comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cã. Ubi audirus nõ est nõ effũ¬
das sermonẽ: et ĩportune noli
extolli in sapĩa. Gẽmula car¬
bũculi in omnamẽto auri: et
cõparacio musicoꝵ in cõuinio
uini. Sicut in fabucaciõe auri
signũ est smaragdi: sic nume¬
rus musicoꝵ in iocũdo et mo¬
derato et uino. Audi tacẽs: er
pro reuerẽtia accidet tibi bona
gr̃a. Adolescẽs loquere in tua
causa uix. Si bis ĩterrogatus
fueris: habeat caput respõsũ
tuũ. In multis esto quasi insci¬
us: et audi tacẽs simul et q̃rẽs.
In medio magnatoꝵ nõ pre¬
sumas: et ubi sũt senes non¬
multũ loquaris. Ante grandi¬
rẽtia accedit tibi bona gr̃a. Et¬
hora surgendi nõ te trices. Pre¬
curre aut̃ prior in domũ tuã:
et illic auocare et illic lude et a¬
ge cõceptiões tuas: et nõ in de¬
lictis et uerbo suꝑbo. Suꝑ hiis
om̃ib benedicito dñm qui fecit¬
te: et inebriantẽ te ab omnib
bonis suis. Qui tumnet deũ exti¬
piet doctrinã eius: et qui uigi¬

Expanded text:
est non effundas sermonem et inportune noli extolli in sapientia tua gemmula carbunculi in ornamento auri et conparatio musicorum in convivio vini sicut in fabricatione auri signum est zmaragdi sic numerus musicorum in iucundo et moderato vino audi tacens et pro reverentia accedet tibi bona gratia adulescens loquere in tua causa vix si bis interrogatus fueris habeat caput responsum tuum in multis esto quasi inscius et audi tacens simul et quaerens in medio magnatorum non praesumas et ubi sumultum loquaris. ante grandirentia accedit tibi bona grhora surgendi non te trices praecurre autem prior in domum tuam et illic avocare et illic lude et age conceptiones tuas et non in delictis et verbo superbo et super his omnibus benedicito Domte, et inebriantem te ab omnibus bonis suis. qui timet deum, excipiet doctrinam eius: et qui uigi
Abbreviated transcription (Latin):
lunt ĩpruudẽtes. Quasi qui app̃¬
hendit umbrã et ꝑsequit᷑ uẽtũ:
sic et qui attendit ad uisa meu¬
dacia. Hoc scd̃m hoc uisio sõp¬
nioꝵ. Ante faciẽ hoĩs: siłitudo
mũdabit᷑: et a mendace quid
uerũ dicet᷑: Diuinacio errous
et auguria mẽdacia et sõpuia
malefaciẽtiũ: uauitas est. Et
sicut parturiẽtis cor tuũ fanta¬
sias patit᷑: nisi ab altissĩo fue¬
rit emissa uisitacio. Ne dederis
in illis cor tuũ: multos enĩ erra¬
re fecerũt sõpnia: et extiderunt
sꝑantes in illis. Sine mẽdacio
consũmabit᷑ uerbũ: et sapĩa in
ore fidelis cõplanabit᷑. Qui nõ
tẽptatus est quid scit: Uir in
multis exꝑtus cogitabit mul¬
ta: et qui multa didicit en ar¬
rabit intellectũ. Qui nõ est ex¬
ꝑtus pauca recognoscit: qui
aut̃ in multis factus est. mul

Expanded text:
et quasi qui adprehendit umbram et sequitur uentum, sic et qui adtendit ad uisa mendacia. hoc secundum hoc uisio somniorum, ante faciem hominis similitudo mundabitur? et a mendace quid uerum dicetur? diuinatio erroris et auguria mendacia et somnia male facientium uanitas est. et sicut parturientis cor tuum phantasias patitur, nisi ab altissimo fuerit emissa uisitatio: ne din illis cor tuum multos enim errare fecerunt somnia et exciderunt sperantes in illis sine mendacio consummabitur verbum et sapientia in ore fidelis conplanabitur qui non temptatus est quid scit vir in multis expertus cogitavit multa et qui multa didicit enarrabit intellectum qui non est expertus pauca recognoscit qui autem in multis fac
Abbreviated transcription (Latin):
quicia. Multa uidi enarrãdo:
et plurĩas uerboꝵ cõsuetudĩes.
aliquociẽs usq ad mortẽ ꝑicli¬
tatus sũ hoꝵ causa: et liberatꝰ
sũ gr̃a dei. Sp̃us timẽtiũ deũ q̃¬
ritur: et in resp̃tu illius benedi¬
cẽtur. Spes enuĩ illoꝵ in saluan¬
tẽ illos: et oculi dei in diligẽtes
se. Qui timet dñm nichil trepi¬
dabit et nõ pauebit: qm̃i iꝑse ẽ
spes eius. Timẽtis dñm br̃a est
aĩa. Et ad quẽ respicir: et quis
est fortitudo eius: Oculi diũ su¬
per tumẽtes eũ. ꝓtectoi potẽtie.
firmamẽtũ uirtutis. tegimẽ ar¬
doris. et umbraculũ meridiaur:
dep̃cacio offensioĩs et adiutoriũ
casus. exaltãs aĩam ⁊ illũnãs
oculos: daus sanitatẽ et nitã
et benedictionẽ. Inimolãs ex ĩ¬
iquo oblacio est maculata: et
nõ sũt bñplacite sb̃sãnaciões in¬
iustoꝵ. Dñs solus sustinẽtib
se: in uia ueritatis et iusticie.
Dona ĩi quoꝵ nõ ꝓbat aluissi¬
mus : nec respicit in oblaciõib

Expanded text:
ta uidi enarrando et plurimas uerborum consuetudines. aliquotiens usque ad mortem periclitatus sum horum causa et liberatus sum gratia dei. spiritus timentium deum quaeritur, et in respectu illius benedicentur. spes enim illorum in saluantem illos, et oculi dei in diligentes se. qui timet dominum, nihil trepidabit et non pauebit, quoniam ipse est spes eius. timentis dominum beata est anima. ad quem respicit? et quis est fortitudo eius ? oculi domini super timentes eum: protector potentiae, firmamentum uirtutis, tegimen ardoris et umbraculum meridianum, et precatio offensionis et adiutorium casus, exaltans animam et inluminans oculos, dans sanitatem, uitam et benedictionem. immolans ex iniquo, oblatio est maculata, et non sunt beneplacitae subsannationes iniustorum. dominus solus sustinentibus se in uia ueritatis et iustitiae. dona iniquorum non probat altissimus, nec respicit in oblationibus
Abbreviated transcription (Latin):
ens uulnera. In cõuiuio uini
nõ arguas ꝓximũ: et nõ despi¬
cias eũ in iocũditate illius.
Uerba ĩproperii nõ dicas illi:
et nõ p̃mas illũ in repetendo.
Dectorẽ te posua AA¬
erũt noli extolli: esto in
illis quasi unus ex ipsis. Curã
illoꝵ habe. et sic considera: et¬
oĩ tura tua explicata recumbe.
ut leteris ꝓpter illos ⁊ut orna-¬
mentũ gr̃e accipias coronã:
et dignacionẽ cõsequaris cor¬

