comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noua. Sio enĩ forte eos ĩ ñ psal¬
geuo iustos ubi dicit. nõ ueni
illos iustos qui insanctitate ge
dr̃. nolite gloriari prẽm abrah¬
ani. qͥa potens ẽdeꝰ de lapidib
istis excitare filios abrahe quo¬
rũ forma in illo phariseo ꝓpo¬
nit᷑. qu iusticias suas tanqͣmͣ
nestionti dño recolens p̾dica¬
bat intemplo: nõ orãs ut ex¬
audiret᷑ s exigens aͣsi debitũ
m̾iti ꝓ operib bonis q̾dẽ s in gͣ¬
tis deo: qr qd̾ iusticia edifican¬
ac suꝑbia destruebat. si id ip̃m
silecio s uoce clamabat. ut ap¬
pareret eũ nõ diuinis aurib
ioq qͥa ⁊ ab hõinib uellet ardi¬
ri. atq ideo nõ platuit deo r
plocebat sibi Qm̃ dissipauit
dũs ossa homiñ sibi placẽtiũ.
cõfusi sũt. inquit qr spreuit il¬
los. qͥ cor hũile ⁊ cõt̾bulatum
ñ spreuit. Seniq ⁊ in ipã eu¬
andelii ꝑabola qua pharisei
⁊ publitani ꝑ sona ccfecur e¬
uidenter oftendit ip̃e dñt qͣd

Expanded text:
noua? sic enim forte eos in hoc psalnoua? sic enim forte eos in hoc psalngelio iustos, ubi dicit: non ueni illos iustos, qui in sanctitate genuibus dicitur: nolite gloriari patrem Abraham, quia potens est deus de lapidibus istis excitare filios Abraham. quorum forma in illo Pharisaeo proponitur, qui iustitias suas tamquam nescienti domino recolens praedicabat in templo, non orans ut exaudiretur, sed exigens quasi debitum meriti pro operibus bonis quidem sed ingratis deo, quia, quod iustitia aedificauerat, superbia destruebat nec id ipsum silentio sed uoce clamabat, ut appareret eum non diuinis auribus loqui, quia et ab hominibus uellet audiri; atque ideo non placuit deo, quia placebat sibi: Quoniam dissipauit dconfusi sunt, inquit, quia spreuit illos, qui cor humile et contribulatum non spernit. Denique et in ipsa euangelii parabola, qua Pharisaei et publicani persona confertur, euidenter ostendit ipse dominus quid
Abbreviated transcription (Latin):
O pautis que ñc iam ad
nauẽ currẽte litt̾arũ ꝑ¬
iatore. ⁊ mͥ in ipiꝰ festinatõne
si forte lutida sũt. ⁊ mͥ uidẽ¬
tur obstura. nemo prudẽtiũ
flioꝵ qui forte de nrĩs ĩhora
lecnũcłe huiꝰ tirta te stete¬
rint. de insipiencia mea ri¬
doat: s pociꝰ beniuole̾tia fra¬
t̾ue caritatis faueat instruẽ¬
to. ut efficiar uidenciũ ꝑtice¬
ps. ⁊ ex doctͥna tua illumin
rabilia de lege dñi Dit gͦ
Sanctis qͥ in t̾ra sũt eius. mi¬
rificauit om̃s uolũtates suas
inter illos. młtiplicate sunt
eũĩ infi̾mtates eoꝵ pꝰea acceł¬
sũt sc̃i. nõ illos iu̾deos qͥ filii
carnis abrahe ⁊ nõ filii reꝓmissio¬
uis. excludũtur a semine ad̾ iny
saac uotatũ est. ideo sactos int̾ra¬
qr scigen̾e carnali uita autẽ sen¬
suꝙ terreni sũt qͥ trena sapũt
⁊tarnali obseruãtia in uetustate
inte cõsenestũt. ñ renascẽtes in
nouã treaturã. qr ñ receꝑũt eim
perauẽ uet̾a tnͣsierũt. facta st̃

Expanded text:
De paucis, quae nunc iam ad nauem currente litterarum perlatore et mihi in ipsius festinatione si forte lucida sunt et mihi uidentur obscura, nemo prudentium filiorum, qui forte de nostris in hora lectiunculae huius circa te steterint, de insipientia mea rideat, sed potius beniuolentia fraternae caritatis faueat instruendo, ut efficiar uidentium particeps et ex doctrina tua inluminarabilia de lege domini. Dic Sanctis, qui in terra sunt eius, mirificauit omnes uoluntates suas inter illos. multiplicatae sunt enim infirmitates eorum; postea accesunt sancti? Num illos Judaeos, qui filii carnis Abrahae, et non filii repromissionis excluduntur a semine quod in Isaac vocatum est , ideo sanctos in ter genere carnali, uita autem sensuque terreni sunt, qui terrena sapiunt et carnali obseruantia in uetustate litterae consenescunt non renascentes in nouam creaturam, quia non receperunt eum, per quem uetera transier
Abbreviated transcription (Latin):
fta forimdabit᷑ ultio cognitorio¬
tempuat. Quia ⁊ plectendo
iemoscẽto hoc solũ uene agatͭ
utuita hominũ edreigerfita
a uodsi tanta est peruersitos
u̾mpiettis ut ei corrigende tĩ
dntipima possit prodesse fi uenia
a bonis tñ intẽiõne atꝙ con¬
scientia quã dñs cernit. siue
seu̾itate. sine lenitate. ñ nisi
officiũ di lectionis impletur.

Expanded text:
ita formidabitur ultio cognitoritemnatur, quia et plectendo et ignoscendo hoc solum bene agitur, ut vita hominum corrigatur. Quod si tanta est perversitas et impietas, ut ei corrigendae nec disciplina possit prodesse nec venia, a bonis tamen intentione atque conscientia, quam Deus cernit, sive severitate sive lenitate non nisi officium dilectionis impletur.
Abbreviated transcription (Latin):
unũ corpꝰ: cuius nnũ tapͥ est xp̃x.
talis congregatio: edifigacio est
templidei. talem congcatõem
nõ gen̾atõ carnał sed gn̾atio sꝑi¬
talis facit. habitat itaq in singu
lis deꝰ tanquam intenpłis suis: ⁊
in om̃ib simł in unũ cõgregatis
tanquã in templo suo: Ꝙ templũ.
quam dm̃ sic̃ artha nor in hoc se¬
ppłos fideliũ. quos aquarũ noie
apotalipsis signit̾icat. possit cõgr¬
uenter intelligi. duis dilumũ m
hitat. Seq̾tur aũt ⁊ sedebit dñs rex
in et̾nũ: utiꝙ in ipõ templo suo.
iam in uita et̾na post fluctuatio¬
nem huiꝰ scłi constituto. Deus igit᷑
Capitur aũt habitans ab aliis am¬
plius. Ab alus minꝰ. De ipõ uõ
ꝑaliter s umbratiliter habitau̾it
id est prefigurantib signs nam
illas om̃s obseruatõnes. umbras fu¬
bulo. summus enĩ deꝰ sicꝰ scptũ est
nõ in manufactis templis hĩtat
Aut c̾te corꝑaliter dictũ est. qr mn

