comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si. ⁊ ita frustra hoc
sacerdotium assume¬
ret ih̾o. quo carnale
aliquid offerret. gͦ¬
celeste est ꝙ offert.
Quuid enim tam cõ¬
gruent̃ ꝑ hominib offerretur. ꝙͣ humana caro:
Et quid tam aptum ĩmolatiomi ꝙͣ caro morta¬
lis: os quid tam mundum ꝓ mundanis ui¬
ciis mortalium ꝙͣ sñ ulla contagione carna¬
lis cõcupiscentie caro nata in utero ex ut̾o

Expanded text:
si, et ita frustra hoc sacerdotium assumeJesus quo carnale aliquid offerret. coeleste est quod offert. Quid enim tam congruenter pro hominibus offertur, quam humana caro? Et quid tam aptum immolationi, quam caro mortalis? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium, quam sine ulla contagione carnalis concupiscentiae caro nata in utero, et ex utero
Abbreviated transcription (Latin):
quia iams. ex quo dilectionem habuimus est
nob̾hora .i. oportunitas s breuis surgere de sup̃
no .i. de torpore bene oꝑandi co uegligentia uł
ignorantia. que ꝑsõpnum significatur hic. &
oꝑabona. qm tunc cum tiñmͦ credidimꝰ. Mani¬
festum enim ẽ quia post lauacrũ aliquis bene
oꝑans & studens caritati: uicinus est eterne
uite. Bona enun uita. signum ẽ os causa sa¬
lutis fucure. Saptisimis uero ẽ ad ueniam: u¬
tabona ⁊̃ ad coronam. Quia gͦ credidimꝰ & ope¬
rati sumus. turpius ẽ nͥ surgamꝰ. uel Nũc¬
unc enim¬

Expanded text:
ilicet ex quo dilectionem habuimus, est nobis hora, id est opportunitas, sed brevis, surgere de somno, id est de torpore bene operandi et negligentia vel ignorantia quae per somnum significatur hic, et bona opera, quam tunc, cum tantummodo credidimus. Manifestum enim est quia post lavacrum aliquis bene operans et studens charitati vicinus est aeternae vitae. Bona enim vita signum est et causa salutis futurae; baptismus vero est ad veniam; vita bona etiam ad coronam. Quia ergo credidimus et operati sumus, turpius est nisi surgamus. Vel, nunc e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ se ñ querebant me.
& inde ẽ inuidia iudõ¬
rum. Et palam .i. ina¬
nifesto apparui his
qui de me non inter¬
rogabant ab aliis.
ad gentes. dixit ysa
tota die ñ fuit: s de

Expanded text:
quaerebant me, et inde est invidia Judaeorum. Et palam, id est in manifesto, apparui his, qui me non interrogabant ab aliis. ad gentes dicit Isaitota die non fuit, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ infirmꝰ ẽ. ut demonstrata infirmicate: q̃¬
rat grãm. lex gͦ ducit ad fĩdem. fides ĩpetrat
spm̃ largiorem qui diffũdit᷑ caritatem. q̃
implet legem sine sp̃u: ñ est uoluntas homi¬
nis lib̾a. cum cupiditatib uincatur. lib̾m
enim arbit̾um. ⁊ ad bonum ⁊ ad malum
faciendum. Confitendum est nos hr̃e. s
in malo faciendo. lib̾a quidem est uoluntas.
dixit. si filius uos lib̾au̾it. ue lib̾i eritis. Seqͥt¬

Expanded text:
quod infirmus est, ut demonstrata infirmitate quaerat gratiam. Lex ergo ducit ad fidem, fides impetrat spiritum largiorem, qui diffundit charitatem quae implet legem. Sine spiritu non est voluntas hominis libera cum cupiditatibus vincatur. Liberum enim arbitrium, et ad bonum et ad malum faciendum, confitendum est nos habere; sed in malo faciendo, libera quidem est voluntas; dixit: Si Filius vos liberaverit, vere liberi eritis . VE
Abbreviated transcription (Latin):
quia lict̃a sũ spũ. oc¬
cidit. dum fac̃ scient̃
peccare. ⁊ addit p̃ua¬
ricationem. ⁊ magis incitat p̃sertĩ pꝰ aduẽ¬
uificantem ing̾it. ea c̾de ẽ decalogꝰ i illis du¬
ab tabulis scriptus. qr lex subintͥrau̾it ut
habundaret cdelictum. Porro aũ p̃cepta ista
tam sũt utilia facienti os salubria: ui nͥ quiᷤ
ea fecit: uitã habere ñ possit. Non gͦ dr̃ litt̾a oc¬
cognitione pecc̃i: ꝙͣ lib̾are a pecc̃o. Nñ qui ap¬
demonstrance ñ ui sp̃u adiuuante. ꝙ man¬
datum. si fit timore pene ñ amore iusticie. ser¬
uilit̃ fit ñ lib̾alit᷑. ⁊ iõ nec fit. nec .it. fructus ẽ
ad sit fides oꝑans ꝑ dilectionem fit delectatõ
ħ ip̃m intus cõseriptũ fac̃ diligi: ꝙ forisscͥ¬
tum lex faciebat timeri. Nera sponsa xp̃i ĩcel¬
ligit. qu̾ distet int̾ lict̾am ⁊ sp̃m. q̃ duo alio
modo dur lex ⁊ gr̃a. nec rep̃henditur lexcũ¬

Expanded text:
quia littera sine spiritu occidit, dum facit scienter peccare, et addit praevaricationem, et magis incitat, praesertim post advevivificantem ingerit. Ea certe est Decalogus in illis duabus tabulis scriptus, quia lex subintravit, ut abundaret delictum . Porro autem praecepta ista tam sunt utilia facienti et salubria, ut nisi quis ea fecerit, vitam habere non possit. Non ergo dicitur littera occognitione peccati quam liberare a peccato. Unde demonstrante non in spiritu adjuvante, quod mandatum si fit timore pene non amore justitiae, serviliter fit non liberaliter; et ideo nec fit. Non enim fructus est adsit fides operans per dilectionem, fit delectatio  ipsum intus conscriptum facit diligi quod foris scriptum lex faciebat timeri. Vera sponsa Christi intelligit quid distaret inter litteram et spiritum, quae duo alio modo dicuntur lex et gratia; nec reprehenditur lex cu
Abbreviated transcription (Latin):
Cõmendat enĩ
se ꝑdignitatẽ officii.
s. enungłii p̃ferens
se ñ solum pseudo¬
apłis. qui carnales
obseruantias p̃dica.¬
bant. s ⁊̃ ip̃i mop̃si
ministro legis .&. suf
pseudo sunt ministͥ
uet̾is. ministros dico
ido. ꝑfecta scĩa ⁊ uita. qͣles ñ sunt ꝑseudo no
in sp̃u adiuuante. qui ꝑ nos .i. minist̾ĩo nr̃o¬
utera enĩ Luta or e sant¬

Expanded text:
Commendat enim se per dignitatem officii, t Evangelii, praeferens se non solum pseudolis qui carnales observantias prabant, sed et ipsi Moysi ministro legis. Quasi dti, pseudo sunt ministri Veteris, ministros dico perfectos scientia et vita, quales non sunt pseudo. Novi in spiritu adjuvante, qui per nos, id est ministerio noLittera eni
Abbreviated transcription (Latin):
Ne putetur nouum. Et it̾m auctoritate ysaie de¬
riis homo. ero fidens. ẜ humanitatem in eum. s.¬
iectionem ad dm̃. & humane nature cõmunita¬
tem nobiscum demonstrat dicens. Ecce ego.
bra in unitate nature¬

Expanded text:
ne putetur novum. Et iterum: Auctoritate Isairus homo, ero fidens secundum humanitatem, in eum, sjectionem ad Deum et humanae naturae communitatem nobiscum demonstrat, dicens: Ecce ego, bra in unitate natur
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui fame ꝑiret.
homo cupidus. ħ pꝰ¬
mortem moysi dixit
dommus iosue itasi¬
eut fui cum moyse:¬
ita ero tecum. confor¬
tare. ⁊ esto robustus.
nõ te deseram neq de¬
relinꝙͣ. hoc aũ dicit¬
omi sꝑanti in se sic̃
iosue. hoc enum no¬
mus. ẜ ꝓmittit si in illo spem nram po¬
nimus. nõ tenatib ñ cupidis. fit
ista ꝓmissio s sꝑantib in dõ. unĩ subdit. ita
s. est nob̾cũ. ut confident̃ di. Dominus mͥ
mea. hominis nõmi¬
ne incelligitur omĩs
qd̾ hominem decipi¬
at. ⁊ ꝗr longũ est de
singłis dic̾e: monet sequi magi

Expanded text:
ille qui fame periret. homo cupidus. Haimortem Moysis dixit Dominus Josue: Ita sicut fui cum Moysita ero tecum. Confortare et esto robustus, n te deseram neque derelinquam . Hoc autem dicitsperanti in se sicut Josue. Hoc enim nobis promittit si in illo spem nostram ponimus. Non tenacibus, non cupidis sit ista promissio, sed sperantibus in Deo. Unde subdit: Ita, scilicet est nobiscum ut confidenter dicamus: Dominus mihi erat mea. Hominis nomne intelligitur omnis d hominem decipitc. Quia longum est de singulis dicere, monet sequi magi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ementote
tote. quia ip̃i sunt. qui
uob̾ locuti sunt. u̾b dei.
quoꝵ intuences exitum.¬
ut cas morte imitemini si
opus ẽ moriendo ꝑ xp̃o i¬

Expanded text:
Mementote, tote, quia ipsi sunt qui s locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum,ut eos morte imitemini. Si opus est moriendo pro Chri
Abbreviated transcription (Latin):
be ditissima muli¬
sima. que eccłiã¬
in loco que dicit᷑
chenchris susten¬
rabat sua subã. la¬
u̾o tũc cemporis
ꝓ aliquo negocio
toma ꝓfecta e. ꝑ¬
qm̃ forsan hanc epła niͫ. qͣmen do dico. ut sus¬
te. & honorifice. & Assistatis ei .i. auxiliemini
ei. In quoc̃ꝙ negocio incliguerit ur̃i. & iustũ ẽ.
Et em̃ ipã ꝙͦ. astitit multis & mͥ ip̃ĩ. Saluta¬
te priscam. uel pri

Expanded text:
be ditissima mulsima, quae Ecc loco quae dicitur Cenchris sustenabat sua substantiaero tunc temporis quo negotio Romam profecta em forsan hanc Epistolam misit. Commendo, dico, ut suste et honorifice; et assistatis ei, id est auxiliemini ei, in quocunque negotio indiguerit vestri. Et justum est; etenim ipsa quoque astitit multis, et mihi ipsi. Salutate
Abbreviated transcription (Latin):
tores pauli fuert̃.¬
posuerunt. a romã non occiose. s ad cõ¬
firmationem romauoꝵ ue¬
nerant. Sic os om̃s alii quos salutat hic: rome
fuisse intlliguntur. Hos aut intant᷑ laudat. ut
ꝑicła ꝓ eo pati. nõ abnusse dicat subdens. Qͥ

Expanded text:
tores Apostoli fuerunt, et Romam non otiose, sed ad confirmationem Romanorum venerant: sic et omnes alii quos salutat hic, Romae fuisse intelliguntur. Hos autem iterum laudat, ut pericula pro eo pati non abnuisse dicat, subdens · Qui
Abbreviated transcription (Latin):
anuma deserat moritur corpus: sic aĩa moritur
si ds̃ deserat. Anima recedens a luce iusticie qͣn¬
comag̾ querit quid inueniat ꝯͣ iusticiam: cã¬
to plus repellitur a lumine u̾itatis os in tenebro¬
sa demergitur. Alienati dico ꝑ ignorantiam .i.
qui ignorant uitam dĩ. q̃ ignorantia est ꝑma¬
uens in illis pp̃ cecitatẽ. ł duriciã. cor. ip̃oꝵ .i.
quia p̃dicationi ocłos cordis clauserunt:¬

Expanded text:
anima deserat, moritur corpus; sic anima moritur si deserat Deus. Anima recedens a luce justitiae quanto magis quaerit quid inveniat contra justitiam, tanto plus repellitur a lumine veritatis, et in tenebrosa demergitur. Ambrosius Alienati dico, per ignorantiam, id est quia ignorant vitam Dei quae ignorantia est permanens in illis, propter caecitatem vel duritiam cordis ipsorum, quia praedicationi oculos cordis clauserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mali autem
homines &e se
ni patiuntur.
les sunt illi. qui tim̃¬
tes hos ledere coram
quib locuntur. nĩ so¬
lum ñ p̃parant se ad
ĩminentes temptõneᷤ.¬

Expanded text:
Mali autem homines. Quasi ni patiuntur, les sunt illi qui timhos laedere coram quibus loquuntur, non sn praeparant se ad imminentes tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
quales persecu¬
ciones sustimii
os ex om̃ĩbus
eripuit me do¬
minus. Sed
lis hominib ł a suiᷤᷤ
concupiscentiis. ł ꝓ
dolore peccantium.
preuolunt uiuere ꝑ¬
secutionem ꝑatum¬
tur. ita neceẽ est.⁊ ti¬
bi si pie uiu̾e nis. pĩe¬
dicit quis infirma

Expanded text:
quales persecutiones sustinui, et ex omnibus eripuit me Dominus. Et lis hominibus vel a suis concupiscentiis, vel pro dolore peccantium, pie volunt vivere persecutionem pattur, ita necesse est, et tibi si pie vivere vis. dicit: Quis infirma
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃ ꝓmittunt felicita
ille ad cõfortandum cortuum. uenit pati. mori.
sputis illiri. spinis coronari. obꝑbria bibere.
ligno ꝯfigi. omĩa ħ ille tulit ꝓ te. tu nichil pro
illo. s ꝓ te ille cõfortano infirmũ: ut cum cre
mane in his
que didicisti.

Expanded text:
 promittunt felicitatille ad confortandum cor tuum venit pati, mori, sputis illini, spinis coronari, opprobria bibere, ligno configi. Omnia haec ille tulit pro te, tu nihil pro illo; sed pro te ille confortans infirmum ut, cum cremus in his quae didicisti
Abbreviated transcription (Latin):
am doct᷑nam. ⁊ iõ: po¬
tes illis resistere: i isti.
tum meum. quia tepdis
quo ego: ⁊ fidem imnsi¬
bilium. ⁊ longa. in ex¬

Expanded text:
meam doctrinam. Et ideo potes illis resistere; et institum meum quia tendis quo ego; et fidem invisibilium, et longani
Abbreviated transcription (Latin):
nũciasse. ⁊ idõ eum sibi in hac salutõne ad¬
iungit. ꝑ hoc uidi cans ꝙ ꝑ illis ualde solli¬
citꝰ erat. Ecce ꝑ eum qui int̾ eos ꝯu̾sabatur
ostendens ꝙ si malo auimo de eis nũciauit.
s ex caritate & desid̾io correctionis. Paulus
inqͣm & sostenes scͥbñt hauc epłam eccłie dĩ
ũ hominũ. ut uos facitis eam arbitrantes
minist̾ioꝵ dispensatores̾ eẽ gr̃aꝵ actores.
catis in baptismo. ⁊ hoc in xp̃o iħu .i. per¬

Expanded text:
ac salutatione adjungit, per hoc indicans quod pro illis valde sollicitus erat. Ecce per eum qui inter eos conversabatur, ostendens quod non malo animo de eis nuntiavit, sed ex charitate, et desiderio correctionis. Paulus, inquam, et Sosthenes, scribit hanc Epistolam Ecclesiae Dei, non hominum, ut vos facitis eam, arbitrantes ministeriorum dispensatores esse gratiarum auctores. catis, in baptismo, et hoc in Christo Je
Abbreviated transcription (Latin):
b inuocantib eum in u̾itate. Hoc inuocat aliqͥs
ꝙ uult ad se uenire. Quid est̾uocare nͥ in se uo¬
care. Qui gͦ dm̃ inuocat ut diues fiat dm̃ ñ inuo¬
cat. Nam cum dicis deus da mͥ diuicias. ñ uisut¬
⁊ adt̾e deus ip̃ẽ ueniat: s ut diuicie ueniant ad ce.
Deus autem gratisse nult coli. & diligi. hoc enĩ
ẽ casteamare. ñ quia dat aliquid p̃terse. s quia
dat setalib dicit apłs. Qui muocant nom̃ dnĩ¬

Expanded text:
 invocantibus eum in veritate. Hoc enim invocat aliquid quod vult ad se venire. Quid est invocare, nisi in se vocare: Qui ergo Deum invocat ut dives fiat, Deum non invocat. Nam, cum dicis: Deus, da mihi divitias, non vis ut ad te veniat ipse Deus, sed ut divitiae veniant ad te. Deus autem gratis se vult coli et diligi. Hoc est enim caste amare, non quia dat aliquid praeter se, sed quia dat se. Talibus dicit Apostolus; Qui invocant nomen
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩ iħu .i. dei uoluncate missus ad p̾dicand̾¬
ẽ qͣm ibi. Hic em̃ non uocat se seruum sic̃
ibi. quia opꝰ erat hic potius auc̃toritate &
cõmendatione ꝯͣ suꝑbiam corithioꝵ apd̃
quos iuluerat. Apłs dicoxͥ ihu. & hoc nõ

Expanded text:
 id est Dei voluntate missus ad praedicanduhic quam ibi. Hic enim non vocat se servum sicut ibi, quia opus erat hic potius auctoritate, et commendatione contra superbiam Corinthiorum apud quos viluerat. Apostolus dico, et hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
magna cum fiducia & caritatis affectu scri¬
bit eis apłs. Aliqñ cõmonens. aliqͣn blandi
Est gͥ intentõ apłi. in hac epła corĩthios. ab
errorib os scismatib ad fidem rectam. & a ui¬
ciis. & alii pectĩs ad bonos mores reuocare. &
in eis cõfirmare. Mõdus talisͭ huic epłe sic̃ &
aliis salutõnem p̃scͥbit. & nom̃ suũ ꝙ celebre
erat om̃ĩb gencib p̃ponit. ut magist᷑ noĩe
audito acquiescant correctioni. & quia eis
iuł erat apponit dignitatis nomina. ñ humi¬
litatis ut serius. Post salutationem ꝓ bomꝰ
eoꝵ qui boni erant int̾ eos grãs agit. deiñ
increpat illos. qui de baptistis se iactabant.
Post retrahit eos ab amorẽ terrene sapĩe. De¬
inde redarguit eos. de fornicatore. quẽ uiter
se eẽ ferebant. Deiñ increpat eos. qui s mnui
tem iniurias & fraudes faciebant. & infideliũ
examma requirebant. Postea instruit eos de
matͥmoniis ce de ꝑtẽpͤtione eucharistre ubi pli¬

Expanded text:
magna cum fiducia et charitatis affectu scribit eis Apostolus, aliquando commonens, aliquando blandieEst igitur intentio Apostoli in hac Epistola Corinthios ab erroribus et schismatibus ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad bonos mores revocare, et in eis confirmare. Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 sibi invicem injurias, et fraudes faciebant, et infidelium examina requirebant. Postea instruit eos de matrimoniis, et de perceptione Eucharistiae, ubi plu
Abbreviated transcription (Latin):
zare gͥcis acbarbars:
i. omnib gentib. Gre¬
cos p̃posuit. qr᷑ abeis ꝯ¬
omnis philosophia
mundana exordiũ¬
sumpsit. Barbaros
uͦ eosdic̾. qui sunt qͦ¬
si exleges. qui neche¬
brei nec g̾ci. nͨ latini

Expanded text:
zare. Graecis ac barbaris,  omnibus gentibus. Graecos praeposuit, quia ab omnis philosophia mundana exordsumpsit; barbaros vero eos dicit, qui sunt qsi exleges, qui nec Hebraei, nec Graeci, nec Latini
Abbreviated transcription (Latin):
quem fructum habeam in uob̾. sic̃ & in ce¬
teris gentib. Qiͣ drẽt. Idõ desid̾o uenire. ut
habeam in uob̾fructu .i. ut uos fructi¬
ficetis ꝑ meam p̃dicationem. Nel ut habe¬
pidum se ueniendi ad hos declarat. ꝙ hii salu¬
tem spãlis gre conseqͣntur rectam habenteᷤ
fidei ꝓfessionem. ⁊ hic fructũ habeat apd de¬
um minist̾ii sui. Fructum habeam in nob̾
dicosicut & in cet̾is gentib. Exemplo cec̾a¬
rum gentium lacessit illos ad fidem tectã.
ꝓmcior fit enim quis ad rem sͥ traditã: si il¬
li multos uideat assentiri. Seqr̃. E recis

Expanded text:
quem fructum habeam in vobis, sicut et in caeteris gentibus, quasi dicat: Ideo desidero venire, ut habeam in vobis fructum, id est ut vos fructificetis per meam praedicationem; vel, ut habepidum se veniendi ad hos declarat, ut et hi salutem spiritualis gratiae consequantur, rectam habentes fidei professionem: et hic fructum habeat apud Deum, ministerii sui. Fructum habeam in vobis, dico, sicut et in caeteris gentibus. Exemplo caeterarum gentium lacescit illos ad fidem rectam, promptior enim, fit quis ad rem sibi traditam, si illi multos videat assentiri. VERS. 14, 15.--
Abbreviated transcription (Latin):
it. qr ꝓhibitus sum:
s putetis culpa ura fieri. ut mͦ dignos uos
paretis. Non gͦ ociose se ꝓhibitum dic̃. s et
cãs morarũ disceruit. qui ce hos ut se sparent
ininistrandam fore. dignos se efficerẽt. aui¬
ciis carnalib abstinentes ad excipiendam
eam. ꝓhibitus sum dico: usq adhuc .i. usq
unusquisq apłoꝵ: aut debeat ire ł ñ debe¬
at. m ꝙ dispensatione quadã aliis quidẽsi¬
uat p̃dicare u̾bum dei aliis ꝓhibeat. Frẽs ã¬

Expanded text:
hibitus sum d putetis culpa vestra fieri, ut modo dignos vos paretis. Non ergo otiose se prohibitum dicit, sed et causas morarum discernit, qui et hos ut se praeparent sibi spiritalem ministrandam fore, dignos se efficerent a vitiis carnalibus abstinentes ad excipiendam eam. Prohibitus sum dico usque adhuc, id est uunusquisque apostolorum vel debeat ire, vel non debeat, et quod dispensatione quadam, aliis quidem sinat praedicare
Abbreviated transcription (Latin):
tib morti seruabantur. ad qd̾ spectaculum
ꝯueniebat ppłs sic̃ ad derisionem helye &e¬
& enoch tc̃ ꝯuenient. o mͦ ad derisionem
apłoꝵ ꝯueniunt mali. Uñ subdit. Quia
sꝑpectacłm fcĩ sumus mundo. Quid nomi¬
lau̾dant. & mali irridẽt. ħ st̃ dext̾a & si¬
instra. his utimur.&. armis ad feriendũ
t nos stulti sumꝰ¬

Expanded text:
antur, ad quod spectaculum conveniebat populus, sicut ad derisionem Eliae et Enoch tunc convenient, et modo ad derisionem apostolorum conveniunt mali. Unde subdit: Quia spectaculum facti sumus mundo. Quid nomilaudant, et mali irrident. Haec sunt dextra et sinistra. His utimur, quasi armis ad feriendum -- Nos stulti
Abbreviated transcription (Latin):
lit xꝑc semetip¬
i. medius. int̾ deum
&e homines. dator est
nouit. q pontifex
remus: que d̾us uel¬
let nos oꝑari. nͥ que¬
dator est dico. sdõ ił
mortẽ xp̃i. sñ qͣ lex

Expanded text:
lit semetips, medius inter Deum et homines, dator est asi pontifex remus quae Deus vellet nos operari, nedator est dico, ideo ut morte Christi sine qua lex
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. s tam̃ redar¬
guenda sunt. quia sio
manifestantur sepe ꝑ
que arguuntur a lu¬
hominib qui st̃ filii
lucis: sepe manifestã¬
tur ꝑ ꝯfeffessionem os
penitentiam. ⁊ iõ re

Expanded text:
faciunt, sed tamen redarguenda sunt, quia sic manifestantur saepe per qui arguuntur a luhominibus qui sunt filii lucis, saepe manifestantur per confessionem et poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
i manufactis exemplarib ueroꝵ. ł in manu¬
fcã scã exemplaria ueroꝵ. qͣlit̃ ⁊̃ sn codicibus
itur. eq ut sepe. ꝓbãuit qrxͦ ꝑ¬
hostiam suam cele¬
stia mundauit. mͦ ꝓ
bat ꝙ meliorib ho¬

Expanded text:
 sanctis exemplaribus verorum, vel in manufacta sancta exemplaria verorum, qualiter et in codicibus itur. Neque ut saepe probavit, quia Chostiam suam coelestia mundavit, modo quod melioribus ho
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacło nsum ministratõnis p̃stabant. sangui¬
nemundata sunt. Non enim. ꝓͣbat ꝙ xp̃o
ne mundatos. fecit
participes. nam ip̃e
ꝑ hostiam suam. in

Expanded text:
tabernaculo usum ministrationis praestabant, sanguine mundata sunt. Non enim. Remigius Prne mundatos fecit participes. Nam ipse per hostiam suam, in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. gentilis. quia si ex
illis ñ iustificatur ui¬
deus: multominus ca¬
ro. i. pecc̃or ex genti¬
b. Quod siic̾.

Expanded text:
 gentilis, quia si ex illis non justificatur Judaeus, multo minus caro, id est peccator ex gentibus. Quod si,
Abbreviated transcription (Latin):
nos ipĩ. qui in lege maiores fuimꝰ muẽ. su. non
opinione habiti s rõne ꝓbati fuisse pecc̃ores
ea ꝑfecti eramus fuimꝰ ex ea pecc̃ores: tc̃ lex i¬
ubicũq post xͥ passionẽ seruatur ministrat
pecc̃m. & si lex ministrat pecc̃m: tc̃ si xͤ legẽ¬

Expanded text:
nos ipsi qui in lege majores inventi sumus, non opinione habiti, sed ratione probati fuisse peccatoresea perfecti eramus, fuimus ex ea peccatores, tunc lex ubicunque post Christi passionem servatur, ministrat peccatum, et si lex ministrat peccatum, tunc si
Abbreviated transcription (Latin):
ricatorem se cõstituat. s illam ñ destruxit: qi
destrui ñ pͭ. hanc aũ suꝑbiam u̾e destruxit. ⁊
destruebat. ⁊ iõsi reedificaret: p̃uaricator fieret.
sam q̃ destrui pͭ. eam rursus edificat. Ille uͦ ñ
ẽ qui rem u̾am cum conaretur destruere ⁊ p̾ea
u̾am ẽẽ & destrui ñ posse ꝯnosceret. tenuit eã
ut in ip̃ã. edificetur. Hel ĩta. Qd̾ si q̃ .q. dixi.¬

Expanded text:
struxit, quia destrui non potest. Hanc autem superbiam vere destruxerat, et destruebat, et ideo, si reaedificaret, praevaricator fieret. sam quae destrui potest, eam rursum aedificat. Ille vero non est, qui rem veram cum conaretur destruere, et postea veram esse ac destrui non posse cognosceret, tenuit eam ut in ipsa aedificetur. Vel ita, quod si quae.
Abbreviated transcription (Latin):
Exͣ̃ fide gͦ nos dicit iustificari quia ip̃a pͥma
est ex qua ĩpetrantur cet̾a. ex fide iustificem᷑
dico. ⁊ ñ ex opib legis. aliquom. siue asĩ fidẽ.
nõ ustificabi¬
tur omĩs caro.

Expanded text:
Ex fide ergo nos dicit justificari, quia ipsa prima est, ex qua impetrantur caetera. Ex fide justificemur, dico, et non ex operibus legis aliquo modo, sive ante fidem non justificatur omnis caro,
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Patus sum di¬
co. & ueniã quid̃.¬
endo nr̃a. hoc dicit ne uideaturr
callide tunc ñ accepisse: ut nc̃ habundanti
ero grauis uo¬

Expanded text:
um dico, et veniam quidendo vestra. Hoc dicit, ne videatur callide tunc non accepisse, ut nunc abundantiuero gravis, no
Abbreviated transcription (Latin):
dic ea q̃ dicet amore eoꝵ. sẽdicturũ. u nõ ad
laudem eĩ ꝓficiat. s ad horum ꝓfectum.
qui sum amicꝰ sponsi.
despondi uos anulo
fidĩ. ũ multis s uni.
si adult̾o sui
ro legituno .i. xp̃o u̾o¬

Expanded text:
dit ea quae dicet amore eorum se dicturum, ut non ad laudem ejus proficiant, sed ad horum profectum. qui sum amicus sponsi, despondi vos annulo fidei, non multis, sed uni, n adultero, sed viro legit
Abbreviated transcription (Latin):
dõ fec̃ ei signũ u̾itatis ut pie gaudeat ut spũ¬
ali suauitate ueritatem cõtemplans ĩ xp̃m
credat. ꝓdest ĩ rudi ppło lict̾am legis sectanti
dum subtimore dĩ custoditur. Querit᷑
aũ quomͦ hic dicattirt̾cissionẽ ꝓdesse cũ in
seqͣnti dicat. Si curt̾cid muni xp̃c nichil uo

Expanded text:
ut pie gaudeat, et spirituali suavitate veritatem contemplans in Christum credat. Prodest etiam rudi populo litteram legis sectanti, dum sub timore Dei custoditur. Quaeritur autem quomodo hic dicat circumcisionem prodesse, cum in sequenti dicat: Si circumcidimini, Christus vo
Abbreviated transcription (Latin):
sus apostatau̾ant. s¬
fide geniti erãt. Uñ
subdit. s su. fi. fidei.
q̃ ualet in acqui. aĩe.
⁊ iõ ncõ non dẽbent sẽ¬
subtraħ̾e a fide. uel
tionem anime.

Expanded text:
sus apostataverant, side geniti erant. Unde subdit: Sed sumus filii ae valet in acquisitionem: et ideo nunc non debent ssubtrahere a fide. Vel, t
Abbreviated transcription (Latin):
in quib nichil pur¬
rant᷑ a gła. Iustꝰ
fidem si patiendi
necessitas ñ ingruat. salus datur ad ꝙ confimand̾.
inducit uerba dĩ loq̃ntis. ꝑ ꝓpħam abatus .q. nõ¬

Expanded text:
in quibus nihil purrantur a gloria. Justus fidem, si patiendi necessitas non ingruat, salus datur, ad quod confirmandum inducit verba Dei loquentis per prophetam Habacuc.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissio dĩ titubasse
cum apłe dicat se labo
dicus cui semel nos
totos ꝯmisimus. ⁊ aqͦ
ꝓmissionem uite pre¬

Expanded text:
missio titubasse, cum Apostolus dicat se labordicus, cui semel nos totos commisimus, et omissionem prae
Abbreviated transcription (Latin):
ligi uolunt: qui dig¬
ne ĩ dñr dii. ita sane
ledici. uͥ legr̃. diis ñ maledices ł detͣhes. s ñ s̃
ussi sacrificiis ł ulł latͥe obsequiis honorari.
si st̃ qui dic̃. dii a gentib siue in celo. ut sol
& luna. siue in terra. ut apollo. esculapius.

Expanded text:
ligi voluit qui digne etiam dicuntur dii, ita sane ledici, ubi legitur: Diis non maledices, vel detrahes. . Sed non sunt jussi sacrificiis, vel ullis latriae obsequiis honorari.tsi sunt qui dicuntur dii, a gentibus, sive in coelo, ut sol et luna, sive in terra, ut Apollo, vel Esculapius,
Abbreviated transcription (Latin):
it legatus dĩ. uel pro
quam dõ. u̾e exhortã¬
te uos ꝑ nos. quia u̾e
in nobis loquitur.i
Quid obsecramus. Ec¬
ce reconciliamini dõ.¬

Expanded text:
it legatus Dei. Vel, proquam Deo vere exhortante vos per nos, quia vere in nobis loquitur. Quid obsecramus? Ecce: Reconciliamini D
Abbreviated transcription (Latin):
stra ħ est .i. illud uñ
głamur tam honestũ
iõ ñ diffido de auxilio
om̃i simulatione. ñ
remordens nos. testi
mala sunt in sĩplici¬
tate . s. ñ alud in cor¬
de ⁊ aliud in ore hñ¬
sincerã u̾itatem de
dõ. ñ ⁊̃ legis obseruã¬

Expanded text:
st, id est illud unde gloriamur, tamen honestum Ideo non diffido de auxilio omni simulatione non remordens nos, sed temala sunt, in simplicitate, scilicet non aliud in corde, et aliud in ore habsinceram veritatem de Deo, non etiam legis observa
Abbreviated transcription (Latin):
plicitas & sinc̾itas. Sic̃ ĩt. impiis ẽ magna po rs
na ꝯscĩa ita piĩs est gaudium. ñ qͣi iñ suꝑbet
ras rerũ: & ñ ꝯtͣria p̾dicare. ut pseudo p̃dica¬
bant. quõꝵ fuscatam p̾dicationẽ arguit iux¬
ta humanũ sensum aptatã. Non ita in qͣm ꝯ¬

Expanded text:
plicitas et sinceritas. Sicut enim impiis est magna poena conscientia, ita piis est gaudium, non quasi inde superbe ras rerum, et non contra praedicare, ut pseudo praedicabant, quorum fucatam praedicationem redarguit, juxta humanum sensum aptatam. Non ita, inquam, c
Abbreviated transcription (Latin):
nationis que in uob̾ est. lib̾ationis. & ceteroꝵ
bonoꝵ. donationis dico ꝓcedentis expersonis
i. honestis uiris ut nob̾ ⁊ aliie ꝑsonis dico. ml
toꝵ & diu̾saꝵ uirtutũ. ut facies iob fuit. pa¬
cientia. facies dauid humilitas. facies moysi
m̾ansuetudo. Nel scd̃m aliam lict̾am. alia it.
tnͣslatõ ita ht̃. ut in multoꝵ fac̃ie. eius q̃ in no¬

Expanded text:
nobis est, id est liberationis et caeterorum bonorum. Donationis dico, procedentis ex personis, id est ex honestis viris, ut vobis et aliis. Personis dico multtorum et diversarum virtutum, ut facies Job fuit patientia, facies David humilitas, facies Mosi mansuetudo. Vel secundum aliam litteram. Alia enim translatio ita habet: Ut in multorum facie ejus quae in no
Abbreviated transcription (Latin):
lium. ut hãs quietum cor. ne ꝑdas tempus uacã¬
di dõ tuo. a quo uult te enocare dampno ⁊ litib.
ĩpii ñ dimidiant. alii enim dimidiãt. alii ĩplẽt
dies. alii nec incipiunt .i. alii moriutur ĩ egyp
occurrunt impẽdim̃ta. nͨ possunt omĩa agi ꝓli¬

Expanded text:
lium, ut habeas quietum cor, ne perdas tempus vacanlium, ut habeas quietum cor, ne perdas tempus vacandi Deo tuo, a quo vult te avocare damno et litibus. impii non dimidiant. Alii enim dimidiant, alii implent dies, alii nec incipiunt, id est alii moriuntur in Aegyptoccurrunt impedimenta, nec possunt agi pro li
Abbreviated transcription (Latin):
hominum. Cet̾m dies isti quantũ ꝑtinet ad
spatia horaꝵ ordinati st̃. Ducunt it. uices a¬
gunt tempora. oritur it. sol. ⁊ occidit. tnͣseũt
tempora. cui molesta sunt tempora si homi¬
ues ꝯͥ ñ sint molesti: Dñr ergo dies mali ut di¬
xi. ꝑꝑ maliciam hominum & miseriã. s museria
hominis cõmunis ẽ: ñ debet malicia eẽ ꝯmimis. ÷¬
ex quo it. lapsus ẽ adã & de ꝑadyso expulsus. ñ¬
ꝙͣ fuerũt dies nisi mali. ꝙ ostendit ꝑuer qui na¬
scitur. qui a ploratu incip̃. nͨ rid̾e pͭ. statim na¬
Redimamus gͦ cempus. quid ẽ cempus redim̾e:
redumt ille tempus qui ꝑdit .i. dat de suo. ut
nũmum ⁊ emis panem ł uinum ł aliquid t̾¬
aliud das . accipis. aliquid amittis: aliquid ad¬
quiris. sicut ergo ꝑdis nũmos ut emas tͥ aliꝙͥ.
sic ꝑdis de tuo ut emas tͥ quietem. hoc ẽ tempꝰ
rẽdim̃e. Uñ dũs ait. Si quis uult udicio tecũ
contendere & tuni cam tollere: dimitte ei ce pal¬

Expanded text:
hominum. Caeterum dies isti, quantum pertinet ad spatia horarum ordinati sunt. Ducunt enim vices, agunt tempora. Oritur enim sol et occidit, transeunt tempora, cui molesta sunt tempora si homines sibi non sunt molestiae. Dies ergo dicuntur mali, ut dixi, propter malitiam hominum et miseriam; sed miseria hominis communis est, non debet malitia esse communis. Ex quo enim lapsus Adam de paradiso expulsus, nunquam dies nisi mali: quod ostendit puer qui nascitur, quia a ploratu incipit, nec ridere potest: statim naRedimamus ergo tempus. Quid est tempus redimere? Redimit ille tempus qui perdit, id est dat de suo ut nummum et emis panem vel vinum, vel aliquid aliud; das et accipis, aliquid amittis et aliquid acquiris. Sicut ergo perdis nummos ut emas tibi aliquid; sic perdas de tuo, ut emas tibi quietem, hoc est tempus redimere. Unde Dominus ait: Si quis vult judicio tecum contendere, et tunicam tollere, dimitte ei et pal
Abbreviated transcription (Latin):
tura sua. nec potuit. nͨ p̃ aliqua conuersatione
mutari. nec potuit. nec pot̾it aliqͣ mutatione pec
re ñ possit. ñ ẽ hoc ꝓp̾e nature. s dĩ gr̃e. S̾olus gͦ
nec ui. nec isi seꝑatum filium: oportet intelligi
dit nec uidere pͭ. s pot̾it aliq̃ñ. si de illis ẽ de qui¬
b dr̃. Beati mundo corde. qm̃ ip.d.iii. Sequit᷑

Expanded text:
tura sua nec potuit, nec potest aliqua conversione mutari, nec potuit, nec poterit aliqua mutatione peccre non possit, non est hoc propriae naturae, sed Dei gratiae. Solus ergo nec inde separatum Filium oportet intelligi,dit, nec videre potest, sed poterit aliquando, si de illis est de quibus dicitur: Beati mundo cor
Abbreviated transcription (Latin):
lunt diuites fi̾. dicens e¬
os incid̾e in temptatio¬
nem ⁊ laqueum dia¬
boli. hic agit de his: qͥ
diuites st̃. monens nõ¬
neq sperare ĩ¬
dix̃ mala uenire ex cu¬
piditate. ⁊ cõtra suasit
ne uiderentur diuites
õniino abiecti: det̾mi¬
cidant in laqueum di¬
aboli: tñ ñ sunt penitꝰ¬

Expanded text:
lunt divites fieri, dicenos incidere in tentationem et laqueum diboli. Hic agit de his qui divites sunt, monens non sperare xit mala venire ex cupiditate, et contra suasit, ne viderentur divites omnino abjecti determicidant in laqueum diaboli, tamen non sunt penit
Abbreviated transcription (Latin):
c̃.o. dixi supportate
me isĩpientem. ñt¬
it̾m dico aꝑte ne qͥs
pucet me insipientẽ.
ꝓ bono facio. Alio
spũalium insipiens¬
sum tc̃ mag̾ accipite.
i. accipietis me insi¬
pientẽ in gła carmiᷤ.
nec sumpłr dic̃ insipi¬
entem. s ait nelut ĩ¬
sipientem quia necĩ
hoc u̾einsipiens est.
quia ꝑ bono facit᷑. nͦ
glorier modicũ quid¬

Expanded text:
cat: Dixi, supportate me insipientem, nu dico aperte, ne quis putet me insipientem, o bono facio. Alioq spiritualium insipietunc magis accipite, id est accipietis, me inspientem, in gloria carnis. Nec simpliciter dicit insipntem, sed ait velut insipientem, quia nec hoc vere insipiens est, quia pro bono facit, nec glorier modicum quid
Abbreviated transcription (Latin):
i. de nobilitate se iac¬
tat. & si quis uos ce¬
dit .i. despicit inꝓperã¬
do uob̾ genus. ⁊ hoc in
dico. Scd̾m igno¬
bilitatem ꝙͣ uob̾ obi¬
ciunt. hoc faciebant
quidam iudĩ. qui eo
ꝙ eeñt de geñe abra¬
he dechebant illis eo
se p̃ferẽbant nobilita¬
tem carnis s̾ uendicã¬
tes̾. quos corinthii
collerabant: ⁊ apło p̃¬
ferebant. Seq̃r. qͣi noᷤ.
&. ita uos sustinetis¬
quis illoꝵ głari au¬
dec .i. tem̃e se iactare
qr tem̾itas ẽ ꝙ faciũt.
& ego audõ .i. audere

Expanded text:
 de nobilitate se jactat; et si quis vos caedit, id est despicit improperando vobis genus, et hoc in dico secundum ignobilitatem, quam nobis objiciunt. Hoc faciebant quidam Judaei, qui eo quod essent de genere Abrahae, detrahebant illis eo se praeferebant nobilitatem carnis sibi vindicantes: quos Corinthii tolerabant, et Apostolo praeferebant. Quasi nos. vos hos sustinetisquis illorum gloriari audet, id est temere se jactare, quia temeritas est quod faciunt, et ego audeo, id est audere
Abbreviated transcription (Latin):
aũ siqͥdo ᷤse dic̃. ñ pro
s ut eos humiliet. he¬
brer⁊ c̾ dico ꝙ in quo
quis audet. & ego. ita
ũ in om̃ib his apparet.
hebrei st̃ lingͣ os nati¬
one os ego. Isrłice st̃
scd̾m ritus.: os ego.
Semen abrahest̃

Expanded text:
uid de se dicit, non pro sed ut eos humiliet. Hebraei, etc. Dico quod in quo quis audet et ego, ita ut in his apparet. Hebraei sunt lingua et natione, et ego. Israelitae sunt secundum ritus, et ego. Semen Abrahae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nes qui sumus xͥ men¬
homo. una ꝑsona ẽ ca¬
put cum corpore .i. sal¬
uator cum saluandis.
pat̾is ab eis qui ñ sũt
in m̃bris xͥ deerat passi
ex passionib tus inferendũ erat uniu̾se passiomi
xͥ. qui passus ẽ in capite nr̃o. & patitur in mẽbriᷤ
naria passionũ omĩum ñ erit. nͥ cum scłm finitũ
nere p̃cepit. que adhuc desunt ad ĩpleo .i. ꝑatus
sum pati: iħ ñ in meis. s in car. mea. ł desunt ñ
sationem dĩ. que data
est mͥ in uob̾ .i. ad hoc

Expanded text:
nes, qui sumus Christi memhomo una persona est caput cum corpore, id esator cum salvandis. pateris ab eis qui non sunt in membris Christi, deerat passiopassionibus tuis inferendum erat universae passioni Christi, qui passus est in capite nostro, et patitur in membris naria nostra passionum non erit, nisi cum saeculum finitum nere praecepit. Quae adhuc, desunt adimpleo, id est paratus sum pati. Et hoc non in meis, sed in carne mea. Vel, desunt non tionem Dei, quae data est
Abbreviated transcription (Latin):
mundo. Multe qui¬
dẽ sunt lingue in
mundo. sz habent
ꝓpͥas significationes
uocum. ut intelligã¬
tur. Uñ subdit. Et
nichil est sine uoce
ꝙ totum est dicere.
tiũ ualet locutio. ac
si omib linguis lo

Expanded text:
us Multae quidem sunt linguae in mundo, sed habent proprias significationes vocum ut intelligantur. Unde subdit: Et nihil est sine voce. Quod totum est dicere, tantum valet haec locutio, ac si omnibus linguis lo
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus. q̃ excip̃ini¬
micoꝵ tela. & repellit
tãꝙͣ scutum. fides it.
sub munimine om̃iũ
tur aũ omĩa arma. ꝙ
pꝰ iupugnat diabolie.
uũ pͥma pecit cãpũ
dubia sub sorte duel¬
li: pugnatura fides.
hanc gͥ sumite ut scu
la dico ignea. quia
&s spes mentem obuol¬
uit ne deficiat. &s ta¬
lib armis splendidiᷤᷤ¬

Expanded text:
vidimus, quae excipit inimicorum tela, et repellit tanquam scutum. Fides enimsub munimine omnium tur ante omnia arma, quod prius impugnat diabolus. Unde, prima petit campum dubia sub sorte duelli, pugnaturo fides. Hanc igitur sumite ut scutla, dico, ignea, quia pecies mentem obvolvit, ne deficiat, et talibus armis splendidis
Abbreviated transcription (Latin):
ego int̾ior iam .s. sub
arbitretur his u̾bis̃ auferri nob̾ lib̾um arbi
sub lege positus añ grãm. Ec̃ enĩ hõ pecc̃is
unicitur. dum nirib sius iuste uin̾e conat᷑
sine adiutorio lib̾antis gr̃e. q̃ lib̾m arbitͥum
Elib̾at. ut lib̾atori credat. atq ita ñ peccet cõ¬
catum habitat ĩ car-¬

