comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tebatur ⁊ ita dumtaxat ut
sex mensib oleo ungerent᷑
myrcino: et aliis sex quib¬
dam pignientis ⁊ aroma¬
tib uterentur. Ingredientes¬
q ad regen quicquid postit¬
lassent ad ornatũ ꝑtinens
accipiebant: et ut eis place¬
bat cõposite de tricdinio femi¬
naꝵ ad regis cubicłm tran¬
sibant. Et que intrauerat
uespere egrediebatur manez
atq in scd̃as edes deducebat᷑:
que sub manu asagazi eu¬
nuchi erant. qui concubi¬
nis regris p̃sidebat. Nec ha¬
bebat potestatem ad regem
ultra redeundi nisi uoluis¬
set rex: et eam uenire iussis¬
set ex nõie. Euoluto autẽ
temꝑe ꝑ ordinem instabat
dies quo hester filia abia¬
hel frĩs mardochei quã sibi
adoptauerat in filiam: in¬
trare deberet ad regem. Que
ñ quesiuit muliebrem cul¬
tum : sed quecumq uoluit
egeus eunuchus custos uir¬
ginũ: bec ei ad ornatũ dedit.
Erat eñi formosa ualde: et
incredibili pulchritudine:
omniũq oculis gratiosa.

Expanded text:
vertebatur: ita dumtaxat, ut vertebatur: ita dumtaxat, ut sex mensibus oleo ungerentur myrtino, et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus uterentur. Ingredientesque ad regem, quidquid poslassent ad ornatum pertinens, accipiebant, et ut eis placuerat, compositae de triclinio feminarum ad regis cubiculum transibant. Et quae intraverat vespere, egrediebatur mane, atque inde in secundas aedes deducebatur, quae sub manu Susagazi eunuchi erant, qui concubinis regis praesidebat: nec habebat potestatem ad regem ultra redeundi, nisi voluisset rex, et eam venire jussisset ex nomine. Evoluto autem tempore per ordinem, instabat dies, quo Esther filia Abihail fratris Mardochaei, quam sibi adoptaverat in filiam, intrare deberet ad regem. Quae non quaesivit muliebrem cultum, sed quaecumque voluit Egeus eunuchus custos virginum, haec ei ad ornatum dedit. Erat enim formosa valde, et incredibili pulchritudine, omnium oculis gratiosa
Abbreviated transcription (Latin):
parentem amiserat: pulchꝰ
nimis. et decora facie. Mor¬
tuisq patre eius ac matre:
mardocheus sibi eam adop¬
tauit in filiam. Cumq per¬
crebuisset regis imperium
et iuxta mandata illius mlꝰ¬
te uirgines pulchre aclluce¬
rentur susam et egeo trade¬
rentur eunucho ⁊ hester quoz
inter ceteras puellas ei tra¬
dita est: ut seruaretur in mi¬
raret mundum mullebrem:
et traderet ei partes suas. et
semptem puellas speciosis¬
simas de domo regis: et tã
ip̃am quam pedissecas eius
ornaret atq excoleret. Que
noluit et indicare ppłm: et
patriam suam. Mardoche¬
us eñi preceperat: ut de hac
re omnino reticeret. Qui de¬
ambulabat cotidie ante ues¬
tibulum domus inqua e¬
lecte uirgines seruabant᷑ :
curam agens salutis hest̃:
et scire uolens quid ei acci¬
deret. Cum autẽ uenisset
tempus singulai ꝑ ordi¬
nem puellarũ ut intrarent
ad regem: expletis om̃ibus
que ad cultũ muliebrem ꝑ¬
tinebant. mensis duodecimꝰ

Expanded text:
parentem amiserat: pulchra parentem amiserat: pulchra nimis, et decora facie. Mortuisque patre ejus ac matre, Mardochaeus sibi eam adoptavit in filiam. Cumque percrebuisset regis imperium, et juxta mandatum illius multae virgines pulchrae adducerentur Susan, et Egeo traderentur eunucho: Esther quoque inter caeteras puellas ei tradita est, ut servaretur in nuraret mundum muliebrem, et traderet ei partes suas, et septem puellas speciosissimas de domo regis, et tam ipsam quam pedissequas ejus ornaret atque excoleret. Quae noluit indicare ei populum et patriam suam: Mardochaeus enim praeceperat ei, ut de hac re omnino reticeret: qui deambulabat quotidie ante vestibulum domus, in qua electae virgines servabantur, curam agens salutis Esther, et scire volens quid ei accideret. Cum autem venisset tempus singularum per ordinem puellarum, ut intrarent ad regem, expletis omnibus quae ad cultum muliebrem pertinebant, mensis duodecimus
Abbreviated transcription (Latin):
uiros principes ac maiores
regis assueri deferbu¬
erat indignatio: recordatus
est uasthi et que fecisset uel
que passa esset. Sixerunt¬
q prieri regis ac ministri eꝰ
Querantur regi puelle uir¬
gines. ac spetiose : et mittã¬
tur qui considerent ꝑ uiniũ¬
sas ꝓuintias puellas spe¬
ciosas et uirgines ⁊ et adou¬
cant eas ad ciuitatem su¬
euntchi: qui est preposituᷤ
et custos puellarũ regiarũ:
et accipiant mundum mu¬
liebrem. et cetera ad usũ ne¬
cessaria. Et quecumq int̾
om̃s oculis regis placuerit.
ip̃a regnet ꝓuasthi. Placu¬
it sermo regi: etita ut sug¬
gesserant iussit fieri. Erat
uir iudeus in susis ciuita¬
te uocabulo mardocheus:
filius iayr. filii semei. filii
cis de styrpe gemini: qui tͣns¬
latus fuerat de ihxtłm eo tẽ¬
pore quo iechoniam regem
iuda. nabuchodonosor rex
babilonis transtulerat ⁊ qͥ
fuit nutricius filie fratris
sui edesse. que altero noie hes¬
ter uocabatur : et utritmq

Expanded text:
viros principes ac majores viros principes ac majores regis Assueri deterbuerat indignatio, recordatus est Vasthi, et quae fecisset, vel quae passa esset: dixeruntque pueri regis, ac ministri ejus: Quaerantur regi puellae virgines ac speciosae, et mittantur cui considerent per universas provincias puellas speciosas et virgines: et adducant eas ad civitatem Sueunuchi, qui est praepositus et custos mulierum regiarum: et accipiant mundum muliebrem, et caetera ad usus necessaria. Et quaecumque inter omnes oculis regis placuerit, ipsa regnet pro Vasthi. Placuit sermo regi: et ita, ut suggesserant, jussit fieri. Erat vir Judaeus in Susis civitate, vocabulo Mardochaeus: filius Jair, filii Semei, filii Cis, de stirpe Jemini, qui translatus fuerat de Jerusalem eo tempore, quo Jechoniam regem Juda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat, qui fuit nutritius filiae fratris sui Edissae, quae altero nomine vocabatur Esther: et utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
pes et ppłos qui sunt ĩ cunc¬
tis ꝓuintiis regis assueri.
Egredietur eñi sermo regi¬
ne ad om̃s mulieres: ut e¬
tempnant uiros suos et di¬
cant. Rex assuerus iussit
ut regina uasthi intraret
ad eum: et illa noluit. At¬
q hoc exemplo om̃s princi¬
pum coniuges ꝑsarũ ato
medorũ: parrupendent in¬
peria maritorum. Unde teꝰ¬
gis iusta est indignatio. Si
tum a facic tua: et scribat᷑
iuxta legem ꝑsaꝵ atq me¬
doꝵ quam p̃ceriri illicitũ est:
ut nequa quã ultra uasthi¬
regina ingrediat᷑ ad regem:
sed regnum illius altera q̃
melior illa est accipiat. Et
hoc in om̃e qd̃ iatissimũ est
ꝓuintiaꝵ tuarum diuul¬
getur imperium: ut cuncte
uxores tam maioꝵ quam
minoꝵ deferant maritis su¬
is honorem. Placuit consi¬
lium eius regi: et principi¬
u. Fecit rex trixta consul¬
tum manuchan: et misit
epistolas ad uniũsas ꝓuin¬
tias regni sui. ut queq gens
audire ⁊ legere poterat diu̾¬
sis linguis ⁊ litteris ⁊ esse

