comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aquas maris.: Congregat popłos scłi inconfessio¬
nẽ mortificati peccati. nesuꝑbia libe ꝑ fruant᷑
Ponens inthes auris abissos: & eis occulta sua ser
omis peccator: ut peccare desinat.: Abipso aut̃
cõmoueant᷑ uniũsa.: Nec c̃rorib hominũ uł cuiꝰ¬
quã creaturȩ: sed abipso cõinoueant᷑ oms qͥ ui ha¬

Expanded text:
aquas maris: congregat populos saeculi in confessionem mortificati peccati, ne per superbiam libere defluant. Ponens in thesauris abyssos: et in eis occulta sua servomnis peccator, ut peccare desinat. Ab ipso autem commoveantur: nec terroribus hominum vel cujusquam creaturae, sed ab ipso commoveantur om
Abbreviated transcription (Latin):
iste nichil qͥdẽ obscurũ. & qđ ex posicione
indigeat uidet᷑ hab̾e in textu suo: Tituł aut̃
eiꝰ intentos fac̃ & pulsantes desiđat. Sed
quẽ ad modũ hic scriptũ ẽ. qr beatꝰ uir qͥsꝑat
in eũ. s pemꝰ om̃s qđ ꝑ ulsancib a ꝑturus ẽ.
Io nenĩ hõrtaret᷑nos ut pulsaremꝰ: sinollet
a ꝑire pulsantib. Sieiũ aliꝗdo contigit ue
qui disponebat sẽꝑ crede cedio conpulsꝰ ad
manũ ꝑ ulsantis contra disposicionẽ suã sur¬
gat & aꝑiat nediu pulsantẽ patiat᷑.: Quan¬
to magis sꝑare debemꝰ citius a ꝑturũ illum
quiaic pulsate & aꝑiet᷑ uoħ: Pulso ego nc̃
incentione cordis ad dmũ dm̃: ut dignet᷑ nob̾
hoc mistĩum reuelare. Pulsec mecũ & cari¬
tas urã intencione audiendi. & humilitatẽ o¬
randi ꝓ nob̾. Est enĩ qđ facendũ ẽ. arch anũ
& grande mistĩum. Sic enĩse habet tituł psal¬
mi: Psalmus dauid cũ muta uit uultũ suum

Expanded text:
iste nihil quidem obscurum et quod expositore indigeat, videtur habere in textu suo: titulus autem ejus intentos facit, et pulsantes desiderat. Sed quemadmodum hic scriptum est, quia beatus vir qui sperat in eum: speremus omnes quod pulsantibus aperturus est. Non enim hortaretur nos ut pulsaremus, si nollet aperire pulsantibus . Si enim aliquando contingit, ut qui disponebat semper claudere, taedio compulsus ad manum pulsantis contra dispositionem suam surgat et aperiat, ne diu pulsantem patiatur : quanto magis sperare debemus citius aperturum illum qui ait: Pulsate, et aperietur vobis? Pulso ego nunc intentione cordis ad Dominum Deum, ut dignetur nobis hoc mysterium revelare: pulset mecum et Charitas Vestra intentione audiendi, et humilitate orandi pro nobis. Est enim, quod fatendum est, arcanum et grande mysterium. 2. Sic enim se habet titulus Psalmi:
Abbreviated transcription (Latin):
bescant & conc̃bent᷑. ñ iuideo quẽ admodũ
euenire possit. nisi illo die cũ manifesta
fuerint iustor p̃mia. & supplicia peccato¬
rũ. Nã nunc usq adeo ñ erubescunt impii:
ut nob insultare ñ desinant. Et plerũq
cantũ ualenc mninrisionib suis: ut infirmos
homines de xpĩ nomine erubescere faciant:
U nde dictũ ẽ. Quime erubuerit corã homi¬
nib : erubescã eũ corã patre meo ⁊ lã uͦ
qͥsqͥs sublimia illa p̃cepta implere uoluerit.
ut disꝑgat. det pauꝑib qđ iustitia eius
maneat in ȩt̃nũ. omĩbq suis t̾renis reb uendi¬
tis. & indigentib erogatis. xp̃m seqͥ uoluerit

Expanded text:
bescant et conturbentur, non video quemadmodum bescant et conturbentur, non video quemadmodum evenire possit, nisi illo die cum manifesta fuerint justorum praemia et supplicia peccatorum. Nam nunc usque adeo non erubescunt impii, ut nobis insultare non desinant: et plerumque tantum valent irrisionibus suis, ut infirmos homines de Christi nomine erubescere faciant, unde dictum est: Quisquis me erubuerit coram hominibus, erubescam eum coram Patre meo . Jam vero quisquis sublimia illa praecepta implere voluerit, ut dispergat, det pauperibus, quo justitia ejus maneat in aeternum , omnibusque suis rebus terrenis venditis et ind
Abbreviated transcription (Latin):
tritis corde. pꝰ cantas difficultates. exauditam
se anima ipsa significans. quã licet etiã aec¬
cdam intelligere: uide qͥt adiungit.: Discedi¬
te ame onis qͥ oꝑamini iniqͥcatẽ: qm̃ exaudiuit
dñs uocẽ flecꝰ mei: Uel in ꝓphecia dictũ ẽ.¬
cũ iudicii dies uenerit. uł nunc : qr etiã si pa¬
rit̾ atq his dẽ conuenticuł continent᷑.
tam̃ inarea nuda iã grana seꝑatas apale¬
is. quã uis int̾ paleas lateant.: Simul itaq
ũ sari poss : sed simul uenco auferri ñ pos¬
sunt. Qm exaudiũ dñs uocẽ flecꝰ mei: Exau¬
diũ dñs dep̾cationẽ meã : dñs oratione̾ meã
ñ quasi narrantis necessicatẽ: sed affectum
exultantis oftendit: Sic enĩ loqͥ gaudentes
solent: ut ñ eis sufficiat semel enuntiare qđ
gaudenc ⁊ Iste fructꝰ ẽ. aliꝰ gemitꝰ in qͦ labo¬
& stratꝰ rigat᷑ : qm̃ qͥ seminat in lacrimis.
om̃s dix̃ suꝑuiꝰ. qd eciã inhac uita sicut
ex positũ e. fieri potest. Qđ aut̃ dic̃ eru¬

Expanded text:
tritis corde : post tantas difficultates exauditam se esse anima ipsa significans, quam licet etiam Ecclesiam intelligere, vide quid adjungit: Discedite a me omnes qui operamini iniquitatem, quoniam exaudivit Dominus vocem fletus mei. Vel in prophetia dictum ecum judicii dies venerit; vel nunc, quia etiamsi pariter atque iisdem conventiculis continentur, tamen in area nuda jam grana separata sunt a paleis, quamvis inter paleas lateant: simul itaque versari possunt, sed simul vento auferri non posniam exaudivit Dominus vocem fletus mei. Exaudivit Dominus deprecationem meam: Dominus orationem meam n quasi narrantis necessitatem, sed affectum exultantis ostendit. Sic enim gaudentes loqui solent, ut non eis sufficiat semel enunciare, quod gaudent. Iste fructus est illius gemitus, in quo laboet stratus rigatur; quoniam qui seminat in lacrymis, omnes, dixit superius; quod etiam in hac vita, sicut expositum est, fieri potest: quod autem dicit, Eru
Abbreviated transcription (Latin):
litate uidicas. Qđ aut̃ tranqͥllũ ẽ : non ẽ.
ꝑturbatũ.: Nongͦ cadit indm̃ iudicẽ ꝑt̾ba¬
tio : sed qđ in eiꝰ ministris fit. qr ꝑ leges eiꝰ fit.
ira eiꝰ dicit᷑: Inqua ira. ñ solũ argui se ñuult
anima quȩ nc̃ orat: sed nec corripi. id ẽ.
em̾dari uł erudiri.: Nã ingreco p̃aiaeses
posicũ ẽ: idẽ. erudias: Ar̃guunt᷑ aut̾ indie
emundant᷑ auc̃ idẽ. purgant᷑. qͥ hiuc fun¬
dam̾to suꝑ ȩdificat. ligna. fo enũ. stipulã.¬

