comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis. Est aut̃ si intelligatis plata pro
uob̾: attendite qͥd hẽant u̾ba pͥncipis:
Nam si meis qͥ pͥmo mitiati sũt: idcuto
religio baptismatis iudicat᷑ in firma. qd̾
hi a qͥb accipit᷑ pocõres putent᷑. tociens re¬
nouari nccẽ erit traditũ sacm̃tum qͦtiẽs
ĩdignꝰ fuit ĩuentꝰ. collati baptismatis ã¬
imistͣtor ⁊ fides nr̃a ñ ex nr̃e uolũtatis
arbito. neq ex diuini mun̾is grã. s ex
mitis sac̾dotũ ⁊ cłicoꝵ qͣlitate pendebit.
faciant nille concilia ep̃ĩ urĩ. huic inu
sentẽcie rndeant: et ad qd̾ uolueritis cõ¬
sentimꝰ nob̃: Uidece .ni. ꝙͣ pu̾se ⁊ ĩpiẽdica¬
tur ꝙ dr̃e soletis qr sibo̾nus sit hõ. ipẽ stĩsi¬
cat eũ ꝙ̃ baptizat. si aut̃ malꝰ sit i nesci¬
at ille qui baptizat᷑: tc̃ deꝰ scĩficat. hoc si
uerũ est. optare gͦ debent hoĩes ut a ma¬
lis ignoratis baptizẽtur potiꝰ ꝙͣ. ⁊ notis bom:
ut magis a dõ qmͣ ab hoĩe possint sq̃ficari

Expanded text:
dicitis, est autem, si intellegatis, prolata pro uobis; adtendite, quid habeant uerba principis: \'Nam si in eis, qui primo initiati sunt, idcirco religio baptismatis iudicatur infirma, quod hi, a quibus accipitur, peccatores putentur, totiens renouari necesse erit traditum sacramentum, quotiens indignus fuerit inuentus conlati baptismatis administer, et fides nostra non ex nostrae uoluntatis arbitrio neque ex diuini muneris gratia sed ex meritis sacerdotum et clericorum qualitate pendebit\'. faciant mille concilia episcopi uestri, huic uni sententiae respondeant et, ad quod uolueritis, consentimus uobis. uidete enim, quam peruerse et impie dicatur, quod dicere soletis, quia, si bonus sit homo, ipse sanctificat eum, quem baptizat, si autem malus sit et nesciat ille, qui baptizatur, tunc deus sanctificat. hoc si uerum est, optare ergo debent homines, ut a malis ignoratis baptizentur potius quam a notis bonis, ut magis a deo quam ab homine possint sanctificari.
Abbreviated transcription (Latin):
cogitute. de quo ꝓpħa p̃nũciauit dicens. Ad¬
orabũt eum om̃s reges terre. om̃s gentes
seruent illi. Et ideo hac eccẽ potestate uti¬
m᷑: qmͣ ei dñs et ꝓmisit et dedit. Imꝑatores
.n. si merrore essent qͦd ab sit: ꝓerrore suo
cõtra u̾itatem leges darent. ꝑ quas iusti et
bugodonosor ut aurea statuta ad oraretur.
qd̾ qͥ face noluerũt. deo tulia ꝓhibenti pla¬
cuerũt: Qñ aut̃ imꝑatores ueritatẽ tenẽt:
ꝓ ip̃a u̾itate ꝯͣ errorem iubent. Qd qͥsqͥs cõ
tempserit: ip̃e sͥ indicium adqͥrit. Nam ⁊
in t̾ hoĩes penas luit: et ap̃deũ frontem ñ
hẽbit qr hoc face̾ noluit. qd̾ ei ꝑ cor regis ip̃a
uitas uissit: Sic̃ ip̃e nabuchodonosor pꝰ ea
ut qͥcũq blasphemarẽt deũ. sidrac. misac.
⁊ abdenago ĩ int̾itũ irent. ⁊ domꝰ eoꝵ ĩ disꝑ¬
eis quos rebaptizatis xp̃m ex sufflari: Si
iussiones regũ nõ ꝑtinent ad p̃dicandam
religionem et sacrilegia ꝓhibenda: qͣre ad

Expanded text:
cogitate, de quo propheta praenuntiauit dicens: Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes seruient illi. et ideo hac ecclesiae potestate utimur, quam ei dominus et promisit et dedit. Imperatores enim si in errore essent, quod absit, pro errore suo contra ueritatem leges darent, per quas iusti et buchodonosor, ut aurea statua adoraretur, quod qui facere noluerunt, deo talia prohibenti placuerunt. quando autem imperatores ueritatem tenent, pro ipsa ueritate contra errorem iubent, quod quisquis con tempserit, ipse sibi iudicium adquirit; nam et inter homines poenas luit et apud deum frontem non habebit, quia hoc facere noluit, quod ei per cor regis ipsa ueritas iussit, sicut ipse Nabuchodonosor postea ut, quicumque blasphemarent deum Sidrac, Misac et Abdenago, in interitum irent et domus eoeis, quos rebaptizatis, Christum exsufflari? si iussiones regum non pertinent ad praedicandam religionem et sacrilegia prohibenda, quare ad
Abbreviated transcription (Latin):
florẽtẽ reliq̃re priãm cupit. Idtu¬
co gaudeo pꝰ. qd ap̃ i structum
disciplinis oĩb uirũ mͥ hic s mo
ẽ iaitutꝰ. In calam̃si colonia. młta
niti summꝰ. ł qd̾ ide̾ magna cõtui¬
isse indem᷑ officia. Hec gͦ dñe p̾tã¬

Expanded text:
florentem relinquere patriam cupit: idcirco gaudeo primum quod apud instructum disciplinis omnibus virum mihi hic est sermo institutus. In Calamensi colonia multa niti sumus, vel quod eidem magna contulisse videmur officia. Haec ergo, domine pra
Abbreviated transcription (Latin):
liqui hñt in expoliatõne coͥr. pcc̃oꝵ
carnis. ĩcurtũcisione xͥ. Consepulti
em̃ iubabtism̃. ĩ qͦ ⁊cũ surrexistis
per fide̾ oꝑatõnis dei qͥ suscitauit
coh̾entes tãto capiti suo mediatdei

Expanded text:
 in expoliatione corporis peccatorum carnis —, in circumcisione Christi consepulti ei in baptismum, in quo et consurrexistis per fidem operationis dei, qui suscitauit cohaerentes tanto capiti suo. mediatori
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾tere. Sepe sapiẽtiã positã ⁊
in sedib mũdi ħꝰ qmͣ dicit exp̃ssius
sapientiã hꝰ m̃di. Nec moueat
qd̾ hic nõ addidit mũdi. Non em̃
⁊ alio ioco cum ait. ubi sapiõs ut scͥ¬
pa. addidit hꝰ mũdi ut dic̾et uͥ sapĩes
sap᷑i Nicħ ab eis dr̃ ĩ hꝰmõi sr̾sticõ

Expanded text:
aduertere, saepe sapientiam positam etiam in sedibus mundi huius, quam dicit expressius sapientiam huius mundi. nec moueat, quod hic non addidit \'mundi\'; non enim t alio loco, cum ait: Ubi sapiens? ubi scriba? addidit \'huius mundi\', ut diceret: Ubi sapiens s
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑. ad̾ ĩ t᷑ inter ceta iusũ est.
cordiũ cogitatõnes: hoc intlłigẽ¬
dũ puto qr ꝑ domi passionẽ. ⁊ in¬
⁊ insidie iudeoꝵ ⁊ discipłoꝵ inf¬
mitas patuit. ł ribulatõnẽ gͥ glo¬
dii noĩe sigtam eẽ credibile est
quo mat̾na aĩa nuln̾ata ẽ doloris
asfectu. Ipẽ fuit gladiꝰ in ore
gladiꝰ ĩ ore eoꝵ. Ipi .n. erãt filii

