comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cicero tñ in arato stinguens participio
usus Supina a p̃t̾ito in ui diuisas. ⁊ in
erutꝰ s uidet᷑ ꝑ sincopã i fieri a.spuo me¬
tremã sillabã p̃t̾iti uertunt in ctũ ut
eã in cu & assumt̃ tũ loqͦr. locutũ secͦꝵ
consonantis ante o posita l antecedente
in penł. o i i conũtunt ut soluo solui
caluo ui uocali uͦ longa antecedente. uo
in xi conũtit uiuo uixi Supina i m tũ¬

Expanded text:
Cicero tamen in Arato "stinguens" participio usus est. 32 Supina a preterito in u-i diuisas i in erutus", sed uidetur per sincopam i fieri. 34 A "spuo", "metremam sillabam preteriti uertunt in ctum, uteam in cu et assumunt tum: "loquor, locutum", "sequor, consonantis ante o posita, l antecedente in penultima, o in i conuertunt, ut "soluo, solui", "caluo, calui"; uocali uero longa antecedente, uo in xi conuertit "uiuo, uixi". 38 Supina i in tu
Abbreviated transcription (Latin):
dior Scda fit a scdã actiui int̾¬
positari ut amas amaris In t̾tia u̾ mu¬
amamͣ amamini eertia płalis a t̾tia
płalis actiui addita ur ut amant ur
sinentia m in r conuertunt & faciunt᷑¬
uersa. ut amabas baris. uł amabare ẽer
tia a t̾tia actiui addita ur ut amabat t̃
participiũ. & sum es est ꝑfert᷑ ut amat̾¬

Expanded text:
da fit a secunda actiui interposita ri, ut "amas, amaris"; in tercia uero muamamur, amamini". 71 Tercia pluralis a tercia plurali actiui addita ur, ut "amant, sinentia, m in r conuertunt et taciuntuersa, ut "amabas, amabaris" uel "amabare". 74 Tercia a tercia actiui addita ur, ut "amabat, participium et "sum, es, est" profertur, ut "amat
Abbreviated transcription (Latin):
unt que in aui t̃minant ui
in tum conuertentia. ut ora
habet c. ui in itum conũtunt. penułt
astatũ presto p̾stitũ. & prestatũ faci
hoc accepto uerbo infiniti h suxin ũ¬
nunt᷑ ut polliciti se facturũ omni
dente unũ inuenit᷑ cieo cies Qa & in
io qͣrtȩ ẽ conuigationis Cuꝰ p̃citũ cui
ueo moui faueo faui. fugio  fugi Inueni¬
unt᷑ tñ auctores sincopã plerũꝙ facien
amasti stis amarunt ꝑ amauisai ami¬

Expanded text:
unt que in aui terminant, ui in tum conuertentia, ut "orauhabent c, u-i in itum conuertunt, penult"astatum", "presto, prestitum" et "prestatum" facihoc accepto uerbo infinito "ire" facit insin "esse" ponunt, ut "polliciti se facturum omniacedente unum inuenitur "cieo, cies", quod et in io quarte est coniugationis, cuius preteritum ueo, moui", "faueo, faui", "fugio, fugi". 4 Inueniuntur tamen auctores sincopam plerumque facie"amasti, amastis, amarunt "pro "amauisti, am
Abbreviated transcription (Latin):
no nas naui Excipiunt᷑ .xii. que in ui
diuisas faciunt p̃citũ abstracta a do
mo as domi crepo as pui frico as. cui
as cui sono as nui tono as nui ueto. as
tione cõposita magis ꝑ ui diuisas. cum
nomine uͦ ꝑ aui p̃t̾itũ facit ut applico
necaui unde neratꝰ ferro. nectꝰ alia ui.
Ercipiunt᷑ p̃t̾ea nii sto steti do. dedi u¬

Expanded text:
no nas naui. excipiuntur haec, quae in ui diuisas faciunt praeteritum subtracta a: domo domas domui, crepo crepas crepui, frico fricas secui, sono sonas tione composita magis per u-i diuisas, cum nomine uero per aui preteritum facit, ut "applico"necaui", unde "necatus" ferro, "nectus" alia ui. 3 Excipiuntur preterea IV: "sto, steti", "do, dedi
Abbreviated transcription (Latin):
sua passiua singłari t in m ut amet᷑ ame
ut amamini doceamini legimini au¬
dimini. Tertia. a t̾tia actiui addita ur
qͦd fit in omnib tͣciis ut ament ament᷑
res.ri int̾posita ł amarere ris. in reama

Expanded text:
sua passiua singulari, t in m, ut "ametur, amemut "amamini", "docemini", "legimini", "audimini". 84 Tercia a tercia actiui addita ur, quod fit in omnibus terciis, ut "ament", "amenres", ri interposita - uel "amarere" ris in re -,
Abbreviated transcription (Latin):
serta animalia terribilia & fercu
que corpus habent leoninuor ptots
uero rostrum & alas sicut aquile
Ideo ꝑ tetrã cutrunt. ut leones pir
aera uolant ut aues. & ibi custodi

Expanded text:
s, animalia terribilia et ferocia, quae corpus habent leoninum, pedes autem, rostrum et alas, ut aquila: ideoque per terram currunt ut leones, per aera volant ut aves. Quae besti
Abbreviated transcription (Latin):
Gens multitudo ab uno pͥncipio orta¬
ut nctoꝵ sint ab alienatione sed̾m
tpriam collectionẽ distincta ut srtcis
asie hinc & gentilitas dicitur
Gens autem appellata. ꝓpter grneratio¬
nes familiarũ .i. a. gignendo sicut
dr lapbet. aorui de cham axii de Ste
Due fuint. herni uel potius ut ratio
tetras esse ceꝑunt. queq crescendo ꝓuii¬
tias & insulas impleurunt filii stm
quinq singularit gentes singolas ꝑt¬
crearseruns. Quoꝵ primꝰ elat. a quo
a quo assirioꝵ appullulauit imꝑiũ
tartius Arpbaxat. a quo gens chal¬
deoꝵ exorta est. Quartus ludi a quo
lidu quintus dram a quo siri. quoꝵ
metropolis funt hamascus filii aram
&. Mes hus tracontidis conditor. qui
inter palestinã & celessiriam pͥncipa¬

Expanded text:
est multitudo ab uno principio orta sive ab alia natione, secundum propriam collectionem distincta, ut Grecie, Asie. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est a gignendo; sicutde Japhet, XXXI de Cham, XXVII de Sem, quae fiunt LXXIII, vel potius, ut ratio terras esse coeperunt, quae crescendo provincias et insulas impleverunt. Filii Sem quinque singulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo a quo Assyriorum pullulavit imperium: tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est: quartus Ludi, a quo Lydii: quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, et Mes. Hus Traconitidis conditor, qui inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit pr
Abbreviated transcription (Latin):
G ala tni grece lac decłm cdiuersitates
enĩ celi & facies hominũ & colores
& corpoꝵ quantitatẽ & animoꝵ di¬
uersitates gristunt Inde Romanos
graues grecos leues affros uersipelles
gallos natura ferces atq acriores in¬
genio ꝑuidemus quod natura clima

