comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
funduntur ad p̃sentiã cȩcerorum: ita nos
erubescemus ad litteras. Haec agamꝰ. hac
iurtutis gradiamur uia. & coppora m̃tb
subugantes: ꝑ mciosas diaboli conterenꝰ
insidias Ialib sermonũ hortam̃tis &e ue
nentes ad se monachos incitabat adstu¬
dium: & patientib condolebat Pluresq
ad głam. aut contristatus de obsessis ad¬
huc corporib murmurauit Magis
autem eodem die semꝑ animo & uultu
manens. dõ grãs referebat. suadens &x¬
cupatis ut correptionẽ. quã uexabant᷑
patientus ferrent Non enĩ antonu
aut cuiusquã omnino hominum hanc
eẽ. medicinã. sed solius dĩ qui &e quibus
uellet. & quo uellet tempore daret sa.¬
nitatẽ: Ita consolatione sua & ueratos
ȩquanumiter ferre temptationẽ: & ã
liberatos non sibi sed dõ grãs referre
tinis qui infestissimo dȩmonio uexalatͥ.
nam &e linguã eius laniabat dentib
& oculoꝵ intebat᷑ lumen extinguere:

Expanded text:
funduntur ad praesentiam caeterorum, ita et nos funduntur ad praesentiam caeterorum, ita et nos erubescemus ad litteras, si haec agamus. Hanc virtutis gradiamur viam, et corpora mentibus subjugantes, perniciosas diaboli conteramus insidias. Talibus sermonibus hortamentisque et venientes ad se monachos incitabat ad studium, et patientibus condolebat, pluresquead gloriam, aut contristatus de obsessis adhuc corporibus murmuravit; magis autem eodem semper animo et vultu manens, gratias Deo referebat, suadens occupatis ut correptionem qua vexabantur, patientius ferrent. Non enim Antonii aut cujusquam hominum omnino hanc esse medicinam, sed Dei solius, qui et quibus vellet, et quo vellet tempore daret sanitatem. Ita consolatione sua et vexatos aequanimiter ferre tentationem, et jam liberatos, non sibi, sed Deo gratias referre tinis, qui infestissimo daemonio vexabatur nam et linguam ejus laniabat dentibus, et oculorum nitebatur lumen exstinguere,
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem onera nra portare: ut conces¬
so examine saluatori ꝓprias conscien¬
tias nos metipsos iudicantes intuerem᷑.
Necnon p̃cipiebat magnam ẽẽ ad
uirtutem uiam. si singuli uel obserua.¬
rent quid agerent. uel uniuersas m̃¬
tium cogitationes fr̃ib referrent:
Non posse aliquẽ peccare. cũ relaturꝰ
eẽt ad alium quȩcunq peccasset: &¬
subire pudorẽ impublicũ turpia ꝓ¬
ferendo: Deniq nullũ peccantẽ corã
alio peccare. etiãsi peccet testẽ uitare
peccati. mentiri magis & negare: &
uetus delictum nouo inficiandi au-¬
gere delicto: Igitur quasi sub oculis
agebat nris. ut cogitatuũ confunde¬
remur & actuum: si omĩa referen.¬
da faciamus Multo autẽ magissi
peccata nr̃a fideliter describentes
digeramꝰ in ordinẽ: tunc uera anno¬
tatio delictoꝵ nroꝵ. frm̃ uidebit᷑
oculis: Timebimus peccati cęras. con¬
scias. ipsi nos arguent apices. & quomͦ
meretricib menbra miscentes con¬

Expanded text:
invicem onera nostra portare , ut concesinvicem onera nostra portare , ut concesso examine Salvatori, proprias conscientias nosmetipsos judicantes intueremur. Necnon dicebat magnam esse ad virtutem viam, si singuli vel observarent quod gererent, vel universas mentium cogitationes fratribus referrent. Non enim posse aliquem peccare, cum relaturus esset ad alium quaecunque peccasset, et subire pudorem in publicum turpia proferendi. Denique nullum peccantem coram alio audere peccare; etiamsi peccet, tamen testem vitare peccati, mentiri magis et negare, et vetus delictum novo inficiandi augere delicto. Igitur quasi sub oculis, aiebat, nostris, et cogitatu confundimur et actu, si omnia referenda faciamus, multo autem magis, si peccata nostra fideliter describentes digeramus in ordinem. Tunc vero annotatio delictorum fratrum videbitur oculis. Si timebimus peccati ceras conscias, ipsi nos arguent apices. Et quomodo meretricibus membra miscentes, con
Abbreviated transcription (Latin):
occidere non debere interp̃tabatur
sed & suꝑ omĩa delicta hominum.
ne peccatoꝵ unquã nrõꝵ. aut noc¬
te luna. aut in die sol testis abscedẽt
Illius quoq admonebat p̃cepti. quo
bate ut rationẽ diei noctisq facien¬
tes. si inse delictũ dep̃hendissent.
peccare desisterent: Sin autẽ nullꝰ
error decepisset ꝑseuerantes insta¬
rent potius incoepto: quã arrogan.¬
tia: tumidi aut alios condempnarent:
aut sibi iustitiam uendicarent: uirta supͣ¬
dicti doctoris eloquium dicentis Nolite
ante tempus iudicare: Magis debere eos
xp̃o cui soli occulta patent seruare u¬
dicium Multas eẽ ut scriptũ ẽ. uias.
nis earum ad ꝓfundum respiceret in-¬
ferni Sepe nr̃a non posse nos intel-¬
ligere peccata Sepe falli in ratione
gestorum Aliud ẽẽ dĩ cernentis cunc¬
ta uidicium. qui non ex suꝑficie corpo¬
ris. sed exmentium uidicaret archanis.
Aequum autẽ eẽ. nos nob̃ compati. &

Expanded text:
occidere non debere interpretabatur, occidere non debere interpretabatur, sed et super omnia delicta hominum, ne peccatorum unquam nostrorum aut in nocte luna, aut in die sol, testes abscederent. Illius quoque admonebat praecepti membate ; ut rationem diei noctisque facientes, si in se delictum deprehendissent, peccare desisterent; sin autem nullus error decepisset, perseverantes instarent potius incepto, quam arrogandi aut alios contemnerent, aut sibi justitiam vendicarent, juxta supradicti Doctoris eloquium dicentis: Nolite judicare ante tempus ; magis debere eos Christi, cui soli occulta patent, reservare judicio . Multas esse ut scriptum est vias nes earum ad profundum respicere inferni ; saepe nostra non posse nos intelligere peccata, saepe falli in ratione gestorum; aliud esse Dei cuncta cernentis judicium, qui non ex superficie corporum, sed ex mentium judicat arcanis. Aequum autem esse nos nobis compati, et
Abbreviated transcription (Latin):
gaudet antonius. & lȩtantib cunctis de
aduenfu suo: quasi exenia amonte de¬
portans spiritalia imꝑtitur alimenta:
Laudat ueterum studia: hortatur no-¬
uorum: Sororem quoq iam uetulam
uirginem uidens. & aliarũ puellarum
magistrã: mira exultatione sustollitur
Exin quasi dui ab eẽt abheremo. rursũ
nibus. malo necessatatib coacti auderent
deserta penitrare. Quos ille consolans
& monachis in commune p̃cipiens aiebat.
Credite in iħm fidelit̃. mentẽ amalis
cogitationib. carnẽ ab immunditus
seruate purã. & iuxta eloquia diuina.
ne seducamini insaturitate uentris.
Odite uanã głam. orate sepissime.
scripturarum reuoluite Recordami¬
ni gestor quȩ scĩ quiq fecerunt. ut
exempli memoria animã incitet ad
uircutem. & refrenet auitiis Sua.¬
debat etiã iugi meditatione retinen¬
dum apłi sermonẽ. quo ait Sol non
occidat: suꝑ iracundiã urãm Non
tantum autem suꝑ iracundiã solẽ

