comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uero laudant᷑. ut maois ac magis ꝓficiãt ad monẽt᷑
Galote uero iã uullius cͥminis arguũt᷑. nͥ ħ cãtũ
qd̃ callidissiiis seudo apłoꝵ crediderũd. ephesii sane
n ulla rep̃hensidne. s mulda laude sunt digni qr
fidẽ apostolicã seruauerũt. shilipeus es q̃ mulde
magis coll audant᷑. qr n᷑ audire auidẽ falsos apłos

Expanded text:
vero laudantur, et ut magis ac magis proficiant commonentur. Galatae vero jam nullius criminis arguuntur, nisi hujus tantum quod callidissimis pseudoapostolis crediderunt. Ephesii sane nulla reprehensione, sed multa laude sunt digni, quia fidem apostolicam servaverunt. Philippenses etiam multo magis collaudantur, qui nec audire quidem falsos apos
Abbreviated transcription (Latin):
riã tͣusimserũt. de iide q̃rit᷑ cur p̃ amiplius. quam
st̃ porrecte. Ut ostenderet nouũ ñ discrepare auetͤi
testam̃to. ⁊ se ꝯͣ legem ñ facere moysi ad nun̾ũ pͥoꝵ
de calogi mandadoꝵ suas epistelas ordiuauit. ⁊ quot᷑
ille ĩ ceptis apharaone insticuit liberados. dotidẽ hic
epistot ⁊ adiaboli ⁊ ydoladͥe seruitute docet adqͥsitos
nã ⁊ duas lapideas tabulas. duoꝵ destam̃dox figuram:¬

Expanded text:
riam transmiserunt. Deinde quaeritur cur non amplius quam sunt porrectae. Ut ostenderet Novum non discrepare a Veteri Testamento, et se contra legem non facere Moysi, ad numerum primorum Decalogi mandatorum suas Epistolas destinavit; et quot ille praeceptis a Pharaone instituit liberatos, totidem hic Epistolis a diaboli et idololatriae servitute edocet acquisitos. Nam et duas ta
Abbreviated transcription (Latin):
homines. s unus ip̃oꝵ ho homo:
alt̾ ip̃orum hod̾s. Phominẽ. ho¬
minẽ: homines peccatores sumꝰ.
P hominẽ dñ: iustificam᷑. Na¬
tiuitas illa: deiecit admortẽ na¬
tiitas ista: erexit ad uitam.
tum natiuitas ista: lib̾ant a pͦ¬
cati. Id̾õ enim uenit xp̃e. ħo: ut
solueret pecratum hominũ. In
hoc manifestatus ẽ filius d̾i. ut
soluat oꝑa diaboli. Cetera con¬
mendo caritati ur̃e. ne uos gra¬
uemi. Ip̃a enum questio ẽ inqͣ
soluenda laboramus qr perato¬
res nos dicimus. Si enim quis
dixerit se eẽ sine peocato: mendax
est. Et in ipsius epła iohamnus
inuenimꝰ Si dixerimus quia pec¬
catum ñ habemus: nos ipõs se¬

Expanded text:
homines; sed unus ipsorum homo homo, homines; sed unus ipsorum homo homo, alter ipsorum homo Deus. Per hominem hominem, peccatores sumus: per hominem Deum, justificamur. Nativitas illa dejecit ad mortem; ista nativitas erexit ad vitam: tum; nativitas ista liberat a peccato. Ideo enim venit Christus homo, ut solveret peccata hominum. In hoc manifestatus est Fsolvat opera diaboli. 12. Caetera commendo Charitati vestrae, ne vos gravem. Ipsa enim quaestio est, in qua solvenda laboramus, quia peccatores nos dicimus: si enim quis dixerit se esse sine peccato, mendax est. Et in ipsius Epistola Joannis invenimus, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe nascendo. Quomͦ es filius ha¬
brahe: nunqͥd habraham te ge¬
nuit. Quomodo iudei filu habͤ¬
he ñ imitantes fitem habrahe: fac¬
tisunt filii diaboli. De carne abͣ¬
he natisunt: et fidem habͣhe ñ
sunt imitati. Si ergo qui inde
natisunt. exheredati sunt. quia
ñ sunt imitati: tu qͥ ñde illo natꝰ
abolũ fu̾s imitatꝰ. qr ille suꝑb
exstitit ⁊ impius ad u̾sus dm̃.
eris filius diaboli imnitando. nõ
quia creauit te: aut genuit te.
In hoc manifestatꝰ filius d̾i. Hxia
fratres. Omnes pecratores exdiabo¬
lo nati sunt. in quantum pecra¬
tores. Ad am ado̾ factus est. S
quando consensit diabolo: ex.
diabolo natus est. ec tales om̃s
genuit qͣlis erat. Cum ip̃a cũ¬
cupiscentia natisumꝰ ⁊ anteqͣm
nos debita nr̃a addamus. de illa
dampnatione nascimͣ. Namsi
cum nullo peccato nascunur.
quid ẽ qd̾ cum infantib ad ba¬
ptismum currit᷑ ut soluantur:
Ergo duas natiuitates adtendi

Expanded text:
roprie nascendo. Quomodo es filius Aroprie nascendo. Quomodo es filius Abrahae? numquid Abraham te genuit? Quomodo Judae, filii Abrahae non imitantes fidem Abrahae, facti sunt filii diaboli: de carne Abraham nati sunt, et fidem Abrahae non sunt imitati. Si ergo qui inde nati sunt, exhaeredati sunt, quia non sunt imitati; tu qui non de illo natus abolum fueris imitatus, quia ille superbus exstitit et impius adversus Deum, eris filius diaboli, imitando; non quia creavit te, aut genuit te. 11. In hoc manifestatus est Filius Dei. Eia, fratres, omnes peccatores ex diabolo nati sunt, in quantum peccatores. Adam a Deo factus est: sed quando consensit diabolo, ex diabolo natus est; et tales omnes genuit qualis erat. Cum ipsa concupiscentia nati sumus; et antequam nos debita nostra addamus, de illa damnatione nascimur. Nam si cum nullo peccato nascimur, quid est quod cum infantibus ad Baptismum curritur, ut solvantur? Ego duas nativitatos attendit
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ et equalitatẽ refert᷑. Uerbi
gr̃ã. Uidete quantũ sit int̾faciem
hominis. ⁊ imaginẽ despeculo. fa¬
cies inimagine: facies incorpore.
corpore: corpus inu̾itate. Et quid
dicimus: Nam sicut hic ocł̾i: ita
⁊ ibi. Sicut hic aures: ita ⁊ ibi.
Auressunt: disparet sunt. Sed
sicut. ad similitudinẽ dr. Habe
quam habet filius equalis patͥ.
Tam̃ ⁊ nos ꝓmodulo nr̃o si ñ sic̃
ille ẽẽmus. ex nulla parte summi¬
les dicerem᷑. Ergo castificat nos:
sicut ip̃e castꝰ est. Sed ille castus
eternitate. nos casti fide. Iusti sumꝰ:
ut aliquando uideamꝰ. Et cum
ꝑfecta fu̾it iusticia nr̃a. cũ facti
equales angłis fu̾imus. nec tc̃
illi equabimur. Quanto gͦ mͦ
ab illo longe est. quando nec tr̃
stis quid dicat. Imitando dia¬
bolum. Nã neminẽ fecit diabo¬
lus neminẽ genuit: neminẽ
creauit. s qͥcumq fuerit imita¬
tꝰ diabolum. quaside illo natus
sit filius diaboli unitando: ñ a¬

