comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mitionisq pͥncipiũ: ita ⁊̃ diapason simphoniã riliqͣr᷑ eẽ.
pͥncipiũ. Illas nͦ sibi incõtͣriã diuisionẽ posse ꝯstitui. Idu̾faciꝰ
erit cognitu. sipꝰ p̾iuideat᷑ in numĩs. Cõ¬
ui stituat᷑ gͥ unitas. oueq ab ea partes
ẽnanta Quu fluant. una multiplicis. aa dititig̃is.
⁊ adhune modũ ad infinita ꝓgͥisio:. Binatꝰ ie. unttatis dupłb

Expanded text:
phoniam reliquarum esse principium, illas vero sibi contraria divisione posse constitui; id vero facilius erit cognitu si prius praevideatur in numeris. Constituatur igitur unitas, duaeque partes ab ea fluant, una multiplicis, alia divisionis. t ad hunc modum ad infinita progressio est. Bina
Abbreviated transcription (Latin):
saron cõsonantiã ꝓdant. ui. ad uiiuiui¬
sui multiplicitate succrescat. cõꝑati num̾. tonihabitudinẽ cõcordiãꝙ
⁊ oc̃to nuni̾us xui. minoris parte octano tnͣscendit. Rupsꝰ minimꝰ
t̾minꝰ ¶se ipse mulcipli cet efficiet uiii. Qd̾ simaior t̾iinꝰ surttul¬
tipliaitioe̾ succrescat. efficiet.xxxui. qͥ sibunet cõꝑati quadruplã idi
bis diapason cõcinnentiã seruiãt. Qd̾ siħ ddi gñtiꝰ inspiciamꝰ. ħ om̃is¬

Expanded text:
saron consonantiam prodant, sex ad qusui multiplicitate succrescat, comparati numeri toni habitudinem concordiamque umerus, 16 numerum minoris parte octava transcendit. Rursus minimus terminus si se ipse multiplicet, efficiet 9. Quod si major terminus sui multiplicatione concrescat, efficiet 36, qui sibimet comparati, quadruplam, id est bis diapason, concinentiam servant. Quod si haec di
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝑatꝰ ꝓportionẽ ouplicẽ tac̃. ⁊ reodit diapason cõsonantiã. eam.
quet matima. ⁊ simplicitate notissima. Si tͦ unitati t̾nariꝰ cõꝑetͣ:
diapason ac oiapente cõcordiã ꝑsonabit. Auat̾nariꝰ uͦ unitati c̃ꝑatꝰ.
supplet. isq t hoꝵ ordo cunctis ad se mince cõꝑatis. Namq̃ cõꝑatio
rostat:. Si quat̾nario dinatio cõꝑamꝰ: cadet induplioẽ ꝓportionẽ. quã
tenet adunitatẽ binapꝰ cõꝑatꝰ. Itaq maxime distant soni inbisdiapa¬
son. oñ a se quadipla int̾ualli dim̃sioe̾ dibedũt. M inimũ uͦ ut̾ se

Expanded text:
comparatus proportionem duplicem facit, et reddit diapason consonantiam eam, quae est maxima, ei simplicitate notissima. Si vero unitati ternarius comparetur, diapason ac diapente concordiam personabit. Quaternarius vero unitasonantiam supplet, isque est horum ordo cunctis ad se invicem comparatis. Nam comparatio quae restat, si quaternarium binario comparemus, cadet in duplicem proportionem, quam tenebat ad unitatem binarius comparatus; itaque maxime distant soni in bis diapason, cum a se quadrupla intervalli dimensione discedunt. Minimum ve
Abbreviated transcription (Latin):
ac stat. deinceps cõtͦmentiaꝵ modꝰ. qͦneq ultͣ qua dtuplã possit ex¬
cendi. neq intͣ parit̃ c̾ciã coartari. ⁊ scd̾m nichomacłi ꝙ hic cõsonã¬
tiarũt ordo. ut sit pͥma diapason. Sed̾a diapason ⁊ oiapente. c̃tia
bũ diapason. quarta diapente. quiͣta diaressarõ.  uii.. Deeoi¬
et eubolidꝰ atq hy passꝰ. aliũ cõsonantiarũ ordinẽ pont̃.¬

Expanded text:
druplam possit extendi, neque intra partem tertiam coarctari; et secundum Nicomachum quidem hic consonantiarum est ordo, ut sit prima diapason, secunda diapason et diapente, tertia bis diapason, quarta diapente, quinta diatessaron. CAPUT XVIII. De ordiSed Eubulid
Abbreviated transcription (Latin):
id oasu atq inscitia facientes error ullꝰ difficultatis inpe¬
diat: hao regła qͦtlib equas ꝓportiones exmultiplicitate ducemus.
Unus dͥsq multiplȩx abunitate scł cõputatꝰ coc suꝑ parcłares ha¬
bitudines p̃ocoit. sue scł in cõcͣriã partẽ denominatioĩs qͦtꝰ ipse ab
unitare discesserit. ħ mͦ. ut duplęx
t̾cias. Quadruplex sesqͥ quartas. ac dein¬
ꝑũ subiccta descͥptio

Expanded text:
id casu atque inscitia facientes, error ullus difficultatis impediat, hac regula quotlibet aequas proportiones ex multiplicitate ducemus. Unusquisque multiplex ab unitate scilicet computatus, tot superparticulares habitudines praecedit, suae scilicet in contrariam partem denominationis, quotus ipse ab unitate discesserit. Hoc modo ut duplex tias, quadruplex sesquiquartas, ac deinrum subjecta descriptio
Abbreviated transcription (Latin):
ui. iiii. u. uii. uii. O unme gͥ ꝓportioe̾s sc̃ insesqualt̾a .iii.
duas sesqualtas ꝓportioneᷤ cõtinua cõꝑatioe̾ ꝓduce̾. Sumo radicem
sesqualt̾am. camq dispono.ii. ⁊.iii. Q ulciplico gͥ binatiũ ꝑbin
riũ fiunt .iiiͦi. Item t̾nariꝰ si ꝑbinariũ crescat. erunt .ui. Rursus⁊
c̾nartũ si uisemet ipso ducemꝰ. fiunt . uiiii. qͥ disponantur hoc mͦ.
i ueniemꝰ gͥ duas ꝓpõsitas s esqualtãs ꝓportiones i ĩ. ui uusui. Re
inuenire. Dispono eosdem numõs quos supͣ in exqͥrendis duab sesqͣl¬
teris habraidinib ꝓposuerã. ipsas sesqualt̾as ꝓportiones multipli co
binario quat̾nariũ. fiunt .uiii. Nursꝰ senariũ binario. fiunt xii. s ͦ.uiiii.¬
Rursꝰ nouenario t̾nartũ siunt. xxuii. disponant᷑ ħ modo: Ibinario xuiusiũt¬

Expanded text:
portiones sunt, ut in sesquialtera 3 duas sesquialteras proportiones continua comparatione producere. Sumo radicem sesquialteram, eamque dispono, 2 et 3. Multiplico igitur bin. Rursus ternarium in semetipsum ducemus, fiunt 9, qui disponuntur hoc modo: Invenimus igitur duas propositas sesquialteras proportiones 6 ad 4, et 9 invenire. Dispono eosdem numeros quos supra in exquirendis duabus sesquialteris habitudinibus proposueram, ipsasque sesquialteras proportiones. Multiplico binario quaternarium, fiunt octo. Rursus senarium binario, fiunt 12. Rursus novenarium binario, fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
labat᷑. utq non ei num̾o pͥmo tales ꝓportioneᷤᷤ qͣuit
aptare : q quantisint ꝓpositi. tot p̃ceot̾. ⁊ pꝰ se habe̾ non possit: s dis¬
ponat potiꝰ multiplicos. uideatq quãtos suꝑ particulares reqͥrit. etĩq
multiplicẽ respiciat. qͥ eo loco abunitate recesserit. ut insuꝑiorib
descͥptionib. si tres sesqualt̾as fortasse quesierit. ut ñ ã quatu