Expanded text:
convivio vini non arguas proximum et non despicias eum in iucunditate illius verba inproperii non dicas illi et non premas illum in repetendo rectorem te posuerunt noli extolli esto in illis quasi unus ex ipsis curam illoomni cura tua explicita recumbe, ut leteris propter illos et ornamentum gratie accipias coronam et dignitatem consequaris con
Abbreviated transcription (Latin):
laborauit diues ĩ cõgregaciõe
substãcie: et in requie sua re-¬
plebit bonis suis. laborauit
pauꝑ in diminuciõe uictus:
et in fine in ops fit. Qui aurũ
diligit nõ iustificabit᷑: et qui ĩ¬
sequit᷑ cõsũpcionẽ replebit᷑ ex ea.
Multi dati sũt in auri casus: et
facta est in specie ipsius ꝑ dicio
illoꝵ. liguũ offensioĩs est aurũ
sacrificãtiũ. Ue illis qui sectãt᷑

Expanded text:
ongregatione substantiae et in requie sua replebitur bonorum suorum laboravit per in diminutione victus et in fine inops fit qui aurum diligit non iustificabitur et qui insequitur consumptionem replebitur ex ea multi dati sunt in auri casus et facta est in facie ipsius perditio illorum lignum offensionis est aurum sacrificantium vae illis qui se
Abbreviated transcription (Latin):
perũ: quasi qui uictimat filiũ
in cõspectu pr̃is sui. Panis egẽ¬
ciũ uita pauꝑis est: qui defrau¬
dat illũ hõ sangiũs est. Qui au¬
fert in sudore pauẽ: quasi qui
occidit ꝓximũ suũ. Qui effũdit
sanguinẽ. et qui fraudẽ facitmer¬
cẽnario: fr̃es sũt. Unus edificãs
et unus destruẽs: quid ꝓdest ill
nisi labor: Unus orãs et unus
maledicẽs ⁊ cuius uocẽ exaudi¬
et deus: Qui baptirat᷑ a mor¬
tuo et iterũ tãgit eũ : quid ꝓfi¬
tit lauacio illius: Sit hõ qui

Expanded text:
t filium in conspectu patris sui. Panis indigentium, vita pauperis est; qui defraudat illum, homo sanguinum est. Qui aufert in sudore panem, quasi qui occidit proximum suum. Qui effundit sanguinem, et qui fraudem facit mercenario, fratres sunt. Unus aedificans et unus destruens, quid prodest illis nisi labor? Unus orans, et unus maledicens, cujus vocem exaudiet Deus? Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficiet lavatio illius? Sic homo qui
Abbreviated transcription (Latin):
gerabit te: et nõ adduces cor¬
pori tuo infurmitatẽ. Audime
fili: et ne sꝑnas me: et in no¬
uissimo ĩuenies mea uerba.
In om̃ib oꝑib tuis esto uelox
et onuĩs infirinitas nõ occur¬
ret tibi. Splendidũ in panib
benedicẽt labia multoꝵ: et tes¬
timoniũ ueritatis illius fidele.
In nequissĩo pane murmura¬
uit ciuitas: et testĩoniũ neqͥcie
illius uerũ est. Diligẽtes ĩ uino
noli ꝓuocare: multos enũ ex¬
termĩauit uinũ. Ignis ꝓbat¬

Expanded text:
gerabit te et non adduces corgerabit te et non adduces corpori tuo infirmitates audi me fili et ne spernas me et in novissimo invenies mea verba in omnibus operibus tuis esto velox et omnis infirmitas non occurret tibi splendidum in panibus benedicent labia multorum et testimonium veritatis illius fidele in nequissimo pane murmurabit civitas et testimonium nequitiae illius verum est diligentes in vino noli provocare multos enim exterminavit vinu
Abbreviated transcription (Latin):
perias suꝑ illã faucẽ tuã pͥor.
Nõ dicas. si multa st̃ que suꝑ
illã sũt. Memẽto qm̃ malus
oculus neqmͣ. Nequius oculo
quid creatũ est: Ideo ab omni
facie sua lacrimabit᷑ cũ uiderit.
Ne extendas manũ tuã prior:
et ĩuidia cõtaminatus erubes¬
tas. Nec cõprimaris in cõuiui¬
o: intellige rẽ ꝓximi tui ex teip¬
so. Utere quasi hõ frugi hiis¬
que tibi apponũtur: et nõ cũ
mãducas multũ odio habea¬
ris. Cessa prior causa disciplĩe:
et noli nimius ẽe ne forte offẽ¬
das. Et si in medio multoꝵ se¬
disti. prior illis nõ extendas ma¬
nũ tuã: nec prior poscas bibere.
Qmͣ sufficiẽs est homĩ erudito:
uinũ exignũ. Et in dormiendo
nõ laborabis ab illo: et nõ sen¬
cies dolorẽ. Uigilia et colera et
tortura uiro infrunito. Somp¬
nus sauitatis in hoĩe parco.
Dormet usq ui mane: et aĩa
illius cũ ipso delectabit᷑. Et si co¬
actus fueris in edendo multũ:
surge e medio et uoie. et refri¬

Expanded text:
illam faucem tuam prior non dicas simulata sunt quae super illa sunt memento quoniam malum oculus nequa nequius oculo quid creatum est ideo ab omni facie sua lacrimabitur cum viderit ne extendas manum tuam prior et invidia contaminatus obrubescas nec conprimaris in convivio intellege proximi tui ex te ipso utere quasi homo frugi quae tibi adponuntur et non cum manducas multum odio habearis cessa prior causa disciplinae et noli nimius esse ne forte offendas et si in medio multorum sedisti prior illis non extendas manum tuam nec prior poscas bibere quam sufficiens est homini erudito vinum exiguum et in dormiendo non laborabis ab illo et non senties dolorem vigilia et cholera et tortura viro infrunito somnus sanitatis in homine parco dormiet usque in mane et anima illius cum ipso delectabitur et si coactus fueris in edendo multum surge e medio et vome et refri
Abbreviated transcription (Latin):
licia. Salus aĩe in scĩtate iusti¬
cie: et melior omĩ auro et ar¬
gẽto: et corpus ualidũ qmͣ cen¬
sus et ĩmensus. Non est census
suꝑ censũ salutis corꝑis: et nõ
est oblecta cio suꝑ cordis gau¬
diũ. Melior est mors qmͣ uira
amara: et requies et̾na qmͣ lã¬
guoi ꝑseuerãs. Sona abscon¬
dita in ore clauso: quasi appo¬
siciões epularũ circũ posite se¬
pulchio. Quid ꝓderit libacio
ydolo: Ner enĩ mãducat: nec
odorabit᷑. Sic qui effugatur a
dño et portãs mercedes ĩi qui¬
tatis uidẽs oculis et ĩgemiscẽs:
sicut spado cõplectẽs uirginẽ
et suspirãs. Tusticiã non des
aĩe tue: et nõ affligas temetip¬
sũ in cõsilio tuo. Iocũditas cor
dis hec est uita honũs: et the¬
saurus sine defectiõe scĩtatis:
et exultacio uiri est longeuitaᷤ.
Misere aĩe tue placẽs deo: et cõ¬
tine et cõgrega cor tuũ in scĩta¬
te eius: et tristiciã longe expel¬

