comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
propria non dedisse. Hec dicit᷑ quia ui quẽ¬
qͣm obpresisset: sed quia in acceptis rebus
se extulit. Hinc gͦ hinc summoꝑe colli¬
gendum est. qua pęna mustandus sit qui
aliena diripit: si inferni dampnatione ꝑ¬
cutitur. qui propria non largitur. Nemo
itaq securum se estimet dicens: ecce aliena
non rapio. sed concessis licite reb fruor:
quia diues iste non idcirco punitus est
qm̃ aliena abstuilit: sed quia acceptis reb
semet ipsum male dereliquit. Hoc quoq
fuit. quod hunc inferno tradidit. quia
in sua felicitate. timidus non fuit: quia
ꝑcepta dona ad tsum arrogantiȩ inflex̃:
quia uiscera pietatis ignorauit: quia pec¬
cata sua redimere. etiam cum sibi abun¬
daret. precio noluit. Et sunt non nulli.
qui cultum subtilium preciosarumq
uestium: non putant ẽẽ peccatum. Quod
si uidelicet culpa non eẽt: nequaqͣm ser¬
mo dei tam uigilanter exprimeret: qͦd
diues qui torquet᷑ apud inferos. bysso

Expanded text:
propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempropria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo summopere colligendum est qua poena multandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud inferos bysso
Abbreviated transcription (Latin):
crederetis utiq & michi. De me enim ille
scripsit. Impletur gͦ quod ꝑ abrahȩ res¬
ponsionem dicitur. Ex mortuis enim dñs
resurrexit. sed iudaicus populus. quia moysi
credere noluit. ei etiam qui resurrexit ex
mortuis. credere contempsit. Cumq moysi
uerba spiritaliter intelligere contempsit:
ad eum de quo moyses locutus fuerat. ñ
allegorie mysteriis. succincte transcurrisse
sufficiat: nunc ad intuendam latius rei
geste moralitatem. animus recur rat. Hõ
quidam erat diues & induebatur purpura
& bysso: & epulabatur cottidie splendide.
Et erat quidam mendicus nõmine lazarꝰ.
qui iacebat ante ianuam eiuis. ulceribus
plenus. Nonnulli putant precepta uete¬
ris testamenti. districtiora eẽ qͣm noui: s
hi nimirum inprouida considerationẽ fal¬
luntur. In illo enim non tenatia sed rapina
mułtatur: ibi res in iuste sublata. restitutio¬
ne quadrupli punitur. Hic autem diues
iste. non abstulisse aliena reprehenditur: s

Expanded text:
crederetis utique et mihi. De me enim ille crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus ille populus, quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locutus fuerat non allegoriae mysteriis succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ante januam divitis, ulceribus plenus. Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadrupli punitur . Hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
puli. precedentes patres fideles. quia mul¬
tos a sua fide deuiasse considerant: eos nul¬
la compassione a tormentis eripiunt: qͦs
tamen. ꝑ carnem filios recognoscunt. In tor-¬
mentis autem. diues positus quinq fr̃s¬
se habere ꝑhibet: quia suꝑbus iͦdem iu-¬
daicus populus. qui ex magna iam par-¬
te dampnatus est. sequaces suos quos suꝑ
terram reliquit. quinq moysi libris car¬
naliter intellectis. uel quinq sensib cor¬
poris deditos nouit. Quinario gͦ nume¬
ro frͣs quos reliquerat exprimit: quia
eos ad sp̃ualem intelligentiam non assur¬
gere. in inferno positus gemit. Petit ut ad
eos lazarus mittatur: cui quia moy sen &
propħas habeant dicitur. Sed ait quia
non credent: nisi siquis ex mortuis resur-¬
rexerit. Eui protinus respondetur. Si moy¬
sen & prophas non audiunt: neq siquis
amortuis resurrexerit credent. Certe de
moyse ueritas dicit. Si crederetis moysi:

Expanded text:
puli praecedentes patres fideles, quia mulpuli praecedentes patres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus quinque fratres habere se perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est, seqterram reliquit, quinque libris Moysi carnaliter intellectis, vel quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres, quos reliquerat, exprimit, quia eos ad spiritualem intelligentiam non assurgere in inferno positus gemit, petit ut ad eos Lazarus mittatur. Cui quia Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait: Quia non credent, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si crederetis Moysi,
Abbreviated transcription (Latin):
lummodo laborat. ut sciat quod loqui de¬
beat: ab ipsa refectione sue scientiȩ mente
uacua ieiunat. Ab extremo digiti. se tangi
desiderat: quia eternis suppliciis datus. op¬
tat oꝑatione iustorum. uel ultima partĩci¬
pari. Cui respondetur. quod in hac uita. bo¬
na receꝑit: quia omne suum gaudium
felicitatem transitoriam putauit. Habere
hic & enim possunt & iusti bona. nec tam̃
hȩc in recompensatione reciꝑe: quia dum
meliora. idẽ eterna appetunt. eorum iudi-¬
cio. quelibet bona affuerint: cum scĩs
desideriis ȩstuant. bona minimẽ uident᷑.
Unde dauid propħa. qui regni diuitiis.
multisq obsequiis fulciebatur: qͣmuis &
hec ad necessitatem. bona ẽẽ conspiceret: tni
tamen singulariter bono. in bianter estua¬
bat dicens. Michi autem ad herere deo
bonum est. Inter hȩc uero notandum est.
quod ei dicitur: memento fili. Ecce enim
abraham filium uocat. quem tamen a tor¬
mento non liberat: qm̃ huius infidelis po¬

