comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cun iuxͣ. leges artis normã ꝙ dator
Cuxͣ grama uatũ peddens traunte rcõ
Sest ꝓsterneus ꝑ tẽ data linea douat
Quatĩ a puc̃to ducar linea. compar ⁊ta¬
Pposite. reddẽs q datãicur linea malor
De se ꝓducat absciso finerõrem..

Expanded text:
torum Supra gamma datum procedens tramite recto, Sese prosternens partem data linea donat. Qualiter a puncto ducatur linea compar Propositae, reddensque datam; cur linea major De se producat abscisso fine minorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Certat̃ gestꝰ. hĩtus ⁊ decor. luiq hoñorẽ
Accumlant ꝑtes rius ꝓ laude loq̃tes
Cncleticũ gerit illa caplit n . corpis ulrã
Iacturã patitimo. s lumen legat ĩ unũ
Ut quib insideat mõs enclesꝰ ip̃a laq̃tur
Expouit mẽtem facies. am̃i q fatetur
Uirgã uirgo gũ qua totũ cireuit orbem
Quã t̾re spatiũ metit. qͣmare clandit
imitib c̾tis. qua clicinat ardua celi
¶Et ꝙͣuis rius uestis respsa minuts
Pulueus ymbre foret nõ demg̃tiur lõẽstas
Matiẽ. forme q decor s gramate m̃lto
Picturate uiret ml̃to ꝙ suꝑbit honere¬
bi it autẽ totã pic̾te lingua recẽset
Que mẽsurandi doctuã fundͭ ⁊ usũ
E docet. Immẽsũ claudͬ. speciosa refrenat

Expanded text:
Certatim gestus, habitus decor, hujus honorem Accumulant, pariter ejus pro laude loquentes. Encleticum gerit illa caput, nec corporis ullam Jacturam patitur, sed lumen legat in imum, Ut quibus insideat mens, enclesis ipsa loquatur. Exponit mentem facies, animumque fatetur; Virgam virgo gerit, qua totum circuit orbem, Qua terrae spatium metitur, qua mare claudit Limitibus certis, qua circinat ardua coeli. Et quamvis ejus vestis respersa minuti Pulveris imbre foret, non denigratur honestas Materiae, formaeque decor, sed grammate multo Picturata nitet, multoque superbit honore. Hic artem totam picturae lingua recenset, Quae mensurandi doctrinam fundit, et usum Edocet, immensum claudit, spatiosa refrenat
Abbreviated transcription (Latin):
Hosti ꝓ nũtis nolenti uiuere uitã.
CFoncoo ⁊ fatũ q enegrat sua fara uoleuti
istit equũ. frenũ retinet. ẜmone senectã
A ggredicus. aĩõs q truces et uota retadans
P. dit ĩ lec. cur fata parao ciui ꝓxoĩa fatur
M ors finẽ. cui uita mori. cui uinẽ fatũ:
Cuii queris t̾ cõcessum. cur postis depte
Qd̾ natura parat. qd mors uicina ñatur
U tere q̃ restat uita .iͭͨ. quẽ ꝓpinquos
Anticipare dies. uite compendia morte ⁊
Solentuix. mortis dispendia uita repõset
Ergo uicta fugit. bello ꝙ renũciat ensem.
D cicit. expellit clipeũ. galeã ꝙ seuecta
Eguit. et solo baculo ꝯtenta recedᵗͭ
Debilitas ꝑ dit uires. belloq recedens/
Languescit morbz. langor fit moblis herẽt
Laꝑsꝰ. labunt᷑ de fectꝰ. tedia languent

Expanded text:
tis, nolenti vivere, vitam Concedit, fatumque negat sua fata volenti. Sistit equum, frenum retinet, sermone Senectam Aggrediens, animosque truces et vota retardans Prodit in haec: « Cur fata paras, cui proxima fatur Mors finem? cui vita mori? cui vivere fatum? Cur quaeris tibi concessum? cur poscis inepte, Quod natura parat? quod mors vicina minatur? Utere quae restat vita, nec quaere propinquos Anticipare dies: vitae compendia mortem Solentur, mortis dispendia vita repenset. » Ergo victa fugit, belloque renuntiat, ensem Dejicit, expellit clypeum galeamque Senectus Exuit, et solo baculo contenta recedit. Debilitas perdit vires, belloque recedens Languescit morbus, languor fit morbidus, haerent Lapsus, labuntur defectus, taedia languent
Abbreviated transcription (Latin):
D issuit et uictis ad dit diuortia squanus
Pigritat affixꝰ uagine nucͦ. nec extra
De faali ꝓ dar longo topporo qeslone.
Quẽ semũ nudare parat s degener ensis
Respuit egressq istos. dextre q mouẽti.
D enegat obsequn mallẽs torpore h̃etie
Uti. p̃ uarios uelli sentire tumultꝰ
S tñ a loculo tandẽ ꝓducit᷑ ensis
Seguis. ebes. squalore Iacẽs n iã mẽor Ire:
Belloꝵ. pacẽ q magr ꝙ̃ bella requint
H ic mucro. si mucio tñ de Iure uocari:
Debeat li gladius et nõ nuicͦnis ymago
Impetit gᵒ. uiiũ gladio muinta senectꝰ
Dulnq as ense petit s uolu̾s ĩmẽoi ensis
Incassimi puilsans ad iutꝰ ad Wlña nescit
S  scupet ad galẽã uario delirꝰ ĩicru
Ergo seuecta uidens ꝓ̃pũ ml posse furore¬
M irature. sese q dolet sine uoln̾e̾ uincs.
Et ꝙuis ẽẽt morti uitina. ꝓpinquã
in aturare uolens hostꝭ sibi ꝓuocat ensem

Expanded text:
Dissuit, et juvenis addit divortia squamis, Dissuit, et juvenis addit divortia squamis, Pigritat affixus vaginae mucro, nec extra De facili prodit, longo torpore quiescens: Quem Senium nudare parat, sed degener ensis Respuit egressus istos, dextraeque monenti Denegat obsequium, malens torpore quietis Uti, quam varios belli sentire tumultus. Sed tamen a loculo tandem producitur ensis Segnis, hebes squalore jacens, nec jam memor irae Bellorum; pacemque magis quam tela requirit Hic mucro, si mucro tamen de jure vocari Debeat hic gladius, et non mucronis imago. Impetit ergo virum gladio munita Senectus. Vulnus ab ense petit, sed vulneris immemor ensis In cassum pulsans aditus ad vulnera nescit; Sed stupet ad galeam vario delirus in ictu. 411 Ergo Senecta videns proprium nil posse furorem, Miratur, seseque dolet sine vulnere vinci, Et quamvis esset morti vicina, propinquam Maturare vo
Abbreviated transcription (Latin):
udiis pigra foret p̃uis ignanaseuettꝰ¬
Quis delirans ꝙ̃uis torpore fatistent
Pna tñ callet ⁊̃ uello Iuuenescit ĩ arunt
Noc baculi Iam q̃rit op̃e. Iuffutta furore
Nec regĩe postit q̃ sustentaᵗ᷑. ab ia
Debilitate potens. morbo robusta. dolore
Diues. segnicie fortꝭ. pig̃ dine ꝓmpta
Ergo ꝓpinqua neci morti uicina ꝓpniq̃.
Flordda canicie. rugis sulcata senectꝰ.
Oppoĩtum łuit ĩ iuuenẽ niͨ p̾mitq ĩstat
Ense n. aggred̾r telo n. cuspide pulsat
In t̾rã demittat equũ sb̾ducat ⁊ armis
¶ cutũ liber glidius grasset᷑ ĩ hoste
G  moĩtu calcaris eq succẽsq ĩ Illã
Puit / et miserã t̾re depoũ/ at illa.
¶ Murgẽs uires ꝑit̾ cũ mẽte resũt
U tit ad arma manꝰ et spem depoĩt ⁊̃armis
Si cassis torpore Iacet. squalore senestit
Atqz situ scabre morsũ rubiginis horret
P arma suũ m̃lta rubigine ꝯputat enũ¬
I ec uetat ãgssuundata crate sagittꝭ
Lorice fragiles mordens rubigo cathenas

