comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
operat᷑ intempore sedquẽ ad modum operatus est
Uidic incipereit tempora quẽ ad modum operatus est
om̃a simul prestans eis &iam ordinem p̃interuallis
temporum sed coexione causarum ut eci quesimul fac¬
iti sunt: senario quoq: illius dieipumero p̃sentato ꝑfi¬
cerentur. nonitaq: tem porali sed causali ordine: prius
facta est in formis formabilis que maceries etspiri¬
talis et corporalis dequa fier& quod faciendum ess&:
cum ecipsaprius quam insticuca est non fuisset : pec
instituttiest nisi ab illo utiq summodeo etuero exquo
sunt om̃a : quae siue caeli et terrae nomine significata
sit quemn principio fecit ds̃ anteunum illum diem quẽ
condidit propterea iam sicappellata quia in de facttis̃
cadum etterra siue nomine terrȩ inuisibilis et in compo¬
site atq ab essi tenebrosȩ : iam in primo libro tractatum est
In his uero queiam ex informitate formatt sunt euident¬

Expanded text:
operatur in tempore: sed quemadmodum operatus est operatur in tempore: sed quemadmodum operatus est unde inciperent tempora, quemadmodum oomnia simul, praestans eis etiam ordinem non interuallis temporum, sed conexione causarum, ut ea, quae simul facta sunt, senario quoque illius diei numero praesentato perficerentur. Non itaque temporali, sed causali ordine prius facta est informis formabilisque materies, et spiritalis et corporalis, de qua fieret, quod faciendum esset, cum et ipsa, priusquam instituta est, non fuisset; nec instituta est nisi ab illo utique summo deo et uero, ex quo sunt omnia. quae siue caeli et terrae nomine significata sit, quae in principio fecit deus ante unum illum diem, quem condidit, propterea iam sic appellata, quia inde facta sunt caelum et terra, siue nomine terrae inuisibilis et inconpositae atque abyssi tenebrosae, iam in primo libro tractatum est. In his uero, quae iam ex informitate formata sunt euident
Abbreviated transcription (Latin):
creatura factȩ ltaq creaturae motib coeperuN
currere temporci urde ante creaturam frustra tẽ¬
por requirunt᷑ quasi possint inuexiri antetempo¬
rotem pora: motusenim sinullus esset uł spiridalis
uł corporalis creciture quo perpresens preteritis
futura succederunt nullum esset tompus omnino:
moueri autem crecitura nonutiq posset sinon es¬
set potius ergo tempus a crecitura quã creatura coe¬
pitatem pore. utrumq: aut̃ exdõ exipso enim et per
ipsum ctinipsosunt om̃a pecsic accipiatur quod
Victum est tempus acreatura coepitquasi tempus
acreatura nonsit cumsit creaturae motus exalio
in aliud coxsequentib rebus scđ m ordinationem
n ministrantis dĩ cuncta quecreauit qua propt̃
cũ primã conditionẽ creaturarum cogitamus aqui¬
bioperib suis ds̃ in dicseptimo requieuit uecillos
dies si cut istos solares Necipsam operationem itt
conitare debemus quemadmodumnunc aliquid dĩ

Expanded text:
creatura. Factae itaque creaturae motibus coeperunt creatura. Factae itaque creaturae motibus coeperunt currere tempora: unde ante creaturam frustra tempora requiruntur, quasi possint inueniri ante tempora tempora. motus enim si nullus esset uel spiritalis uel corporalis creaturae, quo per praesens praeteritis futura succederent, nullum esset tempus omnino. moueri autem creset. Potius ergo tempus a creatura, quam creatura coepit a tempore; utrumque autem ex Deo. Ex ipso enim, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Nec sic accipiatur quod dictum est, Tempus a creatura coepit, quasi tempus creatura non sit; cum sit creaturae motus ex alio in aliud, consequentibus rebus secundum ordinationem administrantis Dei cuncta quae creavit. Quapropter cum primam conditionem creaturarum cogitamus, a quibus operibus suis Deus in die septimo requievit; nec illos dies sicut istos solares, nec ipsam operationem ita cogitare debemus, quemadmodum nunc aliquid Deus
Abbreviated transcription (Latin):
porum facta erant queptempora futuna erantiniã
utiq postea plantauit ds̃ pat radisum iuxta orientẽ.
et ciccit ibi deterra omnelignum speciosum adas¬
pectum ebonũ ad escam: Sec tam̃ dicendum est
cumcunc aliquid ad didisse creaturae quodante
Nonfecerat quoduelut illi ꝑfectioni quaom̃a
bon a ualde sextodie consum mauit post esset
addendum sed quia iamom̃s naturae fristicum
atqueligiorum in prima conditione sticte fuerant
aqua sonditione ds̃ requi euit. mouensdeinde ad¬
mipistrans que ptem porcilis cursus illa ipsaque
copdidit eti quib conditis requieuit nonsolum tẽ
planteuit paradisum sed &iam nuncom̃a quenas¬
pun turi qui senim alius aiam punc ista reut qus
quiusquens operat sedereat haec modo exhis quȩ
dam sunt cuncaut̃ ab illo cumomnino tulla es ser
ereatu sunt cũ factus est diesille qui&iam ips eompi¬
tro ponerat spiritalis uidelicet atq intellectualis

Expanded text:
porum facta erant, quae per tempora futura erant; nam porum facta erant, quae per tempora futura erant; nam utique postea plantauit deus paradisum iuxta orientem et eiecit ibi de terra omne lignum speciosum ad aspectum et bonum ad escam.. nec tamen dicendum est eum tunc aliquid addidisse creaturae, quod ante non fecerat, quod uelut illi perfectioni, qua omnia bona ualde sexto die consummauit post esset addendum; sed quia iam omnes naturae fructicum atque lignorum in prima conditione factae fuerant, a qua conditione deus requieuit, mouens deinde administransque per temporales cursus illa ipsa, quae condidit et a quibus conditis requieuit, non solum tunc plantauit paradisum, sed etiam nunc omnia, quae nascuntur. quis enim alius etiam nunc ista creat, nisi qui usque nunc operatur? sed creat haec modo ex his, quae iam sunt; tunc autem ab illo, cum omnino nulla essent, creata sunt, cum factus et dies ille, qui etiam ipse omnino non erat, spiritalis uidelicet atque intellectualis
Abbreviated transcription (Latin):
inusitatus atq: in cognit᷑ nob̵ quẽ primum ds̃ fecit
aliud aut̃ exoriri suꝑ terram quod nonfit pisi per
hos dies quos circuitus solis facit pertem porum mo¬
ras suo cuiq: generi ad commodatas quod sitti est
diesq ille soci&as atq unitas suꝑ cecelestium an¬
gelorum atq uirtutum est : procul dubio longe alit̃
Nota est angelis creatura dĩ alit̃ nob̵. Ixcepͥto qđ
eam in uerbo dĩ nouerunt ꝑ quod facta sunt om̃a
&iam in seipsa dico longe alit̃ notam eis cẽquam
nobis : Illis &iam primordialit̃ ut itadicam uł
originaliter sicut eam ds̃ primitus condidit condi¬
torum et posteam conditionẽ a suis operib requi euit
non condendo aliquid amplius : Nobis aut̃ scđm
consum matis usque modo operatur : causaliter
ergo cunc dictum est produxisse terram herbam
edignum idest producendi accepisse uirtutem in
ca quippeiam itamquam in radicib: ut ltadixerim tẽ¬

