comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fluiuum decurrentem uidit.
nalium hic putredo uitiorũ.
Et quoꝵdam habitacula feto¬
ris nebula tangebat. quoꝵ¬
dam u̾o ab ea tangi nõ pote¬
rant. qr sunt pleriq qͥ multa
iam bona oꝑa faciunt. s tam̃
ad huc carnalib uiciis in cogt¬
tationis delectatione tangun¬
tur. Et iustum ualde est. ut illi
nebula fetoris obsideat: quos
hic adhuc carnalis fetor delec¬
tat. Unde ⁊ eandem delectati¬
onem carius ẽẽ beatus iob
in fetore conspiciens : de luxu¬
rioso ac lubrico sententiam
ꝑtulit dicens: dulcede illius
uermis. Qui a ut̃ ꝑfecte cor
ab omni delectatione carnis
excutiunt: constat nimirũ
qr eoꝵ habitacula fetoris ne¬
bula non tanguntur. Et no¬
tandum qd̃ idem fetor ẽẽ et
nebula uisa sit: qr nimirũ
carnalis delectatio mentem
qmͣ inficit obscurat: ut ueri
luminis claritatem nõ iude¬
at. S unde delectatur infe¬
rius: ĩde caliginem. aid suꝑ¬
na ꝑatiatur. Petrͭ
utamus ne hoc auctori¬

Expanded text:
fluvium decurrentem vidit, fluvium decurrentem vidit, nalium hic putredo vitiorum. Et quorumdam habitacula fetoris nebula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obscurat, ut veri luminis claritatem non videat, sed unde delectatur inferius, inde caliginem ad suna patiatur. PETR. utamusne hoc auctori
Abbreviated transcription (Latin):
ic etiam quidam iuxta
nos d̾s: dedit nomine re¬
ligiosus habitabat qui calcis¬
menta solebat operari: de ꝰ
alter ꝑ reuelationem uidit.
qd̃ eius domus edificabatur.
s in eo constructores su solo
die sabbati uidebantur oꝑari.
Qui eiusclem uiri postmodũ
subtiliter uitam requirens. ĩ¬
uenit qr ex his que dieb singu¬
lis laborabat. quicquid ex uic¬
tu atꝙ uestitu suꝑ ẽẽ potuiss.
die salbati ad beati petri ec¬
clesiam deferre consueuerat:
atq indigentib erogare. Q̃
exre perpende. qr nõ in merito
domus ip̃ius fabrica salbo
cresçebat. Petrꝰ.
ac de re mͥ idonee uideo
satisfc̃m. s queso te qͥd
ẽe dicimus qd̃ quoꝵdam ha-¬
bitacula. fetoris nebula tan¬
gebantur. quoꝵ dam uero
tangi non poterant: Uel qͥd
qd̃ pontem. quid est qd̃ flumũ
Gregꝰ:
x rerum petre imaginib:
pensamus merita cau¬
saꝵ. ꝑ pontem quippe ad ame¬
na loca transire iustos aspeũ:
qr angusta ualde est semita q̃
ducit ad uitam. Et fetentem

Expanded text:
ic etiam quidam juxta nos, Deusdedit nomine, religiosus, habitabat, qui calceamenta solebat operari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea constructores sui solo die sabbati videbantur operari. Qui ejusdem viri postmodum subtiliter vitam requirens, invenit quia ex his quae diebus singulis laborabat, quidquid ex victu atque vestitu superesse potuisset, die sabbato ad beati Petri Ecclesiam deferre consueverat, atque indigentibus erogare. Qua ex re perpende, quia non immerito domus ipsius fabrica sabbato crescebat. PETR. de re mihi idonee video satisfactum: sed quaeso te, quid esse dicimus, quod quorumdam habitacula foetoris nebula tangebantur, quorumdam vero tangi non poterant: vel quid quod pontem, quid est quod fluvium GREGOR. Ex rerum, Petre, imaginibus pensamus merita causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem
Abbreviated transcription (Latin):
ad deuorandum datus sum:
qui ꝓpter ur̃am p̾sentiam
deuorare me nõ potest. Ca¬
put meũ iam in suo ore ab¬
sorbiit. date locum ut nõ¬
me amplius cruciet: sed
faciat qd̾ facturus est. Si
ei ad deuorandum datus
sum : qͣre ꝓpter uos moras
patior: Tunc fĩs ceperunt ci
dicere. Quid est qd̾ loquetis
prime. Respondebat ille cum¬
Uolo me signare s ñ possum¬
rent. prostrati in t̾ram cũ
lacrimis ceperunt ꝓ erepti¬
oue illius uehem̃tius orare.
co qui me ad deuorandum
acceperat fugit: orationib
ur̃is expulsus est. stare nõ
potuit. Pro peccatis meis mͦ
intercedite: quia conu̾ti pa¬
ratus sum ⁊ secularem iu¬
tam funditꝰ relinquere. ho¬
mo gͦ qui sicut iam dcm est
ab extrema corporis fuerat.
parte p̃mortuus. reseruatꝰ
ad uitam toto ad dm̃ corde
conu̾sus est: ⁊ postqmͣ mu¬
tatus mente dui est flagel¬
lis attritus: tunc eius aĩa
carne soluta est.

Expanded text:
ad devorandum datus sum, ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam devorare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit; date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, prime. Respondebat ille uVolo me signare, sed non possumrent, prostrati in terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. co qui me ad devorandum acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis parte fuerat praemortuus, reservatus ad vitam, toto corde ad Deum conversus est. Et postquam, mutatus mente, diu est flagellis attritus, tunc ejus anima carne soluta est.
Abbreviated transcription (Latin):
uero contingere ad edifica¬
tionem audientium solet
am is de
quo in omeliis eunge¬
lii coram ppło iam narrasse
me memini inquietꝰ ualde
theodorus nomine puer
fuit: qui in meum monas¬
terium fr̃ẽm suum neces¬
sirate magis qmͣ uolunta¬
te secutus est. Cui nimiũ
graus erat si quis ei ꝓ
salute sua aliquid loque¬
retur. bona autem nõ so¬
lum facere: s etiam audi¬
re nõ poterat. Numqͣm se ad
sdẽ comu̾sationis habitum
uenire. uirando. irascendo.
teridendo testabatur. In hac
aut̃ pestilentia que nuper
huiꝰ urbis ppłm magna ex
parte con sumpsit: ꝑcussus
ad mortem. Cumq extrem̃
sp̃m ageret. conuenerũt fr̃s.
ut egressum illius orando
ꝓtegerent. Iam corpꝰ eus
cib extrema fuerat parte
p̃mortuum: in solo tm̃ mͦ
pectore. iuitalis adhuc calor
anhelabat. Cuncti autem
fĩs tanto pro eo ceperunt
enixius orare: qnͣto eum
iam uidebant sub celerita¬
te discedere. Cum repente ce¬
int̾rumpere dicens. Rece¬
dite. recedite. ecce draconi