Expanded text:
unum corpus, cuius unum caput est Christus. talis congregatio aedificatio est templi dei. talem congregationem non generatio carnalis sed regeneratio spiritalis facit. Hlis Deus, tanquam in templis suis, et in omnibus simul in unum congregatis, tanquam in templo suo; quod templum quandiu, sicut arca Noe, in hoc saepopulos fidelium, quos aquarum nomine in Apocalypsi significat, possit congruenter intellegi: dominus diluuium inhabitat. sequitur autem: et sedebit dominus rex in aeternum, utique in ipso templo suo iam in uita aeterna post fluctuationem huius saeculi constituto. deus igiturtius capitur: capitur autem habitans ab aliis amplius, ab aliis minus. De ipso uero rporaliter, sed umbraliter habitaverit; 87 id est, praefigurantibus signis nam illas omnes observationes, umbras fubulo; summus enim Deus, sicut scriptum est, non in manufactis templis habitat; aut certe corporaliter dictum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
hũ ad prẽm ioqui intelligeris in
ꝑsalmo qͥnqͣgesiõ octauo u ui
de uideis iimucis de qͥb supra
dix̾at. ecce ipĩ loquẽt᷑ iore suo.
⁊ gladiꝰ in labiis eoꝵ. paulo in¬
fra dicit. Me octidis eos. ne
quando obliuiscant̾ legis tue. Dis¬
perge illo in uͥtute tua. ⁊ destru¬
e eos dñe. Q in hiis us in ho¬
diernũ diẽ uidemꝰ impleri. Destͥ¬
templo ⁊ siũ sacͥficiis. at sm̃ ꝓ¬
pħ̃is in õĩum gẽciũ disꝑsione

Expanded text:
lium ad Patrem loqui intelligens, in lium ad Patrem loqui intelligens, in psalmo quinquagesimo octavo, ubi de Judaeis inimicis, de quibus supra dixerat: Ecce ipsi loquentur in ore suo, et gladius in labiis eorum; paulo infra dicit: Ne occideris eos, ne quando obliviscantur legis tuae. Disperge illos in virtute tua, et destrue eos, Domine. Quod in his usque in hodiernum diem videmus impleri. Destrtemplo, et sine sacrificiis, ac sine prophetis in omnium gentium di
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ młtiplicate sũt tñ int̾itimi
pẽnis eiꝰ man̾e uolu̾unt: qd ut
ipẽ flens in euãgelio suo ꝓtestat᷑.
sepe uoluit cõgiͣgare sb̾ alas suas
sicꝰ gullina cõgͣgat pullos suos.
⁊ nolu̾ũt. Multiplitatis gͦ ĩfir¬
initatib qͦ accełau̾t. forte incͥ¬
tẽ dñi cõclamandã. ⁊ inuito pi¬
lato nefariis uotib extorqͣnͣdã.
ut ad impleret᷑ mẽsurã patrũ
suoꝵ. ut isti domiũ ꝓpħarũ ot¬
ciderẽt. quoꝵ pres ipõs ꝓpħas
di eẽ uenturus nĩciabat᷑. postea
accełau̾ũt. Ueloces enĩ pedes eoꝵ
ad effundendũ sanguine. Contͥ¬
cio ⁊ in felcitas in mis eoꝵ ⁊ ui¬
am patis nõ cognou̾ũt. id est¬
ep̃m qͥ dicit ego sũ uia. Incõ¬
senquenti psalmo illud mͣ ex̃¬
rrm desido. qͥd dicat. de absco¬
ditis tuus ad impletꝰ est uẽter
eoꝵ. sanirati sũt porcina. ẜ sicꝰ
in qͥbrdam ꝓsat̾uis stͥptũ audio sa¬
turati sũt filiis ⁊ reliq̃rũt que
inalio płalmo admirarisoleo fi¬

Expanded text:
tiplicatae sunt in interitum, pennis eius manere uoluerunt, quos, ut ipse flens in euangelio suo protestatur, saepe uoluit congregare sub alas suas, sicut gallina congregat pullos suos, et noluerunt. multiplicatis ergo infirmitatibus quo accelerauerunt? forte in crucem domini conclamandam et inuito Pilato nefariis uocibus extorquendam, ut adimplerent mensuram patrum suorum, ut isti dominum prophetarum occiderent, quorum patres ipsos prophetas or esse uenturus nuntiabatur. postea accelerauerunt; ueloces enim pedes eorum ad effundendum sanguinem. contritio et infelicitas in uiis eorum et uiam pacis non cognoum qui dicit, « Ego sum via » . 6. In consequenti psalmo illud mihi exponi desidero, quid dicat, « De absconditis tuis adimpletus est venter eorum. Saturati sunt porcina, » vel sicut in quibusdam psalteriis scriptum audio, « saturati sunt filiis, et reliquerunt quae in alio psalmo admirari soleo, Fi
Abbreviated transcription (Latin):
actib apłorũ. qͥ beati petͥ p̾dicatõ¬
ne cõpũcti credidũt ĩ eñ quẽ cru¬
cifeixcrãt. ⁊ fostinãtes tãto expi¬
ari pccõ ad donũ gr̃e tuturreũt.
an uo qr uͥtutes aĩe ex fide ⁊ cari¬
tate dei roborantur. iris impiis
utͦq uacuis młtiplicate sũt infir¬
mitates aĩe ex impictate scełm
mortit᷑is langorib occupate. Ĩ

Expanded text:
orum, qui beati Petri praedicatione compuncti, crediderunt in eum quem crucifixerant, et festinantes tanto expiari peccato, ad donum gratiae cucurrerunt ? an vero quia virtutes animae ex fide et charitate Dei roborantur, illis impiis utroque vacuis multiplicatae sunt infirmitates animae ex impietate scelerum mortiferis la
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qmͦ ẽ ãmonitꝰ accusator
ne suas ꝑ sequeret᷑ inurias
qũ ipi uidices ita sũt ã m̃dicã¬
do ꝓhibiti.  in ad ult̾a pimmiẽ¬
da᷑. ñ pͣuato dolori cõpenebãt
tum. ⁊ ob hoc nicħ alid̾ quan
adult̾am credidiss. ꝓ muri eã

Expanded text:
nam quo modo est admonitus accusator, nam quo modo est admonitus accusator, ne suas persequeretur iniurias, quando ipsi iudices ita sunt a uindicando prohibiti, qui in adultera punienda non priuato dolori compellebanttum, et ob hoc nihil aliud quam adulteram credidis
Abbreviated transcription (Latin):
cusatoris alia ꝓsona sit alia de¬
fensoris. alia intertessoris. a¬
lia iudicis. de quoꝵ ꝓpͥis officiis
minis longũ est ⁊ nõ netessa¬
puĩ hoc sermone dissereres¬
tñ ⁊̃ ipõs cͣminũ ultores auꝑ
inhoc osficõ ñ ira ꝓpͥa cõtitos
s legũ mamtros. nec suarũ
s alienarũ iuriarũ examina¬
tarũ iundices. quales iudices
eẽ delent t̾ruit tensura dimna
utarent ad culpã sui officii ꝑ
quoꝵ inte nercis ꝙ haberẽt le
gitimam potestatẽ. Nam eñ ad
liere mad ultio comp̾ hensaui.
eũq temptantes dic̾ent qd̾ ui¬
ssa eẽt lege lapidari. ac demde
quererẽt ad de illa ipẽ p̃cipet.
respondit eis. Qui sñ pcc̃o est
uestrũ : pͥor ĩ illam lapidẽ iati¬
at ita nec legẽ impbuuit q̃ ħꝰ¬
qdꝰ hac sentẽcia dmĩ audita. si
psens suit ⁊̃ maritus ipẽ qui
uiolatam sin thori fidem uin¬
dicari postulabat. exterritos
amnũ ad uolũtatem parcẽdi.
abultisgendi capiditate deflex̃