Expanded text:
gaudet Antonius; et laetantibus de gaudet Antonius; et laetantibus de adventu suo cunctis, quasi xenia de monte portans, spiritualia impartitur alimenta. Laudat veterum studia, hortator novorum. Sororem quoque jam vetulam virginem videns, et aliarum puellarum magistram, mira exsultatione sustollitur. Exinde, quasi diu abesset ab eremo, rursum nibus, malo necessitatis coacti, auderent deserta penetrare; quos ille consolans, et monachis in commune praecipiens, aiebat: Credite in Jesum fideliter: 50 mentem a malis cogitationibus, carnem ab immunditiis servate puram, et juxta eloquia divina, ne seducamini in saturitate ventris , odite vanam gloriam, orate saepissime, Scripturarum revolvite. Recordamini gestorum, quae sancti quique fecerunt, ut exempli memoria animam incitet ad virtutem, refrenet a vitiis. Suadebat etiam jugi meditatione retinendum Apostoli sermonem, quo ait: Sol non occidat super iracundiam vestram . Non tantum autem super iracundiam solem
Abbreviated transcription (Latin):
camelo aqua & panib. quia nusquam
preter monasterii locum exquo hause-¬
rant potalis aqua ꝑ arentẽ uiam reperi¬
ebatur Uerum in medio itinere bibendi
sibsidio deficiunt: Ardor nimius. aestus
intolerabilis. mortem cuncta minitant᷑.
Circumeunt. quȩ̨runt saltem collectã¬
ex pluuiis lacunã Nichil prorsus reme:¬
dii. nichil occurrit penitus ad salutem.
tione feruescit Mouit senẽ. frm̃ secum
commune discrimen. m uehementissime
contristatus ingemuit: Dehinc ad solita
precũ auxilia confugiens. paululũ ab eis
secessit: ibiq genib fixis. supplices manꝰ
tetendit ad dñm̃ Nec mora: ad primas
rogantis lacrimas in orationis loco fons
nis utribus: inuentũ potant camelum.
to teneretur Tandem confecto itinere.
admona chos qui inuitauerant ꝑuenere.
Tum uero quasi patri om̃s obiuam curr̃
& honorifico salutatu in oscula eius & am¬
plerus certatim ruunt Proposito feruenti

Expanded text:
camelo aqua et panibus, quia nusquam, camelo aqua et panibus, quia nusquam, praeter monasterii locum ex quo hauserant, potabilis aqua per arentem viam reperiebatur. Verum in medio itinere bibendi subsidia defecerunt. Ardor nimius, aestus intolerabilis, mortem cuncta minitantur. Circumeunt, et quaerunt saltem collectam pluviis lacunam, nihil prorsus remedii, nihil occurrit penitus ad salutem. tione fervescit. Movit senem fratrum secum commune discrimen, et vehementissime contristatus ingemuit. Dehinc ad solita precum auxilia confugiens, paululum ab eis secessit; ibique, genibus fixis, supplices manus tetendit ad Dominum. Nec mora, et ad primas rogantis lacrymas, in orationis loco fons nis utribus inventum potant camelum. i teneretur. Tandem confecto itinere ad monachos qui invitaverant pervenit. Tunc vero quasi patri omnes obviam occurrerunt et honorifico salutatu in oscula ejus et amplexus certatim ruunt. Proposito ferventi
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. & cum iubentis uoce. omĩs beluanꝰ
multitudo quasi maiestatis uerbere
fluxerunt dies. & alia oritur cum eodẽ
hoste temptatio Operante illo. nam sc̃
ut uenientib ꝓhis quȩ secũ detulerant
aliquod munusculũ rependeret labo¬
rabat: trarit quidam sportellȩ quã te.
preferentẽ quȩ ex inde in asinã finebat
Post cuius aspectũ uex illũ crucis in fion¬
te sua depingens. hoc tantũ ait xp̃i
seruus sũ: Si ad me es missa non fugio.
Nullum in medio spatiũ. & statĩ in forne
prodigium dum otius cum satellitum
turba fugit: inmedio cursu ruens ex¬
tinctum est Ista autem explosi mors
atq enecatio ꝓdigii. dȩmonum erat
communis interitus. qui omĩ studio
laborantes antonium adeserto dedu-¬
cere non ualuerunt: Mirandis plus mi
excesserat. & tantarum uictoriarum
homo frm̃ p̃cib iuncitur Amonachis
eni rogatus. ut eos dignaretur inuise¬
re. una cum his profectus est. impositis

Expanded text:
tum est, et cum jubentis voce omnis bestiarum tum est, et cum jubentis voce omnis bestiarum multitudo, quasi majestatis verbere fluxerant dies, et alia oritur cum eodem hoste certatio. Operante illo nam semper, ut venientibus pro his quae sibi detulerant, aliquod munusculum rependeret, laborabat traxit quidam sportellae, quam texepraeferentem quae exinde in asinum finiebatur. Post cujus aspectum, vexillum crucis in fronte sua pingens, hoc tantum ait: Christi servus sum, si ad me missa es, non fugio. Nullum in medio spatium, et statim informe prodigium dicto ocius cum satellitum turba fugit, et in medio cursu ruens exstinctum est. Ista autem explosi mors atque enecati prodigii, daemonum erat communis interitus; qui omni studio laborantes, Antonium a deserto deducere non valuerunt. Mirandis plus mirexcesserat, et tantarum victoriarum homo fratrum precibus vincitur. A monachis enim rogatus, ut eos dignaretur invisere, una cum his profectus est, impositis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsternebat exercitũ: Admiratione¬
plane dignum dignum. incam in mans
solitudine unum hominẽ. nec dȩmonun
quotidianas ex pauisse congressiones ne
tantarum bestiarum. quadrupedũ. sile
serpentium. diuersȩ cessisse feritati Iu¬
ste dauid cecinit: Qui confidunt in dño
sicut monsyon. non commouebit̾: Ita &¬
ille immobilẽ ac tranquillã retinens ani¬
mi firmitatẽ. & dȩmones fugabat & fers
sicut scriptũ est secum pacificabat Sed
& diabolus ut supradictus ꝓpħa ait. ob¬
seruans eum frendebat dentib suis: ꝙ
ille saluatoris aurilio abhuniuersis tutꝰ
ꝑseuerabat insidus Quadã ergo nocte
nasterio eius bestiarum coaceruauit gni
ges. ut omnes heremi beluas circũ se as¬
piceret: Quȩ cum rictu oris morsus corpo.¬
ri minitarentur. intellexit hostis astitas.
dixitq Si adnõ inme uobis est tributa
licentia. deuorate concessum Si auten
demonum huc uenistis impulsu abite

