comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
la pa̾scitis. De quib profecto anima¬
ub dõ per psalmistam dicit᷑. Anima¬
lia tua habitabunt in ea. Et sepe ui¬
demus quod petra salis brutis ani¬
malib põnitur: ut ex eadem saus pe¬
tra lambere debeant & meliorari. Qua¬
si eugo iuter bruta animalia petͣ salis.
debet cẽ sacerdos in popłis. Curare
namq sacerdot̾e necesse ẽ quȩ singł̃is
dicat. ĩmnum quemq qualiter mõneat.
ut quisq sacerdoti iungitur. quasi ex
salis tactu eternȩ intȩ sapore condia¬
tur. Sal etenim terrȩ non sumus: si
corda audientium non condimnus. Qd̃
profecto condimentum ille ueracit᷑ ꝓ¬
ximo impendit: qui predicationis uer¬
predicamus si dicta rebus ostendimũs.
de nobis uere compungimur: si studi¬
ose patrum p̾cedentrum facta pensa¬
mus. ut ex conspecta illorum gła. in no¬
stris nob̾ oculis nr̃a uita sordescat. Tuc
uere compungimur: cum prȩcepta ḋi
studiose ꝑscrutamur. & ꝑ hec ꝓficere

Expanded text:
ia pascitis. De quibus profecto animaia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est, quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. Quod profecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationis veriis recta praedicamus, si dicta rebus ostendimus, sde nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensamus, ut ex conspecta illorum gloria, in nostris nobis oculis nostra vita sordescat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Domini studiose perscrutamur, et per haec proficere
Abbreviated transcription (Latin):
talentum uerbi. ne ad dampnationẽ
suam de eccł̃ia stipendium sumat ali¬
menti. Ttmc enim de terra nr̃a cum
pecunia fructus comedimꝰ: quando
sumentes ȩccłiastica subsidia in p̃di¬
catione laboramus. Precones namque
uenturi indicis sumus. Quis gͦ uenturũ
iudicem ninitiet. Isi preco tacet: Pinde
confidandum nobis ẽ. ut in quantum
ualet quisq in quantum sufficit: et ter
rorem uenturi uidicii. & dulcedinẽ reg¬
ni susceptȩ eccłiȩ insimiare contendat
Et quia una eademq erhortationis uo.¬
ce non sufficit simul cunctos ammonẽ:
debet singłos in quantum ualet instrui¬
ere. pͥuatis locutionib edificare. eror¬
tatione simplici fructum in filiorum
suorum cordib quȩrere. Uebemus nam¬
q: pensare continue quid ad scõs apo¬
stolos dicitur: & ꝑ apłos nob̾. uos estis
sal ceriȩ. Si gͥ sal sumus: condire m̃tes
sidelium debemus. uos igitur qui pa¬
stores estis: pensate quia domini amiã¬

Expanded text:
talentum verbi, ne ad damnationem talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, si praeco tacet? 9. Proinde considerandum nobis est ut, in quantum valetdicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque pensare continuo quod sanctis apostolis dicitur, et per apostolos nobis: Vos estis sal terrae . Si ergo sal sumus, condire mentes fidelium debemus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animal
Abbreviated transcription (Latin):
mei comedent. Cur autem peccata po¬
puli comedere dicuntur: isi quia pec¬
cata delinquentium fouent: ne tem¬
poralia stipendia amittant:S et
nos qui ex oblationib sidelium uiuim̃.
quas illi pro suis peccatis obtulerunt.
si comedimus & tacemꝰ. eorum ꝓculdu¬
bio peccata manducamꝰ. Pensemus gͣ
cuiis sit apud dm criminis. pecratoꝵ
pretium manducare: &e nichil cont̃
peccata predicando ãgere. Audiamus quid
beat iob uoce dicit᷑. Si aduersum me ter¬
tia mea clamat. & cum ipsa sulci eius de¬
flent: si fructus ei comedi absa pecunia.
Terra etenim contra possessorem suũ
clamat: quando contra pastorem suũ
iuste ȩcelesia murmurat. Cuius etiam
sulci deflent: si corda audientium que
a precedentib sunt patͥb predicationłs
uoce & rigore inuectionis erarata ui¬
dent aliquid quod lugeant de uita pa¬
storis. Cuius uidelicet cerre fructus po¬
sessor bonus sine pecunia non mandũ¬
cat: quia discietus pastor prerogat

Expanded text:
mei comedent . Cur autem peccata pomei comedent . Cur autem peccata populi comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant? Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro peccatis suis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud Deum criminis peccatorum pretium manducare, et nihil contra peccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent, si fructus ejus comedi absque pecunia . 1500 Terra enim contra possessorem suum clamat quando contra pastorem suum juste Ecclesia murmurat. Cujus etiam sulci deflent, si corda audientium, quae a praecedentibus sunt patribus praedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor praerogat
Abbreviated transcription (Latin):
men dicere sinȩ dolore non possum. qͥd
noso pastõres agimus: qui & mercedem
consequimur. & tamen oꝑarii nequaqͣm
sumus: fructus quippe sc̃ẽ eccłiȩ in stipen̾¬
dio cotidiano ꝑcipimus: sed camen pro
eterna ecclesia minime in predicatione la¬
boramus. Pensemus cuiꝰ dampnationis
sit. sine labore hic ꝑciꝑe mercedem la¬
boris. E cce ex oblatione fi delium uiuimꝰ¬
s numquid pro animab fidelium labora
quȩ pro redimendis peccatis suis fide¬
les obtulerunt: nec tamen contͣ pecca¬
ta eadem nel orationis studio uel predi¬
cationis ut dignum÷ insudamus. uix
pio culpa sua quempiam aꝑta uoce rep̃¬
hendimus. ce adhuc quod ẽ grauius ali¬
quando si ꝑsona in hoc mundo potens
sit. eius forsitan & errata laudant᷑: ne
si aduersetur ꝑ iracundiam munꝰ subtͣ¬
hat quod impendebat. S debemus si¬
ne cessationẽ meminisse: quod de qͥ¬
busdam in osee scͥptum ẽ. Peccata ppłi