Expanded text:
 autem tranquillum est, non est perturbatum. Non ergo cadit in Deum judicem perturbatio; sed quod in ejus ministris fit, quia per leges ejus fit, ira ejus dicitur. In qua ira, non solum argui se non vult anima quae nunc orat, sed nec corripi, id est emendari vel erudiri: nam in graeco παιδεύσῃς positum est, id est, erudias. Arguuntur autem in die Emendantur autem, idest purgantur, qui huic fundamento superaedificant ligna, foenum, stipula
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ uocet peccatũ. qđ contẽpta diuina le
ge cõmittit᷑. ut aculeũ mortis mortẽ appelle
eẽ in memorẽ dĩ legẽ eiꝰ & p̃cepta contẽp¬
nere : ut infernũ dixerit cȩcitatẽ animi qͥ
peccantẽ idẽ. morientẽ excipit & in uoluit . ꝓ¬
illos ds̃ in reꝓbũ sensũ. Ab ista morte m a¬
bisto inferno tutã se p̾beri anima dep̃cat᷑.¬
dũ molit᷑ conũsione addm̃. & sentit difficulta

Expanded text:
mortem vocet peccatum, quod contempta divina legmortem vocet peccatum, quod contempta divina lege committitur: ut aculeum mortis mortem appellemesse immemorem Dei, legem ejus et praecepta contemnere: ut infernum dixerit, caecitatem animi, quae peccantem, id est, morientem excipit et involvit; illos in reprobum sensum . Ab ista morte et ab isto inferno tutam se dum molitur conversionem ad Dominum, et sentit difficulta
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ memorsit tui. Intelligit qͦq nc̃ eẽ tẽpꝰ con¬
ũ sionis : ꝗr cũ ista uita transierit. ñ restat
nisi retribucio meritorũ.: In inferno aut̃ qͥs
conficebit᷑ tͥ Confessus ẽ. in inferno ille di¬
ues de qͦ dñs dic̃. qr lazarũ uidic in reqͥe:
se autͥ incorm̾tis dolebat., Usq adeo confes¬
sus ẽ : ut eciã moneri suos uellet. ut se apecca¬
tis cohiberent ꝓpt̾ penas quȩ apuo inferos
eẽ ñ credunt Quãuis gͦ frustra : confessꝰ ẽ.
tam̃ merito sibi accidisse ea torm̃ta. qͣndo
etiã suos ne inhȩc incederent doceri cupi¬
ebac.: Quid gͦ est in inferno aut̃ qͥsconfite¬
bit d: an infernũ uult intelligi. qͦ p ost
fundiores tenebras nullã dĩ lucẽ uidebunt.
cui aliqͥo confiteant᷑: nã iste adhuc eleuatis
ocuł. quãuis inmani ꝓfundo inc̃ posico. po¬
tuit tam̾ uide lazarũ in reqͥe consticutum:
ex cuiꝰ conꝑatione ad confessionẽ coactꝰ ẽ. me¬
ricor suoꝵ.: Potest eciã illut incelligi: ut

Expanded text:
qui memor sit tui. Intelligit quoque nunc esse tempus conversionis, quia cum ista vita transierit, non restat nisi retributio meritorum. In inferno autem quis confitebitur tibi? Confessus est in inferno ille dives, de quo Dominus dicit, qui Lazarum vidit in requie, se autem in tormentis dolebat: usque adeo confessus, ut etiam moneri suos vellet ut se a peccatis cohiberent, propter poenas quas apud inferos esse non creditur . Quamvis ergo frustra, confessus est tamen sibi merito illa accidisse tormenta; quando etiam suos, ne in haec inciderent, doceri cupiebat. Quid ergo est, In inferno autem quis confitebitur tibi? an infernum vult intelligi, quo post fundiores tenebras nullam Dei lucem videbunt, cui aliquid confiteantur? Nam iste adhuc elevatis oculis, quamvis immani profundo interposito, potuit tamen videre Lazarum in requie constitutum, ex cujus comparatione ad confessionem coactus est meritorum suorum. Potest etiam illud intelligi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Dic̃ etiã apłs irã udicii:
Thesauritas inqͥt tͥ uã in
die irę iusti uidicii dĩ.
In quase ñ uulc argui: qͥs¬
qͥs in hac uita sanari desi¬
dac.: Nec infurore tuo
corripiasme: Corripias
micius uideat᷑. adem̾dacione enĩ ualet.: Nãqͥ
arguit᷑. idẽ. accusat᷑: metuendũ ẽ. nefinem
habeat. dãpnatione̾. Sedqm furor plus uide¬
cur eẽ quã ira: potest mouere cur illuo qđ
uerb̾ significatã.: Nã ingreco tx mõc qđ ẽ.
in pͥmo ũsu: hoc significat qđ horce est. qđẽ.
in scdo ũsu. Sedcũ latini uellent etiã ipsa du¬
o ũba ponere : quȩsitũ ẽ. qͥd eet uicinũ irȩ.
a positũ ẽ. furor: Idõ uarie codices habent:
N ã inaluis pͥus inuenit᷑ ira: deinde furor. in a¬
uis pͥus furor. deinde ira: Inalus ꝓfurore
indignatio ponit᷑. aut bilis: Sed quicqͥd illud
ẽ: motꝰ ÷ animi ꝓuocans adpęnã inferendã:

Expanded text:
ii: Thesaurizas tibi, inquit, iram in die irae justi judicii Dei ; in qua se non vult argui, quisquis in hac vita sanari desiderat. Nec in furore tuo corripias me: corripias, mitius videtur; ad emendationem enim valet. Nam qui arguitur, id est accusatur, metuendum est ne finem habeat damnationem. Sed quoniam furor plus videtur esse quam ira, potest movere cur illud quoverbis significatam: nam in graeco θυμός, quod est in primo versu, hoc significat quod ὀργή, quod est in secundo versu; sed cum Latini vellent etiam ipsi duo verba ponere, quaesitum est quid esset vicinum irae, et positum est furor. Ideo varie codices habent: nam in aliis prius invenitur ira, deinde furor; in aliis, prius furor, deinde ira; in aliis pro furore indignatio ponitur, aut bilis. Sed quidquid illud est, motus est animi provocans ad poenam infe
Abbreviated transcription (Latin):
ado rabo ad tẽplũ scm̃ tuũ. intimore tuo: Quar¬
to ꝓficientẽ se atq ꝓmouentẽ int̃ illa ipsa
qͥb se impediri sentit. orat ut ad uiuet intrin¬
setꝰ ubi nemo hominiũ uidet. ne auertat᷑ mał
linguis. ab eo qđ scriptũ .ẽ. dnẽ deducine in
tua iuistitia ꝓpt̾ inimicos meos: usq adlini¬
guis suis dolose agebant.: Quinto ꝓphecia ẽ.
quȩ poena maneat impis quano iustꝰ uix sal¬
uabit᷑: & qđ p̃imiuĩ iusti adepturisinc qͥ uocati
er̃. ab eo qđ scriptũ ẽ. uidica illos ds̃. usq in
in hoc ticulo: manifestioras̃:: Nisũ ẽ. autem
ñnullis. dic̃ uidici significare. idẽ. tepꝰ aduentus
tanquã dies occauus adueniat. Sedqm̾ dictum ẽ.¬