Expanded text:
prosternebat exercitum. Admirationprosternebat exercitum. Admirationplane dignum est, in tam immani solitudine, unum hominem nec daemonum quotidianas expavisse congressiones, nec tantarum bestiarum, quadrupedum sive reptilium, diversae cessisse feritati. Juste David cecinit: Qui confidunt in Domino, sicut mons Sion non commovebitur in aeternum . Immobilem et tranquillam retinens animi firmitatem, et daemones fugabat, et feras, sicut scriptum est , secum pacificabat. Sed et diabolus, ut supra dictus propheta ait , observans eum, frendebat dentibus suis; et ille Salvatoris auxilio, ab universis tutus perseverabat insidiis. Quadam ergo nocte nasterium ejus bestiarum greges coacervavit, ut omnes eremi belluas circum se aspiceret. Quae cum rictu oris morsum corpori minitarentur, intellexit hostis astutias, dixitque: Si a Domino in me vobis est tributa licentia, devorate concessum; si autem daemonum huc venistis impulsu, quant
Abbreviated transcription (Latin):
mine dñi nehuc appropietis ulterius.
Quis credat post hanc denuntiationẽ
quasi timentes nunquã illuc bestias
appropinquasse: Sic antonio impe¬
nitrabilia montium. & deserti intesti¬
na captante. orationib etiam dedi¬
to: intro euntes fr̃s. magnis uix p̃ci¬
bus extorserunt. ut oliuas. & legum̃.
& oleum. quod post menses aliquot
ministrabant dignaretur accipere:
& senili modicum laxare aetati
Pro quantas ubi conuersans exꝑtus
est luc tas: Uere scđm quod scriptũ
est non nulli aduersus carnẽ & san¬
gunem fuisse colluctationes. sed ad¬
uersus principatꝰ & potestates: ab
his qui ad eum ingrediebantur ag-¬
nouimus: Illuc enim tumultus et
uoces populi. armoꝵq sonitus. oe¬
prorsus plenum montem demonũ
multitudine se uidisse referebant.
Ipsum etiam. quasi contra inimicos
palam resistentes. fortiter colluctan¬
tem: Qui tamen & aduenientes suo
refouebant oratu. & fleris genib
armisq orationum omnẽ satanae

Expanded text:
mine Domini ne huc appropietis ulterius. mine Domini ne huc appropietis ulterius. Quis non credat, post hanc denuntiationem, quasi timentes, nunquam illuc bestias appropinquasse? Sic Antonio impenetrabilia montium et deserti interiora captanti, orationibus etiam dedito, introeuntes fratres magnis vix precibus extorserunt, ut olivas et legumen et oleum, quod post menses aliquot ministrabant, dignaretur accipere, et senili modicum laxaret aetati Proh nefas! quantas ibi conversans expertus est luctas. Vere, secundum quod scriptum est, non illi adversus carnem et sanguinem fuisse colluctationem, sed adversus principatus et potestates ; ab his qui ad eum ingrediebantur agnovimus. Illi enim tumultus et voces populi, armorumque sonitus, prorsus plenum montem daemonum multitudine sevidisse referebant: ipsum etiam quasi contra inimicos palam resistentem et fortiter colluctantem. Qui tamen et advenientes suo refovebat hortatu, et flexis genibus, armis quoque orationum omnem Satanae
Abbreviated transcription (Latin):
attamen aliquanto solatio refoue
quã ad patrem filii sollicitȩ alim̃ta
transmitterent. uidens antonius qđ
obsuum refrigerium multis onero¬
sus labor indiceretur. & parcens etiã
in hoc monachis: rogauit unũ de
aduenientib ut sarculum sibi cũ
bis acuto & frumento deferret: Quib
allatis cuxũens montẽ haud gran¬
dem culturae aptum repperit locũ.
adquẽ deriuata aqua desuꝑ pote¬
rat influere ubi seminauit: Atq
exinde annuum panẽ sibi laborans
gaudebat quod sine cuiusquam
molestia expropriis manib ueniret
indeserto Sed eum rursus etiam illuc
quidam uenire coepissent misertus est
lassitudini eorum. & olus in paruo
terrȩ cespite coluit. ut post asperum
iter aliquo uenientes solatio refoue¬
rentur: Hoc frm refrigerium. & paruulã
messem. bestiae quae ꝓpt̾ aquas illuc om¬
ueniebant depaste sunt: E quib unã
app̃hendens. dixit omnibus Cur me
laeditis. nichil ame lȩse: Abite. & inuo¬

Expanded text:
attamen aliquanto solatio refovebattamen aliquanto solatio refovebquam ad patrem filii, sollicite alimenta transmitterent, videns Antonius quod ob suum refrigerium multis onerosus labor indiceretur, et parcens etiam in hoc monachis, rogavit unum de advenientibus, ut sarculum sibi, bis acutum cum frumento deferret. Quibus allatis circumiens montem, haud grandem culturae aptum reperit locum, ad quem derivata aqua desuper poterat influere; ibique seminavit; atque exinde annuum sibi panem laborans, gaudebat, quod sine cujusquam molestia ex propriis manibus viveret in deserto. Sed cum rursus etiam illuc quidam venire coepissent, misertus est lassitudini eorum, et olus in parvo terrae cespite coluit, ut post asperum iter aliquo venientes solatio refoverentur. Hoc fratrum refrigerium et parvulam messem bestiae, propter aquas illuc convenientes, depastae 49 sunt: e quibus unam apprehendens dixit omnibus: Cur me laeditis, nihil a me laesae? abite, et in no
Abbreviated transcription (Latin):
confestim ei is qui loquebat᷑ sera cenos
indicauit. qui mercandi grã egiptum
uenire consueuerant: His appropinquans
antonius. rogauit ut se pariter ducerent
indesertũ Nullus obnisus est. sed tamquã
a dõ missum comitẽ suscipientes ample¬
xi sunt eius societatẽ. Trib autẽ diebus
& noctib itinere confecto inuenit mon-¬
tem ualde excelsum. ad cuius radices
fons aquȩ dulcis labebatur. & campus
haud magnus totum ambiens montẽ.
qui palmulis ꝑ paucis & his negletis
consitus erat. Hunc antonius locum.
quasi adõ sibi offerretur. amplexus ẽ
ls enĩ erat. quẽ sibi ad fluminis ripã
sedenti qui loquebat᷑ ostenderat Et
pͥmo quidẽ accipiens a comitib pa-¬
nes. solus remansit inmonte: nullo
alio cũ eodẽ conuersante: Quasi ꝓ¬
priam enĩ domũ agnoscens. habebat
locũ illum. Seraceni quoq uidentes
eius fidutiã. optato ꝑ eũ transitu
panes eidem cum letitia deferebant.

