comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ contractis neruis. quasi in circulũ in uolutꝰ :
ita ut glomeris rotulã potius imitari cerne¬
ret᷑ quã hominis formã: Adueniente autẽ
ep̃o. inter benedictionis flagitationẽ cuncti
cat᷑uat̃ adpedeseiꝰ ruentes etiam congeminatis
uocibꝰ unanimes orabant : ut infirmi pueri
pietatis studio misereret᷑ : Nec enĩ sacerdos
aliud facere potuit : quã qđ populus dnõ
ꝑmittente coegit: Prostrauit se omnino
statĩ sacerdos in oratione cũ lacrimis. nec antea
sẽꝑ̃ xp̃m planctibus in uocans ab oratione
surrex̃ : donec distortis tibiis coepissent se
singula pueri m̃bra distendere. ac pristinos
in artulius repetissent reflexus : Tũ surgens
aboratione. app̃hensaq manu pueri. extẽplo
in columem reddidit parentibꝰ : qui aliorũ
manibꝰ ad sese deportatus fuerat egrotus :
Sieꝙ beatꝰ uir Mauriluis it̃ qđ coeꝑat explicabat
ũ autẽ adportũ lidi fluminis

Expanded text:
omnium contractis nervis quasi in circulum involutus, omnium contractis nervis quasi in circulum involutus, ita ut glomeris rotulam potius imitari cerneretur quam hominis formam. 116 Adveniente autem episcopo inter benedictionis flagitationem cuncti catervatim ad pedes eius ruentes, etiam congeminatis vocibus unanimes orabant, ut infirmi pueri pietatis studio misereretur. Nec enim sacerdos aliud facere potuit quam quod populus domino permittente coegit. 117 Prostravit se omnino statim sacerdos in oratione cum lacrimis nec antea semper Christum planctibus invocans ab oratione surrexit, donec distortis tibiis coepissent se singula pueri membra distendere ac pristinos in artubus repetissent reflexus. 118 Tum surgens ab oratione apprehensaque manu pueri, extemplo incolumem reddidit parentibus qui aliorum manibus ad se se deportatus fuerat aegrotus. Sicque beatus vir Mauritius iter quod coeperat explicabat. 119 Cum autem ad portum Lidi fluminis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i basilicã: Locus enĩ ille qui antea rupes
uel lb̾cus martis appellabat᷑: castrũ petrȩ
nomen accepit: I.UiII.¬
ccidit autẽ isdẽ diebus ut beatꝰ maurtiius
ad fr̃m uisitationẽ & int̃ quosdã discordes
reformandã pacẽ. cinomannicã uocaretur ad
urbẽ Quo cũ sine mora ueniss&. et pace int̾
dissides restituta regredi coepiss& : antequã
ad porte leugae ꝑuenir&. in cole loci ipsiꝰ
ut benedictionibus p̃sulis firmari mererent᷑:
eiꝰ aduentũ deuotius prestolabant᷑: Inter quos:
parentes cuiusdã pueri filiũ suũ nimia infirmi-¬
tate ex tẽpore grauatũ secus uiã ꝑquã transitũ
epĩ fore cognouerant posuert̃. dicentes: ar¬
Poterit enĩ s̃ uoluerit nr̃i infantuli obtinere
salutẽ : quimor tuo puero uitã reddi obtinuit.
etiã post sepulcbrũ: Erat nẽpe puer ille tã
graui infirmitatis dolore constrictꝰ. m̃broꝵ

Expanded text:
 basilicam. Locus enim ille qui antea Rupes  basilicam. Locus enim ille qui antea Rupes vel Lucus Martis appellabatur Castrum Petrae nomen accepit. 113 Accidit autem isdem diebus, ut beatus Maurilius ad fratrum visitationem et inter quosdam discordes reformandam pacem Cinnomannicam vocaretur ad urbem. Quo cum sine mora venisset et pace inter dissides restituta regredi coepisset, antequam ad Pontem Leugae perveniret, incolae loci illius, ut benedictionibus praesulis firmari mererentur, eius adventum devotius praestolabantur. 114 Inter quos parentes cuiusdam pueri filium suum nimia infirrnitate ex tempore gravatum secus viam per quam transitum episcopi fore cognoverant posuerunt dicentes: Poterit enim si voluerit nostri infantuli obtinere salutem qui mortuo puero vitam reddi obtinuit etiam post sepulchrum. 115 Erat nempe puer ille tarn gravi infirmitatis dolore constrictus, membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
anniuersario ordine celebrare: Vbi ꝑseptẽ dies
epulando. & choros ducendo. atq bac chando.
sollẽpnia sua quasi iure debito ꝑsoluebant: Sed
qđ fieri in uino plerũq & epulis sol&. orta
seditione multi uulnerabant᷑ : non nulli etiam
ibi demore iugulabant᷑. et id ipsũ cũ accidisset.
ineuitabili fato fieri acclamabant: Quod ubi
MaciRius cõperit: nec mora cũ religiosis
quibusdã fr̃ibus ad locũ ꝑrexit: Vbi cũ inieiu¬
nio & oratione una nocte uigilasse galloꝵ¬
Desiuarcantu tantꝰ fetor deloco surrex̃: ut uix ur
sc̃s ibidẽ habitare poss& cũsuis: Mane autem
reddito. etiam qui suꝑstitionẽ loci illius antea
seruabant intelligentes se diuina uirtute
ꝑterritos ne ep̃õ repugnarent: ĩpsi cũ eodem
omne nemꝰ succidere & igne concremare festi¬
nant: Ita autẽ mundato ꝑ ignẽ loco: edifica¬
uit ibi statĩ in honore beate maraȩ genitricis¬

Expanded text:
anniversario ordine celebrare. ubi per septem dies anniversario ordine celebrare. ubi per septem dies epulando et choros ducendo atque bacchando sollempnia sua quasi iure debito persolvebant. 109 Sed quod fieri in vino plerumque et epulis solet. orta seditione multi vulnerabantur, nonnulli etiam ibi de rnore iugulabantur, et id ipsum cum accidisset, inevitabili fato fieri acclamabant. 110 Quod ubi Mauritius comperit, nec mora cum religiosis quibusdam fratribus ad locum perrexit, ubi cum in ieiunio et oratione una nocte vigilasset, gallorum cantu tantus fetor de loco surrexit, ut vix vir sanctus ibidem habitare posset cum suis. 111 Mane autem reddito etiam qui superstitionem loci illius antea servabant intellegentes se divina virtute perterritos, ne episcopo repugnarent, ipsi cum eodem omne nemus succidere et igne concremare festinant. 112 Ita autem mundato per ignem loco aedificavit ibi statim in honore beatae Mariae genitricis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ neglegentiã amiserat merito sacerdotis reci¬
pere meruit. Nec tam̃ belgicus quae prius
cõmiserat agere ulterius p̃sumsit :
dignitatẽ usq ad t̾minũ uitȩ suȩ. eiꝰ meritis
semꝑ tantȩ ub̾tatis fertilitate urbs andecaua
suꝑ excreuit : ut in mercibus modii cereris
atꝙ bachi. forũ bublicũ nec minueret᷑ ne
ominipotentis dĩ dona uilescerent: nec auge¬
ret̾ in p̃ciis. ne pauperiores in opiae necessitu
aequale erat p̃ciũmi: Sane oꝑe & p̃dicatio¬
ne. Maurilii int̾ populos sibi cõmissos crescente
concordia : diffundebat᷑ ubiq que nunc frigescit
laudabilis uirtꝰ R aritas. cessauerant bella. pax
multiplicabat᷑ in annos Replebant᷑ uino atꝙ
frum̃to omniũ horrea: ideoꝙ aequa erant
diuersarũ arboꝵ generibus ne morosa : ad
quã ñ toto adhuc paganoꝵ ritu discusso: stulto¬
rũ turba c̃ueniebat sacroꝵ suoꝵ sollẽpnia

