comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu clñi: et ambulauit
in uiis patris sui. et in pcc̃is eiꝰ
quib peccare fecit isrł. Insiclia¬
tus est autem ei baasa filius
ahia de domo isachar: et ꝑcus¬
sit eum in gebbethon que est
urbs philistinoꝵ. Siquidẽ na¬
dab et om̃is isrł obsidebant geb
asa in anno tercio asa regis iu¬
da: et regnauit pro eo. Cumq
regnasset: ꝑcussit omnẽ domũ
hieroboã. Non dimisit ne unã
quidem aĩam de semine eius.¬

Expanded text:
in conspectu Domini et ambulavit in conspectu Domini et ambulavit in viis patris sui et in peccatis eius quibus peccare fecit Israhel insidiatus est autem ei Baasa filius Ahia de domo Isachar et percussit eum in Gebbethon quurbs Philistinorum, siquidem Nadab et omnis Israel obsidebant Gebbasa in anno tertio Asa regis Juda, et regnavit pro eo. Cumque regnasset, percussit omnem domum Jeroboam: non dimisit ne unam quidem animam de semine ejus
Abbreviated transcription (Latin):
benadad regi asa misit princi¬
pes exercitus sui inciuitates is¬
rahel: et ꝑcusserunt ahion et
dan et abel domum maacha et
uniu̾sam cheneroth. omnem sci¬
licet terram neptalim. Qd̃ cum
audisset baasa intermisit edifi¬
care rama: et reu̾sus est in ther
sa. Riex autem asa nuntium mi¬
sit in omnem iudam. Nemo
sit excusatus. Et tulerunt lapi¬
des rana et lingna eius quib
edificauerat baasa: et extruxit
de eisdem rex asa gabaa beniamin
et maspha. Keliqua autem om̃i¬
um sermonum asa et uniuerse
fortitudinis eius et cuncta que
fecit et ciuitates quas extruxit:
nonne hec scripta sunt in libro
uerboꝵ dierum regum iuda :¬
Heruntam en in tempore senectu¬
tis sue doluit pedes. Et dormiuit¬
asa cum patrib suis: et sepul¬
tus est cum eis in ciuitate da¬
uid patris sui. Liegnauitq io¬
saphat filius eius pro eo. Nadab
uero filius hieroboã regnauit
suꝑ isrł: anno secundo asa regis
iuda. Piegnauitq suꝑ isrł luob
annis. Et fecit qd̃ malum est

Expanded text:
Benadad regi Asa misit principes exercitus sui in civitates Israhel et percusserunt Ahion et Dan et Abel domum Maacha et universam Cenneroth omnem sciliaudisset Baasa intermisit aedificare Rama, et reversus est in terram suam. Rex autem Asa nuntium misit in omnem Judam, ut nemo sit excusatus: Et tulerunt lapides Rama et lingua ejus quibus aedificaverat Baasa: et exstruxit de eisdem rex Asa, Gabaa, Benjamin et Masphat. um sermonum Asa et universae fortitudines eius et cuncta quae fecit et civitates quas extruxit nonne haec scripta sunt in libro verborum dierum regum Iuda verumtamen in tempore senectutis suae doluit pedes et dormivit cum patribus suis et sepultus est cum eis in civitate David patris sui regnavitque Iosaphat filius eius pro eo Nadab vero filius Hieroboam regnavit super Israhel anno secundo Asa regis Iuda regnavitque super Israhel duobus annis et fecit quod malum est
Abbreviated transcription (Latin):
pillum cui ñ esset adiutor. Be¬
nedictio perituri super me ue
niebat: et cor uidue consolatͦ
sum. Iustitia indutus sum:
et uestiuit me sicut uestimen¬
tum. et diademate iudicio me¬
o.Oculus fui ceco. et pes claudo.
Pater eram pauperum: et cau¬
sam qͣm nesciebam cliligentis¬
sime inuestigabam. Conterebã
molas iniqui: et de dentibz illi
us auferebam predam. Dicebã¬
q. In nidulo meo moriar: et
sicut palma multiplicabo di¬
es. Nadix mea aperta est secus
aquas: et ros morabitur in
messione mea. Gloria mea sẽ¬
per innouabitur: et arcus me
Qui me audiebant expectabãt
cebant ad consilium meũ. Uer¬
bis meis addere nichil audebãt:
et suꝑ illos stillabat eloquium
meũ. Expectabãt me sicut plu-

Expanded text:
pillum cui non esset adiutor bepillum cui non esset adiutor benedictio pniebat, et cor uiduae consolatus sum. iustitia indutus sum et uestiui me sicut uestimento et diademate iudicio meo. oculus fui caeco et pes claudo. pater eram pauperum: et causam, quam nesciebam, diligenter inuestigabam. conterebam mous auferebam praedam. Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Radix mea aperta est secus aquas, et ros morabitur in messione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meuQui me audiebant exspectabantcebant ad consilium meum. Verbis meis addere nihil audebant, et super illos stillabat eloquium meu
Abbreviated transcription (Latin):
cedere a malo intelligentia..¬
ddidit quoq iob ¶XILO¬
assumens parabolam su¬
am: et dixit. Quis michi tri¬
buat ut sim iuxta menses pri¬
stinos. sccłm clies quib d̾s cu¬
stodiebat me. quando splende¬
bat lucerna eius suꝑ caput me¬
um. et ad lumen eius ambula¬
bami in tenebris. sicut fui ĩ cli¬
ebz adolescentie mee. quando se¬
creto d̃s erat in tabernaculo
meo. quando erat om̃ipotens
mecum. et incircuitu meo pu¬
eri mei. quando lauabam pedes
meos butyro. et petra fundebat
michi riuos olei. quando proce¬
debam ad portam ciuitatis. et
in platea parabant cathedram
michi: Hidebant me iuuenes
et abscondebantur: et senes as-¬
surgentes stabant. Principes
cessabant loqui: et digitum su¬
perponebant ori suo. Uocem su¬
am cohibebant luces: et ling̃
eoꝵ gutturi suo adherebat. Au¬
ris audiens beatificabat me.
et oculus uidens. testimonium
reddebat michi: qd̃ liberassem
pauperem uociferantem:⁊ pu¬

