comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aconissarum. que deo fuint
declicate pessima criminum
peccantes. capitis supplicio
plectendos finsse decerinmꝰ
ꝙ ñ solum adĩiuriam hõis¬
num s adip̃ius ommnpoten
tic̃sꝗitaq hurus medi crim̃
commifint. ⁊ ꝗ eis auxili¬
um tp̃r in uasionis p̃bu̾int
ubũuenti fui̾nt in ip̃a rapi¬
na. ⁊ ad huc flagrtante cͥmi¬
ne ꝯp̃hensi. aparentib scĩm¬
omalium uirginum ł uid¬
uarum ł diaconissarum a¬
ut earum ꝯsanguineisł tu
torib seu curatorib ꝯuicti
intficiant᷑. Sin aũt p̾com
certamł uen crabilem domum
resperit eitantum mõ hrditatẽ
riegatum ꝯpete sanccimus. nł¬
la falcidia nee ĩhac ꝑte int̃ceilẽ¬
te. Sinom̃b aũt huiusmõi
casiba celestes irracundia sacro¬
sc̃arum rerum ad ministratore

Expanded text:
diaconissarum, quae deo fuerint dedicatae, pessima criminum peccantes capitis supplicio plectendos fuisse decernimus, quod non solum ad iniuriam hominum, sed ad ipsius omnipotendi crimen commiserint, et qui eis auxilium tempore invasionis praebuerint, ubi inventi fuerint in ipsa rapina, et adhuc flagrante crimine deprehensi a parentibus sanctimonialium virginum, vel viduarum, vel diaconissarum aut earum consanguineis, vel tutoribus, seu curatoribus, convicti interficiantur. Sin autemcertam venerabilem domum respexit, ei tantummodo hereditatem vel legatum competere sancimus, nulla Falcidia nec in hac parte intercedente. In omnibus autem huiusmodi casibus caelestes iracundias sacrosanctarum rerum a
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditatem nancisci. ⁊ ꝑxenodo¬
chium ĩ egrotantes ficri patri
⁊ amiuus uictus egrotantib
accedat /ꝗs enim pauꝑior ẽ ho¬
ĩxeñonem sunt repositia suis
corp̃ib laborantes necessariu
uictum sibi ñ possũt afferressi
centia omnimõ danda ⁊ ĩpͣrio
it ⁊ isecunda sp̃e ⁊ actionẽ mo¬

Expanded text:
reditatem nancisci et per xenodochum in aegrotantes fieri patrimet annuus victus aegrotantibus accedat. quis enim pauperior est hoin xenone repositi, et suis corporibus laborantes, necessarium victum sibi non possunt afferre?--§ 4. Licentia omnino danda et in priore, et in secunda specie, et actionem mo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ debita exige̾ ⁊ creditorib res¬
pondẽ ¶Sin aũt ampliores ĩ
ciuitate xenonesł ꝑthochia
sint ne ĩ certauideat pecuma¬
rium datiotune ei xenomur
ꝑthochio ꝗ paupior eẽ omosci¬
tur. easdem res ł pecumias in¬
assignari ħ̾ uideneet discutiẽ¬
do auiro reuerentissimo loco¬
rum antistite ⁊ subeoꝯstitu

Expanded text:
 debita exigere et creditoribus respondere. Sin autem ampliores in civitate xenones vel ptochia sint, ne incerta videatur pecuniarum datio, tunc ei xenoni vel ptochio, qui pauperior esse dignoscitur, easdem res vel pecunias adsignari: hoc videlicet discutiendo a viro reverentissimo locorum antistite et sub eo constitu
Abbreviated transcription (Latin):
amuiam participandi licẽ¬
tia ñ denegetdum tñ eorum
dm̃i non ignorent ꝙ si ẜuis
siuus admonastiorũ cultum
migrandi tribuerint facul¬
tatẽm corundem ẜuorum.
dom̃o doneͣcidem ẜui ĩ eoder
monachorum haabitu dura¬
alioqn si relicta forte uita so¬
litaria adaliam sese alitioẽ
transtiiserint certum ẽ eogi
ad ẜuitutis uigum qͣm mo

Expanded text:
am vitam participandi licentia non denegetur, dum tamen eorum domini non ignorent, quod, si servis suis ad monasteriorum cultum migrandi tribuerint facultatem, eorundem servorum dominio, donec idem servi in eodem monachorum habitu duraalioquin si relicta forte vita solitaria ad aliam se condicionem transtulerint, certum est eos ad servitutis iugum, quam mo
Abbreviated transcription (Latin):
I Resbitos dnconos subduchonos. lectores. cãco
dquoo om̃s clicos appellamus. reoquolibet mõadeorũ
drum uenu entes hre sub sua potestate p̾cipinius adsi¬
iuitudinem castrensium peculiorum ⁊ donare ẜ legeͦ
Mhis testari p̃cipimus lcet sub parentum sũt potate.
sic tnut eoꝵ filii. Nit hiis ñ extatib paren tes eorum le

Expanded text:
 et diaconos et subdiaconos et lectores et cantores, quos omnes clericos appellamus, res quolibet modo ad eorum dominium venientes habere sub sua potestate praecipimus ad similitudinem castrensium peculiorum, et donare secundum leges et in his testari, licet sub parentum sint potestate, sic tamen ut horum filii aut his non extantibus parentes eorum le
Abbreviated transcription (Latin):
ł ep̃s. hr̃ditatem accrpiat.⁊ siñ
falcidie ratione paupib ꝗi
ciuitate sũt.ł penitus mẽdicã¬
tes. C alia sustentatione egen¬
tes heedem pecume distribr¬
hr̃e sanximus qͣndo non certi
sub secuta ẽ. s ĩ certũ ẽ eĩ sens.
Si aut ĩ ꝑ sonam certami ĩ¬

Expanded text:
pus hereditatem accipiat et sine Falcidiae ratione pauperibus, qui in civitate sunt vel penitus mendicantes vel alia sustentatione egentes, eaedem pecuniae distribuhabere sancimus, quando non certi subsecuta est, sed incertus est eius sensus. Sin autem in personam certam
Abbreviated transcription (Latin):
suam substantiam ꝓredẽpti¬
one captinorum relinquere
eos ip̃os captiuos scripẜit hr̃d.
neuideat quasi ĩ certis ꝑsoĩs
Ihr̃dib ĩstitutis iudiciumi
suum oppugnandum reliꝗͣ¬
se sanccimus huiꝰ taleminsti¬
tutionem pietatis ĩtuitum
lere. ⁊ ñ ẽẽ res puendamss ⁊ si
panpes ꝗdem scripẜit hrdes
ĩcerto uecabolo pauꝑes fĩnt
br̃des ĩstituti simili mõ ihui¬
moduĩstitutionem uałe dec̾¬
minus. ¶Et siꝗdem capti¬
uos scripẜit hr̃des ciuititis ĩ
qua testatoriarẽ foue̾ aedege̾

Expanded text:
suam substantiam pro redemptione captivorum relinquere, eos ipsos captivos scripserit heredes, ne videatur quasi incertis personis heredibus institutis iudicium suum oppugnandum reliquisse, sancimus huius talem institutionem pietatis intuitu valere et non esse respuendam. Sed et si pauperes quidam scripserit heredesincerto vocabulo pauperes fuerint heredes instituti, simili modo et huiusmodi institutionem valere decernimus. Et si quidem captivos scripserit heredes, civitatis, in qua t
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit cłici imuñtatẽ ip̃o ĩe om̃
hr̃e tutele siue testam̃tarie.s¬
ne. siue legitime. siue dat̾ie
⁊ aduitorum s ⁊̃ furiosi ⁊ tu¬
itu muti ⁊ surdi ⁊aliarumi
ꝑsonarum. quo tutores ⁊ c̃a¬
tores auet̾ib legur dant eõ¬

