comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceperũt ex eis. ox magna ꝑte habebũt. Debi¬
tores sunt eio celum et terra et oĩs creatura
quia ꝙ tam excellent᷑ immutati sũt ut hoc fie̾t
suis meritis festinauerũt. M. Helye ⁊ enoch
securitas esset illis timoris anxietas. Qui ita
seciuri sunt ꝙ nec mortẽ nec aliqd̾ infortumũ ti¬
mebũt. Et hec om̃ia nũꝙͣ anntte̾ pauebunt.
De eculeo uero erepti. et in regnũ rapti leticia
tacionẽ ip̃i habebunt qui in dm̃ gaudiũ intrabũt.
O deus quale gaudiũ habebũt qui patrẽ in fi¬
lio. et uerbũ mͦ pre et spc̃ sancti caritatẽ in
utroq siaiti est facie ad faciem semper uide¬
bunt. Gandiũ habebũt de consorcio angelorũ.
Gaudiũ de ꝯtubn̾io om̃i sanctoꝵ. Gaudebunt
itaq de bonis dñi intiu̾s et extiuis. supra se et
infra. in cirautu et undiq. Ad hoc om̃s ann̾cos

Expanded text:
t, debitores sunt eis coelum et terra, et omnis creatura, quia quod tam excellenter immutata sunt, ut hoc fieret, suis meritis festinaverunt. Eliae et Enoch securitas esset eis timoris anxietas quia ita securi sunt, quod nec mortem nec aliquod infortunium timebunt; et haec omnia nunquam amittere pavebunt. equuleo vero erepti, et in regnum rapti perfruentationem ipsi habebunt, qui in gaudium Domini introibunt! O Deus! quale gaudium habebunt, qui Patrem in Filio, et Verbum in Patre, et Spiritus sancti charitatem in utroque, sicuti est, facie ad faciem semper videbunt. Gaudium habebunt de consortio angelorum, gaudium de contubernio omnium Sanctorum. Gaudebunt itaque de bonis Domini interius et exterius, supra se, et infra se, in circuitu et undique. Ad haec omnes amicos
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa eciã ip̃ã pcca in bonũ cooꝑant᷑. Et sict me¬
dicus magis de desꝑato egroto si eũ saluauerit.
laudatur. ita deus uberius de illoꝵ saluacione
glorificatur. d. Om̃ensa letiçia.M.Da¬
ud et ionathe amicicia illic eẽt ĩnnciçia. O ꝙͣ

Expanded text:
omnia, etiam ipsa peccata, in bonum cooperantur. Et sicut meomnia, etiam ipsa peccata, in bonum cooperantur. Et sicut medicus magis de desperato aegre, si eum sanaverit laudatur, ita Deus uberius de illorum salvatione glorificatur. D. O immensa laetitia!--M. David et Jonathae amicitia esset illis inimicitia.
Abbreviated transcription (Latin):
feci. M. Nõ solũ que fecisti. s que unꝙͣ uł cogitasti
uel dixisti aut aliquis hõ siue bonũ suie malum.
uereris ꝙ de factio ibi cõsundaris. De fedissimis ⁊
turpissimis actib tius confessis et penitẽcia lotis:
nõ plus uerecũdaberis ꝙ̃si quis tibi nũc narraret
que olĩn gessisti in cuns. nec plus erubesces.ꝙ̃ si
uuluerib in p̃lio acceptis ꝑfecte sanatus eẽs. Ni¬
chil est aliud pcc̃a dimittere uł delere. ꝙͣ nõ pu¬
ite.per penitenciã ⁊ cõfessionẽ remittunt᷑. sed de
dei et sanctorũ sc̃ia nũꝙͣ delebũtur.D. Wellem
impugnasse.d. Noui .m.Credis eos esse ĩ celo.
.d. Credo.m. Si igit᷑ tu adhuc cõruptibilis et
uerecundantur.sed de sua saluacõe magie ĩ dño
gloriãt᷑. d. Nõ abhorrẽt angeli tales uel sc̃ĩ.
qui pene nichil peccauerũt nõ habebũt eos pe¬
qui naufragiũ uel aliqd̾ graue ꝑiculũ euadũt ita
angłi et sc̃i de illoꝵ euasione cõgratulãt᷑. quib

Expanded text:
e, non solum quae fecisti, sed quae unquam vel cogitasti, vel dixisti, aut aliquis homo, sive bonum, sive malum, vereris quod de tuis factis ibi confundaris? De foedissimis et turpissimis actibus tuis confessis et poenitentia lotis non plus verecundaberis, quam si quis nunc narraret tibi quae olim gessisti in cunis: nec plus erubesces, quam si vulneribus in praelio acceptis perfecte sanatus esses. Nihil est aliud peccata dimittere vel delere, quam non punire: per poenitentiam et confessionem remittuntur: sed de Dei et sanctorum scientia nunquam delebuntur. D. Vellem impugnasse? D. Novi.--M. Credis eos esse in coelo? D. Credo.--M. Si igitur tu adhuc corruptibilis et nunc verecundantur, sed magis de sua salvatione in Domino gloriantur. D. Non abhorrent tales angeli vel sancti qui pene nihil peccaverunt? non habebunt eos pequi naufragium vel aliquod grave periculum evadunt, ita angeli et sancti de illorum evasione congratulantur, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
in luto pccoꝵ. de quo nos per fidem leuauit. bap¬
tismate lauit. nomẽ nobis suc diuuntatis imposuit.
in regnũ suũ herodes asciuit ut dr̃. Quotqͦt rece¬
perũt eũ dedit eis potestatẽ filios dei fieri. Exͥ¬
uis gͦ alius alio prestancius. alius alio eminẽaus.

Expanded text:
in luto peccatorum, nos inde per fidem levavit, bapin luto peccatorum, nos inde per fidem levavit, baptismate lavit, nomen suae Divinitatis nobis imposuit, in regnum suum haeredes adscivit, ut dicitur: Quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quamvis ergo alius alio praestantius, alius alio eminentius
Abbreviated transcription (Latin):
et plura habebũt.M. ALexandri ampla
potencia. esset illis angusta custodia. Rempe il¬
lorũ tam efficax erit potencia. Ut si aliud celum¬
et aliã terram facere uelint. potenter possint
Sunt enĩ filii dei. et coheredes xp̃i. et ideo dii.
ut dr̃. Ego dixi. dii estis om̃s. Et qr dii sũt. oĩa
que uolunt possunt.D. Et si possunt quare nõ
aliud celũ faciũt.m. Deus nichil imꝑfectũ re¬
linquit. qui oĩa in inẽsura et numero ⁊ ponde̾
perfecte absoluet. et si aliud celũ facerent. ẽẽt
suꝑfluũ. s nichil uolent. quod sit indecens uł
timus. ut saltare. curre̾. D. Hec oĩa possũt cre¬
di de apłis et stĩs sũmis. circa nos bñ geritur
si nobis in seruicio eoꝵ uiuerr ꝯcedit᷑.M. De om¬
nib oiuo iustis dictũ est. erũt equales angelis dei.
ret: nomen suũ ei ĩponeret. ĩ filiũ adoptaret. ⁊ e¬
gnũ ei in hereditatẽ daret.ita deus cernens nos

Expanded text:
et plura habebunt. Alexandri ampla et plura habebunt. Alexandri ampla potentia esset illis angusta custodia. Nempe illorum tam efficax erit potentia, ut si aliud coelum facere vellent, potenter possent. Sunt enim Filii Dei, et cohaeredes Christi, et ideo dii, ut dicitur: Ego dixi, dii estis . Et quia dii sunt. omnia quae volunt possunt. D. Et si possunt, quare non aliud coelum faciunt? --M. Deus nihil imperfectum reliquit: quia omnia in mensura, numero et pondere, perfecte absolvit. Et si ipsi aliud coelum facerent, esset superfluum; sed nihil volunt quod sit indecens velamen non facimus, ut saltare, vel currere. D. Haec omnia possunt credi de Apostolis et summis sanctis: circa nos bene geritur, si nobis in servitio eorum vivere conceditur. De omnibus omnino justis dictum est: Erunt aequales angelis Dei . ret, nomen suum ei imponeret, in filium suum adoptaret, regnum ei in haereditatem daret: ita Deus cernens nos
Abbreviated transcription (Latin):
lii et cypionis ꝯcordia illis ẽẽt discordia. Gane
concordia eoꝵ est ut oculoꝵ. qͦ unus aspicit. mox
illuc alter se flectit. Quicqͥd aliqͥs illoꝵ uolet.
hoc deus. hoc angeli. Hoc õs sc̃i uolũt. D..
Gi deus et om̃o st̃i hoc uolũt quod ego. tunc
uolo similis ẽẽ petro.M. Corte si hoc uolueris con¬
tinuo eris. Nõ dico ꝙ petrus sio: sed petro similis.
Ram si cuperes petrus dẽ cuperes nõ subsiste̾. Si
eñi tuã essenciã exueres nichil esses ꝙͣuis nullus
ibi plus cupiat ꝙ ꝓmeruit. sicut nec pes cupit ocłs
ẽẽ. aut manus auris. uł uir eẽ mulier. Si emm
aliqͥd plus cuperẽt. plenũ gaudiũ nõ haberẽt.Sed
oñs plenũ gaudiu habebũt. Igit᷑ nichil plus cu¬
pient ꝙ̃ habẽt et nichil plus potest addici gaudio
roꝵ. Quod em̃ quisq ĩ se nõ habuerit in altero
habebit. uerbi gracia. Petrus in ioħe habebit glo¬
ria uirginitatisi. Iohãnes ĩ petro głam passionis.
corquales erũt. Et hec omina que memoraui.

Expanded text:
lii et Scipionis concordia esset illis discordia. Sane concordia illorum est ut oculorum: quo unus aspicit, mox se alter illuc flectit: quidquid aliquis illorum volet, hoc Deus, hoc angeli, hoc omn essancti volent. D. Eia, si Deus et omnes sancti volent quod ego volo: tunc vellem similis esse Petro?--M. Certe si hoc volueris, continuo eris. Non dico quod Petrus sis, sed Petro similis. Nam si cuperes Petrus esse; cuperes non subsistere. Si enim tuam essentiam exueres, nihil esses: quamvis nullus ibi plus cupiat, quam promeruerit; sicut nec pes cupit oculus esse, aut manus auris; vel vir esse mulier. Si enim aliquid plus cuperent, plenum gaudium non haberent; sed omnes plenum gaudium habebunt: ergo nihil plus cupient quam habebunt, et nihil potest adjici gaudio eorum. Quod enim quisque in se non habuerit, in altero habebit: ut, verbi gratia, Petrus in Joanne gloriam habebit virginitatis; Joannes in Petro gloriam passionis. coaequales erunt, et haec omnia, quae commemoravi,
Abbreviated transcription (Latin):
rint ueniet tribulatio antixp̃i. In cuiuo sigͣti¬
one precessit nabugodonosor. et iittet in
caminum tribulationis tres filios Noe. quasi
tres pueros. quos non solum liberauit deus
de eius malignntate qui electi fuerunt. S eci
am benedicent domino ad simlitudinem trium
puerorum. accto¬

Expanded text:
i, veniet tribulatio Antichristi, in cujus figuram praecessit Nabuchodonosor et mittet in caminum tribulationis tres filios Noe, quasi tres pueros, quos non solum liberavit Deus de ejus malignitate, quia electi sunt, sed et benedicent Domino in similitudinem trium puerorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ archa moysi que sigͣt sanctam ecclesiam¬
dum reponebatur in tabernatulis dicebat᷑.
fieuertere domine ad multitudinem filiorum
istael. Reuersio domim ad israel non est ali¬
ud ꝙͣ ut reuerti faciat istuel toto corde ad se.
Deus emm non habet a quo reuertatur cui
totum presens est. Iuxta morẽ habet. Sta¬
tutum est a sanctis patribus ut uersus dice¬
retur in uno quoq officio. Ut si nostre mentes
cogitando illicita pro minio opere psalmorum.

Expanded text:
 arca Domini, quae significabat Ecclesiam, poneretur in tabernaculis, dicebatur: Revertere, Domine, ad multitudinem filiorum Israel . Reversio Domini ad Israel non est aliud quam ut reverti faciat Israel toto corde ad se. Deus enim non habet a quo revertatur, cui totum praesens est. Juxta morem hunc statutum est a sanctis Patribus ut Versus diceretur in unoquoque officio, ut, si mentes nostrae cogitando illicita pro nimio opere psalmorum
Abbreviated transcription (Latin):
nus et brachia debet stringere ut ꝙ mutile t
ne delicias ultra modum appat.Subieata
talis habitus pulchritudinem corrumpat.
Genua. ne ab oratiomibur instancia reꝑeant.
Tibias uel pedes ne ad malum currant. Tamen

Expanded text:
nus ac brachia debet stringere sacerdotis, nene delicias ultra-modum appetendo, Deumtalis habitus pulchritudinem corrumpant; genua, ne ab orationis instantia torpeant; tibias et pedes, ne ad malum currant. In
Abbreviated transcription (Latin):
sephus regem salemonem excogitasse. suamq
Igentem docusse modos exorcisim. P est conuua¬
tionis quibus inmundi spiritus expulsi ab ho¬
mine ulterius reuerti non audeant ¶ Hii
quando ordinantur accipiunt libellum in quo
stripta est exorcizatio. et audiunt ab spistopo
ut habeant potestatem imponendi manum¬

Expanded text:
sephus regem Salomonem excogitasse, suamque gentem docuisse modos exorcismi, id est conjurationis, quibus immundi spiritus expulsi ab homine, ulterius reverti non sunt ausi. Quando idem ordinatur accipit libellum, in quo scripta est exorcizatio, et audit ab episcopo ut habeat potestatem manum imponendi
Abbreviated transcription (Latin):
de celo filiũ suũ qui eoꝵ rex merito diceretur
et hunc se promiserit per uirginẽ ad terrã missu
uidissent eũ cecos illũasse leprosos mũdasse
paraliticos curasse demones ab hom̃ib fugasse
mortuos etiã suscitasse imꝑasse uentis ambulas¬
se siccis pedibus supet undas mario et multa
alia miracula fecisse cũ om̃s ppłi iudeoꝵ hunc
dei filiũ dicerent inuidiam contra eũ passi sũt
pͥncipes sacerdotũ michiq eũ tradiderunt et¬
pro aliis mentientes dixerunt illum magũ esse.
et contra legem eorũ age̾ ego aũt credidi ita
esse et flagellatũ tradidi arbitrio eoꝵ ac illi
crucifixerunt eũ et sepulto ei custodias adhi¬
buerũt ille uero militibus meis custodientib¬
eũ die tercia resurrexit sed intantũ eearsit
deis peciũam accepisse. et hoc ideo ingessi
ne quis alitꝰ mentiatur et extimet menda¬
ciis iudeorum credendum ⁊c̃¬

Expanded text:
de coelo Sanctum suum qui eorum Rex merito diceretur, et hunc se promiserit per Virginem missuvidissent eum cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris et multa alia mirabilia fecisse, cum omnis populus Iudeorum hunc dei filium diceret: invidiam contra eum passi sunt principes sacerdotum et tenuerunt epro aliis mentientes, dixerunt illum magum esse et contra legem eorum agere. Ego autem credidi ita esse, et flagellatum tradidi arbitrio eorum. At illi autem crucifixerunt eum, et sepulto custodes adhibuerunt. Ille autem militibus meis custodientibus, die tertio resurrexit: in tantum autem exarsit deis pecuniam accepisse. Hec ideo ingessi, ne quis aliter mentiatur et estimes credendum mendaciis Iudeorum. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
unt autem quidem casus quibus
uxor adultem non potest accusari a
fornicari. ¶ Secunduo si ipẽ prostituit eam.¬
¶ Tercius est cum credebat uirum de functũ
et nupsit aliiꝙͣ maritus rediens tenetur
recipere. Non obstante tali adulterio insi
scienter steterit cum secundo uiro postꝙ̃ pͥ¬
mus uenerit. ¶Quartus si fuerit cognitus¬
uirum esse ¶ Quintus si fuerit oppressa ui.
hoc autem intellige de ui absoluta. Ram si¬
propter metum uel preceptum parentum
instancia consanguineorum. uel alia simili
causa fornicaretur cum aliquo tunt non
eam sibi post adulterium comnissum. uel
publice adulterantem ⁊etinet in consortio mari¬
tali. ¶ Septimus est. licet raro occurrat quod si
aliquis infidelis coniugem infidelem dimittat.
dato sibi libello ⁊ epudii. et illa nubat alii seam¬
dum ritum suum. Si illa conuertatut ad fidem ille
tenetur eam reaccipere non obstante ꝙ sit ab il¬
lo cognita cui se nupserat.insi fuerit aliter for¬

Expanded text:
unt tamen septem casus in quibus uxor adultera non potest accusari a fornicari. Secundus si ipse prostituit. Tertius est cum ipsa credebat virum defunctum et nupsit alii, quia maritus rediens tenetur eam recipere, non obstante tali adulterio, nisi steterit scienter cum secundo marito, postquam primus venit. Quartus si cognitntus si fuerit vi oppressa: hoc autem intelligo de vi absoluta; nam si metu vel precepto parentum instantia consanguineorum vel alia consimili causa fornicaretur cum aliquo, etiam coeam sibi post adulterium commissum, vel eam publice adulterantem retinet in consortio maritali. Septimus est, licet raro occurrat, quod si aliquis fidelis coniugem infidelem dimittat dato sibi libello repudii et illa nubat alii secundum ritum suum; si ipsa convertatur ad fidem, ipse tenetur eam recipere, non obstante quod sit ab alio cognita cui se coniunxerit, nisi aliter f
Abbreviated transcription (Latin):
angelis narrare. non est aliud ꝙͣ de nr̃o ꝓfectu
in deo congratulari. ut dicitur.gaudiũ est ange¬
lis super uno peccatore penitenciam agente
sicut econtra illorum contristari est de nostris
malefactis indignari. D. Sunt iugiter ĩ terra
cum hus quoq custodiunt.M. Cum opus fue.¬
⁊it in auxilium ueniunt maxime cum preabus
momento de celo ad terras et iterũ lab relabi
possint. Qui cum ad nos destendũt. gloria in¬
tima non fraudantur quia semper uident faci¬
em patris quocunq mittantur. d. Qualiter
et emin cum sit corporeus non potest uidere

Expanded text:
angelis narrare, non est aliud quam de nostro provectu angelis narrare, non est aliud quam de nostro provectu in Deo congratulari, ut dicitur: Gaudium erit angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente ; sicut e contra illorum contristari, est de nostris male gestis indignari. D. Sunt jugiter angeli in terra cum his quos custodiunt? --M. Cum opus fuerit, in auxilium veniunt, maxime cum precibusmomento de coeli ad terras, et iterum ad coelum relabi possint. Qui cum ad nos descendunt, gloria intima non fraudantur, quia semper vident faciem Patris, quocunque mittantur. D. Qualiter etenim, cum sit corporeus, non potest videre
Abbreviated transcription (Latin):
ntellexerunt ꝓphete que scripserũt.¬
m. Intellexerũt. d. Quare tunc ita obsture
et non maniseste scripta sua ediderunt.
Non debuerunt. Cementarii namq est cõstruere
pictoris uero pingere. Patriarche itaq designãt
ecclesie locum figuris foderunt ꝓphete fundamẽ
cionib depinxerunt. Wed et sacra striptura
non est nisi filiis dei stripta. quib mater eccle¬
sia ꝑ clauem dauid aperit omnia clausa. Non
filii autem. trñ foris uident. et nõ intelligũt.
quia nec amant nec credunt.D. Habent
homimes custodes angelos. M. Uincuq genti.
uniauq cuitati presunt angeli. qui iura. le¬
ges mores. iuste dispensant. et ordinant. Una¬
queq eciã anima dum in corpus mittitur an¬
gelo cõmittitut.qui eam ad bonũ semper inci¬
tet et om̃ia opera eius deo et angelis ĩ celis
referat. D. Cum deue ommia sciat̾i et sc̃i angli
mͥ deo omnia cernant.quid potest eis referri .¬
quod nesciant.M. Angelos actus nr̃os deo et co¬

Expanded text:
ntellexerunt prophetae quae scripserunt?--M. Intellexerunt. D. Quare tunc ita obscure et non manifeste scripta sua ediderunt?--M. Non debuerunt: caementarii namque est construere, pictoris vero pingere. Patriarchae itaque quasi designatum Ecclesiae locum figuris foderunt; prophetae fundationibus depinxerunt. Sed sacra Scriptura non est nisi filiis Dei scripta, quibus mater Ecclesia per clavem David aperit omnia clausa. Non filii autem tantum foris vident, et non intelligent, quia nec amant, nec credunt.homines custodes angelos?--M. Unicuique genti, unicuique civitati praesunt Angeli, qui jura, leges, mores juste dispensant et ordinant. Unaquaeque etiam anima, dum in corpus mittitur, angelo committitur, qui eam semper ad bonum incitet, et omnia opera ejus Deo et angelis in coelis referat. D. Cum Deus omnia sciat, et sancti angeli in eo cuncta cernant, quid potest eis referri quod nesciant? --M. Angelos actus nostros Deo et
Abbreviated transcription (Latin):
aut in hoc scło. aut in futuro. ut dr̃ Ante dei
uultum nichil unꝙͣ transit inultũ. Ioitur aũt
ip̃e homo puint ꝑenitende. aut deue uindicat
pumendo .d. Cur concessit deus iudeis lega
lia sacrificia. cum non auferrent pc̃ca. M. Ne
ydolis mimolarẽt quẽ ritum positi in egipto di.
dicerant. Ideo eciã tanto tempore arcũduxit eos
per horemũ. ut hunc mor̾e obliuisterentur. et
propter aliud. Sicut iudaitus ppłs erat figu¬
ra ymo umbra xp̃iani ppłi. ita in eo debuit᷑ p̃¬
cedere umbra ueri sacrificii. ut in paschali agno.

Expanded text:
aut in hoc saeculo, aut in futuro, ut dicitur: Ante Dei aut in hoc saeculo, aut in futuro, ut dicitur: Ante Dei vultum nihil unquam transit inultum. Igitur aut ipse homo punit poenitendo, aut Deus vindicat puniendo.lia sacrificia, cum non auferrent peccata?--M. Ne idolis immolarent, quem ritum in Aegypto positi didicerant. Ideo etiam tanto tempore circumduxit eos per eremum, ut hunc morem obliviscerentur; et propter aliud: sicut Judaïcus populus erat in figura, imo umbra Christiani populi; ita in eodem debuit praecedere umbra veri sacrificii, ut in paschali agno,
Abbreviated transcription (Latin):
in nos pectantibue. Ut dicitur. Si remiseritis homi¬
nibus et pater meus remittet uobis. Geptimo
per caritatis opera. ut dicitur. Caritas oꝑit mul¬
titudinem poctatorũ. d. ¶ Duid ualet confessio.¬
M. Quantũ baptismus. Sicut .n. m baptismate
originalia ita in confessione remittuntur actualia.
per confessionem. alteꝵ in ultimo ꝑ examinac̃õ¬
reus In isto uero sacerdos xp̃i uicauus index.
homo et accusator et reus Pemtencia est sentẽ¬
cia. Qui hic iudicatur. non ibi accuscitur. Ut dr̃.
pectata. M. Sicut omma medicamenta nõ ua¬
lent ad sanandũ uulnue ꝙ̃diu ferrã fuerit in¬
fixum insi ferrum extrahatur. ita omia bñfac¬
ta non ꝓderunt insi pegata relinquãt᷑. Qui¬
facit peccatum seruus est pc̃ai. ot nemo potest¬
alienũ seruum facere liberum. d. Proderũt
hac uita siue in futura. In hac uita ut dicitur
de diuite. Recepisti bona in uita tua ĩ futura
uero ut dicitur Centuplũ accipietis. Ita econ¬
tra de omnib que fecerit homo malis pumet᷑

Expanded text:
in nos peccantibus, ut dicitur: Si dimiseritis hominibus, et Pater meus dimittet vobis ; septimo, per charitatis opera, ut dicitur: Charitas operit multitudinem peccatorum . D. Quid valet confessio?--M. Quantum baptismus; sicut enim in baptismo originalia, ita in confessione remittuntur peccata acper confessionem; aliud in ultimo die per examinatioreus. In isto vero sacerdos, Christi vicarius, judex; homo et accusator et reus: poenitentia est sententia. Qui hic judicatur, non ibi accusatur, ut dicitur: ntur peccata?--M. Sicut omnia medicamenta non valent ad sanandum vulnus, quamdiu ferrum fuerit infixum, nisi ferrum extrahatur: ita omnia benefacta non proderunt, nisi peccatum relinquatufacit peccatum, servus est peccati ; et nemo potestalienum servum facere liberum. D. Proderunt ve in hac vita, sive in futura. In hac vita, ut dicitur de divite: Recepisti bona in vita tua . In futura vero, ut dicitur: Centuplum accipietis . Ita e contra de omnibus malis quae fecerit homo punietur,
Abbreviated transcription (Latin):
suas in sanguine poccatoris.D.Qui in t̾mã¬
bus fuerint de prehensi et a iudicibus ad ocu¬
leũ uel ad aliud suppliciũ dampnati. et in ip̃o
mortis articulo peniterunt. est spes aliqua de
illis .M. Magna. Quidam em̃ ꝑ ip̃m supplicium
purgantur. et ut latro in cruce saluantur. Qui¬
dam oracionib sanctorum de penis liberantur.¬
.d. Quid cause est q pueri meliuo quoq pos¬
sunt discere ꝙ senes.Mi. Quia in ip̃is est adhuc

Expanded text:
suas in sanguine peccatoris. D. Qui in criminsuas in sanguine peccatoris. D. Qui in criminibus fuerunt deprehensi, et a judicibus ad equuleum vel ad aliud supplicium damnati, et in ipso mortis articulo poenituerint, est spes aliqua de eis?--M. Magna: Quidam enim per illud supplicium purgantur, et ut latro in cruce salvantur; quidam orationibus sanctorum de poenis liberanturD. Quae causa est quod pueri melius quaeque possunt discere, quam senes?--M. Quia anima adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate coactus laboraret. et ad eterna hac oc¬
casione redire queat. et hoc tm̃ de elaĩs acci¬
pe. nam reprobis omina ad penam sunt.d.
Est homim t̾minus uite prestitus et si pt᷑
eum excedere uiuendo. uel preuenire mouẽdo.
M. Unicuiq statutum est a deo ꝙ̃ diu uiuere de¬
beat in hoc seculo quẽ terminũ non põt̾ homo
uiuere uel unũ momentũ. ut dr̃. Constitiusti
terminos eus qui preterri non poterũt potest
prauis moribus potest efficere ut non solum
mercede priuetur. uerũ eciã ante condictum
tpũs expellatur. d. Pdroba.M. deus eduxit
quã ꝓpter poccata non sunt adepti. s anteꝙ
illut uenirent: sunt in deserto ꝓstrati ⁊q̃. d.¬
Dectat iudex si iros punnt.ai. Iuimo pec¬
cat si non puint. Uindex est em̃ ire dei in hoc
ip̃m constitutus. d. Pdeccant ministri qui a Iu¬
dicaibus iussi dampnatis suppliciũ mortis infe¬
runt .M. Mimime. Sed pocius lau̾ant manus

Expanded text:
cessitate coactus laboret, et etiam hac occessitate coactus laboret, et etiam hac occasione redire queat. Et hoc tantum de electis accipe, nam reprobis omnia ad poenam faciunt. D. Est homini terminus vitae praestitutus; et si potest hunc excedere vivendo, vel praevenire moriendo? --M. Unicuique statutum est a Deo quamdiu vivere debeat in hoc saeculo: ultra quem terminum homo non potest vivere, vel unum momentum, ut dicitur: Constituisti terminos ejus, qui praeteriri non poterunt . Potest pravis moribus potest efficere ut non solum mercede privetur, verum etiam ante conditum tempus expellatur. D. Proba.--M. Deus eduxit quam propter peccata non sunt adepti; sed antequam illuc venirent, sunt in deserto prostrati. 25. DPeccat judex, si reos punit?--M. Imo peccat, si non punit: vindex est enim irae Dei in hoc ipsum constitutus. D. Peccant ministri, qui a judicibus jussi damnatis mortis supplicium inferunt?--M. Minime; sed potius lavant manus
Abbreviated transcription (Latin):
crã loca iuse̾. M. Melius est pecumã cũ qua
ituri sunt in pauperes expendere. Si qui uero
te uel ꝓpͥo sudore acquisita ierit. et se ĩ itinere
apud congregaciones sanctorũ. orticionib cõ¬
mendauerit de rebus suis ip̃is aliisq pauperi¬
bus ĩꝑtierint. laudandi sunt. quiã helena et
uero propter crriositatem uel laudem ad sacta
loca disturrũt ħ in mercedem recipiunt. ꝙ ame¬
na loca aut decora esdificia uiderunt et laudẽ
ꝑrexennt: ita deo ac sanctis eius erunt accepti.
sicut is qui filium coram patre inimolat.sic cru¬
entis mambue ad eum uem̾at.d. EIur deus¬
nou concessit homim ut sumpto cibo saltem per
septimanã posset carrre illo.a. fames ẽ una
de penio peccati. homo sic cratus erat ut si uel¬
dit non insi per laborem redur potuit. qui si
frigus uel famẽ et cetera incõmoda non susture¬
ret. laborare nollet et sic semper extorus a re¬
gno manerot. Indidit gͦ ei deus famẽ ut hac ne¬

Expanded text:
ca sacra invisere?--M. Melius est pecuniam, cum qua ca sacra invisere?--M. Melius est pecuniam, cum qua ituri sunt, in pauperes expendere. Si qui autemte vel proprio sudore acquisita ierint, et se in itinere apud congregationes sanctorum orationibus commendaverint, de rebus suis ipsis vel aliis pauperibus impertierint, laudandi sunt quia et Helena et i vero propter curiositatem vel laudem humanam ad sacra loca discurrunt, hoc in mercede accipiunt, quod amoena loca, aut decora aedificia viderint, vel laudem perrexerint, ita Deo vel sanctis erunt accepti, sicut is qui filium coram patre suo immolat, et sic cruentis manibus ad illum venit. 24. Denon concessit homini ut sumpto cibo saltem per septimanam posset carere illo?--M. Fames est una de poenis peccati. Homo sic creatus erat, ut, si veldit, non nisi per laborem redire potuit. Qui si famem, vel frigus, vel caetera incommoda non sustineret, laborare nollet; et sic semper extorris a regno maneret. Indidit ergo ei famem Deus, ut hac ne
Abbreviated transcription (Latin):
cio . M. Apud babel turris gigantiũ exorta le¬
gitur.cuus altitudo sexaginta quatuor stadioꝵ
fuisse fertur. in qua primus Rex huius mundi
nẽ robh q̃ et uiuus regnauit. qui belo pr̃i suo
ymaginẽ faciens cunctos sibi subiugatos eam
suis prepotentibus regibus mortuis ydola fe-¬
cerunt. que uulgus adorare compulerũt. ut
cretenses suo Regi Ioui. et athomenses cecropi.
Latun Iano. Romani Romulo. Unde diatur.Pori¬
uero intrabant. et populũ pet responsa soduce¬
tes ludificabant. d. Ubi fuit babel. aIn loco
ubi nunc est magna babilonia. quã de latere
et bitunime construxit semiramis Regina. Ut
lateres igni. bitumen aque resisteret. cuius
longitudinẽ et latitudinem per sexaginta mi¬
liaria eetendisse dicitur. muri uero latitudinẽ
quinquaginta cubitorũ. Altitudinẽ.C. et .l.
cubitoꝵ extruxisse fertur In hac Ciuitate y do¬
latria cepisse ꝑhibetur. In hac eciam antixp̃t
coluber qui totum mundũ deuorabit. D¬
rodest iherosolimam petere.aut alia sa¬

Expanded text:
io? --M. Apud Babel turris gigantum exorta legitur, cuius altitudo sexaginta quatuor stadiorum fuisse fertur; in qua primus rex hujus mundi, Nemroth, et postea Ninus, regnavit; qui Belo patri suo imaginem faciens, cunctos sibi subjugatos eam aris suis, aut praepotentibus regibus, mortuis idola fecerunt, quae vulgus colere compulerunt: ut Cretenses suo regi Jovi, et Athenienses Cecropi, Latini Jano, Romani Romulo; unde dicitur: Priormulas intrabant, et populum per responsa seducentes ludificabant. D. Ubi fuit Babel?--M. In loco in quo nunc est magna Babylonia, quam de latere et bitumine construxit Semiramis regina, ut lateres igni, bitumen aquae resisterent. Cujus longitudinem et latitudinem per sexaginta milliaria extendisse dicitur, muri vero latitudinem quinquaginta cubitorum, altitudinem ducentorum cubitorum exstruxisse fertur. In hac civitate idololatria coepisse perhibetur. In hac etiam Antichrisexibit, qui totum mundum devorabit. rodest Hierosolymam petere, aut alia lo
Abbreviated transcription (Latin):
cantica ¶Ideo. quia cathecumini in pro¬
¶xuno futuri sunt de ortu centum. quadraginta
quatuor imlitum qui cantant cantium nouum.¬
¶Aliter.propter renouationem in ueram ino¬
centiam quasi iam factum sit quod cito uentu¬
rum est exe persona ipsorum. Cantor cantica. cã¬
tat. que ceteri cantare non possunt.qui macula¬
ti sunt post ut̾ũ baptismi. ut lectiones sint qͣi
auditoꝵ et oratio sacerdotis. atq responsio

Expanded text:
canticis. Esto, catechumeni in proximo futuri sunt de coetu centum quadraginta quatuor millium, qui cantant canticum novumPropter futuram renovationem in veram innocentiam, jam, quasi factum sit quod cito est venturum, ex persona ipsorum cantat cantor cantica quae caeteri non possunt cantare, qui maculati sunt post uterum baptismi; ut lectio sit ista, siauditoris: et oratio sacerdotis atque
Abbreviated transcription (Latin):
uero claidestina uel interdicta inire presũp¬
serit in gradu prohibito eciam ignoranter
soboles de tali coniunctione suscepta prorsus
illegitiua censeatur. de parentum bonis nul¬
lum habitura subsidium. ¶Item nõta quod¬

Expanded text:
modi clandestina uel interdicta coniugia inire presumpserit in gradu prohibito etiam ignoranter. soboles de talj coniunctione suscepta prorsus illegitima censeatur. de parentum ignorantia nullum habitura subsidium. cum illj
Abbreviated transcription (Latin):
de Iohanne ꝙ aĩa eius adhuc in matre senserit
cia non carere. s ꝑ debilitate corpusculi non pos¬
semme concipitur. Wnde dr̃. Quis potest face¬
re mundũ de iniundo conceptũ semine: ⁊ alibi
In mniquitatib conceptus sum. D. Cum homo
totus in baptis mate mundetur. et conugiũ bonũ
M. homo in baptismate intius exteriusq sac̃¬
tificatur sed iuirsus semen eius ꝑ carnis concu¬
piscentiam comquinat᷑. d. Cum illa ꝯmixtio
nequeat fieri absq delecta cõe carnali et ille
non possit repugnare parẽtib: ut puta adhuc
informatus. quomodo est ip̃e ĩmundus. aut
culpe aut pene obnoxius: M. Crmen huiꝰ

Expanded text:
d anima ejus adhuc in matre senserit ntia non carere, sed prae debilitate opus Dei non pospitur, ut dicitur: Quis potest facere mundum de immundo conceptum semine? et alibi: in iniquitatibus conceptus sum . D. Cum homo totus in baptismate emundetur, et conjugium bonum tur?--M. Homo in baptismate interius et exterius sanctificatur; sed rursum semen ejus per carnis concupiscentiam coinquinatur. D. Cum illa commixtio nequeat fieri absque delectatione carnali, et ille infans non possit repugnare parentibus, ut puta adhuc informatus, quomodo ipse est immundus, aut culpae aut poenae obnoxius?--M. Crimen hujus
Abbreviated transcription (Latin):
lumus. D. Sunt cĩe ab micio create. aut
Formantur aũt cottidie ꝑ spẽm et mittuntur
in corporũ effigiẽ. ut dr̃. Pdater meus usq mo¬
corda eorũ id est aĩas. D. Cum deus sum̃e¬
bonus et sum̃e scũs non insi bonas et sc̃as animas
eant in infernũ si illud corpusculũ mox fuerit
mortuũ.M. Deus a quo om̃is bonitas et om̃̃s
naturalitᷤᷤ cupinius uiuere. Ueꝵ tñ cum intra¬
uerint illud ĩmũdum et pollutum uastulũ. tã¬
ta auiditate illud amplectuntur ut plus diligãt
ꝙ̃ deum. Iustũ igitur est cũ ip̃e sordidũ uas ymo
carcerõ quo clauduntur amori dei p̃ponãt.eas
deus a suo consortio excludat
aiẽ aliquid in corporib infanciũ: M. Legitiu

Expanded text:
us. D. Sunt animae ab initio creatae aut formantur autem quotidie per speciem, et mittuntur in corporum effigiem, ut dicitur: Pater meus usque mocorda eorum , id est animas. D. Cum Deus, summebonus et summe sanctus, nonnisi bonas et sanctas animas eant in infernum, si illud corpusculum mox fuerit mortuum?--M. Deus, a quo omnis bonitas et omnis naturaliter cupimus vivere; verumtamen cum intraverint illud immundum et pollutum vasculum, tanta aviditate illud amplectuntur, ut plus illud diligant quam Deum. Justum igitur est ut, cum ipsae sordidum vas, imo carcerem, quo includuntur, amori Dei praeponant, eas Deus a consortio suo excludat. animae aliquid in corporibus infantium? --M. Legitu
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis. ꝓ mulieꝵ amore sulphureo fetore.
pro uestiũ intore induentur confusione. pro
pecuna et edificus hereditabunt uermes in
infernalibus antris. uñ dr̃. Ducunt in bonis
dies suos. et in puncto ad inferna descendunt
Porto bom quos asseris hiuiõi incõmodis af¬
fici similes sunt illi qui piꝑ uel aliam amarã
herbam gustu p̃libat. ut uinũ post sumptũ
suauius sapiat. ita ip̃i pro carcere recpient᷑
in eterna tabernatula. ꝓ uerberib obtinebũt
gaudiũ et leticiam pro fame et siti nõ esuriẽt.¬

Expanded text:
tudinis; pro mulierum amore, sulphureo foetore; tudinis; pro mulierum amore, sulphureo foetore; pro vestium nitore, induentur confusione; pro pecunia et aedificiis, haereditabunt vermes in infernalibus antris; unde dicitur: « Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . » Porro boni, quos asseris hujusmodi incommodis affici, slmiles sunt illis qui piper vel aliam herbam amaram gustu praelibant, ut vinum post sumptum suavius sapiat. Ita justi, pro carcere, recipientur in aeterna tabernacula; pro verberibus, obtinebunt gaudium et laetitiam; pro fame et siti, « non esurient
Abbreviated transcription (Latin):
cidantur. ne res sue tollantur. uñ dr̃. Non est
pax impiis dic̃ dũs. Econtra elã ninũ potẽtes
sunt.qr p̃uenti grã dei et bonũ uolũt et possũt.¬
et malum respuũt.fdremio nõ carent. qr sine ti¬
more manent. et futiur libertatis certi gaudent
uolo tibi insinuare. ꝙ malis nichil bom contiu¬
gat. et bonis nichil mali euemat. a. In dei noĩe
quid loqueris .M. Nonne mali hic conuuuns de¬
liciantur. decore et cõmixtione mulieꝵ iocundã
hoc tripudio de aqua tractus. enccatur. aut
illi cui poculũ mellis porrigitur. ⁊ post sine fi¬
ne amarũ mare epotare cogetur. Nam ꝓ epu
includunt᷑. uerberib tunduntur. fame et siti ⁊
aliis cruciatib affligunt᷑. Cum fortuna malie
per ꝓspera arriserit. et eos copia de suo cornu.
hiis bonis que enu̾asti repleuerit. tunc assimu¬
lantur pisci qui mordeus hanũ gratulatur. s¬
lis replentur ut ille diues absinthio amari¬

Expanded text:
cidantur, ne res suae tollantur, unde dicitur: Non est cidantur, ne res suae tollantur, unde dicitur: Non est pax impiis, dicit Dominus . Econtra, electi nimium potentes sunt, quia praeventi gratia Dei et bonum volunt et possunt, malum vero respuunt. Praemio non carent, quia sine timore manent, et spe futurae libertatis certi gaudent; tibi volo insinuare quod malis nihil boni contingat, et bonis nihil mali eveniat. D. In Dei nomine quid loqueris? Nonne mali hic conviviis deliciantur, decore ac commixtione mulierum ac libehoc tripudio de aqua tractus enecatur, aut illi cui poculum mellis praebetur, et post sine fine amarum mare epotare cogetur; nam pro epuincluduntur, verberibus tunduntur, fame et siti et aliis cruciatibus affliguntur?--M. Cum fortuna malis prospera arriserit, et eos copia de suo cornu his bonis quae enumerasti repleverit, tunc assimulantur pisci qui mordens hamum gratulatur, slis replentur, ut ille dives, absinthio amari
Abbreviated transcription (Latin):
piunt᷑ ut electis adhuc errantib timor incu¬
ciatut.⁊ sic ab errore ratrahantur. d. Eũt¬
felissimi sunt. quib ꝑmittitur ꝑ om̃ia sanit᷑
uiuere. et ominia desideria sua ꝓ libitu suo
implere. Si aduersitate nõ tangũtur.quia ta¬
li modo ut arida ligna ad ignẽ nutriũtur. Eto¬
tra sunt felicissim qui hic a suis desiderus
arcentur.et multis asꝑitatibus exe̾cent᷑ quia
tali modo ad regnũ ut filii flagellis erudiũt᷑.
ut dicitur. Deum flagellat oẽm filiũ quẽ dili¬
git. d. Tolo te scre ꝙ reprobi ꝙ̃nus regni
corona pociant᷑. sĩ modo impotẽtes sũt ⁊ nũꝙͣ
mio carebũt.d. Pyo dei amorie fat me hoc celeri¬
us audire.M. Reprobi ĩpotentes sũt qr p̃uenti
ira dei bonũ nolunt. et iõ nullo modo possũt. ma¬
lum uͦ et uolunt et possunt. Malum uͦ ꝓbatum
est nichil esse. ⁊ iõ constat eos nichil posse. Si
timio timore dei auxiantur. ne capiantur. ne oc¬

Expanded text:
piuntur, ut electis adhuc errantibus timor incupiuntur, ut electis adhuc errantibus timor incutiatur, et sic ab errore retrahantur. 6. felicissimi sunt, quibus permittitur hic per omnia suaviter vivere, et omnia desideria sua pro libitu suo implere, sed adversitate non tanguntur; quia tali modo ut arida ligna ad ignem nutriuntur. Econtra, sunt illi felicissimi, qui hic a suis desideriis arcentur, et multis asperitatibus exercentur: quia tali modo ad regnum, ut filii, flagellis erudiuntur, ut dicitur: Deus flagellat omnem filium quem recipit . Volo te scire quod reprobi, quamvis comio carebunt. D. Pro Dei amore, fac me hoc clarius videre?-- M. Reprobi impotentes sunt, quia praeventi ira Dei bonum nolunt, et ideo nullo modo possunt; malum autem et volunt, et possunt. Malum vero probatum est nihil esse: ideo eos constat nihil posse. Sintinuo timore anxiantur ne capiantur, ne oc
Abbreviated transcription (Latin):
quãto magis eterna. Potencia sublimant᷑ Pri¬
mo ꝓpter seipõs ut bona q̃ mente conceperrat
potenter explere possint. Scdo ꝓpter electos
ut eis in boms tutela sint. Tercio ꝓpter repro¬
bos ut eos reprimant ne tantũ quantũ uołut
noceant. Sanitate solidantur ne iusti de eoꝵ
egritudine contristentur sed de eorũ salute
letentur. Econtra quidã mali ħ egestate. af¬
flictione. corporis dolore suspirãt. ut pet hoc
distant quã praua sũt ad q̃ prauis morib ses
ciaus moruint᷑. et ecõntra aliqui boni diutur¬
uam uitã ducũt. mali uero aicius obeunt
.M. Mali iõ diu uiuere ꝑmittunt᷑ ut elc̃i ꝑ
eos ex̾ecantur. et a uicus corrigantur. ip̃i
uero. post maiori supplicio torqueant᷑. Bom
aut̃ cicius tolluntur ne diucius hic aduersis
att̾antur. s mansuris gaudiis inserant᷑. Etõ
tra longeua uita iustisͦ datur ut meritũ illo¬
⁊ũ augeatur cũ plues ꝑ eoꝵ exempla ꝯuer¬
tantur. Mali sone celoriter ad tormentũ ra¬

Expanded text:
sublimantur primo propter seipsos, ut bona quae mente conceperunt, potenter exercere possint. Secundo, propter electos, ut eis in bonis tutela sint. Tertio, propter reprobos, ut eos reprimant, ne tantum quantum volunt noceant. Sanitate solidantur, ne justi de eorum aegritudine contristentur, sed de eorum salute laetentur. Econtra, mali quidam hic egestate, afflictione, corporis dolore suspirant; ut per haec discant quam amacitius moriuntur; et e contra, aliqui boni diuturnam vitam ducunt, mali vero celerius obeunt? --M. Mali ideo diu vivere permittuntur, ut electi per eos exerceantur, et a vitiis corrigantur; ipsi vero post majoribus suppliciis torqueantur. Boni autem citius tolluntur, ne diutius hic adversis atterantur, sed mansuris gaudiis inferantur. Econtra, vita longaeva justis datur, ut meritum illorum augeatur, cum plures per illorum exempla corriguntur. Mali sane celeriter ad tormenta ra
Abbreviated transcription (Latin):
possunt.sed ꝑ maliciam scirr dissimulant ut
clerici et monachi durius ꝓuinũtur. ut dr̃.
qui scit ⁊ non facit uapulabit plagis multis.
Qui uero bona audire nolunt. et que debent
facere discere contempiũt. duplici aĩadu̾sione
subiacebũt.pͥmo pro cõtumacia ꝙ sciẽter pec
Ut dr̃ Reuelabunt celi inquitatẽ illorũ et
terra aduersus eos consurget. qui dixerunt¬

Expanded text:
possunt, sed per malitiam scire dissimulant, ut possunt, sed per malitiam scire dissimulant, ut clerici et monachi, durius punientur, ut dicitur: Qui scit, et non facit, plagis vapulabit multis . Qui vero bona audire nolunt, et quae debent facere discere contemnunt, duplici animadversioni subjacebunt. Primo, pro contumacia, quod scienter peccut dicitur: Revelabunt coeli iniquitatem illorum, et terra adversus eos consurget in die
Abbreviated transcription (Latin):
illi uidentur rei qui multa de deo audierunt. et
obsequi noluerunt. ita uidentur innoxii qui e¬
nũꝙͣ de deo aliquid audierũt. et ideo nõ fe¬
cerunt. Homines sunt ita creati. ut natura
lus uult pati homicidiũ. adulteriũ fuctũ nõ
faciat ulli. Cum ħ hor̃es in ꝓximo sꝑnũt. deo
angulus. ubi non sit notus deus. Cum m̾catꝰ
gracia uel alterius rei uel in illas terras ubi
deus colitur nuxtim hõĩes eant. et que ibi de
deo audierũt domi referant: et ideo sunt mex
cusabiles. D. Possunt excusati qui deũ igno¬
rant et bona: et ideo faciunt mala.M. Qui
ignorat ignorabitur. Qui eñ deum in fide et
opere ut gentes ignoiit. hũc deus ut hostem
suũ damp̾nat. Qui autẽ ꝑ fidem deũ nouerũt.
s uoluntatẽ eius simplicẽ ut rustici ignorant.
si dampnantur non grauiter dãpnant᷑. ut dr̃.
Seiuus nesciens uoluntatẽ dñi sui et nõ faciens
uapulabit paucis . Q ui autẽ ꝑ ingeniũ scire t¬

Expanded text:
illi dicuntur rei, qui multa de Deo audierunt, et obsequi noluerunt, ita videntur innoxii, qui nunquam aliquid de Deo audierunt, et ideo non fecerunt. Homines sunt ita creati, ut naturallus vult pati furtum, adulterium, homicidium; non faciat ulli. Cum hoc homines in proximo spernunt, Deo, angulus ubi non sit notus Deus, cum mercatus gratia vel alterius rei, in illas et illas terras, ubi Deus colitur, mixtim homines eant, et quae ibi de Deo audierunt, domi referant, et ideo sunt inexcusabiles. 10. De ignoratione Dei. D. Possunt excusari qui Deum ignorant et bona, et ideo faciunt mala?--M. « Qui ignorat, ignorabitur. » Qui enim Deum in fide et opere, ut gentes, ignorat, hunc Deus ut hostem suum damnat. Qui autem Deum per fidem noverunt, sed voluntatem ejus simpliciter, ut rustici, ignorant, si damnantur, non graviter damnantur, ut dicitur: « Servus nesciens voluntatem Domini sui, et non faciens, vapulabit plagis paucis . Qui autem per ingenium scire
Abbreviated transcription (Latin):
foueã mortis ꝑ praua exempla ducuĩt: tot penas
p̃aliis hereditabũt. quot aĩe eoꝵ exemplo pe¬
perierũt. uel quot predicando saluare neglexe¬
runt. ut dr᷑. Cui plus cõmittitur plus ab eo ex¬
igitur. Et iterũ. Potentes potenter tormenta
pacientur. Qui aũt in scłaribus p̃lati sunt.
ut reges et iudices. si iuste iudicãt. et subrectos
uiste iudice consequentur. quia bñ miustrant
bonũ gradũ sibi acquirũt. Si aũt miuste ⁊ cru¬
deliter opprimũt. acriora supplicia habebũt p̃¬
aliis. qr dirrissimũ iudiciũ fiet in hus qui p̃siunit.

