comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
staturum. Siue eciã sol¬
uerit unus unusam pec¬
cuniam qua defuctus pro¬
mittit. ne pena ꝯmit̾etur
familihrciscũde iuditio ⁊
cohrdib ꝑtes recipe potit.
Idem obruatur inpignon¬
boluendis. nã nisi uni̾usu.¬
qd̃ debetur. offerratur iure¬
pignus cclitor uẽdere pot.
¶Siunus excohidtib no¬
defendit. ⁊ litis estimatio¬

Expanded text:
staturum: siue etiam soluit unus uniuersam pecuniam quam defunctus promittit, ne poena committeretur, familiae erciscundae iudicio a coheredibus partes recipere poterit. Idem obseruatur in pignoribus luendis: nam nisi uniud debetur offeratur, iurpignus creditor uendere potest. Si unus ex coheredibus nodefenderit et litis aestimatio
Abbreviated transcription (Latin):
dem suũ fieri. quominus i¬
re. age̾ possit. qm uno phi¬
bente. in solidum ꝯmittitũ
stipulatio ne unius fẽm ee¬
teris dãpnosum sit.¶Idez
iuris ẽ inpecc̃ia ꝓmissa ate

Expanded text:
dem suum fieri, quo minus ire agere possit', quoniam uno prohibente in solidum committitur stipulatio, ne unius factum ceteris damnosum sit. Idem iuris est in pecunia promissa a te
Abbreviated transcription (Latin):
tertres. põp. scrib̾. It si plu¬
res hiditates int̾ nos cões
sint. possumus de una fa¬
milibiriscãde iuditio ex¬
periri. ¶Di testator rem
coẽm cũ extraneo he̾bat si¬
ue rei sue partem aliculle¬
gãuit. aut heres añ rudi¬
tium tamilihreiseũde ac¬
ceptum. paitem suã alie:¬
nauit. ad offitiũ iulitis
ptinet. ut eam ꝑtem quẽ
testators fuĩt. ꝯlicui in¬
beat tdi. ¶ Ouod pep
tore ul ꝑdonato puta co¬
hrs possidet. in famili Hrciꝰ
extitissemus. situ ptem fũ¬
di quẽ totũ hrlitarium di¬
cebas a sẽpionio petieris:
uictus fuis mor eãdem pã

Expanded text:
si plures hereditates inter nos communes sunt, possumus de una familiae erciscundae iudicium experiri. Si testator rem communem cum extraneo habebat siue rei suae partem alicui legauit aut heres ante iudicium familiae erciscundae acceptum partem suam alienauit, ad officium iudicis pertinet, ut eam partem, quae testatoris fuit, alicui iubeat tradi. Quod pro emptore uel pro donato puta coheres possidet, in familiae erciextitissemus, si tu partem fundi, quem totum hereditarium dicebas, a Sempronio petieris et uictus fueris, mox ea
Abbreviated transcription (Latin):
spetiem poslimini silicet
cum eatioe quia possũt¬
ad nos reu̾ti. nusi sitm e¬
sturiatus sit dubius euetꝰ.
unt pr̃ationes. ⁊ ego. pap̃.
consento. ¶Eamilihreus¬
cunde uuiditiuꝰ et int̃ boro¬
rum possessores ⁊ int̾ eum

Expanded text:
spem postliminii? scilicet cum cautione, quia possunt non reuerti: nisi si tantum aestimatus sit dubius euentusunt praestationes: et ego Papiniano consentio. Familiae erciscundae iudicium et inter bonorum possessores et inte
Abbreviated transcription (Latin):
Cdiunũs heres derelictum
tesaurum atestatore effod.
familiehriscũde iuditio e¬
um tenen. ⁊ sicũ extraneos
scio partitus sit. familiehe
reciscũde idex ita põt pluĩ¬
b eande reni adiudicare.
Si aut plurib fuĩt uuiu
rei preceptio relicta ubieci¬
am neccessitatẽ faeẽ. pop.¬
tur uł si certam ꝑtem uni¬
cuiq oo hrdum adsignet.
Sr põt etiam lititationead¬
missa uni rem adiudieare
E⁊ regioĩb diuisum fudꝰ
posse adiudicare sedmn diui¬
sionem nemo dubitauĩt
Ce eciã cum adiudicat po¬
fundum alii adidicãdo ã¬

Expanded text:
rum relictum a testatore effodit, familiae erciscundae iudicio eum teneri, etsi cum extraneo conscio partitus sit. Familiae erciscundae iudex ita potest pluribus eandem rem adiudicare, si aut pluribus fuerit unius rei praeceptio relicta ubi etiam necessitatem facere Pomtur uel si certam partem unicuique coheredum adsignet: sed potest etiam licitatione admissa uni rem adiudicare: Sed et regionibus diuisum fundum posse adiudicare secundum diuisionem nemo dubitauerit. Sed etiam cum adiudicat, pofundum, alium adiudicando a
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ueluti si is qui uiamater.¬
actũs. stipulatus erat. dece¬
serat: quia talis stipulatiõ.
s om̃ib insolidum ꝯpetere
actigẽm. ⁊ si nõ pr̃etur ia
tioem fieri optet. ¶ Cont

Expanded text:
ueluti si is qui uiamactus stipulatus erat decesserit, quia talis stipulatio pesed omnibus in solidum competere actionem et, si non praestetur uia, tionem fi
Abbreviated transcription (Latin):
lul. H eredes eius qui
apud õstes decesfit hoc u¬
ditio expiri possũt. ¶ Soi
miles aliũd castresumi. ali¬
ud cetoꝵ bonorũ hilem fe¬
cerit. nõ est locus familib
ciscunde iuditõ. di̾usũs ẽ
eñi ꝑ ꝯstitutioẽs int̾ eos
patrimoniũ queadinolũ
cessat familibiriscũde in

Expanded text:
um. Heredes eius, qui apud hostes decessit, hoc iudicio experiri possunt. Si miles alium castrensium, alium ceterorum bonorum heredem fecerit, non est locus familiae erciscundae iudicio: diuisum est enim per constitutiones inter eos patrimonium. quemadmodum cessat famili
Abbreviated transcription (Latin):
esse̾.⁊ prisqũa honẽ fũge¬
reritur. mortuum eẽ. om̃ube
filus h̾idib institutis. et
quesitum ẽ. an is filius ꝙ
iri eam rem impẽdiss. fami¬
lto lichꝰ rciscũde ꝯscquatur. ciq
respodisse nulla actior. id
consequi posse. qd mento t¬
dispłcet. debet itaqr hoc in
familich iriseside iuditium
uenire. ¶Itẽ. pãp. scrib.
si mantus alterum ex hidi¬
bo honus dotis soluende
que instiplatione uenit. ⁊¬
suscipe iussit.⁊ mulier ad¬
u̾sus utrumqr ingat do¬
tis petitidẽm. eoh̾idem ẽẽ
defendẽdum ab eo qui su¬
scipe honus uissus ẽ. ¶S¬
et legata ꝗdem que abutro¬

Expanded text:
esse et priusquam honore fungeretur, mortuum esse omnibus filiis heredibus institutis, et quaesitum esse, an is filius, quod in eam rem impendisset, familiae erciscundae consequatur: eique respondisse nulla actione idem consequi posse. quod merito displicet. debet itaque hoc in familiae erciscundae iudicium uenire. Item Papinianus scribit, si maritus alterum ex heredibus onus dotis soluendae, quae in stipulationem uenit, suscipere iussit et mulier aduersus utrumque dirigat dotis petitionem, coheredem esse defendendum ab eo, qui suscipere onus iussus est. sed legata, quae ab
Abbreviated transcription (Latin):
sũt coĩcdipdũdo de his a
uingatur citra spctiem lega¬
ti. officio iudicis familihr
ciseñde cognoscẽtis. suscux
cum id oportẽ. Gr ño ultral
dodratem portioĩs sue ut
quadrãtem tñ illibatũ ha¬
beat. indẽpnes igitur coh̾r¬
des suos prare cauebit.
¶ ID serbit ⁊ sifilius in mu¬
heres scriptus c̃. hoc quoq
debere p̾cipere. quia ⁊ huius
patris es alienum fui̾t. Sr
siqua munera post morte
patris suscepit. abhis here

