comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus superueniet in t̾e. et
uirtus altissum obumbͣ¬
bit tibi. Nec expauescas
partum uirgo nec metu¬
as. neq multum mexper¬
ta formides. tantum cre¬
de. et concepisti. ama et pe¬
peristi. S piritus enini sã¬
ctus superuemet in te. pro¬
inde non est quod metuas.
Et uirtus altissum obũ¬
brabit tibi: uide est quod
gandeas. Tunc eumi seq̃¬
retur dolor partum. si pre¬
ced̾eret libidoconceptum.
Nunc uero spiritus sanc¬
tus superueniet in te: et
uirtus altissimi obũbra
bit. id̃ est refrigerabit tibi
sub umbraculo spiritus
sancti. ne in feruore cõcu¬
piscencie torreans. Ideoq
quod nascetur ex te sanc¬
tum. uocabitur filius dei.
auditis: iam fidei se¬
mine grauida. et prius
cristum mente qmͣ uentre
cupiens respondit angelo
Ette ancilla dĩ: fiat mi¬
chi secundum uerbũ tuũ.
Nec mora ut assensus uͥ̾¬
guus panditur. celestis
sponsus munaculatum
corpus ingreditur. et qui
teromundo non capitur.
puelle inimpte membris

Expanded text:
ctus superveniet in te, et ctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . Non expavescas partum, virgo, nec metuas, neque multum sis inexperta formidine. Tantum crede, et concepisti; ama, et peperisti. Spiritus enim sanctus superveniet in te, proinde non est quod metuas; et virtus Altissimi obumbrabit tibi, inde est quod gaudeas. Tunc enim sequeretur dolor partum, si praecederet libido conceptum: nunc vero Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi, id est, refrigerabit te sub sua umbra Spiritus idem sanctus, ne in fervore concupiscentiae torrearis. Ideoque quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . auditis, jam fidei semine gravida, et prius Christum mente quam ventre concipiens, respondit Angelo: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Nec mora, ut assensus Virginis panditur, coelestis sponsus immaculatum corpus ingreditur, et qui toto mundo non capitur, 47 puellae innuptae membris
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Deniq iuro mexperta.
se parituram obstupuit:
que thalamum ignorauit.
mater ista: que sine
contammatione concepit.
et sine dolore peperit medi¬
uita est reparata. que de ce¬
lo suscepit prolem. et mun¬
do genuit saluatorem. Hec
emm mirabili atq meffa¬
bili modo ominum rerũ.
et suum peperit saluatorẽ.
Electa quippe est uirgo ĩte¬
gra. cui fecunditas matris
darctur. et facta est mater
in qua uirguns integritas
seruaretur. Si emm cogi¬
temus uirginem que sine
concupiscencia carins con¬
cepit carnem: et sine uiro
facti huius querere rationẽ
n ipsa nostra inquisicione
siccumbimus: cum scrip¬
tun sit. generacionẽ eius
qus cuarrabit: Nam et
ip̃a beata maria cius ho¬
dic iatalicia celebrannis.
crederdo peperit. credendo
nunciasset. et illa proprie
castitatis conscia. diuine
dispensacioins ignara:
angelo respondisset. quo¬
modo fiet istud quonam
uirum non cognosco. an¬
gelus illi placido nultu
respondit. S piritus saa¬

Expanded text:
ret; denique viro inexperta ret; denique viro inexperta se parituram obstupuit, quae thalamum ignoravit. mater ista, quae sine contaminatione concepit, et sine dolore peperit medivita est reparata, quae de coelo suscepit prolem, et mundi genuit Salvatorem. Haec enim mirabili et ineffabili modo omnium rerum et suum peperit Salvatorem. Electa quippe est virgo integra, cui fecunditas matris daretur; et facta est fecunda mater, in qua virginis integritas servaretur. Si enim cogitemus virginem, quae sine concupiscentia carnis concepit carnem, et sine viro us quaerere rationem, in ipsa nostra inquisitione subcumbimus, cum scriptum sit: Generationem ejus quis enarrabit ? Nam et ipsa beata Maria, cujus hodie natalitia celebramus, quem credendo peperit, credendo nuntiasset, ac illa quippe castitatis conscia divinae dispensationis gratia, angelo respondisse fertur: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco ? angelus ei placido vultu respondit: Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
culo protulit ꝑquem. et
mundo genuit saluatorẽ.
fidei pactum .l.iii.
o fidei secretun. ꝓ¬
filium nasciturum. uir¬
go gaudet cupitq effici
mater. Sere magnum
et salutare misterium q̃
sic peperit ut mater et uir¬
ria creatorem tinim. lac¬
ta panem celi. lacta pre¬
cium mundi. Prebelã¬
benti mamillam: ut pro
te prebeat percucienti ma¬
xillam. Tu illi ut mater
temporalem ministra sb̃¬
tanciam. ut ip̃e nobis ⁊
tibi uitam tribuat sem¬
piternam lacta ergo qͥ
fecit te. qui talem fecit
te. ut ip̃e fieret in te. lac¬
ta eum qui fructum fe¬
cunditatis tibi dedit cõ¬
ceptus: et decus uirgini¬
tatis non abstulit uat:
Didete fratres quam
digne deo consetrata uir¬
ginitas familatur. qmͣ
sic amare dignatus est.
ut una eademq femina
et uirgo dici possit et mr.
Quam preferenda gr̃ã
et cunctis seculis predicã¬
da. que sola et gentricis
dignitatem optinuit.⁊
uirginalem pudiciciã
non amisit. Electa est
que auctorem suũ edi¬

