comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idetur nec illud silere: qualiter uir beatus
presidia famulis ad res suas desandas quaqͣ
iubet accommnodet. Charibertus Rex cum exosis cle-¬
ricis eccłias contempn̾et dei : despectisq sacerdotib
magis in luxuria declinasset: ingestum ẽ. eius au¬
rib locum quemdam que basilica sancti mair-¬
TINI: diuturno temꝑe retinebat: fisci sui iurib
reddi debere. Luco autem illi: nauiscellis prisca
uetustas indid̾at. Qui accepto iniquo consilio:
pueros uelociter misit: qui reculam illam in suo
dno subiungarent. Qumq hec non possid ens
uderet᷑. habere: iussit in locum illum stabularios
cum equis dirigi. ibiq sine eqͥtatis ordine. prece¬
pit equos ali. Accedentes ergo pueri: fenum quod cõ
aceruatũ fuerat accipiunt in equor expensas. Cũ¬
q iniunctum studeret᷑ seruitium. atq equi posi¬
ti fenum: expende cepissent: corripiunt᷑ arabie
& frementes adinuicem disruptis loris ꝓ plana
ꝓsiliunt: & in fugã uertunt᷑. Et sic male disꝑ¬

Expanded text:
idetur nec illud sileri, qualiter vir beatus praesidia famulis ad res suas defendendas quaqua jubet accommodet. Charibertus rex, cum, exosis clericis, ecclesias Dei negligeret, despectisque sacerdotibus, magis in luxuriam declinasset, ingestum est ejus auribus locum quemdam, quem basilica sancti Martini diuturno tempore retinebat, fisci sui juribus redhiberi. Loco autem illi Navicellis nomen prisca vetustas indiderat. Qui accepto iniquo consilio, pueros velociter misit, qui reiculam illam in suo dominio subjugarent. Cumque haec recte non possidens, videretur habere, jussit in locum illum stabularios cum equitibus  Idest, equis dirigi, ibique sine aequitatis ordine praecepit equos ali. Accedeacervatum fuerat accipiunt in equorum expensas. Cumque iniunctum studeretur servitium, atque equites positi fenum coepissent expendere, corripiuntur a rabie. Et frementes ad invicem, disruptis loris, per plana prosiliunt et in fugam vertuntur; et sic male disp
Abbreviated transcription (Latin):
uir beatus pauꝑem algentem clamide decisa con-¬
texit: oratorium a fidelib ẽ. constructum. in quo
nunc puelle religiose deseruiunt. sancti antisti¬
tis ob honorẽ parumꝑ facultatatis habentes.
nisi quod eas deuotorum alit sepe deuotio. Frãt¬
tamen eis quodam tempore ꝑ pauca apium
ait intra se. Qtinam de his uasis possim aufer¬
re. Secuta autẽ nocte: instigatus ademone. a¬
honerat. ut scilicet tnͣssito ainne. facilius que
abstulerat: uindicaret. Sed credo ei impeduen¬
tum fuisse hoc furtum: sicut postea manifeste ꝓ¬
batum ẽ. Igitur cum sole oriente ad portum cau
sa tnͣsmeandi homines ꝓperarent. nauẽ ad litus
conspitiunt. a pesq exalueariis cateruatim emer-

Expanded text:
ir beatus pauperem algentem clamide decisa contexit, oratorium a fidelibus est aedificatum, in quo nunc puellae religiosae deserviunt, sancti antestitis ob honorem parumper facultatis habentis, nisi quod eas detamen eis quodam tempore pauca apium ait intra se: Utinam aliquid de his vasis possem auferre. Secuta autem nocte instigatus a daemone, aonerat, ut scilicet transito amne sibi facilius quae abstulerat vindicaret. Sed, credo, ei impedimentum fuisse hoc furtum, sicut postea manifeste probatum est. Igitur cum sole oriente ad portum fluminis causa transmeandi homines properarent, navim ad littus aspiciunt, apesque ex alveariis catervatim emer
Abbreviated transcription (Latin):
bolus eum cum inquis angłis retinere temptaure.
Nichilq suum in eo repꝑiens: confusus abcessit. Qͥd
gͦ de nob̾ peccatorib erit: sitantum sacerdotẽ uoluit
pars iniqua nocere: Hȩc sacerdote loqñte: notatũ
tempus archidiaconus turonis misit uelociter: qͥ
hȩc diligenter inquireret. Qui ueniens: eo die ea¬
demiq hora. manifestissime coguouit transsisse
beatum uirum. quo sc̃s seuerinus auduuit psal¬
lentium chorum. Sed & si ad seueri recurramus
hy storiam: ipsa hora eum sͥ scͥpsit. cum libro ui¬

Expanded text:
is retenere temptavit, nihilque suum in eundem repperiens, confusus abscessit. Quid ergo de nobis peccatoribus erit, si tantum sacerdotem voluit para iniqua nocere?' Haec satempus archidiaconus, et Turonos misit velociter, qui haec diligenter inquireret. Qui veniens, eo die et hora manifestissime cognovit transisse beatum Martinum, quo sanctus Severinus audivit psallentium chorum. Sed et si ad Severi recurramus Historiam, ipsa hora eum sibi scripsit in
Abbreviated transcription (Latin):
irascit᷑. aquo uidet᷑ abductus. Ego aute nisi is¬
tud uincende iracũdie postumianus ꝑdidisset exem¬
plum: grauiter irascerer discessione fugitiui. Sed
quia irasci non licet: tota istorum commemoratio
que nos compungit ab olenda ẽ. te in qua postu-¬
miane. tepotius audiamus. faciam inquit galle
qd̃ precipis: quatinus tam studiosos ẽẽ. audiendi
uos uideo. Sed mem̃tote quia ñ sine fenore istum
apud uos depono sermonem. Libens presto quod
poscitis. dum modo paulopost quod poposcero
non negetis. Nos uero in quam nichil habemus
in qͦ t mutuum uel sine fenore restituere possi¬
mus. Sed tamen quiequid putaueris imꝑato:
dum modo ut ceꝑas desidus nris fatisfacias.
Ualde enim nos delectat tua oratio. Nichil inqͥt
postumianus ur̃a studia fraudabo. Et quia he¬
remite uniꝰ incipientis agnouistis uͥtutem: re¬
feram ad huc uobis pauca deplurib.¬

