comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qua mori posset. ita necĩa est
usq ad finẽ mundi eiꝰ p̃sentia.
eo mõ quo panis uiuus qui de
celo descendit. manducari pos¬
sit. Icit᷑ qui tune exsola dilec¬
tione exhibuit se talẽ. ut lan.¬
cea ꝑforari poss ⁊ mõ usq ad
finem scłi se talẽ exhibet. qui
insacram̃to manducari possit.
hoc sacram̃tũ firmam̃tũ ẽ ꝯtra
hostes. Hequo eccłia inꝓpħa.
Parasti ir conspectu meo men¬
sa̾. hoc ẽ sacram̃tũ maticũ ẽ
ascendentiũ deexilio ad pat᷑ͥ¬
am. hoc enĩ siggniucabat᷑ ꝑ nã¬
na. Illud enĩ post transitĩ ma¬
ris rabri filiis isrł datũ fuit uiat¬
cũ ꝑdesertũ ad t̾rã reꝓmissionis.
hoc ẽ spĩtale manna dñ corꝑis.
post baptismũ dat᷑ xͥanis. qui
hñt potestatẽ filios dĩ fi̾. ut h
pane angłico ꝑdesertũ huius¬

Expanded text:
qua mori posset, ita necessaria est usque ad finem mundi ejus praesentia eo modo quo panis vivus qui de coelo descendit manducari possit. Igitur qui tunc ex sola dilectione exhibuit se talem, ut lancea perforari posset, et nunc usque ad finem saeculi se talem exhibet, qui in sacramento manducari possit. Hoc sacramentum firmamentum est contra hostes, de quo Ecclesia in Propheta. Parasti in conspectu meo mensam . Hoc sacramentum viaticum est ascendentium de exsilio ad patriam. Hoc enim significabatur per manna: illud enim post transitum maris Rubri filiis Israel datum fuit viaticum per desertum ad terram promissionis. Hoc spiritale manna Dominici corporis post baptismum datur Christianis, qui habent potestatem filios Dei fieri, ut hoc pane angelico pe
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to utrũ dñs corpꝰ suũ de¬
passionẽ. uł in mortale ꝙ mag̾
credimꝰ. ⁊ quomͦ tunc potuit
dare corpꝰ in mortale. cũ eẽt ad¬
quomꝰ᷑ de uirgine nasci potuit.
⁊ quomͦ nue corpꝰ eiꝰ totũ indi¬
u̾sis locis. simul eẽ possit. ⁊ quo¬
modo panis ⁊ uinũ incorpus
⁊ sangnẽ transeat. ñ ꝑunionẽ.¬
modi. q̃ in hoc saeram̃to nura
uident᷑. est enĩ secretũ hoc sacͣ¬
m̃tũ. ⁊ miraculis plenũ. ⁊ miste¬
riũ inscrutabile. Uñ qr dũ deeo
tractamꝰ supra nos rimam᷑. ad
id ꝙ residuũ ẽ. uicina domꝰ
aduocet᷑. Quod si nec ipsa suf
⁊ quantũ uult. spirat ⁊ erudit.
unc aut̃ ad hoc
redeamꝰ ꝙ sacerdos ut su¬
pradiximꝰ offert dona ad sacͥfi
raris. s et hoc magnũ ẽ sacra¬
m̃tũ. Unda labilis. hõ ẽ morta¬
lis. hec mixta uino significat
debent. qr nil ꝓdest fons bap¬
tismi sñ sanguine xp̃i. nec san¬
gus sñ bap̃mo. Utrũq de la¬
tere xͥ manauit. Qui unũ de¬

Expanded text:
nus corpus suum mopassionem, an immortale, quod magis credimus, et quomodo tunc potuit dare corpus immortale cum esset ipquomodo de Virgine nasci potuit, et quomodo nunc corpus ejus totum in diversis locis simul esse possit, et quomodo panis et vinum in corpus et sanguinem transeat non pmodi quae in hoc sacramento mira videntur. Est enim secretum hoc sacramentum et miraculis plenum et mysterium inscrutabile. Unde quia, dum de eo tractamus, supra nos rimamur, ad id quod residuum est vicina domus advocetur. Quod si nec ipsa suffet quantum vult spirat et erudit. Nunc autem ad hoc redeamus quod sacerdos, ut supra diximus, offert dona ad sacrifiraris, sed et hoc magnum est sacramentum. Unde labilis homo est mortalis, haec misto vino significat debent, quia nihil prodest fons baptismi sine sanguine Christi, nec sanguis sine baptismo; utrumque de latere Christi manavit. Qui unum de
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. Secretũ aut̃ iõ appellaba¬
t᷑. qr secreta uoce ꝑagit᷑. In pͥ¬
mitiua enĩ ecł̃ia alta uoce ꝓfe¬
rebat᷑. donec pastores cordetenꝰ
excotidiano usu u̾ba retinen¬
tes in campis eadẽ cantabant.
S ip̃i duuina uĩdicta ibidem
ꝑcussi sunt. Uñ ecłia consue¬
secreto age̾. Secretũ ĩ dr̃. quia
humana rõ nequaqͣm plena
tanto ⁊ tã secreto officio. sũmã
breuit̃ tm̃ tangamꝰ¬

Expanded text:
retum autem ideo appellabatur quia secreta voce peragitur. In primitiva autem Ecclesia alta voce proferebatur, donec pastores memoriter ex quotidiano usu verba retinentes, in camnis eadem cantabant. Sed ipsi divina vindicta ibidem percussi sunt. Unde Ecclesia consuesecreto agere. Secretum etiam dicitur, quia humana ratio nequaquam plenartanto et tam secreto officio summam breviter tangam
Abbreviated transcription (Latin):
ehinc statim chorus grates de
ꝑceptis et ꝑcipiendis donis
yminũ cantat angłicũ q̃m celes¬
tis milicia clamare ñ cessat. In
quo ut inlibro ut ysaie reꝑit᷑
ri debeneficiis dũ dic̃. Pleni fut̃
celi ⁊ t̾ra gła tua. debñficiis sp̃i¬
talit̾ redemptõnis dũ cantat.
⁊ nos tͥumphare facit. chorus
iterat osanna in excelsis. ut sal¬
uem᷑ corꝑe ⁊ anima int̾ anoge¬
los.
ost hec sacerdos secretum
incip̃. hoc a quibdã missa
uocat᷑. Quia in pͥmitiua ecł̃ia
cathecumini solebant int̾eẽ
celebratõm misse usq ad conse

Expanded text:
Dehinc statim chorus gratus de perceptis et de percipientis donis hymnum cantat angelicum, quem coelestis militia clamare non cessat. In quo, ut in libro Isaiae reperitur ri de beneficiis, cum dicit: Pleni sunt coeli et terra gloria tua. De beneficiis specialiter redemptionis, dum cantat, umphare facit. Chorus iterat Hosanna in excelsis, ut salvemur corpore et anima inter angelos. Post haec sacerdos Secretum incipit. Hoc a quibusdam missa vocatur quia in primitiva Ecclesia catechumeni solebant interesse celebrationi mi
Abbreviated transcription (Latin):
esaeramentis eccliasti¬
cis ut tractarem eoꝵ¬
q misticam dulcedi¬
nem uobis expone.¬
rem. ur̃a rogauit dilectio. Cũ
aut̃ libentus qr faciliꝰ ⁊ audaciꝰ
logicas qũa theologas uire
consuerudinis reuoluo sen¬
tentias. dubitare cepi. an
contradic̾e̾. uł pocius serib̾e
mallem. Mox uõ illud reco¬
sequent̾ stilũ ad scribendum
conu̾ti eius inuocato auxili¬
o qui aꝑit ⁊ nemo claudit.¬
Desideratũ itaq libellũ int̃¬
no fluentẽ nectare uelud
fauũ mellis ur̃e ꝓpinaui
intelligentie.quẽ quia ine¬
o speculari licet quid misti¬
ce rep̾sentent singła inec-¬
cłia. speculum ecłie intu¬

