comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑ herbas: nͥ tenera ac t̾rȩ ꝓxima bn in¬
choantiũ uita: & quid ꝑ arboꝵ cortices: nͥ
extiora oꝑa eoꝵ qui iam sublimia appetunt
designant᷑: Praui nãq cũ recta incipientes
aspiciunt:aut irridendo. aut quasi consi¬
lendo contradicunt: Cũ u iam quosdã pen¬
sant ad sũma ꝓficere: quia eor ꝓuectus fun¬
ditus dissipare nequeunt: a quibdã illos
sius oꝑib diũcunt. Herbas itaq eis et arbor¬
cortices mandere ẽ: uł studia bñ inchoanti¬
um. uł oꝑationes quordã iam more arboꝵ
ad suꝑiora tendentiũ. pestiferis ꝑsuasionib
quasi qͥbdã malitię suę dentib dissipare.
Herbas mandunt reꝓbi: cũ infirmor initia
irridendo consumunt. Arbor quoq cortices
mandunt: cũ manu ꝑu̾si consilu uite redi
crescentiũ. tegm̃ bonoꝵ oꝑũ subtrahunt. hooᷤᷤ
aut̃ in quibdã actib uelut arbores expolias
illos uͭ uelut herbas quia despicientes tͥhunt¬
quasi quȩ calcant comedunt: Quor dã iam

Expanded text:
tenera ac terrae proxima bene inchoantium vita? Et quid per arborum cortices, nisi exteriora opera eorum, qui jam sublimia appetunt, designantur? Pravi namque cum recta incipientes aspiciunt, aut irridendo, aut quasi consulendo contradicunt. Cum vero jam quosdam pensant ad summa proficere, quia eorum profectus funditus dissipare nequeunt, a quibusdam illos suis operibus divertunt. Herbas itaqcortices mandere, est vel studia bene inchoantium, vel operationes quorumdam jam more arborum ad superiora tendentium pestiferis persuasionibus quasi quibusdam malitiae suae dentibus 651 dissipare. Herbas mandunt reprobi cum infirmorum initia irridendo consumunt. Arborum quoque cortices mandunt cum manu perversi consilii a vita recte crescentium tegmen bonorum operum subtrahunt. Hos autem in quibusdam actibus velut arbores exspoliant; illos vero velut herbas, quia despicientes trahuntquasi quae calcant comedunt. Quorumdam jam
Abbreviated transcription (Latin):
sat: et has ȩt̾ne pat̾e ꝓmissione letificat
Consid̾at etiam qđ cogitationes fideliũ di
uino timore sint ꝑcussȩ: et quos de dõ com¬
spicit districta audisse ut tuneant: agit
quoq quatuiꝰ et mansuetudinẽ pietatis
eius audiant ut p̾sumant. Sic nãq sc̃a se
cłia fidelib siuis de pietate et iusticia redi¬
ptoris in p̃dicationis serie spem miscet et
metũ: quatinꝰ nec incaute de miscdia con¬
fidant: nec desꝑate iusticiã tuneant. Na
ũbis sui capitis formidantes refouet di¬
cens: Nolite tumere pusillus grex: quia
cõplacuit patri uio dare uob̃ regnũ: Its¬

Expanded text:
ernae patriae promissione laetificat. Considerat etiam quod cogitationes fidelium divino sint timore percussae; et quos de Deo conspicit districta audisse ut timeant, agit quoque quatenus et mansuetudinem pietatis ejus audiant ut praesumant. 13. Spem miscet esia fidelibus suis de pietate et justitia Redemptoris in praedicationis serie spem miscet et metum, quatenus nec incaute de misericordia confidant, nec desperate justitiam timeant. Nam verbis sui capitis formidantes refovet, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum
Abbreviated transcription (Latin):
rũq humilitas ea etiã electoꝵ sensib aꝑit:
quȩ ad intelligendũ impossibilia et̃ in¬
debant᷑. Nam ꝑu̾sȩ hereticoꝵ m̃tes dũ
sibi suꝑbe intellectũ tribuunt: quasi
certas dare sententias etiã de incognitis
p̃sumunt: Uñ fit. ut ipsa eos elatio que
intus apud semetipsos eleuat. a ueritat
foris repellat: uixq in dictis dĩ ext̾iora
capiant qui se secreta sp̃ualia penetrass
singłarit̾ putabant: Uñ hic quoq sublit

Expanded text:
rumque humilitas ea etiam electorum sensibus aperit, rumque humilitas ea etiam electorum sensibus aperit, quae ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic quoque subdit
Abbreviated transcription (Latin):
mi intelligentia q̃nto amplius ambiunt
repleri tanto amplius manescunt: b̃n de eis
dr. Egestate et fame steriles. Immod̾atis nãꝙ
ausib cognitionis suꝑnȩ scientiã quo plus
appetunt: plus amictunt: At cont̾ hi qui in
sca eccła ueracit̾ sunt humiles et ueracit̾ do¬
cti. norunt de secretis celestib et quędã consi¬
data intelligere. et quedã ñ intellecta uen̾a¬
ri: ut et quȩ intelligunt. uen̾ant̾ teneant:
et quȩ necdũ incelligunt. humilit̾ expectet̃.
Uñ nob̾ ꝑ moy sen dr̃: ut comedentes agnũ qͥe¬
quid de eo reliquũ fuerit. igni cõburamus:
Agnũ quippe comedimꝰ: cũ multa dĩce hu¬
manitatis intelligendo recondimꝰ in uentrẽ
m̃tis Ex quo quędã nob̾ remanent. quȩ co¬
medi nequeunt: quia multa ad huc de eorestat̃
quȩ entelligi nequaq̃ possunt. Quȩ tam igui
cõburenda sunt: quia ea quȩ cape de illo non
possumus. humilit̾ scõ sp̃iu reseruam. Que ple¬

Expanded text:
mi intelligentia quanto amplius repleri mi intelligentia quanto amplius repleri ambiunt, tanto amplius inanescunt, bene de eis dicitur: Egestate et fame steauribus cognitionis supernae scientiam quo plus appetunt, plus amittunt. At contra ii qui in sancta Ecclesia veraciter sunt humiles et veraciter docti, norunt de secretis coelestibus et quaedam considerata intelligere, et quaedam non intellecta venerari: ut et quae intelet quae necdum intelligunt humiliter exspectent. Unde nobis per Moysen dicitur: Ut comedentes agnum, quidquid de eo reliquum fuerit igni comburamus . Agnum quippe comedimus, cum multa dominicae humanitatis intelligendo recondimus in ventrem mentis. Ex quo quaedam nobis remanent, quae comedi nequeunt, quia multa adhuc de illo restant, quae intelligi nequaquam possunt. Quae tamen igne comburenda sunt, quia ea quae capere de illo non possumus, humiliter sancto Spiritui reservamus. Quae ple
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducant. Ultra se quippe sunt: quȩ ꝑscrutanĩ
Dũq ad hoc tendunt᷑. qđ cõp̃hendere neque¬
unt: ea cognoscere negligunt. ex quib ertidi¬
ri potuerunt Quã bñ eoꝵ audatiã p̃dicator
egregius refrenat dicens: Non plus saꝑe quã
oportet saꝑe: s saꝑe ad sobrietatẽ: Hinc salo¬
mon ait Prudentiȩ tuȩ pone modũ. Hinc
rursũ dicit. Mel inuenisti: comede qđ suffic̃
tͥ: ne forte saturatus euomas illud dulcedi¬
nẽ quidẽ sp̃ualis intelligentiȩ. qui ultra qͣm
capit comedere appetit. etiã qđ comederat uo¬
mit: quia dũ sũma intelligere ult uires que¬
rit. etiã quȩ bñ intellexerat. amittit. Hinc rur¬
sum dicit. Sicut qui mel multũ comedit. ñ
ẽ ei bonũ: sic qui scrutator ẽ maiestatis oppͥ¬
met᷑ agła. Gła quippe inuisibilis conditoris
que mod̾ate inquisita nos erigit: ult̾ uires
ꝑscrutata p̃mit. Itaq heretici quia de subli¬