Expanded text:
ici, immunitatem ipso iure omnes habere tutelae sive testamentariae sive legitimae sive dativae: et adultorum, sed et furiosi et muti et surdi et aliarum personarum, quibus tutores vel curatores a
Abbreviated transcription (Latin):
impulsionib molestare mui¬
lis expbare ꝯuitus aut corꝑali¬
b ĩuiris fatigare. coneq̃his ꝗ
hunis modi aliꝗd ad gressi fu¬
erĩt p᷑. ñniꝰsioẽcinguli ⁊ patino¬
sione plectendis. ¶Driuile¬
giis sane singul ꝗbxumq ec
dei deputatos ex̾ordinariis c¬
inunerib pcipimus p̃grarra¬
riieas ⁊ enim sarcinas honeri
quas plerisqr ꝑsomis diẽsa
ratione remittimus impõi
beatissimis uiris nr̃o scło in¬
ꝯueniens ẽẽ iudicamus. ¶¬
t̾ea ne cui temeritas sualucra¬
tiua ocedat̾ss ut impudens.
hii ꝗ sac̾dotes scuclieos seui¬

Expanded text:
impulsionibus molestare, nullis exprobrare conviciis aut corporalibus iniuriis fatigare conetur: his, qui huiusmodi aliquid adgressi fuerint, post amissionem cinguli et patrimorsione plectendis. Privilegiis sane singulis quibuscumdei deputatos extraordinariis muneribus praecipimus praegravari. eas enim sarcinas oneris, quas plerisque personis diversa ratione remittimus, imponi beatissimis viris nostro saeculo inconveniens esse iudicamus. Praeterea ne cui temeritas sua lucrativa concedatur et ut impudens cii, qui sacerdotes seu clericos seu
Abbreviated transcription (Latin):
circa ius metãtorum sine ĩ ali¬
is ꝗbolibet reb p̃stita sũt orpha¬
notrophio. siue assisterus uł
eccłus. aut ꝑtochiis seuxeno¬
dochus. aut monasterus atq
adsimilitudinem iotici beatis¬
siine memorie ꝗ prius huiͤ¬
mocdipietatis officium ĩueĩs¬
se dicit pͣhanc pragmaticam
sanctionem.firma illibataq
ĩꝑpetuum custodiri decẽiumꝰ.¬

Expanded text:
circa ius metatorum sive in aliis quibuslibet rebus praestita sunt orphanotrophio sive asceteriis vel ecclesiis aut ptochiis seu xenodochiis aut monasteriis atque ad similitudinem Zotici beatissimae memoriae, qui prius huiusmodi pietatis officium invenisse dicitur, per hanc pragmaticam sanctionem firma illibataque in perpetuum custodiri decernim
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ualde ⁊ enim i uidetur ẽẽ ne¬
cessarium. cum exiñ sustentai¬
tio ł educatio. orphanis atq ege¬
⁊ ins. ⁊ usib ecelasticis ac ꝓthoch¬
⁊ aliasq res suꝑius nominatas
nentes.ł post medum quolib
mõad eius sollicitudinem r
ꝗ posteum ad enisdem orpha¬
notrophiis curam uocati fues¬
rint. ꝑuenturas ad ĩstar maio¬
ris uenãbil ecełe huius ĩclite
urbis oĩbo primlegiis q̃ eadeoꝵ¬

Expanded text:
alde etenim hoc videtur esse necessarium, cum exinde sustentatio vel educatio orphanis atque egenis et usibus ecclesiasticis vel ptochiam aliasque res superius nonentes vel postmodum quolibet modo ad eius sollicitudinem vel qui post eum ad eiusdem orphanotrophii curam vocati fuerint perventuras ad instar maioris venerabilis ecclesiae huius inclitae urbis o
Abbreviated transcription (Latin):
s. DEo nobis auyilium pre¬
legib adimpłe desideramussi
iam ꝗdem multa cum eius. au¬
xilio statinmꝰ q̃ ecełastice doctri¬
ne statin ꝯueniunt smnp̃senti
aũt ħ̾ pia delib̾atione duxim᷑
corrigendum ꝙ actenusd cei
sa post datas ł acceptas arras e¬
uoluiss se diumo deputare
fuitio. ⁊ aseculari ꝯu̾satione
recede. ac scĩmoniali uita unẽ

Expanded text:
s . Deo nobis auxilium praeperibus adimplere desideramus. Et iam quidem multa cum eius auxilio statuimus, quae ecclesiasticae doctrinae statui conveniunt, in praesenti autem hoc pia deliberatione duximus csa post datas aut acceptas arras voluisset se divino deputare servitio et a saeculari conversatione recedere ac sanctimonialem vitam
Abbreviated transcription (Latin):
rint si eã cognita ꝯuieti fuͣt
sine iusta eos ⁊ legitima peti¬
tione pulsasse omnes eis le¬
gitimas expensas. sumptuᷤ
os ꝯstitit. reͣdib̾e cẽgãt᷑ ut hac

Expanded text:
rint, si causa cognita convicti fuerint sine iusta eos et legitima petitione pulsasse, omnes eis legitimas expensas sumptusquos constiterit, redhibere cogantur, ut hac
Abbreviated transcription (Latin):
ei ꝯ̃ sua pacta uem̃re ⁊ ꝯͣrentẽ
decipescum regula niris antiꝗͣ¬
sit. om̃es ante ucentiam hab̾e
His q̃ ꝑse indulta sũt renũtia¬
Ero qͣm generalem legem ã oĩb̾
casib optinẽ sanccinus ꝗ nec¬
dum ꝑiudicialem sententiar
r amicabilem ꝯueticer sopitis.

Expanded text:
 sua pacta venire, et contrahentes decipere, cum regula sit juris antiqui: Omnes licentiam habere his quae pro se indulta sunt renuntiare. Quam generalem legem in omnibus casibus obtinere sancimus, qui necdum per judicialem sententiam vel amicabilem conventionem sopiti
Abbreviated transcription (Latin):
semel ꝓbatis moxmꝰ ĩtegritate
cactusima adiũe gradum me¬
ruerẽt ꝓuemre ea quecumq ĩ
ecriem esicatus gradu lecoq in
bonaipna uendicent dehis. si
ut ea baibona. quoquo ⁊p̃rmĩ
q̃m fratriboł sororib aut exeiᷤ
genitis. ꝯferant̾ si ad eorum fili¬
os posteres ⁊ quoscumq extra¬
neos hr̃des pueniant. nec a patͥ¬
lib̾is. tanquam p̾cipua uendi¬
centcẽte his lucro ceclant qh¬

Expanded text:
semel probatis moribus integritate castissima ad hunc gradum meruerint pervenire, ea, quaecumque in eodem clericatus gradu locoque vibona propria vindicent: de his, si ut ea bona quoquo tempore numquam fratribus vel sororibus aut ex his genitis conferantur, sed ad eorum filios posteros et quoscumque extraneos heredes perveniant nec a patrliberis tamquam praecipua vindicentur, certe his procedant, q
Abbreviated transcription (Latin):
strumcensus ĩꝓuincus uero.
ap̃ moleratores carum. ł defen¬
sores locorumires eoru eis tra¬
dant̾ agb sũt custodiende. ut
si quas earundem rerum ꝓpt̃
bita estimatione. licebit cis ah¬
enationis ĩ ire otractumut p̃¬
tia eorum que ex in colligun¬
t̃.ab eis dem ꝑsonis custodian
¶Hurus medi aũt piumatq
religiosum officium. ꝓtp̃re or¬
phanotrophos ita pagere ꝯueit.
ut minime ratiocinus tutela¬
rib seu curationib obnoxn
sint/ Eraue enimatq unquũ
ẽ callidis quorundam Nita cõ¬
ugenit machinationib ces ue¬
xari. ꝗ ꝓpt̾ timorem dei apart̃¬
tibatq substantiis destitutoᷤ.
minores substentare.ac uelut¬
in patna affectione educare fe¬
sũt. ł post hac fuint orthodoxe
fidei sacerdotes ⁊ cłici cuiuscũ¬
q sũt gradus monachi quo¬
qr ĩ causis ciuilib. ex̃mmulius
penitus maioris minorisue¬
iudicis sententia. ad ex trane