Expanded text:
cusatoris alia persona sit, alia decusatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia iudicis, de quorum propriis officiis nimis longum est et non necessarium hoc sermone dissereretiam ipsos criminum ultores atque in hoc officio non ira propria concitatos sed legum ministros nec suarum sed alienarum iniuriarum examinatarum uindices, quales iudices esse debent, terruit censura diuina,utarent ad culpam sui officii pequorum uitae necisque haberent legitimam potestatem. CAPUT IV. 9lierem in adulterio comprehensam, eumque tentantes dicerent quod jussa esset Lege lapidari, ac deinde quaererent quid de illa ipse praeciperet; respondit eis: Qui sine peccato est vestrum, prior in eam lapidem jaciat . Ita nec Legem improbavit, quod hac sententia domini audita, si praesens fuit etiam maritus ipse, qui uiolatam sui tori fidem uindicari postulabat, exterritus animum ad uoluntatem parcendi ab ulciscendi cupiditate deflexit.
Abbreviated transcription (Latin):
salubris est quanto minus cõm¬
temptibilis fu̾it qͥs tam̃ audeat
tõ dice qr̃ huic homini qͣ pꝰ pͥmã
penitentia rursus se laquers im¬
qͥtatis obstringit ad huc iterũ
portis. quis audeat dic̾e erga
istos nõ agi qd̾ apłs ait. igno¬
as q̃a pacientia dei ad pentẽtiã
te adducit. aut istis exceꝑtis oẽ
tefinitũ qd̾ scͥptũ est. beatiõs
qui cõfidunt meum. aut ad is¬
tos nõ ꝑtinere qd dicitur. in¬
piliter agite ⁊ confortet᷑ coe nes¬
trũ om̃s qm speratis in dominũ.
Cim igit᷑ suꝑ ꝑcc̃ores tanta sit
paciẽcia. tanta miã dei. ut in
hac temꝑali uita morib emẽ¬
datis ñ dãpnẽtur iet̾nũ. q̃n
ulliꝰ que sibi p̾teat᷑ expͣtat miã.¬
qm̃ nemo eit illo beatior. nemo
potentior. nemo ustior. quales
nos eẽ oportet hoĩes erga hoĩcs
ꝗ hanc uitã nostrã quãtatũq
laude cumulemꝰ. eã sm̃ pccõ eẽ
nõ dicimꝰ. Quod si dix̾imꝰ nos
tas in nob̾ nõ ẽ ꝓinde lic ac¬

Expanded text:
quanto minus contemptibilis fuerit: quis tamen audeat Deo dicere: Quare huic homini, qui post primam poenitentiam rursus se laqueis iniquitatis constringit, adhuc iterum parcis? Quis audeat dicere erga istos non agi quod Apostolus ait: Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit ? aut istis exceptis esse diffinitum quod scriptum est: Beati omnes qui confidunt in eum ? aut ad istos non pertinere quod dicitur: Viriliter agite et confortetur cor uestrum, omnes qui speratis in domino? Cum igitur super peccatores tanta sit patientia, tanta misericordia dei, ut in hac temporali uita moribus emendatis non damnentur in aeternum, qui nullius, quae sibi praebeatur, expectat mim nemo est illo beatior, nemo potentior, nemo iustior, quales nos esse oportet homines erga homines, qui hanc uitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus, quia, si dixerimus. nos tas in nobis non est! proinde licet ac
Abbreviated transcription (Latin):
tas unꝰ teꝰ. Neq enĩ mudñ
iterse intres ꝑtes dimert
aͣs sigłas sigłi implerent
qͣsi nõ hret uri esset filꝰ ãt
cupass pat. Nonita so ht
singłis magnitudo Nes loca
sis molib tenẽt. distantib
spuciis simłee ñ possint Si
enĩ in corꝑe cõstituta eiã ñ
solũ nlłas angtias uerũtt
auã dã latituoie inuenit.
nõ corꝑaliũ lotoꝵ. s sꝑitaliũ

Expanded text:
nitas unus Deus. Neque enim mundum inter se in tres partes diviserunt, quas singulas singuli implerent, quasi non haberet ubi esset Filius aut cupasset pater. non ita se habet singulis magnitudo, nec loca suis molibus tenent, ut distantibus spatiis simul esse non possint. si enim anima in corpore constituta non solum nullas angustias uerum etiam quandam latitudinem inuenit non corporaliu
Abbreviated transcription (Latin):
cha createie mũdi. Sine labo¬
re pegens ⁊ sine honcrecõ¬
tinens mũdũ. portã eer
spatia iotorũ quas moledif¬
fusu ita ut indindio maldo
toꝑe sit dimidiꝰ ⁊ ⁊ ialio
dauidio dimidiꝰ ato itar
totũ totꝰ s insolo celo totꝰ.

Expanded text:
a creatrix mundi, sine labore regens, et sine onere continens mundum. Non tamen per spatia locorum, quasi mole diffusa, ita ut in dimidio mundi corpore sit dimidius, et in alio dimidio dimidius, atque ita per totum totus; sed in solo coelo totus,
Abbreviated transcription (Latin):
nter acciꝑiũt sicꝰ officiał. ⁊ aqͦ
amonetur .⁊ cii amouetur of¬
ficiũ Ab hiis extorta por modera¬
tam impud̾tatem repeti solent
data ꝑtolerabilem cõ suetudiẽ
nõ solent. Magisq rep̾hendimꝰ
am talia inusitate repenu̾ũt. qu¬
am qui ea de more sũpserũt. qm̃
młte uecessarie. ꝑsone reb hu¬
manis uł minitãt᷑ huiꝰ modicõ¬
modis uł tenẽtur. Isti simam

Expanded text:
nter accipiunt sicut officialis, et a quo nter accipiunt sicut officialis, et a quo admouetur et cui admouetur officium; ab his extorta per inmoderatam inprobitatem repeti solent, data per tolerabilem consuetudinem non solent magisque reprehendimus, qui talia inusitate repetiuerunt, quam qui ea de more sumpserunt, quoniam multae necessariae personae rebus humanis uel inuitantur huius modi commodis uel tenentur. i
Abbreviated transcription (Latin):
ra multoq eciã ꝑiculosa ac ꝑm¬
ciosa petint. n aput cor meñ cui
testis est deꝰ ausus sũ dic̾e. sentire.
decernere. interiremendũ eẽ pro
aliquo. ut quod scełe abstunt.
scełis impiitate possideat. E
ut remissa miuria. qd̾ miurio¬
se abstulit reddat. si tñ habet
quod ab stulit uł aliud unde res¬
tituat illud Non sane qͥeq̃d ab
inuto sumitur. iniuriose auf¬
tur. Nam pleriq nec medico
nolũt r̃edde̾re honorẽ suũ. nec
opario mertedẽ. ñ tñ ħ qui ab
inuitis accipiũt: per iniuriam
accipiũt: que pociut ꝑ iniuri¬
am nõ darentur. S nõ iõ d
uidex uend̾e iustũ iudicium.
aut testis uerũ testimoniũ. qr
uendit ad uotatus iustũ pacci¬
nũ. ⁊ uiris ꝑitus uerũ cõsi¬
liũ. Ini enĩ ut̾ utramꝙ ꝑtem
ad exatnen ad hibentur. isti ex
inia ꝑte cõsistunt. Cum aũt
ab latam pecimiã repetere. q̃
instũ inditiũ emit am̃ uenale

Expanded text:
ra multaque etiam periculosa ac pera multaque etiam periculosa ac perniciosa petunt\', neque apud cor meum, cui testis est deus, ausim dicere, sentire, decernere interueniendum esse pro aliquo, ut, quod scelere abstulit, sceleris impunitate possideat, sed ut remissa iniuria, quod iniuriose abstulit, reddat, si tamen habet uel quod abstulit uel aliud, unde illud restituat. Non sane quicquid ab inuito sumitur, iniuriose aufertur. nam plerique nec medico uolunt reddere honorem suum nec operario mercedem, nec tamen haec qui ab inuitis accipiunt, per iniuriam accipiunt, quae potius per iniuriam non darentur. sed non ideo debet iudex uendere iustum iudicium aut testis uerum testimonium, quia uendit aduocatus iustum patrocinium et iuris peritus uerum consilium; illi enim inter utramque partem ad examen adhibentur, isti ex una parte consistunt. cum autemablatam pecuniam repetere, qui iustum iudicium emit, quoniam uenale
Abbreviated transcription (Latin):
dam ꝯmemorans. qui ⁊ scełis penã
sibi cupiũt relaxari. ⁊ id ꝓp̃ qd̃
scelꝰ ãmissu est posside addidist¬
⁊ aisti pro his quoqr inter uemeᷤ¬
dũ putat sacerdotiũ urm. fieri
em̃ potest ut tu scias qd̾ ego nes¬
cio: ⁊ ꝓpterea putem ꝓ aliquo ĩ¬
terueĩẽdũ. qd̾ me falłe potuit ꝯ
te ñ potu̾it. ut ego eũ ñ credã
posside. qd̾ tu possid̾e nosti. Ita
fit ut cum de reo sẽtencia ñ una
sit urã. uentri tomẽ nostrũ ꝑi¬
aceat. qd̾ res nõ redditur aliena
de hõie ut hõies diu̾sa sentimus.
s impã iusticia simł sumus.
eo modo eciã fieri potest. ut qd̾
scio aliꝙͣ nõ hre. hoc eũ tu hr̃e ñ
t̾tissime teneas. s credibiliter sus¬
piceris ⁊ ob hoc tibi idoar inte¬
ruenire ꝓ eo qui ⁊ scełis penã
sibi cupiat relaxari. ⁊ id ꝓpter
reppiuntur qualem te eẽ gaude¬
mus. neq a put ip̃os qui mag¬
no studio aliena at nich̾ ꝓfutu¬

