comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etas frequẽt. Exebrietare
temeritas. Comessatio tur¬
bat. anime statũ. ebrieras
confundit rationis iudiciũ
Temeritas p̃cipitat in reatũ
etates muluplicit᷑ int̾dicit
Q uoꝵ em̃ deus uent̃ est ⁊
gła eoꝵ in confusione. Es¬
ca uentri dicit apls ⁊ uent̃
escis. deus aũ ⁊ hũc ⁊ has

Expanded text:
etas, et ex ebrietate temeritas. Comessatio turbat animae statum, ebrietas confundit rationis judicium, temeritas praecipitat in reatum.etates multipliciter interdicit. Quorum enim deus venter est, et gloria in confusionem. Esca ventri, dicit Apostolus, et venter escis; Deus autem hunc et has
Abbreviated transcription (Latin):
in sinũt doct̾nã recte uuĩẽdi.
Putens deqͦ adaqͣbãt᷑ greges. di¬
deqͣ potãt᷑ fideles. Lapis qͦ os
putei claudebat᷑: intlłigñtie di¬
ficultatẽ expͥmt. ⁊ õĩ doctores
ad hoc inscͥpt᷑a laborãt: ut re¬
moto lapide .i. difficultate in¬
telligñtie: potũ fidelib adii¬
instrẽt. potũ nͦ ⁊ latñtis sapĩe

Expanded text:
cte vivendi. Puteus, de quo adaquabantur greges, dide qua potantur fideles. Lapis, quo os putei operiebatur, intelligentiae difficultatem exprimit. Et omnes doctores ad hoc in Scriptura laborant ut, remoto lapide, id est difficultate intelligentiae, fidelibus administrent potum verae et latentis sapie
Abbreviated transcription (Latin):
excessuum. religionis aduo¬
cati. eccłe deffeniores udi
qͥd dicat iob. pater erãm pau¬
perum.⁊ conterebam molas
impii. ⁊ de dentib miqui au¬
ferebam p̃dam. nõ negnabã
pauꝑibus ꝙ uolebãt. et petñ¬
itum occłos expectare nõ feci
Noiussima clausula huiꝰ uer¬
qͥ cũ defacili possint pauꝑũ
negocia expedire. semꝑ diffe¬
runt ⁊ expectantiũ uota cõ¬
tinua ꝓcrastinatione suspen¬

Expanded text:
excessuum, religionis advocati, Ecclesiae defensores. Audi, quid dicat Job: Pater eram pauperum, conterebam molas impii, et dentibus iniquis auferebam praedam: non negabam pauperibus quod volebant, et petentium oculos exspectare non feci. Novissima clausula hujus verqui cum de facili possint pauperum negotia expedire, semper differunt, et exspectantium vota continua procrastinatione suspen
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ de uen̾i testam̃to. ⁊ deiñ
de nouo .t. in quãtũ p̃sẽti
breuitati suffic̃e uidet᷑: elu¬
cidabimꝰ. In uemies in hac
rie cõmẽcdare ñ neglex̃is. Lib̾¬

Expanded text:
prius de Veteri Testamento, deinde de Novo, in quantum praesenti brevitati sufficere videtur, elucidabimus. Invenies in hac riae commendare non neglexeris. Lib
Abbreviated transcription (Latin):
as inꝑp̾erat dicẽs. pastores
erãt. ⁊ intelligñtiam igno¬
rabãt. ⁊ ierennas. teuẽtes
legẽ nesciẽt me. In eo siqͥ
dem pastores qr se pascunt
quatũ enĩ ad curam ouiũ
ꝙͣ pastores . lac ⁊ lanã que¬
runt inouib. nõ salutẽ¬

Expanded text:
as improperat, dicens: Pastores erant, et intelligentiam ignorabant. Et Jeremias: Tenentes legem nescierunt me. In eo forsitan sunt pastores, quia se pascunt; quantum enim ad curam ovium am pastores: lac et lanam quaerunt in oribus, non salute
Abbreviated transcription (Latin):
bo psalmiste utar. in labo¬
re hominũ nõ sũt et cũ
honnubus nõ flagellabũ¬
tur. Ideo tenuit eos suꝑbia
Oinfelices ũt saꝑent et in¬
telligerẽt ac nouissima ꝓui¬
derẽt. ut̃ miseri saperẽt qͥd

Expanded text:
Psalmistae utamur: In labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur: ideoque tenuit eos superbia . O infelices, utinam saperent et intelligerent, ac novissima providerent! Utinam miseri saperent quid
Abbreviated transcription (Latin):
bat eun. E timebat eum
Quatuor timores in sa¬
cro eloquio distingũtur
mũdanꝰ. Seruilis. Inici¬
cialis. Filialis. siũ castus
Mundanꝰ timor est. ẽ ꝑicu¬
lũ corporis. aut tẽporali¬
ui rerũ dispendia formi¬
dolores et̃nos ⁊ angustias
gehemiales. Incialis est
cũ incipit delectati hõ¬
in obẜuantia mãdatoꝵ
rũt. ⁊ aust̾iora dulcescũt
D̾ isto timore dicit apłs.
Qͥa charitas foras mutit
timore. qr timor incari¬
filialis timor est. cũ uox

Expanded text:
sed timebat eum Quatuor timores in sacro eloquio distinguuntur: Mundanus, servilis, initialis, et filialis sive castus. Mundanus timor est, cum periculum mortis aut temporalium rerum dispendia formidolores aeternos et angustias gehennales; initialis est, cum quis incipit delectari in observantia mandatorum runt et austeriora, dulcescunt. De isto timore dicit Apostolus, quod charitas foras mittit timorem, quia timor in chariFilialis autem,
Abbreviated transcription (French):
⁊ reuerentie materiẽ i neo¬
abscidisti. Sciebat adũsa
despicere. ingratitudo eñi
est do. uentꝰ urens. siccans
fontẽ pietatis. rorẽ nũe
fluenta gratie. Ingratitu
do. disperłio uirtutũ. Uñfi

Expanded text:
ac reverentiae materiam abscidisti. Sciebat enim addisplicere. Ingratitudo enim est ventus urens, siccans fontem pietatis, rorem misericordiae, fluenta gratiae. Ingratitudo est dispersio virtutum, benefi
Abbreviated transcription (Latin):
Rectus nõ est quẽ auaricia
cõtrahit. qũe torquet ambi¬
cio. quẽ uoluptas incuruet
Rectus aũ est qͥ dat uocẽ
fuã uocẽ uirtutis. bñ loq̃ns
⁊ meliꝰ agens. melior est
uox oꝑis. quã uox oris. Me¬
rito gͦ iob rectꝰ erat. cꝰ u̾bis
oꝑa respondebãt. Merito
rectus quẽ nõ instabat elar̃o
quẽ nõ depͥmebat iniqͥtaᷤᷤ

Expanded text:
rectus, quem avaritia contrahit, quem torquet ambitio, quem voluptas incurvat; rectus est autem, qui dat voci suae vocem virtutis, bene loquens et melius agens. Melior est enim vox operis quam vox oris. Merito ergo Job rectus erat, cujus verbis opera respondebant; merito rectus, quem non inflabat elatio, quem non deprimebat iniquitas,
Abbreviated transcription (Latin):
nis in ebriauit. qͥsõpno mortis
obdormiuit. et uirilitas eiꝰ .i.
mortalitas. qũa de nobis. ⁊ ꝓnb̾
assũpserat manifesta aꝑuit.
quẽ insehin: cham .i. incredu¬
lus. udeoꝵ ppłs derrisit dicẽs
Alios saluos fa᷑cit serp̃m ñ pͥ¬

Expanded text:
nis inebriavit. Qui somno mortis obdormivit, et vilitas, id est mortalitas, quam de nobis et pro nobis assumpserat, manifesta comparuit. Quem infelix Cham, id est incredulus Judaeorum populus derisit, dicens: Alios salvos fecit, se
Abbreviated transcription (Latin):
ẏmo ꝙ grauiꝰ est ⁊ qd̾ sine
iniserabili gemitu explica¬
re uõ possũ. xͥ opprobria ĩpu¬
ta. flagella clauos. lanceam
crucẽ. mortẽ. hec omĩa p̃la¬
ti infornace a uaricie cõflãt
⁊ p̃ciũ uniũsitatis suis mar¬
supiis includetes pat̾moni¬
ũ erucifixi aut nepotib e¬
rogant. aut dãpnab̾łr reti¬
cogitant. qr reqͥret dñs ab

Expanded text:
 gravius est, et quod sine miserabili gemitu explicare non possum, Christi opprobria, sputa, flagella, clavos, lanceam, crucem, mortem, haec omnia praelati in fornace avaritiae conflant, et pretium universitatis suis marsupiis includentes, patrimonium crucifixi, aut nepotibus erogant, aut damnabiliter retico
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ.⁊ ẽ. In num̃iositate fili¬
orũ. in possessionũ mulu¬
plicitate solet aitũdi feliti¬
tas huiꝰ mũdi. uerũtñ nõ
est felicitas in hoc mũdo.

Expanded text:
lii, etc. In numerositate filiorum, in possessionum multiplicitate, solet censeri felicitas hujus mundi. Verumtamen non est felicitas in hoc mundo;
Abbreviated transcription (Latin):
Erat itaq iob simplex ꝑni
nocentiã. rectus ad iusticiã
timidus ad cautelam. Sĩ plex
ad se ip̃i. rectus ad ꝓximũ n¬
mens ad dm̃. Non est aliquiᷤᷤ
rectus. si recte uõ diuidat. bñ
tias. ⁊ fr̃em ꝑsequẽs inno¬
centẽ. Non est rectꝰ. qͥ lin¬
abolo. Non est cuiꝰ suꝑ gresse

Expanded text:
Erat autem Job simplex per innocentiam, rectus ad justitiam, timidus ad cautelam: simplex ad se ipsum, rectus ad proximum, timens ad Deum. Non est aliquis rectus, si recte non dividat. Benetias et fratrem persequens innocentem. Non est rectus, qui linabolo.
Abbreviated transcription (Latin):
ge strictius inclaustralib¬
est seruandum ¶O ffici¬
um fuuitẽ cuurgie quod.
adustionem uel abscisio¬
nem in ducit est talibus

Expanded text:
ge strictius est in claustralibus observandum. Officium autem chirurgie, que adustionem vel abscissionem inducat, est sine
Abbreviated transcription (Latin):
eis possint acquire. ł eis.
absentib loci ordinario at
enis uices ge̾nti siue rectori
ꝑrochie inqua testator hi rat
coram aliquib fecedigius
de ip̃a parrochia. Quibus
quidẽ ordmario uicario ⁊
ant seruo pn᷑. de ip̃is ordi¬
narii mandato. ⁊ donee. de
restitacõe facienda sit can¬

Expanded text:
ui possint eis acquirere, vel eis absentibus Loci Ordinario, aut ejus Vicesgerenti, sive Rectori Parrocchiæ, in qua testator habitat, coram aliquibus fide dignis de ipsa Parrochia, quibus quidem Ordinario, Vicario, &aut servo publico de ipsius Ordinarii mandato idonee de restitutione facienda sit cau
Abbreviated transcription (Latin):
secreto et sigillatim uo¬
ta cunctorum diligent᷑
inquirant ⁊ in scriptis
redigunt redacta mox
publicent in comnuni.¬

Expanded text:
secreto et sigillatim vota cunctorum diligenter inquirant, et in scriptis redigant, et mox publicent in communi.
Abbreviated transcription (Latin):
distortoq distortius. Si aũ ꝗ
entius ita st̃ amine intentioes.
ũ corꝑis m̃bra: ñ ꝗ uideant᷑ lo¬
cis s ꝗ sentrant᷑ affestib ⁊ aliꝰ
uluminat᷑ ampliꝰ. aliꝰ minꝰ. alius
om̃io caret lumine. ꝓfecto ut qͥsq
illustratiõe pie caritaris affectus
malio actu magiᷤᷤ in alio minus
in aliꝗͦ nicħ. sic dici pͭ hr̃e alia.¬
⁊ aliã non hr̃e. ⁊ aliã magis. aliã
minꝰ. Nã ⁊ maior ÷ͥ ĩ isto caritas
quã in illo. recte possumꝰ dice̾ ⁊
aliqͣ in isto. nulla in illo. qͣncu
ꝑtinet ad caritatẽ q̃ pietas ÷.⁊¬

Expanded text:
distortoque distortius. Si autem quod entius ita sunt animae intentiones ut corporis membra, non quod videantur locis, sed quod sentiantur affectibus, et alius illuminatur amplius, alius minus, alius omnino caret lumine; profecto ut quisque illustratione piae charitatis affectus est, in alio actu magis, in alio minus, in aliquo nihil; sic dici potest habere aliam, aliam non habere, aliam magis, et aliam m. nam et \'maior est in isto caritas quam in illo\' recte possumus dicere et \'aliqua in isto, nulla in illo\', quantum pertinet ad caritatem, quae pietas
Abbreviated transcription (Latin):
Uirtꝰ ⁊̃ caritas qua id qd̃ oiligend̾
diligit᷑. ħ ⁊ in aliis maior. in
aliis ninor. in aliis nulla ÷ plemiᷤ¬
sima uͦ que iã ñ possit aug̃i ꝗͣ dui
hic homo utuit in nemine. hĩc¬

Expanded text:
uirtus est caritas, qua id, quod diligendum est, diligitur. haec in aliis maior, in aliis minor, in aliis nulla est, plenissima uero, quae iam non possit augeri, quam diu hic homo uiuit, in nemine;
Abbreviated transcription (Latin):
dnas mulieres maritatas. q̃r unã ꝯstituã
uolentẽ face adult̾iũ. s timer ie dã pnit̃
a marito. Tin maritũ. ꝙ adhuc amat
uilła se ad ult̾ta ĩ mundicia maculare
uelle. ista optat p̃sentiã uiri. Iula tinri.¬

Expanded text:
aritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amat nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiam viri.
Abbreviated transcription (Latin):
iste de qͦ agimꝰ. s ex quo ꝓpositũ
ẽẽ. aliq̃n non. Sponte eni & siñ
necessitate uirare. ł falsũ iura¬
te : pecc̾m gnͣde ÷. E x necessita¬
nocentiã ł ad fed̾a paciᷤ ꝯfirman¬
da uł ad ꝑsuadendũ auditorib

Expanded text:
iste de quo agimus; sed ex quo propositum esse, aliquando non. Sponte enim et sine necessitate jurare, vel falsum jurare, peccatum grande est. Ex necessitanocentiam, vel ad foedera pacis confirmanda, vel ad persuadendum auditoribus
Abbreviated transcription (Latin):
adhib testẽ. Est etiã qd̾dã genꝰ
ut cũ ho dicit. si illud feci illud
pa ciar. ł illud ꝯt̾igat filiis meiᷤᷤ.
Sod̾m quẽ modũ accipit᷑ et̾ int̾̃ dũ
c̃ aliqͥs iurando dicit. ꝑ salute
ligat enĩ ħ d̾o. uñ aug̃. Cũ qͥs ait