Expanded text:
irascitur, a quo videtur abductus. Ego autem: Nisi isirascitur, a quo videtur abductus. Ego autem: Nisi istud vincendae iracundiae Postumianus prodidisset exemplum, graviter irascerer discessione fugitivi: sed quia irasci non licet, tota istorum commemoratio quae nos compungit, abolenda est. Te, inquam, Postumiane, te potius audiamus. Faciam, inquit, Sulpici, quod praecipis, quatenus tam studiosos audiendi esse vos video; sed mementote, quia non sine fenore istum apud vos depono sermonem: libens praesto quod poscitis, dummodo paulo post quod poposcero non negetis. Nos vero, inquam, nihil habemus, in quo tibi mutuum vel sine fenore restituere possimus. Sed tamen quidquid putaveris, imperato, dummodo, ut coeperas, desideriis nostris satisfacias: valde enim nos tua delectat oratio. Nihil, inquit Postumianus, vestra studia fraudabo: et quia eremitae unius incipientis agnovistis virtutem, referam adhuc vobis pauca de pluri
Abbreviated transcription (Latin):
senes: qui iam ꝑ .xl. annos ibi degere. itaut nũꝙ
inde discesserint ferebant᷑: quor pret̾eunda mi¬
chi commemorationon uidetur. si quidem id de
tor uͥtutib. & abbatis ipsius testimonio. & om̃iũ
frrm audierim sermone celebrari: quod unum
eorum solnumꝙ uidisset epulantẽ: alterum un¬
quam uidiss iratum. Ad hec gallus me intuens.
Osi ur ille nolo nomen edicere. nunc ad eẽt. uellẽ
ad modum istud audiret exemplum. quod in
multorum sepe ꝑsonis nimium exꝑti sumus uehe¬
menter irasci. Sed quia immicis suis quantum
audidio nuꝑ ignouit. sustud audiret. magis ma¬
gisꝙ ꝓposito confirmaret᷑ exemplo: preclaram
eẽ. uͥtutem: iratundia non moueri. Nes uerom
fitiabor. iustas illi causas irarum fuisse: sed ubi
durior pugna: ibi gloriosior ẽ. & corona. Unde q̃n¬
dam si agnoscit censeo uire laudandum: quod
cum eũ libertas deseruerit ingratus. miratus ẽ.
potius. quam insectatus abeuntem. S neq illi

Expanded text:
er quadraginta annos ibi degere, ita ut numquam inde discesserint, ferebantur. Quorum praetereunda mihi commemoratio non videtur: siquidem id de eorum virtutibus, et abbatis ipsius testimonio et omnium fratrum audierim sermone celebrari, quod unum eorum sol numquam vidisset epulantem, alterum vidisset iratum numquam. Ad haec Gallus me intuens: O si vester ille nolo nomen edicere nunc adesset, vellem admodum istud audiret exemplum: quem in multorum saepe personis nimium experti sumus vehementer irasci: sed tamen, quia inimicis suis, quantum audio, nuper ignovit, si istud audiret, magis magisque proposito confirmaretur exemplo, praeclaram esse virtutem iracundia non moveri. Nec vero inficiabor justas illi causas irarum fuisse: sed ubi durior pugna, ibi gloriosior est corona: unde quemdam, si agnoscis, censeo jure laudandum, quod cum eum libertus deseruerit ingratus, misertus est potius quam insectatus abeuntem; sed neque illi
Abbreviated transcription (Latin):
loq̃ntem. Nam si michi tra buis martitu
me ẽẽ. discipulum: illud etiam concedite. ut mͥ
liceat exemplo illius in anes sermonum faleras
& uerborum ornam̃ta contempn̾e. Tu uero inqͥt
postumianus. uel celtice. aut simaius gallice lo¬
quere: dum modo iam martinuoo loquaris¬
loquaris.
soluta ẽ. Ceterum. cum sis scolasticus. hoc ipsum qͣi¬
scolasticus artificiose facis. ut excuses imperitiam.
quia exuꝑas eloquentia. Sed neq monachum tã
astutum. neq gallum decet eẽ. tam callidum.
Uerum aggredere potius: & quod te manet expli¬
ca. Nimium enim dudum alias res agentes consu¬
mimus tempus: & iam solis occidui & umbra ꝓlis¬
xior monet: non multum deuicina nocte suꝑ esse.
Dein de cum paululũ om̃s conticuissemus: Gallus
ita cepit. Cauendum mͥ in primis eẽ. arbitror.
ne ea de maitini uͥtutib repetam: que in libro suo
sulpitius iste memorauit. Ende prima illiuis in¬
terim militie gesta pretereo: neq ea attingam.

Expanded text:
loquentem: nam si mihi tribuitis Martini loquentem: nam si mihi tribuitis Martini me esse discipulum, illud etiam concedite, ut mihi liceat exemplo illius inanes sermonum phaleras et verborum ornamenta contemnere. Tu vero, inquit Postumianus, vel Celtice; aut, si mavis, Gallice loquere, dummodo jam Martinum loquaris. soluta est. Caeterum cum sis scscholasticus artificiose facis, ut excuses inperitiam, quia exuberas eloquentia. sed neque monachum tam astutum neque Gallum decet eVerum aggredere potius, et quod te manet explica: nimium enim dudum alias res agentes consumimus tempus; et jam solis occidui umbra prolixior monet, non multum diei vicina nocte superesse. Deinde cum paululum omnes conticuissemus, Gallus ita coepit: Cavendum mihi imprimis esse arbitror, ne ea de Martini virtutibus repetam, quae in libro suo Sulpicius iste memoravit. Unde prima illius inter militandum gesta praetereo, neque ea attingam
Abbreviated transcription (Latin):
eruoꝯ nobis ad alia proꝑantib. omĩs
istorum memoria relinquat᷑. tu potius
ut iam dudum desid̾aui: residua martiNi oꝑa
contexe. At ego in quam arbitror rectius istud
agallo eẽ poscendum: qui pluna nou̾it. Neq
enim ignorare potuit magistiri facta discipulus:
Et qui non in merito istam uicem non solum mar¬
tino: sed etiam nobis debeat. ut qui ego iam li
brum editum. actu hactenus orientaliũ memora¬
sti. istam demum necessarii sermonis historiam
Gallus euoluat. Quiaut dixi: & nobis debet lo¬
qñdi uicem: & martino suo credo prestabit. ut
non ingrato illius facta cominemoret.
Go plane in quit gallus licet imparr sim
tanto honeri: tamen relatis suꝑius a
postumiano obedientie cogor exemplis. ut mu-¬
nus istud quod imponitis: non recusem. Sed dũ
cogito me hominẽ gallum. inter aquitanos uer¬
ba facturum: uereor ne offendat urãs urbanas
nimiũ aures. sermo incultior. Audietis me tamen
ut gurdonicum hoiẽm nichil cum fuco aut cot᷑no

Expanded text:
erum nobis ad alia properantibus omnis istorum memoria relinquatur: tu potius, ut iam dudum desidero, residua Martini opera contexe. At ego, inquam, arbitror rectius istud a Gallo esse poscendum, quippe qui plura nouerit — neque enim ignorare potuit magistri facta discipulus — et qui non; inmerito istam uicem non solum Martino, sed etiam nobrum edidi, ac tu hactenus Orientalium gesta memorasti, istam demum necessarii sermonis historiam Gallus evolvat: quia, ut dixi, et nobis debet loquendi vicem, et Martino suo, credo, praestabit ut non gravate illius facta commemoret. Ego plane, inquit Gallus, licet impar sim tanto oneri, tamen relatis superius a Postumiano obedientiae cogor exemplis, ut munus istud quod imponitis, non recusem: sed dum cogito, me hominem Gallum inter Aquitanos verba facturum, vereor ne offendat vestras nimium urbanas aures sermo rusticior. Audietis me tamen ut Gurdonicum hominem, nihil cum fuco aut cothurno
Abbreviated transcription (Latin):
iter cum eodem dum dioceses uisitat: ageba¬
mus. Nobis nescio qua neccessitate remorantib: ali¬
quantulum ille ꝓcesserat. Interim ꝑaggerem pu¬
blicum.plena ministrantib uiris fiscalis rheda ue¬
mebat. Sed ubi