Expanded text:
cedere a malo intellegentia acedere a malo intellegentia addidit quoque Iob adsumens parabolam suam et dixit quis mihi tribuat ut sim iuxta menses pristinos secundum dies quibus Deus custodiebat me quando splendebat lucerna eius super caput meum et ad lumen eius ambulabam in tenebris sicut fui in diebus adulescentiae meae quando secreto Deus erat in tabernaculo meo quando erat Omnipotens mecum et in circuitu meo pueri mei quando lavabam pedes meos butyro et petra fundebat mihi rivos olei quando procedebam ad portam civitatis et in platea parabant cathedram mihi videbant me iuvenes et abscondebantur et senes adsurgentes stabant principes cessabant loqui et digitum superponebant ori suo vocem suam cohibebant duces et lingua eorum gutturi suo adherebat auris audiens beatificabat me et oculus videns testimonium reddebat mihi quod liberassem pauperem vociferantem et pu
Abbreviated transcription (Latin):
Non conferetur tinctis indie co-¬
lorib: nec lapicli sardonico pre¬
ciosissimo uel saphiro. Non ade¬
quabitur ei aurum uel uitrũ:
nec commutabunt᷑ pro ea ua¬
sa auri. Excelsa et eminentia ñ
memorabuntur comparatio
ne eius. Trahitur autem sapi¬
entia de occultis. Non adequa¬
bitur ei topazion de ethyopia:
nec tincture mundissime com¬
ponetur. Unde ergo sapientia
ueniet: et quis est locus intel¬
ligentie : Abscondita est ab o¬
culis om̃ium uiuentium: uo¬
lucres quoq celi latet. Perditõ
et mors dixerunt. Auribr no¬
stris audiuimus famam eiꝰ.¬
uc Deus intelligit uiam ens: et
ipse nouit locum illius. Ipse
enim fines mundi intuetur:
et om̃ia que sub celo sunt respi¬
cit. Qui fecit uentis pondus:
et aquas appendit mensura.
Quando ponebat pluuiis legẽ.
et uiam procellis sonantibus:
tunc uidit illam et enarrauit.
et preparauit et inuestigauit.
Et dixit homini. Ecce timor do¬
mini ipsa est sapientia: et re¬

Expanded text:
Non conferetur tinctis Indiae coNon conferetur tinctis Indiae coloribus, nec lapidi sardonycho pretiosissimo, vel sapphiro. Non adaequabitur ei aurum vel vitrum, nec commutabuntur pro ea vasa auri. Excelsa et eminentia non memorabuntur comparatne eius trahitur autem sapientia de occultis non adaequabitur ei topazium de Aethiopia nec tincturae mundissimae conponetur unde ergo sapientia veniet et quis est locus intellegentiae abscondita est ab oculis omnium viventium volucres quoque caeli latet perditio et mors dixerunt auribus nostris audivimus famam eius Deus intellegit viam eius et ipse novit locum illius ipse enim fines mundi intuetur et omnia quae sub caelo sunt respicit qui fecit ventis pondus et aquas adpendit mensura quando ponebat pluviis legem et viam procellis sonantibus tunc vidit illam et enarravit et praeparavit et investigavit et dixit homini ecce timor Domini ipsa est sapientia et re
Abbreviated transcription (Latin):
abet argentum ¶AIL
uenarum suarum prin¬
cipia: et auro locus est ĩquo
conflatur. Ferrum de terra tol¬
litur: et lapis solutus calore
in es uertitur. Tempus posuit
tenebris: et uniu̾soꝵ finẽ ip̃e
considerat. Lapidem quoq ca¬
liginis et umbram mortis
grinante: eos quos oblitus
est pes egentis hominis et
inuios. Terra de qua oriebat᷑
panis: in loco suo igne subu̾¬
sa est. Locus saphiri lapides
eius: et glebe illius aurum.
Semitam ignorauit auis:
nec intuitus est eam oculus
uulturis. Non calcauerunt e
extendit manum suam: subu̾¬
tit a radicib montes. In petris
riuos scidit: et om̃e pretiosũ
uidit oculus eius. Profunda qͦ¬
q fluuioꝵ scrutatus est: et abs¬
condita produxit in lucem Da¬
pientia uero ubi inuenitur ⁊ et
quis est locus intelligentie :
Nescit homo precium eius: nec
inuenitur in terra suauiter ui
me: et mare loquitur. ñ ẽ me-¬
cum. Non dabitur aurum obri¬
⁊um pro ea: nec appendetur ar¬
gentum in commutatõe eius.

Expanded text:
abet argentum, venarum suarum principia: et auro locus est, in quo conflatur. Ferrum de terra tollitur: et lapis solutus calore in aes vertitur. Tempus posuit tenebris, et universorum finem ipse considerat, lapidem quoque caliginis, et umbram mortis. a populo peregrinante, eos, quos oblitus est pes egentis hominis, et invios. Terra, de qua oriebatur panis, in loco suo igne subversa est. Locus sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum. Semitam ignoravit avis, nec intuitus est eam oculus vulturis. Non calcaverunt eaextendit manum suam, subvertit a radicibus montes, In petris rivos scidit, et omne pretiosum vidit oculus ejus. Profunda quoque fluviorum scrutatus est, et abscondita produxit in lucem. Sapientia vero ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? Nescit homo pretium ejus, nec invenitur in terra suaviter vivme: et mare loquitur: Non est mecum. Non dabitur aurum obryzum pro ea, nec appendetur argentum in commutatione ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
it et afflixit me: et frenum po¬
suit in os meun. Ad dexteram
orientis. calamitates mee ilico
surrexerunt. Pedes meos subu̾¬
terunt: et oppresserunt quasi
fluctib semitis suis. Dissipaue¬
runt itinera mea÷ insidiati
sunt michi et preualuerunt:
et ñ fuit qui ferret auxilium.
Quasi rupto muro et aperta
ianua irruerunt suꝑ me: et
ad meas miserias deuoluti ft̃.
Redactus sum in nichili. Abs¬
tulisti quasi uentus desideri¬
um meum: et uelut nubes
ꝑtransiit salus mea. Nunc au¬
anima mea: et possident me
dies afflictionis. Nocte os me¬
um ꝑforatur dolorib: et qͥ me
comedunt ñ dormiunt. In ml¬

Expanded text:
it, et afflixit me, et frenum poit, et afflixit me, et frenum posuit in os meum, et ad dexteram orientis calamitatis meae illico surrexerunt. Pedes meos subverterunt, et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis. Dissipaverunt itinera mea: insidiati sunt mihi, et praevaluerunt, et non fuit qui ferret auxilium. Quasi rupto muro, et aperta janua irruerunt super me, et ad meas miserias devoluti sunt. Redactus sum in nihili, et abstulisti quasi ventus desiderium meum, et velut nubes pertransivit salus mea. Nunc auanima mea, et possident me dies afflictionis. Nocte os meum perforatur doloribus; et qui me comedunt, non dormiunt. In m
Abbreviated transcription (Latin):
tus mei ñ cadebat in t̾ram. Si uo-¬
luissẽ ire ad eos: sedebã pͥmus.
Cumq sederẽ qͣsi rex circunstan¬
te ex̾citu: eram tamen merentiũ
consolator. CAA
unc autẽ cderident me iuni¬
ores temꝑe: quoꝵ ñ digna¬
bar patres pon̾e cũ canib gregis
mei : quoꝵ uirtus manuũ erat
michi pro nichilo. et uita ipsa
putabant᷑ indigni: egestate et
fame steriles. Qui rodebant ĩ
solitudine. squalentes calami
radix iuniperoꝵ erat cibus e¬
orum. Qui de conuallib ista
rapientes: cum singula reppe¬
rissent ad ea cum clamore cur¬
rebant. In desertis habitabãt
torrentium. et in cauernis terre.
uel suꝑ glaream. Qui inter hu¬
iuscemodi letabantur. et esse
sub sentib delicias computabãt:
filii stultorũ et ignobilium. ⁊
in terra penitus non parentes.
Nunc in eorum canticum uer¬
sus sum: et factus sum eis pro¬
uerbium. Abhominantur me.
et longe fugiunt ame: ⁊ faciem
meam conspuere ñ uerentur.
Pharetram enim suam aperu-¬