Expanded text:
labatur, utque non ei numero primo tales proportiones quaerat labatur, utque non ei numero primo tales proportiones quaerat aptare, qui quanti sint propositi, tot praecedere, et post se habere non possit. Sed disponat potius multiplices, videatque quantos superparticulares requirit, eumque multiplicem respiciat, qui eo loco ab unitate recesserit, ut est in superioribus descriptionibus, si tres sesquialteros fortasse quaesierit, non a quaternario
Abbreviated transcription (Latin):
ħt. dposset ad se facẽ sesqͣlt̾am ꝓportionẽ. t̾nariꝰ uͦ ñ ħt. qͥ ei posset
carẽt. atq idcͥco nullꝰ ei in habitdine sesqualt̾a cõꝑat᷑ ⁊ inceds ide :.¬
n superiore gͥ descͥptioẽ sesqͥt̾cis
ꝓportiones ita natas iudemꝰ. ũ pͥmꝰ
triplex unũ sesqͣt̾cit̃ antecedit. Sod̾s iu u pene¬
ouos. trest̾tiꝰ. sẽꝑq pars t̾cia inultimo
numo nat᷑ali qͦdã sine clauditut qd̾ si qua scu lui.¬
druplũ statueris eodẽ mͦ ses qͥ quartos inuenies. si quicupłũ sesqui¬
quintos. ao deinceps singłari denoi̾natioe mustipli ces toc suꝑ¬
particłares p̃oeot̃. quoto loco ipsi abunitate discesserut. Unã
uͦ cantũ quioru pli dispositio̾m ꝑonemus. ut in ea. sicut
in ceteris lestor diligens a cum̃ mentis exerceat.
gͥ speculatio adbanc ittili¬
tatem uidet᷑ inuenta. ut qͣtiõł¬
ł sesquic̾ios. ł sesqͥostanos ł qͦdlibot alias pro¬
portionos dͥs inuostigare uoluerit: nullo errore

Expanded text:
possit caret. Atque idcirco nullus ei habitudine sesquialtera comparatur, et in caeIn superiore igitur descriptione sesquitertias proportiones ita natas videmus, ut primus triplex unum sesquitertium antecedat, secundus duos, tertius tres, semperque pars tertia in ultimo numero naturali quodam fine claudatur. Quod si quadruplum statueris eodem modo, sesquiquartos invenies, si quincuplum sesququintos. Ac deinceps singuli denominationis multiplicis tot superparticulares praecedunt, quote loco ipsi a se unitate discesserint. Unam vero tantum quadrupli dispositionem ponemus, ut in ea sicut in caeteris lector diligens acumen mentis exerceat. Haec igitur speculatio ad hanc utilitatem videtur inventa, ut quotiens sesquitertios, vel sesquioctavos, vel quotlibet alias proportiones quis investigare voluerit, nullo errore
Abbreviated transcription (Latin):
d quib facile appanit. tonũ duob semitonũs minorib¬
⁊ cõmate ꝯstate. Nlansi totꝰ tonꝰ ex apotome ꝯstat. ac
semitnio. semitoniũ uͦ ab apotone differt cõmate. nicħ aliud:
apotomie nisi semitoniũ minꝰ ⁊ c̾oma. Si gͥ duo semitonia mi¬
nora decono qͥs auferat: cõmastt reliquũ. Dem uͦ ħ qͦ ꝓabit᷑ mͦ.¬
suꝑantq sertom dupason ꝯsonantiã uno comate n dubiũ qͥn
tonis qͥnis abitͦq spatio sublatis: fiant reliqͣ ex diapason ꝙ. duo se-¬
mitonia minora. deserͣ tonis: tonꝰ. Atq ħͥtonꝰ. ħ duo semitonua
q̃ reliquũt᷑ tuncit cõmate. Ad̾ si eisde̾ semitonũs cõma reponat᷑¬

Expanded text:
 facile apparet tonum duobus semitoniis minoribuet commate constare. Nam si totus tonus ex apotome constat ac semitonio, semitonium vero ab apotome differt commate; nihil est aliud apotome nisi semitonium minus et comma. Si igitur duo semitonia minora de tono quis auferat, comma fit reliquum. CAPUT VII. Demosuperantque sex toni diapason consonantiam uno commate, non est dubium quin tonis quinis ab utroque spatio sublatis fiant reliqua ex diapason quidem duo semitonia minora, de sex vero tonis tonus. atque hic tonus haec duo semitonia quae relinquuntur vincit commate. Quod si duobus eisdem semito
Abbreviated transcription (Latin):
tudo is. ã finita inchoans qnͣtita te crescẽs ininsinita ꝑgredit᷑
tit nullꝰ crescẽdi finis occurat. Est q adminimũ t̾minata: in¬
t̃minabilis admaiꝰ. eiꝰ q pͥncipiũ tinitas ⁊. qr minꝰ noħ̾ ÷. Crescit
t̾mint̃ fac̃. s magnitudo finitã rsꝰ suc m̃sure recipit qͣtatatẽ
s manfinuta. de crosat. Nam si sit pedalis linea. ł cuiꝰlibet
altiꝰ modi. potͣ in duo ȩꝗͣ diuidi. eiꝰq medietas in medietatẽ secari.
eiꝰq rs̃ꝰ medictas inaliã medietatẽ. ut nũꝗ̃ ullus secandi magni-¬
tudinẽ t̾minus fiat. ita magnituoo. quͣatũ ad maiorẽ modũ: t̃mi¬
nata÷. fit uͦ c̃ dc crescẽ ceꝑit infinita. At cõtͣ num̃s qu̾atũ ad
minorẽ modũ: finitꝰ :. Insinitꝰ aũ incipit eẽ c̃crescit. Cũ gͥ ħ ita sit̃

Expanded text:
tudo enim a finita inchoans quantitate, crescens in infinita progreditur, ut nullus crescendi finis occurrat. Estque ad minimum terminata, interminabilis ad majus, ejusque principium unitas est, qua minus nihil est. Crescit terminum facit. Sed magnitudo finitam rursus suae mensurae recipit quantitatem, sed in infinita decrescit. Nam si sit pedalis linea, vel cujuslibet alterius modi, potest in duo aequa dividi, ejusque medietas in medietatem secari, ejusque rursus medietas in aliam medietatem, ut nunquam ullus secandi magnitudinem terminus fiat. Ita magnitudo quantum ad majorem modum terminata est, fit vero cum decrescere coeperit infinita. At contra numerus, quantum ad minorem modum finitus est, infinitus autem incipit esse cum crescit. Cum igi
Abbreviated transcription (Latin):
ed inhis iluot cõsid̾andũ qͥ multiplex ineqͣlitatis gnꝰ. longe
ouob reliqͥs uidet᷑ antiquiꝰ. Naturał it. num̃i dispositio
ꝑatiõe ꝑ sicit᷑. s ipsoꝵ qͥ pꝰ unitatẽ sc̃ dispositi num̾oꝵ. Ut t̾narũ adbr¬
nariũ. Auat̾narii ad t̾nariũ. ⁊ incet̾is ad huno modũ. Suꝑ partien.
ciũ longe retͦ formatior. qͣ nec cõcinus num̾is cõꝑat᷑. s in t̾missis. neo
atq ita in infinita succrescit. Ampliꝰ. multiplicitas abunitate incipit. suꝑ-¬
particłaritas a binario. suꝑpartiens ꝓortio: at̾nario inituĩ capit. s de
his hactenꝰ. Nunc q̃dã q̃ qͣsi axiomata g̾ci uocant p̃mitte̾ oportebit.
q̃ cũ demũ quo spectare uideant᷑ intelligemꝰ. c̃ deumꝰ cuiꝰq rei demo.