Expanded text:
per neglegentiam amiserat merito sacerdotis reciper neglegentiam amiserat merito sacerdotis recipere meruit. Nec tarnen Belgicus quae prius commiserat agere ulterius praesumpsitdignitatem usque ad terminum vitae suae eius meritis semper tantae ubertatis fertilitate urbs Andecava superexcrevit. ut in mercibus modii Cereris atque Bachi forum publicum nec minueretur. ne omnipotentis dei dona vilescerent, nec augeretur in pretiis, ne pauperiores inopiae necessitudaequale erat pretium nummi, sane opere et praedicatione Maurilii inter populos sibi commissos crescente concordia diffundebatur ubique quae nunc frigescit laudabilis virtus caritas. Cessaverant bella, pax multiplicabatur in annos, replebantur vino atque frumento omnium horrea ideoque aequa erant diversarum arborum generibus nemorosa, ad quam non toto adhuc paganorum ritu discusso stultorum turba conveniebat sacrorum suorum sollempnia
Abbreviated transcription (Latin):
seruis ꝓpriis temerario iure mundare p̃ceperat:
Mancipia uͦ cũ reniti coepissent acdicere. contra
auctoritatẽ fore ut die dñica seruilia opera
agerent᷑ : dñs eoꝵ ut id agerent coegit inuitos:
Sed cũ segetes ingressi lolia & quȩꝙ inutilia
sarrire tẽptassent : mox belgicus oculorum
cȩcitate ꝑcussis. ut coepta de sererent: et
quantotius egrederent᷑ circũ quaq palpando.
quȩ rens insuꝑ qui & manũ dara quẽ ad modũ
reuerti poss&e ad domũ : imm̃sis uocibꝰ clamabat
inuitus Cũ autẽ ꝑ tres annos inea cecitate
mansiss&e : dum beatũ Mauriliũ ꝓcõmissi sibi
populi saluatione ut episcopis moris . ẽ. uicos
acuillas circuisse audiss&. cogentibꝰ c̃tinus
doloribus sedule & deuocius expetebat ut ei
uel uestimentũ sacerdoris tangere p̃parassent.
c̃fidenssi illud tangere mereret᷑ stat̃i se ab infir
re meruiss&e : mex dẽpto dolore lumen qđ

Expanded text:
servis propriis temerario iure mundare praeceperat. servis propriis temerario iure mundare praeceperat. Mancipia vero cum reniti coepissent ac dicere contra auctoritatem fore, ut die dominica servilia opera agerentur, dominus eorum ut id agerent coegit invitos. 103 Sed cum segetes ingressi lolia et quaeque inutilia sarcire temptassent, mox Belgicus oculorum caecitate percussus, ut coepta desererent et quantotius egrederentur, circumquaque palpando quaerens insuper qui ei manum daret quemadmodum reverti posset ad domum, inmensis vocibus clamabat invitus. 104 Cum autem per tres annos in ea caecitate mansisset, dum beatum Maurilium pro commissi sibi populi salvatione, ut episcopis moris est, vicos ac villas circuisse audisset, cogentibus continuis doloribus sedule et devotius expetebat, ut ei vel vestimentum sacerdotis tangere praeparassent, confidens, si illud tangere mereretur, statim se ab infirmre meruisset, mox dempto dolore lumen quod
Abbreviated transcription (Latin):
cĩssimo itaꝙ sacerdotũ maurilio sedi
propriȩ restituto. quid ꝓximis ex inde
diebus contigit: ad declarandã uirtutem
antistitis. qđ & fortunatꝰ edidit : ad necte¬
mus: Vir quidã auarus omniũ malorũ
radice instigatꝰ cupiditate. te merario
ordine arrepta securi : die dñĩco auidus oꝑator
extiterat: Quẽ securis manubrio in manibus
adheso: ultio statĩ diuina dampnauit: Idem
tam̃ cogentibꝰ doloribꝰ post menses quinꝙ
scm̃ mauriliũ expetens: suȩ ordiñe culpȩ
flebilit̃ confitebat᷑ Cuiꝰ uir beatus cum
poenitudinẽ uidiss& : cõmotꝰ spũ dolere
giss& securis: ilico laxatis neruis. & di¬
rectis digitis ommiq fugato dolore: manus
integre reformantur: Sic autẽ operator
improbus abonini potente correctus. et a
sacerdote mundatus: ꝓpriã edem sospes est
und autẽ ꝓconsimili neglegentia sub ipsis
tẽ poribus alteri contigit᷑ : edicemꝰ: Belgie¬
cus quidã noiẽ. primo die paschae ꝓprias segetes

Expanded text:
issimo itaque sacerdotum Maurilio sedi propriae restituto, quid proximis exinde diebus cuidam contigit ad declarandam virtutem antistitis., quod et Fortunatus edidit, adnectemus. 99 Vir quidam avarus omnium malorum radice instigatus cupiditate, temerario ordine arrepta securi, die dominica avidus operator extiterat. Quem securis manubrio in manibus adhaeso ultio statim divina dampnavit. 100 Idem tarnen cogentibus doloribus post menses quinque sanctum Maurilium expetens suae ordinem culpae flebiliter confitebatur. Cuius vir beatus cum paenitudinem vidisset, commotus spiritu dolere gisset securis, ilico laxatis nervis et directis digitis omnique fugato dolore, manus integrae reformantur. Sic autem operator improbus ab omnipotente correctus et a sacerdote mundatus propriam aedem sospes est em pro consimili neglegentia sub ipsis temporibus alteri contigit, edicemus. Belgicus quidam nomine primo die paschae proprias segetes
Abbreviated transcription (Latin):
e c̃ciuibꝰ quat tuor diffusȩ uirtutis ac fidei
uiros. Quibus qui necessarii ad tanti atine¬
ris erant supplenda negocia sũptibꝰ ex uoto
collatais : precipiunt ne ũ quã reuertorent᷑.
ni priꝰ ꝓpriũ inuenissent patronũ sui suneti
legatione. & deugcius iussa sequentes: urbes
om̃s oppidaꝙ ueł uicos p̃terlegunt: Omniqt
sere eur opa c tuita: septimo tandẽ in partes
diuino ductu ad portũ oc eani maris qui inbrit

