comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñe d̾s. Ergo neclisꝑdes omnes
reliqͥas isrł. effundens furorem
tuum suꝑ ierłm: Et dixit ad
me. Iniqͥtas domꝰ isrł ⁊ iuda.
magna est nimis ualde. ⁊reple¬
ta ẽ terra sanguinib. ⁊ ciuitas
repleta ẽ auersione. Dixerunt
enim. Dereliqͥt dñs terram ⁊
dñs non uidet. Igitar ⁊ meul nõ
parcet ocłs. neq miserebor.Uiã

Expanded text:
ne Deus: ergone disperdes omnes reliquias Israel, effundens furorem tuum super Jerusalem? Et dixit ad me: Iniquitas domus Israel et Juda magna est nimis valde, et repleta est terra sanguinibus, et civitas repleta est aversione: Dixerunt enim: Dereliquit Dominus terram, inus non videt. Igitur et meus non parcet oculus, neque miserebor: viam
Abbreviated transcription (Latin):
tes eum ⁊ ꝑcutite. Non parrat
oculus uester. neq misereami¬
ni. Senem. adolescentulum. ⁊
u̾ginem. paruulũ ⁊ mulieres.
interficite usq ad int̾nectionẽ
Omẽm aũt̃ suꝑ quem uid̾iti
thau ne occidatis. Et a sanctua¬
rio meo incipite. Cepersit gͦ¬

Expanded text:
tes eum et percutite, non parcat oculus uester, neque misereamini: senem, adulescentulum, et uirginem, et paruulum, et mulieres interficite usque ad internecionem. omnem autem super quem uideritis thau ne occidatis: et a sanctuario meo incipite. Et
Abbreviated transcription (Latin):
anno sexto. in sexto .i.¬
mense. in quinta mensis. ego
sedebam in domo mea, et senes
iuda sedebant coram me. Et ceci¬
dit suꝑ me ibi manus clñidei.
⁊ uidi ⁊ ecce similitudo quasi as¬
pectus ignis. ab aspectulumbo¬
rumeiꝰ: ⁊ deorsum ignis. Et alũ¬
bis eius sursum. quasi aspect᷑
splendoris ut uisio electri. Et
emissa similitudo manꝰ appre¬
henditine ĩ cincinno capitis

Expanded text:
anno sexto in sexto mense in quinta mensis ego sedebam in domo mea et senes Iuda sedebant coram me et cecidit super me ibi manus Domini Dei et vidi et ecce similitudo quasi aspectus ignis ab aspectu lumborum eius et deorsum ignis et a lumbis eius et sursum quasi aspectus splendoris ut visio electri et emissa similitudo manus adprehendit me in cincinno capitis
Abbreviated transcription (Latin):
ad hostium atrii. ⁊ uidi ⁊
ecce foramen unũ in pariete. Et
dixit adme. sili hoĩs. fode pari¬
etem. Et cum ꝑfodissem parie¬
tem. apparuit ostium unum.
Et dixit ad me. Ingͤdere ⁊ uide
abhoĩatioẽs pessimas. qͣs isti
faciũt hic. Et ingͤssus uicdi. ⁊
ecce om̃is similitudo reptiliũ

Expanded text:
ad ostium atrii: et vidi et ecce foramen unum in pariete. Et dixit ad me: Fili hominis, fode parietem. Et cum perfodissem parietem, apparuit ostium unum. Et dixit ad me: Ingredere, et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic. Et ingressus vidi, et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
cce fr̃es clilectissimi dies qͣdrage¬
sũt: in quib corꝑis dampna in anime
uindemiã nr̃os animos preꝑemꝰ. ⁊ sic
uacare deo studeamꝰ: ut in istis paucis
clieb qd̃ nobis ꝑtotũ annũ sufficiat
dixisse credimꝰ ꝑ propħam. In clieb sol¬
lempnitatum ur̃arum affligetis aĩas
macerant: s immaculata corda purifi¬
cant. Menbris subtrahũt fortitu clinẽ:
sed conscientiis ad clucunt nitorem:
assitucline enim lc̃. ii.¬
corporum. redimunt᷑ crimina
uoluptatum: ꝑ dure crucis exerticia.
carnis puniunt᷑ gauclia: ac sic morti¬
ficatione presenti. future mortis sentẽ¬
tia preuenit᷑. Et dum culpe actor hu¬
miliat᷑. culpa consumitur. Dum q cor¬
pori afflictio uoluntarie discretionis
infert᷑. tremendi iudicii offensa red¬
dlitur: ⁊ ingentia pecc̃a labor soluit
exiguus: que uix ꝯsũpturus erat
ardor et̃nus. Si i nos ipsi petcatis
nr̃is disciplinam imponimus. si ꝑ¬

Expanded text:
cce, fratres dilectissimi, dies quadragesunt, in quibus corporis damna in animae uindemiam nostros animos praeparemus et ita uacare deo studeamus, ut in istis paucis diebus, quod nobis per totum annum sufficiat, dixisse credimus per prophetam: in diebus solemnitatum umacerant, sed maculata corda purificant, membris subtrahunt fortitudinem, sed conscientiis adducunt nitorem. lassitudine enim corporum redimuntur crimina uo- , luntatum, per durae crucis exercitia luxuria uel carnis puniuntur gaudia, ac sic mortificatione praesenti futurae mortis sententia sedatur et, dum culpae auctor humiliatur, culpa consumitur. dumque corporis adflictio uoluntaria districtione infertur, tremendi iudicis offensio sedatur et ingentia peccata labor soluit exiguus, quae uix consumturus est ardor aeternus. si enim nos ipsi peccatis nostris disciplinam inponamus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ insana ꝑfidia sanã licet ues
brum cognominat. ⁊ medicũ. faber ẽ
ñ habent opꝰ sani meclico. s male habẽtes.
Et qi cdiximus qͦ instrum̃to fabricandi
dicamꝰ ⁊ quo utatur gen̾e medicandi.
Pret̾iens uidit cecũ ãnatiuitate. expu¬
it int̾ra. ⁊ fecit lutũ de sputo. liniuit¬
ĩnatatoria siloe: qd̃ int̾pretat᷑ missus
Abiit gͦ tlauit. ⁊ uenit uidens. Agnos¬
ce gͥ magne modũ medicine. ⁊ gaude
quia ꝑhanc illuminari meruisti:¬

Expanded text:
um insana perfidia, sanam licet nescbrum cognominat, et medicum vocat. Faber enim Non habent opus sani medico, sed male habentes . » Et quia diximus quo instrumento fabricandi, dicamus et quo utatur genere medicandi. « Praeteriens vidit caecum natum a nativitate, exspuit in terram, et fecit lutum de sputo, linivitin natatoria Siloe, quod interpretatur MISSUS. Abiit ergo et lavit, et venit videns . Agnosce igitur magnae modum medicinae, et gaude quia per hanc illuminari meruisti
Abbreviated transcription (Latin):
Dtabuerunt pͥncipes mempheos: deceꝑũt egyp¬
tum angulum popłorum eiꝰ. Dommꝰ miscuit in
medio eus sp̃m u̾tiginis: & errare fec̾unt egyp¬
tum ĩ om̃i opere suo. sicut errat ebrius ⁊ uomens
& non erit egypto opus quod faciat. caput ⁊ cau¬
dam incͣuantem & refrenantem. In lie illa erit
erit egyptus quasi mulieres. & stupebunt ꝙ time¬
bunt afacie cõmotionis manꝰ domini ex̾cituum.
qͣm ip̃e mouebit suꝑeam: ꝙ erit t̾ra uida egyp¬
tauit suꝑ eam.