Expanded text:
inciis vero apud moderatores earum vel defensores locorum res eorum eis tradantur, a quibus sunt custodiendae: ut, si quas earundem rerum propter bita aestimatione licebit eis alienationis inire contractum, ut pretia eorum quae exinde colliguntur, ab isdem personis custodiantur. Huiusmodi autem pium atque religiosum officium pro tempore orphanotrophos ita peragere convenit, ut minime ratiociniis tutelaribus seu curationibus obnoxii sint. grave enim atque iniquum est callidis quorundam, si ita contigerit, machinationibus eos vexari, qui propter timorem dei a parentibus atque substantiis destitutos minores sustentare ac velut paterna adfectione educare fsunt vel posthac fuerint orthodoxae fidei sacerdotes et clerici, cuiuscunque gradus sint, monachi quoque, in causis civilibus ex nullius penitus maioris minorisve sententia iudicis ad extrane
Abbreviated transcription (Latin):
do. ut ĩcausis eccłasticis. mili¬
lum alium ꝯueniri fas sit.nͥ
cłe. ep̃i traetatus elegeiͣt. Hũc
enim sine dubio asacerdotib
mĩtti p̃cipiis. ¶ Teecuto u
ribminorib qd mdiciis õĩbrĩ¬

Expanded text:
do, ut in causis ecclesiasticis nullum alium conveniri fas sit nisclesiae, episcopi tractatus elegerit hunc enim sine dubio a sacerdote mitti praecipimus. Exsecutoribus in minoribus quidem iudiciis omni
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝯbxumq ꝓiuntus ꝯtigerit.
repiri. quos tñ inlitem ꝗs quar
uocare uolũt innullo aliolici¬
tum sit memorates cuiq̃m pul¬
sare iudicio. msi ĩ tue sublum¬
tatis dum tarat eramie sibi
eis ⁊ beatitudins honor debitu
refuẽt ⁊ oratorum affluens in
defensiomb copia large p̾stet᷑.¬

Expanded text:
tigerit reperiri, quos tamen in litem quisquam vocare voluerit, in nullo alio sit licitum memoratos cuiquam pulsare iudicio, nisi in tuae sublimitatis dumtaxat examine, ubi eis et beatitudinis honor debitus reservetur et oratorum adfluens in defensionibus copia large praestet
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. MUlli licere decerimiñ
si testõ hrs sit ĩstitutus seu abĩ¬
testato succedat. seu fidei com¬
missarius ł legatarius ĩueĩat
dispositione pͥn testatoris ĩ frĩ¬
fidei cominissumꝙ redempi¬
tioni relinquit captiuorum.
ss modis om̃ib exactum puo
luntate testatoris pie rei nego¬
tiumꝓtice̾. ¶ Et si ꝗdem testa¬
tor signficau̾it. ꝑ q̃m desidãt
redemptionẽs fieri captiuoꝵ
is ꝗ specialit᷑ designatus ẽ. lega¬
ti sei fidei commussi. hãt exii¬
gendilicentiam ⁊ ꝓsua ꝯscien¬
tiã uotum adĩpleat testatoris.
Om aut ꝑsona ñ designata ẜ¬
testator ab solute tantum mõ
summam legati legatił fiderꝰ¬
missi tarauerit. que debeat n¬
memorate cãe ꝓfice̾ euirre¬
uerentissimus ep̃s illius cun¬

Expanded text:
p. Nulli licere decernimus, si testamento heres sit institutus seu ab intestato succedat seu fideicommissarius vel legatarius inveniatur, dispositionem pii testatoris infrinfideicommissum, quod redemptioni relinquitur captivorum, sed modis omnibus exactum pro voluntate testatoris piae rei negotio proficere. Et si quidem testator significaverit, per quem desiderat redemptionem fieri captivorum, is qui specialiter designatus est legati seu fideicommissi habeat exigendi licentiam et pro sua conscientia votum adimpleat testatoris. sin autem persona non designata testator absolute tantummodo summam legati vel fideicommissi taxaverit, quae debeat memoratae causae proficere, vir reverentissimus epis
Abbreviated transcription (Latin):
boue pulsant non alies quam
eccłe ꝓprie defen sores seu quos
yconomes appellant fidenisso¬
Eres p̾beantine dum executoris
ꝑtinar ⁊ auara ꝑt̾uitas. ext̾ne¬
os ⁊ ydoneos fidenissores flagi¬
tat multplex inñorie paup¬
tati afflgat in commodum

Expanded text:
busve pulsantur non alios quam ecclesiae propriae defensores seu quos oeconomos appellant fideiussores praebeant, ne, dum exsecutoris Pertinax et avara protervitas extraneos fideiussores flagitat, multiglex innoxiae paupertati infligatur incommodum
Abbreviated transcription (Latin):
dientia uoientib tñ actorib̾.
si actor disceptationem scĩssi
tissimo archiep̃o h̾ urbis cłi¬
cos ꝯstitutos.ł ꝯtra reuerentiᷤ¬
simum iconomum tam de
suĩs q̃m decccłasticis negoti¬
is sibi met nouĩt expetend̃.
quĩ innuulo alio foro uł ap̃¬

Expanded text:
dientia, volentibus tamen actoribus, si actor disceptationem sanctisstissimo archiepiscopo huius urbis clericos constitutos vel contra reverentissimum oeconomum tam de ipsius quam de ecclesiasticis negotiis sibimet noverit expetendum neque in ullo alio foro vel ap
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntates Statñ ut religio¬
sissimi antistites gratis ⁊ siñ
ullo dispendio p̾dicta gestaꝯ
fitiant. Ne humanitatis ob¬
tentu relicte pecume iudicio¬
rum dispendus erogent᷑ꝙ si
testator ꝗ hinismodi lega¬
tum ĩ fidei cominissum ñ de¬
signata ꝑsona relinꝗd. barba¬

Expanded text:
oluntates: ita tamen, ut religiosissimi antistites gratis et sine ullo dispendio praedicta gesta conficiant, ne humanitatis obtentu relictae pecuniae iudiciorum dispendiis erogentur. Quod si testator, qui huiusmodi legatum vel fideicommissum non designata persona reli
Abbreviated transcription (Latin):
at̾ non quãtum dare sufficiat
fames. penẽtralia ueneranda
eẽ potit aut securum si sc̃itas
ĩ corrupta corrumpit̾. Cesset
dor auarines⁊ a saeris additis
repellat piaculare flagitium.
Ita ecastus ⁊ humilis nr̃is eli¬
inte ꝓprie ĩtegritate purifii
rogatus recedat. ĩ ui̾tatus effit¬
stitis sedem. pecume int̾uen¬

Expanded text:
 non quantum dare sufficiat fames penetralia veneranda esse poterit aut securum, si sanctitas incorrupta corrumpitur? Cesset dor avaritiae et a sacris adytis repellatur piaculare flagitium. ita castus et humilis nostriite proprie integritate purificerogatus recedat, invitatus effustitis sedem pecunie inte
Abbreviated transcription (Latin):
en cri miis ⁊ lese maiestatiꝰ
accusatione ꝓposita agradui
sacerdotii retralaatnec h solũ
deinceps honore priuari.s ꝓpe¬
tue queqr ĩ famie dampnari