Expanded text:
culo protulit panem, et culo protulit panem, et mundi genuit Salvatorem! O fidei pactum! O fidei secretum! Pfilium nasciturum: virgo gaudet, cupitque effici mater. Vere magnum et salutare mysterium; quae sic peperit, ut mater et virria, Creatorem tuum, lacta panem coeli, lacta praemium mundi. Praebe lambenti mamillam, ut ille pro te praebeat percutienti maxillam. Tu illi ut mater temporalem ministra substantiam, ut ipse nobis et tibi vitam tribuat sempiternam. Lacta ergo eum qui fecit te, qui talem fecit te, ut ipse fieret in te. Lacta eum qui fructum fecunditatis tibi dedit conceptus, et decus virginitatis non abstulit natus. Videte, fratres, quam digne Domino consecrata virginitas famulatur, quam sic amare dignatur, ut una eademque femina, et virgo dici possit, et mater; quam praeferenda gratia, et cunctis saeculis praedicanda, quae sola et genitricis dignitatem obtinuit, et virginalem pudicitiam non amisit. Electa est quae auctorem suum ede
Abbreviated transcription (Latin):
remps transiit. pluina a¬
uiit. Ip̃aq iam beata res¬
pondit. Elores uisi sunt ĩ
terra. nam tempus sectio¬
nis aduenit. Anma mea
exultabit in dño: delecta¬
bitur super salutari suo.
Et in dir̃o laudabitur a¬
nima mea: audient mi¬
tes et letentur. Et credo
uidere bona dñt. in terra
ideamus itaq fra¬
tres que sit hec uir¬
go tam sancta. ad quam
spiritus sanctus uenire
dignatus est. que tam
specio sa quam deus eleg.
sponsam. que tam casta
ut uirgo esse post partũ¬
possit. Hec est dei templũ
fons ille signatus. et por¬
ta in domo dm̃ clausa.
Huic utiq sanctus des¬
cendit spiritus: hinic uir¬
tus obumbrauit altissr¬
mi. ex ea potens uirtutũ
cristus egreditur. Hec ẽ
inmaculata coitu. fecin¬
da partu. uirgo castitite.
Het concepit uirgo nin
ex uiro: sed ex spirituictõ.
hec peperit non dolore sed
gaudio. Hec nutrint ã¬
gelorum et homini cibũ.
Felix certe et oni laude
dignissimã. que. me hu¬
mano semme ceestem se¬

Expanded text:
hiems transiit, pluvia ahiems transiit, pluvia abiit . Ipsaque jam beata respondit: Flores visi sunt in terra nostra: tempus sectionis advenit . Anima mea exsultabit in Domino, et delectabitur super salutari suo : Et: In Domino laudabitur anima mea, audiant mansueti et laetentur ; Et: Credo videre bona Domini in terra ideamus itaque, fratres, quae sit haec Virgo tam sancta, ad quam Spiritus sanctus venire dignatus est; quae tam speciosa, quam Deus elegit sponsam; quae tam casta, t virgo esse post partum, hoc est Domini templum, fons ille signatus, et porta in domo Domini clausa. Ad hanc utique sanctus descendit Spiritus; huic virtus obumbravit Altissimi; ex ea potens virtutum Cimmaculata coitu, fecunda partu, virgo castitate; haec concepit virgo, non ex viro, sed de Spiritu sancto; haec perperit, non dolore, sed gaudio; haec nutrivit angelorum et hominum cibum. Felix certe et omni laude dignissima, quae sine humano semine coelestem sae
Abbreviated transcription (Latin):
stia hec pauperum erat.
Precepit quippe dñs in le¬
ge. ut qui possent agnum
pro filio uel pro filia. simł
et turturem sine colunbã
offerrent. qui uero non su¬
ficeret ad offerendum ag¬
numi. duoz iam turtures.
offerret. Ergo dñs nostre
per omnia memor sabutis
non solun hõfieri cunt d̃s
esset. sed cum eciam esset
diues pauper fieri digna¬
tus est pra nobis. ut nos
sua paupertate simmul et
humaitate diiciarũ
duunnitatis sue donaret
esse participes. Annunci
Elebritas ho¬
dierne diei ad¬
monet. ut in
laude uirginis immora¬
ri deheamus. quia reuera
dignum est. ut in die tã¬
te genitricis laudes dñi.
non sileat lingua carnie.
In hac siquidem die com¬
petenter beata uirgo ma
ri a sponso illi celesti lebere
proclamabat. Cemusti
manum decteram meã.
et in uoluntate tua dedu¬
risti me. et cum gloria as¬
sumsisti me. Hodie imꝙͣ
et ip̃a congrue. a sponso
audit. Oeni prorima
mea. speciosa mea. colũ¬
ba mea. quoniam ecte

Expanded text:
stia haec pauperum erat. stia haec pauperum erat. Praecepit quippe Dominus in lege ut qui posset, agnum pro filio vel filia, simul et turturem sive columbam offerret; qui vero non sufficeret ad offerendum agnum, duos jam turtures, offerret. Ergo Dominus nostrper omnia memor salutis non solum homo fieri cum Deus esset, sed etiam cum dives esset, pauper fieri dignatus est pro nobis, ut nos sua paupertate simul et humanitate, divitiarum et divinitatis suae donaret esse participes. Sed elebritas hodierni diei admonet ut in laude Virginis immorari debeamus. Quia revera dignum est ut in die tantae genitricis laudes Domini non sileat lingua carnis. In hac siquidem die competenter beata Viria sponso illi coelesti libere proclamat: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . Hodie, inquam, et ipsa congrue ab sponso audit: Veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea, quoniam ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ab omni fuerit legis sub¬
iectione liberrima.L.ix.
uui emm dicat lex.
mulierem que sus¬
cepto semine peperisset. i¬
mundam deteri. et per
longua tempora siniul cũ
prole quei genuisset obla¬
tis inctinus debere mun¬
dari. patet profecto quia
sine nirili susceptione semi¬
nis uirgo peperit una cũ
filio qui natus est ci. neq
nimundam describat. ne¬
qr per hostias salutares do¬
ceat esse mundandam.
Sed sicut dñs ac saluator
noster qui duunitatis le¬
gem dedit. apparens n
homine fieri uoluit sub
lege. ut cos qui sub lege
erant. redimeret. ut adop¬
cionem filiorum recipere¬
mus. Ita etiam beata ge¬
intrix illius que singula¬
ca pui legio supra legem
fuit. pro ostendendo tamẽ
humilitatis eremplo. legã¬
lib subdi non resugit in¬
stitutis uixta illudurri
sapientis. quanto mag¬
nus es: humilia te in õ¬
mbr. Et ut darent inquit.
hostiam secundum quod
dictum est in lege domini
par turturum aut duos
pullos columbarum. Ho¬

Expanded text:
ab omni fuerit legis subab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum enim dicat lex, mulierem quae suscepto semine peperisset, immundam decerni, et per longa tempora simul cum prole quam genuisset oblatis victimis debere mundari, patet profecto quia sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum Filio qui natus est ei, neque immundam describat, neque per hostias salutares doceat esse mundandam. Sed sicut Dominus ac Salvator noster, qui divinitatis legem dedit, apparens in homine, fieri voluit sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen humilitatis exemplo, legalibus subdi non refugit institutis: juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus . Et ut darent, inquit, hostiam secundum quod dictum est in lege Domini, Par turturum, aut duos pullos columbarum. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
eum dũo sicut scriptum
est in lege dñi. quia om̃e
masculimm adaperiẽs
uuluam sanctum dño
uocabitur.
recepit namq lex
ut mulier que sus¬
cepto semine peperisset fi¬
lium. iimunda esset sep
tres dies. ab ingressu tẽ¬
pli. at iiri fhoro abstine¬
ret. donec quadragesimo
natinitatis die filium
cum hostus ad templum
tum namq omne mas¬
culim sexus. sanctum
domnno uocari. atq ide¬
o munda queq offerri
deo. inmunda autem
mundis mutari uel occi¬
di. et omne primogenitũ
quinq siclis argenti de¬
autem femmai peperis¬
set mulier. umunda fi¬
eri nissa est. quatuor de¬
cun diebus. et seragin¬
ta sex diebus aliis a tem¬
pli ingressu suspendi do¬
net octogesimo natinita¬
tis die. que dies purgaci¬
ons uocabatur: illo se
suamq sobolem hostiis
sanctificatura ueniret: ac
sic demum ad thorũ uiri
libera redire deberet. Intu¬
eamur fratres carissum
diligencius. uerlia legis
que ꝓposunus. et in debi¬
mus apertissime qmͣ dei
cum filio quem genuit.