Expanded text:
inusitatus atque incognitus nobis, quem primum Deus fecit; inusitatus atque incognitus nobis, quem primum Deus fecit; aliud autem exoriri super terram, quod non fit nisi per hos dies, quos circuitus solis facit per temporum moras suo cuique generi accommodatas? Quod si ita est, diesque ille societas atque unitas super coelestium Angelorum atque Virtutum est; procul dubio longe aliter nota est Angelis creatura Dei, aliter nobis: excepto quod eam in Verbo Dei noverunt, per quod facta sunt omnia; etiam in seipsa dico longe aliter notam eis esse quam nobis. Illis enim primordialiter, ut ita dicam, vel originaliter, sicut eam Deus primitus condidit, et post eam conditionem a suis operibus requievit, non condendo aliquconsummatis usque modo operatur. Causaliter ergo tunc dictum est produxisse terram herbam et lignum, id est producendi accepisse uirtutem. in ea quippe iam tamquam in radicibus, ut ita dixerim, tem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓduxit : sed nonita scriptura loquebatur cumdice¬
ret et produxit terra herbam pabuli uł herbam foe¬
ni seminañs semex scđm genus et scđm similitudinẽ
edignum fructuo sum faciens fructum cuius sẽ¬
mensuum in sescđm genus suꝑcerram hi sonim uerb
magis apparet semina eẽ hortti exherb ecdignis
autem illa exseminib sed exterra presertim quia
ccipsa uerba dĩ sic sehabent : nonenimait. Cermine
semina in terram herbam foeni eclignũ fructoosum
sedait germinet t̃raherbam foeni seminanssemer
ut semen exherba non herbam insixuar& ex semi¬
ne: ltsic est factum : et produxit terra idestpri
us sic est factum in cognitione illius diei et produx̃
terraiam uthoc fier&ꝰ etiam in ipsa creatura que
condita est: quomodo ergo antequam eẽt suꝑ terrã
etante quam exorerentur quasi aliud eis fuerit
fiericũ cado et terra quando factus est dies ille

Expanded text:
produxit? sed non ita scriptura loquebatur, cum diceproduxit? sed non ita scriptura loquebatur, cum diceret: et produxit terra herbam pabuli, uel herbam feni, seminans semen secundam genus et secundum similitudinem, et lignum fructuosum faciens fructum, cuius semen suum in\' se secundum genus super terram. his enim uerbis magis adparet semina esse orta ex herbis et lignis, non autem illa ex seminibus, sed ex terra, praesertim quia et ipsa uerba dei sic se habent. non enim ait: germinent semina in terra herbam feni et lignum fructuosum, sed ait: germinet terra herbam feni seminans semen, ut semen ex herba, non herbam insinuaret ex semine. et sic est factum. et produs sic est factum in cognitione illius diei, et produxit terra jam, ut hoc fieret etiam in ipsa creatura, quae condita est. 10. Quomodo ergo antequam essent super terram, et antequam exorirentur: quasi aliud eis fuerit fieri cum coelo et terra, quando factus est dies ille
Abbreviated transcription (Latin):
tequam dies antequã omnipo aliquid fier&
cum factus est dies Nam illa que in uerbo
anteomnem creaturam sunt nonutique fac¬
to sunt : hacc aut̃ facta sunt cũ factus estdies :
sicut scriptura uerba declanatur : sed tameo
antequam essent siꝑterrã auteqͥũa exorerent᷑
quod de uiridib: et foeno igridictum est ubiergo an in
ipsa terra causalit̃ etrationabilit̃ sicut in seminibus
iam sunt om̃a antequam cuoluant quod am modo atq
explicent in crem̃ta etspeciessuas ꝑnumerostemporũ :
sed ista semina quȩ uidemꝰ iam suꝑ terram sunt iam
semina germinaret. et accessu increm̃torum in
auraseruperunt quod ꝑmoras temporum nunc fieri
uidemus suo cuiq generi distributtis : num ergo semi¬
natunc factas cum factus est dies et in ipsis erat
omne uiride agri e comnefoexum nondum ea spe¬
ciae quas superterrã iam exorta sed eruiqua sunt
in rationib: seminum : semina ergo primum terra

Expanded text:
antequam dies, antequam omnino aliquid fieret, antequam dies, antequam omnino aliquid fieret, sed cum factus est dies. nam illa, quae in uerbo dei ante omnem creaturam sunt, non utique facta sunt; haec autem facta sunt, cum factus est dies, sicut scripturae uerba declarant, sed tamen antequam essent super terram et antequam exorerentur: quod de uiridibus et feno agri dictum est. Ubi ergo? an in ipsa terra causaliter et rationabiliter, sicut in seminibus iam sunt omnia, antequam euoluant quodammodo atque explicent incrementa et species suas per numeros temporum? sed ista semina, quae uidemus, iam super terram sunt, iam semina germinarunt et accessu incrementorum in auras eruperunt, quod per moras temporum nunc fieri uidemus suo cuique generi distributas? num ergo semina tunc facta sunt, cum factus est dies, et in ipsis erat omne uiride agri et omne fenum nondum ea specie, qua sunt super terram iam exorta, sed ea ui, qua sunt in rationibus seminum? semina ergo primum terra
Abbreviated transcription (Latin):
est hoc nonnequerendum est ubi ea fecerit ante¬
quam essent suꝑterramc et antequã exorta sunt.
qui senim non prodiuius crederet tunc eadm̃ fe¬
cisse cum exorta sunt non ante quam exortas int
disi ad moner&ur hocdiuino eloquio istadm̃ ante
ecisse cum exorteesunt ut siubi facta sint in ueni¬
enon possit credat tam̃ antefacta quã exorta :¬
uisquis huic scripturae piae credit: Impiequip¬
penon credit: quidergo dicemus &an quod n onnul
uputtiuerunt in ipso uerbo dĩ facta om̃a ante¬
quam exorarent᷑ interra sed si hoc modo facta
sunt inĩ cum factus est dies sed ante qũa fier& di¬
es facta sunt: aꝑte aut̃ scriptura dicit : cum
factus est dies fecit ds̃ caelum et terram etomne
uiride agri antequam esset superterram etom¬
nefoenum antequã ex orer&ur: si ergo cum fac¬
tus est dies non utique antequa fiera dies hac
hoc non in uerbo quod patricoadernum est