Expanded text:
uerunt principes Mempheos deceperunt Aegypuerunt principes Mempheos deceperunt Aegyptum angulum populorum eius Dominus miscuit in medio eius spiritum vertiginis et errare fecerunt Aegyptum in omni opere suo sicut errat ebrius et vomens et non erit Aegypto opus quod faciat caput et caudam incurvantem et refrenantem in die illa erit Aegyptus quasi mulieres et stupebunt et timebunt a facie commotionis manus Domini exercituum quam ipse movebit supetavit super eam.
Abbreviated transcription (Latin):
Extutientur ⁊ relinquentur si mul auibꝰ montiũ.
& bestiis t̾re: & estate ꝑpetua erunt suꝑeum uo-¬
lucres. & om̃es bestie t̾re super illũhyemabunt.
Intempore illo deferet᷑ munus domino ex̾cituum.
apopło diuulso & dilac̾ato: apopło t̾ribili post
quem non fuit aliꝰ. Agente expectante. expectante
& conculcata. cui diripuerunt flumina t̾rameiꝰ:
adlocũnominis dñi excituum. montem sẏon. fẽs.
Nusegipti. Etce dominꝰ ascendet super .ui..i¬
nubem leuem & ingredietur egiptum: & mo
uebunt᷑ simulacra egipti a facie eiꝰ. & coregipti ta¬
bescet ĩ mecdio eius. Et concut̾re faciam egyptios ad¬
u̾isus egyptios ꝙ pugnabit uir contra frẽm suũ.
&x uir contra uiramicum suum. ciuitas adu̾sus
ciuitatem. & regnum aduisus regnum: et diripi¬
etur sp̃c egipti inuisceribꝰ eius et consilium eut̃
precipitabo. & int̾rogabunt simulacra sua. ꝙ di
tum ĩmanu dominoꝵ crudelium: & rex fortis do¬
minabitur eoꝵ ait dominus deus ex̾tituum.

Expanded text:
montium et bestiis terrae et aestate perpetua erunt super eum volucres et omnes bestiae terrae super illum hiemabunt in tempore illo deferetur munus Domino exercituum a populo divulso et dilacerato a populo terribili post quem non fuit alius a gente expectante expectante et conculcata cuius diripuerunt flumina terram eius ad locum nominis Domini exercituum montem Sion onus Aegypti ecce Dominus ascendet super nubem levem et ingrrruent omnia simulacra Egipti a facie eius, et cor Egipti tabescet in medio eius, et concurrere faciam Egiptios adversus Aegyptios: et pugnabit vir contra fratrem suum, et vir contra amicum suum, civitas adversus civitatem, regnum adversus regnum. Et dirumpetur spiritus Aegypti in visceribus ejus: et consilium ejus praecipitabo: et interrogabunt simulacra tum in manu dominorum crudelium, et rex fortis dominabitur eorum, ait Dominus Deus exercituum.
Abbreviated transcription (Latin):
re contempnunt & ego sanabo. Istimo di oc¬
casionib cratorem calumpiuantur. Igitur
ante quam interpreter quem sensum ha¬
beant. ego int̾ficiam & uiuificabo. ꝑcuti¬
am & sanabo: opponam eis testimonium
Innum̾abiles quippe hereses sunt: que
cunͣgelium scłm lucam recipuint. Si
ꝓpterea cruentus & tantum ustex. & cru¬
delis est conditor quia dicit ego interficiã.
& uiuificabo. ꝑcuciam & sanabo: mani¬
festissimum : & iħm ipsius eẽ filium. Ca¬
oem siquidem de eo scripta sunt. Ecce positꝰ¬
ẽ hic in ruinam & inresurectionẽ multoꝵs
misrł. Non in resurectionem tantum: sed
& inruinam. Si malum ⁊ interficere: ma¬
lum sit & inruinam uenire. Quid respon¬
debunt: utrum ne recedant acultu eius.
anquerant aliquam int̾p̾tationem & ad
tropologyas confugiant. ut quod inruinã
uen̾it benignitatem magis quam auste¬
ritatem sonet: Et quomodo iustumerit
quando quid ine unͣgelio tale reꝑitur.

Expanded text:
re contemnunt, et ego sanabo. Istiusmodi ocre contemnunt, et ego sanabo. Istiusmodi occasionibus Creatorem calumniantur. Igitur antequam interpretetur quem sensum habeat: Ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, opponam eis testimonium Innumerabiles quippe haereses sunt, quae Evangelium secundum Lucam recipiunt. Si propterea cruentus, et in tantum saevus et crudelis est Conditor, quia dicit: Ego interficiam, et vivificabo: percutiam, et sanabo, manifestissime est et Jesum ipsius esse Filium; eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Non in resurrectionem tantum, sed et in ruinam. Si malum est interficere, malum sit et in ruinam venire. Quid respondebunt? Utrumne recedent a cultu ejus, an quaerent aliquam interpretationem, et ad tropologias confugient, ut quod in ruinam venerit, benignitatem magis quam austeritatem sonet? Et quomodo justum erit quando quid in Evangelio tale reperitur,
Abbreviated transcription (Latin):
simile ineungelio secundum ioħem scriptũ
reperi. In iuditium ego ĩmundum istũ ueni:
ut qui ñuident uideant. & qui uident ceci fi¬
ant. Quomͦ ergo in uiditium uenit. ut nõ
uidentes de nationib uiderent. & qui pͥus
uidebant de isrł ceti fierent: sic uenit ĩ rui¬
nam & in resurectionem multoꝵs. In aduẽtu
enim domini saluatoris qui pͥus steterant
corruerunt: & qui cetiderant surrexerunt.
Dna hec: interpretatio de eo quod dictum ::
ecce iste positus inruinam & inresurectio¬
nem multoꝵd mnisrł. Ee.
st autem & altius quid intelligendum
Aadũ sus eos. uel maxime qui contra cõ¬
ditorem latrant & hinc inde de ueteri tes¬
tamento qͥue non intelligunt testimonia
cong̾gantes simplicium cuda decipiunt. AitI
enim. scre de uslegis & ꝓpħarum: iudete qͣlis
sit. Ego inquit occidam. & ego uiiuificabo:
perutiamet sanabo. & non ẽ qui eruat de
manib meis. Audiunt occidam: & ñ audi¬
unt uiuificabo. Audiunt ꝑcutiam. ⁊ andi¬

