comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eccła degentib collect̾a ligno
dñice crutis eum uirilit̾ otcidit
dum in eum ueratit̾ credit qͥ
in ligno ꝓnr̃a salute pependit.
rem grãm his hũtes uirilit᷑ eos
repellunt. Sic qͦ ueligionis ha¬
bitu palboti abincepto deuo¬
cõnis cadunt feruore. ⁊ alii sub
habitu ꝯstituti scłari ad ip̃m
dotis irib assurgunt. illi quos
ex tͥbu ifrł delbora arguit
ad bellumnon uenisse. Sunt bͥani
⁊ infideles quiq qui t̾renis in cum¬
bunt. ⁊ in ip̃is requiescunt. ⁊ ad
sp̃uale bellum ñqmͣ ueniunt. qi
ꝓpħicis ex hortacõnib minime ẽ¬
dunt. quare inquit ad rubeis ha¬
bitans intͣ t̃minos ut audias sibi¬
gule ⁊ t̃minũ mpine. ⁊ sic de cet̾is.
habitant intͣ t̃minos dum hinc
subiecti inquinam̃to carnis illic
nos habitant. quia ore confiten¬
tur se nosse dm̃ factis ã negant.
hũqͥd nõ habitant intͣ t̃minos

Expanded text:
Ecclesia de gentibus collecta, ligno Dominicae crucis eum viriliter occidit, dum in eum veraciter credit, qui in ligno pro nostra salute pependit. rem gratiam his habentes, viriliter eos repellunt. Sic quoque religionis habitu palliati, ab incepto devotionis cadunt fervore, et alii sub habitu constituti saecularii, ad ipsum totis viribus assurgunt. Illi, quos ex Israel Debora arguit ad bellum non venisse, sunt Christiani et infideles quique, qui terrenis incumbunt, et in ipsis requiescunt, et ad spirituale bellum nunquam veniunt, quia propheticis exhortationibus minime credunt. Quare, inquit ad Ruben, habitas inter duos terminos, ut audias sibigulae, et rapinae: et sic de caeteris. Habitant inter terminos, dum hinc subjecti inquinamento carnis, illinc nos habitant. Quia ore confitentes se nosse Deum, factis negant . Nunquid non habitant inter terminos
Abbreviated transcription (Latin):
Drabolum suꝑant. Benedicta
iahel .i. sancta ectłia int̃ mułies
.i. int̃ illas natõnes benedictione
celestii xp̃o. aquampetentilac
dedit. aquam diabolus petit.
dam differre ⁊ discͥminari concu¬
piscit. S eccłia sacra lac tͥbuit. qr
simplicem dottͥnam piedicare
non desiit. delbora gͥ ꝓpħa ba¬

Expanded text:
nt. Benedicta Jahel, id est sancta Ecclesia, inter mulieres id est inter alias nationes, benedictione coelesti in Christo. Aquam petenti, lac dedit . Aquam diabolus petit, dam proferri et disseminari concupiscit. Sed Ecclesia sancta lac tribuit, quia simplicem doctrinam praedicare non desinit. Debora igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. bruta animalia ducediabolo
gͣgatim intessate currunt adtor¬
menta galaad qui tnsiordanẽ
qui rerum tnͣsseuntiũ affluentia
suꝑbi in elacõnis utõ secure
quiescunt. ⁊ adspuale bellum
uenire ꝯtempnunt. Mare aut̃
significat scłm ⁊ naues in mari
currentes ad actiones scłares. dan
itaq qui uacabat nauib illos
expͥmit qui act̾ionib scłaribus
inuigilant.⁊ id cͥco cͥcͣ hostes spi¬
ritualespugnare retusant. Aser
qui habitat in lutore maris. ⁊
inportib morabat᷑. illos figuiat
qui qmͣius ꝓuirium in becillitate

Expanded text:
 bruta animalia, duce diabolo gregatim, et insensate currunt ad tormenta. Galaad trans Jordanem qui rerum transeuntium affluentia superbi, in elationis vitio secure quiescunt, et ad spirituale bellum venire contemnunt. Mare autem, significat saeculum, et naves in mari currentes, actiones saeculares. Dan itaque, qui vacabat navibus, illos exprimit qui actionibus saecularibus invigilant: et idcirco contra hostes spirituales pugnare recusat Aser, qui habitabat in littore maris et in portubus morabatur, illos significat, qui, quamvis pro virium imbecillitate
Abbreviated transcription (Latin):
creatorem ꝑculpã pͥmordialẽ
deseruit. ⁊ in huiꝰ mundimis¬
iam deuenit multis subitit᷑.
cuiis occupat᷑. act̾ionib ⁊ fatigat᷑
laborib. ⁊ ex his om̃ib inqͥb
homo subsole distendit᷑. unñ ẽ¬
quod ẽ optimũ ⁊ quod ꝑmanet

Expanded text:
Creatorem per culpam primordialem deseruit, et in hujus mundi miseriam devenit, multis subjicitur curis, occupatur actionibus, et fatigatur laboribus, et ex his omnibus in quibus homo sub sole distenditur, unum est optimum, et quod permanet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃i homines fuert̃. ⁊ nobis
euemplum qͣlit̃ faciend̾ sit re¬
itaq dm̃ diligere. quia ip̃e pͥor
dilent nos dona sua multimo¬
da ꝯferendo. alia nob̾ dando.
alia ꝓmutendo.⁊ in om̃ibusut
ita direrim m̃uit anobis ut
diligat᷑ a nob̾. Minimũ donũ
ꝙ. d̾s dedit homini ut diliga¬
tur ab hoĩe.dotus ẽ mundꝰ iste.
cã namq hominis fecit ds mũ¬
dum. celum. t̾ran. mare. solẽ.
iunam. stellas. uolucres. pisces. be¬
stias. herbas. arbores. ⁊ quecumq̃
uisibilit̃ subsistunt. Cumq int̃ do¬
na d̾i minimũ donũ sit mundus
quem tu putas eẽ maximũ. scd̃m
ginem suam. magnum ⁊ admutibi¬
le donũ d̾i ꝓrsus fact̾uram factori ł¬

Expanded text:
omines fuerunt, et nobis exemplum qualiter faciendum sit reitaque Deum diligere, quia ipse prior dilexit nos, dona sua multiplicia conferendo, alia nobis dando, alia promittendo, et in omnibus, ut ita dixero, meruit a nobis, ut diligatur a nobis. Minimum donum, quod Deus dedit homini, ut diligatur ab homine, totus est mundus iste. Causa namque hominis fecit Deus mundum, coelum, terram, mare, solem, lunam, stellas, volucres, pisces, bestias, herbas, arbores, et quaecunque visibiliter subsistunt. Cum igitur inter dona Dei minimum donum sit mundus, quantum puinem suam; magnum et admirabile donum Dei prorsus facturam factori
Abbreviated transcription (Latin):
seruire ẽ. Dm̃ diligere. qui nõ
diligit nõ seruit. et qui dilig̃
seruit. Qui prẽm diligit patii
seruit. qui multũ diligit multũ
seruit. ⁊ qui ꝑfect̾e diligit ꝑfec¬
te seruit. Qui res possidet tem¬
ꝑales t̾ras. ineas. g̃ges. arm̃ta
uestes p̃tiosas. domos. aurum.
argentum. uitrem. qmͣ mul¬
tum diligit. si se uid̾it unum.

