasfemia tollat᷑ auobis: quasi cunctis exte¬
rius iã bene cõpositis. ad interiora conũtit᷑ dũ
subiungit: Cũ om̃i malitia Quia nimirũ fru¬
stra indignatio clamor & blasphemia ab exterio¬
ribꝰ tollit᷑: si in interioribus uitioꝵ mat̾ mali¬
tia dominat᷑ ẜt in cassũ foriᷤᷤ neqͥcia ex ranus
incidit: surreptura multiplitius intꝰ in radice

Expanded text:
Omnis amaritudo et ira, et indignatio et clamor, Omnis amaritudo et ira, et indignatio et clamor, et blasphemia tollatur a vobis; quasi cunctis exterius jam bene compositis ad interiora convertitur, dum subjungit: Cum omni malitia; quia nimirum frustra indignatio, clamor, et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia dominatur. Et incassum nequitia foris ex ramis inciditur, si surreptura multiplicius in radice
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbatio eicit:. quia nullte interiꝰ disciꝑhna
sapientiȩ cͥcũ cludit Sapiens aut̃ differt & re¬
seruat in posterũ lesus enĩ inp̃sens se ulcisei
ñ desiderat: quia etiã tolerans parci optat. sed tam̃
iuste iudicari om̃a extremo iuditio ñ ignorat
t̃ contra admonendi sũt patientes: ne in eo qdđ
exteius portant interius doleant: Ne tante
uirtutis sacficiũ qđ integrũ foris immolãt: in¬
tus malitie peste corrumpant: E cũ ab homini¬
bus ñ agnoscit᷑. sed tamen sub diuina examinatio¬
ne peccat᷑: tauto deterior eulpa doloris fiat. quan¬
to sibi ante homines utircutis spetiẽ usudicat. Di¬
cendũ itaq ẽ. patientib ut studeant diligere qͦs
sibi necesse. ẽ tolerare Ne si patientiã dilectioñ
seqͥtur indeceriorẽ culꝑã odii uirtꝰ ostensa cõ¬
uertat᷑. Unde paulus cũ diceret caritas pa
tiens. ẽ. ilico aduuixit Benigna ẽ. Gidelicet ostẽ¬
dens quia quos ex patientia tolerat amare en

Expanded text:
batio citius ejicit, quia nulla interius disciplina sapientiae circumcludit. Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam tolerans parci optat, sed tamen juste vindicari omnia extremo judicio non ignorat. t contra admonendi sunt patientes, ne in eo quod exterius portant, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiae peste corrumpant; et cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere quos sibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culpam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum dicetiens est , illico adjunxit: Benigna est; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare et
Abbreviated transcription (Latin):
terue paulus corinthios aduersũ se inuicẽ ui¬
deret inflatos: ut alius apollo alius pauli aliꝰ¬
diũ deduxit: que ap̃d eos & ꝑpetrata fuerat &
in correcta remanebat dicens Qudit᷑ int̾ uos

Expanded text:
roterve Paulus Corinthios adversum se temere invicem viroterve Paulus Corinthios adversum se temere invicem videret inflatos, ut alius Apollodium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vos
Abbreviated transcription (Latin):
paciens rep̃hendit dicens Gauisus sum in dño
& illoꝵs culpas increyatio detegeret: & hor negle¬
glentiã sermo mollior uelaret:¬
liter admonendi sunt ꝓterui: atq alit̾ pusilla¬
nimes: Iili enĩ dũ de se ualde pꝰsumunt: ex¬
ꝓbrando cet̾os dedignant᷑. Isti autẽ dũ nimis in¬
firmitatis sue sunt conscir: plerũq indesꝑatio¬
nẽ cadunt Illi singłarit̃ summa estimant: cunc¬
ta quȩ agunt: Isti despecta uehenient᷑ putant
eeᷤᷤ que faciunt: & iccirco indespatione frangun¬
quia dõ displicent Tunc enẽ ꝓteruos melius cor¬
rigimꝰ: cũ ea que bene egisse se credunt: mala
acla monstramꝰ: ut unde ad epta gła credit᷑: inde
diosius ad correptionẽ ueniũt. si alteruis culpe
manifestioris ex latere reqͥsite in ꝓpͥo uitio consun¬
dunt᷑ Ut ex eo quod defendere nequeunt: cognos¬
cant se tenere imꝓbe qđ̃ defendt̃ Unde cum ꝓ¬

