comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
certe aut in spiritu uidisti. Unde uos ofi¬
liȩ pulsate matrem precib pulsate ad os¬
tium inuitantis amici: si quomꝰ tandem
uobis aꝑiantur quȩ reserata sunt matri
Uerumptam̃ de his quid plura dicam:
Omnia saluatoris gesta. & beate marie
obsequia. necnon actus uiȩ ex ȩuuange¬
lio didicistis: & nunc quid suꝑ est ut
ab aliquo doctorum requiratis: De as¬
absentia prȩsens deuotus obtiui: ut ha¬
beat scm̃ collegium urm in die tantȩ
sollempnitatis munus latini sermonis.
in quo discat tenera infantia lactis er¬
periri dulcedinem: & de exiguis erina
cogitare. qualiter fauente. do ꝑ singulos
annos tota hȩc dies expandatur in laude.
& cum gaudio celebretur: ne forre si uene¬
de transitu eiusdem uirginis. dubia pro
certis recipiatis. quod multi latinorum
pietatis amore. studio legendi. carius
amplectuntur: presertim ex his cum n¬
chil aliud exꝑiri potest. procerto: nisi qͦd
hodierna die. gloriosa migrauit a corꝑe.

Expanded text:
aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o fiaut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De Asabsentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si veneDe Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
in mundo. dumtarat diunis efferunt
preconiis: Pormo ab erordio sc̃i euglłii
gabrihelen archangłm colloquentem
mariȩ audistis. et deinceps reliqua om¬
nia plemus legistis. Ad prȩsepe quoq:
o paula te teste nato puero multitu di¬
partus & querelas nescii ploratus ꝓfes
sti. pastoribus insuꝑ ȩungłirantib cre¬
didisti. magos preterea tria deferentes
munera in uisione beatis oculis cons¬
peristi: ipsa eadem munera bene intel¬
ligendo. uotis omnib fide dõ obtuusti:
nam & cum eisdem magis dm̃ puerũ¬
in presepe adorasti. S forte conquesta me
delatorem quod te prodiderim clamab̾.
Ad quod ego. Si celatum ẽẽ uolebas: teste
conscientia michi narrare ante presepiũ
ubi plurimum lacrimata es non deberes.
qm̃ ut uerum fatear xp̃i preconia etiam¬
si uoluero adiuritus. neq tuas laudes õi¬
no tacere queo Iecirco tuȩ te interrogent
filiȩ quas lacte nitris. tu eis melius rese¬
rabis quȩ nescio. si ꝑspetiem aliquam

Expanded text:
in mundo dumtaxat, divinis efferunt in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero ipartus, et querelas nescii ploratus, pro fescsti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum pueruin praesepio adorasti. Sed forte conquesta me delatorem, qui  Al. quod te prodiderim, clamabis. Ad quod ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam,
Abbreviated transcription (Latin):
tis me o paula & eusto¬
chium. mimo karitas
xp̃i me compellit. qui
ueram: ut nouo loquendi genere. scĩs uob̃
quio. exhortationis gr̃a sermonem faciam
de assumptione beatȩ & głose semperq uir¬
ginis mariȩ. more eorum qui declamato¬
rie in ecclesiis solent loqui ad populum.
quod utiq genus docendi necdum aitige¬
ram: sed quia negare nequeo quicqͥd in¬
exꝑiar quȩ hortamini affectu infantium
more balbutientium. qui quȩcumq audi¬
erint fari gestiunt. cum necdum possĩt
ad plenum uerba formare: marime qui¬
a propter simpliciores quasq id me dep¬
mere compellitis. ut habeant sermone
dem die. quibusue diuimis uacent lec¬
tiomibus: presertim cum & eadem in
multis festuitatib multorum scõrum
patrum studia miro e Teloquio ⁊ quȩ
de hac quidem uberius ubiq in diuinis
scripturis predicata leguntur. Quid
enim aliud sonant ȩuuangłia. nͥ nas-¬
centem dominũ ex maria uirgine. et
omnia eius incrementa quousq fuit

Expanded text:
tis me, o Paula et Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui veram, ut novo loquendi genere, sanctis quaquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid in, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut habeat sanctum cdem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ubi. xp̃c pro nobis introiuit pontifex fac¬
tus in ȩternum ad cȩli palatium. Hȩc est
inquam dies. in qua usq ad throni celsi¬
tudinem intemerata mater & uirgo ꝓ¬
cessit: atq in regni solio sublimata post
xp̃m głosa resedit. Sic itaq ubiq con¬
fidenter scã di canit ȩccdia. quod de nul¬
lo alioꝵ scõrum fas est credere. ut ultra
tur scĩs. ueritas non negatur. Hoc quip¬
pe priuilegium non naturȩ ẽ s gratiȩ
beare uirginis mariȩ: de qua natus est
ipse ds  homo. Iccuro & ipsa plus ẽ me

Expanded text:
ubi Christus pro nobis introivit pontifex facubi Christus pro nobis introivit pontifex factus in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra tur sanctis, veritas tamen negatur. Hoc quippe privilegium non naturae est, sed gratiae beatae virginis Mariae, de qua natus est ipse Deus et homo. Idcirco et ipsa plus est me
Abbreviated transcription (Latin):
laudes. Auoguin nisi uxta modulum
ingenii nr̃i. laudare dm̃ in scĩs suis stu¬
deamus: quomodo eum scđm quod ca¬
nimus iuxta multitudine̾ magnitu¬
dinis eius laudare poterimus: Om̃io
quod pretermitendu non ẽ. quod imple¬
turi sumus quandoq scd̃m quod dicit᷑
beati qui habitant in domo tua dñe: in
sȩcula seculoꝵ laudabunt te. Interdũ uero
quia immensus ẽ. quod uoce non possu¬
mus nec facundia uialemus exequam᷑
uotis & medullis cordis. quia magnus
et bonus est. atq iminensus: tantus ac
talis. quantum & qualem ipse se nouit
ore ac spũ confiteamur ad iusticiam &
salutem. Hinc rogo pariter omnes. festi¬
uitatem gloriosȩ semper uirginis mariȩ
de uotissime celebremꝰ: quia hec ẽ dies
preclara in qua meruit eraltari super
choros angeloꝵ: et peruenire ultra quã
nr̃ȩ humanitatis ẽ natura. Ubi non sub¬
stantia tollitur.s gloriȩ magnitudo mon¬
stratur. cum eleuatur in dexteram patͥs

