comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possimus supplitia euã¬
dere. Meminisse sollici¬
te debemus. quod in tan¬
tum nos deus dilȩxit. ut
filium suum unicum mo¬
ri mitteret pro nob̃. et qr
dei filius etiam mortuus
est pro nobis. Et quia
nichil deo pro tanta et ꝓ
tam inestimabili pietate
sua retribuere digne ua¬
leamus. nisi ut nos inui¬
cem puro corde. et casta
ac sincera caritate diliga¬
mus in deo. non ini̾quo
et norio amore seculari.
Nichis nris proximis faciã¬
mus: quod nobismet ipsis
fieri nolumus. Nichil bo¬
ni quod nobismet ipsis
fieri optamus: proximis
nostris inuideamus. Ca¬
lib enim uerbis frr̃s mei
cognoseere possumus. qr
contra talem façere dilec¬
tionem. ut audistis con¬
tra deum facere ẽ: quia
deus dilectio est. Nemo
dicat in hominem pecco.
quando non diligo fra-¬
trem meum.iam si audes
fac contra deum. et no¬
li diligere fratrem tuũ.
Nam qui non diligit. ma¬
net in mortez Qui autẽ
diligit. in habitat in eo
sp̃s sc̃s dei: quia deus cã¬

Expanded text:
possimus supplicia evapossimus supplicia evadere. Meminisse sollicite debemus, quia in tantum nos Deus dilexit, ut filium suum unicum mori mitteret pro nobis: et quia Dei filius etiam mortuus est pro nobis: et quia nihil Deo pro tanta et pro tam inaestimabili pietate sua retribuere digne valemus, nisi ut nos invicem puro corde et casta ac sincera charitate diligamus in Deo non iniquo et noxio amore saeculari. Nihil nostris proximis faciamus quod nobismetipsis fieri nolumus: nihil boni quod nobismetipsis fieri optamus, proximis nostris invideamus; talibus enim verbis fratres mei cognoscere possumus: quia contra talem facere dilectionem, ut audistis contra Deum facere est, quia Deus est dilectio: Nemo dicat in hominem pecco: quando non diligo fratrem meum: jam si audes fac contra Deum: et noli diligere fratrem tuum. Nam qui non diligit manet in morte: Qui autem diligit inhabitat in eo Spiritus sanctus Deus. Quia Deus cha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ inobedientiam primi ho¬
minis acdam. moriebant᷑
om̃s homines deo in pec¬
catis. ideo obediens dig¬
natus ẽ esse ds ipse filiꝰ
dei. deo patri suo usq ad
mortem. ut pro hominũ¬
uita morerẽtur et salute:
ut omnib sibi credentib.
uite uiam aꝑiret. et secũ
ad ȩternam et beãtam un¬
mortalitatẽ ꝑduceret: un
de ꝑculpam ceciderant.
re. Cum ergo tantũ nos
ds nullis nrĩs preceden¬
tib meritis dilexit ut di¬
ximꝰ. cur nos inuicẽ õdio
habemus. nisi ut diãbo¬
lo satisfaciamꝰ. et dei uo¬
luntati repugnemꝰ: Cur
inuidia proximi stimu¬
lãmur. nisi ut ingrãtam
mus: Cur iracundia et
relo mordemus proximos.
nisi ut dei mancdlãta des¬
pieiamus. et non deo sed
diabolo nos mancipemꝰ:
Et cum hȩc ita sint fratres.
omni intentione. omni
cautela. omni festinatiõ¬
ne. omniq sollicitudine
fugere ista et his similia
mala debẽmus. et omni
studio ꝑ dei misericordi¬
am deuitare:ut ȩterna

Expanded text:
per inobedientiam primi hoper inobedientiam primi hominis Adam moriebantur omnes homines Deo in peccatis: ideo obediens esse dignatus est, Deus ipse filius Dei Domino Patri suo usque ad mortem, ut pro hominum moreretur vita et salute, ut omnibus sibi credentibus vitae viam aperiret, eosque secum ad aeternam et beatam immortalitatem perduceret unde per culpam ceciderant. re. Cum ergo in tantum nos Deus nullis nostris praecedentibus meritis dilexit, ut diximus: cur nos invicem odio habemus, nisi ut diabolo satisfaciamus et Dei voluntati repugnemus? Cur invidia proximi stimulamur, nisi ut ingratam mus? Cur iracundia et zelo mordemus proximos? nisi ut Dei mandata despiciamus et non Deo sed diabolo nos mancipemus. Et cum haec ita sint, fratres, omni intentione, omni cautela, omni festinatione, omnique sollicitudine fugere ista et his similia mala debemus, et omni studio per Dei misericordiam devitare: ut aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiuamus ꝑ eum. In
hoc probatur caritas di
patris in nobis esse: qr
uinicum filium suum
mori misit pro nobis.
In hoc probatur xp̃i filii
dei caritas in nobis. qr
mortuus ẽ pro nobis. iu¬
stus pro imustis. ut ius¬
ti efficeremur. et digni
deo ꝑ opera bona. et uo¬
luntatem puram in do¬
mino: et ita pro mor̃tius
moritur. ut nos qui erãmꝰ
mortui in peccatis. et in de¬
lictis necãti. ab omni libe¬
raret peccãto. remissiõnẽq:
donaret omnium crimi¬
num. atq amorte nos re¬
uocaret ad uitam. So lus
pro infirmis mor̃tuus est
xp̃s: ut nobis salutem do.¬
nãret eternam. In hoc est
caritas. non quasi nos di-¬
lexẽrimus eum. sed qm̃
ipse prior dilẽxit nos: et
misit filium suum ꝓpici¬
ationem pro peccãtis nr̃is.
ullis et enim meritis ho¬
homines: sed sola tantũ
gratuita miscłia sua: in
tantum dilexit homines.
ut uinicum filium suum
mitteret mori pro peccã¬
tis hominum. ne ampli
cãtis: quicumq eius obe¬
dirent preceptis. Et quia

Expanded text:
ut vivamus per eum. In hoc probatur charitas Dei Patris in nobis esse, quia unicum filium suum misit mori pro nobis. In hoc probatur Christi Filii Dei charitas in nobis, quia mortuus est pro nobis, justus pro injustis, ut justificemur, et digni Deo per opera bona et voluntatem puram in Domino. Et ita pro mortuis moritur ut nos qui eramus mortui in peccatis, et in delictis necati, ab omni liberaret peccato, remissionemque nobis donaret omnium criminum atque a morte nos revocaret ad vitam. Salus pro infirmis, mortuus est Christus, ut nobis salutem donaret aeternam. In hoc est charitas, non quasi nos dilexerimus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos et misit Filium suum propitiationem pro peccatis nostris. Nullis etenim meritis hohomines: sed sola tantum gratuita misericordia sua in tantum dilexit homines ut unicum filium suum mitteret mori pro peccatis hominum, ne homines catis, quicunque ejus obedierint praeceptis. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
enim uocari: et malus es¬
se potest. Habere enim
caritatem malus ñ potest:
hoc ẽ ergo ꝓprium homi¬
nib a deo donum. ipse
est salutaris fons. adhũc
bibendum docet nos apo¬
stolus: ad hũc bibendũ
nos hortatur spiritus
sc̃s. Quia si diligãmus
inuicem. ds in nob̾ ma¬
net. et caritas eius in no¬
bis ꝑfecta ẽ. ipso largi-¬

