comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nicħominꝰ subiectis: nͥ qd̾ magistr̾ seqn̾s ⁊̃ ꝯsueũ m̃iã sr̃ exaltare uiditio.
Et acqͥeu solita illa nt̃a p̾sũptione loqͥ ad dñm meũ ẽ sim puluis ⁊ ciis:
iministrabat mat̾i̾ã spei. p̃ci fidutiã.pietati rõne̾. qd̾ ad u̾tere̾ hoĩnem
ñ ut assolet u̾sũ infurorẽ c̃ ĩdignatiõe reced̾e.⁊ repet̾e natale solũ moliri
scandala. tep̾tare seditiones. s dedit loc̾ ire. ⁊ ĩduit se sp̃m mãsuetudinis. ⁊ de¬
clinauit adur̾̃os clunia cẽses.⁊ ̃clinaũ se hũiliũ genibꝰ. hũiliũ p̾cibꝰ ꝯmuniũ
arnus potñtibꝰ dõ. his ceł statuit adu̾sum uos dimicare. ⁊rigoris mur̾ oppositũ
sͥ. talibꝰ ut iactat pietatis machiuiis labe factare contib.Confid̾ aut̃ qd̾ respicie¬
tis morõnẽ hũiliũ. nͦ sꝑuetis p̾cẽ eoꝵ ⁊ uincer pietas q̃ tremut̾ potestates. Ego
qͦ securꝰ ẽ talibꝰ tn̾do manꝰ flecto genira.supplico ꝓsupplici.audact̾ ꝓnũciaus

Expanded text:
ltare judicio. Et acquievi solita illa mea praesumptione loqui ad dominum meum, cum sim pulvis et cinis. Et ministrabat materiam spei, preci fiduciam, pietati rationem, quod adverterem hominem, non, ut assolet, versum in furorem cum indignatione recedere, et repetere natale solum, moliri scandala, tentare seditiones: sed dedit locum irae, et induit spiritum mansuetudinis, et declinavit ad vestros Cluniacenses, et inclinavit se humilium genibus, humilium precibus communivit, armis potentibus a Deo. His telis statuit adversum vos dimicare, et rigoris murum oppositum sibi talibus, ut jactat, pietatis machinis labefactare conabitur. Confidit autem quod respicietis in orationem humilium, nec spernetis precem eorum; et vincet pietas, quem tremunt potestates. Ego quoque securus cum talibus tendo manus, flecto genua, supplico pro supplici: audacter pronuntians
Abbreviated transcription (Latin):
audito. re¬
cordatus sũ ꝓpħie dicentis. Montes ⁊ colles corã deo
normia redig̾e ĩm̃sur. Uerũptũ c̃ tͣgredie sue hẏstoriã in auribꝰ m̃is ho
seriatim exposuiss: laudaui uidi ce̾. iudiciũ approbaui. s dico ub̾: ꝯpassꝰ sũ
iudicabo. Sic qͥppe totã sua lacͥmosã illã or̃onẽ ꝯlusit: tãqͣmͣ incalce ipfius

Expanded text:
audito, recordatus sum prophetiae dicentis: Montes et colles coram Deo normia redigere in mensuram. Verumtamen cum tragoediae suae historiam in auribus meis homo seriatim exposuisset, laudavi judicem, judicium approbavi; sed, dico vobis, compassus sum judicato. Sic quippe totam suam lacrymosam illam orationem conclusit, tanquam in calce ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
uiditio: Excepto qi int̾ amicos ꝯtra u̾itatẽ nulla debet ẽẽ meticłosa cum sit
ꝑicłosa palpatio. qd̾ ħ me fateor mouit. ⁊ mouet. qd̾ illam int̾ nos iã añ habi¬
tam de sacram̃tis collationẽ inpͥncipio p̃dicti opusculi defend̾e ⁊ astruere cona

Expanded text:
judicio? excepto, quia inter amicos contra veritatem nulla debet esse meticulosa, cum sit judicio? excepto, quia inter amicos contra veritatem nulla debet esse meticulosa, cum sit periculosa, palpatio, quod hoc me, fateor, movit et movet, quod illam inter nos jam ante habitam de sacramentis collationem, in principio praedicti opusculi defendere et astruere con
Abbreviated transcription (Latin):
btum istũ inuste ut aiunt exħedatũ cuiꝰ nos ꝓdĩ amore apd̾ ur̃m comitem
cãm tueri suscipimꝰ. de ur̃a ꝯfidentes caritate ur̃o patrocinio ꝯmittimꝰ. ꝑ uos
ut fidelit̾ sꝑamus t̾re pͥncipi. cels dño cooꝑante recõciliandũ: pat̾e. uxori. fi¬
liis rebꝰ ⁊amicis suis restituendũ. ħaũt satagendo. legenũ de manu pec̾coris
libabitis. ⁊ opp̃ssoris ip̃iꝰ incħ̾ominꝰ saluti ꝯsuletis: nob̾ qͦ uos nõ mediocriter
officiosum exhibebitis. s ⁊ officium implendo pacificoꝵ. uob̾ int̾ filios sedẽ
in excelso collocabitis. De cet̾o epłam illam qͣm adine iã olim scrib̾e scitas ur̃a dig¬
nata ẽ. ñ me sic̃ uos audisse audiui. incẽdio tradidisse. ẜ penes me ad huc s̾uari
nou̾itis. Ed.n : ħ liuoris ĩmo furoris fuiss. opꝰ utile ⁊ laudabile. uͥ nil nͥ qd̾ sane
fid̃i. qd̾ doctͥne salub̾rime. qd̾ edificatioĩs sp̃uał ẽ dep̃hendi. tem̃ario dãpnare

Expanded text:
bertum istum, injuste, ut aiunt, exhaeredatum, cujus nos pro Dei amore apud vestrum Comitem causam tueri suscepimus, de vestra confidentes charitate vestro patrocinio committimus, per vos, ut fideliter speramus, terrae principi, coeli Domino cooperante, reconciliandum; patriae, uxori, filiis, rebus et amicis suis restituendum. Hoc autem satagendo, et egenum de manu peccatoris liberabitis, et oppressoris ipsius nihilominus saluti consuletis: nobis quoque vos non mediocriter officiosum exhibebitis; sed et officium implendo pacificorum, vobis inter filios Dei sedem in excelso collocabitis. De caetero, epistolam illam, quam ad me jam olim scribere Sanctitas vestra dignata est, non me sicut vos audisse audivi incendio tradidisse, sed penes me adhuc servare noveritis. Quid enim hoc livoris, imo furoris fuisset, opus utile et laudabile, ubi nihil nisi quod sanae fidei, quod doctrinae saluberrimae, quod aedificationis spiritualis est deprehendi, temerario damnare
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝯpͥmendã. Uer̾ idsero. Heu notꝰ ẽ oibi triũphꝰ diaboli. u̾q ꝑtonat
plausus ĩcirẽcisoꝵ ⁊ planctꝰ bonoꝵ. ꝓeo qd̾ uidebat᷑ nc̃ sapĩam uicisse
malicia. Monstratur digito mat̾s eccłe t᷑pitudo patͥs ĩnocẽtii u̾enda ri¬
expensis ex hausta s̾: hon pot̾at ep̃ari turpis ĩfamisq ꝑsona qd̾ ĩuitꝰ
dolensq loqr̃ nͥ q̃ in illo horrebat anglta. frũcia ab hominabat᷑. etrã
roma ꝯgnosc̾ẽt : or in meliꝰ inromana curia cã ei ntiqnime uentilata fius

Expanded text:
tio comprimendam! Verum id sero. Heu! notus est orbi triumphus diaboli. Ubique pertonat plausus incircumcisorum et planctus bonorum, pro eo quod videatur sapientiam vicisse malitia. Monstratur digito matris Ecclesiae turpitudo: patris Innocentii verenda irriexpensis exhausta sunt? Non poterat episcopari turpis infamisque persona quod invitus dolensque loquor, nisi quae in illo horrebat Anglia, Francia abominabatur, etiam Roma cognosceret? Quam melius in Romana curia causa ejus minime venti
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ dĩ ñ ꝯmedit uos. nũꝗͥd usq adeo ĩmici hoĩs u̾suna p̾ualebit. ut ꝓͥũ qͦ¬

