comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accessit. ⁊ ita. põp. scribit.¬
¶Id acdidit. ⁊ si statue emp¬
te. ꝑtes recise petãtur similẽ
aream emero ⁊ insulã in eã
edificauo. recte me prbliti¬
ana usurum. ¶It inquid
si insulam erii ⁊ ad are

Expanded text:
scribit.Idem adicit et si statuae emptae partes recisae petantur, similem aream emero et insulam in ea aedificauero, recte me Publiciana usurum.Item, inquit, si insulam emi et ad are
Abbreviated transcription (Latin):
acitonem petẽdus ẽ eciã¬
si ab eo quiemit possessus
nõ est. ¶ S heres furis hõc
actioem nõ habet. quia uiti¬
oꝵ defutti successor ẽ Int̾clũ
tnlicet funtiua mat distiaic¬
ta nõ sit. si donata ignoran¬

Expanded text:
actionem petendus est, etiamsi ab eo qui emit possessus non est. sed heres furis hanc actionem non habet, quia uitiorum defuncti successor est.Interdum tamen, licet furtiua mater distracta non sit, sed donata ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
emptes. sisuint dinute eaq̃
edifitio accesẜint. huiusmo¬
di actioe petẽdas q̃d̾ tñ ꝑ alu¬
uioem fũdo accessit. simile
fit ei eui accessit. ⁊ ido si p̃e
fundus publitiana petinõ
pot. nec ho petetur. si aũt po¬

Expanded text:
tis, si fuerint dirutae, ea quae aedificio accesserunt huiusmodi actione petenda.Quod tamen per alluuionem fundo accessit, simile fit ei cui accedit: et ideo si ipse fundus Publiciana peti non potest, non hoc petetur, si autem po
Abbreviated transcription (Latin):
spectadus nõ meus ul ceͣ.¬
Pͥ ublitiana tp̃s emptioĩs
continet.⁊ id̾o neq qd an
emptõem. neꝙ qd̾ postea ⁊
onem quauis bone fidei q̃
emptor sit ex pii publiti
alienã possessioẽm app̾he¬
dit. publitiana eũ exꝑiriñ
posse quia usu cape nõ pote¬
rit nec ꝗsquam putet ⁊ noᷤ
extimare suffice̾ minitõ t̃¬
ditioĩs ignoras se rem ali

Expanded text:
spectandus, non meus, uel contra.Publiciana tempus emptionis continet, et ideo neque quod ante emptionem neque quod postea doonem, quamuis bonae fidei quis emptor sit, experiri Publiciaalienam possessionem adprehendit, Publiciana eum experiri non posse, quia usucapere non poterit. nec quisquam ‹putet› hoc nos existimare sufficere initio traditionis ignorasse rem ali
Abbreviated transcription (Latin):
siperrator meus. ułtutor. uł
curtor.ułꝗs alius negotĩ¬
m eum gerẽs em̾it. ¶P rerõ
ait. cra bonafide emit nõ
igitur oñis emptõ ꝓderit
hec sofficit me bone fidei ẽp̃¬
torem fuisse quauis nõ a

Expanded text:
rator meus uel tutor uel curator uel quis alius negotium meum gerens emerit.Praetor ait: 'qui bona fide emit.' non igitur omnis emptio proderit, hoc sufficit ne bonae fidei emptorem
Abbreviated transcription (Latin):
sori delatum eĩt iusiurandũ
et uurauũt. rem petitoĩs nõ
ẽẽ. adu̾sus eũ solum petẽte
exceptõe utctur. nõ ut᷑ hãt
actioẽm. ¶In publitiana aũt

Expanded text:
sori delatum erit iusiurandum et iurauerit rem petitoris non esse, aduersus eum solum petentem exceptione utetur, non ut et habeat actionem.In Publiciana
Abbreviated transcription (Latin):
cohrdem frͣib quatuoꝵ.
inbonis matris ẽẽ placu¬
it. quta portio. ꝓ poitioni¬
b que ad eos ꝑtinũit. ce¬
det. ita ut singli inquar¬
tam quã ant hãc habe
credebantur. nõ ampliriꝰ
ei qͣm quintam cõtant.
I totius Hrditatis iusti
fiunt. eiꝗ patroni iure ⁊¬

Expanded text:
coheredem fratribus quattuor in bonis matris esse placuit, quinta portio pro portionibus quae ad eos pertinuit cedet, ita ut singuli in quarta, quam antehac habere credebantur, non amplius ei quintam conferant. ra totius hereditatis iusti fiunt, ei, qui patroni iure p
Abbreviated transcription (Latin):
t si pautiores fu¬
erint nati residuũ ci ꝓrata
adcrescẽ si plures qua tres
decresce̾ de cade ꝑte exq̃ i¬
Illud sciẽdumẽ
si mulier pregñas nõ sit
existĩmetur aut pregnãs
eẽ int̾mi. filiũ h̾rdem cẽ.
exasse quaqͣm ignoret. se
exasse hrdem ẽẽ ide ẽ in
extͣnco si exc̾ta portõe hrs
institutus sit ex reliq̃ po¬
stumiis qd si foite insti¬
tutio ita facta est qcͣũꝙ¬

Expanded text:
t si pauciores fuerint nati, residuum ei pro rata adcrescere, si plures quam tres, decrescere de ea parte ex Illud sciendum est, si mulier praegnans non sit, existimetur autem praegnans esse, interim filium heredem esse ex asse, quamquam ignoret se ex asse heredem esse. Idem est in extraneo, si ex certa portione heres institutus sit, ex reliqua postumi. quod si forte ita institutio facta est: 'qu
Abbreviated transcription (Latin):
si pegassi snĩa utilior ẽ.
Item si cũ me expte di¬
midia hrdem dicerẽ. tri¬
entem h̾rditatis posside¬
rem demn residuum sextã¬
tem uelim. ꝑsequi quali¬
ter agã uideaus. ⁊ la¬
beo scrib̾. utiq ꝑtem di¬
midiã mie pet̾e debere a
singulis. sic fieri ut asir
ad restitu toem sextatis
ex triẽte qũe possidebam.
et id̾o offitõ iudicis inui¬
cem ꝯpẽsatio ei̾t admit¬
tenda eius qd̃ possideo.
si foite cohides sintaq
pietor inc̾te partis h̾ndi¬
tatis petitõem in dulget

Expanded text:
sed Pegasi sententia utilior est. Item si, cum ne ex parte dimidia heredem dicerem, trientem hereditatis possiderem, deinde residuum sextantem uelim persequi, qualiter agam uideamus. et Labeo scribit u‹t›ique partem dimidiam me petere debere a singulis: sic fieri ut a sinad restitutionem sextantis ex triente quem possidebam. et ideo officio iudicis inuicem compensatio erit admittenda eius quod possideo, si forte coheredes sint a praetor incertae partis hereditatis petitionem indulget
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as or̾atioẽs. tã mgrȩca lin¬
nas fien optamus explicita
ꝓfessores legitim sciẽtie ꝯsti¬
turos: ec̾iã hoc oportueat sei
tissimi efficiãtur/ idopresen¬
tem diumia oratioem ad uõ
p̃cipue faciendã estimari¬

Expanded text:
nostras orationes tam Graeca linnas fieri optamus, explicita fessores legitimae scientiae constitutos etiam hoc oportuerat scitissimi efficiantur: ideo praesentem divinam orationem ad vos praecipue faciendam existima
Abbreviated transcription (Latin):
euit ancessores qui eandẽ ar¬
tem in om̃e euuma excere ma¬
luerit. nrĩs regulis obsuati.
inclitã niã eniditioĩs legiti¬
me possint ãbulare. Itaq¬