Expanded text:
in cunctis provinciis regis Assueri. Egredietur enim sermo reginae ad omnes mulieres, ut contemnant viros suos, et dicant: Rex Assuerus jussit, ut regina Vasthi intraret ad eum, et illa noluit. Atque hoc exemplo omnes principum conjuges Persarum atque Medorum, parvipendent imperia maritorum: unde regis justa est indignatio. Si tum a facie tua; et scribatur juxta legem Persarum atque Medorum, quam praeteriri illicitum est, ut nequaquam ultra Vasthi ingrediatur ad regem, sed regnum illius, altera, quae melior illa est, accipiat. Et hoc in omne quod latissimum est provinciarum tuarum divulgetur imperium, et cunctae uxores tam majorum, quam minorum, deferant maritis suis honorem. Placuit consilium ejus regi, et principibus: fecitque rex juxta consilium Mamuchan, et misit epistolas ad universas provincias regni sui, ut quaeque gens audire et legere poterat, diversis linguis et litteris, esse
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. et scd̃s a rege. ⁊ ꝙ̃ pa¬
tris loco colimus monstra.¬
uerit: cum coniugib acli¬
betis deleantur ab inimi¬
cis suis: nulltsq eoꝵ int¬
sereatur ⁊ quarta dectma di¬
e ouodecunt mensis adar
anni p̃sentis: ut nefarii
homines uno die ad inferoᷤᷤ
descendentes. rectlant impe¬
rio nr̃o pacem quam turba¬
uerunt. Hucusq exẽplar
epistole. Que secunt᷑ post
eũ locũ scripta repperi: ubi
legitur. Pergensq marco¬
cheus fecit omnia que mã¬
dauerat hester. Nec tamen
habentur in hebreo: et a¬
pud nullum penitus ferũ¬
tur interp̃tum. Mardoche¬
us autẽ dep̃catus est dñm
memor omniũ operũ eius:
et dixit. Pñe dñe rex om̃i¬
potens in ditione eñi tua
cuncta sunt posita: et ñ ẽ
qui possit tue resistere uo¬
luntati. Si decreueris sal

Expanded text:
tus est, et secundus a rege, et quem patus est, et secundus a rege, et quem patris loco colimus, monstraverit, cum conjugibus ac liberis deleantur ab inimicis suis: nullusque eorum misereatur, quartadecima die duodecimi mensis ADAR anni praesentis: ut nefarii homines una die ad inferos descendentes, reddant imperio nostro pacem, quam turbaverant. Hucusque exemplar epistolae. Quae sequuntur, post eum locum scripta reperi, ubi legitur. Pergensque Mardochaeus, fecit omnia quae ei mandaverat Esther. Nec tamen habentur in Hebraico, et apud nullum penitus feruntur interpretum. Mardochaeus autem deprecatus est Dominum, memor omnium operum ejus, et dixit: Domine, Domine, rex omnipotens, in ditione enim tua cuncta sunt posita, et non est qui possit tuae resistere voluntati, si decreveris sal
Abbreviated transcription (Latin):
principib ⁊ ducib qui eiꝰ
imperio subiecti sunt: sa¬
litem dicit. Cũ plurimis
gentib imperarẽ. et uniũ¬
sum orbem mee ditioni sb̃¬
iugassem: uolui neqͣquã
abiti potencie magnitu¬
dine: secd clementia ⁊ leni¬
tate gubernare subiectos:
ut absq ullo terrore uitã
silentio transigentes. opta¬
ta cunctis mortalib pace
fruerentur. Querente au¬
tẽ me a cõsiliariis meis qͦ¬
modo hoc posset impleri:u¬
nus qui sapientia ⁊ fide ce¬
teros p̃cellebat. et erat post
regem scd̃s. aman nomi¬
ne indicauit michi in toto
orbe terrarũ ppłm esse disꝑ¬
sum qui nouis uteretur le
et uniuersarũ concordiam
nationũ sua dissensione
uiolaret. Quod cũ didicis¬
semus uidentes unam gen¬
tem rebellem adu̾sus omẽ
hominũ genus ꝑuersis u¬
ti legib. nrisq iussionib
contraire ⁊ et turbare sb̃iecta¬
rum nobis ꝓuintiai pa¬
cem atq concordiam: ius¬
simus ut quoscũq aman
qui omnib ꝓuintiis p̃posi¬

Expanded text:
 ducibus, qui ejus imperio subjecti sunt, salutem. Cum plurimis gentibus imperarem, et universum orbem meae ditioni subjugassem, volui nequaquam abuti potentiae magnitudine, sed clementia et lenitate gubernare subjectos, ut absque ullo terrore vitam ilentio transigentes, optata cunctis mortalibus pace fruerentur. Quaerente autem me a consiliariis meis, quomodo hoc posset impleri, unus qui sapientia et fide caeteros praecellebat, et erat post regem secundus, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur leget universarum concordiam nationum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversus omne hominum genus perversis uti legibus, nostrisque jussionibus contraire, et turbare subjectarum nobis provinciarum pacem atque concordiam, jussimus, ut quoscumque Aman, qui omnibus provinciis praeposi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e saluabis. Flebam quon¬
dam suꝑ eo qui afflctus erat:
et cõpatiebatur aĩa mea pau¬
peri. Expectabam bona: ⁊ ue¬
nerunt michi mala. Presto¬
labar lucem: et eruperunt
tenebre. Interiora mea effer¬
buerunt absq ulla requie:
p̃uenerunt me dies afflictõ¬
nis. Merens incedebam: sine
furore consurgens in turba
clamaui. Frater fui dracho¬
num: et socius strutionũ.
Cutis mea denigrata est su¬
per me: et ossa mea aruer̃t
p̃ caumate. N zersa est ĩ luc¬

Expanded text:
ipse salvabis. Flebam quonipse salvabis. Flebam quondam super eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima mea pauperi. Exspectabam bona, et venerunt mihi mala: praestolabar lucem, et eruperunt tenebrae. Interiora mea efferbuerunt absque ulla requie, praevenerunt me dies afflictionis. Moerens incedebam, sine furore; consurgens, in turba clamavi. Frater fui draconum, et socius struthionum, Cutis mea denigrata est super me, et ossa mea aruerunt prae caumate. Versa est
Abbreviated transcription (Latin):
et opp̃sserunt quasi fluctib
semitis suis. Pissipauerũt
itinera mea. Insidiati sunt
michi ⁊ p̃ualuerunt: et non
fuit qui ferret auxiliũ. Qͣsi
rupto muro ⁊ aꝑta ianua
irruerunt super me: et acl
meas miserias deuoluti st̃.
Redactus sũ in nichili. Nstu¬
listi quasi uentus desideriũ
siit salus mea. Nunc au¬
tem in memet ip̃o marcescit
aĩa mea: et possident me di¬
es afflictionis. Nocte os me¬
um ꝑforatur dolorib: et qui
me comedunt ñ dormiunt.
In multitudine eoꝵ consu¬
mitur uestim̃tũ meũ: et qͣ¬
si capicio tunice sic cinxer̃t
me. Comparatus sũ luco:
et assimilatus sũ fauille ⁊
cinert. Clamo ad te ⁊non
exaudis me: sto ⁊ ñ respicis
me. Mutatus es michi in
crudelem: et in duritia ma¬
nus tue adu̾saris michi. E¬
leuasti me et quasi suꝑ uen¬
cũ ponens: elisisti me uali¬
de. Scio quia morti trades.
me: ubi constituta est domꝰ
omni uiuenti. D erũptam̃
manũ tuam: et si corruetĩt