Expanded text:
uni diuidundo de his aglieni iniungatur citra speciem legati, officio iudicis familiae erciscundae cognoscentis suscipere eum id oportere, sed non ultra dodrantem portionis suae, ut quadrantem illibatum habeat: indemnes igitur coheredes suos praestare cauebit. Idem scribit et si filius in muheres scriptus est, hoc quoque debere praecipere, quia et hoc patris aes alienum fuit: sed si qua munera post mortem patris suscepit, ab his here
Abbreviated transcription (Latin):
aut nõ solum patu doren
datam filium optere uir
eciã ip̃i filiͦ. marcellus sc̃¬
bit. Or filio datãtãdii q̃¬
diu pecͣuliũ patitur. uł in
rem patris asum sit. Cer
pater int̃ filios sine scnpͤ¬
tura bõa diuisit᷑ hoe̾ra eris
alien ꝓmrĩo possemonum
distribuat. nouideri simpli¬
cem denatioẽm s potius su¬
premiuiditu diuisioẽm.
urn amplis quã semel
agi nõ põt susi causa cogͥ¬
ta qd si quedare ĩchuise
relicte¬

Expanded text:
lum patri datam dotem filium oportere, uerum etiam ipsi filio Marcellus scribit, sed filio datam tamdiu, quamdiu peculium patitur uel in rem patris uersum sit. Si pater inter filios sine scriptura bona diuisit et onera aeris alieni pro modo possessionum distribuit, non uideri simplicem donationem, sed potius supremi iudicii diuisionem um amplius quam semel agi non potest nisi causa cognita: quod si quaedam res indiuisae relict
Abbreviated transcription (Latin):
Lp. Sifilia nupta que
dotem ꝯfere debuit ꝑ erro¬
rem eohidum ita cauit. ut
qd̾ amarito recupass̾ ꝓparti¬
b brditaris soluerent ni¬
chiloniinus arbitrũ fami¬
liepreiscũ de sic arburatuꝵ

Expanded text:
. Si filia nupta, quae dotem conferre debuit, per errorem coheredum ita cauit, ut, quod a marito reciperasset, pro partibus hereditariis solueret, nihilo minus arbitrum familiae erciscundae s
Abbreviated transcription (Latin):
illud elegãter acdlieit. eohe¬
redẽ ⁊ suõ soluĩt. hr̃e fami¬
liehiriscũde iuditium utco¬
gatur coh̾rs soluẽ cũ alias
no sit lib̾aturus rem ẽditõ
nisi in solidum ei sãtfiat.
Gi filius famlias patri
heres pparte extitiss ⁊ acre

Expanded text:
illud eleganter adicit coheredem et si non soluit habere familiae erciscundae iudicium, ut cogatur coheres soluere, cum alias non sit liberaturus rem creditor, nisi in solidum ei satisfiat. Si filius familias patri heres pro parte extitisset et a c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriam rem hidis unius
surripuit. offilius ait ẽẽ t¬
familibiciscũde actioẽm.
et cõi aundũdo furtiq ac¬
tioẽm cessare quare agẽter
famili Piriscũ de iuditio co¬
secururũ ut aut ei ẜuus ad¬
idicetur aut litis exstura¬
tio insimplũ offerratur.

Expanded text:
unius subripuerit, Ofilius ait esse familiae erciscundae actionem et communi diuidundo furtique actionem cessare. quare agentem familiae erciscundae iudicio consecuturum, ut aut ei seruus adiudicetur aut litis aestimatio in simplum offeratur.
Abbreviated transcription (Latin):
dari sibi actioẽs. S ⁊ fami¬
liehiriscũde iuditium ẽ eo¬
exhudib legatũ soluit ei
quimusus fuert in posses¬
sioẽm legator ẜuadoꝵ cau¬
mikeliciscũde iuditiũ ei
compet̾e adũsus coẜndes
quia nõ auias clisegle̾t le¬
gatarius apossessioẽ qua
nice pignois erat ꝯsecut᷑.
quã fitõtũ eilegatum fuis¬
R ex solutum. Si.⁊ siꝗs ti¬
tio debitum soluĩt ne pigñ
ueniret. nerat᷑. scrib̾. fam̃i¬

Expanded text:
dari sibi actiones: sed etiam familiae erciscundae iudicium cum coex heredibus legatum exsoluit ei, qui missus fuerat in possessionem legatorum seruandorum caumiliae erciscundae iudicium ei competere aduersus coheredes, quia non alias discederet legatarius a possessione, quam uice pignoris erat consecutus, quam si totum ei legatum fuisset exsolutum. Sed et si quis Titio debitum soluerit, ne pignus ueniret, Neratius scribit fami
Abbreviated transcription (Latin):
alli it le que uenit in hoc
Brciscũde uẽlunt ⁊ sic tñ
siquas beres fecit⁊ itecͦ en
si uiuo testatore unus ex
hidib pecciam substule¬
rit in familihiriscũde iudi¬
tium eanouenit. quiatũc
rudum h̾rs erat ubi aũt
quasi heres fecit. ⁊ si aliã
preteam ꝗs actioem hãt
tin teneri eum famikehr
ciseũde iuditio. uił serib̾. dẽ

Expanded text:
alluit, aeque uenit in hoc erciscundae ueniunt, sic tamen, si quasi heres fecerit. et ideo si uiuo testatore unus ex heredibus pecuniam sustulerit, in familiae erciscundae iudicium ea non uenit, quia tunc nondum heres erat: ubi autem quasi heres fecit, etsi aliam praeterea quis actionem habeat, tamen teneri eum familiae erciscundae iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
qr erit siquis testamto ea¬
uerit ut ẜuus ex portãdꝰ ue¬
neat offito famliebixiscur¬
de iudicis ꝯtineri ut uolũ¬
tas defũcti nõ int̾cidat.Ex
qeum monumtũiussitte

Expanded text:
quaerit, si quis testamento cauerit, ut seruus exportandus ueneat, officio familiae erciscundae iudicis contineri, ut uoluntas defuncti non intercidat. sed et cum monumentum iussit te
Abbreviated transcription (Latin):
quare siꝗs eas aprebẽdifs
furti nobis ꝯpetit actio id̃
et in apib dicitur quia in
patrimoio ño ꝯp̾utãtur.
Or⁊ siquid de pecori bus
nr̃is abestus erreptũ sit ue¬
nire infamiliehiriscũde in¬
ditiũ putat si a fera euase¬

Expanded text:
quare si quis eas adpraehendisset, furti nobis competit actio. idem et in apibus dicitur, quia in patrimonio nostro computantur. Sed et si quid de pecoribus nostris a bestia ereptum sit, uenire in familiae erciscundae iudicium putat, si feram euase
Abbreviated transcription (Latin):
descripserĩt.na. ⁊ si ẜuus ac¬
tor inqt. fuĩt legatus. nõ
alias esi tradẽdũm quã si¬
ratioẽs recliderit nos uide¬
bunus nũiqd ⁊ cautõ sit ĩ¬
terponẽda ut quotiẽs desi¬
derate fuint ioẽs uł actior
prelegatus copia eoꝵ fiat.
płmqr eñi autẽtice ratioẽs
sũt nectͣie actori ad instru¬
enda ca que postea cingũt
adnoticiã eius spectãtia
et neccessanum ẽ cuitioẽm
ab eo sup ha coħntib ṗ

Expanded text:
scripserint. nam et si seruus actor, inquit, fuerit legatus, non alias eum tradendum, quam rationes reddiderit. nos uidebimus, numquid et cautio sit interponenda, ut, quotiens desideratae fuerint rationes uel actor praelegatus, copia eorum fiat? plerumque enim authenticae rationes sunt necessariae actori ad instruenda ea, quae postea emergunt ad notitiam eius spectantia. et necessarium est cautionem ab eo super ho
Abbreviated transcription (Latin):
p. I tẽ precdia que no¬
stri patrimõu sũt. E ⁊ uec¬
tigalia uł supficiaria nec
minus hee quoqr res qua
alienas defuctus boa fide
possidet.

Expanded text:
m. item praedia, quae nostri patrimonii sunt, sed et uectigalia uel superficiaria: nec minus hae quoque res, quas alienas defunctus bona fide possidet.
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝯmunicare. nã indubi
eam aut expiũdi faciẽcãpo¬
testatẽ huic qui post uicto¬
riam coh̾idis effectus sit
ħ̾rs. aut reu̾sus sit in ciui¬
tatem.Idẽq obẜuadum
si postea natus sit postun᷑
no enibis psonis silẽtiũ
imputan põt eũ ad ħrclita¬
tem post uictoriã coħrlis¬

Expanded text:
nicare? nam indubiteam aut experiundi faciendam potestatem huic, qui post uictoriam coheredis effectus sit heres aut reuersus sit in ciuitatem. idemque obseruandum, si postea natus sit postumus. non enim his personis silentium imputari potest, cum ad hereditatem post uictoriam coheredis
Abbreviated transcription (Latin):
fructus an nditium ddu¬
eatur queritur ur puta si
deucto usu f. finidus fu
Aui. U el sisuo bonlitar¬
oususfrucrus legatus sit
nec eni aꝑsonis discede si
ddes acõione usliffructus i¬
discedere morẽ eius gerat
cantiõib int̃positis. ¶ Iñ¬
lianus aiͥt. si alu fũdum
aliinsum .f. sundiiudext
adiuheaũt nd ꝯmum

Expanded text:
fructus an in iudicium deducatur, quaeritur: ut puta si deducto usu fructu fundus fuum. uel si seruo hereditario usus fructus legatus sit: nec enim a personis discedere sredes a communione usus fructus discedere, morem eis ‹g›erat cautionibus interpositis.Iulianus ait, si alii fundum, alii usum fructum fundi iudex adiu
Abbreviated transcription (Latin):
hic nẽq reres. neq honoꝵ
possessor sir. eit utle famili
ehriscũde uiditiũ necessa¬
num Irẽ si filu familias
militis peceulu sit fõcius d̾¬
fencdi põt h̾rditatem effectã
ꝑ ꝯstitutioẽs ⁊ id̾o huic iu¬
ditio locus erit. ¶ In fam¬
lieh̾rriscũde iuditium uniĩ¬
qsqr h̾rdum ⁊ res actoris ꝑ¬
tem sustinet. ¶ Dubitar¬
dum aũt nõ est qn famili
pautiores hrdes ex pluri¬
b accipi possit. Nn hoc
tñ si stipulatioẽs int̾posite
fuiͣnt. delinsioẽ eoꝵ ut ste¬
tur ei ut alt̃ alti mãdet ac¬
tiones ꝓcuratorẽq eum in¬
ditariar singulis ꝓsolido.
alus alia atribuat. quia
sep solutio ⁊ exarto por¬
timio minima ĩꝯmocia
ht nec tñ silio hec arribu¬
Ito illud efficit. ut qs sol
totum debeat. i totũ Alicy¬
i solidebeatur. ¶Or ut si¬
ue agẽclum sit ꝑtim suor
partu ꝓcuratorio nõie a

Expanded text:
eres neque bonorum possessor fit, utile erit familiae erciscundae iudicium necessarium: Item si filii familias militis peculium sit. fort‹i›us defendi potest hereditatem effectam per constitutiones, et ideo hoc iudicio locus erit. In familiae erciscundae iudicio unusquisque heredum et rei et actoris partes sustinet. Dubitandum autem nopauciores heredes ex pluribus accipi possit. In hoc tamen, si stipulationes interpositae fuerint de diuisione eorum, ut stetur ei et ut alter alteri mandet actiones procuratoremque eum inedita singulis pro solido aliis alia adtribuat, quia saepe et solutio et exactio partium non minima incommoda habet. nec tamen scilicet haec adtributio illud efficit, ut quis solus totum debeat vel totum alicui soli debeatur, sed ut, sive agendum sit, partim suo par
Abbreviated transcription (Latin):
munior di scrde̾ neccessa¬
rirm uidebatur iliquam
actioẽm ꝯstitui qua int̃coᷤᷤ
res hrhutine aistubuerẽtu.
que ꝗdem actio nichomin᷑
ei quoq iure ip̃o ꝯpẽtit qui
suam ꝑtem nõ possidet. Dr
sis qui possidet. neget sibi
coh̾ilem eñ esse. põtest eum
exelude ꝓ hãc exceptioemsi
ditiũ brlitati nõ fiat quod
negetur eẽ cohrs no naear
talis exceptõ qu̾o fit ut e
casu ip̃e iadex apus quem
hoc inditium agitur eogno¬
scat an cohors sit. nisi enuy
coh̾rs sit. neqr adradigani
quicq̃ ei opoitet.neq aduer¬
sarius ei ꝯdẽpnandus est.

Expanded text:
munione discedere necessarium uidebatur aliquam actionem constitui, qua inter eos res hereditariae distribuerentur. Quae quidem actio nihilo minus ei quoque ipso iure competit, qui suam partem non possidet: sed si is qui possidet neget eum sibi coheredem esse, potest eum excludere per hanc exceptionem 'si udicium hereditati non fiat'. quodnegetur esse coheres, non nocet talis exceptio: quo fit, ut eo casu ipse iudex, apud quem hoc iudicium agitur, cognoscat, an coheres sit: nisi enim coheres sit, neque adiudicari quicquam ei oportet neque aduersarius ei condemnandus est.
Abbreviated transcription (Latin):
quid ex peculatu uł sacrile¬
gio quesitum sit. uł ui aut
latrocimo aut aoressura ⁊
boc nõ diuiditur. ¶ Gr et
tabulas testam̃ti debebit
aut apud eũ qd exmaiore
parte heres ẽ iube manere.
aut medem depomi. namt
labo serbit ueclita h̾rc̾ata¬
brditate tabulas testam̃ti
descriptas deponi optere bẽ¬
rede eni exẽplum debereda¬
re tabulas uȯ autẽticas ip¬
sum retinẽ. añ ĩecdẽ deporẽ.

Expanded text:
quid ex peculatu uel ex sacrilegio quaesitum erit uel ui aut latrocinio aut adgressura, hoc non diuidetur. Sed et tabulas testamenti debebit aut apud eum, qui ex maiore parte heres est, iubere manere aut in aede deponi. nam et Labeo scribit uendita hereditate tabulas testamenti descriptas deponi oportere: heredem enim exemplum debere dare, tabulas uero authenticas ipsum retinere aut in aede deponere.
Abbreviated transcription (Latin):
actõ ⁊ in h̾rdem conpetit ẽ
at. ¶ Sunlocum publiciꝰ
usibus destinatum intu¬
lit quis mortuũ p̃tor mes
iuditiumdat sidolo feci̾t a
cĩt exͣ ordinẽ plectend̾ moi¬
cã tñ cołrtioe s sisiẽ dolo.¬
m. absoluendꝰ ẽ. ¶In hac

