comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catori ꝓsꝑe blandiebant : atq itẽ fiunt blanda conuerso.
quȩ peccatori aduersa extiterunt. Multos habet conflictꝰ
dĩ seruus ex recordatione oꝑũ p̃teritoꝵ.multiq post
conuersionẽ etiã nolentes motũ libidinis sustinent: qđ
tam̃ ad dampnationẽ ñ tolerant s ad ꝓbationẽ. scilicet
ut semꝑ habeant ꝓ excutienda inertia hostẽ cui resistan.
dũ mͦ ñ consentiant. Un de & nouerunt seruidĩ se etiã a
peccatis iã esse mundatos. s tam̃ cogitationũ turpium
adhũc int̃pellatione pulsari. Ante conu̾sionẽ p̃cedit tur¬
Abapeccatoꝵ. post conu̾sionẽ sequit᷑ turba temptationũ.
Illa se obitiunt ne ad dm̃ conuertam᷑. ista seingerunt ne
liberis cordis ocłis dm̃ cernamꝰ. Utriꝰq tumultꝰ insolen¬
tiã nob̾ gignit. intentionẽq nr̃am sepe fraude multi¬
moda intercludit. Utile ẽ dĩ seruo post conuersionem
temptari. qͣtinꝰ a torpore neggligentię sollicitantib¬

Expanded text:
catori prospere blandiebantur; atque item fiunt blanda converso, quae peccatori adversa exstiterunt. 4. Multos habet conflictus Dei servus ex recordatione operum praeteritorum; multique post conversionem etiam nolentes motum libidinis sustinent, quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad probationem, scilicet ut semper habeant pro excutienda inertia hostem, cui resistant, dummodo non consentiant. Unde et noverint servi Dei se etiam a peccatis jam esse mundatos, sed tamen cogitationum turpium adhuc interpellatione pulsari. 5. Ante conversionem praecedit turba peccatorum, post conversionem sequitur turba tentationum. Illa se objiciunt, ne ad Deum convertamur; ista se ingerunt, ne liberis cordis oculis Deum cernamus: utriusque tumultus insolentiam nobis gignit, intentionemque nostram saepe fraude multimoda intercludit. 6. Utile est Dei servo post conversionem tentari, quatenus a torpore negligentiae, sollicitantib
Abbreviated transcription (Latin):
Petat gͦ ut apłs ait unꝰ quisq infide nichil dubi¬
tans. Nã qui dubitat. simił ẽ undę maris quȩ uen¬
to fertur atq disꝑgitur. Diffidentia nascitur im¬
petrandi orata. sise ad huc animꝰ sentiat cirea pec¬
candi affectionem uersari. Non enim potest habere
p̃cis certã fiduciã. qui ad huc inp̃ceptis dĩ pigritat: et
peccati recordatione delectat. Qui a preceptis dĩ auer¬
titur. quod in oratione po stulat non meretur. Nec
impetrat ab eo bonũ qđ poscit. cuiꝰ legi ñ obedit. Si
enim id qđ ds̃ p̃cipit facimꝰ. id qđ petimꝰ sine dubio
obtinebimꝰ. Nã sicut scriptũ ẽ qui auertit aurẽ suam
ne audiat legẽ. oratio eius excecrabił erit. Multũ apud
dm̃ utraq sibi necessario cõmendantur. ut oratione
oꝑatio & oꝑe fulciatur oratio. Unde etiã ieremias ait.

Expanded text:
Petat ergo, ut Apostolus ait, unusquisque in fide nihil dubiPetat ergo, ut Apostolus ait, unusquisque in fide nihil dubitans ; nam qui dubitat similis est undae maris, quae a vento fertur, atque dispergitur. 16. Diffidentia nascitur impetrandi orata, si se adhuc animus sentiat circa peccandi affectionem versari. Non enim potest habere precis certam fiduciam, qui adhuc in praeceptis Dei pigritat, et peccati recordatione delectatur. 17. Qui a praeceptis Dei avertitur, quod in oratione postulat accipere non meretur; nec impetrat ab illo bonum quod poscit, 284 cujus legi non obedit. Si enim id quod Deus praecipit facimus, id quod petimus sine dubio obtinemus. Nam sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus exsecrabilis erit . 18. Multum apud Deum utraque sibi necessario commendantur, ut oratione operatio et opere fulciatur oratio. Unde etiam Jeremias ait:
Abbreviated transcription (Latin):
riam uana mundi ingerunt in cuiꝰcũq orantis ani¬
mo. Tunc autẽ magis diabolus cogitationes curarũ
scłariũ humanis mentib ingerit. quando orantem
aspexerit. Duob modis oratio impeditur. ne inpe¬
trare quisq ualeat postulata: hoc ẽ si aut quisq ad¬
huc mala cõmittit. aut si delinquerin sibi debita ñ di¬
mittit. Quod geminũ malũ dũ quisq a semctipso ab¬
sterserit. ꝓtinus securus studio orationis in cũbit. &
leditur. ñ desistat orare ꝓse ledentib. Alio quin iuoc¬
ta dĩ sententiã peccat. qui ꝓ inimicis ñ orat. Sicut
nullũ ꝓficit in uulnere medicamentũ si ad huc ter
rũ in eo ẽ: ita nichil ꝓficit oratio illiꝰ. cuiꝰ adhuc do¬
lor in mente uł odium manet in pectore. Tantꝰ esse
debet orantis erga dm̃ affectꝰ. ut ñ desperet p̃cis
effectũ. Inanit̾ autẽ oramꝰ. si spei fiduciã ñ habemꝰ.

Expanded text:
riam vana mundi ingerunt in cujuscunque orantis aniriam vana mundi ingerunt in cujuscunque orantis animo. Tunc autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. Duobus modis oratio impeditur, ne impetrare quisque valeat postulata: hoc est, si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum, dum quisque a semetipso absterserit, protinus securus studio orationis 283 incumbit, et editur, non desistat orare pro se laedentibus, alioquin juxta Dei sententiam peccat, qui pro inimicis non orat . Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum si adhuc in eo ferrum sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, esse orantis erga Deum affectus, ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Apta ẽ enĩad bonũ in sua natura. in aliena uero tur¬
batur. łura est oratio. quã in suo tempore scłi notu int̾¬
ueniunt curȩ. Longe autẽ a dõ ẽ anitiꝰ. quitioratione¬
in cogitationib scłifuerit occupatus. Tunc gͦ ueraci¬
ter oramꝰ. quando aliunde ñ cogitamꝰ. S ualde pau¬
ci sunt quitales orationes habeant. Et licet in quib dã
orationẽ uacans a dõ illicitis cogitationib occupat᷑.
dũ in orationem uenerit: confestim illi uma gines
rerũ quas nuꝑ cogitauit occurrunt. aditũ q p̾ens
ostruunt: ne se mens libera ad cȩleste desi deruim
erigat. Purgandus itaq primũ animꝰ atq atẽ¬
poraliũ rerum cogitationib segre gandus. ut pu¬
ra acies cordis ad dm̃ uere & simpliciter dirigatur. Nã
reuera tunc impetranda diuina munera credimus.
quando simplici affectu assistimꝰ cũ oramus. Multis
modis interrũpitur orationis in tentio. dũ se ꝑ incu¬