Expanded text:
uod etiam tibi inter caetera visum est. cordium cogitationes , hoc intelligendum puto, quia per Domini passionem, et insidiae Judaeorum, et discipulorum infirmitas patuit. Tribulationem igitur, gladii nomine significatam esse, credibile est, quo materna anima vulnerata est doloris affectu. Ipse fuit gladius in ore gladius in ore eorum . Ipsi enim erant filii
Abbreviated transcription (Latin):
copulatũ crescit intͤmẽtũ dei:
Si gͦ mortui estis cõ xͦ ab elem̃tis
huiꝰ mũdi. qͥd ad huc ueld̾ uiuẽ¬
tes de hoc m̃do decernitis: hiis
dcĩs inserit u̾ba eoꝵ qͥ decͤnũt de
biles affectata uanitate huilita¬
tis inflati. ne tetigis. ne gͦstau̾is.
ne actaminau̾is. Recolamiꝰ ad¬

Expanded text:
tum dei. si ergo mortui estis cum Christo ab elementis huius mundi, quid adhuc uelut uiuentes de hoc mundo decernitis? His dictis inserit uerba eorum, qui decernunt de biles affectata uanitate humilitatis inflati: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris. recolam
Abbreviated transcription (Latin):
dũ frandat᷑ istis ostis qͥb cõpellit᷑
abstiñe nõ in honore aliqͦ ad satu¬
ritatẽ carnis. ñ qd̾ honoratiꝰ illo mag̃
quã iocibo caro saturet᷑. cũ ad eiꝰ
apto alimento refiti atꝙ fulciri.
De euãgłio ĩasicõ tua soiet młtos

Expanded text:
 compellitur abstinere —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, non quod honoratius illo magis quam illo cibo caro saturaretur, cum ad eius apto alimento refici atque fulciri. De euangelio inquisitio tua solet multos
Abbreviated transcription (Latin):
aũt marie diat noli me tãg̾e.
nõdũ eĩ ascendi ad prẽm. nich añ
me nou̾is⁊ intellexisse qmͣ tu. Ita
eĩsigͣre uoluit tactum sꝑitale̾. id
est. atcstũ fidei se reqͥrere qr credi¬
tur eñ excelsũ eẽ cũ pat᷑. et ad̾ ab
tui duob ĩfractione panus ẽ aguitꝰ¬

Expanded text:
 Noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem, nihil aliud me noueris intellexisse quam tu. ita enim significare uoluit tactum spiritalem, id est accessum fidei se requirere, qua creditur eum excelsum esse cum patre. et quod ab illis duobus in fractione panis est agnit
Abbreviated transcription (Latin):
ta reuotasse. Nam ⁊ illi tros dis¬
tipri añ qͦrũ oculos in mõte tnͣsti¬
guratꝰ ẽ ñ eũ agnoscet᷑. si ad eos
talis aliũde ueniss. sed qr cũ illo
erant. ip̃m ẽẽ re certissiẽ retine¬
bãt At eñ corꝰ ip̃m erat ĩ qͦ resur¬
roxit. qͥd hoc ad uẽ: nã uld̾ utiꝙ

Expanded text:
ta revocasse. Nam et illi tres discipuli, ante quorum oculos in monte transfiguratus est, non eum agnoscerent, si ad eos talis aliunde venisset: sed quia cum illo erant, ipsum esse certissime retinebant. At enim corpus ipsum erat, in quo resurrexit. Quid hoc ad rem? Nam il
Abbreviated transcription (Latin):
nos iudic ĩ cibo. tãauã p̃pea oiã
illa dix̾it qr ista per hꝰ moĩ obser¬
uocõnes seducebãt᷑ a u̾itate qua
libi fiebãt. de qua dcm̃ ẽ ĩ enͣnge¬
ho. ⁊ u̾itas lib̾abit uos. id ẽ lib̾os
faciet. Nemo gͦ uos ĩqͥt iudic
ĩtibo aut ĩ potu aut ĩ ꝑte die rn
fosti. aut̃ ĩ neo menie. aut sabha¬
torũ. ꝙ e̾ umbͣ futuroꝵ. ħ ꝓp iu

Expanded text:
 iudicet in cibo, tamquam propterea omnia illa dixerit, quia isti per huius modi obseruationes seducebantur a ueritate, qua liberi fiebant, de qua dictum est in euangelio: Et ueritas liberabit uos, id est liberos faciet. nemo ergo uos, inquit, iudicet in cibo aut in potu aut in parte diei festi aut neomeniae aut sabbatoru
Abbreviated transcription (Latin):
hõies suspicõnb ⁊ opimonib agũt
ñ qd̾ inderĩt ita eẽ faciẽda. aut cͦte
q̃ uidit inculcans. iõ magna existimãs.
qr uidit ea qͥldam locis obseruari
ab hõĩb qͦrũ auctoritati hẽres fidẽ
uidet᷑ ar ei cõtigit qͦrũdã sacͦrũ iu

Expanded text:
homines suspicionibus et opinionibus agunt, non quod uiderint ita esse facienda, aut certe: Quae uidit inculcans, ideo magna existimans, quia uidit ea quibusdam locis obseruari ab horninibus, quorum auctoritati haberet fidem uidetur, quia ei contigit
Abbreviated transcription (Latin):
ne fidei cotfueq cõtordẽt Dabis
sane ueniã stilo meo młtũ festi¬
nãti: ut iaui ĩ naui cõsituto ot¬
currerẽ platori. Filiũ a̾ nrm̃ pau¬
linũ in xͥ. carͣs dulcissim̃. ĩ hͣc pociꝰ
epła resaluto: ⁊ paucis ut fosti¬
nus exbortor: ut m̃io dni q̃ stiẽt¬
dare auxlliũ de t̾błãtone cũ t̾bu¬
lentisła tẽ pestate misit᷑ in por¬
tũ ꝗͦ tu pelago trãsqͣlliore ꝑne¬
asti. ip̃e mariue trãqͥllitati mi¬
nime cͣdens. ⁊ qͥ es pudim̃tis
excipie̾dis atq nut᷑endis te de¬
dit grãs agcat quãta p. ⁊ oĩa¬

Expanded text:
nae fidei doctrinaeque concordent. dabis sane ueniam stilo meo multum festinanti, ut iam in naui constituto occurrerem perlatori. filium autem nostrum Paulinum in Christi caritate dulcissimum in hac potius epistula resaluto et paucis ut festinus exdare auxilium de tribulatione, eum turbulentissima tempestate misit in portum, quo tu pelago tranquilliore permeasti, ipsi marinae tranquillitati minime credens, et qui ejus rudimentis excipiendis atque nutriendis te dedit, gratias agas quantas po
Abbreviated transcription (Latin):
tãqmͣ p̾ceptũ putat᷑ apłi nestio qͥd
tang̾e gustare attaminare ꝓhilẽ¬
tis. Contra ẽ aũt sitam̃ intanta
ista obscuritate nõ fallor: Per ir¬
risionẽ qͥtte u̾ba posuit eoꝵ a qͥb
eos nolobat decipi atq seduci. qͥ
disc̾nẽtes cibos scd̾m culturã an¬
głorum: atꝙ ita de hoc mũdo dis¬
c̾nẽtes dicũt. ne tetigeris. ne gꝰ¬
tau̾is. ne attaminaĩns. cũ sĩt oĩã
mũda mũdis. ⁊ om̃is cͤatura dei

Expanded text:
tamquam praeceptum putatur apostoli nescio quid tangere, gustare, adtaminare prohibentis. contra est autem, si tamen in tanta ista obscuritate non fallor. per inrisionem quippe uerba posuit eorum, a quibus eos nolebat decipi atque seduci, qui discernentes cibos secundum culturam angelorum atque ita de hoc mundo decernentes dicunt: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris, cum sint omnia munda mundis
Abbreviated transcription (Latin):
quos scd̾m. ꝓ positũ uocatos iusti¬
ficandos glorificandosq suscepit
eciã añ qmͣ in corꝑeã que ubiq
tota est ualeant eius nosse na
uita cum płimũ profec̾it põt
Sunt eĩ in qͥb hĩtat multita¬