Expanded text:
is pigra foret, quamvis ignava, SenectuQuamvis delirans, quamvis torpore fatiscens; Prona tamen calet in bello, juvenescit in armis. Nec baculi jam quaerit opem suffulta furore, Nec regimen poscit, quae sustentatur ab ira, Debilitate potens, morbo robusta, dolore Dives: segnitie fortis, pigredine prompta. Ergo propinqua neci, morti vicina, propinqua Florida canitie, rugis sulcata senectus, Oppositum ruit in juvenem, nec primitus instat Ense, nec aggreditur telo, nec cuspide pulsat; In terram demittat, equum subducat, et armis Exutum, liber gladius grassetur in hostem. Sed monitu calcaris equus succensus, in illam Irruit, et miseram terrae deponit; at illa Exsurgens vires pariter cum mente resumit. Vertit ad arma manus, et spem deponit in armis; Sed cassis torpore jacet, squalore senescit, Atque situ scabre morsum rubiginis horret. Parma suum multa rubigine computat aevum, Nec vetat ingressum nudata crate sagittis. Loricae fragiles mordens rubigo catenas
Abbreviated transcription (Latin):
Iã dolor ip̃e dolet ꝑ deus fomẽta doloui.
Depͥmitui p̃ssura. cadũt lamẽta. ruie.
Depereñt. om̃is qz perit uiolentia lucta
Gaudia t̾sticiã. p̃ssurã gliã. planctũ:
ꝑ spitas. limẽta Iocꝰ. felicia casum :¬
C souperãt. uintͭ q mali fastidia risq.¬
T uenus ꝯpã fut cui forcior ira. nephasq.
Maius. et insultꝰ peior grauior q pt̃as
D ũ coĩtũ lingn̾e̾ manꝰ. rarescc̾ pugnã
Luget. E hostiles ciõ q maui q cateruas
Cresce̾. Iam ꝙ suoᷤ dolet ex pirare furores
I guitã tñ illa facẽ. q̃ fulmĩs spam.
I entit᷑ spem. q̃ sapa resolue̾. cautes
Ecpectare timnet inuenis. fuga ꝯsulit Ill
Consilio ꝙ fuge ueĩentes effugit ictꝰ¬
E ax iguita cadit ex pirat dacre uires
A mittit dũ nulla manẽt fomẽta catoris
Ch ic tamen at̾go parthorũ more sagittã

Expanded text:
e dolet, perdens fomenta doloris, Deprimitur pressura, cadunt lamenta, ruinae Depereunt, omnisque perit violentia luctus. Gaudia tristitiem, pressuram gloria, planctum Prosperitas, lamenta jocus, felicia casum Exsuperant, vincitque mali fastidia rist Venus ipsa furit, cui fortior ira, nefasque Majus, et insultus pejor, graviorque potese manus, rarescere pugnam Luget, et hostiles animoque manuque catervas Crescere; jamque suos dolet exspirare furores: Ignitam tamen illa facem, quae fulminis ipsam Metitur speciem, qua saxa resolvere, cautes Exspectare timet juvenis, fuga consulit illi, Consilioque fugae venientes effugit ictus. Fax ignita cadit, exspirat in aere, vires Amittit, dum nulla manent fomenta caloris. Hic tamen a tergo Parthorum more sagittam
Abbreviated transcription (Latin):
Ain comites errare uidens et ced̾e̾ pugne.
etꝰ adest ꝑtem q sũa succũbere bello.
Luget. et abstisso meret uelam̃e luctꝰ.
Ut q erat Impaciẽs. gssũ maturat. ⁊ hoste
Impetuosꝰ adit. galee q ẜresolue̾ nõdos.¬

Expanded text:
am comites errare videns et cedere pugnae, Fletus adest, matremque suam succumbere bello Luget, et abscisso moeret velamine luctus. Utque erat impatiens, gressum maturat, et hostem Impetuosus adit, galeaeq
Abbreviated transcription (Latin):
on minꝰ Impietas seuit. nũeto q suꝑba.
Milite. maiori uoto sitit arma .iiͨ. ullã
Gaudet hr̃e uiã m fusi sangiis unda
Cius castra tenẽt illã q fatent᷑ darmit
Mequicie. strages. facinq. uiolencia. clades.

Expanded text:
on minus impietas saevit, multoque superba 405 Milite, majori voto sitit arma, nec ullam Gaudet habere viam, nisi fusi sanguinis unda. Ejus castra tenent, illamque fatentur in armis, Nequitiae, strages, facinus, violentia, clades.
Abbreviated transcription (Latin):
Federa . cõplexq. causas ⁊ uinclã ẽtꝭ
Legibus inq̃rit. mi̾os uestigat ⁊ õdl
Distutit effectꝰ quib omia fixa tenẽtur
Sus uitib cõstracta suis. nuneris q ligãt᷑
Cucta simĩl. pacẽ q tenẽt cessante tum̃ltu
Ergo uiro sua demudãt secreta minerue

Expanded text:
Foedera, complexus, causas, et vincula, certis Foedera, complexus, causas, et vincula, certis Legibus inquirit, numeros vestigat, et omnes 395 Discutit effectus, quibus omnia fixa tenentur Sub vicibus constricta suis, numerisque ligantur Cuncta simul, pacemque tenent cessante tumultu. Ergo viro sua denudat secreta Minerva,
Abbreviated transcription (Latin):
H ec docet argutũ martẽ rõnis inre
A duersẽ parti cõclud̾ẽ. frange̾ uires.
Oppoĩtas. ꝑtem ꝙ suã cõne tueri.
Uestigare fugã ueri. flm̃ ꝙ fugare
Scismatitos logice falses q retunde̾ frẽs
Et pseudo logicos. et deuudare sephistas¬
ssunt rethorite cultꝰ flores q coloꝵ
Ueila q̃b scellata initer̃. ⁊ ẜmo decore
nduit. et m̃lta splendestit clausula luce
H as simoins opes cultꝰ et sydera uerh
Copia rethorite Iactat. Inuenis q leq̃lam
P ingit. et in uario p̃signit u̾ba colore
Succincte decet illa loqui. seusq q ꝓfundes
Sub ẜmone breui ꝯclude̾. clandẽ młta
Sus pautis .n. dffuso simone uagan
t ureue sit u̾bumi diues sentencia. fmno.
Facũdꝰ m̃lti fetundꝰ ponde seusq
Uel si forte fluat ẜuno. fluim̃e ulr hi
Fulminet eberior sentencia. copia fructa
Excuset folii siluã. paleas q uagãtet
U Bertas grani redimat. seusq ꝙ loquelã.
sonat opes ars ip̃a suas q̃ semã ros

Expanded text:
Martem rationis inire, Adversae parti concludere, frangere vires Oppositas, partemque suam ratione tueri: Vestigare fugam veri, falsumque fugare, Schismaticos logice, falsoque retundere fratres, Et pseudologicos et denudare sophistasdsunt rhetoricae cultus floresque colorum, Verba quibus stellata nitent, et sermo decorem Induit, et multa splendescit clausula luce. Has sermonis opes cultus et sidera verbi Copia Rhetoricae jactat, juvenisque loquelam Pingit, et in vario praesignit verba colore. Succincte docet illa loqui, sensusque profundos Sub sermone brevi concludere, claudere multa Sub paucis, nec diffuso sermone vagari: Ut breve sit verbum, dives sententia, sermo Facundus, multi fecundus pondere sensus. Vel si forte fluat sermo sub flumine verbi, Fluminet uberior sententia, copia fructus Excuset folii silvam, paleasque vagantes Ubertas granis redimat, sensusque loquelam. onat opes ars illa suas quae semina rerum,
Abbreviated transcription (Latin):
Qmẽ qd̾ ipũis deceruit ilã. canoni
Pp cipit. ⁊ dictat artꝭ censura magistre
n dotem sunemis cofert ne u̾ba monetet
Citra gramaticã ne u̾to barbarꝰ erret¬
H arbaries. ꝙ̃ nulla notat / sit gᵒ leꝙ̃ di
R octe. sc̾ uendi q uiã sectat᷑ et artẽ alfa¬
A ssequitur. dadnat uicĩ tolerat ꝙ figᵃ
P. sundens q uiru pegasei nectare font.
E nba poctard docet illũ u̾̾a ligare
m et̾s. et dulci carmẽ depingre̾ richino.

