comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit etiã operari ceperit rorpso nõnũꝙ quo foras ostenditur latatur atq i
esiis actibus se ceteros prere glorietur: beatus iob quẽ sicut intelligẽtie auru non
f dunt nomiulli quicũ bona aliqua faciũt. inquitatũ suarũ protinꝰ cbliuiscũtur
et cordis cculũ inconsideratione bonoꝵ operũ que exhibent figũt. atq ex st iam
sanctos existimãt: quo inter bona que agũt malorũ suorũ in quibꝰ et fortassẽ
adhut implicati sunt mremeriã declinãt. Qui scilitet si distrttionẽ iudicis ugilãt
accenderent. plus de malis suis metuerent ꝙ de imperfectis boms exultarent᷑
plus inspiterent ꝙ de his que adhuc eis agenda dsunt debitores tenẽtur. ꝙ ꝙ
operãtos quedã iã debiti partẽ soluũt. Neq enim ab solutus est debitor qui multa
reddit: sed qui oĩa. Net ad brauiũ iurtorre perueĩt qui in magna parte spectatuli

Expanded text:
intelligit etiam operari coeperit, eo ipso nonnunquam quo foras ostenditur labitur, atque in intelligit etiam operari coeperit, eo ipso nonnunquam quo foras ostenditur labitur, atque in suis actibus se caeteros praeire gloriatur. Beatum igitur Job sicut intelligenti vero nonnulli qui cum bona aliqua faciunt, iniquitatum suarum protinus obliviscuntur, et cordis oculum in consideratione bonorum operum quae exhibent figunt; atque eo se jam sanctos existimant, quo inter bona quae agunt malorum suorum, in quibus et fortasse adhuc implicati sunt, memoriam declinant. Qui scilicet si districtionem judicis vigilanter attenderent, plus de malis suis metuerent quam de imperfectis bonis exsultarent, 703 plus inspicerent quod de his quae adhuc eis agenda sunt debitores tenentur, quam quod operantes quaedam jam debiti partem solvunt. Neque enim absolutus est debitor qui multa reddit, sed qui omnia; nec ad bravium victoriae pervenit qui in magna parte spectaculi
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ opus cũ in medio perfidoꝵ lucet: lucerna ardet in nocte. Cũ u̾o in eccłia
resplendet : sa fulget in die. Ronũ pus si adhut tale ẽ quod soli mali mirãtur
luterna iudelicet in nocte ẽ. Si autẽ ita preficit ut mirari a bonis ac ꝑfectiorib
possit: miuir̃ sol est in die. Bonũ opus tũ per actiuã uitã coiporis lũtet:
quasi lacerne more lumen ex testa splendet. Cum uero per scdã uittutẽ mẽtis in
cõtemalationẽ attelitur: quasi more sdis de celo uemens lux udetur. Qua igitu
multa beatus iod hespitalitatis ac mistdie de se bona narrauerat que praeatotato
adhuc mimina quanto et corporaliter nouerat gesta: ad uirtutũ spiritalũ tulmei
mentis oculũ referẽs. perfectioĩs sue memũt et lucẽ epemploꝵ quã de s e alii¬
tabuit. sclem uecauit. Et quia plerũq contingit ut tũ intelligẽtie altitudo ꝑcipitur
trta semetixsũ amimꝰ ualde sołlititus ab elatiõis lapsu teneatur. sedtũ inra que

Expanded text:
 opus cum in medio perfidorum lucet, lucerna ardet in nocte; cum vero in Ecclesia resplendet, sol fulget in die. Bonum opus si adhuc tale est, quod soli mali mirantur, lucerna videlicet in nocte est; si autem ita proficit, ut mirari a bonis ac perfectioribus possit, nimirum sol est in die. Bonum opus cum per activam vitam corporis lucet, quasi lucernae more, lumen ex testa resplendet. Cum vero per solam virtutem mentis in contemplatione attollitur, quasi more solis de coelo veniens lux videtur. Quia igitur multa beatus Job hospitalitatis ac misericordiae de se bona narraverat, quae profecto tanto adhuc minima, quanto et corporaliter noverat gesta, ad virtutum spiritalium culmen mentis oculum revocans, perfectionis suae mem quod plerumque contingit, ut cum intelligentiae altitudo percipitur, circa semetipsum animus valde sollicitus ab elationis lapsu teneatur. Sed cum mira quae
Abbreviated transcription (Latin):
xtiã in pectatis suis. mirentur qui udunt in eo castitatis continẽtiã. muẽt᷑ integtatẽ
peccatorũ ꝙͣtet sublimia gesta uirtutum. Scio enim quia infiimtatis ueretuntissi den¬
pberũq grauioris ẽ tertamims cõmissa pettata prodere: ꝙͣ nõ adiisã uitare.
painũ quedq malũ qͣuus ⁊cbustius uitetur : tñ humilius pedditur. Neatus ergo ioo qui
toł massiis dperibus fultus. confiteri culpã non erubuit: estendit in uirtutibue
ꝙͣ humilis fuit

Expanded text:
etiam in peccatis suis. Mirentur in eo qui volunt castitatis continentiam, mirentur integritatem etiam in peccatis suis. Mirentur in eo qui volunt castitatis continentiam, mirentur integritatem ccatorum quam tot sublimia gesta virtutum. Scio enim quod per infirmitatis verecundiam plerumque gravioris est certaminis commissa peccata prodere quam non admissa vitare, et unumquodque malum quamvis robustius vitetur, tamen humilius proditur. Beatus ergo Job, qui, tot magnis operibus fultus, confiteri culpam non erubuit, ostendit in virtutibus quam humilis fuit
Abbreviated transcription (Latin):
erui si tũt cũ io sponte dirũt peccatores se ẽẽ uerati humilitate rognost̾ent: tũ arguũtur
ab aliis. ẽẽ quod confessi fuerant non negarent. Qua in re uuditia uere ꝯfessiõis sunt
sitũ unusquisq se percatorẽ dicit. id de se ditenti alt̾o nõ contradicit. Nlam quia stuptũ
est. iustus in principio accusator est sui: non magis peccator sed iustus iuder appetit
cũ percatorẽ se quisq nullo arguente conficetur. Sedconfessionis prcat ueritatẽ: cũ et¬
alter malũ quod fecerimꝰ intrepat. eruod si superte defendimꝰ: liquet quia pctores
nos ex ncbis ficte dicebamue S. unde sumopere curãdũ est: ut mala que fetimus e
et sponte fateamur: et hec aliis arguentibus non negemius. Supeibie quiꝑae uitũi
est ut quod de se fateri quisq quasi sua sponte dignatur hoc sibi dici ab aliis dedignetur ⁊¬
adeatur uir iste cuilibet magnus inuirtutibus suis michi certe sũdimisa ⁊taret