Expanded text:
er idem et lese maiestatis accusacione proposita a gradu sacerdodi retrahatur. Nec hoc solum deinceps honore privari, sed perpetue quoque infinem dampnari
Abbreviated transcription (Latin):
oms grauamine ĩemergenti¬
bycãis tam ĩiudicio qͣm extra
iudicium ut opus eregerit ad
similitudinem tutoris ⁊ cura¬
si qua possint hr̃e. defend̾e ⁊ uẽ¬
dicare iubennis. Ita udelicet
ut p̃sentibꝰ publicis ꝑsonis
id ẽ tabulariis. aut ĩ tuementi

Expanded text:
s gravamine in emergentibus causis tam in iudicio quam extra iudicium, ut opus exegerit, ad similitudinem tutoris et curasi qua possint habere, defendere ac vindicare iubemus: ita videlicet, ut praesentibus publicis personis, id est tabulariis, a
Abbreviated transcription (Latin):
atq fortune mnedes publicasł
iquatumq loca ppłi uoluptati¬
i fabricata uenerabilem erueẽ
⁊ scõrum martyrum reliquias.
illicite ĩ ferre conẽtin ł eccupare
ud̾ãt ea q̃ ł ad publicas cãs ład
ppłi oblectam̃ta ꝯstructa sunt.
Cum enim religiose edes ñ de¬
sũt possũt ibio uitis prĩut oꝑ¬
tet religiosissimis cp̃is. reliquri
surpatione Arbitriom reuerẽ¬
tissimorum.atistitum. colloca¬
cre/Ideo patientiam ⁊ modestiã
suam qͣm leges nr̃e ⁊ publica
disciplina ⁊ ip̃orim monacho¬
rum nõm̃ exposcit. studiose u¬
misꝗsq tam monachus q̃m
cunuslibet alt̾ius ꝓfesnonis re¬
tineat. ⁊ ppetuo obruare ꝓcuret.

Expanded text:
aut fortunae in aedes publicas vel in quaecumque loca populi voluptatibus fabricata venerabilem crucem et sanctorum martyrum reliquias illicite inferre conentur vel occupare audeant ea, quae vel ad publicas causas vel ad populi oblectamenta constructa sunt. cum enim religiosae aedes non desunt, possunt ibi, consultis prius ut oportet religiosissimis episcopis, reliquisurpatione, sed arbitrio reverentissimorum antistitum collocare. ideo patientiam et modestiam suam, quam leges nostrae et publica disciplina et ipsorum monachorum nomen exposcit, studiose unusquisque tam monachus quam cuiuslibet alterius professionis retineat et perpetuo observare procuret.
Abbreviated transcription (Latin):
ginta libras auri fidenssori
existathp̃e uõ reuerentissim
yconomus alme hꝰ urois ec¬
cłe lite pulsatus. fidenissorẽ
ꝓse non p̃deat ut põte ꝗ ⁊ ali
E turus ẽ. s fidei sue commirtta¬
& tursꝙ silis du̾isorum excep¬
to reuerentissimo yconomo
cłicorum que agitanda sitl
memorãtam sumam u¬
deat ex cecłe clericus lite pui¬
satus. det erecutori. ꝓresidua
quãtitate.cntibien suam.
cui nillum tñ ĩ r̃tum erit ĩ¬
⁊ uirandum qr eccłasticis rei¬

Expanded text:
ginta libras auri fideiussor existat. Ipse vero reverentissimus oeconomus almae huius urbis ecclesiae lite pulsatus fideiussorem pro se non praebeat, utpote qui et aliturus est, sed fidei suae committatur. Quod si lis diversorum excepto reverentissimo oeconomo clericorum, quae agitanda sit, memoratam summam videtur excedere, clericus lite pulsatus det exsecutori pro residua quantitate cautionem suam: cui nullum tamen insertum erit iusiurandum, quia ecclesiasticis re
Abbreviated transcription (Latin):
sus sententie a cerbitate reuo¬
cet̃. nec adĩtemplis ꝗb se ꝯse¬
crauit ĩportuns ĩtentiombꝰ
abstrahat./s ĩ hisdem beatissĩ¬
mis ministerus securus ꝑmai¬
neat ⁊ ꝗetus itq post longila¬
boris lassitudmem obrelique
eiusq patrimonium iegitĩa
ĩtentione ꝯpetunt ꝓuiris ori¬
dine responsurus exceptis pri¬
iĩpilarib quos p̃ceptis tin cł¬
minis. ⁊ publicis utilitatib ĩ
ppetuum ẽẽ subiectes sacratissi

Expanded text:
ate revocetur nec a dei templis quibus se consecravit inopportunis intentionibus abstrahatur, sed isdem beatissimis ministeriis securus permaneat et Quietus, ad quae post longi laboris lassitudinem ob reliquieiusque patrimonium legitima intentione competunt, pro iuris ordine responsurus: exceptis primipilaribus, quos praeceptis tui culminis et publicis utilitatibus in perpetuum esse subiectos sacr
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine curandigerunt ex¬
pientiam.sexcenti parabolam
ad hiuus modi sollicitudine
eligant᷑ exceptis udelicet ho¬
noratis ⁊ curialib.¶ Siꝗs aũt
exuͥ iᵈ. natrrali sũt sorte fũit
assumptus. alt̾ in enis locnor.
puoluntate ciusdem sac̾dotiᷤ.
exceptis honoratis ⁊ curialibꝰ
ptis ac dispontiomb obsecũ¬
denti ⁊ subens cura ꝯsistant
relos que dun late legis for¬
mna ꝯplectit suꝑhis parabolaĩs

Expanded text:
suetudine curandi gerunt experientiam, sescenti parabalani ad huiusmodi sollicitudinem eligantur, exceptis videlicet honoratis et curialibus. Si qui autem ex his naturali sorte fuerit absumptus, alter in eius locum pro voluntate eiusdem sacerdotis exceptis honoratis et curialibuptis ac dispositionibus obsecundent et sub eius cura consistant: reliquis, quae dudum latae legis forma complectitur super isdem parabalanis
Abbreviated transcription (Latin):
uoluint litigare ꝙ eirci ali¬
os queq diu̾sos apparitores e¬
mmnentie tue i his que exo¬
fuetudn plentur officio obͥs¬
uari ĩ eãis p̃dictorũ cłicoꝵ iube¬
m̃ ut litis sũptus. expense acłi¬
eis pantiores humaniores ue p̃¬

Expanded text:
uerint litigare. Quod circa alios quoque diversos apparitores eminentiae tuae in his, quae ex consuetudine praebentur officio, observari in causis praedictorum clericorum iubemus, ut litis sumptus vel expensae a clericis pauciores humaniores
Abbreviated transcription (Latin):
gib s̃ p̃stita ĩ tacta atq illibata
suari Pretea iubemusiut õs
ꝯcłiciatq monachi ꝗ desuis ci¬
uitatib ad hane almã urbem
eccłastici negotiił dereligioniᷤ
usꝗsq eorum iteria faciens ob¬
sequit. mimiti aduemant sen¬
Ituri ꝙ si citra hãc fidutiam ac¬
Iceffint sibi met imp̃ntabũt¬

Expanded text:
llibata servari. Praeterea iubemus, ut omnes clerici atque monachi, qui de suis civitatibus ad hanc almam urbem ecclesiastici negotii vel religionis unusquisque iter faciens obsequitur, muniti adveniant: scituri quod, si citra hanc fiduciam accesserint, sibimet imputabunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝗs curial elicus fũĩt.
ordinatus nec statim ꝯuetio¬
fie p̃missa pristine ꝯlitiomi
reddat᷑ is nigore ⁊ souertia
iudicantium ad pristina sor¬
tẽ ueluti manumor ĩ iectire¬
uocet cłicis enim ult̾ius legẽ
ꝑdec̃ non patinĩ. que cessic̃e
patrimonii subsecuta. decui¬
rioͣnes dicos ẽẽ ñ uetabat.