Expanded text:
siderandum quod multiplex inaequalitatis genus longe duobus reliquis videtur antiquius. Naturalis enim numeri dispositio,paratione perficitur, sed ipsorum, qui post unitatem sunt dispositi numerorum, ut ternarii ad binarium, quaternarii ad ternarium, et in caeteris ad hunc modum. Superpartientium vero longe retro formatio est, quae nec continuis numeris comparatur, sed intermissis, nec nunc quatuor, atque ita in infinita succrescit. Amplius multiplicitas ab unitate incipit, superparticularitas a binario, superpartiens proportio a ternario initium capit. Sed de his hactenus; nunc quaedam quae quasi axiomata Graeci vocant, praemittere oportebit, quae tum demum quo spectare videantur intelligemus, cum de uniuscujusque rei
Abbreviated transcription (Latin):
oña aũ q̃ dehinc diligñtiꝰ expedienda sunt sũmatĩ ac buit᷑
attemptamꝰ. ut uit̾m insuꝑficie ꝗͣdã ħ animũ lectoris as¬
suesaciant. qͥ adint̾iorẽ scienciã pꝰt̾iore cͣctatioe̾ descendet.
Nunc uͦ ꝙ erat pytagoricis inmore. ut c̃ ꝗ amagistro pychara dicis
hinc nullus poc̾m pett̃ audebat. s erat eis c̾o docentis auctoritas.
Ioq fiebat quadtu dscentis animꝰ fimmiore doctna roboratꝰ ipse earͣdõ
retũ rocioe̾m nullo ⁊̃ docente reꝑiret: ita ⁊ͣ nc̃ lecboris fidei q̃ proponimꝰ
cõmũdamꝰ ut arbittet᷑ diapason indupla. diapente insesalta. diatissarõ
nsesqͥt̾cia. diapente acdiapason inbplici. bis diapason indesdrupla propor:

Expanded text:
n quae dehinc diligentius expedienda sunt, summatim nunc ac breviter attentemus, ut interim in superficie quadam animum haec lectoris assuefaciant, qui ad interiorem scientiam posteriore tractatione descendet. Nunc vero quod erat Pythagoricis in morem, ut cum quid a magistro Pythagora diceretur, hinc nullus rationes petere audebat, sed erat ei ratio docentis auctoritas, idque fiebat quandiu discentis animus firmiore doctrina roboratus, ipse eamdem rerum rationem nullo etiam docente reperiret; ita etiam nunc lectoris fidei quae proponimus, commendamus, ut arbitretur diapason in dupla, diapente in sesquialtera, diatessaron in sesquitertia, diapente ac diapason in triplici, bis diapason in quadrupla prop
Abbreviated transcription (Latin):
tͣstatꝰ eoisseret. ut tonũ sesqͥnoctauã. sace ꝓportio̾m cũdẽq induo aequa
diuidi ñ posse. sic̃ nullã eiꝰde̾ gn̾is ꝓportionẽ id̃ suꝑparticłaris. diatessarõ
t᷑ cõsonartiã duob tonis semitonioq cõsistẽ. Semitonia uͦ ce̾ duo mauis
ao minus. Diapente aũ łͥb conis ac minore seinitonio contineri. Papa¬
son aũ qͥnq tanis ac duob minorib semitonĩs expleri. Neq ad sexto¬

Expanded text:
portionem, eumque in duo equa dividi non posse, sicut nullam eiusdem generis proportionem, id est, superparticularis: diatessaron etiam consonantiam duobus tonis semitonioque consistere: semitonia vero esse duo, maius ac minus. Diapente autem tribus tonis ac minore semitonio contineri. Diapason autem quinque tonis, ac duobus minoribus semitoniis expleri, neque ad sex to
Abbreviated transcription (Latin):
Namq hypatemeson. sacuonot attbata. Parbypate tͦ ioitiali Ecło
consdnilis:. Pichanos meson marti oͣdidere. Sol mesen obtinut. T̃ten
sinemenon uenꝰ bab̾et. Paranete si nenmenon t̾icuriꝰ tegit. Nete aũ
in sexto libro de reꝑ. sic aic.⁊ nata tert ut extorma exalt̾a parte gͣsit̃
ex alt̾a aũ acuit sonent. Quã obcatisã sũmꝰ ille stellifer celi c̾s. cuiꝰ
cont̾isio ⁊ cõcitatior a cuco ⁊ excitato mouet᷑ sono. Grauissimo autẽ
hic lutiaris. atq insimꝰ. Nam t̾ra nona immobilis manẽs itnasede.
qͥ ꝑrimꝰ a silentiotꝰ dat lune gͣuissimũ sonũ ut sit luna ꝓslãbano
menos. m̾curiꝰ hypate hypaton. Uenꝰ parhipate hypaton. Sol
lichanos hypaton. Mars hipate meson. Iupit̾ parhypate mesmn.
Saturnꝰ lichanos meson. Colũ ultimũ. miese. Que uͦ sint har̾um
immobiles q̃ in totũ mobiles. q̃ aũ inmobiles mobilesq cõsistant.
cũ demonochordi regłaris diuisio̾e tctauert: erit locꝰ aptior expli¬

Expanded text:
n a musicis Saturno est attributa. Parypate Joviali circulo consimilis est. Lichanos meson Marti tradidere. Sol meson obtinuit. Triten synemmenon Venus habet. Paranete synemmenon Mercurius regit. Nete autem  natura fert, ut extrema ex altera parte graviter, ex altera autem acute sonent. Quam ob causam summus ille coeli stellifer currus, cujus conversio est concitatior, acuto et excitato movetur sono, gravissimo autem hic lunaris atque infimus. Nam terra nona immobilis manens una sede qmenos, Mercurius hypate hypaton, Venus parhypate hypaton, Sol lichanos hypaton, Mars hypate meson, Jupiter parhypate meson, Saturnus lichanos meson, Coelum ultimum mese. Quae vero sint harum immobiles, quae vero in totum mobiles, quae autem immobiles mobilesque consistant, cum de monochordi regularis divisione tracta vero, erit locus aptior expli
Abbreviated transcription (Latin):
manu atq oꝑȩ artisicis exeroit᷑. Multo .ir ÷ maiꝰ atq actiꝰ
scire q qͥsq faciat. quã ipsũ illud esfice̾ q sciat. Et ii. arti¬
rior est scientia musioe in cognitiõt̾ roĩs. ꝗͣ in oꝑe efficiendi atqracta
Illa uͦ ⁊imꝑat atq ad rectũ oedticit. Qd̾ uisi pareat eiꝰ imgio
non exoisciplina. s ex ipsis potiꝰ instrum̃tis ceꝑe uocabula. Na oichareoꝰ

Expanded text:
 altius scire quod quisque faciat, quam ipsum illud efficere quod sciat; etenim artirior est scientia musicae in cognitione rationis, quam in opere efficiendi atque actilla vero imperat, atque ad rectum deducit, quod nisi pareat ejus impernon ex disciplina, sed ex ipsis potius instrumentis cepere vocabula. Nam citharedus
Abbreviated transcription (Latin):
da. pauci p̃mitã qͥb elucubratior animꝰ auditons. ad
que ꝓe u̾o̾q ẽẽ dic̾e̾t᷑. Esse aũ illa putabat. q̃ nec intensione
crescerenti nec diminutioẽ decresoe̾nt. necullis accidñtib mu¬
carent᷑. Hec aũ ẽẽ formas. magnitudines. qualitates. habitudic̾s.
⁊ maltimodis uariationib mutabiłis rei cognitiõe u̾tunt᷑. .iii.

