comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si maglatior uidebaitur. lon
rugata frõs: ñ recõditi ocłi: ñ
nares extenuate: ñ cõtrasta
labia: ñ adusti dẽtes : ñ collũ
exesũ s. gracile : ñ curui hu¬
meri: ñ caro exinanita ĩ sorꝑe
reliquo. Hec erat gr̃a corꝑis
euacuatur. ne ĩ morte quidẽ.
Talis quoaduixit: talis q
mortuus apparebat iuuẽti
similior. Cucurrimꝰ usq hus
s modo heremus: quia mala¬
chias cursũ cõsũmauit. Stat
ille: &. nos parit᷑ stamꝰ cũ eo.
Alioquĩ qͥs libẽter currat ad
mortẽ: Prescxtĩ tuã pr sc̃e q̾s re¬
ferre possit ÷ q̃s uelit audire:
At tñ dileximus nos ĩ urta: in
morte ñ seꝑarabini. Eẽs: nõ
relinqͣmus ĩ morte: quẽ ĩuita
ꝓsecuti sumͦ. Ab ulteriori scotia
usq hus cucurrit ille ad mor¬
tẽ: cam s. nos .⁊. moriamur
cũ co. Oportet oportet dicere:
ꝙ cernere necesse fuit.
Dest omniũ sc̃õr clara
ubiq celebritas: s ruxta
ueterẽ sẽtẽtiã mulica ĩ luctu
ĩportuna narratio ẽ. Adlumꝰ:

Expanded text:
 macilentior videbatur; non rugata frons, non reconditi oculi, non nares extenuatae, non contracta labia, non adusti dentes, non collum exesum et gracile, non curvi humeri, non caro exinanita in corpore reliquo. Haec erat gratia corporis evacuatur, ne in morte quidem. Talis quoad vixit, talis et mortuus apparebat, viventi similior. 72. Cucurrimus usque huc: sed modo haeremus, quia Malachias cursum consummavit. Stat ille, et nos pariter 690 stamus cum eo. Alioquin quis libenter currat ad mortem? praesertim tuam, pater sancte, quis referre possit? quis velit audire? Attamen dileximus nos in vita; in morte non separabimur. Fratres, non relinquamus in morte, quem in vita prosecuti sumus. Ab ulteriori Scotia usque huc cucurrit ille ad mortem: eamus et nos, et moriamur cum eo. Oportet, oportet dicere, quam cernere necesse fuit. Adest Omnium Sanctorum clara ubique celebritas; sed juxta veterem sententiam, Musica in luctu importuna narratio est . Adsumus,
Abbreviated transcription (Latin):
truere. dissipare: de die ĩ diẽ
factitans praua ĩdirecta. et
asꝑa in uias planas Exulta¬
bat ut gigas: ad discurren¬
dũ ubiq Diceres ignẽ urẽtẽ
in cõsumendo criminũ uepres:
diceres securim uel asciã in
deiciẽdo plãtationes malas

Expanded text:
truere, dissipare, de die in diem factitans prava in directa, et aspera in vias planas. Exsultabat ut gigas ad discurrendum ubique. Diceres ignem urentem in consumendo criminum vepres. Diceres securim vel asciam in dejiciendo plantationes malas
Abbreviated transcription (Latin):
guendũ: nec usurpandũ cõ¬
sulo ei qui sanctus nõ fuerit
Nec cõtẽtus episcopus. etiã
uites suas cõmisit ei : semina¬
re semẽ sãctũ in gẽte nõ sct̃a.
⁊ dare rudi populo ⁊ sine lege
uiuẽti . legem uite ⁊ discipline
Suscepit ille mãdatũ in omi
alacritate: sicut erat spũ fer¬
uens. nec talentis ĩcubans.
sed inhians lucris Et ecte lin¬
gue sarculo cepit euellere des

Expanded text:
guendum, nec usurpandum consulo ei qui sanctus non fuerit. Nec contentus episcopus, etiam vices suas commisit ei, seminare semen sanctum in gente non sancta, et dare rudi populo, et sine lege viventi, legem vitae et disciplinae. Suscepit ille mandatum in omni alacritate, sicut erat spiritu fervens; nec talentis incubans, sed inhians lucris. Et ecce linguae sarculo coepit evellere, des
Abbreviated transcription (Latin):
ne documẽtũ ac speculũ extitit
Porro gr̃a ex illa ut dictũ ẽ po¬
testate pct̃a remisit: qͣ oĩa q̃cũq
uoluit fecit Mors itaq xpristi
mors ẽ mee mortis: qr ile mor¬
tuus est ut ego uiuerẽ Qͦ pac¬
to enĩ iã nõ uiuat ꝓ qͦ moritur
uita:Aut quis iã ĩ uia morum
seu rerũ noticia. errare timebit
duce sapiẽtia : Lut unde iã reꝰ
tenebitur quẽ absoluit iusticia:
Uitã qͥdẽ seip̃e ꝑhitet ĩ euãgłio:
ego sũ ĩquiẽs uita Porro dũo
sequẽtia testat᷑ apłs dicẽs Qͥ
fcts ẽ nobis iusticia ⁊ sapiẽtia
⁊ mortis : ut quid adhuc mori¬
m᷑ ⁊ nõ ftatim ĩmortalitate
uestim᷑: Sane ut dei ueritas in-¬

Expanded text:
e documentum ac speculum exstitit. Porro gratia ex illa, ut dictum est, potestate peccata dimisit, qua omnia quaecunque voluit, fecit. Mors itaque Christi, mors est meae mortis: quia ille mortuus est, ut ego viverem. Quo pacto enim jam non vivat, pro quo moritur Vita? Aut quis jam in via morum, seu rerum notitia errare timebit duce Sapientia? Aut unde jam reus tenebitur, quem absolvit Justitia? Vitam quidem se ipse perhibet in Evangelio: Ego sum, inquiens, vita . Porro duo sequentia testatur Apostolus, dicens: Qui factus est nobis justitia et sapientia et mortis, utquid adhuc morimur, et non statim immortalitate vestimur? Sane ut Dei veritas im
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ħ siue alia q̃cũq ĩ hũc
modũ ꝓut ĩ talibꝰ ĩ suo q̾sq¬
sensu habũdat ex occasione se¬
pulcri xp̃ianis sensibꝰ sugge¬
rãt:: puto qͦd nõ mediocris
dulcedo deuotioĩs ĩfũdit᷑ comi¬
nꝰ ĩtuẽti: nec parũ ꝓficit᷑ cer¬
nẽdo etiã corꝑalibꝰ ocłis corpo¬
ralẽ locũ dñte qͥetis ⁊ ⁊ si qͥppe

Expanded text:
haec, sive alia quaecunque in hunc modum, prout in talibus in suo quisque abundat sensu, ex occasione sepulcri christianis sensibus suggerantur: puto quod non mediocris dulcedo devotionis infundatur cominus intuenti; nec parum proficitur cernendo etiam corporalibus oculis corpora
Abbreviated transcription (Latin):
dulte ẽ ꝑegrinis post młtã lõgi
itineris fatigationẽ. post płima
terre marisq ꝑitula ibi tãdẽ qui¬
escere: ubi ⁊ agnostũt suũ dñm
qͥeuisse Puto iã pre gaudio
nõ sẽtiũt uie laborẽ: nec gͣuamẽ
reputãt expẽsarũ: sed tãqͣ la¬