Expanded text:
patiens reprehendit, dicens: Gavisus sum in Domino patiens reprehendit, dicens: Gavisus sum in Domino et illorum culpas increpatio detegeret, et horum negligentiam sermo mollior velaretiter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros dedignantur; isti autem dum nimis infirmitatis suae sunt conscii. plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione frangunquia Deo displicent. Tunc protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt male acta monstramus: ut unde adepta gloria creditur, inde nt, compendiosius ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestioris, et ex latere requisitae, improperio confundantur, ut ex eo quod defendere nequeunt, cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Cum p
Abbreviated transcription (Latin):
tui sunt: Mementotȩ p̾positor ur̃or qͥ uobis
locuti sunt uerbũ der: quorũ intuentes exitũ
conuersationis imitamini fidẽ Quatinꝰ & illos
iuctrix ratio frangeret: & istos admaiora con¬
scendere. imitatio blanda suaderet:
mielius exhortatio modesta cõponit: Illi se delin¬
quere nesciunt: nͥ etiã a pluribꝰ increpentur:
Istis plerũq ad conũ sationẽ sufficit: qđ eis doc¬
tor mala sua lenit̾ saltẽ ad meniouã reducit:
Istis maioir ꝓfectus ad ducit᷑. si hoc quod in eis
repꝰ henditur: quasi ex latere tangat᷑. Impuden
ait frons mulieris meretͥcis facta ẽ. tͥ: noluistis
crubescere Et rursũ uerecundantẽ refouetdi¬
cenẜ. Confusionis adolescęntiȩ tue obliuisceris:
& obꝓbrii uiduitatis tue ñ recordaberis: quia
dominabit᷑ tui qͥ fecit te. Impudent᷑ quoq delin¬
quentes galathas paulus aꝑte increꝑat dicens
Oinsensati galathe quis uos faccinauit : Et rur¬
summamini Culpas uͦ uereeundantiũ quasi cõ¬

Expanded text:
s locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem ; quatenus et illos victrix ratio frangeret, et istos ad majora conscendere imitatio blanda suaderet.  plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit.  istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudenait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis, quia dominabitur tui qui fecit te . Impudenter quoque delinquentes Galatas aperte Paulus increpat, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Et rursummamini ? Culpas vero verecundantium quasi com
Abbreviated transcription (Latin):
quea A atihue ne ꝑpetiari debeant ꝑhibemꝰ. Nt & ila
qeue adn robamꝰ illaqueatꝰ fauor augeat: & cot̾ eaque
repbendimꝰ magis apud pusillanimes exhortatio
si de uicino mundi t̃mino quadã cognosceret pus¬
sillanimitatȩ turbatos: pͥuis incis que fotia onso¬
su laualat. oe caute monendo post mocdũ q̃ infir ma

Expanded text:
petrari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat; et contra ea quae reprehendimus, magis apud pusillanimes exhortatio si de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbari, prius in iis quae fortia prospicit, laudat; et caute monendo postmodum quae infirma
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet ut in se semꝑ humilitatẽ conditioĩs
aspitiant: dñi uͦ ut naturȩ suȩ qua equalit sut
cũ serius conditi memoriã ñamittat. Serui ad¬
monendi sunt ne dñm despitiant. ne dñm offen¬
dant: si ordinatiõĩ illiꝰ suꝑbiendo conc̾dicat. Iñ
qͦq admonendi sunt quia contͣ dm̃ denunere
eius suꝑbiunt: si eos quos ꝑ conditionẽ tenent
subditos. equales sibi ꝑ naturȩ consottiũ n agno¬
cuit: Isti ad monendi sunt ut seĩant se seruos ex
dnouĩ. illi admonendi sut ut cognoseant se con¬
seruos eȩ seruor Istis namq dis Serui obedite
dnĩs carnalibꝰ Et rursũ: quicũq sũt sub iugo