Expanded text:
laudes. Alioqui nisi juxta modulum laudes. Alioqui nisi juxta modulum ingenii nostri Deum laudare in Sanctis suis studeamus: quomodo eum, secundum quod canimus, juxta multitudinem magnitudinis ejus, laudare poterimus? omnino quippe praetermittendum non est, quod impleturi sumus quandoque, secundum quod dicitur: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te . Interdum vero quia immensus est, quod voce non possumus, nec facundia valemus, exsequamur votis et medullis cordis: quia magnus et bonus est atque immetalis, quantum et qualem ipse novit, ore et spiritu confiteamur ad justitiam et salutem. Hinc rogo omnes pariter festivitatem gloriosae semper virginis Mariae devotissime celebremus: quia haec est dies praeclara, in qua meruit exaltari super choros angelorum, et pervenire ultra quam nostrae humanitatis est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur, cum elevatur in dexteram Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
debet quilibet etiam peccator a laudib
quamuis explere nequeat quod sentit.
Unde sermo diuinus. cum de peccatore
ageret in psalmis. sacrificiũ inquit. lau
cat. Illic uer ẽ laudis. ad ȩternam laudẽ
sine fine mansuram: sed nemo apprehen
ea kmñe. quia iter salutis nr̃ȩ in laudib
est saluatoris: hortor uos & comioneo
in hac sacra sollempnitate genitricis
dei mariȩ: nolite cessare a laudib Qd̃
si uirgo es gaude: quia quod meruisti
esse &e tu laudas. Tantum cura: ut sis
quȩ digne laudare possis. Quod si conti¬
nens & casta. uenerare & lauda: quia
non aliunde constat ut possis eẽ casta
quam ex gratia xp̃i: quȩ fuit plenissi¬
me in maria quam laudãs Quod si cõ¬
rugata certe aut peccatrix. nichilominꝰ
confitere & lauda: qm̃ inde miscdia om̃i¬
bus pioflurit & gratia ut laudent. Et
quamtus non sit speciosa laus in ore pec¬
catoris. noli cessare: quia inde tibi pro¬
mittitur uenia. unde ꝙ omnib ut

Expanded text:
debet quilibet etiam peccator a laudibus, debet quilibet etiam peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentitur. Unde sermo divinus cum de pageret in Psalmis: Sacrificium, inquit, laudcat, Illic iter est laudis ad aeternam laudem sine fine mansuram: sed nemo apprehenderea, charissimae, quia iter salutis nostrae in laudibus est Salvatoris, hortor vos et commoneo in hac sacra solemnitate genitricis Dei Mariae, nolite cessare a laudibus. Quod si virgo es, gaude, quia meruisti esse et tu quod laudas: tantum cura ut sis, quae digne laudare possis. Quod si continens et casta es, venerare et lauda, quia non aliunde constat, ut possis esse casta, quam ex gratia Christi, quae fuit plenissime in Maria quam laudas. Quod si conjugata certe aut peccatrix, nihilominus confitere et lauda, quoniam inde misericordia omnibus profluxit et gratia ut laudent. Et quamvis non sit speciosa laus in ore peccatoris, noli cessare a laude, quia inde tibi promittitur venia, unde et omnibus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tat.⁊on enin simplex fatror uel con¬
sueta suit ista salutatio: sed omni ammi¬
delatio muneris famulatꝰ obsequii: quia
etisi in sc̃ĩs patrib et prophetis gr̃a suisse
creditur: non tamen earenus plena.
plenitudo ueñ Quanquam auter. Et
ldo inquit benedicta tuinter mulieres
id est plus benedicta quam om̃s mulie¬
ies. Ac per hoc quicquid maledictionis
instisum ẽ ꝑ ęuam. totum abstulit he¬
nalictio marie: instiper & grãm refudit
ni ortus: quam non habuit prius om¬
ins mundus. Igit᷑ quod natura non ha¬
buit. uius neseiunit. Ignorauuit ratio. mẽs
non capit humana. pauet cȩlum stu¬
pet terra. cieatura omnis etiam cees¬
tis. anratur: hoc tottm est quod ꝑga¬
brielem mariȩ diuinitus mintiatu.
taui tantaq loqui me indignum fateor
sed et puto quod nemo qui presumat:
nisi quanta sint quȩ panduntur penitꝰ
ignorat. Tamen et si ad hȩc nemo idoneus
inuenitur. uotis omnibus cessare non

Expanded text:
tat. Non enim simplex, fateor, vel contat. Non enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. plenitudo venit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper et gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non cepit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur. Hoc totum est quod per Gabrielem Mariae divinitus nuntiatur,usa, de tali tantoque loqui me indignum fateor. Sed et puto quod nemo praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat. Tamenetsi ad haec nemo idoneus invenitur, votis tamen omnibus cessare non
Abbreviated transcription (Latin):
manis prestitit mentib Dominus tec̃
&e precessit nuntium suum ds: sed
a dõ non recessit. Nec teneri potuit
locis: qui omnib habetur in locis: et
totus ubiq est: sine quo nichil totum.
Ergo uerbum patris nunquam apatrẽ
discedens. homo propͥe fieri dignati ẽ
secreto suo mysterio: quo ipse nouit. qͥ
qm̃ totum suscepit quod est hominis:
homo totus est. Et totum accipiens
quod dei est: omnino aliud quam ds qͥ
it. Scit enim ds omnia & potest. Prop¬
terea quia ita est. sciuit se ac potuit in
utero uirginis sine sui corruptione mis¬
ceri atq uniri ut unus essec. xp̃c ds &
homo. ua ꝑsona. unaq substantia. Ob
quod dĩ gentrar electa & prȩelec̾ta iure
ab angelo gratia salutat᷑ & predicatur
plena. Uere plena per quam sargo sc̃i sp̃c̃
ymbie suꝑfusa est omnis creatura. Et
ido satis eam deuotissime pͥmum ange¬
lus ueneratur & salutat. Miratur itaq
et ipse qualis aut quanta sit quam salu¬

Expanded text:
manis praestitit mentibus. Dominus tecum, manis praestitit mentibus. Dominus tecum, um, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit. Nec teneri potuit locis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio quo ipse novit. Qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est, et totum retinens quod Dei est, omnino aliquid aliud quait. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui corruptione misceri atque uniri, ut unus esset Christus Deus et homo, una persona, unaque substantia. Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salu
Abbreviated transcription (Latin):
na uita÷ sed cȩlestis. Unde in carne an¬
gelicam głam acquirere: maius ẽ me¬
riti quam habere. Esse enim angelum
felicitatis est. esse uero uirginem uirtu¬
tis: dum hoc obtinere uirib nicitur: cũ
gratia: quod habet angłs ex natura. U¬
trumq tamen & ẽẽ uirginem uel an¬
gelum. diumi muneris est officium ñ
humani. Aue inquit gratia plena. Et
bene plena: quia cȩteris ꝑ partes presta¬
tur. mariȩ uero simul se totam infu¬
dit plenitudo. Hoc quippe est quod da¬
uid canic. Descendit sicut pluuia in uel¬
lus. Uellus itaq cum sit de corpore. nes¬
cit corporis passionem: sic ce scã uir¬
geitas cum sit in carne. uitia carnis
nescet. Celestis plane hẏmber uirgineũ¬
m uellnis piacido se infudit el apsu. et
cosca diumitatis unda se contulit in
carne: quando uerbum caro factũ
est. de deinde per crucis patibulum
expressum. terris omnib piuuiam sa¬
mar esfudit: et stulicidia gratis. hu¬

Expanded text:
na vita est, sed coelestis. Unde in carne anna vita est, sed coelestis. Unde in carne angelicam gloriam acquirere, majus est meritum quam habere. Esse enim angelum, felicitatis est, esse vero virginem, virtutis; dum hoc obtinere viribus virgo nititur cum gratia, quod habet angelus a natura, utrumque tamen et esse virginem vel angelum, divini muneris est officium, non humani. Ave, inquit, gratia plena. Et bene plena, quia caeteris per partes praestatur, Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit, Descendit sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem; sic et sancta virginitas cum sit in carne, vitia carnis nescit. Coelestis plane imber in virgineum vellus placido se infudit illapsu, et tota divinitatis unda se contulit in carne, quando Verbum caro factum est, ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus pluviam salutis effudit, et stillicidia gratiae hu
Abbreviated transcription (Latin):
dator inueniar: profecꝰto cum nec sc̾itas
uel facundia subpeditet. ut beatam & gło
ut uerum fatear quicquid humanis dici
porest uerbis. minus ẽ ã laude cli. qua
diuinis est ce anglicio excellentius p̃dica¬
ta & laudata preconiis. A prophetis quid̾e
prȩmintiata: a patͥarchis figuris & enigma¬
tibus prȩsignata: ab ȩuuangelistis erhibi¬
ta. & monstrata: ab angelo uenerabiliter
atq officiosissime salutata. Preterea qualls
& quanta eẽt. ab eodem diuinitus decda-¬
ratur cum ait. Aue maria gratia plena do¬
minus tecum: benedic̃ta tu in mulieribus
Talibus namq decebat uirginem oppig¬
nerari muneribus. ut esset gr̃a plena. qͦͤ
dedit cęlis głam. terris dm̃. pacemq mũ¬
do refudit: fidem gentib finem uitiis. uitȩ
ordinem. morib disciplinam. Et bene ange¬
lus ad uirginem mutitur: quia semꝑ est
angelis cognata uirginitas. Profec̾to in
carne preter carnem uiuere: non terre¬

Expanded text:
dator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas dator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas vel facundia suppeditet, ut beatam et glout verum fatear quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli: quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A proppraenuntiata, a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata, ab evangelistis exhibita et monstrata, ab angelo venerabiliter et officiosissime salutata. Praeterea qualis et quanta esset, ab eodem divinitus declaratur, cum ait: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus . Talibus namque decebat virginem oppignerari muneribus, ut esset gratia plena, quae dedit coelis gloriam, terris Deum pacemque infudit, fidem gentibus, finem vitiis, vitae ordinem, moribus disciplinam. Et bene angelus ad virginem mittitur, quia semper est angelis cognata virginitas. Profecto in carne praeter carnem vivere, non terre
Abbreviated transcription (Latin):
ria cȩlos ascendit: rogo gaudete: quia
ut ita fatear in effabiliter sublimata. cũ
xꝑo regnat in ȩrernum. Regina mundi
hodie de terris et prȩsenti sȩculo
eripitur. Iterum dico gaudere: quia se¬
cura de sua immarressibili gła. ad celi iã
peruenit. palatium. Exultare inquam
ac gaudete. & lȩtetur omnis orbis: quia
hodie nobis omnib eius int̾uenientib
meritis. salus aucta est. bob̃ quoq dii¬
gentib eam. honor & uirtus una cum
& gratia. Iccirco dilectissime lecamini
& laudate: quia si d̾m ore ꝓphetico in
scis sius laudare iubemur: multomagis
eum in hac celebritare beate uirginis
matris eius. oportet cum hymnis & can¬
ticis diligentiꝰ extollere. & dignis d̃o iubi¬
lare preconiis: ac misticis honorare mu¬
neribus. Nulli dubiũ: quin totum ad
glam laudis eius ꝑtineat. quicquid dig¬
ne genitrici suȩ impensum fuerit ac sol
timesco. dum ur̃is cupio parere ꝓfec̾tib
ne forte sicut improb ita & indignus lau¬