Expanded text:
iter cum eodem, dum dioeceses visitat, agebamus. Nobis nescio qua necessitate remorantibus, aliquantulum ille processerat. Interim per aggerem publicum plena militantibus viris fiscalis rheda veniebat: sed ubi
Abbreviated transcription (Latin):
GALLE SURGEN¬
dum ẽ. Nam ut uides. & postumianus in stat: & hic
presbiter qui hesterno adiutorium admisit expec-¬
tat. ut que de martirio nr̃o in hodiernum diẽ
exflicanda distuleras: debitor sponsionis euoluas.
Non ignarus quidem iste om̃ium quecumꝙ me¬
moranda sunt: sed dulcis & grata cognitio ẽ: etiã
notare legenti. siquidem natura ista comꝑatum sit.
ut meliore quis conscientia se nosse congaudeat:
que multorũ testimoniis non eẽ. incerta cognos¬

Expanded text:
Galle: surgendum est. nam, ut uides, et Postumianus instat et hic presbyter, qui hesterno auditorium amisit, exspectat, ut quae de Martino nostro in hodiernum diem explicanda distuleras, debitor sponsionis euoluas. non ignarus quidem iste omnium, quaecumque memoranda sunt, sed dulcis et grata cognitio est etiam nota relegenti, siquidem natura ita conparatum sit, ut meliore quis conscientia se nosse congaudeat, quae multorum testimoniis non esse incerta cognos
Abbreviated transcription (Latin):
cedentib tamen illis: statim solute sunt manus eius
& pedes. Et sicꝑ biduum pendente eo: reuelatum
ẽ. cuidam religiose ut eum tolleret. Que ueniens:
inuenit eum adhuc uiuentem. Tunc aduitorio
beati marti Ni de patibulo depositum: in colum̃
adduxit ad eccłiam. Ibiq uidentes eum: stupesce¬
bant & admirabant᷑ dicentes. quomͦ uiuit: Et in-¬
terrogabant eum qualite liberatus ẽẽt: ille au-¬
tem dicebat. Beatus martinus me de presenti
morte liberauit: & huc usq ꝑuenit. Uere hanc

Expanded text:
cedentibus tamen illis, statim solutae sunt manus et pedes eius. Et sic per biduum pendente eo, revelatum est cuidam religiosae, ut eum tolleret Quae veniens, invenit eum adhuc viventem. Tunc adiutorio beati Martini de patibulo depositum incolomem adduxit ad eclesiam; ibique videntes eum stupiscebant et admirabantur, dicentes: 'Quomodo vivit?' Et interrogabant eum, qualiter liberatus esset. Illc autem dicebat: 'Beatus Martinus me de praesenti morte liberavit et hucusque perduxit'. Vere hanc
Abbreviated transcription (Latin):
illum: qui se intellex erat expetitum. Preceden-
tem sequunt᷑. Nam preiens & sub inde restans:
sub inde respectans: facile pot̾at intelligi. id eam
uelle: ut quo illa ducebat. anachorita sequeretur.¬
Quid multis: Ad speluncam bestie ꝑuenit᷑. ubi illa

Expanded text:
illum, qui se inteillum, qui se intetem sequuntur: nam praeiens, et subinde restitans subindeque respectans, facile poterat intelligi, id eam velle, ut quo illa ducebat, anachoreta sequeretur.Quid multis? ad speluncam bestiae pervenitur, ubi illa
Abbreviated transcription (Latin):
radicib. nullo un quam certo loco consistunt. ne ab ho
Ad quemdam gͥ hoc ritu atq hac lege uiuentem: duo
ex nitria monachi. licet longa & diuersa regione:
tamen quia olim ipsis inmonasterii conuersatione
carus &e familiaris fuisset: auditis eius uͥ tutib: te¬
tenderunt. Quem di multumq quesitum: tan¬
dem mense septimo repperunt. in extremo illo de¬
serto quod ẽ. menphis contiguũ demorantem. Qs
ille solitudines. iam ꝑ annos .xii. dicebatur habi¬
tare. Qui licet om̃ium hominum uitaret occursus:
tamen agnitos. non refugi t seq karissimis ꝓtri¬
duum non negauit. Quarto die: aliquantulum ꝓ¬
gressus: cum ꝓsequeretur habeuntes: leenam
mire magnitudinis ad se uenire conspitiunt.
Bestia licet trib repꝑtis. non incerta quem pet̾et:
anachorite pedib aduoluit᷑. & cum fletu quodam
aclam̃tatione ꝓcumbens. indicabat gementis pa¬
riter & rgantis affectum. Alouit om̃s: & precipue

Expanded text:
radicibus: nullo umquam certo loco consistunt, ne ab homradicibus: nullo umquam certo loco consistunt, ne ab homad quendam igitur hoc ritu adque hac lege uiuentem duo ex Nitria monachi, licet longe diuersa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione carus et familiaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extremo illo deserto, quod est Memphis contiguum, demorantem: quas ille solitudines iam per annos duodecim dicebatur habitare. qui licet omnium hominum uitaret occursum, tamen agnitos non refugit seque carissimis per triduum non negauit. quarto die aliquantulum progressus cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus aduoluitur et cum fletu quodam ac lamentatione procumbens indicabat gementis pariter et rogantis affectum. mouet omnes et praecipue
Abbreviated transcription (Latin):
Quam illius confusionem heremita miseratus: iu¬
bet cam ꝓpus accede. ac manu blanda caput tͥste
ꝑmulcet. de in pane duplicato: ream suam reficit.
Ita indulgentiam consecuta: offitii consuetudinẽ
deposito merore reꝑauit. Intuemini queso: xp̃i
etiam in hac parte iltutem: cui sapit om̃e quod
brutum ẽ. cui mite ẽ. om̃e quod seuit. Luꝑa pre¬
stat offitium. lupa furti cͥmen agnoscit. lupa cõ¬
scio pudore confundit᷑. uocata ad est. caput pre¬
bet. & habet sensum indulte sͥ uenie. sicut pudo¬
serui tui: tua sunt. Et in hoc ingemscimus qd̃
maiestatem tuam fere sentiunt. homines non
hoc incredibile forte uideatur: maiora
memorabo. fides xp̃i ad est me nichil fingere:
neq incertis autorib uulgata narrare. sed que
michi ꝑfideles uiros comꝑta sunt explicabo. ha¬
bitant pleriq in heremo sine ullis tabernacłis:
quos anachoritas uocant. Uiuunt herbarum