Expanded text:
Adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo. Quarto, proficientem se atque promoventem inter illa ipsa quibus impediri se sentit, orat ut adjuvetur intrinsecus, ubi nemo hominum videt, ne avertatur malis linguis; ab eo quod scriptum est, Domine, deduc me in tua justitia propter inimicos meos, usque ad, Linguis suis dolose agebant. Quinto, prophetia est quae poena maneat impios, quando justus vix salvus erit, et quod praemium justi adepturi sint, qui vocati ca illos, Deus, usque in in hoc titulo manifestiora sunt. Visum est autem nonnullis diem judicii significare, id est tempus adventus tanquam dies octavus adveniat. Sed quoniam dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝓmictebat se redditurũ poscenti. non cogi¬
tabat furentẽ posse repetere. Uerũ autẽ
occultauit et dñs: cũ discipuł ñdũ idoneis
dix̃.. Multa habeo uob̾ dicere: sednc̃ ñ po¬
testis portare illa.: Et apłs pauł cũ ait: Non
potui uob loqͥ quasi spũalib : sed quasi carna¬
lib. Unde manifestũ ẽ. ñ eẽ culpandũ a¬

Expanded text:
cum promittebat se redditurum poscenti, non cogicum promittebat se redditurum poscenti, non cogitabat furentem posse repetere. Verum autem occultavit et Dominus, cum discipulis nondum idoneis dixit: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis portare illa ; et apostolus Paulus cum ait: Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Unde manifestum e
Abbreviated transcription (Latin):
falsũ dicere : aliud uerũ tace̾re. Siqͥs forte
uł adistã usibilẽ mortẽ ñ uult hominem
dicere : ut neq ꝓdat neq m̾tiat᷑. neoccidat
animã suã ꝓcorpore altĩus. Siaut̾ hoc ñ¬
dũ potest. uł sola huiꝰ necessitatis habeat
m̾ datia : ut etiã ab istis sisola remanserint
Duosunt omĩno genera m̃ datiorũ : in qͥbi
ñ magna culpa ẽ. sed tam̃ nons sine culpa.
Cũ aut iocam᷑  aut ut ꝓximos mentimur:
fallit . Nouit enm ille cui dicit̃: ioci causa ee
diccũ. Scd̾m aut̃ iło micuis ẽ : qr retinet ñ nul¬
lam beni uolenciã.: Illuo uͦ qđ non habet du¬
plex cor: nec mͥdatiũ qͥdẽ dicendũ ẽ. Tanquã
ũbi grã si cui gladius cõmendet᷑ & ꝓmutat
se redditurũ. cũ ille qͥ comendauit poposcerit
si forte gladiũ suũ repetat furens: manifestũ
est. tunc ñ e̾e reddendũ. ne uł se occidat uł
alios. donec ei sanitas restituat᷑.: Hoc idõ n̾ha¬
bet du plex cor : qr ille cui cõm̃datꝰ ẽ. gladiu̾.

Expanded text:
est falsum dicere, aliud verum tacere; si quis forte vel ad istam visibilem mortem non vult hominem  falsum dicere, ut neque prodat neque mentiatur, ne occidat animam suam pro corpore alterius. Si autem hoc nondum potest; vel sola hujus necessitatis habeat mendacia, ut etiam ab istis, si sola remanserint,Duo sunt omnino genera mendaciorum in quibus non magna culpa est, sed tamen non sunt sine culpa, cum aut jocamur, aut ut prosimus mentimur. fallit; novit enim ille cui dicitur, joci causa esse dictum. Secundum autem ideo mitius est, quia retinet nonnullam benevolentiam. Illud vero quod non habet duplex cor, nec mendacium quidem dicendum est: tanquam, verbi gratia, si cui gladius commendetur, et promittat se redditurum cum ille qui commendavit poposcerit; si forte gladium suum repetat furens, manifestum est tunc non esse reddendum, ne vel se occidat vel alios, donec ei sanitas restituatur. Hic ideo non habet duplex cor, quia ille cui commendatus est gladius,
Abbreviated transcription (Latin):
babentes. his concẽpti simꝰ: incidet inistorũ
sacrilegã dicacitatẽ. & ab eis qͥ sauari uolc̃.
uocat᷑ insanꝰ: Et sȩpe nehoc uocet᷑ adespe¬
ratis hominib trepidat facere. & differt.
qđ omĩũ fidelissimꝰ & potentissimꝰ medicꝰ im¬
ꝑauit: Nongͦ nc̃ isti poss̃ erubescere qͥb
nenos erubescamꝰ oꝑtandũ ẽ: & a ꝓposito
itinere. uł reuocem᷑ uł impediamur. uł re¬
tardem᷑: Sedueniet tẽpꝰ ut illi erubescant:
dicentes ut scriptũ ẽ. his qͦs aliquando ha¬
buimꝰ inderisũ: & insimilitudinẽ in ꝓꝑu.:
Nos in sensati iutã illoꝵ aestimabamꝰ insamiã:

Expanded text:
in istorum sacrilegam dicacitatem, et ab eis qui sanari nolunt vocatur insanus; et saepe ne hoc vocetur a desperatis hominibus, trepidat facere et differt quod omnium fidelissimus et potentissimus medicus imperavit. Non ergo nunc isti possunt erubescere, quibus ne nos erubescamus optandum est, et a proposito itinere vel revocemur, vel impediamur, vel retardemur. Sed veniet tempus ut illi erubescant, dicentes ut scriptum est: Hi sunt quos aliquando habuimus in risum et in similitudinem improperii: nos insensati, vitam ill
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ad confusionẽ habeant. qͥad salutẽ hab̾e
noluer: Deide addidit: Ualde uelocit̃
Cũ enĩ iã desꝑare ceꝑic uidicii dies. cũ dixerint
pax : tunc eis repentinꝰ ueniec intericꝰ quan¬
do cũq aut̃ uenerit. celerrime uenit᷑ qđ
ñ facit sentiri nisi spes uiuendi: Nã nichil ui¬
dec᷑ eẽ celeriuꝰ : quã qͥcqͥd inea iã p̃teritũ ẽ.
Cũ gͦ iudicu dies uenerit: cunc sentiant pec

Expanded text:
onem habeant, qui ad salutem habere noluerunt? Deinde addidit, valde velociter; cum enim jam desperari coeperit judicii dies, cum dixerint, Pax, tunc eis repentinus veniet interitus . Quandocumque autem venerit, celerrime venit quodae hujus non facit sentiri, nisi spes vivendi; nam nihil videtur esse celerius, quam quidquid in ea jam praeteritum est. Cum ergo judicii dies
Abbreviated transcription (Latin):
quã quã & illud bic accipi potest. ut tanꝗ
gementẽ. & tã sȩpe diuq flentẽ ds̃ exaudit.:
Incelligat᷑ liberita a peccatis:  om̃s ꝑ uersos
motꝰ carualis affectionis domuisse sic̃ dic̃.: Discedice
ita ꝑ fecta ẽ ut oret ꝓinimicis suis: Pocest gͦ ad
hoc ꝑtiuere qđ dix̃. erubescant & contbentur
om̃s inimici mei. uc depeccatis suis agant pęni¬
tentiã : qđ sine confusione & conebatione fieri
ñ pocest Nichil itaiq impedit sic acciꝑe & illud
peccator aliquando głatos. sic̃ apłs dic̃ Quã

Expanded text:
llud hic accipi potest, ut quia tanquam gementem et tam saepe diuque flentem Deus exaudivit, intelligatur liberata a peccatis, et omnes perversos motus carnalis affectionis domuisse, sicut dicit: Discedite inimicis suis. Potest ergo ad hoc pertinere quod dixit, Erubescant, et conturbentur omnes inimici mei, ut de peccatis suis agant poenitentiam, quod sine confusione et conturbatione fieri non potest. Nihil itaque impedit sic accipere et illpeccatorum aliquando gloriatos; sicut Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ubi reqͥescit animꝰ aeger & infirmꝰ: idẽ. inuolup¬
tate corporis. & omi delectatione scłari: Quã delec¬
tationẽ lacrimis lauat: qͥsese ab illa conat᷑ extra¬
here. Uidec enĩ iã se dãpnare carnales concupis¬
centias. Mtam̃ delectatione tenet̾ infirmitas: &ꝰ in
ea libent̃ iacet. unde surgere nisi sanatꝰ animꝰ
ñ pocest Qđ autẽ ai ꝑ singulas noctes: hoc for¬
casse accipi uoluit qđ ille qͥ spũ ꝓmpcꝰ sentit