Expanded text:
litia salus animae in sanctitate iustilitia salus animae in sanctitate iustitiae et melior omni auro et argesus immensus. Non est census super censum salutis corporis; et non est oblectatio super cordis gaudium. Melior est mors quam vita amara, et requies aeterna quam languor perseverans. Bona abscondita in ore clauso, quasi appositiones epularum circumpositae sepulchro quid proderit libatio idolo nec enim manducat nec odorabitur sic qui effugatur a Domino et portans mercedes iniquitatis videns oculis et ingemescens sicut spado conplectens virginem et suspirans tristitiam non des animae tuae et non adfligas temet ipsum in consildis haec est uita hominis et thesaurus sine defectione sanctitatis, et exultatio uiri est longaeuitas. miserere animae tuae placens deo et contine, et congrega cor tuum in sanctitate eius et tristitiam longe expel
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est pater illius. et quasi
nõ est mortuus: sił̾em enĩ reli¬
quit sibi post se. In uita sua u
dit et letatus est in illo⁊ in obi¬
tu suo nõ est cõtristatus: nec
cõfusus est corã ĩmicis. fieli¬
quit enĩ defensorẽ domus cõtra¬
iimicos: et amiris reddentẽ gra¬
ciã. Pro aĩab filioꝵ colligabit
uulnera sua: et suꝑ oẽm uocẽ
turbabũt᷑ uiscera eius. Equus
indomitus euadit durus: et
filius remissus euadit p̃ceps.
Lacta filiũ et pauentẽ te facier:
lude cũ eo et cõtristabit te. Nõ
cõrideas illi nec doleas: et in no¬
uissimo obstupescẽt dentes tui.
Nõ des illi potestatẽ in iuuẽtu¬
te: et ne despicias cogitatus il¬
lius. Curua ceruicẽ eius in iuuẽ¬
tute : et tunde latera illius dũ
infans est: ne foite induret et
nõ credat tibi. et erit tibi dolor
aĩe. Doce filiũ tuũ et oꝑare in
illũ: ne in turpitudinẽ illius
offendas. Melior est pauꝑ sa¬
nus et fortis uiribz: qm diues
imbecillis et flagellatus ma¬

Expanded text:
tuus est pater illius et quasi non est mortuus similem enim reliquit sibi post se in vita ipsius vidit et laetatus est in illo in obitu illius non est contristatus nec confusus est coram inimicis reliquit enim defensorem domus et amicis reddentem gratiam pro animabus filiorum conligabit vulnera sua et super omnem vocem turbabuntur viscera eius equus indomitus evadit durus et filius remissus evadit praeceps lacta filium et paventem te faciet lude cuconrideas illi, ne doleas: et in nouissimo obstupescent dentes tui. non des illi potestatem in iuuentute et ne despicias cogitatus illius. curua ceruicem eius in iuuetute et tunde latera illius dum infans est ne forte induret et non credat tibi et erit tibi dolor animae doce filium tuum et operare in illum ne in turpitudinem illius offendas melior est pauper sanus et fortis viribus quam dives inbecillis et flagellatus ma
Abbreviated transcription (Latin):
et suꝑ quatuor nõ cõuertã eũ:
eo ꝙ ꝑsecutus sit in gladio
fr̃ẽm suũ. et uiolauerit mise¬
ricordiã eius: et tenuerit ultͣ
furorẽ suũ. et indignacionẽ
suã seruauerir usq in finẽ.
Mittã ignẽ in theman: et de¬
uorabit edes bõsre. Hec dicit
dñs. Suꝑ trib scelerib filioꝵ
ãmon et suꝑ quatuor nõ cõ¬
uertã eũ: eo ꝙ dissecuerit preg¬
nãtes galaad ad dilatãdũ
terminũ suũ. Et succendã ig¬
nẽ in muro rabbat. et deuo¬
rabit edes eius. in ululatu in
die belli. et in turbine in die
cõmocioĩs. Et ibit melchom
in caꝑtiuitatẽ: ip̃e et pͥncipes
eius simul dicit dñs. I
et dicit dñs. Suꝑ trib¬
sceleribz moab et super
quatuor nõ cõuertã eũ: eo ꝙ
incenderit ossa regis ydumee
usq ad cinerẽ. Et mittã ignẽ ĩ
moab: et deuorabit edes cari¬
oth. Et moriet᷑ in sonitu mo¬
ab: in clangore tube. Et disꝑ¬
dam iudicẽ de medio eius: et
om̃es principes eius ĩterficiã

Expanded text:
 quattuor non convertam eum eo quod persecutus sit in gladio fratrem suum et violaverit misericordiam eius et tenuerit ultra furorem suum et indignationem suam servaverit usque in finem mittam ignem in Theman et devorabit aedes Bosrae haec dicit Dominus super tribus sceleribus filiorum Ammon et super quattuor non convertam eum eo quod dissecuerit praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum et succendam ignem in muro Rabbae et devorabit aedes eius in ululatu in die belli et in turbine in die commotionis et ibit Melchom in captivitatem ipse et principes eius simul dicit Dominus haec dicit Dominus super tribusceleribus Moab et super quattuor non convertam eum eo quod incenderit ossa regis Idumeae usque ad cinerem et mittam ignem in Moab et devorabit aedes Carioth et morietur in sonitu Moab in clangore tubae et disperdam iudicem de medio eius et omnes principes eius interficiam
Abbreviated transcription (Latin):
et fortis nõ obtinebit uirtutẽ
suã: et robustus nõ saluabit
aĩam suã. Et tenẽs arcũ nõ
stabit: et uelox pedibz suis nõ sal¬
uabit᷑. Et ascensor equi non
saluabit aĩam suã: et robus¬
tus corde int̾ fortes nudus fu¬
gier in die illa dicit dñs.¬

Expanded text:
et fortis non obtinebit virtutem et fortis non obtinebit virtutem suam, et robustus non salvabit animam suam: Et tenens arcum non stabit, et velox pedibus suis non salvabitur: et ascensor equi non salvabit animam suam: Et robustus corde inter fortes nudus fugiet in die illa, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
diderit argento iustũ. et pau¬
perẽ pio calciamẽtis. Qui cõ¬
terũt suꝑ puluerẽ terre capita
pauperũ: et uiã humiliũ decli¬
nant. Et filius ac pater eius
ierũt ad puellã ut miolarent
nomẽ scm meũ: et suꝑ uesti¬
mentis pignoratis accubue¬
rũt iuxta om̃e altare: et uinũ
dãpnatoꝵ bibebãt in domo dei
sui. Ego aut̃ extermĩaui amor¬
reũ a facie eoꝵ : cuius altitudo
cedrorũ altitudo eius: et fortis
ipse quasi quercus. Et cõtriui
fructũ eius desuꝑ: et radices eiꝰ
subter. Ego sũ qui ascendere
ros feci de terra egipti: et eduxi
uos in deserto quadra gĩta an¬
nis. ut possideretis terrã amor
rei. Et suscitaui de filiis ur̃is in
ꝓphetas: et de iuuenib ur̃is na¬
rarros. Nũquid nõ ita est filii
isrł. dicit dñs: Et ꝓpinabaris
nazareis uinũ: et ꝓphetis mã¬
dabatis dicẽtes. Ne ꝓphetetis.
Ecce ego stridebo subter uos:
sicut stridet plaustrũ o nustũ
feno. Et ꝑibit fuga a ueloce:

Expanded text:
t pauperem pro calciamentis qui conterunt super pulverem terrae capita pauperum et viam humilium declinant et filius ac pater eius ierunt ad puellam ut violarent nomen sanctum meum et super vestimentis pigneratis accubuerunt iuxta omne altare et vinum damnatorum bibebant in domo Dei sui ego autem exterminavi Amorreum a facie eorum cuius altitudo cedrorum altitudo eius et fortis ipse quasi quercus et contrivi fructum eius desuper et radices eius subter ego sum qui ascendere vos feci de terra Aegypti et eduxi vos in deserto quadraginta annis ut possirhaei. Et suscitavi de filiis vestris in Prophetas, et de juvenibus vestris Nazaraeos: Numquid non ita est, filii Israel? dicit Dominus. Et propinabatis Nazaraeis vinum: et Prophetis mandabatis, dicentes: Ne prophetetis. Ecce ego stridebo subter vos, sicut stridet plaustrum onustum feno. Et peribit fuga a veloce,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Suꝑ trib sceleribz damas¬
ci. et suꝑ q̃uatuor nõ cõuertã
eũ: eo ꝙ̃ triturauerĩt in plaus¬
tris ferreis galaad. Et mittã
ignẽ in domũ arahel: et deuo¬
rabit domos benadãd. Et cõ¬
terã uectẽ damasci: et disꝑdã
habitatorẽ de campo ydoli.
et tenentẽ sceptrũ de domo yo¬
luptatis: et trãsferetur ꝓpłus
syrie et cyrenen dicit dñs. Hec
dicit dñs. Suꝑ trib scelerib
gare et suꝑ quatuor nõ con¬
uertã eũ: eõ ꝙ trãstulerit cap¬
tiuitatẽ ꝑfectã. ut cõcluderet
eã in ydumea. Et mittã ig¬
nẽ in murũ gare: et deuora¬
bit edes eius. Et disꝑdam ha¬
bitatorẽ de azoto: et tenentẽ
sceptrũ de ascalone. Et cõuer¬
tã manũ meã suꝑ accharõ:
et ꝑibũt reliqui philistinoꝵ
dicit dñs deus. Hec dicit dñs.
Suꝑ trib scelerib tyri. et suꝑ
quãtuor nõ cõuertã eũ: eo¬

Expanded text:
Dominus: Super tribus sceleribus Damasci, et super quatuor non convertam eum, eo quod contriverit in plaustris ferreis Galaad. Et mittam ignem in domum Azael, Et devorabit domos Benadad. Et conteram vectem Damasci: et disperdam habitatorem de campo idoli. et tenentem sceptrum de domo voluptatis: et transferetur populus Syriae Cyrenen, dicit Dominus. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Gazae, et super quatuor non convertam eum eo quod transtulerit captivitatem perfectam ut concluderet eam in Idumea et mittam ignem in murum Gazae et devorabit aedes eius et disperdam habitatorem de Azoto et tenentem sceptrum de Ascalone et convertam manum meam super Accaron et peribunt reliqui Philisthinorum dicit Dominus Deus haec dicit Dominus super tribus sceleribus Tyri et super quattuor non convertam eu
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩuem michi multã requiẽ.
assumite disciplinã in multo
numero argenti: et copio sũ
aurũ possidete in ea. Letetur
aĩa uĩa in miscd̃ia eius: et
nõ confundenũ in laude ipsi¬
us. Oꝑanũ opus urm ante
tempus: et dabit uobis mer¬
cedẽ ur̃am in tꝑe suo. Erplicit¬

Expanded text:
et inueni mihi multam requiem. et inueni mihi multam requiem. adsumite disciplinam multo numero argenti, et copiosum aurum possidete in ea. laetetur anima uestra in misericordia eius, et non confundemini in laude ipsius. operamini opus uestrum ante tempus, et dabit uobis mercedem uestram in tempore suo. De li
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩam: et multũ ꝓfeci in ea.
Danti michi sapĩam dabo
gloriã: consiliatus sũ enĩ ut
facerẽ illã. zelatus sũ bonũ:
et nõ confundar. Colluctata
est aĩa mea in illa: et in faci¬
endo eã confirmatus sũ. Ma¬
nus meas extendi in altũ: et
in sapiencia eius luxit aĩa
mea. Direxi ad illã: et in ag¬
nicione ĩueni eam. Possedi cũ
ipsis cor ab inicio: ꝓpter hoc
non derelinquar. uenter me¬
us cõturbatus est querendo
illã ꝓpterea possidebo bonã
possessionẽ. Dedit enĩ michi
dñs linguã mercedẽ meã: et
in ipsa laudabo eũ. appropi¬
ate ad me indocti: et congre
gate uos in domo discipline.
Quid ad huc retardatis: et
quid dicitis in hiis: Aĩe ur̃e
sicĩt uehemẽter. Aperui os
meũ: et locutus sũ. Cõpara¬
te uobis sine argento sapi¬
enciãꝰ et collũ ur̃m subicite
iugo eius: et suscipiat aĩa
uĩa disciplinã. In ꝓximo est
eiũ ĩuenire eã. Bidete oculis
uũs quia modicũ laboraur.

Expanded text:
sapientiam multum profeci in ea dans mihi sapientiam dabo gloriam consiliatus sum enim ut facerem illam zelatus sum bonum et non confundor conluctata est anima mea in illa et in faciendo eam confirmatus sum manus meas extendi in altum et insapientia eius luxi animam meam direxi ad illam et in agnitione inveni eam possedi cum ipsis cor ab initio propter hoc non derelinquar venter meus conturbatus est quaerendo illam propterea possidebo bonam possessionem dedit enim mihi Dominus linguam mercedem meam et in ipsa laudabo eum adpropiate ad gamini in domum disciplinae. quid adhuc retardatis? et quid adhuc dicetis in his? animae uestrae sitiunt uehementer. aperui os meum et locutus sum: conparate uobis sine argento et collum uestrum subicite iugo, et suscipiat anima uestra disciplinam. in proximo est enim inuenire eam. uidete oculis uestris, quoniam modice laboraui,
Abbreviated transcription (Latin):
taui in sapĩa. Dixi sapiẽs effici¬
ar: et ipsa longius recessit a me
multomagis qmͣ erat. Et alta
ꝓfunditas : qͣs ĩueniet eam :
lustraui oniuersa aĩo meo ⁊ut
scirẽ et considerarẽ et quererẽ sa¬
pienciã et racionẽ: et ut cognos¬
cerẽ ĩpietatẽ stulti. et errorẽ im¬
prudenciũ. Et ĩueni amariorẽ
morte mulierẽ: que laqueus
penatoꝵ est. et sagena cor eius.
Uincula sũt manus illius. Q
placet deo effugiet eã: qui aut̃
ꝑcc̃or est capietur ab illa. Ette