Expanded text:
quam illius confusionem eremita miseratus iuquam illius confusionem eremita miseratus iubet eam propius accedere ac manu blanda caput triste permulcet: dein pane duplicato ream suam reficit. ita indulgentiam consecuta officii consuetudinem deposito maerore reparauit. intuemini, quaeso, Christi etiam in hac parte uirtutem, cui sapit omne quod brutum est, cui mite est omne quod saeuit. lupa praestat officium, lupa furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur: uocata adest, caput praebet et habet sensum indultae sibi ueniae, sicut pudoserui tui, tua sunt, et in hoc ingemescimus, quod maiestatem tuam ferae sentiunt, homines non hoc incredibile forte uideatur, maiora memorabo. fides Christi adest me nihil fingere, neque incertis auctoribus uulgata narrabo, sed quae mihi per fideles uiros conperta sunt, explicabo. habitant plerique in eremo sine ullis tabernaculis, quos anachoretas uocant. uiuunt herbarum
Abbreviated transcription (Latin):
tiret ingressa: curiosius explorans ubi nam eẽt ha
bitator. casu contigua cum panib quinq palmi¬
tia sporcella pendebat. Ex his unũ presumit. &
deuorat: deinꝑpetͣto scelere: discessit. Regressus
heremita. uidit sportulam dissolutam. non con¬
stante panum numero. Dampnum ei familia¬
re intelligit: ac ꝓpe limen panis assumpti frug¬
menta cognoscit. Sed non erat incerta conspitio
que furtum ꝑsona fecisset. T rgo conseqñti¬
bus dieb scd̃m consuetudinẽ bestia non uenisset:
nimirum audactis facti conscia ad eum uenire
dissimulans cui fecisset iniuriam. egre patiebat᷑
heremita. sed alumpne solatio destitutum. Po-¬
stremo illius oratione reuotata: septimũ post affu¬
it ut solebat ante cenanti. Sed ut facile cerneres
uerecundiam penitentis. non ausa ꝓpius accedẽ.¬
deiectis interram ꝓfundo pudore luminib. quod pa¬
lam licebat intelligi. quandam ueniam precabatur.

Expanded text:
tiret, ingressa, curiosius explorans ubinam esset hatiret, ingressa, curiosius explorans ubinam esset habitator. Casu contigua cum panibus quinque palmicia fiscella pendebat; ex his unum sumit, et devorat, deinde perpetrato scelere discessit. Regressus eremita, vidit sportulam dissolutam, non constante panum numero. Damnum rei familiaris intelligit, ac prope limen panis assumpti fragmenta cogquae furtum persona fecisset. ergo cum sequentibus diebus secundum consuetudinem bestia non ueniret nimirum audacis facti conscia ad eum uenire dissimulans, cui fecisset iniuriam —, aegre patiebatur eremita se alumnae solacio destitutum. postremo illius oratione reuocata septimum post diem adfuit, ut solebat ante, cenanti. sed, ut facile cerneres uerecundiam paenitentis, non ausa propius accededeiectis in terram profundo pudore luminibus, quod palam licebat intellegi, quandam ueniam precabatur:
Abbreviated transcription (Latin):
quam nullum animal domesticũ. Et cum come¬
disset abscessit. Nos hec intuentes. & adhuc tre¬
m̃tes. facile potuimꝰ ꝑpende. quanta in illo fidei
uͥtus. & qnͣta in nobis eẽt. infirmitas. .UII. cocca¬
liym eque singłarem uirum uidimus.
paruo tugurio in quo non nisi unus re¬
cipi posset: habitantem. De hoc illud ferebatur
quod ei lupa soli.ta erat astare cenanti: nec fatile
unꝙ bestia falleret᷑. qͥn illi ad legitimam horam
refectionis occcurreret: & tam diu ꝓforib expecta¬
ret. donec ille pane qui cenule suꝑ fuissec offerret.
Illam manum eius lambere solitam. atq ita quasi
impleto offitio. & prestita consolatione discede. Sed
forte accidit. ut sanctus ille dum fratrem qui ad
eum uenerat deducit abeuntẽ: duitius ab eẽt. &¬
non nisi sub noite remearet. Interim bestia ad cõ¬
suetudinarium illud cene tempus occurrit: cel¬
lulam uacuam cũ familiarem patͦnum ab ẽẽ sen-¬

Expanded text:
quam nullum animal domesticum, et cum comequam nullum animal domesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes facile potuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et quanta in nobis esset infirmitas. Alium aeque singularem uirum uidimus, paruo tugurio, in quo non nisi unus recipi posset, habitantem. de hoc illud ferebatur, quod ei lupa solita esset adstare cenanti, nec facile umquam bestia falleretur, quin illi ad legitimam horam refectionis occurreret et tam diu pro foribus expectaret, donec ille panem, qui cenulae superfuisset, offerret: illam manum eius lambere solitam, adque ita quasi inpleto officio et praestita consalutatione discedere. sed forte accidit, ut sanctus ille, dum fratrem, qui ad eum uenerat, deducit abeuntem, diutius abesset et nonnisi sub nocte remearet. interim bestia ad consuetudinarium illud cenae tempus occurrit. uacuam cellulam, cum familiarem patronum abesse sen
Abbreviated transcription (Latin):
nobis in cena preꝑatur. sine igne feruere. Tan¬
ta uis solis ẽ. ut quib libet tocis etiam ad gallor
pulmenta suffitiat. Post cenam autem iam incli¬
nante uesꝑa: inuitat nos ad arborem palmam.
cuiꝰ interdum pomis uti solebat. que fere duob
milib ab erat. Nam he tantum arbores in heremo
licet raro habent᷑. Tamen quod utrum solers an¬
tiquitas ꝓcurau̾it. an solis uatura gignit. ig¬
noro. nisi deus prescius habitandam qũãdoq
alia ibi germina nulla succedunt: istarum arborum
nrr̃i hospitis ducebat arborem ꝑuenimꝰ. leonem ibi
offendimus. Quo uiso: ego & ille dux meus intre¬
muimus. Sanctus uero ille: in constanter acces¬
sit. nos licet trepidi: secuti sumus fera: paululũ.
cerneres imperatam a deo modesta discessit. &
constitit dum ille attigua ramis humiliorib po¬
ma decerꝑet. Qumq plenam palmulis manum
optulisset: occurrit bestia accepitq tam libere:

Expanded text:
nobis in cenam praeparabantur, sine igne feruere: tannobis in cenam praeparabantur, sine igne feruere: tanta uis solis est, ut quibuslibet coquis etiam ad Gallorum pulmenta sufficiat. post cenam autem iam inclinante uespera inuitat nos ad arborem palmam, cuius interdum pomis uti solebat, quae fere duobus milibus aberat. nam hae tantum in eremo arbores, licet raro, habentur tamen. quod utrum sollers antiquitas procurauerit, an soli natura gignat, ignoro, nisi Deus praescius habitandam quandoque alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum nostri hospitis ducebat, arborem peruenimus, leonem ibi offendimus: quo uiso ego et ille dux meus intremuimus, sanctus uero ille incunctanter accessit: nos licet trepidi secuti sumus. fera paululum — cerneres imperatam a Deo — modesta secessit et constitit, dum ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. cumque plenam palmulis manum obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere
Abbreviated transcription (Latin):
Roo ubi pͥma heremi ingressus sum
.xii. fere a nilo milib. habebam autem
unum ex fr̃ib ducem. locorum ꝑitum. ꝑuenimꝰ
ad quemdam senem monachum. sub radice mõ¬
tis habitantem. ubi quod mn illis locis rarissimũ
est: puteus erat. Bouem unum habebat: cuius¬
hic erat totus labor: impulsa rotali machina aquã
ꝓducere. Nam fere mille aut amplius pedum. pro¬
fundum putei ferebat᷑. Hortus illic erat: multis ole¬
ribus copiosus. Id quidem contͣ naturam heremi
ubi om̃ia arentia exusta solis ardorib nullius
unꝙ seminis uel exiguam radicem deperisse fe¬
runt. Uerum hoc sancto illi labor cum peccore cõ¬
munis. & ꝓprria prestabat in dustiria. Frequens
enim irrigatio aquar tantam pinguedinem ha¬
tenis dabat. ut mirum in modum. uirere atq
fructificare horti illius holera uideremus. Et his
gͥ: una cum domino bos ille uiuebat. Nobisqͦ
ex ea copia cenam sanctus dedit. Ibi uidi quod
uos galli forte non creditis. ollam cũ olerib que

Expanded text:
rgo ubi prima eremi ingressus sum, duodecim fere a Nilo milibus - habebam autem unum ex fratribus ducem locorum peritum — peruenimus ad quendam senem monachum sub radice montis habitantem. ibi, quod in illis locis rarissimum est, puteus erat. bouem unum habebat, cuiushic erat totus labor, impulsa rotali machina aquam producere: nam fere mille aut amplius pedum profundum putei ferebatur. hortus illic erat multis Tioleribus copiosus, id quidem contra naturam eremi, ubi omnia arentia, exusta solis ardoribus, nullius umquam seminis uel exiguam radicem ferunt. uerum hoc sancto illi labor cum pecore communis et propria praestabat industria: frequens enim inrigatio aquarum tantam pinguedinem harenis dabat, ut mirum in modum uirere adque fructificare horti illius holera uiderimus. ex iis igitur una cum domino bos ille uiuebat: nobis quoque ex ea copia cenam sanctus dedit. ibi uidi, quod uos Galli forte non creditis, ollam cum holeribus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
& orribilis ad uidendum: ut tanq lepsa putaret᷑
apopło. Cumq palpando dieb singulis ad edem
gloriosi presulis cursitaret: post tres fere annos
stante ea ante sepulchrum. aꝑti sunt oculi eius:
ita ut clare cuncta prospicet. amotoq om̃i lango¬
re menbrorũ. & siccato humore qui fluebat e cor¬
pore: noua cute suꝑueniente. ita pristine sanita¬
ti ẽ. reddita: ut nec inditium quidem infirmita¬
tis eius in corꝑe residissee. Que multos inposte¬
rum uiuens annos: grr̃as om̃ipotenti deo refe-¬
rebat assidue. quod eam ꝑ beatum confessorem
suum sic ministrasset: incolumen. .x¬

Expanded text:
et horribilis ad videndum, ut tamquam leprosa putaretur et horribilis ad videndum, ut tamquam leprosa putaretur a populo. Cumque palpando diebus singulis ad aedem gloriosi praesolis cursitaret, post tres fere annos, stante eam ante sepulchrum, aperti sunt oculi eius, ita ut cuncta clare prospiceret. Amotoque omni languore membrorum, siccato humore, qui fluebat e corpore sanitati, ut nec indicium quidem infirmitatis in ejus corpore resedisset. Quae multos in posterum vivens annos, gratias omnipotenti Deo referebat assidue, quod eam per beatum Confessorem suum sic instaurasset incolumem.
Abbreviated transcription (Latin):
eleuans se & erigens iterum oculos ac manus in
celum: oreadhuc cruentato in hac pͥmum uoce pro
tine qui aꝑiens os meum: fecisti me post longũ
tempus in tuas laudes uerba laxare. Admirante
autẽ om̃i popło & stupente de tali miraculo. inter¬
rogant si &e auditum pariter recepisset. Qui libere
om̃ia audire ppło teste respondit. Sanitati ergo
sic redditus: achrotechide regina ꝓ uͥtute & reue¬
rentia sancti marti Ni collectus: & ad scolam po¬
situs: omẽm psalmorum seriem memorie comñi¬
dauit. Quem d̾s ꝑfectum eitiens: clericum: mul¬
tos inposterum annos in seruitio eccłiȩ cõmora
puata: nesciens uisu tenere uiam. nisi alio ducente¬
deuota ualde & fide plena:uenit aduenerabile tem¬
plum beati martiNi antistitis. Erat enim non
solum ut diximus ceca: sed etiam toto corꝑe uulne¬
rib plena. O bsederat enim omĩa menbra eius
putredo cum pustulis: & erat miserabilis facie.

Expanded text:
elevans se et erigens iterum oculos ac manus ad elevans se et erigens iterum oculos ac manus ad caelum, ore adhuc cruento in hac primo voce prortine, quod aperiens os meum, fecisti me post longum tempus in tuas laudes verba laxare'. Admirante autem omni populo et stupente de tali miraculo, interrogant, si et auditum pariter recepisset. Qui libere omnia audire populo teste respondit. Sanitati ergo sic redditus, a Chrodegilde regina pro virtute et reverentia sancti Martini collectus est, et ad scolam positus, omnem psalmorum seriem memoriae conmendavit. Quem Deus perfectum efficiens clericum, multos in posterum annos in servitio eclesiae commoraprivata, nesciens visu tenere viam nisi alio ducentedevota valde et fide plena, venit ad venerabilem templum beati Martini antestitis. Erat autem non solum, ut diximus, caeca, sed etiam toto corpore vulneribus plena. Obsederat enim omnia membra eius putredo cum pustulis, et erat miserabili facie
Abbreviated transcription (Latin):
oueniens quidam theodomundꝰ nomine:
audiendi loquendiq obstructum habeis¬
auditum cotidianis dieb ad sanctam basilicã
recurrebat: & inclinans se ad orationẽ: labia tan¬
tum mouebat. Nam nullam poterat uocem e¬
mitt̾e. sensu integro. sed multatus uocis offitio. Qͥ
tam ꝓmpte uidebatur orare: ut flere uideret᷑ int̾
liquid elemosine contulisset: continuo similib pau¬
perib erogabat: & stipem ab aliis nutu postulars
stipendia indigentib porrigebat. Cumq in loco
illo sancto in hac deuotione ꝑtͥum annor spatia
commoratꝰ fuisset: quadam die diuina pietate cõ¬
monitus: uenit ante sauctum altare & stans.
oculis ad celum eleuatis ac manib: erupit ab ore
eius sanguinis ruus cum putredine. & consyuers
in terram: cepit grauiter gemere. & excreare par¬
tes nescio quas cum sanguine. ita ut putaretur
qd̾ aliquis ferramento guttur eus incicłet. S
&e tabes ex ore illius tanꝙ fila sanguiea depende¬
bat. Tunc disruptis auriuim ac fautium ligaturis