Expanded text:
men sine dolore dicere non possum quid men sine dolore dicere non possum quid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem consequimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Fructus quippe sanctae Ecclesiae in stipendio quotidiano percipimus, sed tamen pro aeterna Ecclesia minime in praedicatione laboramus. Pensemus cujus damnationis sit sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fidelium vivimus, sed quid pro animabus fidelium laboramus quae pro redimendis peccatis suis fideles obtulerunt, nec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus. Et adhuc quod est gravius aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan errata laudantur, ne, si adversetur, per iracundiam munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione meminisse quod de quibusdam scriptum est: Peccata Populi
Abbreviated transcription (Latin):
Qua inxe considerandu est. quod u
n nr̃o oꝑi. duȩ mercedes debentur.
Una in uia: altera in patͥa. Una que
nos in labore sustentat: alia quȩ nos
in resurrectione remunexat. Merces
itaq que in presenti recipitur. hoc in
nobis debet agere. ut ad sequentem
mercedem robustius tendatur. uerus
g̃ quisq predicator non idõ predica¬
re debet ut in hoc tempore mercede
recipiat. sed id̃o mercedem recipe. ut
predicare subsistat. Quisquis namq
ido predicat. ut hic uel laudis uel
muneris mercedem recipiat: eterna ꝓ¬
culdubio mercede se pͥuat. Quisqus
uͦ uel ẽa que dicit idõ placere homi¬
nib appetit: ut dum placet quod
dicitur ꝑ eadem dic̾ta non ipse s do¬
minus ametur. uel iccuro terrena
stipendia in p̾dicatione consequitur. ne
a predicationis uoce ꝑindigentiam lassẽ¬
tur. hũic ꝓculdubio ad recipiendam mer¬
cedem nichil obstat in patria: quia sũp¬
tus sumpsit in uia.S quid nos quod ta¬

Expanded text:
Qua in re considerandum est quod uni Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam mercedem nil obstat in patria, quia sumptus sumpsit in via. 8. Sed quid nos quod ta
Abbreviated transcription (Latin):
nullus audire uoluerit. ipse predica¬
tor sine fructu non erit. quia ad eumn
dem par reuertetur. qm̃ ei a dño pro
labore sui oꝑis meires recompensabit᷑.
Ecce enim qui peram & sacculum por¬
tare prohibuit. sumptus & alimenta
ex eadem predicatione concedit. Dã
sequitur. In eadem autẽ dõmo mane¬
te: edentes & bibentes quȩ apud il¬
los suut. Dignus ẽ enim oꝑarius m̾¬
cede sua. Si pax nr̃a recipitur: dignũ
est ut in eadem domo maneamus.
edentes & bibentes quȩ apud illos suis
ut ab eis terrena stipendia consequam᷑.
quibus prȩmia patriȩ celestis offerimꝰ
Unde etiam paulus hec ipsa pro mi¬
nimo suscipiens dicit. Si nos uob̾ spi¬
ritualia seminauimus : magnum ẽ
si ur̃a carnalia metamꝰ: Et notandu
qd̾ subditur. dignus ẽ oꝑarius merce¬
de sua. quia iam de mercede oꝑis suis.
ipsa alimenta sustentationis. ut hic m̃¬
ces de labore predicationis inchoetur
que illic de ueritatis uisione ꝑfĩcit᷑.

Expanded text:
nullus audire voluerit, ipse praedicanullus audire voluerit, ipse praedicator sine fm pax revertitur, quoniam ei a Domino pro labore sui operis recompensatur. Ecce autem qui peram et sacculum portari prohibuit, sumptus et alimenta ex eadem praedicatione concedit, nam sequitur: In eadem autem domo manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Dignus est enim operarius mercede sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum quod subditur: Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem suam ex alienis prauitatib tu¬
entur. quia enim alios talia fecisse consi¬
derant: se hec facere licenter putant.
Hi quid alrud faciunt: nisi pedes suos
ex mortuorum animalium munire pel¬
lib conantur: Omnis uero qui salu¬
tat inuia. ex occasione salutat itie¬
ris. non ex studio optande eiusdẽ
salutis. Qui igitur non amore ȩternȩ
patriȩ s premioꝵ ambitu salurem ari¬
dientib predicat. quasi in itĩnere salu¬
tat: quia ex occasione & non ex inten¬
tione salutem audientib erop¬
tat. Sequitur. In quamcũq domũ in¬
traueritis: pͥmum dicite par huic do¬
mui. & si ibi fuerit filius pacis: requi¬
escet suꝑ illam pax ur̃a. Sin autem ad
uos reuertet᷑. Par quȩ ab ore predicato¬
ris offertur. aut requiescit in domo. si
in ea filius pacis fuerit. aut ad eundẽ
p̃dicatorem reuertit᷑: quia aut erit
quisq predestinatus ad uitam. & çȩle¬
ste uerbum sequit᷑ quod audit. aut si

Expanded text:
avitatem suam ex alienis pravitatibus tuavitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione, salutem audientibus exoptat. 6. Sequitur: In quamcunque domum intraveritis, primum dicite: Pax huic domui. Et si ibic fuerit filius pacis, requiescet super illum pax vestra; sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea filius pacis fuerit, aut ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur quod audit; aut si
Abbreviated transcription (Latin):
cupatur ad temporãlia. minus auis ꝓ¬
uideat ȩierna. Cui etiam ꝑ uiam nemi¬
nem salutare conoeditur. ut sub quan¬
ta sestinatione iter p̃dicationis ꝑagere
debeat ostendat᷑. Que si quis uecta eçia
Dailegoriam uelit intelligi: in sacculo pe¬
cunia clausa est. Iecunia uero elausa:
sapientia occulta. Qui igitur sapientiȩ
uerbum habet. s hoc erogare paupibus
negligit: quasi pecuniam in sacculo liga¬
tam tenet unde scriptum ẽ. Sapientia
abscondica & thesaurus occultus : quȩ
ntilitas in utrisq Quid uero ꝑ peram.
nisi onera seculi et quid hoc loco ꝑ
calciamenta: nisi mortuorum oꝑum ex¬
empla signantur: Qui ergo officium
predicationis suscipit: dignun non ẽ
ut onus secularium negotiorum portet
ne dum hoc eius colla deprimit. ad pre¬
dicanda celestia non assurgat. Nec de¬
bet stulcoꝵ õꝑum exempla conspicere:
ne sua oꝑa quasi ex mortuis pellib cre¬
dat muniri. Sunt etenim multi qui pͣ¬