Expanded text:
est hoc? Nonne quaerendum est ubi ea fecerit, anteest hoc? Nonne quaerendum est ubi ea fecerit, antequam essent super terram, et antequam exorta sunt? Quis enim non proclivius crederet, tunc ea Deum fecisse, cum exorta sunt, non antequam exorta sunt, nisi admoneretur hoc divino eloquio, ista Deum fecisse antequam exorirentur, ut si ubi facta sint, invenire non possit, credat tamen ante facta quam exorta, quisquis huic Scripturae pie credit; impie quippe non credit. 8. Quid ergo dicemus? An quod nonnulli putaverunt, in ipso Verbo Dei facta omnia, antequam exorirentur in terra? Sed si hoc modo facta sunt, non cum factus est dies, sed antequam fieret dies, facta sunt: aperte autem Scriptura dicit, Cum factus est dies, fecit Deus coelum et terram, et omne uiride agri, antequam esset super terram, et omne fenum, antequam exoreretur. si ergo cum factus est dies, non utique antequam fieret dies, ac per hoc non in uerbo, quod patri coaeternum est,
Abbreviated transcription (Latin):
fertur testimonium quod om̃a simulds̃ creauerit
seduicina testificatio pagine consequentis exhac:
repos ad monet dicens cum factus est dies fecit
ds calum et terram etomne uiride agri utistum
diem et septies intellegas repetitum ut fierent sep¬
tem dies etcum audistunc facto om̃a cum factus
estdies illã senariam uł septenariã repetitionẽ
sine interuallis morarum spatiorum que tem¬
porailium factam si possis apprehenda s: si autem
non possis haccrelinquas conspicenda ualentib:
tua ut̃ cum scriptura Non deserente infirmitatẽ
tuam et materno incessu tecum tardius ambulante
proficias quesic loquit᷑ inaltitudine suꝑbos in ride¬
at ꝓfunditate actentos terreat. ueritate magnos
pascat affabilitate paruulos nucriat : quidsibi
ergo uult etiam quod sequit᷑ : Namita sermo conte¬
xitur cum factus est dies fecit ds̃ caelum et terram
etomne uiride agri antequã exortum est. Quid

Expanded text:
fertur testimonium, quod omnia simul deus creauerit, fertur testimonium, quod omnia simul deus creauerit, sed uicina testificatio paginae consequentis ex hac re nos admonet dicens: cum factus est dies, fecit deus caelum et terram et omne uiride agri, ut istum diem et septies intellegas repetitum, ut fierent septem dies et, cum audis tunc facta omnia, cum factus est dies, illam senariam uel septenariam repetitionem sine interuallis morarum spatiorumque temporalium factam, si possis, adprehendas, si autem nondum possis, haec relinquas conspicienda ualentibus, tu autem cum scriptura non deserente infirmitatem tuam et materno incessu tecum tardius ambulante proficias, quae sic loquitur, ut altitudine superbos inrideat, profunditate adtentos terreat, ueritate magnos pascat, affabilitate paruulos nutriat. Quid sibi ergo uult etiam quod sequitur? nam ita sermo contexitur: cum factus est dies, fecit deus caelum et terram et omne uiride
Abbreviated transcription (Latin):
hic est libercreature caeli et terre cum factus
est dies fecitds̃ caelum et terram e comne ui¬
deagri : tom quam illud insinuans cum faco
estdies tunc fecis sedm̃ caelum ec terram eto¬
Neuiride agriporro aut̃ superior narratio
factum diem primit indicaiteum que unumd¬
em deputtit post qũe scđm annum erat quo
factum est firmamentum et tertium quossi¬
uesterrȩ maris quedi gestesunt et lignum
atque herbam terra produx̃ : piforte hocilluo
est quod in libro superiore moliebamur osto¬
dere simul dm̃ fecsse om̃a quando quidem
parrationis illa contexio cũ sex dierum ord
treata cuncta et consummata memorasse
puncaduxũ diem omnia redeguntur pon
caeli ecterrae adiuncto&iam fruticum gs¬
nimirum propt̃ quod supra dixi utsi fortassis
ex hac nr̃a consuecudine intelleger&ur dies cor¬
rigeretur lector cum recoler& uiride agri ante
istum solarem diem dm̃ dixisse ut terra produe¬
ret. Ita &iam ponexalio scripture scãe libropro¬

Expanded text:
liber creaturae caeli et terrae, cum factus est dies, fecit deus caelum et terram et omne uiride agri, tamquam illud insinuans, cum factus est dies, tunc fecisse deum caelum et terram et omne uiride agri. Porro autem superior narratio factum diem primitus indicat eumque unum diem deputat; post quem secundum adnumerat, quo factum est firmamentum, et tertium, quo species terrae marisque digestae sunt et lignum atque herbam terra produxit. an forte hoc illud est, quod in libro superiore moliebamur ostendere deum simul fecisse omnia, quandoquidem narrationis illa contextio, cum sex dierum ordine creata cuncta et consummata memorasset, nunc ad unum diem omnia rediguntur nomine caeli et terrae adiuncto etiam fruticum gr quod supra dixi, ut. si fortassis ex hac nostra consuetudine intellegeretur dies, corrigeretur lector, cum recoleret uiride agri ante istum solarem diem deum dixisse, ut terra produceret. ita iam non ex alio sanctae scripturae libro pro
Abbreviated transcription (Latin):
caelum et terram ctomneui ride agri antequã ess&
suꝑ terram ecomne foenum agri antequã ex ortum
est xonsic quomodo stt opere quenuncusque ope¬
ratur perpluuiam et hominum agriculturam. ad
hocenim ad iunctum est Nonenim pluerat ds̃ su
ꝑterram necerat homo quioperar&ur terram sed
illo modo quocreauit om̃a simul: sex ario quedie¬
rum numero consum mauit eumdiem quẽ fecit eis
que fecit sexies p̃sentauit non alternante spatiotẽ¬
qoraliter sed ordinata cognitione causaliter aquib:
Perib in dieseptimo requieuit etiam suam requiem
usdem diei notitiae gaudio que prebere dignatus
tideo non eum in quolibet operesuo sed in suare¬
uie benedixit et scĩficauit undenullã ulterius crea¬
turam instituens sed eaqueom̃a simulfecit ad mi¬
nistratorio actugubernans et mouens si necessa¬
ione operatur simul etrequiescens etoperans sic̃ iam
lut exordium parrandi sumens ait scriptura. fons
autem ascendebat de terra et inrigabat omnem fa¬