Expanded text:
adhibere. Est etiam quoddam genus ut cum homo dicit: Si illud feci, illud patiar, vel illud contingat filiis meis, secundum quem modum accipitur etiam interdum cum aliquis jurando dicit: Per salutem ligat enim hoc Deo. Unde August
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ñ pꝰsẽt̃. filũ tm̃ ĩ capite ligare ce¬
ꝑũt. Nudis i cap̾ib cis ĩced̾e nefas erat.
uñ. ⁊ a fuo qͦ utebãt᷑. flamines dicti s̃. qiͣ
filamines. s festis dieb fido d̾po̾ito. pi¬
leũ ĩponebãt. ꝓsac̾dotii enimẽtia. Na¬
tes a uim̃tis appłłati. cͦ sgcõ młtiplex ÷.¬

Expanded text:
ferre non possent, filum tantum in capite ligare coeperunt. Nudis enim capitibus eis insidere nefas erat. Unde a filo quo utebantur flamines dicti sunt, quasi filamines. Sed festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. Vates a vi mentis appellati
Abbreviated transcription (Latin):
Una lex erit. iuro⁊ feminȩ.
ũ d̾i. sciens illũ suũ dat᷑ ĩtlłigi. ꝙ si nes¬
cierit illũ s̾uũ eẽ ñ cogr̃ mane̾ ẽ ip̃o.
Si a ꝯditionis dolũ patit᷑. ñ cogit᷑ adhere
ei. cͦ fraud̃ d̾cepta ẽ. Sia scierit uir ꝯdi¬
tionẽ mulieris. ł eꝯu̾so: ñ ual eã dimit¬

Expanded text:
una lex erit viro et feminae. Cum dicitur sciens illum servum, datur intelligi quod si nescierit illum servum esse, non cogitur manere cum ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei cujus fraude decepta est. Si autem scierit vir conditionem mulieris, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. c̃ qͣ p̃cessit adult̾iũ. Id. Use fi̾ sane lici¬
tasnuptias. ex pͥs illicite ꝯiũctis. hone¬
qͥt᷑. ꝑnibẽs ꝯcubinas pꝰse tͣnsire. ad ho¬
nestũ placitũ nupciaꝵ. si castitatẽ ⁊ fidẽ
suare uelit. Pma uͦ auctoritas Aygĩ dͤ

Expanded text:
um cum qua praecessit adulterium. Item: Posse fieri sane licitas nuptias, ex personis illicite conjunctis honequitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de
Abbreviated transcription (Latin):
sathecismꝰ. ĩstructio. Catheciz are ẽ ĩstru¬
ere. uͭ d̾ sĩbolo ac rudim̃tis fid̾i. Frorci¬
zare ẽ adiurare. u̾exi ab eo spc̃ ĩm̃ude.
dĩbolũ dr sigñ. ł collatio. Sig̃: qr eofi¬
deles ab ĩfidelib disc̾mint᷑. Collatio. qi ͥ
totiꝰ sidi sufficiẽtia: ũtegͥtas collata ẽ.
Cathecismꝰͦ i ex orcismꝰ. ncophitoꝵ s̃. mag̃ ꝙͣ¬

Expanded text:
catechismus, instructio: catechizare est instruere, ut de Symbolo ac rudimentis fidei. Exorcizare est adjurare, ut: Exi ab eo, spiritus immunde. Symbolum est signum vel collatio. Signum, quia eo fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia ibi totius fidei sufficientia et integritas est collata. Catechism
Abbreviated transcription (Latin):
lecti. ñ loco. s ĩtelligĩa. ⁊ uifiõe ma¬
nifesta. ad uidend̾ ĩpioꝵ cruciatꝰ.
qͦs uidentes. ñ dolore afficient᷑. s le¬
ticia saciabunt᷑. agẽtes gͥs d̾ sua lib̾a¬
tione. uisa ĩpioꝵ ĩ effabili calamita¬
te. Uñ ysaias ĩpioꝵ torm̃ta d̾scͥbñs.
⁊ ex eoꝵ uisiõe. leticiã bonoꝵ expͥm̃s.

Expanded text:
lecti, non loco, sed intelligentia vel visione manifesta, ad videndum impiorum cruciatus; quod videntes non dolore afficientur, sed laetitia satiabuntur, agentes gratias de sua liberatione, visa impiorum ineffabili calamitate . Unde Isaias impiorum tormenta describens, et ex eorum visione laetitiam bonorum exprimens,
Abbreviated transcription (Latin):
Unt ig̃ ꝗdã ordiẽs inqbus
nullatenus põt contrahi
tõiugiũ et si intertesserit tarna¬
lis copula fit diuortiũ presbi¬
teratus diaconatus er subdiaco¬
natus. In aliis aũt ꝑ mitit᷑. 32¬
Nisi religiõis hitu cõsumpẜit.¬

Expanded text:
unt igitur quidam ordines in quibus nullatenus potest contrahi Conjugium; et si intercesserit copula, fit divortium; ut sacerdotium, diaconatus, et subdiaconatus. In aliis vero permittitnisi religionis habitum sump
Abbreviated transcription (Latin):
tu fornitari uidictant᷑. tũ ille
martitali affcũ cogͦuerit ea
et illa uxorio affcũ debitam
ꝑ solu̾it putãs. lege pͥmogẽita¬
rum et paternis imꝑiis se illi iu¬

Expanded text:
tu fornicarii judicantur, quum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu sibi debitum persolverit, putans lege primogenitarum et paternis imperiis se sibi ju
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ fidei doctnã in omĩb quȩ dicunt᷑ uerbis. uel signi¬
ficant᷑ sacram̃tis tanqͣm unam spetiẽ ueri coloris ob¬
barnaba. asũpto etiã ⁊ tito. Ascẽdi aut̃ scđm reue¬
lationẽ: & exposui eis euãgłiũ quod p̃dico ingenti¬
b Seorsum aut̃ his qui uidebant᷑: ne forte in ua¬
cuũ cutro aut cucurri. & paulo post. Cum cognouiᷤᷤ¬
sent inquit grãm quȩ data ẽ mͥ. iacobus. petrus &
ioħs qui iidebant᷑ colũne esse: dext̃s dederunt mͥ
⁊ barnabȩ societatis. Ipsa enĩ collatio unã doctnȩ spe¬
ciem exclusa om̃i uarietate monstrabat: quod salu¬
audite illi ab angelo nũciarent᷑. ꝓpt̾ doctrinȩ tamẽ
sacramentoꝵq unitatẽ. ad petrũ iubet᷑ mitte. tãquã
illis ⁊ suis diceret᷑: ite ostendite uos sacerdotib. Ham

Expanded text:
rae fidei doctrinam in omnibus quae dicunturae fidei doctrinam in omnibus quae dicuntuantur sacramentis, tanquam unam speciem veri coloris obBarnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem; et exposui eis Evangelium quod praedico in gentibus, seorsum autem iis qui videbantur: ne forte in vacuum curro, aut cucurri. » Et paulo post: « Cum cognovissent, inquit, gratiam quae data est mihi Jacobus, Petrus et Joannes, qui videbantur columnae esse, dexteras dederunt mihi et Barnabae societatis . Ipsa enim collatio unam doctrinae speciem exclusa omni varietate monstrabat: quod saluauditae illi ab angelo nuntientur, propter doctrinae tamen Sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi
Abbreviated transcription (Latin):
uicia tanquã ualitudinis ⁊ quasi m̃broꝵ animȩ atq
sensuũ ꝑ seipsum interius in cõsciẽtia ⁊ intellectu dñs
sanat & corrigit. Doctͥna uͦ uel imbuendi ꝑ sacramẽta.
uel cate zizandi ꝑ sermonẽ sonantẽ atq lectionẽ ubi
color quidã intelligit᷑. uerus atq sincerus q in ꝓmptu
est ⁊ foris eminentissimꝰ. nõ enim in occultis cogita¬
tionib. s in manifestis oꝑationib hȩc agunt᷑: eccłiȩ
ꝓprie contributa est. Itaq ⁊ paulus uoce dm̃ audita
quid me ꝑsequeris ⁊ ego sum iħs quẽ tu ꝑsequeris:
ad ananiã tam̃ missus ẽ. ut illo sacerdotio quod in
eccłia constitutum ẽ. sacͣmentũ docine doctne fidei¬
ꝑciꝑet ⁊ uerus ens approbaret᷑ color. Hõ qr nõ potẽ
ꝑ seipsum dñs omĩa facere. nã quis alius hec facit
etiam i eccłia: S ut ipsa societas congregatoꝵ
fideliũ approbando in uicẽ atq cõmunicando ue¬

Expanded text:
vitia tanquam valetudinis et quasi membrorum animae atque vitia tanquam valetudinis et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et isanat et corrigit. Doctrina vero vel imbuendi per sacramenta, vel catechizandi per sermonem sonantem atque lectionem, ubi color quidam verus intelligitur atque sincerus, quia in promptu est et foris eminentissimus: non enim in occultis cogitationibus, sed in manifestis operationibus haec aguntur, Ecclesiae proprie contributa est. Itaque et Paulus, voce Domini audita, Quid me persequeris? ego sum Jesus, quem tu persequeris : ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est, sacramentum fidei doctrinae perciperet, et verus ejus approbaretur color; non quia non potest per seipsum Dominus omnia facere nam quis alius haec facit etiam in Ecclesia?, sed ut ipsa societas congregatorum fidelium approbando invicem, atque communicando ve
Abbreviated transcription (Latin):
quã ueris falsisq coloꝵ locis humana corpora uariã¬
tem atq maculantẽ. hũ aut̃ tam uitandi sunt eccłiȩ
ut si fieri potest longus remoti magno clamore xpi¬
stũ interpellent: sicut isti decẽ steterunt a lõge &
leuauerũt uocẽ dicentes iħu p̃ceptor miserere nr̃i
Nã ⁊ quod preceptorẽ uocant. quo nomine nescio utrum
quisqͣm dñm interpellauerit ꝓ medicina corporali: sa¬
tis puto significare. lepram falsam esse doctrinã. qͣm
bonus p̃dicator abstergit. Sacerdotiũ uͦ uideoꝵ ne¬
mo fere fideliũ dubitat. figurã fuisse futuri sacer¬
dotĩ regalis quod ẽ in ȩcłia. quo cõsecrant᷑ om̃s ꝑti¬
nentes ad corpus xp̃i. fũmi ⁊ ueri pͥncipis sacerdotũ.
Ham nũc ⁊ om̃s ungñt᷑. quod tunc regib tantũ & sacer¬
dotib fiebat: & quod ait petrus ad xp̃ianũ ppłm scͥ¬
bens. regale sacerdotiũ. utrũq nom̃ illi ppło conueti¬
re declarauit quo illa unctio ꝑtinebat. Cetera itaq

Expanded text:
humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut si fieri potest longius remoti, magno clamore Christum interpellent, sicut isti decem steterunt a longe, et levaverunt vocem, dicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. Nam et quod praeceptorem vocant, quo nomine nescio utrum quisquam Dominum interpellaverit pro medicina corporali, satis puto significare lepram falsam esse doctrinam, quam bonus praeceptor abstergit. Sacerdotium vero Judaeorum nemo fere fidelium dubitat figuram fuisse futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi, summi et veri principis sacerdotum. Nam nunc et omnes unguntur, quod tunc regibus tantum et sacerdotibus fiebat: et quod ait Petrus ad christianum populum scribens, Regale sacerdotium ; utrumque nomen illi populo convenire declaravit, quo illa unctio pertinebat. Caetera itaque
Abbreviated transcription (Latin):
irent mũdarent᷑. Nullũ eoꝵ enĩ quib hȩc corporalia
beneficia p̃stitit inuenit᷑. misisse ad sacerdotes: nisi
leꝑsos. Ham ⁊ illũ a lepra mundauerat cua dixit. ua¬
de ostende tẽ sacerdotib: ⁊ offer ꝓ te sacrificiũ quod
p̃cepit moyses in testimoniũ illis. Deinde qualis mũ¬
datio spãlis possit intelligi eoꝵ quos ingratos extitis
se arguit: Scđm corpus enim facile ẽ uidere posse ho¬
minẽ non hab̾e lepram: & tam̃ animi esse non boni.
cđm significationẽ aut̃ huiꝰ miraculi. conturbat consi¬
derantem. quomͦ mũdus possit dici ingratus. Queren¬
dũ ẽ gͥ quid ipia lepra significet. Non enĩ sanati sed
mũdati dicuntu qui caruerunt. Coloris quippe uici¬
um ẽ nõ ualitudims aut integritatis sensuũ atq m̃¬
broꝵ anime. Leꝓsi gͦ nõ absurde intelligi possunt.
qͥ sciẽtiã uerȩ fidei fidei nõ habentes uarias doctnas

Expanded text:
irent, mundarentur. Nullum eorum quibus haec corporalia irent, mundarentur. Nullum eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit, invenitur misisse a dixit: Vade, ostende te sacerdotibus, et offer pro te sacrificium quod praecepit Moyses, in testimonium illis . Deinde qualis mundatio spiritualis possit intelligi eorum, quos ingratos exstitisse redarguit. Secundum corpus enim facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni: secundum significationem autem hujus miraculi, conturbat considerantem, quomodo mundus dici possit ingratus. Quarendum igitur est quid ipsa lepra significet. Non enim sanati, sed mundati dicuntur qui ea caruerunt: coloris quippe vitium est, non valetudinis aut integritatis sensuum atque membrorum. Leprosi ergo non absurde intelligi possunt, qui scientiam verae fidei non ha
Abbreviated transcription (Latin):
quod debuimꝰ facere fecimꝰ. Hicħ nob̃ oꝑis restat: cur¬
sum consumauimꝰ. agonẽ ꝑfecimꝰ. suꝑẽ nob corona iu¬
sticiȩ. Omĩa enĩ dici possunt. de illa meffabili ꝑfrui¬
tione ueritatis ⁊ tantõmagis omĩa dici possunt qͣn¬
to minꝰ digne dici aliquid potest. Ham & lux est illu¬
minatoꝵ ⁊ requies exercitatoꝵ. & patria redeũtiũ.
⁊ esca indigentium. ⁊ cõrona uĩcentiũ. & quęcũq
bona temporalit᷑ transeuntia ꝑ creaturarũ partes
efror appetit infideliũ: ueriora ⁊ in ęt̾nũ manentia
in creatore õmiũ simul inuẽtura ẽ pietas filioꝵ..
quȩ merut quęrentes mouent : nõ solum de numero
quid sibi uelit quod decẽ sunt. & quod unus solus ex¬
eis grãs agit. hec enĩ lib̃e quęrunt᷑. ut etiã inuestiga
ta uel nicħ uel nõ multũ impediant intentionẽ legẽ¬
tis. s illa potrus curad sacerdotes eos miserit. ut cum