Expanded text:
confestim ei qui loquebatur Saracenos confestim ei qui loquebatur Saracenos indicavit, qui mercandi gratia ad Aegyptum venire consueverant. His appropinquans Antonius, rogavit ut se pariter abducerent in desertum. Nullus obnisus est, sed tanquam a Deo missum comitem suscipientes, amplexi sunt ejus societatem. Tribus autem diebus et noctibus itinere confecto, invenit montem valde excelsum, ad cujus radices fons aquae dulcis labebatur, et campus haud magnus totum ambiens montem, qui palmis perpaucis, et his neglectis, consitus erat. Hunc Antonius locum, quasi a Deo sibi offerretur, amplexus est. Is enim erat quem sibi ad fluminis ripam sedenti qui loquebatur ostenderat. Et primo quidem accipiens a comitibus panes, solus remansit in monte, nullo alio cum eodem conversante. Quasi propriam enim domum agnoscens, habebat locum illum. Saraceni quoque videntes ejus fiduciam, optato per eum transitu, panes eidem cum laetitia deferebant;
Abbreviated transcription (Latin):
purgabantur: Haec illi multitudo ueni¬
entum desideratã solitudinẽ auferens
tedio fuit Aletuens itaq ne signorum
copiosa congestio aut suos animos excol¬
lere. aut alios plus de se quam uidebant
in ipso cogero aestimare: ad superiorẽ
thebaidam ꝑgere cogitauit. ubi nullꝰ
eum agnoscero: & afr̃ib acceptis pa-¬
nib sedebat suꝑ fluminis ripã transi.¬
tum nauis obseruans Illo talia cogitan¬
quasi consuetam uocẽ loquentis agnos¬
ceret: respondit Qm̃ me ñ sinunt qui¬
escere populi. iccirco ad suꝑiorẽ theba¬
idam ire optimũ duxi. p̃cipue quia¬
& ea exigor quȩ uirtutẽ meae pusilli¬
tatis excedunt. Ꝙ uox ad eum ait Si
ad thebaidã uadas & ad pastoralia ut
cogitas ꝑgas. maiorẽ ac duplicẽ sustine¬
bis laborem. Si autẽ uere quiescere cu¬
pis. uade nunc ad interiꝰ desertũ: Cunq
antonius diceret. & quis mͥ locũ auiũ
pocerit ostende. ignarũs enĩ sum locoꝵ:

Expanded text:
curabantur. Haec illi multitudo venicurabantur. Haec illi multitudo venientium, desideratam solitudinem auferens, taedio fuit. Metuens itaque ne signorum copiosa concessio aut suos animos extolleret, aut alios plus de se quam videbant in ipso cogeret aestimare, ad superiorem Thebaidem pergere cogitavit, ubi nullus eum agnosceret. Et a fratribus acceptis panibus, sedebat super fluminis ripam, transitum navis observans. Illo talia cogitanquasi consuetam vocem loquentis agnosceret respondit: Quoniam non sinunt me quiescere populi, idcirco ad superiorem Thebaidem ire optimum duxi; praecipue, quia ea exigor quae virtutem meae pusillanimitatis excedunt. Et vox ad illum ait: Si ad Thebaidem vadas, et ad pastoralia, ut cogitas, pergas, majorem ac duplicem sustinebis laborem. Si autem vere quiescere cupis, vade nunc ad interius desertum. Cumque Antonius diceret: Quis mihi locum avium poterit ostendere, ignarus enim sum locorum?
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã epedib sordes abluens. nisi
cum ꝑ aquã transire necessitas compu¬
lisset: Nullus deniq antoni corpus ni-¬
dum antequam moreretur unquã
ab omnium se remouisset oculis. &
clauso monasterio neminẽ omnino
susc iperet: martinianus militũ p̃po¬
situs. cuius filia immundi sp̃e infesta¬
tionib quatiebat᷑. pulsans ostiũ obse-¬
crabat: ut suo pignori subueniret. &
exiens dm̃ ꝓfilia p̾caretur: Tum ille
aperire quidem minime uoluit. pro¬
spiciens uero desuꝑ ait: homo. quid
mcum poscis auxilium: Mortalis ego
sum. & tuae socius fragilitatis. Sĩ autẽ
confestim ille credens abiit. ꝙ inuoca¬
to iħu. filiam reduxit incolumen.:
Multa & alia miracula ꝑ illũ dñs oꝑatꝰ
est. lt merito Iui enim ꝓmisit in euan¬
qui mereretur accipere. suã potentiã
non negauit: Nam plures uexatoꝵ ante
monasterium eius clauso introitu dor¬
mientes fidelib ꝑ eum ad xp̃m p̃cibus

Expanded text:
nunquam pedibus sordes abluens, nisi nunquam pedibus sordes abluens, nisi cum per aquas transire necessitas compulisset. Nullus denique Antonii corpus nudum, antequam moreretur, unquam tempore, cum ab omnium se amovisset oculis, et clauso monasterio neminem omnino susciperet, Martinianus militum praepositus, cujus filia immundi spiritus infestationibus quatiebatur, pulsans ostium obsecrabat, ut suo pignori subveniret, et exiens, Deum pro filia precaretur. Tum ille aperire quidem minime voluit: prospiciens vero desuper, ait: O homo, quid meum poscis auxilium? mortalis et ego sum, et tuae socius fragilitatis; si autem ilia tua. Confestim ille credens abiit; et invocato Jesu, filiam reduxit incolumem. Multa et alia mirabilia per illum Dominus operatus est, et merito; qui enim promisit in Evan mereretur accipere, suam potentiam non negavit. Nam plures vexatorum ante monasterium ejus, clauso introitu, dormientes, fidelibus per eum ad Christum precibus
Abbreviated transcription (Latin):
tate uersari Et cȩteris quidẽ omnib
in illa die placuit abscondi. Antoniꝰ
autẽ in pauidus neglecto ꝑsecutoris
imperio. lauit epediten suũ. & alia¬
&e alia die stans inquodam emmentior.
loco candentis p̃cunctis ueste. ꝓcedente
iudicem suo ꝓuocabat aspectu fraglans
cupiditate martẏrii Ostendebatq̃ nob
contemptorẽ poenarũ & mortis in xp̃ia
tristaretur. quia uolenti pati ꝓnomine
xp̃i martyrium non dabatur Sed dĩs
qui suo gregi parabat magistrũ ser¬
uauit antonium: ut insticutio siciti
factum est monachoꝵs. non solum ora¬
tione euis sed et conspectib firmaretur.
& karitatis iuinculis colligatꝰ magis
carcerem patiebatur ex clusus Postquã
autem ꝑsecutionis turbo defluxerat.
beato ep̃o petro iam martyrui głia
coronato. ad pristinum monasterium
regressus. quotidianum fidei ac consai¬
entiae martyrium merens. acriorib
utebatur: nunquam corpus lauans.

