comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qũi s deos honorant ut d̾maurum
ocuł hauriant. ⁊ uitorem leuigati
marmoris ꝑ eboris aut uisignes gem¬
nus ⁊ colorib uestes ⁊ qnͣto ornatio¬
ra sunt templa ĩ pulcͥora simula¬
tͣ᷑ tanto plus maiestatis hñt peligi¬

Expanded text:
 Deos honorant, ut aurum oculis hauriant, et nitorem levigati marmoris vel eboris, aut insignes gemmis et coloribus vestes: et quanto ornatiora sunt templa, et pulchriora simulacra, tanto plus majestatis habe
Abbreviated transcription (Latin):
Confundant᷑ hic poc̃ores qui ꝯ cet̾e crea¬
t᷑e factori suo deseruiant. sp̃irepugnãt.
Uñ creaturaꝵ õium cõcordia flagellant̃
⁊ si non penit̾u̾int: ꝑpetuo cruciabuut᷑
bonis a uera bona preparantuii¬

Expanded text:
Confundantur hic peccatores: qui cum caeterae creaturae factori suo deserviant, ipsi repugnant. Unde creaturarum omnium concordia flagellantur: et si non poenituerint, perpetuo cruciabuntur; bonis autem vera bona praeparantu
Abbreviated transcription (Latin):
¶MNor̃ał. elsi aĩa int̃ por̃ore s posita ad actoris
sui originem se ꝯditam meminit: uixͣ ꝑcep¬
te similitudmis ꝯrdinem incedit. q̃ soiĩo
cognoscit: egredit᷑ a secreto cordis meiti¬
ores ꝯcupis centias. ⁊ ad lataniuiam di

Expanded text:
o animo inter peccatores posita, ad auctoris sui imaginem se conditam meminit et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit; quod si non cognoscit, egreditur a secreto cordis in exteriores concupiscentias, et ad latam viam d
Abbreviated transcription (Latin):
cem ducunt et̾ uani. oĩa
q̃ incarne gessit ad reꝯ¬
ciuandos deo mortales.
ad pacificand̾ t̃ angłis
gnͣs humam̃. ad demõ¬
stranda sne seruande
A uuicem pacis ⁊ dilec¬
ti U oĩs exemplaꝑtinẽt

Expanded text:
cem ducunt aeternam. Omnia quae in carne gessit, ad reconciliandos Deo mortales, ad pacificandum cum angelis genus humanum, ad demonstranda suis servandae ad invicem pacis et dilectionis exemp
Abbreviated transcription (Latin):
inꝰ fuiꝰ sapiens ẽ. ⁊ quidem h messis
multa ẽ. oꝑ arii uo pau. Qui u̾ohoc tẽ¬
ꝑe acceptabila sua salute curanda
torpescit ꝯfundet᷑ uidie tͥbłationis.

Expanded text:
um, filius sapiens est. Et quidem haec messis multa est, operarii vero pauci . Qui vero hoc tempore acceptabili a sua salute curanda torpescit, confundetur in die tribulationis.
Abbreviated transcription (Latin):
cum ea cͥ ex adolescentia tua . u ex
quo credidisti quinctus es.
¶Non se putent adult̾i noctis tene¬
bris ac ꝑ anetũ ob tegi n̾o ħecici sua
ins limina posse telan. Ꝙ cenebre
¶ Les illuminabitui:¬

Expanded text:
cum ea, cui ab adolescentia, id est ex quo credidisti, conjunctus es. Non se putent adulteri tenebris noctis ad parietem obtegi, non haeretici sua molimina posse celari, quia tenebrae dies illuminabitu
Abbreviated transcription (Latin):
Incexui ⁊ ẽ Solent lecti qͥ ex finib uł
iurͣ aliam translat̃om institis intex
petib gͦ pictis ex egipto ⁊̃ oculoꝵ tẽp¬
tat ilecebras qͥb ne fando aspectiu ir¬
retitis. faciuꝰ ao sẽducenda m̃tis artha¬
na penetret. Q gͦ hoĩe funium ali¬
qñ solent diuina p̾cepta figuri
tumm salubre suis auditorib qͣistra¬
tum parare inqͦ auitioꝵ timniltib
libo corde qͥescant. s u̾astit̾ ilł funi¬

Expanded text:
egypto. Solent lecti qui ex funibus vel juxta aliam translationem institis intexupetibus vero pictis ex Aegypto, etiam oculorum tentat illecebras, quibus nefando aspectu irretitis facilius ad seducenda mentis arcana penetret, quia vero nomine funium aliquando solent divina praecepta figurarrum coelestium salubre suis auditoribus quasi stratum parare, in quo a vitiorum tumultibus libero corde quiescant, sed veraciter illis funi
Abbreviated transcription (Latin):
Andi fui ⁊ c̃ expositis his q̃ a pr̾e acceꝰ¬
ꝑ at: redit ad docend̃ auditor em sa¬
pĩam quam ipse accepit.

Expanded text:
Audi, fili mi. Expositis his quae a patre acceat, redit ad docendum auditorem sapientiam, quam coepit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nam ⁊ ego. Nichil mag̾ ad spemꝑ
cipiende sapi̾e mentes erigit. qͣm
¶meminimus.
a̾ quare sason se unigenitum eorã
mr̃e nominat qm̃ fre̾m ut̾imim
p̾ cessisse figuinscͥptum testat. uͥ
q ille mor natus sine uoĩe qͣi nini¬

Expanded text:
Nam et ego. Nihil magis ad spem percipiendae sapientiae mentes erigit, quammeminimus. em Salomon se unigenitum coram matre nominat, quem fratrem uterinum praecessisse Scriptura testatur, nisi quia ille mox natus sine nomine, quasi nunq
Abbreviated transcription (Latin):
Nedes alieis ⁊õ. Ne honorem q̃uo
ad ymaginem dei treatꝰ es: innũdoꝵ
sp̾uum uoliuitatib subdas inaccep¬
tͥa iuuendi spatia ad uibitum e̾delis¬
curuales illecebre cuseunt: s ⁊ pp̃o
corꝑe delicto aĩa q̃ ꝑ corpus gessit
uendo sua disꝑserunt: temꝑe senec̃¬
tutis in opia deficiant ⁊ refrgescen
uendid̾ant: auosuti ꝯspitiant. gem̃¬
tesq sera pu̾ia dicant q̃ sequit᷑. Cur

Expanded text:
Ne des, etc. Ne honorem, quo ad imaginem Dei creatus es, immundorum spirituum voluntatibus subdas neque accepta vivendi spatia ad libitum adverscarnales illecebrae transeunt, sed et ipso corpore derelicto, anima, quae per corpus gessit, vendo, habita disperserant, tempore senectutis inopia deficiant. Et refrigescvendiderant, alios uti conspiciant, gementesque sera poenitentia dicant quae sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Nec sint ali eni Immundi sp̃s parti¬
uipes fuit doctoris: si eiꝰ mentemt
electõe dum p̾dicat ẜ ħesi ⁊ quo lib
iuicio corrimpunt: Solus a̾ aquas¬
ecͤ possidet ⁊ membris ece fide si con¬
nexus: ab extraneis se conseruatt¬

Expanded text:
Nec sint alieni. --Immundi spiritus participes fiunt doctoris, si ejus mentem, vel elatione dum praedicat, vel quolibet vitio corrumpunt. Solus autem aquas possidet, cum membris Ecclesiae fideliter connexus, ab extraneis se conservat
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥro inp̾senti. R oggo sum fleis u̾tutum a qͦ
om̃is campi fructus egredit᷑. quiodorem me¬
um toto m̃do innosc̾e cupio ꝙ ñ potest im¬
pleri: insimt̾ missa qͥete qua delectaris: ad of¬
fm̾i p̾dicatõis accingaris ⁊ lilium ꝯuallium
mag ꝙͣ moutumm. q clantatem mee huma¬
nitatis ł splendor em et̾ue lucis: ẜ deitatem

Expanded text:
requiro in praesenti, quia sum flos virtutum, a quo omnis fructus campi egreditur; quia odorem meum toti mundo innotescere cupio, quod non potest impleri, nisi intermissa quiete, qua delectaris, ad officium praedicationis accingaris. Et lilium convallium magis quam montium, quia claritatem meae humanitatis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
la eiꝰ ꝓtectõe pietatis cui de sid̾io ardebamꝰ re¬
stigium tͥbulationũ me inuenisie ꝯspitio. ⁊
suauissinũ bonoꝵ eiꝰ fructum sentio qͦ me ꝑ¬
tam q̃rebatim: ⁊ aurilium dei implor aus cla¬
s recordatõe puicͥtudinis ⁊ decoris ciꝰ mecta
dicebat: lectiaus ir̃ floridus. tuiꝰ de sid̃io se
ꝯpotam fc̃am ostendit dicens. S uoumibra.

Expanded text:
e, cujus desiderio ardebam, refrigerium tribulationum me invenisse conspicio, et suavissimum donorum ejus fructum sentio, quo me ptam querebatur, cum Dei auxilium implorans clased recordatione pulchritudinis et decoris ejus illecta dicebat: Lectulus noster floridus; cujus desiderii se compotem factam ostendit, dicens: Sub umbra.
Abbreviated transcription (Latin):
dinem liqͥdius aspicit. ⁊
ꝓlem fidelium floreifid̾i
redo lentem ex aqͣ ⁊ sp̾u
sc̃o giguit. aligñs sponso
in singente temptatõe
in acie ꝯsistit. uł lectulus
pusrui fideles qͥ doo st̃ qui¬
es ⁊ magitas suis ꝑ hoc

Expanded text:
dinem liquidius aspicit, et prolem fidelium flore fidei redolentem, ex aqua et Spiritu sancto gignit. Aliquando cum sponso insurgente tentatione in acie consistit. Vel, lectulus, pusilli fideles, qui Deo sunt quies et magistris suis, per hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
rectõe xp̃i ab ip̃o mane resurrectõis mane¬
laborremꝰ. tum spiraudo ⁊ ego p̾dicando.
mira bile est si mtentione recta inbono
nimus: iituum obseqͥum ⁊ dc̃a ⁊ facta
meoꝵ p̾ dicatoꝵ ex hryendo ad similitu¬
dinim seduie nuitricis.

Expanded text:
rectione Christi: ab ipso mane resurrectionis laboremus, in inspirando, et ego praedicando. mirabile est, si intentione recta in bononerimus in tuum obsequium: et facta et dicta meorum praedicatorum exhibebo ad similitudinem sedulae nutricis.
Abbreviated transcription (Latin):
i scełe. Sapiens ã est ⁊ euis qͥ uiri
nõie dignus sit pͥuid̾e. Q risus dõlo¬
ri miscebit ⁊ gaudia ꝑ eccandi. pe¬
¶ Lua sequitur ultionis.
t impiꝰ de illo impio digtoᷤ¬

Expanded text:
us qui viri nomine dignus sit, providere, quia risus dolore miscebitur, et gaudia peccandi poena sequetur ultionis.-m, etc. De illo impio di
Abbreviated transcription (Latin):
minem tam sapientẽ
urhac uita: qͥ non pͦsit
sapientior ẽẽ ⁊̃ dic̾tis mi¬
noꝵ. Audu at regina sa¬
ba sałomionẽ. minor ma¬
ior. ⁊̃ sapientior redut.
Audiuit moy ses sct̾um
multo infenorem. ⁊ sa¬

Expanded text:
minem tam sapientem in hac vita, qui non possit sapientior esse etiam dictis minorum. Audivit regina Saba Salomonem minor majorem, et sapientior rediit. Audivit Moyses socerum multo inferiorem,
Abbreviated transcription (Latin):
cicie gr̃a int̾ ꝑfectos iuros: eiꝰdem¬
q uirtutis pseuemre potest adhãt
qͣsb gradi ꝑuenit᷑. pͥmꝰ gradꝰ est:
saꝑiente et consuttu indicans sibi
qͣm amico c̾dere malit. Tercuisi ut

Expanded text:
citiae gratia inter perfectos viros, ejusdemque virtutis perseverare potest. Ad  gradibus pervenitur. Primus gradus est entem et consultum judicans, sibi potius quam amico credere malit. Tertius, ut
Abbreviated transcription (Latin):
łr subdat ⁊̃ om̃s affectꝰ aĩe sue
discipline eoꝵ. De hinc intempti¬
onẽ cordis ab oĩ prauo desid̾io a¬
u̾tens: ad audiend̾ ũbum dei ad¬
hibeat diligent᷑. caneat q ut ins¬
ditatonẽ legis nõ ꝓ t̾renaꝵ m̃ce

Expanded text:
r subdat, et omnes affectus animae suae disciplinae eorum. Dehinc intentionem cordis ab omni pravo desiderio avertens ad audiendum verbum Dei adhibeat diligenter, caveatque ut meditationem legis non pro terrenarum re
Abbreviated transcription (Latin):
Anutꝰ amoris cõ sors. cͥ sic animum
turũ aplita. ut ex duob ũi fiat. cui
te tanꝙͣ tͥ omittas aqͦ ncħ timeas.
⁊̃ nich in honestũ petas ⁊on÷ enĩ
amiticia uectiguał. s ꝓlena decoris

Expanded text:
us amoris consors, cui sic animum tuum applica ut ex duobus unum fiat, cui te tanquam tibi committas, a quo nihil timeas: et nihil inhonestum petas. Non est enim amicitia vectigalis, sed plena d
Abbreviated transcription (Latin):
pccoꝵ q̃ lururia defluit ig¬
uͥ u̾mis no morit᷑ ⁊ ignis ño
extingͥt᷑. In u̾im putredo ge¬
hemiezm igne ardor signat᷑.
pena ext̾nsetꝰ seuiens. U̾mis aᷤᷤ
tolor interius accusanti¬

Expanded text:
rum, quae luxuria defluit, igubi vermis non moritur, et ignis non exstinguitur: in verme putredo gehennae, in igne ardor signatur. poena extrinsecus saeviens, vermis autem dolor interius accusan
Abbreviated transcription (Latin):
te aqͥbdam int̾ ħbas odoriferas reputa
niti cinamomũ: breiuis arłor s odorifera
⁊ dulcis. cirenei coloris. ad medicine usũ
fudłe duplo p̾staris. ⁊̃ sigcat illos qͥ se in¬
firmos reputant. qͦꝵ humilitas ap̃ d̾m
dłbedinem h̾t ⁊ laudem. ⁊ bñe post fis¬

Expanded text:
te a quibusdam inter herbas odoriferas reputatrati. Cinnamomum est brevis arbor, sed odorifera et dulcis, cinerei coloris ad medicinae usum fistulae duplo praestans. Et significat illos qui se infirmos reputant, quorum humilitas apud Deum dulcedinem habet et laudem. Et bene post fis
Abbreviated transcription (Latin):
les fcõꝵ actoẽs. cogitatoẽs: sic
⁊ ligna libaniq̃ alta ⁊ robusta
st̾: demonstrant sullumes sc̃oꝵ
actiones ⁊̃ orationes.
¶Aura iputͥbse reddit corpꝰ.
⁊ sig̾cat illos qͥ ni amaritudine
⁊ pati̾a corpꝰ sinm reddunt se¬
curumi amõtib carualib. ⁊ ab
omui adu̾sa parce. Alce: nou
tantam uimi ħ̃t: qnͣtam mir¬

Expanded text:
les sanctorum cogitationes: sic et ligna Libani, quae alta et robusta sunt, demonstrant sublimes sanctorum actiones et orationes. Myrrha imputribile reddit corpus, et significat illos qui amaritudine et patientia corpus suum reddunt securum a motibus carnalibus et ab omni adversa parte. Aloe non tantam vim habet, quantam myr
Abbreviated transcription (Latin):
lid̾io m̃ira capiti coy̾e aut ⁊ ei plac̾e ꝯtendant̃
⁊̃ q̃ dona ab iio uł inp̾senti accipiant. ẜ infut᷑o
expectent. ⁊ qͣu affictõe sponsus eccłiam diligat
eam laudans ⁊ ãmouens ⁊ ꝯfortans. finis ẽ dilei¬
oris actatum suscipiat . s int̾togantemmẽ de ma
salutis audias ⁊ etudiat ⁊ utraq unũ fatiens:¬
¶Loscłm pacis afferat¬

Expanded text:
endant, et quae dona ab illo, vel in praesenti accipiant, vel in futuro exspectent, et quali affectione sponsus Ecclesiam diligat, eam laudans, et admonens, et confortans. Finis est dileoris attactum suscipiat; id est, interrogantem me de via salutis audiat, et utraque unum facienulum pacis afferat
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ morgano du̾si soni ad ꝯcordiã
melodie cemꝑam̃to ꝯsentiunt: ita
discrep antia elem̃ta seruato iure
nature ad creatoris ugluntater flec¬
tuntꝰ u.di. creaturam sibi goidit qͣ¬

Expanded text:
in organo diversi soni ad concordiam melodiae temperamento consentiunt, ita discrepantia elementa servato jure naturae ad Creatoris voluntatem flectuntur: non enim creaturam sibi condidit
Abbreviated transcription (Latin):
isiones eiuĩ que illos turbau̾unt
ħ pͥmouebant ne iuscii quare mala pa¬
tiepant᷑. perirent Letigit a tunc ⁊
iustos ⁊ emptatio mort̾is ⁊ commotio ĩ
heremo fc̃a ẽ młtitudinis Gñ diu ꝑman

Expanded text:
isiones enim que illos turbaverunt: hec premonebant: ne inscii quare mala patiebantur perirent. Tetigit autem tunc et justos tentatio mortis: et commotio in heremo facta est multitud
Abbreviated transcription (Latin):
Leru temꝑe amoris discedentes aprĩa: alt̾
flunib altͣius capite imposito: se sustentãt
ordiatim incedentes pͥmus ferc pͥmo fuiti
gato: uitumꝰ succedit. Cauib inseq̃ntib ꝑdi
hausto fonte: uisum retuꝑaut. ⁊ deponunt
dum urgent᷑ ab impiis ⁊ sic tnͣseunt inesidi¬
abłm comedunt. i. ad nichilat̾ use. ⁊ potato

Expanded text:
ervi tempore amoris discedentes a patria, alter clunibus alterius capite imposito se sustentant, ordinatim incedentes, primus fert, ultigato, ultimus succedit, canibus insequentibus per hausto fonte visum recuperant, et deponunt dum urgentur ab impiis, et sic transeunt illaesi; diabolum comedunt, id est, annihilant in se, et potato
Abbreviated transcription (Latin):
¶c̾uus: ĩ imo latior in simio: augͦtior c̾scite
sic ⁊ in m̃is actionib q̃ qnͣto altioris st̃
meriti: tanto pauciores sui oꝑis inueniũt.
Iamfiori plures st̾ oꝑ aiii. outti de poss¬
sionib elemosinas ebuunt pauti sũt:
qui possessiones relinquat
ꝑiłs erogamꝰ utelligi ⁊ uñ post crate
tis ẽ doctͥna. pocułm in minisderiis panis.

Expanded text:
us. In imo latior, in summo angustior crescit. Sic et in nostris actionibus, quae quanto altioris sunt meriti, tanto pauciores sui operarios inveniunt. In inferioribus plures sunt operarii. Multi de possessionibus eleemosynas tribuunt, pauci sunt qui possessiones relinquunt. eribus erogamus, intelligi, et bene post craterertis est doctrina poculum, in mysteriis est panis.
Abbreviated transcription (Latin):
tent. s⁊ qͣntum atcinet ad nat᷑mi
iqua sua uolinitate dampnatã¬
ux depͣuat am recursum ꝑsemet¬
uat᷑: restaurat᷑ ut semitas uite ap¬
pͥhendat. desiguat eiĩ ꝑ hoc pond̾¬

Expanded text:
tentur, quia quantum attinet ad naturam, iniqua sua voluntate depravatam recursum per semetvatur et instauratur ut semitas vitae apprehendat. Designatum est enim hoc d
Abbreviated transcription (Latin):
implet: tegit qͦ aqͥs suꝑiora celoꝵ
ita oor regis quoꝯq uolu̾t uidinã.¬
suam⁊ angłis ⁊ hoĩb tͥhuit: ita
corda scoꝵ qͥucunq uolu̾it digna
donationib reddit ⁊ taceat pela¬

Expanded text:
implet, tegit quoque aquis superiora coelorum; ita cor regis quocunque voluerit insuam, et angelis et hominibus tribuit; ita corda sanctorum quibuscunque voluerit digna donationibus reddit. Et taceat Pela
Abbreviated transcription (Latin):
tudmeni suam reddet ei. Erudi filiuum
tuini ne desꝑes. adiut festionem a euis
ne ponas aĩam tuam. Qui inpaciensẽ susti
sustineb̾ daminum. ⁊ drapu̾it: aliud appo¬
uet uudi ꝯssuum ⁊ suscipe disciplinamut
sis sapiens ninonissimis tuis. Mite cogita¬
tiones incorde uuiri. uoluntas a dñi met̾¬

Expanded text:
tudinem suam reddet ei erudi filium tuum ne desperes ad interfectionem autem eius ne ponas animam tuam qui inpatiens est sustinebit damnum et cum rapuerit aliud adponet audi consilium et suscipe disciplinam ut sis sapiens in novissimis tuis multae cogitationes in corde viri voluntas aut
Abbreviated transcription (Latin):
miliaturelui pͥus z det quãm audiat᷑.
stultum se demonsit ẽẽ ⁊ confusione dig¬
num. Sp̃sui sustentat inbecilitatẽ
suam sp̃m u̾o ad rascend facilem quis
pot̾it sustmere. Qo prudentis sustue un¬

Expanded text:
miliatur qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere cor prudens pos
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dum sponsus laudat guit᷑
sponse: illa intelligens ingut¬
ture u̾bum ꝑ ꝙ salus datur
mũdo designans ex magno a¬
more u̾pũ dei pensare uo leus
rapit u̾ba abore sponse. ule

Expanded text:
 Dum sponsus laudat guttur sponsae, illa intelligens in gutture verbum, per quod salus datur mundo, designari: ex magno amore verbum dispensare volens, rapit verba ab ore sponsi, ille
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Odor ingutture: uox p̾sentis E¬
doctͥne modore. fima absen¬
tis desiguat᷑. ⁊ ĩo uino: illa ꝓpt̾
flagrantiam uͥtutum. ħ mat
ob sernatõe absentis fame ꝯ¬

Expanded text:
 Odor in gutture, vox praeseae. In odore fama absentis designatur: et ideo vino illa propter fragantiam virtutum, haec malis ob suavitatem absentis famae c
Abbreviated transcription (Latin):
Sunulator ħecicus simulans catho¬
licam doctͥnani᷑ decipit auditorem
suũ Qui u̾itatem sequnt᷑ eungłii:
piciendus qͥ nos simplicit᷑ amat. ⁊ si
quid mepte agat. i enim hoc fat̃
indiget sapĩa prudens ã talib uł¬

Expanded text:
Simulator. Haereticus simulans catholicam doctrinam, decipit auditorem suum. Qui veritatem sequuntur Evangelii piciendus, qui nos simpliciter amat, etsi quid inepte agat: qui enim hoc facit, indiget sapientia. Prudens autem
Abbreviated transcription (Latin):
uim.cogͦscite gͦ qui eius¬
modi sũt. Salutant uos
om̃es ecclie asie. Sulu¬
tant uos in dño multũ
aquilla ⁊ prisca cum do¬
mestica sua eccłia apud
quos ⁊ hospitor. Salutat
uos frẽs om̃s. Salutate
inuicem in osculo sãcto.
Salutatio mea manu pa¬

Expanded text:
te eos qui ejusmodi sunt. « Salutant vos omnes ecclesiae Asiae. Salutant vos in Domino multum Aquila et Prisca cum domestica ecclesia, apud quos et hospitor. Salutant vos omnes fratres. Salutate invicem in osculo sancto. Salutatio mea manu Pa
Abbreviated transcription (Latin):
latos. ꝑfectos. contemplatiuoᷤ.
Terra aut̃ẽ subiectos. imꝑfectos.
actiuos. Prelat nanq ꝑfecti.
contemplatiui: siue auctoritate
nominis. siue differentia dig

Expanded text:
latos, perfectos, contemplativos; terra, subjectos, imperfectos, activos. Praelati namque, perfecti, contemplativi, sive auctoritate nominis, sive differentia dig
Abbreviated transcription (Latin):
positionis qua cet̾as uisibiles et
mat̾iales creaturas altitudine
suꝑcellit: et excellentia conditi¬
onis. qͣ res cetãs sui solididitate
et quadam ꝑpetuitate p̾cedit.
Sic illa celestium sp̃uum angłi¬
ca natura creaturas uniũsas:
et celestis patrie mansione. et
conditionis sue dignitate su¬
ꝑat: et eis suꝑemicat. Terra si¬
a. id ẽ homines. et loci positio¬
ne. et conditionis minori dig¬
nitate. Locipositione: qͥa celo inferi¬
or. Conditioniᷤᷤ minori dignitate: qͥa
celo corruptibihor. Sic hõies rẽpectu an¬

Expanded text:
et materiales creaturas altitudine supercellit. Excellentia autem conditionis, quia res caeteras sua soliditate, et quadam perpetuitate praecedit. Sic illa coelestium spirituum angelica natura, creaturas universas, et coelestis patriae mansione, et conditionis suae dignitate superat, et eis superemicat. Terra sihominem, et loci positione, et conditionis minori dignitate. Loci positione, quia coelo est inferior; conditionis minori dignitate, quia coelo corruptibilior. Sic homines, respectu an
Abbreviated transcription (Latin):
N p̃cedentib p̃missa descͥptione ori¬
ginis et discretionis artium. et qͦtun¬
dã alioꝵ: ortũ. cursũ. et occasũ. oĩum
regnoꝵ ab initio usq ad nos dispo¬
suimꝰ. In seqͤntib profundas allego¬
tes. scd̃m subiacentis hystorie cur¬
suim: pͥus de ueteri testam̃to. de¬
inde de notio. in qͣntum p̃senti
breuitati suffic̃e uidebit᷑ elucidab¬
mus. Inuenies in hac parte libelli
multa imbecillitati tui sensus ne¬
cessaria: tue inchoationi. et incog¬
intione ueritatis. et in amore uir¬
cittis. om̃ib modis utilia: si t̾n
que scͥpta sunt leg̾e ⁊ memorie cõ¬
mendare non neglexeris

Expanded text:
n praecedentibus praemissa descriptione originis et discretionis artium, et quarumdam aliorum, ortum, cursum et occasum omnium regnorum ab initio usque ad nos disposuimus. In sequentibus, profundas allegotes, secundum subjacentis historiae cursum, prius de Veteri Testamento, deinde de Novo, in quantum praesenti brevitati sufficere videtur, elucidabimus. Invenies in hac parte libelli multa juxta imbecillitatem mei sensus, necessaria tuae inchoationi: et in cognitione veritatis, et in amore virtutis omnibus modis utilia, si tamen quae scripta sunt legere et memoriae commendare non neglexeris.
Abbreviated transcription (Latin):
driano adoptatꝰ in filium: imꝑi¬
um̃ est adeptus. h̾c iustinus phylo¬
sophus benignum erga xͥanos. reddi¬
dit. Dorro antoniꝰ ita tnquillus ex¬
titit: ut m̾ito piꝰ sit appellatꝰ. Erat
autem carens gła et ostentatone:.
Adhunc indi. bact̾ani. hyrcani. lega

Expanded text:
driano adoptatus in filium, imperium est adeptus. Hunc Justinus philosophus benignum erga Christianos reddidit. Porro Antonius ita tranquillus exstitit, ut merito Pius sit appellatus. Erat autem carens gloriatione et ostentatione. Ad hunc Indi, Bactriani et Hircani lega
Abbreviated transcription (Latin):
erat musicus. geometͥtus. pictor. fic¬
torq ex ere. atq facetꝰ: id ÷ acer nuiᷤ.
ad ꝓuocandum et respondend̃. seriis.
ioco. maledictis. Hic edoctꝰ ꝑ qͣdratũ
et aristidem. scͥpsit epłam ad muni¬
tium ꝓconsulem asie. nemzni lic̾e
xͥanum sine cͥminis obiectu. et ꝓba¬
tione dampnare. Iudeos deniq pro¬
uinciam palestinam qͦndam suam
depopulantes. ultima cede ꝑdomuit:
et ierosolimam reẽdificauit: et he¬
lam de suo noĩe appessauit. Cuiꝰ
oꝑe fc̃m est ut loca sc̃a dñice passio¬
nis et resurrectionis qͦndam extra
urbem iacentia: ñc urbis muro sep¬
temtͥonal circundent᷑. Deniq p̃cepit

Expanded text:
erat musicus, geometra pictor, fictorque ex aere, atque facetus, id est acerrimus ad provocandum, et respondendum serio, joco, maledictis. Hic edoctus per Quadratum et Aristidem scripsit epistolam ad Minutium proconsulem Asiae nemini licere Christianum sine criminis objectione et probatione damnare. Judaeos denique, provinciam Palaestinam quondam suam depopulantes, ultima caede perdomuit, et Jerosolymam reaedificavit, et Aeliam de suo nomine appellavit. Cujus opera factum est ut loca sancta Dominicae passionis, et resurrectionis quondam extra urbem jacentia, nunc urbis muro septentrionali circumdentur. Denique praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
et immutabilre
bonus. sciens su
beatitudinẽ com¬
municari posse
fecit creatͥam rõnalem. ut eam faci¬
ret beatitudinis sue ẽẽ parcipemf¬
cha testat᷑. et qͦmadmodum greci calcu-¬
latores computant. ẽ. qͥnquies millesi-¬
mus quadringentesimꝰ septimus. Epli-¬

Expanded text:
et immutabiliter bonus, sciens suam beatitudinem communicari posse,fecit creaturam rationalem, ut eam faceret suae beatitudinis esse participemcha testatur, et quemadmodum Graeci calculatores computant, est quinquies millesimus quadringentesimus septimus. LI
Abbreviated transcription (Latin):
odo narrabo quomͦ
na cucurrer̃t: usq
ad aduentum xp̃i.
Post diluinum qͣtu¬
or pͥmum in huma¬
no genere excellentia regna exorta ft̃.
Scitarum ab aqͥlone uͥ tanus: assyri¬
orum ab oriente ubi belus: egyptioꝵ
ameridie uͥ mineus: sitionioꝵ ab oc¬
cidente ubi egialeus: pͥmi regnauer̃t.
Sed de regno scitaꝵ et de regno sicioni¬
orum. rara in scͥptis memoria fit: eo
qd̃ regnum scitaꝵ longe remotum
cidit.
sub septemtͥone posita. ñ minus
illustͥa pͥncipia qm imꝑia habuit:
nec uiroꝵ magis qmͣ feminarum
uirtutib claruit. Scite ꝓ multas
solitudines errare soliti. ñ agrum
exercent. s uxores et lib̃os secum in
plaustͥs uehunt. coriis imbrem et
hẏemis asꝑitatem euitantes. arm̃ta
et pecora cum eis gͣdiunt᷑. lacte et
melle uescunt᷑. Gens laborib et bell
aspera: uires corporis immense. Sci¬
tarum regnum sub ragau putatur

Expanded text:
odo narrabo quomodo di cucurrerunt usque ad adventum Christi. Post diluvium quatuor primum in humano genere excellentia regna exorta sunt. Scytharum ab aquilone, ubi Tanus. Assyriorum ab oriente, ubi Belus. Aegyptiorum a meridie, ubi Mineus. Sicyoniorum ab occidente, ubi Aegialeus, primi regnaverunt. Sed de regno Scytharum, et de regno Sicyoniorum rara in Scripturis memoria fit, eo quod regnum Scytharum longe remotum cidit. sub septentrione posita, non minus illustria principia quam imperia habuit, nec virorum magis quam feminarum virtutibus claruit. Scythae per incultas solitudines errare soliti non agrum exercent, sed uxores et liberos secum in plaustris vehunt, coriis imbrem et hiemis asperitatem evitantes, armenta et pecora secum pertrahunt. Lacte et melle vescuntur; gens laboribus et bellis aspera, vires corporum immensae. Scytharum regnum sub Ragan putatur
Abbreviated transcription (Latin):
hyspanus apud agͥpi¬
nam urbem insignia
imꝑii suscepit. Moxq
germaniam. et tͣnͣsda¬
nubium gentes mul¬
tas suꝑauit: et natio¬
nes transtygrim et eufraten in ꝓuinti¬
as redegit. et usq adindie fines. post
alexandrum magnum accessit. Frat
ei domi scĩtas: et in armis fortitudo.
tione. clemens papa in mare p̾̃cipitatꝰ:
symon filiꝰ cleophe crucifixꝰ. ignacius
bestiis tͣditus: et papa alexander marty¬
rio coronatꝰ. U̾m pliniꝰ scds orator. et
hystoriogphus. scͥpsit imꝑator. pret̃
confessionem xp̃i. et honesta ꝯuenti

Expanded text:
Hispanus, apud Agrippinam urbem insignia imperii suscepit. Moxque Germaniam, et trans Danubium gentes multas superavit, et nationes trans Tigrim et Euphratem in provincias redegit, et usque ad Indiae fines post Alexandrum Magnum accessit. Erat ei domi sanctitas, et in armis fortitudo. tione, Clemens papa in mare praecipitatus est, Simon filius Cleophae crucifixus, Ignatius bestiis traditus et papa Alexander martyrio coronatus. Verum Plinius secundus, orator et historiographus, scripsit imperatori, praeter confessionem Christi et
Abbreviated transcription (Latin):
erat musicus. geometͥtus. pictor. fic¬
torq ex ere. atq facetꝰ: id ÷ acer nuiᷤ.
ad ꝓuocandum et respondend̃. seriis.
ioco. maledictis. Hic edoctꝰ ꝑ qͣdratũ
et aristidem. scͥpsit epłam ad muni¬
tium ꝓconsulem asie. nemzni lic̾e
xͥanum sine cͥminis obiectu. et ꝓba¬
tione dampnare. Iudeos deniq pro¬
uinciam palestinam qͦndam suam
depopulantes. ultima cede ꝑdomuit:
et ierosolimam reẽdificauit: et he¬
urbem iacentia: ñc urbis muro sep¬

Expanded text:
erat musicus, geometra pictor, fictorque ex aere, atque facetus, id est acerrimus ad provocandum, et respondendum serio, joco, maledictis. Hic edoctus per Quadratum et Aristidem scripsit epistolam ad Minutium proconsulem Asiae nemini licere Christianum sine criminis objectione et probatione damnare. Judaeos denique, provinciam Palaestinam quondam suam depopulantes, ultima caede perdomuit, et Jerosolymam reaedificavit, et Aeurbem jacentia, nunc ejusdem urbis muro sep
Abbreviated transcription (Latin):
seruch ꝓaui abrahe.usq ad annũ
septimum orie regis uide cueurrit.
Aui a nino filio bely regnum assy¬
rioꝵ inchoant. ꝓpt̃ hoc qd̾̃ sub eo pͥ¬
mum in exteras gentes dilatatum÷
Post mortem nini semiramis uxor etꝰ
lam ausa tractare. filium in thalamo
sedere fecit. et qͥa similis erat filio. in

Expanded text:
Sarug proavi Abraae usque ad annum septimum Oziae regis Judae cucurrit. Alii a Nino filio Beli regnum Assyriorum inchoant, propter hoc quod sub eo primum in exteras gentes dilatatum est. Post mortem Nini, Semiramis uxor ejusregnum tractare, filium in thalamo sedere fecit, et quia similis erat filio, in
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s kĩni tabernaculum
dñi. id ẽ sc̃a eccłia lapi¬
des suos.habet cemen¬
cum. habet fundam̃tum. ħt pariet
habet tectũ. ħt longitudinẽ. ħt la

Expanded text:
rissimi, tabernaculum Domini, id est sancta Ecclesia, lapides suos; habet caementum, habet fundamentum, habet parietes, habet tectum, habet longitudinem, ha
Abbreviated transcription (Latin):
nus: quod postu¬
lasti. Inuemies
multis lib̾ͥs collec¬
ta in unam seri¬
em ordinate dis¬
posita. sibi ꝓut ratio sensuũ
postulat coherentia. continua¬
ta et conexa. dilectionis tue sty¬
dio satis utilia. Sacrorum nanq
ubroꝵs fertiles agros ꝑuolantes.
et ex eis potiora queq colligen¬
tes: pauca uel nulla simplicita¬
t tue sacre scͥpture lectionem ĩ¬
gredienti necessaria p̃termittimꝰ
Per hec autem que scͥbimus. nec
gramaticos docere. nec sapientes
uolumus erudire. s tue peticio¬
ni tuo desidio cupimus satiffa¬
cere: tuumq studium in meliꝰ
adiuuare. Sed et hoc tibi notũ
esse uolumus qd̃ de his que tibi
scͥbimus nobis głam non damus
sed deo. et scĩs doctorib ex quoꝵ
libris ea sumimus: licet multa
ponamus que ꝓpͥo sensu cogita¬
iumus. ꝓpriis uerbis dictauimꝰ.
Alodum scͥbendi: talem seruamꝰ.
Totam scedule huiꝰ seriem: in du¬
as partes diuidimus. In prima
parte mat̾iam habemus originẽ
artium: situm t̾rarum: cursum

Expanded text:
nus quod postulasti. Invenies multis libris collecta, in unam seriem ordinate disposita, sibi prout ratio sensuum postulat cohaerentia, continuata et connexa, dilectionis tuae studio satis utilia. Sacrorum namque librorum fertiles agros pervolantes, et ex eis optima quaeque colligentes, pauca vel nulla simplicitati tuae sacrae Scripturae lectionem ingredienti necessaria praetermittimus. Per haec autem, quae scribimus, nec grammaticos docere, nec sapientes volumus erudire, sed tuae petitioni, tuo desiderio volumus satisfacere, tuumque studium in melius adjuvare. Sed et hoc tibi notum esse volumus, quod de his, quae tibi scribimus, nobis gloriam non damus, sed Deo, et sanctis doctoribus, ex quorum libris ea sumpsimus, licet multa ponamus, quae proprio sensu cogitavimus, propriis verbis dictavimus. Modum scribendi talem servamus. Totam schedulae hujus seriem in duas partes dividimus. In prima parte materiam habemus originem artium, situm terrarum, cursum
Abbreviated transcription (Latin):
imile est regnũ celoꝵ
decem uirginib que
accipientes lampadeᷤ
suas exierunt obuiã
sponso et sponse. De¬
cem uirgines sunt uniũsi credentes
conscientia. Qnq fatue uirgines signi¬
ficant illos qͥ in bonis oꝑib q̃ faciunt

Expanded text:
num coelorum decem virginibus, quae accipientes lampades suas exierunt obviam sponso et sponsae . Decem virgines, sunt universi credentes,conscientia. Quinque fatuae virgines, significant illos, qui in bonis quae faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
hyspanus apud agͥpi¬
nam urbem insignia
imꝑii suscepit. Moxq
germaniam.et tͣnsda¬
nubium gentes mul-¬
tas suꝑauit: et natio¬
nes transygrim et eufraten in ꝓuinti¬
as redecit. et uso ãdindie fines. post

Expanded text:
Hispanus, apud Agrippinam urbem insignia imperii suscepit. Moxque Germaniam, et trans Danubium gentes multas superavit, et nationes trans Tigrim et Euphratem in provincias redegit, et usque ad Indiae fines post
Abbreviated transcription (Latin):
sublimatꝰ pͥmo edicto suo cunctos
exules reuocauit: qͦs domicianus exi
liauerat. Unde et beatꝰ ioħs ephesum
rediit. Dorro ꝑ asiam pullulauerunt
hereses multe. cherinti. ebionis. et alioꝵ
qui negant. xp̃m in carne uenisse: qͦs
horum pͣuitatem p̾fatus apłs rogatu
multoꝵ scͥpsit euangłium. Deniq ce¬
sar rei publice multum ꝯsusuit: dũ
traianum uirum strenuũ sͥ in filium
adoptauit¬

Expanded text:
sublimatus primo edicto suo cunctos exsules revocavit, quos Domitianus exsilio damnaverat. Unde et beatus Joannes Ephesum rediit. Porro per Asiam pullulaverunt haereses multae Cerinthi, et Ebionis, et aliorum qui negant Christum in carne venisse. Quos eorum pravitatem praefatus apostolus rogatu multorum scripsit Evangelium. Denique Nerva Caesar reipublicae multum consuluit, dum Trajanum virum strenuum sibi in filium adoptavit
Abbreviated transcription (Latin):
occurrit de monum¬
tis homo in sp̃u un
mundo. qͥ domicili¬
um habebat in mo-¬
numentis. et cedera.
Demoniacus iste que legio posside¬
bat: popłm gentium ab uniu̾sitat
demonum dui possessũ designat.

Expanded text:
ccurrit de monumentis homo in spiritu immundo, qui domicilium habebat in monumentis, etc. Daemoniacus iste, quem legio possidebat, populum gentium ab universitate daemonum diu possessum designat.
Abbreviated transcription (Latin):
et nomine et serenissimo
statu regni.xp̃m signi¬
ficat. Cibus salomoniᷤ
refectio xp̃i: qui pascit᷑
fide et oꝑib: que illi

Expanded text:
et nomine, et serenissimo statu, regni Christum significat. Cibus Salomonis, refectio est Christi, qui pascitur fide et operibus, quae illi
Abbreviated transcription (Latin):
Quod audiens nepos. p̃sidio nudus
dalmacias fugit: ubi et pͥuatus de¬
fecit. Augustulo uͦ in rauenna de¬
gente odaeer totilinguoꝵ rex ba¬
bens secum herulos. dũisarumq
auxiharios gentium: italiam oc¬
eupauit. Qui et horestum int̾fecit:
et filiũ eiꝰ augustulum de regno pul¬
sum. in lucullano campanie castello
exilii pena damnauit. Sicq hesꝑi¬
um romane gentis regnum. qd̃. dcc.
nono urbis condite anno pͥmus au
it. in hoc augustulo dignitatis sue
pͥulegium ꝑdidit. et in manib re¬
gum exteraꝵ gentium tandem col¬
lapsum corruit. Memoratus deniq
uesegothoꝵ rex theodericus illiricũ
et partẽ magnam italie occupauit.
Dorro leo orientis imꝑator ⁊ enonẽ ge¬
nerum suũ magistrũ totius orien¬
tis fecit. et basilicum frẽm uerine
defuncto: basilicus frat̃ uerine ab au¬
liciis militib acclamat᷑ augustus.

Expanded text:
Quod audiens Nepos, praesidio nudus ad Dalmatas fugit, ubi et privatus defecit. Augustulo vero in Ravenna degente, Odoacer Totilingorum rex, habens secum Herulos diversarumque auxiliarios gentium, Italiam occupavit. Qui et Orestem interfecit, et filium ejus Augustulum de regno pulsum in Lucullano Campaniae castello exsilii poena damnavit. Sicque Hesperium Romanae gentis regnum, quod septingentesimo nono urbis conditae anno primus Augit, in hoc Augustulo dignitatis suae privilegium perdidit, et in manus regum exterarum gentium tandem collapsum corruit. Memoratus denique Visigothorum rex Theodoricus, Illyricum et partem magnam Italiae occupavit. Porro Leo Orientis imperator Zenonem generum suum magistrum totius Orientis fecit, et Basilicum fratrem Berindefuncto Basilicus frater Berinae ab aulicis militibus acclamatur Augustus,
Abbreviated transcription (Latin):
et tͣgedias grece componeret. Nm
assumpte dñationis decurso bien¬
nio: cum ingenti suoꝵ luctu. apud
sabinos exanimatꝰ ẽ. febre. De domi
mensib sex. Iste chatos et g̾manos
detucit: et Rome multa edificia constͣ¬
xit. Ipse edificauit templum pantheoi:
qͦd ñc in honorem omĩum sc̃oꝵ ẽ. con¬
secratum. Domicianꝰ deniq atrox factꝰ.
multos illustͤs uiros occidit: et multos
in exilium misit. Inter Ioħem apłm
pa in galliam uiros ad p̾dicandũ desti-¬
nauit. lugdunensib fotnum. narbo.¬
ne paulum. turonis gr̃anum. cenomã-¬
nis iulianum. Um domicianꝰ cum cru-¬
citum foras hostes cederent. a senatu
int̾sectꝰ est: corpꝰꝙ eiꝰ caruit sepultura.

Expanded text:
tragoedias Graece componeret. Verum tragoedias Graece componeret. Verum assumptae dominationis decurso biennio cum ingenti suorum luctu apud Sabinos exanimatus est febre. CAP. mensibus sex. Iste Cattos et Germanos devicit, et Romae multa aedificia construxit. Ipse aedificavit templum Pantheon, quod nunc in honorem omnium sanctorum est consecratum. Domitianus autem atrox factus multos illustres viros occidit, multos in exsilium misit. Inter quos et Joapa in Galliam viros ad praedicandum destinavit: Lugdunensibus Photinum, Narbonae Paulum, Turonis Gratianum, Cenomanis Julianum. Verum Domitianus cum crucitum foris hostes caederent, a senatu interfectus est, corpusque ejus caruit sepultura.
Abbreviated transcription (Latin):
lucernas duas. mensas. crateras. phya-¬
las aureas. et ꝑipetasma templi. Dhy¬
nees qͦ custos garophylatii comp̃hen¬
sus. ostendit sac̃dotum purpuram
multam. et cocum. et cinnamonum.
et timiamatha. et aromata. et tia-¬
sa et uestem sacͣtam summi ponti¬
ficis. Deniq iołis tito se tͣlidit: et sy¬
mon arufo terentio. comp̃hens. tito
est p̾sentatꝰ. Concremata ẽ. igͥ ciuitas.
et murꝰ ad solum usq deiectꝰ. Deniq
uespasianꝰ et tytus magnificum de
iudeis agentes tͥumphum: romam
ingressi sunt. Et continuo toto ro-¬
mano regno pacem ꝓnuntiauer̃t.
Itaq uespasianum res publica fato
qͦdam ne penitꝰ rueret assecuta est.
Nam cum uentris eluuie effusus
surrexisset: stantem ait imꝑatorẽ
decet excede terris. Sicq exanimatꝰ
est. Cu successit tytus filius eius.
tus: imꝑauit annis duob. Hic
fuit om̃i genere uͥtutum mirabił.
et morum imꝑialium florib ador¬
natus. Q et tm̃ facundissimꝰ fuit
ut causas latino poemate ꝑoraret.

Expanded text:
lucernas duas, mensas, crateras, phialas aureas, et peripetasmata templi. Phinees quoque custos gazophylacii comprehensus, ostendit sacerdotum purpuram multam, coccum, et cinnamomum, et thymiamata, et aromata, et vasa, et vestem sacratam summi pontificis. Denique Joannes Tito se tradidit, et Simon a Rufo Terentio comprehensus, Tito est praesentatus. Concremata est igitur civitas, et murus ad solum usque dejectus. Denique Vespasianus et Titus magnificum de Judaeis reportantes triumphum Romam ingressi sunt, et continuo in toto Romanorum regno pacem pronuntiaverunt. Itaque Vespasianum respublica Romana fato quodam ne penitus rueret assecuta est. Nam cum ventris eluvie fessus surrexisset: Stantem, ait, imperatorem excedere terris decet. Sicque exanimatus est, cui successit Titus filius ejus.tus imperavit annis duobus. Hic fuit omni genere virtutum mirabilis, et morum imperialium floribus adornatus. Qui in tantum facundissimus fuit, ut causas Latino poemate peroraret,
Abbreviated transcription (Latin):
enõn igit᷑ sumpto
diademate imꝑauuit
annis duob cum
basilico. et qͥndecĩ
solus. Porro iste re¬
non enothion cõpo¬
suit contͣ fidem ec¬
cłiastieam. Theodericum qͦq uesego¬
thoꝵ regem ad se uenire fecit: eiq curã
palacii sui cõmendauit. Et non pꝰt
multos dies patriciatus honore ite¬
rum eum insignitum ad partes ita¬
ue destinauit. Quodũ ꝑuenisset
odoacrem heruloꝵ regem uariis suc¬
cessib debellauit. et regno tandem
exturbatum int̾fecit. Demum autẽ
regnum italie sibi p̃sumpsit et ustir
ret. filias suas uicinis regib copula¬
uit: dans unam gothoꝵ regi alari¬
co. alteram regi burgundoꝵ sigis¬
mundo. Neptem uͦ suam dedit regi
francoꝵ filiam suo comunxit ma¬
trimonio. Sessionem deniq suam
rauenne constituit. ħo arriane secte
et bestialem contͣ catholicos gerens
in animo crudelitatem. ꝑ idem tem¬
pꝰ facta ẽ inuentio eripte sc̃i micha

Expanded text:
enon igitur sumpto diademate imperavit annis duobus cum Basilico, et quindecim solus. Porro Zeno iste Enothion composuit contra fidem ecclesiasticam. Theodoricum quoque Visigothorum regem ad se venire fecit, eique curam palatii sui commendavit, et non post multos dies patriciatus honore iterum eum insignitum ad partes Italiae destinavit. Quo dum pervenisset, Odoacrum Herulorum regem variis successibus debellavit, et regno tandem exturbatum interfecit. Demum autem regnum Italiae sibi praesumpsit et usurparet, filias suas vicinis regibus copulavit, dans unam Gothorum regi Alarico, alteram regi Burgundorum Sigismundo, neptem vero suam dedit regi Francorum filiam suo conjunxit matrimonio. Sessionem denique suam Ravennae constituit; homo Arianae sectae, et bestialem contra Catholicos gerens in animo crudelitatem. Per idem tempus facta est inventio cryptae sancti Micha
Abbreviated transcription (Latin):
hẏstoriarum. ab initio usq ad
nos decurrentium. In scda parte
mat̾iam habemus. sensꝰ allegoriaꝵ
et tropologiarum: scd̾m subiacẽ¬
tis lineam hystorie dispositarũ.
Primam partem ꝑ decem libros
distinguimus. In pͥmo libro: de
origine artium et diuisione eaꝵ
breuit̃ disputamus. In socdo.
mat̾iam mundane et diuine
scͥpture. et quomͦ mundana di¬
uine subseriuat demonstramꝰ.
cum quoꝵdam adiec̃tione. In t̃¬
cio: situm t̾rarum descͥbimus.
In quarto: sũmam hẏstorie di¬
uine ab initio usq ad natiuita¬
tem xp̃i ponimus. In qͥnto: or-¬
tum. cursum. et occasum regno-¬
rum mundi. a tempore quo ab
initio ẽẽ. ceper̃t usq ad natiui¬
tatem xp̃i. In sextõ tͣctamus de
imꝑatorib romanis ab octaui
mo: a traiano usq ad con̾tanti¬
num magnum. In octauo a coi¬
stantino. usq ad zenonem. In
nono: a zenone usq ad Rarolũ
magnum. In decimo: de origine
et regib francor. usq ad karo¬

Expanded text:
historiarum ab initio usque ad historiarum ab initio usque ad nos decurrentium. In secunda parte materiam habemus sensus allegoriarum, et tropologiarum secundum subjacentis lineam historiae dispositarum. Primam partem per decem libros distinguimus. In primo libro de origine artium, et divisione earum breviter disputamus. In secundo materiam mundanae et divinae Scripturae, et quomodo mundana divinae subserviat demonstramus cum quorumdam adjectione. In tertio situm terrarum describimus. In quarto summam historiae divinae ab initio usque ad nativitatem Christi ponimus. In quinto ortum, cursum et occasum regnorum mundi a tempore, quo ab initio esse coeperunt, usque ad nativitatem Christi. In sexto tractamus de imperatoribus Romanis ab Octaviamo a Trajano usque ad Constantinum Magnum. In octavo a Constantino Magno usque ad Zenonem. In nono a Zenone usque ad Carolum Magnum. In decimo tractamus de origine, et regibus Francorum usque ad Caro
Abbreviated transcription (Latin):
lasti. Inuemies
multis lib̾s collec¬
ta in unam seri¬
em ordinate dis¬
posita. sibi ꝓut ratio sensuũ
postulat coherentia. continua¬
ta et conexa. dilectionis tue sty¬
dio satis utilia. Sacrorum nanq
ubrors fertiles agros ꝑuolantes.
et ex eis potiora queq colligen¬
tes: pauca uel nulla simplicita¬
t tue sacre scͥpture lectionem ĩ¬
gredienti necessaria p̃termittimꝰ
Der hec autem que scͥbimus. nec
gramaticos docere. nec sapientes
uolumus erudire. s tue peticio¬
ni tuo desidio cupimus satiffa¬
cere: tuumq studium in meliꝰ
adiuuare. Sed et hoc tibi notũ
esse uolumus qd̾ de his que tibi
scͥbimus nobis głam non damus
sed deo. et scĩs doctorib ex quoꝵ
libris ea sumimus: licet multa
ponamus que ꝓpͥo sensu cogita¬
iumus. ꝓpriis uerbis dictauimꝰ.
Modum scͥbendi: talem seruamꝰ.
Totam scedule huiꝰ seriem: in du¬
as partes diuidimus. In prima
parte mat̾iam habemus originẽ
artium: situm t̾rarum: cursum