Expanded text:
memorans, qui et sceleris poenam memorans, qui et sceleris poenam sibi cupiunt relaxari, et id propter quod scelus admissum est possidere, addidisti et aisti: Pro his quoque interveniendum putat sacerdotium vestrum. Fieri enim potest ut tu scias quod ego nescio, et propterea putem pro aliquo interueniendum. quod me fallere potuit, cum te non potuerit, ut ego eum non credam possidere, quod tu possidere nosti. ita fit, ut, cum de reo sententia non una sit nostra, neutri tamen nostrum placeat, quod res non redditur aliena. de homine ut homines diuersa sentimus, sed in ipsa iustitia simul sumus. eo modo etiam fieri potest, ut, quod scio aliquem non habere, hoc eum tu habere non certissime teneas, sed credibiliter suspiceris et ob hoc tibi uidear interuenire pro eo, qui et sceleris poenam sibi cupiat relaxari et id, proptreperiuntur, qualem te esse gaudemus, neque apud ipsos, qui magno \'studio aliena ac nihil profutu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ opemi fert qui od pecitin¬
dum ad m̃uat. At nõ potuis
subu̾tit atq oppͥmit: s nõ qd
ideo nos aut exige̾. aut exi¬
gendũ trade. ł possumꝰ ł debe¬
mus: agimus quãtũ ep̃alis fa¬
tultas datur.⁊ huãnũ qͥdem
nõ mĩquã: s maxĩe ac semꝑ¬
Nolentes aũt redde qnos no¬
mm̃iꝰ ⁊ male abstulisse : unde
reddant habe̾: arguimꝰ. in¬
treꝑamꝰ. detestamur. Quos¬
dam clam. quosdã palam. suꝰ
impedit : scĩ altaris cõmumi¬
onẽ p̾uamꝰ. uerũ sepe accidit
ut nos fallant. uł negando se
abstulisse uł affirmãdo se unde
restituant ñ hr̃e Sepe etiã ⁊
uos fallimini putando uł nos
nõ agere ut reddant. uł ip̃os
habere unde reddant. ⁊ om̃s aut
pene om̃s hoĩes. amanius. nrãs
suspiciones uł uotare uł existim¬
are cognitõnes. qñ credibilib re¬
rum signis monemnur: cum ete¬
dibilia nulla sũt. Falsi sicꝰ cͣdibi¬
lia nlła sũt .i. est uera deo quos

Expanded text:
enim opem fert, qui ad peccanenim opem fert, qui ad peccandum adiusubvertit atque opprimit. Sed numquid ideo nos aut exigere, aut ad exigendum tradere, vel possumus vel debemus? Agimus quantum episcopalis facultas datur, et humanum quidem nonnunquam, sed maxime ac semnolentes autem reddere, quos nouimus et male abstulisse et, unde reddant, habere, arguimus, increpamus, detestamur quosdam clam, quosdam palam, sicuimpedit, sancti altaris communione priuamus. Yerum saepe accidit, ut nos fallant uel negando se abstulisse uel adfirmando se, unde restituant, non habere; saepe etiam et uos fallimini putando uel nos non agere, ut reddant, uel ipsos habere, unde reddant; et omnes aut paene omnes homines amamus nostras suspiciones uel uocare uel existimare cognitiones, quando credibilibus rerum signis mouemur, cum credibilia nonnulla sint falsa, sicut incredibilia n
Abbreviated transcription (Latin):
aliena. sed ne frustra hõ inho¬
minẽ seuiat. Ille p̾sertim ani
iam remisit culpam: s queru
pecuniã. ⁊ fraudari metuit.
nõ expetit uindicari. Demq
intalib causis si persuade̾
potuimꝰ eos pro qͥd interuem¬
mꝰ nõ hr̃e qd̾ poscitur : cõtinuo
quõdo aũt miscdos ⁊ in ipõ du¬
dubio nolũt homini ꝓ interta
pecunia terta inferre suppli
Melius enĩ eciã si ht̃ amittis.
qmͣ si nõ ht̃ aut excrucias aut
occidis. S ꝓ istis magis aput
eos qui repetũt. ꝙͣ ap̃ eos qui
iudicant intercede conuenit.
ne ip̃e uideatur auferre qui
cogit redde̾. quãnis in cogendo
itadebeat adhibere integc̾tatẽ
ne amittat hũanitatẽ. Illud uͦ
fidentissime dix̾im. eũ qui pro
hõie ad hos initeruent ne male
ablata restituast. ⁊ ami ad se cõ¬
fugiẽntẽ quãtũ honeste ꝑtiest
ad restituẽdũ nõ compellit soti¬
um ẽẽ fiaudis ⁊ t̾minis. Nam
misericordiꝰ opem nrãm talib
subtrahimꝰ. qmͣ impendimꝰ Nlõ

Expanded text:
aliena, sed ne frustra homo in hominem saeuiat ille praesertim, qui iam remisit culpam, sed quaerit pecuniam et fraudari metuit, non expetit uindicari. denique in talibus causis si persuadere potuerimus eos, pro quibus interuenimus, non habere, quod poscitur, continuoquando autem misericordes et in ipso dubio nolunt homini pro incerta pecunia certa inferre supplicmelius enim, etiam si habet, amittis, quam, si non habet, aut excrucias aut occidis. sed pro istis magis apud eos, qui repetunt, quam apud eos, qui iudicant, intercedere conuenit. ne ipse uideatur auferre, qui, cogit reddere, quamuis in cogendo ita debeat adhibere integritatem, ne amittat humanitatem. Illud uero fidentissime dixerim, eum, qui pro homine ad hoc interuenit, ne male ablata restituat, et qui ad se confugientem, quantum honeste potest, ad restituendum non compellit, socium esse fraudis et criminis. nam misericordius opem nostram talibus subtrahimus, quam inpendimus; non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ p̃t̾ea iam dissensiones q̃stio¬
nesq sileant᷑. tñ si opꝰ est ut
dixi u̾itati adu̾santes p̾nosd̾e̾
aliquas ⁊ ꝑtractas habe sen¬
canere neruis in epuł recusa¬
sses. ubi cum se nestire illa
nosti. respondit. rem puꝑb¬
licam ge pat̾na magnam fa¬
ce. dubitam dũ est dice̾ t᷑ te
ista nescire cum ei qͥ rogurit
auid nou̾ is responde possis.
nosse te. q nom ĩ sine istis hõ
eẽ possit beatus. Quod siad ħ¬
uc ñ tenes: tam peruerse i¬
stti cõquiris. qmͣ peruerse
ti aliquo corꝑis ꝑiculoso mor¬
lo grauau̾is. deliciosas ⁊ ten¬
dicamẽta medicosꝙ cõqͥreres
Non enĩ ullo mͦ differenda est
ista coguitõ. aut illa huit ate
p̾sertin iã ĩ hac etatae uł dis¬
cendi ordine p̾ferẽda est. ui¬
de aũt quam facile poss hoc
scire. si uelles: Qui enĩ que¬
rit qua ad beatã uitã peruem¬
at: nicħ aliud ꝓ fecto querit
n uͥ sit sinis bom. hoc est u̾cõ¬
stitutum sit nõ praua opimo