Expanded text:
 pauca praemittam, quibus elucubratior animus auditoris ad que esse diceretur. Esse autem illa putabat quae nec intentione crescerent, nec diminutione decrescerent, nec ullis accidentibus mutarentur. Haec autem esse formas, magnitudines, qualitates, habitudines, et multimodis variationibus mutabilis rei cognatione vertuntur. CAPUT III.
Abbreviated transcription (Latin):
ta. duo .iiiiͣ. q̃ senariũ cõiuncta ꝑficiunt. atq ineet̾i̾s id̾e modꝰt.
num̃i .xxi. Atq ħ ÷ regula. ut si tres uit̾missist̃. pars qͣrta sit. ad qd̾

Expanded text:
 quae senarium juncta perficiunt. Atque in caeteris idem modus est. regula est, ut si tres intermissi sint, pars quarta sit, id quod
Abbreviated transcription (Latin):
Asiud fingit poema. T̾onĩ ꝙ instrum̃toꝵ opꝰ carm̃q diuidicat. S iunlo ꝗ
q̃ instrum̃tis positũ:. ibiq tocã oꝑam cõsumit. ut st̃ citharedi. qͥq organo
ceãsq musice instrum̃tis artisiciũ ꝓbant. amusice scientie intellec tu
disuinstisunt. Qm̃ famulant᷑ ut dictũt nec qͥcꝗ̃ affert̃ rationis. s st̃
totiꝰ specłatioĩs exꝑtes. Scd̾m uͦ musicã agñttũ gñ poetaꝵ ÷. Q ñ potius
adt facultas scł scdm specłatio̾em. roem̾ ue ꝓpositã. ac musice cõueniẽtẽ.
de modis. ac richinis. deq gn̾ib cantilenaꝵ. ac demxtiõib. ae de om̃ib¬

Expanded text:
strumentorum opus, carmenque diiudicat. Sed illud quod instrumentis positum est, ibique totam operam consumit, ut sunt citharedi, quique organo ceterisque musice instrumentis artificium probant, a musice scientie intellectu seiuncti sunt, quoniam famulantur, ut dictum est; nec quicquam afferunt rationis, sed sunt totius speculationis expertes. Secundum vero circa muadest facultas secundum speculationem rationemve propositam, ac musice convenientem, de modis ac rythmis, deque generibus cantilenarum, ac de permixtionibus et de
Abbreviated transcription (Latin):
ooius gͥ dedicancia. est aĩa. sc̃ificanda. A qua pemi¬
etͦ mundumt. in grediens pacem int̾ dm̃ et homines feei¬
onem pro discpłis et credituris om̃ib oabat : dicens. Pat̃.
eis dranclum. De scptio. alphabeti in pauumento ẽ supplee
tna fidi incorde humano. Esus a sinistro au sa osteices
tus in dexẽr edentis. et. alt̃ acdextro orientis in sinistrin n
esse in decc̃a tũ tnat̃ a griuiꝑ in qet̾a positis orientis uisi¬

Expanded text:
Domus ergo dedicanda est anima sanctificanda; aqua, poenistus mundum ingrediens pacem inter Deum et hominem faciatus pro discipulis et pro credituris omnibus Patrem orat dicens: « Pater, ipsis orandum. Descriptio alphabeti in pavimento est simplex doctrina fidei in corde humano. Versus a sinistro angulo orientis ductus in dextram occidentis, et alter a dextro orientis in sinistrum ocesse in dextera, et tandem a gentibus in dextera positis orientis
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ quia simiñam dnuit̾ & et̾ne uite claritatem contẽplant᷑:
aup conꝑant᷑. Uñ in supradictis cantiõ dictum ÷. Pleclina¬
txium aureũ. bigna sunt qui sp̃ualit̾ sublenant. laque¬
aria que ornant ł roborant. Le quib qr non ꝓurescintt ꝑ
exlapidib et lignis inputrescibilib iusta illud. ferculũ
sticat quanta humilitas debeat eẽ in clero. Iuxta illud. Qñ¬
to maior es. tanto humiliate in omnib. altare xp̃m sig̾¬
sine quo nullum inunꝰ patͥ osfert᷑ acceptabile. Uñ eccła
ad patrem orõtes solet dirig̾e ꝑ xp̃m. Nestimenta quib
altare ornatur: sunt scĩ de quib ꝓpħa ad dm̃ loquitur
dicens. His omnib sic̃ uestimẽto nestieris. Gradꝰ qͥb ad
canticis amoris uocat ascensũ purpureũ. Quindecĩ qͦ uͥ
tutes expͥmunt. q̃ ꝑ qͥndecĩ gradꝰ quib ascendebãt in tem
monsirant᷑. quas beatus uir ascensiõs in corde suo lispo
gebat. luminaria eccłe sunt illi quoꝵ cloctͥna fulget

Expanded text:
 divinitatem et aeternae vitae claritatem contemplantur, auro comparantur. Unde in praedictis Canticis dictum est: Reclinatorium fecit aureum . Tigna sunt quae spiritualiter sublevant. Laquearia quae ornant vel roborant, de quibus, quia per vitia ex lapidibus et lignis imputribilibus, juxta illud: Ferculum clesiae mysticat quanta humilitas debeat esse in clero, juxta illud: Quanto major es, tantum humilia te in omnibus . Altare Chrisine quo nullum munus Patri offertur acceptabile. Unde Ecclesia ad Patrem orationes solet dirigere per Christum. Vestimenta, quibus altare ornatur, sunt sancti, de quibus propheta ad Deum loquitur dicens: His omnibus sicut vestimento vestieris. . Gradus, quibCanticis canticorum vocat ascensum purpureum . Quindecim quoque virtutes exprimuntur, quae per quindecim gradus qmonstrantur, quas vir beatus ascensiones in corde suo disposgebat. Luminaria ecclesiae sunt illi quorum doctrina fulget
Abbreviated transcription (Latin):
manitas. Sic ppłs scĩficat᷑ doctͥua ser et memoria passionis
xp̃i uinctꝰ capiti suo eleo et homĩ. Iac altare et eccła int̾n¬
tenclatim. asesiorium. e isopo. humilitas xͥ ⁊. qͣ asꝑsia mũ¬
dauur pocłã catholica. Cireuitasꝑgendo quasi lustrans et cu¬
r̃ãm d̾ib in pendens. Int̾im cancat᷑. Exurgat cłł. n .d.i.e. n¬

Expanded text:
manitas. Sic populus sanctificatur doctrina fidei et memoria passionis junctus suo capiti Deo et homini. Unde altare et Ecclesia intertendatur. Aspersorium de hyssopo humilitas est, qua aspersa mundatur Ecclesia catholica. Circuit aspergendo quasi lustrans et curam omnibus impendens. Interim cantatur: Exsurgat Deus et
Abbreviated transcription (Latin):
misticant. Qui qr ad multum sunt nec̃cii. multis defig¬
nantur noĩb. Plectrum at̃ quod exutraq parte sonũ
efficit. lingua p̾dicatoris. ẽ. que utrũq testamentum re¬
tree. scͥpture sunt diuine. que uentum et pluuiant
reppellunt .i. uocuia prohibent. Et lum claritatem so
He intꝰ lagͥes sunt. quia misticꝰ sensꝰ amplior.ẽ. et p̃cel
intꝰ pat̾e ad cona sp̃ualia. Nostium. xͦ est. Unde in e¬
ugło. ego sum hostiam dic̃ dñs. Colimpne sunt docto¬

Expanded text:
mysticant, qui quia ad multa sunt necessarii, multis designantur vocabulis. Plectrum quod ex utraque parte sonum elicit, lingua praedicatoris est, quae utrumque Testamentum revitreae Scripturae sunt divinae, quae ventum et pluviam repellunt, id est nociva prohibent; et dum claritatem veri solHae intus latiores sunt, quia mysticus sensus amplior est et praecellintus patere ad bona spiritualia. Ostium Christus est, unde in Evangelio: Ego sum ostium, dicit Dominus . Columnae, docto
Abbreviated transcription (Latin):
Rima uͦ missa in nocte natł domini celebrata : tẽp̃
ante legeni moẜsi cipice designat. Sccdã que au¬
rora a parente celebraf᷑ : tempꝰ scͥpte leg̾ ⁊ ꝓpħarum ar
die claritate festiuiꝰ celebrat᷑ : ad tẽpꝰ refert gr̃e inqͦ
boctaũ autẽ eppħie usq ad septuag̃ :
cantat᷑ de poĩs. et legr̃ epł pauli. Quia pꝰ legem¬

Expanded text:
itur. Prima vero missa in nocte Natalis Domini celebrata, tempus ante legem Moysi typice designat. Secunda, quae aurora apparente celebratur, tempus scriptae legis et prophetarum ad diei claritate festivius celebratur, ad tempus refertur gratiae, in quo Ab octavis autem Epiphaniae usque ad Septuagesimam canitur de p
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ meses .i. ĩnĩ douiii. q̃ t dlxrui. hanc eide ungo fi¬
ent .X̾. clxxxuti. eaest licanos meson. diatonos idt. cr.
cuiꝰ itm̃ pars sumatur octatia. eat dcxluiii. Hanc eudẽ ad¬
unngo. fient u̾ decexxrii. ea sit l. ꝑ ipatemeson diatonos
tonum obtiuens adlicanos meson diatonũ. duob aũ tonis
distans ãmese. Relinquitur gͥ seiitonium inter hipate
meses differentiam adlicanos meson diatonum. idt. uni de