Expanded text:
lum et terram et omne uiride agri, antequam esset super terram, et omne fenum agri. antequam exortum est. non sic, quomodo facit opere, quo nunc usque operatur per pluuiam et hominum agriculturam — ad hoc enim adiunctum est: non enim pluerat deus super terram nec erat homo qui operaretur terram — sed illo modo, quo creauit omnia simul senarioque dierum numero consummauit. cum diem, quem fecit, eis, quae fecit, sexies praesentauit non alternante spatio temporaliter, sed ordinata cognitione causaliter. a quibus operibus in die septimo requieuit. etiam suam requiem eiusdem diei notitiae gaudioque praebere dignatus . et ideo non eum in quolibet opere suo , sed in sua requie benedixit et sanctificauit. unde nullam ulterius creaturam instituens, sed ea. quae omnia simul fecit, administratorio actu gubernans et regens sine cessatione operatur, simul et requiescens et operans, sicut ialut exordium narrandi sumens ait scriptura: fons autem ascendebat de terra et inrigabat omnem fa
Abbreviated transcription (Latin):
terrae sepissime in terdum addito et maris im¬
uersam insinuet creaturã aliquando adiungns
etdicens etquesunt in eis. et quid quid horum
diceret ibi intellegeremus etdiem siue quempn¬
mitus condidit siueistum quẽ p̃sentia solis fat
ponita dixit sed int̃posuit diem dicens cum
ne quo facta narrant᷑ : Nec itahicest liber cra¬
ture citeli et terre cum factus est dies etcelũ
etterra cumfecit dr̃clũ et terrã ecom neuiri¬
de agri. pecita hicest liber creaturae cadiet
terre cum fecit ds̃ diem etcaelũ et terram et

Expanded text:
terrae saepissime, interdum addito et maris, uniterrae saepissime, interdum addito et maris, uniuersam insinuet creaturam, aliquando adiungens et dicens: et quae sunt in eis, ut, quidquid horum diceret, ibi intellegeremus et diem, siue quem primitus condidit, siue istum, quem praesentia solis facit: non ita dixit, sed interposuit diem dicens: cumne, quo facta narrantur, nec ita: hic est liber creaturae caeli et terrae, cum factus est dies et caelum et terra, cum fecit deus caelum et terram et omne uiride agri, nec ita: hic est liber creaturae caeli et terrae, cum fecit deus die
Abbreviated transcription (Latin):
r& quẽ diem commen dauerit quod att cum
factus est dies: cito enim quisquã putar& hunc
diemlucis corporeae comm̃datum qđ circum¬
cunte nobis uicis situdo diuturni nocturni que ton¬
poris exhibetur sedcum creaturarum conditarũ
ordinem recolimus et inuenimꝰ omne uiride agni
tercio die creatum antequam solfier& quiquarto
de factus est cuius presentia dies iste cotidianus
usitatus que ꝑ agunus quando audimus cum factꝰ
est dies fecitds caelum ecterram etomneuiride agr
admonemur deipsodie cogitare quemsiue conpo¬
ralem ig nesuo qualuce nobis in cognita si uespi¬
ritedem in societate unitttis angelice nontam̃
talem qualem hic nouimꝰ intellectu uestigare cone¬
mur : illud eium non abre fuerit intueriꝰ quodcũ
posset dicere hic est liber creaturae caeliecter¬
re cum fecit ds̃ caelum et terram ut inccelo ettra
in tellegeremus quid quidin eis est sicut loquidi¬
uina scriptura consueuit ut nomine caelia

Expanded text:
ret, quem diem commendauerit, quod ait: cum ret, quem diem commendauerit, quod ait: cum factus est dies. cito enim quisquam putaret hunc diem lucis corporeae commendatum, quo circumunte nobis uicissitudo diurni nocturnique temporis exhibetur. sed cum creaturarum conditarum ordinem recolimus et inuenimus omne uiride agri tertio die creatum, antequam sol fieret. qui quarto die factus est, cuius praesentia dies iste cotidianus usitatusque peragitur, quando audimus: cum factus est dies, fecit deus caelum et terram et omne uiride agri, admonemur de ipso die cogitare, quem siue corporalem in nescio qua luce nobis incognita siue spiritalem in societate unitatis angelicae non tamen talem, qualem hic nouimus, intellectu uestigare conemur. Illud etiam non ab re fuerit intueri, quod, cum posset dicere: hic est liber creaturae caeli et terrae, cum fecit deus caelum et terram, ut in caelo et terra intellegeremus quidquid in eis est, sicut loqui diuina scriptura consueuit, ut nomine caeli et
Abbreviated transcription (Latin):
parracum est quodds̃ fecerit diem in deconti¬
puo rursus dictum fecit ds̃cclum et terram
ttiquã siciam quemad modum haec facta sunt
p̃conditũdiem: sed quia ita interpositum est
utdicer&ur cum factus est dies: siue inferiorib
ut litem hoc modo sit plena sententia cum fac¬
tus est dies fecit ds̃ caelum et terrã ꝓculdu¬
bio corit comodo seintelles caelũ et terram
commemorasse quomodo facta sunt cum
factus est dies deinde cum dictum eẽt fecit
ds̃ celum et terram additum est etomn euiri¬
de agri quecerte manifestum est tertio diefac¬
uti undeliquidius apꝑar& eundẽ illũ esse
unum diem quẽ fecit ds̃ quo repetito factus
est et sccundus ei tertius et cecerius quȩ ad
septimum diem : Cum aut̃ nomine ccelietter¬
rae usitatomore scripturarum nunc uniuer¬
sa crecituram uoluerit accipiqueripotest
cur addiderit etom ne uiri agri. Quodmihi
uidetur ideo posuisse ut significantius intima¬

Expanded text:
narratum est, quod deus fecerit diem : inde continarratum est, quod deus fecerit diem : inde continuo rursum dictum: fecit deus caelum et terram, tamquam sic iam, quemadmodum haec facta sunt post conditum diem. sed quia ita interpositum est, ut diceretur: cum factus esut item hoc modo sit plena sententia: cum factus est dies, fecit deus caelum et terram, procul dubio cogit eo modo se intellegi caelum et terram commemorasse, quomodo facta sunt, cum factus est dies. deinde cum dictum esset: fecit deus caelum et terram, additum est: et omne uiride agri, quae certe manifestum est tertio die facta. unde liquidius adparet eundem illum esse unum diem, quem fecit deus, quo repetito factus est et secundus et tertius et ceteri usque ad septimum diem. Cum autem nomine caeli et terrae usitato more scripturarum nunc uniuersam creaturam uoluerit accipi, quaeri potest cur addiderit: et omne uiride agri. quod mihi uidetur ideo posuisse, ut significantius intima
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in principio antequam esset creatus dies ÷
Sicenim uebacortexuit: hicest libercreature cȩ¬
liet terrat cũ factus est dies. fecit d s̃ cadum et
terram utsiquis quam uelit sic intellegere quod
superius positum est libercreature celi et ter¬
rae quem ad modum dictum est In principio
fecit ds̃ caelum et terrã prius quam conderet
diem quia prius ethic com memorata sunt celũ
etterram et posteci factus est dies corrigatur sub¬
sequentib: uerbis quia et post commemoratum fac¬
tum diem rursus caeli ecteere nomen adiune¬
tum est quam quã echoc quod positum est cũ
et sic adiunctum stictus est dies cuius conten¬
tioso extorquet alium intellectum eẽ nonpos¬
se: sienim itaesset inter positũ ut diceretur hic
est liber creaturae caclietterrae factus est dies
fecit ds celum et cerram quis quã forte arbitra¬
r&ur librum ereaturae ccieli ei terrae si cappel¬
sub iunctum factus est dies sicit ibi postea

