comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ acceperit deus aĩam me¬
am corpus meũ sepeli. ⁊
honorẽ habebis matris tue
om̃ib dieb uite tius. Me¬
mor enĩ ẽe debes que ⁊ quã¬
ta peritula passa sit ꝓpter
de in utero suo. Cũ autẽ ⁊
ip̃a ⁊pleuerit tẽpus uite su¬
e. sepelies eam cirta me
qiuando pecto esentias ⁊ pre¬
termittas p̾cepta dei nri. Ic¬
⁊ substãtia tua fat I¬
elemosinã.⁊noli auer¬
tere fatiẽ tuã ab ullo pan¬
pere. Ita enĩ fiet ut nec a te
auertatur facies dñi. Q ͦͣ
modo potuerts ita esto mi¬
seritors. si multũ tibi fu¬
erit. habũdanter iribue.
Si exiguum fuerit. etiam
exiguum libeter imperti¬
ristude. Premiũ tibi bon
thesaurtzas in die netessi¬
tatis: qm elemosina aboĩ
pcc̃co. ⁊ a morte liberat ⁊ nõ
pacietur aĩam ire in tenebs

Expanded text:
um acceperit Deus animam meam corpus meum sepeli et honorem habebis matri tuae omnibus diebus vitae eius memor enim esse debes quae et quanta pericula passa sit propter te in utero suo cum autem et ipsa conpleverit tempus vitae suae sepelies eam circa me aliquando peccato consentias et prtermittas praecepta dei tui. ex substantia tua fac elemosynam, et noli auertere faciem tuam ab ullo paupere: ita enim fit, ut nec a te auertatur facies domini. quo modo poteris, ita esto misericors. si multum tibi fuerit, abundanter triSi exiguum fuerit, etiam ipsum exiguum libenter impartirestude. Premium enim bonum tibi thesaurizas in die neccessitatis, quoniam helymosina ab omni peccato et a morte liberat, et non pa
Abbreviated transcription (Latin):
astiterunt reges terre ⁊ printi¬
pes ꝯuenerũt in umĩ aduersũ
Pro eo qd̃ dt̃m est ut quid: ac
si diceretur frustra. Non enim
impleuerũt qd̾ uoluerũt: ut
xp̃c extingueretur. dicitur hoc
de persecutorib dñi: qui ⁊ in
memorãtur.¬

Expanded text:
unt reges terrae, et principes convenerunt in unum, adversus Pro eo dictum est utquid, ac si diceretur, frustra: non enim impleverunt quod voluerunt, ut Christus exstingueretur; dicitur hoc enim de persecutoribus Domini, qui et in memorantur
Abbreviated transcription (Latin):
escendente nunc dñe. Hoc ẽ
inclinante se ad int̾irmi-¬
tatem ⁊ impotẽtiã ceteroꝵ. mi¬
sertus imperfectioni eoꝵ. uł
infirmitati: secute sũt eum
turbe multe. aliqͣ ti ꝓpter doc¬

Expanded text:
escendente nunc Domino, hoc est, inclinante se ad infirmitatem et impotentiam caeterorum, misertus imperfectioni eorum vel infirmitati, secutae sunt eum turbae multae, aliquanti propter ch
Abbreviated transcription (Latin):
oriecur non ut regnum
amittat: s ut regnaturoᷤ
acquirat. Morietur non ut
ferat sempiternã. siorietur
non ut seruus iniquitatis.
sed ut dñs marestatis. Morie¬
tur non uinculo necessitatis:
s ꝓposito uolũtatis. Morietur
inirabiliter. morietur miseritor¬
diter: morietur singulariter.

Expanded text:
orietur non ut regnum amittat, sed ut regnaturos acquirat. Morietur non ut ferat sempiternam. Morietur non ut servus iniquitatis, sed ut Dominus majestatis. Morietur non vinculo necessita is, sed proposito voluntatis. Morietur mirabiliter, morietur misericorditer, morietur singulariter,
Abbreviated transcription (Latin):
tant. Cũq ad togrutionem
preteptoris redeunt. mox ad
formam salutis returrunt.
Nam sequitur. Quos ut
iudit dixit. Ite ostendite uõ
sacerdotib. Et fc̃m est dum
irent: mundati sunt. Nul¬
lũ dñs eoꝵ quib hec corpo¬
ralia beneficia prestitit ĩue¬
nitur misisse ad saterdotes
nisi leprosos. quia iudelicet
saterdotium ideoꝵ figura
erat sacerdotii regalis qd̃ est
in ecca. quo ꝯsetrantur õs

Expanded text:
cant, cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam sequitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes, nisi leprosos, quia videlicet sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes
Abbreviated transcription (Latin):
pc̃ti uirus salubritex aperitur
in ꝯfessione qd̃ pestiferi latebat
in mente. Uulnera ⁊ enũ cũctiꝰ
in supeificiem trahũt humo¬
rem putͣedinis. Et cõfitẽdo
pet̃ta hr̃a qiito aliud agimꝰ.
nisi maluu qd̃ in nobts la¬
tebat aperimus. Sed la zarus
unlneratus cupiebat satura¬
et de micis que cadebant de mẽ¬
sa diuitis. ⁊ nemo illi dabat.
Quia gentilem quẽq ad cog¬
nitonem legis admittere sũ¬
perbus ille ppłs despitiebat.

Expanded text:
rus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ti uero dñi tortorib tra¬
diti ad loca penalia ducti
sunt ⁊ in ꝯspectu sc̃oꝵ rusti¬
ti ⁊ eleutherii ut tormentoꝵ
ip̃ius terrore ab intentionẽ
sua refpiterẽt pretiosus cã¬
pi doctor eoꝵ. ⁊ fortissimus
achleta dñi dyonisius expo¬
liatur. ⁊ toto torpore a ternsꝰ
militũ termionib uicissim
flagellatur nec uincitur. Eͥ
inter crepitus uerboꝵ dei glo¬
riam collaudare ⁊ cõmili¬
tones suos ut adhec sei̾i¬
ctos prepararẽt ⁊monere
om̃sc fideles. ut huic in do¬
minita fide corroborarent᷑.
non desunt preditare ditẽs.
Laudem dñi loquetur os s¬
meũ ⁊ beneditat oĩs taro no¬
men sc̃m cuis qm̃ stignia

Expanded text:
ti vero Domini, tortoribus traditi, ad poenalia loca ducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincitur. Qui inter crepitus verberum Dei gloriam collaudare, et commilitones suos, ut ad haec se invictos praepararent, commonere: omnesque fideles, ut hinc in Dominica fide corroborarentur, non desinit praedicare, dicens: Laudem Domini loquetur os meum, et benedicat omnis caro nome
Abbreviated transcription (Latin):
sione eius in corport meo:
qd̾ est głia ur̃a. O uiri fide¬
les ⁊ dilectissimi fres. Ideo¬
q uidete ne deficiatis in trt¬
bulationib incis s magis
etiam rusticus ⁊ eleutherus
mi carteris recruduntur.
reducti in catastis extẽsi ⁊ fla¬
gellati: gr̃as dño referebant.
Tũc accep beatissimus ⁊ ac-¬
ceptabilis xp̃o hostia dyoni¬
sius in ocłis suoꝵ sr̃ lectũ
ferreũ suppositus fłamis s
nudus extensus est:⁊ tãta