Expanded text:
ere ad aedificationem audientium solet. Nam is de quo in Homiliis coram populo me narrasse jam memini, inquietus valde. Theodorus nomine, puer fuit, qui in monasterium meum, fratrem suum necessitate magis quam voluntate secutus est. Cui nimirum grave erat si quis ei pro salute sua aliquid loqueretur. Bona enim non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percussus ad mortem. Cumque extremum spiritum ageret, convenerunt fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coe interrumpere, dicens: Recedite, recedite, ecce draconi
Abbreviated transcription (Latin):
uadam die nimis
quoꝵdam secula¬
rium tumultib
depressus. quib ĩ
sus negociis ple¬
rumq cogimur
soluere. etiam qd̾ nos certum est
non debere: secreti locum petu a¬
micum merori: ubi omne qd de
mea michi occupatione displicebat.
se patenter ostenderet: ⁊ cuncta q̃
infligere dolorem consueuerant. ꝯ¬
gesta ante oculos licenter uem¬
rent. Ibi itaq cum afflictus ual¬
de. ⁊ duu tacitus sederem. dilectus
filius meus petrus diaconus af¬
fuit: michi a primeno iuuentutis
flore in amicitus familiarit̾ obstri¬
ctus: atq ad sacri uerbi in daga¬
tionem socius. Qui graui excoqͥ
cordis languore me intuens ait.
Numquid nam noui aliquid ac¬
cidit: qd̃ plus te solito meror tenet:
Cui inquam. Meror opere quem
cotidie patior. ⁊ semꝑ michi ꝑusũ
uetus est: ⁊ semꝑ per augnentũ

Expanded text:
uadam die nimiis quorumdam saecularium tumultibus depressus, quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupatione displicebat, se patenter ostenderet, et cuncta quae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculos licenter venirent. Ibi itaque cum afflictus valde et diu tacitus sederem, dilectissimus filius meus Petrus diaconus adfuit, mihi a primaevo juventutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait: Nunquidnam novi tibi aliquid accidit, quod plus te solito moeror tenet? Cui, inquam: Moeror, Petre, quem quotidie patior, et semper mihi per usum vetus est, et semper per augmentu
Abbreviated transcription (Latin):
infra dm̃ est. In illa gͦ luce q̃
exteriorib oculis fulsit. lux in¬
terior in mente fuit. que uidẽ¬
tis animum quia ad suꝑiora
rapuit: ei quam angusta es¬
sent omnia inferiora monstra¬

Expanded text:
infra Deum est. In illa ergo luce quae exterioribus oculis fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum cum ad superiora rapuit, ei quam angusta essent omnia inferiora monstra
Abbreviated transcription (Latin):
iste me denorare uult. Cur¬
rentes autem fres. draconẽ
minime uiderunt: s tremen¬
tem acq palpitantem mona¬
chum ad monasterium redu¬
xerunt. Qui statim ꝓmisit ñ

Expanded text:
iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit n
Abbreviated transcription (Latin):
ES
prefatus sum ꝑ abstinentiam car¬
nem domaret: die quadam paren¬
tes illius uicinis sius cõuiuium
fecerunt. in quo ad uescendum car¬
nes parate sunt. Quas dum ille
adesum contingere ꝓ abstinentie
amore recusaret: ceperunt ei parẽ¬
tes eus irridere ac dicere. Comede.
Numquit tͥ piscẽ in his montib
allaturi sumꝰ: Illo uero in loco
uideri. S cum his sermonib ho¬
noratus irrideret᷑: repente incon¬
uiuio aqua ad ministeriũ defuit.
Cum situla lignea sicut illic mo¬
ris est: mancipium ad fontem per¬
rexit. Dumq hauriret aqmͣ: pi¬
scis situlam intrauit. Reu̾sumq
mancipium. Ante ora discumben¬
tium pisoem cum aqua fudit: qͥ
ad tocius diei. uictum potuisset
honorato sufficere. Mirati sunt¬
cessaint. Cepere namq in honora¬
to mirari abstinentiam : qmͣ añ
deridebant. Sicq a dei homine
irrisionis detersit ob probria pi¬
scis de monte. Qui cum magnis
nirtutib cresceret: a p̃dco dño
suo libertati donatus est. atq in

Expanded text:
e, praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad vescendum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? Illa vero in loco videri. Sed cum his sermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de monte. Qui cum magnis virtutibus cresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in
Abbreviated transcription (Latin):
qm se iam eẽ a monasterio re¬
cessurum: atq exora eadem
insua promissione ꝑmansit.
Quippe qui sc̃i inri oranonib
contra se assistere draconem
uiderat: quẽ prius non uiden¬
do sequebatur.

