comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ peribat. ꝑsecutionis gͦ publicata
sententia. in iquoꝵ gaudens turba. ĩ
omnẽ mundi ꝑtem bachando ꝓgredi¬
tur. ⁊ contͣ dñicum ppłm pugnatura
cõspirat. nõ cunstati appetere gla¬
dio: quos dñs suos monstrauerat
cẽ signaculo. Qua de re nulla iam ꝓ
rp̃o certantib p̃sentis uite indulge¬
batur tnͣquillitas. nulla scõꝵ mnr̃m
erat excusata libertas. s cuncti ꝓ
dolor aut impiis iussionib obedie¬
bant: aut qd̃ statutum a crudelissi¬
mo cescere fuerat ꝑferebant. Dirigi¬
tur ꝓ inde p̃fectus fescenninꝰ sisinmiꝰ
tradita sͥ elesta apparitione eũ ingẽ¬
n strepitu ad partes occidentalium
regionũ. ut scm̃ senem noĩatissimũ¬
q doctrina uirũ. ⁊ iurtute in signẽ
p̾cipuum machariũ dẏonisiũ ubi¬
cumq repperiri potiuss requirens.
aut decreto pͥncipis idolis turificai¬
recompelleret: aut torm̃tis lacera¬
tum in merisis. ⁊ penis exqͥsitissi¬
mis tormentatũ. int̾ cet̾a etiam secũ¬

Expanded text:
 Persecutionis ergo publicata sententia, iniquorum gaudens turba in omnem mundi partem bacchando progreditur, et contra Dominicum populum pugnatura conspirat, non cunctati appetere gladio, quos Dominus suos monstraverat esse signaculo. Qua de re nulla jam pro Christo certantibus praesentis vitae indulgebatur tranquillitas, nulla sanctorum martyrum erat excusata libertas; sed cuncti, proh dolor! aut impiis jussionibus obediebant, aut quod statutum a crudelissimo caesare fuerat, perferebant. Dirigitur proinde praefectus Fescennius Sisinnius, tradita sibi electa apparitione, cum ingenti strepitu ad partes occidentalium regionum, ut sanctum senem, nominatissimumque doctrina virum, et virtutum insignibus praecipuum Macarium Dionysium, ubicunque reperire potuisset, perquirens, aut decreto principis idolis thurificare compelleret, aut tormentis laceratum immensis et poenis exquisitissimis tormentatum, inter caetera etiam secun
Abbreviated transcription (Latin):
insiruxit. quo efficerent᷑ compotes
uoti sui: ut domiciano qui post ne
tutem ⁊ p̃dicationis p̃conia sc̃i iitl
qd̾ se iam longe lateq diffuderat in¬
timarent. qͣtinus otius deoꝵ suoꝵ
uenerationi consuleret: que etiam
ab ip̃a hominũ memoria ꝑ dyon¬
sium ut asserebant. quẽdam p̃sa¬
gatorem ⁊ magũ in uictissimũ aiꝙ̧
sequaces abolebatur.
ue audiens in manissime crude¬
litatis belua domitianꝰ. incal¬
tam rabiem indignationis exarsit:
ut ubi cumq ꝑ se uł ꝑ suos sacellites
xͥanum quẽpiam repperiss. aut coge¬
ret diis sacrificare incestis: aut diuer
sis addictum gladio traderet punien¬
dum. S ⁊ totum ꝑ subditum orbem.
incunctis ciuitatib oppidis. muni¬
cipus ꝗꝗ. ⁊ uicis. publicum pependit
edc̃m: ut ad ministrationis infulis

Expanded text:
instruxit, quo efficerentur compotes instruxit, quo efficerentur compotes voti sui, ut Domitiano, qui post Nertutem et praedicationis praeconio sancti viri, quod se jam longe lateque diffuderat, intimarent: quatenus ocius deorum suorum venerationi consuleret, quae jam etiam ab ipsa hominum memoria per Dionysium, ut asserebant, quemdam praestigiatorem et magum invictissimum, ejusque sequaces abolebatur. Quae audiens immanissimae crudelitatis bellua Domitianus, in tantam rabiem indignationis exarsit, ut ubicunque per se vel per suos satellites Christianum quempiam reperisset, aut cogeret diis sacrificare incestis, aut diversis poenis indictum, gladio traderet puniendum. Sed et totum per sibi subditum orbem in cunctis civitatibus, oppidis, municipiis quoque et vicis publicum pependit edictum, ut administrationis infulis
Abbreviated transcription (Latin):
soluerentur: ⁊ t̾riti a p̃sentia eius
aufugerent. Miroq mͦ mermi uiro
nõ ualebat plebs armata resistere. s
subdebat se illi potius certatim gal¬
licanꝰ coturnꝰ atq germanita cerui¬
cositas. iugumꝙ xp̃i suaue imponi
sͥ acta cordis contricione poscebat.
Ao ip̃is ꝙͦ destruebant᷑ idola. quoꝵ
sumptu fuerant ⁊ studio fabricata
Et inuento salutis portu. idoloꝵ gau¬
debant naufragio. Iugebat qꝙ por¬
tio uieta diaboli. cum de ea iustrix et¬
clesie legio triumphabat. Tunc hos¬
tis antiquus uidens sibi perire qd
dño constabat assidua ppłoꝵ conu̾si¬
one ꝓficere. totam artificii sui ma¬
chinam ad pugnanda q̃ fuerant cõ¬
structa conu̾tit. Unde sue partis
auctores deoꝵ suoꝵ flentes exitia.
qͦs ad impietatem ꝑsecutionis in
eos armauerat: qui unũ ⁊ uerum
parit᷑q ieos qui hanc salutis ai de
de uoto corde receperant. cum qd̃ ma¬
ñ ualerent. hac calliditate sue artis

Expanded text:
solverentur, et territi a praesentia ejus solverentur, et territi a praesentia ejus aufugerent. Miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat se illi potius certatim Gallicanus cothurnus, atque Germanica cervicositas, et jugum Christi suave imponi sibi, acta cordis compunctione, poscebat. Ab ipsis quoque destruebantur Idola, quorum sumptu fuerant, et studio faet invento salutis portu, idolorum gaudebant naufragio. Lugebat quoque portio victa diaboli, cum de ea victrix Ecclesiae legio triumphabat. CAPUT XXIII. Tunc hostis antiquus videns sibi perire, quod Domino constabat assidua populorum conversione proficere, totam artificii sui machinam ad impugnanda, quae fuerant constructa, convertit. Unde partis suae auctores, deorum suorum flentes exsilia, quos ad impietatem persecutionis in eos armaverat, qui unum et verumpariterque in eos, qui hanc salutis fidem devoto corde receperant; cum quod maum multitudinem non valerent, hac calliditate suae artis
Abbreviated transcription (Latin):
creature. Cinstus gͦ fide. ⁊ deuotione
ppłĩ qm̃ in constructione ⁊ reuerẽtia
basilice freqñtatione cernebat admo
⁊ corde ardentissimo diligebat. insimi¬
are gentib non celabat: cunctisq¬
mĩam eius in hoc tp̃r ⁊ iuditium
futurum ꝓponens paulatim socie¬
bat dõ quos diabolo subtrahebat.
piebat mundo: dignos facet celo.
tilium ñ minꝰ miraculis ꝙͣ p̃dicati¬
onib obtineret.
t cum sepissime ab ydoloꝵ pon¬
tificib contra eum seditio exci¬
taretur in ppłos ita ut plebes ĩ num̃e
etiam ⁊ de uicinis regionib cũ ar¬
mis ac bellico apparatu ꝓpt̾ fideles
qui iam ꝑ illum in xp̃m crediderat.
ad ꝑdendum eum gregatim ubi ip¬
sum ẽẽ audiebant concurrerent mox
ut illum certiere poterant. tanta etiã
ineffabilit᷑ in eo lux celestis gr̃e radi¬
ebat. ut aut om̃i ferocitate una cũ
armis deposita se illi ꝓsternerent:
aut qui compuneti sp̃s sc̃i dono aid
tredendum iso erant pauore nimio

Expanded text:
creaturae. Cinctus ergo fide et devotione populi, quam in constructione et reverenti basilicae frequentatione cernebat, admo corde ardentissimo diligebat, insinuare gentibus non cessabat; cunctisqiam ejus in hoc tempore, et judicium futurum proponens, paulatim sociabat Deo, quos diabolo subtrahebat, piebat mundo, dignos faceret coelo. tilium non minus miraculis quam praedicationibus obtineret. Et cum saepissime ab idolorum pontificibus contra eum seditio excitaretur in populis, ita ut plebes innumerae, etiam et de vicinis regionibus cum armis ac bellico apparatu, propter fideles, qui jam per illum in Christum crediderant, ad perdendum eum gregatim, ubi ipsum esse audiebant, concurrerent; mox ut illum cernere poterant, tanta et ita ineffabiliter in eo lux coelestis gratiae radiabat, ut aut omni ferocitate una cum armis deposita se illi prosternerent: aut qui compuncti Spiritus sancti dono ad credendum non erant, pavore nimio
Abbreviated transcription (Latin):
in huiꝰmodi negocio est agendum. qr
perante sp̃u sco ex b̾a maria semꝑ uͥ¬
gine cum ip̃e fecerit mundum ĩ loca¬
to est diu̾sorio natus. Quaꝓpt̾ ñ ui¬
detur equum. ut grans accepto a¬
gro p̃parem domũ. in qua ei filii a¬
toptionis ꝑ nr̃m mysterium renas¬
cantur. S ⁊ de eus p̃cio. captiuoꝵ
est sepultura comparaͭ. Propterea
ranonabile iudicatur ut p̃tio sum¬
ma locum. ubi illi qui in cõmertio
sanguinis illius morte intcedente
de captiuitate diaboli ⁊ mortis ꝑpe¬
tue baptizati fu̾int redimantur.
Commutationẽ u̾o p̃cir: tu xp̃i pau¬
perib largieris. qui te illi deuotis¬
sime obtulisti. His ita expleus. ec¬
clesiam illic dei se om̃ĩpotentis sẽꝑ
in om̃ib ⁊ ubiq comitante auxilio.
iuxta facultatem suaꝵ uirium. ut¬
q nouus adhuc aduena poterat. in
locis illis ⁊ ppłis nota erat cõstruxit.
ac officia deuote dño seruientiũ cłi¬
coꝵ ex more constituit. ꝓbatasq ꝑso¬

Expanded text:
r perante Spiritu sancto, ex beata Maria semper virgine, cum ipse fecerit mundum, in locato est diversorio natus. Quapropter non videtur aequum, ut gratis accepto agro, praeparem domum, in qua ei filii adoptionis per nostrum ministerium renascantur. Sed et de ejus pretio captivorum est sepultura comparata. Propterea rationabile judicatur, ut pretio sumam locum, ubi illi, qui in commercio sanguinis illius, morte intercedente, de captivitate diaboli et mortis perpetuae baptizati fuerint, redimantur. Commutationem vero pretii tu Christi pauperibus largieris, qui te illi devotissime obtulisti. CAPUT XXII. His ita expletis, ecclesiam illic, Dei se omnipotentis semper in omnibus et ubique comitante auxilio, juxta facultatem virium suarum, utque novus adhuc advena poterat, in locis illis et populis nota erat, construxit, ac officia devote Domino servientium clericorum ex more constituit, probatasque perso
Abbreviated transcription (Latin):
etudo antiqui hostis apparulł.
S ꝑ troris sonitum ꝙ̃ beit.
innotuit a loco ꝙ̃ diu tenuerat
quã coastus exibat. Post paucos
aũt dies. in magna serenitate a¬
eris suꝑ altare eiusclem eccłie mu¬
bes celestis descendit suoq illud
uelamine operuit. omnemq
eccłiam tanto t̾rore ac suauita¬
te odoris repleuit. ut patentib
ianuis. nullus illic p̃sumeret
intrare. Et sacerdotes atq custo¬
des uel hi qui ad celebrandum
missaꝵ sollempnia uenerant.
rem uidebant ingredi mintme
poterant:⁊ suauitatem miri¬
fici odoris trahebant. Die u̾o
alio cum in ea lampades sine
lumine dependerent: emisso di¬
uinitus lumine sunt accenss.¬
Atq post paucos iternm dies¬
cum expletis missaꝵ sollemp¬
niis extinctis lampadibz eus¬
tos ex eadem ecclia egressus fu¬
ss. post paululum intraint. ⁊
lampades qͣs exturterat lucen¬
tes repperit: qs̃ neglegenter
extinxisse se credidit. atq eas
iam sollititius extinxit. Qui

Expanded text:
ietudo antiqui hostis apparuit; ietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quam coactus exibat. Post paucos vero dies, in magna serenitate aeris super altare ejusdem Ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque Ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris replevit, ut patentibus januis nullus illic praesumeret intrare. Sacerdos quoque et custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trabebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos itercum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus, custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes reperit, quas negligenter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gõ fc̃m est. Nam cum mag¬
na ppłi multitudine ueruentes
atq omnipotenti deo laudes
canentes: eandem eccliam. in¬
gressi sunt.Cumq mea iam
missaꝵ sollempnia celebrarent᷑
⁊ pre eiusclem loci angustia po¬
puli se turba comprimeret: qͥ¬
dam ex his qui extra sacrariũ
stabant. porcum subito intra
suos pedes huc illucq distur̾e
senserunt. Quem dum uniꝰquis¬
ꝙ sentire ⁊ iuxra se stantib in¬
dicaret. idem poreus eccłie ia¬
nuas petiit. ⁊ om̃s ꝑ quos trã¬
suit in ammirationẽ cõmour
sentiri potuiss. Qd̃ idcirco dun¬
na pieras ostendit: ut cunctis
patesceret quia de loco eodem ĩ¬
mundꝰ habitator exiret. ꝑasta
magnus in eiustlem eccłie teftis
strepitus fastus est: ac si ĩ hac
aliquis errando discurreret.
Sequenti autem noste grauior
sonitus exereuit. Cum subito
tanto horrore insonuit ac si
omnis illa eccłia a fundam̃tis
fuiss euersa. ⁊ ꝓtimis recessi
ac nulla. illic ulterius inqu¬

Expanded text:
quod factum est. Nam cum magquod factum est. Nam cum magna populi multitudine venientes, atque omnipotenti Domino laudes canentes, eamdem Ecclesiam ingressi sumus. Cumque in ea jam missarum solemnia celebrarentur, 344 et prae ejusdem loci angustia populi se turba comprimeret, quidam ex his qui extra sacrarium stabant porcum subito intra suos pedes huc illucque discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes per quos transiit in admirationem commovit; sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia de loco eodem immundas habitator exiret. Peractmagnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in eis aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tanto terrore insonuit, ac si omnis illa ecclesia a fundamentis fuisset eversa; et protinus recessit, et nulla illic ulterius inqu
Abbreviated transcription (Latin):
ium facturus aduenerat subi¬
ta cecitate ꝑcussus est: atq ali¬
enis iam manib ad suũ habi¬
taculum reductus. Quod dũ
longobardi in eadem regione
positi om̃s agnoscerent: neqͣ¬
quam ulterius presumpser̃t
catholica loca temerare. Miro
etenim modo res gesta est. ut
quia eiusdem arrian causa
lampades in eccłia beati pauli¬
apsi fuerant extincte uno eo¬
demq tempore ⁊ ip̃e lumen ꝑ¬
deret:⁊ in eccłia lumen rediret
ed neq hoc sileam: xxx
qd̾ ad eiusclem arriane
hereseos dampnationem in
hac quoqz urbe ante bienniũ
pietas suꝑna monstranit. Ex
his quippe que narro aliud
ppłs agnouit : alia autẽ sacer¬
dotes ⁊ custos eccsie se audisse.
se uidisse testati sunt. Arrianoꝵ
eccl̾ia in regione urbis huius
que subura dicitur. cum clau¬
sa usq ante biennium remã¬
siss: placuit ut in fide catho¬
lica introductis illic beati se¬
bastiani ⁊ sc̃e agathe mr̃m
reliquis dedicari debuisset

Expanded text:
s, qui vim facturus advenerat, subis, qui vim facturus advenerat, subita caecitate percussus est, atqenis iam manibus ad suum habitaculum reductus. Quod dum Langobardi in eadem regione positi omnes agnoscerent, nequaquam ulterius praesumpserunt catholica loca temerare. Miro etenim modo res gesta est, ut, quia eiusdem Arriani causa lampades in ecclesia beati Pauli fuerant extinctae, uno eodemque tempore et ipse lumen perderet, et in ecclesia lumen rediret. 30. Sed neque hoc sileam, quod ad s eiusdem Arrianae hereseos damnationem in hac quoque urbe ante biennium pietas superna monstravit. Ex his quippe quae narro aliut populus agnovit, alia autem sacerdos et custodes ecclesiae se audisse, se vidisse testantur. Arriaecclesia in regione urbis hujus quae Subura dicitur , cum clausa usque ante biennium remansisset, placuit ut in fide catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis, dedicari debuisset;
Abbreviated transcription (Latin):
narro qd̃ ꝑ bomfacium monast̾ii
mei monachum qui usq quadri¬
ennium cum longobardis suit:
adhuc ante triduum agnoui.¬
um ad spolitanam urbem
longobardoꝵ ep̃c scilicer ar¬
rianus ueniss. ⁊ locum illic ubi
sollempnia sua gereret ñ haberet.
cepit ab eius cuntatis ep̃o eccłiã
petere. qmͣ suo errori dedicaret.
Q uod dum ualde ep̃c negaret:
idem qui uenerat arrianus b̃i
nui sitam se die altero uolent᷑
intraturum ẽẽ professus est.
Quod eiusclem eccłie custos au¬
diens. festinus cucurrit. eccłi¬
am clausit: seris muniuit. fc̃a
aũt uespera. lampades omnes
extinxit: seq in interiorib abs¬
condit. In ip̃o autem aduenien¬
tis lucis crepustulo. arricmꝰ ep̃s
collecta multitudine aduenit
clausas ecclie. ianuas effringe¬
re paratus: S repente cuncte
simul regie diuinitus concusse
abiectis longius seris aꝑte sũt:
atq cum magno sonitu omĩa
ectsie claustra patuerunt: et
effuso de suꝑ lumine. om̃s que
extincte fuerant lampades ac

Expanded text:
narro quod per Bonifacium monasterii mei monachum, qui usque ante quadriennium cum Langobardis fuit, adhuc ante triduum agnovi.um ad Spoletanam urbem Langobardorum episcopus, scilicet Arianus, venisset, et locum illic ubi solemnia sua ageret non haberet, coepit ab ejus civitatis episcopo Ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valde episcopus negaret, idem qui venerat Arianus, beati nus sitam se die altero violenter intraturum esse professus est. Quod ejusdem ecclesiae custos audiens, festinus cucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit; facto autem vespere, lampades omnes exstinxit, seque in interioribus abscondit. In ipso autem subsequentis lucis crepusculo Arianus episcopus collecta multitudine advenit, clausas ecclesiae januas effringere paratus. Sed repente cunctae simul portae divinitus concussae, abjectis longius seris, apertae sunt, atque cum magno sonitu omnia ecclesiae claustra patuerunt; effuso desuper lumine, omnes quae exstinctae fuerant lampades acc
Abbreviated transcription (Latin):
cula.
Greg¬
llam uis sola que in italia¬
gesta sunt narrare decre
inde ꝑ affricam ad italiam ue¬
mamus:
Detrꝰ
erge quolibet: nam letꝰ
ducor. ⁊ letus reducor.
ab hispaniaꝵ partib ue¬
nerunt relatione cognouimus:
nuꝑ her minigildus rex leuui¬
gildi regis uuisigot horum fi¬
lius. ab arriana heresi ad ca¬
tholicam fidem reuerentissimo¬
iuro leandro hispalitatio ep̃o
dudum mͥ in amicitiis fami¬
liariter uincto p̃dicante con¬
uersus est. Quẽ pad̾ arrian᷑
ut ad eandem heresim rediret:
⁊ p̃miis suadere. ⁊ minis ter¬
rere conatus est. Cumq ille
constantissime responderet ĩi¬
qm̃ se ueram sidem posse re¬
linquere qm̃ semel agnouiss :
iratus pater eum priuauit a

Expanded text:
cula. GregQuamvis sola quae in Italgesta sunt narrare decrevinde per Africam ad Italiam redeamus? PETR. Perge quo libet; nam laetus ducor, laetus reducor.ab Hispaniarum partibus veniunt, relatione cognovimus, nuper Hermenigeldus rex, Lewigeldi regis Wisigotharum filius, ab Arriana hereses ad catholicam fidem, viro reverentissimo Leandro Hispalitano episcopo, dudum mihi in amicitiis familiariter iuncto, praedicante conversus est. Quem pater Arrianus, ut ad eandem heresem rediret, et praemiis suadere et minis terrere conatus est. Cumque ille constantissime responderet, numquam se veram fidem posse relinquere, quam semel agnovisset, iratus pater eum privavit
Abbreviated transcription (Latin):
ulta petre uidentur bona
s non sunt: quia bono a¬
nimo non fiunt. Unde ⁊ in eun¬
gło ueritas dicit. Si oculus tu¬
us neqͣm fu̾it. totum corpꝰ tuũ
tenebrosum erit : quia cum ꝑ¬
uersa est intentio que precedit.
prauum est omne opꝰ quod se¬
quitur. quam uis rectum esse¬
uideatur. Ego namq hunc u¬
rum quidum quasi hospitali¬
tatem exhibere orbatus est. nõ
pietatis opere delectatum. es¬
timo: s spĩ de rogatione. Nam
pena subsequens innotuit: qͥa
precedens illa susceptio sine
culpa non fuit. Sunt namq
nõ nulli qui iocirco bona fac̃e
ftudent ⁊ ut grãm aliene oꝑa¬
nonis obnubilent. Nec pas¬
cuntur bono qd faciunt: sed
laude boni qua ceteros p̃mũt.
quadere existimo hunc uirũ
qui malignum sp̃m in hospi¬
talitate suscepit: ostentatõi
potius intendisse quã operi.
ut meliora qmͣ ep̃c fecisse ui¬
deretur : quatinus susciperet
nis operis probat : qd

Expanded text:
ulta, Petre, videntur bona, sed non sunt, quia bono animo non fiunt. Unde et in Evangelio Veritas dicit: Si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . Quia cum perversa est intentio quae praecedit, pravum est omne opus quod sequitur, quamvis esse rectum videatur. Ego namque hunc virum, qui dum quasi hospitalitatem exhiberet orbatus est, non pietatis opere delectatum aestimo, sed episcopi derogatione; nam poena subsequens innotuit, quia praecedens illa susceptio sine culpa non fuit. Sunt namque nonnulli, qui idcirco bona facestudent, ut gratiam aliene operationis obnubilent. Nec pascuntur bono quod faciunt, sed laude boni, qua ceteros premunt. Qua de re existimo hunc virum, qui malignum spiritum in hospitalitate suscepit, ostentationi potius intendisse quam operi, ut meliora quam episcopus fecisse videretur, quatinus ipse susciperet nis operis probat q
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pro uisticie sue retributione
recipiant :¬
oc nimirum eis crescit ĩ
iudicio. qd nunc aĩaꝵ so¬
la. post modum u̾o etiam corpo¬
rũ beatitudine ꝑfriint᷑: ut ĩ
ip̃a qͦ carne gaudeant. in qͣ dob¬
res ꝑ dño cruciatꝰ q ꝑtulerunt.
sidebunt. Hinc etiam añ resur¬
rectionis diem de scõꝵ aĩab scͥpͥ¬
tum est. Date sunt singule stole
albe. ⁊ dem̃ est ilł ut requiescerẽt¬

Expanded text:
titiae retributione recipient? Geis nimirum crescit in judicio, quod nunc animarum sola, postmodum vero etiam corporum beatitudine perfruantur, ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores pro Domino cruciatusque pertulerunt. licia possidebunt . Hinc etiam ante resurrectionis diem de sanctorum animabus scriptum est: Datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est il
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it morte lacatum: qr idẽ
lco quẽ uiuentẽ p̃sumpsit occi¬
dere. contingere nõ p̃sumpsit
occisum. Qui enim occidendi
ausum habuit. de occisi cadaue¬
re comedendi licentiam ñ acce¬
pit: quia is qͥ culpabilis ĩ in¬
ta fuerat: punita in obedienti¬
⁊ erat iam uixtus ex morte.
Leo gͦ qui pͥus peccatoris iu¬
tam necauerat: custodiuit pꝰ¬
modum cadauer iusti. Detipꝰ
lacet qd dicis. S nosse
uellem si nc̃ ante restitu¬
tionẽ corpoꝵ: in celum recipi
oc neq de om̃ib uistis fa¬
teri possumꝰ: neq de õĩb
negare. Nam sunt quoꝵdam ĩ¬
toꝵ aĩe que a celesti regno quib¬
dam adhuc mansionib diffe¬
runt᷑. In quo dilationis damp¬
no qͥd aliud innuitur: nisi qd
de ꝑfecta iusticia aliquid murꝰ
habuerunt: Et tñ luce clarius
mox ut huiꝰ carnus claustra
exeunt. in celestib sedib recipi¬
untur. Qd̃ ⁊ ip̃a ꝑse u̾itas. at¬
testatur dicens. U̾bicumq fu̾it

Expanded text:
fuerit morte laxatum, quia idem fuerit morte laxatum, quia idem leo, quem viventem praesumpsit occidere, contingere non praesumpsit occisum. Qui enim occidendi ausum habuit, de occisi cadavere comedendi licentiam non accepit, quia is qui culpabilis in vita fuerat, punita inobedientia, erat jam justus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris vitam necaverat, custodivit postmodum cadaver justi. PETR. Placet quod diciuod nunc ante restitutionem corporum in coelo recipi m, neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum animae quae in coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur, in quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quod de perfecta justitia aliquid minus habuerunt. Et tamen luce clarius mox cum hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur. Quod et ipsam per se Veritas attestatur: Ubicunque fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
queso te. qd̃ ompc̃ deus
sit ꝑmitrit mori. quos tñ post
mortem. cuiꝰ sc̃ĩtatisi fnerint
ñ patitur celari: Groꝑ
um scriptum sit. iustus
quacumq morte p̃uen¬
tus fu̾it iusticia eius ñ aufe¬
retur ab eo: electi qͥ ꝓculclubi¬
ꝯ ad ꝑpetuam iutam tendunt.
quid eis ob est si ad modicũ
dure moriunt᷑. ⁊ est fortasse
nõ numqm̃ eoꝵ culpa licet
minima. que in eadem debe¬
at morte resecari. Unde fit
ut reprobi potestatem qui¬
dem contra uiuentes accipi¬
ant: s illis morientib hoc
ineis grauius undicetur.
qd̃ contra bonos potestatem
sue crudelitatis acceperunt.
Sicut idem carnifex qui e¬
undem uenerabilẽ diaconẽ
iuuentem ferire ꝑmissus ẽ.
gaudere suꝑ mortuo. ꝑ miss
ñ est: qd̾ sacra ꝙͦ testantur
eloquia.
am uir dei contra sama
riam missus. qr ꝑ mo
re occidit. S fratim illic scrip¬
tum est. qr steti leo iuxta a¬
sinam ⁊ ñ comedit leo de ca¬
dauere. Ex qua re ostenditur.
qd̾ pcc̃m in obedrentie. in ip̃a

Expanded text:
quaeso te, quod omnipotens Deus sic permittit mori, quos tamen post mortem, cujus sanctitatis fuerint non patitur celari? GREGORIUS. -Cum scriptum sit: Justus quacunque morte praeventus fuerit, justitia ejus non auferetur ab eo; electi qui procul dubio ad perpetuam vitam tendunt, quid eis obest si ad modicum dure moriantur? Et est fortasse nonnunquam eorum culpa, licet minima, quae in eadem debeat morte resecari. Unde fit ut reprobi potestatem quidem contra viventes accipiant, sed illis morientibus hoc in eis gravius vindicatur quod contra bonos potestatem suae crudelitatis acceperunt, sicut idem carnifex qui eumdem venerabilem diaconum viventem ferire permissus est; gaudere super mortuum permissus non est. Quod sacra quoque testantur eloquia. Nam vir Dei contra Samarriam missus, quia perre occidit. Sed statim illic scriptum est: Quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere . Ex qua re ostenditur quod peccatum inobedientiae in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
lationib agitur. ut amori¬
turis futura p̾sciant᷑. ex his
colligere possumꝰ: que apud
nos gesta in monasteriis scimꝰ.
N monasterio ⁊ enim
meo quidã fĩt añ decennum
gerontius dicebatur: qr cum
graui celesna corporis fuiss
dep̃ssus. in uisione nocturna
albatos uiros ⁊ clari om̃imͦ
habitus. in hoc ip̃m monaste¬
rium descendere desuꝑiorib
aspexit. Qui dum coram lecto
iacentis assisterent: unꝰ eoꝵ

Expanded text:
lationibus agitur ut a morilationibus agitur ut a morituris futura praesciantur, ex his colligere possumus quae apud nos gesta in monasteriis scimus. In monasterio etenim meo quidam frater ante decennium Gerontius dicebatur. Qui cum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros, et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eo
Abbreviated transcription (Latin):
dum iam iuxta fit ut corpꝰ dese¬
rant: diuinitꝰ afflate. in setre¬
ns celestib in corporeum ccłm
m̃tis mittunt. Nam qr uis aĩe
aliqͣndo subtilitate sua ea que
sunt uentura cognoscit: patet
exeo. qd̾ cum quidam aduocatꝰ.
qui in hac urbe añ biduum la¬
teris dolore defunctus est. s añ
appiam ad beati sixti eccłiam
se ẽẽ ꝓcessurum dĩx̃. Cumq
post modicum in grauescente
molestia esss defunctus. delibe¬
ratum fuat. ut apd̃ b̃m ianu¬
ariuim mrem uia p̾stina eius
corpus poni debuissz. S quia
longum. hoc his qui funꝰ eius
portauerant iusum est: repẽ¬
te orto consilio. exeuntes cũ
eius funere ꝑuiam appiam.
nescientesq illi qͥd dixerat. in
ip̃a eum eccłia qm p̃dixerat
posuerunt. Et cum eundẽ ui¬
rum curis secularib obliga¬
tum. lucrisq t̾renis inhian¬
tem fuisse nouerimꝰ. unde hoc
p̃diceret potuit: nisi qr id qd̾
futurunt erat eius corpori ip̃a
uis aĩe ac subtilitas p̃uide¬
bat. Qd̾ aũt sope etiam reue.¬

Expanded text:
jam juxta sit ut corpus deserant, divinitus afflatae in secreta coelestia incorporeum mentis oculum mittunt. Nam quod vis animae aliquando subtilitate sua ea quae sunt ventura cognoscit patet ex eo quod quidam advocatus qui in hac urbe ante biduum lateris dolore defunctus est, paululuAppiam ad beati Xysti Ecclesiam se esse processurum dixit. Cumque post modicum, ingravescente molestia, esset defunctus, deliberatum fuerat ut apud beatum Januarium martyrem Praenestina via ejus corpus poni debuisset. Sed quia longum hoc his qui funus ejus curaverant visum est, repente orto consilio exeuntes cum ejus funere per viam Appiam, nescientesque quid ille dixerat, in ipsa eum ecclesia quam praedixerat posuerunt. Et cum eumdem virum curis saecularibus obligatum lucrisque terrenis inhiantem fuisse noverimus, unde hoc praedicere potuit, nisi quia id quod futurum erat ejus corpori ipsa vis animae ac subtilitas praevidebat? Quod autem saepe etiam reve
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ in celo nõ dubitat: nec pau¬
li suãm ẽẽ in celo negat. Quie¬
tiam de dissolutione sui corꝑis.
atq in habitatione patrie cele¬
stis dicit. Scimꝰ qm̃ si t̾restris

Expanded text:
se in coelis non dubitat, nec Pauli animam esse in coelo negat. Qui etiam de dissolutione sui corporis, atque habitatione patriae coelestis dicit: Scimus quia si terrestris
Abbreviated transcription (Latin):
es hec gesta qmͣ audiui:
⁊ metum michi prebet
et spem. Gregorr.
tiq sic oportet. ⁊ de dei nos
semꝑ miseratione confide¬
re: ⁊ de nr̃a infirmitate formi¬
dare. Ecce enim paradysi cedrũ
concussam auduumus. s non
enulsam: quatinus infirmis

Expanded text:
es haec gesta quam audivi, et metum mihi praebet et spem. GREGOR. Utique sic oportet et de Dei nos semper miseratione confidere, et de nostra infirmitate formidare. Ecce enim paradisi cedrum concussam audivimus, sed non evulsam, quatenus infirmis
Abbreviated transcription (Latin):
fatebatur. qui eum in ignem
mergi prohiberet. Cui etiam
dixit. Egredere: ⁊ qualiter tibi
post hec uuendum sit cautissi¬
me attende. Postqmͣ uocem.
paulatim recalescentib mem¬
bris ab et̾ne mortis somno
eingilans: cuncta que eirca
illum fuerant gesta narra¬
uit. Tantisq post modum
ut inferni eum uidisse ⁊ per¬
timuusse tormenta etiam¬
si taceret lingua: conũsatio
loqueretur. Quippe cui omni¬
potentis dei mira largitate
in morte actum est: ne mori
debuiss. S quia humanũ
cor grauis ualde duritie est:
ip̃a quoq penaꝵ ostensio. eq̃

Expanded text:
fatebatur, qui eum in ignem fatebatur, qui eum in ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit: Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime attende. Post quam vocem paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se postmodum ut inferni eum vidisse et pertimuisse tormenta, etiamsi taceret lingua, conversatio loqueretur: quippe cui omnipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa quoque poenarum ostensio
Abbreviated transcription (Latin):
ce cum fit petre si bene per¬
penditur: non error. s am¬
monitio est. Suꝑna enim pie¬
tas ex magna miscd̃ie sue lar¬
gitate disponit: ut non nutu
etiam post exitum repente ad
corpꝰ redeant: ⁊ tormenta infe¬
ri que audita non crediderant.
saltem iusa ꝑtimescant.
am quidam illiricianus
monachus. qui in hac
urbe mecum in monasterio ui
uebat. mͥ narrare consueuerat.
quia quodam tpr̃e cum adint
in heremo moraretur agnoue¬
rit. qd petrus quidam mona¬
chus ex regione ortus hiberie.
qui ei in loco uaste solitudinis
cui euasa nomen est in herebat.
sicut ip̃o narrante didicerat.
pͥusqm̃ heremum peteret. mo¬
lestia corporis int̾ueniente de¬
functus est. S protinus cor¬
pori restitutus. inferni se suꝑ¬
plicia atq in numera loca flã¬
maꝵ uidisse testabatur. Qui
etiam quosclam huiꝰ scli poten¬
tes: in eisclem flaminis suspen¬
sos se uidisse narrauit. Qui cũ
iam deductus ess ut illo ⁊ ipse
mergeretur. subito angelum
chorusci habitus apparuisse

Expanded text:
c cum fit, Petre, si bene perpenditur, non error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex magna misericordiae suae largitate disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant, et tormenta inferni, quae audita non crediderant, saltem visa pertimescant. Nam quidam Illiricianus monachus, qui in hac urbe in monasterio mecum vivebat, mihi narrare consueverat, quia 432 quodam tempore cum adhuc in eremo moraretur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut ipso narrante didicerat, priusquam eremum peteret, molestia corporis interveniente defunctus est: sed protinus corpori restitutus, inferni supplicia atque innumera loca flammarum se vidisse testabatur. Qui etiam quosdam hujus saeculi potentes in eisdem flammis suspensos se vidisse narrabat. Qui cum jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore seruan¬
dus diaconus. atq abbas
euis monasterii qd̃ in campa¬
me partib a liberio quondã
patricio fuerat constructum:
ad eum uisitationis gr̃a ex
more cõuenerat. Guis quippe
monasterium frequentabat.
ut quia idem quoq uir doctri¬
na gr̃e celestis in fluebat: dul¬
tia. sibi inuicem uite uerba
tñs: fuinderent. ⁊ suauem cibũ
C lestis patriȩ quia ad huc
perfeste gaudendo non poterãt.
saltem suspiraindo gustarent.
Cum uero hora iam quiens
exigeret: in cuiꝰdam turris su¬
perioribz se uenerabilis bñdẽs

Expanded text:
lio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Be
Abbreviated transcription (Latin):
non multum u̾o tempo¬
ris exigente causa gothoꝵ uir
quoq beatissimus agapitus
huius sc̃e romane eccł̾ie ponti¬
fex cui deo dispensante deserino:
adiustinanum principem
accessit. Cui adhuc pergenti
hunc ꝓpinqui. illius flentes op¬
tulissent. uir dñi sollicite requi¬
siuit: an curationis illuis ha¬
berent fidem. Cui dum in uir¬
tute dei ex austoritate scĩ petri
fixam salutis illuis spem habe¬
re se dicerent: protinus uene¬
randus uir orationi incubu¬
it: ⁊ nussaꝵ sollempnia exor¬
sus sacrificium in conspestu di
ommpotentis immolauit. Q ͦ
ꝑacto ab altari exiens claudi
manum tenuit: atq assisten¬
te ⁊ aspiciente ppło eum mox a
t̾ra in propriis gressib erexit.
Cumq et dñicum corpus mos
nitreret: illa dui muta ad lo¬
quendum lingua soluta est.
Mirati omnes flere p̃ gaudio
ceperunt. eoꝵq mentes ilico
metus ⁊ reuerentia inuasit:
cum uidelicet cernerent. quid
agapitus facere in uirtute do¬
mini exaduitorio petri potuis

Expanded text:
non multum vero temporis, exigente causa Gothorum, vir quoque beatissimus Agapitus hujus sanctae Romanae Ecclesiae pontifex, cui Deo dispensante deservio, ad Justinianum principem accessit. Cui adhuc pergenti mque hunc propinqui illius flentes obtulissent, vir Domini sollicite requisivit an curationis illius haberent fidem. Cui dum in virtute Dei, ex auctoritate Petri, fixam salutis illius spem habere se dicerent, protinus venerandus vir orationi incubuit, et missarum solemnia exorsus, sacrificium in conspectu Dei omnipotentis immolavit. Quo peracto, ab altari exiens, claudi manum tenuit, atque assistente et aspiciente populo, eum mox a terra in propriis gressibus erexit. Cumque ei Dominicum corpus in os mitteret, illa diu muta ad loquendum lingua soluta est. Mirati omnes flere prae gaudio coeperunt, eorumque mentes illico metus et reverentia invasit, cum videlicet cernerent quid Agapitus facere in virtute Domini ex adjutorio Petri potuis
Abbreviated transcription (Latin):
in fide catholica confirmatus.
ꝓficiendi in religione eiuscdem
amoris ardore renatus est: qͦ
ꝓpinquantib dieb sc̃i pasche
salutis aqm ꝑciperet. Et fc̃m̃
est diuina p̃stante opitulati¬
one: ut ꝑ illum talem ac tã¬
tum antistitem ambrosium
et doctrinam salutarem eccłie
catholice et diuma ꝑciꝑet sacͣ¬
qm̃ habebat in scło dereliqͥt.
Iam nõ uxorem nõ filios carnis
nõ diuitias. nõ honores scłi q̃¬
rens ÷ sed deo cum suis seru¬
restatuit: et in illo et ex illo
pusillo grege ẽẽ studens. quẽ
dñs alloquitur dicens. Nolite
timere pusillus grex: qm̃ cõ¬
placuit patri nr̃o dare uobis
regnum. Uendite que posside¬
tis: et date elemosinam. Facite
uob̾ sacculos nõ ueterascentes:
thesaurũ nõ deficientẽ in celis.
Et cetera. Et illud qd̃ dicit ite¬
rum dñs. Idem uir sc̃s facere
cupiens. si us ẽẽ ꝑfectus uẽ¬

Expanded text:
ipse in fide catholica confirmatus, ipse in fide catholica confirmatus, proficiendi in religione eidem amoris ardor innatus est, quo propinquantibus diebus sanctis Paschae salutis aquam perciperet. Et factum est divina praestante opitulatione, ut per illum talem ac tantum antistitem Ambrosium, et doctrinam salutarem Ecclesiae catholicae, et divina perciperet Sacrm habebat in saeculo, dereliquit; jam non uxorem, non filios carnis, non divitias, non honores saeculi quaerens; sed Deo cum suis servire statuit, et in illo, et ex illo pusillo grege esse studens, quem Dominus alloquitur, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quoniam complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Vendite quae possidetis, et date eleemosynam: facite vobis sacculos non veterascentes, thesaurum non deficientem in coelis , et caetera. Et illud quod dicit iterum Dominus, idem vir sanctus facere cupiens: Si vis esse perfectus, ven
Abbreviated transcription (Latin):
berales uocant. Nam et gram¬
maticam pͥus in sua etuitate¬
in affrice capite cartagine ptꝰ¬
ea docuit : con sequenti etiam
tempore transmare in urbe ro¬
ma. et apud mediolanũ ubi
tunc imꝑatoris ualentima¬
ni minoris comitatus fuerat
constitutus. In qua urbe tũt
ep̃atum amministrabat ac¬
ceptissimꝰ deo: et in optimis
morib p̃clarissimus sacerdos
ambrosius. Huiꝰ interea il¬
bi dei p̃dicatoris freqm̃tissi¬
mis in eccłia disputationib¬
assistens in ppło: intendebat
suspensus atq affycus. Ue¬
rum aliqͣndo manicheoꝵ ap̃d̃
cartaginem adolescens fuerat
errore seductus. et ideo cet̾is
suspensior aderat: nequid
uł ꝓ ip̃a uel contra ip̃am he¬
resim diceretur. Et p̃uenit
dei lib̾atoris clementia sin
sacerdotis cor ꝑtractantis:
ut contra illum errorem inci-¬
dentes legis soluerentur q̃s¬
tiones. Atq ira edoctus: sen¬
sim atq paulatim heresis
illa miseratione diuina. etꝰ
ex animo pulsa est. Protin᷑ꝰq

Expanded text:
berales vocant. Nam et grammaticam prius in sua civitatein Africae capite Carthagine postea docuit. Consequenti etiam tempore trans mare in urbe Roma, et apud Mediolanum, ubi tunc imperatoris Valentiniani minoris comitatus fuerat constitutus. In qua urbe tunc episcopatum administrabat acceptissimus Deo, et in optimis viris praeclarissimus sacerdos Ambrosius. Hujus interea verbi Dei praedicatoris frequentissimis in ecclesia disputationibus astans in populo, intendebat suspensus atque affixus. Verum aliquando Manichaeorum apud Carthaginem adolescens fuerat errore seductus: et ideo caeteris suspensior aderat, ne quid vel pro ipsa, vel contra ipsam haeresim diceretur. Et praevenit Dei liberatoris clementia sui sacerdotis cor pertractantis, ut contra illum errorem incidentes legis solverentur quaestiones: atque ita edoctus, sensim atque paulatim haeresis illa miseratione divina ejus ex animo pulsa est; protinusque
Abbreviated transcription (Latin):
duob de eo frib uni ĩ
cella commoranti. alteri aũ
longius posito: reuelatio
unus atq in dissimilis ui¬
sionis apparuit. Uiderunt
namq: quia strata pallus
atq in numeris chorusca
lampadib ua recto orientis
tramite. ab eius cella in celum
usq tendebatur. Cui ueneran¬
do habitu uir de suꝑ clarus as¬
sistens: cuiꝰ ess uia qm̃ cerne¬
rent inquisiuit. Illi autẽ se ne¬
scire professi sunt. Quibz ipse
ait. Hec est ua qua dilestus
dño celum bñdc̃s ascendit.
Tunc itaq sc̃i uiri obitum si¬
cut presentes discipuli uiderẽ.
ita absentes ex signo qd̃ eis
predc̃m fuerat agnouerunt.
Sepultus uero est in oratorio
beati baptiste iohannis : quod
destructa ara apollinis. ip̃e
construxit. Qui ⁊ in eo specu
est sublacus habitauit: nunc
usq si petentium fides exigat
miraculis choruscat.

Expanded text:
duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir desuper clarus assistens, cujus esset via quam cernerent, inquisivit. Illi autem se nescire professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu  Sublacus habitavit, nunc usque si petentium fides exigat, miraculis coruscat.
Abbreviated transcription (Latin):
ur condescendentem Grogͥ¬
te infirmitati proximoꝵ
equammiter non feram: cum
paulus dicat omnib omina
factus sum. ut om̃s facerem
saluos. Quod ip̃e quoq dum
ex condescentione caritatis e¬
geris in hac re ampluis ue¬
nerari debes: in qua morem e¬
gregii predicatoris imitaris.
moriente p̃sentem me
fuisse contigit. qui repente dũ
loqueret᷑ uitalem enit sit flatũ.
Et quẽ prius mecum loquentẽ
uidebam. subito extintutm ut¬
di: s eius anima utrum egres¬
sa sit an non. non uidi. Et ual¬
de durum uidetur ⁊ credatur
res eẽ: qmͣ nullus ualeat iude
Gregͥc
ud mirum petre si egre

Expanded text:
ur condescendentem te infirmitati proximorum aequanimiter non feram, cum Paulus dicat: Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos ? Quod ipse quoque dum ex condescensione charitatis egeris, in hac re amplius venerari debes, in qua morem egregii praedicatoris imitaris.moriente praesentem me fuisse contigit. Qui repente dum loqueretur, vitalem emisit flatum; et quem prius mecum loquentem videbam, subito extinctum vidi. Sed ejus anima utrum egressa sit, an non, non vidi; et valde durum videtur ut credatur res esse, quam nullus valeat videre. GREGOR. Quid mirum, Petre, si egre
Abbreviated transcription (Latin):
me dixiss. multas curas
secunt᷑ om̃ia. Et nͥ aliqñdo sõ¬
nia ex misterio reuelationis
orirent᷑. iose ph p̃ferendũ se
frĩb somnio ñ uideret: noc
marie sponsũ ut ablato pue
tione. simul ⁊ reuelatione ꝓce¬
derent: nequaqmͣ danihel ꝓ¬
pheta nabugodonosor uisionẽ
edisserens: a radice cogitatõis
inchoass dicens. Tu rex cegi¬
tare cepisti in stratu tuo qͥd
ess futurũ post hec: ⁊ qͥ rerie¬
lat mysteria. ostendit tͥ q̃ uẽ
debas. ⁊ ecce qiͣ fratua una
grandis. statua illa magna
tra te ⁊ cetera. Danihel itaq
dum somniũ ad implendũ
reuerent᷑ insinuat. ⁊ ex aqͣ
ortum sit cogitatione mani¬
festat patent᷑ ostendit᷑: qr
hoc plerumq ex cogitatone
simul ⁊ reuelatione generet᷑.¬
S nimirũ cum sominia tot
rerum qͣlitatib alternent᷑
tanto eis credi difsiculius
debet. qnͣto ⁊ ex quo ĩ pulsu
ueniant facilius ñ elucet.
siones atq reuelationes
ip̃as usionũ uoces aut ima¬
gines quodam intimo sapo¬

Expanded text:
me dixisset: Multas curas sequuntur somnia . Et nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis orirentur, Joseph praeferendum se fratribus somnio non videret : nec Mariae sponsum ut ablato puertione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec; et qui revelat mysteria, ostendit tibi quae debas, et ecce quasi statua una grandis; statua illa magna, tra te , et caetera. Daniel itaque dum somnium adimplendum reverenter insinuat, et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant facilius non elucet . siones atque revelationes, ipsas visionum voces, aut imagines, quodam intimo sapo
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit: ⁊ hunc urega ten¬
gio eiq dixit. Surge. Ex hac
enim molestia mͦ minime
morieris. s paratus esto. qr
longum tempus hic facturꝰ
non eris. Quidum iam ess
a medicis desperatꝰ. repente
sanatus est: atq conualuit.
Rem qͣmͣ uiderat narrauit:
seq ꝑ biennium in dei serm¬
tio sicut predixi. ultra eta¬
tis sue annos exhibuit. Añ
hoc aũt triennium cum qͥ¬
dam fr̃t fuiss mortuus. at¬
q in eiusclem monasterii
cẏmiteris a nobis sepultus
cunctis nob̾ abeodem tỹmi¬
terio exeuntib. soem iohes
sieut post moditm pallens ⁊
tremens indicauit: illit
nobis discedentib inuentꝰ.
ab eodem fr̃e qui mortiuis
fuerat de sepulchro uocatꝰ
est. qd̃ mox etiam subseqũs
finis edocuit. Nam post dies
decem in uasus febrib car¬
ne solutꝰ est.. Deteꝰ.
oceri uelim. si hoc q̃d̃
ꝑ nocturnas uisiones
ostenditur: debeat obserua
sex modis tangunt a¬
nimum imagines som ni¬
oꝵ. Aliqnͣdo namq somnia

Expanded text:
apparuit, et hunc virga tetapparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge, ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est, atque convaluit. Rem quam viderat narravit; seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit. Ante hoc autem triennium, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in ejusdem monasterii coemeterio a nobis sepultus, cunctis nobis ab eodem coemeterio exeuntibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens indicavit, illic nobis discedentibus inventus, ab eodem fratre qui mortuus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis edocuit. Nam post dies decem, invasus febribus carne solutus est. PETR. Doceri velim si hoc quod per nocturnas visiones ostensex modis tangunt animum imagines somniorum: aliquando namque somnia
Abbreviated transcription (Latin):
tus est.
lius etiam fr̃t in eodem
monasterio. merulus di¬
cebatur. uehementer lacrimis
atq elemosinis intentus. psal¬
modie uers exore illuis pene
nullo tempore cessare consue¬
uerant: excepto cum aut a¬
limentoꝵ corpori. aut mẽbra
dediss sopori. Huic nocturna
uisione apparint: qr ex albis
florib corona. de celo in caput
illius descendebat. Qui moy
molestia corporis occupatus:
cum magna securitate animi
atq hilaritate defunctus ẽ.
Ad cuiꝰ sepulchrum dum pe¬
trus qui nunc monasterio p̃
est. sibi sepulturam facere
post annos quatuordecim
uoluss : tanta ut asserit de¬
eodem sepulchro illius fra¬
glantia suauitatis emana¬
uit: acsi illic floꝵ omnium
fuissent odoram̃ta congre¬
gata. Ex qua re manifeste
patuit. qmͣ uerum fu̾it : qd̾
ꝑ nocturnam uisionem ui¬
dit.
lescens: qui etatem suam ĩ¬
tellestu ⁊ humilitate dulce¬
dine ⁊ grauitate transibat.
Huic egrotanti atq ad ex¬
tremum deducto. ꝑ noctur¬
nam uisionem quidan senex

Expanded text:
tus est. Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque orationibus intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum dum Petrus, qui nunc monasterio 456 praeest, sibi sepulturam facere post annos quatuordecim voluisset, tanta, ut asseriteodem sepulchro illius fraglantia suauitatis emanait, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congregata. Qua ex re manifeste patuit quam verum fuit quod per nocturnam visionem vidit. lescens, qui aetatem suam intellectu et humilitate, dulcedine et gravitate transibat. Huic aegrotanti atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem quidam senex
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma diximus: om̃s experi¬
mẽto cognoscimꝰ. Sub iunc¬
paginis inuenimꝰ. Somnt¬
a ⁊ enim nisi plerumq ab
occulto hoste ꝑ illusionẽ fie¬
rent: nequaqmͣ hoc uir sa¬
piens indicaret dicẽs. Mul¬
tos eñĩ errare fecerunt sõ¬
nia: ⁊ excidert̃ sperantes

Expanded text:
s experimento cognoscimus: subjuncpaginis invenimus. » Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: « Multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt speran
Abbreviated transcription (Latin):
nanimitate respondit. G
uani et miseri: qui credere
nescitis. que cculis iudetis et
manib attrestatis. Uere ha¬
beo eundem quẽ illi porrexe¬
ram pannũ: de infusione gli¬
osi su sanguinis p̃ciosum.

Expanded text:
nanimitate respondit: « O vani et miseri, qui credere nescitis quae oculis videtis et manibus attrectatis! Vere habeo eumdem quem porrexeram pannum, de infusione pretiosi sanguinis gloriosum.
Abbreviated transcription (Latin):
multum sanguinẽ iustorũ
repente disparuit. Nero si qͥ¬
dem his auditis: ultra ꝙͣ
dici possit timore ꝑculsus.
et uelut amens effectus. ig¬
norabat quid agere potuiss.
gistus et cestus. sicut eis cõ¬
stituerat paulus pͥmo ma¬
ne uenientes ad sepulchrũ
euis. uiderunt duos niros
orantes ⁊ et in medio eoꝵ¬

Expanded text:
multum sanguinem justorum repente disparuit. Nero siquidem, his auditis, ultra quam dici possit timore percussus est, et velut amens effectus, ignorabat quid agore potuisset. gistus et Cestus, sicut eis dixerat Paulus primo mane uenientes ad sepulchrum eius, uiderunt duos uiros orantes et in medio eo
Abbreviated transcription (Latin):
la pannum a sinu: roseo ꝑ
ille cum audiss miratus est
horrifice. et ingenti stupore¬
nuntiata ei cum philosophis
et amicis. atq ministris rei¬

Expanded text:
la pannum a sinu extraxit,ille cum audisset, miratus est horrifice, et ingenti attonitnuntiata sunt ei cum philosophis tractare et amicis ac ministris rei
Abbreviated transcription (Latin):
go paulus regis et̾ni ⁊ ĩuic¬
ti miles: uel nunc crede. qr¬
ego nõ sum mortuus: s ui¬
uo deo meo. Tibi a sit miser¬
mala meffabilia imminent.¬

Expanded text:
go Paulus Regis aeterni et invicti miles; vel nunc crede quia non sum mortuus, sed vivo Deo meo. Tibi autemala ineffabilia imminent