comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dñ aut̃ ꝯsciꝰ et̾uitatis sue illa ĩ corꝑe tc̃ uideis uoce respondit:
rec ego sum. moysi aut̃: ego sum qͥ sũ. Ad mirabili utiq di¬
uine natẽ et̃uitatem smonis magnificentia p̃dicatiit. Qa ni¬
chil de d̾o tam ꝯueniens dici pocest: qͣm ut semꝑ eẽ dicatur:
Quia ẽẽ nͣ p̃t̾itis inicium: nͨ futiꝰ t̾minũ ht̃. ⁊ iõ aꝑtissime hoc

Expanded text:
bene autem conscius aeternitatis suae illa in corpore tunc Iudaeis uoce respondit,  Abraham fieret, ego sum, Moysi autem: ego sum qui sum. admirabili utique diuinae naturae aeternitatem sermonis magnificentia praedicauit, quia nihil de deo tam conueniens dici potest quam ut semper esse dicatur, quia esse nec praeteriti initium nec futuri terminum habet. et ideo apertissim
Abbreviated transcription (Latin):
d̃i inuisibilis p̃dicasi. Quod qͥdem qͣmuis apłi dictum sit. tñ doct¬
na dñi ẽ. Idem enim hͦc ĩ apło ad xͥanos: qui ꝯsimile illud ĩ eugłio

Expanded text:
dei inuisibilis praedicasset. Quod quidem quamuis apostoli dictum sit, tamen doctdei inuisibilis praedicasset. Quod quidem quamuis apostoli dictum sit, tamen doctrina domini est. idem enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑerraticas int̾ptationes: duas hr̃e ꝑsonas ac ꝑ pͣuas atq impieᷤ
opiniones qui ẽẽt .s. ĩ se unꝰ. dipłex fieret ĩ nb. Et ĩo pulere
ac mirabilit̾: ab ip̃o unigenito filio dĩ. usq ad unitum filio
dĩ filium hominis : p̃dicatio apłica descendit. ut sic̃ ip̃e rerũ
ordo: ita ⁊̃ doctͥne smno decurreret. ita cuncta inseꝑabili cone¬
xione. ⁊ qͣi quodam ponte ꝯtinuans ut sñ ulla penitꝰ diuisio¬
ne ⁊ int̾uallo: eum quẽ ĩ pͥncipio mũdi lege̾s in fine cẽꝑis ĩue¬
nires. Neq ulla omnino distractione impie discissionis admi¬
ua: unum in carne atq in spũ dfiliũ dĩ crederes: Cum ita
aplicum magisterium dm̃ pariter atq hominem ꝑ sac̾mentũ
corporee natiuitatis unisb̾. Ut eundem tibi reꝯciliantem ĩ cru¬
ce omnia demonstret : quem ante exordium mundi imaginẽ

Expanded text:
per erraticas interpretationes duas habere personas, ac per prauas atque impias per erraticas interpretationes duas habere personas, ac per prauas atque impias opiniones, qui esset scilicet in se unus, duplex fieret in nobis. et ideo pulchre ac mirabiliter ab ipso unigenito filio dei usque ad unitum filio dei filium hominis praedicatio apostolica descendit, ut, sicut ipse rerum ordo, ita etiam doctrinae sermo decurreret, ita cuncta inseparabili conexione et quasi quodam ponte continuans, ut sine ulla penitus diuisione et interuallo eum, quem in principio mundi legeres, in fine temporis inuenires, neque ulla omnino distractione impiae discissionis admissa unum in carne atque in spiritu filium dei crederes, cum ita apostolicum magisterium deum pariter atque hominem per sacramentum corporeae natiuitatis unisset, ut eundem tibi reconciliantem in cruce omnia demonstraret, quem ante exordium mundi imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
celis. siue q̃ in terra sunt. Nunquid indiget pͥmatu uniu̾soꝵ
ereato omnium. Aut pͥncipatu eoꝵ q̃ a se fc̃a sunt ip̃e qͥ fec̾: Aut
nunquid de u̾bo dici potest quod in eo qui sit pͥmogentꝰ ex mo¬
rtuis ꝯplacuerit omnem plenitudinem habitare. qui utiq u¬
nigenitꝰ. filius dĩ. u̾bum dĩ aute uniu̾sa rerum exordia: patrẽ
inuisibilem in se hñs. ita prius omnem plenitudinem in se hu̾it
ut eẽt ip̃e omnium plenitudo. Et qͥd postremo: omina inqͥt.
pacificans ꝑ sanguinem crucis eiꝰ suie que in celis sunt: siue
que in terris. Manifestauit utiq aꝑtissime de quo dr̾et. quem
ꝑmogenitum ex mortuis nominasse. Nunquid enim ꝑ u̾bi aut sp̃s
ndi sanguinis ualuit nͥ hominis: aut mori alt qͣm hõ. ⁊⁊ tñ id̾
Qũo gͦ hoc: scilicet q id omnimͦ ab apłis cautum ẽ ne aliq̃ ui¬
deret᷑ in xͦ eẽ diuisio. ⁊ unitꝰ in filio hominis filiꝰ di: incipet

Expanded text:
caelis siue quae in terra sunt. numquid indiget primatu uniuersorum caelis siue quae in terra sunt. numquid indiget primatu uniuersorum creator omnium, aut primatu eorum quae a se facta sunt ipse I qui fecit? aut numquid dici de uerbo potest, quod in eo, qui sit primogenitus ex mortuis, conplacuerit omnem plenitudinem habitare, qui utique unigenitus filius dei-, uerbum dei ante uniuersarum rerum exordia, patrem inuisibilem in se habens I ita prius omnem plenitudinem in se habuit, ut esset ipse  omnium plenitudo? et quid postremo? omnia, inquit, pacificans per sanguinem crucis eius, siue quae in caelis I sunt siue quae in terris. manifestauit utique apertissime. de quo diceret, quem primogenitum ex mortuis nominasset., numquid enim per uerbi aut spiritus ndi sanguis ualuit nisi hominis aut mori alter quam homo: et tamen idem, go hoc? scilicet quia id omni modo ab apostolis cautum est, ne aliqua uideretur in Christo esse diuisio et unitus in filio hominis filius dei inciperet
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ ħ. Ip̃e ⁊ inqͥt caput corꝑis eccłe qui est pͥncipium pͥmogenitꝰ
ex mortuis. Rexurrectionem qͣi geuerationem scͥptura nomi¬
nat. qr sic̃ generatio uitam creat: ita resurrectio gn̾at ad ui¬
tam. Unde ⁊̃ resurrõ ip̃a regeneratio nuncupat᷑. Scilicet illd
dñi testimonium. Am̃ dico ub̃. quod uos qui secuti estis me.
in regeneratione cum sedit filiꝰ hominis in sede maiestatis
sue: sedebitis ⁊ uos suꝑ sedes .xii. iudicantes .xii. trib israel.
Ergo pͥmogenitum ex mortus eũ dicit quem suꝑiꝰ iniusibilem:
dĩ filium atq iniaginem p̾dicauit. Qͥs aut̃ imago inuisibilis
dĩ. nͥ unigenitꝰ u̾bum dĩ : Et qũo il resurrexisse ex mortuis di¬
citur qͥ inmago ac u̾bum dĩ inuisibilis nominatur: Et qͥd tñ
adhuc aodit᷑: Et sit inqͥt in omnib ip̃e pͥmatum tenens: qr ĩ
ipso ꝯplacuit omnem plenitudinem habitare. ⁊ ꝑ ip̃m rexcilia
rI omnia. in ipm. pacificant᷑ ꝑ sanguinem er ucis eius siue q̃ ĩ