Expanded text:
vocari, et malus esse potest, habere autem charitatem et malus esse non potest. Hoc est ergo proprium hominibus a Deo donum, ipse est salutaris fons: ad hunc bibendum docet nos Apostolus, ad hunc bibendum nos hortatur Spiritus sanctus, quia si diligamus invicem Deus in nobis manet, et charitas ejus in nobis perfecta est, ipso largi
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiua¬
mus per eum.
ntente oportet audire
mul et oꝑib adimplere:
presenti docet lectione
dicens. Ds caritas est.
Caritas autem dileccio ẽ.
cãti. pura a cogitatione
ꝑuersa. pura ab otiõsa
et mutili loquela. pura
la: et ab omni malitia
lectio sincera. dilectio
uera. amor fidelis. amor
qui nutrit omne bonũ.
amor qui fugat et odit
malum. amor sine quo
nichil ẽ bonum: amor a
ne bonum. Hunc qui ha¬
bet omne bonum
quia ip̃sum dei
bet: quia ds¬

Expanded text:
ut vivamus per eum, etc. Intente oportet audire,mul et operibus adimplere, olus in praesenti docet lectione dicens: Deus charitas est; charitas autem dilectio est cati, pura a cogitatione perversa, pura ab otiosa et inutili loquela, pura la, et ab omni malitia lectio sincera, dilectio vera, fidelis amor qui nutrit omne bonum, amor, qui fugit et odit omne malum, amor sine quo nihil est bonum, amor a ne bonum. Hunc qui habet omne bonum habet, quia ipsum Deum habet, quia D
Abbreviated transcription (Latin):
et proxi. fideles probai¬
tur existere. Sed qui con¬
tra diuites iniq agentes.
non se ad corrigendum
erexer int.sacerdotes mer¬
cennarios se non pastores
esse demonstrant. et a
dei caritate extraneos. ꝙr
uiclent lupum uenientẽ
et fugiunt. dum malos re¬
darguere metuunt. et pro
aliorum iniquitate damp¬
nant᷑. si eos aut ignoran¬
tes non erudiunt. aut pec¬
cantes non arguunt. Qui
autem habuerit substan¬
tiam mundi. et uiclerit
fratrem suum necesse ha¬
bere. et clauiserit uiscera
sua ab eo. quõmodo cari

Expanded text:
et proximi fideles probanet proximi fideles probantur existere. Sed si qui contra divites inique agentes non se ad corrigendum erexerint sacerdotes, mercenarios se non pastores esse demonstrant, et a Dei charitate extraneos, quia vident lupum venientem et fugiunt, dum malos redarguere metuunt. Et pro aliorum iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiunt, aut peccantes non arguunt. Qui autem habuerit substantiam mundi, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera s
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Qua ꝓpter dilectis¬
simi. abicite de cordibus
urĩs odium et inuidiã:
quȩ preparant in uobis
diaboli mansionem. Es¬
tote benigni erga proxi¬
mos. et diligite eos. et
spũi sancto ꝑ confessio¬
nem et penitentiam pu¬
ram. dignum in cordib
uestris habitacłm: per
oꝑa misericordie prepa-¬
rate. In hoc cognoscimus
caritatem dei. quoniam
ille pro nobis animã suã
põsuit: et nos debemꝰ pro
fratrib animas ponere.
Exemplum enim xp̃i. et
tet. ut doctrina uel pre¬
dicatio nostra oꝑib cõ¬
probetur. Nichil enim
turpius ẽ quam si bonũ
quod quisq predicat. ex¬
plere oꝑe negligat. Cũc
enim precdicatio utilit̃
profertur. quando effi¬
caciter adimpletur. Pro n¬
inde sacerclotes nullius
hominis inmicitras for¬
midare debent. sed opp̃s¬
sores pauꝑum. et poten¬
tes iniq agentes. palam
debent argiiere.atq ad
indulgentiam inopum:
et ad sui emendationem
sollicite prouocare: quod
si arguunt in caritãte di

Expanded text:
rem. Quapropter, dilectisrem. Quapropter, dilectissimi, abjicite de cordibus vestris odium et invidiam, quae praeparant in vobis diaboli mansionem. Estote benigni erga proximos et diligite eos et Spiritui sancto per confessionem et poenitentiam puram, dignum in cordibus vestris habitaculum per opera misericordiae praeparate. In hoc cognovimus charitatem Dei, quoniam ille pro nobis animam suam posuit, et nos debemus pro fratribus animas nostras ponere. Exemplum enim Christi etet ut doctrina vel praedicatio nostra operibus comprobetur; nihil enim turpius quam si bonum quod quisque praedicat, explere opere negligat: tunc enim praedicatio utiliter profertur quando efficaciter adimpletur. Proinde sacerdotes nullius hominis inimicitias formidare habent, sed oppressores pauperum, et potentes inique agentes palam debent arguere atque ad indulgentiam inopum et ad sui emendationem sollicite provo care. Quod si arguunt in charitate Dei
Abbreviated transcription (Latin):
de morte ad uitam. Ne
ergo putetis fr̃s leue es¬
se odisse. aut non dilige¬
re fratrem: audite quod
sequitur. Omnis qui odit
fratrem suũ: homicida ẽ.
Iam enim si contempne¬
bat quis odium frater¬
nun. numquid homi¬
cidium in corde suo ñ¬
contempnit: Quamuis
ergo manus non moue¬
at ad occidendum homi¬
nem ꝑ odium proximi :¬
iam ut homicicla reus est
ante deum. Uiuit ille.
et iste iam interfector iu¬
dicatur: quia si non prõ¬
ximũ. tamen se ipsum et
animam suam occidit in
odio uel inuidia proxi¬
ni fui. Et scitis quoniã
ominis homicicda. non ha¬
bet uitam ȩternam in se
manentem. Sp̃s en un ses
discipline effuigiet fictũ.
Et ubi odium uel inuicdia
manet. non habet ibi lo
cum caritas quod deus ẽ:
nisi per longam benigni¬
tatem et humanitatem ꝓ¬
xumi. ꝑ confessionẽ et pe¬
nitentiam emendetur. Nã
ubi non ẽ caritas. id est
ubi sp̃s sc̃s in corde homi¬
nis locum non habet. di¬
abolum habet. habitato.¬