Expanded text:
em scriptum reperi: In judicium ego in mundum istum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius videbant de Israel, caeci fierent? sic venit in ruinam et in resurrectionem multorum. In adventu enim Domini Salvatoris qui prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una est haec interpretatio de eo quod dictum est: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Est autem et altius quid intelligendum adversus eos vel maxime, qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda decipiunt. Aiunt enim: Ecce Deus Legis et prophetarum, videte qualis sit: Ego, inquit, occidam, vivere faciam: percutiam, et ego sanabo: et non est qui eruat de manibus meis . Audiunt, occidam, et non audiunt, vivificabo: audiunt, percutiam, et audi
Abbreviated transcription (Latin):
Tenint enun puerum iibrachiis sius. ꝙ
ait. Nunc dimittis domine seruum tuum
inpace secundum u̾bum tuum: quia uid̾ũt¬
oculi mei salutare tuum. fastigiu& ut
ita clicam culmen suꝑ hiis que iactabantur
de iesu & pater & mater illiꝰ mirabantur:
sermo symeonis fui fuit. Non enim suffecit
ei tenere paruulum & ea que desemet ipso
scuipta sunt proloqui: ẜ benedixit pattuilli
& matri. & de ipso quoꝙ ꝓphetauit infante
dicens. Ecce hic positus ÷ in ruinam & inre¬
surectionem multoꝵs inisrł: & insignum cui
contradicetur. Iuam quoq ipsius animam

Expanded text:
Tenuit enim puerum in brachiis suis, et Tenuit enim puerum in brachiis suis, et ait: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace secundum oculi mei salutare tuum. Fastigium et, ut ita dicam, culmen super his quae jactabantur de Jesu, et pater et mater illius mirabantur, sermo Simeonis fuit. Non enim sufficit ei tenere parvulum, et ea quae de semetipso scripta sunt proloqui, sed benedixit patri illius et matri: et de ipso quoque prophetavit infante, dicens: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur. Tuam quoque i
Abbreviated transcription (Latin):
admirantes suꝑhiis que dicebantur de eo¬
Ongregemus inunum ea que in ortu¬
ih̾u dicta scriptaq sunt de eo: & tunc
scire pot̾imus singula queq digna eẽ mira¬
crlo. Quam obrem mirabatur & pater
sic enim uocatus : ioseph quia nutriciꝰ ei
fuit: mirabatur & mater suꝑ omnibusque
dicebantur de eo. Quenam ergo sunt q̃ de
paruulo ihu fama disꝑserat: Pastorẽ erãt
inregione illa iugilantes et obseruantes
custodias noctis suꝑ gregem suum. uenit
angelus sub ipsa hora natiuitatis ihu ⁊ ait
adeos. Annuncio uobis gaudium magnũ.
Ite et inuenietis infantem ⁊ nuolutũ pãnĩ
& positum inp̾sepi. Nec dum angelus
hoc pastores trepidi ꝑspexissent. & angelus
receciss ab eis: dixerunt adinuicem. Camu̾
bethleem: & uideamus fc̃m quod dominus
ostendit nobis. Uenerunt & inuenerunt
paruulum: Tam illi quam parentes que
fr̃a fuerant mirabantur suꝑ hoc. Ec
de symaone scͥbitur ꝙ rumorẽ auxe¬
rit: & raraculi magita pars fuerit.

Expanded text:
mirantes super his quae dicebantur dongregemus in unum ea quae in ortuJesu dicta scriptaque sunt de eo, et tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Quamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo. Quaenam ergo sunt quae de parvulo Jesu fama disperserat? Pastores erant in regione illa vigilantes, et observantes vigilias noctis super gregem suum. Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gaudium magnum, ite et invenietis infantem involutum pannis, et positum in praesepio . Necdum angelus hoc pastores trepidi perspexissent, et angelus recessisset ab eis, dixerunt ad invicem: Eamus usque Bethleem, et videamus factum quod Dominus ostendit nobis . Venerunt et invenerunt parvulum. Tam illi quam parentes quae facta fuerant mirabantur: super hoc et de Simeone scribitur quod rumorem auxerit et miraculi, vel magna pars fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
partibus fabricari. De quo inenarrabili
diuine pietatis opere quantum letari de¬
bet humilitas hominum: cum tantum
gaudeat subsimitas angeloꝵ: Agamus
suam qua dilexit nos. misertus est nr̃: &
cum mortui eẽmus peccatis: conuiuificauit
nos xp̃o. ut eẽmus inipso noua creatura no¬
uumq figmentum. Depouamus ergo riete¬
rem hominem cum actibus suis: & ad epti
participationẽ generationis xp̃i. carnis
renuntiemus oꝑibus. Agnose o xp̃iane
dignitatem tuam: & diuine consors fac¬
tus nature. noli inuet̾em uilitatem de¬
generi conu̾satione recectere. Mementocui
capitis & cuius sis corporis iembrũ. Remi¬
niscere quia erutus de potestate tenebraꝵs
translatus es indei lumen & regnũ: per
baptismatis sacramentum sp̃c sancti factũ
estemplum. Noli tantum habitatorem
de te prauis actib effugare. & diaboli te
sangus ÷ xp̃i. quia u̾itate te iudicabit. qui

Expanded text:
gentibus fabricari: de quo inenarrabili gentibus fabricari: de quo inenarrabili divinae pietatis opere, quantum laetari debet humilitas hominum, cum tantum gaudeat sublimitas angelorum? CAP. suam, qua dilexit nos, misertus est nostri; et cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo , ut essemus in ipso nova creatura, novumque figmentum. Deponamus ergo veterem hominem cum actibus suis ; et adepti participationem generationis Christi, carnis renuntiemus operibus. Agnosce, o Christiane, dignitatem tuam, et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitatem degeneri conversatione redire. Memento cujus capitis et cujus corporis sis membrum. Reminiscere quia erutus de potestate tenebrarum, translatus es in Dei lumen et regnum. Per baptismatis sacramentum Spiritus sancti factus es templum: noli tantum habitatorem pravis de te actibus effugare, et diaboli te sa
Abbreviated transcription (Latin):
Alua gͥ ꝓpͥetate utriusq substantie et ĩ
unam toeunte personam. suscipitur
a maiestate humilitas: auirtute infirmi¬
tas. ab et̾nitate mortalitas: & ad dependen
dura conditionis nr̃e debitum: natura in¬
uiolabilis nature ÷ unita passibili: deusq
uerus homo uerus. in unitate domini ter¬
peratur: ut quod nr̃is remediis congruebat.
unus atq idem dei & hominum mediator
& mori posset ex uno: & resurgere posset ex
alt̾o. Merito uirginee integritati nicbil cor¬
ruptionis intulit. partus salutis: quia custo
dia pudoris. fuit editio ueritatis. Talis ergo
dilectissimi nratiuitas decuit dei uirtutem
& dei sapientiam xp̃m: quam nobis & hu¬
manitate congrueret. & diuinitate p̾cel¬
leret. Nisi enimcẽt deus uerus ñ afferret
remedium: nisi eẽt homo uerus non p̾be¬
ret exemplum.
Bexultantib angelis nascente domino
gła in excelsis deo canitur: & pax int̾ra
bon uoluntatis hominib nunciatur. uidẽt
enim celestem iersem ex omnibus mundi