Expanded text:
litatem et aequalitatem refertur. Verbi litatem et aequalitatem refertur. Verbi gratia, videte quantum sit inter faciem hominis, et imaginem de speculo: facies in imagine, facies in corpore; corpus in veritate. Et quid dicimus? Nam sicut hic oculi, ita et ibi: sicut hic aures, ita et ibi aures sunt. Dispar est res; sed, sicut, ad similitudinem dicitur. quam habet Filius aequalis Patri; tamen et nos pro modulo nostro si non sicut ille essemus, ex nulla parte similes diceremur. Ergo castificat nos sicut et ipse castus est; sed ille castus aeternitate, nos casti fide: justi sumus ut aliquando videamus. Et cum perfecta fuerit justitia nostra, cum facti aequales Angelis fuerimus; nec tunc illi aequabitur. Quanto ergo modo ab illo longe est, quando nec tuncstis quid dicat: imitando diabolum. Nam neminem fecit diabolus, neminem genuit, neminem creavit: sed quicumque fuerit imitatus diabolum, quasi de illo natus, fit filius diaboli imitando, non p
Abbreviated transcription (Latin):
speciem. Modo ñ relinquamus
Nam omnis qui peccat ñ uidit
eum: neq cognouit eũ. Nõ cre¬
didit iste quipecrat. Si autẽ
credidit: quantũ ad fidem eius
ꝑtinet ñ peccat: filioli: nemo uos
seducat. Qui facit iusticiam. iu¬
stꝰ ẽ sicut et ille uistꝰ est. Nunqͥd
mus. sicut equales nos debemus
putare deo. Debetis nosse quid ẽ
sicut. Iam dudum enim dixi ca¬
stific̾at semet ipsum. sicut ipse
castꝰ est. Iam gͦ par et equalis ẽ
castitas nr̃a castitati dei. ⁊ iustici¬
a nr̃a iusticie iłi. Quis hoc dicat:
Sed sicut. ñ semꝑ ad equalita¬
tem dici solet. Quomͦ u̾bi gr̃a
iusa basilica ista ampla. si uelit
facere aliquis minorẽ. s tam̃
pportione a dmensuras enus. uit
u̾bi gra silata ẽ ista simplu ⁊ lon¬
ga duplum: faciat ⁊ ille latam
simplum: ⁊ longã duplũ: uide¬
t᷑ sic fecisse: sicut est ista. Sed ista
habet u̾bi gr̃a centũ cubitos: illa
triginita. Et sicut est:⁊ impaꝵ ẽ.
Uidetis quia ñ semꝑ sic̃ ad pari¬

Expanded text:
speciem Modo non relinquamus Nam omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Non credit iste qui peccat: si autem credit, quantum ad fidem ejus pertinet, non peccat. 9. Filioli, nemo vos seducat. Qui facit justitiam, justus est, sicut et ille justus est. Numquid mus, sicut et ille, aequales nos debemus putare Deo? Debetis nosse quid est, sicut: jamdudum enim dixit, Castificat semetipsum, sicut ipse castus est. Jam ergo par et aequalis est castitas nostra castitati Dei, et justitia nostra justitiae Dei? Quis hoc dicat? Sed, sicut, non semper ad aequalitatem dici solet. Quomodo, verbi gratia, visa basilica ista ampla, si velit facere aliquis minorem, sed tamen proportione ad mensuras ejus, ut erbi gratia, si lata est ista simplum, et longa duplum; faciat et ille latam simplum, et longam duplum: videtur sic fecisse sicut est ista. Sed ista habet, verbi gratia, centum cubitos, illa triginta: et sic est, et impar est. Videtis quia non semper, sicut, ad pari
Abbreviated transcription (Latin):
s iniquus ñsum. Omĩs enim
qui facit pecratum: ⁊ iniquitatẽ
tum iniquitas Quid gͥͣ facimꝰ
de peccatis nr̃is. ⁊ iniquitatib.
Audi quid dicat. Et scitis quia
ille manifestatꝰ est ut peccatũ
auferat: et peccatum in ip̃o ñ
est. In quo ñ ẽ peccatum. ip̃e ue¬
nit auferre peccatũ. Nam si eẽt
in illo peccatũ: auferendũ illi
eẽt: ñ ip̃e auferret. Omnis qui
in ip̃o manet. ñ peccat. In quan¬
tum in ip̃o manet: intantũ ñ pec¬
cat. Omnis qui peccat. ñ uidit.
eum: neq cognouit eũ. Mag¬
na ista questio. Omnis qͥ peccat.
ñ uidit eum: neq cognouit eũ.
No ẽ mirũ. Nõ eũ uidimꝰ. s ui¬
suri sumꝰ. Nõ eũ cognouimus:
s cognit᷑i sumus. Credimus in
eum quẽ ñ cognouimꝰ. anfor-¬
te ex fide cognouimꝰ: Ex specie
ñdum cognouimꝰ. s in fide:. et
uidimꝰ ⁊ cognouimꝰ. Si enim

Expanded text:
sed iniquus non sum. Omnis enim sed iniquus non sum. Omnis enim qui facit peccatum, et iniquitatem t iniquitas. Quid ergo facimus de peccatis nostris et iniquitatibus? Audi quid dicat: Et scitis quia ille manifestatus est, ut peccatum auferat; et peccatum in ipso non est. In quo non est peccatum, ipse venit auferre peccatum. Nam si esset et in illo peccatum, auferendum esset illi, non ipse auferret. Omnis qui in ipso manet, non peccat. In quantum in ipso manet, in tantum non peccat. Omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Magna ista quaestio: Omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Non est mirum. Non eum vidimus, sed visuri sumus; non eum cognovimus, sed cognituri sumus: credimus in eum quem non cognovimus. An forte ex fide cognovimus, et specie nondum cognovimus? Sed in fide et vidimus et cognovimus. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
tientia exereet desideriũ. Ma¬
ne tu: nã manet ille. Et ꝑ seue¬
ra in ambulando quo ut ꝑue¬
nias: qr quotendit᷑ ñ migrab.
Uidete. Et omĩs qͥ habet sp̃e hãc
in ip̃o: castificat semet ipsum:
sic̃ ⁊ ip̃e castꝰ ẽ. Uidete quẽ admo¬
dũ ñ abstulit liberũ arbitriũ.
ut diceret castificat semet ip̃m.
Quis nos castificat. nisi d̾s:
S d̾s te nolentem. ñ castificat.
Ergo quod adiungis uolun¬
tatẽ tuã d̾o: castificas te ipsum.
Castificas te ñ dete: S de illo qͥ
uenit ut in habitet inte. Tam̃
quia agis ibi aliquid uolun¬
tate: ideo ⁊ tibi aliquid tribu¬
tum ẽ. Ido̾ autẽ tͥ tributũ ẽ. ut
dicas sicut inpsalmo. Ad uitor
meus esto: nederelinquas mne.
Si dicis ad uitor m̃s esto. agis¬
aliquid. Namsi nichil agis. qͦ¬
modo ille adiuuat: Omĩs enĩ
qui facit peccatum: ⁊ iniquita¬
tẽ facit. Nemo dicat. aliud ẽ
pecratum: aliud est iniquitas.
lemo dicat ego pecrator hõ sũ:

Expanded text:
tientia exercet desiderium. Matientia exercet desiderium. Mane tu, nam manet ille: et persevera in ambulando, ut pervenias; quia quo tendis, non migrabit. Videte: Et omnis qui habet spem hanc in ipso, castificat semetipsum, sicut et ipse castus est. Videte quemadmodum non abstulit liberum arbitrium, ut diceret, castificat semetipsum. Quis nos castificat nisi Deus? Sed Deus te nolentem non castificat. Ergo quod adjungis voluntatem tuam Deo, castificas teipsum. Castificas te, non de te, sed de illo qui venit ut inhabitet te. Tamen quia agis ibi aliquid voluntate, ideo et tibi aliquid tributum est. Ideo autem tibi tributum est, ut dicas sicut in Psalmo, Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Si dicis, Adjutor meus esto, aliquid agis: nam si nihil agis, quomodo ille adjuvat? 8. Omnis qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Nemo dicat, Aliud est peccatum, aliud iniquitas: nemo dicat, Ego peccator homo sum,
Abbreviated transcription (Latin):
exercet scm̃ desiderium: qͣntum
desideria nr̃a. amputau̾imꝰ ab
amore scl̃i. Iam diximus aliqñ
exinaniri. qd̃ implendũ est.
Bono implendꝰ es: funde malũ.
Puta. quia melle te uult in¬
plere d̾s. Si aceto plenus es:
ubi melpones: Fundendũ ẽ. qd̾
portas: uas mundandũ est: ip̃m
uas mutandũ. ⁊ sic cum labore
c̃tritura: ut fiat aptum cuidã
rei. Mel dicamꝰ. aurũ dicamus.
ui nũdicamus. quicqͥd dica¬
nuis qd dici ñ potest. quicqͥd¬
uolumꝰ dicere: d̾s uocat᷑. Et
qd̾ dicimus d̾s. qͥd diximꝰ: Due
iste sillabe sunt totũ quod ex¬
pectamꝰ: Quicqͥd gͦ dicere uo¬
lumus: infra est. Extendamꝰ
nos in eum. ut cũ uenenit im¬
pleat. Similes enim ei erimꝰ.
qm̃ uidebimus eũ securi ẽ. Et
omnis qui habet spẽ hanc in
ip̃o. Uidetis quia inspe nos po¬
suo: spe salui facti sumꝰ. Spes
autẽ que uidet᷑. ñ ẽ spes. Qd̾
eñi uidet quis. quid sperat.:
Si enuim q̃d̾ ñ uidemꝰ speramꝰ:
ꝑpatientiam expectamꝰ. Ip̃a pa¬

Expanded text:
ium, quantum desideria nostra amputaverimus ab amore saeculi. Jam diximus aliquando, Exinani quod implendum est. Bono implendus es, funde malum. Puta quia melle te vult implere Deus: si aceto plenus es, ubi mel pones? Fundendum est quod portabat vas: mundandum est ipsum vas; mundandum est, etsi cum labore, cum tritura, ut fiat aptum cuidam rei. Maledicamus, aurum dicamus, vinum dicamus; quidquid dicimus quod dici non potest, quidqEt quod dicimus Deus, quid diximus? Duae istae syllabae sunt totum quod exspectamus? Quidquid ergo dicere valuimus, infra est: extendamus nos in eum, ut cum venerit, impleat. Similes enim ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. 7. Et omnis qui habet spem hanc in ipso. Videtis quia in spe nos posuo, Spe salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si enim quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Ipsa pa
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ : fidel ẽ autẽ qui ꝓmisit:
ñ te sallit. Tantum tu noli de¬
ficere. s expecta ꝓ missorem. No
enim nouit fallere u̾tas. Tu
noli ẽẽ mendax. ut aliud ꝓfite¬
aris: aliud agas. Lu serua fidẽ.¬
fidem: et seruat ille pollicitatõ¬
nem. Si autem tu ñ seruaueris
fidem: tu te fraudasti. ñ ille qui
ꝓ misit. Si scitis quia iustus ẽ.
scitote quia omnis qui facit
iusticiam ex ip̃o natus ẽ. Iusti

Expanded text:
ramus. Fidelis autem est qui promisit; ramus. Fidelis autem est qui promisit; non te fallit: tantum tu noli dficere, sed exspecta promissionem. Non enim novit fallere veritas. Tu noli esse mendax, ut aliud profitearis, aliud agas: tu serva fidem, et servat ille pollicitationem. Si autem non tu servaveris fidem, tu te fraudasti, non ille qui promisit. 3. Si scitis quia justus est, scitote quia omnis qui facit justitiam, ex ipso es
Abbreviated transcription (Latin):
discipłimissi sunt attestantib
signis. ⁊ ꝓdigiis: ut crederet᷑
illis qr ea dicebant. que uide¬
rant. et credimus in eum qũe
ñ uidemꝰ. ⁊ uentur eũ expectamꝰ.
Quicũq illum fide expectant:
cum uenĩt gaudebunt. Qui fñ
fide sunt: cũ uen̾it quod nunc
ñ uident erubescent. Et confusi¬
o illa ñ erit unuis diei. ⁊ tran¬
siet: quomͦ solent confundi qͥ
inueniunt᷑ in aliqͣculpa. et eis
insultat᷑ ab hominib. Confusio
illa tͣlucet confusos ad sinistr̃a
ut audiant. ite in ignem et̾nũ
qͥ paratus est diabolo ⁊ angłis
eius. Maneamꝰ gͦ in u̾bis eius.
ne confundam cũuenerit. Ip̃e
enum dicit in euangło: eis qui
in eum crediderant. Siꝑ mãse¬
ritis in u̾bo meo. uere discipłi
mei estis. Et quasi dicerent. qͦ
fructu: Et cognoscetis inquid
u̾itatẽ: et ueritas lib̾abit uos.
Modo enim salus nr̃a in spe: ñ¬
dum ĩre. Nõ enĩtenemꝰ iam. qd̾
ꝓmissum ẽ: sed uenturum spe¬

Expanded text:
discipuli missi sunt, attestantibus discipuli missi sunt, attestantibus signis et prodigiis ut crederetur illis, quia ea dicebant quae viderant. Et credimus in eum quem non vidimus, et venturum eum exspectamus. Quicumque illum fide exspectant, cum venerit gaudebunt: qui sine fide sunt, cum venerit quod nunc non vident, erubescent. Et confusio illa non erit unius diei et transiet, quomodo solent confundi qui inveniuntur in aliqua culpa, et eis insultatur ab hominibus. Confusio illa traducet confusos ad sinistram, ut audiant, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Maneamus ergo in verbis ejus, ne confundamur cum venerit. Ipse enim dicit in Evangelio eis qui in eum crediderant: Si permanseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis. Et quasi dicerent, Quo fructu? Et cognoscetis, inquit, veritatem, et veritas liberavit vos . Modo enim salus nostra in spe, nondum in re: non enim tenemus jam quod promissum est, sed venturum spe
Abbreviated transcription (Latin):
extra corda credentium foras
misso inuasore: habitet redẽp¬
dor. quia ip̃e redemit qui cre¬
auit. ⁊ diabolus iam forinsec
orpugnat. No uincit illum
qui int possidet. forisecus aũ
oppugnat: immittendo uari¬
nes. S ille ñ consentit: cuid̾s
uitus loquit᷑. Et unctio quã
audistis: uerax est. inquid.
Eadem unctio id ẽ. ip̃e sp̃e sanc¬
tus. qui docet homines: m̃tiri
ñpotest. ⁊ ñ ẽ m̃dax sicut do¬
cuit uos ꝑ manere in ip̃a. Et
nunc filioli manete in eo. ut
cum manifestatꝰ fuerit: habe¬
amus fiduciam in conspectu
eius. ut ñ confundam᷑ ab eo
in aduentu eiꝰ. Uidetis fr̃s. Cre¬
dimus in iħm. quẽ ñ uidem᷑:
annuntiauerunt eum qui
uider̾t: qui contrectauer̃t. qͥ
u̾bum ex ore ipsus audie¬
runt. Et ut hec ꝑ suaderent ge¬
neri humano. ab illo mnissi
sunt: ñ ase ipsis. Ire ausi sunt.
Quo missi sunt: Audistis cũ
euangłm legeret᷑. Ite p̃dicate
ature: que sub celo ẽ. Uiq gͦ