Expanded text:
dulce est peregrinis post multam longi itineris fatigationem, post plurima terrae marisque pericula, ibi tandem quiescere, ubi et agnoscunt suum Dominum quievisse! Puto jam prae gaudio non sentiunt viae laborem, nec gravamen reputa
Abbreviated transcription (Latin):
Cio tẽpore ĩ prefata
ciuitate lesmor puellam
mutã parẽtes eius ĩme¬
dia platea offexũt trãse¬
unti: cũ młta supplicati¬
one rogãtes ut ei subris¬
nire dignetur. Stat ma¬
lachias ⁊ & facta orõne

Expanded text:
io tempore in praefata civitate Lesmor puellam mutam parentes ejus in media platea 678 offerunt transeunti, cum multa supplicatione rogantes ut ei subvenire dignetur. Stat Malachias, et facta or
Abbreviated transcription (Latin):
dubio ĩ cõspectu dnĩ mors sctoꝵ
eiꝰ C ͨ eterũ in bello tãto ꝓfecto
p̾ciosior: ꝙͣto ⁊ głosior O uitase¬
cura: ubi pura cõsciẽtia Sĩquã
uita secura ubi absq formdine
mors expectat: ĩmo ⁊ exoptatur
cũ dulcedĩe: et excipit᷑ cũ denotio¬
ne O uere scta ⁊ tuta milicia: atq
a duplicullo ꝑicło ꝓrsus libera.
quo id hõĩi genꝰ solet frequẽter
ꝑicditari: ubi dũtaxat xp̃s nõ est
tausa militãdi Qͦtiẽs itaq cõgre¬
deris tu qui miliciã militas secula¬
rẽ. timẽdũ oĩno ne at occidas hos¬
tẽ quidẽ ĩ corꝑe. te uero ĩ aĩa: aut
forte tu occidaris ab illo. ⁊ ĩ corpo¬
re sił ⁊ ĩ aĩa Ex cordis nẽpe affec

Expanded text:
o in conspectu Domini mors sanctorum ejus. Caeterum in bello tanto profecto pretiosior, quanto et gloriosior. O vita secura, ubi pura conscientia! O, inquam, vita secura, ubi absque formidine 545 mors exspectatur, imo et exoptatur cum dulcedine, et excipitur cum devotione! O vere sancta et tuta militia, atque a duplici illo periculo prorsus libera, quo id hominum genus solet, frequenter periclitari, ubi duntaxat Christus non est causa militandi. Quoties namque congrederis tu, qui militiam militas saecularem, timendum omnino, ne aut occidas hostem quidem in corpore, te vero in anima: aut forte tu occidaris ab illo, et in corpore simul, et in anima. Ex cordis nempe affec
Abbreviated transcription (Latin):
nõ iudico mirũ qͣ n ͨ rarũ existĩo
Sed ⁊ qñ aĩmi u̾tute. uiciis siue
demoĩis bellũ ĩdicit᷑: ne hoc quidẽ
mirabile. ⁊ si laudabile dixerum⁊
cũ plenꝰ moͣchis cernat: mũdus
C eterũ cũ utq hõ suo qͥsq gladio
potẽter accĩgit᷑ suo cĩgło nobiliter
ĩsignit᷑ : quis hoc nõ estimet oĩ
admiratione dignissimũ. qͦd adeo
miles. ⁊ oĩ ex ꝑte securꝰ: qui ut
corpꝰ ferri sic aĩmũ fidei lorica ĩ¬
duit: Utrisq nimirũ munitꝰ ar¬
mis: n ͨ demonẽ timet nͨ hoĩem
Nec u̾o mortẽ formidat: qͥ mori
desiderat Qdenĩ uł uiuẽs uł mo¬
⁊ ĩtrẽpido aĩo mimicos crucis xp̃
ꝓpellite: certi qr neq mors neq
uita poterũt seꝑare uos a caritate
biscũ ĩ oĩ ꝑicło replicãtes. siue
uiuimꝰ siue morim᷑ dni sumus.
Q głosi reu̾tũt᷑ uictores de plio:
qͣ bt̃i moriũt᷑ martires in p̾sio
Daude fortis athleta si uiuis et
uĩcis ĩ dño: sed magis exulta et

Expanded text:
istimo. Sed et quando animi virtute vitiis sive daemoniis bellum indicitur, ne hoc quidem mirabile, etsi laudabile dixerim, cum plenus monachis cernatur mundus. Caeterum cum uterque homo suo quisque gladio potenter accingitur, suo cingulo nobiliter insignitur; quis hoc non aestimet omni admiratione dignissimum, quod adeo miles, et omni ex parte securus, qui ut corpus ferri, sic animum fidei lorica induitur. Utrisque nimirum munitus armis, nec daemonem timet, nec hominem. Nec vero mortem formidat, qui mori desiderat. Quid enim vel vivens, vel moet intrepido animo inimicos crucis Christi propellite, certi quia neque mors, neque vita poterunt vos separare a charitate biscum in omni periculo replicantes: Sive vivimus, sive morimur, Domini sumus . Quam gloriosi revertuntur victores de praelio! quam beati moriuntur martyres in praelio! Gaude, fortis athleta, si vivis et vincis in Domino: sed magis exsulta et
Abbreviated transcription (Latin):
mlicie genꝰ ortũ nuꝑ audi¬
t᷑ ĩ terris ÷ ⁊ ĩ illa regiõe quãolim
ĩ carne p̾sẽs uisitauit oriẽs ex alto.
ut unde tũt ĩ fortitudĩe manꝰ sue
tenebrarũ p̾ncipes exturbauit:
ĩde ⁊ mõ ip̃oꝵ satellites. filios diffi¬
dẽtie. ĩ manu fortiũ suoꝵ dissipa¬
tos ext̾mĩet: faciẽs etiã nũc re¬
dẽptionẽ plebis sue. ⁊ rursũ erigẽs
cornu salutis nob̃ ĩ domo dd̃ pue

Expanded text:
litiae genus ortum nuper auditur in terris, et in illa regione, quam olim in carne praesens visitavit Oriens ex alto: ut unde tunc in fortitudine manus suae tenebrarum principes exturbavit, inde et modo ipsorum satellites, filios diffidentiae, in manu fortium suorum dissipatos exterminet, faciens etiam nunc redemptionem plebis suae, et rursum erigens cornu salutis nobis in domo D
Abbreviated transcription (Latin):
episcopo pariter ⁊ magistro.
qui ad diaconii gradũ ꝓmone¬
ad om̃e opus pietatis accinxit:
plus uero ad eas res in quibꝰ
aliqua ĩiuria uideret᷑ Seniq
cura erat ei maxima ĩ sepelien¬
dis defũctis pauꝑib: quod hoc
sibi nõ minꝰ humilitatẽ saꝑet
qͣ humanitatẽ Nec de fuit no¬
uo nostro tobye. rediuiua a
nuliere tẽptatio: ymmo aser¬
pente ꝑ mulierẽ Germana er
indignitatẽ ut sibi uidebat᷑
officii exhorrens ⁊ quid facis
ĩquit o insane: Dimitte mor¬
tuos sepelire mortuos suos
Et hoc illi cotidie exprobrans
ĩgerebat: sed respondebat᷑ mu¬
lieri stulte iuxta stulticiã suã
Misera tu eloquii casti uocem
tenes: sed uirtutẽ ignoras Ita
minifteriũ ad qd̾ cõactꝰ acces¬
serat. denotus tenuit: ĩdefes¬
sus exertuit. Unde ⁊ cẽsue¬
rũt etiã sacerdotale officiũ