Expanded text:
m se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
huc mͥ in monasterio posito
narrauit: qd̾ aliqui esicilie
partib nauigio romam pecẽ¬
tos in mari medio positi. cuiꝰ¬
dam serui dei qui in samnia
fuerat inclusus. ad celum fer¬
ri animã uiderunt. Quidescẽ¬
dentes ad t̾ram. causamq an
ita ess acta ꝑscrutantes. ĩ illo
die inuenerunt obisse dei fa¬
mulum: quo hunc ad regna

Expanded text:
huc mihi in monasterio posito huc mihi in monasterio posito narravit quod aliqui de Siciliae partibus navigio Romam petentes, in mari medio positi, cujusdam servi Dei qui in Samnio fuerat inclusus, ad coelum ferri animam viderunt. Qui descendentes ad terram, causamque an ita esset acta perscrutantes, illo die invenerunt obiisse Dei famulum, quo eum ad
Abbreviated transcription (Latin):
quasi sub uno solis radio cunc¬
tum in suis oculis mundum
collectum uidit.
ni fr̃s. quoꝵ unus speciosus.
alter uo gregorius dicebatur.
eus se regule in sc̃a conũsati¬
one tradiderunt. Quos idem
uenerabilis pater in monas¬
terio qd̾ iuxta t̃ra cinensem ur¬
bem construxerat: fecit habi¬
tare. Qui multas quidem pe¬
cunias in hoc mundo possedert̃.
s cunctas pauperib pro aĩa¬
tum suaꝵ redemptione largiti
sunt: ⁊ in eodem̃ monasterio ꝑ¬
manserunt. Quoꝵ unꝰ scilicet
sptiosus. dum pro utaitate mo¬
nasterii iuxta capuanam urbẽ
missus fuiss: die quadam fr̃
euis gregorius cum fr̃ib ad
mensam sedens atq conuescẽs.
ꝑ sp̃m subleuatus asrexit. et
uidit sieciosi germani sui ami¬
mani. tam longe a se positis
de corpore exire. Quod mox fr̃ĩ¬
b indicauit: ⁊ cucurrit.Iãꝙ
eundem fr̃em suum sepultũ
repperit: quem tam̃ ea hora
qua uiderat exisse de corpore ĩ¬
udam autem religiosus
atq fidelissimus uir. ad¬

Expanded text:
quasi sub uno solis radio, cunctum in suis oculis mundum collectum vidit. ni fratres, quorum unus Speciosus, alter vero Gregorius dicebatur, ejus se regulae in sancta conversatione tradiderunt. Quos isdem venerabilis Pater in monasterio quod juxta Terracinensem urbem construxerat fecit habitare; qui multas quidem pecunias in hoc mundo possederunt, sed cuncta pauperibus pro animarum suarum redemptione largiti sunt, et in eodem monasterio permanserunt. Quorum unus, scilicet Speciosus, dum pro utilitate monasterii juxta Capuanam urbem missus fuisset, die quadam frater ejus Gregorius, cum fratribus ad mensam sedens atque convescens, per spiritum sublevatus aspexit et vidit Speciosi germani sui animam, tam longe a se positi, de corpore exire. Quod mox fratribus indicavit, et cucurrit. Jamque, eumdem fratrem suum sepultum reperit, quem tamen ea hora qua viderat exiisse de corpore inQuidam religiosus atque fidelissimus vir ad
Abbreviated transcription (Latin):
eq illud taceam qd̃ eius
discipulus peregrinus
nomme narrare consueuerat:
quia die quadam fidelis iur
quidam necessitate debiti com¬
pulsus. unum sibi fore reme¬
dium credidit si ad dei uirũ
pergeret:⁊que eum urgeret
debiti necessitas indicaret. Ue¬
nit itaq ad monasterium oĩ¬
potentis dei famulum repperit:
quodq a creditore suo ꝓ duode¬
cim solidis grauiter affligeret᷑
intimauit. Cui uenerabilis pa¬
ter nequaqm s habere duodeti
solidos respondit: s tamen eiꝰ
in opiam blanda loeutione con¬
solatus ait. Uade ⁊ post biduũ
reuertere: quia de est hodie qd̃

Expanded text:
e illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie q
Abbreviated transcription (Latin):
tie dei. qmͣ in comprehensibilia
sunt iuditia eius ⁊ inuestigabi¬
les uie eius: S rursum michi hec
dicenti. alia suboritur questio. Nã
dauid ꝓpħa. dño loquitur dicens.
In labiis meis pronuntiani. oĩa
uidicia oris tur. Et cum minus
sit nosse quam etiam pronuntia¬
re: quid est qd̾ paulus in compre¬
hensibilia ẽẽ dei uidicia asserit:
dauid autem hec se omnia ñ so¬
lum nosse s etiam in labiis pro¬
nuntiasse testatur: Greg̃.

Expanded text:
tiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Sed rursum mihi haec dicenti alia suboritur quaestio. Nam David propheta Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in labiis pronuntiasse testatur? Greg
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝙ̃ reliquimus uidemꝰ. Non ñ¬
qm uero ad augmentum mei dolo¬
ris adiungitur. qd̃ quoꝵdam uita
qui p̃sens scłm tota mente relin¬
q̃runt. mͥ ad memoriam reuocat᷑:
quoꝵ dum culmen aspicio. qͣntũ
ip̃e minfimis iaceam agnosco.
Quoꝵ plurimi conditori suo in
secretiori uita placuerunt. qui ne
ꝑ humanos actus a nouitate mẽ¬
tis ueterascerent. eos omp̃c deus
huiꝰ mundi. laborib nolurt pre¬
occupari. S iam q̃ ꝓlata sunt
melius in sinuo: si ea que ꝑ inqͥ¬
sitionem ac responsionem dc̃a sũt
sola nommis p̃notarione distin¬
guo.
Detrꝰ
on ualde mitalia aliquorũ
uitam uirtutib fulsisse cog¬
noui. ex quoꝵ igitur comparatione
accenderis ignoro. Et quidem bonos
uiros in hac t̾ra fuisse nõ dubito.
signa tamen atq uirtutes aut ab
ita sunt hactenus silentio depressa.
ut utrum ne fc̃a sint nesciamus.