Expanded text:
eniens quidam Theodomundus nomine, audiendi loquendique obstructu aditu, cotidianis diebus ad sanctam basilicam recurrebat, et inclinans se ad orationem, labia tantum movebat. Nam nullam poterat vocem emittere sensu integre, sed multatus vocis officio. Qui tam prompte videbatur orare, ut flere cerneretur inter liquid elymosinae contulisset, continuo hoc similibus pauperibus erogabat, et stipem ab aliis nutu postulans, stipendia indigentibus porregebat. Cumque in loco illo sancto in hac devotione per trium annorum spatia commoratus fuisset, quadam die a divina pietate commonitus, venit ante sanctum altare; et stans oculis ad caelum elevatis et manibus, erupit ab ore eius rivus sanguinis cum putredine. Et conspuens in terram, coepit graviter gemere et excreare partes nescio quas cum sanguine, ita ut putaretur, quod aliquis ferramento gutture incideret. Sed et tabes ex ore illius tamquam fila sanguinea dependebat. Tunc disruptis aurium ac faucium ligaturis,
Abbreviated transcription (Latin):
ret: indicatur unum e familia seruulum laqueo: Sͥ
uitam extorsisse. Quo cognito: cellulam in qua cor¬
pus iaceret ingreditur. exclusisq omnib turbis:
suꝑstratus corꝑi aliquantisꝑ orauit. Mox uiuiscente
uultu. marcescentib oculis in hora illius defunctus
erigitiu: lentoq conamine nisus assurgere: appre
hensa beati uiri dextera. inpedes constitit: atq ita
tum eo usq ad uestibulum domus. turba om̃i in¬
spectante ꝓcessit. Sub idem fere temꝑis ad
episcopatum turonice eccłie petebatur. Sed cum e-¬
rui amonasterio suo non facile posset: Ruritius unꝰ
genua illius ꝓuolutus: ut egredetun optinuit.¬
Ita dispositis iam in intinere ciuium turbis: sub qͣ¬
dam custodia adciuitatẽ usq deduit᷑. Mirum in
modum incredibilis multitu non solum ex illo op¬
pido. sed etiam ex uicinis urbibus ad fuffrragia¬
ferenda conuenerat. Una omnium uoluntas: eadem
uota. eademq sententia: coartinuos episcopatu ẽẽ¬

Expanded text:
ret, indicatur unum ex familia seruulum laqueo sibi uitam extorsisse. quo cognito cellulam, in qua corpus iacebat, ingreditur, exclusisque omnibus turbis superstratus corpori aliquantisper orauit. mox uiuescente uultu, marcescentibus oculis in ora illius defunctus erigitur: lentoque conaminhensa beati viri dextera, in pedes constitit; atque ita cum eo usque ad vestibulum domus, turba omni inspectante, processit. IX. Sub idem fere tempus ad episcopatum Turonicae Ecclesiae petebatur; sed cum erui a monasterio suo non facile posset, Ruricius quidgenua illius ita dispositis iam in itinere ciuium turbis, sub quadam custodia ad ciuitatem usque deducitur. mirum in modum incredibilis multitudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex uicinis urbibus ad suffragiaferenda conuenerat. una omnium uoluntas, eadem uota eademque sententia, Martinum episcopatus e
Abbreviated transcription (Latin):
gente. ferreis nexib alligatus pedes cum manib
unciunt᷑. Plon inmerita pena fugitiuo: ut quẽ
non cohibuerat: fides: cathene cohiberent. Post
hiennium: demum oratione scõr. ab immundo
sp̃u liberatus. ad heremum unde discesserat mox
regressus: ce ipse correctus. & aliis ꝓfuturꝰ exem-¬
plo: ne quem aut false iusticiȩ umbra decipiat. aut
incerta mobilitas inutili leuitate compellat. semel
cepta desererere. Hȩc uos de uͥtutib domini. quas
inseruis suis uel unmitanda oꝑatus uel timenda:
scire suffitiat. Sed quia satis feci urĩs aurib: im¬
mo etiam uerbosior fui. fortasse quam debui: tu
modo. ad me autem loquebat᷑. debitum fenus ex¬
olue. ut te de martino tuo ut es solitus plura refe-¬
rentem. iam pridem in hoc desid̾us meis estuanti¬
b audiamus. Quid inquam: Tibi de martitio
meo liber ille non fufficit: quem ipse nosti oꝯe de
illius uita atq uirtutib edidisse.¬

Expanded text:
gente ferreis nexi- . bus alligatur, pedes cum manibus gente ferreis nexi- . bus alligatur, pedes cum manibus uinciuntur: non inmerita poena fugitiuo, ut quem non cohibuerat fides, catena cohiberet. post biennium demum oratione sanctorum ab inmundo spiritu liberatus ad eremum, unde discesserat, mox regressus, et ipse correctus et aliis futurus exemplo, ne quem aut falsae iustitiae umbra decipiat aut incerta mobilitas inutili leuitate conpellat semel coepta deserere. haec uos de uirtutibus Domini, quae in seruis suis uel imitanda operatus est uel timenda, scire sufficiat. sed quia satisfeci uestris auribus, immo etiam uerbosior fui fortasse quam debui, tu modo — ad me autem loquebatur — debitum faenus exsolue, ut te de Martino tuo, ut es solitus, plura referentem, iam pridem in hoc desideriis meis aestuantibus, audiamus. Quid ? inquam, tibi de Martino meo liber ille non sufficit, quem ipse tu nosti me de illius uita adque uirtutibus edidisse
Abbreviated transcription (Latin):
ut rediret ad patͥam. filitTmq unicũ ac domum totã
cum uxore saluaret. Quod utiq eẽt. acceptius deo:
quam si solum se scło eriꝑe contentus. salutem suor
non sine impietate n egligeret. Istius modi gͦ fal¬
se iusticie colore suꝑatus. post quadrrienniũ fere
cellulam suam atq ꝓpositum heremita deseruit.
Sedubi ad ꝓximũ monasterium quod amultis.
fr̃ib habitabatur accessit: causam discessiꝯnis
atq consilium q̃rentib confitet᷑. Renitentib cunc-¬
tis. & p̾cipue loci illius abbate. inale animo fixa
sententia non potuit auelli. Igit᷑ infelici se obsti¬
natione proripiens cum dolore om̃ium disgres¬
sus afratrib: uix ẽ conspectu abcesserat: cum im¬
pletus demone. cruentas ꝙ spumas oreꝓuoluers.
suis dentib seipm lacerabat. Deinde ad idem mo¬
nasterium frrm humeris reportatus: cum coher¬
ceri in eo im̃mundus sp̃c non ualeret: necessitate co¬

