comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luut exit conspiabilis alteri sum
nuic ñ ictest esse conspitabilit sibi
quia ab altero in alterum uider nõ.
possiuit Nen intrã uitrea sed ĩtra
htea uastula concuduntur. Ce¬
uitas ug̃ illa inqua onĩs sancti tãta
ilaritate fulgent tanta pspitnitate
translutent que sua singulis corda
maiifestat ¶Ex amo dicuro. sinnli
ditio mundo. Ui designetur auro
lara uitro ufritua. Restũt ut in
illa celesti Ihrlm. alterme altere
uusciencia pateat nec s in occłto
terrene uoluxtatis. Ner pulius nĩda¬
ne uauitatiẽ si steruentur. amo

Expanded text:
tunc erit conspicabilis alteri, sicut tunc erit conspicabilis alteri, sicut nunc non potest esse conspicabilis sibi.c vita sumus, quia ab altero in alterum videri non possunt, non intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur. Cvitas igitur illa, in qua omnes sancti tanta claritate fulgent, tanta perspicuitate translucent quae sua singulis corda manifestat, ex auro dicitur simili vitro mundo, ut designetur auro clara, vitro perspicua. Restat ut in illa coelesti Hierusalem alterius alteri conscientia pateat, nec in occulto terrenae voluptatis, nec pulvis mundanae vanitatis, sed sternentur a
Abbreviated transcription (Latin):
sacio eloguio alignande splendor:
iuꝑue ciuitatis accipitur Apũ
nanq ex quo cuitas illa ꝯstat sili
uitio. dicit᷑. ut per aurum clara
per untrum per spimia desiguet
Anri quippe metaltum nouuꝰ
potiori metullie om̃ib rla pitale
fulgere uitũ uero natura est ut
extrifecus uisus pura intusetꝰ¬
est perspicitate latear luceat In
In alio mecallo quidqud iut̾usenis
conteuetur. abstonditro in uitrõ R
quilibet liquor quatiẽ continetus
pit̾ius tns exteris demonstratur
suꝑuam patriam. illam btõrum
ciuiũ. sonetatem quorũ corda sibi
Iuricem. et claritate fulgent. et
puritate traufluceut Quia eiñ
om̃s sancti in eternabtundine sũ¬
ma ilaritate fulgebunt instruicta
sibi innem in alterius cordibus
ditur. simul et consir̃a penetoat᷑
Ioc ipfum aurum siuule uino
nuundeo esse memoratur bi ꝯͥpye
uuiustuih mẽtem alter int ocutis
me iubrorum corpuleucia non absto¬
det sex patebit Aninuus patebit
corporibus oculis ixsa etiam arino¬

Expanded text:
iquando splendor supernae civitatis accipitur. Aurum namque ex quo civitas illa constat simile vitro dicitur, ut per aurum clara et per vitrum perspicua designetur. Auri quippe metallum novimus potiori metallis omnibus claritate fulgere, vitri vero naturae est ut extrinsecus visum pura intrinsecus perspicuitate perluceat. In alio metallo quidquid intrinsecus continetur absconditur, in vitro vero quilibet liquor qualis continetur interius talis exterius demonstratursupernam patriam, illam beatorum civium societatem, quorum corda sibi invicem et claritate fulgent, et puritate translucent? Quia enim omnes sancti in aeterna beatitudine summa claritate fulgebunt, instructa sibi vicissim in alternis cordibus  attenditur, simul et conscientia penetratur, hoc ipsum aurum simile vitro mundo esse memoratur. Ibi quippe uniuscujusque mentem alterius oculis membrorum corpulentia non abscondet, sed patebit animus, patebit corporalibus oculis ipsa etiam harmo
Abbreviated transcription (Latin):
dum uer se sollicita intencõne distu¬
ciunt diuiuo tunori semnꝑ inhorẽ¬
tes hoc in mrnorẽ uirtutis accipi¬
mt ut indicare Recte e alios possunt
Quorum profecto mentibus. dum
diuĩna contemplatio presto est: in
hñc uelut in throno suo. dñt p̃sidẽs
aliorum facta examinat et ciunta
mirabiliter de sua sede dispensat.
QQuid gͦ isti nisi clironi sui conditoris
sunt uel quo nisi ad suꝑnarũ sediũ
muneros ascribuntur Per ques
dum sancta ecclesia Regitur plerũd
de quibusdam suẽ infirmis aitib
eciam electi Iudicantur.¶Et sunt
nõ nulli qui tanta dei et proximi di¬
lectione pleuĩ sunt ut cheribim iure
nominẽtur ¶Qma emmi ut p̃̾fati
sumus/ cherubin ꝑtenitudo stiẽ̾tie
dicit᷑. et paule dicente didicimꝰ
quia plemitudo legis cariat᷑: ot¬
qui dei et proxiuu carirate cet̾is
amplint ulem suuit meritorm
suoꝵ sortem int̾ cheril chembin
mimeros percepunt ¶Et sunt ne¬
nulli. qui suꝑne contemplatõnus fa¬
cibus arrensi: in solo conditore sui

Expanded text:
ita intentione discutiunt divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio praesto est, in iis velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid igitur isti, nisi throni sui Conditoris sunt, vel quo, nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli, qui tanta Dei et proximi dilectione pleni sunt, ut cherubin jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubin plenitudo scientiae dicitur, et, Paulo dicente, didicimus quia plenitudo legis est qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt, meritorum suorum sortem inter cherubin numeros perceperunt. Et sunt nonnulli, qui supernae contemplationis facibus accensi, in solo Conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
Redenur. ¶Ex eis om̃ibus aliguid ills
Reuertentes imitentur Nam st¬
pleriqz qui parna capiunt sed
taiuen hẽc eadem parna pie an¬
nũtiare fr̃ibus non desistunt/ isti
Iaqr in angelorũ numerũ currũt
Et sunt nunulli qui diuine largita¬
tum sortem et numerum cẽgriũt
Et sunt nõuulli qui eriam de obseffis
corporibus malignos syũs fugant.
eosq uirtutes orõiis et ui acreptate
rtãtis eiciunt Quo itaq isti un¬
merum suum insi ꝑ̃ eotestatũ cele¬

Expanded text:
redeunt, ex eis agminibus aliquid illuc redeunt, ex eis agminibus aliquid illuc revertentes imitentur. plerique qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli qui, divinae largitatum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis, et vi acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum suum nisi inter potestatum coele
Abbreviated transcription (Latin):
ligi. quia nullus potest facere
quid fetere preuallet deus. uude
factum sileucium in celo. diun cõ¬
nuifet bellum draco cum nnhaele
archangelo. Ut qui se ad dei sĩ¬
litud memi. suxbue extulerat ⁊
michaelem peremptus distat. quia
ad dei sumilitudinem per suꝑbiam
nulus exurgat. Ad maris quod
gsbriel mctit quia fortitudo dei¬
nonñatur Pllum quippe nũcitre¬
ueruetai / qui ad debellandas aeria
potestates humilie axxebat Rartael
uo ut dixinius int̾pretatur medi¬
tula dei quia dum thobie occlos qͣi
per offirium curationis tetigit. ceci¬
tatis eis tenebras tersit. Qui gͥ
ad curandum mttit᷑ dignũ fuit
ui dei mediria uocaretur/. Sr
quia illa supua ciuitas ut ait btẽ
irĩꝰ. ex angelis et hom̃ibus cõstar
idde debenius et nos aliquid exillis
distinctionibus suꝑuorũ ciuiũ ad
usum nr̃e conuersanonis trahere
nosq ioses ad int̾mentã uirtutu¬
ttir̃ bonis studũs inflãmare. Qma
enim illit tanta astensura credit᷑

Expanded text:
 nullus potest facere quod facere praevalet Deus. Unde factum est silentium in coelo dum committeret bellum draco cum Michaele archangelo , ut qui se ad Dei similitudinem superbus extulerat, Michaelem peremptus discat quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoque Gabriel mittitur , qui Dei fortitudo nominatur. Illum quippe veniebat nuntiare, qui ad debellandas aereas potestates humilis apparebat. Raphael vero, ut diximus, interpretatur medicina Dei, qui dum Tobiae oculos quasi per officium curationis tetigit, caecitatis ejus tenebras tersit . Qui ergo ad curandum mittitur, dignum fuit ut Dei medicina vocaretur. Sed « quia illa superna civitas, ut ait beatus Gregorius, ex angelis et hominibus constat, ideo debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. » Quia nta illic ascensura creditur
Abbreviated transcription (Latin):
honm mita transtendunt Tunq
it bomis meliores sunt. elct̃is qͦ
frĩbus principanturi Quo gͦ isti
sortem suam insi inter p̾ncipatuũ
naneres acceperut. Et sipt
nẽuulli qui sic in seuie̾t ipsis tñitie
Ut ixse Iure mudicie dũ int̾ hoĩes
uocentur. Quo gͦ isti inisi inter

Expanded text:
merita transcendunt; cumque et bonis meliores sunt, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semetipsis cunctis ut ipso jure munditiae dii inter homines vocen
Abbreviated transcription (Latin):
processibut bom opis adimigĩt
circifrectiones discretas. Uitulꝰ
est nuidũ at̃al Ruminat. et ungulã
dundit. fit nom̃t cõuersus prind
mente cegitat et Retractat/ Et qͥd
facienditiñ ue quid nõ faciendum
sit uestea disterut dux sacfitiũ
autem uituti nouelli tormia. et¬

Expanded text:
processibus boni operis adjungit circumspectiones discretas. Vitulus est animal mundum, ruminat et ungulam dividit; sic noviter conversus prius mente cogitat et retractat, et quid faciendum vel quid non faciendum sit postea discernit. Super sacrificium autem vituli novelli, cor
Abbreviated transcription (Latin):
num sedircit. Ner uirium birtute
expellu: et cui hor nichil agit᷑
raris trauquillicas undiq instod
Hir quasi hospires sensuales cẽsur
seluinus et tributum Reddimus
illic lilertate donaniur.. Nec aliqͣ
exactrone ab aligne angitriati gͣua¬
mur L Iu fures estodiru et fu¬
uantur ibi nec fures essedirũt
Nec tinea de molitur ⁊n celestib
uicis. angeli suꝑin uues habitãt
qui nullo indigont. sed diuiciis
Indeficientibus habundant R
illosͣ uucs̃ anime Iustorum trãse ũ
Cum al has ualle lar̾mar post
mortem Recedunt. Ibi enim st̃
nouem uicorum diuersitatee.
quia nouem sunt angelerum
ordines. i augeli. archangeli. u̾tures¬

Expanded text:
ium virtutes expellit. Et cum horum nihil agitur, pacis tranquillitas undique custoditur. Hic quasi hospites censuales censum solvimus, et tributum reddimus; illic libertate donamur, nec aliqua exactione ab aliquo angariati gravamur. Hic fures effodiunt, et furantur, ibi nec fures effodiunt, nec tinea demolitur . In coelestibus vicis angeli superni cives habitant, qui nullo indigent, sed divitiis indeficientibus abundant. Ad illos vicos animae justorum transeunt, cum ab hac valle lacrymarum post mortem recedunt. Ibi sunt novem vicorum diversitates, quia novem sunt angelorum ordines, id est, angeli, archangeli
Abbreviated transcription (Latin):
constendit Cruafigitur petrus
tas manet precursori, Pompura¬
tur Roma multitudine martirũ
tota sublimiras . bt̃o refimditu
priaiche ¶Iohannes ubigz maior
in ombz singularis mirabilis suy
om̃s. qmi sit gloriose amunnatus
est qui sit sp̃alier in matris utero
a spũ sancto nostitur fuisse Repletꝰ
Tinem legisti in matris utero ex¬

Expanded text:
consecrarunt. Crucifigitur Petrus, tas remanet Praecursori. Purpuratur Roma multitudine martyrum, totaque sublimitas beato refunditur patriarchae. Joannes ubique major, in omnibus singularis, mirabilis super omnes. Quis sic gloriose annuntiatus est? Quis ita specialiter in matris utero Spiritu sancto legitur fuisse repletus? Quem legistis infra matris uterum ex
Abbreviated transcription (Latin):
uauit eccia G Rehannes priarcha
xmo prĩarcharum finis et cap
Irhannes propha. yauo plus ꝙͣ
propha quia quem uenturum alii
strait ¶Iohannes angelus s
inter angelos electus salnatore
testante. qui ait Ege mitto au-¬

Expanded text:
udi ergo: Joannes patriarcha, imo patriarcharum finis et caput; Joannes propheta, imo plusquam propheta: quia quem venientem strat: Joannes angelus, sed et inter angelos electus, Salvatore testante, qui dicit: «Ecce mitto an
Abbreviated transcription (Latin):
Requiestatis a rimictis hostibus x
crocuitum et absq ulte tinore
holocausta. et hostrus decumas et
quitquid. pc̾ixnum est in mim̾ib
que uoiustis doinino ibi exulanũ¬

Expanded text:
requiescatis a cunctis hostibus per circuitum et absque ullo timore holocausta et hostias ac decimas et quicquid praecipuum est in muneribus quae
Abbreviated transcription (Latin):
Radiis deliberatiomis per fenestrã
intellectus. inmen distretionis ẜ
fenestram sapiencie. lux edifiratiõit
sarientia et eium dum edificat illu¬
minat. pes ixsum siquidem orit᷑
tatem audi diffusam Innũs ilariͭ
Nichil eium latet occultum in abstõso
mentis qd non appareat in luce
ulre tonfessirmt¬

Expanded text:
radius deliberationis. Per fenestram intellectus, lumen discretionis. Per fenestram sapientiae lux aedificationis. Sapientia enim aedificat, illuminat: per ipsam siquidem oriturtatem, audi diffusam luminis claritatem. Nihil enim latet occultum in absconso mentis, quod non appareat in luce verae confessi
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃s tuuoris domini¶ Nor fenestrã
sigiidem timoris intrat lumen
confessionis. Nor fe nestram pretatis
liunein toudesconsiom̃t. per fenestrã
stiencie lumen crotũspectionis
Per fenestram fortitudunt exemur
bou oꝑatiouis. Perfen̾stram tõsitu

Expanded text:
s timoris Domini. Per fenestram siquidem timoris, intrat lumen confessionis. Per fenestram pietatis, lumen condescensionis. Per fenestram scientiae, lumen circumspectionis. Per fenestram fortitudinis, exemplum bonae operationis. Per fenestram consi
Abbreviated transcription (Latin):
uitullum noueltũ. cormia produ¬
centẽm et ungulas laudabo nõmẽ
dei cum cantito .i. cum dilectionis
modulto et maguificabo eũ in laude
An laude deuin mognifirat. qu¬

Expanded text:
itulum novellum cornua producentem et ungulas . Laudabo nomen Dei cum cantico, id est cum dilectionis modulo; et magnificabo eum in laude. In laude Deum magnificat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
eicit hoste in .a. dyabolum In quarto
acquirit pacem dum diligit proxͣͫ
An tribus priut materiam pr̃e¬
iaratam. quarto edificat. Nec et̾
in prime mense anni. sod in scdo.
rmins menfis in mensibus añi
apud hebreos erct aprilis. S ĩdũt
uero maiꝰ. Iñ apri signidem
Inuonatus terra. in edcem frebat
pascha .i. pliase quod nuxretatur
nouellus sis in dilectiont nondum

Expanded text:
ejicit hostem, id est, diabolum. In quarto, acquirit pacem, dum diligit proximum. In tribus primis materiam praeparat, in quarto aedificat. Nec etiam in primo mense anni, sed in secundo. Primus mensis in mensibus anni apud Hebraeoserat Aprilis, secundus vero Maius. In Aprili siquidem innovatur terra: in eodem fiebat Pascha, id est, phase, quod interpretatur novellus sis in dilectione, nondum
Abbreviated transcription (Latin):
iftl edificare cexit domum doum̃
filiorum ifil de terra egran s
Idhur enim suꝑ est tranfitus maris
hibri. habens in se cilorem sanguĩt
a cõmocionem turrbationis. Adhuc
eum tinbaris. adhut et gloriaris.
in pate autein debes esse ei in hũne¬
tate. An deserti antem prins Repis
aquam. sed amariss uuam. Dum
luim pcta deseris: adhun gemis.
fitaute in aqua pgtabilis imposito
ligno. Cum enim ad memoril
passie ur̃i Reducitur. dulcestit animꝰ
dum ei de morte saluatoris pcti.
Remissio pronuttatur Ahut bella
sustmies et contradictoẽs ne tũseas
iohut ollas capuatuum suspiras
¶Cun uero a yprox inquas terrain pre¬
mifsienis: bilus aquam fluminis:
aquam dordauit̾ aquam dulcem:
non tauiem cum silentio currentem:
dum autem ex aquit siloe. que cuz
Ilenno currunt. ocules lauas et
uideatTunt appropiunquas ad.
montem uisionis. in quo edificii tui
fundamenta. poucis Non gͥ hor
lrs sub moyse. sed sub salomone
litt etiam pmo Regn sui a mio sed

Expanded text:
edificare coepit domum Domino . filiorum Israel de terra Aegypti, posuit Adhuc enim superest transitus maris Rubri, habens in se colorem sanguinis, et commotionem turbationis. Adhuc enim turbaris, adhuc et gloriaris. In pace autem debes esse, et in humilitate. In deserto autem prius reperis aquam, sed amarissimam . Dum enim peccata deseris, adhuc gemis; fit autem aqua potabilis imposito ligno crucis. Cum enim ad memoriam passio Christi reducitur, dulcescit animus dum eidem morte Domini Salvatoris peccati remissio promittitur. Adhuc bella sustines et contradictiones, ne transeas; adhuc ollas carnium suspiras . Cum vero appropinquas ad terram promissionis, bibis aquam fluminis, aquam Jordanis, aquam dulcem, non tamen cum silentio currentem . Dum autem ex aquis Siloe, quae cum silentio currunt , oculos levas ut videas, tunc appropinquas ad montem visionis, in quo aedificii tui fundamenta ponas. Non igitur hoc facis sub Moyse, sed sub Salomone. Non etiam primo regni sui anno, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mum Roxitur: ne edificeuint̾ st
terram .i. suy petram ¶petra
autem erat pp̃s. In guo fumda.
lapides/ preciosi et grandes tollñt
i. paeriosi uita. grandes fama. su
conditori adherentes disponinitur
¶Priuis tamen debent lapides qua¬
diuri et sic in fundamentum pori
Tnadrature lapidum potest afli¬
milari stabilitas electorum. Elctĩ
siquidem quadrantur Drm inter
quaturor uirtutet. prudentiam
s. et temperanciam. fortitadinem
et iusticiam constituut᷑ Iunt
eium quocunqz uertatur electus
firune manet ne ad ignauiam
prudentia. ad delectarõnem temiꝑã¬
tia fortitudo ad timorem Iusticia
etiam quadratus laxit᷑. sex suꝑfi¬
nes, inferius uidelz et suꝑĩis. ante
et Retro dextoum et sinstrum .i. p̃
latronem et subiectionem. ogulta
et aperta prosya et ad uersa. Si gͥ¬
quadratus laxis fu̾is in quomuqz
latere Iaccas firmter scabisl Q¬

Expanded text:
itur, ne aedificemus super terram, sed supra petram. Petra autem erat Christus . In quo fundamento lapides pretiosi et grandes tolluntur, id est, vita grandes et fama, suo Conditori adhaerentes disponuntur. Prius tamen debent lapides quadrari, et sic in fundamento poni. Quadraturae lapidum potest assimilari stabilitas electorum. Electi siquidem quadrantur, dum inter quatuor virtutes, prudentiam scilicet et temperantiam, fortitudinem et justitiam constituuntur. Tunc enim quocunque vertatur electus, firmus manet, ne ad ignaviam prudentia, ad delectationem temperantia, fortitudo ad timorem, justitia etiam quadrati lapides sex superficies, inferius, videlicet et superius, ante et retro, dextrum et sinistrum, id est, praelationem et subjectionem, occulta et aperta, prospera et adversa. Si quadratus lapis fueris, in quocunque latere jaceas firmiter stabis. Q
Abbreviated transcription (Latin):
de p̾posins operum
Repositi uero operum sunt cendito¬
ues scripturarum qui docet
qualiter de beamus ontra portare¬
nr̃a proprint uidel sen aliena quałr
instios docore coutemptores corriyl
de ꝯuibut arłus dicit/ Corrixite in¬
quidtos consolanum pusillanimes
Iustiput infirnoos pacientes estote ad
om̃t. Precepitqz Rex. ut tollexent
laxidẽs grandes pretiosos in funda¬
mentũtempli et quadrarent oc̃s

Expanded text:
De praepositis operum. Praepositi vero operum sunt doctores Scripturarum, qui docent qualiter debeamus onera portare propria seu aliena, qualiter inscios docere, contemptores corrigere. De quibus Apostolus dicit: Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad  Praecepitque rex, ut tollerent lapides grandes pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent eos
Abbreviated transcription (Latin):
salomouis. et a cementarur Iolehyr
laxides prenosi dola utur / non enimi
ab alus. nisi ab hñc qui pacem se¬
nent. et mortificant carnẽ elitꝵ
uira quadratuo Si enim stente.
uiuas et pacem nõ teneas. uel
si pacem teneas et dissolute uinat
non beue lapidem dolas Gir cãta
in tymxano.. Ut cautautes̃ in chero
In tympans cautãt. qui carnem
mortificant in choro cantant qui
concordaam morum sernant rr
bibli prexarauerunt luinai et la¬
pides. Diblos ciuitus. est phemat
siue gabet gebal continetur. quod
diffiminent siue dettominans uil¬
preta tur Qui entm mentes qõm
fidelim. ad spiritale edifitm.
uolunt instruere. tales debem
esse Ut qd̾ fuciendrm fit que.
Reiciendum stiant diffuure Ut
stiant t uenis adherentes a muudo
abstrahere / abstrartos instruere
Qui eiuni oput templi spromhs
preparant nrce est Ut prouideãt
quas uirtutes in fundamenti
huiculitatis prius pouant

Expanded text:
is, et a caementariis Hiram lapides pretiosi dolantur. Non enim ab aliis, nisi ab iis qui pacem tenent et mortificant carnem, electorum vita quadratur. Si enim districte vivas, et pacem non teneas, vel si pacem teneas, et dissolute vivas, non bene lapidem dolas. Sic canta in tympano, ut cantes in choro . In tympano cantant, qui carnem mortificant. In choro cantant, qui concordiam morum servant. Porro Biblii praeparaverunt ligna et lapides. Biblos civitas est Phoeniciae, sive Gebal continetur, quod definiens sive determinans interpretatur. Qui enim mentes hominum fidelium ad spirituale aedificium volunt instruere, tales debent esse, ut quid faciendum sit, quid rejiciendum, sciant definire, terrenis adhaerentes a mundo abstrahere, abstractos instruere. Qui enim opus templi spiritualis praeparant, necesse est ut provideant, quas virtutes in fundamento humilitatis prius ponant
Abbreviated transcription (Latin):
uestiuntur: In fortitudine siguidẽ.
marmorit fides in altitudine cedri.
syes in preciositnte auri. que uro¬
tures supeminer. ceteras inteltigi
potest caritas Substerint᷑ Itagr
firiitas fidei ut bestiatur. fsubli

Expanded text:
estiuntur. In fortitudine siquidem marmoris, fides; in altitudine cedri, spes; in pretiositate auri, quae virtutes supereminet caeteras, intelligi potest charitas. Substernitur itaque firmitas fidei, ut vestiatur subli
Abbreviated transcription (Latin):
dice et noctes rrestunt. quia texidi
licet ħͥ omia considerẽt tamẽ trre
has noctes perciorit Iuria negli¬
gentie. ceepta oblimoins s nube
obrenebrata uubilo inorancie
Sunt autem alii a foigore liyeĩs
egressi quasi in equinoctũ uernali
constituti in quibus. uer oritur in
quibus estas seguitur. De quibus
etiam dr̃ Estatem ẽt uer tu plas¬
masti ea. In uere e ium omia Reno¬
uantur in estate uero maturãtur
In uere oruatur terra floribus.
et in nouiter conuerso uita merib
Ab equinoctio itaq uernali crestũt
dies. usq ad uerfectum dĩe eterne
ll̃itudiuit. Ab autuxnali uero ĩstui
noites. usq ad contumam necte pre¬
tue da mynatiomis. Ham dĩe nłła

Expanded text:
dies, et noctes crescunt; quia, tepidi licet haec omnia considerent, tamen tempore Has noctes percurrit luna negligentiae, cooperta oblivionis nube, obtenebrata nubilo ignorantiae. Sunt autem alii frigore hiemis egressi quasi in aequinoctio vernali constituti, in quibus ver oritur, in quibus aestas sequitur, de quibus etiam dicitur: Aestatem et ver tu plasmati ea . In vere enim omnia renovantur, in aestate vero maturantur. In vere ornatur terra floribus, et in noviter converso vita moribus. Ab aequinoctio itaque vernali crescunt dies usque ad perfectum diem aeternae beatitudinis; ab autumnali vero crescunt noctes usque ad continuam noctem aeternae damnationis
Abbreviated transcription (Latin):
dimnt .i. uer seuerancia boui opis
Oido siquidem lapidum est processi
uirtutum. qui in altum dioigit᷑
dum mens de uirtute in uirtutem
ad perfectionis culmem. sublenat᷑
Ex his eriguntur templi parietes
Ricte uidelz operatienes. in edificõ.¬
nstiͫ templi p̾mus lapit abel in
ordine ponitur. a qiro usq ad uti¬
num Iustum. liea. Instine pre¬
tendaturo. Abel interpretatus luctꝰ
suie uaniras uel bapor sen mss¬
uabilis Aitendamus gͥ int̾pre¬
tanio nonũs ad quid respiciat ut
nsine moralitatis. diuersitas ad
uent oxandum mentem rogat:
danitoe euim Resxicit ad inundum
niserabilis ad deuni ¶ Fuge ñ¬
iuipe. Mlende et dexrerane. fuge
mindum quta uauitas est liure
iutm quiꝯ unquitas est Actende

Expanded text:
d est, perseverantiam boni operis Ordo siquidem lapidum est processus virtutum qui in altum dirigitur, dum mens de virtute in virtutem ad perfectionis culmen sublevatur. Ex his eriguntur templi parietes, rectae videlicet operationes. In aedificio mystici templi primus lapis Abel in ordine ponitur, a quo usque ad ultimum justum linea justitiae protenditur. Abel interpretatur luctus sive vanitas, vel vapor seu miserabilis. Attendamus igitur interpretationem nominis ad quid respiciat, ut ipsius moralitatis diversitas ad bene operandum mentem cogat. Vanitas enim respicit ad mundum, miserabilis ad Deum. Fuge igitur, luge, attende et deprecare. Fuge mundum, quia vanitas est; luge peccatum, quia iniquitas est
Abbreviated transcription (Latin):
cogitio dei Dum enĩ in tecasũ
mundi actendis. uidelz qd̾ sis
positus. in incerto diuiciaꝵ. in
lapsu uoluptatum. in pericuto
diguitatum. tnut ad ostium
porticus accedis e dũ uero ꝓpe
carunt actendis affectum. ortum
uueritie. Auue ntutis momẽtu
uesperam senectutis. Dum h
consideras per ostium templi tnͣsire
festmas. ¶Cum ante in bouitatez
dei actenderis bonitatem cui nichil
deest. beatitudiuem que nillo
indiget. et accedit ad uidendum
in bouitate. electorum suorum ad
lerandum in letiria gencis sue
Dum her facis per ostium mtre
paras oratuli sproitalis

Expanded text:
cognitio Dei. Dum enim in te casum cognitio Dei. Dum enim in te casum mundi attendis, videlicet quod sis positus in incerto divitiarum, in lapsu voluptatum, in periculo dignitatum, tunc ad ostium porticus accedis. Dum vero propriae carnis attendis defectum, ortum pueritiae, juventutis momentum, vesperam senectutis, dum haec consideras, per ostium templi transire festinas. Cum autem bonitatem Dei attendis, bonitatem cui nihil deest; beatitudinem quae nullo indiget, et accedis ad videndum in bonitate electorum suorum, ad laetandum in laetitia gentis suae : dum haec facis, per ostium intrare paras oraculi spiritualis
Abbreviated transcription (Latin):
pouitur quasi lapis y̾mus .q.
fundamento diuine maiestatis
per auurem heret prop inquns
Serxhm incendia sine miensa
dicuitur Ouceusa ab illo Iine
de quo dr̃ Qu approuimant
nurhi axprox imant itu hit
Aguns accenditur in aqua ardet
ditur in agna compntionis
Ardet inter turbines tribulationis
Luret in occulto conce iuplationis
uides ne quo mõde laxis iste. in
ordine suo cencordet scdõ. lapidist
laridi u̾mo; ¶Ibel enim desigi
moraliter peintentie luctirn:
Stephanus patĩam tribulacõ lutz
seraxhim amoris incendium. Hĩc
est incixiencium dolor. proficiẽ¬
cium labor. perfectorum amor.
Senit eciam salomion ostiun in
portim in temxlo in draculo.:
Ostium portius nustice ut
au beda. seruo est prorhetius
O stium templi xp̃s Ostium ora¬
culi patrit celestis introitus In
portitũ uero Reminciationis e mo¬
ualiter ẽ ostim cogtie munde
In templo conuerfioins cognicio
sui in oraculo contemplatioins

Expanded text:
ponitur quasi lapis primus, quia in ponitur quasi lapis primus, quia in fundamento divinae majestatis per amorem haeret propinquus. Seraphin incendentia sive incensa dicuntur incensa ab illo igne, de quo dicitur: Qui approximant mihi, approximant igni . Hic ignis accenditur in aqua, ardetnditur in aqua compunctionis, ardet inter turbines tribulationis, lucet in occulto contemplationis. Videsne quomodo lapis iste in ordine suo concordet secundo lapidi et primo? Abel enim designat moraliter poenitentiae luctum. Stephanus patientiam tribulationum, seraphin amoris incendium. Hic est incipientium dolor, proficientium labor, perfectorum amor. Fecit enim Salomon ostium in porticu, in templo, in oraculo . Ostium porticus mystice, ut ait Beda, sermo est propheticus; ostium templi, Christus; ostium oraculi, patriae coelestis introitus. In porticu vero renuntiationis moraliter est ostium cognitio mundi; in templo conversionis, cognitio sui; in oraculo vero contemplationis,
Abbreviated transcription (Latin):
liꝯuatutairem inund sugere
msere carins actendẽ et quiasit
raritutis. ut ounĩa in caritate fuim
Mabes nunt moraliter portitum
q̃ est qnte templum Remintiatoer
muundi. nusticam do pr̃es uet̾is
testauienti. Cor autem ad de uini
counersum est morale temxlu
Calesia nusticum On hoc temixlo
quasi p̾uus beatus sterhanus
pouitur. ut ab ioso Regula Iustme
dirigatur. ¶Sterhanne enim
dirigitur equalitas laxidum .i.
ordo uirtutum. Scdmñ Rectundit
hiine Regule in ẽdificio cordit tui
uirtutes dispone. L iorautem stis
Dum tribulationes libenter pateris
diun Inimicum diliis. Dur
uro yersequentilus findis preces¬
et inde cum stephaus oculo cẽte¬
platio is dam uroximus orccto
filmm pris ad dexteram stanter
uides ides enim eũ stante i
nuen sedentem. ue sed uelud edifi¬
caut auxilium preberẽ udenrem
Ni enum oratulum intraueris.
quietum uidebis Oraculum.
moraliter est contemplitioiis
seroetum mistice uero suguificat
celeste Reguum. in quo serap hĩ.

Expanded text:
anitatem mundi fugere, miserae carnis attendere; et quia sic charitatis, ut omnia in charitate fiant. Habes nunc moraliter porticum, quae est ante templum, renuntiationem mundi; mysticam vero, patres Veteris Testamenti. Cor autem ad Deum conversum, est morale templum; Ecclesia, mysticum. In hoc templo quasi primus beatus Stephanus ponitur, ut ab ipso regula justitiae dirigatur. Stephanus autem dirigitur aequalitas lapidum, id est ordo virtutum. Secundum rectitudinem hujus regulae in aedificio cordis tui virtutes dispone; hoc autem facis, dum tribulationes libenter pateris, dum inimicum diligis, dum pro persequentibus fundis preces. Unde cum Stephano oculo contemplationis, jam proximus oraculo: Filium Patris ad dexteram stantem vides . Vides enim stantem non quasi sedentem, sed velut aedificanti auxilium praebere volentem. Si enim oraculum intraveris, quietum videbis. Oraculum moraliter est contemplationis secretum, mystice vero significat coeleste regnum. In quo seraphin
Abbreviated transcription (Latin):
temxora uer estas autumpnus
et hyems. In uere intelligitur.
temperantia montis. in estate fuor
castit taritatis in autumpno tepa
in hyeme tapor. tepor in mente
torpor in opere Ab antumxnali
eq uiuoctio. Incipiuit crestere nestil
A uernali dies In hyeme eniui
torporis crestunt calurm et tempta¬
cirins in gtats uero feruoris. nul¬
trxlicantur orões iluminatĩt
templationie. In quoriundam aisi

Expanded text:
ver, aestas, autumnus et hiems. In vere intelligitur temperantia mentis; in aestate fervor charitatis; in autumno tepor; in hieme torpor: tepor in mente, torpor in opere. Ab autumnali aequinoctio, incipiunt crescere noctes, a vernali dies. In hieme enim torporis crescunt caligines tentationis; in aestate vero fervoris multiplicantur illuminationes contemplatio
Abbreviated transcription (Latin):
de lurme et lapidibus aluid de bulu¬
tibus tercium. de Iustis homnib
g materiam. artificem et meusiñ
Sed quomiami de morali templi
spiritaliter loqui sustepmmĩt do¬
cioco ad edificationem claustralurs
interponentes aliquid de nustico
que Restant aliqnͣtulum exponende
latius moraliter transtuaranuit
¶Edificenuit᷑ gͥ sper ale templuaus

Expanded text:
 et lapidibus, alterum de virtutibus, tertium de justis hominibus. et materiam, artificem et mensuram. Sed quoniam de morali templo et spirituali loqui suscepimus, idcirco ad aedificationem claustralium interponentes aliquid de mystico, quae restant aliquantulum latius exponendo moraliter transcurramus. Aedificemus igitur spirituale templum,
Abbreviated transcription (Latin):
ta men adhuc concultatur a sproitib
Iurunindis. et iiuolicatur seclãrilz
curis Tum uero debiseus locuz
aree sue damd Regit uenderet
in qua templin domini salomen
edisicaret. non dam debus. sed
Ihrlm nuicicuxatur. ¶Mens einz
que reniniciar xnũbz. que possidet
concultatore dyaboto suꝑato. deuui
quem desiderat in parẽ uidet.
Recipit gͥ pro loir aree Regnrm
felitiratit eterne. Quiã uero sio
situm lici mensurari solet qnͣtitas
edificuĩ Ideo congonum. uideturo
subuigi de tribus dimeusionib
templi . Habetat enim lx cubitos
in longitudine xx in latitudure

Expanded text:
ritibus immundis, et implicatur saecularibus curis. Cum vero Jebusaeus locum areae suae David regi venderet, in qua templum Domini Salomon aedificaret, non jam Jebus, sed Jerusalem nuncupatur. Mens enim, quae renuntiat omnibus quae possidet, conculcatore diabolo superato, Deum quem desideraverat, in pace videt. Recipit ergo pro loco areae, regnum felicitatis aeternae. Quia vero secundum situm loci mensurari solet quantitas aedificii: ideo congruum videtur subjungi de tribus dimensionibus templi. Habebat enim sexaginta cubitos in longitudine, viginti in latitudine
Abbreviated transcription (Latin):
dilatet mauns usoz ad paupem:
Altimdo uero desiderii gustet etutan
dulcedinem. An hat igitur lougini¬
diue. latitudine altitudine parit¬
tum. dispenuntur dibosi ordines
lapidum Cin materiali siquidez¬
disponunitur lapides. in nuistico.¬
homines. in merali uirtutes

Expanded text:
dilatet manus usque ad pauperem, altitudo vero desiderii gustet aeternitatis dulcedinem. In hac igitur longitudine, latitudine, altitudine parietum disponuntur diveresiderii gustet aeternitatis dulcedinem. In hac igitur longitudine, latitudine, altitudine parietum disponuntur diversi
Abbreviated transcription (Latin):
potes. fuudamenta templi pouere.
Cum autem diligit inimicũ. tunc
quasi in secundo mense ponis fin¬
damentum p̾mus enim mẽsis
in dilectiouis anno. est. diligere aĩcuz
hoc enam ethuni faciunt Sc̃cũt
Uero diligere Aumicum. Tertius
diligere. deum. dinu ergo Animi¬
cum diligis fundamẽtum tẽxde in
latũ difronis. dum diluis deum
edificũ hxipitalis parietes erigis
in altum. In hĩs uero mensibus.
et in his anis⁊ dies et noctes pos¬
sunt assignari¶ Dabet enim am̃a
diem contemplationis. Iucem noctẽ.
teixtatio num caligurem. istum.
illuuiuat. sel. indeficiens. itlam
luua de crestens. Hic uides deuin
ibi offendis uroximum in die Rides
in nocte ploras. unde iherenuĩas
Plorans Nloraut in nocte Illeus
eium que temxtatõnm tuobine
qũq̃z concussa dolet exhi larata
Radio concemxlationis postmoduz
gaudet Habes nunc carissue
fundatienis temxus Restat eciam
de eisdein tenuli de terniuetur
loms De quo in paralipome non ma¬
infeste dicitur

Expanded text:
potes fundamenta templi ponere. Cum autem diligis inimicum, tunc quasi in secundo mense ponis fundamentum. Primus enim mensis in dilectione anno est diligere amicum, hoc etiam ethnici faciunt. Secundus vero, diligere inimicum. Tertius, diligere Deum. Dum ergo inimicum diligis, fundamentum templi in latum disponis. Dum diligis Deum, aedificii spiritualis parietes erigis in altum . In his vero mensibus et in his annis dies et noctes possunt assignari. Habet enim anima diem, contemplationis lucem, noctem, tentationum caliginem. Istum illuminat sol indeficiens, illam luna decrescens. Hic vides Deum, ibi offendis proximum. In die rides, in nocte ploras. Unde Jeremias: Plorans, ploravit in nocte . Mens enim, quae tentationum turbine quandoque concussa dolet, exhilarata radio contemplationis postmodum gaudet. Habes nunc, charissime, fundationis tempus: restat etiam ut ejusdem templi determinetur locus, de quo in Paralipomenon manifeste dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
patri eius in loco quem prexauerat
dauio marea oruam Hiebusei. Cda¬
firanda est Itaqz domius donim in
mente et emmenciori uidelicet
hominis parte ¶Qui mens meria
.i. uisionis iurncuxatur. quia in
mente pacifica. dominus habirat
et in eadem ocule conte iuplatioiis
uidert defiderat. Qui monstratus
funt dauid et quem preyauerat
demoustratuy e nm maini forti
ab eodem per desidernuin In aria
ornam dhebusei que nuinidanda
est uentilabro distretiomis a yalea
uane cogitatõnie. Oruam illm̃atꝰ
Mabet eium mens̃ quoz lumem¬

Expanded text:
averat David in area Ornam Jebusaei . Aedificanda est itaque domus Domini in mente, in eminentiori videlicet hominis parte. Qui mons Moria vel visionis nuncupatur, quia in mente pacifica Dominus habitat, et in eadem oculo contemplationis videri desiderat. Qui demonstratus fuerat David, et quem praeparaverat. Demonstratur enim manu forti, ab eodem per desiderium. In area Ornam Jebusaei quae mundanda est ventilabro discretionis a palea vanae cogitationis. Ornam illuminatus; Habet enim mens
Abbreviated transcription (Latin):
Ota quoꝙr ut legniuit ꝙ. so
equinoctialit dixectis adie¬
unm fuceũ luieis per illatria h
uidel porticus templi. et ouatuli
archam testamenti. illumuare.
solebat Isole enim intelligentiẽ
directus Radius considerationis
nubes cogitationum uenetrant
que discirorunt peraerem medita¬
cirnis persupra dicta trra host̾a
autem fit quotiens. equinoitum
euenire contiugit git autem
equiuoctirm. cum dies noctibus
et noctes diebus equales fuint
Habet auimus noites et dies mo¬
rales. prospa .s. et aduersa dãpne
et lucra. tristia et leta meuct pã¬
tatem e perturbationem incem
contemplationis et calignem temr¬
tationis ¶Dum heranimus deli¬
berat. quasi sub eguuli mensira
dies et noctes librat. Dus sunt
antem eguinoctia uornale et¬

Expanded text:
ota quoque, ut legimus, quod sol aequinoctialis directis radiorum suorum lineis per illa tria ostia videlicet porticus, templi et oraculi, arcam testamenti illuminare solebat. A sole enim intelligentiae directus radius considernubes cogitationum penetrans quae discurrunt per aerem meditationis; per supradicta ostia autem fit quoties aequinoctium, evenire contingit. Fit autem aequinoctium, cum dies noctibus et noctes diebus aequales fiunt. Habet animus noctes et dies morales, prospera scilicet et adversa, damna et lucra, tristia et laeta, mentis puritatem et perturbationem, lucem contemplationis et caliginem tentationis. Dum haec animus deliberat, quasi sub aequali mensura dies et noctes librat. Duo sunt autem aequinoctia, vernale
Abbreviated transcription (Latin):
cxx. in altitudine Congitudo est domꝰ
louix nimitas boni operis in exilio
luius pereg natroins Latitude est
caritas. que non tantum de pri¬
speritate gaudet amii. sed enam
da mpno compatitus Inimm Celt¬
tudo altitudunt est spes de p̾mo
eterut Retributiouis sit fit utsis
moraliter in boua opationt. Ionqꝰ
in misericorͣ largus in desiderie

Expanded text:
 in altitudine . Longitudo domus est longanimitas boni operis in exsilio hujus peregrinationis. Latitudo est charitas, quae non tantum de prosperitate gaudet amici, sed etiam damno compatitur inimici. Celsitudo altitudinis est spes de praemio aeternae retributionis. Sic fit ut moraliter sis in bona operatione longus, in misericordia latus, in
Abbreviated transcription (Latin):
runt quia in ncĩtate fret̾ defen¬
Dunt Cunt et aliy qui stura fa¬
cium et scictarendunt. qr licer
inggeniũ et potestatem unuandi
alios habeant nõ tamen absar
Acuta sunt defensiomie uerba. dm¬
tum mauu tenet qui quodore
loquitur. operb impłet: Sractũ
contra hostes denat qui in defeu¬
sione panꝑum auxiliũ pro pose
prestat Scuta martires emerñt
quia yre defensione diuine legis
corpora sua ad supplicia tradide¬
umt Scuta indas machabent
et frẽt eme emernur qnando pos¬
sessiones suas pro defensione fun
cexopulandae hostibus Relinariñ
Emermit antẽ marhabei scuta
anrea. In hystoria siquidem beor
mach abeot̃ habuisse clpeos anreot
Refriasit inquit sol in direot̾ amist
Rsplenduerunt mõtet abdis.
Suut antem clipei aurei auilĩ
Defenshonur que sum absqr cõmi¬
tione temporalis lurri. In husq
choreit sol refuliret. quia in paut

Expanded text:
es defendunt. Sunt et alii, qui scuta faciunt, et scuta vendunt, quia, licet ingenium et potestatem juvandi alios habeant, non tamen absque Scuta, sunt defensionis verba. Scutum manu tenet, qui quod ore loquitur, operibus implet. Scutum contra hostes elevat, qui in defensione pauperum auxilium pro viribus praestat. Scuta martyres emerunt, quia pro defensione divinae legis corpora sua ad supplicia tradiderunt. Scuta Judas Machabaeus et fratres ejus emerunt, quando possessiones suas pro defensione fratrum depopulandas hostibus reliquerunt. Emerunt autem Machabaei scuta aurea. In historia siquidem legitur Machabaeos habuisse clypeos aureos. Refulsit, inquit, sol in clypeos aureos, et resplenduerunt montes ab eis . Sunt autem clypei aurei, auxilia defensionum, quae sunt absque commistione temporalis lucri. In his igitur clypeis sol refulget, quia i
Abbreviated transcription (Latin):
uerta que in de fonsione proxim
fensionis preferunt non peo p̾cio s
pro istina se loqui dicunt. Cum
autem sol iusticie in hirccipeis Res¬
pleudet tunt ueriras apparet. et
sit montes ab eis solendorem Recpi
nut contra ecenu falsiratem motes
a iusti ince ueritatis clariores fiũt
Mota ẽtiam ꝙ in Ihrłm donus stina
uendenciũ esse dicitur ne alnui hᵒ
quod diximus mirũ uidiatur
ui enim scriptura¶Edificanit
melchias filius aurificis usq ad
domũ matineoꝵ. et scurã uendẽiẽ
contra uortam udicialẽ Scutie
uendunt qui pro iusticia muner a
libenter accipint̃. Sed domu stita
uendiciũ. concoa portã indicialem
esse st̾rtura. dicit illos enim qui

Expanded text:
verba quae in defensione proximifensionis proferunt, non pro pretio, sed pro justitia se loqui dicunt. Cum autem sol justitiae in his clypeis resplendet, tunc veritas apparet. Et sic montes ab eis splendorem recipiunt, quia contra eorum falsitatem montes, id est, justi luce veritatis clariores fiunt. Nota etiam quod in Hierusalem domus scuta vendentium esse dicitur, ne alicui, quod diximus, mirum videatur. Ait enim Scriptura: Aedidificavit Melchias filius aurificis usque ad domum Nathinaeorum, et scuta vendentium contra portam judicialem . Scuta vendunt, qui pro justitia munera libenter accipiunt. Sed domum scuta vendentium contra portam judicialem esse, Scriptura dicit. Illos en
Abbreviated transcription (Latin):
iide sanlum nomĩe charsensẽ. Ece
orat. anauiar grã domimi. Iudas
confessi sanlus temptatio Respiciẽtis
harsensis ex ploratio gandii nt̃pt̾ã
U sanlum auanias mittit᷑ auande
ideum qui utĩn considerat grã
uintendi tribmt᷑  Tempta tõnem
couaidãt et respicit¬
qui Tempus et locum delectatõnsz
et rõsensum tomptatioĩs actendit
Talit in domo uide querit᷑ et ĩueĩt
qui in boirs confessiomis adhuc manẽs
in secule demoratur ¶omt᷑ antez
h ͨ domuis in uico quĩ uocatus Rectus
Qui eũ in domo con fessionis manz
proculdubis liueam Recte uiuendi
tenet Sz qui charsensis est uitã
celestem in terris colerãt ut post¬
modum celestis gandii explorator fiat

Expanded text:
lum nomine Tharsensem, ecce enim orat . Ananias, gratia Domini: Judas, confessio, Saulus, tentatio respicientis; Tharsensis, exploratio gaudii interpretatur. Ad Saulum Ananias mittitur, quando ad eum, qui peccatum considerat, gratia poenitendi tribuitur. Tentationem considerat et respicitqui tempus et locum, delectationem et consensum tentationis attendit. Talis in domo Judae quaeritur, et invenitur, qui in domo confessionis, adhuc manens in saeculo, demoratur. Ponitur autem haec domus in vico, qui vocatur Rectus. Qui enim in domo confessionis manet, procul dubio metam recte vivendi tenet. Sed qui Tharsensis est virum coelestem in terris tolerat, ut postmodum coelestis gaudii explorator fiat
Abbreviated transcription (Latin):
uem distretionis appouit. moinde
uertit Nectamen ammũ conãtii
Tum autem narare non ualeat
qui clauem portat ncce est ut pel¬
sulum obstinatiomt disciplure
securis frangat ut qd̾ mourcõie
freri non poterat. uiribus discipłe
postmodum fueti Tontingir erã
qũqr Ut qui clauem portabe debus
clauem perdere sepine consueut
Oporter gͣ ut hiẽ qui clauem db¬
tronis sexins amittunt quia cue
sui gerere. nestiunt aliquẽt distẽ
pronidẽar qui de sectis eor run
temyus adueuerit curam qeult

Expanded text:
vem discretionis apponit, monendo vem discretionis apponit, monendo vertit, nec tamen animum convertit. Cum autem intrare non valet, qui clavem portat, necesse est ut pessulum obstinationis, disciplinae securis frangat; ut quod monitionibus fieri non poterat, viribus disciplinae post modum fiat. Contingit etiam quandoque, ut qui clavem portare debuit, clavem perdere saepius consueverit. Oportet igitur ut iis, qui clavem discretionis saepius amittunt quia curam sui gerere nesciunt aliquis discretus provideat, qui de secretis eorum, cum tempus advenerit, curam gerat
Abbreviated transcription (Latin):
propha predixerũt. anctoritas enuã¬
gelii factũ fuisse. demenstrat.
habent eciam portarũ. ctanem et
pessulũ Qui clauem custodrũt hu
sunt qui ecclesie carain gerãt
Tlains est potestas Regentis / pẽr
pessulum accipe. possumꝰ obediẽ¬
prece ptum Cais pessulum iuellit
et Retrahit. quia ptãs p̾latoꝵ qͤsta
compellit clanses ne exeant phibet¬
ne exclusos ne intrem ab inq̃ssu
potenter arcet ¶oraliter antem.
anima in portis seras habet qr
sensus corporit. ne pateant hostibz
tum pandit unde in cantins dr̃
Pessulum ostni mer appermi dilecte
meo habet hoc officium clanem. et
mentis arceat / quod antem docet
Per clauem distretiemit intͣre
permittat Sz qũq̃r sere dnuen¬
untur absexate. ut si dilectus a due¬
int̾i in ꝙ̃ꝙͣ intrare possit Et si Ratõ
quent clanem gerit accedat. in¬
trare nõn ualear Hõc aurem fu
quociens qnimꝰ modũ disctionit
excedit Er tamdiu Ratio forit
expectat doner si fieri possir pes¬
sulum temptando Retrahar /¶Ca¬

Expanded text:
prophetia praedixerat, auctoritas Evangelii factum fuisse demonstrat. Habent autem serae portarum clavem et pessulum. Qui clavem custodiunt, ii sunt qui Ecclesiae curam gerunt. Clavis est potestas regentis. Per pessulum accipere possumus obediepraeceptum. Clavis pessulum impellit, et retrahit, quia potestas praelatorum quosdam mpe ingressos ne exeant prohibet; exclusos ne intrent ab ingressu potenter arcet. Moraliter autem anima in portis seras habet, quia sensus corporis, ne pateant hostibustum pandit. Unde in Canticis dicitur: Pessulum ostii mei aperui dilecto meo. Habet ostium hoc clavem, et mentis arceat, quod autem decet, per clavem discretionis intrare permittat. Sed quandoque serae inveniuntur obseratae, ut si dilectus advenerit nequaquam intrare possit, et si ratio quae clavem gerit accedat, intrare non valeat, Hoc autem fit, quoties animus discretionis modum excedit. Sed tandiu ratio foris exspectat, donec, si fieri possit, pessulum tentando retrahat. Cla
Abbreviated transcription (Latin):
hontur ab eis Archa est eclesia
uertes ectłie doctores de lignis
sechim uectes fiuut quid gemux̃
ligui alte spm̃e summite esse dicuñt¬
¶ De lignis gͥ impin᷑bilibut uectet
fuint. i. de uiris qui corruptoni
non succumbũt. Auro uectes
oꝑit quĩ untucem bom operi
cercue per exemilum proxĩs oftied̃¬

Expanded text:
hentur ab eis . Arca, est Ecclesia: hentur ab eis . Arca, est Ecclesia: vectes, Ecclesiae doctores. De lignis setim vectes fiunt, quod genus ligni albae spinae simile esse dicunt. De lignis igitur imputribilibus vectes fiunt, id est, de viris qui corruptioni non succumbunt. Auro vectes operit, qui virtutem boni operis certius per exemplum proximis oste
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus subiectos. per diueisas
Regiones disꝑsii Moraliter auĩ
et contrinit uectes ems. uectes
sunt quedam amine. uirtutes
que portas sustmnen. ne sensus
coeporis a sun stabilirate. uanllẽt
uictes perdidit. et contrunt qñ
uirtutes uitut sublaro Robore
mentis dinina yr muissiorie sub¬
iecit Bed et de benlibus alibi dicit᷑
quia cont̾iuir portas ereas. et uectes
ferreos confregit unde Cassiodorꝰ
suꝑ psalterum. Norce inquit eree
sunt homu consuetudines uinose
uectes uero serreos spũs ĩmundos
enim duo metalla. pro fortirudirue
Delutorum uidentur adhibira.f.
ista urribut hominũ desꝑata.
uirtut diuina confregit. qñ ꝑili¬
tantes aduẽtus sui luũe misera¬
ta Respexit uectes enami in diuina
striptura possunt accipi quibus archa
per heremũ. a filuc ifri silelur de¬
portari facies inquit uertes de
liguis serhin et oꝑies amo indu¬
cet qz yer crrculos qui sunt in latib
arche. Ut porietur in eis qui sez
erunt in crouilis et inuugͣ. Extra¬

Expanded text:
ersas regiones dispersit. Moraliter. Et contrivit vectes ejus. Vectes sunt quaedam animae virtutes, quae portas sustinent, ne sensus corporis a sua stabilitate vacillent. Vectes perdidit et contrivit, quando virtutes vitiis sublato robore mentis divina permissione subjecit. Sed et de vectibus alibi dicitur: Quia contrivit portas aereas, et veodorus super psalterium. « Portae, inquit, aereae, sunt hominum consuetudines vitiosae. Vectes vero ferreos, spiritus immundos » Haec enim duo metalla pro fortitudine delictorum videntur adhibita. Sed ista viribus hominum desperata, virtus divina confregit, quando periclitantes adventus sui lumine miserata respexit. Vectes etiam in divina Scriptura possunt accipi, quibus arca per eremum a filiis Israel solebat deportari. Facies, inquit, vectes de lignis setim, et operies auro, inducesque per circulos, qui sunt in lateribus arcae, ut portetur in eis: qui semper erunt in circulis, nec unquam abstra