Expanded text:
ere. Qui non diligit, non servit; et qui diligit, servit. qui parum diligit, parum servit; qui multum diligit, multum servit; et qui perfecte diligit, perfecte servit. Qui res possidet temporales, terras, vineas, greges, armenta, vestes pretiosas, domos, aurum, argentum, uxorem, quam multum diligit, si se viderit unum
Abbreviated transcription (Latin):
nicħo debet extimari. iuta eiꝰ¬
male uiuere. et si talis homo
tudinem samsonis. pulcͥtudi¬
nem absolonis. sapientiam sa¬
lomonis. uelocitatem araelis
diuitias cresi. ꝓbitatem aleuã¬
pioscłinatꝰ ⁊ usq infinẽnõ mo¬

Expanded text:
ebet aestimari vita emale vivere. Et si talis homo tudinem Samsonis, pulchritudinem Absalonis, sapientiam Salomonis, velocitatem Azahelis, divitias Croesi, probitatem Alexanpio saeculi natus usque in finem non mo
Abbreviated transcription (Latin):
quid̾ deo minime serͣuiet. His
⁊ enim om̃ib dnͣsactis demũ
cum moreret᷑ caro misera uer¬
⁊cormts gehennalib donec
in die rsurrect̾ionis om̃is caro
in suam redigat᷑. originem.
⁊ dunc sumpta carne ꝑquã
peccauit. eternam tm̃ sustinet
dampnacõnem. Optimũ itaq
ẽ d̾o seruire. qr qmͣuis homo
at deo. demisia uite p̃sentis
ad batitudinẽ tniͣssit et̃niam.
sentis scłi que gnꝰ humanũ

Expanded text:
quidem Deo minime servisset. His etenim omnibus transactis, demum cum moreretur, caro misera veret tormentis gehennalibus, donec in die resurrectionis omnis caro in suam redigatur originem, et tunc sumpta carne, per quam peccavit, aeternam itidem sustinebit damnationem. Optimum itaque est Deo servire; quia, quamvis homo at Deo, de miseria vitae praesentis ad beatitudinem transit aeternam. sentis saeculi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cidit dominus regnum a te¬
imo ruo meliori te. Saul cui ħ¬
post temꝑe regnisui. Intelligi¬
mus gͦ hoc id eo dcta. quia nul¬
lus deenis stirpe fuerat regna¬
turus. ⁊ respitimus ad stirpẽ
naturus. de quo dicitur dabo illd̾
proximo tuo bono suꝑ de .i. me
quorum pͥmus stephanus in¬
de eccłie mangnificantes dm̃.

Expanded text:
cindet Dominus regnum a timo tuo meliori te . » Sicut mo tempore regni sui. Intelligamus ideo dictum, quia nullus de ejus stirpe fuerat regnaturus, et respiciamus ad stirpem naturus: de quo dicitur: Dabit illud proximo tuo bono super te , id est quorum primus Stephanus. Inde Ecclesiae magnificantes Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
in quo qrͣ pꝰ salb̾m legiset̾na bo¬
na serinentib d̾o ꝓmittuntur.
emundatõnẽ iniquitatis. ⁊ in
tp̃r resurrectionis corꝑa quid̃
ꝑdiposicõnem iiquitatis ⁊ cor¬
ruptõnis.

Expanded text:
in quo quasi post Sabbatum legis, aeterna bona servientibus Deo promittuntur. emendationem iniquitatis, et in tempore resurrectionis; corpora quidem per depositionem iniquitatis et corr
Abbreviated transcription (Latin):
in uideis impletum ẽ. qui
dum ipm uiderunt: non
agnouerunt. coram eis mu¬
tauit os suũ: ⁊ abiit. Erant
enim in p̾cepta legis carnalia
erat satrifitium scd̾m aaron
s. ip̃e decorꝑe suo instituit
satrificium scd̾m ordinem
melthisedech. mutauit os su¬
um insac̃docõ. mutauit inpre¬
ceptis. dans aliud testam̃tũ
enatuata oꝑacõne carnali
collapsus ẽ inmanibus eor¬
um quando eum crurifipe¬
proridebat ad hostium por¬
te .i. humiliabat se ad mici¬
um fidei nr̃e hostium porte
mitium fidei ẽ. afide incipit
quod saliue quasi furiosi de¬
cuirebant ꝑbarbam eius

Expanded text:
eorum impletum est. Qui dum Christum viderunt, non agnoverunt, coram quibus mutavit os suum et abiit. Erant enim ibi praecepta legis carnalia, erat sacrificium secundum Aaronsed ipse de corpore suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Mutavit ergo os suum in sacrificio, mutavit in praeceptis dans aliud Testamentum, evacuata operatione carnali. Collapsus est in manibus eorum , quando eum comprehendeprocidebat ad ostium portae , id est humiliabat se ad initium fidei nostrae. Ostium portae, initium fidei est. A fide incipit Quod salivae quasi furiosi decurrebant super barbam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sito. sontidit ã in oclam colloqͥn¬
tidas .i. ag̃stes. cuturbitas qͥ
litt̃e legisintentus. uł pħicis
studiosus amaritudinẽ de lege
la clamant. s farma in olla
mitit᷑ cum fcĩa spĩralis in tale
ꝯdim̃tum intꝰ mittit᷑. ut exclu¬
sa amaritudine pastus frat

Expanded text:
sito. Collegit autem in ollam colocynthidas, id est agrestes concurbitas, qui litterae legis intentus, vel philosophis studiosus, vel amaritudinem de lege, la clamant; sed farina in olla mittitur, cum scientia spiritualis in tale condimentum intromittitur, ut exclusa amaritudine, pastus fiat
Abbreviated transcription (Latin):
fraude ⁊ calliditate ꝑuenerũt
ad iħm. pannis calciam̃tisq ue¬
t̾ib induti dep̃tantes ut salua¬
rentur. statim a iħu salutem
figura illi ostendunt᷑ qui de mũdo
ad eccłiam uenientes hñt fidẽ
i deo ⁊ declinant cap̃ suũ sat̃dotib
sanctis quoq ministrant ⁊ serui¬
unt. ⁊ aliquid utilitatis impendt̃.
ad ornam̃tũ ⁊̃ eccłie uł minist̾iũ¬

Expanded text:
fraude et calliditate venerunt ad Jesum, pannis calceamentisque veteribus induti, deprecantes ut salvarentur, statimque a Jesu salutem figura illi ostenduntur, qui de mundo ad Ecclesiam venientes, habent fidem in Deo, et inclinant caput suum sacerdotibus, sanctis quoque ministrant et serviunt, ut aliquid utilitatis impendant; ad ornatum etiam Ecclesiae vel ministeriu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑba uideorum corda designã¬
tur. qui dum in hꝰ mundi deside¬
non fecerunt. quia inredempto
ris nr̃i aduentu exparte maxina
inꝑfidia ꝑmanentes pͥmordia
fidei sequi noluerunt. Scã enim
occłia inpͥmituuuis suis multitudi¬
ne gentium fetundata iuix infi¬
ne mundi uideos quos inuenĩt
suscipit.⁊ extͦma colligens eos
quasi reliquias frugum ponit.
Uñ reliquie salue fient. possut
cende t̾ra moritur. possessores
terre stilitatis dampno feriant᷑.
ut ip̃i maledictionis sententiã
accipiant. qui ap̃se mortem
gnantes demonib ludib̾o se¬
culi labuntur. Gelboenamq
montes lubͥti int̃pretantur
i spem retuꝑacõnis obmittẽ¬
tes ꝓͥpͥo mutrone desꝑacõnis
se ip̃õs int̾ficuit. sicut saulir
ascribunt. s talla uirͣ ꝑmis¬
sionem dei eueniunt. S scõ¬
dnud nr̃ in electis sins coruẽ¬
tium casumgemit. ⁊ in urbi¬
ri .i. p̃cipit. fidelib ut caute
custodiant se scutum fidei. lo
riis resistant ⁊ unde ignomi¬