Expanded text:
s curialis clericus fuerit ordinatus nec statim conventione praemissa pristinae condicioni reddatur, is vigore et sollertia iudicantium ad pristinam sortem velut manu mox iniecta revocetur. clericis enim ulterius legem prodesse non patimur, quae cessione patrimonii subsecuta decuriones clericos esse non vetabat.
Abbreviated transcription (Latin):
defunctus ẽ. eiuscdem hãt. le¬
gati seue fidei commissi peti¬
tionem defuncti iꝓpositum
modis omnib ĩpleturus. ꝓ¬
Dd̾ si ĩ incoł int̾itorio testai¬
tor mortem obierit illius ci¬
intatis uir reuerentissimuᷤ
ep̃e exactionem habebit. sub
quo ucus ł titorium ẽẽ dino¬
scit᷑. ¶ Et ne pium defuncto¬
rum ꝓpositum ĩ ꝓba fraudato¬
runi calliditate cellareti ꝗcqͥ¬
phuiusmodi cã atestatore re¬
uctum fuĩt uniu̾si ꝗ id quo¬
ri clarissimi rectoris ꝓuincie.
differẽd lb̾am facultatem ⁊
nec delatoris nom̃ susꝑitioe¬
q formidẽt cum fides atq in¬
lucemq decluxerint.

Expanded text:
defunctus est, itidem habeat legati seu fideicommissi petitionem defuncti propositum modis omnibus impleturus. Quod si in vico vel in territorio testator mortem obierit, illius civitatis vir reverentissimus episcopus exactionem habebit, sub qua vicus vel territorium esse dignoscitur. Et ne pium defunctorum propositum improba fraudatorum calliditate celetur, qatore relictum fuerit, universi, qui id quoviri clarissimi rectoris provinciae di habeant liberam facultatem: nec delatoris nomen suspicionemque formident, cum fides atque inlucemque deduxerint.
Abbreviated transcription (Latin):
nofitus fint. inuito agrido¬
mino. ab õĩ temꝑet. cłicatu.
adeout ⁊ si in eo uico ĩ quon
noscit᷑ mansitare clerus fue¬
ruralib obsequns. quo ma

Expanded text:
notatus, invito agri domino ab omni temperet clericatu, adeo ut etiam, si in eo vico, in quo noscitur mansitare, clericus fueruralibus obsequiis quo ma
Abbreviated transcription (Latin):
mcis q̃ł ꝗblibet locis suntꝰ
stitute ełi ci ñ ex alia pone uel
cognoseant. Ita ut ꝓmagniti¬
dine ł celebritate umꝰ cuiusq
uici. eccłus certus ñdicio ep̃i

Expanded text:
 quibuslibet locis sunt constitutae, clerici non ex alia possessione vel cognoscant, ita ut pro magnitudine vel celebritate uniuscuiusque vici ecclesiis certus iudicio epi
Abbreviated transcription (Latin):
crecutionẽ ⁊ anmiculo ord¬
dim possessorumue. ñ pot¬
erit p̃sentari ꝙ se armis anͣt
lacoriun ditnicultate tueat᷑ p̃
auxno ꝑ publicas litt̾as appe¬
tĩto ꝯpetentem uindictam
tali excessui imponẽ. ñ morẽ¬

Expanded text:
ecutione et adminiculo ordinum possessorumve non potuerit praesentari, quod se armis aut locorum difficultate tueatur, pauxilio per publicas litteras appetito competentem vindicatam tali excessui imponere non more
Abbreviated transcription (Latin):
mmistĩa. ad ẽ mares parit ae fẽ
femine eorumq ⁊̃ filii immu¬
nes semꝑ ab hinusmedi mui¬
O ficiales rationales.
si erhibitionecursiis. seu prii¬
Impili necessitate neglecta.in¬
t̾ueria ⁊ satione fiscali ad cłicatꝰ¬

Expanded text:
isteria, id est mares pariter ac feminae, eorumque etiam filii immunes semper ab huiusmodi muOfficiales rationales, si exhibitione cursus seu primipili necessitate neglecta, interversa etiam ratione fiscali ad clericat
Abbreviated transcription (Latin):
irrependum duas cedant lb̾¬
is aut si ples definit. ꝓpñqlus.
ex ꝓpria sub̃̾a portiones ĩtiam si¬
bi met retenturi. Si uõ ppind̾¬
xum necessitudo de fuĩt genii¬
ne portiones officus ĩ qbꝰ mili¬
tant relinq̃tũ portione itia tm̃¬

Expanded text:
inrependum, duas concedant liberis aut, si proles defuerit, propinquis e propria substantia portiones tertiam sibimet retenturi: si vero propinquorum necessitudo defuerit, geminae portiones officiis in quibus militant relinquantur, portione tertia t
Abbreviated transcription (Latin):
legib eps ad cestimonium fla¬
gitet sitem dixi t ep̃m ad testiõ¬
nium dicendum admitti nõ
tecet. Sam ⁊ ꝑsona hoñerat.
⁊ dignitas sacerdotał excepta

Expanded text:
episcopus ad testimonium flagitatur. Item dixit: episcopum ad testimonium dicendum admitti non decet: nam et persona oneratur et dignitas sacerdotis excepta
Abbreviated transcription (Latin):
tius loci cłcus aut monachus.
ant mulier. asoꝑtaĩe nite d̾di¬
tae nlld ꝯdito testam̃to d̾ cedẽs¬
nt. nec ei parentes utriusq sex
nastio cin forte fũat destinatuᷤᷤ
aut destinata. oĩ firiã sotientũ.
sexceptis his i facultatib. quã
forte censiboascripti.ł uiri pat᷑¬
quimt Nec enim iustumẽ.
ton̾a seu peculia que aut patro¬
nolegib debent. aut dño posse̾¬
siomis cui ꝗseorum fũãt ascri¬
ptus. aut adcuriam ꝓtenore
monasterus refuatis. Gi qui
forte p̃dictis elitionib obo

Expanded text:
ius loci clericus aut monachus aut mulier, quae solitariae vitae dedita est, nullo condito testamento decesserit nec ei parentes utriusque sexnasterio, cui fuerat destinatus aut destinata, omnifariam socientur. Exceptis his facultatibus, quas forte censibus adscripti vel iuri patroquunt: nec enim iustum est bona seu peculia, quae aut patrono legibus debentur aut domino possessionis, cui quis eorum fuerat adscriptus, aut ad curias pro tenore monasteriis reservatis, si quis forte praedictis condicioni
Abbreviated transcription (Latin):
hant Pret̾ea eis ꝗ parabolaĩ
uecant᷑ neq ad ꝙ libet pubh¬
cum speetaculum neq adcu¬
rie lecum neq adiudieni
accedendi ncentiam admit¬
timus. insi forte singuli ob
dicem adierint.aliq̃mlite
pulsantes.ł abaliquo ip̃i p̃ł¬

Expanded text:
ant. Praeterea eis, qui parabalanin vocantur, neque ad quodlibet publicum spectaculum neque ad curiae locum neque ad iudicium accedendi licentiam permittimus, nisi forte singuli ob dicem adierint aliquem lite pulsantes vel ab alio ipsi p
Abbreviated transcription (Latin):
teget emolim̃ita que acce¬
ꝑit ĩ ea possitus dignitatei
tulis ł p̃sumptis ĩ quadrua¬
plum fisco nr̃o ĩ seratsimt¬
qr nouent extimatiorus sue
penam se subiTusrisner cõs
sane ipicule pudoris paber
nolumius immunes ꝗadu¬
iandi studio. aut mͨtu ĩ ꝯstã¬
ns ignainẽ ⁊ transire ques