Expanded text:
irmus, id est in voluptate corporis et in omni delectatione saeculari; quam delectationem lacrymis lavat qui sese ab illa conatur extrahere. Videt enim jam se damnare carnales concupiscentias; et tamen delectatione tenetur infirmitas, et in ea libenter jacet, unde surgere nisi sanatus animus non potest. Quod autem ait, per singulas noctes, hoc fortasse accipi voluit, quod ille qui spirit
Abbreviated transcription (Latin):
noctes lectũ meũ: rursꝰ futurũ in lacrimis stra¬
tũ meii rigabo. illud ostendit qͥd sibi dicere
debeat. cũ qͥsq ingemitu frustra laborauerit
sedsi illa diẽ iuditu significat. qͦ mͦ nc̃ potest
intelligi : an inchoatio eiꝰ ẽ. qđ hic homines
dolores & corm̃ta patiunt᷑. & maxime dãp¬
nũ incelligentiȩ ueritatis. sic̃ iã cõmemoniui
qđ diccũ ẽ. dedic illos ds̃ in re ꝓbũ sensũ: nã ea ẽ.¬
cecitas mencis Ineã qͥsqͥs dacꝰ fuerit ab inceriore dĩ
luce se dudit᷑ : sed ñdũ penitꝰ cũ in hac uita ẽ.
Sunt enĩ tenebrȩ exteriores: quȩ magis addiẽ uidicu
ꝑtinere intelligu nt᷑ : ut penicꝰ extra dm̃ sic. qͥs qͥs
dũ tẽpꝰ ẽ. corrigi noluerit Penitꝰ aut̃ eẽ extra dm̃
qͥd ẽ. nisi eẽ insũ ma cȩcitate : siqͥdẽ ds̃ habicat
lucẽ in accessibilẽ: qͦ ingrediunt᷑ qͥb dr̃. intͣ ingau

Expanded text:
noctes lectum meum; rursus futurum, In lacrymis stranoctes lectum meum; rursus futurum, In lacrymis stratum meum rigabo, illud ostendit quid sibi dicere debeat, cum quisque in gemitu frustra laboraverit; Sed si illa diem judicii significat, quomodo nunc potest intelligi? An inchoatio ejus est, quod hic homines dolores et tormenta patiuntur, et maxime damnum intelligentiae veritatis, sicut jam commemoravi quod dictum enteriore Dei luce secluditur, sed nondum penitus cum in hac vita est. Sunt enim tenebrae exteriores , quae magis ad diem judicii pertinere intelliguntur, ut penitus extra Deum sit, quisquis, dum tempus est, corrigi noluerit; penitus enim esse extra Deum quid est, nisi esse in summa caecitate? siquidem Deus habitat lucem inaccessibil
Abbreviated transcription (Latin):
Aauoracitatis sigiuficationẽ referri potest: ꝓpẽ
quãplerũq homines adulacione m̃tiunt᷑: Et
mirabilit̃ dix̃ patens sepulchrũ : qͥm sẽꝑ inhiat
illa uoracitas. ñut sepulchra quȩ receptis cada¬
uerib muniunt᷑: Potest & illud incelligi. qđ
m̾datio & blanda adulatione trabunc inse
qͣs ad peccata inlectant: & eos tanquã deuorant.
& insuã uitã conuertunt: Nđ qͥb contingi. qͥm¬
peccato consũmato moriunt᷑. recte illi aqͥb
inducunt᷑ sepulchra patentia dictas: qr & ipsi
qͦ dã mͦ ex animes s̃. uitã ñ habendo ueritatis.
a mortuos inse recipiunt. qͦs ũb m̾dacib & uano
corde inse inc̃ emptos conũtunt.⁊ Linguis sius
dolose agebanc: id ẽ. linguis mał. Nã hoc ui

Expanded text:
ad voracitatis significationem referri potest, propter quam plerumque homines adulatione mentiuntur. Et mirabiliter dixit, patens sepulcrum; quoniam semper inhiat illa voracitas, non ut sepulcra quae receptis cadaveribus muniuntur. Potest et illud intelligi, quod mendacio et blanda adulatione trahunt in se quos ad peccata illectant, et eos tanquam devorant cum in suam vitam convertunt. Quod quibus contingit quoniam peccato moriuntur, recte illi a quibus inducuntur, sepulcra patentia dicti sunt; quia et ipsi quodammodo exanimes sunt vitam non habendo veritatis, et mortuos in se recipiunt quos verbis mendacibus et vano corde interemptos in se convertunt. Linguis suis dolose agebant, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Conũtẽ dnẽ & eripe animã meã.: Conũtens
se orit ut adeã conũtat᷑ & ds̾: sic̃ dictũ est:
Conũtimini ad me: & conũtar aduos: dic̃ dñs:
An exilla locutione incelligendũ ẽ. conũtẽ dne.
idẽ. facme conũti. cũ in ipsa sua conũsione dif¬
ficultatẽ laborẽq sentira: Nã ꝑfecta niã

Expanded text:
ens se, orat ut ad eam convertatur et Deus, sicut dictum est: Convertimini ad me, et convertar ad vos, dicit Dominus . An ex illa locutione intelligendum est, Convertere, Domine, id est, fac me converti, cum in ipsa sua conversione difficultatem laboremque sentiret? Nam perfecta nostra
Abbreviated transcription (Latin):
sitan dictũ ẽ: sol ñ occidat suꝑ iracundiam
urãm. qđ interiorẽ solẽ id .ẽ. sapientiã di tan¬
quã occasũ inse pati arbitrat᷑ mens. quȩ sub
ꝑt̾batione illũ uid̾e ñsinit: Inueteraui in omĩ¬
b inimicis meis.: Deira tantũ dixerac: sitam̃
desua ira dixerat. Considatis auc̃ reliqͥs uitus:
inuenic sẽ omĩb eẽ uallatũ.: Quȩ uitia. q̾m¬

Expanded text:
 Non occidat sol super iracundiam vestram , quod interiorem solem, id est sapientiam Dei, tanquam occasum in se pati arbitratur mens, quae sua perturbatione illum videre non sinitur. 9. Inveteravi in omnibus inimicis meis. De ira tantum dixerat, si tamen de sua ira dixerat: consideratis autem reliquis vitiis, invenit se omnibus esse vallatum. Quae vitia q
Abbreviated transcription (Latin):
qđ scriptũ ẽ. tanquã furẽ uenire diẽ dnĩ: sacis
aꝑte ostendit. neminẽ sibi oportere arrogare.
scientiã illiꝰ tẽporis cõputatione aliqua annorũ.x
Sienĩ pꝰ septẽ annor milia. ille dies uencurꝰ est :
omĩs homo potest annis cõputatis aduentũ eius
addiscere: Ubi erit gͦ qđ nec filiꝰ hoc nouit:
cunt: ñ qđ aput se ipse ñ nouerit scđm illam
locutionẽ.: Tẽptat uos dñs ds̃ ur̃ : uc sciat. id ẽ
ut scire uos faciat: Et exsurge dnẽ : idẽ. factu¬
os exsurgere: Cũ gͦ ita dicat᷑ nescire filiũ
hunc diẽ. ñ qđ nesciat sꝰ qđ nescire faciat eos
qͥb hoc ñ expedit scire. idẽ. ñ eis hoc ostendac:
Quid sibi uult nescio quȩ p̃sũptio quenco pucatis¬