Expanded text:
cipium, primogenitus ex mortuis. Resurrectionem quasi generationem Scriptura nominat; quia sicut generatio vitam creat, ita resurrectio generat ad vitam. Unde etiam resurrectio ipsa regeneratio nuncupatur, secundum illud Domini testimonium: Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me, in regeneratione suae, sedebitis et vos super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel . Ergo primogenitum ex mortuis eum dicit, quem superius invisibilem Dei Filium atque imaginem praedicavit. Quis autem imago invisibilis dei nisi unigenitus, uerbum dei? et quomodo is resurrexisse ex mortuis dicitur, qui imago ac uerbum dei inuisibilis nominatur? et quid tamen adhuc additur? I ut sit, inquit, in omnibus ipse primatum tenens, quia ! in ipso conplacuit omnre omnia in ipsum, pacificans \' per sanguinem crucis eius, siue quae in
Abbreviated transcription (Latin):
tũ reserato tandẽ ac puro liunine ꝯtuentes. ita te ex sacrosc̃o illo ĩmaculate
uͥginis ut̾o editũ ĩ mũdo uerũ hoĩem ẽẽ intelligant. ut uerũ tñ dm̃ semper
fuisse cognoseant. Ac priꝰ ꝙͣ de his reb loqͥ uicipiã qͣs nͨdũ libris supionb p̾libaui: equũ
arbitro ut ea nitar exsolu̾e̾ q̃ iã an ꝓmisi: ut expleta pentꝰ sponsio̾e: liberiꝰ de intactis dr̃e
ordiar cũ de pollicitis satis fecero. Ait ergo ad destruendã sac natiuitatis tidẽ. sibilans
eas nescire arbitroi Si enĩ scires aut intellige̾s uñ dicẽs. neqͣꝙͣ unigeniti di natiutatẽ.:
mortalis opinuuicule ratiõe censeres: neq ei qͥ extͣ ceptũ humane orginis natꝰ: hu¬
animantiũ estunas definire natis hõib te an feris. auib an yecudib legen¬
putos pon̾e: Ista enĩ st̃ ⁊ alia huiꝰdemi: de qͥb ħ dici posst̃ ⁊ nemo

Expanded text:
tum reserato tandem ac puro lumine contuentes ita te ex sacrosancto illo inmaculatae tum reserato tandem ac puro lumine contuentes ita te ex sacrosancto illo inmaculatae uirginis utero editum in mundo uerum hominem esse intellegant, ut uerum tamen deum semper fuisse cognoscant. Ac priusquam de his rebus loqui incipio quas necdum libris superioribus praelibaui, aequum arbitror ut ea nitar exsoluere quae iam ante promisi, ut expleta. penitus sponsione liberius de intactis dicere ordiar cum de pollicitis satisfecero. ait ergo ad destruendam sacrae natiuitatis fidem sibilans iam unde dicas nescire arbitror. si enim scires aut intellegeres unde diceres, nequaquam unigeniti dei natiuitatem mortalis opiniunculae ratione censeres neque ei qui extra conceptum humanae originis natus est huanimantium aestimas definire naturis? hominibus te an feris, auibus an pecudibputas ponere? ista enim sunt et alia huiuscemodi de quibus haec dici pos
Abbreviated transcription (Latin):
sordidu et ferale cõtagiũ i Extrahe illatas ꝑfidie ĩmundicias. et obsessas redolenti
ceno animas. uentilabͦ satͤ purgõis aiãs emunda: ut spelunce iat᷑nũ. domꝰ or̃oũ
sĩt: et ra qͥb ut ñc scͥptũ : diũsoriis. hericii et onocentauri. et pilosi. et diu̾sorum
ꝓdigior monstr᷑ u̾sant᷑: in his sc̃ĩ sp̃c tui clona .i. ficd̃i ac religiõis dona lecora re¬
splendeant: Ac sic̃ eiectis quonda ydolorũ cultib ext̾mĩatisq simulacͥs. fecisti
ex fanis demonũ. tẽpla uͥtutũ: insens in caũnas serpñtiũ et scorpionũ ful¬
qp̃tens lum̃is tui radios: ex cubilib exͣorũ ⁊ tͦpitudinũ. domos ornat᷑orũ ac pul¬
cͥtudinũ reddidisti: ita ĩ oĩb quoꝵ ocłos caligo hetice ꝑu̾sitatis obsedit: Lum̃
mscdie tue ac uĩtatis infunde: ⁊ incarnatiõĩs tue magnũ ac salictiferũ sacmen¬

Expanded text:
sordidum et ferale contagium. Extrahe illatas perfidiae immunditias, et obsessas redolenti sordidum et ferale contagium. Extrahe illatas perfidiae immunditias, et obsessas redolenti eno animas uentilabro sacrae purgationis emunda, ut speluncae latronum domus orationum sint, et in quibus nunc ut scriptum est diuersoriis hericii et onocentauri et pilosi et diuersorum prodigiorum monstra uersantur, in his sancti spiritus tui dona, id est fidei ac religionis decora resplendeant. ac sicut eiectis quondam idolorum cultibus exterminatisque simulacris fecisti ex fanis daemonum templa !uirtutum, inserens in cauernas serpentium et scorpionum fulgentes luminis tui radios, et ex cubilibus errorum ac turpitudinum domos ornamentorum ac pulchritudinum reddidisti, ita in omnibus, quorum oculos caligo haereticae peruersitatis obsedit, lucem misericordiae tuae ac ueritatis infunde, ut incarnationis tuae magnum ac salutiferum sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
cctare oũ admodũ colligata ingentib spiris teruosi copons menbra cupientos: te quem
nẽ munitionũ. eogitaciões destruentes. ⁊ omnẽ altitudinẽ extollentẽ se adu̾sus scientiã
di. ut captiuemꝰ omnẽ utellecdtũ in obedientia tua. qͥa ille uere liber fit. qͥ cepit tͥ ce̾
captiuꝰ: Ad esto gͦ tuo officio. tuo oꝑi. tuio ꝓ te sup m̃surã iuriũ contendentib. ħa hi¬
antia noui spentis ora. ⁊ tuñtia letalib uenenis colla ꝯterere. qͥ facis stip̃ s̾pentes⁊
eor piones unlesos eredentiũ pedes ingredi. ac suꝑ aspidẽ ⁊ basiliscũ ambulare. ⁊ocul¬
care leonẽ ⁊ diaconẽ. tribuit᷑ ꝙ ꝑ intrepidam innocentie ꝯstantis audatiã. ut delec¬
tet infans ab ubere suꝑ foremen aspidis. ⁊i caũna reguli qͥ ablatat᷑ fiũt minũ suã
it. aut squamosi tractꝰ semit̾ã dereliquit: Aufer ab uniu̾sis ꝑnicio  anguis
anguis hꝰ