Expanded text:
ba Judaeorum corda designantur, quae dum in hujus mundi desidenon fecerris adventu ex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluerunt. Sancta enim Ecclesia in primitiis suis multitudine gentium fecundata, vix in fine mundi Judaeos quos invenerit, suscipiet; et extrema colligens, eos quasi reliquias frugum ponit., reliquiae salvae fient . Possuncente terra non oritur, possessores terrae sterilitatis damno feriantur; quatenus ipsi maledictionis sententiam acciperent, qui apud se mortem gnantes daemonibus, in lubrico saeculi labuntur. Gelboe namque montes lubrici interpretantur. Et spem recuperationis omittentes, proprio mucrone desperationis seipsos interficiunt, sicut Saul irascribunt; sed talia juxta permissionem Dei eveniunt. Sed David noster in electis suis corruentium casum gemit, et in urbiid est praecipit fidelibus ut caute custodiant se. Scutum fidei, lorriis resistant, et non ignomi
Abbreviated transcription (Latin):
seg̃gatus scõrum ꝑculpam rusi
int̾im mundet᷑ ꝑ gr̃am longiꝰ
in futuro remouebit᷑ ꝑcłpã¬
uł ꝑpenam. Sicut autem ꝑle
pram. pectata damprrabilia
sic ꝑscabiem pectata designã
aciuib seg̃gandꝰ iudicat᷑. qr

Expanded text:
segregatus per culpam: nisi interim mundetur per gratiam, longius in futuro removebitur per poenam. Sicut autem per lepram peccata damnabilia, sic per scabiem peccata venialia a civibus segregandus judicatur
Abbreviated transcription (Latin):
leuia ut ñ curanda. debemus
adiuũit ead̾ de nobis pulsare.
quodlibet enĩ pect̃m licet ho¬
minib uideatur eẽ minimũ.¬
ut si ñ displideat pͣ ap̃ iustum
fieri magnũ. dicit namq sic̃
plicet nullũ ueniale dũ pla¬
cet. studeamus gͥ nõ solũ mag¬
na sminima uitare pettata. ne
siminiia ꝯtempnimꝰ paulatĩ¬

Expanded text:
eantur curanda debemus, adjuverit, ea de nobis propulsare. Quodlibet enim peccatum licet hominibus videatur esse minimum: si non displiceat, potest apud justum fieri magnum. Dicit namque sicuplicet; nullum veniale dum placet. Studeamus igitur non solum magna, sed et minima vitare peccata: ne si minima contemnimus, paulati
Abbreviated transcription (Latin):
lo mundare. ⁊ confestimmunda¬
tͦus ẽ. lepra eius. Mons in ħ loco
significat sublimitatẽ diuine
maiestatis. campestͥa uͦ humili¬
tatem in carnacõnis. Unigenitꝰ
namq dei añ incarnacõnẽ fuit
inmonte nrãm aut̃ carnem as¬
sum̃s adima descendit. ĩ monde
manens in forma dei. in campe¬
strib appaiens in forma serui.
leꝓsus qm̃ dominus sanauit ĩ
ꝯtaminatum. erat enĩ diũsis
ferat fedatum. multis flagitõ¬
rum cͥminib. dominꝰ ã leꝓsũ
tetigit qñ diuinitatẽ suam hu¬
mane fragilitati sociauit. ⁊ le¬
ꝓsum mundauit. qñ incrute
expiauit. lepm detigit ⁊ mundꝰ
ꝑmansit. qr ũam humanitatis
formam sumpsit. ⁊ culpam nõ
deo fuit ⁊ a ciuitate dei .i. ierł.

Expanded text:
lo, mundare. Et confestim mundata est lepra ejus. Mons in hoc loco, significat sublimitatem divinae majestatis; campestria vero, humilitatem incarnationis. Unigenitus namque Dei ante incarnationem fuit in monte: nostram autem carnem assumens, ad ima descendit: in monte manens in forma Dei, in campestribus apparens in forma servi. Leprosus, quem Dominus sanavit in contaminatum. Erat enim diversis  erat foedatum multis flagitiorum criminibus; Dominus autem leprosum tetigit quando divinitatem suam humanae fragilitati sociavit; et leprosum mundavit, quando in cruce expiavit. Lepram tetigit et mundus permansit: quia veram humanitatis formam sumpsit et culpam non Deo fuit et a civitate Dei, id est
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie facere nõ dedignatui:
Sunt ⁊ enĩ multi int̾ ambitum
sancte eccłie uicẽium lepͣ fedi
⁊ peccõrum contagio lepra.
polluti. Om̃s enĩumundi. for¬
nitarii. contubmaui. incestu¬
osi. ad ult̾ii. auari. feneratorẽ

Expanded text:
otidie facere non dedignatur. Sunt etenim multi intra ambitum sanctae Ecclesiae vitiorum lepra foedi et peccatorum contagio, quasi lepra polluti. Omnes enim immundi fornicarii, concubinarii, incestuosi, adulteri, avari, feneratores,
Abbreviated transcription (Latin):
scendit dauid in ebron
⁊ due uxores eius. sed ⁊
uiros qui erant cum eo dux
it dauid cum domo sua. as¬
censio dauid cum duabus
uareribus in hebron signi¬
ficat conuotacõnem duoꝵ
populorum meccłiam. s. ca¬
tholicam. hebron enua
int̃pretat᷑ coniigium. so¬
la enim eccłia celestis regis
sponsa ẽ. Illuc duxit danid
sigulos cumi domo sua quia
siguli fideles ieunͣgelii so¬

Expanded text:
scendit David in Hebron, et duae uxores ejus. Sed et viros qui erant cum eo, duxit David singulos cum domo sua . Ascensio David cum duabus uxoribus in Hebron, significat convocationem duorum populorum in Ecclesiam catholicam. Hebron enim interpretatur conjugium; sola enim Ecclesia coelestis regis sponsa est. Illuc duxit David singulos cum domo sua, quia singuli fideles in illam so
Abbreviated transcription (Latin):
s in eo ꝙ hũndat malicta diabo¬
li. ⁊ ꝯcupiscentia geñis humani
quia in uet̾i testam̃to anteqmͣ
iem p̃cedentes seruierunt. Sed
iex hay ignorauit insidias isrłiti¬
corum quia diabolo latebant.
obscura enigmata ꝓpħarum ⁊ se¬
cieta mist̾ia legalium figurarũ
redemptõnis. id cͥco temere sic̃
ixi. hay iosue agg̃ssus p̃sentiam
expugnare redemptoris. io sue
ccͣ regem hay. se inuallidum ⁊
impodentem simulauit. ⁊ fugã
miit. ⁊ sic se suꝑari fingendo
regem hay callide debellauit
tari ⁊ oministͥr eius ip̃o cooꝑã¬
te crucifigi ꝑmisit diaboli suꝑ¬
bram humilit̃ ⁊ eiꝰ maliciam sa¬
pient᷑ suꝑauit. eleuacõ scuti ex¬
ores qui erant cum iosue ⁊ ceti
bellatores apłos expͥmunt ⁊ pre¬