Expanded text:
ea iam dissensiones quaestionesque sileantur? tamen si opus est, ut dixi, ueritati aduersantes praenoscere aliquas et pertractatas habere sencanere nervis in epulis recusasset, ubi cum se nescire illa nosti? respondit, Rempublicam ex parva magnam facere: dubitandum est tibi dicere te ista nescire, cum ei qui rogarit quid noveris, respondere possis, nosse te quomodo etiam sine istis homo esse possit beatus? Quod si adhuc non tenes, tam perverse ista conquiris, quam perverse si aliquo corporis periculoso morbo gravareris, delicias et tendicamenta medicosque conquireres. Non enim ullo modo differenda est ista cognitpraesertim iam in hac aetate uel discendi ordine praeferenda est. uide autem, quam facile posses hoc scire, si uelles. qui enim quaerit, qua ad beatam uitam perueniat, nihil aliud profecto quaerit, nisi ubi sit finis boni, hoc est ubi constitutum sit non
Abbreviated transcription (Latin):
ut᷑ins nͥ alt̾m ꝓ alto possidet᷑. De
ici deo eẽ ꝑsistant: ñue inqͥt qͥ o¬
terat te deꝰ od̾am illos. ⁊ sr̃ inm¬
cos tuos tabescebã: ꝑfecto odio
od̾am illos. Certe hoc puto pat̾¬
na uox loqͥt᷑ ad filiũ ꝑ ꝓph̾am in
eodẽ psalmo: ubi supͣ de ꝑte credẽ¬
ciũ dix̾at. mͥ at̃ nimis honorifi¬
cati sũt amici tui deꝰ. nimis ho¬

Expanded text:
isi alterum pro altero possideret? deiici deo esse persistant? nonne, inquit, qui oderant te, deus, oderam illos et super inimicos tuos tabescebam? perfecto odiooderam illos? » Certe hoc puto paterna vox loquitur ad Filium per prophetam in eodem psalmo, ubi supra de parte credentium dixerat: « Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus; nimis co
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ si eqͣlit̾ sũt om̃ino
sapiẽtes. plus sapiũt ambo qmͣ
singłi. quẽ ad mod̾ si eaͣliter sĩt
in mortales. Nõ plus uiuunt
ambo qmͣ singłi Ipã demq in¬
mortalitas corꝑis que inxp̃i
carne p̃cessit nob̾q in fine
fut᷑a ꝓmttitur. cum mag¬

Expanded text:
neque enim. si aequaliter sunt omnino neque enim. si aequaliter sunt omnino sapientes, plus sapiunt ambo quam singuli, quem ad modum, si aequaliter sint inmortales, non plus uiuunt ambo quam singuli. Ipsa denique inmortalitas corporis, quae in Christi carne praecessit nobisque in fine futura promittitur
Abbreviated transcription (Latin):
sit ubiq sicꝰ deꝰ. Nam ⁊ de nob̾
ueracissima sc̃ptura dicit qd̾ ĩ
illo uiuemꝰ ⁊ mouemi᷑ ⁊ sumus.
nec tñ sicꝰ me ubiq sumꝰ. Sed
aliter hõ ille indeo. cañ aliter
⁊ deus ille in hoĩe ꝓpͥo quodam
⁊ sincłari mͦ. una em̃ persona¬
xp̃c ih̃c. ubiq per id quod deꝰ
est. in celo autẽ per id qd̾ hõ.
Quãquam ⁊ in eo ip̃õ qd̾ dr᷑ deꝰ
deus ubiq diffusus. carnali re¬
sictendũ est cogitatõmi ⁊ mẽs
a corꝑis sensib auocanda. ne
qͣsi sꝑaciosa magnitudĩe oꝑi¬
nemur deũ percuncta diffim¬
di. sicꝰ humꝰ. aut humor. aut
er. aut lux ifta diffundit᷑. Oĩs
enĩ huicemõi magnitudo. mi¬
nor est in sui ꝑte. qmͣ intoto.
S ita pociꝰ sicuti ẽ magna sapi¬
et si duo sĩt sapientes. quoꝵ
sit alt̾ corpore grandior. uen¬
ter sapiencior ñ illa est in ma¬
iore maior. minor in minore.
tuit minor in uno quã induo¬
bus. sed tãta ĩ hoc quãta in illo.
⁊ tanta ĩ imoqͦ qnͣta in utroq.

Expanded text:
e nobis veracissima Scriptura dicit quod in illo vivimus, movemur et sumus ; nec tamen sicut ille ubique sumus; sed aliter homo ille in Deo, quoniam aliter et Deus ille in homine, proprio quodam et singulari modo. Una enim persona per id. quod deus est, in caelo autem per id, quod homo. Quamquam et in eo ipso, quod dicitur deus ubique diffusus. carnali resistendum est cogitationi et mens a corporis sensibus auocanda. ne quasi spatiosa magnitudine opinemur deum per cuncta diffundi, sicut humus aut humor aut aer aut lux ista diffunditur — omnis enim huiusce modi magnitudo minor est in sui parte quam in toto —, sed ita potius. sicuti est magna sapiet, si duo sint sapientes, quorum sit alter corpore grandior neuter sapientior, non est illa in maiore maior, minor in minore aut minor in uno quam in duobus, sed tanta in hoc quanta in illo et tanta in unoquoque quanta in utroque:
Abbreviated transcription (Latin):
nus per moras tẽpr tendi ⁊
diuidi potest. nec sꝑatio ae¬
rio tanquã loco suo indig
nͥ p̃ sentib p̃sto sit. s et̾na
stabilitate in se ip̃e manõs
totus ad eẽ reb om̃ib põt ⁊
hĩtat habeant eũ pro sue ca¬
pacitatis diu̾sitate. am̃ am¬
plius aliĩ minꝰ. quos ipe si
Dilectissimũ templũ grã
sue bonitatis edificat ⁊ don¬
atõnũ q̃dẽ dicte sint diuisio

Expanded text:
nus per moras temporum tendi et nus per moras temporum tendi et dividi potest; nec spatio aereo tanquam loco suo indiget ubi praesentibus praesto sit, sestabilitate in seipso manens, totus adesse rebus omnibus potest, et habitat, habeant eum pro suae capacitatis diversitate, alii amplius, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedifificat! 20. Et donationum quidem dictae sunt d
Abbreviated transcription (Latin):
ipã corꝑis quãtacũꝙ ł quã¬
tulacũq sit penitꝰ auferat᷑.
qͣlitater eius ñ erit ubi sĩt.
qmuis nõ mole metiende
suit At uͦ deꝰ nõ si minus ca¬
pitur ab illo cum p̾sens est.
ideo ip̃e minor est. Totus .n.
possit eẽ nͥ eis. Sicut añt u
ile nõ habeat. ita ⁊ illi ĩ quo
hĩtat totꝰ est p̾sens: qmͣuiꝰ
nõ ex toto eũ capiat. Neq
enĩ ad hĩtand̾ diuidit se per
hõmũ corda sencorꝑa. aliã
sui ꝑtem hinc tͥbuens ili
aliã sicut lux ista ꝑaditus
⁊ fenestras domoꝵ: s pociꝰ
si quẽlib sonũ cõ corpeares
sit at transitoria surdꝰ nõ
capit. surdaster nõ totũ ca¬
pit atq in hiis qͥ audiũt cũ
parit ei ꝓpm̃quẽt. tãto mag̃
aitis auo capit quãto est acu¬
cioris. tanto aũt minus quã¬
to est obtuncioris auditus.
cum ule nõ uarie magis
imnus ne in sonet. s meo
loco in quo sũt om̃ib edłit̾
p̃sto sit: auãto excellontius
ut abilit̾ uiua. qui nõ sicꝰ so¬

