comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
De monte aut̃ ȩchna. ustinꝰ in libro historiaꝵ ita scripsit dicens.
Siciliȩ tellus tenuis ac fragilis. et cau̾nis qͥbꝰdaͣ. fistulisq ita
penetrabilis. ut uentoꝵ tota ferne flatibꝰ pateat. nec nͣ et ignibꝰ
generandis nutͥendisꝙ soli ipstꝰ naturalis. Materia quippe utͥ¬
secꝰ stratꝰ sulphure et bitumine tradit᷑. quȩ res facit ut spẽ cũ
igne introrsus reluctante frequent᷑. et cũ pluribꝰ locis. ncͣ fla̾mas¬
nc̃ uapores. nc̃ fumũ eructuet. Exinde deniq et ęcħnȩ montis
ꝑ tot scła durat incendiũ. Et ubi acrior ꝑspiramͣta cau̾naꝵ
uentꝰ incubuerit. arenaꝵ moles egerunt᷑. Accedt᷑ et ꝑpetua fo¬
mͣta insulaꝵ eolidũ. ueluti ipsis undis alat̾ incendiũ. Neq
enĩ in tã angustis t̾minis alit̾ durare tot scła tantꝰ ignis potuiss:
nͥ et humoris nutrimͣtis aleret᷑. Hinc igit̾ fabulȩ scillã et caribdẽ
peperere. hinc latratũ auditꝰ. hinc monstri incredita simulachra.

Expanded text:
De monte autem Etna Justinus in libro Historiarum ita scribit, dicens: Siciliae tellus tenuis, ac fragilis, et cavernis quibusdam, 61 fistulisque ita penetrabilis, ut ventorum tota ferme flatibus pateat, necnon et ignibus generandis nutriendisque soli ipsius naturalis materia, quippe intrinsecus strata sulphure et bitumine traditur. Quae res facit ut spiritu cum igne introrsus colluctante frequenter et compluribus locis nunc vapores, nunc fumum eructet. 2. Inde denique Aetnae montis per tot saecula durat incendium, et ubi acrior per spiramenta cavernarum ventus incubuit, arenarum moles egerunt. Accedunt et perpetua fomenta insularum Aeolidum, veluti ipsis undis alatur incendium, neque enim in tam angustis terminis aliter durare tot saecula tantus ignis potuisset, nisi et humoris nutrimentis aleretur. 3. Hinc igitur fabulae Scyllam et Charybdim peperere. Hinc latratus auditus, hinc monstra, hinc reddita simulacra,
Abbreviated transcription (Latin):
te uł praue docence ꝑ estifer langnor adplebes subiectas t̾nsfert᷑. De
terioees st̃. qͥ sue doctrinis. siue exẽplis. uitã moresq. bonoꝵ corrũpt᷑.¬

Expanded text:
nte, vel prave docente, pestifer languor ad plebes subjectas transfertur. 5. nte, vel prave docente, pestifer languor ad plebes subjectas transfertur. 5. Deteriores sunt qui sive doctrina, sive exemplis, vitam moresque bonorum corrump
Abbreviated transcription (Latin):
epe ꝑ quos iusticia docet᷑ ꝑ ipsos peccati morbꝰ irrepit. et mors
ad plebes ꝑtransit. scilicet uel dũ male docent. uł dñ facitnt
praua. Pleriꝗ. sac̾dotes et derici praue uiuentes. formacȩt̾is in ma¬
lũ existunt. qͥ inbonis exẽplũ esse debuert̃. Hi enĩ quoscũq exẽplo mag¬
ne conu̾sationis suȩ ꝑdunt. de illis rationẽ sine dubio redditi st̃. Ex
carnaliũ p̃positoꝵ exẽplo plerũꝙ fit uita deterior subditoꝵ et ple¬
bis. Merito funt cales sac̃dotes. qui exẽplo deteriori ppłmi destruant
ñe dificent. Ex merit̾o enĩ plebis ñ nũꝙͣ. ep̃ĩ deprauant᷑. quatinꝰ ꝓeli¬
uiꝰ corruant qͥ secunt᷑. Capite langnente cȩt̾a corporis m̃bra infici¬
unt᷑. Unae scriptũ est. Ome capit languidũ. et om̃e cor merens. a
planta pedis usq ad uertice̾. non ẽ meo sanitas. Caput enĩ langui¬
dũ. doctor ẽ. agens peccatũ. Ciiꝰ malũ ad cor ꝑuenit. dñ eo uł pecem¬

Expanded text:
etc. docetur, per ipsos peccati morbus irrepit, et mors ad plebes pertransit: scilicet vel dum mala docent, vel dum faciunt prava. Plerique sacerdotes et clerici prave viventes, forma caeteris in malum existunt, qui in bonis exemplum esse debuerunt. Hi enim quoscunque exemplo malae conversationis suae perdunt, de illis rationem sine dubio reddituri sunt. Ex carnalium praepositorum exemplo, plerumque fit vita deterior subditorum; et plebis merito fiunt tales sacerdotes, qui exemplo deteriore populum destruant, non aedificent. Ex merito enim plebis nonnunquam episcopi depravantur, quatenus proclivius corruant qui sequuntur. Capite languescent scriptum est: Omne caput languidum, et omne cor moerens, a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas . Caput enim languidum doctor est agens peccatum, cujus malum ad corpus pervenit, dum eo vel pecca
Abbreviated transcription (Latin):
des quodaͣ modo comitent̃. quamdu incertũ et quȩ nã eaꝵ uentã sit. quero¬
utrũ sanctiꝰ sit unã ꝑpeti moriendo. an oms timere iuuendo. Nec ignoro
quã citiꝰ eligat᷑ dui umiere sub timore tot mortiũ. quã semel moriendo
nullã deinceps formidare. S aliud ẽ qđ carnis sensꝰ infirmit᷑ pauidꝰ
refug̾ aliud qđͣ m̃tis ratio diligent᷑ enueleata ẽiuncit. Mala mors pntan¬
da nonẽ. quã bona uita p̃cesserit.Ileq enĩ fae̾ malã moctẽ. nͥ qd seqͥt᷑ mor¬
tẽ. Nonitaq multũ curandũ est eis qͥ necessario morturi st̃ qͥd accidat ut
moriant᷑. s moriendo qͦ ire cogant᷑. Cũ gͥ xp̃iam noueruit longe me¬
liorẽ fuisse religiosi pauꝑis morte̾ int̾ lingentiũ canũ lings. quã impii
duntis in purpura et bysso. horrenda illa gen̾a mortuni qͥd mortuis
obfuert̃ qͥhene uixert.¬

Expanded text:
tes quodam modo comminentur, quamdiu incertum est quaenam earuutrum satius sit, unam perpeti moriendo, an omnes timere vivendo. Nec ignoro quam inertius eligatur diu vivere sub timore tot mortium, quam semel moriendo nullam deinceps formidare. Sed aliud est quod carnis sensus infirmiter pavidus refugit, aliud quod mentis ratio diligenter enucleata convincit Mala mors putanda non est, quam bona vita praecesserit: neque enim facit malam mortem, nisi quod sequitur mortem. Nonnoverint longe meliorem fuisse religiosi pauperis mortem inter lingentium canum linguas, quam impii divitis in purpura et bysso ; horrenda illa genera mortium quid mortuis obfuerunt, qui bene vixer
Abbreviated transcription (Latin):
taceat. quȩ statĩ corrigere nequaqͣ. existimat. Na si corrigere potͣ et dissimu¬
lat. uerũ est qđ consensũ erroris alieni habeat. Pleriq scĩdoctores ꝓmali
ꝑtinatia. qr iniqͦs em̃dare nequeunt. histace̾re dispont̃. S calorẽ spͣc quo
agunt᷑ ferre ñsustinentes. ⁊ terũ in increpatũ ꝓsiliunt impioꝵ¬