Expanded text:
et oppresserunt quasi fluctibus et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis. Dissipaverunt itinera mea: insidiati sunt mihi, et praevaluerunt, et non fuit qui ferret auxilium. Quasi rupto muro, et aperta janua irruerunt super me, et ad meas miserias devoluti sunt. Redactus sum in nihili, et abstulisti quasi ventus desiderium siit salus mea. Nunc autem in memetipso marcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. Nocte os meum perforatur doloribus; et qui me comedunt, non dormiunt. In multitudine eorum consumitur vestimentum meum, et quasi capitio tunicae succinxerunt me. Comparatus sum luto, et assimilatus sum favillae et cineri. Clamo ad te, et non exaudis me: sto, et non respicis me. Mutatus es mihi in crudelem, et in duritia manus tuae adversaris mihi. Elevasti me, et quasi super ventum ponens elisisti me valide, Scio enim quia morti trades me, ubi constituta est domus omni viventi. Verumtamen manum tuam: et si corruerint,
Abbreviated transcription (Latin):
tres ponere cũ canib gregeᷤᷤ
mei. Quoꝵ uirtus manu¬
um erat michi ꝓnichilo:
et uita ip̃a pucabantur in¬
digni. Egestate ⁊ fame ste¬
riles. Qui rodebant in soli¬
tudine. scalentes cala mi¬
tate ⁊ miseria ⁊ et mandebant
herbas. ⁊ atboꝵ cortices: et ra¬
dix iuniperoꝵ erat cibus eoꝵ
Qui de conuallib ista rapi¬
entes: cũ singła reperissent
ad ea cũ clamore currebant.
In desertis habitabant torrẽ
cium: et in cauernis terre:
uel suꝑ glaream. Qui int̾
huiuscemodi letabant᷑: et
esse sub sentib delitias ꝯpu¬
tabant. Filii stultoꝵ ⁊ igno¬
biliũ: et in terra penitus ñ
parentes. Nunc in eoꝵ can¬
ticũ u̾sus sum: et factus sũ
eis ꝓu̾biũ. Abhominantur
me ⁊ longe fugiunt ame:
et faciem meam conspiiere
ñ uerentur. Pharetrã enim
suam aperuit ⁊ afflixit me:
et frenũ posuit in os meũ.
Ad dexteram orientis: cala¬
mitates mee ilico surrexerũt.
Pedes meos subu̾terunt:

Expanded text:
tres ponere cum canibus gregis tres ponere cum canibus gregis mei quorum virtus manuum erat mihi pro nihilo et vita ipsa putabantur indigni egestate et fame steriles qui rodebant in solitudine squalentes calamitate et miseria et mandebant herbas et arborum cortices et radix iuniperorum erat cibus eorum qui de convallibus ista rapientes cum singula repperissent ad ea cum clamore currebant in deserttium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant. Filii stultorum et ignobilium, et in terra penitus non apparentes. Nunc in eorum canticum versus sum, et factus sum eis proverbium. Abominantur me, et longe fugiunt a me, et faciem meam conspuere non verentur. Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me, et frenum posuit in os meum, et ad dexteram orientis calamitatis meae illico surrexerunt. Pedes meos subverterunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sum. et uestiuit me sic̃ ues¬
tim̃to: et diademate iuditõ
meo. Eculus fui ceco: et pes
claudo. Sat̾ eram paupe¬
rũ: et causam quam nesci¬
ebam diligentissime inues
tigabam. Conterebam mo¬
las iniqui: et dedentib illiꝰ
auferebam p̃dam. Sicebã¬
q. in nidulo meo moriar:
secus aquas: et ros mora¬
bitur in messione mea. Giõ¬
ria mea semꝑ innouabit᷑:
et arcus meus in manu
mea instaurabitur. Qui
me audiebant expectabant
sententiam: et intenti tace¬
bant ad consiliũ meũ. Nzer¬
bis meis addere nichil aude¬
bant: et suꝑ illos stillabat
eloquiũ meũ. Expectabãt
me sic̃ pluuiam: et ossuũ
aperiebant quasi ad ymbrẽ
serotinũ. Si quando ridebã
ad eos non credebant: et lux
uultus mei ñ cadebat in t̾¬
ram.Si uoluissem ire ad
eos: sedebam primus. Cũ¬
q sederem quasi rex circũ¬
stante exercitu: eram tam̃
merentium consolator.
unc autẽ deri Xx¬
dent me iuniores tẽ¬
pore: quoꝵ ñ dignabar pa¬

Expanded text:
sum et uestiui me sicut uessum et uestiui me sicut uestimento et diademate iudicio meo. oculus fui caeco et pes claudo. pater eram pauperum: et causam, quam nesciebam, dtigabam. Conterebam molas iniqui, et de dentibus illius auferebam praedam. Dicebamque: In nidulo meo moriar, secus aquas, et ros morabitur in messione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Qui me audiebant, exspectabant sententiam, et intenti tacebant ad consilium meum, Verbis meis addere nihil audebant et super illos stillabat eloquium meum expectabant me sicut pluviam et os suum aperiebant quasi ad imbrem serotinum si quando ridebam ad eos non credebant et lux vultus mei non cadebat in terram si voluissem ire ad eos sedebam primus cumque sederem quasi rex circumstante exercitu eram tamen maerentium consolator nunc autem derident me iuniores tempore quorum non dignabar pa
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentia.
celidit quoq iob assũp¬
ta parabola sua: et dix̃.
Quis michi tribuat ut sĩ
iuxta m̃ses pristinos : secũ¬
dum dies quibz deus custo¬
diebat me: Quando splen¬
debat lucerna eius suꝑ ca¬
put meũ: et ad lum̃ eius
ambulabam in cenebris.
Sic̃ fui in diebz adolescen¬
tie mee: quando secreto dereᷤ
erat in tabernacłõ meo. Gnͦ¬
do erat om̃ipotens mecũ:
et in circuitu meo pueri me¬
i. Quando lauabam pedes
meos butyro: et petra fun
debat michi riuos olei. Qͣnͣ¬
do ꝓcedebam ad portã ciuita¬
tis: et in placea parabant
cathedram michi. N idebãt
me iuuenes ⁊ abscondebã¬
tur: et senes assurgentes
stabant. Principes cessabãt
loqui: et digitum superpo¬
nebant ori suo. Nocem sitã
cohibebãt duces: et lingua
eoꝵ guituri suo adherebat.
Nuris audiens beatifica¬
bat me. et oculus uidens
rem uociferentem: et pupil¬
lum cui ñ esset adiutor. Se¬
nedictõ perituri suꝑ me ue¬
niebat: et cor uidue conso¬
latus sum. Iusticia indutꝰ