Expanded text:
ego interior, jam scilicet sub arbitretur his verbis auferri nobis liberum volsub lege positus ante gratiam. Tunc enim peccator vincitur dum viribus suis juste vivere conatur sine adjutorioliberat, ut liberatori credat, atque ita non peccet concatum habitat in car
Abbreviated transcription (Latin):
ago. Et hocẽ. Nõ enĩ
ago hoc bonum ꝙ no
lo: s ecõtrariofacio hoc malum ꝙ nolo. Nel ita
cõtinua. Non inuemo bonum. Nec mit̃: qr ñ ẽ
ibi. ꝙ u̾enon. Non enim ꝙ uolo ic̾. Hoc iõ di¬
cit. qr multi stulti sũt. qui non inueniunt

Expanded text:
o, et hoc est: Non enim ago hoc bonum quod volo, sed e contrario, facio hoc malum quod nolo. Vel ita continua: Non invenio bonum, nec mirum, quia non est ibi, et vere non. Non enim quod volo, etc. Hoc ideo dicit quia multi stulti sunt qui non inveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
sic pressus ẽ dnãtione pecc̃i ait ñ possit ire qͦ
uult. nͨ ualet łaudeat cõtradic̾e. qr potesta¬
bonum. qr ex dõtm̃ ẽ. cuius gr̃a adhuc caret.
ꝙ in parte de qͣ minꝰ
uid̾etur ostendo. qi nͦ¬
ĩ illd̾bonũ ꝙ uolo in¬
uenio. s ecõtrario ma

Expanded text:
sic pressus est potestate peccati, ut non possit ire quo vult, neque valeat contradicere, quia potestabonum, quia ex Deo tantum est, cujus gratia adhuc caret. in parte de qua minus videretur ostendo, quillud bonum quod volo invenio, sed e contrario ma
Abbreviated transcription (Latin):
ie ꝓ nob terreami¬
ni ñ solum p̃p̃alia
que suꝑius dixi.
⁊ ego amplius
non sustinens.
Nescite quid a¬
geretur ap̃ nos.
misi timotħm c̾a¬
tum ab apło epi¬
scopum. ad cog¬
noscendum fi.ii.¬
ne for. is. qui tẽp.
ĩ. cuius officium
abolus tenpter
hoc de infirmis ti
theum ad cogno¬
scendam fidemue¬
stram. Nuncaũ
uemiente timo a¬

Expanded text:
 nobis terreamini, non solum propter alia quae supra dixi, et ego amplius non sustinens nescire quid ageretur apud vos, misi Timotheum, creatum ab apostolo episcopum ad cognoscendum fine forte is qui tentat, id est cujus officium diabolus, tentet hoc de infirmis timtheum ad cognoscendum fidem vestram. Nunc autem veniente Timoth
Abbreviated transcription (Latin):
Sinimicos. itaꝑ
fecte quemadmno¬
dum ⁊ nos inuo¬
bis. habundamꝰ.
caritate dico: ut
faciat caritatem
urãm habunda¬

Expanded text:
inimicos, ita perfecte, quemadmodum et nos in vobis, abundamus charitate. Dico ut faciat charitatem vestram abunda
Abbreviated transcription (Latin):
quo gaudem pp̃
uos añ deumno¬
strum nocte os
die habundan¬
tius orantes.ut
uideamus faciẽ
mus ea que dest̃
autem dzos pa¬

Expanded text:
quo gaudemus propter vos ante Deum nostrum, nocte ac die abundantius orantes, ut videamus faciem mus ea quae desunt autem Deus
Abbreviated transcription (Latin):
f.ui. que olim ñ potui¬
mus doc̾e uos. quia era¬
tis pariuili. orantes
dico habundantius.
ꝙͣ antea. quia mͦ plus
posset addere eis. uos
oramus uidere uos.
pẽ aũ deus qui¬
O qui uult bonumr ⁊ do¬

Expanded text:
 quae olim non potuimus docere vos, quia eratis parvuli. Orantes, dico, abundantius quam antea, quia modo plus posset addere eis. Nos oramus videre vos. Ipse autem Deus, quir, qui vult bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
quia suimus deso¬
lati ꝓuobis. non
sustinentes ampli
dus erat dum nes¬
cir̃e d̾ constancia
confirmandos uos.
addendo. si quid
deerat uobis:⁊ ex¬
hortandos uos ut
eratis bonis stare.¬
tis. ⁊ hoc ꝓfideue¬
stra defendenda. ñ
nemo urm moue¬
atur. ab integrita¬
te fidei. in tribula¬
tionib istis tran¬
sitoriis. Ipsi¬

Expanded text:
quia sumus desolati pro vobis, non sustinentes ampliupondus erat, dum nescirem de constantia confirmandos vos, addendo, si quid deerat vobis, et exhortandos vos, ut eratis bonis, staretis, et hoc pro fide vestra, defendenda, ut nemo vestrum moveatur ab integritate fidei in tribulationibus istis transitoriis. Ips
Abbreviated transcription (Latin):
audiuims firinam. ł
solati sumus dico. & na
miseria uiuimus . q. ĩ
celo eẽmus. si uos sta¬
tis. recti ⁊ firmi in do
Nam adͤo ꝙ ñ dignas
grates agere possumus.
est tam dignum. ꝙsuf¬
ficere possit ad cõpensa¬
tionem acquisite salu¬
tis gentium. nos dico.
positi in om̃i gaudio.
quo gaudemus .q. ꝙ
stantes aũ dñm nr̃m.
uł i. in bñplacito dĩ.
nos dico. nocte ⁊d.o.¬

Expanded text:
audivimus firmam. Vel, solati sumus, dico, et miseria vivimus, quasi in coelo essemus. Si vos statis, recti et firmi in Domnam adeo, quod non dignas grates agere possumus, est tam dignum quod sufficere possit ad compensationem acquisitae salutis gentium. Nos, dico, positi in omni gaudio quo gaudemus, quasistantes ante Deum nostrum, id est in beneplacito Dei. Nos, dico, nocte
Abbreviated transcription (Latin):
s.s. in nob̾. apłis ut ma¬
ior eẽt nobis auctoritaᷤ
arguendi. contra cuinᷤ
auctoritatem agi non
tis fuit opus. ut scribẽ

Expanded text:
 in nobis, apostolis, ut major esset nobis auctoritas arguendi: contra cujus auctoritatem agi, nontis fuit opus ut scriberem
Abbreviated transcription (Latin):
lari q̃unt in tͥsticia mortis amici. Quid enĩ
mirum si ꝯtͥstaris uͥ corpus ꝙ uiuit ex aĩa fit
exaĩe. discedente anima qui ambulabat ia¬
cet. qui loquebatur tacet. clausi ocłi lucem
si capiunt. aures nlła uoce patescunt. omĩa
menbroꝵ officia ꝯquieuert̃. non est qui mo¬
ueat gressus ad ambulandum. manus ad ope

Expanded text:
lari queunt in tristitia mortis amici. Quid enim lari queunt in tristitia mortis amici. Quid enim mirum si contristaris, ubi corpus quod vivit ex anima, fit exanime discedente anima? Qui ambulabat, jacet; qui loquebatur, tacet; clausi oculi, lucem non capiunt; aures nulla voce patescunt; omnia membrorum officia conquieverunt; non est qui moveat gressus ad ambulandum, manus ad ope
Abbreviated transcription (Latin):
it actum ẽ. nͥ cum hic uiuiu̾e destitissent. & iõ
istam finiens quisq uitam. nͥ ꝙ meru̾it in ip̃a
ñ pot̾it hr̃e post ipãm. ꝑmittantur itaq pia
corda caroꝵ de suoꝵ morib cõcͥstari dolore sa¬
nabili. ⁊ cõsolabiles lacͥmas fundant. cõditio¬
ue mortali. qͣs tñ repͥmat fidei gaudium qua
creduntur ficdeles qñ moriuntur. aliqͣntulum
a nobis abire:⁊ admeliora tnͣsire. Sit ꝓ uiribus
domini corpore laudati sunt. qui ista fecerũt.
impleant gͥ ħ homines gͣ suos officia: postremi
tib ut nec istius exꝑirentur corporis mortem.
s si ħ feciss carni quedam felicitas add̾etur. mi¬
nueretur aũ fidei forticudo. Sic̃ it̾. homines
mortem istam timent ut ñ ob aliũ felices dice
delicate quodam mͦ cred̾etur in xp̃m. plus gͦ
uidendo ñ mori eos qui cred̾ent. cred̾e se nõ
moriturũ: qͣnto mains ẽ. qͣnto forcius. qnͣto
laudabilius. ita c̾cłe ut se sꝑet moriturus sine

Expanded text:
enim actum est, nisi cum vivere hic destitissent: et ideo istam finiens quisque vitam, nisi non potest habere post ipsam. Permittantur ergo pia corda charorum de suorum mortibus contristari dolore sanabili, et consolabiles lacne mortali, quas tamen reprimat fidei gaudium, qua creduntur fideles quando moriuntur, aliquando tandem a nobis abire, et ad meliora transire. Sit pro viribus sed etiam in ipsius Domini corpore laudati sunt qui ista fecerunt. Impleant igitur haec homines erga suos officia postremi tibus, ut nec istius experirentur corporis mortem. Sed, si hoc fecisset, carnis quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. Sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicedelicate quodammodo crederetur in Christum. Plus ergo uidendo non mori eos, qui crederent, credere se non moriturum? quanto est maius, quanto fortius, quanto laudabilius ita credere, ut se speret moriturus • sine
Abbreviated transcription (Latin):
iõ opus est agend̾.
ñ ociañdũ. quia os
honestum est. ⁊ qͣsi
lux ad inficdeles. et
ñ desid̾abitis rem al¬
terins. ue dum roge
ositate mortuos re¬
surrectoros cõfirma.¬

Expanded text:
o opus est agendum non otiandum, quia et honestum est, et quasi lux ad infideles. Et non de iderabitis rem alterius, nedum rogetositate, mortuos resurrecturos confirma
Abbreviated transcription (Latin):
N .i. quia uos facitis il¬
lud .s. opus dilectionis
in omnes fratres. qui
tionis. s tñ rogamus
uos o frẽs ut magis ha¬
bundetis in caritate. ⁊
oꝑam detis. ut quieti.

Expanded text:
enim, id est quia vos facitis illud, scilicet opus dilectionis in omnes fratres, qui tionis, sed tamen rogamus vos, o fratres, ut magis abundetis, in charitate, et operam detis, ut quieti
Abbreviated transcription (Latin):
sitis a curiositate. &
dimittere cõsuetudi¬
nem. s cogite uos. ⁊
ut ur̃m negocium a¬
gatis. dimissis alienis
ꝙ uob̾utile est in em̃¬
datione uiteur̃e. &¬

Expanded text:
sitis a curiositate. Etdimittere consuetudinem; sed cogite vos etiam ut vestrum negotium agatis, dimissis alienis, quod nobis utile est in emendatione vitae
Abbreviated transcription (Latin):
in sc̃ificatione .i. ut sc̃e
uiuamus. ⁊ quia deus
uocauitnos non in in¬
mundiciam.Itaꝙ
qui hecsperuit. que prẽ¬
dixunus. ñ hominem so¬
lum sꝑrat. s deum cuiꝰ
p̃cepta sunt. qui loqui

Expanded text:
ut sancte vivamus. Et quia Deus vocavit non in immunditiam, itaque qui haec spernit, quae praediximus, non hominem solum spernit, sed Deum: cujus praecepta sunt, qui loquit
Abbreviated transcription (Latin):
bigendum ista ꝓdeẽ defunctis. s talib qui ita ui¬
xerunt. añ mortem ut possint eis hec utilia eẽ
post mortem. nam qui sũ fide oꝑante ꝑ dilectio¬
nen eiꝰq sacram̃tis de corporib exierunt. frustͣ
illis a sius huiꝰmͦ pietatis ĩpenduntur officia. cꝰ

Expanded text:
bigendum ista prodesse defunctis, sed talibus qui ita vibigendum ista prodesse defunctis, sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem, ejusque sacramentis de corporibus exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis impenduntur officia, cuj
Abbreviated transcription (Latin):
humana conlitio. hĩc sanat diuina ꝓmissio.
tinuo eo uibente uictm. ñ mortuum flebat. ꝙ̃
ip̃e suscitauit. s mortẽ ꝙͣ hõ peccando cõtrax̃.
Si it pecẽm ñ p̃cessiss: sñ dubio mors secuta¬
ñ fuiss. secuta ẽ gͦ q̃ mors corporie. ꝙͣ p̃cessit
mors auiime. mors aĩe p̃cessit desendo dm̃. &
mors corporis secuta est desente anima. hac:
deseruit deũ uolens. has: coacta est deserere
corpus nolens. acsi illi dr̾etur. recessisti ab
eo ꝙ dilig̾e debiusti: recede ab eo ꝙ dilexisti.
Quis it. uult mori ꝓrsus. nemo. ⁊ ita nemo
ut petro dr̃etur. alus ce cinget: soucet quo
tu non uis. Si nuilla eẽt mortis amaritudo:
tuosa diligentia sepulture monum̃toꝵ opu¬
lenta cõstructõ. Niuoꝵ sunt qualiacũꝙ so¬
lacia si aduitoria mortuoꝵ. orõnib u̾o sc̃e
mortuos adiuuari. ut cum eis miscdiꝰ agat᷑
b orõnes dõ non inanit̃ erigantur. Non estam¬

Expanded text:
humana conditio, hinc sanat divina promissiohumana conditio, hinc sanat divina promissiotinuo eo jubente victurum; non mortuum flebat quem ipse suscitavit, sed mortem quam homo peccando contraxit. Si enim peccatum non praecessisset, sine dubio mors non subsecuta fuisset. Secuta est ergo et mors corporis, quam praecessit mors animae. Mors animae praecessit deserendo Deum, et mors corporis secuta est deserente anima. Hac deseruit Deum volens, hac coacta est deserere corpus nolens. Ac si illi diceretur: recessisti ab eo quem diligere debuisti, recede ab eo quod dilexisti. Quis enim vult mori prorsus? Nemo, et ita nemo ut Petro diceretur: Alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Si nulla esset mortis amaritudo, tuosa diligentia sepulturae, monumentorum opulenta constructio vivorum sunt qualiacunque solatia, non adjutoria mortuorum. Orationibus vemortuos adjuvari; ut cum eis misericordius bus orationes Deo non inaniter erogantur? Non est am
Abbreviated transcription (Latin):
detis magis &
oꝑam detis u
quieti sitis:
ut ur̃m nego¬
cium agatis.
& oꝑemini ma¬
p̃cepimus uo¬
bis. & ut hone¬
ste ambuletis
ad eos qui fo¬
ris sunt:⁊ nul¬
lius aliquid
desideretis.
Nolumus ã
uos ignorare
fr̃s de dormiẽ¬
tib. ut ñ con¬
tristemini sĩc¬
& cet̾i qui spẽ¬

Expanded text:
s magis et operam detis, ut quieti sitis et ut uestrum negotium agatis et operemini mapraecepimus uobis, ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt et nullius aliquid desideretis. nolumus autem uos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sicut ceteri qui spe