Expanded text:
ur proprietate utriusque substantiae, et in unam coeunte personam, suscipitur a majestate humilitas, a virtute infirmitas, ab aeternitate mortalitas: et ad dependendum nostrae conditionis debitum, natura inviolabilis naturae est unita passibili, Deusque verus et homo verus, in unitatem Domini temperatur; ut quod nostris remediis congruebat, unus atque idem Dei hominumque mediator , et mori posset ex uno, et resurgere posset ex altero. Merito igitur virgineae integritati nihil corruptionis intulit partus salutis: quia custodia fuit pudoris, editio veritatis. Talis igitur, dilectissimi, nativitas decuit Dei virtutem et Dei sapientiam Christum, qua nobis et humanitate congrueret, et divinitate praecelleret. Nisi enim esset, Deus verus non afferret remedium; nisi esset homo verus, non praeberet exemplum. Ab exsultantibus ergo angelis nascente Domino, Gloria in excelsis Deo canitur, et pax in terra bonae voluntatis hominibus nuntiatur . Vident enim coelestem Jerusalem ex omnibus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
mines in scõ isrł exultabunt. Qm̃ defecit qui
p̃ualebat consũmatus: illusor: & succisi ft̃
om̃s quiuigilabant super iniquitatem. qͥ
pesrare faciebant homines inu̾bo. & argu¬
entem inporta supplantabant: et declina¬

Expanded text:
s in Sancto Israhel exultabunt quoniam defecit qui praevalebat consummatus est inlusor et succisi sunt omnes qui vigilabant super iniquitatem qui peccare faciebant homines in verbo et arguentem in porta subplantabant et declina
Abbreviated transcription (Latin):
e regione manbre: qͣm em̾at a filiis
heth. Ibi sepultus est ip̃e. ⁊ sara uxor
eius. Et post obitum illius. benedixit
deus ysaat filio eius. qui habitabat iux¬
taputeum nomine uiuentis ⁊ uiden¬

Expanded text:
e regione Mamre, quem emerat a filiis Heth: ibi sepultus est ipse, et Sara uxor ejus. Et post obitum illius benedixit Deus Isaac, filio ejus, qui habitabat juxta puteum nomine Viventis
Abbreviated transcription (Latin):
ixit autem sarra le. Scd̾¬
centum uiginti septem anniᷤᷤ
⁊ mortua ẽ in ciuitate arbee que est
ebron: in t̾ra chanaan. Uenitq abhã
filios heth: dicens. Aduena sum ⁊ pe¬
regͥnus apuduos: date mͥ ius sepulcͥ
uobiscum. ut sepeliam mortuum me¬
um. Respond̾untq filii hech. Audi
nos cdñe. Princeps dei es apud nos: in
ita sepeliuit abraham saram uxorem
suã in spelunca dupplici agͥ. qͥ respi¬
ciebat manbre: hec est ebron in terra

Expanded text:
ixit autem Sara centum viginti septem annis, et mortua est in civitate Arbe, quae est Ebron in terra Chanaan. Arbe filios Heth dicens: Advena sum et peregrinus apud vos, date mihi jus sepulcri vobiscum, ut sepeliam mortuum meum. Responderuntque filii Heth: Audi nos, domine, princeps Dei es apud nos; in ita sepe livit Abraham Saram uxorem suam in spelunca agri duplici, qui respiciebat Manre. Haec est Hebron in terra
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu dñi presentate. Tunc
egressus tobias iunior inuenit
precinctum: ⁊ quasi patum ad
ambulandum. Et ignorans qsd̃
angłs dei eẽt. salutauit eũ ⁊dix̃.
Unde te halemꝰ obone iuuenis:
At ille respondit. Ex filiis isrl̾.
Et tobias dixit ei. Nosti uiam
que clucit in regionem medorũ:
itinera eius freq̃nter ambłaui:
⁊ mansi apud gabelũ frẽm nr̃m
qͥ morat᷑ in rages medoꝵ ciuitate.
que posita ẽ in monte exbathaniᷤ
me obsecͥo. donec hec ip̃a nũciem
patͥ meo. Tũe ingͤssus tobyasan¬

Expanded text:
conspectu Domiconspectu Domiegressus Tobias invenit praecinctum et quasi paratum ad ambulandum et ignorans quod angelus Dei esset salutavit eum et dixit unde te habemus bone iuvenis at ille respondit ex filiis Israhel et Tobias dixit ei nosti viam quae ducit in regionem Medorum itinera eius frequenter ambulavi et mansi apud Gabelum fratrem nostrum qui moratur in Rages civitate Medorum quae posita est in monte Exbathanis me obsecro donec haec ipsa nuntiem patri meo
Abbreviated transcription (Latin):
infantulus gabelo in inges ciui¬
tate medoꝵ. ⁊ cyrographum eiuꝰ
apud me habro. Et ideo ꝑquire qͦ¬
modo ad eum ꝑuenias: ⁊ accipias
abeo supra memoratum ponclus
argenti: ⁊ restituas ei cirogfum
suum. Noli timere filimi: pau¬
perem qͥdem uitam gerimus: sed
multa bona habebimꝰ sitimu̾imꝰ
deum. ⁊ recesserimꝰ ab om̃i pecc̃o:
et fecerimus bene. lt.ii.
unc iunior tobias respon¬
dit patͥ suo ⁊ cdixit. Qm̃ia
que precepisti mͥfaciam paten.
Quomͦ autem hanc pecuniamz
inqͥram. ignoro. Ille me nescit. ⁊¬
num dabo ei: Sed neq uiam ꝑ¬
quam ꝑgatur illuc: aliquando
cognonz. Tunc pat̾ suus respond̾
ei et dixit. Eyrographum quidẽ
illiꝰ penes me habeo. qd̃ dum illi
ostenderis: statim restituet. Sed
perge nunc. ⁊ inquire tͥ aliquẽ
fidelem uirum qui eat tecum sal¬
ua mercede sua. dum adhuc ui¬
uo: ut recipias eam.
otemꝑe exauclite lunt pre¬
sare. in conspectu glorie summi
dei. Et missus ẽ angls dñi sanctꝰ
raphael. ut curaret eos ambos