Expanded text:
producant. Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, producant. Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, dumque ad hoc tendunt quod comprehendere nequeunt, ea cognoscere negligunt ex quibus erri potuerant. Quam bene eorum audaciam praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere, quam oportet sapere; sed sapere ad sobrietatem. Hinc Salomon ait: Prudentiae tuae pone modum . Crursum dicit: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte saturatus evomas illud . Dulcedinem quippe spiritalis intelligentiae qui ultra quam capit comedere appetit, etiam quod comederat evomit, quia dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quae bene intellexerat amittit. Hinc rursum dicit: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum, sic qui 645 perscrutator est majestatis, opp Gloria quippe invisibilis conditoris, quae moderate inquisita nos erigit, ultra vires perscrutata premit. Itaque haeretici, quia de subli
Abbreviated transcription (Latin):
ũ: mͥ erat ꝓ nichilo. E quia ad cadẽ signa quȩ
exhibent. nulla humilitate concordant: recte
subdit᷑. & uita ipsa putabant᷑ indigni. Uel
certe om̃s herticos sc̃a eccła uita ipsa fatet᷑ in¬
dignos: quia nimirũ sub nomine xp̃i mili¬
tant cont̾ nom̃ xp̃i. De quib adhuc subdit᷑
ix. E gestate et fame steriles: Om̃s heretici dũ in
sacro eloquio plus secreta dĩ student ꝑscru¬
tari quã capiunt: fame sua steriles fuint:
Neq enĩ ea querunt ex quib semetipsos ad hu¬
militatẽ erudiant: mores in tnquillitate diͤ¬
ponant: patientiã seruent: longanimitatẽ¬
exhibeant: s ea solumͦ que cos doctos ac lo¬
quaces demonstrent: Illa scire appetunt: ex
quib singłarit̾ eruditi uideant᷑. Nlerũq
enĩ audacter de natura diuinitatis trac¬
tant: cum semetipsos miscri nesciant Egesta¬
te gͦ ac fame sua steriles fiunt: quia ea ꝑscru.¬
tari desidant ex quib bonȩ uite germina ñ

Expanded text:
 miracula faciunt, sed quia ad eadem signa, quae exhibent, nulla humilitate concordant, recte subditur: Et vita ipsa putabantur indigni. Vel certe omnes haereticos sancta Ecclesia vita ipsa fatetur indignos, quia nimirum sub nomine Christi militant contra nomen Christi de quibus adhuc subditur: VERS. 3. Egestate et fame steriles. - Omnes haeretici dum in sacro eloquio plus secreta Dei student perscrutari quam capiunt, fame sua steriles fiunt, neque ea quaerunt ex quibus semetipsos ad humilitatem erudiant, mores in tranquillitate disponant, patientiam serexhibeant; sed ea solummodo quae eos doctos atque loquaces demonstrent, illa scire appetunt ex quibus singulariter eruditi videantur. Plerumque enim audacter de natura divinitatis tractant, cum semetipsos miseri nesciant. Egestate ergo ac fame sua steriles fiunt, quia ea perscrutari desiderant, ex quibus bonae vitae germina non
Abbreviated transcription (Latin):
pe scĩtatis ñ ẽ signa facere: s unũquẽq ut
se diligere: De dõ aut̃ uera. de ꝓrimo uͦ me¬
liora. quã de semetipso sentire: Nam quia
uera uirtus in amore ẽ. ñ aut̃ in ostensioe
miracłi: ueritas demonstrat quȩ ait In hoc
cognoscent om̃s quia mei discipłi estis: si di¬
lectionẽ habueritis ad inuicẽ. Qui enĩ non
ait. in hoc cognoscit᷑ quia discipłi mei estis si
signa feceritis. s ait si dilectionẽ habueritis
ad inuice: aꝑte indicat quia ueros dĩ famu¬
los ñ miracula s sola caritas ꝓbat: Testimoni¬
ũ gͦ suꝑni discipłatus: ẽ donũ fr̃nȩ dilectiõis:

Expanded text:
pe sanctitatis non est signa facere, sed unumquemque ut se diligere, de Deo autem vera, de proximo vero meliora quam de semetipso sentire. Nam quia vera virtus in amore est, non autem in ostensione miraculi, Veritas demonstrat, quae ait: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem. Qui enim non ait, in hoc cognoscetur quia discipuli mei estis si signa feceritis, sed ait: Si dilectionem habueritis ad invicem, aperte indicat quia veros Dei famulos non miracula sed sola charitas probat. Testimonium ergo superni discipulatus est donum supernae dilectionis.
Abbreviated transcription (Latin):
possunt: Quã dũ ñ intelligunt: quasiñ
edere nequeunt: quasi quibdã illã nisibꝰ
rodunt: Iam ext̾ius quippe contrectant.
cũ quidẽ conant᷑: s ñ ad cius int̾iora ꝑu¬
niunt Qui quia ab unuĩsaliꝰ eccłe socutat
diuincti sunt: ñ quolibet rodere ẜ in sal¬
tudine memorant᷑: Ad quã nimirũ solta¬
dinẽ. quia p̃dicatores falsi sequaces suos
traherent: longe ante ueritas p̃moniut
dicens. Si dixerint uob̃ eoce in descito s̃ i
lite exire: Qui recte ꝑhibent᷑ calamital
et miseria squalidi: quia et moꝵ sunt pn¬
tie. et sensuum p̾uitate despecti. Quilis¬
bas quoq et arboꝵ cortices mandunt al
elationis suȩ obice repulsi. in sacro eles
magna et intima ꝑciꝑe nequeunt. Eea
uix in illo quędã tenera et extiora cogle¬
scunt ꝑ herbas quippe dicta planiora ꝑ
arboꝵ cortices patrũ eloquia ext̾iora ss¬
nant᷑. Qui gͦ ea scire appetunt. ex quibli
docti nequaꝗ̃ sint. s eẽ uideant᷑: dum d̃