Expanded text:
e concivibus quattuor diffusae virtutis ac fidei e concivibus quattuor diffusae virtutis ac fidei viros. Quibus qui necessarii ad tanti itineris erant supplenda negotia, sumptibus ex voto collatis, praecipiunt, ne umquam reverterentur, ni prius proprium invenissent patronum. 83 Qui functi legatione et devotius iussa sequentes urbes omnes oppidaque vel vicos praeterlegunt. Omnique fere Europa circuita, septimo tandem in partes quaerebant invento, divino ductu ad portum oceani maris qui in Brit
Abbreviated transcription (Latin):
fessus: se ortolanũ fore: quatinus corpus qđ
ie uini is uigiliis & orationibꝰ castigare de¬
creuerat : ne ex toto deficere potuiss& pro¬
priolabore pauiss&e: Qui cũ tali p̃ficeret᷑
miniisterio : tantã copiã eiꝰ meritis dñs
holeribꝰ dabat. ut & omnibus quibus cũꝙ
necesse fuerat exeisdẽ sufficient̃ tribuer&e.
& tam̃ olera nũiquã deficerent: Vnde ꝑ¬
pluribꝰ placebat : & pene abõnibꝰ amabat᷑:
II. Interea plebs an. decauoꝵ ecȩlitus sibi quondã
dato uiduata pastore. ñ minimo pauore ꝑ¬
cellit᷑ : crebrisq uisionibꝰ minatur. ꝑ sȩpe
etiã admonet᷑ uti ꝓpriũ pastorẽ circũquaq
ꝓqul perent Nisi quȩ MAURilius inuentꝰ
suae redderet᷑ ȩccłȩ : urbẽ andecauã fore
celerius sub uertenda  Vnde eiꝰdẽ regiosas
tota nobilitas. sed & uulgaris ĩ menfitas colla¬
tione facta inunũ uenere decretũ: eligentes

Expanded text:
fessus se ortolanum fore, quatinus corpus quod fessus se ortolanum fore, quatinus corpus quod ieiuniis, vigiliis et orationibus castigare decreverat, ne ex toto deficere potuisset, proprio labore pavisset. 80 Qui cum tali praeficeretur ministerio, tantam copiam eius meritis dominus holeribus dabat, ut et omnibus quibuscumque necesse fuerat ex eisdem sufficienter tribueret et tamen holera nunquam deficerent. Vnde perpluribus placebat et paene ab omnibus amabatur. 81 Interea plebs Andecavorum e caelitus sibi quondam dato viduata pastore non minimo pavore percellitur crebrisque visionibus minatur, persaepe etiam admonetur, uti proprium pastorem circumquaque perquirerent, nisique Maurilius inventus suae redderetur ecclesiae, urbem Andecavam fore celerius subvertendam. 82 Vnde eiusdem regionis tota nobilitas sed et vulgaris inmensitas collatione facta in unum venere decretum eligentes
Abbreviated transcription (Latin):
Tall igitur reꝑto c̃silio: oceulte exitde sem:
ipsũ eripuit. ex scõꝵ reliquiis quibꝰ scã ande¬
cauensis mat̃ eccła decorabat᷑: secũ claues ꝙ¬
exportans: Cũ aut̃ ꝑuenisse adrcare :
diuina omnipotentis dĩ ꝓ uidente clementia.¬
nͨ qui manebat inlitore diem transitus sui
erarauit in lapide sicq ascensa puppi. incoati
itineris coepit maturatorꝰ existere : Cun en
ꝓcessisse in altũ & quare reliquiarũ claues
secũ detulerit cogitar& : insidiante humani
generis inimico : ut dolorẽ scõ uiro suꝑ dolo¬
re ĩ poner& : repente claues de manibꝰ el apse
submergunt᷑ inaequore: Iunc tũ lacrimis
id fert᷑ exclamasse Mauriliꝰ : qđ postea rei
ꝓbauit euentus: Nisi onquit has iterũ claues
uiderea meruero : patriã urbẽ quȩ numquã.
repe tã quã effugio Trans misso igit᷑ mari.
quo quis eẽt absc̃ dere potuiss&. mutato
habitu uni regionis principũ adhesit. pro¬

Expanded text:
Tali igitur reperto consilio, occulte exinde semet Tali igitur reperto consilio, occulte exinde semet ipsum eripuit ex sanctorum reliquiis, quibus sancta Andecavensis mater ecclesia decorabatur, secum claves exportans. Cum autem pervenisset ad mare, divina omnipotentis dei providente clementia qui manebat in litore diem transitus sui exaravit in lapide sicque ascensa puppi inchoati itineris coepit maturator existere. 78 ocessisset in altum et quare reliquiarum claves secum detulerit cogitaret, insidiante humani generis inimico, ut dolorem sancto viro super dolorem imponeret, repente claves de manibus elapsae submerguntur in aequore. Tunc cum lacrimis id fertur exclamasse Maurilius, quod postea rei probavit eventus: Nisi, inquit, has iterum claves videre meruero, patriam urbemque nunquam repetam quam effugio. 79 Transmisso igitur man, quo quis esset abscondere potuisset, mutato habitu uni regionis principum adhaesit, pro
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ad poenã sine fine uictura : qđ ꝑbeatu
Mauriliũ głosũ antistitẽ suũ post septimũ
de positionis annũ mor tuũ resuscitauerit pue ł¬
rũ. satis credere possumꝰ: Sane beato testantel.
papa gregorio. fides ñ hab&e: meritũ: cui
humana ratio p̃b& experimentũ: Miraculũ
ergo qui non istud firme credi derit : quod
simus dñs operari dignatꝰ sit sẽꝑ & operet᷑:
nequaquã credere ualebit Beatissimus
igit᷑ maurilius ex pleto scẽ sollẽ pnitatis
capitello. obituq pueri qui absq carismatis
dono excesserat ꝑ cognito. totũ id suae desi-¬
tudini de putauit : lacrimis multo tẽpore
in remediabilibꝰ suae culpã lugens inobedi¬
entiȩ: Cui cũ nec ista sufficerent: diu multũꝙ
quid ager& secũ animo colluctantẽ. tandẽ
repperit qđ inter conciues tantȩ neglegen¬
tiȩ piaculũ plene expiare: nequir&e : ni singu-¬
laris el apsus patriã. ꝓpriã ciuesꝙ relinquera:

Expanded text:
aut ad poenam sine fine victura, quod per beatum aut ad poenam sine fine victura, quod per beatum Maurilium gloriosum antistitem suum post septimum depositionis annum mortuum resuscitaverit puerum, satis credere possumus, sane beato testante papa Gregorio: Fides non habet meritum, cui humana ratio praebet experimentum. 75 Miraculum ergo qui non istud firme crediderit, quod insimus dominus operari dignatus sit semper et operetur, nequaquam credere valebit 76 Beatissimus igitur Maurilius, expleto sanctae sollempnitatis capitello obituque pueri qui absque carismatis dono excesserat percognito, totum id suae desitudini deputavit lacrimis multo tempore inremediabilibus suae culpam lugens inoboedientiae. Cui cum nec ista sufficerent, diu multumque quid ageret secum animo colluctante, tandem repperit, quod inter concives tantae neglegentiae piaculum plene expiare nequiret, ni singularis elapsus patriam propriam civesque relinqueret. 77
Abbreviated transcription (Latin):
reticebimꝰ qđ uerũ esse scimꝰ: quia ad głam
xp̃i. laudẽꝓ antistitis sui res ẽ condigna des a¬
cribi Nã nouimꝰ dicente ꝓpła : quia omnia ¶iiII.¬
quȩ cũq uoluit dñs fecit. incȩlo & interra.
inmari.& in omnibus abyssis: Et iterũ quia
obtenta ad iussionẽ uniꝰ hominuis sol luna. eȩteraq
sydera. spatio unius diei ĩmobilia substitere. et
qđ ad ꝑcussionẽ uirgȩ moysi mare rubrũ in
geminas .ẽ. partes diuisũ: siceaq horeb petra
p largas euomuit undas. Qđq contranaturã
intellegibiles asina edidit paue facta loquelas.
ad petitionẽꝙ heliȩ tribus annis & medio
ne pluere seratũ .ẽ. cȩlũ. iterũq cũ uoluit:
ds̃& homo de uirgine. idẽꝙ ꝑcrucis myste¬
riũ mortis destrurit imperiũ. qđq etiam
ꝑipsũ infine scłi dis pat̃ mortuoꝵ hominũ
omniũ ex initio incineres redacta subrno.
mom̃to resuscitabit corpora aut ad głam