Expanded text:
quos secundum propositum uocatos iustificandos glorificandosque suscepit etiam ante, quam incorpoream, quae ubique tota est ualeant eius nosse natuita, cum plurimum profecerit, potest. sunt enim, in quibus habitat, multi ta
Abbreviated transcription (Latin):
dit incultans frust᷑ inflatꝰ mẽte
carnis sue. Mirabilr iͥ eũ dieit
in flatũ mẽte carnis sue ubi t ħe¬
Io humilem. supͣdix̾at. fit enĩ mi¬
ris mõis ĩ aiã hõis: ut de falsa hũi¬
litate mag̾ inflet᷑. quã si aꝑtius
suꝑbiret: et nõ tenẽs ĩqͥt cap̃ ad¬

Expanded text:
dit inculcans, frustra inflatus mente carnis suae. Mirabiliter ibi eum dixit inflatum mente carnis suae, ubi thelohumilem supra dixerat: fit enim miris modis in anima hominis, ut de falsa humilitate magis infletur, quam si apertius superbiret. Et non tenens, inquit, cap
Abbreviated transcription (Latin):
⁊lucas. Pastores aũt ⁊ doctorer
qͦs maxĩe ut disc̾ueret uolurti.
eosdẽ puto eẽ sicꝰ ⁊ tͥ uisũ ẽ. ut
nõ alios pastores. alios doctoies
intlłigamꝰ. s iõ cũ p̃dixiss pa¬
stores sb̃iũxisse doctores ut in¬
tlłig̾ent pastores ad officiũ suũ
aũt pastores. qͦsdã dottores. Ged¬
cũ supiora xpõ locutõnis gu̾e¬

Expanded text:
doctores, quos maxime ut discernerem voluisti, eosdem puto esse, sicut et tibi visum est, ut non alios pastores, alios doctores intelligamus; sed ideo cum praedixisset pastores, subjunxisse doctores, ut intelligerent pastores ad officium suum autem pastores, quosdam vero doctores; cum superiora
Abbreviated transcription (Latin):
mea sua. Saue codices em̃datiores
⁊ electioris auctoritatis ñ hñt uolũ¬
tates suas. s uolũtates meas. qd̾
tumdem ualet. qͥa ex persona filii dei
dẽter ostendũt. qͥb ⁊ apłi usi sũt.
Nõ derelinaues aiãm meã iniu¬
f̾no: nͨ dabis scm̃ tuũ uidere corr

Expanded text:
a sua. sane codices emendatiores et electioris auctoritatis non habent \'uoluntates suas\' sed \'uoluntates meas\\ quod tantundem ualet, quia ex persona filii dei denter ostendunt, quibus et apostoli usi sunt: Non derelinques animam meam in inferno nec dabis sanctum tuum ui
Abbreviated transcription (Latin):
met memo cro nõiũ illoꝵ per¬
labia mea sloiã qͥre illoꝵ erãt u
młtiplicatõne in firmitatũ. forui¬
tatoros. idolis seruientes. adult̾i
molles. mastuloꝵ cõcubntres. fures
aiari. t aptores. ebriosi. maledici
⁊ qͥcũꝙ ali regnũ dei nõ possidebt̃.
S ubi hũndate pccõ suꝑ habũda¬

Expanded text:
llorum perlabia mea. nomina quippe illorum erant in multiplicatione infirmitatum fornicatores, idolis seruientes, adulteri, molles, masculorum concubitores, fures, auari, raptores, ebriosi, maledici et quicumque alii regnum dei non possidebunt. sed ubi abundante peccato superabunda
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ potest. in iusta ñ põt. Nũ qͥd
enĩ iuiqͥtas ap̃ deũ. absit: Nã
⁊ hoc ad illã ꝑtin altitudĩem iũ¬
ne qͥsamͣ talia fieri putet siue mi¬
qͥtate sine tem̾itate faciõtu. siue
causa ⁊ fortuito labontib ullis ꝑti¬
lenses. qd̾ scꝑtũ e̾ nemo uos sedu¬
cat uolẽs in hũibtate ⁊ tet̾a q̃ se
cũt᷑ qͦ usq tͥ obscura eẽ dixisti.
quesisses: in eo q̾tre sensu quem
mͥ in hiis u̾bis hr̃e uideor ad hi¬
benda est q̃dã ꝓnͣciatõ in uultu.
⁊ mͦ uotis. que ex pͥmi lict̾is ñ pͣ¬

Expanded text:
d enim iniquitas apud deum? absit. nam et hoc ad illam pertinet altitudinem iune quisquam talia fieri putet siue iniquitate siue temeritate facientis siue casu et fortuito labentibus ullis partilossenses quod scriptum est: Nemo uos seducat uolens in humilitate et ceur, quousque tibi obscura esse dixisti, quaesisses! in eo quippe sensu, quem mihi in his uerbis habere uideor, adhibenda est quaedam pronuntiatio in uultu et modo uocis, qui exprimi litteris non p
Abbreviated transcription (Latin):
git ⁊d. hoc eĩ foͣ ẽ ⁊ accͤctũ cor
saluatore deo nioͣ. qͣ om̃s hoĩes
uult saluos fri ⁊ pagnicõnẽ
u̾ itatis uenire. Et ne qͥsam̃di¬
c̾et posse eẽ salutis uiã in bo
cõu̾sacõne ⁊ uniꝰ dei oĩ potẽtis
cultu sine ꝑticipatõne coꝑis ⁊

Expanded text:
it: Hoc enim bonum est et acceptum coram saluatore deo nostro, qui omnes homines uult saluos fieri et in agnitionem ueritatis uenire. et ne quisquam diceret posse esse salutis uiam in bona conuersatione et unius dei omnipotentis cultu sine participatione corporis et
Abbreviated transcription (Latin):
in młtis frĩb. Quos aũt p̾destina¬
uit. illos ⁊ uocauit. hoc uocatõ est
sed̾m ꝓpositũ hoc est sine penitẽtia
Quos aũt uocauit: mos ⁊ iustifica¬
uit &uos ã̾ iustificauit illos ⁊ glo¬
rificauit. Sideꝰ ꝓ nob̾ a̾s cont᷑ nos.
ñ sũt in ita uocatõne qͥ ĩfide q̃ per

Expanded text:
ribus; quos autem praedestinauit, illos et uocauit. haec uocatio est secundum propositum; haec est sine paenitentia. quos autem uocauit, illos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos et glorificauit. si deus pro nobis, quis contra nos? Non sunt in ista uocatione, qui in fide, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
lem patͥ. eundemq hõis filiũ
quo maior est pat᷑. ⁊ ubiq to¬
tũ psentẽ eẽ nõ dubites tãqmͣ¬
dñi: ⁊ in eodem templo dei eẽ
tanqmͣ in habitantem deum.
⁊ in loco aliquo celi ꝓp̃ ueri
corpis mõdũ. S cum mede¬
lectat loqui tetum: nescio
utͫ seruau̾im sermonis suff¬
icientis mõdũ. qͣsi diuturũ
Alenciũ loquacitate cõpensem.
rerũ qr religionẽ ⁊ bemuo¬
loncia qua me p̃octupasti. ita¬
in iusceratꝰ es cordi meo̾it
tan ꝙͣ cum a mito u̾e colloqͣr.
qͣcꝙͣ inopere stili nr̃i utiliter
elaboratũ eẽ cognostis deo
grãs age. Si qua aũt iucia
mea ꝑspicis. uti carissimꝰ ami¬
cus ignosce: eadem scil sinte¬
ritate dilectionis mͥ optaus
meditinã. qua cõcedis ⁊ ueui