Expanded text:
ia coelos ascendit: rogo, gaudete: quia ut ita fatear ineffabiliter sublimata cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur: iterum dico gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, et gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus ejus intervenientibus meritis salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam, honor, et virtus una cum et gratia. Idcirco, dilectissimae, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae Mariae Virginis matris ejus oportet cum hymnis et canticis diligentius extollere, et dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici suae impensum fuerit, atque timesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus lau
Abbreviated transcription (Latin):
quid eorum ꝑierat mutetur in carnem.
et in partes alias corporis reuocetur. cu¬
rante artificis prouidentia: nequid in¬
decens fiat. I Iolite ergo timere: ml¬
tis passeribus pluris estis. Non plu¬
res estis legendum qͦd ad comparationẽ
numeri ꝑtinet. sed pluris estis hoc ẽ
maioris apud dm meriti. dignitatis et
estimationis. quam innumera passerũ
uel corpora uel genera computamini. Di¬
co autẽ uobis: omnis quicumq confes¬
sus fuerit me coram hominib: & filius
hominis confitebitur illum eoram an

Expanded text:
dquid eorum perierat mutetur in carnem, dquid eorum perierat mutetur in carnem, et in partes alias corporis revocetur, curante artificis providentia, ne quid indecens fiat. Nolite ergo timere, multis passeribus pluris estis. Non plures estis, legendum, quod ad comparationem numeri pertinet, sed pluris estis, hoc est majoris apud Deum meriti, dignitatis, et aestimationis, quam innumera passerum, vel corpora, vel genera computamini. Dico autem vobis, omnis quicunque confessus fuerit me coram hominibus, et Filius hominis confitebitur illum
Abbreviated transcription (Latin):
ad corpus redeant unde dilapsa sunt. ad
easdem quoq coeporis partes ubi fuerunt ie¬
dire necesse sit. Alioquiin si capillis capitis
redit quod tam crebra consura detrarit. si
unguib quod totiens dempsit exsecͣtis. im¬
moderata & indecens cogitantib & id̾o re¬
surrectionem carnis non credentib occͣ¬
rit infi̾rmitas. S quemadmodu si statua
cuiuslibet solubilis metalli aut igne li¬
quesceret aut conteretur. in puluerem. auc
confimderetur in massam. & eam uellet
artisex rursus ex illuis materiȩ quanti¬
tate reparare. nichil interesset ad eius in¬
tegritatem quȩ particula materiȩ cui
menbro statuȩ redderet᷑. dum tamen to¬
tum ex quo constituta fuerat resume¬
ret: ita ds mirabiliter atq ieffabiliter
artifex de toto quo caro nr̃a constiterat
eam mirabili & in effabili celeritate res¬
lituec: nec aliquid attinebit ad eius re¬
dimregritatem. utrum capili ad capil-¬
los redeant & ungues ad ungues. an qͥc¬

Expanded text:
ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt redire necesse sit. Alioquin si capillis capitis redit, quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli, aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerit resumeret: ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili et ineffabili celeritate restituet, nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues, an qui
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o: cum utiq bos passere preciosior ext¬
stat. S aliud cura: aliud uͦ scientia est.
Deniq numerus capillorum de quo con¬
sequenter ait. s et capilli capitis ur̃i om¬
nes numerati sunt. non in actu compu¬
tationis s in facultate cognitionis acci¬
pitur. Non enim sollicitam ds̃ cura¬
re numerantis intendit excubiam: s
cui cognita sunt omnia. quasi numera¬
ta sunt omnia. Bene tamen numerata
dicunt᷑ : quia quȩ uolumus seruare
numeramus. ubi immensam d̾i erga ho¬
mines ostendit ꝓuidentiam. & ineffabi¬
lem signat affect̾um. quo nichil nr̃m
dͣm lateat: & parua etiam otiosaq di¬
cta eius scientiam non fugiant. Peridẽt
qui carnis resurrectionem negant: qua¬
si nos ipsam terrenam materiam quȩ dr¬
cedemte anima fit cadãuer. ita resurrer¬
tione reparandam dicamus: ut ea quȩ
dilabunt᷑ in alias atq alias aliarum re¬
rum species formasq uertunt᷑: qͣmius

Expanded text:
Deo ? cum utique bos passere pretiosior exiDeo ? cum utique bos passere pretiosior existat. Sed aliud cura, aliud vero est scientia. Denique numerus capillorum de quo consequenter ait: Sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt, non in actu computationis, sed in facultate cognitionis accipitur. Non enim sollicitam Deus curae numerantis intendit excubiam, sed cui cognita sunt omnia, quasi numerata sunt omnia. Bene tamen numerata dicuntur, quia quae volumus servare numeramus. Ubi immensam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum quod nil nostrum Deum lateat, et parva etiam otiosaque dicta ejus scientiam non fugiant. Derident qui carnis resurrectionem negant, quasi nos ipsam terrenam materiem quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparandam dicamus, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
seuientium. alterum fic̾te fraudulenterq
blandientium. contra utrumq nos mu¬
nire atq instruere uolens saluator. & supͣ
ab hypocrisi phariseorum attendere. & hic
a carnificum cede prȩcepit ñ timere: qr
uidelicet post mortem nec horum crudeli¬
tas nec eorum ualeat simulatio durare.
dñmiq potius semꝑ uideat placandum:
dominum qui semꝑ punire uel liberare
queat esse timendum. Nonne quinq
passeres ueneit dipondio ⁊ & unus ex
illis non est in obliuione coram d̾o: Si
minutissima inquit animalia. & queli¬
bet. quȩ ꝑ aera ferunt᷑ uolatilia d̃s obli¬
uisci non potest: uos qui ad imaginem
facti estis creatoris. non debecis terrer
ab his qui occidunt corpus: quia qui ir¬
rationabilia gub̃nat. rationabilia cura-¬
re non desunit. Dipondius quo quinque
ponderis leuissimi. ex duob assibus cõ¬
positi. Querit fortasse aliquis. quomodo
dicat apłs. numquid de bobus cura est