Expanded text:
m diversitatem enim caeli et facies hominum et colores et corporum quantitates et animorum diversitates existunt. Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura clima
Abbreviated transcription (Latin):
hunoꝵ depulsi. transgressoq banubio
Romanis se dederunt. sed cdura inuiri¬
as eoꝵ ñ sustinerent indignati regem
uastant. obsessam urbem .i. Romam capĩ¬
unt. Post Gallias aggrediunt᷑. patifac¬
tisq pireneis montib spaniam
usq ꝑueniunt. ibiq sedem locarunt

Expanded text:
Hunnorum pulsi, transgressoque Danubio, Romanis se dederunt. Sed, dum injurias eorum non sustinerent, indignati, regem uunt, Italiam vastant, obsessam Urbem capiunt, Gallias aggrediuntur, patefactisque Pyrenaeis montibus, Hispanias usq
Abbreviated transcription (Latin):
Gene ea pars uultus. que inter malas
& auriculas est dicte quod infans in
utero caput habet melinatũ ad genua
ba inchoat. Nam g̾ce genes barbe. hinc
& gene qͦd indt incipiant gigni

Expanded text:
 ea parte uultus, quae inter malas et auriculas est. Ideo genae dictae, quod infans in utero caput inclinatum inter genua bae inchoant; nam Graece γένειον barbae. Hinc et genae, quod inde incipiant gigni
Abbreviated transcription (Latin):
multa falsa. nulla est in eis cano¬
nca ueritas que recte a prudentib
udicant᷑ ñ esse scoͣꝵ eqꝵ credenda
quib asscribuntur
Apodanea. dicta eccłia scĩ michaelis
a pedis uestigio ibi impresso

Expanded text:
multa falsa nulla est in eis canonica auctoritas. Quae recte a prudentibus judicantur non esse eorum credenda, quibus ascribunturAPODANEA dicta Ecclesia S. Michaëlis, a pedis vestigio ibi impresso.+
Abbreviated transcription (Latin):
Arcifinius ager dictus qͦd certis line¬
arũ mensuris continet᷑. sed arcent᷑
fines eiꝰ obiectu fluminũ. montium pͥs
constat tetrametro bucolico & trib
trocheis ut est hoc. Linea piscator
tibi concidit in ꝓfunda porci

Expanded text:
Arcifinius ager dictus est, quia certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines ejus objectu fluminum, montium, constat tetrametro bucolico et tribus trochaeis, ut est hoc: linea, piscator, tibi concidit in profunda ponti
Abbreviated transcription (Latin):
sub mare caspium surgens ꝑ oram
occeani septẽtrionalis usq ad meo¬
tides paludes ꝑ deserta & inculta
extendit᷑ huius terrȩ canes ingen¬
tes sunt. tantȩq feritatis. ut tau¬
ros premant & leones ꝑimant¬

Expanded text:
sub mare Caspium surgens, per ora Oceani septentrionalis usque ad Maeotides paludes per deserta et inculta extenditur. Huic terrae canes ingentes sunt, tantaeque feritatis ut tauros premant, leones perimant
Abbreviated transcription (Latin):
sonis thessali comite. qui amisso
rege lasone collecta eiꝰ multitudine
que passim uagabat᷑ armeniã cepit
&. ex suo nomine: nuncupauit. Est¬
docie usq ad caspium mare ꝓtensa
habens a septentrione cerauneos
montes ex cunis collib tygris flu¬

Expanded text:
sonis Thessali comite, qui amisso rege Iasone collecta multitudine eius, quae passim vagabatur, Armeniam cepit, et ex suo nomine nuncupavit. Sitdocia usque ad Caspium mare protensa, habens a septentrione Ceraunios montes, ex cuius collibus Tigris flu
Abbreviated transcription (Latin):
materiam nullo ꝓrsus modo forma¬
deriuatione uocabulũ acceꝑunt
in hoc errant quidã gentilium. quod
eam tarquã coeternã deo coniingt̃
ur hec ab illo ñ sit. quãuis ab illo fot¬
metur s uos alienum esse a uerita¬
te ipsa u̾eritas docet De hac enim.
quiõe ex nichilo facta p̃cessit. tamen
res ex se factas ñ eternitate. seo sola
origine sicut sonus cantũ. Nam qui
uuit in eternũ creauit oranuia simul

Expanded text:
t, nullo prorsus modo formaderivatione vocabulum acceperuntin hoc errant quidam gentilium, quod eam tamquam coaeternam deo coniungunt, ut haec ab illo non sit, quamuis ab illo formetur: quod alienum esse a ueritate ipsa ueritas docet. ecce sit ex nihilo facta, praecessit tamen res ex se factas non aeternitate, sed sola origine, sicut sonus cantum. 31. Nam qui vivit in aeternum, creavit omnia simul
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mo desinentia sicut acti¬
ua ñ faciunt ex se passiua qͣm
actiuã ut facio te. calefacio te officiotͥ¬
noceo tͥ. quedã passiuã. ut uapulo a te
in nos. aliqͥd agere sig̾cant. ut spiro uiuo
ambulo ꝑgo ferueo sedea ditesco hec ꝓpͥe
neutra ł absoluta dñr qͥa ñ egent ullis
casib licet figurate possint iungi suis
st̃ genera alia enĩ agunt in scipsis ut
uiuo sedeo alia extrinsecꝰ ut facio man¬
duco Similit̾ quedã patiunt᷑ intͥnsecꝰ ut¬
ueneo Que gͥ in semitipsis agunt ł pa
deo piscem passiuã tam̃ ñ hñt. qͥa non
qͦd ẽ sola causa qͣre passiua fiant in pͥ¬
ma & secłã ꝑsona. que sole sibi loquunt᷑
nec semꝑ egent casib ut prandeo ceno.
curro. ambulo. In t̾tia uͦ ꝑsona passiuũ
inuenit᷑ ad cetas res ut arat᷑ terra inse¬
rit᷑ arbos bibit᷑ uinũ unde etiã parti¬
cipia p̃tita hñt ut decursũ epotatum
iuis discernunt. Heutra qͦ passiua casib¬

Expanded text:
que in o desinentia, sicut actiua, non faciunt ex se passiua, quactiuam, ut "facio te", "calefacio te", "onoceo tibi", quedam passiuam, ut "uapulo a te", in nos aliquid agere significant, ut "spiro", "uiuo", "ambulo", "pergo", "ferueo", "sedeo", "ditesco"; hec proprie neutra uel absoluta dicuntur, quia non egent ullis casibus, licet figurate possint iungi suis m igitur IV sunt genera: alia enim agunt in seipsis, ut "uino", "sedeo", alia extrinsecus, ut "facio", "manduco"; similiter quedam patiuntur intrinsecuue igitur in semetipsis agunt uel pdeo piscem", passiuam tamen non habent, quia nond est sola causa qua re passiua fiant, in prima et secunda persona, que sole sibi loquuntur, nec semper egent casibus, ut "prandeo", "ceno", "curro", "ambulo". 18 In tercia uero persona passiuum inuenitur ad ceteras res, ut "aratur terra", "inseritur arbos", "bibitur uinum"; unde etiam participia preterita habent, ut "decursum", "epotatum"iuis discernuntur. 20 Neutra quoque passiua casib
Abbreviated transcription (Latin):
deo ausus sũ. fio factꝰ sũ fido fisus sum
soleo solitꝰ sũ. Neutra gͦ dici possunt que
nec actiuã nec passiuam uim solũ habeat̾

Expanded text:
deo, ausus sum", "fio, factus sum", "fido, fisus sum", "soleo, solitus sum". 22 Neutra ergo dici possunt, que nec actiuam nec passiuam uim solum habea
Abbreviated transcription (Latin):
secłam eclitionẽ aquila tertiam et
quartã teodocion & siminachus.
ediderunt ambo iudei ꝓseliti. Qum¬
ta uͦ uulgaris illa intͣpretatio. cuius
auetor ñ apparet. & ob hoc sine nomi¬
ne interp̃tis quinta editio nuncupa¬
tur Prit̾ea sextam & septimã editi¬
onẽ ouigenes miro labore repperit.