Expanded text:
episcopo pariter et magistro, episcopo pariter et magistro, qui ad diaconi gradum promovead omne opus pietatis accinxit: plus vero ad eas res, in quibus aliqua injuria videretur. Denique cura erat ei maxima in sepeliendis defunctis pauperibus, quod hoc sibi non minus humilitatem saperet, quam humanitatem. Nec defuit novo nostro Tobiae rediviva a muliere tentatio, imo a serpente per mulierem. Germana ejus indignitatem ut sibi videbatur officii exhorrens: Quid facis, inquit, o insane? dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Et hoc illi quotidie exprobrans ingerebat. Sed respondebatur mulieri, stultate juxta stultitiam suam: Misera, tu eloquii casti vocem tenes, sed virtutem ignoras. Ita ministerium, ad quod coactus accesserat, devotus tenuit, indefessus exercuit. Unde et censuerunt etiam sacerdotale officiu
Abbreviated transcription (Latin):
bat et tacebat: sciens secũdũ
ꝓphetã. cultũ iusticie esse silẽtiũ
ssedebat ut ꝑseuerans : tacebat
ut uerecũdus: nisi quod suo illo
sisentio in dei auribus. loq̃bat᷑.
cũ sct̃o dauid Adolescẽtulꝰ sum
ego ⁊ cõtẽptꝰ: iustificationeᷤᷤ
tuas non sum oblitus Et sede¬
bat interim solitarius: qr et si¬
ne socio ⁊ sine exẽplo Quis
enĩ ante malachiam diftrictis¬
simũ uiri ꝓpositũ uel cogitaret
attẽptare: Nẽpe mirabile õibꝰ
uidebat᷑: non imitabile Ma¬
lachias imitabile ꝑsuasit: se¬
dendo dũtaxat et tatendo In¬
tra paucos dies habuit imita¬
tores nõ paucos: ꝓuocatos exẽ¬
plo sui Ita qui primo solitari
sedit. et unicus patris sui: fit
iã unꝰ in multis: fit ex uige¬
nito p̾mogenitus ĩ multis fra¬
tribꝰ Et ut prior ĩ cõuersione
ita in cõu̾satione sublimior:
et qui ante oms uenit. oĩm iu¬
dicio supra om̃s eminuit in
uirtute Et dignꝰ uisus est.

Expanded text:
bat, et tacebat, sciens secundum bat, et tacebat, sciens secundum prophetam, cultum justitiae esse silentium : sedebat ut perseverans, tacebat ut verecundus, nisi quod suo illo silentio in Dei auribus loquebatur cum sancto David: Adolescentulus sum ego et contemptus, justificationes tuas non sum oblitus . Et sedebat interim solitarius, quia et sine socio, et sine exemplo. Quis enim ante Malachiam districtissimum viri propositum vel cogitaret attentare? Nempe mirabile omnibus habebatur, non imitabile. Malachias imitabile persuasit, sedendo duntaxat, et tacendo. Intra paucos dies habuit imitatores non paucos, provocatos exemplo sui. Ita qui primo solitarius sedit, et unicus patris sui, fit jam unus ex multis, fit ex unigenito primogenitus in multis fratribus. Et ut prior in conversatione, ita in conversatione sublimior: et qui ante omnes venit, omnium judicio supra omnes emicuit in virtute. Et dignus visus est
Abbreviated transcription (Latin):
erat: et cõmota est uniuersa
ad inopinatã nouitatẽ Itupe¬
bant autẽ omnes ⁊ mirabãtur
usitatã in gente fera Tlideres
tũc reuelari ex młtorũ cordibꝰ
cogitationes Oleriq huma¬
no aspectu pensantes factum
plãgere et dolere: quo dilect.
oĩbus delicatusq adolescens
duris se a deo laboribꝰ mãti¬
passet Ilii suspicati leuitatẽ
ꝓpter etatẽ: diffidere de ꝑseue¬
rãtia ⁊ timere de casu Sõnulli
temeritatẽ causãtes. ĩdignari
et fremere ĩ eũ: qd̃ supra etatẽ
et uires. ĩconsulte xẽ arduã
fuisset aggressus Uerũ ille¬
egit sine consilio nichil Nã
habuit tõsiliũ a ꝓpħa: qui ait
Bonũ est homim si portauerit
iugũ ab adolescẽtia Et addit
Sedebit solitariꝰ et tacebit: qr
leuauit se supra se Sedebat si¬
bi iuuentulꝰ secꝰ pedes ymari.
hoc enĩ nomẽ uiro: et aut disce¬
bat obediẽtiã. aut se didicisse
docebat Sedebat ut quietꝰ: ut
mãsuetus. ut humilis Sede¬

Expanded text:
erat, et commota est universa erat, et commota est universa ad inopinatam novitatem. Stupebant autem omnes, et virtutem usitatam in gente fera. Videres tunc revelari ex multorum cordibus cogitationes. Plerique humano affectu pensantes factum, plangere et dolere, quod dilectus omnibus, delicatusque adolescens, duris se adeo laboribus mancipasset. Alii suspicati levitatem propter aetatem, diffidere de perseverantia, timere de casu. Nonnulli temeritatem causantes, indignari et fremere in eum, quod supra aetatem et vires inconsulte rem arduam fuisset aggressus. 661 Verum ille sine consilio egit nihil. Nam habuit consilium a Propheta, qui ait: Bonum est homini, si portaverit jugum ab adolescentia; et addit: Sedebit solitarius, et tacebit, quia levavit se supra se . Sedebat sibi juvenculus secus pedes Imarii hoc enim nomen viro, et aut discebat obedientiam, aut se didicisse docebat. Sedebat, ut quietus, ut mansuetus, ut humilis. Sede
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ A primeua etate. in sc̃a
arte. magistrũ quod dubium
nõ est. habuerat deũ: ⁊ ecce
factus est denuo discipulꝰ hoĩs.
homo mitis ⁊ humilis corde
Si nesciebamꝰ: hoc uel solo no¬
bis ipse probauit Legãt hoc
qui docere que nõ didicere co¬
nãtur ÷ discipulos sibi coater¬
uãtes qui nũqͣ discipuli exti¬
tere: ceci dutes cecorũ Mala¬
chias doctꝰ a deci. doctorẽ in¬
chuominꝰ quesiuit hominẽ:
et quidẽ caute et sapienter
Ed simile q̃so afferre quibat
in quo eque daret ⁊ caperet re
experimẽtũ profectus sui:
Si malachie ex ẽplũ eis pro mi¬
nimo est: pauli opus attẽdãt
Nõne euãgeliũ suũ qd̃ nõ ab
homine acceperat: sed a xp̃o
cũ hoĩbꝰ tamẽ cẽsuit cõferen¬
dũ : ne forte in uacuũ curre¬
ret aut cucurrisset: Ubi ille
securus non est: nec ego Si
quis hoc sit: uiderit. ne nõ tã¬
securitas sit qͣ temeritas Sed
hec alteriꝰ tẽporis Nũc uero
sonuit in illa ciuitate qd̵ fct̃m

Expanded text:
litatem. A primaeva aetate in sancta arte magistrum quod dubium non est habuerat Deum: et ecce factus est denuo discipulus hominis, homo mitis et humilis corde. Si nesciebamus, hoc vel solo nobis ipse probavit. Legant hoc, qui docere quae non didicere conantur, discipulos sibi coacervantes, qui nunquam discipuli exstitere, caeci duces caecorum. Malachias doctus a Deo, doctorem nihilo minus quaesivit hominem, et quidem caute, et sapienter. Quid simile, quaeso, afferre quibat, in quo aeque daret caperetque exprimentum profectus sui? Si Malachiae exemplum eis pro minimo est, Pauli opus attendant. Nonne Evangelium suum, quod non ab homine acceperat, sed a Christo cum hominibus tamen censuit conferendum, ne forte in vacuum curreret, aut cucurrisset? securus non est, nec ego. Si quis hoc scit, viderit, ne non tasecuritas sit, quam temeritas. Sed haec alterius temporis. 5. Nunc vero sonuit in civitate quod factum
Abbreviated transcription (Latin):
bus. & quẽ om̃s emularẽt᷑:
et dñs erat cum eo. Nec fru¬
stratus est a spe sua. Nã illo
mortuo substitutus est ma

