comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
EN TRYS IN UARNE DNS
& redemptor nr̃. multos dispensationis sue testes
premisit & nuntios: qui diuersis temporibus is
rahelitice plebis tribubus orti: non diuersa
fide. sed uno eodemq ꝑ omuia sensu. eiusdẽ
incarnationis eius mysterium ꝓphetando
precinerent. Horum ultimis & quasi lunes qui¬
dam legis & euangłii. figure & ueritãtis. iohannes apparuit :
dnõ attestante qui ait. Lex & ꝓpħe usq ad iohannem. ex eo
regnum dĩ euangłitatur. Inde etiam plusquam ꝓpħa dictus ẽ.
quia quem ceteri a longe ꝓphetando solum p̃dixerant. ille &
monstrauit. Qui certe grã dispensationis. non solum iustis
sed & de pontificali stirpe ortis parentibus natus asserit᷑. Fuit
enim Sacerdos sicut ex lectione euangłica audiimus nomine
dacharias de uice abia : & uxor illi de filiabus aaron. & nomen
euis elisabeth. Erant autem iusti ambo ante dñ. Iustis quippe paren¬
tibus ẽ genitus: ut eo confidentius iusticiȩ p̃cepta populis daret.

Expanded text:
enturus in carne Dominus et Redemptor noster multos dispensationis suae testes praemisit et nuntios, qui diversis temporibus diversis Israeliticae plebis tribubus orti, non diversa fide, sed uno eodemque per omnia sensu, ejusdem incarnationis mysterium prophetando praecinerent. Horum ultimus et quasi limes quidam legis et Evangelii, figurae et veritatis Joannes apparuit, Domino attestante qui ait: Lex et prophetae usque ad Joannem, ex eo regnum Dei evangelizatur . Unde etiam plus quam propheta dictus est, quia quem caeteri a longe prophetando solum praedixerant, ille monstravit. Qui certe gratia dispensationis non solum justis, sed et de pontificali stirpe ortis parentibus natus asseritur. Fuit enim sacerdos, sicut ex lectione evangelica audivimus, nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Erant autem justi ambo ante Dominum. Justis quippe parentibus est genitus, ut eo confidentius justitiae praecepta populis daret,
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitate fr̃s carissimi sol¬
lempnia dedicationis eccłi¬
ae celebramus.ͥ debemus
congruere Sollempnitati
quam colimus: ut sicut or¬
natis studiosius eiusdem ȩc
luminaribus accensis:⁊¬

Expanded text:
divinitate, fratres charissimi, solemnia dedicationis ecclesiae celebramus, debemus ipsi congruere solemnitati quam colimus, ut sicut, ornatis studiosius ejusdem ecclesiae luribus accensis
Abbreviated transcription (Latin):
rum. argentum. lapides preciosos. hoc ẽ ꝑfecta uirtutum oꝑa con¬
struentibus. Nichil tribulationum ignis detrimenti afferat: nul
temptationum turbines preualeant. Qum potius aduersitatib
ꝓbati. accipiemus coronam uitȩ.ͥ quam ille nobis ante scła ꝙ¬
misit: qui uiuit & regnat ds̃ cum patre in unitate. Spiritus scĩ.¬

Expanded text:
rum, argentum, lapides pretiosos, hoc est, perfecta virtutum opera construentibus nihil tribulationum ignis detrimenti afferat, nihil tentationum turbines praevaleant, quia potius adversitatibus probati, accipiemus coronam vitae, quam ille nobis ante saecula promisit, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
sacis sus potentiam nosere auerat. ad ꝑfruendam uite beatitudinẽ
phenins: Nose ꝑfragilitatem humanitatis nr̃ȩ nos restauraret adre¬
enpinisamr s. pdidimiis uitam. Inde nobis satagendum ẽ fr̃s carisimi
ut duunisꝰ denefieis uicem rependentes. diligamus toto corde tota
animarto ta uirtute dm̃ patrem: qui nos tanto amore prior dilex̃.
ut pprio filio sus non parceret: sed ꝓnobis omnibus traderet illũ.
Diligamus ppsum filium.: qui cum in forma dĩ eẽt. nr̃ȩ libertatis & ui¬
cr dauit nos a percatis nr̃is in sanguine suo. Piligamus sc̃m eiusdem
patris & filii sp̃m: cuius grã renati. cuius unctione signati sumus.
i die redemptionis qui ubi uult spirat. & ubicumq spirat continu¬
o flammam euesdem duime dilectionis accendit. Credamus ipsum
patrem & filium. d. spm sc̃m unum eẽ dm̃ & dominum nr̃m. ͥac de¬
bitis laudibus exaltemus nomen eius in inuicem: cui ẽ gła ipꝑiumi¬

Expanded text:
potentiam nos creaverat, ad perfruendam vitae beatitudinem potentiam nos creaverat, ad perfruendam vitae beatitudinem perennis, ipse per fragilitatem humanitatis nostrae, nos restauraret, ad recipiendam quam perdidimus vitam, unde nobis satagendum est, fratres charissimi, ut divinis beneficiis vicem rependentes, diligamus toto corde, tota anima, tota virtute, Deum Patrem, qui nos tanto amore prior dilexit, ut proprio suo Filio non parceret, sed pro nobis omnibus traderet illum. Diligamus ipsum Filium, qui cum in forma Dei esset, nostrae libertatis et vimus sanctum ejusdem Patris et Filii Spiritum, cujus gratia renati, cujus unctione signati sumus in die redemptionis, qui ubi vult spirat, et ubicunque spirat, continuo flammam ejusdem divinae dilectionis accendit. Credamus ipsum Patrem, et Filium et Spiritum sanctum unum esse Deum et Dominum nostrum, ac debitis laudibus exaltemus nomen ejus invicem, cui est gloria, im
Abbreviated transcription (Latin):
magnalia dĩ. Exponentibus autem discipłis. quia sp̃c scĩ eẽt grã qđ
cernebant: olim quidem uoce ꝓpħarum ꝓmissa. tunc autem xp̃i
munere missa: crediderunt ex eis tria milia uirorum: e laptita¬
ti accepunt etiã ipsi donum Sp̃e scĩ. Hec ẽ diei huius annua celebritas :
hȩc grẽ cȩlestis semꝑ grata festiuitas. Ob huius memoriam fideliũ
cordibus artius imprimendam: pulcherrimus scẽ eccłiȩ mos inoleuit:
ut annis singulis in eo baptismatis mysteria cȩlebrent᷑: ablutisq fon¬
te salutari credentibus. suꝑuenienti spĩ scõ templum uenerabile
lio dĩ unigenito replicat. quȩ de filio hominis in cruce exaltato p̃misȩ¬
rat: dcers. It omnis qui credit in eum non pereat: sed habeat uitã
cttrriã. Quia. ꝓfecto idem redemptor & conditor nr̃ filius dĩ aute
scla existens filius hominis factus ẽ infine. Scłorum: ut qui ꝑ diuini

Expanded text:
magnalia Dei. Exponentibus autem discipulis quia Spiritus sancti esset gmagnalia Dei. Exponentibus autem discipulis quia Spiritus sancti esset gratia, quam cernebant, olim quidem voce prophetarum promissa, tunc autem Christi munere missa, crediderunt ex eis tria millia virorum, et baptizati acceperunt etiam ipsi donum Spiritus sancti. Haec est diei hujus annua celebritas, haec gratiae coelestis semper grata festivitas. Ob hujus memoriam fidelium cordibus arctius imprimendam pulcherrimus sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut annis singulis in ea baptismatis mysteria celebrentur, ablutisque fonte salutari credentibus, supervenienti Spiritu sancto templum venerabilelio Dei unigenito replicat, quae de filio hominis in cruce exaltato promiserat dicens: ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quia profecto idem redemptor et conditor noster Filius Dei ante saecula existens, filius hominis factus est in fine saeculorum, ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
hominibus: se ipsum quoq solis manifestabit electis. Nam & reꝓbi in
iudicio. xp̃m uidebunt. Sed sicut scriptum ẽ : uidebunt in quem
trans fixerunt. Soli autem regem Sȩcłorum in decore suo uidebunt
occuli mundi iustorum. Heati enim inundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
Hȩc de lectione euangłica fr̃nitati ur̃ȩ carissimi ꝓ ut dñs dedit exponen¬
breuiter aliqua disserere. In primis autem sciendum ẽ: qđ hec Sollemp¬
nitas non euangłicis tantum consecrata carismatibus. uerum etiam
legalibus iã olim ẽ p̃signata mysteriis. ac dño iubente ꝑ om̃s annos
sacris obseruata cerimoniis. Hodierna &enim die ut nouimus positis
nis apparens. scientiam illis omnium linguarum tradidit. Facta au
tem hac uoce. conuenere uiri religiosi qui de diuersis nationib
herusolimam paschalis festiuitatis grã confluxerant. Stupelantq
mirantes: qm̃ audiebat unus quisq linguã suam illos loquentes

Expanded text:
hominibus, seipsum vero solis manifestabit electis. Nam et reprobi in hominibus, seipsum vero solis manifestabit electis. Nam et reprobi in judicio Christum videbunt, sed, sicut scriptum est, videbunt in quem transfixerunt , soli autem regem in decore suo videbunt oculi justorum. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Haec de lectione evangelica, fraternitati vestrae, charissimi, prout Dominus dedit, exponenAl., ordine breviter aliqua disserere. Imprimis autem sciendum est quod haec solemnitas non evangelicis tantum consecrata charismatibus, verulegalibus jam olim est praesignata mysteriis, ac Domino jubente, per omnes annos sacris observata caeremoniis. Hodierna etenim die, ut novimus, positis nis apparens, scientem hac voce, convenere viri religiosi, qui de diversis nationibus Hierosolymam paschalis festivitatis gratia confluxerant, stupebantque mirantes, quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfiteri: sed mandata. xp̃i quȩ aiscendo habemus oꝑando seruare.
nde & iohannes ammonens ait. Filioli mei: non diliganus uerbo neq
lingua: sed oꝑe & ueritate:. Omĩ gaudio complectendum ẽ: quia
merces uerȩ nr̃ȩ dilectionis illa erit. qua ẽẽ maior nulla poterit:
nos scilicet a patre & filio diligi: nobis contemplandam ꝑpetuo fi¬
li dĩ gloriam reuelari. Non autem dubitandum quia quibus
tu. Quia quorum una ẽ diuinitas: una utiq & inseparabilis iusio ẽ.
Ninc & enim dicit. Uui me uidet:ł uidet & patrem. Et notandum quia
cum presentis temporis uerbo diceret. qui autem diligit me: adiecit de
futuro : diliget᷑ a patre meo. & ego diligam eum: & manifestabo ei
meipsum. Diligit nãq etiam nunc dilectores suos cum patre filius: sed
stauerant. & ꝓqua ad mortem usq certauerant. Non autem frustra
cum additamento ait : & manifestabo ei me ipsum. Se enim cunctis

Expanded text:
profiteri, sed mandata Christi, quae discendo habemus, operando servare. profiteri, sed mandata Christi, quae discendo habemus, operando servare. Unde et Joannes admonens, ait: Filioli mei, non diligamus verbo neque lingua, sed opere et veritate . Omni gaudio amplectendum est nobis merces verae nostrae dilectionis illa erit qua esse major nulla poterit, nos scilicet a Patre et Filio diligi, nobis contemplandam perpetuo Filii Dei gloriam revelari. Non autem dubitandum quia quibus tui, quia quorum una est divinitas, una utique et inseparabilis visio est. Hinc etenim dicit: Qui me videt, videt et Patrem . Et notandum quia cum praesentis temporis verbo diceret: Qui autem diligit me: adjecit de futuro, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Diligit namque etiam nunc dilectores suos cum Patre Filius, sed staverant, et pro qua ad mortem usque certaverant. Non autem frustra cum additamento ait: Et manifestabo ei meipsum. Se enim cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ in die resurrectionis: quando eo ꝑfectius cuncta quȩ scienda
sunt sciunt: quo ipsum scientiȩ fontem uicinius sine fine conspi¬
ciunt. Quod etiam de quibusdam in ꝑfectioribus scĩs & ante tempus
resurrectionis fieri dubium non ẽ : illis uidelicet. qui fiducia bono¬
quasi apłis specialiter dicere uidet᷑. Sed ne putaremus eum illis so.¬
lummodo & non etiã nobis si illorum exempla sequerem᷑. beatitudinẽ
diuine cognitionis polliceri: generalem post hȩc sententiã sub intu¬
lit:: & omnibus se diligentibus eadem suę uisionis & cognitionis
premia ꝓmittit dicens. Qui habet mandata mea & seru̾at ea. ille
ẽ qui diligit me. Qui autem diligit me diliget᷑ a patre mico: & ego di¬
ligam eum: & manifestabo ei me ipsum. Ubi omĩ inte itione conside¬
randum. quia. xp̃m uidere diligere ẽ. non ipsam dilectionem labus