Expanded text:
Omne quod ipsius decernit regula, canon Omne quod ipsius decernit regula, canon Praecipit, et dictat artis censura magistrae, In dotem juvenis confert, ne verba moneret Citra grammaticam; ne verbo barbarus erret, Barbaries quam nulla notat, sic ergo loquendi Recte, scribendique viam sectatur, et artem Assequitur, damnat vitium, toleratque figuram: Perfundensque virum Pegasei nectare fontis, Turba poetarum, docet illum verba ligare Metris. et dulci carmen depingere rhythmo.
Abbreviated transcription (Latin):
sistens froneẜ pluit oĩa dona sophie.
Nõ illas largitur opes q̃ sepe potentũ
Excecãt aĩos. et maiestatis honorem :¬
Inclinãt. minuũt leges iura retard̃t
ꝯ potius donat thesang mẽt. ⁊ oĩs.
Ciuicias ai qͣs q̃ Iemel accipit ultra.
Mõ eget : ymo semel ditatꝰ semꝑ hubũdat
Quaꝵ rectꝰ amor. possessio noblis. usq:
U tilis. utilior largicio. fructꝰ habidatnis
H. est gaza poli teli thesautꝰ. dundant
Grã. q̃ doctos ditat. q̃ ꝓduga largos.
Uult possessores. et dedignat᷑ auaros.
Clausa perit diffusa redit ñ putͣ fat
Labiturz. et m̃ltas uires acq̃nt eud do
Nõ istas depascit opes rubigo iͨ. ignis
D euorat. aut furis minuit subreptio. ingᵗ¬
M aufragiũ. to llit p̃do. Depauꝑat hostis
¶N on solũ fronesie cõfert sua dona s ultra
P ossũt. et quodã c̃̾tamñie fundẽ̾ dona
Ramatice Doct̾na p̃br p̃cepta sophie.
Complet. et in Iuuenẽ descendit tota .ni. ĩe
Eit mĩa yͥmo magꝭ crestens grã desut dillo

Expanded text:
sistens Phronesis pluit omnia dicta Sophiae. Non illas largitur opes, quae saepe potentum Excaecant animos, et majestatis honorem Inclinant, minuunt leges, et jura retardant; Sed potius donat thesaurum mentis, et omnes Divitias animi: quas qui semel accipit, ultra Non eget, imo semel ditatus semper abundat. Quarum rectus amor, possessio nobilis, usus Utilis, utilior largitio, fructus abundans. Haec est gaza poli, coeli thesaurus, inundans Gratia, quae doctos ditat, quae prodiga largos Vult possessores, et dedignatur avaros. 394 Clausa perit, diffusa redit; nisi publica fiat, Labitur, et multas vires acquirit eundo. Non istas depascit opes rubigo, nec ignis Devorat, aut furis minuit subreptio, mergit Naufragium, tollit praedo, depauperat hostis. Nec solum phronesis confert sua dicta, sed ultra Possunt, et quodam certamine fundere dona. maticae doctrina prior praecepta Sophiae Complet, et in juvenem descendit tota, nec in se Fit minor, imo magis crescens grandescit in illo.
Abbreviated transcription (Latin):
Uelle dei nr̃m cõfortet uelle p̃ces q
A udiat. et nr̃is aspiret grã uotis
U t dĩa manus aiam demittat ab alto.
Que sit mẽte sagax uirtute referta pudore
P̃ dita. p̃signita fide. pietate refulgens
Que carius uestita toga sic uisitet orbem
¶d facinꝰ redimat pietas. uirtꝰq reacũ
I nceptũ q pudor. fraudẽ Ius. gła casũ.
Muie suꝑest terrena donus lis t̾rea. uestꝭ
Corporee masse. corpꝰ mor ͭ ͤ. potentit
Mature dictaturz opus. sit dote beandũ
Multiplici. ulło fraudatũ mun̾e̾. forme
Ut Iam corporeũ nõ dedignet᷑ hr̃e¬
E pũs hosputiũ nec tãtꝰ defleat hospet
H espicni tabem. s carius regnet iaula
Ergo m̃ desc̾be uiã qua callis ad arcẽ
Gup̾mi Ious eugr ne deuia passim
E rrabunda feror ne mrm̃ deouiq error
P poitum ꝑdat. uiduans intede laborẽ.

Expanded text:
Velle Dei vestrum confortet velle, precesque Velle Dei vestrum confortet velle, precesque Audiat, et nostris aspiret gratia votis. Ut divina manus animam demittat ab alio, Quae sit mente sagax, virtute referta, pudore Praedita, praesignita fide, pietate refulgens, Quae carnis vestita toga, sic visitet orbem Quod facinus redimat pietas, virtusque reatum. Incestumque pudor, fraudem vis, gloria casum. Quae superet terrena domus, vis terrea, vestis 371 Corporae massae, corpus mortale, potentis Naturae ditatur opus, sic dote beandum Multiplici, nullo fraudatum munere formae Ut jam corporeum non dedignetur habere Spiritus hospitium, nec tantus defleat hospes Hospitii tabem, sed carnis regnet in aula. Ergo mihi describe viam, qua callis ad arcem Supremi Jovis erigitur, ne devia passim Errabunda ferat, ne nostrum devius error Propositum perdat, viduans mercede laborem.
Abbreviated transcription (Latin):
Mature sũmo p̃sentem uota tonãti
In m̃ltis errasse manũ na᷑ recordant
Crratũ reuocare uolens culpas q p̃ores
Terg̾e̾. nł ueteres oꝑis nouitate beati
Excusare notas. hoiem formare beatũ
Cud̾ẽ. ꝑfectũ complẽ. creare modestũ
Temptat. quo possit uet̾es uelare reaca
Etranti nuddo daus de tot millib unũ
Crectũ sib defendat. scirutetur honestũ
D ammet auaricĩa diffundat mun̾ã uitet
Excessus / mediũ teneat. ꝓst̾bat abusq
Nec sine cõsiliis nutu moderamne. uoto.
Uirtutũ decreuit opi. s tota soror
Contio. cõteptus assensu nut̾t eosd
S quomã tantũ circa t̾tena potentis
Mature uiget officiũ languet q p̃tãs
I estia. quã sola pictoris dext᷑ suꝑni
Format. ⁊ in nullo nature iura req̃rit
Hac rõne diu uitens m̃ltũ ꝙ reluctas
¶ut agorr. et supos ꝑ quiro sola recessa
Quo possim de ferre deo sd concipͭ. illa
Mature rõ. quod uirtꝰ optat ut Ipm̃