Expanded text:
cupatur ad temporalia, minus aliis pcupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere debeat ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia clausa est; pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? Quid vero per peram, nisi onera saeculi; et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscipit, dignum non est ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pr
Abbreviated transcription (Latin):
die. morsum malitiȩ non habeamus.
Qui enim locum pre lationis sũsci¬
pit. mala inferre non debet. s tolera¬
re: ut ex ipsa sua mansuetũdine. iram
seuientium mitiget. & peccatorum uisl¬
nera in aliis ipse afflictionib uulneratꝰ.
sanet. Quem et siquando zelus rectitu¬
dinis erigit. ut erga subiectos seuiat.
furte ipse de amore sit non de crudeli
beat. & intus paterna pietate diligat.
quos foris quasi insequendo castigat
Q uod tunc rector bene exhibet: cum
se ipse diligere ꝑ amorem pͥu̾atum nes¬
cit. cum nulla quȩ mundi sunt appe¬
tit. cum terrenȩ cupiditatis onẽribus.
nequaquam mentis colla subpõnit.
Unde &e subditur. Polite portare sac¬
culum neq peram. neq calciamenta.
& neminẽ ꝑ uiam salutaueritis. Predi¬
catori eñ tanta debet ẽẽ in d̾o fidutia:
ut presentis uitȩ sumptus quamuis ñ
prouideat. tamen sibi hos non deesse
certissime sciat. ne dum mens eius oc¬

Expanded text:
tiae, morsum malitiae non habeamus. tiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitexhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus oc
Abbreviated transcription (Latin):
tatis fiat. Ex cuius gͦ uitio predicatori
sermo subtrahatur. non facile agnos¬
citur. Q uia uero pastoris taciturnita
a liquando sibi. semꝑ autem subiectis
noceat certissime scitur. S utinam si
ad predicationis uirtutem non suffici¬
mus. loci nr̃i officium ꝑ innocentiam
uitȩ teneamus. ⁊Iam subditur. Ecce
eo muto uos sicut oues inter lupos.
Multi autem cum regiminis uira sus¬
cipiunt: ad lacerandos subditos mar¬
descunt. terrorem potestatis exħibet̃.
et quib prodesse debuerant nocent.
Et quia caritatis uiscera non habeis
dñi uideri appetunt. patres se esse mi¬
ime recognoscunt. humilitatis locũ
pa elatione dominationis immutant.
Et si quando extrinsecus blandiuntur. in¬
trinsecus sȩuiunt. De quibus alias ueri¬
tas dicit. Ueniunt ad uos in uestimentis
ouium: intrinsecus autẽ sunt lupi rapã¬
ces. Contra quȩ omnia considerandum
nobis est. quia sicut agni inter lupos
mittimur. &e sensũ seruantes innocen¬

Expanded text:
tatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori tatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, nocent. Et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant, et si quando extrinsecus blandiuntur, intrinsecus saeviunt. De quibus alias Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia considerandum nobis est quia sicut agni 1498 inter lupos mittimur, ut, sensum servantes innocen
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotale suscipimus: sed opus officii
sate quod dicit᷑. rogate dominũ messis
ut mutat oꝑarios in messem suam. uos
pio nob petite. ut digna uobis oꝑari ua¬
leamus. ne ab exhortatione lingua tor¬
peat. ne postquam predicationis locũ
suscipimus. apud ustum iudicem nr̃a
nos taciturnitas abdicat. Sepe enim
ꝓ sua nequitia predicanuum restringi¬
tur lingua: sepe uͦ ex subiectorum cui¬
pa agitur. ut eis qui p̃sunt predicatio¬
nis sermo subtrahatur. Ex sua quippe
nequitia predicantis lingua restringi¬
tur. sicut psalmista ait. Peccatori autẽ
dixit ds̃: quare cu enarras iusticias
meas: & rursum ex uitio subiectorũ
uex predicantium prohibetur: sicut
ad iezechielem dicitur. Linguam tuã
adherescere faciam palato tuo: et eris
mutus nec quasi uir oburgans: quia
domus exasꝑans ẽ. Acsi aꝑte dicat. Iecͥ¬
co tibi predicationis sermo touitur:
quia dum me in suis actib plebs exas¬
pat: non ẽ digna cui exhoetatio ueri¬

Expanded text:
sacerdotale suscepimus, sed opus officii sacerdotale suscepimus, sed opus officii sate quod dicitur: Rogate dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur: saepe vero ex subjectorum culpa agitur ut eis qui praesunt, praedicationis sermo subtrahatur. Ex sua quippe nequitia praedicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Et rursum ex vitio subjectorum, vox praedicantium prohibetur sicut ad Ezechielem Dominus dicit: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veri
Abbreviated transcription (Latin):
dicatorib isaias dicit. Parate uiam
dñi. rectas facie semitas di nr̃i. Hinc
uuis psalmista ait. Iter facite ei: qui as¬
cendit suꝑ occasum. Suꝑ occasum nãq
dominus ascendit: quia unde in pas¬
sione occubuit. inde maiorem suam
głam resurgendo manifestauit. Suꝑ
occasum uidelicet ascendit: quia mor¬
tem quam ꝑtulit. resurgendo calcauit.
Gi ergo qui ascendit suꝑ occasum iter
facimus: cum nos eius głam ur̃is m̃¬
tibus predicamus: ut eas & ipse post
ueniens. ꝑ amoris sui presentiam il¬
lustret. Missis autem predicatoribus
quid dicat audiamus. Messis quid̾e
multa: oꝑarii autem parici. Rogate
ergo dominum messis: ut mutat oꝑa¬
rios in messem suam. Iam messis mul¬
ta. sed oꝑarii pauci. Quod sine graui
loqui merore non possumus: quia et si
sunt qui bona audiunt: desunt qui di¬
cant. Ecre mundus sacerdotibus pleñ
est. sed tamen in messe d̾i rarus ualde in¬
uenitur oꝑator: quia officium quidẽ

Expanded text:
dicatoribus Isaias dicit: Parate viam dicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit, quia mortem quam pertulit resurgendo calcavit. Ei ergo qui ascendit super occasum iter facimus cum nos ejus gloriam vestris mentibus praedicamus, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. 3. Missis autem praedicatoribus, quid dicat audiamus: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moerore loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdotibus plenus est, 1497 sed tamen in messe Dei rarus valde invenitur operator, quia officium quidem
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando nos sermonib
aliquando oꝑib ammo¬
net. Ipsa etenim facta eius precepta mui
quia dum aliquid tacitus facit. quad
agere debeamus innotescit. Ecce enim
binos in predicationem discipulos mit¬
tit: quia duo sunt precepta caritatis.
dei uidelicet amoe & proxum. Et minꝰ
quam inter duos. caritas haberi non
porest. Nemo enim proprie ex semet¬
ipso habere caritatem dicitur. s dilec¬
tione se in alterum. tendit: ut ẽẽ cari
tas possit. ħinos ad predicandum dis¬
cipulos dñs mutit. quatinus nobis
tacitus hoc innuat: quia qui carita¬
tem erga alterum non habet. predi¬
cationis officium susciꝑs nullatenus
debet. Bene autem dicitur. quia misit
eos ante faciem suam. in omnem ci¬
uitatem & locum quo erat ipse uen¬
turus. Predicatores enim suos dñs seqͥ¬
tur: quia predicatio prȩuenit. & tc
ad mentis nr̃x habitaculum dñs ue¬
nit: quando uerba exhortationis p̃¬
currunt: atq ꝑ hec ueritas in men¬
te suscipitur. Hinc namq eisdem pre

Expanded text:
aliquando nos sermonibus, aliquando vero operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam inter duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere charitatem dicitur, sed dilectio in alterum tendit, ut charitas esse possit. Binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc ad mentis nostrae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente
Abbreviated transcription (Latin):
las interdum & casu fieri solet. nautę
atq uectores uerȩ fidei filium confi¬
tentur. & arrius in ȩccłia predicat
cim discipłis suis: dedit illis potesta¬
tem spirituum immundorum
ut  eicerent eos: & curarent omnem
languorem. & omnẽ infir iitat̾e. Et Rł.

Expanded text:
las interdum et casu fieri solet, nautae atque vectores vere Filium Dei confitentur, et Arius in Ecclesia praedicat cim discipulis suis dedit illis potestatem spirituum immundorum, ut ejicerent eos; et curarent omnem languorem, et omnem infirmitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
qui in cęlis ẽ. Supͣ dixerat ꝑmanum &
pedem. & ocultm: omnes propinquita¬
tes & necessitudines quȩ scandalum fa-¬
cere poterant. amputandas. Austerita¬
tem itaq sententiȩ subiecto precepto
tẽmꝑat dicens: uidece ne contempna¬
tis unum ex pusilus istis. Sic inquit p̾¬
cipioseueritatem: ut commixtim cle¬
mentiã doceam. Quantum in uob̾ẽ
nolite contempnere: s ꝑ urãm salutẽ.
etiam illorum quęrite sanitatẽ. Sinau¬
tem ꝑseuerantes in peccatis uixeritis
& uitũs seruientes. meluis ẽ solos sal¬
uos fieri: quam ꝑirẽ cum pluribus.
Quia angeli eoꝵ in celis uident faciẽ
tas ammarum: ut una quęq habeat
ab ortu natiuitatis in custodia sui an¬
gelum delegatum. Unde legimus in
apoca lypsi iohannis. angelo ephesi. &¬
angelo tẏatyrȩ et angelo philadel¬
phie: et angelis quatuor reliquarum
ecclesiarum scribe hȩc. Apostolus quo¬
q piecipit uelari capita feminarum
in ecclesiis propt̾ angelos.¬

Expanded text:
quod perierat. Supra dixerat per manum, et pedem, et oculum, omnes propinquitates et necessitudines, quae scandalum facere poterant, amputandas: austeritatem itaque sententiae, subjecto praecepto temperat, dicens: Videte ne contemnatis unum ex pusillis istis. Sic, inquit, praecipio severitatem, ut, commisceri clementiam doceam. Quantum in vobis est, nolite contemnere, sed per vestram salutem etiam illorum quaerite sanitatem. Sin autem perseverantes in peccatis videritis, et vitiis servientes, melius est vos solos salvos fieri, quam perire cum pluribus. Quia angeli eorum in coelis vident semper tas animarum, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam sui angelum delegatum. Unde legimus in Apocalypsi Joannis: Angelo 140 Ephesi, Thyatirae, et angelo Philadelphiae, et angelis quatuEcclesiarum scribe haec . Apostolus quoque praecepit velari capita feminarum in Ecclesiis propter angelos
Abbreviated transcription (Latin):
rit apostolis se putent honoratos
stri honore suscipiendos. Qui autẽ scan
dalrauerit unum de pusiiuis istis. No
iores enim: scandala non recipiunt.
Expedit ei ut suspendatur mola asma¬
ria in collo eius: et demergatur in ꝓfũ¬
dum maris. Quamqͣm hec generalis
possit esse sententia aduersus omnes
qui aliquem scandalizant. tam̃ iux¬
ta consequentia sermonis. etam contͣ
apłos dictum intelligi potest. quim
terrogando quis maior eẽt in regno cȩ¬
lorum. uidebant᷑ inter se de dignitate
contendere. Et si in hoc uitio ꝑmansis¬
sent. poterant eos quos adfidem uoca¬
bant ꝑsuum scandalum ꝑdere. dum
apłos uiderent inter se de honore pug¬
nare. Quod autem dixit expedit ei ut
suspendat᷑ mola asmnaria in collo eiꝰ.
maiorum criminum ista apud ue¬
teres uideos pena fuerit. ut in ꝓfundu
ligato sam dimergerent᷑. Expedit atitẽ
ei. quia multomelius est pro culpa
breuem reciꝑe pęnam: quam ȩternis

Expanded text:
rit apostolis, se putent honoratos, rit apostolis, se putent honoratos, stri honore suscipiendos. Qui autem scandalizaverit unum de pusillis istis qui jores enim scandala non recipiunt. Expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris. Quamquam haec generalis possit esse sententia adversus omnes qui aliquem scandalizant, tamen juxta consequentiam sermonis etiam contra apostolos dictum intelligi potest, qui interrogando, quis major esset in regno coelorum, videbantur inter se de dignitate contendere, et si in hoc vitio permansissent, poterant eos quos ad fidem vocabant, per suum scandalum perdere, dum apostolos viderent inter se de honore pugnare. Quod autem dixit: Expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, majorum criminum ista apud veteres Judaeos poena fuerit, ut in profundum ligato saxo demergerentur. Expedit autem ei, quia multo melius est pro culpa brevem recipere poenam, quam aeternis
Abbreviated transcription (Latin):
Don prȩcipitur apłis ut etatem ha¬
beant paruuloꝵ s innocentiam: et
quod illi ꝑ annos possident. hi posside¬
ant ꝑ industriam: ut malitia non
sapientia paruuli sint. Quicumq gͦ
bumiliauerit se sicut paruulus iste.
hic maice ẽ in regno celoꝵ. Sicut is¬
te paruulus cuius uob̃ exemplum
tribuo non ꝑseuerat in iracundia:¬
non lesus memmit. non undens pui¬
chram mulierem delec̾tatur. non ali¬
ud cogitat & aliud loquitur: sic et
uos nisi talem habueritis innocenti¬
am & animi puritatem: regnum celo¬
rum non poteritis intrare. Siue ali¬
ter. Quicumq humiliauerit se sicut
paruulus iste : hic ẽ maior in regno
celorum. Qui imitatꝰ me fuerit. et
se in exemplum mei humiliauerit:
intrabit in regnum cȩlorum. Eẜ qui
susceꝑit unum paruulum talem in
nomine meo. me suscipit. Qui talis
fuerit ut xp̃i imitetur humiitatẽ
&e innocentiam: in eo. xp̃c suscipit̃.
Et prudenter ne cum delatum fue¬

Expanded text:
Non praecipitur apostolis, ut aetatem haNon praecipitur apostolis, ut aetatem habeant parvulorum, sed ut innocentiam, et quod illi per annos possident, hi possideant per industriam: ut malitia, non sapientia parvuli sint. Quicumque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Sicut iste parvulus, cujus vobis exemplum tribuo, non penon laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur, sic et vos, nisi talem habueritis innocentiam, et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare. Aliter: Quicumque humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Qui imitatus fuerit me, et se in exemplum mei humiliaverit, intrabit in regnum coelorum . Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. Qui talis fuerit, ut Christi imitetur humilitatem et innocentiam, in eo Christus suscipitur. Et prudenter, ne cum delatum fue
Abbreviated transcription (Latin):
mnc obseruandum ẽ.
Cause querende sunt
singulorum domini di¬
ctorum atq faclorum. Post inuentumꝰ
staterem. post tributa reddita: quid
gatio: In illa hora accesserunt disci¬
puli ad ih̃m dicentes. Quisputas ma¬
ior est in regno cȩlorum: Quia au¬
dierant pro petro & domino idem tͥ¬
butum redditum. ex equalitate pretii
ẽẽ pielatum. qui in redditione tribu¬
ti domino fuerat comꝑatus: id̃o int̾¬
rogant quis maior sit in regno celo¬
rum. Uidensq iħe cogitationẽs eo
& cansas erroris intelligens. uult de¬
siderium głȩ humilicatis contentio
simpliciter quemlibet parriulum ut e¬
tatem quȩreret & similitudinem in¬
nocentiȩ demonstrarxx. uel certe parun¬
lum statuit in medio eceum seipsum.
re: ut eis humilitati tribueret erem¬
plum. Alii paruulum interpretantur
spm̃ sc̃m. quem posuerit in eordib dr¬
cipulorum: ut suꝑbiam humilitate
mutarent. Amen dico uobis usi conũ¬
si fueritis & efficiamin sicut pari¬
li: non intrabitis in regnum celorũ.

Expanded text:
nc observandum est. Causae quaerendae sunt singulorum Domini dictorum atque factorum. Post inventum staterem, post tributa reddita, quid gatio? In illa hora accesserunt discipuli ad Jesum dicentes, Quis putas major est in regno coelorum? Quia viderant pro Petro et Domino idem tributum redditum, ex aequalitate pretii,tolis esse praelatum, qui in redditione tributi Domino fuerat comparatus, ideo interrogant, quis major sit in regno coelorum? Vidensque Jesus cogitationes eorum, et causas erroris intelligens, vult desiderium gloriae, humilitatis contentionxit. Vel simpliciter quemlibet parvulum, ut aetatem quaereret, et similitudinem innocentiae demonstraret. Vel certe parvulum statuit in medio eorum seipsum, erat, ut eis humilitatis tribueret exemplum. Alii parvulum interpretantur Spiritum sanctum, quem posuerit in cordibus discipulorum, ut superbiam in humilitatem mutaret. Amen dico vobis, nisi conversi fueritis et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ecesse est quidem uenire scan¬
dala: ue tam̃ ei ẽ homini. qui quod
necesse est ut in mundo fiat. uitio
suo facit ut ꝑse fiat. Igicur omins tru¬
catur affẽtus: & uniuersa propinqͥtas
amputatur: ne ꝑ occasionem pietatis
unusquisq credentium scãndalis pa¬
teat. Si inquit ita÷ quis tibi conirine¬
tus ut manus. pes. oculus. et ẽ uti¬
lis atq sollicitus. & acutus ad ꝑspicien¬
dum: scandalum auitẽ tͥ facit. & ꝓꝑt̾
dissonantiam morum te ꝑtrahit in ge¬
causam habeas ruinarum. Itaq non
frater:. non uxor. non filii. non amici.
non omnis affectus: qui nos exludere
potest ã regno çȩlorum amori dñi p̃po¬
natur. Nonit unusquisq credentiũ
quid sibi noceat: uel in quo solucitet᷑
animus ac sepẽ temptecur. Melius ẽ
uitam solitariam ducere: quam ob
uitȩ prȩsentis necessaria. ȩternam ui¬
tam ꝑdere. Uidete ne conempnatis u¬
nũm ex pusillis istis. Dico enim uiob. qr¬

Expanded text:
ecesse est quidem venire scandala: Vae tamen ei est homini, qui quod necesse est ut fiat in mundo, vitio suo facit, ut per se fiat. Igitur omnis truncatur affectus, et universa propinquitas amputatur, ne per occasionem pietatis unusquisque credentium scandalis pateat. Si, inquit, ita est quis tibi conjunctus, ut manus, pes, oculus, et est utilis atque sollicitus, et acutus ad perspiciendum: scandalum autem tibi facit, et propter dissonantiam morum te pertrahit in gecausam habeas ruinarum. Itaque non frater, non uxor, non filii, non amici, non omnis affectus qui nos excludere potest a regno coelorum, amori Domini praeponatur. Novit unusquisque credentium, quid sibi noceat, vel in quo sollicitetur animus, ac saepe tentetur. Melius est vitam solitariam ducere, quam ob vitae praesentis necessaria, aeternam vitam perdere. Videte ne contemnatis unum ex his pusillis
Abbreviated transcription (Latin):
quo necesse sic uenire scandala. ali¬
oquin absq culpa eẽnt / qui faciunt¬
scandalum: sed cum necesse sit in isto
mundo fieri scandala. unus quisq suo
uitio scandalis patet. Simulq ꝑ gene¬
ralem senfentiam ꝑcucitur uidas: qͥ
proditioni animum preꝑauerat. Si
aurem manu̾s tũa uel pes tuus scanda

Expanded text:
quo necesse sit venire scandala, alioquin absque culpa essent, qui scandalum faciunt, sed cum necesse sit in isto mundo fieri scandala, unusquisque suo vitio scandalis patet, simulque per generalem sententiam percutitur Judas, qui proditione animum praeparaverat. Si autem manus tua, vel pes tuus scanda
Abbreviated transcription (Latin):
teremur:si in cells uideremus:
Quantꝰ nos stupor ammirationis
apprehenderet. si uideremus mr̃es
inter angelos gloriantes: quorum
natalitia uidemus populos celebͣn¬
tes: Sed nos uolumus gaudere c̃
am diligenter discutis. & inquiri
sine ulla compensatione maiora
peccata cominutis in d̾m: quam
in te commiserit homo. Et quia
forte uis. ut tibi dignetur d̃s dimi¬
tere multum: cur tu non acqui¬
escis dimutere paruum: Uos au¬
tem fr̃s quia cotidie dicitis d̃o in
oratione. dimite nobis debita no¬
stra sicut & nos dimutimus de¬
bitorib nr̃is: dimutite & dimit¬
tetur uob. Ipsa enim ueritas cla-¬
mat terribiliter & dicit. Si uos
non dimiseritis hominib pecca¬
temur gͦ scõs martyres xp̃i. in fi¬
de. in humilitate. in mansuetudi¬
ne. in patientia. in longanimitate.
in dilectione: &e sic poterimus ipsoᷤ
martyres apud dnm habere inter¬
cessores: ita ut peccata nr̃a deleant᷑.
&e prȩmia nobis ȩterna conferant᷑

Expanded text:
teremur si in coelis videremus? teremur si in coelis videremus? Quantus nos stupor admirationis apprehenderet, si videremus martyres inter angelos gloriantes, quorum natalitia videmus populos celebtes. Sed nos volumus gaudere cumam diligenter discutis et inquiris, sine ulla compensatione multo plura tu peccata commisisti in Deum, quam in te commiserit homo. Et qua fronte petis ut tibi Deus dignetur dimittere multum, cum tu non acquiescas dimittere parum? Si Evangelio: Si mundus, inquit, s debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, dimittite, et dimittetur vobis . Ipsa enim veritas clamat terribiliter et dicit: Si vos non dimiseritis hominibus peccatemur ergo sanctos martyres in fide, in humilitate, in mansuetudine, in patientia, in longanimitate, in dilectione, et sic poterimus ipsos martyres apud Dominum habere intercessores, ita ut peccata nostra deleantur, et praemia nobis aeterna conferantur,
Abbreviated transcription (Latin):
penarum & mortium hostis exco-¬
gitare poterat. tot margrib sine
ulla miseratione infligebat. S ipsi
licet in aperto horrida paterentur.
in occulto tamen ineffabiliter coro¬
nabantur. Multi quidem głam t̾¬
renam quȩsierunt: multi uiri for¬
tes & pro patria sanguinem funden¬
dum ẽẽ dixerunt. nec fundere du-¬
bitauerunt. quo głam ꝓpter mor¬
tem etiam apud posteros haberẽt.
S quȩ illoꝵ gloria. martyrib com¬
paratur : Quis potuit inuenire ĩ¬
ꝑator: quod potuit inuenire pis¬
cator: Imꝑatoꝵ consulum & uiro¬
rum fortium qui orbem armis do¬
muerunt & subuigauerunt: sepul¬
chra sunt romȩ. Ad cuius sepulcrũ
intrare dignatus est imperator:
Et tamen diademate deposito. ad
sepulcrum suum orantem: susce¬
pit eum piscator. Ecce si terrena
gloria fuerat concupiscenda mar¬
tẏribus: nec ipsa fraudati sunt.
Qui honorem tantum inter angło'
quȩsierunt: uidemus eorum glori¬
as in terris & stupemus. Quid pa¬

Expanded text:
poenarum et mortium hostis excopoenarum et mortium hostis excogitare poterat, tot martyribus sine ulla miseratione infligebat. Sed ipsi licet in aperto horrida paterentur, in occulto tamen ineffabiliter coronabantur. Multi quidem gloriam terrenam quaesierunt, multi viri fortes pro patria sanguinem fundendum esse duxerunt, nec fundere dubitaverunt, quo gloriam post mortem etiam apud posteros haberent, sed quae illorum gloria martyribus comparatur? Quid potuit invenire imperator, quod potuit invenire piscator? Imperatorum, consulum et virorum fortium, qui orbem armis domuerunt et subjugaverunt, sepulcra sunt Romae. Ad cujus sepulcrum intrare dignatus est imperator? Et tamen diademate deposito, ad sepulcrum suum orantem suscepit eum piscator. Ecce si terrena gloria fuerat concupiscenda martyribus, nec ipsi fraudati sunt, qui honorem tantum inter angelos quaesierunt. Videmus eorum glorias in terris, et stupemus. Quid pa
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit dominus celebrare. alqͥd
doname illo. de mrm gloria & pati¬
entia disseramus. Gloria qui de mun¬
dana ab ipsis contempta est: & idõ
patientia ꝓbata: I Iam gła eorum
abscondita latebat in cȩlls: quia pati-¬
entia eoꝵ exercebatur in terris. Qui
non exhorret eorum patientiam: ꝑ¬
uenior ad głam. Miseria enim puta¬
tur pati dura & asꝑa in carne: qr
reuera molestum est.Nisi esset
om̃b molestum: non ess martyri¬
b głosum. Multis gͦ lascuuis & aua¬
ris martyres sc̃i insamre uisi sunt.
quando pro. xp̃i nomine tanta pa¬
diebant᷑. et eum semꝑ ueracit᷑ con¬
fitebantur. Etenim ut eum nega¬
rent urgebant᷑. Alii ergo uirgis. &
flagellis diutissime sunt uerb̃ati.
alii fustib & plumbatis cesi. alii
menbratim laniati. alii gladio oc¬
cisi. alii excoriati. pice & plumbo
liquato ꝑfusi: alii ardore prunarũ
excruciati. alii flammis exusti. ali
in mare mersi. alii bestus deputati.
alii carcerum sunt horrore ce fa¬
me necati. Quot enim genera

Expanded text:
os Dominus celebrare, aliquid, donante illo, de martyrum gloria et patientia disseramus. Gloria quidem mundana ab ipsis contempta est, et ideo patientia probata est: nam gloria eorum abscondita latebat in coelis, quia patientia eorum exercebatur in terris; qui non exhorret eorum patientiam, perveniet ad gloriam. Miseria enim putatur pati dura et aspera in carne, quia revera molestum est; nisi esset omnibus molestum, non esset martyribus gloriosum. Multis ergo lascivis et avaris martyres sancti insanire visi sunt, quando pro Christi nomine tanta patiebantur: et eum semper veraciter coniebantur. Etenim ut eum negarent, urgebantur. Alii ergo virgis et flagellis diutissime sunt verberati, alii fustibus et plumbatis caesi, alii membratim laniati, alii gladio occisi, alii excoriati, pice plumboque liquato perfusi, alii ardore prunarum excruciati, et alii flammis exusti, alii quidem in mare mersi, alii bestiis deputati, alii carcerum sunt horrore et fame necati. Quot enim genera
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ possidet: non potest m̃s esse dis¬
cipulus. Et tamen sꝑandȩ salutis re¬
medium confero: quia qui per iram
non potest serri. per postulate pacis
uult legationem placari. Lauare gͦ
ate. N Iolite possidere ꝑ desidium.
quȩ ad huc ꝑusum minime reliquis¬
tis. Opem in solo redẽptore figite: ad
ȩternam patriam mente transice.
Si enim nichil in hoc mundo aman¬
do possidecis: etiam possidendo cun¬
cta reliquistis. Ipse nobis gaudia de¬
siderata concedat: qui nob ȩternȩ
pacis remedia contulit. iħe xp̃s
cum patre in unitate sp̃c sci ds: ꝑ¬

Expanded text:
quae possidet, non potest esse meus disquae possidet, non potest esse meus discipulus”. Et tamen sperandae salutis remedium confert quia, qui per iram non potest ferri, pro postulatae pacis uult legatio- nem placari. Lauate ergate. Nolite possi- dere per desiderium, quae adhuc per usum minime reliquistis, spem uestram in solo redemptore nostro figite et ad eternam patriam mente transite. Si enim nil in hoc mundo amando possidetis, etiam pos- sidendo cuncta reliquistis. Ipse nobis gaudia desiderata concedat, qui nobis eternae pacis remedia contulit, Ihesus cum Patre in unitate Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
tatus est: nisi eum quem in uita sua
fuerat comtemplatus: Dicens eñ
hora est de corpore exiit: quia & ib̃c
ꝑactis omnib cum dixiss consũma¬
tum est: inclinato capite tradidit
tate: hoc egit famulus ex uocatione.
Ecce cotidianȩ bostiȩ illa cum elemo¬
sinis & lacrimis missa. legatio: quan¬
tum cum rege ueniente gr̃e pacem
facit. Relinquat gͦ omnia qui potest.
qui autem relinquere omnia non po
test. cum adhuc rex longe ÷ legatio¬
nem mutat lacrimarum. elemosina¬
rum. hostiarum munera offerat. uult
enim placari precib: qui scit quia
portari non possit iratus. Q uod adhuc
moram facit uenire: legationem pa¬
cis sustinet. ueniss iam namq si uel¬
let: et cunctos suos aduersarios tru¬
cidasset. S & quam cerribilis ueni¬
at indicat: & tamen adueniendu
tardat: quia non uult inuenire qͦs
puniat. Reatum nobis contemptus
nr̃i denuntiat dicens. Sic gͦ omĩs
ex uobis qui non renuntiat omnb

Expanded text:
tatus est, nisi eum quem in vita sua tatus est, nisi eum quem in vita sua fuerat contemplatus? Dicens enim: Hora est, de corpore exiit, quia et Jesus, peractis omnibus, cum dixisset: Consummatum est, inclinato capite, tradidit tate, hoc egit famulus ex vocatione. 10. Ecce quotidianae hostiae illa cum eleemosynis et lacrymis missa legatio quantam cum Rege veniente gratiae pacem fecit. Relinquat ergo omnia qui potest. Qui autem reltest, cum adhuc rex longe est, legationem mittat lacrimarum, elemosinarum, hostiarum munera offerat: uult enim placari precibus, qui scit, quia portari non possit iratus. Quod adhuc moram facit uenire, lega- tionem pacis sustinet: uenisset iam namque, si uellet, et cunctos suos aduersarios trucidasset! Sed et quam terribilis ueniat indicat, et tamen ad ueniendum tardat, quia non uult inuenire, quos puniat. Reatum nobis contemptus nostri denuntiat dicens: “Sic ergo omnis ex uobis, qui non renuntiat omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
pecti. simul ad eum omnes uenerunt.
sese unaninter astringentes. ut die eo¬
dem nequaquam acquiescerent. missa¬
rum sollempnia celebrare: nisi pro eis
apud dm̃ isdem antistes suus incercessor
accederet. Tumc ille compulsus in epis¬
copii oratorio missas fecit: & manti
sua corpus dnicum pacemq om̃ib
tribuit. Qui cuncto ministerio ob¬
lati sacrificii ꝑacto. ad lectulum redi¬
it. ibiq iacens dum sacerdotes suos ac
ministros cucumstetisse oerneret. qͣ¬
si uale ultimum dicens. de seruando
eos iunculo caritatis ammonebat:
& quanra debuissent concordia int̾
se uniri. predicabat: cum subito int̾
ipsasce exhortationis uerba. uoce ter¬
ribili clamauit dicens. Hora est.
Moxq assistentib ipse suis manib lin¬
teum dedit: quod ex more morienti¬
um sibi contra faciem uenderet᷑. Quo
tenso: spm̃ enuisit. Sicq sc̃a ila ani¬
ma ad gaudia eterna perueniens: a
carnis corruptione soluta est. Qnẽ

Expanded text:
pecti, simul ad eum omnes venerunt, pecti, simul ad eum omnes venerunt, sese unanimiter astringentes ut die eodem nequaquam acquiescerent missarum solemnia celebrari, nisi pro eis apud Dominum 1633 idem antistes suus intercessor accederet. Tunc ille, compulsus, in episcopii oratorio missas fecit, et manu sua corpus dominicum pacemque omnibus tribuit. Qui cuncto ministerio oblati sacrificii peracto, ad lectulum rediit, ibique jacens, dum sacerdotes suos ac ministros circumstetisse cerneret, quasi vale ultimum dicens, de servando eos vinculo charitatis admonebat, et quanta debuissent concordia inter se uniri praedicabat. Cum subito inter ipsa sanctae exhortationis verba, voce terribili clamavit, dicens: Hora est. Moxque assistentibus ipse suis manibus linteum dedit, quod ex more morientium sibi contra faciem tenderetur. Quo tenso, spiritum emisit, sicque sancta illa anima, ad gaudia aeterna perveniens, a carnis corruptione soluta est. Quem,
Abbreviated transcription (Latin):
ram tertiam uenerat. hoc pro ex¬
tensȩ orationis magnitudine. ad
horam nonam usq procelauit:
atq ex illo iam die magis magisq¬
ei aucta sunt lucra pietatis: factꝰq
est tam potens in oꝑe quam certꝰ
ex munere. Qiuippe qui eum cui
ipse debuor fuerat: ex ꝓmissione
iam ceperat habere debitorem. Huic
autem consuetudo fuerat annis singu¬
lis. natalitio apłoꝵ die romam uenire:
iamq ex hac reuelatione suspectus.
uenire uixta morem noluit. Eodem
gͦ tempore sollicitus fuit. scđo quoq
anno uel tertio in mortis suȩ expecta¬
tione suspensus. quarto quintoq &
sexco similiter. Qui desꝑare iam de ue¬
ritate reuelationis poterat: si uerbis
fidem uerbera non fecissent. Cum ecce
anno septimo usq ad expectati natalis
sacras uigillas in columis ꝑuenit: sed
lenius hunc in uigilus calor aitigit.
atq: ipso die natalicio filiis suis se ex¬
pectantib. missarum sollempnia im¬
plere se posse recusauit. Illi uero quia

Expanded text:
ram tertiam venerat, hoc pro exram tertiam venerat, hoc pro extensae orationis magnitudine ad horam nonam usque protelavit. Atque ex illo jam die magis magisque aucta sunt ei lucra pietatis; factusque est tam fortis in opere quam certus ex munere, quippe qui eum, cui ipse debitor fuerat, ex ea promissione jam coeperat habere debitorem. Huic autem consuetudo fuerat, annis singulis, natalitio apostolorum die Romam venire; jamque ex hac revelatione suspectus, venire juxta morem noluit. Eodem ergo tempore sollicitus fuit, secundo quoque anno vel tertio in mortis suae exspectatione suspensus, quarto, quintoque, et sexto similiter. Qui desperare jam de veritate revelationis poterat, si verbis fidem verbera non fecissent. Cum ecce anno septimo usque ad exspectati natalis sacras vigilias incolumis pervenit; sed lenis hunc in vigiliis calor attigit, atque ipso die natalitio filiis suis se exspectantibus, missarum solemnia implere se posse recusavit. Illi vero quia