Expanded text:
debat in terram. Si voluissem ire ad eos, sedebam primus: cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Cap. XXX. Nunc autem derident me juniores tempore, quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei. Quorum virtus manuum erat mihi pro nihilo, et vita ipsa putabantur indigni. Egestate et fame steriles, qui rodebant in solitudine. Squalentes calamitradix juniperorum erat cibus eorum. Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea cum clamore currebant. In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant. Filii stultorum et ignobilium, et in terra penitus non apparentes. Nunc in eorum canticum versus sum, et factus sum eis proverbium. Abominantur me, et longe fugiunt a me, et faciem meam conspuere non verentur. Pharetram enim suam aperu
Abbreviated transcription (Latin):
care domũ nomini meo: bene
fecisti. hoc ipsum mente tractãs.
Neruntamen tu ñ edificabis m
domum: sed filius tuus qui e¬
gredietur de renib tuis ipse ecdi¬
ficabit domum nomini meo.
Confirmauit dñs sermonẽ su

Expanded text:
care domum nomini meo, bene fecisti, hoc ipsum mente tractans. Verumtamen tu non aedificabis mihi domum, sed filius tuus, qui egredietur de renibus tuis, ipse aedificabit domum nomini meo. Confirmavit Dominus sermonem su
Abbreviated transcription (Latin):
so corde suo et tota anima su¬
a. interra inimicoꝵ suoꝵ ad ꝙͣ
captiui ducti fuerint. et ora¬
uerint te contra uiam terre sue

Expanded text:
so corde suo, et tota anima sua, in terra inimicorum suorum ad quam captivi ducti fuerint, et oraverint te contra viam terrae su
Abbreviated transcription (Latin):
ram uxor ioiade pontificis. soror
ochorie: et iccirco athalia ñ ĩtfe¬
cit eũ. Fuit ergo cum eis in do¬
mo dei absconditus sex annis:
quib regnauit athalia suꝑ terrã.

Expanded text:
ram uxor Ioiadae pontificis soror Ochoziae et idcirco Otholia non interfecit eum fuit ergo cum eis in domo Dei absconditus sex annis quibus regnavit Otholia super terra
Abbreviated transcription (Latin):
bus ultra non addam.C¬
espondens autem dñs iob
de turbine ait. Accinge si¬
cut uir lumbos tuos. Interro¬
gabote: et indica michi. Nun¬
quid irritũ facies iudicium
meum: et condemnabis me
⁊ iustificeris: Et si habes brã¬
chium sicut deus ⁊ et si uoce

Expanded text:
bus ultra non addam respondens autem Dominus Iob de turbine ait accinge sicut vir lumbos tuos interrogabo te et indica mihi numquid irritum facies iudicium meum et condemnabis me ut tu iustificeris et si habes brachium sicut Deus et si voce
Abbreviated transcription (Latin):
recessisti ab illis: et placuit tibi
ut uenires ad nos. Et clixit
iuclith. Sume u̾ba ancille tue:
qm̃ si secutus fueris u̾ba ancil¬
le tue. ꝑfectam rem faciet dñs
tecum. ⁊iuit enim nabucho¬
donosor rex terre. et uiuit uir¬
tus eius que est inte ad corre¬
ptionẽ om̃ium aĩarũ errantiũ
qm̃ ñ solum homines seruiũt
illi per te: sed et bestie agri-
obtemperant illi. Nuntiatur
enim inlustria animi tui
uniu̾sis gentib. et indicatũ ẽ
omni seculo qm̃ tu solus bonͦ
et potens es in om̃i regno eius:
et disciplina tua om̃ib ꝓuin¬
ciis prelicatur. Nec hoc latet ꝙ
locutus est achior: nec illud
ignoratur qd ei iusseris eueni¬
re. Constat enim d̃m nr̃m sic
peccatis offensum: ut man¬
dauerit per ꝓphetas suos ad
ppłm qd̃ tradat eum pro pec¬
catis suis. Et quoniã sciunt

Expanded text:
recessisti ab illis et placuit tibi recessisti ab illis et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae perfectam rem faciet Dominus tecum vivit enim Nabuchodonosor rex terrae et vivit virtus eius quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium quoniam non solum homines serviunt illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur enim industria animi tui universis gentibus et indicatum est omni saeculo quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ cum steteris in conspectu
eius. bene tibi faciet: et eris
gratissima in corde eius. Buxe¬
runtq illam ad tabernaculũ
holofernis: nuntiantes eam.
Cumq intrasset ante faciem
eius: statim captus est in su¬
is oculis holofernes. Dixerũt¬
q ad eum satellites eius. Qs
contemnit populũ hebreoꝵ qui
tam decoras mulieres habent
ut ñ pro his merito pugnare
contra eos debeamus : Uidẽs
itaq holofernem iudith seden¬
tem in conopeo qd̃ erat ex pur¬
pura et auro et smaragdo et
lapidib preciosis intextum
et cum in faciem eius inten¬
disset: adorauit eum. proster¬
nens se suꝑ terram. Et leuaue¬
runt illam̃ serui holofernis: iu¬
bente domino suo.A¬
unc holofernes dixit ei . E¬
quo animo esto. et noli pa-¬
uere in corde tuo: qm̃ ego nun¬
quam nocui uirum qui uolu¬
it seruire nabuchodonosor regi.
Populus autem tuus si ñ con¬
tempsisset me: ñ alleuassem lã¬
ceam meam suꝑ illum. Nunc
autem lic michi qua ex causa