Expanded text:
reticebimus, quod verum esse scimus, quia ad gloriam reticebimus, quod verum esse scimus, quia ad gloriam Christi laudemque antistitis sui res est condigna describi. 73 Nam novimus dicente propheta, quia omnia quaecumque voluit dominus fecit in caelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis, et iterum, quiacredimus, quod fide obtenta ad iussionem unius hominis sol, luna caeteraque sidera spatio unius diei immobilia substitere et quod ad percussionem virgae Moysi mare Rubrum in geminas est partes divisum siccaque Horeb petra perlargas evomuit undas quodque contra naturam intelligibiles asina edidit pavefacta loquelas ad petitionemque Heliae tribus annis et medio ne plueret seratum est caelum iterumque cum voluit smysterium mortis destruxit imperium quodque etiam per ipsum in fine saeculi deus pater mortuorum hominum omnium ex initio in cineres redacta sub momento resuscitabit corpora aut ad gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
sibi adño tribui. ꝑmerita beati alalr
fidelit̾ postulara : beatiis antistes paulis ꝑerubuit:
Sed cũ suꝑ oculos ipsius signũ scȩ̃ crucis ĩprimer&.
erũpente mex sanguine cũ dolore. lumen qđ
ipse ꝓamore beati Maurilii eidẽ beati petri
traditꝰ basilicȩ. quã diu in reliquũ ad uixit:
E quenti siquidẽ die beato Maurilio antistite
meadẽ beati petri apłi basilica scã sollẽnia.
celebrante : aduenit cũ moriente puero matrona
cui quondã sterili eundẽ ut nasceret᷑ ante
episcopatũ apud dñm suis meritis obtinuerat:
postulans ut filio suoquẽ dño habendũ obtule
antequã obiret: Sed remorante in scã corporis
ac sanguinus xp̃i c̃secratione paululũ p̃sule:
piter excessit.: Quantũ uͦ miraculũ suꝑ eundẽ
puerũ post septimũ depositionis qius annum
ꝑ p̃tiosissimũ antistitẽ suũ MAVRILIU. dñs
operari dignatus. ẽ: quanquã uti iam diximꝰ
illud fortunatꝰ omiserit. nos tamen minime

Expanded text:
sibi a domino tribui per merita beati Maurilii fideliter postularet, beatus antistes paulisper erubuit. Sed cum super oculos ipsius signum sanctae crucis imprimeret, erumpente mox sanguine cum dolore lumen quod nen homo ipse pro amore beati Maurilii eidem beati Petri traditus basilicae quam diu in reliquum advixit equenti si quidem die beato Maurilio antistite eadem beati Petri apostoli basilica sancta sollempnia celebrante, advenit cum moriente puero matrona, cui quondam sterili eundem ut nasceretur ante episcopatum apud dominum suis meritis obtinuerat, postulans ut filio suo quem domino habendum obtulerdaret, antequam obiret. Sed remorante in sancta corporis ac sanguinis Christi consecratione paululum praesule, puer excessit. 72 Quantum vero miraculum super eundem puerum post septimum depositionis ipsius annum per pretiosissimum antistitem suum Maurilium dominus operari dignatus est, quanquam uti iam diximus illud Fortunatus omiserit, nos tarnen minime
Abbreviated transcription (Latin):
sũpserat : talẽ idus septẽbris corã multis astantibꝰ
popłis & psallentiũ choris omnipotenti dñõ animã
portaret᷑ ad tumulũ: gemini exutero
matrissuȩ çeci ut scĩ corpusculi loculũ tangere
potuert̃ : lum̃ qđ niquã habuerant. addecla-¬
randa de functi antistitis merita ilico reciꝑe
do ꝑxxx. annos tenebat᷑ in lectulo: Iui
cũ psallentiũ choꝵ Mauriliũ deferentium
audiss& : electulo statim exiliens quasi ceruus
nemine ꝓhibente beati alaurilii ꝑuenit ad
corpus: Tactoq & osculato beati funeris fere¬
tro : pristinã sanitatẽ fide plenꝰ recipere
meruit extẽplo: Intanti igitur honoris gła
sepultus quanti qualisq meriti apud dñm
fuerit : dũ cotidianis uirtutibus & miraculis
eiꝰ exornat tumulũ. dñs ostendit omnibus
post sepulchrũ: Prestante dnõ nr̃o iħi xp̃o.

Expanded text:
sumpserat talem idus Septembris coram multis astantibus sumpserat talem idus Septembris coram multis astantibus populis et psallentium choris omnipotenti domino animamportaretur ad tumulum, gemini ex utero matris suae caeci ut sancti corpusculi loculum tangere potuerunt, lumen quod nunquam habuerant ad declaranda defuncti antistitis merita ilico reciperper triginta annos tenebatur in lectulo, qui cum psallentium chorum Maurilium deferentium audisset, e lectulo statim exiliens quasi cervus nemine prohibente beati Maurilii pervenit ad corpus, tactoque et osculato beati funeris feretro pristinam sanitatern fide plenus recipere meruit extemplo. 148 In tanti igitur honoris gloria sepultus, quanti qualisque meriti apud dominum fuerit, dum cotidianis virtutibus et miraculis eius exornat tumulum, dominus ostendit omnibus post sepulchrum, praestante domino nostro
Abbreviated transcription (Latin):
dũ scẽ sollẽpnitatis officiũ de more cõpless&.
modica pulsatꝰ infirmitate : conuocauit
omnẽ clerũ sibi cõmissũ. cõmendans illis
ultimã transitꝰ sui diem. dicens Ego in¬
gredioruiã uniuersȩ carnis: uos om̃s ad¬
moneo. seruate Raritatẽ. custodite dilec¬
tionẽ. diligite castitatis pudicitiã. Patientes
estote ad om̃s. & mementote sẽꝑ p̃tio sangui¬
nis xp̃i uos om̃s eẽ redẽptos Interea etiam
tantȩ c̃uenert ex uicinis undiq partibus
uisitationis studio populoꝵ cat᷑ uȩ : quantũ
merentes & multũ flentes quur tanto uidua¬
rent᷑ patrono: Quos om̃s patrũ piissimꝰ de uotius
in sũ mȩ mortis articulo constitutꝰ ab soluens. et
benedictionibꝰ corroborans: septima in cõmodita-¬
tis die. ultimoq totius suae aetatis anno non agesi-¬¬
mo. & episcopatus trigesimo : pius pastor et
doctor Mauriliꝰ. qualẽ de sacri fontis baptismate