Expanded text:
quod debuimus facere, fecimus: nihil nobis operis restat; curquod debuimus facere, fecimus: nihil nobis operis restat; cursum consummavimus, agonem perfecimus, superest nobis corona justitiae . Omnia enim dici possunt de illa ineffabili perfructione veritatis: et tanto magis omnia dici possunt, quanto minus digne dici aliquid potest. Nam et lux est illuminatorum, et requies exercitatorum, et patria redeuntium, et esca indigentium, et corona vincentium: et quaecumque bona temporaliter transeuntia per creaturae partes error appetit infidelium, veriora in aeternum manentia in Creatore omnium simul inventura est pietas filiorum.quae merito quaerentes movent. Non solum de numero quid sibi velint quod decem sunt, et quod unus ex illis solus gratias agit; haec enim libere quaeruntur, ut etiam nta, vel nihil vel multum impediant intentionem legentis, sed illa potius cur eos ad sacerdotes miserit, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
cet gͦ ⁊ bibat confessionẽ & fidẽ gentiũ ministran¬
tib hoc est euãgłezantib seruis suis: quo ꝑtinet
etiam illud quod de grano finapis eis primo respõ¬
dit. prius illos fidẽ debere habere p̃senti uite ne¬
cessariam quȩ minima uidet᷑. qͣm di thesaurus ẽ
in uasis fictilib. s ui maxima eferuet & germi
⁊ mandueatos tranffesre credentes: etiam hic pas¬
cit eos uerbo fidei ⁊ sacm̃to passionis suȩ. Nõ enĩ
uenit ministrari s ministrare. Dicant gͦ illi serui
ꝑ sinapis granũ arbori huic moro. hoc ẽ ipsi euan¬
gelio crucis dm̃icȩ ꝑ poma sanguinea. tanquã uulne¬
ra in ligno pendentia. uinũ ppłis prebitura dicant
gͦ illi ut eradicetur d̃ ꝑfidia iudeoꝵ.⁊ in mare gentiũ
tranferat᷑ atq plantetur. hac enĩ domestica seruitute
esurienti ⁊ ficienti domino ministrabunt. Tunc de¬
mum quęrant escis incorruptibilib in et̾̃nũ diuinę
sapientiȩ ꝑfrui. cum dixerint: serui suꝑuacui sumꝰ.

Expanded text:
confessionem et fidem gentium, ministrantibus, hoc est, evangelizantibus servis suis. Quo pertinet etiam illud quod de grano sinapis eis primo respondit, prius illos fidem habere debere praesenti vitae necessariam, quae minima videtur quamdiu thesaurus est in vasis fictilibus, sed vi maxima effervet et germinatet manducatos transferre credentes, etiam hic pascit eos verbo fidei et sacramento passionis suae. Non enim venit ministrari, sed ministrare . Dicant ergo illi servi per sinapis granum arbori huic moro, hoc est, ipsi Evangelio crucis dominicae, per poma sanguinea, tanquam vulnera in ligno pendentia, victum populis praebitura; dicant ergo illi ut eradicetur de perfidia Judaeorum, et in mare Gentium transferatur atque plantetur: hac enim domestica servitute esurienti et sitienti Domino ministrabunt. Tunc demum quaerant escis incorruptibilibus in aeternum divinae Sapientiae perfrui, cum dixerint, Servi supervacui sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
Aut si illud quãto minꝰ illud: S alicubi obscure: ali¬
cubi aꝑte ista ponunt᷑. Hic gͦ iniquus uidex non
ex similitudine s ex dissimilitudine adhibitꝰ ẽ: ut
ostenderet dñs qͣnto certiores esse debeant. qui đm ꝑ
seuerant᷑ rogant. fontẽ iusticiȩ atq miscđiȩ uel si
quid excellentiꝰ dici audiri potest. cũ apud iniquissi

Expanded text:
aut, Si non illud, quanto minus illud? sed alicubi obscure, aliaut, Si non illud, quanto minus illud? sed alicubi obscure, alicubi aperte ista ponuntur. Hic ergo iniquus judex non ex similitudine, sed ex dissimilitudine adhibitus est, ut ostenderet Dominus quanto certiores esse debeant qui Deum perseveranter rogant, fontem justitiae atque misericordiae, vel si quid excellentius dici aut audiri potest, cum apud iniquissi
Abbreviated transcription (Latin):
nunciauerat ut a uillicatu remoueret᷑. Fraudẽ quip
pe fecit ille dño suo: ut falsatis cyrographis debitori¬
bus etus quãtũ comodum uisũ ẽ. relaxaret. Heq ul¬
lo mͦ nos dñs ut sibi fraudẽ faciamꝰ hortat᷑. S si frau¬
dando qr sibi ꝓuidit in posterũ. laudatũ eum dic̃ a
dño: qͣntomaiore alacritate sibi ꝓuidere debent in
ȩternã uitam quib ut iuste oꝑent᷑ iubet᷑ de mamo¬
na iniquitatis: Quod suo loco expositũ est. Ad hoc genꝰ
ꝑtinet. & ille qui non ꝓpt̾ amiciciam s ut tedio ca¬
reret iam dormiens excitat᷑: & tres panes cõmodat
amico suo. Si enĩ ille molestia conpulsus dedit. quã¬
tomagis ds qui seruos suos diligens ut petamus hor¬
tat. dabit bona petentib se: Itaq illud suꝑus genꝰ
his uerbis adiũgi potest: sicut illud ita & illud. hoc
aut̃ posterius his uerbis. si illud quantõmagis illud:

Expanded text:
nuntiaverat ut a villicatu removeretur: fraudem quippe nuntiaverat ut a villicatu removeretur: fraudem quippe ille fecit domino suo, ut falsatis chirographis, debitoribus ejus, quantum commodum visum est, relaxaret. Neque ullo modo nos Dominus ut sibi fraudem faciamus hortatur: sed si qui fraudando sibi providit in posterum, laudatum eum dicit a domino; quanto majore alacritate sibi providere debent in aeternam vitam, quibus ut juste operentur jubetur de mammona iniquitatis ? quod suo loco expositum est . Ad hoc genus pertinet et ille qui non propter amicitiam, sed ut taedio careret, jam dormiens excitatur, ut tres panes commodet amico suo. Si enim ille molestia compulsus dedit, quanto magis Deus, qui servos suos diligens, ut petamus hortatur, dabit bona petentibus se ? Itaque illud superius genus his verbis adjungi potest, Sicut illud, ita et illud: hoc autem posterius his verbis, Si illud, quanto magis illud?
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ nõ timeret. & hominẽ nõ uereret᷑ uiduę tamen
assiduis interpellationib cessit ut eam uĩdicaret ne
sibi ab illa tedium fieret: Nam hoc ẽ quod ait: ne
sit qͦd ratione reddita deb̾e inuentus est. & ipse ser¬
uo suo dilationẽ saltẽ dare noluit. & d̃ feneratore qͥ
cum duob debitorib donass quod debebant ab eo plꝰ
dilectꝰ est cui plus donauit. & de homine qui habebat
duos filios. maiorẽ in agro sibi ꝓpĩquãtẽ. minorem
aut̃ in lõginquo luxuriantẽ ⁊ in numerabilia huius
modi: De his enĩ in quantũ similia sunt ducit᷑ intelle¬
ctus eius rei cui adhibet᷑ insinuadȩ aut requirẽdȩ. aut
ipsa dissimilitudine aliquid ꝓbat. ueluti ẽ illud. & d
si fenũ agri quod hodie ẽ ⁊ cras in dibanũ mittitu
ds sic uestit quãtõmagis uos modice fidei: Ad hoc
gñs ꝑtinet etiam illud quod de seruo ait: cui dñs d̃¬

Expanded text:
deum non timeret et hominem non reuereretur, uiduae tamen deum non timeret et hominem non reuereretur, uiduae tamen assiduae interpellationibus cessit, ut eam uindicaret, ne sibi ab illa taedium fieret? nam hoc est quod ait: ne sit quod ratione reddita debere inuentus est, et ipse conseruo suo dilationem saltem dare noluit; et de faeneratore. qui cum duobus debitoribus donasset quod debebant, ab eo plus dilectus est cui plus donauit; et de homine, qui habebat duos filios, maiorem in agro sibi propinquantem, minorem autem in longinquo luxuriantem; et innumerabilia huius modi: de his enim, quantum similia sunt, ducitur intellectus eius rei, cui adhibentur insinuandae aut requirendae. aut ex ipsa dissimilitudine aliquid probat; ueluti est illud: quod si faenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, deus sic uestit, quanto magis uosgenus pertinet etiam illud quod de servo ait, cui dominus de
Abbreviated transcription (Latin):
D aniel ant̃ qui elegit cȩlibem uitã. ide nuptias t̾re¬
nas contẽpsit. ut sic̃ dic̃ apłs sine sollicitudine ni¬
ueret cogitans quȩ sunt dĩ. genus eoꝵ significat
qui sunt in ocio: s tam̃ fortissimi in temptationib
ut possinit asfumi. lob aut̃ qr & uxorẽ habuat ⁊ filio.
⁊ amplas t̾renarũ rerũ copias. ad illud genus ꝑtinet
cui molendinũ deputatũ ẽ: s tam̃ ut sint fortissimi
in temptationib sic̃ ille fuit. Non enĩ alit̾ assumi pote¬
runt. Nec puto esse alia genera hominũ quib cõstet
eccłia. qͣm ista tria habentia binas differentias. ꝓpter
assũptionẽ ⁊ relictionẽ: qͣmuis in singłis multȩ studi¬
oꝵ uoluptatũq diuersitates ad cõcordiã tam̃ unitatẽq
cõcuirentes possint inueniri. xluI.
uid est qͦd ad semꝑ orandũ & non deficiendũ. de
uidice iniquo uoluit parabolam ponere. qui cũ

Expanded text:
Danihel autem, quia elegit caelibem uitam, id est nuptias terreDanihel autem, quia elegit caelibem uitam, id est nuptias terrenas contemsit, ut, sicut dicit apostolus, sine sollicitudine uiueret, cogitans quae sunt dei, genus eorum significat qui sunt in otio, sed tamen fortissimi in temtationibus, ut possint assumi. Iob autem, quia et uxorem habuit et filios et amplas terrenas rerum copias, ad illud genus pertinet, cui molendinum deputatum est, sed tamen, ut sint fortissimi in temtationibus, sicut ille fuit ; non enim aliter assumi poterunt. nec puto alia esse genera hominum, quibus constat ecclesia, quam ista tria, habentia binas differentias propter assumtionem et relictionem, quamuis in singulis multae studiorum uoluntatumque diuersitates, ad concordiam tamen unitatemque concurrentes possint iuid est quod ad semper orandum et non deficiendum de iudice iniquo uoluit parabolam ponere, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
in eccłie ministerio. tanqͣm in agro dei. De qua agri¬
cnltura apłs loquit᷑. In his gͦ trib generib sunt bi¬
na rursus genera hominũ in singlis. ⁊ ꝓ robore sua¬
rum uirium discernunt᷑. Cum enĩ om̃s ad eccłiȩ mem¬
bra ꝑtinere uideantur: adueniente tam̃ temptatio¬
ne tribulationis. ⁊ ex illis qui sunt in ocio. & ex illis
qui sunt in negociis scłarib. & ex illis qui do ministrãt
in ȩccłia aliqui ꝑmanẽt. aliqui cadunt. Qui ꝑmanẽt
assumũt᷑: qui cadunt relinquunt᷑. & unus assumet᷑
⁊ unus relĩquet᷑. nõ quasi de duob hominib dictum¬
ẽ: s de duob generib affectionũ in singulis generib
triũ ꝓfessionum. In illa gͦ nocte dix̃: in illa tribula¬
dos hiezechiel ꝓpħa p̃nũciat. noe. daniel ⁊ iob. Uidet᷑
enĩ noe. ꝑtinere ad eos ꝑ quos ȩcłia regit᷑. sic̃ ꝑ illũ
in aquis arca gub̾nata est. quȩ figurã gestabat eccłiȩ.

Expanded text:
in ecclesiae ministerio tamquam in agro dei, de qua agriin ecclesiae ministerio tamquam in agro dei, de qua agricultura apostolus loquitur. in his ergo tribus generibus bina sunt rursus genera hominum in singulis et pro robore suarum uirium discernuntur. cum enim omnes ad ecclesiae membra pertinere uideantur, adueniente tamen temtatione tribulationis et ex illis qui sunt in otio et ex illis qui sunt in negotiis saeculi et ex illis qui deo ministrant in ecclesia aliqui permanent, aliqui cadunt. qui permanent, assumuntur; qui cadunt, relinquuntur. ergo unus assumetur et unus relinquetur non quasi de duobus hominibus dictum, sed de duobus generibus affectionum in singulis generibus trium professionum. in illa nocte ergo dixit "in illa tribulairi Hiezechihel propheta denuntiat, Noe, Danihel et Iob. uidetur enim Noe pertinere ad eos per quos ecclesia regitur, sicut per illum in aquis arca gubernata est, quae figuram gestabat ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ paulus ⁊ apollo plantat ⁊ rigat: nõ respiciat
spem secularem cui renũciauit. xl iiii.¬
uid significauit uxor loth: eos qui in tribulatio¬
ne retro respiciũt & se ab spe diuinȩ ꝓmissionis
in uno.⁊ duo in agro. de quib om̃ĩb binis singu¬
li assumũt᷑ & singuli relinquunt᷑ ᷤ Tria genera homi¬
nũ hic uidentur significari. Unũ eoꝵ qui ociũ eligũt¬
⁊ quietẽ. neq negociĩs scłaribus. neq negociis ȩc¬
cłiasticis occupati. quȩ illoꝵ quies lecti nomine signi¬
ficata est. alterum eoꝵ qui in plebib constituti regũ¬
tur a doctorib agentes ea quȩ sunt huiꝰ scłi. quos & fe¬
minarum nomine significauit. qr consiliis ut dixi
ꝑitoꝵ regi eis expedit. & molentes dixit ꝓpt̾ tẽpora¬
lium negocioꝵ orbẽ atq circuitũ. quas tam̃ in uno
molentes dixit in quantũ de ipsis rebus & negociis
suis prebent usib eccłiȩ. terciũ eoꝵ qui opantur

Expanded text:
sicut Paulus et Apollo plantat et rigat, non respiciat sicut Paulus et Apollo plantat et rigat, non respiciat spem saecularem, cui renuntiauit. Quid significauit uxor Loth? eos qui in tribulatione retro respiciunt et se ab spe diuinae promissionis in unum et duo in agro, de quibus omnibus binis singuli assumentur et singuli relinquentur ? tria genera hominum hic uidentur significari : unum eorum, qui otium et quietem eligunt, neque negotiis saecularibus neque negotiis ecclesiasticis occupati; quae illorum quies lecti nomine significata est. alterum eorum, qui in plebibus constituti reguntur a doctioribus, agentes ea quae sunt huius saeculi, quos et feminarum nomine significauit, quia consiliis, ut dixi, peritorum regi eis expedit; et molentes dixit propter temporalium negotiorum orbem atque circuitum; quas tamen in uno molentes dixit, in quantum de ipsis rebus et negotiis suis praebent usibus ecclesiae. tertium eorum, qui operantur
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ ubi maxime unitas custodit᷑. iste uͦ qui erat
samaritanꝰ quod int̃p̃tatur custos. illi a quo accep̃ tri¬
buens quod accepit. & quodam mͥ cantans illud de
psalmo. fortitudinẽ meã ad te custodiã ꝑ gr̃arũ actio¬
nem regi fubiectus unitatem regni humili deuotio.¬
uid ẽ quod dñs dic̃. qui fuerit in tecto ⁊ uasa eiꝰ
in domo. ne descẽdat tollere illa: In tecto ẽ. qui
excedens carnalia. tanquã in aura libera sp̃aliter
uiuit. Uasa eius in domo sunt. sensus carnales: qui¬
bus ad inuestigandã ueritatẽ quȩ intellectu capit᷑. mł¬
ti utentes penitꝰ efrauerunt. huiꝰ gͦ sp̃alis uiri rã na¬
sa ista uaccant in domo: qr m̃te corpori suꝑ eminẽs.
ꝑ aciem intelligentiȩ tanquã in tecto positꝰ ꝑspicui¬
tate sapiẽtiȩ ueluti cęlo aꝑtissimo fruit᷑. Caueat gͦ is¬
te ne in die tribulationis rursus uita carnali quȩ per
rit similit̾ nõ redeat. Qui oꝑatur in eccłia. &

Expanded text:
 ubi maxime unitas custoditur: iste vero qui erat Samaritanus, quod interpretatur Custos, illi a quo accepit tribuens quod accepit, et quodammodo cantans illud de Psalmo, Fortitudinem meam ad te custodiam ; per gratiarum actionem regi subjectus, unitatem regni humili devotiouid est quod dicit dominus: qui fuerit in tecto et uasa eius in domo, non descendat tollere illa? in tecto est qui excedens carnalia tamquam in aura libera spiritaliter uiuit. uasa eius in domo sunt sensus carnales, quibus ad inuestigandam ueritatem, quae intellectu capitur, multi utentes penitus errauerunt. huius ergo spiritalis uiri iam uasa ista uacant in domo, quia mente corpori supereminens per aciem intellegentiae tamquam in tecto positus perspicuitate sapientiae ueluti caelo apertissimo fruitur. caueat ergo iste, ne in die tribulationis rursus uita carnali, quae per rit, similiter non redeat retro? qui operatur in ecclesia et
Abbreviated transcription (Latin):
unitatis forma coaguletur ⁊ decem sint. Unũ aut̃
nõ eis indiget ut custodiat unitatẽ. Quã obrẽ ut
illi nouẽ qui grãs nõ egerunt reꝓbi effecti a consor¬
tio unitatis exdusi sunt. ita unius ille qui grãs eg̃¬

Expanded text:
unitatis forma coagulentur et decem sint: unum autem unitatis forma coagulentur et decem sint: unum autem non eis indiget ut custodiat unitatem. Quamobrem, ut illi novem qui gratias non egerunt, reprobi effecti, a consortio unitatis exclusi sunt; ita unus ille qui gratias eg
Abbreviated transcription (Latin):
uidere. fieri posse ut quisq in eccłiȩ societate doctͥ¬
nam integrã uerãq ad sequatur. & omĩa scđm catho¬
licȩ fidei regulam disserat. distĩgat a creatore creatu¬
ram: eoq manifestetur uarietate m̃darioꝵ. tãquã
lepra caruisse. & tam̃ in gratus sit dño deo mũdatori
suo. qui elatus suꝑbia. gr̃ãrũ agendarũ pia humili¬
tate non sternit᷑: similisq efficitur eis de quib dicit
apłs. qr cũ cognouissent dm̃. nõ ut dm̃ magnificaue¬
runt aut grãs egerũt. Quod enĩ dic̃ eos dm̃ cogno¬
uisse: ostendit quidẽ a lepra fuisse mũdatos. s ta¬
m̃ statim accusat ingratos. Ideoq tales in nouenario
numero. tãqͣm inꝑfecti Imanebunt. Unũ enĩ si addat᷑
ad nouẽ quȩdã effigies unitatis impletur: quo fit tã¬
ta cõpletio ut ultͣ nõ ꝓgrediatur numerus. nisi rur¬
sus ad imũ redeat᷑. & hec ꝑ infinitatẽ numeri re¬
gula custodit᷑. Nouẽ itaq indigẽt uno: ut quadam

Expanded text:
illud videre, fieri posse ut quisque in Ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae regulam disserat, distinguat a Creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis, de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt . Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Ideoque tales in novenario numero tanquam imperfecti remanebunt. Unum enim si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur: quo fit tanta completio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi rursus ad unum redeatur; et haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent uno, ut quadam
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Multominus gͦ cui libet possent credere. qui
a mortuis resurgeret: quãdo ei nõ credunt cuius re¬
surrectionẽ moyses & ꝓpħȩ p̃dicauerunt. quib no¬
lunt credere. Aliter etiã intelligi potest ista natratio:
ut lazarũ dñm significare accipiamꝰ iacentẽ ad ianu¬
am ipsius diuitis. qr se ad aures suꝑbissimas iudeoꝵ
incarnationis humilitate deiec̃. Cupiens saturari d̃
micis quȩ cadebant de mensa diuitis: querens ab eis

Expanded text:
dere. Multo minus ergo cuilibet possunt credere qui dere. Multo minus ergo cuilibet possunt credere qui a mortuis resurrexerit, quando ei non credunt, cujus resurrectionem Moyses et Prophetae praedicaverunt, quibus credere nolunt. Aliter etiam intelligi potest ista narratio, ut per Lazarum Dominum significari accipiamus, jacentem ad januam illius divitis, quia se ad aures superbissimas Judaeorum incarnationis humilitate dejecit: cupiens saturari de micis quae cadebant de mens
Abbreviated transcription (Latin):
quinq: qr sub lege detinebant᷑ quȩ ꝑ moysen data
est qui libros quĩq conscripsit. Quod uͦ la zarum
petit mitti ad fres suos: senfit se utiq indignũ
qui testimoniũ ꝑhibeat ueritati. & qr non impetra¬
uerat paululũ sibi refrigerari: multõmimis credit re¬
laxari se posse ab inferis ad p̃dicationẽ ueritatis. Quod
abraham dicit si uolunt credere habent moysen et
dicit apłs testimonium habet a lege & ꝓpħis. illis
credendo posse eos significat ad enangłm ꝑuenire. Si
crederetis moysi: crederetis ⁊ michi. Ille enĩ de me
scripsit. Deniq ad hoc ꝑtinet quod etiam postea di¬
cit.Si moysen & ꝓpħas non audiũt neq si quis
ex mortuis ressinrexerit tredent. Quia eum p̾mĩcia¬
uerunt moyses & ꝓpħȩ qui suirexit a mortuis: hoc
ipsum etiam de illo quod resurecturus esset a mor¬
tins. quib nõ credendo utiq nec xp̃o uolunt cre¬

Expanded text:
quinque, quia sub Lege detinebantur quae per Moysen data quinque, quia sub Lege detinebantur quae per Moysen data est, qui libros quinque conscripsit. Quod vero Lazarum petit mitti ad fratres suos, sensit se utique indignum qui testimonium perhibeat veritati: et quia non impetraverat paululum se refrigerari, multo minus credit relaxari se posse ab inferis ad praedicationem veritatis. Quod Abraham dicit, Si volunt credere, habent Moysen et dicit Apostolus, testimonium habet a Lege et Prophetis , illis credendo posse eos significat ad Evangelium pervenire: sicrederetis Moysi, crederetis et mihi: ille enim de me scripsit . Denique ad hoc pertinet quod etiam postea dicit, Si Moysen et Prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent: quia eum praenuntiaverunt Moyses et Prophetae qui surrexit a mortuis, hoc ipsum etiam de illo quod resurrecturus esset a mortuis, quibus non credendo utique nec Christo volunt cre
Abbreviated transcription (Latin):
subueniant quib possunt nec postea etiam si optime
recepti fuerint eis quos diligunt opitalari non ua¬
recipi a scĩs in illa tabnacula ȩterna mereantur:
s de his qui sibi amicos officiosissimis oꝑibus mi¬
sericordie fecerint. quãquã nec ipsos iusti uehiit ꝓpͥa
potestate quasi gratificando recipiant: s ꝓmissiene
atq ꝑmissione illius qui eos cõsilio p̾menuit ut sibi
amicos facerent. & qui se ipsũ pasci. uestiri. hospitio
recipi. iuntari in unoquoq minimoꝵ soru libera¬
toris bonitate dignatus est. Quãqͣm illa receptio utrũ
statim post istam uitam fiat. an in fine scłi in re-¬
surrectione mortuoꝵ atq ultima retributione indicũ:
nõ minima questio ẽ. S qͣndolibet fiat: certe de ta¬
lib qualis ille diues insinuatur. nulla scriptura fie¬
ri pollicet᷑. Quĩq aut̃ fr̃s quos hab̾e se dicit in domo
patris sui : iudeos significant. Appellati aut̃ sunt

Expanded text:
subveniant quibus possunt, ne postea etiam si optime subveniant quibus possunt, ne postea etiam si optime recepti fuerint, eis quos diligunt opitulari non varecipi a sanctis in illa tabernacula mereantur; sed de his qui sibi amicos officiosissimis operibus misericordiae fecerint: quanquam nec ipsos justi velut propria potestate quasi gratificando recipiant; sed promissione atque permissione illius qui eos consilio praemonuit ut sibi amicos facerent, et qui seipsum pasci, vestiri, hospitio recipi, visitari in unoquoque minorum suorum, liberatoris bonitate dignatus est. Quanquam illa receptio, utrum statim post istam vitam fiat, an in fine saeculi in resurrectione mortuorum atque ultima retributione judicii, non minima quaestio est: sed quandolibet fiat, certe de talibus qualis ille dives insinuatur, nulla Scriptura fieri pollicetur. Quinque autem fratres quos habere se dicit in domo patris sui, Judaeos significant. Appellati enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. recepisti bona in uita tua: illud tangit᷑ qr felicita¬
tem dilexit scłi. nec aliã uitã p̃ter illam in qua suꝑbꝰ
tumebat adamauit. Lazarũ aut̃ mala dicit recepis¬
se: qr intellexit uitȩ̃ huius mortalitatẽ. labores. dolo¬
res. ⁊ erumnas. penam esse peccati de qua scriptũ est.
fuimꝰ ⁊ nos naturalit̾ filii irȩ sicut & ceteri. De quo
iterum scriptũ ẽ: nec infantẽ cuius ẽ umiꝰ diei uita
suꝑ tram. mũdũ esse a peccato. Quia om̃s utiq in adã
moriunt᷑. qui factus ẽ trãs gressione mortalis. Quodaut̃
dic̃ ad ea loca in quib torquẽtur impii. iustos etiam
si uelint non posse transire. quid aliud significat n¬
si post hanc uita ita receptis in carcere ut nõ inde
exeant donec reddant nouissimũ quadrantẽ. ꝑ in¬
comutabilitatẽ diuine sententiȩ nullũ auxiliũ mi¬
sericordiȩ posse p̾beri a iustis etiam si eam uelinit p̃¬
bere: Quo admonet scilicet ut in hac uita homines

Expanded text:
r, Recepisti bona in vita tua, illud tangitur, quia felicitatem dilexit saeculi, nec aliam vitam praeter istam in qua superbus tumebat, adamavit. Lazarum autem mala dicit recepisse, quia intellexit hujus vitae mortalitatem, labores, dolores, et aerumnas, poenas esse peccati: de quo scriptum est, Eramus et nos naturaliter filii irae, sicut et caeteri ; de quo iterum scriptum est, nec infantem cujus est unius diei vita super terram mundum esse a peccato , quia omnes utique in Adam morimur , qui factus est transgressione mortalis. Quod autem dicit, ad ea loca in quibus torquentur impii, justos, etiam si velint, non posse transire, quid aliud significat, nisi post hanc vitam ita receptis in carcere, ut non inde exeant donec reddant novissimum quadrantem , per incommutabilitatem divinae sententiae, nullum auxilium misericordiae posse praeberi a justis, etiam si eam velint praebere? Quo admonet scilicet ut in hac vita homines
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta sunt uobis. dicite. Serui suꝑuacui sumus:
quod debuimꝰ facere fecimꝰ. Quid hȩe ꝑtineãt ad id
quod dictũ est. dñe auge nobis fidẽ. difficile appa¬
ret nisi intelligat᷑ ex fide in fidem. idẽ ex fide ista
in qua ministrat᷑ dõ. in illam fidẽ eos significasse
tranfferendos ubi fruant᷑ deo. Auget᷑ enĩ fides: cum
pͥmo uerbis p̾dicantib. deinde rebus apparentibus
creditur. S illa contẽplatio suma quietẽ habet : q̃
in ȩtno regno tribuit᷑. Sũma uͦ quies illa p̾miũ est
iustoꝵ laboꝵ : qͥ in eccłie ministratione ꝑagũt᷑ & id̾o
quauis in agro aret seruus aut pascat. hoc ẽ in ui¬
ta scłari. uel trena uerset negocia. uel stultis homi¬
nib tanqͣm peccorib seruiat opus est ut post
illos labores domũ ueniat. hoc ẽ eccłie societur.
laboret etiã ibi ministrans dño suo: donec mãducet

Expanded text:
us; quod debuimus facere fecimus. » Quid haec pertineant ad id quod dictum est Domino, Adauge nobis fidem, difficile apparet, nisi intelligamus ex fide in fidem, id est, ex fide ista in qua ministratur Deo, in illam fidem eos significasse transferri ubi fruantur Deo. Augebitur enim fides, cum primo verbis praedicantibus, deinde rebus apparentibus credetur. Sed illa contemplatio summam quietem habet, quae in aeterno Dei regno tribuitur; summa vero quies illa, praemium est justorum laborum, qui in Ecclesiae ministratione peraguntur. Et ideo, quamvis in agro aret servus aut pascat, hoc est, in vita saeculari vel terrena verset negotia, vel stultis hominibus tanquam pecoribus serviat; opus est ut post illos labores domum veniat, hoc est, Ecclesiae societur; laboret etiam ibi ministrans Domino suo donec manducet