comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gehenne ignib traditi: si ad
correctionẽ nõ ꝑuemunt: qͦ
fine semꝑ ardebunt: Gregͥ
non pascitur. Quia autem
uistus est: ab inriquoꝵ ultio¬
ne in perpetuo non sedatur.
S iniqui omnes et̾no sup¬
plitio deputati. sua quidem
imquitate pumuntur: et
tam̃ ad aliquid ardebunt:
seilicet ut iusti om̃s ⁊ in d̾o̾
uideant gaudia que ꝑcipi¬
unt: ⁊ in illis respiciant
supplicia que euaserint: qͣ¬
tinus tanto magis in et̾nũ
cognoscant: qnͣto met̾num
mala pugniri conspiciunt.
que enis aduitorio uicerũ.¬
⁊ ubi est
cis sins quos tunc ardere
uidebunt non orabunt. qͥ¬
b utiq dictum est: pro mi¬
micis nr̃is orate: Grege¬
rant pro mimicis suis
eo tempore. quo possunt
ad fructuosam penitentiam
eoꝵ corda conu̾tere: atq ip̃a
comu̾sione saluari. Quid enĩ
alud ꝓ mimicis orandũ. est.

Expanded text:
gehennae ignibus traditi, si ad gehennae ignibus traditi, si ad correctionem non perveniunt, quo fine semper ardebunt? GREGORnon pascitur; quia vero justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia quae evaserunt, quatenus tanto magis in aeternucognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt quae ejus adjutorio vicerun ubi est cis suis quos tunc ardere viderint non orabunt, quibus utique dictum est: Pro inimicis vestris orate ? GREGOR. Pro inimicis suis orant eo tempore quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare. Quid enim aliud pro inimicis or
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ minatus est ut fibĩ¬
iusticia corrigeret. etiam fal¬
sa est pollicitus ut ad iustici¬
am ꝓnocaret. S quis hoc
dicere uł insanus p̃sumat:ͤ
Et si minatus est qd̾ ñ erat
impleturꝰ. dum asserere eũ
mi sericordẽ uolumꝰ. falladẽ
qd̾ dici ne fas est predicare
compellimur. Petri
cire uellem. quomodo
iustũ sit ut culpa que
cum fine per petrata est sine
rine puniatur. Greg
oe recte diceretur. si dis¬
tinctus uidex nõ corda
hominũ s facta pensaret .I.¬
niqui enim ideo cum fine
deliquerunt: qr cum fine
uixerunt. siam uoluissent
utiq si potussent sine fine
uiuere⁊ nt potussent sine
fine peccare. Ostendunt eñi
qr in pcc̃o semꝑ uiuere cu¬
puint: qui nunqͣm desinũt
pectare dum uiuunt. Ad
magnam gͦ iusticiam udi¬
cantis ꝑtinet: ut nrinqͣm
careant supplicio: quia in
hac uita numqͣm uoluerunt
carere peccato. Petrꝰ
si nullus instus crudeli
p̃cipitur ut a nequitia corriga¬
tur: ad hoc ergo uapulat. ut
emendari debeat. Iniqui aũt

Expanded text:
d minatus est, ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa est pollicitus, ut ad justitiam provocaret; sed quis hoc dicere vel insanus praesumat? Et si minatus est quod non erat impleturus, dum asserere eum misericordem volumus, fallacem quod dicere nefas est praedicare compellimur. --PETRUS: Scire vellem quomodo justum sit ut culpa quae cum fine perpetrata est sine fine puniatur. Gregorius: Hoc recte diceretur, si districtus judex non corda hominum, sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Nam voluissent utique si potuissent sine fine vivere, ut potuissent sifine peccare. Ostendunt enim quia in peccato semper vivere cupiunt, qui nunquam desinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet ut nunquam careant supplicio, qui in hac vita nunquam voluerunt carere peccato. PETR. Sed nullus justus crudeliti praecipitur, ut a nequitia corrigatur; ad hoc ergo vapulat, ut emendari debeat. Iniqui autem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ firmant hec fasta uiuer¬
tium.
am uir uite uenerabil
agis. oꝑare qd oꝑaris. nec ces¬
s pes tiuis. nõ cess manꝰtua.
natali apłoꝵ uenres ad me :¬
⁊ retributio tͥ mercẽdem tuã.
Qui post annos septem. ip̃o
natalini apłoꝵ die cũ missaꝵ
sollempnia ꝑegiss: ⁊ myste¬
ria sacre cõmunionis acce¬
dam apd̃ hostes incap¬
tuntate positũ. ⁊ in mnculis
religatũ fuisse ꝓ quo sua cõ¬
iunx dieb certis sacrifitium
offerre cõsueuerat: qui lõgo
post tp̃r ad cõugem reu̾sus.
quib dieb etꝰ uincula solue¬
rent᷑ innotuit: eiꝰq cõunx
uit. Et ex alia nob̾ re ⁊÷ que
ante an nos septem gesta ẽ
certissime confirmatur.

Expanded text:
confirmant haec facta vivenconfirmant haec facta viventium. Nam vir vitae venerabilis agis, operare quod operaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua, natali Apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Qui post annos septem ipso natalitio apostolorum die cum missarum solemnia peregisset, et mysteria sacrae communionis accedam apud hostes in captivitate positum, et in vinculis religatum fuisse, pro quo sua conjux diebus certis sacrificium offerre consueverat: qui longo post tempore ad conjugem reversus, quibus diebus ejus vincula solverentur innotuit, ejusque conjux ognovit, et ex alia nobis re quae ante annos septem gesta est certissime confirmatur.
Abbreviated transcription (Latin):
offerre ꝓ eo sacrificiũ stude.
⁊ nullꝰ omino p̃termitat᷑
dies: quo ꝓ ab solutione illiꝰ
salutaris hostia ñ immoletͦ.
Qui ꝓtinꝰ abscessit ⁊ perruit.
Nob̾ aũ alia curantib. atq
euolutos dies ñ mimerãtib
idẽ fr̃t qui defunctꝰ fu̾at. noc¬
te qdam fr̃i suo germano co¬
pioso ꝑ uisionem sipparuit.
Quẽ ille cum iudiss: inqͥsiit
dicens. Quid est fit: Quomͦ es:
Cui ip̃e respondit. Nunc usq
male fui. s iam mͦ bene sum:
qr hodie cõmunionẽ recepi.
oblatio fuerat impleta. Cũq
⁊ copiosus nesciret quid ꝓ eo
fres agerent. ⁊ fr̃es ignorascẽt
qd de illo copiosus uidiss. u¬
no eodemꝙ tp̃re dum cognos¬
cit. ille isti qͥd egerant atq
isti cognoscunt. ille qͥd iud̾at
concordante simul uisione.⁊
sacrifitio res aꝑte claruit. qr
fr̃t qui defunct ꝰ fuerat ꝑ salu¬
tem hostiam supplitiũ enasit.
ualde que audio. ⁊ non
mediocriter leta. Greg̃
e nobis indubium ue¬
mant ũba mortuoꝵ:

Expanded text:
offerre pro eo sacrificium stude, et nullus omnino praetermittatur dies, quo pro absolutione illius salutaris hostia non immoletur. Qui protinus abscessit, et paruit. Nobis autem alia curantibus, atque evolutos dies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuit, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit dicens: Quid est, frater? Quomodo es? Cui ille respondit: Nunc usque male fui, modo jam bene sum: quia hodie communionem recepi. oblatio fuit impleta. Cumque et Copiosus nesciret, quid pro eo fratres agerent, et fquid de illo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum cognoscit ille quid isti egerant, atque isti cognoscunt quid ille viderat, concordante simul visione et sacrificio, res aperte claruit quia frater qui defunctus fuerat per salutarem hostiam evasit valde quae audio, et non mediocriter laeta. GREGOR. Ne nobis in dubium veniant verba mortuorum,
Abbreviated transcription (Latin):
se ess. unde reprehendi potius¬
sent. Cum uo post mortẽ eius
liti. cepit animꝰ m̃s de functo
frĩ cõpati. eiꝰq cum dolore gͣui
supplicia pensare. ⁊ si qd̾ ess
ereptionis eiꝰ remediũ q̃rere.
Tunc euocato ad me eodem
p̃tioss monasterii nr̃i p̃posito
tristis dixi. Diu ẽ qd̃ fr̃t ille
qui defunctꝰ est in igne cruci¬
atur. Debemꝰ ei aliqͥd carita¬
tis impendere.⁊ eũ in qnͣtum

Expanded text:
se esset, unde reprehendi potuisse esset, unde reprehendi potuissent. Cum vero post mortem ejus luti, coepit animus meus defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus remedium quaerere. Tunc advocato ad me eodem Pretioso monasterii nostri praeposito tristis dixi: « Diu est quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur. Debemus ergo ei aliquid charitatis impendere, et eum, in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it. corpꝰ illius cũ frum̃ cor¬
sam insterquillino facite. ⁊
in eam corpꝰ etꝰ ꝓicite. ibi ꝙ
suꝑ eũ tres aureos qs reliq̃t
iactate simul om̃s clamãtes.
porunia tua recũ sit in ꝑditi¬
one: ⁊ sic eum t̾ra cooperite.
illum a maritudo mortis a
culpa solubilem faceret: et
istos auaricie tanta dampna¬
tio misceri. in culpa ꝓhib̾et.
Qd̾̃ ita fc̃m est. slam cũ idem
monachꝰ ꝑueniss ad mortẽ.
ateꝑ anxte se q̃reret fr̃ib
cõ mendare. nulłꝰq efrĩb ei
applicari. ⁊ loqui dignaret᷑:
ei carnał fr̃ cur ab om̃ib ess
ab hominatꝰ indicauit. Qui
ꝓtinꝰ de ueani suo uehement᷑
ingemuit: atq in ip̃a tris¬
ticia e corpore exut. Q ita
est sepultꝰ ut dixeram. Tunc
frẽs om̃s eadem eius senten¬
tia ꝑturbati. ceperunt singu¬
li extrema queq ⁊ uilia. ⁊ que
eis habere regularit̾ semꝑ li¬
cuerat ad mediũ ꝓferre. uehe¬
ment᷑q formidare. neqͥd apd̾

Expanded text:
fuerit, corpus illius cum fratrum corfuerit, corpus illius cum fratrum corsam in sterquilinio facite, et in ea corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit, jactate, simul omnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditione , et sic eum terra cooperite. illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem monachus pervenisset ad mortem atque anxie se quaereret fratribus commendare, nullusque e fratribus ei applicare et loqui dignaretur; ei carnalis frater cur ab omnibus esset abominatus indicavit. Qui protinus de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus ut dixeram. Sed fratres omnes eadem ejus sententia perturbati, coeperunt singuli extrema quaeque et vilia et quae eis habere regulariter semper licuerat, ad medium proferre, et vehementer formidare ne quid apud
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ frĩb nõ potuit celari.
s subtilit̾ indagantes atq
illius om̃ia medicam̃ta per¬
scrutantes: eosclem tres aure
tiatũ est tm̃ malũ de fr̃e qui
nob̾cũ cõmunit᷑ uixerat: eq̃
nimit᷑ ferre ñ ualuit: quippe
qr eiꝰdem nr̃i monasterii sẽꝑ
regula fu̾at. ut cuncti frẽs
eis singuł nulla habere ꝓpͥa
liceret. Tunc ninrio merore
ꝑ culsus. cogitare cepi. uł qͥd
ab purgationẽ morientis fa¬
cerem: uł qͥd in exemplo ui¬
uentib fr̃ĩb ꝓuiderẽ. Pretio¬
sogͥ eiꝰcdem monasterii p̃posito
ad me accersito dixi. Uade. et
nullꝰ ex frib se ad eum mori¬
entẽ iungat. nec sermonem
id̃solationis ex cuilibet eoꝵ
ore ꝑcipiat. S cũ in morte
aostinutꝰ srẽs q̃sierit. ei suus
qs̵ ccculte habinit a curistis
fr̃ib ab hominatꝰ sit: ut sal¬
tem in morte de culpa sua ñ¬
tem illius amaritudo trans¬
u̾beret: atq a pcc̃o qd̾ ꝑpetra¬
uit purget. Cum uo mortuns

Expanded text:
nimirum fratribus non potuit celari, nimirum fratribus non potuit celari, sed subtiliter indagantes, atque illius omnia medicamenta perscrutantes, eosdem tres aureotiatum est, tantum malum de fratre qui nobiscum communiter vixeranimiter ferre non valui. Quippe quia ejusdem nostri monasterii semper regula fuerat, ut cuncti fratres eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc nimio moerore perculsus cogitare coepi, vel quid ad purgationem morientis facerem, vel quid in exemplo viventibus fratribus providerem. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me ascito dixi: « Vade et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat; sed cum in morte constitutus fratres quaesierit, ei suus quos occulte habuit a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
am cotidie optulit: ⁊ reu̾sus pꝰ
ad balneum. eũ iam minime
ĩuenit. Qua ex re qnͣtũ ꝓ sit a¬
nimab ĩmolatio sacre oblati¬
onis ostendit᷑: qnͣdo hauc et
petunt.⁊ signa in dicatit qͥb
ꝑ eam ab soluti uideantur.
ed neq hoc
silendũ exrstimo: qd̾ ac¬
tum in meo monasterio ante
hoc triemnuũ reminiscor.
uedam namq mo¬
nachus instꝰ noĩe medi¬
tinali arre fuerat imbittus
q̃ mͥ in eodẽ monasterio ꝯsti¬
tuto sedule obseqͥ atq in as¬
sidius egritudinib meis ex¬
cubare ꝯsueuerat. Hic itaꝙ
languore corporis p̃uentus.
ad extremũ deductus est. Cin
in tp̃a sua molestia fẽt germl¬
nꝰ noĩe copiosus seruebat: qͥ
ip̃e quoq nẽ in hac urbe ꝑ ean¬
dem medicine artẽ. temporeł
uite stipendia sectatͫ. S p̃dc̃s
iustꝰ cum iam se ad extremum
ꝑuenisse cognouiss. eidem co¬
pioso fñi suo qr occultos tres
aureos haberet ĩnotuit. Qd̾

Expanded text:
am quotidie obtulit, et reversus post am quotidie obtulit, et reversus post ad balneum, eum jam minime invenit. 465 Qua ex re quantum prosit animabus immolatio sacrae oblationis ostenditur, quando hanc et petunt, et signa indicant quibus per eam absoluti videantur. Sed neque hoc silendum existimo quod actum in meo monasterio ante hoc triennium reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nomine, medicinali arte fuerat imbutus, qui mihi in eodem monasterio constituto sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque languore corporis praeventus, ad extremum deductus est. Cui in ipsa sua molestia frater germanus, nomine Copiosus, serviebat, qui ipse quoque nunc in hac Urbe per eamdem medicinae artem temporalis vitae stipendia sectatur. Sed praedictus Justus cum jam se ad extremum pervenisse cognovisset, eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est ei ꝓmune re portare.
Tunc duas secũ oblationum
coronas detulit. Qͥ mox ut ꝑ¬
uenit ad locũ. hoĩem ĩuenit:
atq ex more eiꝰ obseqͥo ĩ oĩb
usus est. Lauit itaq ⁊ cũ iam
uestitus uoluiss egredi: hoc
qd̾ secũ detulerat obseq̃nti sͥ
uiro ꝓ bñdictione optulit: pe¬
tens ut benigne susciperet. qd̃
ei caritatis gr̃a offerret. Ciu
ille merens a fflictusq respõ¬
dit. Michi ista qͣre das pater:
Iste panis sc̃s est: ego hunc
manducare ñ possum. Me er¬
enĩ ꝙ̃ uides. aliqñdo loci hurꝰ
dñs fui ⁊ s ꝓculpis meis hic
ptꝰ mortẽ deputatꝰ sum. Si
potenti do ꝓ me offer hc̃ panẽ:
ut ꝓ pcc̃is meis int̾uenias. Et
tunc exauditũ te ẽẽ cognosce:
cũ hic ad lauandũ ueneris.
⁊ me minime inueneris. In
quib u̾bis disparuit : ⁊ is qͥ
eẽ hõ uidebat᷑ euanescendo ĩno¬
ebdomada ꝯtinua se ꝓ eo ĩ la¬
crimis afflixit. salitare hosti¬

Expanded text:
cesse est ei pro munere portare. cesse est ei pro munere portare. Tunc duas secum oblationum coronas detulit. Qui mox ut pervenit ad locum, hominem invenit, atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaqvestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulerat, obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susciperet quod ei charitatis gratia offerret. Cui ille moerens afflictusque respondit: « Mihi ista quare das, pater? Iste panis sanctus est, ego hunc manducare non possum. Me etenim quem vides, aliquando loci hujus dominus fui, sed pro culpis meis hic post mortem deputatus sum. Si potenti Deo pro me offer hunc panem, ut pro peccatis meis intervenias. Et tunc exauditum te esse cognosce, cum huc ad lavandum veneris, et me minime repereris. In quibus verbis disparuit, et is qui homo esse videbatur, evanescendo innohebdomada continua se pro eo in lacrymis afflixit, salutarem hosti
Abbreviated transcription (Latin):
iculpe post mortem in¬
solubiles ñ sunt. młtũ
solet aiãs eriam post mortem
sacra eloquia oblatio hostie
salutaris aduiuare: ita ut hoc
quodam uenerabił uite
pb̃ro qui usq añ bienmum
uixit: ⁊ i diocesi centũ cellen
sis urbis habitauit. atq eccsie
beati ioħis que in loco qͥ tauri¬
ana dicit᷑ sita est p̃erat. cogno¬
uisse se asserit: qd̃ idem pbr ĩ
eodem loco inquo aque calide
uapores nuios fatiunt: quo¬
ties nocessitas corppris extgobat
lauari consuenerat. Ubi dum
dic quodam fuiss ingressus. ĩ¬
uenit quẽdam incognitũ mr̃
ad suũ obsequiũ p̃paratũ: qui
s̾ de pedib calciam̃ta abstra¬
heret. nestim̃ta susciꝑet. Et exe¬
unti ecalorib sabana p̃berer.
atq om̃t ministeriũ eñ mag¬
no famulatu ꝑageret. Cum
hoc sepiꝰ fieret: idẽ pb̃r die qͦdã
ad balnea iturus. intra semet¬
ip̃m cogitans dix̃. Uiro illi qͥ
m̾ solet tam deuotissime ad
lauandũ obseqͥ. ingratꝰ appa¬
rere nõ debeo: s aliqͥd mͥ ne¬

Expanded text:
culpae post mortem insolubiles non sunt, multum solet animas etiam post mortem sacra oblatio hostiae salutaris adjuquodam venerabilis vitae presbytero qui usque ante biennium vixit, et in dioecesi Centumcsis urbis habitabat, atque ecclesiae Beati Joannis quae in loco qui Tauriana dicitur sita est, praeerat, cognovisse se asserit quod idem presbyter in eo loco in quo aquae calidae vapores nimios faciunt, quoties necessitas corporis exigebat, lavari consueverat. Ubi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum ad suum obsequium praeparatum, qui sibi de pedibus calceamenta abstraheret, vestimenta susciperet, et exeunti de caloribus sabana praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius fieret, idem presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans, dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi ingratus apparere non debeo, sed aliquid me ne
Abbreviated transcription (Latin):
ut maior ess iuctoria. Confligebãt
int̾ se illinc carnifices. hinc palma¬
ta uox mris. Ambiebat supplicia:
ut torm̃ta crescente. cresceret ⁊ coro¬
na. Qua ꝓpt̾ it̃m uelut abinitio uͥ¬
gis in conspectu om̃iũ scĩ mres nu¬
di cesi ⁊ suis uestib re induti. e re¬
gione idoli mercurii ad locũ consti¬
nitũ educti: ad decollationem sunt
hanc induxisti me. qui et̾na sap̃ĩa
tua dociusti me. ⁊ consilia secretoꝵ
tuoꝵ ñ abscondisti a me: s semꝑ ĩ
mĩti ⁊ in miserationib tuis multas
consiliatꝰ es me. ⁊ fiusti metum ĩ om̃ib

Expanded text:
ut major esset victoria. Confligebant ut major esset victoria. Confligebant inter se, illinc carnifices, hinc palmata vox martyris. Ambiebat supplicia, ut tormento crescente, cresceret et corona. Quapropter iterum, velut ab initio, virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt hanc induxisti me, qui aeterna sapientia tua docuisti me, et consilia secretorum tuorum non abscondisti a me: sed semper in misericordia et miserationibus multis consolatus es me, et fu
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ qͦs seduxistis cadauera in feli¬
citer in humata. ⁊ torrãtoꝵ adhuc
signa seruantia euntes ceruite. ⁊ si
nõ resipueritis. infelicitatem eoꝵ
infelicitate excedite. ⁊ infelicit᷑ ut
desideratis obite. Ad hanc uocem ͥ
magonia pari confessione fidei ⁊ iur¬
tutis constantia roborati: post mimi¬
a torm̃ta gł̾osus complere marty¬
rium elegerunt. Et uidicis abstrac¬
ti cõspectib ac funerib sͥ sc̃õꝵ osten¬
sis. diuina iusta ⁊ occulta laudau̾e
iudicia qui sic eos in p̃senti humili¬
are disponit: quos in celesti regno tã
głose exaltari ante om̃e tempꝰ decre¬
uit. Deinde t̾rore subuincto. młtisq
inuiriis ⁊ nõ añ ꝑlatis suppliciis
macerani. xͥ se famulos magna con¬
fessionis uoce ꝓnuntiant. Laceraba¬
turq p̃cipue sc̃s dei sac̾dos huma¬
na rabie. cui serui unt ⁊ bestia. Qͥ
p̃currebat ad torm̃ta. ne tarde iret
ad glam. ꝓuocabat in se penam :

Expanded text:
tuorum quos seduxistis, cadavera infelituorum quos seduxistis, cadavera infeliciter inhumata, et tormentorum adhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueritis, infelicitatem eorum infelicitate excedite, et infeliciter, ut desideratis, obite. Ad hanc vocem Ch Eleutherius, in agonia pari confessione fidei et virtutis constantia roborati, post nimia tormenta gloriosum complere martyrium elegerunt. Et judicis abstracti conspectibus, ac funeribus sibi sanctorum ostensis, divina justa et occulta laudavere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare disponit, quos in coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terrore subjuncto, multisque injuriis et non ante perlatis suppliciis macerati, Christi se famulos magna confessionis voce pronuntiant: lacerabaturque praecipue sanctus Dei sacerdos humana rabie, cui servivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam,
Abbreviated transcription (Latin):
missaꝵ sollempnia ut confirmatẽ¬
tur participatione corꝑis ⁊ sangz¬
in celis positus celebraret. hora qua
frangebat᷑ panis sc̃s. quo ip̃e ⁊ ppłs
cõmunicare debebant. resplenduit
huiꝰmodi lux de celo suꝑ eum ⁊ om̃s
qui ibi adorant: qualem nemo eoꝵ
Accipe hoc care m̃s. qd̾ mox cõplebo
tͥ unacum patre meo qm̃ mecũ est
maxima meces tua. ⁊ his qͥ audie¬
rint te salus in regno meo. Nunc
facies fortit̾. ⁊ memoria tua erit ĩ
laude. Dilectio aũt ⁊ benignitas ꝙͣ
habes. semꝑ pro quibcumq petie¬
rit impetrabit. Huiꝰ u̾o t̾ribił ⁊ ad¬
mirandi spestaculi mysti̾o quãqm
adhuc pagana. curiositate tñ mi¬
raculoꝵ sollicita p̾dc̃a larcia int̾
nifices qui xp̃i famulos de squalo¬
re carceris educentes. p̃fecti obtuti¬
b it̾m p̃sentarunt. Quib p̾fectꝰ
ait. Si prudenti consilio tandem
aduitam tenditis immolate dus
⁊ uiuite. Si u̾o mori eligitis. mor¬

Expanded text:
missarum solemnia, ut confirmarenmissarum solemnia, ut confirmarentur participatione corporis et sangin coelis positus celebraret: hora, qua frangebatur panis sanctus, quo ipse et populus communicare debebant, resplenduit hujus modi lux de coelo super eum et omnes qui ibi aderant, qualem nemo eoruAccipe hoc, chare meus, quod mox complebo tibi una cum Patre meo: quoniam mecum est maxima merces tua, et his qui audierint te, salus in regno meo. Nunc facies fortiter, et memoria tua erit in laude, Dilectio autem et benignitas, quam habes semper, pro quibuscunque petierit, impetrabit. Hujus vero terribilis et admirandi spectaculi mysterio, quanquam adhuc pagana curiositate, tamen miraculorum sollicita, praedicta Larcia internifices, qui Christi famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mor
Abbreviated transcription (Latin):
rantur ꝙͦ ingentia chbani incendia.
scẽ crucis armatꝰ ꝓicitur. Et hic in
imaginaria concrematione egredi
sedes rogos. qui rumpheam ignitã
in custodiam ꝑadysi cruoris tui la¬
rusticus ⁊ eleutherius flentes. ⁊ asd
penas sumles uoto prõptissimo
ꝓperantes: uincti differunt᷑. nõ di¬
mittuntur. Cumq extincto ado¬
rationis eiꝰ fornacis incendio b̾s
dñi pontifex dẏonisius fuiss splen¬
didior auro eductꝰ patibulo cruci¬
arie stipitis. torm̃talium instrum̃¬
toꝵ confixionẽ appenditur. Unde
cortus ne emortuus deponitur:
⁊ in cautere glaucini tres simul e¬
lefti dñi cum fidelium multitudi¬
ne recludunt᷑. Ducebant᷑ sane a
delicto obligatis iusti inuinculis.
condempnandi adampnatis: ⁊ ĩ¬
nocentes a nocentib exponit᷑. Ubi
cum post multas ⁊ ꝑ necessarias
ppsi qui eum seqñdo carcerem in¬
ruperant exortationes. ⁊ ad absẽ¬
tes directa instructionũ p̃cepta dc᷑

Expanded text:
rantur quoque ingentia clibani incendia, rantur quoque ingentia clibani incendia, sanctae crucis armatus, projicitur, et hic, inimaginaria concrematione egrediasedes rogos, qui rhomphaeam ignitam in custodiam paradisi, cruoris tui laRusticus et Eleutherius flentes, et ad poenas similes voto promptissimo properantes, vincti differuntur, non dimittuntur. Cumque exstincto ad orationem ejus fornacis incendio, beatus Domini pontifex Dionysius fuisset splendidior auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixione appenditur. Unde tortus nec mortuus, deponitur, et in carcere Glaucini, tres simul electi Domini, cum fidelium multitudine recluduntur. Ducebantur sane a delicto obligatis, justi in vinculis, condemnandi a damnatis, et innocentes a nocentibus exponuntur. Ubi cum post multas et pernecessarias populi, qui eum sequendo, carcerem irruperant, exhortationes, et ad absentes directa institutionum praecepta, Dominica
Abbreviated transcription (Latin):
extensi ⁊ flagellati: dño grãs refere¬
bant. Tunc beatissimꝰ ⁊ acceptabilis
xp̃õ hostia dỹonisius in occulis suoꝵ
suꝑ lectum ferreum suppositis flãmis
nudꝰ extensus est: ⁊ cantabat dicens.
Ignitum eloquiũ tuũ dñe uehement᷑.
⁊ seruus. tuus dilexit illd̾. Propterea
⁊ sapĩa qui dixisti cum transieris per
ignem flãme ñ nocebunt te ÷ ⁊ dedisti
mͥ ꝑiculosiorem ignem intupiditeti¬
b iuncere. fac ⁊ ad nõis tui glam hãc
adustionem suꝑare. Et sic cum am¬
busto toto corꝑe fuiss leuatus: ad bes¬
tias ferocissisimas in rabiem multo
ieiuno excitatas. piectus subrigitur.
Quas cum impetu ualidissimo conspe¬
xiss accurrere: contra eas faciens sig¬
num crucis. ⁊ suscipiens in celũ ait.
Tu dñe qui semꝑ idemes: adesto nũc
mͥ eandem potentiam exerendo. qm
in lacu seruo tuo dameli misericordit᷑
contulisti. Peruenientes ad eum besti¬
e: mansuetissime ꝓcidebant ei. Prepa¬

Expanded text:
extensi et flagellati, Domino gratias refereextensi et flagellati, Domino gratias referebant. Tunc beatissimus et acceptabilis Domino hostia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et cantabat, dicens: Ignitum eloquium tuum, Domine, vehementer, et servus tuus dilexit illud. Proptereaet sapientia, qui dixit: Cum transieris per ignem, flammae non nocebunt te: et dedisti mihi periculosiorem ignem in cupiditatibus vincere, fac et ad nominis tui gloriam hanc adustionem me superare, et sic cum ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, contra eas faciens signum crucis, et suspiciens in coelum, ait: Tu, Domine, qui semper idem es, adesto nunc mihi, eamdem potentiam exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti. Pervenientes autem ad eum bestiae, mansuetissime procidebant ei. Praepa
Abbreviated transcription (Latin):
ducti sunt. ⁊ in conspectu scõꝵ rusti¬
ci ⁊ eleuterii. ut torm̃toꝵ ipĩns t̾core
abintentione sua resipiscerent. p̃ci¬
osus campi doctor eoꝵ ⁊ fortissimꝰ
athleta dñi dyonisius expoliatur:
⁊ toto corpe nudus at̾ius militum
t̾monib uicissim flagellat᷑ nec iũ¬
citur. Qui int̾ crepitꝰ u̾berum dei
głam c̃ laudare. ⁊ c̃ militones suos
ut adhec se inuictos p̃parent cõmo¬
nere. om̃sq fideles ut hinc in dñica
fide corroborent᷑: ñ desuit p̾dicare
dignus habitus sum ꝓ confessione eiꝰ
in corpore meo: qd̾ est gla nr̃a ouiri
fideles ⁊ dilectissimi frẽs. Ideoq uidete
ne deficiatis intribulationib meis s
magis arment᷑ corda ur̃a: ⁊ ad similia
rusticus ⁊ elenterius sanis accerrime.
⁊ in menso catenaꝵ pondere simul sã
disĩ onerant᷑: ⁊ in ergastulũ tenebrosis¬
simi carceris retrudunt᷑. Indeq ad
p̃festi auditionem reduti. in catastis

Expanded text:
ducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustiducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincitur. Qui inter crepitus verberum Dei gloriam collaudare, et commilitones suos, ut ad haec se invictos praepararent, commonere: omnesque fideles, ut hinc in Dominica fide corroborarentur, non desinit praedicare,dignus habitus sum pro confessione ejus in corpore meo: quod est gloria vestra, o viri fideles, et dilectissimi fratres. Ideoque videte, ne deficiatis in tribulationibus meis, sed magis armentur corda vestra, et ad similia Rusticus et Eleutherius satis acerrime, et immenso catenarum pondere simul sancti Domini onerantur, et in ergastulum tenebrosissimi carceris retruduntur. Indeque ad praefecti auditionem reducti, in catastis
Abbreviated transcription (Latin):
turum adindicandum uiuos ⁊ mor¬
tuos. ⁊ scłm ꝑ ignem in melius in¬
mutandũ: fidelit̾ p̃dicamꝰ. Tunc p̾¬
fectus dix̃. Non mͥ uissum est de his
quid dam uob̾cum agere. p̃sertim c̃
te de crepite ⁊ pessime senectutis n¬
mia eloquentia ⁊ ꝓfundissimoꝵ uͥ
boꝵ tergi u̾satione. atq ultra na¬
turam hominũ in ppłi seductione
una cum magicis p̃stigus orbi pe¬
ne romano callere te innotuerit.
Ex his enim. rome sans audiuimus.
Tantum e dicito si magni pͥncipis
domitiam uissis obedire. ⁊ in morta¬
liũ doꝵ uira uenerari disponitis.
scilicet ⁊ scĩ dñi q̃rerent᷑. quedam ĩ¬
clyte familie matrona nobilis mul¬
to comitatu stipata noie larcia suꝑ¬
uenit compellans p̃fectum a dyonisi¬
o ionico agnomine makario uirũ
suũ lisbium magicis artib mente
captum: ⁊ eius tnͣsgressionib socia¬
tum. Qui statim q̃situs reꝑtus est
⁊ adductus. acq in xͥ nominis con¬
fessione p̾fecto dictante sententiam:¬

Expanded text:
turum ad judicandos vivos et mortuos, et saeculum per ignem, in melius immutandum, fideliter praedicamus. Tunc praefectus dixit: Non mihi jussum est de his quiddam vobiscum agere, praesertim cum te decrepitae et pessimae senectutis nimia eloquentia, et profundissimorum verborum tergiversatione, atque ultra naturam humanam in populi seductione, una cum magicis praestigiis, orbi pene Romano callere innotuerit. Ex his enim Romae satis audivimus; tantum edicito si magni principis Domitiani jussis obedire, et immortalium deorum jura venerari disponitis; scilicet et sancti Domini, quaererentur, quaedam inclytae familiae matrona nobilis, multo comitatu stipata, nomine Larcia supervenit, compellans praefectum, a Dionysio Ionico, agnomine Macario, virum suum Lisbium magicis artibus mente captum, et ejus transgressionibus sociatum. Qui statim quaesitus, repertus est et adductus, atque in Christi nominis confessione, praefecto dictante sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
unius uocis eisdem u̾bis cum nõ
nͥ unꝰ int̾rogaretur reddidere respon¬
sum: ac si uniꝰ hoĩs ore sermo ꝓced̾et.
In hoc inquiunt manifestum est uos
eẽ uerissimos xͥanos cum corde creda¬
mus. ore confiteamͣ. ⁊ oꝑe pio cola¬
mus patrem ⁊ filium ⁊ sp̃m sc̃m.
i ħ̾m xp̃m. unam ex eadem sca trini¬
tate ꝑsonaim. dm̃ ante tempora se¬
cularia. hominẽ uerum ꝓpt̾ salute
hominũ ex b̾a maria semꝑ u̾gine
in fine tempoꝵ fcm passum mortu¬
um ⁊ sepultum. ⁊ ab nferis resusci¬

Expanded text:
unius vocis eisdemque verbis, cum non unius vocis eisdemque verbis, cum non nisi unus interrogaretur, reddidere responsum, ac si unius hominis ore sermo procederet. In hoc, inquiunt, manifestum est nos esse verissimos Christianos, cum corde credamus, ore confiteamur, et opere pio colamus Patrem, et Filium, et Spiritum m, unam ex eadem sancta Trinitate personam, Deum ante tempora saecularia, hominem verum propter salutem hominum ex beata Maria semper virgine in fine temporum factum, passum, mortuum et sepultum, et ab inferis resusci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ una cum sc̃o rustico archipb̾ro. ⁊ e¬
lentherio archidiacono suo: p̃fecti p̃¬
sentie sistit᷑. Qũẽ cum nimia seuerita¬
te: p̃fectus alloquit᷑ dicens. Tu ne es
ille nefandissimꝰ senex. qui diceris
dyonisius ionitꝰ ⁊ agnominaris ma¬
charius. qui etiam deoꝵ nr̃oꝵ cultu¬
ram euacuas ⁊ inuictissimi pͥncipis
statuta contempnis: Cui b̾s dẏoni¬
sius ait. Senex quidẽ sum corpore.
s feruore deuotionis fidei. atq sa¬
lutari confessione dñi ⁊ saluatoris
nouoᷤ illi genitos ꝑ mysteriũ p̃dica¬
tionis mee ufantes. qs illi fons
sacri baptismatis ꝑturit: rationa¬
bili lacte pascere sine dolo nõ cesso.
S ⁊ illius pͥncipis scita qͥ uere est
inuctissimꝰ: innocenti oꝑe ⁊ m̃do
corde c̃ seruo. Cui p̃fectus. Die gͦ cuiꝰ
numinis te ꝑfiteris ẽẽ cultorema
cuitꝰ conditionis te asseris: Tunc hu
tres beatissimi uiri dyonisius rusti¬
cis ⁊ elentherius ita dono scĩ sp̃c ĩ
spirati ⁊ zelo fidei inflamati. sono

Expanded text:
 una cum sancto Rustico archipresbytero, et Eleutherio archidiacono suo, praefecti praesentiae sistitur. Quem cum nimia severitate praefectus alloquitur, dicens: Tune es ille infandissimus senex, qui diceris Dionysius Ionicus, et agnominaris Macarius, qui etiam deorum nostrorum culturam evacuas, et invictissimi principis statuta contemnis? Cui beatus Dionysius ait: Senex quidem sum corpore, sed fervore devotionis et fidei atque salutari confessione Domini et Salvatoris novos illi genitos per ministerium praedicationis meae infantes, quos illi fons sacri baptismatis parturit, rationabili lacte pascere sine dolo non cesso. Sed et illius principis scita, qui vere est invictissimus, innocenti opere et mundo corde conservo. Cui praefectus: Dic ergo cujus numinis te profiteris esse cultorem, et cujus conditionis te asseris. Tunc hi tres beatissimi viri, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, ita dono sancti Spiritus inspirati, et zelo fidei inflammati, sono
Abbreviated transcription (Latin):
sii corpori conumxerunt. ⁊ ueneratione
qͣ int̾ ꝑ secutoꝵ rabiem poterant: de¬
uotissime freqñtabant. Fc̃a deinceps
satione. nec sirũ seges negauit obseqͥ¬
um: que talis est fecundata pigue¬
die. Ate sic se uitam bñsiciuĩ uber¬
tatis effudit: ut centuplicatos frustꝰ
deuotissima cultrix adquireret: ⁊ pa

Expanded text:
sii corpori conjunxerunt, et veneratione, sii corpori conjunxerunt, et veneratione, qua inter persecutorum rabiem poterant, devotissime frequentabant. Facta deinceps satione, nec suum seges negavit obsequium, quae tali est fecundata pinguedine, atque sic se in eam beneficium ubertatis effudit, ut centuplicatos fructus devotissima cultrix acquireret, et pa
Abbreviated transcription (Latin):
lat sc̃oꝵ corpoꝵ ꝑditores. Et dum eis co¬
piam oblate humauitatis expendit:
amemoria eoꝵ q̃ susce ꝑant agenda
discussit. Ridelibq suis ⁊ familiaris
not conscus. secreta ordinatione com¬
mittit: ut sub tracta furto p̃ciosa cor¬
pora boꝵ diligens e laboret occultare
p̃mo. Qui dñe uoluntate ⁊ iussione
comꝑta. festinant᷑ qd eis p̃ceptũ fu̾at
exetunt᷑. Furtumq laudabile qd̃ ne¬
mini damnũ uitulit. ⁊ om̃ib pie cre¬
dentib lucrum maximũ contulit. sex¬
co ⁊ memorata urbe lapide. in sulcis
autũnalib qͦs tunt seminib iacien¬
dis p̃scripta matrona in habundan¬
tia parabat arantiũ. speciem agrico¬
laꝵ p̾tendentes: uelut quidã ruralis
operis laborantes abscondunt. Iocum
etiam cesto notamine ad signare pro¬
curant. Ex quo eadem dei futura ple¬
nius femina. at sibi college xͥani int̾
nocturna secrera silentia. p̃scripta
martyrum corpora tollentes bi dyoni¬

Expanded text:
lat sanctorum corporum perditores. Et dum eis colat sanctorum corporum perditores. Et dum eis copiam oblatae humanitatis expendit, a memoria eorum quae susceperant agenda, discussit, fidelibusque suis et familiaris voti consciis secreta ordinatione committit, ut subtracto furto pretiosa corpora beatorum diligens laboret occultare provisio. Qui dominae voluntate et jussione comperta, festinanter, quod eis praeceptum fuerat exsequuntur, furtumque laudabile, quod nemini damnum intulit, et omnibus pie credentibus lucrum maximum contulit, sexto a memorata urbe lapide, in sulcis autumnalibus, quos tunc seminibus jacendis, praescripta matrona in abundantia parabat arantium, speciem agricolantium praetendentes, velut quiddam ruralis operis laborantes abscondunt: locum etiam certo notamine assignare procurant. Ex quo eadem Dei futura plenius femina, ac sibi collegae Christiani, inter nocturna secreta silentia, praescripta martyrum corpora tollentes, beati Diony
Abbreviated transcription (Latin):
onisio parisioꝵ rexit eccłiam reu̾sus
om̃ib q̃ sunt m̃di relictis baptizatꝰ.
⁊ religiosoꝵ xp̃iq pauperũ. iimero
est sociatus. Ceterum metuentes ꝑ secu¬
tores ⁊ gentilium falange. ne ꝯu̾si
ppłi fidelissima ꝓbataq deuotio scõꝵ
corꝑa rustici ⁊ eleutherii q̃ in monte
ubi ip̃i una cum b̃o dẏonisio fu̾ant
martyrizati iacebant ꝑ futura sͥ ad
patrociniũ colligerent ⁊ tumularẽt
ꝓuisum grrgitem ministros iubent
demerganda ꝑferre. S d̾s omp̃c pre¬
sciris futuroꝵ. qui mittat tempꝰ et
qd̃ predestinare ñ mutat consilium.
qui malum olofernis cõceptum pru
lias catulla nomine. q̃ licet paganoꝵ
adhuc errorib necessitate potius ꝙͣ
uoluntate teneret᷑ ad dicta. conũti tñ
ad fidem xp̃i ꝑ exempla martyrũ atep
ad baptisini grãm ꝑuenire se desid̾are
spirata. macte uirtutis consiliũ appe¬
tiuit: atq ad conuiuiũ uenire postu¬

Expanded text:
onysio Parisiorum rexit Ecclesiam reversus, onysio Parisiorum rexit Ecclesiam reversus, omnibus quae sunt mundi relictis, baptizatus, et religiosorum Christique pauperum numero est sociatus. Caeterum metuentes persecutores et gentilium phalanges, ne conversi populi fidelissima probataque devotio, sanctorum corpora Rustici o Dionysio fuerunt martyrisati, jacebant, profutura sibi ad patrocinium colligerent, et tumularent, provisum gurgitem ministros jubent demergenda perferre; sed Deus omnipotens praescius futurorum, qui mutat tempus, et quod praedestinavit non mutat consilium: qui malum Holophernis conceptum prudlias, Catulla nomine, quae licet paganorum adhuc erroribus necessitate potius quam voluntate, teneretur addicta, converti tamen ad fidem Christi, per exempla martyrum, atque ad baptismi gratiam pervenire se desiderare, spirata, mactae virtutis consilium appetivit, atque ad convivium venire postu
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ recto gressu incedere. S qͣnꝙͣ
sit mirũ. ñ est tñ difficile pcioso ca¬
pite scissimi uiri corpꝰ angłico mini¬
sterio. inmodũ uiuentis ambulari
cum idem ds sua om̃i potentia effla¬
to sp̃u tadauer eius facile ꝓpt̾ fidei
suc cõmendatõem ꝙͣ isclem suus si¬
delis seruus p̃dicañat facile uti¬
ret potuit regere. qͥ id ip̃m corpꝰ de
puluere t̾re cõpingens. spũ qͦ uege¬
taretur dignatꝰ est inspirare. eiꝰdẽꝙ
redactum in cinerẽ dignabit᷑ repi¬
rare: ⁊ qr iuxerat anima iuuidũ
phennit̾ reddere. Qd stupendũ ml¬
raculum cum suꝑius fata larcia
conspexiss ꝓsiliuit in infideliũ tur¬
bas. ⁊ uociferata est se ẽẽ xͥ gr̃a x̾a
inmundicia idoloꝵ. oecubuit bapti¬
zata in remissionẽ pccoꝵ. Cuiꝰ faltꝰ
uis bius ꝙ̃ expre scribto lisbio uiro
suo susceꝑat romã dustꝰ. domitiano
eiꝰ pilato ꝑtres cesares militauit.
⁊ sub sc̃o masso ep̃o qui t̃cius a b̾o dy¬

Expanded text:
su incedere. Sed quanquam sit mirum, non est tamen difficile, praeciso capite, sanctissimi viri corpus angelico ministerio in modum viventis ambulare, cum idem Deus sua omnipotentia efflato spiritu, cadaver ejus facile propter fidei suae commendationem, quam idem suus fidelis servus praedicaverat facile ut iret, potuit regere, qui idipsum corpus de pulvere terrae compingens, spiritum, quo vegetaretur, dignatus est inspirare: idemque redactum in cinerem dignabitur reparare, et qua vixerat anima, vividum perenniter reddere. Quod stupendum miraculum, cum superius fata Larcia conspexisset, prosiluit in infidelium turbas, et vociferata est se esse Christi gratimmunditia idolorum occubuit baptizata in remissionem peccatorum. Cujus filius Visbius, quem ex praescripto Lisbio viro suo susceperat, Romam ductus, Domitiano evespillatoper tres Caesares militavit, et sub sancto Masso episcopo, qui tertius a beato Di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dõ nr̃o grata societas. int̾ qͦs nec
pͥmis alter potuit ẽẽ nec terturs. s
trinitatem confitentes: trino me
diderat eadem die cum illo. ⁊ incir
sissimis ac ante in auditis suppliciis
est affecta: ut parisius inderet᷑ im
talia seruoꝵ tuoꝵ in circuiti eius:
⁊ nõ erat qͥ sepeliret. Namq ad de
pͥmo ceperat fructus oriri. eo am¬
plius gle ipĩns pareret triumphꝰ.
maximꝰ cunctos ad sistentes horror¬
inuasit. ac lux in effabił cunctis
resplenduit: ⁊ beatissimi dyonisii
se cadauer erexit. Scaq manu ca¬
pud a corpore dola brilictoris trun¬
catum. angłico ductu gressum re¬
gente ⁊ luce celesti curu ̃ fluente: pe¬
dulis cepit brachiis uestitate. Et
fc̃a est comes multitudo celestis ex̾

Expanded text:
et Deo nostro grata societas, inter quos nec et Deo nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes, trino merdiderat, eadem die cum illo, et in ciesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, ut Parisiis videretur imtalia servorum tuorum in circuitu ejus, et non erat qui sepeliret. Namque ad deprimo coeperat fructus oriri, eo amplius gloriae ipsius pateret triumphus, maximus cunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, et luce coelesti circumfulgente, pendulis coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ fecisti ⁊ ostendisti mͥ: atq dignatꝰ es
opari ꝑme. Maxime qr nunc humi¬
litatem meã uisitasti ꝑte ⁊ uocasti
senectutẽ meam tuo desiderio fatiga¬
ta ate: sciens qr iamex multo tpr̃e
largius cõcupiui udere te. Nunc iã
dñe ꝑ coronam martyrii cum frĩb
meis seruis tuis suscipe me. Tuosq
tos etiam qui te ꝑ nos in noĩe tuo pe¬
tierint ut pollicitus es clemet᷑ ex au¬
di: qm̃ tuũ est regnũ ⁊ potestas cum
therius. cunctisq fideles ⁊ multi e¬
tiam paganoꝵ qui eun lam̃tantes
ꝓsequebant᷑ respondissent amen:
positis genib ⁊ ꝓtensis ceruitib
uno eodemq mom̃to hebebatis se¬
decollati sunt. atq in hac fidei con¬
stantia ꝑmanentes. reddentes t̾re
corꝑa: beatas celo animas intuler̃
Taliq ad dñm meruerũt ꝓfessione
migrare. ut amputans capitibus
mentib inerat amor. licet p̃cisis ca¬
pitib qd̾ ore iam sumpserat: sermo¬
nib estuebat ardor. Uere b̾a nmũ

Expanded text:
cisti et ostendisti mihi, atque dignatus es operari per me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, et vocasti senectutem meam, tuo desiderio fatigatam, ad te: sciens quia jam ex multo tempore largius concupivi videre te; nunc jam, Domine, per coronam martyrii cum fratribus meis servis tuis suscipe me: tuosquetosque etiam, qui te, per nos in nomine tuo petierint, ut pollicitus es, clementer exaudi: quoniam tuum est regnum et potestas cum therius, cunctique fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque momento, hebetatis, sedecollati sunt: atque in hac fidei constantia permanentes, reddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulere. Talique ad Dominum meruere professione migrare, ut amputatis capitibus mentibus inerat amor, licet praecisis capitibus, quod ore jam sumpserat, sermonibus aestuabat ardor. Vere beata nimium
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o monte ubi fuerat decollatꝰ
ꝑ duo fere milia deportanti. usꝙ
ad locum in qͦ nẽ dei dispositione
⁊ sua electione reqͥescit humatum:
sine cessatione ymnis dulcissonis
dm̃ laudans. S ⁊ celos petentia
diuinoꝵ sp̃uum innumerabilia
agmina situt audita canore ines¬
timaba suauitatis modulantia
auditus. uelut alt̾natim chorian¬
głici hec ⁊ alia quoꝵ intellectꝰ non
potuit ꝑcipi concinebant. Qd̃ iu¬
dentes ⁊ audientes in numeri ppłi
⁊ multi etiam ꝑ secutoꝵ in dũn
crediderunt. Non credentes autẽ.
erat diuine dignationi. mirifica¬
tum scm̃ susi in celis talit̾ de mõs¬
trare in t̾ris. qui ad ferocissimos
ppłos inclytꝰ nuntius ⁊ cõfessor
ipĩus p̃ciosus. succensus igni
diuini amoris. constant̃ susti¬
nuit supplicia passionis. Et ꝑ ĩ

Expanded text:
collatus, per duo fere millia deportanti usque ad locum, in quo nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione hymnis dulcisonis Deum laudans. Sed et coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaestimabilis suavitatis modulantia:auditus, velut alternatim chori angelici, haec et alia, quorum intellectus non potuit percipi, concinebant. Quod videntes et audientes innumeri populi, et multi etiam persecutorum, in Dominum crediderunt. Non credentes autem, erat divinae dignationi mirificatum sanctum suum in coelis taliter demonstrare in terris, qui ad ferocissimos populos inclytus nuntius et confessor ipsius pretiosus, succensus igne divini amoris, constanter sustinui
Abbreviated transcription (Latin):
eniq adentꝰ p̃fecti fescenuisi
sinmi. cum romanoꝵ militũ
apparitione in urbe parisioꝵ. ⁊ per
omuẽ regionem subito ꝑsonatur.
⁊ a pͥmorib cuutatum galliaꝵ ei oc¬
currit᷑ imperiał uissio urgens suꝑ
captura sci pontificis macharii dẏo¬
sc̃issimo. sudores certaminũ suoꝵ detre¬
uerat pprii sanguinis fonte abluere.
quo poss liberius carnis sarcina li¬
beratus ⁊ suꝑp niuem dealbatus pre¬
sentie illius adstare. ⁊ qui semet ip̃m
holocaustum odoriferum offerebat
sacrificiũ laudis iugiter dño immo¬
lans. ab innumerabili catͥua demo¬

Expanded text:
enique adventus praefecti Fescennii Sisinnii, cum Romanorum militum apparitione, in urbe Parisiorum, et per omnem regionem subito personatur, et a primoribus civitatum Galliarum ei occurritur imperialis jussio urgens super captura sancti pontificis Macarii Diosanctissimo, sudores certaminum suorum decreverat proprii sanguinis fonte abluere, quo posset liberius, carnis sarcina liberatus, et super nivem dealbatus, praesentiae illius astare, et qui semetipsum holocaustum odoriferum offerebat, sacrificium laudis Jupiter immolare: ab innumerabili pene caterva daemo
Abbreviated transcription (Latin):
ueum redeas. Quod diaconus
eius audiens: despexit ⁊ irti¬
sit. Tunc uir dei accersito no¬
tario dictauit dicens. Sabinꝰ
ueo tuo in locis istis ulterius
ñ exeas. nec t̾ras eccłie ledere
presumas. Atq eidem nota¬
rio subuunxit dicens. uade et
hoc scribe : ⁊ in aqm eiusclem
fluminis proice. Quo facto.
sc̃i uiti preceptum suscipiens
statim se a terris eccłle flumi¬
nis aqua compescuit: etaꝑ
ad ꝓprium alueum reuersa.
exire ulterius in loca eadem ñ
presumpsit. Qua in re petre qͥd

Expanded text:
veum redeas. Quod diaconus veum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sabinus ostri ut de alveo tuo in locis istis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere praesumas. Atque eidem notario subjunxit, dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclenis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, q
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis. aqua secuta est. ita ut
funditus locum consueti cursus
desereret: ⁊ ibi sibi alueum ubi
tracto ꝑ t̾ram rastro uir dñi sig¬
num fecerat uendicaret: ⁊ que¬
q essent alimentis hominum
ꝑro futura sata uel plantata
ultra non lederet.
inꝰ quoq uenerabilis iuri
uenantii ep̃i aluid mira¬
tulum relatione cognoui: qd̾
in placentina urbe ꝑhibet ges¬
tum. Quod uir quoq neracis¬
simus iobes in hac modo roma¬
na ciuitate locum prefectoꝵ
seruans. qui in eadem placen¬
tina urbe est ortus ⁊ nutritus:
ita ut ep̃c memorat quia gestũ
fuerat attestatur. In ea namq
ciuitate sabinum nomine fuis¬
se asserunt: mire uirtutis ep̃m.
Cui dum die quadam suus di¬
aconus nuntiass qd̃ cursus
sui padus alueum egressus ec¬
clesie agros ectupass: totaq il¬
lic loca nutriendis seminib ꝓ¬
futiira aqua eius dem fluminis
teneret: uenerabilis uite sabi¬
nus ep̃c respondit dicens. Uade
te compescas: ⁊ ad ꝓprium al¬

Expanded text:
fluminis aqua secuta est, ita ut fluminis aqua secuta est, ita ut funditus locum consueti cursus desereret, et ibi sibi alveum, ubi tracto per terram rastro vir Domini signum fecerat, vindicaret, et quaeque essent alimentis hominum profutura sata vel plantata ultra non laederet. quoque venerabilis viri Venantii episcopi aliud miraculum relatione cognovi, quod in Placentina urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestatur. In ea namque civitate Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, te compescas, et ad proprium al