Expanded text:
Apta est enim ad bonum in sua natura, in aliena vero turApta est enim ad bonum in sua natura, in aliena vero turbatur. 8. Pura est oratio quam in suo tempore saeculi non interveniunt 282 curae; longe autem est a Deo animus qui in oratione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Sed valde pauci sunt, qui tales orationes habeant. Et licet in quibusdam orationem vacans a Deo in illicitis cogitationibus occupatur, dum in orationem venerit, confestim illi imagines rerum quas nuper cogitavit occurrunt, aditumque precis obstruunt, ne se mens libera ad coeleste desiderium erigat. 10. Purgandus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut pura acies cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur. Nam revera tunc impetranda divina munera credimus, quando simplici affectu assistimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per incu
Abbreviated transcription (Latin):
cordis est ñ labioꝵ. Neq enĩ uerba dep̃eantis ds̃ inten¬
dit. s orantis cor aspicit. Quod si tacite cor oret & uox sile¬
at. quãuis hominib lateat. dõ tamen latere ñ potest: qui
conscientiȩ p̃sens ẽ. Melius ẽ autẽ cũ silentio orare corde
sine sono uocis. quã soł uerbis sine intentu mentis. Nũ ꝗͣ
gignit. Dum enimoramꝰ ad memoriam culpas reduci¬
mus. & magis reos tunc nos esse cognoscimꝰ. Ideoq cũ do
assistimꝰ gemere & flere debemꝰ. reminis centes quã gra¬
uia sint scclera qͣ cõmisimus. quãq dura inferni sup¬
plicia ꝗͣ timemꝰ. Mens qualẽ se morationẽ offert. talem
post orationem conseruet. Nam nichil ꝓficit oratio in¬
uoce. si denuo cõmittitur unde iterũ uenia postuletur.
ue enĩ precis desidatũ effectũ sine dubio ꝑcipit. qui
quodorando postulat ablui. delitquendo ñ iterat.
Mens nr̃a cȩlestis est. Et tunc orando þene cõtemplat᷑.
quarido nullis terrenis curis aut errorib impeditur.

Expanded text:
cordis est, non labiorum; neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Quod si tacite cor oret, et vox sileat, quamvis hominem lateat, Deum latere non potest, qui conscientiae praesens est. Melius est cum silentio orare corde sine sono vocis, quam solis verbis, sine intuitu mentis. Nunquamorem gignit; dum enim oramus, ad memoriam culpam reducimus, et magis reos tunc nos esse cognoscimus. Ideoque cum Deo assistimus, gemere et flere debemus; reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia quae timemus. 6. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur unde jam iterum venia postuletur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat delinquendo non iterat. 7. Mens nostra coelestis est, et tunc orando Deum bene contemplatur, quando nullis terrenis curis aut erroribus impeditur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut quotiens quolibet tangitur uitio. tociens ad orati¬
onem se subdat: quia frequens oratio uitioꝵ inpugnati¬
onem extinguit. Tam ꝑseuerant̃ intendere oportetani¬
mũ nrm̃ orando atq pulsando. quousq inportunas de¬
siderioꝵ carnaliũ suggestiones quę nr̃is obstrepunt sensi¬
b fortissima intentione suꝑemꝰ. ac tã diu insistere: quous¬
q ꝑsistendo uincamꝰ. Nã negligentes orationes nec ab ip¬
so homine impetrare ualent qđ uolunt. Quando quisq

Expanded text:
ut quoties quolibet vitio tangitur, toties ad orationem se subdat, quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. Tam perseveranter intendere oportet animum nostrum orando, atque pulsando, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus: ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine impetrare valent quod volunt. Quando quis
Abbreviated transcription (Latin):
uid ꝓpħa dep̾catur dicens. Tunc ñ confundar dum
respitio in omĩa mandata tua. Erauit̾ namq unuiqͥs¬
q confunditur. quando mandata dĩ uł legendo ul
audiendo respicit. quȩ uiuendo contempnit. Corde
enimrep̃henditur. dũ mandatorum meditatione docet᷑.
quia ñ impleuit opere : qd̾ diuina didicit ussione. De¬
assiduitate legendi. uiiii

Expanded text:
vid propheta deprecatur dicens: Tunc non confundar, dum vid propheta deprecatur dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contemnit. Corde eprehenditur, dum mandatorum meditatione docetur, quia non implevit opere quod divina didicit jussione. assiduitate legendi.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩterna claruerit. Geminũ est lectionis studiũ. primũ
quomͦ scripturȩ intelligant᷑. sccto qua utilitate uł dig̃¬
nitate dicantur. Erit enĩ antea quisq promptꝰ ad in¬
telligendũ quȩ legit. & sequent idoneus ad ꝓferendũ
quȩ didicit. Lector strenuus ad implendũ potiꝰ que legit
quã adsciendũ erit ꝓmptissimꝰ. Minor enĩ pena est ne¬
scire quid appetas. quã ea qͦ noueris ñ implere. Sicut
enĩ legendo scire concupiscimꝰ. sic sciendo recta quȩ di¬
dicimꝰ implere debemꝰ. Lex dei & p̃miũ habet. & penã
legentib eam. Premiũ in eis qui bene uiuendo cam¬
custodiunt. penã uͦ qui eam male uiuendo contemp¬
nunt. Omnis qui ap̃ceptis dĩ discedit opere quotiens
eadem dĩ p̃cepta legere uł audire potuerit.: corde suo
reprehensus confunditur. quia id qđ ñ agit merora¬
tur. &e teste conscientia interiꝰ accusatur. Unde o das¬

Expanded text:
aeterna claruerit. 5. Geminum est lectionis studium: primum, aeterna claruerit. 5. Geminum est lectionis studium: primum, quomodo Scripturae intelligantur; secundum, qua utilitate vel dignitate dicantur. 289 Erit enim antea quisque promptus ad intelligendum quae legit, sequenter idoneus ad proferendum quae didicit. 6. Lector strenuus potius ad implendum quae legit, quam ad sciendum, erit promptissimus. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus implere debemus. 7. Lex Dei et praemium habet, et poenam legentibus eam. Praemium his qui eam bene vivendo custodiunt; poenam vero eis qui eam male vivendo contemnunt. 8. Omnis qui a praeceptis Dei discedit opere, quoties eadem Dei praecepta legere vel audire potuerit, corde suo reprehensus confunditur, quia id quod non agit memoratur, et teste conscientia interius accusatur. Unde et Da
Abbreviated transcription (Latin):
misteriũ quicũq fidelit̾ intentaq mente exequit᷑.
quodã modo angłis sociatur.
De lectione. UiII.
Rationib mundamur. lectionib instriumur.
Utrumq bonũ siliceat. Si ñ liceat. melius est
drare quã legere. Qui uult cũ dõ semꝑ esse. frequen¬
ter debet orare: frequent̾ & legere. Nam cũ oramꝰ.
ipsi cũ dño loquimur. Cũ uero legimꝰ. ds̃ nobiscum
loquitur. Om̃is ꝓfectꝰ ex lectione. ex meditatione ꝓ¬
cedit. Quȩ enĩ nescimꝰ. lectione discimꝰ. Quȩ autem
di dicimꝰ. meditationib conseruamus. Genunum con¬
fert donũ lectio scarũ seripturarum. siue quia in¬
tellectum mentis erudit: seu qđ a mundiuanitatib abstra¬
ctum hominẽ ad amorem dĩ ꝑducit. Excitati enĩ sepe il¬
lius sermone subtrahim᷑ a de siderio uitę mundrꝰ. nę.
atq accensi in amorẽ sapientiȩ tanto uana spes mor¬
talitatis huiꝰ nob̃ uilescit: qͣnto amplius legendo spes