Expanded text:
domus Dei non comedit vos: numquid usque adeo inimici hominis versutia pdomus Dei non comedit vos: numquid usque adeo inimici hominis versutia p
Abbreviated transcription (Latin):
stare ñ possit. Qͥd. it: Nõ uiauit ille. ⁊ iste in cathedra pestilẽtie sed.
Qͥs tͥbuat ut adu̾sus formcationẽ hac̃ finees c̾ pugione ꝓcedat. aut ui¬
uat ĩ sede sua petrꝰ. qͥ spu labioꝵ suoꝵ. int̾ficiat ĩpios : Multi clamat̃
ad nos ĩtoto corde suo ut saclegiũ ħ digna aiãdu̾sione iũdicare stud̾atiᷤᷤ
Alioqͥn dico ub̾ scandalũ magnũ nimis erit ĩcccłia d̾i.⁊ timeo ne romane sediᷤᷤ aue¬
toritas gniuẽ admod̾ iacturã ⁊ detͥm̃tũ grande susciprat. nͥ ineũ qͥ ꝑũtit gn̾alem¬
sentẽciã furtĩ datas eẽ auit̾ ꝯtrarias litt̾as. Qͥddicã uob̾: Si nõ uos urit scãdalũ
gͣue qd̾ scãdali ⁊ ant᷑ ñ p̾usilli s magni ⁊ ꝑfecti uiri. si ñ ꝯpatimini pauꝑibꝰ alb̾ibꝰ
qͦs a finibꝰ trẽ uocatio apłica romã trax̾. si ñ miseremini magnis ⁊ religiosiᷤ mo¬
nasttis. qͥb om̃o sub ĩcubatore illo destructio ĩmin⁊. si qd pͥmũ d̾re debui. ⁊ elꝰ

Expanded text:
a pestilentiae sedet. Quis tribuat ut adversus fornicationem hanc Phinees cum pugione procedat, aut vivat in sede sua Petrus, qui spiritu labiorum suorum interficiat impios? Multi clamant ad vos in toto corde suo, ut sacrilegium hoc digna animadversione vindicare studeatis. Alioquin, dico vobis, scandalum magnum nimis erit in Ecclesia Dei: et timeo ne Romanae Sedis auctoritas gravem admodum jacturam et detrimentum grande suscipiat, nisi in eum qui peobis? Si non vos urit scandalum grave, quo scandalizantur non pusilli, sed magni et perfecti viri; si non compatimini pauperibus abbatibus, quos a finibus terrae vocatio apostolica Romam traxit; si non miseremini magnis et religiosis monasteriis, quibus omnino sub incubatore illo destructio imminet; si quod primum dicere debui zelus
Abbreviated transcription (Latin):
sistis ⁊ defeuditis b̾n gesta. ⁊ minꝰ adimpleta ꝑficitis. ꝑ̃manib ẽ inquibꝰ
id liccat exꝑiri. sausã eborẽsis eccłie ꝑ eũ fuisse decisam qͥs nesciat: At qͦmꝰ
exetutioni mãdatũ sit qd̾ eg̃ssum ẽ de labiis tanti uiri: uir̾ nesciret᷑. Qͥ ꝯ
det ut ñ annũtiet᷑ ĩ geth neq ĩꝯpetis ascalonis: S ut ũbũ adb̾uatũ fa¬
gam aurib eccupatis: audiat paucis dñs ms qͥddictũ fu̾it. ⁊ qͥd factũ tenea¬
mus. Cũ in multis accusaret᷑ is qͥ sͥ uendicare electionẽ in p̾fata eocła ĩpie
cupiebat: tand̾ oĩs ꝯtrou̾sia ad testimoniũ uiri illustͥs .W. ip̃iꝰ eccłe tẽ de¬

Expanded text:
ta, et minus adimpleta perficitis. Prae manibus est in quo id liceat experiri. Causam Eboracensis Ecclesiae per eum fuisse decisam quis nesciat? At quomodo exsecutioni mandatum sit quod egressum est de labiis tanti viri, utinam nesciretur. Quis det ut non annuntietur in Geth, neque in compitis Ascalonis? Sed, ut verbum abbreviatum faciam auribus occupatis, audiat paucis dominus mens quid dictum fuerit, et quid factum teneamus. Cum in multis accusaretur is qui sibi vindicare electionem in praefata Ecclesia impie cupiebat, tandem omnis controversia ad testimonium viri illustris Willelmi,
Abbreviated transcription (Latin):
pͣ hi c̃q rei decor. qͥ nulta int̾ iacẽte mag̾̃ra ꝑse ine̾. o ꝗͣ dec̾ẽti rubore genas
susfund̾ u̾gineas. ĩgeniti gẽma pudoris. Q inaures reginaꝵ huie ꝯꝑabũ¬
tur: hoc inferioris ĩ signe decoris disciplina p̃feit. Oqͣ ꝯpositũ reddit oe̾m
gulã frenat. iĩ sedat. format ĩ cessum. ĩ alib decet pudititie uestẽ disfigͥ
O ptimꝰ ⁊ obtabił ualde ornatꝰ iste q̃ ⁊ angłis possit eẽ ĩuidiosꝰ.S⁊ adu̾te¬
lapidibꝰ. p̾ciosis. ⁊ oi demq cultu regio. ñtã orratas q̃ oñataᷤ. Uides iõgas
pꝰ se trahentes fimbrits. ipasq p̾ciosissimas ⁊ densas puli̾is nabes excitantes

Expanded text:
 cujusque rei decor, qui nulla interjacente materia per se inest. O quam decenti rubore genas suffundit virgineas ingeniti gemma pudoris! quae inaures reginarum huic comparabuntur? Nec inferioris insigne decoris disciplina praefert. O quam compositum reddit omnem gulam frenat, iram sedat, format incessum. Talibus decet pudicitiae vestem distingui Optimus et optabilis valde ornatus iste, qui et angelis possit esse invidiosus. 6. Selapidibus pretiosis, et omni denique cultu regio non tam ornatas quam oneratas. Vides longas post se trahentes fimbrias, ipsasque pretiosissimas, et densas pulveris nubes excitantes
Abbreviated transcription (Latin):
nouis igni. qͥ nõ possit extingͥ: S extingat potiꝰ ide̾ sp̃s inte ꝯupiscẽtias car¬
nale ne forte abhis p̃focato qd̾ absit nuꝑ ꝯepto sc̃o desid̾io. ĩ flãmas ꝯtingit᷑

Expanded text:
noveris igni qui non possit exstingui? Sed exstinguat potius idem Spiritus in te concupiscentias carnoveris igni qui non possit exstingui? Sed exstinguat potius idem Spiritus in te concupiscentias carnales, ne forte ab his praefocato quod absit! nuper concepto sancto desiderio, in flammas contingat
Abbreviated transcription (Latin):
mi corruptiõe infirmabit᷑. nec moꝵ prauitate uͥginitatis titulꝰ obscusabit̃.
e x ħiam nꝰ falsũ nom̃. nec uacuũ uelam̃ portab̾. Ut qͥd .ii. hactenꝰ n̾na ⁊ scĩmo¬
m̃tiebatur reu̾entiã: ⁊ subuelo petulans ocłs exhibebat ĩpudentia: Capd̾ si quid̾
gẽbas uelatum. setatum. S ub signo u̾ec̾die. sermo resonabat ĩu̾ecund̾. Risus
ĩmod̾atior ĩcessus lasciuior. uestitꝰ ornatior. Wimplate mag̃ ꝗͣ uelate ꝯgrue¬
uent. S ecce iam uet̾a x̃ auctore transier̃. m oua fieri incipiut̃ oĩa. dũ cultũ
extiorẽ int̾ore ꝯmutas. ⁊ mag̾ uitam ꝗͣ uestẽ appetis ħre ornatã. Faci qd̾
debes. ĩmo qd̾ iã olim ia uoueras. S⁊ sp̃s qui sic̃ uͥ uult. ita ⁊ qn̾ uult spirat.
nec dũ spiraũat. Et co c̾co forsitã qd̾ nuc usq egisti. excusationẽ ħt. Cecm̃ si
exardescentẽ ignẽ diuiũ iam extingui ꝑmiseris: qͥd restat nͥ ut te illi ẜ uãdã

Expanded text:
abitur: ex hoc jam nec falsum nomen, nec vacuum velamen portabis. Utquid enim hactenus nonna et sanctimolum in capite mentiebatur reverentiam, et sub velo petulans oculus exhibebat impudentiam? Caput siquidem gerebas velatum, sed elatum: sub signo verecundiae sermo resonabat inverecundus. Risus immoderatior, incessus lascivior, vestitus ornatior, wimplatae magis quam velatae congruerent. Sed ecce jam vetera Christo auctore transierunt, et nova fieri, incipiunt omnia, dum cultum exteriorem interiore commutas, et magis vitam quam vestem appetis habere ornatam. Facis debueras: nam olim jam voveras. Sed Spiritus, qui, sicut ubi vult, ita et quando vult, spirat, necdum spiraverat. Et idcirco forsitan quod hucusque egisti, excusationem habet. Caeterexardescentem ignem divinum jam exstingui permiseris, quid restat,
Abbreviated transcription (Latin):
ame hꝰ rei u̾itas ꝑsuasa c̃: Qñ .i. tu femina iuuiẽcła. formosa. ĩgenua. sic
na s̃. q̃ despicis. Maxima et̾na. celestra s̃. q̃ appetis. Plus dicã. ⁊ uer̾ dicã. Teue¬
bras deseris. ⁊ lucẽ ing̾d̾is. De ꝓfũdo fluctuũ cm̃gis ad portũ. De misera ser¬
uitute. ĩ felicẽ lib̾tatẽ respiras. De morte demq tñsis aduitam. Siqͥd̾ usq¬
m̾.tua ñ dĩ uolũtate. tua uiuẽs nõ d̾i lege. uiuẽs mortua eras. Uiuẽs mũdo.
mortira do̾: siue ut ueriꝰ loqrͣ.nec mũdo uiuẽ̾s.nec dõ. Uolẽs qͥppe sub habitu
⁊ noĩe religiois instar uniꝰ de scło ꝯu̾sari: sola dm̾ate uolũtate repułas. Ñ
aut̃ ualẽs ꝗd̾ stulte uolebtis. ñ tu quid̾ mund̾. s te mũdꝰ repułat. dm̃ gͦ repellẽs
⁊a scło repulsa. int̾ diuas ut dr̃ sellas corrũas. Hec dõ itaq uiuebus. qͥa nole¬
bas: nec scło qr ñ pot̾as. Altĩ quid̾ uolẽs. alt̃ inuita: s tñ utͥq mortua. Sicde

Expanded text:
 rei veritas persuasa est? Quando enim tu femina et juvencula, formosa et ingenua, sic na sunt quae despicis; maxima, aeterna, coelestia sunt quae appetis. Plus dicam, et verum dicam: tenebras deseris, et lucem ingrederis. De profundo fluctuum emergis ad portum; de misera servitute in felicem libertatem respiras; de morte denique transis ad vitam: siquidem usquemodo tua non Dei voluntate, tua vivens non Dei lege, vivens mortua eras; vivens mundo, mortua Deo; sive, ut verius loquar, nec mundo vivens, nec Deo. Volens quippe sub habitu et nomine religionis instar unius de saeculo conversari, sola Deum a te voluntate repuleras: non autem valens quod stulte volebas, non tu quidem mundum, sed te mundus repulerat. Deum ergo repellens, et a saeculo repulsa, inter duas, ut dicitur, sellas corrueras. Nec Deo itaque vivebas, quia nolebas; nec saeculo, quia non poteras: alteri quidem volens, alteri invita; sed tamen utrique mortua, Sic de
Abbreviated transcription (Latin):
f.⁊ .s.d. pꝰꝗͣ detrudaris ĩloc̃ tenebrosũ ⁊ oꝑtũ mortis caligine. Erubescis forte
redire. qͥa ad horã cesisti: e rubesce fugã.⁊ñ pꝰ fugã reũti ĩp̾liũ. trursũ
pugnare. Nec dũ finis pugne.nec dũ ab inuice̾ dimicãtes acieş discesser̃
ad huc uictoria. p̃manibꝰ t̃. Si uis nolumꝰ uinc̾e sine te. nec tuã t̾ ĩuidemꝰ.
głe portionẽ. leti occuiremꝰ tͥ. letis te excipiemꝰ ãplexibꝰ. Aicemꝰq epulari ⁊ gaudere

Expanded text:
 priusquam detrudaris in locum tenebrosum, et opertum mortis caligine. Erubescis forte redire, quia ad horam cessisti. Erubesce fugam, et non post fugam reverti in praelium, et rursum pugnare. Necdum finis pugnae, necdum ab invicem dimicantes acies discesserunt: adhuc victoria prae manibus est. Si vis, nolumus vincere sine te, nec tuam tibi invidemus gloriae portionem. Laeti occurremus tibi, laetis te recipiemus amplexibus, dicemusque: Epulari
Abbreviated transcription (Latin):
exxũtibꝰ retinebit. eiso̾ uanis uanas similit̾ alias se ducturꝰ. At u tuus ille orna¬
tus ñ sic. firmissime tͥ ut dixi manet ꝓpt̾ea tutꝰ qi tuuis. hulł facile aut fec̾ in¬
uiriis. aut patet ĩ sidiis. Adu̾sus hꝰ mõi nil furis callditas. nil furetis crudelitaᷤᷤ
por̾. Nec anineis uoditur. nec uetustate corrũpit᷑. nͦ ꝯsumit᷑ usu. In morte uiuit.
N unit̾ anime res ẽ ñ corporis: ⁊ obħ simł ẽ aĩa asbit de corpore. ñ obit c̃ corpore.

Expanded text:
exeuntibus retinebit, eisdem vanis vanas similiter alias seducturus. At vero tuus ille ornatus non sic. Firmissime tibi, ut dixi, manet, propterea tutus, quia tuus. Nullius facile aut cedit injuriis, aut patet insidiis. Adversus hujusmodi nil furis calliditas, nil furentis crudelitas potest. Nec a tineis roditur, nec vetustate corrumpitur, nec consumitur usu. In morte vivit. Nimirum animae res est, non corporis: et ob hoc simul cum anima de corpore abit, non obit cum corpore
Abbreviated transcription (Latin):
ne cũctatione ⁊ fraude sua cesan reddebant᷑. s nõ ⁊̃ dõ q̃dĩ s̃ ꝑsoluebant᷑ eque
fidelit̾. Qd̾ audiuimꝰ. nõ qd̾ uidimꝰ loquim̃.Claustrũ ip̃m monast̾i freqn̾ter
ut auit̾ stipari militib urgeri negotiis. uirgiis ꝑsonare. pat̾e int̾dũ ⁊ feminiᷤ.
Qͥ d int̾ ħ celeste qͥd diuinũ. qͥd sp̃uale pot̾at cogitan: Ñ ũ uacat᷑ inibi dõ. stu¬

Expanded text:
ne cunctatione et fraude, sua Caesari reddebantur; sed non etiam Deo quae Dei sunt pene cunctatione et fraude, sua Caesari reddebantur; sed non etiam Deo quae Dei sunt pefideliter. Quod audivimus, non quod vidimus, loquimur: claustrum ipsum monasterii frequenter, ut alunt, stipari militibus, urgeri negotiis, jurgiis personare, patere interdum et feminis. Quid inter haec coeleste, quid divinum, quid spirituale poterat cogitari? Nunc vero vacatur in
Abbreviated transcription (Latin):
inmurm̾abat. Solũ deniq te incausã uocau̾ant. Tu te corng̾es: ⁊ml residuũ
qd̾ pat̾et calũpnie. Te namq mutato. mox oĩs tumultꝰ ꝯid̾et. qͥesc̾e̾t strepitꝰ.
Solũq actotũ erat qd̾ nos mouebat tuus ille sciłt habitꝰ iapparitꝰ c̃ ꝓced̾os. qd̾
paulo insolentior apparelut. De ponẽs fastũ. habitũq nuitares: ⁊ facile oĩuĩ
quiesc̾e pot̾ant indignatio. Cetm tir i fecisti satis causantibꝰ ⁊ adiecisti qd̾ m̃ito
collaudemꝰ. Ꝙd.it. iã in humanis oꝑib uire laudab̾r. si ħ sũma admiratiõe
⁊ laude dignissimũ ñ habetur: Qm̃ꝗͣ ñ humanũ s diuinũ ꝓfecto sit opꝰ. tan¬
toꝵ simł ⁊ tã repentina ĩmutatio. In celestibꝰ magnũ suscitat gaudiũ uniꝰ
pecc̃oris ꝯũsio: qͥd p̾otius ag̾gationis : &d ⁊istiꝰ : Locꝰ quippe abantiq̃ nobił
⁊regie dignitatis exti̾tat. palatii causis regũq ex̾citib deseriure solebat. Si¬

Expanded text:
immurmurabat. Solum denique te in causam vocaverant. Tu te corrigeres, et nil residuum quod pateret calumniae. Te, inquam, mutato, mox omnis tumultus concideret, quiesceret strepitus. Solumque ac totum erat quod 79 nos movebat, tuus ille scilicet habitus et apparatus cum procederes, quod paulo insolentior appareret. Denique deponeres fastum, habitumque mutares, et facile omnium quiescere poterat indignatio. Caeterum tu et fecisti satis causantibus, et adjecisti quod merito collaudemus. Quid enim jam in humanis operibus jure laudabitur, si hoc summa admiratione et laude dignissimum non habetur? Quanquam non humanum, sed divinum profecto sit opus, tantorum simul et tam repentina immutatio. In coelestibus magnum suscitat gaudium unius peccatoris conversio; quid totius congregationis? quid et istius? 4. Locus quippe ab antiquo nobilis, et regiae dignitatis exstiterat; palatii causis regumque exercitibus deservire solebat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bi grã. si nobił aliqͣ mulier uirgo nubat plebeio. illa quidẽ minuit᷑ ex illo.
fuiss utẽq forsitã tołari debũat. Nc̃ aũt c̃ utnꝰlib diminutio neutr̾ ꝓuehat
s sue potiꝰ alt̾utrum płinũ detrahãt dignitati.qͣndo nec cłic̃ decet regis ũ dict̃
ẽ eẽ. uocari ue dapiferũ. ⁊nicħ ominꝰ regẽ nͥ ĩ manu utiq fortiũ regni gub̾na¬
cła possid̾e: mirũ ualde qͦm utͣq potestas ħ patit᷑ qd̾ uł eccła nõ abic̃ diacoñ
militarẽ. ł curia cłicũ pͥncipẽ ñ ꝯtẽpnit. Et acrius ista ⁊ multipliciꝰ inculca¬
re uolu̾am. ac fortassis debũam: nͥ epłaris b̾uitas sr̃sedendũ indr̃et. Maxinie¬
q qͥa te offend̾et. ueritꝰ sũ peꝑci hoĩs. qͥppe. q̃ tͥ aũt familiarib iã olĩ amici

Expanded text:
verbi gratia, si nobilis aliqua mulier viro nubat plebeio, illa quidem minuitur ex illo, verbi gratia, si nobilis aliqua mulier viro nubat plebeio, illa quidem minuitur ex illo, fuisset, utcumque forsitan tolerari debuerat. Nunc autem, cum utriuslibet diminutio neutrum provehat, sed suae potius alterutrum plurimum detrahant dignitatis, quando nec clericum decet regis, ut dictum est, esse vocarive dapiferum, et nihilominus regem, nisi in manu utique fortium, regni gubernacula pmilitem, vel curia clericum principem non contemnit. 13. Et acrius ista et multiplicius inculcare volueram, ac fortassis debueram, nisi epistolaris brevitas supersedendum indiceret; maximeque quia te offendere veritus sum, peperci homini, q
Abbreviated transcription (Latin):
iis ꝗ̃ sũmis delectari. ⁊ cui funes cecid̾ant inp̾ctaris. insatrabili desiderio.
amplexari stercora. ⁊ ꝓuichilo ħre t̾ram desiderabisẽ. Confundit penitꝰ ordi¬
nes. uitͦq offitio delicate satis abutitur.dũ ⁊ hic cũ delectat pompa ñ mili¬
na scłaris. ⁊ illinc q̃stus. ñ cultus religionis. In q̃ qͥs facile ñ adu̾tat ꝗͣtũ sit
regũ stipñdiis militare: sic nec regie maiestatis rẽ fortiũ ad ministrare
cuiꝰc̾q ꝑsone mãcipari obsequiis: Ip̃m certe qd̾ gestat ĩ capite signũ plꝰ regiꝰ
decet fastus. ꝗͣ famłatus. Itemq regale fastigiũ mag̾ arns ꝗ̃ psalmis ĩnitit᷑.
Sane si altĩ forte ut assolet accessisset qd̾ detrahitur alt̾i. qͦ uł regis uidłc humi¬
liatio.cłic̃ ampliꝰ sublimasset. aut cłici certe deiectio regio ꝯtuliss honori: ut

Expanded text:
imis quam summis delectari; et cui funes ceciderant in praeclaris, insatiabili desiderio imis quam summis delectari; et cui funes ceciderant in praeclaris, insatiabili desiderio amplexari stercora, et pro nihilo habere terram desiderabilem! Confundit penitus ordines, et utroque officio delicate satis abutitur, dum et hinc eum delectat pompa, non militia saecularis, et illinc quaestus, non cultus religionis. In quo quis facile non advertat quantum sit e dignitatis regum stipendiis militare, sic nec regiae majestatis, rem fortium administrare cujuscumque personae mancipari obsequiis? Ipsum certe quod gestat in capite signum, plus regius decet fastus, quam famulatus; itemque regale fastigium magis armis, quam psalmis innititur. Sane si alteri forte ut assolet accessisset quod detrahitur alteri, quo vel regis videlicet humiliatio clericum amplius sublimasset, aut clerici certe dejectio regio contulisset honori ut
Abbreviated transcription (Latin):
stolaq indutũ ĩ medio eccłie ꝓniltiare euangłiũ tuba indic̃e bellũ militi
duc̃. putari se militẽ. curiã eccłe p̃fert regis m̃sã altari xͥ. ⁊ calici dñ cali¬
cem demonioꝵ. Qd̾ plane credibilius ex eo uidet᷑. qr c̃ honores ñ paucoᷤᷤ s
secutus ẽ. mag̾ ut aunt głatur ex noĩe. ꝗͣ cet̾oꝵ qͣlib appellari. cũq sit
archidiaconꝰ decanꝰ. p̃positusq indiu̾sis eccłiis. nicħ hoꝵ tñ tam eũ ꝗͣ regis
delectat uocitari dapiferũ. Onoua ⁊ exosa ꝑũsitas. Ita ne plꝰ decet hõis ꝗͣ
dĩ famulũ notari. ac tr̾eni ꝗͣ telestis dici regis offitialẽ. altioris ducitꝰ dig¬
uitatis: & clero militiã.forũ añ ponit eccłe. diuinis ꝓfecto humana. celeᷤᷤ¬
tibꝰ p̃ferre t̾rena ꝯuincit᷑. G̾ pulcriꝰ ẽ uocari dapiferũ ꝗͣ decanũ ꝗͣ archidiaco¬
nũ: Est equid̾. s laico nõ cłico. militi ñ diacono. Mira s ceca ambitio. mag̃

Expanded text:
stolaque indutum, in medio ecclesiae pronuntiare Evangelium; tuba indicere bellum militiducit putari se militem; curiam Ecclesiae praefert, Regis mensam altari Christi, et calici Domini calicem daemoniorum. Quod plane credibilius ex eo videtur, quia, cum honores non paucos, sed secutus est, magis, ut aiunt, gloriatur ex nomine, quam caeterorum quolibet appellari. Cumque sit archidiaconus, decanus, praepositusque in diversis Ecclesiis nihil horum tamen tam eum quam Regis delectat vocitari dapiferum. O nova et exosa perversitas! itane plus decet hominis quam Dei famulum nominari? ac terreni, quam coelestis Regis dici officialem, altioris ducitur dignitatis? Qui clero militiam, forum anteponit Ecclesiae; divinis profecto humana, coelestibus praeferre terrena convincitur. Ergo pulchrius est vocari dapiferum, quam decanum, quam archidiaconum? Est equidem, sed laico, non clerico; militi, non diacono. 12 Mira, sed caeca ambitio, magis
Abbreviated transcription (Latin):
dala. Nec me ut estimo tang̃ õmo. qd̾ seqr. Ue aut̾ hoĩ illi ꝑ q̃ scãdalũ
uenit. Cũ .i. carpunt᷑ uitia ⁊ iñ scandalũ orit᷑. ip̃e sͥ scandali ẽ causa qͥ fec̾
qd̾ argui debeat. ñ ille qui arguit. Deniq nec cautior sũ inu̾bo. nec cͥcũspecti¬
or in sensu illo qͥ ait. Melus ẽ ut scandalũ oriat᷑. ꝗͣ u̾itas relinqͣtur. Qͣm qͣm
nescio qͥd ꝓsit. si qd̾ mundꝰ clamat. ego tacuo. õiũq passi narib in iecto
fetorte solꝰ dissimulo pestẽ. nec audeo nasum ꝯtra pessimu putorẽ ꝓpͥa
munire manu. Cuius .N. cor nõ indignat᷑. cuiꝰ uł clã lingͣ ñ subminat. di¬
a conẽ ꝯtra euangħũ dõ ⁊ mãmone parit̾ ministrantẽ: Sic quippe sublima¬
tũ honoribꝰ eccłasticis ut nec epĩs inferior uideat᷑. sic implicatũ militari¬
uus offitiis. ut p̃feratur ⁊ducibꝰ : Rago qͥd h ẽ monst̾. ut ẽ ⁊ cłicꝰ. ⁊ maeᷤᷤ simł¬

Expanded text:
 scandalum venit . Cum enim carpuntur vitia et inde scandalum oritur, ipse sibi scandali causa est qui fecit quod argui debeat, non ille qui arguit. Denique nec cautior sum in verbo, nec circumspectior in sensu, illo qui ait: « Melius est ut scandalum oriatur, quam veritas relinquatur. » Quanquam nescio quid prosit si quod mundus clamat ego tacuero, omniumque passim naribus injecto fetore solus dissimulo pestem, nec audeo nasum contra pessimum putorem propria munire manu. 11. Cujus enim cor non indignatur, cujus vel clam lingua non submurmurat, diaconum contra Evangelium Deo et mammonae pariter ministrantem, sic quippe sublimatum honoribus ecclesiasticis ut nec episcopis inferior videatur, sic implicatum militaribus officiis ut praeferatur et ducibus? Rogo quid hoc est monstri, ut
Abbreviated transcription (Latin):
euangłista qͥ ħ de ppħa sumit ñ tã adꝯceptionẽ ꝗͣ ad educationẽ referri
satis eiudent̾ ostendit. qd̾ illo uidłe exegypto reportatꝰ fu̾it. illicq nutͥtꝰ
Et quid̾ scienti lege̾ loq̃bunt᷑.⁊ ꝗ magist̾ erat ĩ istł. icħq facile ignoraret
exõib. ⁊ tñ tota fidutia. instabat᷑. mõstrantes scͥpt᷑as nõ loqͥ xp̃m uenire a
galilea cuiꝰ nazareth ciuitas eẽ cognoscit᷑. Plus sane admanũ fuit eis tes¬
timoniũ de ꝓpħa exq̃ regi loc̾ sciscitãti nanuitatis ĩcũctant̾ responder᷑ bͥech¬

Expanded text:
evangelista, qui hoc de propheta sumit, non tam ad conceptionem, quam ad educationem referri satis evidenter ostendit, quod illo videlicet ex Aegypto reportatus fuerit, illicque nutritus. Et quidem scienti legem loquebantur, et qui magister erat in Israel, nihilque facile ignoraret ex omnibus: et tamen tota fiducia instabant, monstrantes Scripturas non loqui Christum venire a Galilaea, cujus Nazareth civitas esse cognoscitur. Plus sane ad manum fuit eis testimonium de propheta, ex quo Regi locum sciscitanti nativitatis, incunctanter Beth
Abbreviated transcription (Latin):
dolentis. ⁊ qͣ corde uid̾it et ꝯtrito. oło mĩe ꝯsueuit delinire i̾stitiã. S corripit.
uinũ infundit. oleũ c̃btandit᷑. Et quid̾ uimũ absq odio. oicum sine dolo.
ꝑ tom̃ nõ oĩs laus adulatio. sic̃ neo oĩs rep̾hensio de animi rãcore descendit.
escã. pecc̾i sugg̾e fomitẽ. obtãs tͥ ⁊gemẽs intia me aielã. &s mͥ det te fr̾em
meu̾ suggentẽ ułi matͥs. mee: Sint ꝓculiã ate btandi ⁊ fraudulẽti lactato¬
res. qͥ c̾ infaciẽ te b̾ndicerent ꝓbris oĩum atq ludibriis exponebãt. ⁊ eoꝵ p̃¬
sens euge orbis tͥ fabusã pariebat ĩmote fabulã orbi. Si musitãt ⁊ nẽ dici¬
to ilł. Si ad huc ub̾ placẽm. xͥ serius ñ eẽm. Qͥb in mał placiumꝰ. eq̃ ũ¬

Expanded text:
corripit, vinum infundit; oleum, cum blanditur: et quidem vinum absque odio, oleum sine dolo. Proinde non omnis laus adulatio, sicut nec omnis reprehensio de animi rancore descendit. tra me aiebam: Quis mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae? . Sint procul a te jam blandi ac fraudulenti lactatores, qui, cum in faciem te benedicerent, probris omnium atque ludibriis exponebant et eorum praesens Euge orbis tibi fabulam pariebat, imo te fabulam orbi. Si mussitant etiam nunc, dicito illis: Si adhuc vobis placerem, Christi servus non essem . Quibus in mali
Abbreviated transcription (Latin):
nã s inauditam diuini mun̾is largitatẽ uet̾i collatã ppło asserit. si¬
quid̾ om̃em illã młtitudinẽ oĩa q̃ de mystio nr̃e redẽptionis suꝑiꝰ enume
rata s̃ liqͥdo p̃ cognouisse ꝯstit̾it. Cum.it. ex his qͥppiam tẽ nec scͥptũ ma¬
nifeste. nec publice p̃dicatũ fuisse manifestũ sit. restat ut fateamur
bꝰ aut ꝑprarasalus. aut niiiũ num̃osa ꝑfectio. qͦꝵ quid̾ qd̾ ubet sapere.
replesse potius acpitasse scła illa multitudine ꝑfectoꝵ ꝗ̃ salirandoꝵ tãta
fuisse paucitate ꝯtentũ. qͣtinus ⁊ salui ñ pauci tc̃ ficrẽt. ⁊ os nicħ ominꝰ re¬
pleti sp̃u ꝓpħico nec dũ reuesata myssĩa. rã tẽ penetiurẽt: si inꝗͣ ħ recipit᷑.¬

Expanded text:
nam, sed inauditam divini muneris largitatem veteri populo collatam asserit: sinam, sed inauditam divini muneris largitatem veteri populo collatam asserit: siquirata sunt, liquido praecognovisse constiterit. Cum enim ex his quidpiam tunc nec scriptum manifeste, nec publice praedicatum fuisse manifestum sit: restat ut fateamuribus fuit perrara salus; aut nimium numerosa perfectio, quorum quidem quodlibet sapere, atur, ipsum replesse potius et ditasse saecula illa multitudine perfectorum quam salvandorum tanta fuisse paucitate contentum, quatenus et salvi non pauci tunc fierent, et omnes nihilominus repleti Spiritu prophetico necdum reve
Abbreviated transcription (Latin):
xeram me qͦ: nõ respondẽte ea potuisse suffice̾ q̃ tua sr̃ ħepła ꝯtinet. S ħ ad¬
ñ multũ nb̾ arbitr laborandũ. tũ qd̾ manifestam nuimis p̃ferat falsitatem.
tũ qd̾ ip̃e eiꝰ inuentor ĩ sua suꝑiori sententia ip̃am ꝑse satis ĩpugnet.dͥmet¬
ip̃i ꝯtratiꝰ.Cum .it. de noctno illo pͥuatoq susurrio dñi ẽ nichodemo baq̃ũ
nectat publice dap̃nationis ꝑ totũ orbẽ ignorantibꝰ arbitrans uidłe uemi¬
nem ex illa hora potuisse saluari qͥ nõ fu̾it baptizatꝰ: ñ ne aꝑte peccatũ
ignorantie ⁊ pecc̾m dãpnabile ꝯfitetur : Hisi forte tam ꝓt̾uus sit ut d̾m
hoĩes sine culpa dap̃nare existimet. U̾endum tñ ne si ł breuit̾ ñ respõdet᷑
stulto uixta stultitiã suã. putãs forte sap̃iam secutiꝰ spargat seminariũ
uecordie ĩ auribꝰ insipientiũ. u ta ram ĩsipientie eiꝰ nõ sit nuimꝰ. Ueritatiᷤᷤ
ꝓ iñ testimoniis paucis ⁊ manifestis. manifestũ m̃datiũ ꝯfutet᷑. Is forsitã qͥ

Expanded text:
xeram, me quoque non respondente, ea potuisse sufficere quae tua super hoc epistolanon multum nobis arbitror laborandum, tum quod manifestam nimis praeferat falsitatem; tum quod ipse ejus inventor, in sua superiori sententia ipsam per se satis impugnet, sibimetipsi contrarius. Cum enim de nocturno illo privatoque susurrio Domini cum Nicodemo, laqueum nectat publicae damnationis per totum orbem ignorantibus, arbitrans videlicet neminem ex 633 illa hora potuisse salvari, qui non fuerit baptizatus; nonne aperte peccatum ignorantiae, et peccatum damnabile confitetur? Nisi forte tam protervus sit, ut Deum homines sine culpa damnare existimet. Verendum tamen, ne si vel breviter non respondetur stulto juxta stultitiam suam; putans forte sapientiam, securius spargat seminarium vecordiae in auribus insipientium, et ita jam insipientiae ejus non sit numerus. Veritatis proinde testimoniis, paucis et manifestis, manifestum mendacium confutetur. Is forsitan qui
Abbreviated transcription (Latin):
nosis accessus. Hulla iã cũ ociosis ꝯfabłatio ꝑmiscet᷑. Solitus pueroꝵ ant puel¬
larũ strepitus ñ adit᷑. Solis pueris xͥ. de quib dr̃. ecce ego ⁊ puen m̃i mec̃. locus¬
sue affectionis clamore respondẽt. Laudate pueri dnm: l.n.d. Et reursũ. ꝑfal
lite dõ nr̃o. psał.p. re .n.p. dũ manib pectora genib pauim̃ta tundunt uo
tis ⁊ deuotis p̃cibꝰ altaria cumulant᷑. sordẽt gene lacͥmis gemitibꝰ atq suspiriiᷤ
muguit diũsoria. ⁊ ꝓforensib causis cãticis sp̃italib sacra tecta resultãt. nil si¬

Expanded text:
riosis accessus. Nulla jam cum otiosis confabulatio permiscetur, solitus puerorum aut puelriosis accessus. Nulla jam cum otiosis confabulatio permiscetur, solitus puerorum aut puellarum strepitus non auditur. Solis pueris Christi, de quibus dicitur, Ecce ego et pusuae affectionis clamore respondent: Laudate, pueri, Dominum; li nostro, psallite . 6. Dum manibus pectora, genubus pavimenta tunduntur, votis et devotis precibus altaria cumulantur, sordent genae lacrymis, gemitibus atque suspiriis mugiunt diversoria, et pro forensibus causis, canticis sp
Abbreviated transcription (Latin):
spelũcam latronũ faceret̃. habebit gͥ sine dubio ꝯm̃datũ qͥ eregione oꝑam
dedit uendicare scm̃ a canibꝰ. a porcis margͣitã cꝰ studio ⁊ industria uulcam
offitina studiis uidet᷑ mancipata celestib ĩmo sua habitatio reddita. ⁊ in id potius
p̃tita mala reteximꝰ. s ut exꝯparatione ueterũ nouitatis decꝰ gratiꝰ uenustiusq
appareat. qͥa tẽ recentia iocundius bona clarescũt. c̃ fu̾int mał ꝯparata pͥoribꝰ
Similia ex similibꝰ innotescũt. s ex ꝯtranis ꝯtͣria. aut placent ãpliꝰ aut difpli¬
cent. Iunge nigra candidis. ⁊ mutua collatione. ĩ ꝓpͥo q̃q colore distic̃tiꝰ eniteᷤct
Sic fedu admota pule̾s. puscͥora reddt̃ mag̾ feda reddut᷑. Neq̃ tñ offensioĩs uł
ꝯfusioĩs subrepat cocasio replicamꝰ ⁊ nos uob̾ illud apłi. Et ħ quid̾ fuistis. ẜ ablu¬
ti estis. s scĩficati estis.Iam nullꝰ scłarib indomũ dĩ patet aditꝰ. nullꝰ ad scã cu¬

Expanded text:
m latronum facerent . Habebit ergo sine dubio commendatum, qui e regione operam dedit vindicare sanctum a canibus, a porcis margaritam; cujus studio et industria Vulcani officina studiis videtur mancipata coelestibus, imo sua Deo habitatio reddita; et, in id potius e im properium praeterita mala reteximus, sed ut, ex comparatione veterum, novitatis decus gravius venustiusque appareat, quia tunc recentia jucundius bona clarescunt, cum fuerint malis comparata prioribus. Similia ex similibus innotescunt, sed ex contrariis contraria aut placent amplius, aut displicent. Junge nigra candidis, et mutua collatione in proprio quoque colore distinctius enitescunt. Sic foeda admota pulchris, pulchriora redd illud Apostoli: Et hoc quidem fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis . Jam nullus saecularibus in domum Dei patet aditus, nullus ad sancta cu
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ ꝑ hib̾e hono: alioqͥn.corrosores. fuisse ꝯuincim. ñ correctoreᷤ. ⁊ mor¬
deie qͣ em̃dare maluimꝰ. si bonis obmutescimꝰ. qͥ in tm̃ reclamanimꝰ mał.
Iustus corrip̃ in mĩa. pec̾eor adulatur in ĩpictate. ille ut curet. iste ut ocełtet
qd̾ erat curindũ. Hicħ tͥ apd̾ eo qͥ tunentes dum głificãt suspicand̾ ẽ de
oło pecc̃oris. q̃ tuũ qͣndã capd̾ inpingare solebãt. Laudamꝰ te. qm̾ cu faciꝰᷤ

Expanded text:
testimonium perhibere bono? Alioquin corrosores fuisse convicimur, non correctores, et mordere quam emendare maluimus, si bonis obmutescimus, qui in tantum reclamavimus malis. Justus corripit in misericordia, peccator adulatur in impietate: ille, ut curet; iste, ut occultet quod erat curandum. Nihil tibi apud eos qui timentes Dominum glorificant, suspicandum est de oleo peccator
Abbreviated transcription (Latin):
cẽti : Deniq ⁊ se obitiens ꝓ delinqñtibꝰ ait. Si dimutis dimitte: sin aut̃
ritate coħens. aut illa suluabit sec̃. aut ñ p̃nͥ idẽ cũ uł subire ꝑicłm. Iere¬
mias ꝙ̃ iũctus ⁊ ip̃e insepambilit̾ sł s affectu ꝯpassionis ñ ꝯtũtioĩs assẽsu.
tentia. fortis ẽ ut mors dilectio. ꝗͣu̾a dura sic̃ inferus enulatio. Uidetis qͦꝵ uos
ppłi stragẽ. angło ꝑcutienti festinus occuint. ũse potiꝰ domũq patͥs sui diuinã
transfem flagitat ultionẽ. Quis hãc tͥ ꝑfectionẽ ꝓponebat: Ego tanta fateor
audire dete. ⁊ si desiteralũ. ñ tñ sꝑabam. Quis nẽpe te cred̾et saltuut ita dicã.
repentino sũma occupare uitutũ. sublimia m̃itoꝵ atting̾e: S absit ut ꝓ nr̃e
fidei speiue angt̾iis inmensa dĩ pietas estimet᷑. ꝗ qd̾ uult. in qͥ uult oꝑat᷑. acce

Expanded text:
centi? Denique et se objiciens pro delinquentibus ait: Si dimittis, dimitte; sin autem, ritate cohaerens, aut illam salvabit secum, aut non potest nisi  ipse inseparabiliter suis, sed affectu compassionis, non contentionis assensu,  quam vera sit illa sententia: Fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Videtis quorum vos puli stragem, angelo percutienti festinus occurrit, et in se potius domumque patris sui divinam transferri flagitat ultionem . 3. Quis hanc tibi perfectionem proponebat? Ego tanta fateor audire de te, etsi desiderabam, non tamen sperabam. Quis nempe te crederet saltu, ut ita dicam, repentino summa occupare virtutum, sublimia meritorum attingere? Sed absit ut pro nostrae fidei speive angustiis immensa Dei pietas aest
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin̾e docẽt. Sic q natanael doctꝰ up̃e lege. philippo nũtianti iħm filiũ io¬
sephanazareth: mex sub intr̾ogatiõe. admuãdo respõdit. Anazareth ĩ qͥt
pot̾ aliqͥd bom ẽẽ: Himirũ admirãs qd̾ anazareth x̾ nũtiaret̃. qd̾ exnlła
penitꝰ scͥptã recołet. Aut si nõ intĩrgando ꝗd̾. s mag̾ asfirmãdo uid̾ respõdiᷤ¬
nazareth ꝯceptꝰ fu̾it iħc eũ agnouisse ꝯstabit. c̃ młte alie eĩe ocẽtere potu¬
issent. ẽ illd̾ ꝓpħa p̃dix̃it. ꝑ otuit gͦ ⁊ de ꝯeptionis loco ut ꝓpħas sie ⁊ angłos

Expanded text:
tinere doceret 20. Sic quoque Nathanael, doctus et ipse in lege, Philippo nuntianti Jesum filium Joseph a Nazareth, mox sub interrogatione admirando respondit: A Nazareth, inquit, potest aliquid boni esse? Nimirum admirans quod a Nazareth Christus nuntiaretur, quod ex nulla penitus Scriptura recoleret. Aut si non interrogando quidem, sed magis affirmando illud respondisNazareth conceptus fuerit Jesus, cum agnovisse constabit; cum multae aliae causae occurrere potuissent, cur illud prop
Abbreviated transcription (Latin):
aliis.alioꝵ qͦ fide ualeat ł debeat emundari. Hec s̃ quippe uiditia diuine
stitie in quib exultans sc̃s̃ dł. memorfiu uiditioꝵ tuoꝵ.a.s.d̾.⁊ ꝯ. sũ. huc¬

Expanded text:
aliis, aliorum quoque fide valeat vel debeat emundari. Haec sunt quippe judicia divinae aliis, aliorum quoque fide valeat vel debeat emundari. Haec sunt quippe judicia divinae justitiae, in quibus exsultans sanctus David, Memor fui, inquit, jud
Abbreviated transcription (Latin):
sit ñ ꝑcip̃ sacramentũ. Qͣmꝗͣ ⁊ fidem ꝯiuncit᷑ nõ hab̾e ꝑfectam si negligit.
ex p̃ceptis. Merito gͦ nõ fideł s plane rebelł atq ꝯtẽp̃tor reputabi: qͥsqͥs obedire
renuerit. Q mͦ demq fideł qui dĩ ꝯtẽpnit sacram̃tũ: Sane infantes qi hanc
ꝓhibente etate nõ possunt hab̾e fidem. hoc ẽ cordis ad dm ꝯu̾sionẽ. ꝯsequent̾ nec
salutẽ : si absq baptismi ꝑceptione moriunt᷑. Hon qd̾ ł ip̃i qñ bapti zant᷑ fide
suam s alienam. Dignun nepe ẽ.⁊ ad d̾i spectat benignitatẽ. ut quibꝰ fidẽ
ab his exigendam fidem. qͦs nouit ꝓͥam nullã hab̾e culpam. ꝑ orro auena
opus ẽ fideᷤᷤ.c̃ sine sorde ñ nascantur aliena. qͣtinus nec apariusł alienũ sit
qͣ de oĩb gn̾alit̾ dr.fide mũdãs corda eoꝵ. Nec dubiũ qd̾ macła ꝯtracta ab

Expanded text:
sit, non percipit Sacramentum. Quanquam et fidem convincitur non habere perfectam, si negligit. sit, non percipit Sacramentum. Quanquam et fidem convincitur non habere perfectam, si negligit. aecipuum ex praeceptis. Merito ergo non infidelis, sed plane rebellis atque contemptor reputabitur, quisquis obedire renuerit. Quomodo denique fidelis, qui Dei contemnit Sacramentum? 9. Sane infantes, quia hanc, prohibente aetate, non possunt habere fidem, hoc est cordis ad Deum conversionem; csalutem, si absque Baptismi perceptione moriuntur. Non quod vel ipsi, quando baptizantur, fide idem, non tamen suam, sed alienam. Dignum nempe est et ad Dei spectat benignitatem, ut quibus fidem ab his exigendam fidem, quos novit propriam nullam habere culpam. Porro aliena opus est fide, cum sine sorde non nascantur aliena: quatenus nec a parvulis alienum siter dicitur, Fide mundans corda eorum . Nec dubium, quod macula contracta ab
Abbreviated transcription (Latin):
notesẽ. ꝑ ossit sane tantund̾ cdix̾im. ꝗͣtũ ad salutis spectat obtentũ. ñ aũt admeriti
cumulũ. q̃ indubitant̃ martgriũ aũcellit. Legimꝰ. oĩs qui hodit frẽm suũ homi¬
tas ꝓfacto reputatur.uͥ factũ excludit necessitas: nͥ forte putet᷑ in malo ꝗͣ ĩ
bono efficatior inueniri uoluntaᷤᷤ apd̾ dm qͥ caritas ẽ. tpmptior ẽẽ adulciscẽdũ
ꝗ̃ ad remim̾andũ misericors. imiserator dñs. Q̾ mͦ isqͥ alieno tener se debito forte
mextremis positus recolit. si de sit un̾ ꝑsoluat sola nicħ ominꝰ penitũcia ⁊ cordiᷤ
ꝯtritione obtine ueniã creditur.nec rã ꝓeo dap̃netur: sic sola fides ⁊m̃tis ad
d̾m ꝯũsio. sine effusione sanguinis ⁊ sine ꝑfusioe aq̃ salutẽ sine dubio oꝑat᷑.
uolenti s ñ ualenti. ꝓhibente articło baptizari. Et siõ nulla ei penitũtia re¬
mittit᷑ pecc̾m. si c̃ possit ñ restituit ablatũ: sic ⁊ huic nulla ꝓd̾it fides siẽ poᷤᷤ¬

Expanded text:
notescit. Pessit sane tantumdem, dixerim, quantum ad salutis spectat obtentum, non autem ad meriti cumulum, quo indubitanter martyrium antecellit. Legimus, Omnis qui odit fratrem suum, homi facto reputetur, ubi factum excludit necessitas? Nisi forte putetur in malo, quam in bono efficacior inveniri voluntas apud Deum qui charitas est; et promptior esse ad ulciscendum, quam ad remunerandum misericors et miserator Dominus. Quomodo is qui alieno debito se teneri forte in extremis positus recolit, si desit unde persolvat, sola nihilominus poenitentia et cordis contritione obtinere veniam creditur, ne jam pro eo damnetur: sic sola fides et mentis ad Deum conversio, sine effusione sanguinis, et sine perfusione aquae, salutem sine dubio operatur volenti, sed non valenti, prohibente mortisic et huic nulla proderit fides, si cum pos
Abbreviated transcription (Latin):
modũ si nouus iste nouaꝵ inuẽtor assertionũ. ⁊ assertor ĩuentionũ. ĩuenire
in ħ rõnem potũit. q̃ sc̃os patres latũt. ambrosiũ ⁊ augninuĩ.siue auctoritatẽ
eoꝵ dẽ auctoritate potiorẽ. Nam si nescit. ut̾q ide̾ ꝓfecto sensit qd̾ fatem̃ sen¬
tire ⁊ nos. librũ c̾te ambrosii de morte ualentintani legat si ñ legit. recolat
si rã leg̾. ñ dissimul⁊ si recolit. ⁊ adũtet sine dubio scm̃ hõi ñ baptizato et
mortuo. fident̾ de sola fide salutẽ p̾sum̾e ⁊ tribu̾e indubitant̾ bone uolũtati.
qd̾ de fuit facultati. Legat ⁊ augt̾inũ de unico lup̃to ubrũ qrͣtũ ⁊ se ł agnoᷤᷤ¬
implere passionẽ de latrone illo cui ñ bapti zato dictũ ẽ. hodie mec̃ eris ĩ para¬
diso. b̾s cyprianus ñ leue docum̃tũ assumit. ⁊ add̾. Qd̾ ⁊̃ atq ⁊̃ ꝯsid̾ans in¬

Expanded text:
modum, si novus iste novarum inventor assertionum, et assertor inventionum, invenire modum, si novus iste novarum inventor assertionum, et assertor inventionum, invenire in hoc rationem potuerit, quae sanctos Patres latuerit Ambrosium et Augustinum, sive auctoritatem eorumdem auctoritate potiorem. Nam si nescit, uterque idem profecto sensit, quod fatemur sentire et nos. Librum certe Ambrosii de morte Valentiniani legat si non legit; recolat si jam legit; non dissimulet si recolit: et advertet sine dubio, Sanctum homini non baptizato et mortuo fidenter de sola fide salutem praesumere, et tribuere indubitanter bonae voluntati, quod defuit facultati . Legat et Augustini de unico Baptismo librum quartum: et se vel agnos« vicem aliquando implere passionem, de latrone illo, cui non baptizato dictum est, Hodie mecum eris in paradiso , beatus Cyprianus, non leve documentum assumit. » Et addit:
Abbreviated transcription (Latin):
pariuuł ⁊ nec dũ rõne peccati ꝯtagio. ñ ⁊̃ mãdati p̃uaricatio: cã aui credendũ
ẽ antiq̃ ualuisse sacram̃ta. ꝗͣ dui palam int̾dicta ñ fuisse ꝯstit̾it. An uͦ ultͣ
penes ãm ẽ. nõ meũ diffinire. P orro ĩ maiori etate quisqͥs pꝰ uulgatũ ubiq
baptismi remedium renuit rã bapti hari. gn̾ali origutaliq macłe adait ⁊
ex ꝓͥo crim̃ sr̃bie. dupplice̾ sec̃ porta̾s uistissime dapnationis causã. si sic de cor¬
pore exire ꝯtig̾it. Tñ si an̾ exitum resipũit.⁊tuoluũt. ⁊ petierit. u̾aptinari. set
mortis p̃eccupatus articło forte obtiñe. neqͥu̾it.dum ñ desit fide s recta spes
cantatẽ. tm̃ si aꝗͣ nõ ꝗtẽptus. s sola ut diri ꝓhibeat intpassibilitas. Siquis
alit̾ sap̃. uid̾it. un̾ sͥ qd̾ asserit ꝑsuaserit. nã meñ facle. fateor assentire si
ñ firmior indux̾it ł rõ ad intelligñdũ ł adcredendũ auctoritas. S miror ad¬

Expanded text:
re creditur peccati contagio, non etiam mandati praevaricatio; tandiu credendum est antiqua valuisse sacramenta, quandiu palam interdicta non fuisse constiterit. An vero ultra? Penes Deum est, non meum definire. Porro in majori aetate quisquis post vulgatum ubique Baptismi remedium renuit jam baptizari, generali originalique maculae addit et ex proprio crimen superbiae, duplicem secum portans justissimae damnationis causam, si sic de corpore exire contigerit. Tamen si ante exitum resipuerit, et voluerit, et petierit baptizari, sed mortis praeoccupatus articulo forte obtinere nequiverit; dum non desit fides recta, spes charitatem: tantum si aquam non contemptus, sed sola, ut dixi, prohibeat impossibilitas. Si quis aliter sapit, viderit unde sibi quod asserit persuaserit: nam me non facile fateor assentire, si non firmior induxerit vel ratio ad intelligendum, vel ad credendum auctoritas. 7. Sed miror ad
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦ debuit dr̃e mĩam ꝯsccutus sũ s m̃cedem recepi. qͥppe ꝗ̃ ignorantra a pecc̃o
reddebat ĩnuiẽ. insr̃ ⁊ emutatio remuñabilẽ iudicabat. Si inꝗͣ ignorãtra
cier̃ int̾fic̃e illos. s in sr̃ qͦ id fatiendo arbitrati s̃ obsequiũ se pr̃are dõ: S̾et
i frustra incruce saluator ꝓsł orabat crucifixoribꝰ. quippe. nescientibꝰ ip̃o tete
qͥd fac̾ent. ⁊ita neqͣꝗͣ peccantibꝰ. Heq .it. fas ẽ ullatenus suspicari m̃titum
dubitet qͥs qd̾ carnẽ sitã emulas. sic̃ hõ m̃tiri. potu̾it uͥ ait. Si .N. cognoniᷤ¬
sent. numꝗͣ añm głe ciucifixissent. Nlũ qͥd nõ ex his satis apparet. ĩ qntiᷤꝰ ia
ceat. ignorãtie tenebus. qͥ ignorat peccari posse int̾dũ ꝑignorantiã : S

Expanded text:
 Misericordiam consecutus sum ; sed, Mercedem recepi; quippe quem ignorantia a peccato reddebat immunem, insuper et aemulatio remunerabilem judicabat. Si, inquam, ignorantia cierunt interficere illos, sed insuper quoque id faciendo arbitrati sunt obsequium se praestare Deo? Sed et frustra in cruce Salvator pro suis orabat crucifixoribus, quippe nescientibus, ipso teste, quid facerent , et ita nequaquam peccantibus. Neque enim fas est ullatenus suspicari mentitumdubitet quis, quod carnem suam aemulans, sicut homo mentiri potuerit, ubi ait: Si enim cognovissent, nuceat ignorantiae tenebris, qui ignorat peccari posse interdum per ignorantiam? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
aut saꝑe fateor. credens u p̃e sola fide hõinẽ posse saluari. c̃ desid̾io ꝑcipiendi
fac̾m̃tũ.si tñ pio ad ĩplendi desid̾io mors anticipãs. seualia q̃c̃q uis ĩuincibilis
obuiaũit. Uide ⁊̃ ne forte ob hoc saluator c̃ đret. qͥ credid̾it ⁊ .b. f.s.e. caute¬
iugilant̾e ñ repenerit. qͥ uͦ baptizatus ñ fu̾it. s tm̃ qui u̾o inqͥt ñ credid̾it
tat ut absq illã dubietate ꝓ baptismate reputet᷑. ita ip̃a ĩ firma. ⁊ ĩ becilł ꝑse
erit. ut qd̾ dare alt̾i ualet. sola nõ ualeat obtiñe: est ꝓrsus sangͥnis ꝓ r᷑ effu¬

Expanded text:
aut sapere fateor: credens et ipse, sola fide hominem posse salvari, cum desiderio percipiendi sacramentum: si tamen pio adimplendi desiderio mors anticipans, seu alia quaecunque vis invincibilis obviarit. Vide etiam ne forte ob hoc Salvator cum diceret: Qui crediderit et baptnon repetierit, Qui vero baptizatus non fuerit; sed tantum: Qui vero, inquit, non crediderit, tat, ut absque ulla dubietate pro Baptismate reputetur; ipsa ita infirma et imbecillis per se erit, ut quod dare alteri valet, sola non valeat obtinere? Et prorsus sanguinis pro Christo effu
Abbreviated transcription (Latin):
nuisse putet᷑. ut ꝓdcẽ deinceps ñ uałet. Et quid̾ ꝗͣ longe pꝰ putas pu¬
blice p̃dicatũ ⁊ clamatũ sr̃ tecta fuisse. si cͥcũcidamini xͦ nicħ uob̾ ꝓd̾it:

Expanded text:
nuisse putetur, ut prodesse deinceps non valeret. Et quidem quam longe post puta; punuisse putetur, ut prodesse deinceps non valeret. Et quidem quam longe post puta; publice praedicatum et c