Expanded text:
. LXX. VI. hanc eidem jungo, fient V. C. LXXX. IIII. ea est lychanos meson diatonos, id est. M. cujus iterum pars sumatur octava, ea est, DC. XL. XIII. hanc eisdem adjungo, fient V. DCCC. XXXII. ea est. I. parhypatemeson diatonos tonum obtinens ad lychanos meson diatonon, duobus autem tonis distans a mese. Relinquitur igitur semitonium inter hypatemmeses differentiam ad lychanon meson diatonon, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
genus hoc modo diuidimꝰ. Auoniam ea que erst ꝑipat e
meson diatonos. uel ea. que erat ꝑhipate meson eroma¬
tice duos tonos oistabat amese. obtinens mimerum
d̾ decexxxii. ea in enarmonio gn̾e. erto licanos mo¬
Son enarmonios .l. lit̾ta ꝑ notata. duos nichilomintiẽ
admosen obtinens tonos. Reliqun gͥ semitonium qͣt
inter licanos meson enarmonium. ⁊ hi pate meson

Expanded text:
genus hoc modo dividimus. Quoniam ea, quae erat parhypate meson diatonos et parypate meson chromatice duos tonos distabat a mese obtinens numerum V. DCCC. XXX. II. ea in enarmonio genere erit lychanos meson enarmonios, L. littera pernotata, duos nihilonimus ad mesen obtinens tonos. Reliquum igitur semitonium, quod est inter lychanon meson enarmonion et hypaten meson,
Abbreviated transcription (Latin):
in saliuncam.
ena ad orientẽ oramꝰ. licet łs̃ ubiq sit: cuiꝰ magni¬
tudinis ñ ẽ. finis: memores qͣ ip̃e qui ẽ splendort
lucis et̾ne illuminaũ sedentes in tenbͥs. qͦn uisitat nos
oriens exalto.

Expanded text:
in saliuncam. Versus orientem oramus, licet Deus sit ubique, cujus magnitudinis non est finis, memores quod ipse, qui est splendor lucis aeternae, illuminavit sedentes in tenebris, quando visitavit nos oriens ex alto.
Abbreviated transcription (Latin):
simplicit᷑. India cono ꝙ gne̾ diaconos mesor. Inchromate lichanos chroma¬
tice. Ediatonos meson chromatior. In enarmonico diatonosineson enarmonieos.
ł lichanos meson enarmonios. Hassequit᷑ mese. Pꝰ hanc st̃ duo cecͣchorda. par¬
cĩ sinemenon. partĩ diet eugmenon. ⁊ sinẽmenon qͣ pꝰ mesen ponit᷑. idi
crite sinẽmengn. Dem̃ lichans sinẽmeñ. Eadẽ indiacono diatonoᷤ sinẽmen.
Incbromate u diatonos sinẽ on chromatice. Ulichanos si nẽmenon chro¬

Expanded text:
omaticae, vel diatonos meson chromaticae. In enharmonio diatonos meson enharmonios, vel lichanos meson enharmonios. Has sequitur mese. Post hanc sunt duo tetrachorda partim synemmenon, partim diezeugmenon. Et synemmenon est quod post mesen ponitur, id est trite synemmenon. Dehinc lichanos synemmenon, eadem in diatonico diatonos synemmenon. In chromate
Abbreviated transcription (Latin):
cantat᷑ ꝑ semitoniũ semitontũ. ⁊ ła semitoma. Tota
ii. diatessaron consonantiai: duoꝵ tonoꝵ t̃. aoscim¬
conũ. s ñ pleni. T̾ractũt aũ ħ uocabulũ ut oic̾et᷑
chroma asuꝑficieb. Aue cũ ꝑmucant̃: inaliũ tͣa¬
seunt colorem. Enarmoniũ uͦ ÷ qͣ magis coapta¬
tũ ÷. Ad̾ cantat᷑ in om̃ib cetͣhrordis ꝑ diasin ⁊ dio¬
sin ⁊ diatonũ. Dposis aũ ÷ semitonu dumidiũ. ut sit

Expanded text:
 semitonium, et tria hemitonia. Tota enim diatesseron consonantia est duorum tonotum ac semitonii, sed non pleni. Tractum est autem hoc vocabulum, ut diceretur chroma, a superficiebus que cum permutantur in alium transeunt colorem. Enarmonium vero quod est magis coaptatum, cantatur in omnibus tetrachordis per diesin, et diesin, et ditonum. Diesis autem est semitonii dimid
Abbreviated transcription (Latin):
hypatehy paton.
licanos hẏpaton.
hypate meson.:
Parbipait meson
lichanos meson.
para mese.
tͥ de die tengmenõ.
Nece dreteugnenõ.
parancte hiꝑbolcon.¬

Expanded text:
ypate hypaton. Lichanos hypaton. Hypate meson. Parypate meson. Lichanos meson. Mese. Paramese. Trite diezeugmenon. Nete diezeugmenon. Paran
Abbreviated transcription (Latin):
nyͥncipio septuagesime incip̃ eccła seruicium tocius an-¬
ni: et leg̃ pentatencũ. Septuag̾ it tempꝰ captiuitatis nr̃e
de signat : de qua ad iħrm mstice redire debemꝰ. ut ꝑ
hebreos olim dde babilone exeuntes figuratũ ⁊. Ut gͦ me¬
mores siunit captiuitatis sue qui sursũ cendunt: leg̾r pͥmũ
de adam. qͥ inpͥncipio mundi factus ÷ et de eiectione

Expanded text:
ncipio Septuagesimae incipit Ecclesia servitium totius anni, et legitur Pentateuchus. Septuagesima enim tempus captivitatis nostrae designat de qua ad Jerusalem mystice redire debemus, ut per Hebraeos olim de Babylone exeuntes figuratum est. Ut ergo memores sint captivitatis suae qui sursum tendunt, legitur primum de Adam, qui in princip
Abbreviated transcription (Latin):
lͥts uͦ nom̃ ꝑdidit pꝰea quã int̃ cã atq paraneten: Eciꝰ auete iocatꝰ est.
n̾uuis qͥ digne ł tes nom̃ exciꝑet. ut sit octiͦcorañ scdm lichaonis addicio̾ẽ h.
ꝑ d̾r sinemenon. q conunctũ. ogdachordũ uͦ diez eumenon qt disũs¬
Stũ. Ineptachordo. uͦ ÷ unũ tecͣchordũ hypate. parhypate lichonos. mese.
Aliud uͦ. mese patamese. patanete. nete. Dũ mesen n̾uũ. scd̃o num̾amꝰ
atq id̾o duo tecͣchorda ꝑ mesta coniriugn̾t᷑. Inoctochordo uͦ qm̃ octost̃
chorde. suꝑiores .iiͦiiͬ. idẽ hrpate. parhipate. lichanos. mese. unũ tetͣcordũ
implent. Ad̾ hoc uͦ disiunctũ. aqq integrũ uichoat a paramese. ꝓ gd̾it᷑q¬
distantia meses ⁊ parameses. Nic gͥ mese tantũ ꝗ nom̃ optinuit. Non
chordã. ut face̾t cotũ enneacordũ. Que qm̃ suꝑ hypaten ÷ addita: hyꝑi

