comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ponsus⁊ sponsa cũbeneli sunt a sacercdote. aparentib ł apara¬
nimphis ineccła sac̃doti offerant᷑. & cũ benedictionẽ acceꝑint. eaclem
ullum sine cdote fiat coniugiũ. uxta possibilitatem fiat dos.
Esponsus ⁊ sponsa cum p̃cib & oblationib a sac̃dote benecli¬
cant᷑. ⁊ legib sponset᷑ ⁊ tlonet᷑. ⁊ ã paranimphis custodiat᷑. ⁊ publice sol
lempnit̾q accipiat᷑. Biduo eciam ac tͥluo abstineant se. & doceant᷑
ut castitatem int̾ se custodiant. certisq temporib nubant. ut filios
non spurios. s. heclitarios do et scło generent. Excorclme uiolanẽ¬
Npͥmo coniugio cdebet pb̃r missamag̃e. ⁊ benedicere ¶Si. cap̃.i.¬
ambos. & postea se abstineant ab eccła xxx dieb ¶ Apłs uicit.

Expanded text:
ponsus et sponsa benedicendi sunt a sacerdote; a parentibus, et paranymphis in ecclesia sacerdoti offerantur; et quando benedictionem acceperint, eadem Nullum sine dote fiat conjugium; juxta possibilitatem fiat dos, Ut sponsus ac sponsa cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicantur: et legibus sponsetur ac donetur, et a paranymphis custodialemniterque accipiatur. Biduo etiam ac triduo abstineatur; et doceatur eis ut castitatem inter se custodiant, certisque temporibus nubant, ut filios non spurios, sed haereditarios Deo et saeculo generent. CAPUT Lmo conjugio debet presbyter missam agere et benedicere ambos, et postea se abstineant ab ecclesia 30 diebus. CAP. 147.
Abbreviated transcription (Latin):
Ulier si sine licencia mariti sui uelũ incapud miserit. siuuiro pla¬
gathosa latrix p̃sentiũ. questa est maritũ suũ cont᷑ uo. Elxxx.¬
luntatem suã in monaftio urbici abbatis eẽ conuersũ Quod qͥa
adeiꝰdem abbatis culpã & inuidiã non ẽ dubiũ ꝑtinere. exꝑientie
tue p̃cipimꝰ. ut diligenti inqͥsicione discuciat. ne forte cũ eiꝰuolun¬
tate conuersus sit. ł ip̃a se mutare. ꝓmiserit. Et si hoc repperit.⁊
cet uxorẽ relinq̃re. p̃dictam mulierẽ cõmisisse cognou̾is. ne illiꝰ con¬
uersio uxori relicte inscło fieri possit ꝑclicionis occasio. uolumꝰ ut ma¬
ritũ suum illi uł si iã tonsuratꝰ est reddas. omni excusatione cessã¬
te. Nam excepta fornicationis causa. uirũ uxorẽ relinq̃re nulla ra¬
cione conceclit᷑. quia post qͣm copulacione coniugii. uiri ac mulieris

Expanded text:
ulier si sine licentia mariti sui velum in caput miserit, si viro plagathosa latrix praesentium questa est maritum suum contra voluntatem suam in 409 monasterio Urbici abbatis esse conversum, Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discutiat, ne forte cum ejus voluntate conversus sit, vel ipsa se mutare promiserit. Et si hoc repererit, et cet uxorem relinquere, praedictam mulierem commisisse cognoveris, ne illius conversio uxori relictae in saeculo fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, vel si jam tonsuratte. Nam excepta fornicationis causa viro uxorem dimittere nulla ratione conceditur, quia postquam copulatione c
Abbreviated transcription (Latin):
tunc hi qͥ uirauerit ꝑiurii crimine rei teneant᷑. & penitencia
ꝑacta. pͥora cogant᷑ reciꝑe conubia. Ex pictis Basilii sp̃i.¬
iqͥs uult comiugatꝰ conuerti ad monast̾ium: non ẽ recipiendꝰ.
nisi pͥus aconiuge castimoniã ꝓfitente fu̾it absolutꝰ. Nam
conuigalis fecłis ꝓstitucio. Lales gͥ tunc sine culpa secunt᷑ xp̃m re

Expanded text:
tum ii qui juraverunt, perjurii crimine rei teneantur, et poenitentia tum ii qui juraverunt, perjurii crimine rei teneantur, et poenitentia peracta priora cogantur recipere connubia. CAP. CXVII. Quiipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus: nam conjugalis fidei prostitutio. Tales tunc sine culpa sequuntur relict
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ his reqͥsistis qͥ ob causam frigide nature se dicunt non pos¬
se in inuicẽ oꝑam carnis cdantes cõmisceri. Iste u̾o si non po¬
test ea uti ꝓuxore. habeat quasi sororẽ. Quod si retinacłm iugale
olunt recinde. maneant utͥq innupti. Nam si huic non poti
naturalit᷑ concordare qͦmͦ alteri conuemet: lgit᷑ si uir aliã uult
acciꝑe uxorẽ. manifesta ratio patet. qͥa succetlente clabolo odii fõ¬
mite̾. exosam eam habuit. ⁊ idtirco illam climitr̃e mendaciĩ falsitate
molit᷑. Quod si mulier causat᷑. ⁊ dicit. uolo mat̃ ẽẽ. ⁊ filios ꝓtreare.
ut̃q eoꝵ septina manu ꝓpinqͦrũ tactis sacro seĩs relliqͥis iure ui
rando clicat. ut nunqͣm ꝑ cõmixtionẽ carnis comuncti. una ca¬
ro effecti fuissent. tunc uidet᷑ mulierẽ scd̾as posse cont᷑here nup¬
tias. humanũ dico ꝑꝑ infirmitatẽ carnis eoꝵ. Uir autẽ qͥ frigide
nat᷑e est. maneat sine conuge Quod si & ille aliam copulã acceꝑti

Expanded text:
 his requisitis, qui ob causam frigidae naturae se dicunt non posse in invicem operam carnis dantes commisceri: Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat quasi sororem. Quod si retinaculum jugale volunt rescindere, maneant utrique innupti: nam si huic non potuit naturaliter concordare, quomodo alteri conveniet? Igitur si vir aliam vult accipere uxorem, manifesta ratio patet, quia succendente diabolo odii fomitem, exosam eam habuit, et idcirco illam dimittere mendacii falsitate molitur. Quod si mulier causatur, et dicit, Volo mater esse et filios procreare, uterque eorum septima manu propinquorum tactis sacrosanctis rrando dicat, ut nunquam permistione carnis conjuncti, una caro effecti essent, tunc videtur mulierem secundas posse contrahere nuptias. Humanum dico propter infirmitatem carnis eorum; vir autem qui frigidae naturae est, maneat sine conjuge. Quod si et ille aliam copulam acceperit,
Abbreviated transcription (Latin):
ni leonis utam᷑. qͥd sit tolerabiliꝰ estimamꝰ. Qtł siunꝰ ex coniugatis
obierit. is qͥ publicã penitentiam ȩxegerit. ⁊ suꝑstes exstit̾it. it̾are

Expanded text:
ni Leonis utamur, quod sit tolerabilius aestimamus. Quod si unus ex conjugatis ni Leonis utamur, quod sit tolerabilius aestimamus. Quod si unus ex conjugatis obierit, is qui publicam poenitentiam exegerit et superstes exstiterit, iterare
Abbreviated transcription (Latin):
cidant clegradu ꝓpͥo. Si u̾olaici anathinatizent᷑. Quib u̾b̃ clat᷑ indelligi
qͣlit̃ huiꝰ mali auctores dampnandi sunt: qͣndo parcipes consiliũ coni-¬
bentes tanto anathemate feruunt᷑. ⁊ iuxta canonicã auctoritate: ad cõ¬
uigia legitima raptas sibi iure uendicare nullatenꝰ posst̃. Ex cONcł
si aliqͥs sponsã alt̾ius rapuerit. publicca penitencia multet᷑. ⁊ sine
spe conuigii maneat. & si ip̃a eidẽ cͥmini consenciens non fuit: licen¬
esponsatas puellas. ⁊ post abaliis raptas. placuit erui.⁊ eis reddi.
qͥb ante fuerant desponfate. etiam si eis araptorib uis illata consti¬
laũ nec tlum ras qͣs rapuerant cũ uoluntate parentũ sub p̾fa¬
to desponsionis uł dotalicii nomine inconiugiũ sumptas ha-¬
bent. qͣndo moĩum aures hec fuerit constitutio ꝓmłgata. ab earũ
etas ⁊ incontinentia exeg̃it. legitimo ⁊ ex rtͥsq partib placito con¬
iugio socient᷑. Nam inhis non regłam constituimꝰ. s ut uerb̃ mag¬

Expanded text:
ici, anathematizentur. Quibus verbis datur intelligi, qualiter hujus mali auctores damnandi sunt: quando participes consilium conniventes tanto anathemate feriuntur, et juxta canonicam auctoritatem ad conjugia legitima raptas sibi jure vindicare nullatenus possunt. CAP. 37si aliquis sponsam alterius rapuerit, publica poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licenDesponsatas puellas, et post ab aliis raptas, placuit erui, et eis reddi, quibus ante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis illata constiautem necdum eas quas rapuerant cum voluntate parentum sub praefato desponsionis, vel dotalitii nomine in conjugium sumptas habent, quando in omnium aures haec fuerit constitutio promulgata, ab earum aetas et incontinentia exegerit, legitimo ex utrisque partibus placito conjugio socientur. Nam in his non regulam constituimus, sed, ut verbis mag
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt. si ille aliam uł illa aliũ ducere possit. qͥb sc̃ptum ẽ.
uir ⁊ mulier si se coniunxerint.⁊ postea clx̾it mulier de uiro qd̾
non possit coire cũ ea. si potest. ꝓbare ꝑiustũ iudiciũ qd̾ uerũ sit. ac¬
ciꝑiat ali um. si autem aliam acceperit: separentur.
exeant intle aclcrucem. ⁊ siuerum fuerit separent᷑.⁊ illa faciat quod uo¬

Expanded text:
non possunt, si ille aliam vel illa alium ducere possit, quibus scriptum est: Vir et mulier si se conjunxerint, et postea dixerit mulier de viro, quod non possit coire cum ea; si potest probare per justum judicium quod verum sit, accipiat alium; si autem ille aliam acceperit, separentur. exeant inde a
Abbreviated transcription (Latin):
e conuigali aut̃ molatione reqͥsisti. sidesponsatã alii puellã alder
in matͥmoniũ possit acciꝑe. hoc nefiat modis omĩb inhibemus.
qͥa illa benedictio qͣm nupfe sacerdos imponit apud ficleles cuidã
sacrilegii nistar ẽ. si ulla tͣnsgressione uiolet᷑. ¶Ex corcł me lueNsi¬
ẜ his qͥ sponsas alienas rapiunt. antiqͣ ⁊ synodalis Tcap .u.¬
sententia obseruet᷑. Quod ⁊ si forte in eccł̃a euentꝰ talis repiri di¬
noscit᷑. ut ꝓsalutis ⁊ religionis competentiꝰ humaniꝰ qͥddã lebeant
qͥa pͥor inqͥens definitio durius. posterior aut̃ qͥddã cͣctauit huma¬
niꝰ. nullo mͦ ut aclinaximã inclulgenciã descenclamꝰ. alt̾uis sponse accep
tor. sine publicai tͣnseat penitentia. Quod si hec obetlire renuerit.
sine ulla refragatione a nathiz.et᷑. fautores u̾o illiꝰ. uxta motlum
culpe ep̃i decreto peniteant. Siu̾o qł non optamꝰ de gͣclu ecclastico
talib nuptiis se consẽ sorẽ ł int̾uentorẽ manifeste. ꝓclicł̃it. agͣdu

Expanded text:
e conjugali autem velatione requisisti, si desponsatam alii puellam alter in matrimonium possit accipere: hoc ne fiat modis omnibus inhibemus, quia illa benedictio, quam nupturae sacerdos imponit, apud fideles cujusdam sacrilegii instar est si ulla transgressione violetur 5 V. De his qsententia observetur. Quod etsi forte in Ecclesia eventus talis reperiri dignoscitur, ut pro salutis et religionis competentia humanius quiddam debeatquia prior, inquiens, definitio durius, posterior autem quiddam tractavit humanius, nullo modo ut ad maximam indulgentiam descendamus, alterius spotor sine publica transeat poenitentia. Quod si haec obedire renuerit, sine ulla refragatione anathematizetur. Fautores vero illius juxta modum culpae episcopi decreto poeniteant. Si vero, quod non optamus, de gradu ecclesiastico talibus nuptiis se consensorem vel interventorem manifeste prodiderit, a gradu
Abbreviated transcription (Latin):
osqͥrapiunt mulieres sub nomine simul habitandi. cooꝑantes aũ¬
& conibentes raptorib. decrecut sc̃a synoclus. ut siqͥdem clerici sunt.
decidant de gͣdu ꝓpͥo. si u̾o laici anathematizent᷑. Ex concł cabillon̾.
e puellis raptis nec dũ desponsatis: in calcidonensicconcilio ¶Cap̃¬
scͥptũ est. Eos qͥ rapiunt puellas sub nomine simul habitandi cooꝑantes
& combentes raptorib decreuit sca sinoclus. ut siqͥdem clerici sunt de

Expanded text:
rapiunt puellas sub nomine simul habitandi, cooperantes et conibentes raptoribus, decrevit sancta sinodus, si quidem clerici sunt, decidant gradu proprio; si vero laici, anathematizentur. Quibus verbis De puellis raptis, necdum desponsatis, in Chalcedonensi concilio statutum est, eos, qui rapiunt puellas sub nomine simul habitandi, cooperantes t conniventes raptoribus, decrevit sancta synodus, ut, si quidem clerici sun
Abbreviated transcription (Latin):
Iqͥ matͥmoniũ sani contraxerint. & uni exduob amencia aut
furor aut aliqͣ infirmitas accesserit. ob hanc infirmitatem. con-¬
uigia talium solui non posst̃. Similit̾ senciendum de his qͥ ab aduer¬
testa tiua qͣdam p̾sumptione lirimant. non attendentes illucl
euuangłicũ. qcł łs comunxerit homo ñ separet. Unde nob̾ uisũ est ut
coniugia seruoꝵ non clirimant᷑. etiã si cliuersos dños habeãt. s in uno
conugio ꝑmanentes: dñis seruiant suis. Et hoc millis obseruantdũ ẽ.

Expanded text:
i matrimonium sani contraxerint, et uni ex duobus amentia, aut furor, aut aliqua infirmitas accesserit, ob hanc infirmitatem conjugia talium solvi non possunt. Similiter sentiendum de his qui ab advertestativa quadam praesumptione dirimant, non attendentes illud evangelicum: Quod Deus conjunxit, homo non separet. Unde nobis visum est ut conjugia servorum non dirimantur, etiamsi diversos dominos habeant: sed in uno conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
quia irrita erit. imomo ⁊ causam insynodo ꝓfacto dabunt. SEx epła
Nullis unquam p̃sumat accusator simul ẽẽ ⁊ uidex⁊ testis. qm in oĩ
ouerint falsi testes. qd̾ si falsum testimoniũ capitale cͥmen non ẽẽt.
neqͥquam dñs meuuangłio int̾ pͥncipalia cͥmina hoc annumerasset.
Ait enim. Decorde exeunt homicidia acuit̾ia furta. falsa testimonia. Et iõ
similit̾ debet penit̾e. ac excommunicari falsus testis. sic̃ ⁊ fur. ⁊ homicida.¬

Expanded text:
quia irrita erit, imo et causam in synodo pro facto dabunt. CAP. 15.-nquam praesumat accusator simul esse, et judex, et testis: erint falsi testes, quod si falsum testimonium capitale crimen non esset, nequaquam Dominus in Evangelio inter principalia crimina hoc annAit enim: De corde exeunt homicidia, adulteria, furta, falsa testimonia. Et ideo similiter debet poenitere et excommunicari falsus testis sicut a
Abbreviated transcription (Latin):
alsos testes a cõmunione eccłiastica sub mouendos. nisi peniten-¬
cit. ⁊ ꝓbau̾it quod cdiuu tacuit. biennii tempore. abstinebit᷑. Si autẽ nõ
obilis homo łingenuus si insinodo accusat᷑. ⁊ negauerit.s S. Cap̃ .x.¬
si eũfidelem ẽẽ sciunt. cum .xii. ingenuis se expurget. Si antea dep̃hen¬
sus fu̾it infurto. aut ꝑiurio. aut falso testimono. ad uiramentũ non admittat᷑.
s sic̃ qͥingenuꝰ non est. feruenti aqua. aut candenti ferro seexpurget. EEx eobẽ¬
estes ad testimonium non admittendos. qui nec adac SCONCI LIo. CAp̃U¬
Icusationem admitti p̃cepti sunt. ł qͦs ip̃e accusator cdesua clomo ꝓdu¬

Expanded text:
alsos testes a communione ecclesiastica submovendos, nisi poenitencit, et probaverit quod diu tacuit, biennii tempore abstinebitur. Si autem non obilis homo vel ingenuus si in synodo accusatur et negaverit, si eum constiterit fidelem esse, cum duodecim ingenuis se expurget; si antea deprehensus fuerit in furto, aut perjurio, aut falso testimonio, ad juramentum non admittatur, sed sicut qui ingenuus non est ferventi aqua vel candenti ferro se expurget. » estes ad testimonium non admittendos, qui nec ad accusationem admitti precepti sunt, vel quos ipse accusator de sua domo produ
Abbreviated transcription (Latin):
sui aut pb̃roꝵ cum archidiaconi p̾sentia fimat᷑. Quod siqͥscumq cłicus hoc im-¬
plere listulerit. siuunioi fu̾it. una minꝰ de .xl. ictus accipiat. Si t̾o honoratior
ores eccle sine scientia pontificis ꝑse clistͥngat. aut condẽpnare p̃su¬
mat. Quod si fecerit: ab ecclesia cui inuiriam irrogare  tdinoscitua. tã
diui sit sequestratꝰ. qͦusq reatum suum agnoscat. et emendet.

Expanded text:
sbyterorum cum archidiaconi praesentia finiatur. Quod si quiscunque clericus hoc implere distulerit, si junior fuerit, una minus de XL ictus accipiat. Si vero honoratior, ores Ecclesiae, sine scientia pontificis, per se distringat, aut condemnare praesumat. Quod si fecerit, ab Ecclesia cui injuriam irrogare dignoscitur, tam diu sit sequestratus, quousque reatum suum agnoscat et emendet.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ep̃i. pb̃ri. & diaconi. uł cleriei. non sint cõducte¬
res aut ꝓcuratores pͥuatoꝵ. neq ullo turpi uł in hone¬
sto negotio uictũ querant. quia respicere debent scrip¬
tum esse. nemo militans d̾o. implicat se negotiis scła
ribus. s Ex coricił tole catio .i. cap̃.uͦ.
rbr. uł diaconꝰ. uł subdiaconꝰ. uł quilibet ȩccłȩ depu¬
tatus clericꝰ. si intra ciuitatẽ fu̾it. uł in loco ĩ quo
eecła est. aut in castello. aut in uico. aut in uilla.
si ad eccłam ad sacrificiũ cotidiauũ ñ uenerit. clericꝰ
ñ habeat᷑. si castigatꝰ non emendauerit.
lericus qui intra muros ciuitatis manet. & ea di
matutinis ymuis sine egritudine defuerit. septem
dies a cõmunione habeatur extraneus. Ex epła¬

Expanded text:
ri et diaconi vel clerici non sint conductores, neque procuratores, neque ullo turpi lucro, vel inhonesto negotio victum quaerant, quia respicere debent scriptum esse: nemo militans Deo, implicat se negotiis sarit. Ex concilio Toletano I, cap. 5. Presbyter, diaconus, vel subdiaconus, vel quilibet Ecclesiae deputatus clericus, si intra civitatem fuerit, vel in loco in quo ecclesia est, aut in castello, aut in vico, vel in villa, si ad ecclesiam ad sacrificium quotidianum non venerit, clericus non habeatur, si castigatus non emendaverit.lericus qui intra muros civitatis manet, et eo die matutinis hymnis sine aegritudine defuerit, septem dies a communione habeatur extraneus. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
dederis solidos decẽ. & ampliꝰ requisieris. uł si dederi
frumenti modiũ unũ. & suꝑ aliquid exegeris. Ex Oe cR̃¬
uicumq enĩ temꝑe messis uł uindemie ñ necessi¬
tate s ꝓpt̾ cupiditatẽ cõparat annouã uł uinũ. Uerbi
gr̃a. de duobus denariis comꝑat modiũ unũ ⁊ seruat
usq
dũ uenundet᷑ deuariis . iͦiͬi. aut sex aut ampliꝰ. hoc tͣ¬
enitenti utilius ẽ dispendia pati. quam ꝑiculis
negotiationis astringi. quia difficile ẽ uit ementis
uendentisq cõmertiũ non interuenire peccatuo.
statuta ꝓhibent. ut nullus ex eccłastico ordine
sumendi eibi aut potus causa. nisi ꝑegrinatiõis Ne¬
cessitate cõpulsus. tabernas ingredi audeat. S si ali
non ingrediant᷑. nisi ꝑegrinationis necessitate com¬
uod non oꝑteat sacro misterio deditos. a pͥbris
usq ad diaconos. & reliquũ eccłasticũ ordinẽ
idest usq ad subdiaconos. lectores. cautores. exorcistas.

Expanded text:
dederis solidos decem, et amplius requisieris: vel si dederis dederis solidos decem, et amplius requisieris: vel si dederis frumenti modium unum, et suuicunque enim tempore messis vel vindemiae, non necessitate, sed propter cupiditatem, comparatgratia, de duobus denariis comparat modium vini, et servat usque dum venundetur deinde quatuor aut sex, aut amplius; hoc tuenitenti utilius est dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi; quia difficile est inter ementis vendentisque commercium non intervenire peccatum. statuta prohibent ut nullus ecclesiastici ordinis, sumendi cibi aut potus causa, nisi peregrinationis necessitate compulsus, tabernas ingrediatur ingredi habeanon ingrediantur, nisi peregrinationis necessitate com etc. sacro ministerio deditos a presbyteris usque ad diaconos, et reliquum ecclesiasticum ordinem, id est, usque ad subdiaconos, lectores, cantores, exorcistas,
Abbreviated transcription (Latin):
erit post hanc definitionẽ usuras accipiens. aut ex adinuen¬
tione aliqua. uł quolibet modo negotiũ tͣnsiens. aut: he¬
iiolia. id est sescupla exigens. uł aliquid tale ꝓrsus ex¬
cogitans turpis lucri gr̃a. deiciat᷑ a clero. ⁊ alienir
llud etiã duximꝰ p̾monendũ. ut sicit non suo ita
nec alieno nomine aliquis elericoꝵ exercere fenus
uendendi caruis studio non utatur.
ec hoc quoq p̃tereundũ eẽ duximꝰ. quosda turpiᷤ
lucri cupiditate captos. usurariã exercere pecuniã.
⁊ fenore uelle ditescere. Quod ñ dicã in eos in clerica¬
li offitio constitutos. sed & in laicos cadere qui xꝑia-¬
nos se dici cupuint condolemus.
tem placuit ut clericꝰ si cõmodauerit pecuniã. pe-¬
cuniã accipiat. si speciẽ eandẽ spetiẽ quantũ dederit
abstineant. uerũ etiã plebes sibi subditas abstinere
sura ẽ ubi ampliꝰ requirit᷑ quã dat᷑. Uerbi gr̃a. Si

Expanded text:
erit post hanc definitionem usuras accipiens, aut ex adinvenerit post hanc definitionem usuras accipiens, aut ex adinventione aliqua, vel quolibet modo negotium transigens, aut heiolia, id est, sescupla exigens, vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero, et alienus llud etiam praemonendum, ut sicut non suo, ita nec alieno nomine aliquis clericorum exercere fenus vendendi carius studio non utatur. e hoc quoque praetereundum esse duximus, quos lam turpis lucri cupiditate captos, usurariam exercere pecuniam, et foenore velle ditescere. Quod non dicam in eos in clericali officio constitutos sed et in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus. tem placuit ut clericus si commodaverit pecuniam, pecuniam accipiat, si speciem, eamdem speciem quantum dederit abstineant, verum etiam plebes sibi subditas abstinere sura est ubi amplius requiritur quam datur. Verbi gratia. Si
Abbreviated transcription (Latin):
S hoc sed̾m auctoritatẽ canonũ modis omĩb ꝓbibendũ. ut
uulla femina ad altare p̃suinat accedere. aut pb̃ro mini-¬
strare. aut infra cancellos stare. aut sedere.
incontinentes in officiis talib positi. om̃i honore eccłia¬
stico pͥuent᷑. nec admnittant᷑ ad tale ministeriũ quod so-¬
la continentia oportet impleri.¶Ex fodem.
clesia omĩno debet. ut sacerdotes ⁊ leuite cũ mulieribus
ñ coeant. quia ministerii cotidianis necessitatib occupant᷑.
Scriptũ ẽ. Scĩ estote. quia ego sẽs sũ dñs d̾s uester. Ex fod.
p̃s. pb̃r. aut diaconꝰ usuras a debitorib exigens. aut
m̃ multi sub regl̃a constituti. auaritiã ⁊ turpia lucra
sectant᷑. oblitiq diuinȩ script᷑e dicentis. qui pecuniam
suã ñ dedit ad usurã. mutiũ dantes centesimas exigunt.
iuste censuit sc̃a & magna sẏnodus. ut siquis inuentus fu-¬

Expanded text:
Sed hoc secundum auctoritatem canonum modis omnibus prohibendum, ut Sed hoc secundum auctoritatem canonum modis omnibus prohibendum, ut nulla femina ad altare praesumat accedere, aut presbytero ministrare, aut infra cancellos stare aut sedere. Cincontinentes in officiis talibus positi, omni honore ecclesiastico priventur, nec admittantur ad tale ministerium, quod sola continentia oportet impleri. CAP. CXVIIclesia omnino debet, ut sacerdotes et Levitae cum mulieribus non coeant: quia ministerii quotidianis necessitatibus occupantur. Scriptum est: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum Dominus Deus vester. CAP.sbyter, aut diaconus, usuras a debitoribus exigens, aut m multi sub regula constituti avaritiam, et turpia lucra sectantur, oblitique divinae Scripturae dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram , mutuum dantes centesimas exigunt, juste censuit sancta et magna synodus ut si quis inventus fu
Abbreviated transcription (Latin):
quendi uel sentiendi hominib aditũ tribuant. qr
frequent̾ ꝑ hanc indecenter occasionẽ contingit. ut
diabolus qui insidiat᷑ ut leo in cubili suo. deꝰ ruiniᷤ
seruoꝵ dei insultet. Siquis uero clericꝰ post int̾dictũ
ep̃i sui his inherere presũpserit. a cõmmunione habeat᷑
hibendũ ⁊ modis omnib int̾minandũ est. ut nulli
sacerdos eas ꝑsonas feminarũ. sicut ⁊ in canone insertũ
continetur. de quib suspitio ẽẽ potest in domo sua ha-¬
beat. s neq illas quas canones concedunt. matrẽ. amitã.
sororẽ. quia instigante diabolo. etiã in illis scelus freq̃nt
ꝑpetratũ reꝑitur. aut etiã in pedissequis illaꝵ. S siquis
de his habuerit tałẽ necessitatẽ patientẽ. cui sit necessitaᷤ
sustentatio pb̃ri. habeat in uico aut ĩ uilla domũ longe a
pb̃ri conu̾satione. & ibi eis subministret quȩ necessaria st̃.

Expanded text:
quendi vel sentiendi hominibus aditum tribuant, quia quendi vel sentiendi hominibus aditum tribuant, quia frequenter per hanc indecentem occasionem contingit, ut diabolus qui insidiatur sicut leo in cubili suo, de ruinis servorum Dei insultet. Si quis vero clericus post interdictum scopi sui his inhaerere praesumpserit, a communione habeatur hibendum et modis omnibus interminandum est, ut nullus sacerdos eas personas feminarum, sicut et in canone insertum continetur, de quibus suspicio esse potest, in domo sua habeat, sed neque illas quas canones concedunt, matrem, amitam, sororem: quia, instigante diabolo, etiam in illis scelus frequenter perpetratum reperitur, aut etiam impedisse quas illarum. Sed si quis de his habuerit talem necessitatem patientem, cui sit necessitas sustentatio presbyteri, habeat in vico aut in villa domum longe a presbyteri conversatione, et ibi eis subministret quae necessaria sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipimꝰ. ut nullus elericoꝵ extͣneȩ sit mulieri qualibet
consolatione aut familiaritate ꝯiunctus. ⁊ ñ solu ĩ domũ
illius extranea mulier ñ accedat. sed nec ipse frequentandi
extͣneã mulierẽ habeat potestatẽ. sed cũ matre tantũ ⁊ soro¬
re & nepte si habuerit aut uoluerit. uiuendi habeat liberã
potestatẽ. de quib nominib nefas ẽ aliud ꝗͣ nat᷑a ostituit
⁊ ab cad̾e mansione in qua clericꝰ manet: placuit re¬
prb̃ris. Qui cum eẽnt laici siue lectores. licito ⁊ uxores
ducere ⁊ filios ꝓcreare potuert. S cũ ad p̾dictos ꝑue¬
nerint gradus. cepit eis ñ licere quod licuit. Unde ut
de caruali fiat spiritale ꝯiugiũ. oportet eos nec dimitĩe
uxores. & quasi non habeant sic habere. quo ⁊ salua sit
caritas conubioꝵ. & cessent oꝑa nuptiaꝵ.¬
t quia diabolo nulłu locũ dare oportet. hoc p̾ci¬
pue custodiendũ decreuimꝰ. ut uulli clerici cũ extra¬
neis feminis habeãt familiaritatẽ. nec ulłu male lo¬

Expanded text:
praecipimus, ut nullus clericorum extraneae sit mulieri qualibet consolatione , aut familiaritate conjunctus; et non solum in domum illius extranea mulier non accedat, sed nec ipse frequentandi extraneam mulierem habeat potestatem, sed cum matre tantum, et sorore, et nepte, si habuerit, aut voluerit, liberam habeat vivendi potestatem, de quibus nominibus nefas est aliud quam natura constituit et ab eadem mansione in qua clericus manet, placuit reeris, qui cum essent laici, sive lectores, licito et uxores ducere, et filios procreare potuerunt: sed cum ad praedictos pervenerint gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde ut de carnali fiat spiritale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi non habeant sic habere, quo et salva sit charitas connubiorum, et cesset operatio nuptiat quia diabolo nullum locum dare oportet, hoc praecipue custodiendum decrevimus, ut nulli clerici cum extraneis feminis habeant familiaritatem, nec ullum male lo
Abbreviated transcription (Latin):
negotiationi implicare. nec secũ aliorsum contra
auetoritatẽ p̃sumat ducere. quo ministeriũ sibi
cõinissũ cogantur negligere. Quod si hec int̾dicta
imilit̃ de illis pb̃ris qui contra statuta canonũ
uillici fiuĩt. tabernas ingrediunt᷑. turpia luera
scctantui. & diuersissimis iodis usuris inseruĩt¬
⁊ alioꝵ domos inhoneste ⁊ impudice frcquentant.
& cõmessationib & ebrietatib deseruire non erubes¬
unt. & ꝑ diu̾sos mercatos indiscrete discurrunt.
obseruandũ iudicauimꝰ. ut ab hinc districte seuerit᷑
coerceantur. ne ꝑ eoꝵ illicitã & indecentẽ actionem.
& ministeriũ sacerdotale utuꝑet᷑. & quibꝰ debuerant

Expanded text:
negotiatione implicare , nec secum aliorsum contra auctoritatem praesumat ducere, quo ministerium sibi commissum cogantur negligere. Quod si contra interdicta imiliter de illis presbiteris qui contra statuta canonum vilici fiunt, tabernas ingrediuntur, turpia lucra sectantur, et diversissimis modis usuris inserviuntt aliorum domos inhoneste ac inpudice frequentant, et comessationibus et ebrietatibus deservire non erubescunt, et per diversos mercatos indiscrete discurrunt, observandum iudicavimus, ut ab hinc districte severiterque coherceantur, ne per eorum inlicitam et indecentem actionem, et ministerium sacerdotale vituperetur, et quibus debuerant
Abbreviated transcription (Latin):
rb̃m in nuptiis bigami prandere ñ conuenit.
Quia cũ penitentiã bigamꝰ egeat. quis erit ꝓb̃r
qui ꝓpt̾ conuiuiũ talib nuptiis possit p̃bere con¬
bri. diaconi. subdiaconi. uł deinceps quib
ducendi uxores ñ est licitũ. etiã alienaꝵ nupti¬
arũ euitent conuuua. neq his ectib admisceant᷑
ubi amatoria cantantur & turpia. aut obsceni
motus corpoꝵ. chorris & saltationibꝰ offerunt᷑. ne
auditus & obtutus sacris mysteriis depitatis. tur¬
pium spectaculoꝵ. atq uerboꝵ contagione pollu¬
on liceat sacerdotib uł clericis aliqua spectacła
in nuptiis uł conuiuiis spectare. sed oꝑtet ante quã
ingrediantur ipsa spectacła surgere & redire inde.

Expanded text:
rum in nuptiis bigami prandere non convenit, quia cum poenitentia bigamus egeat, quis erit presbyter qui propter convivium talibus nuptiis possit praebere conri, diaconi, subdiaconi, 155 vel deinceps quibus ducendi uxores non est licentia, etiam alienarum nuptiarum evitent convivia, neque his coetibus admisceantur ubi amatoria cantantur et turpia, aut obsceni motus corporum choris et saltationibus efferuntur; ne auditus et obtutus sacris mysteriis deputatus turpium spectaculorum atque verborum contagione polluNon liceat sacerdotibus vel clericis aliqua spectacula in conviviis spectare, sed oportet antequam ingrediantur, ipsa spectacula surgere, et redire inde.
Abbreviated transcription (Latin):
t pb̃ri uullatenꝰ ubicũq hospitari sinant᷑. aut aliqͦ mͦ
ipsi p̃sumant. s assidue apud suas eccłas eẽ studeãt. ꝓpter
sacra mist̾ia uł minist̾ia fidelib exhibenda. nec etiã alibi ha¬
bitare ꝑmittant᷑. Neq mulieres quãcũq habitationẽ habe¬
ant in locis. in quib pb̃ri aliquẽ recursũ habuerĩt. Quod
si obseruare paruipenderint. ita ut transgressores. & qui
contra indicta fecerint uidicentur.¬
tus fuerit. ad adulteriũ ꝑpetͣuerit. ampliꝰ pelli debet. ⁊ ad
penitentiã redigi. Simili modo etiã diaconiis. si eode pec-¬
cato succubuerit᷑. ab ordine ministerii subtrahatur.
troducꝰtã habere mulierẽ. nisi forte matrẽ. aut sororem.
aut amitã. uł eas tantũ ꝑsonas quȩ suspitiones effugun.¬

Expanded text:
teri nullatenus ubicunque hospitari sinantur, aut aliquo modo ipsi praesumant, sed assidue apud suas ecclesias esse studeant propter sacra mysteria, vel ministeria, fidelibus exhibenda, nec etiam alibi habitare permittantur. Neque mulieres quamcunque habitationem habeant in locis in quibus presbyteri aliquem recursum habuerint. Quod si observare parvipenderint, ita ut transgressores, et qui contra interdicta fecerint, judicentur.tus fuerit, aut adulterium perpetraverit, amplius pelli debet, et ad poenitentiam redigi. Simili modo etiam diaconus, si eidem peccato succubuerit, ab ordine ministerii subtrahatur. troductam habere mulierem, nisi forte matrem, aut sororem, aut amitam, vel eas tantum personas quae suspiciones effugiun
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ sc̃ȩ disciplinã retineant. sEx epła Leonis. papȩ.
De his uero quȩ in sepedicło concilio illicita contra
uenerandos nicenos canones p̃sũptione tẽptata sunt.
quorundã religionis ur̃ȩ u̾bo mandastis ꝑ uicarios
nr̃os. & hoc spetialit̾ statuentes. ut pret̾ dei sac̾dotes
nullus audeat p̃dicare. seu monachꝰ. siue ille laicꝰ qui
ciuiꝰlibet scientie nomine glorietur.
sibi statuta canonũ legenda ꝑcipiant. ne rei ipsi
uł popłi. quȩ ꝑ salutẽ eoꝵ decreta sunt. excusent se
tutis. Nulli sac̃doti liceat suos canones ignorare.
nec quiequã facẽ quod possit p̃atrũ regulis obiuare.
Que enĩ a nobis res digna seruabit᷑. si decretaliũ nor-¬
ma constitutoꝵ ꝓ aliquoꝵ libitu licentia ppłis per¬

Expanded text:
ucti praedicare audeant. Ex epistola Leonis papae . De his vero quae in saepe dicto concilio illicita contra venerandos Nicaenos canones praesumptione tentata sunt, quorumdam regionis vestrae verbo mandastis per vicarios nostros, et hoc specialiter statuentes ut, praeter Dei sacerdotes, nullus audeat praedicare seu monachus, sive ille laicus, qui cujuslibet scientiae nomine glorietur. sibi statuta canonum legenda percipiant, ne rei ipsi vel populi quae per salutem eorum decreta sunt, excusent se tutis. Nulli sacerdoti suos liceat canones ignorare, nec quidquam facere quod Patrum possit regulis obviare. Quae enim a nobis res digna servabitur, si decretalium norma constitutorum pro aliquorum libitu, licentia populis per
Abbreviated transcription (Latin):
monasteria. siue foras pb̃ris. ut fidẽ catholicã recte disc̃at.
& orouẽ dĩicã. ut domi alios edocere ualeant. Qͥ autẽ
alit̾ non potuerit. uel in sua lingua hoc discat.

Expanded text:
monasteria, sive foras presbyteris, ut fidem catholicam recte discant, monasteria, sive foras presbyteris, ut fidem catholicam recte discant, et Orationem dominicam, ut domi alios edocere valeant. Qui vero aliter non potuerit, vel in sua lingua hoc discat.
Abbreviated transcription (Latin):
oceri ergo om̃s oꝑtet qui dñi sac̾dotio funguntur.
& ut ceteros instruant & sibi ꝓficiant. Scriptũ ẽ
enum. qui docti fuerint fulgebunt quasi splendor fir¬
mamenti. & qui ad iusticiã erudunt multos quasi stel¬
lȩ in perpetuas ȩt̾nitates. Et alibi. Popłs autẽ sciens
dm̃ suũ optinebit & faciet. & docti in popło doceburi
multos. Ipsa eiũ uitas ꝑ se infert & dicit. Beatꝰ ẽ qui ñ
fu̾it scandalizatꝰ in me. Ille ꝓculdubio scandalizatus ẽ
t unusquisq pb̃r ꝑ singulos anuos ep̃o suo rationẽ
ministerii sui reddat. tam de fide catholica. quã de
baptismo. atq de om̃i ordine ministerii sui.
ymbołu quod ẽ signaculũ fidei. ⁊ or̾onẽ dñicam
discere semꝑ ainmoneant sacerdotes ppłm xꝑianum.
Uolumꝰq ut disciplinã condiguã habeant qui hec discẽ
negligunt. siue in ieiunio. suie in alia castigatione. Prop¬
terea dignũ est ut filios suos donent ad scolam siue ad

Expanded text:
oceri ergo omnes oportet qui Domini sacerdotio funguntur, ut et caeteros instruant et sibi proficiant. Scriptum est enim: Qui docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae inDominum suum obtinebit et faciet, et docti in populo docebunt multos . Ipsa enim Veritas per se infert, et dicit: Beatus est qui non fuerit scandalizatus in me . Ille procul dubio scandalizatus est  Unusquisque presbyter per singulos annos episcopo suo rationem ministerii sui reddat, tam de fide catholica, quam de baptismo atque omni ordine ministerii sui.ymbolum, quod est signaculum fidei, et orationem Dominicam discere semper admoneant sacerdotes populum Christianum. Volumusque ut disciplinam condignam habeant qui haec discere negligunt, sive in jejunio, sive in alia castigatione. Propterea dignum est ut filios suos donent ad scholam, sive ad
Abbreviated transcription (Latin):
aut pars eiꝰ cecidit ⁊ ñ inuenta fuit: xxx. dies peniteat
ltem. Qui negligentiã erga sacrificiũ fec̾it. ut in eo uer¬
mis ꝯsũptus sit ⁊ ad nichisu deuen̾it: iii. quadrag̃. cũ pa¬
ne ⁊ aqua peniteat. si integrũ inuentũ fu̾it. ĩ eo u̾mis com¬
burat᷑. ⁊ cinis sub altari a. recondat᷑. ⁊ qͥ ueglex̾it: quat̾uiᷤᷤ di¬
eb suã negligentiã soluat. Cle orets in scda epła as
iacosỹ. Cũ tunore ⁊ tremore reliquias corꝑis dñi de¬

Expanded text:
aut pars ejus ceciderit et non inventa fuerit, XXX dies poeniteat. Item: Qui negligentiam erga sacrificium fecerit, ut in eo vermis consumptus sit, ad nihilum devenerit, III quadragesimas cum pane et aqua poeniteat. Si integrum inventum fuerit, in eo vermis comburatur, et cinis sub altare recondatur, et qui neglexerit, quaternis diebus suam negligentiam solvat. Sicut amissione sapi cum timore et tremore reliquias corporis Dominici de
Abbreviated transcription (Latin):
minib ꝓmulgasse: digna uidebit᷑ legis latio. Si uero
assideamꝰ littere. erubesco: ꝯfiteri dm tales leges dedisse.¬
re ẽ eib. ⁊ sanguis meus ue̾ ẽ potus. ⁊ nisi mãducatu̾tis
carnẽ meã ⁊ bib̾itis sanguinẽ meũ: ñ habebitis uitam¬
etnã. uel caro mea que crucifixa ẽ. ⁊ sanguis qui militis effusꝰ
est lancea. ld̾ iN ysaia. Comedunt cibos pietatis¬
du ñ sunt sci ⁊ corꝑe ⁊ spu. nec comedunt carnẽ iħu. nec
bibunt sanguinẽ eius de quo ip̃e loquit᷑. Qͥ manducat

Expanded text:
promulgasse, digna videbitur legislatio. Si vero assideamus litterae, erubesco confiteri Deo tali legem dedisse.re est cibus et sanguis meus vere est potus, et: Nisi manducaveritis carnem meam et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam, vel caro mea quae crucifixa est, et sanguis qui militis effusus est lancea. CAP. unt sancti et corpore et spiritu, nec comedunt carnem Jesu nec bibunt sanguinem ejus, de quo ipse loquitur: Qui manducat
Abbreviated transcription (Latin):
sic unusquisq ꝓ meritoꝵ pitritate ꝓximo munduᷤᷤ fit
cib. hec qui audire nescit: au̾tit fortasse auditũ sed̾m
eos qui dicebãt qͥs eũ pot̃ audire. S si filii estis eccłie.
sunt. ne qui ignorat ignoret᷑. Agnoseite qr fige st̃ que ĩ
diuinis uoluminibus scͥpte a sunt. ido tamꝗͣ sp̃uales ⁊
ñ caruales intelligite que dñr.
quo qui sũpserit siquide bonꝰ ẽ: ⁊ de bono thesauro pro¬
fert bonũ: mundũ cibũ p̃bet ꝓximo suo. ⁊ id̾o oĩs ħo

Expanded text:
sic unusquisque pro meritorum puritate proximo mundus fit cibus. Hoc qui audire nescit, avertit forsitan auditum secundum eos qui dicebant: Quis potest eum audire? Sed si filii estis Ecclesiae, sunt, ne qui ignorat ignoretur. Agnoscite quia figurae sunt, quae in divinis voluminibus scriptae sunt: ideo tanquam spirituales, et non carnales , intelligite quae dicuntur. quo qui sumpserit, si quidem bonus est et bono thesauro profert bonum, mundum cibum profert proximo suo. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
thios. Quia morte dñi lib̾ati sumꝰ. huiꝰ rei memores
ĩ edendo ⁊ potando carnẽ ⁊ sanguiuẽ. q̃ ꝓ nob̃ oblata sunt
sig̃camꝰ. ltem. Beneficii diuini sanguis ẽ testis. ĩ euiis
typũ nos calicẽ mnysticũ ꝑcipimꝰ.Ii epła ad hesreos.
Sed ĩ ista carne ac sanguine nil eruentũ nil corruptibile

Expanded text:
thios: Quia morte Domini liberati sumus, hujus rei memores in edendo et potando carnem et sanguinem, quae pro nobis oblata sunt, significamus. Item: Beneficii divini testis est sanguis, in cujus tSed in ista carne, ac sanguine, nil cruentum, nil corruptibile
Abbreviated transcription (Latin):
aliã detrudat custodiã. usq quo ꝑ epłam aut ꝑ idoneoᷤᷤ suȩ
partis legatoᷤᷤ apłicã int̾pellet sublimitatẽ. ut potissimũ sua
scã legatione dignet᷑ decernere. quid de talib iusto ordine lex
romana statuat definire. ⁊ is corrigat᷑. ⁊ cet̾is inetus imponat᷑.
i pͥmates accusatores ep̃oꝵ cũ eis pacificare famili¬
arit̾ minime potuerint. tẽ tẽꝑe legitimo eos ad syno¬
dum canonice ꝯuocatã ñ infra angusta tp̃ra canonice ꝯuo-¬
cent. pͥus eis ꝑ scͥpta significent qd̃ eis opponit᷑. ut ad respon-¬
sionẽ p̃parati adueniant. Nã si aut ui aut timore eiecti aut
suis reb exspoliati fueruit: nec canonice uocari ad synodum
possunt. nec respondere emulis debent. ante quã canonice
restituant᷑. ⁊ sua om̃ia eis legalit̾ reddant᷑. ¶ Ex DE CRE¬

Expanded text:
aliam detrudat custodiam, usquequo, per epistolam aut per idoneos suae aliam detrudat custodiam, usquequo, per epistolam aut per idoneos suae partis legatos, apostolicam interpellet sublimitatem, ut potissimum sua sancta legatione dignetur decernere quid de talibus justo ordine lex Romana statuat definire, ut et is corrigatur, et caeteris modus imponatur Si primates accusatores episcoporum cum eis pacificare familiariter minime potuerint, tunc tempore legitimo eos ad synodum canonice convocatam, non infra angusta tempora canonice convocent, et prius eis per scripta significent quod eis opponitur, ut ad responsionem praeparati adveniant. Nam si, aut vi aut timore, ejecti aut suis rebus exspoliati fuerint, nec canonice vocari ad synodum possunt, nec respondere aemulis debent antequam canonice restituantur, et sua omnia eis legaliter reddantur. CAP. CCX
Abbreviated transcription (Latin):
tione instructi. sc̃oꝵ quoq canonũ regulis edocti. ꝯsultu
uidelicer omiũ nobiliũ nr̃oꝵ nos inetipsos corrigentes.
posterisq nr̃is exempłu dantes. uolumꝰ ut nullus sacerdos
illis electi sac̾dotes. qui bene sciant popłis penitentiã
dare. missas celebrare. de infirmis curã habere. sacratiq
olei cũ sacris p̃cib unctionẽ impendẽ. ⁊ hoc maxime p̃uid̾e.
ne sine uiatico quis de scło recedat. sEx ꝯcił trisuren
sedem. ut quȩ nob̃ sac̾dotalis mat̾ ẽ dignitatis. eẽ debet inagi¬
stra. eccłasticȩ rõnis. Quare seruanda ẽ cũ mansuetudine humi-¬
litas. ut licet uix ferendu ab illa sc̃a sede imponat᷑ ugũ. ꝯferamꝰ.
& pia deuotione toleremꝰ. Si uͦ qͦd non decet qͥlib sue pb̃r sit
diando redarguat᷑ falsã ab apłico detulisse epłam. uł aliud
quid quod inde ñ ꝯuenerit. salua fide & integra circa apłieũ
humilitate penes ep̃m sit potestas. utrũ eũ in carcerẽ. aut ĩ

Expanded text:
tione instructi, sanctorum quoque canonum regulis edocti, consultu videlicet omnium nobilium nostrorum nosmet ipsos corrigentes posterisque nostris exemplum dantes, volumus, ut nullus sacerdos t cum illis electi sacerdotes, qui bene sciant populis penitentiam dare, missas celebrare, de infirmis curam habere sacratique olei cum sacris precibus unctionem impendere, et hoc maxime praevidere, ne sine viatico quis de seculo recedat. LXIIII. De eadem sedem, ut quae nobis sacerdotalis mater est dignitatis, esse debet magistra ecclesiasticae rationis. Quare servanda est cum mansuetudine humilitas, ut, licet vix ferendum ab illa sancta sede imponatur jugum, conferamus, et pia devotione toleremus. Si vero, quod non decet, quilibet, sive sit diando redarguatur falsam ab apostolico detulisse epistolam, vel aliud quid quod inde non convenerit falsa fide, et non integra circa apostolicum humilitate; penes episcopum sit potestas utrum eum in carcerem aut in
Abbreviated transcription (Latin):
iquis sacerdotũ sedm statuta ualentini concilii ad hu-¬
manda defuncti ep̃i m̃bra uenire ꝯmonitꝰ pigra uołu¬
tate distulerit. appelłatib clericis obeuntis ep̃i apud sinodũ
di missam. nec ꝯmunicandi habeat omĩno licentiã. Prb̃ri
autẽ siue ceteri clerici. quib maior honoris loeus apud
candẽ eccłam fuit cuiꝰ sac̾dos obierit. si om̃i sollicitudine
ꝓ exequiis iã mortui. aut ꝯtinuo antistitis morituri. ad
ꝯmonendu uicinũ ep̃m tardi inueniant᷑. aut ꝑ qͣcumq
enitentiã in monasterus deputent᷑. ¶ Capitł Raro¬

Expanded text:
quis sacerdotum secundum statuta Valentini concilii ad humanda defuncti episcopi membra venire commonitus, pigra voluntate distulerit, appellantibus clericis obeuntis episcopi apud synodi missam nec communicandi habeat omnimodo licentiam. Presbyteri autem sive caeteri clerici, quibus major honoris locus apud eamdem ecclesiam fuerit, cujus sacerdos obierit, si omni sollicitudine pro exsequiis jam mortui, aut continuo antistitis morituri, ad commovendum vicinum episcopum tardi inveniantur, aut per quamcunque poenitentiam monasteriis deputentur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ui comedit łbibit intinctũ afamiliari bestia. id. MaNo.¬
ẽ cant. łcatto. ⁊ scit .c. psalmos cantet. Si nescit .ii. clies ien¬
nẽt. ł si redimere uoluerit .l. psalmos cantet. Qui dederit alicui
liqͦrem in qͦ mus ł mustela mortua inuenta st̃. si laicꝰ ẽ .uii. dies
penit̾. Si in cenobiis contig̃it. ccc. psalmos cantet. Qui postea no¬
uerit qtł talem potũ biberit .cl. psalmos cantet. Siqͥs semi co-
er qͥ .x. ẽ annoꝵ. aliqͥd furti faciens.uii. dies penit̾. Siqͥs tinrerit
manũ in aliqͦ cibo liqͥdo. ⁊ ñ idonea manu .c. palmatis em̃detur.
Si infarma aut in aliqͦ cibo sicco. aut inpulte. aut in lacte coa¬
gulato. mus ł mustela mortua inueniunt᷑. qd̾ in circutu eiꝰ ẽ
totũ ꝓiciet᷑ foras. qd̾ reliquũ est manducet᷑. Ex pictis auousti

Expanded text:
ui comedit, vel bibit intinctum a familiari bestia, id est, cane, vel catto, et scit, C psalmos cantet, si nescit, duos dies jejunet, vel si redimere voluerit, L psalmos cantet. Qui dederit alicui liquorem in quo mus, vel mustela mortua inventa sunt, si laicus est, septem dies poeniteat. Si in coenobiis contigerit, CCC Psalmos cantet. Qui postea noverit quod talem potum biberit, CL psalmos cantet. Si quis semicoctuer qui est X annorum aliquid furti faciens, septem dies poeniteat. Si quis tinxerit manum in aliquo cibo liquido, et non idonea manu, C palmatis emendetur. Si in farina, aut in aliquo cibo sicco, aut in pulte, aut in lacte coagulato mus, vel mustela mortua inveniuntur, quod in circuitu ejus est totum, projicietur foras, quod reliquum est, manduce
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ facerdotis. qͥa carismata intelligunt᷑ honoris. tunc penitꝰ iur¬
ta ioh̃em mouet᷑. qͣndo post delecta neglecta penitentia. ad missa
scelera ñ deflent᷑. Non enĩ dicit. qͥa cecidisti. mouebo candelabrũ
tuuͣ. s nisi penitentiã egeris: mouebo candelabrũ tuũ. ¶Item ꝓdido¬
anonũ censura pꝰ.uii. annos remeare penitentẽ sacer I rꝰ uicit¬
dotem instatum pͥstinũ p̃cepit. ñ erpletione ꝓpͥi arbitͥi s potiꝰ er
sententia cdiuini iudicii sanrert᷑. Nam legit᷑ qͥa maria soror aa-¬
ron ꝓphetissa dũ obtrectationis aduersus morsen incurriss deli-¬
ctũ. illico stigmate lepre ꝑcussa ẽ. Cũq petisset moysen ut e¬
mundaret᷑. p̃cepit eam extͣ castra egrei .uii. dieb.⁊ post emũ¬
dationẽ rursus eam castris reu̾ti. Alaria gͦ soror aaron caro
intelligit᷑ sacerdotis. q̃ dum suꝑbie debita sordidissimis corrup¬
tionũ maculat᷑ errorib. moret᷑ ertͣ castra .uii. dieb id ẽ a colle-¬

Expanded text:
enim sacerdotis, quia charismata intelliguntur honoris, tunc penitus juxta Joannem movetur, quando post delicta, neglecta poenitentia, admissa scelera non deflentur. Non enim dicit quia cecidisti, movebo candelabrum tuum; sed, nisi poenitentiam egeris, movebo candelabrum tuum. CAP. anonum censura post septem annos remeare poenitentem sacerdotem in statum pristinum praecepit, non expletione proprii arbitrii, sed potius ex sententia divini judicii. Nam legitur, quia Maria soror Aaron prophetissa, dum obtrectationis adversus Mosen incurrisset delictum, illico stigmate leprae percussa est. Quumque petisset Mosen ut emundaretur, praecepit eam extra castra egredi septem diebus, et post emundationem rursus eam castris reverti. Maria ergo soror Aaron caro intelligitur sacerdotis. Quae dum superbiae dedita sordidissimis corruptionum maculatur erroribus moretur extra castra septem diebus, id est, a colle
Abbreviated transcription (Latin):
De his u̾o ñ in congrue dilectio tua apłicam sedem credidit cõ¬
sulentlam. qͥ acta penitentia tanqͣm canes ac sues ad uomitꝰ pͥstinos.¬
⁊ ad uolutabra recleuntes. ⁊ militie cingłm. ⁊ ludicras uoluptates. ⁊
nolia conuigia. ⁊ inhibitos demio appetiere concubitꝰ. quoꝵ ꝓfessam
fidelib oratione uingant᷑ sacre mist̾i̾oꝵ celebritati qͣmuis ñ mere¬
ant᷑ int̾ sint. a dñce aut̃ m̃se coniuiuio segregent᷑. ut hac saltem

Expanded text:
De his vero non incongrue dilectio tua apostolicam sedem credidit consulendam , qui acta poenitentia, tamquam canes ac sues ad vomitus pristinos et volutabra redeuntes, et militiae cingulum, et ludicras voluptates, et nova fidelibus oratione jungantur, sacrae mysteriorum celebritati, quamvis non mereantur, intersint; a Dominicae autem mensae convivio segregentur: ut hac saltem
Abbreviated transcription (Latin):
ut de .uiii. pͥncipalib uiciis sine quib mbac uita difficile ueutt. conti¬
fessionem faciat. quia aut cogitatione. aut qdđ est graiꝰ oꝑe. coꝵ instin¬
ctu peccaint. ocliũ tenim. inuniclia. suꝑbia. Peet̃e huiꝰcemodi anuine
pestes tanto ꝑiculosius ledunt. qͣnto subtiliꝰ sepunt.¶ Ex corzeł care¬
¶te sacerdos penitentiam imploranti. absqłiaouset si. sap̃. lxxi¬
ꝑsone acceptione penitentie leges iniungat.¶exuictis ansud lione
i quis incestum occulte cõmiserit. ⁊ sacertloti oceulte corfessi onem
tum fuisset. Herum quia latet cõmissũ. det᷑ ei asaceruote confilium.
ut saliti anime fue ꝓ occulta penitentia ꝓficrat. hoc ẽ ut ueraciter
ꝙ atq sacras orationes cum lacrimis se purgate contentlat. ⁊ sic se

Expanded text:
ut de octo principalibus vitiis, sine quibus in hac vita difficile vivitur, confessionem faciat; quia aut cogitatione, aut, quod est gravius, opere eorum instinctu peccavit. Odium etenim, invidia, superbia vel certe huiscemodi animae pestes tanto periculosius laedunt, quanto subtilius serpunt. 56. De sat sacerdos poenitentiam imploranti absque personae acceptione poenitentiae leges iniungat. 139. De nei quis incestum occulte commiserit, et sacerdoti occulte confessionem etum fuisset. Verum quia latet commissum, detur ei a sacerdote consilium, ut saluti animae suae pro occulta poenitentia proficiat, hoc est ut veraciter que, atque per sacras orationes cum lacrimis se purgare contendat, et sic se
Abbreviated transcription (Latin):
tiam annis trib Scriptum est enim. Talem dispensato¬
rem dñs querit. qui sibi de suis nichil usurpet.
ulieres menstruo tempore non offerant. Ne scimo¬
males nec laice. Si p̃sumpserint .iii. ebdomadas penreant.
dum sanguinẽ post partum. si mascłm genuerat.x
at. quot eccła carere debuerat. Qui aut̃ concubuerit cum ea
his dieb.x. dies peniteat. in pane ⁊ aqua. Ilix conscłmosontieNd.

Expanded text:
bus annis. Scriptum est enim: Talem dispensatobus annis. Scriptum est enim: Talem dispensatoDominus quaerit, qui sibi de suis nihil usurpet. non offerant. Mulieres menstruo tempore non offerant, nec sanctimoniales, nec laicae. Si praesumpserint, tres hebdomadas poeniteant.dum sanguinem post partum, si masculum genuerit,qua, quot ecclesia carere debuerat. Qui autem concubuerit cum ea his diebus, decem dies poeniteat in pane et aqua. CAP. 152.