Expanded text:
so superabundat malitia diaboli, et concupiscentia generis humani. quia in Veteri Testamento antequam rem praecedentes, servierunt. Sed rex Hai ignoravit insidias Israelitarum; quia diabolum latuerunt obscura aenigmata prophetarum, et secreta mysteria legalium figurarum, redemptionis, idcirco temere sicut rex Hai Josue aggressus est praesentiam expugnare Redemptoris. Josue contra regem Hai, se invalidum et impotentem simulavit, et fugam iniit, et sic se superari fingendo, regem Hai callide debellavit,tari et a ministris ejus, ipso cooperante, crucifigi permisit, diaboli superbiam humiliavit, et ejus malitiam sapienter superavit. Elevatio scuti exores, qui erant cum Josue et caeteri bellatores, apostolos exprimunt et prae
Abbreviated transcription (Latin):
ecłiam intramꝰministiat᷑. quoꝵ¬
ere ⁊ repelłe discimus. qui uͦ re¬
liq̃ urbis destruunt pastores docto¬
res quos scd̃o loco posuit apłs.
fitata fides catholica ꝑ totum orbẽ
seruatur. et sicut ieremias exor¬
dine cunctos aiuitatis structores

Expanded text:
ministratur; quoruere discimus. Qui vero reliqua urbis exstruunt, pastores sunt et doctores, quos secundo loco posuit Apostoficata fides catholica per totum orbem servatur: et sicut Nehemias ex ordine cunctos civitatis structores
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ hñtur sũma. Sunt etiam
pautis uͦ loqui non curant qui
maiori culpa aput dm̃ se oblig¬
bra penitus ꝓferre retusant.
qui gͥ dalentum cogniti boni p̃¬
ditando sipendit laigitori talenti
lutrifacit. ⁊ sinon in alio tñ inse¬
met ip̃o quia qmͣius ille qui
audit malum non deelinquat
bonum non faciat tũ ille ineo.
quod loquitur: animam suam
liberat ⁊ audientem ignoranti¬
an noneitusat. n õ illum diui¬
na stientia iustius dampnat. tie¬
mo audem ẽ qui se possit abhͣ
talenti erogacõne gitusare. qr
nemo ẽ qui non ualeat aliquẽ¬
ad meliora uerbo suo ꝓiduoco¬

Expanded text:
Deum habeantur summa. Sunt etiam Deum habeantur summa. Sunt etiam paucis vero loqui nunquam curant. Et qui majori culpa apud Deum se obligenitus referre recusant. Qui igitur talentum cogniti boni praedicando expendit, largitori talenti lucrum facit, et si non in alio, tamen in semetipso; quia, quamvis ille qui audit malum non derelinquat, bonumque non faciat, ille tamen in eo quod loquitur animam suam liberat, et audientem ignorantia non excusat, et ideo illum divina sententia, justius damnat. Nemo autem est, qui se possit ab hac talenti erogatione excusare quia nemo est qui non valeat ad meliora aliquem verbo suo provoca
Abbreviated transcription (Latin):
auferetur ab eo. quia falsus quis.
⁊ sicut nunc n᷑idus ẽ satram̃torũ
int̾ioriuntute. sic tunc foris nudꝰ¬
inet̾nitate. Sic talendtum doni
celestis expñdat ut non damp¬
nacõnem s saluacõnem infinẽ
recipiat. nemo dicat. sufficit mͥ
ipĩ attendere michi soliproui¬
deur. de me rediturus sum rõ¬
nem. Nolo salutem eius querens.
perilitari. tion sum eruditus
inscͥpͥturis nec expeditus in ũbis
meditum scio numqm̃ ꝓtantil¬
lo si non p̃dicetur deus qͣmͣqmͣ
accusabit uł dampnabit. qͦt
⁊ enim hominib quisqi qnͣtum
adse ꝑtinet prodesse pͭ uerbo. de
tot do dampnũ fatit exsilentio
⁊ detor non miuste pediturusẽ
rõnem iniudicõ. qui gͦ multa
nem aliis tribuat. ꝑ p̃dicacõnem
non consid̾e̾t sexum. etatem.
ꝑsonam tp̃s. locum. s p̃dicet
omnibus semꝑ ubit bonumꝙꝗ
nouit dicat. s assit qui audire
possit. sunt naniq multi qui
prospiceret ⁊ iferiora non cu¬
raret. cur numqtͣ que homi¬
nibus uidentur insima aput

Expanded text:
auferetur ab eo. Quia falsus quisque Et, sicut nunc nudus est a sacramentorum interiori veritate, sic tunc foris nin aeternitate. Sic talentum doni coelestis expendat, ut non damnationem, sed salvationem in fine recipiat, Nemo dicat: Sufficit mihi ipsi attendere, mihi soli providere, de me redditurus sum rationem, nolo salutem alterius quaerens, periclitari; non sum eruditus in Scripturis, nec expeditus in verbis; modicum scio, nunquam pro tantillo si non praedicetur Deus quemquam accusabit, vel damnabit. Quot etenim hominibus quisque, quantum ad se pertinet, prodesse potest verbo, de tot Deo damnum fecit ex silentio et de tot non injuste redditurus est rationem in judicio. Qui igitur multa nem, aliis tribuat per praedicationem. Non consideret sexum, aetatem, personam, tempus, locum; sed praedicet omnibus semper, ubique bonum quod novit dicat, si adsit qui audire possit. Sunt namque multi, quiprospiceret, et inferiora non curaret, cum nonnunquam quae hominibus videntur infima, apud
Abbreviated transcription (Latin):
mium studium nullumimpẽdt̃e
eiubescant gͦ quariundam eccłia¬
rum ministri. inutiles. inscii ⁊ igna¬
uii dorporemeitutiant. libros le¬
om̃ib deniq tnodis sicut possummꝰ
nosmetip̃os emendare uł alios ad¬
iuuare debemus talentum domi¬
nitum erogare. ⁊ erogando mul¬
tiplicare ut pote de quo in distͥcto
iudicio reddituri sumusrõnem.

Expanded text:
rarum studium nullum impendunt. Erubescant ergo quarumdam Ecclesiarum ministri inutiles, inscii et ignavi, torporem excutiant, libros leOmnibus denique modis quibus possumus nosmetipsos emendare vel alios adjuvare debemus, talentum Dominicum erogare, et erogando multiplicare, utpote de quo in districto judicio reddituri sumus rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
lum abillis quib gr̃am. opandi
piedicandi tribui fructum oꝑa¬
quib nil gr̃e tͥbui pioinfrutt̾uro¬
sitate ⁊ st̾ilitate ꝯtempno. Serue
male ⁊piger. serue quia michi ser¬
uire debuisses. oꝑando. p̃dicando.
male malũ faciendo. piger abono
sifetisses non solum te s ralios
multos exemplo tuo ⁊ u̾bo michi
pigritiam tuam ab ono cesasti

Expanded text:
lum ab illis, quibus gratiam operandi et praedicandi tribui, fructum operaquibus nil gratiae tribui, pro infructuositate et sterilitate condemno. Serve male et piger; serve, quia mihi servire debuisses operando, et praedicando; male, malum faciendo; piger, a bono si fecisses, non solum te, sed et alios multos, exemplo tuo, et verbo mihi pigritiam tuam qua a bono cessasti,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfitistens uotauit seruos suos
ntradidit illis bona sua. homor
sio. bona: dona.u.talenta ei te¬
rior scientia .u. sensib exquisita
duo talenta intellectus ⁊ oꝑacõ
bona. Uñ dalentum indellec̾tuũ.¬
uñ multiplicacõ talenterũ grer¬
citiumuirtutum. ⁊ gxhibicõbo¬
norumo ꝑtn ad iustificacõnem
ꝓpͥam ⁊ adutilitatem alienam.
Seruus qui petimiam dñi sui
int̾ram ab scondit. sig̃c. falsos
.bͥanos qui atceꝑunt ingenium
⁊ mreb trenis i tnͣssitoriis gxpñ¬
dunt.artioris iite uias metiuint

