comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Itemq incet̾is qui sũt in eadẽ serie nu¬
m̾i. si talis coningatio misceatur. nulla
uarietatis dissimilitudo subripiet. Ca-¬
dem tam̃ sũmaꝵ suꝑgressio ẽ in hoc
quoꝙ quȩ in duplicibus fuit. P rimꝰ
enĩ primũ idẽ t̾narius binariũ uno
tͣtium tribꝰ. ⁊ đinceps. Si uͦ quart
uẽos cẽtos ordine consecretis. ses¬
quit̃cia comparatio colligitur. ut
uIIII. uides ne ut in om̃ibꝰ his sesqͥ¬
t̾ea eos qui sub ipsis sunt si idem
faciens consequentes ur̾sus alt̾utris
comparau̾is: om̃s sine ullo impedi¬
m̃to spẽs suꝑparticularis agnosces.
Hoc aũt in hac ẽ dipositione dutinũ.
qđ om̃s angulares num̾i tetͣgonis.
Tetragonus aũt dr̃ ut breuissime
dicam. qđ post lacius explicabit᷑.
quẽ duo equales num̃i multiplicãt.
ut in hac quoꝙ descriptione ẽ. Unꝰ
enim semel unus ẽ.⁊ ẽ potestate te¬
UIIII.Quos in semetipsos multiplica¬
tiones pͥmi ordinis ꝑfec̾unt. Circũ
ipsos uꝰ qͥ sũt idest circumangłareᷤ.

Expanded text:
item et in caeteris qui sunt in eadem serie numeris talis conjugatio misceatur, nulla varietatis dissimilitudo subripiet; eadem tamen summarum supergressio est in hoc quoque quae in duplicibus fuit. Primus enim primum, id est ternarius binarium uno tertium tribus, et deinceps. Si vero quartus eodem caeteros ordine consecteris, sesquitertia comparatio colligitur, ut 9, videsne ut in omnibus his sesqterea eos qui sub ipsis sunt, si idem faciens sequentes versus alterius comparaveris, omnes sine ullo impedimento species superparticularis agnosces, hoc autem in hac dispositione divinum, quod omnes angulares numeri tetragoni sunt. Tetragonus autem dicitur, ut brevissime dicam, quod etiam latius explicabitur, quem duo aequales numeri multiplicant, ut in hac quoque descriptione est: unus enim semel unus est, et est potestate te9, quos in semetipsos multiplicationes primordiis perfecerunt. Circum ipsos vero qui sunt vel est circum angulares,
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicitatis sp̃ẽs usꝙ ad decuꝰ¬
plum dispositissima ordinatione
ꝑueniet. Si quis uͦ in hac descriptio¬
ne suꝑparticularis spẽs requirat. ta¬
li mͦ repꝑiet.Si enĩ scđm angulũ no¬
tet. cuiꝰ ẽ inicium quat̾narius eiq
suꝑiac& binarius. atꝙ ad hũc seqñ¬
tem quis accomodet ordinẽ sesqual¬
tera ꝓportio declarabitur. Nam tͣciꝰ

Expanded text:
multiplicitatis species usque ad decuplum dispositissima ordinatione oveniet. Si quis vero in hac descriptione superparticulares requirat, tali modo reperiet. Si enim secundum angulum notet, cujus est initium quaternarius, eique superjacet binarius, atque ad hunc sequentem quis accommodet ordinem, sesquialtera proportio declaratur. Nam tertius
Abbreviated transcription (Latin):
tͣrii ꝓcreantur.
Nam qm̃ primus
triplex ẽ. t̾narius
num̾us habet unum sesquit᷑tium.i.
IIII.Huiꝰ quat̾narii t̾cia pars nõ po-¬
testinueniri. atq ido hic epitrito ca¬
nario ut binarium senarius. t̾cius t̃ciũ.
ui. Ut tͣnarium nouenarius.⁊ ad eũd̃
ceti modum ꝓgressionis augescũt. Quã
rem nb scilic&⁊ ipsa naturalis obie-¬
cit integritas. nicħ nb̵ extͣ machinã¬
tibus. ut in ipso modulo descriptiõts
apparet. Si quis aut̃ quarti anguli
tͣminum qui sedecim num̃ quãtita¬
te notatus ẽ.⁊ longitudinẽ latitudinẽ¬
ꝙ in quadragenos detͣminat. uelit
ꝓportione collata. quadrupli multi¬
scđm senario uincat. ut.uiii. binari¬
um. Tercius tͣcium nouenario tran¬
seat. ut duodnarius t̾nariũ ⁊ seq̃n¬
tes summule : trium se semꝑ adiec¬
ta quantitate transiliãt. ⁊ si qui sub

Expanded text:
tii procreantur. Nam quoniam primus triplex est ternarius numerus, habet unum sesquitertium, id est 4. Cujus quaternarii tertia pars non potest inveniri, atque ideo hic epitrito canario, ut binarium senarius, tertius tertium sex, ut ternarium novenarius, et ad eumdem caeteri modum progressionis augescunt. Quam rem nobis, scilicet, et ipsa naturalis objecit integritas, nihil nobis extra machinantibus, ut in ipso modulo descriptionis apparet. Si quis autem quarti anguli terminum qui sedecim numeri quantitate notatus est, et longitudinem latitudinemque in quadragenos determinat, velit proportione collata, quadrupli multisecundum senario vincat, ut octo binarium, tertius tertium novenario transeat, ut duodenarius ternarium, et sequentes summulae trium se semper adjecta quantitate transiliant. Et si quis sub
Abbreviated transcription (Latin):
habitudinẽ.i. arithinetichã cunctis
hanc nb in pͥncipio ipsa nu̾oꝵ natura.
Iuis nat᷑alis quãtitatis opponit: hꝰmõi
enĩ ꝓportioes qͦ ad t̾minoꝵ differẽtiaᷤᷤ
ꝑtinẽt. ut paulopꝰ demonstrabit᷑. In
nat᷑ai pͥmũ dipositioẽ nu̾i cognosci¬

Expanded text:
habitudinem, id est arithmeticam, cunctis hanc nobis in principio ipsa numerorum natura, et vis naturalis quantitatis opponit. Hujusmodi enim proportiones quaeque ad terminorum differentias pertinent, ut paulo post demonstrabitur, in naturalis p
Abbreviated transcription (Latin):
tur: quã disgregata medietas. Quã¬
titate uͦ nulla minor ẽ: quã in ge¬
mina facta particio. Ut si par num̾ũ
qui ẽ uiii. diuidat᷑ in iiiiͦ. atꝙ alios
iii. nulla erit alia diuisio que tot
te. In duas enim partes diuisione
nicħ minus ẽ. Cum enim totum qͥs
fu̾it trina diuisione partitus. facii
quid̃ sũma minuitur. s num̾us di¬
uisionis augetur. Q uod aũt dic¬
tum ẽ scđm duũ gen̾um contrariã
passiones huiꝰmodi ẽ. P redocuius
enim quantitatem in infinitas quan¬
titates accresc̾e. S pacia uͦ id ẽ mag¬
nitudines. in infinitissimas minui par¬
uitates. Atq ideo hic contͣ euenit.
Hęc nãꝙ paris diuisio ẜacio ẽ maxi¬
ma. paruissima quantitate.℥. mn par¬