Expanded text:
ministerium quicunque fideliter intentaque mente exsequitur, ministerium quicunque fideliter intentaque mente exsequitur, quodammodo Angelis sociatur. De lectione. 1. Orationibus mundamur, lectionibus instruimur; utrumque bonum, si liceat; si non liceat, melius est orare quam legere. 2. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, frequenter et legere. Nam cum oramus, cum Deo ipsi loquimur; cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. 3. Omnis profectus ex lectione et meditatione procedit. Quae enim nescimus, lectione discimus; quae autem didicimus, meditationibus conservamus. 4. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum: sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Excitati enim saepe illius sermone, subtrahimur a desiderio vitae mundanae; atque accensi in amorem sapientiae, tanto vana spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo spes
Abbreviated transcription (Latin):
in cordib ur̃is id ẽ ñ solũ uoce s corde psallentes.
Unde & alibi. psallã spũ. psallã & mente. Sicut ora¬
tionib regimur. ita psalmoꝵ studiis delectamur.
Psallendi enĩ utilitas tristia corda consolatur. Gra¬
tiores mentes facit. fastidiosos oblectat. mertes ex¬
suscitat: peccatores ad lamenta inuitat.Nã qua¬
uis dura sint carnalia corda. statim ut psalmi dulce¬
do insonuerit ad affectum pictatis animum eoꝵ in
quo tamen pacto modulatione canentis maior nasci¬
tur conpunctio cordis. Multi enĩ repperiuntur qui
cantꝰ suauitate cõmoti sua crimina plangunt. atq
ex ea parte magis flectunt᷑ ad lacrimas: exe qua psal¬
lentis insonuerit dulcedo suauissima. Oratio in p̃sen¬
titam̃ uita ꝓ remedio peccatorũ effunditur. Psalmo¬
rũ autẽ decantatio ꝑpetuã dĩ laudẽ demonstrat in
głlam sempiternã: sicut scriptũ ẽ. Beati qui habitant
in domo tua drie. in scła scłoꝵ laudabunt te. Cuiꝰ oꝑis

Expanded text:
. Hoc est, non solum voce, sed corde psallentes. Unde et alibi: Psallam spiritu, psallam et mente . Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos delectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad affectum pietatis animum eorum infquo tamen pacto quam modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallendi insonuerit dulcedo suavissima. Oratio in praesenti tantum pro remedio peccatorum effunditur, psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem demonstrat in gloriam sempiternam, sicut scriptum est: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Cujus operis
Abbreviated transcription (Latin):
scola uapulent dm̃ exorant: s ñ datur eis postula¬
tionis effectꝰ. quia impedit talis exauditio ad ꝓfe
ctũ. Non aliter quib:dã contingit ȩlectis. Dep̃cantur
enĩ dm̃ ꝓ ñ nullis uitȩ huiꝰ cõmodis uł aduersis. ꝓuiden¬
tia uͦ diuina temꝑalit̃ eoꝵ desiderio minime consu¬
lit. quia meliora illis in eternũ ꝓmittit. Oratio pri¬
uatis locis oportuniꝰ funditur. magisq obtentum
impetrat: dũ dõ tantũ teste deꝓmitur. Propriũ
autẽ hẏpocritarũ ẽ offerre se in orationẽ uidentib
nes a dõ. quasi plurimis eũ uerbis conentur infie¬
ctere. Neq enim conciliat eũ multiplea orantis
sermo. s pura sinceraq orationis intentio.Bonũ ẽ

Expanded text:
scholis vapulent, Deum exorant. Sed non datur illis postulascholis vapulent, Deum exorant. Sed non datur illis postulationis effectus, quia impeditur talis auditio acantur enim Deum pro nonnullis vitae hujus commodis, vel adversis. Providentia vero divina temporaliter eorum desiderio minime consulit, quia meliora illis in aeternum promittit. 27. Oratio privatis locis opportunius funditur, majusque obtentum impetrat, dum Deo tantum teste depromitur. 28. Proprium autem hypocritarum est offerre se in oratione videntibus;nes a Deo, quasi plurimis eum verbis conentur inflectere. Neque enim conciliat eum multiplex orantis sermo, sed pura sinceraque orationis intentio. 287 30.
Abbreviated transcription (Latin):
geatur. Uerũ dũ iusti tẽporalit̾ audiuntur ꝓ eoꝵ fit
salute qui eos affligunt. ut dũ illis temporali remedio
subuenit᷑: prauoꝵ ocłi ad cõuersionẽ aꝑiantur. Unde
& triũ pueroꝵ frigidus ignis fuit. ut nagubodono
tius exercitatȩ m aiorib premiis cumulentur: exem¬
plo pruinarũ & rep̃ssione messiũ. in quib quanto
tardiꝰ sata semina exxeunt : tanto ad frugem cumula¬
tius crescunt. Quotiens orantes t̃ cito ex audimur.
nr̃a nobis facta in occłis p̃ponamꝰ: ut hoc ipsũ qđ dif¬
ferimur diuinȩ ñ reputetur iusticiȩ: s nr̃ȩ culpȩ. In¬
terdũ qđ ꝑseuerant̾ orantes ñ cito exxaudimur. uti
litatis nr̃ȩ ẽ ñ aduersitatis. Sepe enĩ multos dẽ ñ exe¬
audit ad uoluntatẽ. ut excaudiat ad salutem. Multi
orantes ñ ecaudiunt᷑. ꝓuidente dõ illis meliora quã
petunt: sicut contingere solet paruulis. quine in

Expanded text:
geatur. Verum dum justi temporaliter audiuntur, pro eorum fit geatur. Verum dum justi temporaliter audiuntur, pro eorum fit salute qui eos affligunt, ut dum illis temporali remedio subvenitur, pravorum oculi a confusione aperiantur. Unde et trium puerorum frigidus ignis fuit, ut Nabuchodonotius excitatae majoribus praemiis cumulentur, exemplo pruinarum et repressione messium; in quibus quanto tardius sata semina exeunt, tanto ad frugem cumulatius crescunt. Quoties orantes non cito exaudimur, nostra nobis facta in oculis proponamus, ut ipsum quo differtur, divinae reputetur justitiae, et nostrae culpae. Interae est, non adversitatis. Saepe enim multos Deus non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad salutem. 26. Multi orantes non exaudiuntur, providendo illis Deus meliora quam petunt, sicut contingere solet parvulis, qui, ne in
Abbreviated transcription (Latin):
& oꝑari necesse ẽ &e orare. bene iuacta utrũq distũ ẽ
leuemus corda nr̃a cũ manib ad dm̃: ne de negligen¬
tia mandatoꝵ corde rep̾hendam᷑. dũ salutẽ nrãm
obtinere aut sola oratione. aut sola oꝑatione conten¬
dimꝰ. Postquã bonũ opꝰ agimꝰ. lacrime orationũ fun¬
dantur: ut meritũ actionis humilitas impetret
precis. Culpabilit̾ ma nꝰ ad dm̃ ex pandit. qui fa¬
cta sua orando iactant̃ ꝓdit: sicut phariseus in tẽ¬
plũ iactant̃ orabat. seq magis ꝗͣ dm̃ de oꝑib iustẽ
laudare uolebat. Quoꝵ dã oratio in peccatĩ conuertit᷑.
laudẽ appetendo humanam. ñ solũ quidẽ eius oratio¬
ñ delet peccatũ s etiã ipsa uertit᷑ inpeccatũ: sicut
udei uł heretici qui licet ieiunare & orare uident᷑.
eoꝵ tamen oratio ñ illis ad purgationis ꝓficit meritũ.
s imputat᷑ potiꝰ in peccatũ. Ideo int̾dũ oratio ȩlectoꝵ
in pressuris eoꝵ differtur. ut impioꝵ ꝑuersitas au¬

Expanded text:
operari necesse est, et orare, bene juxta utrumque 285 dictum est: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum; ne de negligentia mandatorum corde reprehendamur, dum salutem nostram obtinere aut sola oratione, aut sola operatione, contendimus. 19. Postquam bonum opus agimus, lacrymae orationum fundantur, ut meritum actionis humilitas impetret precis. 20. Culpabiliter manus ad Deum expandit, qui facta sua orando jactanter prodit, sicut Pharisaeus in templo jactanter orabat, seseque magis quam Deum de operibus justis laudari volebat . 21. laudem appetendo humanam, non solum ejus oratio non delet peccatum, sed etiam ipsa vertitur in peccatum. Sicut Judaei vel haeretici, qui licet jejunare videntur, eorum tamen oratio non illis ad purgationis proficit meritum, sed mutatur potius in peccatum. Ideo interdum oratio electorum in pressuris eorum differtur, ut impiorum perversitas au
Abbreviated transcription (Latin):
mili iudicandi st̃ & dãpnandi. qͥuͦ extre ęccłam in¬
ueniendi st̃: ñ st̃ uidicandis tantũ dãpnandi.
Primus gͥ ordo eoꝵ qui iudicant᷑ & pereunt opponitur illi
ordinibonoꝵ. de qͦ st̃ qͥ udicant᷑ & regnant. Secundꝰ ordo

Expanded text:
mali, judicandi sunt, et damnandi. Qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt, non sunt judicandi, sed tantum damnandi. Primus igitur eorum ordo qui judicantur, et pereunt, opponitur illi ordini bonorum de quo sunt qui judicantur et regnant. Secundus ordo
Abbreviated transcription (Latin):
nis in corde meo indicat se ñ nescire. s nolle indicare. Dedo¬
mo dñi sicut scriptũ ẽ incipit uidiciũ. qͥndo ȩlecti id
ẽ domꝰ dĩ hic ꝑ flagella uidicant᷑. impii uͦ illuc ad damp¬
nationẽ uidicandi st̃. Unde & sequit᷑. Si autẽ primũ

Expanded text:
nis in corde meo , indicat se non nescire, sed nolle indicare. 2. De donis in corde meo , indicat se non nescire, sed nolle indicare. 2. De domo Domini, sicut scriptum est , incipit judicium, quando electi, id est, domus Dei, hic per flagella judicantur. Impii vero illic ad damnationem judicandi sunt. Unde et sequi
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc autẽ erit plenitudo pacis. dũ addĩ contempla¬
tionẽ absorta carnis infirmitate conualuerint. Resur¬
rectio mortuoꝵ ut apłs ait in uirũ ꝑfectũ. in men¬
surã ȩtatis plenitudinis &ͥ futura ẽ: in ętate scilicet
iuuentutis quȩ ꝓfectu ñ indiget. & absq inclinati¬
one defectꝰ in ꝑfectione ex utraq parte & plena est
&e robusta. Quanuis nc̃ filioꝵ dei nomine homines
fideles uocent᷑. tam̃ ex eo qđ hanc seruitutẽ corrup¬
tionis patiunt᷑. ad huc iugo seruitutis ad dicti sunt.
accepturi plenã filioꝵ dĩ libertatẽ. dũ corruptibile
hoc induetur in corruptionẽ. Nunc ds̃ ꝑ specłmag¬
noscit᷑. in futuro autẽ qͥsq electꝰ fatie ad fatiem¬
presentabitur. ut ipsam spetiem contempletur: quã nc̃
ꝑspeculũ uidere conat᷑. In hac uita ȩlectoꝵ numero ad
dexterã ꝑtinentiũ & reꝓboꝵ qͥ ad sinistrã ituri st̃ eccłam
pulos noluit. Nam dũ dicat idem dñs ꝑ ꝓphetã diem ultio¬

Expanded text:
Tunc autem erit plenitudo pacis, dum ad Dei contemplationem, absorpta carnis infirmitate, convaluerint. Resurrectio mortuorum, ut Apostolus ait, in virum perfectum in mensuram aetatis plenitudinis Christi futura est: in aetate scilicet juventutis quae profectu non indiget, et absque inclinatione defectus in perfectione ex utraque parte et plena est et robusta. Quamvis nunc filiorum Dei nomine homines fideles vocentur, tamen ex eo quod hanc servitutem corruptionis patiuntur, adhuc jugo servitutis addicti sunt: accepturi plenam filiorum Dei libertatem, dum corruptibile hoc induerit incorruptionem. Nunc Deus per speculum agnoscitpraesentabitur , ut ipsam speciem contempletur, quam nunc per speculum videre conatur. In hac vita electorum numero ad dexteram pertinentium, et reproborum qui ad sinistram ituri sunt, Ecclesiam pulos noluit. Nam dum dicit idem Dominus per prophetam: Dies ultio
Abbreviated transcription (Latin):
tis mentis cecitate ꝑcutit᷑. ne ueritatẽ uideat. aut dũ
in fine dãpnabit᷑: ut debitas penas exsoluat. Deminũ
ẽ diuinũ iudiciũ. unũ qͦ & hic iudicant᷑ homines. & in
futuro alterũ qͦ ꝓpterea hic uidicant᷑: ne illuc uidicẽ¬
t᷑. Idoq qͥb dã ad purgationẽ tẽporał ꝓficit pęna. qͥb
dã uͦ hic in choat dãpnatio: & illuc ꝑfecta sperat᷑ ꝑditio
enĩ diuinitas ostendit᷑. utiq ad gaudiũ demonst᷑tur.
ꝓdiu̾sitate conscientiar̃ & mittis appęrebit xp̃s in ui
dicio ȩlectis. & t̾ribił reꝓbis. Nã qͦlẽ qͥsq conscientiam
tulerit. talẽ & iudicẽ habebit: ut manente in sua tn¬
qͥllitate xp̃o illis soł terribił appareat: qͦs conscientia