Expanded text:
dum sanctae sollempnitatis offitium de more complesset, dum sanctae sollempnitatis offitium de more complesset, modica pulsatus infirmitate convocavit omnem clerum sibi commissum commendans illis ultimam transitus sui diem dicens: Ego ingredior viam universae carnis, vos omnes admoneo: servate caritatem, custodite dilectionem, diligite castitatis pudicitiam, patientes estote ad omnes et mementote semper pretio sanguinis Christi vos omnes esse redetantae convenerunt ex vicinis undique partibus, visitationis studio, populorum catervae, quantum moerentes et multum flentes, cur tanto viduarentur patrono. Quos omnes Patrum piissimus devotius in summo mortis articulo constitutus absolvens, et benedictionibus corroborans, septima incommoditatis die, ultimoque totius aetatis suae anno nonagesimo, epidoctor Maurilius qualem de sacri fontis baptismate
Abbreviated transcription (Latin):
delicias : & int̾ ciues constitutus. solitudinem
cubitis sedulȩ ꝓplebibꝰ sibi cõmissis flectendo
eadẽ : instar genuũ cameloꝵ quandã durici¬
em c̃creuisse & concalluisse uisũ est: Nã
bonũ qđ Mauriliꝰ elegit : arripuit. tenuit.
nec dimisit: sed cõpleuit Nichil enĩ erat
illiꝰ seueritate iocundius. nichil iocunditate
seuerius. Nichil risu tristius. nichil in illo
tristitia suauius Erat omnino sermone
silens. & silentio loquens. Nec citꝰ. nec tardus:
idẽ illi habitꝰ. idẽq sẽꝑ incessus Erat etiam
neglecta illi mundicies. & inculta uestis:
pueritiae suae aetate uirtutibꝰ florer&
seꝑ & meritis. et appropinquare cerner&
sui transitꝰ diem : ad cõparationẽ patriarchȩ
nr̃i abrahe haud longius ab andecaua urbe
ad septẽ trionalẽ eiꝰ dẽ urb̾ partẽ duplicẽ
sepulture suȩ criptã qua de fossus qui escer&
riũ ꝑficeret᷑ & uotũ: quadã die dominica

Expanded text:
delitias et inter cives constitutus solitudinem delitias et inter cives constitutus solitudinem cubitis sedule pro plebibus sibi commissis flectendo eadem instar genuum camelorum quandam duriciem concrevisse et concalluisse visum est. Nam bonum quod Maurilius elegit arripuit, tenuit nec dimisit sed complevit. 141 Nihil enim erat illius severitate iocundius, nihil iocunditate severius, nihil risu tristius, nihil in illo tristicia suavius. Erat omnino sermone silens et silentio loquens nec citus nec tardus, idem illi habitus idemque semper incessus. Erat etiam neglecta illi mundities et inculta vestis, pueritiae suae aetate virtutibus floreret semper et meritis et appropinquare cerneret sui transitus diem, ad comparationem patriarchae nostri Abrahae haud longius ab Andecava urbe ad septentrionalem eiusdem urbis partem duplicem sepulturae suae criptam qua defossus quiesceret rium perficeretur et votum, quadam die dominica,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ tamen ipse excutiens molebat. sibiq
causa obedientiȩ p̃parabat His uero ꝓsũma
mollicie. sũmisq utebatur deliciis Redẽ
ñ ꝓferebat isdem diebꝰ inpublicũ: cilicio
semꝑ interiꝰ tectꝰ & cinere: Veruntamen
ñ ideo macie corporis torpebat. ñ pallens
in uultu apparebat. Robustꝰ sẽꝑ incorpore.
facies eiꝰ ut rosa rubebat Reuera qđ dicturi
sumꝰ impossibile forsitan hominib esse poterit :
sed credentibꝰ dõ p̃stante satis possibilia. eẽ.
possunt: Iam & enĩ ad senilẽ beatꝰ Mauriliꝰ
ꝑuenerat aetatẽ : ꝓpterea ñ caput. ñdentes.
ñ uisũ. ñ stomachũi. ñ cetera m̃bra dolebat.
ñ inscerũ cruciabat᷑ doloribꝰ. ñ sic cahumus
iacentia suꝑ se ipsius m̃bra confregerat. sed
totꝰ sep̃ samis corpore. mente &. enĩ sanior
inutrisq sonꝑ robustior apparebat. cũ soli¬
tudinẽ qua int̾ homines utebat᷑ putaret. ẽẽ.

Expanded text:
quem tarnen ipse excutiens molebat sibique quem tarnen ipse excutiens molebat sibique causa oboedientiae praeparabat. His vero pro summa mollicie summisque utebatur deliciis. 138 Pedem non proferebat isdem diebus in publicum cilicio semper interius tectus et cinere. Veruntamen non ideo macie corporis torpebat, non pallens in vultu apparebat: robustus semper in corpore, facies eius ut rosa rubebat. Re vera quod dicturi surnus impossibile forsitan hominibus esse poterit, sed credentibus deo praestante satis possibilia esse possunt. 139 Iam etenim ad senilem beatus Maurilius pervenerat aetatem. Propterea non caput, non dentes, non visum, non stomachum, non caetera membra dolebat, non viscerum cruciabatur doloribus, non sicca humus iacentia super se ipsius membra confregerat, sed totus semper sanus corpore, mente etenim sanior, in utrisque semper robustior apparebat, cum solitudinem qua inter homines utebatur putaret esse
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ si exoperibꝰ eius cotidianis in eremplũ
et usũ nrae c̃uersationis ad ꝓfectũ & imitatio¬
nẽ aliqͥd serib̾e poterimꝰ. quis audire non
cupiat: & quis silere audeat ore tacitur no
qđ de eo iam pate factũ & notũ omni. ẽ. europȩ
& ꝓpe uniuersomundo: Beatus igitur
Aaurilius cũ ante episcopii dignitatẽ exipsa
sua fere infancia in omnibꝰ scĩs operibꝰ se dñõ
fidelit̾ mancipauerit : ut breuit᷑ aliquid
de eiꝰ cotidiana oꝑatione narremꝰ. ab exordio
episcopatus sui usq ad t̃minũ uitae ut canonic̃ã
adimpler& sententiã quȩ p̃cipit. sit tibi
canonice suppellectilis uilis. & artus panis.
& aqua breuis. tenuis scilic& uictus. et
int̾dũ uesꝑtinus : sẽꝑ uictũ pauperẽ et aquã
breuẽ. ac suppellectilẽ habuit uilẽ. Sane
cũ scẽ quadragesimȩ dies aduenirent.
ꝑ omne tẽpus afflictionis erat ei ut diccũ . ẽ.
aridus & uesꝑtinus die t̃cia cibus. aqua
tepida & modicũ salis. ac panis ordeaceus.

