comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
confiudint̃ ab ituctu lũalis scnsus aminiũ oistr¬
tenteo. ¶L ec igitur et sintilia uitilre ꝓponcas cũ
dei adiutorio intendo cura halem scasrm insistert᷑.
et pancls ualde et bienes erpõnes misticas aligũ
interponcre. licet raro. Sutulr̾ ntendo non solir

Expanded text:
confundunt, ab intellectu litteralis sensus animum distrahentes. Haec igitur et similia vitare proponens cum Dei adjutorio intendo circa litteralem sensum insistere: et paucas valde, et breves expositiones mysticas aliquando interponere, licet
Abbreviated transcription (Latin):
litteralem tunqtã tund mentũ pp̃ quod sicuit edit¬
ciũ decluans a fundamento diponitur ad tiema
sic exposicio mistica discrepans a sensũ kãli. repntĩ¬
teno paribus et mius aꝑta. et ideo noicntibus pro¬
ticcit ui studio sacre scripte n ecenanitea mcprri

Expanded text:
litteralem tanquam fundamentum. Unde sicut aedificium declinans a fundamento, disponitur ad ruinam: ita expositio mystica discrepans a sensu litterali, reputanecens caeteris paribus, et minus apta, et ideo volentibus proficere in studio sacrae Scripturae necessari
Abbreviated transcription (Latin):
lre. premuito septem regalco ce ponendi caccam sꝙͥp¬
turam. quas tangit ysidora pͥmo lit o de sm̃nolo¬
quia per cas itellactus sctiꝑtute npitim in muatis.¬
¶ Prima ect de comino u epiao et cio cõmou
cadem psona aliqũ loquitur de utioq. de nnotñsi¬

Expanded text:
e, praemitto septem regulas exponendi sacram Scripturam, quas tangit Isidorus primo libro de summoquia per eas intellectus Scripturae aperitur in multis. Prima est de Domino Jesu Christo et ejus corpore eadem persona, aliquando loquitur de utroque; et de uno transi
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ exploratores ⁊ botrũ. pꝰ excidiũ sr̃boꝵ ⁊ sacdotale
thuribulũ. ⁊ pꝰ ugã florentẽ. ⁊ uitule buste aspsiorẽ.
reu̾tam ad mansiones. Sextadecima mãsio. ĩ Ramoth

Expanded text:
 exploratores et botrum, post excidium superborum et sacerdotale thuribulum, postque virgam florentem et vitulae combustae aspersionem, revertamur ad mansiones. Sexta decima mansio in Ramoth
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos elysaphath filus elyachĩ et
siluir neenrias trib dieb ⁊ nocte cõ¬
surgens cum paucis cucuibat ruinas
muroꝵ ꝯsiderans qͣlit̾ reedificaripos¬
sent. Quarta die locurus est ad multi¬
tudineni. uenite ⁊ edificemus muros
ierłm ⁊ nõ simus ultͣ in obꝓbriũ gẽ¬
tib Manus enim dm̃ nobiscũ est et
uerba regis q̃ loquittꝰ est mͥ.¬

Expanded text:
sacerdos Elisaphat, filius Eliachim. Et siluit Nehemias tribus diebus, et nocte consurgens cum paucis circumibat ruinas murorum, considerans qualiter reaedificari possent. Quarto die locutus est Nehemias ad multitudinem: « Venite, reaedificemus muros Jerusalem, et non simus ultra in opprobrium gentibus. Manus enim Dei nobiscum est, verba regis quae locut
Abbreviated transcription (Latin):
derabilem nõ comedit nocte ⁊ die cda¬
mans ad dñm. Cum q staret᷑ in mẽsa
⁊ leuaret uinũ regi. appare̾t qͣi langii¬
dus añ eum. Et ait rex. Quare tristis
es: qd ue m̾alũ latet in corde tuo: Et re.
deserta ẽ. Si bonũ tͥ uidr᷑ mute me et
reedificabo eã. Et ait regina que sede¬
bat uixͣ regẽ. Qñ reuerteris: et ꝯstitu¬
it ei tp̃c reu̾tendi. Hec fuit ħ regina he¬
ster ut quidã tradiderunt nec uidieb
hesore hẏstoria illa occurrit. hõem̃
esoras inuolumine suo siluisset. Et
dedit rex neemie epłam ad pͥncipes
tus flum̃ in qua mandauerat de hono¬
rt exhibendo neenne tanꝗͣ duci ⁊ le¬
gato misso a latere eius ⁊ de impẽdi¬
is urbis reedificande. Et misit cum eo
pͥncipes militũ ⁊ equites. ⁊ tͣnsitũ fa¬
ciens ꝑ babyloniam multos de filiis
captiuitatis secum redipxit in ierłm¬

Expanded text:
et die clamans ad Dominum. Cumque staret in mensa, et levaret vinum regi, apparuit quasi languidus ante eum . Et ait rex: « Quare tristis es, quodve malum latet in corde tuo? Et respdeserta est. Si bonum tibi videtur mitte me, et reaedificabo eam. » Et ait regina, quae sedebat juxta regem: « Quando reverteris? Et constituit ei tempus revertendi. Nec fuit haec regina Esther, ut quidam tradiderunt: Nec in diebus Esdrae historia illa occurrit. Non enim Esdras in volumine suo siluisset. Et dedit rex Nehemiae epistolam ad principes trans flumen. In qua mandaverat de honore exhibendo Nehemiae tanquam duci, et legato misso a latere ejus, et impendiis urbis reaedificandae. Et misit cum eo principes militum, et equites, et transitum faciens per Babyloniam, multos de filiis captivitatis secum reduxit,
Abbreviated transcription (Latin):
t fc̃m ẽ in anno .xxͦ. regis arthaper¬
sis erat pinc̾na regis neenias de fi¬
lus captuntatis. Qui dũ ẽẽt insusis
castro audiuit ꝑegͥnos hebraice loq̃n¬
tes. Et ascendẽs sciscitatus ẽ ab eis de sta
ẽẽ sñ muris. ⁊ habitare in ea ppłm d̾i
in afflictione. hã ꝑ dies sustiebant

Expanded text:
t factum est in anno vicesimo regis Artaxerxis. Erat pincerna regis Nehemias de filiis captivitatis . Qui dum esset in Susis castro audivit peregrinos Hebraice loquentes, et accedens sciscitatus est ab eis de statesse sine muris, et habitare in ea populum Dei in afflictione. Nam per dies sustinebant
Abbreviated transcription (Latin):
b puellis. quarũ uua inꝯbentẽ susti¬
nebat. alt̾a seq̃ns longitudinẽ uestis
sũmis digitis deportabat. at ille sede¬
bat suꝑ soliũ ccͣ hostiũ domus. Qui cũ
respexiss eam toruo uultu collapsa ẽ.
Cum q uidisset eam lapsam: placuit
ei. et extendens ccͣ eã uirgam aureã.
.b. Que surgens ⁊ accedens osculata ẽ sũ¬
mitatẽ uirge. Et ait rex. Quid uis hest̾
Quicqͥd petieris dabitur tibi. Que R.
Obsecro ut uenias ad me hodie ⁊ aman
tecũ ad ꝯuiurũ. ⁊̃ surgens uenit ad eam
Et fouens eam gͥmio ꝯsolabat᷑ dicens
holi timere pro subditis. lex data est.
b̃u uoͣ mͥ conregnas. uenerũt q ambo
ad ꝯuiuiũ regine. Cumq rex bibisset
habundant᷑ ait. ꝑete ꝙ uis hest̾ ⁊ im
petrabis. Que R̾e. Obsecro ut ueniat cͣs
rex et aman ad ꝯuiuiũ ⁊ indicabo ei
cor meũ. Eg̃ssus ẽ itaq aman letus ⁊
cũ uidiss mardocheum nõ assurrerisse