Expanded text:
s civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo: et ideo perquire quomodo ad eum pervenias, et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti, et restituas ei chirographum suum. Noli timere, fili mi: pauperem quidem vitam gerimus, sed multa bona habebimus, si timuerimus Deum, et recesserimus ab omni peccato, et fecerimus bene.  Cap. ne tunc Tobias respondit patri suo et dixit omnia quaecumque praecepisti mihi faciam pater quomodo autem hanc pecuniam inquiram ignoro ille me nescit nnum dabo illi sed neque viam qua pergatur illuc aliquando cognovi tunc pater suus respondit illi et dixit chirografum quidem eius penes me habeo quem dum illi ostenderis statim restituet sed perge nunc et inquire tibi aliquem fidelem virum qui eat tecum salva mercede sua dum adhuc vivo ut recipias ea tempore exauditae sunt prein conspectu gloriae summi Dei et missus est angelus Domini sanctus Rafahel ut curaret ambos
Abbreviated transcription (Latin):
ut introiret adeũ. Ingressus
itac angłs. salutauit eũ ⁊ dixit.
ba̾udium tͥ semꝑ sit. Et tobẏas
ait. Quale michi gaucliũ erit
qui in tenebris sedeo. ⁊lumen
celi non uideo: Eui ait iuuenis.
Forti animo esto. inꝓximo est
ut a deo cureris. lectio. Scd̾a.¬
Numqͥd poteris ꝑduc̾e
filiũ meum ad gabelum ĩ rages¬
ciuitate medoꝵ: Et cum reclieris
restituam tͥ mñcedem tuam. Et
cdixit illi angłs. Ego ducam ⁊ re¬
ducam eumadte. Cu tobia ᷤ res¬
ponlit. Rogo te indica mͥ de qͣ
domo aut dequa tͥbu estu. Eui
raphael angelus dixit. Genus
queris mercennarii. an ipsũ
mercennarium quicum tuo
filio eat.: Sed ne forte sollicitũ
te reddam. ego sum azarias ana¬
nie magni filius. Et tobta ᷤᷤ ait.
Ex magno gen̾e estu: s peto ne
irascaris qd̃ uoluerim cognos¬
cere genus tuum

Expanded text:
ut introiret ad eum ingressus itaque salutavit eum et dixit gaudium tibi semper sit et Tobias ait quale mihi gaudium erit qui in tenebris sedeo et lumen caeli non video cui ait iuvenis forti animo esto in proximo est ut a Deo cureris dixit itaqquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages Medorum et cum redieris restituam tibi mercedem tuam et dixit ei angelus ego eum ducam et reducam ad te cui Tobias respondit rogo te indica mihi de qua domo aut de qua tribu es tu cui Rafahel angelus dixit genus quaeris mercennarii an ipsum mercennarium qui cum filio tuo eat sed ne forte sollicitum te reddam ego sum Azarias Ananiae magni filius et Tobias respondit ex magno genere es tu sed peto ne irascaris quod voluerim cognoscere genus tuum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑet: ⁊ uerus eiꝰ aꝓpbaretur color.
eccłia s ut ip̃a societas ꝯgͣgatoꝵ
fideliũ. aꝑꝓbando ĩuicem atq cõ¬
munisando u̾e fidei doctͥnam in
om̃ib quedicunt᷑ uerbis. uł sig¬
nant᷑ sacram̃tis: tãqͣm unã spe¬
ciem ueri coloris oblucat. Cor¬
neliꝰ etiã cum ⁊ elemosine eius
accepte. ⁊ p̃ces eiꝰ audite illi ab
angelo nuncient᷑ ꝓpter doctrine
tam̃ sacram̃toꝵ imitatẽ ad pet̾m¬
iubet᷑ mit̾e: tanqͣm illi ⁊ luiꝰ di¬
ceret᷑. Ite ostendite uos sac̃dotib.

Expanded text:
et verus ejus approbaretur color; Ecclesia?, sed ut ipsa societas congregatorum fidelium approbando invicem, atque communicando verae fidei omnibus quae dicuntur verbis, vel signantur sacramentis, tanquam unam speciem veri coloris obducat. Cornelius etiam cum et eleemosynae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nuntientur, propter doctrinae tamen sacramentorumque unitatem ad Petrujubetur mittere, tanquam illi et suis dic
Abbreviated transcription (Latin):
uisteterũt alonge.⁊leua¬
uerũt uocẽdicentes. Iħu
p̃ceptor miserere nr̃i. Et bene ut
Saluent᷑ iħ̾m p̃ceptorẽ nominãt
Qͥa enĩ in eiꝰ uerbis se errasse sig¬
nificãt hũc saluandi humilit
p̃ceptorem uocãt. Cũq redeunt
ad cogniticẽm p̃ceptoris: mox
ad formã salutis recurrũt. Nã
seqͥt᷑. Qͦs ut uidit clix̃. Ite osten¬
dite uos sac̃dotib. Et fcm̃ est cdũ
irent. mũdati sunt. Nullũ dñs
figa erat futͤi sac̃docii regalis qd̃
ẽ in eccłia: qͦ ꝯsecͣntur om̃es ꝑti¬
nentes ad corpꝰ xꝑi. sũmi ⁊ ueri
pͥncipis sa c̃docum. Et qͥsqͥs uel

Expanded text:
ui steterunt a longe et levaverunt vocem, dicentes Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant: cumque ad cognitionem praeceptorisecurrunt. Nam sequitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominfigura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacerdotum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Unꝰ iste qͥ magnificais dm̃ regͤssus
ẽ: uniꝰ eccł̃ie deuota mep̃o humilita¬
tẽ significat. Qͥ bñ cadens añ pedes
dñi grãs egit. Ille .ii. ne d̾o gras agit.
qͥ repressis p̃sumptiĩs sue cogita¬
tionib. qͣm ĩsemet ppo infirmus
sit humilit uidet: qui nichil sibi
u̾tutis tͥbuit. qͥ boni q̃ agit ẽẽ de
misccłia conlicoriagnoscit. le¬

Expanded text:
m regressus est, unius Ecclesiae devotam Christo humilitatem significat: qui bene cadens ante pedes Domini gratias egit. Ille enim vere Deo gratias agit, qui, repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia Conditoris agnoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ a uisc̾ib trahit᷑ ⁊ foras erũpit.
Qͥd ẽ ergo peccõꝵ confessio. nͥ q̃dã
uulnerũ ruptio: Qa pecc̃i uiruᷤ
salubrit aꝑit᷑ in ꝯfessione. quod
pestifere latebat in mente. Uuln̾a
⁊ enĩ cutis. insuꝑficiem trahũt
humorẽ putredinis. Et ꝯfitẽdo
pecc̃a nr̃a qͥd aliud agimus. nisi
malũ qd̃ in nob̃ latebat aꝑimꝰ:
ed lazarus uuln̾atus łe. ixͣ¬
cupiebat sat᷑ari de micisqͦͤ
cadebant de mensa diuicis⁊ nemo
illi dabat: qr gentilem q̃mq ad
cogitatiõẽm legis admitt̾e suꝑb
ille ppłs despiciebat. Qͥdum doc¬
trinam legis ñ ad caritatem ha¬
buit. s ad elationẽ. qͣsi de acceptiᷤᷤ
opib tumuit. Et̃ qrei u̾ba deflu¬
bant descientia. q̃s imir cadebãt
de mensa. At contͣ. iacentis paupe¬
ris uuln̾a lingebãt canes. Non¬
nũquam solent in sacro eloqͥo. ꝑ
canes p̃dicatores intelligi. Canũ
⁊ enim lingua uulnus dum lin¬
git. curat. qr ⁊ doctores sc̃i dum in