Expanded text:
ut rediret ad patriam filiumque unicum ac domum totam ut rediret ad patriam filiumque unicum ac domum totam cum uxore saluaret : quod utique esset acceptius Deo, quam si solum se saeculo eripere contentus salutem suorum non sine inpietate neclegeret. istiusmodi falsae iustitiae colore superatus post quadriennium fere cellulam suam adque propositum eremita deseruit. sed ubi ad proximum monasterium, quod a multis fratribus habitabatur, accessit, causam discessionis adque consilium quaerentibus confitetur. renitentibus cunctis et praecipue loci illius abbate retinente male animo fixa sententia non potuit auelli. igitur infelici se obstinatione proripiens cum dolore omnium digressus a fratribus. uix e conspectu abscesserat, inpletur a daemone cruentasque spumas ore prouoluens suis dentibus se ipse lacerabat. deinde ad idem monasterium fratrum umeris reportatus, cum coerceri in eo inmundus spiritus non ualeret, necessitate co
Abbreviated transcription (Latin):
illa potius euolue: que ceꝑas: u illud quod aduer¬
sus falsam iusticiam dicturum te ẽẽ. ꝓmiseras. ꝓde
documentũ. Nam ut uere tͥfatear. nullo ꝑnitiositꝰ
malo. intra gallias laboramus. Ita faciam postu¬
mianus inquit: nec te dutius tenebo suspensũ.
dolescens quidam exasia .XU. cocooocor¬
prediues opib. gen̾e clarus. habens uxo¬
rem̃ & filium paruulum. cum in egipto tribunus
eẽt. & freq̃ntib aduersũs lembos expeditionib
quedam heremi contingisset. sanctor etiam taber¬
nacula qͦ plura uidisset. a beato uiro ioħe uerbũ
salutis accepit. Necmoratꝰ inutilem militia cum
uano illo honore contempnere: heremum constan¬
ter ingressus: breui tempore in om̃i genere uͥtutũ
ꝑfectus emicuit. Potens ieiunus. humilitate con¬
spicuus. fide firmus: facile se antiquis monachis
studio uͥtutis equauerat. Cũm interim subiit eũ
cogitatio iniecta ꝑ diabolum: quod rectius eẽt.¬

Expanded text:
illa potius euolue quae coeperas, et illud, quod aduerilla potius euolue quae coeperas, et illud, quod aduersus falsam iustitiam dicturum te esse promiseras, prode documentum: nam, ut uere tibi fatear, nullo perniciosius malo intra Gallias laboramus. ita faciam, Postumianus inquit, nec te diutius tenebo suspensum. Adulescens quidam ex Asia praediues opibus, genere clarus, habens uxorem et filium paruulum, cum in Aegypto tribunus esset et frequentibus aduersum Blembos expeditionibus quaedam eremi contigisset, sanctorum etiam tabernacula conplura uidisset, a beato uiro Iohanne uerbum salutis accepit. nec moratus inutilem militiam cum uano honore contemnere, eremum constanter ingressus breui tempore in omni genere uirtutum perfectus emicuit. potens ieiuniis, humilitate conspicuus, fide firmus facile se antiquis monachis studio uirtutis aequauerat, cum interim subiit eum cogitatio iniecta per diabolum, quod rectius ess
Abbreviated transcription (Latin):
suas: gaudet salutationib. inflatur occursionib.
ipse etiam ubiq discurrit. Et qui ante pedibus
aut asello ire consu euerat: spumeo equo suꝑbus¬
inuehit᷑. Parua prius aç uira cellula contentus:
habitare: erigit celsa laqueania. construre mul¬
ta conclauia: sculpit hostia. pingit armaria: ue¬
stem respuit grossiorem indumentum molle desi-¬
derat: atq hec caris uiduis ac famillarib man¬
dat tributa uͥginib. illa ut hirrum rigentem.
hec ut fluentem texat lac̾nam. Uerum hec des¬
cribenda mordatius beato uiro hieronimo relin¬
quamus: ad ꝓpositum reu̾tamur. Tu uero in qͥt
Gallus meus nescio quid ieronimo reliqueris:
disputandum. Ita breuiter uniuersa nostror insti-¬
tuta complexus es: ut pauca hec tua uerba. si e¬
quanimiter acceꝑint: ⁊ipatienter expendint:
multum eis arbitrer ꝓfuturum: ut non indige¬
ant libris. post hec ieronimi coherceri. Sed tu

Expanded text:
suas, gaudet salutationibus, inflatur occursionibus. suas, gaudet salutationibus, inflatur occursionibus. Ipse etiam ubique discurrit. Et qui ante pedibus aut asello ire consueuerat, spumeo equo suinuehitur: parua prius ac nili cellula contentus habitare erigit celsa laquearia, construit multa conclauia, sculpit ostia, pingit armaria, uestem respuit grossiorem, indumentum molle desiderat, adque haec caris uiduis ac familiaribus mandat tributa uirginibus, illa ut byrrum rigentem, haec ut fluentem texat lacernam. uerum haec describenda mordacius beato uiro Hieronymo relinquamus: ad propositum reuertamur. Tu uero, inquit Gallus meus, nescio quid Hieronymo reliqueris disputandum: ita breuiter uniuersa nostrorum instituta conplexus es, ut pauca haec tua uerba, si aequanimiter acceperint et patienter expenderint, multum eis arbitrer profutura, ut non indigeant libris posthac Hieronymi coerceri. sed tu
Abbreviated transcription (Latin):
tentus in uinculis. Omnia illa que enegumini
solent ferre ꝑpessus. quinto demum mense pur¬
gatus est: non tantum demone: sed quod illi erat
utilius atq optatͥus: uanitate. Sed michi ista re¬
plicanti: nr̃a infelicitas. nostra occurrit infirmi¬
tas. Quis enim nr̃m est quem si unus homuncłs
humilis salutau̾it: aut fatuis atq adulationib
uerbis femina una laudau̾it. non continuo ela-¬
tus sit suꝑbia. non statim inflatus sit uanitate. ut e¬
tiam si non habeat conscientiam sanctitatis. tamen
quia uł stultorum adulatione: aut fortassis errore
sanctus ẽẽ. dicitur: sanctissimũ seputabit: Iam uͦ
si ei crebra munera mittant᷑. dei se magnificentia
asserit honorari: cui dormienti atq resoluto neces¬
saria conferant᷑. Quod si uł demodico ei aliqua uir-¬
tus signa: succedent: angłm seputaret. Ceterum
tum neq oꝑe. neq uͥtute conspicuus sit: siquis cle¬
ricus fuerit effectus: dilatat continuo fimbrias