Expanded text:
emque hominis filium, quo maior est pater, et ubique totum praesentem esse non dubites tamqudeum et in eodem templo dei esse tamquam inhabitantem deum et in loco aliquo caeli propter ueri corporis modum. sed cum me delectat loqui tecum, nescio, utrum seruauerim sermonis sufficientis modum, quasi diuturnum silentium loquacitate compensem. uerum quia religione et beniuolentia, qua me pinvisceratus es cordi meo, ut tanquam cum amico vere colloquar, quidquid in opere stili nostri utiliter elaboratum esse cognoscis, Deo gratias age. Si qua autem vitia mea perspicis, uti charissimus amicus ignosce; eadem scilicet sinceritate dilectionis mihi optans medicinam, qua concedis et veni
Abbreviated transcription (Latin):
t̾pellat pro nob̾. In gͤco enĩ qͦ
u̾bo hic posite sũt int̾pellatõ¬
nes. q̃s ip̃e pusiuisti postu la¬
tõnes. ip̃m ⁊ illic u̾bũ est ubi
scͣptũ est. interpellat ꝓ nob
⁊ qui interpellat deũ ad hoo in
nõ sit eoꝵ negligẽda distm̃tõ.
excepto ita ꝙ noĩe gu̾ali ⁊ salua
ioqnͣdi cõsuetudĩe. scdin quĩ sue
dicas p̾catõnẽ. siue orõnẽ. siue
ĩterpellatõne̾ ł postulatõnẽ. una

Expanded text:
tulat pro nobis: in graeco enim, quo verbo hic positae sunt interpellationes, quas ipse posuisti postulationes, ipsum et illic verbum est, ubi scriptum est, interpellat pro nobet qui interpellat Deum, ad hoc innon sit eorum negligenda distinctio? Excepto itaque nomine generali, et salva loquendi consuetudine, secundum quam sive dicas precationem, sive orationem, sive i
Abbreviated transcription (Latin):
in manito̾ sicꝰ uidemꝰ. Seqͥtur aͤ
⁊ de abscõditis tuis ad impletꝰ est
uẽt̾ eorũ:. idest pter hoc qd̾ in
manifesto diuisi sũt ⁊̃ de abscon¬
dis tuis ꝯ̃ ĩ occulto reddis cõsciẽ
maloꝵ ad impletꝰ ẽ uẽt᷑ eoꝵ. uẽ¬
trem posuit ꝓ int̾noꝵ latẽtiũq

Expanded text:
sicut uidemus. sequitur autem: Et de absconditis tuis adimpletus est uenter eorum, id est praeter hoc, quod in manifesto diuisi sunt, etiam de absconditis tuis, quae in occulto reddis conscientiae malorum, adimpletus est uenter eorum; uentrem posuit pro internorum latentiumque
Abbreviated transcription (Latin):
obsecͣtõnes ile posuit. Deesis.
xinde alii codites in qͥb ⁊ nrĩ
cnere more loquẽdi. nrãm
tenebiuꝰ: s mirũ si sentẽtiã
greci seruionis ẜ cõsuetudĩs
obtinebimꝰ: sed mirũ si sentẽ¬
ciã groci sermonis ul cõsue¬
tudinis obtinebimꝰ : p̾catõnẽ
tãt. ⁊ hoc cotidiano usui iam
om̃no p̾ualuit Qui at distĩciꝰ
iatine lotuti sũt p̃tatõnib ute¬
bãt᷑ in optandis bonis. dep̾ca¬
cõnid uͦ indeuit andis malis.
Precari emĩ dicebãt eẽ. p̃can¬
do bona optare. int̾p̾tari mala
qd̾ uulgo iã dr̃ male dice̾. de¬
p̾cari aũt mala p̾cando depel¬
iere. S usitatũ iã loqnͣdi mo¬
dũ pociꝰ seqͣmͣ. et siue p̾cato¬
nes sme dep̾catõnes in uem̾i¬
muc. qmͣ greci deesis. uotãt

Expanded text:
obsecrationes, ille posuit, δεήσεις. Proinde alii codices in quibus et nostri cernere more loquendi, nostram tenebimus; sed mirum si sententiam graeci sermonis vel cotenebimus; sed mirum si sententiam Graeci sermonis uel consuetudinis obtinebimus. precationem putant et hoc cotidiano usu iam omnino praeualuit. qui autem distinctius Latine locuti sunt, precationibus utebantur in optandis bonis, deprecationibus uero in deuitandis malis. precari enim dicebant esse precando bona optare, inprecari mala, quod uulgo iam dicitur maledicere. deprecari autem mala precando depellere. sed usitatum iam loquendi modum potius sequamur et, siue precationes siue \'deprecationes\' inuenerimu
Abbreviated transcription (Latin):
di sumꝰ.piuificauit ĩqͥt cũ illo do¬
nans nob̾ oĩa delicta. delens ad̾
adu̾sus nos erat chyrogͣphũ in
tecͣtis. qd̾ erat ꝯͣriũ nob̾. qͥa reos
lex faciebat. q̃ sd̾intͣu̾at ut hñda¬
ret delictũ Tollens ĩqͥt illd̾ de me¬
dio ⁊ affigẽs cͥci illd̾ exuẽs se car¬
nẽ pͥncipatꝰ ⁊ potestates exẽplauit.
fiducialr̃ tͥũphans oos in sem iͦp
nõ utiq lonos. s malos pͥncipatꝰ
⁊ malos potetates. diabolicas scilit
⁊ demomacas exẽplauit. Id est
exẽplũ de illis dedit. ut qndinod̾
ipẽ se exuit cornẽ. s̃ nos oñd̾e̾t.
exuẽtos carna᷑ uiciis per ã ili eis

Expanded text:
di sumus: vivificavit, inquit, cum illo, donans vobis omnia delicta, delens quod adversus nos erat chirographum in decretis, quod erat contrarium nobis; quia reos Lex faciebat, quae subintraverat ut abundaret delictum. Tollens, inquit, illud de medio et affigens illud cruci, exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. non utique bonos sed malos principatus et malas potestates diabolicas scilicet et daemoniacas exemplauit, id est exemplum de illis dedit, ut, quem ad modum ipse se exuit carne, sic suos ostenderet exuendos carnalibus uitiis, per quae illi eis
Abbreviated transcription (Latin):
tellectũ eoꝵ.si ad iã pdestinatõnẽ
penitẽtia ẽ ꝑtinerẽt. Ac ne qͥs¬
quã psũptor ita de octultis iu¬
dices alienis ut dicat iõ nõ rap¬
ti sũt ex hac uita añ qmͣ eent fidei
desertores dͥa ineadem inta ñ fide¬
lit̾ ambulãt ⁊ hoc in eoꝵ cordib

Expanded text:
destinationem paenitentia est, pertinerent. ac ne quisquam praesumptor ita de occultis iudicet alienis, ut dicat: \'Ideo non rapti sunt ex hac uita, antequam essent fidei desertores, quia in eadem uita non fideliter ambulabant et hoc in eorum cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
dͣ. Non pacẽ mitt̾e s gladiũ.
uidos enĩ unã nim̃ doct̾ue suedi¬
u̾so ignis ⁊ gladii noĩe designas
passio uł tͥbulatõ pstar: Itaq ħ
stire cupio qͥs ad m pertin̾et ut
reue larẽt᷑ młtoꝵ cordiũ cogita¬
tõnes. aut uͥ apparuit qr ex eo
ad̾ aiam eiꝰ smn carnał ĩ fro siue

Expanded text:
ni pacem mittere sed gladium. uides eum unam uim doctrinae suae diuerso ignis et gladii nomine designasspassio uel tribulatio praestaret? itaque hoc scire cupio: quid ad Mariam pertineret, ut reuelarentur multorum cordium cogitationes, aut ubi apparuit, quia ex eo, quod animam eius siue carnalis in ferro siue
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ in cõgrũũ ⁊ agenerositate
urẽ lib̾tatis alienũ: ut cũ sitistosꝰ
mo uos cõm̃cat uolẽt ĩhũilita¬
te cordis. hoc si per u̾bũ gͥcũ
dic̾etur ⁊̃ ĩ latina cõsuetudine
populari sonar usitatit. Sic eĩ
tot. thelodines ⁊ aͥ sapiẽtẽ. te¬
los a ꝑieus cet̾a hꝰ moĩ. ergo qhͥ¬

Expanded text:
mis incongruum et a generositate uestrae libertatis alienum, ut, cum sitis corpus mo uos conuincat uolens in humilitate cordis. hoc si per uerbum Graecum diceretur, etiam in Latina consuetudine populari sonaret usitatius. sic enim tat, thelodiues et, qui sapientem, thelosapiens
Abbreviated transcription (Latin):
gaudet in mał qͦs tͣdidit deꝰ in cõ¬
cupiscẽtias cordis coꝵ. uolud qͣr¬
eret᷑ unde possint cognosti qͥ in
abscõdito ira dei ad imꝑloti st̾
et respõde̾t᷑ qd̾ ĩ enͣnͣgelio dcm̃ ẽ.
ex fructib eoꝵ cognoscetis eos
cõtinuo sb̃iũctũ est Satͣati sũt
filiis ħ ẽ fruttib. Quod euidẽ¬
git᷑. Ecce ꝑturiuit uꝰsticiã. cõce¬
pit dolorẽ ⁊ peꝑit iqͥtatẽ. et
alibi. de in cõcupiscẽtia cum cõ¬
teꝑit. parit ptͫ. Mali gͦ filii.
mala oꝑa qͥb cognoscũt᷑ ⁊ aui
de abscõditis dei iudiciis ĩternis
cogitatõnũ suarũ tãquã in uẽ¬
trem ad impleti sũt. Nona
oꝑa toni filii sũt . uñ ad spõ¬

Expanded text:
 quos tradidit Deus in concupiscentias cordis eorum : velut quaereretur unde possint cognosci qui in abscendito ira Dei adimpleti sunt, et responderetur quod in Evangelio dictum est, Ex fructibus eorum cognoscetis eos , continuo subjunctam est, Saturati sunt filiis, hoc est fructibus, quod evidengitur: Ecce parturiuit iniustitiam, concepit dolorem et peperit iniquitatem et alibi: Dein concupiscentia cum conceperit, parit peccatum. mali ergo filii mala opera, quibus cognoscuntur et qui de absconditis dei iudiciis internis cogitationum suarum tamquam in uentrem adimpleti sunt; bona opera boni filii sunt, unde ad spo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩqͦ sũt om̃c thesauri sapĩe ⁊ sciẽ¬
cie abscõditi. hoc dico inqͥt ut
nemo uos cirtũueiãt ĩueri simi¬
li sermone Quia u̾itatis amore
ducebant᷑. in̾ similitudine̾ illis
timuit ne deciperẽt᷑. Et iõ cõm̃¬
dauit in xpõ qd̾ dulcissimũ hẽ¬

Expanded text:
 sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, hoc dico, inquit, ut nemo uos circumueniat in uerisimili sermone. quia ueritatis amore ducebantur, ueri similitudinem illis timuit, ne deciperentur. et ideo commendauit in Christo, quod dulcissimum habe
Abbreviated transcription (Latin):
recponderim recołe nõ eualui.
ñ erarũ exeplũ cum reqͥfissem
nͥ posse̾ ħ recognosce̾ inuem.
Ad non nłła me tam̃ respondis¬
ut cito fiuirẽ festinatõ ꝑ latoris
resui rectione resc̾pserã. ubi
de usu mẽbͦꝵ exorta erat q̃stio
qͥa ñ ipãm ĩ manꝰ tuas ꝑuenisse
cõieci eo qd̾ it̾m int̾rogasti q̃dã
aue iã me ĩea respondisse lego ⁊
agnosco. s ita per quẽ direxerim
nescio. Stripta qͥre caritatis tue
qͥb eã reddidi sicꝰ ⁊̃ ip̃a indicat.
missa sũt mͣ ab ippone a nr̃is cũ

Expanded text:
non eualui nec earum exemplum cum requisissem, ubi hoc possem recognoscere, inueni. ad nonnulla me tamen respondisut cito flnirem, festinatio perlatoris resurrectione rescripseram, ubi de usu membrorum exorta erat quaestio. quia nec ipsam in manus tuas peruenisse conieci eo, quod iterum interrogasti quaedam, quae iam me in . ea respondisse lego et agnosco. sed istam per quem direxerim, nescio. scripta quippe caritatis tuae, quibus eam reddidi, sicut etiam ipsa indicat, missa sunt mihi ab Hippone a nostris, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nosti aliud ẽẽ int̾pellare aliud
postulare Nõ eĩ solemꝰ dic̾e po¬
stulant interpellaturi. s inter¬
ponant postulaturi uerũptamẽ
ex uiciitate u̾bũ ursurpatũ
cui ꝓpͥnqͥtuas iꝑã impetrat in
euide̾t qͣme alibi de illo dicitur.
e siqͥs p̾cau̾it aduocatũ hẽmꝰ

Expanded text:
nosti aliud esse interpellare, aliud postulare. non enim solemus dicere \'postulant interpellaturi\' sed \'interpellant postulaturi\'; uerum tamen ex uicinitate uerbum usurpatum, cui propinquitas ipsa impetrat inteuidenter quippe alibi de illo dicitur: Et si quis peccauerit, aduocatum habemus
Abbreviated transcription (Latin):
terdũ uacat᷑. Rebche adora¬
cio putata est. se uche porro
si usitacius ut dixi inscͥpturis
uotũ applłat᷑. Euchs. excepto
noĩe gn̾ali orõnis ea arͥe intel¬
ligẽda ẽ oracio quã faciꝰ ad

Expanded text:
terdum uocatur eua, adoratio putata est TtpoaeoxVj. porro si usitatius, ut dixi, in scripturis uotum appellatur εὐκή, excepto nomine generali orationis ea proprie intellegenda est oratio, quam facimus ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓpħ̾e. Iste ãt sensꝰ qͦ ita exponit᷑
ad icͥptũ est. saturati sunt filiis.
nõ mͥ occurr̾at cum ante sc̾be̾m:
Sed recensui breuissimã qͣndam
eiꝰdem psalmi exposicõnẽ quã iã
olim dictan̾am ⁊ hoc satis buit̾
ame positũ repꝑi inspexi eciã
illa lingua utit᷑ ꝓ ablatiõ. ⁊ ĩ¬
ueni genetimi: qd̾ s adu̾ bum
in t̾p̾taret᷑ scͥptũ estet saturati sũt
filioꝵ q rͣte int̾pres sentẽtiã secu¬
tꝰ est. ⁊ latino more dixit sac᷑ati
uulos accipiẽdos manifestos car¬
nis filios. unde ⁊̃ scdm ista nõ de
portina. s de filiis exposicõe man
illa sentẽtia qͣ dixũt. Sanguis eiꝰ
super nos ⁊ irͣ filios nrõs. Ita .n.
reliq̃rũt oꝑeim suoꝵ reliq̾as
mo qd̾ scͥptũ ẽ:. mirificauit ⁊ mi¬
riticet oẽs uolũtates meas suaas
iuter iuos nicħ ꝓhilent intel¬
t̾ptantur ĩter illos. ubi uidẽ
ceutẽtie cõuenire. Accipiamꝰ gͦ¬

Expanded text:
 5. Iste autem sensus, quo ita exponitur quod scriptum est, Saturati sunt filiis, non mihi occurrerat, cum ante rescriberem; sed recensui brevissimam quamdam ejusdem psalmi expositionem, quam jam olim dictaveram, et hoc satis breviter a me positum reperi. Inspexi etiam illa lingua utitur pro ablatiuo, et inueni genetiuum. quod si ad uerbum interpretaretur, scriptum esset: Saturati sunt filiorum; sed recte interpres sententiam secutus est et Latino more dixit: Saturatuulos accipiendos manifestos carnis filios. unde etiam secundum istam non de porcina sed de filiis expositionem manet illa sententia. qua dixerunt: Sanguis huius super nos et super filios nostros; ita enim reliquerunt omo, quod scriptum est, Mirificavit, vel, Mirificet omnes voluntates suas inter illos, nihil prohibet intelterpretantur, inter illos, ubi videtur sententiae convenire. Accipiamus er
Abbreviated transcription (Latin):
Se uslãs nõ arbitror scie̾ter in¬
dici a gͣtis notissimũ est. Et utiq
aliũd ẽ orare. aliud adorare
Deniqr nõ uto u̾bo s alio legit᷑
in greco. dñm dm̃ tuũ ad orabis.
⁊ ad oroto ad tẽplũ scm̃ tuũ ⁊ si

Expanded text:
 non arbitror scienter indici a Graecis notissimum est. Et utique aliud est orare, aliud adorare. Denique non isto verbo, sed alio legitur in graeco, Dominum Deum tuum adorabis ; et, Adorabo ad templum sanctum tuum ;
Abbreviated transcription (Latin):
nurs. ille aũt a nlło ptcõ ad
iusticiam transcitũ fecit. s ĩ
eo qd̾ baptizatꝰ est nr̃e regn̾a¬
cionis sacram̃tũ sua huilitate
altius cõmẽdauit. uet̾em tm̃
hõinẽ nr̃m passione . nouũ ã
resurrectione significans
In obedietia namꝙͦ cõtupiscẽ¬
cie que hĩtat in carne mor¬
tal. qua fit in eadẽ mẽbra
⁊̃ pter uolũtatis moueant̾
arbitum. ad eũ mũdũ redi¬
gitur iuslicia cõiugali ut
licite copulatis pentib ge¬
nerent̾. qͥb sit necc̃m rege¬
nerari. Non tam̃ perhiꝰ

Expanded text:
 ad iustitiam transitum fecit; sed in eo, quod baptizatus est, nostrae regenerationis sacramentum sua humilitate altius commendauit ueterem tamen hominem nostrum passione, nouum autem resurrectione significans. Inoboedientia namque concupiscentiae, quae habitat in carne mortali, qua fit, ut eadem membra etiam praeter uoluntatis moueantur arbitrium, ad eum modum redigitur iustitia coniugali, ut licite copulatis parentibus generentur, quibus sit necessarium regenerari. non tamen per
Abbreviated transcription (Latin):
uti ĩ paucis. a qͥb eos disꝑtiẽdos.
hoc est diuidendos atꝙ seꝑandos
scͥpta p̾mĩciauit dicẽs Domine
a partis. id est. a rebq̾is qͣs ex il¬
la gente saluas fecisti de t̾ra dis¬
pertire eos ut trã intelligamꝰ
eccłiam. h̾editatẽꝙ fideliũ atq sã¬

Expanded text:
utique in paucis, a quibus eos dispertiendos, hoc est diuidendos atque separandos scriptura praenuntiauit dicens: Domine, a paucis, id est a reliquiis, quas ex illa gente saluas fecisti, de terra dispertire eos, ut terram intellegamus ecclesiam hereditatemque fidelium. atque san
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidi ⁊ cõtinuo restͣpta nõ distuli.
Qͥa gͦ tũc̃ sicꝰ sc̾psi ñ potu̾ã ĩ spic̾e
codices gͤetos pp̃ quedã psalmi sex¬
ti decimi. in spexi pda qͦs muemi.
ꝑdens de tĩa disꝑtire eos. aliꝰ sicꝰ
quam eis dedisti disꝑtire eos ing¬
entib. qd̾ ⁊ factũ ẽ eis cum gͣui
bello exꝑugnati ot subĩsi sunt

Expanded text:
tinuo rescripta non distuli. Quia ergo tunc, sicut scripsi, non potueram inspicere codices Graecos propter quaedam psalmi sexti decimi, inspexi postea, quos inueni. perdens de terra dispertire eos; alius, sicquam eis dedisti, dispertire eos in gentibus, quod et factum est eis, cum graui bello expugnati atque subuersi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cito nos dñs exhilarauit nũtiãtib
litt᷑is scĩtatis tue. grãs agẽs eiqͣ
recͤat afflictos ⁊ hũiles cõsolat̾.
⁊ sinceritati cordis tui occasione
filii ⁊ condiaconi nostͥ rufini que
ꝓ xiã occurrit ũt rescͥpta ꝑ sol¬
no. Pe licore ippomẽsi nãꝙ ꝑfec¬
pͥ dñs m̃spirauit mͣq ĩ sinuare
dignatꝰ est.: Ipẽ ⁊ hoc ad iuuet
ip̃e ꝓ spet. qͥ iã curã nrãm ex mag¬
datꝰ ẽ carissimꝰ homo: ñ solũ lo¬

Expanded text:
rauit nuntiantibus litteris sanctitatis tuae, gratias agens ei, qui recreat afflictos et humiles consolatur, et sinceritati cordis tui occasione filii et condiaconi nostri Rufini, quae proxima occurrit, nunc rescripta persoluo; de litore Hipponiensi namque profecnus inspirauit mihique insinuare dignatus es. ipse et hoc adiuuet, ipse prosperet, qui iam curam nostram ex magndatus est cai-issimus homo non solum bo
Abbreviated transcription (Latin):
inã pietatis relinqns nobcũ ẽ de ma¬
tre sonititꝰ. ut quã relinãbat cope
ñ relinq̃ret cura. s ñ corꝑe relit¬
tura qͥa quẽ uidebat moriẽte̾ mox
erat nisura rediuim̃. ⁊ illdꝰ qd fi ad
dem oĩm ꝑtin̾et salutif᷑um pieta¬
tis tue sue sacm̃tũ archana diuini
ut ⁊ aui matrẽ delegaret pro matͤ
halendam ⁊ uite sua cõsolandiam
uite corꝑis sui tteret ĩmo ut
ita dix̾m gign̾et. qͦ ostẽde̾t eam
pt se. qͥ ex ea uͥgine natꝰ eis nͣ
hũisse filiũ ñ hẽret oma nec sa¬
luator tantoꝵe curã ẽꝰꝰ desolacio
hũisset. si illi unitꝰ nõ f̾uiss. a re¬
dcamꝰ ad u̾ba semeonis. inꝗͣrũ clau

Expanded text:
 de matre sollicitus, ut, quam relinquebat corpore, non relinqueret cura sed nec corpore relicturus, quia, quem uidebat morientem, mox erat uisura rediuiuum, et illud, quod ad fidem omnium pertineret, salutiferum pietatis suae sacramentum arcana diuini ut alii matrem delegaret pro matre habendam, et vice sua consolandam, vice corporis sui traderet, imo, ut ita dixerim, gigneret: quo ostenderet eam praeter se, qui ex ea uirgine natus esset, nec habuisse filium nec habere, quia nec saluator tantopere curam de solatio eius habuisset, si illi unicus non fuisset. Sed redeamus ad uerba Symeonis, in quorum clau
Abbreviated transcription (Latin):
ge. nõdũ enĩ ascendi ad prẽ si
cõininis stantẽ nõ sinebat᷑ attĩ¬
ad prẽm. nͥ forte fidei ꝓfectu ⁊
mẽtis ascensu. qͣ deꝰ hõi fit lõgi¬
quus aut ꝓximꝰ. ⁊ illadubitau̾at
tatsis audire meruit noli me tãg̾e̾
Iudigna eũ iudicabat᷑ ut tãg̾et
d̾at. nͨ intellex̾at deũ cũ hortolañ¬
putass. de qͦ paulo añ ab angłis
audierat Qind q̃ritis uiuẽtẽ ꝯ
tm̃ hõ uideor. ꝓsca me tanges.
cum ad agnostend̾ me crocẽdo cõsten¬
d̾is. De illis eciã beatissimis symeonis
u̾bis qͥd sencias edissere mͥ. ut seqͣr sẽ¬

Expanded text:
di ad patrem, si comminus stantem non sinebatur adtinad patrem, nisi forte fidei profectu et mentis ascensu, qua deus homini fit longinquus aut proximus? et illa dubitauerat tassis audire meruit: Noli me tangere; indigna enim iudicabatur, ut tangeret derat nec intellexputasset, de quo paulo ante ab angelis audierat: Quid quaeritis viventem cum tantum homo videor: postea me tanges, cum ad agnoscendum me credendo conscenderis. 17. De illis etiam beatissimi Symeonis verbis quid sentias, edissere m
Abbreviated transcription (Latin):
phea pentͣbat: udeo em̃ ⁊ in psaliis
te iosep ita dc̃m hm̃ liau̾ũt ĩ cõredeb
eunglĩo dixit symeon. ⁊ tuã ipiꝰ aiã
ꝑtnͣsibit glodiꝰ. Non ait carnẽ. sed
ãam. in qua pietatis affectio cõtu
ioseph ͥ ñ mortis s ĩ iuriarũ ꝑtulit
passiones in feruũ ueditꝰ ⁊ ĩ ieñ m̃¬

Expanded text:
psalmis de Ioseph ita dictum: Humiliauerunt in compedibus euangelio dixit Symeon: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. non ait carnem sed \'animam\', in qua pietatis affectio continIoseph, qui non mortis sed iniuriarum pertulit passiones in seruum uenditus et in
Abbreviated transcription (Latin):
c̃te recexas eam nuchi qd̾ tͥ facileẽ.
Sã ⁊ si stͥpt᷑a ñ extat qͥa forte uͥs
epła ut tumlatuaria tͥ inter libͦs
tuos haberi sp̃ta sit. renona eam
m eodẽ sensu. ꝓmptã de thesauro
cordis tui ⁊ m̃te ad me inter alia
responsa que reddos mͥ. ut spero
ut ea qd̾ labor tuus in me fructi¬

Expanded text:
eam mihi, quod tibi facile est. nam etsi scriptura non extat, quia forte breuis epistula ut tumultuaria tibi inter libros tuos haberi spreta sit, renoua eam mihi eodem sensu promptam de thesauro cordis tui et mitte ad me inter alia responsa, quae reddes mihi, ut spero, ut ea, quo labor tuus in me fructi
Abbreviated transcription (Latin):
cõstituit in eo dñs signũ neqͥs oc¬
cidet eum. Deniq cͣ diriss. ne
octideris eos ne qnͣdo obliuistãt᷑
legis tue. uelud q̃reretut᷑ qͥd
de illis ess faciẽdũ ut ni anqs
usu testimomisu̾itatis nõ octidã¬
tur. id est nõ cõsũmãt᷑ ñ obłi¬
uiscant᷑ legis dei. cõtinuo subiũcit
Disperge illos in uͥtute tua. Si eĩ
imo in loco essẽt t̾rarũ: nõ ad iu¬
uarẽt testimonio p̾dicatoẽm eu¬
angelii: que fructisicat toto or be
t᷑rarũ. Iteo disꝑge illos ĩ uͥtute
tua ut eiꝰ ip̃iꝰ cuiꝰ fu̾ũt necatores.
ꝑ secutoros. ĩt̾fectores. ubiq sĩt
testes ꝑ ipãm legẽ qmͣ nõ obliuis¬
uigilãt .ni. ⁊ latrant bonĩ caue
ectĩe laudib cũ ꝓphecia exereret᷑.
lĩgua tanũ ẽ cõmemorata ñ de̾tes.
qͥ seiuebãt inte. ilddidit aũt ab
ipõ. ut nõ a se ip̃is hoc fcm̃ in¬
tellig̾et. s ab ipõ id ẽ miscdia¬

Expanded text:
constituit in eo Dominus signum, ne quis occideret eum . Denique cum dixisset, Ne occideris eos, nequando obliviscantur Legis tuae; velut quaereretur quid de illis esset faciendum, ut in aliquos usus testimonii veritatis non occidantur. id est non consumantur neque obliuiscantur legis dei, continuo subiunxit: Disperge illos in uirtute tua. si enim uno in loco essent terrarum, non adiuuarent testimonio praedicationem euangelii, quae fructificat toto orbe terrarum. ideo: Disperge illos in uirtute tua, ut eius ipsius, cuius fuerunt negatores, persecutores, interfectores, ubique sint testes per ipsam legem, quam non obliuisVigilant enim et latrant boni canes,Ecclesiae laudibus, cum prophetia exereretur, lingua canum est commemorata, non dentes. qui saeviebant in te. Addidit autem, ab ipso, ut non a seipsis hoc factum intellig
Abbreviated transcription (Latin):
saluabũt᷑. s ⁊ si fu̾int. noe. dani¬
el. ⁊ iob inmedio eoꝵr. filios im¬
pios nõ saluabũt: soli salui erũt.
Ad huc aliud obscurius mͥ erue
Nemo uos seducat uolens in
hũilitate. ⁊ religione angłoꝵ
q̃ nõ iudit. ambulans frastra in¬
flatꝰ sensu carnis sue. ⁊ nõ tenẽs

Expanded text:
saluabuntur? sed etsi fuerint Noe, Danihel et Iob in medio eorum, filios impios non saluabunt, soli salui erunt. Adhuc aliud obscurius mihi eruNemo uos seducat uolens in humilitate et religione angelorum, quae non uidit ambulans frustra inflatus sensu car
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnupus mortuiꝰ est hos dixit ĩ¬
firmos quos impios. deinide paulo
pꝰ eandẽ setẽtiã repetẽs cõmẽdat
inqͥt suã caritatẽ deꝰ in nob̾. qm̃
cũ adhuc p̾catores eẽmꝰ. ip̃t pro

Expanded text:
pro impiis mortuus est; hos dixit infirmos, quos impios. deinde paulo post eandem sententiam repetens: Commendat, inquit, suam caritatem deus in nobis, quoniam, cum adhuc p
Abbreviated transcription (Latin):
deũ iacob. ita se deus eẽ con¬
mẽdet. ut hoc dicat suũ no¬
men in et̾nũ Quod si cirtũ¬
cisio antias sanctis pro bap¬
tismo fiusse creditur. qͥd
respondebit᷑ de hus qui añ¬
qmͣ hoc p̾ceptũ eẽt deo pla¬
cuerũt: nõ tñ sine fide: q̃a
sine fide ut scͥptũ est ad he¬
breos impossibile est plac̾e.
habentes q̃ inquit apłs eũ¬

Expanded text:
deum lacob ita se deus esse comdeum lacob ita se deus esse commendet, ut hoc dicat suum nomen in aeternum. quod si circumcisio antiquis sanctis pro baptismo fuisse creditur, quid respondebitur de his, qui, antequam hoc praeceptum esset, deo placuerunt non tamen sine fide, quia sine fide, ut scriptum est ad Hebraeos, inpossibile est placere? habentes autem, inquit apos
Abbreviated transcription (Latin):
atre natiuitatẽ ⁊̃ ip̃e dñs i be¬
chleem iude dr᷑. natꝰ. Si igitꝰ
in compagem corꝑis xp̃i tanqm
inuiuani structuram templidei
que est eius eccłia nati hõies nõ
ex oꝑib iusticie que fecunt. sed
renascẽdo per grãm tnͣsferũtur.
tanqm de massa ruine ad edificii.
firmam̃tũ. Neter hoc eñi edifi¬
cuim qd̾ he atificandũ cõstruitur.
ad ec̾nã hĩtatõnẽ dei: uita ho¬
minis om̃is in felex ⁊ mors est
pociꝰ appellanda qm uita. Qiuis¬
qͥs gͦ hĩtabit᷑ a deo. ne ira doi
maneat suꝑ eũ : ab hoc corꝑe.
ab hoc templo. ab hac ciuita¬
te nõ erit alienus. oĩs aũt ñ
renatꝰ. aliemuis est. Sacram̃¬
tũ porro regu̾atõis nr̃e: ma¬
iufestũ eẽ uoluit manifestꝰ me¬
diator. Erat aũt antiquis iu¬
stis aliqd̾ octultũ. cũ tñ ⁊ illi
eadem fide saluifierẽt. que fu̾at
suo tempore reue landa. Non
enĩ audemꝰ fideles teporis nr̃i
p̾ferre amicis dei. ꝑ quos no¬
bis ista ꝓph̾cta suot: cum de¬

Expanded text:
atre nativitatem, etiam ipse Dominus in Bethlehem Judae dicitur natus . Si igitur in compagem corporis Christi tanquam in vivam structuram templi Dei, quae est ejus Ecclesia, nati homines, non ex operibus justitiae quae fecerunt, sed renascendo per gratiam transferuntur tanquam de massa ruinae ad aedificii firmamentum. Praeter hoc enim aedificium, quod beatificandum construitur ad aeternam habitationem Dei, vita hominis omnis infelix, et mors est potius appellanda quam vita. Quisquis ergo habitabitur a Deo, ne ira Dei maneat super eum ab hoc corpore, ab hoc templo, ab hac civitate non erit alienus. Omnis autem non renatus alienus est. Sacramentum porro regenerationis nostrae manifestum esse noluit manifestatus mediator. erat autem antiquis iustis aliquod occultum. cum tamen et illi eadem fide salui fierent, quae futura erat suo tempore reuelanda. non enim audemus fideles temporis nostri praeferre amicis dei, per quos nobis ista prophetata sunt, cum de
Abbreviated transcription (Latin):
un braculo nullo ardore cõcup¬
iscencie huiꝰ estuaut i hoc g
excerto iapite angłari nõ u̾ides
quomodo edificentur hoĩes m
comũdei ad hatendũ in se in¬
habitantẽ deũ nͥ cũ fu̾int re¬
nati. Itaq sentenciã de ꝑg¬
nãtib ĩmo de hominib ha¬
beamꝰ ad huc iñtra mat̾na u¬
c̾a cõstitutis. utrũ existimenꝰ
eos nec ue donari posse aliqͦs
scificatoĩs modo uł ꝓpt̾ ioh̾em
qui nõdũ ĩ hac editus lucem
tamẽ exultauit ingaudio

Expanded text:
umbraculo nullo ardore concupiscentiae hujus aestuavit. Hoc ergo excepto lapide angulari, non video quomodo aedificentur homines in domum Dei ad habendum in se inhabitantem Deum, nisi cum fuerint ret itaque sententiam de praegnantibus, immo de hominibus habeamus adhuc intra materna uiscera constitutis, utrum existimemus eos necne donari posse aliquo sanctificationis modo uel propter Iohannem, qui nondum in hanc editus lucem tamen exultauit in gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
obscurũ est: q̃a fi m leatissimã
usquã legimꝰ ochosã ut de corꝑali
gladio sc̃s ille ei fut᷑am passionẽ
ꝓpħasse uideat᷑ S qd̾ subiecit ut
reuelent᷑ młtoꝵ cordiũ cogitatões.¬
Scrutans enĩ inqt corda ⁊ renes
deꝰ. ⁊ de futuro iudicõ apłs̃ ait
qͥa tũt manifestabit deꝰ oꝑa cordiũ
⁊ occula tenebrũ. Itdemq apłs
spiritalit̾ ex pͥmẽs arma celestia
qb ĩ int̾iori urõ debdamꝰ amari di¬
cit dgladiũ sp̃c dicit u̾bũ dei. de
quo ad hebreos dait unꝰ ẽ sermo
dei ⁊ efficax ⁊ petietͣbilior om̃i gla¬
nita uis ⁊ ancipitis gladii ꝑenet᷑¬
bilior acies ⁊ scĩ ioseph olim ⁊ pꝰ¬

Expanded text:
obscurum est, quia nec Mariam beatissimam usquam legimus occisam, ut de corporali gladio sanctus ille ei futuram passionem prophetasse uideatur. sed quod subiecit: ut reuelentur multorum cordium cogitationes -.scrutans, enim inquit, corda et renes deus —, et de futuro iudicio apostolus ait, quia tunc manifestabit deus operta cordium et occulta tenebrarum. itidemque apostolus spiritaliter exprimens arma caelestia, quibus in interiori nostro debeamus armari, gladium spiritus dicit uerbum dei, de quo ad Hebraeos ait: Viuus est sermo dei et efficax et penetrabilior omni glanita uis et ancipitis gladii penetrabilior acies et sancti Ioseph olim et po
Abbreviated transcription (Latin):
mens. qͥa subsecuture. ĩmiracõis fi¬
dem in ocuł posita passionis tena
seqͣbat Qnͣuis eandẽ ꝯd statẽ cͣcisu
dñs nõ morientis infirmitate trepi¬
dans cõsolatꝰ sit. s ipãm qua obibat
uolens in potestatẽ hñs mortẽ ple¬
na uͥtute mue̾tis ⁊ cõstantia resur¬
recturi. de cͥde ad monet dicẽs de
apło beato iohãne. Musier ecce filiꝰ
tuus. itemq illi ibidem cõsistẽti ecce
mat̾ tua. Iam scilic ab huãna fggili¬
tate q̃ erat natꝰ ex feiã ꝑcͥcis mortẽ
inde nugrãs in et̾nitatẽ dei ut ess in

Expanded text:
fidem in oculis posita passionis poena caecabat. quamuis eandem adstantem cruci suae dominus non morientis infirmitate trepidans consolatus sit, sed ipsam qua obibat uolens in potestatem habens mortem plena uirtute uiuentis et constantia resurrecturi de cruce admonet, dicens de apostolo beato Iohanne: mulier, ecce filius tuus, itemque illi ibidem consistenti: ecce mater tua. iam scilicet ab humana fragilitate, qua erat natus ex femina, per crucis mortem demigrans in aeternitatem dei, ut ess
Abbreviated transcription (Latin):
matꝰ ẽ ab eis: cum dice̾nt. hic hõ
si a deo eẽt. ñ curaret sabbatis.
⁊ ñ eicit demoniã. nͥ in beclzebub
p̾ncipe demonioꝵ. ꝓp̃ hãc mẽteͬ
actib apłorũ. qͥ beati petͥ p̾dicatõ¬
ne cõpũcti credidũt ĩ eñ quẽ cru¬
cifeixcrãt. ⁊ fostinãtes tãto expi¬
ari pccõ ad donũ gr̃e tuturreũt.
an uo qr uͥtutes aĩe ex fide ⁊ cari¬
tate dei roborantur. iris impiis
utͦq uacuis młtiplicate sũt infir¬
mitates aĩe ex impictate scełm
mortit᷑is langorib occupate. Ĩ

Expanded text:
matus est ab eis cum dicerent: Hic homo si a Deo esset, non curaret sabbatis: et non ejicit daemonia nisi in Beelzebub principe daemoniorum. Propter hanc mentem Actibus apostolorum, qui beati Petri praedicatione compuncti, crediderunt in eum quem crucifixerant, et festinantes tanto expiari peccato, ad donum gratiae cucurrerunt? An vero, quia virtutes animae ex fide et caritate Dei roborantur, illis impiis utroque vacuis multiplicatae sunt infirmitates animae ex impietate scelerum mortiferis la
Abbreviated transcription (Latin):
in hoĩe suscipiat : ad repellat.
Sicut scͥptum est. qͥa deus suꝑ¬
bis resistit. hñilib aũt dat̃
gram. Ideo ꝓtestat᷑ magis
iustificatũ abisse e templo pu
ulicanũ de cõfessione pͣtatoꝵ
suoꝵ qua phariseuni de ipu¬
tatõne iusticiarũ suarũ. Mitoã
ille laudator sui repudiatꝰ a fatie dei
tẽ domiũ. Super auẽ hĩtabo nͥ sr̃¬
meos: ille añt in corde cõt̾to sui
dei stĩ sũt reportãte sartinã pca¬
toꝵ de iactantia scĩtatis. Ipiꝰ m
mirũ sũt forma iudei illi de qͥb

Expanded text:
in homine suscipiat, quid repellat, in homine suscipiat, quid repellat, sicut scriptum est: quia deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. ideo protestatur magis iustificatum ablicanum de confessione peccatorum suorum, quam Pharisaeum de imputatione justitiarum suarum. Merito autem ille laudator sui repudiatus abscessit atem Dominum: Super quem habitabo nismeos? Ille autem in corde contrito sui daei sancti sunt, reportante sarcinam peccatorum de jactantia sanctitatis. Ipsius nimirum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
s ex deo. Deinde ad̾ iũgit meo¬
dem u̾sicło. miras fet̾ uolũtates
suas inter illos: credo ex eo dicit
qd̾ ip̃is pͥmũ iuc̾nã legis accẽdit
⁊ p̾cepta uiuẽdi dedit. Notas .n.
inqͣt fec̃ mas suas moysi. ⁊ filus¬

Expanded text:
 sed ex deo. Deinde quod iungit in eodem uersiculo: Mirasfecituoluntates suas inter illos, credo ex eo dicit, quod ipsis primum lucernam legis accendit et praecepta uiuendi dedit. notas, enim inquit, fecit uias suas Moysi et fil