Expanded text:
lasti. Invenies multis libris collecta, in unam seriem ordinate disposita, sibi prout ratio sensuum postulat cohaerentia, continuata et connexa, dilectionis tuae studio satis utilia. Sacrorum namque librorum fertiles agros pervolantes, et ex eis optima quaeque colligentes, pauca vel nulla simplicitati tuae sacrae Scripturae lectionem ingredienti necessaria praetermittimus. Per haec autem, quae scribimus, nec grammaticos docere, nec sapientes volumus erudire, sed tuae petitioni, tuo desiderio volumus satisfacere, tuumque studium in melius adjuvare. Sed et hoc tibi notum esse volumus, quod de his, quae tibi scribimus, nobis gloriam non damus, sed Deo, et sanctis doctoribus, ex quorum libris ea sumpsimus, licet multa ponamus, quae proprio sensu cogitavimus, propriis verbis dictavimus. Modum scribendi talem servamus. Totam schedulae hujus seriem in duas partes dividimus. In prima parte materiam habemus originem artium, situm terrarum, cursum
Abbreviated transcription (Latin):
enon igit᷑ sumpto
diademate imꝑauit
annis duob eum
basilico. et qͥndecĩ
solus. Porro iste re¬
non enothion cõpo¬
suit contͣ fidem ec¬
cłiastieam. Theodericum qͦq uesego

Expanded text:
enon igitur sumpto diademate imperavit annis duobus cum Basilico, et quindecim solus. Porro Zeno iste Enothion composuit contra fidem ecclesiasticam. Theodoricum q
Abbreviated transcription (Latin):
quia en die solebat pontifex ascend̾e turũ de cõsue.
rõnoꝵ ⁊ uolẽs nũciare quota eẽt luna eo die uł
principiũ m̾sis dicxbat płies kalo. kalo. nalo . q.
noco nos ueĩte et audite etate uuine ł pucipiũ insis
et io dies ille dcũs est kalende .q. uocaiciones uł ałr¬
celeurarẽt m̃dinas et eas incipiebãt in noms qr
noco nos ad mũdinas quot dies restabãt us ad diẽ
Iste u̾o sex nonas. Qe iõ ita diuiserũt ut latrones

Expanded text:
quia eo die solebat pontifex ascendere turrim de consuetudine Romana et volens nuntiare quota esset luna <eo> die vel principium mensis, dicebat pluries calo calo calo, quasi voco vos, venite et audite etatem lune vel principium mensis, et ideo dies ille dictus est kalende, quasi vocationes; celebrarent nundinas et eas incipiebant in nonis. Q‘voco vos ad nundinas’, quot dies restabant usque ad diem iste vero sexto nonas, quod ideo ita diviserunt ut latrones
Abbreviated transcription (Latin):
quia en die solebat pontifex ascend̾e turũ de cõsue.
rõnoꝵ ⁊ uolẽs nũciare quota eẽt luna eo die uł
principiũ m̾sis dicxbat płies kalo. kalo. nalo . q.
noco nos ueĩte et audite etate uuine ł pucipiũ insis
et io dies ille dcũs est kalende .q. uocaiciones uł ałr¬
celeurarẽt m̃dinas et eas incipiebãt in noms qr
noco nos ad mũdinas quot dies restabãt us ad diẽ

Expanded text:
quia eo die solebat pontifex ascendere turrim de consuetudine Romana et volens nuntiare quota esset luna <eo> die vel principium mensis, dicebat pluries calo calo calo, quasi voco vos, venite et audite etatem lune vel principium mensis, et ideo dies ille dictus est kalende, quasi vocationes; celebrarent nundinas et eas incipiebant in nonis. Q‘voco vos ad nundinas’, quot dies restabant usque ad diem
Abbreviated transcription (Latin):
actio cum eleuacõne nõ eleuat. s grauat. quieĩ
sine humilitate nͥtutes cong̾gat .ꝙ. qui ĩ uentum
puluerem portat. Et unde anquid ferce c̾unitur ⁊
Inde det̾ius ceratur. In cunctis gͦ q̃ agitis frẽs mĩ
indicem bom operis himulitatem tenete necqui¬
b inm sriores. s quib adhuc inferiores estis n¬
spitite ut dum inetior nobꝰ exempła ꝓponitis ad

Expanded text:
elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat; et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponit
Abbreviated transcription (Latin):
iicio et cetera compõ a iacio ꝑ duo .÷. debeut scribi
tum drõue tesmente ĩ consonantem d pͥma pro¬
i ornib hiꝰ u̾bis solent quidam tacere qũ i.
consonantem in metro. ĩmo ꝙ mauis ẽ sansa
euphoie semꝑsolent tacere .i. cõsonantem ĩ q̃l
platione in p̃dictis u̾bis compoĩtis. Et tũ est de¬
i̾ba urã iudicant qualia foris sonant. dñ
cia talia foris audiũt qualia ex ĩtiuus

Expanded text:
iicio et cetera composita ab iacio per duo ii debent scribi cum dictione desinente in consonantem debet prima proodi verbis solent quidam tacere quandoque i consonantem in metro, immo, quod magis est causa euphonie, semper solent tacere i consonantem in qualibet prolatione in predictis compositis verbis; ealia verba iudicant, qualia foris sonant. Divina iudicia talia foris audiunt, qualia ex intimis
Abbreviated transcription (Latin):
et exilit̾ sonat ergo ħ figia .i. rep̾sentat
illud elemĩtam cũ souar exilius. S cum so¬
uat spissius et ub̃̾ius reputatur hc figura
.ỹ. ad utos du̾sos modos repũtandi p̃dictum
elem̃tum g̾a ꝑdictis duab siguris utiitur
mur hc figura. ⁊ uisi in g̾cis dictõib uł dar
baris et nõ ubiq. uude in multis dcõnibus
grecis et barians ẽ dubium an debeant scribi
ꝑ .y. an ꝑ .i. apud nos cum nesciannus illas lmn¬
guas ex toto. quia apud illos .i. g̾cos et barbaros
uocalem .⁊.I cõsonantem. quia ergo . ỹ. duo ele¬
menta repũtat. et quia .i. et .ỹ. idem repñtant ele¬

Expanded text:
er exiliter sonat, ergo hec figura i representat illud elementum cum sonat exilius, sed cum sonat spissius et uberius representatur hac figura y. Propter diversos modos representandi predictum elementum Greci predictis duabus figuris utuntur, mur hac figu utimur ubique, unde in multis dictionibus barbaris vel grecis est dubium an debeant scribi per i an per y apud nos, cum non sciamus illas linguas ex toto, quia apud illos, scilicet Grecos vel barbaros, vocalem et i consonantem: quia ergo i duo elementa representat, et quia i et y idem representant ele