Expanded text:
ctis quem reliquimus videmus. Nonnunctis quem reliquimus videmus. Nonnunquam vero in augmentum mei doloris adjungitur, quod quorumdam vita qui praesens saeculum tota mente reliquerunt, mihi ad memoriam revocatur. Quorum dum culmen aspicio, quantum ipse in infimis jaceam agnosco; quorum plurimi Conditori suo in secretiori vita placuerunt, qui ne per humanos actus a novitate mentis veterascerent, eos omnipotens Deus hujus mundi laboribus noluit occupari. Sed jam quae prolata sunt, melius insinuo, si ea quae per inquisitionem ac responsionem dicta sunt, sola nominum praenotatione distinguo. PETR. Non valde in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognovi; ex quorum igitur comparatione accenderis ignoro. Et quidem bonos viros in hac terra fuisse non dubito, signa tamen atque virtutes aut ab ita sunt hactenus silentio suppressa, ut utrumne sint facta nesciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
amabat. At nunc ex occasione cu¬
re pastoralis secularium hominũ
negocia patitur: ⁊ post tam pulchrã
quietis sue speciem. t̾reni actus pul¬
uere fedatur. Cumq se pro condes¬
censione multoꝵ ad exteriora spar¬
serit: etiam cum interiora appetit.
ad hec ꝓculdubio minor redit. Per¬
pendo itaq quid tolero: ꝑpendo qͥd
amitto. Dumq intueor illud qd̃
ꝑdidi: fit hoc grauius quod porto.
Ecce etenim nunc magni maris
fluctib quassor: atq in naui m̃tis
tempestatis ualide ꝓcellis illidor.
tergum ductis oculis uiso litore
suspiro. Quodcumq adhuc ẽ gra¬
uius. dum ĩmensis flustib tur¬
batus feror. uix iam portum ua¬
casus mentis: ut prius quidem
ꝑdat bonum qd̃ tenet. si tñ se ꝑdi¬
disse meminerit. Cumq longus
recesserit:etiam ip̃ius boni quod
ꝑdidit obliuiscitur. sit q ut post
neq ꝑmemoriam uideat. qd̃ priꝰ
ꝑ actionem tenebat. Unde hoc agi¬
tur qd̾ p̃misi: quia cum nauiga¬
mus longius. iam nec portum qͥe¬

Expanded text:
amabat At nunc ex occasione curae pastoralis saecular um hominum negotia patitur, et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro condescensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quod amisi. Dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor. tergum ductis oculis viso littore suspiro. Quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum vicasus mentis, ut prius quidem perdat bonum quod tenet, si tamen se perdidisse meminerit; cumque longius recesserit, etiam boni ipsius quod perdiderat obliviscatur; fitque ut post neque per memoriam videat, quod prius per actionem tenebat. Unde hoc agitur quod praemisi, quia cum navigamus longius, jam nec portum qui
Abbreviated transcription (Latin):
um uicinis ual¬
de patrib inten¬
do maioꝵ fc̃a re¬
liqueram. itaut
paulini miracu¬
lum nolane urbis ep̃i qui
multos quoꝵ memini rurtu¬
te ⁊ tempore precessit: memo¬
rie fuisse uideatur. S ad pͥora
nunc redeo: eaq quanta ua¬
leo breuitate perstringo. Sic̃
enim bonoꝵ facta in notescere
citins similib solent semorib
nrĩs ꝑ iustoꝵ exempla gradien¬
tib ita predicti uenerabilis
uiri celebre nomen innotuit:
eiusq opus ammirabile ad
eoꝵ se instruenda studia reten¬
dit. quoꝵ me necesse fuit gran¬
deuitati tam certo credere: as
si ea que dicerentur meis ocu¬
lis uidissem.

Expanded text:
um vicinis valde Patribus intendo, majorum facta reliqueram, ita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostris per justorum exempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidissem.
Abbreviated transcription (Latin):
est hominũ ⁊ iumenti: ⁊ equa
utriusq conditio: Aut quom̾
nichil habet homo iumentis
amplius. cum iumenta post
mortem carnis non uiunut:
honitnũ uero sp̃e ꝓ malis suis
oꝑib. post mortem carius ad
inferos deducti. nec ip̃a morte
mortuntur: S in utraq tã
dispari sententia de monstrat᷑:
quia concionator uerax. ⁊ ald
ex temptatione carnali intulit.
⁊ hoc post mundum ex sp̃ueli
ueritate diffinuit. Petrꝰ.
ibet nescisse qd̃ requisiui:
dum me intanta subti¬
litate contigit discere qd̵ nesci¬
ui. S queso te ut me equanum¬
ter feras: si ip̃e quoq apud te mo¬
re ecclesiastis nr̃i infirmantiũ

Expanded text:
est hominis et jumenti, et aequa est hominis et jumenti, et aequa utriusque conditio? Aut quomodo nihil habet homo jumentis amplius, cum jumenta post mortem carnis non vivunt; hominum vero spiritus pro malis suis operibus post mortem carnis ad inferos deducti, nec in ipsa morte moriuntur? Sed in utraque tam dispari sententia demonstratur quia concionator verax et illud ex tentatione carnali intulit, et hoc postmodum ex spiritali veritate definivit. PETR. Libet nescisse quod requisivi, dum me 380 in tanta subtilitate contigit discere quod nesvi. Sed quaeso te, ut me aequanimiter feras, si ipse quoque apud te more Ecclesiastis nostri, infirmantiu
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam proponit dñ dicit.
unus interitus est hominũ
ditio. Sicut moritur homo:
sic ⁊ illa moruintur. Similiter
spirant omnia: ⁊ nichil habet
homo uimentis amplius. Qui
tam̃ ex diffinitione rationis:
suam postmodum sententiam
profert dicens. Quid habet ã¬
pluis sapiens stulto. ⁊ qͥd pau¬
per diuite: nisi ut ꝑgat illuc
ubi est uita: Qui gͥ dixit n¬
hil habet homo uimentis am¬
plius. ip̃e rursum diffiniuit. qr
habes aliquid sapiens nõ solũ
ampluis um̃to. s etiam ab
homine stulto: iudelicet ut ꝑgat
num uita non est: qmͣ alibi cẽ¬
testatur. Habet ergo hoc homo
amplus iuim̃tis. qd̾ illa post
mortem ñ uiuirt. hic ño tunc
uiuere inchoat: cum ꝑ mortem
carnis hanc uisibilem uitam
consũmat. Qui etiam longe in¬
ferius dicit. Quodcumq po¬
test manus tua facere instã¬
ter oꝑare: quia nec opus. nec
ratio. nec scientia. nec sapienti¬
a erit aipd inferos: quotu ꝓpe¬
ras. Quomꝰ ergo unus interctꝰ

