comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid ican in nobiserat quod in
pscd mocantur Elegi abiec¬
tus esse indomodnĩ magis. quac̃
hadititre intabernaculis pec¬
catorum  Nonutique ergo
erconus : nisi inqui & perditi
Neque enimi concredidereo¬
mus in eum ut eleger& nos :
nam siim credentes elegit.
electos. elegit. quurergo dice¬
r& nonuor meclegistis : nisi
quia misericordiceius p̃uenit
nos s Hic certeuciat uconao
illorumraciocinatio. qui p̃¬
sentiam dĩ defendunt con¬
tragratim dĩ. & ideo nos di¬
cunt electos antemundi consti¬
tutionem. qui p̃sciuitnos ds̃
futuros bonos: Nonseio sum
nos seccturum bonos: non hoc
dicit: quidicit non uos meele¬
gistis : Qnm̃ siprooterea nos
elegiss& qui cibonos futuros
essep̃scierat: simul &icm p̃¬
scirs& quod eumnos fuirre¬
mus prius electuri: Non enim
ccliter essepossmus boni nisi
forte dicendus est bonus. qui ñ
elegitbonum : Quidergo elegit
innon bonis o non enim sunt
qui abonifuerunt quiboni
non essent nisi electiessent:

Expanded text:
quid jam in nobis erat quod in quid jam in nobis erat quod in psalmo canitur: Elegi abjectus esse in domo Dei, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum ? Non utique. Quid ergo eramus, nisi iniqui et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos: nam si jam credentes elegit, electus elegit. Cur ergo diceret, Non vos me elegistis, nisi quia misericordia ejus praevenit nos ? Hic certe vacat vana illorum ratiocinatio, qui praescientiam Dei defendunt contra gratiam Dei, et ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem , quia praescivit nos Deus futuros bonos, non seipsum nos facturum bonos. Non hoc dicit, qui dicit, Non vos me elegistis. Quoniam si propterea nos elegisset, quia bonos futuros esse nos praesciverat; simul etiam praescisset quod eum non fuissemus prius electuri. Non enim aliter esse possemus boni: nisi foreligit bonum. Quid ergo eligit in non bonis; non enim electi sunt, quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi essent: «
Abbreviated transcription (Latin):
nonuidemus speramus: per
pactiełi¬
am expectamus.
Vnde
tolus pe¬
trus in quẽ modo
inquit
Non uidentes creditis.
quemcum uideritis exdltabitis
gitudio inenarrabili & hono¬
ricto percipiedes mercedem
fidei seclutem comimarum
urĩt̃rum: Qiergo nunc tem¬
matum merces estfidei quis
dubit& infide quace perchlectio¬
nem operatur percigendũ
diemultimũm at que in fine fi¬
dei recipiendam essemercedem
Non solum redem ptionem cor¬
enim rei felicitas istotempore
at que inista mortalitate in spe
potius hab&ur quam r&inet᷑.
Verum hoc interest quo lexte¬
adhuc corrumpitur. Interior
cculem id est anima. itmre
sicut in moraditatem carnis
& sclutem animarum futurã
expectamus Quamuis iom
pignore accepto salui facties¬
sedicitmus : Itc omnium noti ̃
quaecumque unigenitus audiuit
a patre futurum sperar ede¬
Hocestillit ineffebili gratit.
quidenim eriamus quando x pm
non dum elegercmus & ideo ñ
diligebconũs  Nam qui eum ñ
elegit quomodo diligit. Num¬

Expanded text:
per patientiam exspectamus . Unde tolus Petrus: In quem modo, inquit, non videntes creditis; quem cum videritis, exsultabitis gaudio inenarrabili et honorato, percipientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc temmarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici recipiendam esse mercedem, non solum redemptionem corenim rei felicitas isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur. Verum hoc interest, quod exteadhuc corrumpitur; interior autem, id est anima, jamsicut immortalitatem carnis, et salutem animarum futuram exspectamus, quamvis jam pignore accepto salvi facti esse dicamur, ita omnium notitiam quaecunque Unigenitus audivit a Patre, futuram sperare deHaec est illa ineffabilis gloria. Quid enim eramus quando Christum nondum elegeramus, et ideo non diligebamus? Nam qui non eum eligit, quomodo diligit? Nun
Abbreviated transcription (Latin):
quiccom¬
nicc quccecum que ccudiui ee pa¬
tremeo notafeci uobis: Quis
enimadett aedfirmare uelcre¬
dere ullum hominemscire
omniaa quacecum que  patre
ccudiuitunigenitus filius: quẽc¬
done chocquidẽ quir quam ecqit
quomoelo audiat a patreullũ
uerbum cumipsesit patrisuni¬
cum uerbum &quid quid cliquã¬
do postin hoc ipsota mensermo
ne quem post coenam eante
passionem addiscipulos habu¬
It Multitinquit habeouo¬
bis dicere. sed non potestis illa
portaremobo  Quo igitur
paacto intellecturi sumus om¬
niceum notit fecisse discipulis
quate cum quectudiuita patre.
Cum propterea qua edim mul¬
tit nondicat quicscit eos
modo portare non posse: Sed
nimirum quod fiacturus est
fecis resedicit: Quit eo quece fu¬
tura suN fecit: sicuteni meat
perprophetam foderunt
manus metos & peoles. Nec ait
fossurisunt uelut p̃terita di¬
cens & eata men futuret p̃dicos
Itt & hocloco cot ommatseno¬
ta fecisse discipulis. quitese
nouit nota essefacturum in
illa plenitudine dequadicit¬

Expanded text:
quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis enim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecunque a Patre audivit unigenitus Filius, quando nec hoc idem quisquam capit, quomodo audiat a Patre ullum verbum, cum ipse sit Patris unicum Verbum? Quid, quod aliquanto post, in hoc ipso tamen sermonte passionem ad discipulos habuit, Multa, inquit, habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Quo igitur pacto intellecturi sumus omnia eum nota fecisse discipulis, quaecumque audivit a Patre, cum propterea quaedam multa non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisse se dicit, qui ea quae futura sunt fecit . Sicut enim dicit per prophetam, Foderunt manus meas et pedes meos ; nec ait, fossuri sunt; velut praeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse facturum in illa plenitudine sci
Abbreviated transcription (Latin):
quia seruus nescit quidfaciat
dnseius : Ita nomen constituit
amici ut ccuferat serui: non ut
muno utrumque maneat. sed
ut alterum eltero decedente suc¬
cedat. Quid esthoc. Sit ane cum
precepta onĩ fecerimus serui ñ
erimus. It core tunc seruinon
erimus. quan doboniserui fue¬
non dicouos seruoso & quur