Expanded text:
sicut in principio, antequam esset creatus dies. sicut in principio, antequam esset creatus dies. sic enim uerba contexuit: hic est liber creaturae caeli et terrae, cum factus est dies, fecit deus caelum et terram, ut, si quisquam uelit sic intellegere, quod superius positum est: liber creaturae caeli et terrae, quemadmodum dictum est: in principio fecit deus caelum et terram, priusquam conderet diem, quia prius et hic commemorata sunt caelum et terra et postea factus est dies, corrigatur consequentibus uerbis, quia et post commemoratum factum diem rursus caeli et terrae nomen adiunctum est. Quamquam et hoc, quod positum est "cum" et sic adiunctum, factus est dies, cuiuis contentioso extorqueat alium intellectum esse non posse. si enim ita esset interpositum, ut diceretur: hic est liber creaturae caeli et terrae. factus est dies, fecit deus caelum et terram, quisquam forte arbitraretur librum creaturae caeli et terrae sic appelsubiunctum: factus est dies, sicut ibi postea
Abbreviated transcription (Latin):
cludens melius intellegendi licentiam punc
aut̃ hicest inquit libercreaturȩ caeli et terne
cum factus est dies sati sutopinor ostendens ñ
hic seita commemorasse caelum etterram sic
in principio antequam fier& dies cum tenebre
essent suꝑ abrssum sed quomodo fuctum est
cadum et terrã cum factus est dies id est iam
formatis atq: distinctis partib: etgenerib
rerum quib: uniuersa creatura disposita at¬
que composita reddit hanc speciem quenur¬
dus uocatur : Illud hicergo cacdum comme¬
moratum est quodcũ creasset dr̃ firmam̃ tum
uocauit cum omnib: que in illo sunt et ea terra
que cum abysso imum optinet locum cũ omnib
que n ea sunt sequit᷑ enim et adiungit fecit
ds̃ ccclum et terram ut celi et terre nomine
et premisso antequã factumdiem commemora¬
ret etrepetito cum commemorasset nonsinat
suspicari Itai senunc caclum et terra nominas se

Expanded text:
cludens melius intellegendi licentiam. nunc cludens melius intellegendi licentiam. nunc autem, hic est, inquit, liber creaturae caeli et terrae, cum factus est dies, satis, ut opinor, ostendens non hic se ita commemorasse caelum et terram, sicut in principio, antequam fieret dies, cum tenebrae essent super abyssum, sed quomodo factum est caelum et terra, cum factus est dies, id est iam formatis atque distinctis partibus et generibus rerum, quibus uniuersa creatura disposita atque conposita reddit hanc speciem, quae mundus uocatur. Illud hic ergo caelum commemoratum est, quod cum creasset deus firmamentum uocauit, cum omnibus, quae in illo sunt, et ea terra, quae cum abysso imum obtinebat locum, cum omnibus, quae in ea sunt. sequitur enim et adiungit: fecit deus caelum et terram, ut caeli et terrae nomine et praemisso, antequam factum diem commemoraret, et repetito, cum commemorasset, non sinat suspicari ita se nunc caelum et terram nominasse,
Abbreviated transcription (Latin):
tus est dies fecitds caelum et terram ecom¬
neuiride agri antequam esset suꝑ terram
Re tomne fenum agri antequã exortum est
non enim pluerat suꝑ terru ds̃ et homonon
erat qui operarctur terram fonsaut̃ ascende¬
batde terra et in rigabat omnem facem terre
N unc certe firmior fitilla sententia qua intel¬
legitur unum diem fecis sedm̃ unde iam illi ser
ul septem dies unius huius repecitione nume¬
rare potuerint quandoquidem aptuis scã
scriptura iam dicit condudens quodam modo
cunctaque ab initio usque adhunc locum dixe
rat atque infert hic est liber creaturȩ uł fac¬
turae cadi et terre cum factus est dies eque
enim quisque dicturus est caelum et cerram
hic ita commemorata sicut dictum erat ante¬
quã conditus insinuaretur dies in principio
fecit dscaelum et terram Illud enim sieo modo
intellgitur ut aliquid ds̃ fecerit sinedie prius¬
quã facer& diem quaratione id possit accipi
suolo co dixi quod dicendum putciui nulli int̃¬

Expanded text:
terram, et omne viride agri, antequam esset super terram, et omne fenum agri, antequam exortum est. Non enim pluerat super terram Deus: et homo non erat qui operaretur terram. Fons autem ascendebat de terra, et irrigabat omnem faciem terrae. Nunc certe firmior fit illa sententia qua intelligitur unum diem fecisse Deum, unde jam illi sex vel septem dies unius hujus repetitione numerari potuerint; quandoquidem apertius sancta Scriptura jam dicit, concludens quodammodo cuncta quae ab initrat, atque infert: hic est liber creaturae uel facturae caeli et terrae, cum factus est dies. neque enim quisque dicturus est caelum et terram hic ita commemorata, sicut dictum erat, antequam conditus insinuaretur dies, in principio fecit deus caelum et terram. illud enim si eo modo intellegitur, ut aliquid deus fecerit sine die, priusquam faceret diem, qua ratione id possit accipi suo loco dixi, quod dicendum putaui, nulli inter
Abbreviated transcription (Latin):
mer&ricib: lenonibusq productam recipiat
anulum & fialam &polleat pristina digni¬
tate. Qđ autem ait quae sub una nocte uatac
s. rnificat tempus ante ad uentum xp̃i quimus¬
dĩ lumen fuit Dequo dicitur Nox p̾̃terut
dies autem ad propinquabit. Et una noc teper
quando obcubuit ei sol iustitiae & dĩ perd¬
dere sermonem Ciuitas uero Nineue mag
atq pulcherrima: prȩfigurat ecłam inqui
maior est numerus quam xii tribuum isrł
Quod & fragmenta in solitudine significant II
coffinorum lonorant autem quid sit inter
dexteram & sinistram uł ꝓpt̃ in nocentiam a
simplicitatem ut iacentem monstr& a&atem
& relinquat intellectur quantus sit Numerd
a& atis alterius cum tantus sit par uulorum uł
certe quia magna erat urbs & indomomamia
non solum uasa sunt aurea & argentea.
sed & lignea & fictilia. Frat inea
plurima multitudo quae ignorabat ante

