comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ca q̃ sunt uoluntatꝭ dei fatias ⁊ in om̃ib secũd̾
dei habuerit cognitiont̃. tanto ⁊ mareftãt᷑ euis
habebit tunore̾m: et cordis euus erga enm tene¬
bit dilectionẽ Et in tantum dignt deo poter
ambulare: et in tantũ illi ulacere: et ĩ omi
oꝑe bono fructificare. Ille go deo digne ãblãt
qui Ridem ꝙͣ in baxłisiate ꝑ dm̃ actepit grañ
cotidit oꝑib bonis accimuuãt qui mẽbr̾a
sua q̃ siuit suxer teriã mortificat ut deo
spirituałr̃ uniat. et ei cui se probanit. iuste
⁊ pie uiut̃do placeat/ Deo per onnã plat̃ter
ucrno ergo deo placere/ et ad uerã pt reatitu¬
et assumxtionẽ uirtut᷑um per fidẽ recta᷑
Coperationt sauctã Et neq in hõ seculo
sine hiis duab rebus si tamẽ operãdi affuerit tp̃s
quisꝙͣ iustificanis consequit᷑. gram̃: neq ĩ futo
Uitam possidebit eternã. In omi opere hono fructi¬
ficantes Ille bent ĩ onũ opere hono fructifical
qui accepto in corde uerbi senuiẽ. ĩ terra bona et

Expanded text:
ea quae sunt voluntatis Dei faciat, et in omnibus secundum Dei habuerit cognitionem, tantum et majestatis ejus habebit timorem, et cordis erga eum tenebit dilectionem, et in tantum digne Deo poterit ambulare, et in tantum illi placere, et in omni opere bono fructificare. Ille ergo digne Deo ambulat, qui fidem quam in baptismate per Domini accepit gratiam, quotidie operibus bonis accumulat, qui membra sua quae sunt super terram mortificat, ut Deo spiritualiter vivat, et ei cui se probavit, juste et pie vivendo placeat. Deo per omnia placentes . Nemo ergo Deo placere, et ad veram potest beatituet assumptionem virtutum, per fidem rectam et operationem sanctam. Et neque in hoc saeculo sine his duabus rebus si tamen operandi adfuerit tempus quisquam sanctificationis consequitur gratiam, neque in futuro vitam possidebit aeternam: In omni opere bono fructificantes . Ille bene in omni opere bono fructificat, qui accepto in corde verbi semine, ut terra bona et
Abbreviated transcription (Latin):
dempnabat᷑ sua malitia. Iccͥco auferre festinauit emedio ipsũ
ne eum uideret ad confusionem suam. quẽ uidere noluit ad
em̃dationem et correctionẽ suam: fortassis existimans pꝰea
ñ fore dm̃ uindicem iniquitatis. si ñ suꝑeẽt hõ iustus testi
u̾itatis. Sic gͦ cain int̾fector fris babylonis fundam̃ta posuit.
abel aut̃ int̾fectus sanguine suo pͥmordia ierłm. in t̾ra conse¬
e sau qͦ ab hereditatis sorte & dono benedictionis reꝓbat᷑. iacob
diligitur & eligitur: & repbato helyab pͥmogenito. dauid iu¬
nior ad regni fastigium sublimatur. Semꝑ aũ milites diabo¬
li furore pugnauerunt. & milites xp̃i patientia uicerunt:
regẽ suum pauꝑtatis amore. & humilitatis studio seq̃nte.

Expanded text:
demnabatur malitia. Idcirco auferre festinavit e medio ipsum demnabatur malitia. Idcirco auferre festinavit e medio ipsum ne eum videret ad confusionem sui, quem videre noluit ad emendationem et correctionem sui. Fortassis existimans postea non fore Deum vindicem iniquitatis, si non superesset homo justus testis veritatis. Sic ergo Cain interfector fratris Babylonis fundamenta posuit. Abel autem interfectus sanguine suo primordia Jerusalem in terra conseEsau quoque ab haereditatis sorte et dono benedictionis reprobatur, et Jacob diligitur et erigitur; et reprobato Eliab primogenito, David junior ad regni fastigium sublimatur. Semper autem milites diaboli furore pugnaverunt, et milites Christi patientia vicere, regem suum paupertatis amore et humilitatis studio sequente
Abbreviated transcription (Latin):
quia finis pͥncipio melior ẽ: quia quȩ in pͥncipio facta sunt
a deo bona quidẽ facta sunt. s bona incipientia. q̃ aũ infi¬
ne facienda erant. bona facienda erant: ⁊ bona ꝯsummata.
ꝓpt̾ hoc etiam in ipsa rerum conditione. pͥmũ mat̾iam fecit.
mosum eẽ. & meliꝰ addendum erat. ut ñ nimis głaret᷑ in eo. qͦd pͥ¬
mũ bonũ acceperat: s ad illud potiꝰ festinaret qd̃ pꝰea melius
acceptura erat. S pͥmogenitus pͥmũ dilex̃. ut ꝑderet nouis¬
simum: & ideo reꝓbatus est. & ille incelo. & iste int̾ra. S ille de
celo deiectus in t̾ra hominẽ ꝑ inudiam supplantauit: iste in
tr̃a repb effectus. frẽm suum ⁊elando occidit. Qͥa enĩ uita illiꝰ
grauis illi fuit. ideo ad mortem illius festinauit. Cruciabatur
enĩ nequam conscientia. cotidie contͣ se testimoniũ cernen.
uitã usti: & quasi gͣuis ei adiuidendum fuit. ex cuiꝰ p̾sentia con¬

Expanded text:
quia finis principio melior est, quia quae in principio facta sunt, quia finis principio melior est, quia quae in principio facta sunt, a Deo bona quidem facta sunt, sed bona incipientia; quae autem in fine facienda erant, bona facienda erant, et bona consummata. Propter hoc etiam in ipsa rerum conditione primum materiam fecit, mosum esse; et melius addendum erat, ut non nimis gloriaretur in eo quod bonum primum acceperat, sed ad illud potius festinaret quod postea melius acceptura erat. Sed primogenitus primum dilexit ut perderet novissimum, et ideo reprobatus est et ille in coelo coelo dejectus in terra hominem per invidiam supplantavit, iste in terra reprobus effectus fratrem suum zelando occidit. Quia enim vita illius gravis ei fuit, ideo ad mortem illius festinavit. Cruciabatur enim nequam conscientia quotidie contra se testimonium cernens vitam justi et quasi gravis ei ad videndum fuit, ex cujus praesentia sua con
Abbreviated transcription (Latin):
amat᷑: & quia rursum qui uilis ẽ. sine reuerentia leditur. ne¬
cessaria ẽ. pꝰ humilitatẽ patientia. qua omĩa adu̾sa ꝓpt̾ dm̃.¬
tolerentur. Pauꝑtas leuem facit & expeditum. humilitas mo¬
dicum: patientia fortem & robustum. E contͣ diabolus suos pͥ¬
mum diuitiarũ pondẽ. in amore & sollicitudine onerat. ut de¬
orsum ruant. scđo ꝑ suꝑbiam inflat. ut ꝑ latum incedant: ter¬
cio ꝑ in patientiã frangit ut cito deficiant. Hi duo popłi duas
piũ & diuisionis signũ: qͥa illa massa nat᷑e humane. q̃ in ipso
nem tota addicta erat ad penã: ut ostendet᷑ miscđia ⁊ u̾itas.¬
iam tunc diuidi incepit in uasa miscdĩȩ. & in uasa irȩ. Et ab¬
iectus ẽ. pͥmogenitus t̾rę. sicut pͥmogenitꝰ celi corruerat: si tñ
pͥmogenitus erat. qͥ genitꝰ ñ erat. De ipso enim dictũ ẽ. ipse pͥn-¬
cipium uiarum dei. Et reꝓbata sunt pͥma. ut ostendatur

Expanded text:
amatur. Et quia rursum qui vilis est sine reverentia laeditur, neamatur. Et quia rursum qui vilis est sine reverentia laeditur, necessaria est post humilitatem patientia, qua omnia adversa proptolerentur. Paupertas levem facit et expeditum, humilitas modicum, patientia fortem et robustum. Econtra diabolus suos primum divitiarum pondere in amore et in sollicitudine onerat ut deorsum ruant; secundo per superbiam inflat, ut per latum incedant; tertio per impatientiam frangit ut cito dpium et divisionis signum, quia illa massa naturae humanae quae in ipso nem tota addicta erat ad poenam, ut ostenderetur quod misdi coeperunt in vasa misericordiae et in vasa irae, et abjectus est primogenitus terrae, sicut primogenitus coeli corruerat, si tamen primogenitus erat qui genitus non erat. De ipso enim dictum est: « Ipse principium viarum Dei . » Et reprobata sunt prima ut ostendatur
Abbreviated transcription (Latin):
ex emplũ patientiȩ ne deficiamus in longũ. Ex emplũ pauꝑ¬
ñ h. uͥ cap̃ suũ reclinet. Exemplũ humilitatis dedit: cũ dixit.
discite aie qͥa mitis sum & humił corde. Exemplũ patientiȩ
dedit: qñ cũ ꝑcuteretur. ñ reꝑcussit. cum occideretur sustinuit.
Ex emplum pauꝑtatis. qͥa in hoc mundo diuitias hr̃e noluit. ex¬
emplũ humilitatis qͥa głam spreuit: exemplũ patientie qͥa mala
sustinuit. Cũ laudaretur. ñ letabat᷑. cum malediceret᷑ ñ tristabat᷑.
cum p̾meretur. ñ frangebat᷑. Ait qͥdam illi. Magister bone.
& respondit. qͥd me dicis bonũ: Ecce humilitas. Et alii dixert̃
humilitatis exemplum relinquens fugit. & głam spreuit: &
multa alia ad hec ꝑtinentia. ex empla. Prima ẽ gͦ pauꝑta
ut abiciamus qd̾ grauat. in qͦ ẽ. peccandi occasio. & quia pauꝑtas
despicitur. sequit᷑ humilitas. qua ipsa etiam ꝓpt̾ dm̃ iulita

Expanded text:
exemplum patientiae, ne deficiamus in longum. Exemplum paupexemplum patientiae, ne deficiamus in longum. Exemplum paup ubi caput suum reclinet . » Exemplum humilitatis dedit, cum dixit: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde . » Exemplum patientiae dedit quando, cum percuteretur, non repercussit, cum joco caederetur, sustinuit; exemplum paupertatis, quia in hoc mundo divitias habere noluit; exemplum humilitatis, quia gloriam sprevit, exemplum patientiae, quia mala sustinuit. Cum laudaretur non laetabatur; cum malediceretur, non tristabatur; cum premeretur, non frangebatur. Ait quidam illi: « Magister bone. Et respondit. Quid me dicis bonum? » Ecce humilitas. Et alii dixerunthumilitatis exemplum nobis relinquens fugit, et gloriam sprevit: et multa sunt ad haec pertinentia exempla. Prima ergo est paupertas, ut abjiciamus quod gravat, in quo est peccandi occasio. Et quia paupertas despicitur, sequitur humi
Abbreviated transcription (Latin):
Uȩ sunt ciuitates. ierłm & babylon. ⁊ duo popli. amatores
dĩ ciuies ierłm. & amatores mundi ciues babylonis: ⁊ duo regẽ
tates. & duos popłos. & duos reges. bellum ẽ. iugit̾. ⁊ discordia
⁊ pugna. Et signat uterq milites suos. xp̃c suos & diabolus⁊
suos: ut agnoscant quiq regem suũ. ⁊ cognoscant᷑ ab eo. ⁊ seqͣntur
cũ. Ierłm enĩ ciuitas sursum ẽ. in cȩlo: babylon deorsum int̾ra.
Similit̾ iam xp̃c sursum ẽ: diabolus deorsum. Milites xͥ sequunt᷑
regem suum: & milites diaboli sequunt᷑ regem suũ. Xp̃c trib
exemplis uiam nob̃ ostendit. qua eũ sequi debeamꝰ. Similit̾ &
diabolus tͥa ꝓposuit: quib pꝰ eũ precipitent᷑. qͥ eũ sequunt᷑. Iter
enim ad xp̃m quia sursum ẽ. arduũ ẽ. & artum ẽ. & in longum
facile. Ideo xp̃c exemplum pauꝑtatis reliquit. ut exonerati sar¬
cina t̾renarum rerum. leues ascendamꝰ ꝑ arduũ. exemplum
humilitatis. ut modici sine difficultate transeamꝰ. ꝑ artum:

Expanded text:
e sunt civitates, Jerusalem et Babylon, et duo populi, amatores Dei cives Jerusalem, et amatores mundi cives Babylonis. Et duo regestates et duos populos et duos reges bellum est jugiter et discordia et pugna; et signat uterque milites suos, Christus suos, et diabolus suos, ut agnoscant quique regem suum et agnoscantur ab eo, et sequantur eum. Jerusalem enim civitas est sursum in coelo, Babylon deorsum in terra. Similiter Christus jam sursum est, diabolus deorsum. Milites Christi sequuntur regem suum et milites diaboli sequuntur regem suum. Christus tribus exemplis viam nobis ostendit, qua eum sequi debeamus; similiter et diabolus tria proposuit, quibus post eum praecipitentur qui eum sequuntur. Iter enim ad Christum, quia sursum est, arduum est et arctum est, et longum t ad praecipitium facile. Ideo Christus exemplum paupertatis reliquit, ut exonerati sarcina terrenarum rerum, leves ascendamus per arduum exemplum humilitatis, ut modici sine difficultate transeamus per arctum
Abbreviated transcription (Latin):
optimo satis ẽ. mala dimitt̾e. nͥ etiam studeat bona confer¬
re : Laxauit peccata ꝑ indulgentiam: nc̃ conferat dona
uirtutum ꝑ grãm. Respondit pax &dix̃. Dñs dabit benig

Expanded text:
optimo satis est mala dimittere, nisi etiam studeat bono conferoptimo satis est mala dimittere, nisi etiam studeat bono conferre? Laxavit peccata per indulgentiam; nunc conferat dona virtutum per gratiam. Respondit pax et dixit: Dominus dabit
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ hominẽ moliatur: cũ dño ascendit. Ueritas aũ intrans¬
in cor hõis inuenit ibi omĩa mala ⁊ digna penis. ⁊ clamare ce¬
re ꝓ hõie postulans. Hõ int̾ra ꝑ u̾itatẽ stimulatꝰ. peccasse se
bat᷑. Hõ confessionem ad salucem ore ꝓpͥo faciebat: ⁊ miscdia
p̾cib suis dñm ad iustificationẽ hominis compellabat. Ueritaᷤᷤ
de t̾ra orta. ꝑ confessionẽ hominis oriebat᷑. & iusticia de celo
ꝓspiciens. ꝑ miscdĩam dei ad t̾ras mutebat᷑. Ueritas dix̃ prius
puniendun qͥ priꝰ malũ fecerat: miscd̾ia dixit. pꝰ ea iustifican¬
dum & saluandum. qui malum confitendo bene fecerat. Per
ꝓ hoie erat. ⁊ iusticia ⁊ u̾itas adeo cum hoĩe erat. iam inter dm̃
⁊ hoĩem. ꝓ iusticia pax erat: ⁊ ascendit iusticia ab homine ad
dm̃. pacem pastulans. & descendit pax adeo ad hominẽ iusti¬
ciam amplectens ⁊ oscłans. Tunc ait iusticia ad pacẽ. Nqͥd

Expanded text:
contra hominem moliatur, cum Domino ascendit. Veritas autem intranscontra hominem moliatur, cum Domino ascendit. Veritas autem intrans cor hominis invenit ibi omnia mala, et digna poenis, et clamare coere pro homine postulans. Homo in terra per veritatem stimulatus, peccasse se batur. Homo confessionem ad salutem ore proprio faciebat, et misericordia precibus suis Dominum ad justificationem hominis compellebat. Veritas de terra per confessionem hominis oriebatur, et justitia de coelo prospiciens per misericordiam Dei ad terras mittebatur. Veritas dixit prius puniendum qui prius malum fecerat. Misericordia dixit postea justificandum, et salvandum qui et malum confitendo bene fecerat. Per pro homine erat, et justitia, et veritas a Deo cum homine erat jam inter Deum et hominem pro justitia pax erat, et ascendit justitia ab homine ad Deum, pacem postulans, et descendit pax a Deo ad hominem justitiam amplectens, et osculans. Tunc ait justitia ad pacem: Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
sustinere. Concordia aũ eẽ. non pot̾: ubi uoluntas tam diu̾¬
condonet᷑. quȩ simul fieri ñ possunt. Ppt̾ea ne ego qui amator
pacis sum. compellar societatem urãm relinquere. necesse est
ut uos studeatis utrimq nras uoluntates. ad unũ consensũ
inclinare. Ad hȩc u̾itas respondit. se minꝰ laudabilem si mul¬
pietate. soluatur. Tẽ d̾s int̾rogauit si uellent ambe suas uo¬
luncates in eiꝰ arbitrio ponere: & qͦd ipse uide discerneret. sine
contͣ dictione annuere. Qͦd utraq in qnͣtũ fieri posset sine dimi¬
nutione noĩs ⁊ dignitatis suȩ. concedente: ds̃ dix̃. equum sibi
in celo ꝑmansit. ita ñc ipsa int̾ra. cum homine ꝑ maneat. &
miscd̃ia cum deo cȩlum concendat. Scͥptũ ẽ. enĩ. Miscdia ⁊ u̾itas
ut ͣ mĩa maneat. & u̾tas precedat. Tum mĩa rogans u̾itatẽ me¬
morem eẽ cominunis pacti. scił & nec qͥcqͣm ultra concessum.

Expanded text:
sustinere. Concordia autem esse non potest ubi voluntas tam divesustinere. Concordia autem esse non potest ubi voluntas tam dive simul fieri non possunt. Propterea nec ego, qui amator pacis sum, compellar societatem vestram relinquere, necesse est ut vos studeatis utrinque vestras voluntates ad unum consensum inclinare. Ad hoc veritas respondit se minus laudabilem, si ali vellent ambae suas voluntates in ejus arbitrium ponere et quod ipse inde discerneret sine contradictione annuere. Quod utraque, in quantum fieri posset sine diminutione nominis et dignitatis suae, concedente. Deus dixit aequum sibi in coelo permansit, ita nunc ipsa in terra cum homine permaneat, et misericordia cum Deo coelum conscendat. Scriptum est enim, ait: « Misricordia maneat, et veritas praecedat. Tum misericordia rogans veritatem memorem esse communis pacti, scilicet ne quidquam ultra concessum
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ respondit ñ eẽ. decens bonũ dñm ⁊ iustum malos seruoᷤᷤ
⁊ iniustos habere. Miscdi̾a dixit. tantũ dñm sine ministris eẽ
ñ deb̾e. Ueritas affirmauit. neqͣm hõies merito deb̾e damp¬
nari. Misedia respondit. eos ut boni fierent spontanea etiã
pietate debere reuocari. Ueritas dixit se nolle nec posse tot
scelera hominum tolerare. Miscd̃ia respondit. grãm dñi
ad indulgendum suꝑ ab undare. Ueritas dixit. Unꝰqͥsq
ꝓut gessit in corꝑe accipiat. Miscłia dix̃. omĩs homo ma¬
gis conũtatur ad dñm & uiuat. his gͦ sͥ ita obuiantib
⁊ ad diu̾sa uoluntatem dĩ inclinare desiderantib: uidens
d̾s tam diu̾sas sententias ad effectum simul ꝓcedere ũ
posse. ait. Scͥptum ẽ. Miscãiam ⁊ u̾itatem diligit ds.
Quas gͦ diligit uult sibi semꝑ p̾sto eẽ: ⁊ quia rursus
dr dedeo in pace factus ẽ. locus euis. ñ pot̾ illas discordes¬

Expanded text:
autem respondit non esse decens bonum Dominum et justum malos servos autem respondit non esse decens bonum Dominum et justum malos servos et injustos habere. Misericordia dixit tantum Dominum sine ministris esse non debere. Veritas affirmavit, nequam homines merito debere damnari. Misericordia respondit eos, ut boni fierent, spontanea etiam pietate debere revocari. Veriscelera hominum tolerare. Misericordia respondit gratiam Domini ad indulgendum superabundare. Veritas dixit: Unusquisque prout gessit in corpore accipiat. Misericordia dixit: Omnis homo magis convertatur ad Dominum, et vivat. His ergo ita sibi obviantibus, et ad diversa voluntatem Dei inclinare desiderantibus, videns Deus tam diversas sententias ad effectum simul procedere non posse, ait: Scriptum est: Misericordiam et veritatem diligit Deus . Quas ergo diligit, vult sibi semper praesto esse; et quia rursus dicitur de Deo: In pace factu est locus ejus , non potest illas discordes
Abbreviated transcription (Latin):
debui. nunc postrema. & qͦd magis uiȩ grauat. si ad comitatũ
tuum ñ uocata accedo. E contrario u̾itas respondit. in hac uia
miscdiam comitẽ dñi nec eẽ posse. nec debere. tum quia consiliũ
uoluntati eiꝰ contͣriũ ordinatum sit. & iecͥco in eiꝰ oꝑe p̃sens
ipsa eẽ. ñ possit. tum etiã quia cũ ipso dño egressa non abiit.
Dix̃ enĩ ipsam miscdiam. mag̃ oport̾ẽ rationem redd̾e̾. quare
ipsa egredienti dño ñ affuerit: & ab sentia eiꝰ magis eẽ lesum
dm̃. in tantũ ut uno comite iter carꝑe conpulsus sit. Ad hȩc
omĩa respondit se nec mala intentione egressam. nec malo
oꝑe occupatam: s magis se honori ⁊ utilitati dñi sui consu¬
lere. quȩ ñ ꝑdere studeat ⁊ destruere. sicut ipsa u̾itas s salua¬
re. Illam eẽ notandam potiꝰ ⁊ aceusandam. qui̧ famulos ⁊ mi¬
nistros dñi tantũ uelit imminui: ut cũ om̃s abierint nul¬
lũ patiat᷑ ꝑ indulgentiã aliqͣm leuari ⁊ reuocari. Ueritas

Expanded text:
debui, nunc postrema, et quod magis me gravat ad comitatum tuum non vocata accedo? E contrario veritas respondit in hac via misericordiam comitem Domini necesse posse nec debere, tum quia consilium voluntatis ejus contrarium ordinatum sit, et idcirco in ejus opere praesens ipsa non possit; tum etiam quia cum ipso egressa non sit. Dixit etiam ipsam misericordiam magis oportere rationem reddere, quare ipsa egredienti Domino non affuerit, et absentia ejus magis esse laesum Dominum, intantum ut una comite iter capere compulsus sit. Ad haec misericordia respondit se nec mala intentione egressam, nec malo opere occupatam. Sed magis se honori, et utilitati Domini sui consulere, quae non perdere studeat et destruere, sicut ipsa veritas, sed servare; illam esse notandam potius, et accusandam, quae famulos, et ministros Domini tantum velit imminui, ut cum omnes abierint nullum patiatur per indulgentiam aliquam levari, et revocari. Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
carne. & compassionem in mente portauit. In qua tam̃ modo¬
ad imniutabilitatem trauslata nec pati pot̾ ad corruptionẽ: nec
& patientem & compatientẽ nouimꝰ. Defecerunt in qͥt sicut
fumus dies mei: & ossa mea sicut cremium aruerunt. Dies defecer̃
ꝓpt̾ passionem. ossa aruerunt ꝓpt̾ compassionem. Propt̃ passio¬
nem mortua ẽ. caro: ꝓpt̾ compassionem arefacta est anima. Do¬
lor compassionis quasi frixura quedam anime fuit: qua ureba¬
tur miseratione: premebatur compassione: siccabatur despe-¬
ratione. Desꝑatione dico ñ ꝓpter se. s ꝓpter illos qui nec in ma¬
lo corrigendi. neq amalo erant lib̾andi. In his om̃ib xp̃m sed̃m

Expanded text:
carne, et compassionem in mente portavit. In qua tamen modocarne, et compassionem in mente portavit. In qua tamen modoad immutabilitatem translatus, nec pati potest ad corruptionem, nec  patientem et compatientem novimus . Defecerunt, inquit, sicut fumus dies mei, et ossa mea sicut cremium aruerunt . Dies defecerunt propter passionem; ossa aruerunt propter compassionem, propter passionem mortua est caro, propter compassionem arefacta est anima. Dolor compassionis quasi frixura quaedam animae fuit, qua urebatur miseratione, premebatur compassione, siccabatur desperatione; desperatione dico non propter se, sed propter illos, qui nec in malo corrigendi, neque a malo erant liberandi. In his omnibus Christum
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̃m utrumq fecit quod debuit. Neq ideo sibi contrariꝰ fuit. si
scd̃m pietatem humanitati congruam uoluit. quod scđ̃m iusticiã
duinitati debitam noluit: quia & hoc uelle & illud nolle utrũqꝙ
Quȩ fuit ista turbatio qua semet ipsũ turbauit iħc : Pietas
ipsa. miseta au tio ipsa. fuit turbatio. Bona turbatio. Bene
turbabat᷑. qui pietate mouebatur. Turbauit semet ipsum.
Miseratio turbauit eum. & ipse semet ipsũ turbauit: quia mi¬
serationem sponte suscepit. Sicut tradidit semet ipsum qͣndo
udas tradidit ipsum: sic turbauit sem̾et ipsũ. qͣn miseratio
turbauit eũ. Notum ẽ. hoc & frequenti usu ꝓbatum. dicit᷑
homini q̃n aliquid qui patit᷑. tu te ipsum turbasti: tu tibi
dit. qͣn ille tradidit. cui ad tradendũ pocestatem concesserat.
Sic itaq iħc in humanitate assumpta. qͣmdiu eam passibilem
portare uoluit: scđm ꝓpͥetatem humanitatis & passionem in

Expanded text:
secundum utrumque fecit quod debuit. Neque ideo sibi contrarius fuit, si secundum utrumque fecit quod debuit. Neque ideo sibi contrarius fuit, si secundum pietatem humanitati congruam voluit, quod secundum justitiam Divinitati debitem noluit, quia et hoc velle et illud nolle, utrumqueQuae fuit ista turbatio qua semetipsum turbavit Jesus? Pietas ipsa, miseratio ipsa fuit turbatio. Bona turbatio. Bene turbabatur qui pietate movebatur. Turbavit semetipsum. Miseratio turbavit eum, et ipse semetipsum turbavit, qui miserationem sponte suscepit. Sicut tradidit semetipsum quando Judas tradidit ipsum, sic turbavit semetipsum quando miseratio turbavit eum. Notum est hoc et frequenti usu probatum, dicitur homini quando aliquid patitur: Tu temetipsum turbasti; tu tibi radidit, quando ille tradidit cui ad tradendum potestatem concesserat. Sic itaque Jesus in humanitate assumpta, quandiu eam passibilem portare voluit, secundum proprietatem humanitatis, et passionem in
Abbreviated transcription (Latin):
morituris moreret᷑. eousq compassionẽ suscepit. ut ꝓ ꝑituris la¬
crimaret᷑. Propt̃ miseriam carnẽ suam tradidit ad passionẽ: ꝓpt̾
luit ꝓ nob̃ patiendo: in m̃te sua condoluit. nobis cõpatiendo.
Et quẽ admodum carnis infirmitas in ipso scđm affectũ naturȩ
riam alienam. Sic̃ enĩ calicem passionis scd̃m carnis uoluntatẽ
a se transferri postulabat. quem ñ tͣnsferendũ presciebat: sic
sententiam condempnationis scđ̃m pietatem aliis mitigari
exorabat. quam inmutabiliter p̃uidebat. Pietas quod suũ erat¬
oꝑ abatur miserendo: & ratio quod suũ erat sequebat᷑ diuinȩ dis¬
nolebat. quod tam̃ scđm uoluntatem diuinã in qua cũ patre om̃ia
disponebat. futurũ non eẽ presciebat. quia & hoc ad ueram hu¬
manitatem ꝑtinebat. ut pietate moueretur. & hoc ad ueram di¬
uinitatem ꝑtinebat ut a sua dispositione non moueret᷑. Itaq