Expanded text:
tegetur, emolumenta, quae acceperit in ea positus dignitate, titulis vel praesumptis in quadruplum fisco nostro inferat simulque noverit existimationis suae poenam se subiturum. nec eos sane a periculo pudoris haberi volumus immunes, qui adulandi studio aut metu inconstanti ignavia transire quae
Abbreviated transcription (Latin):
rona amatre cua ĩdotem dieã.¬
t̃ ex hausta xordare legibr por¬
tum ẽ. ut ad exemplum ĩ of¬
fitiosi testam̃ti adũsus dote
m̃s actionis copia tribuatur
⁊ filus auerentib.emolum¬
ta debita deferant.¬

Expanded text:
a matre tua dote dicantur exhausta, concordare legibus promptum est, ut ad exemplum inofficiosi testamenti adversus dotem e actionis copia tribuatur et filiis conquerentibus emolumenta debita deferant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdonationem accep̃. ĩ captiui¬
tate degebat. ⁊ postea reu̾ susẽ.
an uideat᷑ ⁊ tũc donatio rata hr̃i
cumitaq ĩutroq ersu oportet
augusto remedio cãm dirum.i
cumncħ aliuo tam peculure ẽ
impnł maiestatis q̃m humam¬
tas ꝑ qͣm solam dei ẜuat᷑ ũnta

Expanded text:
donationem accepit in captivitate degebat et postea reversus est, an videtur et tunc donatio rata haberi. Cum itaque in utroque casu oportet Augusto remedio causam dirimi, cum nihil aliud tam peculiare est imperiali maiestati quam humanitas, per quam solam dei servat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sup̃ma uolũtate donator ł dõa¬
trix ꝯfirmau̾it. sine ulla distĩc¬
tione rata habebunt᷑ ita tñ uti
siꝗdem ultra lege finitam quã¬
titatem exposite minime ĩ ac¬
tis ĩ sinuate fiu̾nt.specialis ea¬
rum ꝯfirmatio. ex eo tp̃r uim
habeat ex quo hecclem donatio¬
nes ꝯfirmate sũt. Sin uõ ł nõ
amplior sit donatio. łcum ãpli¬
or eẽt ĩ actis ĩ sinuata sit. tunc
silentium donatoris ł donatri¬
cis ⁊ specialis ꝯfirmatio. adili¬
lud tp̃s referãt᷑. quo donatio s¬
scripta sit. sicut ⁊ alias rati hai
nec ĩceterum subtilem diuisio¬
nem facti ł uiris ĩ treduci posse
. ¶Snationes quas diuus
imꝑator. ĩ pussimam reginam
suam ꝯiugem. ł illa ĩserenissi¬
mum maritum ꝯtułit illicoi
uałe sanctĩus.⁊ plenissima
hr̃e firmitatem ut pote imꝑra
quadam ex trinsecus egentib.
fuãnt copulati ĩ alium donai¬
cione fc̃i abhostib capta ẽ. ⁊ ĩ
ẜuitutem deluctus.⁊ postea
morte ibi ꝑemptus querebat᷑¬

Expanded text:
ma voluntate donator vel donatrix confirmaverit, sine ulla distinctione ratae habebuntur, ita tamen ut, si quidem ultra lege finitam quantitatem expositae minime actis intimatae fuerint, specialis earum confirmatio ex eo tempore vim habeat, ex quo eaedem donationes confirmatae sunt. Sin vero vel non amplior sit donatio vel, cum amplior esset, in actis insinuata sit, tunc et silentium donatoris vel donatricis et specialis confirmatio ad illud tempus referatur, quo donatio conscripta sit: sicut et alias ratihabitnec in ceterum subtilem divisionem facti vel iuris introduci posse. Donationes, quas divinus imperator in piissimam reginam suam coniugem vel illa in serenissimum maritum contulerit, ilico valere sancimus et plenissimam habere firmitatem, utpote imperiquadam extrinsecus egentibus.imonio fuerant copulati, in alium donatione facta ab hostibus captus est et in servitutem deductus et postea ibi morte peremptus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
rum ĩ aliam ꝑsoñam cui ostan¬
te matrimomo donare ñlicet.
ł ip̃e alie ꝑsone. ĩ eam cin doãe
non potant ita firmas ẽẽ ꝑsi
lentiũm donatoris s donatri¬
cis sanccimus. siusq ad qͣtita

Expanded text:
in aliam personam, cui constante matrimonio donare non licet, vel ipsae aliae personae in eam cui donare non poterant, ita firmas esse per silentium donatoris vel donatricis sancimus, si usque ad quantita
Abbreviated transcription (Latin):
¶Aritus manumissioniᷤ
cãẜuum mulieri ꝯstante matͥ¬
mono donarẽ põt.¬
dii secrus tua titulo donationiᷤᷤ¬
duxit ad rescindendam donati¬
onem penitentie neħ ꝓficit᷑.
atumꝰ nire ꝑuenant dampna¬
toacmortuo expena marito.ł
ĩ ẜuilem glitionem ex penc qͣli¬
tate delucto illibatas eẽ p̃cipio
nec aliem criminis ĩ fortumo.
astrĩgiuxorem eum pat̃ins ma¬
ĩ tegro legum statu religiosum
sit. ⁊ donãtio maritalis ante tẽ¬
pus criminis ac reatus collata

Expanded text:
aritus manumissionis causa servum mulieri constante matrimonio donare potdii socrus tua titulo donationiduxit, ad rescindendam donationem paenitentia nihil proficit. atum iure pervenerant, damnato ac mortuo ex poena marito vel in servilem condicionem ex poenae qualitate deducto, illibatas esse praecipio nec alieni criminis infortunio stringi uxorem, cum paternis maintegro legum statu relsit. Et donatio maritalis ante tempus criminis ac reatus conlata
Abbreviated transcription (Latin):
tus urbis anneus nr̃.stitua
eam que itauenit. ut si pt̃¬
stituta finis abducendi po
abducendi ĩꝑtinet facultatẽ
Qd̾ si eum patientiam acco¬
moclasse oͣ legem qͣm ip̃e dixe¬
rãt. ut ĩturpi lucro mulier ha¬
beret᷑. aĩadu̾terit. lib̾tatem cõ¬
petẽnte ẜm int̃p̃tationem eiꝰ¬
dem prĩcipis. ꝑduci eam ad p̃¬
torem cuius delibali eã uris¬
dictio ẽ ut ibi lis ordinẽt uibe¬
bit nec enim tenor legis qͣm
al oꝑtet. ut si ꝯtrouẽrsia referat᷑.
pacto . ꝙ tñ si uerum ẽ lib̾tas mi¬
licri existente alitione ꝯpetit.
agatur eĩ aꝑ̃ eum cinus de care
bulis uenditionis inserta sit.
qͣmins epła. ł sin̾e scriptis fac̾ta
ostenditur ualet.

Expanded text:
tus urbis amicus noster eam, quae ita venit, ut, si prostituta fuisset, abducendi potabducendi faciet facultatem : quod si eum patientiam accommodasse contra legem quam ipse dixerat, ut in turpi quaestu mulier haberetur, animadverterit, libertate competente secundum interpretationem eiusdem principis perduci eam ad praetorem, cuius de liberali causa iurisdictio est, ut lis ordinetur, iubebit. nec enim tenor legis, quaale oportet, ut, si controversia referatur pacto quod tamen si verum est, libertas mulieri existente condicione competit, agatur causa apud eum cuius de ea re tabulas venditionis inserta sit, quamvis epistula vel sine scriptis facta ostenditur, valet.
Abbreviated transcription (Latin):
tus pumtie rector ubebit.⁊
ĩ locumͣ de fuctorimi auos yi¬
doncos substitin p̃cipiet ps tu
cum patrimonium pupilli
noua hr̃ditatt nictum ẽẽ ꝓpo¬
nas tutores auĩt dãti ab hr̃dib̾
corum quos decessisse dicis ra¬
tionem tutele deposcent.