Expanded text:
quoniam cum steteris in conspectu quoniam cum steteris in conspectu ejus, bene tibi faciet, et eris gratissima in corde ejus. Duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis, annuntiantes eam. Cumque intrasset ante faciem ejus, statim captus est in suis oculis Holofernes. Dixeruntque ad eum satelcontemnat populum Hebraeorum qui tam decoras mulieres habent ut non pro his merito pugnare contra eos debeamus videns itaque Holofernem Iudith sedentem in conopeo quod erat ex purpura et auro et zmaragdo et lapidibus pretiosis intextum et cum in faciem eius intendisset adoravit eum prosternens se super terram et levaverunt illam servi Holofernis iubente domino suo tunc Holofernis dixit ei aequo animo esto et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. Iudith uero orans dñm
transiit portas ipsa et abra e¬
ius. Factum est autem cum
descenderet montem circa or¬
tum diei: occurrerunt ei explo¬
ratores assyrioꝵ. et tenuerũt
eam licentes.. Unde uenis.
aut quo uaclis : Que respon¬
dit. filia sum hebreoꝵ. Ideo ego
fugi a facie eoꝵ: qm̃ futurum
agnoui qd̃ dentur uobis in de¬
predationem. pro eo qd con¬
temnentes uos noluerunt
ultro tradere se ipsos. ut inue¬
nirent miscd̃iam in conspec̃tu
uestro. Hac de causa cogitaui
mecum dicens. Uadam ad fa-¬
ciem principis holofernis. ut
indicem illi secreta illoꝵ et
ostendam illi quo aditu possit
obtinere eos: ita ut ñ cadat.
unus uir de exercitu eius. Et
cum audissent uiri illi uerba
eius. considerabant faciem eiꝰ
et erat in oculis eorũ stupor.
qm̃ mirabantur pulchritudi¬
nem eius nimis. Et dixer̃t ad
eam. Conseruasti animam tu¬
am: eo qd̃ tale repperisti con
silium ut descenderes ad do¬
minũ nr̃m. Hoc autem scias

Expanded text:
fiat. Judith vero orans Dominum, fiat. Judith vero orans Dominum, transivit per portas et ipsa et abra ejus. Factum est autem, cum descenderet montem, circa ortum diei, occurrerunt ei exploratores Assyriorum, et tenuerunt eam, dicentes: Unde venis? aut quo vadis? Quae respondit: Filia sum Hebraeorum, ideo ego fugi a facie eorum, quoniam futurum agnovi, quod dentur vobis in depraedationem, pro eo quod contemnentes vos, noluerunt ultro tradere seipsos, ut invenirent misericordiam in conspectu vestro. Hac de causa cogitavi mecum dicens: Vadam ad faciem prindicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod tale repperisti consilium, ut descenderes ad dominum nostrum. Hoc autem scias,
Abbreviated transcription (Latin):
iocunditatis sue: incluitq sã¬
dalia pedib siuis. assumpsitq
dextraliola et lilia et in aures
et anulos: et om̃ib ornamen¬
tis suis ornauit se. Cui etiam
dñs contulit splendorem: qm̃
om̃is ista compositio ñ ex libi¬
dine. sed ex uirtute pendebat.
Et ideo dñs hanc in illa pulchri¬
tudinem ampliauit: ut incom¬
parabili decore om̃ium oculis
appareret. Imposuit itaq abre
sue ascopam uini. et uas olei.
et polentam. et lapates. et panes.
et caseum: et ꝓfecta est.Cumq
uenisset ad portam ciuitatis:
inuenerunt expectantem ozi¬
am et presbiteros ciuitatis. Qͥ
cum uidissent eam: stupentes
mirati sunt nimis pulchritudi¬
nem eius. Nichil tamen inter-¬
rogantes eam. dimiserunt tũ¬
sire dicentes. Deus patrum no¬
strorũ det tibi gratiam. et om̃e
consilium tui cordis sua uirtu¬
te corroboret: ut glorietur su¬
per te hiersm. et sit nomentu¬
um in numero sc̃orum et iu¬
storum. Et dixerunt hi qui il¬
lic erant om̃s una uoce. Fiat

Expanded text:
cunditatis suae, induitque sandalia pedibus suis; assumpsitque dextraliola, et lilia, et inaures, et annulos, et omnibus ornamentis suis ornavit se. Cui etiam Dominus contulit splendorem, quoniam omnis ista compositio, non ex libidine, sed ex virtute pendebat: et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit, ut incomparabili decore omnium oculis appareret. Imposuit itaque abrae suae ascoperam vini, et vas olei, et polentam, et palathas, et panes, et caseum, et profecta est. Cumque venissent ad portam civitatis, invenerunt exspectantem Oziam et presbyteros civitatis. Qui cum vidissent eam, stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem ejus. Nihil tamen interrogantes eam, dimiserunt transire, dicentes: Deus patrum nostrorum det tibi gratiam, et omne consilium tui cordis sua virtute corroboret, ut glorietur super te Jerusalem, et sit nomen tuum in numero sanctorum et justorum. Et dixerunt hi qui illic erant omnes una voce: Fiat,
Abbreviated transcription (Latin):
israhel. C¬
actus est autem sermo lñi
adhieu filiũ annani contrabai¬
⁊ sa dicens. Pro eo qd̃ exaltaui
te de puluere et posui ducem su¬
per ppłm meum isrł. tu autem
ambulasti in uia hieroboã. ⁊ pec¬
care fecisti ppłm meum isrł. ut
me irritares in peccatis eorum
ecce ego demetam posteriora baa¬
sa et posteriora domus eius: et
faciam domum tuam sicut do¬
mum hieroboã filii nabath. Qͥ
mortuus fuerit de baasa in ciui¬
tate. comedent eum canes: et
qui mortuus fuerit ex eo in re¬
gione. comedent eum uolucres
celi. Beliqua autem sermonũ
baasa et quecunq fecit et pre¬
lia eius: nonne hec scripta sũt
in libro u̾borum dierum regũ
isrl: Dormiuit ergo baasa cum
patrib suis: sepultusq est in
thersa. Et regnauit hela filius
eius pro eo. Cum autem in ma¬
nu hieu filii annani prophet
uerbum dñi factum esset contra
baasa et contra domum eius. et
contra omne malum qd̃ fecerat
operib manuũ suarum ut fieret
sicut domus hieroboam: ob hãt

Expanded text:
Israhel factus est autem sermo Domini ad Hieu filium Anani contra Baasa dicens pro eo quod exaltavi te de pulvere et posui ducem super populum meum Israhel tu autem ambulasti in via Hieroboam et peccare fecisti populum meum Israhel ut me inritares in peccatis eorum ecce ego demetam posteriora Baasa et posteriora domus eius et faciam domum tuam sicut domum Hieroboam filii Nabath qui mortuus fuerit de Baasa in civitate comedent eum canes et qui mortuus fuerit ex eo in regione comedent eum volucres caeli reliqua autem sermonum Baasa et quaecumque fecit et proelia eius nonne haec scripta sunt in libro verborum dierum regum Israhel dormivit ergo Baasa cum patribus suis sepultusque est in Thersa et regnavit Hela filius eius pro eo cum autem in manu Hieu filii Anani prophetae verbum Domini factum esset contra Baasa et contra domum eius et cooperibus manuum suarum, ut fieret sicut domus Jeroboam: ob hanc
Abbreviated transcription (Latin):
lo lingue absconderis: et non
timebis calamitatem cum ue¬
nerit. In uastitate et fame ride¬
bis. et bestiam terre ñ formida¬
bis: sed cum lapidib regionũ
pactum tuũ. et bestie terre pa¬
cifice erunt tibi. Et scies qd̃ pa¬
cem habeat tabernaculũ tuum:
et uisitans speciem tuam non
peccabis. Et scies quoq qͦniam
multiplex erit semen tuum:
et ꝓgenies tua quasi herba ter¬
re. Ingredieris in abundantia
sepulchrum: sicut infertur
aceruus in tempore suo..
Eoce hoc ut inuestigauimus
ita est. Qd̃ auditum: mente
pertracta. ¶U¬
espondens autem iob dixit