Expanded text:
anis in exemplum et usum nostrae conversationis ad profectum et imitationem aliquid scribere poterimus, quis audire non cupiat? Et quis silere audeat ore taciturno quod de eo iam patefactum et notum omni est Europae et prope universo mundo? 136 Beatus igitur Maurilius cum ante episcopii dignitatem ex ipsa sua fere infantia in omnibus sanctis operibus se domino fideliter mancipaverit, ut breviter aliquid de eius cotidiana operatione narremus, ab exordio episcopatus sui usque ad terminum vitae, ut canonicam adimpleret sententiam quae praecipit: Sit tibi canonice suppellectilis vilis et artus panis et aqua brevis, tenuis scilicet victus et interdum vespertinus, semper victum pauperem et aquam brevem ac suppellectilem habuit vilem. 137 Sane cum sanctae quadragesimae dies advenirent, per omne tempus afflictionis erat ei ut dictum est aridus et vespertinus die tertia cibus aqua tepida et modicum salis ac panis ordeaceus,
Abbreviated transcription (Latin):
uensis ȩccłȩ cathedrã et postumꝰ sortire̾t᷑
& heres : Qđ siqͥs fortuitu aestima uerit
fabulosũ : andecauã recurrat adurbẽ: Ibi
enĩ inueniet p̃ciosissimũ c̃fessorẽ xp̃i mauri-¬
liũ ĩmensis uirtutibꝰ florentẽ : & nec minus
renatũ antistitẽ successorẽ ipsius. miraculis

Expanded text:
vensis ecclesiae cathedram et postumus sortiretur vensis ecclesiae cathedram et postumus sortiretur et heres. 97 Quod si quis fortuitu aestimaverit fabulosum, Andecavam recurrat ad urbem, ibi enim inveniet pretiosissimum confessorem Christi Maurilium inmensis virtutibus florentem et Renatum antistitem, successorem ipsius, miraculis
Abbreviated transcription (Latin):
te requirentiũ prepes exequere uotũ: Ecce
enĩ tuis p̃cibꝰ atꝙ meritis tibi cõmissas serua-¬
uit dñs oues ꝓ quibus rogasti : & in suꝑ reddi¬
dit tibi puerũ quẽ diutius plorans quȩ sisti
Quid multis: mane reddito concurrentibꝰ
undiq populis cũ magno honore deducit᷑
ad nauẽ : & traducto ponto cũ nec minori
gła a ꝓpria excipit᷑ patria Taliterq pro-¬
priã regressus adurbẽ : nimirũ spectanti¬
bus turbis de dnĩ ꝓmissione securus uenit
ad pueri tumulũ: Quo rastris discooꝑto: in¬
uocat diutissime planctibꝰ xpm: Tandẽ aut̃
expleta cũ lacrimis oratione : utq c̃surgunt.
Maurilius de oratione : & puer de morte:
Quẽ septi formis sp̃s gr̃ã sp̃s consecratũ: ex e¬
uentu uocauit renatũ Qui diuinis cultibus
ilico mancipatꝰ. & abeato MAURTUO diligen¬
tius eruditus. tantis ꝑmeruit florere uir¬
tutibꝰ: ut post mauriliũ pontificalẽ andeca¬

Expanded text:
te requirentium praepes exequere votum. Ecce te requirentium praepes exequere votum. Ecce enim tuis precibus atque meritis tibi commissas servavit dominus oves pro quibus rogasti et insuper reddidit tibi puerum quem diutius plorans quaesisti! 94 Quid multis? mane reddito concurrentibus undique populis cum magno honore deducitur ad navem et traducto ponto cum nec minori gloria a propria excipitur patria. Taliterque propriam regressus ad urbem, nimirum spectantibus turbis, de domini promissione securus venit ad pueri tumulum. 95 Quo rastris discooperto, invocat diutissime planctibus Christum. Tandem autem expleta cum lacrimis oratione, uterque consurgunt Maurilius de oratione et puer de morte. Quem septiformis spiritus gratia consecratum ex eventu vocavit Renatum. 96 Qui divinis cultibus ilico mancipatus et a beato Maurilio diligentius eruditus tantis promeruit florere virtutibus, ut post Maurilium pontificalem Andeca
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ cũ lacrimis repugnare coepit obnixius
dicens: Voto me me ac iuram̃to constrinxi.
nũqũã me patriã reuersurũ: ni claues uidere
mererer iterũ quas amisi Quas stati exhi¬
bentes: quic qͥd in mari uiderant & ꝑtulerant
exordine referebant: In terea istius modi
circũquaq negotii fama ꝑuolitat : ipsumꝙ
sollicitat regẽ: Mirant᷑ cuncti. & quẽ ut
ortolanũ habuerant : nunc ut scĩssimũ p̃sulẽ
uenerantes adorant. multis eũ muneribꝰ et
donariis honorare quantotius concertantes:
Vt qui quasi pauꝑ & peregrinꝰ adeos uenerat :¬
felix & diuesre uerteret᷑ ad ꝓpria: Tum
Mauriliꝰ tot p̃cibus ut regrederet᷑ & miracuł
uictꝰ. dũ sollicitior de reuersione cunctaret᷑.
& ugiliis atq orationibꝰ in somnẽ duceret
sequentẽ disponer& noctẽ : tandẽ fatigatus
ie iunio. paululũ obdormiens: uidit angłm
dicentẽ sibi : Surge Maurili. & populoꝵ

Expanded text:
factus cum lacrimis repugnare coepit obnixius factus cum lacrimis repugnare coepit obnixius dicens: Voto memet ac iuramento constrixi nunquam me patriam reversurum, ni claves videre mererer iterum quas amisi. Quas statim exhibentes. quicquid in mari viderant et pertulerant ex ordine referebant. 92 Interea istius modi circumquaque negotii fama pervolitat ipsumque sollicitat regem. Mirantur cuncti et quem ut ortolanum habuerant nunc ut sanctissimum praesulem venerantes adorant, multis eum muneribus et donariis honorare quantotius concertantes, ut qui quasi pauper et peregrinus ad eos venerat felix et dives reverteretur ad propria. 93 Tum Maurilius tot precibus ut regrederetur et miraculis victus, dum sollicitior de reversione cunctaretur et vigiliis atque orationibus insomnem ducere sequentem disponeret noctem, tandem fatigatus ieiunio paululum obdormiens vidit angelum dicentem sibi: Surge, Maurili, et populorum
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite metuere. nec reuertamini de itinere:
cceptũ maturate negociũ. ꝓcul dubio diu
quȩ sitũ &. hucusq dilat᷑u urm inuenietis
desideriũ: Mane acitẽ suaett reddito: quid
singuli uiderant in inuicẽ referebant: Unde
admodũ roborati : qđ ceperant auidius ꝑ¬
agebant: Vnde factũ. ẽ. ut angelico ductu
addomũ principis cũ quo Mauriliꝰ habita¬
bat : recto itinere ducerent᷑ Ingressi aut̃
ilico uocari mauriliũ ut cũ holeribus quibꝰ¬
rex uti consueuerat accurrer&:: audiert̃:
Oculoꝵ ergo aciem in partẽ qua illũ inclamare
audierant dirigentes: nec mora cũ holeribꝰ
accurrere alauriliũ ꝑspexerunt: Quem:
cũ recognouissent : ꝓstrati pedibꝰ ipsius
cũ magno fletu rogabant ut ꝓpriȩ subuenir&
aeccłẽ atq ciuitati. quȩ eiꝰ absentia nil iam
aliud nisi sup̃mũ prestolaret᷑ exitiũ: Ad
quoꝵ fletũ cũ se negare ñ poss& : obstupe¬

Expanded text:
Nolite metuere nec revertamini de itinere, Nolite metuere nec revertamini de itinere, coeptum maturate negotium, procul dubio diu quaesitum et huc usque dilatum vestrum invenietis desiderium. 88 Mane autem reddito quid singuli viderant in invicem referebant, unde admodum roborati quod coeperant avidius peragebant. Vnde factum est. ut angelico ductu ad domum principis cum quo Maurilius habitabat recto itinere ducerentur. 89 Ingressi autem ilico vocari Maurilium, ut cum holeribus quibrex uti consueverat, accurreret, audierunt. Oculorum autem aciem in partem qua illum inclamari audierant, dirigunt, nec mora cum oleribus accurrere Maurilium conspexerunt. Quem ut cognovissent, prostrati pedibus ipsius, cum magno fletu rogabant, ut propriae subveniret ecclesiae atque civitati, quae eius absentia nil iam aliud nisi supremum praestolaretur exitium. 91 Ad quorum fletum cum se negare non posset, obstupe
Abbreviated transcription (Latin):
tanma mane minori cursu auido ꝑuenerunt:
igit᷑ nauẽ cũ qua coeptũ explere ualerent
obsequiũ. dũ residerent inlitore : scriptũ
qđ supͣ diximꝰ inuenert̃ insilice Hic tran-¬
UI sut Maurilius andecauoꝵ ep̃s: De tã eiudenti
igit᷑ alacres effecti indicio: transpontum
abiere securi Haud longe aut̃ adhuc
acta puppis alitore. cũ lenis flatibꝰ & pendu¬
lo uelo acmari tranquillo medios iã salis
fluctꝰ sulcare secura cepiss& : repente un¬
manis emersus egurgite piscis ꝓsiliuit
inargĩ: De quo cũ deo grãs retulissent
ipsũq piscẽ ex interarẽ coepissent : reliqui¬
arũ claues quas Maurilius in mari ꝑdiderat
inpiscis iecore repperer̃t Quas recognos¬
centes. nimiũq mirantes: turbabantur
at toniti. metuentes ne cũipsis Maurilius
de naui anchoris in hoc stantes ut de mari
reuerterent᷑. asserentibꝰ nautis Maurilium
ẽẽ de functũ: singuli sequenti nocte unum
eundẽq uisũ dño tribuente uiderunt:

Expanded text:
tannia manet minori cursu avido perveneruntigitur navem, cum qua coeptum explere valerent obsequium, dum residerent in litore, scriptum quod supra diximus invenerunt in silice: Hic transiit Maurilius Andecavorum episcopus. De tarn evidenti igitur alacres effecti inditio trans pontum abiere securi. 85 Haud longe autem adhuc acta puppis a litore, cum lenis flatibus et pendulo velo ac mari tranquillo medios iam salis fluctus sulcare secura coepisset, repente immanis emersus e gurgite piscis prosilivit in Argim. 86 De quo cum deo gratias retulissent ipsumque piscem exenterare coepissent, reliquiarum claves quas Maurilius in mari perdiderat in piscis iecore reppererunt. Quas recognoscentes nimiumque mirantes turbabantur attoniti. metuentes ne cum ipsis Maurilius de navi anchoris, in hoc stantes, ut de mari reverterentur, asserentibus nautis Maurilium esse defunctum? singuli sequenti nocte unum eundemque visum domino tribuente viderunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ apł os signa & miracula fierent: Nã uerb̃
tantũ de mones effugabat: egrotos uero sola
oratione eurabat Sed et cȩcis imposito crucis
signo uisũ reddebat: Sane plraliticos sepissimne
ad pristinã corporis soliditatẽ uerus medicꝰ
merito medicante reuocabat: Sunt etiam
& ꝓ plurima alia eiꝰ miracula. quȩ lic&: scripta
ñ inueniant᷑ : tam̃ quia uera st̃ deficere non
possunt. sed multoꝵ ore celebrant᷑ Talis igit᷑
uir dĩ antistes mauriliꝰ a postolica. simplicitate
redimitus. cordisq puritate ꝑlucidus. sine
in t̾missione ꝓsibi cõmisso xp̃i grege inuigilus
& orat̾ionibꝰ atq ue iuniis totũ sese dño manci¬
pabat̃ : ut antiquus hostis diabolus qui cireuit
tãquã leo quȩ rens de unitate quẽ deuora
eccłȩ: nullã ex sibi ouibus creditis tẽptando
poss& ledere aut auferre:
Reximo autẽ post acceptã episcopii
dignitate tempore. dum de basilica beati

Expanded text:
per apostolos signa et miracula fierent. 65 Nam verbis per apostolos signa et miracula fierent. 65 Nam verbis tantum daemones effugabat, aegrotos vero sola oratione curabat, sed et caecis imposito crucis signo visum reddebat. Sane paraliticos saepissime ad pristinam corporis soliditatem verus medicus merito medicante revocabat. 66 Sunt etiam et perplurima alia eius miracula, quae licet scripta non inveniantur, tarnen quia vera sunt deficere non possunt, sed multorum ore celebrantur. 67 Talis igitur vir dei antistes Maurilius apostolica simplicitate redimitus cordisque puritate perlucidus sine intermissione pro sibi commisso Christi grege in vigiliis et orationibus atque ieiuniis totum se se domino mancipabat, ut antiquus hostis diabolus, qui circuit tanquam leo quaerens de unitate quem devoret ecclesiae, nullam ex sibi ovibus creditis temptando posset laedere aut auferre. 68 Proximo autem post acceptam episcopii dignitatem tempore dum de basilica beati
Abbreviated transcription (Latin):
& omni petente electũ pe de monstratũ
Tum Maueriliuf tali uel miraculo uel
p̃eibus uictꝰ parit᷑ & addictus. ut erat
humilis & mitissimꝰ. ñ contẽpsit ĩperium:
Sed iplens p̃deptũ susceꝑit sacerdociũ: Nam
ut malti uidere meruerunt quocienscũꝙ
beatꝰ MRTINUS ad sacrã consecrandi antis¬
titis benedictionẽ siꝑ caput eiꝰ ex tendissec
manũ: seꝑ ei p̃fata aditũ dabat colũba: Tali
igitur miraculo sçẽ ande cauensi natri ȩcłe
Murisio pontifice substituit: & beato marti¬
no ad ꝓpriã sedẽ regresso: idem p̃ciosissimꝰ
confessor ap̃i maRIINꝰ referre saepius erat
solitꝰ. qd aqdbenedicendũ Mauriliũ antistitẽ:
ñ solũ inspecie colũbȩ sp̃s sci. sed etiã affuerit
angłoꝵ exercitus :
Rdinato itaq inpontificali cathedra ad
pastorulis eurae ministeriũ & custodiã
xpĩ ouiũ maririlio pontifice : tanta ineo dñ
grã rutilabat. ut ñ minora ꝑ eũ quã dudũ

Expanded text:
 omnipotente electum ac demonstratum. 62  omnipotente electum ac demonstratum. 62 Tum Maurilius tali vel miraculo vel precibus victus pariter et addictus, ut erat humilis et mitissimus, non contempsit imperium, sed implens praeceptum suscepit sacerdotium. Nam, ut multi videre meruerunt, quotienscumque beatus Martinus ad sacram consecrandi antistitis benedictionem super caput eius extendisset manum, semper ei praefata aditum dabat columba. 63 Tali igitur miraculo sanctae Andecavensi matri ecclesiae Maurilio pontifice substituto et beato Martino ad propriam sedem regresso, idem pretiosissimus confessor Christi Martinus referre saepius erat solitus, quod ad benedicendum Maurilium antistitem non solum in specie columbae spiritus sanctus sed etiam affuerit angelorum exercitus. 64 Ordinato itaque in pontificali cathedra ad pastoralis curae ministerium et custodiam Christi ovium Maurilio pontifice, tanta in eo domini gratia rutilabat, ut non minora per eum quam dudum
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ pontificẽ el igere: minciat᷑ ad esse
maat iar̃ : Huiꝰ duni pene om̃is septentoã
presto arent᷑ : ait: Viri fr̃s audite &: ad¬
tendite consiliũ bonũ: Qui adõ uob̾ electꝰ ẽ.
uontifex: ⁊ psũ suscipite sꝗcerdetẽ: Sanȩ
maurdius calonnensis eccłȩ presbitar :÷
mirati st̃: Sed quia simuł Maurilii iam
nouerant & uirtutes & merita. post posita
statĩ omni priori ignorantia: mox pari
m̃te acuoto in unã. uenere sententiã: Accep¬
toq domni archi epi p̃cepto : celerrime
dirigunt᷑ ad uirũ Quẽ fisi ep̃i auctoritate
de ꝓpria raptũ eccła: maanint p̃sentiae
iam eccłam in grederet᷑: sttitĩ ad declaran¬
da tanti sacerdotis merita. niueo candore
colũba cliuinitus elapsa saꝑ caput ipsius
descendit ac sedit: Qđ iidentes multi :¬
adbeati matemN Mox sese genua ꝓstra¬
uerunt : unanimes una uoce fidebiter
uc clamantes Mauriliũ episcopata eẽ
dignissimĩp s ab hominibus tantũ sed. ab¬