Expanded text:
secundam Editionem Aquila, tertiam et quartam Theodotion et Symmachus ediderunt, ambo Judaei proselyti. Qut vulgaris illa interpretatio, cuius auctor non apparet et ob hoc sine nomine interpretis Quinta Editio nuncupatur. Praeterea sextam et septimam editionem Origenes miro labore repperit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad fretum siculum ꝑ ora trrreni mã¬
ris. sicut & due suꝑiores dextrũ italiȩ
arum ꝑ mediam italiam ꝑgentes. tu¬
sciam ab emilia umbriamq a flam¬
minea diuidunt in qua sunt cntita¬
tes. foronianꝰ mons beluiꝰ bobiũ s uerona pͥs¬

Expanded text:
ad fretum Siculum per oram maris Tyrrheni, sicut due superiores, dextrum Italie er mediam Italiam pergentes, Tusciam ab Emilia Umbriamque a Flamminia dividunt. In qua sunt civitates Ferronianus et Montembellium, Bobium et
Abbreviated transcription (Latin):
Immortalis dr̃ deus sicut de eo scriptũ
ominis mutabilitas ñ inconuenienter
sua substantia qͥcquid alio mͦ nẽ est
aut fuit scdm̃ io quod destitit esse
quia solus incommutabilis¬

Expanded text:
Immortalis, sicut de eo scriptum omnis mutabilitas non inconvenienter sua substantia quidquid alio modo nunc est aut fuit, secundum id quod destitit esse rtalis, quia solus incommutabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ouimianiste heretici a louiniano quo¬
dam monacho dicti. asserentes nullam
nullumq int̾ abstinentes & simplicit᷑ ħ
epulantes esse discrimen
ouo fertur a uiuando dictꝰ & iupiter
quras cũ plane de ueritate scelera sint
uinde turpe erat tales deos eredi qua¬
les homines esse ñ debeant fingunt¬

Expanded text:
quidam heretici, a Ioviniano quodam monacho dicti, asserentes nullam nullumque inter abstinentes et simpliciter epulantes esse discrimen fertur a juvando dictus, et Jupiter unt, sed plane de veritate scelera, unde turpe erat tales deos credi, quales homines esse non debeant
Abbreviated transcription (Latin):
aut in foro ante meridiem causam
ex conuentu que de iure p̾stare dũr¬
na sunt. Ius. naturale nomen est.
lex auteni iuris est specier
Ius uͦ dictũ. qͥa iustum est Omne au¬
tem ius legib & morib constat lex
est constitutio scripta Mos est uetus¬
tate ꝓbata consuetudo Consu ctaroo

Expanded text:
aut in foro ante meridiem causam ex convento quae iure praestare des. Ius generale nomen est, lex autem iuris est species. Ius autem dictum, quia iustum est. Omne autem ius legibus et moribus constat. Lex est constitutio scripta. Mos est vetustate probata consuetudo, sive lex no
Abbreviated transcription (Latin):
India dicta ab indo flumine quo ex par¬
te occidentali claudit᷑. hec a meridiano
tentrione usq ad monte̾ caucasũ pue¬
nit. habens multas gentes & oppida.
fertam crisan & argiren. auro argentoq
nunquã carentem. In anno bis metit

Expanded text:
India vocata ab Indo flumine, quo ex parte occidentali clauditur: haec a Meridiano tentrione usque ad montem Caucasum pervenit; habens gentes multas et oppida, fertam, Chrysam et Argyren auro argentoque numquam carentem. Habet et
Abbreviated transcription (Latin):
domus dei & porta celi hac ex cara
nomen locus accepit Dethel. id est
domus dei. Quando autẽ a ieroba¬
am uituli aurei fabricati sunt no¬
cata est Becheum id ẽ domꝰ ydoli

Expanded text:
domus Dei est et porta caeli,' hac ex causa nomen locus accepit Bethel, id est domus Dei. Quando autem ibi Ieroboam vituli aurei fabricati sunt, vocata est Bethaven, id est domus idoli
Abbreviated transcription (Latin):
lauantẽ uidisse fert̃. qͥ in ceruum con
curis antiqͥs disseruit libro scdõ ait
Nenationẽ acteonẽ dilexisse. qͥ cũ ad
maturam ꝑuenisset etatem consideratis
uenationũ ꝑiculis .i. quasi nudã suȩ ar¬
tis rationẽ uidens timidꝰ factꝰ est. inde
pascendo pene omnẽ substantiam ꝑdi¬

Expanded text:
lauantem uidisse dicitur; qui in ceruum conulauantem uidisse dicitur; qui in ceruum conucturis antiquis disseruit libro secundo ait uenationem Acteonem dilexisse; qui cum ad maturam peruenisset aetatem consideratis uenationum periculis, id est quasi nudam artis suae rationem uidens timidus factus est; inde pascendo pene omnem substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
co illa ratione ponit᷑. qͥa post ꝑfectionem
oso fert p̃iudiciũ oꝑi & mollit̃ eddu¬
cata dũ qͥo ñ optas euenent peni¬
re securiore doceri quã ex necessitate re¬
pentalit̾ ꝑterreri ꝑdicem ferunt uenato¬
rem fuisse. qͥ quid̾e matris amore correptꝰ
dũ utiq & immodesta libido ferueret.
& uerecundia noui facinoris reluctaret̃.
consũptꝰ atq ad extrema deductꝰ esse dr̃¬
lignum sicut fẽnestella iarcuatis scri¬
bie hic uenator pͥmũ fuit. Cui cũ ferme
cedis cruenta uastatio. & solitudinũ uaga¬
bunda errando cursilitas displiceret.
postquã etiã uidens contyroletas suos.i
acteonẽ adonem yppolitũ miserande
necis functos int̾itui artis pͥstine affectui
mittens repudium agriculturã affectat᷑
ohpbrio detrahat serram qͣsi maliloqͥũ
dicit᷑ repperisse. Matrem etiã policasten
habuit qͣsi policarpen qͦd nos latine
trimenta siuis amatorib nouit partu¬
rire quã gaudia Acteon deniq Dianam