Expanded text:
tavi in sapientia. Dixi: Sapiens efficitavi in sapientia. Dixi: Sapiens efficiar: Et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat: et alta profunditas, quis inveniet eam? Lustravi universa animo meo, ut scirem, et considerarem, et quaererem sapientiam, et rationem: Et ut cognoscerem impietatem stulti, et errorem imprudentium: Et inveni amariorem morte mulierem, quae laqueus venatorum est, et sagena cor ejus, Vincula sunt manus illius: qui placet Deo, effugiet illam: qui autem peccator est, capietur ab i
Abbreviated transcription (Latin):
dera oꝑa dei: ꝙ nemo possit cor¬
rigere quẽ ille despexerit. In die
bona fruere bonis: et malã diẽ
p̃caue. Sicut enĩ hanc sic et illã
fecit deus: ut nõ ĩueniat homo
cõtra eũ iustas querimonias.
hec quoq uidi in diebz uani¬
tatis mee. Iustus perir in iusti¬
tia sua: et impius multo uiuit
tꝑe in malicia sua. Noli esse ius¬
tus multũ: neq plus sapias
qmͣ necesse est ne obstupescas.
Ne impie agas multũ. et noli
esse stultus: ne moriaris in tꝑe
nõ tuo. Sonũ est sustentare ius¬
tũ : sed et ab illo ne subtrahas
manũ tuã: quia qui deũ timet
nichil negligit. Sapĩa cõforta¬
uit sapientẽ: suꝑ decẽ principes
ciuitatis. Nõ est enĩ hõ iustus
in terra: qui faciat bonũ et nõ
peccet. Sed et cũctis sermonib
qui dicũtur. ne accõmodes cor
tuũ: ne forte audias seruũ tu¬
um maledicentẽ tibi. Scit enĩ
tua conscĩa: quia et tu crebro
maledixisti aliis. Cũcta temp¬

Expanded text:
dera opera Dei, quod nemo possit cordera opera Dei, quod nemo possit corrigere quem ille despexerit. In die bona fruere bonis, et malam diem praecave. Sicut enim hanc, sic et illam fecit Deus, ut non inveniat homo contra eum justas querimonias. Haec quoque vidi in diebus vanitatis meae: Justus perit in justitia sua, et impius multo vivit tempore in malitia sua. Noli esse justus multum: Neque plus sapias quam necesse est, ne obstupescas. Ne impie agas multum: et noli esse stultus, ne moriaris in tempore non tuo. Bonum est te sustentare justum, sed et ab illo ne subtrahas manum tuam: quia qui Deum timet, nihil negligit. Sapientia confortavit sapientem super decem principes civitatis. Non est enim homo justus in terra, qui faciat bonum, et non peccet. Sed et cunctis sermonibus, qui dicuntur, ne accommodes cor tuum: Ne forte audias servum tuum maledicentem tibi: scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis. Cuncta ten
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatis. Melius est ire ad do¬
mũ luctus qmͣ ad domũ cõuiuii.
In illa enĩ finis cũctoꝵ ãmonet᷑
hõim: et uiuẽs cogitat quid fu¬
turũ sit. Melior est ira risu: quia
per tristiciã uultus corrigit᷑ a ni-¬
nus delinquẽtis. Cor sapienciũ
ubi tristicia est: et cor stultoꝵ ubi
leticia. Melius est a sapiẽte corri¬
pi. qmͣ stultoꝵ adulaciõe decipi:
quia sicut sonitus spinarũ ar¬
denciũ sub olla. sic risus stulti.
Sed et hoc uanitas. Calũpnia
cõturbat sapientẽ: et ꝑdet robur
cordis illius. Melior est finis o¬
raciõĩs qmͣ pncipiũ. Melior est
paciẽs arrogãte. Ne uelox sis
ad irascendũ: quia ira in sinu
putas cause est:q puora tꝑa
meliora fuere qmͣ nũc sũt. Stul¬
tio. Utilior est sapĩa cũ diuiciis:
et magis ꝓdest uidentib solem.
Sicur enĩ ꝓtegit sapĩa: sic ꝓte¬
git pecunia. Hoc autẽ plus ha¬
bet erudicio et sapĩa: ꝙi uitam
tribuũt possessori suo. Consi¬

Expanded text:
nativitatis. Melius est ire ad donativitatis. Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurum sit. Melior est ira risu: quia per tristitiam vultus, corrigitur animus delinquentis. Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia. Melius est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla, sic risus stulti: sed et hoc vanitas. Calumnia conturbat sapientem, et perdet robur cordis illius. Melior est finis orationis, quam principium. melior est patiens arrogante. Ne velox sis ad irascendum: quia ira in sinu putas, cause est quod priora tempora meliora fuere, quam nunc sunt? stultio. Utilior est sapientia cum divitiis, et magis prodest videntibus solem. Sicut enim protegit sapientia, sic protegit pecunia. Hoc autem plus habet eruditio et sapientia, quod vitam tribuunt possessori suo. Consi
Abbreviated transcription (Latin):
nebras: et obliuiõe delebit᷑ no¬
men eius. Nõ uidit solẽ: neq
cognouit distanciã boni et ma-¬
li: etiã si duob milib ãnis uix¬
erit. et nõ fuerit ꝑ fruitus bõĩs.
Nõne ad unũ locũ ꝓperãt oĩa:
Omis labor hoĩs in ore eius:
sed aĩa illius nõ implebitur.
Quid habet amplius sapiens
ab stulto: Et quid pauꝑ ⁊ nisi
ut ꝑgat illuc ubi est uita: Ne¬
lius est uidere qd̃ cupias: qͣmͣ de¬
si derare q dꝰ nescias. Sed et hoc
uanitas est: et p̃sumpcio sp̃us.
Qui futurus est iã uocatũ est
nomẽ eius ⁊ et scitur ꝙ homo
sit: et nõ possit cõtra fortiorẽ
se in iuidicio cõtendere. Uerba
sũt plurima: multã q in dispu
ret quid cõnducat sibi in uita
sua. nũo dierũ ꝑ egrinationis
sue. et tꝑe qdꝰ uelut umbra prete¬
riit: Aut quis ei poterit indicare:
quid post eũ futurũ sub sole sit:
Melius est nomẽ bonũ qmͣ un¬
genta p̃tiosa: et dies mortis die

Expanded text:
nebras, et oblivione delebitur nonebras, et oblivione delebitur nomen ejus. Non vidit solem, neque cognovit distantiam boni et mali: Etiamsi duobus millibus annis vixerit et non fuerit perfruitus bonis nonne ad unum locum properant omnia omnis labor hominis in ore eius sed anima illius non impletur quid habet amplius sapiens ab stulto et quid pauper nisi ut pergat illuc ubi est vita melius est videre quod cupias quam desiderare quod nescias sed et hoc vanitas est et praesumptio spiritus qui futurus est iam vocatum est nomen eius et scitur quod homo sit et non possit contra fortiorem se in iudicio contendere verba sunt plurima multa in diret quid conducat sibi in vita sua, numero dierum peregrinationis suae, et tempore, quo ut umbra praeteriit. Aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit? Melius est nomen bonum, quam unguenta pretiosa: et dies mortis die
Abbreviated transcription (Latin):
comedat quis et bibat. et frua¬
tur leticia ex labore suo. qd̾ la¬
borauit ipse sub sole. numero
dierũ uite sue quos dedit ei deus:
et hec est pars illius. Et omni
honũ cui dedit deus diuicias
atq substanciã: potestatẽ q
a tribuit ur comedat ex eis. et
fruat̾ parte sua. et letetur de la¬
bore suo: hoc est donũ dei. Non
enĩ satis recordabit᷑ dierũ uite
sue po qi deus o ctuper delitus
conr eius.
st et aliud malũ qd̾ uidi
sub sole: et quidẽ frequẽs
apud hoĩes. Uir cui dedit deus
diuicias et substanciã et hono¬
rem. et nichil deest aĩe eius ex oi¬
bus que desiderat: nec tribuit
ei potestatẽ deus. ut comedat
ex eo:sed hõ extraneus uorabit
illud. hoc uanitas et magna
miseria est. Si genuerit quispi¬
tos annos: et plures dies eta-¬
tis habuerit: et aĩa illius nõ
utat᷑ bonis substãcie sue. sepul¬
tura q careat: de hoc ego ꝓnũ¬
cio qi melior illo sit abortiuus.
Frustra enĩ uenit et ꝑgit ad te¬