Expanded text:
lo linguae absconderis, et non timebis calamitatem cum venerit. In vastitate et fame ridebis, et bestias  Al. bestiam terrae non formidabis. Sed cum lapidibus regionum pactum tuum, et bestiae terrae pacificae erunt tibi. Et scies quod pacem habeat tabernaculum tuum, et visitans speciem tuam, non peccabis. Scies quoque quoniam multiplex erit semen tuum, et progenies tua quasi herba terrae. Ingredieris in abundantia sepulcrum, sicut infertur acervus in tempore suo. Ecce, hoc, ut investigavimus, ita est: quod auditum, mente pertracta. RESPONDENS AUTEM JOB, DIXIT
Abbreviated transcription (Latin):
uior appareret. Unde et uerba
mea dolore sunt plena. Quia
sagitte dñi in me sunt. quaꝵ
inlignatio ebibit sp̃m meũ:
et terrores dñi militant con¬
tra me. Nunquid rugiet ona¬
ger cum habuerit herbam:
aut mugiet bos cum ante p̃¬
sepe plenum steterit:Aut po¬
terit comedi insulsum. qd̃ nõ
est sale conditum: Aut potest
aliquis gustare. qd̃ gustatum
affert mortem:Que prius tã¬
gere nolebat anima mea: nũc
pre angustia cibi mei sunt. Qͥs
det ut ueniat petitio mea:: et
qd̃ expecto tribuat michi deus:
Et qͥ cepit ip̃e me conterat: sol¬
uat manum suam. et succidat
me. Et hec michi sit consolatio.
ut affligens me dolore ñ par¬
cat: nec contradicam sermoni¬
bus sancti. Que est enim forti¬
tudo mea ut sustineam : Aut

Expanded text:
de et verba mea dolore sunt plena: quia sagittae Domini in me sunt; Quarum indignatio ebibit spiritum meum, et terrores Domini militant contra me. Numquid rugiet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? Aut poterit comedi insulsum, quod non sale conditum? aut potest aliquis gustare, quod gustatum affert mortem? Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt. Quis det, ut veniat petitio mea: et quod exspecto, tribuat mihi Deus? et qui coepit, ipse me conterat? Solvat manum suam, et succidat me? Et haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore, non parcat, nec contradicam sermonibus Sancti. Quae est enim fortitudo mea, ut sustineam? aut
Abbreviated transcription (Latin):
dignam pro fide recipere mer¬
cedem: qui autem insidiant᷑
regno eor perire pro scelere. Oĩs
autem ꝓuincia et ciuitas que
noluerit sollemnitatis huius
esse particeps. gladio et igne
pereat: et sic deleatur. ut ñ so¬
lum hominib s:detiam besti¬
is inuia sit in sempiternum
pro exemplo contemptus et ĩ¬
obedientie. Explicit hest̾. Incipit

Expanded text:
dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insidiantur regno eorum, perire pro scelere. Omnis autem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et igne pereat, et sic deleatur, ut non solum hominibus, sed etiam bestiis invia sit in sempiternum, pro exemplo contemptus, et inobedientiae. ÷ Explicit liber Est
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes de scũario. nebula ĩ¬
pleuit domum dñi: et ñ pote¬
rant sacerdotes stare et ministͣ¬
re ꝓpter nebulam. Impleuerat
Tunc ait salomon. Dñs clixit
ut habitaret in nebula. Eclificãs
eclificaui domum in habitacu¬
lum tuum: firmissimũ soliũ

Expanded text:
sacerdotes de sanctuario, nebula impleuit domum Domini. Et non poterant sacerdotes stare, & ministrare propter nebulam. Impleuerat Tunc ait Salomon; Dominus dixit, ut habitaret in nebula. Aedificans aedificavi domum in habitaculum tuum, firmissimum soliu
Abbreviated transcription (Latin):
usq nunc edificatur. et necclũ
completum est. Nunc ergo si ui¬
detur regi bonum. recenseat in
bibliotheca regis que est inba¬
bylone. utrumnam a cyro re

Expanded text:
usque nunc aedificatur, et necdum completum est. Nunc ergo, si videtur regi bonum, recenseat in bibliotheca regis, quae est in Babylone, utrumnam a Cyro re
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃e ꝑt̾ritus accełauit egredi:
eo qd̵ sensisset ilico plagam dñi.
Fuit igitur ozias rex leprosus
usq ad cliem mortis sue: et ha¬
bitauit in domo separata plenꝰ
lepra. obquam eiectus fuerat
de domo dñi. Porro ioatham fi¬
lius eius rexit domum regis: et
iudicabat ppłm t̾re. Keliqua au¬
tem sermonum orie prioꝵ ⁊ no¬
uissimoꝵ: scripsit ysaias filiꝰ a¬
mos ꝓpheta. Dorminitq ozias
cum patribus suis: et sepelie¬
runt eum in agro regalium se¬
pulchrorum. eo quod esset le

Expanded text:
et ipse perterritus adceleravit egredi eo quod sensisset ilico plagam Domini fuit igitur Ozias rex leprosus usque ad diem mortis suae et habitavit in domo separata plenus lepra ob quam et eiectus fuerat de domo Domini porro Ioatham filius eius rexit domum regis et iudicabat populum terrae reliqua autem sermonum Oziae priorum et novissimorum scripsit Esaias filius Amos propheta dormivitque Ozias cum patribus suis et sepelierunt eum in agro regalium sepulchrorum eo quod esset le
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad regem: dixerunt ei. Qua¬
re te furati sunt fratres nostriui¬
ri iuda. et transcluxerunt regem
et domum eius iordanen. om̃s¬
q uiros dauid cum eo: Et respõ¬
dit om̃is uir iuda ad uiros isrlł.
irasceris suꝑ hac re; Nunquid co¬
medimus aliquid ex rege. aut
munera nobis data sunt: Et re¬
spondit uir isrł aduiros iuda:
et ait. Decem partib maior ego
sum apud regem: magisq ad
me ꝑtinet dauid quam ad te.
Cur michi fecisti iniuriam:et ñ
michi nuntiatũ est priori ut re¬
ducerem regem meum : Durius
autẽ responder̃t uiri iudauiris

Expanded text:
tes ad regem dixerunt ei quates ad regem dixerunt ei quare te furati sunt fratres nostri viri Iuda et transduxerunt regem et domum eius Iordanem omnesque viros David cum eo et respondit omnis vir Iuda ad viros Israhel irasceris super hac re numquid comedimus aliquid ex rege aut munera nobis data sunt et respondit vir Israhel ad viros Iuda et ait decem partibus maior ego sum apud regem magisque ad me pertinet David quam ad te cur mihi fecisti iniuriam et non mihi nuntiatum est priori ut reducerem regem meum durius autem responderunt viri Iuda viris
Abbreviated transcription (Latin):
nimis. Dixit itaq rex ad berzel¬
lai. Heni mecum: ut requiescas
it berzellai ad regem. Quot sũt
clies annoꝵ uite mee. ut ascendã
cum rege in hierłm : Octogena¬
rius sum hodie. Nunquid uigẽt
seruũ tuum cibus ac potus. uel
audire ultra possum uocẽ canto¬
rum atq cantatricum: Quare
seruus tuus fit oneri clño meo
regi : Paululum ꝓcedam famu¬
lus tuus ab iordane tecum. Nec
indigeo hac uicissitudine. S ob¬
secro ut reu̾tar seruus tuus ⁊ mo¬
uar in ciuitate mea: et sepeliar
iuxta sepulchrum patris mei et
matris mee. Est autem seruus tu¬
us chamaam: ip̃e uadat tecum
detur. Dixitq rex. Mecum tran¬
seat chamaam: et ego faciam ei
quicquid tibi placuerit. et om̃e
qd̃ petieris a me impetrabis. Cũq
lai et benedixit ei. et ille reu̾sus
est in locum suum. Transiuit er¬
go rex ingalgalant et chamaam
cum eo. Om̃is autem ppłs iuda
transduxerat regem: et media
tantum pars affuerat de populo
isrł̃. Itaq om̃s uiri isrł concurrẽ¬

Expanded text:
nimis. Dixit itaque rex ad Berzellai: Veni mecum, ut requiescas it Berzellai ad regem: Quot sunt dies annorum vitae meae, ut ascendam cum rege Jerusalem? Octogenarius sum hodie: numquid vigent servum tuum cibus et potus? vel audire possum ultra vocem cantorum, atque cservus tuus sit oneri domino meo regi? Paululum procedam famulus tuus ab Jordane tecum: non indigeo hac vicissitudine, sed obsecro, ut revertar servus tuus, et moriar in civitate mea, et sepeliar juxta sepulchrum patris mei, et matris meae. Est autem servus tuus Chamaam: ipse vadat tecum, detur. Dixit itaque ei rex: Mecum transeat Chamaam, et ego faciam ei, quicquid tibi placuerit, et omne quod petieris a me, impetrabis. Cumque lai, et benedest in locum suum transivit ergo rex in Galgalam et Chamaam cum eo omnis autem populus Iuda transduxerat regem et media tantum pars adfuerat de populo Israhel itaque omnes viri Israhel concurren
Abbreviated transcription (Latin):
ab declinasset post adoniam. et
post salomonẽ non declinasset.
Fugit ergo ioab in tabernaculũ
dñi: et apprehendit cornu alta

Expanded text:
ab declinasset post Adoniam, et post Salomonem non declinasset: fugit ergo Joab in tabernaculum Domini, et apprehendit cornu alta
Abbreviated transcription (Latin):
Heneruntq cuncti senes de isił:
et tulerunt sacerdotes arcam.
Et portauerunt arcam dñi et
tabernaculum federis: et om̃ia
uasa sc̃uarii que erant in taber¬
naculo: et ferebant ea sacerdote

Expanded text:
eneruntque cuncti senes ex Israel, et tulerunt sacerdotes arcam, et portaverunt arcam Domini, et tabernaculum foederis, et omnia vasa sanctuarii, quae erant in tabernaculo: et ferebant ea sacerdote
Abbreviated transcription (Latin):
te contritus sum. Tenuit cer-¬
uicem meam: confirgit me.
et posuit me sibi quasim signũ
Circundedit me lanceis suis:
conuulnerauit lumbos meos.
Non pepercit: et effudit in ter
me quasi gygas. Saccum con¬
sui suꝑ cutem meam: et oꝑui
cinere carnem meam. Facies me¬
a intumuit a fletu: et palpe¬
bre mee caligauerunt. Hec pas¬
sus sum absq iniquitate ma¬
nus mee: cum haberem mun¬
clas ad deum preces. Terra ne o¬
perias sanguinem meum: ne¬
q inueniat locum in te laten¬
di clamor meus. Eoce enim in
celo testis meus: et conscius me¬
us in excelsis. Nerbosi mei ami¬
ci mer: ad deum stillat oculus
catur filius hominis cum colle¬
ga suo. Ecce enim breues anni
non reuertar ambulo. Ct

Expanded text:
te contritus sum? Tenuit cervicem meam, et confregit me, et posuit me sibi quasi in signum. Circumdedit me lanceis suis, convulneravit lumbos meos, et non pepercit, et effudit in terrme quasi gigas. Saccum consui super cutem meam, et operui cinere carnem meam. Facies mea intumuit a fletu, et palpebrae meae caligaverunt. Haec passus sum absque iniquitate manus meae, cum haberem mundas ad Deum preces. Terra, ne operias sanguinem meum, neque inveniat locum in te latendi clamor meus. Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis. Verbosi mei amici, ad Deum stillat oculus catur filius hominis cum collega suo. Ecce enim breves  Al.non revertar, ambulabo.
Abbreviated transcription (Latin):
filius mathanie filius miche.
De filiis asaph: cantores ĩ mi¬
nisterio domus dei. Preceptum
quippe regis suꝑ eos erat. Et or

Expanded text:
filius Mathaniae, filius Michae. De filiis Asaph, cantores in ministerio domus Dei. Praeceptum quippe regis super eos erat, et or
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc autem oppressit me do-¬
lor meus: et in nichilum reda¬
cti sunt om̃s aicus mei. Qiui¬
ge mee testimonium dicunt
contra me: et suscitatur falsi¬
loquus adu̾sus faciem mean
contradicens michi. Collegit fu¬
rorem suum inme: et commi

Expanded text:
Nunc autem oppressit me dolor meus. et in nihilum redacti sunt omnes artus mei. Rugae meae testimonium dicunt contra me, et suscitatur falsiloquus adversus faciem meam contradicens mihi. Collegit furorem suum in me, et commi
Abbreviated transcription (Latin):
hierłm. et omnẽ terram iesse. qͦ¬
usq ꝑueniatur ad montes ethy¬
opie. Adhos om̃s misit nunti¬
os nabuchodonosor rex assirio¬
rum. Qui om̃s uno animo cõ¬
traclixerunt: et remiserunt eos
uacuos. ac sine honore abiece¬
runt. Tunc indignatus est na¬
buchodonosor rex ad omnẽ ter-¬
ram illam: et iurauit ꝑ regnũ
et thronum suũ qd̃ defenderet
se de omnibus his.