Expanded text:
taceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimutaceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consenspertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt: sed calorem spiritus quo aguntur, ferre non sustinentes, iterum in increpationem prosiliunt impio
Abbreviated transcription (Latin):
merito audientis. tͥbuit̾ sermo doctoris. In potestate diumna c̃sistit. cui uelit
ds̃ doctrinȩ uerbũ dare. uel cui auferre. Et hoc aut ꝓ docentis aut ꝓ audien¬
tis fit merito. ut mͦ ꝓ culpa plebis auferat᷑ sermo doctoris. mͦ uero ꝓ utilibꝰ
meritis tͥbuat᷑. Nã et honꝰ docet bonũ. et malus malũ. et bonꝰ malũ. et malus
bonũ. Qa tam̃ fit uxta meritũ ppłoꝵ. Non om̃a congruunt tepora doctrinȩ.¬
scad̃m salomonis sententiã dicentis. Tepꝰ tacendi. et tẽpꝰ loquendi. Non quidẽ
ꝑ tumorẽ. s ꝑdiscretionẽ. Propt᷑ maloꝵ incorrectibilẽ iniqͥtatẽ. non nũꝗͣ. elecꝰ¬
tos oportet adoctrina cessare. Intͥdũ doctores ȩcclȩ calore caritatis ardentes.
cͣticescunt a docendo. qi ñ est qui audiat. testante ꝓpłia. Ciuitates austri clau¬
sȩ st̃. et ñ est qͥ aꝑiat. Qui docendi accipͣ officiũ. interdũ ad tepꝰ facta ꝓximi

Expanded text:
ientis, tribuitur sermo doctoris. In potestate divina consistit, cui velit Deus doctrinae verbum dare, vel cui auferre: et hoc aut pro dicentis, aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo pro utilitate rectoris tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malus malum; et bonus malum, et malus bonum; quod tamen fit juxta meritum populorum. Non omnia tempora consecundum Salomonis sententiam, dicentis: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrectibilem iniquitatem nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. 332 4. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes conticescunt a docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . 5. Qui docendi accepit officium, interdum ad tempus facta proximi
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ casu̾ existant. Non nulli falsa opinione arrogantiȩ se eẽ ꝑfectos
existimant dũ non st̃. qͥ obortis teptationibꝰ innotesct᷑. Tanto qͥsꝙ.
fit ueritati uicinior. quanto se eẽ longiꝰ ab ea fuerit arbitratꝰ.
Hoc enĩ humilitatis ẽ. quȩ dõ hominẽ iungit. Cȩcerũ iactantia
ocłos qͥbꝰ deus uideri potent claudit. sic̃ solis radiꝰ dũ conspicit᷑ acies ocłi
hebetant᷑. Sic et qͥ in moderate alta de se scrutat᷑. obintentione ueri ob-¬
tundit̾᷑. Sic̃ aqͥla ex alto adescas collabit᷑. sic homo de alto bonȩ c̃ uersa¬
tionis ꝑ carnale̾ appetitũ ad inferiora demergit̾.

Expanded text:
post casum existant. 15. Nonnulli falsa opinione arrogantiae se esse perfectos post casum existant. 15. Nonnulli falsa opinione arrogantiae se esse perfectos existimant, dum non sint qui obortis tentationibus innotescunt. 16. Tanto quisque fit veritati vicinior, quanto se esse longius ab ea fuerit arbitratus. Hoc enim humilitatis est, quae Deo hominem jungit. Caeterum jactantia oculos, quibus Deus videri poterat, claudit. 17. Sicut solis radius dum conspicitur, acies oculorum hebetatur sic et qui immoderate altiora scrutatur, ab intentione veri obtunditur. 18. Sicut aquila ex alto ad escas collabitur, sic homo de alto bonae conversationis per carnalem appetitum ad inferiora demergitur.
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpt̾ea ꝑit̾as ꝑ ꝓphetã auduit. ut significaret dĩ seruũ untutes
dnõs facere. sic̾ ille ꝑ ostentationẽ chaldeos rerũ suaꝵ dñbs fecͣ. Obti
occulta ꝓ elatione uitanda humana. Ille autͣ debet publicare
boni qđ agit. qͥ ꝑfecta humilitate fundatꝰ. nulla iã elatione
contingit᷑. Na̾ is qui se intelligit adhuc amore laudis pulsari. facta
bona in occułto agat. ne forte qd egerit ꝑdat. Interdũ uiri sci dũ
cupuint funditꝰ sua̾ mutabilitate̾ corrigere. aliqͣndo more tan-¬
gunt᷑ elationis. suȩ c̾scii actione iustitiȩ. S. ab huiꝰ subreptionis malo
tes instruunt. et tamͣ in his alta se cͣsideratione custoduint. ne dũ ali¬
os atrena intentione erigt. ipsi in t̾renȩ laudis appetitũ dem̾gam¬
Quidã ꝑincautã iurtutũ iactantiã relabunt᷑ ad uitia. et qͥdã dũ
uitioꝵ impulsu frequent᷑ plangt᷑. de ipsa infirmitate ualidiꝰ ꝑ hu
quatmꝰ sue infirmitatis c̃scii. ad humilitatẽ redeant. et humiles

Expanded text:
ea perituras per prophetam audivit, ut significaret Dei servum virtutes dominos facere, sicut ille per ostentationem Chaldaeos rerum suarum dominos fecit . Optiam, et occulta pro elatione vitanda humana. Ille autem debet publicare bonum, quod agit, qui, perfecta humilitate fundatus, nulla jam elatione contingitur. Nam qui se intelligit adhuc amore laudis pulsari, facta bona in occulto agat, ne forte quod egerit perdat. 11. Interdum viri sancti, dum cupiunt funditus suam mutabilitatem corrigere, aliquando tumore tanguntur elationis suae conscii 312 actionis justitiae, sed ab hujus subreptionis malo tes instruunt, et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitu demergaQuidam per incautam virtutum jactantiam relabuntur ad vitia; et quidam, dum vitiorum impulsum frequenter plangunt, de ipsa infirmitate per humilitatquatenus suae infirmitatis conscii ad humilitatem redeant, et humiles
Abbreviated transcription (Latin):
am in factis quã in dictis cauendã eẽ iactantia. flenda tam̃ rui
na. sibi queqͣuã magis quã dõ placere. et laudẽ ab hominibꝰ coͣ¬
parare. Uanꝰ et erroxis e᷑ animꝰ plenꝰ. famã appecere. et ad capiendã
t̾renã laudẽ studiũ dare. Circu̾spice temetipsũ homo. nichilꝙ tͥ
arroges quȩ inte st̃. pret̾ peccata. Non declinat ad dexterã. qͥ ñ sibi

Expanded text:
am in factis quam in dictis cavendam esse jactantiam; flendam tamen ruinam, qua sibi quemquam magis quam Deo placere, et laudem ab hominibus comparare. 2. Vanus, et erroris est animus plenus, famam appetere et ad capiendam terrenam laudem studium dare. Circumspice temetipsum, homo, nihilque tibi arroges, quae in te sunt praeter peccatum. Non declinat ad dexteram, qui non sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
expectatin laudibꝰ delectari. s tc̃ recte si in do̾ nͣ in se qͥsq laudet᷑. sic̃ scriptu̾e
dã concessũ est tantũde̾ bene agere. et fructũ honi oꝑis nͣ hab̾e. Qd sibi ipsi
aufertͣ ꝑstudiũ humanȩ iactantiȩ. Sẽꝑ suã aspiciant felicͥtatẽ. qͥ uanȩ
głe fauores diligt᷑. et ꝑdidisse se bonũ opꝰ doleant. qđ ꝓ humana ostentati¬
one feceit᷑. Amator uanȩ głȩ unde possit sẽꝑ laudari agere nͣ qͥescit. et
subinde ille uires uanitatis prauo appetitu anget. Boni oꝑis inchoatio
pala citiꝰ ad hominũ cognitionẽ uenire. ne dũ bom inchoatio humanis
ocłis reserat᷑. a uirtute ꝑfectionis in anescat cͣceptio sci̾tatis. Ante matu¬
ritatis eniͣ tempꝰ messes florentes cito ꝑdunt germina. quȩ initilia stͣ.¬