Expanded text:
de morte ad vitam. Ne de morte ad vitam. Ne ergo putetis, fratres, leve esse odisse aut non diligere fratrem, audite quod sequitur: Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Jam enim si continebit quis odium fraternum, nunquid homicidium in corde suo contemnit? quamvis enim manus non moveat ad occidendum hominem, per odium proximi jam ut homicida reus est ante Deum. Vivit ille et iste jam interfector judicatur: quia si non proximum, tamen seipsum et animam suam occidit in odio vel invidia proximi sui. Et scitis quoniam omnis homicida non habet vitam aeternam in semetipso manentem. Spiritus enim sanctus disciplinae effugiet fictum: et ubi odium vel invidia manet, non habet locum ibi charitas, quae Deus est, nisi per longam benignitatem, humanitatem proximi, per confessionem et poenitentiam emendet: nam ubi non est charitas, id est, ubi Spiritus sanctus in corde hominis locum non habet, diabolum habet habitato
Abbreviated transcription (Latin):
e humanitate
erga praximos. et
de cauendo odio
presenti lectiõne ad¬
indnem᷑: ut audistis di¬
lectissimi nobis. Nolite
mirari inquit. si odit uos
mundus. Mundi enim
nomine: in scripturis. se¬
pissime amatores mundi
diciint᷑. Nos scimus qm̃
translati sumus de mor¬
te ad uitam qm̃ diligi¬
mus fr̃s. ꝑ magnam do¬
tiam translati sumus : ꝑ
eius passionem et mortẽ.
atq resurrectionẽ de mor¬
te et potestãte diaboli.
ad liberam domini nr̃i¬
tenebris ȩterni supplicũ
ad beatitudinis ȩternȩ
gaudia sumus ꝑdicti:
et hoc in nostra situm ẽ.
potestate. utrum mortẽ
eligamus an uitam.Mor¬
tem eligimus: si in odio
preximi et in amore per¬
sistimus mundi. Uitam
ergo eligimus. si deum
toto corde. tota mente.to¬
taq uirtite diligimus:
et ꝓximos nostros sicut
nosmet ipsos. Qui non
diligit. manet in morte.
Redeat ergo unusquisq ad
cor suum:si ibi inuenerit
caritatẽ. id ẽ dilectionẽ
dei et praximĩ puram. se¬
curus sit. qr transiuit

Expanded text:
e humanitate erga proximos et de cavendo odio, praesenti lectione admonemur ut audistis dilectissimi nobis; nolite mirari, inquit, si odit vos mundus: mundi enim nomine in Scripturis saepissime amatores mundi dicuntur; nos scimus quoniam translati sumus de morte ad vitam, quoniam diligimus fratres. Per magnam Dotiam translati sumus, per ejus passionem et mortem atque resurrectionem de morte et potestate diaboli ad liberam Domini ntenebris aeterni supplicii ad beatitudinis aeternae gaudia sumus perducti; et hoc in nostra situm est potestate, utrum mortem eligamus, an vitam. Mortem eligimus si in odio proximi et in amore persistimus mundi. Vitam ergo eligimus si Deum toto corde, tota mente totaque virtute diligimus et proximos nostros sicut nosmetipsos. Qui non diligit, manet in morte. Redeat unusquisque ad cor suum, si ibi inveniet charitatem, id est dilectionem Dei et proximi puram, securus sit, quia transivit
Abbreviated transcription (Latin):
enim nondũ es adoneus
mori pro fratre: iam idõ¬
neus esto dare de tuis fa¬
cultatib fratri. Iam ꝑciĩ¬
ciat uiscera tua caritas. et
non de iactantia facias.s
de intimo adipe miscđiȩ:
ut consideres illum in e¬
gestate positum. Si enim
suꝑflua non induras da¬
re fratri tuo. animã tuã
quomͦ poteris ponere pro
fratre tuo: Iacet peccima
in sinu tuo. quam tibi fu¬
res aufferre poss ũt. et si
illam ñ auferunt fures.
moriendo illam deseris. eti¬
am si te illa uiuentẽ non
deserat Quid inde fac¬
turus es: Esurit frater
tuus. in necessitãte põsi¬
tus ẽ non habet ipse: tu
habes. Considera enim qr
non feceris:Nichil enim
diligamus uerbo. neq lin¬
gua. sed õꝑe et ueritãte:
prante domino nostro ie

Expanded text:
i nondum es idoneus mori pro fratre, jam idoneus esto dare de tuis facultatibus fratri Jam percutiat viscera tua charitas, ut non de jactantia facias, sed de intimo adipe misericordiae; ut consideres illum in egestasuperflua non curas dare fratri tuo, animam tuam quomodo poteris ponere pro fratre tuo? Jacet pecunia in sinu tuo, quam fures tibi auferre possunt, et si illam non auferunt fures, moriendo illam deseris, etiamsi te illa viventem non deserat. Quid inde facturus es? esurit frater tuus, in necessitate positus est, non habet ipse, tu habes. Considera enim quonon feceris? nihil enim diligamus verbo, neque lingua, sed opere et veritate: praestante Domino nostro Je
Abbreviated transcription (Latin):
bris ad lucem rediixit: de
morte ad uitam uocauit.
Et humilit̾ confitentes fra¬
gilitatem nrãm. illius
misericordiam deprecem᷑.
solum custodire. sed ẽti¬
am augere miinera uel
beneficia sua. que ipse
dignatus est dare . qui
cum patre et spiritu scõ
uiuit et regnat᷑ in unita

Expanded text:
bris ad lucem reduxit, de bris ad lucem reduxit, de morte ad vitam revocavit: et humiliter confitentes fragilitatem nostram, illius misericordiam deprecemur,solum custodire, sed etiam augere munera vel beneficia sua, quae ipse dignatus est dare; qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat Deus
Abbreviated transcription (Latin):
adoptiuos filios dei fra¬
tres nrõs. quos doce̾re
et instituere missi sumꝰ.
donec uideamus eos in
omni bono proficere: ut
filii dei et heredes xp̃i es
fici mereant᷑. Donee er¬
go nos inquam qui insti¬
tuimur. ab eis negligimꝰ
et moram᷑. et emendatio¬
ni nostre tempꝰ longius
protelamꝰ. donec non in¬
uisibilib delectam᷑. do
lores aplis cõmouemꝰ ad
magno se affligunt luc¬
humiliter de preteritis
ueniam postulantes. et
de futuris custodiam.
Hec ergo et bis similia di¬
ligenter ac fideliter co¬
gitantes: non adquiescã¬
mus eis. qui ꝑ liberum
arbitrium insuꝑbia ex
tollentes. precipitare se¬
met ipsos magis quam ele¬
uare conantur. Sed hu¬
militer consideremus il¬
lud quod apłs dicit. Ds̃
qui oꝑatur in uob̃ et uel¬
luntate. Grãs agamus
deo. et saluatori nostro.
qui nos nullis preceden¬
tib meritis uulneratos
curauit. et inimicos re¬
conciliauit. et de capti¬
uitate redemit. de tẽne¬