Expanded text:
Naturae summo praesentem vota Tonanti. Naturae summo praesentem vota Tonanti. In multis errasse manum natura recordans, Erratum revocare volens, culpasque priores Tergere, vel veteres operis novitate beati Excusare notas, hominem formare, beatum Cudere, perfectum complere, creare modestum Tentat, quo possit veteres velare reatus. Erranti mundo dans de tot millibus unum, Qui rectum sibi defendat, scrutetur honestum, Damnet avaritiam, diffundat munera, vitet Excessus, medium teneat, proscribat abusus. Nec sine consiliis, nutu, moderamine, voto, Virtutum decernit opus, sed tota sororum Concio conceptus assensu nutrit eosdem, Sed quoniam tantum circa terrena potentis Naturae viget officium, languetque potestas Nescia, quam sola pictoris dextra superni Format, et in nullo naturae jura requirit: Hac ratione diu nitens, multumque reluctans Huc agor, et superos perquiro sola recessus, Quo possim deferre Deo quod concipit ipsa Naturae ratio, quod virtus optat, ut ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
O
Regiña poli. coli dea. filia sũmi.
Ar tificis. nec enĩ facies diã caducã.
Te docet. aut nĩ gn̾is deflere liturã
R eginã. natã q dec tua gliã monstrat
Cui suꝑun sedes. celi uia. hmnes olimpi
Exxtramũ darus orbis regio q touantis
Tota patet. soliũ q dei fcm̃ q qͣd̾ ult᷑ est.
Memõderare uagã. scupidã rege. siste trmente
Indoctã ꝙ doce fluitantẽ corripe. tristen.
Letifica gaudens. ꝑ eg̾ne. cõsule. ceptum.
P fice. mitantẽ firma . succurre cadenti
N ani uaga suni. tremebunda stupẽs. in docta la borãs
Teficient.ignara loqi. ꝑeg̾na fatiscens
Que niteus su ꝑare poles sedes ꝙ suꝑnas
Inuadeus penetrale dei. thalamiũq tonant
Consilũ i Iouis nutãs. uaga. sola perrans
A ggredior. celi ꝙ uias ꝑtempto latentes¬
ꝓ recipitante uias. istos inuado labores
O⁊ p̃asi codene ⁊ tandõ uelle cacta
ature moĩtu. uirtutũ mimĩe anitu
ꝑ recipue rõnis. ad hoc ego mittor ut ipã

Expanded text:
O regina poli, coeli dea, filia summi Artificis: nec enim facies divina caducam Te docet, aut nostri generis deferre lituram. ur. Reginam, natamque Deo tua gloria monstrat; Cui superum sedes, coeli via, limes olympi, 370 Extramundanus orbis, regioque Tonantis Tota patent, soliumque Dei, fatumque quod ultra est; Me moderare vagam, stupidam rege, siste timentem, Indoctamque doce, fluitantem corripe, tristem Laetifica, gaudens peregrino consule, coeptum Perfice, nutantem firma, succurre cadenti Nam vaga sum, tremebunda, stupens, indocta, laborans Deficiens, ignara loci, peregrina, fatiscens: Quae nitens superare polos, sedesque supernas Invadens penetrale Dei thalamumque Tonantis, Consiliumque Jovis, nutans, vaga, sola, pererrans Aggredior, coelique vias pertento latentesPraecipitante vias, istos invado laboress cedens, et tandem velle coacta Naturae monitu, virtutum numine, nutu Praecipue rationis ad hos ego mittor, ut ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Is u̾bis gauisa poli regina benigno
Reddidit affatu qd̾ se p̃beret eũti
Consortem. callis q ducẽ gressꝰ q magrã
E ÷ soli fronesi ducatũ spondet. ⁊ Ip̃.
Consulit instant̾ p̾cepti robut eidem
Consilio inistens ut t̾rũ defat. Ip̃os
In celo doponat equos. coĩtem q rełiq̃t
Inferius. que sit scabilis custodia tanti
Depositi. currũ sisteus frenãs q Ingales
Me si c̾rus equi rõ nitãtur ĩ alcũ
Tende̾. nec talẽ digneture hr̃e uiãtem
Semita celestis alios exꝑtameatus
Erret equus utet nõ cͣrꝰ q uacillet
Explentur p̃tepta dee. uotis q fauet̾
Etat rõ. sistũtum eq̃. quadeiga quiescit
Omibus exclusi solum regina scdm
Confiti concedit equũ. q̃ parcius Ip̃m
A diniratur Iter .n. mũtũ denegat ppõs
A scenfi. fretus freui melioris hẽna

Expanded text:
is verbis gavisa poli regina benigno Reddidit affatu, quod se praeberet eunti Consortem, callisque ducem, gressusque magistram. Sed soli phronesi ducatum spondet, et ipsi Consulit instanter, praecepti robur eidem Consilio miscens, ut currum deserat, ipsos In coelo deponat equos, comitemque relinquat Inferius, quae sit stabilis custodia tanti Depositi, currum sistens, frenansque jugales: Ne si currus, equi, ratio, nitantur in altum Tendere, nec talem dignetur habere viantem Semita coelestis, alios experta meatus; Erret equus, nutet ratio, currusque vacillet. Explentur praecepta deae, votisque favetur, Stat ratio, sistuntur equi, quadriga quiescit. Omnibus exclusis solum regina secundum Consorti concedit equum, qui parcius ipsum Admirantur iter, nec multum denegat ipsos Ascensu fractus freni melioris ha
Abbreviated transcription (Latin):
Trãscendit. uiresq suas excedit i uno
CHec docet ut mentẽ dono suspendat ab om
Excutiat ꝙ manũ n . opũ succũuat amori
Diuitias aĩõ calcans ⁊ mẽte t̾umnphañs
S ic ꝯculcet opes ne cõculcet᷑. ab illis.
Memanus ad donũ cͣrat nexu q tenaci
Uistus auaricie munq cõstringat a deptũ
Neue relatiuã m̾tedẽ munera q̃rant
Mec lucrũ siciat .ii. p̾mia munqadoret
E ⁊ sine spe reditꝰ fundaᵃ. miniã passim
Cola q noblitas et smplex gñi mente
nformet munꝯ. et dom condiat usum.

Expanded text:
Transcendit, viresque suas excedit in uno. Transcendit, viresque suas excedit in uno. Haec docet ut mentem dono suspendat ab omni, 397 Excutiatque manum, nec opum succumbat amori, Divitias animo calcans et mente triumphans. Sic conculcet opes, ne conculcetur ab illis. Ne manus ad donum currat, nexuque tenaci Viscus avaritiae munus constringat adeptum; Neve relativam mercedem munera quaerant, Nec lucrum sitiat, nec praemia munus adoret: Sed sine spe reditus fundantur munera sparsim, Solaque nobilitas et simplex gratia mentis Informet munus, et doni condiat usum.
Abbreviated transcription (Latin):
Gz p̾cis et p̾cii uenali lege relicta
Querat ꝙ̃ uero sit ꝯplecta᷑. amore
Illesa q fide. qd amor lucre. amorẽ
Alt̾ius. referat q nouos amor alt̾ amores
Sit q relatiua dilc̃o. nutuus assit
Mexus aĩticie. quã iͨ. fortuna noũtans
Soluat .ii. casq agitet nͨ. gliã frangat
Querat cui posfit se totũ crede̾. uelle.
Declarare suũ. totã q expone̾ mẽtẽ
Cui sua cõmittat aĩ secreta latentit
U t sib cõseruaus thesaurũ mẽtis dillo¬
Mil sibi secretĩ quod nõ deuudet eidem
Et suus ĩ tali signo mensuret aĩtq
P ondꝰ amicicie quã late rependat ead¬
sob̃sequitur uirtꝰ q̃ gaudet fundẽ dona¬
ꝙ parge̾ diuicias et opũ diffimde̾ massã
Que censꝰ nut̾re necat. ũł pasce̾ nnõmot¬
Mõ sunt ignauã sem̃ torpesce̾ gazã
Mec bursã saciat ñmis s cogit eandẽ
A D uonutũ si p̃ censꝰ absorbuit uniꝙ̃
Olim parca uiris nũt uni ꝓdiga. sese