Expanded text:
lummodo laborat, ut sciat quid loqui delummodo laborat, ut sciat quid loqui debeat, ab ipsa refectione suae scientiae mente vacua jejunat. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est aeterna, appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Unde David propheta, qui regni divitiis multisque obsequiis fulciebatur, quamvis et haec ad necessitatem bona esse conspiceret, uni tamen singulariter bono inhianter aestuabat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Inter haec vero notandum est quod ei dicitur: Memento, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis po
Abbreviated transcription (Latin):
regno cęlorum: filii autem regni eicient᷑
intenebras exteriores. Qui enim purpura
indutus dicitur. recte regni filius uocatur.
Qui de longinquo aduidendum lazarum
oculos letiat. quia dum ꝑ dampnationis sue
supplicia in fideles in imo sunt:fideles qͦsq
ante diem extremi iudicii. suꝑ se requie in¬
attendunt. quoꝵ pꝰ gaudia contemplari.
nullatenꝰ possunt. Conge uͦ ẽ qͦd conspiciũt:
quia illuc ꝑmeritum. non attingunt. In
lingua autem amplius ardere ostendit᷑:
cum dicit. Mitte lazarum. ut intinguat
extremum digiti sui in aqͣm. & refrigeret
linguam meam: quia crucior in hac flã¬
ma. In fidelis populus. uerba legis in ore
tenuit: quȩ oꝑe seruare contempsit. Ibi gͦ
amplius ardebit: ubi se ostendit scire. quod
fãcere noluit. Qua ꝓpter. bene de doctis &
negligentib. ꝑ salomonem dicitur. Omis
labor hominis in ore eus. sed anima illiꝰ
non implebitur: quia quisquis adhoc so-¬

Expanded text:
regno coelorum; filii autem regni ejicientur regno coelorum; filii autem regni ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura et bysso indutus dicitur recte regni filius vocatur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, 1654 quia crucior in hac flamma . Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Quapropter bene de doctis et negligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc so
Abbreviated transcription (Latin):
sancti peccata dampnant. confessionem
uero peccatorum approbant dicente apło¬
iacobo: confitemini alterutrum peccata
ur̃a. & orate pro inuicem ut saluemini:
ulcera lazari ca nes lingunt. Sancti &¬
enim doctores dum gentilium confessionẽ
accipiunt: mentium uulnera saluti resti¬
tuunt. Unde & bene lazarus interpretat᷑
adiutus: quia ipsi hunc adereptionem
uiuant. qui eius uulnera ꝑ lingue correc¬
sutionem curant. Potest etiam ꝑlinctionem
canum: lata adulantium lĩgua signari.
Adulantib & enim uulnera nr̃a lingere ẽ:
quod plerumq solent etiam. ipsa mala
que nos in nobis reprehendimus imꝓbo
fauore laudare. Contigit uero ut utq
moreretur. Diues qui induebat᷑ purpura
& bysso. sepultus in inferno: in sinum uͦ
abrabȩ. lazarus ab angłis ductus est.
Quid abrahe sinus: nisi secretam requiem
significat patris: De qua ueritas dicit.
Multi uenient aboriente & occidenteᷤ: recum¬
bent cum abraham. & ysaac. & iacob. in

Expanded text:
sancti peccata damnant, confessionem sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit vero ut uterque moreretur. Dives, qui induebatur purpura et bysso, sepultus est in inferno; in sinum vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus nisi secretam requiem significat patrum? De qua Veritas dicit: Multi, inquit, venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem habuit. sed ad elationem: quasi de
acceptis opibus tumuit. Et quia ei uerba
defluebant de scientia: quasi micȩ cadebant
de mensa. At contra iacentis pauꝑis uulne¬
ra lingebant canes. E onnunqͣm solent
in sacro eloquio ꝑcanes predicatores intelligi.
Canum & enim lingua. uulnus dum lingit
curat: quia & doctores sancti dum inconfessi¬
one peccati nr̃i nos instruunt: quasi uulnus
mentis ꝑlinguam tangunt: & quia nos lo¬
quendo a peccatis eripiunt: quasi tangendo
tiulnera ad salutem reducunt. Quia enim
canum nomine predicatorum lingua signa.¬
tur. dño ꝑ psalmistam dicitur: lingua canũ
tuorum ex mimicis ab ipso. Ex iudeis qͥppe
infidelib sancti predicatores electi sunt: qui
in assertione ueritatis contra fures latrones¬
q uenientes. magnos pro dño ut ita dicã
latratus dederunt. Quo contra de quoꝵ¬
dam reprobatione dicitur. Canes muti.
non ualentes latrare. Quia gͥ predicatores