Expanded text:
tate versari. Et caeteris quidem omnibus tate versari. Et caeteris quidem omnibus in illa die placuit abscondi; Antonius autem impavidus, neglecto persecutoris imperio, lavit ependyten suum.  alia die, stans in quodam eminenti loco, 48 candente praecinctus veste, procedentem judicem suo provocabat aspectu, flagrans cupiditate martyrii; ostendebatque nobis, contemptorem poenarum et mortis in Christian, ut contristaretur quia volenti pati pro Dei nomine martyrium non dabatur. Sed Dominus qui suo gregi parcebat, magistrum servavit Antonium, ut institutum sicuti factum est monachorum non solum oratione ejus, sed et conspectibus firmaretur. et charitatis vinculis colligatus, magis carcerem patiebatur exclusus. Postquam autem persecutionis turbo defluxerat, et beato episcopo Petro jam ob martyrii gloriam coronato, ad pristinum monasterium regressus, quotidianum fidei ac conscientiae martyrium merebatur, acrioripellicio utebatur, nunquam corpus lavans,
Abbreviated transcription (Latin):
tem creatoris dissolueretur: Et ob id
omne studium animȩ conferendum
ne uitiis superata corporeis ad ȩternas
inferi tenebras detruderetur: Quin immo
quia haec gentes quęrunt. Uester autem
pater nouit. quod indigetis his omnibꝰ
Querite primum regnum dĩ. ꝙ haec¬
ita transactis. cum ꝑsecutio impussi¬
mi marimiani furore uesano uastaret
ꝑductis. relictõ & ipse monasterio ẽ.¬
secutus futuras xp̃i uictimas dicens.
Pergamus ad głosos frm̃ triumphos.¬
ut aut ipsi congrediamur. aut specte.¬
mus alios p̃liantes: Et amore quidem
iam martir erat Sed cum se trade
fessorib in metallis uel incarceribus
nec terrore impiorum sub acti dm̃
negarent. lamq sententia corona¬
tos. exultans quasi ipse uicisset. usq
ad locũ felicis sanguinis ꝓsequebat᷑.
Quã obrem motus uidex antonu
socioꝵq euis constantia. p̃cepit
nullum penitus monachoꝵ aut
obseruare udicium. aut. inciui¬

Expanded text:
tem Creatoris dissolveretur; et nec ob id tem Creatoris dissolveretur; et nec ob id omne studium animae conferendum, ne vitiis superata corporeis, ad aeternas inferni tenebras truderetur; quinimo quia haec gentes quaerunt; vester autem Pater novit quod indigetis his omnibus. Quaerite ergo primum regnum Dei e transactis, cum persecutio impiissima Maximiani furore vesano vastaret  Alexandriam perductis, relicto et ipse monasterio secutus est futuras Christi victimas, dicens: Pergamus ad gloriosos fratrum triumphos, aut ipsi congrediamur, aut spectemus alios praeliantes. Et amore quidem jam martyr erat, sed cum tradere se fessoribus in metallis vel in carceribus ur, ne terrore impiorum subacti, Dominum negarent. Jamque sententia coronatos exsultans, quasi ipse vicisset, usque ad locum felicis sanguinis prosequebatur. Quamobrem motus judex, ob Antonii sociorumque ejus constantiam, praecepit nullum penitus monachorum aut observare judicium, aut in civi
Abbreviated transcription (Latin):
nentium. & certamen officioꝵ erat.
non inhanc statim erumperet uocẽ.
quam bonȩ domus tuae iacob. tab̃na¬
cula tua isrł tanquã nemora umbran¬
tia tanquã paradisus suꝑ fliuuios.
tamquã tabnacula quȩ fixa sunt adño.
tanquã cedri circa aquas: Dũ haec
uitae studium cresceret: antonius
mansionum. incȩlo positarũ recordans
& p̃sentis uitȩ despiciens in anitatẽ.
quasi parua eeñt quȩcunq iã gesserat.
separatus a fr̃ib instituebatur Cunq
eum siue cibum siue somnũ indulge¬
re corpusculo. aut alias naturae ne¬
cessitates cogeret. humana conditio.
miro afficiebatur pudore quod tantã
animȩ lib̾tatẽ modicȩ carnis t̃mini
coercerent: Nlam frequent̃ cum fr̃ib
sedens. a cibo qui fuerat appositus
memoria escȩ spiritalis abstrahebat᷑.
Edebat tamen ut pote homo sepe
solus. sepe cũ fr̃ibus & cum haec
adebat. dicens non corpus eẽ. penitꝰ
enecandũ ne oꝑatio contra uolunta¬

Expanded text:
nentium et certamen officiorum erat, nentium et certamen officiorum erat, non in hanc statim erumperet vocem: Quam bonae domus tuae, Jacob! tabernacula tua, Israel, tanquam nemora obumbrantia, tanquam paradisus super fluvios, tanquam tabernacula quae fixa sunt a Domino, tanquam cedri circa aquas ! CAP. XXIdies beatae vitae studium cresceret, Antonius mansionum in coelo positarum recordans, et praesentis vitae despiciens inanitatem, quasi parva essent quaecunque jam gesserat, separatus a fratribus instituebatur. Cumque eum sive cibum sive somnum indulgere corpusculo, aut alias naturae necessitates, cogeret humana conditio, miro afficiebatur pudore, quod tantam animae libertatem modici carnis termini coercerent. Nam frequenter cum fratribus sedens, a cibo cui fuerat appositus, memoria escae spiritualis, abstrahebatur. Edebat tamen, utpote homo, saepe solus, saepe cum fratribus. Et cum haec adebat dicens, nec corpus esse penitus enecandum, ne operatio contra volunta
Abbreviated transcription (Latin):
quis nam es: & unde. Sic & iħu naue filius
auxiliatorẽ suum interrogando cognouit.
nec danielem ꝑ contantẽ latere potuit
inimicus. Postquã antonius dicendi finẽ
fecit. laetantib cunctis. in aliis uircutis
cupido exardescebat. in aliis infirma
refouebatur fides. ex aliorum mentibus
falsae opiniones pellebantur: Simulq¬
tempnerent. mirabantur in antonio
la. plena diuinis choris psallentũ legen¬
tum. orandũ Tantũq ieuinandi & ui¬
giliarum ardorẽ cunctoꝵ. mentibus
sermo eius afflauerat: ut futurae
spei auiditate ad karitatẽ mutuam.
& miscdias indigentib exhibendas. ui¬
gi studio laborarent. qui infinitã regi¬
onem quandam & oppidum amunda¬
na conuersatione seiuinctũ. pietatis atq
iustitiae udebantur in colere Quis
tantum monachorũ agmen aspiciens.
quis urilem illum concordiae coetũ
cernens. in quo nullus nocens. nulla de¬
tractio susurroris: sed multitudo absti¬