Expanded text:
id sponte dicunt peccatores se esse veraci humilitate cognoscerent, cum arguuntur ab aliis, esse se quod confessi fuerant non negarent. Qua in re indicia verae confessionis sunt, si cum quisque se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Nam quia scriptum est: Justus in principio accusator est sui , non magis peccator, sed justus videri appetit, cum peccatorem 714 se quisque nullo arguente confitetur, sed confessionis veritatem probat, cum alter malum quod fecimus increpat. Quod si superbe defendimus, liquet quia peccatores nos ex nobis ficte dicebamus. Unde summopere curandum est ut mala quae fecimus, et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus non negemus. Superbiae quippe vitium est ut quod de se fateri quisque quasi sua sponte dignatur, hoc sibi dici ab aliis dedignetur ideatur vir iste cuilibet magnus in virtutibus suis, mihi certe sublimis apparet
Abbreviated transcription (Latin):
ocrultare. net per confessionem detegere. sed per defensionẽ uelare. e uotontia
iacobus dicit. Confitemim alterutrũ peccata uestra : et orate pro muicẽ ut saluem̃.
Salomen quoq ait. Qui abscondit sceleia sua non dirigetur: qui autẽ tonfessus fuent
et dereliquenit ea: misericordiã consequetur

Expanded text:
occultare, nec per confessionem detegere, sed per defensionem velare. Quo contra occultare, nec per confessionem detegere, sed per defensionem velare. Quo contra Jacobus dicit: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini . Salomon quoque ait: Qui abscondit scelera sua, non dirigetur; qui autem confessus fuerit, et dereliquerit ea, misericordiam cons
Abbreviated transcription (Latin):
propha ab illa tanti morte fatmoris ⁊euiuistens. ad uocẽ dm̃ quasi foras exiit. dum
per nathan torreptus quod fecerat accusauit. Quia igitur hec occultationis tulpo¬
in humano genere uelgementer excreuit bene beatus iob dũ diceret si abscondi pctms
ncũ: interposuit ut homo. Honiius quippre eẽ propriũ conspicit : quod ex parentis
ueteris imutatione descendit᷑
Edcrptura sacra plerũq sinum ponere pro mente consueuit. sicut uoce eccłĩe de
persequutoribus nqͥtris qui nobis natura quidẽ coniũeti sunt. sed uita disiueti: per
ꝑsalmiitam dicitur. Redde uitimis nostris septuplũ in smu eorũ. Ac si aperte ditẽtur.
In mente sua recipiant hoc quod in nr̃is corporibus seurẽtes oꝑantur. ut dum nos
exterius ex parte puniunt: ipsi interius perfecte pumãtur. Quia igitur sm
secretũ mentis accixitur: in sim inquitatẽ celare est: hant in tonstĩe latibulis

Expanded text:
propheta ab illa tanti mole facinoris reviviscens ad vocem Domini quasi foras exiit, dum propheta ab illa tanti mole facinoris reviviscens ad vocem Domini quasi foras exiit, dum per Nathan correctus quod fecerat accusavit. Post in humano vehementer excrevit, bene beatus Job dum diceret, si abscondi peccatum meum, interposuit, quasi homo. Hominis quippe proprium conspicit, quod ex parentis veteris imitatione descendit, enim sacra plerumque sinum ponere pro mente consuevit. Sicut voce Ecclesiae de persecutoribus nostris, qui nobis natura quidem conjuncti sunt, sed vita disjuncti, per Psalmistam dicitur: Redde vicinis nostris septuplum in sinu eorum . Ac si aperte diceret: In mente sua recipiant hoc quod in nostris corporibus saevientes operantur, ut dum nos exterius ex parte puniunt, ipsi interius perfecte puniantur. Quia igitur sinus secretum mentis accipitur, in sinu iniquitatem celare est hanc in conscientiae latibulis
Abbreviated transcription (Latin):
peccatori iã exordiũ illiũatiõis est: humilitas confessionis. quia sibimetipsi iã parcere a ag¬
penuit. qui malũ non erubescit confiteri quod fecit. et. qui defendendo actusare potuit
Paccusando se celerrime defendit. Ende et mortuo lazaio qui mle magna premebatur
nequaꝙͣ dicitur ⁊eniuiite: sed uem foras. ex qua uidelicet resir ectiõe que gesta i
illius est corpore. signatur qualiter nos resuscitemur incorde cũ iudelicet᷑ mortue
dicitur. ieni foras : ut inmirũ homo in pectato suo mortuus. et per indlem magire
consurtudins iã sepultus: quia intra constientiã sua absconsus iaret per ne quitiã.
a seipso foras exeat perconfessionem mortuo enim uemi foras dicituor. ut ab excusatiõe
atq occultatione pectati ad actusatione suã ore propro exire prouocetur Wndẽ dauid

Expanded text:
peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere rpeccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod fecit, et qui defendendo accusare potuit, accusando se celerrime defendit. Unde et mortuo Lazaro qui mole magna premebatur, nequaquam dicitur, revivisce, sed, Veni foras . Ex qua scilicet resurrectione, quae gesta in illius est codicitur: Veni foras; ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et per molem malae consuetudinis jam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam, a seipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim Veni foras dicitur, ut ab excusatione et occultatione peccati ad accusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde David
Abbreviated transcription (Latin):
et eua culpã ad dñm referens qui serpentẽ in paradyso pesuisset. Qui emi ore diaboli
fallentis audierãt eritis sicut dni. quia deo ẽẽ similes in diuinitate nequiuerũt: ad errois
sui cumulũ. deũ sibi facere similem in culpa conati sunt. Sit ergo reatũ suũ dũ defendẽ
molũtur addiderũt: ut tulpa eorũ atrocior fieret discussa ꝙͣ fuerat perpetiata. unde
nũt quoq humani generis ⁊ami ex hac adhut ⁊ adice amaritudinẽ tiabũt. Et tum
de uicio suo quisq arguitur: sub defensionũ uerba quasi sub quedã se fliã ardorum
abscondit. Et uelut ad quedã extusatioĩs sue opata setretaq fatiem cognitoris fugit.
dum nõ uult tognosti quod fetit. In qua uidelicet occultatiõe non se dñõ: sed dumabscõdit
esibi. Agit quippe ne oĩa udentẽ iudeat: non aut̾ẽ ne ipse iudeatur. Quo contraituq