Expanded text:
saevientium, alterum ficte fraudulenterque saevientium, alterum ficte fraudulenterque blandientium: contra utrumque nos munire atque instituere volens Salvator, et supra ab hypocrisi Pharisaeorum attendere, et hic a carnificum caede praecipit non timere, quia videlicet post mortem nec horum crudelitas, nec illorum valeat simulatio durare. Domino potius qui semper videat placendum, Dominum qui semper punire vel liberare queat, esse timendum. Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex illis non est in oblivione coram Deo? Si minutissima, inquit, animalia, et quae quolibet per aera feruntur volatilia Deus oblivisci non potest, vos qui ad imaginem facti estis Creatoris, non debetis terreri ab iis qui occidunt corpus, quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare non desinit. Dipondius quo quinque s est ponderis levissimi, ex duobus assibus compositi. Quaerit fortasse aliquis, quomodo dicat Apostolus: Nunquid de bobus cura est
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. ut qui nouam domum ȩdificaret
murum tec̾ti poneret in gẏrum. ne fũ¬
deretur ibi sanguis innoxius labente a¬
liquo & inpreceps ruente. Et in templi
constructione legimus. Texit quoq do¬
mum laquearib cedrinis: & edificauit
tabulatum suꝑ omn̾e domum quinq
cubitis altitudinis. Ergo predicabitur
in tectis: cunctis audientib palam di¬
cetur. Dico autem uobis amicis meis. ne
terreamini ab his qui occidunt corpus:
& post hec non habent amplius quid
porib non habent amplius quid contra
illos agant. gͦ suꝑuacua furiunt insania.
qui mortua martẏrum menbra feris aui¬
busq discerpenda prohiciunt. uel in
auras extenuari. uel in undas solui. uł
ꝑ flammas in cinerem faciunt redigi.
cum nequaquam omnipotentiȩ d ei qͥn
ea resuscitando uiuificet. obsistere possus.
Umete eum qui postquam occiderit ha-¬
bet potestatem mitere in gehennam. Oa
duo sunt genera ꝑsecutorum. unum palam

Expanded text:
cepit ut qui novam domum aedificaret, cepit ut qui novam domum aedificaret, murum tecti poneret in gyro, ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo et in praeceps ruente. Et in templi constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit tabulatum super omnem domum quinque cubitis altitudinis. Ergo praedicabitur in tectis, cunctis audientibus palam dicetur. Dico autem vobis amicis meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus, et post haec non habent amplius quporibus non habent amplius quid contra illos agant, ergo supervacua furiunt insania, qui mortua martyrum membra feris avibusque discerpenda projiciunt, vel in auras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi: cum nequaquam omnipotentiae Dei, quin ea resuscitando vivificet, obsistere possint. Timete eum qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam. Quia duo sunt genera persecutorum, unum palam
Abbreviated transcription (Latin):
quilinium in fine ꝑditur. In fine inqͥt
ꝑdetur: qui in pͥncipio florẽre uidebatur.
Est gͦ sensus. Attendite ne emulemini
simulatores: quia ueniet profec̾to tem¬
pus. in quo & ur̃a uirtus omnib & eo¬
rum reuelet᷑ hypocrisis. Uerum quod se¬
quitur qm̃ quȩ in tenebris diristis in lu¬
mine dicentur. & quod in aure locuti
estis in cubieulis predicabit᷑ in tecꝰtis.
non solum in futuro quando cuncta
cordium abscondita proferunt᷑ ad lum̃
sed in prȩsenti tempore potest congru¬
enter accipi: qm̃ quȩ inter tenebras qͦn¬
dam pressurarum cairerumq umbras.
uel locuti uel passi sunt apłi. nunc cla-¬
rificata ꝑ orbem eccł̃ia letis eorum acti¬
bus. publice predicantur. Sane quod ait
predicabitur in tectis: iuxta morem pro¬
iuntiȩ palestinȩ loquitur. ubi solent
in tectis residere. Non enim tect᷑a no¬
stro more culminib sublimata: sed płe¬
no scemate fiunt ȩqualia. unde lex prȩ¬

Expanded text:
quilinium in fine perdetur . In fine, inquit, quilinium in fine perdetur . In fine, inquit, perdetur, qui in principio florere videbatur. Est ergo sensus: Attendite ne aemulemini simulatores, quia veniet profecto tempus in quo et vestra virtus omnibus et eorum reveletur hypocrisis. Verum quod sequitur: Quoniam quae in tenebris dixistis in lumine dicentur, et quod in aure locuti estis in cubiculis, praedicabitur in tectis, non solum in futuro, quando cuncta cordium abscondita proferentur ad lucem, sed et in praesenti tempore potest congruenter accipi. Quoniam quae inter tenebras quondam pressurarum carcerumque umbras vel locuti vel passi sunt apostoli, nunc clarificata per orbem Ecclesia, lectis eorum actibus publice praedicantur. Sane quod ait, Praedicabitur in tectis, juxta morem provinciae Palestinae loquitur, ubi solent in tectis residere. Non enim tecta nostro more culminibus sublimata, sed plano schemate faciunt aequalia. Unde lex prae
Abbreviated transcription (Latin):
seorum: quod ẽ hẏpocrisis.¬
Ad hoc fermentum perti¬
nent omina quȩ recum¬
bens aprid phariseum suꝑius disputaue¬
rat. de quo & apostolus prȩcepit. itaque
ȩpulemur. non in fermento ueceri. neq
in fermento malitiȩ & nequitiȩ: sed in
azimis sinceritatis & ueritatis. N Iam
sicut modicum fermenti. totam farinȩ
cui micitur massam corrumpit. uniuer¬
samq mex conspersionem suo sapore
commactilat: sic nimirum simulatio cu¬
ius semel anmum imbuerit. tota uir¬
tutum sinceritate & ueritate fraude̾bit.
Dichil autem oꝑtum÷ quod non re¬
ueletur: neque absconditum quod non
sciatur. Et quomodo in prȩsenti sȩculo ml¬
toꝵ diu latet hypocrisis: Ergo de futu¬
ro tempore intelligendum est: quando
iudicabit ds occulta hominum. Nã
sicut imus amicorũ beati iob. uerissime
dirit laus impiorum breuis est. & gau¬
dium hẏpocritȩ ad instar punc̾ti. si as¬
cenderit usque ad cȩlum suꝑbia eus &
caput eius nubes tetigerit: quasi ster¬