Expanded text:
quod scriptum est, tanquam furem venire diem Domini , satis aperte ostendit neminem sibi oportere arrogare scientiam illius temporis, computatione aliqua annorum. Si enim post septem miomnis homo potest annis computatis adventum ejus addicere. Ubi erit ergo quod nec Filius hoc novit? cunt: non quod apud se ipse non noverit, secundum illam locutionem: Tentat vos Dominus Deus vester ut sciat, id est, ut scire vos faciat; et: Exsurge, Domine, id est, fac nos exsurgere. Cum ergo ita dicatur nescire filius hunc diem, non quod nesciat, sed quod nescire faciat eos quibus hoc non expedit scire, id est, non eis hoc ostendat, quod sibi vult nescio qua praesumptione, qua
Abbreviated transcription (Latin):
dñe qͥm concbatas ossa mea: Idẽ. firmamtũ animae
meę uł fortitudo : hoc enĩ ossa significant.: Dic̃
gͦ anima forcitudine suã eẽ conebatã: cũ ossa
nominant᷑: Neq enĩ credendũ ẽ. qđ habeat ossa.
quȩ uidemꝰ incorpore: Qua ꝓpt̾: ad expositio¬
nẽ ꝑtin& qđ subicit᷑. Et anima mea t̾bata ẽ.
ualde. a tudne̾ usqueqͦ: Quis ñ intelligat sig¬
nificari animã luctantẽ cũ morb̾ suis. dui auc̾
dilatatã amedico medicina ut ei ꝑ suadet᷑ in
quȩ mala se peccando p̃cipitauerit: qđ enĩ
facile sanat᷑: ñ multũ cauet᷑ Ex difficultate
aut̾ sanationis. eric diligentior custodia re
rerit.: Nondũ eiũ tã ꝑfecte orat hȩc anima:
ut ei dici possic: Adhuc loquente te: dicam
ecce adsũ. Simul ut etiã illud agnoscat. qͣn¬
ta pęna impus p̃paret᷑. qͥse nolunt conũte¬
re addm̃: si tantã difficultatẽ conũtentes
pacunt᷑. sic̃ alio loco scriptũ ẽ.: Siuistꝰ uix¬

Expanded text:
niam conturbata sunt ossa mea, id est firmamentum animae meae, vel fortitudo; hoc enim ossa significant. Dicit ergo anima fortitudinem suam esse turbatam, cum ossa nominat: neque enim credendum est, quod habeat ossa quae videmus in corpore. Quapropter ad expositionem pertinet quod subjicitur, Et anima mea turbata est valdenificari animam luctantem cum morbis suis, diu autem dilatam a medico, ut ei persuaderetur in quae mala se peccando praecipitaverit? Quod enim facile sanatur, non multum cavetur; ex difficultate autem sanationis, erit diligentior custodia recrerit; nondum enim tam perfecte orat haec anima, ut ei dici possit: Adhuc loquente te dicam, Ecce adsum . Simul ut etiam illud agnoscat, quanta poena impiis praeparatur, qui se nolunt convertere ad Deum, si tantam difficultatem convertentes pa
Abbreviated transcription (Latin):
pellare scripturę. Scđm gͦ illud qđ dictum .ẽ.
ꝑ me it᷑ ad patrẽ : recte pͥmo rex ms. & deinde
ds̃ms.: Nectam dix̃ intendite: sed intende:: Non
enĩ duos. aut tres dõs fides catholica p̃dicat: sed
ipsã trinicatẽ unũ dm̃. Nonuc eadẽ trinitas si¬
mul possit aliquando pat̾. aliquando filiꝰ ali¬
quando sp̃s sc̃s dici. sic̃ sabelliuꝰ credidit: sed

Expanded text:
ergo illud quod dictum est, Per me itur ad Patrem , recte primo, Rex meus, et deinde, Deus meus. Nec tamen dixit, Intendite; sed, Intende: non enim duos aut tres deos fides catholica praedicat, sed ipsam Trinitatem unum Deum: non ut eadem Trinitas simul possit aliquando Pater, aliquando Filius, aliquando Spiritus sanctus dici, sicut Sabellius credidit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑmali uolentiã incelligic᷑: cũ hoc dictũ sit qđ ne¬
cessario talib euenturũ ẽ. qͥ in peccatis quȩ memo¬
ratas. ꝑ seuerare uoluerint: Decidant a cogicati¬
onib siuis dictũ ẽ : decidanc accus antib se cogi¬
tationib sius. testimoniũ ꝑ hibente conscientia¬

Expanded text:
non per malevolentiam intelligitur; cum hoc dictum sit, quod necessario talibus eventurum est, qui in peccatis quae memorata sunt perseverare voluerint. Decidant ergo a cogitationibus suis, dictum est; decidant accusantibus se cogitationibus suis, testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
dolũ. Quib dñs dic̃ Quo mͦ potestis bona loqͥ
cũ sitis mali: Iudica illos ds̃.: Decidant a cogi¬
tationib suis.:  pheca.c̃: ñ maledictio: Non
enĩ optat ut eueniat: sedcernit qđ euenturũ sit.
Contingit aut̾ illis ñ qr uidet᷑ optasse : sed qr taless̃
ut merito contingac. Sic enĩ & qdđ pꝰea dicit.

Expanded text:
is bona loqui, cum sitis mali . 13. Judica illos, Deus: decidant a cogitationibus suis. Prophetia est, non maledictio: non enim optat ut eveniat, sed cernit quid eventurum sit: contingit namque illis, non quia videtur optasse, sed quia tales sunt ut merito contingat. Sic enim et quod postea dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
bus constat. & quatuor qualicates. siccã. humi¬
tẽporib administrat᷑: uerno. aestate. autũ¬
no. hye me: Hȩs notissima.: Nã de quat̾na¬
rio numero corporis tractat᷑ etiã sub tilius.
sed obscurꝰ : qđ in hoc serione uitandumẽ:
Iuẽ etiã : minꝰ eruditis accomodatũ eẽ uolu¬
mus. ad animũ uͦ t̾nariũ numerũ ꝑtiuere
potest intelligi: ex eo qđ triplicit̃ dm̃ dili¬
gere iubem᷑. ex toto corde. ex tota anima.¬
a excota m̾te. Deqͥb singuł: ñ inpsaltĩo
sꝰ in euangłio disputandũ ẽ.: Nunc ad testi¬
monũ t̾narii numeri ad animũ ꝑtinentis.:
satis puto eẽ qđ dictũ ẽ.: Peractis igitur
munerib corporis adueterẽ hominem
& aduetꝰ testam̃tũ ꝑ tinentib: ꝑ actis etiã
munerib animi adnouũ hominẽ & ad no¬
uũ testam̃tũ relacis. sic̃ septenario nu¬
mero transacto. qr unũ qđq tẽporalic̃
agit᷑ : quat̃nario incorpꝰ. t̾nariũ in anu¬
mũ distributo: ueniet octauus iudicii

Expanded text:
tuor qualitates, siccam, humitemporibus administratur, verno, aestate, autumno, hieme. Haec sunt notissima. Nam de quaternario numero corporis tractatur etiam alibi subtilius, sed obscurius: quod in hoc sermone vitandum est, quem etiam minus eruditis accommodatum esse volumus. Ad animum vero ternarium numerum pertinere potest intelligi, ex eo quod tripliciter Deum diligere jubemur, ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente : de quibus singulis non in Psalterio, sed in Evangelio disputandum est. Nunc ad testimonium ternarii numeri ad animum pertinentis, satis puto esse quod dictum est. Peractis igitur numeris corporis ad veterem hominem et ad Vetus Testamentum pertinentibus, peractis etiam numeris animi ad novum hominem et ad Novum Testamentum relatis, sicut septenario numero transacto, quia unumquodque temporaliter agitur, quaternario in corpus, ternario in animum distributo, veniet octavus judicii
Abbreviated transcription (Latin):
Scđ̃m mulcitudinẽ impietatũ eoꝵ expelle eos.
idẽ. longe eos expelle.: Hoc ẽ. enĩ scđm mul¬
ticudine̾ impietatũ eor: ut mulcũ expellant᷑
Expellunc᷑ gͦ impii ab illa heredicate quȩ in¬
celligendo & uidendo dm̃ possidet᷑. sic̃ expel¬
lunc morbidi oculi fulgore lucis cũ illis ea
pęna ẽ. quȩ aliis lȩcitia : Non gͦ ipsi mane ad¬
stabunt : & uidebunt: Et cã magna pęnaẽ. ista