Expanded text:
ficiscens vocavit servos suos, et dedit illis bona sua . Homo sio, bona dona, quinque talenta exterior scientia quinque sensibus acquisita, duo talenta intellectus et operatio bona, unum talentum intellectus tantum, multiplicatio talentorum, exercitatio virtutum et exhibitio bonorum operum ad justificationem propriam et ad utilitatem alienam. Servus, qui pecuniam Domini in terram abscondit, significat falsos Christianos, qui acceptum ingenium in rebus terrenis et transitoriis expendunt, arctioris vitae vi
Abbreviated transcription (Latin):
cum nuibore nouissimũ locum de¬
net. cum de aliis meliora cog¬
noscens quicquid desua oꝑacõ¬
ne alit̃ senserat humiliat. becũ¬
be gͦ innouissimo loco .i. qnͣto
maior es tanto de humilia ĩ om̃ib

Expanded text:
cum rubore novissimum locum tenet, cum de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione altum senserat, humiliat. Recumbe ergo in novissimo loco, id est quanto major es, tantum te humilia
Abbreviated transcription (Latin):
Uenite seorsum in locum deftum
⁊ requiescite pusillum. due sunt
uite. acc̾iua ⁊ ꝯtemplatiua. ac̾ti¬
ua ẽ in labdre.⁊ ꝯtemplatiua in re¬
quie. acciua inpublito. ꝯtempla¬
tira insecreto. act̾iua in necc̃itate
pro ip̃o. ꝯtemplatiua inuisione
dei. admone suntq. Idaq in his
dommitis uerbis. ut aliqñdo ab
actione quiescamus. ⁊ ad secretũ
placõ iecte desertum dititur. qura
multis deseritur. pautis in habi¬
tabitur.inqua requiescimus pus¬
illum.⁊ pro nsa fragilitate non¬
ualemus in herere. nec ꝓ tiec̃itate
proumi curam illius diupre¬
termitt̃e. erant enim qui ue¬
niebant.⁊ rediebant multi.
nec spatium manducandi ħe¬
bant s nr̃is dieb multi ueni¬
unt. multi redeunt.multiue¬
niunt ꝑꝑ tredulitatem ẜ. mul¬
tiueniunt ꝑmiquitatẽ. Uenit
fatios iecessit iudas. quia spatiũ
non ħemus mandurandi dum

Expanded text:
enite seorsum in desertum locum, et requiescite pusillum . Duae sunt vitae: activa et contemplativa. Activa, est in labore; contemplativa, in requie. Activa in publico, contemplativa in deserto. Activa in necessitate proximi, contemplativa in visione Dei. Monemur itaque in his Dominicis verbis, ut aliquando ab actione quiescamus, et ad secretum platio recte desertum dicitur, quia a multis deseritur et a paucis inhabitatur. In qua requiescimus pusillum, cum pro nostra fragilitate valeamus inhaerere, nec pro necessitate proximi, curam illius diu praetermittere. Erant enim qui veniebant et redibant multi, nec spatium manducandi habebant. Sic nostris diebus multi veniunt, multi redeunt. Multi veniunt per credulitatem, sed multi redeunt per iniquitatem. Venit latro, recessit Judas. Et spatium no
Abbreviated transcription (Latin):
.i. terrorem legis mortim̃ sustitare.
nõ ualuit. qilex neminẽ ad ꝑfec¬
tum ducit. ip̃e ꝑueniens sr̃ cadaũ
st̾nitur. qi cuminforma dĩ eẽt se¬
met ip̃m̃ exmanunt formã serui
actipiens. huc ⁊ illuc deambłabat.
qr i gentes ⁊ nideos ad et̃nã beati¬
tudinem ꝑfidemuocat. Suꝑ mor¬
at. Moxti is que uirga sustitare
ñ potuit ꝑ amoris spm̃puer ad u¬
tam redoit

Expanded text:
 terrorem legis mortuum suscitare non valuit, quia lex neminem ad perfectum ducit. Ipse superveniens super cadaver sternitur quia, cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Huc et illuc deambulat, quia et gentes, et Judaeos ad aeternam beatitudinem per fidem vocat. Super morat. Moxque is, quem virga suscitare non potuit, per amoris spiritum, puer ad vitam redit
Abbreviated transcription (Latin):
erudiunt᷑ exteptis in quit mulie¬
rib ⁊ ꝑuulis. mulleres senus
fragili ⁊ ꝑuuli minor uide licet
etas sunt num̃o ind̾mi. Isti signi¬
ficant infirmos infide ñ dum y¬
doneos pugne. Possunt ⁊̃ ꝑmu¬
cum electis ꝯmedant. ꝑ auditum
electorum sunt ꝑ pͣuitatem ꝯũsacõ¬
nis ⁊ tulerunt reliquras an. cophi¬
nos fingm̃torum plenos. reliquie
secretiora docum̃ta que arudib
capinequeunt que ñ funt neglig¬
enter relinquenda. s ab apłis ⁊ eo¬
rum suctessorib diligent̃ querẽ¬
d̾s infima mundi elegit ut for¬
cia queq confundat.Studeamꝰ
⁊ nos acceptum panẽ diume scĩe
ne per namnegligentiã mina de¬
fitiant aut fame peant.

Expanded text:
erudiuntur. Exceptis, inquit, mulieribus et parvulis. Mulieres, sexus fragilis; et parvuli, minor videlicet aetas, sunt numero indigni. Isti significant infirmos in fide nondum idoneos pugnae. Possunt etiamcum electis comedant per auditum electorum sunt per pravitatem conversationis. Et tulerunt reliquias duodecim cophinos fragmentorum plenos. Reliquiaeliora, et secretiora documenta: quae a rudibus capi nequeunt. Quae non sunt negligenter relinquenda, sed ab apostolis, et eorum successoribus diligenter quaerens infirma mundi elegit, ut fortia quaeque confundat . Studeamus, et nos acceptum panem divinae sciene per nostram negligentiam in via deficiant, aut fame pereant.
Abbreviated transcription (Latin):
ei surdum ⁊ nutũ⁊ dep̃cabant᷑
eum ut impoñet eimanum. be¬
nus humanum tanqmͣ unꝰ homo
uaria peste inꝓdo plausto depͥuatũ
t̃ne suauitatis. amisit loq̃lam
dum ꝑdidit confessionem diui¬
nitatis. amisit manumdũ ꝑdi¬
dit glibitõnem boni oꝑis. ⁊ qr
sigulorum sensuũ ⁊ m̃brorum
officia amisit dum oĩum uirtu¬
tum eit̃itacõnem ⁊ bonorum o¬
ꝑm gribicõnem ꝑ peccatum ori¬
Infudit᷑ ydropisi dum ext̾ioꝵ
bonorum cupiditate distendit᷑
repletur demonio dum se palã
tradit demonum obsequio diũ¬
se autem oꝑacõnes miratulorum
diũsarum uͥtutum ⁊ actuum in
humano genere designant re¬
stauratores. exiens iħc definib
tyri. dỹrus int̃p̃datur angustia