Expanded text:
meretricibus lenonibusque prodactam, recipiat meretricibus lenonibusque prodactam, recipiat annulum et stolam, et polleat pristina dignitate. Quod autem ait, quae sub una nocte nata est, significat tempus ante adventum Christi, qui mundi lumen fuit, de quo dicitur: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Et una nocte periit, quando occubuit eis sol justitiae, et Dei perdidere sermonem. Civitas vero Ninive magna atque pulcherrima, praefigurat Ecclesiam, in qua major est numerus quam decem tribuum Israel: quod et fragmenta in solitudine significant duodecim cophinorum . Ignorant autem quid sit inter dextram et sinistram, vel propter innocentiam et simplicitatem, ut lactentem monstret aetatem, et relinquat intellectui, quantus sit numerus aetatis alterius, cum tantus sit parvulorum. Vel certe quia magna erat urbs, et in domo magna non solum vasa sunt aurea et argentea, sed et lignea et fictilia  erat in ea plurima multitudo, quae ignorabat ante
Abbreviated transcription (Latin):
n iliucla inarpere & dorahere ł inperitipossuno
octorumi autem hoc ẽ & qui laborantium nouere
sudore ł lassis inanum porrigere ł errantib iter
ostendire Dñs nrt̃ atq saluator ñita labor auit
nisrł quomodo laborauit ingentium populo
Deniq rł loquitꝰ confident᷑. Eacetot annosser¬
uio tibi & numquã mandatum tuum p̃teriui. & nũ¬
quan dedisti mihi haedum ut cum amicis meis epu
larer sedpo quã filiustuus hicquid euorauit subs¬
tantiam suam cũmerari cib uenit occidisti illi
uitulum saginatum Nectamen confucatur a paci
sedcłementer eidicit᷑. fili tusemꝑ mecumes aon
meatua sunt. Aepulare & gaudere troporte¬
bat quia frater tuus hic mortuus erat & rau
perierat & inuentus est. Progentiun populo
immolatus ẽ uitulus saginatus & preciosus so¬
guis ef fusus de quo paulus adhebra eosple¬
Inisrł uero nullus tantus labor fuit. Vndeͤ in¬
uid& uiniori fratri quod post substantiam cun

Expanded text:
malevola, quia carpere et detrahere vel imperiti possunt; malevola, quia carpere et detrahere vel imperiti possunt; doctorum autem est, et qui laborantium novere sudorem, vel lassis manum porrigere, vel errantibus iter ostendere. Dominus noster atque Salvator non ita laboravit in Israel, quomodo laboravit in gentium populo. Denique Israel loquitur confidenter: Ecce tot annis servio tibi, et numquam mandatum tuum praeterivi, et numquam dedied postquam filius tuus hic qui devoravit substantiam suam cum meretricibus, venit, occidisti illi vitulum saginatum : nec tamen confutatur a patre, sed clementer ei dicitur: Fili, tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt: epulari et gaudere te oportebat, quia hic frater tuus mortuus erat, et revixit: perierat, et inventus est. Pro gentium populo immolatus est vitulus saginatus, et pretiosus sanguis effusus, de quo Paulus ad Hebraeos pleIn Israel vero nullus tantus labor fuit. Unde et invidet juniori fratri, quod post substantiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
bta proquo non borasti nequenutristieam quȩ
natae innote & nnoteperiit. Ego aut̃ non par¬
caminimueiuitatimagne inqua habitant plusquã
x ponere quomodo iuxta tropologiam dicacur
adfilium tudolessi ꝑ hidera scꝑ cñam nonlabo¬
sastasint iine pio factumẽ nichil. Vndequ¬
damlocum itum interp̃cans ut imininenter
ol quarstionem incurrit bͥas phemiam
Alsum mcus cni illud de cuugło. Quid medicis bonũ.
femo lenus nisi unus ds patrem interp̃tatꝰ ẽ bonũ
frliuniuo adconparationem eius quo ꝑfectȩ ei uere
bo imsicmuinor radu positum & non conside¬
rauit haec dicens qđ ui marcionis potius incurrera
neresin qui alterũ dm̃ cantũ borum. A terum in fere
iudicem & condicorẽ quã arrii quicum maioiẽ pacrẽ
a ninorem filium p̃dic& iam̃ filium non niga
condimem Ir eo cumuenia audienda sunt
quoc dictiri sumus & conatus nr̃i fauore potius
& oratio ib adiuuandi quom spernendi aure

Expanded text:
bita, pro qua non laborasti, neque nutristi eam, quae nata est in nocte, et in nocte periit: ego autem non parcam Ninivae civitati magnae, in qua habitant plusquam exponere quomodo juxta tropologiam dicatur ad Filium: tu doles super hedera, in qua non labofacta sint, et sine ipso factum est nihil . Unde quidam locum istum interpretans, ut imminentem solveret quaestionem, incurrit blasphemiam. Assumens enim illud de Evangelio: Quid me dicis bonum? Nemo bonus est nisi unus Deus , Patrem interpretatus est bonum. 429 Filium vero ad comparationem ejus qui perfecte et vere bonus sit, in minori gradu positum. Et non consideravit haec dicens, quod in Marcionis potius incurrerit haeresim qui alterum Deum tantum bonum, alterum infert judicem et conditorem quam Arii, qui cum majorem Patrem et minorem Filium praedicet: tamen Filium non negat conditorem. Ergo cum venia audienda sunt, quae dicturi sumus, et conatus nostri favore potius et orationibus adjuvandi, quam spernendi aure
Abbreviated transcription (Latin):
noscat ds̃ areuertatura furore irat suac an
peribimus: Lox Et ad propinquauit seruio
lidregrĩ niniue & surrexit dahrenosuo abs¬
tulit stolam suam ase & cooꝑcuse facco & sedit
nibus maicubuscius dicens Honunes & uinita
aboues aoues non gustent quicquam nec pas¬
cant̾ & aquam nombibant & cooꝑtisunt saccis
homines aiumenta & clama uerunt ad dm̃¬

Expanded text:
noscat Deus, et revertatur a furore irae suae et non peribimus? LXX: Et appropinquavit sermo ad regem Ninive et surrexit de throno suo, et abstulit stolam suam a se, et coopertus est nibus majoribus ejus, dicentibus: Homines et jumenta et boves et oves non gustent quidquam, nec pascantur, et aquam non bibant: et cooperti sunt saccis homines et jumenta, et clamaverunt ad D
Abbreviated transcription (Latin):
Tropħa p̃dicat ciuitati prius uiri credunt &
illis ieunium p̃diccentib om̃is a&as sacco indui¬
tur uiri n on p̃dicant saccum sed itontum ieiu
Consequent᷑ adicuinium saccum copulant ut in¬
anis uent & hcibitus luctuosus ambiciosius dm̃
dep̃ centur
Et puenit uerbum adregem miniue &sur rexit de
solio suo a abiecit uestimentum suum u & inu

Expanded text:
Propheta praedicat civitati: prius viri credunt, et Propheta praedicat civitati: prius viri credunt, et illis jejunium praedicantibus, omnis aetas sacco induitur. Viri non praedicant saccum, sed tantum jejunconsequenter ad jejunium saccum copulant, ut inanis venter, et habitus luctuosus ambitiosius Dominum deprecentur. Et pervenit verbum ad regem Ninive, et surrexit de solio suo, et abjecit vestiment
Abbreviated transcription (Latin):
icianium &uestitist̃ saccis amaiore usq ad minore
& uestiunt saccis amaiore usq ad minorem dig
amictus & habitus paenitentiae ut qui offenderant
dm̃ luxu & ambitione eorum damnatione placent
ꝓquae prius offenderant Saccus &ieiunium arma
paonitentiae auxilia peccattorum ante ieiunium
a sic saccus ante quod occultumẽ & postea qđ palã
hoc serꝑdõ illud interdum exhib&ur & hominib
as eduobus necessariis unumẽ subtrahendum
magis ietunium absq: sacco quam saccum legam absq
iciunio Maior a&as incipit & usq adminorem ꝑ¬
uenit. Nullus enim absq peccato neni unius qui¬
dem diei fuerit uitcceius &num erabiles annicuti
illius. Sienim stellae non sunt mundae in cons¬
pectudĩ quantomagis uermis & putredo & hi
qui peccato offendentis adam tenent obnoxii
sed &ordo pulcherrimus p̃cipit ds̃ pro ph&ae

Expanded text:
jejunium, et vestiti sunt saccis a majore usque ad minorem. jejunium, et vestiti sunt saccis a majore usque ad minorem. et vestiuntur saccis a majore usque ad minorem. Dignus et victus et habitus poenitentiae, ut qui offenderant Deum luxu et ambitione, eorum damnatione placent, per quae prius offenderant. Saccus et jejunium arma sunt poenitentiae, auxilia peccatorum: ante jejunium, et sic saccus; ante quod occultum est, et postea quod palam: hoc semper Deo, illud interdum exhibetur et hominibus. Et si e duobus necessariis unum est subtrahendum, magis jejunium absque sacco, quam saccum eligam absque jejunio. Major aetas incipit, et usque ad minorem pervenit : nullus enim absque peccato, et si unius quidem diei fuerit vita ejus, et numerabiles anni vitae illius Job XIV. Si enim stellae non sunt mundae in conspectu Dei, quanto magis vermis et putredo, et hi qui peccato offendentis Adam tenentur obnoxii? Sed et ordo pulcherrimus: Praecipit Deus prophetae.
Abbreviated transcription (Latin):
tionem sđi Nulliq dubium qua reniniue maua
sit cuuttis dĩ cummundus & uni uersa peripsun
facta sint & sine ipso factum sit nihil. Notu¬
dumquoq: qđ nondixerit tribus dieb a nocib
aeluno die & nocte sed ab solutae diebus ddie
ut ostender& inmisterio trinitoctis & mnuniusdĩ
confessione nihil esse tenebro sum:
t clamauit ⁊ dixit ad huo xl dies cnmro¬
tres des & niniue sb uert&ur. Trinus nunierus
nec litterarum nec sillabarum nec accentuun
nec uerbi sit ulla communitas. tresenun dicunit
pdieationis suae paenitentiam flagittibut ut an
nqua & pucrida diu apposito curarent emplastro
orro quad ragenarius numerus conuenit pecca¬
orb &ieiunio & orationi & sacco & lacrimis a
birabd indicta fame terrae isrł a&dĩ desuper
inquens adesum corporis sui Sed hoc numero
ura animas p̃parat Quod autem dlamat cuuan¬
rdicum illud expl&ur. Stans clama bat intem¬
ippellatur
ierediderunt uiri niniuite indño apdici uerunt¬

Expanded text:
tionem saeculi . Nullique dubium quare Ninive magna sit civitas Dei, cum mundus et universa per ipsum facta sint, et sine ipso factum est nihil . Notandum quoque quod non dixerit, tribus diebus et noctibus, vel, uno die et nocte, sed absolute, diebus et die, ut ostenderet in mysterio Trinitatis, et unius Dei confessione nihil esse tenebrosum. Et clamavit et dixit: adhuc quadrtres dies, et Ninive subvertetur. Trinus numerus nec litterarum, nec syllabarum, nec accentuum, nec verbi sit ulla communitas. Tres enim dicuntusuae praedicationis poenitentiam flagitabat, ut antiqua et putrida vulnera diu apposito curarentur emplastro. Porro quadragenarius numerus convenit peccatoribus et jejunio, et orationi, et sacco, et lacrymis, et Jezabel, indicta fame terrae Israel, et Dei desuper obis jejunii derelinquens, ad esum corporis sui sub hoc numero nostras animas praeparat. Quod autem clamavit, Evangelicum illud expletur: Stans clamabat in temappellatur. Et crediderunt viri Ninivitae in Deu
Abbreviated transcription (Latin):
iri compnratũ quod quondam protexerie
ionunsibumbra sua conuersionem gentium
presolantem & non paruam la&i anitribuerto
fuins umbraculum & tabernaculum potius
im domum habere tectorum imaginemdo¬
morum non habent fundamenta. Porro
cuem nrã arbus cula modica cito consurgets
aheli Radices paruas mittentis in terram
& conantes quidem in excelsa sustolli sed alti¬
tudinem cedrorũ dĩ & abi&um ñgantes.
quod nichi uident᷑ & locustȩ significare cͥb
ues cebatꝰ iohannes quidicit intrpun isi belis
illum oport& crescere meaut̃ minui. Animal
piruũ in firmas habens alas det̃raquidem
uns rgens sed altius non ualens a uolare ut