Expanded text:
actio et in heredem competit, cum at.Si in locum publicis usibus destinatum intuler‹i›t quis mortuum, praetor in eum iudicium dat, si dolo fecerit et erit extra ordinem plectendus, modica tamen coercitione: sed si sine dolo, absoluendus est.In h
Abbreviated transcription (Latin):
ci pr̃are pretiũ cogitur. ꝑin
factũ actioẽm. quẽ tã hidi q̃
inhidem ꝯpetit. ⁊ ppetua ẽ¬
Adu̾sus eũ qui in alieṅa ar¬
cham lapideam in qua ad¬
huc mortuus nõ erit ꝯlituᷤ¬
in mortuũ intulłit. utilem
actioe̾m in factũ ꝓꝯsuldat.
quia nõ. ꝓprie uł insepuerũ¬

Expanded text:
in factum actionem, quae tam heredi quam in heredem competit et perpetua est.Aduersus eum, qui in alterius arcam lapideam, in qua adhuc mortuus non erit conditus, mortuum intulerit, utilem actionem in factum proconsul dat, quia non proprie uel in sepu
Abbreviated transcription (Latin):
dño loci effode. uł errue̾ siñ
deereto potificum. seuiussu
psicipis questioĩs ẽ. ⁊ ait la¬
beo. expectãdum ut ꝑmissũ
pontificalẽ seu iussioem pri¬
cipis alioqu iniũarum for¬
te actioẽm adu̾sus cũ quid
iecit/ Si locus religiosusꝑ
puro uenisse dicetur p̃tor
infcm̃ actioẽm incum dat
ei adquem ea res ptiner q̃.¬

Expanded text:
no loci effodere uel eruere sine decreto pontificum seu iussu principis, quaestionis est: et ait Labeo exspectandum uel permissum pontificale seu iussionem principis, alioquin iniuriarum fore actionem aduersus eum qui eiecit.Si locus religiosus pro puro uenisse dicetur, praetor in factum actionem in eum dat ei ad quem ea res pertinet: q
Abbreviated transcription (Latin):
renũciasti michi ducẽtoꝵ un
pensam exclte. Gerta m̃ced
opus tibi locam. postea ꝯperi
nõ posset minoris trecẽtoꝵ ea
disses. uetuite opus facẽ. dixi
si opus facẽ ꝑseuerañs. ex loca¬
to tecum agert. ut ꝑcocĩe miebi
reliquũ restituas. ¶OSessem
inspiciente colono cũ alienã eẽ ñ
ignor ares. sustulisti. cõdicere ti¬
bi frum̃tum. dñm posse labeo
ait.⁊ ut id faciat. colonĩ exs
ducto cũ dño acturum. ¶Lo¬
sciret has res inferri passus ẽ
se locass. de pecculio dũtaxat ⁊
rum iuditõ. sin aũt ip̃e eum lo¬
cassem nõ ult me tibi pr̃aturũ.
quam dolum mabũ ⁊ culpã me¬
am. ab eẽ. Quodsi sine distĩcri¬
one ꝑsone mulionẽ a me odu¬
xistĩ ergo eũ tibi dedifsem. cuiuᷤ
negligetia ium̃tram pierit. illã
quoq culpam me tibi pr̃aturũ¬
⁊ ait. qd̾ eum clegissem. qui bu¬
ismõi dãpno te affice̾t ¶ Ue¬
hiculum ꝯduxistint honus
tuum portaret. ⁊ secũ iter face¬

Expanded text:
renuntiasti mihi ducentorum impensam excutere: certa mercede opus tibi locaui, postea compe‹r›i non posse minoris tre centorum eam em impendisses, uetui te opus facere. dixi, si opus facere perseueraueris, ex locato tecum agere, ut pecuniae mihi reliquum restituas. Mesinspiciente colono, cum alienam esse non ignorares, sustulisti. condicere tibi frumentum dominum posse Labeo ait, et ut id faciat, colonum ex conducto cum domino acturum. Losciret has res inferri, passus esse locasset, ex peculio dumtaxat et rum dico: sin autem ipse eum locassem, non ultra me tibi praestaturum, quam dolum malum et culpam meam abesse: quod si sine definitione personae mulionem a me conduxisti et ego eum tibi dedissem, cuius neglegentia iumentum perierit, illam quoque culpam me tibi praestaturum aio, quod eum elegissem, qui eiusmodi damno te adficeret. Uehiculum conduxisti, ut onus tuum portaret et secum iter face
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ in uicem de se stipla̾ti sut. qro
cum seius xluctor biẽnu ꝯtinu¬
ipẽsionem nõ soluĩt. an sine t¬
metu pene expelli possit. paul
pensionu. tñuerissimłe ẽẽ ita
ꝯueisse denõ expellẽdo colono ĩ¬
tra tpra p̃finita si pẽsionib paru¬
erit.⁊ ut oportẽt coleret. ⁊ id̾o si
penam pet̾e ceꝑit isqui pẽsionie
satis nõ fecit. ꝓfuturã locatorido¬
li e xceptioem ꝓauł.R. suus ꝗe

Expanded text:
m de se stipulati sunt. quaero, cum Seius conductor biennii continui pensionem non solueret, an sine metu poenae expelli possit. Paulupensionum, tamen uerisimile esse ita conuenisse de non expellendo colono intra tempora praefinita, si pensionibus paruerit et ut oportet coleret: et ideo, si poenam petere coeperit is qui pensionibus satis non fecit, profuturam locatori doli exceptionem. Paulus re
Abbreviated transcription (Latin):
ocare ẜuitutem nemo
ul furtum fec̾int. nõ teneor ti¬
biex ꝯducto. s noxali actione.
Sihõiem tibilocanõ urbãs ĩ
tab̾nas ⁊ is furtum fecerit. du
fide acrui.uit᷑ qd paciaris detrum̃¬
dnctioĩs eẽ furticrim̃.⁊ in ꝓpri¬
am ꝑserutioem cad̾e hoc delictũ
quod magłs est.
conductio nullã ẽ. qr ⁊ hoc dona¬
tionis instar inducit.
torem ꝯluctorẽ ue pͣlibͣs ueden¬
tem uł locãtem. singloꝵ insolid
intuitũ ꝑsonam ata demũ ad
prãtionem ptis sũiguli sunt.
compellẽdisiꝯ stat eẽ om̃s sol¬
uendo. D uãquam fortasse iu¬
stius sit. eciã si soluẽdo om̃s e¬
endi nõ auferẽdam: siactioẽs

Expanded text:
ocare seruitutem nemo uel furtum fecerint, non teneor tibi ex conducto, sed noxali actione. Si hominem tibi locauero, ut habeas in taberna, et is furtum fecerit, dubfide actum, ut quid patiaris detrimductionis esse furti crimen et in propriam persecutionem cadere hoc delictum: quod magis est.conductio nulla est, quia et hoc donationis instar inducit. ue pluribus uendentem uel locantem singulorum in solidum intuitum personam, ita demum ad praestationem partis singuli sunt compellendi, si constabit esse omnes soluendo: quamquam fortasse iustius sit etiam, si soluendo omnes euelit non auferendam actori,
Abbreviated transcription (Latin):
tur eos qui ꝑ alus pecciam ex¬
soluerũt sortis solũmodo dap
q exẽplo eoloni tradius illata¬
rum ꝑmorãs colom pesionu.
prãte deb̾e usuras. U sure enĩ ĩ
bone fid̾i iudicus.⁊ sinõ tam ex
obligatioẽm ꝓficiscãtur. quã ex
officio iudicis applicetur. tncũ
fideuissor in ocm cãm se appli¬
cuit. equu uidetur ip̃m quoq
agnosẽẽ honus usuraꝵ. sac si
ita fideiussifsi in quãtum illũ
condẽpnari exbona fide orpor¬
tebit. tm̃ fide tua eẽ ubes. uel
locatorem frudi ⁊ ꝯluctore cõ¬
uenit. ne int̾ tpralocatiois euiᷤ
coduetor de fũdo. iuitus repel¬
leretur. ⁊ si pulsatus eẽt pena
x. pr̃aret ticius locator seio cõ¬

Expanded text:
tur eos, qui pro aliis pecuniam exsoluunt, sortis solummodo damnque exemplo coloni tardius illatarum per moram coloni pensionum praestare debere usuras: usurae enim in bonae fidei iudiciis etsi non ta‹m› ex obligatione proficiscantur quam ex officio iudicis applicentur, tamen, cum fideiussor in omnem causam se applicuit, aequum uidetur ipsum quoque agnoscere onus usurarum, ac si ita fideiussisset: 'in quantum illum condemnari ex bona fide oportebit, tantum fide tua esse iubes?' uel locatorem fundi et conductorem conuenit, ne intra tempora locationis Seius conductor de fundo inuitus repelleretur et, si pulsatus esset, poenam decem praestet Titius locator Seio co
Abbreviated transcription (Latin):
bipot. ¶ Wandatum nisi
gratuitum. nlłm ẽ. namori¬
ginem ex offitio atq amici¬
fitio m̾cos. int̾uemente enim
pecciares ad locatoẽm ⁊ xiu¬
ctionem pocius respicit.
tua.siue tua ⁊ aliena. qd si

Expanded text:
t. Mandatum nisi gratuitum nullum est: nam originem ex officio atque amicificio merces: interueniente enim pecunia res ad locationem et conductionem potius respicit. tua siue tua et aliena. quod si
Abbreviated transcription (Latin):
Aul. Aristoneratõpriseo i¬
scripsit. eciã si ita ꝯͣctum ẽ. ut
ancedẽs dimittetur. nõ aliter
mius pignoris succedet. nisi
conuenit ut sibi eade̾ res eẽt
obligata. neq eñi inius pig¬
ris succedẽ debet. ꝗ ip̃e nieħ
conueĩt de pignoe. quo cãuẽp̃¬
toris causa melior efficitur. t¬
Demqr si antiꝗor creditor d̾
pignoe̾ uendẽdo cũ debitore
pactũ int̾posuit. post̾i̾or añt
creditor dedistrahendo omi¬
sit. nõ ꝑ obliuioẽm. s cũ boc
agẽtur. ne possit uende. iuid̾¬
amus andici posnit hucus
trasic adcũ ius prioris. sidi¬
strakere pignus huic liceat.
qd̃ admittedum existimo. se¬

Expanded text:
.Aristo Neratio Prisco scripsit: etiamsi ita contractum sit, ut antecedens dimitteretur, non aliter in ius pignoris succedet, nisi conuenerit, ut sibi eadem res esset obligata: neque enim in ius primi succedere debet, qui ipse nihil conuenit de pignore: quo casu emptoris causa melior efficietur. denique si antiquior creditor de pignore uendendo cum debitore pactum interposuit, posterior autem creditor de distrahendo omisit non per obliuionem, sed cum hoc ageretur, ne posset uendere, uideamus, an dici possit h‹u›c usque transire ad eum ius prioris, ut distrahere pignus huic liceat. quod admittendum existimo: s
Abbreviated transcription (Latin):
toritate ypothe¬
cam dare nõ põt.¬
¶Difilius familias ꝓ aliore
peculiarem obligam̃t. uł ẜuꝰ
eet lib̾am peculi sui admini¬
stratioẽm hãnt. Sicut nec do¬

Expanded text:
toritate hypothecam dare non potest.Si filius familias pro alio rem peculiarem obligauerit uel seruus, cet liberam peculii sui administrationem habeant: sicut nec do
Abbreviated transcription (Latin):
um tradido. cum ẜuies trade¬
ren deberem. eciam ꝯditio ĩ¬
certi ꝯpetit miehiut patiaĩs
eam ẜuitutẽ quãdebuit im¬
poni..Quod si ẜuum predi¬
um intͣditione fecero. qd̾ li¬

Expanded text:
adidero, cum seruiens tradere deberem, etiam condictio incerti competit mihi, ut patiaris eam seruitutem, quam debuit, imponi. Quod si seruum praedium in traditione fecero, quod li
Abbreviated transcription (Latin):
tione iuditiũ suscipiet soffi¬
lius putat locũ huic edicto
nõ eẽ. si ꝑsona que ĩius uoca¬
rino potuit exempta ẽ. uelii¬
tiparẽs. patronus.cet̾eq ꝑso¬

Expanded text:
tione iudicium suscipiet.Ofilius putat locum hoc edicto non esse, si persona, quae in ius uocari non potuit, exempta est, ueluti parens et patronus cete
Abbreviated transcription (Latin):
pedius putat cessare edc̃m.
qm̃ nõ fuit ꝑ sõa que ĩius uo¬
cari potuit. S uid ergo. adex¬
hibẽdum eĩt agẽdum. i
qs ad pedaneum indic̃ẽ uoca¬
tum quẽ eximat. peã euis edã
ui.ã ⁊ dolo. ma. suffiẽui.ꝗͣ ui

Expanded text:
Pedius put‹at› cessare edictum, quoniam non fuit persona, quae in ius uocari potuit. quid ergo? ad exhibendum erit agendum.Si quis ad pedaneum iudicem uocatum quem eximat, poena eius edicti ui an et dolo malo? su
Abbreviated transcription (Latin):
tur exemĩit. ꝯstat eũ hoc edic¬
to tñri. sptor ait ne ue faciat
dolomalo. quo mag exlm̾et᷑.
nam ⁊ põt sine dolo malo id
fieri. ueluti cũ iusta cͣa ẽ exẽp̃
ne p̃sens frĩt. siue absens I
eumaũt qui uiexem̾it. ĩ fac¬
tum inclitĩdatur. quo nõ
ta. dequa strou̾sia ẽ. hocenim
additum ẽ. ut appareat eciar
si calũpmator qͣs sit. tñ petã¬

Expanded text:
tur, exemerit: constat eum hoc edicto teneri.Praetor ait 'neue faciat dolo malo, quo magis eximeretur': nam potest sine dolo malo id fieri, ueluti cum iusta causa est exemue praesens fuit siue absens.In eum autem, qui ui exemit, in factum iudicium datur: quo non ta, de qua controuersia est. hoc enim additum est, ut appareat etiam si calumniator quis sit, ta
Abbreviated transcription (Latin):
gestoꝵ ul madatiactione
recepturus ẽ quod presti¬
tit. Edẽ est meo qui ma¬
dato hrdis. Grdem se eẽ
respoderit. uł cũ eum alias
defende uellet. ¶Imure
int̾rogatus. an fũdum pos¬
sideat. quero an respõdere
cogẽdus sit. ⁊ quota ex p¬
parte fundum possideat
sorem fũdicogi debere re¬
spõdere quora ex ꝑte fun¬
dum possideat. ut simino¬
re ex ꝑte possidere sedicat.
in aliam ꝑtem que nõde¬
fenderetur. in possessioem
actor mittatur. demn ⁊ si
dampni infecti caueamus.
nam ⁊ hic respodere debet

Expanded text:
ione recepturus est quod praestitit: idem est in eo, qui mandatu heredis heredem se esse respondit uel cum eum alias defendere uellet. In iure interrogatus, an fundum possideat, quaero an respondere cogendus sit et quota ex parte fundum possideat. sorem fundi cogi debere respondere, quota ex parte fundum possideat, ut si minore ex parte possidere se dicat, in aliam partem, quae non defenderetur, in possessionem actor mittatur. Idem et si damni infecti caueamus: nam et hic respondere debet
Abbreviated transcription (Latin):
Sifuus nõ sit unius
eum insua potestate nõ eẽ
uł ꝗdam ex illis. aut dolo
feceñt quominus sit in po¬
testate unusꝗsq illoꝵ teye¬
bitur in solidum quẽadmo¬
dum tenentur si haberent
inpotestate. qs nõ qui nich
dolo fecerit quominus ĩpo¬
testate pret ul nõnegauit
non tenebitur.
ui ex ꝑte dimicli¬
ab setem cobrdem fuum
defend̾e uult. ut satisdati¬
omis honus euitare possit
respõdit se solum hrdem
bat actor eũ ip̃e soluẽdo ñ
erat rescissoan suꝑiore indi¬
tio in eum qui re uera beres
ełt accio dari debẽt proculus
respodit. rescisio iuditio pos¬
se agi iq uerum est.¬

Expanded text:
seruus non sit unius, eum in sua potestate non esse uel quidam ex illis, aut dolo fecerunt quo minus sit in potestate, unusquisque illorum tenebitur in solidum, quemadmodum tenerentur, si haberent in potestate: is uero, qui nihil dolo fecerit quo minus in potestate haberet uel non negauit, non tenebitur.i ex parte dimidiabsentem coheredem suum defendere uellet, ut satisdationis onus euitare possit, respondit se solum heredem bat actor, cum ipse soluendo non esset, an rescisso superiore iudicio in eum, qui re uera heres erat, actio dari deberet. Proculus respondit rescisso iudicio posse agi, idque est
Abbreviated transcription (Latin):
re cauexpsona sui duo nõ¬
tenẽtur. ficut ĩ ẜuo cois di
cunus ubi alto ꝯuẽto alt
quoq lib̾atur. ¶At is ꝗ
confitetur seoccidisse rił ⁊¬
uulnerasse suo noĩe tene¬
tur. nec debet impunitum
leẽ delictum eius qui fecit.

Expanded text:
na serui duo tenentur, sicut in seruo communi dicimus, ubi altero conuento alter quoque liberatur: at is qui confitetur se occidisse uel uulnerasse suo nomine tenetur, nec debet impunitum esse delictum eius qui fecit
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. ẜuum Biditarium ẽẽ
quia dñ loco habetur hrci¬
tas. ¶Mortuo ẜuo que
quis iniure int̾rogatus su¬
um cẽ ꝯfessus sit. nõ tene
Mortem eius ñ tenetur..

Expanded text:
tarium meum quia domini loco habetur hereditas. Mortuo seruo, quem in iure interrogatus suum esse confessus sit, non tenetmortem eius non teneretur.
Abbreviated transcription (Latin):
iis cuius nõĩe
noxale iuditium accep¬
tum ẽ. manẽte mniuditio.
liber iudicatus ẽ. reus ab¬
solui debet. nec ꝗcquam ĩ¬
terrogatio in iure fca. pro¬
derit. quia eius ꝑsone cuiꝰ
noĩe ꝗͥs cũ alio actioem ⁊¬
habet. obligatioẽm traffer¬
re põt in eum qui ĩiure su¬
um cẽ ꝯfitetur. ufuti alie¬
num fuũ suum ẽẽ ꝯfiten¬
dolib̾i aũt hõi noĩe quia
cum alio actio nõ est. ne ꝓ
introgationem ꝗdem aut
confẽssioẽm trãfferri potẽ¬
rit. quo eaũ eueĩet. uit non

Expanded text:
is, cuius nomine noxae iudicium acceptum est, manente iudicio liber iudicatus est, reus absolui debet, nec quicquam interrogatio in iure facta proderit, quia eius personae, cuius nomine quis cum alio actionem habet, obligationem transferre ‹potest› in eum, qui in iure suum esse confitetur, uelut alienum seruum suum esse confitendo: liberi autem hominis nomine quia cum alio actio non est, ne per interrogationem quidem aut confessionem transferri poterit. quo casu eueniet, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
sit. a se nõ peti peccĩam id̃oq ee¬
pit id pactũ fiduissori quoq ꝓ¬
deͣsse. pactus sit. ut a se petilice¬
at. an utilitas prioris pacti sub¬
lata sit fidenissori. quesitũ ẽ. ser
ue̾ius ẽ. semel acꝗsitã fideiusso¬
ri pacti exceptioẽm. ult̾ius ei ĩui¬

Expanded text:
sit a se non peti pecuniam ideoque coepit id pactum fideiussori quoque prodesse, pactus sit ut a se peti liceat: an utilitas prioris pacti sublata sit fideiussori, quaesitum est. sed verius est semel adquisitam fideiussori pacti exceptionem ulterius ei i
Abbreviated transcription (Latin):
bi alique ẽẽ sibi cauit: pertioẽ
nlłam adu̾sus possessorẽ rerũ
bilitariarum dabit. ¶Mim¬
ter debitorẽ ⁊ eũ ꝗ fundũ pigro¬
ratum ac̾ditore quasi debitõĩs
negotiũ gereret emeĩt. plaͬcuit.
ut hĩra ꝯpẽsatiõe fructuũ. solu¬
toq qd̾ reliquũdeb̾etur. fũdusd̾¬
bet. ¶Pacrũut siq̃s sũmas pꝑ
tributoẽs predii pignorinexi
diipignoris debitor penderet.
iustum. id̾oq ẜuãdum ẽ. ¶ Se
in offitioso patris testõ actuiu.
ut cͥic̾ta qͣntitas quo ad uiueret
hrs praret᷑ pactus ẽ. ꝓduciad p¬
petuã pr̃ationem id pactũ postr¬
labatur. rescriptũ ẽ. neq ullou¬
re. neq eqtate tale desidium
conõie expẽsa cũ usuris licitis
restituatur. s pars dimidia eĩ
ꝙ ex ealite datueĩt. nõ licet.
Teñ. Si pactus sunne stich̃o
qui michi debebatur. petã. nõ ĩ¬
telligitur. mora miehi fici̾mõ¬
tuoq sticho. puto nõ teni eñq
et paci scͬatur suus ĩquo usũ.f.

Expanded text:
bi aliquem esse cavit, petitionem nullam adversus possessores rerum hereditariarum dabit. Si inter debitorem et eum, qui fundum pigneratum a creditore quasi debitoris negotium gereret emerit, placuit ut habita compensatione fructuum solutoque, quod reliquum deberetur, fundusdebet. Pactum, ut si quas summas propter tributiones praedii pignori nexidii debitor penderet, iustum ideoque seruandum est. De inofficioso patris testamento acturis, ut eis certa quantitas, quoad uiueret heres, praestaretur, pactus est: produci ad perpetuam prlabatur: rescriptum est neque iure ullo neque aequitate tale desideriueo nomine expensa cum usuris licitis resti‹tu›atur, sed pars dimidia eius, quod ex ea lite datum erit, non licet.t.Si pactus sim, ne Stichum, qui mihi debebatur, petam: non intellegitur mora mihi fieri mortuoque Sticho puto non teneri reum, qui et paciscatur seruus, in quo usum fructum
Abbreviated transcription (Latin):
Erat᷑. bemptõe. uenditiore.
locatõe. Sluctioe. cetisq simili¬
b obligatioib. qn integrisoi¬
db: ꝯsensu eoꝵ qui int se obliga¬
tisũt. recedi possit: dubiũ ñ e.
Aristonihoc amplius id̾ba¬
tur. siea que me exẽpto pr̃are
que ego tibi p̾stitissem. p̃tru
michi nõdares. tuq michi p̃
stitisses: p̃tium te deb̾e desiuere.
quã int̾e̾st. utrũ ĩtegris om̃ubo¬
ab eo neg̾o discedetur. an inĩ¬
tegr̃u restitutis his que ego ti¬
bi prestitissem. ꝯsentiremus ix
ꝗd tu michi eo noĩe pr̃ares. Il¬
lud plane ꝯuẽtione que ꝑtinr
adresoluẽdum io qd̾ actũ est
ꝑfici nõ põt. ut tu ꝙ iã ego tibi
prestitice̾ pr̃ar michi cogans.

Expanded text:
Ab emptione venditione, locatione conductione ceterisque similibus obligationibus quin integris omnibus consensu eorum, qui inter se obligati sint, recedi possit, dubium non est. Aristoni hoc amplius videbatur, si ea, quae me ex empto praestare quae ego tibi praestitissem, pretium mihi non dares tuque mihi ea praestitisses: pretium te debere desinere, quam interest, utrum integris omnibab eo negotio discederetur, an in integrum restitutis his, quae ego tibi praestitissem, consentiremus, ne quid tu mihi eo nomine praestares. illud plane conventione, quae pertinet ad resolvendum id quod actum est, perfici non potest, ut tu quod iam ego tibi praest
Abbreviated transcription (Latin):
litigatoib uicucẽ solum
Ert̾em uł ex pãte fererit: a¬
lius iuder necessario sumie¬
dus ẽ quia iniquũ est aliq̃
Nre rei iudicẽ fieri pot̃.
aliqua iudieẽ no pututu
infunutate uł nece sariu ꝓ¬
riculo. ¶Mi filiua form¬
lias ex aliqua nocia erc̃
patri actõ ꝯpetit. uelit x¬

Expanded text:
litigatoribus iudicem solum heredem vel ex parte fecerit, alius iudex necessario sumendus est, quia iniquum est aliquem suae rei iudicem fieri. Idem aliqua iudicem non patiatur infirmitate vel necessaria riculo. Si filius familias ex aliqua noxa, ex qua patri actio competit, velit expe
Abbreviated transcription (Latin):
hec acrõ. neꝙ exceptio tre¬
belliani obstat ex ꝑsona
legati. quia hoc legati ꝑso¬
nale bñfinium ẽ. ¶Ee q̃b
aũt cansis nõ cogetur lega¬
tus iuditium ac̾cipe. nec
optere. qͣua hoc iusiuran¬
dum in lociim litis ꝯtestate
succedit. ¶Edium nõĩe
legatus daĩpm in fecti pro¬
mirt̾e dehet. aut uicinum
Msidies accõis exituã
ẽẽt. eausa cognita adusus
cum uiditium pretordare

Expanded text:
 actio, nec exceptio Trebelliani obstat ex persona legati, quia hoc legati personale beneficium est.Ex quibus autem causis non cogitur legatus iudicium accipere, nec oportere, quia hoc iusiurandum in locum litis contestatae succedit.Aedium nomine legatus damni infecti promittere debet aut uicinum et si dies actionis exitura erit, causa cognita aduersus eum iudicium praetor
Abbreviated transcription (Latin):
sius sic fuãdum ut si sub¬
ducatur miristium eras
nõ sit xedenda acr̃o siueõ
ex młtis suis de uno agi¬
tur. nõ sit inbibẽda iusia¬
nus sine distict̃oe denega¬
dam actoe̾m ait. m̾ito ido
eñi nõ datur acto ne abof¬
fitio siiscepto legatioĩs a
rem emerit ant exalia ca¬
uia possid̾e ceꝑit. nõ iniq̃
cogetur eius noĩe iditius
ac̾ciꝑe alit̾ emĩ potestas da¬
bitur legatois slib hac ⁊¬
sp̃e res alienas domũ asf

Expanded text:
sic seruandum, ut si subducatur ministerium ei, non sit concedenda actio, si uero ex multis seruis de uno agatur, non sit inhibenda: Iulianus sine distinctione denegandam actionem: merito: ideo enim non datur actio, ne ab officio suscepto legationis arem emerit aut ex alia causa possidere coeperit, non inique cogetur eius nomine iudicium accipere: aliter enim potestas dabitur legatis sub hac specie res alienas domum auf
Abbreviated transcription (Latin):
si forte pat̾ in ꝓuitia sit. ip¬
s aut forte rome uł stu¬
dioꝵ causa ui exalia iusta
causa cigat nã sieinõ de¬
dermus actõe futurum
sit ut impune frandẽ pa¬
ciatur ⁊ egestate rome labo¬
ret. maticulo suo nõ recep
nauerit¶⁊ firige seãtorem
eẽ filium familias. quixa¬
trem b̃t in ꝓuĩtia nõ ne a¬
sugetur utilitas ꝑdignĩta
dus siibi inuẽiatur nul¬
loq suo xorio priuilegio
excusater ¶Giꝗs tñte¬
lamui nrã uł negotia .ł
igetariam. uł qd alind
ũ obligato oritur certo
se debeh̾ defende. ⁊ si no dfẽ¬
dat. neq ibi domicillum
chat hona possiden paciatũ.¬

Expanded text:
ipse autem forte Romae vel studiorum causa vel alia iusta ex causa agat: ne, si ei non dederimus actionem, futurum sit, ut impune fraudem patiatur et egestate Romae laboret viaticulo suo non recepnauerat. et finge senatorem esse filium familias qui patrem habet in prouincia, nonne augetur utilitas per dignitdus, si ibi inueniatur, nulloque suo proprio priuilegio excusatur.Si quis tutelam uel curam uel negotia uel argentariam uel quid aliud, unde obligatio oritur, certose debebit defendere et, si non defendat neque ibi domicilium habeat, bona possideri patietur.
Abbreviated transcription (Latin):
erit. si fateatur se debe pa¬
tumq dicat se solue ou
diendum eũ dãdũq᷑ diẽ
cum ꝯpeteti cautela ADso¬
luẽdam pecciam nec em̃¬

Expanded text:
erit, si fateatur se debere paratumque dicat soluere, audiendum eum, dandumque diem cum competenti cautela ad soluendam pecuniam: neque
Abbreviated transcription (Latin):
Pũ ei eẽ dicetur nõ ꝑtinẽt
addãpna que inrem hoĩs
lib̾i facta sint. si forte uesti¬
m̃ta eius uł quid aliud sci
lias cenaculum ouctum
hant. ⁊ in deiectum quid¬

Expanded text:
que ei esse dicetur' non pertinent ad damna, quae in rem hominis liberi facta sunt, si forte uestimenta eius uel quid aliud scislias cenaculum conductum habuit et inde deiectum u
Abbreviated transcription (Latin):
gnatiõe ue de fũctum ꝯtiri¬
g̾at. S⁊ si libo nocitum su
ip̃i ppetua eĩt ħ̾ actio. Sr si¬
alius uelit exꝑiri. annua
herecditario ꝯpetit. quippe ꝙ
in corpore libero dãpnũ da¬
tur iure hrditario tr̃a sire i¬
ad successores nõ debet qua¬
si nõ sit dampnĩ pecc̃iaruz
nam ex bono ⁊ equo oritu¬

Expanded text:
ue defunctum contingat. sed si libero nocitum sit, ipsi perpetua erit actio: salius uelit experiri, annua hereditario competit, quippe quod in corpore libero damni datur, iure hereditario transire ad successores non debet, quasi non sit damnum pecuniarium, nam ex bono et ‹ae›quo oritu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ c̃. s quicod sic positum est
ut nocẽ possit hoc solum ꝓ¬
spieere pretoiem nec possit
nocere nec spectamus ut ro¬
ceat. ẜ om̃im odo sinocẽ poᷤ¬
sit. edicto locus ẽ eohercet᷑
aũt qui poĩtum huĩt siue
nocuit id qd̃ põitumͣ ẽ siue
nõ nocuit. ¶Oiid qd̾ posi¬
tum erat decidit ⁊ nociñt.
in eum ꝯpetit actło inf̾ae¬
tum qui posuit nõ in eu
quibitauit quasi hxe acti¬
o nõ suffitiat qr poĩtũ ha¬
buisse. nõ utiq ind̾tur q
posuit. nisi uł dñs fuiͣt eai¬
um uł inhĩtator. nã et
cum pietor in ꝑgula elip¬
peum uł tabulam expõi¬
tum hũiss eaq excidisset
et transeũti dã n qd de¬
exẽpluri huis A¶łois ⁊¬
dan oporte actioem. hac̃ ẽ¬

Expanded text:
tum est, sed quidquid sic positum est, ut nocere possit, hoc solum prospicere praetorem, ne possit nocere: nec spectamus ut noceat, sed omnino si nocere possit, edicto locus sit. coercetur autem, qui positum habuit, siue nocuit id quod positum erat ‹siue non nocuit.Si id quod positum erat› deciderit et nocuerit, in eum competit actio qui posuit, non in eum qui habitauerit, quasi haec actio non sufficiat, quia positum habuisse non utique uidetur qui posuit, nisi uel dominus fuit aedium uel inhabitator. nam et cum pictor in pergula clipeum uel tabulam expositam habuisset eaque excidisset et transeunti damni quid deexemplum huius actionis dari oportere actionem: hanc e
Abbreviated transcription (Latin):
solus eque tenebitur. E¬
⁊ siqs cenaculariam ame¬
excens modicum sihi ospi
tur. quasi in hoc cenaculo ⁊¬
habitates un deiectum ef¬
fusumue estInt̾um iñ
qd sine capt̃one actidĩs fi
culol ecedra deietum ẽ licet
plures meodẽ cenaculo ba¬
bitent qd̾ si ex medi⁊ oceã¬
culo qd deiectum sit uerniꝰ
rius aliqd deiecerit uł effu¬
derit. aut ductor apoteche
uł qui in hoc dñtaxat ꝯluc¬
tum locum hẽbat ut ibio¬
pus faciat uł doceat in fac¬
tum actioĩ locus ẽ. eciam si
qͥs opantium deieceĩt uel
effuctit. uł fiqs ddiscẽtium
ospes uł quis alius decera¬
ẽẽ labo dicit. adusus deiec¬
torem qd̾ uerum ẽ plane
silocauerat deiecton eciam

Expanded text:
solus tenebitur›: sed si quis cenaculariam exercens modicum sibi hospitenebuntur quasi in hoc cenaculo habitantes, unde deiectum effusumue est.Interdum tamen, quod sine captione actoris fiaculo uel exedra deiectum est, licet plures in eodem cenaculo habitent: quod si ex mediano cenaculi quid deiectum sit, uerius rius aliquid deiecerit uel effuderit aut conductor apothecae uel qui in hoc dumtaxat conductum locum habebat, ut ibi opus faciat uel doceat, in factum actioni locus est, etiam si quis operantium deiecerit uel effuderit uel si quis discentium.hospes uel quis alius de cenaesse Labeo dicit aduersus deiectorem, quod uerum est. plane si locauerat deiectori, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ex locato sõebit actioem. s ̾
aũt actio ue ꝯpetit de effu¬
sis.⁊ dedeiectis ꝓpetuã ẽ. ⁊ he¬
redi ꝯpetit in heredem uero
nõ datur: que aũt de eo cõ¬
petit. qd liber pisse dicetur.
intra a̾nam dũtaxat ꝯpetit
neq in h̾rdem ẜ nec hnlis

Expanded text:
ex locato habebit actionem.Haec autem actio, quae competit de effusis et deiectis, perpetua est et heredi competit, in heredem uero non datur. quae autem de eo competit, quod liber perisse dicetur, intra annum dumtaxat competit, neque ‹in her
Abbreviated transcription (Latin):
ul uxoris ip̃m eoꝵ noĩete¬
neri trebatius ait. qd ue¬
rum ẽ. ¶ demerit dicẽdu⁊
siꝗs amcis sius modica o¬
spitiola distribuĩt.nam ⁊
siqs cenaculariã excens ⁊¬
ip̃e maximam ꝑtem cena¬
culibabe at solus m̃bĩtũ.¬

Expanded text:
uel uxoris, ipsum eorum nomine teneri Trebatius ait: quod uerum est. idem erit dicendum et si quis amicis suis modica hospitiola distribuerit. nam et si quis cenaculariam exercens ipse maximam partem cenaculi habeat, ‹solus tenebitu
Abbreviated transcription (Latin):
Nul. Per ceptioe ⁊ nonli
dani sotietatis iuditio. łu
tili actioẽ eiqui soluit.
tent actio in eũ solum da¬
tur ꝯin bĩtat eam ꝑtem i¬

Expanded text:
. perceptione, non damni societatis iudicio uel utili actione ei qui soluit. ent, actio in eum solum daqui inhabitabat eam partem
Abbreviated transcription (Latin):
publicis uiis studetur sem¬
ꝑ eñi ea loca ꝑ que uulgo i¬
ter solet ⁊ fieri eãdem secu¬
ritat᷑em debent habe cet̾m
si aliqn nulgus iilla ui¬
a nõ ꝯmeabat ⁊ tũc deiec¬
tum qd uł effusũ sit cum
m̃o cepit comeari nõ debet
hoc eclictotenen. ¶Q aͥ cũ
supendetur decidit magis
deiectum uideri E ⁊ qd̃
suspẽsum deciit ꝓ deiecto
haberi magis ẽ pinde ⁊ si
Id pendens effusum sit qͣ¬
tum tñ locum hr̃e dicẽdum
est. ¶ Dec infactum actio
in eum datur qui inhĩta¬
bat cum ħud deiecẽturl
effũderetur nõ indñm edi¬
um culpa eni penes eur

Expanded text:
publicis uiis studetur: semper enim ea loca, per quae uolgo iter solet fieri, eandem securitatem debent habere. ceterum si aliquando uulgus in illa uia non commeabat et tunc deiectum quid uel effusum, cum modo coepit commeari, non debet hoc edicto teneri. Quod, cum suspenderetur, decidit, magis deiectum videri, sed et quod suspensum decidit, pro deiecto haberi magis est. proinde et si quid pendens effusum sit, qutum tamen locum habere dicendum est. Haec in factum actio in eum datur, qui inhabitat, cum quid deiceretur vel effunderetur, non in dominum aedium: culpa enim penes eum
Abbreviated transcription (Latin):
sciẽte dño fecisse icetuꝵ.
inuicatio aditiam. autno¬
tilitate ppretorem edici¬
se nemo ẽ qui neget. publi
an uẽ priuatus dum m̃o
ꝑ eum uulgo ir fiat.qr .i.
terfacietib ꝓspicitur nõ¬

Expanded text:
fecisse dicetur, in iudicio adiciam: aut noutilitate id praetorem edixisse nemo est qui neget: publican uero priuatus, dummodo per eum uolgo iter fiat, quia iter facientibus prospicitur, no
Abbreviated transcription (Latin):
mas ꝑ quas uulgo it fit
ꝑtinet. Cabo dit. locur
deiectum sit. nõ nocte s et
quibusclam locis ⁊ nocte ĩ¬
ter fit Cĩtator suam suo¬
rum qr ie eulpã pr̃ire debet.¬
¶Gr si de naue deiectum sit
dabitur actio util in eum
pus exeo qd̃ deiectum effu¬
sum ue qd erit. lesum fuĩt i¬
uidex ꝯputet mercedes me¬
dicis prestitas cet̾aq inpẽ¬
dia que incuratioe facta sũt
pret̾ea operarum quibꝰ cary¬
ruit. aut cariturus ẽ obid
qd̃ inurilis facrus ẽ eurat᷑¬
ctim aut aũt deformita¬
tis nta fit exstimatis qr
lib̾m corpus nllam recip̃

Expanded text:
per quas uolgo iter fit, pertinet.Labeo ait locum deiectum sit, non nocte: sed quibusdam locis et nocte iter fit.Habitator suam suorumque culpam praestare debet.Si de naue deiectum sit, dabitur actio utilis in eum pus ex eo, quod deiectum effusumve quid erit, laesum fuerit, iudex computat mercedes medicis praestitas ceteraque impendia, quae in curatione facta sunt, praeterea operarum, quibus caruit aut cariturus est ob id, quod inutilis factus est. cicatricium autem aut deformitatis nulla fit aestimatio, quia liberum corpus