Expanded text:
ctare omnia admodum colligata ingentibus spiris tortuosi corporis membra cupientes te, quem nem munitionum, cogitationes destruentes et omnem altitudinem extollentem se aduersus scientiam dei, ut captiuemus omnem intellectum in oboedientia tua, quia ille uere liber fit. qui coepent tibi esse captiuus. adostoI ergo tuo officio, tuo operi, tuis pro te supra mensuram uirium contendentibus. da hiantia noui serpentis ora et tumentia le talibus uenenis colla conterere, qui facis supra serpentes et scorpiones inlaesos credentium pedes ingredi ac super aspidem et basiliscum ambulare et conculcare leonem et draconem, tribuisque per intrepidam innocentiae constantis audaciam, ut delectetur infans ab ubere super foramen aspidis, et in cauerna reguli qui ablactatus fuerit manum suit, aut squamosi tractus semitam dereliquit, aufer ab universis perniciosissimi anguis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
um xp̃i carnalia reliquerit: spiritalia bona recipiet. q̃ cõꝑatione ⁊ merito
sui ita erũt: qͣsi paruo munere cẽtenartꝰ numerus cõparet᷑. qͥa nimirũ qͣm
a fiatrib atq cõsortibꝰ ꝓpositi sui. qͥ ei spiritali glutino cligant᷑. nullã gͣciorẽ
etiã in hac u̾sta recipiet caritatẽ. Lege actiis apostoloꝵ. qͥa mustitudinis creden¬
ciũ erat cor imũ ⁊ anima una: ⁊ erat ilł omnia cõmunia. nullus q egenscrat
omnia possidentes. Potest sane hoc qd̃ ait accipiet cencies tantũ nũc ĩ tẽpore
hoc domos. ⁊ fr̃s. ⁊ sorores. ⁊ matres. ⁊ filios. ⁊ agros. c̃ ꝑsecutionibus ꝑ signi¬
ficationem alciꝰ intelligi. Centenariꝰ qͥppe numerus de leua tr̃aslatus in
dexterã: licet eandẽ in flexu digitoꝵ uideatur tenexre figuram: qͣm ha¬
plenissima eiusdẽ regni gaudiũ fide certa degustant: atq ĩ expectatione
patriȩ cȩlestis q̃ iure ĩ dextera significat᷑. omniũ parit̾ electoꝵ sincerissima

Expanded text:
i carnalia reliquerit, spiritalia bona recipiet, quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi parvo numero centenarius numerus comparetur. Quia nimirum a fratribus atque consortibus pLege Actus apostolorum, quod multitudinis credentium erat cor unum, et anima una, et erant illis omnia communia, nullusque egens erat  habentes, et omnia possidentes . Potest sane hoc quod ait, Accipiet centies tantum, nunc in tempore hoc domos, et fratres, et sorores, et matres, et filios, et agros, cum persecutionibus, per significationem altius intelligi. Centenarius quippe numerus de laeva translatus in dexteram, licet eamdem inflexu digitorum videatur tenere figuram, quam haplenissima ejusdem regni gaudium fide certa degustant, a que in exspectatione patriae coelestis, quae jure in dextera significatur, omni pariter electorum sincerissime
Abbreviated transcription (Latin):
numerꝰ ꝑfectoꝵ. Orbis enĩ terrarũ qͣtuor designatis partib cõtinet᷑: abhis om¬
nib partibꝰ uocat᷑ ĩ tͥnitate. qm̃ ter quat̾ duodecĩ fiunt ꝑfectũ numerũ sig-¬
nificat. Duodecĩ gͦ tribꝰ isrł: totꝰ isrł duodecĩ trib sut̃. sicut enĩ iudicaturi ex
toto mundo sic ⁊ iudicandi ex toto mũdo erut̃. Est omnis qͥ reliquerit domũ.
uel fr̾s. ł sorores. aut patrẽ. aut matrẽ. aut uxorẽ. aut filios. aut agros. ꝑꝑ nomẽ¬

Expanded text:
numerus perfectorum. Orbis enim terrarum quatuor designatis partibus continetur. Ab his omnumerus perfectorum. Orbis enim terrarum quatuor designatis partibus continetur. Ab his omnibus partibus vocatur in trinitate, quoniam ter quaterni duodecim fiunt, perfectum numerum significat. Duodecim ergo tribus Israel, totus Israel duodecim tribus sunt, sicut enim judicaturi ex toto mundo, sic et judicandi ex toto mundo erunt. Et omnis qui reliquerit domum vel fratres aut sorores aut patrem aut matrem aut uxore
Abbreviated transcription (Latin):
bus si cameleontem in uuo atq eo¬
dem corꝑe incido prasinũ modo ue¬
netum modo roseum modo pallidũ
hũani oculi contuentur. cur ⁊ d̾ina
eloquia didsitatis intellũciam nõ
hr̃ent que frequent̃ ⁊ abyssis cõꝑan¬
tur. uam motu tremulo uaria pela
doxi patces de uno loco diuersa di¬
cunt ⁊ tñ ones salutarit sudiũtꝰ
uude et quidam nr̃oꝵ ait margari-¬
ta quippe est sermo d̃imis ⁊ ex ouũ ꝑ¬
te forsri pt̃.¬

Expanded text:
bus; si cameleontem in uno atque eodem corpore, modo prasinum, modo venetum, modo roseum, modo pallidum humani oculi contuentur, cur et divina eloquia diversitatem intelligentiae non haberent, quae frequenter et abyssis comparantur? Nam motu tremulo varia pelag orthodoxi Patres de uno loco diversa dicunt, et tamen omnes salutariter audiuntur: unde et quidam nostrorum ait: Margarita quippe est sermo divinus, et ex omni parte forari p
Abbreviated transcription (Latin):
sime pristim erroris tui
consilium deponere. Nc̃
miror te adhuc in ipso ꝑmanere
sicut epła quam ad me misisti
dlamat. Nam ita ẽ dignatio tua
sicut sitiens minio calore accens
si inuenerit aquam cenosam. &
se ingurgitau̾it: postea si limpi
dissimam & frigidam reppiens
bib̾it: ñ satis ꝓficere potest: qͣn¬
doquidem ceno semel cor eiꝰ. & a¬
nima obruitur. Deniq qͦd pace
tua dicam: ita ẽ consilium pre¬
stantie tue: sicut arbor curua &
nodosa: que nichil in se rectum
habet. & aciem ꝑuertit ocłoꝵ. Re¬
te una ẽ ꝑsona tͥformis: que hoc
nommne nuncupetur: Tu siuo¬
luisses & confideres de ꝓfessione
tua: resideres mecum cum ep̃is
tuis. puro ac pacifico animo et
spũ: & conferres de his que dift̃
& que ad głam & gr̃am spitalẽ
ꝑtinent. Unde qui opus ẽ scribe
& rescribere quod ñ edificat:¬

Expanded text:
sime, pristini erroris tui consilium deponere; nunc miror te in ipso adhuc permanere, sicut epistula, quam ad me misisti, clamat. nam ita est dignatio tua, sicut sitiens nimio calore accensus si inuenerit aquam caenosam et se ingurgitauerit; postea, etiam si limpidam et frigidam reperiens biberit, non satis proficere potest, quando quidem caeno semel eius cor et anima obruitur. denique, quod pace tua dicam, ita est consilium praestantiae tuae sicut arbor curua et nodosa, quae nihil in se rectum habet et aciem peruertit oculorum. rete una est persona triformis. quae hoc nomine nuncupetur? tu si uoluisses et confideres de professione tua. resideres mecum cum coepiscopis tuis puro ac pacifico animo et spiritu et conferres de his. quae dei sunt et quae ad gloriam et gratiam spiritalem pertinent. unde quid opus est scribere et rescribere, quod nos non aedificat
Abbreviated transcription (Latin):
no ep̃o: bonefaciꝰ. Graue
nob̾ ẽ bellum. Inimici mucro
nr̃a pectora pulsat. Deo fun-¬
de preces ut soles. Tua sit nob̃
comes oratio. Rauca bucina
terrifica tuba. puto qͦd & sid̾a
terreat. Hostis clamor immaniꝰ
adest.S his ñ ter remur.
Nouimꝰ enim ista nonhodie
Ergo uenerande .xp̃isacer dos
pete dmn ut iacula in hostes diri¬
gat nr̃a: ac se ipsi trucident mu¬
ilectissimo & facio.
spectabili uiro filiobo
de pugna conquereris.Dubites
nolo. Utile tͥ tuisq dabo consili¬
um. Arripe manib arma. Ora¬
tio aures pulset auctoris. Quia
quando pugnatur. ds̃ aꝑtis celis
spectat. & partem quã inspicit
iustam. ibi dat palmam.lxxuii.¬