Expanded text:
Sed precis et pretii venali lege relicta, Sed precis et pretii venali lege relicta, Quaerat quem vero sic complectatur amore, Illaesaque fide, quod amor lucretur amorem Alterius, referatque novos novus alter amores; Sitque relativa dilectio, mutuus adsit Nexus amicitiae, quam nec Fortuna novercans Solvat, nec casus agitet, nec gloria frangat. Quaerat cui possit se totum credere, velle Declarare suum, totamque exponere mentem. Cui sua committat animi secreta latentis Ut sibi, conservet thesaurum mentis iil sibi secretum quod non develet eidem, Ut suus in tali signo mensuret amicus Pondus amicitiae, quam lance rependat eadSubsequitur virtus, quae gaudet fundere donaSpargere divitias, et opum diffundere massam. Quae census nutrire vetat vel pascere nummosinit ignavam secum pigrescere gazam: Nec bursam satiat nummis, sed cogit eamdem Ad vomitum, si quid census absorbuit unquam. Olim parca viris nunc uni prodiga, sese
Abbreviated transcription (Latin):
D efendat uiduas. miẜos solet᷑. egenos
Oustentet. pastat ĩ opes foucat q pupilles
Se ꝓbat ẽẽ fidẽ .n. se sꝰ subtrahit ymo
Monftrat. et ĩ dono se disputat ẽe fidelo
Illa docet uitare dolos. ꝯtempnẽ fraudes
Fedq aĩcitie. fidei ius. pignus amoris
Illesa seruare fide. nec noĩe falso.
I sendo ũl ypot̾ta simlare latenter aicũ
Pret̾ta monet illa uiꝵ ne q̃rat anicõs
ortune comites. cũ qua nitat᷑. ⁊ assũt
Uel fugiãt casꝰ q uites. et fata sequã.
Q cũ fortue fugitiuo uere recidant
A dũsi casꝰ hyemes et nubila uitent
¶h ec Iuuenẽ docet ut nũꝙ i̾tet᷑ amices
Mune̾. nec doni nu̾to uenetur amorẽ.
Mã p̃cio h̃sitꝰ amor cũ mun̾e̾ cedit
Et p̃tum durat largicio durat aĩcꝰ
P stat tlis amor mẽsurã mumi̾s Impleres
Non ibi uera fides u̾ munꝰ donat amore
Mon doñ largitur amor dũ ponda amoris
P ond̾at ipã dati m̃tes ⁊ copia doni

Expanded text:
Defendat viduas, miseros soletur, egenos Defendat viduas, miseros soletur, egenos Sustentet, pascat inopes, foveatque pupillos.Se probat esse Fidem, nec se sibi subtrahit, imo Monstrat, et in dono se disputat esse fidelem. Illa docet vitare dolos, contemnere fraudes, Foedus amicitiae, fidei vim, pignus amoris, Illaesa servare fide, nec nomine falso Pseudo vel hypocritam simulare latenter amicum. Praeterea monet illa virum, ne quaerat amicos Fortunae comites, cum qua mutentur et adsint, Vel fugiant, casusque vices et fata sequantur; Qui cum fortunae fugitivo vere recedant, Adversi casus hiemes et nubila vitent. Haec juvenem docet, ut nunquam mercetur amicum Munere, nec doni merito venetur amorem. Nam pretio quaesitus amor cum munere cedit, Et quantum durat largitio, durat amicus. Prostat talis amor, mensuram muneris implens. Non ibi vera fides, ubi munus donat amorem. Non donum largitur amor, dum pondus amoris Ponderat ipsa dati merces, et copia doni.
Abbreviated transcription (Latin):
In supis retineret ad huc splendor ꝙ se̾is
Aspuaret ei. nec nr̃as etheris uni.
P ressuras pate̾tur adhuc n ͨ tedia nũdi
Illa docet celeste seh̃. uitare caducũ
Uie lege poli sursũ suspende̾ mẽte
Fastidire solũ. celũ conscende̾ꝰ mẽte
Corporis ĩsulcꝯ frenare refellẽ luxq
Caruis ⁊ Illicitos iõni sus dẽ mot̾q.
uccedens pietas se totã donat ⁊ offert
In nunꝰ. tmñ q uiro cõmittit. ut ipsa.
Credatur pietas tante pietatis alumnus
H ec docet ut maculas aĩ detergat. ⁊ om̃s.
Deponat mibes odii. mens terrea fiat
Si respersa semel fuit pietatis oliuo
Sic tñ ut nũꝙͣ firme cõstancia mentꝭ
D euiet a recto ne si pietate remissq̃
Mollescat iuuenis magnos effeiẽt actꝰ
M ollicies. ꝑdat q uiri mẽs fracta rigore
H ͨ. docet ut miseri lac̾mas. ĩ comoda. casqi
Indicet ẽẽ suos nec se putet ẽẽ beatũ
Dũ suꝑesse uidet ĩ multis unde dolendũ

Expanded text:
In superis retineret adhuc, splendorque serenus In superis retineret adhuc, splendorque serenus Adspiraret ei, nec nostras aetheris imi Pressuras pateretur adhuc, nec taedia mundi. Illa docet coeleste sequi, vitare caducum, Vivere lege poli, sursum suspendere mentem, Fastidire solum, coelum conscendere mente, Corporis insultus frenare, refellere luxus Carnis, et illicitos rationi subdere motus. uccedens Pietas se totam donat, et offert In munus, tantumque viro committit, ut ipsa Credatur Pietas, tantae pietatis alumnus. Haec docet ut maculas animi complanet, et omnes Deponat nubes odii, mens cerea fiat. Si respersa semel fuerit pietatis olivo, Sic tamen, ut nunquam firmae constantia mentis Deviet a recto, ne si pietate remissus Mollescat juvenis, magnos effeminet actus 396 Mollities, perdatque viri mens fracta vigorem. Haec docet ut miseri lacrymas, incommoda, casus, Judicet esse suos, nec se putet esse beatum, Dum superesse videt in multis unde dolendum.
Abbreviated transcription (Latin):
usica diuicias aꝑit sua munera m̃lto
ꝓplena fauore uiro cõcedit adoptat eũd
Om̃e suũ uelut hered̃ delegat eidem
Que uox displiceat uoci q̃ ꝯsouet Illi
Moustrãt amncitias uocũ. rixas q sonoꝵ
E docet / et q̃ uox turbet, q̃ debriet aurem¬
ꝓplicitas in dona manq ars illa relaxat
Que t̾re spacĩd tractꝰ mars aeris alt̾os
Distursꝰ. coli fines metit᷑. et om̃e.
Corpꝰ sub c̾to desc̾bit fine .ii. altũ
A era metiri. mare siste̾. clande̾ celũ
Fmbus. ⁊ teretẽ mũd destuere formã.
Stroꝵ doct̾na suũ cõponit in Illo.
Hiospiciũ. quo nlla magꝭ sibi ꝯplacet aula
Illa docet quis motꝰ agit celestia. stollas
Excitat. aut celi quis spũs insidet oibi
H oc doni titulo mũdi sapiencia ditat
P resiguit ꝙ unũ s eũ diuiniꝰ affr̃ans
Ais dĩã poli ueri scola. nestia faqst
Ars q̃ sola fide gaudet submxa n arte
Mititer. Hũane fugieus iõnis asilũ
Gracius arrisit ammã cũ celicꝰ ignis