Expanded text:
morituris moreretur, eousque compassionem suscepit, ut pro perituris lamorituris moreretur, eousque compassionem suscepit, ut pro perituris lacrymaretur. Propter miseriam carnem suam tradidit ad passionem, proptluit pro nobis patiendo, in mente sua condoluit nobis compatiendo, et quemadmodum carnis infirmitas in ipso secundum affectum naturae riam alienam. Sicut enim calicem passionis secundum carnis voluntatem a se transferri postulabat, quem non transferendum praesciebat, sic sententiam condemnationis secundum pietatem aliis mitigari orabat, quam immutabiliter poperabatur miserando, et ratio quod suum erat sequebatur divinae disvolebat, quod tamen secundum voluntatem divinam in qua cum patre omnia disponebat, futurum non esse praesciebat, quia hoc ad veram humanitatem pertinebat ut pietate moveretur et hoc ad veram divinitatem pertinebat, ut a sua dispositione non moveretur. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. scđm quẽ in nr̃i gñis similitudine sicut culpe ñ corrigende
irascim᷑: ita naturȩ ñ extinguendȩ miseremur. Hunc aũ uita mor-¬
talis & mnutabilitati subdita. nunc in terim ꝓ parte miserie susti¬
net. s pꝰea ad incorruptionem translata deponet. Nunc interĩ
in utroq egrotat. & passione uidelicet in carne. & compassione
in m̃te : tunc in utroq sanabit᷑. ut & ꝑ immortalitatem carni
contͣ passionẽ. & ꝑ immutabilitatẽ mentis contͣ compassionem
confirmet᷑. Sicut enim egͥtudo carnis ẽ. pati: ita egritudo m̃tis
ẽ. compati. Propt̾ea ds̃ homo qui utrũq collere uenit. utrumq
tolerauit. Suscepit passionem in carne: suscepit compassionẽ in
mente. In utroq egrotare uoluit ꝓpt̾ nos: ut in utroq nos egro¬
tantes sanaret. Infirmatꝰ est passione in pena. infirmatus est
compassione in miseria aliena. Eousq passionẽ sustinuit. ut ꝓ

Expanded text:
quitur, secundum quem in nostri generis similitudine sicut culpae non corrigendae quitur, secundum quem in nostri generis similitudine sicut culpae non corrigendae irascimur, ita naturae non exstinguendae miseremur. Nunc autem vita mortalis et mutabilitati subdita, nunc interim pro parte miseriae sustinet, sed postea ad incorruptionem translata deponet. Nunc interim in utroque aegrotat, et passione videlicet in carne, et compassione in mente. Tunc in utroque sanabitur, ut et per immortalitatem carnis contra passionem, et per immutabilitatem mentis contra compassionem confirmetur. Sicut enim aegritudo carnis est pati, ita aegritudo mentis est compati. Propterea Deus homo, qui utrumque tollere venit utrumque toleravit. Suscepit passionem in carne; suscepit compassionem in mente. In utroque aegrotare voluit propter nos, ut in utroque nos aegrotantes sanaret. Infirmatus est passione in poena sua; infirmatus est compassione in miseria aliena. Eousque passionem sustinuit, ut pro
Abbreviated transcription (Latin):
datur: scd̾a autem nec culpam ht̃. quia ex nat᷑a ẽ: nec p̾miũ
ledi pot᷑ passione. tam dui etiam animꝰ mutabilis tangi pot̾
compassione. Ubi autem utrũq ueraciter in passibile erit:
tunc ꝓfecto neq passio carni. neq cõpassio menti. ulla inesse po¬
terit. Nunc gͦ mutabilitate sua bene utrũq utitur. si & ca¬
ro in passione. pacientiam ñ deserit. & animus in compassiõe.
iusticie m̃suram ñ transcendit. Si gͥ tempus compassionis q̃ris:
quamdiu pati possumꝰ. compati debemus. Si locum queris:¬
illic compassionis miscdia exhibenda ẽ. ubi adhuc passionis
miseria desꝑanda non ẽ. Dauid egrotante filio lacrimas fudit.
mortuo faciem lauit. ut ostenderet. quia tamdiu passionis miseria
portanda ẽ. quandiu passionis mĩa desꝑanda ñ ẽ. Est cam̃ quidã
compassionis affectus qui nat᷑am etiam ꝑditam. miseratione ꝓse¬

Expanded text:
datur. Secunda autem nec culpam hdatur. Secunda autem nec culpam hlaedi potest passione, tandiu etiam animus mutabilis tangi potest compassione. Ubi autem utrumque veraciter impassibile erit, tunc profecto neque passio carni, neque compassio menti ulla inesse poterit. Nunc ergo mutabilitate sua bene utrumque utitur, si et caro in passione patientiam non deserit et animus in compassione justitiae mensuram non transcendit. Si igitur tempus compassionis quaeris, quandiu pati possumus, compati debemus. Si locum quaeris,illic compassionis misericordia exhibenda est ubi adhuc passionis miseria desperanda non est. David, aegrotante filio, lacrymas fudit; mortuo, faciem lavit , ut ostenderet quia tandiu compassionis misericordia portanda est quandiu passionis miseria desperanda non est. Est tamen quidam compassionis affectus qui naturam etiam perditam miseratione prose
Abbreviated transcription (Latin):
eam deinceps pietati locus ñ debetur. Quia siquid nos illic ex cõ¬
passione tecigerit: uel ex uitio ẽ. affectui dñante. ut ex infirmi¬
tate corruptibilis nature. passioni resistere ñ ualente. Triplex
enĩ compassionis modus. ẽ. Est quippe compassio. alia ex uitio
alia ex natura. alia ex uirtute. Compassio ex uitio ẽ. qñ affect
aliquo rep̾hensibili dolore tangitur: ubi illicito priꝰ amore tene¬
batur. Compassio ex natura ẽ. qͣndo ex insito sibi pietatis affec¬
tu. animꝰ alienis erumpnis condolet: quotiens contra pietatis
uł humanitatis mensuram. naturã oppͥmi siue affligi uidet.
Compassio ex uirtute ẽ. qñ ꝓpt̾ dm̃ alienis dolorib compatim̃.
cũ scił. uł iusticiam premi. uł innocentiã affligi uidemus. Cõ¬
passio ex uitio culpabilis ẽ. compassio ex natura irrep̃hensibił.
compassio ex uirtute laudabilis. Prima rep̾henditur. tercia lau¬

Expanded text:
eam deinceps pietati locus non debetur. Quia si quid nos illic ex comeam deinceps pietati locus non debetur. Quia si quid nos illic ex compassione tetigerit, vel ex vitio est affectui dominante, vel ex infirmitate corruptibilis naturae passioni resistere non valente. Triplex enim compassionis modus est. Est quippe compassio, alia ex vitio alia ex natura, alia ex virtute. Compassio ex vitio est quando affectus illic reprehensibili dolore tangitur, ubi illicito prius amore tenebatur. Compassio ex natura est quando ex insito sibi pietatis affectu animus alienis aerumnis condolet, quoties contra pietatis vel humanitatis mensuram naturam opprimi sive affligi videt. Compassio ex virtute est quando propter Deum alienis doloribus compatimur, cum scilicet vel justitiam premi vel innocentiam affligi videmus. Compassio ex vitio, culpabilis est? compassio ex natura, irreprehensibilis; compassio ex virtute laudabilis, prima reprehenditur, tertia lau
Abbreviated transcription (Latin):
lore in gaudio felicitatis ꝑsistens eum ꝑ iusticiam reppulit dicen.
Fili recepisti bona in uita tua: & lazarus similit̾ mala. Hinc
ẽ. etiam quod psalmista p̾uidens quẽ admodum in illo ȩt̾nitatis
gaudio. corda iustorum diuine iusticiȩ ꝑ u̾itatis amorẽ immutabi¬
lit̾ inherentia. ñ aliud appet̾e uł approbare potert̃. nͥ hoc solum
qͦd scd̃m illam eẽ recognoscerent: ait. Introibo in potentiã dñi
dñe memorabor iusticiȩ cuȩ solius. In hac aũ uita ubi eiusdem
diuine iuisticie sententiam ꝑfecte nec scire. nec p̾scire possumꝰ
quedam eciam quȩ scdm ipsam uista ñ sunt sine in iusticia uelle
possumꝰ: quia hoc solum ad nos ꝑtinet. ut ubi nescimꝰ qͥd potius
deo placeat. hoc potissimum eligamus qd̾ pietati concordat. Ubi
aũ diuine iusticie sententia immutabilit̾ prefixa ostendit᷑: cont᷑

Expanded text:
lore in certitudine felicitatis persistens , eum per justitiam repulit dicens: lore in certitudine felicitatis persistens , eum per justitiam repulit dicens: Fili, recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . Hinc est etiam quod Psalmista praevidens quemadmodum in illo aeternitatis gaudio corda justorum divinae justitiae per veritatis amorem immutabiliter inhaerentia, non aliud appetere vel approbare poterunt, nisi hoc solum quod secundum illam esse cognoscunt ait: Introibo in potentiam Domini; Domine, memorabor justitiae tuae solius . In hac autem vita ubi ejusdem divinae justitiae sententiam perfecte nec scire nec praescire possumus, quaedam etiam quae secundum ipsam justa non sunt sine injustitia velle possumus; quia hoc solum ad nos pertinet ut ubi nescimus quid potius Deo placeat, hoc potissimum eligamus quod pietati concordat. Ubi autem divinae justitiae sententia immutabiliter praefixa ostenditur, contra
Abbreviated transcription (Latin):
pati non erit: compati non erit. Non tam̃ quia crudelitas erit
in pena aliena: sed quia cruciatus non inerit ex aliena miseria.
Hic compati uirtutis ẽ: illic non comꝑati felicitatis. Hic compate¬
ris uoluntate. moueris pietate. condoles bonitate. Iilic ñ com¬
pateris felicitate. non moueris ęt̾nitate. ñ condoles in passibili¬
tate. Sic itaq compati ẽẽ. non pot̾̃. nisi illic tantũ ubi pati ẽẽ.
potest: q̃m & ipsum compati. pati ẽ. Sane qui illic pati ñ exu¬
unt. compati ñ deponunt. quia sicut ꝓ sua iniquitate corruptibi¬
liter patiunt᷑. ita ꝓ aliena infelicitate scd̃m uite mortalis affectũ
carnalit̾ compatiunt᷑. Hinc ẽ. qͦd diues ille in torm̃tis positus
ꝓ fratrib sollicitatur. ut hoc ei ad miserie cumulum accederet:¬
tim quod eum in sua pena. eciam aliena miseria cruciaret. Abra
luit ham aut̃ & cruciatum udit. & tam̃ sine compassionis do¬

Expanded text:
pati non erit, compati non erit. Non tamen quia crudelitas erit pati non erit, compati non erit. Non tamen quia crudelitas erit in poena aliena, sed quia cruciatus non inerit ex aliena miseria. Hic compati virtutis est; illic non compati, felicitatis. Hic compateris voluntate, moveris pietate, condoles bonitate. Illic non compateris felicitate, non moveris aeternitate, non condoles impassibilitate. Sic itaque compati esse non potest, nisi illic tantum ubi pati esse potest, quoniam et ipsum compati, pati est. Sane qui illic pati non exuunt compati non deponunt; quia sicut pro sua iniquitate corruptibiliter patiuntur, ita pro aliena infelicitate secundum vitae mortalis affectum carnaliter compatiuntur. Hinc est quod dives ille in tormentis positus pro fratribus sollicitatur, ut ei ad miseriae cumulum accederet, quod eum in sua poena etiam aliena miseria cruciaret. Abraham autem etiam cruciatum vidit, et tamen sive compassionis do
Abbreviated transcription (Latin):
& corruptibile hoc incorruptionem. tunc utiq sic̃ carnẽ. neq
passio. neq timor passionis ullus affliget: sic mens nullam ex cõpas¬
sione alieni doloris penã suscipiet. Illic quippe & caro habebit
contͣ passionem securitatẽ: & anima habebit. in pietate puri¬
tatem. Securitas carnis erit ex in passibilitate: puritas mentis
ex ueritate. Incellige que dico. Pati & compati utrũq pena ẽ.¬
Pati datum ẽ. homini. ꝓ iniquitate: compati aũ preceptũ ẽ. ꝓ
bonitate. Iustun ẽ. enim & ęquũ coram deo nr̃o ut qui patitur
compatiat᷑. ut ꝑ passionem deleatur iniquitas: per compassionem
exerceatur bonitas. Hoc siquidẽ ad bonitatem ꝑtinet uite mortal.
ut se in aliis conditionis suȩ accommodet ⁊ & alienȩ passionis ꝑ
compassionem particeps efficiatur. ut sicut id quod patitur necessi¬
tatis ẽ. ita id quod compatitur opus sit bonitatis. Ubi autem

Expanded text:
et corruptibile hoc incorruptionem ; tunc utique sicut carnem nec et corruptibile hoc incorruptionem ; tunc utique sicut carnem nec passio neque timor passionis ullius affliget; sic mens nullam ex compassione alieni doloris poenam suscipiet. Illic quippe et caro habebit contra passionem securitatem, et anima habebit in pietate puritatem. Securitas carnis erit ex impassibilitate, puritas mentis ex veritate. Intellige quae dico. Pati et compati utrumque poena estPati datum est homini pro iniquitate; compati autem praeceptum est pro bonitate. Justum est enim et aequum coram Deo, ut qui patitur compatiatur, ut per passionem deleatur iniquitas, per compassionem exerceatur bonitas. Hoc siquidem ad bonitatem pertinet vitae mortalis, ut se in aliis conditioni suae accommodet, et alienae passionis per compassionem particeps efficiatur, ut sicut id quod patitur necessitatis est, ita id quod compatitur opus sit bonitatis. Ubi autem
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatis ꝑ quã nulli malũ uoluit. uoluntas carnis. ꝑ quã sibi
penam noluit. Iustũ itaq carni erat. quod passionem suam noluit.
quia hoc erat scdm naturam. & iustum erat deo. qͦd passionẽ illiꝰ
uoluit. quia hoc erat scđm iusticiã. Neq enĩ iccirco caro noluit. qͥa
deus uoluit: sicut & deus iccirco non uoluit. quia caro noluit. Si¬
milit̾ & pietas quod scđm affectum compassionis in pena uel ꝑditiõe
miseroꝵ misciter noluit. nequaqͣm contra dm̃ id iuste uolentem
bauit iusticiam. Sane sciendum quia id qͦd caro mortał. timore
passionis urit᷑. & pietas amore compassionis passibiliter mouetur
p̾senti tantũ uite debitũ ẽ. in qua & malis compassio debet᷑
qͣndiu corrigi possunt. & bonis passio ñ tollitͤ. qͣmdiu melio t alis
res eẽ possunt. Cum aũ mortale hoc induerit immortalitateni.