Expanded text:
adoptivos filios Dei fraadoptivos filios Dei fratres nostros, quos docere et instituere missi sumus, donec videamus eos in omni bono proficere, ut filii Dei et haeredes Christi effici mereantur. Donec ergo nos, inquam, qui instituimur ab eis negligimus et moramur, et emendationis nostrae tempus longius protelamus, nec non invisibilibus delectamur, ad dolores apostolos commovemus, ac magno se affligunt luchumiliter de praeteritis veniam postulantes, et de futuris custodiam. Haec ergo et his similia diligenter ac fideliter cogitantes non aquiescamus eis, qui per liberum arbitrium in superbiam elati praecipitare semetipsos, magis quam elevare conantur, sed humiliter consideremus illud quod Apostolus dicit, Deus qui operatur in vobis et velum Deo. Gratias agamus Domino ac Salvatori nostro, qui nos nullis praecedentibus meritis vulneratos curavit, et inimicos reconciliavit, et de captivitate redemit, de tene
Abbreviated transcription (Latin):
dei: ita ut iam non car¬
ni. nec terrenis seruiat
desideriis. non diabolo
sed xp̃o. cuius gle parti¬
ceps. et coheres ipsius
gracia efficiatur. Scimꝰ
enim quod omins crea¬
tura ingemiscit et par¬
turit. Quod dicit omĩs
creatura. nunc angelo¬
rum et hominum natii¬
ram diçit. quia et in euã¬
głio dominus ait. Sicut
angłi gaudent peniten¬
tes suꝑ ita dolent et in¬
gemiscunt suꝑ conuer¬
ti noleñtes. Et cotidie
nr̃a spectantes certami¬
na: dolent ualde cum
uincimur adiãbolo. Cũ
uero uincimus: multo
plus gaudent. Qua ꝓpt̃
si cum sanctis angłis in
cȩlo gaudere cũpimus.
eorum nunc gaudium
in bona nostra conuer¬
satione dignis moribus.
in castitate uite magno
stidio ꝑficere debemus:
ut cum defecerimus ab
hac uita carnali. recipi¬
ant nos in eterna taber¬
nacula. simul gaudere
cum illis. Non solum
sp̃s. habentes intra nos
gemimus. Adoptionem
filiorum dei. expectantes
redemptionem corporis
nostri. Gẽmimus enim

Expanded text:
Dei, ita ut jam non carDei, ita ut jam non carni, nec terrenis serviat desideriis, non diabolo sed Christo, cujus gloriae particeps et cohaeres ipsius gratia efficiatur. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit. Quod dicit omnis creatura, nunc angelorum et hominum naturam dicit, quia ut in Evangelio Dominus ait: sicut angeli gaudent super poenitentes, ita dolent et ingemiscunt super converti nolentes, et quotidie nostra spectantes certamina, dolent valde cum convincimur a diabolo; cum vero vincimus multo plus gaudent. Quapropter si eum sanctis Angelis in coelo gaudere cupimus, eorum nunc gaudium in bona nostra conversatione, dignis moribus in castitate vitae magno studio perficere debemus, ut cum deficiamus ab hac vita carnali, recipiant nos in aeterna tabernacula simul gaudere cum illis. Non solum Spiritus habentes, intra nos gemimus, adoptionem filiorum Dei exspectantes, redemptionem corporis nostri. Gemimus enim
Abbreviated transcription (Latin):
uanitãti huius mundi
inuitus ẽ. subiectus. qm¬
diu temporalib deditꝰ
ẽ reb. uel quaindru isti
transitoriis utitur. quȩ
transeunt tanquã um¬
bra. Non uolens. Non
enin sieut sponte pec¬
cauit hõ. sic ẽtiam spor¬
te dampnatus ẽ: sed uo¬
luntate eius qui dispo¬
nit uiiuersa. cuius ẽti¬
am homo contempsit p̃¬
cepta. Subiẽctus ẽ au¬
tem homo uanitãti. qm¬
clui in hac mortali uixe¬
tate głe filiorum dei. Cre¬
atura autem recte dicit᷑
homo: quandiu creaturȩ
non creatori deseruit.
Cum autem fidem ꝑcẽpe¬
rit. et dominũ deum su-¬
um cognouerit. et eius
obedire cẽꝑit uoluntã¬
ti. non iam creatura sed
dei filius nuncupãtur.
Ista autẽ creatura id est
homo. cum diuina ins¬
pirante grã crediderit.
liberabitur a seriũtiite
corruptiõnis. ut non in¬
teritu seruiat: cui serui¬
unt omnes peccatores.
quandiu in peccatis ꝑ¬
manent. Liberabitur au¬
tem ab ista corruptiõne
et nequitia ꝑ fidem. in
libertãtem głe filiorum

Expanded text:
nitati hujus mundi invitus est subjectus, quandiu temporalibus deditus est rebus, vel quandiu istis transitoriis utitur, quae transeunt tanquam umbra. Non volens. Non enim sicut sponte peccavit homo, sic etiam sponte damnatus est: sed voluntate ejus qui disponit universa, cujus etiam homo contempsit praecepta. Subjectus est autem homo vanitati, quandiu in hac mortali vixeiae filiorum Dei. Creatura autem recte dicitur homo, quandiu creaturae non creatori deservit. Cum autem fidem perceperit, et Dominum Deum suum agnoverit, et ejus obedire coeperit voluntati, non jam creatura, sed Dei filius nuncupatur. Ista autem creatura, id est, homo, cum divina inspirante gratia crediderit, liberabitur a servitute corruptionis, ut non interitui serviat, cui serviunt omnes peccatores, quandiu in peccatis permanent. Liberabitur autem ab ista corruptione et nequitia, per fidem in libertatem gloriae filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
triet. Et alibi. Queren¬
tes autẽ dõminũ: non
deficient omni bono. Et
ipse dõminus in euuã¬
gelio. Nolite solliciti
esse dicentes quid man¬
ducabimus. aut quid
bibemus: scit enim pat̾
uester quia his omnib
indigetis. Querite ergo
primum regnum dei et
iusticiam eius. et hȩc
omnia adicientur uob̃.
Sobrii estote et iugilãte.
Semꝑ in sobrietãte et mo¬
destia uitam uestrã ha¬
betõte. cauentes semper
astutias diãboli: et uigi¬
late iugiter in custõdia
mancdatoꝵ xp̃i. et in cu¬
stodia animarum urãrũ.
Sequit᷑. Quia aduersariꝰ
uester diabolus tanquã
leo rugiens :eircuit quȩ¬
rens quem deuoret. In hu¬

Expanded text:
triet . » Et alibi: « Inquirentriet . » Et alibi: « Inquirentes autem Dominum non deficient omni bono . » Et ipse Dominus in Evangelio: « Nolite solliciti esse dicentes, quid manducabimus, aut quid bibemus? scit enim Pater vester quia his omnibus indigetis. Quaerite ergo primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . » « Sobrii estote, et vigilate. » Semper in sobrietate et modestia vitam vestram habetote, caventes semper astutias diaboli, et vigilate jugiter in custodia mandatorum Dei, et in custodia animarum vestrarum. Sequitur: « Quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem de
Abbreviated transcription (Latin):
uimus beatum pe¬
trum apłm ad humi¬
litãtem nos cohortantem
atq dicentẽ. Humiliãmi¬
ni igitur sub poteñti ma¬
nu dei. Manus igitur di.¬
potẽstas eius datur intel¬
ligi. qr in deo cõpaginãtio
menbroꝵ non inuenitur:
qͥ ubiq et in omnib totus
plenus ẽ atq ꝑfectus. Sed
more hominum de deo lo¬
quit᷑ scriptura. ut aꝑtius
maiestãtem atq potentiã
sui creatoris homines intel¬
ligant. et intelligentes qͣ
sit uolintas dei õꝑe adim¬
plere contendant:uncle
gaudia sibi sempiterna
conquirant. Sequit᷑. Ut
uos exaltet in tempore ui¬
sitationis. Quia quisqͥs
in presenti seculo eius se
subdiderit uoluntati. et
p̃cẽptis eius assensum com¬
modauerit. et ea quantũ
diuina gra possederit
oꝑib adimplere satage¬
rit carnis suꝑbiam cõn¬
terendo: in die ultime
retributionis exaltabit᷑
a domino. atq ad ȩterne
beatitũdinis premia per¬
ducetur. Omnẽ sollici¬
tudinẽ uram proicientes
in eum. quoniam ipsi