Expanded text:
i in Deo, non in se quisque laudetur, sicut scriptum est: dam concessum est tantumdem beauferunt per studium humanae jactantiae. Semper suam aspiciant foeditatem qui vanae gloriae favores diligunt, et perdidisse bonum se opus doleant, quod pro humana ostentatione fecerunt. Amator vanae gloriae unde possit semper laudari agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus appetitus auget. Boni operis inchoatiopalam ad hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis oculis reseratur, a virtute perfectionis inanescat coeptio sanctitatis. Ante maturitatis enim tempus messes florentes cito pereunt, germinaque eorum inutilia
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰcuiꝰq intendit. et inde se applicat. unde aptũ hominẽ ad peccandũ in-¬
spexerit. Ex ea parte homines diabolus tẽptat. qua corporis excrescentẽ
humore̾ facile inclinare ad uitia cͣspicit. ut scd̾m humoris cłꝑsionẽ adhibeat
et tẽptationẽ. Lege balaã qui in figura diaboli contra ppłm dĩ exeapar¬
te pͣcepit ꝑnitiosos pͣtendere laqueos. ex qua senfit eosfaciliꝰ cẽ lapsuros.¬
Nã et qui aquã alicubi deducit. nͣ eã ꝑaliã parte̾ mittit. nͥ ubi impecũ
eiꝰ intendit. Nullꝰ culpã ñ existimet quã ex consꝑsione ꝓpͥa sustinet.s
qͣntũ ualet contra id qd tolerat puignet. Nã si c̃sꝑfionicedit᷑. tẽptatiõi
uł intio nequaꝗͣ. resistit᷑. Idoͣ diabolꝰ in sacͥseloqͥis bȩemoth id÷ animal¬
dicit᷑. qr de celis lapsꝰ ad tͣrã cecidit. Idõ leuiathan. idest serpens de

Expanded text:
uniuscujusque intendit, et inde se applicat, unde aptum hominem ad peccandum inuniuscujusque intendit, et inde se applicat, unde aptum hominem ad peccandum inspexerit. Ex ea parte homines diabolus tentat, qua eos per excrescentem humorem facile inclinari ad vitia conspicit, ut secundum humoris conspersionem adhibeat et tentationem. Lege Balaam, qui in figura diaboli contra populum Domini ex ea parte praecipit perniciosos praetendere laqueos, ex qua sensit eos faciliNam et quia alicubi deducit, non eam per aliam partem mittit, nisi ubi ejus impetum intendit. Nullus culpam non existimet, quam ex propria passione sustinet, sed quantum valet contra id quod tolerat pugnet. Nam si consparsioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. Ideo diabolus in sacris eloqdicitur, quia de coelis lapsus ad terras cecidit. Ideo Leviathan, id est serpens de
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt. indesiaent᷑ oꝑibꝰ scĩs exhauriunt. ut de intimis puri inueniat.
Codẽ blandi̾to decipuint᷑ nc̃ ꝑdiabolũ homines. qͦ prothoplasti ipa.¬
radiso st̃ decepti. Multis enĩ uttioꝵ pͣstigiis mͣtes reꝓboꝵ ꝑtẽptando d̾e¬
ludit. Ncͣ eni ꝓmissis decipit. ncͣ rebꝰ transitoriis illicit. nͣc eciã ipsa¬
inferni supplicia qͣsi leuia et transitoria suggerit. quatinꝰ miseroꝵ
corda in cupiditate lascuuaq dissoluat. secũq. ad tartara ducat.
Argumta machinationũ. malaꝵq: cogitationũ semina. quȩ incor¬
dibꝰ hominu̾ diabolꝰ fundit. ita sepe undiꝗ. captã implicant animã
ut ex qua parte euadẽ qͥsꝙ. tẽptauerit. sine ꝑicło exire nͥ possit. Ue¬
luti si irres hoc facere. qđ si feceris pecoes. si ñ feceris reus ꝑuirii sis.
Intanto gͦ mali discrimine ut euadendi aditꝰ pateat: mmnora potiꝰ

Expanded text:
sentiunt indesinenter operibus sanctis exhauriunt, ut de intimis puri inveniantur. sentiunt indesinenter operibus sanctis exhauriunt, ut de intimis puri inveniantur. Eodem blandimento decipiuntur nunc per diabolum homines quo protoplasti in paradiso sunt decepti. Multis enim vitiorum praestigiis mentes reproborum pertentando deludit. Nunc eniinferni supplicia, quasi levia, et transitoria, suggerit; quatenus miserorum corda in cupiditatem, lasciviamque dissolvat, secumque ad tartara ducat. 23. Argumenta machinationum malarumque cogitationum semina, quae in cordibus hominum diabolus fundit, ita saepe undique captam implicant mentem, ut ex qua parte evadere quisque tentaverit, sine periculo exire non possit, veluti si jures hoc facere, quod si feceris, pecces; si non feceris, reus perjurii sis. In tanto ergo mali discrimine, ut evadendi aditus pateat, minora potius
Abbreviated transcription (Latin):
calcaneo eiꝰ. Quia ninurũ hominẽ quẽ di abolꝰ incursu pͣcentȩ uitȩ nͣ
decipͣ. in nouissums supplantare disponit. Promde ꝗͣuis qͥsꝙ. sit iustꝰ.
nũꝗͣ. necesse ẽ ut sit in hac uita securꝰ. S sẽꝑ humilis caueat. sẽꝑq ne in
fine corruat sollicitꝰ ꝑtimescat. Niabolꝰ suis fautoribꝰ blandit᷑. dĩ uero
ꝑseqͥt᷑. Nã qr non ueis intͥnsecꝰ regnat. cͣtra eos extrinsetꝰ pugnat. Et qͥ
interiꝰ amisit dnrͣm exteriꝰ cõmouet bellũ. Tc̃ contra eũ quẽ possidt
diabolꝰ acriꝰ seuit. qnͣdo se uirtute diuina ab eo expellendũ cognoscit.
Unde inmundꝰ spcͣ tcͣ decerpsit grauiꝰ puerũ in qͦ habitabat. qͣndo ad
ut dũ illi impediunt᷑ nͣ ꝓficiant qui docendi st̃. Maligni spc̃ hocqd̾
intra nos mundare cupimꝰ. sine tut᷑missione tẽptant iterũ sordidare.
Scĩ aut̃ pͣsago spũ eoꝵ insidias pͣcognoset᷑. et qͥcqͥd in semecipsis t̾renũ

