comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ noster ignis consumens est. Post quã
dñs ab oculis discipulo euanuit. quo
ardore inuia cius locutione accensi sun
declarant dicentes. Honne cor nr̃m ar¬
dens erat in nobis. dum loqueret᷑ in uia
et cetr̃. Illo enim igne succensi fuerant.
igne accensum se nouerat. qui dicebat
Loncaluit cor meũ intra me. et in medita¬
tione mea exardescet ignis. Sed quia
om̃is qui dõ docente honũ discit. ꝑ carita¬
tis mysterium aliis ad nuntiare debet:
probant hoc isti discipuli de quib sub¬
dit̾ Et surgentes eadem hora. regressi
sunt in buierusalẽ. Non enĩ fitigatione
itineris ꝓhibiti sunt. non uesꝑtinȩ horȩ
impedimentũ timuerunt. sed eadem
hora surgentes reuersi sunt in bierłnt

Expanded text:
s noster ignis consumens est . » Postquam Dominus ab oculis discipulorum evanuit, quo ardore in via ejus locutione accensi sint, declarant, dicentes: « Nonne cor nostrum ardens erat in nobis de Jesu, dum loqueretur in via? » etc. Illo enim igne succensi fuerant, igne accensum se noverat, qui dicebat: « Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . » Sed quia omnis qui Deo docente bonum discit per charitatis mysterium, aliis annuntiare debet, probant hoc isti discipuli, de quibus subditur: « Et surgentes eadem hora, regressi sunt in Jerusalem. » Non enim fatigatione itineris prohibiti sunt, non vespertinae horae impedimentum timuerunt, sed eadem hora surgentes regressi sunt in Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
antequam pateret᷑. ab ipso dñõ pri¬
us p̃dicta recolerent Et non solũ
illoꝵ. uerum etiã & nr̃a ignauia.
atq tẽpiditas redarguit᷑. qui nec
p̃clara discere uolentes. necea q̃
didicimꝰ opere implere satagimꝰ.
& ideo ad discendũ tardi. & ad

Expanded text:
antequam pateretur, ab ipso Domino priantequam pateretur, ab ipso Domino prius praedicta recolerent. Et non solum illorum, verum etiam et nostra ignavia atque tepiditas redarguitur, qui nec praeclara discere volentes, nec ea quae discimus opere implere satagimus: et ideo ad discendum tardi, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is admonumentũ. & ita inue¬
nerunt sicut mulieres dixer̃ ipsũ
uero non inuener̃. Quod hi dusci¬
puli cammemorant. breuit supe¬
rior textus euangelisi narrat sus¬
ficient  Scilicit omõdo mulier¬
res quę secutę dnm̃ fuerant aga¬
lilea cum prȩparatis a romatib: ad
monumentũ uenerunt. & responso
ab angło accepto de eius resurrec¬
tioneꝰ discipulis nuntiauerunt
Tunc quoq duo ex illis petrusae iohan¬
nes scilicet cucurrerunt ad monu¬
mentũ. et ita inuener̃ sicut mulie¬
res dixer̃. ipsum uͦ. non inuener̃
Et ait ad illos Ostulti et tardi cor¬
de ad credendũ. in om̃ib quȩ locu¬
ti sunt prophetȩ Merito non so¬
lum discipuloꝵ. stultitia redarguit᷑.
sed & iam tarditas increpat᷑. quia
cum om̃a in dñi doctrina. inmira¬
culis. in passione. sicut deillo pro¬
phȩtae predixerant cõpleta cerne¬
rent. de eiͤ resurrectione dubita¬
re non debuerant Et maximȩ
cum om̃a quȩ in eouentura erant.

Expanded text:
ad monumentum, et ita invenerunt sicut mulieres dixerunt, ipsum vero non invenerunt. » Quod discipuli commemorant breviter, superior textus Evangelii narrat sufficienter, scilicet quomodo mulieres quae secutae Dominum fuerant a Galilaea, cum praeparatis aromatibus ad monumentum venerunt, et, responso ab angelo accepto de ejus resurrectione, discipulis nuntiaverunt. Tunc quoque duo ex illis, Petrus et Joannes scilicet, cucurrerunt ad monumentum, et ita invenerunt sicut mulieres dixerunt, ipsum vero non invenerunt. « Et ait ad illos: O stulti et tardi corde ad credendum in omnibus quae locuti sunt prophetae. » Merito non solum discipulorum stultitia redarguitur, sed etiam tarditas increpatur: quia cum omnia in Domini doctrina, in miraculis, in passione, sicut de illo prophetae praedixerant, completa cernerent, de ejus resurrectione dubitare non debuerant: et maxime, cum omnia quae in eo ventura erant,
Abbreviated transcription (Latin):
Opos tuit enĩ xp̃m pati. non ꝓ se. sed ꝓ
nobis. Dicit᷑ aut intrare in gloriã
suã aqua numquam discessit. eo qđ nos
intrare fecerit. qui longe ꝑpeccatũ ab
illa expulsi fueramus : Sicut enim
uidere & confiteri dicit᷑ eo qđ nosa¬
liquid uidere. et consiteri faciat. ita
ꝑ passionem Igit᷑ dñs in glam suã
intrauit. ostendens nos ꝑ multas tribu¬
lationes intrare in regnum dĩ. Ian¬
tum enĩ caput nr̃m qui est xp̃s men¬
bra sua diligit. ut frequent̃ ipse age¬
re dicat᷑. ad qđ faciendũ nos idoneos
efficit. Sed quia ad intellegendum
scripturas stultiri tardierant. post
increpationem. dñs adiungit expositi¬
onem Vn de et subdit̾. Et incipiens
amoyse & om̃ib ꝓphetis. int̃prede¬
bat᷑ illis in omnib scripturis quȩ de

Expanded text:
Oportuit enim Christum pati, non pro se, sed pro nobis. Dicitur autem intrare in gloriam suam, a qua nunquam discessit, eo quod nos intrare fecerit, qui longe per peccatum ab illa expulsi fueramus. Sicut enim videre et confiteri dicitur, eo quod nos aliquid videre et confiteri faciat, ita per passionem. Igitur Dominus in gloriam suam intravit, ostendens nos per multas tribulationes intrare debere in regnum Dei. Tantum enim caput nostrum, qui est Christus, membra sua diligit, ut frequenter ipse agere dicatur, ad quod faciendum nos idoneos efficit. Sed quia ad intelligendum Scripturam stulti et tardi erant, post increpationem piam Dominus adjungit expositionem. Unde et subditur: « Incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus Scri
Abbreviated transcription (Latin):
rauerant quod resurgens amortuis
saluator. redemptorus esset istael.
id est regnum istahel corporaliter
multo nobilius. quam quondam da
ti fuerant illi duo. qui ꝑ sua serunt
matriut peter& ab eo dicens. Dñe.
dic ut sedeant hi duo filii mei. unus ad
dexteram tuam. & alter ad sinistrã
in regnotuo. Hac etiam dubitatione
tenebant᷑ illi. qui post resurrectionẽ
interrogabant eũ. dicentes: Dñ e. si
in tempore hoc restitues regnũ isrł¬