Expanded text:
possunt; quam dum non intelligunt, quasi non comedere nequeunt, quasi quibusdam illam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad quam nimirum solitudinem, quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . Qui recte perhibentur calamitate et miseria squalidi, quia et morum sunt pernicie, et sensuum pravitate despecti. Qui herbas quoque et arborum cortices mandunt, quia elationis suae obice repulsi, in sacro eloquio magna et intima percipere nequeunt, sed vix in illo quaedam tenera et exteriora cognoscunt. Per herbas quippe dicta planiora, per arborum cortices Patrum eloquia exteriora signantur. Qui ergo ea scire appetunt ex quibus docti nequaquam sint, sed esse videantur, dum in
Abbreviated transcription (Latin):
explicat dicens: Squalentes calamitate et
miseria: Egra namq caro si studiose curari
negligit᷑: squalore desuꝑ ducto infirmita¬
te det̾ius gͣuatur. & dũ calamitati egritu¬
dinis negligentiȩ miseria addit᷑: grauior mo
lestia oborto squalore tolerat᷑. Natura gͥ huma¬
na b̃ñ condita. s ad infirmitatẽ uicio ꝓpͥȩ uo¬
luntatis lapsa. in calamitatẽ cecidit: quia
p̃ssa innumeris necessitatib nichil in hac
uita nͥ un affligeret᷑ inuenit S cũ eisdẽ na¬
turȩ nr̃ȩ necessitatib plerũq plus qͣm expe
dit deserumꝰ: m̃tisq curã negligimꝰ: ex mise¬
ria negligentiȩ. infirmitati nr̃ȩ addiꝰ squa¬
lorẽ culpe: Necessitates nãq naturales hoc ha¬
bere ualde ꝑicłosũ solent: qđ sepe in eis mini¬
me discernit᷑. quid circa illas ꝑ utilitatis stu¬
diũ. et quid ꝑ uoluptatis uitui agat᷑. Erebio
enĩ occasione seductionis inuenta. dũ neces¬

Expanded text:
explicat, dicens: Squalentes calamitate et explicat, dicens: Squalentes calamitate et miseria. Aegra namque caro si studiose curari negligitur, squalore desuper ducto in infirmitate deterius gravatur: et dum calamitati aegritudinis negligentiae miseria additur, graviolestia oborto al., oborta squalore toleratur. Natura igitur humana bene condita, sed ad infirmitatem vitio propriae voluntatis lapsa, in calamitatem cecidit, quia pressa innumeris necessitatibus, nihil in hac vita nisi unde affligeretur invenit; sed cum eisdem naturae nostrae necessitatibus pdit, deservimus, mentisque curam negligimus, ex miseria negligentiae infirmitati nostrae addimus squalorem culpae. Necessitates namque naturales hoc habere valde periculosum solent, quod saepe in eis minime discernitur, quid circa illas per utilitatis studium, et quid per voluptatis vitium agatur. Crebro enim, occasione seductionis inventa, dum neces
Abbreviated transcription (Latin):
Q uã quidã appetentes errauert̃ a fide: et inse
gentes. statĩ p̃dicator egregiis insinuat. cũ subdit:
ruerunt se dolorib multis. Qui enĩ multos
dolores dixit: quasi nascentes in notuit ex hac
radice punctiones: In iuniꝑis gͦ peccata: in
radice uͦ iuniꝑoꝵ quid aliud quã auaritiam:
id est mat̾iẽ incelligimꝰ peocator: Quia gͥ ple¬
rũq heretici sola in u̾bis suis ext̃iora lucra se¬
ctant᷑: nec ignorant quia ꝑu̾sa astruunt. s
erroris p̃dicam̃ta ñ deserunt. dũ sũptus ꝑci¬
ꝑe quasi doctor uolunt: bñ de eis scĩ uiri nc̃
uoce dr̃ E radix iuniꝑor erat cib eoꝵ: quia
dũ totis m̃tis suę sensib auaritiã cogitant:
quasi eo alim̃to uescunt᷑. de quo nasci ꝓcul¬
dubio peccator sequentiũ punctiones solent
sius eẽ assertionib suspicant᷑: mox miseris
auditorib suis quoꝵ ñ animas.s. substantiaᷤ
appetunt. hec uociferantes asꝑgunt. Uñ con

Expanded text:
profert, ut spinis similia contrectantem pungere valeant. Spina vero est omne peccatum, quia dum ruerunt se doloribus multis . Qui enim multos dolores dixit, quasi nascentes innotuit ex hac radice punctiones. In juniperis ergo peccata, in radice vero juniperorum quid aliud quam avaritiam, id est, materiam intelligimus peccatorum? Quia igitur plerumque haeretici sola in verbis suis exteriora lucra sectantur, nec ignorant quia perversa astruunt, sed erroris praedicamenta non deserunt, dum sumptus percipere quasi doctorum volunt, bene de eis sancti viri nunc voce dicitur: Et radix juniperorum erat cibus eorum, quia dum totis mentis suae sensibus avaritiam cogitant, quasi eo alimento vescuntur, de quo nascbio peccatorum sequentium punctiones solent.suis esse assertionibus suspicantur, mox miseris auditoribus suis, quorum non animas, sed substantias appetu
Abbreviated transcription (Latin):
inueniunt: cum clamore currt̃: quia hoc abstra¬
here etiã uirgando moliunt᷑. In conualle enim¬
reꝑtis singłis cũ clamore currere ẽ: subortis cau¬
sarũ occasionib etiã ꝓ parua stipe litigare. Ple¬
rũq aut̃ quẽ scm bona actio ostentat: oborta
t̾reni cõmodi occasio examinat: Wideas nãq
ñnullos iam sublimia agere: iam in abstinen¬
tiȩ. iam in doctrinȩ oꝑe patrũ p̾cedentiũ exẽ¬
pla sectari: s cũ repente p̾sentis uite lucrum
quasi fructũ conuallis inuen̾int. ad hoc cũ
clamore currunt: quia dirupta ad illud suꝑ¬
ductę sc̃itatis tnquillitate ꝓsiliunt: Possunt

Expanded text:
ininhere etiam jurgando moliuntur. In conrepertis singulis cum clamore currere, est subortis causarum occasionibus etiam pro parva stipe litigare. Plerumque autem quem sanctum bona actio ostentat, oborta terreni commodi occasio examinat. Videas namque nonnullos jam sublimia agere, jam in abstinentiae, jam in doctrinae opere patrum praecedentium exempla sectari; sed cum repente praesentis vitae lucrum quasi fructum convallis invenerint, ad hoc cum clamore currunt, quia dirupta ad illud superductae sanctitatis tranquillitate prosiliunt. Vet
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dũ ñ frugẽ diuini eloquii concupiscunt.
s. ad terũ temꝑaliũ ambitũ seruiunt: nequa¬
qͣm pane critici. s radice uiniꝑi satiant᷑. Ipsa
quippe eos ab imis atq infimis oborta occupãt:
que illos more iunꝑi pꝰmodũ ex duritia retͥ¬
butionũ uelut ex aspitate folioꝵ pungant.
Contẽpuentes nãq dm̃ hic minue sentiunt:
q̃ntũ sit mali quod agunt. Adhuc enĩ iuniꝑi
radicẽ comedunt: s huiꝰ radicis quã sint rami
asꝑi ñ attendunt: quia nimirũ praua actio
mͦ quasi ex radice delectat in culpa: s p̾modũ
quasi ex ramis punget in pena Ubi et bñ sub¬
iungit᷑. Qui de conuallib ista rapientes. cum
singła reppissent: ad ea cũ clamore currebant:
In cõꝑatione udelicet suꝑnoꝵ. om̃is p̾sens uita
conuallis ẽ. Hi aut̃ quia sublimia montiũ id
c̃ fortia acta scõꝵ contẽplari nesciunt: semꝑ un
oblectatione infima quasi in conuallib conũ¬
sant᷑. Ꝙ dũ qđubet lucrũ uł parui stipendu