Expanded text:
ut in se semper humilitatem conditionis aspiciant; domini vero, ut naturae suae qua aequaliter sunt cum servis conditi, memoriam non amittant. Servi admonendi sunt ne dominos despiciant, ne Deum offendant si ordinationi illius superbiendo contradicunt; domini quoque admonendi sunt, quia contra Deum de munere ejus superbiunt, si eos quos per conditionem tenent subditos, aequales sibi per naturae consortium non agnoscunt. Isti admonendi sunt ut sciant se servos esse dominorum: illi admonendi sunt ut cognoscant se conservos esse servorum. Istis namque dicitur: Servi, obedite dominis carnalibus . Et rurs
Abbreviated transcription (Latin):
biis iudicent᷑ etiã si se iã de se securos in ueniant
Iui ut tanto cirea se sollicitius uiuant. quanto eos
aliena eura non implicat: isti uͦ ut sic aliorũ curas
expleant. quatinꝰ & suas agerȩ non desistant. Et
sic in sua sollicitiidiuȩ ferueant. ut a cõmissorũ custo¬
dia minine torpescant: Illi enĩ sibimet uacanti dr̃.
Nade ad formicã o piger & considera uias eius. &
discȩ sapientiã: Iste t̃ribilit̃ admonet᷑ cũ dĩ fili si

Expanded text:
bus judicentur, etiamsi se jam de se securos inveniunt. bus judicentur, etiamsi se jam de se securos inveniunt. Illi ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat; isti vero ut sic aliorum curas expleant, quatenus et suas agere non desistant, et sic in propria sollicitudine ferveant, ut a commissorum custodia minime torpescant. Illi enim sibimet vacanti dicitur: Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapientiam . Iste
Abbreviated transcription (Latin):
Iui nȩ minus quȩ iubent᷑ impleant: isti ne plus iusto
iubeant que cõpleant᷑. Illi ut humilit̾ subiaceant: isti
ut temꝑant᷑ p̃sint: Nam quod intelligi & figuraliter
potest. illis dicit᷑ filii obedite parentib uestris indño.
istis uͦ p̃cipit᷑. & patres nolite ꝓuocare ad iracundiã
filios ur̃os: Illi discant quomͦ ante occulti arbitri
ocłos sua int̾iora componunt isti quomͦ etiam com¬
mssis sibi exempla bene uiuendi exteriꝰ p̾beant Sci¬
re &. enĩ p̃lati debent. quia si ꝑuersa unquam ppe¬
trant. tot tormentis digni sunt: quot ad sub ditos
suos ꝑditionis erempla transmittunt: Unde necesse ẽ.
ut tanto se cautiꝰ aculpa custodiant: quanto ꝑpraua
q̃ faciunt. ñ soli moriunt᷑. s alior animȩ quos prauis
eremplis destruxerunt rei sunt: Admonendi sunt
illi ne districtius puniant᷑. si ab soluti repperiri ne¬
quiuerint saltem de se: isti ne de subditoi errati¬

Expanded text:
Illi ne minus quae jubentur impleant, isti ne plus justo Illi ne minus quae jubentur impleant, isti ne plus justo jubeant quae compleantur. Illi ut humiliter subjaceant, isti ut temperanter praesint. Nam quod intelligi et figuraliter potest, illis dicitur: Filii, obedite parentibus vestris in Domino; istis vero praecipitur: Et patres, nolite ad iracundfilios vestros . Illi 38 discant quomodo ante occulti arbitri oculos sua interiora componant, isti quomodo etiam commissis sibi exempla bene vivendi exterius praebeant. Scire etenim praelati debent , quia si perversa unquam perpetrant, tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est ut tanto se cautius a culpa custodiant, quanto per prava quae faciunt, non soli moriuntur  sed aliorum animarum, quas pravis exemplis destruxerunt, rei sunt. Unde admonendi sunt illi; ne districtius puniantur si absoluti reperiri nequiverint saltem de se; isti ne de subditorum errati
Abbreviated transcription (Latin):
quuntur ex supplitio: tristibus inferenda sunt le¬
ta que ꝓmittunt᷑ ex regno: Discant leci ex minarũ¬
aspitate quod timeant: audiant tristes p̃miorũ gau¬
dia de quib p̃sumant: Iuis quippe dicit᷑ ue uobis
qui ridetis nẽ: quia flebitis. isti uͦ eodem magistro docen¬
te audiant. iterũ uidebo uos & gaudebit cor uestrũ. &.
gaudiũ ur̃m nemo tollet auobis: Non nulli autem
leti uł tristes ñ reb fiunt: sed consꝑsionib existunt. Qͥb
ꝓfecto intimandũ ẽ quod quedam uitia quibꝰdã con¬
sꝑsionibꝰ uxta sunt habent enĩ leti exꝓpinquo luxu¬
riam: tristes iram Unde necesse ẽ ut ñ solum qͥsq
consideret quod ex consꝑsione sustinet. sed etiam qd̵
euicino deteriꝰ per urget: ne dum neqͣquã pugnet
contͣ hõc qd̾ tolerat. ei quoq a quo se liberũ esti¬
mat. uitio succumbat:
ne subiectio conterat: istos ne locus suꝑior extollat:

Expanded text:
quuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minaruasperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia de quibus praesumant. Illis quippe dicitur: Vae vobis qui ridetis nunc, quoniam flebitis ; isti vero eodem magistro docente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Nonnulli autem laeti vel tristes non rebus fiunt, sed conspersionibus existunt. Quibus profecto intimandum est quod quaedam vitia quibusdam conspersionibus juxta sunt. Habent enim laeti ex propinquo luxuriam, tristes iram. Unde necesse est ut non solum quisque consideret quod ex conspersione sustinet, sed etiam quod ex vicino deterius perurget; ne dum nequaquam pugnat contra hoc quod tolerat, ei quoque a quo se liberum aestimat, vitio succumbat. ne subjectio conterat, istos ne locus superior extollat.
Abbreviated transcription (Latin):
si de causa pauꝑis contra diuitẽ iudiciũ que¬
rebat Ut pͥus rex sentenciã diceret. & reatũ
suũ postmodũ audiret. Quatinꝰ neqͣquã iu
sticiȩ contͣdiceret. quã in se ipse ꝓtulisset. Uir
itaq sc̃s & peccatorẽ cõsiderans & regem miro or¬
dine audacẽ : reum pͥus ꝑ confessionẽ ligare stu.¬
duit. & postinodũ ꝑ inuectionẽ secare. Celauit¬
enim paululũ quẽ quesiuit: sed ꝑcussit repente
quẽ tenuit. Pigrius enĩ fortasse incideret si ab ip¬
so sermonis exordio aꝑte ᷤ ferire uoluisset. Sed p̃mis¬
sa similitudine: eam quã occultabat exacuit in cre¬
pationẽ: Ad egrũ medicus uenerat seccandũ uulnꝰ
uidebat. sed de patientia egri dubitabat. Abscondit
gͥ ferrum madicinale sub ueste: quod eductũ subi¬
to fixit in uulnere: Ut seccantẽ gladiũ sentiret eger
antequã cerneret: ne si ante cerneret sentire recũ
letis uidelicet inferenda sunt tristia que se¬

Expanded text:
si de causa pauperis contra divitem judicium quaesi de causa pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum postmodum audstitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante cerneret, sentire recusLaetis videlicet inferenda sunt tristia quae se
Abbreviated transcription (Latin):
mitigatur. Neq eniin tieglegenter intueuelsuest
cod̾ esaiulem sp̃s aduersus inua deres. allimes¬
beusa Nauid eithara eius uesaniam secdabat
Quid enu persaulem nisi elatio pocittauia:
co queed ꝑdauid innuitur. iͥ humilis uita scon
Cun ergo saul abininiuncdo spũ arripttur. Cauis
sauente euis ues ania temperatur. quia couseuous
poccutim pelationem infurorem ueruu. uigũ
estiut adłs alutem m̃tis quasi lulcedine eichare sori¬
louis ur̃e cranquillitatis reuoretuz eliquauelo
ꝑ quauelam sumilitudiuiem uelut cde alieno uegotio
requireudi sunt. E eum rectam sent lienio ne goi
in alterũ ꝓtulerĩt. tunc modis congruentib
de ꝓpͥo reatu feriendi It mens temporali po¬
tentia tunuda contͣ corripientẽ ueqͣquã se
erigat: que suo sibi iuditio suꝑbie ceruicẽ cal¬
cat. Ꝙ. in nulla sui defensioẽ exerceat: quam
sentencia ꝓprii oris ligit Hinc est enim qd̾
nathan ꝓpħa arguere regem uenerat: & qua¬