Expanded text:
eorum quod est hypocrisis.Ad hoc fermentum pertinent omnia quae recumbens apud Pharisaeum superius disputaverat. De quo et Apostolus praecipit: Itaque epulemur, non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritsicut modicum fermenti totam farinae cui injicitur massam corrumpit, universamque mox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio, cujus semel animum imbuerit, tota virtutum sinceritate et veritate fraudabit. Nihil autem opertum est quod non reveletur, neque absconditum quod non sciatur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum diu latet hypocrisis? Ergo de futuro tempore intelligendum, quando judicabit Deus occulta hominum. Nam sicut unus amicorum beati Job verissime dixit: Laus impiorum brevis est, et gaudium hypocritae ad instar puncti, si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi ster
Abbreviated transcription (Latin):
deserat᷑. Thesaurum ñ deficientẽ
in celis quo fur non appropiat:
neq tinea corrumpit. Siue sim¬
pliciter accipiendum quod pe¬
cunia seruata deficiat. uel uide¬
licet a fure thesauris erepta. uel
in thesauris ipsa sui fragilitate fe
lis. seu certe ita intelligendum qd̾
thesauris boni oꝑis si commo di t̾¬
restris occasione condatur. facile
corruptus intereat: at si celesti so¬
lum intentione congeratur: ñ ex¬
terius hominum fatiore. non in¬
tus inanis głe ualeat labe macu¬
lari. fur enim deforis rapit: ti¬
nea scindit interiꝰ. fur abstulit
rumpit uestes eoꝵ. quos psalmi¬
sta redarguens ait. Quoniam d̾s
dissipat ossa hominũ sibi placen¬
tium. Ossa enim uirtutum ro¬
bur appellat. Ubi enim chesau¬
rus uester est: ibi & cor urm̃ erit
Hoc non solum de pecunia. sed
ce de cunctio passionib senti.¬
endum ÷ Gulosi ds̃ uenter est. Ibi
gͦ habet cor: ubi & thesaurum.
Luxuriosi thesauri ȩpulȩ sunt.
lasciui ludicra: amatoris libido.

Expanded text:
urum non deficientem in coelis, quo fur non appropiat, neque tinea corrumpit. Sive simpliciter accipiendum, quod pecunia servata deficiat, vel, videlicet, a fure thesauris erepta, vel in thesauris ipsa sui fragilitate foedata; at in coelis. Seu certe ita intelligendum, quod thesaurus boni operis si commodi terrestris occasione condatur, facile corruptus intereat; at si coelesti solum intentione congeratur, non exterius hominum favore, non intus inanis gloriae valeat labe maculari. Fur enim deforis rapit, tinea scindit interius: Fur abstulit rupit vestes eorum quos Psalmista redarguens, ait: Quoniam Deus dissipat ossa hominum sibi placentium . Ossa enim virtutum robur appellat. Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit. Hoc non solum de pecunia, sed et de cunctis possessionibus sentiendum est. Gulosi deus venter est. Ibi ergo habet cor, ubi et thesaurum. Luxuriosi thesauri epulae sunt; lascivi, ludicra; amatoris, libido.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ sic laborantes oportet suscipe
infirmos. facite uob̃ sacculos qui
non ueterascunt. elemosinas uide¬
licet oꝑando. quarum merces in
ȩternum maneat. Ubi non hoc
p̾ceptum esse putandum ẽ. ut ni¬
chil pecuniȩ reseruet᷑ a scĩs. uel
suis scilicet uel pauꝑum usibus.
suggerendȩ: cum & ipse dominꝰ
cui ministrabant angeli. tamen
ad informandam eccłiam loculos
habuisse legatur. & a fidelihus
oblata conseruans. & suorum ne¬
cessitatib aliisq indigentib tri¬
buens. s ne d̾o propter ista seruia

Expanded text:
quoniam sic laborantes, oportet suscipere quoniam sic laborantes, oportet suscipere infirmos . Facite vobis sacculos qui non veterascunt. Eleemosynas videlicet operando, quarum merces in aeternum maneat. Ubi non hoc praeceptum esse putandum est, ut nil pecuniae reservetur a sanctis, vel suis scilicet, vel pauperum usibus suggerendae: cum et ipse Dominus cui ministrabant angeli, et tamen ad informandam Ecclesiam suam loculos habuisse legatur, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus aliisque indigentibus tribuens: sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
gregem electorũ ł
ob comparatione̾
maioris numeri
reꝓborum. uel potius ob humi-¬
litatis deuotionem nominat.
quia uidelicet eccł̃iam suam
quantalibet numerositate iã
dilatatam: tamen usq ad fi¬
crescere. & ad ꝓmissum reg¬
num humilitate ꝑuenire. ld̾o¬
q eius labores blande consolatus qͣ
regnum d̾i tantum querere p̾cip̃it
eidem regnum a patre dandum
cum placita benignitate ꝓmit.¬
tit. Uendite que possidetis: et
date elemosinam.⁊ Iolite in qͥt
timere ne propt̾ regnum di mi¬
litantib huius uitȩ necessar la
desint: quinetiam possessa prop¬
ter elemosinam uendite.Quod
tunc digne fit: quando quis se¬
mel pro domino suis omnib
spretis. nichilominus post hec la¬
bore manuum un de uictum tͣn¬
sigere & elemosinam dare queat
oꝑarur. Unde głatur apostolus
dicens. Argentum. aut aurum.
aut uestem nullius concupiui
ipsi scitis. quoniam ad ea quȩ
opus michi erant. & his qui
mecum sunt. ministrauerunt
manus iste. Omnia ostendi uob̾