Expanded text:
quisnam est et unde. Sic et Nave filius quisnam est et unde. Sic et Nave filius auxiliatorem suum interrogando cognovit ; nec Danielem percontantem latere potuit inimicus . Postquam Antonius dicendi finem fecit, laetantibus cunctis, in aliis virtutis cupido exardescebat, in aliis infirma refovebatur fides, ex aliorum mentibus falsae opiniones pellebantur, ex altemnerent, mirabantur in Antonio la, plena divinis choris psallentium, legentium, orantium: tantumque jejunandi et vigiliarum ardorem cunctorum mentibus sermo ejus afflaverat, ut futurae spei aviditate, ad charitatem mutuam et misericordias indigentibus exhibendas jugi studio laborarent, qui infinitam regionem quamdam, et oppidum a mundana conversatione sejunctum, plenum pietatis et justitiae videbantur incolere. Quis tantum monachorum agmen aspiciens, quis virilem illum concordiae coetum cernens, in quo nullus nocens, nulla detractio susurronis, sed multitudo absti
Abbreviated transcription (Latin):
fuerimus in dño. & futurorũ nos bo¬
norum cupido succenderit. si semꝑ
om̃ia manib: dĩ committamꝰ. nullus
daemonum ad expugnandũ ualebit
accedere. Magis aut̃ cũ unita in xp̃o
corda conspexerint. confusi reuertentur:
unculis captiuitatis innexuit. Una est igͥ
ratio iuncendi in imicum. lȩcitia spiritalis.
ut animae dñm semꝑ cogitantis assidua
recndatio. quae demonum ludos quasi fl¬
mum expellens ꝑsequitur aduersarios
potius quã timebit Non est enĩ nescius
satanas ignium futuroꝵs. & estuantis
gehenne copiose nouit incendiũ Sed
ut mea iam claudatur oratio. illud in
fine commemoro. Cum aliqua se uobis
intulerit uisio. audacter requirite. qͥs
sit ille. aut unde uenerit: Ac sine mora
si scõꝵs fuerit reuelatio. angelica consola¬
tione timor uertetur ingaudiũ. Si uero
diaboli fuerit oblata temptatio. fidelis ani-¬
mae ꝑcontationib euanesc&. quia maxi¬
mum est securitatis indicium interrogare

Expanded text:
fuerimus in Domino, et futurorum bofuerimus in Domino, et futurorum bonorum cupido nos succenderit; si semper omnia manibus Dei committamus, nullus daemonum ad expugnandum valebit accedere; magis enim, cum munita in Christo corda conspexerint, confusi revertentur. vinculis captivitatis innexuit. Una est ergo ratio vincendi inimicum, laetitia spiritualis, et animae Dominum semper cogitantis jugis recordatio: quae daemonum ludos quasi fumum expellens, persequetur adversarios potius quam timebit. Non est enim nescius Satanas ignium futurorum, et aestuantis gehennae copiosa novit incendia. Sed ut mea jam claudatur oratio, illud in finem commemoro: Cum aliqua se vobis obtulerit visio, audacter requirite, quis sit ille, et unde venerit; ac sine mora, si sanctorum fuerit revelatio, angelica consolatione timor vertetur in gaudium. Si vero diaboli fuerit oblata tentatio, fidelis animae percunctationibus evanescet; quia maximum est securitatis indicium, interrogare
Abbreviated transcription (Latin):
as funditus subruit uires. Et honore nu¬
datus angelico. uolutaris insordibꝰ. Uix
dum uerba compleuerã & ille sublimis
saluatoris nominatione deletus est: ue
ergo iam o filioli poterit residere cun-¬
ctatio: Quȩ trepidatio manebit ulterꝰ.:
Iuis nosipoterit eorum turbo conuelle¬
re: Securȩ sint animȩ singuloꝵ Non sibi
fingat cogitatio uana discrimina. Hon
aliquis timeat adiabolo sublatũ adp̃.¬
cipitia se posse deferri Pellatur omnis
anxietas Dñs enim qui nr̃os ꝓstrauit ini¬
micos manens ut ꝓmisit in nob. auarus
nos satanȩ muniuit incursibus. En ipse
diabolus. qui huiusmodi cum suis satel¬
litib exercet astutias nichil se posse cont
rerint cogitationes. tales se nob̃ prȩstart
consuerunt. Et si quod inpectorib
malae mentis & pauoris semen in.¬
uenerint: quasi latrones qui deserta
optinent loca. coeptos cumulant
timores. & crudelit̾ imminentes infe¬
licem puniunt animã. Sin aut̃ alacres

Expanded text:
as funditus subruit vires, et honore nuas funditus subruit vires, et honore nudatus angelico, volutaris in sordibus. Vix dum verba compleveram, et ille sublimis aspectu Salvatoris nominatione dejectus est. Quae ergo jam, o filioli, poterit residere cunctatio? quae trepidatio manebit ulterius? Quis nos eorum turbo poterit convellere? Securae sint animae singulorum: non sibi fingat vana cogitatio vana discrimina; non aliquis timeat a diabolo sublatum ad praecipitia se posse deferri. Pellatur omnis anxietas; Dominus enim, qui nostros prostravit inimicos, manens, ut promisit, in nobis , a variis nos Satanae munivit incursibus. En ipse diabolus, qui hujusmodi cum suis satellitibus exercet astutias, nihil se posse contra rerint cogitationes, tales se nobis praestare consueverunt. Et si quod in pectoribus malae mentis et pavoris semen invenerint, quasi latrones, qui deserta obtinent loca, coeptos cumulant timores, et crudeliter imminentes, infelicem puniunt animam. 47 Si autem alacres
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qm̃ ob urãm utilitatẽ multa me¬
morando insipiens factus sum. & huiꝰ
rei uob̃ imꝑtire cupio notionẽ. quã
uerã eẽ. nullus ambigat audientum.
Pulsauit aliquando monasteru ostiũ
Egrediens uidi hominẽ enormi subli¬
nam eẽt. inquirerẽ. ait Ego sum sata.¬
nas U ego: Quid inquã igitur hic
quęris : Respondit. Cur michi fru¬
stra impugnant monachi: Cur mͥ
omnes xpĩanoꝵ populi maledicunt :¬
lius enĩ frequent̃ molestantur insidis.
At ille ait Nichil ego facio. sed ipsi
se inuicẽ turbant: Nam ego miserabi¬
lis factus sum. Rogo nonne legisti.
quia defecerunt frameȩ inimici in
finẽ. &. ciuitates destruristi: Ecce
nullum iam habeo locum. nullam
possideo ciuitatẽ. iam michi nulla
titudines ipsȩ monachor stipantur chous
rent: Tum ego dñi gram̃ cũ alacritate
miratus. sic ad eum locutus sum : Nori
Nam cum fallaciae caput sis. hoc sine m¬
dacio coactus es confiteri Uere enĩ ihe tu¬

Expanded text:
Sed quoniam ob vestram utilitatem multa meSed quoniam ob vestram utilitatem multa memorando, insipiens factus sum, et hujus rei vobis impertiri cupio notionem, quam veram esse nullus ambigat audientium. Pulsavit aliquando daemon monasterii ostium: egrediens, video hominem enormi sublinam esset inquirerem, ait: Ego sum Satanas. Et ego: Quid, inquam, hic quaeris? Respondit: Cur mihi frustra imputant monachi? cur mihi omnes Christianorum populi maledicunttuis enim frequenter molestantur insidiis. At ille ait: Nihil ego facio, sed ipsi se invicem turbant. Nam ego miserabilis factus sum. Rogo, nonne legisti: Quia defecerunt inimici frameae in finem, et civitates eorum destruxisti ? En nullum jam habeo locum, nullam possideo civitatem, jam mihi nulla quoque monachorum stipantur chorisrent. Tunc ego Dei gratiam cum alacritate miratus, sic ad eum locutus sum: Non tuNam cum fallaciae caput sis, hoc sine mendacio coactus es confiteri. Vere enim Jesus tu
Abbreviated transcription (Latin):
maxime in os eius ingeminans: totũ
me in eũ xp̃i nomine arinatꝰ ingres¬
si. & statim ille ꝓcerus aspectu. uit̾
medias manus exoleuit: leiunãnti
etiam michi uisus est ut monachus.
& panes offerens. his sermonib sua¬
debat ut uescerer dicens Huc ali¬
quid indulge corpusculo Et tu ho.
mo es. & humana fragilitate circun¬
daris. Labor paulum conquiescat.
ne egritudo surrepat: llico luridã
faciẽ sorpentis agnoui & eũ ad con¬
sueta xp̃i munĩtti confugerẽ. tamquã
ꝑfenestram fumus laberetur euanuit.
Auri quoq decipulam michi indeserto
frequent̃ tetendit. quod idõ offerebat
ut aut uisu irretirer aut tactu Cũ¬
monib non denego uerberatũ. canebã.
Ad cuius uocis auditũ. inse inuicẽ de¬
furentes. non meo sed dñi fugabant᷑
fulgur cadentẽ de cȩlo: haec ego filio¬
li apłici memor eloquii inme transfor¬
maui. ut ꝓpositum urm nec dȩmonũ
terror. nec aliqua lassitudo dissolueret.

Expanded text:
maximum in os ejus ingeminans, totum maximum in os ejus ingeminans, totum me in eum Christi nomine armatus, ingessi: et statim ille procerus aspectu inter medias manus exolevit. Jejunanti etiam mihi visus est ut monachus; et panes offerens, his sermonibus suadebat ut vescerer, et huic aliquid indulgerem corpusculo: Et tu, inquit, homo es, et humana fragilitate circumdaris; labor paululum conquiescat, ne aegritudo subripiat. Illico luridam faciem serpentis agnovi; et cum ad consueta Christi munimenta confugerem, tanquam per fenestram fumus laberetur, evanuit. Auri quoque decipulam mihi in deserto frequenter tetendit; quod ideo offerebat, ut aut visu irretiret me aut tactu commonibus non denego verberatum. Canebam Ad cujus vocis auditum, in se invicem defurentes, non meo, sed Domini fugabantur fulgur cadentem de coelo. Haec ergo, filioli, apostolici memor eloquii, in me transformavi, ut propositum vestrum nec daemonum terror, nec aliqua lassitudo dissolveret.
Abbreviated transcription (Latin):
belius. &. uariis serpentib circundeder̃
me. & domum inqua eram repleuerunt:
cum ego e contra psallerẽ. hi incurrib
&e hi in equis. nos autẽ innomine diui
re cum ingenti uenientes luce duer̃
Ne minus antoni nrm tibi prebere ful¬
gorem Ego clausis oculis quia lucem
diaboli dedignabar aspicere orabam:
& dicto citius impiorum lumen extin¬
guebatur. Post menses autẽ paucos cũ¬
me coram psallerent. & descripturis si¬
bimet sermocinarentur: tamquã surdus
non audiebam Commouerunt aliꝗdo
monasterium & ego mente immobili
dñm p̃cabar Sȩpe strepitus. saepe
saltationes. saepe sibilos ingesserunt:¬
& me psallente sonus eoꝵ inuoces fle¬
biles uertebantur Creditisne filioli
quod dicturus sum: Uidi aliquando
diabolum celsum corpore. qui se dĩ
uirtutẽ & ꝓuidentiã ausus eẽt. dice¬
re: & ait ad me Quid uis ut ame tibi
donetur antoni: At ego sputa quã

Expanded text:
belluis, et variis serpentibus circumdederunt belluis, et variis serpentibus circumdederunt me, et domum in qua eram repleverunt, cum ego e contra psallerem: Hi in curribus et hi in equis, nos autem in nomine Domini re cum ingenti luce venientes, dixerunt: Venimus, Antoni, nostrum tibi praebere fulgorem. Et ego, clausis oculis, quia lucem diaboli dedignabar aspicere. orabam, et dicto citius impiorum lumen exstinguebatur. Post menses autem paucos, cum coram me psallerent, et de Scripturis sibimet sermocinarentur, ego tanquam surdus non audiebam. Commoverunt aliquando monasterium meum, et ego mente immobili Dominum deprecabar. Saepe strepitus, saepe saltationes, saepe sibilos ingesserunt; et me psallente, sonus eorum in voces flebiles vertebatur Creditisne, filioli, quod dicturus sum vobis? Vidi aliquando diabolum excelsum corpore, qui se Dei virtutem et providentiam ausus est dicere, et ait ad me: Quid vis, ut a me tibi donetur, Antoni? At ego sputaculum
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłio ait: Negaudeatis quia dȩ¬
mones uobis subiecti sunt. sed quod no
nium est uirtutis & meriti Expulsio
autem satanȩ largitio saluatoris est Un¬
de his qui non inuitae laborib sed inꝑ
diguis exultabant. dicentib nonne int̾uo
nomine dȩmonia eiecimus. & in tuo no¬
mine multas uirtutes fecimus: Respon
hon enim nouit dñs uias impioꝵ: Hoc
autem magnopere postulemus. ut do-¬
nim spĩium discernendoꝵ mereamur
accipere. quo scđm sententiã scriptura¬
p̃mere quȩcunq meae accider̃ parui¬
tati. sed neputetis frustra me cominemo-¬
rasse quȩ euenire non possunt. iccirco li¬
cet insipiens fiam. tamen dñs qui secretoꝵ
tiae. sed ur̃i grã profectus hoc facere.
pauca replicabo deplurimis: Quotiens
me nuniis laudib efferre conati sunt.
cum ame in nomine dñi maledicta reci¬
dixerunt. cũ ame audirent. & hoc quid
tes ut milites armati. scorpionib equis.

Expanded text:
in Evangelio ait: Ne gaudeatis quia daein Evangelio ait: Ne gaudeatis quia daemones vobis subjecti sunt, sed quod nomnium est virtutis et meriti; expulsio autem Satanae, largitio Salvatoris est. Unde his qui non in vitae laboribus, sed in prodigiis exsultabunt, dicentibus: Nonne in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tNon enim novit Dominus vias impiorum. Hoc ergo magnopere postulemus, ut donum spirituum discernendorum mereamur accipere; quo, secundum sententiam Scripturapremere quaecunque meae acciderant 46 parvitati; sed ne putetis me frustra commemorasse quae evenire non possent, idcirco licet insipiens fiam, tamen Dominus, qui secretiae, sed vestri gratia profectus hoc facere, pauca replicabo de plurimis. Quoties me nimiis laudibus efferre conati sunt, cum a me in nomine Domini maledicta recidixerunt, cum a me audirent: Et hoc ad vtes ut milites armati, scorpionibus, equis,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuenire sentiret. quae insacro uen¬
tris hospitio uniuersitatis gestabat
parentẽ : exultauit nec dum natus
do ꝑmanserit. hostis est qui uidet᷑:
qm̃ nec refouere nouit ut gabriel
consolati sunt. quin immo pauorẽ
duplicat. & usq ad ꝓfundã impie¬
tatis foueã ut sibi homines ꝓsternas
impellit. Ex hinc misera gentilitaᷤ
dominicae interdictionis ignarir.
falsos daemones deos opinata est.
Xp̃ianorũ aut̃ populos his falla-¬
ciis irretiri non passus est dñs. qui
diabolũ in euangłio audacter sibi
principatũ om̃ium p̾sumentem
reppulit dicens Uade satana
quia id circo locutus est talia: ut
similitudo temptam̃toꝵ auctoris
uob̾ quã signoꝵ sollicitudo: Nullus ex
uobis haec faciens. aut ipse suꝑbia intu¬
mescat. aut despiciat eos qui facere non
possunt. conuersationẽ magis scrutami¬
n singulors. In hoc & imitari uos quȩ
pfectã sunt conuenit. & implere quȩ de
potestatis. qui addiscipulos gloriantes

Expanded text:
supervenisse sentiret, quae in sacri vensupervenisse sentiret, quae in sacri ventris hospitio universitatis gestabat parentem, exsultavit necdum natus do permanserit, hostis est qui videtur: quoniam nec refovere novit, ut Gabriel consolati sunt . Quinimo pavorem duplicat, et usque ad profundam impietatis foveam, ut sibi homines prosternantur impellit. Exinde misera gentilitas, dominicae interdictionis ignara, falso daemones deos opinata est. Christianorum autem populos his fallaciis irretiri non passus est Dominus, qui diabolum in Evangelio audacter sibi principatum omnium praesumentem repulit, dicens: Vade retro, Satana.quia idcirco locutus est talia, ut similitudo tentamentorum auctoris vobis, quam signorum sollicitudo. Nullus ex vobis haec faciens, aut ipse superbia intumescat, aut despiciat eos qui facere non possunt. Conversationem magis scrutamini singulorum: in hac vita et imitari vos quae perfecta sunt cis, qui ad discipulos gloriantes,
Abbreviated transcription (Latin):
talib cum his quos uidec abire festi¬
nat ad celum Horiem tanta beni¬
gnitas est. ut siquis ꝓconditione fra¬
gilitatis humanȩ miro fuerit eoꝵ
fulgore ꝑterritus: omnẽ continuo
excorde auferant metũ. Ita gabriel
pastorib nuntiarent. & qui domini¬
ci corporis agebant excubias securis
uidentũ se m̃tib ostendentes: ne
metuerent imperabant Mecus enĩ
non tantũ expauore animi. quantũ¬
non exhumanarũ rerũ sepe con¬
cutitur aspectu. Pessimoꝵ uero uultꝰ
truces. sonitus horrendi sordidi co-¬
gitatus. plausus motusq adolescentiũ
animae sensib torpor incutitur. odiũ
tiae. lassitudo uirtutis. cordis hebetatio
Si igitur post timorẽ horrori concep¬
to successerit gaudiũ. & addm̃ fiditua
atq in effabilis Karitas: uenisse scia¬
mus auxiliũ. quia securitas animȩ
prȩsentis maiestatis indiciũ est.
Sic namq & abrahã patriarcha ui¬
dens dm gauisus. ẽ. & ioħs cũ mariã

Expanded text:
talibus, cum his quos videt abire festitalibus, cum his quos videt abire festinat ad coelum. Horum tanta benignitas est, ut si quis pro conditione fragilitatis humanae, miro fuerit eorum fulgore perterritus, omnem continuo ex corde auferant metum. Ita Gabriel pastoribus nuntiarent , et qui Dominici corporis agebant excubias, securis videntium se mentibus ostendentes, ne metuerent imperabant. Metus enim non tantum ex pavore animi, quantum ex magnarum rerum saepe incutitur aspectu. Pessimorum vero vultus truces, sonitus horridi, sordidi cogitatus, plausus motusque indisciplinatanimae, sensibus torpor incutitur; odium tiae, lassitudo virtutis, cordis hebetatio. Si igitur post timorem horrore conceptum, successerit gaudium et ad Deum fiducia atque ineffabilis charitas, venisse sciamus auxilium, quia securitas animae praesentis majestatis indicium est. Sic namque et Abraham patriarcha videns Deum, gavisus est ; et Joannes cum Mariam
Abbreviated transcription (Latin):
dium mirari ꝑseuerantiã. futura
p̃mia polliceri Quos cum uideritis.
tam uos quã domos uras crucis arma¬
te signaculo. & confestim dissoluent᷑
in nichilum. quia metuunt illud¬
tropheũ in quo saluator aerias expug¬
nans uirtutes eas fecit ostentui Solent
etiam uariis salutationib menbra tor
ut mentem pauore corpus horrore
concutiant Sed & in hoc fides dõ tu¬
ta. fugat eos: quasi infirma ludibria.
Non est autem difficilis bonorũ spiri¬
tuum malorumq discretio. quȩ sic dõ
tribuente pandetur Scorum angłoꝵ
amabilis & tranquillus aspectus est
tacite leniterq ꝓperantes. gaudium¬
& exultationẽ & fiduciã mentib in¬
fundent Siquidẽ cũ illis ẽ. dñs. qui
fons est & origo letitiȩ Tunc mens nr̃a
non turbida. sed lenis & placida an¬
geloꝵ luce radiatur Tunc anima cele¬
stium p̃miorum auiditate flagrans
effracto si posset humani corporis
domicilio. et menbris exonerata mor-¬

Expanded text:
dium, mirari perseverantiam, futura dium, mirari perseverantiam, futura praemia polliceri. Quos cum videritis, tam vos quam domos vestras crucis armate signaculo, et confestim solventur in nihilum: quia metuunt illudtrophaeum in quo Salvator aereas exspolians potestates, eas fecit ostentui. Solent etiam variis simulationibus membra torqibus, ut mentem pavore, et corpus horrore concutiant. Sed et in hoc fides Deo tuta fugat eos quasi infirma ludibria. Non est autem difficilis bonorum spirituum malorumque discretio, quae sic Deo tribuente panditur: Sanctorum angelorum amabilis et tranquillus aspectus est,tacite leniterque properantes, gaudium, exsultationem, fiduciam pectoribus infundunt, siquidem cum illis est Dominus, qui est fons et origo laetitiae. Tunc mens nostra non turbida, sed lenis et placida angelorum luce radiatur; tunc anima coelestium praemiorum aviditate flagrans, effracto si posset humani corporis domicilio, et membris exonerata mor