Expanded text:
ei surdum et mutum, et deprecabantur eum, ut imponeret ei manum . Genus humanum tanquam unus homo varia peste in protoplasto depravatum ternae suavitatis; amisit loquelam, dum perdidit confessionem divinitatis; amisit manum, dum perdidit exhibitionem boni operis; et quasi singulorum sensuum et membrorum officia amisit, dum omnium virtutum exercitationem, et bonorum operum exhibitionem, per peccatum oriInfunditur hydropisi, dum exteriorum bonorum cupiditate distenditur; repletur daemonio, dum se palam tradit daemonum obsequio. Diversae autem operationes miraculorum, diversarum virtutum et actuum in humano genere designant restaurationes. Exiens Jesus de finibus Tyri. Tyrus interpretatur angustia
Abbreviated transcription (Latin):
de tnͣsmigͣuit designat. iħc g de
sinib tiri exiens p̾sidoniem᷑ ad¬
ad mare galilee int̾ medios fi¬
nes decapoleos surdum ⁊ mu¬
tum sanauit qñ angustras infi¬
delisiuudee deserens. ferocitatẽ
gentium conpͥmens ⁊ fluctuo¬
sitatem sedansinp̃dicacõnem
decalogi noxiam tatiturnita¬
tem ⁊ surditatem curauit hu¬
suit qñ illi donauit facultatẽ
suis obedire preteptis. ⁊ fidẽ
atholicam confitendi adduc¬
tores sunt apłi  predicatores.
qui ꝓsanando infirmos totiẽs
rogant quociens ꝑconfiten¬
dis infidelib supplicit̾ orant.
impium iustificans de societate
⁊ ꝯmunitade infidehum ⁊ male
uiuentiũ dundit. digitosq ini
auritulis sanandismitit ⁊ eipu¬
ens liguam tangit. qñ ei ꝑspi
gl̃am. ⁊ confitendi ⁊ p̃dicandi
sapientiam tͥbuit ꝙ. autem inge¬
muit nobis tm̃ mͦ exempluta
gemendi ꝓaliis dedit anres de¬
niq infirmi ad audiend̾ aꝑiũ
⁊ ligua ad loqñdum soluit᷑ dũ
homo ꝑ grãm iustificatꝰ p̃cep¬

Expanded text:
rus Coangustatum est stratum, ita Sidonis exiens per Sidonem ad mare Galilaeae inter medios fines Decapoleos, surdum et mutum sanavit, quando angustias infidelis Judaeae deserens, ferocitatem gentium comprimens et fluctuositatem sedans in praedicatione Decalogi, noxiam taciturnitatem et surditatem curavit gesuit quando illi donavit facultatem suis obediendi praeceptis, et fidem catholicam confitendi; adductores sunt apostoli et praedicatores, qui pro sanando infirmo toties rogant, quoties pro salvandis infidelibus suppliciter orant. impium justificans, de societate et communitate iufidelium, et male viventium dividit. Digitosque in auriculas sanandi mittit et exspuens linguam tangit, quando ei pegratiam, et confitendi, et praedicandi sapientiam tribuit. Quod autem ingemuit, nobis tantum modo exemplum gemendi pro aliis dedit. Aures denique infirmi ad audiendum aperiuntur et lingua ad loquendum solvitur, dum homo per gratiam justificatus, praecep
Abbreviated transcription (Latin):
ponerent popłis fregit qñ illis
ut scͥptuat᷑ indellig̾ent sensũ
aꝑuit. isti aut̃ accepunt cibũ¬
⁊ aliis apposuerunt qñ scͥpturas
totummundũ spũalit̃ ẽẽ indel¬
ligendam ⁊ obseriandam eẽ¬
predicaũnt. ꝯmedentes quo
suꝑ fenum discumbunt qñ pre¬
dicacõne uł locucõne pasti. car¬
nem suam ne sibi dñetur ieui¬
niis ⁊ ugiliis p̃munt. Qui .u.¬

Expanded text:
ponerent populis fregit, quando illis, ut Scripturas intelligerent, sensum aperuit. Illi autem acceptum cibum aliis apposuerunt, quando scripturam totum mundum spiritualiter esse intelligendam, et observandam praedicaverunt. Comedentes quoque super fenum discumbunt, quando praedicatione vel lectione pasti, carnem suam ne sibi dominetur jejuniis et vigiliis premunt. Qui qu
Abbreviated transcription (Latin):
saac ip̃m. Monsinquo sacu¬
ficandꝰ erat: altitudinem expͥ¬
mit om̃ce caritatis. duo iu¬
significat stultitiam utroꝵq
cem domitu designant. ysaac
qui mortem in satͥficto ñ gusta¬
uit: diuinitatem eipͥmit. q̃
penas aut dolorem in passio¬
ne nõ sensit.aries qui mortẽ
ꝑtulit humanitatẽ signisi¬
cat. q̃ passiones amaritudiẽs
sustiuit. ignis angustiam sig¬
nificat dm̃ce passionis ꝑ ꝗ̃ ag
asmus stulticia incredulitatis
uideorum.ara: ligna. uepres
erilium crucis. ysaac diumitas
aries humanitas ignis. angus¬
tia passionis.

Expanded text:
stum. Mons, in quo sacrificandus erat, altitudinem exprimit Dominicae charitatis. Duo jusignificat stultitiam utrorumqcem Domini designant. Isaac, qui mortem in sacrificio non gustavit, divinitatem exprimit, quae poenas aut dolorem in passione non sensit. Aries, qui mortem pertulit, humanitatem significat, quae passionis amaritudines sustinuit. Ignis angustiam significat Dominicae passionis, per quem Agnasinus, stultitia incredulitatis utrorumque; ara, ligna; vepres, exitium crucis; Isaac, divinitas; aries humanitas; ignis, angustia passionis.
Abbreviated transcription (Latin):
cumꝑ grãm ab ip̃o fugat᷑ in bapã¬
te. exiens ab homine locararida
gatus corda quorumlibet fideliũ
amollicie ⁊ humore flure cogita¬
cõnispurgata ad inhabitandũ
explorat. s in locis aridis reqͥem
suam minime inuenit. quia cuiꝰ¬
libet fidelis anime abono cogitã¬
do uł loquendo uł oꝑando ñqmͣ
quiescit. tunc dicit. reũtar in do
exortismo ⁊ aqua bap̃matis auitis
palliatam. tunt uadit ⁊ assumit¬

Expanded text:
cum per gratiam ab ipso fugatur in baptismate. Exiens ab homine, loca aridagatus, corda quorumlibet fidelium a mollitie et humore fluxae cogitationis purgata, ad inhabitandum explorat; sed in locis aridis requiem sibi minime invenit; quia cor cujuslibet fidelis animae a bono cogitando, loquendo, operando nunquam quiescit. Tunc dixit. Revertar in doexorcismo, et aqua baptismi a vitiis palliatam. Tunc vadit, et assumit
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ sp̃c. cum uii. neqͥorib se sp̃itib
domũ suam uattantẽ. scopis munda¬
tam. ⁊ ornatam reũtens in habitat.
cum diabolus cum uniũsitate uitõ¬
rum animã baptixatam. qnͦdam
abono oꝑe ociosam. simulatis uir¬
tutib paliatam. ꝑculpam nr̃am
dam nequius qmͣ añ bapt̃m recemp¬
tare ⁊ gͣuiorib scełib fedare conat᷑.¬
⁊ fuerunt nouissima hominis illiꝰ
perora pͥorib. qr ꝑconceptum gr̃e.¬

Expanded text:
us cum septem nequioribus se spiritibus, domum suam vacantem scopis mundatam, et ornatam revertens inhabitat: dum diabolus cum universitate vitiorum, animam baptizatam quondam suam a bono opere otiosam, simulatis virtutibus palliatam, per culpam iterum atam, nequius quam, ante baptismum retentare, et gravioribus sceleribus foedare conatur. Et sunt novissima hominis illius pe
Abbreviated transcription (Latin):
botiam oꝑacõnem. Inpͥma tabłã
t̾a sunt p̾̃cepta. qr ꝗ fide credit᷑
tͥnitas ẽ. Inscd̾a tabula .uii. sunt
conplent. quia ꝑfectũ fides recta
facit. ⁊ oꝑac̃o bona.pͥmũ p̃cep¬
tum pͥme tabule ad dm̃ ꝑtinet
pr̃em.sic̃ p̃ceptum pͥmũ scd̾e ta¬
bule ad hominem pr̃em. ut¬