Expanded text:
hoc est, in die resurrectionis, quando eo perfectius cuncta quae scienda hoc est, in die resurrectionis, quando eo perfectius cuncta quae scienda sunt sciunt, quo ipsum scientiae fontem vicinius sine fine conspiciunt. Quod etiam de quibusdam perfectioribus sanctis, et ante tempus resurrectionis fieri dubium non est, illis videlicet, qui fiducia bonoquasi apostolis specialiter dicere videtur, sed ne putaremus eum illis solummodo, et non etiam nobis, si illorum exempla sequeremur, beatitudinem divinae cognitionis polliceri, generalem post haec sententiam subintulit, et omnibus se diligentibus eadem suae visionis et cognitionis praemia promittit, dicens: Qui habet mandata mea, et servat eest qui diligit me. Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo: et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Ubi omni intentione considerandum quia Christum vere diligere est non ipsam dilectionem labiis
Abbreviated transcription (Latin):
tare sui corporis oportebat. Ait gͦ adbuc modicum & mundus
me iam nonuidet : uos autem uidetis me. quia ego uiuo & uos
unuetis : ac si apte dicat. Adbuc modicum. & mundi amatores
me mortalem ultra uidere desistunt: resurgentem uero a mor¬
tus cernere nequeunt: quia illam nesciunt uitam. euius soli
amatores głam mee resurrectionis merentur intueri. Uos aut̃
ideo me post hȩc uidere ualetis : quia & ego uiuo resuscitatus
a mortuis . & uos digni estis meȩ resur rectionis exenplo confor
tari: quia ipsi ad ꝑpetuam uitam & beatȩ resurrectionis estis gau¬
dia uenturi. In illo die uos cognoscetis. quia ego sum in patre meo:
& uos in me & ego in uobis. Nouerant tunc apłi xp̃m̃ eẽ in patre ꝑ¬
eis ipse. Si quis diligit me : sermonem meum seruabit. Et pater
m̃s diliget eum : & ad eum ueniemus: & mansionem apd̃ eum fa¬
cis imbuta litteris nouit omnis eccłia xp̃i. Sed in illo niirum
die quo ueracit᷑ uiuere incipuint. longe melius ea iusti cognoscunt

Expanded text:
tare oportebat. Ait ergo: Adhuc modicum, et mundus me jam non videt: vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Ac si aperte dicat: Adhuc modicum, et mundi amatores me mortalem ultra videre desistunt, resurgentem vero a mortuis cernere nequeunt: quia illam nesciunt vitam, cujus soli amatores gloriam meae resurrectionis merentur intueri. Vos autem ideo me post haec videre valetis, quia et ego vivo resuscitatus a mortuis, et vos digni estis meae resurrectionis exemplo confortari, qui et ipsi  Al., quia ipsi ad perpetuam vitam, et beatae resurrectionis estis gaudia venturi. In illo die vos cognoscetis quia ego in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. Noverant etiam tunc apeis ipse: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum facis imbuta litteris, novit omnis Ecclesia Christi. Sed in illo nimirum die quo veraciter vivere incipiunt, longe melius ea justi cognoscunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis suscepit. & actionum bonarum ꝓxinis foris lucem monstramus:
& habitu purȩ compunctionis intus in corde feruemus. Quod & om̃ibus
horis. & tunc maxime fieri oportet. cum ȩccłiam oraturi ingredimur::
um appropianus altari. dñi corporis & sanguiis inysteria siumpturi.

Expanded text:
nobis suscepit, et actionum bonarum proximis foris lucem monstramus, nobis suscepit, et actionum bonarum proximis foris lucem monstramus, et suavitate purae conpunctionis intus in corde fervemus. Quod et omnibus horis et tunc maxime fieri oportet, cum ecclesiam oraturi ingredimur, cum adpropiamus altari, dominici corporis et sanguinis mysteria sumpturi.
Abbreviated transcription (Latin):
dabat᷑. festiuare contendunt. Sed & nobis tẏpicum p̃bent exemplũ
ut si dnm inuenire. si angłorum desideramus p̃sentia confortari.
abiciamus oꝑa tenebrarum. & induamus nos arma lucis: sicut in
die honeste ambulemus. Decet autem nos sicut oꝑum bonorum
luce fulgidos. ita etiam spũalium orationum grã refertos. dñm
quȩrere. Vnde bene mulieres quȩ diluculo ad monumentum uene-¬
runt.aromata quȩ parauerunt secum portasse referuntur. A ro¬
mata & enim nr̃a. uoces sunt orationum :ͥ quibus desideria cordis
nr̃i dnõ cominendamus : attestante apło iohanne: qui mundissima
scõrum prȩcordia mẏsticȩ describens. habebant inquit fialas aureas
plenas odoramentorum. quȩ sunt orationes scõrum. Quȩ enim gre-¬
ç aromata. latine odoramenta uocantur. Diluculo igit᷑ a romata ad
monumentum dñi ferimus: cum memores passionis ac mortis ꝗͣ pro

Expanded text:
dabatur, festinare contendunt. Sed et nobis typicum praebent exemplum, dabatur, festinare contendunt. Sed et nobis typicum praebent exemplum, ut si Dominum invenire, si angelorum desideramus praesentia confortari, abjiciamus opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis, sicut in die honeste ambulemus. Decet autem nos sicut operum bonorum luce fulgidos, ita etiam spiritualium orationum grquaerere. Unde bene mulieres, quae diluculo ad monumentum venerunt, aromata, quae paraverant, secum portasse referuntur. Aromata etenim nostra voces sunt orationum, quibus desideria cordis nostri domino commendamus, attestante apostolo Iohanne, qui mundissima sanctorum praecordia mystice describens: Habebant, inquit, fialas aureas plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Quae enim / grece aromata, latine odoramenta vocantur. Diluculo igitur aromata ad monumentum domini hucusque ferimus, cum memores passionis ac mortis, quam pro
Abbreviated transcription (Latin):
PERTA NOBIS EST FATRES
de resurrectione dñi & redemptoris nr̃i lectio reci¬
tata : neq exponendo laborare opus ẽ. ubi notissi¬
ma fidei nr̃e mysteria euangłicis replican¬
Etur oraculis. Sed breuiter oportet intima¬
ri : quȩ nobis sint exeiusdem lectionis imita¬
tione facienda. Ina inquit sabbati ualde dilu¬
culo uenerunt ad monumentum. Una sabbati. prima ẽ dies post sab
bati diem: quam nunc ob reuerentiam dominicȩ resurrectionis. do¬
minicam uocare solemus. Sic enim secunda sabbati. tercia sabbati
& cȩteri exordine dies. in scriptura sacra nomen a numero sortiunt᷑.
Ia ipsum autem significat. ubi una sabbatorum siue prima sabbatoꝵ¬
legit᷑ : unum uidelicet siue primum diem post sabbatorum. hoc ẽ re¬
quietionum diem ostendens. Quod autem mulieres dnm quesi¬
turȩ ualde diluculo uenerunt ad monumentum: magnam sui
amoris erga illum deuotionem demonstrant:ͥ ad cuius obsequiũ
mox ut noctis umbra discessit. ut luce apparente facultas eundi