Expanded text:
bus, et quem omnes aemularentur, et Dominus erat 668 cum eo. Nec frustratus est a spe sua. Nam illo mortuo, substitutus est Ma
Abbreviated transcription (Latin):
lachia & ppłm exhortate ÷ mu¬
lier quedam infelix ausa ẽ
interrũpere sermonẽ slamo¬
rib improbis: nõ deferes sa

Expanded text:
lachia, et populum exhortante, mulier quaedam infelix ausa est interrumpere sermonem clamoribus improbis, non deferens sa
Abbreviated transcription (Latin):
endũ illi. de donis suis Nõ po¬
test mͥ perire ex oĩbꝰ q̃ in opus
pietatis expendero Forte ⁊ spe¬
rare plus aliquid licet Solet
reddere cũ usura: quidat gͣtis
Ita est: etiã cumulabit ⁊ mul¬
tiplicabit ĩ aĩa mea uirtutem
Hec cogitauit ⁊ fecit: sciens
absq facto uanas esse cogita¬
tiones hominum

Expanded text:
endum illi de donis suis. Non potest mihi perire ex omnibus, quae in opus pietatis expendero. Forte et sperare plus aliquid licet. Solet reddere cum usura qui dat gratis. Ita est. Etiam cumulabit, et multiplicabit in anima mea virtutem. » Haec cogitavit, et fecit, sciens absque facto vanas esse cogitationes hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ptũ est. languores nostros tulisse
et dolores portasse cognoscimus:
et in eo quo passus est ipse nobis
cõpati posse nõ dubitamus Non
ergo debet absurdũ uideri si dicit᷑
xp̃m nõ quidẽ aliquid scire cepisse
quod aliquando nescierit : scire tñ
alio modo misericordiã ab eterno ꝑ
diuinitatem: et aliter in tp̃e didi¬
cisse ꝑcarnẽ Dide ne ⁊ siłi locuti¬
onis modo illud dictũ sit. quod dñs
requirentibus discipulis de die uiti¬
mo se nescire respondit Llam quõ
diem illũ ille nesciebat ⁊ in quo dẽs
diti sũt: Cur ergo sescire negabat:
quod certũ est quia nescire non po¬
terat: Nũquid forte mẽdaciter
eis uoluit telare: qd̾ utiliter
non ualuit ĩnotescere: Ab¬
sit Sicut nichil ignorare
poterat cũ sapiẽtia siti:

Expanded text:
ptum est, languores nostros tulisse, ptum est, languores nostros tulisse, et dolores nostros portasse cognoscimus , et in eo quo passus est ipse, nobis compati posse non dubitamus. 10. Non ergo debet absurdum videri, si dicitur, Christum non quidem aliquid scire coepisse, quod aliquando nescierit; scire tamen alio modo misericordiam ab aeterno per divinitatem, et aliter in tempore didicisse per carnem. Vide ne et simili locutionis modo illud dictum sit, quod Dominus requirentibus discipulis de die ultimo se nescire respondit. Nam quomodo diem illum ille nesciebat, in quo omnes absconditi? Cur ergo se scire negabat, quod certum est quia nescire non poterat? Numquid forte mendaciter eos voluit celare, quod utiliter non valuit innotescere? Absit. Sicut nil ignorare poterat, cum sapientia sit:
Abbreviated transcription (Latin):
deo patri proculdubio inpassibilis:
priusqͣ se exinanisset formã serui
accipiens. sicut miseriã uel subiecti¬
onẽ exꝑtus non erat: sic miseritor¬
diã uel obedientiam experinẽto nõ
nouerat. Sciebat quidẽ ꝑ naturã:¬
non per experientiã At ubi minora¬
tus est non solũ a seipso sed etiam
paulominus ab angelis qui et ip̃i
ĩpassibiles sũt per gratiã nõ ꝑ natu¬
rã: usq ad illam formã in qua pati
et subici posiet qd̾ utiq sicut dictũ
est in sua nõ posset: et ĩ passione
expertus est misericordiã: et ĩ sub¬
iectione obedrentiam Per quam
tamen experientiã. nõ ili ut dixi
scientia. sed nobis fiducia creuit:
dũ ex hoc misero genere cognitiõis
is a quo longe erraueramꝰ factus
est propior nobis Quando enim
illi appropinquare auderemus in
sua inpassibuitecte manenti: Nunc
autẽ apostolo suadente monemur
cũ fiducia adire thronũ gratie ip¬
sius ⁊ quẽ nimirũ situt alibi scri¬

Expanded text:
lem Patri, procul dubio impassibilis, lem Patri, procul dubio impassibilis, priusquam se exinanisset formam servi accipiens , sicut miseriam vel subjectionem expertus non erat, sic misericordiam vel obedientiam non no per experientiam. At ubi minoratus est non solum a seipso, sed etiam paulo minus ab Angelis, qui et ipsi impassibiles sunt per gratiam, non per naturam, usque ad illam formam, in qua pati et subjici posset, quod utique sicut dictum est in sua non posset; et in passione expertus est misericordiam, et in subjectione obedientiam. Per quam tamen experientiam, non illi ut dixi scientia, sed nobis fiducia crevit, dum ex hoc misero genere cognitionis, is a quo longe erraveramus, factus est propior nobis. Quando enim illi appropinquare auderemus, in sua impassibilitate manenti? Nunc autem, Apostolo suadente, monemur cum fiducia adire thronum gratiae ipsius , quem nimirum, sicut alibi scri
Abbreviated transcription (Latin):
temptatus: potens est et eis qͥ.
temptãtur auxiliari In quibus
uerbis quid melius intelligi pos¬
sit non uideo: nisi qd̾ ideo patiac
manis uoluit cõmunicare mise¬
riis. Qd̾ est ꝑ oĩa fratribꝰ similari:
ut similiter passis at temptatis
misereri ac compati ip̃o disceret
experimẽto Quo quidẽ exꝑimẽto
non dico ut sapientior efficeret᷑
sed ꝓpinquior uideretur. qͣtinus
ĩfirmi filii adã quos suos fieri
et appellari fratres nõ dedignatꝰ
est. suas illi infirmitates cõmitte¬
re non dubitarent: qui sanare
illas et posset ut deus; et uellet
ut proximus: et cognosceret ut
eadem passus Unde ysayas ui¬
rum eũ appellat dolorũ: et sciẽtẽ
infirmitatẽ Et apostolus Non
possit comꝑati infirmitatib nostris
Onde autẽ posut indicas. adiũgit
Temptatũ autẽ ꝑ oĩa: pro simisitu¬
dine absq pectato Ceatus quippe
deus. beati dei filius ĩ ea formaqua
nõ rapinã arbitratus est eẽ se eq̃lẽ¬