Expanded text:
ravere quod resurgens a mortuis ravere quod resurgens a mortuis Salvator redempturus esset Israel, id est regnum Israel, corporaliter multo nobilius quam quondam Davcione permoti fuerant illi duo, qui suaserunt matri ut peteret ab eo dicens: « Domine, dic ut sedeant hi duo filii mei unus ad dexteram tuam, et alter ad sinistram tuam, in regno tuo . » Hac etiam dubitatione tenebantur illi, qui post resurrectionem interrogabant eum, dicentes: « Domine, si in tempore hoc restitues regnum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
nos & tradidit semetipsũ ꝓ nobis
Siergo pater tradidit filium & filius sem&¬
ipsum. Numquid iudei & nidas inculpabi¬
lessunt. si hoc fecerunt. quod pater & fi¬
lius : Non. Sed uno traditionis uerbo.
diuersae uoluntates expressae sunt
Tradidit eum iudas. sed propter auaritiã
Tradiderunt eum iudei. sed propter in¬
uidiam. Tradidisse cum dicitur pilatꝰ.
cum eum crucifigere permisit. Tradi¬
dit eum pater. sed propter nram libe¬
rationem. Tradidit sem& ipsum fili¬
us sed propter nostram dilectionem:
Ergo pater. & filius. non solum amandi.
sed &iam glorificandi. ludas aut̃ & iu¬
dei: non solum de testandi. sed &iam
condempnandi. Quia quod pater. &
suis uerbis aperuerunt cum dixerunt
Nos autem sperabamus. quod ipse cõc
redempturus i srahel. Sperabamus
quippe preteriti imperfecti tempo¬
ris uerbum est. Et qui non speramus.
sed sperabamus dixerunt. de euis se re¬
surrectionȩ dubitare ostenderunt¬
a inus enim sp̃s sci gratia instructi. spe¬

Expanded text:
 tradidit semetipsum pro nobis . » Si ergo Pater tradidit Filium et Filius semetipsum, nunquid Judaei et Judas inculpabiles sunt, si hoc fecerunt quod Pater et Filius? Non, sed uno traditionis verbo diversae voluntates expressae sunt. Tradidit enim Judas propter avaritiam: tradiderunt eum Judaei, sed propter invidiam: tradidisse eum dicitur Pilatus, cum eum crucifigi permisit; tradidit eum Pater, sed propter nostram liberationem; tradidit semetipsum Filius, sed propter nostram dilectionem. Ergo Pater et Filius non solum sunt amandi, sed etiam glorificandi. Judas autem et Judaei non solum detestandi, sed etiam condemnandi, quia quod Pater et suis verbis apparuerunt, cum dixerunt: « Nos autem sperabamus quod ipse esset redempturus Israel. » Sperabamus quippe, praeteriti imperfecti temporis verbum est. Et qui non speramus, sed sperabamus dixerunt, de ejus resurrectione dubitare se ostenderunt. Minus enim Spiritus sancti gratia instructi, spe
Abbreviated transcription (Latin):
dicari in nomine cius penitentiã. quia
ualde dulce est qđ sequit᷑ in remissione
peccateꝵ. Et ubr hȩc predicanda essent.
manifestat᷑ cũ subinfert᷑. In om̃s gentes
Quo uerbo. donatistarũ heresis confun¬
dit᷑. qui localem dm̃ inducere uolentes:
in sola affrica eius fidẽ eẽ dixerunt:
lon adtendentes qđ ipse dñis at in om̃s
gentes. In om̃ib cñĩ gntib ꝑ apostolox

Expanded text:
in nomine ejus poenitentiam: » quia valde dulce est quod sequitur, « in remissionem peccatorum » . Et ubi haec praedicanda essent, manifestatur cum subinfertur: « In omnes gentes. » Quo verbo Donatistarum haeresis confunditur, qui localem Deum inducere volentes, in sola Africa ejus fidem esse dixerunt, non attendentes quod ipse Dominus ait: « In omnes gentes. » In omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
quem uidebant ignorantib: saluator
ur appellat᷑ Virnamq: auiribus
dictus est. Et illi specialit̃ hoc nom̃
aptat᷑. qui solus diaboliuires resur¬
gendo a mortuis potuit confringe¬
re De quoscriptũ est Ecce uir
oriens nom̃ cius. Discamus ergo
& nos. confortati uiri eẽ. ut diaboli
temptationib: fortit̃ resistamus. &
cuncta aduersa uirilit̾ toleremꝰ :
Dic̃ fecit ille cui dictum est. Accinge
sicut uir lumbos tuos. idẽ sic̃ fortis
restringe luxuriam. Hinc &e in lau¬
de ioseph dictum est. Misit ante
eos uirũ. hinc & iã psalmista nos
ad mon&e dicens. Uirilit̃ agite : c
confortet᷑ cor urm. om̃s qui spera¬

Expanded text:
quem videbant ignorantibus, Salvator quem videbant ignorantibus, Salvator vir appellatur. Vir namque a viribus dictus est, et illi specialiter hoc nomen aptatur, qui solus diaboli vires resurgendo a mortuis potuit confringere, de quo scriptum est: « Ecce vir, oriens nomen ejus . » Discamus ergo ab illo confortati viri esse, ut diaboli tentationibus fortiter resistamus, et cuncta adversa viriliter toleremus, sicut fecit ille cui dictum est: « Accinge sicut vir lumbos tuos, et sicut fortis restringe luxuriam . » Hinc et in laude Joseph dictum est: « Misit ante eos virum . » Hinc etiam Psalmista nos admonet, dicens: « Viriliter agite, et confortetur cor vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
gatus est. habitaui cum habitantib
cedar. multũ peregrinata est anima
mea Sed adhuc causas meroris. dt̃s
diligentius inquirit dicens. Quȩ :
Atilliꝰ unde tristes essent. aperuerun
dicentes. De iħu nazareno : qui fu¬
it uir ꝓph&a. potens in opere & ser¬
mone. coram dõ & om̃i populo. Uli¬
rum & ꝓphetam testantur. & filium
dĩtacent. uel quia dubii de eius resur¬
rectione. ab hierusalem recedebant.
uel quia insidias uideorum metuebanT
am enum conspirauerant iudei. ut
siquis eum confiteretur palam. extra
sy nagogam fieret. Quia ergo iħc̃he¬
breo sermone. latine saluator dicit᷑.
recte hoc nomine censetur. cuius re¬
surrectio salutem credentibus contulit :¬
icut ait apłs petrus. Non enim est
in alio aliquo salus. neq aliud nomen
oporteat nossaluari. Quia uero
natarenus interp̃tat᷑ sc̃s & hoc no¬
men illi congruit qui peccatum non
fecit. nec inuentus est dolus in ore euss.
De quo scriptum est. Scitote qm̃