Expanded text:
scunt, sed ad rerum temporalium ambitum serviunt, nequaquam pane tritici, sed radice juniperi satiantur. Ipsa quippe eos ab imis atque infimis oborta occupant, quae illos more juniperi postmodum ex duritia retributionum velut ex asperitate foliorum pungant. Contemnentes namque Deum hic, minime sentiunt quantum sit mali quod agunt. Adhuc enim juniperi radicem comedunt, sed hujus radicis quam sint rami asperi non attendunt, quia nimirum prava actio modo quasi ex radice delectat in culpa, sed postmodum quasi ex ramis pungit in poena. Ubi et bene subjungitur: Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea In comparatione videlicet supernorum, omnis praesens vita convallis est. Hi autem quia sublimia montium, id est fortia acta sanctorum contemplari nesciunt, semper in oblectatione infima quasi in convallibus conversantur et dum quodlibet lucrum vel parvi stipendii
Abbreviated transcription (Latin):
ma mea ad ppłm istum: Sc̃a itaq ȩccła au¬
ditoꝵ suoꝵ m̃tẽ et de miscđiȩ benignitate
subleuat: et de udicii districtione ꝑtur¬
bat: quatinꝰ in p̃dicatione sua dũ bñ utrũ
ꝙ ꝑmiscet: electi eius nec de exhibita ui¬
sticia p̃sumant: nec de p̃terita iniquitate
si rex circũstante exercitu. eram tamĩ meren¬
siũ consolator: sciendũ nob̃ ẽ qđ ualde edi¬
ficare lectorẽ etiã iuxta hystoriã potest:
si ꝑpendat quomͦ bonis rectorib mixta sit
et regendi auctoritas. et benignitas consolã¬
di:Ait enĩ. Sũq sederẽ quasi rex circũstante
ciercitir ecre auctoritas regiminis. Erã tam̃
merentiũ consolator: ecce miͣ ͥsteriũ pietatis:
Disciplina enĩ uł misccłia multũ destituit᷑:
si una sine alt̾a teneat᷑. S cura subditos suõ
in ẽẽ rectorib debet. et iuste consulens miscd̾ia:
et pic seuiens disciplina: Hinc ẽ qđ semiui¬
ui illius uulñib qui a samaritano instabu¬

Expanded text:
a itaque Ecclesia auditorum suorum mentem et de misericordiae benignitate sublevat, et de judicii districtione perturbat, quatenus in praedicatione sua dum bene utrumque permiscet electi ejus nec de exhibita justitia praesumant, nec de praeterita iniquitate si rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator; sciendum nobis est quod valde ficare lectorem etiam juxta historiam potest, si perpendat quomodo bonis rectoribus mista sit, et regendi auctoritas, et benignitas consolandi. Ait enim: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu. Ecce auctoritas regiminis. Eram tamen moerentium consolator. Ecce ministerium pietatis. Disciplina enim vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed circa subditos suos inesse rectoribus debet, et juste consulens misericordia, et pie corrigens disciplina. Hinc est quod semivivi illius vulneribus, qui a Samaritano in stabu
Abbreviated transcription (Latin):
Torrentes dicimꝰ riuos qui aquis hiemalibus:
colligunt᷑: qui certis etiã temꝑib arescunt:
Iure itaq inuentores ꝑu̾soꝵ dogmatũ torren¬
tes uocant᷑. qui a calore caritatis frigidi. qͦsi
in torpore temꝑis hienalis excrescunt: qui
ñ ꝑpetua plenitudine ꝓfluunt: s catholicoꝵ
allegationib quasi estiuis solib exsiccant᷑.
& quidẽ inuentores ꝑu̾soꝵ dogmatũ contͤ sc̃am
ȩccłam exorti. feruore iam ueritatis extincti
sunt: s am̃ eoꝵ discipłi ea quȩ illi docueit᷑¬
tenere ac defendere ñ desistunt: Hi gͦ qui
illoꝵ sequunt᷑ errores in desertis habitãt tor
quoꝵ eloquia catholicoꝵ iam responsione. et
ratiocinatione siccata sunt. Quid uͦ aliud ca¬
ũnas t̾re quã occultas hereticoꝵ p̃dicationeᷤᷤ
tione : et infirmis animab pͣuitatis sermo tan¬
to reu̾endus apparcat. qͣnto secretus. Uñ ꝑ sa¬
lomonẽ mulier ex ty po hereseos suadet diceis.
Aquȩ furtiuȩ dulciores sunt: et panis abscon¬

Expanded text:
Torrentes dicimus rivos qui aquis hiemalibus colliguntur, qui certis etiam temporibus arescunt. Jure itaque inventores perversorum dogmatum torrentes vocantur, quia a calore charitatin torpore temporis hiemalis excrescunt, qui non perpetua plenitudine profluunt, sed catholicorum allegationibus quasi aestibus solis exsiccantur. Et quidem inventores perversorum dogmatum contra sanctam Ecclesiam exorti fervore jam veritatis exstincti sunt, sed tamen eorum discipuli ea quae illi docuetenere ac defendere non desistunt. Hi ergo qui illorum sequuntur errores in desertis torrentium haquorum eloquia catholicorum jam responsione et ratiocinatione siccata sunt. Quid vero aliud cavernas terrae, quam occultas haereticorum praedicationes tione; et infirmis animabus pravitatis sermo tanto reverendus appareat quanto secretus. Unde per Salomonem mulier ex typo haereseos suadet, dicens: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis abscon
Abbreviated transcription (Latin):
chilo: et uita ipsa putabant᷑ indigni. Uirtꝰ
quippe in manu:: magnitudo in oꝑatione:
ra fide ꝑdita. quicqͥd oꝑant᷑. Caritatẽ quip¬
pe dĩ et ꝓximi deserunt: qui et de dõ fal
sa sentiunt. et a ꝓrimis uirgaudo diuiduñ.
Sutucẽ manuũ sine caritate testat᷑ p̃dicator
egregius nichil ualere: qui ait. Si distribu¬

Expanded text:
nihilo, et vita ipsa putabantur indigni. - Virtus quippe in manu est, magnitudo in operationera fide perdita, quidquid operantur. Charitatem quippe Dei et proximi deserunt, qui et de Dsa sentiunt, et a proximis jurgando dividuntur. Sed virtutem manuum sine charitate testatur praedicator egregius nil valere, qui ait: Si distribu
Abbreviated transcription (Latin):
ueñit filius hominis: putas inuenias b
in t̾ra: Metuens refouet᷑ cũ latroni dr̃ ho¬
dic mecũ eris in paradiso: sed t̾ret᷑ p̾sumes
cũ iudas ex apłatus gła in tartarũ labit᷑:
de qͥ ꝑsententie diftinitionẽ dr̃. Duode¬
cĩ uos elegi: et unus ex uob̃ diabolus ẽ. For¬
midantes refouet: cũ dicit: Si dimiserit
uir uxorẽ suã et recedens ab ea duxerit ui

Expanded text:
t Filius hominis, putas inveniet fidem in terra ? Metuentes refovet, cum latroni dicit: Hodie mecum eris in paradiso . Sed terret praesumentes, dum Judas ex apostolatus gloria in tartarum labitur. De quo per sententiae definitionem dicitur: Duodecim vos elegi, et unus ex vobis diabolus est . Formidantem refovet, cum dicit: Si dimiserit vir uxorem suam, et receden
Abbreviated transcription (Latin):
issẽ ue ad eos: sedebam pͥmus. Quia in corde re¬
ꝓboꝵ pͥori loco actiones carnis sunt. et posteri¬
ori actiones animȩ: in eoꝵ ꝓculdubio cogita¬
tionib xp̃c ñ pͥmus s ultimus sedet. S. lecti
quiq quia ea p̃ om̃ib quȩ ęt̾na sunt cogitant.
et posteriori cura ac minima si qua sunt tẽꝑa¬
lia disponunt: quib et magistra uoce uerita¬
tis dr̃ querite pͥmũ regnũ dĩ & iusticiã cius. &

Expanded text:
issem ire ad eos, sedebam primus. - Quia in corde reproborum priori loco actiones carnis sunt, et posteriori actiones animae, in eorum procul dubio cogitaon primus, sed ultimus sedet. Sed electi quique quia ea prae omnibus quae aeterna sunt cogitant, et posteriori cura, ac minima, si qua sunt temporalia disponunt, quibus et magistra voce Veritatis dicitur: Quaerite primum regnum Dei et justitiam eju
Abbreviated transcription (Latin):
os ꝑdendo congregant: inde se quasi eẽ du¬
ces ad iusticiã exultant: Bñ gͦ dr̃ qui inter
huiꝰscemodi letabant᷑: et eẽ sub sentib deli¬
tias cõputabant. Trahunt enĩ quos ualent
ad ꝑdicionẽ suam: et sub peccatis ẽẽ uł cul¬
pis culpas addere. credunt se uirtutũ opu¬
uidelicet filii: qui fuerunt erroꝵ magistri:
Filii gͥ dicunt᷑ ñ de eoꝵ semine: s de imitati¬
one generati. Qui docendo ꝑu̾sa stulti fueit̃
ꝑ ignorantiã: uiuendo nequit̾. ignobiles ꝑ
actionẽ Qui redẽptori nr̃o nulla sapientie.
nulla uitȩ cognatione conuincꝰti sunt: de
errantiũ exempla secuti sunt: filii stultoꝵ &
ignobiliũ eẽ memorant᷑. Recte aut̃ subiun¬
git᷑. et in t̾ra penicus ñ parentes: quia dũ hic

Expanded text:
os perdendo, congregant, inde se esse quasi duos perdendo, congregant, inde se esse quasi duces ad justitiam exsultant. Bene ergo dicitur: Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant. Trahunt enim quos valent ad perditionem suam, et sub peccatis esse, vel culpis culpas addere credunt se virtutum opuvidelicet filii qui fuerunt errorum magistri. Filii igitur dicuntur, non de eorum semine, sed de imitatione generati, qui docendo perversa stulti fuerunt per ignorantiam, vivendo nequiter ignobiles per actionem, qui Redemptori nostro, nulla sapientia, nulla vitae cognitione conjuncti sunt. De errantium exempla secuti sunt, filii stultorum et ignobilium esse memorantur. Recte subjungitur: Et in terra penitus non paren
Abbreviated transcription (Latin):
errantiũ m̃tes insultare conspexerit: que eoꝵ
conu̾satio fuerit ad memoriã reducit dicers
In desertis habitant torrentiũ et in caũniꝰ
dicatio amisso igne caritatis ex frigore m̃tĩ
conualuit. ꝓfecto in torrentiũ desertis ha¬
bitauit. Quia uͦ aꝑta et lib̾a ñ fuit: in ca¬
ii.  mansit. De quib adhuc subdit᷑. Qui inter
huiscemodi letabant᷑: et c̃ẽ sub sentib deli¬
tias cõputabant. Quid nomine sentui nͥ eã
quas iam supͣ diximꝰ punctiones intelligi¬
mus peccatoꝵ: Quia aut̃ ꝑu̾se m̃tes gau¬
dent in iniquitatib quas flere debuerunt:
om̃s heretici tanto se inani letitia extollũt:
qͣntomagis ad peiora conualescunt. Atq eẽ
sub sentib delicias deputant: quia inde ꝑ¬
u̾sam m̃tẽ ad gaudiũ subleuant: uude spi¬
nas peccator portant: Nam siq̃ndo ad errorẽ
suũ ualuerint quẽ piã trahere: sese ꝑ leticiã
iactant: atq uñ sibi peccata cotidie etiã ali¬

Expanded text:
errantium mentes insultare conspexerit; quae eorum errantium mentes insultare conspexerit; quae eorum conversatio fuerit, ad memoriam reducit, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis aedicatio, amisso igne charitatis, ex frigore mentis convaluit, profecto in torrentium desertis habitavit. Quia vero aperta et libera non fuit, in ca super glaream mansit; de quibus adhuc subditurhujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant. - Quid nomine sentium, nisi eas quas supradiximus, punctiones intelligimus peccatorum? Quia autem perversae mentes gaudent iniquitatibus quas flere debuerunt, omnes haeretici tanto se inani laetitia extollunt, quanto magis ad pejora convalescunt; atque esse sub sentibus delicias deputant, quia inde perversam mentem ad gaudium sublevant, unde spinas peccatorum portant. Nam si quando ad errorem suum valuerint quempiam trahere, sese per laetitiam jactant; atque unde sibi peccata quotidie, etiam ali
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ fulgur exit ab oriente et paret usq
in occidentẽ: ita erit et aduentus filui hominiᷤ.
Hoc itaq illic in penetraib: qđ hic dr in ca¬
ũnis: In cau̾nis gͦ heretici habitant: quia ple¬
rũq errorẽ suũ secretis p̃dicationib occultãt:
ut quo se doctiorib prudentioribq ñ indi¬
cant: eo ad se uehem̃tius imꝑitos trahant. Uñ
bñ etiã subinfertur. uł suꝑ glarcã. Glaream
quippe. illos minutissimos lapides dicunꝰ: qͦs
aqua fluuialis trahit: Doctores gͥ ꝑũsoꝵ dog
nũ m̃tes trahunt. quȩ nulla g̾uitatis stabili¬
tate solidant᷑: quas uelut de loco semꝑ ad lo¬
cũ. flumina erroꝵ ducunt. Uñ et p̃dicator e¬
gregius cũ auditores suos ñ temꝑalit̃ duci s
forti cuꝑet gͣuitate solidare: ãmonuit diccis
Ut iam ñ simus paruili fluctuantes: nec circũ¬
feram᷑ om̃i uento doctrine. Sc̃a itaq eccła ab
adũsarus ad modicũ dep̃ssa. cũ sibi audaces

Expanded text:
 fulgur exit ab Oriente, et paret usque in Occidentem, ita erit et adventus Filii hominis . Hoc itaque illic in penetralibus, quod hic dicitur in cavernis. In cavernis ergo haeretici habitant, quia plerumque errorem suum secretis praedicationibus occultant, ut quo se doctioribus prudentioribusque non indicant, eo ad se vehementius imperitos trahant. Unde bene etiam subinfertur: Vel super glaream. Glaream quippe illos minutissimos lapides dicimus quos aqua fluvialis trahit. Doctores igitur perversnum mentes trahunt, quae nulla gravitatis stabilitate solidantur, quas velut de loco semper ad locum flumina errorum ducunt. Unde et praedicator egregius, cum auditores suos non temporaliter duci, sed forti cuperet gravitate solidari, admonuit dicens: Ut jam non simus parvuli fluctuantes, nec circumferamur omni vento doctrinae . Sancta itaque Ecclesia ab adversariis ad modicum depressa, cum sibi audaces
Abbreviated transcription (Latin):
hic quoq uixta utrãq uirtutẽ dr̃. Cũq sede¬
rẽ qͣsi rex cucũstante exertitu: eram tam̃ me¬
rentiũ consolator. Sedere quippe circũstante
exercitu: uigor ẽ ac disciplina regiminis: me¬
rentiũ uͦ corda consolari. ministeriũ pietatiꝰ:
S quia uit̾ hȩc necesse ẽ ut expositionis sermo
ad sp̃ualẽ intelligentiã recurrat: sc̃a eccła ab
adu̾sariis suis extremis temꝑib p̾ssa remini¬
scitur transacti iura regiminis. Remit li¬
scitur et qͣnta afflictis exhibuerit bñsi¬
cia pietatis: cuiꝰ uidelicet disciplina e
miscłia tunc a leuib irridet᷑. Uñ et sus¬

Expanded text:
 juxta utramque virtutem dicitur: Cumque sede juxta utramque virtutem dicitur: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari, ministerium pietatis. Sed quia inter haec necesse est ut expositionis sermo ad spiritalem intelligentiam recurrat, sancta Ecclesia, ab adversariis suis extremis temporibus pressa, reminiscitur transacti jura regiminis; reminiscitur et quanta afflictis exhibuerit beneficia pietatis. Cujus videlicet disciplina et misericordia tunc a levibus irridetur. Unde et su
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ uitã gladio extuxit: Intus arsit ignib
amoris: foriᷤ accensus ẽ zelo seueritatis: Tanta
fuit pietas ut se ꝓ illis corã dño morti offer¬
re ñ dubitaret: tanta seueritas. ut eos quos
diuinitꝰ feriri cimuerat. ipse iudicii gladio
feruet. Sic amauit eos quib p̾fuit. ut ꝓ eis
nec sibi parceret: ettam̃ delinquentes sic ꝑ¬
secutus ẽ quos amauit. ut eos etiã dño parcen¬
te ꝓsterneret: Utrobiq legatus fortis: utrobi¬
q mediator amirabilis: causam ppłi apud dĩn
p̃cib causã dĩ apud ppłm gladiis allegauit:
Intus amans diuinȩ irȩ supplicando obstitit:
foris seuiens. culpã feriendo consũpsit. Succur¬
rit citius om̃ib: ostensa morte paucoꝵ: Et idcir¬
co om̃ps ds̃ fidelem famulũ suũ citius exau¬
diuit agentẽ ꝓ ppło: quia uidit quid super
ppłm acturus eẽt ipse ꝓ deo: In regimine gͦ
ppłi utrũq moyses misciit: ut nec discipli¬

Expanded text:
corum vitam gladio exstinxit. Intus arsit igne corum vitam gladio exstinxit. Intus arsit igne amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans, divinae irae supplicando obstitit; foris saeviens, culpam feriendo consumpsit. Succurrit citius omnibus, ostensa morte paucorum. Et idcirco omnipotens Deus fidelem famulum suum citius exaudivit agentem pro populo, quia vidit quid super populum acturus esset ipse pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses miscuit, ut nec discipli
Abbreviated transcription (Latin):
si ei diuina uox diceret. qui in tali peccato la¬
psus ẽ.iam m̃s ñ ẽ: atq subiungeret. dimitte
me ut irascatur furor ns ꝯtͣ eo̾ ⁊ deleã eõ faciãq te
in gentẽ magnã: ille semel et it̃m ꝓ ppło cui
ait. Aut dimite eis hanc noram: aut si ñ fa¬
cis. dele me de libio tuo quẽ scripsisti. Pensem̃
gͦ quib uiscerib eundẽ ppłm amatut: ꝓ cuiꝰ
uita de libro uitȩ deleri se petut: S tam̃ iste
qui tanto cius ppłi amore constringit᷑: cont᷑
eius culpas pensemꝰ quanto zelo rectitudiniꝰ¬
accendat᷑ Mox enim ut pecitione pͥma cul¬
ppłm ueniens ait: Ponat uir gladiũ suꝑ fe-
mͣ suũ: ite et redite de porta usq ad portã.¬
ꝑ mediũ castroꝵ: et occidat unꝰquisq frẽm
et amicũ et ꝓximũ suũ: Cecidert̃q ui die
illo quasi iuginti tria milia hominũ. Eoce
qui uitã om̃iũ etiã cũ sua morte petiit: pau¬

Expanded text:
si ei divina mox diceret: Qui in tali peccato lasi ei divina mox diceret: Qui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam; ille semel et iterum pro populait: Aut dimitte eis hanc noxam; aut si non facis, dele me de libro tuo quem scripsisti . Pensemus go quibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus vita de libro vitae deleri se petiit. Sed tamen iste, qui tanto ejus populi amore constringitur, contra ejus culpas pensemaccendatur. Mox enim, ut petitione populum veniens, ait: Ponat vir gladium suum super femur suum, ite et redite de porta usque ad portaper medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum. Cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, pau
Abbreviated transcription (Latin):
utroq temꝑam̃tũ: ut neq multa asꝑitate
exulcerent᷑ subditi: neq nimia benignitate
soluant᷑. Hoc nimirũ illa tab̃nacłi archa si¬
gnificat. in qua cũ tabulis uirga simul et
manna ẽ: quia cũ scripturȩ sacrȩ scientia
in boni rectoris pectore si ẽ uirga districti¬
onis sit et manna dulcedinis. Hinc etiã da¬
uid ait. Uirga tua et baculus tiuuis. ipsa me
consolata sunt:. Uirga eni ꝑcutimꝰ: et baculo
sustentam᷑. Si gͦ ẽ districtio uirge quȩ feriat:
sit et consolatio baculi que sustentet. Sit itaq
amor s ñ emolliens: sit uigor s ñ exasꝑans:
Sit zelus s ñ ĩmod̾ate seuiens: sit pietas s non
plusquã expediat parcens: Intueri libet in
mox si pectore miscdiã cũ seueritate sociatã
Uideamus amantẽ pie: et districte seuientem
Certe cũ isrłiticus ppłs ante dĩ oculos pene in¬
uenialẽ contraxiss offensam. ita ut eius re¬
cꝰtor audiret. descende peccauit ppls tuus. ac