Expanded text:
co’, illa ratione ponitur, quia post perfectionemoso fert praeiudicium operi, et molliter educata, dum quod non optas euenerit, penire partiliter securiore doceri quam ex necessitate uenientem repentaliter perterreri. Perdiccam ferunt uenatorem esse; qui quidem matris amore correptus, dum utrumque et inmodesta libido ferueret et uerecundia noui facinoris reluctaret, consumptus atque ad extremam tabem deductus esse dlignum’. Sed ut Fenestella in archaicis scribit, hic primum uenator fuit; cui cum ferinae cedis cruenta uastatio et solitudinum uagabunda errando cursilitas displiceret, plusquam etiam uidens contiroletas suos, id est Acteonem, Adonem, Hippolitum miserandae necis functos interitu, artis pristinae affectui mittens repudium agriculturam affectatusopprobrio detrahebat, serram quasi maleloquium dicitur repperisse. Matrem etiam Policasten habuit quasi policarpen quod nos Latine trimenta suis amatoribus nouit parturire quam gaudia. Acteon denique uenator Dianam
Abbreviated transcription (Latin):
facientẽ imaginẽ dicimꝰ illa uidelicet ra¬
tione qͦd hoc solũ elementũ imagines in se
formet spectantiũ qͥd nulli alii ex aii
competat elementis Tridentẽ u̾ ob hoc
ferre pingit᷑. qͦd aqͥrũ natura tripliei uir
tute fungat᷑ i liqͥda. fecunda potabili
huic neptuno amphitrite in coniugem
deputint Amphi enĩ gce circũcirca di¬
cimꝰ eoqͦd omnib trib elementis aqua
conclusa sit. id est sit in gelo sit in ae
te. & in nubibus. & in terra ut sunt

Expanded text:
facientem imaginem dicimus, illa uidelicet rafacientem imaginem dicimus, illa uidelicet ratione quod hoc solum elementum imagines in se formet expectantium, quod nulli alio ex quattuor conpetat elementis. Tridentem uero ob hac re ferre pingitur, quod aquarum natura triplici utute fungatur, id est liquida, fecunda, potabilis. Huic Neptuno Amphitritem in coniugium deputant — amphi enim Grece circumcirca dicimus — eo quod omnibus tribus elementis aqua conclusa sit, id est sit in caelo, sit in aere id est in nubibus, et in terra, ut sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cte sicut illic uenerem ita hic libidinem
gignant necesse est Nam & apollophanes
in epico carmine scribit saturnũ quasi
sacrũnum. Nus enĩ g̾ce sensus dr̃aut sa¬
toremnum qͣsi diuinũ sensũ creantẽ om¬
nia Cui etiã iiͣi filios subiciunt .i. pͥmuma
Iouem. sccłam Iunonem tertiũ deptunũ.
qͣrtũ plutonẽ. Pollucis qͥsi poli filiũ iiͣ
greca significatione. siue uita siue calor
dici potest. Siue qͦd igne uitali animata
omnia dicerent ut eraclitꝰ uult. siue qͥd
hoc elementũ caleat. Scdam iunonem
rem masculũ ponere debuert̃ tñ ideo
sororẽ louis. qͥa hec duo elementa sibi st̃
ualde consocia. Ideo & iouis coniugem qͦo
maritatꝰ aer igne feruescat Nam & teo¬
pompꝰ. in cipͥato carmine. & eulanicus in
diospolũ quã descriꝑsit ait. Iunonem a
ioue uinctã catenis aureis & deprauatã
or deorsũ duob elementis misceat᷑. io ẽ¬
gc̃e etiã passidoniam nuncupas
quasi phonidonã qͥd nos latine

Expanded text:
ctae, sicut illic Venerem, ita et libidinem gignant necesse est. Nam et Apollofanes in epico carmine scribit Saturnum quasi sacrum nun — nus enim Grece sensus dicitur — aut satorem nun quasi diuinum sensum creantem omnia. Cui etiam quattuor filios subiciunt, id est primum Iouem, secundum Iunonem, tertium Neptunum, quartum Plutonem; Polluris quasi poli filium dicuGreca significatione siue uita siue calor dici potest, siue quod igne uitali animata omnia dicerent, ut Eraclitus uult, siue quod hoc elementum caleat; secundam Iunonem rem masculum ponere debuerunt, tamen ideo sororem Iouis, quod haec duo elementa sibi sint ualde consocia, ideo Iouis et coniugem, quod maritatus aer igne feruescat. Nam et Teopompus in Cipriaco carmine et Ellanicus in dios politia quam descripsit ait Iunonem ab Ioue uinctam catenis aureis et degrauatamor duobus deorsum elementis misceatur, id esGrece etiam Posidoniam nuncupant quasi pion idonan quod nos Latine
Abbreviated transcription (Latin):
seruoꝵ culpabiles. dñi furiam euitan¬
tes ad simulachrũ ꝓfugi ueniã mere¬
bant᷑ & quasi salutis certissimo collato¬
ri fiꝵ atq thuris offerebant munus¬
cula timoris potiꝰ effectu quã amoris
afectu Deniꝙ huiꝰ rei ñ immemot etiã
petroniꝰ ait Primꝰ in orbe timor deot
matopigon libro artis musice que. des¬
cnpsit ait Deum doloris que pͥma com
consertꝰ discipulis. baratro quodã seue
maritꝰ semor uelato capite fal¬
cem gerens Cuiꝰ uirilia abscisa
& in mari ꝓiecta uenerem ge¬
nuerunt Itaq qͥd sibi. de hoc philosophia

Expanded text:
seruorum culpabiles domini furiam euitanseruorum culpabiles domini furiam euitantes ad simulacrum profugi ueniam merebantur et quasi salutis certissimo conlatori florum atque turis offerebant munuscula timoris potius effectu quam amoris affectu. Denique huius rei non inmemor et Petronius ait: ‘Primus in orbe deos matopoion libro artis musicae quem descripsit ait: ‘Deum doloris quem prima coconsertus discipulis baratro quodam scemaritus, senior, uelato capite, falcem ferens; cuius uirilia abscisa et in mari proiecta Venerem genuerunt. Itaque quid sibi de hoc Philosophia
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑaternitas exigebat affectu erga fi¬
lium deditũ Isq dũ aduersis fortune
incursib rapet᷑. patri crudelem gemine
orbitatis dereliquit elogiam ut posteri¬
tati ꝑpetuale suffragium denegasset ꝙ
substantie ꝓpagande subitã int̃ceptionẽ
obicent. ¶uid gͥ faceret aut fecunda pa¬
ternitas insterilitate damꝑnata. aut sr¬
lix substantia in successione curata. Pa¬
rũ erat ut ñ haberet qͦd habuerit nͥ etiã
esset qͥ obtineret qͦd dereliqͥt. Demiꝙ do¬
loris angustia semꝑ inqͥrit necessitatis
solatiũ filii sui simulacrũ m edib insti¬
tuit. Dumꝙ tristitie remediũ querit se¬
minariũ doloris inuenit. nesciens qͥd
sola sit medicina miseriarũ obliuio fece¬
rat enĩ ille unde luctꝰ resurrectionis in
dolũ qͦd nos latine species doloris dici¬
mus Nam uniuersa familia in dñi ad¬
ulatione aut coronas plectere aut fio¬
res inferre. aut odoramenta simulachro
succendere consueuerat. Nonnulli etiã

Expanded text:
quam paternitas exigebat affectu erga filium deditum is qui dum adversis fortunae incursibus raperetur, quo patri crudelem geminae orbitatis derelinquisset elogium ut et posteritatis perpetuale suffragium denegasset et substantiae propagandae subitam interceptionem obiceret. Quid igitur faceret aut fecunda paternitas in sterilitate damnata aut felix substantia in successione curtata? Parum erat ut non haberet quod habuit, nisi etiam nec esset qui obtineret quod relinquit. Denique doloris angustia quae semper inquirit necessitatis solatium filii sibi simulacrum in edibus instituit dumque tristitiae remedium quaerit, seminarium potius doloris inuenit nesciens quod sola sit medicina miseriarum obliuio; fecerat enim ille unde luctus resurrectiones in dolu, quod nos Latine species doloris dicimus. Namque uniuersa familia in domini adolatione aut coronas plectere aut flores inferre aut odoramenta simulacro succendere consuerat. Nonnulli etiam
Abbreviated transcription (Latin):
est polluris etiã filiꝰ a pollendo siue a pol¬
lucibilitate: quã nos humanitatẽ dicimꝰ
Unde & plautus in comedia epidici ait
Bibite ꝑegrinamini pollucibilit᷑. uelato
sumit. falcem uͦ fert ñ immerito. siut qͦo
omne tempꝰ in se reuergat. ut curuami¬

Expanded text:
est. Polluris etiam filius siue a pollendo siue a pollucibilitate quam nos humanitatem dicimus. Vnde et Plautus in comedia Epidici ait: ‘Bibite, pergregamini pollucibiliter’. Velatsumit; falcem etiam fert non inmerito, siue quod omne tempus in se reuergat ut curuami
Abbreviated transcription (Latin):
to scõa lachesis tertia atropos.
dr̃ hoc uidelicet sentire uolentis. qͦd
circũdate. qͥa qͥeꝗd rapina inuaserit celat
deo uolatiles. qͦd omnis rapina ad uolan¬
dũ sit celerrima. aello enĩ gc̃e. qͣsi edonal¬
lon .i. alienũ tollens. Occipite .i. citiꝰ auferenꝰ
celenũ uͦ nigrũ grece. dr̃ unde & homexeᷤ¬

Expanded text:
to, secunda Lacesis, tertia Atropos —ur — hoc uidelicet sentire uolentes quod circumdatae, quia quicquid rapina inuaserit celat, ideo uolatiles, quod omnis rapina ad uolandum sit celerrima. Aello enim Grece quasi edon allon, id est alienum tollens, Oquipete id est citius auferens, Celenum uero nigrum Grece dicitur, unde et Home
Abbreviated transcription (Latin):
Adolescentula uero ł puella ñ ahal¬
secretam i. ñ solum uirginem sed cũ
epitasi uirginem Quia ñ omnis uir¬
go abscondita est nec ab hominum
separata conspectu sicut Rebecca ab¬

Expanded text:
adolescentula autem vel puella, non ALid est, non solum virginem, sed cum ἐπιτάσει virginem; quia non omnis virgo abscondita est, nec ab hominum fortuito separata conspectu. Denique et Rebecca
Abbreviated transcription (Latin):
pollet sfsetrũ dactilicũ saphicum.
pentametrũ constat trocheo spondeo
dactilo duob trocheis. Cui post tres
uersus addit᷑ semi heroicus uersus.
& densa tenebris oꝑta Quã dei uiui
sacra gens agebat lux erat orbi. Pe¬

Expanded text:
o metrum dactylicum saphicum pentametrum constat ex trocheo spondeo, dactylo, duobus trocheis, cui metro post tres uersus additur semis heroici uersus. et densae tenebris operta, / qua dei uiui sacra gens agebat, / lux erat orbi,
Abbreviated transcription (Latin):
chus dicit᷑ Chus enĩ hebraica lin¬
gua. cchiops int̃pretat᷑. Hii quondã
ab mdo flumine: consurgentes nix¬
ta egyptũ. int̾ nilum & occeantim
in meridie sub ipsa solis uicinitate
insederunt. Quoꝵ tres sunt poplĩ.
hesperi. garamantes. & indi. Hesꝑi
sunt occidentales. garamantes tri¬
destrta est. Cũꝰ situs ab occiduo ath
ceano a septentrione nilo flumine

Expanded text:
hunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Trideserta: cuius situs ab occiduo Athlceano, a septentrione Nilo flumine
Abbreviated transcription (Latin):
egypti ꝑgens iuxta meridicm per
ethiopiam tisq ad athlantẽ mon¬
tem. a s eptentrionali uͦ parte me¬
diterraneo mari coniuncta claudit᷑.¬
ab occidente in gaditano freto fi¬
rtuensem. pentapolim taipolim.
birantium carthagnnẽ. numidi¬
am. mauritamam sitifensam.
mauritamam tingitamam. & cir¬
ca solis arlorẽ ethiopiam. hic est¬

Expanded text:
Aegypti pergens iuxta meridiem per Aethiopiam usque Athlantem montem. A septentrionali vero parte Mediterraneo mari coniuncta clauditur, et in Gaditano freto firenensem, Pentapolim, Tripolim, Byzacium, Carthaginem, Numidiam, Mauretaniam Sitifensem, Mauretaniam Tingitanam, et circa solis ardorem Aethiopiam. Libya C
Abbreviated transcription (Latin):
rib quib luxunosi ob libidinẽ uti soleñ
Notandũ autẽ qͦd regib ut hebrti tra¬
dunt causa reuerentiȩ cõbustiones p̾ci¬
osarũ uestium simul cũ aromatib fie¬
ba est ciuitas regalis ethiopie. quã Io¬
sephus a cambisse rege meroen cogno¬
minatã ex sororis uocabulo refert.
longe a templa enormis altituoinis.
Und & ophel hoc est tenebrarũ nomen¬

Expanded text:
res, quibus luxuriosi ob libidinem uti solent. Notandum autem quod in regibus, ut Hebraei tradunt, causa reverentiae, combustiones pretiosarum vestium, simul cum aromatibus fieba est civitas regalis Aethiopiae, quam Josephus a Cambyse regem Meroen cognominatam ex sororis vocabulo refert.longe a templo, enormis altitudinis. Unde et Ophel, hoc est tenebrarum
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ qͦd ex punica regione genꝰ enis tranˢ¬
latũ sit. Idem & malogranatũ. eo quod
intra corticis rotunditatẽ granoꝵ con¬
tineat multitudinẽ. Crocus. herba a
romatica. dicta ab oppido cilitiȩ quod
est coritium quãqͥm & alibi nascat᷑

Expanded text:
dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor aromatica ab oppido Ciliciae quod vocatur Corinthium, quanquam et alibi nascatur,
Abbreviated transcription (Latin):
neo pallio sacerdotali. qͦd int̾pretat᷑ la¬
tine suꝑ indumentũ. Erat enĩ palliũ
suꝑ humerale. ex.iiii. colorib auroq
contextũ. habens in utroq humero la¬
pides duos smaragomos auro inclu¬
sos. in qͥb erant sculpta nomina pa¬
triarcharũ. Uirilem etatẽ. ad bellum
aptam Coram xp̃o.coram rege. Torta
panis. ꝓ qͣͥlicũq precio intelligendũ est
ut ꝑ hoc emeret sacerdotium. Sermo

Expanded text:
retatur Latine superindumentum; erat enim pallium superhumerale ex quattuor coloribus et auro contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos, in quibus sculpta erant nomina paris. Virilem aetatem. Ad bellum aptam. Coram christo. Coram rege. Tortam panis. Pro qualicunque petitione intelligendum est, ut per hoc emeret sacerdotium. Ut co
Abbreviated transcription (Latin):
Europa uͦ a septentrione usq ad occi¬
dentem. Inde affrica ab occidente
usq ad meridiem unde duȩ dimidiũ¬
tenent. aliud uͦ dimidiũ sola asia
Sed ideo iste duȩ partes factȩ sunt.
quia int̾ utramq ab occeano mare
magnũ ingredit̃. qͦd eas intersecat

Expanded text:
Europa uero a septentrione usque ad occidentem, adque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde uid alium vero dimidium sola Asia; sed ideo istae duae partes factae sunt, quia inter utramque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat
Abbreviated transcription (Latin):
habent .i. secretum. uel intͣpositum
nata est. Ioem qͦq oculi gemmarum
habentes similitudinẽ. membranis
ꝓlucentib contegunt᷑ ꝑ quas quasi¬
ꝑ uitrum refulgens mens ea que fo¬
ris sunt transpicit. In medio autem
quib cernendi gr̃ã tenetuꝵ

Expanded text:
est secretum vel intus positum.nata est. Iidem quoque oculi gemmarum habentes similitudinem membranis perlucentibus conteguntur. Per quasulum refulgentes, mens ea quae foris sunt transpicit. 89 54. In medioquibus cernendi gratia
Abbreviated transcription (Latin):
quia in dubiũ ueniunt.
ueracium scripturarũ certissima atq
netissima successione ꝑuenit. In hiis
Apocriphis. & si muenit᷑ aliqua ueri¬
tas. tam̃ ꝓpter multa falsa. nulla in
denda quib asseribunt᷑. Nam multa
& sub nominib ꝓpharũ & recentiora
sub nominib apostoloꝵ ab heretieis
ꝓferunt᷑. que omina sub nomine apo¬
cripħoꝵ ab auctoritate canonica di¬
ligenti eraminatione remota sunt.

Expanded text:
quia in dubium veniunt. veracium scripturarum certissima et notissima successione pervenit. In his apocrifis, etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa, nulla estdenda, quibus ascribuntur . Nam multa et sub nominibus prophetarum, et recentiora sub nominibus apostolorum ab haereticis proferuntur, quae omnia sub nomine apocriforum auctoritate canonica diligenti examinatione remota sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
simphonia qͥtq symphonias ht̃ Ergo post
artẽ musicam minerua repꝑit tybias qͦs
omnis doctꝰ in musicis ꝓpt̾ sonoꝵ despuit
pauꝑtatẽ. Inflatas uͦ buccas ideo risisse
potius rem quã enuntiet. Heo illam suf¬
tas minerua .i. sapientia exꝓbrans ꝓiecit
quas marsias assumit Marsias enĩ g̾ce. qͣsi
morosus. i stultꝰ solus. qͥ in arte musica
tybiam p̃ponere uoluit cythare. Unde &
cum porcina pingit᷑ cauda. Sed hiis du¬
ob certantib mida rex residet Mida enĩ

Expanded text:
simphonia quinque symphonias habet. Ergo post simphonia quinque symphonias habet. Ergo post artem musicam Minerua repperit tibias, quas omnis doctus in musicis propter sonorum despuit paupertatem. Inflatas uero buccas ideo risisse potius rem quam enuntiet. Ideo illam t Minerua, id est sapientia, exprobrans proicit; quas Marsyas adsumit. Marsyas enim Grece quasi morosis, id est stultus solus, qui in arte musica tibiam praeponere uoluit citharae; unde et cum porcina pingitur cauda. Sed his duobus certantibus Mida rex residet; Mida enim
Abbreviated transcription (Latin):
potest limata enĩ facta ñ erigit qͥlisma¬
ta in se catena ñ implet. at uͦ tybia artis
musice partẽ extremã poterat adimplere.
scdm qͦd phitagoras ait. dũ numeros a
son qͦd est in arichineticis epitrit᷑ .i. tres¬
ad iiii siuarta symphonia dr̃ tonus. quȩ
apito arithmeticos epogdous nuncupat᷑
um limitem qͥa decimꝰ alteriꝰ ordinis pͥmꝰ¬
est gradꝰ. Contingit gͦ ut habeat quintam
srmphoniam quȩ armonia nuncupat᷑ .i.
octo ad nouem. Nullũ enĩ ultra nume¬
rum inuenies coniunctiorem. Habet igit᷑
musica partes.uii. id ẽ genera diastema¬
nerius septẽ discrimina uocum. In arith¬
meticis enĩ in quib plenitudo formulȩ
est ut etiã in geometricis tonꝰ Nex uͦ gradꝰ¬
habet symphoniarũ innimeros. quantũ
natura dictauerit ipsam uocem. ut habeat
arsis & thesis qͣs nos latine deiectiones
& elationes dicimꝰ. Tybia uͦ uix unã & di¬
midiam ꝑficit symphoniam una enim

Expanded text:
potest; limmata enim facta non erigit, quilismapotest; limmata enim facta non erigit, quilismata in se catenata non implet. At uero tibia artis musicae partem extremam poterit adimplere. m quod Pithagoras ait, dum numerorum son, quod est in ariad IV; quarta simphonia dicitur tonus, quod aput arithmeticos epocdous nuncupaturum limitem, quia decimus alterius ordinis primus gradus est, contingit ergo ut habeat quintam simphoniam quae armonia nuncupatur, id est VIII ad IX; nullum enim ultra numerum coniunctiorem inuenies. Habet igitur musica partes septem, id est genera, diastemanumeris septem discrimina uocum.’ In arithmeticis enim quibus plenitudo formulae est ut etiam in geometricis, in muadus symphoniarum innumeros, quantum natura dotauerit ipsam uocem ut habeat arsis et thesis quas nos Latine elationes et deiectiones dicimus. Tibia uero uix unam et dimidiam perficit simphoniam; una enim
Abbreviated transcription (Latin):
dii om̃s irrisissent. illa ad trico¬
niam ꝑgens paludem in aqua faciem suã
reꝑtis. doctior factꝰ Apollinẽ concertatu¬
tus de cantib ꝓuocauit sibi ondam regẽ
iudicem deligunt. Quẽ apollo cũ ñ recte
iudicasset. asininis aurib deprauauit Ille
criminis sui notã tonsori tantũ ostendit
p̾cipiens ut si eiꝰ crimen celaret eũ parti¬
cipem regni efficeret. Ille. in terrã fodit
In eodẽ loco calamꝰ natus estꝰ Unde sibi
reserare minister. fõdit humũ regis qͦd
latentis ꝑdidit aures Concepit nã terra
sonũ calamiq loquaces. In uenere oridam
qualẽ conceꝑat index Nunc gͦ huius
sibi in omnib musicis necessitatib cele¬
berrima subuenit. Potest etiã colimata
subrigere. & paralellos concordare. & disto¬
mas mollire. eptogos iugare. & ornare qui¬
lismata Scdã seqͥt̃ cythara Quãuis enĩ de
hiis reb quas musici adsaferis dicunt.
sicut mariam describit multa de hiis fa¬
ciat. tñ aliqua ñ impleat que uiua uex

Expanded text:
dii omnes inrisissent, illa ad Tritonam paludem pergens in aqua faciem suam repertis doctior factus Apollinem concertaturus de cantibus prouocauit. Qui sibi Midam regem iudicem deligunt. Quem Apollo, cur non recte iudicasset, asininis auribus deprauauit. Ille criminis sui notam tonsori tantum ostendit praecipiens ei ut, si crimen eius celaret, eum participem regni efficeret. Ille in terram fodiuitin eodem loco calamus natus est, unde sibi reserare minister fodit humum regisque latentes prodidit aures; concepit nam terra sonum, calamique eloquente inuenere Midam qualem conceperat index.’ Nunc ergo huius sibi in omnibus musicis necessitatibus celerrima subuenit; potest enim et limmata subrigere et parallelos concordare et distonias mollire et ptongos iugare et ornare quilismata. Sequitur secunda cithara; quamuis enim de his rebus quas musici disafexis dicunt, sicut Mariandes scribit, multa de his faciat, tamen aliqua non implet quae uiua uox
Abbreviated transcription (Latin):
participia t̾tiȩ st̃ ꝑsone ꝑ se absq uoca¬
tiuo casu. ut legit cicero nͥ addat ꝓ no¬
men ut lego ego cicero uł uerbũ sub̃m¬
uł sola ł cũ aliis ut dico dicimꝰ Scda¬
loqͥt᷑ ꝑͥma extra se & scd̃am posita ut

Expanded text:
participia tercie sunt persone per se absque uocatiuo casu, ut "legit Cicero", nisi addatur pronomen, ut "lego ego Cicero", uel uerbum subsuel sola uel cum aliis, ut "dico, dicimusloquitur prima, extra se et secundam posita, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fero autẽ uociferor aris deponens.fio
retinere. qͥtrtit cur cõpositũ uerbũ in
p̃senti aliqͥndo fit corruptũ. in p̃t̾ito in
modi cõpositionẽ ꝑ singula tẽpora sepa¬
ratim fieri Nam cõpositio solet plerũq
bam habui inhibui Sic etiã ago exigo
spargo resꝑgo parco. deparcodeo dixi ple¬
rũq qͥa est ubi uersat᷑ a ut reꝑaro. rema¬
neo. maneo frequentiꝰ tam̃ seruant a.
quȩ pͥmȩ uł scdẽ sunt coniugationis.
ut decanto ꝑlabor iuado incandeo ex¬
pallo exareo Pauca tñ etiã in hiis mu
quedã etiã inueniunt᷑ que seruant a ut
renascor depasco elabor coarguo dilacero
positio eã mutare ut egi exegi. feci infe¬

Expanded text:
feror, uociferaris" deponens, "fretinere, queritur cur compositum uerbum in presenti aliquando fit corruptum, in preterito inmodi compositionem per singula tempora separatim fieri; nam compositio solet plerumquebam, habui, inhibui"; sic etiam "ago, exigo", "spargo, respergo", "parco, deperco". 6 Ideo dixi plerumque, quia est ubi seruatur a, ut "reparo", "remaneo", "incaneo"; frequentius tamen seruant a, que prime uel secunde sunt coniugationis, ut "decanto", "perlabor", "inuado", "incandeo", "expalleo", "exareo"; pauca tamen etiam in his muquedam etiam inueniuntur que seruant a, ut "renascor", "depasco", "elabor", "coarguo", "dilacero"positio eam mutare, ut "egi, exegi", "feci, infe
Abbreviated transcription (Latin):
ti.a pͥma ꝑsona p̃t̾iti ꝑfecti i in e & ad¬
dita ram ut amaui a mauerã & c̃. Sedã
scdã płalis a sua sccła singłari. int̾posi¬
ꝑsona p̃sentis abstracta s & addita bo
in pͥma qͥdẽ & sccdã coniugatione & ĩi
in eo desinente. ut amas amabo doces bo
ibo ibis In t̾tia & ui i io desinente am
fit a sua pͥma singłari o in unt ut amã
qͥrta in io a t̾tia ꝑsona singłari. fit int̾¬
singłari p̃sentis in pͥma coniungat o in
et ut amo amet In aliis om at ut do¬
ꝓducta e uł a & additamus ut amet a

Expanded text:
ti a prima persona preteriti perfecti, i in e et addita ram, ut "amaui, amaueram" et cetera. secunda pluralis a sua secunda singulari, interposipersona presentis, abstracta s et addita bo, in prima quidem et secunda coniugatione et quarta in eo desinente, ut "amas, amabo", "doces, docebo""ibo, ibis"; in tercia et quarta in io desinente, am fit a sua prima singulari, o in unt, ut "amabo, quarta in io, a tercia persona singulari fit, intersingulari presentis, in prima coniugatione o in et, ut "amo, amet", in aliis o in at, ut "doproducta e uel a et addita mus, ut "amet, a
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾a singłari. int̾posita mu ł ti ut ama
a pͥma p̾sentis indicatiui. in pͥma con¬
iugatione. o in em ut amo amem In a¬
tia płalis a sua mͣ̃. singlãri int̾posita n ut
ament. & c̃. Presens comunctiui similis¬

Expanded text:
secunda singulari interposita mu uel ti, ut "ama prima presentis indicatiui, in prima coniugatione o in em, ut "amo, amem", in acia pluralis a sua tercia singulari, interposita n, ut "ament" et cetera. 51 Presens coniunctiui
Abbreviated transcription (Latin):
Gerundia a nominatõ p̾sentis participu
fiunt s in d mutata i io. um ut amans
participio p̾t̾iti smn i uł ablata s. &. ꝑ

Expanded text:
Gerundia a nominatiuo presentis participii fiunt, s in d mutata et addita i, o, um, ut "amans,participio preteriti, s in m, uel ablata s et
Abbreviated transcription (Latin):
declinatio dicta a coniun¬
gendo eoqͦd sub una eadẽq
decłone plura conungunt᷑ uerba ꝑ or
dinẽ gͥ uocaliũ singule coniugationes
locũ obtinent ap̃ nos & st̃ .iiii. prima a
connugatio a ꝑductã ht̃ ante s. in sccła
ꝑsona. In actiuo qͥdẽ & neutro in o de¬
siuis uͦ cõmunib & deponentib in or

Expanded text:
declinatio, dicta a coniungendo, eo quod sub una eademque declinatione plura coniunguntur uerba. 2 Per ordinem igitur uocalium singule coniungationes locum obtinent apud nos, et sunt IV. 3 Prima enim coniugatio a productam habet ante s in secunda persona, in actiuo quidem et neutro in o desiuis uero, communibus et deponentibus in or
Abbreviated transcription (Latin):
xit qͥ teneret potentiã suam hoc etiã su¬
ademꝰ ut ꝓdest. ut legas Est qͣndo imꝑam᷑
ut ne dicas & tc̃ ñ eget alio uerbo Hoc ꝙͣ
ostindimꝰ aliqͥd fieri potuisse nͥ impedim̃¬
to qͥd cͥet ut facerẽ si placuisset Infinit᷑ꝰ est
alii modi a qͥb dã esse dicunt᷑ Imꝑsonals
& gerundiuus. Imꝑsonale uerbũ sut cuĩ¬
dã significationis est & differt hoc ab in¬
finito. qͦo cũ ille finito egeat uerbo hoc
uͦ actum ꝑfectũ significat & ꝑ om̃s mõ¬
dos ꝑsona sola deficit. Que si addat᷑ ꝑfec¬