Expanded text:
calcaneo ejus, quia nimirum hominem, quem diabolus in cursu praeteritae vitae non decepit, in novissimis supplantare disponit. Proinde quamvis quisque sit justus, nunquam necesse est ut sit in hac vita securus; sed semper humilis caveat, semperque, ne in fine corruat, sollicitus pertimescat. 17. Diabolus suis fautoribus blanditur, Dei vero persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos extrinsecus pugnat. Et qui interius amisit dominium, exterius commovet bellum. 19. Tunc contra eum quem possidet diabolus acrius saevit, quando se virtute divina ab eo expellendum cognoscit. Unde immundus spiritus tunc discerpsit gravius puerum in quo habitabat, quando ad ut, dum illi impediuntur, non perficiant quod docendi sunt. Maligni spiritus hoc quod intra nos mundare cupimus, sine intermissione tentant iterum sordidare. Sancti autem praesago spiritu eorum insidias praecognoscunt, et quidquid in semetipsis terrenum
Abbreviated transcription (Latin):
adusa in aninia patit᷑ instigatione demonũ. s talibꝰ tẽptam̃tis ꝑire
uitȩ ȩtnȩ ñ pocest. q piꝰ dñs ad dãpnationẽ culpe nͣ reputat.
qđ de suȩ maiestatis ꝑmissu nolens qͥ patit᷑ porcat. Na̾ ibi peccamꝰ.
ubicupiditatẽ uł uoluptatẽ deflectimꝰ. uhi uero uolent᷑ addicim᷑. et¬
si facinꝰ aut flagitiũ nonẽ. miseria tam̃ ꝓflagitio et facinore ẽ. S
qͥ dm̃ ꝓ irrogata laudat miseria. comisso ꝓculdubio caret facinore.

Expanded text:
is perire vitae aeternae non potest, quia pius Dominus ad damnationem culpae non reputat quod de suae majestatis permissu nolens qui patitur portat. Nam ibi peccamus ubi cupiditate vel voluntate deflectimus. Ubi vero violenter addicimur, etsi facinus aut flagitium non est, miseria tamen pro flagitio et facinore est. Sed qui Deum pro irrogata laudat miseria, commisso procul dubio caret facinore.
Abbreviated transcription (Latin):
caueant. Quidã aut̃ potestati dęmonũ ad em̃ dationẽ deputant᷑
qͥdã uero despecti. ad solã ꝑditionẽ tradunt̾. Nũꝗͣ. diabol adu̾sus
bulationes cordis illi exaggerat. aut doloies cordis excitat. Hinc
unde int̾dũ usq ad desꝑationẽ augustiã choartat᷑. Permanente
autͣ indi amore anina. et ipsa talis angustia ad meritũ ꝓficit.
Nã siue in animo siue in corpore ꝑ instinctũ inmundoꝵ spuũ queli¬
bet adu̾sa uistꝰ patiat᷑. ex dĩ utiq ꝑmissu id patit᷑. Qđ si hoc ip¬
sũ ad dĩgłam humilis referat. et dicat qđ ꝓ corporis passione iobax
Si bona suscepimꝰ de manu cdñi. mala quare non suscipiamꝰ: Iste ñ sepa¬

Expanded text:
caveant. Quidam autem potestati daemonum ad emendationcaveant. Quidam autem potestati daemonum ad emendation diabolus adversus bulationes cordis illi exaggerat, aut dolores corporis suscitat. Hinc unde interdum usque ad desperationis angustiam 275 coarctatur. Permanenti autem in Dei amore animae et ipsa talis angustia ad meritum proficit. Nam sive in animo, sive in corpore, per instinctum immundorum spirituum quaelibet adversa justus patiatur, ex Dei utique permissu id patitur. Quod si hoc ipsum ad Dei gloriam humilis referat, et dicat quod pro corporis passione Job dixit: Si bona suscepimus de manu Domini, mala quare non suscipiamus ? iste n
Abbreviated transcription (Latin):
Eũ diabolus iã deglitisse ar̃. quẽ iã ꝑfecto scelere deuorasse uidet̃. Cũ uͦ
quẽ ñ deglutiuit oꝑis ꝑfectione. s tẽptationũ illecebris mordet ut
deuoret. adhuc quasi in maxilla mandit. Unde et paulꝰ habet stimu¬
los carnis qͥhꝰ humiliet᷑. ñ habet peccandi ꝑfectionẽ qua deglutiat᷑. Os
diaboli. u̾ba eiꝰ st̃. Uerba uero eiꝰ inspirationes occulte st̃. qͥbꝰ corda homuu̾
alloquens. occultis urit cupiditatibꝰ. Quidã ob incortigibilẽ iniqͥtate̾
qr sponte nͣ corrigunt᷑. inmundis spiritibꝰ uexandi tradunt᷑. ut arripien¬
di eos demones corporalit᷑ habeant potestatẽ. troribꝰ q eoꝵ afflicti
humilient᷑. peniteant et saluent᷑. sic̾ et apls chorinitiis scribens dic̾
tracłe huiꝰmodi satanȩ in interitũ carnis. ut sp̃s saluiis sit. Utile ẽ qͦsdã
peccantes ut in anima saluent᷑. satane corporalit᷑ deputari. qͣtinꝰ
ex p̾senti correptione futurũ uidiciũ tuneant. et de cȩt̾o delĩquere

Expanded text:
em jam perfecto scelere devorasse videtur. Eum vero quem non deglutivit operis perfectione, sed tentationum illecebris mordet ut devoret, adhuc quasi in maxilla mandit. Unde et Paulus habet stimulos carnis quibus humilietur, non habet peccandi perfectionem qua deglutiatur. Os diaboli verba ejus sunt; verba vero ejus inspirationes occultae sunt, quibus corda hominum alloquens occultis urit cupiditatibus. Quidam ob incorrigibilem iniquitatem, quia sponte non corriguntur, immundis spiritibus vexandi traduntur ut arripiendi eos daemones corporaliter habeant potestatem, terroribusque eorum afflicti humilientur, et poeniteant ac salventur. Sicut et Apostolus Corinthiis scribens dicit: « Tradere hujusmodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit . Utile est enim quosdam peccantes, ut in anima salventur, Satanae corporaliter deputari, quatenus ex praesenti correptione futurorum judicium timeant, et de caetero delinquere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓsuomerito aere̾ quasi auis ꝓ carcere meruit. Terrã. q ut animal
fluctuatione. Ex eo enĩ qd ꝑ m̃bra sua diab olꝰ oꝑat᷑. sorcit᷑ uocabła.
ita ut qd singłi agunt incitante illo ipse nominet᷑. Ex eo enĩ quo ꝑ¬
diabol unde animal ẽ. hoc ẽ ꝑcarnis luxuriã tẽptat. Unde serpens
ẽ. hoc ẽ cupiditatis ac nocendi malicia. Quẽ aut̃ nec sic decipit. in¬
sidiat᷑. Unde auis ẽ. hocẽ suꝑbiȩ runa. Undiq enĩ pͣparat. qͦusq¬

Expanded text:
ur qui pro suo merito aerem quasi avis pro carcere meruit, terram brutum animal fluctuatione. Ex eo enim quod per membra sua diabolus operatur, sortitur vocabula, ita ut quod singuli agunt incitante illo, ipse nominetur ex eo. Qudiabolus? Unde animal est, hoc est, per carnis luxuriam tentat; unde serpens est, hoc est, cupiditatis ac nocendi malitia. Quem autem nec sic decipit, insidiatur ei; unde avis est, hoc est, superbiae ruina. Undique enim dolos
Abbreviated transcription (Latin):
altis calamitatũ tẽptationibꝰ mens uisti in hac uita pulsat᷑. Ui¬
de et optat ab hoc scło funditꝰ enelli. qͦ et eru̾nis careat. et fira
Nã grauiꝰ fert quas utceriꝰ luget. quã eas quas exteriꝰ sustinet.
Has enĩ et loco euitat. et tẽpore. illas nec loco potͣ euitare nec tẽ¬
pore. Non ampliꝰ teptat electos diabolꝰ. quã dei uoluntas ꝑmittit.
scoͣꝵ seruit diabolus. quando eos tẽptationibꝰ suis nͣ decipit . s potiꝰ
erudit. Nã tẽptationes quas ille adhumanũ interitũ mouet. intdũ
ꝓpͣc ad exercitiũ uirtutũ. ec salubre utilitate᷑ conũtit. Insidię
diaboli atq astutiȩ. qua̾ius huc atq illuc quereates quẽ deuo¬
rent diffundant᷑. a potestate tam̃ diuina ñ egrediunt᷑. Nec tantũ
noceant. quantuͣ malitiose contendt᷑. Naͣ quaudo sc̃oꝵ uirtꝰ teita
tolerare potuisset. si suꝑna dispensatio pio mederaniie neqͥtã¬
demonũ non frenaret : Et licet diabo tẽptationẽ senꝑ inferre cupiat.¬