Expanded text:
e rector iubebit: et in locum defunctorum alios idoneos substitui praecipiet, praesertim cum patrimonium pupilli nova hereditate auctum esse proponas. Tutores autem dati ab heredibus eorum, quos decessisse dicis, rationem tutelae reposcent.
Abbreviated transcription (Latin):
Minum tutorum pã
emplo testam̃tarii ꝯfrmati
ap̃side ł datum ex ĩꝗsitione
ũ honerari satisdatione rem
saluam fore pupillorum ma
pilli sauluam fore dedit. ĩ am¬
ministratione p̃ferri. duoñ¬

Expanded text:
ium tutorum par emplo testamentarii confirmatum a praeside vel datum ex inquisitione non onerari satisdatione rem salvam fore pupillorum manpilli salvam fore dedit, in administratione praeferri
Abbreviated transcription (Latin):
NUtor ꝗ satisdatio¬
nem cumdare debuir mimi¬
me intposuit. rucħ oĩõ ex boĩ
pupilli alienare põt postea ãt
q̃m ad tutele administratiõez
clectus ẽ ⁊ tonorum p̾onem:¬

Expanded text:
utor, qui satisdationem, cum dare debuit, minime interposuit, nihil omnino ex bonis pupilli alienare potest. Posteaquam autem ad tutelae administrationem electus est, et bonorum po
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝓcurator adunam spe¬
tiem̃ ꝯstitutus es. officiu
mandati egressus ẽ. idꝙ gessit
nullum dño p̃uiditium fa¬
ce̾ potuit.ꝙ si plenam potes¬
tatem habiunt remiudicatã
rescindiñ oꝑtet. Cum siq̃d
fraude ł dolo egit ꝯuenire e¬
um more iuditiorum ñ pͥro

Expanded text:
Si procurator ad unam speciem constitutus officium mandati egressus est, id quod gessit nullum domino praeiudicium facere potuit. quod si plenam potestatem agendi habuit, rem iudicatam rescindi non oportet, cum, si quid fraude vel dolo egit, convenire eum more iudiciorum non pro
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑlite ꝑseq̃nda qͣm tibi mat
mandauit hetionem ĩ tẽpt¬
re posses. sicũ primo atem cc̃¬
testareris ũ ẽ tibi conomine
opposita p̃scriptio militieꝙ
ꝑmutit alieno noĩe actioẽm ĩ¬

Expanded text:
nda, quam tibi mater mandavit, actionem intendere potes, si, cum primo litem contestareris, non est tibi eo nomine opposita praescriptio militiae:permittit alieno nomine actionem
Abbreviated transcription (Latin):
ta c̃am suam manto nne cua¬
tore agendam mandauit an
Item te redemisse ꝯtͣ
ꝓfessus es cum ꝓcurationei
ꝗdem susciꝑe ꝙ officium gra¬
tu̾itũ eẽ debet ñ sit res illicita.
huiuimoiaũt offitm̃ ñ sine
rep̃hensione suscip̃iuntur.

Expanded text:
ta causam suam marito sine curatore agendam mandavit. miitem te redemisse conteste professus es, cum procurationem quidem suscipere quod officium gratuitum esse debet non sit res illicita, huiusmodi autem officia non sine reprehensione suscipiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
G. Tque pat̾ intestamio
suo filios ĩcrepans scripsit ãfa
Ecͣcto implissimior¬
diius luctu femmarum die¬
minuto. tristior habitus cet̃a
q ħgenus ĩsigna mulierib
elugtͣ maritum moris ẽ. ma¬
trimonium ꝯ̃hẽre pmittit᷑.
scum q̃ simiptus alias intra
h̾ tempus secuta ẽ. tam eaqͣm
is ꝗsciens eamduxit urorer.
⁊̃ similes sic ꝑetuo edieto lai¬

Expanded text:
 quae pater testamento suo filios increpans scripsit, infaDecreto amplissimi ordinis luctu feminarum deminuto tristior habitus ceteraque hoc genus insignia mulieribus lugere maritum moris est, matrimonium contrahere permittitur, cum etiam, si nuptias alias intra hoc tempus secuta est, tam ea quam is, qui sciens eam duxit uxorem, etiam si miles sit, perpetuo edicto la
Abbreviated transcription (Latin):
me dampnum subͣistiꝙ̃ si
res furtun. qͣm alt̾ subripu¬
it. ap̃te ignorantem ꝯpta ẽ
ñ lesicestimationem tuam
senteñtiam durior

Expanded text:
e damnum subisti. quod si res furtiva, quam alter subripuit apud te ignorantem comperta est, non laesit existimationem tuam sententia durior
Abbreviated transcription (Latin):
łuxorea sacro rescrip̃to. ꝓcura¬
torio noĩe exꝑiri oꝑtet. cum
neq defensionem alienam
susciꝑe. ł redime̾ negotium.¬
ł quasi suffrãtoremi accedere.¬
S̾. Qod ꝗs sibi debitu
exige tibĩmandauitã litis
ꝯtestationem. tu aliis peten¬
sins negotiis suꝑ eẽ moffẽsa
disciplina possut nec põt dici
eum ꝗ honesta ⁊ uerecundra
p̾cedente cã. mandatas tibiac¬
tiones exerciũt. alieno negõ

Expanded text:
nec ex sacro rescripto procuratorio nomine experiri oportet, cum neque defensionem alienam suscipere vel redimere negotia vel quasi suffragatorem accedere. Quod quis sibi debitum exigere tibi mandavit, ante litis contestationem tu alii petensuis negotiis superesse inoffensa disciplina possunt: nec potest dici eum, qui honesta et verecunda praecedente causa mandatas sibi actiones exercuerit, alieno
Abbreviated transcription (Latin):
dirigat mandatum ꝓbareiͣ
ñ cͥogit sane ꝙ iecoum iei¬
gitimam etitem idem filiꝰ.
tuus ꝯpleu̾at obh̾ ꝗdem de¬
pelłe apcuratione eum iure¬
dex ñ miuste porints mul¬
to nustius fint. Ehurasmõi

Expanded text:
dirigat, mandatum probare non cogitur. Sane quod necdum legitimam aetatem idem filius tuus compleverat, ob hoc quidem depellere procuratione eum iudex non iniuste potuit. sed multo iustius fuit vel huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
tudine prisce qrdinationis n¬
meruit curam i suꝑ ꝑsonaru.
usurpationem onmi atq ãbi¬
tione cessãte suscipiat h q̃ adie
ĩ alitionis hranane siue pre¬
uentus ł alia quacumq ratõ¬
ne militie gradum ꝓprie ami¬
sisse monstrabit᷑ solite ãbitio¬
nis ĩiuria uacante locum ⁊
quixta matricule ueritatem
seꝗtur optineat. De officio ma

Expanded text:
ex consuetudine priscae ordinationis emeruit, curam insuper personarum usurpatione omni atque ambitione cessante suscipiat, hoc eicionis humanae fine praeventus vel alia quacumque ratione militiae gradum propriae amisisse monstrabitur, solitae ambitionis iniuria vacante locum is, qui iuxta matriculae veritatem sequitur, obtineat. D. x III k.
Abbreviated transcription (Latin):
critmillo mandato ꝓlatosi
ꝑfideiufsionem ratam rem
dñm habitũm suam ꝑsonã
firmauĩt. ne łerhac machi¬
natione lex circumscribiui¬
deat̃᷑. Sanccimus siꝗd tales¬

Expanded text:
erit nullo mandato prolato, sed per fideiussionem ratam rem dominum habiturum suam personam firmaverit, ne vel ex hac machinatione lex circumscribi videatur, sancimus si quid tal
Abbreviated transcription (Latin):
sorem locorum hiismodi
sacram̃tumł ib ip̃o ꝓ quo ac¬
n̾sitatis ꝓceclat. ¶ Qd̾ fiactor
nolisit subire sacram̃tumi
cilumpine ⁊ h legitime fu¬
crit approbatum ñ liccat ei
penitus adlitem ꝑuenire. s
cadat ib istituta actiore qu
ĩpli litigator ⁊ tristitia udi¬
natione occurrat ⁊ aiuditio