Expanded text:
extra corda credentium. Foras extra corda credentium. Foras misso invasore, habitet redemptor; quia ipse redemit qui creavit. Et diabolus jam forinsecus oppugnat, non vincit illum qui intus possidet. Forinsecus autem oppugnat, immittendo varised ille non consentit cui Deus intus loquitur, et unctio quam audistis. 2. Et verax est, inquit, eadem unctio; id est, ipse Spiritus Domini qui docet homines, mentiri non potest. « Et non est mendax. Sicut docuit vos, permanete in ipsa. Et nunc, filioli, manete in eo, ut cum manifestatus fuerit, habeamus fiduciam in conspectu ejus, ut non confundamur ab eo in adventu ejus. » Videtis, fratres; credimus in Jesum quem non vidimus: annuntiaverunt eum qui viderunt. qui contrectaverunt, qui verbum ex ore ipsius audierunt; et ut haec persuaderent generi humano, ab illo missi sunt, non a seipsis ire ausi sunt. Et quo missi sunt? Audistis cum Evangelium legeretur, Ite, praedicate aturae quae sub coelo est . Ubique ergo
Abbreviated transcription (Latin):
eministis fraboli.¬
tres hest̾nam lectionẽ
ad hoc t̾minatã. quia
ñ ha hetis necessitatẽ
ut quis doceat uos. s ip̃a unctõ
docet uos de omnib. Hoc autẽ
sicut uos recordari certussum:
sic exposumus uob̃. qr nos qui
forisecus loquimͣ ad aures ur̃as.¬
ita sumus quasi oꝑarii adhi¬
bentes culturam. forinsecꝰ ad ar¬
borem. s incrementũ dare ñ pos¬
sumus. neq fructꝰ formare: Il
um habitans in nob̃. nisi loqͣt᷑
uobis intꝰ: sine causa nos ꝑ¬
strepimus. Unde hoc apparet
Quia cum multi audiant. ñ
omnib. ꝑsuadet᷑ quod dr. s
illis solis quib intꝰ loquitur
d̾s. Illis autẽ intꝰ loquit᷑. qui
ei lo cum p̾bant. Illi autẽ lo
cum dõ p̃bent. qui diabolo lo¬
cum ñ p̾bent. Habitare enim
uult diabolus corda homiñ.
⁊ lo qui ibi omnia que ualẽt
ad seductionem. Sed quid a¬
it dñs ihesus: Princeps huiꝰ
mundi: missus ẽ foras. Unde
missus est foras: Nunquid
extra celum et t̾ramͦ Nunqͥd
extra fabricam mundi: S ed

Expanded text:
eministis, fratres, hesternam lectionem ad hoc terminatam, quia non habetis necessitatem ut quis doceat vos, sed ipsa unctio docet vos de omnibus. Hoc autem, sicut vos recordari certus sum, sic exposuimus vobis, quia nos qui forinsecus loquimur ad aures vestraita sumus quasi operarii, adhibentes culturam forinsecus ad arborem, sed incrementum dare non possumus, nec fructus formare: illum habitans in vobis, nisi loquatur vobis intus, sine causa nos perstrepimus. Unde hoc apparet? Quia cum multi audiant, non omnibus persuadetur quod dicitur; sed illis solis quibus intus loquitur Deus. Illis autem intus loquitur, qui ei locum praebent: illi autem Deo locum praebent, qui diabolo locum non praebent. Habitare enim vult diabolus corda hominum, et loqui ibi omnia quae valent ad seductionem. Sed quid ait Dominus Jesus? Princeps hujus mundi missus est foras . Unde missus est? numquid extra coelum et terram? numquid extra fabricam mundi? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. Scimꝰ quia cum appa¬
ruerit similes ei erimus: qm̃
uidebimꝰ eum sicuti ẽ. In telli¬
gat caritas ur̃a. Magna res. Sc¬
mꝰ qr cum apparuerit similes
ei erimus: qm̃ uidebimꝰ eũ sicu¬
tiẽ. Iam illud attẽdite. Qd̃ uo
nesçit. Nulla exparte corrum¬
pit᷑. Nec ꝓficit quia ꝑ fectum
est: nec deficit qr et̾num est. Et
quid ẽ hoc. In pͥncipio erat u̾bũ
et u̾bum erat apd dm̃: et d̾s
erat uerbum. Et quid ẽ hoc. Qͥ

Expanded text:
 Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus cum sicut est. » Intelligat Charitas vestra. Magna res: « Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. » Jam illud attendite quid vocnescit, nulla ex parte corrumpitur: nec proficit, quia perfectum est; nec deficit, quia aeternum est. Et quid est hoc? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et
Abbreviated transcription (Latin):
eum: neq cognouit eum. Om̃ĩs
qui facit peccatum: de diabolo ẽ.
Et do̾ ñ ẽ peratum. Iter̃ terret nos:
sumꝰ. quia de deo natiñsumꝰ: Et
quid faciunt ista satͣmenta. in in¬
fantib. Quid dixit iohannes :
Qui natꝰ ẽ exd̾o: ñ peccat. Ip̃ẽ iohã¬
nes it̾rm dic̃. Si dixerimus quia
peccm̃ ñ habemus: nosmet ipõs

Expanded text:
eum, neque cognovit eum: Omnis qui facit peccatum, de diabolo est. Ex Deo non est peccatum. Iterum terret nos. sumus, quia de Deo nati non sumus? Et quid faciunt ista Sacramenta in infantibus? Quid dixit Joannes? Qui natus est ex Deo, non peccat. Ipse Joannes iterum dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
arbut᷑ ẽ eẽ seaqualem dõ. Hhoc mͦ
cꝰ patͥ. Equalem patͥ: ñ possunt
uidere mali. Scd̾m id uͦ quod
u̾bum caro factum ẽ: potuer̃t
⁊mali: quia in die uidicii u¬
debt̃ et mali. Quia sicueniet
iudicaturꝰ : quomodo uenerat
iudicandꝰ. In ipã forma homo:
s d̾s. Nam maledictus omĩs
qui spema suam ponit in hõine.
Homo uenit: ut udicaretur.
Homo ueniet: ut uidicet. Et
si ñ uidebitur. quid ẽ quod scͥp¬
tum ẽ. uidebunt in quem con¬
fixerunt. Deinpiis enim dictũ
est. qr uidebunt ⁊ cõfundent᷑.
Quomͦ ñ uidebunt impii. qñ
alios penet ad dexteram. alios
ad sinistram᷑. Ad dexterã positis
dicet. Uenite benedictipatris
mei. ꝑcipite regnũ Ad sinistrã
positis: ite in ignẽ et̾num. Uide¬
bunt. s formã serui: formam
dĩ ñ uidebunt. Quare ᷤ. quia im¬
pii sunt. Et ip̃e dominꝰ dicit.
Reati mundo corde: qm̃ ipsi
dm̃i uidebunt. Ergo uisuri su¬
mus quamdã uisionẽ fraties.
quam nec occłus uidit. nec au¬

Expanded text:
t esse aequalis Deo . Hoc modo cum Patri, aequalem Patri, non possunt videre mali. Secundum id vero quod Verbum caro factum est, poterunt et mali: quia in die judicii videbunt et mali; quia sic veniet judicaturus quomodo venerat judicandus. In ipsa forma homo, sed Deus: nam maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Homo venit ut judicaretur, homo veniet ut judicet. Et si non videbitur, quid est quod scriptum est, Videbunt in quem confixerunt ? De impiis enim dictum est quia videbunt, et confundentur. Quomodo non videbunt impii, quando alios ponet ad dexteram, alios ad sinistram? Ad dexteram positis dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: ad sinistram positis dicet, Ite in ignem aeternum . Videbunt, sed formam servi: formam Dei non videbunt. Quare? Quia impii sunt; et ipse Dominus dicit, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ergo visuri sumus quamdam visionem, fratres, quam nec oculus vidit, nec au
Abbreviated transcription (Latin):
responsum dedit. Cum eẽt letꝰ
cõmendat. ut diabolum qͥ dẽ
iuncamꝰ: s ñ ex nob̃. Si scitis
quia uistus est ait: scitoteq
omnis qui facit iusticiam:
exipso ẽ. natus. Ex deo: ex xp̃o
Et quia dnait ex ip̃o est nat᷑
hortatur nos. Iam gͦ qr nati
ex ip̃o sumus. ꝑ fectisumus.
Audite. Ecce qualem dilectio¬
nem dedit nob̃ pat̾: ut filu d̃i
uocemur: et simus. Nam qͥ
uocant᷑ et ñ sunt. quid illis ꝑd¬
est nom̃. ubi res ñ est: Q uam
multi uocantur medici. qui cͣ¬
rare ñ norunt. Quam multi
uocant᷑ uigiles. qui tota nocte
dormiunt. Sic multi uocant᷑
quia hoc quod uocant᷑ ñ sunt:
id est in uita. in morib. in fide.
in spe: in caritate. Hoc autẽ qd̃¬
ait audistis fr̃s: Ecce qualem
dilectionẽ dedit nob̃ pat̾: ut