Expanded text:
sententiam proponit, dum dicit: sententiam proponit, dum dicit: Unus interitus est hominis nditio. Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur; similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . Qui tamen ex definitione rationis suam postmodum sententiam profert, dicens: Quid habet amplius sapiens a stulto, et quid pauper, nisi ut pergat illuc ubi est vita ? Qui ihil habet homo jumentis amplius, ipse rursum definivit quod habeat aliquid sapiens non solum amplius a jumento, sed etiam ab homine stulto, videlicet ut perganum vita non est, quam esse alibi testatur. Habet ergo homo hoc amplius jumentis quod illa post mortem non vivunt, hic vero tunc vivere inchoat, cum per mortem carnis hanc visibilem vitam consummat. Qui etiam longe inferius dicit: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec scientia, nec sapientia erit apud inferos, quo tu properas . Quomodo ergo unus interitus
Abbreviated transcription (Latin):
sit utiltras ostendit dicens. In
illa enim finis cunctoꝵ ammo¬
netur hominũ: ⁊ uniens cogitat
quid futurum sit. Rursum illic
scriptum est. Letare iuuents in
adolescentia tua. Et paulo prꝰ
subditur. Adolescenna enim
⁊ uoluptas uana sunt. Qui
dum hoc postmodum uanũ ẽ
redarguit. qd̃ prius animo¬
nuisse uidebatur. patent̾ in¬
dicat. qr illa quasi ex desideri¬
o carnali u̾ba intulit: hec u̾o
ex udicii ueritate subirnxit.
Sicut gͦ delectationem prius
carnalium exprimens curis
post positis denuntiat bonum
et. manducare ⁊ bibere. qd̾ tñ
postmodum ⁊ iudicu ratione
reprehendit: cum eẽ melius
dieit ire ad domum luctus ꝙͣ
ad domum conuiiui. Et sicut
letari debere iuuenem in ado¬
lescentia sua. quasi ex delibe¬
ratione carnalium ꝓponit ⁊
tam̃ post modum ꝑ diffinitio¬
nem sententie adolescentiam
⁊ uoluptatem uana ẽẽ redar¬
guit: ita etiam contionator
nr̃. uelut ex mente infirman¬
tium humane suspirationis

Expanded text:
sit utilitas ostendit, dicens: In sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subditur: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis, denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse melius dicit ire ad domum luctus quam ad domum convivii; et sicut laetari debere juvenem in adolescentia sua, quasi ex deliberatione carnalium proponit, et tamen postmodum per definitionem sententiae adolescentiam et voluptatem vana esse redarguit; ita etiam concionator noster, velut ex mente infirmantium humanae suspicionis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ammonebat. Qui gͥ in
fine libri dicit om̃s pariter
audiamus. ip̃c sibi testis est:
qr ip̃e multoꝵ ꝑsonas suscipi¬
ens. quasi solus locutus ñ ẽ.
Unde ⁊ alia sunt que in libro
eodem ꝑ inquismonem mo¬
uentur. atq alia que ꝑ rati¬
onem satisfaciunt. alia que
ex temptati profert animo:
atꝙ adhuc huiꝰ mundi delec¬
tationib dedm. ailia u̾o in
quib ea que ratronis sunt disse¬
rat: atq animũ a delectatione
compescat. Ibi namq ait. Hoc i¬
taq mͥ uisum est bonum. ut co¬
medat quis. ⁊ bibat: ⁊ fruatur
leticia ex labore suo. Et longe in¬
ferius subuingit. Melius est
ire ad domum luctus: qmͣ ad
domum conuiuii. Si enim bo¬
num est. manducare ⁊ bibere:
melus fuisse uidebat᷑ ad domũ
conuiuii ꝑgere: qmͣ ad domũ
luctus. Ex qua re ostenditur
quia illud ex infirmantium
ꝑsona intulit: hoc u̾o ex ratio¬
nis diffinitione subuinxit. S
ip̃as protinus rationis causas
edisserit: ⁊ de domo luctus que

Expanded text:
omnes admonebat? Qui igitur in omnes admonebat? Qui igitur in fine libri dicit: Omnes pariteaudiamus, ipse sibi testis est quia, in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est: unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero, in quibus ea quae rationis sunt, disserat, atque animum a delectatione compescat. Ibi namque ait: Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit. Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit: nam ipsas protinus rationiedisserit, et de domo luctus quae
Abbreviated transcription (Latin):
Gregortꝰ.
alomonis liber in quo hec
scripta sunt: eccl̾iastes
apellatus est. Eccliastes autẽ
ꝓprie conci onator dicit᷑. In cõ¬
tione uero sententia ꝓmitur:
ꝑ qm tu multuose turbe sediti¬
o comprimat᷑. Et cum multi
diũsa sentiunt: ꝑ concionãtis
rationem ad imam sententiã
ꝑduenutur. Hic igitur liber
id crrto contionator dicitur
qr salomon in eo quasi tu mł¬
tuantis turbe suscepit sensũ:
ut ea ꝑ inquisitionem dicat.
que fortasse ꝑ temptationem
imperita mens sentiat. Nã
qd̃ sententias quasi ꝑ inqui¬
sitionem mouet: quasi tot ĩ
se ꝑsonas diu̾soꝵ suscipit. S
concionator uerax. uelut ex¬
tensa manu omium tumul¬
tus sedat eosq adiuam sen¬
tentiam reuocat: cum in eiꝰ¬
dem libri termino ait. finem
loquendi om̃s pariter audi¬
amus. Deum time. ⁊ man¬
data eius obserua: hoc est e¬
nim omns homo. Si enim
in libro eodem ꝑ locutionem
suam multoꝵ ꝑsonas nõ sus¬
ceperat: cur ad audiendum¬
finem loquendi secum parit̾