Expanded text:
mitigatur: neque enim negligenter intuendum est, mitigatur: neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David citQuid enim per Saulem, nisi elatio potentium? et quid per David innuitur, nisi humilis vita sanctorum? Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente ejus insania temperatur; quia, cum sensus potentium per elationem in furorem vertitur, dignum est ut ad salutem mentis, quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquillitate revocetur. Aliquando per quasdam similitudines velut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententiam quasi in alterum protulerint, tunc modis congruentibus de proprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim quod Nathan propheta arguere regem venerat, et qua
Abbreviated transcription (Latin):
preseutis uite habuudãtia consolantur: Offeren¬
da est gͦ eis consolatio. quos caminus pauperta¬
lis ereoquit: atq illis infereudus est timor quos
cousolacio glorie: temporalis ertollit. Ut or illi discãt
quia diuitias quas ñ eonspitunt possicdent. Qust
coquoseant quia eas quas consortiunt tenere nesi
possuit: Peruiq tamen ꝑsonarum orcłine ꝑnutcat
qualitas morum: ut set diues hum il . st pauta
elatus. Uude nor predicantis linguia ẽ alchentr
debet uita componi: ut tanto districtiul in pau¬
pere elacionẽ feriat: quanto eam nec illata pau¬
pras unelinat. E tanto lenius humilitatem qi¬
uitun muleeat: quanto eos nec abundantia q̃
subleuat exaltat. Nonnunquam tamen etiam sup¬
bus dliues. er hortationis blandimento plale sur
dus est. Quia &e pleruuq cdura uulnera pleuia
somenta mollescunt: & furor insanoria sepe
as salutem medico blancdiente reducitur. Cutoi
ris uidulcedine condes cendditur: langor iusane

Expanded text:
praesentis vitae abundantia consolantur. Offerenpraesentis vitae abundantia consolantur. Offerenda est ergo eis consolatio, quos caminus paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant quia eas quas conspiciunt nequaquam tenere possunt. Plerumque tamen personarum ordinem permutat qualitas morum, ut sit dives humilis, sit pauper elatus. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere elationem feriat, quanto eam nec illata paupertas inclinat; et tanto lenius humilitatem divitum mulceat, quanto eos nec abundantia quae sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis bldus est: quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem, medico blandiente, reducitur: cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae
Abbreviated transcription (Latin):
mopes: atq aliter locupleces: Hnllis nãq
offerre consolationis solatium coutra tri¬
bulationem: istis uero inferre metum ẽ¬
tra elationem debemus. Iuopi quippe adño per
ꝓplietam dicitur. Noli tumere. quia non confun¬
deris. Cui non longe post blandieus dicit. Pau¬
ꝑcula tempestate conuulza: Lursumq hane cõ¬
solatur dicens. Clegi te incamino pauꝑtatis:¬
cibus huius scłi precipe ñsuꝑbe sapere: neq spe¬
rare mincerto diuitiarum suarum. Ubinotandũ
ualde est. quia humilitatis ddoctor memoriam
diuitum faciens. uon ait roga s precipe:. Quia
cx si ipencdenda est pietas insirmitati: honor ta¬
men non debetur elacioni: Talibus uero ergo rec¬
tum quod rectum dicitur. canto rectius iubetur.
quanto ce irebus tratsitoriis. alticudine cogita¬
lionis intumescunt. Dehis in euangelio dñs dicit:
le uobis diuites: qui habetis consolauonem uram.
Quia enim que sunt eterna gaudia nesciunt: ex