Expanded text:
gatus est! habitavi cum habitantibus gatus est! habitavi cum habitantibus Cedar, multum peregrinata est anima mea . » Sed adhuc causas moeroris Dominus diligentius inquirit, dicens: « Quae? » At illi unde tristes essent aperuerunt, dicentes: « De Jesu Nazareno, qui fuit vir propheta, potens in opere et sermone coram Deo et omni populo. » Virum et prophetam testantur, et Filium Dei tacent: vel quia dubii de ejus resurrectione ab Jerusalem recedebant, vel quia insidias Judaeorum metuebant. Jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis cum confiteretur palam, extra synagogam fieret. Quia ergo Jesus Hebraeo sermone, Latine Salvator dicitur, recte hoc nomine censetur, cujus resurrectio salutem credentibus contulit, sicuti ait apostolus Petrus: « Non enim est in alio aliquo salus, neque aliud nomen oporteat nos salvari . » Quia vero Nazaraeus interpretatur sanctus, hoc nomen illi congruit qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus. De quo scriptum est: « Scitote qu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt his dieb inhierłm. maxime
aũt cum ꝓp̃t magnitudine suã:
nulli esse in cognita possint: sed
illud pretermittendum non est. quod
in peregrini spetie dñs post suam pas¬
sionem discipulis apparere uoluit
Peregrinus enim illis erat . aquorum
mortalitate longe distabat. Siue
certe in peregrini spetie apparuit.
ut eorum mentes ad misericordiam
ꝓuocar&. ut eum quem dm̃ nondũ
cognoscebant. saltem ut peregrinũ
amarent Inperegrini quoque spe¬
tie apparuit. ut nos qui menbra eius
sumus. in hac uita peregrinos & ad¬
uenas nos esse sentiamus Peregrinꝰ
igitur dictus est. quasi pergens longi
gemitu desiderant. Et nos qui pa¬
radẏsi gaudia amisimus. quam diu
in hac uita sumus. in aliena patria con¬
sistimus Unde necesse est. ut cotidie
cumgemitu ad ꝓpriam patriam re¬
dire festinemus. dicentes cũ apło. Dum
natione. se eẽ sentiebat dauid. cũ dice
H cumihi quia in colatusneus prolon¬

Expanded text:
sunt his diebus in Jerusalem, maxime sunt his diebus in Jerusalem, maxime autem, cum propter magnitudinem suam nulli esse incognita possint? Sed illud praetermittendum non est, quod in peregrini specie Dominus post suam resurrectionem discipulis apparere voluit. Peregrinus enim erat illis, a quorum mortalitate longe distabat. Sive certe in peregrini specie apparuit, ut eorum mentes ad misericordiam provocaret, et eum quem Deum nondum cognoscebant, saltem ut peregrinum amarent. In peregrini specie quoque apparuit, ut nos, qui membra ejus sumus, in hac vita peregrinos et advenas nos esse sentiamus. Peregrinus enim dictus est, quasi pergens longiugemitu suspirant. Et nos quoque qui paradisi gaudia amisimus, quandiu in hac vita sumus, in aliena patria consistimus. Unde necesse est ut quotidie cum gemitu ad propriam patriam redire festinemus, dicentes cum Apostolo. « Dun hac peregrinatione se esse sentiebat David, cum diceb« Heu mihi, quia incolatus meus prolon
Abbreviated transcription (Latin):
efsigie & ait ad illos. Qui sunt hi ser¬
mones quos confertis ad inuicẽ. am¬
bulantes & estis tristes: Non igno¬
rans dñs interrogauit quid discipu¬
li loquerent᷑. sed exeoꝵ locutione cor¬
dis requisiuit confessionẽ. ut imple¬
ret᷑ in illis qđ alibi dicit. Aut exore
tuo iustificaberis. Aut exore tuo cõn¬
dempnaberis. Merito aũt tristes
ambulabant. quos fides resurrec¬
tionis nondũ letificauerat. Nondũ
enim impletũ erat in illis. qđ dñs re¬
ꝓmiserat dicens. Tristitia ur̃a uer¬
tet᷑ ingaudiũ. Sed ad huc in illa sen¬
tentia tenebant᷑. quȩ ait. Mundus
aut gaudebit. uos uͦ contristabimni
Nam cuius rei gr̃a tristes incederent.
unus eoꝵ cui nom̃ deopas. ostendit
cũ dic̃. Tu solus peregrinꝰ es in hie¬
rusalem. & non cognouisti quȩ fac¬
ta sunt in illa his dieb Ac si dicer&
Iuomodo ex om̃ib tusolus remane¬
re potiusti. ut ignores ea quȩ facta

Expanded text:
effigie . » « Et ait ad illos: Qui sunt hi sereffigie . » « Et ait ad illos: Qui sunt hi sermones quos confertis ad invicem ambulantes, et estis tristes? » Non ignorans Dominus interrogavit quod discipuli loquerentur, sed ex eorum locutione cordis requisivit confessionem, ut impleretur in illis quod alibi dicit: « Aut ex ore tuo justificaberis, aut ex ore tuo condemnaberis . » Merito autem tristes ambulabant, quos fides resurrectionis nondum laetificaverat. Nondum enim erat impletum in illis quod Dominus repromiserat, dicens: « Tristitia vestra vertetur in gaudium : » sed adhuc in illa sententia tenebantur, quae ait: « Mundus autem gaudebit, vos vero tristabimini : » Nam cujus rei gratia tristes incederent, unus eorum, cui nomen Cleophas, ostendit, cum ait: « Tu solus peregrinus es in Jerusalem, et non cognovisti quae facta sunt in illa his diebus? » Ac si diceret: Quomodo ex omnibus tu solus remanere potuisti, ut ignorares ea quae facta
Abbreviated transcription (Latin):
meo. ibi sum in medio eoꝵ Unde &
subdit᷑ Et factum est dum fabu¬
larent᷑. et secũ quererent. et ipse
iħs ad ꝓpinquans ibat cũ illis Ubi
notandũ. quia iuxta mentis illoꝵ
qualitatem. dñs suam formauit᷑
apparitionem Illi enĩ in corde dm̃
amabant : sed de eius resurrectio¬
ne dubitabant. Dñs aut̃ eis in cor¬
pore appartbat. seaquis esset not
demonstrabat. Quia ergo ama¬
bant. uidebant : quia de eius resur¬
rectione dubitabant. eum quem ui¬
debant non agnoscebant. Sed quia
ipsa dubitatio in illoꝵ mentib ex an¬
tiqui hostis insidiis nata fuerat. rei¬
te subiungit᷑. Oculi aũt illoꝵ tene¬
bantur. ne eũ agnoscerent. Tene¬
bant᷑ eni eorũ oculi siue ab ipsa du¬
bitatione. siue ab antiqui hostis temp¬
tatione. ne eũ quem uidebant: cog¬
noscere possent. Quienĩ ꝓprauir¬
tute amortuis resurrex̃. inqua spe¬
cie uoluit discipulis apparirttut
Vndebene alius euangdista dictit
Post hȩc apparuit duob exillis in alia