Expanded text:
tentatus, potens est et eis qui tentatus, potens est et eis qui tentantur auxiliari . In quibus verbis quid melius intelligi possit non video; nisi quod ideo pati ac manis voluit communicare miseriis quod est per omnia fratribus simulari, ut similiter passis ac tentatis misereri ac compati ipse disceret experimento. 563 9. Quo quidem experimento non dico ut sapientior efficeretur, sed propinquior videretur: quatenus infirmi filii Adam, quos suos fieri et appellari fratres non dedignatus est , suas illi infirmitates committere non dubitarent, qui sanare illas et posset ut Deus, et vellet ut proximus, et cognosceret ut eadem passus. Unde Isaias virum eum appellat dolorum, et scientem infirmitatem ; et Apostolus: Non possit compati infirmitatibus nostris. Unde autem possit, indicans adjungit: Tentatum autem per omnia pro similitudine, absque peccato . Beatus quippe Deus, beatus Dei Filius, in ea forma, qua non rapinam arbitratus est esse se aequa
Abbreviated transcription (Latin):
loco ipsius epistole superior ĩterp̾¬
tatio uidetur approbari: ubi dicit.
Nusqͣ enĩ appr angelos app̾hẽdit
sed semen abralx apprehendit: ũde
ut misericors fieret ꝓdutoꝙ hec
uerba sit ad caput referenda sint:
ut corpori penitus aptari nõ possĩt
De uerbo utiq dei dictũ est ꝙ nõ
angelos apprehendit. Hoc est non
in unã sibi ꝑsonã assũpsit sed se¬
men abrahe Neq enĩ legit᷑ uerbũ
angelus factus est. sed uerbũ caro
factũ est: et caro de carne
abralx iuxta promissionẽ que illi
facta est Ondeidẽ ex qua seminis
assũptione debuit ꝑ oĩa fratribus¬
similari id est oportuit ac necesse
fuit. ut similis nobis passibilis
noftrarũ oĩa excepto peccato gene¬
ra miseriarũ ꝑcurreret. Ii queris
qua necessitate: ut misericors in¬
quit fieret Et hoc ais cur non
recte ad corpus referri potest : Sed
audi quod perilopost sequitur In
eo enĩ in quo passus est ipse et

Expanded text:
loco ipsius Epistolae, superior interprloco ipsius Epistolae, superior interpretatio videtur approbari, ubi dicitur: Nusquam enim Angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit: unde ut misericors fieret . Puto quod haec verba sic ad caput referenda sunt, ut corpori penitus aptari non possint. De Verbo utique Dei dictum est quod non Angelos apprehendit, hoc est, non in unam sibi personam assumpsit, sed semen Abrahae. Neque enim legitur, Verbum angelus factum est, sed Verbum caro factum est , et caro de carne Abrahae, juxta promissionem, quae illi primum facta est. Unde, id est ex qua seminis assumptione, debuit per omnia fratribus assimilari; id est, oportuit ac necesse fuit, ut similis nobis passibilis, nostrarum omnia, excepto peccato, genera miseriarum percurreret. Si quaeris, qua necessitate? Ut misericors, inquit, fieret. Et hoc, ais, cur non recte ad corpus referri potest? Sed audi quod paulo post sequitur: In eo enim, in quo passus est ipse et
Abbreviated transcription (Latin):
est obedientiã: hoc est obediẽtiã
didicit in sus corpore. ex hiis que
passus est in capite. Nam illa morᷤᷤ
illa crux. obprobria. sputa. flagel¬
la que oĩa caput nostrũ xp̃s per¬
transiit : quid aliud corpori id est
nobis qͣz preclara obedientie docu¬
menta fuerũt: Ip̃s enĩ ait pau¬
lus factus est obediens patri usq
ponde t apostolus petrus zp̃s
passus est pro nobis. uobis relin-¬
quens exemplũ: ut sequamini
qui puri homines sumꝰ oporteat¬
pro obedientia ꝑpeti: pro qua is
qui et deus erat non dubitauerit
mori. Et hoc modo inquis ĩconue¬
niens non erit. si dicitur xp̃s uel
obedientiã uel misericordiã seu a¬
liquid aliud in suo corpore didicis¬
se: dũ tñ sibi in sua ꝑsona nil qd̃
se ante latuerit credatur ex tꝑe po¬
tuisse accidere Sitq ip̃e sit qui
misereri aut obedire doceat. ipse
qui discat: quia caput et corpus
unus est xp̃s. Non nego hũt intel¬
lectũ quin rectꝰ sit Sed ex alio

Expanded text:
est obedientiam, hoc est, obedientiam est obedientiam, hoc est, obedientiam didicit in suo corpore ex iis quae passus est in capite. Nam illa mors, illa crux, opprobria, sputa, flagella, quae omnia caput nostrum Christus pertransiit, quid aliud corpori ejus, id est nobis, quam praeclara obedientiae documenta fuerunt? Christus enim, ait Paulus, factus est obediens Patri usque pondeat apostolus Petrus: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini,qui puri homines sumus, oporteatpro obedientia perpeti, pro qua is, qui et Deus erat, non dubitaverit mori. Et hoc modo, inquis, non inconveniens erit, si dicatur Christus vel obedientiam, vel misericordiam, seu aliquid aliud in suo corpore didicisse: dum tamen sibi in sua persona nil, quod se ante latuerit, credatur ex tempore potuisse accedere. Sicque ipse sit qui misereri doceat aut obedire, ipse qui discat: quia caput et corpus unus est Christus. 8. Non nego hunc intellectum, quin rectus sit: sed ex alio
Abbreviated transcription (Latin):
miseriã cor miserũ habeas opor¬
tet tuã pͥus agnoscas ⁊ ut ꝓxi¬
mi mentẽ in tua ĩuenias. et ex
te noueris qualiter illi subueias:
exemplo scilicet saluatoris nr̃i.
qui pati uoluit ut compati sciret:
miser fieri ut misereri disceret: ut
quomodo de ip̃o scriptũ est et didi
ꝙ ante misereri nesciret. cuius
misericordia ab eterno et usq ĩe¬
ternũ: sed quod natura sciebat ab
eterno. temporali didicit exꝑimẽ¬
to. Sed forte durũ trbi uidetur
quod dixi dei sapientiã xp̃m didi¬
cisse misericordiã : qͣli is ꝑ quẽ oĩa
facta sũt. aliquid aliquando igno¬
rasset ex hiis q̃ st̃: maxime cũ illud
quod ex epiftola ad hebreos ad id
cõprobandũ cõmemorani aliosen¬
su qui nõ ita uideatur absurdus
possit intelligi: ut hoc qd̃ dictum
est didicit non ad ipsũ caput re¬
feratur in sui ꝑsona. sed ad corpꝰ
eius qd̃ est ecclesia: et sit ita senꝰ¬
Et sitata didicit ex hiis q̃ passꝰ

Expanded text:
miseriam miserum cor habeas, opormiseriam miserum cor habeas, oportet ut tuam prius agnoscas: ut proximi mentem in tua invenias, et ex te noveris, qualiter illi subvenias, exemplo scilicet Salvatoris nostri, qui pati voluit, ut compati sciret; miser fieri, ut misereri disceret, ut quomodo de ipso scriptum est, Didicitquod ante misereri nesciret, cujus misericordia ab aeterno, et usque in aeternum: sed, quod natura sciebat ab aeterno, temporali didicit experimento. 7. Sed forte durum tibi videtur, quod dixi Dei sapientiam Christum didicisse misericordiam; quasi is per quem omnia facta sunt, aliquid aliquando ignorasset ex iis quae sunt: maxime cum illud quod ex Epistola ad Hebraeos ad id comprobandum commemoravi, alio sensu, qui non ita videatur absurdus, possit intelligi; ut hoc quod dictum est, didicit, non ad ipsum caput referatur in sui persona, sed ad corpus ejus, quod est Ecclesia; et ita sit sensus: Et didicit ex iis quae passus
Abbreviated transcription (Latin):
se illis conformãt. ut illorũ uel bo¬
na uel mala tãq̃z ꝓpria sentiant.
¶ũ infirmis infirmant᷑: : cũ scan¬
dalizatis urũtur: gaudere cũ gau¬
dentibus. flere cũ flentibus consu¬
euerũt. Hac caritate fraterna
cordis acie mũdata: ueritatẽ delec¬
tantur contẽplari in sui natura:
pro cuius amore mala tollerant
aliena Qui uero se ita fratribus
non consotiãt. sed ecõtrario aut
flentibus insultãt. aut gauden¬
tibus derogant ⁊ dũ qd̃ in iłlis eft
in se non sentiũt qr similiter af¬
fecti non sũt ueritatẽ in ꝓximis
qualiter deprehendere possunt
Bene nãq cõuenit illis illud
dolgare ꝓuerbiũ. Nescit sanus
quid sentiat egex: aut plenus
quid patiatur ieiumus Et eger
egro et ieiunus ieiund: qͣzto pro¬
pinquius. tanto familiarius cõ¬
patiuntur Sicut enĩ pura ueri¬
tas. nõ nisi puro corde uidetur:
sic miseria fratris. uerius misero
corde sentitur Sed ut obalienã