Expanded text:
opo, BONIFACIUS. Grave nobis est bellum. Inimici mucro nostra pectora pulsat: Deo funde preces, ut soles, tua sit nobis comes oratio. Rauca buccina, terrifica tuba, puto quod et sidera terreat; hostium clamor immanis est, sed his non terremur: novimus enim ista non hodie. Ergo, venerande Christi sacerdos, pete Deum ut jacula in hostes dirigat nostra, ac se ipsi trucident muilectissimo spectabili viro, A. de pugna conquereris, dubites nolo, utile tibi tuisque dabo consilium. Arripe manibtio aures pulset auctoris. Quia, quando pugnatur, Deus apertis caelis spectat et partem, quam inspicit iustam, defendit et ibi dat palmam. I
Abbreviated transcription (Latin):
mortale corpꝰ apparuit: qui
utiq si uoluisset cum corpo¬
re immortali pͥmitus adueniꝰ¬
set.S quia nos humilitate
filũi dĩ sanari oportebat. usq
ad nr̃am infirmitatem des¬
cendit: & fidĩ nr̃e meritum ac
premium: uirtute sue resur¬
rectionis ostendit. Ideo sequit᷑
apłs. & dicit: nouissimꝰ ad am
in sp̃u uiuificante. Siue intel¬
ligatur pͥmꝰ adam qui de pul¬
uere ante formatus ẽ. nouissimꝰ
adam qui de uirgine ꝓcreatus
ẽ. siue in unoquoq homine u¬
trunq compleatur: ut primꝰ
adam sit homo. in corpore mor¬
tali: nouissimꝰ adam idem ip¬
se in corpore immortali: tam̃
interanimam uiuentẽ & sp̃m
uiuificantem hoc interẽe uo¬
luit: ut illic sit corpꝰ animale
hic sp̃itale. Anima quippe in
corpore anmali. uiuit quidẽ
corpus efficiat: absumens om¬
nem corruptionem. nullam
metuens separationẽ. ꝓ inde
sequitur: s ñ priꝰ quod sp̃itale
ẽ. s qͦd animale: postea qd sp̃i¬

Expanded text:
mortale corpus apparuit, qui mortale corpus apparuit, qui utique, si uoluisset, cum corpore inmortali primitus aduenisset. sed quia nos humilitate filii dei sanari oportebat, usque ad nostram infirmitatem descendit et fidei nostrae meritum ac praemium uirtute suae resurrectionis ostendit. ideo sequitur apostolus et dicit: Nouissimus Adam in spiritum uiuificantem. siue intellegatur primus Adam, qui de puluere ante formatus est, nouissimus autem Adam, qui de uirgine procreatus est, siue in unoquoque homine utrumque compleatur, ut primus Adam sit homo in corpore mortali, nouissimus Adam idem ipse in corpore inmortali, tamen inter animam uiuentem et spiritum uiuificantem hoc interesse uoluit, ut illic sit corpus animale hic spiritale. anima qucorpore animali vivit quidem, corpus efficiat, absumens omnem corruptionem, nullam metuens separationem. 12. Proinde sequitur: Sed non prius quod spirituale est, sed quod animale; postea quod spiri
Abbreviated transcription (Latin):
seminatur corpꝰ animale. sur¬
get corpus sp̃itale. Pinde sicut
animale corpꝰ ñ ẽ anima s corpꝰ
ita & sp̃itale corp̃ ñ sp̃m debemꝰ
putare s corpꝰ. Quis porro au¬
deat opinari uel . xp̃i corpꝰ non
sp̃itale resurrexisse. uel si sp̃ita¬
le surrexit. ñ iam corpꝰ fuisse s
sp̃m. cum hanc opinionẽ refel
dentes existimarent se sp̃m ui
ro sp̃itale erat corpꝰ. nẽc tamen
sp̃s erat. s corpꝰ nulla ulteriꝰ mor¬
te ab anima resoluendum. atq
separandum sicut corpꝰ anima¬
le: quale animatum ẽ di flatu
cum factus ẽ homo in animã
uiuentem: etiam ipsum ex
animali sp̃itale sine mortis
interuentu futurũ: nͥ trans¬
gressio precepti pͥus commisso
peccato infligeret penam: quã
ds̃ seruatȩ iustitiȩ daret coro
nos uenit: cum peccatores iui¬
stus inuenit. ꝑstratum qͦdã
mͦ humilitatis nr̃e: s ñ cum
morbo miquitatis nr̃ȩ. Nam
cum ꝑ animale nobis. hocẽ ꝑ

Expanded text:
Seminatur corpus animale, surSeminatur corpus animale, surget corpus spiritale. pale corpus non est anima sed corpus, ita et spiritale corpus non spiritum debemus putare sed corpus. quis porro audeat opinari uel Christi corpus non spiritale resurrexisse uel, si spiritale surrexit, non iam corpus fuisse sed spiritum, cum hanc opinionem discipdentes existimarent se spiritumro spiritale erat corpus nec tamen spiritus erat sed corpus nulla ulterius morte ab anima resoluendum atque separandum sicut corpus animale, quale animatum est dei flatu, cum factus est homo in animam uiuam, etiam ipsum ex animali spiritale sine mortis interuentu futurum, nisi transgressio praecepti prius commisso peccato infligeret poenam, quam deus seruatae iustitiae daret coronnos uenit, cum peccatores iustus inuenit, per stratum quodam modo humilitatis nostrae sed non cum morbo iniquitatis nostrae. nam per animale nobis, hoc est per
Abbreviated transcription (Latin):
enim uellet apłs de corpore ani¬
mali adhibere testimonium
scͥpturarũ: illud posuit quod
in genesi legitur. Si ẽ inquit
corpus animale. est & sp̃itale
sicut scͥptum ẽ. factus ẽ primꝰ
homo in anmam uiuentem
uel in animam uiuam. Reco¬
lis certe quemadmodum scͥptũ
sit. & insufflauit in faciem eiꝰ¬
ds̃ flatum uitȩ. & factus ẽ ho¬
mo in animã uiuam. Dictum
ẽ autem etiã de animalibus
ꝓducat terra animam uiuam.
Intelligitur gͦ corpus animale
dici simile ceteris animalib ꝓpt̾
mortis dissolutionem. & corrup¬
tionem. quȩ cotidie cybo reficitur
& postea separata animantis
compago dissoluitur. Sp̃uale
autem corpꝰ qͦd iam cum sp̃u im¬
mortale ẽ. quanuis ñ nulli arbi¬
trentur tc̃ fieri corpꝰ sp̃itale: cũ
iam & ipsum corpꝰ mutatur in
sp̃m. & quod homo erat ex corpo¬
re & sp̃u: utrunq ac totũ sp̃s
erit: quasi dixerit apłs. semina¬
tur corpꝰ. surget sp̃s: dixit autẽ

Expanded text:
enim uellet apostolus de corpore anienim uellet apostolus de corpore animali adhibere testimonium scripturarum, illud posuit, quod in Genesi legitur: Si est, inquit, corpus animale, est et spiritale; sic et scriptum est: Factus est primus Adam in animam uiuentem\' uel \'in animam uiuam\'. recolis certe, quem ad modum scriptum sit: Et insufflauit deus in faciem eius flatum uitae et factus est homo in animam uiuam. dictum est autem etiam de animalibus: Producat terra animam uiuam. intellegitur ergo corpus animale dici simile ceteris animalibus propter mortis dissolutionem et corruptionem, quae cotidie cibo reficitur et postea superata animantis compago dissoluitur, spiritale autem corpus. quod iam cum spiritu inmortale est. Quamuis nonnulli arbitrentur tunc fieri corpus spiritale, cum iam et ipsum corpus mutatur in spiritum et, quod homo erat ex corpore et spiritu, utrumque ac totum spiritus erit, quasi dixerit apostolus: \'Seminatur corpus, surget spiritus\'. dixit autem:
Abbreviated transcription (Latin):
pmittitur: nec potuit illud si¬
ne gła: si nr̃m resurget in gła
Que autẽ gła. ubi ad huc cor¬
ruptio: Nimis itaq absurdũ
ẽ. ut credamꝰ illud corpꝰ & in
infirmitate seminatum esse
idest mortificatum: & in infir¬
mitate resurrexisse: cũ corpꝰ
nr̃m seminet᷑ in infirmitate
resurgat in uirtute: & dicat
piat. ut credat illud corpꝰ ani¬
male seminatũ. animate resus¬
citatum: si nr̃m seminat᷑ ani¬
male. surget sp̃itale: Constat
itaq neq ullomͦ dubitandum
ẽ corpus xp̃i quod licet corrup¬
tionem putredinis in sepulcro
ñ uid̾it. unde scͥptum ẽ. nec da¬
bis sc̃m tuum uidere corrupti¬
onem: clauis tam̃ & lancea
prumpi potuit: nc̃ omnino
in incorruptione consistere.
& qͦd in contumelia passioniᷤ
mortisq semmatũ ẽ. nc̃ ẽẽ in
gła uitȩ eternȩ. & qͦd ex infirmi¬
tate potuit crucifigi:
regnare
Et quod erat cor pus anima¬
le. qm ex adam sumptum est
separabiliter copulatum ẽ.Cũ

Expanded text:
promittitur, nec potuit illud sipromittitur, nec potuit illud sine gloria, si nostrum resurget in gloria: quae autem gloria, ubi adhuc corruptio? nimis itaque absurdum est, ut credamus illud corpus et in infirmitate seminatum esse, id est mortificatum et in infirmitate resurrexisse, cum corpus nostrum seminetur in infirmitate, resurgat in uirtute et dicat piat, ut credat illud corpus animale seminatum, animale resuscitatum, si nostrum seminatur animale, surget spiritale? Constat itaque neque ullo modo dubitandum est corpus Christi, quod, licet corruptionem putredinis in sepulcro non uiderit, unde scriptum est: Nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem, clauis tamen et lancea perrumpi potuit, nunc omnino in incorruptione consistere et, quod in contumelia passionis mortisque seminatum est, nunc esse in gloria uitae aeternae et, quod ex infirmite potuit crucifigi, regnare et, quod erat corpus animale, quoniam ex Adam sumptum est,separabiliter copulatum est. cum
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sitatib animantiũ: & si
corpora cum sint omnia uisi¬
bilia. differt̃ tam̃ ꝑ differen¬
tia locoꝵ. unde alia ẽ celestiũ
gła. alia terrestrium: & sim
locis sublimib cum sint cun¬
cta cęlestia: differt̃ etiam ipsa
claritatibꝰ luminum: ñ ẽ mi¬
rum qͦd in resurrectione mor¬
tuoꝵ distabit gła meritorũ.
Hinc iam uenit ad illud qͦd
communit̾ habet om̃is caro
que ad uitam resurgit eter¬
nam: & dicit. Seminatur in
corruptione: surget in incor¬
ruptione. Seminat᷑ in contu¬
melia: surget in gła. Semina¬
tur in infirmitate: surget in
uirtute. Seminatur corpꝰ ani¬
male: surget corpus sp̃uale.
In his uerbis apłi nusquam fas
ẽ putare melius corpora nr̃a
resurrectura quam xp̃i. cum
de illo sit positum exemplum
& fideliter intendere. & ꝑ eiꝰ
grãm sꝑare debeamꝰ. Ac ꝑ hoc
nullomͦ potuit corpꝰ. xp̃i cum
corruptione resurgere. si nr̃m
in incorruptione resurrecturũ

Expanded text:
diuersitatibus animantium et si diuersitatibus animantium et si corpora, cum sint omnia uisibilia, differunt tamen pro diuer locorum, unde alia est caelestium gloria alia terrestrium, et si in locis sublimibus, cum sint cuncta caelestia, differunt etiam ipsa claritatibus luminum, non mirum est, quod in resurrectione mortuorum distabit gloria meritorum. Hine iam uenit ad illud, quod communiter habet omnis caro, quae ad uitam resurgit aeternam, et dicit: Seminatur in corruptione, surget in incorruptione; seminatur in contumelia, surget in gloria; seminatur in infirmitate, surget in uirtute; seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. in his uerbis apostoli numquid fas est putare melius corpora nostra resurrectura quam Christi, cum de illo sit propositum exemplum, quod fideliter intendere et per eius gratiam sperare debeamus? ac per hoc nullo modo potuit corpus Christi CUDI corruptione resurgere, si nostrum in incorruptione resurrecturum
Abbreviated transcription (Latin):
luerit: & unicuiq seminum ꝓ¬
prium corpus. Scd̃m hoc gͦ dixe¬
rat. ñ corpus qͦd futurum ẽ se¬
minas: neq enim ñ triticum
erit ex tritico: s quia nemo se¬
minat herbam uel stipulam. &
multiplicia in palea tegum̃ta
granoꝵ. cum quib tam̃ semina
exurgunt. ideo ait s nudum
granum. hinc uolens ostend̃e
quia si d̃s̃ potest addere quodñ
erat in nudo semine: multo
magis potest reparare qͦd erat
in hominis corpore. Iam uͦ qͦd
adiungit ad differentiã ꝑtinet
resurgentium: ꝓpter diu̾sas
głas fidelium atq scõꝵ. Non
omnis inquit caro: eadem caro
alia quidem hominum: alia
autem pecoꝵ: alia uolucrum
alia piscium: & corpora celestia
& corpora terrestria: s alia est
celestium gła. & alia terrestri¬
um: & alia gła solis: & alia gła
unȩ: & alia gła stellarum. Stel¬
la enim a stella differt in gła
sic & resurrectio mortuoꝵ. In
his om̃ib iste sensꝰ ẽ. Si gen̾a
carnis cum sint cuncta mor¬
talia. differt̃ tam̃ inter se ꝓ

Expanded text:
luerit, et uni cuique seminum proprium corpus. secundum hoc ergo dixerat: Non corpus, quod futurum est, seminas. neque enim non triticum erit ex tritico; sed, quia nemo seminat herbam uel stipulam et multiplicia in palea tegimenta granorum, cum quibus tamen semina exsurgunt, ideo ait: Sed nudum granum hinc uolens ostendere, quia, si deus potest addere, quod non erat in nudo semine, multo magis potest reparare, quod erat in hominis corpore. lam uero, quod adiungit, ad differentiam pertinet resurgentium propter diuersas glorias fidelium atque sanctorum. non omnis, inquit, caro alia quidem hominum, alia autem pecorum: alia caro uolucrum, alia piscium, et corpora caelestia, et corpora terrestria; sed alia est caelestium gloria et alia terrestrium; alia gloria solis et alia gloria lunae et alia gloria stellarum. stella enim ab stella differt in gloria. sic et resurrectio mortuorum. in his omnibus iste sensus est: si genera carnis, cum sint cuncta mortalia, differunt tamen inter se pro
Abbreviated transcription (Latin):
sublimitatem. quam siẽẽt per
humanum conubium ꝓlem ꝓ¬
pagatura sublimem. Generosiꝰ
quippe elegit anitiana posteri¬
tas tam ulustrem familiã beare
nuptias nesciendo. quam multi¬
plicare pariendo: & in carne iam
immitare uitam angłoꝵ. quam
ex carne numerum adhuc augere
mortalium. Hec ẽ uberior fecundi¬
orq felicitas: ñ uentre grauese̾e
s mente grandescere. Non lactel¬
cere pectore: s corde candescere. Noi
quod ñ habet finem. Immitent᷑
eam multe familie dñam. igno¬
biles nobilem: fragiles excelse:
excelsius humilem. Hirgines que
Soptant anicioꝵ claritatem: eli¬
gant sc̃itatem. Iuud enim qͣnta
libet cupiditate. quando asseq̃nt᷑.
Hoc autem si plane cupierint.
mox habebunt. ꝓtegat uos in co¬
lumes & feliciores dextera altissi
puam debito ur̃is meritis officio
dilectione dñi salutamꝰ. Helationĩ
apopheretũ gratissime accepimꝰ.¬

Expanded text:
sublimitatem, quam si esset per sublimitatem, quam si esset per humanum conubium prolem propagatura sublimem. generosius quippe elegit Aniciana posteritas tam inlustrem familiam beare nuptias nesciendo quam multiplicare pariendo et in carne iam imitari uitam angelorum quam ex carne numerum adhuc augere mortalium. haec est uberior fecundiorque felicitas non uentre grauescere sed mente grandescere, non lactescere pectore sed corde candescere, non quod non habet finem. imitentur eam multae famulae dominam ignobiles nobilem, fragiliter excelsae excelsius humilem; uirgines, quae sibi optant Aniciorum claritatem, eligant sanctitatem. illud enim quanta libet cupiditate quando adsequentur? hoc autem, si plene cupierint! mox habebunt. protegat uos incolumes et feliciores dextera altissimpuam debito uestris meritis officio dilectione domini salutamus. uelationis apophoretum gratissime accepim
Abbreviated transcription (Latin):
ane: augustinꝰ in dño salutem.
Implestis gaudio cor nr̃m: tanto
iocundius quanto clarius. Tanto gra¬
tius: quanto citius. Ur̃ẽ nanq stir¬
pis scĩmoniam uirginalem. q̃m
quacunq innotuistis: ac ꝑ hoc
ubiq fama celeberrima p̃dicat
uelocissimum uolatum eiꝰ: fideli¬
oreatq certiore litterarum nun¬
tio p̃uenistis. & prius nos exul¬
tare fecistis. de cognito tam excel¬
lenti bono: quam dubitare de au¬
dito. Quis uerbis explicet. quis
digno preconio ꝓsequatur. qͣntũ
incomparabiliter głosius. atꝙ¬
infructuosius habeat ex ur̃o san¬
guine feminas uirgmes. xp̃c: quã
uiros consules mundus: slam uo¬
lumina tempoꝵ si magnum atq
preclarum ẽ nominis dignitate
signare: quanto ẽ maius atq pre¬
clarius cordis & corporis inte¬
gritate transcendere: ert̃.¬
Magis itaq gaudet pu rit ella
nobilis gencre. nobilior scitate:
quod fit ꝑ diuinum consortiũ
precipuum. in celis consecutura

Expanded text:
ANAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. ANAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Implestis gaudio cor nostrum, tanto jucundius quanto charius, tanto gratius quanto citius. Vestrae namque stirpis sanctimoniam virginalem, quoniam quacumque innotuistis, ac per hoc ubique, fama celeberrima praedicat, velocissimum volatum ejus fideliore atqtio praeuenistis et prius nos fecistis exultare de cognito tam excellentissimo bono quam dubitare de audito. quis uerbis explicet, quis digno praeconio prosequatur, quantum incomparabiliter gloriosius atque fructuosius habeat ex uestro sanguine feminas uirgines Christus quam uiros consules mundus? nam uolumina temporum si magnum atque praeclarum est nominis dignitate signare, quanto est maius atque praeclarius cordis et corporis integritate transcendere! magis itaque gaudeat puella nobilis genere, nobilior sanctitate, quod sit per diuinum consortium praecipuam in caelis consecutura
Abbreviated transcription (Latin):
sime dix̃. ego & pater unum sumꝰ:
quia inseparabiliter patͥ coheret
ipse & pater ds̃ unus ẽ: Si tam̃
uel hoc uerbum admittitur in
illa diuinitate. ut dicamꝰ cohet
uel eẽ pot̾it. ulla distantia separa¬
tum. Ad hoc responde utrum tͥ
placeat in formem sp̃m dici: qͣndo
qui adheret dño unus sp̃s ẽ. Qd
si tͥ ñ placet. nec ego triformem dm̃¬
habeo dignationi. & beniuolentie
tue. S sicut iam mͥaliud qͦd uolu¬
isti rescribere dignatus es: ita re-¬
scribere dignare dictaturos. nos ẽẽ
que dicturi sumꝰ: & ñ deero uolun¬
tati tue quantum dñs me adiuue
rit. Nam siscribis. & scribo. ñ nos
edificat: quomͦ nos edificat dicif
& dico. ubi post uerboꝵ strepitum
ñ inueniamꝰ quid legendo recen.¬
seamus: Augustinꝰ hec dictaui: &
relectis subscͥpsi. Abstineamꝰ nos a
conuiciis. ne tempꝰ in aniter impen¬
damꝰ. & ad id qͦd agitur. int̾ nos
ñarum honore dignissimiᷤ
merito illustrib & p̃stan¬
tissimis filiab ꝓbe & uili¬

Expanded text:
me dixit: Ego et pater unum sumus. quia inseparabiliter patri cohaeret, ipse et pater unus deus est, si tamen uel hoc uerbum admittitur in illa diuinitate. ut dicamus \'cohuel esse poterit ulla distantia separatum! ad hoc responde, utrum tibi placeat biformem spiritum dici, quando, qui adhaeret domino, unus spiritus est. quod si thabeo dignationi et benevolentiae tuae. Sed sicut jam mihi aliud quod voluisti rescribere dignatus es; ita dignare rescribere dictaturos nos esse quae dicturi sumus, et non deero voluntati tuae, quantum me adjuverit Dominus. Nam si scribis et scribo non nos aedificat; quomodo nos aedificat dicis et dico, ubi post verborum strepitum non inveniamus quod legendo recenseamus? Augustinus haec dictavi, et relectis subscripsi. Abstineamus nos a conviciis, ne tempus inaniter impendamus; et ad id quod agitur inter nos narum honore dignissimis, merito illustribus et praestantissimis filiabus PROBAE et JULI
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fortasse ñ diceres. S tam̃ ecce
& hoc ipsum quod tͥformem dĩꝑso¬
nam dicam. & dictas. & conscͥptũ
misisti: & nullam calumpniam
timuisti. Ecce ostendisti uerum
ẽẽ qͦd dico. ñ ideo te sicut placue¬
rat cum simul ẽẽmus. uerba tua
dictare noluisse: quia calumpni¬
am timebas: s quia de u̾itate ñ
confidebas. Modo quia iam tibi
placuit dictare. an tͥformem dei
ꝑsonam credam: respondeo ñ me
ita credere. Una quippe forma ẽ
quia una ut itadicam deitas: &
ideo unus ds̃ pater & filius & sp̃s
sc̃s. Tu autem peto digneris bre
corpora sͥ adherentia: unũ corpꝰ
dixit. Et cum sp̃s humanꝰ nullo
mͦ posset dicere. ego & diis unũ
sumꝰ. tam̃ cum adheret dño. unꝰ¬

Expanded text:
hoc fortasse non diceres. sed tamen ecce hoc fortasse non diceres. sed tamen ecce et hoc ipsum. quod triformem dei personam dicam, et dictasti et conscriptum misisti et nullam calumniam timuisti; ecce ostendisti uerum esse. quod dico, non ideo te. sicut placuerat, cum simul essemus, uerba tua dictare noluisse. quia calumniam timebas. sed quia de ueritate non confidebas. et modo quia iam tibi placuit dictare, an triformem dei personam credam. respondeo non me ita credere; una quippe forma est, quia una. ut ita dicam, deitas est, et ideo unus -deus pater et filius et spiritus sanctus. Tn autem. peto, digneris breucorpora sibi adhaerentia unum corpus dixit et. cum spiritus humanus nullo modo posset dicere: Ego et dominus unum sumus\', tamen, cum adhaeret domin
Abbreviated transcription (Latin):
reddenda conuicia me ꝓuocare. nec
a reddendis litteris reuocare potue¬
rt̃. Ea quippe que scͥpsisti. mouerens
me sia ueritate dei. ñ a potestate
hominis dicerentur. Dixisti con¬
silium meum arborem curuam
& nodosam: que nichil in se rectũ
habet & aciem ꝑuertit ocłoꝵ. Qd
in me diceres si a placito qͦd anter
nos mane statueramꝰ: ego recesfis¬
sem: & in re facillima que recte
placuerat. curuam refragationẽ
&e nodos difficultatis posuissem:
Neq enim aqua cenosa ingurgi¬
tatum me iudicares: s ꝑfidie qͦd
multo ꝑeiꝰ ẽ ebrietate submersũ:
Siñ talis post prandium redissẽ
qualis ante prandium recessissẽ
Sed ecce nunquid ñ rescripsisti
quod uoluisti: & nullam calũp¬
niam formidasti: Sigͦ potes. &
cetera: ut sit quod uel nos ipsi
uel alii possint consid̾are. & iudi¬
care. Quod enim triformẽ dicis
dĩꝑsonam me credere: si legere
dignatus fuisses aliud qͦd aliqͣn¬
do ꝓlixius misi. & ad ea que ibi
scͥpta st̃. respondere uoluissef:

Expanded text:
reddenda conuicia me prouocare nec a reddendis litteris reuocare potuerunt. ea quippe, quae scripsisti, mouerent me. si a ueritate dei, non a potestate hominis dicerentur. dixisti consilium meum arborem curuam et nodosam, quae nihil in se rectum habet et aciem peruertit oculorum. quid in me diceres, si a placito, quod inter nos mane statueramus, ego recessissem et in re facillima, quae recte placuerat, curuam refragationem et nodos difficultatis posuissem? neque enim aqua caenosa ingurgitatum me iudicares sed perfidiae. quod multo peius est, ebrietate submersum, si non talis post prandium redissem, qualis ante prandium recessissem. sed ecce numquid non rescripsisti. quod uoluisti, et nullam calumniam formidasti? sic ergo potes et cetera, ut sit, quod uel nos ipsi uel alii possint considerare et iudicare. quod enim dicis triformem dei personam me credere, si legere dignatus fuisses, quod aliud aliquanto prolixius misi. et ad ea, quae ibi scripta sunt, respondere uoluisses,
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc quidem breuiter scͥri¬
bere poteram: s uolui te ha¬
bere aliquid litcerarũ nr̃aꝵ:
quo rationem cure mee ñso¬
lum ipse cognosceres. s etiã
cuicunq dissuadenti. ne tuoꝵ
correctiomi oꝑam instanter
impendas: nob̾q detrahenti
quod talia uelimꝰ: habeas qͦd
respondeas. Quod si suꝑfluo
feci quod iam ista uel didisce¬
ras. uel ipse cogitaueras: ant
honerosus fui. qͦd curis pu¬
blicis tam occupato. ꝓlixam
epłam ingessi: peto des ueni¬
am: dum tam̃ qͦd suggessi. &
rogaui ñ sꝑnas: sic te tueatur

Expanded text:
et hoc quidem breuiter scriet hoc quidem breuiter scribere poteram; sed uolui te habere aliquid litterarum nostrarum, quo rationem curae meae non solum ipse cognosceres, sed etiam cuicumque dissuadenti, ne tuorum correctioni operam instanter inpendas, nobisque detrahenti, quod talia uelimus, habeas, quod respondeas. quod si superfluo feci, quod iam ista uel didiceras uel ipse cogitaueras, aut onerosus fui, quod curis publicis tam occupato prolixam epistulam ingessi, peto des ueniam, dum tamen, quod suggessi et rogaui, non spernas. sic te tueatur
Abbreviated transcription (Latin):
quibdam uet̾ib catholicis p̃¬
ferrent᷑. Non gͦ nichil agitur
cum instanter agitur. Neq
enim solis humanis terrori¬
bus murꝰ dure consuetudinis.
expugnatur. s etiam diuinis
auecoritatib atq rationibus
fides & intelligentia m̃tis in¬
struitur. Que cum ita sint
nou̾it benignitas tua homi¬
nes ur̃os qui in regione hyp¬
ponensi sc̃ adhuc ẽẽ donatistã:
nec apud eos quicꝗͣ ualuisse
litteras tuas. Cur autẽ ñ ualu¬
erint. ñ ẽ opus scribere: s mit¬
te aliquem tuoꝵ uel domesti¬
coꝵ uel amicoꝵ. cuiꝰ hoc fidei
possis iniungere:qui ñ ad ea
loca. s ad nos pͥmitꝰ ueniat
illis omnino nescientib &
nobiscum pͥmitꝰ consilio ꝑtrac¬
tato: quod agendũ dño adiu¬
uante uisum fuerit agat. Neq
enim tantum ꝓ eis agimꝰ cũ
hoc agimꝰ: s etiam ꝓ nobis iã
factis catholicis: quib illoꝵ
uicinitas sic infesta ẽ. ut con¬
tempni a nob nullomͦ possit:

Expanded text:
quibusdam ueteribus catholicis prquibusdam ueteribus catholicis praeferrentur. non ergo nihil agitur, cum instanter agitur: neque enim solis humanis terroribus murus durae consuetu. dinis expugnatur, sed etiam diuinis auctoritatibus atque rationibus fides et intellegentia mentis instruitur. Quae cum ita sint, nonerit benignitas tua homines uestros. qui in regione Hipponiensi sunt, adhuc esse Donatistas nec apud eos quicquam ualuisse litteras tuas. cur autem non ualuerint, non opus est scribere; sed mitte aliquem tuorum uel domesticorum uel amicorum, cuius hoc fidei possis iniungere, qui non ad ea loca sed ad nos primitus ueniat illis omnino nescientibus et nobiscum primitus consilio pertractato, quod agendum domino adiuuante uisum fuerit, agat. neque enim tantum pro eis agimus, cum hoc agimus, sed etiam pro nostris iam factis catholicis, quibus illorum uicinitas sic infesta est, ut contemni a nobis nullo modo possit.
Abbreviated transcription (Latin):
letargicum stimulare: am̃bos
amare. Ambo offenduntur: s
ambo diligunt᷑. Ambo mole¬
stati quamdiu egri st̃ indig¬
nantur: s ambo sanati gratu¬
lantur. Deniq ñ sicut putant
& sicut iactant. tales eos susci¬
pimꝰ quales fuert̃. s omnino
mutatos. quia ẽẽ catholiciñ
incipiunt: nͥheretici eẽ desti¬
terint. Neq enim sacram̃ta
eoꝵ nob̃ inimica st̃. que in illiͦ
sunt nob̾ communia: quia
ñ humana sunt s diuma. Pro¬
priꝰ eoꝵ error auferendꝰ ẽ. quẽ
male imbibert. ñ sacram̃ta
que similiter accepert̃. que
ad suam penam portant &
habent. quanto indigniꝰ ha¬
bent. s tam̃ habent. Errore ita¬
q derelicto separationis pra¬
uitate correcta: ab heresi ad ec¬
desie pacem transeunt quam
unt ficti st̃. non ẽ iam hoc nr̃m
s dĩ iudicium. Et tam̃ quidam
cum ficti putarent᷑. qm̃ iussio¬
nis ad nos derrore transiert
tales posterius in ñnullis tẽp̃¬
temptationib inuenti ft̃. ut

Expanded text:
lethargicum stimulare, ambos lethargicum stimulare, ambos amare. ambo offenduntur, sed ambo diliguntstati, quamdiu aegri sunt indignantur, sed ambo sanati gratulantur. 7. Denique non sicut putant, et sicut jactant, tales eos suscipimus quales fuerunt, sed omnino mutatos; quia esse catholici non incipiunt, nisi haeretici esse destiterint. Neque enim sacramenta eorum nobis inimica sunt quae cum illis nobis sunt communia; quia non humana sunt, sed divina. Proprius eorum error auferendus est, quem male imbiberunt, non sacramenta quae similiter acceperunt, quae ad poenam suam portant et habent, quanto indignius habent, sed tamen habent. Errore ita derelicto, separationis prauitate correcta ab haeresi ad ecclesiae pacem transeunt, quamunt, ficti sunt, non est iam hoc nostrum sed dei iudicium; et tamen quidam cum ficti putarentur, quoniam iussionis ad nos terrore transierunt, tales posterius in nonnullis temptationibus inuenti sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet homo iustus scificat
Quod si absurdum ẽ ut quisꝗͣ
baptizandus optet ab occulto
adult̾o potius rebaptizari: qͣm
a manifesto casto: restat utiq
ut quilibet ministroꝵ hominũ
accesserit. ideo ratꝰ fit baptismꝰ:
quia suꝑ quem columba des¬
cendit. ipse baptizat: & tamen
cum tam ꝑspicua ueritas au¬
res & corda hominũ feriat: tan¬
ta quosdam male consuetudi¬
nis uorago summersit: ut oĩb
auctoritatib rationibq resiste¬
re. quã consentire maluit. Refi¬
stunt autẽ duob modis: aut
seuiendo. aut pigrescendo. Qd
gͥhic faciat eccłie medicina. sa¬
lutem omniũ materna carita¬
te conquirens: tanꝗͣ inter fre¬
neticos & letargicos estuans:
Nunquid contempnere. nũqͥd
defistere: uel debet uel potest.
Utͥsq sit necesse ẽ molesta: quia
neutͥs ẽ immica. Nam & frene¬
tici nolt̾ ligari: & letargici nolt
excitari. S ꝑseuerat diligentia
caritatis. freneticum castigare :

Expanded text:
quilibet homo iustus sanctificat. quilibet homo iustus sanctificat. quod si absurdum est, ut quisque baptizandus optet ab occulto adultero potius baptizari quam a manifesto casto, restat utique, ut, quilibet ministrorum hominum accesserit, ideo ratus sit baptismus, quia, super quem columba descendit, ipse baptizat. Et tamen cum tam perspicua ueritas aures et corda hominum feriat, tanta quosdam malae consuetudinis uorago submersit, ut omnibus auctoritatibus rationibusque resistere quam consentire malint. resistunt autem duobus modis: aut saeuiendo aut pigrescendo. quid igitur hic faciat ecclesiae medicina salutem omnium materna caritate conquirens tamquam inter phreneticos et lethargicos aestuans? numquid contemnere, numquid desistere uel debet uel potest? utrisque sit necesse est molesta, quia neutris est inimica. nam et phrenetici nolunt ligari et lethargici nolunt excitari; sed perseuerat diligentia caritatis phreneticum castigare,
Abbreviated transcription (Latin):
ne incidat in illam sententiã.
in qua scͥptum ẽ. Maledictus
om̃is qui spem suam ponit
in homine: s spem suam po¬
nit in xp̃o: qui sie accepit for¬
mam serui. ut ñ amitteret
formam dĩ: de quo dictum ẽ
ipse ẽ qui baptizat. Pinde ho¬
mo quilibet minister bap¬
tismi eiꝰ. qualemcunq sarci¬
nam portet: ñ iste: s suꝑ quẽ
columba descendit: ipse ẽ qui
baptizat. Illos autem uana
sentientes: tanta absurditas
sequitur: ut quo ab ea fugi¬
ant. ñ inueniant. Cum enim
fateantur ratum & uerumẽẽ
baptismum. quando baptizat
apud eos aliquis cͥminosus.
cuiꝰ cͥmina latent: dicimꝰ eis.
Quis tẽ baptizat: Nec habent
adulter quenquam scĩficat. Qbꝰ
respondemꝰ. Si gͦ cum baptizat
homo iustus manifestus ipse
scĩficat: cum autẽ baptizat
homo iniquus occultus. tc̃ ñ
ipse. s dñs scĩficat: optare de¬
bent qui baptizant᷑ ab occultiᷤᷤ
malis hominib potius bapti¬
zari:quam a manifestis bonis

Expanded text:
ne incidat in illam sententiam, ne incidat in illam sententiam, in qua scriptum est: Maledictus omnis, qui spem suam ponit in homine, sed spem suam ponit in Christo, qui sic accepit formam serui; ut non amitteret formam dei. de quo dictum est: Ipse est, qui baptizat. proinde homo quilibet minister baptismi eius qualemcumque sarcinam portet, non iste sed, super quem columba descendit, ipse est; qui baptizat. illos autem uana sentientes tanta absurditas sequitur, ut, quo ab ea fugiant, non inueniant. cum enim fateantur ratum et uerum esse baptismum, quando baptizat apud eos aliquis criminosus, cuius crimina latent, dicimus eis: Quis tunc baptizat?\' nec habent,adulter quemquam sanctificat. quibus respondemus: \'Si ergo, cum baptizat homo iustus manifestus, ipse sanctificat, cum autem baptizat homo iniquus occultus, tunc non ipse sed deus sanctificat, optare debent, qui baptizantur, ab occultis malis hominibus potius baptizari quam a manifestis bonis;