Expanded text:
ritatem habuit, sed ad elationem, quasi de ritatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit. Et quia ei verba defluebant de scientia quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. 1653 Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores
Abbreviated transcription (Latin):
purpura & bysso. & epulabatur cottidie splen¬
dide. nisi iudeorum populum signat: qui
cultum uite exterius habuit. qui accepte legis
deliciis adnitorem usus est non adutilitatẽ
Quem uero latarus ulcerib plenus: nisi gen¬
tilem populum figuraliter exprimit: Qui
dum conuersus ad dñm peccata sua confi¬
teri non erubuit: huic uulnus incute fure.
ncutis quippe uulnere. uirus a uiscerib
trahitur: & foras erumpit. Quid est ergo
peccatorum confessio: nisi quedam uulnerũ
ruptio: Quia peccati urus salubriter aꝑit᷑
in confessione. quod pestiferum latebat in
mente. Hulnera & enim cutis. in suꝑficiem
trahunt humorem putredinis. Et conficen¬
do peccata quid aliud agimus: nisi malũ
quod in nobis latebat. aꝑimus Sed lata¬
rus uulneratus. cupiebat saturari de micis.
quȩ cadebant de mensa diuicis. & nemo illi
dabat: quia gentilem quemq adcognitionẽ
legis ad mittere suꝑbus ille popłs despicie¬
bat. Qui dum doctrinam legis non ad ca¬

Expanded text:
tidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qui dum doctrinam legis non ad cha
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitas uulnerat. medicina pauꝑtatis
curat. Quorum si qua sunt talia que de¬
beant ture reprehendi: hec si uultis add
usum ur̃e mercedis inflectite: ut ex ipsis
eorum uitũs cumulentur uob̾ increm̃ta
pietatis: quatinus panem pariter detis
& uerbum. panem refectionis cum u̾bo
correctionis: & duo auob̾ alimenta ꝑci¬
piat qui unum querebat: dum & exteriꝰ
cybo. & interius sacietur eloquio. Pauꝑ gͦ
cum reprehensibilis cernitur: moneri de-¬
bet. & despici non debet. Si uero rep̾hen¬
sionis nichil habet: uenerari summopere
sicut intercessor debet. Sed ecce multos
cernimus. quis cuius sit meriti nescimꝰ.
Omnes gͦ uenerandi sunt: tantõq necesse
est. ut omnib te humiliare debeas: qͣnto

Expanded text:
infirmitas vulnerat, medicina paupertatis infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te humiliare debeas, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
uitis cognoscentes: sollert̾ agite culparum
ur̃arũ int̾cessores querite: atq ad uocatos
uob̃ in die iudicii pauꝑes ꝓturate. Multos
& enĩ nc̃ lazaros habetis. ante ianuas ur̃as
iacẽt: atq his indigẽt. que uobis iam sacia¬
tis cottidiȩ de mensa cadunt. Uerba sacrȩ
lectionis. debent nos instruere: ad implen¬
da mandata pietatis. Cotidie lazarum
si querimus inuenimus: cotidie lazarum
& si non querimus cernimus. Eece impor¬
tune se pauꝑes offerunt: rogant nos qui
tunc ꝓ nob̃ intercessores ueniant. Certe
nos omnino rogare debuimus: sed tamen
rogamur. Uidete si negare debemus qͦd
petimur: quando patroni sunt qui petũt.
N olite gͦ miscde tempora ꝑdere: nolite ac¬
cepta remedia dissimulare. Ante suppli¬
cium: cogitate de supplicio. Cum quosli¬
bet in hoc mundo abiectos aspicitis. etiã¬
si qua reprehensibilia corum eẽ uideant᷑
nolite despicere: quia fortasse quos moꝵ

Expanded text:
vitis cognoscentes, solerter agite, culparum vitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum
Abbreviated transcription (Latin):
pemtentiam agent. Cui mox uerati senten¬
tia dicitur. Si moysen & ꝓpħas non
audiunt: neq siquis ex mortuis resurrȩre¬
rit credent. Quia nimirum qui uerba
legis despiciunt. redemptoris precepta qͥ
ex mortuis resurrȩxit quanto subtiliora
sunt: tanto hȩc difficiluis implebunt.
Minus est enim quicquid ꝑ legem dicit᷑:
dari decimas precipit: redemptor uero
ñr ab his qui ꝑfectionem sequuntur.
omnia dimitti iubet. Illa peccata carnis re¬
secat: redemptor uero nr illicitas etiam cogi¬
tationes damꝑnat. Si gͦ moysen & ꝓpħas
non audiunt. neq siquis ex mortuis re-¬
surrererit credent: quia hi qui uiliora legis
precepta implere negligunt: saluatoris
nr̃i mandatis altiorib obedire. qͣndo con¬
ualescunt: Et nimirum constat. quia
cut᷑ implere dicta renuunt: ei proculdubio
credere recusant. Hȩc nos de ipsa rei geste
consideratione dixisse sufficiat. Sed uos
fr̃s km̃i & requiem lazari. & pęnam di¬