Expanded text:
responsum dedit: cum esset laetresponsum dedit: cum esset laetcommendat, ut diabolum quidem vincamus, sed non ex nobis. Si scitis quia justus est, ait, scitote quia omnis qui facit justitiam, ex ipso est natus: ex Deo, ex Christo. Et quia dixit, Ex ipso est natus, hortatur nos. Jam ergo quia nati ex illo sumus, perfecti sumus. 4. Audite: Ecce qualem dilectionem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus. Nam qui vocantur et non sunt, quid illis prodest nomen ubi res non est? Quam multi vocantur medici, qui curare non norunt? quam multi vocantur vigiles, qui tota nocte dormiunt? Sic multi vocantur quia hoc quod vocantur non sunt, id est in vita, in moribus, in fide, in spe, in charitate. Hic autem quid audistis, fratres? « Ecce qualem dilectionem dedit n
Abbreviated transcription (Latin):
bolo pugnau̾is: iunceris. Excer¬
citatꝰ est hostis. quot palmarũ:
Considerate quot deiecerit. Ut mor¬
tales nasceremur. pͥmo ipsam
originem nr̃am de paradiso de¬
iecit. Quid gͦ faciendum ẽ quia
ille exercitatus ẽ: Inuocetur õ¬
mp̃s adu̾sus exercitatum dia¬
bolum. habitet inte qui ñ potest
uinci. ⁊ securꝰ iuncis eum qui
uinc̾e solet. Sed quos. nisi
inquib ũhabitat d̃s:. Sam
ut nou̾itis fr̃s. contẽpsit adã
in paradiso positus p̃ceptium di.
et erexit ceruicem uelud in po-¬
testate sua ẽẽ cupiens. ⁊ nołes
subdi uoluntati dĩ et lapsus
ẽ ab illa in mortalitate. ab illa
lratitudine. Homo autẽ quidã
iam exercitat᷑. natus mortalis.
cum sederet instercore putrisu̾
diso. uicit instercore. In para¬
diso cum ẽẽt: audiuit ꝑ sua¬
sionem mulieris. quam illi
inmiserat diabolus. In stercore
autẽ cũ eẽt. ait eue. Tanquã
una ex insipientib mulierib:
locuta es. Ibi autẽ apposuit. hic

Expanded text:
bolo pugnaveris, vinceris. Exerbolo pugnaveris, vinceris. Exercitatus hostis est: quot palmarum? Considerate quo dejecerit: ut mortales nasceremur, primo ipsam originem nostram de paradiso dejecit. Quid ergo faciendum est, quia ipse exercitatus est? Invocetur Omnipotens adversus exercitatum diabolum. Habitet in te qui non potest vinci, et securus vinces eum qui vincere solet. Sed quos? In quibus non habitat Deus. Nam, ut noveritis, fratres, contempsit Adam in paradiso positus praeceptum Dei, et erexit cervicem veluti in potestate sua esse cupiens, et nolens subdi voluntati Dei, et lapsus est ab illa immortalitate, ab illa beatitudine . Homo autem quidam jam exercitatus, natus mortalis, cum sederet in stercore putris vediso, vicit in stercore. In paradiso cum esset, audivit persuasionem mulieris, quam illi immiserat diabolus: in stercore autem cum esset, ait Evae, Tanquam una ex insipientibus mulieribus locuta es . Ibi aurem apposuit; hic
Abbreviated transcription (Latin):
nulla suꝑbia carlentib s manẽ¬
tib semꝑ in contẽplatione u̾bi
dĩ. ⁊ nichil aluid dulce haben¬
tib. nisi a quo creati sunt: in ip̃is
ꝑfecta iusticia est. In nobis aut
cum psalmꝰ legeret᷑: incipite lño
inconfessione. Incipite inr quid̃.
Initium iusticie nr̃e. confessio pec-
catoꝵ. Cepisti ñ defende̾ peccatum
tuum: iam inchoasti iusticiam.
ꝑsiciet᷑ autem uite. quando.¬
nichil aliũd facere delectabit.
quando absorbebitur mors in ui-¬
ctoriam: quando nulla concu¬
piscentia titillabit. qñ ñ erit luc¬
ta coͣncarne ee sanguine: qñ erit
corona uistorie. ⁊ triumphus de
iimico: tunc erit ꝑ fecta iustici¬
a. Modo ad huc pugnamus.
Si pugnamꝰ. instadio sumus.
ferimꝰ. ⁊ ferimur. S qui iuncat:
expectatur. Ille antẽ iuncit: qui
et qd̾ ferit. ñ de iurib suis p̃su¬
mit. s de hortatore do̾. Solus di¬
abolus ad u̾sus nospugnat: nos
cum d̾õ sumus et diabolum iũ¬
cimꝰ. Nam si ⁊ tu solus cum dia¬

Expanded text:
nulla superbia cadentibus, sed manentibus semper in contemplatione Verbi Dei, et nihil aliud dulce habentibus, nisi a quo creati sunt; in ipsis perfecta justitia est: in nobis autecum Psalmus legeretur, Incipite Domino in confessione . Incipite, inquit: initium justitiae nostrae, confessio est peccatorum. Coepisti non defendere peccatum tuum, jam inchoasti justitiam: perficietur autem in te, quandonihil aliud facere delectabit, quando absorbebitur mors in victoriam , quando nulla concupiscentia titillabit, quando non erit lucta cum carne et sanguine, quando erit corona victoriae, triumphus de inimico; tunc erit perfecta justitia. Modo adhuc pugnamus: si pugnamus, in stadio sumus; ferimus, et ferimur: sed qui vincat, exspectatur. Ille autem vincit, qui et quod ferit, non de viribus suis praesumit, sed de hortatore Deo. Solus diabolus adversum nos pugnat. Nos si cum Deo sumus, diabolum vincimus: nam et si tu solus cum dia
Abbreviated transcription (Latin):
res eius. Iam sepe ista dicta sunt:
⁊ ñ ea uob̾cum hodie repetimus.
Iam cum audistis mundũ in
mala significatione. ñ intelliga¬
tis nisi dilectores mundi: quia eũ¬
ꝑ dilectionẽ in habitant. ⁊ ꝑ q̃d̾
in habitant: nom̃ habere meru¬
erunt. Prot̾ hoc mundus ñ ag¬
noũ nos: quia ñ acognouit eũ.
Ambulatͣ et ip̃e domiuꝰ iłx xp̃
in carne erat: d̾s latebat in in¬
firmitate. Et unde ñ ẽ cognit᷑:
Quia omnia peccata arguebat
in hominib Illi amando delec¬
tationes paratoꝵ: ñ agnoscebant
dm̃. Am̃ado qd̾ fibris suadebat.
inuiriam medico faciebant. Qd
gͦ nos. Iam natisumꝰ ex ip̃o Sed
qr inspe sumꝰ dilectissimi inqͥt
.nunc filii d̾i sumꝰ. Iam nc̃ qͥd ẽ