Expanded text:
etur quam discreta medietas; quantitate vero nulla minor sit, quam in gemina facta partitio, ut si par numerus qui est 8, dividatur in 4 atque alios 4, nulla erit alia divisio, quae majores te. In duas enim partes divisione, nihil minus est. Cum enim totum quis fuerit trina divisione partitus, spatii quidem summa minuitur, sed numerus divisionis augetur. Quod autem dictum est, secundum duorum generum contrarias passiones, hujusmodi est. Praedocuimus enim quantitatem in infinitas pluralitates accrescere, spatia vero, id est magnitudines, in infinitissimas minui parvitates, atque ideo hic contra evenit; haec namque paris divisio, spatio est maxima, parvissima quantitate. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Ila aũt scđm pitagoricam disciplinã
talis est. P ar numus est: qui sub ead
diuisione potest in maxima paruissi¬
maq diuidi. Marima pacio. paruissi¬
ma quantitate. S. cđm duum istoꝵ
gen̾um contrarias passiones. Hoc

Expanded text:
la autem secundum Pythagoricam disciplinam alis est. Par numerus est, qui sub eadem divisione potest in maxima parvissimaque dividi. Maxima spatio, parvissima quantitate, secundum duorum istorum generum contrarias passi
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ basis sit. cc̃tis enĩ lauor inuenitur.
Et qui ant ipsũ nu̾m cõiungunt᷑. minoreᷤ
eẽ necesse ẽ. usꝙq dũ ad unitatẽ detrac¬
tio rata ꝑueniat. q̃ puncti qͦdã mͦ ⁊ u̾ti-¬
cis obtineat locum. Namq in xc. pira¬
mide suꝑ ui. additi siii. atꝙ unꝰ qui se¬
nariꝰ suꝑat t̾nariã quantitatẽ. ipsi uͦ iii.
unũ pluritate tͣnscendunt. qui unꝰ extre¬
ratio in cet̾iꝰ ꝑẜici potẽ. si eoꝵ ꝓcãtioneᷤ
diligentiꝰ uot lũis ꝑscrutari. Ille qͦ
no piramides. eadẽ
tetragonoꝵ suꝑ se ꝯpositiõe nascunt᷑.
De scripturis enĩ cunctis tetͣgonis.idẽ .i.
hac dipositione p̃summa. erit mͥ po¬
testate ⁊ ui piramis ipsa unitas nõ dũ
&̃ oꝑe atq actu. ac si huic tetͣgonũ suꝑ¬
ponam. idẽ .iiii. nascet᷑ piramis.x. nuo¬

Expanded text:
 latior invenitur; et qui ante ipsum numeri conjunguntur, minores esse necesse est, usque dum ad unitatem detractio rata perveniat, quae puncti quodammodo et verticis obtineat locum. Namque in 10 pyramide super sex additi sunt 3 atque unus, qui senarius superat ternariam quantitatem, ipsi vero tres unum pluralitate transcendunt, qui unus extreratio in caeteris prospici potest, si eorum procreationes diligentius volueris perscrutari. Illae vero no pyramides, eadem tetragonorum super se compositione nascuntur. Descriptis enim cunctis tetragonis, id hac dispositione praesumam, erit mihi potestate et vi pyramis ipsa unitas, nondum etiam opere atque actu. At si huic tetragonum superponam, id est 4, nascetur pyramis qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad eundẽ modũ cuncte act̃is młti¬
angulis forme ꝓfecte. in altioris sũme
pacia ꝓducunt᷑. O mĩs enĩ młtoꝵ an¬
głoꝵ forma ex sui gen̾is figura unita¬
te suꝑposita ab uno ingredientibꝰ ad
piramidũ constituendas fig᷑as usq in
infinita ꝓg̾ditur. & ex hoc eqͥd appare̾
necẽẽ ẽ. triangulas formas cet̾arum
figuraꝵs eẽ pͥncipium. qͥ om̃is piramiᷤᷤ
a quacũꝙ basi ꝓfecta. ł a quadrato
ł a pentagono ł ab exragono. ł ab epta

Expanded text:
 ad eumdem modum cunctae a caeteris multiangulis profectae formae, in altioris summae spatia producuntur. Omnis enim multorum angulorum forma, ex sui generis figura unitati superposita, ab uno ingredientibus ad pyramidum constituendas figuras usque in infinita progreditur. Et ex hoc equidem apparere necesse est triangulas formas caeterarum figurarum esse principium, quod omnis pyramis a quacunque basi profecta, vel a quadrato, vel a pentagon
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui ad quamlib& ullam diuisionẽ
ꝑ inequalia semꝑ diuidit᷑. ut utrãq
sp̃es num̾i semꝑ ostendat. nec umqͣm
alt̾a sine alt̾a fit. s una pars parita¬
ti imparitati alt̾a deputetur. Ut uͦiiͣ.
si diuidas in tres. atq iiii. alt̾a portio
par. alt̾a impar ẽ.& hoc quid̃ in cũcti
imparibꝰ num̾is inuenitur. N eq umꝗͣ
in imparis diuisione p̃ter se eẽ possũt
hȩȩ gemine species. Quȩ naturaliter
uim enum̾i substanciamq componũt.

Expanded text:
est qui ad quamlibet illam divisionem, est qui ad quamlibet illam divisionem, per inaequalia semper dividitur, ut utrasque species numeri semper ostendat, nec unquam altera sine altera sit, sed una pars paritati, imparitati alia deputatur, ut 7 si dividas in 3 et in 4, altera portio par, altera impar est. Et hoc idem in cunctis imparibus numeris invenitur. Neque unquam in imparis divisione, praeter se esse possunt hae geminae species, quae naturaliter vim numeri substantiamque compo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qui in duo equalia ⁊ in duo in equa
diuisione uł imparitati paritas. uł pa¬
ritati imparitas misceatur. p̃t̾ solum
qui inequalem nõ recipit sectionẽ. ꝓpt̾¬
ea qđ ex duabꝰ unitatibꝰ constat. ⁊ ex
pͥma duoꝵ quodã modo paritate. Qđ
aũt dico tale ẽ: si eñ ponat᷑ par nu¬
m̾us. potest in duo equalia diuidi. ut
denarius diuidit᷑ in quinos. P oiro aũ
⁊ ꝑ inequalia : ut idem dnarius intre
⁊ septem. S: hoc mͦ ut cum una par
fu̾it diuisionis par. alia quoq par
inueniatur. Et si una impar reliqua
ab eius imparitatẽ non discrepet. ut
in eodem num̾o qui ẽ dnarius. Cum
enim diuisus ẽ in quinos: uł cum ĩ
ne partes impares extiterunt. Si aũt
ipse uł alius num̾us par diuidat᷑. in
equales. ut octonarius in iiiiͬ. ⁊ qͣtuor¬
⁊ item ꝑ inequales ut idem octonarius
in quinq ⁊ tres. in illa quid̃ diuisiõẽ
nis par fuerit: alia impar inueniri
queat. Ant cum una impar sit. alia
par possit intelligi. Impar uͦ num̾us

Expanded text:
est qui in duo equalia et in duo inequalidivisione vel imparitati paritas vel paritati imparitas misceatur. Preter solum qui inequalem non recipit divisionem. rea quod ex duabus unitatibus constat, et ex prima duorum quodammodo paritate. Quod autem dico, tale est: si enim ponatur par numerus, potest in duo aequalia dividi, ut denarius dividitur in quinos. Porro autem et per inaequalia, ut idem denarius in 3 et in 7. Sed hoc modo, ut cum una pars fuerit divisionis par, alia quoque par inveniatur, et si una impar, reliqua ab ejus imparitate non discrepet, ut in eodem numero qui est denarius. Cum enim divisus est in quinos, vel cum in ne partes, impares exstiterunt. Si autem ipse vel alius numerus par dividatur in aequales, ut octonarius in 4 et in 4, et item per inaequales, ut idem octonarius in 5 et in 3, in illa quidem divisione nis par fuerit, alia impar inveniri queat, aut cum una impar sit, alia par possit intelligi. Impar vero numerus
Abbreviated transcription (Latin):
rius rursus medietas ẽ. Hoc id̃ in oĩbꝰ
numis euenit. usq dum ad unitatis
tͣmuium ꝑuenire queat. S ola autem
unitas circum se duos t̃minos non
medietas. Nam iuxta unum. solus ẽ
binarus naturalit̾ constitutus. Cuiꝰ
unitas media pars ẽ. Quare constat
pͥmam eẽ unitatẽ cunctoꝵ. qui sunt
in naturali diẜositione num̾oꝵ.⁊ eã
rite tocus quamius ꝓlirę genitricem
pluralitatis agnosci