Expanded text:
perta nobis est, fratres, de resurrectione Domini et Salvatoris nostri lectio recitata; neque exponendo laborare opus est, ubi notissima fidei nostrae mysteria evangelicis replicantur oraculis, sed breviter oportet intimare quae nobis sint ex ejus lectionis imitatione facienda. Una, inquit, Sabbati valde diluculo venerunt mulieres ad monumentum. Una Sabbati prima est dies post diem Sabbati, quam nunc ob reverentiam Dominicae resurrectionis Dominicam vocare solemus. Sic enim secunda Sabbati, tertia Sabbati, et caeteri ex ordine dies in Scriptura sacra nomen a numero sortiuntur. Idipsum autem significat, ubi una Sabbatorum legitur, unam, videlicet, sive primam diem post Sabbatorum, hoc est, requietionum diem ostendens. Quod autem mulieres Dominum quaesiturae valde diluculo venerunt ad monumentum, magnam sui amoris erga illum devotionem demonstrant, ad cujus obsequium mox ut noctis umbra discessit, ut luce apparente facultas eundi
Abbreviated transcription (Latin):
manifestati autem nouissimis temporibus. ꝓpt̾ uos qui ꝑ ipsum fideles estis
n dõ. qui suscitauit illum a mortuis. & dedit ei głam ut fides ur̃a

Expanded text:
manifestati autem nouissimis temporibus, propter vos qui per ipsum fideles estis manifestati autem nouissimis temporibus, propter vos qui per ipsum fideles estis in Deum, qui suscitauit eum a mortuis, & de
Abbreviated transcription (Latin):
Suatoris. quem diu uenturum popłis uerbo p̃dicauerat. ipsum
iam uenientem ad se sicut ex lectione sancti euuangelii fr̃s¬
carissimi modo cum legeretur audiuimus. mox digito demonstrauit
dicens. Ecce agnus dĩ: ecce qui tollit peccatum mundi. Ecoe agnus di:
ecce in nocens. ab omni peccato immiis. ut pote qui os quidem de ossibus
adam. & carnem de carne adam. sed nullam de carne peccatrice traxit
maculam culpe. Ecce qui tollit peccatum mundi. Ecce qui iustus inter pecca¬
tores. mitis inter impios. hoc ẽ quasi agnus inter lupos apparens : etiã pecca¬
tores & impios iustificandi habet potestatem. Quomodo autem peccata
mundi tollat. quo ordine iustificet impios. apłs petrus ostendit: qui ait.
Non corruptibilibus argento uł auro redempti estis de uana ur̃a conuersa¬
ione. paternȩ traditionis. sed precioso sanguine quasi agni in co
ti & immaculati iħu xp̃i. Precogniti quidem ante constitutionem mundi

Expanded text:
Salvatoris, quem diu venturum populis verbo praedicaverat, ipsum jam venientem ad se, sicut ex lectione sancti Evangelii, fratres, modo cum legeretur, audistis, mox digito demonstravit, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Ecce Agnus Dei, ecce innocens et ab omni peccato immunis, utpote qui os quidem de ossibus Adam, et caro  Al., carnem de carne Adam, sed nullam de carne peccatrice traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi, ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens, etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. Quomodo autem peccata mundi tollat, quo ordine justificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sentaminati & immaculati Christi, præcogniti quidem ante constitutionem mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
a peccatis nr̃is in sanguine suo. quando sanguinem suum dedit in
cruce ꝓ nobis: uel quando quisq nostrum in mysterium sacroscẽ
passionis illius. baptismi aquis ablutus ẽ. uerum etiam cotidie tollit
eccata mundi. lauatq nos a peccatis nostris cotidianis in sangi
suo. ÷ cum eiusdem beatȩ passionis ad altare memoria replicatur.
cum panis & uini creatura in sacramentum carnis & sanguinis eius
ineffabili spiritus scĩ ficatione trans fertur. Sicq corpus & sanguis illi
us. non infidelium manibus ad ꝑnitiem suam funditur & occid
delium ore sumitur insalutem. Cuius recte figuram agnus in lege paschalis
ostendit: qui semel popłm de egyptia seruitute liberans. in memoriã eiusdẽ lib̾a¬
tionis ꝑ om̃s annos immolatione sua eundẽ popłm scĩficare solebat: donec ueni¬
ret ipse cui tał hostia testimoniũ dabat. oblatꝰq patri ꝓ nob̃ in hostiã odoremq suaui

Expanded text:
a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit in cruce pro nobis, vel quando quisque nostrum in mysterium sacrosanctae passionis illius baptismi aquis ablutus est, verum etiam cotidiae tollit peccata mundi lavatque nos a peccatis nostris cotidianis in sanguine suo, cum eiusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis eius inefus non infidelium manibus ad perniciem / suam funditur et occiditur, sed fidelium ore suam sumitur in salutem. Cuius recte figuram agnus in lege paschalis ostendit, qui semel populum de Aegyptia servitute liberans, in memoriam eiusdem liberationis per omnes annos immolatione sua eundem populum sanctificare solebat, donec veniret ipse, cui talis hostia testimonium dabat, oblatusque patri pro nobis in hostiam odoremque suavi
Abbreviated transcription (Latin):
ri : sed eos ueracit̾ contestari. quia siue uiuimus dñõ uiuimus : siue mori¬
iur dño morimur. Siue enim uiuimus. siue morimur : dni sumus¬
iuxta uaticinium hieremiȩ: uox in rama: id ẽ in excelso audita ẽ. plora¬
tus & ululatus multus: manifeste denuntiat. luctum scẽ eccłiȩ. quo de iniuis¬
ta menbrorum suorum nece gemit. non ut hostes garriunt in uacuum ce-¬
dere. sed usq ad solium suꝑni ascendere iudicis. & sicut ꝓthomartyris abel.
ita etiam sanguinem cȩterorum martyrum clamare ad dnm̃. iuxta illud
uiri sapientis. Non despiciet p̃ces pupilli : nec uiduam si effundat loquelam
gemitus. Nonne lacriię uiduȩ ad maxillam descendunt: & exclamatio
enis suꝑ deducentem eas. Amaxilla enim ascendunt usq ad cęlum : & dñs¬

Expanded text:
ri, sed eos veraciter contestari, quia sive vivimus, Domino vivimus, sive moriri, sed eos veraciter contestari, quia sive vivimus, Domino vivimus, sive morimur, Domino morimur. Sive enim uxta vaticinium Jeremiae vox in rama, id est in excelso, audita est, ploratus, et ululatus multus, manifeste denuntiat luctum sanctae Ecclesiae, quo de injusta membrorum suorum nece gemit, non, ut hostes garriunt, in dere, sed usque ad solium ascendere superni judicis; et sicut protomartyris Abel, ita etiam sanguinem caeterorum martyrum de terra clamare ad Dominum, juxta illud viri sapientis: Non despicies preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus. Nonne lacrymae viduae ad maxillam descendunt, et exclamatio ejus super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et D
Abbreviated transcription (Latin):
xpi innocentium. sacra nobis ẽ fr̃s carissimi euan¬
głii lectio recitata : in qua tamen omnium xpĩ
martyrum p̃ciosa ẽ mors designata. Quod enim
paruuli occisi sunt. significat ꝑ humilitatis meri¬
tum ad martyrii ꝑueniendum głam . & quia nisi
conuersus fuerit quis & effectus ut paruulus. non pos¬
sit animam dare ꝓ xpõ. Quod in bethleem & in omnibus finibus enis
occisi sunt : ostendit non solum in iuideȩ unde eccłiȩ cȩpit origo. sed & in
omnibus eiusdem ȩccłiȩ finibus. quacumq ꝑ orbem diffusa ẽ. ꝑsecutio¬
nem seuituram ꝑfidorum. & piorum pacientiam eẽ coronandam. Qui
bimioccisi sunt : doctrina & oꝑatione ꝑfectos indicant. Qui uero infra.
simplices uel idiotas. fidei tamen non fictȩ constantia fortes. ȩque denunti¬
nt. Quod illi quidem occisi sunt. sed xpc̃ qui querebatur uiuens ei
quo ꝑsecutio tota seuit nullatenus eis uel uiuentibus uel occisis posse aufer¬

Expanded text:
i innocentium sacra nobis est, fratres charissimi, Evangelii lectio recitata, in qua tamen omnium Christi martyrum pretiosa mors est designata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrii perveniendum gloriam, et quia nisi conversus fuerit quis, et effectus ut parvulus, non possit animam dare pro Christo. Quod in Bethleem et in omnibus finibus ejus occisi sunt, ostendit non solum in Judaea, unde Ecclesiae coepit origo, sed et in omnibus ejusdem Ecclesiae finibus quacunque per orbem diffusa est, persecutionem saevituram perfidorum, et piorum patientiam esse coronandam. Qui a bimatu occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicant; qui vero infra, simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiant. Quod illi quidem occisi sunt, sed Christus qui quaerebatur vivenquo persecutio tota saevit, nullatenus eis vel viventibus vel occisis posse aufer
Abbreviated transcription (Latin):
one ruminanda. nunc cordis penitralibus retractanda seruemꝰ
Et ante omĩa. talibus uitam ducere curemus actibus:ͥ quibus nrãe
quoq resurrectionis euentum lȩtantes mereamur aspicere. ut cũ
tuba nouissima totum genus huinanum excitans. ad tribunal iu¬
sti iudicis aduocauerit. nos a sorte reꝓborum secernat signum eiusdẽ
iudicis nr̃i quo sacramur. ͥa pena negligentium secernant iugiliȩ. qui¬
bus aduentum eius expectamus. eisq digna ultione multatis. ipse
nos ad mansionem suꝑne pacis quã ante secula ꝓmisit inducat. Iqui

Expanded text:
one ruminanda, nunc cordis penetralibus retractanda servemus, one ruminanda, nunc cordis penetralibus retractanda servemus, et ante omnia talibus vitam ducere curemus actibus, quibus nostrae quoque resurrectionis eventum laetantes mereamur aspicere, ut cum tuba novissima totum genus humanum excitans ad tribunal justi judicis advocaverit, nos a sorte reproborum secernat, signum ejusdem judicis nostri, quo sacramur, a poena negligentium secernant vigiliae quibus adventum ejus exspectamus, eisque digna ultione multatis ipse nos ad mansionem supernae pacis, quam ante saecula promisit, inducat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ cognouit. necuon & nobis quos in se credituros infine temporum
preuidit : remedium salutis. morte sua ac resurrectione ꝓcurauit.
Nobis & ante quam creareiur spũalem uite alimoniam qua recreare
parauit: uite ꝑhennis iter qd̾ sequamur aperuit. Pnde & ipsi merito
nocte hac redemptionis nrx̃ memores. uigiliis dõ dignis instamus &
p̃cibus:ͥ lectionibus diuinis quȩ date nobis grẽ munera narrant au¬
dientes oꝑam damus: nouam adoptionis plebem. spũalis egẏpti domi¬
no subtractam. uniuero dno fonte regenerationis sacramus: missa¬
rum sollempnia çȩlebramus : corpus sacro scm̃ & preciosum sanguinem
agni nr̃i. quo a peccatis redempti sumus. denuo dõ in ꝓfectum nrẽ sa¬
lutis immolaius. Et quia de resurrectionis dominicę suul & erep¬
tionis nr̃x̃ mysteriis annua sollempnitate letamur: studeamus ca¬
rissimi hec eadem mysteria interno mentis amore complecti. Lhȩc
uiuendo semꝑ tenere: hȩc quasi munda anunalia nunc oris locuti¬

Expanded text:
e cognovit, necnon et nobis, quos in se credituros in fine temporum praevidit, remedium salutis morte sua ac resurrectione procuravit. Nobis etiam antequam crearemur spiritualem vitae alimoniam qua recrearemparavit, vitae perennis iter quod sequamur aperuit. Unde et ipsi merito nocte hac redemptionis nostrae memores, vigiliis Deo dignis instamus et precibus lectionibusque divinis, quae datae nobis gratiae munera narrant, audiendis operam damus, novam adoptionis plebem spiritualis Aegypti Domino subtractam, uni vero Domino fonte regenerationis sacramus, missarum solemnia celebramus, corpus sacrosanctum et pretiosum Agni nostri sanguinem, quo a peccatis redempti sumus, denuo Deo in profectum nostrae salutis immolamus. Et quia de resurrectionis dominicae simul et ereptionis nostrae mysteriis annua solemnitate laetamur, studeamus, charissimi, haec eadem mysteria interno mentis amore complecti, haec vivendo semper tenere, haec quasi munda animalia nunc oris locuti
Abbreviated transcription (Latin):
mandata mea seruate.: & ego rogabo patrem. & alium paraclȩ tum
dabit uobis: in ipsis quidem discipulis qui eum uere dilexisse. uere.
ẽ. quando illis in cęnaculo orantibus repente spc̃ ses in igneis lin¬
guis apparuit: l eosq & in ore ꝑ diuersitatem linguarum docuit.
& in corde ꝑ amoris sui consolationem roborauit. Nabebant autẽ
& prius paraclȩtum: ipsum uidelicet dnm secum in carne
commorantem: cuius & miraculorum dulcedine & ope predica¬
tionis. ne infidelium ꝑsequutione scandalitari possent. er igi &
confortari solebant. Terum quia ille post resurrec tionem ascen¬
dens in celum eos corporalit̾ reliquit: quibus tamen diuinȩ¬

Expanded text:
ervate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, in ipsis quidem discipulis, quos eum vere dilexisse, vere mest, quando illis in coenaculo orantibus, repente Spiritus sanctus in igneis linguis apparuit, eosque et in ore per diversitatem linguarum docuit, et in corde per amoris sui consolationem roboravit. Habebant autem et prius Paracletum, ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, cujus et miraculorum dulcedine, et ope praedicationis, ne infidelium persecutione scandalizari possent, erigi et confortari solebant. Verum quia ille post resurrectionem ascendens in coelum eos corporaliter deseruit, quibus tamen divin
Abbreviated transcription (Latin):
carissimi cȩlebramus aduentum: debȩ¬
mus ipsi congruere sollempnitati ꝗͣ.
colimus. Hoc & enim ordine tota festi¬
uitatis huuis gaudia celebramus. si nos
quoq dno opitulante aptos reddideri¬
mus.  aa quos spx̃ scs aduenire &
¶ni quibus habitare dignet᷑.
Ea autem solum modo ratione aduentu & in lustratione scĩ spẽ ap¬
ti existimus: si & corda nr̃a diuino amore repleta. & corpora sint
dominicis maneipata preceptis. Unde in exordio lectionis hiuss euan
głice. discipłis ueritas ait. Si diligitis me: mandata mea seruate.
Et ego rogabo patrem: & alium paracletum dabit uobis. Para chꝰ¬
tus quippe consolator interp̃tatur. Et sp̃c̃ sc̃s recte paraclytus uo¬
catur: quia corda fidelium ne inter huius scłi aduersa deficiant.
celestis uite desideriis subleuat ac reficit. Unde in actibus apłorum
crescente sc̃a eccłia. dicitur. Et edificabatur ambulans in timore

Expanded text:
arissimi, celebramus adventum, debemus ipsi congruere solemnitati quam colimus. Hoc etenim ordine tantvitatis hujus digne gaudia celebramus, si nos quoque Domino opitulante aptos reddiderimus, ad quos Spiritus sanctus advenire, et in quibus habitare dignetur. Ea autem solummodo ratione adventu et illustratione sancti Spiritus apti existimus, si et corda nostra divino amore repleta, et corpora sint Dominicis mancipata praeceptis. Unde in exordio lectionis hujus Evangelicae discipulis Salvator  Al., Veritas ait. Si diligitis me, mandata mea servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis. Paracletus quippe consolator interpretatur. Et Spiritus sanctus recte Paracletus vocatur, quia corda fidelium, ne inter hujus saeculi adversa deficiant, coelestis vitae desideriis sublevat ac reficit. Unde in Actibus apostolorum, crescente sancta Ecclesia, di
Abbreviated transcription (Latin):
Samore iuigilus cȩlebramus & hymnis : qui ꝓ nr̃o amore in ea dormire
in morte. acde morte uoluit excitari. Nam sicut apłs ait : mortuus
ẽ.:ꝓpt̃ delicta nr̃a : & resurrexit ꝓpt̾ iustificationem nr̃am. Quod
ipso quoq statu temporis quo uel mortuus ẽ in cruce. uel a mortius resur¬
ex̃ . oftendit. Circa horam quippe nonam. cum inclinata iã eẽt ad
uesꝑam dies. & tepefactus a meridiano feruore radius solis: inysteri¬
um uictoriosissimȩ passionis consummauit : euidenter se insiuuans ꝓp.¬
t̃ auferenda scelera quibus adiuina luce & dilectione in huius noctẽ
ꝑegrinationis incidimus: crucis subisse patibulum. Surrexit mane
prima sabbati :ͥ quȩ nunc dies dominica uocat᷑ : manifeste docens. se
nos a morte animȩ resuscitatos. in lucem ꝑpetuȩ felicitatis cẽ ꝑductuaili
Sed & aliud nobis memorabile inysterium. tempore suȩ passionis.¬

Expanded text:
amore vigiliis celebramus et hymnis, qui pro nostro amore in ea dormire in mortem, ac de morte voluit excitari; nam sicut Apostolus ait: Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Quod ipso quoque statum temporis quod vel mortuus est in cruce, vel a mortuis resurrexit, ostendit. Circa horam quippe nonam, cum inclinata jam esset ad vesperam dies, et tepefactus a meridiano fervore radius solis, mysterium victoriosissimae passionis consummavit, evidenter se insinuans propter auferenda scelera, quibus a divina luce et dilectione in hujus mortem peregrinationis incidimus, crucis subisse patibulum. Surrexit mane prima Sabbati, quae nunc dies Dominica vocatur, manifeste docens se nos a morte animae resuscitaturum, et in lucem perpetuae felicitatis esse perducturum. Sed et aliud nobis memorabile mysterium tempore suae passionis
Abbreviated transcription (Latin):
exercebunt᷑ ultra ad prelium. Propt̾ qđ : & mox exhortando sub¬
iunxit. Domus iacob: uenite & ambulemus in lumine dñi. Premi¬
sit gͦ tempora pacis : & sic apparens in carne ipse auctor pacis &
temporum conditor. primo domui iacob id ẽ plebi israbeliticȩ.

Expanded text:
exercebuntur ultra ad praelium. Propter quod et mox exhortando subexercebuntur ultra ad praelium. Propter quod et mox exhortando subjunxit: Domus Jacob, venite, et ambulemus in lumine Domini. Praemisit ergo tempora pacis, et sic apparens in carne ipse auctor pacis et temporum conditor, primo domui Jacob, id est, plebi Israeliticae,
Abbreviated transcription (Latin):
ce decebat. Tempus quando nasceret᷑ summȩ pacis elegit : quia hoc
nimirum ei nascendi in mundo çausa fuit. ut genus humanum
id suꝑnȩ pacis dona reduceret. Ninc & enim scriptum ẽ. Ipse ẽ
pax nr̃a. qui fecit utraq unum: idem qui de angłis & hominibus
unam dĩ domum pius mediator & reconciliator instituit. Pacis gͦ tem¬
poribus natus ẽ dñs nr̃ : ut etiã statu temporis ipsum se eẽ doceret:
cis non erit finis. Unde bene idem ꝓpħa alias cum incarnationis il¬
lius ac nr̃ȩ redemptionis sacramenta mistico sermone describeret
dicens. & erit in nouissimis diebus p̃paratus mons domus dñi in¬
uertice montium. & eleuabit᷑ suꝑ colles. & fluent ad eum om̃s
gentes : serenitatem quoq pacis quȩ tunc eẽt futura manifeste de¬
signauit : subiciens. Et conflabunt gladios suos in uomeres : & la¬
ceas suas in falces. Non leuabit gens contra gentem gladium : nec

Expanded text:
ce, decebat. Tempus quando nasceretur summae pacis elegit, quia haec ce, decebat. Tempus quando nasceretur summae pacis elegit, quia haec nimirum ei nascendi in mundo causa fuit, ut genus humanum ad supernae pacis dona reduceret. Hinc etenim scriptum est: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum , id est, qui de angelis et hominibus unam Dei domum pius mediator et reconciliator instituit. Pacis  poribus natus est Dominus noster, ut etiam statu temporis ipsum esse se doceret, cis non erit finis. Unde bene idem propheta alias cum incarnationem illius ac nostrae redemptionis sacramenta mystico sermone descripsisset, dicens: Et erit in novertice montium, et elevabitur super colles, et fluent ad eum omnes gentes: serenitatem quoque pacis, quae tunc esset futura, manifeste designavit, subjiciens: Et conflabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces. Non levabit gens contra gentem gladium, nec
Abbreviated transcription (Latin):
MITIDIS EXTECTIONE EUAN¬
głica fr̃s carissimi : quia nascituro in mundum redẽp¬
tore mundi. dõ & dño nostro iħu xp̃o. exit edictum
a resare augusto qui tunc mundani regni apicem tene¬
bat: ut mundus describeretur uniuersus. Quod
non casu contigisse putandum ẽ: sed certissima dispen¬
satione eiusdem nr̃i redemptoris intelligendum ẽ ẽẽ¬
ꝓuisum. Ipse enim mediator dĩ & hominum. sicut ma¬
trem sibi diuinitus quam uoluit p̃uidit. de qua nasceret᷑ quando
uellet humanitus. ita etiã tempora natiuitatis quȩ uoluit elegit:
immo ipse qualia uoluit eẽ donauit. Talia uidelicet : in quibus
sopito turbine bellorum. noua pacis insolitȩ tranquillitas totum
contegeret orbem. Qd̃ enim maius in hac uita potuit eẽ pacis in¬
dicium. ꝙͣ. ab uno homine orbem describi uniuersum. ͥatq unius
census nomismate concludi : Matrem quippe elegit uirginem:
quia non alit̾ dĩ filium nasci in carne. quã de intemerata genitri¬

Expanded text:
ivimus ex lectione evangelica, fratres charissimi, quia nascituro in mundum Redemptore mundi. Deo et Domino nostro Jesu Christo, exiit edictum a Caesare Augusto, qui tunc mundani regni apicem tenebat, ut mundus describeretur universus. Quod non casu contigisse putandum est, sed certissima dispensatione ejusdem nostri Redemptoris intelligendum esse provisum. Ipse etenim Mediator Dei et hominum, sicut matrem sibi divinitus quam voluit praevidit, de qua nasceretur quando vellet, humanitus; ita etiam tempora nativitatis, quae voluit elegit; imo ipse ea qualia voluit esse donavit, talia, videlicet, in quibus sopito turbine bellorum, nova pacis insolitae tranquillitas totum contegeret orbem. Quod enim majus in hac vita potuit esse pacis indictum, quam ab uno homine orbem describi universum, atque unius census numismate concludi? Matrem quippe elegit virginem, quia non aliter Dei Filium nasci in carne, quam de intemerata genitri
Abbreviated transcription (Latin):
atitudo : manifeste ꝓtestatus ẽ dicens. Beati unmaculati in uia. qui am¬
bulant in lege dni. Et ne putaretur hȩc uiȩ immaculate beatitas ab
imperitis passim & rudibus posse comprehendi : consequenter adiunx̃
& ait. Beati qui scrutantur testimonia eius. in toto corde exquirunt
cum. Qua ꝓpt̃ carissimi rogemus eius clementiam qui mandauit man¬
data sua custodiri nimis. ut dirigat ipse uias nr̃as ad custodiendas ius¬
tificationes suas. Ipse post custodiã mandatorum suorum ad beati¬

Expanded text:
atitudo manifeste protestatus est, dicens, Beati immaculati in via, qui amatitudo manifeste protestatus est, dicens, Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Et ne putaretur haec via immaculatorum ac beatorum ab imperitis passim et rudibus posse comprehendi, consequenter adjunxit et ait, Beati qui scrutantur testimonia ejus; in toto corde exquirunt eum. Quapropter, charissimi, rogemus ejus clementiam, qui mandavit mandata sua custodiri nimis, ut dirigat ipse vias nostras ad custodiendas justificationes suas, ipse post custodiam mandatorum suorum ad beati
Abbreviated transcription (Latin):
monet : quia si ipse qui peceatum non fecit nec inuentus c̃ dolus in ore
eius interpellat ꝓ nr̃is excessibus: multo magis ipsi debeamus orare ꝓ
inuicem. Si dimittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus.
multo magis oportet nos alterutrum dimictere nobis debita nr̃aQuod
ipsum quoq apłs precipiens ait. Estote autem inuicem benigni mi¬
sericordes : donantes inuicem sicut & ds̃ in xp̃o donauit uobis. Si hec inquit
scitis. beati eritis si feceritis ea. Salutaris hec multum nr̃i saluatoris et se¬
dulo ẽ cogitanda sententia : quia beatierimus sciendo cȩlestia p̃cepta.
si tamen ea que nouunus oꝑando sectemur. Qui enim cognita cuis manda¬
ta seruare negligit. beatus eẽ non ualet. Qui hec uel cognoscere contemp¬
nit. multo longius abeatorum sorte secluditur. Congruit his psalmista.
qui mortalium corda ꝑpendens ȩque omnes beatitudinem amare. sed pau¬
cos ubi ẽ querere. confpiciens ipse quȩ sit maxima in hac uita hominis be¬

Expanded text:
moneret, quia si ipse qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus , interpellat pro nostris excessibus, multo magis ipsi debeamus orare pro invicem. Sed etsi dimittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus, multo magis oportet nos alterutrum dimittere nobis debita nostra. Quod ipsum Apostolus quoque praecipiens, ait, Estote autem invicem benigni, misericordes, donantes invicem, sicut et Deus in Christo donavit vobis . Si haec, inquit, scitis, beati eritis si feceritis ea. Salutaris haec multum nostri Salvatoris, et sedulo est cogitanda sententia, quia beati erimus sciendo coelestia praecepta, si tamen ea quae novimus operando sectemur. Qui enim cognita ejus mandata servare negligit beatus esse non valet; qui haec vel cognoscere contemnit, multo longius a beatorum sorte secluditur. Congruit his Psalmista, qui mortalium corda perpendens, aeque omnes beatitudinem amare, sed paucos ubi est quaerere conspiciens, ipse quae sit maxima in hac vita hominis be
Abbreviated transcription (Latin):
ri : sed eos ueracit̾ contestari. quia siue uiuimus dño uiuimus: siue mori¬
iur dño morimur. Siue enim uiuimus. siue morimur: dni sumus¬
uxta uaticinium hieremiȩ: uex in rama: id ẽ in excelso audita ẽ. plora¬
tus & ululatus multus: manifeste denuntiat. luctum scẽ eccłiȩ. quo de inius¬
ta menbrorum suorum nece gemit. non ut hostes garriunt in uacuum ce¬
dere. sed usq ad solium suꝑni ascendere iudicis . & sicut ꝓthomartyris abel.
uiri sapientis. Non despiciet p̃ces pupilli : nec uiduam si effundat loquelam
gemitus. Nonne lacrimę uiduȩ ad maxillam descendunt: & exclamatio
euis suꝑ deducentem eas. Amaxilla enim ascendunt usq ad cęlum : & dñs¬

Expanded text:
ri, sed eos veraciter contestari, quia sive vivimus, Domino vivimus, sive moriri, sed eos veraciter contestari, quia sive vivimus, Domino vivimus, sive morimur, Domino morimur. Sive enim viuxta vaticinium Jeremiae vox in rama, id est in excelso, audita est, ploratus, et ululatus multus, manifeste denuntiat luctum sanctae Ecclesiae, quo de injusta membrorum suorum nece gemit, non, ut hostes garriunt, in dere, sed usque ad solium ascendere superni judicis; et sicut protomartyris Abel, ita juxta illud viri sapientis: Non despicies preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus. Nonne lacrymae viduae ad maxillam descendunt, et exclamatio ejus super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et D
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i innocentium. saera nobis ẽ fr̃s carissimi euan¬
głii lectio recitata : in qua tamen omnium . xpĩ
martẏrum p̃ciosa ẽ mors designata. Quod enim
paruuli occisi sunt. significat ꝑ humilitatis meri¬
tum ad martyrii ꝑueniendum głam. & quia nisi
conuersus fuerit quis & effectus ut paruulus. non pos¬
sit animam dare ꝓ xpõ. Quod in bethleem & in omnibus finibus enis
occisi sunt: ostendit non solum in uideȩ unde eccłiȩ cȩpit origo. sed & in
omnibus eiusdem ȩccłiȩ finibus. quacumq ꝑ orbem diffusa ẽ. ꝑsecutio¬
nem seuituram ꝑfidorum. & piorum pacientiam eẽ coronandam. Qui
bunioccisi sunt: doctrina & oꝑatione ꝑfectos indicant. Qui uero infra.
simplices uel idiotas. fidei tamen non fictȩ constantia fortes. ȩque denunti¬
nt. Quod illi quidem occisi sunt. sed xpc̃ qui querebatur uiuens ei
quo ꝑsecutio tota seuit nullatenus eis uel uiuentibus uel occisis posse aufer¬

Expanded text:
i innocentium sacra nobis est, fratres charissimi, Evangelii lectio recitata, in qua tamen omnium Christi martyrum pretiosa mors est designata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrii perveniendum gloriam, et quia nisi conversus fuerit quis, et effectus ut parvulus, non possit animam dare pro Christo. Quod in Bethleem et in omnibus finibus ejus occisi sunt, ostendit non solum in Judaea, unde Ecclesiae coepit origo, sed et in omnibus ejusdem Ecclesiae finibus quacunque per orbem diffusa est, persecutionem saevituram perfidorum, et piorum patientiam esse coronandam. Qui a bimatu occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicant; qui vero infra, simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiant. Quod illi quidem occisi sunt, sed Christus qui quaerebatur vivenquo persecutio tota saevit, nullatenus eis vel viventibus vel occisis posse aufer
Abbreviated transcription (Latin):
sed non pauca cęlestis mysterii uirtute grauidam i¬
sita namq natiuitate dominica. cuius gaudia

Expanded text:
comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam rxposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
tachariȩ predicans iohannem. & erit inquit gaudium tibi & ex¬
ultatio: & multi in natiuitate eius gaudebunt. Erit enim mag¬
nus coram dño. Iure igitur. utriusq natiuitas festiua deuotione cȩ¬
lebrat᷑. Sed in illius tanquam in xp̃i dñi. tanquã in Saluatoris
mundi. tanꝙͣ in filii dĩ ommipotentis. tanquã in solis iusticiȩ nati¬
uitate oñi popło gaudium euangłitatur: in huius autem tanqͣ.
in precursoris dñi. in serui dĩ eximii. in lucernȩ ardentis &

Expanded text:
Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exZachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecu
Abbreviated transcription (Latin):
decebat. ut ille quo maior inter natos
mulierum nemo surrexit. maiori pre
ceteris sc̃is in ipso mex ortu uirtutum iubare
claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono
nobilissime ꝓlis exultant : ĩpsi patri quem incredulitas mutum red¬
diderat. ad salutandum noue gr̃ȩ preconem os & lingua rese¬
rat᷑. Nec solum facultas dm̃ benedicendi restituitur. sed de eo etiam
ꝓphetandi uirtus augetur. E xcitati fama facti omnes uicini. ad¬
miratione ac meti ꝑcelluntur : omnium qui audiere circumqua
ad aduentum noui ꝓpħe corda p̃parant᷑. Inde merito Sc̃a ꝑ orbẽ
eccłia. quȩ tot beatorum martyrum uictorias quibus in¬
gressum regni çȩlestis meruere frequentat: huius tar¬
t̾um modo post dnm etiam natiuitatis diem celebrare con¬
sueuit. Qđ nullatenus sine eziangłica auctoritate in consue¬
tudinem uenisse credendum ẽ. Sed attentus animo reconde¬
dum.ͥ quia sicut nato dño pastoribus apparens angłi ait. ecce euan

Expanded text:
inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelica auctoritate in consuetudinem venisse credendum est: sed attentius animo recondendum quia sicut nato Domino pastoribus apparens angelus ait: Ecce eva
Abbreviated transcription (Latin):
sublimia intulit : ecce in uerbis formã humilitatis assumit : & ȩquitate ꝓposita.
sub quadã discipulatus imagine beatũ iob alloquit᷑ dicens. Quia ego locitussũ ad dmñ:¬
Sicut sepe contingit ut bona loquant᷑ & mali : multa heliu fortia paulo superius

Expanded text:
sublimia intulit, ecce in verbis formam humilitatis assumit, et aequitate proposita, sublimia intulit, ecce in verbis formam humilitatis assumit, et aequitate proposita, sub quadam discipulatus imagine beatum Job alloquitur dicens: CAPUT II. Sicut saepe contingit ut bona loquantur et mali, multa Eliu fortia paulo superius