Expanded text:
tis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum tis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum in fine damnabitur, ut debitas poenas exsolvat. 7. Geminum est divinum judicium: unum quo et hic judicantur homines, et in futuro; alterum, quo propterea hic judicantur, ne illic judicentur. Ideoque quibusdam ad purgationem temporalis proficit poensdam vero hic inchoat damnatio, et illic perfecta speratur perditenim divinitas ostenditur, utique ad gaudium demonstratur. Pro diversitate conscientiarum et miti electis, et terribilis reprobis. Nam qualem quisque conscientiam tulerit, talem et judicem habebit, ut manente in sua tranquillitate Christo, illis solis terribilis appareat, quos conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
Ad districti excamen uidicis nec iusticia iꝰti secura ẽ: nͥ
pietate diuina. ut & ipsa iꝰticia qͣ quisq iꝰtꝰ est. dõ iꝰtificã¬
te iustificet᷑. Alio quin ap̃dm̃ & ipsa peccatũ ẽ. Inde est
qd ait iob & innocentẽ & impiũ ipse cõsumet. Cõsumi¬
tur qͥppe innocens. qͣndo ipsa in nocentia liqͥdiꝰ re qͥsi¬
ta & diuinȩ innocentię cõꝑata nichil efficitur: nͥ &¬
eiꝰq detecta ĩpictas iudicata dap̃nat᷑. Consumit᷑ in no¬
cens & ĩpiꝰ simul. fine carnis ñpena dap̃nationis. Doctꝰ
parit̃ & indoctꝰ moriunt᷑. s morte carnis ñ penadãp¬
nationis. Omĩa autẽ ꝑgunt ad unũ locũ. dũ ꝑ mor¬
tẽ corporalẽ in t̾rã & uistꝰ & ĩpiꝰ reu̾tunt᷑. Retributio
autẽ dissimilis sicuti ꝑ eundẽ salomoriẽ dr̃. Quid plus ha¬
terra om̃s parit̾ redeunt. nã ubi ẽ uita ñ parit̾ ꝑgunt.
Gemina punit᷑ sentencia impiꝰ. cdũ aut hic ꝓsius meri¬

Expanded text:
i secura est, nisi pietate divina etiam ipsa justitia, qua quisque justus est, Deo justificante, justificetur. Alioquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit . Consumitur quippe a Deo innocens quando ipsa innocentia liquidius requisita divinaeque innocentiae comparata nihil efficitur, nejusque detecta impietas judicata damnatur. Consumuntur innocens et impius simul fine carnis, non poena damnationis. Doctus pariter et indoctus moriuntur, sed morte carnis, non poena damnationis. Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in terram justus et impius revertuntur; retributio autem erit dissimilis sicut per eumdem Salomonem dicitur: Quid plus haterram pariter redeunt. Nam ubi vita est, non pariter pergunt. 6. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic pro suis meri
Abbreviated transcription (Latin):
dũ exe ipsa scientra extolluntur: & ibi peccant. ubi pec¬
cata mundare debuerunt. Numꝗͣ consequunt᷑ legen¬
do ꝑfectam scientiã arrogantes. Nam qͣuis sapientes
in suꝑficie uide antur. medullitꝰ tamen ueritatis ar¬
chana ñ tangunt: quia suꝑbie nube p̃pediuntur.
Semꝑ enĩ suꝑbi legunt. & querunt & non ꝗͣ inue¬
niunt. Diuinȩ legis penetralia humilib & bene ad
dm̃ intrantib patent. prauis autẽ atq suꝑbis clau¬
duntur. Nã quãuis diuina eloquia in lectione arro¬
gantib sint aꝑta. in ministerio tam̃ clausa atq oc¬
culta sunt. Dum sermo dĩ fidelib lux sit: reꝓbis au
minant᷑. inde isti cecantur.

Expanded text:
ntur, et ibi peccant, ubi peccata mundare debuerant. 2. Nunquam consequuntur legendo perfectam scientiam arrogantes. Nam quamvis sapientes in superficie videantur, medullitus tamen veritatis arcana non tangunt, quia superbiae nube praepediuntur. Semper enim superbi legunt, quaerunt et nunquam inveniunt. 3. Divinae legis penetralia humilibus, et bene ad Deum intrantibus patent; pravis autem atque superbis clauduntur. Nam quamvis divina eloquia in lectione arrogantibus sint aperta, in mysterio tamen clausa sunt atque occulta. 4. Dum sermo Dei fidelibus lux sit, reprobis autminantur, inde isti excaecantur.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ubera ẽ: ñ inlũbis. Libi dinis in moderata licentia nescit
habere modũ. Nã dũ se uitiosus animꝰ in explenda fornieati¬
one carne luxuriante laccauerit. nichilominꝰ ad alia nefan¬
da scelera suadentib demonib transit. Dĩq inmoderate
metas pudoris excesserit. crimen criminib adicit: paula¬
tĩq ad deteriora ꝓcelit. Nõ itasuauis ẽ amantiũ immo
amenttũ incerta carnis libido sicut ex ꝑta. nec ita delestat
fornicatio dũ primũ cõmittit᷑: nã repetita maiorẽ dele

Expanded text:
super ubera est, non in lumbis. 15. Libidinis immoderata licentia nescit super ubera est, non in lumbis. 15. Libidinis immoderata licentia nescit habere modum. Nam dum se vitiosus animus in explenda fornicatione, carne luxuriante, laxaverit, nihilominus ad alia nefanda scelera suadentibus daemonibus transit; dumque immoderate metas pudoris excesserit, crimen criminibus adjicit, paulatimque ad deteriora procedit. 16. Non ita suavis est amantium, imo amentium, inexperta carnis libido, sicut experta; nec ita delectat fornicatio, dum primum committitur, nam repetita majorem dele
Abbreviated transcription (Latin):
reluctantẽ dũ inse expugnat ꝑficit᷑. & de infir mata¬
to lididinose ticillationis uirtutẽ suscip̃ glosicertami¬
nis. Seruoꝵ dĩ multa certamina de sua carne mouen¬
mons tã quãuis in amore dĩ eoꝵ sit in concussa intentio.
mens tam̃ de carne quã exteriꝰ gestat. int̾na p̃liatole¬
rat. Ds̃ autẽ qͥbȩc ad pbationẽ ꝑmittit. gr̃ã ꝓtogen¬
te suos non deserii Ideo ñnunꝗͣ electi lapsu carnali corru¬
unt. ut a uitio suꝑbię qua de uirtutib tument sanentur:
& qui de uirtutũ effectib existunt suꝑbi ut cadant: carnis
uitio humiliantur ut surgant. Ante quã ꝑficiat᷑ adulteriũ
in oꝑe. iã adulteriũ exxtat in cogitatione. Ex corde enĩ pri¬
mũ fornicationes sunt auferendȩ. & ñ ꝓrũpunt in oꝑe hinc
ẽ qđ ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Accingite lũbos ur̃os suꝑ ubera ur̃a. hoc
ẽ in corde libidines resecate: quȩ ad lũbos ꝑtinent. Nã cor

Expanded text:
reluctantem, dum in se expugnat, perficitur, et de infirmitareluctantem, dum in se expugnat, perficitur, et de infirmitate libidinosae titillationis virtutem suscipit gloriosi certaminis. 12. Servis Dei multa certamina de sua carne moventur; nam quamvis in amore Dei eorum sit inconcussa intentio, mens tamen in carne, quam exterius gestat, interna praelia tolerat. Deus autem, qui haec ad probationem permittit, gratia protegente, suos non deserit. 13. Ideo nonnunquam electi lapsu carnali corruunt, ut a vitio superbiae, qua de virtutibus tument, sanentur; et qui de virtutum affectibus existunt superbi, ut cadant, carnis vitio humilientur, ut surgant. 14. Antequam perficiatur adulterium in opere, jam adulterium exstat in cogitatione. Ex corde enim primum fornicationes sunt auferendae, et non prorumpent in opere. Hincer prophetam dicitur: Accingite lumbos vestros super ubera vestra ; hoc est, in corde libidines resecate, quae ad lumbos pertinent. Nam cor
Abbreviated transcription (Latin):
laudatur peccator in desideriis animȩ suę. Quid enĩ peiꝰ
ꝗͣ in flagitiis miseros gaudere. de qͥb iã debent copiosuᷤ
deplorare : Libido tunc magis querit᷑ dũ uidetur. Nã
sicut qͥdã sapiens ait. prima quidẽ fornicationis ocłoꝵ
tela sunt: scd̾a uerboꝵ. S qͥñ capitur ocłis. potest uer¬
bis resistere. Sufficit natura. ubi adhuc liber affectꝰ ẽ.
Qui delectationẽ refrenat libidinosȩ suggestionis. ñ tran¬
sit ad consensũ libidinis. Cito enĩ resistit oꝑi. qͥ titillan
ti ñ accõmadat delectationi. Duriꝰ inpugnatur quius¬
q ad consensionẽ & si ñ usq ad ꝑpetrationẽ temptat᷑.
quã his qͥ sola suggestione ꝓconditione carnis tẽptam̃¬
tis sollicitat᷑. Stimuli carnis qͥ in paulo excitante satha¬
ne angło inerant. ex lege peccati erant: qui in men¬
bris hominũ de necessitate. libidinis habitant. Quam

Expanded text:
Laudatur peccator in desideriis animae suae . Quid enim pejus Laudatur peccator in desideriis animae suae . Quid enim pejus quam in flagitiis miseros gaudere, de quibus jam debent copiosius plorare? 8. Libido tunc magis quaeritur, dum videtur. Nam sicut quidam sapiens ait: Prima fornicationis oculorum tela sunt, secunda verborum. Sed qui non capitur oculis, potest verbis resistere. Sufficit natura, ubi adhuc liber affectus est. 9. Qui delectationem libidinosae refrenat suggestionis, non transit ad consensum libidinis. Cito enim resistit operi, qui titillanti se non accommodat delectationi. 10. Durius impugnatur qui usque ad consensionem, etsi non usque ad perpetrationem tentatur, quam is qui sola suggestione pro conditione carnis tentamentis sollicitatur. 11. Stimuli carnis, qui in Paulo, excitante Satanae angelo, inerant , ex lege peccati erant, qui in membris hominum de necessitate libidinis 244 habitant. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
fauctores existunt. dũq in cestis uitiis sp̃s malignide¬
seruiant. his tam̃ maiori familiaritate iunguntur. eis¬
q ampliꝰ iuxcta desideriũ famulant᷑. Principalit̾ bis
duob uitiis diabolui humano generidnãtur. id ẽ ꝑsu¬
ꝑ biã mentis &e luxurrã carnis. Unde &̾ dñs in ioblo¬
quit᷑ de draboio dicens. Sub ũbra dormit in seereto ca¬
lami. in locis humentib. ꝑcalamũ enĩ in anis suꝑbia.
ꝑ loca uͦ humentia carnis demonstrat᷑ luxeuria. ꝑhȩc
enĩ dus uitia diabolꝰ humanũ possidet genꝰ. uł dũ
mentẽ in suꝑbiã erigit: uł dũ ꝑ luxeuriã carnẽ cor¬
rũpit. Multi luxuriȩ subditist̃: & contumaci suꝑbia
miliare se debuerunt. Ad cõꝑationẽ mali fit deteriꝰ. quan¬
do ñ solũ flagitia cõmittunt᷑. s etiã de ipsis flagitiis ua¬
nitate laudis ꝑditi eoctollunt᷑. sicut scriptũ ẽ. Quoniam

Expanded text:
fautores existunt, dumque in caeteris vitiis spiritus maligni defautores existunt, dumque in caeteris vitiis spiritus maligni deserviant, his tamen majori familiaritate junguntur, eisque amplius juxta desiderium famulantur. 5. Principaliter his duobus vitiis diabolus humano generi dominatur, id est, superbia mentis et luxuria carnis. Unde et Dominus in Job loquitur de diabolo dicens: Sub umbra dormit in secreto calami in locis humentibus . Per calamum enim inanis superbia, per loca vero humecta carnis demonstratur luxuria. Per haec enim duo vitia diabolus humanum possidet genus, vel dum mentem in superbiam erigit, vel dum per luxuriam carnem corrumpit. 6. Multi luxuriae subditi sunt, et contumaci superbia miliari debuerant. 7. Ad comparationem mali fit deterius, quando non solum flagitia committuntur, sed etiam de ipsis flagitiis vanitate laudis perditi extolluntur, sicut scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
Nã alterũ pendit ex altero. S sicut ꝑ suꝑbiã mentiꝰ
itur in ꝓstitutionẽ libidinis. ita ꝑ humilitatẽ mentiꝰ
salua fit castitas carnis. Ds̃ autẽ non nũꝗͣ deicit occul¬
tã m̃tis suꝑbiã ꝑ carnis manifestã ruinã. Libidinis
nasci inmundiciã de animȩ occulta suꝑhia. excẽplo
libi dine uincit᷑. quia nͥ p̃cessisset latens suꝑbia. non
sequeretur libidinis manifestaruina. Non ñꝗͣ gemi¬
no uitio teꝑianꝰa diabolo appetit᷑. occulto ꝑelationẽ.
publico ꝑ libidinẽ. S dũ euitat qͥs libidinẽ: cadit inela¬
tionẽ. Itẽ dũ incaute declinat elationẽ: cadit segnit̃ in
libidinẽ. Sicq eoc occulto uicio elationis itur in aꝑto libi¬
dinis. & de aꝑtolibidinũ itur in occulto elationis. S. dĩ
seruus discrete utrũq pensans. sic cauet libidinẽ ut
ñ incurrat elationẽ: & sicp̃mit elationẽ. ut ñ resoluat
animũ ad libidmẽ. Lucuriosis atq suꝑbis demones plꝰ

Expanded text:
t ex altero. Sed sicut per superbiam mentis itur in prostitutionem libidinis, ita per humilitatem mentis salva fit castitas carnis. Deus autem nonnunquam dejicit occultam mentis superbiam per carnis manifestam ruinam. Libidinis nasci immunditiam de animi occulta superbia, exemplo libidine vincitur, quia nisi praecessisset latens superbia, non sequeretur libidinis manifesta ruina. 3. Nonnunquam gemino vitio Christianus a diabolo appetitur, et occulto per elationem, et publico per libidinem. Sed dum evitat quis libidinem, cadit in elationem. Item dum incaute declinat elationem, cadit segniter in libidinem; sicque ex occulto vitio elationis itur in apertum libidinis, et de aperto libidinis, itur in occultum elationis. Sed Dei servus discrete utrumque pensans, sic cavet libidinem, ut non incurrat elationem; et sic premit elationem, ut non resolvat animum ad libidinem. 243 4. Luxuriosis atque superbis daemones plus
Abbreviated transcription (Latin):
t si apłis uirtꝰ data ẽ signoꝵ ꝓpt̾ fidẽ gentiũ
mundũ miracłis credere: nunc uͦ iã credentẽ oportet
bonis oꝑib choruscare. Nam ido tunc signa faciebant
exteriꝰ. ut interiꝰ fides roboraret᷑. Iam in fide miracła
qcũq reqͥrit. uanã głam ut laudet᷑ querit. Scrip¬
tũ est enĩ. Linguȩ insignũ sunt: ñ fidelib s infideli

Expanded text:
tsi apostolis virtus data est signorum propter fidem gentium mundum miraculis credere, nunc vero jam credentem oportet bonis operibus coruscare. Nam ideo tunc signa fiebant exterius, ut interius fides roboraretur. 3. Jam in fide miracula quicunque requirit, vanam gloriam, ut laudetur, quaerit. Scriptum est enim: Linguae in signum sunt, non fid
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Cui plus cõmittitur: p̃lus ab eo queritur.h¬
nores secũ ꝑicula gerunt. cito periclitat᷑ por
Alta enĩ arbor uentis fortiꝰ agitatur. E&celse¬
turres grauiori casu ꝓ cunbunt. Altissimi mon¬
tes crebris fulminib ferintur. In potentẽ ca
plendeat. quãuis cultu p̃cioso redimitꝰ emine¬
at. quãuis sit multitudine p̃munitꝰ. quãuis
excubantiũ armis ꝓtectꝰ. quãuis uinumeei¬
ierõre. semꝑ indiscrimine. Inseria
itũ ubat s tatbidus. in pluma iacet s pal¬
aus in lectis aureis s turbatꝰ. Breuis ẽ hu¬
ocoatoꝵ fatiunt. Multi ꝓpt opei ꝑiclita¬
rune. multi ꝓpt̃ diuitias indiscrimenue¬
unt. Multis eoritiabiles fuerunt diuitie
nuitismortẽ gonerauerunt opes. Nũ quam
mentis roqui ẽ habet. qui curis terretus se sub¬
At Sollicitirtines enĩ rerũ semꝑ mentẽ con¬
tuant. cure secłares mentẽ exeagitant. Si
Nu esse quietꝰ. nichil secłi appetas. Semꝑmon
isrrau babebis. si a te mundi curas abie pme¬

Expanded text:
tur; cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Honores secum pericula gerunt, cito periclitatur potAlta arbor a ventis fortius agitatur, eturres graviori casu procumbunt. Altissimi montes crebris fulminibus feriuntur. 90. In potentem cito plendeat, quamvis cultu pretioso redimitus emineat, quamvis sit multitudine praemunitus, quamvis excubantium armis protectus, quamvis innumemoerore, semper in discrimine; in sericis stratis cubat, sed turbidus; in pluma jacet, sed pallidus; in lectis aureis, sed turbatus. 91. Brevis est hupertrahunt, multi propter opes periclitaverunt. Multi propter divitias in discrimen venerunt; multis exitiabiles fuerunt divitiae, multis mortem generaverunt opes. 92. Nunquam mentis requiem habet, qui curis terrenis se subdit; sollicitudines enim rerum mentem conturbant, curae rerum mentem exagivis esse quietus, nihil saeculi appetas. Semper requiem mentis habebis, si a te mundi curas abje
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur. Dũ de deo nec scđm qͣntitatẽ. nec scđin qͣli¬
tatẽ. nec scđm sitũ. nec scđm habitũ. aut motũ. aliqͥd
digne dicat᷑. in est tam̃ illi qͦdã mͦ latitudo caritatis.
qͥ nos &aherrore colligit. & continet in ueritate. In est
altitudo. ꝑ ꝗͣ omnẽ sensũ suę icietitie inmensitate

Expanded text:
de Deo nec secundum quantitatem, nec secundum qualitatem, nec secundum situm, nec secundum habitum aut motum aliquid digne dicatur, inest tamen ei quodammodo latitudo charitatis, qua nos et ab errore colligit, et continet in verialtitudo, per quam omnem sensum suae scientiae immensita
Abbreviated transcription (Latin):
Et ido interior ẽ ut omĩa contineat. ido exterior ẽ: ut in¬
cirtũ scriptȩ magnitudinis suę inmensitate otrũa conꝰ¬
cludat. ꝑid gͦ qł exterior ẽ ostendit᷑ esse creator ꝑ id
urro qđ interior est gubnari omĩa demonstratup. deneca

Expanded text:
Et ideo interiorem, ut omnia contineat; ideo exteriorem, ut inEt ideo interiorem, ut omnia contineat; ideo exteriorem, ut incircumscripta magnitudinis suae immensitate omnia concludat. Per id ergo, quod exterior est, ostenditur esse creator; per id vero quod interior, gubernare o
Abbreviated transcription (Latin):
on ido cȩlũ & t̾rã ĩplet ds̃ ut contineant eũ .s ut
ipsa potiꝰ contineant᷑ ab eo. Nec particłatĩ dẽ im
pler omĩa. s cũ sit idẽ unꝰ ubiq tamen est totꝰ. Noti
ita putandꝰ ẽ ẽẽ in om̃ib ds̃. ut utia quęq res ꝓ mag¬
nitridine portionis suȩ capiat eũ. id ẽ maxima maiꝰ &e
minima minꝰ: dũ sit potiꝰ ipse totꝰ in omĩb. siue om̃ia
in ipso. Om̃i potentia diuinę maiestatis cuncta potesta¬
tis suȩ inmensitate concludit. nec euadendi potentiã
eiꝰ qͥs aditũ inuenire poterit: qͥa ille omĩa circũquaq:
constringit. Cuncta enĩ. as¬
a cuuim iudicii omĩ poten¬
tia coartant᷑. siue ꝗͥ continenda sunt ut saluent᷑. siuo ei¬
qͤ amputanda sunt ut pereant. Nullatenꝰ gͦ posse effugi¬
dm̃ quẽpiã. Qui enĩ ñ habet placatũ: neqͣquã euadet ira¬
tũ. Inmensitas diuinę magnitudinis ista est.: ut in telli¬
gamꝰ eũ intra omĩa s: ñ inlusũ: extra omĩa s ñ exclusũ.