Expanded text:
quia servus nescit quid faciat quia servus nescit quid faciat dominus ejus? Ita nomen constituit amici, ut auferat servi; non ut in uno utrumque maneat, sed ut alterum altero decedente succedat. Quid est hoc? Itane cum praecepta Domini fecerimus, servi non erimus? Itane tunc servi non erimus, quando boni servi fuenon dico vos servos? Et cur
Abbreviated transcription (Latin):
commendass& Icritatem quã
exhibuit nobis moriendo prono¬
bis aetque dixiss& Madorem
heno edilectionem nemohab&
ut unim cmsucm ponat quis pro
amicirsuis Vos inquit ami¬
cim eiestis si feceritis quiceego
precipio uobis. Magnat edige¬
natio cum seruus bonus esse
non poriit Nisi p̃cepta dr̃n sui
fecerit. Hinaamicossuos uolu¬
it intellegii unde bonis erui pos¬
simitoro beri Sedutelxi ista
dignatio est ut edns quos nouit
seruos suos. dign&urdicere¬
comicos suos:Nam ut scatis
calserui officium pertinere.
p̃ceptat suidiũ facere: Pio
lo coseruos utique obuirgat di
dico  Cumergo dicitis inquit
tis ostendte: Nonneseruo oboe¬
dierħ ipsedicturus est
Suge seruebone qum̃ inpau¬
cis fidelis fuisti supermulta
tẽ constituam in tecingetuet¬
umdiũtui Potestigitur esse
& seruus & comicus ÷ qui ser¬
uus estbonus: Sed quod sequit᷑
adtendatmus. Itomnondico
uos seruos. quidseruus nescit
gointellecturi sumur & seruũ
& comicum erre seruumbonum
cumdiat Itm̃ dico uos seruos

Expanded text:
commendasset charitatem quam exhibuit nobis moriendo pro nobis, atque dixisset, Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis: Vos, inquit, amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Magna dignatio! cum servus bonus esse non possit, nisi praecepta domini sui fecerit; hinc amicos suos voluit intelligi, unde servi boni possunt probari. Sed, ut dixi, ista dignatio est, ut dominus quos novit seramicos suos. Nam ut sciatis ad servorum officium pertinere praecepta sui Domini facere, alio loco servos utique objurgat dicdico ? Cum ergo dicitis, inquit, tis ostendite. Nonne servo obedienti ipse dicturus est: Euge, serve bone, quoniam in paucis fidelis fuisti, super multa te constituam: intra in gaudium Domini tui ? Potest igitur esse et servus, et amicus, quia servus bonus. Sed quod sequitur attendamus: Jam non dico vos servos, quia servus nescit go intellecturi sumus, et servum et amicum esse servum bonum, cum dicat, Jam non dico vos servos,
Abbreviated transcription (Latin):
debemus &iam mundi odiao
sustinere : necesse est enim
ut nos oderit quosterit nolle¬
ux quodliligit: Secdolurimũ
nos oleipso dus consolatur
quicum dixiss&. Hic ecman¬
douobis ut diligatis inuicem:
Udiecit atquecat. Simun¬
dus uos odit. scitote quia
mepriorem uobis odio habuit
Quur ergose membrum supra
uerticemextollit: recusits esse
incorpore: si nonuis odium
mundi sustinere cum capite:
Sicdemundo inquit ess&is mun÷¬
dus quod suum ercit diliger&.
Uniuers caeutique hocdi citecole¬
siae: quam plerum que & iam
ips cmmundi nominecppellace
sicutilludest. Ds̃ eratinxpõ¬

Expanded text:
debemus etiam odia mundi debemus etiam odia mundi sustinere. Necesse est enim ut nos oderit, quos cernit nolle quod diligit. Sed plurimum nos de seipso Dominus consolatur, qui cum dixisset; Haec mando vobis, ut diligatis invicem, adjecit, atque ait, Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae utique hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat: sicut est illud, Deus erat in
Abbreviated transcription (Latin):
diligatis inuicem: Vnde&
a postolus pctulus cum conra
operacrnis commendare
fructum sps̃ uell&. etcapite
taomquam existo ecpite exoria
÷ & religatacontexunt. Quaes:
giaidium pcx longtonimitas
benignitas. bonitis. fides.
mansu&udo conłinentia:
quisautem benegiuid&. qui
bonum non diligit : unde giu¬
d&qͥs quis pacem uercm nisi
cumillo potest habere quemue¬
racuerchligit quis est longani¬
mis in bonꝰo perseueranter ma¬
nendo Nisi ferueat diligendo
Quis est benignus nisi diligat
cuiopitulatur Quis bonus
nisicdiligendo efficicitun: Quis
se dubriterfidelis Nisi eafide
quaeperdilectionem operatur .e
Quis ut ili termansu&us cuiñ
dilectio moder&ur Quis ceb
eo contin& und&urpactur. rusicli¬
ligit unde honestatur: Meri¬
tonaque magnsterbonur sic
dilecuonem sic sepe commendat.
tam quam sola precipiendasit.
sinequa nompossunt proderse
habere sinec&erisbonis. quib
homoefficiturbonus : Prohac
ccutem chilectione paccienten

Expanded text:
diligatis invicem. Unde et diligatis invicem. Unde et apostolus Paulus, cum contra opera carnis commendare fructum spiritus vellet, a capite aetera tanquam ex isto capite exorta et religata contexuit, quae sunt, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia . Quis autem bene gaudet, qui bonum non diligit unde gaudet? Quis pacem veram, nisi cum illo potest habere quem veraciter diligit? Quis est longanimis in bono perseveranter manendo, nisi ferveat diligendo? Quis est benignus, nisi diligat cui opitulatur? Quis bonus, nisi diligendo efficiatur? Quis salubriter fidelis, nisi ea fide quae per dilectionem operatur? Quis utiliter mansuetus, cui non dilectio moderetur? Quis ab eo continet unde turpatur, nisi diligat unde honestatur? Merito itaque magister bonus dilectionem sic saepe commendat, tanquam sola praecipienda sit, sine qua non possunt prodesse haberi sine caeteris bonis, quibhomo efficitur bonus. Pro hac autem dilectione patienter
Abbreviated transcription (Latin):
bis iamnos quod dedit
ddñs disserius sememinis¬
tis. hic ctutem clicit sequẽ¬
tiscilio& lectione: quam
modo cum recitaar &ur cu¬
distis: Hacecmando uobis
ut diligatis inuicem : ac per
hoc intellegere debemus hunc
cofferitis & fructus uester
maneat: Qquod eadiunexit
Vt quod cumque p&ieritis par¬
trem in nomine meo&uobis
Tuncutique dabit nobis. sidi¬
ligamus inuicem: Cum & hoc
ip̃sum ipsedederit nobir qui
nos elegit non habentes fruc¬
tum quia non eum noselege
Quem fructum sine illo eeffer¬
renon possumus sicut pelmi
tes sineuite nihilpossunit
Nitritas ergo est fructus nost̃
quam definit apostolus: Deca¬
depuro & conscientiabonco & fi¬
de nonficta hac diligimus inui¬
com hacdiligimus dm̃. Neque
enim uera dilectione diligerłmus
inuicem susi diligentes elm̃:
Diligitenim unusquisque pro¬
ximumtmquam seipsum
qͥ diligitelm̃ Namsidm̃ nonelil
gił non diligitsepsum:
ph&ce: hicest fructus noster
de fructuitaque rrobis mandans
Hececinando inquit uobis: ut