Expanded text:
nde et subditur: « Et factum est, dum fabularentur et secum quaererent, et ipse Jesus appropinquans ibat cum illis. » Ubi notandum quia, juxta mentis illorum qualitatem. Dominus suam formavit apparitionem. Illi enim in corde Dominum amabant, sed de ejus resurrectione dubitabant. Dominus autem eis in corpore apparebat, sed quis esset non demonstrabat. Quia ergo amabant videbant: quia vero de ejus resurrectione dubitabant, eum quem videbant, non agnoscebant. Sed quia ipsa dubitatio in illorum mentibus ex antiqui hostis insidiis nata fuerat, recte subjungitur: « Oculi autem illorum tenebantur, ne eum agnoscerent. » Tenebantur enim illorum oculi, sive ab ipsa dubitatione, sive ab antiqui hostis tentatione, ne eum quem videbant cognoscere possent. Qui enim propria virtute a mortuis resurrexit, in qua specie voluit, discipulis apparuit. Unde bene alius evangelista dicit: « Post haec apparuit duobus ex illis in alia
Abbreviated transcription (Latin):
phetã uocabant. Nam aripse de
se ipso ait Non est ꝓpheta sine ho¬
nore. nisi in patria sua Et iterum
Non oport& ꝓph&am occidi extra
hierusalem. Et in eius persona per
in sermone dr̃. quia qđ docuit uerbis.
ostendit exemplis. Sicut scriptũ est
Quae coepit iħs̃ facere. & docere. Ordi¬
nata enim predicatio est. ut primũ
opere impleas qđ postea uerbis
doceas. iuixta exemplũ dñi qui ait
Discite ame quia mits sum& humilis
corde. et inuenicas requiem animab
ur̃is. Bene quidẽ primum corã
dõ. deinde coram om̃i populo potens
esse dicit᷑. ut in.m̃i opere ante om̃a
dõ placere studeam. Non enĩ pri¬
mum placendum ẽ hominib sed pri¬
ut ipsi homines placeant dõ. cui nos
placere uiderint. Iuxta qđ dñs
nos ad monet dicens. Luceat lux
ur̃a corã hominib ut uideant ur̃a
bona opera et glorisicent pacrẽ

Expanded text:
nam et ipse de seipso ait: « Non est propheta sine honore, nisi in patria sua . » Et iterum: « Non oportet prophetam occidi extra Jerusalem . » Et in ejus persona per in sermone dicitur: quia quod docuit verbis, ostendit exemplis, sicut scriptum est: « Quia coepit Jesus facere et docere . » Ordinata enim praedicatio est, ut primum opere impleas quod postea verbis doceas, juxta exemplum Domini, qui ait: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . » Bene quidem primum coram Deo, deinde coram omni populo potens esse dicitur, ut in omni opere ante omnia Deo placere studeamus. Non enim primum placendum est hominibus, sed priam, sed ut ipsi homines placeant Deo, cui nos placere viderint, juxta quod Dominus nus apostolis, dicens: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant bona vestra opera, et glorificent Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ fragilitati. qm̃ siẽ dic̃ d ange¬
lista. nondũ erat sp̃s datꝰ. quia ibs
nondum erat glorificatꝰ. Unde benea
spatiũ itineris quo tendebant. coꝵ
mentib congruere uidet᷑. Sexagin¬
ta enimstadia. ab hierłm usq emaus
numerant᷑. Stadiũ enim astando
dictum est. uł statuendo. eo qđ mun
aliqđ incerto loco statueret᷑. ad ex¬
ercitationem currentiu. Et cum a¬
pud ueteres stadioꝵ mensura diũsa
habeat᷑. legitinii tam en stadii aucto¬
rem herculẽ tradunt. qui sub uno
anhelitu. centũ uiginti quinq pass
cucurrisse dicit᷑. Ac ꝑ hoc si reete
computet᷑. sexaginta stadia. septi¬
mum miliariũ. & dimidiũ cõpleN
Et sex quidẽ adbona operaꝑtinent :
quia sex dies sunt. in quib lic& opera¬
ri Septem aut ad requiẽ animarũ.
quia septimo die requi euit ds̃ ab
om̃ib operib suis Octo ad resurrec¬
tionem. quia octauo die dñsresur¬
rexit. Et ꝑ salomonẽ dicit᷑. Dapar¬

Expanded text:
eorum fragilitati, quoniam, sicut dicit evangeeorum fragilitati, quoniam, sicut dicit evangelista, nondum erat Spiritus datus, « quia Jesus nondum fuerat glorificatus . » Unde bene spatium itineris, quo tendebant, eorum mentibus congruere videtur. Sexaginta enim stadia ab Jerusalem usque Emmaus numerantur. Stadium enim a stando dictum est, vel statuendo, eo quod munus aliquod in certo loco statueretur ad exercitationem currentium. Et cum apud veteres stadiorum mensura diversa habeatur, legitimi tamen stadii auctorem Herculem tradunt, qui sub uno anhelitu centum viginti quinque passus cucurrisse dicitur, ac per hoc, si recte computetur, sexaginta stadia septimum milliarium et dimidium complent. Et sex quidem ad bona opera pertinent, quia sex dies sunt in quibus licet operari: septem autem ad requiem animarum, quia septimo die requievit Deus ab omnibus operibus suis: octo ad resurrectionem, quia octavo die Dominus resurrexit. Et per Salomonem dicitur: « Da par
Abbreviated transcription (Latin):
hunc fuisse lucam euangelistam
qui hoc scripsit euangelicim: & humi¬
litatis causa suum nomen siliisse
Consuetudo enimẽ scõrum. ut cum
dese mira &magna. locuntur ꝓpt̃
custediam humilitatis sic de sua ꝑso¬
na: quasidealiena loquantur. Sicut
moyses fecisse inuenitur: quisic dese
uasi dtalio loquebat᷑ dicens Et erat
morses uirimitissimꝰ suꝑ om̃s homi¬
nes qui morabant᷑ in terra. Similit̃
& beatꝰ iob. dese quasi de alio ait Vir
erat in terrahus. nomine iob. Qui
enim lucã unũ ex his duob discipu¬
lis fuisse putant. scđm hoc exem¬
plũ. suum nom̃ siluisse dicunt Sed
quilib& ho fuerit. sciendũ est quia
de dni resurrectione dubii abhie¬
rusalem recedebant. qđ non solũ
uerbis .s. & iã sactis ipsi de monstranT
Qui enĩ usq tertia die inhierusalẽ
expectauerant. estimantes eum
tertia die resurrecturũ sicut ipse
ꝓmiserat. quia responsionẽ non
erant. dubitante łhier salẽ
recedebant Sed ignofceudum ẽ

Expanded text:
hunc fuisse Lucam evangelistam, qui hoc scripsit evangelium, et humilitatis causa suum nomen siluisse. Consuetudo enim est sanctorum ut, cum de se mira et magna loquuntur, propter custodiam humilitatis, sic de sua persona quasi de aliena loquantur, sicut Moyses fecisse invenitur, qui sic de se quasi de alio loquebatur, dicens: « Et erat Moyses vir mitissimus super omnes homines, qui morabantur in terra . » Similiter et beatus Job de se, quasi de alio ait: « Vir erat in terra Hus, nomine Job . » Qui enim Lucam unum ex his duobus discipulis fuisse putant, secundum hoc exemplum suum nomen siluisse dicunt. Sed quilibet horum fuerit, sciendum est, quia de Domini resurrectione dubii ab Jerusalem recedebant, quod non solum verbis, sed etiam factis ipsi demonstrant. Qui enim usque in tertiam diem in Jerusalem exspectaverant, aestimantes eum tertia die resurrecturum, sicut ipse promiserat, quia sponsionem non viderant, dubitantes, ab Jerusalem recedebant. Sed ignoscendum est
Abbreviated transcription (Latin):
lo & angłis eius Quasi inniueo can¬
dortꝰ illis quib dicet. Uenite benedic¬
ti patris mei ꝑcipite regnũ. qđ uobis
paratũ est ab origine mundi. Hanc
discretionem ostendit angłs testisdo¬
minicȩ. resurrectionis. quando pre
timore illius exterriti sunt custo¬
des. & facti sunt uelut mortui
Mulieres aũt ne timerent: ꝓtinꝰ blan¬
dam consolationẽ acceperunt Un¬
de subdit᷑. Qui dicit illis Nolite
expauescere. Ac si diceret: Paue¬
ant illi qui suꝑnorũ ciuiũ aduentũ
non diligunt ꝑtimescant illi qui st.¬
pulcbrũ dm̃ maligno animo cus¬
todiunt Uos aũtꝰ timere non de¬
betis. quȩ conciues ur̃os conspicitis
Et quare mulieres timere non de¬
berent. causam ꝓtinꝰ demonstrat.
gaudere Et neforte de alio aliquo
iħu dici putaret᷑. subiunxit: Nara¬
renum. Naz arenꝰ dictus est dñs eo
qđ inciuitate nazareth sit concep¬
tus atq nutritꝰ. Sed quia nazareus
sc̃s interpretat᷑. recte hoc nomeri