Expanded text:
dicta sunt, et non ea vobis cum odio repetimus. Jam cum auditis mundum in mala significatione, non intelligatis nisi dilectores mundi; quia per dilectionem inhabitant, et per quod inhabitant, nomen habere meruerunt. Propter hoc mundus non cognovit nos, quia non cognovit eum. Ambulabat et ipse Domiin carne erat Deus, latebat in infirmitate. Et unde non est cognitus? Quia omnia peccata arguebat in hominibus. Illi amando delectationes peccatorum, non agnoscebant Deum: amando quod febris suadebat, injuriam medico faciebant. 5. Quid ergo nos? Jam nati sumus ex ipso; sed quia in spe sumus, Dilectissimi, inquit, nunc filii Dei sumus. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃bendisti. Unũ autẽ. que re¬
tro oblitus in ea que ante sunt
extentus: sccl̃m intentionẽ se¬
quor ad palmam suꝑne uocati¬
onis. Extentum sedixit. ⁊ scł̃m
intentionẽ sequi se dixit. Mi¬
norem se sentiebat ad capiendũ
quod occłus ñ uidit. nec auris
audiuit. nec in cor homĩs ascẽ¬
dit. Hec ẽ uita nr̃a. ut desideran

Expanded text:
quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis . Extentum se dixit, et secundum intentionem sequi se dixit. Minorem se sentiebat ad capiendum quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Haec est vita nostra, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
pt̾ hoc mundꝰ ñ cognoscit nos:
quia ñ cognouit eum: ⁊ nõ co
gnoscit iundꝰ. Totus mundus
xp̃ianus ẽ: ⁊ totus mundus in¬
pius. ꝑtotum enim mũdum
impii: ⁊ ꝑ dotum mundũ pii.
Illi illos ñ cognoscunt. Quo¬
mͦ putamꝰ. quia ñ cognoscunt:
Insultant bene uiuentib. Aitẽ¬
dite et uidete. qr forte st̾. int̾ uos.
Unusquisq ur̃m qui iampie
uiuit. qui contẽpnit scł̃aria. qͥ
ñ uult ire ad̾ pectacła. qui ñ uułt
se in ebriari. qui sollempniter
et quod ẽ grauuis accẽdente pa¬
trotinio scõꝵ dierũ fieriͣ m mun-¬
dus. qui ista facere noluerit. qͦ
mͦ in sultat᷑ abhis qui ista facuit.
Nunquid in sultaret᷑ ei. s agnoᷤᷤ¬
ceret᷑. Quare autem ñ agnoscit᷑:

Expanded text:
s, quia non cognovit eum, et nos non cognoscit mundus. » Totus mundus christianus, et totus mundus impius; per totum enim mundum impii, et per totum mundum pii: illi illos non cognoscunt. Quomodo putamus quia non cognoscunt? Insultant bene viventibus. Attendite et videte, quia forte sunt et inter vos. Unusquisque vestrum qui jam pie vivit, qui contemnit saecularia, qui non vult ire ad spectacula, qui non vult se inebriare quasi solemniter, et, quod est gravius, accedente patrocinio, sanctorum dierum fieri immundus; qui ista facere noluerit, quomodo ei insultatur ab his qui faciunt? Numquid insultaretur ei si agnosceretur? Qua
Abbreviated transcription (Latin):
et lune. pulcritudinẽ stellarũ.
pulcritudinẽ angłorum. omĩa
suꝑantẽ. quia ex ip̃o pulchrast̃
omnia. Quid gͦ noserimus.
qñ hoc uidebimus: Quid nob̃
ꝓmissum ẽ: Similes ci erimus.
qm̃ uidebimus eũ sicuti est. Q¬
modo potuit lingua sonuit.ce.¬
tera corde cogitent᷑ quid enim
uł ip̃e ioħs dixit ad cõparatio¬
hominib longe imparib meri
loqui ñ possumꝰ. Et quia mõdo
siderio sit. Tota uita xp̃iani bo¬
ni: sc̃m desiderium. Quod aut̃
desideras. ñdum uides. s deside¬
rando capax efficeris. ut cum
uenit quod uideas: implearis
Sicuti enim siuͭł implere aliqꝙͦ¬
sinum. ⁊ nosti qr magnũ ẽ. quod
dabit᷑. extendes sinum. uł̃ sacci uł
utris. uł alicuius rer: nosti quã¬
tum nussurꝰ es: et uides quia an¬
gustus est sinꝰ. extendendo facis
capatiorem: sic d̾s differendo ex¬
tendit desideriũ: desiderando ex¬
tendit animũ: excendendo facit
capatiorẽ. Desideremꝰ. gͦ fr̃s. quia
implendi sumus. Uidete paulũ

Expanded text:
ritudinem stellarum, pulchritudinem Angelorum, omnia superantem; quia ex ipsa pulchra sunt omnia. 6. Quid ergo nos erimus, quando hoc videbimus? Quid nobis promissum est? Similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. Quomodo potuit, lingua sonuit; caetera corde cogitentur. Quid enim vel ipse Joannes dixit ad comparatiohominibus longe imparibus meriloqui non possumus, et quia modo siderio sit. Tota vita christiani boni, sanctum desiderium est. Quod autem desideras, nondum vides; sed desiderando capax efficeris, ut cum venerit quod videas, implearis. Sicuti enim si sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur, extendes sinum vel sacci, vel utris vel alicujus rei: nosti quantum missurus es, et vides quia angustus est sinus; extendendo facis capaciorem: sic Deus differendo extendit desiderium, desiderando extendit animum, extendendo facit capacem. Desideremus ergo, fratres, quia implendi sumus. Videte Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃a epła. qui odit frẽm suũ homi¬
cida est: S ꝓrsus diligo dm̃: qͣmuis
oderim frẽm meum: Prosus nõ dili¬
gis dm̃. si odis frẽm: Et mͦ ꝓbo alio
docum̃to. Ip̃e dedit nob̾ preceptum
ut diligamus inuicẽ. Qmͦ diligis dm̃
cũ odis p̾ceptũ: es est qui dicat. di¬
ligo inperatorẽ. s odi leges eiꝰ. In hoc
intelligit inperator si diligis eũ. si ob¬
seruent᷑ leges eiꝰ ꝑ prouincias. Lex ĩ
mͦ eũ diligis. cuiꝰ mandatũ ꝯtempnis :
Fratres ego sacior loquendo de carita¬
te in noĩe xp̃i: Qnͣtũ ⁊ uos habetis huiꝰ
rei auariciam. tantũ speramꝰ qͥa cͤscit
in uob̾ ip̃a. ⁊ foras mittit timorem. ut
remaneat ille timor castus ꝑmanens
in secłm secłi Toleremꝰ mũdũ. toleremꝰ
tͥbulaciones ip̃iꝰ. toleremꝰ scandala tẽp¬
tationũ. nõ recedamꝰ auia. teneamꝰ uni

Expanded text:
in ipsa Epistola, Qui odit fratrem suum, homicida est? Sed prorsus diligo Deum, quamvis oderim fratrem meum. Prorsus non diligis Deum, si odis fratrem. Et modo probo alio documento. Ipse dixit, Dedit nobis praeceptum, ut diligamus invicem : quomodo diligis eum, cujus odisti praeceptum? Quis est qui dicat, Diligo imperatorem, sed odi leges ejus? In hoc intelligit imperator si diligis eum, si observentur leges ejus per provincias. Lex impomodo eum diligis, cujus mandatum contemnis? Fratres, ego non satior loquendo de charitate in nomine Christi. Quantum et vos habetis hujus rei avaritiam, tantum speramus quia crescit in vobis ipsa, et foras mittit timorem, ut remaneat ille timor castus permanens in saeculum saeculi. Toleremus mundum, toleremus tribulationes, toleremus scandala tent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m sc̃m qͥ datꝰ est nobis: Et nos ui¬
dinuis ⁊ testes sumꝰ. quia pat̾ misit
filiũ suũ saluatorẽ mũdi Seruri esto¬
te: qͥa egͦtis talis medicus uenit. Des¬
ꝑabatis magni erant morbiinsana