Expanded text:
nciatur adesse Martinum. 59 Huius dum paene omnes sententiam praestolarentur, ait: Viri fratres, audite et adtendite consilium bonum. Qui a deo vobis electus est pontifex ipsum suscipite sacerdotem. Sane Maurilius Calonnensis ecclesiae presbiter erimirati sunt, sed quia simul Maurilii iam noverant et virtutes et merita, postposita statim omni priori ignorantia mox pari mente ac voto in unam venere sententiam. Acceptoque domni archiepiscopi praecepto, celerrime diriguntur ad virum, quem fisi episcopi auctoritate de propria raptum ecclesia Martini praesentiae iam ecclesiam ingrederetur, statim ad declaranda tanti sacerdotis merita niveo candore columba divinitus elapsa super caput ipsius descendit ac sedit. Quod videntes multi ad beati Martini mox se se genua prostraverunt unanimes una voce fideliter acclamantes Maurilium episcopatu esse dignissimum, non ab hominibus tantum sed ab
Abbreviated transcription (Latin):
uenire decretũ. eo qđ etiã scriptũ sit ꝑpro¬
phetã: Dñsiscat regatati ones heminũ: qm̃
uane sunt: Et iterũ : Qđ ñ est adõ c̃siliũ :¬
nũquã poterit. stabiliri sed solui Dũ igitur
hȩc inuicẽ uoluerenti noc hiffinee ualerent

Expanded text:
 valebant venire decretum, eo quod etiam scriptum sit per pro valebant venire decretum, eo quod etiam scriptum sit per prophetam: Dominus seit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt, et iterum: Quod non est a deo consilium numquam potent stabiliri sed solvi. 58 Dum igitur haec in vicem vol
Abbreviated transcription (Latin):
miseratione uisitar& : Ille ubi hoc audiuit.
reminiscens illud dicentis dñi benedictũ.
infirmꝰ fui & uisitastis me : nec mora ꝓficiscit᷑
cũ eisdẽ: Uento aut̃ illo ad domũ: de more
ꝓprio prius ꝓstrauit se ad orationẽ. de inde
aegrã intuens : accepto benedicti olei liquore.
mulieris m̃bra ꝑunxit: Expleto nãꝙ un e¬
tionis officio: femina surrex̃ in columis.
Itaꝙ extẽplo restituta .ẽ. sanitati: ut nichil
eatenꝰ putaret᷑ ꝑtulisse in cõmodi ł xii.
N terea dũ talibꝰ uir beatus inp̃dio calonnȩ
florera meritis & uirtutibꝰ: urbs andecaua
ꝓprio pastore uiduabat᷑: Tum plebs urbana
uel rustica. nec ñ & uniuersa nobilitas. collec¬
tis etiam undiq sacerdotibꝰ in unũ uenere
conciliũ: conquirentes quiseoꝵ substitur¬
debera inpontificale ministeriũ: Sed reuera
aut uentoso nobilitatis fauore aut pecuni is
subrogati : ad tanti culminis dignitatem quidã

Expanded text:
miseratione visitaret. Ille ubi hoc audivit, miseratione visitaret. Ille ubi hoc audivit, reminiscens illud dicentis domini benedictum: Infirmus fui et visitastis me, nec mora proficiscitur cum eisdem. 54 Vento autem illo ad domum, de more proprio prius prostravit se ad orationem, deinde aegram intuens, accepto benedicti olei liquore mulieris membra perunxit. Expleto namque unctionis officio femina surrexit incolumis, itaque extemplo restituta est sanitati, ut nihil eatenus putaretur pertulisse incommodi. 55 Interea dum talibus vir beatus in praedio Calonnae floreret meritis et virtutibus, urbs Andecava proprio pastore viduabatur. 56 Tum plebs urbana vel rustica nec non et universa nobilitas, collectis etiam undique sacerdotibus, in unum venere concilium, conquirentes quis eorum substitudeberet in pontificale ministerium. Sed re vera aut ventoso nobilitatis favore aut pecuniis subrogati ad tanti culminis dignitatem quidam
Abbreviated transcription (Latin):
sicꝙ liberũ abire ꝑmisit:
HAtrona quȩdã nobilis. p̃diue sopibꝰ sena¬
torio exgenere oriunda: amelia noĩe :¬
griu cȩperat in cõmodo urgeri Qđ eũ ꝑ
duodecĩ annos ꝑtulissqe. om̃sq fere ressuas
in medicoꝵ expensis impender& : nullũ
in columitatis remediũ asseqͥ merebat᷑ Sed
quanto curiosius totũ artissuae ingeniũ
in illã ĩpendere studuissent. tanto semꝑ
deteriꝰ incõmodo grauabat᷑ : cũ iã de enis
sanitate desperantes parentes ipsius. de soł
sepulturȩ necessariis admonebant dicentes:
Non enĩ ꝓficere potest periturae ulla iuis
medicaminis nr̃i: Tũ illa inquit amicis.
Ite . ite: currite quantocius adbeatũ uirũ
Martaruũ Et si obtinere potueritis
ut ab illo merear uisitari: confido qđ per
illũ restituar samtati: Tunc parentes ipsius
& amici prepete cursu ꝓfemina beatum
MAURTUIUM adierunt : pis p̃cibꝰ postu¬
lantes ut egrotã diutius languentẽ sua

Expanded text:
sicque liberum abire permisit. 51 sicque liberum abire permisit. 51 Matrona quaedam nobilis, praedives opibus, senatorio ex genere oriunda Amelia nomine gravi coeperat incommodo urgeri. Quod cum per duodecim annos pertulisset omnesque fere res suas in medicorum expensis impenderet, nullum incolumitatis remedium assequi merebatur, sed quanto curiosius totum artis suae ingenium in illam impendere studuissent, tanto semper deterius incommodo gravabatur. 52 Cum iam de eius sanitate desperantes parentes ipsius de solis sepulturae necessariis admonebant dicentes: Non enim proficere potest periturae ulla vis medicaminis nostri, turn illa inquit amicis: Ite, ite, currite quantotius ad beatum virum Maurilium, et si obtinere potueritis, ut ab illo merear visitari, confido quod per illum restituar sanitati. 53 Tunc parentes ipsius et amici praepete cursu pro femina beatum Maurilium adierunt piis precibus postulantes. ut aegrotam diutius languentem sua