comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cim iam hilarius praeteriss&: ita eum
est uestigiis ꝓsecutus : Cũq ab eo gratissi¬
me fuiss&e susceptus: haut longe sibi ab oppi¬
do monasteriũ collocauit Quo tempore se
ei quidã catecuminꝰ ux̾: cupiens scĩs simi
uiri institui disciplinis: Paucis quippe inter¬¬
positis dieb langore correptꝰ ui febrium
laborabat: Ac tunc martinus forte discesse¬
rat: & cũ ꝑtriduũ de fuiss&e : regressus ex-¬
animȩ corpus inuenit: Ita subita mors
fuerat: ut absꝙ baptismate humanis rebus
exceder&: Corpus inmedio positũ tristi
merentium fratrũ frequentabat᷑ officio:
Cũ martimis. flens & eiulans decurrit: Tunc
uero tota scm̃ sp̃m mente concipiens: egredi
cellulã inqua corpus iacebat caeteros iub&.
ac forib obseratis suꝑ exanimata de functi
esse uirtutẽ : erectus paululũ. & in defuncti
ora de fixus: orationis suae ac miscđiae dñi
intrepidus ex spectabat euentũ: Uixq
duarũ fere horaru spatiũ intercesserat :

Expanded text:
Cum iam Hilarius praeterisset, ita eum est uestigiis prosecutus: cumque ab eo gratissime fuisset susceptus, haut longe sibi ab oppido monasterium conlocauit, quo tempore se ei quidam catechumenus iunxit, cupiens sanctissimi uiri institui disciplinis: paucisque interpositis diebus languore correptus ui febrium laborabat. ac tum Martinus forte discesserat: et cum per triduum defuisset, regressus exanime corpus inuenit: ita subita mors fuerat, ut absque baptismate humanis rebus excederet. corpus in medio positum tristi maerentium fratrum frequentabatur officio, cum Martinus flens et eiulans accurrit. tum uero tota sanctum spiritum mente concipiens egredi cellulam, in qua corpus iacebat, ceteros iubet, ac foribus obseratis super exanimata defuncti esse uirtutem, erectus paululum et in defuncti ora defixus, orationis suae ac misericordiae Domini intrepidus expectabat euentum: uixque duarum fere horarum spatium intercesserat,
Abbreviated transcription (Latin):
pultus nr̃ ille põponius. nec fastidias
uisitare ossa peregrina. Multas illic
lacrimas : tam ex affectu tuo quã ex
nr̃is funde uisceribus. Ac lic& in ani
munere solũ ipsũ flore purpureo et
suaue redolentibus sparge graminib.
Dices tamen illi. sed non asꝑe ñ a cerbe.
Conpatientis alloquio : non exꝓbantis
elogio. Qđ si uel te quondã uel me sẽꝑ
audire uoluiss& : & marctinẽr magis
quã illũ quẽ nominare nolo fuiss&̃
imitatus. nĩquã ame tã crudeliter
disparatus ignoti pulueris regione tgeret᷑.
Naufragi sorte praedonis passus in medio
mari mortẽ & uix in extremonactus
litore sepulturã. Videant hoc opus
re uoluerunt : uideant głam suã &
uel nunc aduersũ me grassari desinant
uindicarti. hȩc cũ maxime flebili uoce
gemeremus: omniũ lacrimis ꝑ nr̃a
lamenta cõmotis: cũ magna quidem
maRiiii admirationẽ. sed non minore
ex nr̃is fletibus dolore discessum est.

Expanded text:
pultus noster ille Pomponius, nec fastidias pultus noster ille Pomponius, nec fastidias uisitare ossa peregrina. multas illic lacrimas tam ex affectu tuo quam ex nostris funde uisceribus, ac licet inani munere solum ipsum flore purpureo et suaue redolentibus sparge graminibus. dices tamen illi. sed non aspere, non acerbe, conpatientis alloquio, non exprobrantis elogio: quod si uel te quondam uel me semper audire uoluisset, et Martinum magis quam illum, quem nominare nolo, fuisset imitatus , numquam a me tam crudeliter disparatus ignoti pulueris syrte tegeretur, naufragi sorte praedonis passus in medio mari mortem et uix in extremo nanctus litore sepulturam. uideant hoc opus re uoluerunt, uideant gloriam suam et uel nunc aduersum me grassari desinant uindicati. Haec cum maxime flebili uoce gemeremus, omnium lacrimis per lamenta commotis, cum magna quidem Martini admiratione, sed non minore ex nostris fletibus dolore discessum est.
Abbreviated transcription (Latin):
chartagini. Lic& iãpridẽ ut ipse dixis¬
ti uirum nouerit. tamen nunc p̾cipue
de eo plura cognoseat: ne solũ ibi
cyprianũ martyrẽ suũ quãuis scõ illius
sanguine consecrata miretur. Iam si
adleuã achaiȩ sinũ paululũ diuexus
intraueris. sciat corint̾us. sciant athenȩ
non sapientiorẽ in achademia platonẽ.
nec socraten in carcere fortior̾e. Felicẽ
quidem gretiã: quȩ meruit audire
apłm p̃dicantẽ. Sed ne quaquã axpõ
gallias de relictas : quib donauerit
hab̾e aixeiũ. Cũ uͦ ad egyptũ usꝙ
ꝑueneris. quã quã illa suoꝵ scõrum
numero & uirtutibus sit suꝑba : tam̃¬
non de dignet᷑ audire. qua illi uel
uniuersẽ asiȩ. in solo maxtino europa
non cesserit.
e terũ cũ hierosolima inde petiturus
uentis cursũ uela cõmiseris. negotiũ
tibi nr̃i doloris iniungo. ut si umquã
Dib lustris illius ꝑtolomaidis litus acces¬
seris : sollicitus inquiras ubisit conse

Expanded text:
Carthagini: licet iam, prout ipse dixisCarthagini: licet iam, prout ipse dixisti, uirum nouerit, tamen nunc praecipue de eo plura cognoscat, ne solum ibi Cyprianum martyrem suum, quamuis sancto illius sanguine consecrata, miretur. iam si ad laeuam Achaiae sinum paululum deuexus intraueris. sciat Corinthus. sciant Athenae, non sapientiorem in academia Platonem nec Socraten in carcere fortiorem: felicem quidem Graeciam, quae meruit audire Apostolum praedicantem, sed nequaquam a Christo Gallias derelictas, quibus donauerit habere Martinum. cum uero ad Aegyptum usque perueneris, quamquam illa suorum sanctorum numero sinon dedignetur audire, quia illi vel universae Asiae in solo Martino Europa non cesserit. XVIII. Caeterum cum Hierosolymam inde petiturus ventis rursum vela commiseris, negotium tibi nostri doloris injungo, ut, si umquam illustris illius Ptolemaidis littus accesseris, sollici
Abbreviated transcription (Latin):
ex spectare non debes ut ulla sit
meta referendi. latius ille diffundit᷑.
quã ut ullo ualeat sermone concludi.
Ista interĩ de illo uiro portabis orienti.
sed dũ recurris diuersasꝙ regiones loca
portus insules urbesq pret̾ legis maxii¬
N nom̃ et głam sparge ꝑpopulos. In pri¬
mis memento non preterire cãpaniam
& si maxime cursus in deuio sit. non
tamen tibi tanti sint uel magnarũ mo¬
rarũ ulla dispendia: quin illic adeas
in lustrẽ uirũ ac toto laudatũ orbe
pallinũ : illi quȩ so te primũ sermonis
nr̃i quo uel hesterno conficimus uel
hodie diximus uolum̃ euolue. Illi om̃ã
referes. illi cuncta recitabis: ut mox
ꝑ illũ sacras uiri laudes roma cognoscat.
Sicut primũ illũ nr̃m libellũ nonꝑita¬
liam tantũ. sed ꝑ totũ & iam diffudit
illyricũ. Ille magrini non inuidus
aestimator. non abnu& prȩ sulẽ nr̃m.
cũ suo felice conponere. Inde si forte
ad africã trans fretabis: refers audita

Expanded text:
exspectare non debes, ut ulla. sit meta referenti: latius ille diffunditur, quam ut ullo ualeat sermone concludi. ista interim de illo uiro portabis Orienti, et dum recurris diuersasque oras , loca, portus, insulas urbesque praeterlegis, Martini nomen et gloriam sparge per populos: in primis memento non praeterire Campaniam: etsi maxime cursus in deuio sit, non tamen tibi tanti sint uel magnarum morarum ulla dispendia , quin illic adeas inlustrem uirum ac toto laudatum orbe, Paulinum: illi, quaeso te, primum sermonis nostri, quod uel hesterno confecimus uel hodie diximus, uolumen euolue: illi omnia referes, illi cuncta recitabis, ut mox per illum sacras uiri laudes Roma cognoscat, sicut primum illum nostrum libellum non per Italiam tantum, sed per totum etiam diffudit Illyricum. ille Martini non inuidus issimus aestimator non abnuet praesulem nostrum cum suo Felice conponere. inde si forte ad Africam transfretabis, referes audita
Abbreviated transcription (Latin):
de carcere et grauissime cȩsus : cruci
suspensus est: In qua cuꝓbiduũ uiuens
p̃dicare dm̃ saluatorẽ. donec tertia
die popłis flentibus sp̃m exalar& . qđ¬
ut diximus lectio passionis eius plenissime
de clarat: Cuius beatũ corpus maximilla
accipiens. condit̾u a romatibus recondidit
in sepulchro. assiduȩ suꝑ illud dep̃cans
dm̃ : & ut eius beatus apostolus memor
eẽt exorans¬

Expanded text:
de carcere et gravissime caesus, cruci de carcere et gravissime caesus, cruci suspensus est. In qua cum per triduum vivens praedicare Dominum Salvatorem, donec tertia die, populis fluentibus, spiritum exhalavit. Quod lectio passideclarat. Cuius beatum corpus Maximilla accipiens, conditum aromatibus recondidit in sepulchro, assidue super illum depraecans Dominum et, ut ei beatus apostolus memor esset, exorans
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens uocabat apłm. & audiebat
abeo uerbũ dĩ: quia ꝓconsul
recesserat a patras & abieratꝰ macedoniã :¬
Magna eñĩ in dignatione suc census erat
contra apłm : eo qđ maximilla uxor
eius post acceptii salutis uerbũ non ei
coniungebatur: Illo quoq redeunte
cũ om̃s inp̃torio residerent & audirent
uerbũ dĩ : turbati sunt ualde. timentes
ne aliquã eis ui inferret : Tunc sc̃s apłs
orauit dicens: Nonpatiaris que so dnẽ
ingredi ꝓconsulẽ in hunc locũ. donec
om̃s egrediantur extẽplo: Proconsuli
affuit uoluntas purgandi uentris: Cũq
secessũ petiss&. et moras innecter&e:
signans eos abire ꝑmisit : Nouissime
aut̾e se signans: et ipse discessit: Sed
maximilla c̃u prim̃ inuenis&: locum.
ost haec conp̃hensus beatus apłs
abegeatha ꝓconsule. positus. est
in carcerem: Adquẽ om̃s conueniebañ
ut audirent uerbũ salutis : At ille non
cessabat p̃dicare nocte et die uerbũ dĩ:
Paucis uero diebus interpositis. eductus

Expanded text:
eniens, vocabat apostolum et audiebat ab eo verbum Dei, quia proconsul discesserat a Patras et abierat in Machedonia. Magna enim indignatione succensus erat contra apostolum, eo quod Maximilla, uxor eius, post acceptum salutis verbum non ei coniungebatur. Illo quoque redeunte, cum omnes in praetorio resederent et audirent verbum Dei, turbati sunt valde, timentes, ne aliquam eis vim inferret. Tunc sanctus apostolus oravit, dicens: 'Ne patiaris, quaeso, Domine, ingredere· proconsulem in hoc loco, donec omnes egrediantur'. Extemplo proconsuli adfuit voluntas purgandi ventris; cumque secessum petisset et moras innecteret, signans eos, abire permisit, novissime autem se signans, et ipso discessit. Sed Maximilla, cum primum invenisset locum, Post haec conpraehensus beatus apostolus ab Egea proconsule, positus est in carcere. Ad quem omnes conveniebant, ut audirent verbum salutis. At ille non cessabat praedicare nocte et die verbum Dei. Paucis vero diebus interpositis, eductus
Abbreviated transcription (Latin):
militiã: At MaRTINŨS intrepidus. ĩmo il¬
lato sibi tͣrore constantior: si hoc inquit ig¬
nauiȩ a sscribit᷑ non fidei. crastina die antẽ
aciem inermis ad stabo: & in nomine dñi
iħu signo crucis ñ clipeo ꝑtectꝰ aut galea.
hostiũ cuneos peni trabo securus Retrudi ergo
incustodiã iubet᷑: facturus fidem dictis. ut
in ermis barbaris obiceret᷑. Postera diȩ hostes
legatos de pace miser̃t: sua om̃a seq dedentes
Vnde quis dubit& hanc uere beati uiri fusse
uictoriã. cui prestitũ sit. ne inerinis adpliũ
mitteret᷑ : & quauis pius dñs seruare militẽ
suũ lic& inter hostiũ gladios & tela potuiss&:
tam̃ ne uel aliorũ mor̃te scĩ uiolarentur ob¬
tutus. exemit pugnȩ necessitate: Neque
enĩ aliã ꝓmilite suo xp̃s debuit praestare
uictoriam : quã ut subactis sine sanguine
hostib nemo moreret᷑:¬

Expanded text:
militiam. at Martinus intrepidus, immo inmilitiam. at Martinus intrepidus, immo inlato sibi terrore constantior, si hoc, inquit, ignauiae adscribitur, non fidei, crastina die ante aciem inermis adstabo et in nomine Domini Iesu, signo crucis, non clipeo protectus aut galea, hostium cuneos penetrabo securus. retrudi ergo in custodiam iubetur, facturus fidem dictis, ut inermis barbaris obiceretur. postero die hostes legatos de pace miserunt, sua omnia seque dedentes. unde quis dubitet hanc uere beati uiri fuisse uictoriam, cui praestitum sit, ne inermis ad proelium mitteretur. et quamuis pius Dominus seruare militem suum licet inter hostium gladios et tela potuisset, tamen ne uel aliorum mortibus sancti uiolarentur obtutus, exemit pugnae necessitatem. neque enim aliam pro milite suo Christus debuit praestare uictoriam, quam ut subactis sine sanguine hostibus nemo moreret
Abbreviated transcription (Latin):
tub̃niũ famibare prestabat : & enĩ trans¬
acto tribunatus sui tẽpore : renuntiaturũ
se scło pollicebat᷑: Qua martinus expectatio¬
ne suspensus : ꝑ bienniũ fere post ea quam ẽ.
baptisma consecutus solo scilic& nomine
militauit: Alii.¬
Nterea irruentib intra gallias barbaris.
iulianꝰ caesar coacto inuñu exercitu apud
uangionũ ciuitatẽ donatiuũ coepit erogare
militibus: Vt est consuetudinis singuli cita¬
bant᷑ : donec ad MaRIINuuentũ est: Tunc uero
oportunũ tempus existimans quopeterte.
missionẽ: neq enĩ integrũ sibi fore arbitra¬
batur si donatiuũ ñmilitaturꝰ acciper& :
pactenꝰ inquit ad caesarẽ militaui tibi. patere
ut nunc militẽ dõ: Donatiuũ tuũ pugnaturꝰ
accipiat: xp̃i ego miles sũ pugnare mihi non
lic&: Ti neuero aduersũ hanc uocẽ tirannꝰ
infremuit. dicens eũ metu pugnȩ quȩ postera
die erat futura ñ religionis grã detrectare

Expanded text:
tubernium familiare praestabat: etenim transtubernium familiare praestabat: etenim transacto tribunatus sui tempore renuntiaturum se saeculo pollicebatur. qua Martinus expectatione suspensus per biennium fere posteaquam est baptismum consecutus, solo licet nomine, militauit. Interea inruentibus intra Gallias barbaris Iulianus Caesar coacto in unum exercitu apud Vangionum ciuitatem donatiuum coepit erogare militibus, et, ut est consuetudinis, singuli citabantur, donec ad Martinum uentum est. tum uero oportunum tempus existimans, quo peteret missionem — neque enim integrum sibi fore arbitrabatur, si donatiuum non militaturus acciperet —, hactenus, inquit ad Caesarem, militaui tibi: patere ut nunc militem Deo: donatiuum tuum pugnaturus accipiat, Christi ego miles sum: pugnare mihi non licet. tum uero aduersus hanc uocem tyrannus infremuit dicens, eum metu pugnae, quae postero die erat futura, non religionis gratia detractare
Abbreviated transcription (Latin):
nihil simile fecissent: cũ utiq plus habentes
uestire pauperẽ sine sua nuditate potuissent:
Nocte igitur insecuta cũ se sopori dediss&: ui¬
dit. xp̃m clamidissuae quapauperẽ texerat
parte uestitũ Intueri diligentis sime dñm
uestemq quam dederat iubet᷑ agnoscere :
Mex ad angelorũ circũ stantiũ multitudinem
udit iłim clara uoce dicentẽ: Martinus ad¬
huc cate cuminus. Pac me ueste contexit:
iere menior dñs dictorũ suorũ quiante prae¬
dixerat: quã diu fecistis haec uni exmini¬
mis istis mihi fecistis. se in pauꝑe ꝓfessus
est fuisse uestitu: Et ad confirmandũ tam
boni opis testimoniũ in eodem se habitu quẽ
pauꝑ acceperat est dignatus ostendere:
Quo uiso uir beatissimꝰ ñ ingłam est elatus
humañã. sed bonitatẽ dẽi insuo oꝑe cognos-¬
cens: cũ ess& annoꝵ duo de uiginti ad
baptisma conuolauit: Nec statim militia e
ren̾tiauit. tribuni sui p̃cib euictus cui con¬

Expanded text:
nihil simile fecissent, cum utique plus habentes nihil simile fecissent, cum utique plus habentes uestire pauperem sine sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte uestitum. intueri diligentissime Dominum uestemque, quam dederat, iubetur agnoscere. mox ad angelorum circumstantium multitudinem audit Iesum clara uoce dicentem: Martinus adhuc catechumenus hac me ueste contexit. uere memor Dominus dictorum suorum, qui ante praedixerat: quamdiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis, se in paupere professus est fuisse uestitum: et ad confirmandum tam boni operis testimonium in eodem se habitu, quem per acceperat, est dignatus ostendere. 1 quo uiso uir beatissimus non in gloriam est elatus humanam, sed bonitatem Dei in suo opere cognoscens, cum esset annorum duodeuiginti, ad baptismum conuolauit. nec tamen statim militiae renuntiauit, tribuni sui precibus euictus, cui con
Abbreviated transcription (Latin):
Iam tũ euuangelii ñ surdus auditor: de cras¬
tino non cogitabat: N
uodã itaq tẽpore cũ iã nihil praeter
arma & simplicẽ militiȩ uestẽ haber&.
mediahieme quae solito asperior inhor¬
ruerat. adeo ut plerosq uis algoris extingue¬
r&: obuiũ hab& inporta ãbianensiũ ciuitatis
pauperẽ nudũ Qui cũ praetereuntes ut sui
misererent᷑ orar&. om̃sq miserũ praeterirent :
intellex̃ uir deo plenꝰ sibi illũ aliis miscdđiam
ñ prestantib: reseruari : Iuid tam̃ a ger& :
nihil praet᷑ clamidem qua indutus erat habe-¬
bat. lam enĩ reliqua in opus simile consũp se¬
rat: Arrepto itaq ferro quo accinctus erat
mediã diuidit. partẽq eius pauperi tribuit:
reliquã rursus induit᷑ Interea de circũ stanti¬
bus ridere nonnulli : quia de formis ess&¬
et truncatus habitu uideretur Multi quidẽ
Ob erat mens sanior altius gemere: qđ

Expanded text:
jam tum Evangelii non surdus auditor de crasjam tum Evangelii non surdus auditor de crastino non cogitabat. III. Quodam itaque tempore, cum jam nihil praeter arma et simplicem militiae vestem haberet, media hieme quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque vis algoris exstingueret, obuium habet in porta Ambianensium ciuitatis pauperem nudum: qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret omnesque miserum praeterirent, intellexit uir Deo plenus sibi illum, aliis misericordiam non praestantibus, reseruari. quid tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu uideretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius gemere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
annorũ quindecĩ. raptus et catenatus sacra¬
m̃tis militaribus inplicatus est. uno tantum
seruo comite contentus. cui tamen uersa uice
dñs seruiebat adeo ut plerũq ei & calcia.¬
menta ipse detraher& et ipse deterger&
Trienniũ fere ante baptisma in armis fuit :
in teger tamen abhis uitiis quib illud homi¬
nũ genus inplicari sol&. Multa illi circa cõ¬
militones bernignitas. mira caritas: Pacien¬
tia uero atti humilitas tra humanũ mo
dũ: Nã frugalitatẽ in eo laudari non est ne¬
cesse: qua ita usus est ut iam illo tempore
ñ miles sed monachus putaret᷑ Quib rebus
ita sibi s cͤomilitones suos deuinxerat : ut eum
miro affectu uenerarentur Nec dũ tamen
regeneratus inxpõ. agebat quendam bonis
operibus baprismatis candidatũ : ad sistere
scilice laborantib op̃ẽ ferre miseris. Alere
egentes. uestire nudos Nihil sibi ex militiȩ
stipendiis praet̃ cotidiamũ uictu reseruabat:

Expanded text:
annorum quindecim, captus et catenatus sacraannorum quindecim, captus et catenatus sacramentis militaribus inplicatus est, uno tantum seruo comite contentus, cui tamen uersa uice dominus seruiebat, adeo ut plerumque ei et calciamenta ipse detraheret et ipse detergerettriennium fere ante baptismum in armis fuit, integer tamen ab iis uitiis, quibus illud hominum genus inplicari solet. multa illius circa commilitones benignitas, mira caritas, patientia uero adque humilitas ultra hudum. Nam frugalitatem in eo laudare non est necesse, qua ita usus est, ut jam illo tempore non miles, sed monachus putaretur. Quibus rebus ita sibi omnes commilitones suos devinxerat, ut eum miro affectu venerarentur. Nec dum tamen regeneratus in Christo, agebat quemdam bonis operibus baptismatis candidatum: assistere scilicet laborantibus, opem ferre miseris, alere egentes, vestire nudos: nihil sibi ex militiae stipendiis praeter quotidianum victum reservans,
Abbreviated transcription (Latin):
Iia tbim oppido oriundus eruradus fuit
sed intra italiã ticini altus est: Parentibus
scđm scłi dignitatem non infimis. gentilibus
tamen: Pater eius miles primũ: post tribunꝰ
militũ fuit: Ipse armata militiã in adolescen.¬
tia sequutus. int̾ scolares alas subrege constan¬
tio. de inͣ . sub iuliano caesare militauit: Non
sponte tamen. quia a primis fere annis diuinã
potius seruitutẽ sacra il lustris pueri inspirta
uit: Nam cũ ess& annorũ decẽ : inuitis parentib
ad eccłam confugit. seq caticuminũ fieri
postulauit: Mox mirũ inmodum. totus in dĩ
opere conuersus: cũ eet annorum duodecim
heremũ concupiuit. feciss& ꝙ uotissatis: si
aetatis infirmitas non obstitiss& : Animus
tamen aut circa monasteria. aut circa
ecclesiam semꝑ intentus: meditabat᷑ adhuc
inaetate puerili qđ postea de uotus impleuit
Sed cũ edictũ ess& aregibus ut ueteranorũ
filii admilitiã scriberentur: ꝓdente patre
qui felicibus eius actibus inuidebat. cũ e̾e̾t

Expanded text:
niarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini altus est, parentibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. ipse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad ecclesiam confugit seque catechumenum fieri postulauit. mox mirum in modum totus in Dei opere conuersus, cum esset annorum duodecim, eremum concupiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infirmitas non obstitisset. animus tamen aut circa monasteria aut circa ecclesiam semper intentus meditabatur adhuc in aetate puerili, quod postea deuotus inpleuit. sed cum edictum esset a regibus, ut ueteranorum filii ad militiam scriberentur prodente patre, qui felicibus eius actibus inuidebat, cum esset
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmedio mortaliũ constituto & supͣ çelosire
datũ. & adtras redire c̃cessũ. ẽ: quid hoc
beatius uiro. qui int̃ secreta paradisi edisce¬
re meruit qđ nec lingua hõis loqͥ possit
ne qͥsꝗ mereret᷑ audire : & cũ tante sint
sublimitatis illa quę docuit ut cõp̃hendẽ
ea mens humana ñ possit. quante illud
licere : quid etiã depetro referã. euius
tanta adõ.ẽ. ad ꝓbata iusticia. tanteꝙ
ei potestas ad tributa. ẽ. in dicandi. ut
m arbitrio eiꝰ poneret᷑ celeste indiciũ :¬
ꝑspicite ergo & estimate. quanto nob̾sit
petrus apłi honore reuerendus. cuius
sententiã. int̾ris plat̾a sẽpit̾ni uidicis
aequitas ñ repellit & ideo diligenter inten-¬
dite quȩ sit eiꝰ głe magnitudo. cui dũ claues
regni cõmittunt᷑ aetͣm. celũ illi claudẽ
celebrat᷑: hoꝵ hodie c̃cursu letissime
exeolit roma martẏriũ & quoꝵ dudũ
ĩpia ꝑsecuta .ẽ. sanguinẽ eoꝵ nunc pecu¬
liari de uota patrocinio gloriat᷑:¬

Expanded text:
, cui in medio mortalium constituto, et supra coelos ire datum, et ad terras redire concessum est? Quid hoc beatius viro, qui inter secreta paradisi ediscere meruit quod nec lingua hominis loqui possit, nec quisquam mereretur audire? Et cum tantae sint sublimitatis illa quae docuit, ut comprehendere ea mens humana non possit; quantae illud licere? Quid etiam de Petro referam, cujus tanta a Deo est approbata justitia, tantaque ei potestas attributa judicandi, ut in arbitrio ejus poneretur coeleste judicium? Perspicite ergo, et aestimate quanto nobis sit Petrus apostolus honore reverendus, cujus sententiam in terris prolatam sempiterni judicis aequitas non repellit. Et ideo diligenter intendite quae sit ejus gloriae magnitudo, cui dum claves regni committuntur aeterni, coelum illi clauderecelebratur: horum hodie concursu laetissimo excolit Roma martyrium; et quorum dudum impia persecuta est sanguinem, eorum nunc peculiari devota patrocinio gloriat
Abbreviated transcription (Latin):
a postolatꝰ sui ministerio cõplacuisse xp̃o
credimꝰ paulũ. qui tantũ placere potuit
ꝑsecutorͦ Placuit enĩ: quia ñ iniqui pec¬
toris studio. sed sĩplicis ignorantiȩ in cauta
deuocione certabat: Deniq ut primũ sensibꝰ
eiꝰ sp̃s ueritatis infusus. ẽ: ostendit c̃tinuo ñ se
xp̃i seuisse odio. sed amore pat̾nȩ legis in¬
nocent᷑ errasse : De qͦ qͥd ego potissimũ
dicã cũ fidelissimꝰ ipse sibisit testis. qui
qđ inse gestũ . ẽ. c̃fitetꝰ: Ut enĩ uelud
de altero qđdã. scio hoinẽ inxp̃o iħu

Expanded text:
apostolatus sui ministerio complacuisse Christo apostolatus sui ministerio complacuisse Christo credimus Paulum, cui tantum placere potuit persecutor? Placuit enim, quia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum dicam? cum fidelissimus ipse sibi sit testis: qui quod in se gestum est confitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio hominem, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
nã : omni nos de uocione fr̃s nec esse. ẽ. ce¬
lebrare. quia & laudabił eos uita ad gło¬
fissimũ ꝑdux̃ orcasũ: & mirificus obitus
ꝑpetuã trans aduitã & lic& in petro
fides emineat. in paulo doctrina p̾cell&.
et magisteriũ tam̃ pauli. fidei plenitudo
ẽ : & credulitas pae .ri. doctrine. ẽ. fundam̃¬
tũ: Quos tanta cȩlestis electionis dignatio
uisitauit. ut hic fiera depiscatore doctor
il le deꝑsecutore de fensor: Sed in hoc
omnipotentis dĩ adtollenda maiestas. ẽ
qui inspiratione murabili docendi grãm
tribuit ymꝑito: & in imicũ fecit amare
qđ oderat. & fidẽ quã ĩpugnabat adsere¬
re: Illiꝰ piscationẽ non abstulit sed muta¬
uit : huiꝰ ce cauit oculos. ut purgatiore
recepto lumine. clarissime m̃tis aciȩ ultra
humanũ uidẽ possit aspectũ Quanti igit᷑
meriti apud dm̃ suũ petrus erat. ut ei
post nauiculȩ parue remigiũ tociꝰ eccłȩ
gub̾nacula traderent᷑. Aut quantũ in

Expanded text:
devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum. Quantum igitur meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post naviculae parvae remigium totius Ecclesiae gubernacula traderentur? Aut quantum in
Abbreviated transcription (Latin):
latronẽ se fuisse. obscelera ꝑcussu uulgi er¬
rore caelebratũ : sibi nihil cũ martyribus eeᷤ
cõmune: cũ illos gła. se paena retineret:
Mirũ in modũ. uocẽ loquentis qui aderant
audiebant: ꝑsonã tamen nonuidebant: Tunc
MARIINCIS

Expanded text:
latronem se fuisse, ob scelera percussum, uulgi erlatronem se fuisse, ob scelera percussum, uulgi errore celebratum: sibi nihil cum martyribus esse commune, cum illos gloria, se poena retineret. mirum in modum uocem loquentis qui aderant audiebant, personam tamen non uidebant. tum Martinus
Abbreviated transcription (Latin):
copatu egit aggrediar: erat haut
longe ab oppido ꝓximus monasterio locus. quẽ
falsa hominũ opinio uelut consepultis ibi mar¬
tirib sacrauerat. Nam & altare ibi asuperio¬
rib episcopis constitut᷑u habebat᷑. Sed MARTINUS
non temere adhibens incertis fidem. ab his qui
maiores erant natũ pres biteris uel clericis fla¬
gitabat nomen sibi martyris tẽpora passionis
ostendi. Erandi se scrupulo ꝑmoueri qđ nihil
certiconstans sibi maioꝵ memoria tradidis-¬
sa Cũ aliquandiu ergo aloco illo se abstinu¬¬
iss&. nec de rogans religioni quia incertuserat.
nec auctoritatem suã uulgo ac comodans ne
suꝑstitio conualescer&: quadã die paucis secũ
adhibitis fratrib ad locũ ꝑgit. De in fuper
sepulchrũ apsũ ad stans: orauit ad dñm ut quis
ess&: uel cuiꝰ meriti sepultꝰ ostender&: Tunc
conuersus ad leuã : uidit ꝓpe ad sistere ũbrã
sordidã trucẽ: Ppͣat nomen meritũꝙ ut loque¬
retͣ: Nomen edicit. de crimine confitetur.

Expanded text:
copatu egit, adgrediar, erat haut longe ab oppido proximus monasterio locus, quem falsa hominum opinio, uelut consepultis ibi martyribus, sacrauerat: nam et altare ibi a superioribus episcopis constitutum habebatur. sed Martinus non temere adhibens incertis fidem, ab his, qui maiores natu erant, presbyteris uel clericis flagitabat nomen sibi martyris, tempus passionis ostendi: grandi se scrupulo permoueri, quod nihil certi constans sibi maiorum memoria tradidisset. cum aliquandiu ergo a loco illo se abstinuisset, nec derogans religioni, quia incertus erat, nec auctoritatem suam uulgo adcommodans, ne superstitio conualesceret, quodam die paucis secum adhibitis fratribus ad locum pergit. dehinc super sepulchrum ipsum adstans orauit ad Dominum, ut quis esset uel cuius meriti esset sepultus ostenderet. tum conuersus ad laeuam uidet prope adsistere umbram sordidam, trucem: imperat nomen meritumque loqueretur. nomen edicit, de crimine confitetur:
Abbreviated transcription (Latin):
eamus : Proinde in om̃ibꝰ misericordia eiꝰ p̃ue¬
nit nos & fructꝰ inquid ũr maneat: Vit qđ¬
cũq petieritis patrẽ in noiẽ meo det uobis:
Maneat ergo dilectio ipse ẽ gͦ fructus nr̃ Quȩ
dilectio nunc est in desiderio: nondũ insaturi¬
tate: & ipso desiderio qđ cũq petierimꝰ in noĩe
unigeniti filii : dat nob̾ pater Quod autem
acciꝑe saluandis non expedit nob. non existi¬
memus nos petere in noĩe saluatoris: sed hoc
petimus in nomine saluatoris. qđ ꝑtinet adra¬
tionem salutis:¬

Expanded text:
eamus. Proinde in omnibus misericordia ejus praeeamus. Proinde in omnibus misericordia ejus praevenit nos. Et fructus, inquit, vester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio; ipse est enim fructus noster. Quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate: et ipso desiderio quodcumque petierimus in nomine unigeniti Filii, dat nobis Pater. Quod autem accipere salvandis non expedit nobis, non existimemus nos petere in nomine Salvatoris: sed hoc petimus in nomine Salvatoris, quod pertinet ad rationem salutis
Abbreviated transcription (Latin):
non se ipsũ nos facturũ bonos: N hoc dicit. qui
gissa. qui a bonos futuros eẽ p̾scierat: simul & iã
p̃sciss& qđ eũ nos fuissemus priꝰ electuri. Quid¬
gͦ elegit in nonbonis:ñ enĩ electi sunt quia
boni fuerunt. qui boni ñ essent : nisi electi es¬
sent Alioquin gratia iam ñ est gratia sip̃ces¬
sisse contedimus merita Audi ingrate ñ uos
eũ iam elgeras eũ. Sed audi ñ uos me elegistis.
nos eligentis essemus & uidete Rm̃i quẽ ad mo¬
dũ non eligat bonos: sed quos elegit faciat
bonos: Ego inquit elegiuos & posui uos. ut
eatis & fructũ afferatis: & fructꝰ ur̃ maneat
Nonne iste est fructꝰ de quo iam dixerat. sine
me nihil potestis facere. elegit gͦ & posuit
ut eamꝰ & fructũ adferamus : Nullũ itaꝙ
Qfructũ unde nos eliger& habebamꝰ: ut eatis
inquit & fructũ ad feratis : Imus : ut ad feramꝰ
& ipse ẽ uia qua imus: in qua nos posuit ut

Expanded text:
non seipsum nos facturum bonos. Non hoc dicit, qunon seipsum nos facturum bonos. Non hoc dicit, qugisset, quia bonos futuros esse praesciverat, simul etiam praescisset quod eum nos fuissemus prius electuri. ergo elegit in non bonis? Non enim electi sunt quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi essent. Alioquin gratia jam non est gratia, si praecessisse contendimus meritum, jam elegeras eum. Sed audi: « Non vos me elegistis.nos eligentis essemus? Et videte quemadmodum non eligat bonos, sed quos elegit faciat bonos. Ego, inquit, elegi vos, et posui vos ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Nonne iste est fructus de quo jam dixerat: Sine me nihil potestis facere? Elegit ergo nos et posuit ut eamus, et fructum afferamus. Nullum itaque fructum unde nos eligeret habebamus. Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Verũ hoc int̃ ẽ qđ exterior homo nr̃ id est cor¬
pus adhuc corrũpit᷑: interior autẽ id ẽ anima
iã renouat᷑ dedie indiem: Itaq sicut in mortali¬
tatẽ carnis & salutẽ animarũ futurã expecta¬
mus. quã uis iã pignore accepto salui facti eẽ
dicamur : Ita omniũ noticiã quȩ cũꝙ unigenitꝰ
audiuit apatre futurã sꝑare debemꝰ. quã uis
iã se hoc fecisse dixerit xp̃s: Non uos me elegis
grã: Quid enĩ eramꝰ. quando xp̃m ñdũ elege¬
ramus & ideo ñ diligebamꝰ. Nã qui ñ eũ elegit.
quomͦ diligit: quid ergo eramus: nisi iniqui¬
& ꝑditi neq enĩ iã credideramꝰ in eũ: ut elige¬
ra nos Nã suã credentes elegit: electos elegit.
Quur gͦ dicer& ñ uos me elegistis. nisi quia mi
ratiocinatio. qui p̃scientiã dĩ de fendunt contra
grãm dĩ. et ideo nos dicunt electos ante mundi
constitutionẽ quia p̃sciuit nos ds̃ futuros bonos.

Expanded text:
Verum hoc interest, quod exterior noster homo, id est corVerum hoc interest, quod exterior noster homo, id est corpus, adhuc corrumpitur; interior autem, id est anima, jam renovatur de die in diem . Itaque sicut immortalitatem carnis et salutem animarum futuram exspectamus, quamvis jam pignore accepdicamur, ita omnium notitiam, quaecunque unigenitus audivit a patre, futuram sperare debemus. Quamvis jam se hoc fecisse dixerit Christus, quod facturus gratia. Quid enim eramus quando Christum nondum elegeramus, et ideo non diligebamus? Nam qui eum non elegit, quomodo diligit? et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos. Nam si jam credentes elegit, electos elegit. Cur ergo diceret: « Non vos me elegistis, » nisi quia: « ratiocinatio, qui praescientiam Dei defendunt contra gratiam Dei, et ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem , quia praescivit nos Deus futuros bonos,
Abbreviated transcription (Latin):
abit᷑: Ibi quippe dicit: nuncstio exparte : tunc
autẽ cognoscam sicut & cognitussũ: & nunc
ꝑspeculũ in enigmate : tunc autẽ facie ad faciem:
Nã & ipse apostolus saluos nos dicit factos ꝑ laua¬
erũ regenerationis : qui tam̃ alio loco spe inquit
salui facti sumꝰ: Spes autẽ quȩ uidetur non ẽ
spes: Quod enĩ uid& quis. quid sperat: Si aut̃
dentes creditis Quẽ cũ ui deritis: exultabitis
gaudio inenarrabili. & honorato ꝑcipientes
mercedẽ fidei salutẽ animarũ ur̃arũ: Si ergo
nunc tẽpus ẽ fidei. salus autẽ animarũ merces
ẽ fidei : quis dubit& infide quȩ ꝑ dilectionẽ
oꝑat᷑ ꝑagendũ diem. atꝙ infinẽ fidei recipiei¬
dã eẽ mercedẽ. Non solũ redẽptionẽ corporis
nr̃i de qua dic̃ apłs paulus. uerũ & iam salutẽ
animarũ nr̃arũ. de qua dic̃ apłs petrus:
utriusq enĩ rei felicitas isto tẽpore atꝙ in ista
mortalitate inspe potius habet᷑ quã inre tenet᷑

Expanded text:
ex parte; tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum. Et nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Nam et ipse Apostolus salvos nos dicit factos per lavacrum regenerationis , qui tamen alio loco: Spe, inquit, salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autdentes creditis; quem cum videritis, exsultabitis gaudio inenarrabili et honorato, percipientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc tempus est fidei, salus autem animarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici recipiendam esse mercedem, nnostri, de qua dicit apostolus Paulus ; verum etiam salutem animarum nostrarum, de qua dicit Apostolus Petrus? Utriusque enim rei felicitas isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendũ sit qđ ait dñs. Uos autẽ dixi amicos.
quia omã quȩ cũq audiui apatre meo nota
feci uob̃ Quis enĩ audeat ad firmare uel cre¬
dere. ullũ hominẽ scire om̃a que cũq apatre
audiuit unitus filiꝰ. quando nec hoc quidem
quisquã capit quomͦ audiat apatre ullũ uerbũ.
cũ ipse sit patris unicũ uerbũ: quid qđ ali¬
quando potest : in hoc ipso tam̃ sermone quẽ
post cenã ante passionẽ addiscipłos habuit:
multa inquit habeo uob̾ dicere. sed ñ potestis
illa portare mͦ Quo igit᷑ pacto intellecturi
sumꝰ om̃a eũ nota fecisse discipulis quȩ cũque
audiuit apatre. Cũ ꝓpterea multa quȩdam ñ
dicat. quia scit eos modo portare ñposse : Sed
nimirũ qđ facturus est. fecisse sedicit. quia ea
sunt. uelut p̃terita dicens. & ea tamen futura
p̃dicens : ita & hoc loco ait om̃a se nota fecissẽ
discipulis. quȩ se nouit nota eẽ facturũ in illa
plenitudine scientiȩ de qua dicit apostolus.

Expanded text:
em dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis enim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecunque a Patre audivit unigenitus Filius, quando nec hoc idem quisquam capit, quomodo audiat a Patre ullum verbum, cum ipse sit Patris unicum Verbum? Quid, quod aliquanto post, in hoc ipso tamen sermone, quem post coenam ante passionem ad discipulos habuit, Multa, inquit, habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Quo igitur pacto intellecturi sumus omnia eum nota fecisse discipulis, quaecumque audivit a Patre, cum propterea quaedam multa non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisse se dicit, qui ea sunt; velut praeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse facturum in illa plenitudine scientiae, de qua dicit Apostol
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ autẽ man& in aet̾nũ Qm̃ itaque dedit nobis
potestatẽ filios dĩ fieri : ut ñ serui sed filii simus
miro quodã & ineffabili sed tam̃ uero modo serui
ñ serui eẽ possumꝰ: Serui scilica tumnore casto.
ad quẽ ꝑtin&e seruus ñ manens in domo inaet᷑nũ:
Vt autẽ tales serui ñ serui simꝰ: dñm facere scimꝰ:.
Hoc seruus ille nescit qui nescit quid faciat dñs eiꝰ.¬
Et cũ aliqͥd boni fec̃ sic extollit᷑ quasi hoc ipse
faciat ñ dñs eiꝰ : et głatꝰ inse ñ in dnõ gloriat᷑.
cũ se ipse deceꝑit: quia sic gloriat᷑. quasi ñ ac ce
Quid dñs nr̃ faciat sciamus : Non solũ enĩ hoĩes
uerũ & iam iustos ipse facit nos : & non ipsi nos:
Et ut hoc sciamus quis nisi ipse facit : ñ enĩ sp̃m
huiꝰ mundi accepimus. sed sp̃m qui exdeo est:
ut sciamus quȩ adõ donata sunt nob̃ Ab ipso

Expanded text:
filius autem manet in aeternum . Quoniam itaque dedit nobis potestatem filios Dei fieri , ut non servi, sed filii simus: miro quodam et ineffabili, sed tamen vero modo, servi, non servi esse possumus. Servi scilicet timore casto, ad quem pertinet servus Ut autem tales servi non servi simus, Dominum facere sciamus. Hoc autem servus ille nescit, qui nescit quid faciat Det cum aliquid boni facit, sic extollitur quasi hoc ipse faciat, non Dominus ejus; et in se, non in Domino gloriatur, cum se ipse deceperit, quia sic gloriatur, quasi non accequid noster Dominus faciat sciamus. Non solum enim homines, verum etiam justos ipse facit nos, et non ipsi nos. Et ut hoc sciamus, quis nisi ipse facit? Non enim spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata s
Abbreviated transcription (Latin):
rigantis ingeni i contendat euoluere. aut
ꝑ litteraturã eloquens. ꝑtortutes mirabilis.
in cõplexrone multiplex. in resolutione subtił.
Amitrens: Sal conditi ingenii. fons loquen¬
di. thesaurus scientiȩ. lux doctrine. defen-¬¬

Expanded text:
rigantis ingenii contendat evolvere; aut per litteraturam eloquens, per virtutem mirabilis, in complexionibus multiplex, in resolutione subtilisamittens. Ipse conditi sal ingenii, fons loquendi, thesaurus scientiae, lux doctrinae, defen
Abbreviated transcription (Latin):
multa. quȩ ꝑ eũ dñs oꝑari dignatus est nobis
quidem in cognita : dõ autẽ nota: Sed
quantu ad nr̃as fidelibus narrantibus uiris
ꝑlatũ ẽ. aures : si omnia cupiã ꝓseqͥ. di esut
opinor antequã sermo cessabit Nam
quas ꝑ eũ dñs uirtutes ñ edidit. cũ & mor¬
tuis uitã. cecis uisũ. paraliticis gressum.
tuit sanitatẽ: Igit᷑ scĩssimus dnĩ Laudus.

Expanded text:
multa, quae per eum Dominus operare dignatus est, nobis quidem incognita, Deo autem nota; sed quantum ad nostras, fidelibus narrantibus viris, perlatum est aures, si omnia cupiam persequi, dies, ut opinor, antequam sermo cessabit. Nam quas per eum Dominus virtutes non ędidit, cum et mortuis vitam, caecis visum, paraliticis gressum, tuit sanitatem? Igitur sanctissimus Domini Amandus,
Abbreviated transcription (Latin):
corruptores mentis & corporis: Lucia dix̃:
Corruptores mentis uos estis. de quibus apłs dix̃:
detis enĩ animas hominũ meretricare. ut
dimittant uirũ suũ id est creatorẽ suum : &
sequant᷑ diabolũ & idola uana & inania simu
lacra: Corruptores uero corporisst̃. hi qui
tẽporalẽ delectationẽ p̃ponunt delectatio¬
nibus sẽpit̾nis: & labentẽ leticiã ꝑpetuis
gaudiis ante ponunt Pascasius dixit: Cessabt᷑
uerba : cũ fuerit ꝑuentũ ad uerbera: Lucia
dixit: Uerba dĩ cessare ñ poterunt: Pascasus
dixit: Tuergo ds̃ es: Lucia dix̃: Ancilla
sc̃s ipse loquit᷑ inuobis Pascasius dix̃ Inte

Expanded text:
corruptoris mentis et corporis. Lucia dixit| corruptoris mentis et corporis. Lucia dixit| corruptoris mentis . uos estis. De quibus dicit apos|detis enim animas hominum meretricare . ut de| mittant ueros suos. Id est creatorem suum . et sequan| tur diabolum lacris| Corruptoris uero corporis sunt . hii qui temporalem de| lectationem praeponunt delectationibus sempiter| nis et labentem laeticiam perpetuis . gaudiis ante| ponunt. Pascasius dixit . cessabunt uerba cum| fuerit praeuentum ad uerbera. Lucia dixit Verba| dei cessare non poterunt. Pascasius dixit . tu ergo| deus es. Lucia dixit ancilla tus ip| se loquitur in uobis. Pascasius . dixit in te
Abbreviated transcription (Latin):
tũ apud patr̾e hoc ẽ ũ isitare uiduas & orphanos
intribulatione eoꝵ Ergo ꝑ istos tres annos.
nichil aliud egi: nisi sacrificiũ dõ uiuo lam
quia nichil suꝑ ẽ. qđ sacrificẽ: me ipsa offero
in sacrificiũ dõ hostiã uiuentẽ: qđ sibisplaca.
de hostia sua faciat: Paschasius dixit: Ista uerba
cui quã tibi simili narrare poteris xpĩano:
Michi autẽ qui principũ de creta custodio frus¬
tra ꝓsequeris: Lucia dixit: Tu principũ leges
adtendis: ego dm̃ legis ađtendo: Tu pͥncipes
times : ego dm̃ timeo: Tu illos offendere non
uis : ego dm̃ offendere caueo: Tu illis placere
desideras : ego ut xp̃o soli placeã concupisco
nũ tuũ cũ corruptoribus tuis stirpasti : & ideo
quasi meretrix loqueris: Lucia dixit:
Patrimonium meũ : tuto loco constitui: Corrup¬
tores autẽ nec mentis meae nec corporis
mei aliquando suscepi: Pascasius dix̃ Quist̃

Expanded text:
tum apud patrem hoc est uisitare uidu| as et orfanos tum apud patrem hoc est uisitare uidu| as et orfanos in tribulatione eorum. Ergo per istos tres | annus . nihil aliut igi nisi sacrificaui deo uiuo . iam quia| nihil superest quod sacrifice me ipsam offero in sacri| ficium deo . hostiam uiuentem quod ipsi placit de hostia| sua faciet. Pascasius . dixit Ista uerba . cuicumque tibi| simili narrare poteris christiano . mihi autem qui principium| decreta custodio . ista frustra prosequeris. Lucia di| xit. Tu principum legis adtendis. Ego dei legis adtendo| tu princepis timis . ego deo timeo . tu illos offendere non| uis. Ego deum offendere caueo. tu illis placire desideras .| Ego ut christo soli placiam concupisco . nium tuum cum cor| ruptoribus tuis . stirpasti . et ideo quasi meretrix lo| queris. Lucia dixit . patrimonium meum tuto loco| constitui corruptores autem nec mentis mei nec| corporis mei aliquando suscipi. Pascasius dixit| qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie fiebat illarũ rerũ distractio. & cotidie
necessitatibus pauperũ expendebat᷑ Interea
dũ distraunt᷑ p̃dia. & gẽ me uenduntur.
ad sponsi noticiã ꝑuenit : Quiq sollicitus
caepit inquirere anutrice sc̃ẽ luciȩ quid hoc
eẽt. qđ distractionẽ repentinã p̃diorũ & gẽ¬
marũ audiss&: Cui hȩc nutrix caute confinx̃:
Sponsa tua inuenit possessionẽ uenalẽ : quae
mille & amplius solidos ual&: Hanc in tuo
noĩe cupiens cõparare : uidetur aliquanta dis¬
trahere Credit stultꝰ carnale mercimoniũ :
& anim̃u ab indignatione reuocans. eciam ipse
caepit ẽẽ auctor uendenciũ: At ubi uniu̾sa
pene distracta didicit. pauperibus uiduis.
orphanis peregrinantibus & dõ seruientibus
erogata ꝓponit litẽ in iudicio paschasii consula-¬
ris. dicens sponsã suã xp̃ianissimã contra
leges uenire augustorũ: Quã pascasius corripi¬
ens: caepit ad sacrificia dȩ monũ inuitare:
Cui beata lucia ait: Sacrificiũ unũ & inmacula¬

Expanded text:
tre fiebat rerum districtio et cotidiae necessita| tibus pauperum pondebatur Interea dum distrahun| tur praedia et gemmae uenduntur . ad sponsi noticiam| peruenitur quique sollicitus coepit inquirere . a notrice| sanctae lucessit . quod distractionem repenti| nam praediorum et gemmarum audisset. Cui haec nu| trex cauta confin\c/xit sponsa tua inuenit possessionem| in uenalibus . quę mille et amplius solidus praestet| Hanc in tuo nomine cupiens conparare . uidetur aliquan| ta distrahere credit stultus carnale mercimonium . et| animum ab indignatione reuocans . etiam ipsi coepit| auctor esse uendentium ad ubi uniuersa paene distra| cta didicit . pauperibus . uiduis . Orfanis . peregrinan| tibus . et deo seruientibus erogata . proponit litem in iudi| cio. Pascasi consolaris dicens . sponsam suam christia| nissimam . contra legis uiuere. Augustorum quam| pascasius corripiens . coepit ad sacrificia demonum| inuitare. Cui beata lucia. Ait sacrificium unum| et inmacula
Abbreviated transcription (Latin):
Pascasius dixit: Ergo faciam te ad lupanar
corpus : nisi de consensu m̃tis: Nã & si in manu
mea tura ponas. & ꝑmanũ iacias sacrificia: ds̃
hec adtendit & rid&: De sensibus enĩ & de
uoluntatib iudicat: Nã sic patitur uiolatorẽ
castitas: sicut serpentẽ. sicut latronẽ. sicut
barbarũ: Nã si inuitã me uiolari feceris: casti¬
tas michi duplicabit᷑ ad coronã: Pascasius dix̃:
Ibi te faciã sub turpitudinibus expirare : nisi
modo cerimoniis consenseris augustorum:
Lucia dixit: lã dixi. quia tu uoluntatẽ meã
nũquã poteris ad consensũ ꝓuocare peccati
Caeterũ quic qͥd feceris corpori qđ in potestate tua
uideris habere : hoc ancillã xp̃i ꝑtinere ñ
poterit: Tunc consularis iussit uenire lenones:
& tradidit eã illis dicens Inuitate ad castitatẽ
uelse trahere adlupanar : tanto pondere eã¬

Expanded text:
casius dixit ergo faciam te ad lupanar corpus . nisi de consensu| mentis. Nam etsi in manu mea tura ponas . et per ma| num iacias sacrificia. Deus haec adtendit . et ridet | de sinsibus enim et de uoluptatibus iudicat. Nam| sic patitur uiolatorem castitatis . sicut serpentem.| sicut latronem . sicut barbarum. Nam si inuitam me| uiolare feceris. Castitas mihi duplicabitur ad coro| nam. Paucasius dixit ibi te faciam sub turpitudi| nes expiare nisi modo caerimoniis consenseris. Au| gostorum. Lucia dixit iam dixi+ tu uoluntatem meam| numquam poteris ad sensum prouocare peccati| citerum quidquid feceris corpori quod in potestate tua| uideris habere. Hoc ancillam christi pertinere non poterit.| Tunc consolaris iussit uenire lenones . et tradidit eam| illis dicens inuitate ad castitatem uelle trahere ad lupanar . tanto pondere| ea
Abbreviated transcription (Latin):
Sed si tibi uis grat̃u eẽ dm̃: hoc illida qđ pote¬
ras tu uti. Moriens enĩ nichil potes uti:
& qđ das ideo das: quia tecũ ferre ñ p̃uales:
Viuens ergo & salutẽ cui corporis habens.

Expanded text:
Sed si tibi uis gratum esse deum hoc illi| da quod poteSed si tibi uis gratum esse deum hoc illi| da quod poteras tu uti . moriens enim nihil potest| uti. Et quod das . ideo das . quia tecum ferre non prae| uales . uiuens ergo et salutem tui corporis tenens .