Expanded text:
sacramentis ecclesiasticis, ut tractarem, eorumque mysticam dulcedinem vobis exponerem, vestra rogavit dilectio. Cum autem libentius, quia facilius et audentius, logicas quam theologicas, jure consuetudinis, revolvam sententias: dubitare coepi, an contradicere, an potius scribere mallem. Mox vero illud recosequenter stylum ad scribendum converti, ejus invocato auxilio, qui aperit et nemo clauditideratum itaque libellum interno fluentem nectare, velut favum mellis, vestrae propinavi intelligentiae, quem quia in eo speculari licet quid mystice repraesentent singula in Ecclesia, Speculum Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
das nr̃e m̃tis purget tenebras.
⁊ nr̃ĩ oculũ interioris hoĩs. adeo
luminosũ efficiat ⁊ serentĩ. ut ad
ipsius deitatis claritatẽ contẽplã¬
dã ꝑspicax ⁊ mundus inueniat᷑.
ex sp̃u enim intelligentie mun-¬
dicia cordis nascit᷑. Mundicia uͦ
tũ ẽ. beati mundo corde. Sep̾ti
ma contra luxuriã. cũ dm̃s libe¬
ra nos amalo. conuemient̃ seruris
sanatus libertatẽ petit. Cui dat᷑

Expanded text:
das nostrae mentis purget tenebras, das nostrae mentis purget tenebras, et nostri oculum interioris hominis adeo luminosum efficiat et serenum, ut ad ipsius divinitatis claritatem contemplandum perspicax et mundus inveniatur. Ex spiritu enim intelligentiae munditia cordis nascitur. Munditia vero tum est: Beati mundo corde, quoni contra luxuriam, cum dicimus: Libera nos a malo. Convenienter servus sanatus libertatem petit cui dat
Abbreviated transcription (Latin):
ticia ẽ tediũ anim cũ merore. c̃
mens amaricata int̃na bona ñ ap¬
petit. ꝓpt̾ea languenti anime ne¬
cessaria ẽ int̃na refectio. Dat gͦ
erigat. quatinus ad desid̾iũ i t̃ne
refectionis ꝯualescat. hoc ꝙͣ donũ
fortitudinis accendit cor hoĩs ad
famẽ iusticie. que ducit adple¬
nam beatitudinis saturitatẽ. Uñ¬
ticiã. Quũnta peticio ẽ ꝯtra auan¬
ciã. Dimitte nob̃ debita nr̃a. huic
peticioni dat᷑ spẽ consilii. qͥ doce
ligentie. ut int̃na refectio uer¬
bi łi exteriorẽ appetitũ cohibe¬
at. ne corporalis egestas frang̾e.
nec carnis illecebra hominẽ su¬
ꝑare possit. Propt̾ea ipẽ dñs tẽp¬
tarori dũ sibi esurienti fraudu¬
lentã suggestionẽ de exteriori
pane face̾t. respondit dicens
Nõ insolo pane uiuit hõ. ut aꝑ¬
te demonstraret.qr cũ mens uite¬
riori pane reficit᷑. parũ curat si
foris adtempꝰ fam̃ carnis paciat᷑.
Dat᷑ gͦ contra gulã spc̃ intellig̾n¬
tie. ut ille adcor ueniens horri¬

Expanded text:
titia est taedium animi cum moerore; cum mens amaricata interna bona non appetit. Propterea languenti animae necessaria est interna refectio. Dat erg animam erigat, quatenus ad desiderium aeternae refectionis convalescat. Hoc igitur donum fortitudinis accendit cor hominis ad famem justitiae, quae ducit ad plenam beatitudinis saturitatem tur . Quinta petitio est contra avaritiam: Dimitte nobis debita nostra. Huic petitioni datur spiritus consilii qui docealigentiae, ut interna refectio verbi Dei exteriorem appetitum cohibeat; nec corporalis egestas frangere, nec carnis illecebra hominem superare possit. Propterea ipse Dominus tentatori dum sibi esurienti fraudulentam suggestionem de exteriori pane proponeret respondit, dicens: Non in solo pane vivit homo . Ut aperte demonstraret quod cum mens interiori pane reficitur, parum curat si foris gulam ad tempus famem carnis patitur. Datur ergo contra spiritus intelligentiae ut ille ad cor veniens horri
Abbreviated transcription (Latin):
dati ⁊ dñm placare possit ro¬
gat. ⁊ hoc totũ confert m illis
uerbis dñi: incena ꝓlatis. que
sacerdos subuing̃. S ea dicturꝰ
sic pͥus incip̃. Qui pͥdie qͣm pate¬
ret᷑. u nhis u̾bis sumit ab altari
panẽ adhuc ꝯmunẽ. ⁊ eleuato
bũdic̃. ⁊ signum crucis inpͥmit.
⁊ pͥus quã deponat rep̃sentat
u̾ba diũ dũ dicit. bñdix̃ ⁊ fre¬
git. ⁊ que secunt᷑. Postea tollit
calicem ⁊ signat. ⁊ rep̃sentat
dit discipulis suis dicens. acci¬
pite ⁊ bibite ex hoc om̃s. hie
fit illud insigne miraculũ. inhiᷤ
u̾bis cibus carnis fit cib anime.
Phec uerba ⁊ ꝑcrucis signaculũ
nouat᷑ natura. ⁊ panis fit caro.
⁊ umũ sanguis. uñ merito cũ
uenit᷑ ad hec u̾ba. in quib tanta
dat᷑ gr̃a sacerdos tollit alte utr̃q
significans. hunc cibũ. ⁊ hrinc po¬
rũ excellentiorẽ cet̾is.
upplices te roggamus. usq ore¬
mus p̾ceptis. Pontifex ut lex

Expanded text:
dat et Dominum placare possit, rodat et Dominum placare possit, rogat. Et hoc totum confertur in illis verbis Domini in coena prolatis, quae sacerdos subjungit. Sed ea dicturus sic prius incipit: Qui pridie quam pateretur. In his verbis sumit ab altari panem adhuc communem, et elevatum benedicit et signum crucis imprimit, et priusquam deponat repraesentat verba Domini dum dicit: Benedixit et fregit, et quae sequuntur. Postea tollit calicem et signat, et repraesentat dit discipulis suis dicens: Accipite et bibite ex hoc omnes. Hic fit illud insigne miraculum. In his verbis cibus carnis fit cibus animae. Per haec verba et per crucis signaculum novatur natura, et panis fit caro, et vinum sanguis. Unde merito cum venitur ad haec verba in quibus tanta gratia datur, sacerdos tollit alte utrumque, significans hunc cibum et hunc potum excellentiorem caeteris. Supplices te rogamus usque Oremus. Praeceptis. Pontifex, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit tm̃ u̾bis ꝯmemorare
nͨ ipse scõs rep̾sentet intꝰ in amo¬
re:⁊ foris iiorib ut intꝰ calenᷤ
sit amore. ⁊ extra choruscans
tifex legalis orans fumo
thimiamatis obumbrabat᷑.
et tegebat᷑. ne pat̾et alicui.
dũ cremaret incensũ. ⁊ xp̃o
dũ patrẽ int̃pellat ꝓ nobis.
angeloꝵ transit int̾uitũ. qͥa
intelligi ñ pot̃. quantũ p̃sen¬
tia sũpte carnis impetrat. a
pud patrẽ ꝓ nob̾. Item sacercloᷤ
dũ uices xp̃i gerit. quodã mõ te¬
gitur ⁊ latet: qui a nec cogitari
nec enartari pot̃. qͣnta urtus ⁊
qr latet homines ⁊ angłos. quo
u̾ba ⁊ mistica signa crucis ꝓue¬
hant. dona oblata. Dum enim
rogat dnm̃ ut placatꝰ oblationẽ
accipiat. ⁊ quibꝰdã aliis int̃po¬
sitis. rogat ut dignet᷑ fac̾e obla¬
tionem benedictã. hoc ẽ ut pro¬
moueat in melius. ascriptã. hoc
fibi
ẽ. xͣ ã. ratã. hoc ẽ ut sufficiens
sit ad salutẽ. rõnabilẽ: ⁊ accep¬
tabilẽ. hoc ẽ ut ipẽ recte diui¬