Expanded text:
m multitudinem impietatum eorum expelle eos: id est, longe eos expelle; hoc est enim secundum multitudinem impietatum eorum, ut multum expellantur. Expelluntur ergo impii ab illa haereditate quae intelligendo et videndo Deum possidetur; sicut expelluntur morbidi oculi fulgore lucis, cum illis ea poena est quae aliis laetitia. Non ergo ipsi mane astabunt, et videbunt. Et tam magna
Abbreviated transcription (Latin):
tur dolor eiꝰ incaput eiꝰ : & in uerticẽ ipsius
ini qͥtas eiꝰ descendet: Cũ gͦ punit dr̃ ut ui¬
dex punic eos qͥ lege̾ p̃tereunc: ñ eis inferens
dese ipso malũ. sedinid qđ eleger̾ eos expel¬
lens ad conplendã sũ mã miseriarũ. : homo
aut̾ cũ malũ ꝓmalo reddit. malo uoto iã
facit : & ob hoc pͥor ipse mał ẽ. dũ punire
uulc malũ.: Pirige inconspectu cuo ic̃ meũ:

Expanded text:
n verticem ejus iniquitas ejus descendet . Cum ergo punit Deus, ut judex punit eos qui legem praetereunt, non eis inferens de seipso malum, sed in id quod elegerunt eos expellens ad complendam summam miseriarum. Homo autem cum malum pro malo reddit, malo voto id facit; et ob hoc prior ipse malus est, dum punire vult malum. 11. Dirige in conspectu tuo iter me
Abbreviated transcription (Latin):
duc me iniustitia tua ꝓpt̃ inimucos meos.
Satis hic declarauit in ꝓfectione se eẽ. id est
in ꝓuectu ad ꝑfectionẽ. ñdũ in ipsa ꝑfectione.
quando ut deducat᷑ ex optat: Intua iustitia
aut̃: ñ inea q̃ uidec᷑ h ominib: Nã & malũ
ꝓ malo redđe iustitiȩ uidet᷑ : sed ñ ẽ. eiꝰ deqͦ¬

Expanded text:
duc me in tua justitia propter inimicos meos: satis hic declaravit in profectione se esse, id est in provectu ad perfectionem, nondum in ipsa perfectione, quando ut deducatur exoptat. In tua justitia autem, non in ea quae videtur hominibus. Nam et malum pro malo reddere, justitia videtur, sed non e
Abbreviated transcription (Latin):
care destiterit. & ipse amor atq consuetu¬
do fugata fuerit: fic mane. ita ut ñ solum
intelligant sedeciã inhereant uericati.: Odisti
dñe om̃s qͥ oꝑant᷑ unqͥtatẽ. Odiũ dĩ exilla locu¬
tione intelligendũ. ẽ : qr odit peccator qͥsq
ueritatẽ.: Uidec enĩ qđ et illos odit : qͦs inse
manere ñ sinit. Nonaut̾ manent: qͥ eã susti¬
Hoc ẽ. enĩ ueritati contrariũ. Sed ne qͥs putet
aliquã substantiã. uł naturã ueritatis eẽ con¬
trariã : intelligat adid qđ noniẽ. ꝑtinere m̾¬
uerũ dicit᷑.: Si aut̃ hoc dicit᷑ qđ non ẽ: m̾da

Expanded text:
care destiterint, et ipse amor atque consuetucare destiterint, et ipse amor atque consuetudo fugata fuerit, fit mane; ita ut non solum intelligant, sed etiam inhaereant veritati. 7. Odisti omnes qui operantur iniquitatem: odium Dei ex illa locutione intelligendum est, qua odit peccator quisque veritatem. Videtur enim quod et illa odit quos eum sustivero est veritati contrarium. Sed ne quis putet aliquam substantiam vel naturam veritati esse contrariam, intelligat, ad id quod non est, pertinere meverum dicitur: si autem hoc d
Abbreviated transcription (Latin):
minabit̃ dñs.: Iniqͥcas. malignitas. m̃datium.
homicidiũ. doł. & qͥcqͥd huiꝰ modiiẽ. ipsa nex
est. Quatranseunte. fit mane : ut uideat᷑ ds̃:
Causã gͦ exposuit. quare mane adstabit. &
uidebic: qm̃ ñ ds̃ uolens inqͥtatẽ inqͥt tues.:
Sienĩ ds̃ eẽc qͥ uellec iniqͥtatẽ. possec eciã abi¬
niqͥs uidi: ut ñ mane uideret᷑. idẽ. cũ iniqͥ
tatis nox transierit. Nonhabitabit iuxtate
malignꝰ: idẽ. ñ sic uidebit ut hereat.: Idõ se¬
qͥt᷑.: Neq ꝑ manebt̃ inuisti ante oculos tuos
Q uia oculi eoꝵ id ÷ mens eoꝵ reũberat᷑ luce
ueritatis. ꝓpt̾ tenebras peccators : quorũ
consuetudine fulgorẽ rectȩ intelligentię sus¬
tinere ñ possunt. Ergo & qͥuident aliquan¬
do. idẽ. qͥ uerũ intelligunt. tam̃ adhuc in¬
iustis : ñibi ꝑmanent amando eaquȩ auer¬
tunt auero: Serunc enĩ secũ suã noctẽ:
id . ẽ. ñ solũ consuetudinẽ. sed etiã amorẽ
peccandi.. Quȩ nox sitransierit. id ẽ. sipec¬

Expanded text:
minabitur Dominus: iniquitas, malignitas, mendacium, homicidium, dolus, et quidquid hujusmodi est, ipsa nox est, qua transeunte fit mane ut videatur Deus. Causam ergo exposuit quare mane astabit, et videbit; quoniam non Deus volens iniquitatem, inquit, tu es. Si enim Deus esset qui vellet iniquitatem, posset etiam ab iniquis videri; ut non mane videretur, id est, cum init juxta te malignus: id est, non sic videbit ut haereat. Ideo sequitur, neque permanebunt injusti ante oculos tuos; quia oculi eorum, id est mens eorum reverberatur luce veritatis propter tenebras peccatorum, quorum consuetudine fulgorem rectae intelligentiae sustinere non possunt. Ergo et qui vident aliquando, id est, qui verum intelligunt, tamen adhuc injusti sunt, non ibi permanent amando ea quae avertunt a vero; gerunt enim secum suam noctem, id est, non solum consuetudinem, sed etiam amorem peccandi. Quae nox si transierit, id est, si pec
Abbreviated transcription (Latin):
in eos qͥ ñ pec cauer̃.: Regnauit aut̃ ex¬
similitudine p̃uaricationis ade. sic̃ idemn
dic̃ apłs: qm usq ad moisen accipiendum ẽ.
qͦusq legis oꝑa idẽ. carnalit̾ obseruata illa
sa crainca. eciã illos obstrictos tenuer̃ certi
mistũ grã. qͦ uni dõ subditi erant.: Ab aduen¬
tu aut̃ diũ ex qͦ ad circũcisionẽ cordisi a car¬
nis circũ cisione transitũ ẽ. facta uocatio ẽ:
ue scd̾m animã uiueret᷑. id ẽ. scđm interiorẽ
homine̾: Qui etiã nouus homo ꝓpt̃ regene