Expanded text:
poenitentiam agent. Cui mox veraci sentenpoenitentiam agent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis surrexerit, credent. Quia nimirum qui verba legis despiciunt Redemptoris praecepta qui ex mortuis surrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Minus est enim quidquid per legem dicitudari decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10. Sed vos, fratres, et requiem Lazari, et poenam di
Abbreviated transcription (Latin):
apud iustorum animum fuscat aspecta
pena reprobrum: quia ubi iam compassio
miseriȩ non erit. minui proculdubio bea¬
torum lȩticia non ualebit. Quid autem
mirum. si dum iusti iniustorum dorm̃ta
conspiciunt. hoc eis eueniat mobsequio
gaudiorum: quando & in pictura. nger co¬
lor substernitur. ut albus uel rubeus cla¬
rior uideatur: Sicut dictum est. Tanto
bonis sua gaudia ex crescunt: qͣnto eorum
oculis dampnatorum mala subter iacent
quȩ euaserunt. Et qͣmuis eis sua gaudia
ad ꝑfruendum plene sufficiant: mala
tamen reꝓborum absq dubio semꝑ aspi¬
ciunt: quia qui creatoris sui claritatem
uident. nichil increatura agitur quod
uidere non possint. Petenti autem diuiti
ut lararus mittãtur: ab abraham ꝑtinus
respondetur. Habent moysen & ꝓpħas:
audiant illos. Sed qui dei uerb̃a despexe
rat: hȩc audire non posse suos sequaces
estimabat. Unde & respondit diues. Non
pater m̃i: sed siquis ex mortuisierit ad eos:

Expanded text:
apud justorum animum fuscat spectata apud justorum animum fuscat spectata poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minuere procul dubio beatorum laetitiam non valebit. Quid autem mirum si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniat in obsequium gaudiorum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Nam sicut dictum est tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto eorum oculis damnatorum mala subterjacent quae evaserunt. Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audirat, haec audire non posse suos sequaces, aestimabat. Unde et respondit dives: Non, pater Abraham, sed si quis ex mortuis ierit ad eos,
Abbreviated transcription (Latin):
est: ardenti diuiti. quanta ad supplicium
cumulantur. Ad pęnam namq suam:
ei & cognitio seruatur & memoria. Cog¬
noscit enim lazarum quem dexpexit: fra¬
trum quoq suorum meminit quos reliqͥt.
ꝑfecta ei quippe ultio de pauꝑe non eẽt:
si hunc in retributione non recognosceret.
Et ꝑfecta pena non eẽt in igne si non in
antur. & eorum uident glam quos con¬
tempserunt. & de illorum etiam pẽna
torquentur: qͦs inutiliter amauerunt.
Credendum uero est. quod ante retributi¬
onem extremi iudicii in iusti in requie
quosdam iustos conspiciunt: ut eos
uidentes in gaudio. non solum de suo
supplicio. sed etiam de illorum bono
crucientur. Iusti uero. intormentis semꝑ in¬
tuentur iniustos. ut hinc eorum gaudium
trescat. quia malum conspiciunt quod
miscđiter euaserunt: tantoq maiores erep¬
tori suo gr̃as referunt. quanto uident in
aliis quod ipsi ꝓpeti si ẽẽnt relicti potuert᷑.
Nec illam tante beatitudinis claritatem

Expanded text:
est ardenti diviti quanta ad supplicium est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non recognosceret. Et perfecta poena in igne non esset, si non antur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi judicii injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer evaserunt; tantoque majores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
compassione moueantur. Ip̃si quippe iu¬
dici concordant cui inherent. & eis quos
eriꝑe non possunt. nec ex miscdia condes-¬
cendunt: quia tantum illos tunc a se
uidebunt extraneos. qͣntum & ab eo
quem diligunt auctore suo. conspiciunt
ẽẽ repulsos. Nec inusti gͦ ad beator sor¬
tem transeunt: quia dampnatione per¬
petua constringunt᷑. nec iusti transire ad
reprobos possunt. quia rectiiam ꝑ iustici¬
am iudicii. eis nullomodo ex aliqua
compassione miserentur. Sed post qͣm
ardenti diuiti dese spes tollitur. eius
animus adꝓpinquos quos reliquerat
recurrit: quia reproboꝵ mentem pena
sua. qͣndoq inutiliter ẽrudit ad carita¬
tem: ut iam tunc etiam suos sp̃ualiter
diligant. qui hic dum peccata diligerẽt.
nec se amabant. Unde nunc dicitur.
Rogo gͦ te pater ut mittas eum in domo
patris mei: habeo enim quinq fr̃s ut
testetur illis. ne & ipsi ueniant in locum¬
hunt tormentor. Qua in re notandũ

Expanded text:
compassione moveantur. Ipsi quippe jucompassione moveantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, 1658 quia tantum illos tunc a se videbunt extraneos, quantum ab eo quem diligunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde nunc subditur: Rogo ergo te, Pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum. Qua in re notandum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducat. Sequitur. Et ĩ his omnib inter
nos et uos. chaos magnum firmatum est:
ut hi qui uolunt ad uos transire non pos¬
sint. neq inde huc transmeare. Qua in re
ualde querendum est: quomodo dicatur
hi qui uolunt ad uos transire non possint.
Quia enim hi qui in inferno sunt. ad beatoꝵ
soritem transire cupiunt: dubium non est.
Qui uero iam in beatitudinis sorte suscepti st̃:
quo pacto đr. quia transire ad eos qui in
inferno cruciantur uolunt: Sed sicut tran¬
sire. reꝓbi ad electos cupiunt. id est ã suppli¬
ciorum suorum afflictione migrare: ita ad
afflictos atq intormentis positos transire
tustorum est. mente ire ꝑ miscdiam. eosq
uelle liberare. Sed qui uolunt de beatoꝵ
sorte ad afflictos atq intormentis positos
transire non possunt: quia iustorum aĩe
tate miscdiam habeant. iam tunc aucto¬
ris sui iusticie coniuncte tanta reccitudi¬
ne constringuntur. ut nulla ad repbos

Expanded text:
perducat. 7. Sequitur: Et in his omnibus inter perducat. 7. Sequitur: Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmatumut hi qui volunt hinc transire ad vos, non possint, neque inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est quomodo dicatur, ut hi, qui volunt ad vos transire non possint, quia enim hi, qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est, qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt quo pacto dicitur quia transire ad eos, qui in inferno cruciantur, volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est, a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per misericordiam, eosque velle liberare, sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae itate misericordiam habeant, jam tunc auctoris sui justitiae conjunctae, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos
Abbreviated transcription (Latin):
quid habuisse: ex quo in hac uta bonã
receꝑit. Rursumq dum de lazaro dicit᷑.
quia receꝑpit mala: profecto monstratur
& lazarum habuisse malum aliquod quo
purgaretur. Sed mala latari purgauit ignis
in opie: & bona diuitis remunerauit felicitaᷤ
transeuntis uitȩ. Illum pauꝑtas afflixit &¬
tersit: istum  abundantia remunerauit.
& reppulit. Quicumq gͦ bene in hoc secło
habetis. cum uos bona egisse recolitis: ual¬
de de ipsis ꝑtimescite. ne concessa uob̃ pros¬
ꝑitas. eoruindem remuneratio sit bonorũ.
Et cum quoslibet pauꝑes. nonnulla repre¬
hensibilia ꝑpetrare conspicitis: nolite des¬
picere. nolite desperare: quia fortasse quod
suꝑfluitas tenuissime prauitatis inquinat.
caminus pauꝑtatis purgat. De uob̃ omnim᷑
ꝑtimescite: quia nonnulla etiam mala acta:
prosꝑa uita secuta est. De illis uero sollicite
pensate. quia eorum uitam magistra pau¬
ꝑtas cruciat: quo usq aduite rectitudinẽ

Expanded text:
quid habuisse, ex quo in hac vita bona quid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur t Lazarus habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quod superfluitas tenuissimae pravitatis in quinat, caminus paupertatis purgat. De vobis omnimodo pertimescite, quia nonnulla etiam male acta prospera vita secuta est. De illis vero sollicite pensate, quia eorum vitam etiam magistra paupertas cruciat, quousque ad rectitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
innuitur. quod intormentis positus diues
linguam refrigerari postulat: nisi quod
his qui conuiuando magis de loquacitate
peccauerat ꝑ retributionis iusticiam in lin¬
gua attrocuis ardẽbat: Sed cum graui
ualde est pauore pensandum: hoc quod
ei ꝑ abrahȩ responsionem dicitur. fili re¬
cordare quia recepisti bona in uita tua:
& lazarus similiter mala. Nunc autem
hic consolatur: tu uero cruciaris. Ista fr̃s
km̃i sententia pauore potius indiget qͣm
expositione. Nam si qui estis. qui in hoc
mundo exterioris bom aliquid accepistis.
ipsum ut ita dicam donum exterius ꝑti-¬
mescere debetis: ne uobis ꝓ quorumdam
ur̃orum accuum recompensatione sit da¬
tum: ne iudex qui hic bona exteriora resti¬
tuit. a retributione bom intimi repellat.
ne honor hic uel diuitiȩ non adiumentũ
uirtutis. sed remuneratio sint laboris.
Ecce enim dum dicitur recepisti bona in
uita tua: in dicatur & diues iste boni ali¬

Expanded text:
innuitur quia in tormentis positus dives innuitur quia in tormentis positus dives linguam suam refrigerari postulat, nisi quod is qui convivando magis de loquacitate peccaverat per retributionis justitiam in lingua atrocius ardebat? 6. Sed cum gravi valde est pavore pensandum hoc quod ei per Abrahae responsionem dicitur: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ista, fratres mei, sententia pavore potius indiget, quam expositione. Nam si qui estis qui in hoc mundo exterioris boni aliquid accepistis, ipsum, ut ita dicam, donum exterius pertimescere debetis, ne vobis pro quorumdam vestrorum actuum recompensatione sit datum, ne judex qui hic bona exteriora restituit a retributione boni intimi repellat, ne honor hic vel divitiae, non adjumentum virtutis, sed remuneratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni ali
Abbreviated transcription (Latin):
rendã ꝑuenit. Nsã guitã aq̃ petiuit: qui
micas panis negauit. d notandũ ualde ẽ qͥd
sit. qͦd diue ᷤ ĩ igne positꝰ. linguã suã refrig̾ari
petit. Moᷤ qͥppe ẽ sacͥ eloqͥs ut aliqͣn aliud dicat:
s. exeodẽ dictui aliud ĩnuat. Supiꝰ aũ hc̃ suꝑ¬
bum diuitem dñs non loquacitati uacan¬
tem dixerat. sed suꝑflue conuiuantem:
neq hunc de loquacitate narrauit. sed cũ
elatione & tenatia de edacitate peccasse.
Sed quia abundare inconuiuiis loquãci¬
tas solet: is qui hic male conuiuatus dr.
apud infernum grauius in lingua arde¬
re ꝑhibetur. Prima namq male conuiuan¬
tibus famulatur culpa lõquacitatis: post
loquacitatem uero ludendi etiam lẽuitas
sequitur. Nam quia edacitatem lusus se¬
quatur: testatur sacra scripturã quȩ ait.
S edit populus manducare & bibere: & sur¬
rererunt ludere. Sed priusqͣm ad lusum
mouẽatur corpus: ad iocos ac uerba ina¬
nia. mouẽtur lingua. Quid gͦ est quod