Expanded text:
emorare, nisi ipse sanctos repraesentet intus in amore et foris in moribus, ut intus calens sit amore et extra coruscans tifex legalis orans fumo thymiamatis obumbrabatur et tegebatur, ne pateret alicui dum cremaret incensum; et Christus, dum Patrem interpellat pro nobis, angelorum transit intuitum, quia intelligi non potest quantum praesentia sumptae carnis impetret apud Deum Patrem pro nobis. Item sacerdos, dum vicem Christi gerit, quodammodo tegitur et latet, quia nec cogitari nec enarrari potest quanta virtus et quia latet homines et angelos quomodo verba et mystica signa crucis provehant dona oblata. Dum enim rogat Dominum ut placatus oblationem accipiat et quibusdam aliis interpositis rogat, ut dignetur facere oblationem benedictam, hoc est ut promoveat in melius ascriptam, hoc est sibi propriam, ratam, hoc est ut sufficiens sit ad salutem, rationabilem et acceptabilem, hoc est ut ipse recte divi
Abbreviated transcription (Latin):
aseptẽ uiciis liberati. ad .uii. ꝑue¬
niamꝰ beatitudines. Septẽ enim fut̃
uicia pͥncipalia. q̃ sunt origo oĩ
Quartũ expoliatũ flagellat. Qn¬
tũ flagellatũ eicit. Sextũ eiectũ
seclucit. Septimũ seductũ ꝯcul¬
cat. Suꝑbia enim aufert hoĩ dm̃.
Inuidia ꝓximũ. Ira se ipsũ. Exꝑo¬
liatus uõ abhis. qui nec de suo
bono nec dealieno pie letari uo¬
luit. cũ nil suꝑsit. uñ gaudeat:
ꝑtͥsticiã flagellat᷑. cui auaricia
succetlit. q̃ flagellatũ eicit. qr
int̃no amisso gaudio. foris con¬
solationẽ quer̾e conpellit. Postea
accedet gula. q̃ animũ exterio¬
rib inhiantẽ adexcesũ illicit.
Sequit᷑ luxuria q̃ illectũ ⁊ seduc¬
tũ seruituti uiolent̾ subicit. ꝑsu
possit. infelix hõ infixus sũ inlimo
ꝓfunch. qui ut lutũ platearũ de¬
lebit᷑. Poñit᷑ gͥ pͥma peticio ꝯtra
ut tlet nobis tuẽ ⁊ uenerari no¬
m̃ suũ. quatinꝰ ꝑ humilitatẽ adde¬
ũ redeamus. qui ꝑsuꝑbiã recessi¬

Expanded text:
a septem vitiis liberati ad septem perveniamus beatitudines. Septem enim sunt vitia principalia, quae sunt origo omniquartum exspoliatum flagellat, quintum flagellatum ejicit, sextum ejectum seducit, septimum seductum conculcat. Superbia enim aufert homini Deum, invidia proximum, ira seipsum. Exspoliatus vero his, qui nec de suo bono, nec de alieno pie laetari velit, cum nihil supersit unde gaudeat, per tristitiam flagellatur. Cui avaritia succedit, quae flagellatum ejicit, quia interno amisso gaudio, foris consolationem quaerere compellitur. Postea accedit gula, quae animum exterioribus inhiantem ad excessum illicit. Sequitur luxuria, quae illectum et seductum servituti violenter subjicit. Per possit infelix homo: Infixus sum in limo profundi , qui ut lutum platearum delebitur. Ponitur itaque prima petitio contra ut det nobis timere et venerari nomen suum, quatenus per humilitatem ad Deum redeamus, qui per superbiam recessi
Abbreviated transcription (Latin):
tendẽ qui sic petit. s plac̾e sibi in¬
dicat. quicqͥd diuine placet uo¬
ipse adcor ueniens erudiat illud.
⁊ salubrit̾ ꝯpuncgat. ut sciat hõ
malũ ꝙ parit᷑ exculpa ͣ qͥd aut̃

Expanded text:
tendere qui sic petit, sed placere sibi indicat quidquid divinae placet voipse ad cor veniens erudiat illud et salubriter compungat, ut sciat homo malum quod patitur, ex culpa; si quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ẽ tociens asꝑgit pã trẽ san¬
guine. quociens eũ placat ꝑcar¬
nẽ assũꝑtã. Aram asꝑgit. qͣmdi¬
u nũm restaurat angłoꝵ. Exte¬
rius sacrũ asꝑgit. dũ homines
scĩficat. ⁊ pat̾ reconliat. q̃ int̾ris
sunt. Sacerdos eosdem asꝑgit.
qr ꝑ hoc sacrificiũ. placat đm ⁊
nam ꝙ nos em̃dat. nũm augm̃

Expanded text:
ies aspergit Patrem sanguine, quoties eum placat per carnem assumptam. Aram aspergit quandiu numerum restaurat angelorum. Exterius sacrum aspergit, dum homines signat, et Patri reconciliat quae in terris sunt. Sacerdos eosdem aspergit, quia per hoc sacrificium placat Deum et Nam, cum nos emundat,
Abbreviated transcription (Latin):
bis recenset noiã. heͦc iuxta pͥn¬
cipiũ canonis. ⁊ in hac parte. Tro¬
pologice fert logion. ꝙ pectꝰ.
⁊ suꝑhumerale ꝙ humeros
ꝯmunis. fiat cibus ⁊ potꝰ singła¬
ris. Pu̾bũ utrũq scĩficat. dũ tan¬
tam reb confert grãm. ut hõ qͥ
ꝑcipit scĩficet᷑. uiuificati ut qui
digne sumit iuuificet᷑. bñdit̾it
galis reg̾ssus adppł̃m laua¬
Dat uestes. u nmundus tñ erat

Expanded text:
bis recenset nomina. Hoc juxta principium Canonis et in hac parte tropologice fert logion pectus et superhumerale quod humeros communis fiat cibus et potus singularis. Per Verbum utrumque significat, dum tantam rebus confert gratiam, ut homo qui percipit sanctificetur, vivificat, ut qui digne sumit vivificetur, benedicit, galis, regressus ad populum, lavabat vestes, et immundus tamen erat
Abbreviated transcription (Latin):
archa testam̃ti. ⁊ tabula super
archã. ⁊ supra tabulã duo che¬
rubin głe. mutuo uultu se re¬
spicientia. huc intrabat solus
pontifex. semel in anno hñs no¬
mina patrũ in rõnali. ⁊ suꝑhu¬
merali scͥpta ferens sangͥnẽ ⁊ car¬
bones quos cũ thumiamate i
thuribulo orans ponebat. do¬
nec fumus obumbraret eũ. De¬
inde asꝑgebat tabulã ⁊ aram
sanguine. pꝰ exibat ad ppłm. ⁊
lauabat uestes. nec iuidicabat᷑
mundus añ uesꝑã. hec signa

Expanded text:
arca testamenti, et tabula supra arcam, et supra tabulam duo cherubim gloriae mutuo vultu sese respicientia. Hunc intrabat solus pontifex semel in anno, habens nomina Patrum in rationali et superhumerali scripta ferens sanguinem et carbones; quos cum thymiamate in thuribulo orans ponebat, donec fumus obumbraret eum. Deinde aspergebat tabulam et arcam sanguine, post exibat ad populum et lavabat vestes, nec vocabatur mundus ante vesperam. Haec sign
Abbreviated transcription (Latin):
ciens inm̃te memoriã sangͥ¬
teruũ qui ñ solũ m̃tels ⁊ cru¬
cis signaculo passionẽ xͥ re¬
tractat. dũ pͥmo u̾su erueis
signũ apponit. ⁊ nota ꝙ tͥpli¬
oi nomine appellat appellat
dona.munera. sacͥficia. Ideo
dona. quia ds̃ ea donauit ut
hõ iñ sustentet᷑. Munera. qr
cia. qr sacrificant᷑. his ⁊̃ tͥb
nominib pulchre innriit᷑ cõ¬
pletũ eẽ in hoc sacrificio. ꝙ
olim triplex spondebat hoᷤ¬
tia legis.
npmis usq ꝯmimicans. Legalis
seruari. nunc ⁊̃ sedens addexte¬
ram patͥs int̾pellat ꝓnobis. Sic
nr̃ minist̃ seq̃ns a aron. ⁊ xp̃m
ꝓtota supplicat ecłia. deiñ ꝓ
p̃latis ⁊ subditis. ꝯmuicantes. ¶¬
usq hano gͥ. pontifex ut lex
iubebat: thuribulũ plenũ ui¬
uis carbonib intra sc̃ã scõrũ
secũ portabat. ⁊ xpẽ carnis sue
churibulũ oĩ uirtute plenũ tu¬
lit adastra. Itẽ sac̾dos legalis
portabat noĩa patrũ scripta