Expanded text:
inopes, atque aliter locupletes; illis namque inopes, atque aliter locupletes; illis namque offerre consolationis solatium contra tribulationem, istis vero inferre metum contra elationem debemus. Inopi quippe a Domino per prophetam dicitur: Noli timere, quia non confunderis . Cui non longe post blandiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino pautibus hujus saeculi praecipe non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum suarum. Ubi notandum valde est quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens, non ait: Roga, sed praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elatum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evangelio Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Quia enim quae sunt aeterna gaudia nesciunt, ex
Abbreviated transcription (Latin):
na eoueupiseeutia superautur: aliter qui iu
eulpa exeonsilio ligantur: aliter qui licet miui¬
ma crebio tameu illicita faciunt: acq aliter qͥ
de a prauis custodiunt. s aliquancdo iugrauib:
demerguntur. Aliter qui bona nec inchoant
alit̃ qui racho a tamiiune consc̃mn aut. Aliter qui
mala oeculte agunt. & bna publice. aliter qui
bona que facuint abscondunt: ar tameu quibus¬
dam fartis publice mala dese opunari ꝓmittunt
tad enuuieratioe transeurrimus. sinon etiam los¬
mouitubius miodos ꝑsingula quant apossiumꝰ
breuitate pandamus:
tetri igitar adiouendi sunt uiri atq alit̾
femine⁊ quua illis grauia. istis uero sũt¬
Nceant: istas uero leuia demulceucso
conuertant: Aliter iuuenes atq aliter seues: quia
illos plerunq seueritas admonitionis ad ꝓsectũ
dirigit: istos uero admeliora oꝑa. deprecauo
blanda componit: gcriptum quippe est: Se¬
niorem ne increpaueris: s obsecrãpatrem:¬
liter admonendi sunt

Expanded text:
ina concupiscentia superantur, aliter qui in ina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. cta numeratione transcurrimus, si non etiam admonitionis modos per singula, quanta possumus brevitate, pandamus. Aliter igitur admonendi sunt viri, atque aliter feminae, quia illis graviora, istis vero ceant, istas vero levia demulcendo convertant. Aliter juvenes, atque aliter senes: qillos plerumque severitas admonitionis ad profectum dirigit; istos vero ad meliora opera 36 deprecatio blanda componit. Scriptum quippe est: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patremliter admonendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tenclunt: Auter quinec aliena rapiunt nec sua
largiuntur: aicer qui &. ea que habent sua tri¬
buuut. & aliena rapere ñ desistunt: Aliter dis¬
corcles: aliter paccati. Aliter senuuantes uirgia.
alit̃ pacifici: Aliter admonendi sunt qui sacre
legis uerb.a ũrecte intelligunt: aliter qui recte
imꝑfectio uel etas ꝓhibet. & tauien p̃cipitatio
impellit. Alicer qui in hoc quol temporaliter ap¬
petiunt ⁊ sperantur. aliter quiquiclem que nũ¬
di gunt eoneupiseunt. sed tamen acduersit its
lauore facigantur: Aliter coniuigiis obligati.
aliter a coniugũ ueribus liberi Aliter amirti¬
onem Carnis exꝑti: aliter ignorantes. Aliter
qiuipecciua deplorant operum: aliter aiui
Cogriionuui. Auter qui c̃missa plaugunt.:
ce tam eu ũ deserunt. alit̃ qui des eruit: uec
Iamen plangunt. Aliter qui illicita que facũt
etiaui lauelant : aliter qui acusant praua. noc¬
tauien nec timen deuicant: lliter qui repent¬

Expanded text:
tendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua tendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur, aliter qui et ea quae habent sua tribuunt, et aliena rapere non desistunt; aliter discordes, aliter pacati; aliter seminantes jurgia, aliter pacifici; aliter admonendi sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, aliter qui recte imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit; alipetunt, prosperantur; Aliter qui sua di sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur; aliter conjugiis obligati, aliter a conjugii nexibus liberi; aliter commistionem carnis experti, aliter ignorantes; aliter qui peccata deplorant operum, aliter qui cogitationum; aliter qui commissa plangunt, nec tamen deserunt; aliter qui deserunt, nec tamen plangunt; aliter qui illicita quae faciunt etiam laudant, aliter qui accusant prava nec tamen devitant; aliter qui repent