Expanded text:
navit autesimilitudine praevaricationis Adae, sicut idem dicit; quoniam usque ad Moysen accipiendum est, quo usque Legis opera, id est carnaliter observata illa sacramenta, etiam eos obstrictos tenuerunt certi mysterii gratia, qui uni Deo subditi erant. Ab adventu autem Domini, ex quo ad circumcisionem cordis a carnis circumcisione transitum est, facta vocatio est, ut secundum animam viveretur, id est secundum interiorem hominem, qui etiam no
Abbreviated transcription (Latin):
omã cẽpora septẽ istorũ dierũ repecitione uol¬
uunc̾ : occauus fortasse ille dictus ẽ. qͥ uarietatẽ
quȩ adanimã ꝑtinet.: Abadã enĩ usq ad mo¬
isen: genꝰ humanũ uix̃ excorpore. idẽ. scđ̾m
carnẽ.: Quietiã exterior ꝙ uecꝰ homo dr̃ : &
cui uetꝰ testam̾tũ datũ .ẽ.: Ecquãuis religiosis:

Expanded text:
a tempora septem dierum istorum repetitione volvuntur, octavus forte ille dictus est, qui varietatem quae ad animam pertinet. Ab Adam enim usque ad Moysen genus humanum vixit ex corpore, id est secundum carnem: qui etiam exterior et vetus homo dicitur , et cui Vetus Testamentum datum est, ut quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
datio libari.: Nã inhis qͥ ꝓfectis. nec ista mͥ¬
datia inueniunt᷑: qͥb dictũ ẽ.: Sit inore
urõ: est. est. non. non.: Quicqͥd ampliꝰ ẽ: a
malo ẽ.: Nec in merito alio loco scriptũ est.
õs qđ m̃tit᷑ occidit animã: neqͥs arbitretur
ꝑfectũ & spualẽ hominẽ ꝓista tẽporali uita.

Expanded text:
dacio liberari. Nam in iis qui perfecti sunt, nec ista mendacia inveniuntur; quibus dictum est: Sit in ore vestro, Est, est; non, non: quidquid amplius est, a malo est . Nec immerito alio loco scriptum est: Os quod mentitur occidit animam ; ne quis arbitretur perfectum et spiritualem hominem pro ista temp
Abbreviated transcription (Latin):
catorib aut̃ panis ueritatis amarꝰ ẽ: unde os
uera dicenas oder̃.: Ipsi gͦ amaricauer̃ dm̃n:
qͥ peccando in eã ȩgritudinẽ deuener̃. ut cibũ
ueritatis qͦ sanȩ animȩ gaudent. tanquã felle
intẽ.: Utiq illi qͥb gustantib suauis . ẽ. qris.:
Ingc̃nũ exultabt̃: & in habitab̾ in eis.: Ipsa gͦ
eric aec̃na exultatio. cũ cẽplũ dĩ fiunt iusti:
&erit gaudiũ ipsor ipse incolatꝰ eorum.
Et głabunt᷑ inte om̃s qͥdiligunt nom̾ tuu̾. : Tan¬
quã cũ ad ẽ. eis ad fruendũ qđ diligunt: Et be¬
ne inte tanquã possidentes heredicatẽ deqͣ
titułꝰ ꝓsalmi ẽ: cũ ar ipsi sint eiꝰ hereditas.
qđ significat in habitacuł in eis.: A qͦ bono
ꝓ hibenc᷑  qͦsscđm multitudinẽ impiaaitũ

Expanded text:
catoribus autem panis veritatis amarus est; unde os vera dicentis oderunt. Ipsi ergo inamaricaverunt Deum, qui peccando in eam aegritudinem devenerunt, ut cibum veritatis, quo sanae animae gaudent, tanquam felleuin te: utique illi quibus gustantibus suavis est Dominus. In aeternum exsultabunt, et inhabitabis in eis: ipsa ergo erit aeterna exsultatio, cum templum Dei fiunt justi; et erit gaudium ipsorum, ipse incola eorum. Et gloriabuntur in te omnes qui diligunt nomen tuum: tanquam cum adest eis ad fruendum quod diligunt. Et bene in te, tanquam possidentes haereditatem de qua titulus psalmi est, cum et ipsi sint ejus haereditas, quod significat, inhabitabis in eis. A quo bono prohibentur quos secundum multitudinem impietatum
Abbreviated transcription (Latin):
sis uidi ab eis. quoꝵ ab ocuł peccatorꝵ nox¬
ñdũ recessit: ꝑ acta gͦ erroris mei nocte
& discedentib tenebris. quas mͥ peccatis meis
feci: exaudies uocẽ meã.: Cur gͦ suꝑiuꝰ ñ ait.
ex audi es. sed ex audi: An pꝰquã damauit
exaudi. &r ñ exaudita ÷ sensit qͥd oporteat
transire. ut possic exaudiri : anas suꝑiuꝰ exaudica ẽ.
sed ñdũ se intelligit ex auditã. qr nondũ uidet
aqͦ exaudita .ẽ: Et qđ nunc ait. mane exaudi¬
es : hoc intelligi uoluit. mane incelligã me
exauditã. Quał .ẽ. ista locutio.: Exsurge
dne : idẽ. fac me exsurgere: Sedsi hoc dere¬
surrectione xpi accipit᷑. illud certe ñ potest
recte alit̃ accipi. tẽpcat uos dñs ds̃ ur ut sciat

Expanded text:
sit videri ab eis, quorum ab oculis nox peccatorum nondum recessit. Peracta erroris mei nocte, et discedentibus tenebris, quas mihi peccfeci, exaudies vocem meam. Cur ergo superius non ait, exaudies; sed, exaudi? An postquam clamavit, exaudi, et non exaudita est, sensit quid oporteat transire ut possit exaudiri? An et superius exaudita est, sed nondum se intelligit exauditam, quia nondum videt a quo exaudita est; et quod nunc ait, mane exaudies, hoc intelligi voluit, mane intelligam me esse exauditam? qualis est ista locutio, Exsurge, Domine , id est, fac me exsurgere; sed hoc de resurrectione Christi accipitur. Illud certe non potest recte aliter accipi, Tentat vos Dominus Deus vester,
Abbreviated transcription (Latin):
mortuuꝰ ẽ. multo magis reconciliati saliuerimnꝰ
abiri ꝑ ipsũ.. Hoc ẽ. inuictissimũ scutũ qͦ repelliẽ
inimicꝰ: desꝑationẽ salutis suggerens multitudi¬
nẽ tribulationũ & tẽptationũ.: Tocꝰ gͦ textꝰ psal¬
mi ẽ : oratio ut ex audiat᷑. ab eo qđ scriptũ est:
Uerba mea exaudi dnẽ : usq adrex m̃s & ds̃ nis:
Deinde intellectꝰ eoꝵ quȩ impediunc adudendũ¬

Expanded text:
nciliati, salvi erimus ab ira per ipsum . Hoc est invictissimum scutum, quo repellitur inimicus desperationem salutis suggerens multitudine tribulationum et tentationum. 18. Totus ergo textus Psalmi est oratio ut exaudiatur; ab eo quod scriptum est, Verba mea exaudi, Domine, usque ad, Rex meus et Deus meus. Deinde intellect
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ aedifitũ lapis angularis. idẽ. ille quẽ suscepit
coaet̾na patris uirtꝰ & sapientia dĩ Adorabo
adtẽplũ scm̃ tuũ intimore tuo: Ad tẽplũ. s ꝓ
pe tẽplũ intelligimꝰ. ñ enĩ ait. ad orabo intẽplo
scõ cuo. sed ad orabo ad tẽplũ scm̃ tuũ : intelligen¬
dũ ẽ. etiã ñ deꝑfectione sed de ꝓgressu ad ꝑfec¬
tionẽ dictũ eẽ ut illuo ꝑfectionẽ significet.
in troibo indomũ tuã . Seduc hoc ꝓueniat pͥus:
adorabo inqͥt adtẽplũ sc̾m tuu̾ Et fortasse ob
hoc addidit intimore tuo: qđ magnũ ẽ. p̃sidiuĩ
p̃cedentib ad salutẽ.: Cũ auc̃ qͥsq ꝑ uenerit:
fiec in eo qđ scriptũ ẽ. consũ mata dileccio fo¬