Expanded text:
neri comparatum, quod quondam protexerit neri comparatum, quod quondam protexerit Jonam sub umbra sua conversionem gentium praestolantem, et non parvam laetitiam tribuerit ei faciens umbraculum et tabernaculum, potius quam domum, habens tectorum imaginem, domorum non habens fundamenta. Porro CICEION nostra arbuscula modica, cito consurgens, 427 parabitur Israeli, radices parvas mittenti in terram, et conanti quidem in excelsa sustolli; sed altitudinem cedrorum Dei et abietum non aequanti. Quod mihi videntur et locustae significare, quibus vescebatur Joannes, qui dicit sub typo Israelis: Illum oportet crescere, me autem minui : animal parvum, infirmas habens alas, de terra quidem consurgens, sed altius non valens avolare, ut
Abbreviated transcription (Latin):
bamur ꝓ głias uoluimus idipsum haebraos
uae nomen x primepe quia latinus ser¬
hanc spociem arboris non babelat Sedti¬
nunos egram maticos nemuenirent licentiam
onmnentandi & uelbestias in diȩ uel montes
orotiae aut istius modi quaedam portentu
oifingerent. secutiq sumus ue teres crans¬
bttes qui& ipsi hederam inter p̃tati surt
que rrecae appellatur RICCOE aliud
tum quid dicerent non babebant Disc¬
amisergo historiam & ante mystuos intel¬
luniss solam litteram uentilemus Curcui
bii iue naturam non halis̃ ne pergulis
e cition aut̃ cum inorto subito miraculũ
bent & potentiam ostenderit dĩ in prota¬
utam relinquamus sic referripotest ut illud
o memoremus isaiae. relinqu& ir filiasion¬
ucumeririo quasiciuitas quȩ olipigitur &¬
dems quia in alio loco scribturae cucurbitã
nornuenimus. quod ubi cucun s nascitur
binas i soleat & cucurbita. Et irł huioge¬

Expanded text:
bamur prophetas, voluimus idipsum Hebraeae bamur prophetas, voluimus idipsum Hebraeae linguae nomen exprimere, quia sermo Latinus hanc speciem arboris non habebat; sed timuimus grammaticos, ne invenirent licentiam commentandi: et vel bestias Indiae, vel montes Boeotiae, aut istius modi quaedam portenta confingerent, secutique sumus veteres translatores, qui et ipsi hederam interpretati sunt, quae Graece appellatur κισσὸς, aliud enim quod dicerent, non habebant. Discutiamus ergo historiam, et ante mysticos intellectus, solam litteram ventilemus. Cucurbaebuit, quae naturam non habet sine pergulis re? Ciceion autem cum in ortu subito miraculum praebuerit, et potentiam ostenderit Dei in protebitam relinquamus, sic referri potest, ut illud commemoremus Isaiae: Relinqucucumerario, quasi ciuitas quae expugnaturEt dicamus quia in alio Scripturae loco cucurbitam non invenimus, quod ubi cucumis nascitur, ibi nasci soleat et cucurbita. Et Israel huic ge
Abbreviated transcription (Latin):
cu curbita hederam transtulerim. Limuni uide¬
lic& nesi procucurbitis hedere nascerent unde
occultae & tenebrosie bibera non habera a
reuera in ipsiscu curbitis uasculorum quas ualgo
Nuco marias uocaint Sola apłorum imagnes
adumbrari equibus & ille sibi non suum nor̃ a¬
sumplit Quod sitam facile uoccibula cominu¬
tant̃ ut ꝓcorneliis sediciosis tribunis ȩmilii un¬
sules appellentur Miror quur mihi non liceã
hederam transferre ꝓcucurbita seduemiamul
adseria ꝓcucurbita siue hedera in hebracoui¬
gimus cice ion quae &iam lingua sira apuuis
si ceia dicit̾: est autem genus uirgulti uel arbas¬
culae latahabentis folia in modum pam pini
nae creberrimae nascitur a maxime in arenesis
locis mirumq in modum si sementem interi uue¬
ceris cito confota surgit in arborem &uula
pducos dies quam herbam uideras arbus culan
suspicis unde & nos eotempore quo int̃pto¬

Expanded text:
cucurbita, hederam transtulerim: timuit videcucurbita, hederam transtulerim: timuit videlicet, ne si pro cucurbitis hederae nascerentur, unde occulte et tenebrose biberet, non haberet. Et revera in ipsis cucurbitis vasculorum, quas vulgo Saucomarias vocant, solent apostolorum imagines adumbrare: e quibus et ille sibi non suum nomen assumpsit. Quod si tam facile vocabula commutantur, ut pro Corneliis seditiosis tribunis, Aemilii consules appellentur, miror cur mihi non liceat hederam transferre pro cucurbita. Sed veniamus ad seria. Pro cucurbita, sive hedera in Hebraeo legimus CICEION  , quae etiam lingua Syra et Punica CICEIA dicitur. Est autem genus virgulti, vel arbusculae, lata habens  Al. habentis folia in modum pampini, na creberrime 426 nascitur, et maxime in arenosis locis: mirumque in modum, si sementem in terram jeceris, cito confota consurgit in arborem, et intra paucos dies quam herbam videras, arbusculam suspicis. Unde et nos eodem tempore quo interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
bim& fecit Nullus enim deniniuitis tunc tempo¬
ris habitare poterat cum ꝓħa & sedebat subunbi
uel iudicis habitu uelde sua maiestate contra.ł
aaccinctos lumbos in fortitudine ut nontota
ad pedes & ad nos quideo sumus uestimenta de¬
Porro quod dicit ut uider& quid acceder& ciu¬
tati solita consu&ũ dine utitur scriptura
ut humanos dõ iungat affectus.
tp̃parauit dñs ds̃ aede rem & ascendit suꝑ capia
ionae ut ẽ& umbra suꝑ caput eius & prote¬
ger& cum. laboriuerat enim & l&citus e ion
suꝑ haedra la&itia magna loc. Et p̃ opit
dñs ds̃ cucurbitae & ascendit suꝑ caput ionae
ut e& umbraculum suꝑ caput cius & protegera
cum amalis suis. laacitusq ẽ ionas suꝑ cucur¬
bita gaudio magno in hoc loco quidam cante¬
rius deantiquissimo genere corneliorum siue
ut ipse iactat destirpe a sinii pollionis dudum
rome dicitur me accusasse sacrilegii quod ꝑ

Expanded text:
bimet fecit, nullus enim de Ninivitis tunc tempobimet fecit, nullus enim de Ninivitis tunc temporis habitare poterat cum propheta: et sedebat sub umbra, vel judicis habitu, vel de sua majestate contractus, et accinctus lumbos in fortitudine, ut non tota ad pedes, et ad nos, qui deorsum sumus, vestimenta dePorro quod dicit ut videret quid accideret civitati, solita consuetudine utitur Scripturarum, ut humanos Deo jungat affectus. Et praeparavit Dominus Deus hederam, et ascendit super caput Jonae, ut esset umbra super caput ejus, et protegeret eum, laboraverat enim: et laetatus est Jonas super hedera laetitia magna. LXX: Et praecepit Dominus Deus cucurbitae, et ascendit super caput Jonae, ut esset umbraculum super caput ejus, et protegeret eum a suis malis: laetatusque est Jonas super cucurbita gaudio magno. In hoc loco quidam Cantherius de antiquissimo genere Corneliorum, sive ut ipse jactat de stirpe Asinii Pollionis, dudum Romae dicitur me accusasse sacrilegii, quod pro