Expanded text:
ltis calamitatum tentationibus mens justi in hac vita pulsatur; unde et optat ab hoc saeculo funditus evelli, quo et aerumnis careat, et fixam Nam gravius fert, quas interius luget, quam eas quas exterius sustinet. Has enim et loco evitat, et tempore: illas nec loco potest evitare, nec tempore. 3. Non amplius tentat electos diabolus quam Dei voluntas permittitsanctorum servit diabolus, erudit. Nam tentationes, quas ille ad humanum interitum movet, interdum Christus ad exercitium virtutum salubri utilitate convertit. Insidiae diaboli atque astutiae, quamvis huc atque illuc quaerentes quem derent diffundantur , a potestate tamen divina non egrediuntur, ne tantum noceant, quantum malitiose contendunt. Nam quomodo sanctorum virtus tanta tolerare posset, si superna dispensatio pio moderamine neqdaemonum non frenaret? Et licet diabolus tentationem justis semp
Abbreviated transcription (Latin):
gere. Multi decipiunt᷑ a diabolo et ignorant se ẽẽ acceptos. ꝓphȩ osee
Aueni nãꝙ maligni sp̃c significant᷑. qi uirtutes mͣtis comedt᷑.S. hoc
corda negligentiũ ñ intesligt̃. Tanꝗͣ. inermis diabolꝰ uincit᷑. qͣndo de
aꝑta iniquitate hominẽ deprauare conat᷑. Armatꝰ uͦ tc uicedit. dũ ꝑ¬
speciẽ̾ sc̃itatis et uirtutis ea quȩ scã stͣ destruit. Quando et qͥ decipitur
sua detriñta ñ sentit. s tanqͣ. sint uirtutes quȩ stͣuitia sectat᷑ et dili
Ab incredulis ut leo timet᷑. A fortibꝰ infide. ut tͣis contẽpnit᷑. atq ad
minime transit. Nã facile in c̃sequenti oꝑe repellit̾. si pͥus oblectam̃ta illiꝰ respu¬
ant᷑. Diabolꝰ enĩ serpensẽ lubri᷑. Cuiꝰ si capiti idest pͥmȩ suggestioni ñ resi¬
stit᷑. totꝰ in intͣna cordis dũ ñ sentit̾ illabit᷑. Tẽptationũ diabolicaꝵ itia.¬

Expanded text:
gere. Multi decipiuntur a diabolo et ignorant sese esse deceptos, prophetae Oseae gere. Multi decipiuntur a diabolo et ignorant sese esse deceptos, prophetae Oseae Allieni namque maligni spiritus significantur, qui virtutes mentis comedunt; sed hoc corda negligentium non intellexerunt. Tanquam inermis diabolus vincitur, quando de aperta iniquitate hominem depravare conatur. Armatus verbo tunc incedit, dum speciem sanctitatis et virtutis ea quae sancta sunt, destruit; quando et qui decipitur, sua detrimenta non sentit, sed tanquam virtutes sint quae sunt vitia, sectatur et diligAb incredulis ut leo timetur; a fortibus in fide ut vermis contemnitur, atque ad sequenti operum repellitur, si prima oblectamenta illius respuantur. Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est primae suggestioni, non resistitur, totus interna cordis, dum consentit, illabitur. Tentationum diabolica
Abbreviated transcription (Latin):
nocentiȩ uitȩ existere siplicẽ. ut tam̃ oporteat cũ simplicitate eẽ prudentẽ.
Qui prudentiã siplicitati ñ miscet. uixta ꝓpħam colũba ẽ seducta nͣ habens
cor. S. ido colũba. ꝙ siplex. Idõ aut̃ cor ñ habens. ꝙ ignara prudentiȩ ẽ
Sepe fraus sathanȩ sc̃oꝵ cordibꝰ aꝑit̾. qͣndo ꝑ speciẽ boni angłm se simulãs
lucis. dũ nitit᷑ electos deciꝑe. decegit᷑ atꝙ contẽpnit᷑. Sicet u̾ba fallacis
doctrinȩ scõs suos ds fac̃ intelligere. quatiꝰ di abolicũ errorẽ interiꝰ cog¬
noscant. ac sollicite caueant. Discrecio scõꝵ tanta ce debet. ut uit bonũ
et malu̾ ꝑditi rationẽ diuidicent. ne eos diabol ꝑspeciẽ honi fallat.
Hex ẽ enĩ ꝑcunctatio iosue dicentes. Nr̃ es an adu̾sarioꝵ: Propt̾ hoc
et iheremiȩ dr̃. Si separaperis pͣciosũ auili. qͣsi os meu̾ eris. Tc̃ enĩ bene
de se iudicant scĩ. qͣndo eos ds̃ fallacia demonũ tẽptam̾ta fac̾ inteuli¬

Expanded text:
simplicitate esse prudentem. Qui prudentiam simplicitati non miscet, juxta prophetam, columba est seducta, non habens cor . Sed ideo columba, quia simplex; ideo autem cor non habens, quia ignara prudentiae est. 9. Saepe fraus Satanae sanctorum cordibus aperitur, quando per speciem boni angelum se simulans lucis, dum nititur electos decipere, detegitur atque contemnitur. Sic et verba fallacis doctrinae Deus sanctos suos facit intelligere, quatenus diabolicum errorem interius cognoscant, ac sollicite caveant. 10. Discretio sanctorum tanta esse debet, ut inter bonum et malum praediti ratione dijudicent, ne eos diabolus per speciem boni fallat. Haec est enim percunctatio Josue dicentis: Noster es? an adversariorum ? Propter hoc et Jeremiae dicitur: Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum de se judicant sancti quando Deus fallacia daemonum tentamenta facit intelli
Abbreviated transcription (Latin):
diabolũ. aliud uͦ inhabitare. Nã et in cordibꝰ scõꝵ ingredit᷑. dũ malas
suggestiones insinuat. s nͣ habitat in eis. qr in suo corpore ñ eos trans¬
ducit. Qui uero in corpore eiꝰ st̃. ipsos inhabitat. q ipsist᷑ tẽplũ eiꝰ. Et¬
si subripiat m̃tibꝰ electoꝵ diabolꝰ. nͣ autͣ in eis reqͥescit fic̾ in cordibꝰ
reꝓboꝵ. Nã calore fidĩ mox excitat᷑. ut exeat abelectis. Nonnulli¬
qͦs iã auido ore diabolꝰ deuorauerat. rursꝰ duiini uidicii occulta mi-¬
seratione ab eiꝰ ore eripiunt᷑. et saluti restituunt᷑. Nã sepe multos qͦs
antiquus hostis luxuriȩ noragine m̾sos tenuit. potentia ditina ꝑ
penitentiã ab eiꝰ faucibꝰ trax̃. Quomͦ honoꝵ interitu ꝓpħa electã dicit
esse diaboliescaͣ. aũ alibi scriptnͣ est de illo. fenũ sic̾ bos comedet. nͥ qđ
in ocłis dĩ fenũ st̃ qͥ electꝰ cib scd̾m homines eẽ uidet᷑ : Ac ꝑ hoc qͥ de