Expanded text:
Aeva culpam ad Dominum referens, qui serpentem in paradiso posuisset. Qui enim ore diaboli Aeva culpam ad Dominum referens, qui serpentem in paradiso posuisset. Qui enim ore diaboli fallentis audierant, Eritis ut dii, quia Deo esse similes in divinitate non quiverant, ad erroris sui cumulum Deum sibi similem facere in culpa conati sunt. Sic ergo reatum suum dum defendere moliuntur, addiderunt, ut culpa eorum nunc quoque humani generis rami ex hac adhuc radice amaritudinem trahunt. Et cum de vitio suo quisque arguitur, sub defensionum umbra quasi sub quaedam se arborum folia abscondit, et velut ad quaedam excusationis suae opaca secreta faciem conditoris fugit, dum non vult cognosci quod fecit. In qua videlicet occultatione non se Domino, sed Dominum abscondit sibi. Agit quippe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra cuique
Abbreviated transcription (Latin):
ligno uretito contigisset. illico respondit. Mulier quã dedisti sociã michi ÷ ipsa micha
dedit de ligno et comedi. Ipsa quoq mulier inquisita respondit. Serpens decepit
ne et comedi. Adhoc quippe requisiti fuerãt ut pc̃tm quod transgrediẽdo ꝯmĩserãt
tonfitendo delerent. Unde et serpens ille persuasor qui non erat reuotandꝰ ad uemã
pion est de culpa requisitus. Interrogatus itaq homo est ubi ẽẽt: ut perpetiatã culpã
respiceret. et confitendo cognosteret ꝙͣ longe a conditoris sui facie abesset. S adhibe̾
sibimet potius utriq defensionis solatia : ꝙͣ confessiois elegerant. Cũq exeusare pctm¬
uoluit uir per mulierẽ. mulier per serpentẽ. auxerũt culpã quã tueri conati sunt:
eblique adam dm̃m tangẽs. ꝙ ipsie pettati eoꝵ auctor extiterit qui mulierem fecit.¬

Expanded text:
ligno vetito contigisset, illico respondet: Mulier quam dedisti mihi sociam, ipsa mihi ligno vetito contigisset, illico respondet: Mulier quam dedisti mihi sociam, ipsa mihi dedit de ligno, et comedi . Ipsa quoque mulier inquisita, respondit: Serpens decepit me, et comedi. Ad hoc quippe requisiti fuerant, ut peccatum quod transgrediendo commiserant, confitendo delerent. Unde et serpens ille persuasor, qui non erat revocandus ad veniam, non est de culpa requisitus. Interrogatus itaque homo est ubi esset, ut perpetratam culpam respiceret, et confitendo cognosceret, quam longe a conditoris sui facie abesset. Sed adhibere sibimet utrique defensionis solatia, quam confessionis elegerunt, cumque excusare pvoluit vir per mulierem, mulier per serpentem, auxerunt culpam quam tueri conati sunt: oblique Adam Dominum tangens, quod ipse peccati eorum auctor exstiterit qui mulierem fecit
Abbreviated transcription (Latin):
Depe contingit ut elatus uirtutibus auimꝰ dũ multa bona in estimatiõe ꝓxĩõꝵ
de se spargi cognouerit: agnosti non uelit si quid est quod reprehensibiliter facitꝰ
Quas iudelicet erroris tenebras idtirco mens tolerat : quia cordis oculũ tumor
grauat. Unde beatus icb inter tot eximia facta uirtutũ qui tam sũmus extitit in
operatione. ut demonstraret ꝙͣhumilis furerit in mente: protmꝰ adiũgit. Si abscodi¬
uere humilitatis testimonia: et inquitatẽ suã quẽq cognoscere: et cognitã uoce
confessionis aperirei It contra iusitatũ humam generis uiciũ ẽ. et libendo peccatũ
cõmittere. et cõmissũ negando abscondere: et conuictũ defendendo multiplicare.
Ex illo quippe lapsu primi hõis. hec augnẽta nequitre ducimus: ex quo ipsã radite
inter ligna paradysi. In qua abstonsione salicet quia deũ latere non poterat. non
latendi effectus describitur. sed affectus putatur : quia cũ argueretur a dño ꝙ de

Expanded text:
e contingit ut elatus virtutibus animus, dum multa bona in aestimatione proximorum de se spargi cognoverit, agnosci non velit si quid est quod reprehensibiliter facit. Quas videlicet erroris tenebras idcirco mens tolerat, quia cordis oculum tumor gravat. Unde beatus Job inter tot eximia facta virtutum, qui tam summus exstitit in operatione, ut demonstraret quam humilis fuerit in mente, protinus adjunxit: Cis testimonia, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. At contra, usitatum humani generis vitium est, et latendo peccatum cEx illo quippe lapsu primi hominis, haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem ini inter ligna paradisi. In qua absconsione scilicet, quia Deum latere non poterat, non latendi effectus descr
Abbreviated transcription (Latin):
rata impellitur ut pene ia erui posse iudeatur. alterius ediuerso uemẽtis flatu
erigitur: et que hac ex parte inflecionẽ pertulit. au alia ad statũ redit. Unde et¬
e  illa arbor alte radicata: quasi inter aduersantes uentos fixa steterat. que dicebat.¬
d ẽper gloriã et igncbilitatẽ: per inramiam et bonam faman:
sepe laus bene agẽtis auribus insolenter ãmota. dum foris sermomibus perstrepit
intus quãdã menti pertacitã elatiõis tempestatẽ grgnit. Fitq ut hoc ꝙ ammꝰ de
humanis fauoribus gaudet. non facile exterius ostendat᷑: sed tñ corruptioiis uim
nontenuiter interius sentiat. Licet itaq nõnulli sint quos ita laus inflat ut
atq auditis sius preconiis extolluntur: sed tñ usq ad elationis uerba nõ exeunt.
bet gaudere se in talibus non qtendunt. Beatus igitur iob quia nouerat arrogantẽ

Expanded text:
ita impellitur, ut pene jam erui posse videatur, alterius e diverso venientis flatu ita impellitur, ut pene jam erui posse videatur, alterius e diverso venientis flatu erigitur, et quae hac ex parte inflexionem pertulit, ab alia ad statum redit. Unde et illa arbor alte radicata quasi inter adversantes ventos fixa steterat, quae dicebat: Per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam . Saepe enim laus bene agentis auribus insolenter admota, dum foris sermonibus perstrepit, intus quamdam menti per tacitum, elationis tempestatem gignit: fitque ut hoc, quod animus de humanis favoribus gaudet, non facile exterius ostendat, sed tamen corruptionis vim non tenuiter interius sentiat. Et sunt nonnulli quos ita laus inflat, ut atque auditis suis praeconiis extolluntur; sed tamen usque ad elationis verba non exeunt, et gaudere se in talibus non ostendunt. Unde beatus Job, quia noverat arrogantem
Abbreviated transcription (Latin):
sed excrescentẽ magnitudinẽ dũ fauor laudantiũ sequitur. atq ab statu suo
beneoperantis añn euertit: linguarũ irentos arbor pertulit. et omne quod ii
ea ⁊ obustũ creuerat. tempestas fame radicitus euulsit. Quo enim arbor altius
ad superiora surrexerit. eo uentorũ uim urhem̃tius sentit: quia quo plus quisq
ad uirgultũ prodiit: curãdũ est ne hanc manus elatioĩs tangat. atq a uiriditate
sire actioĩs arefaciat. Si autẽ ualenti rebore ia ad alta se subleuat : ualde formidãdã
est ne hanc admote laudis uentus grauior. radicitus euellat. Eed inter hec¬
screndum est: quiane ĩmoderaitis laudibus eneruemur: plerũq miro rectoris nr̃i
moderamine etiã detractiomibus lacerari permittimur: ut cũ noͣ uox laudantis
ueleuat lingua detralyentis humilret: quia et arbor sepe que umus uenti impulsu