Expanded text:
legentia addidit quoque Iob adsumens parabolam suam et dixit quis mihi tribuat ut sim iuxta menses pristinos secundum dies quibus Deus custodiebat me quando splendebat lucerna eius super caput meum et ad lumen eius ambulabam in tenebris sicut fui in diebus adulescentiae meae quando secreto Deus erat in tabernaculo meo quando erat Omnipotens mecum et in circuitu meo pueri mei quando lavabam pedes mdebat mihi rivos olei; Quando procedebam ad portam civitatis, et in platea parabant cathedram mihi. Videbant me juvenes, et abscondebantur: et senes assurgentes stabant. Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo. Vocem suam cohibebant duces, et lingua eorum gutturi suo adhaerebat. Auris audiens beatificabat me, et oculus videns rem vociferantem, et pupillum, cui non esset adjutor. Benedictio perituri super me ueniebat, et cor uiduae consolatus sum. iustitia indutus
Abbreviated transcription (Latin):
tur ñ est mecũ. Non dabi¬
tur aurũ obrizum ꝓ ea: nec
appendetur argentũ in com¬
mucatõne eus. Non con¬
feretur tinctis indie colort¬
b: nec lapidi sardonico p̃ci¬
osissimo uel saphiro. Non
a dequabitur et aurum uel
uitrum: nec ꝯmutabunt᷑
ꝓ ea uasa auri excelsa ⁊ emi¬
nentia: nec cõmemorabũ¬
tur in comparatõne eius.
Drahitur autẽ sapientia de
occultis. Non a dequabit᷑
ei topazion de ethyopia: nec
tincture mundissime cõpo¬
nentur. U nde ergo sapien¬
tia ueniet : et quis est locus
incelligentie: Abscondita ẽ
ab oculis omniũ uiuenti¬
um. Uz olueres quoq celit
lacet. Perditõ ⁊ mors dixe¬
runt. Aurib nr̃is audiui¬
mus famam eius. Seus
incelligit uiam eius: et ip̃e
nouit locũ illius. Ip̃e eñt
fines mundi intuetur: et
omia que sub celo sunt res¬
picit. Qui fecit uentis pon¬
dus: et aquas appendit mẽ¬
sura. Quando ponebat plu¬
uiis legem. et uiam ꝓcellis
sonantib: tunc uidit illã:¬
et enarrauit. et p̃parauit ⁊

Expanded text:
tur: Non est mecum. Non dabitur obrizum pro ea, nec appendetur argentum in commutatione ejus. Non conferetur tinctis Indiae coloribus, nec lapidi sardonicho pretiosissimo, vel sapphiro. Non adaequabitur ei aurum vel vitrum; non computabuntur pro ea vasa aurea; excelsa et eminentia non memorabuntur conparatione eius trahitur autem sapientia de occultis non adaequabitur ei topazium de Aethiopia nec tincturae mundissimae conponetur unde ergo sapientia veniet et quis est locus intellegentiae abscondita est ab oculis omnium viventium volucres quoque caeli latet perditio et mors dixerunt auribus nostris audivimus famam eius Deus intellegit viam eius et ipse novit locum illius ipse enim fines mundi intuetur et omnia quae sub caelo sunt respicit qui fecit ventis pondus et aquas adpendit mensura quando ponebat pluviis legem et viam procellis sonantibus tunc vidit illaet enarravit et pra
Abbreviated transcription (Latin):
bu neptalim: nichil tam̃
puerile gessit in oꝑe. Sent¬
q cũ irent om̃s ad uitulos
aureos quos ieroloam fece¬
rat rex isil̾: hic solus fugie¬
bat consortia omniũ : et ꝑ
et ibi adorabat dñm deũ istł.
Omnia primitiua sua
et decimas suas fidelit̾ offe¬
rens: ita ut in tercio anno
ꝓselitis ⁊ aduenis mini¬
straret omnem decimatio¬
nem. Hec et hiis similia
scd̃m legem dei celi pueru¬
lus obseruabat. Cũ uero
factus fuisset uir: accepit
uxorem annam de tribu
sua. Genuitq ex ea filiũ.
nomen sitũ imponens ei.
Quem ab infantia cime¬
re deũ docuit: et abstinere ab
om̃i peccato. Igitur cũ ꝑ cap¬
tiuitatem deuenisset cum
uxore sua ⁊ filio in ciuitatẽ
niniue cũ om̃i tribu sua.
et oms ederent ex cibis gen¬
tilium: iste custodiuit ani¬
mam suam: et nũquam
contaminatus est in escis
e.
eoꝵ. Et qm̃ memor fuit dñi
in toto corde suo. dedit illi do¬
minus gr̃am in conspectu
salmanasar regis assyrioꝵ¬
et dedit illi potestatẽ quocũ¬

Expanded text:
tamen puerile gessit in opere. Denique cum irent omnes ad vitulos aureos, quos Jeroboam fecerat rex Israel, hic solus fugiebat consortia omnium, sed peet ibi adorabat Dominum Deum Israel, omnia primitiva sua et decimas suas fideliter offerens, ita ut in tertio anno proselytis, et advenis ministraret omnem decimationem. Haec et his similia secundum legem Dei puerulus observabat. Cum vero factus esset vir, accepit uxorem Annam de tribu sua, genuitque ex ea filium, nomen suum imponens ei, quem ab infantia timere Deum docuit, et abstinere ab omni peccato. Igitur, cum per captivitatem devenisset cum uxore sua et filio in civitatem Nineve cum omni tribu sua et omnes ederent ex cibis gentilium iste custodivit animam suam et numquam contaminatus est in escis et uoniam memor fuit Domini in toto corde suo dedit illi Dominus gratiam in conspectu Salmanassar regis et dedit ei potestatem quocum
Abbreviated transcription (Latin):
t recordatus tobias ser¬
monũ angłi: ꝓtulit¬
ꝙ de cassidile suo partẽ iecoriͤ.¬
Tunc raphael angelus ap¬
prehendit demonium: et li¬
gauit eũ in deserto superioriᷤ
egypti. Tunc hortatus est
Sara ⁊ exurge et dep̃cemur
deum hodie ⁊ cras. et scd̃m
cras: quia istis trib nocti¬
b deo coniungimur. Ter¬
cia autem transacta nocte:
gi. sic̃ gentes que ignorant
deũ. Surgentes autẽ parit᷑
instanter orabant ambo si¬
mul: ut sanitas daret᷑ eis.¬
Et dixit tobias. Bñe deus
patrum nr̃oꝵ benedicant
te celi ⁊ terra. et mare et fõ¬