Expanded text:
 aliud vero inhabitare. Nam in corda sanctorum ingreditur dum malas suggestiones insinuat, sed non inhabitat in eis, quia in suo corpore non eos traducit. Qui vero in corpore ejus sunt, ipsos inhabitat, quia ipsi sunt templum ejus. Etsi subripiat mentibus electorum diabolus, non autem in eis requiescit, sicut in cordibus reproborum, nam calore fidei mox excitatur, ut exeat ab electis. Nonnulli jam avido ore diabolus devoraverat, rursus divini judicii occulta miseratione ab ejus ore eripiuntur et saluti restituuntur. Nam saepe multos quos antiquus hostis luxuriae voragine mersos tenuit, potentia divina per ab ejus faucibus traxit. 31. Quomodo bonorum interitum Propheta electam dicit esse diaboli escam, dum alibi scriptum sit de illo: Fenum sicut bos comedet, nisi quod in oculis Dei fenum sunt qui electus cibus secundum homines esse videntur? Ac per haec, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
a ueteribꝰ uiris. ac maxime sicua in litteris cathokcoꝵ uird
scripta st̃ ꝓferentes. breui tabella notamꝰ. Neq enĩ eatũ rerũ id¬
turã noscere supirstitiose sentertiȩ. si tantũ sana sobriaq docti¬
na c̃siderent᷑. Quinimmoꝰ subimuesti gatione ueri. modis om̃ib
ꝓcul ab esseis: ñequaꝗͣ rex ille sapi ens dicerec: ipse mͥ dedit
hoꝵ quȩ stͣ icientiã uerã. ĩti scĩ dispositionẽ cęli. et uitutes
elenĩtoꝵ. conũsiouũ mutationes. et diuisionũ tempoꝵ. annooꝵ
cursꝰ. stellaiꝵ dispontiones. O appt̾ incipientes ⁊ die cuiꝰ pene
pͥma ꝓcreatio in orc̾ine rerũ i sibilit excrcit. Pehine cętera

Expanded text:
a veteribus viris, ac maxime sicut in litteris catholicorum virorum scripta sunt, proferentes, brevi tabella notavimus. Neque enim earum rerum naturam noscere superstitiosa scientia est, si tantum sana sobriaque doctrina considerentur. Quinimo si ab investigatione veri modis omnibus procul abessent, nequaquam rex ille sapiens diceret: Ipse mihi dedit horum quae sunt scientiam veram, ut sciam dispositionem coeli, et virtutes elementocursus, et stellarum dispositiones. 3. Quapropter incipientes a die cujus prima procreatio in ordine rerum visibilium exstat, dehinc caetera
Abbreviated transcription (Latin):
omino et filio sissyto ysidorus. Dum interpre¬
t̾ante ingenio facunda quȩ hac uario flore lit¬
terarũ non nescuĩ impendis. tm̃ amplius cura
et quedã et rerũ natura uel causis ame tͥ effł¬
gitas suffraganda. Ego aut̃ satissacere studio ani¬
mo que tuo decuisa pͥoꝵ monunt uͣ demoror. expediens al
ex parte rationẽ dierũ ac msiũ. Añm quoq metas. et tẽpo
uicissitudinẽ. naturã etiaͣ elenͣitoꝵ. Solis ãeniq ac lunę¬

Expanded text:
OMINO ET FILIO SISEBUTO ISIDORUS. 1 1. Dum te praestantem ingenio, facundiaque, ac vario flore litterarum non nesciam, impendis tamen amplius curam, et quaedam ex rerum natura vel causis a me tibi efflagitas suffraganda. Ego autem satisfacere studio animoque tuo decursa priorum monumenta non demoror, expediens aliqua ex parte rationem dierum ac mensium, anni quoque metas, et temporum vicissitudinem, naturam etiam elementorum, solis
Abbreviated transcription (Latin):
giptꝰ aeris calore sẽꝑ solẽ habet. nũquã nubes uel ymbres reci¬
pit. Cuiꝰ loca nilus fluꝰ estatis tpre inundat. quẽ ꝓpliuiis utunt᷑.
Orit᷑ enĩ fluuiꝰ idẽ int̾ austrũ et ortuͣ. Etheriaꝵ aut̃ flatꝰ arephi
ri parte. idest ab occiduo flant. et habent certũ tẽpꝰ. Nascuntur
aut̃ m̃se maio. quaꝵ flatꝰ iinitio languens e̾. s ꝑ dies augescit.
llã flant abhora sexta in decimã. Harũ igit᷑ flatꝰ. resistente undis
oppositis. quȩ etiã ostiis eiꝰ quibꝰ in mare influit: arenaꝵ cumulis
nili fluctꝰ intu mesct᷑. ac retro reu̾ti cogunt᷑. Sicq aquȩ ꝓ rũpen-¬
tes. ꝓpellunt᷑ in austrũ. quibꝰ cͣgestis nylus in egiptũ eruͣpit. Quie¬
scentibꝰ quoꝙ. echeriis. ruptisq. harenaꝵ cumulis. rursꝰ in suum
alueum redit fluuuis.

Expanded text:
gypto aeris calorem semper per solem habet, numquam nubem vel ymbres <re>cipit, cuius loca Nilus fluvius estatis tempore inundat, quo <pro> fluviis utuntur. Oritur enim fluvius idem inter Astrum et Ortum. Theriarum autem flatus»: ri parte, id est, ab Occiduo flat, et habet certum tempus. Nascuntur enim mense Maio, quarum flatus initio languens est, sed per dies augescit. 2. Nam flant ab hora sexta in decimam. Harum igitur flatu resistente undis, oppositisque etiam ostiis ejus, quibus in mare influit, arenarum cumulis, Nili fluctus intumescunt, ac retro reverti coguntur. Sicque aquae erumpentes propelluntur in Austrum. Quibus congestis, Nilus in Aegyptum erumpit. Quiescentibus quoque Etesiis, ruptisque arenarum cumulis, rursus in suum alveum redit fluvius.
Abbreviated transcription (Latin):
ledicti in igne̾ ȩt̾nũ. ut in eis eciã isti credant᷑ ẽe qͥ edificant sep
fundam̃tũ lignũ. fenuͣ. stipula᷑. eosq ex illo igne pꝰ tempꝰ pro
malis meritis imꝑcitũ liberet boni meriti fundam̃tũ qͦssap¬
hitramĩ ẽẽ dextros qͥbꝰ dicet᷑. uenite benedicti patͥs moi possu¬
dete paratũ uobis regnĩ. nͥ eos qͥ edificauert᷑ suꝑ fund am̃tã
aurũ. argentũ. lapides p̾ciosos: D. in illũ ignẽ de qͦ dictũ ẽ. sictã
quasi ꝑ ignẽ. si hoc mͦ ẽ intelligendũ utriq mittendi st̃. et dextri
scilicet et sinistri. Illo qͥppe igne. et utriq ꝓbandi stͣ de qͦ dictũ est.¬
Dies enimdeclarabit q in igne reuelabit᷑. et uniꝰ¬
t cuiꝰq opꝰ quale sit ignis ꝓbabit. Sigͦ utrt̃q ꝓbabit ignis. ut¬
et si cũ op mansent. idest nꝰ fuerit igne consũptũ qd̃ si ꝑ elificauit.
m̃e de̾ ceipuet ⁊ si euiꝰ aut᷑ opꝰ arserit dãpnũ patiet᷑. ꝓfecto ñ est ipse¬