Expanded text:
oris, quantacumque uel quantulacumque sit, penitus auferatur, qualitates eius non erit ubi sint, quamuis non mole metiendae sint. at uero deus non, si minus capitur ab illo, cui praesens est, ideo ipse minor est. totus enimpossit esse nisi in eis. sicut autem nec eat, ita et illi, in quo habitat, totus est praesens, quamuis non ex toto eum capiat. Neque enim ad habitandum diuidit se per hominum corda seu corpora aliam sui partem huic tribuens illi aliam sicut lux ista per aditus et fenestras domorum, sed potius, si quemlibet sonum, cum corporea res sit ac transitoria, surdus non capit, surdaster non totum capit atque in his, qui audiunt, cum pariter ei propinquent, tanto magis alius alio capit, quanto est acutioris, tanto autem minus, quanto est obtunsioris auditus, cum ille non uarie magis minusue insonet, sed in eo loco, in quo sunt, omnibus aequaliter praesto sit, quanto excellentius mmutabilis et viva, qui non sicut so
Abbreviated transcription (Latin):
producit. sternens in planos ar¬
du ens a campos
et cum lucif᷑os p̾cordia uesper ĩ ortꝰ
seris ignem
Sis menor ip̃e mei: bibulã qui
Sterite mẽbra solo. meritosqr sci¬
ete dolores
et ꝓhibete nefas. deus imꝑat
nẽturaꝙ flumina terrẽt
Omͥ transactos reuocet si pͥitͥma

Expanded text:
perducit sternens in planos arperducit sternens in planos ardua campos. 45 et cum luciferos praecordia uesper in ortus eris ignem, sis memor ipse mei. bibulam qui ternite membra solo meritosque ciete dolores 50 et prohibete nefas. deus imperat nturaquc fulmina terrent. o mihi transactos reuocet
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ꝑsona dar. pungtoꝵ frecacau̾nis
Porchea nãꝙ ferũt uet̾m cõm̃ta pelasg̃
Qin dñ sollicitis ñ uult aꝑire futura
Spumat aper. fluit unda. fremit leo.
sibilat anguis
dulcia q̃q̃ aĩe s dulçia pabula q̃ro
uarronis respõsa latẽt. qd supplice
ante uoce uotem clari ꝙͣ rͨtor olĩpi
fontib infantũ p̃fec̃ ⁊ abdita uissit
ꝑbertate ani lõge ructare fluẽta¬
forte magist̾ oꝑem. acttutu ne de
serere mres
In ualidas. netũꝙ sacras sb̾n̾t̾e glebis
Incipe. tepꝰ eĩ nͥ me mortalia fallunt
Iabit᷑. in semũq trahit: tͥ ñr apollo
corda replet. patrẽq suũ prẽmq¬
Conciliat. legẽ ꝙ bonam pacẽ deoꝵ¬
Monstrat᷑: ⁊ abducto ue lammne
singła pandit
uinginti cmẽ sus nã longos forsitã
Solis eras. cum te rõ pulcyrima
dulcior omni
O lone carpe iter annoꝵ. sapiẽ¬
cia quãtũ
srescit amore sui. inueniẽs noua
culmina semꝑ
perge uiam. qua te soboles p̾cla¬
ra tonantis.

Expanded text:
 freta cauernis. Protea namque ferunt ueterum commenta Pelasgum, qui dum sollicitis non uult aperire futura, 20 spumat aper, finit unda, fremit leo, sibilat anguis,+ dulcia quaeque animae, subdulcia pabula quaero, Varronis responsa latent. quod supplican te uoce uocem, clari quem rector Olympi fontibus infantum praefecit et abdita iussit ubertate animi longe ructare fluenta?ferto magister opem actsere vires Invalidas, mecumque sacras subvertere glebas Incipe: tempus enim, nisi me mortalia fallunt, Labitur, in seniumque trahit. Tibi noster Apollo Corda replet, patremque suum patremqconciliat legemque bonam pacemquemonstrat et-abducto uelamine singula pandit. uiginti emensus nam longos forsitan orbes\' solis eras, cum te ratio pulcherrima dulcior omni us. o bone, carpe iter annorum; sapientia quantum crescit amore sui inueniens noua culmina semper! perge uiam, qua te suboles praeclara Tonantis
Abbreviated transcription (Latin):
Solsticio neuros. bruma secta artius¬
bitur histrum
Ignotos garramas soluet mͥ uin¬
cula gentis
Eximpeos ꝙ lacus fugiens ypane¬
ius amuis
Callipedom scithcas resonet spu¬
mosus ad undas
Ibimꝰ ⁊ leucos qua leucia solis in
sibi cassia rupes
Unde qͥescẽtem aurorã currusq
so lucos
Sopitamꝙ diem media sub nocte
uiderem
de suadente potam. ne eĩ labor aut
metus ullus
terret. ubi insontes p̾cib deus
audit aꝑtis
et nc̃ remulidũ sedos ⁊ a mania
Culmina. bathatasꝙ dom tecti¬
os uanosꝙ tumultus
Inmens cõiugio in cũbẽs uenirẽ¬
retineret euntem
erramꝰꝙ ꝓcul turbata ꝑ equora uite
Precipites densa ueluti caligine naute
turbo magistris.
Protinꝰ ab ruptis miłi uoluut᷑ ĩ ũdis
Non foruꝰ aut ꝓre. ñ lintea deinde
procellas

Expanded text:
solstitio Neuros, bruma sectabimur Histrum. ignotus Garamas soluet mihi uincula gentis Exampeosque lacus fugiens Hypaneius amnis Callipidum Scythicas resonet spumosus ad undas. ibimus et Leucos, qua Leucia solis in at sibi Cassia rupes, unde quiescentem auroram currusque solutos sopitamque diem media sub nocte uiderem, te suadente petam; nec enim labor aut metus ullus 70 terret, ubi insontes precibus deus audit apertis. et nunc Romulidum sedes et inania Remi culmina bacchatasque domos uanosque tumultus i mens coniugio incumbens retineret euntem.erramusque procul turbata per aequora uitae, praecipites densa ueluti caligine nautae,turbo magistris; protinus abruptis miseri uoluuntur in undis, non foras aut prorae, non lintea deinde procellas
Abbreviated transcription (Latin):
corrigant᷑. Dedomo illa quiddicam. n benis¬
nissime tuẽ cure gr̾̃is aguni: nam cam qnͣa
dare possumꝰ nolũt. qmͣ uolunt aut̃ dare ñ
possumꝰ. Neq .n. sic̾ falso audierũt a decesso¬
re meo relicta est eccłie. sed int̾antiq̃ eius
p̾dia possidetur. et antique alt̾i eccłie sic co

Expanded text:
corrigantur. de domo illa quid dicam, nisi benigcorrigantur. de domo illa quid dicam, nisi benignissimae tuae curae gratias agam? nam eam, quam dare possumus, nolunt, quam uolunt autem, dare non possumus. neque enim, sicut falso audierunt, a decessore meo relicta est ecclesiae, sed inter antiqua eius praedia possidetur et antiquae alteri ecclesiae sic co
Abbreviated transcription (Latin):
amara et trist᷑a sũt erga carissimos nr̃os.
Nestio quo .n. mͦ minꝰfit quod patitur unũ
menbrum. si cõpatiũt᷑ alia m̃bͣ n ͨ ip̃a malire¬
lenatõ fic pet comumonem cladis. s per sola¬
tium caritatis: ut quas alii ferendo paciunt᷑.
alii cognoscendo cõpacumtur. cõmunis sit tñ
tbulatõ. quibꝰ ꝓbatõ. spes. dilectõ. sp̃sq cõmu¬
ms est. Om̃s aut̃ nos dñs consolatur. qui et
ħ temꝑaliã mala pͥdixit. et post ħ bonꝗ et̾na
ꝓmisit. Nͨ deb cum p̾liatur infringi qͥ ułt pꝰ
p̾liũ coronari. uires illo sub ministr̃te cer¬
cantib qui pͥparat ieffabilia dona uiccoribꝰ.
Restͥta illa nr̃a nõ tꝰ ad nos auferunt scͥbendi
fiduciam. p̾sertim qr tamorem nr̃m ñ ĩpro¬
babili defensione leiusti ꝑuulos tuos resa¬
lutuus et in xp̃o tͥ grundest̾e optamꝰ qui
iam in hac etate cernunt qmͣ sit amor hui
seculi ꝑiculosus et noxius. atq uanam cum
magna et dura qͣciuntur: parua et flexibła

