comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur Nam sicꝰ nt̃ de amma uibe
idem dñs dicit. In parẽtes qͦ poͣ.
cõgͥentissime conuenire. Quia¬
mat inqͥd aiam suã ꝑdet eam. di¬
cani ⁊̃ cõfident̾. qͥ amat ꝑentes su¬
os ꝑdet eos de aiã qͥppe hoc ibi dix
rimat qd̾ in expiabile nefas est.
⁊ tñ ualet ut int̾imat inse car¬
nalẽ anim̃e affectũ quo cum im¬
pedim̃to future uite p̾sens uita
delectat. hoc est eĩ qͦ dictũ est. ode
fructũ eiusdẽ aĩe ad qͥrende i eod̾
p̾certo cõmemorat dicẽs. qͥ ꝑdid̾it
eam misto scło: inuitã et̾nam in¬
ueniet eam. Ita de parẽtib reit¬
issime dicit᷑. ⁊ quieos amat : ꝑdat
eos nõ more parricidarũ int̾fici¬
ens. s sꝑitali gladio .i uerbo dei car¬
nalẽ affectũ eoꝵ. qͦ ⁊ se ipõs ⁊ eos qͦs
genuerũt irrita mẽtis huiꝰ scłi̾o¬
bligare conãt᷑. pie fidenterq ꝑcu¬
ciens ⁊ occidens illd̾ meis uiuore
faciat quo frẽs sũt. quo ꝯ filiis
ectlĩamq cognoscũt : ecce rap̃te

Expanded text:
cipitur. nam sicut nunc de anima iubetidem dominus dicit, in parentes quoque potest congruentissime conuenire: Qui amat, inquit. animam suam, perdet eam. dicam etiam fidenter: Qui amat parentes suos, perdet eos. de anima quippe ibi dixirimat, quod inexpiabile nefas est, et tamen ualet, ut interimat in se carnalem animae affectum, quo cum impedimento futurae uitae praesens uita delectat- hoc est enim, quod dictum est \'odefructum eiusdem animae adquirendae in eodem praecepto commemorat dicens: Qui perdiderit eam in isto saeculo. in uitam aeternam inueniet eam —, ita de parentibus rectissime dicitur, ut, qui eos amat. perdat eos non more parricidarum interficiens, sed spiritali gladio uerbi dei carnalem affectum eorum. quo et se ipsos et eos, quos genuerunt, implicamentis huius saeculi obligare conantur, pie fidenterque percutiens et occidens illud in eis uiuere faciat. quo fratres sunt, quo cum filiis ecclesiamque cognoscunt. Ecce rapit
Abbreviated transcription (Latin):
Quo iũcło nec iocundiꝰ. nec solidiꝰ. co¬
gitari qͥcamͣ põt. pͥma hec aliꝙtulum
d̾ura eẽ confiteor: illa u̾o ultima st̃¬
nͣ dura dixerim qr dulcissima st̾ nec̃
mollia qr firmissima Quid gͥ nͥ qd̾ dici

Expanded text:
quo uinculo nec iucundius nec solidius coquo uinculo nec iucundius nec solidius cogitari quicquam potest. prima haec aliquantulum dura esse confiteor; illa uero ultima nec dura dixerim, quia dulcissima sunt, nec mollia, quia firmissima. quid igitur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ix repperi octassione scͥbẽ¬
di t̾ is credat: s mͥ tam̃
licenciũ necesse est cred̾e̾ siolo te
cãs rõnesq rimari: q̃ ⁊̃ si reddi
possent fidei tam̃ quã mͥ cͤdis
nõ eas debeo: nã et littas tuas
ũ ꝑ eos accepi: per quos possem
scͣta redibe̾ Que aũt petisti ut
pet̾em. cura᷑ per epłam ꝙtum
p̾mẽdũ uidebat᷑. s qͥd effec̾im tu
uderis Quod si ñ dũ effectum
est: ł ꝯ sciero agam instancius.
ł cum rursus ip̃e ãmonneris. ha
tecum locutꝰ sim. nũc pancis at¬
cipe pectoris mei estus de spe
tua nõ trãsitoria qͦdã mͦ illa tͥ
patescat in deũ milicẽti atq ⁊̃¬
recusantẽ ⁊ formidãtẽ cõpedes sa¬
piẽtie. tumeo te reb mortalib
ualidissime ⁊ ꝑuiciosissime cõ¬
rediri. Nam sapiẽcia quos pͥmo
alligau̾it. ⁊ exercitatoriis qͥ bdan
laborib edoniuerit: soluet p̾ea.
liberatisq sese donat adfruẽd̾.
Et qd̾ pͥmo tpr̃alib nexib eri
erudiuit pꝰ et̾nis amplexib alligabit

Expanded text:
ix repperi occasionem scribendi tibi. quis credat? sed mihi tamen Licentium necesse est credere. nolo te causas rationesque rimari, quae etiam si reddi possent, fidei tamen, qua mihi credis, non non per eos accepi, per quos possem scripta redhibere. Quae autem petisti ut peterem, curavi per epistolam quantum promendum videbatur; sed quid effecerim tu videris. Quod si nondum effectum est, vel cum sciero, agam instantius, vel cum rursus ipse admonueris. Hactecum locutus sim: nunc paucis accipe pectoris mei aestus de spe tua non transitoria, quonam modo via tibi patescat in Deum. 2. Mi Licenti, usantem et formidantem compedes sapientiae timeo te rebus mortalibus ualidissime et perniciosissime compediri. nam sapientia quos primo alligauerit et exercitatoriis quibusdam laboribus edomuerit, soluet postea liberatisque sese donat ad fruendum; et quos primo temporalibus nexibus erudiuerit, post aeternis amplexibus alligabit,
Abbreviated transcription (Latin):
ultimꝰ gradꝰ est. ⁊ aͣsi limes quo
sibi uterq ãnectit᷑ dci ⁊ ꝓximi
in quo nos ut dixi qsi umite
stantes amboꝵ calore tangim᷑.
⁊ amboꝵ flagramꝰ amore. S ꝙͣ¬
to nos iste ignis exusserit ⁊ pͣ¬
gau̾it ꝓxiiii tantũ nos miliũ purio¬
rẽ dei ire compellit. In quo iam milłs
nob̾ amãdi modus imponit᷑: qñ ipẽt᷑ ib
modꝰ est: sñ modo amare Nõ gͦ uerẽ¬
onũ de lib̾ari ocio qd̾ tecũ mͥ age̾ licuit
inh̾ rure posito. nã ita lic̾e potuit licio¬
rẽ offert. anteꝙͣ sane nen̾abis ep̃s nos
uisitare dignaret᷑. qͣsi meta illoꝵ gari¬
dioꝵ scͥpta est. ⁊ qd̾ uere mirer. codẽ
die ueĩt qͦ sc̾pta est Quid hoc est q̃so
aiã mea. nͥ forte qd̾ nos delectat tam ł¬
si honestũ est. ñ tñ satis ntile qͥa inꝑ
te est Interim lic umu̾so hanc ipãm
ꝑtem. id est. nos ip̃os ꝗͣ tũ ꝓ pͤcatis nr̃is uob̃
cedit maceria. id est. nos ip̃i cedimꝰ nobꝰ

Expanded text:
ultimus gradus est et quasi limes, quo ultimus gradus est et quasi limes, quo sibi uterque adnectitur, dei et proximi, in quo nos, ut dixi, quasi limite stantes amborum calore tangimur et amborum flagramus amore. sed quantum nos iste ignis exusserit et purgauerit proximi, tantum nos in illum puriorem dei ire compellit. in quo iam nullus nobis amandi modus inponitur, quando ipse ibi modus est sine modo amare. non ergo uerenonum de liberali otio, quod tecum mihi agere licuit in hoc rure posito — nam ita licere potuit —, laetiorem offert, antequam sane uenerabilis episcopus nos uisitare dignaretur, quasi meta illorum gaudiorum scripta est et, quod uere mirer, eodem die uenit, quo scripta est. quid hoc est, quaeso, anima mea, nisi forte quod nos delectat, tametsi honestum est, non tamen satis utile, quia in parte est? interim licet uniuerso hanc ipsam partem, id est nos ipsos, quantum pro peccatis nostris nobis cedit materia, id est nos ipsi cedimus nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
põd̾e facis canẽti tibi dño. ut
qͥcqͥd de eiꝰ plenitudiẽ ad nos usq
redundat. iocũdiꝰ efficiat᷑. ⁊ gra¬
cius ꝑ tuũ elegantẽ famulatũ.¬
⁊ suctintã mũdiciã. ⁊ fidele ac ca¬
stum simplexq minist̾iũ. Quod
ita resplend̾e̾ facis ꝑ argucias
tuas ⁊ ingilianciã tuã ut per¬
stͥngat ocłos ⁊ in se rapiat. nͥ
tu idem innuas dñm ut qͥcqͥd
inte delectabile lucet. refentes
tios ad illũ ipiũs ẽẽ agnostamꝰ
de ciuꝰ boĩtate tã bonꝰ es. ⁊ decinꝰ
puritate. ⁊ simplititate. ⁊ pul¬
cͥtudĩe purꝰ simplox pulchꝰ es.
et illi agẽtes grãs de bono tuo
d̾atõne talem gandemꝰ: nt ⁊ tͥ
cõtingat gaude de nob̾. qd̾ nõ
diffido fore. si tuis me orõibus
ad iunes. cuiꝰ imitatõne ñ uch
iã ꝓfeci ut tał eẽ desidem.
uides qͥd facios. qd̾ sic bonus es
quã nos rapias. in amorẽ ꝓxiii.
qui nob̾ pͥmꝰ ad dilectõnẽ dei ⁊

Expanded text:
pondere facis canenti a tibi domino, ut, pondere facis canenti a tibi domino, ut, quicquid de eius plenitudine ad nos usque redundat, iucundius efficiatur et gratius et succinctam munditiam, et fidele ac castum simplexque ministerium: quod ita resplendere facis per argutias tuas et vigilantiam tuam, ut perstringat oculos, et in se rapiat; nisi tu idem innuas Dominum, ut quidquid in te delectabile lucet, referentes nos ad illum, ipsius esse agnoscamus de cuius bonitate tam bonus es et de cuius puritate et simplicitate et pulchritudine purus, simplex et pulcher es, et illi agentes gratias de bono tuo, deratione talem gaudemus, ut et tibi contingat gaudere de nobis. quod non diffido fore, si tuis me orationibus adiuues, cuius imitatione non nihil iam profeci, ut talis esse desiderem. uides, quid facias, quod sic bonus es. quam nos rapias in amorem proximi, qui nobis primus ad dilectionem dei et
Abbreviated transcription (Latin):
cõm̃ctꝰ ut ita dicã iissime: ꝙͣe¬
tum põt adherens sibi Redũdã¬
ciam uberũ tuoꝵ suscipiẽs uires
comparo. si possim ydoneus effici
ad ea cõcutienda ⁊ expͥm̃da : ut qͥtad
secrecius ⁊ interius clausum custo¬
diũt. remotis pellib quas ad hu
lactanti sug gendas inserunt. ip̃a
mͥ iuscera: ã possibile est dignẽtꝰ
effund̾e uisc̾a in quã mͥ ut refu¬
dant᷑ cupio uic̾a tua ust̾a pnig¬
ua sagma celesti. ⁊ cõdita omñ
dulcedĩe spiritali. uisceratua.
in sc̾a pura. insc̾a sĩplicia. nͥ qd
duplici sũt uincło redimita ge¬
mine caritatis uisc̾a tua. insc̾a
ꝑfusa. lumĩe neritatis. ⁊ refulgẽ¬
cia u̾itatẽ horum me manatiõi
uel refultatõi subitio. quo uox
mea in lumine tuo deficiat. ut
inder claritate simł ambłare posu¬
sumꝰ. Ouere artificiosa apis dei.
cõstͥeus fuuos dĩn nectaris ple
ueĩt aut in becillũ sentit resar¬
cire ⁊ suffulcire molit᷑ Renedicit᷑
ministeriũ : ad̾ sic cõtinere ⁊ res¬

Expanded text:
ctus et, ut ita dicam, unissime, quantum potest, adhaerens tibi redundantiam uberum tuorum suscipiens uires comparo, si possim idoneus effici ad ea concutienda et exprimenda, ut, quicquid secretius et interius clausum custodiunt, remotis pellibus, quas adhuc lactanti sugendas inserunt, ipsa mihi uiscera, si possibile est, dignentur effundere. uiscera, inquam, mihi ut refundantur cupio, uiscera tua, uiscera pinguia sagina caelesti et condita omni dulcedine spiritali, uiscera tua, uiscera pura, uiscera simplicia, nisi quod duplici sunt uinculo redimita geminae caritatis, uiscera tua, uiscera perfusa lumine ueritatis et refulgentia ueritatem. horum me manationi uel resultationi subicio, quo nox mea in lumine tuo deficiat, ut in diei claritate simul ambulare possimus. o uere artificiosa apis dei construens fauos diuini nectaris plenuenit aut inbecillum sentit, resarcire et suffulcire molitur. Benedicitministerium, quod sic concinere et res
Abbreviated transcription (Latin):
Hec tãto fͥmius tenẽda sperãtur.
qͣnto minꝰ pͥuato. s ꝯmuni pociꝰ iu¬
re oꝑtinẽda pͥdicãt᷑. Potos hoc fa¬
cillime in ipã tua mat᷑ cognoscͥe.
Nam ũde te nẽ irretitum inuoluit
et ab instituto cursũ retardatum
refletist ⁊ curuat. nͥ ex quo tua
ꝓpͥa mat̾ ẽ: nã exquo soror ẽ õĩũ
quib est. pat̾ deꝰ ⁊ mat̾ eccłia: tã
te ñ impedit. quã neq me. neꝙ
om̃s frẽs nrõs . qͥ eã ñ pͥuata sicꝰ
tu indomo nrã s publica indomo
⁊̃ carnali necessitudine annecteris
ipm̃ quod te p̾uatim didligit int̾¬
ficiat᷑ iea. ne qd̾ ex utero suote
gemuit pluris pẽdat. quã qd̾ ex
utd eccłie genita est tecũ. sr uod
aũt de mot᷑ dixi. hoc detali cetera
ꝓpniqͣtate intelligẽdũ est. hoc ⁊¬

Expanded text:
ec tanto firmius tenenda sperantur, quanto minus priuato sed communi potius iure obtinenda praedicantur. Potes hoc facillime in ipsa tua matre cognoscere. nam onde te nunc inretitum inuoluit et ab instituto cursu retardatum reflectit et curuat. nisi ex quo tua propria mater est? nam ex quo soror est omnibus. quibus est pater deus et mater ecclesia, tam te non impedit quam neque me neque omnes fratres nostu in domo vestra, sed publica in domoo tu illi etiam carnali necessitudine annecteris,ipsum, quo te privatim diligit, interficiatur in ea, ne quod ex utero suo te genuit, pluris pendat, quam quod ex utero Ecclesiae genita est tecum. Quod autem de matre dixi, hoc de tali caetera propinquitate intelligendum est. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dc adam et ena alius adamliste re¬
ris. ⁊ nut̾eris Tespics potiꝰ. reioi¬
ce adam scd̾m de celo ⁊ porta ianico les¬
tis ymaginẽ sicꝰ treni portasti. Im¬
mo ⁊ hic habeont locã matna ip̃a bñ¬
ficia que tͥ ad eneruatõnẽ cordis e¬
num̾ant᷑. habeant prsus locum Noni
oua in q̃lib muliere caueat᷑. nã ista
ũbra pietatis de folus illus arboris
ueĩt qͥb se pͥmũ ꝑentes nrĩ in illa
dampnabili nuditate texerũt ⁊ qͥc¬
ad duplicitatẽ regis illius qͥ ht̃.xxͣ.
are: his potiꝰ intẽde carissime ⁊
tolle truçem tuã ⁊ seq̃re dñmn Iam
tum te p̾sens aiãdu̾terẽ domesticis
curus a dĩno studio retardari re¬
Pri te pot̾i ⁊ duci a ceute tua ñ eã
te f̾re ac duc̾e sencibam Crucem
eĩ mrãm dñs quã portari a nob̾ iub
ut eum exͣditissimi seq̃mur. qͥd a¬
liud qmͣ mortalitatẽ caͬnis hurꝰ
signifitat : ipã eĩ uostruciat: don᷑¬

