comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mendatiũ sugiᵈ ne seipõs ꝯtẽptibłes it ddut. Si
.n. m̃datiũ reddit hoĩes ꝯtẽptibłes: qͣntomag̾ in¬
decẽs est regiã maiestatẽ ꝯtẽpal ͤ esse. tanto ma¬
iori cautela stude̾ debent ut adhereant coi̾tati ̃
Sexio in decẽs est eos nõ hr̃e modũ in accõib
suis .q. cũ alia fint moderatida ꝑ m̃surã: magͤ
mensuratos e Qͥ mores senũ st̾rituꝑables

Expanded text:
um, ne seipsos contemptibiles reddant: si enim mendacium reddit homines contemptibiles, quanto magis indecens est regiam maiestatem contemptibilem esse, tanto maiori cautela studere debent, ut inhaereant veritati. Sexto indecens est eos non habere modum in actionibus suis: quia cum almederatos esse. Qui mores senum sunt vituperabiles
Abbreviated transcription (Latin):
peciũatiue est obolostatica uł pondĩs excessuia q̃
foote sic muenta fuit.nã sic̾ massa metassi in de¬
ad alñ denarii ⁊esołuint᷑ in massam. Aetit g̾
forte eo totidem denariis nũc ofici massam maio¬
lis pondis ex quo are sũpsit angmẽ ut om̃is dena¬
ru pond̾arent᷑. ⁊ quieont maioris pondĩs xesos¬
ue̾nt᷑ in massam. ut ex hec lucrũ hr̃igoss. ars
goͦista obolostatica sũgondis eocessiua ex excessu
pondĩs qui ĩuẽitus in denariis sũpsit au gniẽ.

Expanded text:
pecuniativae est obolostatica, vel ponderis excessiva: quae forte sic inventa fuit. Nam sicut massa metalli in ded aliud, denarii resolvuntur in massam. Accidit ergo forte ex totidem denariis numero, confici massam maioris ponderis: ex quo casu ars sumpsit originem, ut omnes denarii ponderarentur, et qui essent maioris ponderis resolverentur in massam, ut ex hoc lucrum haberi posset. ars ergo ista obolostatica, sive ponderis excessiva, ex excessu ponderis, qui invenitur in denariis sumpsit originem.
Abbreviated transcription (Latin):
adb offendit eos ut qͣi ceci cuide̾ nõ possit qł sn
fello nauali e ulde ꝑcłosum. qr ex oĩ ꝑte bellã¬
tes m tałi besso uident s̃ ĩminere mortẽ. qr̃ fi
celt balsantũd iñ tałi pug ex pulu̾a całcis sic of¬
fendĩct᷑ ut oide̾ nõ possit᷑: de facili uł ꝑmiunt᷑
ab hostib uf sb̾m̾gaut᷑ in aquis. Nona cau¬
tela ẽ hrr̃e mlta uasa psena ex mossi sapone q̃ cũ
ubi ꝯtingit hostes existe̾ ad desen naues. nã ua¬
sis illis ꝯfractis in hiꝰ locis. loca illa ꝑ saponem
liquidũ reddũtur ado lubca. ꝙ hostes ibi ponen¬
difẽt. se serio ordi ͤ ꝯͣ naues hostiũ. ⁊ clam post

Expanded text:
e non possint: quod in bello navali est valde periculosum, quia ex omni parte bellantes in tali bello vident sibi imminere mortem. quare si oculi bellantium in tali pugna ex pulvere calcis sic offenduntur, ut videre non possint; de facili vel perimuntur ab hostibus, vel submerguntur in aquis. Nona cautela est habere multa vasa plena ex molli sapone, quae cum tingit hostes existere ad difendendum naves. Nam vasis illis non fractis in huiusmodi locis, loca illa per saponem lividum reduntur adeo lubrica, quod hostes ibi ponendebent se serio ordinare contra navem hostium, et clam post
Abbreviated transcription (Latin):
fossaꝵ repletaꝵ aqͥs. nã si ccͣ iiũtoem obsessã
siñt ꝓfunde fouee els replete: ĩpediũt᷑ obsideas
ne obsessos ĩpugͣre possĩt ꝑ cuniculos ⁊ uias sbt̾¬
raneas. Dato tñ ꝙ sosse ahs repleri nõ possiñt
si fĩt coalde ꝓfunde ⁊ ꝑ aq̃ impletõm suffici ĩpe¬

Expanded text:
ossarum repletarum aquis. Nam si circa munitionem obsessam sint profundae foveae aquis repletae, impediuntur obsidentes; ne obsessos impugnare possint per cuniculos, et vias subterraneas. Dato tamen quod fessae aquis repleri non possint, si sint valde profundae, per ample, sufficienter impe
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uocãt catũ. Fit aᷤ hoc cũ tabłe gͦsse ⁊ fortes optĩe
colsigant᷑ ⁊ duplicant᷑ sũ sit dup̾ tabłatũ: ne sapides
emissi possĩt cale edificiũ frange̾. Cooꝑit᷑ ⁊̃ crudis
corũs : ne ab igne possit offendi. ꝯsueuit aũt tale
edifiͫ fi̾ in lacitudĩe octo pedũ. ⁊ in lõgatudĩe .xui.¬
In altitnͣ il tot pedũ qͣt hcĩes ꝯpetex tͦ ĩ possit exstẽ.

Expanded text:
 vocant Vineam. Fit autem hoc, cum tabulae grossae et fortes optime confligantur, et duplicantur, sive sit duplex tabulatum, ne lapides emissi possint tale aedificium frangere. Cooperitur etiam crudis coriis, ne ab igne possint offendi. Consuevit autem tale aedificium fieri in latitudine octo pedum, et in longitudine sexdeci
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ machĩa int̾us face̾ ei fundã ex cathenulis pł¬
ieis uł tectã ex fro ⁊ uxͣ machinã ilłã ꝯstere
fabdam in qua aliqd̾ magnũ frum bñ igniat᷑
qd̃ bñ ignitut apponat᷑ suꝑ fundã ex fr̾o tectã
⁊ piciat᷑ ad machinã afiã uł ad qdd edificium

Expanded text:
est machina, interius facere ei fundam ex cathenulis ferreis, vel testam ex ferro, et iuxta machinam illam construere fabricam in qua aliquod magnum ferrum bene ignatur, quod bene ignitum apponatur super fundam ex ferro textam et proiiciatur ad machin
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̾sũptuosi quidã aũt se hc̃tut decet ut magͣ¬
nini uidemꝰ .n. aliqͦs de se aptos ad magͣ po¬
dentes magͣ ⁊ ardua ẽxcere. quidã tũ pusilla
ducti rethunt se ab hiꝰ magins. łalos gͦ in ta¬
lib deficiũt. S quidã egͣrio suꝑhũndant inge¬
nos aũt cos pͥsũptuosor uocare possiꝰ mag̃ͫ¬

Expanded text:
ut praesumptuosi. Quidam autem se habent, tu decet, ut magnanimi. Videmus enim aliquos de se aptos ad magna, potentes magna et ardua exercere: quadam tamen pusilladucti, retrahunt se ab huiusmodi magnis. Tales ergo in talibus deficiunt. Sed quidam econtrario superabundant, ingeNos autem eos praesumptuosos vocare possum
Abbreviated transcription (Latin):
ad dantẽ ⁊ ad facientẽ sũptus. Ido̾ sargitor
młt̾oꝵ poss cẽ atiarus si illa mlt̃a nõ eqͣrent᷑
facultatib dantis. Dicebat᷑ n supͣ nõ eẽ
sisq̾sitatẽ in młtitud̾i̾e datoꝵ. Laberasis gͦ
adeq̃t daioes ⁊ sũptus facultatib . s mag̾

Expanded text:
ad dantem, et ad facientem sumptus. Ideo largior multorum posset esse avarus, si illa multa non aequarentur facultatibus dantis. Dicebatur enim supra non esse liberalitatem in multitudine datorum. Liberalis ergo adaequat dationes, et sumptus faculta
Abbreviated transcription (Latin):
nes nõ s fficiũt ad dirigendũ bellantes. s or dare
eiudenͣ signa ut quil ex solo intuitu sciat se tene̾
ordi ͤ in aite ⁊ cogͦscat qͥd sit acturus. Ex ħ aũt
pat̾e̾ põt qͣles debeãt e̾e̾ portautes iñsigͥa ⁊ coexisla.
nã uexillo ꝯfractoc totus ex̾titus ẽ ꝯfusus. Cũ itiuꝰ

Expanded text:
nes non sufficiunt ad dirigendum bellantes, sed oportet dare evidentia signa; ut quilibet solo intuitu sciat se tenere ordinate in acie, et cognoscat quid sit acturus. Ex hoc autem patere potest, quales debeant esse portantes insigna et vexilla. Nam vexillo confracto totus
Abbreviated transcription (Latin):
tat face̾ iaius bonũ. Mauis aũt bonũ est tã¬
n. qr aũt debite expendit ⁊ asus dona largitirs
bñ facit. custodiens xͦ ꝓpͥos redditꝰ ⁊ accipiens
pecuiãm a ꝓpͥio possessionib bñ ꝑatit̃ sũ bñ¬
rocipit qr recipit eo mͦ quo deb. nõ usurpãs
aũt asiona: nõ oꝑat᷑ turpia. Si gꝰ melius
est bñface ꝙͣ nõ maleface̾ uf ꝙͣ bñ pati. me¬

Expanded text:
bonum. Maius autem bonum est ri. Qui autem debite expendit et aliis dona largitur, bene facit. custodiens vero proprios redditus, et accipiens pecuniam a propriis possessionibus, bene patitur sive bene recipit eo modo quo debet. Non usurpans autem aliena, non operatur turpia. Si ergo melius est benefacere, quam non maleface
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̾os redditus cuscodire ⁊ ccͣ nõ acciꝑe alienos
est ex ꝯñti. usurpans n fona utisia ⁊ nõ as¬
uentes de met̾cio expoliatores mortuoꝵ ⁊ ale¬
atores. dicit ẽẽ turpia sucͣ. ⁊ om̃s tales appssat
illibales aseator .n. ⁊ oñs susor taxissoꝵ illib̾a¬
lisẽ. sucrat᷑.n ab amicis quib o bñface̾. Est

Expanded text:
proprios redditus custodire, et circa non accipere alienos, est ex consequenti. Usurpans enim bona utilia, et non acviventes de meretricio, expoliatores mortuorum, et aleatores, dicit esse turpia lucra: et omnes tales appellat illiberales. Aleator enim et omnis lusor taxillorum illiberali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ timentes hectorem fortes erãt. hã pħs ait hes
torem statuisse ⁊d̾ si quis tianoꝵ in bello fuge̾t
talit̾ aptaret᷑ ꝙ nõ eẽt sufficiens fugare canes.
Ad hãc forti ͤ inducũt ppłm duces ex̾citꝰ statuen¬
tes penam fugientib faciendo foneas ne possit
eb̾titꝰ fug̾e̾ s qͣdam ncc̃itate bellare cogat᷑. hoc
nã cũ nauignis cũ suo toto ex̾ctu tnͣsfretareti¬

Expanded text:
 timentes Hectorem fortes erant. Nam Philosophus ait Hectorem statuisse, quod si quis Troianorum sine bello fugeret, taliter aptaretur quod non esset sufficiens fugare canes. Ad hanc Fortitudinem inducunt populum Duces exercitus, statuentes poenam fugientibus, faciendo foveas, ne possit exercitus fugere, sed quadam necessitate bellare cogatur. Hoc Nam, cum navigiis, et cum toto
Abbreviated transcription (Latin):
se cũ eod̾ pede retͣhere. Sic ita tenendo pedẽ sistitd ĩ¬
mobilẽ. ⁊ cũ dextͦ se mouendo potiĩnt fortuis systes
ꝑcutẽ ⁊ eoꝵ ictus facilius suge̾ uiso quõ stare debẽt
bellantes si debẽt hostes ꝑaitẽ. uidẽ restat quõ st̃ ho¬
efficiũt᷑ audates. uidentes .n. se ncc̃o mortt̃os posfũt
mlta mala ꝯmĩt̾e ĩ eos qui ꝯͣpugnãt. Ende ẽ ꝙ laa¬

Expanded text:
se retrahere. sic itaque tenendo pedem sinistrum immobilem, et cum dextro se movendo, poterunt fortius hostes percutere, et eorum ictus facilius fugere. Viso quomodo debeant stare bellantes, si debeant hostes percutere: videre restat, quomodo sunt hoefficiuntur audaces, videntes enim se necessario moriendos, possunt multa mala committere in eos qui contra pugnant. Inde est quod lau
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ circa ĩfirmũ frem̃. Qd̾ si nͨ
isto m᷑ sanatꝰ fu̾it: ĩde iã utat᷑ abbas
ferro abscisionis. ut ait apls Aufte
ĩfidelis si discedit discedat: ne una
ouis morbuda oeñ gregẽ ꝯtãminet

Expanded text:
salutem circa infirmum fratrem. Quod si nec isto modo sanatus fuerit, tunc jam utatur abbas ferro abscisionis, ut ait Apostolus: Auferte idelis, si discedit, discedat . Ne una ovis morbida totum gregem contaminet
Abbreviated transcription (Latin):
ei accedat correptõ. idest ut u̾beꝵ uĩdc̃a
ĩeũ ꝓcedat. qd̾ si nͨ ita correxerit: a
sapiẽs medicꝰ. Si exhibuit fomẽta si
unguẽta exhortacõnũ. Pi meditami¬
na scͥ pturaꝵ diuinaꝵ. Si ad ult̾imũ
ustionẽ excõĩtacõnis uł plagas uirgaꝵ¬

Expanded text:
ei accedat correptio: id est, ut verberum vindicta in eum procedat. Quod si nec ita correxerit, ausapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, si medicamina Scripturarum divinarum, si ad ultimum ustionem exco
Abbreviated transcription (Latin):
iteꝵ liber erit᷑ ut si ĩqͥeto uł ĩobe¬
diẽti gͣgi pastoris fu̾it oĩs diligẽ¬
cia attͥbuta: et morbidis eaꝵ actib
eaꝵ ĩiudicio dñi absolutꝰ dicat cũ
ppħa dño Iusticiã tuã nõ abscondi in
corde meo: u̾itatẽ tuã et salutare tuũ
dixi. ipĩ aũt ꝯtẽpuẽtes spreuerũt
me. Et tũt demũ ĩobediẽtib cure sue ouibz
pena sit eis p̾ualẽs ip̃a mors. Diuisio pͥma.¬
Eirgo cũ aliqͥs suscipit nomẽ abbatis
dupliti deb doctͥna suis p̾eẽ discipulis
smpliciorib ftĩs suis diuina p̃cepta
demonstret. Dĩã uero q̃ discipulis do¬
cuerit eẽ ꝯͣria ĩ suis fcĩs ĩdicet nõ
agẽda. ne aliis p̃dicãs ip̃e reꝓbus

Expanded text:
tor liber, ut si inquieto et inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis ovium actibearum in judicio Domini absolutus, dicat cum propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem dixi: Ipsi autem contemnentes spreverunt me . Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis:simplicibus factis suis divina praecepta monstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in se factis indicet non agenda: Ne aliis praedicans ipse reprobus
Abbreviated transcription (Latin):
moͣst̾ii ĩ ferramẽtis uł uestib seu
qͥb libet reb ꝓuideat abbas frẽs de qͦꝵ
uita ⁊ morib securꝰ sit. reis singła ut
utile iudicau̾it ꝯsignet custodiẽda
atq recolligẽda. ex qͥb abbas breuẽ
teneat. Uñ dũ sibi ĩ ipã assignata frs
uicissim succedũt. Eciat qͥd dat: aut qͥd
recipit. ssi qͥs aut̃ sordide a̾ negligẽt᷑
res moͣst̾ii tctau̾it corripiat᷑: si nõ¬

Expanded text:
monasterii in ferramentis vel vestibus, seu quibuslibet rebus praevideat abbas fratres, de quorum vita et moribus securus sit, et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicibus succedunt, sciat quid dat, aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monast
Abbreviated transcription (Latin):
ut s i õs eqͣlit̾ debet̃ hẽre necessaria
scͥptũ ẽ: diuidebat᷑ sĩgłis ꝓut cuiꝙ
opꝰ erat Ubi ñ dicimꝰ ut ꝑsonaꝵ qd̵ absit
acceptiosit. s ĩfirmitatũ ꝯsideracõ ubi
qͥ minꝰ ĩdiget agat deo grãs ⁊ ñ ꝯt̾stet᷑¬

Expanded text:
ecessaria Scriptum est: Dividebatur singulis prout cuique opus erat ; ubi non dicimus ut personarum, quod absit, acceptio sit, sed infirmarum consideratio, ut quae minus indiget, agat Deo gratias et
Abbreviated transcription (Latin):
dolũ ĩ lingua sua: qͥ nõ fecit ꝓximo
suo malũ. qͥ obꝓbriũ nõ accepit adu̾s ̃
priniũ suũ. qui malignũ diabolum
aliqͣ suadẽtẽ sibi cũ ipã suasiõne sua
a cõspectib cordis sui iespuẽs reduxit
ad nichilũ. et paruulos cogitatꝰ euĩs
tenuit. et allisit ad xp̃m Qtaꝑs Qui
timẽtes dmmĩ de bona obfuãcia sua nõ se ged
elatos. sed ipã ĩ se bona/ nõ ase posse
s a dnõ fieri existimãtes oꝑãtẽ in se
dum̃ magnificãt. illud cũ ꝓpħa dicẽtes.

Expanded text:
gua sua. Qui non fecit proximo suo malum, qui opprobrium non accepit adversus proximum suum. Qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione sua a conspectibus cordis sui deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit et allisit ad Christum. Qui timentes Dominum de bona observantia sua non se reddunt elatos, sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri existimantes operantem in se Dominum magnificant, illud cum propheta dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
heredes regni celoꝵ. Ergo pparãda sũt
corda et corpora nrã: ste p̃ceptorũ
obediẽcie militatura. et qd̾ minꝰ ht
ĩ nob̃ natura possibile: rogemꝰ diiĩ
ut grẽ sue iubeat nob̃ adiutoriũ minis¬
trari. Et si fugiẽtes gehẽne penas ad

Expanded text:
haeredes regni coelorum. Ergo praeparanda sunt corda et corpora nostra sanctae praeceptorum obedientiae militatura; et, quod minus habet in nobis natura possibile, rogemus uae jubeat nobis adjutorium ministrare. Et si fug
Abbreviated transcription (Latin):
quotidie hiis scis suis monitis fãs nos
respõde debe̾. Ideo nob̾ ꝓpt̾ emẽdacõem
maloꝵ hu uite dies ad inducias re¬
laxãt᷑. dicẽte apło. An nescis qr paciẽ¬
cia dei ad penitẽtiã te adducit Nam
pus dñs dicit. Nolo mortẽ pccõris: s
ergo ĩtrogassemꝰ dmñ frẽs de habitatore

Expanded text:
quotidie his suis sanctis monitis, factis respondere debere. Ideo nobis propter emendationem malorum hujus vitae dies ad inducias relaxantur, dicente Apostolo: An nescis, quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit . Nam pius Dominus dicit: Nolo mortem peccatoris, sed ergo interrogassemus
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis ꝓcesserit: nõ i lico pauore
ꝑt̾ritꝰ refugiat uiã salutis. q̃ nõ est
nisi angusto ũitio ĩcipienda ꝓpcessu
uero ꝯũsaconis et fidei dilatato corde: in¬
enarrabili dilcõnis dulcedine currit
ma mãdadoꝵ dei. ut ab ip̃ius mag̃rio¬

Expanded text:
ritatis processerit, non ilico pavore perterritus refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda; processu vero conversationis et fidei dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dei, ut ab ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
qd nos admoneat dicẽs. hodie si uocẽ eius
audieritis: nolite obdurare corda urã ꝑt
iteꝵ. Q habet aures audiẽdi audiat. qͥs
sp̃s dicat ecclesiis. Et qͥd dicit: Uenite
filii audite me: timorẽ dñi docebo uos.
Currite dũ lumẽ habetis: ne tenebre mor¬
tis uos cõp̃hẽdãt. Et querẽs dñs ĩ mul¬
titudine ppłi cui hͨ clamat: operario
suo iteꝵ dicit. Qͥs ẽ homo qͥ uolt uitã et
cupit uide̾ dies bonos: Qd̾ si tu audiẽs
respõdeas ego. Dicit tͥ deꝰ. Si uis habẽ
uerã et ꝑpetuã uitã. ꝓhibe linguã tuã
a malo. et labia tua ne loquãt᷑ dolũ. Diu̾te
a malo et fac bonũ. ĩqͥre pacẽ et ꝑsequere
eã. Et cũ hͭ fec̾itis oculi mei suꝑ uos:
et aures mee ad p̃ces urãs. Et añꝙͣ me
ĩuocetis. dicã uob̃ ecce assũ. Quid nõb¬
dulciꝰ hac uoce dñi ĩuitãtis nos fratres
karissimi: Ecce pietate sua demõstrat
nob̃ dñs uĩã uite. Terciaꝑss uccictis
ergo fide uł obẜuãcia bonoꝵ actuũ lũbis

Expanded text:
us audieritis, nolite obdurare corda vestra . Et item: Qui habet aures audiendi audiat, quid Spiritus dicat Ecclesiis . Et quod dicit: Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos . Currite, dum lucem vitae habetis, ne tenebrae mortis vos comprehendant . Et quaerens Dominus in multitudine populi, cui haec clamat, operarium suum iterum dicit: Quis est homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos ? Quod si tu audiens respondeas: Ego; dicit tibi Deus: Si vis habere veram et perpetuam vitam, prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum; diverte a malo et fac bonum, inquire pacem, et sequere eam. Et cum haec feceritis, oculi mei super vos, et aures meae ad preces vestras: et antequam me invocetis, dicam vobis: Ecce ego adsum. Quid dulcius nobis hac voce Domini invitantis nos, fratres charissimi. Ecce pietate sua demonstrat nobis Dominus viam vitae. Succinctis ergo fide vel observantia bonorum actuum lumbis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃certa magrĩ
et inclina aur̃ẽ cordis tui: et ammonicio¬
nẽ pii prĩs libent̾ excipe/ et efficatiter
cõple. ut ad eũ per obediẽtie laborem
reddeas: a quo per ĩõbediẽcie de sidiam
recesseras. Adte ergo nũc meꝰ sermo
dirigit᷑. qͥsquis abrenĩcias ꝓpͥis uolũta¬
tib dño xp̃o uero regi nilitaturus
obediẽcie fortissima atq p̃clara arma
assumis. In p̾mis ut qͥtqͥd agendum
ĩchoas bonid ab eo ꝑfici instãtissima
orõne deposcas: ut qͥiã nos ĩfilioꝵ¬

Expanded text:
cepta magistri, et inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus Domino Christo vero regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oratione deposcas: ut qui nos in filio
Abbreviated transcription (Latin):
ligãt. ¶Bonore ingemoꝵ
insignis est ⁊doles iuer¬
bis uorũ amare. ño uerba
quid.n. prodest clains au¬
rea si apperire ꝙ uolumꝰ
nõ p̃t aut quid obest

Expanded text:
ligat: bonorumque ingeniorum insignis est indoles, in verbis verum amare, non verba. Quid enim prodest clavis aurea, si aperire quod volumus non potest? Aut quid obest
Abbreviated transcription (Latin):
phemꝰ extoleat qͥ nichil
in frẽm aliud n bonuẽ me¬
rirũ carpens. nõ hoĩs
cuya. s dei tñ indicia
rephendit.. m gͦ est
illa sursiũ g̾mians ama¬
ges ai supna in cõtume¬
qui eos ꝙͦ c̾mibus of¬
fendit mordeãt ꝯmiat.
Nã licz e̾tum sit dñi

Expanded text:
nihil in fratre aliud nisi bonum meritum carpens, non hominis culpam, sed Dei tantum judicia reprehendit. Haec ergo est illa sursum germinans amagens ad superna, in contumequi eos quorum criminibus offenditur mordeant, comminatur . Nam licet certum sit Deum
Abbreviated transcription (Latin):
surdꝰ ñ audiẽs. ⁊ sicͭ mutꝰ ñ aperiẽs
os suũ. nnitħ discernẽs nicħ diiuidicãs.
ex hiis qͧtͥ fuerĩt ĩperata Ergo paciẽ¬
tute. idest ut tuc̃ eã tãtũmͦ possideas
cũ a nemine fueris lesꝰ Pͥncipiũ nr̃e
salutꝭ timor dñi ẽ De timore dñi.
nascit᷑ cõpuc̃tõ salutaris. De cõpuc¬
cõe cordis ꝓcedͭ abrenũciatõ. id est
iiuditas ⁊ cõteptꝰ oĩũ facultatũ.
De nudĩtãte hũclitas ꝓcͤat᷑. de hiũ.¬
gen̾at᷑ mortificatõ uolũtatũ. ⁊de

Expanded text:
audiens, et sicut mutus non aperiens os suum , nihil discernens, nihil dijudicans ex his quae tibi fuerint imperata. Ergo patientute , id est, ut tunc eam tantummodo possideas, cum a nemine fueris irritatus. Principium nostrae s timor Domini est . De timore Domini nascitur compunctio salutaris. De compunctione cordis procedit abrenuntiatio, id est, nuditas et contemptus omnium facultatum. De nuditate humilitas procreatur. De humilitate mortificatio voluntatum ge
Abbreviated transcription (Latin):
aut aures heãs pruriẽtes
idest ne aut ip̃e aliis der¬
has aut alios audias det¬
tori libene̾ refert. Sagitta
reslliẽs ꝑcutit dirigẽte.¬
Uerba uertis in operai
⁊ midã crucs indus sequẽs
expedicõr ⁊ lenior scandis

Expanded text:
aut aures habeas prurientes. id est, ne aut ipse aliis detrahas aut alios audias dettori libenter refert. Sagitta resiliens percutit dirigenteuerba uertis in opera et nudam crucem nudus sequens expeditior et leuior scandis
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo autẽ bñ facit ĩ¬
intꝰ etꝭ si bonũ est quod
facit. n qui me urgebant
bñ faciebãt ẜ bñ mich
frebat. abste deus meꝰ.¬

Expanded text:
Nemo autem bene facit invitus, etsi bonum est quod facit. Nec qui me urgebant bene faciebant, sed bene mihi fiebat abs te deus me
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uiciis eꝑuicosiorem. atq
ad purgãdꝭ difficiliorẽ
eẽ cõstat aindia q̃ ipsis
reme diis quibus reliqua
esingwit᷑ accendit.
nã u̾bi gr̃ã qui dãpnũ
sibi illatũ doler cõpen¬

Expanded text:
ergo vitiis perniciosiorem atque ad purgandum difficiliorem esse constat invidiam, quae ipsis remediis quibus reliqua exstinguuntur, accenditur. Nam, verbi gratia, qui damnum sibi illatum dole
Abbreviated transcription (Latin):
nccitas. ⁊ affcbus. Tior
⁊ auxietas piclitãdi.
Cura est sobliciendo ena¬
dendi. Iꝯmodi./ O ꝯmodi.
adipiscẽ d. Ncc̃itas ẽ
debitĩ dandi a iigẽcia
desideriũ ꝑsinẽs. Tior
p̃met. Cura ghie. Ncce¬

Expanded text:
necessitas, affectus. Timor est anxietas periclitandi. Cura est sollicitudo evadendi incommodi aut commodi adipiscendi. Necessita est debitum dandi, aut indigentia desiderium perfruendi. Timor premit, cura
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ ⁊̃ cenobitaꝵ. hͦ ẽ monasteriale mili¬
tãs sb̃ regula uł abbate. De inde scdm̃
qͥ nõ ꝯũsionis feruore nouicio. s moͣst̾ii
ꝓbacõe diuturna didicerũt ꝯtͣ diabolũ
mltoꝵ solacio iã docti pugnare. Et
bñ instructi frat̾na exacie: ad sĩgłarẽ
pugnã heremi securiͦ sñ ꝯsolatõe alt̾iꝰ
sola manu al brachio ꝯtͣ uicia carns
ił cogitatõnũ deo auxiliãte sufficiũt¬

Expanded text:
rimum coenobitarum, hoc est, monasteriale, militans sub regula vel abbate. Deinde secundum  conversionis fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna didicerunt contra diabolum, multorum solatio jam docti, pugnare; et bene instructi fraterna ex acie, ad singularem pugnam eremi, securi jam sine consolatione alterius, sola manu, vel brachio, contra vitia carnis, vel cogitationum, Deo auxiliante, suffic
Abbreviated transcription (Latin):
ita se oĩb ꝯformet ⁊ aptet: ut ñ solũ
detͥmẽta gͣgis sibi cõmissi nõ paciatur.
ueꝵ eciã ĩ augmẽtacõe boni gͣgꝭ gaudeat.
d ñ oiã ne dissimulãs aut paruipẽdẽs
salutẽ aĩaꝵ sͥ ꝯmissaꝵ: ñ plꝰ gerat
sollicitudinẽ de reb trãsitoriis ⁊ t̾remꝰ
atꝙ caducis. s sẽꝑ cogitet qr aiãs
suscepit regẽdas: de qͥb racigẽm red

Expanded text:
olum detrimenta gregis sibi commissi non patiatur, verum in augmentatione boni gregis gaudeat. Ante omnia ne, dissimulans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, d
Abbreviated transcription (Latin):
ad rationẽ reddẽdũ. et qͣntũ sb cura sua
fratrũ se here scierit numer lr agnostat
aiẽ. Et ita timẽs sꝑfuturã discucõẽm
pastor de cͤditis s onib: cũ de alienis ra¬
ciociniis cauet. de suis sollititꝰ reddit᷑ Et
cũ de admonicoĩb suis emãdacõem alis
sbminustrat. ip̃e efficiat᷑ a uitiis emẽdat᷑

Expanded text:
ad rationem reddendam; et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat ae: et ita timens semper futuram discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de monitionibus suis emendationem aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis eme
Abbreviated transcription (Latin):
surgat. ⁊ det ei locũ sedẽdi . Nl. p̃sumat
iumor ꝯsedere nͥ ei p̃cipiat senior suus:
ut fiat qd scͥptũ ẽ. honore ĩuicẽ p̃ueni¬
ẽtes. pn̾i parnuli uł adolescẽtes ĩ ora¬
torio ie ad mẽsã cũ disciplina ordĩ

Expanded text:
surgat, et det ei locum sedendi, nec praesumat junior consedere nisi ei praecipiat senior suus; ut fiat quod scriptum est: Honore invicem praevenientes . Pueri parvi et adolescentes, in oratorio, aut ad missa
Abbreviated transcription (Latin):
lecta fꝙͣt̾ ab abb̃e scrutãda st̃. pp̃ opꝰ peculi¬
are ne ĩueĩat᷑. Et si cui ĩuẽtũ fu̾it qd̾ ab
ab̃be ñ acceꝑit: gͣuissiẽ discipline sb̃iaceat.
Et ut h ͦ uiciũ peculiare radicitꝰ ãputetur :
dẽt᷑ ab abbe oiã q̃ st̃ necessaria idest cuculla

Expanded text:
lecta frequenter ab abbate scrutanda sunt, propter opus peculiare, ne inveniatur. Et si cui inventum fuerit quod ab abbate non accepit, gravissimae disciplinae subjaceat. Et ut hoc vitium peculiare radicitus amputetur, dentur ab abbate omnia quae sunt necessaria: id est, cuculla,
Abbreviated transcription (Latin):
metũ habeat. Neq fr̃ ad frẽ iũgat᷑ horis
hiis qͥ uariis officiis deputati st̃. si qͥs
uo̾ ita negliges ⁊ desidiosꝰ fu̾ĩt ut
ñ uelit aͥ ñ possit meditari uł leg̾ẽ.
ĩfirmis a delicatꝭ tale opꝰ aut ars

Expanded text:
oris his, qui variis officiis deputati sunt. Si quis vero ita negligens aut desidiosus fuerit, ut non velit, aut non possit meditari, aut legere, infirmis, aut delicatis talis opera aut ars
Abbreviated transcription (Latin):
et os̃ ꝑit negligẽtias alioꝵ tẽpoꝵ hiis dieb¬
operã demꝰ Ergo hiis dieb augeamꝰ
nõb̾ aliqͥd aͥ solitũ pẽsũ ẜuitut ꝭ nr̃e:
nẽciã: ut unꝰqͣsq sr̃ mẽsurã sibi ĩdictã
aliqd ꝓpa uolũtate cũ gaudio scĩ sps̃
offerat deo Idẽ sbtħat corꝑi suo de
tibo de potu de sop̃no de loquaritate
de scurri litate. ⁊ cũ spũalis desiderii
sõne prĩs spuãlis fit. p̾sup̃cõni depu¬
tabit᷑ ⁊ uane gliẽ. ñ mcedi Ergo cũ uo-

Expanded text:
er et negligentias aliorum temporum his dieboperam damus. Ergo his diebus augeamus nobis aliquid ad solitum pensum servitutis nostrae nentiam: unusquisque super mensuram sibi indictam aliquid propria voluntate cum gaudio sancti Spiritus offerat Deo. Id est, subtrahat corpori suo de cibo, de potu, de somno, de loquacitate, de scurrilitate: et cum spiritalis desiderii sione Patris spiritalis fit, praesumptioni deput
Abbreviated transcription (Latin):
scłi actib se fac̾e̾ alienid. nich amori
ñ res̾uare. dolũ ĩ corde ñ tenere. Pacẽ
falsã ñ dare: caritatẽ ñ delinquere
Nõ iurare ne forte periuret: u̾itatẽ
ex corde ⁊ ore ꝓferre. malũ ꝓ malo
ñ redde̾. Iniuriã ñ face̾. s ⁊ factam

Expanded text:
e alienum. Nihil amori non reservare, dolum in corde non tenere, pacem falsam non dare, charitatem non derelinquere. Non jurare, ne forte perjures. Veritatem ex corde et ore proferre, malum pro malo non reddere, injuriam non facere, sed et facta
Abbreviated transcription (Latin):
cio ⁊ imperio: ĩ cenobiis degẽtes. abbatẽ s
p̃eẽ desiderãt. En dubio hii tales illã dñi
dulcis hoĩnib: si qͦd iubet᷑ ñ tͤpide ñ tarde
ñ tepide aut cũ nͬmure uł cũ respõsione
nolẽtꝭ efficiat᷑. qr obediã q̃ maioribus
p̃bet᷑ deo exhibet᷑. Ipe ẽĩ dicͭ Qͥ uos audͭ
me audit. Et cũ bono aĩmo, a discipulis
p̾beri oportet: qr hilarẽ datorẽ dilig deꝰ
Nã cũ malo aĩo si obedit discipulꝰ: ⁊ ñ
solũ ore ueꝵ eciã corde si mmurau̾it. ⁊¬
si ĩpleat iussionẽ tñ acceptũ nõ eritiã

Expanded text:
cio et imperio, in cenobiis degentes abbatem sibi preesse desiderent. Sine dubio hi tales illam Domindulcis hominibus, si quod iubetur non tepide, non tarde, non trepide aut cum murmurio vel responso nolentis efficiatur; quia obedientia quę maioribus prebetur, Deo exhibetur. Ipse enim dixit: “Qui vos audit, me audit”. Et cum bono animo a discipulis preberi oportet, quia hilarem datorem diligit Deus. Nam, cum malo animo si obedit discipulus et non solum in ore, sed etiam in corde si murmuraverit, etiamsi impleat iussionem, tamen acceptum iam non erit
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝙͣ teipm̃. Eem̃ nõ occide̾: nõ adultari.
nõ fat̾e furtũ. Nõ cõcupisc̾e: ñ falsũ
re seipm̃ sibi: ut seqͣt᷑ xpmñ. Corpus
castigare: diuicias ñ amplecti. Ieñũ
amare. pauꝑes rec̾are. nudũ uestire

Expanded text:
einde non occidere, non adulterare, non facere furtum, non concupiscere, non falsum re semetipsum sibi, ut sequatur Christum. Corpus castigare, delicias non amplecti, jejunium amare, pauperes recreare, nudum vestire
Abbreviated transcription (Latin):
ñ młtũ edatẽ. Nõ sõpnolẽtũ: ñ pigrũ
ñ nmurosũ. ñ deccͨtorẽ Epem suã deo
ꝯmitt̾e: bonũ aliqͥd ĩ se ꝯ uiderit deo
gehẽnã expauesc̾e uitã et̾nã om̃ĩ
cõcu piscẽcia spũali desiderare. Mortẽ
qͦtidie añ oclõs suspectã habe Actꝰ
uite sue oĩ tp̃e uł hora custodire: ĩoĩ
loco deũ se respic̾e ꝓ c̾to scire. Eogi¬
tacoẽs malas cordi suo adueiẽtes mox
ad xpmi allide̾: ⁊ seniori spĩtuali
patefate. ꝙe suũ a malo uł puo
eloqͥo custodire: mltũ loqͥ ñ amare.
Perba uana &̾ risui apta nõ loqui.
risũ multũ aͥ excussũ ñ amare. ⁊cõnes
scas libent᷑ audire: orõni freꝙͣt᷑ ĩcũbe.
mala sua p̃t̾ita cũ lacͥmis uł gemiitu

Expanded text:
non somnolentum, non pigrum, non murmurosum, non detractorem. Spem suam Deo committere. Bonum aliquid in se cum viderit, Deo gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare, mortem quotidie ante oculos suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire; cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spirituali patefacere; os suum a malo, vel pravo eloquio custodire, multum loqui non amare; verba vana aut risui apta non loqui, risum multum aut excussum non amare; lectiones sanctas libenter audire, orationi frequenter incumbere, mala sua praet
Abbreviated transcription (Latin):
phemꝰ extoleat qͥ nichil
rirũ carpens. nõ hoĩs
cuya. s dei tñ indicia
rephendit.. m gͦ est
illa sursiũ g̾mians ama¬
ges ai supna in cõtume¬
qui eos ꝙͦ c̾mibus of¬
fendit mordeãt ꝯmiat.
Nã licz e̾tum sit dñi

Expanded text:
nihil tatem carpens non hominis culpam, sed dei tantum iudicia reprehendit. haec ergo est illa sursum germinans amagens ad superna ad contumequieos quorum criminibus offenditur mordeant, conminatur. nam licet certum sit deum
Abbreviated transcription (Latin):
enzd mali ppeste c̾s¬
ruptꝰ d. nec mẽde
tũ ulliꝰ cũacois admi¬
sit. ita ⁊ hii qui hurd
ste ꝑcuciedus morsibus
trdiderũt. oem oya
st̃ incãtatoꝵo exeludũt

Expanded text:
em mali peste corruptus est nec medellam ntum ullius curationis admisit, ita et hi qui isdem se percutiendos morsibus tradiderunt omnem opem sancti incantatoris excludunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad purgãdꝭ difficiliorẽ
eẽ cõstat aindia q̃ ipsis
reme diis quibus reliqua
esingwit᷑ accendit.
nã u̾bi gr̃ã qui dãpnũ

Expanded text:
ad purgandum difficiliorem esse constat inuidiam, quae ipsis remediis quibus reliqua extinguntur accenditur. nam uerbi gratia qui damnum
Abbreviated transcription (Latin):
baũs aũt qui te scct
cognostcẽs te sic̾ deiõ glo¬
oĩa. ꝙͣuis n ͨ salte septẽ¬
trionis gyros nouerit.
negligens tui qui ꝯmĩa
In mesura memes. Et
pode. dispoosuisti. Idu¬

Expanded text:
beatus autem, qui te scit, cognoscens te sicut te gloomnia, quamuis nec saltem septentrionum gyros nouerit, neglegens tui, qui omnia in mensura et numero et pondere disposuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
eutꝰ.. et in illa uasta
soloendine q̃ esusta solis
ardoribus horridũ mõchie
solus qr amaritudine era¬
repletꝰ. horrebãt sacco
mẽbᵃ deforima. ⁊ squa¬
lida cutis secum echis¬
pisse carnis obduxed

Expanded text:
tutus, et in illa uasta solitudine, quę exusta solis ardoribus horridum monachissolus, quia amaritudine repletus eram. Horrebant sacco membra deformia et squalida cutis situm ęthiopicę carnis obduxerat.
Abbreviated transcription (Latin):
h omia ad ilud tendie or̃o.
Ut docerẽ te nõ tuo arbito.
dĩccendũ s unre debere
in mosterio sub unius disci¬
plina prĩs. cõsorcioq m̃le
ut ab alio discas hm̃ilitatẽ
ab alio. paciencĩa. hic
te silenciã.. ille doceat
masuetudine. no facias
quod uis. Cõmedas quo
uestiaris quod accepls.
opeus tui pẽsã persoluat
sbiciaris cui nõ uis.
lassus ad stratũ uenias.
ablans q dormites nea
explero sop̃no surgẽ. cõpe¬
laris / dicas ꝓsalmũ in
ordĩe tuo. in quo nõ due¬
cedo uocis. ẜ mẽtis ast¬

Expanded text:
haec omnia ad illud tendit oratio, ut doceam te non tuo arbitrio dimittendum, sed uiuere debere in monasterio sub unius disciplina patris consortioque multorum, ut ab alio discas humilitatem, ab alio patientiam, hic te silentium, ille doceat mansuetudinem, non facias, quod uis, comedas, quod uestiaris, quod acceperis, operis tui pensa persoluas, subiciaris, cui non uis, lassus ad stratum uenias ambulansque dormites, necdum expleto somno surgere conpellaris, dicas psalmum in ordine tuo — in quo non dulcedo uocis sed mentis a
Abbreviated transcription (Latin):
toriis pmi captinitate su¬
stiuuert. qui ab exg̾citu cal¬
deoꝵ uastante Indeã. nr¬
bes int̾rre ꝯpulsi sũt
uiderint quid alii senciãt.
unnisquierqz em̃ suo sensir
ducit᷑: michi em̃ opidũ
carcer et solitudo paradisu
est. Quid deside̾amus ur¬
bũt frequẽtias. qui de sin¬
glaritale cẽsem. Moises
ue p̃esset pplo iudeor

Expanded text:
i captiuitatem sustinuerint, qui ab exercitu Chaldaeorum uastante Iudaeam urbes introire compulsi sunt. Viderint quid alii sentiaet. Unusquisque enim suo sensu ducitur. Mihi oppidum career, et solitudo paradisus est. Quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate censemur? Moyses, ut praeesset populo Iudaeor
Abbreviated transcription (Latin):
¶Crebra mumetra ⁊ suda¬
riola. et fasciolas nñs
oblatos ac degustatos cibos
bledasoz ⁊ dulices lisceru¬
las sc̃us amor nõ habz¬
Gloria ep̃o ẽ paupeꝵ opi¬
bus puidere.I Ignomina¬
ẽ om̃ibus sac dotibus pro¬
priis stude̾ diuiciis. ẜ Natris
in pauꝑe domo./ ⁊ in euguris
rusticano qui uix milio .¬
et cibario panre eugrẽte

Expanded text:
Crebra munuscula, sudariola, et fasciolas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque ac dulces litterulas sanctus amor non habGloria episcopi est pauperum opibus providere, ignominia omnium sacerdotum est propriis studere divitiis. Natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui vix milio et cibario pane rugientem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ scli ꝓbet. ita dũtaxat
ne ãĩmꝰ tumeat ne hĩtꝰ.
ẜmoq dissenciãt. Balnearũ
fom̃ea nõ requiras qui calo¬
re corpois IeIunioꝵ cuxis
frigore extigne̾. Ieiuma
scripturar pomia. decẽpe.
hus utere delicus. hars
fruere ꝯplexu. ¶ Quis

Expanded text:
tum saeculi probet ita dumtaxat, ne animus tumeat, ne habitus sermoque dissentiat. Balnearum fomenta non quaeras, qui calorem corporis ieiuniorum cupis frigore extinguere. Quae scripturarum poma decerpe, his utere deliciis, harum fruere conplexu. s
Abbreviated transcription (Latin):
nobiliores et delicatiores fuerre ĩ scio
ta̾to pͥmodi abieetiꝰ et de stoictis
unint ĩ mõsterio Et plerqs qͣto obiet¬
tior̾es et perꝑiores fuerut i scio ta̾to
plus deide ⁊̃ mõsterio exi y tolletias¬

Expanded text:
nobiliores et delicatiores fuerint in saeculo, tanto postmodum abjectius et districtius vivunt in monasterio. Et plerique quanto abjectores et pauperioris fuerunt, tanto plus deinde in monasterio extollentia
Abbreviated transcription (Latin):
surdꝰ ñ audiẽs. ⁊ sicͭ mutꝰ ñ aperiẽs
os suũ. nnitħ discernẽs nicħ diiuidicãs.
ex hiis qͧtͥ fuerĩt ĩperata Ergo paciẽ¬
tute. idest ut tuc̃ eã tãtũmͦ possideas
cũ a nemine fueris lesꝰ Pͥncipiũ nr̃e
salutꝭ timor dñi ẽ De timore dñi.
nascit᷑ cõpuc̃tõ salutaris. De cõpuc¬
cõe cordis ꝓcedͭ abrenũciatõ. id est
iiuditas ⁊ cõteptꝰ oĩũ facultatũ.
De nudĩtãte hũclitas ꝓcͤat᷑. de hiũ.¬

Expanded text:
audiens, et sicut mutus non aperiens os suum , nihil discernens, nihil dijudicans ex his quae tibi fuerint imperata. Ergo patientute , id est, ut tunc eam tantummodo possideas, cum a nemine fueris irritatus. Principium nostrae s, timor Domini est; de timore Domini nascitur compunctio salutaris; de compunctione cordis procedit abrenuntiatio, id est nuditas et contemptus omnium facultatum; de nuditate humilitas procreatur; de hum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ uniu̾sa cõtuittat. Qͣrto. si ĩ oĩb
p̾ceptis seruet obediẽcie mãsuetudinẽ.
et paciẽcie cõstãtiã. Qͥnto. ut nulli
ĩferat u̾uriã. s et sibi illatã paciẽt̾
toleret. Sex. si nicħ agat p̾t̾ regłe
uelut operariũ malũ iudicauit et¬
ĩdignũ. octauo. si semetipĩ cuc̃tꝭ ĩfe¬

Expanded text:
ommittat; quarto, si in omnibus praeceptis servet obedientiae mansuetudinem, et patientiae constantiam; quinto, ut nulli inferat injuriam, sed et illatas sibi patienter toleret; sexto, si nihil agat praeter regulae uelut operarium malum iudicarit indignum, octauo si semet ipsum cunctis infe
Abbreviated transcription (Latin):
q p̾mũ cogebaris uelle
dcipies. ⁊ delccabit te
labor tuuꝰ. oblitꝰq p̃ro¬
tors semper p̾ora sectabis.
MNeqͣꝙͣ cõside̾s quid alii malli
facial. ẜ quid boni eu facer
debeas. IAge que clrti¬

Expanded text:
quod primum cogebaris, uelle incipies et delectabit te labor tuus oblitusque praeteritorum semper priora sectaberis nequaquam considerans, quid alii mali faciant, sed quid boni tu facere debeas. Neque uer
Abbreviated transcription (Latin):
natis unir mõstrũ. noũaq
bestiã dice̾s esse cõpacta
iusta illũ poeticũ ma
les./ postrema dracho. is¬
diaq chimera. Nũꝙͣ eigo
tlẽs uideas nec hucꝰ mõi

Expanded text:
naturis unum monstrum nouamque bestiam diceres esse conpactam iuxta illud poeticum: prima leo. postrema draco, media ipsa chimaera. Numquam ergo tales uideas nec huiusce modi
Abbreviated transcription (Latin):
adcelsitudinẽ ꝑfectõnis. Que ẽĩ
pagina a qͥs s̾mo diuine auctoritatꝭ
uet̾is ae noui testamẽti non est
rectissima norma uite humane :
Aut qͥs liber scoͬꝵ catholitoꝵ patrũ
ũ resonat ut recto cursu ꝑueĩamꝰ
sc̃i prĩs nr̃i basilii qͥd aliu̾d st̃ nͥ bñ

Expanded text:
ad celsitudinem perfectionis. Quae enim pagina, aut quis sermo divinae auctoritatis Veteris ac Novi Testamenti non est rectissima norma vitae humanae? Aut quis liber sanctorum catholicorum Patrum hoc non resonat, ut recto cursu perveniamus sancti Patris
Abbreviated transcription (Latin):
cio ⁊ imperio: ĩ cenobiis degẽtes. abbatẽ s
p̃eẽ desiderãt. En dubio hii tales illã dñi
imitãt᷑ sẽtẽtiã qͣ dicit. Nõ ueni fac̾e uo-¬
obediẽtia tũc acceptabłis erit deo et
dulcis hoĩnib: si qͦd iubet᷑ ñ tͤpide ñ tarde
ñ tepide aut cũ nͬmure uł cũ respõsione
nolẽtꝭ efficiat᷑. qr obediã q̃ maioribus
p̃bet᷑ deo exhibet᷑. Ipe ẽĩ dicͭ Qͥ uos audͭ
me audit. Et cũ bono aĩmo, a discipulis
p̾beri oportet: qr hilarẽ datorẽ dilig deꝰ
Nã cũ malo aĩo si obedit discipulꝰ: ⁊ ñ
solũ ore ueꝵ eciã corde si mmurau̾it. ⁊¬
si ĩpleat iussionẽ tñ acceptũ nõ eritiã

Expanded text:
cio et imperio, in cenobiis degentes abbatem sibi preesse desiderent. Sine dubio hi tales illam Domini imitantur sententiam, qua dicit: “Non veni facere voobedientia tunc acceptabilis erit Deo et dulcis hominibus, si quod jubetur, non tepide, non tarde, non trepide, aut cum murmurio, vel responso nolentis efficiatur; quia obedientia quę maioribus prebetur, Deo exhibetur. Ipse enim dixit: “Qui vos audit, me audit”. Et cum bono animo a discipulis preberi oportet, quia hilarem datorem diligit Deus. Nam, cum malo animo si obedit discipulus et non solum in ore, sed etiam in corde si murmuraverit, etiamsi impleat iussionem, tamen acceptum iam non erit
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝙͣ teipm̃. Eem̃ nõ occide̾: nõ adultari.
nõ fat̾e furtũ. Nõ cõcupisc̾e: ñ falsũ
testimoniũ dic̾e. honorare õs hoies. Et qd̾
re seipm̃ sibi: ut seqͣt᷑ xpmñ. Corpus
castigare: diuicias ñ amplecti. Ieñũ
amare. pauꝑes rec̾are. nudũ uestire

Expanded text:
einde non occidere. Non adulterari. Non facere furtum. Non concupiscere. Non falsum testimonium dicere. Honorare omnes homines. Et re semetipsum sibi, ut sequatur Christum. Corpus castigare. Delicias non amplecti. Jejunium amare. Pauperes recreare. Nudum vestire
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ morã pati nesciũt ĩ faciẽdo. De
qͥb dñs dicit. Ob auditu auris obe-¬
au dit me audit. Er go hii tales reliquẽtes
statĩ q̃ suast̃.⁊ uolu̾tatẽ ꝓpͥã deserẽtes.
mox exoccupatis maĩb ⁊ qd̾ agebãt
ĩꝑfectũ reliquẽtes: uicino obediẽcie
pede iubẽtis uoc̃ẽ fcĩs sequnt᷑. Et ueluti
uno momẽto p̃dcã magrĩ iussio ⁊ ꝑfcã
discipuli operacio ĩuelocitate tiõris
dei ambe res ꝯmiuĩt̾ ciciꝰ explitãt᷑. qͥb
ad uitã et̾nã gradiẽdi amor ĩcũbit.
Ideo angustã uiã arripiut. unde dñs dic.
Angusta uia ẽ q̃ ducit ad uitã: ut ñ suo
arbitͥo uiuẽtes uł desideriis suis et uolup

Expanded text:
retur, moram pati nesciunt in faciendo. De quibus Dominus dicit: «Obauditu auris obeaudit, me audit .» Ergo hi tales relinquentes statim quae sua sunt, et voluntatem propriam deserentes, mox exoccupatis manibus et quod agebant imperfectum relinquentes, vicino obedientiae pede jubentis vocem factis sequuntur, et veluti uno momento praedicta magistri jussio et perfecta discipuli opera in velocitate timoris Dei ambae res communiter citius explicantur, quibus ad vitam aeternam gradiendi amor incumbit. Ideo angustam viam arripiunt. Unde Dominus dicit: «Angusta est via quae ducit ad vitam ;» ut non suo arbitrio viventes, vel des
Abbreviated transcription (Latin):
ñ młtũ edatẽ. Nõ sõpnolẽtũ: ñ pigrũ
ñ nmurosũ. ñ deccͨtorẽ Epem suã deo
ꝯmitt̾e: bonũ aliqͥd ĩ se ꝯ uiderit deo
gehẽnã expauesc̾e uitã et̾nã om̃ĩ
cõcu piscẽcia spũali desiderare. Mortẽ
uite sue oĩ tp̃e uł hora custodire: ĩoĩ
loco deũ se respic̾e ꝓ c̾to scire. Eogi¬
tacoẽs malas cordi suo adueiẽtes mox
ad xpmi allide̾: ⁊ seniori spĩtuali
patefate. ꝙe suũ a malo uł puo
eloqͥo custodire: mltũ loqͥ ñ amare.
Perba uana &̾ risui apta nõ loqui.
risũ multũ aͥ excussũ ñ amare. ⁊cõnes
scas libent᷑ audire: orõni freꝙͣt᷑ ĩcũbe.
mala sua p̃t̾ita cũ lacͥmis uł gemiitu

Expanded text:
non somnolentum, non pigrum, non murmurosum, non detractorem. Spem suam Deo committere, bonum aliquid in se cum viderit, Deo gehennam expavescere; vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare; mortem vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire; cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spirituali patefacere; os suum a malo, vel pravo eloquio custodire, multum loqui non amare; verba vana aut risui apta non loqui, risum multum aut excussum non amare; lectiones sanctas libenter audire, orationi frequenter incumbere, mala sua praet
Abbreviated transcription (Latin):
gerat de oĩb : sñ iussiõẽ abbatꝭ nich̃
faciat. Que mbẽt᷑ custodiat: frẽs ñ
ꝯtͥstet. Si qͥs aut̃ fr̾ abeo forte aliqͥd
irratõnabilit᷑ postulat ñ sꝑnẽdo eũ
ꝯtstet: s racõnabilit᷑ ⁊ cũ huilitate
male petẽti deneget. Aiam̃ suã cus¬

Expanded text:
ibus. Sine jussione abbatis nihil faciat. Quae jubentur custodiat: fratres non contristet. Si quis ab eo forte aliqua irrationabiliter postulet, non spernendo eum contristet: sed rationabiliter cum humilitate male petenti deneget. Animam suam cus
Abbreviated transcription (Latin):
sñ dubio qr ꝓ hiis oĩb ĩ die iudicii
racõnẽ eedditurꝰ ẽ. oiã uasa moͣst̾ii
cũctãq sb̃stãciã: ac si altaris uasa sacta
ꝯspiciat. sirch ducat negligẽdũ: neq
auaricie studeat neq ꝓdigꝰ sit. aut
stirpator sbstãtie mõst̾is s oiã miẽsura¬
te faciat. ⁊ scd iussionẽ abbatꝭ. hĩ¬
litatẽ añ oĩa habeat: ⁊ cui ñ ẽ fb̾stãͦ¬

Expanded text:
ia pro his omnibus in die judicii rationem redditura est. Omnia vasa monasterii, cunctamque substantiam, ac si altaris vasa sacrata conspiciat. Nihil ducat negligendum: neque avaritiae studeat, neque prodiga sit, vel exstirpatrix substantiae monasterii; sed omnia mensurate faciat, et secundum jussionem abbatissae. Humilitatem ante omnia habeat; et cui substa
Abbreviated transcription (Latin):
habeat sub cura sua: a qͥb eũ ꝓhibuerit
ñ p̾sumat. frat̾b ꝯstitutã ãnorã sñ aliqͦ
tipo uł mora offerat: ut ñ scãdalizẽtur.
menor diuini eloqͥ qͥd m̾eat᷑ qͥ scadalizau̾it:
unũ de pusillis Si ꝯgͤgacõ maior fu̾it
adĩpleat officiũ sibi ꝯmissũ. horis ꝯpe

Expanded text:
habeat sub cura sua, a quibus eum prohibuerit, non praesumat. Fratribus constitutam annonam sine aliqua typho, vel mora offerat: ut non scandalizentur, memor divini eloquii, quid meruerit qui scandalizaverit unum de pusillis . Si congregatio major fuerit, o impleat officium sibi commissu
Abbreviated transcription (Latin):
peticõni sue. ãmat᷑ ei ĩgͤssꝰ. ⁊ sit ĩ cella
hospitũ paucꝭ dieb. Roea eiũt sit ĩ cella
nouicioꝵ: ubi meditet᷑ mãducet ⁊ dorziat.
Et senor ei talis deputerͬ qͥ aptꝰ sit ad
dat. et sollicitꝰ sit si u̾e deũ qͣrit. Si
sollicitꝰ ẽ ad opꝰ dei: ad obediẽtiã ad

Expanded text:
oni suae, annuatur ei ingressus; et sit in cella hospitum paucis diebus. Postea autem sit in cella novitiorum, ubi meditetur et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad dat; et sollicitus, si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad
Abbreviated transcription (Latin):
erd̾si aliqͥs ex eis extollit᷑ ꝓ sciẽtia artꝭ
sue eo qd̾ uideat᷑ aliqͥd ꝯferre moͣstlo: h
talis euellat᷑ ab i pã arte. et denno ꝑ ipa
ñ tnͣseat: nͥ forte huiliato ei it̾ũ abbas
iubeat. Si qͥd uo̾ ex oꝑib artificũ benũ¬

Expanded text:
s ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venun
Abbreviated transcription (Latin):
ad nomẽ sc̃oꝵ qͦꝵ reliqͥe ibi sũt: et
abbat pñtis. Quã peticõnẽ manu
sua scͥbat: a c̾te siñ sit litt̾as alt̾ ab
eo rogatꝰ seͥbat. et ille nouiciꝰ signũ
faciat: ⁊ manu sua eã sr̃ altare ponat.
Quã dũ posuit: ĩcipiat ille nouitiꝰ huc
et uiuã: ⁊ nõ ꝯfũdas me ab ex pͥtacõe zea.

Expanded text:
unt, et abbatis praesentis. Quam petitionem manu sua scribat, aut certe, si nescit litteras, alter ab eo rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super altare ponat. Quam dum posuerit, incipiat ipse novitius mox hunc et vivam: et no
Abbreviated transcription (Latin):
sua ꝑseu̾ãciã. pꝰ duoꝵ mẽsiũ circulũ
legat᷑ ei h ͨ regła ꝑ ordinẽ. et dicat᷑
ei Ecce lepsb qͣ militare uis: si potes
Si adhuc stet̾it tuc̃ ducat᷑ ĩ supͣdictã
si adhuc stat: post .iiii. mẽses it̾ũ rele¬
gat᷑ ei ead regla. Et si habita secũ de¬
liberacõne ꝓmiẜit se oĩa custodire / ⁊
cucta sibi ĩperata ẜuare. tũc suscipiat̃¬

Expanded text:
ia, post duorum mensium circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes Si adhuc steterit, tunc ducatur in supra dictam si adhuc stat, post quatuor menses iterum relegatur ei eadem regula. Et si, habita secum deliberatione, promiserit se omnia custodire, et cuncta sibi imperata servare, tunc suscipiat
Abbreviated transcription (Latin):
uflic̾e cͤdimꝰ ad refectõnẽ cotidianã
tã sexte ꝙͣ none oĩb mẽsis tocta
duo pulmẽtaria pp̃ diu̾soꝵ ĩfirmi¬
tates: ut forte qͥ ex uno ede ñ pot̾it.
ex alio reficiat᷑ Ergo duo pulmẽtaria¬
cocta fratͥb oĩb sufficiat᷑. ⁊ si fu̾int
ñ poma a nascẽtia leguminũ addat᷑
ĩdie. siue una sit refectõ. sũ prãdii
⁊ tene ord̾ si senaturi st̃ de eade libͬ
t̾cia ꝑs a celario reẜuet᷑. reddenda
cenaturis. Qd si labor forte maior
fuĩt fcũs ĩ arbito ⁊ potestate abbis
erit si expediãt aliqͥd augeri: remota
p̾ oĩb crapula. ⁊ ut nũꝙͣ sbripiat
moͣcho ĩ digeries: qr nich sic qͣriũ ẽ¬

Expanded text:
imus ad refectionem quotidianam tam Sextae, quam nonae omnibus mensibus cocta duo pulmentaria propter diversorum infirmitates, ut forte qui ex uno non poterit edere, ex alio reficiatur. Ergo cocta duo pulmentaria fratribus omnibus sufficiant. Et si fuerit unde poma aut nascentia leguminum, addatur in die, sive una sit refectio, sive prandii, et coenae. Quod si coenaturi sunt, de eadem libra tertia pars a Cellarario reservetur reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fuerit major, in arbitrio et potestate abbatis erit, si expediat, aliquid augere, remota prae omnibus crapula: et ut nunquam subripiat monacho indigeries: quia nihil