Expanded text:
t. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant dilli dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat, qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit, et quia ei verba defluebant de scientia, quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in
Abbreviated transcription (Latin):
ris pensanda ẽ ueritas historie. et
pꝰmodũ reqͥrenda spiritał intelli¬
gentia allegorie. Tunc nãq alle¬
gorre fructus suauit̃ carpit᷑ cum
priꝰ ꝑhistoriam u̾itatis radite so¬
lidatur. S qr ñ numꝙͣ allegoria
fidem edificat. ⁊ historia moralita¬
tem: nos qr auctore deo iam fidelib
loqͥmur. non ab re credimꝰ si ip̃m
loquendi ordinem postponamus:
qͣtinus qͥ fidem iam firmam tene¬
tis. pͥus de allegoria aliqͥd breuit̃
audire debeatis. Et qd̾ uobis de mo¬
ralitate historie ualde ẽ necc̃ium.
hoc in expositioĩs nr̃e orcline serue¬
tur extremũ. qr ea plerũq solent
meliꝰ retoli: que contingit pꝰmod̾

Expanded text:
rius servanda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit po
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ꝓdest si orauerimꝰ illũ: uerũ¬
tam̃ qr non sũt inmanu eoꝵ bona
sua. consiliũ impioꝵ longe sit a
me. Quotiens lucerna impioꝵ ex¬
tinguetur. ⁊ suꝑueniet eis inim¬
datio. ⁊ dolores cliuident furoris
sui. erũt sicut palee ante faciem
uenti: ⁊ sicut fauilla qͣm tͦbo disꝑ¬
seruabit dolorem patris. ⁊
de furore om̃ipotentis bibet. Quid
enĩ ad eum ꝑtinet de domosua pꝰ
se. ⁊ si num̾us mensium eiꝰ climi¬
clietur: Numqͥd dm̃ qͥspiam do¬
cebit scientiã. qui excelsos indicat:
Iste morit᷑ iobustus t sanus. diues
tt felix. uiscererus plena sũt adi
pe. ⁊ medullis ossa illius irrigant᷑
alius uͦ morit᷑ in amaritucdme aui¬
me absq ullis opibr: ⁊ tñ simul ĩ
pulu̾e dormient. ⁊ uermes operi¬
ent eos. Certe noui cogitationes
urãs. ⁊ sententias contra me ini qͣs.
Bicitis enĩ. Ubi ẽ domꝰ principis.
⁊ uͥ tabernacła impioꝵ: Int̾roga¬

Expanded text:
nobis prodest si oraverimus illum verumtamen quia non sunt in manu eorum bona sua consilium impiorum longe sit a me quotiens lucerna impiorum extinguetur et superveniet eis inundatio et dolores dividet furoris sui erunt sicut paleae ante faciem venti et sicut favilla quam turbo diss dolorem patris; et de furore omnipotentis bibet. Quid enim ad eum pertinet de domo ejus post se? et si numerus mensium ejus dimidietur? Numquid Deum quispiam docebit scientiam, qui excelsos judicat? Iste moritur robustus et sanus, dives et felix. Viscera ejus plena surigantur alius vero moritur in amaritudine animae absque ullis opibus et tamen simul in pulverem dormient et vermes operient eos certe novi cogitationes vestras et sententias contra me iniquas dicitis enim ubi est domus principis et ubi tabernacula impiorum interroga
Abbreviated transcription (Latin):
ro. Est ppłs ꝑ om̃es ꝓuincias reg¬
tus nouis utens legib ⁊ cerimo¬
niis: insuꝑ tregis scita ꝯtemp¬
nens. Et optime nosti qd non
expecliat regno tuo. ut in loles¬
cat ꝑ licentiam. Sitͥ placet decer¬
ne ut pereat: ⁊decemmilia talen¬
toꝵ appendam archariis garetue.
Tulit ergo rex anulũ quo uteba¬
tur de manu sua. ⁊ dedit eum a¬
man filio amadachi de ꝓgenie
agag: hosti uideoꝵ. Dixitq ad
eum. Argertum qd̃ polliceris
tuum sit: ⁊ de popło age quod
tibi placet.

Expanded text:
 omnes provincias ratus, novis utens legibus et caeremoniis, insuper et regis scita contemnens. Et optime nosti quod non expediat regno tuo ut insolescat per licentiam. Si tibi placet, decerne ut pereat, et decem millia talentorum appendam arcariis gazae tuae. Tulit ergo rex annulum quo utebatur de manu sua, et dedit eum Aman filio Amadathi de progenie Agag, hosti Judaeorum, dixitque ad eum: Argentum quod polliceris, tuum sit; de populo age quod tibi placet.
Abbreviated transcription (Latin):
pulcrum oculis. aspectuq delectabi¬
le. ⁊ tulit defructu illius ⁊ comedit:
delit q uiro suo. Qui comedit. ⁊ aꝑ¬
ti sunt oculi amborum. Cumq cog¬
nouissent se esse nudos. consuerunt
folia ficus. ⁊ fecerunt sibi perizoma¬
ta. Et cum audissent uocem clñi d̾i
deambulantis in ꝑadiso ad auram
post mericliem: abscondit se adam ⁊
uxor eius a facie domini dei ĩ meclio
ligni paralisi:¬

Expanded text:
 delectabile et tulit de fructu illius et comedit deditque viro suo qui comedit et aperti sunt oculi amborum cumque cognovissent esse se nudos consuerunt folia ficus et fecerunt sibi perizomata et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem abscondit se Adam et uxor eius a facie Domini Dei in medio ligni paradisi
Abbreviated transcription (Latin):
rem relinqͤt homo patrẽ ⁊matrem
⁊ adherebit uxori sue ⁊ erũt cluo in
aũt uterq nucdi. adam scilic
⁊ uxor eius. ⁊ ñ erubescebant. Sed et
serpens erat callidior cunctis ani¬
mantib t̾re. que fecerat dñs deus.
Qui clixit ad mulierem. Eur prece¬

Expanded text:
m, et matrem, et adhaerebit uxori suae: et erunt duo in autem uterque nudi, Adam scilicet et uxor ejus: et non erubescebant. Sed et serpens erat callidior cunctis animantibus terrae quae fecerat Dominus Deus. Qui dixit ad mulierem: Cur pr
Abbreviated transcription (Latin):
ui mlt̾a secum auxius per¬
tͣctando. qͥd faciam inquit
fõdere ñ uales. menclicare erubes¬
co. Ablata qͥppe uillicatione fode
ñ ualemus. qr finita hac uita in
qua tantũ licet opari. nequaqͣm
ultra bone conu̾sationis fructũ.
ligone deuote compũctionis licet
inquirere. Mendicare ꝯfusioĩs
ẽ: illo scilicet pessimo genere men¬
dicandi. quo uirgines ille fatue
m̃dicasse referuntur: q̃ ingruen¬
te temꝑe nuptiarum. oleo uirtu¬
tum deficiente sapientib clixer̃t.
Date nobis de oleo ur̃o quia lam¬
pades nr̃e extinguntur. Et de quo
salomon ait Propt̃ frigus pig̃
arare noluitz menclicabit ergo in¬
estate:⁊ñdabitur ei.¬