Expanded text:
onem. In prima tabula, tria sunt praecepta; quia quod fide creditur, Trinitas est. In secunda tabula, septem sunt complent, quia perfectum fides recta facit et operatio bona. Primum praeceptum primae tabulae ad Deum pertinet Patrem, sicut praeceptum primum secundae tabul
Abbreviated transcription (Latin):
bͥs mancipati. ẽꝯture mag̃ s̃¬
uiant quͣ c̾atori. tales gͦ sicut
ħetici uolunt muros eccłie in¬
nouale. nec c̾scente statu pieta¬
tis asua cogant᷑ pͥietate reted̾e̾.
Tales gͦ solent imbetilles appel
plus amant uicia qmͣ iurtu¬
tes uictorie palmã obtinere

Expanded text:
s mancipati, creaturae magis serviant quam Creatori . Tales ergo sicut haeretici nolunt muros Ecclesiae innovari, ne crescente statu pietatis a sua cogantur impietate recedere. Tales solent imbecilles appellplus amant vitia, quam virtutes victoriae palma obtinere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃miũ. Uelum expͥmit celit.
qr i celestia ⁊ terrena discer
dud̾ires ⁊ p̃dicatores sig̃cant.
diu̾sa uasa sunt anime diũ¬
sis donis scĩficate ⁊ officũs ⁊ oi¬
dinib seruientes. Infitus ca¬
U̾naculi expͥmit initium scħ.
postĩor ꝑs tab̾naculi finẽ mũ¬
di.pars australis iudeos sig¬
inifitat. ab antiquo idus di¬
ume cognuõnis illustiatos.
ꝑs septentͥonalis gentles
a cenitate diuine cognitõnis
ab initõ longe remotos. Isti
ciant ꝑfidem clari⁊ callidi.
illiꝑinfidelitatem obscuri
idi.Detabeinaculo.

Expanded text:
mium. Velum exprimit coelum, quia et coelestia et terrena discerndoctores et praedicatores significant. Diversa vasa, sunt animae diversis donis sanctificatae, et officiis et ordinibus servientes. Introitus tabernaculi, exprimit vitium saeculi, posterior pars tabernaculi finem mundi. Pars australis, Judaeos significat ab antiquo radiis divinae cognitionis illustratos. Pars septentrionalis, gentiles a claritate divinae cognitionis ab initio longe remotos. Illi erant per fidem clari et calidi; isti per infidelitatem, obscuri idi. Tabernacul
Abbreviated transcription (Latin):
alius cognicõnẽ ꝑuam.⁊ affet¬
tu magnã. due bases sigulis
tabulis supponebant᷑: qi fides
in duob consistit: cognitõne
eẽ cãtorem uniũsorũ redemp¬
torem: electorum. inconstrut¬
tione nꝰ tab̾naculi offerre de¬
bemus aurum. argentũ. es.
rem: sapĩam expͥmit. q̃ incardi¬
b fidelium relutescit. argen¬
tum qi clarũ: ⁊ dultem ht̃ tini¬
tum. eloqñtiam designat.
es. qi pcussum magnũ ueddet
terrarũ longe laceq sonan¬
tem. Iacinctusq aereũ siue
colestem p̃tendit: colorem
celestiũbonorũ significat sp̃em
sũ celestem ꝯũsatõnẽ. p̾pura
significat corꝑis passionem.
ad̾ qmͣ ꝑati eẽ debemus. pati

Expanded text:
alius cognitione parvam, et affectu magnam. Duae bases singulis tabulis supponebantur, quia fides in duobus consistit, cognitione esse Creatorem universorum, et Redemptorem electorum. In constructione tabernaculi hujus offerre debemus aurum, argentum, aes, rem, sapientiam exprimit, quae in cordibus fidelium relucescit. Argentum, quia clarum est et dulcem habet tinnitum, eloquentiam designat. Aes, quia percussum magnum redditterrarum longe lateque sonantem. Hyacinthus, quae aerium sive coelestem praetendit colorem, coelestium bonorum significat spem, sive coelestem conversationem. Purpura significat corporis passionem, ad quam parati esse debemus pati
Abbreviated transcription (Latin):
dictionẽ dei uidelicet ⁊ ꝓami
coloratur. bissus qr candet
castitatem significat. pelles
tatinctine uiros celestemuitã
agentes ligna sechim uiros
infide firmos. ołmq cetos
lentiam sig̃tãt. Unguentum
rem miratłoꝵ signifitant o¬
ꝑacõnem. longe lateq corus¬
dantem. Atͥum significat tu¬
dim̃ta inchoantium.colum¬
pumit uiros decemcortine
illo sig̃tant qͥ decalogũ iogis
iplert. Undecim saga illos
designant qui ꝓ tnͣsgssione
legis ꝯsꝑam agͣunt: pnĩam.
undenariũ namq quidena¬
rium tnͣsg̃dit᷑ sig̃cat decalo¬
gi mͣsgͥssionem. ⁊ q saga st̃
asꝑa penitentie aspitatem.
ansuse quib cortme copsa¬
bantur urtutes st̃ scẽrũm

Expanded text:
lectionem, Dei videlicet et proximi coloratur. Byssus, quia candet, castitatem significat. Pelles hyacinthinae, viros coelestem vitam agentes; ligna Sethim, viros in fide firmos. Oleum, quia lentiam significant. Unguentum,rem, miraculorum significant operationem, longe lateque coruscantem. Atrium, significat rudimenta inchoantium. Columprimit viros. Decem cortinae, illos significant, qui Decalogum legis explent. Undecim saga, illos significant, qui pro transgressione legis, asperam agunt poenitentiam. Undenarius namque, qui denarium transgreditur, significat Decalogi transgressionem; et quia saga sunt aspera, poenitentiae asperitatem. Ansulae, quibus cortinae copulabantur, virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
filiis sius mrilit̃ resistit. ⁊xͨ cum
elect̾is p̃latis podent̃ eccłiama de¬
fendit. Uideamꝰ ã q̃stint arma
quib machabei nr̃i ccͣ hostespu¬
gnant. hostes suꝑant.⁊ defiliis
suis eragitant. Que sunt enĩ arma
nis q̃ sursum ad dominũ erigitur
⁊ inhostem diritur. hãnt ocleas
ꝑdiũsorum lotorum deambulacõ¬
nem artum ⁊ sagittas ꝑ p̃dicacõ¬
nem. ħant frenũ. ꝑtemꝑantiã.¬

Expanded text:
cum electis praelatis potenter Ecclesiam defendit. Videamus autem quae sunt arma, quibus Machabaei nostri contra hostes pugnant, hostes superant, et suis finibus exagitant. Quae sunt enim arma ionis, quae sursum ad Dominum erigitur, et in hostem dirigitur; habent ocreas per diversorum locorum deambulationem; arcum et sagittas per praedicationem; habent frenu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui qnͣto erit potendior tantoent
ad ꝑseqñdum ꝑniciosior. ad istius
regis famulatũ ꝑtinent falsi xͥani.
sunt qui disponunt destam̃tũ
cum gentib quia suis scełib cõ
ant fidelib. Radix itaq peitati
antiochꝰ illustris cum pͥntipibus

Expanded text:
quanto erit potentior, tanto erit ad persequendum perniciosior. Ad istius impii regis famulatum pertinent falsi Christini ipsi sunt qui disponunt testamentum cum gentibus, quia suis sceleribus cant fidelibus. Radix itaque peccati Antiochus illustris, cum principibus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃i debet regere camem suam.
⁊ sic̃ adampeuam debuit filios
ficat diabolum. pomũ delect̾a¬
cõnem t̾renceum. quemadmo¬
d̾ enĩ seipens euam pomo dece¬
pit. sic diabolus insensatam
carnem t̾rena delectacõne illex
Disodutt. Et sicut eua adam
dulit adesum pomi. situa
.i. destatu bonisui eicitur p
pens diabolus. pomu delectaco
trenorum. eiec̾tio de ꝑadiso: sp̃c
⁊ carnis afflict̾io. se ui debus
ad lex dies designant laborem
boni oꝑis.uiͣ. quietem expͥ¬
mit et̃ne beatitudinis. ui. nãq
diebus opꝰ suum ꝑfecit deus. unͣ.