Expanded text:
comedat quis, et bibat, et fruacomedat quis, et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo, quo laboravit ipse sub sole, Numero dierum vitae suae, quos dedit ei Deus: et haec pars illius. Et omni homini, cui dedit Deus divitias, atque substantiam, potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis, et fruatur parte sua, et laetetur de labore suo: hoc est donum Dei. Non enim satis recordabitur dierum vitae suae, eo quod Deus occupet deliciis cor ejus.st et aliud malum, quod vidi sub sole, et quidem frequens apud homines: Vir, cui dedit Deus divitias, et substantiam et honorem, et nihil deest animae ejus, ex omnibus quae desiderat: Nec tribuit ei potestatem Deus ut comedat ex eo. sed homo extraneus vorabit illud: Hoc vanitas, et magna miseria est. Si genuerit quispitos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis substantiae suae, sepulturaque careat: De hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus. Frustra enim venit, et pergit ad te
Abbreviated transcription (Latin):
se terre rex ĩperat seruiẽti. Aua¬
rus nõ ĩplebit᷑ pecunia: et qui
amat diuicias fructus nõ ca¬
pier ex eis. Et hoc ergo uaĩtas.
p̾bi multe sũt opes: multi et
qui comedũt eas. Et quid pro¬
dest possessori: nisi ꝙ cernit di¬
uicias oculis suis: Dulcis est
sõpnus oꝑanti: siue parũ siue
multũ comedat. Saturitas⁊
at̃ diuitis: nõ sinit dormire eũ.
Est et alia infirmitas pessima:
quã uidi sub sole. Diuicie con¬
seruate in malũ diũ sui: ꝑ tũt
eñ in afflictiõe pessima. Ge¬
nerauit filiũ: qui in sũma e¬
gestate erit. Siuut egressus est
nudus de utero matris sue sit
reuertetur: et nichil afferet se¬
cũ de labore suo. Miserabilis
ꝓrsus infirmitas: quomõ ue¬
nit sic reuertet᷑. Quid ergo pro¬
dest ei ꝙ laborauit in uentũ:
Cũctis dieb uite sue cõmedit
in tenebris et in curis multis:
et in erũpna atq tristicia. Hoc
itaq michi uisũ est bonĩr: ut

Expanded text:
ersae terrae rex imperat servienti. Avaersae terrae rex imperat servienti. Avarus non implebitur pecunia: et qui amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat: saturitas autem divitis non sinit dormire eum. Est et alia infirmitas pessima, quam vidi sub sole: divitiae conservatae in malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generavit filium, qui in summa egestate erit: sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas: quo modo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest ei quod laboravit in ventum, cunctis diebus vitae suae? Comedit in tenebris et in curis multis, et in aerumna atque tristitia. Hoc itaque mihi visum est bonum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quid lo quaris: neq cor
tuũ sit uelox ad ꝓferendũ ser¬
monẽ corã deo. Deus enĩ in ce¬
lo et tu suꝑ terrã: id circo sint
pauti sermões tui. Multas cu¬
ras sequũtur sõpiua: et ĩmul¬
tis sermõĩb ĩuenitur stulticia.
Si quid uouisti deo: ne moreris
red dere. Displicet enĩ ei infidelis
et stulta ꝓmissio: sed qd̾ cũq
uoueris redde. Multoq melius
est nõ uouere: qm post uotũ ꝓ¬
nussa nõ reddere. Ne dederis os
tuũ ut pectare facias carnem
tuã: neq dicas corã angelo
nõ est prudẽcia: ne forte iratus
deus suꝑ sermões tuos. dissipet
cũcta oꝑa manuũ tuarũ. Ubi
multa sũt sõpnia: plurĩe ua¬
nitates et sermões ĩnumeri.
Tu uero deũ tune. Si uideris ca¬
lũpuuas egenoꝵ. et uiolẽta iu-¬
dicia. et subuerti iusticiã in ꝓ¬
ĩcia: nõ mireris suꝑ hoc ne¬
gocio: quia excelso alius excel¬
sior est. Et suꝑ hos quoq emi¬
nẽtiores sũt alii: et insuꝑ uniu¬

Expanded text:
quid loquaris, neque cor tuum sit velox ad proferendum sermonem coram Deo. Deus enim in coelo, et tu super terram: idcirco sint pauci sermones tui. Multas curas sequuntur somnia, et in multis sermonibus invenitur stultitia. Si quid vovisti Deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque voveris, redde. Multoque melius est non vovere, quam post votum promissa non reddere. Ne dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam: neque dicas coram angelo: Non est providentia: Ne forte iratus Deus super sermone tuo, dissipet cuncta opera manuum tuarum. Ubi multa sunt somnia, plurimae vanitates, et sermones innumeri: tu vero Deum time: Si videris calumnias egenorum, et violenta judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia excelso alius excelsior est, Et super hos quoque eminentiores sunt alii, et insuper univ
Abbreviated transcription (Latin):
astes. docuit ppłmi. et en arrauit
que fecerat: et ĩuestigãs cõpo¬
suit ꝑabolas multas. Que¬
sũt uerba utilia: et cõscripsit
sermões rectissĩos ac ueritate
plenos. Merba sapiẽciũ sicur sti¬
mulr: et quasi claui in altũ de¬
fixi: que per magistroꝵ cõsiliũ
data sũt a pastore uno. Hiis ã¬
plius fili mine requiras. Faciẽ¬
di plures libros nullus est finis:
frequẽs q meditacio carius af¬
flictio est. finẽ loquẽdi ꝯm̃es pa¬
riter audiamus. Deũ tune: et
mãdata illius obserua. Hoc ẽ
enĩ om̃is homo. Et cũcta que
fuĩt ad ducet deus in iudiciũ ꝓ
onũ errato: siue bonũ siuie ma

Expanded text:
astes, docuit populum, et enarravit astes, docuit populum, et enarravit quae fecerat: et investigans composuit parabolas multas. Quaesivit verba utilia, et conscripsit sermones rectissimos, ac veritate plenos. Verba sapientium sicut stimuli, et quasi claconcilium data sunt a pastore uno his amplius fili mi ne requiras faciendi plures libros nullus est finis frequensque meditatio carnis adflictio est finem loquendi omnes pariter audiamus Deum time et mandata eius observa hoc est enim omnis homo et cuncta quae fiunt adducet Deus in iudicium pro omni errato sive bonum sive ma
Abbreviated transcription (Latin):
Anteqmͣ teneluescat sol et lumẽ.
et luna et stelle: et reuertãtur
nubes post pluuiã. Quando
cõmouebũtur custodes donue.
et mutabũtur uiri fortissimi.
Et ociose erũt molẽtes in minui
to numero: et tenebrescẽt uiden¬
tes per foramĩa. Et claudẽt osti¬
a in platea. in hũilitate uotis
molentis : et cõsurgẽt ad uocẽ
uolucris: et obsurdescẽt om̃es
filie carm̃s. Excelsa quoq ti¬
mebũt: et formdabũt inuia.
Norebit amigdalũ. ĩpingua¬
bitur locusta. et dissipabitur
capparis: qm̃ ibit homo in do¬
mũ et̾nitatis sue: et cirtubũt
in platea plangẽtes. Anteqͣm
rũpatur funis argẽteus. et re¬
currat uitta aurea. et cõterat᷑
ydria suꝑ fontẽ. et cõfringat᷑
rota suꝑ cisternã ⁊ et reuertat̃
puluis in terrã suã unde erat:
et sp̃us redeat ad deũ qui dedit
illũ. Uanitas uanitatũ dixit
ecclesiastes: er omĩa uanitas.
Cũq eẽt sapiẽtissimus ecclesi¬