Expanded text:
didit, posteaquam inter eam atque paraneten tertius a nete locatus est nervus, qui digne trites nomen exciperet, ut sit octochordum secundum Lichaonis additionem, hor synemmenon, quod est conjunctum. Octochordum vero diezeugmenon, quod est disjunctum. In heptachordo enim est unum tetrachordum, hypate, parhypate, lichanos, mese. Aliud vero mese, paramese, paranete, nete, dum mesen nervum secundo numeramus, atque ideo duo tetrachorda per mesen conjunguntur. In octochordo verochordae, superiores quatuor, id est hypate, parhypate, lichanos, mese, unum tetrachordum explent. Ab hoc vero disjunctum atque integrum inchoat a paramese, progreditdistantia meses et parameses. Hic igitur mese tantum quidem nomen obtinuit. Non chordam, ut faceret totum enneachordum. Quae quoniam super hypaten est addita, hy
Abbreviated transcription (Latin):
norabilior. Uñ iou̾e etꝑã hypacon uocant. Consulẽ qͦq eode nũcu¬
pant noĩe ꝓpt̾ excellentiã dignitatis. eaq saturno : attͥbuta ꝑꝑt̃ tardi¬
tatẽ motꝰ. ⁊ gͣuitatẽ soni. Parhypate tͦ sed̾a qͣsi uxta hypaten posita. ⁊
collocata. lichanoᷤ c̾cia. idcͥco ꝙ lichanos digitꝰ d̾r. qmͣ nos indice̾ uo¬
camꝰ. Grecꝰ alingendo lichanos appellat. ⁊ qm̃ ineauẽdo ad eã chordã. q̃
erat t̾cia abhypate undex digitꝰ. qͥ ⁊ lichanos inueniebat᷑. Iocͥmpsa qͦ licha

Expanded text:
norabilior. Unde Jovem etiam Hypaton vocant. Consulem eodem quoque nuncupant nomine propter excellentiam dignitatis, eaque Saturno est attributa propter tarditatem motus et gravitatem soni. Parhypate vero secunda, quasi juxta hypaten posita et collocata. Lichanos tertia idcirco, quoniam lichanos digitus dicitur, quem nos indicem vocamus. Graecus a lingendo lichanon appellat. Et quoniam in canendo ad eam chordam, quae erat tertia ab hypate, index digitus, qui est lichanos inveniebatur, idcirco ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
gaudeant. S amorẽ delectationẽq ut dictũt similitudo cõciliat. Uñ plato ⁊̃
maxie cauẽdũ existimat. ne debene morata musica aliqͥo ꝑminet᷑. Negat
i.ẽẽ ullã tantã moꝵ inre publica labẽ. quã paulat̾ depudñti. ac modesta
musica inu̾t̾. Dtatĩ ir. ide q audientiũ aninꝰ ꝑati. paulatĩq discaẽ. Nustũq
hopesti ac resti recine̾ uestigiũ. si ꝑlaciniores m̃os inuerec̃oũ aliqͥo. ł asꝑiores.

Expanded text:
gaudeant. Sed amorem delectationemque ut dictum est similitudo conciliat. Unde Plato etiam maxime cavendum existimat, ne de bene morata musica aliquid permutetur. Negat enim esse ullam tantam morum in republica labem, quam paulatim de pudenti ac modesta musica invertere. Statim enim idem quoque audientium animos pati, paulatimque discedere, nullumque honesti ac recti retin
Abbreviated transcription (Latin):
Aue qm̃ suꝑhy paten atq parhypaten st̃ addite:
hypate ꝙ hypaton uocate it᷑. Quasi maxime mag¬
naꝵ. aut gͣuissime gͣuiũ. Aut excellentes ex cellñtiñ.
S uocata ⁊ pͥma inc̃ undecĩ hypate hypaton. Scd̃a
uͦ parhypate hẏpaton. qmͣ uxta hipatenhypaton
collocata ÷. T̾cia q̃ dudũ in enneacbordo hyꝑipate uo-¬
cabat᷑. lychanos hypaton ÷ nũcupata. Quarta¬
uͦ hyꝑate anciqicũ cenuit nom̃. Quĩta parhipata. Sexta lichanos. anti¬
quũ scł ħns uocabulũ. Septima mese. Octaua paramese. Nona trite
Decima paraneit. Undecima nete. Est gͥ unũ tetrachordũ. hypate hy-¬
paton. Parhypate byꝑ  lichanos hypaton. hypate. Aliud uͦ hypate.

Expanded text:
er hypaten atque parhypaten sunt additae, hypate quidem hypaton vocatae sunt quasi maximae magnarum et gravissimae gravium, aut excellentes excellentium. Sed vocata est prima inter undecim hypate hypaton. Secunda vero parhypate hypaton, quoniam juxta hypaten hypaton collocata est. Tertia quae dudum in enneachordo parhypate vocabatur, lichanos hypaton est nuncupata. Quartaro hypate antiquum tenuit nomen. Quinta parhypate. Sexta lichanos antiquum scilicet habens vocabulum. Septima mese. Octava paramese. Nona trite. Decima paranete. Undecima nete. Est igitur unum tetrachordum hypate hypaton, parhypate hypaton, lichanos hypaton, hypate. Aliud vero hypate,
Abbreviated transcription (Latin):
obbs sparg̃. atti eeusq dũ defatigatꝰ motꝰ ab eliciendis fluctib cõqͥcdn
undas possit offend̾e̾: statĩ motꝰ ille ued̾tit᷑. ⁊ qͣsi ad centrũ unde ꝓfectuss
fuerat eisde̾ undulis rocũdat᷑. Itagͥ c̃ aer pule fecerit sonũ. pellit aliũ
ꝓximũ. ⁊ qͦdã mͦ rotũdũ fluctũ aeris ciet. Itaq oistũdit᷑. ⁊ onłiũ cͥc̃sta̾tiũ
debilior pulsuaeris unda ꝑuenit.De ordiie chuone macuar¬

Expanded text:
globos spargit eo usque dum defatigatus motus, ab eliciendis fluctibus conquiesundulas possit offendere, statim motus ille revertitur, et quasi ad centrum unde profectus fuerat, eisdem undulis retunditur. Ita igitur cum aer pulsus fecerit sonum, pellit alium proximum ut quodammodo rotundum fluctum aeris ciet. Itaque diffunditur et omnium circunstantium debilior pulsi aeris unda pervenit. DE SPECIEBUS CA
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ cõꝑositꝰ. qͥb armonicas modulationes pꝰcĩoe disputatio cõiuĩgi copulaiqi
monstrabit. Inde ⁊ ir. ꝙ infantis qͦ cantilena dulcis oblectat. Aliqͥd u asꝑũ
atq inmite ab audiendi uoluptate suspẽdit. Nimirũ id ⁊̃ om̃is etas ꝑa¬
tit᷑. om̃isq sexꝰ: q̃lioꝵ suis actib distaibuea sint. una cn̾ musiet delecta.
ume muliebre ÷. ut c̃ cantico qͦdãAucior fiat causa deflendi: iduͦ ⁊ fuit
qͥ snauit᷑ canẽ ñ ꝑot̃. sibi cam̃ aliqͥd canit. Nõ ꝗd oũ aliꝗͣ uoluptate id
ferat᷑ odectat᷑. Nuic illud ⁊ͣ manifestũt inbellũ pugnantiũ animos cu-¬
baꝵ airmine accendi  Aũ si iu̾ similet ab aĩ pacato statu quẽq ad su¬
rẽ atꝙ ira cũdiã poste ꝓferri. llont dubiũ qd̾ cõcurbate m̃tis utic̃¬

Expanded text:
esse compositus, quibus harmonicas modulationes posterior disputatio coniungi, copularique monstrabit. Inde enim est quod infantes cantilena dulcis oblectat, aliquid vero asperum atque immite, ab audiendi voluptate suspendit. Nimirum id etiam omnis etas patitur, omnisque sexus; que licet suis actibus distributa sunt, una tamime muliebre est, ut cantico quodam dulcior fiat causa deflendi. Id vero etiam fuit qui suaviter canere non potest, sibi tamen aliquid canit, non quod eum aliferant, delectantur. Nonne illud etiam manifestum est, in bellum pugnantium animos tubarum carmine accendi? Quod si verisimile est, ab animi pacato statu, quemquam ad furorem atque iracundiam posse proferri. Non est dubium, quod conturbatae mentis i
Abbreviated transcription (Latin):
puidioe fores fumige̾nt: ad monuisse tibicinã ut spondeũ caneret pytagoniᷤᷤ
ꝰ petul antĩ cõsedasse. S ut similia b̾uit̃ grempla cõꝗtũ. t̃pand atq
modis fert᷑ c̃ctas abitͣsise molestias. S empedodeᷤᷤ cũ eiꝰ hospitt᷑ ddã gladio
furibundꝰ inuad̾et. q eiꝰ ille patrẽ ac̾atione daninasset. Inflꝯxisse modũ d̾r
canendi. Itaq ad olesce̾tis uac̃dũ cẽꝑassec. In cancũ uͦ psos philophiȩ sta¬
dũs uis musice artis in notuit. ut pytagorici c̃ diurnas ini somno resdtie̾nt
curas: qͥbiã cantilenis utere̾t᷑. ut eis lenis ⁊ detꝰ sopor irreꝑet. Itaq ex¬
ꝑrecti: aliis qͥbdã modis stuporẽ sõni. cõfustonẽq purgabat. Io nimirũ

Expanded text:
pudicae fores frangerent, admonuisse tibicinam ut spondeum caneret Pythagoras  petulantiam consedasse. Sed ut similia breviter exempla conquiram. Terpander atque modis fertur cunctas abstersisse molestias. Sed et Empedocles cum ejus hospitem quidam gladio furibundus invaderet, quod ejus patrem ille accusatione damnasset, inflexisse dicitur modum canendi, itaque adolescentis iracundiam temperasse. In tantum vero priscae philosophiae studiis vis musicae artis innotuit, ut Pythagorici, cum diurnas in somno resolverent curas, quibusdam cantilenis uterentur, ut eis lenis et quietus sopor irreperet. Itaque experrecti, aliis quibusdam modis stuporem somni confusionemque purgabant. Id nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ ipse cõsonante musicȩ reꝑiant᷑: pea liquidiꝰ explicabit᷑. Int̾ea
additi disseramꝰ. q̃q eoꝵ causa sit nom̾iũ. His ir pͥmitꝰ adnotiam
uenientib facile erit scientia q̃ sequũt᷑ amplecti.¶ De additio ne
pota constaret. Idq usq ad orphetĩ durauit. Ut pͥmꝰ ꝗ neruus
& quartꝰ diapason. consonantiã resonatẽt. Medii uͦ ad se uitucẽ tonũ.¬

Expanded text:
musicae consonantiae reperiantur, postea liquidius explanabitur. Interea additi, disseramus, quaque eorum causa sit nominum. His enim primum ad notitiam venientibus facile erit scientia, quae sequuntur, amplecti. CAPUT XX. De tota constaret. Idque usque ad Orpheum duravit, ut primus quidem nervus et quartus diapason consonantiam resonarent. Medii
Abbreviated transcription (Latin):
ac pririor motꝰ gͣnes ueocẽ ⁊ sonos fieri. ipsa cardicate. ac raritate inpellẽdi.
Sinuᷤ sint motꝰ cleres. acspissi. acutos necẽe ÷ reddi sonos. Idłco .is. ide n̾cus
siincñdat᷑ ãpliꝰ᷑ acutũ sonat. Siremittat᷑: gͣue. Qñato iꝑ tẽsiort: uolociorẽ
solutos ac caroos pulsꝰ effert. rariꝰ q ipsa indocilli tate feriendi. nec duitius
sensũ pellit. ł gͣtus. ł. acutꝰ. quauis utͣq explurib ꝯstet. Grauis ꝙ excar

Expanded text:
 rarior motus, graves necesse est sonos effici, ipsa tarditate et raritate pellendi. Sin vero sint motus celeres ac spissi, acutos necesse est reddi sonos. Idcirco enim idem nervus si tendatur amplius, acute sonat. Si remittatur, grave: quanto enim tensior est, velociorem solutos ac tardos pulsus effert, rarusque ipsa imbecillitate feriendi, nec diutius sensum pellit vel gravis, vel acutus, quamvis uterque ex plu
Abbreviated transcription (Latin):
uod consultũ id scilie continet. Idcͥco thimotheo mileno sparci¬
atas suc oe̾susse. ꝙ multipli ce̾ musicã reddens: pueroꝵ a̾iᷤᷤ qͦs acceꝑit
erudiendos officẽt. ⁊ auͥtutis modestia p̾pediret. Et qͥ armoniam
subtrigĩ mooi sono inciatũ. spondeo succinẽte reddidi̾t mitiorẽ. ⁊ sui cõpotẽ.¬
m. Nã c̃scortũ iiruialis domo eẽt clausũ. atq ille fure̾s domũ uellet. co̾burere
Cũq pycagoras stollaꝵ cͤsus ut erat mos erat nocturno ᷤᷤ inspicẽt: ubi intel¬
lexit sono frigĩ modi ĩcitatũ multis amicoꝵ monicionib a facinore uoluisse
desistẽ: mutari modũ pͣcep̃. atq ita surentis animũ adolescẽtis ad statũ m̃tis
pacatissime cẽꝑaui. N ̾ scilie martꝰ tulliꝰ cõmemorat in eolib qm de cosiliis sitss¬

Expanded text:
uod consultum id scilicet continet, idcirco Timotheo Milesio Spartiatas succensuisse, quod multiplicem musicam reddens puerorum animis quos acceperat erudiendos, officeret, et a virtutis modestia praepediret, et quod harmoniam,sub Phrygii modi sono incitatum, spondeo succinente reddiderit mitiorem et sui compotem. Nam cum scortum in rivalis domo esset clausum, atque ille furcumque Pythagoras stellarum cursus ut ei mos nocturnus erat inspiceret, ubi intellexit sono Phrygii modi incitatum, multis amicorum admonitionibus a facinore noluisse desistere, mutari modum praecepit atque ita furentis animum adolescentis ad statum mentis pacatissimae temperavit. Quod scilicet Marcus Tullius commemorat in eo libro quem de consiliis suis
Abbreviated transcription (Latin):
cheatlib modis modis tenet᷑. F uit nͦ pude̾s. ac modesta musica duplicioribus
organis ageret᷑. Ubiuͦ uarie ꝑmixteq cͣctatat: amusit guitatis. atq uͥtutis.
modũ. ⁊ pene int̾pitudinẽ ꝓlapsa: miniũ antiꝗͣ spe̾m cenet. Uñ plato
cime moratã puon̾t᷑q quinctã. ita ut sit modesta. ac simplex ⁊ mascła.
nec effeminata. nec fera. ne uaria. ꝗ lacedemonĩ inaxima ope seruatiere.
dũ ap̃ eos chaletas cretensis gortimꝰ magno pͣcio ad sat᷑. ꝑtieros ossciplina mu
cheus milesius suꝑ eas qͣs añ reꝑerat unũ addidit n̾ũ. ac multiplicitiorẽ
musicã fec̃ : eregere deliconica. cosultũq de eo factũt. A qm̃ insigne ÷.¬

Expanded text:
theatralibus modis tenetur. Fuit vero pudens ac modesta musica, dum simplicioribus organis ageretur. Ubi vero varie permixteque tractata est, amisit gravitatis atque virtutis modum, et pene in turpitudintime moratam pudenterque conjunctam, ita ut sit modesta ac simplex, et mascula, nec effeminata, nec fera, nec varia. Quod Lacedaemonii maxima ope servavere, dum apud eos Taletas Cretensis Gortinus magno pretio accitus, pueros disciplina mus vero eis Timotheus Milesius super eas quas ante repererat unum addidit nervum, ac multipliciorem musicam fecit, exegere de laconica. Co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa ohe. onuor. cauoicaor. Nacua alit̾ nos̾ ense
mii u oi si ari dẽ ꝑ ceptio sensuũ. ita sponte. ac nataliter
quib dã uiuentib ad est. ut sine his atumal ñ possit ĩ celligi.
S ñ eq coꝵdẽ cognicio ac firma ꝑceptio ai ĩuestigatioẽ
colligitur. Illaboratũ ⁊ uqd sensũ ꝑ cipiendis sensiblib reb adhibemꝰ.

