comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in sublime. si eñi intellexisset. orum
posuisset manũ. Qui autẽ fortit p̃mit
ubera ad eliciendum lac. exprimit
butyrum. Ꝙ qui uehem̃ter emungit᷑.
erudiut eum mat᷑ sua. Quid
dilec te mi. quid dilecte uteri mei.
quid dilecte uotoꝵ meoꝵ: Ne dederiᷤ
mulierib substantiã tuam. & diuitiaᷤᷤ
tuas ad delendos reges. Noli regib
o lamuhel noli regib dare uinũ. qͥa
nullum secretũ ẽ. ubi regnat ebrietas.
ne forte bibant. & obliuiscant᷑ iudi¬
tioꝵ. & mutent causam filioꝵ pauꝑiᷤ.
Date siceram merentib. & uinũ. his
qui amaro sunt animo. Bibant. & ob¬
liuiscantur egestatis sue. & doloris ñ
recordentur amplius. Aꝑi os tuum
muto. & causis omnium filioꝵ qui
ꝑtranseunt. Aꝑi os tuum. decerne qd̾
iustũ ẽ. & iudica in opem & pauperẽ.
ulierem fortẽ quis inueni&
Procul. & de ultimis finib p̃tiũ
eiꝰ. Confidit in ea coruiri sui. & spo

Expanded text:
in sublime: si enim intellexisset, ori suo imposuisset manum. Qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum: et qui vehementer emungit, eerudivit eum mater sua. Quid, dilecte mi; quid, dilecte uteri mei; quid, dilecte votorum meorum? Ne dederis mulieribus substantiam tuam et vias tuas ad delendos reges noli regibus o Lamuhel noli regibus dare vinum quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas ne forte bibat et obliviscatur iudiciorum et mutet causam filiorum pauperis date siceram maerentibus et vinum his qui amaro sunt animo bibant ut obliviscantur egestatis suae et doloris non recordentur amplius aperi os tuum muto et causis omnium filiorum qui pertranseunt aperi os tuum decerne quod iustum est et iudica inopem et pauperem aleph mulierem fortem quis inveniet procul et de ultimis finibus pretium eius beth confidit in ea co
Abbreviated transcription (Latin):
lato. stultus sapientior erit. si autem
corripueris sapientẽ. intelliget disci¬
plinam. Qui affugit patrem & fugit
matrem. ignominiosus ẽ & infelix.
Ne cesses fili audire doc trinã. nec ig¬
nores sermones scientie. Testis iniquuᷤ
deridet iuditium. & os impioꝵ deuo¬
rat iniquitatẽ. Patrata sunt derisorib

Expanded text:
lato, stultus sapientior erit: si autem lato, stultus sapientior erit: si autem corripueris sapientem, intelliget disciplinam. Qui affligit patrem, et fugat matrem, ignominiosus est et infelix. Non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. Testis iniquus deridet judicium: et os impiorum devorat iniquitatem. Parata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tergredi. Sic̃ fremitꝰ leonĩs ita & ira
regis. & sicut ros suꝑ herbam. ita
hylaritas eiꝰ. Dolor patris filiꝰ stultꝰ.
& tecta iugit̾ ꝑstillantia. linguosa
mulier: Nomꝰ & diuitię dantur a pa¬
rentib a dĩo autẽ proprie uxor pru
dens. Pigredo immittit soporẽ. &
anima dissoluta esuriet. Qui custo¬
dit mandatũ custodit animã suã.
qui autẽ negligit uias suas. mortifica¬
bitur: Feneratur dño qui miseretur
pauꝑi. & uicissitudinẽ suam reddet
ei. E rudi filium tuum ne desꝑes. ad
int̾fectionẽ autem eiꝰ ne ponas ani¬
mã tuam. Qui impatiens ẽ. sustine¬
bit dampnum. & cum rapuerit. aliud
apponet. Audi consiliũ & suscipe
disciplinã. ut sis sapiens in nouissimis
tuis. Multe cogitationes in corde uiri.
uoluntas autem dñi ꝑmanebit. Homo
indigens misericors ẽ. & melior ẽ pauꝑ¬
iustꝰ. quam diues mendax. Timor dñni
suum applicat eam. Pestilente flagel¬

Expanded text:
praetergredi sicut fremitus leonis ita et praetergredi sicut fremitus leonis ita et regis ira et sicut ros super herbam ita hilaritas eius dolor patris filius stultus et tecta iugiter perstillantia litigiosa mulier domus et direntibus, a Domino autem proprie uxor pdens. Pigredo immittet soporem, et anima dissoluta esuriet. Qui custodit mandatum, custodit animam suam: qui autem negligit vias suas, mortificabitur. Foeneratur Domino qui miseretur pauperi: et vicissitudinem suam reddet ei. Erudi filium tuum, ne desperes, ad interfectionem ejus ne ponas animam tuam. Qui impatiens est, sustinebit damnum, et cum rapuerit, aliud apponet. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis. Multae cogitationes in corde viri: voluntas autem Domini permanebit. Homo indigens misericors est: et melior est pauper, quam vir mendax. Timor Dominisuum applicat eam. Pestilente flagel
Abbreviated transcription (Latin):
num. & hauriet iocunditatẽ a dño.
obsecrationib loquitur pauꝑ. &
diues effabit᷑ rigide. Uir amabilis
ad societatem magis amnicꝰ erit quã¬
e frater. Melior ẽ pauꝑ qui ambulat
in simplicitate sua. quã diues tor¬
quens labia insipiens. Ubi ñ ẽ scien¬
tia animȩ non ẽ bonum. & qui fes¬
tinꝰ ẽ pedib offendit. Stultitia ho¬
minis supplantat gressꝰ eius. & con¬
tra dm̃ feruet animo suo. Niuitie
addunt amicos plurimos. a paupe
autẽ & hi qͦs habuit separantur.
Testis falsus ñ erit impunitus. & qͥ
mendatia loquitur ñ effugiet. Mul¬
ti colunt ꝑsonam potentis. & amci
sunt dona tribuentis. Fr̃s hominis
sectatur. nichil habebit. Qui autẽ
possessor ẽ mentis. diligit aniam
suam. & custos prudentię inueniet
bona. Testis falsꝰ ñ erit impuitus.
& qui loquit᷑ mendatia ꝑibit. Non
decent stultum diuitiȩ. nec seruum
dominari principib. Doc trina uiri
ꝑ patientiam noscitur: et gła eiꝰ iniqua

Expanded text:
num et hauriet iocunditatem a domino. num et hauriet iocunditatem a domino. obsecrationibus loquitur pauper: et dives effabitur rigidus. Vir amicabilis ad societatem, magis amicus erit, quam frater. Melior est pauper, qui ambulat in simplicitate sua, quam torquens labia insipiens. Ubi non est scientia animi, non est bonum: et qui festinus est, pedibus offendit. stultitia hominis supplantat gressus eius, et contra deum feruet animo suo. diuitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et hi quos habuit separantur. testis falsus non erit inpunitus, et qui mendacia loquitur, non effugiet. multi colunt personam potentis et amisunt dona tribuentis. Fratres hominis sectatur nihil habebit qui autem possessor est mentis diligit animam suam et custos prudentiae inveniet bona testis falsus non erit inpunitus et qui loquitur mendacia peribit non decent stultum deliciae nec servum dominari principibus doctrina viri per patientiam noscitur et gloria eius est iniqua
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. ad ipsũ currit iustꝰ & exalta¬
bitur. Substantia diuitis urbs ro¬
boris eius. & quasi murꝰ ualidus
circundans eum. Antequam con¬
teratur exaltatur cor hominis. &
antequam głificetur humiliatur.
Qui priꝰ respondet quam audiat.
stultum se ẽẽ demonstrat. & confu¬
sione dignum. Sp̃s uiri sustentat
imbecillitatẽ suam. sp̃m uͦ ad iras¬
cendum facilem quis potit sustine¬
re : Cor prudens possidebit scien¬
tiam. & auris sapientium querit
doctrinam. Donum hominis di¬
latat uiam eiꝰ. & ante principe
spacium ei facit. Iustꝰ prior ẽ accusa¬
tor sui. uenit amicꝰ eiꝰ & inuestiga¬
uit eum. Contradictiones comprimit
sors. & inter potentes quoq diui¬
dicat. Frat qui adiuuat a fr̃e. quasi
ciuitas firma. & uiditia quasi uec
tes urbium. De fructu oris iuri re¬
plebitur uent̾ eiꝰ. & genimina labi¬
oꝵ illiꝰ saturabunt eum. Mors &
uita in manu linguę. qui diligunt
eam comedent fructꝰ eiꝰ. Qui inue¬
nit mulierem bonam inuenit bo¬

Expanded text:
ini ad ipsum currit iustus et exaltabitur substantia divitis urbs roboris eius et quasi murus validus circumdans eum antequam conteratur exaltatur cor hominis et antequam glorificetur humiliatur qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere cor prudens possidebit scientiam et auris sapientium quaerit doctrinam donum hominis dilatat viam eius et ante principes spatium ei facit iustus prior est accusator sui venit amicus eius et investigavit eum contradictiones conprimit sors et inter potentes quoque diiudicat frater qui adiuvatur a fratre quasi civitas firma et iudicia quasi tes urbium. De fructu oris viri replebitur venter ejus: et genimina labiorum ipsius saturabunt eum. Mors, uita in manu linguae: qui diligunt eam, comedent fructus eius. qui inuenit mulierem bonam, inuenit bo
Abbreviated transcription (Latin):
lis. ẽ. Tec ta ꝑstillantia in die frigo¬
ris. & litigiosa mulier comparantur.
Qui retinet eam quasi qui uentũ
teneat. & oleum dextere suȩ uocet.
Ferrum ferro acuitur. & homo ex¬
acuet faciem amici sui. Q seruã ficũ
comedet fructꝰ eiꝰ. & qui custos es ⁊
dñi sui głificabitur. Quomͦ in aquis
resplendent uultꝰ ꝓspicientiũ. sic cor

Expanded text:
lis erit. Tecta perstillantia in die frigolis erit. Tecta perstillantia in die frigoris, et litigiosa mulier comparantur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuit faciem amici sui. Qui servat ficum, comedet fructus ejus: et qui custos est Domini sui, glorificabitur. Quomodo in aquis resple
Abbreviated transcription (Latin):
nec crumpens furor. & impetũ con¬
citati ferre quis pot̾it:
elior ẽ. manifesta correptio. quã
odium absconditum. Meliora sunt
uulnera diligentis. quam fraudulen
ta odientis oscula. Anima saturata
calcauit fauum. anima esuriens &
amarum ꝓ dulce sumet. Sic auis
transinigrans de nido suo. sic uir qͥ
relinquit locum suũ. Unguento et
uarus odorib delec tatur cor. &
bonis amici consiliis anima dulco¬
ratur. Amieum tuum & amicũ pa¬
tris cui ne dimiseris. & domũ frĩs
tui ne ingrediaris in die affuc tioniᷤ
tue. Melior ẽ. uicinus iuxta. quã
frat ꝓcul. Stude sapientię filimi. &
letifica cor meum. ut possis expro¬
branti respondere sermonem. Astut᷑
uidens malum absconditꝰ. ẽ. paruuli
transeuntes sustinuere dispendia. Lol¬
le uestimtũ eiꝰ qui sp̃opondit ꝓ extra¬
neo. & ꝓ alienis aufer ei pignꝰ. Qui
benedicit ꝓximo suo uoce grandi de
noc te consurgens. maledicenti simi¬

Expanded text:
nec erumpens furor: et impetum connec erumpens furor: et impetum concitati ferre quis poterit? Melior est manifesta correptio, quam amor absconditus. Meliora sunt vulnera diligentis, quam fraudulenta oscula odientis. Anima saturata calcabit favum: anima esuriens et amarum pro dulci sumet. Sicut avis transmigrans de nido suo, sic vir qui derelinquit locum suum. Unguento et variis odoribus delectatur cor: et bonis amici consiliis anima dulcoratur. Amicum tuum, et amicum patris tui ne dimiseris et domum fratris tui ne ingrediaris in die adflictionis tuae melior est vicinus iuxta quam frater procul stude sapientiae fili mi et laetifica cor meum ut possim exprobranti respondere sermonem astutus videns malum absconditus est parvuli transeuntes sustinuere dispendia tolle vestimentum eius qui spopondit pro extraneo et pro alienis auferto pignus qui benedicitnocte consurgens maledicenti simi
Abbreviated transcription (Latin):
uir qui fraudulent̾ nocet amico suo.
Et cum fuerit dep̃hensus dicit. lu¬
dens feci. Cũ defecerint ligna extin¬
guetur ignis. & susurrone subtracto.
urgia conquiescent. Sic̃ carbone
ad prunas & ligna ad ignẽ. sic ho¬
mo iracundus suscitat rixas. Uerba
susurronis quasi simplicia. & ipsa
ꝑueniunt ad intima uentris. Quo¬
modo si argento sordido ornare
uelis uas fictile. sic labia tumentia
cum pessimo corde sociata. Labiis
siis intelligitur inimicꝰ cum IN
corde tractauerit dolos. Quando
sũmiserit uocem suam ne credide¬
ris ei. qm̃ septem nequitie sunt in
corde illius. Qui oꝑit odium frau¬
dulent. reuelabitur malitia eiꝰ in con¬
cilio. Qui fodit foueã incidit i
eam. & qui uoluit lapidẽ. reuertet᷑
ad eum. Lingua fallax ñ amat
quid suꝑuentura pariat dies. Lau¬
det te alienꝰ & ñ os tuum. extraneuᷤ.
& ñ labia tua. Graue ẽ saxũ & o¬
nerosa harena. sed ira stulti utroq
grauior. Ira non habet miscdiam.

Expanded text:
uir, qui fraudulenter nocet amico suo uir, qui fraudulenter nocet amico suo et, cum fuerit deprehensus, dicit: ludens feci. cum defecerint ligna, extinguetur ignis: et susurrone detractjurgia conquiescent. Sicut carbones ad prunas, et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. Verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris. Quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus, cum in corde tractaverit dolos. Quando submiserit vocem suam, ne credideris ei: quoniam septem nequitiae sunt in corde illius. Qui operit odium fraudulenter, revelabitur malitia ejus in concilio, Qui fodit foveam, incidet in eam: et qui volvit lapidem, revertetur ad eum. Lingua fallax non amatquid superventura pariat dies. Laudet te alienus, et non os tuum: extraneus, et non labia tua. Grave est saxum, et onerosa arena: sed ira stulti utroque gravior. Ira non habet misericordiam,
Abbreviated transcription (Latin):
dib & iniquitatẽ bibens. quimit¬
tit uerba ꝑ nuntium stultum. Quo¬
modo frustra pulchras habet clau¬
dus tibias. sic indecens ẽ. in ore stul¬
toꝵ parabola. Sic̃ qui mittit lapidẽ
in aceruum mercurii. ita qͥ tribuit
insipienti honorem. Quomͦ si sp̃ma
nascat᷑ in manu temulenti. sic para¬
bola in ore stultoꝵ. Iuditium det̾minat
ad uomitum suum. sic imprudens
qui iterat stultitiam suam. Uidisti
hominem sapientẽ sibi iuideri. ma¬
gis illo spẽ habebit stultꝰ. Dicit ꝓi¬
ger. leo in uia. leena in itinerib. Sic̃
ostium uertitur in cardine suo. ita
piger in lecto suo. Abscondit piger
manus sub ascellas suas. & laborat
si ad os suũ eas conuerterit. Sapien¬
tior sibi piger eẽ uidetur. septem iui¬
ris loquentib sententias. Sicut qui
app̾hendit aurib canem. sic qui tran¬
sit. & impaciens cõmiscetur rixe alte¬
rius. Sicut noxius ẽ qui mritit
lanceas & sagittas in mortem. sic

Expanded text:
dibus, et iniquitatem bibens, qui mitdibus, et iniquitatem bibens, qui mittit verba per nuntium stultum. Quomodo pulchras frustra habet claudus tibias: sic indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii: ita qui tribuit insipienti honorem. Quomodo si spina nascatur in manu temulenti: sic parabola in ore stultorum. Judicium determinat ad uomitum suum, sic inprudens, qui iterat stultitiam suam. uidisti hominem sapientem sibi uideri? magis illo spem habebit stultus. dicit piger: leaena in uia, leo in itineribus. sicut ostium uertitur in cardine suo, ita piger in lecto suo. abscondit piger manus sub ascella sua et laborat, si ad os suum eas conuerterit. sapientior sibi piger uidetur septem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribus canem, sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius. sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem, sic
Abbreviated transcription (Latin):
gregabis suꝑ caput eiꝰ. & diis red¬
det ei. Uentꝰ aquilo dissipat nubes.
& facies tristis linguam detrahen¬
tem. Meliꝰ ẽ. sedere in angulo doma¬
tis. quam cum muliere linguosa.
& in domo cõmuni. Aqua frigida
anime sitienti. & nuntiꝰ bouꝰ de t̾ra
longinqua. Fons turbatus pede. &
uena corrupta. iustus cadens corã
impio. Sicut qui mel comedit mul
tũ ñ ẽ ei bonum. sic qui scrutator
ẽ maiestatis. opprimitur a głã. Sic̃
urbs patens & absq muroꝵ ambitu
ita un quiñ potest in loquendo co
estate et pluuia in messe. sic inde¬
cens ẽ. stulto gła. Nam sicut auis
ad alia transuolans. et passer quoli¬
bet uadens. sic maledictum frustra
platum. in quempiam suꝑueniet.
fagellum equo & camꝰ asmo. &
uirga dorso imprudentium. Ne
respondeas stulto iurta stultitiam
suam. ne efficiaris ei similis. Respon¬
de stulto iuxta stultitiam suam. ne
sibi sapiens ẽẽ uideatur: Claudꝰ pe¬

Expanded text:
gregabis super caput ejus, et Dominus redgregabis super caput ejus, et Dominus reddet tibi. Ventus aquilo dissipat pluvias, et facies tristis linguam detrahentem. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum: sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir, qui non poteestate, et pluviae in messe: sic indecens est stulto gloria. Sicut avis ad alia transvolans; et passer quo libet vadens: sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet. Flagellum equo, et chamus asino, et virga dorso imprudentium. Ne respondeas stulto juxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis. Responde stulto juxta stultitiam suam, ne sibi sapiens esse videatur. Claudus pe
Abbreviated transcription (Latin):
Mala aurea in lec tis argenteis. qui
loquitur uerbum in dempore suo.
Inauris aurea & margaritum ful¬
gens. qui arguit sapientẽ. & aurem
obedientẽ. Sicut frigus niuis indie
messis. ita legatus fidelis ei qui mi¬
sit eũ. animam illius requiescere fac̃.
Nubes et uentus & pluuie ñ sequen¬
tes. uir głosus. & ꝓmissa ñ complens.
Patientia lenietur princeps. & liN¬
gua mollis confringet duritiam.
Mel inuenisti. comede quod suffic̃
tibi. ne forte saciatꝰ euomas illud.
ubtrahe pedem tuũ de domo ꝓ¬
ximi tui. ne quando saciatꝰ ode¬
rit ce. Iaculum et gladius & sagit¬
ta acita. homo qui loquitur contͣ
ꝓximum suum testimonium falsũ
Dens putridꝰ & pes lapsꝰ. qui sꝑat
suꝑ infideli in die angustie. & amitat
palliũ in die frigoris. Acetũ iN
iuitro. ei qui cantat carmina cor¬
de pessimo. Sicut tinea uestim̃to
et uermis ligno. ita tristitia uiri
nocet cordi. Si esurierit inunicꝰ
tuus ciba illum. si sidierit. da ei a¬
quam bibere. Prunas enim con¬

Expanded text:
mala aurea in lectis argenteis qui loquitur verbum in tempore suo inauris aurea et margaritum fulgens qui arguit sapientem et aurem oboedientem sicut frigus nivis in die messis ita legatus fidelis ei qui misit eum animam illius requiescere facit nubes et ventus et pluviae non sequentes vir gloriosus et promissa non conplens patientia lenietur princeps et lingua mollis confringet duritiam mel invenisti comede quod sufficit tibi ne forte saturatus evomas illud subtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum dens putridus et pes lapsus qui sperat super infideli in die angustiae et amittit pallium innitro, et qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: ita tristitia viri nocet cordi. Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitit, da ei aquam bibere: prunas enim con
Abbreviated transcription (Latin):
gitant uditium. qui autẽ requirt̃
dnm. animaduertunt om̃ia. Melice
ẽ pauꝑ ambulans in simplicitate sua.
quam diues prauis itinerib. Qui
custodit legem filius sapiens ẽ. qui
autem pascit cõmessatores. confun¬
dit patrẽ suum. Qui coaceruat diui¬
tias usuris & fenore liberali. in pau¬
pes congregat cas. Qui declinat au¬
rem suam ne audiat legem. oratio
eius erit exsecrabił. Qui decipit
iustos in uia mala. mintitu suo
corruet. & simplices possidebunt bo¬
na eius. Sapiens sibi uidet᷑ uir diues.

Expanded text:
gitant judicium: qui autem requirunt gitant judicium: qui autem requirunt Dominum, animadvertunt omnia. Melior est pauper ambulans in simplicitate sua, quam dives in pravis itineribus. Qui custodit legem, filius sapiens est: qui autem pascit comessatores, confundit patrem suum. Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aures suas, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapie
Abbreviated transcription (Latin):
iniqui exquirit mala. cor autẽ rectũ
exquirit scientiam. Si contunderis
stultum in pila. quasi ptisanas. ferien¬
te desuꝑ palo. ñ auferetur ab eo stul¬
titia eius. Diligent̃ attende uultum
pecoris tui. tuosq greges considera.
Non enim habebis iugit̾ potestatẽ.
sed corona tribuetur in generatione
generationum. Aꝑta sunt prata. &
apparuerunt herbe uirentes. & col¬
lecta sunt fena de montib. A gni
ad uestim̃tum tuum. & hedi agrip̃¬
tium. Sufficiat tͥ lac caprarũ in ci¬
bos tuos. in necessaria domꝰ tue. &
ad uic tum ancillis tuis ¶Fugit ĩpiꝰ
nemine ꝑsequente. iustꝰ autẽ quasi leo
confidens. absq t̾rore erit. ꝓpt̃ pecca¬
ta t̾rę multi principes eius. & ꝓpter¬
hommis sapientiã & hoꝵ scientiam
quȩ dicuntur. uita ducis longior
erit. Uir pauꝑ calumpnians paupes.
simił ẽ. ymbri uehementi. in qͦ parat᷑
fames. Qui derelinquunt regem lau¬
dant impiũ. qui custodiunt succen¬
dunt᷑ contra eum. Uiri mali non co¬

Expanded text:
iniqui exquirit mala, cor autem rectum exquirit scientiam. R\. Amen. stultum in pila quasi ptisanas, feriente desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia ejus. Diligenter agnosce vultum pecoris tui, tuosque greges considera. Non enim habebis jugiter potestatem: sed corona tribuetur in generatione, et generationem. Aperta sunt prata, et apparuerunt herbae virentes, et collecta sunt fena de monad vestimentum tuum et hedi agri pretium sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos in necessaria domus tuae et ad victum ancillis tuis fugit impius nemine persequente iustus autem quasi leo confidens absque terrore erit propter peccata thominis sapientiam: et horum scientiam que dicuntur vita ducis longior erit. Vir pauper calunnians pauperi: similis est imbri vehementi: in quo paratur fames. Qui derelinquunt legem: laudant impium: qui autem custodiunt: succenduntur contra eum. Viri mali non co
Abbreviated transcription (Latin):
morẽ pauꝑis. & ipse clamabit. & ñ
exaudietur. A unus absconditũ ex¬
tinguit iras. & donum in simi indig¬
nationẽ maximam. G audium iusto
ẽ facere uditium. & pauor oꝑantibꝰ
iniquitatẽ. Uir qui errauerit a uia
doctrinȩ. in cetu gigantium cõmora¬
bitur. ꝓ iusto dabitur impiꝰ. & pro
rectis iniquus. Melius ẽ. habitare
in t̾ra deserca. quam cum muliere
rixosa & iracunda. Thesaurꝰ deside¬
rabilis & oleum in habitaculo iusti.
& imprudens homo dissipabit illud.
fortium ascendit sapiens. & destrux̃
robur fidutie eiꝰ. Qui custodit os suũ
& linguam suam. custodit ab angus¬
tus animam suam. Suꝑb & arrogans
uocat᷑ indoctꝰ. qui in ira oꝑatur suꝑbiã.
Desideria occidunt pigrũ. noluerunt
enim quicquam manꝰ eius oꝑari. Lo¬
tadie concupiscit & desiderat. qui
autem iustus ẽ. tribuit. & ñ cessabit.
Hostiȩ impioꝵ abhominabiles. quȩ
offeruntur ex scelere. Testis m̃dax

Expanded text:
ipse clamabit et non exaudietur. munus absconditum extinguet iras et donum in sinu indignationem maximam. gaudium iusto est facere iudicium et pauor operantibus iniquitatem. uir, qui errauerit a uia doctrinae, in coetu gigantum reputabitur. Pro justo datur impius: et pro rectis iniquus. Melius est habitare in terra deserta, quam cum muliere rixosa et iracunda. Thesaurus desiderabilis, et oleum in habitaculo justi: et imprudens homo dissipabit illud. fortium ascendit sapiens, et destruxit robur fiduciae ejus. Qui custodit os suum, et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans uocatur indoctus, qui in ira operatur superbiam. desideria occidunt pigrum: noluerunt enim quicquam manus eius operari. tota die concupiscit et desiderat: qui autem iustus est, tribuet et non cessabit. hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur ex scelere. testis m
Abbreviated transcription (Latin):
magis sꝑanda ẽ. quã illius correptio.
Qui delicate a pueritia nutrit seruũ
suum. postea illum sentiet contuma¬
cẽ. Uir iracundꝰ ꝓuocat rixas. & qͥ
ad indignandũ facilis ẽ. erit ad peccata
procliuior. Suꝑbum sequitur humili¬
tas. & humilem sp̃u suscipiet gła.
Qui cum fure participatur odit ani
mam suam. adiurantẽ audit & ñ iN¬
dicat. Qui timet hominẽ cito cor¬
ruet. qui sꝑat in dño. subleuabitur.
Multi requirunt faciem principis
& a dño uditiũ egreditur singłoꝵ
Abhominantur uisti uirum impiũ.
& abhominant᷑ impi eos qͥ in rec¬
secum morante confortatꝰ ait. Scultiꝰ¬
simꝰ sum uiroꝵ. & sapientia hominũ
ñ ẽ mecum. Non didici sapientiã.
& noui scõꝵ scientiam. Quis ascendit
in celum. atq descendit: Quis con¬
tunuit sp̃m in manib suis: Quis

Expanded text:
magis speranda est quam illius correptio magis speranda est quam illius correptio qui delicate a pueritia nutrit servum suum postea illum sentiet contumacem vir iracundus provocat rixas et qui ad indignandum facilis est erit ad peccata proclivior superbum sequitur humilitas et humilem spiritu suscipiet gloria qui cum fure partitur odit animam suam: adiurantem audit et non indicat qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in domino, subleuabitur. multi requirunt faciem principis, et a domino iudicium egreditur singulorum. abominantur iusti uirum impium, et abeminantur impii eos qui in recsecum morante confortatus, ait: Stultissimus sum virorum, et sapientia hominum non est mecum. Non didici sapientiam, et novi sanctorum scientiam, Quis ascendit in coelum, atque descendit? quis continuit s
Abbreviated transcription (Latin):
catur. siue rideat. ñ inueniet requiẽ.
Uiri sanguiũ oderunt simplicem.
iniusti autem querunt animam eiꝰ.
Totum sp̃m suum ꝓfert stultꝰ. sapienᷤᷤ
differt & reseruat in posterum. Prin¬
ceps qui libent̃ audit uerba mendacii.
om̃s ministros habebit impios. Pauꝑ
& creditor obiuauerunt sibi. utriꝰq
illuminator ẽ dñs. Rex qui iudicat
in ueritate pauꝑes. thronꝰ eiꝰ in et̾nũ
firmabit᷑. Uirga atq correctio tri¬
buent sapiendã. puer autẽ qui dimit¬
titur uoluntati sue. confundit ma¬
trẽ suam. In multiplicatione impio¬
rum multiplicabunt᷑ scelera. & iusti
ruinas eoꝵ uidebunt. E rudi filiũ
tuum & refrigerabit de. & dabit deli¬
tias anime tue. Cum ꝓphetia defece¬
rit dissipabitur ppłs. quiuͦ custodit
legem. beatus ẽ. Seruus uerb̃ ñ potest
erudiri. quia qđ dicis intelligit. &
respondere contempnit: Uidisti ho¬
minẽ uelocẽ ad loquendum. stultitia

Expanded text:
catur, sive rideat, non inveniet requiem. catur, sive rideat, non inveniet requiem. Viri sanguinum oderunt simplicem: iusti quaerunt animam eius totum spiritum suum profert stultus sapiens differt et reservat in posterum princeps qui libenter audit verba mendacii omnes ministros habebit impios pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur virga atque correptio tribuet sapientiam puer autem qui dimittitur voluntati suae confundet matrem suam in multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delicias animae tuae cum prophetia defecerit dissipabitur populus qui custodit legem beatus est servus verbis non potest erudiri quia quod dicis intellegit et respondere contemnit vidisti hominem velocem ad loquendum stulti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Qui se iactat & dilatat iurgia
concitat. qui uͦ sꝑat in dño. saciabit᷑.
Qui confidit in corde suo stultꝰ est.
qui autem graditur sapient̃. iste lau¬
dabitur. Dui dat pauꝑi ñ indigebit.
qui despicit dep̾cantẽ. sustinebit penu¬
riam. Cum surrexerint impii abscon
ripientem dura ceruice contempnit.
repentinꝰ suꝑueniet intitus. & eũ sa¬
nitas non sequetur. In multiplicatio¬
ne iustoꝵ letabitur uulgꝰ. cũ impii
sumpserint principatum. gemet po¬
płs. Uir qui amat sapientiam letifi¬
cat patrem suum. qui autẽ nutrit
scorta. ꝑdit substantiam suam. Rex
iustus erigit t̾ram. uir auarꝰ destru¬
it eam. Homo qui blandis fictisq
sermonib loquitur amico suo. rete
expandit pedib eius. Peccantem
uirum iniquum inuoluet laqueuᷤ.
& iustus laudabit atq gaudebit
Nouit iustꝰ causã pauꝑum. impi
ignorat scientiam. Homines pesti¬
lentes dissipant ciuitatem. sapien¬
tes uͦ auercunt furorẽ. Uir sapiers
si cum stulto contenderit. siue iras¬

Expanded text:
actat, et dilatat, jurgia concitat: qui vero sperat in Domino, sanabitur. Qui confidit in corde suo, stultus est: qui autem graditur sapienter, ipse salvabitur. Qui dat pauperi, non indigebit: qui despicit deprecantem, sustinebit penuriam. Cum surrexerint impii, abscond Viro, qui corripientem dura cervice contemnit, repentinus ei superveniet interitus: et eum sanitas non sequetur. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemet populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet eam. Homo, qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gressibus ejus. Peccantem virum iniquum involvet laqueus: et justus laudabit, atque gaudebit. Novit justus causam pauperum: impius ignorat scientiam. Homines pestilentes dissipant civitatem: sapientes vero avertunt furorem. Vir sapiens, si cum stulto contenderit, sive iras
Abbreviated transcription (Latin):
nantib impiis ruine hominũ. Qui
abscondit scelera sua ñ dirigetur. qui
autẽ confessꝰ fuerit & reliquerit ea.
miscđiam consequetur. Beatꝰ homo qͥ
semꝑ ẽ pauidꝰ. qui uero m̃tis ẽ. dure.
corruet in malum. Leo rugiens. &
ursus esuriens. princeps impiꝰ suꝑpo
płm pauꝑem. Nux indigens pruden¬
tia multos opprimit ꝑ calumpniã.
qui autem odit auaritiã. longe fierĩ
dies eiꝰ. Hominem qui calumpniat᷑
anime sanguinẽ. si autẽ ad lacũ fue¬
rit. nemo sustinet. Qui ambulat
simplicit̾ saluus erit. qui ꝑuersis in
greditur uus. concidet semel. Qui
oꝑatur t̾ram suam saturabit᷑ panib.
qui sectatur otium. replebitur pau¬
ꝑtate. Uir fideł multũ laudabitur.
qui autẽ festinat ditari. non erit iN¬
nocens. Qui cognoscit in iuditio pau¬
ꝑem ñ facit bene̾. iste & ꝓ bucella pa¬
nis. deserit ueritatẽ. Uir qui festinat
ditari & aliis inuidet. ignorat quod
egestas suꝑueniat ei. Qui corripit ho¬
eum. magis quam ille qui ꝑ lingue

Expanded text:
inum. Qui abscondit scelera sua, non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, misericordiam consequetur. Beatus homo, qui semper est pavidus: qui vero mentis est durae, corruet in malum. Leo rugiens, et ursus esuriens, princeps impius super populum pauperem. Dux indigens prudentia, multos opprimet per calumniam: qui autem odit avaritiam, longi fient dies ejus. Hominem, qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter, salvus erit: qui perversis graditur viis, concidet semel. Qui operatur terram suam, saturabitur panibus: qui autem sectatur otium, replebitur egestate. Vir fidelis multum laudabitur: qui autem festinat ditari, non erit innocens. qui cognoscit in iudicio faciem, non facit bene: iste et pro bucella panis deserit ueritatem. uir, qui festinat ditari et aliis . inuidet, ignorat quod egestas superueniet ei. qui corripit hoeum magis quam ille qui per linguae
Abbreviated transcription (Latin):
prudens. dirigit gressꝰ suos. Dissi¬
pantur cogitationes ubi ñ ẽ consiliũ.
ubi uero plures sunt consiliarii con¬
firmantur. Letatur homo in scientia
oris sui. & sermo oportimꝰ ẽ optimꝰ.
Semita uite suꝑ eruditum. ut decli¬
net de inferno nouissimo. Domꝰ suꝑ¬
boꝵ demolietur dñs. & firmos faci¬
et t̾minos uidue. Abhominatio dñi
cogitationes malȩ. & purꝰ sermo pul¬
bat domum suam qui sectat᷑ auari
redundat malis. Longe ẽ. dñs ab
impiis. & orationes iustoꝵ exaudi¬

Expanded text:
prudens dirigit gressus dissiprudens dirigit gressus dissipantur cogitationes ubi non est consilium ubi vero plures sunt consiliarii confirmantur laetatur homo in sententia oris sui et sermo oportunus est optimus semita vitae super eruditum ut declinet de inferno novissimo domum superborum demolietur Dominus et firmos facit terminos viduae abomiogitationes malae, et purus sermo pulbat domum suam qui sectatur avaritredundat malis. Longe est Dominus ab impiis: et orationes justorum exaudi
Abbreviated transcription (Latin):
cor stultoꝵ dissimile erit. Uictime
impioꝵ abhominabiles dño. uota
iustoꝵ placabilia. Abhominatio ẽ
dño uia impii. qui sequitur ustitiã.
diligitur ab eo. Doc trina mala de¬
serenti uiam uite. qui increpationes
odit. morietur. Infernꝰ & ꝑditio co¬
ram dño. quantoiagis corda filioꝵ
hominum: Non amat pestilens
eum qui se corripit. nec ad sapientiã
graditur. Cor gaudens exhilarat
faciem. in merore animi deicit᷑ sp̃s.
Cor sapientis requirit doc trinã.
& os stultoꝵ pascitur imꝑitia. Om̃s
dies pauꝑis mali. secura mens quasi
iuge conuiuium. Melius parũ cũ
timore dñi. quam thesauri magni
& insaciabiles. Melius ẽ. uocare ad
olera cum caritate. quam ad uitulũ
saginatum cum odio. Uir iracundꝰ
ꝓuocat rixas. qui patiens ẽ. miti¬
gat suscitatas. Iter pigroꝵ quasi se¬
pͥis spinarũ. uia iustoꝵ absq offen¬
diculo. Filius sapiens letificat patrẽ.
& stultꝰ homo despicit matrẽ suam.
Stultitia gaudium stulto. & uir

Expanded text:
 dissimile erit victimae impiorum abominabiles Domino vota iustorum placabilia abominatio est Domino via impii qui sequitur iustitiam diligetur ab eo doctrina mala deserenti viam qui increpationes odit morietur infernus et perditio coram Domino quanto magis corda filiorum hominum non amat pestilens eum qui se corripit nec ad sapientes graditur cor gaudens exhilarat faciem in maerore animi deicitur spiritus cor sapientis quaerit doctrinam et os stultorum pascetur inperitia omnes dies pauperis mali secura mens quasi iuge convivium melius est parum cum timore Domini quam thesauri magni et insatiabiles melius est vocare ad holera cum caritate quam ad vitulum saginatum cum odio vir iracundus provocat rixas qui patiens est mitigat suscitatas iter pigrorum quasi sepes spinarum via iustorum absque offendiculo filius sapiens laetificat patrem et stultus homo despicit matrem suam stultitia gaudium stulto et vir
Abbreviated transcription (Latin):
ducuntur ad mortẽ. & qui trahun¬
tur ad intitum liberare ne cesses.
Si dixeris uires ñ suppetunt. qͥ iN¬
spec tor ẽ cordis ipse intelligit. & ser¬
uatorẽ anime tue nichil fallit.
reddetq homini iuxta oꝑa sua. Co¬
mede filimi mel quia bonũ ẽ. & fa¬
uum dulcissimũ gutturi tuo. dic et
docꝰ trina sapientie anime tuę.
Quam cum inueneris habeb̾ iN
nouissimis. & spes tua ñ ꝑibit. Ne
insidieris & queras impietatẽ in
domo iusti. neq uastes requiẽ eiꝰ.
Septies enim cadet iustus & resur¬
get. impii autẽ. corruent in malũ.
Cum ceciderit inimicꝰ tuus ne gau¬
deas. & in ruia eiꝰ ne exultet cor
tuum. ne forte uideat dñs & displi¬
ceat ei. & auferat ab eo iram suam.
Ne contendas cum pessimis. nec e¬
muleris impios. qm non habent
futuroꝵ spem mali. & lucerna impi¬
oꝵ extinguecur. Tune dñm filimi

Expanded text:
 qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses si dixeris vires non suppetunt qui inspector est cordis ipse intellegit et servatorem animae tuae nihil fallit reddetque homini iuxta opera sua comede fili mi mel quia bonum est et favum dulcissimum gutturi tuo sic et doctrina sapientiae animae tuae quam cum inveneris habebis in novissimis et spes tua non peribit ne insidieris et quaeras impietatem in domo iuin die cadit justus, et resurgit: impii autem corruent in malum. Cum ceciderit inimicus tuus, ne gaudeas, in ruina ejus ne exultet cor tuum: ne forte videat Dominus, et displiceat ei, et auferat, ab eo iram suam. Ne contendas cum pessimis, nec aemuleris impios: quoniam non habent spem futurorum mali, et lucerna impiorum extin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditio eoꝵ. & rumam utriꝰq quis
nouit : Hec qͦq sapientib. Cog¬
noscere ꝑsonam in uiditio. non est
bonum. Qui dicit impio iustus es.
maledicent ei ppłi. & detestabuntur
eum trib. Qui arguunt laudabun¬
tur. & suꝑ ipsos ueniet benedictio.
Labia deosculabit᷑. qui recta uerba
respondit. Prepara foris opꝰ tuũ. &
diligent̃ exerce  opꝰ tuum. ut post¬
ea edifices domũ tuam. Ne sis testiᷤ
frustra contra ꝓximũ tuũ. nec lac¬
tes quemquã labus tuis. Ne dica ᷤ.
quomodo fecit mͥ sic faciam ei. red¬
dam unicuiq scđ̾m opꝰ suũ. Pagrũ
homines pigri transiui. & ꝑ uineã
uiri stulti. & ecce totũ repleuerant

Expanded text:
 ruinam utriusque quis novit haec quoque sapientibus cognoscere personam in iudicio non est bonum qui dicit impio iustus es maledicent ei populi et detestabuntur eum tribus qui arguunt laudabuntur et super ipsos veniet benedictio labia deosculabitur qui recta verba respondet praepara foris opus tuum et diligenter exerce agrum tuum ut postea aedifices domum tuam ne sis testis frustra contra proximum tuum nec lactes quemquam labiis tuis ne dicas quomodo fecit mihi sic faciam ei reddam unicuique secundum opus suum per agrum hominis pigri transivi et per vineam viri stulti et ecce totum repleverant
Abbreviated transcription (Latin):
dicit sufficit. Infernꝰ. & os uuluȩ. &
t̾ra quȩ ñ saciatur aqua. Ignis uero
numquã dicit sufficit. O culum qui
subsannat patrem. & despicit partũ
matris sue. effodiant eum corui de tor¬
rentib. & comedant illum filii aqui¬
le.Iria sunt difficilia mͥ. & quar¬
tum penitus ignoro. Uiam aquile
incęlo. uiam colubri suꝑ petram.
uiam nauis in medio mari. & uiam
uiri in adolescentia. Talis ẽ. & uia
mulieris adultere. quȩ comedit. &¬
tergens os suum dicit. nonsum oꝑata
malum. Ler tria mouetur tr̃a. &
quartum ñ potest sustinere. ꝑseruũ
cum regnauerit. ꝑ stultum cũ satu¬
ratꝰ fuerit cibo. ꝑ odiosam mulierem
cum in matrimonio fuerit assumpta.
& ꝑ ancillam. cum heres fuerit dñe
sue. Q uatuor sunt minima t̾re. & ip
sa sunt sapientiora sapientib. Formi¬
ce ppłs infirmꝰ. que p̃parat in messe
cibum sibi. Lepusculꝰ plebs inualida.
quȩ collocat in petra cubile suũ. Re¬
gem locusta ñ habet. & egrediuntur

Expanded text:
dicit: Sufficit, Infernus, et os vulvae, et terra, quae non satiatur aqua: ignis vero numquam dicit: sufficit. Oculum, qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae: Effodiant eum corvi de torrentibus, et comedant eum filii aquilae. Tria sunt difficilia mihi, et quartum penitus ignoro: Viam aquilae in coelo, viam colubri super petram, viam navis in medio mari, et viam viri in adolescentia. Talis est et via mulieris adulterae, quae comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum. Per tria movetur terra, et quartum non potest sustinere: Per servum cum regnaverit per stultum cum saturatus fuerit cibo per odiosam mulierem cum in matrimonio fuerit adsumpta et per ancillam cum heres fuerit dominae suae quattuor sunt minima terrae sa sunt sapienciora sapientibus: Formice, populus infirmus, qui preparaverit in messe cibum sibi; lepusculus, plebs invalida, que collocat in petra cubile suum; regem locusta non habet et egreditur
Abbreviated transcription (Latin):
uersa. p̃tiosa & pulcherrima. Uir
sapiens fortis ẽ : & uir doctꝰ robustꝰ
et ualidꝰ. Quia cum dispositione
initur bellũ. & erit salꝰ. ubi multa
consilia sunt. E xcelsa stulto sapien¬
tia. in porta non aꝑiet os suũ. Qui
cogitat mala facere. stultꝰ uocabit᷑.
Cogitatio stulti peccatũ ẽ. & ab ho¬
minatio hominũ detracꝰ bor. Si des

Expanded text:
a pretiosa et pulcherrima. Vir sapiens, fortis est: et vir doctus, robustus et validus. Quia cum dispositione initur bellum: et erit salus ubi multa consilia sunt. Excelsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stulti peccatum est: et abomin
Abbreviated transcription (Latin):
epotandis : Ne intuearis uinum quã¬
do flauescit. cum splenduerit in ui¬
tro color eius. Ingreditur blande. sed
in nouissimo mordebit ut coluber.
& sic̃ regulꝰ uenena diffundet. Oculi
tui uidebunt extraneas. & cor tuũ
loquetur ꝑuersa. & eris sicut dor¬
miens in medio mari. & quasi so¬
pitꝰ gubernator amisso clauo. & di¬
ces. U erberauerunt me sed ñ dolui.
traxerunt me. et ego non sensi. Quã¬
do euigilabo. & rursꝰ uina repꝑiã:
Ne emuleris uiros malos. necdesi¬
deres ẽẽ cum eis. quia rapinas me¬
ditat᷑ mens eoꝵ. & fraudes labia
tua loquentur. Sapientia edificabit᷑
domꝰ. & prudentia roborabitur. In

Expanded text:
epotandis? Ne intuearis vinum quando flavescit, cum splenduerit in vitro color ejus. Ingreditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundet. Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari et quasi sopitus gubernator amisso clavo et dices verberaverunt me sed non dolui traxerunt me et ego non sensi quando evigilabo et rursum vina repperiam ne aemuleris viros malos nec desideres esse cum eis quia rapinas meditatur mens eorum et fraudes labia eorum loquuntur sapientia aedificabitur domus et prudentia roborabit
Abbreviated transcription (Latin):
ras egenum in porta. quia dñs u¬
dicabit causam eiꝰ. & configet eos qͥ c̃¬
fixerunt animã eiꝰ. Noli eẽ amicꝰ
homini iracundo. neq ambules
cum uiro furioso. ne forte discas
semitas eiꝰ. & sumas scandalũ ani¬
me tuȩ. Noli ẽẽ cũ his qui desigt̃
manꝰ sũas. & qui uades se offerunt¬

Expanded text:
ras egenum in porta, quia dominus iuras egenum in porta, quia dominus iudicabit causam eius et configet eos qui confixerunt animam eius. noli esse amicus homini iracundo, neque ambules cum uiro furioso: ne forte discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae. noli esse cum his qui defigunt man
Abbreviated transcription (Latin):
Eice derisorem & exibit cũ eo iur¬
gium. cessabuntq cause. & contu¬
melie. Qui diligit cordis mundi¬
tiam. ꝓpt̃ gram labioꝵ suoꝵ habet
amicum regem. O culi dñi custodi¬
unt scientiam. & supplantant᷑ uer¬
ba iniqui. Dic̃ piger leo ẽ foris. in
medio platearum oocidendꝰ sum.
Fouea ꝓfunda os aliene. cui iratꝰ
est dñs incidet in eam. Stultitia col¬
ligata ẽ in corde pueri. & uirga
discipline fugabit eam. Qui calum¬
pniatur pauꝑem ut augeat diuitias
suas. dabit ipse ditiori & tgebit:
Inclina aurem tuã. & audi uerbasa¬
pientium. Appone autẽ cor ad doc¬
trinam meam. quȩ pulchra erit tͥ.
cum seruaueris eam in ore tuo. &re¬
dundabit in labus tuis. ut sit in
dño fidutia tua. unde & ostendã eã
tibi hodie. Ecce descripsi eam tibi
triplicit̃. in cogitationib & scientia.
ut ostenderẽ tibi firmitatẽ. & eloqͥa
ueritatis. respondere ex his illis
qͥ miserunt te. Non facias uiolen
tiam pauꝑi quia pauꝑ ẽ. neq conte¬

Expanded text:
eice derisorem et exibit cum eo iurgium cessabuntque causae et contumeliae qui diligit cordis munditiam propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem oculi Domini custodiunt scientiam et subplantantur verba iniqui dicit piger leo foris in medio platearum occidendus sum fovea profunda os alienae cui iratus est Dominus incidet in eam stultitia conligata est in corde pueri et virga disciplinae fugabit eam qui calumniatur pauperem ut augeat divitias suas dabit ipse ditiori et egebit inclina aurem tuam et audi verba sapientium adpone autem cor ad doctrinam meam quae pulchra erit tibi cum servaveris eam in ventre tuo et redundabit in labiis tuis ut sit in Domino fiducia tua unde et otibi hodie. Ecce descripsi eam tibi tripliciter, in cogitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmitatem, et eloquia veritatis, respondere ex his, illis qui miserunt te. Ntiam pauperi, quia pauper est, neque conte
Abbreviated transcription (Latin):
mat. Api oculos tuos. & saturare pa¬
nib. Malum ẽ. inalũ ẽ dicit omnis
emptor. et cum recesserit. tc̃ głabitur:
Aurum et multitudo geminarum.
et uas p̾tiosum. labia scientie. Tolle
uestimentum eiꝰ qui fideuissor excitit
alieni. et ꝓ extianeis aufer pignꝰ ab eo.
Suauis ẽ homini panis mendacii. &
postea implebitur os eiꝰ calculo. Cogi¬
tationes consiliis roborantur. & gu¬
bernaculis tractanda sunt bella.
Si qui reuelat mysteria. & ambulat
fraudulent. & dilatat labia sua. ue
comiscearis. Qui maledicit patrisuo
& matri. extinguetur lucerna eiꝰ in
mediis tenebris. Hereditas ad quã
festinatur in principio. in nouissimo
benedictione carebit. Ne dicas. red¬
dam malũ ꝓ malo. E xpecta dñm.
& liberabit te. Abhominatio ẽ apud
dm pondꝰ & pondꝰ. statera dolosa
ñ ẽ bona. A dño diriguntur gressus
uiri. quis autẽ hominũ intelligere
pot̾it uiam suam: Ruina ẽ homi¬
num deuorare sc̃os. & post uota trac¬

Expanded text:
mat aperi oculos tuos et saturare pamat aperi oculos tuos et saturare panibus malum est malum est dicit omnis emptor et cum recesserit tunc gloriabitur est aurum et multitudo gemmarum vas autem pretiosum labia scientiae tolle vestimentum eius qui fideiussor extitit alieni et pro extraneis aufer pignus ab eo suavis est homini panis mendacii et postea implebitur os eius calculo cogitationes consiliis roborantur et gubernaculis tractanda sunt bella ei qui revelat mysteria et ambulat fraudulenter et dilatat labia sua ne commiscearis qui maledicit patri suo et matri extinguetur lucerna eius in mediis tenebris hereditas ad quam festinatur in principio in novissimo benedictione carebit ne dicas reddam malum expecta Dominum et liberabit te abominatio est apud Deum pondus et pondus statera dolosa non est bona a Domino diriguntur gressus viri quis autem hominum intellegere potest viam suam ruina est hominis devorare sanctos et post vota trac
Abbreviated transcription (Latin):
corporib Quxuriosa res uinum et cu.¬
multuosa ebrietas. quicumq his de¬
lectatur. non erit sapiens. Sicut rugi
tus leonis ita t̾ror regis. qui puocat
eum. peccat in animam suam. Honor
ẽ. homini. qui separat se a contentio
nib. Om̃s autem stulti. miscentur con¬
tumeliis. Ppter frigus piger arare no¬
luit. mendicabit ergo estate. & ñ da¬
bitur ei. Sicut aqua ꝓfunda sic consili¬
um incorde uiri. sed homo sapiens ex¬
hauriet illud. Multi homines mise¬
ricordes uocantur: uirum autẽ fidelẽ
quis inueniet: Iustus qui ambulat
in simplicitate sua. beatos post se filioᷤ
derelinquet. Rex qui sedet in solio ui¬
dicii. dissipat om̃e malum intuitu suo.
Quis potest dicere mundum ẽ cor meũ.
purus sum apeccato : Pondꝰ & pondꝰ.
mensura & mensura. utrumq abho¬
minabile ẽ apud dm̃. E x studiis
suis intelligitur puer. si munda & si
recta sint oꝑa eiꝰ. Aurẽ audientẽ &
oculum uidentẽ. dñs fecit utrũq loli
diligere somnum. ne te egestas oppri¬

Expanded text:
it. Luxuriosa res uinum et tumultuosa ebrietas: quicumque his delectatur non erit sapitus leonis, ita terror regis: qui provocat eum, peccat in animam suam. Honor est homini, qui sepnibus omnes autem stulti miscentur contumeliis propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud multi homines misericordes vocantur virum autem fidelem quis inveniet iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet rex qui sedet in solio iudicii dissipat omne malum intuitu suo quis potest dicere mundum est cor meum purus sum a peccato pondus et pondus mensura et mensura utrumque abominabile est apud Deum ex studiis suis intellegitur puer si munda et si recta sint opera eius aurem audientem et oculum videntem Dominus fecit utrumque noli diligere somnum ne te egestas oppri
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ in finib t̾re. Ira patris filiꝰ stultꝰ.
& dolor matris quȩ genuit eũ. Non
ẽ. bonum dampnum inferre iusto.
nec ꝑcutere uidicẽ qui recta udicat.
Qui moderatur sermones suos doc¬
tus &. prudens ẽ. & p̃cisi sp̃s uir eru¬
ditus. Stultꝰ qͦq si tacuerit sapiens

Expanded text:
torum in finibus terrae ira patris filius stultus torum in finibus terrae ira patris filius stultus et dolor matris quae genuit eum non est bonum damnum inferre iusto nec percutere principem qui recta iudicat qui moderatur sermones suos doctus et prudens est et pretiosi spiritus vir eruditus stultus quoque si tacuerit sa
Abbreviated transcription (Latin):
fatuo confidenti sibi in stultitia sua.
Qui reddit malũ ꝓ bonis. ñ recedet
malũ de domo eiꝰ. Qui dimitcit aꝗͣ
caput ẽ iurgioꝵ. & antequã patiat᷑
contumeliã. iuditiũ deserit. ꝙ qui
ustificat impium. et qui condempnat
iustum. ab hominabił ẽ. ut̃q apud dm̃.
Quid ꝓdest habere diuitias stultũ.
cum sapientiam emere ñ possit: Om̃i
tempore diligit qui amicꝰ ẽ: & frater
in angustiis comꝓbat᷑. Homo stult̃
plaudet manib. cum spoponderit ꝓ
amico suo. Qui meditat᷑ discordiam
diligit rixas. & qͥ exaltat os suũ. que¬
rit ruinam. Qui ꝑuersi cordis ẽ non
inueniet bonum. & qui uercit linguã
incidet in malum. Natus ẽ stultꝰ it i¬
ignominiam suam. sed nec pat̾ in fa¬
tuo letabitur. Animꝰ gaudens etatẽ
floridam facit. sp̃s tristis. exsiccat
ossa. Munera de sinu impiꝰ accipit.
ut ꝑuertat semitas iuditii. In facie
prudentis lucet sapientia. Oculi stul¬

Expanded text:
fatuo confidenti sibi in stultitia sua. fatuo confidenti sibi in stultitia sua. qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo eius. qui dimittit aquam, caput est iurgiorum et antequam patiatur contumeliam iudicium deserit et qui iustificat impium et qui condemnat iustum abominabilis est uterque apud Dominum quid prodest habere divitias stultum cum sapientiam emere non possit omni tempore diligit qui amicus est et frater in angustiis conprobatur homo stultus plaudet manibus cum spoponderit pro amico suo qui meditatur discordiam diligit rixas et qui exaltat ostium quaerit ruinam qui perversi cordis est non inveniet bonum et qui vertit linguam incidet in malum natus est stultus in ignominiam suam sed nec pater in fatuo laetabitur animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccat ossa munera de sinu impius accipit ut pervertat semitas iudicii in facie prudentis lucet sapientia oculi stul