Expanded text:
Hierusalem et omnem terram Iesse quHierusalem et omnem terram Iesse quousque perveniatur ad montes Aethiopiae ad hos omnes misit nuntios Nabuchodonosor rex Assyriorum qui omnes uno animo contradixerunt et remiserunt eos vacuos ac sine honore abiecerunt tunc indignatus est Nabuchodonosor rex ad omnem terram illam et iuravit per regnum et thronum suum quod defenderet se de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
mam qͣm appellauit ecbathanis
Ex lapidib quadratis et sectis fe¬
cit muros eius in altitudine cu¬
bitorũ septuaginta. et in latitu¬
dine cubitoꝵ triginta: turres ue¬
ro eius posuit in altitudine cu¬
bitorum centũ. Per quadrum
uero earum: latus utrunq ui¬
cenoꝵ pedum spatio tendebatur
si potens in potentia exercitus
sui: et in gła quadrigarũ sua¬
rum. Anno igitur duodecimo
regni sui nabuchodonosor rex as¬
siriorũ qui regnabat in niniue
ciuitate magn̾a pugnauit con¬
tra arphaxat: et obtinuit eũ ĩ
campo magno qui appellatur
ragau. circa euphraten ⁊ tygrin.
et iadasan. in campo erioch re¬
gis elicorum. Tunc exaltatum
est regnum nabuchodonosor:⁊
cor eius eleuatũ est. Et misit ad
omnes qui habitabant in cili¬
tia et damasco et libano. et ad
gentes que sunt incarmelo et
cedar et in habitantes galyleã
in campo magno hesdrelon:⁊
ad om̃s qui erant in samaria
et tnͣs flumen iordanen usq

Expanded text:
mam, quam appellavit Ecbatanis, mam, quam appellavit Ecbatanis, ex lapidibus quadratis et sectis fecit muros eius in altitudine cubitorum septuaginta et in latitudine cubitorum triginta turres vero eius posuit in altitudinem cubitorum centum per quadrum vero earum latus utrumque vicenorum peasi potens in potentia exercitus sui, et in gloria quadrigarum suarum. Anno igitur duodecimo regni sui, Nabuchodonosor rex Assyriorum, qui regnabat in Ninive civitate magna, pugnavit contra Arphaxad, et obtinuit eum in campo magno, qui appellatur Ragau, circa Euphraten, et Tigrin, et Jadason, in campo Erioch regis Elicorum. Tunc exaltatum est regnum Nabuchodonosor, et cor ejus elevatum est, et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia, et Damasco, et Libano, et ad gentes, quae sunt in Carmello, et Cedar, et inhabitantes Galilaeam in campo magno Esdrelon, et ad omnes qui erant in Samaria et trans flumen Iordanem usque
Abbreviated transcription (Latin):
randa illa que in contentionẽ
ueniunt. minus ydonea iudi¬
catur. Chaldeo tamen sermone
conscriptus: inter hystorias cõ¬
putatur. Sed quia hunc librũ
synodus nichena in numero
sc̃arum scripturarũ legitur cõ¬
putasse. ad quieui postulatiomi
uestre immo exactioni: et sepo¬
sitis occupationib quib uehe¬
menter artabar. huic unam lu¬
cubraciunculam decli. Magis
sensum e sensu quam ex uerbo
uerbum transferens. multoꝵ co¬
dicum uarietatem uitiosissimã
amputaui: sola ea que intelligẽ¬
tia integra in u̾bis chaldeis in¬
uenire potui latinis expressi. Ac¬
cipite iudith uiduam castitatis
exemplum: et triumphali laude
perpetuis eam preconiis decla-¬
rate. Hanc enim ñ solum femi¬
nis sed et uiris imitabilem de¬
dit: qui castitatis eius remune¬
rator uirtutem ei talem tribuit.
ut inuictum omnibus homini¬
bus uinceret. et insuperabilem¬
superaret.
Incipit liber iuclich.
edificauit ciuitatem potentissi¬

Expanded text:
randa illa quae in contentionem randa illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remunerator, virtutem ei talem tribuit, ut invictum omnibus hominibus vinceret, et insuperabilemsuperaret. INCIPIT LIBER JUDITH. aedificavit civitatem potentissi
Abbreviated transcription (Latin):
nere hic: sed quacunq die sepe¬
lieritis matrem ur̃am circa me
in uno sepulchro. ex eo dirigite
gressus uros ut exeatis hinc. Hi¬
deo enĩ quia iniquitas eius fi¬
nem dabit ei. Factum est autẽ
post obitum matris sue thobi¬
as abscessit ex niniue. cum uxo¬
re sua et filiis et filioꝵ filiis: et
reu̾sus est ad soceros suos. Inue¬
nitq eos incolumes in senectu¬
te bona. et curaim eor gessit: et
ipse clausit oculos eorum. Et om¬
nem hereditatẽ domus raguhel
ipse percepit: uiditq quintam
generationẽ filios filioꝵ suorũ.
Et completis annis nonaginta
nouem in timore dñi cum gau¬
dio: sepelierunt eum om̃is cog¬
natio eius. Et om̃is generatio eiꝰ
in bona uita et in sancta conuer¬
satione permansit: ita ut acce¬
pti essent tam deo quam homi¬
nib et cunctis habitantib ter¬
ram. Explicit liber thobie. In¬
pucl hebreos lib̾ in¬
dith inter agiogra¬
pha legitur: cuius
auctoritas ad robo¬