Expanded text:
spiritus debet regere carnem suam. Et sicut Adam per Evam debuit filios ficat diabolum, pomum delectationem terrenorum. Quemadmodum enim serpens Evam pomo decepit, sic diabolus insensatam carnem terrena delectatione illexit et seduxit. Et sicut Eva Adam duxit ad esum pomi, sic noid est statu boni sui ejicitur; quia pens, diabolus; pomum, delectatio terrenorum; ejectio de paradiso, spiritus et carnis afflictio. CAP. IX. De sam Sex dies designant laborem boni operis; septima quietem exprimit aeternae beatitudinis. Sex namque diebus opus suum perfecit Deus, et
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum deicreditur in caina¬
tum. Sine macula fuit corpꝰ
uit. ut de costa illiꝰ fieret eua.
.i ͨ morte sopitus ẽ ut desagͥne
eus redim̃et᷑ eccłia. adam spõ¬

Expanded text:
Verbum Dei creditur incarnatum. Sine peccati macula fuit corpus vit, ut de costa ejus fieret Eva; Christus morte sopitus est, ut de sanguine ejus redimeretur Ecclesia. Adam spon
Abbreviated transcription (Latin):
natu de isrł uenerunt ad samu¬
eleminramatha. dixeruntex
ei. Ecte tu senuisti. ⁊ filiĩ tuinon
ambłant inuiis tuis. ꝯstitue no¬
b̾ regem ut iudicet nos sic ⁊imi

Expanded text:
natu de Israel venerunt ad Samuelem in Ramatha, dixeruntque ei: Ecce tu senuisti, et filii tui non ambulant in viis tuis: constitue nobis regem, ut judicet nos, sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
nisi hoc grsemet ip̃o anunus
appetat. obedientie sibi meri¬
tum minuit. quia ad hoc initꝰ
descendit. hinc moyses printi¬
patum populi humilit̾ excusat.
paulus enim audacter dicit.
sed etiam mori paratus sum.¬

Expanded text:
nisi haec ex semetipso animus appetat, obedientia sibi meritum minuit, quia ad haec invitus descendit. Hinc Moyses principatum populi humiliter recusat . Paulus audacter dicit: rusalem, sed etiam mori paratus sum
Abbreviated transcription (Latin):
aliena caro. ꝑobodientiam.
uero uoluntas propeia nrat¬
tatur. danto cicius quaque
catum inobedientia dicitur
enim quasi pett̃m ariolandi
ẽ repugnare. ⁊ quasi scelus
ydolame nolle acquiescere.
solaobedientia ẽ que fideime
que in fidelis conuincitur. Uñ¬

Expanded text:
aliena caro, per obedientiam uero uoluntas propria mactatur. Tanto igitur quisque  peccatum inobedientia dicitur enim quasi peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere, sola obedientia est quae fidei meque infidelis convincitur,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs uid̾it mułiem ad ꝯcupiscend̾
eam. tam mechatꝰ ẽ eam in corde
suo. qui iuixͣ montem bñdictioĩs
incedebant il los signifitant qui
sinemetu pene infernalis ꝓmis¬
sionis celestis amore suctensi ue¬
munt ad salutem. illi uͦ qui iuita
montem maledict̾ionis indede¬
bant illos designant qui non
amore benedittionis seu ꝓmis¬
sionis s futurorum supplicorum
timore ꝯplent q̃ ulege scͥpta
s nobiliores illos ꝯstat eẽ qui
boni ip̃ius desid̾io ⁊ eterne
benedictionis amore q. bonũ

Expanded text:
it mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Qui juxta montem benedictionis incedebant, illos significant qui sine metu poenae infernalis, promissionis coelestis amore succensi veniunt ad salutem. Illi vero, qui juxta montem maledictionis incedebant, illos designant qui non amore benedictionis, sed promissionis, sed futurorum suppliciorum timore, complent quae in lege scripta sed nobiliores illos esse dicimus, qui boni ipsius desiderio, aeternae benedictionis amore quod bonum
Abbreviated transcription (Latin):
liora admonet ⁊ desacra scͥptur
difficiliora q̃ designantur ꝑ pas¬
tum ⁊ faciliora q̃ figͣantur ꝑ potũ
docet. helẏas qͦ gititatus ꝯmedit¬
⁊ bibit. dum amonitus subtͥb¬
ũbis loqñtis patient̃ acquiescit.

Expanded text:
liora admonet, et de sacra Scriptura liora admonet, et de sacra Scriptura difficiliora quae designantur per pastum, et faciliora quae figurantur per potum docet. Elias quoque excitatus comedit et bibit, dum admonitus sub verbis loquentis patienter acquiescit,
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta. Isti ittiq uiͦi. temp¬
tacõnũ modi sunt istiꝰ iumpi
uidelicet ordinis atulei qui timo¬
re atuleorum deñnudinẽ pungt
⁊ nonñqmͣ lat̾ant aĩorum corda.
nõ quia ordo malus sit. s diabolus
tanto acͥus iustũ ꝑtemptacõnes
pungit. qnͣto eum ad sublimiora
⁊ secretiora ꝑħitum ⁊ uitam ordi¬
nis cernit tnͣssire. Recte gͥs. supͣ¬
riis asꝑitatib ⁊ temptacõnibus
pung̾e approbatur ad hanc de¬
niq iuniꝑr umbmͣ uenit helyas
penitus mundo ⁊ iũe deo contu¬
piscit. Qui tñ nõ mortem qmͣ petit
s dormitacõnẽ qmͣ nõ petit: inue¬
nit. qr płmq religiosus dũsis in
spũali conũsacõne fatigatus tema¬
ptacõnib ⁊ ad u̾sitatib in ꝓfect̾u
uͥturum bonorum oꝑmi corpescit
Angłis autem custos ⁊ eĩtitatõ he
hye p̃latus custos ⁊ exhortator fi¬
delis anime sibi subiecte. qͥ dum
hel̾am .i. animã sibi creditam
ordine tepescere statim extitat
pascit. ⁊ potat. dum enĩ ad me¬

Expanded text:
manifesta. Isti itaque tentationum modi sunt istius juniperi, scilicet ordinis aculei, quia more aculeorum teneritudinem pungunt, et nonnunquam lacerant, animorum. Non quod ordo malus sit, sed quod diabolus tanto acrius justum per tentationes pungit, qet secretiora per habitum et vitam ordinis cernit transire. Recte igituriis asperitatibus et tentationibus pungere approbatar. Ad hanc denique juniperi umbram venit Elias, penitus mundo et vivere Deo concupiscit. Qui tamen non mortem, quam petit, sed dormitionem, quam non petit, invenit, quia plerumque religiosus diversis in spirituali conversatione fatigatus tentationibus et adversitatibus, in profectu virtutum et bonorum operum torpescit. Angelus autem custos et excitator Eliae, est praelatus custos et exhortator fidelis animae sibi subjectae. Qui, dum Eliam, id est animam sibi creditam, ordine torpescere, statim excitat, pascit et potat; dum eum ad me