Expanded text:
bus puellis, quarum unam incumbentem sustibus puellis, quarum unam incumbentem sustinebat, altera sequens longitudinem vestis summis digitis deportabat . At rex sedebat supra solium contra ostium domus. Qui cum respexisset eam torvo vultu collapsa est. Cumque vidisset Esther lapsam placuit ei, et extendit contra eam auream virgam. Quae consurgens, et accedens, osculata est summitatem virgae, et ait rexpetieris dabo tibi. Quae respondit: Obsecro ut venias ad me hodie, et Aman tecum ad convivium. Et surgens venit ad eam. Et fovens eam gremio, consolabatur dicens: Noli timere; pro subditis lex data est, tu vero mihi conregnas. Veneruntque ambo ad convivium reginae. Cumque bibisset abundanter, ait: petrabis. Quae respondit: Obsecro ut veniat cras rex, et Aman ad convivium, et indicabo eis cor meum. Egressus est itaque Aman laetus. Cumque vidisset Mardochaeum non assurrexisse
Abbreviated transcription (Latin):
cinere magna uoce eiulabat ꝑforib
palatii. ħon enĩ fas erat inditos sac¬
co intrare palatium. Q cũ accepisset
hest̾ ꝯst̾nata ẽ. et misit ei uestẽ qua¬
indutus intraret ad eã quã acciꝑe no¬
luit s sig̾̃cauit ei ꝑ eunichũ cãm fletꝰ.
⁊ exemplar edicti qd̾ pendebat ĩ susis
misit ei monens eam ut intraret ad
regem ⁊ supplicaret ei pro ppło suo. Q̃
et decretũ est ut qui nõ uocatꝰ accesse¬
tit moriatur. nͥ forte rex aureã uirgã ad
eñ mtenderit. Rinsum mardocheus ad
eam. Quid scis utrũ idcirco ad regnum
ueneris ut intali tp̃r parareris: Si ñc̃¬
silueris ꝑ aliũ lib̾abit dñs ppłm suũ.
⁊ tu ⁊ domus patris tui peribitis. ¶Sc̃
mandauit hest̾ mardocheo ut omnes
iudei quierant in susis ꝑ triduũ ⁊euma¬
rent ⁊ orarent ꝓ ea. S et ip̃a ieinnauit
¶ Die aut̃ tercia induta regalib stetit in
atrio domus ccͣ basilicam regis cũ dua¬

Expanded text:
cinere, magna voce ejulabat prae foribus cinere, magna voce ejulabat prae foribus palatii . Non enim fas erat indutos sacco intrare palatium. Quod cum accepisset Esther, consternata est, et misit ei vestem, quindutus intraret ad eam, quam accipere noluit, sed significavit ei per eunuchum causam fletus, et exemplar edicti, quod pendebat in Susis misit ei, monens eam, ut intraret ad regem, et supplicaret ei pro populo suo. Qet decretum est ut qui non vocatus accesserit moriatur, nisi forte rex auream virgam ad eam extenderit. Rursumque Mardochaeus ad eam: Quid scis utrum idcirco ad regnum veneris, ut in tali tempore parareris? Si nsilueris, per alium liberabit Dominus populum suum, et tu et domus patris tui peribitis. Tunc mandavit Esther Mardochaeo, ut omnes Judaei, qui erant in Susis per triduum jejunarent, et orarent pro ea, sed et ipsa jejunavit. » « Die autem tertia induta regalibus stetit in atrio domus, contra basilicam regis cum dua
Abbreviated transcription (Latin):
aman indignatus ẽ. et accipiens eũ
ebreũ ẽẽ ait. ꝑse lib̾ri flectũt genua
hic aut̾ serius dedignatur. ⁊ disposu¬
it ꝑdere iudeos qui erant in regno
assueri uet̾i motus odio qr iudei de¬
leuerant a malechitas. Duo decimo
itaq anno regni assueri mẽse pͥmo
missa ẽ sors in urnã que hebraice drͣ
phur corã aman quo die ⁊ qͦ mense
gens iudeoꝵ deberet int̾fici. ⁊ exiuit
mẽsis .xiiͦ. G̃unc ait aman ad regem
Int̾est regis seruare pacẽ. Houerca
aut̃ pacis ẽ dissimłitudo. Est gẽs in
regno tuo dissimilis cęt̾is nouis utẽs
legib insuꝑ ⁊ regis sita ꝯtẽpnẽs. Ex¬
pedit tibi ut non insolescat. dec̾ne
gͦ ut pereat. ⁊ ne dispendiũ sentias
quo utebatur et dedit illum amandi¬
cens. argentum tirũsit ⁊ de ppło age
qd̾ tͥ placet. d̃unc scripsit aman ex no¬
mine regis litt̾as anulo regis designa
cum legissent uid̃i fleuerunt. Sed et
mardocheus indritus ẽ sacco. ⁊ asꝑsus

Expanded text:
Aman indignatus est, et accipiens eum Aman indignatus est, et accipiens eum Hebraeum esse , ait: Persae liberi flectunt genua, » hic autem servus dedignatur. Et disposuit perdere Judaeos, qui erant in regno Assueri veteri motus odio, quia Judaei deleverant Amalechitas. Duodecimo itaque anno regni Assueri, mense primo, missa est sors in urnam, quae Hebraice dicitur phur, coram Aman, quo die, et quo mense gens Judaeorum deTunc ait Aman ad regem: Interest regi servare pacem; noverca autem pacis est dissimilitudo. « Est enim gens in regno tuo dissimilis caeteris, novis utens legibus, insuper et regis scita contemnens. Expedit tibi, ut non insolescat, decerne ergo ut pereat. Et ne dispendium sentias  rex annulum, quo utebatur, et dedit illum Aman, dicens: Argentum tuum tibi sit, et de populo age quod tibi placet. Tunc scripsit Aman ex nomine regis litteras annulo regis designatcum legissent Judaei fleverunt. Sed et Mardochaeus indutus est sacco, et aspersus
Abbreviated transcription (Latin):
braice uocatur thebeth. latine ianuanꝰ
⁊ inuenit grãm ap̃ regẽ ⁊ fecit eã regna¬
re pro uasti ⁊ celebrauit nuptias ꝑ mẽ¬
sem. ⁊ mandauit ꝑ eos qui aggari dicũ¬
tur .i. cursores requiem in uniu̾so reg¬
no ꝑ tp̃c nuptiaꝵ. Mardochens aut̃ qͥ
frequentus morabatur in babylonia
uñ ⁊ adducta fuerat hest̾ tͣnstulit se
in susis. Eo tp̃r irati sunt regi duo eu¬
nuchi ianitores ⁊ machinabantur ut
occid̾ent eũ. qd nõ latuit mardocheñ
et indicauit hest̾. et illa ex noĩe mar¬
Dochei deculit ad regẽ. Quesitũq ẽ ⁊
inuentũ. et appẽssi sunt in patubło
Et traditum ẽ corã rege in annalib
in quib reges accidentia tẽꝑis sui re¬
digebãt ꝑost ħ assuerus exaltauit
aman amalechitẽ qui erat exscirpe
agag: quẽ samuel trucidauit. Et ad¬
orabant eum om̃s serui regis p̃t̾ mar¬
docheum qui ꝑꝑ patrias leges coram
eo genua ñ flectebat. Ꝙ attendens

Expanded text:
Hebraice dicitur Thebeth, Latine Januarius, Hebraice dicitur Thebeth, Latine Januarius, et invenit gratiam apud regem, et fecit eam regnare pro Vasthi. Et celebravit nuptias per mensem, et mandavit per eos, qui Aggari dicuntur, id est cursores, requiem in universo regno per tempus nuptiarum. Mardochaeus autem, qui frequentius morabatur in Babylonia unde et adducta fuerat Esther, transtulit se in Susis. Eo tempore irati sunt regis duo eunuchi janitores, et machinabantur ut occiderent regem. Quod non latuit Mardochaeum, et indicavit Esther, et illa ex nomine Mardochaei detulit ad regem. Quaesitumque est, et inventum, et appensi sunt in patibulo. Et traditum est coram rege in annalibus, » in quibus reges accidentia temporis sui redigebant. Post haec Assuerus exaltavit Aman Amalechiten, qui erat de stirpe Agag, quem Samuel trucidavit, et adorabant eum servi regis praeter Mardochaeum, qui propter patrias leges coram eo genu non flectebat. Quod attendens
Abbreviated transcription (Latin):
batam utroq parente mardocheꝰ ad¬
optauerat in filiam. ħ int̾ cet̾as tradi¬
ta ẽ ennucho nec indicauit ppłm su¬
um Sic enim mandauerat ei mardo¬
cheus uͤt inuenit gr̃ãm in ocłis eu¬
nuchi et acceleraint ei cultum muli¬
ebrẽ ⁊ dedit ei .uii. puellas ut eã orna¬
rent ⁊ excolerent. Porro uirgines ꝑ
.ui. m̃ses ungebantur oleo mirtino
et aliis .ui. quibdam pigmentis ⁊ aro¬
matib utebantur ut post annũ in¬
grederentur ad regẽ. et q̃ uesꝑe intra¬
bat egrediebatur mane. nec pot̾at re¬
dire nisi rex ex noĩe iussisset eã ueni¬
re. Mardocheus aut̃ uersabatur in ue¬
stibulo domus regie curã hñs salutis
filie. Gandem instabat dies qͦ hest̾ filia
abyel intrare debebat ad regẽ nec q̃fi¬
uit ab aggeo cultum mubiebrẽ s posu¬
it in uoluntate eius qͥ tenebat᷑ puelł
dare q̃cumq petissent. Et intͣuit ad re-¬
gem anno .uii. regni ip̃ius. m̃se .xͦ. qͥe

Expanded text:
batam utroque parente, Mardochaeus adbatam utroque parente, Mardochaeus adoptaverat in filiam. Haec inter caeteras tradita est eunucho, nec indicavit populum suum. Sic enim mandaverat ei Mardochaeus, et invenit gratiam in oculis eunuchi, et acceleravit ei cultum muliebrem, et dedit ei septem puellas, ut eam ornarent et excolerent. Porro virgines per sex menses ungebantur oleo myrrhino, et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus utebantur, ut post annum ingrederentur ad regem, et quae vespere intrabat egrediebatur mane, nec poterat redire, nisi rex ex nomine jussisset eam venire. Mardochaeus autem versabatur in vestibulo domus regiae curam agens salutis filiae. Tandem instabat dies quo Esther, filia Abihail, intrare debebat ad regem, nec quaesivit ab Egeo cultum muliebrem; sed posuit in voluntate ejus, qui tenebatur puellis dare quaecunque petissent. Et intravit ad regem anno septimo regni ipsius, mense decimo qui
Abbreviated transcription (Latin):
ragdonio ⁊ phario a loco stratũ lapi¬
de. Bibebant aut̃ om̃s in aureis po¬
culis uinũ p̃cipuũ ⁊ habundãs nec
erat qui nolentes cogeret ad bibend̾
licet id moris eẽt apud ꝑsas. Uasti qͦ
regͥna fecit ꝯuiuiũ feminaꝵ ĩ pala¬
tiõ regis. Die aut̃. uiͦi. cũ rex incalu¬
iss mero p̃cepit .uii. eiuuchis ut
introducerent regmã in decore suo
ut ostend̾et om̃ib pulcritudinẽ illiꝰ.
Que ad imꝑtũ regis uenire ꝯtẽpsit. Et
uiros regni tui. Ham enis exẽplo mu¬
lieres paruipendent imꝑia uiroꝵ. Et¬
grediatur edictum a facie tua ut ułtͣ
uasti nõ ing̃diatur ad regem s alt̾a
melior regnet pro ea. Et᷑ exiit edic
Et dixerũt pueri regis ad eũ. Querẽ¬
tur regi puelle uirgines ⁊ speciose et
tradantur eggeo eiucho ad custodiã
liũ mũdiburdos uocamꝰ. ⁊ quecũq oau¬
lis regis placuerit regnet ꝓuasti. pla¬
cuit sermo regi ⁊ iussit hoc fieri Erat

Expanded text:
ragdino et pario stratum lapiragdino et pario stratum lapide. Bibebant autem omnes in aureis poculis vinum praecipuum, et abundans, nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum, licet id moris esset apud Persas. Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio regis. Die autem septimo cum rex incaluisset mero praecepit septem eunuchis, ut introducerent reginam in decore suo, ut ostenderet omnibus pulchritudinem illius. Quae ad imperium regis venire contempsit. Et viros regni tui. Nam ejus exemplo mulieres parvipendent imperia virorum. Egrediatur autem edictum a facie tua, ut ultra Vasthi non ingrediatur ad regem, sed altera melior regnet pro ea. Et exiit edict« Et dixerunt pueri regis ad eum: Quaerantur regi puellae virgines speciosae, et tradantur Egeo eunucho ad custodiam,lium mundiburdos vocamus, et quaecunque oculis regis placuerit regnet pro Vasthi. Placuit sermo regi, et jussit hoc fieri. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uarias editiones reuelauit eum de
airhiuis ebreoꝵ. ⁊ diligent̾ tͣnstulit
u̾bo ad u̾bum. Regnauit assuerus ab
regnienis. Tertiogͥ anno imꝑii sui
fecit gͣnde ꝯuiniũ cunctis pͥncipibus
suis ⁊ inclitis iudicib prouintiaꝵ corã
se .c. lxx. dieb in domo illa mirabili
de qua legr᷑ in hystoria elexandri cuiꝰ
colunne erant argentee. tectũ instar
firmam̃ti ꝯcameratũ hñs geminas
diu̾si coloris in figuram siderũ ⁊ signoꝵ
dispositas. Post hos dies ꝯuiuii mu̾ta¬
iit oẽm ppłm qui erat in susis ⁊ dis¬
cubuert extͣ domũ uii. dieb in uesti¬
bulo orti delitiaꝵ. In orto erat uinea
hñs uites argenteas ⁊ palmites aure¬
os ⁊ botros ex uarietate gẽmarũ dis¬
tinctos. Supͣ ꝯuiuantes extẽsa erant
tẽptoria q̃ appendebant colũpnis ar¬
genteis ⁊ marmoreis eburneis circu¬
lis inserta funib bissinis atq purpu¬
reis. lectuli quoq aurei ⁊ argentei
dispositi erant suꝑ paum̃tum sina¬

Expanded text:
 varias editiones relevavit eum de archivis Hebraeorum, et diligenter transtulit de verbo ad verbum. Regnavit Assuerus ab regni ejus. Tertio igitur anno imperii sui fecit grande convivium cunctis principibus suis et ins , » in domo illa mirabili, de qua legitur in historia Alexandri, cujus columnae erant argenteae, tectum instar firmamenti concameratum, habens gemmas diversi coloris, in figuram siderum, et signorum dispositas. « Post hos dies convivii invitavit omnem populum, qui erat in Susis, et discubuerunt extra domum septem diebus, in vestibulo horti deliciarum. In horto erat vinea habens vites argenteas, et palmites aureos et botros ex varietate gemmarum distinctos. Super convivantes extensa erant tentoria, quae appendebantur columnis argenteis, et marmoreis, eburneis circulis inserta, funibus byssinis atque purpureis. Lectuli quoque aurei, et argentei dispositi erant super pavimentum sma
Abbreviated transcription (Latin):
mardocheus ad fores palatii. aman uo
festinauit ad domũ lugens oꝑto ca¬
pite. Et dixerunt ei amici eius. Si de
semine iudeoꝵ ẽ mardocheꝰ añ quẽ ca¬
dere cepisti: nõ poteris ei resist̾e. s cades.
Et ecce nuntii regis ꝯpellebant eũ intͣ¬
re. Et intͣuit cũ rege ad ꝯuiuiũ. Et ait.
tacerem. Et ait rex. Quis ẽ qui ħaudeat
surrexit ⁊ intrauit hortũ. aman uero
supplicabat regine pro aĩa sua. Cũ q
reu̾sus eẽt rex reꝑit aman corruisse
sr̃ lectubum in quo iacebat hest᷑.⁊ ait.
Eciam reginã uult oppͥmere me p̃sen¬
te. Et dixit arbora eimuchus. En lignũ
qd̾ parauerat mardocheo stat in domo
aman. Et ait rex. appendite eũ in illo.
Et suspensus est aman in patibło ⁊ dedit
rex hest̾ domũ aman. Et ing̾ssus ẽ mar¬
docheus ad regem ¶ Confessa est enĩ hest̾
cͣc iud̾os nouis epistolis urritaret. Et achͥe¬
uit rex. Et scripsit mardo. litt̾as anulo

Expanded text:
Mardochaeus ad fores palatii. Aman vero Mardochaeus ad fores palatii. Aman vero festinabat in domum lugens, et operto capite. Et dixerunt ei amici ejus: Si de semine Judaeorum est Mardochaeus ante quem cadere coepisti, non poteris ei resistere, sed cades. » « Et ecce nuntii regis compellebant eum intrare, et intravit cum rege ad convivium . Et ait rtacerem. Et ait rex: Quis est, qui haec asurrexit, et intravit in hortum, Aman vero supplicabat reginae pro anima sua. Cumque reversus esset rex reperit Aman corruisse super lectulum in quo jacebat Esther, et ait etiam reginam vult opprimere, me praesente. Et dixit Arbona eunuchus: En lignum, quod paraverat Mardochaeo, stat in domo Aman. Et ait rex: Appendite illum in eo. Et suspensus est Aman in patibulo. » « Et dedit rex Esther domum Aman . Et ingressus est Mardochaeus ad regem. Concontra Judaeos novis epistolis irritaret. Et acquievit rex. Et scripsit Mardochaeus litteras annulo
Abbreviated transcription (Latin):
dum uiueret mardocheus. Et dixerũt ei.
regi ut appendatur mardocheꝰ in ea. ut sic
eas letus cum rege ad ꝯuimũ. st iussit
⁊ iussit sͥ legi annales. Et uentũ est ad
locum ubi scriptũ erat ꝙ mardocheꝰ nũti¬
auerat ei facinꝰ eimuchoꝵ. Et ait rex. stuid
honoris ꝯsocutus ẽ mardocheꝰ ꝓ hac fĩde:
Et dixerunt ei. nichil. Et q̃sunt rex quis
eẽt in atrio. ⁊ dixerunt. Pueri aman. Ip̃e
enĩ intͣuerat ut sugg̃eret regi de morte
mardochei. Cumq uocatus intrasset
aman: dixit iex ad eum. Quid debet fi¬
eri uiro quẽ rex uult honorare: Qui co¬
la regia ⁊ coronari diademate ⁊ sedere
suꝑ equũ regis. ⁊ pͥmus de pͥncipib te¬
neat equũ. ⁊ ꝑ ciuitatẽ incedẽs clamet.
Sic honorabitur quẽ rex uolu̾it ho¬
norare. Dixit q rex ei. festina ⁊ fac
ut locutus es Ardocheo. Caue ne qͥcͣ
ex his pret̾mittas. Et fecit aman mar¬
docheo ut locutus fuerat. Qui pͥus re-¬
nitebatur pius sibi illudi ab aman.

Expanded text:
dum viveret Mardochaeus. Et dixerunt ei: regi, ut appendatur Mardochaeus in ea, ut sic eas laetus cum rege ad convivium, et jussit et jussit sibi legi Annales . Et ventum est ad locum ubi scriptum erat, quod Mardochaeus nuntiaverat ei facinus eunuchorum. Et ait rex: Quid honoris consecutus est Mardochaeus pro hac fide? Et dixerunt ei: Nihil. Et quaesivit rex quis esset in atrio. Et dixerunt pueri, Aman. Ipse enim intraverat, ut suggereret regi de morte Mardochaei. Cumque vocatus intrasset Aman, dixit rex ad eum: Quid debet fieri viro, quem rex vult honorare? Qui cola regia, et coronari diademate, et sedere super equum regis, et primus de principibus teneat equum, et per civitatem incedens clamet: Sic honorabitur, quem rex voluerit honorare. Dixitque ei rex: Festina, et fac ut locutus es Mardochaeo. Cave nes praetermittas. Et fecit Aman Mardochaeo, ut locutus fuerat. Qui prius renitebatur, putans sibi illudi ab Aman;
Abbreviated transcription (Latin):
uitate s pro necessitate tẽpoꝵ ferre
sententiã ut rei publice poscit utilttas
Multi sublimati a regib honore ollato:
abusi sunt insuꝑbiam. ⁊ in ip̃os quide¬
derunt moliuntur insidias. Aman et
aĩo ⁊ gñe macedo. ⁊ ex obliquo ꝯmacu¬
lans genus ꝑsaꝵ ado intumuit ut reg¬
no nos pͥuare niteretur ⁊ sp̃u. ham t¬
mardocheũ cuiꝰ fide uiuimꝰ ⁊ sortẽ regni
hest̾ cum om̃i gente sua nouis machina¬
cionib expetut ad mortẽ. cogitãs ut ill̾
intfectis nr̃e insidiaret᷑ solitudini. ⁊ reg¬
nũ ꝑsaꝵ tͣnsferret in macedonas. Hos
u̾o fuitu dei iuẽtis cuiꝰ bñficio patͥb mr̃is
regnũ traditũ ẽ ⁊ usq hodie custoditũ

Expanded text:
ire, sed pro necessitate temporum ferre sententiam, ut reipublicae poscit utilitas. Multi sublimati a regibus honore collato, abusi sunt in superbiam, et in ipsos qui dederunt moliuntur insidias. Aman et animo, et genere Macedo, et ex obliquo commaculans genus Persarum, adeo intumuit, ut regno nos privare niteretur et spiritu. Nam Mardochaeum, cujus fide vivimus, et consortem regni Esther cum omni gente sua, novis machinationibus expetiit ad mortem, cogitans ut illis interfectis, nostrae insidiaretur solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedones. Nos vero nutu Dei viventis, cujus beneficio patribus nostris regnum traditum est, et usque hodie custod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ int̾pretationẽ eius intellexit. Et ħ erat
sompniũ. Apparuerunt ei uoces ⁊ toni¬
trua ⁊ t̾remotus sr̃ terram. Et ecce duo
dracones parati st̃ cͣcͣ eum ad p̃liũ. ad
quoꝵ clamorẽ nationes extitate sunt
ut pugnarent cͣc regem iustoꝵ. Et fuit
dies illa tenebraꝵ ⁊ discriminis ⁊ con¬
turbata gens iustoꝵ clamauit ad do¬
minũ. Et ecce᷑ fons paruus creuit in
fontem maximũ. ⁊ orta ẽ lux magna
⁊ humiles exast ati st̃ ⁊ deuorauert̃ incli¬
tos. porro in scd̾a epła quã scripsit ꝓ in

Expanded text:
etationem ejus intellexit . Et hoc erat somnium: Apparuerunt ei voces, et tonitrua, et terraemotus super terram. Et ecce duo dracones parati contra se in praelium, ad quorum clamorem nationes excitatae sunt, ut pugnarent contra regem justorum, et fuit dies illa tenebrarum et discriminis. Et conturbata gens justorum clamavit ad Dominum, et ecce fons parvus crevit in flumen maximum, et orta est lux magna, et humiles exaltati sunt, et devoraverunt inclytos
Abbreviated transcription (Latin):
duos dies in nuͣo sollẽpnitatũ recipi. ⁊
ut memoriã fci nulla deleret obliuio.
iud̾i de morte in gaudiũ ꝯu̾si sũt. Scͥp¬
sit eciam mardo. ad iuidam sũmũ sac̃do¬
tem in ierłm qui patri suo elysaphat
successerat ut dies isti sollẽpnes hr̃ent᷑:
galli duce brenio romã inuaserunt
⁊ excepto capttolio incensam uastaue¬
rũt. ui m̃sib tribuni militares ꝓ ꝯsu¬
lib ẽẽ ceꝑunt. Obut anaxargoras phi¬
sicus ⁊ eraclitus tenebrosus ⁊ demetriꝰ
⁊ socrates in carcere uenenũ bibit. di¬
ogenes ⁊ ysocͣtes claruert̃. aristotiles

Expanded text:
duos dies in numero solemnitatum recipi, etut memoriam facti nulla deleret oblivio . Judaei de moerore in gaudium conversi fuerant. Scripsit etiam Mardochaeus ad Judam summum sacerdotem in Jerusalem, qui patri suo Elisaphat successerat, ut dies isti solemnes haberentur Galli duce Brenno Romam invaserunt, et excepto capitolio incensam, vastaverunt sex mensibus; tribuni militares pro consulibus esse coeperunt. Obiit Anaxagoras physicus, et Heraclitus tenebrosus, et Democritus, et Socrates in carcere venenum bibit. Diogenes et Isocrates claruerunt. Aristoteles
Abbreviated transcription (Latin):
rim domum mulieris rogantes ut
celaret eos. q̃ dimisit os in puteũ
⁊ expandit uelam̃ super os pute qͣi
siccans tipsanas .i. ordeũ adtipsanã
⁊ sic res latuit. Cumq reũsi eent qui
miss fuerãt illi ascendentes deputeo
nũtiauerũt dauit que tͣlita eis fue¬
rant ⁊ mͣsunt dauid iordanẽ. cum
suis pͥusqmͣ dilucescẽt ⁊ uenit ĩma¬
naun. porro achitofel sciens regnum

Expanded text:
rim domum mulieris, rogabant ut rim domum mulieris, rogabant ut celaret eos. Quae dimisit eos in puteum, et expandit velamen super os putei, quasi siccans ptisanas, id est hordeum ad ptisanam, et sic res latuit. Cumque reversi fuissent qui missi fuerant, illi ascendentes de puteo nuntiaverunt David quae tradita eis fuerant. Et transivit David Jordanem cum suis prius quam dilucesceret, et venit in Manaim. Porro Achitophel sciens
Abbreviated transcription (Latin):
illuis ero quẽ domnꝰ elegit. ⁊ om̃is ił¬
rł. cui seruiam: ĩne silio regis ficut
patͥ tuo: sic parabo ⁊ tͥ. tũc ingressus
gͣẽt om̃is isrł. qd̃ ex om̃i perseq̃retur
patr̃e. ⁊ roborarent᷑ cum eo spꝰħ dixit
am eũ q fessus est. ⁊ redibũt ad teu¬
niũs qͣi ums hõ ⁊ ait absalon. Scce¬
mus chusi. ⁊ ꝯsulamus eũ. ⁊ ait chu
si ñ est bonũ ꝯsiliũ hac uice. Nostipa¬
trẽ nũ ⁊ uiros eius: fortissimos. simͦ
percusserit aliquos de tuis quic̃q au¬
dierit dicet. fc̃a est plaga in populo.
qui persequebatur absalon ⁊ timebt̃
om̃is isrł. ⁊ irruamus super eum. ⁊ ubi¬
cumq fũit operiemus eũ. Et placuit
om̃ib ꝯsilitĩ chusi Et cdiẽchusi sacer¬
dotib ut nũtiarent dauit nemane¬
ret in deserto nocte illa. s tnͣsiret ior¬
danẽ. ⁊ abiit aucilla ad filios facer¬
quosdam equites uidisse eos ⁊ nũti¬
asseabsalon. Q misit pꝰ eos ut opp̃¬
henderent᷑. at illi ingressisũt inbau¬

Expanded text:
 elegit, et omnis Israel. Cui serviam nonne filio regis? Sicut patri tuo, sic parebo et tibi». Tunc ingressus geret omnis Israel quod ex animo persequeretur patrem, et roborarentur cum eo. Post haec dixit am eum, quia fessus est, et redibunt ad te universi, quasi unus homo. Et ait Absalon: Vocemus Chusi: «Non est bonum consilium istud hac vice. Nosti patrem tuum et viros eius esse fortissimos. Si modo percusserit aliquos de tuis, quicunque audierit dicet: <Facta est plaga in populo qui sequebatur Absalon>. Et timebunt omnis Israel, et irruamus super eum. Et ubicunque fuerit operiemus eum. » Et placuit omnibus consilium Chusai. Et dixit Chusai sacerdotibus, ut nuntiarent David, ne maneret in deserto nocte illa, sed transiret Jordanem. Et abiit ancilla ad filios sacerquosdam equites vidisse eos, et nuntiasse Absaloni. Qui misit post eos, ut comprehenderentur. At illi ingressi in Bahu
Abbreviated transcription (Latin):
fent ad ꝓpria nũtiatũ est iosue ⁊ hisqͥ
remanserant. de edificatc̃e altaris. ⁊ ar¬
bnͣti sũt eos erexisse illud: ut ĩmolarẽt
suꝑ eo uictunas. qd̾ non licebat nisi suꝑ
altare. qd̃ statuerat deꝰ ante tabernacłm
sumq corripuissẽt arma it eos delerẽt
de ꝯsilio mislus est ad illos phinees. ⁊ xx.
honorati cum eo. Ꝙ dixerũt ad cos. que
est ista tͣnͣsgressio: sur reliquist ᷤᷤ deũ ilcł
⁊ cultũ enis. eclificantes uobis altare sacͥ¬
legum: at illi responderũt. absit a nobiᷤ
ħ scelus alioqum: ip̃e deꝰ querat ⁊ uidicet.
Set rimmimꝰ ne cras dicerent filii uñ fi
his auditis: placatus est phinces ⁊ cum
retulissẽt ũba ħ ad om̃ẽ ppłm: laudauest

Expanded text:
sent ad propria, nuntiatum est Josue et his qui remanserant de aedificatione altaris, et arbitrati sunt illos erexisse illud, ut immolarent super eo victimas; quod non licebat nisi super altare quod statuerat Deus ante tabernaculum. Cumque arripuisset arma, ut deleret eos, de consilio missus est ad eos Phinees, et decem honorati cum eo, qui dixerunt ad eos: « Quae est ista transgressio? Cur reliquistis Deum Israel, et cultum ejus, aedificantes vobis altare sacrilegum? At illi responderunt: Absit a nobis hoc scelus! alioqui Deus ipse quaerat, et judicet. Sed timuimus, ne cras dicerent filii vestri ae vobiscum. His auditis placatus est Phinees. Et cum retulisset verba haec ad omnem populum, laudaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
gauit. desperauit. penitentiam damp¬
natus non egit. ł qui occiderit cayn:
septuplũ puniet᷑ .i. plus quam ipse
caym. ꝓprohibitõe homicidii. que ñ¬
d̾ fc̃a fuerat cayn. ⁊ posuit deꝰ signtim
ĩ cam .s. tremorẽ capitis. ut sic sciret᷑.
habitauit ad plagã orientalẽ. eden.
.i. deliciar̃. ñ tñ in deliciis s uersus t̃¬
ram delitar̃. iosephiis ait. ⁊ multã

Expanded text:
gavit, desperavit, poenitentiam damnatus non egit. Vel Omnis qui occiderit Cain septuplum punietur, id est plusquam ipse Cain pro prohibitione homicidii, quae nondum fuerat facta Cain. Et posuit Deus signum in Cain, tremorem chabitavit ad plagam orientalem Eden, id est deliciarum, non in deliciis, sed versus terram d
Abbreviated transcription (Latin):
uellet occłtare fcm̃ dixit dñt. uor san¬
guinil tr̃is tui. cla. ad me de tr̃a .i. no
tõiũ ẽ qd̃ fecisti. q effusio sangunns
ħ iudicat. nec eget acusatore. qd in eui¬
dentiest. Iñ est qd̃ in eccła quorũdã moᷤ
est.⁊̃ si nemo accuset pro sanguinis ef¬
ergo maledẽs eris: super trã. uagus
⁊ profugͦ. m̃ito iste maledr᷑ qd̾ ñ adã
q sciens iste penã pͥme preuaricatõis
tñ fr̃ĩcidiũ addidit. timens gͦ cayn
ne uel bestie eñ deuorarẽt siegredere¬
tur ab hominib. ł si maneret cũ eis
⁊ desperans ait. Maior est iniquitas
qmͣ ut ueniam merear. om̃is qui ĩ¬
uenit me occidet me. ex tuore hoe
nõ çito .s. morieris. s om̃i qui occid̾it
cain. supplend̾ est liberabit eũ alabo¬

Expanded text:
Vox sanguinis fratris tui Abel clamat ad me de terra, id est notorium est quod fecisti, quia effusio sanguinis hoc indicat, nec eget accusatore quod in evidenti est. Inde est quod in Ecclesia quorumdam mos est, etiam si nemo accuset, pro sanguinis efergo maledictus eris super terram vagus, et profugus. Merito iste maledicitur, et non Adam, quia sciens iste poenam primae praevaricationis, inde fratricidium addidit. Timens ergo Cain, ne vel bestiae devorarent eum, si egrederetur ab hominibus, vel si maneret cum eis , et desperans, ait: Major est iniquitas mea, quam ut veniam merear. Omnis qui invenerit me occidet me. Ex timore hocNon cito scilicet morieris, sed omnis qui occiderit Cain supplendum est, liberabit eum a timo
Abbreviated transcription (Latin):
ad breuitatẽ genesis Concepit eua.
⁊ peperit cain. qd̾ int̃pretatur posses¬
sio. rursum ꝙ peꝑit abel. ꝙ sonat lu
fuit pastor. ⁊ cam agͥcola. cum .ii. esset
malignissimꝰ. ut ⁊̃ auaricie ꝯsuleret
ost moltos dies obtulerũt
deo mimera. cam de frugib. abel se¬
cund̾ iosephuin de pͥmogenita agrͥoꝵ.
filios. ut offerrent decimas deo ⁊ pͥmici
oblatõ eiis. qd̃ quomͦ cognĩt sũit: alia
tnͣlatõ aperit. Inflamauit deꝰ suꝑ abel
⁊ super munera cius. Ignis enĩ de celo:
oblatõem enis incendit. ut legit᷑ helye
tc̃m incarmelo. ⁊ in leuitico sub moyse.
uultus eis. pre uereꝯdia. minorẽ iͥ p̃¬
latũ uidens. Increpans gͦ dominꝰ cam:
ait. Quare iratꝰ᷑ es tñ ne. si bene eg̃is
es arbit. sub te.i. in potestate tita erit
appetitus eius pcc̃i. ⁊ doñabiłis illiꝰ si uo¬
lũis. alia tnͣslatõ habet. q̃r ꝯcidit uul¬
tus tuus. Honne si recte offeral. ñ recte
aũt diuidas. peccasti: quiesce. ad te ꝯũ

Expanded text:
ad brevitatem Genesis. Concepit Eva, et peperit Cain, qui interpretatur possessio; rursumque peperit Abel, quod sonat lucfuit pastor, et Cain agricola. Cum enim esset malignissimus, ut etiam avaritiae consuleret ost multos dies obtulerunt Domino munera : Cain de frugibus, Abel, secundum Josephum, lac et primogenita agnorum. filios, ut offerrent decimas Deo et primitoblatio ejus , quod quomodo cognitum fuerit, alia translatio aperit: Inflammavit Deus super Abel, et super munera ejus. Ignis enim de coelo oblationem ejus incendit, ut legitur Eliae factum in Carmelo , et in Levitico sub Moyse .vultus ejus, prae verecundia, minorem sibi praelatum videns. Increpans ergo Dominus Cain, ait: Quare iratus es? Nonne si bene egeris, es arbitrii, sub te, id est in potestate tua, erit appetitus ejus peccati, et dominaberis illius, si volueris. Alia translatio habet: Quare concidit vultus tuus? Nonne si recte offeras, et recte non dividas peccasti? Quiesce. Ad te conv
Abbreviated transcription (Latin):
ax cubitos aliimdinis. qd̾ intelligend̾
est de pariete int̾pĩo int̾ sc̃a. ⁊ oracłnsi
cut eñ intabernaculo colũcie inter
alt̾u nͥ per .x. cubitos .x. cubitos qui suꝑ¬
erant usq ad laquearia uitactos relĩ¬
ques ut sumꝰ aromat̃ ascendõs de alta¬
ri peraperturã suꝑiorẽlibere intͣret in
oraculũ. Erat aũ totꝰ paries tectꝰ auro
hñs anaglipha. cherubm ⁊ palmas ad
mod̾ pariẽt. huic parieri appensum erat
uelũ. de .iiͦiiͦ. colorib cui indextͣ erat
cherubĩ. tante tenuittitis ut parietiꝰ
ñ ꝑhiberet aspetũ. Q tritũ parietẽ oꝑi¬
ens. forte usq ad laq̃aria ascendebat
qd̃ legr̃ in enngłio scissñ̃ fuisse a sũ¬
mo usq deorsũ. de int̾iori scemate su¬

Expanded text:
 cubitos altitudinis, quod intelligendum est de pariete interposito inter sancta et oraculum. Sicut enim in tabernaculo columnae interpaltum nisi per viginti cubitos, decem cubitos, qui supererant, usque ad laquearia, intactos relinquens, ut fumus aromatum ascendens de altari per aperturam superiorem libere intraret in oraculum. Erat autem totus paries tectus auro, habens anaglypha, cherubim et palmas ad motum parietum. Huic parieti appensum erat velum de quatuor coloribus, cui intexta erant cherubim tantae tenuitatis, ut parietis non prohiberent aspectum. Quod totum parietem operiens, forte usque ad laquearia ascendebat, quod legitur in Evangelio scissum fuisse a summo usque deorsum . De interiori schemate su
Abbreviated transcription (Latin):
tudo templi. gͦ ab oriente ñ erat mu
apiebatur. Erat quuippe latitudo. niii
cus supererant.u. cubiti. In apertura
uero erãt .iiiiͬ. fores due extͥnsecuis ⁊
due intͥnsetꝰ. qͣr̃ una qͦ habebat lati¬
tudinẽ.u. cubitoꝵ. ⁊ erant sic arrifi¬
tem facerẽt intꝰ ⁊ extͣ. Aperte iͥ in me
dio imͦ obuiabãt. ⁊ totamenis satitu¬
dinẽ tegebant. ⁊ sic artifitõse s adhere¬
bant. ut qñ claudebantur ext̾̃iores clau¬
debant᷑ ⁊ simł irh̃ores. Hullus enimin
templo nocte renianebat qui claudẽt
hostiũdupplex erat. ⁊ se iuicem teneᷤ
aꝑiebat᷑. porro in pariete oraculi fecit
dinee affixi starẽt. cura quos hostia
mouebant᷑ ⁊ erãt in hostioli auagli¬
pha cherubui ⁊ palme. Qdam tñ dñt
rant. In oracło̾ aũt erat archa. ⁊ ppi¬
natoriũ. ⁊ cherubin que fecerat mo¬
yses indeserto. fecit aũt salo. Uosche¬
rubin de lignis oliuaꝵ .x. cubitoꝵ al¬
titudĩs stantes super pamtñtũ. ĩ la¬

Expanded text:
tudo templi, ergo ab oriente non erat muruens aperiebatur. » Erat quippe latitudo muri dcus supererant quinque cubiti. In apertura vero erant quatuor fores, duae extrinsecus, et duae intrinsecus, quarum unaquaeque habebat latitudinem quinque cubitorum. Et erant sic artifitem facerent intus et extra. Apertae sibi in mei obviabant, et totam ejus latitudinem tegebant. Et sic artificiose sibi adhaerebant, ut quando claudebantur exteriores, claudebantur et simul interiores. Nullus enim in templo nocte remanebat, qui clauderet Ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur. » Porro in pariete oraculi fecit dines affixi starent circa quos ostiola movebantur, et erant in ostiola anaglypha, Cherubim et palmae. Quidam tamen dicunt perant. In oraculo autem erat arca, et propitiatorium, et cherubim, quae fecerat Moyses in deserto. CAP. XI. rubim de lignis olivarum decem cubitorum altitudinis , » stantes super pavimentum, in la
Abbreviated transcription (Latin):
uerua ad homines magnitidinẽ ꝑꝑ a
uos ambigendas. ut de longe aspicienti
erat labiũ extĩnꝰ a quo dependebant gnͣ¬
des ine aurre. cũ pãpiriis aureis. ad eo
fabre fr̃s ut sursum aspicientib qͣpad

Expanded text:
verna ad hominis magnitudinem propter aves abigendas, ut de longe aspicientiberat labium exterius, a quo dependebant grandes uvae aureae cum pampinis aureis, adeo fabrefactis, ut sursum aspicientibus quasi
Abbreviated transcription (Latin):
gebant᷑. tegentes scũariũ infrase. po¬
situm. alias duas extendebant altͥu¬
secus ad parietes. ita ut ala uniꝰ tange¬
ret parietẽ. ⁊ ala alh̃tis parietẽ alt̃m.
porro extͣ parietẽ inr̾a posuit m̃sã ad
aquilonem. ⁊ candelabrũ ad haustr̃.
Int̾ que mediũ erat altare aureũ que
fecerat moyses in deserto. s ꝑꝑ illud cã¬
delabrum posunt alia candelabra an¬
rea. eiusdẽ scematis s maioris scema¬

Expanded text:
eam, tegentes sanctuarium infra se positum. Alas autem duas extendebant altrinsecus ad parietes, ita ut ala unius tangeret parietem, et ala alterius parietem alterum. Porro extra parietem in sancta posuit mensam ad aquilonem, et candelabrum ad austrum. Inter quae medium erat altare aureum, quod fecerat Moyses in deserto. Sed praeter illud candelabrum, posuit alia candelabra aurea ejusdem schematis, sed majori
Abbreviated transcription (Latin):
cedro. qd̃ ĩ dr᷑ altare. qmͣ qd̾ edificauit
moyser. illd̾ enĩerat delignis sechim.
cͥc̃ tet᷑ ex om̃i parte auro. Illud̾aũ erat
uestitũ cedro. ꝓiñ intelligr᷑ ħ altare fu¬
isse de lapidib quos ferr̃ ñ tetig̾. ⁊ eut
opertũ per curutũ tabulis cedrmis s
⁊ ille operte erant exoiñz parte lam̃ie
aureis. cꝰ qͣntitatẽ ñ meminme legisse.
Illd̾ uõ modic̃ altare qd̃ fec̃ moyses inde¬
latdos cum sanguine. ħ añt inde potest

Expanded text:
 aliud altare, quam quod aedificavit Moyses. Illud enim erat de lignis setim circumtectum ex omni parte auro. Illud autem vestitum erat cedro. Proinde intelligitur hoc altare fuisse de lapidibus, quos ferrum non tetigit, et erat opertum per circuitum tabulis cedrinis. Sed et illae opertae erant ex omni parte laminis aureis, cujus quantitatem non memini me legisse. Illud vero modicum altare, quod fecit Moyses in desacerdos cum sanguine. Hoc autem inde potest
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ erat in illa mħori parte templi/ au
ro ñ teg̾etur. ut uultus ingrediemz¬
ũ faẽt atirilioneã resplendere. porro
in ninctitra tabular̃ fecit anaglipha
fabrefcĩs. nelecꝰ utincture dep̃hend pꝰ¬
set. In medio uero tabłe erat imma¬
gne  ꝓminentes. cherubĩ ⁊ palme. ħ
quid̾ in tabulis cedrinis celata erant.
s aurotecta. ł in ip̃is tabulis aureis.

Expanded text:
 erat in illa inferiori parte templi, quod auro non tegeretur, ita ut vultus ingredientium faceret auri lumine resplendere. Porro in junctura tabularum fecit anaglypha,fabrefactis, ne locus juncturae deprehendi posset. In medio vero tabulae erant imagines prominentes, cherubim et palmae. Haec quidem in tabulis cedrinis caelata erant, sed auro tecta, vel in ipsis tabulis aureis.
Abbreviated transcription (Latin):
lũ corã dño sic̃ pat̾ suus inumentu¬
te sua fecerat.⁊ tetenderũt ei insidi¬
as serui sui. ⁊ int̾fecerũt eũ ĩ domo
sua ꝓopłs aut̃ ꝑcussit eos qͥ int̾fice¬
rant regem ⁊ sepelierũt eum c̃ pr̃e
suo ⁊ statuerũt regẽ gͥ iosiã filiũ eiꝰ
ꝓ eo. uiiannoꝵ erat iosias cũ regna

Expanded text:
lum coram Domino, sicut pater suus in juventute sua fecerat, et tetenderant ei insidias servi sui, et interfecerunt eum in domo sua. Populus autem percussit eos, qui interfecerunt regem, et sepelierunt eum cum patre suo, et statuerunt sibi regem Josiam filium ejus pro eo.
Abbreviated transcription (Latin):
anno regni sui qui erat ei .xniꝰ. eta¬
tis ut dicit iose. pietatẽ ⁊ iusticiã
mirabilẽ in se iam demonstrabat.
Nam ppłm iam reuocabat ab ydola¬
tria ⁊ oꝑa pͣua uelud senior emẽda¬
bat. Porro anno regni sui octauo om¬
nẽ ciuitatẽ ⁊ ꝓuintiã a cultu ydoloꝵ
purgauit ut᷑ nullũ uestigiũ ydolat̾e
suꝑesset. Scrutabatur etiã domos
ne quid latent̾ remaneret suspectũ¬
et in una quaq¬
cã iusticiã coluit

Expanded text:
o regni sui anno, erat ei duodecim aetatis, ut dicit Josephus, pietatem, et justitiam mirabilem in se jam demonstrabat. Nam populum jam revocabat ab idololatria; et opera prava velut senior emendabat. Porro anno regni sui octavo omnem civitatem et provinciam a cultu idolorum purgavit, ut nullum vestigium idololatriae superesset. Scrutabantur etiam domos, ne quid latenter remaneret suspectuet in unaquaqsa justitiam coluit
Abbreviated transcription (Latin):
nior. ł forte minor statura. ł de iaphet
cam maiore. Maledixit aũt ñ filio. s
filios temporalit. ⁊ est sensus. sic. Hõ
leti de filio tuo sicut nec ego de te.
i addidit. benedictus dñs deus sem. sit
cauaam seruus eius. ꝓpħ̾ia est. q pre¬
indit in filiis sem. cult᷑. ⁊ nomen inuꝰ
dei ꝑmansurũ. ⁊ it̃m. Dilatet deꝰ raphet

Expanded text:
nior; vel forte minor statura. Vel de JapheCham majore. Maledixit autem non filio, sed filios temporaliter. Et est sensus sic: Non laeteris de filio tuo, sicut nec ego de te. Et addidit. Benedictus Dominus Deus Sem, sit Chanaan servus ejus. Prophetia est, quia praevidit in filiis Sem cultum et nomen unius Dei permansurum. Et iterum: Dilatet Deus Japhet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ ꝓpħia. Gentes .ii. que de taphet di¬
late sunt nũo. deo actore ⁊ incultude¬
¶Dicit aũt iosephuis. qd̾ nemo putet
tilitates qͣs iugiter ꝑscrutabant᷑ .i. astͦ¬
nomiam ⁊ grometͥam. deꝰ eis amplius
iiiuendi spacia ꝯdonanit. que alr̃ edis¬

Expanded text:
 est. Gentes enim, quae de Japheth dilatatae sunt numero, Deo auctore, et in cultuDicit autem Josephus quod nemo putet tilitates, quas jugiter perscrutabantur, id est astronomiam et geometriam, Deus eis ampliora vivendi spatia con
Abbreviated transcription (Latin):
tram. ⁊ plantauit uineas lanbrus¬
cas naturabes per cultum ad usus ui-¬
nee tͣhens. bibensq uinũ. s ignorans
uim eiꝰ inebriatꝰ ÷. ⁊ dormiens nudatꝰ ẽ
ĩ tabernaculo suo. Iudatõ enĩ femoris
sequit᷑ ebrietatẽ. sicut libido sacietatẽ.
s cũ chã patͥs uerenda iudisset nudata:
irridens nũtiauit fr̃ib. s illi pallium
inponentes. ⁊ euntes retroriũ ne uide¬
rent: oꝑuerũt patͥs uerenda. patet q¬

Expanded text:
ram, et plantavit vineam, labruscas naturales per cultum ad usum vineae trahens, bibensque vinum, sed ignorans vim ejus, inebriatus est. Et dormiens nudatus est in tabernaculo suo . Nudatio enim femorum sequitur ebrietatem, sicut libido satietatem. Sed cum Cham verenda patris vidisset nudata, irridens, nuntiavit hoc fratribus. Sed illi pallium imponentes humeris, et euntes retrorsum, ne viderent operuerunt patris verenda. Patet q
Abbreviated transcription (Latin):
cum fletu clamauit. ita qd̾ qui exierant
aucdierũt. Ego sum ioseph. nolite time¬
re. ꝓ salute ur̃a misit me deus ante uos.
meti. qd̃ ex nimia fluuii inundatõne:
credit᷑ accidisse. ⁊ adiecit. festinare ⁊ nũ¬
tiate parrimeo: głam meam. ⁊ adduci¬
te eum ad me. ⁊ pascam uos ⁊ peccora ue¬
stra ne moriamini. ⁊ habitabitis in t̾̃ra ieᷤ¬
sen. oculi ur̃i iident: qͣ os meuiulo¬

Expanded text:
cum fletu clamabat, ita quod qui exierant, audirent: Ego sum Joseph, nolite timere; pro salute vestra misit me Dominus ante vos. terit : quod ex nimia fluvii inundatione creditur accidisse. Et adjecit. Festinate, et nuntiate patri meo gloriam meam, adducite eum ad me, ut pascam vos, et pecora vestra, ne moriamini, et habitabitis in terra Gessen. Oculi vestri vident quod os meum lo
Abbreviated transcription (Latin):
in aula regis. Gauisus q pharao: dixit
ad ioseph. Dic fr̃ib tuis. tollite plaustͣ
de egipto ad subuectionẽ ꝯugum. et
paruloꝵ. om̃ia nr̃a adducite uobẽ.
dabo uobis omia bona egipti. ⁊ medu¬
lam t̃re comedetis. fcm̃ q est ira. dedit¬
q ioseph singulis biuas stolas. stola
las. optinias. totdẽ q misit patri. a¬

Expanded text:
 Joseph. Gavisusque est Pharao, et dixit ad Joseph: De fratribus tuis. Tollite plaustra de Aegypto ad subvectionem conjugum, et parvulorum. Omnia vestra adducite vobiscum, dabo vobis omnia bona Aegypti, et medullam terrae comedetis. Factumque est ita. Deditque Joseph singulis binas stolas. Stola las optimas, et totidem misit patri, a
Abbreviated transcription (Latin):
sepulcr eius. qui appareret: usq in p̃¬
sentem diem. ⁊ egressus m̃n fĩx̃ taberna¬
culum. tnͣs turrim ader .i. turrĩ gregis.
hunc locum dicũt hebrei: uͥ post edifi¬
catũ est tẽplũ. ⁊ dcm̃ qi quodam uati
mini cecinit. uł iacob greges pauit. no¬
men ũ loco relinquẽs. suniq habita¬
ret ibi ruben dormiuit cum bala. con¬
cubina patͥs. qd̾ tñ ñ latuit iacob¬
de morte ỹsaae

Expanded text:
sepulcrum ejus, qui apparet usque in praesentem diem. Et egressus inde, fixit tabernaculum trans turrim Ader, id est turrim gregis. Hunc locum dicunt Hebraei, ubi post aedificatum est templum, et dictum, quasi quodam vaticmini, cecinit, vel Jacob greges suos pavit, nomen inde loco relinquens. Cumque habitaret ibi, Ruben dormivit cum Bala concubina patris; quod tamen non latuit JacobDe morte Isaa
Abbreviated transcription (Latin):
la gentiũ q̃ pr̃ suis introdurerat
lerumtñ a cultu uitłoꝵ ieroboã nõ
recessit. quẽ cum redargueret mi¬
cheas occisus ẽ ab eo p̃cipitio. ut dic̃
morasti solus iuxta sepulturã sena¬
chim. Alius fuit post micheas sumi¬
Porro rex moab soluebat regi isrł
recessit a tͥbuto. Quãobrẽ ioram
rex isrł ascendit ccͣ eũ in p̃lium. ⁊
hũit sec̃ iosaphat regẽ uida. S ⁊ io¬
saphat duxit sec̃ regẽ edon. Cũ q
iuissent ꝑ desertum ydumee. un.
dieb non erat eis aqua. ⁊ ait iosa
aquam suꝑ manꝰ helye. Et stetert̃
tres reges ante helyseũ. Qui dixit
d̾i: uerumtñ ꝓpt̾ iosaphat respi¬

Expanded text:
la gentium, quae pater suus introduxerat; verumtamen a cultu vitulorum Jeroboam non recessit. Quem cum redargueret Michaeas, occisus est ab eo praecipitio, ut dicitMorasthi, solus juxta supulturam Senachim. Alius fuit post Michaeas simihetarum. Porro rex Moab solvebat regi Israel recessit a tributo. Quamobrem Joram rex Israel ascendit contra eum in praelium, et habuit secum Josaphat regem Juda, sed et Josaphat duxit secum regem Edom. Cumque ivissent per desertum Idumaeae septem diebus non erat eis aqua. Et ait Josaaquam super manus Eliae. Et steterunt tres reges ante Elisaeum. Qui dixit ini? Verumtamen propter Josaphat, respi
Abbreviated transcription (Latin):
facinora eius destestabant᷑. sumq of¬
fensus eẽt ppło muniuit sibi palattũ
in turrique baris dicebatur super qͣ
postea aminiratus est titus. postqi
eam uidei deseriierant cum defend
posset aduob ab om̃i uiuente. Adeo
aũt offensus erat uideis ut semel per¬
cunctanti ei quo nam pacto eos federa¬
re posset responderent. Si moreretur.
obħ in plateis ierłm suspendit octm¬
gentos uiros uxoratos uxoresq eoꝵ ⁊
liberos eoꝵ necauit. Cumq quieuisset
a p̃liis ⁊ qͣrtauis fatigaretur. morbum
ex ocio natũ putans in tempestiiis la¬
borib militie se reddidit. ⁊ tͥcesimo oe¬
tauo regnisui anno mortuus est du¬
os relinquẽ filios. hircanũ ⁊ aristobo¬
lum. sciens q filios pro patre iudeis o¬
diosol. regnũ reliquid uxori. que sibi
sub uiro beiiguolentiã eius ppħ sepe
ꝯparauerat tyrannidi ip̃iꝰ sepiꝰ resistñ
etiam simulatam religionem. in alio
De regno alexandri

Expanded text:
facinora ejus detestabantur. Cumque offensus esset populo munivit sibi palatium in turri, quae Baris dicebatur, super quam postea admiratus est Titus, quod eam Judaei deseruerant, cum defendi posset a duobus ab omni vivente. Adeo autem offensus erat Judaeis, ut semel percunctanti ei, quoniam pacto eos sedare posset, responderunt, si moreretur. Ob hoc in plateis Jerusalem suspendit octingentos viros uxoratos, uxoresque eorum, et liberos necavit. Cumque quievisset a praeliis et quartanis fatigaretur, morbum ex otio natum putans, intempestivis laboribus militiae se reddidit, et triginta octo regni sui anno mortuus est, duos relinquens filios, Hircanum et Aristobulum. Sciensque filios pro patre Judaeis odiosos regnum reliquit uxori. Quae sibi sub viro benevolentiam populi saepe comparaverat, tyrannidi ipsius saepius resistens, etiam simulatam religionem in habituVII. De regno Alexandr