Expanded text:
ui multa secum anxius perractando, quid faciam? inquit: Fodere non valeo, mendicare erubesco. Ablata quippe villicatione, fodere non valemus, quia, finita hac vita, in qua tantum licet operari, nequaquam ultra bonae conversationis fructum, ligone devotae compunctionis licet inquirere. Mendicare, confusionis est. Illo scilicet pessimo genere mendicandi quo virgines illae fatuae mendicasse referuntur, quae, ingruente tempore nuptiarum, oleo virtutum deficiente, sapientibus dixerunt: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur . Et de quo Salomon ait: Propter frigus piger arare noluit, mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei
Abbreviated transcription (Latin):
ag̾e debemꝰ: ut indulgentiam accipe.
⁊ ad ecerrum gaucliuim ꝑuenire pollimꝰ
criminib suspirare. lacͥmas fund̾e. ele¬
mosinas dare ut auxiliante deo quã¬
diu uiuit. semꝑ cͥmina ip̃a conet᷑ effu¬
gere. Sicut i sine minutis pectis nlłs
umqͣm fuit uł esse poterit. ita sine ca
sinos alio temꝑe impedimenta mũcli
detinent obligatos. uel in diebus scẽ
qͣdragesime in lege ddñi sicut scriptũ
ẽ die noctuq meditem᷑. ⁊ ita cor nr̃m
diuine legis dulcedine repleamꝰ: ut
in nobis nullum locum uirtutibus
uacuum. quod obtinere possint uicia

Expanded text:
dulgentiam accipere et ad aeternum gaudium peruenire possimus. criminibus suspirare, lacrimas fundere, elimosynas dare, ut deo auxiliante, quamdiu uiuit, semper crimina ipsa conetur effugere. sicut enim sine minutis peccatis nullus umquam aut fuit aut esse poterit, ita sine capsi nos alio tempore inpedimenta mundi detinent obligandos, uel in diebus sanctae quadragesimae in lege domini, sicut scriptum est, die noctuque meditemur et ita cor nostrum diuinae legis dulcedine repleamus, ut in nobis nullum locum uirtutibus uacuum, quem obtinere possint uitia
Abbreviated transcription (Latin):
Et cet̾a. Sipectau̾it in nos frãt nr̃¬
⁊ in qͣlibet causa nos leserit. cdimiten¬
di habemꝰ potestatem ĩmo necc̃itatẽ
qr precipit᷑ ut debitorib nr̃is debita
dimiltamus. Sin autem in deum qͥs
peccau̾it. non ẽ nr̃i arbitrii. Dicit i
script᷑a diuina. Si peccau̾it homo ĩ
hoĩem. rogabit ꝓeo sacerdos. Si autẽ
econtͣrio in dei iiuria benigͥni sumꝰ
in nr̃is ꝯtumeliis exercemꝰ ocdia. Cor¬
ripiendus aut̃ frater ẽ seorsum: ne si
semel pudorẽ ac uerecidiam amise¬
rit: ꝑmaneat ĩ pectõ. Et si qͥdem aucdi¬
alteriul nobis qͦq ad quirit᷑ lalus Sin
aut̃ te auclierit. adhibeat᷑ frat̃. Qd̃ sinͤ
illum audierit. adhibeat᷑ ⁊ tertius. ut̾
corrigendi studio: uel conueniencli
sub testibus.

Expanded text:
em tuum. Si peccaverit in nos frater noster, et qualibet causa nos laeserit, dimittendi habemus potestatem, imo necessitatem, quapropter ut debitoribus nostris debita dimittamus. Si autem in Deum quis peccaverit, non est nostri arbitrii. Dicit enim Scriptura divina: Si peccaverit homo in hominem, rogabit pro eo sacerdos. Si autem e contrario in Dei injuria benigni sumus, in nostris contumeliis exercemus odia. Corripiendus est autem frater seorsum, ne si semel pudorem ac verecundiam amiserit, permaneat in peccato. Et si quidem audialutem, nobis quoque acquiritur salus. Sin autem audire noluerit, adhibeatur frater. Quod si nec illum audierit, adhibeatur et tertius, vel corrigendi studio, vel conveniendi sub testibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Aluator noster dilectissimi lc̃.i
hodie natus est: gaudeamꝰ.
Necꝑ enim locum fas est eẽ
tristicie ubi natalis ẽ uite: que consũp¬
to mortalitatis timore ingerit nobis de
promissa eternitate leticiam. Nemo ab huꝰ
a lacritatis participatione secernitur. una
cunctis leticie cõmunis ÷ ratio: quia domunꝰ
a reatu liberum reperit: ita lib̾andis õi¬
bus uenit. Exultet sanctus. quia ꝓpinqͣt
ad palmam. Gaudeat peccator: quia inui¬
tatur ad ueniam. Animetur gentilis: quia
uocatur aduitam. lc.

Expanded text:
alvator noster, dilectissimi, hodie natus est, gaudeamus. Neque enim locum fas est esse tristitiae, ubi natalis est vitae, quae consumpto mortalitatis timore ingerit nobis de promissa aeternitate laetitiam. Nemo ab ejus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmam. Gaudeat peccator, quia invitatur ad veniam. Animetur gentilis, quia vocatur ad vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
tuos qͣm me. ut comed̾etis primi¬
cias om̃is sacͥficii isrł popłimei:
Propt̾ea dat dñs deus isrł. Loqͥns
locutus sum ut domꝰ tua et domus
patͥs tui ministraret ĩ conspectu
meo usq insempit̃num. Nune
aũt dicit dñs. Absit hoc ame. Sed
quicũq honorifica uerit me: glo¬
rificabo eum. Qͥ aũt contẽpnũt
me: erunt ignobiles. fix.U̾.¬

Expanded text:
imitias omnis sacrificii populi mei? Propterea ait Dominus Deus Israel: Loquens locutus sum, ut domus tua, et domus patris tui, ministraret in conspectu meo, usque in sempiternum. Nunc autem dicit Dominus: Absit hoc a me: sed quicumque honorificaverit me, glorificabo eum: qui autem contemnunt me, erunt ignobiles.
Abbreviated transcription (Latin):
annam. ⁊ concepit ⁊ peꝑit tͤs filios
⁊ duas filias. Et magnificatus ẽ
samuel apud deum. Te.ii
ely autem erat se nex ualde
⁊audiuit om̃ia que facie¬
bant̾ filii sui uniu̾so israeli. ⁊ qͦ¬
modo dormiebant cũ mulierib
que obseruabãt ad hostium tab̃¬
naculi: ⁊ cdixit eis. Quare facitis
res huiuscemodi quas ego auclio.
res pessimas ab om̃i poplõ: Noli¬
te filii mei. Non ẽ enim bona fa¬
ma qͣm ego audio: ut transgretli
faciatis popłm dñi. Si peccauerit
uir in uirum. placari ei potest de.
Siaũt in deum peccau̾it uir. qͥs
orabit pro eo: Et non auclierunt
uocem patris sui. quia uoluit d̾ẽ
occidere illos.Puer aũt samuel
proficiebat atc̃ crescebat: ⁊ placebat
tam deo quam hominib. le iii.
enit aũt uir dei adheli: et
ait ad eũ. Hec clicit dominꝰ.
Nũquid ñ aꝑte reuelatꝰ sũ domui
paͥs tui cũ essent in egẏpto in do
mo pharaonis: Et elegi eum ex
om̃ib tͥbub isrł mͥ in sacerdotem.