Expanded text:
sione ejus in corpore meo: quod est gloria vestra, o viri fideles, et dilectissimi fratres. Ideoque videte, ne deficiatis in tribulationibus meis, sed magis etiam Rusticus et Eleutherius mi carceris retruduntur. m reducti, in catastis extensi et flagellati, Domino gratias referebant. Tunc beatissimus et acceptabilis Domino hostia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et canta
Abbreviated transcription (Latin):
mi sacerdotis merita glorio¬
sa ut ubi salutifer primo te¬
perat fructus oriri: eo ampliꝰ
glorie ip̃ius pateret triũphus
maximus: cunctos assistentes¬
horror inuasit ac lux mesfabil
cunctis resplenduit. ⁊ beatissi-¬
mi dyonisii se tadauer erexit .
St̃aq manu caput a corpore
dolabra littoris trt̾itatũ ange¬
dulis cepit brachiis uectitare.
Et fc̃a est comes multitudo ce¬
lestis exertitus ex animi torpo¬
ri taput ꝓprium ab ip̃o mon¬
te ubi fuerat decollatus. per du¬
o fere milia deportanti usq ad
locũ in quo nunc de dispositi¬
one ⁊ sua electione requiescit
humatũ sine cessatione hym¬
nis dultissonis deũ laudans.
Sed ⁊ telos potẽtia diuinorũ
sp̃uum innumerabilia agi¬
na sũt audita canore inestima¬
bilis suauitatis modulantia
głia tibi dñe adiuncto fretmũ¬
tius alła. Nã pro ut discerni
quedam materfamilias canul¬
la nõit que litet paganoꝵ ad¬
hut errorib necessitate potru

Expanded text:
mi sacerdotis merita gloriomi sacerdotis merita gloriosa, ut ubi salutifer primo coeperat fructus oriri, eo amplius gloriae ipsius pateret triumphus, maximus cunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angedulis coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitudo coelestis exercitus exanimi ejus corpori caput proprium, ab ipso monte, ubi fuerat decollatus, per duo fere millia deportanti usque ad locum, in quo nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione hymnis dulcisonis Deum laudans. Sed et coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaestimabilis suavitatis modulantia: Gloria tibi, Domine, adjuncto frequentius, Alleluia. Nam prout discerni edam mater familias, Catulla nomine, quae licet paganorum adhuc erroribus necessitate potius
Abbreviated transcription (Latin):
ago pro tunctis que fecisti
⁊ ostendisti michi atq dig¬
natus es operari per me. Ma¬
xume nunt qr humilitatẽ
meã uisitasti per te ⁊ uota¬
sti senectutẽ meã meo deside¬
derio fatigatã ad te. sciẽs s
iam ex multo tempore lar¬
gus ꝯcupiui uderete. Nũc
iam dñe per coronã marty¬
ris cũ fr̃ib meis serius tuis
suscipe me. Guosq tue cus¬
todie emendo. quos minis¬
terio nr̃o ⁊ tibi tuo sangui¬
ne acciuisisti. Cunctos etiam
qui te per uos in nõie tuo
petierint ut pollicitus es cle¬
menter exaudi. qm̃ tuum
regnũ est potestas cũ pr̃e et
fideliu qͥue per beatũ dyom¬
siũ crediderat eadem die cũ
illo. ⁊ in circuitu tiuitatis
pro xp̃i nõie cesa ⁊ durissi¬
mis ac antea in auditis s¬
suppliciis est effecta: ut pa¬
risii iuderetur impletum
fuerat peroratum. Posuer̃t
mortalia seruoꝵ tuoꝵ ĩ cir¬
tuitu eius: ⁊ nõ erat qui se¬
peliret. Namq ad declaran
da mactyris ⁊ galliaꝵ pri-¬

Expanded text:
ago pro cunctis quae fecisti ago pro cunctis quae fecisti et ostendisti mihi, atque dignatus es operari per me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, et vocasti senectutem meam, tuo desiderio fatigatam, ad te: sciens quia jam ex multo tempore largius concupivi videre te; nunc jam, Domine, per coronam martyrii cum fratribus meis servis tuis suscipe me: tuosque tuae custodiae commendo, quos ministerio nostro, et tibi tuo sanguine acquisisti: cunctosque etiam, qui te, per nos in nomine tuo petierint, ut pollicitus es, clementer exaudi: quoniam tuum est regnum et potestas cum Patre et fidelium, quae per eum crediderat, eadem die cum illo, et in circuitu civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, ut Parisiis videretur impletum fuerat peroratum: posuerunt mortalia servorum tuorum in circuitu ejus, et non erat qui sepeliret. Namque ad declaranda sancti martyris et Galliarum pri
Abbreviated transcription (Latin):
quos in celesti regno tam
gloriose exaltari ante om-¬
ne tẽpus decreuit. Deide
terrort subiuncto multis¬
⁊ non antea ꝓlatis suppliti¬
id materati: Xp̃i se famuloᷤ
magna ꝯfessionis uoce pro¬
nuntiãt. Lacerabatur q pre¬
cipue det sc̃s sacerdos huma¬
na rabie. cui seruiutt ⁊ bes¬
tia. Qui precurrebat ad tor¬
menta ne tarde iret ad glo¬
riam. Prouotabat in sepenã.
ut maior ẽẽt uictoria. Con¬
fligebãt inter se illic carmi-¬
fites. hinc palmata uox mͣr
uelut ab inicio uargis in tõ¬
spectu om̃iũ sci martyres
nudi cesi ⁊ sius uestib tet̃¬
duti e regione ydoli mer-¬
turii ad locũ estitutum e¬
qui creasti me: ⁊ gr̃a tua in
uitã hanic ꝙ induxisti meqͥe
ternia sapientia tuia docuisti
me. ⁊ ⁊silia secretoꝵ tuoꝵ
non abscondisti ame s sem¬
per in mĩa tua ⁊ miserati¬
onib trus multis ⁊solatu
es me. ⁊ fuisti mecũ ĩ oĩb
ad quẽtũq perrexi tibi gr̃as

Expanded text:
quos in coelesti regno tam quos in coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terrore subjuncto, multist non ante perlatis suppliciis macerati, Christi se famulos magna confessionis voce pronuntiant: lacerabaturque praecipue sanctus Dei sacerdos humana rabie, cui servivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam, ut major esset victoria. Confligebant inter se, illinc carnifices, hinc palmata vox martvelut ab initio, virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum equi creasti me, et gratia tua in vitam hanc induxisti me, qui aeterna sapientia tua docuisti me, et consilia secretorum tuorum non abscondisti a me: sed semper in misericordia et miserationibus multis consolatus es me, et fuisti mecum in omnibus, ad quaecunque perrexi; tibi gratias
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc faties fortiter: ⁊memori¬
atua erit in laude. Oilectio at̃
⁊ benignitas qm habes: sẽper
pro quibcũq petierit: imꝑetͣ
pagana curiositate tamẽ mi-¬
raculoꝵ sollicita p̾dicta lar¬
ducentes prefecti oblutib ite¬
rũ presentarẽt. Quib p̾fectꝰ
ait. Si prudenti esilo tandẽ
ad utam tenditis: ĩmolate
diis ⁊ uiuite. Si u̾o mori
eligitis: mortuoꝵ quos se¬
duxistis tadauera infelicit᷑
inhumata. ⁊ tormentoꝵ
adhuc signa seruantia ei¬
des cernite ⁊ si non resipue¬
ritis: infelicitatẽ coꝵ infe¬
licitate excedite. ⁊ infeliti¬
ter ut desideratis obite. ad
nisius rustitus ⁊ eleutheriꝰ
in agonia pari ꝯfessione
fidei ⁊ uirtutis ⁊stãtia robo¬
rati post nunia tormenta
głiosũ ꝯplere martyrium
elegerũt. Et iudicis abstra¬
ti ꝯspectib. at funerib si¬
bi sc̃oꝵ ostensis: diuina
iusta ⁊ occulta laudauere
iuditia qui sic eos in pre¬
senti humiliare disponit.

Expanded text:
Nunc facies fortiter, et memoriNunc facies fortiter, et memoria tua erit in laude, Dilectio autem et benignitas, quam habes semper, pro quibuscunque petierit, impetrapagana curiositate, tamen miraculorum sollicita, praedicta Larducentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera infeliciter inhumata, et tormentorum adhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueritis, infelicitatem eorum infelicitate excedite, et infeliciter, ut desideratis, obite. Ad nysius, Rusticus et Eleutherius, in agonia pari confessione fidei et virtutis constantia roborati, post nimia tormenta gloriosum complere martyrium elegerunt. Et judicis abstracti conspectibus, ac funeribus sibi sanctorum ostensis, divina justa et occulta laudavere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare disponit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quicius tortus nec mortuus
deponitur ⁊ in sarters glauci¬
ni tres simul electi dñi cũ fide¬
liũ multitudine recludũtur.
Dutebantur sant a delicto obli¬
gatis iusti in uincłis ꝯdẽpnan¬
di a dãpnatis ⁊ innotentes a
notentib exponuntur. Ubi tũ
post multas ⁊ per neccessartas
ppłi qui eũ sequendo carterẽ
irruperãt exhortationes ⁊ ad
absentes per directa inscitũ¬
tionũ pretepta dñita missaꝵ
sollempnia ut ꝯfirmarentur
participatione corporis ⁊ san¬
uelud iam in telis positus cele¬
braret. Hora qua trangebatur
panis sc̃s. quo ip̃e ⁊ ppłs emu¬
nitari debeant. resplenduit
huiusmodi lux de celo super
eum ⁊ om̃s qui ibi aderant
tiualẽ nemo eoꝵ antea uiderat.
In qua ueniens apparuit er do
est udere tũ multitidine an¬
geloꝵ. Et accipiens panem sc̃m:
dedit illi dicens. Actipe hoc cart
meus qd̃ mox ꝯplebo tibi una
xima mertes tua ⁊ his qui au¬
dierunt te: salus in regno meo.

Expanded text:
diutius tortus nec mortuus, diutius tortus nec mortuus, deponitur, et in carcere Glaucini, tres simul electi Domini, cum fidelium multitudine recluduntur. Ducebantur sane a delicto obligatis, justi in vinculis, condemnandi a damnatis, et innocentes a nocentibus exponuntur. Ubi cum post multas et pernecessarias populi, qui eum sequendo, carcerem irruperant, exhortationes, et ad absentes directa institutionum praecepta, Dominica missarum solemnia, ut confirmarentur participatione corporis et sanvelut jam in coelis positus celebraret: hora, qua frangebatur panis sanctus, quo ipse et populus communicare debebant, resplenduit hujus modi lux de coelo super eum et omnes qui ibi aderant, qualem nemo eorum antea viderat: in qua veniens apparuit ei Ddatum videre, cum multitudine angelorum: et accipiens panem sanctum, dedit illi, dicens: Accipe hoc, chare meus, quod mox complebo tibi una xima merces tua, et his qui audierint te, salus in regno meo.
Abbreviated transcription (Latin):
flãme non nocebũt te ⁊de¬
disti peruulosiorẽ ignẽ in cu¬
piditatib uintere fac ad nõis
tui głiam hanc adristionem
me suprare. Et sic cũ ambusto
bestias ferotissimas in rabiem
multo seiunio excitatas prectus
subrigitur. Quas cũ ĩpetu ua¬
lidislũno ꝯspexisset accurrere x
eas fatiens signũ crucis ⁊ suscipitꝰ
in celũ ait Gu dñe qui seperidẽ
es adesto nunc michi. eandem
potentiam excrendo. qmͣ in la¬
tu seruo tuo daneli miseritor¬
diter etulisti Peruenientes ailt
ad eũ bestie mansuetissime pro¬
cidebãt ei. Preparãtur quoq in¬
gentia clibam intendia ⁊ in ea
uir dñi sc̃s dyonisius uexillo
perpetui tormenti ymaginaria
qui ripheã ignitã in custodiã
paradisi truoris tui latite fa
tissimo ꝓperantes. uini dif¬
ferũtur non dimittũtur. Cũ¬
q extincto ad or̃onis eius for¬
ro eductus patioulo cruciarie
scipitis tormentaliũ instrum̃¬
toꝵ ꝯfixione appenditur. Unde
eẽ cunctis spectantib predicãᷤ.

Expanded text:
nocebunt te: et dedisti mihi periculosiorem ignem in cupiditatibus vincere, fac et ad nominis tui gloriam hanc adustionem me superare, et sic cum ambusto bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, contra eas faciens signum crucis, et suspiciens in coelum, ait: Tu, Domine, qui semper idem es, adesto nunc mihi, exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti. Pervenientes autem ad eum bestiae, mansuetissime procidebant ei. Praeparantur quoque ingentia clibani incendia, et in ea vir Domini S. Dionysius, vexillo perpetui tormenti imaginaria qui rhomphaeam ignitam in custodiam paradisi, cruoris tui latice, fitissimo properantes, vincti differuntur, non dimittuntur. Cumque exstincto ad orationem ejus forro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixione appenditur. Unde Dominum esse cunctis spectantibus praedicans,
Abbreviated transcription (Latin):
lo sit natus ⁊ coronatus. in il¬
lo celebretur:nos hodiernadi¬
e beati mathie duodecimi apłi
natalẽ tanta ueneratione ex-¬
tolere debemus. quanta ut
predc̃m est inter apłos mi¬
rabiliter electũ ẽt̃ ꝯperimꝰ.
od quẽ admodĩt¬

Expanded text:
lo sit natus et coronatus, in illo celebrentur; nos hodierna die B. Matthiae duodecimi apostoli natalem tanta veneratione excolere debemus, quanta, ut praedictum est, inter apostolos mirabiliter electum esse comperimus. Sed quemadmod
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt deus. In domo pr̃is mer
mansiones multe sũt. Qͥa
merita scõꝵ diuersa sunt .
bi mansionẽ ꝓ suo quisci
accepturus est merito: ideoñ
turbetur tor uỹm. Nam ui
denarius om̃ib in uineala¬
borantib datur. id est om̃ib
in ecc̃a per fidẽ laborãtib ut

Expanded text:
et Deus. In domo Patris mei mansiones multae sunt. Quia merita sanctorum diversa sunt, ibi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. » Ideo non turbetur cor vestrum. Nam unus denarius omnibus in vinea laborantibus datur, id est, omnibus in Ecclesia per fidem laborantibus
Abbreviated transcription (Latin):
li. R. Aufficiebat nobis pau¬
pertas nostra ut diuicias cõm¬
pictaremus nunquani fuisset
pecunia i sta pro qua misi¬
sti filium no stłum baculũ
senectu tis nostre . Heu¬

Expanded text:
. Sufficiebat nobis paupertas nostra, ut divitiae computarentur. Nunquam fuisset pecunia illa pro qusti filium nostrum baculum senectutis nostrae. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
sus cum parnã lib̃ri particu¬
lã teneat generatio: hoc ĩtel¬
ligitur qd̃ ⁊suecudinẽ gentiᷤ
sũt secutus sit. Consuetudo
enĩ hebreoꝵ est ut uolumi¬
nib ex eoꝵ principus ponãt
nõia. ut est genesis exodus
⁊ ceteri libri legales.Quod
⁊ sacerdotalẽ in eo exprimit
dignitatẽ. Nam ihe qui no¬
minis eius presagiũ pretu¬
lit.primus post moysen ĩ
ppło isrł ducatum tenuit:
⁊ filios iscł ĩ terrã ꝓmissioni
induxit. Aaron mistico cõ¬
secratus unguento: primꝰ
in lege sacerdos fuit. Salua¬
ꝓpha dicit. Multiplicabit᷑¬
euis imperiũ.⁊ pacis non
erit finis.⁊ angelus ad ma¬
riam potenciam regni eius
demonstrãs. dabit illi inqͥt
dñs deus sedem dd̾ pr̃is eiꝰ
⁊ regnabit in domo iacob

Expanded text:
s, cum parvam libri particulam teneat generatio, hoc intelligitur quod consuetudinem gentis suae secutus sit. Consuetudo enim Hebraeorum est ut voluminibus ex eorum principiis imponant nomina, ut est Genesis, Exodus et caeteri libri legales. Quod et sacerdotalem in eo exprimit dignitatem. Nam Jesus qui nominis hujus praesagium praetulit, primus post Moysen in populo Israel ducatum tenuit, et filios Israel in terram repromissionis induxit, Aaron vero, mystico consecratus unguento, primus in lege sacerdos fuit. Salvapropheta dicit: Multiplicabitur imperium ejus, et pacis non erit finis ; et angelus ad Mariam, potentiam regni ejus demonstrans: Dabit, inquit, illi Dominus Deus sedem David patris ejus, et regnabit in domo Jac
Abbreviated transcription (Latin):
argo: Nos ingenuitatẽ
uestra ad tantam captuu
cit ol noxios. Quintianus
dixit. Q uicquid furioso ore
blasphemaueris: pene poteẽt
uindicare. Bit tam̃ anteqͣ

Expanded text:
rgo nos ingenuitatem uestra| ad tantam captiuifaciat obnoxios. Quintianus dixit quidquid furioso| ore blasphemaueris . poenae poterunt uindicare. Dic ta| men antequam
Abbreviated transcription (Latin):
undetim fratri bus ego sum¬
bus ego sum
ioseph
quem uendidi¬
stis in e¬
gyp tum ad¬
huc uiuit pater noster senior
de quo dixeratis mi¬
Bien nium est quod tepit fa

Expanded text:
undecim fratribus: Ego sum Joseph quem vendidistis in Aegyptum. Adhuc vivit pater noster senior, de quo dixeratis mivere. Vers. Biennium est quod coepit
Abbreviated transcription (Latin):
non est prudẽtia: ne for¬
te iratus deus super sermones
tuos. dissipet cuncta opera s¬
manuũtuaꝵ. Ubi multa sũt
sõpnia. plurimeuanitages.
⁊ sermones ĩnumeri. Tu u̾o dñm

Expanded text:
Non est providentia: ne forte iratus Deus super sermone tuo dissipet cuncta opera manuum tuarum. Ubi multa sunt somnia, plurimae vanitates et sermones inumeri: tu vero Deum
Abbreviated transcription (Latin):
uraui dicit dominus ⁊ ultra-
ram non trascar super terram mon¬
tes enim ⁊ colls suscipiant iusti¬
tiam me an ⁊ testamentum
pacis e rit in ierusalem .u

Expanded text:
uravi, dicit Dominus, ut ne ultra jam irascar super terram. Montes et colles suscipiant justitiam meam. Ecce firmamentum pacis erit in Jerusalem.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis qd̃ ualet impẽd̾e
negligit: minus iusto se ꝯ¬
ditorem diligere ostendit tu¬
uis mandata in sustentan¬
da ꝓximi necessitate ꝯtemp¬
nit. Que ꝓfecto taritas qm̃
sine diuine gracie inspirati¬
one mimime possit haberi.
tatite quodam modo dñs ł¬
sinuat. qui petrum de illa
ingerrogans: symonẽ eum
rohis qd̃ ñqmͣ alias cogno¬
minat. Symon inqnit io-¬
hannis diligis me plus his:¬

Expanded text:
tatis, quod valet impendere, negligit, minus juste se conditorem diligere ostendit, cujus mandata in sustentanda proximi necessitate contemnit. Quae profecto charitas, quoniam sine divinae gratia inspirationis minime possit haberi, tacite quodammodo Dominus insinuat, qui Petrum de illa interrogans, Simonem eum Joannis, quod nusquam alias, cognominat. Simon, inquit, Joannis, diligis me plus his
Abbreviated transcription (Latin):
terrogatas dominum te confessus
sum A¶hett romanus ad bea¬
tum laurencium luidro ante te
ULfferens autem urteum cum
aqua misit se ad pedes eus.
Seatus laurencius dixit mea
nox obscurum non habet s om¬
nia in luce clarescunt. Euouae.

Expanded text:
terrogatus te Christum confessus sum. Ant. Dixit Romanus ad bem Laurentium: video ante te s. Afferens autem urceum cum aqua, misit se ad pedes ejus. Ant. Beatus Laurentius dixit: Mea nox obscurum non habet, sed omnia in luce clarescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
os quali senes leuioris pug¬
ne tursum recipimits te quasi
iiuenem manet gloriosior de tyran¬
no triumphus post tridirum me se¬
querio sacerdotemleui¬

Expanded text:
Nos quidem senes leuioris pune cursum recipimus; te quasi iuuenem manet gloriosior de tyranno triumphus. Post triduum me sequeris, sacerdotem leui
Abbreviated transcription (Latin):
nis fuit .
fuit: in quo pilatus ti¬
tulũ scripsit. aliud in quo
brachia euis extenta. ⁊ pal-¬
me affixe fucrũt tertiũ in
quꝰ torpus eius apensum
fuit. quartũ in quo trux af¬
fixa suit: qd̃ etiã aspersione
sanguinis lateris ⁊ pedum
intinctũ ⁊ sc̃ifitatũ est. Et
crux ista qmͣ uobis misi de
duobus est lignis: quia crux¬
est inserta crnti. Inserta: De
co in quo pependit. In qua
inseritur: de lub ped̾aneo. in
quo crux affixa fuit. Utrũq
dignũ: utrũq sc̃m¬

Expanded text:
nis fuit, unum in quo Pilatus titulum scripsit, aliud in quo brachia ejus extenta, et palmae affixae fuerunt, tertium in quo corpus ejus appensum est, quartum in quo crux affixa fuit, quod etiam aspersione sanguinis lateris, et pedum intinctum, et sanctificatum est; et crux ista, quam vobis misi, de duobus est lignis, quia crux inserta est cruci. Inserta est de eo in quo pependit, in qua inseritur, de suppedaneo in quo crux affixa fuit, utrumque dignum, utrumque s
Abbreviated transcription (Latin):
li qui hec quidẽ corporis ante
percipiũt: s nulla co delide
non nulli qui libenter uer¬
ba dri suscipiũt. ita ut etiã
infletio ⁊pungantursed
post latrimaꝵ tempus adi¬
uerbs deĩ non audrãt qui
hec edercere in opere ꝯtemp¬

Expanded text:
li qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis nonnulli, qui libenter verba Dei suscipiunt, ita ut jam in fletibus compungantur, sed post lacrymarum tempus ad iverba Dei non audiunt, quia haec exercere in opere contem
Abbreviated transcription (Latin):
tiia dñe iussione ꝯpletur. Ste¬
riles filios habere non possũt.
sed hoc posse tue uurtutis effici¬
u it. Natura quidem negat.
sed potẽtia imperat. Non ẽtas
sed tua potestas ostendit. Tũc¬

Expanded text:
ine, jussione completur. Steriles filios habere non possunt, sed hoc posse tuae virtutes efficiunt. Natura quidem negat, sed potentia imperat. Aetas prohibet, sed tua potestas ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiit ⁊ aperte tognoscetis qr
in fide dubitauit. Poposcit
namti ut destenderet ⁊ sana¬
ret filium suũ. Corporalem
ergo presentiã dñi querebat
qũi per sp̃m nusꝙͣ deerat.
Minus itaci in illũ credidit
qui non pritaint posse dare
salutẽ nisi presens eẽt ⁊corpo¬

Expanded text:
 aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, qui per spiritum nusquam deerat. Minus itaque in illo credidit, quem non putavit posse salutem dare, nisi praesens esset et corpo
Abbreviated transcription (Latin):
serpentis se reflectẽs. cum
immẽsa sanie undecim ranaᷤ
paruulas euomuit. ⁊ euesti¬
gio sopitati integerrime resti¬
tutus est. Mira res quãto ma¬
gis eam occuluit. tanto ma¬
gis clariori sydert uirtus m̃r¬
tyris emicuit. Confluebant
enim ad eũ cũ pauperib egro¬
tantes. ut ex fragmentis pa
ueltebatur. a fame ⁊ infir¬
mitate liberarentur.

Expanded text:
serpentis se reflectens, cum immensa insanie undecim ranas parvulas evomuit, et evestigio sospitati integerrimae restitutus est. Mira res quanto magis eam occuluit, tanto magis clariori sidere virtus martyris emicuit. Confluebant enim ad eum cum pauperibus aegrotantes, ut ex fragmentis pananctus vescebatur, a fame et infirmitate liberarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊non ad tam funeste com¬
pellimus ut hũc offenda¬
mus. Sin aliter: illi parebi-¬
mus potius qmͣ tibi. Efferi¬
mus nr̃as in quemlibet aũt
manus: qͣs sanguine innotẽ¬
credimus. Si quid in nos ultͣ
statueris. si quid adhuc iusse¬
ris. si quid admoueris ignes
tormenta. ferrũ subire para¬
ti sumus. Xp̃ianos nos fa¬
temur. persequi xp̃ianos nõ
ĩ h̾ talia maxt¬

Expanded text:
non ad tam funesta compellimur, ut hunc offendamus; sin aliter, illi parebimus potius quam tibi. Offerimus nostras in quemlibet hostem manus; quas sanguine innoceneoptamus. si quid in nos ultra statueris, si quid adhuc iusseris, si quid admoueris, ignes, tormenta, ferrum, subire parati sumus. Christianos nos fatemur, persequi Christianos non ec talia Max
Abbreviated transcription (Latin):
etit hoc cũ ingenti gemi¬
tu ⁊ flecu. ⁊ sinceriter ar¬
dance pietatis affectu. Dem¬
de abscedens aliquid de altari
floꝵ qd̃ occurrit tulit. ei cum
iam nox eẽt ad caput posuit.
Gunt dormitũ est. ⁊ ecce ante
dilutulũ clamat ut ad ep̃m
curreretur. qui metũ forte tũc
erat apud yponẽ. Cũ ergo eũ
audiret absentẽ. uenire pres¬
biteros postulauit.

Expanded text:
ecit hoc ingenti gemitu, et fletu, et sinceriter ardente pietatis affectu. Deinde abscedens, aliquid de altari florum quod occurrit, tulit, eique cum jam nox esset ad caput posuit. Tum dormitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum curreretur, qui mecum forte tunc erat apud Hipponem. Cum ergo cum audissent absentem, venire presbyteros postulavit.
Abbreviated transcription (Latin):
mini ad eum qui uobis
nunt loquitur per ꝓphas qui
post ea locuturus est presens.
Querite eũ dum inueniri por¬
test: dum estis in corpore. dum
datur locus penctencie: ⁊ quert¬
te non loto sed fide. Nunc ad do¬
pr̃em ciuii multus est in miseri¬
cordiis. ⁊ fatilis ad ignoscendũ
cũ cogitationes ⁊ mãs pristinas
celinquerimus. ut post ea mere¬
amur audire. Beati quox re¬
misse sũt iniquitates: ⁊ quoꝵ
decta sũt pectata. RIn ieumio.¬

Expanded text:
mini ad eum, qui vobis nunc loquitur per Prophetas, qui postea locuturus est praesens. Quaerite eum dum inveniri potest, dum estis in corpore, dum datur locus poenitentiae, et quaerite non loco, sed fide. Quopatrem, qui multus est in misericordiis, et facilis ad ignoscendum, cum cogitationes et vias pristinas reliquerimus, ut postea mereamur audire: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Non eni
Abbreviated transcription (Latin):
corde meo de si derabam te. Euouae.
Tulcipe me ut cum fratribus meis
sim cum quibus ueniens iaui¬
pastͥi me aperl michi ianuam
uite ⁊ perdut me ad conuiuium

Expanded text:
corde meo desiderabam te. Et suscipe me, ut cum fratribus meis sim, cum quibus veniens invitasti me. Aperi mihi januam vitae, et perduc me ad convivium
Abbreviated transcription (Latin):
bus ur̃as. ⁊ per familiass.
Et applicuit saiuel om̃s tri¬
bus isrł. ⁊ cecidit sors super¬
tribũ benianum. Et applicu-¬
it tribum beniamin ⁊ cogna¬
tiones eius ⁊ cecidit cognato
metri. ⁊ peruent usq ad saul
filiũ chis. Quesierut ergo
ellet illut. Respondit q ei dñs. Ec¬
te absconditus est domi. Cutur¬
rerunt itati ⁊ tulerũt eũ inde.
Stecit q in medio ppłi ⁊ altior
fuit uniuerso ppło: abhumero

Expanded text:
per familias et adplicuit Samuhel omnes tribus Israhel et cecidit sors tribus Beniamin et adplicuit tribum Beniamin et cognationes eius et cecidit cognatio Metri et pervenit usque ad Saul filium Cis quaesierunt ergo esset illuc responditque Dominus ecce absconditus est domi cucurrerunt itaque et tulerunt eum inde stetitque in medio populi et altior fuit universo populo ab u
Abbreviated transcription (Latin):
Uerumptamen primam huius lecti¬
onem non intelligena totum q ta¬
lem arbitrans distulit repetendum
exertitatior in dominito eloquio.¬
u̾bi tempus aduenit quo nomen ẽ¬
um dare oporteret relicto iure me¬
diolanum remeans baꝑtizatus est a

Expanded text:
uerum tamen ego primam huius lectionem non intellegens totumque talem arbitrans distuli repetendum exerubi tempus advenit quo me nomen dare oporteret, relicto rure, Mediolanum remeavimus. Placuit et A
Abbreviated transcription (Latin):
data sentencia iubet e¬
os qm̃ititiis plecti capita¬
li pena. At uli mente ala¬
triter signãteᷤ se signo xp̃t
certatun suas protendeb̾at
ceruices peecussori. Sicci se¬
um ⁊ tũ eo ⁊ in eo percipien¬
tes eternã ꝓ cuius amore ñ
sunt cunctati mortẽ subire
temporalem.¬

Expanded text:
ata sententia jubet eos quantocius plecti capitali poena. At illi mente alacri signantes se signo Christi certatim suas protendebant cervices percussori, sicque saeum eo et in eo percipientes aeternam: pro cujus amore non sunt cunctati mortem subire temporalem.
Abbreviated transcription (Latin):
ties. Gxcelsior telꝯ est. et
quid facies: Profundior
inferno ⁊ unde cogirosces:
longior terre mensura est.¬
⁊ latior mari

Expanded text:
is. Excelsior coelo est, et quid facies? Profundior inferno, et unde cognosces? Longior terrae mensura ejus et latior mari
Abbreviated transcription (Latin):
on enĩ audiemus u̾ba
regis antiochi. nec sacri¬
fitabimus trangredientes
legis nostre mandata: ut e
in ciuitate modyn. Et ind̾¬

Expanded text:
on audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eain civitate Modin secund
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ⁊ iuirum quem miserat
rex antiochus qui cogebat
imolari occidit in ip̃o tẽpore.
⁊ arã destrucit. ⁊ zelatus est
legẽ sicut phinees ⁊ zãbri
filio salomi

Expanded text:
sed et virum quem miserat rex Antiochus qui cogebat immolari occidit in ipso tempore et aram destruxit et zelatus est legem sicut fecit Finees Zambri filio Salomi
Abbreviated transcription (Latin):
Nerat deniq ei tanta absti¬
nẽtia in cibis. iugilancia ĩ
orõnib. strentutas in ieiu¬
niis ut infirmato stoma¬
cho uix esistere posset. Susti¬
nebat preterea assiduas cor¬
poris infirmitates.¬

Expanded text:
nerat denique ei tanta abstinentia in cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset. Sustinebat praeterea assiduas corporis infirmitates
Abbreviated transcription (Latin):
tokalendas ianuarii anne
ab incarnatione dñi milles
mo primo die ꝓxima post
sollempnitat̾e innotentum
ut qui diu innotẽter uix̾at.
tus est dñs ad indicium di¬
lec̾tionis beati mr̃is ñri. leꝓ¬
sos ut nos iudimus mun¬
dando. demonia fugando.
ydropitos. paralititos. sur¬
dos. mutos. tecos.⁊ claudos.
netnon ⁊ aliis langoribus
laborantes. in quib fidele
cantuariensis ecc̃e testimo¬
nium sub tuuis aspectu ⁊
noticia hec acta ẽẽ noscũtur
prestolainur. Cet̾a sic̃ de uno

Expanded text:
to Kalendas Januarii, anno ab incarnatione Domini ac ri 1171, die proxima post solemnitatem Innocentium, ut qui diu innocenter vixerat tus est Dominus ad indicium dilectionis beati martyris nostri, leprosos, ut nos vidimus, mundando, daemonia fugando, hydropicos, paralyticos, surdos, mutos, caecos et claudos, necnon et aliis languoribus laborantes curando, in quibus fidele Cantuariensis Ecclesiae testimonium, sub cujus aspectu et notitia haec aucta esse noscuntur praestolamur. Expli
Abbreviated transcription (Latin):
t tertius ita ꝓcũbenti
graue uulnus inceriu¬
tem imp̾ssit. Quartus coro¬
nam qut ample erat latitu¬
dinis ita a capite separauit.¬
ut sanguis albens ex cerebro
ne lilii ⁊ rose colorib uirgi¬
nis ⁊ matris ecc̃e faciem in¬
confessoris ⁊ martyris uita
li morte purpuraret. Quĩ¬

Expanded text:
t tertius ita procumbenti grave vulnus impressit, quartus coronam, quae amplae erat latitudinisut sanguis albens ex cerebro,ne, lilii et rosae coloribus virginis et matris Ecclesiae faciem confessoris et martyris vita et morte purpuraret. Quar
Abbreviated transcription (Latin):
suram soluetis. ⁊ curare ex
eo qd̃ audistis: ettam alia stu¬
deatis intelligere que nõ au¬
distis. quatinus alia ex alus
colligentes: etiam illa duca¬
tis ex nobismet ip̃is agere:
que nec dum ex predicãtori ᷤ
ore didicistis. Pigril uero
sertũ qua sẽtencia feriat
audiamus. Gollite ab eo ta¬
lentũ: ⁊ date ei qui h̃t decẽta¬
lẽta

Expanded text:
suras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet decem tal
Abbreviated transcription (Latin):
ex greto eloquio ĩ nrãm
linguam iugilator seu iugi¬
lans sonat. Uert ⁊ enĩ uerẽ
iugilauit sibi cũ diuinis
tnherendo preceptis lauda¬
biliter uixit. uigilauit et
fidelib ppłis: dum doctri¬
ne affluentis ingenio eis
qiuo tramite celestia scan¬
derent patefetit.

Expanded text:
ex Graeco eloquio in nostra lingua vigilator, seu vigilans sonat. Re etenim vera vigilavit sibi, dum divinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent patefecit.
Abbreviated transcription (Latin):
Lactum est
dum tolleret do¬
minus he ly am per turbidinem
in ce lum helyse us clamabat di¬
tens pater mi pater mi
turrus israel ⁊ au̾riga e¬
uis. U Uro domine ut fiat dup
plex spiritus tuus in me at ille

Expanded text:
actum est dum tolleret Dominus Eliam per turbinem in coelum, Eliseus clamabat dicens: Pater mi, Pater mi, currus Israel et auriga ers. Oro, Domine, ut fiat dupplex spiritus tuus in me. Qui res
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reducẽt eam in iustitia
Et ꝯterit sceleratos ⁊ pt̃cores si¬
mul. ⁊ qi dereliquerũt dñm
ꝯsumentur. Confundentur eĩ
ab ydolis quib sacrificauer̃t.
⁊ erubescetis super hortis quos
elegeratis. tũ fueritis uelud q̃r¬

Expanded text:
 reducent eam in justitia: et conteret scelestos, et peccatores simul, et qui dereliquerunt Dominum, consumentur, Confundentur enim ab idolis, quibus sacrificaverunt. et erubescetis super hortis, quos elegeratis, cum fueritis velut q
Abbreviated transcription (Latin):
t interrogauerunt eũ
ditentes. Siagister sci¬
mus quia recte dicis ⁊ doces.
⁊ non accipis personam¬
hoĩs. s in ueritate iam
dai doces. Licet nobis daxetri¬
butũ tesari an non Blan¬
da ⁊ fraudulenta interroga¬
tio. Illut ꝓuotat responden¬
tẽ ut magis deum quam
cesarẽ tuneat ⁊ ditat non
debere tributa solui. ut sta¬

Expanded text:
t interrogaverunt illum, dicentes: Magister, scimus quia recte dicis, et doces; et non accipis personam, sed in veritate viam Dei doces. Licet nobis tributum dare Caesari, an non? Blanda et fraudulenta interrogatio illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut sta
Abbreviated transcription (Latin):
ffuit his pretib clemens
auris om̃ipotẽtis. queser¬
uos suos iusta petentes audi
reꝯsueuit. Nam lux suyito
telitus missa ante basilice
frontẽ brate dei genitritis ma-¬
rie in modũ facis ardens ine
undem locum ubi nunt est
conditũ corpus ꝓtendi uisa
est. Qd̃ iisum uir dñi mun¬
molus ut iudit orĩn dubis.¬
date postposita certissime cre¬
didit qd̾ hit locus aptus ec̃c
sc̃ĩ iiri membris locandis

Expanded text:
fuit his precibus clemens auris omnipotentis, quae servos suos justa petentes audire consuevit. Nam lux subito coelitus emissa ante basilicae frontem beatae Dei Genitricis Mariae in modum facis ardens in eum locum ubi nunc est conditum corpus protendi vis est. Quod visum vir Domini Mummolus ut vidit, omni dubietate postposita certissime credidit quod hic locus aptus esset sancti viri membris locandis
Abbreviated transcription (Latin):
ectio qmͣ audistis sancti
eungłii. ⁊ redemptionis
nr̃e nobis semper ueneranda
primordia preditat ⁊ saluta¬
ria sẽper imitãde humilita¬
tis remedia emendat. Nam cir¬
a peste superbie atrattum gen
humanũ perierat: decebat᷑ ut
meditamentũ humilitatis
quo sanaretur: prima mox in¬
cipientis salutis tẽpora pretẽ¬
derent. Et quia per temerita¬
t̾e seducte mulieris mors in
mundũ introierat. ꝯgruum
tentis. mulieres se deuote hu¬
militatis inuitẽ ac pietatis
ata dei genitrix ad subli¬
mitatẽ pr̃ie celestis. iter ostẽ¬
dit humilitatis: non minu
religionis qmͣ castitatis exẽ¬
plo. Uenerabilis si quidẽ gla
uirginei ⁊ intemerati corporis
qualis sit uita superne ciuita¬
tis ad quam suspiramus in¬
sinuat. ubi neq nubent necii
nubentur. s erut situt ange¬
li dei in celis ad uirtute men¬
tis eximiam qua ad hãc per¬
tingere debeamus inditat.

Expanded text:
ectio quam audivimus sancti Evangelii, et redemptionis nostrae nobis semper veneranda primordia praedicat, et salutaria semper imitandae humilitatis remedia commendat. Nam quia peste superbiae attactum genus humanum perierat, decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introierat, congruutentis mulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis ata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat.
Abbreviated transcription (Latin):
Et aspiciẽs ih̾m ambulantem
dicit. Ecce agnus dei . Lex dat te¬
stimoniũ. Ecce agnus dei. Agn̾
linaculatus. agnus agniculus
agnꝰ qui tollit pct̃a mundi. Ie¬
gnus qui extermina .iii
Et audierunt eũ discipuli eius
Quare noluit dicere ecce: Qñ
ostenditur digito demonstrat᷑.
Ditit ergo ad discipulos eius
Quid me sequimini qui me
putatis magistrũ hr̃e: Ette
agnus dei. Illũ sequimim. Il¬
llum oportet trestere: me au¬
tẽ minii. Nemo prudẽtiũ eũ
ciui minuitur sequitur. ⁊ re¬
lĩquit eũ qui crelcit. Et audi¬
erunt eũ duo discipuli loqñ¬

Expanded text:
Et aspiciens Jesum ambulantem, dicit: Ecce agnus Dei. Lex dat testimonium: ecce agnus Dei, agnus immaculatus, agnus anniculus, agnus qui tollit peccata mundi, agnus qui exterminatorem Et audierunt eum discipuli. Quare voluit dicere, ecce? Quaostenditur, digito demonstratur. Dicit ergo ad discipulos suos: Quid me sequimini? Quid me putatis magistrum habere? Ecce agnus Dei. Illum sequimini, illum oportet crescere, me autem minui. Nemo prudentum eum qui minuitur, sequitur, et relinquit eum qui crescit. Et audierunt eum duo discipuli loque
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitũ tuũ mirabili¬
ter trãfformatũ celitus utruᷤ¬
q testameti pr̃ib reuelasti:da
nobis q̃s beneplacitis tibi ac̾ti-¬
bus ad eius semper ⁊teplandã
pertingere głiam in quo tue
paternitati optime ꝯplacuisse

Expanded text:
um mirabiliter transformatum coelitus utriusque Testamenti Patribus revelasti, da nobis, quaesumus, beneplacitis tibi actibus ad ejus semper contemplandam pertingere gloriam, in quo tuae paternitati bene complacuisse es
Abbreviated transcription (Latin):
ttũ nimia cẽt celi sere¬
nitas tante chorustati¬
ones. tantaqz fulgura acto¬
intrua extit̾unt: ut pars
maxima insani ppłi expira¬
ret. Unde fcm̃n est ut nullus
penitus ex eo aduenientib
ad se pulchra sc̃oꝵ aliquas
molestias extitaret. Uenien¬
tes aũt parentes beate sc̃e ci¬

Expanded text:
um nimia esset coeli serenitas, tantae coruscationes, tantaque fulgura et tonitrua exstiterunt, ut pars maxima insani populi exspiraret. Unde factum est ut nullus penitus ex eo advenientibus ad sepulcra sanctorum aliquas molestias excitaret. Venientes autem parentes beatae
Abbreviated transcription (Latin):
fugit ab eo sollicitudo uite pre¬
derite. Net satiabatur augusti
nus illis dieb dulcedine mira¬
bili ꝯsiderare altitudinẽ ⁊silii
diuini super salutẽ generis
humani. Quantũ cleuit in
criter. Uoces ille influebant
aurib eius ⁊ eliq̃batiuir ue¬
ritas in cor eius. ⁊ exestuabat
inde affectus pietatis ⁊ curre¬
uant lacrime ⁊ bsi:
illi erat tũ eis.

Expanded text:
fugisset ab eo sollicitudo vitae praeteritae, non satiabatur dulcedin illis diebus dulcitudine mirabili, considerare altitudinem consilii tui super salute generis humani. quantum fleui in hcriter! uoces illae influebant auribus meis et eliquabatur ueritas in cor meum et exaestuabat inde affectus pietatis, et currebant lacrimae, et bene mihi erat cum eis.
Abbreviated transcription (Latin):
tiens a nobis recedit. quoti¬
ens ad appetenda terrena ⁊ tẽ¬
poralia foris uagamur. Re¬
dit ergo celesticiz alimonia
refiti desiderat. cũ in se reuer¬
sus superna ceperit at sp ⁊ ta¬
lia meditari.¬
e quo pulcre qui pe iii¬
cierat aduingit . ⁊ ion se

Expanded text:
ties a nobis recedit, quoties ad appetenda terrena et temporalia foris vagatur. Redit vero, coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus superna coeperit ac spiritalia meditariquo pulchre qui petierat adjungit, non s
Abbreviated transcription (Latin):
nus enĩ idemq est mortis
susceptor. uiteq largitor.
tinus idemqi ĩmortalĩs ex
pr̃e mortalis ex matre. ꝓpria
potestate moriens:ꝓpria pote¬
state resurgẽs. Iste itaq puer-
qui natus est. soeo non inue¬
nutur in numero paruuloꝵ
morientiũ: quia ip̃e est ex¬
pectatio gẽtium. Sangius
huius pueri. ꝓpterea non cũ

Expanded text:
nus enim idemque est mortis susceptor, vitaeque largitor: unus idemque immortalis ex Patre, mortalis ex matre; propria potestate moriens, propria potestate resurgens. 7. Iste itaque puer qui natus est ideo non invenitur in numero parvulorum morientium, quia ipse est exspectatio gentium. Sanguis 561 hujus pueri propterea non cum
Abbreviated transcription (Latin):
ad ĩmittãdũ sumere.
datienda est in aliquo-
fraus: ut de ip̃a fraude ele¬
mosinas faciamus. aut
eos a quib recipi uolumu
in tabernatula eterna taqͣ
dehitores d ⁊ dñi nr̃i fas ẽ
intelligi. cũ iusti ⁊ sc̃i ligni
ficentur. hoc loto qui eos ĩ¬
trodutant in tabernatula
eterna: qui necessitato
sus terrena bona ⁊ muni¬
cauerint. De quib ⁊ dicit᷑.
Qd̃ si quis alitui eoꝵ tali¬
tem aque frigide dederit tã¬
tũ in nõie mõ discipulr ñ
perdet mertedẽ suã. lco¬
telligamus si laudari potu
unt. Si etiã de iudice initta¬
tis qui interpellabatur a ui¬
dua ꝯparationẽ duxit ad
iuditẽ deũ. cui nulla expar¬
te uidex iniquus ꝯferẽdus
est. Uilliti sane uotabulo di-¬
cunus eos qui pecunias ha-¬
bent. non iam domurl sue. s¬

Expanded text:
ad imitandum sumere. facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude elemosynas faciamus, aut eos a quibus recipi uolumus in tabernacula aeterna tamquam debitores dei et domini nostri fas est intellegi, cum iusti et sancti significentur hoc loco, qui eos introducunt in tabernacula aeterna, qui eis in necessitatibus suis terrena bona communicaverunt, de quibus etiam dicit, quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam, stelligamus si laudari potuiunt. Sicut etiam de judice iniquitatis qui interpellabatur a vidua comparationem duxit ad judicem Deum, cui nulla ex parte judex iniquus conferendus est. Villici sane vocabulo dicimus eos qui pecunias habent, non jam dominos suae, s
Abbreviated transcription (Latin):
taci istud lignũt nulli p̾cio
ꝯparandũ hac ratione preti¬
o est ꝯparatũ. Ecce illud nob̾
misi: precor habetote illud ho¬
norifice sic̃ debetis. Uerũptam̃
uit memoriale sit posteris. ⁊
succelsorib nc̃is: unde ⁊ quo¬
modo illud habuistis: scribi¬
te in libris ur̃is. Insellus cłi-¬
cus ñr. hanc crutẽ de ligno

Expanded text:
taque istud lignum nulli pretio comparandum hac ratione pretio est comparatum, ecce illud vobis misi, precor habetote illud honorifice sicut debetis. Verumtamen, ut memoriale sit posteris, et successoribus nostris, unde et quomodo illud habuistis, scribite in libris vestris: Ansellus clericus noster hanc crucem de ligno
Abbreviated transcription (Latin):
agnes tale fertur iu¬
uemi dedisse respõsũ. Disce¬
de ame fomes peccati. nit¬
trimentũ facinoris. pabu¬
lum mortis. Discede a me
quia iam ab alio amato

Expanded text:
Agnes tale fertur juveni dedisse responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mortis: discede a me; quia jam ab alio amato
Abbreviated transcription (Latin):
is est: quia restifitatus est
de filio suo. Q ui credit in fi¬
lium dei balet testimoniu
der in se . Qui no credit filio:

Expanded text:
a testificatus est de Filio suo qui credit in Filio Dei habet testimonium Dei in se qui non credit Filio m
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ ⁊ tũt quibe carnaliter
uri ꝯuersione cr dentiũ. ut ex¬
pulso primũ demone fidei
lumen aspitiãt. deinde ad lau¬
des dei tatencia prius ora laxẽ-¬
tur. Quidam aut ex cõ dixe¬
runt. In beel zebub principe
demonioꝵ: eicit demonia. Nõ
hoc aliqui de turba. sed phari-

Expanded text:
d et tunc quidem carnaliter ur in conversatione credentium, ut, expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Quidam autem ex eis dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Non haec aliqu