Expanded text:
tate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Hoc nimirum illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul, ac manna est , quia cum Scripturae sacrae scientia est in boni rectoris pectore, si est virga districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc etiam David ait: Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Virga etenim percutimur, et baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens. Intueri libet in Moysi pectore misericordiam cum severitate sociatam. Videamus amantem pie, et districte saevientem. Certe cum Israeliticus populus ante Dei oculos pene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus ; ac
Abbreviated transcription (Latin):
nere: Quos bñ ueritas increpat dicens Ue
uob̃ scribȩ et pharisci hẏpocrite. qui de¬
cimatis mentã. et anetum et ciminũ: et
relinquitis. que guiora sunt legis: Qui ar¬
bor quoq cortices mandunt: quia sunt ñ¬
nulli qui in sacris uoluminib iolã littę
suꝑficiẽ uenant᷑: nec quicꝙ̃. de sp̃uali intel¬
lectu custodiunt: dũ nichil in uerbis dĩ
amplius. nͥ hoc qđ ext̾ius audierint ẽẽ su¬
spicant᷑. Quos tanĩ in cunctis errorib sius
inanis głȩ appetitus possidet: eosq honoriᷤ
ambitus captiuos tenet: et plerũq ꝑ ipsa
quȩ loquunt᷑ nichil aliud qm̃ t̾rena lucra
appetunt: De quib ꝑ paulũ dr̃. Huiꝰmodi

Expanded text:
bene Veritas increpat dicens: « Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui decimatis mentham, et anethum, et ciminum, et reliquistis quae graviora sunt legis . » Qui arborum cortices mandunt, quia sunt nonnulli qui in sacris voluminibus solam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt. De quibus per Paulum dici
Abbreviated transcription (Latin):
dr: Seatus uir qui semꝑ ẽ pauidus: Qui aut̃
m̃tis ẽ diux̧: corruet in malũ: Hinc it̾m dic̃:
Uni cuiꝰq ensis suꝑ fem᷑ suũ: ꝓpt̾ timores noc¬
turnos. Nocturni quippe timores sunt: insi¬
diȩ tẽptationis occulte Ensis aut̃ suꝑ fem᷑
ẽ eustodia uigilans carnis illecebrã p̃mes.
Iegͦ nocturnus tunor id est occulta et repẽ¬
tina tẽptatio subiepat: semꝑ necesse ẽ. ut
fem̃ nr̃m suꝑpositus custodiȩ ensis p̃mat:¬
Sci eteni uiri sic de spe certi sunt: ut tam̃
semꝑ sint de tẽptatione suspecti: Quippe
quib dr seruite dño in timore. et exultate
ti cũ tremore: ut et de spe exultatio ⁊ de supi¬
ciui: Qui notandũ qđ ñ ait. letet᷑ ut secu¬
rũ sit: s letet᷑ ut tuneat: Meminert̃ nãq
qͣmnus eoꝵ actio ꝓsꝑetur: quia adhuc in
hac uita sunt: De qua ꝑ eundẽ iob dr̃ Tẽp
sallo ẽ uita humana suꝑ t̾ram: Memine¬

Expanded text:
dicitur: Beatus vir qui semper est pavidus; qui autem dicitur: Beatus vir qui semper est pavidus; qui autem mentis est durae, corruet in malum . Hinc iterum dicit: Uniuscujusque ensis super femur suum, propter timores nocturnos . Nocturni quippe timores sunt insidiae tentationis occultae. Ensis autem super femur est custodia vigilans, carnis illecebras premens. Ne ergo nocturnus timor, id est occulta et repentina tentatio subrepat, semper necesse est ut lemur nostrum superpositus custodiae ensis pSancti etenim viri sic de spe certi sunt, ut tamen semper sint de tentatione suspecti; quippe quibus dicitur, Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore, ut et de spe exsultatio, et de suspiin re notandum quod non ait: Laetetur ut securum sit, sed, Laetetur ut timeat. Meminerunt namque, quamvis eorum actio prosperetur, quia adhuc in hac vita sunt; de qua per eumdem Job dicitur: Tentatio est vita humana super terram . Memine
Abbreviated transcription (Latin):
iii. comitat᷑. S electi quiq qñdu in hac uisa
sunt: securitatis sibi confidentiã ñ ꝓm̃i¬
tunt. Horis enĩ om̃ib contͤ tẽptam̃ta sus¬
pecti. occulti hostis insidias metuunt.: all
etiã teptatione cessante: uł sola gauit sufs¬
cione turbant᷑ Nam sepe multis graue
pełm incauta securitas fuit: ut callidi ho¬
sis insidias ñ tẽptati s etiã ꝓstrati cognosce¬
int. Uigilandũ quippe semꝑ ẽ. ut continu¬
⁊ sollicita nũq̃ relaxetur intentione suꝑna:
ne laboriosa deserens. in cogitationib fluxis
quasi in quibdã mollib stram̃tis iacens. ue¬
menti corruptori diabolo mens se resoluta
ysticuat: Semꝑ uͦ ẽ ad certam̃ adu̾sarii ani¬
mus erigendus: semꝑ contͤ occultas insidiaᷤ
cautela ꝓuidenda: Hinc etenĩ abbacuc ꝓpħa
ait. Suꝑ custodiã meã stabo: Hinc rursũ scͥp¬
tũ ẽ. Statue tibi specłam: pone tͥ amaritu¬
dines: qui eugłitas syon: Hinc ꝑ salomonẽ

Expanded text:
. V. Sed electi quique quandiu in hac vita sunt, securitatis sibi confidentiam non promittunt. Horis enim omnibus contra tentamenta suspecti, occulti hostis insidias metuunt, qui etiam tentatione cessante, vel sola graviter suscione turbantur. Nam saepe multis grave periculum incauta securitas fuit, ut callidi hostis insidias non tentati, sed jam prostrati cognoscerent. Vigilandum quippe semper est, ut mens continue sollicita nunquam relaxetur intentione superna, ne laboriosa deserens, in cogitationibus fluxis, quasi in quibusdam mollibus stramentis jacens, venienti corruptori diabolo mens se resoluta prostituat. Semper vero est ad certamen adversarii erigendus animus; semper contra occultas insidias cautela providenda. Hinc etenim Habacuc propheta ait: Super custodiam meam stabo . Hinc rursum scriptum est: Statue tibi speculam; pone tibi amaritudines, qui evangelizas Sion . Hinc per Salomonem
Abbreviated transcription (Latin):
aiiudicando respuit: eosq int̾ ueros plis
numerare contẽpuit. Qui et si quos lall
uisi sunt a gentilitatis errore reuocae
quordã mores ad honesta agenda docl¬
isse: ꝓ eo tam̃ qd de dño si recła senseri¬
cos cũ canib gregis sui ñ ponit: quia cũ
rectis p̃dicatorib ñ asscribit. Biquet enĩ
qd arrius. fotinus. macedoniꝰ nestorius e¬
ntices. dioscorus. seberus. multiq his simi¬
ies: docendo. atq suadendo conati sunt
patres uideri. S errores eoꝵ scã uniũsalis
acła districta ueritate diuidicans. eos
ciusdẽ gregis unitatẽ dissipantes dãpnat.
e quib uoce pauli efesus dr̃. Scio quia pꝰ
discessũ meũ ingredient̃ ad uos lupi gueˢ:

Expanded text:
dijudicando respuit, eosque inter veros patres dijudicando respuit, eosque inter veros patres numerare contemnit. Qui etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore revocasse, quorumdam mores ad honesta agenda docuisse, pro eo tamen quod de Deo recta non senserueos cum canibus gregis sui non ponit, quia cum rectquod Arius, Photinus, Macedonius, Nestorius, Eutyches, Dioscorus, Severus, multique his similes, docendo atque suadendo conati sunt patres videri; sed errores eorum sancta universalis Ecclesia districta severitate dijudicans, eos ejusdem gregis unitatem dissipantes damnat. De quibus voce Pauli Ephesiis dicitur: Scio quia post discessum meum ingredientur ad vos lupi graves
Abbreviated transcription (Latin):
sententia dictũ ẽ. t̾ra es et in t̾ram ibis. Rux
gͦ uultus dñi in t̾ram neq̃qͣ cadit: quia uisi¬
onis eius claritas peccatorib ñ apparet: Scrip¬
tũ nãq ẽ: Tollatur impius: ne uideat głã dĩ:
Quasi eni lux uultus in t̾ram ca deret: si in ex¬
tremo iudicio ueniens. claritatẽ maiestatis
suȩ peccatorib aꝑiret: Qđ si hec u̾ba ex sc̃ẽ ec¬
cłe uoce suscipimꝰ: ñ incongrue intelligere
pot̾imꝰ lucẽ uultꝰ eius in t̾rã ni cade: qͥa occupatĩ
in t̾renis actionib uetat sũma contẽplatiõĩs
suę mysteria p̃dicare:. Dici enĩ infirmis fortia
phibet̾: ne dũ incapabilia audiunt. p̾dicatiõis
uerbis quib subleuari debuerant. oppͥmant᷑.
Dux quipe ipsa corpea que occulos sanos uradiat:¬
infirmos obscurat E dũ lippientib oculis
claritati solis intenditur: plerũq eis cecitas ex
luce generat᷑. Sca itaq ęccła opp̃ssa ꝑsecutionis
teꝑe memor aut̃ p̃t̾ritȩ discretionis suȩ: dicit:

Expanded text:
dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Lux ergo vultus Domini in terra nequaquam cadit, quia visionis ejus claritas peccatoribus non apparet. Scriptum namque est: « Tollatur impius, ne videat gloriam Dei. » Quasi enim lux in terram caderet, si in extremo judicio veniens claritatem majestatis suae peccatoribus aperiret. Quod si haec verba ex sanctae Ecclesiae voce suscipimus, non incongrue intelligere poterimus lucem vultus ejus in terram non cadere, quia, occupatis in terrenis actionibus vetat summa contemplationis suae mysteria praedicare. Dici enim infirmis fortia prohibet, ne dum incapabilia audiunt, praedicationis verbis quibus sublevari debuerant opprimantur. Lux quippe ipsa corporea, quae oculos sanos irradiat,infirmos obscurat; et dum lippientibus oculis claritati solis intenditur, plerumque eis caecitas ex luce generatur. Sancta itaque Ecclesia oppressa persecutionis tempore, memor autem praeteritae discretionis suae, dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
metiuuint. et certitudinẽ sibi in se ꝓmitte¬
it ñ p̾sumunt: s. positi int̾ gaudiũ spei
et tẽptationis metũ. confidunt. et timent:
confortant᷑. et titubant: certiorant᷑. et suspe¬
cti sunt Bñ gͦ ꝑ uocẽ electi m̃bri sub figu¬
ra nr̃i capitis dicit᷑. siq̃ndo ridebam ad eosñ
credebant: quia. redẽptori nr̃o quasi nob̾ ar¬
ridenti ñ credimꝰ. dũ multis tam donis
ridet᷑ iam ꝑ suꝑnã grãm: et ipse adhuc qua¬
si ñ credit ꝑ suspicionis metũ. Iam e cęlo illi
dris loquens. eiusq int̾ius oculos aꝑiens. ex¬
t̾ius claudens. potentiã suę maiestatis osten¬
derat: iam de eo ananiȩ dixerat. uas electi¬
onis mͥ ẽ. iamrad t̾ciũ celũ sup̃ se raptus fue¬
rat: iam in paradiso ductus archana u̾ba
quȩ dicere ñ posset audierat: ettam̃ adhuc
timidus dicit: Castigo corpus meũ: et in ser¬
uitutẽ redigo: ne forte aliis p̃dicans. ipse re¬
ꝓb efficiar: Eoce arridenti sibi diune grę

Expanded text:
certitudinem sibi in se promittere non praesumunt; sed positi inter gaudium spei, et tentationis metum, confidunt, et timent; confortantur, et titubant; certiorantur, et suspecti sunt. Bene ergo per vocem electi membri sub figura nostri capitis dicitur: Si quando ridebam ad eos, non credebant, quia Redemptori nostro quasi arridenti non credimus, dum multis jam ejus donis ridetur jam per supernam gratiam, et ipse adhuc quasi non credit per suspicionis metum. Jam e coelo illi Dominus 639 loquens, ejusque interius oculos aperiens, exterius claudens, potentiam suae majestatis ostenderat ; jam de eo Ananiae dixerat, Vas electionis mihi est , jam ad tertium coelum super se raptus fuerat ; jam in paradisum ductus arcana verba quae dicere non posset audierat; et tamen adhuc timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce arridenti sibi divinae gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽ hi storię sub breuitate discussimꝰ. qͥd
in his de intellectu my stico lateat ꝑpen
ꝑis: sepe uox corꝑis ad uocẽ capitis transit
Qui enĩ sunt in carne una: nil obstat ut
conueniant etiã in uoce una: Dicat gͦ er
uoce capitis de electis suis: dicat ȩccła: Si
qͣndo ridebam ad eos: ñ credebant. Nidere
etenĩ dĩ ẽ. scõꝵ uias ꝓsequenti fauore ꝓspi¬
ri⁊ sicut de his quoq ꝑ usum dr̃. quos in
hoc scło felicitatis blandim̃ta comitantur.
Arridet illis tempꝰ. Uñ et econt᷑ ira appellã
dñi a bonis actionib infirmari: sicut scͥp¬
tũ ẽ. Nequando irascat᷑ dñs: et ꝑeatis de
iuia iusta:. Si gͥ irasci dñs ꝑhibet᷑. cũ iuã¬

Expanded text:
ciem historiae sub brevitate discussimus, quid in his de intellectu mystico lateat perpeorporis, saepe vox corporis ad vocem capitis transit. Qui enim sunt in carne una, nil obstat ut conveniant etiam in voce una. Dicat ergo ex voce capitis de electis suis, dicat Ecclesia: Si quando ridebam ad eos, non credebant. Ridere etenim Dei est sanctorum vias prosequenti favore prosperari, sicut de his quoque per usum dicitur, quos in hoc saeculo felicitatis 638 blandimenta comitantur: Arrisit illis tempus. Unde e contrario, ira appellatur Domini, a bonis actionibus infirmari, sicut scriptum est: Ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa . Si igitur irasci Dominus perhibetur, cum via