Expanded text:
se illis conformant, ut illorum vel bose illis conformant, ut illorum vel bona, vel mala, tanquam propria sentiant. Cum infirmis infirmantur, cum scandalizatis uruntur . Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus consueverunt . Hac charitate fraterna cordis acie mundata, veritatem delectantur in sui contemplari 362 natura, pro cujus amore mala tolerant aliena. Qui vero ita se fratribus non consociant, sed e contrario aut flentibus insultant, aut gaudentibus derogant, dum quod in illis est, in se esse non sentiunt, quia similiter affecti non sunt, veritatem in proximis qualiter deprehendere possunt? Bene namque convenit illis illud vulgare proverbium: Nescit sanus quid sentiat aeger, aut plenus quid patiatur jejunus. Et aeger aegro, et jejunus jejuno quanto propinquius, tanto familiarius compatiuntur. Sicut enim pura veritas non nisi puro corde videtur; sic miseria fratris verius misero corde sentitur. Sed ut ob alienam
Abbreviated transcription (Latin):
gradus ascendi debeant: dicam ut
potero quo ordine ad ꝓpositũ bra¬
uiũ ueritatis perducant Sedq
ipsa quoq ueritatis agnitio. in
tribus gradib consistit: ipsos
breuiter si possum diftinguo:qua¬
tinus ex hoc clarius ĩnotescat
ad quẽ trium ueritatis. duodeci¬
mus humilitatis ꝑtingat
N quirimus nam̃q ueritatem:
in nobis : in proximis ⁊ in sui
natura In nobis nosmetipsos
diiudicando In proximis eorũ
malis compatiendo In sui natu¬
ra: mudo corde contemplando
Obserua sicut numerũ ita et oe¬
dinẽ Primo te doceat ueritas ip̃a:
ꝙ prius in proximis qͣ in sua de¬
beat inquiri natura Post hec ac¬
cipies: cur prius inte qr ĩ ꝓximia
inquirere debeas Un numerosiqͥ¬
dem beatitudinũ quas suo sermo¬
ne diftinxit: prius misericordes
qͣt mũdicordes posuit Miseritor¬
des quippe cito in ꝓximis uerita¬
tem deprehendũt dũ suos affectus
in illo extendũt: dũ sic ꝑ caritatẽ

Expanded text:
gradus ascendi debeant: dicam, ut gradus ascendi debeant: dicam, ut potero, quo ordine ad propositum bravium veritatis perducant. Sed, quia ipsa quoque veritatis agnitio in tribus gradibus consistit, ipsos breviter, si possum, distinguo: quatenus ex hoc clarius innotescat, ad quem trium veritatis, duodecimus humilitatis pertingat. Inquirimus namque veritatem in nobis, in proximis, in sui natura. In nobis, nosmetipsos dijudicando: in proximis, eorum malis compatiendo: in sui natura mundo corde contemplando. Observa sicut numerum, ita et ordinem. Primo te doceat Veritas ipsa, quod prius in proximis quam in sui debeat inquiri natura. Post hoc accipies, cur prius in te, quam in proximis inquirere debeas. In numero siquidem beatitudinum, quas suo sermone distinxit Dominus, prius misericordes, quam mundicordes posuit . Misericordes quippe cito in proximis veritatem deprehendunt, dum suos affectus in illos extendunt: dum sic per charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudine: secundus caritatis
consolatorius cum duicedine:
tercius cõtemplationis. solidꝰ
cũ fortitudine Heu michi Do¬
mine deus uirtutũ quousq ira¬
sceris suꝑ or̃onẽ serui tui: ciba¬
bis me pane lacrimarũ. et potũ
dabis michi in lacrimis: Quis
me ĩuitabit ad illud uel mediũ
at duice caritatis conuiuiũ ubi
iusti epulantur ĩ conspectu dei
et delectanctur in leticia: ut iã
non loquens in amaritudine aĩe
mee ditam deo. noli me condemp¬
nare : epulando in azimis since¬
ritatis et ueritatis. letus tantẽ
in uiis dñi qm̃ magna est gloria
dnũ Bona tamen uia humilita¬
tis qua ueritas inquiritur carita¬
tas acquiritur: generationes sa¬
pientie participantur Deniq si¬
cut finis legis xp̃s: sic perfectio
humilitatis cognitio ueritatis
Xp̃s cũ uenit: attulit gratiã De¬
ritas quib ĩnotuerit: dat carita¬
tem Innotescit autem humilibus
Humilibus ergo dat gratiã Dixi¬
ut potui. quo fructu humilitatis

Expanded text:
amaritudine: secundus charitatis, amaritudine: secundus charitatis, consolatorius cum dulcedine: tertius contemplationis, solidus cum fortitudine. Heu mihi, Domine Deus virtutum! quousque irasceris super orationem servi tui, cibabis me pane lacrymarum, et potum dabis mihi in lacrymis? Quis me invitabit ad illud vel medium ac dulce charitatis convivium: ubi justi epulantur in conspectu Dei, et delectantur in laetitia, ut jam non loquens in amaritudine animae meae, dicam Deo, Noli me condemnare: sed epulando in azymis sinceritatis et veritatis, laetus cantem in viis Domini, quoniam magna est gloria Domini? Bona tamen via humilitatis, qua veritas inquiritur, charitas acquiritur, generationes sapientiae participantur. Denique sicut finis legis Christus, sic perfectio humilitatis, cognitio veritatis. Christus cum venit attulit gratiam: Veritas quibus innotuerit, dat charitatem. Innotescit autem humilibus: humilibus ergo dat gratiaut potui, quo fructu humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ sapientie. cũ uino qd letifi¬
cat cor hominis: ad quẽ ueritas
perfectos muitat dicens Comedi¬
te amici mei et bibite: et inebria-¬
mini carissimi Media inquit ta¬
ritate constrauit ꝓpter filias ihe¬
rusalẽ: propter inꝑfectas uideli¬
cet filianimas q̃ dum adhuc soli
dũ illũ cibum minus capere possũt:
lacte interim caritatis pro pane
oleo pro uino nutriende sunt Que
recte media describitur : quia eius
suauitas nec incipientibus presto
esti: prohibente timore: nec ꝑfec¬
tis satis est pro habundantiori cõ¬
templationis dulcedine Hiiadhut
a noxiis carnaliũ delectationũ
humoribus timoris amarissima
potione purgandi. nũdũ lactis
dulcedinẽ experiuntur: illi iam
auussi a lacte. epulari ab ĩtroitu
glorie gloriosius delectantur: so¬
lis mediis idest proficientibus.
ita iam melleas quasdã sorbitiũ¬
culas caritatis expertis ut illis
interim pro sui teneritudine con¬
tentist sint Primus ergocibus
est humilitatis. purgatorius cũ

Expanded text:
cibum sapientiae, cum vino quod laetificat cor hominis, ad quae Veritas perfectos invitat, dicens: Comedite, amici mei, et bibite; et inebriamini, charissimi . Media, inquit, charitate constravit propter filias Jerusalem ; propter imperfectas videlicet animas, quae, dum adhuc illum solidum cibum minus capere possunt, lacte interim charitatis pro pane, oleo pro vino nutriendae sunt. Quae recte media describitur, quia ejus suavitas nec incipientibus praesto est, prohibente timore; nec perfectis satis est, pro abundantiori contemplationis dulcedine. Hi adhuc a noxiis carnalium delectationum humoribus, timoris amarissima potione purgandi, nondum lactis dulcedinem experiuntur: illi jam avulsi a lacte, epulari ab introitu gloriae gloriosius delectantur: solis mediis, id est proficientibus, ita jam melleas quasdam sorbitiunculas charitatis expertis, ut illis interim pro sui teneritudine contenti sint. 5. Primus ergo cibus est humilitatis, purgatorius cum
Abbreviated transcription (Latin):
dulcis est: nõ tamen absq discipli¬
na legis. qr rectꝰ est Dulcis: quia
perire non patitur Rectus: quia
punire non obliuiscitur Hanc ita
beatus benedictus ꝑ duodetim gradꝰ
disponit : ut sicut post decem p̾cep¬
ta legis. at geminã crecũtisionem
ĩ quo duodenarius numerus ĩpletꝰ
gradibus ascensis ueritas apprehẽ¬
datur Silud quoq quod in scala
illa que in tipo iacobhumilitatis
monstrata est. dñs desuꝑ ĩnixus
apparuit. quid aliud ĩnuit. nisi
quod in culmine humilitatis co¬
minus quippe de sũmitate scale

Expanded text:
dulcis est; non tamen absque disciplidulcis est; non tamen absque disciplina legis, quia rectus est. Dulcis, quia perire non patitur; rectus, quia punire non obliviscitur. CAPUT IIbeatus Benedictus per duodecim gradus disponit: ut sicut per decem praecepta legis ac geminam circumcisionem in quo duodenarius numerus adimpletgradibus ascensis, veritas apprehendatur. Illud quoque quod in scala illa, quae in typo humilitatis Jacob monstrata est, Dominus desuper innixus apparuit , quid nobis aliud innuit, nisi quod in culmine humilitatis cominus quippe de summitate scal
Abbreviated transcription (Latin):
paret ꝙ ueritas que superbis abscõ¬
ditur: humilibus reuelatur Humi¬
litatis uero talis potest esse diffini¬
tio Humilitas est uirtus: qua ho¬
mo uerissima sui cognitione sibi
ipse uilescit Hec autẽ conuenit hi
qui ascensionib in corde suo disposi¬
tis de uirtute in uirtutem. id est de
gradu in gradum proficiũt. Donec
ad culmen humilitatis ꝓueniãt:
in quo uelut in syon id est ĩ specula¬
tione positi ueritatem prospiciant
Etenĩ inquit benedictionẽ dabit
legislator Quia qui dedit legẽ
dabit et benedictionẽ Hoc est qui
iussit humilitatem: perducet ad
ueritatem Quis uero est hic le¬
gillator nisi dulcis et rectꝰ dñs :
qui legem dedit delinquentibus
in uia: In uia quippe delinquũt:
qui ueritatẽ derelinquũt Sed nũ-¬
quid uel sic a dulci dño derelĩquũt᷑:
Ipsis ergo dulcis et rectus dñs legẽ
dat uiam humilitatis: ꝑ quã rede¬
ant ad cognitionẽ ueritatis Dat
occasionem recuperande salutis. qr

Expanded text:
paret quod veritas, quae superbis absconparet quod veritas, quae superbis absconditur, humilibus revelatur. 2. Humilitatis vero talis potest esse definitio: Humilitas est virtus, qua homo verissima sui agnitione sibi ipsi vilescit. Haec autem convenit his qui ascensionibus in corde suo dispositis, de virtute in virtutem, id est de gradu in gradum proficiunt, donec ad culmen humilitatis perveniant, in quo velut in Sion, id est in speculatione, positi, veritatem prospiciant. Etenim, inquit, benedictionem dabit legislator : quia qui dedit legem, dabit et benedictionem; hoc est, qui jussit humilitatem, perducet ad veritatem. Quis vero est hic legislator, nisi dulcis et rectus Dominus qui legem dedit delinquentibus in via? In via quippe delinquunt, qui veritatem derelinquunt. Sed nunquid vel sic a dulci Domino derelinquuntur? Ipsis ergo dulcis et rectus Dominus legem dat viam humilitatis, per quam redeant ad cognitionem veritatis. Dat occasionem recuperandae salutis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ hominẽ uenientem in hunc
mũdũ oftendit ubi sit uera uita:
Ideo cum dixisset ego sum uia et
ueritas: subdidit et uita Ac si dice¬
ret Egosum uia: q̃ ad ueritatẽ
duco Ego sũ ueritas: q̃ uitam pro¬
mitto Ego sum uita: quam do
Hec est enĩ ait uita eterna: ut co-¬
gnoscãt te uerũ deũ et quẽ misifti
ihesum xp̃m Delsic Quasitu di¬
cas. uiam considero. i dest humilita¬
tem: fructũ desidero ueritatẽ Sed
quid si tãtꝰ ẽ labor uie: ut ad ꝓpta¬
tũ lucrũ non possim ꝑuenire: Res-¬
pondet Ego sum uita: idest uiatitũ
quo suftenteris in uia Clamat igi-¬
tur errantib et uram ignorantibꝰ:
egosum uia Dubitantib et non
credentibus: egosum ueritas. Sam
ascendentibus sed lacessentibus:
ego sum uita. Satis oftensũ est ut
reor ex proposito capitulo euãgebi
cognitionẽ ueritat s: fructum esse
humilitatis Accipe et aliud Confi
secreta asapientibus et prudẽtib
id est a suꝑbis: et reuelasti ea parun¬
lis. hoc est humilibus Et in hoc ap¬