Expanded text:
sed excrescente magnitudine, dum favor laudantium sequitur, atque a statu suo sed excrescente magnitudine, dum favor laudantium sequitur, atque a statu suo bene operantis animum evertit, linguarum ventos arbor pertulit, et omne quod in ea robustum creverat tempestas famae radicitus evulsit. Quo enim arbor altius ad superiora surrexerit, eo ventorum vim vehementius sentit, quia quo plus quisquead virgultum prodiit, curandum est ne hanc manus elationis tangat, atque a viriditate suae actionis arefaciat. Si autem valenti robore jam ad alta se sublevat, valde formidandum est, ne hanc admotae laudis ventus gravior radicitus evellat. Vet. sciendum est quia ne immoderatis laudibus eruamur, plerumque miro rectoris nostri moderamine etiam detractionibus lacerari permittimur, ut cum nos vox laudantis elevat, lingua detrahentis humiliet, quia et arbor saepe quae unius venti impulsu
Abbreviated transcription (Latin):
hi profecto et si fulgentẽ sclem iudere noluerũt. lunã tñ clare incedentem
respitiũt: quia inter huius iite tenebras dum in opimoiis sue claritate añ
defigunt. humilitatis gratiã quasi exo noeturno lumine amiltũt. Et intuẽtes
lunã se non uident: quia semetipsos nescire incipiũt dũ mẽtis oculũ in tansitorium
arbustorũ. Uis qui ꝓpe future arboris prius in semine ẽ.pestmodũ in ortu: atqr ad
extiemũ prõducitur in ramis. Sic minirũ sic uniuscuiũq uirtus succrescit opãtisͥ.
Seminatur nãq in intelligentia: oritur in oꝑatione. atq ad ultimũ cõualescit urq
ad prouectus magni latitudinem. Sed cũ quẽlibet sua intelligentia extollit: arbor
que oriri poterat in semine putruit. Cum uero post operationẽ bonã elatioĩs peste
corrũpitur : quasi iã orta siccatur. Cũ autẽ neq intelligẽtia neq oꝑatio corrũpitu

Expanded text:
Hi profecto etsi fulgentem solem videre noluerunt, lunam tamen clare incedentem Hi profecto etsi fulgentem solem videre noluerunt, lunam tamen clare incedentem respiciunt, quia inter hujus vitae tenebras dum in opinionis suae claritate animum defigunt, humilitatis gratiam quasi ex nocturno lumine amittunt; et intuentes lunam, se non vident, qui semetipsos nescire incipiunt, dum mentis oculos in transitorium arbustorum. Vis quippe futurae arboris prius in semine est, postmodum in ortu, atque ad extremum producitur in ramos. Sic nimirum sic uniuscujusque virtus succrescit operantis. Seminatur namque in intelligentia, oritur in operatione, atque ad ultimum convalescit usque ad profectus magni latitudinem. Sed cum quemlibet sua intelligentia extollit, arbor quae oriri poterat in semine putrescit. Cum autem post operationem bonam elationis peste corrumpitur, quasi jam orta siccatur. Cum vero neque intelligentia, neque operatio corrumpit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia iitur sanctũ uirũ intellientre scientia nõ corrupit: de mulcis diuitiis
gaudere despexit. Quia uero eũ magnntudo operis nõ inflauit: solem fugentẽ
non uidit. Quia autẽ illũ nec fama laudabilis extulit: clare incedentem luam
minime actendit.ͤdunt enim nõnulli qui eo in elatitiẽ torrũt: quo ꝑ subtibem
intelligentiã uel que nõ facĩt bona cognoscũt. hi inmirũ super multis diuitiis letãtor:
tũ quelibet sũma intelligendo reperiunt. atq in elatione ipsi uiuendo corrũpũtur.
unt uero nõnulli quos intelligentia quidem non eleuat: sed exhibita operatio
exaltat. Qui dũ actiones suas respiciunt apud mentẽ suã ceteros dedignando
pqͣt ponũt. H iudelicet etsi in multis diuitiis nõ gaudent: solem fulgentem¬
ab hõibus pro hac eadẽ bona opatione ceperint: ipsi hom̃i fauoribus deuicti. quasi
magnes se quosda in cogitatioe sua conspitiũt. atq a cordis custodia disscluũtur

Expanded text:
Quia igitur sanctum virum intelligentia scientiae non corrupit, de multis divitiis gaudere despexit. Quia vero eum magnitudo operis non inflavit, solem fulgentem non vidit. Quia autem illum nec fama laudis extulit, clare incedentem lunam minime attendit. Sunt enim nonnulli qui eo in elationem corruunt, quo per subtilem intelligentiam vel quae non faciunt bona cognoscunt. Hi nimirum super multis divitiis laetantur, cum quaelibet summa intelligendo reperiunt, atque in elatione ipsis inventionibus corrumpuntur. Sunt vero nonnulli quos intelligentia quidem non elevat, sed exhibita operatio exaltat. Qui dum actiones suas respiciunt, apud mentem suam sibi caeteros dedignando postponunt. Hi videlicet etsi in multis divitiis non gaudent, solem tamen fulgentemab hominibus pro hac eadem bona operatione coeperint, ipsis hominum favoribus devicti, quasi magnos se quosdam in sua cogitatione conspiciunt, atque a cordis custodia dissolvuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
manus mea. Ac si aperte diceretur. Nequaꝙͣ meͣ in eo locupletẽ ex iusticia
credidi. quo recta que agere debui. etiã multa cognoui : nec intelligentia
cor epxtulit. quia illud consideratio debite oꝑatioĩs pressit¬

Expanded text:
manus mea. Ac si aperte diceretur: Nequaquam me in eo locupletem ex justitia manus mea. Ac si aperte diceretur: Nequaquam me in eo locupletem ex justitia credidi, quo recta quae agere debui etiam multa cognovi, nec intelligentia cor e
Abbreviated transcription (Latin):
reparat. Unde bene in alia traslatione dicitue. ꝙ confregit lignũ atq iactauit.
et sit ferrũ sũstulit. lignũ nãq confringere est: cor abelatiõe conterere.
humiliare. Atq illito ferrũ ad suꝑerfitiẽ redit: quia ad usũ exercitatiom ÷
ipcũ tot difficultatibus custoditur: curandũ quippe est ne ocio torpeat¬
curãdũ est ne in exercitatione operis uicio elatiois euanescat ⁊ sancti uiri
debitũ operes : ut uidelicet actiõr persdduãt quod eis preregatũ ẽ in cognitioe
tultus nãq est debitor qui gaudens pecumas mutuas accipit: et tempus
quo reddere debeat nõ attendit. Moderatur autẽ letitia accipiendi : qñ selberti
prouidentia etiã constitutũ tempus reddendi cogitatur. Quia igitur iusti¬
uiri in his que uigilanter intelligut secura letitia nõ extollũtur: dicatur
recte. Si lecatus sum super multis diuitiis mers: et quia pͥurĩa repperit