Expanded text:
 sicut scriptum est in lege Domini, quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur. Praecepit namque lex ut mulier quae suscepto semine peperisset filium, immunda esset septtres dies ab ingressu templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum tum autem omnem masculini sexus, sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis mutari vel occidi; et hominis primogenitum quinque siclis argenti deautem feminam peperisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad torum viri libera redire deberet. Intueamur, fratres charissimi, diligentius verba legis quae proposuimus, et videbimus apertissime quam beacum Filio quem genuit,
Abbreviated transcription (Latin):
de reliquo celebiare debea¬
tis. Non sit iule illud
spectaculum in quo filius
uirguns deus et homo cõ¬
plectitur. in quo uirgo et
mater ostenditur. in quo
prophete inmo prophetarũ
ominum expectacio adim¬
pletur. in quo multa eccle
sacramenta declarantur.
quod ip̃e cordib nostris n¬
primere dignetur. qui ho¬
dierna die sanctum iustũ¬
qz suneonem. spiritus sãc¬
ti illustracione interius plꝰ¬
sans ad templum quo ip̃e
a parentib offercbatur do¬
cuit. mimo certe compulit
ire. qui cum deo pr̃e et eodẽ
spũ sancto equali uirtute.
equali maiestate. equali e¬

Expanded text:
de reliquo celebrare debeade reliquo celebrare debeatis. Non sit vile illud spectaculum, in quo Filius Virginis Deus et homo complectitur, in quo virgo et mater ostenditur, in quo prophetae, imo prophetarum omnium exspectatio adimpletur, in quo multa Ecclesiae sacramenta declarantur, quod ipse cordibus vestris imprimere dignetur, qui hodierna die sanctum justumque Simeonem Spiritus sancti illustratione interius pulsans ad templum quo ipse a parentibus offerebatur docuit, imo certe compulit ire, qui cum Deo Patre et eodem Spiritu sancto aequali potestate, aequali virtute, aequali
Abbreviated transcription (Latin):
esse non nistis: Ecte et si¬
icon prophetat. in riu¬
nam et resurrectionem
plurimorum uenisse do¬
minum ih̃m cristum. at
iustorum iniquorumq
merita discernat. et pro
nostrorum qualitate fac¬
torum. iidex uerus et in¬
stus. aut supplicia decer¬
nat aut premia .L .ui.
atq euangelium
peractis a natinitate cri¬
sti quadraginta dichus
in templo est a parentiliz
idem dommus presenta¬
tus. hodie a sancto simeo¬
ne susceptus. patriq cum
tus: hodie redemptionẽ
isrł̃ expectantibus: ab eo¬
dem simeone et anna pu¬
blice predicatus. S qui
pium spectaculum. quo
non nisi pii delectari pro¬
bantur Stat hinc uir¬
go et mater. non cuiuscũ¬
q sed dei. Suscipitur hic
infantulus paruilus fi¬
nntatem non capit mun¬
dus. Occurrunt hunic in¬
de prophete. atq uterq se¬
rus de puero prophetat.
Offertur oblacio pro pue¬
ro non tamen que delicta
emundet. scd que sacraiẽ¬
attendatis qua deuocione
huns dici sollenuntatem

Expanded text:
esse, non iustis. ec.ce . et Syesse, non iustis. ec.ce . et Symeon prophetat in ruinam et resurrectionem plurimorum uenisse dominum Iesum Christum, ut iustorum iniquorumque- merita discernat et pro nostrorum qualitate factorum iudex uerus et iustus aut supplicia decernat aut praemia. et atque Evangelium, peractis a nativitate Christi quadraginta diebus, in templo est a parentibus idem Dominus praesentatus. Hodie a sancto Simeone susceptus, Patrique cum ribus. Hodie redemptionem Israel exspectantibus ab eodem Simeone et Anna publice est praedicatus. O quam pium spectaculum, quo nonnisi pii delectari probantur! Stat hic virgo et Mater, non cujuscunque, sed Dei. Suscipitur hinc infantulus, parvus vinitatem non capit mundus. Occurrunt hinc inde prophetae, atque uterque sexus de puero prophetat. Offertur oblatio pro puero, non tamen quae delicta emundet, sed quae sacramenattendatis qua devotione hujus diei solemnitatem
Abbreviated transcription (Latin):
on solum ab ange¬
lis et prophetis a pa¬
storibus et parentibus. s
etiam a semoribus et n¬
stis generacio dñi accepit
testumonnum. Smis
etas et uterqz serus. euen¬
tuumq miracula fidem
astriuint. Dirgo gene¬
rat. sterilis parit. mutus
loquitur. elu abeth prophe¬
tat. magus adorat. utero
clausus exultat. in dua cõ¬
fitetur. iustus expectat. Et
bene iustus qui non suamn
sed populi grãm require¬
bat. cupiens ip̃e corporee
uinculis fragilitatis absol¬
ii. sed expectans in dere pro¬
missum. Scielat enĩ qͥ a
beati oculi qui uiderent.
Nunt inquit dumite ser¬
num tuum. Pidete nis¬
tum uelut corporee carcere
molis inclusum. uelle dis¬
solui. ut incipiat esse cum
qui nult dimiiti. nemat
un templumi. ueniat in ihe¬
rusalem. expectet cristum
dm̃i. accipiat in manib
uerbum der: complectat¬
uelut quibrdam fidei sue
brachus. Tunc dimitte¬
tur ut non indeat mortẽ.
qui a inderit intam. Di¬
des uberem in omnes gra¬
am incredulis negatã.

Expanded text:
on solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. nunc inquit dimitte seruum tuum. uide iustum uelut corporeae carcere molis inclusum uelle dissolui, ut incipiat esse cum qui uult dimitti ueniat in templum, ueniat in Hierusalem, exspectet Christum domini, accipiat in manibus uerbum dei et conplectatur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat mortem, qui uiderit uitam. uides uberem in omnes graam incredulis negatam
Abbreviated transcription (Latin):
issus est ergo ange¬
lus gabriel a deo.
Faro autem legimus. qr
apparentes hominibz an¬
geli designantur ex noĩe.
uerum quocienscunq fit.
ideo utiq fit. ut eciam no¬
mine ip̃o quid ministra¬
turi uemãt ĩsiment. Ga¬
briel namq fortitudo dei
dicitur. Et merito tali
nomme prefulget. qui
nascituro in carne deo testi¬
monnum perhibet. de quo
propha in psalmo. dñs
inquit fortis. et poten.
dñs potens in prelio.
Illo nimirum prelio quo
potest.ates acrias debellare
et ab earum tiranni de s̾ñ¬
dum ueniebat cripere. Ad
uirginem desponsatam
uiro cui nomen erat ioseph
de domo d auid: et nomen
uirgimis maria. Quod
dicitur de domo daind:
non tantum ad ioseph.
sed eciam pertinet ad ma¬
riam. Legis namq erat
preceptum. ut de sua quis¬
q trilu. ac fanalia du ce¬
ret uxorem. apostolo quo¬
q attestante qui ad thio¬
theum scribens ait. Me¬
mor esto igitur ihesum cri¬
stum resurrexisse a mortu¬
is ex semme daud secun¬
dum cuuangelium meũ

Expanded text:
issus est ergo angeissus est ergo angelus Gabriel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria. Quod dicitur de domo David, non tantum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptum ut de sua quisque tribu ac familia duceret uxorem, Apostolo quoque attestante, qui, ad Timotheum scribens, ait: Memor esto Dominum Jesum Christum resurrexisse a mortuis ex semine David secundum Evangelium meum
Abbreviated transcription (Latin):
ins fratres karissini ho¬
dierna nobis sancti eu¬
uangelii lectio commẽ¬
dat. que angelum de ce
ad uirginem. ut nouã
in carne natiuitatem
filii dei predicaret. per quã
nos abiecta uetustate no¬
ria: renouari atq inter
filios dei computari possi¬
mus. Ot ergo ad promis¬
se salutis mereamur do¬
na pertingere. primordi¬
um eius intenta curem
aure percipere. Missus ẽ
inquit angelus gabriela:
deo. in ciuitatem galilee.
cui nomen nazareth: ad
uirgniem desponsatam
uiro. cui nomen erat io¬
seph. Aptum profecto hu¬
mane restauraciois prĩ¬
cipium ut angelus a deo
mitteretur ad uirginem
partu consecrandam diui¬
no. quia prime perdicio¬
ius humane finit cansa
cũ serpens a diabolo nut¬
tebatur ad mulierem spi¬
ritu superbie decipiendã:
uinio ip̃e in serpente di¬
abolus ueniebat. qui genꝰ
humanum deceptis parẽ¬
tibus primis ĩmortalita¬
tis glonia midaret. Qͥa
ergo mors intrauit ĩ m̃¬
duni per fenimã. apte
reddit ⁊ uita ꝑ feminã uii¬

Expanded text:
hodierna nobis sancti Evangelii lectio commendat, quae angelum a Deo ad Virginem, ut novam in carne nativitatem Filii Dei praedicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, renovari atque inter Filios Dei computari possimus. Ut ergo ad promissae salutis mereamur dona pertingere, primordia ejus intenta curemus aure percipere. Missus est, inquit, angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Aptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. I
Abbreviated transcription (Latin):
non possumus. Quia er¬
go et post baptisinum in¬
quin auimus uitam. bap¬
tizemus la trimis conscien¬
ciam: quatinus regionẽ
nostram per aliam mai
repetentes. qui ex ea boms
delectati discessimus. ade¬
am malis amaritati rede¬
xultent uirgi¬
nes: uirgo pe¬
perit cristum. Nichil in ea
quod uoint putent exter¬
minatum. mansit uirgo
post partum. Exultent
indue: infantem cristum
uidua anna cognouit.
Erultent conugate. na
beth nupta prophetauit.
Nullus gradus preter¬
missus est. de quo non ha¬
beat testimonium salus
ommum. Numquid e¬
mi sole uirgines ad
munt: Peruemunt et.
idue: Eancta anna a
uirguntate sua septem
annos uixit cum iuro
suo: quo defuncto usq
ad semlem etatem per¬

Expanded text:
non possumus. Quia ernon possumus. Quia ergo et post baptisma inquinavimus vitam, baptizemus lacrymis conscientiam, quatenus regionem nostram per viam aliam repetentes, qui ex ea bonis delectati discessimus, ad eam malis amaricati redeExsultent virgines, virgo peperit Christum. Nihil in ea quod voverunt putent exterminatum, mansit virgo post partum. Exsultent viduae, infantem Christum vidua Anna cognovit. Exsultent conjugatae, nasbeth nupta prophetavit. Nullus gradus praetermissus est, de quo non haberet testimonium salus omnium. Nunquid enim solae virgines ad niunt? Perveniunt et idua sancta Anna. A virginitate enim sua septem annos vixerat cum viro suo; quo defuncto usque ad senilem aetatem per
Abbreviated transcription (Latin):
quod de uirgine natus es¬
set patuerit. Net pretereũ¬
duur q beaita dei genitrir
meritis precipius. etiam
nomne testimoniũ red¬
dit. In terpretatur enm
stella maris. et ip̃a quasi
sidus ermmim inter fluc¬
tus seculi labentis. graci¬
a primlegii specialis efful¬
sit.

Expanded text:
quod de virgine natus esquod de virgine natus esset, patuerit. Nec praetereundum quod beata Dei genitrix meritis praecipuis etiam nomine testimonium reddidit. Interpretatur enim stella maris. Et ipsa quasi sidus eximium inter fluctus saeculi labentis gratia privilegii specialis refulsit.
Abbreviated transcription (Latin):
minus: quia incorrupta
eius gentrix ueram de
strrpe dauid orignent
ur autem dñs non
De sim plici uirgine
sed de desponsata uiro cõ¬
cipi. et nasci uoluerit.
plurime a patribus raci¬
onabiles cause proferun¬
tur. E quibus per maxi¬
ma est ne uelut stupri re¬
a dampnaretur. si nirũ
non habens filiũ procrea¬
ret. deinde ut in his eciam
que domestica cura natu¬
raliter exigebat puerpera
solacio sustentaretur in¬
rili. Oportebat ergo be¬
atam mariam habere in¬
rum. qui et testis integri¬
tatis eis certissimus: ⁊
nati ex ca domini ac sal¬
uatoris nostri esset mitri¬
cius fi dissimus qͥq. et
pro ea paruularsecendũ
legeni hosticis. ad templũ
deferxet. et eum mstarte
giptum. cum matr̃e fer¬
ret ac referret: aliaq illi
per plura que assumpte
humanitatis fragilitas
poscebat. neccessaria mimi¬
straret. Nec multum ob¬
fuit. si quis illum ad tem¬
pus enis filium credidit:
cum predicantibus aposto¬
lis post ascensionem eius
cunctis palam credentib

Expanded text:
us, quia incorrupta ejus genitrix veram de stirpe David originem ur autem Dominus non de simplici virgine, sed de desponsata viro concipi et nasci voluerit, plurimae a patribus rationabiles causae proferuntur, e quibus permaxima est, ne velut stupri rea damnaretur, si virum non habens filium procrearet: deinde ut in his etiam quae domestica cura naturaliter exigebat, puerpera solatio sustentaretur virili. Oportebat ergo beatam Mariam habere virum, qui et testis integritatis ejus certissimus, et nati ex ea Domini ac Salvatoris nostri esset nutritius fidelissimus: quique et pro eo parvulo, secundum legem, hostias ad templum deferret, et eum, instante gyptum cum matre ferret ac referret, aliaque illi perplura, quae assumptae humanitatis fragilitas poscebat, necessaria ministraret. Nec multum obfuit si quis illum ad tempus ejus filium credidit, cum praedicantibus Apostolis post ascensionem ejus cunctis palam credentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ollemnitatem nob̃
hodierne celebritatis quã
qua dragesimo dirice nã¬
tuntatis die debitis uene¬
ramur officiis marime
eiusdem dñi saluatoris
nostri simul et intemera¬
te gentricis eius humi¬
litate dedicatam. sa cra
dis se legalibz per omm̃a
subdidisse decretis: sicut

Expanded text:
olemnitatem nobis hodiernae celebritatis, quam quadragesimo dominicae nativitatis die debitis veneramur officiis, maxime ejusdem Domini Salvatoris nostri, simul et intemeratae genitricis ejus humilitate ddis se legalibus per omnia subdidisse decretis: et
Abbreviated transcription (Latin):
nem: Si autem queritis
gatus testionium do¬
mnno perhibeat. zachari¬
am considerate. In ma¬
uus suas symeon infir¬
mitatem accepit sedma¬
iestatem intus agnouit.
Nemo conteninat natũ.
si nult esse renatus. Ai illũ
pertinunt propter nos nas¬
ci. At nos pertineat in illo
renasci. qui uenit in hñc¬

Expanded text:
nem. Si autem quaeritis, nem. Si autem quaeritis, s vir testimonium Domino perhibeat, Zachariam considerate. Nemnus suas Simeon infirmitatem accepit, sed majestatem intus agnovit. Nemo contemnat natum, si vult esse renatus. Ad illum pertinuit propter nos nasci, ad nos pertineat in illo renasci: qui vivit et
Abbreviated transcription (Latin):
a mater enis infantem.
uidit ille agnouit. Dbi
nouerat quod agnouit :
Intus est reuelatus: qui
foris est natus. Didit ⁊
agnoiit. Agnouit syme¬
ou infantem tacentem:
quem occiderunt in dei in¬
ueneui miracula facien¬
tem. Cum ergo cognonis¬
set accepit eum in uluas
suas. hoc est in brachia
sua. Ampleratus est eũ
portabat a quo portaba¬
tur. Ipse est enim cristus
sapiencia dei. attingens
a fine usqz ad finem for¬
titer. et dispoint omma
su auiter. Quantusi¬
bi erat. et qũi magnus
quͣi pariuis factus erat.
Paruus factus paruos
querebat. Quid est par¬
uos querebat. Non suꝑ
bat. In presepio dignatus
est pour: ut esset piorum
pit ergo eum syncon in
brachia sua et dixit. Nũc
dumutis dide seruum tuũ
in pace. Simittis in pace
quia iudeo pacem. Nra¬
re ergo dimittis in pate:
Quoni am uiderunt ocu¬
li mei salutare tuũ. S alu¬
tare dei dominus ihesus cri¬
stus. Anuuniciate diem ex
ergo pueri puerum tristũ
sancti senes senem si meo¬

Expanded text:
a mater ejus infantem: a mater ejus infantem: vidit ille, et agnovit. Ubi noverat quem agnovit? An intus est revelatus, qui foris est natus? Vidit, et agnovit. Agnovit Simeon infantem tacentem; et occiderunt Judaei juvenem mirabilia facientem. Cum ergo cognovisset, accepit in ulnas suas, hoc est, in brachia sua, amplexatus est eum. Portabat a quo portabatur. Ipse enim est Christus sapientia Dei, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Quantus ibi erat, et quam magnus, quam parvus factus erat? Parvus factus, parvos quaerebat. Quid est, parvos quaerebat? Non supebat. In praesepi dignatus est poni, ut esset piorum pit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace. Dimittis in pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Salutare Dei, Dominus Jesus Christus. Annuntiate diem ex ergo, pueri, puerum Jesum; sancti senes, senem Simeo
Abbreviated transcription (Latin):
credibile quecunq infide¬
lis anma. non tibi uide¬
atur impossibile. ut uir¬
gopareret. uirgo pariens
permaneret. intellige na¬
tum deun. et non mreris
uirguns partum.L iii¬
ritis antiquos sctõs
et iustos optasse indere qd̃
concessum est huic sen sy¬
nicom. dũs noster ihesus
cristue ad discipulos lo¬
quens ait. Sdulti iusti.
et prophete uoluerunt in¬
dere que nos iudetis. et ñ
uiderunt. et audire que au
ditis et non audierunt
Multum senex iste fu
it. ad andiendum serus
scd ad indendum matu¬
rus. Non expectaint ut
cristum iuderet loquentẽ
quem iudit nfantem.
et hoc illi concessum erat
iam decrepito. quasi de¬
sideranti. et suspiranti.
et dicenti cotidie in ora¬
cionibus sus. Quãdo
uemiet: Quando nasce
Putas isti oculi uideb̃t
per quem cosdis oculi re¬
uelabuntur: Dicebat
ista in oracionibz sins.
et pro desiderio sug acce¬
pit responsum quod nõ
gustaret mortem nni si in
deret cristũ dĩ .iiii.
estabat enim mari¬

Expanded text:
credibile, quaecunque infidecredibile, quaecunque infidelis anima, non tibi videatur impossibile, ut virgo pareret, et virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non miraberis virginis partum. Uritis antiquos sanctos et justos desiderasse videre quod concessum est huic seni Simeoni, Dominus noster Jesus Christus ad discipulos loquens, ait: Multi justi et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae vos auditis, et non audierunt. Multum senex iste Simeon fuit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. Non exspectavit ut Christum audiret loquentem, quoniam vidit infantem. Et hoc illi tantum concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti, et dicenti quotidie in orationibus suis: Quando veniet? Quando nascetnativitas? Putas isti oculi videbunt, per quem couelabuntur?" Dicebat ista in orationibus suis, et pro desiderio suo accepit responsum, quod non gustaret mortem, nisi prius videret Christum Domini. Gestabat eum Mari
Abbreviated transcription (Latin):
quoq seru trea ip̃a gene¬
ra commendata sunt.
Ip̃e cristus puer natus
est. erultent pueri. conti¬
nentiam nouentes pue¬
re. Ip̃e uere integritatem
puericie consecrain pueri
cie consecrauit. qui sue ma¬
tri fecunditatem attulit.
uirguntatem nõ abstulit.
Simeon ille sener dni n¬
rerat. cuius etas compara
tur anne. et audierat res¬
ponsum. q non esset insu¬
rus mortem. insi uideret
ntelligite fratres quã¬
tum desiderium habe¬
bant antiqui sancti inde¬
re cristum. E ciebant illũ
esse uenturum. et omnes
qui cuprebant. dicebant.
O si me hic iueni at illa
naturitas. osi quod credo
scripturis dei. indeam ocu¬
lis meis. St autem no¬
ueritis quantum desideri¬
um habebant. scc̃i qui no¬
uerant de scripturis uir¬
ginem parituram. sicut
aldistis. cum ysayas lege¬
retur. ecce uirgo in utero
concipiet. et pariet filium
et uocabitur nomen emis
emmanuel. Emmanuel
quid sit. enuangelium
nobis aperuit dicens quod
interpretatur nobiscum
deus. Non tibi ergo sit ĩ¬

Expanded text:
o sexu tria ipsa genera commendata sunt. Ipse Christus puer natus est; exsultent pueri, continentiam voventes puero. Ipse vere integritatem pudicitiae consecravit, quitiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non abstulit. Simeon ille senex diu vixerat, cujus aetas comparata est Annae, et audierat responsum quod non esset visurus mortem, nisi prius videret ntelligite, fratres, quantum desiderium habebant antiqui sancti videndi Christum. Sciebant ipsum esse venturum, et omnes qui pie vivebant, dicebant: O si hic me inveniat illa nativitas! O si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti qui noverant de Scripturis Virginem parituram, sicut audistis cum Isaias legeretur, Ecce virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Emmanuel quid sit Evangelium nobis aperuit, dicens: Quod interpretatur, Nobiscum Deus . Non tibi ergo sit in
Abbreviated transcription (Latin):
breuitatem sepuis silere
studu que in senectute
bona amplius quant de¬
cies octenos annos in cor¬
pore est a domnno peregri¬
nata in seculo. Humarta¬
ta est in pace die tercio no¬
Quidam puer nommne
pruocus qualiter remedi¬
um ac medellam supra
sepulchrum eius adeptus
est. non absuroum fideli¬
bus innotescere. pro reue¬
rencia loci illius existimo.
Quem cũ ab infirmita¬
te cauculi nimium profli¬
gato. genitores sui uiuere
desperarent. ad tumulũ
genouefe cum fietu et ge¬
nutu medellam egritudi¬
uis implorassent. ip̃o die

Expanded text:
brevitatem secutus, silere brevitatem secutus, silere studui. Que in senectute bona amplius quam decies octonus annos in corpore est a Domino peregrinata in saeculo, humataque est in pace die III. NoQuidam puer nomine Prudens, qualiter remedium ac medillam super sepulchrum eius adeptus est, non absurdum fidelibus innotiscere pro reverentia loci ipsius stimo. Quem cum ab infirmitate calcoli nimium profligatum genitores sui vivere disperarent et ad tumulum Genuvefe cum fletu et gemitu medillam suae egritudines inplorassent, ipsa die
Abbreviated transcription (Latin):
o cristum affuisse. et uentis
ac fluuio imperasse crederẽt.
Egros igiter oleo delibu¬
tos benedicto sospites redde¬
¶ Factum est ut quendem
a demonio ueratum oleo
uellet perungere cui cum
secundum perceptionẽ sin
ampulla que oleui bene¬
dictum habuerat. nacua
fuisset allata. uehementis¬
sime sancta dei fainula ge¬
nouefa turbata. quid nã
ageret. hesitabat. Nami põ¬
tifex qui oleum benedice¬
ret deerat. Interea sola
recunbens opitulacio¬
nem sibi de celo ad soluẽ¬
dum infirmunt confer¬
re precabatur. Mox
ut ab or̃one surrexit in
manibus ens ampul¬
la oleo impleta est. Et
ita demnum gemie in
una hora uirtutes cristo
cooperante per cam apa¬
ruerunt. ut et ampulla
que oleum benedictum
habuerat. inter manus
eius uacua impleretur
demonum incolumis
redderetur. Post terse¬
nos namq ab obitu eiꝰ
annos quod ad describẽ¬
dam ens uitan adhi¬
ip̃a ampula quod in o¬
Deruntamen de excessu
uite eius et honore funeris

Expanded text:
universi Christum adfuisse et ventis universi Christum adfuisse et ventis ac fluvio imperasse crederent. 52. Egros iugiter oleo benedicto dilibutos sospites redde Factum est, ut quendam a demonio vexatum oleo vellet perungere. Cui cum secundum preceptionem sui ampulla, que oleo benedicto habuerat, vacua fuisset allata, vehementissime sancta Dei famula Genuvefa turbata, quidnam ageret, aesitabat; nam pontifex, qui oleum benediceret, deerat. Interea solo recubans, opitolationem sibi de caelo ad absolvendum infirmum conferri precabatur. Mox ut ab oratione surrexit, in manibus eius ampulla oleo impleta est, et ita demum gemine in una ora virtutis, Christo cooperante, per eam apparuerunt, ut et ampulla, que oleo benedicto habuerat, inter manus eius vacua impleretur,demonum incolomis redderetur. 53. Post ter senos namque ab obitu eius annus, quo ad discribendam eius vitam appipsa ampulla, qui oVerumtamen de excessu vitae eius et honore funeris,
Abbreviated transcription (Latin):
coliius. ac recepta insi¬
sione. redintegrataq capa¬
cie au ditũelocutus. integrã
adeptus est santatem¬
territorio meldencium ur¬
bis. congregatis messori¬
bus. cum propriam messẽ
meteret. ualde turbati sũt
operarii. propter ymbrem
repentimim. qui cum tur¬
bine eminebat. Confestĩ¬
q genouefa ingressa ten¬
torium quod sine inter¬
missione facere consueue¬
rat. solo adherens cumfle¬
tu orare cepit. Admirabi¬
lem cunctis mentibus cri¬
stus aftendit urtutem.
Cum in circuitu oũm sege¬
tes pluina rigaret. porrõ
nec messem uec messores
genouefe salten ullus gu¬
tarim humor contĩgerẽt.
¶ Factum est deuieep; Item.
cum per ammne sequane na¬
uali proficisceretur itinerei¬
ta ut solet. celi decepta fraude
serenaorta tempestate naru¬
cula eius uento collisa. pe¬
ne fluctib ꝯperiretur. Pro¬
tinus genouefa suspiciens
in celum manib expansis
auxilium a dño precabat.
Talis contimuo facta est
tranquillitas. ut sine dubi

Expanded text:
colomis, ac recepta vicolomis, ac recepta visione redintegratamque capaciam auditui, locutus, integram adeptus est sanitatemterreturio Meldensium urbis, congregatis messoribus, cum propria messe meteret, valde turbati sunt operarii eius propter imbrem repentinum, qui cum turbine inminebat. Confestimque Genovefa ingressa tentorium, quod sine intermisione facere consueverat, solo adherens, cum fletu orare coepit. Admirabilem cunctis timentibus Christus ostendit virtutem, cum in circuitu omnium segetes pluvia rigaret, porro nec messem nec messoris Genovefe saltim ullus guttarum umor contingeret. 51. Factum est deinceps, cum per amne Sequana navali proficisceretur itinere, ita ut solet fieri, caeli decepta fraude sereni, orta tempestatem, navicula eius vento conlesa pene fluctibus operiretur. Protinus Genovefa suspiciens in caelum, manibus expansis, auxilium a Domino precabatur. Talis continuo facta est tranquillitas, ut sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. Nec mora dicto
cuius eiecto demone. per¬
sona mundata est. Sr¬
tis honoribus cum eam e¬
unten at redeuntem umni¬
uersi honorauerunt Item
¶Per idem tempus in au
ditu domus sue. iudit quã¬
dam puellam pretereuntẽ.
ampullam in manu ge¬
stantem. Quam cum ad
se euocasset. interrogat quid
ferret. At illa inquit. Am¬
pullam apud liquamen
quod michi paululum an¬
tea a nego ci atoribus uenũ¬
datum est. Porro geno¬
uefa conspicata generis hu¬
mani aduersarium in ã¬
pule ore sedentem commui¬
nans insufflauit in ea.
Statimq pars de ore ip̃i¬
us ampulle fregit. ac ceci¬
dit. Tunc enim signata¬
demum creatura abire
hominem iussit. Hec uidẽ¬
tes ualde admirati sunt.
quod nequaqmͣ se diabo¬
lus occultare quiuerat.
i. quidem marrouechus o¬
blatus est genouefe. a ge¬
nntorib suis. cecus. mutus
surdus. et claudus. Quẽ
cum oleo benedicto delibu¬
tum signaculo crucis cõ¬
muniuit. roboratis pas¬
sib. gressum direxit in¬

Expanded text:
tus est. Nec mora, dicto tus est. Nec mora, dicto citius, eiecto demone, persona mundata est. Multis honoribus tum eam euntem hac redeuntem universi honoraverunt. 48. Per idem tempus stans in adito domos suae, vidit quendam pretereuntem, ampullam in manu gestantem. Quem cum ad se vocasset, interrogat, quid ferret. Ad ille inquid: 'Ampullam Apuliquam, quod mihi paulo ante a negotiatoribus venundatum est'. Porro Genuvefa conspicata generis humani adversarium in ampulle ore sedentem, comminans insufflavit in eum, statimque pars de ore ipsius ampulle fregit ac cecidit. Tunc enim demum, signata creatura, abire hominem iussit. Haec videntes, valde mirati sunt, quod nequaquam se diabulus eidem occultare quiverit. am nomine Marovechus oblatus est Genovefae a genitoribus suis caecus, surdus, mutus et clodus. Quem cum oleo benedicto dilibutum signaculo crucis commonivit, roboratis bassibus, gressum direxit in
Abbreviated transcription (Latin):
rediebant. fatebantur in ho¬
ra cruciatus sui q digitu
manuum genouefe si giaa¬
tin uelut cerei duunitus
celesti igne flagrarent. et
circa ardere fetidissime de¬
bacantes clamarent. Au¬
dierunt eam tres uiri quo¬
rum matrone ui domib
eorum clam a demonib
uerabantur. obsecrantes
ges eorum ab obsidentib
se nequissumis spiritibus
emundaret. At illa ut erat
bengnissima secuta est eos
Ingressa uiuscinusq do¬
mum matrone eorum or̃o¬
ne et benedictione olei unc¬
te. per eam a uexacione de¬
monum sunt emundate.
ac benedicens deum et lau¬
dans. et in media incog¬
nta staret caterua. unus
ex psallentib arreptus a
demoniꝯ lamans propri¬
oz artus quos mente captus¬
a se esse alienos credebat. ab
absida ad genouefam pro¬
peraint. Cumq genouefa
spiritum immundum a
corpore hominis iuberet exi¬
re. et spiritum nequaqmͣ
per oculum se progredi mi¬
naretur. imperante geno¬
uefa feda relinquens ues¬
tigia. fluxii uentris eier¬

Expanded text:
recedebant, fatebantur in orecedebant, fatebantur in ora cruciatus sui, quod digiti manuum Genuvefe siggillatim vellut cerei divinitus caelesti igne flagrarent, et idcirco se ardere fedissime debachantes clamarent. Audierunt eam tres viri, quorum matrone in domibus eorum clam a demonibus vexabantur, obsecrantes, ges eorum ab obsedentibus se nequissimis spiritibus emundaret. Ad illa, ut erat benignissima, secuta est eos. Ingressaque uniuscuiusque domum, matrone eorum oratione et benedicto oleo unctione per eam a vexatione demonum sunt emundate. ac benedicens et laudans Dominum, in media incognita staret caterva, unus ex psallentibus areptus a demone, lanians proprius artus, quos mente captus esse alienus credebat, ab absida ad Genuvefam properavit. Cumque Genuvefa spiritum inmundum a corpore hominis iuberet exire, et spiritus nequam per oculum se progredi minaretur, imperante Genuvefa, foeda relinquens vestigia, fluxu ventris eiec
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo febris it a egritudodi¬
scessit. et ita sanum mente
madum amanum indi¬
cem pertinacissimum ã¬
te cuus iamiam sanctus
martius in tempesta noc
gitur. quem eciam colafi¬
iatum ab angelo lectiotra¬
dit. ut ante fores domus
sue sancto martino occur¬
risse ⁊ omma e peteret
prestitisse feratur. Et inde
naingio turonis profecta
sa est. Distant uero ab
aurelianorum urbe. usq
turonorum ciitatemr: que
tercia lugdunensis nuncu¬
patur. quasi stadia sextẽta.
Et cum ad portã turonice
urbixuenisset. ocurrit ei de
basilica sancti martim in¬
erguminorum multitudo
clamantes nequissimi spi¬
ritus. se inter sanctum mar¬
tinum et genouefam flam¬
mis exuri. Quin et pericu¬
la que in ligera genouefa
habuerat. ob emulacionẽ
sui. se profitebantur perpe¬
trasse. Item.¬
¶ Interea genouefa bafilicã
sancti martini ingressa:
plures ab obsessis demomi¬
bus. orõne et signaculo cru¬
cis emundaut. Serũ illi
a quib immundi spiritus

Expanded text:
ab eo febris et aegritudo diab eo febris et aegritudo discessit, et ita sanum mente modum Avicianum iudicem pertenacissimum, ante cuius ianuam sanctus Martinus intempesta noctenisse legitur; quem etiam colafizatum ab angelo lectio tradit, ut ante fores domos suae sancto Martino occurrisse et omnia que peteret prestetisse feratur. 45. Et inde navigio Toronus profecta,sa est. Distant vero ab Aurilianorum urbe usque ad Toronorum civitatem, que tercia Lugdunensis noncupatur, quasi stadia sexcenta. Et cum ad portum Toronice urbis pervenisset, occurrit ei de basilica sancti Martyni inerguminorum multitudo, clamantes nequissimi spiritus, se inter sancto Martino et Genuvefa flammas exuri, quin et pericula, que in Ligere Genufeva habuerat, ob aemulationem sui se profitebantur perpetrasse. 46. Interea Genuvefa basilica sancti Martyni ingressa, plures ab obsessis demonibus oratione et signaculo crucis emundavit. Verum ille, a quibus inmundi spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Post hoc responsum. fr̃¬
na leta surrexit mia cũ
genouefa rediit ad taber¬
n aculum suum. Mira
extimplo sanauit. ut sos¬
pes genouefe nn aduito¬
rium donus occurreret.
Et magnificauit uinu̾¬
sa turba dum̃. pro repen¬
tina incolumitate. meri¬
tis genouefe clardie reddi¬
¶ Factum est in eadeni urbe¬
cum cutdam ꝑo famulo
culpabili supplicaret. et il¬
le superbia et caliditate
obduratus nequaqmͣ fa¬
mulo ignosceret. Hiis eni
uerbis allocuta dicitur.
Si tu me supplicantem des¬
pectui habes: nonne despi¬
cit dñs meus ihesus cristus
qui clemens et pius est ad
ignoscendum. At ubi in
domum suam homo ille
rediit. mot ita febre accen¬
sus est. ut nocte tota hene¬
lãs et estuans requiescere
nequiuerit. Quim etiani
in crastinum primo dilu¬
culo eciam aperto ore secu¬
turus. qui cotidiano bos
interpretatur. lingua sa¬
liia distillans ad pedes
genouefe prouolutus. ue¬
die non dederat. sibi dari
precabatur. Sancta geno
uefa signans eum. omnis

Expanded text:
Post hunc responsum FraPost hunc responsum Fraterna laeta surrexit et una cum Genovefa rediit ad tabernaculum suum. Mirabextemplo sanavit, ut sospes Genovefae in adito domus occurrerit. Et magnificavit universa turba Deum pro repentina incolomitate meritis Genovefae Claudiae reddi Factum est, in eadem urbe cuidam pro famulo culpabile subplicaret. Cumque ille superbia et calliditate obduratus nequaquam famulo ignosceret, his eum verbis adlocuta dicitur: 'Si tu me supplicantem dispectui habes, non me dispicit dominus meus Iesus Christus, quoniam clemens est ad ignoscendum'. Adubi in domo sua homo ille rediit, mox ita febre accensus est, ut noctem totam anhellans et estuans requiescere nequiverit. Quin etiam in crastinum primo diluculo aperto ore secut urus, qui cotidiana bos interpretatur lingua, sallivam distillans, ad pedes Genovefe provolutus, veulo non dederat, sibi dare precabatur. Sancta Genovefa vero signans eum, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
onstensa. et idarco sine
intermissione oians. fle¬
re consueuerat. qñ quid̃
sciebat. se in corpore posi
meldorum urbe nomi¬
ne frunimius annis qͥ¬
tuor claudus. nec habẽs
us genouefam expeciit
obsetrans sibi tactu ma¬
nuum suarum auditũ
restitui. Cuius aures
cum manu contrectãs
signasset. continuo ca¬
pax. audituq reddito.
benedirit dño nostro ie¬
¶ In aurelianensi urbe qͥd
miraculi per eam gestũ
sit. ordo lectionis expos¬
cit. Cuius tum frater¬
ne matris familte. que
super filiam suam clau¬
diam in transitu positã
deflebat. aduentus dila¬
tus fuisset pro filia rega¬
tura. continuo ad geno¬
nefam properans direxit.
Quamt cum in basilicã
sancti amiam antistitis
orantem reperisset. ca dẽs
ad pedes eius ululans hoc
tantum deprecasse fertur.
⁊edde michi domina geno¬
uefa. filiam meam. Ge¬
nouefa ut iudit fidẽ enis
respondisse fertur. Desi¬
ne ab iuuria ac molesti¬
a mea. filie tue redinte¬
grata est incolumitas.

Expanded text:
ostensa. Et idcirco sine ostensa. Et idcirco sine intermisione orans flere consueverat, quoniam quidem sciebat, se in corpore positMeldorum urbe nomine Frunimius annis quatuor clausus habens us Genovefa expetiit, obsecrans, sibi tactum manuum suarum auditum restitui. Cuius aures cum manu contrectans signasset, continuo vocibus capax, auditoque reddito, benedixit dominum nostrum Ie. In Aurilianensium urbe quid miraculi per eam gestum sit, ordo lectionis exposcit. Cuius cum Fraterne matrisfamiliae, que super filiam suam Claudiam in transitu positam deflebat, adventus delatus fuisset, pro filia rogatura, continuo ad Genovefa properans direxit. Quam cum in basilica sancti Anniani antestitis orantem repperisset, cadens ad pedes eius, ululans, hoc tantum deprecasse fertur: 'Redde mihi, domina Genovefa, filiam meam', Genovefa ut vidit fidem eius, respondisse dicetur: 'Desine ab iniuria hac molestia mea; filiae tuae redintegrata est incolomitas'.