Expanded text:
nere hic; sed quacumque die sepenere hic; sed quacumque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulcro, ex eo dirigite gressus vestros ut exeatis hinc: video enim quia iniquitas ejus finem dabit ei. Factum est autem post obitum matris suae, Tobias abscessit ex Ninive cum uxore sua, et filiis, et filiorum filiis, et reversus est ad soceros suos. Invenitque eos incolumes in senectute bona: et curam eorum gessit, et ipse clausit oculos eorum: et omnem haereditatem domus Raguelis ipse percepit: viditque quintam generationem, filios filiorum suorum. Et completis annis nonaginta novem in timore Domini, cum gaudio sepelierunt eum. Omnis autem cognatio ejus, et omnis generatio ejus in bona vita, et in sancta conversatione permansit, ita ut accepti essent tam Deo, quam hominibus, et cunctis habitantibus in terra. Explicit liber Tobiae.Apud Hebraeos liber Judith inter apocrypha legitur: cujus auctoritas ad robo
Abbreviated transcription (Latin):
ro uite sue in gaudio fuit: et
cum bono ꝑfectu timoris dei ꝑ¬
rexit in pace. In hora autem mor¬
tis sue uocauit ad se thobiam
filium suũ. et septem iuuenes
filios eius nepotes suos: dixitq
eis. Prope erit interitus niniue
Non enim excidit u̾bum dei. Et
fratres nostri qui disꝑsi sunt a
terra isrł: reu̾tentur ad eam.
Om̃is autem deserta terra eiꝰ
replebitur. et domus dei que ĩ
ea incensa est iterum reelifica¬
bitur: ibiq reuertentur om̃s
timentes dñm. Et relinquent
gentes ydola sua. et uenient ĩ
hierłm et inhabitabunt in ea:
et gaudebunt in ea om̃s reges
terie adorantes regem isce Audi¬
te ergo filii mei patrem uestrum.
Seruite dño inueritate: et ĩqui¬
rite ut faciatis que sunt placita
illi. Et filiis uestris mandate ut
faciant iustitias et elemosinas:
ut sint memores dei. et benedi¬
cant eum in om̃i tempore inue¬
ritate et in tota uirtute sua. Nũc
ergo filii audite me et nolite ma¬

Expanded text:
ro vitae suae in gaudio fuit, et ro vitae suae in gaudio fuit, et cum bono profectu timoris Dei perrexit in pace. In hora autem mortis suae vocavit ad se Tobiam filium suum, et septem juvenes filios ejus nepotes suos, dixitque eis: Prope erit interitus Ninive: non enim excidit verbum Domini: et fratres nostri, qui dispersi sunt a terra Israel, revertentur ad eam. Omnis autem deserta terra ejus replebitur, et domus Dei, quae in ea incensa est, iterum reaedificabitur: ibique revertentur omnes timentes Deum, et relinquent gentes idola sua, et venient in Jerusalem, et inhabitabunt in ea, et gaudebunt in ea omnes reges terrae, adorantes regem Israel. Audite ergo, filii mei, patrem vestrum: Servite Domino in veritate, et inquirite ut faciatis quae placita sunt illi: et filiis vestris mandate ut faciant justitias et eleemosynas, ut sint memores Dei et benedicant eum in omni tempore in veritate, et in tota virtute sua. Nunc ergo, filii, audite me, et nolite ma
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui blasphemauerint te:
benedictiq erunt qui edifica¬
uerint te. Iũ autem letaberis
in filiis tuis: qm̃ om̃s benedicẽ¬
tur et congregabuntur ad do¬
minum. Beati om̃s qui cdilig̃
te: et qui gaudent suꝑ pace tu¬
a.Anima mea benedic clñm:
qm̃ liberauit hiecłm ciuitatem
suam. Beatus ero: si fuerint re¬
liquie seminis mei ad uidendã
claritatem hierłm. Porte hieru¬
salem ex saphiro et smaragdo
eclificabuntur: et ex lapide pre¬
tioso om̃is circuitus murorũ
eius. Ex lapide candido et mun¬
do om̃s platee eius sternentur:
et per uicos eius alleluia can¬
tabitur. Benedictus dñs qui
exaltauit eam: ut sit regnum
ti sunt sermones thobie
Et postea quam illuminatus
est uixit annis quadragnita
auob. et uidit filios nepotũ
suorũ. Completis itaq annis
centum duodecim: sepultus ẽ
honorifice in niniue. Quinqua¬
ginta namq et sex annoꝵ ocu
lorũ lumen amisit: sexagenari¬
us uero recepit. Reliquum ue¬

Expanded text:
omnes qui blasphemaverint te omnes qui blasphemaverint te benedictique erunt qui aedificaverint te tu autem laetaberis in filiis tuis quoniam omnes benedicentur et congregabuntur ad Dominum beati omnes qui diligunt te et qui gaudent super pace tua anima mea benedic Dominum quoniam liberavit Hierusalem civitatem suam beatus ero si fuerint reliquiae seminis mei ad videndam claritatem Hierusalem portae Hierusalem ex sapphyro et zmaragdo aedificabuntur et ex lapide pretioso omnis circuitus murorum eius ex lapide candido et mundo omnes plateae eius sternentur et per vicos eius alleluia cantabitur benedictus Dominus qui excitavit eam ut sit regnum ti sunt sermones Tobiae. Et postquam illuminatus est Tobias, vixit annis quadraginta duobus, et vidit filios nepotum suorum. Completis itaque annis centum duobus, sepultus est honorifice in Ninive. Quinquaginta namque et sex annorum lumen oculorum amisit, sexagenarius vero recepit. Reliquum ve
Abbreviated transcription (Latin):
illi: regemq scłorum exaltate
in operib urĩs. Ego autem in
terra captiuitatis mee confite¬
bor illi: qm̃ ostendit maiesta¬
tem suam in gentem peccatricẽ.
Conuertimini itaq peccatores
et facite iustitiam coram deo
credentes quod faciat uobis¬
cum miscd̃iam suam. Ego au¬
tem et anima mea in eo letabi¬
mur. Benedicite dñm om̃s e¬
lecti eius: agite dies leticie et
confitemini illi. Hierłm ciuitas
dei: castigauit te dñs in operi¬
bus manuũ tuarum. Confite¬
re cdño in bonis. et benecdic d̃m
scłorum ⁊ ut reelificet ĩ te ta¬
bernaculũ suũ. et reuocet ad
te om̃s captiuos: et gaudeas
in om̃ia scła scłorum. Luce splẽ¬
dida fulgebis: et om̃s fines ter¬
re adorabunt te. Nationes ex lon¬
ginquo ad te uenient. et mune¬
ra deferentes adorabunt dñm
inte: et terram tuam in scĩfi¬
catione habebunt. Nomer
magnum inuocabunt in te.
¶aledicti erunt qui contẽ¬
pserint te. et condemnati erũt

Expanded text:
illi regemque saeculorum exaltate illi regemque saeculorum exaltate in operibus vestris ego autem in terra captivitatis meae confitebor illi quoniam ostendit maiestatem suam in gentem peccatricem convertimini itaque peccatores et facite iustitiam coram Deo credentes quod faciat vobiscum misericordiam suam ego autem et anima mea in eo laetabimur benedicite Dominum omnes electi eius agite dies laetitiae et confitemini illi Hierusalem civitas Dei castigavit te Dominus in operibus manuum tuarum confitere Domino in bonis et benedic Deum saeculorum ut reaedificet in te tabernaculum suum et revocet ad te omnes captivos et gaudeas in omnia saecula saeculorum luce splendida fulgebis et omnes fines terrae adorabunt te nationes ex longinquo ad te venient et munera deferentes adorabunt Dominum in te et terram tuam in sanctificatione habebunt nomen magnum invocabunt in te maledicti erunt qui contempserint te et condemnati erunt