Expanded text:
reris et nutrireris? Respice potius, respice Adam secundum de coelo, et porta jam coelestis imaginem, sicut terreni portasti . Imo et hic habeant locum materna ipsa beneficia, quae tibi ad enervationem cordis enumerantur: habeant prorsus locum; noli Eva in qualibet muliere caveatur? Nam ista umbra pietatis de foliis illius arboris venit, quibus se primum parentes nostri in illa damnabili nuditate texerunt. Et quiad duplicitatem regis illius, qui habet ucitate superare. His potius intende, carissime, et tolle crucem tuam et sequere dominum. nam cum te praesentem animaduerterem domesticis curis a diuino studio retardari, ferri te potius et duci a cruce tua quam eam te ferre ac ducere sentiebam. crucem enim nostram dominus. quam portari a nobis iubet. ut eum expeditissimi sequamur, quid aliud quam mortalitatem carnis huius significat? ipsa enim
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ pat̾s eius. In quo numero
ꝓfecto ⁊̃ ipam̃ mariq̃ benignꝰ ĩclu¬
sit : faciebat eĩ ⁊ illa uolũtatẽ patͥs.
Ita optimꝰ magastꝰ atq dĩnꝰ ⁊ mat̾ ñ
uerant qͥa t̾reñ erat᷑ in cõpatõne
celestias ꝓpinqͥtatis abiecit. ⁊ eãdẽ
celestẽ ꝓpinq̾tatẽ in distipłis suis cõ¬
memorans quo sibi rursum cõsorcio
generis. cum cet̾is scĩs u̾go illaco¬
hereret ostendit. Et ne isto salub̾¬
rimo magist̾io quo cõtop̃t carnalẽ
affectũ inꝑentib docuit amminitu¬
lũ erro acciperet qͦ mrẽm habuisse¬
ꝯquibrdam negat᷑. alio loco discipłos
monuit ne se prẽm int̾ris dicãt hr̃e
estũ est patres sic se huisse inrẽm ma¬
trẽ manifestaret cuiꝰ tñ t̾rena cog¬
natõne cõtẽpta. contẽpnẽdarũ ta¬
liũ necossitudinũ discipsis p̾leret ex¬
emplũ : hec gͦ int̾rũpũt᷑ nocib¬

Expanded text:
untatem patris eius. in quo numero profecto etiam ipsam Mariam benignus, inclusit: faciebat enim et illa uoluntatem patris. ita optimus magister atque diuinus et maternum uerant, quia terrenum erat, in comparatione caelestis propinquitatis abiecit et eandem caelestem propinquitatem in discipulis suis commemorans, quo sibi rursum consortio generis cum ceteris sanctis uirgo illa cohaereret, ostendit. et ne isto saluberrimo magisterio, quo contemni carnalem affectum in parentibus docuit. adminiculum error ac ciperet. quo ma quibusdam negatur, alio loco discipulos monuit ne se patrem in terris dicant habere , habuisse patres, sic se habuisse matrem manifestaret, cujus tamen terrena cognatione contempta, contemnendarum talium necessitudinum discipulis praeberet exemplum. 10. Haec ergo inter
Abbreviated transcription (Latin):
atus ẽ reges appellasse milites suos.
⁊ unũquẽq ad bellandũ ꝯ rege qͥ ht̃
m̃gĩt i milia. instructõne decẽ miliũ
idoneũ cẽ deb̾e p̾monuit. S paulo q̃n¬
ꝙͣ teturre ⁊ de rege exortatorias siłi¬
tudines pon̾et. adtende qͥd dixerit. Si

Expanded text:
atus est, reges appellasse milites suos, et unumquemque ad bellandum cum rege qui habet viginti millia, instructione decem millium idoneum esse debere praemonuit. 2. Sed paulo antequam de turre et de rege exhortatorias similitudines praeponeret, attende quid dixerit: Si
Abbreviated transcription (Latin):
cur̾e debeã ꝓpt̾ illã cãm qua me uissisti
octurrere qd̾ si est integra. ⁊ nõ forte
aliud meliꝰ placuit: tũc octurrã. sin mi¬
nus: rogo te nolo me a cursu meo re¬
uoces Iilla eĩ sola insa est: quã p̃pon̾ẽ

Expanded text:
currere debeam propter illam causam, qua me inssisti occurrere. quod si est integra et non forte aliud melius placuit, tunc occurram; sin minus, rogo te, nolo me a cursu meo reuoces; illa enim sola uisa est, quam praeponerem
Abbreviated transcription (Latin):
cõtore tempꝰ
Si tua nolueris qͥsquã alieno dabit
Nõ eris ipẽ tinis. missusꝙ ꝑert̾a lõge
Sẽsib heu ꝓpi poctoris exul ages
Sollicitũ satis hoc nato cecinis se
pentẽ/ Dũ tibi que michimet uł
uolo uel metuo¬
hec tͥ si recipis feret olim pagi

Expanded text:
contere tempus. Si tua nolueris, quisquam aliena dabit? Non eris ipse tuus, missusque per extera longe. Sensibus heu! proprii pectoris exul ages. Sollicitum satis haec nato cecinisse parentem, Dum tibi quae mihimet uel uolo uel metuoec tibi, si recipis, feret olim pagi
Abbreviated transcription (Latin):
epłam tuã quam misisti fr̃ĩb. cõsolari
te cupiẽs qd̾ młͣtis tẽptatõnib tua ty¬
rocina qͣciant᷑. inqna ĩ insinuasti. de¬
sidare te littãs meas. Condolui frat
⁊ cessare abscͥtendo nõ potui. ne nõ
solũ tuo. s ⁊̃ meo defid̾io negarem qd̾

Expanded text:
epistolam quam misisti fratribus, consolari te cupiens quod multis tentationibus tua tirocinia quatiantur; in qua etiam insinuasti desiderare te litteras meas. Condolui, frater, et cessare ab scribendo non potui, ne non solum tuo, sed etiam meo desiderio negarem quod
Abbreviated transcription (Latin):
saluberrima fide. ⁊̃ illi iustͥe salui fũ sũt
qui pͥusqͣm ueniret incarnẽ. crediderũt
incarne uenturum. Endem uamq fides
est. et nr̃a et illoꝵ: qm̃ hoc illicrediderũt
futurum quod nos credimꝰ factũ. uñ dicit
apłs paulꝰ. Habentes aũt eundem sp̃m a¬
dei. scdm̃ quod scͥptũ ẽ. credidi ꝓpt̾ quod
locutus sum: et nos credidimꝰ aꝓpt̾ quod
loquim᷑. Si gͦ eundem spm fidei et illi ha¬
bebant qui uenturũ in carnem xp̃m
p̃nũciarũt. quẽ t̃ illi qui eum uenisse
nũciarũt. sacͣm̃ta eẽ potuerũt. ꝓtempo¬
rimi diu̾sitate diu̾sa. ad uͥtutẽ tñ eiꝰdem
fidei concordissime recurrencia. Scͥptũ

Expanded text:
saluberrima fide, etiam illi justi salvi facti sunt, qui, priusquam veniret in carne, crediderunt in carne venturum. Eadem namque fides est et nostra et illorum, quoniam hoc illi crediderunt futurum, quod nos credimus factum: unde dicit apostolus Paulus, Habentes autem eumdem Spuod scriptum est: \'Credidi, propter quod locutus sum. et nos credimus, propter quod et loquimur. si ergo eundem spiritum fidei et illi habebant, qui uenturum in carne Christum praeuuntiarunt, quem etiam illi, qui eum uenisse nuntiarunt. sacramenta esse potuerunt pro temporum diuersitate diuersa, ad unitatem tamen eiusdem fidei c
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ itaq miũ ꝙ̃ facto ext̾r hoĩ. pͥmo ĩspi¬
rauit. sed omnẽ flatum ip̃e fecit. ip̃e ad¬
huc facit. Queritur tñ ut ͬ dmnẽ flatũ
ex uno aͦ illo flatu sic̃ onne corpus hoĩs ex
imo illo corͤ faciat: an u̾o noua qͥdẽ corpa
faciat ex uno. aĩas aut̃ nouas ex nło. Quis

Expanded text:
non itaque unum, quem facto ex terra homini primo inspinon itaque unum, quem facto ex terra homini primo inspirauit, sed omnem flatum ipse fecit, ipse adhuc facit. quaeritur tamen, utrum omnem flatum ex illo uno flatu sicut omne corpus hominis ex illo uno corpore faciat, an uero noua quidem corpora faciat ex uno animas autem nouas ex nihilo. quis
Abbreviated transcription (Latin):
sũma cełitate atq a thomo cẽꝑis uñ exierat
tũc accipit qñ formatur. ut uiuat. sic̃ iꝰticiã
qñ format᷑ ut sapiat.: ⁊ qͦ pacto deus eam
fingat in hoĩe. ⁊ si aĩa seminalit̾ thatur
creatura fing̾etur a dõ nõ scriptũ eẽt qui
Sed qͣrtur ut ex una aĩa hoĩs pͥmi: sicut
fingit sigillatim faciens hoĩm. ex imo tam̃
cor ͤ hoĩs pͥmi. Cũ ħ atq huiꝰ modi dehac re
mlta q̃rentur. que nlło sensuscarins explo¬
rari possũt. et a nr̃a exꝑientiã longe remo¬
ta sũt. atq in abditissimis nature sinib
lat̾ent: nõ erubescendũ ẽ hoĩ confiteri se
nescire quod nescit. ne dũ se nescire m̃tit᷑
ñ ꝙͣ scire m̾eatur. Quis aut̃ negat ñ uin̾ꝰ
tm̃. s om̃is aĩe creatorem dñi atq factorẽ.¬
nͥ qͥ euis eloqͥs aꝑtissime refgat᷑: sñ ulla
quippe ambignitate ꝑ ꝓphãm dicit oumẽ
flatum ego feci. Qnimas indelic in tłłi
uolens. quod u̾ba conseq̃ntia mamfestãt.

Expanded text:
summa celeritate atque atomo temporis, unde exierat, tunc accipit, quando formatur, ut uiuat, sicut iustitiam, quando formatur, ut sapiat; et quo pacto deus eam fingat in homine, etiamsi anima seminaliter trahatur iam spiritalis creatura fingeretur a deo, non scriptum esset: Qui sed quaeritur, utrum ex una anima hominis primi, sicut fingit singillatim facies hominum ex uno tamen corpore hominis primi. Cum haec atque huius modi de hac re multa quaeruntur. quae nullo sensu carnis explorari possunt et a nostra experientia longe remota sunt atque in abditissimis naturae sinibus latent, non erubescendum est homini confiteri se nescire. quod nescit, ne, dum se scire mentitur. numquam scire mereatur. quis autem negat non unius tantum sed omnis animae creatorem dme refragatur? sine ulla quippe ambiguitate per prophetam dicit: Omnem flatum ego feci animas uidelicet intellegi uolens. quod uerba consequentia manifestant.
Abbreviated transcription (Latin):
qua cogantur ex adam trah̾e uñ damp¬
nẽtur. cũ eas credas. ñ ex illa pͥma pͥcatiͥ
ꝓpagatas. s nouas atq in sontes ĩclu¬
di carne pcc̃i: n ͨ sic iam teni̾e ĩ aliam sẽ¬
tentiam tuam de flectatur assentio.
ut eas ex illa una credas ꝓpagando tra¬
duci. ne forte aliꝰ inueniri possit. quod ip̃e

Expanded text:
quo cogantur ex Adam trahere unde damnentur, cum eas credas non ex illa prima peccatrice propagatas, sed novas atque insontes includi carne peccati; nec sic jam temere in aliam sententiam tua deflectatur assensio, ut eas ex illa una credas propagando traduci; ne forte alius invenire possit quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi sui iuribꝰ ꝑtem insticie dei subitꝰ ñ fie¬
rec. Oporcebat itaq ut addito mandato
cuiꝰ uoł est. ñ concupisces suꝑbo peccatori
firmitas que ret. Pinde cum om̃s iusti ħ
est uͥaces dei cultores. siue añ incarnatõ¬
nẽ. sine pꝰ in carnatõem xp̃i. nec iux̾it.

Expanded text:
i uiribus partam iustitiae dei subiectus non fieret. oportebat itaque. ut addito mandato, cuius uox est: Non concupisces, superbo peccatori firmitas quaereret. Proinde, cum omnes iusti, hoc ejt ueraces dei cultores siue ante incarnationem siue post in
Abbreviated transcription (Latin):
tum mortis cyrogͣphũ rũpitur. si potes
aĩas sic alienas aꝓpagatõne defendere.
pendum est rectissima rõne demõstrã¬
tur obstricti n ͨ sua ꝓpagatõne. s carms
ħ debito iuste appareant obligate. nõ
solũ nemine ꝓhibente defende. uerum
t̃ nob̾̃ quomͦ id cecum defend̾e possimꝰ ostẽde.
Si aũt ałr̃ nõ potes ꝙ de aminaꝵ nouitate
sentis asser̾e. nͥ ut eas dicas peccato pͥmii hoĩs
ñ teneri. aut ꝑ ꝓpagatõnem ñ suam s car¬
nis. auictore deo uł nescio qͣ mali natura m¬
nocẽtissimas fi peccat᷑ces: melius origo aĩe
latet. dũ tñ eam ñ dubitemꝰ dei esse creatu¬
iuiloꝵ in irritũ ducit᷑: ut aũt et ame tua
dilectio de hac q̃stione ad audeat defrmtũ
ñ ꝑui estimandũ mimo p̾cipue necessari¬
ũ atq retinendũ: quomͦ lib origo hẽat
ammaꝵ sine exilla una. sine ex nlła alia
ꝓpigent᷑. med̾iatoris tũ aĩam nlłm ex adã
taxisse pocm dubitare fas ñ est. Si .n. ulła

Expanded text:
tum mortis chirographum rumpitur, si potes animas sic alienas a propagatione defendere, sti morte rumpendum est. rectissima ratione demonstrentur obstrictae nec sua propagatione sed carnis hoc debito iuste appareant obligatae, non solum nemine prohibente defende. uerum am nobis, quo modo id tecum defendere possimus. ostende. si autem aliter non potes, quod de animarum nouitate sentis. adserere. nisi ut eas dicas peccato primi hominis non teneri aut per propagationem non suam sed carnis auctore deo uel nescio qua mali natura innocentissimas fieri peccatrices. melius origo animae latet, dum tamen eam non dubitemus dei esse creatuaruulorum inritum ducitur. Ut autem et a me tua dilectio de hac quaestione aliquid audiat definitum non parui aestimandum, immo praecipue necessarium atque retinendum, quo modo libet se origo habeat animarum, siue ex illa una siue ex nulla alia propagentur. mediatoris tamen animam nullum ex Adam traxisse peccatum dubitare fas non est. si enim nulla
Abbreviated transcription (Latin):
in ens inclinetar ad sensus. s ad huc in¬
ter utramq disceptam. minis longũ
est hac epła ex ꝓmere: nec tñ necessariũ
ut ħ omisso ñ posuit de hac questione qd̾
satis est deputari. et si ñ ad aufe̾ndami
cũctatõnem. c̾te ad cauendam tenu̾tatẽ
Illud .n. uͥ uł maxime fides xp̃iana con¬
sistit. quod ꝑ hoĩem mors. et ꝑ hominem
resurrectõ mortuoꝵ. sic̃ .ii. in adam om̃s¬

Expanded text:
mens inclinetur adsensus. sed adhuc inmens inclinetur adsensus. sed adhuc inter utramque disceptem. nimis longum est hac epistula expromere nec tam necessarium. at boc omisso non possit de hac quaestione, quod satis est. disputari etsi non ad auferendam cunctationem certe ad cauendam temeritatem. Illud enim. ubi uel maxime fides Christiana consistit. quod per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum: sicut enim in Adam om
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃iuis cue stĩtatis nlłas ad me ip̃m da
uritamam cesariensem misisti me ap̃
cesaream p̃sente uenerũt. quo nos n¬
ũcta nob̾ a uenera ᷝ ͥ ppͣ posimo apłice
sedis ep̃o. ecc̃astica necessitas trax̾at.
fcm̃ est ut ea que scͥpsisti ⁊̃ ip̃e ꝑ leg̾em
tradence mͥ eandem epłam tuam fam¬
Quo petente ⁊ mͥ licet aliis occupato
uehem̃t̾ instante: ad ea sum responde̾
sis cum insupradc̃o opido remorarem᷑
sentirem. uł in eis uł sus rescriptis ad
te fac̾et ꝑuenire. Utrum scil anme
ut coͣr ꝓpagatõne nascantur. sintq ex illa
una qͣue pͥmo hoĩ creata estr an creator oĩ¬
potens qui utiq usq nũc oꝑatur. sñ ulla
ꝓpagatõne nouas faciat singł ꝓpͥas. De
qͥua re anceqm aliquid ad moneam su
de hac questione de finitam ꝓferre sm̃ã
et impudent᷑ referre in literas ad alios
informandos. quod adme ñ fui̾t explica¬
tum. Qͣrũ aũt rr̃ atq cãrum consid̾atõe
ꝑmouear. ut innentrem assertõnem

Expanded text:
quit , tuae sanctitatis nullas ad me ipsum daturitaniam Caesariensem misisti, me apud Caesaream praesente, venerunt, quo nos injuncta nobis a venerabili papa Zosimo, apostolicae sedis episcopo, ecclesiastica necessitas traxerat; factum est ut ea quae scripsisti etiam ipse perlegerem, tradente mihi eamdem epistolam tuam famquo petente et mihi licet aliis occupato uehe. menter instante ad ea sum responderesis, cum in supra dicto oppido remoraremursentirem, uel meis uel suis rescriptis ad te faceret peruenire. utrum scilicet animae ut corpora propagatione nascantur sintque ex illa una. quae primo homini creata est, an creator omnipotens, qui utique usque nunc operatur. sine ulla propagine nonas faciat singulis proprias. De qua re antequam aliquid admoneam sincde hac quaestione definitam proferre sententiam et inpudenter referre in 1 tteras ad alios informandos, quod apud me non fuerit explicatum. quarum autem rerum atque causarum consideratione permouear, ut in neutram assertionem
Abbreviated transcription (Latin):
frat᷑. siue ꝑauca. siue forsitan młta sicit
ut cũq occupatissime scͥpsi. Tua m̾eri
scripta desidero. et te nͣ dedisse int̾ cõpe
futuro seculo te cõseruet. dnĩe nũto susci¬
piende et in xp̃o dilectissime ac desid̾an¬
tissime frat᷑.
m̾ito illustͥ et p̾stantissime filie.ꝓbe.
augustinꝰ. Est qͥdem ita ut dicis. quod in
corꝑe corruptibili anima constita t̾rena
quadam contagione constͥngitur et tali
hon̾e quodam mͦ dep̃ssa curuatur. ut ĩ
imo młta qmͣ in sũmo unum facilius
tura ita dicit. Corpus .n. qd̾ corrũpitur
aggrauat animam: et depͥmit terrena
in hĩtatõ sensuũ młta cogitantem. sed
idõ uenit saluator nr̃. qui mulierem il¬
uamq fortasse ħ sigificabat u̾ba salu¬
tis erexit. ut anima xͥma ñ frustra au¬
diat sursum cor. ne frustra respondeat
spe futuri. Si .n. usum quodam bono
conu̾tunt᷑ in bonũ dum nõ augent no¬
stram concupiscenciam. sed ex̾cent pa¬

Expanded text:
frater, siue pauca siue forsitan multa sint, frater, siue pauca siue forsitan multa sint, utcumque occupatissimus scripsi. tua sumere rescripta desidero et tfuturo saeculo te conservet, domine merito suscipiende, et in Christo dilectissime ac desiderantisMERITO INLUSTRI ET PRAESTANTISSIMAE FILIAE PROBAE AUGUSTINUS. Est quidem ita, ut dicis, quod in corpore corruptibili anima constituta terrena quadam contagione constringitur et tali onere quodam modo depressa curuatur, ut in imo multa quam in summo unum facilius tura ita dicit: Corpus enim, quod corrumpitur, adgrauat animam et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem. sed ideo uenit saluator noster, qui mulierem iluam, quae fortasse hoc significabat, uerbo salutis erexit, ut anima Christiana non frustra audiat: sursum cor\', nec frustra respondeat spe futuri. sic enim usu quodam bono conuertuntur in bonum, dum non augent nostram concupiscentiam, sed exercent pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximũ cuum tanꝙͣ ce ip̃m. In hiis duob
p̾ceptis tota lex pendet. ⁊ ꝓphe. In illo pͥmo
diuinarũ. in hoc scło rerũ humanarũ est
cum beniuolencia et caritate cõsensio. h
duo si mecũ sirmissime teneas amicitia nĩa
uera ac sempic̾na erit. Et nõ solũ iuicẽ
nos. s ĩ ip̃i dũo sociabit. Quod ut fiat ex¬
hortor grauitatem et prudenciam tuam u
iam ĩ fidelium sacͣm̃ta ꝑcipias. Decet .n.
aliam uitam affert. alios mores postulat.
Quod si u̾aciter dixisti sic̾ de te dubitare
ñ debeo. iam ꝓfecto sic uiuis ut sis dignꝰ
baptismo salutari remissionem p̃ceritoꝵ
acciꝑe peccatorum. Nam oĩo nõ est cui al
nr̃i. Irrita ꝑpetua soluẽt formidine t̾ras
Ꝙ ex ꝙmeo. id est ex sibillino carmine
se confessus est tnͣstulis se uirgilius. Qm̃
fortassis ⁊̃ illa uates aliquid de unico sal¬
uatoris in spũ audierat. quod ncc̃e hũit
confiteri. Hec tͥ dñe merito suscipiende
et in xp̃o dilectissime ac desid̾antissime

Expanded text:
in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. in illo primo rerum diuinarum. in hoc secundo rerum humanarum est cum beniuolentia et caritate consensio. haec duo si mecum firmissime teneas, amicitia nostra uera ac sempiterna erit et non solum inuicem nos sed etiam ipsi domino sociabit. Quod ut fiat, exhortor grauitatem et prudentiam tuam. ut iam etiam fidelium sacramenta percipias; decet enim aliam uitam adfert, alios mores postulat. quod si ueraciter dixisti. sicut de te dubitare non debeo. iam profecto sic uiuis, ut sis dignus baptismo salutari remissionem praeteritorum accipere peccatorum. nam omnino non est, cui alnostri, inrita perpetua soluent formidine terras. quod ex Cymaeo, id est ex Sibyllino carmine se fassus est transtulisse Vergilius, quoniam fortassis etiam illa uates aliquid de unico saluatore in spiritu audierat, quod necesse habuit confiteri. haec tibi, domine merito suscipiende et in Christo dilectissime ac desiderantissime
Abbreviated transcription (Latin):
tur obnoxie. qr ex illa sũt ꝓpagate. ꝓ fec¬
to illa qͣs̾ uingenitꝰ coaptauit aut̃ pcatũ
inde ñ traxit. aut om̃o inde ñ tracta esti
Leq .n. ñ potuit aĩam sͥ traħ̾e sñ poc̃o. qui
soluit nr̃a poc̃a. aut qͥ nouã creauit ei
curui qmͣ sñ pente fecit exc̾rr ñ potuit
nouã creare carm qmͣ sũ iuid sumpsit
ex femia. hͨ sic̃ potui. ñ qͥd̾ ad me datis.
pondi. Si grate accipis et ad monitõnẽ
frat̾uam ⁊̃ utilem ñ erxudo sed prude¬
ter consid̾ando cũ eccłie pace cõsu̾as.
dõ gr̃as. Si aut̃ me ista ñdũ nosse mira¬
ris. uł ⁊̃ nͨ miraris. et me aliꝙͣ c̾tũ de ori¬
gine aĩarum salua ista fide que certissi¬
ma atq clarissima ẽ ĩ tua caritate doce
ñ remus: młto ub̾uis tõ grãs. Memor

Expanded text:
tur obnoxiae, quia ex illa sunt propagatae, profecto illa, quam sibi unigenitus coaptauit, aut peccatum inde non traxit aut omnino inde non tracta est. neque enim non potuit animam sibi trahere sine peccato, qui soluit nostra peccata, aut, qui nouam creauit ei carni, quam sine parente fecit ex terra, non potuit nouam creare carni, quam sine uiro sumpsit ex femina. Haec, sicut potui, non quidem ad me datis spondi. si grate accipis et admonitionem fraternam et iam utilem non errando sed prudenter considerando cum ecclesiae pace conseruas, deo gratias. si autem me ista nondum nosse miraris uel etiam nec miraris et me aliquid certum de origine animarum salua ista fide, quae certissima atque clarissima est, mutua caritate docere non rennuis, multo uberius deo gratias. memor
Abbreviated transcription (Latin):
u̾adit̾ agit᷑. Nã ut iam u̾b̾ utar que ĩ ip̃a
epła beatisun antistitis zosimi legũt᷑.
sione uera peccatoꝵ. in om̃i sexu etate cõ¬
dicõne genis humani eandẽ plenitudĩe
tenet. Nullus .ii. nͥ qui peccati seruus ẽ
liber efficitur.n ͨ redemptꝰ dͥ pot̃. nͥ qui
uere ꝑ pccm fu̾it añ captiuus. Sic̃ strip
ꝑ ip̃m ccͣifigimur mudo psiꝰ morte mor¬
tis ab adam om̃ibꝰ nob̾ introducte atq

Expanded text:
ueraciter agitur. nam, ut iam uerbis utar, quae in ipsa epistula beatissimi antistitis Zosimi leguntur,sione uera peccatorum in omni sexu, aetate, condicione generis humani eandem plenitudinem tenet. nullus enim, nisi qui peccati seruus est, liber efficitur nec redemptus dici potest. nisi qui uere per peccatum fuerit ante captiuus. sicut scripper ipsum crucifigimur mundo, ipsius morte mortis ab Adam omnibus nobis introductae atque
Abbreviated transcription (Latin):
fic̾et: qm̃ et amine noĩe corpꝰ solum pos¬
se significari. mͦ quodam locutõnisoiten¬
ditur quod significatur ꝑ id quod contine¬
tur illud quod cõtinet. Sic̃ ait quidam.
uina coronant: cũ coronarent. uasa ui¬
naria. uinũ .ni. continetur: et uas cõtin.
Sic gͦ appellamiꝰ eccłiam basilicam qua
continetur ppłs qui uere appellatur ec¬
noĩe eccłie id est ppłi qui continet᷑. signi
sicemꝰ locũ qui continet: ita quod aĩe cor
tas anmas possũt: Sic .i. melius accipi¬
tur t̃ iᵈ qd̾lex inquinari dicit eum quiĩ¬
trauerit suꝑ anmam mortuam. hoc ẽ
suꝑ defuncti cadauer. ut noie aĩe mor¬
tue. mortuũ corꝰ intelligat᷑ qd̾ aĩam cõ¬
tinebat. qr et ab sente ppło id ẽ eccłia lo¬
cus tñ ille nichiloꝰ ecc̃a ñcupat᷑. Hec res¬
pond̾et᷑ sic̃ dixi feminino gen̾e positum¬

Expanded text:
ficeret, quoniam et animae nomine corpus solum posficeret, quoniam et animae nomine corpus solum posse significari modo quodam locutionis ostenditur, quo significatur per id quod continetur id quod continet, sicut ait quidam: uina coronant, cum coronarentur uasa uinaria; uinum enim continetur, uas continet. sicut ergo appellamus ecclesiam basilicam, qua continetur populus, qui uere appellatur ecesiae, id est populi, qui continetur, significemus locum qui continet: ita quod animae cotas animas possunt. Sic enim melius accipitur etiam illud quod Lex inquinari dicit eum qui intraverit super animam mortuam , hoc est super defuncti cadaver, ut nomine animae mortuae, mortuum corpus intelligatur, quod animam continebat; quia et absente populo, id est, Ecclesia, locus tamen ille nihilominus ecclesia nuncupatur. Haec responderentur, si, ut dixi, feminino
Abbreviated transcription (Latin):
inmortał est. sed ad illũ redit a quo ip̃a
alio deus utiq dedit eum. Itemq illi qui
ꝓpagniem aĩarũ inconsid̾ata temeritate
defendunt. int̾ alia testimonia: que sue
cause suffragari arbitnͣtur nlłm quasi
mamfestius. et exp̃ssius ꝓse possunt pu¬
eius: Hoc .ni. uelud eudentissimo testrͣ
possũt credi anine infilios expentibꝰ ꝓpa¬
gari. qũi satis aꝑte dcm̃i uidetur: aminas
⁊᷑ de femo  iacob nõ sola exisse corͣ filioꝵ
cũ. quod dixit adam cũ illi mulier eius os¬
tend̾etur. Hoc nc̃ os ex ossib meis. et caro
de carne mea. Nõ.n. dixit. et amma de aĩa
mea: Sed ita fieri pot̾ ut carne nomi utͣqͣ
intelligatur: sic̃ hic aĩas nominauis. et
tñ ⁊̃ corpora in filiis intelligi uoluit. Sed
hoc cestimoniũ c̾ce quasi tam clarum atq
manifestum. enodande huic questiomi
nõ suffic̾et: n ͨ si ita leg̾etur gen̾e feminino
que exierunt de femoribꝰ eius. animas in¬

Expanded text:
inmortalis est, sed ad illum redit. a quo ipsainmortalis est, sed ad illum redit. a quo ipsaalio deus utique dedit eum. Itemque illi, qui propaginem animarum inconsiderata temeritate defendunt, inter alia testimonia, quae suae causae suffragari arbitrantur. nullum quasi manifestius et expressius pro se possunt pueius. hoc enim uelut euidentissimo testimonio possunt credi animae in filios ex parentibus propagari, quoniam satis aperte dictum uidetur animas etiam de femoribus Iacob non sola exisse corpora filint a parte totum, quod dixit Adam. cum illi mulier eius ostenderetur: Hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea; non enim dixit -et anima de anima mea\', sed ita fieri potest, ut carne nominata utrumque intellegatur, sicut hie animas nominauit et tamen etiam corpora in filiis intellegi uoluit.. Sed hoc testimonium certe quasi tam clarum atque manifestum enodandae huic quaestioni non sufficeret, nec si ita legeretur genere feminino \'quae exierunt de femoribus eius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥas hr̃e incipiũt. nouos hoĩes dicimꝰ e
nouãtur. Aliquid gͦc̾tũ de aĩe origine.
ñ dum inscͥpturis canonitis cõꝑi. Nam
hii qui nouas sñ ulla ꝓpagine asserũt
tunt᷑ ostend̾e. ponũt illa duo que paulo
aũ cõmemorram. qͥ fungit spm hoĩs in
ip̃o. et qui finxit sigillatim corda hom̃i
De quib uides quẽ admodũ possit. are¬
sistentib responderi. Ptrũ .ni. cõfingit
ex alio fingat an ex u ᷝ ͦ inc̾cũ est. Illd tũ
it̾ cet᷑a testimonia mͥ uudetur eẽ pͥcipu¬
um quod in lib ͦ salomonis eccłaste le¬
git᷑. Et reu̾tetur puluis ĩt̾ram sic̃ erat.
et sp̃s reu̾tetur ad dm̃ qui dedit eum. S
facillime respondetur: corꝰ in c̾ram de qua
factũ ẽ pͥmũ hominis corpꝰ et sp̃s ad dĩ¬
nͣm corpus in quiũt. qmͣuis ex pͥmo illo
cor ꝓpagatum sit. eo tñ redit unde ip̃m
pͥmũ corꝰ effectũ est. sic aĩa nr̃a ꝙͣuis ex
illa anunia ꝓpagata. ñ ad nichilum quia

Expanded text:
prias habere incipiunt, nouos homines dicimus nouantur. Aliquid ergo certum de animae origine nondum in scnptuns canonicis comperi. nam hi, qui nouas sine ulla propagine adserunttuntur ostendere, ponunt etiam illa duo, quae paulo ante commemoraui: Qui fingit spiritum hominis in ipso. et: Qui finxit singillatim corda hominum, de quibus uides, quem ad modum possit a resistentibus responderi: utrum enim. cum fingit, ei alio fingat an ex nihilo. incertum est. illud tamen inter cetera testimonium uidetur esse praecipuum, quod in libro Salomonis Ecclesiaste legitur: E t reuertetur puluis in terram, sicut erat, et spiritus reuertetur ad deum, qui dedit eum. sed facillime respondetur: Corpus in terram, de qua factum est primum hominis corpus. et spiritus ad dm corpus, inquiunt, quamuis ex primo illo corpore propagatum sit, eo tamen redit. unde ipsum primum corpus effectum est. sic anima nostra quamuis ex illa anima propagata non ad nihilum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
puatõne. et quod ꝑ uiꝰ delictum inõc
hoĩes ad condempnatõem. et ꝑ uiꝰ iusti¬
ficatõnem in om̃s hoĩes instificatõnem
uite. et si qua alia testimonia declarãt
neminem nasci ex adam. nͥ mncło delic¬
ti et condempnatõis obscctum. neminẽq
inde lib̾ari nͥ renascendo ꝑ xp̃m. tam in cõ¬
cusse ten̾e deb̾emꝰ. ut sciamꝰ eũ qui hoc
qͥ ꝑ xp̃m datur. pusillis et magnis dei
graciam ꝑtinere. uñ si origo aĩe latear.¬
Neq .ii. in xp̃m credimꝰ ut nascamur.
sed ut renascam᷑ quomͦ qq naci fuerimꝰ
hactenus aut̃ dicimus sñ ꝑicło lac̾e aĩe
originem. ut nõ tn eam ꝑtem dei esse
credamus. sed creaturam nec dedõ ua¬
tam. s ab illo factum: atq meis ge¬
nus ad optandam mirabili dignatõe
gr̾e. nõ ꝑili digͥtate nature. N  eam corꝰ
esse. sed sp̃m. ñ creacorem utiq sed crei

Expanded text:
elictum in omnes homines ad condemnationem et per unius iustificationem in omnes homines in iustificationem uitae et si qua alia testimonia declarant neminem nasci ex Adam nisi uinculo delicti et damnationis obstrictum neminemque inde liberari nisi renascendo per Christum, tam inconcusse tenere debemus. ut sciamus eum, qui hoc  quae per Christum datur pusillis et magnis, Dei gratiam pertinere. Unde si origo animae lateaneque enim in Christum credimus, ut nascamur, sed ut renascamur. quomodocumque nati fuerimus. Hactenus autem dicimus sine periculo latere animae originem. ut non tamen eam partem dei esse credamus sed creaturam nec de deo natam sed ab illo factam atque in eius genus adoptandam mirabili dignatione gratiae, non parili dignitate naturae; nec eam corpus esse sed spiritum, non creatorem utique sed cre
Abbreviated transcription (Latin):
iores p̾uenit. ut hr̃e aliqua m̾ita possĩt
ut nonas aĩas dĩcas. ꝓpt̾ innocẽciam no¬
uitatis sue. mĩqmͣ ad peccand̾ lib̾o utant᷑ͤ
arbitrio dampnatõm oriᷝl obnoxias eẽ
ñ posse. s eas fide catholica cõfiteris. ⁊̃ si
nlła tenera etate decor ͤ exierint. indam¬
pnatõnem ꝑdicõnis itur̾as. ñ sacram̃to
noue sunt: ita sane ut dm̃ nõ facias.
n ͨ aliqua naturam quͣi nõ cõdidit deus
uł pocã earum. ł in nocentiũ dampnaͥ¬
auctorem. Et si in ueni̾s quod te quer̾e
admonui ꝙ ipẽ ad huc fateor ñ ĩueni:
de fende ꝙͣtũ potes atq asse̾ aĩarũ infan¬
tum eiꝰ modi eẽ nouitatem. ut nłła ꝓpa¬
gatõne ducunt᷑. et nob̾cũ quod muenis

Expanded text:
jores praevenit, ut habere aliqua merita possintjores praevenit, ut habere aliqua merita possintut nouas animas dicas propter innocentiam nouitatis suae, antequam ad peccandum libero utantur arbitrio. damnationi originali obnoxias esse non posse. sed eas fide catholica confiteris, etiam si in illa tenera aetate de corpore exierint, in damnationem perditionis ituras, nisi sacramento nouae sunt, ita sane, ut deum non facias nec aliquam naturam. quam non condidit deus, uel peccati earum uel innocentum damnaauctorem. Et si inveneris quod te quaerere admonui, quod ipse adhuc, fateor, non inveni, defende quantum potes, atque assere animarum infantium ejusmodi esse novitatem, ut nulla propagatione ducantur; et
Abbreviated transcription (Latin):
uasa ire que ꝑfecta sũt inꝑdicõnem ñ
solum ostendit iram. et de mõstrauit
pͥoͫ suã. redibendo uindictam. et bene utẽ¬
do mal. sed ⁊̃ notas fecit diuicias głe sue
gratꝰ iustificatꝰ : dũ ñ suo m̾ico. sed gła
largissime dei miscdĩe disc̾nit᷑ a dampna¬
to: cũ quo eadem iusticia fuerat et ip̃e
dampnandꝰ: Tam młtos aut̃ creando
nasci uoluit. quos ad suam gr̃a ñ ꝑtin̾e
sionis p̃destinare dignatꝰ est. ut̾ ⁊̃ ipã¬
nlłiuis momĩti sit aput deũ iustũ. ꝙͣta¬
lib num̾ositas iustissime dampnatoꝵ.
Atq ut huic quoq intelligãt qui Cx
ip̃a dampnatõe redimũt᷑. ħ fuisse debi¬
tum masse illi uiu̾se. quod tam magͥ
ꝑte eius redditũ c̾uerent. ñ solũ ĩ eis qui
originali pocõ mlta addũt male uolũta¬
tis arbitoͥ. uerũ ⁊̃ nitum młtis ꝑuulis.
gr̃a mediatoris ex hac luce rapiũtur.
tota quippe ista massa iꝰte dampnatõis
uenit quoꝵ nlła m̾ita dͥ possunt. et ma¬

Expanded text:
asa irae, quae perfecta sunt in perditione, » non solum ostendit iram et demonstravit potentiam suam redhibendo vindictam et bene utendo malis, sed etiam « notas fecit divitias gloriae gratis justificatus, dum non suo merito, sed gloria largissime Dei misericordiae discernitur a damnato cum quo eadem justitia fuerat et ipse damnandus. Tam multos autem creandos nasci voluit quos ad suam gratiam non persionis praedestinare dignatus est: ut etialius momenti sit apud deum iustum quantalibet numerositas iustissime damnatorum. atque ut hinc quoque intellegant, qui ex ipsa damnatione redimuntur. hoc fuisse debitum massae illi uniuersae, quod tam magnae parti eius redditum cernerent non solum in eis. qui originali peccato multa addunt malae uoluntatis arbitrio. uerum etiam in tam multis paruulis, gratia Mediatoris ex hac luce rapiuntur. Tota quippe ista massa justae damnationis venit, quorum nulla merita dici possunt, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
cemi. inquib ip̃e me ipm̃ patiebar ĩimcũ
sis anucus mens. qui uñ beatꝰ eẽ possem pe¬
nitus ignorabas. et nõ ni hoc mẽ amtabas
ĩ quo mchi ip̃e iam fueram. ut cũq amit̾
effectꝰ. Grãs itaq dño. qd̾ te mͥ amicũ face̾
tandem aliqñ dignat᷑. Nũc .ii. nob̾ ẽ rerũ¬

Expanded text:
tem, in quibus ipse me ipsum patiebar inimicum? tem, in quibus ipse me ipsum patiebar inimicum? eras amicus meus, qui, unde beatus esse possem, penitus ignorabas et non in hoc me amabas, in quo mihi ipse iam fueram utcumque amicus effectus? Gratias itaque domino, quod te mihi amicum facere tandem aliquando dignatur. nunc enim nob
Abbreviated transcription (Latin):
rum. nͨ humanarũ eẽ plena possit ac u̾a
Necesse est .ii. ut alit̾ quͣ oporcet huͣ estime
qui diuina cõtempint. s ͨ hoĩem recte dilig̾e
nou̾it. quisqͥs eum nõ diligit qui hoĩem fe¬
cit. Pinde nõ dico nẽ mͥ pleniꝰ amicꝰ es qui
eras exꝑte. sed ꝙͫ ratõ iudicat nͨ exꝑte eras.
qũ nͭ in rebꝰ himanis mecũ amiciciam u̾ã
tenebas. Rerum qͥppe diuinarũ ex qͥbus
ego eas ut cũq saꝑe cepi. a quibus cu lõge
ab horrebas. Nolo aut̃ suscenseas nͦ tͥ uide¬
atur absurdum. ꝙ illo temꝑe cũ in uanai
mũdi huiꝰ estuarem. ꝙͣuis me młtũ amare
indereris: ñdũ eras amicus meus. qñ nͨ ip̃e
mͥ amicꝰ eram sed pociꝰ municꝰ. Siligebã
quippe ĩiquitatem. et reuera quia diuma
sentencia ẽ qua scͥptum est inscĩs libris.
qui aũt diligit iniquitatem odit. ñam su¬
am. Cum g odissem aĩam meam. uerũ
amicum quomͦ hr̃e poteram. Ea mͥ optan¬

Expanded text:
rum, nec humanarum esse plena possit ac uera. rum, nec humanarum esse plena possit ac uera. necesse est enim, ut aliter, quam oportet, humana aestimet, qui diuina contemnit, nec hominem recte diligere nouerit, quisquis eum non diligit, qui hominem fecit. proinde non dico: \'Nunc mihi plenius amicus es, qui equando nec in rebus humanis mecum amicitiam ueram tenebas. rerum quippe diuinarum. ei quibuego eas utcumque sapere coepi, a quibus tu , longe abhorrebas. \'hNolo autem suscenseas nec tibi uideatur absurdum, quod illo tempore, cum in uana mundi huius aestuarem, quamuis me multum amare uideremihi amicus eram sed potius inimicus. diligebam quippe iniquitatem et uera, quia diuina, sententia est. qua scriptum est in sanctis libris: Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam. cum ergo odissem animam meam, uerum amicum quo modo habere poteram ea mihi optan
Abbreviated transcription (Latin):
narum ñ ⁊̃ diuinarum. qmͣuis cũ bem¬
uolentia et caritate consensio. Et pꝰea ꝙͣ
illa cuꝑe destiti. quidam ꝑscu̾ante benluo¬
lencia saluũ me ẽẽ cupiebas salute mor¬
tali. et ea rr̃ ꝓsꝑitate felicem ꝙͣ mũdus
optare consueuit ⁊̃ sicit aque aliqnͣtũ tibi
erat mecũ rerũ humanaꝵ beniuola et ca¬
ra consensio. Nũc gͦ ꝙͣͫ de te gandes. quib
explicem u̾bis qñ eum quẽ quoqͦmͦ hũi¬
cessit .ii. rerum ĩ consensio diuinarũ. Qm̃
qui mecũ temꝑalem uitam qñdam iocũ¬
dissima benigintate dixisti. nc̃ spe uite e¬
terne mecum esse cepisti. Modo nero ⁊̃ de
rebꝰ humanis inter nos nlła dissensio est.
qui cas rr̃ diuinaꝵ cognicõe pensamius. ne
plus eis cͥbuanius qm̃ modꝰ earũ iustissime
postulat: nec eas in aliquo cõcemptu abi¬
ciendo. creatori carum. Dño rerum celesti¬
um atq t̾restͥum facianiꝰ iuriam. Ita fic
ut int̾ quos amicos ñ ẽ ir̃ consensio diuina¬

Expanded text:
am \'diuinarum\' quamuis cum beniuolentia et caritate consensio\'. Et posteaquam illa cupere destiti, tu quidem perseuerante beniuolentia saluum me esse cupiebas salute mortali et ea rei-um prosperitate felicem, quam mundus optare consueuit. et iam sic itaque aliquantum tibi erat mecum rerum humanarum beniuola et cara consensio. nunc ergo quantum de te gaudeo, quibus explicem uerbis, quando eum, quem quoqucessit enim rerum etiam consensio diuinarum. quoniam, qui mecum temporalem uitam quondam iucundissima benignitate duxisti, nunc in spe uitae aeternae mecum esse coepisti. modo- uero etiam de rebus humanis inter nos nulla dissensio est, qui eas rerum diuinarum cognitione pensamus. ne plus eis tribuamus. quam modus earum iustissime postulat, nec eas iniquo contemptu abiciendo creatori earum domino rerum caelestium atque terrestrium faciamus iniuriam. ita fit, ut, inter quos amicos non est rerum consensio diuina
Abbreviated transcription (Latin):
ade tam antiquũ peccatum portet᷑ alieñ.
qr ulła ratõne conceditur. ut deꝰ qui ꝓpa
pcc̃a dimittit unũ imputet alienũ. Si gͤ
ita potes aĩarũ assere. sũ ulla ꝓpagnie
nouitatem. ut rõne iusta. et a fide catho¬
lica nõ aliena.⁊̃ si pcc̃o pͥmi hoĩs ostẽdan¬
tur obnoxie: assere qd sentis ut potes. S
aut̃ nõ eas alr̃ potes a ꝓpagatõne facere
alienas. nͥ ut simł fatias abom̃ ptc̃i uĩ¬
culo lib̾as: cohibe te ab huiꝰ modi dispuͥ¬

Expanded text:
Adae tam antiquum peccatum portet alienum, Adae tam antiquum peccatum portet alienum, quia nulla ratione conceditur, ut deus, qui propria peccata dimittit, unum inputet alienum. Si ergo ita potes animarum adserere sine ulla propagine nouitatem, ut ratione iusta et a fide catholica non aliena etiam sic peccato primi hominis ostendantur obnoxiae. adsere. quod sentis, ut potes. si autem non eas aliter potes a propagatione facere alienas, nisi ut simul facias ab omni peccati uinculo liberas, cohibe te ab huius modi dispu