Expanded text:
Et nos vidimus, et testes sumus, quia Pater misit Filium suum Salvatorem mundi. Securi estote qui aegrotatis: talis medicus venit, et desperatis? Magni erant morbi, insana
Abbreviated transcription (Latin):
Nuniqͥd semꝑ dare pauem egen¬
ti: uũquid semꝑ nudum uestire:
Nũqͥd semꝑ egͥtos uisitare: Ñuqͥd
semꝑ discordantes cõcordare: ñ qͥd
semꝑ mortuos sepelire: Mͦ illud.
modo illud. Inchoant᷑ ista ⁊ ces¬
sant. Ille aũ inꝑator. nec ĩ choat᷑
nͨ cessare debet. Caritas intꝰ non
int̾mit᷑atur. Officia caritatis ꝓ
tempore et̾ibeant᷑. Caritas gͦ sic̃
scriptũ est frat̾na ꝑmaneat.

Expanded text:
d semper panem dare egenti? numquid semper nudum vestire? numquid semper aegrotos visitare? numquid semper discordantes concordare? numquid semper mortuos sepelire? Modo illud, modo illud. Inchoantur ista, et cessant: ille autem imperator, nec inchoatur, nec cessare debet. Charitas intus non intermittatur: officia charitatis pro tempore exhibeantur. Charitas ergo, sicut scriptum es
Abbreviated transcription (Latin):
Dm̃ nemo uidit unꝗͣ uidete dilectisi¬
mi. Qd̃ si diligimꝰ inuicẽ. d̾s in nobis
manebit. ⁊ dilect̾o eiꝰ erit ꝑfecta inuo¬
bis. Incipe diligere. ꝑficieris. Cepisti
diligere. cepit d̾s inte habitare. Ama
eũ qͥ in te cepit habitare ut ꝑfectius
inhabitãdo: faciat te ꝑfectum. In hoc
cognoscimꝰ qͥa in ip̃o manemꝰ. ⁊ ip̃e in
nobis. qͥa de sp̃u suo dedit nobis. Bene.
Deo gͣcias. Cognoscimꝰ quia habitat

Expanded text:
 Videte, dilectissimi: Si diligamus invicem, Deus in nobis manebit, et dilectio ejus erit perfecta in nobis. Incipe diligere, perficieris. Coepisti diligere? coepit in te Deus habitare; ama eum qui in te coepit habitare, ut perfectius inhabitando faciat te perfectum. In hoc cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quia de Spiritu suo dedit nobis. Bene, Deo gratias. Cognoscimus quia habitat
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a. Supͣ te d̾s. infra te peccora. Ag¬
nosce eum qui supͣ te est. ut agnoscãt
te q̃ infra te sunt. Ideoq cũ daniel
agnouisset supͣ se dm̃. agnouerũt
illum supͣ se leones. Si aũ agnoscis
illũ qͥ supͣ te est. suꝑiorem ꝯtempniᷤᷤ
subd̾is inferiori. ꝓptea suꝑbia egip¬
tioꝵ unde domata est: De ranis ⁊ mu
erant suꝑbiores: tanto de rebus
cõtemptibilibꝰ ⁊ abiectis fracta est
eoꝵ ceruix mala. S danielẽ agno¬
uerunt leones. qͥa ille subditꝰ d̾o erat:
Qid martires qͥ ad bestias pugna¬
uerunt. ⁊ ferelrũ morsibus lani¬
ati sunt: Ho erant sub d̾o serui dei

Expanded text:
gratia, supra te Deus; infra te pecora. Aggratia, supra te Deus; infra te pecora. Agnosce eum qui supra te est, ut agnoscant te quae infra te sunt. Ideoque cum Daniel agnovisset supra se Deum, agnoverunt illum supra se leones . Si autem non agnoscis illum qui supra te est, superiorem contemnis, subderis inferiori. Propterea superbia Aegyptiorum unde domita est? De ranis et muerant superbiores, tanto de rebus contemptibilibus et abjectis fracta est eorum cervix mala. Sed Danielem agnoverunt leones, quia ille subditus Deo erat. Quid? martyres qui ad bestias pugnaverunt, et ferarum morsibus lacerati sunt, non erant su
Abbreviated transcription (Latin):
ginem dei. ubi aũt factꝰ est ad ima¬
gĩen d̾i: In intellectu. ĩmente. in
int̾iore homine: in eo qd̃ intelligit
ueritatem. diiudicat iusticiam ⁊
in iusticiã. Nouit a qͦ factus est.
potest intellig̾e creatorẽ suũ. lau¬
dare creatorẽ suum: ħt hanc in¬
telligenciã qͥ ħt pͥdenciam. Ideo
młti cũ ꝑcupiditates malas dete¬
rerent in se unaginem d̾i. ⁊ ip̃am
qͦdammͦ flãmam ĩtelligencie ꝑu̾¬
sitate moꝵ extinguerent: clamat
illis script᷑a. Nolite fieri sic̃ equs
⁊ mulus qͥbus nͥ est intellectus hoc
est dicere. p̾posui te equo ⁊ mulo.
te ad imaginam mẽa feci. potesta¬
tem tͥ suꝑ ista dedi. Qre: Qͥa ñ hãnt
fere rac̾onalem m̃tem: tu aũ ra¬
cionali mente capis ueritatem:
Intelligis qd̃ supͣ te est. Subdere
ei qui supͣ te est. ⁊ infra te erũt illa
ditꝰ est eis. supͣ que ẽẽ debuit. Inten¬
dite qͥd dicam. D̾s. hõ. peccora. u̾bi

Expanded text:
ginem Dei. Ubi autem factus est ad imaginem Dei. Ubi autem factus est ad imaginem Dei? In intellectu, in mente, in interiore homine; in eo quod intelligit veritatem, dijudicat justitiam et injustitiam, novit a quo factus est, potest intelligere creatorem suum, laudare creatorem suum. Habet hanc intelligentiam, qui habet prudentiam. Ideo multi cum per cupiditates malas detererent in se imaginem Dei, et ipsam quodammodo flammam intelligentiae perversitate morum exstinguerent; clamabat illis Scriptura, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Hoc est dicere, Praeposui te equo et mulo; te ad imaginem meam feci, potestatem tibi super ista dedi. Quare? Quia non habent ferae rationalem mentem: tu autem rationali mente capis veritatem, intelligis quod supra te est; subdere ei qui supra te est, et infra te erunt illa ditur eis supra quae esse debuit. 7. Intendite quid dicam: Deus, homo, pecora: verbi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium maloꝵ auaricia. ⁊ iniciũ
om̃is peccati suꝑbia. Si inicium
oĩs pc̃ci suꝑbia estr radix om̃ium
maloꝵ suꝑbia est. Certe radix oĩ¬
um maloꝵ auaricia est. Inuenimꝰ
⁊ in superbia. auariciam ẽẽ. Exces¬
sit enĩ modum homo. Qd est aua¬
rum esse: Progredi ultͣ qm suffi¬
cit. Adam suꝑbia cecidit. Iniciũ
om̃is peccati suꝑbia inquit. Nñqͥd
auaricia: Qͥd auarius illo cui deus
sufficere nõ potuit: Gͦ fr̾es legimꝰ
quẽ ad mod̾ factus sit homo. ad ima¬
ginam ⁊ similitudinem dei. Et qͥd
de illo dixit deus: Et habeat poteᷤ¬
tatem piscium maris. ⁊ uolatili¬
um celi. ⁊ om̃ium peccoꝵ q̃ repũt
suꝑ t̾ram. Nũqͥd dixit habeat
potestatem hõini: habeat po¬
testatem ait dedit potestatem
nat᷑alem. Quoꝵ hab̃at potesta¬
ten: piscium maris. uolatiliũ
celi. & om̃ium repenciũ qͥ repunt
suꝑ t̾ram. Qͣre ħ est nat᷑alis potes¬
tas hõmis in ista: Qͥa hõ ex eo ht̃
potestatem ex qͦ factus est ad ima¬