Expanded text:
cujus aedificii lapis angularis est ille , quem suscepit coaeterna Patri Virtus et sapientia Dei. 9. Adorabo ad templum sanctum tuum, in timore tuo: ad templum sicut prope templum intelligimus; non enim ait, Adorabo in templo sancto tuo, sed, Adorabo ad templum sanctum tuum. Intelligendum etiam est non de perfectione, sed de progressu ad perfectionem dictum esse; ut illud perfectionem significet, Introibo in domum tuam. Sed ut hoc proveniat, prius adorabo, inquit, ad templum sanctum tuum; et fortasse ob hoc addidit, in timore tuo, quod magnum est praesidium procedentibus ad salutem. Cum autem quisque pervenerit, fiet in eo q
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ hereditatẽ accipit. Quȩ subicit exulta¬
tionẽ spei sue dicens.: Ego aut̃ inmultitudi¬
ne miserationis tuę: In troibo indomũ tuam:
Inmultitudine miserationis: fortasse inmulti¬
tudine hominũ ꝑfector & beatorp dicit qͥ¬
bi ciuitas illa constabit. quã nunc parturit
& paulatĩ parit aeccła. Homines auc̃ mul¬
tos regeueratos atq ꝑfectos recte dici mul¬
ticudinẽ miserationis dĩ qͥs negat. cũ ueris¬
sime dictũ sit. qͥd ẽ. homo qđ memores eiꝰ.
auc filiꝰ bominis qr uisitas eũ: Introibo in

Expanded text:
ubjicit exsultationem spel suae, dicens: Ego autem in multitudine miserationis tuae, introibo in domum tuam. In multitudine miserationis, fortasse in multitudine hominum perfectorum et beatorum dicit, quibus civitas illa constabit, quam nunc parturit et paulatim parit Ecclesia. Homines autem multos regeneratos atque perfectos, recte dici multitudinem miserationis Dei quis negat, cum verissime dictum sit: Quid est homo, quod memor es ejus; aut f
Abbreviated transcription (Latin):
uult qđ suꝑius dix̃ exaudi. quasi in p̃senti
se exaudiri cuperet. nuncuͦ dic̃. mane exau¬
dies. ñ exaudi. & adte orabo. ñ adte adoro.
& de inceps.Mane ad stabo tͥ & uidebo. ñ
adsto & uideo. Nisi forte suꝑior eiꝰ oratio ip¬
sã uocationẽ ostendit: Caligans aut̃ int̾ ꝓ¬
cellas huiꝰ scłi. sentit se ñ uidere qđ cupit.:
aꝰ tam̾ sꝑare ñ desinit. Spes enĩ quȩ uidet᷑.
ñ .ẽ. spes.: Intelligit tam̾ quare ñ uideat: qr
nondũ nox ꝑ acta . ẽ. idẽ. tenebrȩ quas pecca

Expanded text:
ius dixit, exaudi, quasi in praesenti se exaudiri cuperet, nunc vero dicit, mane exaudies, non, exaudi; et, ad te orabo, non, ad te oro; et deinceps, mane astabo tibi et videbo, non, asto et video? Nisi forte superior ejus oratio ipsam invocationem ostendit: caligans autem inter procellas hujus saeculi, sentit se non videre quod cupit, et tamen sperare non desinit: spes enim quae videtur, non est spes . Intelligit tamen quare non videat, quia nondum nox peracta est, id est t
Abbreviated transcription (Latin):
qđiuis : quos cribunatos. comitiuosq ructares.
ꝗta tͥ ꝓ poneres. & accipienda. & aliis largi¬
enda : Dõ tͥ dicente pete qđuis. qͥd petiturꝰ
es: excute m̃tẽ tuã. exerce auaritiã tuã. ꝓ¬
tende quantũ potes. & dilata cupiditatẽ
possessionũ es a mator. desid̾atutꝰ es. totãt̾iã.
ut om̃s qͥ nascunt᷑ coloni tui. auc seruisint:
& quid cũ totã t̾rã possederis : mare petiturꝰ es.
inqͦ uiuere tam̃ ñ poteris Inhac duaritia :¬
te pisces suꝑabunc: Sed forte insulas pofside¬
bis:
Transcende a hęc: Pete aerẽ: quãuis uolare ñ
possis.. Porrige cupiditatẽ tuã usq adeelũ. Dic
tũ eẽ. solẽ. lunã. stellas: qr ille qͥ fec̃ omĩa. dix̃:
Pece qͥd uis Tañ nichil inuenies melius. nichil¬

Expanded text:
quod vis, quos tribunatus comitivasque ructares! quod vis, quos tribunatus comitivasque ructares! Quanta tibi proponeres et accipienda et aliis largienda! Deo tibi dicente, Pete quod vis, quid petiturus es? Excute mentem tuam, exsere avaritiam tuam, protende quantum potes, et dilata cupiditatem possessionum es amator, desideraturus es totam terram, ut omnes qui nascuntur, coloni tui aut servi tui sint. Et quid cum totam terram possederis? Mare petiturus es, in quo vivere tamen non poteris. In hac avaritia te pisces superabunt. Sed forte insulas possidebis. Transcende et haec, pete et aerem quamvis volare non possis: porrige cupiditatem tuam usque ad coelum, dic tuum esse solem, lunam, stellas, quia ille qui fecit omnia dixit, Pete q
Abbreviated transcription (Latin):
uitꝰ ipse malitia careat. &cõr mundũ subdat
illi uoci dicenti sał cua egosũ: forinsecꝰ oppug¬
nas. interiorẽ hominẽ ñ expugnas Malitia
tam̃ tua ab interiore tuo ꝓcedit: tepͥus inanẽ
reddit. Tu pucridꝰ es intꝰ. Unde iste uerinis
cũ audires. ueniat illis muscipła ꝗ ignorant.
id ẽ. quasi aliqͥd aliud exocculto in euitabile
Inqua gͦ : impsa iuqua. quã mͥ abscondet̃: Nne
hoc factũẽ. uideis ⁊ dñs eorũ iniqͥtatẽ uicit Illi
iniqͥtate sua uictis̃. Ille surrex̃ ꝓ nob̾. illi mor
qͥds Anima auc̃ mea exulcabit indnõ. Tanꝗ
.ineo a quo audierit sał tua egosũ: Tanꝗ ñ
quȩrens alias extrinsecꝰ diuicias. tanꝗ ñ quȩ¬
rens circũ fluere uoluptatib bonisq t̾renis.
sed coniugẽ uerã. Uerũ gratis amans. ñ ab il¬
lo uolens acciꝑe qđ delectet. s ipsũ sibi solũ
ꝓ po uens aquo delectet. Quid eni meluis dõ

Expanded text:
intus ipse malitia careat, et cor mundum subdat intus ipse malitia careat, et cor mundum subdat illi voci dicenti, Salus tua ego sum, forinsecus oppugnas, interiorem hominem non expugnas: malitia tamen tua ab interiore tuo procedit, te prius inanem reddit. Tu putris es intus, unde iste vermis cum audires, Veniat illis muscipula, quam ignorant, id est, quasi aliquid aliud ex occulto inevitabile. In qua ergo? In ipsa iniquitate, quam mihi absconderunt. Nonne hoc factum est Judaeis? Dominus eorum iniquitatem vicit, illi iniquitate sua victi sunt. Ille surrexit pro nobis, illi morquid? Anima autem mea exsultabit in Domino: tanquam in eo a quo audierit, Salus tua ego sum: tanquam non quaerens alias extrinsecus divitias, tanquam non quaerens circumfluere voluptatibus bonisque terrenis; sed conjugem verum gratis amans, non ab illo volens accipere quod delectet, sed ipsum solum sibi proponens a quo delectetur. Quid enim melius Deo