Expanded text:
vimus beatum Petrum apostolum ad humilitatem nos cohortantem atque dicentem: « Humiliamini sub potenti manu Dei. » Manus Dei, potestas ejus datur intelligi, quia in Deo compaginatio membrorum non invenitur, qui ubique et in omnibus totus est plenus, atque perfectus. Sub more hominum de Deo loquitur Scriptura, ut apertius majestatem atque potentiam sui Creatoris homines intelligant, et intelligentes quae sit voluntas Dei, opere complere contendant, unde gaudia sibi sempiterna conquirant. Sequitur: « Ut vos exaltet in tempore visitationis. » Quia quisquis hic in praesenti saeculo ejus se subdiderit voluntati, et in praeceptis ejus assensum commodaverit, et ea, quantum divina gratia posse dederit, operibus adimplere sategerit, carnis superbiam conterendo, in die ultimae retributionis exaltabitur a Domino, atque ad aeternae beatitudinis praemia perducetur. « Omnem sollicitudinem vestram projicientes in eum, quoniam ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nunc uanitati sub¬
iecta ẽ. Subiecta autem
non uolens. neq sponte
propria sed uoluntate eiꝰ
Propter ipsum ergo subiẽ¬
cta ẽ. Subiecta autẽ nor
ea conditione. ut mane¬
at semꝑ subiecta uanitã¬
ti:. sed cum quadã spe. Que
autẽ spes ista sit: comme¬
morat dicens. Quoniam
et ipsa creatura inquit li¬
berabitur a seruitũte. cor¬
ruptionis. in libertatem
głe filiorum dei. Uani¬
tati enim creatura sub

Expanded text:
e nunc vanitati subjecta est, subjecta autem non volens neque sponte propria, sed voluntate ejus, propter ipsum ergo subjecta est, subjecta autem non ea conditione, at maneat semper subjecta vanitati, sed cum quadam spe; quae autem spes ista sit commemorat dicens, quoniam et ipsa creatura, inquit, liberabitur a servitute corruptionis in libertate gloriae filiorum Dei. Vanitati enim creatura sub
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam in caritate ꝑfecta
ad seruitium eius in oꝑ̾i¬
bus misericordiȩ et pie¬
tatis: ut eius largiente
grã. mereamur et de ho¬
ste triumphũ. et etertie
beatitudinis premium.
Sequit᷑. Deus autem om¬
nis grãcie qui uocauit
nos in eternam suam gło¬
riam in xp̃o. per incar
pro mundi misit mori
salute. Modicum pas¬
sos. Qui in hoc mundo
modici temporis multas
sustinuit pro nob̾ iniũ¬
riaf. Ad ultimum ẽtiã
crucifixus et occisus ẽ.
pro redemptione nostra.
et mori dignatus est pro
nobif.Modicumq tem¬
poris retentus a morte.
statimq die resurrexit
tercia. Ipse ꝑficiet in no
nosq in sua semꝑ uolun¬
tate. et̃ in diuina religi¬
one confirmet. et corro¬
boret in ꝑseuerantia bo¬
norum oꝑum. ipsi gła
et imꝑium. laus et grã¬
rum actio: in scła secu¬
lorum amen . Dcmii

Expanded text:
cordia in charitate perfecta cordia in charitate perfecta ad servitium ejus in operibus; misericordiae et pietatis, ut ejus largiente gratia mereamur et de hoste triumphum et aeternae beatitudinis praemium. Sequitur: Deus autem omnis gratiae, qui vocavit nos in aeternam suam gloriam in Christo, per incarn quem pro mundi misit mori salute. Modicum passus. Qui in hoc mundo quamvis modici temporis, multas sustinuit pro nobis injurias, ad ultimum etiam crucifixus est et occisus est, pro redemptione nostra: et mori dignatus est pro nobis, modicumque temporis retentus a morte, statimque die resurrexit tertia, ipse perficiet bonum nosque in sua semper voluntate et in divina religione confirmet et corroboret, et in perseverantia bonorum operum ipsi gloria et imperium, laus et gratiarum actio in saecula saeculorum. Amen. HOMILIA
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ad repugnandum: qmͣ
est ad impugnandum
semꝑ paratus inimicus.
Diabolus eni numquã
dormiens. numquamn
ab in sidiis hominum
requiescens. sed semper
die noctuq circuit tẽp¬
tando. et insidias ponẽ¬
do hominib. qualiter
quemquã illorum qui
dei uoluntati subiecti
sunt. sua ualeat sugge¬
stiõne decipere. Quereis
quem deuoret. Non cor
pore sed ãnima. quam¬
quam ad nociua et in¬
utilia ualeat ꝑtrahere
carnalia desideria. Cui
resistite. fortes in fide.
rum eius. contempnentes
dulcẽdinẽ carnalis con¬
cupiscentie. recordantes
iugiter quid sit illis ama¬
ritudinis preparãtum.
qui desiderus terrẽnis
inseruiunt:necconuer¬
ti a malitia sua ꝑ peni¬
tentiam uolunt. Noser¬
go fideliter domino adhe¬
rere satagamus. eiusq pre¬
cepta iugiter meditemur.
Carnis nostre desidẽria con¬
teramus: et resistamus
fortiter diabolo hosti ne¬
quissimo. in fide recta.
in spe firma. ad domini
dei ommipotentis mmiseri¬