Expanded text:
on ideo coelum et terram implet Deus, ut contineant eum; sed ut ipsa potius contineantur ab eo. Nec particulatim Deus 118 implet omnia, sed cum sit idem unus, ubique tamen est totus. Non ita putandus est esse in omnibus Deus, ut unaquaeque res pro magnitudine portionis suae capiat eum, id est, maxima majus, et minima minus, dum sit potius ipse totus in omnibus, sive omnia in ipso 2. Omnipotentiae divinae majestas cuncta potestatis suae immensitate concludit nec evadendi potentiam ejus quisquam aditum invenire poterit, quia ille omnia circumquaque constringit. Cuncta enim intra divini judicii omnipotentiam coarctantur, sive quae continenda sunt, ut salva sint, sive quae amputanda sunt, ut pereant. Nullatenus ergt; qui enim eum non habet placatum, nequaquam evadet iratum. Immensitas divinae magnitudinis ista est, ut intelligamus eum intra omnia, sed non inclusum; extra omnia, sed non exclusum.
Abbreviated transcription (Latin):
Nterdũ peccantib nob̃ sua ds̃ dona ñ retrahit. ut ad
sp̃e diuinȩ ꝓpiciationis mens humana consurgat: Nã
cat adse redire. Confessionẽ hominis ñ esse humanȩ uir¬
tutis. Nã si confessionẽ boni oꝑis ñ in nob̾ ds̃ oꝑat᷑. curꝑ¬
ꝓpħam dicit᷑ confessio & magnificentia opꝰ eiꝰ: Ab illo
quippe nob om̃ia bona gr̃a p̃ueniente donant᷑. Nam
nichil boni oꝑis dedimꝰ.ꝑ qđ confessionẽ fidĩ accipere
mereremur. ꝓfectꝰ hominis donũ dĩ ẽ: nec ase potest
qͥsqũa s a dõ corrigi. Nonenĩ qͥcꝗͣ boni habet ꝓpriũ ho¬
os. Sciant liberi arbitrii defensores nichil posse in bonũ
sua p̃ualere uirtute. nͥdiuinę gr̃ę sustentent᷑ iuuami¬
in me auxiliũ tuũ. Quasi diceret. ut ꝑeas tuo merito:
& salueris meo auxilio. Hominis meritũ suꝑna gr̃añ
ut ueniat inuenit. s cũ uenerit facit: atq ad in dignã
mentẽ ueniens facit in ea meritũ qđ remuneret. quȩ hoc¬

Expanded text:
nterdum peccantibus nobis sua Deus dona non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Nam cat ad se redire. 2. Confessionem hominis non esse humanae virtutis. Nam si confessionem boni operis non in nobis Deus operatur, curam dicitur: Confessio et magnificentia opus ejus ? Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Nam nihil boni operis dedimus, per quod confessionem fidei accipere mereamur. 3. Profectus hominis donum Dei est. Nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam boni habet proprium hoSciant liberi arbitrii defensores, nihil posse in bonum sua praevalere virtute, nisi divinae gratiae sustentetur juvamie XIII, 9. Quasi diceret: Ut pereas, tuo merito; ut salveris, meo auxilio. 5. Hominis meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit facit; atque ad indignam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui
Abbreviated transcription (Latin):
ria eius intendant. confestĩ aduertunt quantũ eo¬
celsa sunt qͣ in illis despitiunt. In lectione ñ uerba s ue¬
ritas amanda ẽ.Sepe autẽ repperitur simplicitasue¬
ridica & cõposita falsitas. quȩ hominẽ suis errorib
illicit. & ꝑ linguȩ ornamenta laqueos dulces asꝑgit.
Nichil aliud agit amor muncdanȩ scientię. nisi ex tol¬
lere laudib hominẽ. Nã quanto maiora fuerint
litteraturȩ studia. tanto animꝰ arrogantiȩ fastu

Expanded text:
ria ejus intendant, confestim advertunt quam exria ejus intendant, confestim advertunt quam excelsa sunt quae in illis despiciunt. 8. In lectione non verba, sed veritas est amanda. Saepe autem reperitur simplicitas veridica, et composita falsitas, quae hominem suis erroribus illicit, et per linguae ornamenta laqueos dulces aspergit. 298 9. Nil aliud agit amor mundanae scientiae, nisi extollere laudibus hominem. Nam quanto majora fuerint litteraturae studia, tanto animus arrogantiae fastu
Abbreviated transcription (Latin):
positũ in uerborũ uilissimis uasculis. Ideo libri scĩ sim¬
plici sermone conscripti sunt: ut ñ insapientia uerbi:
s in ostensione sp̃s homines ad fidem ꝑducerentur. Nã
si dialectici acuminis uersutia: aut rethorirȩ artis elo¬
quentia editi essent. ne quaꝗͣ putaretur fides xp̃i in
dĩ uirtute .s in eloquentiȩ humanȩ argumentis
consistere: nec quemꝗͣ crederemus ad fidẽ diuino in¬
spiramine ꝓuocari. s potiꝰ uerborũ calliditate seduci.
Om̃is secularis doctrina spumantib uerbis resonans
ac ꝑ se eloquentiȩ tumorẽ ad tollens. ꝑ doctrinã sim¬
plicẽ & humilem ocꝑranã euacuata ẽ. sicut scriptũ ẽ.
Nonne stultam fecit ds̃ sapientiã huiꝰ mundi: fasti¬
diosis atq laquacib scripturȩ scẽ minꝰ ꝓpt̾ sermo¬
nem simplicem placent. Gentili enĩ eloquentiȩ cõꝑã¬
ta uidetur illis indigna. Quod si animo humili miste¬

Expanded text:
positum in verborum vilissimis vasculis. 5. Ideo libri sancti simpositum in verborum vilissimis vasculis. 5. Ideo libri sancti simplici sermone conscripti sunt, ut non in sapientia verbi, sed in ostensione spiritus homines ad fidem perducerentur . Nam si dialectici acuminis versutia aut rhetoricae artis eloquentia editi essent, nequaquam putaretur fides Christi in Dei virtute, sed in eloquentiae humanae argumentis consistere; nec quemquam crederemus ad fidem divino inspiramine provocari, sed potius verborum calliditate seduci. 6. Omnis saecularis doctrina spumantibus verbis resonans, ac se per eloquentiae tumorem attollens, per doctrinam simplicem et humilem Christianam evacuata est, sicut scriptum est: Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi ? 7. Fastidiosis atque loquacibus Scripturae sanctae minus propter sermonem simplicem placent. Gentili enim eloquentiae comparata videtur illis indigna. Quod si animo humili myste