comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubi archam depingere uolo.
medium centrum quero. &
ibi fixo puncto paruainqua.¬
diaturam equilateram ad si¬
niutudinem illłꝰ cubiti in quo consummata ẽarra
eicutumduco itemq illi quadraturȩ aliam paulo
maio em arunscribo ita ut spacium qͣo ẽ inter
ettioem & intiorem quadraturam. quan limbũ
cubrtice uideat. Hocfacto mnintiori quadratura
crucem pͥigo ita ut cornua eiꝰ singula latera q̃¬
drature attingant. earꝙ auro suꝑduco. Deñ
spacia illa quȩ insuꝑficiȩ quadraturȩ inter qͣtuor
angulos cruꝗs &e quadiature remanent colore
uestio duo supiora flamnineo. & duoiferiora saphi¬
tio. ita ut medietas una cubiti inslamineo colore
ignem. ⁊ altera medietas msaphirmo colore nubẽ
rtpsentare uideatur: Post hec in limbo cubiti suꝑ
crucem scribo. A. qre pͥncipium. De cont̃ sub¬
ter crucem scbo cu. qd ẽ sinis. Addextrum cornu
d̃. significat decalogum legis quȩ antiquo popło

Expanded text:
ubi arcam depingere volo, medium centrum quaero, et ibi fixo puncto parvam quadraturam aequilateram ad similitudinem illius cubiti, in quo consummata est arca, ei circumduco. Itemque illi quadraturae aliam paulo majorem circumscribo. Ita ut id spatium, quod est inter exteriorem et interiorem quadraturam, quasi limbus cubiti esse videatur. Hoc facto in interiori quadratura crucem pingo, ita ut cornua ejus singula latera quadraturae attingant, eamque auro superdueo. Deinde spatia illa, quae in superficie quadraturae inter quatuor angulos crucis et quadraturae remanent, colore vestio, duo superiora flammeo, et duo inferiora sapphirino. Ita ut medietas una cubiti in flammeo colore ignem, et altera medietas in sapphirino colore nubem repraesentare videatur. Post haec in limbo cubiti supra crucem scribo α, quod est principium. Econtrario subter crucem scribo ω, quod est finis. Ad dextrum cornu mine Christi, et significat Decalogum legis quae antiquo populo
Abbreviated transcription (Latin):
longitudmem alter ꝑmeham latitudinem pro-¬
tendit᷑. altrinsecus sese intersecantes immodum
crucis submedio cubito conieniant. & nit̾iori lati¬
tudini ipsius respondeant li mbo euis tantũm
hicinde exced̃ant᷑. Hoc ita ꝑacto. spacia que inter
medium centrum uel pocius medium cubitum
&esinguliꝰs angulos arce intenacent unumq̃oꝙ
intrra equalia posits punctis dnido. & apposita
regista binis acbinas punctis coadiacentib secun¬
dum longtudinem &e latitudinem depuncto
semꝑ ad punctum crrcum quaꝙ lineam traho.¬

Expanded text:
longitudinem, alter per mediam latitudinem prolongitudinem, alter per mediam latitudinem protenditur, altrinsecus sese intersecante in modum crucis sub medio cubito conveniant, et interiori latitudini ipsius respondeant, limbo ejus tantummodo hinc inde excedantur. Hoc ita peracto, spatia quae inter medium centrum, vel potius medium cubitum, et singulos angulos arcae interjacent, unumquodque in tria aequalia positis punctis divido, et apposita regula binis ac binis punctis coadjacentibus secundum longitudinem, et latitudinem de puncto semper ad punctum circumquaque lineam traho
Abbreviated transcription (Latin):
colore aqm qua mundum olim iudicauit. uel inpur¬
pura dampnationem maloꝵ quos iuste rȩpbabit.
saluabit. Quistat quia inuitat. stat quia confortał.
ꝯtat quia adiuuat. Stat qi coronat. stat qura uigi¬
lat. atcustohat cruitatem suam. Ita medio cubito
consummato aliam quadraturam circa predictũ
centrum longe extra circumduco. tante magnitu¬
dmis quante magnitudmis airam facere uolo. quȩ
quadratura sexcies tam longa sit quam lata. ꝙ arra
dine. hocest sexcies longa ad latitudinem. Eax tam̃
ꝓpt̃ competentiorem formam inpictura usꝙ ad
quadruplam fere longitudinem breuiaui. Post
hec ꝑmediam hanc quadraturam .i. ꝑmedium
fundum arcȩ scãm longitudinem auab lineis
Auctis tante latitudinis spacium includo. quante
ẽiitior quadratura medii cubiti. Similiter per-
mediam latitudinem abimo pariete usq ad alium
auab sineis ꝓtensis tiusdem latitudinis spaciũ
signo ita ut quo hu cinguli quoꝵ alter ꝑmediam

Expanded text:
colore aquam, qua mundum olim judicavit. Vel in purpura damnationem malorum, quos juste reprobavit,  misericorditer salvabit. Qui stat quia invitat, stat quia confortat, stat quia adjuvat, stat quia coronat, stat quia vigilat ut custodiat civitatem suam. Ita medio cubito consummato aliam quadraturam circa praedictum centrum longe extra circumduco, et tantae magnitudinis, quantae magnitudinis arcam facere volo, quae quadratura sexies, tam longa sit quam lata, quia arquaginta in latitudine, hoc est sexies longa ad latitudinem. Ego tamen propter competentiorem formam in pictura usque ad quadruplam fere longitudinem breviavi. Post haec per mediam hanc quadraturam, id est per medium fundum arcae, secundum longitudinem duabus lineis ductis tantae latitudinis spatium includo, quantae est interior quadratura medii cubiti. Similiter per mediam latitudinem, ab uno pariete usque ad alterum duabus lineis protensis ejusdem latitudinis spatium signo. Ita ut hi duo cinguli, quorum alter per mediam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest quo renouantur ut aliud sit. sed abhis
qui renouandi sunt denuo recuꝑari pot ut eo
recuꝑato amisisse dampnabile non sit.
scientiam instruit᷑. uidelicet lectio &
meditatio. equib lectio pͥorem in doc.¬
trina optinet locum. Et de hac trac-

Expanded text:
n potest, quo renovantur, ut aliud sit; sed ab his qui renovandi sunt denuo recuperari potest, ut eo recuperato amisisse damnabile non sit. scientiam instruitur: videlicet lectio et meditatio, e quibus lectio priorem in doctrina obtinet locum: et de hac trac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hominem mundum uisitans inpropͥa
uenit ⁊ homo ꝑ deum mundum ũ amans
ubi caput reclinaret non habuit. Ds̃ homo
in hoc mundo elementis imꝑauit. & homo

Expanded text:
 hominem mundum visitans in propria venit , et homo per Deum, mundum non amans, ubi caput reclinaret non habuit. Deus homo in hoc mundo elementis imperavit, et homo
Abbreviated transcription (Latin):
tanti michi fr᷑ kĩe quom dilectionẽ
urãm admemoriam mei excitare pos¬
sem. primum occurrit ut de ipsa uob dilectione scri-¬
berem. qui nil aliud pret̾ ipsius dilectionis munus
anob̃ postularem. Quod engo potui feci. caritatem qͥb
uali uerbis commendaui. qͣtinus dum eius laudẽ
legitis. qͣm ardenter ego eam & in uob̃ diligo. & ãuob̃
expeto scire ualeatis. Nec irasci ipsa ur̃a caritas mͥ
debet. si eꝰ igniiam fortit̾ ardenti. exiguum uerboꝵ
meorum flatum tepid̃ ipse admoueo. nontam ut
lla magis ardeat quam ut mei erga se desiderii
conamen agnoscat. Legite ergo atq diligite. & qͦd
piopt̾ dilectionem legitis. adhoc legite ut diligatĩ.
Iotum exdilectione sit dilectio mittit dilectio
scipit. dilectio ẽ qͦd tribuit᷑. dilectio quod recom¬

Expanded text:
ter charissime, quomodo dilectionem vestram ad memoriam mei excitare possem, primum occurrit, ut de ipsa vobis dilectione scriberem, qui nihil aliud praeter ipsius dilectionis munus a vobis postularem. Quod ergo potui feci, charitatem quibus valui verbis commendavi, quatenus dum ejus laudem legitis, quam ardenter ego eam et in vobis diligo, et a vobis expeto, scire valeatis. Nec irasci ipsa vestra charitas mihi debet, si ejus igni jam fortiter ardenti exiguum verborum meorum flatum tepidus ipse admoveo, non tam ut illa magis ardeat, quam ut mei erga se desiderii conamen agnoscat. Legite ergo atque diligite, et quod propter dilectionem legitis, ad hoc legite ut diligatis: totum ex dilectione fit, dilectio mittit, dilectio suscipit, dilectio est quod tribuitur, dilectio quod recom
Abbreviated transcription (Latin):
ic nimirum indoctrina fieri oporter
ut uidelicet prius historiam discas.
e terum gestarum ueritatem aprin.¬
cipio repetens usq adfinem quio gestum sut.
quando gestum det ubi gestum sit raquib¬
gestum sti. diligenter memorie commeroer.
Hec enim quatuor precipue mhrstora peqis¬
renta lunt psona negocium tempua oelotũ¬
Nay atote yfeste subtũem posse fieri gnttoni
alegoria.inisi pͥ tuntatus fueries ungstora
Nos een empnere minima lisi. Paul teni

Expanded text:
c nimirum in doctrina fieri oportet, ut videlicet prius historiam discas, et rerum gestarum veritatem a principio repetens, usque ad finem, quid gestum sit, a quibus gestum sit, et ubi gestum sit, diligenter memoriae commendes. Haec enim quatuor praecipue, et in historia requirenda sunt, persona, negotium, tempus et perfecte subtilem posse fieri puto in allegoria, nisi prius fundatus fueris in historia. Noli contemnere minima haec. Paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
OTIOIMUM ue uilectione sermo¬
nem serimus ne forte scintillet incor¬
dib nr̃is & exardescat ignis flammã
faciens aut totum consumens aut
urgans totum. Exeonamq totum ẽ qͦd boi
ẽ. & totum qͦd malum ẽ ex eo ẽ. Unus fons

Expanded text:
otidianum de dilectione sermonem serimus, ne forte scintillet in cordibus nostris et exardescat ignis flammam faciens, aut totum consumens, aut purgans totum. Ex eo namque totum est, quod bonum est: et totum quod malum est, ex eo est. Unus fons
Abbreviated transcription (Latin):
nicis carminib intendere solemus. ut scilic&e
auditum pascamꝰ non animum. Nuiꝰ modi
tamen non tam confundi quam adiuuari
oportere censeo. quoꝵ uoluntas non utiꝙ ma-¬
ligna ẽ. sed improuida. Aui uero id urro sacrã
scripturam legunt. ut scđm apłi preceptum
parati sint omniposcenti reddere rõnem dde
ea fide in qua positi sunt. ut uidelicet inuni¬
cos ueritatis sortiter destruant. minꝰ eruditõ
doceant. ipsi ꝑfectiꝰ uiam ueritatis agnoscant.
&altius dei secreta intelligentes artiꝰ ament.
quoꝵ nimirum deuotio laudanda ẽ. & imi¬
tatione digna. Triagͥ sunt gen̾a hominum
sacram scͥpturam legentium. quors primi
quidem miserandi sunt. scd̃i iuuandi tercii
laudandi. Nos uͦ qi om̃ĩb consulere intendi¬
mus. qͦd bonum ẽ mom̃b augeri cupimũ.
& qͦd ꝑuersum commutari. Omnes intelligẽ
uolumus qͦd dicimꝰ. om̃i fac̃e q̃d hortamur

Expanded text:
nicis carminibus intendere solemus, ut scilicet nicis carminibus intendere solemus, ut scilicet auditum pascamus, non animum. Hujusmodi tamen non tam confundi quam adjuvari oportere censeo, quorum voluntas non utique maligna est, sed improvida. Alii vero idcirco sacram Scripturam legunt ut secundum Apostoli praeceptum parati sint omni poscenti reddere rationem de ea fide in qua positi sunt , ut videlicet inimicos veritatis fortiter destruant; minus eruditos doceant, ipsi perfectius viam veritatis agnoscant, et altius Dei secreta intelligentes, arctius ament; quorum nimirum devotio laudanda est, et imitatione digna. Tria igitur sunt genera hominum sacram Scripturam legentium, quorum quidem primi miserandi sunt, secundi juvandi, tertii laudandi; nos vero quia omnibus consulere intendimus, quod bonum est in omnibus augeri cupimus, et quod perversum, commutari. Omnes intelligere volumus quod dicimus, omnes facere quod hortamur.
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratum ẽ prouectis & aliquid
ampuius de se ꝓmittentib ñ idem eẽ
propositum cum incipientib. Sed sicut illiᷤ
aliquid licite concedit᷑. quod isti sine culpa
minime agere possunt. ita eciam abistis
aliquid requiri quo illi nondum obligati st̃.
Hunc gͥ ad ꝓmissa soluenda redeo ut uidel
ostendam qualiter eis diuina scriptura legen¬
dasit. qui adhuc inea solam quert̃ scientiam
Sunt non nulli qui diuinȩ scripturȩ scĩam
appetunt. ut uel diuitias congregent. uel ho¬
nores obtineant. uel famam ad quirant. quoꝵ
intentio quantum ꝑuerza. tantum est mise¬
randa. Sunt rursus alii quos audire uerbadi.
&oꝑa eiꝰ discere delectat. non qi salutifera. Sed¬
qi falatifera. sed quia mirabilia sunt. Scruta.¬
riarchana. & inaudita cognoscere uolunt. mul¬
ta scire & nil facere. Inuanum mirant᷑ potenti¬
am. qui ñ amant miscd̃iam. Hos gͦ quid aluto
agere dicam quam preconia diuina infabu-¬
las commutare: Sic theatralib ludis. Sic sce¬

Expanded text:
demonstratum est provectis, et aliquid amplius de se promittentibus non idem esse propositum cum incipientibus; sed sicut illis aliquid conceditur, quod isti sine culpa minime agere possunt, ita etiam ab istis aliquid requiritur, quo illi nondum obligati sunt. Nunc igitur ad promissa solvenda redeo, ut videlicet ostendam qualiter eis divina Scriptura legenda sit, qui adhuc in ea solum quaerunt scientiam. Sunt nonnulli qui divinae Scripturae scientiam appetunt, ut vel divitias congregent, vel honores obtineant, vel famam acquirant, quorum intentio quantum perversa, tantum est miseranda. Sunt rursus alii, quos audire verba Dei et opera ejus discere delectat, non quia salutifera, sed quia mirabilia sunt. Scrutari arcana et inaudita cognoscere volunt; multa scire et nil facere. In vanum mirantur potentiam, qui non amant misericordiam. Hos ergo quid aliud agere dicam, quam praeconia divina in fabulas commutare? Sic theatralibus ludis, sic sce
Abbreviated transcription (Latin):
signo itaut duo hii cinguli quoꝵ alter ꝑmediam
songituamem. alter ꝑmediam latitudinem pro.¬
tendit᷑. astrinsecus sese intersecantes imodum
crucis submedio cubito comieniant. & int̾iori lati¬
tuoini ipnus respondeant li mbo euis tantũm
huicinde eeceuiant᷑. Hoc ita ꝑacto. spacia que inter
medium centrum uel pocius medium cubitum
& singuli̾s angulos arce interiacent unumq̃dꝙ
intria equalia positis punctis dnndo. & apposita
regula binis acbinas punctis coadiacentib secun¬
dum longitudinem & latitudinem depundto
somꝑ adpunctum circumquaꝙ lincam traho.¬

Expanded text:
signo. Ita ut hi duo cinguli, quorum alter per mediam signo. Ita ut hi duo cinguli, quorum alter per mediam longitudinem, alter per mediam latitudinem protenditur, altrinsecus sese intersecante in modum crucis sub medio cubito conveniant, et interiori latitudini ipsius respondeant, limbo ejus tantummodo hinc inde excedantur. Hoc ita peracto, spatia quae inter medium centrum, vel potius medium cubitum, et singulos angulos arcae interjacent, unumquodque in tria aequalia positis punctis divido, et apposita regula binis ac binis punctis coadjacentibus secundum longitudinem, et latitudinem de puncto semper ad punctum circumquaque lineam traho
Abbreviated transcription (Latin):
colore aq̃n quamundum olim nudieauit. uel inpur¬
pura dampnationem maloꝵ quos nuste repbabit.
iniiridi colore liberationẽ bonoꝵ quos misediter
salirabit. Quistat quia inuitat. Stat quia confortat.
S tat quia adiuuat. Stat qi coronat. stat quia ugi¬
sat. ut custodiat ciuitatem suam. Ita medio cubito
consummato aliam quadraturam cura predictũ
centrum longe extra circumduco. tante magnitu.¬
dmis quante magnitudinis aitam facere uolo. quȩ
quadratura sexcies tam longa sit quam lata. qi arta
aie. hocest sexcies longa ad lattudinem. Ego tam̃
ꝓpt competentiorem formam inpictura usq ad
qua arupłam fere longitudinem breuiaui. Post
hec ꝑmediam hanic quadraturam .i. ꝑmedium
fundum aicȩ scãm longitudinem duab lineis
ductis tante latitudinis spacium includo. quante
ẽnt̾ior quadratura medi cubiti. Similiter per
mecham latitudinem ab uno pariete usq adalium
auab sineis ꝓtensis eiusdem latitudinis spaciũ

Expanded text:
colore aquam, qua mundum olim judicavit. Vel in purpura damnationem malorum, quos juste reprobavit, in viridi colore liberationem bonorum, quos juste et misericorditer salvabit. Qui stat quia invitat, stat quia confortat, stat quia adjuvat, stat quia coronat, stat quia vigilat ut custodiat civitatem suam. Ita medio cubito consummato aliam quadraturam circa praedictum centrum longe extra circumduco, et tantae magnitudinis, quantae magnitudinis arcam facere volo, quae quadratura sexies, tam longa sit quam lata, quia arcaginta in latitudine, hoc est sexies longa ad latitudinem. Ego tamen propter competentiorem formam in pictura usque ad quadruplam fere longitudinem breviavi. Post haec per mediam hanc quadraturam, id est per medium fundum arcae, secundum longitudinem duabus lineis ductis tantae latitudinis spatium includo, quantae est interior quadratura medii cubiti. Similiter per mediam latitudinem, ab uno pariete usque ad alterum duabus lineis protensis ejusdem latitudinis spatium
Abbreviated transcription (Latin):
indeserto precedebat ꝑignem illummans. & pro
tegebat ꝑnubem obumbrans. & qui pͥori populo
pianem diuinȩ maiestatis tribiis iuit puniendo
peccata. &epostĩori populo ꝑnubem humanitat̃¬
mitis appͥaruit condonando peccata qui ꝓpeccatis ho¬
minum incruce ẽ immolatus quasi agnus mitis
& non apiens ossuum & ꝓ nisticia hominũ relur¬
gendo aascendendo suꝑ celos ẽ exaltatus. qͣundiꝙ

Expanded text:
in deserto praecedebat, illuminans per ignem, et per nubem obumbrans. Et qui priori populo per ignem divinae majestatis terribilis fuit puniendo peccata, et posteriori populo per nubem humanitatmitis apparuit, condonando peccata, qui pro peccatis hominum in cruce est immolatus quasi agnus mitis et non aperiens os suum, et pro justitia hominum resurgendo, et ascendendo super coelos est exaltatus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
de significat decalogum legis quȩ antiquo popło
pͥmum quasi electo & iusto ad dextam collocato
data ẽ. Adsmistrum autem cornu pono .c. quȩ ẽ
ꝓpter infidelitatem abiecta: radsinistram collo¬
canda uidebat᷑. Dem̃ spacium limbi cucumqͥq
purpiteo & uridi colore induo ext̾ius purpureo
& int̾ius uiridi & inmedio crucis aurtȩ qͣm fecerã
agnuim anniculum stantem pmgo. Quo facto. per.¬
fectus est cubitus. Cuiꝰ rei ronem siqueris. ꝗo aluid
hec scͥptura tͥ dice uidet᷑. nisi pncipium &tinis xp̃c

Expanded text:
et significat Decalogum legis quae antiquo populo et significat Decalogum legis quae antiquo populo primum quasi electo et justo ad dexteram collocato data est. Ad sinistrum autem cornu pono c, quae est propter infidelitatem abjecta, et ad sinistram collocanda videbatur. Deinde spatium limbi circumquaque purpureo, et viridi colore induo, exterius purpureo, et interius viridi, et in medio crucis aureae, quam feceram, agnum anniculum stantem pingo. Quo facto perfectus est cubitus. Cujus rei rationem si quaeris, quid aliud haec scriptura tibi dicere videtur, nisi quod princ
Abbreviated transcription (Latin):
ubi archam depingere uolo.
medium centrum quero. &
ibi fixo puncto paruamqua.¬
draturam equilateram ad si¬
insitudiem illꝰ cubiti in quo consummata ẽ arra
eicutumduco itemq illi quadrature aliam paulo
maiorem cirtunscribs. itaut spacium qͦd ẽ inter
erdioam & intiorem quadraturam. quan limbiẽ
cubiti cẽ uideat᷑. Hoc facto innitiori quadratura
cuicem pingo ita ut cornira ei singula latera q̃¬
arature artingant. enmq auro suꝑduco. Dem̃
spadia illa quȩ isuꝑficiȩ quadratur inter q̃ituor
angulos crucis & quadrature remanent colore
uestio duosupiora ssammeo. & duomfẽriora saphi¬
rino. itaut medieras una cubiti inflamineo colore
igiem. ⁊ altera medietas insaphirmo colore nubẽ
repientare uideatur. Post hac mlinibo cubiti suꝑ
crucem scribo. A. qͥrẽ pͥncipium. De cont᷑ sub¬
ter crucem scbo.c. ꝙo ẽ finis. Aodextrum cornu
crucus scbo.x. quȩ litt̾a p̃mo ponit᷑ in nomine x̃.

Expanded text:
ubi arcam depingere volo, medium centrum quaero, et ibi fixo puncto parvam quadraturam aequilateram ad similitudinem illius cubiti, in quo consummata est arca, ei circumduco. Itemque illi quadraturae aliam paulo majorem circumscribo. Ita ut id spatium, quod est inter exteriorem et interiorem quadraturam, quasi limbus cubiti esse videatur. Hoc facto in interiori quadratura crucem pingo, ita ut cornua ejus singula latera quadraturae attingant, eamque auro superdueo. Deinde spatia illa, quae in superficie quadraturae inter quatuor angulos crucis et quadraturae remanent, colore vestio, duo superiora flammeo, et duo inferiora sapphirino. Ita ut medietas una cubiti in flammeo colore ignem, et altera medietas in sapphirino colore nubem repraesentare videatur. Post haec in limbo cubiti supra crucem scribo α, quod est principium. Econtrario subter crucem scribo ω, quod est finis. Ad dextrum cornu crucis scribo χ, quae littera prima ponitur in nomine Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
NO TBI LecioR orainẽ
scilicet & modum propono q̃
si diligenter inspexĩs. facile
łiter legendi patebit. In hors
ũ consideratione. nec onf̃a
tuo ingenio relinquam neq ꝑmeam diligar.¬
tiam satis łͥ fieri promitto. sed sic quȩcdam bie¬
uiter prelibando transcurram. ut &e posita
aliqua quib ertidiaris. & aliqua prec̾missa
quib exercearis inuenias. Ordinẽ legenti
supra quadrifarium eẽ cõmemoraui. alium
indisciplinis. alium in libris. alium in nar¬
ratione. atq alium in expositione. Que qͣiter
indiuina scͥptura assignanda sint noncum os

Expanded text:
o tibi, lector, ordinem scilicet et modum, propono, quae si diligenter inspexeris, facile tibi iter legendi patebit. In horum vero consideratione nec omnia tuo ingenio relinquam, neque per meam diligentiam satis tibi fieri promitto; sed sic quaedam breviter praelibando transcurram, ut et posita aliqua quibus erudiaris, et aliqua praetermissa quibus exercearis invenias. Ordinem legendi supra quadrifarium esse commemoravi; alium in disciplinis, alium in libris, alium in narratione atque alium in expositione. Quae qualiter in divina Scriptura assignanda sint, nondum os
Abbreviated transcription (Latin):
RIONUM cͦ hunc ordinem qui querit᷑
indisciplinis inter hystoriam allego¬
riam. tropologiam diuinum lectorẽ
conliderare oportet. quȩ hor alia ordine le¬
gendi precedant. inquo illud adnemoriam
reuocare ñ mutile ẽ quod in edificuis fieri con.¬
spicitur. ubi primum quidem fundañttum
ponitur dehinc fabrica suꝑ edificat᷑. ad utti¬
mum consummato opere domꝰ colore suꝑ¬

Expanded text:
rimum ergo hunc ordinem qui quaeritur in disciplinis inter historiam, allegoriam, tropologiam, divinorum lectorem considerare oportet, quae harum aliam ordine legendi praecedat. In quo illud ad memoriam revocare non inutile est, quod in aedificiis fieri conspicitur, ubi primum quidem fundamentum ponitur, dehinc fabrica superaedificatur; ad ultimum consummato opere domus colore su
Abbreviated transcription (Latin):
chi tormenta abyssus. Abissus iudici¬
um dei suꝑ me. abissus inferni sub¬
tus me. abyssus pẽceoꝵ in qua sũ. et
ipsa intra me. Illam que supͣ immi¬
net timeo ne in me irruat. et me cũ
ibysso mea in illam que subtꝰ patet o¬
ruat. ubi tormenta nũqͣm peccata de¬
lebunt. s pecc̃a semꝑ torm̃ta tenebut
Miser cui peccaui quo deueni.quo

Expanded text:
hi tormenta abyssus, abyssus judiciorum os super me, abyssus inferni subtus me, abyssus peccatorum in qua sum, et ipsa intra me. Illam quae supra imminet timeo, ne in me irruat, et me cum abysso mea in illam, quae subtus patet, obruat, ubi tormenta nunquam peccata delebunt; sed peccata semper tormenta tenebunt. Miser, cui peccavi? quo deveni? quo
Abbreviated transcription (Latin):
ya nunc homũcio fuge pau¬
lulũ occupationes tuas. ab¬
sconde te modicũ a tu mul¬
tuosis cogitationib tuis. Ab¬
ice nũc onerosas curas et post pone la¬
boriosas distensiones tuas. Uaca aliqͣn¬
tulum deo et requiesce aliquantulum
in eo. Intra incubiculũ mentis tue
exclude omĩa p̾t̾ deũ. et que te iuuent
ad querendũ eũ et clauso hostio quere
eũ. Dic nunc totũ cor meũ. dic nũc. dd
Quero uultũ tuũ. uultũ tuũ dñe reqͥn¬
Eya nũc ergo tu dñe deus meus doce cor
meũ uͥ et quomodo te querat. uͥ et quo¬
modo te inueniat. Dñe si hic ñ es. uͥ te
queram ab sentem: Si autẽ ubiq es.
cur ñ uideo presentem: S certe habitas
lucem ĩ accessibilẽ. Et ubi est lux ĩ ac

Expanded text:
a nunc homuncio, fuge paululum occupationes tuas, absconde te modicum a tumultuosis cogitationibus tuis. Abjice nunc onerosas curas, et postpone laboriosas distensiones tuas. Vaca aliquantulum Deo, et requiesce aliquantulum in eo. Intra in cubiculum mentis tuae; exclude omnia praeter Deum, et quae te juvent ad quaerendum eum, et, clauso ostio, quaere eum. Dic nunc, totum cor meum, dic nunc Deo: Quaero vultum tuum; vultum tuum, Domine, reqEia nunc ergo tu, domine deus meus, doce cor meum ubi et quomodo te quaerat, ubi et quomodo te inveniat. Domine, si hic non es, ubi te quaeram absentem? Si autem ubique es, cur non video praesentem? Sed certe habitas " lucem inaccessibilem ". Et ubi est lux inac
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq ꝙ ñ iuste fit ñ debet fieri. et qͥl
ñ debet fieri iniuste fit. Si ergo ñ iust
iuste misereris. Qd̃ si nefas est dicere:
fas est cred̾e te iuste misereri malis. ea
et et iustũ ẽ ut malos pu .xͣ.¬
nias. Quidnamq iustius qͣm
ut boni bona. et mali mala re¬
cipiant: Quomĩo ergo et iustũ est ut
malos punias. et iustũ ẽ ut malis ꝑ¬
cas: An alio modo iuste punis malos
et alio modo iuste parcis malis: Cũ cĩ
punis malos. iustum est quia illoꝵ me¬
rias conuenit. Cũ u̾o parcis malis ius¬
tũ est: ñ quia illoꝵ meritis s quia bo¬
intati tue condecens est. Nam parcendo
malis ita iustꝰ es scdm te et ñ scdm̃ nos:
sic̃ misericors es scd̾m nos. et ñ sed̾m te.
Qm̃ saluando nos quos iuste ꝑdores.si¬
cut misericors es ñ quia tu sentias af¬
fectum. set quia nos sentimꝰ effectum.
ita iustus es ñ quia reddas nob̾ debitũ.
s quia facis qd̃ decet te sũmũ bonum.

Expanded text:
Denique quod non iuste fit, non debet fieri; et quod Denique quod non iuste fit, non debet fieri; et quod non debet fieri, iniuste fit. Si ergo non iustiuste misereris. Quod si nefas est dicere, fas est credere te iuste misereri malis. Caed et iustum est, ut malos punias. Quid namque iustius, quam ut boni bona et mali mala recipiant? Quomodo ergo et iustum est ut malos punias, et iustum est ut malis parcas? An alio modo iuste punis malos, et alio modo iuste parcis malis? Cum enim punis malos, iustum est, quia illorum meritis convenit; cum vero parcis malis, iustum est, non quia illorum meritis, sed quia bonitati tuae condecens est. Nam parcendo malis ita iustus es secundum te et non secundum nos, sicut misericors es secundum nos et non secundum te. Quoniam salvando nos quos iuste perderes, sicut misericors es non quia tu sentias affectum, sed quia nos sentimus effectum: ita iustus es non quia nobis reddas debitum, sed quia facis quod decet te summe bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
uere in altissimo et secretissimo bonitatis
tue. latet fons uñ manat fluuius miscd̾ie
tue. Nam cũ totus et sũme iustus sis. tñ
iccirco etiam mal benignꝰ es: quia totus
summe bonus es. Minus namq bonus
esses. si nulli malo eẽs benignus. Meli¬
or est enĩ qui et bonis et malis bonus
est: quam qui bonis tm̃ est bonus. Et
melior est qui malis et pumendo et par¬
cendo est bonus qm qui puniendo tm̃i.
Ideo ergo misericors es: quia totus et
summe bonuses. Et cũ forsitan uide
Ergo ne parcis inalis ex iusticia: Si sit
est dñe. si sic est. doce me quomodo est.
An quia iustũ ẽ te sic ẽẽ bonum ut ne¬
queas intelligi melior. et sic potent̾ ope¬
rari ut ñ possis cogitari potencius: Qd
enĩ hoc iustͥus: hoc utiq ñ fieret si eẽs
bonus tm̃ retribuendo et ñ parcendo. et
si fac̾es de bonis tm̃ bonos et ñ etiamd
malis. hoc itaq modo iustũ est ut pai¬
cas malis.et ut facias bonos de malis.

Expanded text:
Vere in altissimo et secretissimo bonitatis Vere in altissimo et secretissimo bonitatis tuae latet fons, unde manat fluvius misericordiae tuae. Nam cum totus et summe iustus sis, tamen idcirco etiam malis benignus es, quia totus summe bonus es. Minus namque bonus esses, si nulli malo esses benignus. Melior est enim qui et bonis et malis bonus est, quam qui bonis tantum est bonus. Et melior est qui malis et puniendo et parcendo est bonus, quam qui puniendo tantum. Ideo ergo misericors es, quia totus et summe bonus es. Et cum forsitan videErgone parcis malis ex iustitia? Si sic est, domine, si sic est, doce me quomodo est. An quia iustum est te sic esse bonum, ut nequeas intelligi melior, et sic potenter operari, ut non possis cogitari potentius? Quid enim hoc iustius? Hoc utique non fieret, si esses bonus tantum retribuendo et non parcendo, et si faceres de non bonis tantum bonos, et non etiam de malis. Hoc itaque modo iustum est ut parcas malis, et ut facias bonos de malis.
Abbreviated transcription (Latin):
et et misericors simul et impassĩri¬
lis. quomodo es:. Nam si es impal¬
sibilis. ñ compateris. et si ñ compate¬
ris ñ est tͥ miserum cor excompassione
miseri. qd̾ est ẽẽ miscd̾em. At si ñ es
misericors undemiseris est tanta con¬
solatio: Quomodo ergo es et ñ es mise¬
ricors dñe. nͥ quia es misericor scd̾m n.
respicis nos miseros: nos sentimꝰ mnis¬
ricordis effectum. tu non sentis affei¬
tum. Et misericors es gͥquia miseros
saluas. et peccatorib tuis parcis: et
mi sericors ñ es quia amilla miserie
compassione afficis. capłm pꝰ¬
totus iustus et sũme iustꝰ: Quomͦ
eĩ totus et sũme iustus facit ali¬
quid ñ iustũ: Aut que iusticia ẽ meren¬
ti mortẽ et̾nam dare uitam sempiternã
Unde ergo bone deus. bone bonis ⁊ malis.
unde tͥ. saluare malos. si hoc non ẽ iustũ
et tu ñ facis aliquid ñ iustumꝰ An qͥa
bonitas tua est in comp̾hensibilis. latet
hoc in luce in accessibili qm in habitas:

Expanded text:
ed et misericors simul et impassibilis quomodo es? Nam si es impassibilis, non compateris; si non compateris, non est tibi miserum cor ex compassione miseri, quod est esse misericordem. At si non es misericors, unde miseris est tanta consolatio? Quomodo ergo es et non es misericors, domine, nisi quia es misericors secundum nos, m cum tu respicis nos miseros, nos sentimus misericordis effectum, tu non sentis affectum. Et misericors es igitur, quia miseros salvas et peccatoribus tuis parcis; et misericors non es, quia nulla miseriae compassione afficeris. Capittotus iustus et summe iustus? Quomodo enim totus et summe iustus facit aliquid non iustum? Aut quae iustitia est merenti mortem aeternam dare vitam sempiternam? Unde ergo, bone deus, bone bonis et malis, unde tibi salvare malos, si hoc non est iustum, et tu non facis aliquid non iustum? An quia bonitas tua est incomprehensibilis, latet hoc in luce inaccessibili quam inhabitas?
Abbreviated transcription (Latin):
et numquid etiam ñ ẽ iꝰtum
scd̃m te dñe ut malos punias:
Iustum quippe est te sic ẽẽ iustũ
ut iustior nequeas cogitari qd̃ neqͣ¬
quã eẽs: si tantũ bonis bona. et ño
malis mala redderes. Iustior enĩ est
qui et bonis ⁊ malis. quam qͥ bonis
tm̃ m̾ita retribuit. Iustũ igitur est
scd̾m te. iuste et benigne deus. ⁊ cũ¬
ibissus młta. qm̃ supͣhumanũ sensũ
sunt occulta. Nunc u̾o iudicia dei ab¬
bissus. peccata mea abyssus. debita mi

Expanded text:
ed numquid etiam non est iustum secundum te, domine, ut malos punias? Justum quippe est te sic esse iustum, ut iustior nequeas cogitari. Quod nequaquam esses, si tantum bonis bona, et non malis mala redderes. Iustior enim est qui et bonis et malis, quam qui bonis tantum merita retribuit. Iustum igitur est secundum te, iuste et benigne deus, et cubyssus multa; quoniam supra humanum sensum sunt occulta. Nunc ergo judicia Dei abyssus, peccata mea abyssus, debita mi
Abbreviated transcription (Latin):
ya nunc homũcio fuge pau¬
lulũ occupationes tuas. ab¬
sconde te modicũ a tumul¬
tuosis cogitationib tuis. Ab¬
ice nũc onerosas curas et post pone la¬
boriosas distensiones tuas. Uaca aliqͣn¬
tulum deo et requiesce aliquantulum
in eo. Intra incubiculũ mentis tue.
exclude omĩa p̾t̾ deũ. et que te iuuent
ad querendũ eũ et clauso hostio quere
eũ. Dic nunc totũ cor meũ. dic nũc. dd̃.
Quero uultũ tuũ. uultũ tuũ dñe reqͥro
Eya nũc ergo tu dñe deus meus doce cor
meũ uͥ et quomodo te querat. uͥ et quo¬
modo te inueniat. Dñe si hic ñ es. uͥ te
queram ab sentem: Si autẽ ubiq es.
cur ñ uideo presentem: S certe habitas
lucem ĩ accessibilẽ. Et ubi est lux ĩ ac
telligitur ꝑ potentiam: quia quo plus
potes contra te.

Expanded text:
 nunc, homuncio, fuge paululum occupationes terrenas, absconde te modicum a tumultuosis cogitationibus tuis, abjice nunc onerosas curas tuas, et postpone laboriosas distensiones tuas. Vaca aliquantulum Deo, et requiesce aliquantulum in eo. Intra in cubiculum mentis tuae, exclude omnia praeter Deum, et quae te juvant ad quaerendum eum, et clauso ostio quaere eum; et dic nunc, totum cor meum, dic nunc Deo: Quaero vultum tuum; vultum tuum, Domine, requiram. Eia nunc ergo, Domine Dmeum ubi et quomodo te quaerat, ubi et quomodo te inveniat. Domine, si hic non es, ubi te quaeram absentem? Si autem ubique es, cur non video praesentem? Sed certe habitas " lucem inaccessibilem ". Et ubi est lux inactelligitur per potentiam; quia quo plus potest contra te.
Abbreviated transcription (Latin):
et interim eũ quasi geminis uirtutũ alis. caritatiᷤᷤ
scilicet et spei sub sequamur. ut cum tͣniderit reg¬
num deo et patri. cũ eo sine fine regnemꝰ. Igit᷑ sccłm
bit a caritate xp̃i : Cribulatio. an augustia. anfames.
annuditas. angladiꝰ: Cum enĩ de spe ꝑduxerit noᷤᷤ
ad speciem. erit d̃s om̃ia in om̃ib ipse cybus & potꝰ.
ipse uestitꝰ. et om̃ia quȩ honeste cogitari. et deside¬
rari possunt ab om̃ib. Hoc donatiuũ xp̃i milites
concupiscant. et militiam suã ñ deserant. donec
hereditatẽ iniarcessibilẽ ab imꝑatore. suo com¬
pleto agone ꝑcipiant. Sermo b̾i augustini¬

Expanded text:
et interim eum quasi geminis virtutum alis, charitatis et interim eum quasi geminis virtutum alis, charitatis scilicet et spei, subsequamur; ut cum tradiderit regnum Deo et Patri , cum eo sine fine regnemus. CAP. IV. Igbit a charitate Christi? tribulatio, an angustia? an fames. an nuditas, an gladius ? Cum enim de spe perduxerit nos ad speciem, erit Deus omnia in omnibus . Ipse cibus et potus, ipse vestitus, et omnia quae honeste cogitari et desiderari possunt ab omnibus. Hoc donativum Christi milites concupiscant, et militiam suam non deserant, donec haereditatem immarcescibilem ab imperatore suo completo agone percipiant. 426 SERMO XII. De san
Abbreviated transcription (Latin):
ma natiuitate terrenis ingredimur. scda cȩlef
p̃paramur. Sic̃ autẽ p̾sentis temporis festa no:
aminonent. hic ẽ ille qui ꝓ mundi salute cong¬
ssus. sic̃ de fortissimo illo sanson legimꝰ. pluresi¬
quo. qnͣtotiꝰ abituro: Ꝙ maxime hoc de moritu¬
ris solet dici. Quãqm et ipse dñs tanqua preuidẽs
quid lecturos mouere posset. adiecit. Ego ad te ue¬
nio. Sic exponens quodamm. cur dixerit iam ñ fũ
triduo potentia suscitauit. qͣ¬
dragenariꝰ hodie dilectissimi. sc̃oꝵ dierũ exple¬
tus ẽ numerus. sacratissima ordinatione dispositꝰ.
et adutilitatẽ nr̃e eruditionis impensus. ut dỹ
a dño in hoc spacium mora p̃sentiȩ corporalis ex¬
tenditur. fides resurrectionis docum̃tis necẽsari¬
is muniret᷑. Mors enĩ xp̃i multoꝵ discipłorum
toris uellent assistere. et satietate uultꝰ eiꝰ sine fine
gaudere. Hȩc quippe huiꝰ sollempnitatis ẽ ratio.
ut xp̃m ad dexteram patͥs iam regnare credamꝰ.

Expanded text:
ma nativitate terrenis ingredimur, secunda coelestibus praeparamur. Sicut autem praesentis temporis festa nos admonent, sic ille qui pro mundi salute congressus, sicut de fortissimo Samson legimus, pluresquo quantocius abituro? Et maxime hoc de morituris solet dici, quanquam et ipse Dominus, tanquam praevidens quid lecturos movere posset, adjecit: Et ego ad te venio. Sic exponens quodammodo cur dixerit: Jam non sum triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muniretur. Mors enim Christi multum discipulorum toris vellent assistere, et satietate vultus ejus sine fine gaudere. Haec quippe hujus solemnitatis est ratio, ut Christum ad dexteram Patris jam regnare credamus,
Abbreviated transcription (Latin):
archangłis medicũ. S qu̾eadmodũ mͥ possunt pr¬
sidium ferre ne peccẽ. cũ ipse archangłs a peccati
ñ potuerit abstinere: Qu̾eadinodũ ad paradysũ
angłs reuocare ine poterit. cũ ipse sathanas ⁊ an¬
geli sui sedẽ qũa acceꝑant seruare ñ potuert̃:

Expanded text:
archangelis medicum. Sed quemadmodum mihi possunt praesidium ferre, ne peccem; cum ipse archangelus a peccato non potuerit abstinere? Quemadmodum ad paradisum angelus revocare me poterit; cum ipse Satanas et angeli sui sedem quam acceperunt, servare non possint
Abbreviated transcription (Latin):
genter attendimus. uitam scł̃i presentis sig¬
nificãt. et sicut et dies paschȩ ȩt̾nam beati¬
tudinem prefigurant. & quomͦ inquadra¬
gesuna qͣsi tristiciam habemus. ut inpas¬
chali die legitime gaudeamus. sic et in hoc
scło qͣm du uiuimus penitentiam debemus
agere. ut infuturo possimus peccatoꝵ indul¬
gentiam acciꝑe. et ad ȩternum gaudiũ ꝑtin¬
gere. Sed ita debet unusquisq ꝓsuis crimi¬
nib suspirare. lacrimas fundere. elemosinaᷤ
dare. ut deo auxiliante qmdui uiuit semꝑ
crimina ipã conetur effugere. Sicut enĩ sine
ꝓuidere et congregare neglexerit. in eternum
durissimam sitim. et crudelem inopiam sus¬
caro que ptꝰ multos dies ꝑcipit cẏbum. talis
ẽ anima que nonassidue pascitur di uerbo.
& quomͦ caro nr̃a ꝑ famen et inopiam tem¬
is et sicca uelud qͦddam simulacrum efficit᷑.
ita et anima si uerbi dei cibo non pascitur
arida et inutilis. et ad nullum opus bonũ
reum et canabam. et cellarium annis sin

Expanded text:
genter attendimus, vitam saeculi praesentis significant; sicut et dies Paschae aeternam beatitudinem praefigurant. Et quomodo in Quadragesima quasi tristitiam habemus, ut in Pascha ordine legitimo gaudeamus: sic et in hoc saeculo quamdiu vivimus, poenitentiam debemus agere, ut in futuro possimus peccatorum indulgentiam accipere, et ad aeternum gaudium pervenire. Sed ita debet unusquisque pro suis criminibus suspirare, lacrymas fundere, eleemosynas dare; ut Deo auxiliante, quamdiu vivit, semper crimina ipsa conetur effugere. Sicut enim sine uidere et congregare neglexerit, in aeternum durissimam sitim et crudelem inopiam suscaro, quae post multos dies percipit cibum, talis est anima, quae non adsidue pascitur dei uerbo. et quomodo caro per famem et inopiam tenuis et sicca uelut quoddam simulacrum efficitur, ita et anima, si uerbi dei cibo non pascitur, arida et inutilis et ad nullum opus bonum reum et canabam et cellarium annis s
Abbreviated transcription (Latin):
Ingemino dĩnr̃i opere ibires uirtutis. hic mr¬
ris ẽ. ibi potentia. hic miscdia continetur. Pri

Expanded text:
gemino Dei nostri opere, ibi res virtutis, hic muneris est. Ibi potentia, hic misericordia continetur. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
nouata. scilicet ut qui ꝑditoꝵ hominũ scele¬
ie sordebat ad crimina. beati noe habitatio ne
floreret ad grãm: et qđ iniquitatis erat ꝓsti¬
bulum tunc. modo fierẽt domiciliũ scĩtatis.
Diluinum inqͣm illud: huiꝰ ñri similitudo fu¬
it baptismasa. Hoyi tunc gestumẽ: qđ
Mx gerent᷑ in ꝓfuudũ peccata: sc̃ĩtas uicina
celo pertaretur. Cunc eñ sicut dixi. hoc age
archa submersis omib uiciis peccatoꝵ adulta
fereba. ua baptismatis focite celo uicina por¬
tatur eccłia: et deletis oim̃ium suꝑsticionib y¬
doloꝵ. fides reguat int̾erris. quȩ de saluatoris
archa ꝓcedit. Sc̃m gͦ et saeratum quadrage¬
simȩ tempus ẽ: qd statim ab inicio cepit iuter
iustos in iustosꝙ discernere. bonos a malis qͦ¬
dam udicio separare. Qd quidẽ similiter fi¬
en etiã in hac nr̃a quadragesimae obseretasꝰ¬
one ꝑspicimus. Nam ꝑhos quadragintaM
es. separant᷑ mali abouis: hoc ẽ luxuriosus

Expanded text:
novata: scilicet ut qui perditorum hominum scelenovata: scilicet ut qui perditorum hominum scelere sordebat ad crimina, beati Noe habitatione floreret ad gratiam; et qui iniquitatis erat prostibulum tunc, modo fieret domicilium sanctitatis. Diluvium, inquam, illud hujus nostri fuit similitudo baptismatis. Hoc enim tunc gestum est quod mergerentur in profundum peccata, sanctitas vicina coelo portaretur. Tunc enim, sicut dixi, hoc agebsicut Noe aqua, submersis omnibus vitiis, peccatorum adulta ferebatur, ita baptismatis fonte coelo vicina portatur Ecclesia, et deletis omnibus superstitionibus idolorum, fides regnat in terris, quae de Salvatoris arca procedit. Sanctum ergo et sacratum Quadragesimae tempus est, quod statim ab initio coepit inter justos injustosque discernere, bonos a malis quodam judicio separare. Quod quidem similiter fieri etiam in hac nostra Quadragesimae observatione perspicimus. Nam per hoc quadraginta dies separantur mali a bonis; hoc est, luxuriosus
Abbreviated transcription (Latin):
gesimȩ cursus ẽ: quo udex adducitur ad mi¬
sericordiam. peccator ad penitencium. iustus
ad requiem. His enim dieb solito ampliꝰ. et di¬
uinitas iiiseretur. et diligentia deprecat᷑: et
iusticia ꝓmeretur. Patent enĩ omnia: et celi
ad indulgentiam. et peceator ad confitendỹ.
et mysticus ẽ. quadragenariꝰ numerus. Nã
ꝑtot dierum curncula. qs efficsis deceloimbrib.
uniuersam serram dilinno ꝑfudit. Uides gͦ iã
illo tempore mysterui insigura dispositum:
Hamsicut runs quadraginta sieb pluit ad por¬
gandum mundũ. ita et nia quadraginta di¬
eb miseret᷑ ad hominẽ purtucandũ. Qũ aqm
et illius temporis diluuiũ miscdia dicenda ẽ:
quo iniquitas opressa ẽ. et iusticia conseruata.
Pro miscd̃ia erun factũ eftut et iusti euaderen.
et iniqui ampliꝰ non peccarent. Pro miscdia
plane uidemus illud fuisse diluuium. quoue¬
lut baptismo q uoda totius inundi facies ẽ in¬

Expanded text:
gesimae cursus est, quo judex adducitur ad migesimae cursus est, quo judex adducitur ad misericordiam, peccator ad poenitentiam, justus ad requiem. His enim diebus solito amplius et divinitas miseretur, et delinquentia deprecatur, et justitia promeretur. Patent enim omnia, et coeli ad indulgendum, et peccator ad confitendum, et mysticus est quadragenarius numerus. Nam ossideret, tot dierum curriculo Deus effusis de coelo imbribus universam terram diluvio superfudit . Vides ergo jam illo tempore mysterium in figura dispositum. Nam sicut tunc quadraginta diebus pluit ad purgandum mundum; ita et nunc quadraginta diebus miseretur ad hominem purificandum. Quanquam et illius temporis diluvium misericordia dicenda est, quo iniquitas oppressa est, et justitia conservata. Pro misericordia enim factum est, ut et justi evadet injusti amplius non peccarent. Pro misericordia plane 449 videmus illud fuisse diluvium quo, veluti baptismo quodam, totius mundi facies est in
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s Rmm̃i debemus om̃i ue¬
neratione susciꝑe. nec lon¬
giorem numerũ huiꝰ tem¬
poris fastidire: qͥa qͥnto plure die st̾ ierui.
tanto mnaior ẽ causa remedii. Quarto ꝓlixi¬
or abstinentiȩ cursus: tanto redemptio copi¬
osior est salutis. Quanto austerior cura uil¬
nerum: tanto medicina est salubrior pecea¬
torum. D̾s enim quiẽ nr̃arum medicus ani¬
marum. congruum tempus instituit. qͦd et
iustis satis ad oranclũ. et peccatorib sufficit ad
rogandum. Illi requiem postulantes: hi ue¬
uiam deprecantes. Congruũ enim tempus
est quadragesime: nec breue est ad exorandũ.
nec longum ẽ ad ꝓmerendum. Quadragn¬
ta enĩ dierum iciuniis. quȩ uis iniquita s
peccatoris exorari potest: et quautauis seue¬
ritas iudicis mitigari. Illi longum et fasti¬
diosum forte sit tempus: qui nec orat de cul¬
pa. nec sperat de uenia. Desꝑatio enum nec
onfiteri de scelere: nec indulgentiã nouit
sperare de iudice. Sc̃s gͥ et salutaris quadra¬

Expanded text:
rissimi, debemus omni veneratione suscipere, nec longiorem numerum hujus temporis fastidire: quia quanto plures dies sunt jejunii, tanto major est causa remedii; quanto prolixior abstinentiae cursus, tanto redemptio copiosior est salutis; quanto austerior cura vulnerum, tanto medicina est salubrior peccatorum. Deus enim qui est nostrarum medicus animarum, congruum tempus instituit, quod et justis satis sit ad orandum, et peccatoribus sufficiat ad rogandum: illis requiem postulantibus, his veniam deprecantibus. Congruum enim tempus est Quadragesimae, nec breve est ad exorandum, nec longum est ad promerendum. Quadraginta enim dierum jejuniis quaevis iniquitas peccatoris exorari potest, et quantavis severitas judicis mitigari. Illi longum et fastidiosum forte sit tempus, qui nec orat de culpa, nec sperat de venia. Desperatio enim nec confiteri de scelere, nec indulgentiam novit sperare de judice. Sanctus igitur et salutaris Quadra
Abbreviated transcription (Latin):
nouata. scilicet ut qui ꝑditoꝵ hominuĩ scele¬
re sordebat ad crimina. beati uoe habitatio ne¬
floreret ad grãm: et qđ iniquitatis erat ꝓsti¬
bulum tunc. modo fieret domiciliũ scĩtatis.
Diluinum inqm illud: huiꝰ ñri similitudo fu¬
it baptismass. Hoyi tunc gestumẽ: qd
Migerent᷑ in ꝓfundũ peccata: sc̃itas uicina
celo pertaretur. Cunc eñ sieut dixi. hoc age
ferebat. ua baptismatis focite celo uicina por¬
tatur eccłia: et deletis om̃ium suꝑsticionib y¬
doloꝵ. fides reguat int̾erris. quȩ de saluatoris
archa ꝓcedit. Scm̃ gͦ et sacratum quadrage¬
simȩ tempus ẽ: qđ statim ab inicio cȩpit uiter
iustos iniustosq discernere. bonos a malis qͦ¬
dam uidicio separare. Qd quidẽ similiter fi¬
en etiã in hac nr̃a quadragesunde obseritatꝰ¬
one ꝑspicinus. Nam ꝑhos quadraginta

Expanded text:
novata: scilicet ut qui perditorum hominum scelenovata: scilicet ut qui perditorum hominum scelere sordebat ad crimina, beati floreret ad gratiam; et qui iniquitatis erat prostibulum tunc, modo fieret domicilium sanctitatis. Diluvium, inquam, illud hujus nostri fuit similitudo baptismatis. Hoc enim tunc gestum est quod mergerentur in profundum peccata, sanctitas vicina coelo portaretur. Tunc enim, sicut dixi, hoc agebferebatur, ita baptismatis fonte coelo vicina portatur Ecclesia, et deletis omnibus superstitionibus idolorum, fides regnat in terris, quae de Salvatoris arca procedit. Sanctum ergo et sacratum Quadragesimae tempus est, quod statim ab initio coepit inter justos injustosque discernere, bonos a malis quodam judicio separare. Quod quidem similiter fieri etiam in hac nostra Quadragesimae observatione perspicimus. Nam per hoc quadr
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiam. peccator ad penitentium. iustus
ad requiem. His enim dieb solito ampliꝰ. et di¬
uinitas iuiseretur. et diligentia deproat᷑ et
iusticia ꝓmeretur. Patent enĩ omnia: et celi
ad indulgentiam. et peccator ad confitendũ.
et lingua ad postulandũ. Salutaris in qm
et mẏsticus ẽ. quadragenariꝰ numerus. Nã
ꝑtot dierum curncula. ds efficsis deceloimbrib.
unitersam serram diluiuo ꝑfudit. Uides gͦ iã
illo tempore mnysterum insigura dispositum:
Hamsicut runs quadraginta dieb pluit ad pyr
gaudum mundũ. ita et niꝑi quadraginta di¬
eb miseret᷑ ad hominẽ purdicandũ. Qũaqͣm
et illiustemporis diluuiũ miscd̾ia dicenda ẽ:
quo iniquitas oppressa ẽ. et iusticia conseruata.
Pro miscdia erun factũ est̾ut et iusti euaderen.
et iniqui ampliꝰ non peccarent. Pro miscdia
plane uidemus illud fuisse diluuium. quoue¬
luti baptismo q ioda cotius mundi facies ẽ in¬

Expanded text:
sericordiam, peccator ad poenitentiam, justus sericordiam, peccator ad poenitentiam, justus ad requiem. His enim diebus solito amplius et divinitas miseretur, et delinquentia deprecatur, et justitia promeretur. Patent enim omnia, et coeli ad indulet lingua ad postulandum. Salutaris, inquam, et mysticus est quadragenarius numerus; nam ossideret, tot dierum curriculo Deus effusis de coelo imbribus universam terram diluvio superfudit. Vides ergo jam illo tempore mysterium in figura dispositum. Nam sicutgandum mundum; ita et nunc quadraginta diebus miseretur ad hominem purificandum. Quanquam et illius temporis diluvium misericordia dicenda est, quo iniquitas oppressa est, et justitia conservata. Pro misericordia enim factum est, ut et justi evaderent, et iniqui amplius non peccarent. Pro misericordia plane videmus illud fuisse diluvium, quo, veluti baptismo quodam, totius mundi facies est in