Expanded text:
usica divitias aperit, sua munera multo Plena favore viro concedit, adoptat eumdem; Omne suum velut haeredi delegat eidem. Quae vox displiceat voci, quae consonet illi Monstrat, amicitias vocum, rixasque sonorum Edocet, et quae vox turbet, quae debriet aurxplicitas in dona manus ars illa relaxat, Quae terrae spatium, tractus maris, aeris altos Discursus, coeli fines metitur, et omne Corpus sub certo describit fine, nec altum Aera metiri, mare sistere, claudere coelum Finibus, et teretem mundi describere formam. rum doctrina suum componit in illo Hospitium, quo nulla magis sibi complacet aula. Illa docet quis motus agit coelestia, stellas Excitat, aut coeli quis spiritus incitat orbem. Hoc doni titulo mundi Sapientia ditat Praesignitque virum; sed eum divinius afflans Ars divina poli, veri schola, nescia falsi: Ars quae sola fide gaudet subnixa, nec arte Nititur, humanae fugiens rationis asylum: Gratius arrisit, animam cum coelicus ignis
Abbreviated transcription (Latin):
am pedites in bella riuĩt. Iam sangius audẽt.
Fund̾e̾ p̾micias. Iam libamenta cruoris⁊
P̾ nia dare affectant p̾meua q uoln̾a belli.
P ulueris insurgũt nebule. nouꝰ ymb̃ ĩundat
Int̾ris dum tola pliũt. dũ pulueris ymber
P unditur. et celũ teloꝵ nubila uelant¬

Expanded text:
am pedites in bella ruunt, jam sanguinis audent Fundere primitias, jam libamenta cruoris Prima dare affectant, primaevaque funera belli. Pulveris insurgunt nebulae, novus imber inundat In terris, dum tela pluunt, dum pulveris imber Funditur, et coelum coelo
Abbreviated transcription (Latin):
Det̾mẽta laũt. ⁊te ead̃ diuite gaudent
Quid notet dluna lune nota. q̃ ue nõnͣdo.
Tignet .ii . tenue possit delere liturã.
Oplendoris cumuls dñ fonti liũs ĩstat
P arna lues .ii. e dignat᷑. cedẽ. cũ quo.¬
Litigat ⁊ et Readio lucis magr̃ umbra diesũt

Expanded text:
Detrimenta luunt, vel eadem divite gaudent. Detrimenta luunt, vel eadem divite gaudent. Quid notet in luna lunae nota, quidve notando Signet, nec tenuem possit delere lituram Splendoris cumulus, dum fonti luminis instat Parva lues, nec ei dignatur cedere, cum quoLitigat, et radio lucis magna umbra diescit
Abbreviated transcription (Latin):
Theree luris suꝑatis tractib. illa.
Alciis Ingreditur spatiũ quo splendor ⁊ig̃s
ura tenent. lux grata micat s quiga luci
Lucis blanditias retrahit uis spã calors
Siꝰ rerb nouitas sreꝵ decus. unica reꝵ
Foima. deton benidi uisimi dem̃lcet eĩdts
Uirginis. et cãtus species noua debriat aures
Sz parco tñ auditu sonituq minore.
Concipᵗͭ. illa sonũ. c̾ta tamen Imbibit aure
Quałr iste sonus cithare celestꝭ. obesis
Uocibus expirat ubi lune spera irĩsso
Duspirat cãtu. a auce sonat. ymo sonando
P eue silet. laguet q sonãs. necui q Iacẽt
Inferius gr̃e illa uicen. cordã q tmorem
R addit. et in cithara sede̾ uix illa mc̾t᷑.¬
¶t uidet explicito uisu pͣdencia. lunc.
D et̾menta. uites. cursꝰ momẽta labores
Quo modo Iuuctꝰ ei phebus de pauꝑat illã
Cuce. s econt phelo furatur⁊ honorẽ.
Lũĩs. et populos fallaci nocte timere
Cogit / et effigiem noctꝭ sine nocte fig̾at
Numores curz luã ꝑit. cur equora lane.

Expanded text:
thereae lucis superatis tractatibus, illa Altius ingreditur spatium, quo splendor et ignis Jura tenent, lux grata micat, sed conjuga luci Lucis blanditias retrahit vis ipsa caloris. Hic rerum novitas, rerum decus, unica rerum Forma, decor mundi, visum demulcet euntis Virginis, et cantus species nova inebriat aurem. Sed parco tamen auditu sonituque minore Concipit illa sonum, certa tamen imbibit aure. Qualiter hic sonitus citharae coelestis obesis Vocibus exspirat, ubi lunae sphaera remisso Suspirat cantu, rauce sonat, imo sonando Pene silet, languetque sonans, nervique jacentis Inferius gerit illa vicem, chordamque minorem Reddit, et in cithara sedem vix illa mc videt explicito visu prudentia lunae Detrimenta, vices, cursus, momenta, labores; Quomodo junctus ei Phoebus depauperat illam Luce, vel econtra Phoebo furatur honorem Luminis, et populus fallaci nocte timere Cogit, et effigiem noctis sine nocte figurat. Humores cur luna parit, aequora lunae
Abbreviated transcription (Latin):
eus exturso spacio qua nubila coli
Nocte sua texunt tenebras qͦ pordula nuibes
Inn se cogit aquas quo gͣndinis Inguut ỹber
Quo c̾tant uenti. quo fuluũs ira tinnesc̃t
E thera tiãsgred̃i frones. q. grã paris
S ũma uiget. iͦ gr̃ata q̃es qͦ. gracior aura

Expanded text:
eris excurso spatio, quo nubila coeli Nocte sua texunt tenebras, quo pendula nubes 363 In se cogit aquas, quo grandinis ingruit imber, Quo certant venti, quo fulminis ira tumescit. Aethera transgreditur phronesis, quo gratia pacis Summa viget, quo grata quies, quo gr
Abbreviated transcription (Latin):
Unc carnis stimulꝰ furtiuo marte reluctãs.
Impetit a t̾go Iuuenẽ. teptat q latentel .¬
Insultare uiro tñ astos ꝓuida sentt.
Insultꝰ rõ . n. torpet pigra s illi.
O buiat. ĩ domitũ retinet. siscit q furente
Oz tñ ille diu rõnis uirib obstans.
Ex equo cõtendit el. m̃ltũ q repugnat
Fuctans. et tandẽ uictꝰ subunt t̾ hosti¬
Trius d̃ pugnã uolat Impͣ dencia. milłã.
ellandi seruans legẽ. s turbine belli:
Turbida. nl aĩc retinet ñ martꝭ amore.
Mole sua fixũ sũma de rupe molareni e¬
Extorque̾ cupᵗᵃ. sus quo nutaret achietes
A laidos gemeret. totqq fatistẽt athlas
G⁊ uires oueri cedũt. et pond̾e̾ uicta:
Uis. ht̃. atq grauẽ patit᷑. sub mole ruinã
Custat ei fronesis et Iam sub ponde uittã.
Uincit. et inuicã feriari cogit ab armis
Segnicĩe suꝑat solertia. seria ludũ
U tilitas dãnũ. studiũ fugat ocia. sensq:
E tulticiã dãuat inugas q silencia unnicũt