Expanded text:
 recordatus itaque Tobias ser recordatus itaque Tobias sermonem angeli protulit de cassidile suo partem iecoriTunc Raphael angelus apprehendit daemonium, et religavit illud in deserto superioris Aegypti. Tunc hortatus est Sara, exsurge, et deprecemur Deum hodie, et cras, et secundum cras: quia his tribus noctibus Deo jungimur: tertia autem transacta nocte, gi, sicut gentes quae ignorant Deum. Surgentes autem pariter, instanter orabant ambo simul, ut sanitas daretur eis. Dixitque Tobias: Domine Deus patrum nostrorum, benedicant te coeli et terrae, mareque et fo
Abbreviated transcription (Latin):
ti deũ debetur coniunx filia
tua. Propterea alius ñ po¬
tuit habere illam. Gunc
dixit raguel. Non dubito
quin deus p̃ces ⁊ la crimas
meas in conspectu suo ad¬
miserit. Et credo qm̃ ideo uoᷤᷤ
fecit ad me uenire: ut et ista
coniungeretur cognatõni
sue scd̃m legem moysi. Et nũc
noli dubiũ gerere: qd̃ tibi eã
tradam. Et app̃hendens dex¬
teram filie sue: dextere tobie
tradidit dicens. Seus abra¬
ham. et deus ysaac. et deus
iacob sit uobiscũ: et ip̃e ꝯ¬
at benedictionẽ siam inuo¬
bis. Et accepta carta: fece¬
runt conscriptõnem ꝯiugit.
Et post hec: epulati sunt be¬
nedicentes deũ. Nz ocauit.¬
autem ad se raguel annã
uxorem suã: et iussit ei pre¬
parare alterum cubiculũ.
Et introduxit in islucl sarã
filiam siam: et lacrimata
est: et dixit ei. Forti animo
esto filia mi. Sñs celi det ti¬
bi gaudiũ: ꝓtedio qd̃ ꝑpes¬
sa es. Et postquan cenaue¬
runt: introduxerunt iuue¬
nem ad eam.¬

Expanded text:
nti Deum debetur coniux filia nti Deum debetur coniux filia tua propterea alius non potuit habere illam tunc dixit Raguhel non dubito quod Deus preces et lacrimas meas in conspectu suo admiserit et credo quoniam ideo vos fecit ad me venire ut ista coniungeretur cognationi suae secundum legem Mosi et nunc noli dubium gerere quod tibi eam non tradam et adprehendens dexteram filiae suae dexterae Tobiae tradidit dicens Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob sit vobiscum et ipse c benedictionem suam in vobis et accepta carta fecerunt conscriptionem coniugii et post haec epulati sunt benedicentes Deum vocavitque ad se Raguhel Annam uxorem suam et praecepit ei ut praepararet alterum cubiculum et introduxit in eum Sarram filiam suam et lacrimata est dixitque ei forti animo esto filia mi Dominus caeli det tibi gaudium pro taedio quo perpessa es postquam vero cenaverunt introduxerunt iuvenem ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
estis iuuenes fr̃es nr̃i.: At
illi dixerunt. Ex tribu nep¬
talim sumus: ex captiui¬
tate niniue. Sixitq illis
raguel. Nostis tobiã frẽm
meũ: Et dixerunt ei. Noui¬
mus. Cũq mulca bona
loqueretur de eo: dixit an¬
gelus ad raguel. Tobias
de quo interrogas: pat̾ hu¬
ius est. Et misit se ragu¬
el: et cũ lacrimis osculatꝰ
est eum. Et plorans suꝑ
collũ eius: dixit. Benedic¬
tio sit tibi filt: quia boni ⁊
optimi uiri filius es. Et an¬
na uxor eius ⁊ sara filia ip
sorũ: lacrimate sunt. Et¬
postqͣm locuti sunt p̃cepit
raguel occidi arietẽ: et para¬
ri conuiuiũ. Cũq hortare¬
tur eos discumbere ad prã¬
dendũ: tobias dixit. Hic e¬
go hodie ñ manducabo ne.¬
q bibam ÷ nisi prius peti¬
tionem meam confirmes:
et ꝓmittas michi dare sarã
filiam titam. Quo audi
to raguel expauit : sciens
quid euenerit illis septem
cum nutaret et ñ daret ul
et angelus. Noli timere da¬
re illam isti: qm̃ huic tim̃¬

Expanded text:
estis, juvenes fratres nostri? At estis, juvenes fratres nostri? At illi dixerunt: Ex tribu Nephthali sumus ex captivitate Ninive. Dixitque illis Raguel: Nostis Tobiam fratrem meum? Qui dixerunt: Novimus. Cumque multa bona loqueretur de eo, dixit angelus ad Raguelem: Tobias, de quo interrogas, pater istius est. Et misit se Raguel, et cum lacrymis osculatus est eum, et plorans supra collum ejus, dixit: Benedictio sit tibi, fili mi, quia boni et optimi viri filius es. Et Anna uxor ejus, et Sara ipsorum filia, lacrymatae sunt. Postquam autem locuti sunt, praecepit Raguel occidi arietem, et parari convivium. Cumque hortaretur eos discumbere ad prandium, Tobias dixit: Hic ego hodie non manducabo neque bibam, nisi prius petitionem meam confirmes, et promittas mihi dare Saram filiam tuam. Quo audito verbo, Raguel expavit, sciens quid evenerit illis septem cum nutaret, et ei angelus noli timere dare illam isti quoniam huic time
Abbreviated transcription (Latin):
niũ. hii namq qui coniu¬
gium ita suscipiunt ut de¬
um a se ⁊ a sua mente exclu¬
dant : et sue libidini itaua¬
cent sic̃ equs ⁊ mulus in
quib ñ est intellectus: ha¬
bet potestatem demonium
suꝑ eos. Tu aucẽ cum ac¬
ceꝑis eam ⁊ ingressus cubi¬
culum per tres dies conci¬
nens esto ab ea: et nichil
aliud nisi orationib uaca¬
bis cum ea. Ip̃a autẽ nocte
incenso iecõre piscis: fuga¬
bitur demoniũ. Scd̾a uero
nocte incopulatione scõrũ
patriarcharũ admicteris.
Tercia autẽ nocte benedic¬
tõnem consequeris: ut fi¬
lii ex uobis incoltmes ꝓ¬
creent᷑. Transacta autem
tercia nocte accipies uirgi¬
nem cũ timore dñi :amore
filioꝵ magis quam libidi¬
nis ductus: ut in semine
abralx benedictõnem in fi¬
uuis consequaris.
Agressi sunt autẽ ad ra¬
guelem: et suscepit eos ra
guel cũ gaudio. Et intu¬
ens cobiam raguel: dixit
anne uxori sue. Quainsi¬
sobrino meo. Et cum hec
dixisset: ait ad eos. Rande

Expanded text:
nium. Hi namque qui conjunium. Hi namque qui conjugium ita suscipiunt, ut Deum a se et a sua mente excludant, et suae libidini ita vacent, sicut equus et mulus, quibus non est intellectus: habet potestatem daemonium super eos. Tu autem cum acceperis eam ingressus cubiculum, per tres dies continens esto ab ea, et nihil aliud, nisi orationibus vacabis cum ea. Ipsa autem nocte, incenso jecore piscis, fugabitur daemonium. Secunda vero nocte in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris. tertia autem nocte benedictione consequeris ut filii ex vobis incolomes procreentur transacta autem tertia nocte accipies virginem cum timore Domini amore filiorum magis quam libidinis ductus ut in semine Abrahae benedictionem in filiis consequaris ingressi sunt autem ad Raguhelem et suscepguel cum gaudio. Intuensque Tobiam Raguel, dixit Annae uxori suae: Quam sisobrino meo! Et cum haec dixisset, ait. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Cordis eius particulam si
super carbones ponas ⁊ fumꝰ
eius extricat om̃e genus de¬
monioꝵ siue a uiro siue a.
muliere: ita ut ultra ñ acce¬
dat aci eos. Et fel ad ungẽ¬
dos oculos in quib fuerit
albugo: et sanabrintur. Et
dixit illi tobias. N.biuis
ut maneamus: Respondẽs¬
q angelus ait. Est hic ra¬
guel nomine. ꝓpinquuᷤ uir¬
de tribu tua: et hic habet fili¬
am nomine saram. Sed
neq mascł̾m neq fẽminã
ullum habet alium: p̃ter
eam. Tibi debetur omnis
sitbstantia eius: et oportet
te eam acciꝑe coniugem.
Pete ergo eam a patre eius:
et dabit tibi eam uxorem.
Tunc respondit tobias:⁊
dixit. Nudio quia tradita ẽ¬
uiris septem: et mortui st̃.
Secl et hoc audiui quia de¬
meo ergo ne forte et michi
hec eueniant : et cũ sim uni¬
cus parentib meis: deponã
senectutem illoꝵ cũ tristici¬
a ad inferos. Tunc ange¬
lus raphael dixit ei.Audi.
me: ⁊ ostendam tibi qui sũt
quib p̃ualere potest demo¬