Expanded text:
eri antecessores, qui eandem artem in omne aevum exercere maluerint, nostris regulis observatis inclutam viam eruditionis legitimae possint ambulare. itaq
Abbreviated transcription (Latin):
de uiditium nõ uenit. ¶ Du¬
sit. i iuditium familihici¬
cunde nõueit. isi dm̃i cul¬
cditide apatre heres institut
sit. int̾im uxoĩs de dote ac¬
tione pende̾. plane si post t¬
mortem socer diuortium ⁊¬
factum sit. quã uis petẽte
ꝯditioẽ ĩstitutioĩs icẽtũ
est preceptiomi dotis locum
ẽẽ quia mortuo patre que¬
dam filios sequutur eciam
ante quã fiant hnles ut ma¬
truoium. ut libi. ut tute¬
le. igitur : dotem preerpen¬

Expanded text:
udicium non uenit.Dosit, in iudicium familiae erciscundae non uenit, nisi si domini culondicione a patre heres institutus sit, interim uxoris de dote actionem pendere. plane si post mortem soceri divortium factum sit, quamvis pendente condicione institutionis dicendum est praeceptioni dotis locum esse, quia mortuo patre quaedam filios sequuntur etiam antequam fiant heredes, ut matrimonium, ut liberi, ut tutela. igitur et dotem praecipe
Abbreviated transcription (Latin):
post morte patris cẽxit. fra¬
tri suo ꝓparte hrclitaria repy¬
tare nõ possit. sirio iniomb
socni eent licet hrclitatem pa¬
ternam coẽm haberẽt ⁊ pat̾
ꝓ alto filio inpatria magist̃¬
tu fũctus decessit. ¶ Duos
filios scripsit hides. cẽtos
hoĩes uucuiqr eoꝵ prelega¬
uit. in quibuni stephanũ
cui peculiohis uiuo testa¬
tore mimanumissus decesit
dem̃pter quesitũ est. an io
qd̾ in pecculio hũit stepha¬
nus priusq̃ manumuttetur
adutrosq filios ꝑtineat
anuõ ad eum solum eui cũ
peculio prelegatus fueãt.
utiosꝵ. ¶ Rater int̾ filio
diisit bona ⁊ eam diuisio¬
nem testam̃to ⁊ fimauit. et
stuiẽt postea unus ex filus¬
eg cum pecuniã mutͣaretur. uit̾¬
uenit ꝑat̾: eiusqr ꝯsensu pre¬
dia que filio assignauãt pi¬
gnoridata sũt. post morter
patris candem predia iden
filius possedit. usuras sol¬
uit. quero an familisꝰrciscũ¬
de iuditio si predia pigno¬
ri data distrahat crecsitor
aliꝗd ei acohide prandur

Expanded text:
post mortem patris contraxit, fratri suo pro parte hereditaria reputare non potest, si non in omnibus socii essent, licet hereditatem paternam communem haberent et pater pro altero filio in patria magistratu functus decessit. Duos filios scripsit heredes et certos homines unicuique eorum praelegavit, in quibus uni Stephanum cum peculio: is vivo testatore manumissus decessit, deinde pater: quaesitum est, an id, quod in peculio habuit Stephanus priusquam manumitteretur, ad utrosque filios pertineat an vero ad eum solum, cui cum peculio praelegatus fuerat. utrosque.Pater inter filios diuisit bona et eam diuisionem testamento confirmauit et cstineret: postea unus ex filiis cum pecuniam ‹m›utuaretur, interuenit pater eiusque consensu praedia quae filio adsignauerat pignori data sunt: post mortem patris eadem praedia idem filius possedit, usuras soluit: quaero, an familiae erciscundae iudicio, si praedia pignori data distrahat creditor, aliquid ei a coherede praestandum
Abbreviated transcription (Latin):
pꝑo fẽm u̾nius teneri cepint.
quasi alitio stipulationis
hrditarie extiterit. hẽbunt
familihrciscũde iuditium
cum eo ꝑꝑ quẽ ꝯmifsa sit sti¬
pulatio. ¶Ciꝗs stipłãtus
fuñt ticiũ hrdemq que eius

Expanded text:
m unius teneri coeperint, quasi condicio stipulationis hereditariae exstiterit, habebunt familiae erciscundae iudicium cum eo propter quem commissa sit stipulatio.Si quis stipulatus fuerit Titium heredemqu
Abbreviated transcription (Latin):
singulis hidib fundos i¬
gando diuisiois arbitrio
frũgi uoluit nõ alit ꝑtem
suam cohrs prare cogetur
qua si uice mutua ptem ne¬
rupignoris lib̾am ꝯsequat᷑.¬
Pd. S eruos int̾ cob̾rdes
tp̃r durisioĩs extimatos u¬
nõ emẽdi s duidẽdi aĩo p̾¬
cus ad scriptos uideripla¬
cuit. quare suspesa aditione.
mortuos tam hidi qua fider¬
commissario depisse.

Expanded text:
singulis heredibus fundos legando diuisionis arbitrio fungi uoluit, non aliter partem suam coheres praestare cogetur, quam si uice mutua partem nexu pignoris liberam consequat.Seruos inter coheredes tempore diuisionis aestimatos non emendi, sed diuidendi animo pretiis adscriptos uideri placuit: quare suspensa condicione mortuos tam heredi quam fideicommissario deperisse.
Abbreviated transcription (Latin):
suscep̃.⁊ obtinuit coheres ⁊¬
ab eo pãtem suam petebat. t¬
nec ꝑtem sũptuum factor
militem prare uolebat que¬
situm ẽ andoli exceptione
errogatum eẽt qd ip̃ius quo¬
qr causa defensa eẽt habẽdaz
ratioẽ sũptuum. f⁊ si omisẽ¬
rit doli exceptioẽ agẽ põt de
recipienda portioe sumptu¬
um. ¶ Intestato moriens
condicillis p̃clia sua omia
patrimõium int̾ lib̾os un¬
sit ita ut longe ampliuis fi¬
lio quã filie relinquẽt ques¬
tum an soror fratri dotẽ ꝯfer
quist̃ rectius dici ex uolũta¬
te defũcti collactioẽm dotis
cessare. ¶Geruo lib̾tatez
decdit. qui erat annoꝵ.xx. cr
mortis sue quo aduiueret.
se uelle significauit quesi¬
tum anutile eẽt cibarioꝵ et
uestiarioꝵ legatum cũ sticũ
anlib̾tatis tp̃s decesẜit. ⁊ an si

Expanded text:
suscepit et optinuit: coheres ab eo partem suam petebat nec partem sumptuum fact‹o›rum in litem praestare uolebat: quaesitum est, an doli exceptio erogatum esset, quod ipsius quoque causa defensa esset, habendam rationem sumptuum. sed et si omiserit doli exceptionem, agere potest de recipienda portione sumptuum. Intestato moriens codicillis praedia sua omnia et patrimonium inter liberos divisit ita, ut longe amplius filio quam filiae relinqueret: quaesitum est, an soror fratri dotem confequisset, rectius dici ex voluntate defuncti collationem dotis cessare. Servo libertatem dedit qui erat annormortis suae quoad uiueret cse uelle significauit: quaesitum est, an utile esset cibariorum et uestiariorum legatum, cum Stichus ante libertatis tempus dece
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾na ꝓxima se iississ i¬
biq a cane feroce lesus eẽt
no posse agiearus noĩe q¬
te si patrem. F. aut fi lne
famulias nulri eraũt qua¬
arupes s. ut ñ d̾formitatio
ratio habeatur cũ lib̾m cõꝯ¬

Expanded text:
taberna proxima se immississet ibique a cane feroce laesus esset, non posse agi canis nomine qte si patrem familias aut filium familias uulnerauerit quadrupes: scilicet ut non deformitatis ratio habeatur, cum liberum co
Abbreviated transcription (Latin):
tur ab aliqu̾o asꝑirate sua
cuaẜit ⁊ alicui damonur
dełit si contim̃ firmius ab
alio pot̾it. uł si ꝑ eũ lacum
inuci no debust. be aicto
cessabit ⁊ tenchitur qui
conem tenebat. ¶O et
si instigatu alt̾rus łem ⁊
daurpmi dedlit. cessat bec
actio si oñaliter hec actõ
locum bt tociẽs quatiens
cc̃ naturam fera mota pa
eum qui cquum po fita¬

Expanded text:
ab aliquo, asperitate sua euaserit et alicui damnum dederit: si contineri firmius ab alio poterit uel si per eum locum induci non debuit, haec actio cessabit et tenebitur qui canem tenebat.Sed et sidamnum dederit, cessabit haec actio.Et generaliter haec actio locum habet, quotiens contra Naturam fera mota paueum, qui equum percusserit a
Abbreviated transcription (Latin):
arupes paupe¬
iem fecisse di
ut dari io qd̃ nocuit.i. io
aĩal qd̾ noriam ꝯmisit a¬
ut extimatoẽm norie offẽ¬
re noris qũt est p̃m dlic¬
pretor pai prem fecisse pã

Expanded text:
rupes pauperiem fecisse dicut dari id quod nocuit, id est id animal quod noxiam commisit, aut aestimationem noxiae offerre. Noxia autem est ipsum dpraetor 'pauperiem fecisse'. pa
Abbreviated transcription (Latin):
Si ouenerit int̾ te ⁊ so¬
tium tuum ut alt̾rus annuis
fructum ꝑcipetis ⁊ nõ patia¬
tur te socius fructũ tui ani¬
ꝑciꝑere. uidẽdũ ẽ utrũ ex cõ¬
uidũdo. cadẽ questioe estet
socius qui ꝯuenerat. ut alt̃¬
nis annus fruetur. pecus ĩ¬
misit ⁊ fecit ut futuri anni
fructus quos socium pecipere

Expanded text:
Si convenerit inter te et socium tuum, ut alternis annis fructum perciperetis, et non patiatur te socius tui anidendum, utrum ex condividundo. eadem quaestio est et si socius, qui convenerat, ut alternis annis frueretur, pecus immisit et effecit, ut futuri anni fructus, quos socium percipere
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iudex ꝯmuni diunidũdo ite
familibiriscũde de ẜuo qui ĩ
fuga ẽ iub̾e debet. licerleos
int quos uidex ẽ.⁊ tũc ei ad¬
iudicare penes quẽ licitatõ
remasit. nec erit piculum. ne
ex senatus. . ne pepalegis
fauie ꝯmittatur. ¶Aquar
iter in inditiũ cõi diuidũdo
nõ ueue lab̾o ait. na aut ip¬
sius fũdiẽ ⁊ ido in cõidim¬

Expanded text:
Iudex communi dividundo, item familiae erciscundae de servo qui in fuga est iubere debet liceri eos inter quos iudex est et tunc eum adiudicare, penes quem licitatio remansit: nec erit periculum, ne ex senatus consulto poena legis Fabiae committatur. Aquarum iter in iudicium communi dividundo non venire Labeo ait: nam aut ipsius fundi est et ideo in iudi
Abbreviated transcription (Latin):
quam diu coherẽt fundo ex
regioẽ cunusq fimum. utriuiᷤ¬
ꝙ sũt. nec in coidiuidũdo m¬
ditium uerunt. S cñ aut
lapis exemptus aut arbor
erruptauł succifsa ẽ. ꝯmuniꝰ
ꝓ indiniso fiet. ⁊ uenet in cõ¬
muniduidũdo iuditiũ. nã
qd̃ erat finitis ꝑtibo rursus
mim ¶Seuestibulo com
todari nõ debet. quia qui de
uestibulo liceri cogitur. ne¬
cesse ht̃ int̾dum totarũ edi¬
um pretiũ facẽ. si alias adi¬
tum nõ hẽat. ¶Si ꝑ eun¬
dem locũ uia nobis debeatũ
fc̃a sit. duuus ait. põp. cõidi

Expanded text:
quamdiu cohaeret fundo, e regione cuiusque finium utriusque sunt nec in communi dividundo iudicium veniunt: sed cum aut lapis exemptus aut arbor eruta vel succisa est, communis pro indiviso fiet et veniet in communi dividundo iudicium: nam quod erat finitis partibus, rursus minii. De vestibulo comdari non debet, quia qui de uestibulo liceri cogatur, necesse habeat interdum totarum aedium pretium facere, si alias aditum non habeat.Si per eundem locum uia nobis debeatur facta sit, durius ait
Abbreviated transcription (Latin):
sũmam ꝑcipere põt. quia boẽ
puũ hãt. qd̃ exre erus fuus
acꝗsierat. ¶Eum agere te¬
cum cõidiuidũdo uellem ꝑ¬
tem tuam titõ tradidisti t¬
mutadi uiditii causa tenie¬
ris michi pretoria actoẽ q᷑
fecisses ne tecũ cõidiuidim
douiditio agẽtur.
meus ⁊ tuus ẜuus huit pã¬
phylum uicanũ auieorũ.
x.⁊ mecũ actũ depeculio fu¬
erit ꝯdẽpnatusq decẽ presti¬
tõ quaus postea pamphi
te hoc ere alieno lib̾auilon¬
ge magis consequar si sti¬
cus post morte paphyli. a¬
lium uicariũ acquisierit.

Expanded text:
am percipere potest, quia fidei puum habeat, quod ex re eius servus adquisierit. Cum agere tecum communi dividundo vellem, partem tuam Titio tradidisti mutandi iudicii causa: teneris mihi praetoria actione, quod fecisses, ne tecum communi dividundo ageretur.meus et tuus seruus habuerit Pamphilum uicarium aureorum decem et mecum actum de peculio fuerit condemnatusque decem praestitero: quamuis postea Pamphilte hoc aere alieno liberaui. longe magis consequar, si Stichus post mortem Pamphili alium uicarium adquisierat.
Abbreviated transcription (Latin):
xali iuditio cũuno actum
sit statĩ aget cum socio ut ei
pars traderetur cantiõibin¬
sub ꝯlitioẽ debetur cautio¬
nes intuenire solent.

Expanded text:
xali iudicio cum uno actum sit, statim aget cum socio, ut ei pars traderetur, cautionibus insub condicione deberetur, cautiones intervenire solent.
Abbreviated transcription (Latin):
sura aut tp̃ib. ¶Sr posũt
iura intlum ⁊ seperata afũ¬
do eẽ et uͦ m̃sura nec tp̃ibu
diuisa. ueluti cũ is cuiꝰfuer̃.
plures hudes reliqd qḋ cũ
accidit ꝯsentaneum ẽ. ⁊ ĩ
ea arbitrio familihiriscũ¬
de ueĩre nec uidere inquit.
põp. quare minus ĩ ꝯmiũ
milihreiscũde iicditiũ ueni¬

Expanded text:
sura aut temporibus. sed possunt iura interdum et separata a fundo esse et nec mensura nec temporibus diuisa, ueluti cum is cuius fuerunt plures heredes reliquit: quod cum accidit, consentaneum est et ea in arbitrio familiae erciscundae uenire, nec uidere inquit Pomponius, quare minus in communi miliae erciscundae iudicium uen
Abbreviated transcription (Latin):
Abot. Et fundus hrli¬
tanus fũdo nõ hrditaro
ẜuiat: arbit dispone non
pot. quia ultra id qd̾ iniu¬
dictum deductũ ẽ. excede
porestas iudicis ñ pot.¬

Expanded text:
arum Vt fundus hereditarius fundo non hereditario serviat, arbiter disponere non potest, quia ultra id quod in iudicium deductum est excedere potestas iudicis non pot
Abbreviated transcription (Latin):
ne intͣcertum tp̃s societas t¬
diuideti qui uende̾ licea
ei qui tali ꝯuẽtione tenetur
non ẽ dubium. quare emp¬
tor quoq coidiuidũdo age̾¬
do. cad̾em exceptioẽ submo¬
uebitur. qua auctor eiussb̃¬
mouẽtũ ¶Gipaciscatuꝵ
socis ne ptem suam petat.
effectu collitur societas.

Expanded text:
ne intra certum tempus societas divideretur, quin vendere liceat ei, qui tali conventione tenetur, non est dubium: quare emptor quoque communi dividundo agendo eadem exceptione summovebitur, qua auctor eius summoveretur. Si paciscatur socius, ne partem suam petat, effectu tollitur societas.
Abbreviated transcription (Latin):
qua agit᷑. ꝓeare petitur que
uenit. neq tradira ẽ. ceͣtm si
post traditioẽm. siue lectam
uuam calcare. siue mustum
uehere ꝓbibeatur. ad exh̾ibẽ¬
dum uł inumiarũ agc̃ pot̾it.
quẽadmodũ si alia qͣlibet rẽ
suam tollẽ ꝓhiberetur.

Expanded text:
 pro ea re petitur, quae uenit neque tradita est.' ceterum post traditionem siue lectam uuam calcare siue mustum euehere prohibeatur, ad exhibendum uel iniuriarum agere poterit, quemadmodum si aliam quamlibet rem suam tollere prohibeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rioẽm adu̾sus uẽditorembẽ¬
bis. añcapitis aũt auniur¬
tioẽm. nicħ int̾est. tu solua.
ansuus ex eo pecuno qd̾ ai
te ꝑtinet. na utroq cauac¬
tioem exep̃to hẽbis. ¶ Ser¬
uum tuũ imprudẽs a fure bo¬
na fide emi. is ex peculio qd̾
ad te ꝑtinebat. hoĩem ꝯꝑaũ.¬

Expanded text:
ionem aduersus uenditorem habebis. ante capitis autem minutionem nihil interest, tu soluas an seruus ex eo peculio quod ad te pertinet: nam utroque casu actionem ex empto habebis. Seruum tuum imprudens a fure bona fide emi: is ex peculio quod ad te pertinebat hominem paraui
Abbreviated transcription (Latin):
in que obligaretur si ꝓlibo
fiderississ. na ⁊ in anm ac¬
tio sic datur. ut eptor eade
conseq̃tur que libo uẽdente
consea debuiss. ẜ ultra pecu¬
lui taxatioem dñs nõ ꝯdem̾p¬

Expanded text:
in quae obligaretur, si pro libero fideiussisset: nam et in dominum actio sic datur, ut emptor eadem consequatur, quae libero uendente consequi debuisset, sed ultra peculii taxationem dominus non condem
Abbreviated transcription (Latin):
stinam nõ cõtinz. E siplũ
bum argeto mixtũ sit.⁊
quia deduci põt. nec cõi
municabitũr nec coĩdi
inclũdo agetur: ꝗai seꝑa¬
ri põt agetur aũt in rem
actoe. E ñ deduci inqd ñ
possĩt ut puta si es ⁊ au¬
rum mixtũ fũt ꝓ parte
erit dicẽdũ qd de mulso ⁊¬
teria ⁊ si ꝯfusamanet tñ
¶ Id scribit. si equã meama
equus tuus pregnatem
feceĩt. non eẽ tuũ s meũ
qd̾ natum ẽ. ¶Se arbo¬
re que in alienũ agr̃u tr̃a¬
lata coaluit. ⁊ radices im¬
msit. uarus ⁊ nerua uti¬
lem in rem actõem dabãt
nã sino dũ conualuit me¬
a cẽ nõ desiit. ¶Eũ inrem
agatur. ⁊ de corpe ꝯueĩat.
erͣror aũt sit in uocabulo
recte actũ eẽ uidetur. sip
plures sũt eiusdem nõis
sui puta plures errotes nͥ¬

Expanded text:
non continet. Sed si plumbum cum argento mixtum est, quia deduci potest, municabitur nec communi dividundo agetur, quia separari potest. Agetur autem in rem actione. Sed si deduci inquit non possit, utputa si es et aurum mixtum fuerit, pro parte erit dicendum quod de mulso teria etsi confusa manet tamen. Idem scribit, si equam meam equus tuus praegnatem fecerit, non esse tuum, sed meum, quod natum est. De arbore, quae in alienum agrum translata coaluit et radices immisit, Uarus et Nerua utilem in rem actionem dabant: nam si nondum coaluit, mea esse non desinet. Cum in rem agatur, si de corpore conueniat, error autem sit in uocabulo, recte actum esse uidetur. Si plures sint eiusdem nominis serui, puta plures Erotes, n
Abbreviated transcription (Latin):
qd si uolũtate eoꝵ cõ mi¬
xta sunt. tũc cõicata id̾¬
buntur ⁊ eit cõidiuidun¬
do actõ. Id scrib̾. si exoxl¬
le meo ⁊ uino tuo fẽm ⁊
sit mulsũ: quosdam existi¬
masse ido quoq cõican ⁊
s puto ueĩus ut ⁊ ip̃e si

Expanded text:
d si uoluntate eorum commixta sunt, tunc communicata uidebuntur et erit communi diuidundo actio. Idem scribit, si ex melle meo, uino tuo factum sit mulsum, quosdam existimasse id quoque communicari: sed puto uerius, ut et ipse si
Abbreviated transcription (Latin):
si nõ p̃atatur uti fruiẜus
suctus legatus a mini¬
culus exet ine quib ut
fructus legetur. necesse est
trut sequatur es̃ adutuͦ
usq ad eo ut siꝗs usũsrue¬
tum locileget ita ne ħns¬
i cgatur uiam pr̃m intiti¬
liter hoc adiectũ uidertur
te sisustuctu lecpito ⁊¬
ter ad eꝑtum sit mutu
est adempto q semrp e¬
quitur usum .f. s siusus
fructus sit legatus ad qͣ

Expanded text:
atur uti frui. Usus fructus legatus adminiculis eget, sine quibus uti fructus legetur, necesse est tamen ut sequatur eum aditus, usque adeo, ut, si quis usum fructum loci leget ita, ne heres cogatur uiam praestare, inutiliter hoc adiectum uideatur: item si usu fructu legato iter ademptum sit, inutilis est ademptio, quia semper sequitur usum fructum. Sed si usus fructus sit legatus, ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
potest eisuus fundus ẜ¬
nire/ de suo eñi nõ de cilie¬
no iure quẽquam agerẽ
põt. qũanis enĩ actio ne¬
gatonia dño ꝯpetat adũ¬

Expanded text:
potest ei suus fundus servire: de suo enim, non de alieno iure quemque agere oportet. quamquam enim actio negativa domino competat ad
Abbreviated transcription (Latin):
phibedi qd̾ si forte quia¬
git dñs ppnetatis nõ sit
quaus fructuaĩus ius u¬
tr̃n iure quo possessõnes
sint potiors licet nullũ
dñm qũtaxit in rem actõ
usufruetuaĩo ꝯpetat. an ẽ

Expanded text:
prohibendi. quod si forte qui agit dominus proprietatis non sit, quamvis fructuarius ius utamen iure, quo possessores sunt potiores, licet nullum dominum dumtaxat in rem actio usufruct
Abbreviated transcription (Latin):
tus sit qui a qroores deie¬
litus ẽẽt aut aliquo mĩo
det̾ioiem usum. fi fecisser
aus suitutes imponẽdo
do. ad moias religioẽmꝑ
tuiet ut inspiciat qualis
an iuditium acoꝙtũ fun¬
dus fuĩt ut usu fructua¬

Expanded text:
rbores deielitus esset aut aliquo modo deteriorem usum fructum fecisset aut servitutes imponendo do, ad iudicis religionem pertinet, ut inspiciat, qualis ante iudicium acceptum fundus fuerit, ut usufructua
Abbreviated transcription (Latin):
dommo necc̃ias ueluti r̃uos
hac tenus uideri inre eiꝰ usum
põp. scrib̾. quatemis suorum
nõ deinirmu̾so ẽẽ actõem.
Quod suus dño emit siqdez
uoluntãte cius emit põt qd̾
uissu agi. sinuero nõ exuolim¬
tate. si q̾dem dominus ratum
hũit. ul alio qu rem necc̃iam a
soacto erit. siũo nich̾ eoꝵẽ. d̾ pe¬
culio erit act̃o. ¶Placet nõ so¬
lum cam pecc̃iam in remu̾ti qre
statim acrecditore ad dñm per¬
nenent. s⁊ qͣue prius fuit inpe¬
culio. hoc aũt tociens um est gͦ¬
ciens fuus rem domim gerc̃si
locuplectorem cum facit num
dat eũcum peclio. uł remeius

Expanded text:
domino necessaria‹s›, ueluti seruos, hactenus uideri in rem eius uersum Pomponius scribit, quatenus seruorum non, de in rem uerso esse actionem. Quod seruus domino emit, si quidem uoluntate eius emit, potest quod iussu agi: sin uero non ex uoluntate, si quidem dominus ratum habuerit uel alioquin rem necessariam actio erit: si uero nihil eorum est, de peculio erit actio. Placet non solum, eam pecuniam in rem uerti, quae statim a creditore ad dominum peruenerit, sed et quae prius fuerit in peculio. hoc autem totiens uerum est, quotiens seruus rem domini gerens locupletiorem eum facit nummdat eum cum peculio uel rem eius
Abbreviated transcription (Latin):
tuus factus sit. mox creditor
nͥso actõ. an ueo ex post fc̃o ñ
ꝯualescat. qd̾ uerumẽ. Idẽ tra¬
tat an exeuetũ possit. iurẽ pa¬
tris filius u̾tere ueluti siduo
rei pater ⁊ filius fuerunt. ⁊ fi¬
lius mutuat᷑us suo noĩe sol¬
uat ul filio iussi patris c̾didi¬
sti. ⁊ si filius creditum tibi sol¬
uiss. miebi uiderur. si ꝗdem pe¬
cuma ad patrem puenerat.a
uideri uirem u̾sum. qd sinon
fui̾tꝰ: suum negocium gerẽs fĩ¬
ditori suo soluẽt. nõ erit inrẽ
u̾sũm. qͣuis accõe depecłio lib̃¬

Expanded text:
tuus factus sit, mox creditor rso actio an uero ex postfacto non conualescat? quod uerum est. Idem tractat, an ex euentu possit in rem patris filius uertere, ueluti si duo rei pater et filius fuerint et filius mutuatus suo nomine soluat, uel si filio iussu patris credidisti et filius creditum tibi soluisset. mihi uideturcunia ad patrem peruenerat, uideri in rem uersum: quod si non fuit et suum negotium gerens fieditori suo solueret, non erit in rem uersum, quamuis actione de peculio lib
Abbreviated transcription (Latin):
lpiañ. S iꝓpatre filus fid¬
patris uidetur u̾sum. qua pa¬
trem lib̾auit. Cui simile est.ꝙ
u̾so tener patrem nãq filius es¬
eum iuditio suscepto lib̾auit.
tus.⁊ ita ꝯuenerim filium . na
⁊hic deinrem u̾so fore actõe.
nisidõare patri filius uoluit
dum se obligat. quare põt di¬
ci. ⁊ si depeculio actoẽm quasi
defensor patris suscepit. tene¬
ripatrem de in remino.usqr ad
pecłii qnͣtitatem ciis suũe id
erit emolum̃tum. ut si finitar
sit actõ depeculio de inrem uer¬
soͬ ꝯueĩatur. ¶Egoͣ ⁊ ante ꝯ¬
dempnatõem post uidicium pa¬
tris noĩe acceptum. deinirmu
so patrem tenenpũto.¶
rem aũt u̾sum uidetur. ꝓut a¬
liqd usumẽ. pinde sipars uer¬
sa est. de parte erit acto. Rutrũ
in sortem dũ taxat. tenebitur
dominus. an ⁊ inusuras ⁊ siꝗ
dem ꝓmisit usuras. marc̾ .ł.u.¬

Expanded text:
Si pro patre filius fidpatris uidetur uersum, quia patrem liberauit. Cui simile est, querso teneri patrem: namque filius eum iudicio suscepto liberauit. tus et ita conuenerim filium, nam et hic de in rem uerso fore actionem: nisi si donare patri filius uoluit, dum se obligat. Quare potest dici et si de peculio actionem quasi defensor patris susceperit, teneri patrem de in rem uerso usque ad peculii quantitatem: cuius sententiae id erit emolumentum, ut, si finita sit actio de peculio, de in rem uerso conueniatur. ego et ante condemnationem post iudicium patris nomine acceptum de in rem uerso patrem teneri puto. In rem autem uersum uidetur, prout aliquid uersum est: proinde si pars uersa est, de parte erit actio. Sed utrum in sortem dumtaxat tenebitur dominus an et in usuras? et si quidem promisit usuras, Marcellu
Abbreviated transcription (Latin):
domino rem peculiarem act̃o
deuuem u̾so cessabit. ⁊ sunt
ista uera plane simutuum ser¬
uus accepit ⁊ donãcli aĩo solut
dum nõ nult cũ debitorem fa¬
ccie pecliauem de mn remu̾so ac¬
tiõẽ. ¶ Illud ũm non ẽ quod
mela scribit. si ẜuo meo argẽ¬
tum dełis ut pocula tibi facẽt
ex quolibet argẽto mox fẽis
pocul. suus decesẜit ec̃ tibiad¬
u̾sus me demirm u̾so actõem.
qm possum pocula uẽdicare.
Illud plane um̃n est. qd̾ labo
scrib̾. siodorem ⁊ ungũeta ser¬
uus emerit.: ad funꝰ errõga¬
uerit. qd̾ ad dnm̃ suum ꝑtine¬
bat. uideri inrem dñi neisum.
¶Idem ait. ⁊ sibͥrditatem a ser¬
uo tuo emero que ad te ꝑtiñ¬
bat. ⁊ creditorib pecc̃iam sol¬
uero demd̾ hãc h̾rditatem ab¬
stułis michi exẽpto accõeme
id ip̃m ꝯsecuturum ud̾ien
inirintuam u̾sum. nani⁊ sia¬

Expanded text:
domino rem peculiarem, actio de in rem uerso cessabit, et sunt ista uera. Plane si mutuum seruus accepit et donandi animo soluit, dum non uult eum debitorem facere peculiarem, de in rem uerso actio est. Illud uerum non est, quod Mela scribit, si seruo meo argentum dederis, ut pocula tibi faceret ex quolibet argento, mox factis poculis seruus decesserit, esse tibi aduersus me de in rem uerso actionem, quoniam possum pocula uindicare. Illud plane uerum est, quod Labeo scribit, si odores et unguenta seruus emerit et ad funus erogauerit quod ad dominum suum pertinebat, uideri in rem domini uersum. Idem ait et si hereditatem a seruo tuo emero quae ad te pertinebat et creditoribus pecuniam soluer‹o›, deinde hanc hereditatem abstuleris mihi, ex empto actione me id ipsum consecuturum: uideri enim in rem tuam uersum
Abbreviated transcription (Latin):
no fiuit precium solutum ad
hoc tm̃ data ẽ pecc̃ia ut uestis
emeretur ⁊ pecuma ꝑient. ue¬
stis tm̃ familie diuisa ẽ. utiqr
creditorem de inrem u̾so hr̃e
res eius puenerunt iniẽ dñi.
rãtõ hoc facit ut teneatur u
incipit dominus teneri ex ura

Expanded text:
non fuit pretium solutum, ad non fuit pretium solutum, ad hoc tamen data pecunia, ut vestis emeretur et pecunia perierit, vestis tamen familiae divisa est, utique creditorem de in rem uerso habere res eius peruenerunt in rem domini? ratio hoc facit, ut teneatur: unde incipit dominus teneri ex una
Abbreviated transcription (Latin):
sumptum ẽ. s aninnegociũ
domini un recte dicitur. ⁊ si
frum̃tum comꝑau̾it fuus
ad alendam dñifamiliam
⁊ in horeo dominico reposu¬
it ⁊ hoc pit uł cormuptum ẽ.
E⁊ si ẜuumi domino nece̾iuz
emiss̾ isqr decessiss. uł in in¬
mini u̾teretur nee u̾tit ⁊ dece¬
pit creclitorem nõ uidetur u-¬
sum. nec tenetur dñs ne cre¬
dulitas creditous dño obes¬
set. uł calliditas ẜm noce̾t. qͣl¬
tñ si calliditas c̾ditoris dño
obeẽt. uł calliditas ẜuinocẽt᷑
quid tm̃ siis fuit r̾uus qui i¬
solutus erat accipiens uer¬
tere. adhuc nõ puto nocere
domino. si alia mente suus
accepit aut sicũ hac m̃te ac¬
cepiss postea alio utĩt. eunio¬
sus igitur debet ẽe creditor qͦ
u̾tatur. ¶ Simutuatui sit ĩ¬
pecuiam ẜuus aduestem cõ¬
parãdam ⁊ nummi pierit qs
demiem uͥso age possit. utru
creditor an uedito ⁊ puto aũt
siqdem p̃cium nũatum sit.crei¬
ditorem deinrem u̾so acturue
etiam siuestis pierit. si ant̾e.

Expanded text:
sumptum est, sed an in negotium domini. Unde recte dicitur et si frumentum comparauit seruus ad alendam domini familiam et in horreo dominico reposuit et hoc periit uel corruptum est et si seruum domino necessarium emissmini uerteret nec uertit et decepit creditorem, non uidetur uersum nec tenetur dominus, ne credulitas creditoris domino obesset uel calliditas serui noceret. qitas creditoris domino obesset uel calliditas serui noceret. quid tamen, si is fuit seruus, qui solitus erat accipiens uertere? adhuc non puto nocere domino, si alia mente seruus accepit aut si, cum hac mente accepisset, postea alio uertit: curiosus igitur debet esse creditor, quo uertatur. Si mutuatus sit pecuniam seruus ad uestem comparandam et nummi perierint, quis de in rem uerso agere possit, utrum creditor an uenditor? puto autem, si quidem pretium nuditorem de in rem verso acturum et si vestis perierit: si autem
Abbreviated transcription (Latin):
rum qđ acceptum ẽ ꝯu̾simm sit.
⁊uideatur. NIec iuidetur act̃oi¬
ut inrem u̾sum sit.⁊ cess depe¬
culio act̃o. Quid eñ sidñs pe¬
culium ademit sinc doloma¬
lo. Quid simorte ỹuextĩctũ¬
est pelium. ⁊ annus utił pre¬
tenit. de inremu̾so namq acti
o ꝑpetua ẽ. ⁊ locum ħ̾t siue ad¬
eint sitic dolo malo siue actõ
depeclio anno funtaẽ. Itemil
plures agãt depccłio ꝓficere.
hoc eiciu̾s peccĩa inremu̾sa ẽ
debet. ut ip̃e hub̾iorem actõe
hãt. ceterum si preuẽtum sit
ab aliquo ⁊ actim sit de pecu

Expanded text:
rum quod acceptum est conuersum sit, uideatur. Nec uidetur ut et in rem uersum sit et cesset de peculio actio. quid enim si dominus peculium ademit sine dolo malolium et annus utilis praeteriit? de in rem uerso namque actio perpetua est et locum habet, siue ademit sine dolo malo siue actio de peculio anno finita est. Item si plures agant de peculio, proficere hoc ei, cuius pecunia in rem uersa est, debet, ut ipse uberiorem actionem habeat. certe si praeuentum sit ab aliq
Abbreviated transcription (Latin):
Abol. Qui nummis acce¬
ptis ẜuum manumisit. agu
cum eo de inirm u̾so nõ potest.
quia dando lib̾tatem locuple¬
ctior exnummnis non fit᷑
quantitatẽ dedit ut manu¬
mittatur. qua ame mutuam
ẽ inẜui preto. UInrem aũt
u̾sum uidetur siue idip̃m qd̾
ẜuus accepit. mirm domini
ꝯu̾tit. ueluti sitritic̃ acceꝑit.
⁊ idip̃m infamiliam domini
cibanioꝵ nõie ꝯsũpsit. aut si
peccuniam acreditõe accepta
domin creditori soluerit. s et
sierrauit insoluẽdo ⁊ putauit
creditorem eum quino erat e
petitõem dominus hrẽt. suie
cum ẜuus dñi negocia geren¬
di administrãdi c̾ausaneqdi
gessit ueluti simutuatus sit
pecc̃iam. ut frum̃tum compa¬
raret ad familiam alendam.
uł si aduestiendam. siue pecu¬
liarit̾. nuituatus postea in rez
domini u̾tit. hocem̃iure uti¬
mur ut ⁊̃ si prius in pecłium
ciens demirmu̾so cẽ actionẽ
quib cãib ꝓcurator. manda

Expanded text:
o. Qui nummis acceptis seruum manumissit, agi cum eo de in rem uerso non potest, quia dando libertatem locupletior ex nummis non fit. quantitatem dederit, ut manumittatur, quam a me mutuam est in serui pretio. In rem autem uersum uidetur, siue id ipsum quod seruus accepit in rem domini conuertit ueluti si triticum acceperit et id ipsum in familiam domini cibariorum nomine consumpserit aut si pecuniam a creditore acceptam dominico creditori soluerit sed et si errauit in soluendo et putauit creditorem eum qui non erat,petitionem dominus haberet siue cum seruus domini negotii gerendi administrandiue causa quid gessit ueluti si mut‹u›atus sit pecuniam, ut frumentum compararet ad familiam alendam uel si ad uestiendam siue peculiariter mutuatus postea in rem domini uertit: hoc enim iure utimur, ut, etiamsi prius in peculiumtiens de in rem uerso esse actionem, quibus casibus procurator manda
Abbreviated transcription (Latin):
to ẜuo ⁊ pecłio regatus sit he¬
res restituere h̾rditatem. sid̾
peculio ꝯueĩatur. trebelliani
exceptioe nõ ute̾tur. ut mar¬
cell tc̃tans admitcit. Is an̾t
cuirestitutaẽ Hrditas nõ te¬
netur. ut sceũ. ait. cum pecłi¬
uni nõ habeat nec dolo fec̾it.
quominus hr̃et. ¶ Asufruc¬
tu quoq exticto int̾ annumi

Expanded text:
to seruo et peculio rogatus sit heres restituere hereditatem, si de peculio conueniatur, Trebelliani exceptione non utetur, ut Marcellus tractans admittit: is autem cui restituta est hereditas non tenetur, ut Scaeuola ait, cum peculium non habeat nec dolo fecerit quo minus haberet. Usu fructu quoque exstincto i
Abbreviated transcription (Latin):
missus aliẽatusue fu̾it. tẽ¬
poralis eẽ incipit .ĩ. ãmalis.
¶Annus aũt utilis compu¬
tabitur. ⁊ id̾o ⁊ si ꝯdictonalis
sit obligatõ. iuł scripsit. ex
eo cõpu̾tandum annumñ
ex quo emacipatus ẽ. s exqͦ
petipotuit odictõe existẽte.
Merito aũt temporanam
in hoc oqũ fecit p̾tor actõem.
nam cũmorte. uł aliẽãtõe ex¬
tingintur pecłium. sufficie¬
bat usqr ad annũ ꝓluci o¬
bligatoem Calienatio autẽ
⁊ manumissio ad suos ꝑti¬
net. nõ ad filios. mors autẽ
tam ad fuos qũa adfilios re¬
ferttur. emacipatõ ueõ adso¬
lum filium. E ⁊ si alio modo
sine emacipatõe desierit eẽ ĩ
pot̾ate: annał erit actõ. s ⁊
si morte patris. uł deportati¬
one suiuns fu̾it effectus fi¬
lius depecłio intra annumi
heres patris. uł fiscus tene¬
buntur. ¶In alic̾atione a᷑¬
cipitur. utiq uẽditor qui i¬
actione depeclio intra annũ
tenẽcur. s ⁊ si donauit suimi
uł ꝑmutauit. uł indotem de¬

Expanded text:
missus alienatusue fuerit, temporaria esse incipit, id est annalis. Annus autem utilis computabitur: et ideo et si condicionalis sit obligatio, Iulianus scripsit ex eo computandum annum, non ex quo emancipatus est, sed ex quo peti potuit condicione exsistente. Merito autem temporariam in hoc casu fecit praetor actionem: nam cum morte uel alienatione extinguitur peculium, sufficiebat usque ad annum produci obligationem. Alienatio autem et manumissio ad seruos pertinet, non ad filios, mors autem tam ad seruos quam ad filios refertur, emancipatio uero ad solum filium. sed et si alio modo sine emancipatione desierit esse in potestate, annalis erit actio. sed et si morte patris uel deportatione sui iuris fuerit effectus filius, de peculio intra annum heres patris uel fiscus tenebuntur. In alienatione accipitur utique uenditor, qui actione de peculio intra annum tenetur: sed et si donauit seruum uel permutauit uel in dotem de
Abbreviated transcription (Latin):
est. qua sñam. põp. ita ꝓba.
sino peculi are nomen fecit.
s quasi dñiꝗ rationis ẽ. ex
quacausa actenus ent dñs
obligatus. ut sino putat sibi
expedur nom̃ debitoris hr̃e.
cedat creditori actoĩs ꝓcurã¬
tõremq eũ faciat ¶nec nõ il¬
lud quoq inrem dñi u̾sumi
lab̾o ⁊it. qd mmuituatus ẜuui
domino emit uolẽti adluxu¬
ne matiam unguẽta forte¬

Expanded text:
 ita probat, si non peculiare nomen fecit, sed quasi dominicae rationis. ex qua causa hactenus erit dominus obligatus, ut, si non putat sibi expedire nomen debitoris habere, cedat creditori actionibus procuratoremque eum faciat. Nec non illud quoque in rem domini uersum Labeo ait, quod mutuatus seruus domino emit uolenti ad luxuriae materiam, unguenta forte
Abbreviated transcription (Latin):
tiens mulier decedit. ex do¬
te que penes uirũ remanet.
et cetis mulieis bonis ꝓpõ¬
tioẽ funeranda est.
tum sint inhrditate duce̾¬
tacduas ꝑte hrs una uir cõ¬

Expanded text:
tiens mulier decedit, ex doae penes uirum remanet, et ceteris mulieris bonis pro portione funeranda est. tum sint, in hereditate ducenta, duas partes heres, unam uir co
Abbreviated transcription (Latin):
ritus luc̃tur dotẽ. ꝯuemet
funerria pat̾ aũt nõ. E m
hũe casũ puto si dos qr per¬
modica fuit infunus non
sufficit in suꝑfluũ inꝑa¬
trem actioem debe dari.Sũ
rat familias decedit. nec e
soluedo hrlitas. funeraĩ eã
ex dote tm̃ oꝑtet. ⁊ ita celsu

Expanded text:
ritus lucratur dotem, conuenietur funeraria, pater autem non. sed in hunc casum puto, si dos, quia permodica fuit, in funus non sufficit, in superfluum in patrem debere actionem dari.Cum mater familias decedit nec est eius soluendo hereditas, funerari eam e
Abbreviated transcription (Latin):
uẽditor decessit. ꝯstat. siexti¬
terit ꝯditiohides quoꝙ o
bligatos eẽ. quasi iam contc̃¬
ta e̾mptiocm in p̃trritum qd̾
si pendẽte ꝯditiõe. res traclita
sit. emptor nõ poterit eam u
et fructus medu tpris uẽdi¬
res exticta fuĩt. Sane si ex¬
tet res. licet det̾ior effecta po¬
test dicieẽ dãpnum empto¬
est ille fuus emptus. siue
nauis exasia ueneĩt siue ñ
uenerit. mł. putat. statim ꝑ¬
fectam eẽ uẽditionem. qm̃c̃
tum sit. eam ꝯͣctameẽ. ¶ Cũ¬

Expanded text:
uenditor decesserit, constat, si exstiuenditor decesserit, constat, si exstiterit condicio, heredes quoque obligatos esse quasi iam contracta emptione in praeteritum. quod si pendente condicione res tradita sit, emptor non poterit eam uset fructus medii temporis uendires exstincta fuerit: sane si exstet res, licet deterior effecta, potest dici esse damnum empto'est ille seruus emptus, siue nauis ex Asia uenerit siue non uenerit', Iulianus putat statim perfectam esse uenditionem, quoniam certum sit eam
Abbreviated transcription (Latin):
commodum uł in ꝯmodum
prinet. nam ⁊ sitotus ager
post emptioẽm flumine occu¬
patus eẽt. piculum eẽt emp¬
toris. sic igitur. ⁊ ꝯmodum eiꝰ
ẽẽ debeͣt. ¶ Quod uẽcutur. ĩ
moaum agri cedere debet. nisi
id actum e̾st. ne ce̾dẽt. at qd̾ ñ
uen̾it: in modum cedẽdum est.
si id ip̃mactũ ẽ ut cecderet. ue¬
lnͣti iue publice. limites lu¬
ci qui fundum rãgunt. Tũ
ud̃ neutrum dictum ẽ. cedere
nõdebent. ⁊ idõ nõatim caue¬
ri solet. ueluti me publice q̃
in fundo sunt . tote ĩmodum¬
tio. tũc enĩ sciemus enus pe¬
riculum sit. nam ꝑfecta ep̃¬
tione: piculum ad ep̃rorem
respicit. et si id qd uenierit.
appareat. qd̾ quale quãtu
sit..fet. ⁊ pretium. ⁊ pure ueĩt.
ꝑfecta ẽ emptio. Suod si sub
conditiõe res uenient. ⁊ si qd̃
defecerit ꝯditio. nlła ẽ emptõ.
sicuti nec stipulatõ. qd siexti¬
terit ꝓculus ⁊ tauenus empto¬
ris eẽ piculum᷑. quĩt. ⁊ dem
pendẽte alietione. emptor ul

Expanded text:
commodum incommodumque pertinet: nam et si totus ager post emptionem flumine occupatus esset, periculum esset emptoris: sic igitur et commodum eius esse debet. Quod venditur, in modum agri cedere debet, nisi si id actuenit, in modum cedendum, si id ipsum actum est, ut cederet, ueluti uiae publicae, limites, luci qui fundum tangunt: cum uero neutrum dictum est, cedere non debet, et ideo nominatim caueri solet, ut luci, uiae publicae, quae in fundo sint, totae in ‹mtio: tunc enim sciemus, cuius periculum sit: nam perfecta emptione periculum ad emptorem respiciet. et si id quod uenierit appareat quid quale quantum sit, sit et pretium, et pure uenit, perfecta est emptio: quod si sub condicione res uenierit, si quidem defe‹ce›rit condicio, nulla est emptio, sicuti nec stipulatio: quod si exstiterit, Proculus et Octauenus emptoris esse periculum aiunt: idem pendente condicione emptor uel
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ solum tuum sit: uẽdas. ã
nõ inip̃m corpus qd̾ tuum i¬
sit: usum .f. miehi uẽdas. nã
priore can. eciã si statim mo¬
rieris. niehꝰ michiheres tuu
debebit. H̃nli aut meo debebi¬
tur. si tu uiuis.postĩore caũ
h̾nli meo nich̃ debebitur. he¬
res aut̃ tuus debebit michi
te quam fundum ement.dsi

Expanded text:
sit, uendas, an uero in ipsum corpus, quod tuum sit, usum fructum mihi uendas: nam priore casu etiamsi statim morieris, nihil mihi heres tuus debebit, heredi autem meo debebitur, si tu uiuis: posteriore casu heredi meo nihil debebitur, heres tuus debebit. 9 Gaite, quam fundum emerit, de
Abbreviated transcription (Latin):
adhibitam. s⁊ uidẽdum est.
ne postĩor moradapnosa e
sit qd em̃ siin t̃pellauẽo uen¬
ditorem. ⁊ nõ dederit idqd e¬
meram. deiñ postea offerrẽte
illo. ego nõ accepim. sane h̾
casu nocͤere michi debere. s si
ꝑemptorem mora fuiss. de¬
inde cum omĩa mintegro es¬
sent. inorã uẽditor ad hibut.
cum possit se ab soluẽ. equu
est. postĩorem mora uẽditor

Expanded text:
 uidendum est, ne posterior mora damnosa ei sit. quid enim si interpellauero uenditorem et non dederit id quod emeram, deinde postea offerente illo ego non acceperim? sane hoc casu nocere mihi deberet. sed si per emptorem mora fuisset, deinde, cum omnia in integro essent, uenditor moram adhibuerit, cum posset se exsoluere, aequum est posteriorem mor
Abbreviated transcription (Latin):
ta insula ꝯbustaeet: cum in¬
cẽdium sine culpa fieri nõ p̃¬
sit᷑. qd uiris sit. redi. quia si¬
ħ ne patris familias culpa fie¬
ri ao põt. neq si suoꝵ negligẽ¬

Expanded text:
ta insula combusta esset, cum incendium sine culpa fieri non possit, quid iuris sit? respondit: quia sine patris familias culpa fieri potest neque, si seruorum neglegen
Abbreviated transcription (Latin):
ficille aũt est. ut ꝗsquã sic e¬
mat. ut nͨ degustetur. q̃ua¬
re si dies gustatiois adiec¬
tus nõ erit. qñqͣ degustare ⁊¬
emptor potit.⁊ quo adlegr¬
stauerit.piculum acoris⁊
mucoris ad uẽditorem ꝓ¬
tinebit. dies enĩ degustati¬
oni prestitus. meliorem cõ¬
dietionem emptoris facit̃.¬
uendiro. fins custodie ẽ ad¬
uehẽdi tp̃s. qd̾ ita eĩt accipi¬
endum. siadiectum tp̃s ẽ sc̃ẽ¬
terum si nõ sit adiectum. ui¬
dendum ẽ. ne inf̾initam cu¬
stocuam nõ debeat uẽditori.
et est uerius sinea que sup̃
ostẽdimus. aut utesse. qd de
tp̃r actum sit. aut denũitian.
ut tollat uinũ. c̾te ante quã
ad uindemiã fuĩt dolia ne¬
cessaria debet aduehi uinũ.

Expanded text:
 est, ut quisquam sic emat, ut ne degustet. quare si dies degustationi adiectus non erit, quandoque degustare emptor poterit et quoad degustauerit periculum acoris et mucoris ad uenditorem pertinebit: dies enim degustationi praestitutus meliorem condicionem emptoris facit.uendito finis custodiae est auehendi tempus. quod ita erit accipiendum, si adiectum tempus est: ceterum si non sit ad‹ie›ctum, uidendum, ne infinitam custodiam non debeat uenditor. et est uerius secundum ea quae supra ostendimus, aut interesse, quid de tempore actum sit, aut denuntiare ei, ut tollat uinum: certe antequam ad uindemiam fuerint dolia necessaria, debet auehi uinum.
Abbreviated transcription (Latin):
toris eĩt dampnum. quem¬
admodum siuinũ eẽt effu¬
sum. uł uasis ꝯtuͣsis. ut ali
aqua ex causa. S sueclco
se pieulo subiecit. in id peri¬
culum tp̃s substineb. quor¬
ad se subiecit. Quol sinõd̾¬
signauit tp̃s. eatenus ꝑieu¬
lum substinebit. quo adde¬
gustefur uinũ. uidelicet qͣi
tuc plenissime ueneat. cum
fuĩt degustatũ. Aut igitũ
conuẽit quo ad ꝑiculum uiͥ¬
ni substineat. ⁊ eatenus sub¬
stinebit. aut nõ ꝯue̾ĩt. ⁊ us¬
q acdegustati ꝙ̃m substine¬
bit. N ⁊ sĩ nõ sũt degusta

Expanded text:
mnum, quemadmodum si uinum esset effusum uel uasis contusis uel qua alia ex causa. sed si uenditor se periculo subiecit, in id tempus periculum sustinebit, quoad se subiecit: quod si non designauit tempus, eatenus periculum sustinere debet, quoad degustetur uinum, uidelicet quasi tunc plenissime ueneat, cum fuerit degustatum. aut igitur conuenit, quoad periculum uini sustineat, et eatenus sustinebit, aut non conuenit et usque ad degustationem sustinebit. sed si
Abbreviated transcription (Latin):
degustata ea. ⁊ intrrit. quid
acrum sit. Ego aũt arbitrõ
si hoc in occulto sit. deb̃e dici.
emptioẽm manere. ꝑĩculum
aut aduẽditorem respiee̾. cci¬
am ultra diem degustando p̃¬
finitumi. quia ꝑ ip̃m fc̃m ẽ.¬
¶Sim adusioe uinũ uenit
apparet si nõ ita uiriũ uẽnit

Expanded text:
degustata? et intererit, quid actum sit: ego autem arbitror, si hoc in occulto sit, debere dici emptionem manere, periculum autem ad uenditorem respicere etiam ultra diem degustando praefinitum, quia per ipsum factum est.Si auersione uinum uenit, apparet, s
Abbreviated transcription (Latin):
Auis S iquis absentis ie¬
gotia geͬẜit licet ignorantis.
tñ quicqd utiliter᷑ in rem eiũ
impendit. uł eciam ip̃e se ĩrẽ
ab sentis. alicuobligauerit.
orum gestoꝵ ⁊ sane sicut e¬
quum est. ip̃m actus suirati¬
ocm regelere. ⁊ eo nõie ꝯdemp¬
nari ꝗcquid uł nõut opõtr¬
it gessit. uł ex his negotus
retinet. ita exdiu̾so iustum est.
sĩ utiliter gessit prestan ei ꝗc¬
quid eo nomine uł ab est eruł¬
nomine dabo hec uͥba siquis
nic sunt accipienda. siue quͣ¬
gestor agere posse ꝯueniri.
nõ dubitatur/ negotia sic.x¬
cipe. siue unum siue plura.
salterius in qͣd ⁊ hoc adutru¬
ꝙ serum referritur. ¶¬
pillus sane si negotia gesseit.
post rescriptum diipui: cõ

Expanded text:
ale. Si quis absentis negotia gesserit licet ignorantis, tamen quidquid utiliter i‹n› rem eius impenderit uel etiam ipse se in rem absentis alicui obligauerit, orum gestorum. et sane sicut aequum est ipsum actus sui rationem reddere et eo nomine condemnari, quidquid uel non ut oportuit gessit uel ex his negotiis retinet: ita ex diuerso iustum est, si utiliter gessit, praestari ei, quidquid eo nomine uel abest enomine dabo.' Haec uerba 'si quis' sic sunt accipienda 'siue qugestorum agere posse et conueniri non dubitatur. 'Negotia' sic accipe, siue unum siue plura. 'Alterius', inquit: et hoc ad utrumque sexum refertur. Pupillus sane si negotia gesserit, post rescriptum diui Pii