Expanded text:
gregem electorum, vel ob comparationem majoris numeri reproborum, vel potius ob humilitatis devotionem nominat. Quia videlicet Ecclesiam suam quantalibet numerositate jam dilatatam, tamen usque ad ficrescere, et ad promissum regnum humilitate pervenire. Ideoque ejus labores blande consolatus, quam regnum Dei tantum quaerere praecipit, eidem regnum a Patre dandum complacita benignitate promittit. Vendite quae possidetis, et date eleemosynam. Nolite, inquit, timere ne propter regnum Dei militantibus hujus vitae necessaria desint, quin etiam possessa propter eleemosynam vendite. Quod tunc digne fit quando qui, semel pro Domino suis omnibus spretis, nihilominus post haec labore manuum unde et victum transigere, et eleemosynam dare queat, operatur. Unde gloriatur Apostolus, dicens: Argentum, aut aurum, aut vestem nullius concupivi, ipsi scitis, quoniam ad ea quae mihi opus erant, et his qui mecum sunt, ministraverunt manus istae. Omnia ostendi vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
lutatio. s pulcrior matura execu¬
tio. diuinorum: quȩ ꝑ moram se¬
pe traxic offensam Id̾o autem & ho¬
nesta probibentur. ne sollempnis
gr̃a obrepat officii & impediat mi¬
insterium: cuius mora culpa sit.
alia. ne de domo ad domum qͥs¬
uaga facilitate demigret: ut ser¬
uemus etiam hospitali in amore
constantiam. nec coalitam ami¬
citlȩ necessitudinem facile resol¬
uamus. Pacis preseramus nunti¬
um: ut ipse pͥmus ingressus. pacis
benedictione celebret᷑. Cybo potu¬
q oblato oportere nos ẽẽ contentos.
uexilla fidei non premenda. & re¬
gni cȩlestis ȩuuangłm predicandũ
ercutiendum de pedib puluerem.
siquis recipiendos ciuitatis hospi¬
tio non putauerit. docet etiam gͣ¬
uiori penȩ obnoxios fore. qui ȩuuan¬
glm non sequendum. quam qui le¬
gem udicauerint esse soluendam:
eoquod tyrus & sẏdon si tanta oꝑa¬
tionum cȩlestium uidissent mira¬
cula. non desperissent remedui

Expanded text:
lutatio, sed pulchrior matura exseculutatio, sed pulchrior matura exsecutio divinorum, quae per moram saepe traxit offensam. Ideo autem et honesta prohibentur, ne solemnis gratia 1426 obrepat officii, et impediat ministerium, cujus mora culpa sit. alia, ne de domo ad domum quaga facilitate demigret, ut seruemus etiam hospitali in amore constantiam nec coalitam amicitiae necessitudinem facile resoluamus, pacis praeferamus nuntium, ut ipse primus ingressus pacis benedictione celebretur, cibo potuque oblato oportere nos esse contentos, uexilla fidei non premenda et regni caelestis euangelium praedicandum, excutiendum de pedibus puluerem, si quis recipiendos ciuitatis hospitio non putauerit. Docet etiam grauiori poenM obnoxios fore qui euangelium non sequendum quam qui legem iudicauerint esse soluendam, eo quod Tyrus et Sidon, si tanta operationum caelestium uidissent miracula, non despexissent remedium
Abbreviated transcription (Latin):
uenire uidetur. quod ille qui etiã
accubitionis loco precepit ẽẽ ceden¬
dum: hoc loco mandec discipulis
neminem salutaueritis in uia: cũ
iste communis sit usus grȩ. Sic in¬
feriores suꝑiorum sibi fauorem con¬
ciliare consuerunt. Gentiles quoq
cum xp̃ianis habent huuismodi
officiorum commertia. Quomodo
dñs hunc usum humanitatis a¬
uellit: S considera non hoc so¬
lum ẽẽ neminem salucaueritio:
s non frustra additum in uia. De¬
niq & helyseus cum muteret ser¬
uum suum ut baculum eius po¬
neret supra corpus pueri defunc¬
ti: mandauit ei ne in uia aliquẽ
salutaret. festinato enim iubebat
eum contendere. ut celebrande re¬
surrectionis erequeretur officium:
ne confabulatione alicuius obun
mandato reflecteret᷑ a munere. Er¬
go & hic non salutationis sedulitas
aufertur. sed obstaculum impedien¬
dȩ deuotionis aboletur ut quando
diuina mandantur: paulisꝑ seque¬
strentur humana. Pulchra est sa¬

Expanded text:
nuenire uideatur, quod ille qui etiam nuenire uideatur, quod ille qui etiam accubitionis loco praecepit esse cedendum hoc loco mandet discipulis: neminem salutaueritis in uia, cum iste conmunis sit usus gratiae. sic inferiores superiorum sibi fauorem conciliare consuerunt, gentiles quoque cum Christianis habent huiusmodi officiorum conmercia. quomodo dominus hunc usum humanitatis auellit? sed considera non hoc solum esse: neminem salutaueritis, sed non frustra additum in uia. denique et Helisaeus, cum mitteret seruum suum, ut baculum eius poneret supra corpus pueruli defuncti, mandauit ei, ne in uia aliquem salutaret; festinato enim iubebat eum contendere, ut celebrandae resur rectionis exsequeretur officium, ne confabulatione alicuius obuii mandato reflecteretur a munere. ergo et hic non salutatiaufertur: sed obstaculum impediendae devotionis aboletur; ut quando divina mandantur, paulisper sequestrentur humana. Pulchra est sa
Abbreviated transcription (Latin):
nit animas hominum ꝑdere: sed sal¬
uas facere. ꝑfectiones ergo sine uirga
diriguntur: infirmiores cum bacu¬
lo mandricabant. S & paulus uirgã
quidem minatur. s in spr̃i mansue¬
tudinis usitat delinquentes. Demq
ut scias mitem esse doctorem: eon
ipsorum quos arguit consulit uo¬
luntatem. Quid uultis inquit in
uirga ueniam ad uos: an in caritate
sp̃uq mansuetudinis. Semel uirgam
dirit. bis mitiora subiecit: adiciens
mansuetudinem caritati. Prius ta¬
men minatus est: sed exhibuit man¬
suetudinem.  Iam in scła epła
ad eosdem corinthios scribens ait.
Testem dm̃ inuoco in animam meã.
quod parcens uobis non ueni cho¬
rintum. Audi qua ratione puta¬
uerit esse parcendum. Ne iterũ
inquit in tristicia uenirem ad uos.
Abiecit uirgam: & affectum carita¬
tis assumpsit. & neminem saluca¬
ueritis in uia. fortasse quibusdam
hoc durum & suꝑbum. nec mansu¬
eti nec humilis domini precepto ẽ¬