Expanded text:
 tot poenas prae aliis haereditabunt, quot animae eorum exemplo perierunt, vel quot salvare praedicando neglexerunt, ut dicitur: Cui plus committitur, plus ab eo exigitur . Et iterum: Potentes potenter tormenta patientur . Qui autem in saecularibus praelati sunt, ut reges et judices, si juste judicant et clementer usto judice Deo consequentur: « quia qui bene ministrant, bonum sibi gradum acquirunt. » Si autem injuste et crudeliter populum opprimunt, atrocia supplicia prae alii
Abbreviated transcription (Latin):
ciant perire nequeunt. quia onmia cooꝑant᷑
eis in bonũ.eciam ip̃a pectata.nam post grauia
peccata humiliores erunt. et de sua saluacõne¬
uberiores laudes deo refnt. Reprobi aũt ꝓpter
olectos sunt creati. ut per eos in uirtutib exer¬
ceantur. et a uiais corrigantur. et coꝵ colla¬
cione gloriosiores appareãt. et cum eoe in tor¬
mentis uideant de sua euasione amplius gau.¬
Ut patẽfaciat in eis diuicias sue missicordie.
.d. Galuantur predestinati si nõ laborãt.m.
Predestinatio taliter est instituta ut p̃cibus
uel laboribus abtineatur.ut dr̃. Per multas
citationẽ. Quia uero scriptũ est. In domo pa-¬
tris mei mansiones multe sũt. unus quisq.
obtinebit mansiones scd̾m ꝓprium labore̾ ita
terit. ꝙ̃ diuina grã aduiu̾t. nec aliam man¬
sionẽ quis habituus erit.ꝙͣ eã ad quã ãte
mundi exordiũ preordinatus fuit. quia non
uolentis neq cͣrentis. sed miserentis est dei.

Expanded text:
ciant, perire nequeunt, quia omnia cooperantur ciant, perire nequeunt, quia omnia cooperantur illis in bonum, etiam ipsa peccata. Nam post graviora peccata humiliores erunt, et de sua salvatione laudes Deo referent. Reprobi autem propter electos sunt creati, ut per eos in virtutibus exerceantur, et a vitiis corrigantur, et eorum collatione gloriosiores appareant; et cum eos in tormentis viderint, de sua evasione amplius gauUt patefaciat in eis divitias misericordiae suae. D. Salvantur praedestinati, si non laborant?--M. Praedestinatio taliter instituta est ut precibus vel laboribus obtineatur, ut dcitationem. Quia vero scriptum est: In domo Patris mei mansiones multae sunt , unusquisque obtinebit mansionem secundum proprium laborem: ita terit, quam cum divina gratia juverit. Nec aliam mansionem quis habiturus erit, quam eam ad quam ante mundi exordium praeordinatus fuit: quia non volentis, neque currentis, sed Dei est miserentis .
Abbreviated transcription (Latin):
mundo nec comburitur nec destruitur. nͥ prius
a deo abiudicetur. Contigit aũt hoc tribus
causis. Primo si ecclesie edes per nuste acqui¬
sita constructe fiant.Scd̾o si habitantes eas
per ĩmundicias comquinãt. Tertio si eas hoĩes
plue ꝙ̃ eterna diligant. Sed nec hoc homini:¬
mimiiũ pecus moritut uel infirmatur. nisi dei
nutu iudicetur. D. Cum mors et egritudo sint
nem peccare nesciant .M. Per ea homo puntur
cum eorũ dolore uel morte in aĩo torquet᷑ d.
hoc potest esse de domesticis. quid dicis de
agrestibus: D. Eea egritudine uexant᷑. ue
nit a corrupto aere. uel ab alnis rebus que ob
pectatum homie in contraria mutãt᷑: d. Oid
creatum scłm quosdam ad suũ regnũ preordĩauit.
de quibus nullus perire possit. et quos om̃s sal¬
uari necesse sit. d. Si nullus potest saluari nͥ
predestinati. ad quid sunt alii creati. uel in quo
sunt rei ꝙ pereunt. M. Quicqͥd predestinati fa¬

Expanded text:
mundo comburitur, nec destruitur, nisi prius mundo comburitur, nec destruitur, nisi prius a Deo adjudicetur. Contingit autem hoc tribus ex causis: primo, si ecclesiae aedes per injuste acquisita constructae sunt. Secundo, si inhabitantes eas per immunditias coinquinant. Tertio, si eas homines plus quam aeterna diligant. Sed nec minimum pecus homini moritur vel infirmatur, nisi Dei nutu judicetur. D. Cum mors et aegritudo sint nem peccare nesciant?--M. Per ea homo punitur, cum eorum dolore vel morte in animo torquetur. D. Hoc potest esse de domesticis; quid dicis de agrestibus?--M. Quod ea aegritudine vexantur, evenit eis ex corrupto aere, vel ab aliis rebus, quae ob peccatum hominis in contraria mutantur. 9. De creatum saeculum quosdam ad suum regnum praeordinavit, de quibus nullus perire possit, et omnes salvari necesse spraedestinati, ad quid alii creati sunt, vel in quo sunt rei, quod pereant? --M. Quidquid praedestinati fa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥn sit p̃teritũ.M. Cum ħ de eo dicit᷑ nõ impo¬
tencia sed sum̃a om̃ipotencia p̃dicatur. ꝙ uidelic
omins creatura nequeat cũ ad hoc flectere ut ue¬
lit statutũ suũ imimutare. d. Quid est proui¬
necessitate cũcta euemant.q̃ unꝙͣ contiger̃t uel
adhuc uentura sunt.M. Due sunt necessitates
una naturalis ut solem oriri in oriente. uel diẽ
noctem sequi. Altera uoluntaria ut aliquẽ con-¬
bulare uel sedere. Que deus uult ut fiant me
fieri ꝑmittit ut hoĩes per liberũ arbitriũ bonu
pñcia aliquã necessitatem eis intulit ut fietẽt.
sed pocius ip̃i uim ncc̃itati intulerunt cum suã
uoluntatẽ expleuerunt.d. Eccidit aliquid
casu. M. Nichil om̃ino sed omma dei ordina¬
cione. D. Quomodo tunc alique ecclesie uel
edificia eciã bonoꝵi fortuitu igne inuadẽte qua.¬
si casu concremantur.M. Casus nichil ẽ. Seͥp¬
tum est autẽ.Nichil fit in terra sine causa un
patet ꝙ nulla ecclesia uel aliqua casa eciã in

Expanded text:
teritum?--M. Cum hoc de Deo dicitur, non impotentia, sed summa ejus omnipotentia praedicatur, quod videlicet omnis creatura nequeat eum ad hoc flectere, ut velit statutum suum immutare. D. Quid est provinecessitate cuncta evenerint quae unquam contigerunt vel adhuc ventura sunt?--M. Duae necessitates sunt: una naturalis, ut solem in oriente oriri, vel diem noctem sequi. Altera voluntaria, ut aliquem ambulare, vel sedere. Quae Deus vult ut fiant, utri tantum permittit, ut homines per liberum arbitrium bonum praescientia aliquam necessitatem eis intulit ut fierent, sed potius ipsi necessitatem intulerunt, cum suam voluntatem explerent. D. Accidit aliquid casu?--M. Nihil omnino; sed omnia Dei ordinatione. D. Quomodo ergo aliquae Dei ecclesiae, vel aedificia etiam bonorum, fortuito igne invadente, quasi casu cremantur?--M. Casus nihil est. Scriptum est autem: Nihil fit in terra sine causa . Unde patet quod nulla ecclesia, vel aliqua casa uspiam in