Expanded text:
Antequam tenebrescat sol, et lumen, Antequam tenebrescat sol, et lumen, et luna, et stellae, et revertantur nubes post pluviam: Quando commovebuntur custodes domus, et nutabunt viri fortissimi: Et otiosae erunt moleto numero. Et tenebrescent videntes per foramina, et claudent ostia in platea: in umilitate vocis molentis. Et consurgent ad vocem volucris: et obsurdescent omnes filie carminis. Excelsa quoque timebunt: et formidabunt in via. Florebit amigdalus et impinguabitur lucusta: et dissipabitur capparis. Quoniam ibit homo in domum eternitatis sue: et circuibunt in platea plangentes. Antequam rumpatur funis argenteus et recurrat vitta aurea: et conteratur idria super fontem, et confringatur rota super cisterna. Et revertatur pulbis in terram suam unde erat: et spiritus redeat ad Deum qui dedit illum. Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, omnia vanitas. Cumque esset sapientissimus Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
gitaciõe tua regi ne detrahas:
et in secreto cubiculi tui ne male¬
dixeris diuitr: quia auis celi por¬
tabit uocẽ tuã: et qͥ habet pẽnas
annũciabit sentenciã.
itte panẽ tuũ suꝑ trãse¬
untes aquas: quia post
multa tꝑa ĩuenies illũ. Da par¬
tes septẽ necnõ et octo: qͥa igno¬
ras quid futurũ sit mali suꝑ

Expanded text:
gitatione tua regi ne detrahas gitatione tua regi ne detrahas et in secreto cubiculi tui ne maledixeris diviti quia avis caeli portabit vocem tuam et qui habet pinnas adnuntiabit sententiam itte panem tuum super transeuntes aquas quia post multa tempora invenies illum da partem septem necnon et octo quia ignoras quid futurum sit mali
Abbreviated transcription (Latin):
sũ fuerit ferrũ et hoc nõ ut pri¬
us. sed ebetatũ erit: multo la¬
bore exacuer᷑: et post industriã
sequit᷑ sapĩa. Si mordeat serpẽs
in silencio: nichil eo miꝰ ha¬
bet qui occulte detrahit. Uerba
oris sapiẽtis gr̃a: et labia insi¬
piẽtis precipitabũt eũ. Iniciũ¬
berboꝵ eius stulticia: et nouissi¬
mũ oris illius error pessimus.
Stultus uerba multiplicat. Ig¬
norat hõ qͥd ante se fuerit : et qͥd
post futurũ est. quis illi potent
indicare: labor stultoꝵ affliget
eos: qui nescĩt in urbẽ ꝑgerẽ.¬
Ue tibi terra cuius rex est puer:
et cuius principes mane come¬
dunt. S eata t̾ra cuius rex nobil
est: et cuiꝰ p̾ncipes uescũt᷑ ĩ tꝑe suo
ad reficiẽdũ. et nõ ad luxuriã. In
pigriciis hũiliabitur cõtigna¬
tio: et infirmitate manuũ ꝑstil¬
labit domus. In risũ faciũt pa¬
nẽ ac uinũ: ut epulẽtur bibẽtes.
Et pecũie obediũt omĩa. In co¬

Expanded text:
sum fuerit ferrum et hoc non ut prisum fuerit ferrum et hoc non ut prius sed hebetatum fuerit, multo labore exacuatur: et post industriam sequitur sapientia. si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. uerba oris sapientis gratia, et labia insipientis praecipitabunt eum. Et pauius stultitia et novissimum oris illius error pessimus stultus verba multiplicat ignorat homo quid ante se fuerit et quod post futurum est quis illi poterit indicare labor stultorum adfliget eos qui nesciunt in urbem pergere vae tibi terra cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt beata terra cuius rex nobilis est et cuius principes vescuntur in tempore suo ad reficiendum et non ad luxuriam in pigritiis humiliabitur contignatio et in infirmitate manuum perstillabit domus in risu faciunt panem ac vinum ut epulentur viventes et pecuniae oboedient omnia in co
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpta est. et uerba eius nõ sunt
audita: Uerba sapienciũ audi¬
unt᷑ in silencio: plusqͣmͣ clamor
principis int̾ stultos. Melioi est
sapĩa qmͣ arma bellica: et qͥ in
uno pectauerit multa bona ꝑ¬
Pretiosior est sapĩa et gla: par¬
ua ad tẽpus stulticia. Cor sapi¬
entis in dextera eius: et cor stul¬
toꝵ in sinistra illius. Sed et in
uia stultus ambulãs: cũ ipse
insipiẽs sit om̃es stultos estĩat.
Si spũs potestatẽ habẽtis suꝑ¬
te ascenderit. locũ tuũ ne dimi
seris: quia curacio cessare faci¬
et pcc̃a maxĩa. Est malũ qdꝰ ui¬
di sub sole: quasi per erroiẽ e¬
grediẽs a facie principis. Posi¬
tũ stultũ in dignitate sublimi:
et diuites sedere deorsũ. Uidi ser-¬
uos in equis: et p̾ncipes ambu¬
lantes quasi seruos suꝑ terrã.
Qui fodit foueã incidit in eã:
et qui dissipat sepẽ mordebit eñ
coluber. Qui trãsfert lapides af¬
fliget᷑ in eis: et qui scindit ligna
uuluerabitur ab eis. Si retun¬

Expanded text:
tempta est, et verba ejus non sunt audita? Verba sapientium audiuntur in silentio, plus quam clamor principis inter stultos. Melior est sapientia, quam arma bellica: et qui in uno peccaverit, multa bona pretiosior est sapientia et gloria parva ad tempus stultitia cor sapientis in dextera eius et cor stulti in sinistra illius sed et in via stultus ambulans cum ipse insipiens sit omnes stultos aestimat si spiritus potestatem habentis ascenderit super te locum tuum ne dimiseris: quia curatio cessare faciet peccata maxima. Est malum quod vidi sub sole, quasi per errorem egrediens a facie principis: Positum stultum in dignitate sublimi, et divites sedere deorsum. Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram. Qui fodit foueam, incidet in eam: et qui dissipat saepem, mordebit eum coluber. qui transfert lapides, adfligetur in eis: et qui scindit ligna, uulnerabitur ab eis. si retun
Abbreviated transcription (Latin):
gerĩt impioꝵ: et sũt impii qui
ita seturi sũt quasi iustoꝵ fc̃a
habeãt. S̾ed ⁊ hoc yãissimũ iudi¬
co. laudaui igit᷑ leticiã. ꝙ nõ
eẽt honũ bonũ sub sole. nisi
qi comederet et biberet atq gau¬
deret: et hoc solũ secũ afferret
de labore suo in diebz uite quoᷤ
dedit ei deus sub celo. Et appo¬
sui cor meũ ut scirẽ sapientiã:
et intelligerẽ distensionẽ que
uersatur in terra. Est hõ qui
dieb et noctib sompnũ ocuł
nõ capit : et intellexi ꝙ oũn o
perũ dei nullã possit ĩuenire¬
homo racionẽ eoꝵ que fiunt
sub sole: et quãto plus labo¬
rauerit ad querendũ. tanto
minus ĩueniat. Etiã si dixerit
sapiẽs se nosse: nõ poterit repe¬

Expanded text:
gerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum facta habeant sed et hoc vanissimum iudico laudavi igitur laetitiam quod non esset homini bonum sub sole nisi quod comederet et biberet atque gauderet et hoc solum secum auferret de labore suo in diebus vitae quos dedit ei Deus sub sole et adposui cor meum ut scirem sapientiam et intellegerem distentionem quae versatur in terra est homo qui diebus ac noctibus somnum oculis non capit et intellexi quod omnium operum Dei nullam possit homo invenire rationem eorum quae fiunt sub sole et quanto plus laboraverit ad quaerendum tanto minus inveniat etiam si dixerit sapiens se nosse no
Abbreviated transcription (Latin):
q me cõuertissẽ ad uniu̾sa oꝑa
que fecerãt manus mee. et ad la¬
bores in quibz frustra sudauerã:
uidi in om̃ib uanitatẽ et afflicti¬
onẽ animi: et nichil ꝑmanere

Expanded text:
que me convertissem ad universa, que fecerant manus mee et ad labores quibus frustra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem et afflictionem animi, et nichil permanere
Abbreviated transcription (Latin):
ente bello: neq saluabit ĩpie¬
tas impiũ. Omĩa hec conside¬
raui: et dedi cor meũ in cunctis
oꝑib que fiũt sub sole. Interdũ
du̾atur hõ homi: in malũ suũ¬
malo suo. idi ĩpios sepultos:
qui eciã cũ ad uiuerẽt in loco scõ

Expanded text:
ente bello, neque salvabit impieente bello, neque salvabit impietas impium. Omnia haec consideravi, et dedi cor meum in cunctis operibus, quae fiunt sub sole. Interdum dominatur homo homini in malum suum. Vidi impios sepultos: qui etiam cum adhuc viverent, in loco
Abbreviated transcription (Latin):
et alterũ: ut ĩuenirẽ racionẽ.
quã ad huc querit aĩa mea: et
nõ ĩueni eã. Uirũ de mille unũ
repperi: mulierẽ ex omĩb non
ĩueni. Solũmõ hoc ĩueni ꝙ fe¬
cerit deus hoĩem rectũ: et ipse se
infinitis misci̾it questionib.
Quis talis ut sapiens est: Et
quis cognouit solucionẽ u̾bis¬
apĩa hoĩs lucet UI¬
in uultu eius: et potẽtis¬
simus faciẽ illius cõmutabit.
Ego os regis obseruo: et p̃cepta
iuramẽti dei. Ne festines recede¬
re a facie euis ⁊ neq ꝑmaneas
in oꝑe malo: quia om̃e quod
uoluerit faciet: et sermo illius
pt̃ate plenus est: nec dicere ei
quisqmͣ. potest. quare ita faciͤ.
Qui custodit preceptũ: nõ ex¬
ꝑietur quicqmͣ mali. Tempus
et responsionẽ cor sapiẽtis ĩtel¬
ligit. Omĩ negocio tẽpus est
et oportunitas: et multa hoĩs¬
afflictio: quia ignorat p̃terita.
tio. Nõ est in hoĩs diciõe ꝓhibe̾
spiritũ: nec habet pr̃atẽ in die
mortis : nec sinit᷑ quiescere ĩgru¬

Expanded text:
lterum ut invenirem rationem quam adhuc quaerit anima mea et non inveni virum de mille unum repperi mulierem ex omnibus non inveni solummodo hoc inveni quod fecerit Deus hominem rectum et ipse se infinitis miscuerit quaestionibus quis talis ut sapiens est et quis cognovit solutionem verbi sapientia hominis lucet in vultu eius et potentissimus faciem illius commutavit ego os regis observo et praecepta iuramenti Dei ne festines recedere a facie eius neque permaneas in opere malo quia omne quod voluerit faciet et sermo illius potestate plenus est nec dicere ei quisquam potest quare ita facis qui custodit praeceptum non experietur quicquam mali tempus et responsionem cor sapientis intellegit omni negotio tempus est et oportunitas et multa homiadflictio quia ignorat praeterita tio non est in hominis dicione prohibere spiritum neortis: Nec finitur quiescere ingru
Abbreviated transcription (Latin):
stulto. qui nescit p̃uidere in pos¬
terũ: ꝙ et de carcere cathenis qz
interdũ quis egrediatur ad reg¬
nũ: et alius natus in regno ĩ¬
opia cõsumatur. Uidi cũctos
biuẽtes qui ambulãt sub sole:
cũ adolescẽte secundo qui cõsur¬
get pro eo. Infinitus est numerꝰ
tur in eo. Sed et hoc uanitas:
et afflictio sp̃us. Custodi pedẽ
tuũ ingrediẽs domũ dei: et app¬
melior est obediẽtia qmͣ stulto

Expanded text:
qui nescit praevidere in posterum. Quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum: et alius natus in regno, inopia consumatur, Vidi cunctos viventes, qui ambulant sub sole cum adolescente secundo, qui consurget pro eo. Infinitus numerus est laetabuntur in eo: Sed et hoc vanitas et afflictio spiritus. Custodi pedem tuum ingrediens domum Dei: elior est obedientia, quam stul
Abbreviated transcription (Latin):
est: nec uidit mala que sub so¬
le fiũt. fiursus contẽplatus sũ
om̃es labores hõim: et indus¬
trias aĩaduerti patẽre ĩuidie
ꝓximi. Et in hoc ergo uanitas:
et cura suꝑflua est. Stultus cõ¬
plicat manus suas: et come¬
dit carnes suas dicẽs. Melius
est pugillus cũ requie: ꝙͣ ple¬
na u̾traq manus cũ labore et
afflictiõe animi. Considerãs rep̃
peri et aliã uanitatẽ sub sole.
Unus est et scdm nõ habet. non
filiũ nõ fratrẽ: et tamẽ labora¬
re nõ cessat nec saciãtur oculi
eius diuiciis: nec recogitat di¬
cens. Cui laboro : et fraudo ani¬
mã meã bonis: In hoc quoq
uanitas est et afflictio pessima.
Melius ergo est duos simul ẽe:
qmͣ unũ. Habẽt enĩ emolimẽ¬
tũ societatis sue. Si unus cecide¬
rit: ab altero fulciet᷑. Ue soli: qͥa¬

Expanded text:
vidit mala, quae sub sole fiunt. Rursum contemplatus sum omnes labores hominum, et industrias: Animadverti patere invidiae proximi: et in hoc ergo vanitas, et cura superflua est. Stultus complicat manus suas, et comedit carnes suas, dicens: Melior est pugillus cum requie, quam plena utraque manus cum labore, et afflictione animi. Considerans rperi et aliam vanitatem sub sole unus est et secundum non habet non filium non fratrem et tamen laborare non cessat nec satiantur oculi eius divitiis nec recogitat dicens cui laboro et fraudo animam meam bonis in hoc quoque vanitas est et adflictio pessima melius ergo est duos simul esse quam unum habent enim emolumentum societatis suae si unus ceciderit ab altero fulcietur