Expanded text:
 avaritia; et, Initium omnis peccati superbia. Si initium omnis peccati superbia, radix omnium malorum superbia est. Certe radix omnium malorum avaritia est: invenimus et in superbia avaritiam esse; excessit enim modum homo. Quid est avarum esse? Progredi ultra quam sufficit. Adam superbia cecidit: Initium omnis peccati superbia, inquit. Numquid avaritia? Quid avarius illo, cui Deus sufficere non potuit? Ergo, fratres, legimus quemadmodum factus sit homo ad imaginem et similitudinem. Dei: et quid de illo dixit Deus? Et habeat potestatem piscium maris, et volatilium coeli, et omnium pecorum quae repunt super terram . Numquid dixit, Habeat potestatem hominum? Habeat potestatem, ait: dedit potestatem naturalem. Quorum habeat potestatem? Piscium maris, volatilium coeli, et omnium repentium quae repunt super terram. Quare haec est naturalis potestas hominis in ista? Quia homo ex eo habet potestatem, ex quo factus est ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
Non agnouit machabeos: Agno¬
istos s opꝰ erat qͦdã flagello ꝑmittẽte
dño. qui dixit in script᷑a. flagellat
om̃em filium quẽ recipit. Puta¬
tis enĩ fr̾es. qͥa ferrũ tͣnsu̾beraret
uiscera dñi. nͥ ip̃e ꝑnutteret: Aut
hereret in ligno nisi ip̃e uoluiss:
Nũ eum agnouit creat᷑a: An exem¬
plum paciencie ꝓposuit fidelibus
suis: Id̾o qͦsdam liberauit uisibili¬
ter. qͦsdam ñ liberauit uisibiliter.
Om̃es t̾n sꝑitalit̾ lib̾auit. sꝑitaliter
neminem deseruit. Uisibilit̾ uisus
est qͦsdam deseruisse: quoslã uisuᷤ
est eripuisse. Id̾o qͦsdã eripuit. ne
putes illũ nͥ potuisse eriꝑe. Testimo¬
niũ dedit q potest ut ubi nͥ facit
secͤtiorem intelligas uoluntatẽ: nõ
suspiceris difficultatẽ s qͥd frẽs:
Cum euaserimus om̃es istos morta¬
litatis laq̃os. cũ tͣnsierint t̾eꝑora

Expanded text:
Machabaeos; agnoistos . Sed opus erat quodam flagello, permittente no, qui dixit in Scriptura, Flagellat omnem filium quem recipit . Putatis enim, fratres, quia ferrum transverberaret viscera Domini, nisi ipse permitteret; aut haereret in ligno, nisi ipse voluisset? Non eum agnovit creatura sua? An exemplum patientiae proposuit fidelibus suis? Ideo Deus quosdam liberavit visibiliter, quosdam non liberavit visibiliter: omnes tamen spiritualiter liberavit, spiritualiter neminem deseruit. Visibiliter quosdam visus est deseruisse, quosdam visus est eripuisse. Ideo quosdam eripuit, ne putes illum non potuisse eripere. Testimonium dedit quia potest, ut ubi non facit, secretiorem intelligas voluntatem, non suspiceris difficultatem. Sed quid, fratres? Cum evaserimus omnes istos mortalitatis laqueos, cum transierint tempora
Abbreviated transcription (Latin):
sabunt: nũqͥd ardor caritatis ex-¬
tinguet᷑: Germanius amabis feli¬
cem hoĩnem. cui nõ habes qd p̾steᷤ
Purior amor ille erit. multo q
sincerior. Nam si p̾stiteris misero
fortassis ex tollere te cupis adu̾sus
quia actor es tu bñficii. Ile ĩ diguit.
tu in ꝑtitus es. Qͣzi maior uideris
quia tu p̾stitisti. qm ille cui p̾stitũ
est. Opta eqͣlem. ut ambo sub uno
sitis. cui nichil p̾stari potest. Nam ĩ
hoc excessit modum suꝑba anima.
⁊ qͦdanim auara fuit: quia radix
om̃ium maloꝵ auaricia ⁊ item:
dc̃m est. Inicium om̃is peccati su¬

Expanded text:
sabunt; numquid ardor charitatis exssabunt; numquid ardor charitatis exstinguetur? Germanius amas felicem hominem, cui non habes quod praestes; purior ille amor erit, multoque sincerior. Nam si praestiteris misero, fortassis extollere te cupis adversus qui auctor est tui beneficii. Ille indiguit, tu impertitus es; quasi major videris quia tu praestitisti, quam ille cui praestitum est. Opta aequalem, ut ambo sub uno sitis cui nihil praestari potest. 6. Nam in hoc excessit modum superba anima, et quodammodo, avara fuit; quia radix omnium malorum avaritia . Et item dictum est, Initium omnis peccati su
Abbreviated transcription (Latin):
ht erga eos qui diligunt. Non enĩ
sic debemus diligere hõies. aut sic
possumus diligere. uł amare. Hoc
eciam u̾bo usus est dñs cũ diceret¬
petro. Petre amas me: Nõ sic debe¬
mus diligere. hõies. quomͦ audimꝰ
gulosos dicere. Amo turdos. Qris
quare: ut occidat. ⁊ consumat: ⁊¬
amare se dicit.⁊ ad hoc illos amat
ut nõ sint. ad hoc amat ut ꝑiinat.
Et quicqͥd ad cibandũ amamus:¬
Qͥ d  nõ sit qd̾ p̾stemus: Sola beni¬
uolencia sufficit amanti. Nõ eñi
optare debemus esse miseros. ut
possimus exere oꝑa misericordie
Das panem exurienti: s meluis ne¬
mo esuriret.⁊ nulli dares. uestis
nudum: utinam om̃es uestiti eent.
⁊ nõ ẽẽt ista necessitas. Sepelis mor¬
tuũ. utinam ueniat aliq̃n illa
uita ubi nemo moriat᷑. Cõcordas
litigantes: utinam aliq̃n sit pax
illa etͥna ierusalem. ubi nemo dis¬
cordat. Hec eñi oĩa. officia necessita¬
tum sunt. Tolle miseros. cessabũt

Expanded text:
habet erga eos qui diliguntur. Non enim habet erga eos qui diliguntur. Non enim sic debemus diligere homines, aut sic possumus diligere, vel amare; hoc enim verbo etiam usus est Dominus cum diceret, Petre, amas me ? non sic debemus amare homines, quomodo audimus gulosos dicere, Amo turdos. Quaeris quare? Ut occidat, et consumat. Et amare se dicit, et ad hoc illos amat ut non sint, ad hoc amat ut perimat. Et quidquid ad cibandum amamus,Quid, si non sit quod praestemus? Sola benevolentia sufficit amanti. Non enim optare debemus esse miseros, ut possimus exercere opera misericordiae. Das panem esurienti: sed melius nemo esuriret, et nulli dares. Vestis nudum: utinam omnes vestiti essent, et non esset ista necessitas! Sepelis mortuum: utinam veniat aliquando illa vita ubi nemo moriatur! Concordas litigantes: utinam aliquando sit pax illa aeterna Jerusalem, ubi nemo discordet! Haec enim omnia officia necessitatum sunt. Tolle miseros; cessabunt