Expanded text:
per ad repugnandum quam per ad repugnandum quam est ad inpugnandum semper paratus inimicus.Diabolus enim nunquam dormiens, nunquam ab insidiis hominum requiescens, sed semper die et nocte circuit tentando et insidias ponendo hominibus, qualiter quemquam illorum, qui Dei voluntati subjecti sunt, sua valeat suggestione decipere, « quaerens quem devoret » non copore, sed anima quemque ad nociva et inutilia valeat pertrahere carnalia desideria. Cui resistite fortes in fide. rum ejus contemnentes dulcedinem carnalis concupiscentiae et recordantes jugiter, quid sit illis amaritudinis praeparatum qui desideriis terrenis inserviunt, nec converti a malitia sua per poenitentiam volunt: Nos ergo fideliter Domino adhaerere satagamus, ejusque praecepta jugiter meditemur, carnis nostrae desideria conteramus et resistamus fortiter diabolo hosti nequissimo, in fide recta, in spe firma: a Domini Dei omnipotentis miseri
Abbreviated transcription (Latin):
namus. Circuit inquit
ille nos singulos. et tan¬
quam hostis clausos ob¬
sidens muros. explorat
et temptat. an sit pars
aliqua menbroꝵ minus
stabilis. et minus fida:
cuius aditu ad interiora
penetretur. Offert ocłis
formas illices et faciles
uoluptates. ut uisu des¬
truat castitatẽ. Aures
ꝑ canora miisica temptat.
ut in sono dulcioris audĩ¬
tus soluat. et molliat xp̃i¬
anum uigorem. Linguã
conuitio prouocat. ma¬
num iniuriis lassescenti¬
bus ad petulantiam cedis
instigat. ut fraudato¬
rem faciat. Lucra oppo¬
nit iniusta. ut animã
peccunia cãpiat. Inge¬
compendia. honores ter¬
renos promittit. ut ce¬
lestes amittat. Ostentat
falsa: ut uera subripi¬
at. Et cum latenter noi
natur.terrorem turbide
ꝑsecutionis intentans.
ad debellandos seruos
dei.inquietus semꝑ et
infestus. in pace subdo¬
lus. in ꝑsecutione uio¬
lentus. Quam obrem
uel fallaces insidias. uel
aꝑtas minas stare debet
instructus animus et ar¬
matus. tam paratus sem¬

Expanded text:
ns circuit. Circuit ille nos singulos et tamquam hostis clausos obsidens muros explorat et temptat an sit pars aliqua membrorum minus stabilis et minus fida, cuius aditu ad interiora penetretur. offert oculis formas inlices et faciles uoluptates, ut uisu destruat castitatem. aures per canora musica temptat, ut soni dulcioris auditu soluat et molliat christianum uigorem. linguam conuicio prouocat, manum iniuriis lacessentibus ad petulantiam caedis instigat. ut fraudatorem faciat lucra opponit iniusta: ut animam pecunia capiat ingeconpendia: honores terrenos promittit ut caelestes adimat: ostentat falsa ut uera subripiat, et cum latenter non natur, terrorem turbidae persecutionis intentans, ad debellandos seruos Dei inquietus semper et semper infestus, in pace subdolus, in persecutione uiolentus. Quamobrem, uel fallaces insidias uel apertas minas stare debet instructus animus et armatus, tam paratus sem
Abbreviated transcription (Latin):
passiones huius tẽ¬
poris. ad futuram glam
quȩ reuelabitur in nob̾.
iquis intuee¬
atur quod pio eo¬
ut quis efficiatur
filius excelsi dei .¬
et heres bonitatis eiꝰ et
filii dei coheres. ẽtiam si
in omnium mancdatorũ
dei obseruantiã et iusti¬
ficationib dõmini sine
querela ꝑmãneat. et per-¬
uigili in his mente per¬
durat. si omnia ẽtiam pe¬
narum genera quȩ ferri
humane nature uel ex¬
trinsecus uel intrinsecus
possunt. conferat ad fu¬
turam głam que reuelã¬
bitur in sanctis. his que
derans dixit. Existimo
autem. quoniã non sunt
conligne passiones hu¬
us temporis. ad futiirã
głam quȩ reuelabitur
in nobis. Nichil quidẽ
dignũ inueniri uel com¬
parari ad futiram głam
potest. In quo enim mor¬
tale immortalib conferã.
Aut inuisibilib uisibilia
aut ȩternis temporalia.
aut caduca ꝑpetuis: Nã
expectatio creature: reue¬
latiõnẽ filiorum dei expee¬
tat. Quȩ autẽ est creatura

Expanded text:
assiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis. Si quis intueatur, quod pro eout quis efficiatur filius excelsi Dei et haeres bonitatis ejus, enigeniti filii Dei cohaeredes, etiam si in omnium mandatorum Dei observantia, et justificationibus Domini, sine querela permaneat, et pervigili in his mente perduret; si omnia etiam poenarum genera, quae ferri humanae naturae, vel extrinsecus, vel intrinsecus possunt, conferat ad futuram gloriam, quae revelabitur in sanctis, his quaederans dixit, existimo autem quoniam non sunt condignae passiones hujus temporis, ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis. Nihil quidem dignum inveniri, vel comparari ad futuram gloriam potest. In quo enim mortale immortalibus conferas, aut invisibilibus visibilia, aut aeternis temporalia, aut caduca perpetuis? Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Quae autem est creatura
Abbreviated transcription (Latin):
nienter intelligi. de qͥ¬
bus in fine dicturus ẽ.
Quam du fecistis uni
de his fratrib meis mi¬
nimis. michi fecistis
Et caput ungimus do
dei. spei. caritatisq dul¬
cecline complectimur.
cum laudem nominis
eius hene uruendo
dilatamus. Pedes tin¬
gimus domimi. cum
pauꝑes eius uerbo cor¬
solationis  desꝑare in
pressuris debeant refo
communicamus. fitq¬
et de nobis quod se¬
quitur. et domus un¬
pleta est ex odore un¬
genti. quia pro mo¬
dulo nostro mundus
deuotionis. qua deũ
et prarimum simpli¬
ci pͥuroq corde uene¬
rari: acidiligere pro¬
in amoris cantico spoz¬
sa gloriatur. dum eẽt
rex in accubitu suo.
nardus mea dedit odõ¬
rem suum. Ubi aperte
quid maria semel fece¬
rit. typiee autem quid
omnis eccła. quid am¬
ma queq ꝑfecta sem¬
ꝑ faciat offenditur. Di¬
cit ergo unus ex dis¬
cipulis eius iuidas sca¬

Expanded text:
nienter intelligi, de qunienter intelligi, de quibus in fine dicturus est: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Et caput ungimus Domdei, spei, charitatis dulcedine complectimur, cum laudem nominis ejus bene vivendo dilatamus. Pedes ungimus Domini, cum pauperes ejus verbo consolationis ne desperare in pressuris debeant, refocommunicamus: fitque de nobis quod sequitur: Et domus impleta est ex odore unguenti. Quia pro modulo nostro mundus devotionis, qua Deum et proximum simplici puroque corde venerari ac diligere proin amoris Cantico sponsa gloriatur, dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum. Ubi aperte quid Maria semel fecerit, typice autem quid omnis Ecclesia, quid anima quaeque perfecta semper faciat, ostenditur. Dixit ergo unus ex discipulis ejus Judas
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ꝑfectarum de¬
signat animarum. Un¬
de recte tunc mensii¬
ra unguenti non dici¬
tur. nunc autem li¬
bra fuisse ꝑhibetur.
Quid namq ꝑ libram
unguenti. nisi ꝑfectio
iusticie exprimitur:
Tunc quale fierit ta¬
cetur. nunc quia nar¬
dipistici id est fideł:
neꝙ extraneis specieb
atsulterati. sed preciosi
fuent indicatur. ut
ꝑfecte fidei et actiõnis
que sit castitas intime.¬
tur. ꝑ caput autem dõ¬
mun quod uixit ma¬
ria. sublimitas diuini¬
tatis ͤ ᷤ ꝑ pedes. humili¬
tas incarnationis exp̃¬
mitur. Et pecdes uingi¬
mus eius. cum iraiste¬
rium suscẽpte incarna¬
tionis debita laude p̃¬
dicamus. Caput iingi¬
mus. cum excellentiam
diuinitatis. digna uer¬
bi opinione ueneram᷑.
Quid enim ꝑ unguentũ
nisi bonus oclor opini¬
õns in sinuatur: pau¬
lo attestante qui ait.
sue. ꝑ nos manifestat
in omni loco. Pocest
caput eccłe recte signi¬
ficari. ꝑ pecles autem
ultima quelibet men¬
bra eius. non inconue¬

Expanded text:
tiam perfectarum detiam perfectarum designat animarum, unde recte tunc mensura unguenti non dicitur, nunc autem libra fuisse perhibetur. Quid namque per libram unguenti, nisi perfectio justitiae exprimitur? Tunc quale fuerit unguentum tacetur, nunc quia nardi pistici, id est fidelis neque extraneis speciebus adulterati, sed pretiosi fuerit indicatur, ut perfectae fidei et actionis quae sit castitas intimetur. Per caput autem Domini quod unxit Maria, sublimitas divinitatis ejus, per pedes humilitas incarnationis exprimitur. Et pedes ungimus ejus, cum mysterium susceptae incarnationis debita laude praedicamus; caput ungimus, cum excellentiam divinitatis digna verbi opinione veneramur. Quid enim per unguentum, nisi bonus odor opinionis insinuatur? Paulo attestante, qui aisuae per nos manifestat in caput Ecclesiae, recte significari; per pedes autem ultima quaelibet membra ejus non inconve
Abbreviated transcription (Latin):
& sc̃ĩficatiõĩs. q̃ de ipsiꝰ latere
ꝓse morientis exier e ĩbiita ẽ. ubi
ꝙ̃ alt̾a soror lazari maria.ĩ mag¬
ne incditium dilectiõ¬
ciosi. et unxit petles
iħu. et extersit capilł
suis petles eius. Quo
facto non solum succe
dit inditium deuotio¬
nis. secd et aliarum fi¬
delium deo animarũ
signat pietatis obseqͥ¬
um. Sed prius notai¬
dum. quod sicut nar¬
rantib matheo et mar¬
cho dicdicimis. non
s et caput narido ꝑfũ¬
dit. Nec dubitandum
ẽ quia et ipsa sit mu¬
lier. que sicut euuan¬
gelista lucas refert
quondã peccatrix ad
dominum cum alabas¬
tro uenit unguenti.
et stans retro secus pe¬
des euis. lacrimis cez¬
pit rigare peles eius &
capillis cãpitis sui ter¬
gebat. et osculabatur
pecles eius et ungen¬
to ungebat. Caclem
ergo est miilier. sed i¬
bi petles solũ dñi ꝓna
ungebat. et hoc int̾
penitentie lacrimas.
ungere. et ad caput
quoq ung endum ñ
cdubitauit erigi. Ibi
quippe rudimenta pe¬
nntentium. bie iusti¬

Expanded text:
ctificationis, quae de ipsius latere pro se morientis exiere, imbuta est: ubi etiam altera soror Lazari Maria in magnae indicium dilectiotiosi, et unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes ejus. Quo facto non solum suae dat indicium devotionis, sed et aliarum fidelium Deo animarum signat pietatis obsequium. Sed prius notandum quod, sicut narrantibus Matthaeo et Marco didicimus, non sed et caput nardo perfudit. Nec dubitandum est quin et ipsa sit mulier, quae, sicut evangelista Lucas refert , quondam peccatrix ad Dominum cum alabastro venit unguenti, et stans retro secus pedes ejus, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capiti sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Eadem ergo est mulier, sed ibi pedes solum Domini prona unguebat, et hoc inter poenitentiae lacrymas, ungere, et ad caput quoque ungendum non dubitavit erigi. Ibi quippe rudimenta poenitentium, hic justi
Abbreviated transcription (Latin):
celum. ibi habet mal¬
sionem ꝑpetuam. Ipsa ẽ
uera bethania ciuitas
scilicet celestis. quam
nullus ualet nisi obe¬
diens intrare. Studeã¬
illuc. internis cordis
affectib suspiremus
illuc. ipsum domus il¬
lius conclitorem peta¬
mus omnes. petamus
singuli. ut inhabitemꝰ
in cdomo eius omnib
diebus uite nostre. ñ
ut lazarum ibi uicdea¬
mus quem suscitauit
a mortuis. secl ut ipsi
cum lararo et cẽteris
sanctis resuscitati a mor¬
tus. uicleamus uolui¬
tatem domini . et pro¬
tegamur in templo sc̃o
eius. Cogitauerunt
autem principes sacer¬
terficerent. qͥa mulci ꝓp¬
ter illũ abibãt ex iudeis
& credebãt in iħm. O ceca
cecoꝵ uersũtia. occicle¬
re uelle Escitatum qͣ¬
si non possit suscitare
occisum. qui poterat¬
et defrinctum. Et qui¬
docuit. qui et lararĩ
defiinctum. et se ipsum
resuscitauit occisum.
Sed nos fratres relicta ma¬
litia ꝑfidorum. sequa
consilio uanitatis. et
cum iniqua gerentib
non intremus. Creclamꝰ

Expanded text:
coelum, ibi habet mancoelum, ibi habet mansionem perpetuam. Ipsa est vera Bethania, civitas scilicet coelestis, quam nullus valet nisi obediens intrare. Studeailluc internis cordis affectibus, suspiremus illuc ipsum domus illius conditorem, petamus omnes, petamus singuli, ut inhabitemus in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae, non ut Lazarum ibi videamus quem suscitavit a mortuis, sed ut ipsi cum Lazaro et caeteris sanctis resuscitati a mortuis, videamus voluntatem Domini, et protegamur a templo sancto ejus. Cogitaverunt autem principes sacerterficerent, quia multi propter illum abibant ex Judaeis, et credebant in Jesum. » O caeca caecorum versutia, occidere velle suscitatum, quasi non possit suscitare occisum, qui poterat defunctum. Et quidocuit, qui et Lazarum defunctum, et seipsum suscitavit occisum. Sed nos, fratres, relicta malitia perfidorum, sequamconsilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus non intremus; credamus
Abbreviated transcription (Latin):
rimus. placere ei qui
nos de cȩlo conspicit.
non curamus.Accẽp¬
ta ergo contumelia
metlitemur in õpere
uocem dei. Ego nos
quero gloriam meam.
est qui querat et iudi¬
cet. hoc autem quod
de domino scriptumẽ
ab scondit se. intelli¬
gi et aliter pocest. Mul¬
ta quippe iudeis predi-¬
cauerat. sed predicati¬
onis eius uerba deride¬
bant. Deteriores quoq
ex preclicatione facti
sunt. qui usq ad iaci¬
endos lapides ꝑuene¬
runt. Et quid abscos¬
dendo se dominus sig¬
nat. nisi quod eis ipsa
ueritas absconditur. qͥ
tempnunt: Eam qui¬
ppe quam non inue¬
nit humilem. ueritas
fugit mentem. Et ꝗͣ
multi sunt hodie qui
iucdeoꝵ duritiam de¬
testantur. quia predi-¬
cationem domini au¬
dire noluerunt. et ta¬
men quales illos ar¬
girrnt fuisse ad fidẽ
tales ipsi sunt ad oꝑa¬
tionem. Precepta dei
aucliunt. miracula cog¬
nõscunt. sed conuierti
asuris prauitatibus
re nuunt. Ecce uocat
et redire nolumus. Ee¬
ce sustinet. et eius pa¬

Expanded text:
rimus, placere ei qui rimus, placere ei qui nos de coelo conspicit non curamus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Hoc autem quod de Domino scriptum est, Abscondit se, intelligi et aliter potest. Multa quippe Judaeis praedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praedicatione facti sunt, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abscondendo se Dominus significat, nisi quod eis ipsa veritas absconditur, qui temnunt? Eam quippe quam non invenit humilem veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus pa
Abbreviated transcription (Latin):
tium non se exi abs¬
conclendo euadere.
cur abscondit se nisi
quod homo inter ho¬
mines factus redemp¬
tor nostex. alia nobis
uerbo loquitur. alia
exemplo. Quid autẽ
nobis hoc exemplo lo¬
quitur. nisi ut etiã
cum resistere possimꝰ
iram suꝑbientium hu¬
militer declinẽmus:
Unde ꝑ paulum dicit᷑.
Date locum ire. Quan¬
ta humilitate iram
proximi ferre debeat
perpenclat homo. si
furores irascentium
absconcdendo se de¬
clinauit deus. Nemo
ergo se contra acceꝑ¬
tas contumelias eri¬
gat . nemo conuitiis
conuitium recłdat.
Imitatione et enim cli
głosius ẽ in iuriam
tacendo fugere. quã
respondendo suꝑare.
Sed contra hoc suꝑbia
dicit in corde. Turpe
ẽ ut accepta iniuria
taceas. quisquis cons¬
picit quia contume¬
liam accipis et taces.
non putat quia paci.¬
entiam exhibes. sed
crimen agnoscis. Sed
unde uox ista in cor¬
de nostro contra. pa¬
cientiam nascitur. ni¬
si quia in imis cogita¬
tionem fiximus : et ctũ
in terram głam que¬

Expanded text:
tium non se abstium non se abscondendo evadere, cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus Redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi ut, etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemus? Unde et per Paulum dicitur: Date locum irae . Quanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. 5. Sed contra hoc superbia dicit in corde: Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit quia contumeliam accipis et taces, non putat quia patientiam exhibes, sed crimina agnoscis. Sed unde vox ista in corde nostro contra patientiam nascitur, nisi quia in imis cogitationem fiximus. et dum in terra gloriam quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ueritas uero semꝑ esse
habet. quia ei quicꝙ
nec priore tempore ex¬
cipitur. nec subsequen¬
ti terminatur. Secl sus¬
tiuere ista eternitatis
uerba mentes infideli¬
um non ualentes. ad la¬
pides currunt. et quẽ
intelligere non poterãt.
obruere querebant. Qo
autem contra furorem
lapi do dantium cdõmi¬
nus fecerit ostenditur.
cum protinus subinfer¬
tur. Iesus autem abs¬
conclit se. et exiuit de
templo. Mirum ualde
nauerit. qui si diuini¬
tatis sue potentiam ex¬
ercere uoluisset. tacito
nutu mentis in suis eos
ictibꝰ ligaret. aut in pe¬
na subite mortis obru¬
eret. Sed qui pati ue¬
nerat. exercere iuditi¬
um nolebat. Certe sub
ipso passionis tempo¬
re. et quantum potue¬
rat ostendit. et tamen
hoc ad quod uenerat
ꝑtulit. Nam cum ꝑ¬
secutorib suis se que¬
rentibus diceret ego
sum. sola hac uoce
eorum suꝑbiam ꝑ̾cu¬
lit. et om̃nes in ter¬
ram strauit. Qui er-¬
go et in hoc loco põ¬
tuit manus lapidan¬

Expanded text:
Veritas vero semper esse Veritas vero semper esse habet, quia ei quidquam nec priori tempore cipitur, 1509 nec subsequenti terminatur. Sed sustinere ista aternitatis verba mentes infidelium non valentes, ad lapides currunt, et quem intelligere non poterant, obruere quaerebant 4. Quid autem contra furorem lapidantium Dominus fecerit ostenditur cum protinus subinfertur: Jesus autem abscondit se, et exivit de templo. Mirum valde naverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poena subitae mortis obrueret. Sed quia pati venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis tempore et quantum poterat ostendit, et tamen hoc ad quod venerat pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum , sola hac voce eorum superbiam perculit, et omnes in terram stravit. Qui ergo et hoc in loco potuit manus lapidan
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatis tres angłos
hospitio suscẽpit. Qui¬
bus profecto susceptis.
sic trib quasi uni lo¬
cutus ẽ. Quia et si in
ꝑsonis numerus trim¬
tatis est. in natura u¬
nitas diuinitatis. Sed
carna les mentes aucli¬
entim oculos a car¬
ne non subleuant.dũ
solam carnis etatem
pensant dicentes. Quin¬
quaginta annos nũdum
habes et abraham ui¬
disti: Quos bene re¬
demptor noster a car¬
nis sue intuitu submo¬
uit. et ad diuinitatis
contemplationẽ trabit
dicens. Amen amen di¬
co uobis. antequam a¬
braham fieret ego sum.
Ante enim preteriti tem¬
poris ẽ. sum presentis.
Et quia preterntum et
futurum tempus diui¬
nitas non habet. sed
semꝑ esse habet. non
ait ante abraham ego
fui. secl ante abrabam
ego sum. Unde et ad
moy sen dicitur. Ego
sum qui sum. Hec di¬
ces filiis israbel. Qui
ẽ misit me ad uos. An¬
te ergo et post abra¬
ham habuit. qui accẽ¬
dere potuit ꝑ exhibi¬
tionem presentie. et re¬
cedere ꝑ cursum uite.

Expanded text:
Trinitatis tres angelos Trinitatis tres angelos hospitio suscepit; quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est, quia etsi in personis numerus Trinitatis est, in natura unitas divinitatis est. Sed carnales mentes audientium oculos a carne non sublevant, dum in eo solam carnis aetatem pensant, dicentes: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae intuitu submovet, et ad divinitatis contemplationem trahit, dicens: Amen, amen dico vobis, antequam Abraham fieret, ego sum. Ante enim praeteriti temporis est, Sum praesentis. Et quia praeteritum et futurum tempus Divinitas non habet, sed semper esse habet, non ait: Ante Abraham ego fui, sed Ante Abraham ego sum. Unde et ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum. Et, Dices aliis Israel: Qui est misit me ad vos . Ante ergo et post Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae.