comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minum passum: ipse enĩ latere
dignatur inaquis generis humani
capi uoluit laqueo mortis nr̃e:
& quasi tribulatione assatus est ⁊
titit: in resurrectione At qui
inpisce asso sigurare uoluit tribu¬
lationem passionis sue: infauo
mellis utrãq naturã exprimere
uoluit ꝑsonȩ suȩ sauum quippe.
mel incera est. Mel uero incera.
diuinitas est inhumantate:
Quoel abhac quoq lectione
non cliscrepat: nam piscem come¬
clit & panẽ Qui enim assari ut
piscis potuit exhumanitate . p̃a.¬
ne nos resicit exdiuinitate Qui
ait Ego sum panis uiuus: qui
decelo cdescendi Assum ergo
piscem comedit et panen: ut in¬
ipso suo cibo nobis ostenderet:
Quia et passionem exnr̃a hu-¬
manitate ꝑtulit: et refectionẽ
nr̃am ex sua diuinitate proci¬
rauit. Quol si uigil arter ns¬
picimus: nobis quoq qualite
ad unitanlum congriat u¬
demus: Sic oum suare ep¬
tor inlicat. ut imitacionis uiã
nobis sequentib sternat Ecce in

Expanded text:
minum passum? Ipse enim latere minum passum? Ipse enim latere dignatus est in aquis generis humani, capi voluit, laqueo mortis nostrae, et quasi tribulatione assatus est tetitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurare voluit tribulationem passionis suae, in favo mellis utramque naturam exprimere voluit personae suae? Favus quippe mel in cera est, mel vero in cera est divinitas in humanitate. Quod ab hac quoque lectione non discrepat, nam piscem comedit et panem. Qui enim assari ut piscis potuit ex humanitate, pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Assum ergo piscem comedit et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humanitate pertulit, et refectionem nostram ex sua divinitate procuravit. Quod si vigilanter inspicimus, nobis quoque qualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in
Abbreviated transcription (Latin):
centũ quinquaginta .iii:
ad requiem tendit: septẽ et decẽ
ter ducimꝰ. ut ad quinquaginta
et unũ uenire. debeamus Q uera
nr̃a requies tunc. ẽ: cũ ipsã iam
claritatem trinitatis agnoscimus.
quã in unitate cliuinitatis. eẽ.
certum tenemꝰ. Quinquaginta &
unum ter ducimꝰ & electoꝵ
summã. insuꝑna patria. quasi centũ
quinquaginta et trium piscium
numerũ implent Post resurrec.¬
tionem ergo dnĩ missum rete:
clignum suit ut tot pisces caꝑet.¬
quot solum modo electos ciues
suꝑnȩ patriȩ de signarent: Inter
hȩc uero. et hesterna scĩ euuan.¬
gelii lectio & hodierna nos am.¬
monet. ut uigilanter cdebeamꝰ
inspicere : cur dñs et redemp¬
tor nr̃ post resurrectionem
suam piscem assum legitur
come disse Non enĩ uacat a
misterio: quod iteratur infacto
In hac et enĩ lectione: panem
et assum piscem: In illa uero
que besterno die lecta est :
mellis comedit Quiel autem
nisi ip̃sum mediatorem dei etho¬

Expanded text:
centum quinquaginta tria. centum quinquaginta tria. ad requiem tendit, septem et decem ter ducimus, ut ad quinquaginta et unum venire debeamus. Et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinitatis agnoscimus, quam in Unitate divinitatis esse certum tenemus. Quinquaginta et unum ter ducimus, et electorum summam in superna patria, quasi centum quinquaginta trium piscium numerum tenemus. Post resurrectionem vero Domini missum rete dignum fuit, ut tot pisces caquot solummodo electos cives supernae patriae designarent. 5. Inter haec vero et hesterna sancti Evangelii lectio et hodierna nos admonet, ut vigilanter debeamus inspicere cur Dominus et Redemptor noster post resurrectionem suam piscem assum legitur comedisse. Non enim vacat a mysterio quod iteratur in facto. In hac etenim lectione panem et assum piscem, in illa vero quae hesterno die lecta est Lmellis comedit. Quid autem nisi ipsum Mediatorem Dei et ho
Abbreviated transcription (Latin):
& intellectus: sp̃s consilii et for¬
titudinis. sp̃f scientie et pieta¬
tis. & replebit eũ sp̃s timonis dñi
Sel ille in hoc spũ oꝑationem
ꝑcipit. qui sidẽ trinratis ag¬
noscit. ut et patrem. it silium.
eumclemq sp̃m scm̃: unius uir¬
tutis credat. unius sub stanciȩ
esse fateatur. Quia igitur
septẽ que suꝑius diximus per
nouum testam̃tũ latnis data
sunt: decem uero ꝑuetus pre-¬
cepta: om̃is nr̃a uirtus et oꝑa-¬
tio ꝑ decem et septem potest
plene comp̃hendi Pucamus ergo
ꝑtriconum clecẽ et septẽ: et
ueniunt ad quinquaginta unũ:
Iui profecto numerus a mag¬
no misterio non uacat: quia
intestamento ueteri legimꝰ.
qđ annꝰ quinquagesimꝰ. iube¬
leus uocari iussus est: In quo
uidelicet. cunctus populus
ab omi oꝑatione qui esceret:
Sed uera requies. inunitate
est. cliuidi quippe unii non¬
potest Ubi enĩ scissura cliui-¬
sionis ẽ. uera requies non est:
Ducamꝰ ergo ꝑtriconũ quin-¬
quaginta etqunum: et fiunt

Expanded text:
s consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . Sed ille in hoc Spiritu operationem percipit, qui fidem Trinitatis agnoscit, ut et Patrem et Filium et eumdem Spiritum sanctum unius virtutis credat, unius substantiae esse fateatur. Quia ergo septem quae superius diximus, per Novum Testamentum latius data sunt, decem vero per Vetus praecepta, omnis nostra virtus et operatio per decem et septem potest plene comprehendi. Ducamus ergo per trigonum decem et septem, et veniunt ad quinquaginta unum. Qui profecto numerus a magno mysterio non vacat, quia in Testamento Veteri legimus quod annus quinquagesimus jubilaeus vocari jussus est , in quo videlicet cunctus populus ab omni operatione 1543 quiesceret. Sed vera requies in unitate est. Dipotest: ubi enim scissura divisionis est, vera requies non est. Ducamus ergo per trigonum quinquaginta et unum, et fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
litus trahimur  sed cum rete
magnis piscib plenu᷑ dicitur.
additur et quantis Scilicet
centum quinquaginta trib.
Amagno mysterio numer
non uacat: sed intentos uos
tanti mysterii prosunditas
expectat. Neq et enim quan.¬
titatis summã sollerter euuan.¬
gelista exprimeret: nisi hanc
sacram̃to plenam esse iudicas¬
set Scitis namq quod intes¬
decalogi mandata p̾cipitur:
In nouo autem riusdem oꝑa¬
tionis uirtus. ꝑ septi forma̾m

Expanded text:
littus trahimur? Sed cum rete magnis piscibus plenum dicitur, additur et quantis, scilicet centum quinquaqinta tribus. A magno mysterio numerus non vacat, sed intentos vos tanti mysterii profunditas exspectat. Neque enim quantitatis summam solerter evangelista exprimeret, nisi hanc sacramento plenam esse judicasset. Scitis namque quod in VeDecalogi mandata praecipitur, in Novo autem ejusdem operationis virtus per septiformem
Abbreviated transcription (Latin):
apud te. Hoc est sicut tunc:
ita & nunc. Sicut tunc predes¬
tinatione. ita &e nunc ꝑfectio¬
ne: Fac in mundo. quod apud
te iam factum fuerat ante
mundũ. Fac in suo tempore.
quod ante omĩa tempora sta
tali in mortalis apud patrem
futurae. & hoc iam praedesti¬
nando factum fuisse. antequã
mundus essae: qd̾ in mundo
ceiam suo tempore fierce:
Si enĩ de nobis dixit apłs.
sicut elegit nos in ipso ante
mundi constitutionẽ. cur
abhorrere putatur a uero.
si tunc pater caput nrm
głificauit. quando nos in ipso
ut menbra eius essemus
in suarum exordio littarũ.
tus apłs. segregatꝰ in euangłiũ
dĩ: quod ante promiserat ꝑ
propħas suos. in scripturis

Expanded text:
a me; hoc est, sicut tunc, ita et nunc; sicut tunc praedestinatione, ita et nunc perfectione: fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum; fac in suo temquod ante omnia tempora stattali immortalem apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset, quod in mundo etiam suo tempore fieret. Si enim de nobis dixit Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem ; cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, in suarum exordio Litterarumtus Apostolus, segregatus in Evangelium Dei, quod ante promiserat per Prophetas suos in
Abbreviated transcription (Latin):
celebramꝰ. lectiones sacrȩ
quȩ int̾ haes missarum
sollempnia recitatȩ sunt.
pandunt exordiũ. Ante
celebramꝰ. hodie eiusdẽ
redemptoris nr̃i ascensio¬
nis sollẽpnia ueneramur.
Qͥa saluator nr̃ post resur u¬

Expanded text:
celebramus, lectiones sacrae quae inter haec missarum solemnia recitatae sunt, pandunt exordium. Ante celebravimus, hodie ejusdem Redemptoris nostri Ascensionis solemnia veneramur: quia Salvator noster post resur
Abbreviated transcription (Latin):
mitcit. quid aliud inmundo
facit. nisi grana seminis
spargit: E pauca grana
mitcit in semine. ut mul¬
tarũ messiũ fruges recipi¬
at ex nr̃a fide. Neq & enĩ
in uniũsũ mundũ tanta
fideliũ messis exsurgerae.
si de manu dñi suꝑ ratio¬
nalẽ terrã illa electa grana
p̾dicantiũ non uenissent
Seqͥtur. Qui crediderit &
baptitatus fuerit : saluus
erit. Qui uͦ ñ crediderit.
condẽpnabit᷑. Fortasse unus¬
qͥsq apud sema ipsũ dicat:
ego iam credidi. saluus ero.
Uerũ dicit. si fidem oꝑib
teneat. Uera &enĩ fides
est. quae in hoc qđ uerbis
dicit: moribꝰ non contradi¬
cit. Hinc est enim qd̃ qͥbꝰ dã
falsis fidelibus paulus dicit.
Qui confitentur se nosse
deũ. factis aut̃ negant. Hinc
ioh̾s ait. Qui dicit se nosse

Expanded text:
mittit, quid aliud in mundo mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit, qui vero non credcondemnabitur. Fortasse unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero; verum dicit, si fidem operibus tenet: vera etenim fides est quae in hoc quod verbis dicit moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit, qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant. Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse
Abbreviated transcription (Latin):
animalia uiuur. sentiunt
sed non discernunt. Angli
& enĩ surit. uiunt. senti¬
urit. & discernunt. Omĩs
aut̃ creaturȩ aliqͥd habe
homo. Haboe nãq cõmu¬
ne eẽ cũ lapidibus. uiuere
cũ arborib. sentire cum¬
animalibꝰ intelligere cũ
angłis. Si gͥ cõmune habae
aliquid cũ om̃i creatura
homo. iuxta aliqͥd omĩs
creatura homo. Om̃i gͦ
creaturae̾ p̃dicat᷑ euangłiũ¬
cũ soli homini predicatur.
quia ille uidelic& docarur.
ꝓpt̾ quẽ in terra cuncta
creata sunt: & aquo omi a
ꝑquandã similitudinem
aliena ñ sunt. Potest & iã
om̃is creature nomine. omĩs
natio gentium designari.
Ante &enĩ dictũ fuerat.
in uia gentiũ ne abieritis.
Hunc autẽ dicitur. pͣdi¬
catẽ omĩ creaturȩ. Ut sci
lic& pͥus ã iudea apłorũ
repulsa p̾dicatio. tunc
nobis in adiutoriũ fier&e:
cũ hanc illa ad dampnati¬
onis suȩ testimoniũ suꝑba
reppulissae. Sed cũ disci¬
pulos adpͣdicandũ ueritas

Expanded text:
animalia sunt, vivunt, sentiunt, animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arborib intelligere cum angelis. Si igitur commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura homo. Omni ergo, creaturae praedicatur Evangeliucum soli homini praedicatur. quia ille videlicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt. Potest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicatlicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio, tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
Conuescens eleuatus est.
Comedit & ascendit: ui
uidelic& ꝑ effectũ comes¬
tionis. ueritas patescerte
carnis. Marcus uͦ prius
eũ de cordis atq infideli¬
tatis duritia. increpasse
discipulos memorat. Qua
in re qͥd considerandũ est.
nisi qđ idcirco dñs tunc
discipulos increpauit. cũ
corporalit̃ reliquit: ut uer¬
ba quae recedens dicera.
in corde audientiũ artiꝰ
imp̃ssa remanerent. Incre¬
pata gͥ eoꝵ duritia. quid
satdis uł brutis animalibꝰ
fuerat p̾dicandũ. ut de eo
discipulis dicatur. predi¬
cate om̃i creaturȩ : sed
om̃is creaturȩ nomine
signatur homo. Sunt
namq: lapides. sed nec ui¬
uunt nec sentiunt. Sunt
herbe & arbusta. uiuunt
quidẽ sed non sentiunt
Uiuunt dico ñ ꝑ animã
sed ꝑ uiriditatẽ. Quia &
÷paulus dicit. Infipiens tu
qd̃ seminas ñ uiuificatur.
nisi prius moriatur. Uiuit
gͦ quod moritur. ut uiui¬
ficaur. Hapides gͦ sunt:
sed ñ sentiunt. Arbusta
aut̃ sunt & uiuunt. sed
non sentiunt. Bruta uͦ

Expanded text:
nvescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis. Marcus vero priueum de cordis atque infidelitatis duritia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut verba quae recedens diceret in corde audientium arctius impressa remanerent? Increpata igitur eorum duritia, quid satis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero
Abbreviated transcription (Latin):
apparens discipulis suis.
ueracit᷑ se resurrexisse in
mentis. Nouissime recun¬
bentibus illis undecim.
apparuit. & ũba p̾dicatio¬
nis ob confirmationẽ eoꝵ
ipse ascensurꝰ in cęlum
imꝑtiuit: fideiq magnitu¬
dinem ostendit. ac figna

Expanded text:
apparens discipulis suis, veraciter se resurrexisse in festavit; novissime recumbentibus illis undecim apparuit, et verba praedicationis ob confirmationem eorum jam ascensurus in coelum, impertivit, fideique magnitudinem ostendit, ac signa
Abbreviated transcription (Latin):
duxit captiuã: qͥa corrup¬
tionẽ nrãm uirtute suę
incorruptionis absorbuit :
Dedit dona hominibus.
qͥa misso desuꝑ spũ. alii ser¬
monẽ sapientiȩ. Alii sermo¬
nem scientiȩ. Alii grãm ui¬
tutũ. alii grãm curationũ.
alii genera linguarũ. alu
interp̾tationẽ sermonum
tribuit. Hedit gͦ dona ho¬
minibus. De hac ascensi¬
onis eiꝰ gła. & iã abacuch
ait. Eseuatus est sol: &
luna stetit in ordine suo
Quis eñĩ solis nomine̾ nisi
dñs. & quȩ lunȩ nomine
nisi aeccła designatur
for midauit. At post quã eiꝰ
ascensione roborata est: aꝑte
dit. Eleuatus est gͦ sol. &
luna stetit in ordine suo.

Expanded text:
duxit captivitatem, quia corrupduxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia, misso desuper Spiritu, alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii gratiam virtutum, alii gratiam curationum, alii genera linguarum, alii interpretationem tribuit sermonum . Dedit ergo dona hominibus. De hac Ascensionis ejus gloria etiam Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis nomine nisi Dominus, et quae lunae nomine nisi Ecclesia designatur?formidavit; at postquam ejus Ascensione roborata 1574 est, dit. Elevatus est ergo sol, et luna stetit in ordine suo,
Abbreviated transcription (Latin):
qui in natiuitate sua ap¬
paruit ds̃ humilis. in
ascensione sua ostensus
est homo sublimis. Sed
hoc nobis magnoꝑe fr̃s
pensandum est: quia
delocum est hodierna
diẽ cyrographũ dampna¬
tionis nr̃ae. mutata est
sententia corruptionis
namq carnis nr̃ae subleuati¬
one. ꝑ figurã beatus iob dnm̃
auemꝰ uocat. Quia enĩ as¬
censionis eiꝰ mysteriũ iudeã
ñ intelligere conspexit: de
infidelitatẽ eius sententi¬
am ꝓtulit dicens. Semitã
ignorauit auis. Auis enĩ
recte appellatus est dñs.
qͥa corpus carneum ad ęthe¬
ra lib rauit. Cuiꝰ auis
semitam ignorauit: qͥsqͥs
eũ ad cęlum ascendisse
non credidit. De hac sol¬
lempnitate ꝑ psalmistam
dicitur. Eleuata est mag¬
nificentia tua suꝑ cȩlos.
De hac rursus ait. Ascendit
ds̃ in iubilatione. & dñs in
uoce tubȩ. De hac itum
dicit. Ascendens in altũ.
captiuam duxit captiui¬
tatem: dedit dona homi¬
nibus. Ascendens quippe
in altum captiuitatem

Expanded text:
qui in nativitate sua apqui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in Ascensione sua ostensus est homo sublimis. 10. Sed hoc nobis magnopere, frpensandum est, quia deletum est hodierna die chirographum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis namque carnis nostrae sublevatione per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim Ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit avis . Avis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captivam
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis consideratione dicamꝰ:
II Hoc aut̃ nobis pͥmũ queren¬
dum est. qͥd nam sit qd nato
dño apparuerunt angłi. &
tam̃ non leguntur in albis
uestibus ap̃paruisse. Ascen¬
dente autẽ dño missi angłi
in albis legunt᷑ uestibꝰ appa¬
ruisse. Sic & enĩ scriptum
est. Elidentibus illis eleua-¬
tus est: & nubes suscepit
eum ab oculis eorũ. Cumq¬
intuerentur in cęlũ euntem
ilũ: eccẽ duo uiri adstite¬
runt urcta illos in uestibꝰ
albis. In albis aut̃ uestibus
gaudium & sollẽpnitas men¬
tis attenditur. Quid est¬
gͦ quod nato dño non albis
uestibꝰ. ascendente autem
dño in albis uestibus appa¬
rent qd magna tunc sollẽp¬
nitas angłis facta est. cum
celũ ds homo penetrauit
Quia nascente dño uideba¬
tur diuinitas humiliata:
ascendente uͦ est dño huma.¬
nitas exaltata. Albae &¬
enĩ uestes exaltationi ma¬
gis congruunt. quã humi¬
liationi. In assumptione
gͦ eiꝰ. angłi in albis uestib
uideri debuerunt: quia

Expanded text:
icamus. 9. Hoc autem nobis primum quaerendum est, quidnam sit quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse. Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Cumqintuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri astiterunt juxta illos in vestibus albis . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis attenditur. Quid est quod nato Domino non in albis vestibus, ascendente autem Domino in albis vestibus apparent, nisi quod magna tunc solemnitas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit: quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata, ascendente vero Domino est humanitas exaltata? Albae etenim vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi. In assumptione ergo ejus angeli in albis vestibus videri debueru
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria in exordio aeccłȩ
fuerunt. At enim fides
lis fuerat nutrienda. Quia
& nos cũ arbusta plantamꝰ.
tam diu eis aquã infundi¬
mus : quo usq ea in terra
iam conualuisse uideamꝰ.
At si semel radicẽ fixerint:¬
ab in rigando cessamꝰ. Hinc
est & enĩ quod paulus dicit.
Uinguae insignũ sunt non
idelibus. sed infidelibus
ꝯabemus de his signis atq
uirtutibus. quȩ adhuc sub:¬
lius considerare debeamꝰ
Sc̃a quippe aeccła cotidie
spiritaliter facit. qd̾ tunc

Expanded text:
necenecefuerunt: ut enim fides lis fueet nos cum arbusta plantamus, tandiu eis aquam infundimus, quousque ea in terra jam convaluisse videamus; et si semel radicem fixerint, in rigando cessamus. Hinc est enim quod Paulus dicit: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . Habemus de his signis atque virtutibus quae adhuc subtilius considerare debeamus. Sancta quippe Ecclesia quotidie spiritali
Abbreviated transcription (Latin):
sit: fidei nr̃ae ueritatẽ in
uitȩ nr̃ae considatione de¬
bemꝰ agnoscere. Iunc enim
ueractter fideles sumꝰ. si qd̃
uerbis promittimꝰ: oꝑtbꝰ com¬
plemus. In die qͥppe baptis¬
matis om̃ib antiqui hostis
oꝑibꝰ. atq om̃ibus pompis
abrenuntiare promisimꝰ.
siderationẽ suã mentis
oculos reducat. & si seruat post
baptismũ qd̃ ante baptismũ
spopondit: certus iam quia
fidelis est gaudeat. Sed si qd̃
ꝓmisit minime seruauit. ad
exercenda praua oꝑa. ad con¬
cupiscendas mundi pompas
dilapsus est: uideamus si iam
sit plangere qd̃ errauit. Apud
misericordẽ namq iudicem
nec ille fallax habebitur.
qͥ ad ueritatẽ reũtitur: & iã
postquã mentitur. Quia
omp̃s d̾s dum libenter nrãm
pęnitentiã suscipit. ipse suo
tur. In nomine meo demonia
eicient: linguis loquentur
nouis. serpentes tollent. &
si mortiferum quid biberint:
non eis nocebit. Suꝑ ȩgros
manus imponent: & bene
mei qui ista signa non facitis.
minime creditis: Sed Haec

Expanded text:
eritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus implemus. In die quippe baptismatis omnibus nos antiqui hostis operibus atque omnibus pompis abrenuntiare promisimus. siderationem suam mentis oculos reducat; et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est, gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, si ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas, dilapsus est; videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poenitentiam suscipit, ipse suo tur. In nomine meo daemonia ejicient, linguis loquentur notis, serpentes tollent; et si mortifernon eis nocebit: super aegros manus imponent, et bene uid quia ista signa non facimus, minime credimus? Sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
poenitentiȩ tẽpora parui¬
pendat: nemo curã sui dũ
ual&e agere negli gat. quia
redẽptor nr̃ tanto tunc
in iudicio districtior ue¬
niet. quanto nobis ante
iudiciũ magnã pacientiã
mente sedula cogitatione
uersate. Quãuis ad huc
rerum ꝑturbationibus
animꝰ fluctuet: iam tam̃
spei ur̃ae anchorã in aeter¬
na patria fi.gite: inten¬
tionẽ mentis in uera luce
solid ate. Ecce ad cȩlos
ascendisse dnm̃ audiuimꝰ.
hoc gͦ seruemꝰ in meditati¬
one qd̾ credimꝰ. Esi adhuc
hic tenemur infirmitate
corporis : sequam᷑ eũ tam̃
passibus amoris. Non aut̃
deserit desideriũ nrm̃

Expanded text:
poenitentiae tempora parvipoenitentiae tempora parvipendat, nemo curam sui, dum valet, agere negligat, quia Redemptor noster tanto tunc in judicium districtior veniet, quanto nobis ante judicium magnam patientiam mente sedula cogitatione versate. Quamvis adhuc rerum perturbationibus animus fluctuet, jam tamen spei vestrae anchoram in aeternam patriam figite, intentionem mentis in vera luce solidate. Ecce ad coelum ascendisse Dominum audivimus. Hoc ergo servemus in meditatione quod credimus. Et si adhuc hic tenemur infirmitate corporis, sequamur tamen eum passibus amoris. Non autem deserit desiderium nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicationis excreuit. Hinc
eiꝰdem aeccłȩ uocẽ ꝑ salomo¬
nem dicitur. Ecceꝰ iste uenit
saliens in montibꝰ. & transiliens¬
colles. Considerauit namq
tantorũ oꝑum culmina
& ait. Ecce iste uenit sa¬
liens in montibus. U̾ eniendo
qͥppe ad redemptionẽ nrãm.
quosdã ut ita dixerim salt̃
celo uenit in uterũ. de ute¬
ro uenit in p̃sepe: de pre¬
sepe uenit in crucẽ. de
cruce uenit in sepulchrũ.
de sepulchro redut in cęlũ
Ecce ut nos post se currere
facer&. quosdã pro nobis sal¬
tus manifestata ꝑ carnẽ ueritas
dedit. Quia exultauit
ut gygas adcurrendã uiã.
ut nos ei ex corde diceremꝰ
trahe me post te: curremꝰ
in odorẽ unguentorum
ut illuc sequamur corde.
ubi eũ corpore ascendisse
delector in infimis : qͥ patrẽ
habemus in cęlis.  hoc
nobis magnoꝑe ꝑpendendũ.
quia is qui placidus ascendit
terribilis redit. Et qͥcqͥd nob̃̾
cũ mansuaeudine precepit.
hoc a nobis cũ districtione
exiget. Nemo gͦ indulta

Expanded text:
nc ejusdem Ecclesiae voce per Salomonem dicitur: Ecce iste venit saliens in montibus, et transilienscolles . Consideravit namque tantorum operum culmina, et ait: Ecce iste venit saliens in montibus. Veniendo quippe ad redemptionem nostram, quosdam, ut ita dixerim, saltucoelo venit in uterum, de utero venit in praesepe, de praesepe venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum. Ecce, ut nos post se cufaceret, quosdam pro nobis saltus manifestata per carnem Veritas dedit: Quia exsultavit ut gigas ad currendam viam suam , ut nos ei ex corde diceremus: Trahe me post te, curremus in odorem unguentorum ut illuc sequamur corde ubi cum corpore ascendisse delectet 1575 in infimis, qui patrem habemus in coelis. Et hoc nobis est magnopere perpendendum, quia is qui placidus ascendit terribilis redibit; et quidquid nobis cum mansuetudine praecepit, hoc a nobis cum districtione exiget. Nemo ergo indulta
Abbreviated transcription (Latin):
spem nob̾ darae : qͥa resur¬
g& homo qͥ moritur. ne mo¬
riendo desperemꝰ: ut uitã
nr̃am morte finitã puta-¬
remꝰ. Solliciti eramꝰ de
salute animȩ. & requie
post mortẽ. Ascendit ille
ros nos fecit: qͥa nos in dex¬
tera sua collocaturus
erit:  idõ oportte nos
interim credere: ut p̾ea
ꝑfidem dm̃ mereamur
aspicere. Mundemus
ꝑfidẽ oculos cordis nr̃i
qr sic solumodo uidere
possumꝰ: sic̃ ipsa ueritas
dixit. Beati mundo corde:
qm̃i ipsi dm̃ uidebunt. Hu¬
miliemꝰ nos sub potenti
manu di: ut nos exaltae
in die uisitationis. Qui
enĩ modo ascendit. tran¬
quillꝰ. mansuaus. tunc
ueni&e districtus. & ma¬
nifestus. ignis in conspectu
eius ardebit: & in cireui.¬
tu eius tempestas ualida.
Ꝙ sedebit in sede maiesta¬
tissuȩ. & congregabunt᷑
ante eum om̃s gentes:
ut recipiat unus quisq ꝓ ut gessit.
Qui uͦ bene egerunt. ibunt
in uitã aeternã: Qui male
in igne̾ aeternũ. Ipse est
nobis uia. ista ẽ patria.

Expanded text:
spem nobis daret quia resurspem nobis daret quia resurget homo qui moritur, ne moriendo desperaremus, et vitam nostram morte finitam putaremus, solliciti de salute animae et requie post mortem. Ascendit ille ros nos fecit quod nos in dextra sua collocaturus erit. Et ideo oportet nos interim credere, ut postea per fidem Deum mereamur aspicere. Mundemus per fidem oculum cordis nostri, quia sic solummodo Deum videre possumus, sicut ipsa Veritas dixit: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Humiliemus nos sub potenti manu Dei, ut nos exaltet in die visitationis ; qui enim modo ascendit tranquillus et mansuetus, tunc veniet districtus et manifestus. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida , et sedebit in sede majestatis suae, et congregabuntur ante eum omnes gentes, ut recipiat unusquisque prout gessit, Qui vero bene egerunt, ibunt in vitam aeternam; qui autem male, in ignem aeternum . Ipse ergo est nobis via, ipse est et patria:
Abbreviated transcription (Latin):
poratꝰ dĩ filius ad dext̾am
dĩ collo cauit. Ascendamꝰ
dilectissimi cũ xp̃o in.¬
terim corde: ut cũ dies
eius ꝓmissus aduenerit.
sequamur & corpore. Scire
inuidia. Hullum uiciũ
nrm ascendit cũ medico
nr̃o. E idõ si post medicũ
nrm̃ desideramus ascen¬
dere: debemus uicia uł
peccata deponere. Hȩc
enĩ quasi quibusdã com¬
pedibꝰ nos premunt. &
peccatorum nos raeibus
ligare contendunt. Et
ideo cũ di adiutorio scđm
qd̃ ait psalmista. dirũ¬
pamus uincula eorum
ut securi possimꝰ dño dice¬
re. Di rupisti uincula
mea. tibi sacrificabo
hostiam laudis. Ascen¬
dentes autem non extol¬
lamur. nec de nr̃is quasi
de ꝓpriis meritis p̃suma
uocatur. Sursũ enim
cor ad dnm̃ habere: re¬
fugiũ uocatur. Uidete
fr̃s Rmĩ. magnũ miraculũ.
Altus est ds̃. Erigis te : &
fugit ate. Humilias te :¬
& descendit Adte. Quare
hoc: Quia excelsus est
noscit: ut deprimat᷑ Re¬
surrexit enim xp̃e ut

Expanded text:
poratus Dei Filius ad Patris dexteram poratus Dei Filius ad Patris dexteram collocavit: ascendamus, dilectissimi, cum Christo interim corde, cum dies ejus promissus advenerit, sequemur et corpore. Scire invidia; nullum vitium nostrum ascendit cum medico nostro. Et ideo si post medicum m desideramus ascendere, debemus vitia vel peccata deponere. Omnes enim quasi quibusdam compedibus nos premunt, et peccatorum nos retibus ligare contideo cum Dei adjutorio, secundum quod ait Psalmista: Disrumpamus vincula eorum , ut securi possimus dicere Domino: Disrupisti vincula mea: tibi sacrificabo hostiam laudis . Ascendentes autem non extollamur, nec de nostris quasi de propriis meritis praesumamvocatur; sursum autem cor ad Dominum habere, refugium vocatur. Videte, fratres, magnum miraculum: altus est Deus: erigis te, et fugit a te; humilias te, et descendit ad te. Quare hoc? Quia excelsus est,noscit, ut deprimat. Resurrexit enim Christus ut
Abbreviated transcription (Latin):
hic iħs qui assũptus est ã
quẽadmodũ uidistis eũ. eun¬
tem in cȩlum. Ecce cũ dnm̃
in cęlũ ascendisse audistis.
in cordibꝰ urĩs inmensa lȩ¬
titia exilaratis. laudes debi
tatis. & reuera magna est
&e in effabilis causa gaudendi.
cũ audimꝰ &e corde credulo
tractamꝰ: qd̾ in conspcc̾tu
sc̃e multitudinis supͣ om̃iũ
creaturarũ cęlestium dig¬
nitatẽ. humani qnr̃is na¬
tura conscenderit᷑: super¬
gressa angłicos ordines.
& ultra cunctarũ altitu¬
dinẽ potestatũ leuatus.
ad dĩ patris ꝓuecta ẽ con¬
sessum. Quia gͥ xp̃i ascensio
nr̃a prouectio est: & quo
p̃cessit gła capitis. eo spes
tendit &e corporis : dignis
exultemꝰ gaudi is & eua
gr̃arũ actione laetemur.
Hodie enĩ non solũ para¬
disi possessores firmati sumꝰ.
sed &iã cȩloruĩ in xp̃o su¬
ꝑna penetrauimꝰ : ampli¬
ora adepti ꝑineffabilem
amiseramꝰ inindĩa. Nam
quod uirulentꝰ inimicꝰ
primi habita culi felici:¬
tate deiecit: eos sibi cor¬

Expanded text:
Hic Jesus qui assumptus est a quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Ecce, cum Dominum in coelum ascendisse auditis, in cordibus vestris immensa laetitia exhilaramini, laudes debittatis. Et revera magna est et ineffabilis causa gaudendi, cum audimus et corde credulo tractamus, quod in conspectu sanctae multitudinis, supra omnium creaturarum coelestium dignitatem humani generis natura conscenderit, supergressa angelicos ordines, et ultra cunctarum altitudinem potestatum elevata, ad Dei Patris provecta est consessum. Quia igitur Christi ascensio nostra provectio est, et quo praecessit gloria capitis eo spes tendit et corporis, dignis exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur. Hodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam coelorum in Christo superna penetrabimus, ampliora adepti per ineffabilem amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi cor
Abbreviated transcription (Latin):
signa quȩ possunt cũ reprobis
haberi cõmunia. sed haec
quae mͦ diximꝰ caritatis atq
piatis uiscera amate: quȩ
tanto securiora sunt quantd
& occulta. & de qͥb apud
dñm eo maior sit retributio.
quo apud homines minor est

Expanded text:
signa quae possunt cum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est
Abbreviated transcription (Latin):
sit raptꝰ incęlũ: sed aliud
est celũ aertũ. aliud athe¬
reum. Celũ qͥppe aerdum
aues cęli dicimus. qͥa eas uo-¬
litare in aere uidemꝰ. In cęlũ
qͥppe aeriũ hȩlsas subleuatꝰ
est: ut in secrceam quanda
terrȩ regionem ducer&eur.
ubi in magna iam carnis
ad finem mundi redeat.
qͥa non distulit: superauit.
eamq resurgendo consũp¬
sti: & resurrectionis suae
głam ascendendo declarauit:
Notandum quoq est qd̃
helyas in curru legitur as¬
cendisse. ut uidelicae aperte
monstrarae ur: quia homo
purus adiutorio indigebat
alieno. Per angłos quippe
adiumenta: quia nec ad
cȩlũ quidẽ aerium ꝑ se ascen¬
dere poterat. quem naturȩ
suae infirmitas grauabat.
Redẽptor autẽ nr̃ non cur¬
ri. non angłis subleuatus
legitur : quia qͥ fecerat omĩa.
nimirũ suꝑ omĩa sua uir¬
tute ferebatur. Illuc & enĩ
reũtebatur ubi erat. &¬
inde redibat: ubi remane¬
bat. Quia cũ ꝑhumani¬
totẽ ascendere in cȩlũ.
ꝑdiuinitatẽ suã & terrã

Expanded text:
 Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum aves coeli dicimus , quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secretam quamdam terrae regionem repente duceretur, ubi in magna jam carnis ad finem mundi redeat, quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte demonstraretur quia homo purus adjutorio indigebat alieno. Per angelos quippe adjumenta, quia nec in coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis sublevatus legitur, quia is qui fecerat onimirum super omnia sua virtute ferebatur: illuc enim revertebatur, ubi erat; et inde redibat, ubi remanebat: quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatem et terram
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlũ aerium hȩlyas suble¬
uatꝰ. ascensionẽ dñicã
designauit. Ascensionis
qͦ suȩ dñs prenuntios &
testes habuit. unum ante
legem. aliũ sublege: ut
quandoq uenira ipse qͥ
ueraciter cęlos penetrare
potuissae. Unde & ipse
ordo in eorũ quoq utroꝵq
subleuatione ꝑquȩdam
incrementa distinguitur:
Nã enoch trans latus. helyas
uͦ ad cęlũ subuectꝰ esse memo¬
ratur: ut uenir& post modũ.
qͥ nec trans latus nec subuetᷤ¬
tus cęlum aethereũ penetra.
tiam largir&ur. & sub eo
ꝑ incrementa tempoꝵ uirtꝰ
castitatis ex crescer&e. In ipsa
quoq eorũ trans latione. qͥ

Expanded text:
m Elias sublevatus, Ascensionem dominicam designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtutiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatio
Abbreviated transcription (Latin):
facitis. Ex illis enĩ exteri¬
oribus signis obtineri uita
ab hȩc oꝑantibꝰ non ual&:
Nam corporalia illa miracu¬
la ostendunt aliquando scĩta¬
tem. ñ aut̃ faciunt. Haec uͦ
spiritalia quȩ agunt᷑ in mente.
uirtutẽ uitȩ non ostendunt
sed faciunt. Illa habere &
mali possunt : istis aut̃ per¬
frui nisi boni ñ possunt. Unde
quibusdã ueritas dicit. Mul
ti dicent mͥ in illa die dñe
dñẽ. nonne in nomine tuo

Expanded text:
facitis. Ex illis enim exterifacitis. Ex illis enim exterioribus signis obtineri vita ab haec operantibus non valet. Nam corporalia illa miracula ostendunt aliquando sanctitatem, non autem faciunt; haec vero spiritalia, quae aguntur in mente, virtutem vitae non ostendunt, sed faciunt. Illa habere et mali possunt, istis autem perfrui nisi boni non possunt. Unde de quibusdam Veritas dicit: Multi mihi dicent in die illa: Domine, Domine, nonne in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ exorcismi grãm manũ
credentibus imponunt. &
habitare malignos sp̃s in
eoꝵ mente contradicunt.
quid aliud faciunt. nisi de¬
monia eiciunt: Et fideles
quiq qui iam uitae ueteris
scłaria uerba derel inquunt
sc̃a aut̾ mysteria insonant.
conditoris sui laudes &
potentiã quantũ p̃ualent
narrant. quid aliud faciunt
nisi nouis linguis loquunt᷑.
ui dum bonis suis exortati¬
onibus malitiam de alienis
cordibus auferunt. serpentes
tollunt. Et dũ pestiferas su¬
asiones audiunt. sed tam̃
ad oꝑationem prauã minime
ꝑtrahuntur : mortiferum
quidẽ est quod bibunt. sed
non eis nocebit. Qui quoti¬
ens ꝓximos suos in bono oꝑe
infirmari conspiciunt. dũ
eis tota uirtute concurr̃t.
& exẽplo suȩ oꝑationis illoꝵ
uitã roborant. qui in propria:
actione titubant. qͥd aliud
faciunt nisi suꝑ ȩgros manꝰ
imponunt ut bene habeant
Quae nimirũ miracula
tanto maiora sunt: quanto
spiritalia. Tanto maiora st̃
quanto ꝑ hoc non corpora
sed animȩ suscitantur.

Expanded text:
gratiam manum credentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Et fideles quique qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, conditoris sui laudes et potentiam, quantum praevalent, narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? qui dum bonis suis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit. Qui quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant qui in propria actione titubant; quid aliud faciunt, nisi super aegros manus imponunt, ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt, quanto spiritalia; tanto majora sunt, quanto per haec non corpora, sed animae suscitantur:
Abbreviated transcription (Latin):
tamine positꝰ. stantẽ uidit.
quẽ ad iutorem habuit.
quia ut iste in terra perse¬
cutorũ infidelitatẽ uince¬
rae. ꝓ illo de cȩlo illiꝰ gr̃ã pug¬
⁊ nauit. Sequitur. Illi autẽ
ꝓfecti p̾dicauerunt ubiq.
dño cooꝑante. & sermonem
confirmante: sequentibus
signis. Quid in his conside¬
randum est. qͥd memoriae
conmendandũ: nisi quod
p̃ceptum obedientia. obe¬
dientiã uͦ signa secuta sunt.

Expanded text:
tamine positus, stantem vidit, tamine positus, stantem vidit, quem adjutorem habuit, quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo illius gratia pugnavit. Sequitur: Illi autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa s
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit. dñs ostendit. Hã
enoch quidẽ uxorem & filios
habuit: helyas uͦ neq uxo-¬
rem neq filios legitur habu¬
nsẽ. Pensate gͦ quomͦ ꝑ incre¬
menta creuertt munditia
scĩtatis. qd & ꝑtrans latos
& ꝑ coitũ genitus. & ꝑcoitũ
generans. Raptus est hehyas
ꝑcoitum genitꝰ. sed non sa
ꝑcoitũ generans. Assũptꝰ
uͦ est dñs neq ꝑ coitũ gene¬
rans. neq ꝑ coitũ generatꝰ.
Considerandũ nobis est. qͥd
est qd̃ marcus ait. sedit
adextris di: stephanus
dicit. Elideo cęlos aꝑtos
& filium hominis stantem
adextris dĩ. Quid est quod
hunc marcus sedentem.
stephanus uͦ stantem se
uidere testatur: Sed scitis
fr̃s qui sedere iudicantis
est: stare uͦ pugnantis uł
adiuuantis. Quia gͥ redẽptor
nr̃ assũptus in cęlum. &
nunc omĩa iudicat. & ad
extremũ iudex om̃iũ ueniae:
hunc post assũptionem
marcus sedere describit.
qͥa post ascensionis suȩ głam
iudex infine uidebitur.
Stephanꝰ uͦ in laboris cer¬

Expanded text:
ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia sanctitatis, quod et per translatos et per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum generans. Assumptus vero est Dominus neque per coitum generans, neque per coitum generatus. 7. Considerandum vero nobis est quid esta dextris Dei . Et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei? Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis, vel adjuvantis. Quia igitur Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, extremum judex omnium veniet, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post ascensionis suae gloriam, judex in fine videbitur: Stephanus vero in laboris cer
Abbreviated transcription (Latin):
ud resurrectionem
dñicam discipuli
tarde credid̾unt: non tam
illorum infirmitas. quã nr̃a
ut ita dicam futura firmitas
fuit. Ipsa namq resurrectio
illis dubitantibus ꝑ multa
argumenta monstrata est.
quȩ dũ nos legentes agnos¬
cimus. qͥd aliud quã de illoꝵ
dubitatione solidamur
Minus enĩ michi maria
magdalene prestitit. quae
citius credidit: quã thomas
qui diu dubitauit. Ille & enĩ
dubitando uulnerũ cicatri¬
ces tetigit. & de nr̃d pectore¬

Expanded text:
d resurrectionem dominicam discipuli tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas quam nostra, ut ita dicam, futura firmitas fuit. Ipsa namque resurrectio illis dubitantibus per multa argumenta monstrata est: quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit quam Thomas qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de n
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i sollerter intuenendũ ẽ. quod
antiqui hostis dum mentẽ nr̃am ad re.¬
rum tẽpoialiũ delectatioñẽ trahit: infir¬
miorem contra nos ꝓximũ excitat: qͥ ea
ipsa que diligimꝰ auferre molitur. Nec
curat antiquus hostis hec faciens ut ter¬
rena tollat: s ut caritatẽ in nobͣ feriat.
Nam mnodio repente exardescimꝰ. & dũ
foris inuicti e̾ẽ cupimꝰ: ratus grauiter
ferimur. Dum parua forai defendimus
intus amittimꝰ maxima: quia dũ rem
diligimꝰ tẽporalem. uerã amitcimꝰ dilec¬
tionem. Om̃is qͥppe qͥ nr̃a tollit: umicꝰ

Expanded text:
mi, solerter intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
tus ceꝑit ñ uidi. Ibi ergo illa retͥbutio
inchoat: ubi ista terminat᷑. Quisqͥs gͥ
iam ȩt̾na cognouit: apud eiꝰ animum
temporales fructus uilescant: Tales
terimat. ipsi exordiũ amorte sumant.
Nam qͦd amorte incipiat fructꝰ dei:
tis suis somnũ: hec ẽ. hereditas dñi.
Om̃is qui dormit inmorte: ꝑdit here¬
ditatem. S cũ dederit dilectis suis som¬
num hec ẽ hereditas dñi: quia electi
dei postqͣm ꝑuenerint ad mortẽ. tunc
inueniunt hereditatẽ. Sequit᷑. Ut qͦd¬
det uobis. Ecce hic dicit qͦdcũq petie¬
ritis patr̃e in nomine meo det uobis:
rursum alibi ꝑeundem euuangeli-¬
stam dicit. siqͥd petieritis patr̃e inno¬
mine meo. dabit uobis: usq mͦ non
petistis qͥcqͣm in nomine meo. Si om̃e
quod petimꝰ in nomine filii dat nob̃
pater. qͥd ẽ. qͦd paulus ter dñm roga¬
uit & exaudiri ñ meruit : s dictum
ẽ. illi sufficit tͥ gr̃a mea. nã uirtus in

Expanded text:
tus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio tus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales terimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, tis suis somnum, haec est hereditas Domini. Omnis qui dormit in morte perdit hereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini, quia electi Dei, postquam pervenerint ad mortem, tunc inveniunt hereditatem. Sicut sandet vobis. Ecce hic dicit: Quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Rursum alibi per eumdem Evangelistam dicit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod petimus in nomine Filii dat nobis Pater, quid ergo est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in
Abbreviated transcription (Latin):
plenꝰ ẽ. Iam pene tot qͥ uideam᷑ ñ sumꝰ:
qͦt ueritatis testes habemꝰ. Deo gͦ numera¬
biles. nobis suꝑ arenã multiplicati sunt:
qͥa quanti sint anobis cõprehendi non
possunt. S qͥsqͥs ad hanc ꝑuenit dignita¬
tem ut amicus dei uocet᷑: sese in se conspi¬
ritis tribuat: ne adinimicitias erumpat.
Unde & subdit᷑. Non uos me elegistis. sed
ego elegi uos: & posui uos ut eatis &
fructũ afferatis. Posui ad grãm ⁊ planta¬
ui ut eatis uolendo: fructũ afferatis ope.¬
rando. fatis em̃ uolendo dixi: qͥa uelle
aliqͥd facere iam m̃te ire ẽ. Qualem uͦ
fructũ afferre debeant: subdit᷑. Et fruc¬
tus ũr maneat. Om̃e qͦd scđ̃m p̾sens se¬
culum laboramꝰ: uix usq ad mortẽ suf¬
ficit. Mors nãq int̾ueniens: fructũ nr̃i
laboris abscidit. Qđ uero ꝓ eterna uita
agit᷑ etiã post mortẽ seruat᷑: & tunc ap¬
parere incipit. cũ laborꝙ carnaliũ fruc¬

Expanded text:
plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis opando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus vester maneat. Omne quod secundum praesens saeculum laboramus vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fruc
Abbreviated transcription (Latin):
stos uocat᷑. Quia gͥ psalmista ꝓspexit.
electos dĩ amundi huiꝰ amore seꝑa¬
dos custodire. inmandatis cęlestibus
uoluntatẽ dĩ: miratꝰ ẽ. amicos dei
dicens. Michi autẽ nimis honorisicati
sunt amici tui ds̃. Et tanqu̾a si ab eo
ꝓtinꝰ causas honoris tanti nob̾ in sinua¬
ri quereremꝰ: ilico adiũxit. Nuis con¬
fortatus ẽ. pͥncipatꝰ eorꝙ Ecce elec is¬
demonib imꝑant: uͥtutib chorus-¬
cant : p̾sentia despiciunt ÷ ecernam
patriam cũ uoce moub p̾dicant:
eam etiam moriendo diligunt⁊ atq
adillam ꝑtorm̃ta ꝑtingunt. Occidi
possunt: & flecti nequeunt Nunis
ergo confortatꝰ est pͥncipatus eorum.
Inista ipsa passione qua ceciderunt
inmorte canis: uidete quantũ fuerit
culm̃ mentis. Unde hoc. nisi quia confor¬
tatus ẽ. pͥncipatus eorp: S sic magni for¬
sitan pauci sunt: subiunxit. Dinumera¬
bo eos: & suꝑ arenã multiplicabuntur.
botũ mundũ fr̃s aspicite: martyribus

Expanded text:
stos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit stos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum . Ecce electidaemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce moribus praedicant; eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur . Totum mundum, fratres, aspicite: martyribus