comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita in his quȩ ad ob¬
seruantiam xp̃ianã
ꝑtinent ẽẽ deuotos. ut
nr̃is cohortationibus
non indigeant admo¬
neri. Quod enim dudum & traditio decre¬
uit & consuecudo firmauit: nec eruditio
ignorat. nec pietas pretermitrit: sed quia
sacerdotalis officii ẽ. erga omnes ecclie filios
curam habere communem: in id quod &
rudib prosit & doctis. quos simul diligi¬
mus pariter incitamus: ut ie iunium
quod nobis septimi mensis recursus in¬
dicit. fide. alacri ꝑ castigationem animi
& corporis cȩlebremus. Quamuis enim
diminutio cẏbi carnem propriȩ uideat᷑
afficere: nichil tamen corporeis sensibus
uel conceditur uel negatur. quod ñ sicut
ad seruientem ita ꝑtneat adiubentem.
Cum itaq unusquisq homo dupplicem
in se legem habeat continentie nichilq
actionum nr̃arum ad solum corpus. mul¬
ta autem ad solum referenda sunt ani¬
mum. prudenter debemus aduertere
qͣm indecens qͣmq iniustum sit. si quo d
a supiore indicitur. ab inferiore negligit᷑.

Expanded text:
ita in iis quae ad observantiam Christianam pertinent esse devotos, ut nostris cohortationibus non indigeant admoneri. Quod enim dudum et traditio decrevit, et consuetudo firmavit, nec eruditio ignorat, nec pietas praetermittit. Sed quia sacerdotalis officii est erga omnes Ecclesiae filios curam habere communem, in id quod et rudibus prosit et doctis, quos simul diligimus, pariter incitamus: ut jejunium quod nobis septimi mensis recursus indicit, fide alacri per castigationem animi et corporis celebremus. Quamvis enim diminutio cibi carnem proprie videatur afficere, nihil tamen corporeis sensibus vel conceditur vel negatur, quod non sicut ad servientem, ita pertineat ad jubentem. Cum itaque unusquisque homo duplicem in se legem habeat continentiae, nihilque actionum nostrarum ad solum corpus, multa autem ad solum referenda sint animum, prudenter debemus advertere quam indecens quamque injustum sit, si quod a superiore indicitur ab inferiore negligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bet diligere dm̃. ut nichil sit in mundo
quod amplius amet. qͣm eum. Pro qͥnta
autem parte plus aliquid amauerit: p
tanta parte minus amat dm. Quid ẽ
in tota anima diligere dm Idẽ certissi¬
mum animum habere inueritate. & fir¬
mum eẽ infide. Alius ẽ enim amor cor¬
dis. & alius amor animȩ. Amor cordis
quodamm᷑ carnalis ẽ: ut etiam carna¬

Expanded text:
bet diligere Deum ut nihil in mundo sit, quod amplius amet quam eum. Pro quanta autem parte plus aliquid amaverit, pro tanta parte minus amat Deum. Quid est in toto corde, anima diligere Deum? Certissimum animum habere in veritate, et firmum in fide. Alius est amor cordis, alius animae. Amor cordis quodammodo carnalis est, ut etiam carna
Abbreviated transcription (Latin):
ri ñ possumꝰ. ipsõ ds nr̃o gaudet lam̃to.
Ex ipsa ei iusticiȩ inchoatiõe
placebimꝰ. qui iniusta quȩ fecimꝰ punimꝰ.
Nec mora erit inflecib quia tergent ciciꝰ
transeuntes lacrimas gaudia mansura.¬

Expanded text:
ri non possumus, ipse Deus nostro gaudet lamento. ri non possumus, ipse Deus nostro gaudet lamento. Ex ipsa enim justitiae inhoatione ei placebimus, qui injusta quae fecimus punimus. Nec mora erit in fletibus, quia tergent citius transeuntes lacrymas mansura
Abbreviated transcription (Latin):
le sacerdotium. Sed qui gibbum tolerat.
ima semꝑ intuetur. A sacerdotio gͦ repelli¬
tur: quia quisquis solis t̾renis intentus ẽ
ipse sibi testis ẽ. qͦd m̃brum sumini sacer¬
dotis non ẽ. Hinc rursus pisces qui pen¬
nulas non habent ab esu fidelis populi
prohibent᷑. Pisces quippe qui pennulas
squamarum habent. dare saltus etiam
suꝑ aquas solent. Quid gͦ pennatis pis¬
cibus. nisi electe ammȩ figurant᷑: Que
profecto sole incelestis eccłe corpꝰ transeut:
quȩ mͦ uircutũ pennulis fulte. saltus da¬
re ꝑ celestȩ desiderium sciunt: ut suꝑna
ꝑ contemplationẽ appetant. qͣmuis inse¬
ipsis iterum exmortali carne relabant᷑.
Ponatur ante oculos mulier curua. & ar¬
bor infructuosa. Reminiscam᷑ malorum
q̃ fecimꝰ. mittamꝰ ad radicẽ cordis cophi¬
num stercoris: ut tẽ in retributionis fruc¬
tu ping uescat. quod nobis hic ꝑpeni¬
tentiã fecebat. Et si iurtutũ summa oꝑa¬

Expanded text:
le sacerdotium . Sed qui gibbum tolerat, le sacerdotium . Sed qui gibbum tolerat, ima semper intuetur. A sacerdotio ergo repellitur, quia quisquis solis terrenis intentus est, ipse sibi testis est quod membrum summi sacerdotis non est. Hinc rursus pisces qui pennulas non habent, ab esu fidelis populi prohibentur . Pisces quippe qui pennulas squamarum habent, dare etiam saltus super aquas solent. Quid ergo pennatis piscibus nisi electae animae figurantur? Quae profecto solae in coelestis Ecclesiae corpus transeunt, quae, modo virtutum pennulis fultae, saltus dare per coeleste desiderium sciunt, ut superna per contemplationem appetant, quamvis in seipsis iterum ex mortali carne relabantur. Ponatur ante oculos mulier curva, et arbor infructuosa. Reminiscamur malorum quae fecimus, mittamus ad radicem cordis cophinum stercoris, ut tunc in retributionis fructu pinguescat quod nobis hic per poenitentiam fetebat. Et si virtutum summa opera
Abbreviated transcription (Latin):
anima. cum suꝑna desiderat: & nequa¬
qͣm flectitur ad ima. Sed maligni sp̃c
cum hanc in sua reccitudine stare con¬
spiciunt: ꝑ eam transire. non possunt.
Transire namq eorum ẽ: immunda illi
desideria spargere. Dicunt gͦ incurua¬
re ut transeamus. quia si ipsa se ad ia
appetenda non deicit. contra hanc il¬
lorum ꝑuersitas nullatenus conualẽscit.
Et transire ꝑ eam nequeunt. qͣm contra
in nobis spiritib damus. cum terrena¬
concupiscimus. cum ad temporalia ap¬
petenda curuamur. Eudeat gͦ terrena
concupiscere & dorsa mentium ascenden¬
tibus aduersariis prebere. Terram semꝑ
intuetur qui curuus ẽ. & quo premio sit
redemptus non meminit. qui ima qͣrit.
Hinc etiam ꝑ moysen dicitur. ut qui gib¬
bo premitur. ne quaqͣm ad sacerdotiũ
promoueatur. Et quot quot xp̃i sangui¬
ne redempti sumus. menbra eiusdẽ summi
sacerdotis efficimur. Unde nobis & ꝑ pe¬
trum dr. Uos autem genus electum. rega¬

Expanded text:
anima cum superna desiderat, et nequaanima cum superna desiderat, et nequaquam flectitur ad ima. Sed maligni spiritus cum hanc in sua rectitudine stare conspiciunt, per eam transire non possunt. Transire namque eorum est immunda illi desideria spargere. Dicunt ergo Incurvare ut transeamus, quia si ipsa se ad ima appetenda non dejicit, contra hanc illorum perversitas nullatenus convalescit; et transire per eam nequeunt, quam contra in nobis spiritibconcupiscimus, cum ad temporalia appetenda curvamur. Pudeat ergo terrena concupiscere, et dorsa mentium adversariis ascendentibus praebere. Terram semper intuetur qui curvus est, et quo praemio sit redemptus non meminit qui ima quaerit. Hinc etiam per Moysen dicitur, ut qui gibbo premitur, nequaquam ad sacerdotium provehatur . Et quotquot Christi sanguine redempti sumus, membra ejusdem summi sacerdotis 1586 efficimur. Unde et nobis per Petrum dicitur: Vos autem genus electum, rega
Abbreviated transcription (Latin):
te diu ꝑstitit: ibi & cum noluerit coacta
cadit. Benͬe de hac nr̃a incuruatione ex
typo humani generis ꝑ psalmistam dr.
Incuruatus sum. & humiliatus sum usq¬
quaq. Contemplatur quippe quod ad¬
suꝑnam lucem intuendam homo condi¬
tus fuerat: sed peccatis exigentib foras
missus. mentis suȩ tenebras portat. Suꝑna
non appetit. ĩ ĩfimis intendit : cȩlestia ne-
& hoc quod de suo genere doluit. inse¬
ipso exlamauit dicens: incuruatus sum
& humilitus sum usq quaq. Contem¬
plationem namq cȩlestium ꝑdens. si sola
carnis necessaria homo cogitaret. incurua
tus & humiliatus eẽt: sed tamen usq qͣq
non eẽt. Ouem gͦ a suꝑnis cogitationib
non solum necessitas deicit. sed etiam
uoluptas illicita sternit. non solum in¬
curuatꝰ. sed usq quaq incuruatus est.
Hinc alius propħa de immundis spiritib
dicit. Qui dixerunt animȩ tuȩ: incurua¬
re ut transeamus. Recta quppe stat

Expanded text:
te diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta te diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta cadit. Bene de hac nostra incurvatione ex typo humani generis per Psalmistam dicitur: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Contemplatus supernam lucem intuendam homo conditus fuerat, sed peccatis exigentibus foras missus, mentis suae tenebras portat, superna non appetit, in infimis intendit, coelestia nequa versat. Et hoc, quod de suo genere doluit, in seipso exclamavit dicens: Incurvatus sum, et humiliatus sum usquequaque. Contemplationem namque coelestium perdens, si sola carnis necetus et humiliatus esset, sed tamen usquequaque non esset. Quem ergo a supernis cogitationibus non solum necessitas dejicit, sed etiam voluptas illicita sternit, non solum incurvatus, sed usquequaque incurvatus est. Hinc alius propheta de immundis spiritibus dicit: Qui dixerunt animae tuae, Incurvare ut transeamus . Recta quippe stat
Abbreviated transcription (Latin):
mens talib implicatur: ab status sui recti¬
tudine flectitur. Et quia ad cȩleste deside¬
rium non assurgit. quasi mulier incli¬
nata sursum respicere nequaqͣm potest.
Sequitur. Hanc cum uideret iħ̃c uocauit
ad se & ait illi. Mulier dimissa es ab
infirmitate tua. Et imposuit illi ma¬
num. & confestim erecta ẽ. Nocauit. &¬
erexit: quia illuminauit & adiuuit.
Nocat. sed non erigit: quandoquidem
ꝑ eius grãm illuminamur: sed exigen¬
tib nr̃is meritis adiuuari non possumꝰ.
Plerumq enim uidemus quȩ agenda stͣ:
sed hȩc oꝑe non implẽmus. Nitimur
& infirmamur. Mentis uidicium recctu¬
dinem conspicit. sed ad hanc oꝑis fortitu¬
do succumbit: quia nimirum iam de pę¬
na peccati ẽ. ut ex dono quidem possit
bonum conspici : sed tamen ab eo qͦd
aspicit᷑. contingat ꝑ meritum repelli.
Usitata & enim culpa obligat mentem.
ut nequaqͣm surgere possit ad rectitudi¬
nem. Conatur & labitur. quia ubi spon¬

Expanded text:
mens talibus implicatur, a status sui rectimens talibus implicatur, a status sui rectitudine flectitur. Et quia ad coeleste desiderium non assurgit, quasi mulier inclinata sursum respicere nequaquam potest. 7. Sequitur: Hanc cum vidisset Jesus, vocavit ad se, et ait illi: Mulier, dimissa es ab infirmitate tua. Et imposuit illi manum, et confestim erecta est. Vocavit et erexit, quia illuminavit et adjuvit. Vocat, sed non erigit, quando quidem per ejus gratiam illuminamur, sed, exigentibus nostris meritis, adjuvari non possumus. Plerumque enim videmus quae agenda sunt, sed hoc opere non implemus. Nitimur, et infirmamur. Mentis judicium rectitudinem conspicit, sed ad hanc operis fortitudo succumbit, quia nimirum jam de poena peccati est ut ex dono quidem possit bonum conspici, sed tamen ab eo quod aspicitur contingat per meritum repelli. Usitata etenim culpa obligat mentem, ut nequaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi spon
Abbreviated transcription (Latin):
iam diximus. quia hoc erat trinus ad uen¬
tus domini ad infructuosam ficulneam:
quod decem & octo annorum numerus
ad curuam mulierem signat. Sexto enim
die homo factus ẽ: atq eodem sexto die
oꝑa domini cuncta ꝑfecta sunt. Senariꝰ
autem numerus intrigonum ductus decẽ
& octo facit. Quia gͦ homo qui sexto die
factus ẽ ꝑfecta oꝑa habere noluit sed añ
legem. sub lege. atqy in exordio inchoantis
gr̃e infirmus extitit: decem & octo annis
mulier curua fuit. Et erat inclinata. nec
omnino poterat sursum respicere. Om¬
nis peccator terrena cogitans. cȩlestia. nͨ
requirens. sursum respicere non ualet:
quia dum desideria inferiora sequitur.
amentis suȩ reccitudine curuatur: &e hoc
semꝑ uidet. quod sine cessatione cõgitat.
nibus incogitationib ur̃is uoluatis semꝑ
inspicite. Alius de honorib. alius de
pecuniis: alius de predioꝵ ambitu cogi¬
tat. Cuncta hȩc inimo sunt. Et qͣndo

Expanded text:
jam diximus, quia hoc erat trinus advenjam diximus, quia hoc erat trinus adventus domini ad infructuosam ficulneam, quod decem et octo annorum numerus ad curvam mulierem signat. Sexto enim die homo factus est , atque eodem sexto die opera Domini cuncta perfecta sunt. Senarius autem numerus in trigonum ductus decem et octo facit. Quia ergo homo, qui sexta die factus est, perfecta opera habere noluit, sed ante legem, sub lege, atque in exordio inchoantis gratiae infirmus exstitit, decem et octo annis curva mulier fuit. Et erat inclinata, nec omnino poterat sursum respicere. Omnis peccator terrena cogitans, coelestia non requirens, 1585 sursum respicere non valet, quia dum desideria inferiora sequitur, a mentis suae rectitudine curvatur, et haec semper videt, quod sine cessatione cogitat. nibus in cogitationibus vestris volvatis semper aspicite. Alius de honoribus, alius de pecuniis, alius de praediorum ambitu cogitat. Haec cuncta in imo sunt, et quando
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq se ꝑpenitentiam ad lamenta mens
excitat. cumq adbone oꝑationis grãm
reformat: quasi ꝑtactum stercoris redit
ad fecunditatem oꝑis radix cordis. Plan¬
git quod fecisse se meminit. displicet
sibi qualem se fuisse recolit: intentionem
contra se dirigit. atq ad meliora animũ
accendit. Ex fetore gͥ ad fructum reuiuis¬
cit arbor: quia de consideratione peccati.
ad bona se oꝑa resuscitat animus. Et
sunt pleriq qui increpaciones audiunt.
& tamen ad penitentiam redire contemp¬
nunt: & in fructuosi deo in hoc seculo ui¬
rides stant. Sed audiamus quid ficulneȩ
cultor. adiungat. Si quidem fecerit
fructum: sin autem in futuro succides
eam Quia ꝓfecto qui hic non uult ad fe¬
cunditatem pinguescere ꝑ increpationem.
qͣmuis hic sine fructu uiridis stare uide¬
atur. Erat autem docens insinagoga sabba¬
tis. Et ecce mulier quȩ habebat spm in¬
firmitatis annis decem & octo. Paulo añ

Expanded text:
Cumque se per poenitentiam ad lamenta mens Cumque se per poenitentiam ad lamenta mens excitat, et ad bonae operationis gratiam reformat, quasi per tactum stereodris redit ad fecunditatem operis radix cordis: plangit quod fecisse se meminit, displicet sibi qualem fuisse se recolit: intentionem contra se dirigit, atque ad meliora animum accendit. Ex fetore ergo ad fructum reviviscit arbor, quia de consideratione peccati ad bona se opera resuscitat animus. Et sunt plerique qui increpationes audiunt, et tamen ad poenitentiam redire centemnunt, et, infructuosi Deo, in hoc saeculo virides stant. Sed audiamus quid ficulneae cultor adjungat: Si quidem fecerit fructum: sin autem, in futuro succides eam. Quia profecto qui hic non vult ad fecuquamvis hic sine fructu viridis stare videatur. Erat autem docens in synagoga eorum Sabbatis. Et ecce mulier quae habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo. Paulo ante
Abbreviated transcription (Latin):
am fodere. nisi infructuosas mentes in¬
crepareꝰ Omnis quippe fossa. in imo ẽ.
Et nimirum increpatio dum mentem sibi
demonstrat humiliat. Quociens gͦ de
exculture debito circa infructuosam ar¬
borem fodimus  Post fossionem uero qͥd
dicatur audiamus. Et mittam chophinũ
stercoris. Quid ẽ chophinus stercoris: nͥ
memoria peccatorum: Peccata & enim
carnis: stercora uocantur. Unde & ꝑ ꝓpħam
dicitur. Computruerunt iumenta inster¬
core suo. lumenta quippe instercore suo
computrescere ẽ: carnales quosq infetore
luxuriȩ uitam finire. Nos itaq quo¬
ciens carnalem mentem de suis peccatis
increpamus. quotiens ad eius memoriam
uitia ante acta redũcimus: quasi infruc¬
tuose arbori cophinum stercoris uersamꝰ.
ut malorum quȩ egit memoriam recolat.
& ad compunctionis grãm quasi de fȩtore
pinguescat. Mittitur gͦ cophinꝰ st̾cori ad
radicẽ arboris: qͣndo prauitatis suȩ con¬
scientia tangitur memoria cogitationis.

Expanded text:
am fodere, nisi infructuosas mentes inam fodere, nisi infructuosas mentes increpare? Omnis quippe fossa in imo est. Et nimirum increpatio dum mentem sibi demonstrat, humiliat. Quoties ergo alex culturae debito circa infructuosam arborem fodimus. Post fossionem vero quid dicatur audiamus. Et mittam cophinum stercoris. Quid est cophinus stercoris, nisi memoria peccatorum? Peccata etenim carnis stercora vocantur. Unde et per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales quosque in fetore luxuriae vitam finire. Nos itaque quoties carnalem mentem de suis peccatis increpamus, quoties ad ejus memoriam vitia anteacta reducimus, quasi infructuosae arbori cophinum stercoris versamus, ut malorum quae egit memoriam recolat, et ad compunctionis gratiam quasi de fetore pinguescat. Mittitur ergo cophinus stercoris ad radicem arboris quando pravitatis suae conscientia tangitur memoria cogitationis.
Abbreviated transcription (Latin):
plo prauitatis illius quasi umbra ꝑuersi¬
tatis eius premunt᷑. Stat desuꝑ arbor in¬
fructuosa. & subter terra sterilis iacet. In¬
fructuose arboris de suꝑ timbra densatur.
& solis radius ad terram descendere nequa¬
qͣm ꝑmittitur: quia dum subiecti quilibet.
patroni ꝑuersi ꝑuersa exempla conspici¬
unt: ipsi quoq infructuosi remanentes.
ueritatis lumine priuant᷑. Et pressi um¬
bra calorem solis non accipiunt: quia in¬
de remanent adeo frigidi: unde in hoc
seculo male proteguntur. Sed de hoc ꝑ¬
uerso quolibet & potente. penȩ iam requi¬
sitio deo non ẽ. Postqͣm enim seꝑdidit.
querendum solummodo ẽ cur & alios
premit. Unde bene eiusdem uineȩ dñs
dicit. Ut quid etiam terram occupat:
Terram quippe occupat: qui mentes alie¬
nas grauat. Terram occupat: qui locum
uineȩ quid dicat audiamus. Domine.
dimitte illam & hoc anno: usq dum fo¬
diam circa illam. Quid ẽ circa ficulne¬

Expanded text:
plo pravitatis illius, quasi umbra perversiplo pravitatis illius, quasi umbra perversitatis ejus premuntur. Stat desuper arbor infructuosa, et subtus terra sterilis jacet. Infructuosae arboris desuper umbra densatur, et solis radius ad terram descendere nequaquam permittitur, quia dum subjecti quilibet patroni perversi perversa exempla conspiciunt, ipsi quoque, infructuosi remanentes, veritatis lumine privantur. Et, pressi umbra, calorem solis non accipiunt, quia 1584 inde remanent a Deo frigidi, unde in hoc saeculo male proteguntur. Sed de hoc perverso quolibet et potente pene jam requisitio Deo non est. Postquam enim se perdidit, quaerendum solummodo est cur et alios premat. Unde bene ejusdem vineae dominus dicit: Ut quid etiam terram occupat? Terram quippe occupat qui mentes alienas gravat, terram occupat qui locum vineae quid dicat audiamus: Domine, dimitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam. Quid est circa ficulne
Abbreviated transcription (Latin):
nec inspirata lex naturalis corrigit: nec
precepta erudiunt: nec incarnationis eiꝰ
miracula conuertunt. Quid uͦ ꝑcultorẽ
uineȩ: nisi prepositorum ordo exprimit᷑
Qui dum pre sunt ȩcełiȩ. nimirum do¬
minice uinee curam gerunt. Huius enĩ
uineȩ primus cultor petrus apłs extitit:
hunc nos in digni sequimur. in qͣntum
pro eruditione ur̃a docendo. predicando.
increpando laboramus. Sed cum magno
iam timore audiendum ẽ. quod cultori
uineȩ de infructuosa arbore dicitur. Suc¬
cide eam. Ut quid etiam terram occupat:
Unusquisq iuxta modum suum inquan¬
tum locum uitȩ presentis tenet. si fruc-¬
tum bone oꝑationis non exhibet. uelut
infructuosa arbor terram occupat: quia
in eo loco in quo ipse ẽ. & aliis oꝑandi oc¬
casionem negat. Sed in hoc seculo potens.
quilibet si fructum non habet bonȩ oꝑ¬
ationis. etiam impedimentum prestat cȩce¬
ris. quia quicumq sub ipso sunt. exem¬

Expanded text:
nec inspirata lex naturalis corrigit, nec nec inspirata lex naturalis corrigit, nec praecepta erudiunt, nec incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vero per cultorem vineae, nisi praepositorum ordo exprimitur? Qui dum praesunt Ecclesiae, nimirum dominicae vineae curam gerunt. Hujus enim vineae primus cultor Petrus apostolus exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum pro eruditione vestra, docendo, deprecando, increpando, laboramus. 4. Sed cum magno jam timore audiendum est quod cultori vineae de infructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram occupat? Unusquisque juxta modum suum, in quantum locum vitae praesentis tenet, si fructum bonae operationis non exhibet, velut infructuosa arbor terram occupat, quia in eo loco in quo ipse est, et aliis operandi occasionem negat. Sed in hoc saeculo potens quilibet, si fructum non habet operationis bonae, etiam impedimentum praestat caeteris, quia quicunque sub ipso sunt, exem
Abbreviated transcription (Latin):
plantata ẽ sicut ficus. & bene creata sicut
mulier: sed in culpam ꝓpriam sponte
lapsa. neq fructum seruauit oꝑationis.
neq statum rectitudinis. Ad peccatum
quippe ex uoluntate corruens. quia fruc¬
tum obedientiȩ ferre noluit. statum recti¬
tudinis amisit. Quȩ ad dei similitudi¬
uem condita. dum in sua dignitate ñ
ꝑstiit. quod plantata uel creata fuenit.
seruare contempsit. Tercio dominus ui .ii.¬
neȩ ad ficulneam uenit:quia naturam
generis humani. ante legem. sub lege.
sub gr̃a. expectando. ammonendo. uisi
querens inficulnea hac: & non inuenio.
Nenit ante legem: quia ꝑ naturalem intel¬
lectum quid unusquisq exemplo sui qͣ¬
liter erga prorimum agere debuisset
innotuit. Uenit in lege:quia precipien¬
do docuit. Uenit post legem ꝑ grãm.
quia pietatis suȩ presentiam exhibendo
monstrauit. Sed tamen intrib annis
fructum se non inuenisse conqueritur:
quia quorumdam prauorum mentes.

Expanded text:
plantata est sicut ficus, et bene ta sicut plantata est sicut ficus, et bene ta sicut mulier; sed in culpam propria sponte lapsa, neque fructum servat operationis, neque statum rectitudinis. Ad peccatum quippe ex voluntate corruens, quia fructum obedientiae ferre noluit, statum rectitudinis amisit. Quae ad Dei similitudinem condita, dum in sua dignitate non perstitit, quod plantata vel creata fuerat, servare contempsit. Tertio dominus vineae ad ficulneam venit, quia naturam generis humani ante legem, sub lege, sub gratia, exspectando, admonendo, visitquaerens in ficulnea hac, 1583 et non invenio. Venit ante legem, quia per naturalem intellectum quid unusquisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia praecipiendo docuit. Venit post legem per gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in tribus annis fructum se non invenisse conqueritur, quia quorumdam pravorum mentes
Abbreviated transcription (Latin):
ominus ac redẽp¬
gelium suum
aliquando uer
aliquando aliud uer
bis. atq aliud rebus: aliquando autem
hoc uerbis quod rebus. Duas & enim res
ex euuangłio fr̃s audistis: ficulneam in¬
fructuosam. & mulierem curuam: & utͥq
rei ẽ pietas impensa. Illud autem dixit
ꝑ similitudinem: istud egit ꝑ exhibitio¬
nem. Sed hoc significat ficulnea infruc¬
tuosa. quod mulier inclinata: & hoc fi¬
culnea reseruata: quod mulier erecta.
Dominus uineȩ tercio uenit adficulneam:
& fructum ininime inuenit: & mulier
quȩ erecta ẽ decem & octo annis fuerat
curua. Hoc autem decem & octo annoꝵ
numero signatur. quod tercio dominus
nisse ꝑhibetur. Quia gͥ premittendo
summatim cuncta ꝑstrinximus:. iam
ꝑlectionis ordinem siugla disseramus.
Arborem fici habebat quidam plantatã
in uinea sua. & uenit querens fruccum
in illa. & non inuenit. Quid arbor fici
nisi humanã naturã significat: Quid
mulier inclinata: nisi eandem naturam
significando denuntiat: Quȩ & bene

Expanded text:
ominus et Redempgelium suum aliquando verbaliquando aliud verbis, atque aliud rebus; aliquando autem hoc verbis quod rebus. Duas etenim res ex Evangelio, fratres, audistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas impensa. Illud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc autem decem et octo annorum numero signatur, quod tertio dominus nisse perhibetur. Quia ergo praemittendo summatim tota perstrinximus, jam per lectionis ordinem singula disseramus. 2. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua; et venit quaerens fructum in illa, et non invenit. Quid arbor fici, nisi humanam naturam designat? Quid mulier inclinata nisi eamdem naturam significando denuntiat? Quae et bene
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit occupatus: iam ex toto corde non
lamas deum. Pro quanta enim parte cor
noscitur uxoris plena dilectio: Uaor
neminem debet sapientiorẽ putare qͣm
uirum suum. Et si sit alter samentior:

Expanded text:
affectu diligimus, Deum ex toto corde non amamus. Pro quanta enim parte in anoscitur uxoris plena dilectio? Uxor neminem debet sapientiorem putare quam virum suum, etsi sit alter sapientior;
Abbreviated transcription (Latin):
Conuenerunt ut
multitudine uince¬
rent: quẽ ratione
suꝑare non pote¬
rant. Aueritate nudos se ẽẽ ꝓfessi sunt.
qui multitudine se armauerunt. Dice¬
bant enim apud se. Inus loquat᷑ pro
omnib & omnes loquam᷑ ꝑ unum: utt si
quidẽ uicerit omnes udeamꝰ uictores:
si autẽ uictꝰ fuerit. uel solus uideatur
confusus. O pharisei qui omnia ꝓpter

Expanded text:
Convenerunt ut multitudine vincerent, quem ratione superare non poterant. A veritate nudos se esse professi sunt, qui multitudine se armaverant. Dicebant enim apud se: Unus loquatur pro omnibus, et omnes loquamur per unum, ut si quidem vicerit, omnes videamur victores; si autem victus fuerit, vel solus videatur co
Abbreviated transcription (Latin):
in lege: M agistrum uocat: cuius non
tiult eẽ discipulus. Simplicissimus int̾¬
rogator. & malignissimus insidiator. de
magno mandato interrogat: qui nec mi¬
nimum obseruat. Ille enim debet inter¬
uie rogare de maiore iusticia:. qͥ¬
ei respondit. ut interrogationis eiꝰ fictam
conscientiam statim pͥmo responso ꝑcu¬

Expanded text:
nfusus. Magistrum vocat, cujus non vult esse discipulus. Simplicissimus interrogator, et malignissimus insidiator, de magno mandato interrogat, qui nec minimum observat. Ille enim debet interrogare de majori justitia, qu respondit, ut interrogationis ejus fictam conscientiam statim primo responso percu
Abbreviated transcription (Latin):
funem portat. ex quo ligetur. Enume¬
rantur ei bona peccatricis. enumerant᷑
mala falsi iusti cum dicitur. Intraui
in domum tuam: aqͣm pedib meis non
dedisti. Hȩc autem lacrimis ri gauit pe¬
des meos: & capillis suis tersit. Osculum

Expanded text:
funem portat ex quo ligetur. Enumefunem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsi justi, cum dicitur: Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti; haec autem lacrymis rigavit pedes meo
Abbreviated transcription (Latin):
conspicimus. nosmet ipsos prius in illoꝵ
calamitate defleamus: quia fortasse in
similib aut lapsi sumus. aut labi pos¬
sumus si lapsi non sumus. Et si censura
magisterii debet semꝑ uirtute disciplinȩ
uitia ꝑsequi. oportet tamen ut sollicite
discernamus: quia districtionem debemꝰ
uitiis oompassionem naturȩ. Si enim fe¬
riendus ẽ peccator: nutriendus ẽ ꝓximꝰ.
Cum uͦ iam ꝑpęnitentiam ꝑcutit. ipse
quod fecit iam nͣr proximus peccator
non ẽ. quia cum dei se iusticia contra se
dirigit. & hoc in se punit. quod iusticia
& arrogans. qua sententia conuincatur
audiamus. De duob quippe ei debito¬
ribus paragdima opponitur. quorum
unus minus alter amplius debet. Utro¬
rumq debito dimisso quis amplius lar¬
gitorem debiti diligat interrogat᷑. Qui¬
bus uerbis ille protinus respondit. Ille
plus diligit: cui plus dimittit᷑. Qua in
re notandum ẽ: quia dum sua sententia
phariseus conuincitur: quasi freneticus

Expanded text:
conspicimus, nosmetipsos prius in illorum conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus, quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper virtute disciplinae vitia persequi, oportet tamen ut sollicite discernamus quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Si enim feriendus est 1595 peccator, nutriendus est proximus. Cum vero jam per poenitentiam percutit ipse quod fecit, jam noster proximus peccator non est, quia cum Dei se justitia contra se dirigit, et hoc in se punit, quod justitia  superbus et arrogans qua sententia convincatur audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, et alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: Ille plus diligit cui plus dimittitur. Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus
Abbreviated transcription (Latin):
eger infebre integrum sensum tenebat.
alter uero infebre carnis. & sensum ꝑdiderat
mentis. Illa quippe flebat quod fecerat:
phariseus autem de falsa iłicia elatus.
uuim suȩ inualitudinis exaggerabat. In
egritudine gͦ & sensum ꝑdiderat. qui hoc
ipsum quoq quod a salute longe eẽt¬
suo ignorabat ¶. Sed inter hȩc nos gemitus¬
cordis cogit quosdam nr̃i ordinis uiros
intueri. qui sacerdotali officio prediti. siqͥd
fortasse iuste exterius uel tenuiter egerint:
protinus subiectos despĩciunt: & peccato¬
res quosq in plebe positos dedignant᷑.
eisq compati culpam suam confitentib
nolunt. ac uelut pharisei more apeccatcȩ
muliere tangi despiciunt. Que profecto
mulier si ad pharisei pedes uenisset: ni¬
mirum calcibus repulsa discederet in qͥ¬
nari enim se alieno peccato crederet. S
quia hunc uera sua iusticia non reple¬
bat. de alieno uulnere ȩgrotabat. Uñ.
necesse semꝑ ẽ. ut cum peccatores qͦsq

Expanded text:
aeger in febre integrum sensum tenebat, aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe esset, ignorabat. Sed inter haec nos gemitus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri, qui, sacerdotali officio praediti, si quid fortasse juste exterius vel tenuiter egerint, protinus subjectos despiciunt, et peccatores quosque in plebe positos dedignantur, eisque compati culpam suam confitentibus nolunt, ac, velut Pharisaei more a peccatrice muliere tangi despiciunt. Quae profecto mulier si ad Pharisaei pedes venisset, nimirum calcibus repulsa discederet. Inquinari enim se alieno peccato crederet. Sed quia hunc vera justitia non replebat, de alieno vulnere aegrotabat. Unde semper necesse est ut cum peccatores quosque
Abbreviated transcription (Latin):
Oculis terrena concupierat. sed hos iam
ꝑpenitentiam conterens flebat. Capillos
ad compositionem uultus exhibuerat:
sed iam capillis pedes domini tergebat.
Ore suꝑba dixerat. sed pedes domini oscui¬
lans hoc in redemptoris sui uestigia fige¬
bat. Quod gͦ habuit oblectamenta. tot
de se inuenit bolocausta. Conuertit ad
uirtutum numerum. numerũ criminum:
ut totum seruiret deo in pęnitentia. quic¬
quid ex se dm̃ contempserat inculpa. S:
hoc phariseus intuens despicit: & non so¬
lum uenientem peccatricem mulierem. sed
etiam suscipientem dnm̃ reprehendit dicẽs
intra se. Hic si eẽt ꝓpħa sciret utiq quȩ
&e qualis eẽt mulier quȩ tangit eum:
quia peccatrix ẽ. Ecce phariseus ueracit᷑ er
apud se suꝑb. & fallaciter iustus. egram
reprehendit de egritudine. medicum de
subuentione. qui ipse quoq de elationis
uulnere egrotabat & ignorabat. Inter
autem duos egros medicus aderat: sed unꝰ

Expanded text:
Oculis terrena concupierat, sed hos jam Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum contempserat in culpa. 3. Sed hoc Pharisaeus intuens despicit, et non solum venientem peccatricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum reprehendit, dicens intra se: Hic, si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est. Ecce Pharisaeus veraciter apud se superbus, et fallaciter justus, aegram reprehendit de aegritudine, medicum de subventione, qui ipse quoque de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. recte septenario numero uniuersi¬
tas designatur ¶Septem gͦ maria demo¬
nia habuit: quȩ uniuersis uicͣs plena
fuit. Sed ecce quia turpitudinis sue
maculas asperit. lauanda ad fontem
Nam quia semet ipsam grauiter erubes¬
cebat intus: nil ẽẽ credidit quod uere¬
cundaretur foris: Quid gͥ miramur
fr̃s. mariam uenientẽ an dnm̃ suscipi¬
entem᷑. Suscipientẽ dicam an trahentẽ:
Sed melius trahentem & suscipientem.
Quia niiirum ipse eam ꝑ miscdiam trax̃
intus. qui ꝑ mansuetudinem suscepit
foris. Sed iam textum sancti ȩuuangłii
ꝑ currentes. ipsum quoq ordmem quo
uenerit sananda uideamus. Atulit
alabastrum ungenti & stans retro secus
pedes iħ̃u lacrimis cȩpit rigare pedes eiꝰ.
& capillis capitis sui tergebat. & osculaba¬
tur pedes eius & unguento ungebat. Li¬
quet fr̃s quod illicitis actib prius mulier
intenta. unguentum sibi pro odore suȩ car¬
nis adhibtut. Quod gͦ sibi turpiter ȩxhibu¬
erat: hoc iam deo laudabiliter offerebat.

Expanded text:
septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavanda ad fontem Nam quia semetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod verecundaretur foris. Quid ergo miramur, fratres, Mariam venientem, an Dominum suscipientem? Suscipientem dicam, an trahentem? dicam melius, trahentem et suscipientem, quia nimirum ipse eam per misericordiam traxit intus, qui per mansuetudinem suscepit foris. Sed jam textum sancti Evangelii percurrentes, ipsum quoque ordinem quo venerit sananda, videamus. 2. Attulit alabastrum unguenti, et stans retro secus pedes Jesu, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ogitanti michi de ma¬
riȩ pęnitentia flere
magis libet. qͣm ali¬
quid dicere. Cuius
enim uel saxeum pec¬
tus ille huius pecca¬
tricis lacrime ad exemplum pęnitendi
non emolliant: Considerauit enim qͥd
fecit: & noluit moderari quid faceret:
Suꝑ conuiuantes ingressa ẽ. non iussa ue¬
int. inter epulas lacrimas optulit. Dis¬
cite quo dolore ardet. que flere & inter
epulas non erubescit. Hanc uero qͣm lu¬
cas peccatricem mulierem. ioħs mariam
nominat. illam ẽẽ mariam credimus. de
qua marcus septem demonia eiecta fuisse
testatur. Et quid septem demoniis. nisi
uniuersa uicia designantur: Quia enm

Expanded text:
ogitanti mihi de Mariae poenitentia, flere magis libet quam aliquid dicere. Cujus enim vel saxeum pectus illae hujus peccatricis lacrymae ad exemplum poenitendi non emolliant? Consideravit namque quid fecit, et noluit moderari quid faceret. Super convivantes ingressa est, non jussa venit, inter epulas lacrymas obtulit. Discite quo dolore ardet, quae flere et inter epulas non erubescit. Hanc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisse testatur. Et quid per septem daemonia, nisi universa vitia designantur? Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
ei inquit potestatẽ omnis carnis. ita te
glorificet filius. id ẽ notum te faciat om̃i
carni qͣm dedisti ei. Sic enim dedisti: tt¬
ut omne quod dedisti ei det eis uitam

Expanded text:
ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius, id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam
Abbreviated transcription (Latin):
iam tamen spei ur̃e anchoram in ȩternam
pat̾am figite: intentionẽ mentis inuera lu¬
ce solidate. Ecce ad cȩlum ascendisse dnm̃
audiuimus: hoc gͦ seruemus in meditati¬
one quod credimus. Et si adhuc hic tene¬
mur infirmitate corꝑis: sequamur tam̃
eum passib amoris. Non autem deserit
desidium nr̃m. ipse qui dedit iħc. xp̃c dñs

Expanded text:
jam tamen spei vestrae anchoram in aeternam jam tamen spei vestrae anchoram in aeternam patriam figite, intentionem mentis in vera luce solidate. Ecce ad coelum ascendisse Dominum audivimus. Hoc ergo servemus in meditatione quod credimus. Et si adhuc hic tenemur infirmitate corporis, sequamur tamen eum passibus amoris. Non autem deserit desiderium nostrum ipse qui dedit, Jes
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ut nos post securrere faceret. quosdam
pro nob̃ saltus manifestata ꝑ carnem ueri¬
tas dedit: quia exultauit ut gigas ad cur¬
tendam uiam. ut nos ei excorde diceremꝰ.
Trahe me post te: curremus inodorem un¬
gentorum tuorum. Unde fr̃s hm̃i oportet.¬
ut illuc sequamur dñm corde: ubi eum
corpore ascendisse credimus. Desideria ter¬
rena fugiamus: nichil nos iam delectet in
infimis. qui patrem habemus in celis. Et
hoc nobis ẽ magnoꝑe ꝑpendendum: quia
is qui placidus ascendit. terribilis redibit.
& quicquid nob̃ cum mansuettidine pre¬
cepit: hoc anob̾ cum districtione exiget.
N emo g̃ indulta penitentiȩ tempora parui¬
pendat. nemo curam sui dum ualet agere
negligat: quia redemptor ñr tanto tunc in
uidicium districtior ueniet: qͣnto nob̃ ante
iudictum magnam pacientiam p̾rogauit.
Hȩc itaq uob̾cum fr̃s agite: hec in mente se¬
dula cogitatione uersate. Quamuis adhuc
rerum ꝑturbationib animus fluctu et.

Expanded text:
Ecce, ut nos post se cuEcce, ut nos post se cupro nobis saltus manifestata per carnem Veritas dedit, quia exsultavit ut gigas ad currendam viam , ut nos ei ex corde diceremus: Trahe me, post te curremus in odorem unguentorum tuorum . Unde, frut illuc sequamur corde, ubi eum corpore ascendisse credimus. Desideria terrena fugiamus, nihil nos jam delectet 1575 in infimis, qui patrem habemus in coelis. Et hoc nobis est magnopere perpendendum, quia is qui placidus ascendit terribilis redibit; et quidquid nobis cum mansuetudine praecepit, hoc a nobis cum districtione exiget. Nemo ergo indulta poenitentiae tempora parvipendat, nemo curam sui, dum valet, agere negligat, quia Redemptor noster tanto tunc in judicium districtior veniet, quanto nobis ante judicium magnam patientiam praerogavit. Haec itaque vobiscum, fratres, agite, haec in mente sedula cogitatione versate. Quamvis adhuc rerum perturbationibus animus fluctuet,
Abbreviated transcription (Latin):
alii sermonẽ sapientiȩ. alii sermonem
scientiȩ. alii grãm uirtutum. alis grãm eura¬
Nonĩt. ali genera linguarum. alii inter
dona hominib. De hac ascensionis eias
¶ła. etiam abacuc ait. E leuatꝰ ẽ sol. & lu¬
na stecit in ordine suo. Quis enim solis
di omnimodo formidauit. At postqͣm
uit quod occulte credidit. Eleuatus est gͦ
sol & luna stetit in ordine suo: quia cum
dñs celum petiit. sancta eius ȩccłia in auc¬
toritatem predicationis excreuit. Hinc eiꝰdẽ
ȩccłie uoce ꝑsalomonem dicit᷑. Ecce iste
uenit saliens in montib & transiliens
colles. Considerauit namq tantorum
oꝑum culmen & ait. Ecce iste uenit sa¬
liens in montib. Uemiendo quippe ad
redemptionẽ nr̃am. quosdam ut ita di¬
xerim saltus dedit. Uultis fr̃s km̃ ipsos
eius saltus agnoscere: De cȩlo uenit in
uterum: de utero uenit inpresepe. de pre¬
sepi uenit incrucem: de cruce uenit inse¬
pulchrum: de sepulchro rediit in celum.

Expanded text:
alii sermonem sapientiae, alii sermonem alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii gratiam virtutum, alii gratiam curationum, alii genera dona hominibus. De hac Ascensionis ejus gloria etiam Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis di omnimodo formidavit; at postquam praedicavit quod occulte credidit. Elevatus est ergo sol, et luna stetit in ordine suo, quia cum Dominus coelum petiit, sancta ejus Ecclesia in auctoritate praedicationis excrevit. Hinc ejusdem Ecclesiae voce per Salomonem dicitur: Ecce iste venit saliens in montibus, et transiliens colles . Consideravit namque tantorum operum culmina, et ait: Ecce iste venit saliens in montibus. Veniendo quippe ad redemptionem nostram, quosdam, ut ita dixerim, saltus dedit. Vultis, fratres charissimi, ipsos ejus saltus agnoscere? De coelo venit in uterum, de utero venit in praesepe, de praesepe venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
phum dampnationis nr̃e. mutata ẽ sen-¬
tentia corruptionis nr̃ȩ. Illa enim natura.
carnis nr̃ȩ subleuatione: ꝑfiguram beatꝰ
iob dñm auem uocat. Quia enim ascen¬
sionis eius misterium iudeam non intelli¬
gere consperit: de in fidelitate eius beatus¬
iob sententiam protulit dicens. Semitã
ignorauit auis. Auis enim recte appella¬
tus ẽ dñs: quia corpꝰ carneum adethera
librauit. Cuius auis semitam ignorãuit:
quisquis eum ad cȩlum ascendisse non
credidit. De hac sollempnitate ꝑpsalmi¬
stam dicit᷑. Eleuata ẽ magnificentia tua
suꝑ celos. De hac rursus ait. Ascendit ds
in iubilatione: & dominus inuoce tube.
De hac iterum dicit. Ascendens maltum
captiuã dux̃ captiuitatẽ. dedit dona hõĩb.
Ascendẽs qͥppe maltũ captiuã dux̃ captiuiꝰ
tatẽ: qͥa corruptionẽ nrãm uirtute sue
incorruptionis absorbuit. Dedit uͦ dõ¬
na hominib: quia misso desuꝑ sp̃u.

Expanded text:
phum damnationis nostrae, mutata est senphum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enim natura ccarnis nostrae sublevatione per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim Ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit avis . Avis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captivam dutatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia misso desuper spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic et enim scͥptum ẽ. Uidentib illis eleuat᷑
ẽ. & nubes suscepit eum ab oculis eorum.
Cumq intuerent᷑ in celum etntem illum:
ecce duo uiri astiterunt nixta illos inue¬
stibus albis. In albis autem uestibris.: gau¬
dium & sollempnitas mentis attenditur.
Quid ẽ gͦ quod nato dño non in albis ue¬
stib. ascendente autem domino in albis
uestib apparent: nisi quod magna tunc
sollempnitas angłis facta ẽ. cum celum ds
homo penetrauit: Quia nascente domino
uidebat᷑ diuinitas hũmiliata: ascendente
uero dño. ẽ humanitas exaltata. Albȩ et¬
enim uestes exaltationi magis congruunt.
qͣm humiliationi. In assumptione gͦ eius
angłi in albis uestib uideri debuerunt:
quia qui innatiuitate sua apparuit deus
humilis: in ascensione sua ostensus ẽ homõ
sublimis. Sed hoc nobis magnoꝑe fr̃s
km̃i in hac sollempnitate pensandum ẽ:
quia deletum ẽ hodiberna die cy rogra¬

Expanded text:
Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri steterunt juxta illos in vestibus albis . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis ostenditur. Quid est ergo quod nato Domino, non in albis vestibus, ascendente autem Domino, in albis vestibus angeli apparent, nisi quod tunc magna solemnitas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit? Quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata; ascendente vero Domino, est humanitas exaltata. Albae etenim vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi. In assumptione ergo ejus angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in Ascensione sua ostensus est homo sublimis. 10. Sed hoc nobis magnopere, fratres charissimi, in hac solemnitate pensandum est, quia deletum est hodierna die chirogra
Abbreviated transcription (Latin):
omnia iudicat. & adextremum iudex
omnium ueniet: hunc post assumptio¬
nem marcus sedere describit: quia post as¬
censionis suȩ głam. iudex in fine mundi ui¬
debit᷑. Stepħs uero in laboris certamine
positus stantem iidic. quem adiutorem
habuit: quia ut iste interra ꝑsecutortm
infidelitatem uinceret.pro illo de cȩlo illiꝰ
gr̃a pugnauit. Sequit᷑. Illi autem profecti:
predicauerunt ubiq dño cooꝑante & ser¬
monem confirmante sequentib signis.
Quid in his considerandum ẽ. quid memo¬
riȩ comm̃dandum: nisi quod preceptum
obedientia. obedientiam uero signa secuta
sunt. Sed quia auctore deo breuit̾ lectionẽ
ȩ uuangłicam exponendo transcurrimus:
restat ut aliquid de ipsa tante sollempni¬
tatis consideratione dicamus. Hoc aucem
nob̃ pͥmum querendum ẽ. quid nam sit
quod nato domino apparuerunt angli.
& tamen non legunt᷑ in albis uestib appa¬
ruisse. ascendente autem domino missi
angłi in albis legunt᷑ uestib apparuisse.

Expanded text:
omnia judicat, et ad extremum judex omnium veniet, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post ascensionis suae gloriam judex in fine videbitur. Stephanus vero in laboris certamine positus, stantem vidit, quem adjutorem habuit. Quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo illius gratia pugnavit. Sequitur: Illi autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta sunt? Sed quia, auctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo transcurrimus, restat ut aliquid de ipsa tantae solemnitatis consideratione dicamus. 9. Hoc autem nobis primum quaerendum est, quidnam sit quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
actionis ne in lapidem offensionis & pe¬
tram scandali offendant premuiniat:
ac sic etiam ipse cum ceteris fidelibus
redemptoris sui uestigia se quatur. pas-¬
sionisq ac resurrectionis eius mysteria
digna mentis puritate ueneretur: qui
in remedium uulnerum simul & cȩle-¬
stiũ gaudiorum pignus dare dignatꝰ¬

Expanded text:
ue gressus suae actionis, ne in lapidem offensionis et peue gressus suae actionis, ne in lapidem offensionis et petram scandali offendant, praemuniat, ac sic etiam ipse cum caeteris fidelibus redemptoris sui vestigia sequatur, passionisque ac resurrectionis ejus mysteria digna mentis puritate veneretur, qui in remedium vulnerum simul et coelestium gaudiorum pignus dare dignat
Abbreviated transcription (Latin):
indicis sententia. hos conscientia mun-¬
da excusans lȩtificat. illos noxia ac-¬
cusans in ꝑpetuũ dampnat. Quicũq
gͦ fr̃s dilectissimi continentiȩ armis
runt : uideant caute ne cepta deserant.
priusquã hoste prostrato mynisteriis
donentur angelicis. Qui uͦ hactenus
armaturam uirtutũ non induit. uel
hodie incipiat. hodie cum turbis illis
fidelib fidei opera assumat: implõ-¬
ret pietatẽ eius qui in nomine patris
adueniens. benedictionẽ mundo attu
uari se suꝑna in patria flagitet. Ster
bra sui corporis humiliet in presenti
ut exaltet ea d̃s in futuro: memor illiꝰ
dauitici. quia exultabunt ossa humi¬
liata. Ramos de arborib cedat. & sibi
sternat in uia. id est sc̃oꝵ scripta se¬
dulus ad memoriã reuocet: quibus
stantes ne cadant roborant. lapsos ne
diutus ĩaceant hortantur: resurgen¬
tes ut uirtutib exerceantur instruunt:
exercitatos uirtutib premia in cęlis

Expanded text:
judicis sententia, hos conscientia munjudicis sententia, hos conscientia munda excusans laetificat, illos noxia accusans in perpetuum damnat. Quicunque ergo, fratres dilectissimi, continentiae carnis armis runt, videant caute ne coepta deserant, priusquam hoste prostrato ministeriis donentur angelicis. Qui vero hactenus armatura virtutum se non induit, vel hodie incipiat, hodie cum turbis illis fidelibus fidei opera assumat, imploret pietatem ejus qui in nomine Patris adveniens benedictionem mundo attulvari se superna in patria flagitet. Sternbra sui corporis humiliet in praesenti, ut exaltet Deus in futuro, memor illius Davidici quia exsultabunt ossa humiliata. Ramos de arboribus caedat, et sibi sternat in via, id est, sanctorum scripta sedulus ad memoriam revocet, quibus stantes ne cadant roborant, lapsos ne diutius jaceant hortantur, resurgentes ut virtutibus exerceantur instruunt, exercitatos virtutibus praemia in coelis