Expanded text:
nit animas hominum perdere, sed salnit animas hominum perdere, sed saluas facere. perfectiores ergo sine uirga diriguntur, infirmiores cum baculo manducant. sed et Paulus uirgam quidem minatur, sed in spiritu mansuetudinis uisitat delinquentes. denique ut scias mitem esse doctorem, eorum ipsorum quos arguit consulit uoluntatem. quid uultis? inquit in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? semel uirgam dixit, bis mitiora sub iecit adiciens mansuetudinem caritati. prius tamen minitatus est, sed exhibuit mansuetudinem; nam in secunda epistula ad eosdem Corinthios scribens ait: testem deum inuoco in animam meam, quod parcens uobis non ueni Corinthum. audi qua ratione putauerit esse parcendum: ne iterum inquit in tristitia uenirem ad uos. abiecit uirgam et adfectum caritatis adsumsit. Et neminem salutaueritis in uia. fortasse quibusdam hoc durum et superbum nec mansueti et humilis domini praecepto co
Abbreviated transcription (Latin):
dit apłs dicens. Argue. obsecra. icre¬
þa. Aut soete ante passionem dñi
quȩ nutantium populoꝵ corda fir¬
mauit: necessaria sola fuerit mansui-¬
etudo. post passion̾ẽ correctio. Certe
mulceat dñs. merepet paulus. sua¬
deat ellam qui potest pectora dura
mollire: arguat qui non potest uni¬
uersa suadere. uirgam gͥ paulus ex
doctrina legis assumpserat. Lege¬
rat enim. Qui parcit baculo. odit
filium. Legerat etiam quia agnu̾
manducantes. baculum manibus
babere prȩcepto prophico iubebã¬
tur. Et id̾o dominus in ueteri tes¬
tamento ait: iusitabo in uirga ini¬
quitates eoꝵ In nouo autem seip¬
sum obtulit: ut ignosceret unu̾¬
sis dicens. Si me queritis: sinire
hos abire. Et alibi habes quia cũ
apłi ignem de cȩlo petere uellent.
ut consumeret samaritanos qͥ
iħm dñm intͣ ciuitatem suam
recipe noluerunt: conuersus in¬
creþͥauit illos & ait. Nescitis cuiꝰ
sp̃c estis. filius enim hominis non ue¬

Expanded text:
dit apostolus dicens: argue obsecra incredit apostolus dicens: argue obsecra increpa. aut fortasse ante passionem domini, quae nutantium populorum corda firmauit necessaria sola fuerit mansuetudo, post passionem correptio. certe mulceat dominus, increpet Paulus; suadeat qui potest etiam pectora dura mollire, arguat qui non potest uniuersa suadere. uirgam igitur Paulus ex doctrina legis adsumserat. legerat enim: qui parcit baculo odit filimanducantes baculum in manibus habere praecepto prophetico iubebantur. et ideo dominus in ueteri testamento ait: uisitabo in uirga iniquitates eorum: in nouo autem se ipsum obtulit, ut ignosceret uniuersis dicens: si me quaeritis, sinite hos abire. et alibi habes quia cum apostoli ignem de caelo petere uellent, ut consumeret Samaritanos, qui Iesum dominum intra ciuitatem suam recipere noluerunt, conuersus increpauit illos et ait: nescitis cuius spiritus estis; filius enim hominis non ue
Abbreviated transcription (Latin):
tis exercerent: sed doctrinam humi¬
licatis accollerent. Quo loco humili¬
cari putauit etiam patientiam co-
pulendam. quia ipse quoq iuxta
testimonium pecri cum maledice¬
retur non remaledixit: cum ꝑcu¬
teretur non reꝑcussit. Hoc ÷ ergo
dicere. Imicatores mei estoce. ul¬
tionis studia deponite. insolenti¬
am uerberantium non inuiriȩ ce¬
latione s magnanimitate patien¬
tiȩ uerberate. Nemo ipse debet
quod in alio reprehendit imitari.
Grauiora contumacib mansuetudo
uulnera refert. Hoc pugno reꝑcus¬
sit dñs uerberantem dicendo. qui te
ꝑcusserit in maxillam: prebe ei et
alieram. fit enim ut uidicio suo ip¬
se se dampnet. & quodam stimulo
sui compungatur affectus: qui relara¬
tam sibi sedulitatẽ pro iniuria quã
fecerit aduerterit. Habec tamen
quos & cum uirga apłos miserit:
sicut apłs testificat᷑ dicens. Quid
uultis in uirga ueniam ad uos: an
in caritare sp̃uq mansuetudinis:
Hanc uirgam etiam timotheo de¬

Expanded text:
tis exsererent, sed doctrinam humitis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patpulandam; quia ipse quoque, juxta testimonium Petri, cum melediceretur, non remaledixit: cum percuteretur, non repercussit . Hoc est ergo dicere: Imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentiam verberantium non injuriae relatione, sed magnanimitate patientiae verberate. Nemo debet quod ipse in alio reprehendit, imitari: graviora contumacibus mansuetudo vulnera refert. Hoc pugno repercussit Dominus verberantem, dicendo: Qui te percutit in maxillam, praebe illi et alteram . Fit enim ut judicio suo ipse se damnet, et quodam stimulo sui compungatur affectus, qui relatam sibi sedulitatem pro injuria quam fecit adverterit. 60. Habet tamen quos et cum virga apostolos miserit, sicut Paulus testificatur dicens: quid uultis? in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? hanc uirgam etiam Timotheo de