Expanded text:
reparat. Unde bene in alia translatione dicitur quod confregit lignum atque jactavit, reparat. Unde bene in alia translatione dicitur quod confregit lignum atque jactavit, et sic ferrum sustulit. Lignum namque confringere est cor ab elatione conterere. tis humiliare. Atque illico ferrum ad superficiem redit, quia ad usum exercitationis vix cum tot difficultatibus custoditur curandum quippe est ne ocurandum ne in exercitatione operis vitio elationis evanescat: sancti namque viri debitum operis: ut videlicet actione persolvant, quod eis prorogatum est in cogitatione. Stultus namque est debitor, qui gaudens pecunias mutuas accipit, et tempus quo reddere debet, non attendit. Moderatur autem laetitia accipiendi, quando solerti providentia etiam constitutum tempus reddendi cogitatur. » Rex autjusti in his quae vigilanter intelligunt secura laetitia non extolluntur, dicatur recte: Si laetatus sum super multis divitiis meis, et quia plurima reperit
Abbreviated transcription (Latin):
otules dapnobile muenũt. lacrimis insequantur. Qui fientes nõ slum
caute inspitiĩt que mala cõmiserũt. sed ex accepto murre que reddere etiã
bona debuerũt: quia nmirũ tanto se amplius peccatores sentũt. quanto¬
e ex neglectas bonis que agere poterant debitores tenentur. Recte ergo qui
ferrũ perdiderat damat. heu heu heu. et hoc ipsũ mutus acceperã. At si¬
a perte dicat. Illud per dissdutionẽ negligentre amisi: quod ut per bona
opera redderẽ ex gratia creditoris accepi. Sed nũꝙͣ deus mentẽ deserit: qu
in pectatis se ueratiter agnoscit. unde et mox elyseus uemens lignum
deorsũ mittit. et ferrũ in superfitr̃e attolit : quia iudelicet redẽptor noster
pie nos respierens. cor peccatoris humiliat: et ei quã amiserat intelligẽtia¬
reformat᷑. łignũ mergit. et ferrũ releuat: quia cor affugit et scientiam

Expanded text:
oculos damnabile inveniunt, lacrymis insequantur. Qui flentes non solum oculos damnabile inveniunt, lacrymis insequantur. Qui flentes non solum caute inspiciunt, quae mala commiserunt, sed ex accepto munere, quae reddere etiam bona debuerunt, quia nimirum tanto se amplius peccatores sentiunt, quanto ex neglectis bonis, quae agere poterant, debitores tenentur. Recte ergo qui ferrum perdidit, clamabat: « Heu, heu, heu, » et hoc ipsum mutuum acceperam. Ac si dicat: Illud per dissolutionem negligentiae perdidi, quod ut per bona opera redderem, ex gratia creditorum accepi. Sed nunquam Deus mentem deserit, quae in peccatis se veraciter agnoscit. Unde et mox Helisaeus veniens, lignum deorsum mittit, et ferrum in superficient attollit, quia videlicet Redemptor noster, pie nos respireformat, lignum mergit, et ferrum relevat, quia cor affligit, et scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
que quo plus nobis creditur ex benignitate: eo debitores amplius tenemur in
opere. Et plerũq eadeͣ intelligentie petuna accepta cũ ad uiuras auditeribꝰ
datur amittitur : nisi caute trituatur. Neq enim negligenter intirendum
ex manubrio in profundũ lapsa disparuit. Ferrũ quippe in manubrior: donũ
intelbectus in corde. ligna uero per hoc cedere est: praue agẽtes itreꝑare.
eruod nõnũꝙͣ dũ flupe agitur dũ lapsus uane glorie in accepta eadẽ scrẽtia
non uitatur ferrũ ii aqua perditur : quia ex dissluto opere intelligent ia
fatuatur. Quã profecto intelligentiã ad hoc nouimꝰ doori : ut ante dãtis at¬
otules epbona debeat actione ⁊ estitui. Unde et recte is qui ferrũ amiserat
clamabat. Heu heu heu dne mi: et hoc ipsũ mutuo acceperã. Habent enim
hot electi proprũ. ut siquãdo eis in sua scrẽtia furtiua uane glorre culpa
subripitur ad tor uelotiter redrant: et quidquid in se ante discricti iudicis

Expanded text:
quia quo plus nobis creditur ex benignitate, eo debitores amplius tenemur in opere; et plerumque eadem intelligentiae accepta pecunia, cum ad usuras auditoribus datur, amittitur, nisi caute tribuatur. Neque enim negligenter intuendum ex manubrio in profundum lapsa disparuit . Ferrum quippe in manubrio est donum intellectus in corde. Ligna vero per hoc caedere est prave agentes increpare. Quod nonnunquam dum fluxe agitur, dum lapsus vanae gloriae in accepta eadem scientia non vitatur, ferrum in aqua perditur, quia ex dissfatuatur. Quam profecto intelligentiam ad hoc electis novimus dari, ut ante dantis oculos ex bona debeant actione restitui, unde et recte is qui ferrum amiserat, clamabat: « Heu, heu, heu, domine mi, et hoc ipsum mutuum acceperam. » Habet enim hoc electi proprium, ut si quando eis in sua conscientia, furtiva vanae gloriae culpa subrepit, ad cor velociter redeant, et quidquid in se ante districti Judicis
Abbreviated transcription (Latin):
Obrizũ ment̃e acciximus que dũ igne amoris extoquitur. semper in se seruat
tlaritat ẽ puleritudimis quetidiana innouatione feruoris. Ylestit enim mẽs per
torpore ueterescere: que studet per desideriũ semper incheare. huit emm per
eo paulũ dicitur. Renouamm spũ mentis ueftre. Hme psalmsta qui ad perfec̾tiõis
iã culmen peruenerat. quasi inchoans dicebat. dixi nũt cepi. Qua uudelit et
si lassescere ab incheatis bomis nlumus : ualde necesse est ut inchoare nos quotidie᷑

Expanded text:
i mentem? quae dum igne amoris excoquitur, semper in se servat claritatem pulchritudinis quotidiana innovatione fervoris. Nescit enim mens per torporem veterascere, quae studet per desiderium semper inchoare. Hinc namque per Paulum dicitur: Renovamini spiritu mentis vestrae . Hinc Psalmista, qui ad perfectionis jam culmen pervenerat, quasi inchoans dicebat: Dixi, nunc coepi , quia videlicet si lassescere ab inchoatis bonis nolumus, valde necesse est ut inchoare nos quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
si maccepto ingeĩo fidutia nõ habetur. Quod bñ salomon amonens ait. Habe fidutĩã
in dño epo tto torde tuo: et ne mitaris prudentietue. Sanctus ergouir quia tã¬

Expanded text:
si in accepto ingenio fiducia non habetur. Quod bene Salomon admonens, ait: Habe fiduciam si in accepto ingenio fiducia non habetur. Quod bene Salomon admonens, ait: Habe fiduciam in Domino in toto corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae . Dicat ergo: Si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ auro dicimꝰ ingemiũ designari : quia sicut in ornam̃to aurũ supponitur ut gõmarꝵe
desuper erdo disponatur. ita clara scoꝵ ingeĩa. diuinis muneribꝰ hũiliter suetnũtur
et distincta super se grãrũ dona percipiũt. Et nsi quid simibe aurũ tũ sapientit
haberet: quidã sapiens mĩnre dixisset. Sapiẽtia abscondita. et thesauius musus
qe utilitas in utrisq :dancti autẽ urri robur suũ aurũ nõ deputant: qr qͣntdibet᷑
ingeio fulgeant. nichil se eẽ ex suis uiribus pensant. Et cũ sentire oĩa ualente
pissunt: prius intelligere semetipsos cupunnt quatenus lumen ingeni more
sdis prius illustret locũ in quo oritur. et post modũ tetera ad que protedẽdo dilatatur⁊
ire si intendendo cognoscendis aliis semetixsos nesciãt: ibi sdis ⁊adiꝰ ubi orit ur
tenebrescat. Ingeni itaq uirtutẽ ad cognescendã infirmitatẽ propriã dirigunt :
ratq ex infirmitatis sire melius cognitione cõualescunt Aurũ ergo robur nõ creditur:

Expanded text:
quod auro dicimus ingenium designari, quia sicut in ornamento aurum supponitur, ut gemmarum desuper ordo disponatur, ita clara sanctorum ingenia divinis muneribus humiliter substernuntur, et distincta super se gratiarum dona percipiunt. Et nisi quid simile aurum cum sapientia haberet, quidam sapiens minime dixisset: Sapientia absconsa, et thesaurus invisus, quae utilitas in utriusque ? Sancti autem viri robur suum aurum non deputant, quia quantolibet ingenio fulgeant, nihil se esse ex suis viribus pensant. Et cum sentire omnia valenter possunt, prius intelligere semetipsos cupiunt, quatenus lumen ingenii more solis prius illustret locum in quo oritur, et postmodum caetera, ad quae procedendo dilatatur, ne si intendendo cognoscendis aliis semetipsos nesciant, ibi solis radius ubi oritur obtenebrescat. Ingenii itaque virtutem ad cognoscendam propriam infirmitatem dirigunt, atque ex infirmitatis suae melius cognitione convalescunt. Aurum ergo robur non creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
laxanus: si nr̃a tirta proximo errata tegnoscimus Unde bene quoq per salomoñ
dicitur. Cunctis sermombus qui dicũtur ne atcõmodes tor tua ⁊ ne forte audais
seruũ tuũ mabeditentẽ tibi Scit enim tua constiẽtia: quia et tu crebro maledixist
alĩs. dum enim pensamꝰ quales erga alios fuimꝰ. eẽ cirta nos tabes alios imus¬
⁊ debemus. quia aliena muistitia in nobis uindicat: quod in se iuste nr̃a constrentia
accusat

Expanded text:
laxamus, si nostra circa proximos errata cognoscimus. Unde bene quoque per Salomonem laxamus, si nostra circa proximos errata cognoscimus. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum, ne forte audias servum tuum maledicentem tibi. Scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis . Dum enim pensamus quales erga alios fuimus, esse circa nos tales alios minus dolemus, quia aliena injustitia in nobis vindicat quod in se juste nostra conscientia accusat
Abbreviated transcription (Latin):
uncto uiro minus esset ꝙ positos extra diligeret nisi et interius uurẽtes
secũq quotidre conuersantes etiã familiares adueisarios toberaret. Ins etemin.¬
si miufte agẽtibus aut ũꝙͣ per silentiũ cederet. aut per rectitudinẽ non tõtiariet:
prefecto aduersarios non habuisset.Sed in eoꝙ uias uĩte tenuit: epcptator es sui
mortis iuenit. Fori patentes aduersarios pertulit : intus latẽtes. Mmor est¬
Nutẽ uirtus certamĩs foris quẽpiã iudere mala que superet: et intus quod ederet
non habere. Perfecte autẽ magnitudinis laus est: aduersa porpeti. et exterius tã¬
fortiter et interius clementer. Nanysunt nõnulla que in ipsa quoq familiar um.
hurersatione corrigi nequeunt: sine tulpa corrigẽtis. Atq ideo cũ ueł corrigentrm
inquinãt. uel nõ omnino bec agentes grauãt. magna magisterii arte dissmulanda
sunt. iesa q hac dissimulatione toberanda. Quȩ tontra nos illata tituis arorde

Expanded text:
ui tamen minus esset quod positos extra diligeret, nisi et interius viventes secumque quotidie conversantes etiam familiares adversarios toleraret. Undesi injuste agentibus, aut unquam per silentium cederet, aut per rectitudinem non traheret, profecto adversarios non habuisset. Sed in eo quod via vitae tenuit, exoptatores suae mortis invenit foris, patienter adversarios pertulit, intus latentes. VERSautem virtus certaminis foris quempiam videre mala quae superet, et intus quod toleret non habere. Perfectae autem magnitudinis laus est adversa perpeti ei exterius fortiter, et interius clementer. Nam sunt nonnulla quae in ipsa quoque familiarium conversatione corrigi nequeunt sine culpa corrigentis; atque ideo cum vel corrigentem inquinant, vel non omnino haec agentem gravant, magna magisterii arte dissimulanda sunt, ipsaque hac dissimulatione toleranda. Quae contra nos illata citius a corde
Abbreviated transcription (Latin):
appellatas. Que quedẽtis manus inueĩt: cũ het cogitatio tractãtis piguit .ł. Ias
etenm salemon saprentre diuitias cõtemplatus ait. Corona sapientiũ diuitie
eonũ axut quia diuitias nõ metalla terrena sed prudentiã noĩat: ilico per
tontraraxtatẽ suedit. Racuitas stultoꝵ imprudẽtia. Si enim coronã sapientũ
terrrende duis rias diteret ÷ proculdubio fatiutatẽ stultoꝵ paupentabẽ petnh¬
imptudentĩa fatẽtur. Sed dũ fatiutatẽ Itultoꝵ imprudentiã subdidit: sa phẽtuũ
diuitias quia ꝓrudentiã dixerit indicauit. Has in se paulus diuitias scientre
gconte platis et cortẽ plationẽ suã consideratione humane fagilitatis hummilians