Expanded text:
rius rursus medietas est. Hoc idem in omnibus rius rursus medietas est. Hoc idem in omnibus numeris evenit, usque dum ad unitatis terminum perveniri queat. Sola enim unitas circum se duos terminos non medietas. Nam juxta unum solus est binarius naturaliter constitutus, cujus unitas media pars est. Quare constat primam esse unitatem, cunctorum qui sunt in naturali dispositione numerorum, et etiam rite totius quamvis prolixae, genitricem pluralitatis agnosci
Abbreviated transcription (Latin):
uod si hec etiam ꝑ alt̾utras spẽ
diffinienda sunt. dicetur imparẽ
numum eẽ qui unitate differt.a pari
num̾us ẽ qui unitate differt ab impa¬
ri. uł crem̃to uł diminutione. Si enĩ
pari unum dempseris. uł unum adie¬
ceris. impar efficitur. uł si impari id̃
fec̾is : par continuo ꝓcreatur. de prĩ
ꝯꝯĩs qͦ num̾us cipalitate unitatis.
tur. si componantur. etiã ipsoꝵ supͣ¬
dictus num̾us. media portio ẽ. E rurs
illoꝵ qui sunt suꝑͣ scđ̾o loco iunctos.
cum ipsi quoq sut compositi. pͥor his
nun̾ius medietatis loco ẽ. & hoc erit u̾ꝙ
dum occuirens unitas tͣminum fecerit.
ut si ponat quis quinarium num̾um
altrinsecus. circa ipsum sunt suꝑ .iiiiͦ.
inferiꝰsex. Hii gͦ si uincti sunt. faciũt
tas ẽ. Qui aut̃ circa ipsos id ẽ cura sex
us medietas erit. Rursus istoꝵ qui al¬
trinsecus positi sunt. si uingant᷑ etiã
hii quinarii num̾i duplices sunt. Nã
gͦ si uincti sint facient .x. quoꝵ qͥna¬

Expanded text:
uod si haec etiam per alterutras species diffinienda sunt, dicetur imparem numerum esse, qui unitate differt a pari, numerus est, qui unitate differt ab impari, vel incremento, vel diminutione. Si enim pari unum dempseris vel unum adjeceris, et impar efficitur, vel si impari idem feceris, par continuo procreatur. CAPUT VII. De principalitate unitatis.  junguntur, si componantur, etiam ipsorum supradictus numerus media portio est, et rursus illorum qui sunt super secundo loco junctos, cum ipsi quoque sint compositi, prior his numerus medietatis loco est, et hoc erit usque dum occurrens unitas terminum fecerit. Ut si ponat quis quinarium numerum, altrinsecus circa ipsum sunt, supra 4, inferius 6. Hi ergo si juncti sunt, faciunt tas est. QV medietas erit. Rursus illorum qui altrinsecus positi sunt, si iungantur, etiam hi quinarii numeri duplices erunt. Nam tur si iuncti sunt faciunt X, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ttio. ⁊ quintũ quarto. easdẽꝙ rursus
ꝓportiones effici ꝑnotab̾. quas ĩ srĩori for¬
ma descripsimus. S in ħ diffr̃ẽ ab u¬
nitate nõ inchoant. s abinario nu̾o
in infinitũ ꝑ eosd̾ calculos ꝓg̾diuntur.
ritq scđs pͥmi duplus. Terciꝰ scđi. ses
conuenientiã que suꝑiꝰ demõstrata e̾.
ursus quadrati inuicẽ imparibꝰ diffe¬
r̾unt. parte alt̾a longiores paribꝰ At
parte alt̾a longiorẽ ponimꝰ: ad utrosq
eos una ꝓportione cõuingitur. In utͥsꝙ
enĩ ꝓportioĩbꝰ. dupli młtiplicitas inue¬
nit᷑.
parte alt̾a longiorẽ ponas. sesqͥlte cõ¬
paratiõis ad utrosq forma ꝯponiturr.
Et si int̾ tcium ⁊ quartũ tetͣgonũ t̾ciũ
parte alt̾a longiorẽ constituas. sesqͥtͣcia
spẽs nascitur. ⁊ idem si in cunctiꝰ feceriꝰ.
cunctas suꝑparticulares partes inueni¬
ri miraberis.

Expanded text:
tio, et quintum quarto, easdem rursus proportiones effici pernotabis quas in superiore forma descripsimus. Sed hic differentiae ab unitate non inchoant, sed a binario numero in infinitum per eosdem calculos progrediuntur. Eritque secundus primi duplus, teconvenientiam quae superius demonstrata est. Rursus quadrati invicem imparibus differunt, parte altera longiores, paribus. parte altera longiorem ponimus, ad utrosque eos una proportione conjungitur. In utrisque enim proportionibus dupli multiplicitas invenitur. parte altera longiorem ponas, sesquialterae comparationis ad utrosque forma componitur. Et si inter tertium et quartum tetragonum, tertium parte altera longiorem constituas, sesquitertia species nascetur, et idem si in cunctis feceris, cunctas super particulares species invenire miraberis.
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙ minor solus tͣminus a diuisione
seumgitur. Nam ⁊ partes eiꝰ soluunt᷑. ⁊
usq ad unitatem sectio illa nõ ꝑuenit.
s ante unitatẽ inuenitur tminus quẽ
sectare non possis. Obtinet aũt quȩ il¬
li quoq recipiunt qđ quedam partes ei
repondent denominant᷑ꝙ scđm genus
formam. In xxiiii. enĩ numo par est
quantitas partis. a pari num̾o dnomina¬
ta. Nam quarta .ui. scđa uͦ.xii. sexta
cium aquantitatis paritate nõ discre¬
pant. Contͣrie uͦ dnominant᷑ ut t̾cia

Expanded text:
neque minor solus terminus a divisione sejungitur. Nam et partes solvuntur, et usque ad unitatem sectio illa non pervenit, sed ante unitatem invenitur terminus, quem secare non possis. Obtinet autem quae illi quoque recipiunt, quod quaedam partes ejus respondent, denominanturque secundum genus formam. In 24 enim numero, par est quantitas partis a pari numero denominata. Nam quarta 6, secunda vero 12, sexta tium a quantitatis paritate non discrepant. Contrariae vero denominantur, cum tertia
Abbreviated transcription (Latin):
mła irer par numus ẽ ex utrisq
confectus. ⁊ medietaͬs loco gemina extre¬
mitate cõcludit᷑. ut qͣ abutͦq discrepet.
ead̃ ad alt̾utrũ cognatione uingat᷑. Hic
aut̃ tał ẽ qui diuidit᷑. in equas partes.
cuiꝰq pars in alias equas diuidi potẽ.⁊
etiã aliqño partes parciũ diuidunt᷑. s nõ
ut usq ad unitatẽ ꝓg̾dit᷑ equabił illa diꝰ¬
enĩ possunt in medietates diuidi.⁊ eoꝵ
rursus partes in alias medietates sine
aliqua dubitatione soluunt᷑. Sunt &
quidam alii quidã num̾i quoꝵ partes
alias recipiunt diuisione : s ipsa dii¬
sio ad unitatẽ usq nõ ꝑuenit. Igit᷑ in
eo qd plus quã unã recip̃ sectionẽ. hab&¬

Expanded text:
mpariter par numerus est ex utrisque confectus, et medietatis loco gemina extremitate concluditur, ut qua ab utroque discrepet, eadem ad alterutrum cognatione jungatur. Hic autem talis est qui dividitur in aequas partes, cujusque pars in alias aequas dividi potest, et etiam aliquando partes partium dividuntur, sed non ut usque ad unitatem progrediatur aequabilis illa disenim possunt in medietates dividi, et eorum rursus partes in alias medietates, sine aliqua dubitatione solvuntur. Sunt etiam quidam alii numeri, quorum partes alias recipiunt divisiones, sed ipsa divisio ad unitatem usque non pervenit. Igitur in eo quod plus quam unam suscip
Abbreviated transcription (Latin):
equale est ei quod sub utrisq ex¬
tremis conficitur. uel quod ab
una medietate nascitur. quale
est illi quod sub utrisq extre¬
mitatibus continetur. Descriptio
autem quȩ supposita est: hoc mͦ
facta est. Quantoscumq in ordine
pariter parium numerorum ter¬
narius numerus multiplicauerit.
quicumq ab eo ꝓcreati sunt. pͥmo
sunt uersu diẜositi. Rursus qui
eosdem multiplicante quinario na¬
tisunt: secundo loco sunt consti¬
tuti. Post uero. septenarius
cet̾os multiplicans procreauit: eosd
tercio conscripsimis loco: atq idẽ
in reliqͣ descriptionis parte ꝑfecimꝰ.¬

Expanded text:
aequale est ei quod sub exaequale est ei quod sub extremis conficitur, vel quod ab una medietate nascitur, aequale est illi quod sub utrisque extremitatibus continetur. Descautem quae supposita est hoc modo facta est: quantoscunque in ordine pariter parium numerorum ternarius numerus multiplicavit, quicunque ex eo procreati sunt primo sunt versu dispositi. Rursus qui eodem multiplicante quinario nati sunt, secundo loco sunt constituti. Post vero quos septenarius caeteros multiplicans procreavit, eosdem tertio constituimus loco, atque idem in reliqua descriptionis parte perficim
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiores multiplicent eos qui sub ipsi
in dispofitione sunt : omnes imparit᷑
pares ꝓcreantur. Huius autem rei su
mamus tale exemplum. Si.iii. qua¬
tͣ multiplices. duodecim fient. uel si
quinq quatuor mnultiplicent. uiginti
numus excrescet. Uel si item idem¬
sub crescet. atq huq inͦ finẽRur¬
sus si octo multiplicent .iii. nascent᷑¬
I. ui. atq ad hunc modum si oneᷤ
inferiores duplices a superioribus mul¬
tiplicentur. uł si suꝑiores cosdem in¬
feriores multiplicent. cunctos qui
nati fuerint impariter pares inueni-¬
es. Atꝙ heç est admirabilis huius
numeri forma. quod cum fuerit
ipsa dipotio descriptioq ꝑfecta. nu-¬
meroꝵ ad latitudinem pariter un¬
parium. Ad longitudinem uero pa¬
riter parium numerorum. ꝓprietas.
inuenitur. Sunt enim duabue
ces extremitates. In longitudine uͦ
pariter paris numeri rem ꝓprieta.¬
temq designat. Quod enim sub
duabus medietatibꝰ continetur.

Expanded text:
superiores multiplicent eos qui sub ipsis superiores multiplicent eos qui sub ipsis in dispositione sunt, omnes impariter pares procreabunt. Hujus autem rei tale sumamus exemplum, si tres quater multiplices, 12 fient; vel si 5 quatuor multiplicent, 20 numerus excrescet; vel si item succrescet, atque hoc usque in finem. Rursus si 8 multiplicent 3, nascent 56. Atque ad hunc modum si omnes inferiores duplices, in superioribus multiplicentur, vel si superiores eosdem inferiores multiplicent, cunctos qui nati fuerint impariter pares invenies. Atque haec est admirabilis hujus numeri forma, quod cum fuerit ipsa dispositio descriptioque perspecta numerorum, ad latitudinem pariter imparium, ad longitudinem pariter parium numerorum proprietas invenitur. Sunt enim in latitces extremitates. In longitudinem vero, pariter paris numeri rem proprietatemque designat. Quod enim sub duabus medietatibus continetur,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dnominationes ed̾mpares sint.
inueniunt᷑ impares quantitates. ⁊ cum
sint pares sũmȩ. sunt impares dnomi¬
nationes. Nascunt᷑ autem tales num̾i
tta ut substantiam naturamq suam ĩ
ipsa etiam ꝓpria gen̾atione designent
ex parit᷑ paribus ⁊ parit᷑ imparibꝰ ꝓcreati:
parit̃ enim impares cuncti dudum ordi¬
natĩ positisimparibꝰ nascebantur. Pari¬
ter uͦ pares ex duplici ꝓgressione. D iẜo¬
nantur gͥ om̃s in ordinem naturalit᷑¬
a tribus impares ⁊ sub his a quatuor
inchoantes. ommes duplices ⁊ sint hoc
modo.
is igitur ita dipositis. si primis pͥmi
multiplicatione concrescat. idẽ si qua-¬
tͣnarii t̾narius. uł si idem pͥmus. scđi
idẽ octonarii tͣnarius. uł si idem pͥmꝰ
tercii idẽ ternarius sedecim.⁊ idem
usq ad ultimum: uel fi scđs primi.
ead̃ usq ad extremum multiplicatio
proferatur.U el si tercius a primo
inchoans usq in extremum trãseat¬
atq ita quartus. & omnes in ordinem

Expanded text:
quae denominationes cum pares sint inveniuntur impares quantitates, et cum sint pares summae, sunt impares denominationes. Nascuntur autem tales numeri ita, ut substantiam naturamque suam in ipsa etiam propria generatione designent, ex pariter paribus et pariter imparibus procreati. Pariter enim impares, cunctis dudum ordinatim positis imparibus, nascebantur, pariter vero pares ex duplici progressione. Disponantur igitur omnes in ordinem naturaliter impares, et sub his a quatuor inchoantes omnes duplices, et sint hoc modo: His igitur ita positis, si primus primi multiplicatione concrescat, id est si quaternarii ternarius, vel si idem primus secundi, id est octonarii ternarius, vel si idem primus tertii, id est 16 ternarius, et idem usque ad ultimum, vel si secundus primi eadem usque ad extremum multiplicatio proferatur, vel si tertius a primo inchoans usque in extremum transeatAtque ita quartus et omnes in ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi qͦ eoꝵ nu̾i distent. Nã intͥangu¬
lo qui sũt nu̾i quȩ pͥma suꝑficiei fi
bus sese iuncti nũi uincunt. Et in
pentagono tͥb ⁊ in exagono iui.⁊in
eptagono .u. huiꝰq rei nullus modus
hoc aũ nos subiectarũ formar̃ descͥp¬
tiones docebunt.¬

Expanded text:
m numeri distent. Nam in triangulo qui sunt numeri, quae prima superficiei figbus sese juncti numeri vincunt, et in pentagono 3, et in hexagono 4, et in heptagono 5, hujusque rei nullus est modus. Hoc autem nos subjectarum formarum descriptiones docebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
66
tis impediet. At uͦ si exagonos libra¬
ta extiminatione ꝑẜiciaᷤᷤ. ex eisđ tͥan¬
głis ⁊ suꝑse positis pentagonis ꝓcreã¬
tur.Namq sexagonus ex quinario
pentagono ⁊ uno qui ẽ in tͥangłorum
ordine dipositus nascit᷑. N ec alia est
origo xu. exagoni nͥ ex duodnario pẽ¬
tagono. ⁊ t̾nario tͥangło. Qd̾ si xauiii.
rursũ exagonũ ex quibꝰ suꝑioribus