Expanded text:
tentus in vinculis. Omnia illa quae energumeni tentus in vinculis. Omnia illa quae energumeni solent ferre, perpessus, quinto demum mense purgatus est non tantum daemone, sed, quod illi erat utilius atque optatius, vanitate. XXI. Sed mihi ista replicanti nostra infelicitas, nostra occurrit infirmitas. Quis enim nostrum est, quem si unus homunculus humilis salutaverit; aut fatuis atque adulantibus verbis femina una laudaverit, non continuo elatus sit superbia, non statim inflatus sit vanitate? ut etiamsi non habeat conscientiam sanctitatis, tamen, quia vel stultorum adulasanctus esse dicatur, sanctissimum se putabit? Iam uero si ei munera crebra mittantur, Dei se magnificentia asserit honorari, cui dormienti atque resoluto necessaria conferantur. Quod si uel de modico ei aliqua uirtutis signa succederent, angelum se putaret. Caeterum cum, neque opere, neque uirtute conspicuus sit, si quis clericus fuerit effectus, dilatat continuo fimbrias
Abbreviated transcription (Latin):
ter ea sc̃o uio ut ex uͥtute honor: ita ex honore
uianitas cepit obrepere. Quod malũ ille ubi pͥ¬
mum potuit in se sentire grassari: diu multum ꝙ
discutere conatus ẽ. sed repelli penitus uel tacita cõ¬
scientia uanitatis ꝑseuerante uͥtute: non potuit.
Ubiq nomen eiꝰ demones fatebant᷑. exelude a se cõ¬
fluentium popłos non ualebat. Uirus interim la¬
tens serpebat in pectore: & cuius nutu ex aliorum
corporib demones fugabant᷑. seipsum occultis co¬
gitationib uanitatis purgare non poterat. Totis g
precib conuersus ad dñm fertur orasse. ut ꝑmis¬
sa in se mensib .u. diaboli potestate similis his fie¬
ret. quos ipse curau̾at. Quid multis morer: Ille
prepotens. ille qui signis ac uͥtutib toto oriente
uulgat᷑: ille ad cuius lumina popłi ante conflu¬
xerant: ad cuius fores istius seculi sumine se pro¬
strauerant potestates: correptus a demone. est

Expanded text:
terea sancto uiro ut ex uirtute honor, ita ex honore terea sancto uiro ut ex uirtute honor, ita ex honore uanitas coepit obrepere. quod malum ille ubi pmum potuit in se sentire grassari, diu multumque discutere conatus est, sed repelli penitus uel tacita conscientia uanitatis perseuerante uirtute non potuit. ubique nomen eius daemones fatebantur: excludere a se confluentium populos non ualebat. uirus interim latens serpebat in pectore, et cuius nutu ex aliorum corporibus daemones fugabantur, se ipsum occultis cogitationibus uanitatis purgare non poterat. totis igitur precibus conuersus ad Deum fertur orasse, ut permissa in se mensibus quinque diabolo potestate similis his fieret, quos ipse curauerat. quid multis morer? ille praepotens, ille signis adque uirtutibus toto Oriente uulgatus, ille ad cuius limina populi ante confluxerant, ad cuius fores summae istius saeculi se prostrauerant pote
Abbreviated transcription (Latin):
inemorabo: quor unum egregium erit ad¬
uersus inflationẽ misere uanitatis exemplum. alte¬
rum aduersus falsam iusticiam non mediocre do¬
cumentũ. Quidam gͦ sanctus fugandoꝵ de corꝑib
obsessis demonum incredibili preditus potestate:
in audita ꝑ singulos dies signa faciebat. Non solũ
enim presens: neq uerbo tantum: sed absens quoq
interdum cilicii sui fimbriis. aut epistolis missis:
corꝑa obsessa curabat. hic gͦ mirum in modum fre¬
q̃ntabatur apopłis ex toto ad eum orbe uenienti¬
bus. Taceo deminorib: prefecti comitesq ac di¬
uersaꝵ iudices potestatum. ꝓforib illius sepe ia¬
cuerunt. Ep̃i quoq sanctissimi: sacerdotali aueto¬
ritate deposita. contingi se ab eo atq benedici hu-¬
militer postulantes: sanctificatos se ac diuino mu¬
nere illustratos: quotiens manum illius uestẽ¬
q contingerant. non in merito credidune. Hic fe¬
rebatur om̃i potu imꝑpetuum penitus abstine
hoc audiat: septem tantum caricis sustentari. In¬

Expanded text:
emorabo: quorum unum egregium erit aduersus inflationem miserae uanitatis exemplum, alterum aduersus falsam iustitiam non mediocre documentum. quidam ergo sanctus, fugandorum de corporibus obsessis daemonum incredibili praeditus potestate, inaudita per singulos dies signa faciebat. non solum enim praesens, neque uerbo tantum, sed absens quoque interdum cilicii sui fimbriis aut epistulis missis corpora obsessa curabat. hic ergo mirum in modum frequentabatur a populis ex toto ad eum orbe uenientibus. taceo de minoribus: praefecti comitesque ac diuersarum iudices potestatum pro foribus illius saepe iacuerunt. episcopi quoque sanctissimi, sacerdotali auctoritate deposita, contingi se ab eo adque benedici humiliter postulantes, sanctificatos se ac diuino munere inlustratos, quotiens manum illius uestemque contigerant, non inmerito crediderunt. hic ferebatur omni potu in perpetuum penitus abstinerhoc audiat — sex tantum caricis sustentari. in
Abbreviated transcription (Latin):
PERE PRETU
est enim etiam illud in serere
lectioni: qualiter sanctum eiꝰ
corpusculum in loco ubi nuine

Expanded text:
perae pretium est enim etiam illud inserere lectioni, qualiter sanctum eius corpusculum in loco ubi nun
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i martitii obtentu fuisse concessum.
uella quedam paralisi humore. IIII. ooc
latͥe uomitum reuocata: ianguorem quo obtentu
pontificis caruerat: iterato ineurrit.. iiIII. oooa¬
to gladio. cum quemdam ferire conaret᷑
in ato confessoris: ꝓtinus ira in se retorta: ueloci
dei iuditio ꝓsequente: ipso se mucrone confodit
templi ornatum colũpnas deferre cuꝑet
gaudens: quidam uur huiꝰ oꝑis inuidus & contͣ¬
rius. in alueum exclusum multa minabatur. ꝓ eo
quod salatium aliquot ad plaustra petentib pre-¬
beret. Cumq suꝑb equum feriret: in paruulo
fosus interiit. Tunc popło precedente: columne¬
usq ad beatum templum delate sunt. .uiii.¬
liquotiers etiam cumad beati sepulchrum
oleum fuisset positum referunt eum fuisse

Expanded text:
cti Martini obtentu fuisse concessum. Puella quaedam paralisi humore gravata et,lolatriae vomitum revocata, languorem, quo obtentu beati Pontificis caruerat, iterato incurrit. Cto gladio, cum quemdam ferire conaretur in atrio Confessoris, protinus ira in se retorta, veloci judicio Dei prosequente, ipso se mucrone perfodit. templi ornatum columnas deferre cuperet gaudens, quidam vir, qui operi huic invidus et contrarius fuit, in alveum exclusum multa minabatur, pro eo quod solatium aliquod ad plaustra petentibus non praeberet. Cumque superbus equum feriret, in parvo flfocatus interiit. Tunc juvene praecedente, columnusque ad beatum templum delatae sunt. Quoties etiam ad beatum sepulcrum oleum fuisset positum, referunt illud vidisse