Expanded text:
num, ut in eis etiam isti esse credantur qui aedificant super fundamentum ligna, faenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis impertitum liberet boni meriti fundamentum: quid arbtramur dextros, quibus dicetur: uenite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis  in illum ignem, de quo dictum est, Sic tamen quasi per ignem, si hoc modo est intelligendus, utrique mittendi sunt, et dextri scilicet et sinistri: illo quippe igne utrique probandi sunt, de quo dictum estDies enim declarabit, quia in igne revelabitur, et uniuscujusque opus quale sit ignis probabit. Si ergo utrumque probabit ignis, ut si cujus opus permanserit, id est non fuerit igne consumptum, quod superaedificavit, mercedem accipiat; si cujus autem opus arserit, damnum patiatur: profecto n
Abbreviated transcription (Latin):
qđ̃ suꝑ ap̃i fundam̃tũ ab eis inuenerit ẽẽ cstructũ ñ exurat. atq c̃simst.
Alios aut̾ alit̾. idẽ ut qđ suꝑ edificauert᷑ ardeat: dãpnũ ꝙ inde pati¬
cantate tennert̾. Si aut᷑ salui fiuint. ꝓfecto ad dexterã stabt̃. et cũcecͥs
audient. uenite benedicti patͥs mei possidete paratũ uob̾ regnũ. ñ ad si¬
nistrã ubi ert᷑ illi qͥ salui ñ ertͣ. et idõ aucdient. Discedite ame maledicti
inignẽ et̾nũ. Nemo qͥppe ab illo igne saluabit᷑ q in suppliciũ ȩc̃nũ¬

Expanded text:
um fundamentum ab eis inuenerit esse constructum, non exurat atque consumat; alios autem aliter, id est ut quod superaedificauerunt ardeat damnumque inde paticaritate . tenuerunt. si autem salui fient, profecto et ad dexteram stabunt et cum ceteris audient: uenite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, non ad sinistram, ubi illi erunt qui salui non erunt et ideo audient: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. nemo quippe ab illo igne saluabitur, quia in supplicium aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
ardebit. et incircuitu eiꝰ tẽpestas ualida. Quia idem qͥ aliquando
uenit ut udicaret᷑ occultꝰ. tcͣ ueniet ut om̃s iudicet manifestus.
Congregatis gͦ om̃ibꝰ de celo est descensurꝰ. uxta illd̾ qđ ysaias dicit.¬
Ecce ueniet ans cũ sc̃is suis ad faciendũ uidiciũ. Tremendus igit᷑
ualde et pauendus adueniet in die examinationis suȩ. qͣndo angłis
et archangłis. thronis et dñationibꝰ. cęt̾isꝙ uiitutibꝰ. Cȩlis quoq

Expanded text:
ardebit et in circuitu ejus tempestas valida ; quia idem qui aliquando venit ut judicaretur occultus, tunc veniet ut omnes judicet manifestus. Congregatis ergo omnibus Ecce veniet Dominus cum sanctis suis ad faciendum judicium . Tremendu sigitur valde et pavendus adveniet in die examinationis suae, quando cum angelis et archangelis, thronis et dominationibus, caeterisque virtutibus, coelis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
moti sua crimina plangtͣ. atq ex ea partomagis flectunt᷑ ad lacri¬
mas. ex qͣ psallentis insonuerit dulcedo suauissima. Oratio in pͣsenti
tantũ uita ꝓ remedio peccatoꝵ esfundit̾. psalmoꝵ autͣ dec antatio
ꝑpecuã dĩ laudẽ demonstrat in gła sempitͥna. sic scriptũ ẽ. Beati

Expanded text:
moti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallendi insonuerit dulcedo suavissima. Oratio in praesenti tantum pro remedio peccatorum effunditur, psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem de
Abbreviated transcription (Latin):
tib. Quiaꝵ frucłꝰ ẽ non dõ placere. s głam ab hominbꝰ cõpartate. Nlonui
atustil oqo erauduunt᷑ homines a dõ. qtiasi plurimis eũ u̾bis conent᷑ infles¬
tere. Neq enĩ conciliat eũ multiplex orantis sermo. s pura sinceraq:
orationis intentio. Ponũ est corde sẽꝑ orare: bonũ ẽ et sono uocis amͣ
de psalentes. Unde ec alibi. Psallã spnͣ. psallã et m̃te. Sic̃ oratiombꝰ
regim̃. ita psalmaꝵ studus ddelectam̃. Psallendi enĩ utilitas tristia corda
c̃solat. Gratiores m̃tes fac̃. studiosos oblectat. mertes exsuscitat. pecca-¬
tores ad lam̾ta inuitat. Nlã quãtus ctura sint carnalia corda. stati
ut psalmi dulcedo insonuerit. ad affectũ pietatis animũ eoꝵ flectit.
aũ xp̃ianũ ñ nocis modulatios tantũ uͣba diuina quȩ ibi dicunt᷑.
aebeant cõmonere. nescio qͦ tam̃ pacto modulatione canentis maio
nascit᷑ cõpunctio cordis. Multi enĩ repꝑiunt᷑ qͥ cantꝰ suauitate cõ¬

Expanded text:
non Deo placere, sed gloriam ab hominibus comparare . 29. Non in multiloquio exaudiuntur homines a Deo, quasi plurimis eum verbis conentur inflectere. Neque enim conciliat eum multiplex orantis sermo, sed pura sinceraque orationis intentio. 287 30. Bonum est corde semper orare, bonum et sono vocis Deum de psallentes. Unde et alibi: Psallam spiritu, psallam et mente . 31. Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utconsolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos delectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad affectum pietatis animum eorum inflectit.ocis modulatio, sed tantum verba divina quae ibi dicuntur, debeant commovere, nescio quo tamen pacto quam modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui cantus suavitate com
Abbreviated transcription (Latin):
si adhuc ferrũ in eo sit. ita nichil ꝓficit oratio illiꝰ cuiꝰ adhuc dolor
dubitat. similis ẽ undȩ maris quȩ uento fert̾. atq disꝑgit᷑. Diffiden¬
tia nascit̾ impetrandi orata. si se adhuic animꝰ sentiat circa pecandi
affectionẽ sentiat. Non enĩ pot᷑ habere p̃cis certã fiduiciã. qͥ aclhuc iñ p̃.¬
ceptis dĩ pigritat. et peccati recordatione delectat. Qui apͣcetis dei¬
aũtit᷑. qđ in oratione postulat nͣ meret᷑. nec impetrat ab illo bonũ qd
poscit. cuiꝰ legi ñ obedit.Si enĩ idqđ as̃ p̃cipit facimꝰ. id qdđ petimꝰ sine
dubio obtinemꝰ. Naͣ sic̃ scriptũ est. qͥ auͣtit aurẽ suã ne audiat legẽ
oratio eiꝰ erit execrabilis. Multũ apd am̃ utraq sibi necessio cõmendant᷑.

