comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filio non peper ut sediubenit ut inmolare tur ei qui¬
tur uideamus: Delectat enimuͥos aduiuante dñodõ¬
nostro huius historię plenam uobis redderenort¬
onem Posł quã relictis pueris adlocũ satrifici¬
i patercũ filiouenit. aram construit . ligna componit
manus filio ligat. in porut eum in ara supraligna.
deponit humana paternae piȩtatis indicia induit sa¬
cordotis dira constantia. educit gladium ut per¬
emat filiũ Quid uid&is fratres: nihilbic sentimus
humanũ quia totũ cognoscimus diuinum Ged & ille
filius qui paulo anteouem requi rebat. subingentisi len
iam ille ess& qui sicut ouis ad immo landum ductuses
& ta qua agnus. cora tondenit se sineuoce. sic non ape¬
ruit os suum O&tuscẽ isa ac indicanobis silentii huius¬
tiui tã grande secretum Paulo antenihilinte fieri
sentis dasi &apatre aridem requi rebas Nunc aut̃
manibus ligaris iarã inponeris ligno quod an¬

Expanded text:
filio non pepercit, sed jubente ut ifilio non pepercit, sed jubente ut itur videamus; delectat enim nos adjuvante Domino hujus historiae plenam vobis reddere notionem. Postquam relictis pueris ad locum sai pater cum filio venit, aram construit, ligna componit, manus filio ligat, imponit eum in aram supra ligna, deponit humana paternae pietatis indicia, induit sacerdotis diram constantiam, educit gladium, ut perimat filium. Quid videtis, fratres? Nihil hic sentimus humanum, quia totum cognoscimus divinum. Sed et ille filius, qui paulo ante ovem requirebat, sub ingenti silentjam ille esset, qui sicut ovis ad immolandum ductus est, et tanquam agnus coraruit os suum. O et tu, sancte Isaac, indica nobis silentii hujus tam grande secretum. Paulo ante nihil in te fieri sentiebas, et a patre arietem requirebas; nunc autem manibus ligaris, in aram imponeris, ligno quodam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aliud tibi depuero agendũ sit: nũ quid aut it.
aut tuas fallis non in quit:sed quae prophetica
uel dico uelgero. uirtus caritatis in me manens quȩ
omĩa credit. & facit & dicit Audio enim cam sine
s trepitu uocis. intus ad cor loquentem & dicentẽmihi
Tu quidem lic& resurrecturũ credens pleno & per¬
fectouoto : Puerũ ducas immolandũ. filius tuus
inisto satrificionon crematur. quia resur rectio
filiodĩ seruatur. Merito uiabra hae huius uiri fidem cõ¬
memorans Ia cobus apostolus. ait Crediditabra hamdõ.
& deputatũ ẽ illi adiustitiã & amicus dĩ appellatus est
Amicos ut nouimus. coniunctio animorum facit Unde
quidã sapiens huius mundi. ait: Idem uelle at queidem
nolleca demũ firma amiticiaesł Ergo amicos ut noui¬
mus coniunctio animorũ facit. Quemad modũ istescs
uultis nosse. sicut enimds̃ pater unicofilionon peper¬
cit sed pronobis omnibus tradidit illũ. ita &is teunico

Expanded text:
cum aliud tibi de puero agendum sit? Numquid aut te, cum aliud tibi de puero agendum sit? Numquid aut te, aut tuos fallis? Non, inquit: sed quae prophetice vel dico vel gero, virtus charitatis in me manens quae omnia credit, et facit et dicit. Audio enim eam sine strepitu vocis intus ad cor loquentem et dicentem mihi, Tu quidem licet resurrecturum credens, pleno et perfecto voto puerum ducas immolandum filius tuus in isto sacrificio non crematur, quia resurrectio Filio Dei servatur. Merito Abrahae hujus viri fidem commemorans Jacobus apostolus ait: Credidit Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam, et amicus Dei appellatus est . Amicos, ut novimus, conjunctio animorum facit: unde quidam sapiens hujus mundi ait, Idem velle atque idem nolle, ea demum firma amicitia est . Ergo amicos, ut novimus, conjunctio animorum facit. Quemadmodum iste sancvultis nosse? Sicut enim Deus Pater unico Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum ; ita et iste unico
Abbreviated transcription (Latin):
quem diligis isa ac. & uade interrã excelsam.
& of feres eũ holocaus tũ inunũ montium. quẽ
mons trauerotibi Het hac quidem uissione
turbatur aut frangitur seruus fidelis. adest
enĩ eiuirtus caritatis. quȩ omiã credit Surgit:
domũ pergit. a sinam sternit ligna concidit. gladi¬
sum &ignem sumit. puerũ simul ad ducit. & pergitadlo¬
cum Tunc inten tus factus isaac patrem in ter rogat
dicens Pater: &ille quid estfili & filius Ecceait
ouem ad sacrificium filimi Magnũ hic & grande
uideo sacra mentum. Aliud abraham cordeges tabat.
aliud filio promittebat. Sed nequae promit tebat
filium fallebant nequae aliqua in firmitas corcius a pro¬
posito in muta uerat. Quid pluribus: pergituiam.
uid& locum delonge. & statuens pueros suos ibieis
talia uerba profertdicens Se d&ehiccũ asina ego
aut̃ & puer ibimus usque illuc &cũ ad ora uerimus re¬
uertemur aduos Osce abra hamquid esł quod dicis

Expanded text:
quem diligis Isaac, et vade in terram excelsam, quem diligis Isaac, et vade in terram excelsam, et offeres eum holocaustum in unum montium quem tibi dixero. Nec hac quidem jussione turbatur aut frangitur servus fidelis: adest enim ei virtus charitatis quae omnia credit. Surgit, domum pergit, asinam sternit, ligna concidit, gladium et ignem sumit, puerum simul adducit, et pergit ad locum. Tunc intentus factus Isaac, patrem interrogat dicens: Pater. Et ille: Quid est, fili? Et filius: Ecce, ait, ovem ad sacrificium, fili mi. Magnum hic et grande video sacramentum. Aliud Abraham corde gestabat, aliud filio promittebat: sed neque quae promittebat, filium fallebant; neque aliqua infirmitas cor ejus a proposito immutaverat. Quid pluribus? Pergit viam, videt locum de longe, et statuens pueros suos ibi, eis talia verba profert dicens: Sedete hic cum asina; ego autem et puer ibimus usque illuc, et cum adoraverimus, revertemur ad vos. O sancte Abraham, quid est quod dicis,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec cũ ipse fefellit. redditur merces credenti
ad terrã ꝑuenit. dilatatur. multiplicatur. ex
paupere efficitur diues. ex igno bili potens. di¬
tatur omnibus bonis. & milloꝰ imple tur quod
dñs in euangelio suis discipulis promisit di¬
cens Si quis dimiserit domũ. aut agrũ aut pa¬
ren tes causa nominis mei. &in hacuita centu plũ
accipi&. & in futuro sȩculo uitã consequetur ae¬
ternam Cumulatur ad huc huuis fidei merces.
& seni promittitur filius Ad est uirtus cari¬
tatis quaomĩa credit. audit. exultat. amplius
diligit: suscipit filium ex coniuge stereli. quã
spepariendi destitutã. sterelitas a& asqueiã
fecerat at que in illo benedictionem omnium
huc eũ caritas probat. probatũ que cõmendat.
& quẽ ad modũ nihildõ prae ferat. posteris
monstrat Uocat eũ dns decaelo dicens Abra¬
ham. abra ham Et ille tã quã seruus oboediens
Eccesũ ait & dñs accipe filium tuum illum

Expanded text:
Nec eum ipse fefellit: redditur merces credenti. Nec eum ipse fefellit: redditur merces credenti. Ad terram pervenit, dilatatur, multiplicatur: ex paupere efficitur dives, ex ignobili potens, ditatur omnibus bonis; et in illo impletur quod Dominus in Evangelio suis discipulis promisit, dicens: Si quis dimiserit domum, aut agrum, aut parentes causa nominis mei, et in hac vita centuplum accipiet, et in futuro saeculo vitam consequetur aeternam . Cumulatur adhuc hujus fidei merces, et seni promittitur filius. Adest virtus charitatis quae omnia credit. Audit, exsultat, amplius diligit, suscipit filium ex conjuge sterili, quam spe pariendi destitutam sterilitas aetasque jam fecerat, atque in illo benedictionem omnium huc eum charitas probat, probatumque commendat, et quemadmodum nihil Deo praeferat, posteris monstrat. Vocat eum Dominus de coelo dicens: Abraham! Abraham! Et ille tanquam servus obediens: Ecce sum, ait. Et Dominus: Accipe filium tuum illum
Abbreviated transcription (Latin):
mundis. non de inmundis Simul enĩ & munda &
iã in munda animalia in archanata repotuerunt.
sed mali ad sacrificium dĩ non peruenerunt :
sediam hinc aliquando transeamus. ut c&era per
scrutariualeamus Procedat in medio sc̃s ille ha¬
bra ham . & suo nos doceat exemplo possidere uir¬
tutẽ caritatis quȩ omiã credit. Qui non esł cunc¬
tatus adunã uocationẽ relinquere patriã sedem.
domũ familiam. Omĩa relinquuntur. ut dño prȩ¬
cipienti pareatur Exiinquit ei ds̃ dedo motua
& decognatione tua. & ueni inter rã quamcũ que
tibiostendero Net apud se iste scs cogitiuut cut
dixit quo ecm cuime commĩtã in quamterreem
uadam sed siitimut acudit surgit currit fesiinat.
accelerat. terram ꝓmis scc non uid& sed creden¬
do etm firmite rr&in&: ambul& rectoitinere
nec oberrantibus uestigus elibiquam debuit de¬
dincbut: quit quieum edignotacm terramit¬
tebait ipsequimit tebat nondimit tebat:

Expanded text:
mundis et non de iminundis. Simul enim et munda et mundis et non de iminundis. Simul enim et munda et etiam immunda animalia in arcam intrare potuerunt; sed mala ad sacrificium Dei non pervenerunt. Sed jam hinc aliquanscrutari valeamus. Procedat in medio sanctus ille Abraham; et suo nos doceat exemplo possidere virtutem charitatis quae omnia credit, qui non est cunctatus ad unam vocationem relinquere patriam sedem, domum, familiam. Omnia relinquuntur, ut Domino praecipienti pareatur. Exi, inquit ei Deus, de domo tua, et de cognatione tua, et veni in terram quamcumque tibi ostendero : nec apud se iste sanctus cogitavit aut dixit, Quo eam? cui me committam? in quam terram vadam? sed statim ut audit, surgit, currit, festinat, accelerat. Terram promissam non videt; sed credendo eam firmiter retinet. Ambulat recto itinere, nec oberrantibus vestigiis alibi quam debuit, declinavit: quia qui eum ad ignotam terram mittebat, ipse qui mittebat non dimittebat.
Abbreviated transcription (Latin):
re. qui dignatus est creare. Tantũ ad sit uirtus cari¬
tatis quȩ om̃ĩa tolerat. nullã reste ab archȩ soliditate
euellat Permanebonus & tolera malos Melius est
enim ut intus positus propter bonos toleres malos. quã
fora sexiens & periens. & bonos relinquas & malos.
Siergo sunt tecum ferȩ id esł si sunt itũ in ȩcdȩsia pra¬
uadocentes. falsa sentientes heretici uel scismatici
aut &iã ĩpsimalica tholici more ferarũ animas deuo¬
rare quȩrentium. tolerenturus quae ad finem sȩculi
tam quã finem diluuii Rugiant. lic& fremant den¬
tibus atque ipsã archam confringere conentur:
Non ex paues cas: fini todiluuio. illos rapi& in anisac
spinosa silua. tefertilis suscipit terra. Post finẽ
setuli impii rapientur adtenebras exterio res. ubi
est fl&us & stridor dentium . pios suscipit terra
uiuentium. Nam & ipse sc̃snoe post finem dilu¬
uii obtulit sacrifitium dõ. sed deanimalibus

Expanded text:
re qui dignatus est creare, tantum adsit virtus charire qui dignatus est creare, tantum adsit virtus charitatis quae omnia tolerat. Nulla res te ab arcae soliditate evellat. Permane bonus, et tolera malos: melius enim est ut intus positus propter bonos toleres malos, quam foras exiens et periens, et bonos relinquas et malos. Si ergo sunt tecum ferae, id est, sunt tecum in Ecclesia prava docentes, falsa sentientes, haeretici vel schismatici, aut etiam ipsi mali catholici, more ferarum animas devorare quaerentium; tolerentur usque ad finem saeculi, tanquam finem diluvii. Rugiant licet, fremant dentibus, atque ipsam arcam confringere conentur, non expavescas: finito diluvio, illas rapiet inanis spinosa silva, saeculi impii rapientur ad tenebras exteriores, ibi erit FLETUS ET STRIDOR dentium, pios suscipiet terra viventium. Nam et ipse sanctus Noe post finem diluvii obtulit sacrificium Deo, sed de animalibus
Abbreviated transcription (Latin):
em angustiis sere cludit archȩ Tolerat cȩli frȩ¬
mitum. sonitũ aquarũ. frago resnimborum:
Et posł ista omĩa qui sol& gaudere consortio
hominum. sotius quodam modo efficitur serpen¬
tiũ acferarũ. He ex pauescit uir iste qđ cũ eo sunt
fera in archammo ibi agnoscit or dinẽ suum feritas.
quia se cognouit humanita fet ubentihomini
oboediunt quia hominem superiorid ñõ oboedis se cognos¬
cunt Ostensum est innoe quid adam praeceptum contẽ¬
nendo perdiderit. & demonstratũ esł posse homines
bestus &iam dominari. si subdant oboedientiae conditori
Expectat & tolerat ses iste finẽ diluuii. nec ante quã
finiatur causa ferarũ archa relinquitur : Tolerat
bonus mala & donet in fine &iam corpore separentur.
omiã tolerat. relinquemundum: confugeadcrucis
lignũ: non m&uas procellas & turbines huius diluuii:
non mergeris. si ligno portaberis Nouit guberna¬

Expanded text:
em, angustiis se reclusit arcae, tolerat coeli freem, angustiis se reclusit arcae, tolerat coeli fremitum, sonitum aquarum, fragorem nimborum; et post ista omnia, qui solet gaudere consortio hominum, socius quodam modo efficitur serpentium ac ferarum. Nec expavescit vir iste, quod cum eo sint ferae in arca: imo ibi agnoscit ordinem suum feritas, quia se cognovit humanitas; et jubenti homini obediunt, quia hominem superiori Domino obedisse cognoscunt. Ostensum est in Noe quid Adam praeceptum contemnendo perdiderit: et demonstratum est posse homines bestiis etiam dominari, si subdant se obedientia Conditori. Exspectat et tolerat sanctus iste finem diluvii: nec antequam finiatur, causa ferarum arca relinquitur . Tolerat bonus mala: et donec in fine etiam corpore separentur, omnia tolerat, relinque mundum, confuge ad crucis lignum, non metuas procellas et turbines hujus diluvii: non mergeris si ligno portaberis; novit guberna
Abbreviated transcription (Latin):
mus igitur si plac& ali quorum exem pla scõrum.
eorũ scilic& quihis uirtutibus scaẽ caritatis pos¬
ut om̃s in om nibus es senoscamus Qm̃ omnis qui
pietolerat. recte creditꝰ Et om̃is qui recte credit.
aliquidsperat: Et quis perat. sustin& ne abspe cadat
Sedia quina isti sunt uideamus. quorũ fidem inquantũ
de super adiuuamur ad sequi ualeamus Mirtus cari¬
tatis quȩ omiã tolerat. eminuit in scõnoe: Quȩ omia cre¬
dit in scõ habra ham: Quȩomĩasperat in patribus nos¬
tris. id est in populo isthł: unde ipsenos ter exortus est
probreuitate tem poris & prosermone suscepto.ita prae¬
termissos esse cognos cite. ut tamencertis si menoue¬
uid eamus quem ad modũ sc̃s noe possederit uel pos¬
ses sus sit uir tute caritatis. quȩ omĩa tolerat. Prȩ¬
dixit ei ds. quod iniqui tatẽ hominũ crescente dilu¬
uio perder& mundum: Statim illeadmonitus. con¬
fugit ad lignũ & post cãporũ amoenorum faci¬

Expanded text:
mus igitur, si placet, aliquorum exempla sanctorum, mus igitur, si placet, aliquorum exempla sanctorum, eorum scilicet, qui his virtutibus sanctae charitatis posut omnes in omnibus esse noscamus: quoniam omnis qui pie tolerat, recte credit; et omnis qui recte credit, aliquid sperat; et qui sperat, sustinet, ne ab spe cadat. Sed jam quinam isti sint videamus, quorum fidem, in quantum desuper adjuvamur, assequi valeamus. Virtus charitatis quae omnia tolerat, eminuit in sancto Noe; quae omnia credit, in sancto Abraham; quae omnia sperat, in patribus nostripro brevitate temporis et pro sermone suscepto ita praetermissos esse cognoscite ut tamen certissime noveideamus quemadmodum sanctus Noe possederit vel possessus sit virtute charitatis, quae omnia tolerat. Praedixit ei Deus quod iniquitate hominum crescente, diluvio perderet mundum. Statim ille admonitus confugit ad lignum, et post camporum amoenorum faci
Abbreviated transcription (Latin):
tas reuocatꝰ Paulus. timo theo uiueni prati piebat
dicens. Nemo ad holes centiã tuã contẽpnat
Praedica uerbum Si sermode est. p&e & accipies
Non enim uos estis qui loquimini. sed quod donatur
uobis Hoc minis tratis nobis hisco artus angusti¬
is. quo me conferam. nisi ad scã uesti giacaritatis.
łamꝰ quae depraecor. ut don & mihi ali quid dignum
desedicere. quod & meum supplȩat minis terium.
& uestrum sati& desiderium . Interceteras uirtu¬
tes eius daritatis quas com memorat a postolus
paulus quod caritas nonemulatur. non agit perpe¬
ram non inritatur. non cogitat malũ & cetera mul
timo quat tuor eius uirtutes brȩuiter conprae hen¬
dit dicens Omĩa tolerat. omia credit. om̃ia sperat.
omnia sus tin&: caritasnũ quã excdet Ex bisigi¬
tur quat tuor uir tutibus scãẽ caritatis loqui conue¬
nit scĩtatiuestrȩ. delectatq primitus intueri
quem ad modum uelut quat tuor cardines orbis to¬
tum continens pos siderͣ& mundum Requira¬

Expanded text:
tas revocat, Paulus Timotheo juveni praecipiebat, dicens: Nemo adolescentiam tuam contemnat . Praedica verbum . Si sermo deest, pete, et accipies: non enim vos estis qui loquimini; sed quod donatur vobis, hoc ministratis nobis. His coarctatus angustiis, quo me conferam, nisi ad sancta vestigia charitatis? eamque deprecor, ut donet mihi aliquid dignum de se dicere, quod et vestrum satiem desiderium? Inter caeteras autem virtutes ejus, quas commemorat apostolus Paulus, ait quod caritas non aemulatur, non agit perperam, non irritatur, non cogitat malum; et postremo has quatuor ejus virtutes brevi sermone comprehendit dicens, Omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet; charitas nunquam excidit. Ex his igitur quatuor virtutibus sanctae charitatis loqui convenit Sanctitati vestrae, delectatque primitus intueri, quemadmodum velut quatuor cardines orbis continens, totum possederit mundum. Requira
Abbreviated transcription (Latin):
pater ⁊ accedit ergo aliquid tẽ pore. quod prete¬
dat tepore. Noner go estimemus hocinilla diui¬
nitatis subtantia in illa generatione sẽpiterna.
Don enĩ illic deficiendo mori tur pater. ut filius
crescendo perueniat ad patris dignitatẽ. Aut sunt
ibitẽ pora quȩ per ipsũ facta sunt tẽposa in quo aut̃¬
tuheretice audes dicere filiũ minorẽ. quẽ nos con¬
fitemur aequalẽ: in &ateꝰ. nonibi sunt tẽpora
in diuinitateꝰ ds̃ estpater. ds̃ est filius In opereꝰ
omnia ꝑ filiũ facta sunt dicit quidẽ scriptura.
quod ds̃ fecerit mundũ sicut scriptũ est in libro

Expanded text:
pater. Accedit ergo aliquid tempore, quod praecepater. Accedit ergo aliquid tempore, quod praecedat tempore. Non ergo aestimemus hoc in illa divinitatis esse substantia, in illa generatione sempiterna. Non enim illic deficiendo moritur Pater, ut Filius crescendo perveniat ad Patris dignitatem; aut sunt ibi tempora, quia per ipsum facta sunt tempora. CAPUTtu, haeretice, audes dicere Filium minorem, quem nos confitemur aequalem? In aetate? Non ibi sunt tempora. In divinitate? Deus est Pater, Deus est et Filius. In opere? Omnia per Filium facta sunt. Dicit quidem Scriptura, quod Deus fecerit mundum, sicut scriptum est in libro
Abbreviated transcription (Latin):
& reuera. quis conprehendere uel dicere  quomodo
natus sit. qui sẽper est in patre. & nũ quã receditapatreꝰ.
digne ut dixi non pos sumus enarrare. sed debemus
cordanra ipsi filio preparare. ut in luminando. & ꝑ
fidẽ guber nando ꝑducatnos ad speciem ueritatis
sua. nerema nea mus intenebris infidelitatis nostre.
nealiud estimando defilio. quã quod est pater Ipse filius
non docendo. sed increpandonos admoneat. sicut phi¬
lippũ dicens. Philip pe. qui me uidit. uidit & patrẽ
Annon agnoscis quia ego inpatre & pater inmeestꝰ
Sicut ergo ds̃ dedonatus est. & lux delumine. & dies
ex die: ita & omnipotens ex omnipotente inista enĩ
morta linostrageneratione qui est pater. aliquan¬
do non fuit pater: Et qui est filius:. non sẽ perest fi¬
lius : Quia & ipse filius cũ acces sutẽ poris patrẽ a¬
miserit. conuigẽ acceperit. prolẽ que susceperit
nonerit filius. sed ipseuo cabitur pater Et quili¬
b& pater. ance quã suscipiat filiũ. non uocabitur

Expanded text:
 revera quis comprehendere vel dicere potest quomodo natus sit, qui semper est in Patre, et nunquam recedit a Patre? Digne, ut dixi, non possumus enarrare: sed debemus corda nostra ipsi Filio praeparare; ut illuminando et per fidem gubernando perducat nos ad speciem veritatis suae, ne remaneamus in tenebris infidelitatis nostrae, ne aliud aestimando de Filio quam quod est Pater, ipse Filius non docendo, sed increpando nos admoneat sicut Philippum, dicens, Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Annon agnoscis quia ego in Patre, et Pater in me est ? Sicut ergo Deus de Deo natus est, et lux de lumine, et dies ex die; ita et Omnipotens ex omnipotente. In ista enim mortali nostra generatione qui est pater, aliquando non fuit pater; et qui est filius, non semper est filius: quia et ipse filius cum accessu temporis patrem amiserit, conjugem acceperit, prolemque susceperit, non erit filius, sed ipse vocabitur pater; et quilibet pater antequam suscipiat filium, non vocabitur
Abbreviated transcription (Latin):
si dolosȩin si dias prȩparabant. quando audierunt
drm paralrticodicentt Dimis sa sunt tibi percata
tua Continuo su surratio illa cogitationis pessim.
ubi eos audiebat. qui corda inspiciebat quis est is.
in quiunt qui peccata dimittatꝰ blas phemat ⁊
Aemo erĩ potes ł dimit tere peccata.nisi solus dc̃ qlie aut
ut eis demonstra r& se es sedm̃ eorũ qͥuene quitiã osten¬
der&. acsua demnons trar& pocentiã. au illis quid cogi¬
tatis nequã in cordibus uris. quid ẽ amplius dicere dimis¬
sa sant tibi peccata.aut dicere surge & ambula.
ut nouerits cautem qui chab& potestatem filius
hominis interra dimitendipeccata. ait para¬
lrtico surge tolle grabattũ tuum. &uide en
domũtuam: & stcttim surrex &tulit grabat¬
tum suum & abut Oquã melius illiess& si post
acceptũ remissionẽ peccatorũ non delecto
ad peccandum iterum surger & sed de sepulchro

Expanded text:
si dolose insidias praeparabant, quando audierunt si dolose insidias praeparabant, quando audierunt Dominum paralytico dicentem, Dimissa sunt tibi peccata tua; continuo susurratio illa cogitationis pessimae, ubi eos audiebat qui corda inspiciebat, Quis est iste, inquiunt, qui peccata dimittit? Blasphemat: nemo enim potest dimittere peccata, nisi solus Deus. Ille autem ut eis demonstraret se esse Deum, eorumque nequitiam ostenderet, ac suam demonstraret potentiam, ait illis: Quid cogitatis nequam in cordibus vestris? Quid est amplius dicere, Dimissa sunt tua tibi peccata; aut dicere, Surge et ambula? Ut noveritis autem quia habet potestatem Filius hominis in terra dimittendi peccata ait paralytico: Surge, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. Et statim surrexit, et tulit grabatum suum, et abiit . O quam melius illi esset, si post acceptam remissionem peccatorum, non de lecto ad peccandum iterum surgeret, sed de sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
accedit apse contra seianuã indulgentiae claudit. Hec
propter aliud dilectissimi factũ ẽ ut & pater mitter&
scs hoc effunderet donũ. nisiut nr̃ȩ animȩ eruerensꝰ
a sarcinis peccatorũ Totũ quidẽ hominẽ suscepitille
curandũ. sedam pliorẽ curã demoristrauit adhibendã
es se animae. quã corpori Nã que cũ ipse salua ir inter
e&era miracula quȩ prȩsers faciebat paralxticũ
antiqua ualitudine oppr essĩ uider&. priuseius pauria
con sirit es sesanandã. tunc demũ &iã eius cor pori digna¬
tus est donare saluten Filiinquit confide. qm̃ repis sa
stibi percatatua cagna salus: none contemłnen¬
da f ancad p&ere deb& quis quis interius & exterius
saluus es se desiderat munda it ar ip sedñsquaeit¬
tus sunt. & quȩ foris sunt munda erunt. Uerutam̃ in¬
tentid illa peruersa uideoiũ. quȩ non fideliitr seqe¬
batur xp̃m. sedadhoc eũ fre quentabant. quia et dolo¬

Expanded text:
accedit, ipse contra se januam indulgentiae claudit. Nec accedit, ipse contra se januam indulgentiae claudit. Nec propter aliud, dilectissimi, factum est ut et Pater mitteretpiritus sanctus hoc effunderet donum, nisi ut nostrae animae eruerentur a sarcinis peccatorum. Totum quidem hominem suscepit ille curandum; sed ampliorem curam demonstravit adhibendam esse animae quam corpori. Namque cum ipse Salvator inter caetera miracula quae praesens faciebat, paralyticum antiqua valetudine oppressum videret, prius ejus animam censuit esse sanandam, tunc demum etiam ejus corpori dignatus est donare salutem. Fili, inquit, confide, quoniam remissa sunt tibi peccata tua. Magna salus non est contemnenda. Hanc appetere debet, quisquis interius et exterius salvus esse desiderat. Mundate, ait ipse Dominus, quae intus sunt; et quae foris sunt, munda erunt . Verumtamen intentio illa perversa Judaeorum, quae non fideliter sequebatur Christum, sed ad hoc eum frequentabant, quia ei dolo
Abbreviated transcription (Latin):
atẽ demons traturpatre maior. ꝗa filius apparu¬
it in homine. pater apparuit inigne Hoc arria¬
ni scđmuos dictũ sit: scđm rectã aũt uerã qͥuedoc¬
trina quẽ ad modũ non ẽ filius patremaior. ꝗa fi¬
lius apparuit in homine. pater in igne: sic non ẽ
Diuina illa substantia trinitatis manens in seipsa
sicutiesł ut in nouar& ꝑchita. nos trãque restaura¬
r& ruinã procaptu hominũ & procongruenti a
suicuiꝙ rei seinuisibils demons trauit unita¬
te. & qualitatẽ quesuã non amisit in igneds̃ sed
non ẽ ignis in homine filius sed nons. oc solũ qđ
uidebatur erat erat & quod latebat Nãsitotũ
qđ ui debatur erat. quid est quod di cebat disci¬
si totũ qđ ui debatur erat ergo erat & qđ latebat:
ita ꝙ sp̃sincolũba apparuit. sed non colũba erat
facereilliqfecitte ut consequarisabillo qđ in
iemis sionẽ peccatorũ Sineista fidesiquis ad baptis mũ

Expanded text:
a te demonstratur Patre major; quia Filius apparua te demonstratur Patre major; quia Filius apparuit in homine, Pater apparuit in igne. Hoc, Ariani, secundum vos dictum sit: secundum rectam autem veramque doctrinam, quemadmodum non est Filius Patre major, quia Filius apparuit in homine, Pater in igne; sic non estDivina illa substantia Trinitatis manens in se ipsa sicuti est, ut innovaret perdita, nostramque restauraret ruinam, pro captu hominum, et pro congruentia cujuslibet rei se visibiliter demonstravit; unitatem, aequalitatemque suam non amisit. In igne Deus, sed non est ignis: in homine Filius, sed non hoc solum quod videbatur erat, erat et quod latebat. Nam si totum quod videbatur erat, quid est quod dicebat discisi totum quod videbatur erat? Ergo erat et quod latebat. Ita et Spiritus in columba apparuit, sed non columba erat facere illi qui fecit te, ut consequaris ab illo, quod in remissione peccatorum. Sine ista fide si quis ad Baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
mea non ui debitur tibi: uis ẽ iste. ducatũ prębuit
filiis is raħł ex euntib ex agipto: ds̃ ait liber ex odi
prȩibat illos. die quidẽ in colũna nubis. noc te aurẽ
in colũ na ignis quis ẽ isit: pater est. anfilius. Sidix¬
eris pater est. uisus ẽ ergo & pater maliqua specie.
Mon auit̃ audes dicere filius est.nerur sus ꝓpsiuis
tes timonio mo ysi obruaris Tues ds̃ solus. & aliũ non
nouimus absque te ergo dõ patri adsignabis. qđ
apparuit in colũna ignis uel nubis Sidõpatrihoc
ad signabis. modo rediadillã ratiocinationẽ tuo.
& dic mnihi quȩ sit melior natura ignis. nubis: aut
hominis : sidix eris ignis uel nubis. in rideris. non so¬
lũ ab hominib ꝗcerta ratione sunt prȩditi. non qura
uana seductione decepti. sed &iã ab ipsis pecorib
quib: asinon estrationalis ucellectus inẽtam̃
naturalis sensus. ꝗnonẽ ad tribuius igniał nu¬
bibus. Si autẽ dixeris hominis ẽ melior. filius

Expanded text:
mea non videbitur tibi . Quis est iste qui ducatum praebuit filiis Israel exeuntibus de Aegypto? Deus, ait liber Exodi, praeibat illos, die quidem in columna nubis, nocte autem in columna ignis . Quis est iste? Pater est, an Filius? Si dixeris, Pater est: visus est ergo et Pater in aliqua specie. Non autem audes dicere, Filius est: ne rursus ipsius testimonio Moysi obruaris, Tu es Deus solus, et alium non novimus absque te . Ergo Deo Patri assignabis quod apparuit in columna ignis vel nubis. Si Deo Patri hoc assignabis, redi modo ad illam ratiocinationem tuam; et dic mihi quae sit melior natura, ignis, nubis, aut hominis. Et si dixeris, ignis, vel, nubis, irrideris non solum ab hominibus, qui certa ratione sunt praediti, non qui vestra vana seductione decepti; sed etiam ab ipsis pecoribus, quibus etsi non est rationalis intellectus, inest tamen naturalis sensus, qui non est attributus igni vel nubibus. Si autem dixeris, Hominis est melior: Filius
Abbreviated transcription (Latin):
occisi. in suae fronte domushaberent hos inꝗł¬
dictũ est non cõminuetis ex eo. nec relinquetis
Demons tra & tu quomodo cȩlebres pas cha
Habes agnũ occisum de monstra Ecceag¬
nus dĩ eccequitollit petcata mundi Lini
sanguine eius potes domustuȩ. demonstra &
dic. Ecce crux sanguinis xp̃i. infrontibus
ẽiurpu doris nostri. Dic cũ paulo MMihi ab
ẽ loc in ipsa dr̃i passione. ipsius scĩ agnia
im ⁊molatione: quan do crucifixus cum du¬
obus latronibus in medio pendebat Ipsa
sũ maaus titua. liberans unũ confitentẽ
alium puniens bbas ꝓbemantẽ Ita factae

Expanded text:
occisi in suae fronte domus haberent. Os, inqoccisi in suae fronte domus haberent. Os, inquit, non comminuetis ex eo, nec relinquetis demonstra et tu quomodo celebres pascha: habes agnum occisum, demonstra. Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Lini sanguine ejus postes domus tuae: demonstra et dic, Ecce crux sanguinis Christi in frontibus est pudoris nostri. Dic cum Paulo, Mihi absest hoc in ipsa Domini passione, ipsius sancti Agni immolatione, quando crucifixus cum duobus latronibus in medio pendebat, ipsa summa justitia liberans unum confitentem, alium puniens blasphemantem . Ita factae
Abbreviated transcription (Latin):
Rerẽ aegyptiorũ populũ que eus. auctorẽ pec¬
catorumdi abolũ cũ omnibus ministriscius
Seuit diabo lus. quando uos uid& pera quã baptis¬
mi asua oppressione liberari exclamate ad
cuciat mare baptismi. reuertaturaqua. & ope¬
riat aegiptios Rt quẽ ad modũ nullus reman¬
sit aegrptiorũ. nihil remane at &iã ues trorũ
peccatorũ Totũ mund&. quito tũ fecit. Re¬
parat perdita. qui creauit omnia integra
extinguat pharaonẽ di abolũ mortis aucto¬
rem & suũ populũ liber& peraquã saluta¬
quomodo transi erunt adspeciem ueritatis.
illud suꝑ est ut noueritis quẽ ad madũ caele¬
brauerit pascha Liberatus populus ex
aegipto. baptitatus ut ait apos tolus. innube
& in marirubro. acceperunt preceptũ dnĩ
permor sen. ut in occisione agni. ca lebra¬
rent pas chac Ex cuius sanguine postes do¬
mus suae unus quis que linir&. nectimerent
angelũ uastatorem. qui signũ sanguinis agni

Expanded text:
regem Aegyptiorum populumque ejus, auctorem pecregem Aegyptiorum populumque ejus, auctorem peccatorum diabolum cum omnibus ministris ejus. Saevit diabolus, quando nos videt per aquam Baptismi a sua oppressione liberari. Exclamate ad ercutiat mare Baptismi, revertatur aqua et operiat Aegyptios; ut quemadmodum nullus remansit Aegyptiorum, nihil remaneat etiam vestrorum peccatorum. Totum mundet, qui totum fecit; reparet perdita, qui creavit omnia integra: exstinguat Pharaonem diabolum mortis auctorem, et suum populum liberet per aquam salutaquomodo transierunt ad speciem veritatis: illud superest, ut noveritis quemadmodum celebraverit pascha liberatus populus ex Aegypto, baptizatus, ut ait Apostolus, in nube et in mari Rubro . Acceperunt praeceptum Domini per Moysen, ut in occisione agni celebrarent pascha, ex cujus sanguine postes domus suae unusquisque liniret, nec timerent angelum vastatorem, qui signum sanguinis agni
Abbreviated transcription (Latin):
nibus singulorũ. nein fauces caderent per sequen¬
tium. Exurgit morses famulus dĩ. portans
uirgã quã a dñõ acceperat. & per quã iam
multa signa fecerat. percus sit mare & diui¬
sumest u biest illa potentia. non homi¬
num sed demoniorum. Ubi ẽ uana supersti¬
tio paganorum : nũ quid ut marediui deretur
il lenepthunus es ł inuocatus quẽ regẽ maris
esseuo lunt . qui regem uerũ dm̃ suũ agnoscere
nolunt. uirga extensa manu aquas percutit
morses. & statim cogitur fluctus incumulum.
Sunda in sem& ipsa repressacuruatur Soli¬
ditatẽ recipit li quor. & solũ maris a rescit in
pulueres Ingres si sunt a li i saluandi: alii
damnandi Uinũ elementũ a quarũ. auc-¬
toretotius creaturȩ iubente : uidicauit utros¬
que : separauit pios. abimpiis Illos abluit.
is tosobruit Illos mundauit. istos occidit
puli Inuirga. agnoscite crucem Mareru brũ.
agno scite baptismũ xp̃i sanguine pur pura tũ

Expanded text:
anibus singulorum, ne in fauces caderent persequenanibus singulorum, ne in fauces caderent persequentium. Exsurgit Moyses famulus Dei portans virgam quam a Domino acceperat, et per quam jam multa signa fecerat: percussit mare, et divisum est. Ubi est illa potentia, non numinum, sed daemoniorum? Ubi est vana superstitio Paganorum? Numquid ut mare divideretur, ille Neptunus est invocatus, quem regem maris esse volunt, qui regem verum Deum suum agnoscere nolunt? Virga extensa manu aquas percutit Moyses, et statim cogitur fluctus in cumulum, et unda in semetipsa repressa curvatur: soliditatem recipit liquor, et solum maris arescit in pulverem. Ingressi sunt alii salvandi, alii damnandi. Unum elementum aquarum auctore totius creaturae jubente judicavit utrosque: separavit pios ab impiis; illos abluit, istos obruit; illos mundavit, istos occidit puli. In virga agnoscite crucem. Mare Rubrum agnoscite baptismum Christi sanguine purpuratum:
Abbreviated transcription (Latin):
tros repudians. grauioribus pęnis ad fligit po¬
pulũ Exma iori angustia populi. maiorda¬
mor exurgit Suscipit certa men famulus dĩ
morses. congreditur cũpharaone nullo telo
nullo gladio nullaui sibili indutus arma:
sedmũnitus potestate diuina inferuntur de¬
cemplagae in agipto. & uindex ira in popu¬
lũ contuma cem surgit: ut exminu tissimis
animantibus uermiculis. ranas & locustis. cer¬
uix cader& superborum in quibus plagis ulti¬
ma mors primo genitorũ aegiptiorũ omnium
facta est : ut suosuis tȩperderent. qui alienos
inuis ted&inebant: Dimittit populũ pharao.
nonuoluntate. sed nimia neces sitate constricł
Dergit populus erutus admare rubrum festi¬
nans ut peraquas saluarentur. qui a pessi¬
mo hosteliberabantur. Sequuntur aegrptu.
inminent populo fugienti Uident su ꝑ se
is ra hditȩ hostes. & inimicossuos expectant
gladium Mors in oculis. timor & tremor in n¬

Expanded text:
tros repudians, gravioribus poenis affligit potros repudians, gravioribus poenis affligit populum. Ex majori angustia populi major clamor exsurgit. Suscipit certamen famulus Dei Moyses, congreditur cum Pharaone, nullo telo, nullo gladio: nulla visibilia indutus arma, sed munitus potestate divina: inferuntur decem plagae in Aegypto, et vindex ira in populum contumacem surgit, ut ex minutissimis animantibus, vermiculis, ranis et locustis cervix caderet superborum: in quibus plagis ultima mors primogenitorum Aegyptiorum omnium facta est, ut suos juste perderent, qui alienos injuste detinebant. Dimittit populum Pharao, non voluntate, sed nimia necessitate constrictus. Pergit populus erutus ad mare Rubrum festinans, ut per aquas salvarentur qui a pessimo hoste liberabantur. Sequuntur Aegyptii, imminent populo fugienti. Vident supra se Israelitae hostes, et inimicorum suorum exspectant gladium. Mors in oculis, timor et tremor in m
Abbreviated transcription (Latin):
firmauit diffidentem. Etait illi. Modicȩ
fidei qua re dubi tasti uidetis dilectis simi
quantũ adiuu& fides. & quantũ deprimat
infidelitas : si quis enĩ ueniens ad aquas bap¬
tismi fideplenus est sub leuatur. Siquis in¬
fidelis ẽ. mergitur : sed porrigat manũ
dñs &iam infi delibus mergentibus. & ple¬
nã fidem o peretur in cor dibus Auditead¬
huc aquae sacra mentũ. quid in uo bis opera bi¬
tur Proponã figurã ut ex ea uobis ueritas
elucescat Cũ egiptii duris operibus populũ
premerent h a breum. clamor factus ẽ populi in
auribus dĩ. & dep̃cati sunt ut eos liberara ado¬
minati gentis pessimȩ Missus esł morses.
qui eos exagiptia ducer& seruitute: apud pha¬
raonẽ principem agrptiorum ꝗdelis simus
dĩ fainulus ad legat imperatoras sui uissionẽ.
& quid rex omniũ gentium preceperit. aurib:
duris simis regis insinuat Obdurat phartio
cor suum. nec sure sedicit dm̃. ad que eius minis¬

Expanded text:
firmavit diffidentem, et ait illi: Modicae firmavit diffidentem, et ait illi: Modicae fidei, quare dubitasti ? Videtis, dilectissimi, quantum adjuvet fides, et quantum deprimat infidelitas. Si quis enim veniens ad aquas Baptismi, fide plenus est, sublevatur: si quis infidelis est, mergitur. Sed porrigat manum Dominus etiam infidelibus mergentibus, et plenam fidem operetur in cordibus. 4. Audite adhuc, aquae Sacramentum quid in vobis operabitur. Proponam figuram, ut ex ea vobis veritas elucescat. Cum Aegyptii duris operibus populum premerent Hebraeum, clamor factus est populi in auribus Dei; et deprecati sunt ut eos liberaret a dominatu gentis pessimae. Missus est Moyses, qui eos ex Aegypti educeret servitute. Apud Pharaonem principem Aegyptiorum fidelissimus Dei famulus allegat Imperatoris sui jussionem, et quid Rex omnium gentium praeceperit, auribus durissimi regis insinuat. Obdurat Pharao cor suum, nec scire se dicit Deum: atque ejus minis
Abbreviated transcription (Latin):
tus uerbi pera quã munda uit nos. quia super
aquas ambu lauit Ut autẽ atempesta te hu¬
uis scłi libera r& uos. uid &e potentiã uerbi dĩ
quẽ admodũ dominetur cuncta crȩaturȩ sua
Quod dicturus sumnostis In euuangelio legi¬
tur cũ quarta noctis uigilia uenir& dñs ihs ad
discipulos suos ambu lans superaquas maris.
& inuenir& eos piscantes quos iam fecẽ rat homra¬
nũ piscatores. perter riti discipuli puta uerunt
se fantasma uidere. Acces sit autẽ ihis. & ait illis
No li te timere. erro sum Tunc unus ipsorũ
p&rus. ille p̃sumstor & postea negator. post uero
confessor & amator: situ es in quid dnẽ. iu beme
uenire ad te superaquas & dñs eni inquid
Descendit p&rus. & coepit ambulare super
mare plenus fidutia. Dũ ambulat. trepida¬
uit infirmitas. sed sta tim subuenit diuini¬
tas Cȩpit mergi . & exclamauit. Dnẽ. pereo
Por rex it manũ dñs: erex̃ mer gentem. con¬

Expanded text:
tus Verbi per aquam mundavit nos, quia super tus Verbi per aquam mundavit nos, quia super aquas ambulavit. Ut autem a tempestate hujus saeculi liberaret vos, videte potentiam Verbi Dei, quemadmodum dominetur cunctae creaturae suae. Quod dicturus sum nostis. In Evangelio legitur: Cum quarta noctis vigilia veniret Dominus Jesus ad discipulos suos, ambulans super aquas maris, et inveniret eos piscantes quos jam fecerat hominum piscatores, perterriti discipuli putaverunt se phantasma videre. Accessit autem Jesus, et ait illis: Nolite timere, ego sum. Tunc unus illorum Petrus ille praesumptor et postea negator, post vero confessor et amator: Si tu es, inquit, Domine, jube me venire ad te super aquas. Et Dominus: Veni, inquit. Descendit Petrus, et coepit ambulare super mare plenus fiducia. Dum ambulat, trepidavit infirmitas, sed statim subvenit divinitas. Coepit mergi; et exclamavit, Domine, pereo. Porrexit manum Dominus, erexit mergentem, con
Abbreviated transcription (Latin):
pha pars diaboli Siuis uincere. nolid& epre¬
sumere sed illi ad signa uictoriaegloriã. qui
tibi donat ut uictoriae perferas palmã Qus
uincere: caput prius contere inimici. exclu¬
dendodecor detuo suggestiones diaboli
Uis uincere manus tue fortes inueni antur
in bono opere. Uisuincereͫ fige pedes. non
ntent uestigia tua frequentandospectacũ¬
la & deserendo acclesiam Sed ut hȩc omia in
liũ descõ & desiontu eaturte: Ecce dilectis si¬
in cordibus uestris Hoc ẽ totũ quod pro mag¬
nodesiderabamus fonsis te ui sibilis. simili¬
tu do esł font̾is ae terni renas cemini exaqua
& spũ Aqua illa non solũ corporis sordes mun¬
dat. sed animã a pec catis liberat Debetis autꝰ
nos se cuur uirtus illius aquȩ . & anima prosit
& corpori Non enĩ om̃is aqua mundat. Scĩ fi¬
catur haec per consecrationẽ uerbi: Tolleenĩ
uerbũ & quidest aqua nisi a qua Accedit
uerbũ adelementũ. & fit sacramentum Vir¬

Expanded text:
phet pars diaboli. Si vis vincere, noli de te praephet pars diaboli. Si vis vincere, noli de te praesumere: sed illi assigna victoriae gloriam, qui tibi donat ut victoriae perferas palmam. Vis vincere? Caput prius contere inimici, excludendo de corde tuo suggestiones diaboli. Vis vincere? Manus tuae fortes inveniantur in bono opere. Vis vincere? Fige pedes, non nutent vestigia tua frequentando spectacula et deserendo ecclesiam. Sed ut hanc etiam in lium de sancto, et de Sion tueatur te . CAPUT Iin cordibus vestris: Hoc est totum quod pro magno desiderabamus? Fons iste visibilis, similitudo est aeterni fontis. Renascemini ex aqua et Spiritu. Aqua illa non solum corporis sordes mundat, sed animam a peccatis liberat. Debetis autem nosse cur virtus illius aquae et animae prosit et corpori. Non enim omnis aqua mundat: sanctificatur haec per consecrationem verbi. Tolle verbum, et quid est aqua, nisi aqua? Accedit verbum ad elementum, et fit Sacramentum. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
Quod a si libidinẽ superabis. succedit am¬
bitio Et si ambitio ate fuerit de uicta
ira ꝗelus emulatio. inuidentia. superbia.
ebriositas cũ c&eris suis pestiferis sotusa
unũ contrate. dimicantium constituent cas
Inuoca dñmuir tu tum induatte exaltouirtio¬
tem ut illã pro feras uocem Si consis tantad.¬
uer sum mecastra non timebit cormeum
Et si exurgat in me praelium in il lud egospe¬
ro: in illuͦd: In quo nisi in dño uirtutum. quimi¬
litem suum ita expectat dimi cantem. ut adui.¬
ua laborantem baptizatus es. mundatus.
unctus oleo : res tauratũ ẽ corpus tuũ ad pri¬
orẽ statũ primi illius hominis ante peccatu
Noli post modũ. male secutrus esse Ada¬
gonẽ produceris : contra diabo lũ uitiorũ prin¬
cipem dimicabis In arena huius mundi utrȩ¬
que partes xp̃i scilic& & diaboliNn finita po¬
populimultitudo. te expectatluctantẽ
Et quis nã uincat. uide omnẽ turbã nimia
in tentione pendentem Non de te trium¬

Expanded text:
quod et si libidinem superabis, succedet ambitio; et si ambitio a te fuerit devicta, ira, zelus, aemulatio, invidentia, superbia, ebriositas cum caeteris suis pestiferis sociis in unum contra te dimicantium constituent castInvoca Dominum virtutum, induat te ex alto virtte, ut illam proferas vocem: Si consistant adversus me castra, non timebit cor meum; et si exsurgat in me praelium, in illo ego sperabo In illo, in quo, nisi in Domino virtutum, qui militem suum ita exspectat dimicantem, ut adjuvet laborantem? Baptizatus es, mundatus, unctus oleo, restauratum est corpus tuum ad priorem statum primi illius hominis ante peccatum; noli postmodum male securus esse. Ad agonem produceris, contra diabolum vitiorum principem dimicabis in arena hujus mundi: utraeque partes, Christi scilicet et diaboli, infinita populi multitudo te exspectat luctantem; et quisnam vincat, vide omnem turbam nimia intentione pendentem. Non de te trium
Abbreviated transcription (Latin):
ten&ur ꝑprio carnisgus tauit uita mor¬
tem. proprio dĩtatis ꝑ p&uã reddidit carnẽ
Honergo recte dicitur infilio pater ẽpas¬
sus . qm̃ in carne que ei non ẽ cũ patre cõmunis
passus esł filius Itaque glorificata est
caro maiestate dũ maiestas humiliata doca
Oincarne
sedutrũ qrȩ non de duobus xp̃s sicut putas. sed deuno atq
eodem ipsoquem post partũ uirginis dm̃ & hominẽ noui¬
mus nos certũ ẽ predicare FΕLICIΑNVS DIXIt
Siergo exuirgine natus esł xp̃s quomodo dõ patriu
De hoc quidem nobis &iã aduersus alios diuersa contentio
ẽ &i deone difficilior sit explanatioueritatis causã pri¬
mũ proponamuserroris. Nã ab unomale credulitatis
orsi principio. in duo quodam modo in tellegentiae dissimi¬
lis deliramenta funduntur. Est nã qrautris quo ꝑsonae
cõmune unã xp̃inatiuitatem iñduas predicare : sed alii
illam principalem qua an teomnia ex dõnatus ẽ ds̃. alii

Expanded text:
teneturteneturtem, proprio deitatis perpetuam reddidit carnem. Non ergo recte dicitur, In Filio Pater est passus; quoniam in carne, quae ei non est cum Patre communis, passus est filius. Itaque glorificata est caro majestate, dum majestas humiliata docetur in carne. Sed utrumque non de duobus Christis, sicut putas, sed de uno atque eodem ipso, quem post partum Virginis Deum et hominem novimus, nos certum est praedicare. » Ecce beatSi ergo ex Virgine natus est Christus, quomodo Deo Patri De hoc quidem nobis etiam adversus alios diversa contentio est: et ideo ne difficilior sit explanatio veritatis, causam primum proponamus erroris. Nam ab uno malae credulitatis orsi principio, in duo quodammodo intelligentiae dissimilis deliramenta funduntur. Est namque utrisque commune, unam Christi nativitatem, non duas praedicare. Sed alii illam principalem qua ante omnia ex Deo natus est Deus, alii
Abbreviated transcription (Latin):
ex sola uoluntate ac potestate ꝑficitur. Ista corruptibilis
ꝑnaturã nisi fuerit seruata ꝑ gratiã.: ille in cor ruptibilis.
qui nascendo in cor ruptibilem ex incor ruptibilipatre
uidetur habere subs tantiã Filius ꝑomĩa similis ẽpatti.
dis similis crtatura ftactoriille non ex eo quod non ẽ in id qđ
est & propierta nũ quã in id quod non ẽ exeo quodesAlla
ex eo quod non est in id quod ẽ . & propterea quantũ ad se adti¬
n& exeo qđ ẽ in id quod non ẽ suiortus conditione reuertitur
FELICIΛNVS DIΧIT Nonuideo quidinarchano huius
obscuritatis in uolueris. &ideo recte facaas si id qđ ate ut me¬
a fert opinio in conp̃hensibiliter dictũ esł in tellegibilius
lio cũ eũ acreatu rae diffinitione discer nerem. qm̃ nis non exeo
quod nonesł in id quod es ł quod tale esł. ac sidicerem
Non exnihilo factus ẽ. & proptereanũ quã in id quod non es¬

Expanded text:
ex sola voluntate ac potestate perficitur. Ista corruptibilis ex sola voluntate ac potestate perficitur. Ista corruptibilis per naturam, nisi fuerit servata per gratiam. Ille incorruptibilis, qui nascendo incorruptibilem ex incorruptibili Patre videtur habere substantiam. Filius per omnia similis Patri, dissimilis creatura factori. Ille non ex eo quod non est, in id quod est, et propterea nunquam in id quod non est, ex eo quod est. Illa ex eo quod non est, in id quod est: et propterea quantum ad se attinet ex eo quod est, in id quod non est, sui ortus conditione revertitur. CAPUT IX. Fel. Non video quid in arcano hujus obscuritatis involveris: et ideo recte facies, si id qa fert opinio, incomprehensibiliter dictum est, intelligibilius lio, cum eum a creaturae definitione discernerem, quoniam is non ex eo quod non est, in id quod est: quod tale est ac si dicerem, non ex nihilo factus est. Et propterea nunquam in id quod non es
Abbreviated transcription (Latin):
luntate & potestate creatus esł FELΙCIANOS dixit¬
Eqm̃me ad eius confessionẽ neces si tait conpellis. id quod a
maloribus nostris diciadso l& nontacebo: Aunt enĩ creatu¬
rã os sefiliu. sed ꝑ fecta & quae dominari pos sit omnibus
creaturs AVCVS TNVS DIΧΙT Eaudeo quidem quod
in religiose p̃dicationis initio. uirus manifesta confessone
prodideris: Adihiltamen quod credulitate dignũ uidea tur
obpams. Ereaturanã q est exeo quod ad buc nonẽ lit a liquan¬
donon fuit reicuius lib& corruptibilis quantũ in sẽẽ ꝑater omni¬
potentis dĩ uolunta tẽ facta substantia Haec definitio utrum
indĩcadat filiũ. uideamus Nã filius in eo quod ẽ indifferen¬
tis natura ueritate prolatus ẽ. qui exeoquiẽ id esł exgig¬
nente non dis similis natus est. Et ideo inter filiũ & creatu rã
primũ ni fallor ista discretio est. quia ille expatre substan¬
tialiter gignitur. creatura non ex substantia facientis. sed

Expanded text:
luntate et potestate creatus est. Fel. Quoniluntate et potestate creatus est. Fel. Quoniam me ad ejusmodi confessionem necessitate compellis,id quod a majoribus nostris dici assolet, non tacebo. Aiunt enim, creaturam esse Filium, sed perfectam, et quae dominari possit omnibus creaturis. Aug. Gaudeo quidem quod irreligiosae praedicationis intimum virus manifesta confessione prodideris: nihil tamen quod credulitate 339 dignum videatur, opponis. Creatura namque est, ex eo quod aut adhuc non est, aut aliquando non fuit, rei cujuslibet corruptibilis, quantum in se est, per omnipotentis Dei voluntatem facta substantia. Haec definitio utrum in Dei cadat Filium videamus. Nam Filius in eo quod est, indifferentis naturae veritate prolatus est: quia ex eo qui est, id est ex gignente, non dissimilis natus est: et ideo inter Filium et creaturam primum, nisi fallor, ista discretio est, quia ille ex Patre substantialiter gignitur; creatura non ex substantia facientis, sed