Expanded text:
nobis esse Omnium quidem perceptio sensuum, ita sponte ac naturaliter quibusdam viventibus adest, ut sine his animal non possit intelligi. Sed non aeque eorumdem cognitio ac firma perceptio animi investigatione colligit
Abbreviated transcription (Latin):
ee ͥe maxime causa fuit. cur relisto auriũ tudicio pra¬
goras ad regłar̃ momĩta migͣuerit. Qui nulus humanis
partĩ ipsis uariant᷑ exatib: nullis ⁊̃ deditꝰ instram̃tis. penes q̃ sepe mul-¬
ł aer humidior pulsꝰ obtũdẽt. ł siocior excitaret: łmagnitudo ande
gͣuiorẽ nd̾e̾t sonũ: ł actim̃ stibtilior ceniaret. ł alio qͥdã mͦistatũ
stant᷑ cõsonantiaꝵ momita ꝑ disce̾t. Cñ inte̾a diuino qͦdã nutup̾t̾iens
fabrm officinas. pulsos malleos ȩranoiait. exdiu̾sis sonis unã qͦm᷑

Expanded text:
 maxima causa fuit cur, relicto aurium judicio, Pythagoras ad regularum momenta migraverit, qui nullis humanis partim ipsis variantur etatibus, nullis etiam deditus instrumentis, penes que sepe mulis aspicere, vel aer humidior pulsus obtunderet, vel siccior excitaret, vel magnitudo chorde graviorem redderet sonum, vel acutum subtilior tenuaret, vel alio quodam modo statum stanter consonantiarum momenta perdisceret. Cum interea divino quodam motu praeteriens fabrorum officinas, pulsos malleos exaudivit, ex diversis sonis unam quoda
Abbreviated transcription (Latin):
¶hic flagellatus pe¬
itens: ꝓponit᷑ aliis.
ne murmurent in
adu̾sis. qui in se exꝑt̾:
ciam t̃ret.
¶Confido: exꝑtꝰ in ma¬
lis meam infirmitatẽ
nente pacienter fallit:
⁊ misterio carne indu ti stoipe facte querẽ.
S Attollite. congeminatio ut ampliꝰ det̃¬

Expanded text:
Hic flagellatus poenitens praeponitur aliis, ne murmurent in adversis: qui in se expertutiam terret.Confido. Expertus in malis meam infirmitatem, nente patienter fallit.  mysterio carne induti stupefactae, quaerunt, ? Attollite. Congeminatio, et
Abbreviated transcription (Latin):
est intoto homine. unde sit leticia. donec
anima exuat᷑ illusionibꝰ. ⁊ corpꝰ induatur
sanitate. Iuusiones aimȩ infinite sũt.
quȩ aliqn iuixorare simint imagines cor¬
porũ occurit̃: ⁊ tͣnsis de bac in illam. uenit

Expanded text:
est in toto homine unde sit laetitia, donec anima exuatur illusionibus et corpus induatur sanitate. Illusiones animae infinitae sunt, quae aliquando vix orare sinunt, imagines corporum occurrunt, et transis d
Abbreviated transcription (Latin):
ad agendas gr̃as. qd̃
ibi ostendit. cantabo.
miracłm faciendũ agͣ¬
tulatio qr certus.
¶ Exurge dico qr cͥtꝰ

Expanded text:
ad agendas gratias quod ibi ostendit cantabo. miraculum faciendum congratulatio, qui certus,  Exsurge dico
Abbreviated transcription (Latin):
Adutt̾am spargit ds
nuiem qͣsi lanam nebu¬
lam ut cinerem cristal¬
rata ꝑmultos annosu
resoluiñ possit congrue
tres similitudines. no¬

Expanded text:
uia spargit Deus nivem quasi lanam, nebulam ut cinerem. Crystalrata per multos annos, ut resolvi non possit. Et congrue hae tres similitudines
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sũmũ genꝰ scientiȩ ÷ scire dm̃ tanta
p̃stare. quȩ humanꝰ sen sus non ualet at¬
tingere.
Insipiens ÷ quicęlesti sapĩa uacuus
hũmanis u̾sitiis plenꝰ÷ qui non noscit
oꝑa dĩ. quia casu putat om̃ia agi. stultꝰ:
⁊ brittus qui nec scłaria nouit:
dĩ manet inȩt̾nũ. siex se tempał ñ longani

Expanded text:
Summum genus scientiae est scire Deum tanta praestare, quae humanus sensus non valet attingere. Insipiens est, qui coelesti sapientia vacuus, humanis versutiis plenus est; qui non scit opera Dei, quia casu putat omnia agi; Stultus est brutus, qui nec saecularia novit. Dei permanet in aeternum. Si ex se temporali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrsus fugere nequimꝰ semꝑin memona ha¬
beam᷑. ut nos abeo saltem temperemus
¶hic penitentẽ inducit multismodis
cruciatũ: ita ut ipsum iobiudeat᷑ ꝓpon̾e̾
tyronibꝰ in exemplũ ut cruciatꝰ amplactãt᷑.
minores quidem mĩtis. quibꝰ abet̾na pena

Expanded text:
prorsus fugere nequimus, semper in memoria habeamus, ut nos ab eo saltem temperemus, hic poenitentiae inducit multis modis cruciatum, ita ut ipsum Job videatur proponere tironibus in exemplum, ut cruciatus amplectantur, minores quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ori ꝯu̾satone addm̃ tendñs ⁊ uidi nidnl pos¬
se. cum nelil om̃ia fint. in quibꝰ homo gła¬
tur. q̃suti. in memoriam reduxi qr boni tc̃
magis dolẽt de impiis. qd̾ abeis st̃ seꝑati. cũ
in meliꝰimitant᷑. Locꝰ eorũ mmundus÷. qui

Expanded text:
ori conversatione ad Deum tendens: et vidi nihil posse, cum nihil omnia sint in quibus homo gloriatur. Quaesivi. In memoriam reduxi: quia boni tunc magis dolent de impiis, quod ab eis sunt separati, cum in melius immutantur. Locus. Eorum mundus est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Filiȩ malcutentes
patre. genuerunt mo¬
abitas. Sicqui male mi¬
tur lege generat mala
oꝑa. ut qui bñbona. A

Expanded text:
filiae male utentes patre genuerunt Moabitas, sic qui male utitur lege, generat mala opera, ut qui bene, bona. A
Abbreviated transcription (Latin):
Tempestatis. non intempestate maris.
s cordis. ubi auditus debet ꝓbari: inaqua
contͣdictionis. Iam eni gradiens uiam
dĩ ht̃ multismodis obsistentes. ħ aqua
contradictionis. qͣm senserunt antiqui.
si iam pene siocata÷ . Tunc enim aque
ppłorum turbabantur: ⁊ acriter resistebãt.
leges ꝓȩccłia qsi fauum in ore leonis.

Expanded text:
Tempestatis, etc. Non in tempestate maris, sed cordis: ubi exauditus debet probari, in aqua contradictionis: jam enim gradiens viam Dei, habet multis modis obsistentes. Haec est aqua contradictionis, quam senserunt antiqui, sed jam pene siccata est: tunc enim aquae populorum turbabantur, et acriter resistebant. leges pro Ecclesia, quasi favum in ore leonis.
Abbreviated transcription (Latin):
Alii faciunt sibi recentes dõs uł ido¬
la. uł xp̃m imparem parem patri ⁊ alia
hꝰmodi fingunt incorde. ⁊ ita st̃ tẽpla si¬
mulacrorum: in om̃ib t̾rena cogitatio.¬
n opinio diu̾sa. uanitas nia. Idõ sanxon
maxime heretici. latentes intorcuosis
cau̾nis. decipientes odore putentes. qui
⁊ si dissentire abinuioem uident᷑: in ma¬
lum consentiunt: inpost̾ioribus comie¬
niunt simili uanitate tenentur: ⁊ in¬
cendiuit messes ñ nrõrũ: qr nouit dñs qͥ
suꝑ eosponit:

Expanded text:
Alii faciunt sibi recentes deos, vel idola, vel Christum imparem Patri, et alia hujusmodi fingunt in corde: et ita sunt templa simulacrorum in omnibus terrena cogitatio; opinio diversa, vanitas una. Ideo Samson maxime haeretici, latentes in tortuosis cavernis, decipientes, odore putentes: qui etsi dissentire ab invicem videntur, in malum tamen, id est, in posterioribus consentiunt, simili vanitate tenentur, et incensuper eos ponit