Expanded text:
6 tis impediet. At vero si hexagonos librata examinatione perspicias, ex eisdem triangulis et super se positis pentagonis procreantur. Namque sex hexagonus ex quinario pentagono et uno qui est in triangulorum ordine dispositus nascitur. Nec alia est origo 15 hexagoni, nisi ex duodenario pentagono et ternario triangulo. Quod si 28 rursum hexagonum ex quib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aru. ena. ⁊cu. Idemq in sequẽte
ordine quadratoꝵ constans. atq ĩ¬
mutabile reꝑitur. P entagonoꝵ uͦ
sũme ꝯficiunt᷑ ex uno suꝑ se positote¬
tͣgono.⁊ altͥnsecꝰ tͥangło constituto. Nãꝙ
U. pentagonus ea .iiii. suꝑ se posito

Expanded text:
 10 et 15. Idemque in sequenti ordine quadratorum constans atque immutabile reperitur. Pentagonorum vero summae conficiuntur ex uno super se tetragono, et altrinsecus triangulo constituto. Namque 5 penta
Abbreviated transcription (Latin):
is gͥ ita sese habentibꝰ quid ĩ hac
re sit consequẽs uestigemus. O s̃
enĩ tetͣgoni qui sub triangłis sũt na¬
turali ordine diẜositi ex suꝑioribꝰ
triangłis ꝓcreant᷑. illoꝵꝙ collectione
quadrati fig᷑a ꝯponit᷑. Quatuor it te¬

Expanded text:
itur ita sese habentibus, quid in hac re sit consequens investigemus. Omnes enim tetragoni qui sub triangulis sunt naturali ordinatione dispositi, ex superioribus triangulis procreantur, illorumque collectione quadrati figura componitur. Quatuor enim te
Abbreviated transcription (Latin):
gores ꝓporcionũ habitudines ꝯstare.
iponantur gͦ in ordinẽ nõ iam pare
atq impares. ex qͥb quadrati ł partẽ
alta longiores fuĩt. S: hii ipsi qui illĩ
coac̾uatis in unũꝙ redactis. ⁊ quadrati
⁊ parte alt̾a longiore ꝓdeunt. H ec in

Expanded text:
oportionum habitudines constare. Disponantur ergo in ordinem non jam pares atque impares, ex quibus quadrati vel parte altera longiores fiunt, sed hi ipsi qui illis coacervatis in unumque redactis, et quadrati et parte altera longiores prodeunt. Ita en
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ si fec̾is. ad duplum rursus comꝑa¬
tio remeabit. ꝑone enĩ pͥmum mi¬
nori equum id ẽ uiii.⁊ ea scđ̾o aufer
pͥmum xui. relinquentur. S ext̾cio
liqua pars xxx duo. Quibus posi

Expanded text:
idem si feceris, ad duplum rursus comparatio remeabit. Pone enim primum minori aequum, id est 8, et ex secundo aufer primum, 16 relinquentur. Sed ex tertio, reliqua pars
Abbreviated transcription (Latin):
quoq mͦ eoꝵ lat̾a succrescunt. Nã
primi potestate pentagoni idẽ uni
idẽ unũ pacium lat̾is tenet scđi uͦ
quinarii qui ẽ actu ipso atq oꝑe
pͥmus pentagonus bini ꝑ latã firi s.
Tercius uͦ idẽ xii. tͥbus in lactus actus
natural nu̾i quantitate in sese coac̾¬
uata. ita ut duobꝰ semꝑ int̾iectis nu̾iᷤᷤ
suꝑiori uł suꝑioribꝰ uincens t̾nario
cui uingendus ẽ agggetur. Namq
unitati int̾missis duobꝰ ⁊ tribꝰ si.iiii.
iungas. qui tribꝰ ipsam suꝑant uni-¬
tatem. quinaruis pentagonus ꝓc̾abit᷑.
Post iiii. uͦ si int̾misso quinario ⁊ sena¬
rio uii. agg̾ges. duodnariũ pentago¬
nu̾i.xii. explebunt. hoc &̃ in aliisfiet.¬

Expanded text:
quoque modo eorum latera succrescunt. Nam primi potestate pentagoni, id est unius, idem unus spatium lateris tenet. Secundi vero quinarii, qui est actu ipso atque opere primus pentagonus, bini per latera fixi sunt. Tertius vero, id est 12, tribus in latus auctus naturalis numeri quantitate in sese coacervata, ita ut duobus semper interjectis numeris superiori vel superioribus, vincens ternario eum cui jungendus est aggregetur. Namque unitati, intermissis duobus et tribus, si quatuor jungas, qui tribus ipsam superent untatem, quinarius pentagonus procreabitur. Post 4 vero si, intermisso quinario et senario, 7 aggreges, duodenarium pentagonumeri 12 explebunt. Hoc etiam in aliis fiet
Abbreviated transcription (Latin):
łaca u. suꝑicribꝰ cunctif adiunt̾is. eod
quo suꝑius mͦ pentagoni fient scđm su¬
xcii .xcuii. d exagonis eoꝵq gen̾ationibꝰ
xagoni aũt sũt qui seranguł ⁊ ept̾ago¬
ni qui uii. rursus lat̾ibꝰ continẽt᷑ ⁊ scd̾m
hunc modũ eoꝵ lat̾m augm̃ta suceres¬
cunt. Namꝙ in tangłi᷑ nui naturali¬
ꝓcreatione ipsos nu̾os uingebamus.
qui se se in naturali diẜositioe seque¬
rent᷑. ⁊ se tm̃ unitate transirẽt. Qua¬
drati uͦ nui. idẽ tetͣgoni ꝓcreatio fiebat
ex nu̾is qui uno int̾misso copulabant᷑.
cũ se binario suꝑarent. ꝑ entagoni uͦ
nat᷑a fuit. ex duob intͣpositis relictiꝰq

Expanded text:
 25 superioribus cunctis adjunxeris, eodem quo superius modo pentagoni fient, secundum su De hexagonis eorumque generationibus. Hexagoni autem, qui sex angulis, et heptagoni, qui 7 rursus lateribus continentur, secundum hunc modum eorum laterum augmenta succrescunt. Namque in trianguli numeri natura procreationeque ipsos numeros jungebamus, qui sese in naturali dispositione sequerentur, et se tantum unitate transirent; quadra i vero numeri, id est tetragoni procreatio, fiebat ex numeris qui uno intermisso copulabantur, cum se binario superarent; pentagoni vero natura fuit ex duobus interpositis relictisque
Abbreviated transcription (Latin):
imilit̾ aũ licebit ⁊ aliar formarũ
q̃ pluribꝰ angłis ꝯtinent᷑. qua. litateᷤᷤ
ascrib̾e. s qm̃ faciliꝰ ocłis subiecta
retinent᷑. supradictarũ formarum
numerositas in supt̾iore descriptio¬
ne ponatur.

Expanded text:
ebit et aliarum formarum, quae pluribus angulis continentur, quantitates ascribere. Sed quoniam facilius oculis subjecta retinentur, supradictarum formarum numerositas in subteriore descriptione ponatur.
Abbreviated transcription (Latin):
e xte m uͦ angłoꝵ figura ẽ cũ ad e¬
undẽ ordinẽ ꝓg̾ssionis uno plusquã
in sea angłoꝵ figura nu̾o int̾misso su.¬
ꝑiori ꝯuina̾is. N am si uiͬ. int̾positis
qui se se quinario uincant agg̾gau̾iᷤ:
hii nu̾i sĩt eoꝵ radices. ⁊ ut suꝑiꝰ dic

Expanded text:
eptem vero angulorum figura est, cum ad eumdem ordinem progressionis uno plus quam in sexangulorum figura numero intermisso superiori conjunxeris. Nam si quatuor interpositis, qui sese quinario vincant, aggregaveris, hi numeri sint eorum radices, et ut superi
Abbreviated transcription (Latin):
Et quãtas nIII In se unitates ht̃ quẽ
suꝑioribꝰ agg̾gab̾. tot ipse qui fit tͥan¬
gulus unitates habebit in lat̾e. nam
t̾nariũ qͥ ẽ pͥmꝰ: actu tͥangulꝰ. adiecto
binario unitati fec̾amꝰ. atꝙ hic duo
ht̃ in lat̾e. ⁊ senariũ his adiecta tena¬
rii quãtitate ꝓdurimꝰ. cuiꝰ latꝰ soli
tres cõtinẽt.⁊ idẽ in aliis cũctos qͥu ot
unitateᷤᷤ habentẽ num suꝑioribꝰ ag¬
g̾gab tot unitatibꝰ eiꝰ lat̾a ꝯtinebunt᷑.¬

Expanded text:
 numerus in se unitates habet, quem superioribus aggregabis, tot ipse qui fit triangulus unitates habebit in latere. Nam ternarium, qui est primus actu triangulus, adjecto binario unitati feceramus; at hic duos habet in latere, et senarium his adjecta ternarii quantitate produximus, cujus latus soli tres continent, et idem in aliis cunctis quot unitates habentem numerum superioribus aggregabis, tot unitatibus ejus latera continebunt
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmꝰ mͥ natus ẽ potestate quadratꝰ. Qđ si
uno relicto pͥori t̾cium uinx̾ͥo : seđ̾s mͥ
quadratꝰ efficit᷑. Nam si uni relicto bi¬
nario t̾narium apposuero: quat̾narius
mͥ quadratus exoritur. Qđ si rurs relicto
medio quat̾nario quinariũ similit̾ ag¬
ꝓcreatur. Unus em̃ ⁊ tres ⁊ u. nouẽ colligt̃.
At uͦ si his int̾misso senario septenarium
uingam. tota in seadecĩ sũma ꝯcrescit.
idẽ quarti quadrati nu̾ositas. Et ut bre¬
uit huiꝰ forma ꝓcreatiõis appareat. S i cũe¬
ti impares sibimet apponant᷑ collocato scił
nat᷑ali nu̾o quadratoꝵ ordo texetur. Est
dẽ in his hȩc nat᷑e stabilitas ⁊ ĩmutabilis
ordinatio. qđ tot unitates unusquisque
quadratoꝵ retinebit in lat̾e quanti fu̾int
nu̾i. ad cõiunctionẽ ꝓpͥam cõgregati. Nã
in pͥmo quadrato qm̃ ex uno fit. unus ẽ
nario latꝰ texitur S in nouenario : qm̃¬

Expanded text:
primus mihi natus est potestate quadratus. Quod si uno relicto priori tertium junxero, secundus mihi quadratus efficitur. Nam si uni relicto binario quinarium apposuero, quaternarius hi quadratus exoritur. Quod si rursus, relicto medio quaternario, quinarium similiter agprocreatur. Unus enim et 3 et 5 novem colligunt. At vero si his, intermisso senario, septenarium jungam, tota in 16 ejus summa concrescit, id est quarti quadrati numerositas. Et ut breviter hujus forma procreationis appareat, si cuncti impares sibimet apponantur, collocato scilicet naturali numero, quadratorum ordo texetur. Est etiam in his haec naturae subtilitas et immobilis ordinatio, quod tot unitates unusquisque quadratorum retinebit in latere, quanti fuerint numeri ad conjunctionem propriam congregati. Nam in primo quadrato, quoniam ex uno fit, unus estnario latus texitur, et in novenario, q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ duodnarii quarta ẽ. Et ad eunđd
modũ usq in finẽ descͥptioĩs gemi¬
natis huiꝰmodi partib sic̃ ipsa ꝙͦ sũ
mar̃ ꝯparatio geminata ẽ. equ spar¬
tium ꝓg̾ssiones apicies.¬

Expanded text:
est, duodenarii quarta est, et ad eumdem modum usque in finem descriptionis, geminatis hujusmodi partibus, sicut ipsa quoque summarum comparatio geminata est, aequas partium progressiones aspicie
Abbreviated transcription (Latin):
pares sit̃ ꝓportionibꝰ distẽt. diponant᷑
enĩ in ordinẽ idẽ illi sr̃iores tetͣgoni &
parte alt̾a longiores. ab uno .i. ii.iiii.¬
RGo insuꝑiore formula hoc maxime
intuendũ ẽ.Namq int̾ unũ qͥ ẽ tetͣ¬
gonus ⁊ duo dupla ꝓportio ẽ. Intͣ duo
⁊ .iiii. dupla. hic gͦ tetͣgonꝰ cũ parte¬

Expanded text:
ares sint, proportionibus distent. Disponantur enim in ordinem iidem illi superiores tetragoni, et parte altera longiores ab unogo in superiore formula hoc maxime intuendum est. Namque inter unum, qui est tetragonus, et 2, dupla proportio est, inter 2 et 4 dupla. Hic ergo tet
Abbreviated transcription (Latin):
i gͥ in utͥsq u̾sibꝰ primos apicias. singłos
quos inuenis qm̃ tetͣgoni s̃. ĩ impari loco
sũt cõstituti qm̃ pͥmi sũt. Si uͦ tͣrium
quoꝵ hic a duobꝰ ꝓficiscitur. Illũ t̾ciũ¬
tͣnariꝰ cat. qͥ sũt loco imparis ꝯsti¬
tuti. Quintũ deind̾ si uiđas. locũ xui.
i.lara .i. repicieᷤs unꝰ a quat̾nario
nascitur. Iter̃ .uiiii. creat. Et si no¬
nũ locũ ruisꝰ apicias tetͣgonos ꝑno-¬
xui. Snferior uͦ a laxxi. Idẽ si infi

Expanded text:
icias, singulos quos invenis, quoniam tetragoni sunt, in impare loco sunt constituti, quoniam primi sunt. Si vero tertium quorum hic a duobus proficiscitur, illum ternarius creat, qui sunt loco impari constituti. Quintum deinde si videas locum, 16 et 81 respicies, sed unus a quaternario nascitur, alterum novenarius creat. Et si nonum locum rursus aspicias, tetragonos perno16, inferior
Abbreviated transcription (Latin):
inmutabili sub̃a. Eiꝰđꝙ nat᷑e sũt socii:
nõ alioꝵ quã impariũ coac̾uatioẽ ꝓ¬
ab unitate impares diponant᷑. iĩeti
fig᷑as cubicas explicabunt᷑. In his gͥ
qui pͥmꝰ ẽ potestate ⁊ uirtute pͥmũ
cubum faciet. uncti uͦ duo qͥ secunt᷑

Expanded text:
ae sunt socii, non aliorum quam imparium coacervatione pab unitate impares disponantur, juncti figuras cubicas explicabunt. In his igitur qui primus est potestate et virtute primum cubum faciet. Juncti vero duo qui sequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ uociferari coepit & dicere Non egredior
Iratus itaq: tunc paulus contra de monẽ relue¬
tantẽ : egreditur cellã suã in ipsis medis flan¬
mis diei Tales sunt xestus aegyptiorũ : ut babrlo¬
niae fornacis ardorib prȩesse credantur. In
ipso igit᷑ scopulo montis uelut columna cęlesti
ftetit paulus immobilis: & his in oratione sua locu¬
tus ẽ. uerbis. Iu uides inĩu xp̃e qͥ sub pontio pila¬
to crucifixus es. ꝗͥod ñ ante ego ex hac rupe
descendã. non cibũ sumã ant̾e. non potũ. sic pro¬
fecto moriturus : quã ex hoc homine immun¬
dũ sp̃m pellas. liberũq a tali morte digneris
efficere. Quo istadicente : ante qam ipsa haec
uerba sui oris implesset. maxima dȩmon uoce
ꝓclamans ista dicebat. Vladẽ uade exeo uim
patior : ecce discedo ab hoc homine. nec accedo
ulterius. Simplicitas me pauli urget ac ꝑseqͥitur :¬
& quo eã nescio Moxq immundus sp̃s egressus

Expanded text:
tem vociferari coepit, et dicere: Non egredior. tem vociferari coepit, et dicere: Non egredior. Iratus itaque tunc Paulus contra daemonem reluctantem, egreditur cellam suam in ipsis mediis flammis diei: tales autem sunt aestus Aegyptiorum, ut Babyloniae fornacis ardoribus praeesse credantur. In ipso igitur scopulo montis, velut columna coelestis stetit Paulus immobilis, et his in oratione sua locutus est verbis: Tu vides, Jesu Christe, qui sub Pontio Pilato crucifixus es, quod non ante ego ex hac rupe descendam, non cibum ante sumam, non potum, sic profecto moriturus, quam ex hoc homine immundum spiritum pellas, liberumque eum a tali morte digneris efficere. Quo ista dicente, antequam ipsa haec verba sui oris complesset, maxima daemon voce proclamans, ista dicebat: Vade, vade; exeo, vim patior: ecce discedo ab homine, nec accedo ulterius. Simplicitas me Pauli urget ac prosequitur, et quo eam nescio. Moxque immundus spiritus egressus
Abbreviated transcription (Latin):
sus ad propriã reuertitur cellam: Tunc gͥ assur¬
gens senex . & orationẽ intentissime faciens : hȩc
ad eũ locutus ẽ. qui demone laborabat. Abbas
antonius dixit. ut de homine isto recedas : & glo
do multa dicebat. Non ex eo destabilis senex
Arrepta gͦ pelle quȩ humeros suos tegebat : uer¬
berabat eum. repetens ac dicens Exi q̃uia hoc
abbas antonius dixit. Iniuriosa autẽ & inscm̃
antoniũ dȩ mon protulit uerba : uehem̃tioresq
paulo contumelias irrogabat. hoc clamitans.
detestandi senes qͥos obliuio nra p̃teriit: insatia¬
biles. qui proprus contenti non estis : qid nobis
uobiscũ cominune ẽ : Quid in nos exercetis ur̃am¬
trrannidẽ : Ad postremũ sic locutus ẽ ad eum¬
paulus ł grederis ab isto : aut uado & hoc am
audiet xp̃s. Per iñm in qͥt si exire nolueris
iã nunc eam & hoc xp̃o loqͥar : & uȩ tibi erit.
lterũ autẽ dȩmon ferotior : contra diuinita¬

Expanded text:
sus ad propriam revertitur cellam. Tunc igitur assursus ad propriam revertitur cellam. Tunc igitur assurgens senex, et orationem intentissime faciens, haec ad eum locutus est qui daemone laborabat: Abbas Antonius dixit ut de homine isto recedas, et glordo multa dicebat: Non exeo, detestabilis senex. Arrepta ergo pelle, qua humeros suos tegebat, verberabat eum, repetens ac dicens: Exi, quia hoc abbas Antonius dixit. Injuriosa autem et in sanctum Antonium daemon protulit verba, vehementioresque Paulo contumelias irrogabat, hoc clamitans: Detestandi senes, quod oblivio nostra praeteriit; insatiabiles, qui propriis contenti non estis; quid nobiscum vobis commune est? quid in nos exercetis vestrtyrannidem? Ad postremum sic ad eum locutus est Paulus: Egredieris ab isto, aut vado, et hoc a me audiet Christus. Per Jesum, inquit, si exire nolueris, jam nunc ibo et hoc Christo loquar, et vae tibi erit. Iterum autem daemon ferocior contra Divinita
Abbreviated transcription (Latin):
mones exꝑiri . Intrec unũ gͥ anqũ illic manens
paulus : diuinã grãm meruit contra ȩgritudine
hominũ. & contra demonũ potestatẽ. Una iguꝰ
dierũ. cũ ad sc̃m antoniũ quidã fuisset exhibitis.
quẽ scelestus dirissime dȩ mon urgebat: tenens
inter cȩteros impuros sp̃s principatũ : qui & c̃tra
ipsũ sacrilega cȩlũ uerba iaciebat: Liso eo sc̃s an¬
tonius. hoc ħis qui eũ ꝑduxerant dixit. Non est
istud opus meum : nec dũ enĩ diuinam gr̃am contrai
principẽ diabolicȩ legionis accepi. Est hoc qđ quȩ¬
ritur. simplicis pauli. Ipse tunc igit᷑ benedictis an¬
tonius. ad memoratũ paulũ cũ eis qui aduenerañ
ꝑgit : dicitq: ei . Abba paule: pelle hunc dȩmonẽ
ab hominis istus anima : ut in columis ad propria
reuertatur : & dñm benedicat Respondit ad hoc
paulus . Iu enĩ quid: Dicit antoniꝰ. Michi ñ uacat:
aliud opus exerceo. Relictoq: eo : sc̃s antonius rur¬

Expanded text:
mones experiri. Intra unum igitur annum illic commanens mones experiri. Intra unum igitur annum illic commanens Paulus, divinam gratiam meruit contra aegritudines hominum et contra daemonum potestatem. Una igitur dierum cum ad sanctum Antonium quidam fuisset exhibitus, quem scelestus dirissime daemon urgebat, tenens inter caeteros impuros spiritus principatum, qui et contra ipsum sacrilega coelum verba jaciebat; viso eo sanctus Antonius, hoc iis qui eum perduxerant, dixit: Non est istud opus meum; necdum enim divinam gratiam contra principem diabolicae legionis accepi: est hoc quod quaeritur Simplicis Pauli. Tunc ipse igitur benedictus Antonius ad memoratum Paulum cum eis qui advenerant pergit; dicitque ei: Abba Paule, pelle hunc daemonem ab hominis istius anima, ut incolumis ad propria revertatur, et Dominum benedicat. Respondit ad hoc Paulus: Tu enim quid? Dicit Antonius: Mihi non vacat, aliud opus exerceo. Relictoque eo sanctus Antonius rur
Abbreviated transcription (Latin):
ducabo &̾ hoc alterũ:si idem facere u
uidebo. Te ñ edente : non edã. Ad hoc dicit an¬
tonius. Michi hoc satis ẽ : monacꝰ enĩ sum : Res¬
pondit ad hoc paulus. Michi quoq sufficit:
nã & ego monacꝰ eẽ desidero: Post quȩ surrex
antonius : & dictis xͦIͦIͫ psalmis. totidemq: orati¬
nib factis : paulisp in principio noctis quieuit
Rursusq: consurgens : a medio noctis usq in
Ecce fr̃ si huius modi quotidie agere uitã po¬
tes: mecũ manebis. Cui paulus hoc dixit. Si for¬
te aliquid amplius iubeas ignoro : nãm ista quȩ
uidi facile me impleturũ eẽ. confido. Seqͦenti
gͥ die : dixit ei Ecce in nomine dñi iã factus es
sibi ab eo credit satis factũ. post certos menses
quia ꝑfectam iã eẽ. animã comprobas set. eo
qđ habitaret in eo uera & tota simplicitas. grã
eũ iuuante diuina: unã ei cellulam fecit᷑. a te
monacꝰ factus es: solus mane : ut possis etiã dȩ¬

Expanded text:
anducabo et hunc alterum, si idem facere te anducabo et hunc alterum, si idem facere te videro; te non edente, non edam. Ad hoc dicit Antonius: Mihi hoc satis est; monachus enim sum. Respondit ad hoc Paulus: Mihi quoque sufficit; nam et ego monachus esse desidero. Post quae surrexit Antonius, et dictis duodecim psalmis, totidemque orationibus factis, paulisper in principio noctis quievit. Rursusque consurgens a medio noctis usque inEcce, frater, si hujusmodi quotidie agere vitam potes, mecum manebis. Cui Paulus hoc dixit: Si forte aliquid amplius jubeas ignoro; nam ista quae vidi facile me impleturum esse confido. Sequenti igitur die dixit ei: Ecce in nomine Domini jam factus es sibi ab eo credidit satisfactum, post certos menses, quia perfectam jam esse animam comprobasset, eo quod habitaret in eo vera et tota simplicitas, gratia eum juvante divina, unam ei cellulam fecit a terti monachus effectus es, solus mane, ut possis etiam dae
Abbreviated transcription (Latin):
cibi ñ protinus accurrit. sed qđ om̃ia in ipsius
qui iubebat posuit potestate. Pone gͦ mensam
inqͥt antonuis : & panes affer. Iuoð cũ oboedi¬
enter fecis set : posuit eidem sc̃s antonius. eos
qͥos aegyptii paximates uocant. habentes senas
untias & suam quidẽ partẽ ꝑfudit aqua: sicci
enĩ ipsi paximates erant : ante illũ autẽ tres
posuit portiones & psalmũ scs antonius quẽ
consueuerat dicens: orationes . xl. fecit: ut et
sic paulũ ꝓbaret. Qui rursus cũ eo patie
ac libenter orauit. Eligebat enĩ ut arbitror
Post xͤͣii. uͦ orationes: ꝓfunda uix tandem ad
manducandũ nocte sederunt. Absumpto gͥ
uno paximate : sc̃s antonius ñ contigit alium
Senex uͦ tardius comedens. cũ adhuc habet
ex uno paximate aliquantulã partẽ: expectatꝰ¬
ab antonio ẽ. dũ totũ qđ edebat absumeret 
rursus hoc dixcit antonius. Manduca senex.
alterũ paximatẽ . Respondit hoc paulus. M¬

Expanded text:
cibi non protinus accurrit, sed quod omnia in ipsius cibi non protinus accurrit, sed quod omnia in ipsius qui jubebat posuit potestate. Pone ergo mensam, inquit Antonius, et panes affer. Quod cum obedienter fecisset, posuit eidem sanctus Antonius eos quos Aegyptii paximates vocant, habentes senas uncias, et suam quidem partem perfudit aqua, sicci enim ipsi paximates erant; ante illum autem tres posuit portiones. Et psalmum sanctus Antonius quem consueverat dicens, orationes quadraginta fecit, ut et sic Paulum probaret: qui rursus cum eo patienter ac libenter oravit. Eligebat enim, ut arbitrorPost vero duodecim orationes, profunda vix tandem ad manducadum nocte sederunt. Sumpto igitur uno paximate, sanctus Antonius non contigit alium. Senex vero tardius comedens, cum adhuc haberet ex uno paximate aliquantulam partem, exspectatab Antonio est, dum totum quod edebat absumeret. Cui rursus hoc dixit Antonius: Manduca senex et alterum paximatem. Respondit ad hoc Paulus: M
Abbreviated transcription (Latin):
It hoc seni homini & ꝑ quattuor dies ieuinota
graue pondus imponens : ut cũ ille tanto labor
imparẽ se uideret. a scõ tandẽ antonio neces¬
sitate tali cõpulsus abscederet: uitãq desere¬
ret monachorũ. Qui e contra fortior ad opus
surgens. redetexuit funes eosdẽ. & rursus inte¬
xuit : maxime cũ difficilior iterati operis ẽi
labor : eo qđ tortũ semel restẽ retorquere priꝰ
& reuocare ad formã priorẽ. & sic iterũ inte¬
xere aliter cogeretur . Videns gͥ antonius. qđ
eius ista p̃cepta & libent̾ senex et patienter
audis sec. neq egre iteratũ suscepisset labo¬
rem. aut in aliquo saltẽ ad momentũ tristẽ
uultũ secũ murmurando monstrasset : conpun¬
cta mens eius ẽ : & occidente iã sole sic affat᷑
senem Dic senex ÷ uis edimus partẽ panis:
Paulus ait. VUt p̾lacet tͥ abba Ialis autẽ rurs
& ista responsio flexit antoniũ: qđ ad nomen

Expanded text:
Et hoc seni homini, et per quatuor dies jejuno tam Et hoc seni homini, et per quatuor dies jejuno tam grave pondus imponens, ut cum ille tanto labori imparem se videret, a sancto tandem Antonio, necessitate tali compulsus abscederet, vitamque desereret monachorum. Qui econtra fortior ad opus surgens, detexuit funes eosdem, et rursus intexuit, maxime cum difficilior iterati operis esset labor, eo quod tortum semel restem retorquere prius et revocare ad formam priorem; et sic iterum intexere aliter cogeretur. Videns igitur Antonius quod ejus ista praecepta et libenter senex et patienter audisset, neque aegre iteratum suscepisset laborem, aut in aliquo saltem ad momentum tristem vultum secum murmurando monstrasset, compuncta mens ejus est, et occidente jam sole, sic affatur senem: Dic, senex, vis edimus partem panis? Paulus ait: Ut placet tibi, abba. Talis autem rursus et ista responsio flexit Antonium, quod ad nomen
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ cõpelleretur : egressus ẽ : iterũ dicei
ei. Uade in qͥt hinc senex : qͥd molestus es mich
habitare non potes mecum. Ad quẽ paulus
huc atq illuc sc̃s antontꝰ onserus. uidensq quod
nichil secũ. ad uitae ali reꝑcus menta portar
ñ panẽ. non aquã. non: aliud quicqͦam.¬
& qͦd quarto tam̃ die continuo ieiunio ꝑmane¬
ret timensq ne ignarus longi ieiunu. nimia de¬
fectione moreretur. & aliquã ipsi ex hoc relin¬
queret maculã : tandẽ suscepit eũ. Tali autẽ con¬
uersatione uitȩ ꝑ om̃s degere dies coepit antoniꝰ
qualẽ se non sciebat exꝑtũ. nec cũ ad huc uiue¬
nis uideretur . Infusos itaq: cortices dactilorũ
obtulit erdicens. Accipe & intexe funes: sicui
me ipsũ facere uides. Quod cũ arripus set senꝗ
& xiͫ numero quas orgias uocant. nonã usq ho¬
rã cũ maximo labore fecisset: ait illi. Male ino
inte xiusti. Solue qđ factũ ẽ : & rursus inteae

Expanded text:
naturae compelleretur, egressus est, iterum dicens naturae compelleretur, egressus est, iterum dicens ei: Vade, inquit, hinc senex, quid molestus es mihi? habitare non potes mecum. Ad quem Paulus huc atque illuc sanctus Antonius, vidensque quod nihil secum ad vitae n panem, non aquam, non aliud quidquam,d quarto tamen die in continuo jejunio permaneret, timensque ne ignarus longi jejunii nimia defectione moreretur, et aliquam sibi ex hoc relinqueret maculam, tandem suscepit eum. Tali autem conversatione vitae per omnes degere dies coepit Antonius, qualem 958 se non sciebat expertum, nec cum adhuc juvenis videretur. Infusos itaque cortices dactylorum obtulit ei, dicens: Accipe, et intexe funes sicut meipsum facere vides. Quod cum arripuisset senex, et quindecim numero, quas orgyias vocant, nonam usque horam cum maximo labore fecisset, ait illi: Male, inquit, intexuisti; solve quod factum est, et rursus intexe.