Expanded text:
unc carnis stimulus furtivo Marte reluctans Impetit a tergo juvenem, tentatque latenter Insultare viro; tamen istos provida sentit Insultus Ratio, nec torpet pigra, sed illi Obviat, indomitum retinet, sistitque furentem. Sed tamen ille diu Rationis viribus obstans, Ex quo contendit illi, multumque repugnat Luctans, et tandem victus submittitur hostcrius in pugnam volat Imprudentia, nullam Bellandi servat legem; sed turbine belli Turbida, nil animo retinet nisi Martis amorem. Mole sua fixum summa de rupe molarem Extorquere cupit, sub quo nutaret Achilles, Alcides gemeret, totusque fatisceret Atlas. Sed vires oneri cedunt, et pondere victa Vis hebet, atque gravem patitur sub mole ruinam. Obstat ei Phronesis, et jam sub pondere victam Vincit, et in victam feriari cogit ab armis. Segnitiem superat Solertia, Seria Ludum, Utilitas Damnum, Studium fugat Otia, Sensus Stultitiam damnat, Nugasque Silentia vincunt
Abbreviated transcription (Latin):
õ ultꝰ retinet Iras. mentꝭ q tumłtus.
Impietas. sese bellando p̃ditat. et se
R ixando loquit᷑. ubis rixatuis. ⁊ Ictu.
Consumat rixas ꝓbat euse qd̾ ore fatet᷑
Crrat ĩerrore martis. belli q furore.
P lus furit ã q uiamartꝭ fit deuia. lege.
I ellandi sñ lege tenẽg sine fed̾e̾ fedꝰ
Arripit. Ut redimat gladii delicta securis
Ergo uirũ ferit. et uires ꝯsimit ĩ illo.
¶Sz Iuuẽis stat securꝰ sus mole securis
Assisteus pietas ferro nõ militat. ymo.
B landitiis. p̃cib q cupᵗͭ mollesceꝰ uellũ
S tñ ymbre p̃cũ grauiq succẽ dr andor
Incipͭ. et feriũ ferio fallit q secur̃.
Obiectu clipey. uarios q Reu̾berat ictꝰ
ꝙ ytandẽ ꝓp̾o deuicta labore fatiscit.
Imꝑietas. marti codens siĩ marte subacta.
Ue restat fraus sola qͥ solacia pugne:
Quent. et ad ueteres la tebras fraudesq rec̾rit
Degeneri pugna seruili marte doloso.
Insultu. belli furias mollit᷑ ĩ hostem.

Expanded text:
on ultra retinet iras mentisque tumultus Impietas, sese bellando praedicat, et se Rixando loquitur, verbis rixatur, et ictu Consummat rixas; probat ense quod ore fatetur. Errat in errore Martis, bellique furore Plus furit, inque via Martis fit devia, legem Bellandi sine lege tenens, sine foedere foedus. Arripit, ut redimat gladii delicta securi. Ergo virum ferit, et vires consumit in illo Sed juvenis stat securus sub mole securis Assistens Pietas ferro non militat, imo Blanditiis precibusque cupit mollescere bellum. Sed tamen imbre precum gravius succenditur ardor Incipit, et ferrum ferro, fallitque securim Objectu clypei, variosque reverberat ictus. Sed tandem proprio devicta labore, fatiscit Impietas, Marti cedens sine Marte subacta. e restat, Fraus sola sibi solatia pugnae Quaerit, et ad veteres latebras fraudesque recurrit, Degeneri pugna, servili Marte, doloso Insultu, belli furias molitur in hostem.
Abbreviated transcription (Latin):
Ouña sus nuͣo claudens sb̃ ponde̾ sistens
Singula. sub scabili mẽsura cucta coereẽs
¶O reꝵ sp̃es et mũdĩ sensilis umbra
Ducis as exempło nũ d̃ mẽtalis eũ d̃
Ext̾ius pugẽs t̾rest̾s ymagĩe forme
Cueterẽ massã de uultꝰ sorde q̃rentẽ
Inuestis meliore toga. forme ꝙ sigillo
Signans. excludis negu mediãte tum̃ltũ
Efficieus cã. dũ rẽ ꝓducis ad esse
Formalis. dũ pingis eã. finalis i ẽẽ
Dũ res cõfiuas c̾to sub fine crartans
Tu iñ preradia diuina lute. med q
P lemꝰ prrorans dĩo nectare mẽtem
Complue t̾ge notas aĩ. tenebras qz recidẽs
Distute. me qz tue lucis splendore serena
Tu repara calamũ purga Rubigme lĩguã
Da bleso tua uerba loq. muto q loquelã
Pbe. Da fontem scoienti. dirige callem
Grranti. due manta raltẽ: portũ ꝙ tinẽti
Dona. celesti ꝑflans mea carbasa uento.

Expanded text:
Omnia sub numero claudens, sub pondere sistens Omnia sub numero claudens, sub pondere sistens Singula, sub stabili mensura cuncta coercens Qui rerum species, et mundi sensilis umbram Ducis ab exemplo mundi mentalis, eumdem Exterius pingens terrestris imagine formae; Qui veterem massam de vultus sorde querentem Investis meliore toga, formaeque sigillo Signans excludis nexu mediante tumultum. Efficiens causa, dum rem producis ad esse; Formalis, dum pingis eam; finalis, in esse Dum rem conservans certo sub fine coarctas. Tu mihi praeradia divina luce. meamque Plenius irrorans divino nectare mentem, Complue, terge notas animi, tenebrasque recidens Discute, meque tuae lucis splendore serena. Tu repara calamum, purga rubigine linguam, Da, quaeso, tua verba loqui, mutoque loquelam Praebe, da fontem sitienti, dirige callem Erranti, duc nauta ratem, portumque timenti Dona, coelesti perflans mea carbasa vento.
Abbreviated transcription (Latin):
Iactenut insonuit tenui mea nusa susuirro
hactenꝰ in fragili lusit mea pagnia uq̃su
P hebea resonãte cheli. si parua resignan
Mi aiorẽ nũc tendo lyrã. totũ ꝙ poetã.
Deponens. usur po in noua u̾ba ꝓphete
Celesti muse cedit ter renus appollo
Musa ioui u̾bis ꝙ poli parencia ccdũt
U erba soli. tellꝰ ꝙ locũ cõtodit olimpo.
Carnũs huiq ero calamq nõ st̃ba ñl autor
Es resonaus. retitẽs sc̃̾ptoris carta. canent
Fistula. sculptoris scalprũ ul musa lop̃tꝭ
Epina rosã gestans calamq noua mella ꝓpmãs
Nox almunde intẽs. luteũd uas nectare manãs¬
sũme parens et̾ne deus. uiuens ꝙ potestas
Unica forma boni recti uia. lunes honesti
Fons uite sol iusticie. pretatis asillũ
P ncipiũ. fuius ꝙ mõdꝰ mẽsura sigillũ
R eꝵ cã. mauens rõ neys alima. sophia.
Uera. dies uerq. lux nescra nottꝭ. origo:
Sũma. Decon nũdi ꝑfectꝰ. uita ꝑennis¬
M ata regent. uentura serens. nastencia ẜuãs

Expanded text:
actenus insonuit tenui mea Musa susurro; Hactenus in fragili lusit mea pagina versu, Phoebaea resonante chely: sed parva resignans Majorem nunc tendo lyram, totumque poetam Deponens, usurpo mihi nova verba prophetae. Coelesti musae terrenus cedet Apollo, Musa Jovi, verbisque poli parentia cedentocum concedet olympo. Carminis hujus ero calamus vel scriba, vel auctor, Aes resonans, reticens scriptoris charta, canentis Fistula, sculptoris scalprum, vel musa loquentis, Spina rosam gestans, calamus nova mella propinans, Nox aliunde nitens, luteum vas, nectare mananss, aeterne Deus, vivensque potestas, Unica forma boni, recti via, limes honesti, Fons vitae, sol justitiae, pietatis asylum, 372 Principium, finisque modus, mensura, sigillum. Rerum causa, manens ratio, noys alma, sophia Vera, dies verus, lux nescia noctis, origo Summa, decor mundi perfectus, vita perennis, Nata regens, ventura serens, nascentia servans
Abbreviated transcription (French):
Cõtemptꝰ. nr̃e q p̾ces. si pondera reꝵ¬
U el momẽta sumq noli ꝯfundẽ. dude
Confusas. fuimꝰ ⁊ nos qũq beatẽ
Si te nulla mouẽt reꝵ disc̾miã. saltẽ
Te gratꝭ moueat tua grã suscipe uota