Expanded text:
omnem hominem venientem in hunc mundum, ostendit ubi sit vera vita? Ideo cum dixisset, Ego um via et veritas, subdidit, et vita: ac si diceret: Ego sum via, quae ad veritatem duco; ego sum veritas quae vitam promitto: ego sum vita, quam do. Haec est enim, ait, vita aeterna, ut cognoscent te verum Deum: et quem misisti Jesum Christum . Vel sic, quasi tu dicas: Viam considero, id est humilitatem: fructum desidero, veritatem. Sed quid si tantus est labor viae, ut ad optatum lucrum non possim pervenire? Respondet: Ego sum via, id est viaticum, quo sustenteris in via. Clamat igitur errantibus, et viam ignorantibus, Ego sum via: dubitantibus, et non credentibus, Ego sum veritas: jam ascendentibus, sed lassescentibus, Ego sum vita. Satis, ut reor, ostensum est ex proposito capitulo Evangelii, 560 cognitionem veritatis fructum esse humilitatis. Accipe et aliud. Confisecreta, a sapientibus et prudentibus, id est a superbis, et revelasti ea parvulis , hoc est humilibus. Et in hoc ap
Abbreviated transcription (Latin):
in cõsiliis q̃ cogitabãt.
His ita peractis cepit
iã in ciuitate ep̃s tota
libertate disponere ꝙ
ordmare de om̃ibus perti¬
nẽtibus ad ministeriũ suũ.
nõ tñ sine cõtinuo discri¬
mine uite sue. Nã & si iã
nemo qui palã nocexet: ab
insidiãtibus tñ ne locus
satis tutus ep̃o erat. nec
tẽpus feriatũ. Et deputa¬
ti sũt ei iiri armati ad
custodiã die ac nocte: sed
ille magis in dño cõfide¬
bat. Fuit uere cõsiliũ. pre¬
fatũ scismaticũ insequi:
eo quod seduceret multos
ex insignib que ferebat
debere: ꝙ sic sollicitãs ple¬
bes aduersus malachiã
atq eccłie unitatẽ. Et fe¬
cit sic. Et sine difficulta¬
te ita in breui uniuersas
sibi a dño datã & quã ha¬
bebat ad om̃s: ut malign
ille coactus sit dare manꝰ.
reddere insignia. & quie¬
scere de reliquo in om̃i
subiectiõe. Ita malachia ᷤ
ricła & labores prosperaba᷑
in dies.ꝙ. cõfortabatur:
magis ac magis habũdãs
in spe & uirtute sp̃s scti

Expanded text:
in consiliis, quae cogitabant. 27. His ita peractis, coepit jam in civitate Episcopus tota libertate disponere et ordinare de omnibus pertinentibus ad ministerium suum, non tamen sine continuo discrimine vitae suae. Nam etsi jam nemo qui palam noceret, ab insidiantibus tamen nec locus satis tutus Episcopo erat, nec tempus feriatum. Et deputati sunt ei viri armati ad custodiam die et nocte: 671 sed ille magis in Domino confidebat. Fuit vero consilium, praefatum schismaticum insequi eo quod seduceret multos ex insignibus quae ferebat, debere; et sic sollicitans plebes adversus Malachiam, atque Ecclesiae unitatem. Et fecit sic: et sine difficultate ita in brevi universas sibi a Domino datam, et quam habebat ad omnes, ut malignus ille coactus sit dare manus, reddere insignia, et quiescere de reliquo in omni subjectione. Ita Malachias, ricula et labores, prosperabatur in dies, et confortabatur magis ac magis, abundans in spe et virtute Spi
Abbreviated transcription (Latin):
mutiret aduersus eũ nõ
fuit: dicẽtib qui de sem̃e
chanaã sũt. Engiamus
malachiã quia dñs pug¬
nat pro eo. At sero istud:
quia zelus dñi ubiq oc¬
currẽs eis. ꝑsecitus ẽ eos
usq ad internitionẽ. Quo¬
modo intra paucos dies
periit memoria eorũ cũ
sonitu: Quomodo facti
his preserti qui eorũ no¬
uerãt superbiã atq potẽ¬
tiã. Quita quide ꝙ alia
signa fuere quib deus
glorificauit nomẽ suũ:
& seruũ suũ inter sudores

Expanded text:
mutiret adversus eum, non fuit, dicentibus qui de semine Chanaan sunt: Fugiamus Malachiam, quia Dominus pugnat pro eo. At sero istud: quia zelus Domini, ubique occurrens eis, persecutus est eos usque ad internecionem. Quomodo intra paucos dies periit memoria eorum cum sonitu? quomodo facti his praesertim qui eorum noverant superbiam atque potentiam. Multa quidem et alia signa fuere, quibus Deus glorificavit nomen suum, t servum suum inter sudores
Abbreviated transcription (Latin):
suit: s exposuit. Nã totũ mu¬
nus dei. ĩ dei opus iubet expẽdi
Nõ suas nõ suorũ cõsiderat ne¬
cessitates ÷ sed iactat cogitatũ
suũ in dño: ad quẽ utiq recur¬
rẽdũ ñ dubitat quotiẽs nece¬
ssitas postularit

Expanded text:
t, sed exposuit. Nam totum munus Dei in Dei opus jubet expendi. Non suas, non suorum considerat necessitates; sed jactat cogitatum suum in Domino, ad quem utique recurrendum non dubitat, quoties necessitas postularit
Abbreviated transcription (Latin):
dicit fuisse. quo nec doctus scunt
nec ductus potuit ire: me qui pro¬
culdubro minor sũ paulo. ad terci¬
um celũ nulla mea uirtute. nullo
meo labore peruenire posie presu-

Expanded text:
dicit fuisse, quo nec doctus scivit, nec ductus potuit ire; me, qui procul dubio minor sum Paulo, ad tertium coelum nulla mea virtute, nullo meo labore pervenire posse praesu
Abbreviated transcription (Latin):
uestimẽtoꝵ uel scissa resarciũt. uł ue¬
tusta reficĩt. uel ĩordĩata cõponũt:
et q̃ postremo faciẽda magistri uo¬
lũtas et coĩs ĩdicit necessitas Pso¬
naĩter eos mĩme dasc̾nit᷑ acciꝑit᷑
defert᷑ meliori nõ nobiliori Hunore¬

Expanded text:
vestimentorum vel scissa resarciunt, vel vevestimentorum vel scissa resarciunt, vel vetusta reficiunt, vel inordinata componunt, et quaeque postremo facienda magistri voluntas et communis indicit necessitas. Persona inter eos minime accipitur: defert
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ seu cõfusionẽ nr̃oꝵ militũ
nõ plane deo sed dyaboio militãtiũ
quo palã fiat. ꝙͣtũ abĩuicẽ differãt
dei scl̃iq milites Primũ qͥdẽ utro¬
libet disciplia nõ deest: obediẽtia
Itur ⁊ redit᷑: ad nutũ erꝰ qͥ preest
Induit: qd ille donauerit: nͭ aliũde
uestimẽtũ sen alimẽtũ p̾sumitur
Et ĩ uictu ⁊ ĩ uestitu cauetur om̃e
suꝑfluũ: soli necessitati cõsulitur
cõusatiõe. ⁊bsq uxorib et absq
liberis ⁊ et ne qͥd desit ex euãgelita
ꝑfectiõe absq oĩ ꝓprio habitãt uur
moris ĩ domo una: solliciti łuare
unitatẽ sp̃s ĩ uĩcło patis Ticas
uniuse multitudĩs ẽẽ cor unũ et
aĩam unã: ita qͥsq nõ oĩno ꝓpriã
sequi uolũtatẽ. seo magis obsequi
satagit ĩꝑãti Nulio tp̃e at ociosi se¬
dent. aut curiosi uagãt: ⁊ sed sẽꝑ dũ
nõ ꝓcedũt qd̃ quidẽ rarocõtingit:
ne gratis comedãt panẽ. armoꝵ seu

Expanded text:
nem seu ad confusionem nostrorum militum, non plane Deo, sed diabolo res et quo palam fiat, quantum ab invicem differant Dei saeculique militia. Primo quidem utrolibet disciplina non deest, obedientia Itur, et reditur ad nutum ejus qui praeest: induitur quod ille donaverit; nec aliunde vestimentum seu alimentum praesumitur. Et in victu et vestitu cavetuli necessitati consulitur. conversatione, absque uxoribus, et absque liberis. Et ne quid desit ex evangelica perfectione absque omni proprio habitant unius moris in domo una, solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Dicas universae multitudinis esse cor unum, et animam unam: ita quisque non omnino propriam sequi voluntatem, sed magis obsequi satagit imperanti. Nullo tempore aut otiosi sedent, aut curiosi vagantur: sed semper dum non procedunt quod quidem raro contingit, ne gratis comedant panem, armorum seu