comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nie gr̃as agens: recepto exer¬
citi repedabat ad regẽ. Testa¬
bat᷑ autẽ om̃ib ea que sub
oculis suis uiderat: opera
magni dei. Cũ autẽ rex in¬
terrogasset helyodorũ quis
est aptus adhuc semel the¬
rusolimam mitti: ait. Si
quem habes hostem aut reg¬
ni tui insidiatorem mitte
illuc: et flagellatũ eũ recipt¬
es ⁊ si tamen euaserit: eo qd̃
in loco uere sit dei q̃dam uir¬
tus. Nam ip̃e qui habet ĩ ce¬
lis habitationẽ uisitator et
adiutor est loci illius: et ue¬
nientes ad malefacienditm
ꝑcutit ac ꝑdit. Igititr de hely¬
odoro ⁊ erarii custodia: ita se
res habet.A¬
ymon autem p̃dictꝰ
pecuniare ac patrie
delator male loqtiebatur de
onia ⁊tanquam ip̃e helyodo¬
tum instigasset ad hec: ⁊ ip̃e
uisoremq ciuitatis ac defen¬
sorem gentis sue ⁊ emulato¬
rem legis dei: audebat insidi¬
atorem regni dicere. Sed cũ¬
inimicicie in tantũ ꝓcederẽt
ut etiam ꝑ quosdam symo¬
nis necessarios homicidia fi¬
erent: considerans onias pe¬

Expanded text:
as agens recepto exercitu repedabat ad regem testabatur autem omnibus ea quae sub oculis suis viderat opera magni Dei cum autem rex interrogasset Heliodorum quis est aptus adhuc semel Hierosolymam mitti ait si quem habes hostem aut regni tui insidiatorem mitte illuc et flagellatum eum recipies si tamen evaserit eo quod in loco vere sit Dei quaedam virtus nam ipse qui habet in caelis habitationem visitator et adiutor est loci illius et venientes ad malefaciendum percutit ac perdit igitur de Heliodoro et aerarii custodia ita se res habet Simon autem praedictus pecuniarum et patriae delator male loquebatur de Onia tamquam ipse Heliodorum instigasset ad haec et ipse visoremque civitatis ac defensorem gentis suae et aemulatorem legis Dei audebat insidiatorem regni dicere sed cuinimicitiae in tantum procederent ut etiam per quosdam Simonis necessarios homicidia fierent considerans Onias pe
Abbreviated transcription (Latin):
uit de regiontb libros et ꝓ¬
phetarũ ⁊ dauid ⁊ epistolas
regũ: et de donariis. S̾tmi¬
liter autem ⁊ iudas ea que
deciderant ꝑ bellũ qd̃ nobis
acciderat: congregauit omĩa
et sunt apud nos. Si ergo
desideratis hec: mittite qui
ꝑferant uobis. Acturi itaq
purificationẽ: scripsimus
uobis. Sene igitur facietiˢ.
si egeritis hos dies. Peus au¬
tem qui liberauit ppłm su¬
um ⁊ reddidit hereditatẽ õi¬
b et regnum ⁊ sacerdotium
et sanctificationẽ sicut pro¬
misit in lege ⁊ speramus qd̃
cito nr̃i miserebitur: et egre¬
gabit de sub celo in locũ sc̃m.
Cripuit eñi nos de magnis
periculis: et locũ purgauit

Expanded text:
vit de regibus libros et pvit de regibus libros et prophetarum et David et epistulas regum et de donariis similiter autem et Iudas ea quae didicerat per bellum quod nobis acciderat congregavit omnia et sunt apud nos si ergo desiderastis haec mittite qui perferant vobis acturi itaque purificationem scripsimus vobis bene igitur facietis si egeritis hos dies Deus autem qui liberavit populum suum et reddidit hereditatem omnibus et regnum et sacerdotium et sanctificationem sicut promisit in lege speramus quod cito nostri miserebitur et congregabit de sub caelo in locum sanctum eripuit enim nos de magnis p
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Et ueniens ibi teremi¬
as: inuenit locũ spelunce.
Et tabernaculũ ⁊ archam.
et altare incensi intulit il
luc: et ostiũ obstruxit. Et ac¬
cesserunt quidam simitl qͥ
sequebantur. ut notarent
donec congreget deus cõgre¬
gatõnem ppl̾t: et ꝓpitiuts fi¬
at. Et tunc dñs ostendet hec
Et apparebit maiestas dñt
et nubes erit: sicut ⁊ moysi
manifestabatur. Et sic̃ cũ
salomon petiit ut locus sc̃i¬
ficaretur magno deo: mani¬
festabit hec. Et ut sapienti¬
am habens: obtulit sacrifi¬
tium dedicationis ⁊ consũ¬
mationis templi. Sicut ⁊
moyses orabat ad dñm ⁊ des¬
cendit ignis de celo: et ꝯsũp¬
sit holocaustum. Et dix̃ mo¬
yses eo qd̃ ñ sit manducatũ
qd̃ erat ꝓ peccato: et consũp¬
tum est. Stmilit̃ ⁊ salomõ
octo dieb celebrauit dedicatõ¬
nem. Inferebãtur autẽ in des¬
criptionib ⁊ cõmentartis.
neemie: hec eadem. Et ut ꝯstru¬
ens bibliothecam congrega¬

Expanded text:
tem et veniens ibi Hieremitem et veniens ibi Hieremias invenit locum speluncae et tabernaculum et arcam et altare inceluc, et ostium oppilavit: et accesserunt quidam, qui eum simul sequebantur, ut notarent donec congreget Deus congregationem populi et propitius fiat et tunc Dominus ostendet haec et apparebit maiestas Domini et nubes erit sicut et Mosi manifestabatur et sicut cum Salomon petiit ut locus sanctificaretur magno Deo manifestabat haec et ut sapientiam habens obtulit sacrificium dedicationis et consummationis templi sicut et Moses orabat ad Dominum et descendit ignis de caelo et consumpsit holocaustum et dixit Moses eo quod non sit mundatum quod erat pro peccato et consumptum est similiter et Salomon octo diebus celebravit dedicationem inferebantur autem in descriptionibus et commentariis Neemiae haec eadem et ut construens bibliothecam congrega
Abbreviated transcription (Latin):
translati fuerant sacerdoteᷤᷤ
aqua apparuit:de quta nee¬
mias ⁊qui cũ eo erant pu¬
rificauerunt sacrificia. Con¬
siderans autem rex ⁊ rem di¬
ligenter examinans: fecit ei
templum. Et si quibz dona¬
bat rex multa bona: accipie¬
bat ex hoc ⁊ tribuebat. Appel¬
lauit autem neemias hunc¬
locum nectar: qd̃ interp̃ta¬
tur purificatio. Nz ocatur
autem apud plures nephi.
Auenitur autem in
descriptõnib ieremie ꝓphete
qd̃ iussit acciꝑe ignem eos qͥ
transinigrabant ut signifi¬
catum est: et ut mandauit
transmigratis. Et dedit il¬
lis legem ne obliuiscerent᷑
p̃cepta dñi: et ut ñ exerratẽt
mentib uidentes st̃mula¬
chra attrea ⁊ argentea ⁊or¬
namenta eoꝵ. ⁊ alia huius¬
modi dicens: hortabatur ne
legen amouerent a corcle
suo. Erat artem intp̃a scͥp¬
tura: quomodo tabernacit¬
lum ⁊ archam iussit ꝓpheta
diutno responso ad se facto
comitari secũ: usqͦ exiit ĩ
montem in quo moyses as¬
cendit. et uidit dei heredita¬

Expanded text:
nt sacerdotes aqua apparuit de qua Neemias et qui cum eo erant purificaverunt sacrificia considerans autem rex et rem diligenter examinans fecit ei templum et si quibus donaverat rex multa bona accipiebat ex hoc et tribuebat appellavit autem Neemias hoc Nepthar quod interpretatur purificatio vocatur autem apud plures Nephi invenitur autem in descriptionibus Hieremiae prophetae quod iussit accipere ignem eos qui transmigrabantur ut significatum est et ut mandavit transmigratis et dedit illis legem ne obliviscerentur praecepta Domini et ut non exerrarent mentibus videntes simulacra aurea et argentea  alia huiuscemodi dicens hortabatur ne legem amoverent a corde suo erat autem in ipsa scriptura quomodo tabernaculum et arcam iussit propheta divino responso ad se facto comitari secum usquequo exiit in montem in quo Moses ascendit et vidit Dei heredita
Abbreviated transcription (Latin):
micauimus. Ip̃e eñi ebullire
fecit de ꝑside eõs qui pugna¬
uerunt contra nos: et sc̃am
esset dux ip̃e ⁊ cum eoĩmen¬
sus exercitus: cecidit in tem¬
plo diane: consilio deceptus
sacerdotis diane. Etenim ⁊¬
ea habitaturus uenit ad lo¬
cum antiochus ⁊ amici eius:
et ut acciperent pecitnias ml¬
tas dotis nomine. Cũq ꝓpo¬
suissent eas sacerdotes diane
et ip̃e cum paucis ingressus
esset intra ambitũ fani: clau¬
serunt templũ. Cũq incͣs¬
set antiochus aperto occul¬
to aditu templi mittentes la¬
pides ꝑcusserunt ducem et
qui cum eo erant ⁊ et diuise¬
runt membratim: et capiti¬
b amputatis foras ꝓiecer̃t.
Per omĩa benedictus deus:
qui tradidit imptos. Factu¬
ri igitur quinta ⁊ uicesima
m̃sis casieu purificatõnem
templi. necessariũ duximus
significare uobis: ut ⁊ uos

Expanded text:
micavimus ipse enim ebullire micavimus ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnaverunt contra nos nam esset dux ipse et cum ipso inmensus exercitus cecidit in templo Naneae consilio deceptus sacerdotis Naneae ut enim cum ea habitaturus venit ad locum Antiochus et amici eius et ut acciperet pecunias multas dotis nomine cumque proposuissent eas sacerdotes Naneae et ipse cum paucis ingressus esset intra ambitum fani clauserunt templum cum intrasset Antiochus apertoque occulto aditu templi mittentes lapides percusserunt ducem et qui cum eo erant et diviserunt membratim et capitibus amputatis foras proiecerunt per omnia benedictus Deus qui tradidit impios facturi igitur quinta et vicesima mensis casleu purificationem templi necessarium duximus significare vobis ut
Abbreviated transcription (Latin):
lege sia ⁊ in p̃ceptis suis: et
faciat pacem. Exaudiat ora¬
tiones itr̃as ⁊ reconcilietur
uobis: nec uos deserat intẽ¬
pore malo. Et nunc hic su¬
mus orantes ꝓ uobis. Reg¬
nante demetrio anno cente¬
simo sexagesimo nono: nos
iudei scripstmus uobis ĩtri¬
bulatõne ⁊ impetu qui suꝑ¬
uenit nobis in istis annis.
Ex quo recessit ia son a sanc¬
ta terra ⁊ a regno: portam sue¬
cenderunt. et effuderunt san¬
guinẽ innocentem. Et ora¬
uimus ad dñm ⁊ exauditi
sumus : et obtulimus sacri¬
ficium ⁊ similaginem: et ac¬
cendimus lucernas: et ꝓpo¬
suimus panes. Et nunc fre
quentate dies scenophegie:
mensiᷤᷤ casieu. Anno centesi¬
mo octogesimo octauo ppłs
qui est iherusolimis ⁊ in iu¬
dea. senatusq ⁊ iudas: aristo¬
bolo magistro ptholomet re¬
gis qui est de genere christoꝵ
sacerdotum. et huis qui in e¬
gẏpto sunt iudeis: salutem
et sanitatẽ. Pemagnis peri¬
culis a deo liberati. magnifi¬
qui adu̾sus talem regem di¬

Expanded text:
s et faciat pacem exaudiat orationes vestras et reconcilietur vobis nec vos deserat in tempore malo et nunc hic sumus orantes pro vobis regnante Demetrio anno centesimo sexagesimo nono nos Iudaei scripsimus vobis in tribulatione et impetu qui supervenit nobis in istis annis ex quo recessit Iason a sancta terra et a regno portam succenderunt et effuderunt sanguinem innocentem et oravimus ad Dominum et exauditi sumus et obtulimus sacrificium et similaginem et accendimus lucernas et proposuquentate dies scenophegię mensis casleu. Anno centesimo octogesimo octavo populus qui est Iherosolimis et in Iudea senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptholomei regis, qui est de genere christorum sacerdotum et his qui in Aegypto sunt Iudaeis salutem et sanitatem de magnis periculis a Deo liberati magnifiqui adversus talem regem di
Abbreviated transcription (Latin):
iustus ⁊ misericors : qui so¬
lus es bonus rex: solus pres¬
tans: solus iustus. et ot̃po¬
tens ⁊ et̾nus ⁊qui liberas
istł de omni malo : qui fecis¬
ti patres electos ⁊ sanctifica¬
stieos ÷ accipe sacrificiũ pro
uniũsoppło tuo isił. et custo¬
di partem tuam ⁊ sanctifica:¬
et congrega disꝑsionẽ nr̃am.
Libera eos qui seruiunt gen¬
tib ⁊ contemptos ⁊ abhomi¬
natos respice: ut sciant gen¬
tes qm̃ tu es deus noster. Af¬
flige opprimentes nos: et cõ¬
tumeliam facientes in suꝑ¬
biam. Constitue ppłm tuũ
in loco scõ tuo: sicut dix̃ mo¬
yses. Sacerdotes autẽ psal¬
lebant hymnos: usq quo
consumptum esset sacrifi-¬
tium. Cuni atitem consĩp¬
tũ fuisset sacrificium: ex
residita aqua necmnias tus¬
sit lapides maiores ꝑfũdi.
Qd̾ ut fc̃m est: flamma ex
eis accensa est. Secd ex lumi¬
ne qd̃ refulsit ab altari: ꝯsũp¬
ta est. Ut uero manifesta¬
ta res est renuntiatũ est re¬

Expanded text:
iustus et misericors qui soiustus et misericors qui solus es rex bonus solus praestans solus iustus et omnipotens et aeternus qui liberas Israhel de omni malo qui fecisti patres electos et sanctificasti eos accipe sacrificium pro universo populo tuo Israhel et custodi partem tuam et sanctifica congrega dispersionem nostram libera eos qui serviunt gentibus contemptos et abominatos respice ut sciant gentes quod tu es Deus noster adflige opprimentes et contumeliam facientes in superbia constitue populum tuum in loco sancto tuo sicut dixit Moses sacerdotes autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuisset sacrificium ex residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est ut vero manifestata essent haec renuntiatum est re
Abbreviated transcription (Latin):
tes qui tunc erant cultores
dei. acceptitm ignem de alta¬
ri occulte absconderunt ĩ ual¬
le ubi erat puceus altus ⁊ sie¬
cus ⁊ et in eo contutati sunt
eum: ita ut omnib ignotuᷤ
essec locus. Cu̾m p̃terissent
autem multianni ⁊ placu¬
it deo ut mitteretur neemias
a rege ꝑsidis: nepotes sacer¬
docum illoꝵ qui absconderãt
misit ad requirendũ ignem.
Et sic̃ narrauerunt ñ inue
nerunt ignem: sed aquam
crassam. Et iussit eos hau¬
rire: et afferri sibi. Et sacrifi¬
cia que imposita erant ius¬
sit sacerdos necmias asꝑgi
aqua ip̃a: et ligna. et q̃ erant
superposita. Atq ut hoc fac¬
tum est ⁊ tempus affuit qͦ
sol refulsit qui prius eratĩ
nubilo ⁊ accensus est ignis
magnus: itaut om̃s mira¬
rentur. Orationem autẽ fa¬
ciebant omnes sacerdotes dũ
consũmaretur sacrificium :¬
ionacha inchoante: ceteris au¬
tem respondentibz. Et̾ neemt¬
e erat oratio: hunc habens
modum. Bñe dñe deus oi¬
um creator t̾ribilis ⁊ fortis :¬

Expanded text:
cultores erant acceptum ignem de altario occulte absconderunt in valle ubi erat puteus altus siccus et in eo contutati sunt eum ita ut omnibus ignotus esset locus cum praeterissent autem multi anni et placuit Deo ut mitteretur Neemias a rege Persidis nepotes sacerdotum illorum qui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant iussit sacerdos Neemias aspargi aqua ipsa et ligna et quae erant superposita utque hoc factum est et tempus adfuit quo sol refulsit qui prius erat in nubilo accensus est ignis magnus ita ut omnes mirarentur orationem autem faciebant omnes sacerdotes dum consummaretur sacrificium Ionatha inchoante ceteris autem respondentibus et Neemiae erat oratio hunc habens modum Domine Deus omnium creator terribilis et fortis
Abbreviated transcription (Latin):
ris crepidinẽ ꝓuoluti: ut
sibiꝓpitius. intmicis ati¬
tem eoꝵ essec inimicus ⁊ et
lex dicit. Et ita post oratio¬
nẽ sũptis armis iongius
de ciuitate ꝓredentes: et ꝓxt¬
mi hostib effecti resederunt.
Primo autem solis ortu:
litriq cominiserunt. Isti
quidẽ uictorie et ꝓsꝑĩtatis
sponsorem cũ uirtute do¬
minũ habentes: illi autem
ducem belli animum habe¬
bant. Sed cum uelemens
pugna esset : apparuerunt
aduersariis de celo uiri qͥn¬
q in equis cũ frenis aure¬
is decort: ducatũ iudeis p̃s¬
tantes. Ex quib duo ma¬
chabeum mediũ habentes
armis suis circumseptũ:
incolumen eseruabant. In
adu̾sarios autẽ tela ⁊ ful¬
mina iaciebant. Ex quo
et cecitate ꝯfuisi. ⁊ repleti ꝑ¬
turbatione cadebant. Int̾¬
fecti sunt autẽ uiginti mi¬
lia quingenti: et equites
sexcenti. Gymotheus uero
confugit in gazaram p̃si¬
diũ munitum: cui p̃erat
cereas. Machabeus autẽ
et qui cũ eo erant letantes:¬

Expanded text:
ris crepidinem provoluti ut ris crepidinem provoluti ut sibi propitius inimicis autem eorum esset inimicus et lex dicit et ita post orationem sumptis armis longius de civitate procedentes et proximi hostibus effecti resederunt primo autem solis ortu utrique commiserunt isti quidem victoriae et prosperitatis sponsorem cum virtute Dominum habentes illi autem ducem belli animum habebant sed cum vehemens pugna esset apparuerunt adversariis de caelo viri quinque in equis frenis aureis decori ducatum Iudaeis praestantes ex quibus duo Macchabeum medium habentes armis suis circumseptum incolomem conservabant in adversarios autem tela et fulmina iaciebant ex quo et caecitate confusi et repleti perturbatione cadebant interfecti sunt autem viginti milia quingenti et equites sescenti Timotheus autem confugit in Gazara praesidium munitum cui praeerat Caereas Macchabeus autem et qui cum eo erant laetante
Abbreviated transcription (Latin):
apparatũ ad repignandũ
habentes: machabeus ad ho¬
rũ expugnatõnem relicto
symone ⁊ iosepho : hiisq qͥ¬
cum ip̃is erant satis mul¬
tis: tp̃e ad eas que ampliuᷤ
ꝑurgebant pugnas conu̾¬
sus est. Hii uero qui cũ sy¬
mone erant cupiditate duc¬
ti:a quibzdam qui intur¬
rib erant suasi pecunia. Et
septuaginta milib didͣg¬
mis acceptis: dimiserunt
quosdam effugere. Cum
autem machabeo nuntia
didissent aduersariis eoꝵ
dimissis. Pos igitur pro¬
ditores factos interfecit: et
ꝯfestim duas turres occu¬
pauit. Armis autẽ ac manib
ot̃a ꝓspere agendo: in dua¬
b munitõnib plusquam
uiginti milia ꝑemit. At ty¬
motheus qͥ prius a iudeis
fuerat superatus : ꝯuocato
exercitu peregrine mł̾ticu¬
dinis. et ꝯgregato exercitu
asyano: aduenit quasi ar¬
mis iudeam capturus.
Machabeus autem ⁊ qui
cum eo erant appropiante
illo dep̃cabantur dñm ca¬
put terra asꝑgentes. lũbos¬
q ciliciis p̃cincti: ad alta¬

Expanded text:
adparatum ad repugnandum adparatum ad repugnandum habentes Macchabeus ad eorum expugnationem relicto Simone et Ioseppho item cum ipsis erant satis multis ipse ad eas quae amplius perurguebant pugnas conversus est hii vero qui cum Simone erant cupiditate ducti a quibusdam qui in turribus erant suasi sunt pecunia et septuaginta milibus didragmis acceptis dimiserunt quosdam effugere cum autem Macchabeo nuntiatdidissent adversariis eorum dimissis hos igitur proditores factos interfecit et confestim duas turres occupavit armis autem ac manibus omnia prospere agendo in duabus munitionibus plus quam viginti milia peremit Timotheus qui prius a Iudaeis fuerat superatus convocato exercitu peregrinae multitudinis et congregato exercitu asiano advenit quasi armis Iudaeam capturus Macchabeus autem et qui cum ipso erant adpropiante illo deprecabantur Deum caput terra aspergentes lumbosque ciliciis praecincti ad alta
Abbreviated transcription (Latin):
milicie principem. am
ptholomeus qui dicebatꝰ
macer iusti tenax erga iu¬
deos esse ꝯstituit: et p̃̾cipu
eꝓpt̃ iniquitatẽ que fac¬
ta erat in eos: et pacifice a¬
gere cum eis. Sed obhoc
accusatus au amicis apõ
eupatorem cũ frequenterꝓ
ditor audiret. eo qd̃ cyprũ
creditam sibi a philometo¬
chum nobilem transiatꝰ
etiam ab eo recessisset: uene¬
no uitam finiuit. Morgi¬
as autem cũ esset dux loco¬
rũ: assumptis aduenis
frequent̃ iudeos debellabat
Iudei uero qui tenebant o'¬
portunas munitõnes fu¬
gatos ab iherusolimis sus¬
cipiebant: et bellare temp¬
tabant. Pit uero qui erãt
cũ machabeo ꝑ oratõnes
dũm inuocantes ut esset
sibi adiutor: impetũ fece¬
runt in munitiones ydut¬
meoꝵ. Multaq ut insistẽ¬
tes loca obtinuerũt : occur¬
rentes interemerunt: et õs¬
simul ñ minus auigin¬
ti quinq milib trucidaue¬
runt. Quidam autẽ cũ ꝯ¬
fugissent in duas turres
ualde munitas: omnem

Expanded text:
militiae principem nam militiae principem nam Ptolomeus qui dicebatur Macer iusti tenax erga Iudaeos esse instituit et praecipue propter iniquitatem quae facta erat in eos et pacifice agere cum eis sed ob hoc accusatus ab amicis apud Eupatorem cum frequenter proditor audiret eo quod Cyprum creditus a Filometoobilem translatus etiam ab eo recessisset veneno vitam finivit Gorgias autem cum esset dux locorum adsumptis advenis frequenter Iudaeos debellabat Iudaei vero qui tenebant oportunas munitiones fugatos ab Hierosolymis suscipiebant et bellare temptabant hii vero qui erant cum Macchabeo per orationes Dominum rogantes ut esset sibi adiutor impetum fecerunt in munitiones Idumeorum multaque vi insistentes loca obtinuerunt occurrentes interemerunt et o minus a viginti milibus trucidaverunt quidam autem cum confugissent in duas turres valde munitas omnem
Abbreviated transcription (Latin):
ram: ne amplius talib
malis inciderent. Sed ⁊ si
quando peccassent ab tp̃o
micius corriperentur: et ñ
b traderentur. Qua die au¬
tem templũ ab alienigeniᷤᷤ
poslutum fuerat. ꝯtigit e¬
adem die purgatõnem fi¬
eri: uicesima ⁊ quinta mẽ¬
sis qui fuit casleu. Et cum
leticta dieb octo egerunt ĩ
modũ tabernaculoꝵ: recor¬
dantes qd̃ ante modicum
temporis diem sollempnẽ
tabernaculoꝵ in montib¬
et speluncis more bestiarũ
egerant. Propt̃ qd̃ tyrsos
etramos uirides ⁊ palmaᷤᷤ
p̃ferebant ei: qui ꝓsꝑauit
mundare locum suũ. Et
decreuerunt ꝯmuni p̃cep¬
to ⁊ decreto uniũse gentiui¬
deoꝵ: om̃ib annis agere
dies istos. Et antiochi qͥdẽ
qui appellatus est nobileᷤ.
uite excessus ita se habuit.
Nunc autem de eupatore
antiochi impii filio que
gesta sunt natrabimus:
breuiantes mala q̃ in uel¬
lis gesta sunt. Hie enim¬
suscepto regno: ꝯstituit
suꝑ negocia regni lysiam
quẽdem phenicis ⁊ syrie

Expanded text:
rram ne amplius malis rram ne amplius malis talibus incquando peccassent ut ab ipso mitius corriperentur et non nibus traderentur qua die autem templum ab alienigenis pollutum fuerat contigit eadem die purgationem fieri vicesima et quinta mensis qui fuit casleu et cum laetitia diebus octo egerunt in modum tabernaculorum recordantes quod ante modicum temporis diem sollemnem tabernaculorum in montibus more bestiarum egerant propter quod tyrsos et ramos virides et palmas praeferebant ei qui prosperavit mundari locum suum et decreverunt communi praecepto et decreto universae genti Iudaeorum omnibus annis agere dies istos et Antiochi quidem qui appellatus est Nobilis vitae excessus ita se habuit nunc autem de Eupatore Antiochi filio impii quae gesta sunt narrabimus breviantes mala quae in bellis gesta sunt hic suscepto regno constituit super negotia regni Lysiam quendam Foenicis et Syriae
Abbreviated transcription (Latin):
currens in superiora regna
multis ur̃m cõmendabã:
et scripsi ad eũ que subiec¬
ta sunt. Oro itaq uos ⁊ pe¬
to memores benefactorũ
publice ⁊ priuatim: ut u¬
nusquisq eseruet ad me
fidem ⁊ ad filiũ meũ. Con¬
fido eñi eum modeste ⁊ hu¬
mane acturũ: et sequentẽ
ꝓpositũ meũ ⁊ cõmitnem
uobis fore. Igitur homiet¬
da ⁊ blasfemus pessime ꝑ¬
cussus ⁊ et ut ip̃e alios trac¬
tauerat: ꝑegre in montib
miserabili obitu uita fũe¬
tus est. Transferebat au¬
tem corpus: philippꝰ collac¬
taneus eius. Qui metu¬
ens filiũ antiochi: ad ptho¬
lomeum philomecorem
in egyptum abiit.
achabeus autem ⁊
qui cũ illo erant do¬
mino seꝓtegente templũ
quidem ⁊ ciuitatẽ recepit.
Aras autem quas alieni¬
ge᷑ ꝑ plateas struxcerant:
itemq delubra demolitus
est.Et purgato templo:a¬
liud altare fecerunt. Et de ig
cernas. et panes ꝓpositõnis
posuerunt. Quib gestis
rogabant dñm ꝓstrati in t̃¬

Expanded text:
currens in superiora regna currens in superiora regna multis vestrum commendabam et scripsi ad eum quae subiecta sunt orate itaque vos et peto memores beneficiorum publice et privatim ut unusquisque conservet fidem ad me et ad filium meum confido enim eum modeste et humane acturum et sequentem propositum meum communem vobis fore igitur homicida et blasphemus pessime percussus et ut ipse alios tractaverat peregre in montibus miserabili obitu vita functus est transferebat autem corpus Philippus conlactaneus eius qui metuens filium Antiochi ad Ptolomeum Filometora in Aegyptum abiit Macchabeus autem et qui cum illo erant Domino se protegente templum quidem et civitatem recepit aras autem quas alienigenae per plateas extruxerant itemque delubra demolitus est et purgato templo aliud altare fecerunt et de igncernas et panes propositionis posuerunt quibus gestis rogabant Dominum prostrati in te
Abbreviated transcription (Latin):
Optimis ciuib iudeis
plurimam salutem ⁊ be¬
ne ualere ⁊ esse felices:
rex ⁊ princeps antiochitᷤ
Si bene ualetis ⁊ filii itrr:
et ex sentencia uobis citne¬
ta sunt: maximas aginiꝰ
gratias. Et ego in ĩfirmi¬
tate estitutus ur̃i autẽ be¬
nigne memor ⁊ regressus
de persydis locis et in infre¬
mitate graui app̃hensus
necessariũ duxi ꝓ cõmirnt
ucilitate curam habere : ñ
desperans memiet ipsum:
sed spem nultam habens
effugiendi infirmitatem.
Respiciens autem qd̃ ⁊ pa¬
ter meus quibz temportb
in locis superiorib ducebat
exercitũ. ostendit qui post
se susciperet principatum:
ut si quid etrariũ accideret
aut difficile nuntiaretur:
scientes hii qui in regioni¬
b erant cui esset rerum sũ¬
ma derelicta ñ tutbarentime
Ad hec quoq ꝯsiderans de ꝓ¬
ximo potentes quosq ⁊ ui¬
cinos temporib insidianteᷤ
et euentũ exspectantes. de¬
signaui filiũ meũ antio¬
chum regem : quẽ sepe re¬

Expanded text:
optimis civibus Iudaeis optimis civibus Iudaeis plurimam salutem et bene valere et esse felices rex et princeps Antiochus si bene valetis et filii vestri et ex sententia vobis cuncta sunt maximas agimus gratias et ego in infirmitate constitutus vestri autem benigne memor regressus de Persidis locis et infirmitate gravi adprehensus necessarium duxi pro communi utilitate curam habere non desperans memet ipsum sed spem multam habeo effugiendi infirmitatem respiciens autem quod et pater quibus temporibus in locis superioribus ducebat exercitum ostendit qui post se susciperet principatum ut si quid contrarium accideret aut difficile nuntiaretur scientes hii qui in regionibus erant cui esset rerum summa derelicta non turbarentur ad haec considerans de proximo potentes quosque et vicinos temporibus insidiantes et eventum expectantes designavi filium meum Antiochum regem quem saepe re
Abbreviated transcription (Latin):
subditũ esse deo: et morta¬
lem ñ paria deo sentire. O¬
rabat autem hec scelestis
dñm: a quo ñ esset mise¬
ricordiam ꝯsecuturus. Et
ciuitatẽ ad quã festinans
uentebat ut eam ad solũ
deduceret. ac sepulchrum
ꝯgestoꝵ faceret: nunc op¬
tat liberam reddere. Et iude¬
os quos nec sepultura qͥ¬
dem se dignos habiturũ.
sed auib ac feris diripien¬
dos traditurũ: et cum par¬
uulis ext̾minaturũ dixe¬
rat: equales nunc atheni¬
ensib facturũ pollicetitr.
Templum eciam sanc¬
tum qd̃ prius expoliaue¬
rat. optimis donis orna¬
turum: et scã uasa mul¬
tiplicaturũ: et ꝑtinentes
ad sacrificia sũptus de red¬
ditib suis prestiturũ. Su¬
ꝑ hec ⁊ iudeum se facturũ:
et onem locum terre ꝑam¬
bulaturũ ⁊ p̃dicaturũ dei
potestatẽ. Sed ñ cessantib
dolorib suꝑuenerat enim
in eum iustũ dei iudiciũ:
desperans scripsit ad iude¬
os in modũ dep̃cationis
epistolam hec ꝯtinentem.

Expanded text:
subditum esse Deo et mortasubditum esse Deo et mortalem non paria Deo sentire orabat autem haec scelestus Dominum a quo non esset misericordiam consecuturus et civitatem ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret et sepulchrum congestorum faceret nunc optat liberam reddere et Iudaeos quos nec sepultura quidem se dignos habituros sed avibus ac feris diripiendos traditurum et cum parvulis exterminaturum dixerat aequales nunc Atheniensibus facturum pollicetur templum etiam sanctum quod prius expoliaverat optimis donis ornaturum et sancta vasa multiplicaturum et pertinentes ad sacrificia sumptus de reditibus suis praestaturum super haec et Iudaeum futurum et omnem locum terrae perambulaturum et praedicaturum Dei potestatem sed non cessantibus doloribus supervenerat enim in eum iustum Dei iudicium desperans scripsit ad Iudaeos in modum deprecationis epistulam haec continentem
Abbreviated transcription (Latin):
bec autem supbia repletꝰ
ignem sptrans antmo ⁊̃
iudeos: et p̃cipiens accele¬
rari negocium: contigit
illum impetu euntem de
curru cadere: et graui cor¬
poris collisione membra
uexari. Isq qui sibi uide¬
batur etiam fuctib ma¬
ris imperare. supͣ huma¬
num modũ suꝑbia reple¬
tus. et montiũ altitudi¬
nes in statera appendere:
nunc humiliatus ad ter¬
ram in gestatorio portaba¬
tut. manifestam dei uir¬
tutem in semet ip̃o contes¬
tans ⁊ ita ut de corpore im¬
pii uermes scaturirent.
acuiuentes in doloribus
carnes eius effluerent: o¬
dore eciam illius ⁊ fecore
exercitus grauaretur. Et
qui paulo ante sydera celi
contingere se arbitrabat᷑:
etm nemo poterat ꝓpt̃ in¬
tolerantiam fecoris porta¬
re. Hinc igitur cepit ex
graui suꝑbia deductus
ad agnitionẽ siti uenire:
diuina admonitus pla¬
ga: ꝑ momenta singula
dolorib sius augmenta
capientib. Et cum nec ip¬
seiam fetorem suum ferre
posset: ita ait. Itstum est

Expanded text:
haec autem superbia repletus haec autem superbia repletus ignem spirans animo in Iudaeos et praecipiens adcelerare negotium contigit illum impetu euntem de curru cadere et gravi corporis conlisione membra vexare isque qui sibi videbatur etiam fluctibus maris imperare supra humanum modum superbia repletus et montium altitudines in statera adpendere nunc humiliatus ad terram in gestatorio portabatur manifestam Dei virtutem in semet ipso contestans ita ut de corpore impii vermes scaturrirent ac viventes in doloribus carnes eius effluerent odore etiam illius et fetore exercitus gravaretur et qui paulo ante sidera caeli contingere se arbitrabatur eum nemo poterat propter intolerantiam fetoris portare hinc igitur coepit ex gravi superbia deductus ad agnitionem sui venire divina admonitus plaga per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus et cum nec ipse iam fetorem suum ferre posset ita ait iustum est
Abbreviated transcription (Latin):
uerat eñi in eam que di¬
et temptauit expoliare tẽ¬
pla: et ciuitatem oppͥme¬
re. S ed multitudine ad
arma ꝯcurrente in fugam
u̾si sũt. Et ita ꝯtigit: ut
antiochus post fugam
turpiter redtret. Et cũ ut¬
nisset circa hecbatana: re¬
cognouit que erga nichano¬
rem ⁊ timotheũ gesta sũt
Clatus attem in tram:
atbitrabatur se iniuriam
illoꝵ qui se fugauerant.
posse in iudeos retorquere
Ideoq iussit agitari cir¬
rum sine intermissione
agens iter ⁊ celesti eũ iu¬
ditio ꝑurgente. eo qd̃ ita
suꝑbe locutus est se uen¬
turum therusolimã: et ꝯ¬
geriem sepulchri iudeorũ
eam esse facturũ. Sed qui
uniũsa conspicit dñs de¬
us isrs: ꝑcussit eũ insana¬
bili ⁊ inuisioili plaga. Ut
eñi finiuit hunc ip̃m ser¬
monem app̃hendit eũ do¬
lor dirus uiscerũ: et ama¬
ra internoꝵ tormenta. Et
quidem satis iuste. Qͥppe
qui multis ⁊ nouis cruci¬
atib alioꝵ torserat uisce¬
ra: licet ille nullo modo a
sua malicia cessaret. Suꝑ

Expanded text:
erat enim ea quae diet temptavit expoliare templa et civitatem opprimere sed multitudine ad arma concurrente in fugam versi sunt et ita contigit ut Antiochus post fugam turpiter rediret et cum nisset circa Ecbatana recognovit quae erga Nicanorem et Timotheum gesta sunt elatus autem ira arbitrabatur se iniuriam illorum qui se fugaverant posse in Iudaeos retorquere ideoque iussit agitari currum sine intermissione agens iter caelesti eum iudicio perurguente quod ita superbe locutus est venturum se Hierosolymam et congerieeam facturum sed qui universa conspicit Dominus Israhel percussit eum insanabili et invisibili plaga ut enim finivit hunc ipsum sermonem adprehendit eum dolor dirus viscerum et amara internorum tormenta et quidem satis iuste quippe qui multis et novis cruciatibus aliorum torserat viscera licet ille nullo modo a sua malitia cessaret super
Abbreviated transcription (Latin):
dñ benedicebant: qͥa mag¬
nificauit locũ suũ. Et tem¬
plum qd̃ paulo ante timo¬
re ac tumultu erat plens̃.
apparente om̃ipotente dño
gaudio ⁊ leticia impletũ est.
Tuncuero ex amicis helyo¬
dori quidam rogabant ꝯfestĩ
oniam ut inuocaret altissi¬
mum: et uitam donaret et
qui in supp̃mo sp̃u erat ꝯsti¬
tutus. Considerans autem
sũmus sacerdos ne forte rex
suspicaretur malitiam ali¬
quam ex iudeis circa helyo¬
dorũ ꝯstĩmatam: obtulit ꝓ
salute uiri hostiam saluta¬
rem. Cumq sũmus sacerdoᷤᷤ
exoraret ⁊ idem iuuenes eis¬
dem uestib amicti. astantes
helyodoro: dixerunt. Onte sa¬
cerdoti gr̃as age: nam ꝓpter
etm tibi dñs uitam dona¬
uit. Tu autẽ ab eo flagel¬
latus: nuntia om̃ib mag¬
nalia dei ⁊ potestatẽ. Et hiis
dictis: ñ cõparuerũt. Hely¬
odorus autẽ hostia deo obla

Expanded text:
dicebant quia magnificavit locum suum et templum quod paulo ante timore ac tumultu erat plenum apparente omnipotente Domino gaudio et laetitia impletum est tunc vero ex amicis Heliodori quidam rogabant confestim Onian ut invocaret Altissimum et vitam donaret ei qui in supremo spiritu erat constitutus considerans autem summus sacerdos ne forte rex suspicaretur malitiam aliquam ex Iudaeis circa Heliodorum consummatam obtulit pro salute viri hostiam salutarem cumque summus sacerdos exoraret idem iuvenes eisdem vestibus amicti adstantes Heliodoro dixerunt Oniae sacerdoti gratias age nam propter eum tibi Dominus vitam donavit tu autem ab eo flagellatus nuntia omnibus magnalia Dei et potestatem et his dictis non conparuerunt Heliodorus autem hostia Deo ob
Abbreviated transcription (Latin):
tur suꝑ faciẽ oĩs terre: qͥa
om̃is fur sic̃ ibi scriptũ ẽ
iudicabitur: et oĩs iurans
ex hoc similit̾ iudicabitur.
Educã illud dicit dñs exer¬
cituũ: et ueniet ad domũ
furis ⁊ ad domũ iurantis
in nomine meo mendacit᷑:
et cõmorabitur in medio do¬
mus eius: et ꝯsumet eã.
et ligna eius. et lapides elꝰ.
me. Leua oculos tuos: et
uide. Quid ẽ hoc qd̃ egredit᷑
Et dixi. Quidnam est. Et ait.
Hec ẽ amphora egrediens.
Et dixit. Hec est oculus eoꝵ
in untũsa terra. Et ecce ta¬
lentũ plũbi portabatur.Et
ecce mulier una sedens in
medio amphore. Et dixit.
hec ẽ impietas. Et ꝓiecit e¬
am in medio amphore: et
misit massam plũbeam ĩ
os eius. Et leuaui oculos
meos: et uidi. Et ecce due
mulieres egredientes: ⁊ sp̃s
in alis earx. Et habebant a¬
las quasi alas milui. Et
leuauerunt amphorã int̾¬
terrã ⁊ celũ. Et dixi ad ange¬
lũ qui loq̃batur ime. Qͦ
iste deferunt amphorã: Et
dixit ad me. Wrt edificet᷑ et

Expanded text:
iem omnis terrae: quia omnis fur, sicut ibi scriptum est, iudicabitur, et omnis iurans ex hoc similiter iudicabitur. educam illud, dicit dominus exercituum, et ueniet ad domum furis et ad domum iurantis in nomine meo mendaciter: et commorabitur in medio domus eius et consumet eum et ligna eius et lapides eius. me: Leva oculos tuos, et vide quid est hoc, quod egreditur. Et dixi: Quidnam est? Et ait; Haec est amphora egrediens: Et dixit: Haec est oculus eorum in universa terra. Et ecce talentum plumbi portabatur, et ecce mulier una sedens in medio amphorae. Et dixit: Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae, et misit massam plumbeam in os ejus. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum, et habebant alas quasi alas milvi: et levaverunt amphoram intterram et coelum. Et dixi ad angelum, qui loquebatur in me: Quo istae deferunt amphoram? Et dixit ad me; Ut aedificetur ei
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs exercituũ. Percu¬
te pastorẽ: et disꝑgentur
oues. Et gũtam manum
meã ad paruulos: et erũt
in omni terra dicit dominꝰ.
Partes due in ea disperdent᷑
et deficient: et tercta pars
relinq̃tur. in ea. Et ducã
terciã partẽ ꝑ ignẽ⁊ et urã
eos sic̃ uritur argentum:
et ꝓbabo eos sic̃ ꝓbatur au¬
rũ. Ip̃e inuocabit nom̃ me¬

Expanded text:
s exercituum percute pastorem et dispergantur oves et convertam manum meam ad parvulos et erunt in omni terra dicit Dominus partes duae in ea disperdentur et deficient et tertia pars relinquetur in ea et ducam tertiam partem per ignem et uram eas sicut uritur argentum et probabo eos sicut probatur aurum ip
Abbreviated transcription (Latin):
quẽq ꝯtra ꝓximũ suum.
Nunc autẽ ñ iuxta dies pͥ¬
ores ego faciã reliquiis po¬
pult huius dicit dñs exer¬
cituũ: secd semen pacis erit.
Ninea dabit fructũ suũ:
et terra dabit germen suũ:
et celi dabunt rorẽ suum.
Et possidere faciã reliquiaᷤᷤ
ppłi huius uniũsa hec. Et
erit ⁊ sic̃ eratis maledictio
ingentib domus iuda. et
domus isrł: sic saluabo
uos et eritis benedictõ. No¬
litetimere. Confortetꝰ manꝰ
ur̃e: quia hec dicit dñs exer¬
cituũ. Sic̃ cogitaui ut af¬

Expanded text:
quemque contra proximum suum. quemque contra proximum suum. Nunc autem non juxta dies priores ego faciam reliquiis populi hujus, dicit Dominus exercituum, sed semen pacis erit: Vinea dabit fructum suum, et terra dabit germen suum, et coeli dabunt rorem suum, et possidere faciam reliquias populi hujus universa haec. Et erit: sicut eratis maledictio in gentibus, domus Juda et domus Israel: sic salvabo vos, et eritis benedictio: Nolite timere, confortentur manus trae. Quia haec dicit Dominus exercituum: Sicut cogitavi
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem: et uiribaculus
in manu eius p̃ multitu¬
dine dieiz ⁊ et platee ciui¬
tatis ĩplebuntur infanti¬
b et puellis ludentib in
plateis eius. Hec dicit do¬
minus exercituũ. Si dif¬
ficile uidebitur in oculis
reliquiaꝵ ppłi hiuius in
dieb illis: nũquid in ocu¬
lis meis difficile erit dicit
dñs exercituũ. Hec dicit
dñs exercituũ. Ecce ego sal¬
uabo ppłm meũ de tetra o¬
rientis et de terra occasus
sous : et acllucã eos: et ha¬
bitabunt in medio theru¬
salem. Et erũt michi ĩ po¬
pulũ: et ego ero ets in de¬
um: inueritate ⁊ in iusti¬
cia. Hec dicit dñs exercitu¬
um. Confortentur manꝰ
ur̃e qui auditis in dieb
hus sermones istos ꝑ os
ꝓ ph̃are ⁊ indie qua funda¬
ta est domus dñi exercitu¬
um: ut templũ edificaret᷑.
Si quidẽ ante dies illos
merces hominũ nõ erat :
nec merces ium̃toꝵ erat:
neq introeunti ⁊ exeunti
erat pax p̃ tribulatõne. Et
dimisi om̃s hoĩes: unum¬

Expanded text:
em: et vir, baculus in manu ejus prae multitudine dierum. Et plateae civitatis complebuntur infantibus et puellis, ludentibus in plateis ejus. Haec dicit Dominus exercituum: Si difficile videbitur in oculis reliquiarum populi hujus in diebus illis, numquid in oculis meis difficile erit? dicit Dominus exercituum. Haec dicit Dominus exercituum: Ecce ego salvabo populum meum de terra orientis, et de terra occasus solis. Et adducam eos, et habitabunt in medio Jerusalem: et erunt mihi in populum, et ego ero eis in Deum, in veritate et justitia. Haec dicit Dominus exercituum: Confortentur manus vestrae, qui auditis in diebus his sermones istos per os prophetarum, in die qua fundata est domus Domini exercituum, ut templum aedificaretur. Siquidem ante dies illos merces hominum non erat, nec merces jumentorum erat; Neque introeunti et exeunti erat pax prae tribulatione, et dimisi omnes homines, unum
Abbreviated transcription (Latin):
toris ⁊ menstruate. Et erit:
indie illa dicit dñs exercitu¬
um disꝑdã noĩa ydoloꝵ de
terra: et ñ memorabunt᷑
ultra. Et prophetas ⁊ spi¬
ritũ immundũ auferã
de cerra. Et erit: cũ ꝓphaue¬
ei pat̾ eius ⁊ mat̾ eius qui¬
genuerunt eũ. Non uiue.
qm̃ mendatiũ locutus es
in noĩe dñi. Et configent
dent᷑ ꝓpłe unusquisq ex ui¬
sione sua cũ ꝓphauerit: nec
oꝑietur pallio saccino ut
menciatur: sed dicet. Non
sũ ꝓph̃a. Homo agricola e
gosũ: qm̃ adam exemplũ
meũ ab adolescentia mea.
Et dicetur ei. Qiud sũt pla¬
ge iste in medio manuũ
tuar: Et dicet. Hiis pla
gatus sũ: indomo eoꝵ qui
diligebant me. Framea su¬

Expanded text:
truatae et erit in die illa dicit Dominus exercituum disperdam nomina idolorum de terra et non memorabuntur ultra et prophetas et spiritum inmundum auferam de terra et erit cum prophet mater eius genuerunt eum: Non vives: quia mendacium locutus es in nomine Domini, et configent ete unusquisque ex visione sua cum prophetaverit, nec operientur pallio saccino ut menciantur, sed dicet: Non sum propheta, homo agricola sum ego, quoniam Adam exemplum meum ab adolescentia mea. Et dicetur ei Que sunt plage iste in medio manuum tuarum? Et dicet: Hiis plagis plagatus sum in medio eorum qui diligebant me. Unde,
Abbreviated transcription (Latin):
et ait adme: dicens. hoc ẽ
ũbũ dñi ad zorobabel dicẽs.
Non in exercitu neq in ro¬
bore sed in sp̃u meo: dicit
dñs exercituũ. Quis tu
mons magne corã ⁊ oroba¬
bel in planũ: Et educet la¬
pidem primariũ: et exeqͣ¬
bit gr̃am gracie eius. Et
fc̃m est uerbũ dñi ad medi¬
cens. Manus zorobabel
fundauer̃t̃ domũ istam:⁊
manus eius ꝑficient eã.
et scietis quia dñs exerci¬
tuũ misit mead uos. Qͥs¬

Expanded text:
et ait ad me, dicens: Hoc est et ait ad me, dicens: Hoc est verbum Domini ad Zorobabel, dicens: Non in exercitu, neqbore sed in spiritu meo dicit Dominus exercituum quis tu mons magne coram Zorobabel in planum et educet lapidem primarium et exaequabit gratiam gratiae eius et factum est verbum Domini ad me dicens manus Zorobabel fundaverunt domum istam et manus eius perficient eam et scietis quia Dominus exercituum misit me ad
Abbreviated transcription (Latin):
quia uiri portendentes sũt.
Ecce eñi ego adducã seruũ
meũ orientem: quia ecce
lapis quẽ dedi corã tħ̃it:
suꝑ lapidẽ unũ septẽ cclłi
sunt. Ecce ego celabo sculp¬
turã eius ait dñs exercitu¬
um: et auferã iniquitatẽ
terre illius in die una. In
die illa dicit dñs exercitu¬
um ⁊ uocabit uir amicum
suũ subt̃ uineã: et subter
ficum. ¶
et suscitauit me quasi ui¬
rũ qui suscitatur de som¬
no suo. Et dixit ad me. Qͥd
cu uides: Et dixi. Rideo⁊ et
ecce candelabrũ aureũ totũ.
et lampas etus suꝑ caput
ip̃ius ⁊ et septẽ lucerne eiꝰ
suꝑ illud: et septẽ infuso¬
ria lucernis q̃ erant super
caput eius ⁊ et due oliue
suꝑ illud: una a dextris lã¬
padis. et una a sinistris eiꝰ.
Et respondi⁊ et ato ad ange¬
lũ qui loq̃atur in me: di¬
cens. Quid sunt hec dñe
mi: Et respondit angelus
qui loquebatur inme: et
dixit ad me. Numquicl
nescis quid hec sunt Et dix.
Non dñe mi. Et respondit

Expanded text:
quia viri portendentes sunt quia viri portendentes sunt ecce meum orientem. Quia ecce lapis, quem dedi coram Jesu: super lapidem unum septem oculi sunt: Ecce ego caelabo sculpturam ejus, ait Dominus exercituum: et auferam iniquitatem terrae illius in die una. In die illa, dicit Dominus exercituum, vocavit vir amicum suum subter vineam et subter ficum. Cet suscitavit me, quasi virum qui suscitatur de somno suo. Et dixit ad me: Quid tu vides? Et dixi: vidi, et ecce candelabrum aureum totum, et lampas ejus super caput ipsius, et septem lucernae ejus super illud: et septem infusoria lucernis, quae erant super caput ejus. Et duae olivae super illud: una a dextris lampadis, et una a sinistris ejus. Et respondi, et aio ad angelum, qui loquebatur in me, dicens: Quid sunt haec, domine mi? Et respondit angelus, qui loquebatur in me, et dixit ad me: Numquid nescis quid sunt haec? Et dixi: Non, domine mi. Et respondit,
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotẽ magnũ: stantẽ
corã angelo dñi. Et sathan
stabat a dextris eius: ut
adu̾saretur ei. Et dix̃ dñs
ad satyan: Increpet dñsin
te sathan: et increpet dñs
in te qui elegit iherłm. Nũ¬
quid ñ iste torris ẽ erutus
de igne: Et ihesus erat in¬
dutus uestib sordidis: et
stabat ante faciẽ angeli. Q
respondit ⁊ait ad eos qui
stabant corã se: dicens Au¬
ferte uestim̃ta sordida ab eo.
Et dixit ad eũ. scce abstuli
a te iniquitatẽ tuã: et ĩdui
te mutatoriis. Et dixit.Po¬
nite cydarim mundã suꝑ
caput eius. Et posuerunt
cẏdarim mundã suꝑ caput
eius: et induerũt eũ uesti¬
b. Et angelus dñi stabat. Et
ꝯtestabatur angelus domi¬
ni ih̾m: dicens. Hec dicit
dñs deus exercituũ. Si in
uiis meis ambulaueris
et mandata mea custodie¬
ris : tu quoq iudicabis do¬
mũ meã. et custodies acri¬
a mea: et dabo tibi ambu¬
lantes de hiis qui nunc
hic assistunt Audi ih̾u sa¬
cerdos magnẽ: tu ⁊ amici
tiu qui habitant corã te:

Expanded text:
sacerdotem magnum stantem coram angelo Domini: et Satan stabat a dextris ejus, ut adversaretur ei. Et dixit Dominus ad Satan: Increpet Dominus in te, Satan: Et increpet Dominus in te, qui elegit Jerusalem: numquid non iste torris est erutus de igne? Et Jesus erat indutus vente faciem angeli. Qui respondit, et ait ad eos qui stabant coram se, dicens: Auferte vestimenta sordida ab eo. Et dixit ad eum: Ecce abstuli a te iniquitatem tuam, et indui te mutatoriis. Et dixit: Ponite cidarim mundam super caput ejus. Et posuerunt cidarim mundam super caput ejus, et induerunt eum vestibus; et angelus Domini stabat. Et contestabatur angelus Domini Iesum dicens haec dicit Dominus exercituum si in viis meis ambulaveris et custodiam meam custodieris tu quoque iudicabis domum meam et custodies atria mea et dabo tibi ambulantes de his qui nunc hic adsistunt audi Iesu sacerdos magne tu et amici tui qui habitant coram te
Abbreviated transcription (Latin):
exercituũ. Et fc̃m est. Sic̃
locutus est ⁊ ñ audierunt:
sic clamabunt ⁊ ñ exaudi¬
am dicit dñs exereititũ. Et
disꝑsi eos ꝑ oĩa regna que
nesciunt⁊ et terra desolata
est ab eis: eo qd̃ ñ essec tͣn¬
siens ⁊ reu̾tens. Et posue¬
runt terrã desiderabilem
in desertum. A¬

Expanded text:
exercituum; Et factum est sicut exercituum; Et factum est sicut locutus est, et non audierunt: sic clamabunt, et non exaudiam, dicit Dominus exercituum. Et dispersi eos per omnia regna, quae nesciunt: et terra desolata est ab eis, eo quod non esset transiens et revertens: et posuerunt terram desiderabilem in desertum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad sacerdotes dicens.Cũ
ieiunaretis ⁊ plangeretis
in quinto ⁊ in septimo ñ¬
se ꝑ hos septuaginta annos:
nũquid ieiuniũ ieiunasteᷤ
michi. Et cũ comedistis ⁊
bibistis : nũquid ñ uobis
comedistis. et uobismet ip¬
sis bibistis: Nũquid ñ st̃
hec ũba q̃ locutus ẽ dñs in
huc ihetłm habitaretitr et¬
esset opulenta ip̃a ⁊ urbes
in circuitu eius ⁊ et ad au¬
strũ ⁊ in campestrib habi¬
ad zachariã dicens. Hec di
cit dñs exercituũ dicens.
Iudiciũ uerũ iudicate: et
miscd̾ram ⁊ miseratõnes
facite unusquisq cũ fra¬
tre suo ⁊ et uiduã ⁊ pupil¬
lũ. et aduenã. et pauperem
nolite calũpntari: et ma¬
lum uir frĩ suo ñ cogitet ĩ
corde sito. Et noluerunt at¬
tendere ⁊ et ũterunt scapu¬
lam recedentẽ: et aures su¬
as aggrauauer̃t ne audi¬
rent: et cor suũ posuerunt
ut adamantẽ. ne audirent
legem. et u̾ba q̃ misit dñs
exercituũ in spu suo: per
ẽ indignatõ magna a dño

Expanded text:
dotes dicens cum ieiunaretis et plangeretis in quinto et septimo per hos septuaginta annos numquid ieiunium ieiunastis mihi et cum comedistis et cum bibistis numquid non vobis comedistis et vobismet ipsis bibistis numquid non sunt verba quae locutus est Dominus in huc Hierusalem habitaretesset opulenta, ipsa et urbes in circuitu ejus, et ad Austrum, et in campestribus habiad Zachariam, dicens: JudiDominus exercituum, dicens: Judicium verum judicate, et misericordiam et miserationes facite, unusquisque cum fratre suo. Viduam et pupillum et advenam et pauperem nolite calumniari, et malum vir fratri suo non cogitet in corde suo. Et noluerunt attendere, et averterunt scapulam recedentes, et aures suas aggravaverunt ne audirent, et cor suum posuerunt ut adamantem, ne audirent legem et verba, quae misit Dominus exercituum in spiritu suo per est indignatio magna a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
clama dicens. Hec dicit do¬
minus exercituũ. Adhuc
affluent ciuitates mee bo¬
nis. Et ꝯsolabitur adhuc
dñs syon: et eliget adhuc
iherłm. Et leuaui oculos
meos: et uidi. Et ecce qua¬
tuor cornua. Et dixiad an¬
gelũ qui loq̃batur in me.
Quid sunt hec: Et dix̃ ad
me. Hhec sunt cornia: q̃
uentilauerũt iudã ⁊ iscł¬
et iherłm. Et ostendit mi¬
chi dñs quatuor fabros:
et dixi. Quid istiueniunt
facere:Qui ait dicens Hec
sunt cornua q̃ uentilaue¬
runt iudã ꝑ singłos utros:
et nemo eoꝵ leuauit caput
sitũ. Et uenerũt isti det̾rere
eam. ut eiciant corntia gẽ¬
tiũ q̃ eleuauerũt cornusu¬
uit uir: et in manu eius
funiculus mensoꝵ. Et dixi.
Quotu uadis: Et dixit ad
me. Dt meciar therłm et
iudeam quanta sit latitu¬
do eius: et quanta longi¬
tudo eius. Et ecce angelis
qui loq̃batur in me egre¬
diebatur: et angelus aliuͤ
egrediebatur in occursum
eius. Et dixit ad eũ. Curre
loq̃re ad puerũ istũ dicens.
Absq muro habitabitur

Expanded text:
ens: Haec dicit Dominus exercituum: Adhuc affluent civitates meae bonis: et consolabitur Dominus adhuc Sion, et eliget adhuc Jerusalem. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce quatuor cornua. Et dixi ad angelum, qui loquebatur in me: Quid sunt haec? et dixit ad me: Haec sunt cornua, quae ventilaverunt em. Et ostendit mihi Dominus quatuor fabros. Et dixi: Quid isti veniunt facere? Qui ait, dicens: Haec sunt cornua, quae ventilaverunt Judam per singulos viros, et nemo eorum levavit caput suum: Et venerunt isti deterrere ea, ut dejiciant cornua gentium, quae levaverunt cornu suet ecce vir, et in manu ejus funiculus mensorum. Et dixi: Quo tu vadis? Et dixit ad me: Ut metiar Jerusalem, et videam quanta sit latitudo ejus, et quanta longitudo ejus. Et ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur, et angelus alius egrediebatur in occursum ejus. Et dixit ad eum: Curre, loquere ad puerum istum, dicens: absque muro habitabitur