Expanded text:
Contemptus, nostraeque preces: si pondera rerContemptus, nostraeque preces: si pondera rerum Vel momenta sumus, noli confundere dudum Confusas; fuimus et nos quandoque beatae. Si te nulla movent rerum discrimina, saltem Te gratis moveat tua gratia, suscipe vot
Abbreviated transcription (Latin):
Mature langueret opꝰ pertꝰ q Iaceret
Incultũ. uet̾is retinens fastidia masse
Mi tua nature firmaret dextera fcm̃
Infirmã q manũ rege̾t ꝯ̃ducet̾ huiq
Sc̃bentis calamũ: laysũ suppleret / eũtꝭ
Corpis effigie s̃ deputat. exigᵗ ate.
Postulat artificis sensũ. linã q requint
Expostit. sz eas anime celest orgo
Ignorat. soli q suũ tib deputat ortũ
Ergo tuo iuitu numen celeste. caduca
Uisitet. et corpꝰ celestꝭ spñs Intret
I n t̾̃ra positꝰ d celo mente beata
iuat / et in t̾ris ꝑeg̾net corꝑe solo
Wirtutũ diues opib. fecũdii amore:
Celesti. carnis q domet rõne tirã nũ
Te q tiud fateatiur opꝰ. qͥe fecit̾ autor
P redicet. artificem q suũ factura loqͣr
Sic ad nos diuinꝰ hõ descendat ut ip̃is
Uirtutũ titulis alioꝵ morib q̃stet
Se saltẽ moneat nature dãua pudorit
Exiliũ. Iactura boni. Deiectio moꝵ
Error honestatis fidei ꝓshotio. legũ

Expanded text:
Natura langueret opus, penitusque jaceret Natura langueret opus, penitusque jaceret Incultum, veteris retinens fastidia massae, Ni tua naturae firmaret dextera factum, Infirmamque manum regeret, conduceret hujus Scribentis calamum, lapsum suppleret euntis. Corporis effigiem sibi deputat, exigit a tePostulat artificis sensum, limamque requirit. Exposcit, sed eas animae coelestis origo Ignorat, solique suum tibi deputat ortum Ergo tuo nutu numen coeleste caduca Visitet, et corpus coelestis spiritus intret, In terra positus, in coelo mente beata Vivat, et in terris peregrinet corpore solo. Virtutum dives opibus, fecundus amore Coelesti, carnisque domet ratione tyrannum: Teque tuum fateatur opus, quis fecerit auctor Praedicet, artificemque suum factura loquatur. Sic ad nos divinus homo descendat, ut ipsis Virtutum titulis aliorum moribus instet. Te saltem moveant naturae damna, pudoris Exsilium, jactura boni, dejectio morum, Error honestatis, fidei proscriptio, legum
Abbreviated transcription (Latin):
In m̃ltis eciã dap̃nat sua ftã reatꝰ
Excusare uolens fco meliore. nouis q
Artibus atq noua mediciã t̾g̾c̃ morbũ
Qualit̾ g. malũ suꝑet morbũ q recidat
P ut̾da mẽbra secet ne prs sunca traha᷑.
Occurrat uitio. ne totã diruat orbemi
Uix cognostit adhuc s tandẽ freta seroꝵ
Quo ueteres oꝑũ possit pẽsare iuitias
Uult lpoiẽz formare nonũ q̃ syde̾ forme
Et moꝵ forma reliquos trãscendat ⁊ oc̃
Excessꝰ resecãs regali limite gressũ
Gncet erroꝵ tenebrosa nocte sepoultꝰ
U t sic respiret uirtꝰ excuset disto
Errores natura sues et ꝯferat duni
Qd mltis cõferre neꝙ̃ nutũ ꝙ fauorit
Et laudũ titules saltẽ lucre. in uno
Que iacet dm̃ltis dũnata suũ q decore¬
A dunttit. dũ sola sui Iaz restat ymago
S z nullo firmata manẽt cõtepta tenore
Mi tua ꝯceptis appluudat gr̃a / ceptũ
R oboret. atq tuo ꝯfrrmet nun̾e̾ uotũ

Expanded text:
In multis etiam damnat sua facta reatus In multis etiam damnat sua facta reatus Excusare volens facto meliore, novisque Artibus, atque nova medicina tergere morbum. Qualiter ergo malum superet, morbumque recidat, Putrida membra secet, ne pars sincera trahatur Occurrat vitio, ne totum diruat orbem; Vix cognoscit adhuc, sed tandem freta sororum Quo veteres operum possit pensare ruinas, Vult hominem formare novum, qui sidere formae Et morum forma reliquos transcendat, et omnes Excessus resecans regali limite gressum jacet errorum tenebrosa nocte sepultus: Ut sic respiret virtus, excuset in isto Errores natura suos, et conferat uni Quod multis conferre nequit, meritumque favoris Et laudum titulos saltem lucretur in uno. Quae jacet in multis damnata, suumque decorem Amittit, dum sola sui jam restat imago. Sed nullo firmata manent concepta tenore, Ni tua conceptis applaudat gratia, coeptum Roboret, atque tuo confirmet numine votum
Abbreviated transcription (Latin):
Sinros gemitꝰ et nr̃e tedia sortis
mi udanos casq. mũdana q fata. cadutos.
Orta. ĩstantes obitꝰ uite q ꝓpinquos
Lapsꝰ. et nr̃e peusemꝰ originis omen
Que nr̃m tãtos fastus inuadet. ut añ
Conspectũ faciẽ q dei p̃sunat hũe
Colloq̾umi. noctꝭ q lues cũ luce loquat᷑
Comieiãt regẽ suq. paux q potentẽ
Factori q suo moueat factura quõ lam
Sz quia te fontẽ pietatꝭ nouimq. aquo
Liuoris stulin bonitas Innata relegat
Cuiꝰ Iusticie pietas Innata rigorem
P sequituis mũdi. hõ respuit imꝓbat᷑ oĩs
Uiuens. sic q tius si fas est ditere. mũdꝰ
Legibus excipit᷑. dũ m̃ĩ Iura nephandis
A ctibus expugnat ⁊ dũ t̾ bella minatuit
N a maxes agit᷑ paries cũ ꝓreimꝰ ardet
Hes casq natura uidet laysq q cadentia
Muddii uirtutẽ uitio succũbere. frandi
Fedus. aĩticiã liti. pacẽ q furori¬
M os geunt excessa errores lugẽt , abusq.
Deplorat. mũdũ q dolet sb̃ nocte Iacere

Expanded text:
stros gemitus et nostrae taedia sortis, Mundanos casus, mundanaque fata, caducos Ortus, instantes obitus, vitaeque propinquos Lapsus, et nostrae pensemus originis omen; Quae nostrum tantos fastus invadat, ut ante Conspectum faciemque Dei praesumat habere Colloquium? noctisque lues; cum luce loquatur? Conveniat regem servus; pauperque potentem? Factorique suo moveat factura querelam? Sed quia te fontem pietatis novimus, a quo Livoris stimulum bonitas innata relegat; Cujus justitiae pietas adjuncta rigorem Persequitur mundus, homo respuit, improbat omnis Vivens: sicque tuis, si fas est dicere, mundus Legibus excipitur, dum nostri jura nefandis Actibus expugnat, et sic tibi bella minatur. Nam tua res agitur, paries dum proximus ardet. Hos casus natura videt, lMundi, virtutem vitio succumbere, fraudi Foedus, amicitiam liti, pacemque furori. Hos gemit excessus, errores luget, abusus Deplorat, mundumque dolet sub nocte jacere.