Expanded text:
si adhuc ferrum in eo sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor si adhuc ferrum in eo sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor ; nam qui dubitat similis est undae maris, quae a vento fertur, atque dispergitur. 16. Diffidentia nascitur impetrandi orata, si se adhuc animus sentiat circa peccandi affectionem versari. Non enim potest habere precis certam fiduciam, qui adhuc in praeceptis Dat accipere non meretur; nec impetrat ab illo bonum quod poscit, 284 cujus legi non obedit. Si enim id quod Deus praecipit facimus, id quod petimus sine dubio obtinemus. Nam sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus exsecrabilis erit
Abbreviated transcription (Latin):
acies cordis ad dm̃ uere ec simplicit̾ dirigat᷑. Nã reuera tc̃ impetran¬
da diuna munera eredimꝰ. qͣnꝗͥo simplici afectu adsistimꝰ cũ oramꝰ.
Multis mocis intertũpit᷑ oratinis intentio. dñ se ꝑ incuriã uananum
di ingert᷑in cuiꝰꝙ orantis animo. Tẽ aut̃ magis diabolꝰ cogitationes
curaꝵ scłariũ humanis m̃tibꝰ ingerit. qͣndo orationes asperent. Du
ob modis oratio intpedit̾. ne impetrare. qͥsꝙ ualeat postulata. hoc e.
si aut qͥsꝙ adhuc mala cõmittit. aut si delinquenti sibi debita ñ dimit.¬
tit. Qd geminũ malũ dũ qͥsꝙ a semecipso absterserit. ꝓtinꝰ securꝰ studio
orationis incubit. et ad eaquȩ impetrare p̾cibꝰ cupit m̃te̾ libere eri¬
git. Qui ledit̃ ñ desistat orare ꝓ se ledentibꝰ. alioqͥn uixta sententiã
di peccat. qͥ ꝓ inimicis ñ orat. Sic̃ nullũ ꝓfic̾ in utilnere medicam̃tũ

Expanded text:
acies cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur. Nam revera tunc impetranacies cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur. Nam revera tunc impetranda divina munera credimus, quando simplici affectu assistimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. Duobus modis oratio impeditur, ne impetrare quisque valeat postulata: hoc est, si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum, dum quisque a semetipso absterserit, protinus securus studio orationis 283 incumbit, et ad ea quae impetrare precibus cupit, mentem libere erigit. 13. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibus; alim, peccat qui pro inimicis non orat . 14. Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
unde uema p ostulet᷑. Ille eni p̃cũ desideratũ effectũ sine dubio ꝑcipit.
Qqđ oiando ablui ꝓ ostulat delinquendo ñ iterat. Mens nr̃a cel estis est.
ec te oianas bene dm̃ contẽplat᷑ quando nullis t̾rens curis aut erroribꝰ
inpedit᷑ apta ẽ ad honũ in sua nat̾a. in aliena uero t̃bat̾. lurae oratio.
qua insuo tp̃re scł̃i ñ int̾ueniunt cure. Ionge aut᷑ adõ ẽ anunꝰ. qͥ mora¬
tio e cogitationibꝰ scł fuenit occupatꝰ: Tc ergo ueracit᷑ oramꝰ. qͣndo
aliunde ñ cogitamꝰ. S ualde paucist᷑. ꝗͥ tales orationes habeant. Et
licet in qͥbia sint. difficile ẽ tam̃ ut sẽꝑ fint. Mens que ante oratio¬
nẽ uacans do. illicitis cogitationibꝰ occupat᷑. dũ in orationẽ uenerit.
cfestĩ illi imagines rerũ quas nuꝑ cogitauit occurit᷑. aditũꝙ p̾cis obsira¬
unt. ne sic se mens libera ad cȩleste desideriũ erigat. Purgand ẽ itaq
prinũ animꝰ. atq a tẽporaliũ rerũ cogitationibꝰ segregandus. ut pura

Expanded text:
um venia postuletur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat delinquendo non iterat. 7. Mens nostra coelestis est, et tunc orando Deum bene contemplatur, quando nullis terrenis curis aut erroribus impeditur. Apta est enim ad bonum in sua natura, in aliena vero turbatur. 8. Pura est oratio quam in suo tempore stione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Sed valde pauci sunt, qui tales orationes habeant. Et licet in quibusdam sint, difficile tamen est ut semper sint. 9. Mens quae ante orationem vacans a Deo in illicitis cogitationibus occupatur, dum in orationem venerit, confestim illi imagines rerum quas nuper cogitavit occurrunt, aditumque precis obstruunt, ne se mens libera ad coeleste desiderium erigat. 10. Purgandus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut pura
Abbreviated transcription (Latin):
gidꝰ ignis fuit. ut nabuchodonosor dm̃ ueriĩ agnosceret. sic̃ et
ꝓpħa in psalmis ait. Propt᷑ inunicos meos eripe me. Proindetar¬
diꝰ exaudiunt᷑ quoꝵdã orationes. ut dũ differunt᷑ fortiꝰ excitati.
maioribꝰ pͣmiis cumulent᷑. exẽplo prunaꝵ et repͣssione messũ.
inqbꝰ qͣnto tardiꝰ sata semina exeunt. tantũ ad fruge̾ cumulatiꝰ
cresct᷑. Quoties orantes nͣ cito exandim᷑. nrͣa noħ facta in ocłis
ꝓponamꝰ. ut hoc ipsũ qd differim̾ diuine iustitiȩ reputet᷑. et

Expanded text:
gidus ignis fuit , ut 286 Nabuchodonosor Deum verum agnosceret. Sicut et gidus ignis fuit , ut 286 Nabuchodonosor Deum verum agnosceret. Sicut et propheta in Psalmis ait: Propter inimicos meos eripe me . 23. Proinde tardius exaudiuntur quorumdam orationes, ut dum differuntur, fortius excitatae majoribus praemiis cumulentur: exemplo pruinarum, et repressione messium, in quibus quanto tardius sata semina exeunt, tanto ad frugem cumulatius crescunt. 24. Quoties orantes non cito exaudimur, nostra nobis facta in oculis proponamus, ut hoc ipsum quod differtur divinae reput
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ et orare. bene uixta utrũq dictũ eͣ. Leuemꝰ corda nr̃a cñ manibꝰ
ad dm̃. ne de negligentia mandatoꝵ corde rephendam̃. du̾ salutẽ
litas impetret pͣcis. Culpabilit᷑ manꝰ ad dm̃ excendit. qͥ facta sua
orando iactant᷑ ꝓdit. sic̾ phariseus in tẽpło iactant᷑ or abat. seq
magisqͣ. dm̃ de oꝑibꝰ ustis laudare uolebat. Quoꝵda̾ oratio in pec¬
catuꝰ conũtit᷑. sic̾ de uida ꝓdicoie scribit᷑. Qui enĩ iactant᷑ orat
laudẽ appetendo humanã. ñ solit. eiꝰ oratio ñ delet peccatũ.s et
ipsa u̾titur in peceatũ. sic̾ uidet uł herecici qͥ licet ieuinare et ora
mutat᷑ potiꝰ in peccatũ.Ido̾ int̾dũ oratio electoꝵ in pressuris eoꝵ dif¬
fert̾. ut impioꝵ ꝑu̾sitas augeat᷑. Uerũ dũ iusti tẽporalit audiunt᷑.
ꝑ coꝵ sit salute qui eos affligt᷑. ut dũ illis tẽporali remedio sub-¬
uenit᷑. prauoꝵ ocłi ad conu̾sionẽ aꝑiant᷑. Unde et truĩ ꝓueroꝵ fri.¬

Expanded text:
se est, et orare, bene juxta utrumque 285 dictum est: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum; ne de negligentia mandatorum corde reprehendamur, dum salutem litas impetret precis. 20. Culpabiliter manus ad Deum expandit, qui facta sua orando jactanter prodit, sicut Pharisaeus in templo jactanter orabat, seseque magis quam Deum de operibus justis laudari volebat . 21. Quorumdam oratio in peccatum convertitur, sicut de Juda proditore scribitur . Qui enim jactanter orat, laudem appetendo humanam, non solum ejus oratio non delet peccatum, sed et ipsa vertitur in peccatum. Sicut Judaei, et haeretici, qui licet jejunare et orarmutatur potius in peccatum. 22. Ideo interdum oratio electorum in pressuris eorum differtur, ut impiorum perversitas augeatur. Verum dum justi temporaliter audiuntur, pro eorum fit salute qui eos affligunt, ut dum illis temporali remedio subvenitur, pravorum oculi ad conversionem aperiantur. Unde et trium puerorum fri