Expanded text:
amara et tristia sunt erga carissimos nostros. nescio quo enim modo minus fit, quod patitur unum membrum, si compatiuntur alia membra. nec ipsa mali releuatio fit per communionem cladis sed per solatium caritatis, ut, quamuis alii ferendo patiuntur, alii cognoscendo compatiuntur, communis sit tamen tribulatio, quibus probatio, spes, dilectio spiritusque communis est. omnes autem nos dominus consolatur, qui et haec temporalia mala praedixit et post haec bona aeterna promisit. nec debet, cum proeliatur, infringi, qui uult post proelium coronari, uiret illo subministrante certantibus, qui praeparat ineffabilia dona uictoribus. Rescripta illa nostra non tibi ad nos auferant scribendi fiduciam, praesertim quia timorem nostrum non inprobabili defensione lenisti. paruulos tuos resalutamus et in Christo tibi grandescere optamus, qui iam in hac aetate cernunt, quam sit amor huius saeculi periculosus et noxius. atque utinam, cum magna et dura quatiuntur, parua et flexibilia
Abbreviated transcription (Latin):
iudearis. et ꝓpt̾ illam iusticie regłam qua
in fier nolo. Quod s fieri debet eligo esse
debitor. qmͣ diu ñ puto esse faciendum.
Si aũt fi̾ nõ debet n ͨ debitor sum. S noui
quid inͥ ad hꝰ r esponde̾ possis Ita usta laqͥris
quasi ꝓ lix̾a epłam tuam de laudibꝰ meis
de sid̾au̾im. Absit ut hi de tecredam. Sed
epła tua nolo dic̾e qmͣ ueris. ułqmͣ nõ ueris
plena cũ laudibꝰ meis. hc de me ut rep̾hẽd̾e̾
rbas ñ redditorem. Porroͦ iusticie ordo sic
ħt. ut debitum pͥus beddamꝰ: tñ dem̃de cui red¬
p̾cepta dñica cogitemꝰ. reddimꝰ potius qm do¬
namus. si nemini quicqm debendũ est. nͥ
ut iuicem diligamꝰ. Ip̃a quippe dilectio exi¬
git debitum ut frat̾ue caritati seriuentes.
cum qui se adiunari uelit recte inquo pos¬
simiꝰ aduuemiꝰ. S mi frnter et tu credo ꝙ

Expanded text:
uidearis et propter illam institiae regulam, quia uidearis et propter illam institiae regulam, quia mihi fieri nolo. quod si fieri debet, eligo esse debitor, quam diu puto non esse faciendum; si autem fieri non debet, nec debitor sum. Sed noui, quid mihi ad haec respondere possis: \'Ita ista loqueris, quasi prolixam epistulam tuam de laudibus meis desiderauerim. absit, ut hoc de te credam; sed epistula tua nolo dicere quam ueris uel quam non ueris plena tamen laudibus meis hoc de me ut rependerem erabas, non redditorem. porro iustitiae ordo sic habet, ut debitum prius reddamus, tum deinde, cui redpraecepta dominica cogitemus, reddimus potius quam donamus, si nemini quicquam debendum est, nisi ut inuicem diligamus. ipsa quippe dilectio exigit debitum, ut fraternae caritati seruientes eum, qui se adiuuari recte uelit, in quo possumus, adiuuemus. sed, mi frater, et
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ nõ credit que loquitur: et si u̾a loqtur:
infidelr̃ loquitur. Nrnquid gͦ debito. quod
ea de me crodas que scͥpsisti: que cũ ĩme ñ
agnosto. postusti fidelr̃ de me ñ u̾a dicere.
S nolo te uł bemuolẽtia sic falli. cui be¬
muolẽcie debitor sum. quia et tam fidelũ
et tam bemuole ea que u̾a st̃ possũt de te
dice. nͥ ut supͣ dixi u̾ecũdie tue parcem. Ego
aut̃ qñ laudor a germanissimo et familia¬
rissimo aĩe mee. uelut ame ip̃o lauder sic
habeo. quod cͥuis qmͣ molestũ sic ⁊̃ si u̾a di¬
cant: qñto potius qr ⁊̃ cũ sis alt̾a aĩa mea
ĩmo mia sit aĩa tua et mea. sic ĩ me falsis
putando m ad esse. que desũt. quomͦ et de
se ip̃o unus hõ falli pot̃. Quod ñ tm̃ ideo no¬
ut sm quodiam esse me credis. N ĩeo sũ
tͣ debitor ut eatem ꝓgressu beniuolẽcie cͤ
inte cͥtus sum. Quod ñ ideo ñ fatõ ne fal¬
lar m eis. s ne tuame laudatꝰ ip̃e laudasse

Expanded text:
autem non credit, quae loquitur, etsi uera loquitur, autem non credit, quae loquitur, etsi uera loquitur, infideliter loquitur. numquid ergo dubito, quod ea de me credas, quae scripsisti? quae cum in me non agnosco, potuisti fideliter de me non uera dicere. Sed nolo te unevolentiae debitor sum, quia et tam fideliter, et tam benevole ea quae vera sunt, possum de te dicere, nisi, ut supra dixi, uerecundiae tuae parcerem. ego autem quando laudor a germanissimo et familiarissimo animae meae, uelut a me ipso lauder, sic habeo. quod cernis quam molestum sit, etiam si uera dicantur; quanto potius, quia etiam, cum sis altera anima mea, immo una sit anima tua et mea, sic in me falleris putando mihi adesse, quae desunt, quo modo et de se ipse unus homo falli potest! quod non tantum ideo noinus ores, ut sim, quod iam esse me credis. nec in eo sum tibi debitor, ut eodem progressu beniuolentiae crin te certus sum. quod non ideo non facio, ne fallar in eis, sed ne tu a me laudatus ipse te laudasse
Abbreviated transcription (Latin):
spõsionẽ meam: qm̃ post illorũ aduentum ꝙͣ¬
tulum cũq ap̃ nos in moratus eẽt. ꝓfecturiis
ꝑ horis singłas iudebatur. Sed et si ꝑeum res¬
pondissem. ad huc debitor forem. Nam et nũc
quod indeor respondisse debitor sum. ñ dico ca¬
ritatis ꝙͣ tauto mag̃ debemꝰ ꝙͣto amplius mi¬
pendemus. Cuiꝰ nos ppetuos debitores ostandu
apłs dicens. Nemimͣ quioꝙͣ debeatis. isi ut ĩ¬
uicem diligatis. s ip̃iꝰ. Sed ip̃iꝰ epłe tue: qͣndo
.ni. sufficiam tue suauitati. tanq auidicati a¬
nimi tu qm mͥ lecta nũciauit: Nem qͥdem
rũptañ et siñ mͥ rei noue insinuatrix noua
tñ rescͥptoꝵ exactrix fuit. Miraris fortasse
cur me hꝰ Rebiti ꝑsolutorem imparem dicã
cũ tu de me tam młtũ sentias qui metanꝙͣ
aĩa mea nou̾is. Sed hoc ip̃m ẽ quod mͥ mag

Expanded text:
sponsionem meam, quoniam post illorum aduentum qusponsionem meam, quoniam post illorum aduentum quantulumcumque apud nos inmoratus est et profecturus per horas singulas uidebatur. sed etsi per eum respondissem, adhuc debitor forem. nam et nunc, quod uideor respondisse, debitor sum non dico caritatis, quam tanto magis debemus, quanto amplius inpenderimus, cuius nos perpetuos debitores ostendit apostolus dicens: Nemini quicquam debeatis. nisi ut inuicem diligatis, sed ipsius epistulae tuae; enim sufficiam tuae suavitati, tantaeque aviditati animi tui, quam mihi lecta nuntiavit? Rem quidem rumtamen etsi non mihi rei novae insinuatrix, nova tamen rescriptorum exactrix fuit. 2. Miraris fortasse cur me hujus debiti persolutorem imparem dicam, cum tu de me tam multum sentias, qui me tanquam anima mea noveris: sed hoc ipsum est quod mihi mag
Abbreviated transcription (Latin):
mis. Tu uͦiam fecisti. Uñ inimicieccłĩe libe¬
ratis cõflindantur infirmuis. Pide suffic̾e
uisum est. ut ip̃e quib xͥano iure potiu̾s amica
fiducia istam epłam legas. Sic .n. ex tuo frõ
fieri posse in afferica credũt. qd̾ forte dũ pu¬
tant fieri ñ posse pigrescũt. Insidias autem
qͣs ip̃i h̾etici distorto corde moliũt᷑. qm̃ ip̃i eos
arbitintos uałe aliquid ĩpossessione xp̃i. aĩo¬
quos płimũ cõm̃do exmnetati tue. ne ĩcum
magna tamq inopinata salute hom̃um
flua metuentes¬
.lxxui.
cerdoti seuero et qui tecũ sunt frĩb. augusti¬
nus et qui mecũ sũt fr̃es in dño salutem. Epi¬
stola mea qm ꝑuexit carissimus filius. et cõ¬
diaconus nr̃ timotheus iam parata erat pro¬
fecturo. qñ filii nrĩ quoduult deus et gau¬
dencus ad nos uenerũt cũ lrĩs tius. Inde fac¬
tum est ut continuo ꝓficiscens ñ afferret re¬

Expanded text:
mis; tu uero iam fecisti, unde inimici ecclesiae libemis; tu uero iam fecisti, unde inimici ecclesiae liberatis confundantur infirmis. proinde sufficere uisum est, ut ipse, quibus Christiano iure potueris, amica fiducia istam epistulam legas. sic enim ex tuo facto fieri posse in Africa credunt, quod forte dum putant fieri non posse, pigrescunt. insidias autem, quas ipsi haeretici distorto corde moliuntur, quoniam risi eos arbitratos ualere aliquid in possessione Christiquos plurimum commendo eximietati tuae, ne in tam magna tamque inopinata salute hominumflua metuentes. LIX. CERDOTI NUS ET QVI MECUM SUNT FRATRES IN DOMINO SALUTEM. Epistula mea, quam peruexit carissimus filius et condiaconus noster Timotheus, iam parata erat profecturo, quando filii nostri Quoduultdeus et Gaudentius ad nos uenerunt cum litteris tuis. inde factum est, ut continuo proficiscens non adferret re
Abbreviated transcription (Latin):
moti irent sb̾idem cap̾ atq in eius m̃bͣs tecũ
mnet̾num deputarentur. cuiꝰ p̾cepto tibi temꝑ¬
alit̾ seriuunt. In hoc gͦ tuo facto te cognitũ
muterem: qͣlecumq specim̃ cordis et amo
aris: ꝑ lectam tnͣsi hanc epłam tͣnͣsitu ĩ uisi¬
bili qui intꝰ sit. et perge cogitundo inpectus
meum. et cerne quid illic dete agatur. Pa¬
tebit .i. oculo caritatis cubiculũ caritatis
qd̾ claudimꝰ adu̾sus nugastu multuosas
scłicũ illic dñm adoramus: et indebis ibi de¬
licias leticie mee de tam bono opere tuo. qͥs
nec lingua effari nec stilo expͥm̾e ualeo. ca¬
lentes atq flagrantes in sacͥficõ laudis eiꝰ.
quo inspirante hoc noliusti. et quoadiuuã¬
te potiusti. gras deo suꝑ i enariabili dono
sc̃e eccłĩe filiorum. tale opꝰ desid̾amus ĩ africa
de qͣli tuo letamur. o illos ꝑiculosum est ex¬
hortari. tͥ securũ est gratulari. Illi .ii. forte

Expanded text:
moti irent sub idem caput atque in eius membris tecum moti irent sub idem caput atque in eius membris tecum in aeternum deputarentur, cuius praecepto tibi temporaliter seruiunt. In hoc ergo tuo facto te cognitum mitterem qualecumque specimen cordis et amoraris. perlectam transi hanc epistulam transitu inuisibili, qui intus fit, et perge cogitando in pectus meum et cerne, quid illic de te agatur. patebit enim oculo caritatis cubiculum caritatis, quod claudimus aduersus nugas tumultuosas saeculi, cum illic dominum adoramus, et uidebis ibi delicias laetitiae meae de tam bono opere tuo, quas nec lingua effari nec stilo exprimere ualeo, calentes atque flagrantes in sacrificio laudis eius, quo inspirante hoc uoluisti et quo adiuuante potuisti. gratias deo super inenarrabili dono. rque sanctae ecclesiae filiorum tale opus desideramus in Africa, de quali tuo laetamur! sed illos periculosum est exhortari, tibi securum est gratulari. illi enim forte
Abbreviated transcription (Latin):
hio. augustinꝰ in dño sał. Bona opera tua ĩ¬
xp̃i gr̃a germinancia: te nob̾ ĩ m̃b̾s eiꝰ hono¬
nndũ et plane notissimũ dilectissimũ q
fecerunt. neq .n. si cotidie faciem tuam ui¬
d̾em nocõr mͥ esses. ꝙͣ cum int̾iorem tuũ pa¬
cis decorem pulchrum. ac u̾tatis luce radi¬
antem in uinus tui fcĩ candore conspexr. ꝯ¬
spexi et agnoui. agnoui et amaui. Huic nũc
loquor. huic scͥbo dilecto amicomeo. qͥ mͥ
corꝑe ab senti ab sens innotuit. Uerũ auc̃
iamstmul eimꝰ. et ꝯuĩcai sub utio capite in¬
uebamꝰ. Incuiꝰ caritate nͥ indicatus eẽs. ñ tibi
tum dilecta catholica unitas foret. ueo colo¬
nos tuos a froseo t̾raꝵ uñ donatistarum fu¬
ror exortatus est. hoc est in media cõsulari
miudia cõstitutos tali admoueres alloqͥo
tanto feruore sp̃s ammares ut deuotõne
ꝓmptissima ad seqñdum elig̾ent. qͦd tetm̃
ac tulem uirũ ñ nͥ agnita u̾tate sequi cogi¬
tarent. ⁊ tam longe ate locoꝵ int̾uallis re¬

Expanded text:
IO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Bona opera tua Christi gratia germinantia te nobis in membris eius honorandum et plane notissimum dilectissimumque fecerunt. neque enim, si cotidie faciem tuam uiderem, notior mihi esses, quam cum interiorem tuum pacis decorem pulchrum ac ueritatis luce radiantem in unius tui facti candore conspexi, conspexi et agnoui, agnoui et amaui. huic nunc loquor, huic scribo dilecto amico meo, qui mihi corpore absenti absens innotuit. uerum autem iam simul eramus et coniuncti sub uno capite uiuebamus, in cuius caritate nisi radicatus esses, non tibi tam dilecta catholica unitas foret nec colonos tuos Afros eo terrarum, unde Donatistarum furor exortus est, hoc est in media consulari Numidia constitutos tali admoneres adloquio, tanto feruore spiritus animares, ut deuotione promptissima ad sequendum eligerent, quod te tantum ac talem uirum non nisi agnita ueritate sequi cogitarent, et tam longe a te locorum interuallis re