Expanded text:
i sacramentum vel ab ipso pro quo aniversitatis procedat. Quod si actor noluerit subire sacramentum calumniae et hoc legitime fuerit approbatum, non liceat ei penitus ad litem pervenire, sed cadat ab instituta actione quasi improbus litigator, et tristitia iudin
Abbreviated transcription (Latin):
quemadmod̾um ⁊ ip̃a reiq̃¬
utãs suggeritsic cium noũ
lites solum. s ⁊̃ calumpnra¬
tores minuent᷑. sic ꝓrditi¬
is putabunt se se os ĩ scrais¬
c̃irum patroni p̾beant sacta¬
m̃tum ⁊ ip̃i iudices ꝓpositiᷤ
sacro scĩs scripturis. tamcãe
totius fatunt crammatio¬
nem qͣm siummiꝓifera t ar¬

Expanded text:
quemadmodum et ipsa rei qualitas suggesserit. Sic enim non lites solum, sed etiam calumniatores minuentur, sic pro iudiciis putabunt sese omnes in sacraricausarum patroni praebeant sacramentum et ipsi iudices propositis sanctis scripturis tam causae totius faciant examinationem quam suum proferant ar
Abbreviated transcription (Latin):
cẽpto cuimitutore tuocgisti ip̃e
nire actio tutele sublatã nõ ẽ
⁊ ideo sirursus cundem ndip¬
cẽmpetieris ꝯͣ ũtilem excepti.¬
onemrenudicate si despetied̾
qua ⁊gis ĩiidicio priore trie¬
ieplicitione doli maliutatis
op̃r. ¶Uotiẽs questio sui¬
tus bononĩssi disceptitioni.
ptãtio tͥminetur.

Expanded text:
cepto cum tutore tuo egisti, ipso iure actio tutelae sublata non est: et ideo si rursus eundem iudicem petieris, contra utilem exceptionem rei iudicatae, si de specie de qua agis in iudicio priore tracreplicatione doli mali uteris. Quotiens quaestio status bonorum disceptationi ptatio terminetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis descendũt. legibał ꝓnobis
difpositist̃ insura firmitite.
hãt actor litem excrtendam
tumcilumpnie subtat. ¶Si¬
miliq mõ sireus ab fiñt ⁊ fõ¬
sitã ł pc̃ iudicatum soluisti c¬
pulationem ꝓcuratoremori

Expanded text:
tis descendunt legibus vel a nobis disposita sunt, in sua firmitate entiam habeat actor litem exercendam tum calumniae subeat, similique modo si reus afuerit et forsitan vel per iudicatum solvi stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdam collusione aliquautẽ
dissimulatione nr̃am sancti¬
onem deludãt. sinccimus cos̃
indices licet eropimsso̾ cogͦs¬
cant ingorem suum exerõeo¬
tes qr ñ ꝑcommõ prinatorũ
s̃ ꝓ comimmintilitate p̾sen¬
tem legem posumus mini¬
me pati sacram̃tunitale rem¬

Expanded text:
itan quidam collusione aliqua utendissimulatione nostram sanctionem deludant, sancimus omnes iudices, licet ex compromisso cognoscant, vigorem suum exercentes, quia non pro commodo privatorum, sed pro communi utilitate praesentem legem posuimus, minime pati ta
Abbreviated transcription (Latin):
moiisse. s existimãdo bonam
cam hr̃e. Reus aũt ñ alitẽ
sins allegatiombr utat᷑ nsi i
prius ⁊ ip̃e urauĩt. ꝙ putans
se bona ĩstañtia uti adreluctã¬
dum ꝑͣuemĩt. ⁊ postea utrius¬
q ꝑtis uiros dissertissimos ad¬
tum ẽ anob̾.ius.iurandum p̃¬
stare sacro scĩs u delicet euay¬
geius. añ iudicem positis¬
¶ Sin aũt ł dignitas ł sexus
psone ñ ꝯcefu̾it eam adiudicẽ
ꝑuenire ĩ domolitigãtis aacͣm̃¬
ł ꝑ ꝓcuratorẽ eiꝰ p̃sente. Qd̾ob¬
ẜuari oꝑtet ⁊ si tutores ł cura

Expanded text:
istimando bonam causam habere: reus autem non aliter suis adlegationibus utatur, nisi prius et ipse iuraverit, quod putans se bona instantia uti ad reluctandum pervenerit: et postea utriusque partis viros disertissimos adpositum est a nobis, iusiurandum praestare, sacrosanctis videlicet evangeliis ante iudicem positis. Sin autem vel dignitas vel sexus personae non concesserit eam ad iudicem pervenire, in domo litigantis sacramel procuratore eius praesente. Quod observari oportet et si t
Abbreviated transcription (Latin):
cãis siue ꝓpt̾ litt̃as fuit
certatum siue ꝓpt̃ ĩstri¬
liud ĩ quo necessitas pi¬
bationis ĩcũmbit. sanc¬
cimus ñ alit̃ eascdem ꝓi¬
bationes pr̃are ꝯpelli. nisi
prius ꝗ eas exposcit uura¬
m̃tum decalumpnia p̃sti¬
tit ꝙͣ non cã differendibu¬
ius moĩ ꝓpositallegatiõe
nam sacram̃ti timorẽ ꝯten.¬

Expanded text:
causis, sive propter litteras fuerit certatum sive propter instruliud, in quo necessitas probationis incumbit, sancimus non aliter easdem probationes praestare compelli, nisi prius qui eas exposcit iuramentum de calumnia praestaverit, quod non causa differendi huiusmodi proposuit adlegationes: nam sacram
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. SIqs ł curie ul
offituis iudicum aut abi¬
is qbicunqz corpor ibr ob¬
li erit quos au fugerat.
ꝯp̃hensus n exrectata euiᷤᷤ
iidicis notione subquoꝑ
ambitum ceꝑat ipulitare.
penitusq em̃dicati hosori
p̃scriptione submota aiui¬
dice ꝗ ĩ lecis aditus fu̾it.aui¬
diat mam festarumq rerur
ꝓbatione ꝯuictus eorum so¬
tietati quos declinauãt agͥget᷑.¬
cimus ĩꝓtuncia libe iudicis
ñ posse fori p̃scriptionem op¬
ponẽ cos ꝗad curiam uocant.
ł cohortalib deb̾i dicunt᷑. offi¬
cus ł aliis corporibr obnoxiis.

Expanded text:
. Si quis vel curiae vel officiis iudicum aut aliis quibuscumque corporibus obhis erit quos aufugerat comprehensus, non expectata eius iudicis notione, sub quo per ambitum coeperat militare, penitusque emendicati honoris praescriptione submota ab iudice, qui in locis aditus fuerit, audiatur manifestarumque rerum probatione convictus eorum societati quos declinaverat adgregetcimus provincialibus iudiciis non posse fori praescriptionem opponere eos, qui ad curiam vocantur vel cohortalibus deberi dicuntur officiis vel aliis corpori
Abbreviated transcription (Latin):
ueneficus. maleficus idult̃. in
olator q monete bomicida et
Quemam spare ñ debẽt. ¶His
tione dampnatis ĩdultum
nre screnitatis eo p̃cepti finei
gludimus ut remisilonem
uenie. crĩminansiscmel com
non emdatiom potius quam
ꝯsuctũdii deputiuerunt.

Expanded text:
eneficus, maleficus, adulterator violatorque monetae: homicida et veniam sperare non debet. His tione damnatis indultum nostrae serenitatis eo praecepti fine concludimus, ut remissionem veniae crimina nisi semel commnon emendationi potius quam consuetudini deputarunt.