Expanded text:
nam et concepit et peperit tres filios et duas filias et magnificatus est puer Samuhel apud Dominum eli autem erat senex valde et audivit omnia quae faciebant filii sui universo Israheli et quomodo dormiebant cum mulieribus quae observabant ad ostium tabernaculi et dixit eis quare facitis res huiuscemodi quas ego audio res pessimas ab omni populo nolite filii mi non enim est bona fama quam ego audio ut transgredi faciatis populum Domini si peccaverivir in virum, placari ei potest Deus: si autem in Dominum peccaverit vir, quis orabit pro eo? Et non audierunt vocem patris sui: quia voluit Dominus occidere eos. Puer autem Samuel proficiebat, atque crescebat, et placebat tam Domino quam hominibus. T. VII. Venit autem vir Dei ad Heli, et ait ad eum: Haec dicit Dominus: Numquid non aperte revelatus sum domui patris tui, cum essent in Aegypto in domo Pharaonis, et elegi eum ex omnibus tribubus Israel mihi in sacerdotem,
Abbreviated transcription (Latin):
or durum malehabebit in
nouissimo. ⁊ qͥ amat ꝑiclm
in illo peribit. Cor ingrediens clu¬
as uias ñ habebit requiem: ⁊ pra¬
ui cordis in illis scandalirabitur.
Cor neqͣm grauabit᷑ in dolorib. et
peccator adiciet ad petcanclũ. Sina¬
goge suꝑboꝵ ñ est sanitas. fructꝰ
enim pecc̃i eradicabit᷑ in illis: ⁊ ñ
intelliget᷑. Cor sapiens intelligit᷑¬

Expanded text:
or durum male habebit in novissimo et qui amat periculum in illo peribit cor ingrediens duas vias non habebit successus et pravicordius in illis scandalizabitur cor nequam gravabitur doloribus et peccator adiciet ad peccandum synagogae superborum non est sanitas frutex enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur cor sapiens intellegit
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ĩ nobis. tanqͣm denariuꝰ
signatur regis ymagine. Homo
enim factus est ad ymaginem et
smalitudinem dei q̃mn peatando cor¬
rupit. Donum gͦ eius ẽ uerum atq
eternum. si reuascendo signetur. Et adħ
credo ꝑtinere qd̃ quidam prudent̃ in¬
telligunt. illud qd̃ dñs uiso cesaris
nũmo ait. Reddite gͦ que sũt cesariᷤ
ret. Quemadmnodum cesar auobis exi¬
git impressionem ymaginis sue. sic ⁊
deus ut q̃madmod̾ illi redlit᷑ nĩmus:
sic deo anima lumine uultus eiꝰ illustͣ¬
ta atq signata:

Expanded text:
dixit in nobis, tanquam denarius signatur regis imagine. Homo enim factus est ad similitudinem et imaginem Dei, quam peccando corrupit. Bonum ergo ejus est verum atque aeternum, si renascredo pertinere, quod quidam prudenter intelligunt, illud quod Dominus viso Caesaris nummo ait: Reddite Caesari quod Caesaris ret: Quemadmodum Caesar a vobis exigit impressionem imaginis suae, sic et Deus; ut quemadmodum illi redditur nummus, sic Deo anima lumine vultus ejus illustrata atque signata.
Abbreviated transcription (Latin):
anunciat: que futura sunt infuturum.
& sciemus quia clii estis uos. Bene quoq
aut male si potestis facite: & loquamur et
uideamus simul. Ecce uos estis ex nichilo: &
opus ur̃mex eo quod non est. Abhominatio
& uemiet ab ortu solis. Uocaui nomen me¬
lim: & adducet magistratus quasi lutũ
& plastes concultans humum. Quis anũ¬
ciabit ꝰ ex ordio ut sciamus: & apͥncipio ut
dicamus ustus es. Nonest neq anunciãs
neq predicens: neq audiens sermones
ur̃os. Primus ad syondlicet ecce assum: &

Expanded text:
adnuntiate quae ventura sunt in futurumadnuntiate quae ventura sunt in futurumet sciemus quia dii estis vos. Bene quoque aut male, si potestis, facite. Loquamur, et videamus simul. Ecce vos estis ex nihilo, et opus vestrum ex eo quod non est. Abominatio  veniet ab ortu solis: Vocabit nomen meum, et adducet magistratus quasi lutum, et velut plastes conculcans humum. Quis annuntiavit ab exordio, ut sciamus, et a principio, ut dicamus: Justus es? Non est neque annuntians, neque praedicens, neque audiens sermones vestros. Primus ad Sion dicet: Ecce adsunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Triturabis montes & cõminues: & colles qͣsi
puluem pones. Hentilabis eos et uentũ tol¬
let: & turbo disperget eos. Et tu exulabis in
domino: & inscõ isrł letaberis.
sGeni & pauꝑes querunt aquas & non
sunt: lingua eorum siti aruit. Ego do¬
minus exaudiameos: cdeus isrł ñ derelinꝙͣ
eos. Aꝑiam in supinis collib flumina: &
ĩmedio camporum fontes. Ponam desertũ ĩ
stagna aquarum: & t̾ram inuiam ĩriuos
aquarum. Dabo insolitudine cedrum: et
spinam et mirtum & lignum oliue. Ponã
indeserto abietem ulmuniet buxum simul:
ut uideant & sciant & recogitent ⁊ intelligãt
pariter quia manus dñi fecit ħ: & sanctus
Rope facite iudicium ur̃m dicit dominꝰ.
Afferte siquid forte habetis dixit rex ia¬
cob̃. Accedant ⁊ nuntient uobis quecumq
uentura sunt: pͥora que fuerunt nunciate.
⁊ ponemuscor nr̃m & sciemus. Nouissima
eoꝵ & que uentura sunt indicate nobis:

Expanded text:
Triturabis montes, et comminues: et colles quasi Triturabis montes, et comminues: et colles quasi pulverem pones. Ventilabis eos, et ventus tollet, et turbo disperget eos: Et tu exsultabis in Domino, in sancto Israel laetaberis. Egeni et pauperes quaerunt aquas, et non sunt: lingua eorum siti aruit, Ego Dominus exaudiam eos, Deus Israel non derelinquam eos. Aperiam in supinis collibus flumina, et in medio camporum fontes: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum. Dabo in solitudine cedrum, et spinam, et myrtum, et lignum olivae: Ponam in deserto abietem, ulmum, et buxum simul: Ut videant, et sciant, et recogitent, et intelligant pariter, quia manus Domini fecit hoc, et sanctus rope facite iudicium vestrum dicit Dominus adferte si quid forte habetis dixit Rex Iacob accedant et nuntient nobis quaecumque ventura sunt priora quae fuerint nuntiate et ponemus cor nostrum et sciemus novissima eorum et quae ventura sunt indicate nobis