Expanded text:
lo et angelis ejus lo et angelis ejus re illis, quibus dicet: « Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . » Hanc descriptionem ostendit angelus testis Dominicae resurrectionis, quando prae timore illius exterriti sunt custodes, et facti sunt velut mortui: mulieres autem, ne timerent, protinus blandam consolationem acceperunt. Unde subditur: « Qui dicit illis: Nolite expavescere. » Ac si diceret: Paveant illi qui supernorum civium adventum non diligunt; pertimescant illi qui sepulcrum Domini maligno animo custodiunt. Vos autem timere non debetis, quae concives vestros conspicitis. Et quare mulieres timere non deberent, causam protinus demonstrat, diligere. Et ne forte de alio aliquo Jesu dici putaretur, subjunxit: « Nazarenum. » Nazarenus dictus est Dominus, eo quod in civitate Nazareth sit conceptus, atque nutritus. Sed quia Nazaraeus sanctus interpretatur, recte hoc nomen
Abbreviated transcription (Latin):
sumus miseriam. ut suꝑ nos ciues sine
metu uidere non possimꝰ. Et ideo seẽ
mulieres non solũ quia angłm uider̃
cooptum stola candida obstipuerunt
sed &iam quia uacuum monumen¬
ti locũ conspexerunt. Nam idem
ipse angłs testis dominicȩ resurrec¬
tionis intali specie apparuit. ut ex
ipsa sua uisione . & terrorem rep¬
bis. et blandimentũ piis mentib ex¬
hiberet. Quod matheus euange¬
lista manifestat dicens Erat as¬
pectus cius sic̃ fulgur. uestimenta
cius sicut nix. Infulgure & enim
terror timoris In niue . blandim̃¬
tum lenitatis ostendit᷑ Quia ergo
in fulgureo uultu. & in niueo can¬
dore angls apparuit. ostendit
quia dñs iħs xp̃s qui est angłs mag¬
ni consilii dictus. inultima & genera¬
li resurrectione & terribilis reꝓbis. &
blandus apparebit iustis. Quasi eñĩ
in fulgureo uultu apparebit illis quib
dicturiis ẽ. Discedite ame maledicti
in igne xernum. qui paratꝰ est diabo¬

Expanded text:
sumus miseriam, ut supernos cives sine sumus miseriam, ut supernos cives sine metu videre non possimus. Et ideo sanctae mulieres, non solum quia angelum viderunt coopertum stola candida, obstupuerunt, sed etiam, quia vacuum monumenti locum conspexerunt. Nam idem ipse angelus testis Dominicae resurrectionis in tali specie apparuit, ut ex ipsa sua visione, et terrorem reprobis, et blandimentum piis mentibus exhiberet. Quod Matthaeus evangelista manifestat, dicens: « Erat aspectus ejus sicut fulgur, vestimenta ejus sicut nix. » In fulgore etenim timoris terror, in nive blandimentum lenitatis ostenditur. Quia ergo in fulgureo vultu et in niveo candore angelus apparuit, ostendit quia Dominus Jesus, qui est angelus magni consilii dictus, in ultima et generali resurrectione et terribilis reprobis, et blandus apparebit justis. Quasi enim in fulgureo vultu apparebit illis, quibus dicturus est: « Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabo
Abbreviated transcription (Latin):
celebrare ostendit Vbi siquis
querat utrũ suam. annram in¬
telligere potest & suam. et nr̃am
Dñi enĩ resurrectio. festiuitas angł̃oꝵ
fuit qm̃ numerus coꝵ qui retro¬
gradiens pera postatam angelum
imminutus fuerat. ex animabus
fidelium adimpletur. Nr̃a festi¬
uitas est. quia deperditione nos
liberans ad soti&atem angelorũ
reuocauit. In sua igitur festiui¬
tate & in nr̃a angelus in candidis
uestibus apparuit. ut in effabile
gaudium huius festiuitatis osten¬
deret. Si ergo gaudium est ince¬
lo coram angelis super uno pec¬
catore poenitentiam agente.
quale putamus gaudium fuisse
quando tot iilia ammarum scarum
ad suum consortium transire uiderunt:
hec ẽ namq dies quam fecit dñs. exul¬
temus & letemur in ea Et obstipu¬
erunt. Consuxudo mortalium est
ut cum aliquid suꝑse uiderint. infra
se ꝑtimescant. Exeo enim tempore
quo primus homo a consortio angłoꝵ
peccando discese̾t. intantam di lapsi

Expanded text:
celebrare ostendit. Ubi si quis celebrare ostendit. Ubi si quis quaerat utrum suam an nostram, intelligere potest et suam et nostram. Domini enim resurrectio festivitas angelorum fuit, quoniam numerus eorum, qui retrogradiens per apostatam angelum imminutus fuerat, ex animabus fidelium adimpletur. Nostra festivitas est, quia de perditione nos liberans, ad societatem angelorum revocavit. In sua igitur festivitate et in nostra angelus in candidis vestibus apparuit, ut ineffabile gaudium hujus festivitatis ostenderet. Si ergo gaudium est in coelo coram angelis super uno peccatore poenitentiam agente, quale putamus gaudium fuisse, quando tot millia animarum sanctarum ad suum consortium transire viderunt? « Haec est namque dies quam fecit Dominus, exsultemus et laetemur in ea . » « Et obstupuerunt. » Consuetudo mortalium est, ut cum aliquid super se viderint, infra se pertimescunt. Ex eo enim tempore, quo primus homo a consortio angelorum peccando discessit, in tantam dilapsi
Abbreviated transcription (Latin):
neris ꝑfectȩ ad nõ superatum
declarar& non stans sed sedens
angłs apparere uoluit. Stare
enĩ pugnantis est. sedere regnan¬
tis siue iudicantis Sedet enim
rex inthrono głȩ suȩ̨. miles aut
post uictoriã qui escit. Quia
ergo dñs caput antiqui serpen¬
tis contriuerat. om̃sq electos dĩ
de eius potestate liberauerat.
recte testis resurrectionis eius¬
angłs. non stans sed sedens ut
dictũ est apparuit. Qui & iam
bene stola candida cooꝑtus ap¬
paruit. ut in effabilȩ gaudium
dominicȩ resurrectionis in ipso
habitu demonstrar&. Cũ enim
inueteri testamento sepissimȩ
ab hominib angłi uisi legantur¬
non facile rep̃peries quemquam illor¬
rum stola candida indittum appa¬
ruisse. quia hoc priuilegum domi¬
nice resurrectionis seruabatur
Et quia consuetudo est palestius
dies festos celebrantibus ut albaues¬
timnenta induant : cum angłs insto¬
la candida indutꝰ apparuit festiui¬
tatem dominicȩ resurrectionis se

Expanded text:
neris perfecte a Domino superatum neris perfecte a Domino superatum declararet, non stans, sed sedens angelus apparere voluit. Stare enim pugnantis est, sedere regnantis, sive judicantis. Sedet enim rex in throno gloriae suae, miles autem post victoriam quiescit. Quia ergo Dominus caput antiqui serpentis contriverat, omnesque electos Dei de ejus potestate liberaverat, recte testis resurrectionis ejus, non stans, sed sedens, ut dictum est, apparuit. Qui etiam bene stola candida coopertus apparuit, ut ineffabile gaudium Dominicae resurrectionis in ipso habitu demonstraret. Cum enim in Veteri Testamento saepissime ab hominibus angeli visi leganturnon facile reperies quemquam stola candida indutum apparuisse, quia hoc privilegium Dominicae resurrectioni servabatur. Et quia consuetudo est Palaestinis dies festos celebrantibus, ut alba vestimenta induant, cum stola candida indutus apparuit, festivitatem Dominicae resurrectionis se
Abbreviated transcription (Latin):
dñi natura. diuina pariter & huma¬
na nobis commendatur: ꝑ caput
namq diuinitas designatur. sicut
a postulus ait: Caput xp̃i ds̃: Per
pedes uero humantras. Vnde mor¬
fes dicit. Et qui appropinquant
ad pedes eius. accipient de doctrina
illius. Quasi ergo angłs ad caput
sedet. cum iohannes clamat. In prm¬
cipio erat uerbũ. et uerbum erat
apud dm̃ . & ds̃ erat uerbum. Qua¬
si ad pedes. cũ euangdista ait. Et
uerbũ caro factumẽ & habitauit
in nobis Marcus aũt eundem
angłm in dextris sedisse describit
ut dñm de mortalitate ad in mor¬
talitatem transisse insinuet. Si c̃
enim ꝑ sinistrã pręsens uita. sic & ꝑ
dexteram futurȩ uitȩ immortali¬
tas designat᷑. Teste salomone qui ait
Leua eius sub capite meo & dextera
illius amplexabit᷑ me. Et recte
testis eius resurrectionis angłs in
dextris apparuit. ut ostender&
cum de corruptione ad incorrup¬
tionẽ de mortalitate adim¬
mort alitatẽ transisse: Quia

Expanded text:
atura, divina pariter et humana, nobis commendatur. Per caput namque divinitas designatur, sicut Apostolus ait: « Caput Christi Deus : » per pedes vero humanitas, unde Moses dicit: « Et qui appropinquant ad pedes ejus, accipient de doctrina ejus . » Quasi ergo angelus ad caput sedet, cum Joannes clamat: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . » Quasi ad pedes, cum idem evangelista ait: « Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . » Marcus autem eumdem angelum in dextris sedisse describit, ut Dominum de mortalitate ad immortalitatem transisse insinuet. Sicut enim per sinistram praesens vita, sic et per dextram futurae vitae immortalitas designatur, teste Salomone, qui ait: « Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . » Et recte testis ejus resurrectionis angelus in dextris apparuit, ut ostenderet eum de corruptione ad incorruptionem, de mortalitate ad immortalitatem transisse, quia,
Abbreviated transcription (Latin):
miliariũ ꝑuenerant. quando illũ
insepulchro collocatũ didicerant
Uerũ octauum dimidium ꝑfeceran.
quia cum prius resurrecturũ credi¬
derant sed iã de eius resurrectione
dubi ab herusalẽ recedebant. Sed
quamuis de dñi resurretione dubii
ab hierłm recederent: ab eius tamen
amore funditꝰ non recesserant Vn de
& bene sub dit̾. Et ipsi loquebant᷑ ad
inuicẽ. dehis om̃ib quȩ acciderant
Notandum aut. quia non suꝑfluis. nort
uacuis. neq eã quȩ ad detractionem
ꝑtinent. neq ad risum mouentia loq̃¬
bant᷑. sed adinuicẽ dehis om̃ib quȩ ac¬
qualit̃ signa. & miracula operatus sit.
quomodo odiis iudȩoꝵ et calum niis
traditus sit ad crucifigendũ. qualit̃
se resurrecturũ predixerat qđ non¬
dum uidebant. Quia ergohȩc & hu¬
iusmodi de illo loquebant᷑. contigit
ut & iã illum quem absentẽ putabaN
corporalit̾ uiderent. & in his euam
ad litterã. suam ꝓmissionẽ dñs ad¬
impleret. inqua dicit. ubi fuerint¬

Expanded text:
enerant, quando illum in sepulcro collocatum didicerant. Verum octavum dimidium perfecerant, quia eum prius resurrecturum crediderant, sed ex ejus resurrectione dubii ab Jerusalem recedebant. Sed quamvis de Domini resurrectione dubii ab Jerusalem recederent, ab ejus tamen amore funditus non recesserant. Unde et bene subditur: « Et ipsi loquebantur ad invicem de his omnibus quae acciderant. » Notandum autem quia non de superfluis, non de vacuis, neque ea quae ad detractionem pertinent, neque risum moventia loquebantur, sed ad invicem de his omnibus quae acqualiter signa et miracula operatus sit, quomodo odiis Judaeorum et calumniis traditus sit ad crucifigendum, qualiter se resurrecturum praedixerat, quod nondum videbant. Quia ergo haec et hujusmodi de illo loquebantur, contigit u etiam illum, quem absentem putabant, corporaliter viderent, et in his etiam ad litteram suam promissionem Dominus adimpleret, in
Abbreviated transcription (Latin):
onem. de mortalitate ad immortalitat ẽ
transierat ballea namq transiigratio
facta interpretat᷑. Quia ergo de cor¬
ruptione ad incorriptionẽ de mortali¬
tate ad immortalitat̃ transuit. recte
ingalilea uidendus dicit᷑. Quia sicut

Expanded text:
onem, de mortalitate ad immortalitatem transierat. Galilaea namque transmigratio facta interpretatur. Quia ergo de corruptione ad incorruptionem, de mortalitate ad immortalitatem transiit, recte in Galilaea videndus dicitur. Quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
essa. acblandus ad consolandum
dectos. In fulgure & enĩ terror
timoris inniue aũt blandimentũ
candoris exprimitur. Incuius in¬
dicium diuinę discretionis ipse
quoq: angłs qui apparuit & custo¬
des sepulchri impios timore ꝑ terr&
nit . & uisi tatrices eiusdẽ sepulchri
pissima benignaq consolatione refo¬
u&. acne paueant confortat. In su¬
ꝑ &iam familiari affatu prior ipse
qui scirit eas iħm querere dicit. &
quia iam surrexit addit. mox etia
ipsas honorifico acletissimo subdi¬
tas ministerio. gaudium resurrec¬
tionis eius euangelizare precepit.
Et quam felices feminę quae angelico
doctae oraculo. triumphum resurret¬
nonis mundo adnuntiare merueruñ.
ac mortis. quam eua serpentino se¬
ducta affatiu contraxit imperiũ
predicare dirutũ. quanto felicio¬
res animȩ uirorum parit & fer
minarũ quot quot indie iudicii
ꝑ cussis pauore ac digna ultio¬
ne reꝓbis ipse cęlesti grã ad ui¬
tȩ triumphare demorte & gau¬

Expanded text:
esset ac blandus ad consolandum esset ac blandus ad consolandum electos. In fulgure etenim terror timoris, in nive autem blandimentum candoris exprimitur. In cujus indicium divinae discretionis ipse quoque angelus apparet, et custodes sepulcri impios timore perterrenit, et visitatrices ejusdem sepulcri piissimas benigna consolatione refovet, ac ne paveant confortat. Insuper etiam familiari affatu prior ipse, quia sciret eos Jesum quaerere, dicit, et quia jam surrexit addit, mox etiam ipsas honorifico ac laetissimo subditas ministerio gaudium resurrectionis ejus evangelizare praecipit. Et quam felices feminae, quae angelico doctae oraculo triumphum resurrectionis mundo annuntiare meruerunt, atque mortis, quam Eva serpentino seducta affatu contraxit, imperium praedicare dirutum. Quanto feliciores animae virorum pariter et feminarum, quotquot in die judicii percussis pavore ac digna ultione reprobis, ipsae coelesti gratia adjutae triumphare de morte, et gau
Abbreviated transcription (Latin):
sedens apparuerit. cũ is qui na¬
auitatis eius mundo gaudiũ
euangelizabat. iuxta pastores
stetisse legatur. Stare quippe
tis. Et recte stans apparuit
angłs qui aduentũ dñi mundo pre¬
dicabat. ut & iam stando signar&
quia is quem prȩdicabat ad debel¬
landum mundi principẽ uenerat
Recte prȩco resurrectionis ciiis sedis¬
se memoratur. ut etiam sedendo fi¬
guraret. eum superato mortis aue¬
tore sedem regni iam conscendisse
ꝑpetui. De qua ipse paulo postdis¬
cipulis apparens ait Data est mi¬
hi om̃is potestas in cęlo. & interra.
Et euangelista marcus. It dñs
tus est cis. assumptus est incęlum.
suꝑ lapidem reuolutũ quo ostium
monumenti claudebat᷑. ut claustra
inferorum sua illũ uirtute dciecis¬
sc. ac superasse docer&. quatinus om̃s
quos ibi suos inuenisset. ad parad ỹ¬
Ut ipso quoq habituac uultu
significar& quia is cuĩ głam resur¬
rectionis nuntiabat & terribilis ad
damnandum reꝓbos. et benignus

Expanded text:
sedens apparuerit, cum is qui nasedens apparuerit, cum is qui nativitatis ejus mundo gaudium evangelizabat, juxta pastores stetisse legatur. Stare quippe tis. Et recte stans apparuit angelus qui adventum Domini in mundo praedicabat, ut etiam stando signaret, quia is quem praedicabat, ad debellandum mundi principem veniret. Recte praeco resurrectionis ejus sedisse memoratur, ut etiam sedendo figuraret eum superato mortis auctore, sedem regni jam conscendisse perpetui. De qua ipse paulo post discipulis apparens ait: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Et Evangelista Marcus: Et Dominus tus est eis, assumptus est in coelum,super lapidem revolutum, quo ostium monumenti claudebatur, ut claustra inferorum sua illum virtute dejecisse ac superasse doceret, quatenus omnes quos ibi suos invenisset ad paradiUt ipso quoque habitu et vultu significaret, quia is, cujus gloriam resurrectionis nuntiabat, et terribilis ad damnandum reprobos, et benignus
Abbreviated transcription (Latin):
re desiderant Quod aũt terrȩ¬
motus resurgente dño desepul¬
chro. sicut &iam moriente iN
crucȩ factus est magnus. signif¬
cat terrena prius corda & acȩ¬
lesti spe deiecta ꝑ fidem pasno¬
nis ac resurrectioni u concu¬
tienda ad penitenti m ac̃salũ¬
berrimo pauore ꝑ mota. aduitã
sublimanda ꝑpetuam. Quod
aũt angłs aduenit. obsequium¬
suȩ seruitutis quod dño debuit
ex soluit. quia enim xp̃s ds̃ & ho¬
mo est int̃ acta humanitatis eius.
semꝑ angłoꝵ ministeria dõ debi¬
ta non desunt: sic̃ inquisita scĩ
eu angelii copiosissim e ꝓbathis¬
toria. Reuoluit aut̃ lapidem.
non ut egressuro dño ianuam
pandat. sed ut egressus eius. iã
Qui enim mortalis adhuc clauso
uirginis utero potuit nascendo
mundũ ingredi. ipse absq ulla
dubietate iam factus immorta¬
lis clauso lic& sepulchro. potu¬
it resurgendo exire demundo
Nec pretereundũ quare testis
dominicȩ resurrectionis angłs

Expanded text:
re desiderant. Quod autem terraere desiderant. Quod autem terraemotus, resurgente Domino de sepulcro sicut etiam moriente in cruce, factus est magnus, significat terrena prius corda et coelesti spe dejecta per fidem passionis ac resurrectionis ejus concutienda ad poenitentiam, ac saluberrimo pavore permota, ad vitam sublimanda perpetuam. Quod angelus advenit, obsequium servitutis suae quod Domino debuit, exsolvit. Quia enim Christus Deus et homo est, inter acta humanitatis ejus semper angelorum ministeria Deo debita non desunt, sicut inquisita sancti Evangelii copiosissime probat historia. Revolvit autem lapidem, non ut egressuro Domino januam pandat, sed ut egressus ejus jam Qui enim mortalis adhuc clauso virginis utero potuit nascendo mundum ingredi, ipse absque ulla dubietate jam factus immortalis, clauso licet sepulcro, potuit resurgendo exire de mundo. Nec praetereundum quare testis Dominicae resurrectionis angelus
Abbreviated transcription (Latin):
quatur. Et quidẽ aptissimȩ quon¬
dam diem sequebaturnox. quia
homo a luce para disi peccando lap¬
sus in huius scłi tenebras ȩrumnasq
decidit Aptissimȩ nunc dies sequit᷑
noctem. quando ꝑfidem resurrec¬
tionis a peccati tenebris & umbra
mortis ad lucẽ uitȩ xp̃o largientie
gr̃a dominicȩ resurratinnis inlis¬
la nr̃o in corde tenebrescat. s
tota lucescat indiem Et nuno
uidelic& nobis uigilias eius digne
deuotione laudis agentib & cõ¬
pletis quoq uigilin sria ac
pura conscientia die dominica
paschalia festa inueniat expec¬
tantib: Venit in quit maria
magdalenȩ & altera maria
uidere sepulchrũ. Duȩ unius
nominis eiusdem : amoris ac
deuotionis semi ȩ. quȩ domini¬
cum uener̃ in uisere sepulchrũ
duas fidelium plebes iudaicam.
scilic& et gentiliũ designant
quȩ uno atq in dissimili studio
passionẽ resurrectionemq: sui
redemptoris quacumq eius ȩe¬
cła ꝑ orbem diffusa ẽ cęlebra¬

Expanded text:
quatur. Et quidem aptissime quonquatur. Et quidem aptissime quondam diem sequebatur nox, quia homo a luce paradisi peccando lapsus, in hujus saeculi tenebras aerumnasque decidit; aptissime nunc dies sequitur noctem, quando per fidem resurrectionis a peccati tenebris et umbra mortis ad lucem vitae Christo largiente gratia Dominicae resurrectionis illusticula nostro in corde tenebrescat, sed tota lucescat in diem, et nunc videlicet nobis vigilias ejus digne devotione laudis agentibus, et completis quoque vigiliis sobria ac pura conscientia, diei Dominici paschalia festa expectantibus. Venit, inquit, Maria Magdalena, et altera Maria videre sepulcrum. Duae unius nominis ejusdemque amoris ac devotionis feminae, quae Dominicum venerunt invisere sepulcrum, duas fidelium plebes, Judaicam, scilicet, et gentilem designant, quae una atque indissimili studio passionem resurrectionemque sui Redemptoris quacunque ejus Ecclesia per orbem diffusa est celebra
Abbreviated transcription (Latin):
magis tenebrescere in noctẽ : quam
in diem lucescere. Sed mysticȩ lo¬
quens euangelista quantũ dignita¬
tis hȩc sacratissima nox deuictȩ mor
sequium illius uigilare cȩper̃ in se¬
quentem iam diem lucescere ꝑhibuit
Nam dñs auctor & ordinator tempo¬
rum qui in ultima noctis huius par¬
te surrexit. totam cam nimirũ eius¬
dem resurrectionis lucȩ festiuam
reddidit. & coruscam. Siquidem ab
exordio murdanȩ creationis usq¬
adhuc ita temporum cursus distin¬
guebxtur. ut dies noctem precẽde¬
r&. iuxta ordinẽ uidelic& primȩ
conditionis. Hac aut nocte ꝑmis¬
terium resurrectionis dñi. temporũ
ordo mutatus est Nam quia nocte
surrexit amortuis. die uero sequenti
eius dem resurrectionis effectum dis¬
cipulis ostendit. ac participato cum
eis conuiuio. ueritatẽ uirtutis eius
mirantib simul & gaudentib astru¬
xit. Rectissime nox illa sequentis
diei coniuncta est luci. ac sic tempo¬
rũordo statuti. ut dies noctem se¬

Expanded text:
magis tenebrescere in noctem, quam in diem lucescere. Sed mystice loquens evangelista quantum dignitatis haec sacratissima nox de gloria devsequium illius vigilare coeperunt, in sequentem jam diem lucescere perhibuit. Nam Dominus auctor et ordinator temporum, qui in ultima noctis hujus parte surrexit, totam eam nimirum ejusdem resurrectionis luce festivam reddidit et coruscam. Siquidem ab exordio mundanae creationis usque huc, ita temporum cursus distinguebret juxta ordinem videlicet primae conditionis, hac autem nocte per mysterium resurrectionis Domini temporum ordo mutatus est. Nam quia nocte resurrexit a mortuis, die vero sequente ejusdem resurrectionis effectum discipulis ostendit, ac participato cum eis convivio veritatem virtutis suae mirantibus simul et gaudentibus astruxit, rectissime nox illa sequentis diei conjuncta est luci, ac sic temporum ordo statutus est, ut dies noctem se
Abbreviated transcription (Latin):
signet᷑. Ait enĩ angli Dicite dis¬
cipulis eius. & petro Ad qđ dicen¬
dum. quia sicut euangelica nar¬
rat historia cũ ꝑgeret dĩs ad pas¬
sionẽ petrus pauore ꝑ territus
ter eũ negauerat Ie fortasse
inter ceteros discipulos ad uidendum
primer& Nocat᷑ ergo ex nomine.
ne desperaret ex negatione. lorte
&iam mouet aliquẽ. quare dñstã
dilectum discipulum intã graue fa¬
cinꝰ cadere ꝑmisit. ut dñm ac ma¬
gistrũ suum ad uocẽ unius ancillȩ
negaret. Sciendũ autem. quia pro¬
uidentissima dispensatione dñi hoc
factum ẽ. ut quem cunctę ecđȩ p̃
ferre disposuerat. sem& ipsũ nega¬
re ꝑmitter& ut ex sua fragilitate
discerȩ. aliis peccantib qualit̃ mise¬
reri debuiss& Prius ergo sibi eum.¬

Expanded text:
signetur. Ait enim angelus: « Dicite dissignetur. Ait enim angelus: « Dicite discipulis ejus et Petro. » Ad quod dicendum, quia, sicut evangelica narrat historia, cum pergeret Dominus ad passionem, Petrus pavore perterritus, ter eum negaverat: et fortassis inter caeteros discipulos ad videndum primeret. Vocatur ergo ex nomine, ne desperaret ex negatione. Forte etiam movet aliquem, quare Dominus tam dilectum discipulum, in tam grave facinus cadere permisit, ut Dominum ac magistrum suum ad vocem unius ancillae negaret. Sciendum autem quia providentissima dispensatione Domini hoc factum est, ut quem cunctae Ecclesiae praeferre disposuerat, semetipsum negare permitteret, ut ex sua fragilitate disceret, aliis peccantibus, qualiter misereri debuisset. Primum ergo sibi eum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ lignum scȩ̃ crucis. lignũ prȩ¬
uaricationis exciuder& Surrexit
Surrex̃ ꝑ humanitatẽ. qui nullũ
casum patit̾ in diuinitate. Et ideo
resurgere uoluit qui num quã
cecidit. ut ille erigerit᷑ quista¬
re noluit. Qđ autem ait . non
est hic. dep̃sentia corporalidix̃.
quia ꝑ diuinitatis potentiã. ubiq
est totus ubiq ẽ presens. sicut
pseait ꝑ prophetam Celum &
terram ego impleo Et ut omnẽ
dubitationt̃ a cordib corũ expel¬
leret. adiccit. Eccelocꝰ ubi posue¬
runt eũ. Ac si dicer& Simeis n
creditis uerbis saltim uacuo cre¬
dite sepulchro. & om̃em dubitati¬
onẽ a cordib ur̃is repellite Sed
ite dicite discipulis eius & petro
Consideranda est in hocloco specia¬
lis dñi mistricordia. erga sexum
prima uiro ꝓpinauerat mortem
ꝑfeminas primũ uiris sua uoluit¬
sistis poculũ mortis. ab eius ore
audite gaudiũ resurrectionis
Sed quęrendũ est quare discipu¬
lis nominatis. petrus ex nomine de¬

Expanded text:
lignum sanctae crucis, lignum praevaricationis excluderet. « Surrexit. » Surrexit per humanitatem, qui nullum casum patitur in divinitate. Et ideo resurgere voluit, qui nunquam cecidit, ut ille erigeretur, qui stare noluit. Quod autem ait: « Non est hic. » De praesentia corporali dixit: quia per divinitatis potentiam ubique est totus, ubique est praesens, sicut pse ait per prophetam: « Coelum et terram ego impleo . » Et ut omnem dubitationem a cordibus eorum expelleret, adjecit: « Ecce locus ubi posuerunt eum. » Ac si diceret: Si meis non creditis verbis, saltem vacuo credite sepulcro, et omnem dubitationem a cordibus vestris repellite. « Sed ite, dicite discipulis ejus, et Petro. » Consideranda est in hoc loco specialis Domini misericordia erga sexum prima viro propinaverat mortem, per feminas primum viris suasisti poculum mortis, ab ejus ore audite gaudium resurrectionis. Sed quaerendum est quare, discipulis nominatis, Petrus ex nomine de