Expanded text:
Cordis ejus particulam si Cordis ejus particulam si super carbones ponas, fumus ejus extricat omne genus daemoniorum, sive a viro, sive a muliere, ita ut ultra non accedat ad eos. Et fel valet ad ungendos oculos in quibus fuerit albugo, et sanabuntur. Et dixit ei Tobias: Ubi vis ut maneamus? Respondensque angelus, ait: Est hic Raguel nomine, vir propinquus de tribu tua, et hic habet filiam nomine Saram, sed neque masculum, neque feminam ullam habet aliam praeter eam. Tibi debetur omnis substantia ejus, et oportet eam te accipere conjugem. Pete ergo eam a patre ejus, et dabit tibi eam in uxorem. Tunc respondit Tobias, et dixit: Audio quia tradita est septem viris, et mortui sunt, sed et hoc audivi, quia daemeo ergo, ne forte et mihi haec eveniant: et cum sim unicus parentibus meis, deponam senectutem illorum cum tristitia ad inferos. Tunc angelus Raphael dixit ei: Audi me, et ostendam tibi qui sunt, quibus praevalere potest daemo
Abbreviated transcription (Latin):
uit mat̾ eius flere: et tacuit.
tobias: et canis secu¬
tus est eũ. Et mansit pri¬
ma mansione iuxta fluui¬
um tygris: et exiuit ut la¬
uaret pedes suos. Et ecce pi¬
scis immanis exiuit ad de¬
uorandum eũ. Tunc ex¬
pauescens tobias:clama¬
uit uoce magna dicens. Po¬
mine inuadit me. Et dix̃
et angelus. App̃hende bran¬
chiam eius: et tralx eũ ad
te. Qd̾ cũ fecisset ⁊ attraxit
eum in siccũ: et palpitare
cepit ante pedes eius. Tũc
dixit ei angelus. Exinte¬
rahunc piscem: et cor eius
et fel. et iecur. repone tibi.
Sunt eñt hec necessaria ad
medicamenta utilit᷑. Qd̃ e
fecisset assauit carnes eiuᷤ.
et secũ sustulerunt in uia.
Cetera sallierunt que suf¬
ficerent eis: quousq ꝑueni¬
rent in rages ciuitatẽ me¬
doꝵ. Tunc interrogauit to¬
bias angelũ: et dixit ei. Ob¬
secro te azaria frat ⁊ut dicas
michi qd̃ temediũ habebũt
ista: que de pisce seruare ius¬
sisti. Et respondens dixit ei.

Expanded text:
vit mater ejus flere, et tacuit. vit mater ejus flere, et tacuit. s est autem Tobias, et canis secutus est eum, et mansit prima mansione juxta fluvium Tigris. Et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Quem expavescens Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et dixit ei angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te. Quod cum fecisset, attraxit eum in siccum, et palpitare coepit ante pedes ejus. Tunc dixit ei angelus: Exentera hunc piscem, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi: sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter. Quod cum fecisset, assavit carnes ejus, et secum tulerunt in via - caetera salierunt, quae sufficerent eis, quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum. Tunc interrogavit Tobias angelum, et dixit ei: Obsecro te, Azaria frater, ut dicas mihi, quod remedium habebunt ista, quae de pisce servare jussisti? Et respondens angelus, dixit ei:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerim cognoscere genteᷤ
tuũ. Sixit autẽ illi ange¬
lus. Ego sanũ ducã: et sa¬
num reducam tibi filium
tuũ. Respondens autẽ to¬
bias: dixit. Bene ambule
tis ⁊ et sit deus in itinere ue¬
stro: et angłs eius comitet᷑
uobiscũ. Tunc paratis oĩ¬
b que erant in uia portan¬
da: fecit tobias uale patͥ su
o ⁊ matri sue. Et ambula¬
uerunt ambo simul. Cũq
ꝓfecti essent: cepit flere ma¬
ter eius. et dicere. Baculũ
senectutis nr̃e tulisti: et tͣns¬
misisti a nobis: Numqͣm
esset ip̃a pecunia: ꝓ qͣ misi¬
sti eũ. Sufficiebat eñi nob̾
pauptas nr̃a: ut diuitias
cõputaremus hoc qd̃ uide¬
bamus filiũ nr̃m. Et dixit
et tobias. Noli flere. Saluuᷤᷤ
pueniet filius ñr ⁊ et saluuᷤᷤ
reu̾tetur ad nos: et oculi tu¬
iuidebunt eum. Credo eñt
qd̃ angelus det bonus comi¬
tetur et ⁊ et bene disponat
oĩa que circa ip̃m gerunt᷑.
ita ut cũ gaudio reuertat᷑¬
ad nos. Ad hanc uocẽ cessa¬

Expanded text:
voluerim cognoscere genus voluerim cognoscere genus tuum. Dixit autem illi angelus: Ego sanum ducam, et sanum tibi reducam filium tuum. Respondens autem Tobias, ait: Bene ambuletis et sit Deus in itinere vestro et angelus eius comitetur vobiscum tunc paratis omnibus quae erant in via portanda fecit Tobias vale patri et matri suae et ambulaverunt ambo simul cumque profecti essent coepit flere mater eius et dicere baculum senectutis nostrae tulisti et transmisisti a nobis numquam esset ipsa pecunia pro qua misisti eum sufficiebat enim nobis paupertas nostra ut divitias conputaremus hoc quod videbamus filium nostrum dixitque ei Tobias noli flere salvus perveniet filius noster et salvus revertetur ad nos et oculi tui videbunt eum credo enim quoniam angelus Dei bonus comitetur ei et bene disponat omnia quae circa ipsum geruntur ita ut cuad nos. Ad hanc vocem cessa
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Cui tobias ait. Sus¬
tine me obsecro: donec hec
ip̃a nuntiem patri meo.
Tunc ingressus tobias ĩ¬
dicauit uniu̾sa hec patri
suo. Suꝑ que admiratus
pater: rogauit ut intraret
acd eũ. Ingressus itaq salu¬
tauit eum: et dixit. Gau¬
diũ tibi semꝑ sit. Et tobias a¬
erit qui in tenebris sedeo:
et lumen celi ñ uideo: Eut
ait iuuenis. Forti animo
esto. Inꝓximo est ut a deo
cureris. Dixit itaq illi to¬
bias. Nũquid poteris ꝑdu¬
cere filiũ meũ ad gabelum
in rages ciuitatẽ medorũ:
Et cũ redieris: restituã tibi
mercedem tuam. Et dixit.
ei angelus. Ego illũ ducã:
et reducam ad te. Cui tobi¬
as respondit. Rogo te: indi¬
ca michi de qua domo aut
de qua tribu es cu. Qui ra¬
phael angelus dixit. Genꝰ
queris mercennarii : an ip¬
sum mercennariũ qui cũ
filio tuo eat: Sed ne forte.
sollicitũ te recłlam: ego sũ
azarias ananie magni
filius. Et tobias respõdit.
Ex magno genere es tu.
Sed peto ne trascaris: qd̃

Expanded text:
nis. Cui Tobias ait: Susnis. Cui Tobias ait: Sustine me, obsecro, donec haec ipsa nuntiem patri meo. Tunc ingressus Tobias, indicavit universa haec patri suo. Super quae admiratus pater, rogavit, ut introiret ad eum. Ingressus itaque salutavit eum, et dixit: Gaudium tibi sit semper. Et ait Tobiaserit, qui in tenebris sedeo, et lumen coeli non video? Cui ait juvenis: Forti animo esto, in proximo est ut a Deo cureris. Dixit itaque illi Tobias: Numquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages civitatem Medorum? et cum redieris, restituam tibi mercedem tuam. Et dixit ei angelus; Ego ducam et reducam eum ad te. Cui Tobias respondit: Rogo te, indica mihi, de qua domo, aut de qua tribu es tu? Cui Raphael angelus dixit: Genus quaeris mercenarii, an ipsum mercenarium, qui cum filio tuo eat? Sed ne forte sollicitum te reddam, ego sum Azarias Ananiae magni filius. Et Tobias respondit: Ex magno genere es tu. Sed peto ne irascaris quod
Abbreviated transcription (Latin):
faciam pater. Quomoclo
autẽ hanc pecuniã inquirã.
ignoro. Ille me nescit: et ego
illum ignoro. Qd̃ signum
dabo illi: Sed neq uiam ꝑ
quamꝑgatur illuc: aliqͣn¬
do cognoui. Tunc pater su¬
us respondit illi: et dixit. Cy¬
rographum quidem eius pe¬
nes me habeo: qđ̃ dũ illi ostẽ¬
deris. statim restituet. Sed ꝑ¬
ge nunc et inquire tibi ali¬
quem fidelem uirũ qui eat
tecum salua merce de sua dũ
adhuc uiuo: ut recipias eã.
Tunc egressus tobias in¬
uenit iuuenem splendidũ.
stantem. p̃rinctũ: et qͣsi pa¬
ratũ ad ambulandũ. Et ig¬
norans qd̃ angelus dei es¬
set: salutauit eũ ⁊ dix̃. Un¬
de te habemus bone iuuentᷤ.
At ille respondit. Ex filiis
iscł. Et tobias dixit ei. No¬
sti uiam que ducit in regi¬
onem medoꝵ: Qui respon¬
dit.Noui: et oĩa itinera
eius frequent̃ ambulaui.
Et mansi apd̃ gabelũ fra¬
trem nr̃m qui moratur in
rages ciuitate medoꝵ: que
posita est in monte cbatha¬

Expanded text:
faciam, pater. Quomodo faciam, pater. Quomodo autem pecuniam hanc requiram, ignoro. Ille me nescit, et ego eum ignoro: quod signum dabo ei? sed neque viam, per quam pergatur illuc, aliquando cognovi. Tunc pater suus respondit illi, et dixit: Chirographum quidem illius penes me habeo, quod dum illi ostenderis, statim restituet. Sed perge nunc, et inquire tibi aliquem fidelem virum, qui eat tecum salva mercede sua: ut, dum adhuc vivo, recipias eam. Tunc egressus Tobias, invenit juvenem splendidum, stantem praecinctum, et quasi paratum ad ambulandum. Et ignorans quod angelus Dei esset, salutavit eum, et dixit: Unde te habemus, bone juvenis? At ille respondit: Ex filiis Israel. Et Tobias dixit ei: Nosti viam, quae ducit in regionem Medorum? Cui respondit: Novi: et omnia itinera ejus frequenter ambulavi, et mansi apud Gabelum fratrem nostrum: qui moratur in Rages civitate Medorum, quae posita est in monte Ecbata
Abbreviated transcription (Latin):
o oderis fieri tibi: uide ne al¬
teri tu aliquando facias.
Panem tuũ cũ esurientib
et egenis comede: et de uesti¬
mentis tuis nudos tege.
Panem cuũ ⁊ uinũ tuum
suꝑ sepulturã iusti consti¬
tue: et noli ex eo manduca¬
re et bibere cũ peccatoribus.
Consiliũ semꝑ a sapiente
ꝑquire. Omni tẽpore bene¬
dic deũ ⁊ et pete ab eo ut uias
tuas dirigat: et oĩa consili¬
a tua in ip̃o ꝑmaneant. In¬
dico etiam tibi fili mi dedis¬
se me decem talenta argen¬
ti. dũ adhuc infantulus es¬
ses gabelo in rages ciuitate
medorũ: et ꝙrographũ eius
a pd̃ me habeo. Et ideo ꝑqui¬
re quomodo ad eũ ꝑuenias:
et recipias ab eo supra me¬
moratũ pondus argenti: et
restituas ei cyrographũ su¬
um. Noli timere fili. Paupe¬
rem quitẽ uitam gerimus:
sed multa bona habebimus
si timuerimus deũ. et recesse¬
rimus ab om̃i peccato: et fe¬
cẽrimus bene.
patri suo: et dixit. Om¬
nia quecũq p̃cepisti michi

Expanded text:
o oderis fieri tibi, vide no oderis fieri tibi, vide ne tu aliquando alteri facias. Panem tuum cum esurientibus et egenis comede, et de vestimentis tuis nudos tege. Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus. Consilium semper a sapiente perquire. Omni tempore benedic Deum: et pete ab eo, ut vias tuas dirigat, et omnia consilia tua in ipso permaneant. Indico etiam tibi, fili mi, dedisse me decem talenta argenti, dum adhuc infantulus esses, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo: et ideo perquire quomodo ad eum pervenias, et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti, et restituas ei chirographum suum. Noli timere, fili mi: pauperem quidem vitam gerimus, sed multa bona habebimus, si timuerimus Deum, et recesserimus ab omni peccato, et fecerimus bene. patri suo, et dixit: Omnia quaecumque praecepisti mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
esse debes: que ⁊ quanta pe¬
ricula passa sit ꝓpt̾ ce in it
pleuerit tempus uite sue:
nib autẽ dieb uite tue in
mente habeto dñm : et caue
ne aliquando peccato consẽ¬
tias: et p̃termittas p̃cepta
fac elemosinã: et noli aũ.¬
tere faciem tuam ab ullo
paupere. Ita eñi fiet: ut nec
modo potueris: ita esto mi¬
sericors. S̾i multũ tibi fue¬
rit: habundant̾ tribue. Si
exiguum fuerit: etiam exi¬
guum libent impertiri stu¬
thesaurizas in die necessita¬
peccato ⁊ a morte liberat: et
ñ pacietur aĩam ire in tene¬
bras. Fidutia magna erit
corã sũmo deo elemosina:
omnib qui faciunt eam.
Attende tibi fili mi ab om̃t
fornicatione: et p̃ter uxorẽ
tiaris scire. Superbiã nũ¬
quã intuo sensu: aut in
tuo u̾bo dñati ꝑmittas.
In ipsa cñi initiũ sũpsit oĩs
oꝑatus fuerit statim mer¬
cedem ei restitue: et merces
mercennarii tui apd̃ te om¬
nino ñ maneat. Qd̃ ab ali¬

Expanded text:
esse debes, quae et quanta peesse debes, quae et quanta pericula passa sit propter te in pleverit tempus vitae suaenibus autem diebus vitae tuae in mente habeto Deum: et cave, ne aliquando peccato consentias, et praetermittas praeceptfac eleemosynam, et noli avertere faciam tuam ab ullo paupere: ita enim fiet, ut nec omodo potueris, ita esto misericors. Si multum tibi fuerit, abundanter tribue: si exiguum tibi fuerit, etiam exiguum libenter impertiri stuthesaurizas in die necessitapeccato et a mnon patietur animam ire in tenebras fiducia magna erit coram summo Deo elemosyna omnibus qui faciunt eam adtende tibi fili mi ab omni fornicatione et praeter uxorem crimen scire superbiam numquam in tuo sensu aut in tuo verbo dominari permittas in ipsa enim initium sumpsit omnis operatus fuerit statim mercedem ei rmercenarii tui apud te omnino non remaneat. Quod ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
cuũ. Hoc autem ꝓ certo ha¬
bet om̃is qui colit te: qui¬
a uita eius si in ꝓbatõne
fuerit coronabitur. Si au¬
tem in tribulatione fue¬
rit liberabitur: et si in cor¬
rectione fuerit. ad miseri
bit. Non eñi delectaris ĩ ꝑ¬
ditionib nr̃is: quiia post¬
to
tempestatẽ tranqͥllũ facis:
et post lacrimationẽ. ⁊ fletũ
exultationẽ infundis. Sit
nom̃ tuũ deus isrł benedic¬
tũ in scła. In illo temꝑe exau¬
dite sunt preces amborũ:
in conspectu gle sumini dei.
Et missus est angelus dñi
sãctus raphael ut curaret
ambos: quoꝵ tno tẽpore
fuerat oratio in conspectu
domini recitata.
Gitur cũ tobias putaret
oratõnem stiã exaudiri ut
mori potuisset: uocauit ad
se tobiam filiũ suũ: et dix̃
ei. Audi fili mi uerba oris
mei: et ea in corde tuo qua¬
si fundam̃tũ construe. Cũ
acceperit deus aĩam meam
corpus meũ sepeli: et hono¬
rẽ habebis matri tue om̃ib
dieb uite eius. Memor ẽi

Expanded text:
tuum. Hoc autem pro certo hatuum. Hoc autem pro certo habet omnis qui te colit; quod vita ejus, si in probatione fuerit, coronabitur: si autem in tribulatione fuerit, liberabitur: et si in correptione fuerit, ad misericbit. Non enim delectaris in perditionibus nostris: quia post tempestatem, tranquillum facis: et post lacrymationem et fletum, exultationem infundis sit nomen tuum Deus Israhel benedictum in saecula in illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspectu gloriae summi Dei et missus est angelus Domini sanctus Rafahel ut curaret ambos quorum uno tempore fuerat oratio in conspectu Domini recitata igitur cum Tobias putaret orationem suam exaudiri ut mori potuisset vocavit ad se Tobiam filium suum dixitque ei audi fili mi mei, et ea in corde tuo, quasi fundamentum construe. Cum acceperit Deus animam meam, corpus meum sepeli; et honorem habebis matri tuae omnibus diebus vitae ejus: memor enim
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑsistens cũ lacrimis de¬
p̃cabatur dñm. ut ab isto ĩ¬
ꝓperio liberaret eam. Factũ
est autẽ tercia die dũ ꝯple¬
ret oratõnem: benedicens
deũ dixit. Benedc̃m est no¬
men tuũ deus patrũ nr̃oꝵ :
qui cũ iratus fueris mise
ricordiã facies: et in tẽpore
tribulacõnis peccata dimit¬
tis hiis qui inuocant te Nd
te dñe faciem meam conu̾¬
to: acd te oculos meos erigo.
Peto dñe ut de uinclo ĩperii hu¬
ius absoluas me: aut cer¬
te desuꝑ terram eripias me
Tu scis dñe quia nũꝙͣ
concupiui uirũ: et mun¬
dam seruaui aĩam meam
ab om̃i ꝯcupiscentia. Nũ¬
quã cũ ludentib muscui.
me: neq cũ hiis qui in le¬
uitate ambilant partici¬
pem me p̃bui. U irũ ait.¬
tem cũ timore tuo ñ cũ li¬
bidine mea: consensi sus¬
ciꝑe. Et aut ego indigna
fui illis ÷ aut illi forsitan
me digni ñ fuerunt: qui¬
a forsitan uiro alio conser¬
uasti me. Non est eñi in
hominis potestate esiltũ

Expanded text:
ne persistens lacrimis dene persistens lacrimis deprecabatur Dominum ut ab isto inproperio liberaret eam factum est autem tertia die dum conpleret orationem benedicens Dominum dixit benedictum est nomen tuum Deus patrum nostrorum qui cum iratus fueris mricordiam facies, et in tempore tribulationis peccata dimittis his qui invocant te. Ad te, Domine, faciem meam converto, ad te oculos meos dirigo. Peto, Domine, ut de vinculo improperii hujus absolvas me, aut certe desuper terram eripias me. Tu scis, Domine, quia numquam concupivi virum, et mundam servavi animam meam ab omni concupiscentia. Numquam cum ludentibus miscui me: neque cum his, qui in levitate ambulant, participem me praebui. Virum autem cum timore tuo, non cum libidine mea consensi suscipere. Et, aut ego indigna fui illis, aut illi forsitan me non fuerunt digni: quia forsitan viro alii conservasti me. Non est enim in hominis potestate consilium
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ captiuitatẽ ⁊ mortẽ:
et in fabulam. et in ĩpperiũ
oĩb natonib in quib dis.¬
ꝑsisti nos. Et nũc domine
et non ambulauimus sin¬
cerit̾ coramte. Et nunc dñe
scd̃m uoluntatẽ tuam fac
mecũ: et p̃cipe in pace recipi
sp̃m meum. Expedit enim
michi mori magis quã ui¬
uere. Eadem itaq die conti¬
git ut sara filia ragubel in
ciuitate medoꝵ et ip̃a audi¬
ret ĩꝓperiũ ab una ex ancil
lis patris sui : qm̃ tradita
fuerat septẽ uiris: et demon
noĩe asmodeus occideret eos
mox ut ingressi fuissẽt ad e¬
am. Ergo cũ ꝓ culpa sua in¬
creparet puellam: respondit
et dicens. Amplius ex te ñ
uideamus filiũ aut filiam
suꝑ terrã: int̾fectrix uirorũ
tuoꝵ. Nũquid ⁊ me occide¬
re uis sicut iam septẽ uiros¬
occidisti: Ad hanc uocem ꝑ¬
rexit insuperius cubiculũ
domus sue : et tribz diebus
ac trib noctib ñ manduca¬
uit neq bibit: sed in oratõ¬

Expanded text:
nem, et captivitatem, et mortem, nem, et captivitatem, et mortem, et in fabulam, et in improperium omnibus nationibus, in quibus dispersisti nos. Et nunc, Domineet non ambulavimus sinceriter coram te. Et nunc, Domine, secundum voluntatem tuam fac mecum, et praecipe in pace recipi spiritum meum: expedit enim mihi mori magis quam vivere. Eadem itaque die contigit, ut Sara filia Raguelis in Rages civitate Medorum, et ipsa audiret improperium ab una ex anciiam tradita fuerat septem viris, et daemonium nomine Asmodaeus occiderat eos, mox ut ingressi fuissent ad eam. Ergo cum pro culpa sua increparet puellam, respondit ei, dicens: Amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram interfectrix virorum tuorum numquid et me occidere vis sicut et iam septem occidisti ad hanc vocem perrexit in superiori cubiculo domus suae et tribus diebus et tribus noctibus non manducavit neque bibit sed in oratio