Expanded text:
humanitatis, per quam nulli malum voluit; voluntas carnis, per quam sibi humanitatis, per quam nulli malum voluit; voluntas carnis, per quam sibi poenam noluit. Justum itaque carni erat, quod passionem suam noluit, quia hoc erat secundum naturam, et justum Deo erat, quod passionem illius voluit; quia hoc erat secundum justitiam. Neque enim idcirco caro noluit, quia Deus voluit, sicut et Deus idcirco non voluit, quia caro noluit. Similiter et pietas quod secundum affectum compassionis in poena vel perditione miserorum misericorditer noluit, nequaquam contra Deum id juste volentem  erat non improbavit justitiam. Sane sciendum quod id quod caro mortalis timore passionis uritur, et pietas amore compassionis passibiliter movetur, praesenti tantum vitae debitum est, in qua et malis compassio debetur, quandiu corrigi possunt; et bonis passio non tollitur quandiu meliores esse possunt. Cum autem mortale hoc induerit immortalitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
tatem rationis. iusticie consensit. & iusticiam approbauit. Scđm¬
uoluntatẽ aut̃ piecatis. sine odio iusticie condoluit miserie. quẽ¬
ad modum scđm uoluntatẽ carnis. iusticiam ñ accusabat: s pe¬
nam recusabat. Unaqueq uoluntas qd̾ suum erat oꝑabatur:
& qd ad se ꝑtinuit sequebatur. Coluntas diuina iusticiam.
uoluntas rationalis obedientiam. Uoluntas hrimanitatis. mĩam.
uoluntas carnis naturam. Neq altera contraria erat alteri. s ita
unaqueq qͦd suum erat appetiit. ut quamuis ad aliud eẽt: contraria
tam̃ alteri ñ esset. Hoc ẽ. ut licet ad aliud uelle haberet. ad aliã
tam̃ nolle ñ haberet. Sicut enim diuinitati natura erat iꝰticiam
ñ deserere. sic carni iustum erat naturam seruare. & pietati ali¬
enam miseriam ñ amare. Sic itaq in xp̃o uoluntas diuina fuit
iusticiam dictans. uoluntas rationis iusticiam approbans. uoluntaᷤᷤ

Expanded text:
tatem rationis, justitiae consensit, et justitiam approbavit. tatem rationis, justitiae consensit, et justitiam approbavit. oluntatem pietatis sine odio justitiae condoluit miseriae, quemadmodum secundum voluntatem carnis justitiam non accusabat, sed poenam recusabat. Unaquaeque voluntas quod suum erat operabatur, et quod ad se pertinebat sequebatur. Voluntas divina justitiam, voluntas rationalis obedientiam, voluntas humanitatis misericordiam, voluntas carnis naturam. Neque alia alii contraria erat, sed unaquaeque quod suum erat appetiit, ut quamvis ad aliud esset, alii tamen contraria non esset. Hoc est ut licet ad aliud velle haberet, ad aliam tamen nolle non haberet. Sicut enim divinitati natura erat justitiam non deserere, sic carni justum erat naturam servare; et pietati alienam miseriam non amare. Sic itaque in Christo voluntas fuit divinitatis, justitiam dictans; voluntas rationis, justitiam approbans; voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntati contrarius fuit. quia & hoc ipsum qd̃ noluit. eũ
nolle diuina uoluntas fuit. Erat adhuc alia uoluntas in xp̃o
uoluntas pietatis siue humanitatis. Nam & ipsa pietas hu¬
manitas uocatur. & dicunt᷑ humani qui pii sunt. & facile
alienis miseriis compatiunt᷑. Proprium ẽ. enĩ humanitatis
compati. & moueri pietate in miseria aliena. Bestia enini¬
pati potest. compati aut̃ humanitatis ẽ. ꝓprium. Iccirco uo¬
luntas pietatis. uoluntas humanitatis uocat᷑: quia hominis
ẽ. pietate moueri. Et hec similiter scd̃am nat᷑am humanita¬
tis. in xp̃o inuenitur. Cum appropinquaret iherłm. uidens
ciuitatem fleuit suꝑ eam. Quare flebat si ñ dolebat: Ergo no¬
luit qͦd doluit. Quid doluit: ꝑditionem. Si doluit de ꝑdicione
illor: noluit ꝑditionem illoꝵ. Quomodo noluit : Scđ̾m uolunta¬
tem utiq diuinam qͦd iustum futurum erat uoluit: scd̃m uolun¬

Expanded text:
voluntati contrarius fuit; quia et hoc ipsum quod noluit eum voluntati contrarius fuit; quia et hoc ipsum quod noluit eum nolle divinae voluntatis fuit. Erat adhuc alia voluntas in Christo, voluntas pietatis sive humanitatis. Nam ipsa pietas humanitas vocatur, et dicuntur humani qui pii sunt, et facile alienis miseriis compatiuntur. Proprium est enim humanitatis compati et moveri pietate in miseria aliena. Bestia pati potest, compati autem humanitatatis est proprium. Idcirco voluntas pietatis, voluntas humanitatis vocatur, quia hominis est pietate moveri. Et haec similiter secundum naturam humanitatis in Christo invenitur. Cum appropinquaret Jerusalem videns civitatem flevit super eam . Quare flebat si non dolebat? Ergo noluit quod doluit. Quid doluit? perditionem. Si doluit de perditione illorum, noluit perditionem illorum. Quomodo noluit? Secundum voluntatem utique divinam quod justum futurum erat, voluit. Secundum volun
Abbreviated transcription (Latin):
confitebat᷑. pot̾entiam uoluntatis diuine confessus ẽ. dicen.
Dñe si uis: potes me mundare. Et dñs ut eiusdem uoluntatis di¬
uine & sententiam & potentiam ostend̾et. ꝓpt̾ sententiam ait.
Uolo. Propt̾ potentiam subiunxit: mundare. Hoc ẽ. exemplũ
uoluntatis diuine in xp̃o. Propt̾ uoluntatẽ rationis que uolun¬
tati diuine ꝑ obedientiam subiciebat᷑. dix̃: sp̃c̃ ꝓmptꝰ est. Ppt̾
uoluntatem carnis quȩ penam horrendo ꝑ infirmitatem pas¬
carnis sue sequendo. caro aut̃ infirma ꝑ nat᷑alem ꝓuidentiam
qu a malum suum odire acceꝑat passioni renitendo. Scđ̃m uo¬
luntatem itaq deitatis. in dispositione p̾cedentem. & scđ̃m uo¬
luntatẽ rationis diuinam dispositionem approbantem. & sub¬
sequentem xp̃c pati uoluit. Scd̃m uoluntatem aũ carnis.
scđ̃m quã naturaliter inquantũ homo fuit eandem carnẽ
suam odio non habuit: pati noluit. Neq in hoc tam̃ diuine

Expanded text:
confitebatur, potentiam voluntatis divinae confessus est, dicens: confitebatur, potentiam voluntatis divinae confessus est, dicens: Domine, si vis, potes me mundare . Et Dominus ut ejusdem voluntatis divinae et sententiam et potentiam ostenderet propter sententiam ait: Volo, propter potentiam subjunxit mundare . Hoc est exemplum voluntatis divinae in Christo. Propter voluntatem rationis, quae voluntati divinae per obedienvoluntatem carnis, quae poenam horrendo per infirmitatem pascarnis suae sequendo. Caro autem infirma, per naturalem providentiam qua malum suum odire acceperat, passioni renitendo. Secundum voluntatem itaque deitatis in dispositione praecedentem, et secundum voluntatem rationis divinam dispositionem approbantem et subsequentem Christus pati voluit. Secundum autem voluntatem carnis, secundum quam naturaliter in quantum homo fuit, eamdem carnem suam quia odio non habuit, pati noluit. Neque in hoc tamen divinae
Abbreviated transcription (Latin):
UE RS de uoluntate dei: & de
uoluntate hominis. similit̾. Xp̃e deus
fuit. & ideo uoluntas diuina in illo fuit.
Et quia homo fuit. simliter uoluntas hu¬
mana in illo fuit. Non dico humanam ꝙͣ
culꝑa & uitium hominis facit: sed quain
natura hominis requirit. Ergo in xp̃o diuina uoluntas fuit
in quantum xp̃c fuit deus. Et similiter humana uolunta
in ipso fuit. in quantum ipse homo fuit. Humana aũ uolun¬
tas tripliciter consideratur. Scd̾m rationem. scđm pietatem. se¬
cundũ carnem. Ergo in xp̃o. uoluntas fuit diuinitatis. uolun¬
tas rationis. uoluntas pietatis. & uoluntas carnis. Coluntas
diuinitatis ꝑ iusticiam sententiam dictabat. uoluntas rationis
ꝑ obedientiam u̾itatem approbabat: uoluntas pietatis ꝑ com¬
passionem in malo alieno suspirabat. uoluntas carnis. ꝑ pas¬
sionem in malo ꝓprio murmurabat. Uide si non om̃ia hec in
xp̃o inuenias. Ille lepsus qui sanitatem p̾cabatur. & maiestatẽ

Expanded text:
eris de voluntate Dei, et de voluntate hominis similiter. Christus Deus fuit, et ideo voluntas divina in illo fuit. Et quia etiam homo fuit, similiter voluntas humana in illo fuit. Non dico humanam quam culpa et vitium hominis facit, sed quam natura hominis requirit. Ergo in Christo divina voluntas fuit in quantum Christus Deus fuit; et similiter humana voluntas in ipso fuit in quantum ipse homo fuit. Humana autem voluntas tripliciter consideratur; secundum rationem, secundum pietatem, secundum carnem. Ergo in Christo voluntas fuit divinitatis et voluntas rationis, et voluntas pietatis et voluntas carnis. Voluntas divinitatis per justitiam sententiam dictabat; voluntas rationis per obedientiam, veritatem approbat; voluntas pietatis per compassionem in malo alieno suspirabat; voluntas carnis per passionem in malo proprio murmurabat. Vide an non omnia haec in Christo. Ille leprosus qui sanitatem precabatur et majestatem
Abbreviated transcription (Latin):
suam uitã ȩtñam. ad sinistram aut̃ suam mortẽ ꝓpetuam.
mortalis ẽ. Uia aut̃ qua ad dext̾̃am itur ẽ. iusticia: uia uͦ qua
itur ad sinistrani. culpa. Et flectitur ista uita mortalis. siue mor
uitalis. aliqñ ꝑ culpam ad mortem. aliqn ꝑ iusticiã ad uitam:
& quȩ ad uitam ꝑuenit. ampliꝰ ñ cadit. sicut qui ad mortẽ ꝑue¬
nit ampliꝰ non resurgit. finis enim uterq immobilis ẽ: medi¬
um mobile. & fluctuat donec stabiliatur. In qͣmeũq enĩ par¬
tẽ cecidit lignũ. ibi manebit. siue ad austrũ. siue ad aquilonem.
a lumine u̾itatis caligant. Rursũ fulmina montes feriunt.
quia potentes mauis iudicium sumunt.
In hoc gͦ tantominꝰ laudabilis. inuenit᷑ in coniunctione societa.
ci compatiunt᷑. Qnͣto aut̃ laudabilius ẽ. compati. quã pati.
Pati aut̃ possunt impii: compati aut̃ ñ possunt nisi pii.

Expanded text:
suam vitam aeternam, ad sinistram autem suam mortem perpetuam. suam vitam aeternam, ad sinistram autem suam mortem perpetuam. mortalis est. Via autem qua ad dexteram itur est justitia; via vero qua itur ad sinistram, culpa. Et flectitur ista vita mortalis sive mors vitalis aliquando per culpam ad mortem, aliquando per justitiam ad vitam. Et quae ad vitam pervenit, amplius non cadit, sicut quae ad mortem pervenit amplius non resurgit. Finis enim uterque immobilis est; medium mobile et fluctuat donec stabiliatur. In quamcunque enim partem ceciderit lignum, ibi manebit, sive ad austrum sive ad aquilonem . a lumine veritatis caligant. Rursum fulmina montes feriunt, quia potentes majus judicium sument. In hoc ergo tanto magis laudabilis invenitur in conjunctione societas,ci compatiuntur. Quanto autem laudabilius est compati quam pati? Pati siquidem possunt impii; compati autem non nisi pii.
Abbreviated transcription (Latin):
debet. amor perfectu. Qui cupiditate peccant. sumãt¬
dauid exemplum ut resurgant. qui timore peccant. sumant pe¬
trum exemplũ ut resurgant. Uterq cecidit. & uterq resur¬
ꝑ ꝓpħam suum. Iste sunt duȩ portȩ mortis cupiditas. & timor.
que si clauduntur. ñ erit quo mundus ingrediat᷑.
mnis rei exemplũ sub cȩlo. St̃ mali qui nunquã honi st̃.
st̃ boni. qui semꝑ in bonis consistunt. Illi ñꝗͣ surgunt. isti¬
nunquã cadunt. Alii qui cũ ceciderint ñ resurgunt: alii cadunt
⁊ resurgunt. Qͥ nũꝗͣ surgt̃ uł nunquã resurgunt. mali sunt: qͥ
nunquã cadunt. uel cum ceciderint boni sunt: resurgunt. Sic
st̃ duo gña maloꝵ & duo bonoꝵ. & ubiq malus bono uiuit. Qͥ
nunꝗͣ bom st̃. exemplum st̃ bonis. ut intelligant ñ eẽ. ex se qͦs
boni st̃. quia si bonũ eẽ. ex homine eẽt. omĩs homo bonus eẽt.
It̾m qui abono cadunt & ñ resurgunt. exemplũ sunt honi.

Expanded text:
debet, amor perfectus. CAPdebet, amor perfectus. CAPDavid exemplum, ut resurgant. Qui timore peccant sumant Petrum exemplum, ut resurgant. Uterque cecidit, et uterque resurophetam suum. Istae sunt duae portae mortis: cupiditas et timor; quae si cui clauduntur, non erit quo mundus ingrediatur. mnis rei exemplum sub coelo. Sunt mali qui nunquam boni fiunt. Sunt boni qui semper in bono consistunt. Illi nunquam surgunt, istinunquam cadunt. Alii qui cum ceciderint non resurgunt; alii cadunt et resurgunt. Qui nunquam surgunt vel nunquam resurgunt, mali sunt. Qui nunquam cadunt vel cum ceciderint resurgunt, boni sunt. Sic duo sunt genera malorum, et duo bonorum; et ubique malus bono vivit. Qui nunquam boni fiunt exemplum sunt bonis ut intelligant non esse ex se quod boni sunt, quia, si bonum esse ex homine esset, omnis homo bonus esset. Iterum qui a bono cadunt et non resurgunt, exemplum sunt bonis,