Expanded text:
ies in mente memoriam sanguterium; qui non solum mente, sed crucis signaculo passionem Christi retractat, dum primo versu crusis signum apponit. Et nota quod triplici nomine appellat: dona, munera, sacrificia. Ideo dona, quia Deus ea donavit, ut homo inde sustentetur; munera, quia quia ea sacrificantur. His etiam tribus nominibus pulchre innuitur completum esse in hoc sacrificio quod olim triplex spondebat hostia legis. In primis usque Communicantes. Regalis servari. Nunc etiam sedens ad dexteram Patris, interpellat pro nobis. Sic noster minister, sequens Aartota supplicat Ecclesia, deinde pro praelatis et subditis. Communicantes usque Hanc igitur. Pontifex, ut lex jubebat, thuribulum aureum plenum vivis carbonibus intra sancta sanctorum secum portabat, et Christus carnis suae thuribulum omni virtute plenum tulit ad astra. Item sacerdos legalis portabat nomina Patrum scripta
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsire de tĩa: ad t̾ram. de aliena
teria: ad t̾ram ꝓpͥam. de exilio ad
patͥam. de gente: ad gentem. de
regno: ad ppłm alterũ. de terra
morientiũ ad tĩam iuuentium.
s uolumꝰ exꝑiendo nosse uerũ
⁊ int̾num gaudiũ. Concupis¬
camꝰ ⁊ nos terram illam quam
ysachar iste uidit. ⁊ ocupunt.
Si enĩ non uidiss non cognouis¬
set ⁊ si ñ cognouiss non ꝯcupi¬
uisset.

Expanded text:
nsire de terra ad terram, de terra aliena ad terram propriam, de exsilio ad patriam, de gente ad gentem, de regno ad populum alterum, de terra morientium ad terram viventium, si volumus experiendo nosse verum et internum gaudium. Concupiscamus et nos terram illam, quam Issachar iste vidit et concupivit. Si enim non vidisset, non cognovisset; et si non cognovisset, non concupisset .
Abbreviated transcription (Latin):
S scimꝰ quia mens q̃ ꝑuaria desidĩ¬
a fluctuat. ꝗͣ ad huc scłariũ cura¬
rũ ꝑcella eagitat. ad illuduiter¬
nũgaudium. non ad mittitar. ⁊
illo torrente uoluptatis non po¬
tatui: qͣntominꝰ inebͥatur: Sci¬
inꝰ qui mare semꝑ fluctuat. tra
aut̃ in et̾nũ stat. sic ⁊ cet̾ã elem̃ta

Expanded text:
Sed scimus quia mens, quae per varia desideria fluctuat, quam adhuc saecularium curarum procella exagitat, ad illud internum gaudium non admittitur, et illo torrente voluptatis non potatur, quanto minus inebriatur? Scimus quia mare semper fluctuat, terra autem in aeternum stat. Sic et caetera ele
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ꝑt̾ram. nͥ fixam cord̃ stabili-¬
tatẽ debemꝰ acciꝑe: Debet gͦ
fluctuationẽ cord̾ restringere
⁊ ad uniꝰ ueri gaudii desideriũ.
cogitacionũ. afflationũq mo¬
tus restołlig̾e. qui se cupit ul credit
illo uere sobetatis pocłõ inebͥatum
fore. ħ est illa uere beata terra.
inentis uideł stabilitas tͣnqͥlla.
qñ mens inseip̃a tota colligitur.
⁊ in unoet̃̾nitatis de sid̾io immo¬
bilit̾ figitur. ħ ÷ illa t̾ra quam
ueritas ꝓmittebat cũ Aicebat.
Beati mittes qm̃ ipsi possidebt̃
terram. ħ ÷ illa t̾ra de qua psal¬
nusta ꝓntitens admonebat. ⁊
admonẽs ꝓmittebat. In habita
asinꝰ fortis uidit. ⁊ ꝯcupiuit. ⁊
meiis ꝯcupiscẽtias mirabiliter
grar sit. Ysachar inqͥt asinꝰ for¬
tis habitans int̃ termminos in¬
dit requiem quod aẽt bona. et

Expanded text:
m, nisi fixam cordis stabilitatem debemus accipere? debet igitur fluctuationem cordis restringere, et ad unius veri gaudii desiderium cogitationum affectionumque motus colligere, qui se cupit, vel credit illo verae sobrietatis poculo inebriandum fore. Haec est illa vere beata terra, mentis videlicet stabilitas tranquilla, quando mens in seipsa tota colligitur, et in uno aeternitatis desiderio immobiliter figitur. Haec est illa terra quam Veritas promittebat, cum dicebat: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Haec est illa terra de qua Psalmista promittens admonebat, et admonens promittebat: Inhabita, asinus fortis, vidit et concupivit, et in ejus concupiscentias mirabiliter exarsit: Issachar, inquit, asinus fortis habitans inter terminos, vidit requiem quod esset bona,
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑ inuitatoriũ alta uoce.
iuxta illud. Uenite filii audi.¬
duxit. uen̾unt regẽ cel ado¬
rare. Et nota ꝙ uox humił p̃
toriũ exaltat᷑. qr ecłia secre
ascendat ardor ꝓximos. Seqͦ
hẏmnus qui ẽ laus dĩ cũ can.¬
tico. uel uox humana in me¬
laudem dĩ metͥce ꝯposita. qr
post inuitationẽ multi conse
gocio ꝑ ambulante intene¬
bris. diuma defendam᷑ uir-¬
ciatos eẽ quoꝵ festa agunꝰ
monstremirs: Secũdũ ħ aut̃¬

Expanded text:
Sequitur invitatorium alta voce, juxta illud: Venite, filii, audiduxit , venerunt regem coeli adorare. Et nota quod humilis vox torium exaltatur, quia Ecclesia secretascendat ardor proximos. Sequitur hymnus, qui est laus Dei cum cantico, vel vox humana in laudem Dei metrice composita, quia post invitationem multi conseqgotio perambulante in tenebris divina defendamur virciatos nos esse quorum festa agimus, monstrem
Abbreviated transcription (Latin):
tas bñdicendi sibi tradita
sit. cui iub̾e dat̾ ẽ. Q añ sac̾¬
tionib itaq p̃dicamꝰ. Resp̃õ¬
sorla sunt bona oꝑa. uñ sic pul¬
chre dicunt᷑. q ꝑea resp̃õdemꝰ.
Pulchre. it respondet p̾dicatõ¬
ni qui ꝙ audiuit oꝑe imple
uit. Numerus istor idẽ agit
turbe lectionũ. ⁊ respons no

Expanded text:
tas benedicendi illi tradita sit, cui jubere datum est. Quod autem sacertionibus itaque praedicamus. Responsoria sunt bona opera. Unde sic pulchre dicuntur, quia per ea respondemus. Pulchre enim respondet praedicationi qui quod audivit implet opere. Numerus istorum idem gerit turbae Lectionum et responso
Abbreviated transcription (Latin):
ciues sunt exercitꝰ angłorũ
cũ claro senatu apłoꝵ. ꝓpħe
martirũ agmina. flores uir¬
ginũ. uernans chorus con¬
fessor. ⁊ uniu̾salis circũdata
uarietate scõꝵ societas. cas¬
ta gnãtio cum claritate. hãc
tam admirandam celi curlam
mirifice adornat gẽma illa
singularis ⁊ inconꝑabilis. q̃
mat᷑ ⁊ uirgo nec pͥmã simi¬
lem uisa ẽ nec hre seq̃ntẽ. de
uisione aut̃ ip̃iꝰ regis qͣnta¬

Expanded text:
coelorum, exercitus angelorum, cum claro senatu apostolorum,martyrum agmina, flores virginei, vernens chorus confessorum, et universalis circumdata varietate sanctorum societas, casta generatio cum claritate. Hanc tanquam admirandam coeli curiam mirifice adornat gemma illa singularis et incomparabilis, quae mater et Virgo. Nec primam similem visa est, nec habere sequentem. De visione aut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ecłia. ⁊ quelibet fideł aĩa
⁊ suꝑna patͥa. Seq̃r alta uo¬
strat᷑. quã manifesteꝰ ⁊ miri
re rubrũ transisse. ⁊ hostib sub.¬
inuigilia matutina exodus mõ¬

Expanded text:
libet fidelis anima, et superna patria. Sequitur alta vostratur quam manifeste et mirifre Rubrum transisse et, hostibus subin vigilia matutina Exodus mon
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ꝓscĩficatione domꝰ orat. ut
orabat dicens. pat̃ scĩfica eos
innoie tuo surgens ñ salutat¬
beti inpaim̃to ẽ simplex
doctͣna fidei incorde huma¬
no. u̾sus afinistro angło orien¬
tis ductus in dextrũ occiden¬
tis. ⁊ alt̾ adextro orientis insi¬
nistrũ occidentis. crucẽ expͥ¬
munt. ⁊ collectionẽ utͥusq
tis manib bñdixit. Licet enim
aboriente transiens xp̃c. tũ
insinistra reliquid uideos. qr
infideles.⁊uenit adgentes
quib licet fuissent inoceiden¬
te dat eẽ indext̾a.⁊ tandem
agentib indext̾a positis orien
angło occidentis. quos ꝯstat
eẽ det̾iores. quam pͥus genti¬
les inuenerit.Cambuca qua
scribitur : minist̾iũ doctoꝵ quo
facta est conu̾sio gentium. ⁊
ꝑficienda iuideoꝵ. Qi deĩ stãs
añ altare dnĩ in adiutoriũ in¬
uocat. significat eos qui ꝑcep¬
ta fide ad pugnã se p̃ꝑant.
⁊ qr adhuc sunt inc̾tamine
addicit᷑. Post quã hec aqua
uino aque nixto. aqua est
ppłs. Sal doctna.cinis memo

Expanded text:
tificatione domus orat, et orabat, dicens: Pater, sanctifica eos in nomine tuo . Surgens autbeti in pavimento est simplex doctrina fidei in corde humano. Versus a sinistro angulo orientis ductus in dextram occidentis, et alter a dextro orientis in sinistrum occidentis, crucem exprimunt et collectionem utriusque tiab oriente transiens Christus, tamen in sinistra reliquit Judaeos, quia infideles, et venit ad gentes: quibus licet fuissent in occidente dat esse in dextera, et tandem a gentibus in dextera positis orientangulo occidentis, quos constat esse deteriores quam prius gentiles invenerit. Cambuca qua scribitur mysticat ministerium doctorum, quo facta est conversio gentium et perficienda Judaeorum. Quod deinde stans ante altare Deum in adjutorium invocat, significat eos qui percepta fide ad pugnam se praeparant. Et quia adhuc sunt in certamine, adjungitur. Post hoc aqua vino aquae misto. Aqua est populus, sal doctrina, cinis memor
Abbreviated transcription (Latin):
eoriq discipłos. qui crucis mis¬
teriũ ꝑ iͦi. climata mundi.
dño cooꝑante p̃dicauerunt.
albũ uelam̃ inmortalitatis miᷤ¬
ticat leticiã. de qua filius ex
te adconfitendũ surrexisse
ꝑas. conpletorium. Quia dig¬
nũ ẽ ut hõ qui corpus gerit
ex .iiii.elem̃tis. quat̾ respectu
noctis. ⁊ quat respectu diei. ꝑ
diem naturalẽ dm̃ plarare fi¬
bi satagat: ⁊ cũ omni tꝑ̃e lau¬
dandus fit ds̃. potissimũ inp̃¬
dictis horis laudat᷑ abecłia
dignatus ẽ fac̾e. Nocte it me¬
clia natusẽ deuirgine. dilu¬
culo surrex̃. hora pͥme muli¬
erib ab angłis annunciata ẽ
ꝯmemoramꝰ aduentũ dñi. in
mundi uesꝑe. In cõpletorio ꝯ¬

Expanded text:
eorumque discipulos: qui crucis mysterium per quatuor climata mundi Domino cooperante praedicaverunt. Album velamen immortalitatis mysticat laetitiam: de qua Filius exste ad confitendum Domino surrexisse peras, completorium. Quia dignum est ut homo qui corpus gerit ex quatuor elementis, quater respectu noctis, et quater respectu diei; per diem naturalem Deum placare fibi satagat, et cum omni tempore laudandus sit Deus, potissimum in praedictis horis laudatur ab Eccldignatus est facere. Nocte enim media natus est de Virgine, diluculo surrexit, hora prima mulieribus ab angelis annuntiata est commemoramus adventum Domini in mundi vespere. In in completorio
Abbreviated transcription (Latin):
p̾̃dictas deps̃s. In ꝓfestis die
b xii. psalmos canimus. ꝓsin¬
gulis horis noctes inquib dõ
seruiendũ ẽi ⁊ sexantipho¬
Quod abuno singularit᷑ anti
phona. ⁊ acet̾is ꝯmunit̃ can¬
tat᷑. significat ꝙ ds̃ pͥor dilex̃
nos. ⁊ nos dilectioni eiꝰ ꝯmu¬
nit̾ respond̾e debemꝰ. Neuma
t᷑ l̾isus acuta uoce. ad excitan¬

Expanded text:
pradictas de psalmis. In non festis diebus duodecim psalmos canimus pro singulis horis noctis in quibus Deo serviendum est, et sex antiphongit. Quod ab uno singulariter incimuniter cantatur significat quod Deus prior dilexit nos, et nos dilectioni ejus communiter respondere debemus. Pneuma tur Versus acuta voce ad excitan
Abbreviated transcription (Latin):
Uircga eiꝰ potestas. tͣna ꝑcussio.
celestiũ t̾restͥum unfernoꝵ
dnãt̾o. uͭ tͥnarerũ machina flec¬
tat gͣnu iã subdita. Int̾rogõ in¬
clusi ignorantia ppłi. aꝑtio hoᷤᷤ¬
tii euacuatõ pect̃i. Pontifex
intrans pacem domui p̾cat᷑.¬

Expanded text:
irga ejus, potestas; trina percussio, coelestium, terrestrium et infernorum dominatio; ut trina rerum machina flectat genu jam subdita; interrogatio inclusi, ignorantia populi; apertio ostii, evacuatio peccati. Pontifex intrans pacem domui precat
Abbreviated transcription (Latin):
sñ dõ nullũ opus ꝓficit. in con¬
petituri. his factis uenit ad
altare cantans. Introibo ad al
deaqua adbasim altaris effũ¬
dit. ꝯmittens dõ ꝙ excedit ui¬
res humanas intanto sacram̃¬
to. Dehinc altare lintheo ext̃
eius. tunsionib passionũ. ad
candorẽ ⁊ głam in mortalita¬
tis ꝑdup̾ta. h pontifex offert
crucem facit deoleo scĩficato.
deĩ cruces tres ꝑsingłos pa¬
rietes ecłie eodẽ oleo crisman¬
t᷑. ⁊ sic ꝑacta ꝯsecratione. alta¬
re albo uelamine oꝑttͤ. Incen¬

Expanded text:
ne Deo nullum opus proficit, in conpetituri. His factis venit ad altare cantans: Introibo ad altde aqua ad basim altaris effundit, committens Deo quod excedit vires humanas in tanto sacramento. Dehinc altare linteo exterg caro ejus tunsionibus passionis ad candorem et gloriam immortalitatis perducta. Hinc pontifex offert crucem facit de oleo sanctificato. Deinceps cruces tres per singulos parietes Ecclesiae de eodem oleo chrismantur, et sic peracta consecratione altare albo velamine operitur. Incen
Abbreviated transcription (Latin):
ce diũ dr̃. uos estis lux mun¬
pla. Uñ admonens ip̃e ait.
luceat lux ur̃a corã hoĩbus
Quod ecłia intus ornat᷑ festi¬
ue ñ extra. mist̾ĩalit̃ ĩnuit
c̾et.in sit ext̾ns despicabilis
in aĩa tñ q̃ sedes dĩ ẽ radiati
Uñ dicit. suigra sũ formo

Expanded text:
 dicitur. Vos esti lux munpla. Unde ipse admonens ait: Luceat lux vestra coram hominibus . Quod Ecclesia intus ornatur festive, non extra moraliter innuit cet enim sit exterius despicabilis, in anima tamen quae sedes Dei est radiat, unde dicit: Nigra sum sed formos
Abbreviated transcription (Latin):
dus quib ascendebat᷑ intem¬
uir beatus ascensiones in
corde sue disposuit.hanc ui¬
dit iacob sealã sũmitas cuiꝰ
celos tangebat. Luminaria

Expanded text:
dus quibus ascendebatur in temvir beatus ascensiones in corde suo disposuit. Hanc vidit Jacob scalam: summitas cujus coelos tangebat. Luminaria
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃tũ facit. spes erigit.
catholica uiuis ⁊ multis la¬
pidibus adiuuata. templũ
dĩ ẽ. quia multa templa u¬
num templũ dĩ ẽ. quor unus
ds̃ iuna fides. Domus gͦ dedi¬
canda. ẽ aĩa scĩficanda. aqua
penitentia. sal sapientia. tna
asꝑsio tͥna inm̾sio baptizandi.

Expanded text:
igit, catholica, una ex multis lapidibus adunata, templum Dei est, quia multa templa unum templum, quorum unus Dominus et una fides. Domus ergo dedicanda est anima sanctificanda; aqua, poenitentia; sal, sapientia; trina aspersio, trina immersio baptizandi;
Abbreviated transcription (Latin):
astant. inquẽ angłi deside¬
rant semꝑ ꝯspic̾e. Ad hunc
regem inmortalẽ uidendũ
facie ad faciẽ p̃ꝑat se p̃sens ec¬
poralia. patͥe sue festua ⁊ et̃.¬
na recolit gaudia. uͭ sponsus¬
suus angłicis laudat᷑ organis.
om̃sq scĩ diem magne festi¬
uitatis quã fec̃ dñs ꝯtinue ce¬
lebrantes inepithalamiis
laudare ñ cessant. sponsum
inmortalẽ. speciosũ forma p̃
filiis hominũ. qui ecłiam sibi
gratuita eleg̃ clem̃tia. deqͣ
ut abet̃no p̃uide̾at ait. Ibo

Expanded text:
, in quem angeli desiderant semper conspicere. Ad hunc regem immortalem videndum facie ad faciem praeparat se praesens Ecporalia, patriae suae festiva et aeterna recolit gaudia, ubi sponsus angelicis laudatur organis. Omnesque sancti diem magnae festivitatis quam fecit Dominus continue celebrantes, in epithalamiis laudare non cessant Sponsum immortalem, speciosum forma prae filiis hominum, qui Ecclesiam sibi gratuita elegit clementia. De qua, ut ab aeterno praeviderat, ait: Ibo
Abbreviated transcription (Latin):
uiã. dũ factꝰ ẽ egssus eiꝰ aꝑa¬
tre. regͥssus eius ad patrẽ ex¬
cursus usq ad inferos. recur.¬
sus adsedem dĩ. ut om̃s electos
apͥncipio usq adfinem unũ
regnũ inuisione sũme tͥnita¬
tis faciat in qua głat᷑. unus

Expanded text:
ssus ejus a patre, regressus ejus ad Patrem: excursus usque ad inferos, recursus ad sedem Dei, ut omnes electos a principio usque ad finem mundi unum regnum in visione summae Trinitatis faciat, in qua gloriatur unus
Abbreviated transcription (Latin):
tronũ di eugłiste spãlit̾ subleuãt.
argentee dñr columpne. iuxͣ
illud incanticis canticor. Colũp¬
nas fecit argenteas. Reclina
qui quia sũmã duunitatẽ ⁊
et̃ne uite clarttatẽ ꝯtemplant᷑.
auro ꝯꝑant᷑. Uñ in p̃dictis can¬
ticis dictũ ẽ. reclinatoriũ au¬
reum. Tigna sunt qui spãlit̃
subleuant. laquearia qui ornãt
ferculũ sibi fecit rex salomon
titate candidatis. Crux tͥum
qui media caritate constra

Expanded text:
evant. argenteae dicuntur columnae, juxta illud in Canticis canticorum: Columnas fecit argenteas . ReclinaQui quia summam divinitatem et aeternae vitae claritatem contemplantur, auro comparantur. Unde in praedictis Canticis dictum est: Reclinatorium fecit aureum . Tigna sunt quae spiritualiter sublevant. Laquearia quae ornant Ferculum fecit sibi rex Salomon titate candidatis. Cancelluqui « media charitate constra
Abbreviated transcription (Latin):
significat. sñ quo nullũ mu¬
nus patͥ offert᷑ acceptabile.
Uñ ecłia ad patrẽ orõnes
quit᷑ dicens. his omĩb sicut
uestim̃to uestieris. Gradus
quib ascendit᷑ ad altare sp̃a¬
lit̃ demonstrant apłos ⁊ mar¬
re sanguinẽ suũ fudunt spõ¬
sa incanticis amoris uocat
ascensũ purpureũ .xu. qͦ uir

Expanded text:
significat, sine quo nullum munus Patri offertur acceptabile. Unde Ecclesia ad Patrem orationes quitur dicens: His omnibus sicut vestimento vestieris. . Gradus, quibus ascenditur ad altare, spiritualiter demonstrant apostolos et marejus sanguinem suum fuderunt. Sponsa in Canticis canticorum vocat asc
Abbreviated transcription (Latin):
tre ᷤᷤ scripture sunt diuine. que
uentũ ⁊pluiniã repellunt.i. no
ciua ꝓhibent.⁊ dũ claritatẽ
intus latiores sunt. qr misticꝰ
sensus amplior ẽ. ⁊ p̃cellit litte¬
eali. has freq̃ntant p̃dicatores
qui ut nubes uolant. ⁊qͣi co¬
lumbe ad fenestras suas. It̃. ꝑ
uanitates hauriant: untus
pat̾e addbona spũalia. Ostium

Expanded text:
treae Scripturae sunt divinae, quae ventum et pluviam repellunt, id est nociva prohibent; et dum claritatem intus latiores sunt, quia mysticus sensus amplior est et praecellit litterali. Has frequentant praedicatores, qui ut nubes volant et quasi columbae ad fenestras suas . Item pvanitates hauriant, et intus patere ad bona spiritualia. Ostium
Abbreviated transcription (Latin):
se ipm̃ u̾bere alan ad cantandũ
excitat. Notate singła mist̾ia
sunt filii hꝰ scłi inpeccanteͥs ia¬
centes. Gallus chorus p̾lator
qui distincte p̃dicant. dormi¬
entes excitant: ut abiciant
oꝑa tenebrarũ. clamantes. ue.
dormientib exurgge qui dor¬
nus. lucem uenturã p̃nunciãt.
dum diẽ iudicii ⁊ futurã głiã
p̃dicant. Prudent̾ aut̃ añ quã
aliis p̃dicent uirtutib se asõp¬
no peccĩ excitantes corpꝰ suũ
castigant. Uñ apłs. Castigo cor¬
se ꝯtra uentũ. qñ increpando
⁊ arguendo ꝯtra rebelles for
te qñq fugisse arguant᷑. Uir¬
ga ferrea inqua gallus sedet.
rectũ rep̾sentat sermonẽ p̃di¬
cantis. ut ñ loquat᷑ exspłi hoĩs. s
dĩ scd̾m scripturas. Iuxta illud.
Siquis loquit᷑ qͣr sermones di.
Quod uirga ẽ supra crucẽ posita
innuit sermonẽ scripturarũ
ꝑcrucẽ consũmatũ ẽe ⁊ confir

Expanded text:
seipsum verbere alarum ad cantandum seipsum verbere alarum ad cantandum excitat. Notate singula mysticesunt filii hujus saeculi in peccatis jacentes; gallus, chorus praelatorum qui districte praedicant, dormientes excitant, ut abjiciant opera tenebrarum, clamantes: Vae dormientibus! Exsurge, qui dormis. Lucem venturam praenuntiant: dum diem judicii et futuram gloriam praedicant. Prudenter autem antequam aliis praedicent, virtutibus se a somno peccati excitantes, corpus suum castigant. Unde Apostolus: Castigo corse contra ventum, quando increpando et arguendo contra rebelles fortte quandoque fugisse arguantur. Virga ferrea in qua gallus sedet rectum repraesentat sermonem praedicantis, ut non loquatur ex spiritu hominis, sed Dei secundum Scripturas, juxta illud: Si quis loquitur quasi sermones Dei . Quod virga est supra per crucem posita innuit sermonem Scriptutarum per crucem cons
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓh̾arum sicut scriptũ ẽ. fũ¬
dam̃ta eiꝰ inmontib scĩs.
Suꝑ edificati parietes uidei
sunt et gentiles. dequatu
or partib mundi uenienteᷤᷤ
ad xp̃m. Om̃s lapides expo¬
liti sunt. ⁊ quadrati .i. scĩ
mundi atq firmi qui ꝑma
nus sũmi artificis disponũ¬
tur ꝑmansuri. Quoꝵ quidã
ferunt᷑ ⁊ ñ ferunt. ut sun¬
pliciores inecłia. alii ferunt᷑¬
⁊ ferunt ut medii. alii tm̃ fe¬
qui ẽ singłare fundam̃tũ. In
hoc tb edificio quanto quis
diffe̾ntiꝰ excellit.tanto humi¬
lior plus edificii subleuat. ꝙ̾
una caritas more cem̃ti cõ¬
uingit. Dũ uui lapides pa¬
cis ꝯpagge ligant᷑. Turres ã¬
p̃dicatores sunt ⁊ p̾lati ecłie
qui sunt munim̃ et defensio
eius. Un̾ sponsus adsponsã in
canticis amoris sic loquit᷑.
sollũ tuũ sic̃ turris dd edifica¬
ta cũ ꝓpugnaculis. Gallus supͣ¬
positus itẽ p̃dicatores rep̃sen
dit. dormientes excitat diem
apꝓpinquantẽ p̃ciit. s pͥus

Expanded text:
arum, sicut scriptum est: Fundamenta ejus in montibus sanctis. . Superaedificati parietes, Judaei sunt et gentiles de quatuor mundi partibus venientes ad Christum. Omnes lapides expoliti sunt et quadrati, id est sancti, mundi atque firmi. Qui per manus summi artificis disponuntur permansuri. Quorum quidam feruntur et non ferunt, ut simpliciores in Ecclesia. Alii feruntur et ferunt, ut medii. Alii tantum fequi est singulare fundamentum. In hoc enim aedificio quanto quis differentius excellit, tanto humilior plus aedificii sublevat. Omnes una charitas more caementi conjungit, dum vivi lapides pacis compage ligantur. Turres aupraedicatores sunt et praelati Ecclesiae, qui sunt munimenta et defensio ejus. Unde sponsus ad sponsam in Canticis canticorum sic loquitur: Collum tuum sicut turris David, aedificata cum propugnaculis . Gallus qui superpositus est praedicatores repraesentcantu, dormientes excitat, diem appropinquantem praecinit; sed prius
Abbreviated transcription (Latin):
monum̃tũ. Uersus orientẽ
oramus. licet d̾s uͥq sit. Iuxͣ
ñ ẽ finis. Memores ꝙ ip̃e qui
ẽ splendor lucis et̃ne᷑ illumi¬
nauit sedentes intenebris.
qñ uisitauit nos oriens ex

Expanded text:
m. Versus orientem oramus, licet Deus sit ubique, n est finis, memores quod ipse, qui est splendor lucis aeternae, illuminavit sedentes in tenebris, quando visitavit nos oriens e
Abbreviated transcription (Latin):
q̃tendit ad alta retentat. Cam¬
pane quan sonoritate ppłs ad
ecłiam ꝯuocat᷑. p̃dicatores mis¬
ticant. qui qr admulta sunt
necĩi multis designant᷑ uoca¬
bulis. Nectrũ aut̃ quod exutra¬
q parte sonũ elicit: lĩgua p̃di¬
catoris ẽ. q̃ utrũq testam̃tũ
resonare fac̃. Lignũ uñ pendet
campana crucẽ significat. Liga

Expanded text:
tendit ad alta, repraesentat. Campanae quarum sonoritate populus ad ecclesiam convocatur, praedicatores mysticant, qui quia ad multa sunt necessarii, multis designantur vocabulis. Plectrum quod ex utraque parte sonum elicit, lingua praedicatoris est, quae utrumque Testamentum resonare facit. Lignum, unde pendet campana, crucem significat; ligat
Abbreviated transcription (Latin):
liũ bonoꝵ listicie habundãt.
cũ eam p̃dictarũ ancillarum
filii. uigili solititudĩe custodiãt.
dan uideł ⁊ neptalĩ satagentib
in ꝯfirmanda pace cunũ gad̾
⁊̃ aser uiribit̾ agantib. inex¬
pagnatione hostiũ. Hoꝵ namq
prudentia cuies pacificantur.

Expanded text:
lium bonorum divitiae abundant, cum eam praedictarum ancillarum filii vigili sollicitudine custodiunt: Dan videlicet et Nephtalim satagentibus in confirmanda pace civium, Gad et Aser viriliter agentibus in expugnatione hostium. Horum namque prudentia cives pacificant
Abbreviated transcription (Latin):
tia. qͦs uiuentes adhuc inual¬
ie lacͥmarũ. p̃mit infirmitas
fua. si tantũ delatantur ineꝰ
oꝑib illi ⁊̃ quos iam ab sorbu¬
it᷑ felicitas iłia et̾na: Aser pĩgi
paius cuis. ⁊ p̃bebit dełitiasre¬
gib. Et unde ei tanta diuitiar̃
ħabuntlantia. canta delitiar᷑
copia. nͥ ut dictũ ÷ de hostiũ
spoliis. intam frequenti uicto¬
ria Constat nãq qͥa quanto
ampliꝰ atterunt᷑. hostei iusti¬
cie. tanto uheriꝰ cumu lantur
gaudia oscientier Gła ⁊ diui¬
tie in domo eiꝰ ait psalunsta.¬

Expanded text:
tia, quos viventes adhuc in valtia, quos viventes adhuc in valle lacrymarum premit infirmitas sua, si tantum delectantur in ejus operibus illi etiam quos jam absorbuit felicitas illa aeterna? Aser, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Et unde ei tanta divitiarum abundantia, tanta deliciarum copia, nisi, ut dictum est, de hostium spoliis in tam frequenti victoria? Constat namque quia quanto amplius atteruntur hostes justitiae, tanto uberius cumulantur gaudia conscientiae: Gloria et divitiae in domo ejus, ait Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
ta non tim̃e Tint̃ ipãs ꝑsecu¬
tiones pacẽ cord̃ animi qͣ tͣn¬
qͥllitatẽ non amritte: Siem̃
gaudiũ ÷ uicelo suꝑ uno peccõ¬
re pententiaui agente quanta
tc̃ sollempuitas erit suꝑ qͦlib
iusto. ꝑ iustia libent̃ morien¬
te. S ere aser pingus panis
cuis. ⁊ p̃bebit delitias rogib.
O quał panis. ꝑanis euist o
quales delitie delicie eius: qͦ
tm̃ sapuiit regib regib tali¬
bus. Certe reges isti iam ad
nuptias agui uitͦierunt. iã
iam torrente uoluptatis ebri¬
antur: ⁊ adhuc huiꝰ aserde¬
litias insatiꝯbilit̾ esuriunt.
⁊ usq hodie esurieutes ⁊ si¬
cientes iustiam in tanta celestuumi
gaudioꝵ habundantia hanesu¬
am fainẽ uł sitim sedare ñ possunt
aser pigius panis eius. ⁊ ꝑre¬
bebit delitias regib. Quã pi¬
das largus esse potest. in neces¬
sitates pauꝑm. cui suꝑ habun¬
dat parare delicias regitin
Quantũ putas muantur. qͣtũ¬
ue giatulantur: in eius ostan¬

Expanded text:
ta non timere, et inter ipsas persecuta non timere, et inter ipsas persecutiones pacem cordis animique tranquillitatem non amittere. Si enim gaudium est in coelo super uno peccatore poenitentiam agente , quanta tunc solemnitas erit super quolibet justo, pro justitia libenter moriente? Vere Aser pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. O qualis panis, panis ejus! O quales deliciae, deliciae ejus, quae tantum sapiunt regibus, regibus talibus! Certe reges isti jam ad nuptias Agni introierunt, jam jam torrente voluptatis inebriantur, et adhuc hujus Aser delicias insatiabiliter esuriunt, et usque hodie esurientes, et sitientes justitiam, in tanta coelestium gaudiorum abundantia hanc suam famem vel sitim sedare non possunt. Aser, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Quam putas largus esse potest in necessitates pauperum, cui superabundat parare delicias regum? Quantum putas mirantur, quantumve gratulantur in ejus constan
Abbreviated transcription (Latin):
Uantũ namq putas
aser iste habu̾ndat duui¬
dus spiritaliłĩ ꝯsolationũ. qͣn¬
tumq affluit delitiĩs spuali¬
um g̾audioꝵ cuiꝰ diutias q̃¬
libet ad uersitas. non tam mi¬
nuere. quã aug̾e soler cuius
delitias q̃uodius torm̃tũ nec
saltĩ interpolare ualet. Nani
quanto duriꝰ p̃mit᷑ exterius.
tanto delectabiliis głatur
interiꝰ. Hȩẽ sunt ille delitie
quas tm̃ sĩciunt. quas tam
gratant᷑ accipiunt. nondico
pauꝑes ⁊ ignobiles. s ⁊̃ ipsi re-¬
ges ⁊ pͥncipes. Mentior si de ip¬
so ħ ip̃ascriptura non loquit᷑.
Aser inquit pinguis panis eiꝰ.
⁊ p̃bebit delinias regib. Quã
enim putamꝰ suauit᷑ pascunt᷑.
non qͥlibet reges. s illi utiq
u̾e reges. qͥb ille rex regũ. ⁊ dñs
dnãnitũm. restituit imꝑiũ
corꝑis sui. ⁊ qͥb distbuit reg¬
num patͥs sui talib inquã
regib ꝗͣ ꝓutamꝰ dulce sit. ꝗͣ
intime eis sapit.cũ uideant
hoĩem iusticie amore torm̃-¬

Expanded text:
uantum namque putas Aser iste abundat divitiis spiritualium consolationum, quantumve affluit deliciis spiritualium gaudiorum, cujus divitias quaelibet adversitas non tam minuere quam augere solet, cujus delicias quodvis tormentum nec saltem interpolare valet. Nam quanto durius premitur exterius, tanto delectabilius gloriatur interius. Hae sunt illae deliciae, quas tantum sitiunt, quas tam gratanter accipiunt, non dico pauperes et ignobiles, sed etiam ipsi reges vel principes. Mentior, si haec de ipso ipsa Scriptura non loquitur. Aser, inquit, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Quod enim putamus suaviter pascuntur, non quilibet reges, sed illi utique vere reges, quibus ille Rex regum et Dominus dominantium restituit imperium corporis sui, et quibus distribuit regnum Patris sui; talibus, inquam, regibus, quam putamus dulce sit, quam intime eis sapit, cum videant hominem justitiae amore tormen
Abbreviated transcription (Latin):
I enim dan ppłm suũ distͥc¬
te custodiat: si uiditiũ suũ
diligñt̃ ex̾ceat. fiet ut in cet̾is tͥbu¬
b ratio inueniatur quod uire
dampnari debeat. Mens ⁊ enĩ que
statim in ip̃a suggestione p̃cidit.
illecebrosam cogitationẽ. ñ facile
rapit᷑ in pͣuam delectationĩsicut
⁊ cłpa q̃ cohibet᷑ ante pͣuũ ⁊ sensũ.
nunꝗͣ tͣnsit mactum. Debet gͦ
in iũditio ẽẽ. ut det᷑ aliis tͥbub
ex maiori parte absq lite.⁊ dis¬
ceptatione uiuere. Semꝑ urueniet
dan in sua tͣbu ꝙ ex aminare debe¬
ati ꝙ iuste rep̃hendat. quãuis in
aliis possit fieri ut aligñ aliqͣe¬
arum sine culpa ualeat inueniri.
Aliarũ namq culpa in uolim¬
tate. huius aut̃ exordinatio sepe
÷ in neccĩtate. Nunꝗͣ. it malimi
aꝓprobo. nunꝙͣ malo ꝯsentio. ñ ꝗͣ.
malũ ꝑfitio. nͥ ip̃e uoluero. malũ
autẽ ꝑcogitacionẽ occurrẽ potest.
⁊̃ iuuito. d ad dan ꝑtinet. exur¬
gens malũ statim cũ ꝑ cogitacio¬

Expanded text:
i enim Dan populum suum districte custodiat, si judicium suum diligenter exerceat, fiet ut in caeteris tribubus raro inveniatur quod jure damnari debeat. Mens enim quae statim in ipsa suggestione praecidit illecebrosam cogitationem, non facile rapitur in pravam delectationem, sicut et culpa quae cohibetur ante pravum consensum, nunquam transit in actum. Debet ergo in judicio esse, ut detur aliis tribubus ex majori parte absque lite et disceptatione vivere. Semper inveniet Dan in sua tribu quod examinare debeat, quod juste reprehendat, quamvis in aliis possit fieri ut aliquando aliqua earum sine culpa valeat inveniri. Aliarum namque culpa est in voluntate, hujus autem exordinatio saepe est in necessitate. Nunquam enim malum approbo, nunquam malo consentio, nunquam malum perficio, nisi ipse voluero; malum autem per cogitationem occurrere potest etiam invito. Sed ad Dan pertinet exsurgens malum statim, cum per cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ed quamꝰ qͣlisq bone opimo¬
nis odor de ipso circuinquaq spar¬
gitur: qui nulla molestia. nulla
mopia. astudio obedientie p̃pedit᷑:
hee sunt mandragore quasruben
inuenit. quas ab ipso mat̾ eiꝰ lia
accepit. Quid .ii. ꝑ mandragoras
que odorẽ suũ solent late sparg̾e
nisi bone opinionis famã debemꝰ

Expanded text:
ed quantus qualisque bonae opinionis odor de seipso circumquaque spargitur, qui nulla modestia, nulla inopia a studio obedientiae praepeditur? Hae sunt mandragorae quas Ruben invenit, quas ab ipso mater ejus Lia accepit. Quid enim per mandragoras quae odorem suum solent late spargere, nisi bonae opinionis
Abbreviated transcription (Latin):
qñ oblata laux affectũ tangit.
qñ in laud̃ sue p̃coniis antimus
afficitur. &̾ nn aura popłaris fa¬
uoris ꝑͥ se delectatur. harũ partẽ
rachel petit. lia concedit. ut iurũ
tem ⁊ enĩque suadente ratione
appetitũ uane laud̃ non tempe¬

Expanded text:
affectum tangit, quando in laudis suae praeconiis animus afficitur, et in aura popularis favoris perversae delectatur. Harum partem Rachel petit, Lia concedit, ut virum tem etenim quae, suadente ratione, appetitum vanae laudis non tempe