Expanded text:
i micas panis negavit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed eum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet, is qui male hic convivatus dicitur, apud infernum gravius in lingua ardere perhibetur. Prima namque male convivantibus famulatur culpa loquacitatis, post loquacitatem vero ludendi etiam levitas sequitur. 1657 Nam quia edacitatem lusus sequatur, testatur sacra Scriptura, quae ait: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Sed priusquam ad lusum moveatur corpus, ad jocos ac verba inania movetur lingua. Quid ergo est quod
Abbreviated transcription (Latin):
requirenda spiritalis intelligencia allegoriȩ.
Tunc namq allegoriȩ fructus suauiter car¬
pitur: cum prius ꝑ hystoriam inueritatis
radice solidatur. Sed quia allegoria non¬
nunqͣm fidem edificat. & hystoria morali¬
tatem: nos quia auctore deo iam fidelib
loquimur. non abre credimus. si ipsum lo¬
quendi ordinem post ponamus: quatinꝰ
qui firmam fidem iam tenetis: prius de
allegoria aliquid breuiter audire debeatis.
Et quod uobis de moralitate hystoriȩ ual¬
de est necessarium. hoc in expositionis nr̃ȩ
ordine seruetur extremum: quia plerumq¬
ea solent melius recoli: quȩ contingit post.¬
modum audiri. Sensus gͦ allegoricos sub
breuitate transcurrimus: ut ad moralitatis
latitudinem citius uenire ualeamus. Hõ
quidam erat diues. & induebatur purpura
cebysso: & epulabatur cotidie splendide:

Expanded text:
t postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendi
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo dicimus patrẽ
deum. & filium dm.
nec tamen dicimus
dicere tres deos. Et tñ
qui pater est non est¬
UQ A filius: qui
filius est non est pater. Sp̃c autem sc̃s
patris & filii sp̃c: nec pater ẽ: nec filius.
Quamuis gͦ sicut aures catholice sunt eru¬
ditȩ ingremio matris eccl̃iȩ nec ille qui
est pater sit filius. nec ille qui est filius
dicimus. Quamuis de singulis sic que¬
ratur: necesse est de quocumq interro¬
gati fuerimus. deum eẽ fateamur. Inter¬
rogant enim nos aliquando infideles:
& dicunt. Patrem quem dicitis: deum.
sp̃c sc̃s tres sunt dii. Respondemus ñ.¬
Deus est pater. deus filius. deus ẽ & sp̃c
sc̃s. Et tamen pater non est qui filius.
nec filius est qui pater: nec sp̃c sc̃s
patris & filii. aut qui pater est. aut fi-¬
lius trinitas unus deus. Trinitas una
est eternitas una potestas: una maiestas.
filius: sp̃c sc̃s. sc̃s sc̃s est. Quid sunt isti tres.
tres mundi creatores: Non. Ergo om̃ps
pater: Ommpotens plane. Ergo & filius.

Expanded text:
uomodo dicimus Patrem Deum et Filium Deum, nec tamen dicimus dicere tres deos: et tamen qui Pater est, non est Filius; qui Filius est, non est Pater: Spiritus autem sanctus Patris et Filii Spiritus, nec Pater est nec Filius. Quamvis ergo, sicut aures catholicae sunt eruditae in gremio matris Ecclesiae, nec ille qui est Pater sit Filius, nec ille qui est Filius dicimus: quamvis de singulis si quaeratur, necesse est de quocumque interrogati fuerimus, Deum esse fateamur. rogant enim nos aliquando infideles et dicunt: Patrem quem dicitis, Deum dt Spiritus sanctus tres sunt dii? Respondemus: NDeus est Pater, Deus est Filius Deus est Spiritus sanctus: et tamen Pater non est qui Filius, nec Filius est qui Pater, nec Spiritus sanctus Patris et Filii Spiritus aut Pater est aut Filius. Trinitas unus Deus: Trinitas, una aeternitas, una potestas, una majestas; sanctus, Spiritus sanctus est: quid sunt isti tres, tres mundi creatores? Non. Ergo omnipotens Pater? Omnipotens plane. Ergo et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. reseruatus ad uitam toto ad dm̃ cor¬
de conu̾sus ẽ: longis & continuis incon¬
u̾satione eadem flagellis eruditus. atq
ante paucos dies excrescente corporis mo.¬
lestia defunctus. Qui tam draconem mo¬
riens non uidit: quia illum ꝑ cordis
immutationem uicit. Etce fr̃s kim gor¬
diana qͣm suꝑius dixi a sanctimonialis
habitꝰ excellentia corruit ad pęnam: &
fr̃ hic de quo ista narraui ab ipso mortis
articulo rediit ad eternam uitam. Nsemo
gͦ scit quid de se in occultis dei iudiciis
agatur: quia multi sunt uocati. pauci
uͦ electi. Quia gͥ nulli de se certum est
electum se ẽẽ : restat ut omnes trepidẽt.
omnes in sua accione formident: om̃s
i sola diuina miscdia gaudeant. Nullꝰ
de suis uirib presumat: ẽ qui ꝑficiat
fidutiam nr̃am. ille scilicet qui in se dig¬
natus ẽ. assumere naturam nram. qui¬

Expanded text:
tuus, reservatus ad vitam, toto ad Deum cortuus, reservatus ad vitam, toto ad Deum corde conversus est. Longis et continuis in conversatione eadem flagellis eruditus, atque ante paucos dies excrescente corporis molestia defunctus est. Qui jam moriens draconem non vidit, quia illum per cordis immutationem vicit. Ecce, fratres mei, Gordiana, quam superius dixi, a sanctimonialis habitus excellentia corruit ad poenam, et frater hic, de quo ista narravi, ab ipso mortis articulo rediit ad aeternam vitam. Nemo ergo scit quid de se in occultis Dei judiciis agatur; quia multi sunt vocati, pauci vero electi. Quia ergo nulli de se certum est electum se esse, restat ut omnes trepident, omnes de sua actione formident, omnes in sola divina misericordia gaudeant, nullus de suis viribus praesumat. Est qui perficiat fiduciam nostram, ille scilicet qui in se dignatus est assumere naturam nostram,
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum: in solo tantũmmꝰ pectore uita¬
lis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem
fr̃s tanto ꝓeo ceꝑunt enixius orare. qͣnto
eum iam uidebant sub celeritate discede:
cum repente cȩpit eisdẽ fr̃ib assistentib
annisu. quo poterat clamare & orationes
eorum interrumꝑe dicens. Recedice rece¬
me me non potest. Caput meum iam in
suo ore absorbuit: date locum: ut non me
amplius cruciet: sed faciat quod facturꝰ ẽ.
Si ei ad deuorandum datus sum: quare
ꝓpt̾ uos moras patiorꝰ Tunc fr̃s ceꝑunt ei
dicere. Quid ẽ quod loqueris fr̃ꝰ Signum¬
lacrimis ceꝑunt pro ereptione illius ue-¬
hementiꝰ orare. Et ecce subito cȩpit melio
uorandum acceꝑat. fugit. Orationib ur̃is¬
expulsus ẽ: stare non potuit. Pro peccatis
meis modo intercedite: quia conuerti pa-¬
ratus sum. & scl̃arem uitam funditꝰ re¬
linquere. Homo gͦ qui sicut iam dictũ
ẽ. ab extrema corpis fuerat parte p̾mor¬

Expanded text:
mortuum, in solo tantummodo pectore vitamortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus adnisu quo poterat clamare, et orationes eorum interrumpere, dicens: Recedite, receare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit; date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frlacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. Et ecce subito melioratus aevorandum acceexpulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis fuerat parte praemor
Abbreviated transcription (Latin):
eius ac morib discrepabat. Ueniebat tam̃
in monasterio necessitate potius qͣm exuo¬
luntate. Et cum in cunctis accib ꝑu̾sus
existeret: pro fr̃e suo ab omnib equanimit̾
tolerabat᷑. Erat enim leuis ȩloquio. prauus
actione. cultus uestib: morib incultus.
ferre uͦ non poterat: si quisqͣm illi de sc̃ĩ
habitꝰ conu̾satione Iqueret᷑. facta autem fui¬
erat uita illius cunctis fr̃ib uisu grauis: s
tamen ut dictum ẽ pro fr̃is sui gr̃a erat
cunctis tolerabilis. Asꝑnabatur ualde:
siquis sibi de prauitatis suȩ correptione¬
aliquid loqueretur. Bona non solum fa¬
cere: sed etiam audire non poterat. Nunqͣm
se ad sc̃ȩ conu̾sationis habitum uenire iu¬
rando. irascendo deridendo testabatur. In
hac autem pestilentia quȩ nuꝑ huius urb̃
popłm magna exparte consumpsit: ꝑcus¬
ut egressum illius. orando ꝓtegerent. Iã
corpꝰ eius ab extrema fuerat parte pre¬

Expanded text:
ejus ac moribus discrepabat. Vivebat tamen ejus ac moribus discrepabat. Vivebat tamen in monasterio necessitate potius quam voluntate. Et cum in cunctis actibus perversus existeret, pro fratre suo ab omnibus aequanimiter tolerabatur. Erat enim levis eloquio, pravus actione, cultus vestibus, moribus incultus; ferre vero non poterat si quisquam illi de sancti habitus conversatione loqueretur. Facta autem fuerat vita illius cunctis fratribus visu gravis, sed tamen, ut dictum est, pro fratris sui gratia erat cunctis tolerabilis. Aspernabatur valde si quis sibi aliquid de pravitatis suae correctione loqueretur. Bona non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percusut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte prae
Abbreviated transcription (Latin):
uocem multi sunt uocati pauci uͦ electi.
Hȩc gͥ dixi. ne quis in bono iam optre
positus sibi uires bomi oꝑis tribuat. ne qͥs
de ꝓpͥa accione confidat: qͥa & si iã nouit
hodie qualis sit. adhuc cras quid futurus
sit nescit. Nemo gͦ de suis iam oꝑib secur᷑.
gaudeat: qͣndo adhuc in huius uttȩ incer¬
titudine quis se finis sequatur ignorat. S
quia iam rem retuli quȩ uos ex diuma¬
districtione ꝑterruit: aliud adhuc ẽuicino
da ur̃a consoletur. Quod tamen in sermone
alio iam dixisse me memini. sed uos nequa¬
qͣm affuistis. Ante biennium fr̃ quidam
in monasterium meum quod iuxta beatoꝵ
martyrum ioħis & pauli eccł̃iam situm ẽ:
gĩa conuersationis uenit. Qui diu regłarit̾
protractus: quandoq suscẽptꝰ ẽ. Quem fr̃
suus ad monasterium non conu̾sionis stu¬
dio: sed carnali amore secutus ẽ. Is autem
qui ad conu̾isionem uenerat:ualde fr̃ib
placebat. At contra fr̃ illius longe a uita