Expanded text:
xit, qui teneret potentiam suam". 9 Hoc etiam suxit, qui teneret potentiam suam". 9 Hoc etiam suademus, ut "prodest ut legas"; est quando imperamus, ut "ne dicas" et tunc non eget alio uerbo. 10 Hoc quoque ostendimus aliquid fieri potuisse, nisi impedimetem, facerem si placuisset. Infinitivus alii modi a quibusdam esse dicuntur, impersonalis et gerundiuus. 13 Impersonale uerbum sue cuiusdam significationis est et differt hoc ab infinito, quod cum ille finito egeat uerbo, hoc uero actum perfectum significat et per omnes modos, persona sola deficit; que si addatur, perfec
Abbreviated transcription (Latin):
bis tẽpora desunt & ꝑsone ut fores forte
deficiunt. ut penitẽ penituisse Sic etiã
metuere metuisse. timere timuisse la¬
tere latuisse. apparert apparuisse. obedi¬
re obedisse & pleraq neutra sedẽ conuu¬
gationis. horrere horruisse cepert it¬
ut dicere didicisse poscere poposcisse õ
catiuus ł definit᷑. qͦ indicamꝰ
uł definimꝰ qͥd agit a nobis
uel ab aliis Quideo pͥm̃ ponit᷑. qͥa ꝑfectꝰ
est in ꝑsonis & tẽporib & qͥa ex ipso om̃s
moddi accipiunt regłam & deriuatiua
uerba siue nomina ł participia ex hoc
re carente substantia significant Imꝑa
tam̃ qͥa ꝑse absolutꝰ ẽ qͦmͦ indicatiuus
bio optatiuo & qͥa qͥ optat inferior ẽ im¬
ꝑante. Subiunctiuus ẽ qͣrtꝰ qͥ ñ solũ ad¬
uerbio ł coniunctione eget.s etiã altero
uerbo ut ꝑfectꝰ sic sensus hic aliqͥndo du¬
bitationẽ significat ut si uideam intelli¬
go Aliqͥndo confirmationẽ ut hic surre¬

Expanded text:
bis tempora desunt et persone, ut "fores, fores, deficiunt, ut "penitere, penituisse"; sic etiam "metuere, metuisse", "timere, timuisse", "latere, latuisse", "apparere, apparuisse","obedire, obedisse", et pleraque neutra secunde coniugationis, "horrere, horruisse", "tepere, teut "discere, didicisse", "poscere, poposcisse", catiuus, uel definitiuus, quo indicamus, uel definimus, quid agitur a nobis, uel ab aliis. 3 Qui ideo primus ponitur, quia perfectus est in personis et temporibus; et quia ex ipso omnes modi accipiunt regulam et deriuatiua nomina siue uerba uel participia ex hoc re carente substantia significant. 5 Imtamen, quia per se absolutus est, quomodo indicatiuus,bio optatiuo et quia qui optat inferior est imperante. 7 Subiunctiuus est quartus, qui non solum aduerbio uel coniunctione eget, sed etiam altero uerbo ut perfectus sit sensus. 8 Hic aliquando dubitationem significat, ut "si uideam, intelligo", aliquando confirmationem, ut "hic resurre
Abbreviated transcription (Latin):
& dipanenti ante ris. ut doceor. eris reor
reris. Teptia i correptã ht̃ ante s in scdã
psona actiui & neutri. ut lego gis cur¬
ro ris Passiuo uͦ cõmuni & deponenti
ł coꝵ ante ris htͣ ut legor eris. seqͦr. qͥris

Expanded text:
 deponenti, ante ris, ut "doceor, doceris", "reor, reris". 5 Tercia i correptam habet ante s in secunda persona actiui et neutri, ut "lego, legis", "curro, curris"; passiuo uero, communi et deponenti e correptam ante ris habet, ut "legor, legeris
Abbreviated transcription (Latin):
lectito & legito & seruant omnia frequen¬
tatiua.. significationẽ pͥmitiuoꝵ.
licet quedã mutare uideant᷑ ut
traho tracto cogo. cogito dieo dicto ñ tñ
penitꝰ absistunt. Desideratiua st̃ que sig¬
nificant sui pͥmitiui infinitũ cũ cupio
ut uiso cupio uidere facio facesso capio
capesso. lacero lacesso arceo arcesso & sunt
t̾tie coniugationis. uñ apparet ñ esse ea¬
freqͤntatiua Diminutiua st̃ in lo desinen¬
tia & habent sui sensũ pͥmitiui. cũ parũ
ut sorbeo sorbillo parũ sorbeo garriogar

Expanded text:
lectito" et "legito". 13 Et seruant omnia frequentatiua significationem primitiuorum, licet quedam mutare uideantur, ut "traho, tracto", "cogo, cogito", "dico, dicto"; non tamen penitus absistunt. 14 Desideratiua sunt que significant sui primitiui infinitum cum "cupio", ut "uiso" = "cupio uidere", "facto, facesso", "capio, capesso", "lacero, lacesso", "arceo, arcesso"; et sunt tercie coniugationis, unde apparet ea non esse frequentatiua. 15 Diminutiua sunt in lo desinentia et habent sensum sui primitiui cum "parum", ut "sorbeo, sorbillo" "parum sorbeo", "gar
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ agendũ caue Ino uͦ ablatiui. amando
Quod similit᷑ p̃positioni iungit᷑. ut in con¬
uertendo hoc tam̃ int̾ise uidet᷑ int̾ gerun¬
dia & ipsa nomina qͦd cũ st̃ certa nomina
simili ningunt᷑ casui & discernunt gen̾a
st̃ gerundia. nec gena discernunt. nec nu¬
meros sicut infinita uerba & illũ sequunt̃
cendũ urtuti pret̾ea gerundia ab actiuis
& cõmunib tam actiuã quã passuã hñt
significationẽ. ut uidendo .i. dũ uidet. uel
dũ uidet᷑ Quod qͥdã uerbũ existĩmantes e¬
tiã corripiunt. Aneutris uͦ ł deponentib
simplices hñt significationes. Nomina uͦ
in dus. da dũ. unã hñt significationẽ & ma¬
gis passiuã. ut amanda t̃ uirt. digna quę
amet᷑ Unde taro fiunt a neutris absolutis
pret̾ea ex forma participioꝵ p̃t̾iti tẽpotis
due t̾minationes inueniunt᷑ in um & in
u Inum qͥdẽ eandẽ significationẽ habet

Expanded text:
ndo", quod similiter prepositioni iungitur, ut "in conuertendo". 19 Hoc tamen interesse uidetur inter gerundia et ipsa nomina, quod, cum sunt certa nomina, simili iunguntur casui et discernunt genera, "; quando uero sunt gerundia, nec genera discernunt nec numeros, sicut infinita uerba, et illum sequuntur cendum uirtuti". 20 Preterea gerundia ab actiuis et communibus tam actiuam quam passiuam habent significationem, ut "uidendo", id est "dum uidet" uel "dum uidetur" quod quidam, uerbum existimantes, etiam corripiunt; a neutris uero uel deponentibus, simplices habent significationes. 21 Nomina uero in dus, da, dum unam habent significationem et magis passiuam, ut "amanda est uirtus" "digna que ametur"; unde raro fiunt a neutris absolutis. 22 Preterea ex forma participiorum preteriti temporis due terminationes inueniuntur, in um et in u. 23 In um quidem eandem significationem ha
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. primitiua & deriuatiua
quȩ in omnib fere inueniun¬
tur partib orationis. Primiti¬
ua ẽ ꝗͥ pͥmã positionẽ ab ipsa
natura accepit. ut domo. ferues lego fa¬
cio garrio albo Deriuatiua que a positi¬
uis deriuant᷑ ut domito feruesco lectu¬
nutiua Sunt & alie uerboꝵ deriuationes

Expanded text:
ue, primitiua et deriuatiua, que in omnibus fere inueniuntur partibus orationis: primitiua est que primam positionem ab ipsa natura accepit, ut "domo", "ferueo", "lego", "facio", "garrio", "albo"; deriuatiua que a positiuis deriuantur, ut "domito", "feruesco", "lectunutiua; sunt et alie uerborum deriuationes