Expanded text:
GREGORIUS. alomonis liber in quo haec scripta sunt, Ecclesiastes appellatus est. Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur. In concione vero sententia promitur, per quam tumultuosae turbae sedi io comprimatur. Et cum multi diversa sentiunt, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator dicitur, ia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat, quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Deum time, et mandata ejus observa; hoc est enim omnis homo . Si enim in libro eodem per locutionem suam multorum personas non susceperat, cur ad audiendum loquendi finem secum pariter
Abbreviated transcription (Latin):
rabili iuiro constantio eccłie eiꝰ
antistite ꝑ multa fuerat mar¬
tyrum loca ttansmissus ⁊ qͥ no
buere: ut quanta ess in bñdictio
gr̃a demonstrarent. Dustus ita¬
dens. antiquum hostem de ob¬
sesso homine ꝓtinus expulit.
Cui sanato. precepit dicens. uade
⁊ post hec carnem non comedas:
ad sacrum uero ordinem numꝙͣ
accedere presumas. Quacumq
autem die sacrum ordinem tẽp¬
tare presumpseris ⁊ statim uiri
diaboli iterum mancipaberis.
Disscessit igitur clericus sanus.
Et sicut terre resolet animum
pena recens ⁊ ea que uir dei pre¬
ceperat iterum custodunt. Cũ
uero post annes multos pores
illiis de ac luce migrassent. et
minores suos sibimet suꝑ poni
in sacris ordinib cerneret ⁊ uer¬
ba uiri dei quasi ex longo tpr̃e
oblitus post posuit: atq ad sa¬
crum ordinem accessit. Quem
mox is quĩ reliquerat diabolus

Expanded text:
rabili viro Constantio ejusdem Ecclesiae rabili viro Constantio ejusdem Ecclesiae antistite per multa fuerat martyrum loca transmissus, ut sanabuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itapreces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
reterea antistes
canusine eccsie ad eundem
domui famulum uenire consu¬
ẽnerat: quẽ uir dei pro uite sue
merito ualde diligebat. Is ita¬
q dum cum illo de ingressu re¬
gis totile ⁊ romane urbis per¬
ditione conloquium haberet:
dixit. Phune regem ciuitas
ista destruetur: ut iam ampliꝰ
non in habitetur. Cui uir dñi
respondit. Roma agentib nõ
exterminabitur. s tempestati¬
b choruscis: ⁊ turbinib ac t̾re
motu fatigata marcescet in se¬
met ip̃a. Cuiꝰ ꝓphetie mysteria
nobis iam fc̃a sunt luce clario¬
ra qui in hac urbe dissoluta
menia euersas domu̾s destruc¬
tas eccłias turbine cernimus:
eiusq edifitia longo senio lassa¬
ta quia ruinis crebrescentib ꝓ¬
sternantur uidemus. Quam¬
uis hoc honoratus eius discipłs
cuiꝰ michi relatione comꝑtum
est. nequaqm ex ore illius au¬
disse se perhibet⁊ s quia hoc di¬
xerit. dictum sibi a fratribus
fuisse testatur.¬
aquinensis eccłie clericus.
demonio uexabatur. Qui a uene¬

Expanded text:
eterea antestis Canusinae ecclesiae ad eundem Domini famulum venire consueverat. Quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquio haberet, dixit: 'Per hunc regem civitas ista destruetur, ut iam amplius non habitetur'. Cui vir Domini respondit: 'Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis et turbinibus et terrae motu fatigata, marcescet in semet ipsa'. Cuius prophetiae misteria nobis iam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domus, distructas ecclesias turbine cernimus eiusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebriscentibus prosternantur, vidimus. Quamvis hoc Honoratus eius discipulus, cuius mihi relatione conpertum est, nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc dixerit, dictum sibi a fratribus fuisse testaturAquinensis Ecclesiae clericus daemonio vexabatur, qui a vene
Abbreviated transcription (Latin):
e mauro famulo dei secreto
dixit. Nuiquid nõ aspicitis:
quis est qui istum monachũ
firas trãbit: Qui respondentes
dixerunt. Non quib ait. Oremꝰ
ut ⁊ uos enam uideatis: quem
iste monachus sequitur. Cumq
ꝑ biduum ess oratum. maurus
monachus uidit: pompegianus
autem eiusclem monasterii pa¬
ter uidere non potuit. Die ign᷑
alia expleta oratione uir dei ora¬
torium egressus. stantem foras
monachum repperit. quẽ pro ce¬
citate cordis sui uirga ꝑcussit.
Qui ex illo die nichil ꝑ suasio¬
nis ulterius anigro puerulo
pertulit: s adoranionis stũdi¬
um immobilis per mansit. Sicꝙ
antiquus hostis dominari non
ausus est. in eius cogitatione: ac
si ip̃e ꝑcuissus fuiss ex uerbere.

Expanded text:
et Mauro Dei famulo secreto et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque antiquus hostis dominari non ausus est in ejus cogitatione, ac si ipse percussus fuisset ex verbere.
Abbreviated transcription (Latin):
monasterus que circumquaq
construxerat quidam monachꝰ
erat: qui adorationem stare nõ
poterat.S mox ut se fratres
ad studium orationis inclinas¬
sent. ip̃e egrediebatur foras: ⁊
mente uaga terrena aliqua ⁊
transitoria agebat. Cumq ab
abbate suo sepius suiss ammo¬
nitus: ad uirum dei dedustus
est. Qui ip̃e quoq eius stultici¬
am uehementer increpauit. ⁊
ad monastertum reuersus: uix
duob dieb uiri dei ammoni¬
onem tenuit. Nam die tercio.
ad usum ꝓptium reuersus: ua¬
gari tempore orationis cepit.
Quod cum seruo dei ab eodem mo¬
nasterii patre quẽ constituerat
nuntiatum fuiss. dixit. Ego ue¬
niam: eumq ꝑ memet ipsum
emendabo. Cumq uir dei uenis¬
s in eodem monasterio ⁊ consti¬
tuta hora expleta psalmodia
sese frẽs in orationem dedissent.
aspexit qd eundem monachum
terat: quidam niger puerulꝰ
ꝑ uestimenti fimbriam foras
trahebat. Tunc eidem patri mo¬
nasterii pompegiano nomine:

Expanded text:
monasteriis quae circumquaque monasteriis quae circumquaque construxerat, quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum proprium reversus, vagari tempore orationis coepit. Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Patre quem constituerat, nuntiatum fuisset, dixit: Ego venio, eumque per memetipsum emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, aspexit quod eumdem monachum terat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
doclles deseruit: quantos ĩ locis
aliis ab anime morte suscita¬
uit.
Peteus.
ta esse ut doces. ⁊ manifesta ra¬
tio⁊ prolatum congruum tes¬
timonium declarat: s queso
ut de uita tanti patris ad nar
in eadem solitudine uir¬
tutib signisq succresceret ⁊ mł¬
ti ab eo in loco eodem ad omni¬
potentis dei sunt seruitium
congregati: ita ut illic duode¬
cim monasteria cum ommpo¬
tentis iħu xp̃i dñi opitulatio¬
ne construeret. In quib statu¬
tis patrib duodenos monachos
reputauit : pauoos uero secum
retinuit: quos adhuc in sua p̃¬
sentia aptius erudiri iudicauit.
Cepere etiam tunc ad eum ro¬
mane urbis nobiles ⁊ religiosi
concurrere: suosq filios omntpo¬
tenti deo nutriendos dare.Tũc
quoqz bone spei suas soboles e¬
uicius maurum : tertiilius
uero patricius placidum tra¬
didit. Equib maurus iuue¬
nior cum bonis polleret mori¬
b. magr̃i adiutor cepit existe¬
re : placidus uero puerulus
adhuc indoles annos gerebat.
N uno autem ex eis

Expanded text:
dociles deseruit, quantos in locis aliis a morte animae suscitavit. Petr. Ita esse ut doces, et manifesta ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti Patris ad narru in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indolis gerebat n uno autem ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
nium defunstus. De cuiꝰ oꝑis
narratione unũ auctorem nõ
infero: quia pene tot mͥ in eus
uita testes sunt. quot samnii
ꝓuintiam nouer̃t. Hic itaq
nichil adusum suum aliud. nͥ
pauca apum uascula posside¬
bat. Hinc cum longobardus
quidam in eursclem apib ra¬
pinam uoluiss ingredi prius
abeodem uiro u̾bo correptus
est ⁊ mox ꝑ malignũ sp̃m ante
enis uestigia uexatus. Qua ex
re fcr̃ est. ut sicut apd̾ om̃s
incolas. ita etiam apud eandẽ
barbaram gentem euis celebre
nomen innotuit: nullusq ult᷑

Expanded text:
nium defunctus. De cuius operis nium defunctus. De cuius operis narratione unum auctorem non infero, quia paene tot mihi in eius vita testes sunt, quot Samnii provinciam noverunt. Hic itaque nihil ad usum suum aliud nisi pauca apium vascula possidebat. Huic cum Langobardus" quidam in eisdem apibus rapinam voluisset ingerere, prius ab eodem viro verbo correptus est et mox per malignum spiritum ante eius vestigia vexatus. Qua ex re factum est, ut, sicut apud omnes incolas, ita etiam apud eandem barbaram gentem eius celebre nomen haberetur nullusque ult
Abbreviated transcription (Latin):
quis ess abundius ignoraret:
cepit huc illucq ꝑ eccłie loca
se trahere ut quis ess abun¬
dius inuestigaret. Cui repẽ¬
te ip̃e fc̃s est obuius ꝙ̃ que¬
rebat eiq dixit. Rogo te patͦ.
indica michi: quis est abun¬
dius custos. Cui ille respon¬
dit. Ego sum. At illa inquit.
Pastor ac nutritor nr̃ beatus
petrus apłs adte memisit:
ut ab infirmitate ista lib̾are
me debeas. Cui ille respondit.
Si ab ip̃o missa es: surge.
statu suo ꝓtinus erexit. Sicq
ex illa hora omnes ni eius corꝑe
nerui ac membra solidata sunt.
ut solutionis illius signa ult̾uis
nulla remanerent. S si cunc¬
ta que in eius eccłia gesta cog¬
nouimus. euoluere conanur.
ab omniũ iam ꝓculclubio nar¬
ratione conticescimus. Unde
necesse est: ut ad modernos pa
as claruit. narratio se nr̃a re¬
torqueat.
uꝑ in samii puintia qui¬
nas nomme solitatiam uitam
ducebat: qui nr̃oꝵ multis cog¬
nitus. ante hoc fere est decen¬

Expanded text:
quis esset Acontius 336 ignoraret, quis esset Acontius 336 ignoraret, coepit huc illucque per ecclesiae loca se trahere, ut quis esset Acontius investigaret. Cui repente ipse factus est obvius, quem quaerebat, eique dixit: Rogo te, Pater, indica mihi quis est Acontius custos? Cui ille respondit: Ego sum: At illa inquit: Pastor et nutritor noster beatus Petrus apostolus ad te me misit, ut ab infirmitate ista liberare me debeas. Cui ille respondit: Si ab ipso missa es, surge. statum suum protinus erexit. Sicque ex illa hora omnes in ejus corpore nervi ac membra solidata sunt, ut solutionis illius signa ulterius nulla remanerent. Sed si cuncta quae in ejus ecclesia gesta cognovimus, evolvere conamur, ab omnium jam proculdubio narratione conticescimus. Unde necesse est ut ad modernos Patas claruit, narratio se nostra retorqueat. in Samniae provinciae quinas nomine solitariam vitam ducebat, qui nostrorum multis cognitus ante hoc fere est decen
Abbreviated transcription (Latin):
adiunxit. ⁊ ego langui. ⁊ egro¬
saui ꝑ dies plurimos : Ca¬
ib enim ea que sunt sp̃c cape¬
lł non ualet. ⁊ idcirco ñ num¬
qm̃ cum mens humana ultra
se aduidendum ducitur. neces¬
se est ut hoc carneum uasculũ
Id̾ ferre talenti pondꝰ nõ ualet
in firmetur.
Petrꝰ
crupulum cogitationis
mee aperta ratio dissoluit.
lius illic
non ante longa tempora
sicut nr̃i seniores ferunt. cus¬
tos ecclie abundius dictus ẽ.
magne humilitatis atq gra¬
uitatis uir. ita ommpotẽti
do fideliter seruiens ut sdem
beatus petrus apłs signis os¬
tenderet: qmͣ de illo haberet
estimationem. Nam cum q̃¬
dam puella paralitica in eiꝰ
eccłia ꝑmanens manib repe¬
ret. ⁊ dissolutis renib corpus
ꝑ t̾ram traheret: duiq ab eo¬
dem beato petro apło peteret
ut sanari mereretur: nocte qͣ¬
dam ei ꝑ uisionem assistit ⁊
dixit. Uade ad abundium mã¬
sionarium ⁊ roga illum: atq
ip̃e te saluti restituet. Cumq
de tanta uisione certa ess sẽd

Expanded text:
gui, et aegrotavi per dies plurimos ? Caro enim ea quae sunt spiritus capere non valet; et idcirco nonnunquam cum mens humana ultra se ad videndum ducitur, necesse est ut hoc carneum vasculum, quod ferre talenti pondus non valet, infirmetur. PETR. Scrupulum cogitationis meae aperta ratio dissolvit. lius illic non ante longa tempora, sicut nostri seniores referunt, custos ecclesiae Acontius dictus est, magnae humilitatis atque gravitatis vir, ita omnipotenti Deo fideliter serviens, ut idem beatus Petrus apostolus signis ostenderet quam de illo haberet aestimationem. Nam cum quaedam puella paralytica, in ejus ecclesia permanens, manibus reperet, et dissolutis renibus corpus per terram traheret, diuque ab eodem beato Petro apostolo peteret ut sanari mereretur, nocte quadam ei per visionem astitit, et dixit: Vade ad Acontium mansionarium, et roga illum, et ipse te saluti restituet. Cumque illa de tanta visione certa esset, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ne innotuit res. que ei contigit
ualde mirabilis: qd̃ quadam
nocte dum citius ad meliorãda
iuxta ienuam lumina surrex¬
iss. ex more in ligneis gradib
sublampade positis stabat: et
lampadis refouebat lumen. Cũ
repente beatus petrus apłs in
stola candida deorsum in paui¬
mento constitit: eiq dix̃. Col¬
liberte : cur tam cito surrexisti:
Quo dicto ab oculis insipientis
euanuit: s tantus in eum pa¬
uor irruit. ut tota in illo corpo¬
ris uirtus deficeret: ⁊ ꝑ dies
multos de stratu suo surgere
non ualeret. Qua in re quid i¬
dem beatus petrus seruienti¬
presentia sui respectus ostende¬
re quia quicqͥd pro eius uene¬
ratione agerent: ip̃e hoc pro
mercede retributionis sine intͤ¬
missione semꝑ uideret: o
ichil hoc non tam Petrꝰ¬
apparet mirum quia iu¬
sus est: s quia idem qui eum
uidit. cum sanus ess egrota¬
uit.
Gregoriꝰ
uid suꝑ hac re intraris
petre: Numqͥd mente ex¬
cidit. quia cum daniel ꝓpheta

Expanded text:
ne innotuit res quae ei contigit, ne innotuit res quae ei contigit, valde memorabilis: quod quadam nocte dum citius ad melioranda juxta januam luminaria surrexisset, ex more in ligneis gradibus sub lampade positis stabat, et lampadis refovebat lumen. Tunc repente beatus Petrus apostolus in stola candida deorsum in pavimento constitit, eique dixit: Conliberte, quare tam citius surrexisti? Quo dicto, ab oculis aspicientis evanuit. Sed tantus in eum pavor irruit, ut tota in illo corporis virtus deficeret, et per dies multos de stratu suo surgere non valeret. Qua in re quid idem beatus apostolus servientipraesentiam sui respectus ostendere, quia quidquid pro ejus veneratione agerent, ipse hoc pro mercede retributionis sine intermissione semper videret? PETR. Mihi hoc non tam apparet mirum quia visus est; sed quia is qui eum vidit, cum sanus esset, aegrotavit. GREGOR. Quid super hac re miraris, Petre? Nunquidnam menti excidit, quia cum Daniel propheta
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq ad sepulchrum qd̃ sibi
ip̃e preparauerat corpꝰ illius fu¬
iss a frĩb deportatum. aperto
eodem sepulchro uiderunt om̃s
qui aderant locum non ẽẽ ubi
poni tuiss: quia corpꝰ patris
monasterii qd̾ illic añ positum
fuerat. omne illud sepulchrũ
te nebat. Cumq fr̃es qui pb̃ri
corpus detulerant factam sibi
sepeliendi difficultatem uid̾ent:
unus eoꝵ exclamauit dicens.
En pat̾ ubi est qd̃ dixisti: quia
sepulchrum istud ambos uos
caperet: Ad cuiꝰ uocem subito
cunctis uidentib abb̃is corpꝰ
qd̃ illic ante positum fuerat ⁊
se uertit in latere: ⁊ uacantem
sepulchri locum ad sepeliendũ
trosq ille locutus caperet sicut
uiuus ꝓmiserat: morturus mi¬
pleuit. S qr hoc qd̃ predixi a¬
pud prenestinam urbem de bi
petri apłi monasterio gestum
est: uis ne altquid etiam ĩ hac
olo. atq id ut fiait mag¬
dhuc suꝑsunt aliqui qui
theodoꝵ eius eccłie custo¬
dem nouerunt: cuiꝰ narratio¬

Expanded text:
Cumque ad sepulcrum quod sibi Cumque ad sepulcrum quod sibi ipsi paraverat corpus illius fuisset a fratribus deportatum, aperto eodem sepulcro viderunt omnes qui aderant locum non esse ubi poni potuisset, quia corpus patris monasterii, quod illic ante positum fuerat, omne illud sepulcrum tenebat. Cumque fratres qui presbyteri corpus detulerant, factam sibi sepeliendi difficultatem viderent, unus eorum exclamavit, dicens: O Pater, ubi est quod dixisti, quia sepulcrum istud ambos nos caperet? Ad cujus vocem subito, cunctis videntibus abbatis corpus, quod illic ante positum fuerat, et se vertit in latere, et vacantem sepulcri locum ad sepeliendum trosque ille locus caperet, sicut vivus promiserat, mortuus implevit. Sed quia hoc quod praedixi apud Praenestinam urbem in beati Petri apostoli monasterio gestum est, visne aliquid etiam in hac Volo, atque id ut fiat magdhuc supersunt aliqui qui Theodorum ejus ecclesiae custodem noverunt, cujus narratio