Expanded text:
vocem, Multi sunt vocati, pauci vero electi. vocem, Multi sunt vocati, pauci vero electi. Haec ergo dixi, ne quis in bono jam opere positus sibi vires boni operis tribuat, ne quis de propria actione confidat, quia etsi jam novit hodie qualis sit, adhuc eras quid futurus sit nescit. Nemo ergo de suis jam operibus securus gaudeat, quando adhuc in hujus vitae incertitudine qui finis sequatur ignorat. Sed quia rem retuli quae vos ex divdistrictione perterruit, aliud adhuc e vicino a vestra corda consoletur; quod tamen in sermone alio jam me dixisse memini, sed vos nequaquam adfuistis. 16. Ante biennium frater quidam in monasterium meum, quod juxta beatorum martyrum Joannis et Pauli Ecclesiam situm est, gratia conversationis venit, qui diu regulariter protractus, quandoque susceptus est . Quem frater suus ad monasterium non conversationis studio, sed carnali amore secutus est. Is autem qui ad conversationem venerat valde fratribus placebat; at contra, frater illius longe a vita
Abbreviated transcription (Latin):
ri suȩ ꝑuisitationem nocturnȩ uisiomis ap¬
paruit dicens. Nem: ut quia natalem dñicũ
Cui illa protinus de sororis suȩ gordianȩ
salute sollicita respondit. Et si sola uenio:
sororem nr̃am gordianam cui dimitto:
Cui sicut asserebat tristi uultu tt̾um dixͦ.
Ueni:gordiana & enim soror nr̃a inter lai
cas deputata ẽ. Quam uisionem mox mo¬
lestia corꝑis ẽ secuta: atq ita ut dictum
fuerat ante dominicȩ apparitionis diem
eadem molestia ingrauescente defuncta ẽ.
Gordiana audem mox ut solam se reman¬
sisse repꝑit. eius prauitas excreuit: & qͦd
prius latuit indesidĩo cogitationis hoc pꝰ
effectu praue actionis ȩxercuit. Nam obli¬
ta dominici timoris. oblita pudoris & re¬
uerentiȩ. oblita consecrationis: conductorẽ
agrorum suorum postmodum maritum
duxit. Ecce omnes tres uno prius ardore
conuerse sunt. sed non in uno eodem̃q stu¬
dio ꝑmanserunt: quia iuxta dominicam

Expanded text:
ri suae per visionem nocturnae visionis apri suae per visionem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Natalem dominicum Cui illa protinus de sororis suae Gordianae salute sollicita respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam cui dimitto? Cui, sicut asserebat, tristis vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror ncas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis est secuta; atque ita ut dictum fuerat, ante Dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. « Gordiana ausisse se reperit, ejus pravitas excrevit, et quod prius latuit in desiderio cogitationis, hoc post effectu pravae actionis exercuit. Nam oblita dominici timoris, oblita pudoris et reverentiae, oblita consecrationis, conductorem agrorum suorum postmodum maritum duxit. Ecce omnes tres uno prius ardore conversae sunt, sed non in uno eodemque studio permanserunt, quia juxta dominicam
Abbreviated transcription (Latin):
correpta ad diem ꝑuenit extremum. Et
sicut nobilib feminis uirisq morientib
multi conueniunt. qui eorum ꝓximos
consolent᷑ eadem hora eius exitus multi
uiri ac femine eius lectulum circumstete¬
runt. Int̾ quas mat̾ mea quoq affuit.
Cumq subito illa sursum respiceret. iħ̾m
uenientem uidit: & cum magna animad¬
uersione cȩpit circumstantib damare di¬
cens. Recedite recedite: iħc uenit. Cumq
in eum intenderet quem uidebat: sc̃a
illa anima carne soluta ẽ. Tantaq subito
frag antia miri odoris asꝑsa est: ut ipsa
quoq suauitas cunctis ostenderet illic au¬
ctorem suauitatis uenisse. Cumq corpus
eius ex more mortuorum ad lauandum
ẽẽt nudatum. longe orationis usti incubi¬
tis eius & genib camelorum more inuenta
ẽ. obdurata cutis excreuisse: & quod uiuens
eius sp̃c semꝑ egerit. caro mortua testabat᷑.
Hȩc autem gesta sunt ante dominici nata-¬
lis diem. Quo transacto: mox emilianȩ soro¬

Expanded text:
correpta, ad diem pervenit extremum. Et correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus multi conveniunt, qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitus multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt, inter quas mater mea quoque adfuit; cum svenientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima a carne soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 1643 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse, et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur. Haec autem gesta sunt ante dominici Natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae soro