Expanded text:
bis jam nos quod Dominus dedit, disseruisse meministis. Hic autem dicit, sequenti scilicet lectione, quam modo cum recitaretur, audistis: Haec mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit, Ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegequem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum. Neque enim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diligentes Deum Diligit enim unusquisque proximum tanquam seipsum, si diligit Deum: nam si non diligit Deum, non diligit seipsum. phetae : hic est fructus noster. De fructu itaque nobis mandans, Haec mando, inquit, vobis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ragratia. Quienim demundo
mundum elegit fecit quod
eleger& nonitiuenit: Quic
reliquie perelectionem gro¬
Cictutem gratia inquit icem
non exoperibus: alio quin gra¬
tiat i com non est gratico: Siccut̃
queratur quomodo sedili¬
gat mundus perditionis
qui o ditmundum redemp¬
tionis imdiligit seutique fech¬
sac dilectione non uer: Pro¬
indefedso sediligit: & uere
odit:. Qui enimꝰ diligit iniqui¬
tatem oditanim com suam:
sed diliger efedicitur Qnm̃
iniquitatem quet iniquur est
diligit: &rursus odissech̃
Oditergomn sẽ naturam dili¬
gituitium : Gedit quos feactus
est percb bonitatem: cliligit¬
quod in eum facctum est per
liberam bonitatem ⁊ Einde
nos quoque cdiligere & prohi¬
bemur sirecte intelleͥgimꝰ
&iubemur: Prohibemur
scilic& ubi nobis dicitur: uu¬
M oli tediligere mundumi
Iubemunctatem ubi nobis
dicitureDiligite mimicos
uestros: Ipsi sunt enimimun¬
dur. qui nosodit. Ergo&¬
sediligit in reipso: &iubemur
diligeremillo quo dipseodit in

Expanded text:
ra gratia. Qui enim de mundo ra gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit: quia reliquiae per electionem graSi autem gratia, inquit, jam non ex operibus; alioquin gratia jam non est gratia . 4. Si autem quaeratur quomodo se diligat mundus perditionis, qui odit mundum redemptionis; diligit se utique falsa dilectione, non vera. Proinde falso se diligit, et vere odit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam . Sed diligere se dicitur, quoniam iniquitatem qua iniquus est diligit: et rursus odisse se Odit ergo in se naturam, diligit vitium: odit quod factus est per Dei bonitatem, quod in eo factum est per liberam voluntatem. Unde nos quoque illum diligere et prohibemur, si recte intelligamus, et jubemur. Prohibemur scilicet ubi nobis dicitur: Nolite diligere mundum . Jubemur autem ubi nobis dicitur: Diligite inimicos vestros . Ipsi sunt enim mundus, qui nos odit. Ergose diligit in seipso, et jubemur diligere in illo quod ipse odit in
Abbreviated transcription (Latin):
I xpmm̃i iustum &ipse propitiator¬
÷ est peccatorum nostrtirum non
It antum nostrorum. sed totius
mundi.i Totus ergomundus ec¬
desicest & totur mundus odit
ecclesiam:Mundus igitur odit
mundum: inimicus reconcili¬
natum damnatus seducctum
inquinatus mundatum: Sedis¬
temundus quem ds̃ in xpo recon
omne dem natur demundo
electus est Inimico damnato.
contaminato ⁊ exedem quip¬
pemcssa quae tota inadam
perit fiunt ua sa misericor¬
dice: In quibus est mundus ꝑ¬
tinens adre conciliationem
quem mundus odit execdem
massa pertinens adu sit irȩ
quece perfecta sunt. inperitionẽ
Demque cum dixiss& sidemũ¬
doess&is mundus quod suum
erut diliger & continuo sub¬
iecit :. Quituero demundonõ
estis sed ego elegnos demun¬
do propterea oditicos mundus
Ego &ipsi indeerant unde
ut non essent electi sunt inde ñ
meritis suis quorum nulleo
bona p̃cesseranto pera: nonna¬
tura quace tola fuertit perli¬
berum aarbitrium in ipsitraadoe
uiata sedgratuita hocestue¬

Expanded text:
istum justum, et ipse propitiator est peccatorum nostrorum, non tantum nostrorum, sed etiam totius mundi . » Totus ergo mundus Ecclesia est, et totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum: sed iste mundus, quem Deus in Christo reconcomne donatur, de mundo electus est inimico, damnato, contaminato. Ex ea quippe massa quae tota in Adam periit, fiunt « vasa misericordiae, » in quibus est mundus pertinens ad reconciliationem: quem mundus odit, ex eadem massa pertinens ad « vasa irae, quae perfecta sunt ad perditionem . » Denique cum dixisset, « Si de mundo essetis, mundus quinuo subjecit, Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est ve
Abbreviated transcription (Latin):
est qui cumsimilem uid&. &icc̃
illum cuius est similis uultuldere:
similem quidem noui: sed adhucd te¬
rum si ned teronoui: Mon mihi
sufficit: Nisi& illum cui estistesimi¬
lis nouerim: Ostendeitique nob̾
patrem: & sufficit nobis. Sed
ideo magister hiscipulum arguebat.
qnm̃cor postulantis uidebat. ttc̃¬
quam enim melior pactererset
quatin filius: Itttphylippus pettrẽ
Norse cupiebat : & ideo necfilium
sciebat. quo melius quid esse credebat:
Adhucsensum corrigendum dic¬
tum est. qui uidit meuidst patrem:
Quomodo tudicis ostendenobis pa¬
trem: Uideo quomodo tudi acts.
Non alterum queris uidere similẽ:
sedillum puta sesre meliorem.
credis qui egoimpatre. & pater
in me est: Quurinsimilibus dis¬
tcanĩ cuncupis cernere. Quurinse¬
parabiles separttim desidents nose:
Deindenonadsolum phylippum
sed a ddeos plurtditer loquitur.
quae non sunt in angustias cocrtã¬
ehi ut tadiuucta e ipso diligeniur ex¬
poncntur.

Expanded text:
est qui cum similem videt, etiam est qui cum similem videt, etiam illum cui similis est vult videre? Similem quidem novi, sed adhuc alterum sine altero novi; non mihi sufficit, nisi et illum cujus est iste similis noverim. Ostende itaque nobis Patrem, et sufficit nobis. Sed ideo magister discipulum arguebat, quoniam cor postulantis videbat. Tanquam enim melior esset Pater quam Filius, ita Philippus Patrem nosse cupiebat: et ideo nec Filium sciebat, quo melius esse aliquid credebat. Ad hunc sensum corrigendum dictum est, Qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Video quomodo tu dicas: non alterum quaeris videre similem, sed illum putas esse meliorem. Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur, quae non sunt in angustias coarctanda, ut adjuvante ipso diligentius exponantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis istum: illum uidistis : Sic
ergo dictum est: quiuiditme
ui dt patrem. Non quict ipse
sit paterquifilius : sed quod
copatris similitudine innullo
prorsus discrep& filius : Ncc̃
nisi duo essent pater & filius.
quem uenitur aad pectrem per¬
ducttm uos adeum: ut ipsum
&icm cognoscatis: Sed qñmilli
sum omninosimillimus. amodo
cognosłtiscum: cum cognosti¬
tisme: & ui distis eum : siocu¬
lis coruidistisme . Quidergo
est quoddicit phylippus osten¬
de nobis patrem & sufficitnob:
Panto in quit tempore uobir¬
cum sum & non cogno uistir
a patrem quodsi codte multum
est hocuidere : sed tim quod
nonuides crede : Quomodo enũ
dicisin quit ostende nobis pectrẽ
Si meuicdisti qui omnimoelo simi¬
lis sum: uidistullumcrus milis
sum
quod siuidere non potes : non seltim̃
credis qui ego in patre. & pcit̾
in meest Poterathic dicerephylip¬
pus: uideo quidem te: & credote
esresimillimum patri. Sed num¬
quid arguendus & obiurgandur

Expanded text:
tis istum? illum vidistis. Sic tis istum? illum vidistis. Sic ergo dictum est, Qui videt me, videt et Patrem: non quia ipse est Pater qui Filius, sed quod a Patris similitudine in nullo prorsus discrepet Filius. Nam nisi duo essent Pater et Filius, quem venitur ad Patrem, perducam vos ad eum, ut ipsum etiam cognoscatis. Sed quoniam illi sum omnino simillimus, amodo cognoscitis eum, cum cognoscitis me: et vidistis eum, si oculis cordis vidistis me. Quid ergo est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis et Patrem. Quod si a te multum est hoc videre, saltem quod non vides, crede. Quomodo enim dicis, inquit, Ostende nobis Patrem? Si me vidisti, qui illi omnimodo similis sum, vidisti illum cui similis sum. Quod si videre nocredis quia ego in Patre, et Pater in me est? Poterat hic dicere Philippus: Video quidem te, et credo simillimum esse Patri; sed numquid arguendus et objurgandus
Abbreviated transcription (Latin):
quae illicumpa treest : & ideotmo¬
dodicerenitur nossepatrem qr
nouestent similemfilium: Ergo
icemsciebanit filium. & sin onom¬
nes certe quida meorum quib
dicitur: & quouadoscitis &uicm
scitis. Ipse enimuia sed patrẽ
uesciebant : Ideoccudiuat. si
cognouistisme & patremieum
cognoscitis: permeutique & illũ
Alius enum egosum : Aliusille :
sed nepi terent dissimilem &
amodo inquit cognoscłtireum &¬
uidistis eum: Viderunt enum
monendi fuentat talẽesse & iã
pcarem quem nondum uidebõt:
qualis estfilius quem uidebacat :¬
& cadhocual& quo postectphy¬
lippodicitus Quiuidst me
uidłt patrem. Non quod ipse
sit & pater & filius : quod in
sabellicinis qui uocantur &iã
patripassicca eatholica fides
damnat. sed quod tamsimiles
sint pater&filius ut quiunum
norit tmbos nouerit. Sole¬
mus enim desimillimis duobus
ita loqui eis quiunum illorũ
uident. & quedissit sitalius
uolunt᷑orre utdictomus uidis¬

Expanded text:
quae illi cum Patre est: ut ideo amoquae illi cum Patre est: ut ideo amodo dicerentur nosse Patrem, qui noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, et si non omnes, certe quidam eorum, quibus dicitur: Et quo vado scitis, et viam scitis. Ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant: ideo audiunt: Si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscitis eum. Viderunt enim monendi fuerant talem esse etiam Patrem, quem nondum videbant, qualis est Filius quem videbant. Et ad hoc valet quod postea Philippo dicitur, Qui videt me, videt et Patrem: non quod ipse sit et Pater, et Filius: quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholica fides damnat; sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum norit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis sit alius, volunt nosse, ut dicamus, Vidis
Abbreviated transcription (Latin):
de nobis pactrem & sufficit nob
cuidũs.: Tecaito inquit tempo¬
re uobiscum sum & non cognos¬
tisme: philipoe: quiuid& me
uid& pcarem: Ecceancrepat
quđ itnto tempore cum ipsis
esta & non cognos cebatur.
Nonne ipsedixentt & quo egoua¬
doscitis & uicmscitis. & senesci¬
redicentes eos hocstire conui¬
cer & addendo atque dicendo.
Egosum uia & ueritas & uitec
Quomodo nunedicit Tantotẽ¬
pore uobiscumsum & noncognos¬
tis me cumprofecto & quo
ir& &uicciscirent Non ob
scirent Sed faccile istac soluit᷑
questio sidictomus quod eum
cliqui eorum sciebicat celiqui
nesciebaaT : Atquein his quines
& uom scitis Illis chaisse intellegtit᷑
qui sciebant nonphylippoetuodie¬
tum est tantotempore uobirtũ
sum & non cognouistis me. philip¬
pe⁊ Hisergo qui filium rmno¬
uestonit. &icm illud depare
diotum est: & eamodo cognostitis
eum &audistis eum. Dictum esteaũ
propter omni modam similitudiaẽ

Expanded text:
de nobis Patrem, et sufficit nobis. de nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus, quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nes, et viam scitis. Illis dixisse intelligatur, qui sciebant: non Philippo, cui dictum est: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre jam dictum est: Et amodo cognoscitis eum, et vidistis eum. Dictum est enim, propter omnimodam similitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
& ip̃se est quodhab&. & quodui¬
titest in ipso: ipse est inseipso :
Nosccutem non ipsceuita .. sed
ipsius uit ae paticipes sumus:
Atqueita ibierimus ut in nob
ipsir. Non quod ipseest essepos¬
simus sed nos ipsi nonuito
ipsum habecomus uittam. qui
seipsum hab& uittam eo ꝗd
ipsesitiuta enique ipre &
inseipso est in mutaabiliter &
in patreinse partbiliter ⁊ Nos
uero cum in nobis ipsisesse uo¬
luissemur ad nos ipsos turbati
sumur. Vnde illa uox est:
Admeipsum turbitat est anima
me : Atque indeterius com¬
mutati Nequeid quod fuimus¬
permanere potuimus : Cum
autem peripsum uenimus adpa
in illo. Nectipatre nos quis quã
poterit sepantre. nec abillo
Conectens ittque consequenłia
p̃cedentibus. Sicoguorustis
me inquit. & patrem meum
uti que cognoscitis. Hoc est quod
ait: Nemo uenitado trem
nisi perme : Deinde subiungit:
distiseum. Seciphylippur unus
excpostolis quid acudierit non
intellegens : Ouẽ inquit ostei¬

Expanded text:
et ipse est quod habet, et quod viet ipse est quod habet, et quod vita est in ipso, ipse est in seipso: nos autem non ipsa vita, sed ipsius vitae participes sumus, atque ita ibi erimus, ut in nobis ipsis non quod ipse est esse possimus, sed nos ipsi non vita, ipsum habeamus vitam, qui seipsum habet vitam, eo quod ipse sit vita. Denique ipse et in seipso est immutabiliter, et in Patre inseparabiliter: nos vero cum in nobis ipsis esse voluissemus, ad nos ipsos turbati sumus; unde illa vox est, Ad meipsum turbata est anima mea : atque in deterius commutati, neque id quod fuimus, manere potuimus. Cum autem per ipsum venimus ad Pain illo, nec a Patre nos quis quam poterit separare, nec ab illo. 2. Connectens itaque consequentia praecedentibus: Si cognovistis me, inquit, et Patreutique cognovissetis. Hoc est, quod ait, Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit vidistis eum. Sed Philippus, unus ex apostolis quid audierit non intelligens; Domine, inquit, osten
Abbreviated transcription (Latin):
cipiaamuos ad meipsum : utubi
ego sum & uossitis Demdeael¬
didenit: & quo egoua do scitir.
&ui camscitis: Nihil que celiud
ostendit es se quod elxit: Nisi quia
ipsumsciebaait: Quidergo erse
ire adseipsum ꝑseipsum quod
& cm discipulis p̃stait ut ectrit
adipsum peripsum: Vt potuimꝰ
pristino sermone icc indiximus:
quodita queccit utubiego sum
&uossitis. ubienent futuri N¬
sin ipso. Acper hocest &im ip¬
se inseipso. &ideo ibiilli ubi
& ipso hocestinipso : Ipse est
igitur uita &erna inquet fu¬
turisumus cum acesperit nos
adse: & ipsauiat &erna quod
ipseest inipso est. & ubi est ipse
& nossimus hocest iipro ⁊ sicut
ipso & utique non aliudest ui¬
tat quam hab& ansi quodest
ipsequihanchab& : sic deditfi¬
lio hebereuittm insem&cipso.
cum ipsesit e demuita quaemha¬
b& insem&ioso Num quidaut̃
nosuita quodestipse hocerimꝰ.
cuminillacuita. hocestini pso eẽ
coeperimus  Nonutique. quia
ipse existendo uita hab& unttt̃.

Expanded text:
cipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis: » deinde addiderat, « Et quo ego vado scitis, et viam scitis; » nihilque aliud ostendit esse quod dixit, nisi quia ipsum sciebant. Quid ergo esset ire ad seipsum per seipsum, quod etiam discipulis praestat ut eant ad ipsum per ipsum, ut potuimus pristino sermone jam diximus. Quod itaque ait, Ut ubi ego sum, et vos sitis, ubi erant futuri nisi in ipso? Ac per hoc est etiam ipse in seipso, et ideo ibi illi ubi et ipse, id est, in ipso. Ipse est igitur vita aeterna in qua futuri sumus, cum acceperit nos ad se: et ipsa vita aeterna quod ipse est in ipso est, ut ubi est ipse, et nos simus, hoc est, in ipso. Sicut tipso, et utique non aliud est vita quam habet, nisi quod est ipse qui hanc habet: sic dedit Filio habere vitam in semetipso , cum ipse sit eadem vita quam habet in semetipso. Numquid autem nos vita quod est ipse, hoc erimus, cum in illa vita, hoc est in ipso esse coeperimus? Non utique, quia ipse existendo vita habet vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
euangelii frus ita
recte intelliguntur:
sicum superioribusre¬
periuntur habere con¬
cordiams Conueni¬
reenmdebent p̃ceden¬
tia consequentibus quando ue¬
ritas loquitur: superius dixenit

Expanded text:
Evangelii, fratres, ita recte intelliguntur, si cum superioribus reperiuntur habere concordiam: convenire enim debent praecedentia consequentibus, quando veritas loquitur. Superius
Abbreviated transcription (Latin):
& in quo a nobis regressũ est corpus
nonsicutineur elapsus estsonus :.
sed man& ubii am non moritun.
& morse iultra non dominabitur:
Multa dehir eu angelicis uerbis ad¬
huc diciforias sepotentnt. & debe¬
bañ : sed non sunt cordauñt spiri¬
talibuscibis quã hbã suctuibus
onerinda matxi mequi cspsprũ¬

Expanded text:
 in quo a nobis regressus est, corpus,  in quo a nobis regressus est, corpus, non sicut meus elapsus est sonus, sed manet ibi ubi jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur ? Multa de his evangelicis verbis adhuc dici fortasse poterant et debebant: sed non sunt corda vestra spiritualibus cibis quamlibet suavibus oneranda; maxime quia spir
Abbreviated transcription (Latin):
mo mendax: cum itetque ab
hominibur abstulit. atqueil¬
luc ubinemomenłitur carnẽ
sucm leuacuit: Idemipse
qui at uerbum eetrostactum est
perseipsum id est ꝑcacrnem adueri¬
ttaem quodestipsere meauit :.
quim quidem ueritatem. quamuis
intermendaces & inmorte seruccuit.
Aliquando eriim xpr̃ fuit mortu¬
us sednumquam fuit salsus
Accipite qua in uis diuersum &
longempar exemplum tit meri
utcumque aclpt ellegendum dm̃
exhis quitepropius subiecta sunt dõ
Eccoego ipse quaałum cadtiu& ad
animummeum. cum hoc simquod
estis &uos Sitacceo apud meipsũ
sum : siloquor uobis quod intelle¬
gatis. quod am modo aduospro¬
cedo. Neonerelinquo sed aduos
accedo & non recedo undepro¬
cedo : Sum autemteccuero quo¬
dammodo admeredeo: & quodã¬
modo uobis cum maneo si teniueri¬
tis quod acudistis in sermonequẽ
chico ÷ si hoc potestimago quacmfe¬
cit dr̃. qui d potestaon adõ fticta
sed ex dõ nata imagodĩ : Ds̃ cuius
illud inquid ad nos egres slis est¬

Expanded text:
mo mendax. Cum itaque ab mo mendax. Cum itaque ab hominibus abstulit, atque illuc ubi nemo mentitur, carnem suam levavit: idem ipse quia Verbum caro factum est, per seipsum velut per carnem ad veritatem, quod est ipse, remeavit: quam quidem veritatem, quamvis inter mendaces, et in morte servavit. Aliquando enim Christus fuit mortuus, sed nunquam fuit falsus. Accipite quamvis diversum et longe impar exemplum, tamen utcumque ad intelligendum Deum ex his quae proprius subjecta sunt Deo. Ecce ego ipse quantum attinet ad animum meum, cum hoc sim quod estis et vos, si taceo, apud meipsum sum. Si autem loquor vobis quod intelligatis, quodammodo ad vos procedo, nec me relinquo, sed et ad vos accedo, et non recedo unde procedo. Cum autem tacuero, quodammodo ad me redeo; et quodammodo vobiscum maneo, si tenueritis quod audistis in sermone quem dico. Si hoc potest imago quam fecit Deus, quid potest non a Deo facta, sed ex Deo nata imago Dei Deus: cujus illud, quo ad nos egressus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
quodeeexintnisti. sed qui formã
serui accepisti. Non quit formae
dĩ sed aadquam redires dimifisti
uel qua mreciperes amisisti: &
tamenuenisti : & non solum usq
adctrnis oculos: uerum &icm
usque admanus hominum per¬
uenisti: Quomodo nisuncarne
Phancredisti: non relinquens quo
uenents : siergo perhano uenisti
& redisti perhaneproculbio
non solum nobi ses qua ueniremus
aclte. uerum &iccm tibi qu&
ueniris & rediris quia fuistiq
Cumuero aduitam quodes ipse iisti.
ectndem profecta carnem tuam
aduitam de morte duxisti..
Aiud quippe uerbum d̃ est: ali¬
ud homo: sed uerbum carofco¬
tumest idesthomo: Nomitaq
alia uerbi alia est hominis per
sepultacest: xp̃s sepultus est.
Sicenim corde credimus adiusti¬
tiam sicore confessionem fcr¬
cimus adsalutem : Itaccum cotro
dimisit uel cmisit seipsum. ue¬
nitaadseipsum : uenenttautem
ut dictum est ꝑcarnem ds̃ add
hominer. ueritas admendaces :¬
Os̃ enimuerax omnis autem ho¬

Expanded text:
quod te exinanisti; sed quia formam quod te exinanisti; sed quia formam servi accepisti , non quia formam Dei vel ad quam redires demisisti, vel quam reciperes amisisti: et tamen venisti, et non solum usque ad carnales oculos, verum etiam usque ad manus hominum pervenisti. Quomodo, nisi in carne? hanc redisti non relveneras. Si ergo per hanc venisti, et redisti, per hanc procul dubio, non solum nobis qua veniremus ad te, verum etiam tibi qua venires et redires, via fuisti. Cum vero ad vitam, quod es ipse, isti, eamdem profecto carnem tuam ad vitam de morte duxisti. Aliud quippe Verbum Dei est, aliud homo; sed Verbum caro factum est, id est, homo. Non itaque alia Verbi, alia est hominis perssepulta est, Christus sepultus est sic enim corde credimus ad justitiam, sic ore confessionem facimus ad salutem, ita cum caro adimisit vel admisit seipsum, venit ad seipsum. Venerat autem, ut dictum est, per carnem Deus ad homines, Veritas ad mendaces. Deus enim verax, omnis autem ho
Abbreviated transcription (Latin):
liter sitpit. & quantumest quod
uobisuir ltirexponii
te quamexcelsitsint. uid&equid¬
÷ sim uideo quidiitis : Inom¬
nibus nobis corpus quod corrũpi¬
tur. ad gntuat animam &
deprimit terena in habitatio
sensum muls cogitantem : Puttr¬
mus nepossumus dicere Adte
bitas incccelo sed subtanto ponde¬
re ubimn gemiscimus grcuati quo¬
modo leuabo animammecm
nisi mecum leu& qui posuit pro
mesuam: Diaaamego quod pos¬
sum capiat unm̃ qui potest.
Quo donantedico. eodonante ca¬
pit quiccipit. & eodonaante cre¬
dit qui nonelum. occpit: Nisi
seruis meis:Thomas apostolus
utte interrogar& habunte an¬
tese nectamen intelleger& te
nisi haber &inse: Ergo interro¬
gote quiate scio essesuperme:
IN terrogotutem in quantum pos¬
sum superme effundere animã
mectm: Ubin on sonaantem. &
tamen docentem Audicamte :
Dic mihs obsecro quomodo uacdis
Acdte ÷ Num quidncem utueni¬
res adnos reli queneste maxi¬
me quit noncite ipso uenisti.
sed paterte misit: scio quidem

Expanded text:
est quod vobis vultis exponi? te quam excelsa sint. Videtis quid sim, video quid sitis: in omnibus nobis corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Putamusne possumus dicere, Ad te bitas in coelo ? Sed sub tanto pondere ubi ingemiscimus gravati, quomodo levabo animam meam, nisi mecum levet qui posuit pro me suam? Dicam ergo quod possum, capiat vestrum qui potest. Quo donante dico, eo donante capit qui capit, et eo donante credit qui nondum capit. Nisi servis meis? Thomas apostolus ut te interrogaret, habuit te ante se; nec tamen intelligeret te, nisi haberet in se: ego interrogo te, quia te scio esse super me; interrogo autem inquantum possum super me effundere animam meam, ubi non sonantem et tamen docentem audiam te. Dic mihi, obsecro, quomodo vadis ad te? Numquidnam ut venires ad nos, reliqueras te: maxime quia non a teipso venisti, sed Pater te misit? Scio quidem
Abbreviated transcription (Latin):
uiam quicsciebat ipsum quiẽ
uic Seduiaest queitur.
Num quiduicest & quoiturꝰ
V trumque autem illos dixer& sci¬
re : & quouadit &uiam, Opuser¬
goer &utdicer& Ego sumuio
ut ostender& eos qui eum ser¬
renit: Vicmn scire quam putetue ram¬
im senestire : Quid aute mopur
esto utdicer&. Ego suma& ueritas
& untte. cum uita cognita qua
ir& restar& nosse quo ir &:
NIsi quictibat adueritatem ibat
aduttm: Ibatergo ad seipsum
perseipsum : & nios quoimus MI¬
si adipsum. & quaimus nisi perip¬
sum Ipseigitur adeipsum p
seipsum: Nos cadipsum peripsũ
Immo uero aapatrem. & ipse&
nos: Nam& deseipso alibiedicit:
ad pattremuado : & hoc loco prop¬
ad patrem: Nusi perme  Ne
perhoc &ipse perseipsum. & ad
seipsum. &ad patrem & nos
peripsum & adipsum & apatrẽ :

Expanded text:
vitam, et quia sciebant ipsum qui est vitam, et quia sciebant ipsum qui est via. Sed via est qua itur, nunquid via est quo itur? Utrumque autem illos dixerat scire, et quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret: Ego sum via: ut ostenderet, eos, quia scirent eum viam scire, quam putaverant se nescire. Quid autem opus erat ut diceret: Ego sum via et veritas, et vita: cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret? nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum per seipsum; et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imus, nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum; nos ad ipsum per ipsum: imo vero et ad Patrem et ipse et nos. Nam et de seipso alibi dicit, Ad Patrem vado : et hoc loco propad Patrem, nisi per me. Ac per hoc et ipse per se ipsum et ad seipsum et ad Patrem, et nos per
Abbreviated transcription (Latin):
Onĩe nonscimus quo uadis : & quo mo¬
do possumus ui amscire utũ¬
que illos dnr̃dxer& scire: utrũ¬
que dxitis teneseire: & locum quo
itur: & uiam quaitur: sed nes¬
citille meniri ergo istiscebaNt¬
& sescirenesciebant : Conuincat
eos iamsescire quod seputitał. ad
hucus que nescire : Diciteis ihr̃
Egosuoruia et uenitas et uita
Quidest fñs: et ceaudiuimus dis¬
cipulum interrogantem. Audi¬
uimus & magistrum docentem
& non dumcapimus &iam postuo¬
cem sonantem senł enticam lati¬
tantem : se quid non possumur
capere  sum quid potesttaT ei
dicere Apostolieuis
cum quibus loquebatur. nescimꝰ
te : Promdes eum sciebaał. & uia
ipscȩest: VicamsciebanT si eum scie¬
banT. & uerntas ipseest: uerita¬
temsciebant si eum sciebaat: &
uita ipse est: uitamsciebatat :
Eccescire co nuicti suat: quod se
stire nestiebanT: Quidigitur
& nos inisto sermone concepimus
quid putatis fr̃s mei. Nisi qui aa dix̃
& quo uado scitis & uiamscitis:
& ecce cognouimus quodsciebanT

Expanded text:
Domine, nescimus quo vadis, quomodo possumus viam scire? Utrumque illos Dominus dixerat scire: utrumque dixit iste nescire, et locum quo itur, et viam qua itur. Sed nescit ille mentiri: ergo isti sciebant, et se scire nesciebant. Convincat eos jam scire quod se putant ahuc usque nescire. Dicit ei Jesus: Ego sum via, et veritas, et vita. Quid est, fratres? Ecce audivimus discipulum interrogantem, audivimus et magistrum docentem, et nondum capimus, etiam post vocem sonantem, sententiam latitantem. Sed quid non possumus capere? Numquid poteradicere apostoli ejus, cum quibus loquebatur: Nescimus te? Proinde si eum sciebant, et via ipse est, viam sciebant. Si eum sciebant, et veritas ipse est, veritatem sciebant. Si eum sciebant, et vita ipse est, vitam sciebant. Ecce scire convicti sunt quod se scire nesciebant. Quid igitur et nos in isto sermone concipimus? quid putatis, fratres mei? nisi quia dixit: Et quo vado, scitis, et viam scitis. Et ecce cognovimus quod sciebant
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa dĩ domus ipsisunt: & quid.
estcliud mernere in domoch
quom essempopulo dĩ Cumipse
domeum qui non uid&ur eoc
qua ein specie semper futurtrest
nuncpersidem mansio p̃par&ur:
Propterhoc ergodixer& & si
cebiero & p̃pastuero uobis locũ:¬

Expanded text:
ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem in eum qui non videtur, ea quae in specie semper futura est, nunc per fidem mansio praeparetur: propter hoc ergo dixerat, Et si abiero, et praeparavero vobis locu
Abbreviated transcription (Latin):
unc est uil ec¬
tissimi ut quan¬
tum ualemus in¬
telligimus de
uerbis dnũi poste¬
rioribus priont.
& consequentibus
p̃cedentiao:
In eo quod audistis
loquer&ur

Expanded text:
unc est dilectissimi, ut quantum valemus, intelligamus de verbis Domini posterioribus priora, et consequentibus praecedentia, in eo quod audistis loqueretur
Abbreviated transcription (Latin):
sicut adsimilitudinẽ dicitꝰ, habemꝰ
ergo & nos imaginẽ dĩ sed non illam
quã hab& filius aequalis patri: tam̃
ex nulla parte similis. dicere murergo casti¬
ficatnos sicut & ipsecastus .ẽ. Sed ille castus
aernitate: nos castifide: Iusti sumꝰ sic̃
& illeiustus .ẽ. sed illeim ipsa in cõmutabi¬
le ꝑ paeuitate nosiusticredendo inquẽ ñ
uidemꝰ ut aliquando uidedmꝰ. &ecũ ꝑfesta
fuerit iustitia nr̃acũ factiaequales ange¬
lis fueriñ nec tuncilli dequabitꝰ: quanto
ergomodo ab illo longe ẽ. quando nec
tunc parerti
Qui pacit peccat ũ

Expanded text:
sicut, ad similitudinem dicitur. Habemus sicut, ad similitudinem dicitur. Habemus ergo et nos imaginem Dei; sed non illam quam habet Filius aequalis Patri; tamenex nulla parte similes diceremur. Ergo castificat nos sicut et ipse castus est; sed ille castus aeternitate, nos casti fide: justi sumus sicut et ipse justus est; sed ipse in ipsa incommutabili perpetuitate, nos justi credendo in quem non videmus, ut aliquando videamus. Et cum perfecta fuerit justitia nostra, cum facti aequales Angelis fuerimus; nec tunc illi aequabitur. Quanto ergo modo ab illo longe est, quando nec tunc par erit? 10. Qui facit peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid quando audimus quiaius
put aredõ  deb&is nossequid ẽ sicutiam¬
dudum enim dixit: castificat sem&ip¬
sum sicut ipse castus ẽ: Iamergo pa
r& aequalis ẽ castitas nostra casti¬
tatidĩ & iustili nostra iustitia edi:quis
hocdicat: Sed sicut non semꝑ in aequa¬
litate dicisol&: quomodo uerbigratia.
uis aba silict ista amplasiuellit facere
aliquis minorem : Sed tam̃ ꝓportionẽ
ad mensuras eiꝰ ut uerbi gratia silata ẽ
ista simplũ: & longaduplũ. faciat &
ille latã simplũ & longaduplũ uid&ur
sic fecisse sicut ẽ ista : Sed ista hab& uer¬
bigratiacentũ cubitos. illa triginta &
sicut .ẽ & impar ẽ : Vid&is quid non
sẽ ꝑsicut & parilitatem & aequalita¬
tẽ refestur: uerbi gratia. uid& equan¬
tũ sit int̃ faciẽ hominis. & imaginẽ despe¬
culo, Facies inimagine : Facies in
corpore: imago inimitatione: corpus
inueritate. & quid dicimꝰ e nã sicut
hicoculi: ita & ibi. sicut hicdures.
ita & ibi dures su. dispar. ẽ res. Sed

Expanded text:
Numquid quando audivimus quia jputare Deo? Debetis nosse quid est, sicut: jamdudum enim dixit, Castificat semetipsum, sicut ipse castus est. Jam ergo par et aequalis est castitas nostra castitati Dei, et justitia nostra justitiae Dei? Quis hoc dicat? Sed, sicut, non semper ad aequalitatem dici solet. Quomodo, verbi gratia, visa basilica ista ampla, si velit facere aliquis minorem, sed tamen proportione ad mensuras ejus, ut verbi gratia, si lata est ista simplum, et longa duplum; faciat et ille latam simplum, et longam duplum: videtur sic fecisse sicut est ista. Sed ista habet, verbi gratia, centum cubitos, illa triginta: et sic est, et impar est. Videtis quia non semper, sicut, ad parilitatem et aequalitatem refertur. Verbi gratia, videte quantum sit inter faciem hominis, et imaginem de speculo: facies in imagine, facies in corpore; imago in imitatione, corpus in veritate. Et quid dicimus? Nam sicut hic oculi, ita et ibi: sicut hic aures, ita et ibi aures sunt. Dispar est res; sed,
Abbreviated transcription (Latin):
nadiscr&io : quicquiduis habe hoc solũ
ñ habecas nihiltibi prodest: alics inon
habeas hochabe: & implestilegẽ. quieñ
diligit alterum : logẽ implanit. ait a postolis.
unammargaritam : & uendiditomnia
quae habebat. &emit eam: haec est
margarita praeciosa Caritassine
qũ anihil tibi prodest: quod cũq habue¬
ris quamsi solam habeas sufficit tibi
modocũ fideuides: tunc cũspecieui debis:
Sienim a mamus cũ ñ uidemus. quomodo
amplectimur cũuiderimꝰ sed ubi nos debe¬
mexercere in amore fraterno: potes
mihidicere. nonuidi dm̃: Nũquid potes h
dicere . non uidi bominẽ dilige fuitrem :
Senim fratrẽ quẽ uides dilexeris simul
uidebis &dm̃ : qui a uides ipsã caritatem
& intus in habitat ds̃: qui non . ẽ. iustus
ñ ẽ exdõ : & qui ñ diligit fratrem suum.
quia haec ẽ. adnudiatio: Vide quo modo
confirmat: quia haec. est ad nunciatio
quam atdiuimꝰ abinitio ut ił a

Expanded text:
na discretio. Quidquid vis habe; hoc solum na discretio. Quidquid vis habe; hoc solum non habeas, nihil tibi prodest: alia si non habeas, hoc habe, et implesti Legem. Qui enim diligit alterum, Legem implevit, ait Apostolus: eunam margaritam, et vendidit omnia quae habebat, et emit eam . Haec est margarita pretiosa, charitas, sine qua nihil tibi prodest quodcumque habueris: quam si solam habeas, sufficit tibi. Modo cum fide vides, tunc cum specie videbis. Si enim amamus cum non videmus, quomodo amplectemur cum viderimus? Sed ubi nos debemus exercere? In amore fraterno. Potes mihi dicere, Non vidi Deum; numquid potes mihi dicere, Non vidi hominem? Dilige fratrem. Si enim fratrem quem vides dilexeris, simul videbis et Deum; quia videbis ipsam charitatem, et intus inhabitat Deus. 8. Qui non est justus, non est ex Deo; et qui non diligit fratrem suum. Quia haec est annuntiatio: vide quomodo confirmat: Quia haec est annuntiatio quam audivimus ab initio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nominauit caritatem : uid& equicor¬
.cuitus ille uerborum hunchaba finẽ :
hunchab& exitum : omnis quinatus ẽ.
ex dõ non peccat : quid semeneius in ipso
mane : Semendĩ idẽ uerbum dĩuinde
dicit a postolus. pereuangeliũ egouosge¬
nui & non potest peccare quiuexdõ
natus ẽ : Dic ad huc uideamus in quoñ
podest peccare. in hoc mani feg ta¬
tisuNꝰ paludi et pilnidiapo¬
I. iomnis qui non . ẽ iugtug non ẽ
a dõer qui non di lagrr patrẽ
scium Ceste iam manifestũ ẽ un¬
dedicat ⁊ & qui ñ diligit inquit fratrẽsu¬
um: dilectio ergo sola discernit int̃fibos
dĩ & filios diaboli: Signent sȩ omnes sig¬
nocrucis xp̃i : pespondeantomnes am̃
cantent omnes alleluia. Baptitentꝰ
omnes: intrent in ecclesius. faciant pa¬
ri&is basibcarum ñ discernuntꝰ filidĩ
a filuis diaboli nisi caritate : quihabent
caritatem nati sunt ex dõ. qui ñ habeN:
non sunt natiex dõ magnũ indiciũ mag¬

Expanded text:
nominavit charitatem. Videte quia cirnominavit charitatem. Videte quia circuitus ille verborum hunc habet finem, hunc habet exitum. Omnis qui natus est ex Deo, non peccat; quia semen ejus in ipso manet. Semen Dei, id est, verbum Dei: unde dicit Apostolus, Per Evangelium ego vos genui . Et non potest peccare, quia ex Deo natus est. Dicat hoc, videamus in quo non potest peccare. In hoc manifestati sunt filii Dei et filii diaboli. Omnis qui non est justus, non est a Deo, et qui non diligit fratrem suum. Certe jam manifestum est unde dicat, Et qui non diligit, inquit, fratrem suum. Dilectio ergo sola discernit inter filios Dei et filios diaboli. Signent se omnes signo crucis Christi; respondeant omnes, Amen; cantent omnes, Alleluia; baptizentur omnes, intrent Ecclesias, faciant parietes basilicarum: non discernuntur filii Dei a filiis diaboli, nisi charitate. Qui habent charitatem, nati sunt ex Deo: qui non habent, non sunt nati ex Deo. Magnum indicium, mag