Expanded text:
liorum? Quae quaerentis manus invenit, cum haec cogitatio tractantis gignit. Has etenim Salomon sapientiae divitias contemplatus ait: Corona sapientium divitiae eorum . Qui quia divitias non metalla terrena, sed prudentiam nominat, illico per contrarietatem subdit: Fatuitas stultorum imprudentia . Si enim coronam sapientium terrenas divitias diceret, procul dubio fatuitatem stultorum paupertatem potidivitias, quia prudentiam dixerit, indicavit. Has in se Paulus scientiae divitias contemplatus, et contemplationem suam consideratione humanae fragilitatis hu
Abbreviated transcription (Latin):
sieut per salomonẽ dicitur. ue tibi terra cuius est rex puei : et ciuꝰ pũcipes
mane comedũt. Quia ẽi mane primũ diei tẽpus est uespere extremum mẽq
refierendi sumꝰ de uite huiꝰ prosperitate que p̃ueuit. sed de his que in fine diet
idest in mũdi terminũ seguũtur. Mane ergo comedũt. qui de huiꝰ mũdi ꝓspitatibꝰ
extellũtur: et dũ presentia uelyem̃ter curãt futura non cogitant 3.

Expanded text:
bi, terra, cujus rex est puer, et cujus principes mane comedunt . Quia enim mane primum diei tempus est, et vespere extremum, nequaquam reficiendi sumus de hujus vitae prosperitatae quae praevenit, sed de his quae in fine diei, id est in mundi termino sequuntur. Mane ergo comedunt, qui de hujus mundi prosperitatibus extolluntur, et dum praesentia vehementer curant, futura non cogitant.
Abbreviated transcription (Latin):
se inhians ammꝰ funditur tanto amxlius in interus ootutibꝰ reuerberatur
nde scllerter queq ne corporeis sensibus mumis ad exteriora dilabãtur. continuo
studio intra mentẽ suã ectulta custodre discipma se celligunt: ut tantomagie

Expanded text:
se inhians animus funditur, tanto amplius in internis obtutibus reverberatur. se inhians animus funditur, tanto amplius in internis obtutibus reverberatur. Unde solertes quique ne corporeis sensibus nimis ad exteriora dilabantur, continuo studio intra mentem suam occulta custodiae disciplina se colligunt, ut tant
Abbreviated transcription (Latin):
uidere hoc loco dicitur desiderãter intireri. Unde et psalmista dicit. Iniquitatem
si aspexi in corde meo: non exaudiet dñs. Que minirũ imquitas in ore exp̾mi
non posset: si non conspatetur in corde. Sed aliud ẽ iuderi per iudiciũ : aliud per
appetitũ. Deatus ergo iob fulgentẽ sclem. et clare meedentẽ lunã nequaꝙͣ
uldisse se perhibet: ut se demonstret pñtis lucus specĩe non aꝑpetisse. Acsi post
despectũ terrere sire habundãtre patenter insinuet. Quid dicã. quia nequaꝙͣ
in auro letatus sum: qui in ipsa quoq luce corporea delectatus nõ sum: Sancti
dulcedine ab hac ext̾iore luce añi quasi a tenebris auertunt. multũq secũ ĩt̾nsetꝰ
contendunt: ne huius lucis que fulget extrĩietus delectatioe ⁊ apiãtur. Luxaꝰ
qui ppe uisibilis si incaute diligitur. a luce muisibili tor cetatur: quia quãto extra

Expanded text:
idere dicitur, nisi desideranter intueri? Unde et Psalmista ait: « Iniquitatem idere dicitur, nisi desideranter intueri? Unde et Psalmista ait: « Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiet Dominus . » Quae nimirum iniquitas in ore exprimi non posset, si non conspiceretur in corde. Sed aliud est videre per judicium, appetitum. Beatus ergo Job fulgentem solem, et clare incedentem lunam nequaquam vidisse se perhibet, ut se demonstret praesentis lucis speciem non appetisse. Ac si post despectum terrenae suae abundantiae patenter insinuet: Quid dicam, quia nequaquam in auro laetatus sum, qui in ipsa quoque luce corporea delectatus non sum? Sancti dulcedine, ab hac exteriori animum luce quasi a tenebris avertunt: multumque secum intrinsecus contendunt, ne hujus lucis, quae fulget extrinsecus, delectatione rapiantur. Lux quippe visibilis si incaute diligitur, a luce invisibili cor caecatur, quia quanto extra
Abbreviated transcription (Latin):
non est: quiar tanto quisq minꝰ dlet ꝙ desint eterna : quãto magis gaudet ꝙ assũt
temporalia. Et. qui minꝰ debet ꝙ desunt temporalia: certius expectat ut assuit
creatoris sui speciẽ contẽplari mime sinũtur: omirẽ pñtis uite copiã inopiã deputãt:
quia uidelieetinil extra deũ sufficit menti que ueratit᷑ deũ querit. ̾t plerũq eis¬
y ĩpsa sua habundãtia fit uehem̃ter cuercsa: quia hocipsum grauit᷑ telerant. ꝙ
festinãtes ad patriã in itinere multa portant. Unde fit ut hec cũ indigẽtibꝰ proxinus
deucte partiãtur quatenꝰ dũ sumit iste quod non habet. depenit ille quod ãpliꝰ habebat
nec comuator uatuus ambulet. nec xũ quẽ recardare in uia peterat. mimũ onus
grauet. Electi ergo de multa habundãtia mĩme letãtur: quã uidelicet pro amcre
celestis patrimonii aut largrendo dispergunt. aut despicrendo deserunt.

Expanded text:
non est, quia tanto quisque minus dolet quod desint aeterna, quanto magis gaudet quod adsint non est, quia tanto quisque minus dolet quod desint aeterna, quanto magis gaudet quod adsint temporalia; et qui minus dolet quod desint temporalia, certius exspectat ut adsint s sui speciem contemplari minime sinuntur, omnem praesentis vitae copiam inopiam deputant, quia videlicet nil extra Deum sufficit menti quae veraciter Deum quaerit; et plerumque eis ipsa sua abundantia fit vehementer onerosa, quia hoc ipsum graviter tolerant, quod festinantes ad patriam in itinere multa portant. Unde fit ut haec cum indigentibus proximis devote partiantur, quatenus dum sumit iste quod non habet, deponat ille quod amplius habebat; nec conviator vacuus ambulet, nec eum quem retardare in via poterat nimium onus gravet. Electi ergo de multa abundantia minime 699 laetantur, quam videlicet pro amore coelestis patrimonii aut largiendo dispergunt, aut despiciendo deserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Qiusnã ũꝙͣ decurrentiũ fluminũ tumidis ⁊ uertitibus raptus manere ipse
fipus potiũt: deorsum unda defluente: Quisquis ergõ de fluere deuitat
superest. ut quod defluit fugiat: ne per hoc quod amat. in hoc cogatur ꝑuerre
quod uitat. Qrui enim rebus labentibus inbreret: illo udeliret trahitur quo td̃¬
gendit quod tenet. Prius itaq curãdum eit. ne quisq temporalia diligat: at
deinde ne in eisdem temporalibus que non ad debectationẽ sibi. sedad u̾sũ r̾tinet.
fidutiã ponat: quia cõiũctus deciurẽtibus moxstatũ suũ animus perdet. Nã.
uite pñtis fluctus tralit quẽ beuat. Et ualde demens est: qui in unda uoluit᷑.
eet plantam figere conatur¬
Edunt pleriq qui et si in rebus transeũtibus fiduciã nequaꝙͣ ponunt: cum tamen
sibimet adusus necessarios abunde assunt mente tatita letantur. Qua in re dubiũ

Expanded text:
Quis namque unquam decurrentium fluminum tumidis vorticibus raptus manere ipse Quis namque unquam decurrentium fluminum tumidis vorticibus raptus manere ipse fixus potuit, deorsum unda defluente? Quisquis ergo defluere devitat, superest ut quod defluit fugiat, ne per hoc quod amat in hoc cogatur pervenire quod vitat. Qui enim rebus labentibus inhaeret, illo videlicet trahitur, quo tendit quod tenet. Prius itaque curandum est ne quis temporalia diligat, ac deinde ne in eisdem temporalibus quae non ad delectationem sibi, sed ad usum retinet, fiduciam ponat, quoniam conjunctus decurrentibus mox statum suum animus perdit. Nam vitae praesentis fluctus trahit quem levat, et valde demens est qui in unda volvitur, et plantam figere conatursunt plerique qui etsi in rebus transeuntibus fiduciam nequaquam ponunt, cum tamen sibimet ad usus necessarios abunde adsunt, mente tacita laetantur. Qua in re dubium
Abbreviated transcription (Latin):
Danctus uir nec aurũ rcbur. nec sibi ẽẽ obrizã. idest rudem auri incbẽ Riduciam
credidit: quia spem atq delectationem suã in solius gratia conditoris figẽs. neq
de quãtitate auri. neq de specre peccauit. De creatore quippe desperasse firerat:¬
si spem in creatura posuisset. In rebus autẽ dubiis spem fiperat diues ille: qui
dicebat. Anima. habes multa bona posita in annos plurimos. requresce. comrede
bibe. epulare. Sed hũc superna uox inerepat dicens. Stulte hac nocte ammam
tuã repetunt a te: que autẽ preparasti cuius erunt: Eadem enim nocte sublatus
est: qui in rerũ sibi habundantia multa tẽpora fuerat presteatus: ut scilicet
qui in longũ sibi subsidia celligendo prespiceret: subsequentẽ doem uel unũ mĩme
uderet. Quasi enim in aquis defuientibus fundamentũ ponere ẽ: in rebus
labentibus spei fidutiã uelle sclidare. Stante enim inperpetuũ deo⁊ transeũt
omma. Quid ergo nisi ab stante fugere est: transentibus retus inherere .

Expanded text:
anctus ergo vir nec aurum robur, nec sibi esse obryzum, id est rudis auri molem fiduciam credidit, quia spem atque delectationem suam in solius gratia conditoris figens, neque de quantitate auri, neque de specie peccavit. De creatore quippe desperasse fuerat, spem in creatura posuisse. In rebus autem dubiis spem fixerat dives ille, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare. Sed hunc superna vox increpat, dicens: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te; quae autem parasti, cujus erunt ? Eadem enim nocte sublatus est, qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret, subsequentem diem vel unum minime videret. Quasi in aquis enim defluentibus fundamentum ponere est in rebus labentibus spei fiduciam velle solidare. Stante enim in perpetuum Deo, transeunt omnia. Quid ergo a stante fugere est, nisi transeuntibus rebus inhaerere?
Abbreviated transcription (Latin):
quia nequaꝙͣ retributioĩs gaudiu de eternitate colligitur. quod non hit priũs pia
cubulationẽ seminatur. Hunt emin per psalmistã dicituꝵ. Cuntes itant ⁊ Nebant
mittentes semina sua: uemẽtes autẽ uement in exultatione portãtes manpulos
suos. lunic paulus ait. Si cõmoriuir: et cõuiuomꝰ. si sustinemꝰ: ⁊ coregnabimꝰ.
lit distipulos ãmonet dicens. Per multas tribulationes oportet intrare in regnum
magna: et lauerũt stlas suas et candidas car̾ feterunt in sanguine agni. Quia
igitur nunt per tribulationẽ seritur. ut post gaudii fantꝰ metatur: tanto maior
fidatia mentẽ rcborat. quãto hanc fortior pro ueritate afflictio angustat :¬
sunt malis pñs secibratas laborẽ: ita bonis.
defqsu se securũ dormire posse iã nouerat: qui dicebat. Egoeĩ ia delibor
et tẽpus resolutioĩs mee instat. Donu certamen certaui. cursũ ꝯsũmani. fidem seruam:

Expanded text:
Quia nequaquam retributionis gaudium de aeternitate colligitur, quod non hic prius pia tribulatione seminatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua; venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Hinc Paulus ait: Si commorimur, et convivemus; si sustinemus, et conregnabimus . Hinc discipulos admonet, dicens: Per multas tribulationes oportet nos introire in remagna, et laverunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in sanguine Agni . Quia igitur nunc per tribulationem seritur, ut post gaudii fructus metatur, tanto major fiducia mentem roborat, quanto hanc fortior pro veritate afflictio angustatenim malis praesens securitas laborem, ita bonis Defossum se securum dormire posse jam noverat, qui dicebat: « Ego enim jam delibor, et tempus resolutionis meae instat. Bonum certamen certa
Abbreviated transcription (Latin):
empus tatendi: et tẽpus lequendi. Discrete qui ppe uicissitudinũ pensanda sunt
tempora : ne aut cũ reftringi lingua debet. per uerba se mutiliter scduat: aut cũ lequi
utiliter petest. semetipsam pagre reftringat. Quod bene psalmista ꝯsiderãs breuiꝰ¬
postulatione ꝯplexus est dicens. Pone dñe custodiã ori meo: et ostiũ curtust᷑atie labiis
meis. Ostiũ nãq aperitur et clauditur. Qui g. ori suo nequaꝙͣ poni obstaculũ sed ꝯstiu
petiit. aperte docuit ꝙ et per discipliã retineri lingua debeat. et ex necessitate laxar
matinus os discretũ et congruo tẽpore uox aperiat. et rursũ congruo tatiturutas̃¬

Expanded text:
empus tacendi, et tempus loquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per verba inutiliter defluat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans, dipostulatione complexus est dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Ostium namque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex necessitate laxari, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas