comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runq fluctu cogita tõnũ quatit᷑. s ꝑ discipline sue uin¬
cla retinetur. Neq hoc tempestas sue inqͥetudinis ad
naufragiũ ꝑt̾rahit. qr in diuini amoris litore ꝑfecta
caritas astringit. Unde necesse ẽ ut quisqͥs ad ꝯtẽplari¬
onis studia ꝓperat. simet ip̃m prius suptilit̾ int̾roget
qͣntũ amat. Machina quipe m̃tis ẽ uis amoris. Que
hanc dũ a mũdo extrahit in alta sustollit. Prius gͦ dis¬
citiat. si sũma in quirens diligit. si diligens timet.
Si nouit incognita aut amando cõprchend̾e. aut ñ com¬
p̃hensa timendo uenerari. In contẽplat̃one et enĩ intẽ
si amor ñ excitat. teporis sui torpor obscurat. Si tuuor
ñ aggrauat. sensus hanc ꝑ inania ad nebulam erroris
leuat. Et cũ clausa ei secretoꝵ ianua tardius aꝑitur ab
est enũ qd̾ legem datur dñs in igne fumo q descendit. qi
⁊ humiles ꝑclaritatẽ sue ostensionis illumiat. ⁊ suꝑboꝵ

Expanded text:
rumque fluctu cogitationum quatitur, sed per disciplinae suae vinrumque fluctu cogitationum quatitur, sed per disciplinae suae vincula retinetur; neque hoc tempestas suae inquietudinis ad naufragium pertrahit, quia in divini amoris littore perfecta charitas astringit. Unde necesse est 209 ut quisquis ad contemplationis studia properat, semetipsum prius subtiliter interroget, quantum amat. Machina quippe mentis est vis amoris, quae hanc dum a mundo extrahit, in alta sustollit. Prius ergo discutiat, si summa inquirens diligit, si diligens timet, si novit incognita aut amando comprehendere, aut non comprehensa timendo venerari. In contemplatione etenim mentem si amor non excitat, teporis sui torpor obscurat; si timor non aggravat, sensus hanc per inania ad nebulam erroris levat; et cum clausa ei secretorum janua tardius aperitur, abest enim quod legem daturus Dominus, in igne fumoque descendit ; quia et humiles per claritatem suae ostensionis illuminat, et superborum
Abbreviated transcription (Latin):
asinariã nͥ actio t̾rena signat᷑. Q̾ dum colla m̃tis ꝑ stul¬
ta desideria stringit hanc ĩ laboris cͥcuitum mittit.
Sunt itaq ñ nulli qui dũ t̾renas actõnes deserũt et
ad contẽplacõnis studia humłitate pposita ultͣ intelli¬
gentie uires surgũt: nõ solũ se in errorẽ deiciunt. s ii¬
firmos qͦͥsq a gremio unitatis diuidũt. Qͥ gͦ uniũ de
minimis scandalitat. meltus illi fuerat ligata collo mo¬
la asmaria ĩ mare proiet. Qͥa nimirũ ꝑuerse menti ex¬
peditius eẽ potusset. ut occupata mũdo t̾rena negocia
ageret. qm̃ ꝑ ꝯtẽplatõnis studia ad multoꝵ ꝑnitiẽ ua¬
caret. Rursum nͥ quibꝰdã m̃tib ꝯtẽplatã uita potiꝰ qm
actiua congrueret nequaꝗͣ ꝑ psalmistã dñs diceret.
et int̾ hec sciendũ est quia sepe ⁊ pigras mentes a Act¬
morad opus excitat. ⁊ inquietas in ꝯtẽplatõne timor
refrruat. Anchora enĩ cordis ẽ pondus cunoris. Et ple¬

Expanded text:
asinariam, nisi actio terrena signatur? Quae dum colla mentis per stulta desideria stringit, hanc in laboris circuitum mittit. Sunt itaque nonnulli qui dum terrenas actiones deserunt, et ad contemplationis studia, humilitate postposita, ultra intelligentiae vires surgunt, non solum se in errorem dejiciunt, sed infirmos quosque a gremio unitatis dividunt. Qui ergo unum de minimis scandalizat, melius illi fuerat, alligata collo mola asinaria, in mare projici, quia nimirum perversae menti expeditius esse potuisset, ut occupata mundo terrena negotia ageret, quam per contemplationis studia ad multorum perniciem vacaret. Rursum, nisi quibusdam mentibus contemplativa vita potius quam activa congrueret, nequaquam per Psalmistam Dominus diceret: ed inter haec sciendum est quia saepe et pigras mentes amor ad opus excitat, et inquietas in contemplatione timor refrenat. Anchora enim cordis est pondus timoris; et ple
Abbreviated transcription (Latin):
ceruicem subdit. Asius rebellantẽ iam ĩpatientiã stra¬
uit. s inanem głam nondũ uicit. Et cũ se ꝑ hnͣc mũ¬
di honorib inserit. confitꝰ causarũ stimulis ad ĩpatien¬
tiam captus redit. Cũq manis gła ad defensionẽ sui a¬
nimũ erigit. ⁊ illam uictus tolerat qmͣ suꝑauit. Alius
ianẽ gl̾am iã subdidit. s cũ ĩpatientiã necdũ strauis.
Et cũ multa resistentib ꝑ ĩpatientiã minat᷑. erubescẽs
ñ implere qd̃ loquit᷑. sub inanis głe iugũ reuocatur.
Et hocuictus ꝑ alud toserat. ꝙ. plene se uicisse gaualas
Sie gͦ ope uicaria fugitiuũ suũ ucia retinent. ⁊ qi iani
amissũ sub dominii iure recipiunt. atꝙ ad uindict̃a sibi
uicisim tradunt. Peruersis itaq inuolute s̃ gressuũ se¬
mite. qui ⁊ si deuicta una nequicia pedem leuant. reg

Expanded text:
ebellantem jam impatientiam stravit, sed inanem gloriam necdum vicit, et cum se per hanc mundi honoribus inserit, confixus causarum stimulis ad impatientiam captus redit; cumque inanis gloria ad defensionem sui animum erigit, et illam victus tolerat, quam superavit. Alius inanem gloriam subdidit, sed tamen impatientiam necdum stravit; et cum multa resistentibus per impatientiam minatur, erubescens non implere quod loquitur, sub inanis gloriae jugum revocatur; et hoc victus per aliud tolerat, quod plene se vicisse gaudebat. Sic ergo ope vicaria fugitivum suum vitia retinent, et quasi jam amissum sub dominii sui jure recipiunt, atque ad vindictam sibi vicissim tradunt. Perversis itaque involutae sunt gressuum semitae, quia etsi d
Abbreviated transcription (Latin):
quia qui maiora nesciunt. uidicare de minimis ne
quaꝙͣ possunt. Ordo quippe iudicii exigit. ut qd̾ exa¬
minare nitimur tͣnscendamꝰ. Si eñ preesse rebus
uidet. I dcirco itaq mens reꝓba presentis iute curfũ
estimare non safficit. qi ãmirationi iliꝰ ex amore
succumbit. Sancti aũt uiri quo ad eterna cor eleuãt
qn breue sit qd̾ fine claudit᷑ pensant.⁊ eo eoꝵ sensibus
uilescit qd̾ preterit. quo intellectu radiante int̾lucce qd̾
aceptũ nũqͣm recedit. Cumq infinitatẽ ꝑenuitatis asp¬
duint. nequaqͣm iam ꝓ magno desid̾ant quicqͥd finis an¬
gustat. S subleuata mens extͣ tempoꝵ t̾minos ducitur.
⁊cũ carne in tempore tenet᷑. Et tanto altius finienda de¬
spicit. qͣnto uerius infinita cognoscit. Propter qd̾ ad e
ernitatis intentõnem tendit᷑ ⁊ cũ presens eam feliciter
⁊ qͣi presentem hnͣc cotidie conspicit. Q a enĩ uita indesi¬
nenter labitur. spes ei uiuendi funditꝰ amputat᷑. Q ab

Expanded text:
quia qui majora nesciunt, judquaquam possunt. Ordo quippe judicii exigit ut quod examinare nitimur transcendamus. Si enim praeesse rebus us vincitur videt. Idcirco itaque mens reproba praesentis vitae curcum aestimare non sufficit, quia admirationi illius ex amore succumbit. Sancti autem viri, quo ad quam breve sit quod fine clauditur pensant, et eorum sensui vilescit quod praeterit, quo intacceptum nunquam recedit; cumque infinitatem perennitatis aspiciunt, nequaquam jam pro magno desiderant quidquid finis angustat. Sed sublevata mens extra temporum terminos ducitur, etiam cum carne in tempore tenetur; et tanto altius finienda despicit, quanto verius infinita cognoscit. Sed haesens eam feliciter et quasi praesentem hanc quotidie conspicit. Quia enim vita indesinenter labitur, spes ei vivendi funditus amputatur. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Actionis nãq tempꝰ primũ ẽ. ꝯtẽplatõnis extre¬
: mũ. ¶nde necesse ẽ ut ꝑfectus quisꝙ prius uͥtutibus
mentẽ exerceat. atq hane pꝰtmodũ in horreũ quietiᷤᷤ
condat. Hinc est enũ qd̾ is quẽ legio demonũ dño ui¬
bente dereliquit ad saluatoris sui pedes residet. uerba
doctrine ꝑcipit. ⁊ de regione sua simul disced̾e cũ salutiᷤ
auctore concupiscit. S tam̃ ei ip̃a q̃ salutem contulit ue¬
ritas dicit. Reuertere primũ ĩ domũ tuã. ⁊ narra qnͣta
fecerit tͥ dñs. Cum enĩ qͣmlib parũ de diuina cagnitõne ¶n¬
ꝑcipiuiꝰ. redire ad humana iã uolumꝰ. ⁊ proximoꝵ necessi¬
tatib onerari recusamꝰ Qͥetem ꝯtẽplatõius q̃rimꝰ. uilq
aluid uisi hoc qd̾ sine labore reficit amamꝰ. S sanatos
nos u̾icas ad domũ nuttit. narrare q̃ nobiscũ acta s̃ p̃cipit.
ur uidłe prius mens exudet ĩ oꝑe.⁊ pͦmodũ refici debeat

Expanded text:
ctionis namque tempus primum est, contemplationis extremum. Unde necesse est ut perfectus quisque prius virtutibus mentem exerceat, atque hanc postmodum in horreum quietis condat . Hinc est enim quod is quem legio daemonum Domino jubente dereliquit, ad Salvatoris sui pedes residet, verba doctrinae percipit, et de regione sua simul discedere cum salutis auctore concupiscit; sed tamen ei ipsa quae salutem contulit Veritas dicit: Revertere primum in domum 210 tuam, et narra quanta tibi fecerit Dominus. Cum enim quamlibet parum de divina cognitione percipimus, redire ad humana jam nolumus, et proximorum necessitatibus onerari recusamus; quietem contemplationis quaerimus, nihilque aliud, nisi hoc quod sine labore reficit, amamus. Sed sanatos nos Veritas ad domum mittit, narrare quae nobiscum acta sunt praecipit, ut videlicet prius mens exsudet in opere, et postmodum refici debeat
Abbreviated transcription (Latin):
q eas sensibiles ꝑ ardorem caritatis reddit. Uude ei
sponsa in canticis canticoꝵ dicit. Uuluerata sum ca¬
ritate: Male enĩ sana aĩa. atq in huiꝰ exilii ceca secu¬
rirate prostrata. nec uidebat dñm nec uid̾e reqͥrebat.
Eereussa aũt caritatis euis spiculis uulnerat᷑ in ĩ¬
timis affectu pietatis. ardet desiderio contẽplarõniᷤ.
Et miro modouiuificat᷑ ex uulnere. q̃ prius mortua
iacebat in salute. Estuat. anelat. ⁊̃ uidere desiderat
q̃ fugiebat. Pertussione gͦ ad salutem reducit᷑. que ad
securitatem quietis ĩtune amoris sui ꝑturbatione
reuocat᷑. S cũ sauciata mens anclare in dm̃ ceꝑit

Expanded text:
que eas sensibiles per ardorem charitatis reddit. Unde et que eas sensibiles per ardorem charitatis reddit. Unde et sponsa in Canticis canticorum dicit: Vulnerata charitateritate prostrata, nec videbat Dominum, nec videre requirebat. Percussa autem charitatis ejus spiculis, vulneratur in intimis affectu pietatis; ardet desiderio contemplationis, et miro modo vivificatur ex vulnere, quae prius mortua jacebat in salute. Aestuat, anhelat, et jam videre desiderat, quem fugiebat. Percussione ergo ad salutem reducitur, quae ad securitatem quietis intimae amoris sui perturbatione revocatur. Sed cum sauciata mens anhelare
Abbreviated transcription (Latin):
diues quem inferni flamina cruciabat. quia semet ip¬
sũ reparare oꝑando ñ poss agnouerat. Nam neqͣqͣm sͥ
namq mestũ aĩm spes uel falsa refouere. S ut penã
suara reprobi grauiꝰ sentiant. ⁊̃ spem de uenia amit¬
tunt. Unde flãmis ultricib traditus. ñ sibi ut diximꝰ
s opitulari sr̾ib concupiuit. qi nũqͣm se igniũ carere

Expanded text:
dives quem inferni flamma cruciabat, quia semetipsum reparare operando non posset agnoverat; nam nequaquam snamque moestum animum spes vel falsa refovere, sed ut poenam suam reprobi gravius sentiant, et spem de venia amittunt. Unde flammis ultricibus traditus non sibi, ut diximus, sed opitulari fratribus concupivit, qui nunquam se ignium carere
Abbreviated transcription (Latin):
do ad prorimi utilitatẽ reditur. Unde apud moysendũ
in sacrificio uacca mactatur. offerri cũ isops. lignoq
cedrino. bis tinctus coccus precipitur. Caccam qͥppe
mactamꝰ. cũ carnem a lascuua sue uoluptatis excingui¬
mus. Qmͣ cũ isopo ligno q cedrino ac cocco offerlmus.
qr cũ maceratõne carnis sacrificiũ fidei spei. ⁊ caritatis ad¬
olemus. Isopus quippe int̾na nr̃a micidare ꝯsueuit.
Et ꝑ petr̃ d̾r. fide mũdans corda eoꝵ. Lignũ cedrinũ nulla
putredine deficit. qi sꝑem celestiũ t̾minꝰ ñ consuiut. Uñ

Expanded text:
do ad proximi utilitatem reditur. Unde apud Moysen, dum do ad proximi utilitatem reditur. Unde apud Moysen, dum in sacrificio vacca mactatur , offerri cum hyssopo lignoque cedrino bis tinctus coccus praecipitur. Vaccam quippe mactamus, cum carnem a lascivia suae voluptatis exstinguimus. Quam cum hyssopo lignoque cedrino ac cocco offerimus; quia cum maceratione carnis, sacrificium fidei, spei et charitatis adolemus. Hyssopus quippe interna nostra mundare consuevit. Et per Petrum dicitur: Fide mundans corda eorum . Lignum cedrinum nulla putredi
Abbreviated transcription (Latin):
nis studiũ oꝑanda negligit. uel ꝓpt̾ oꝑationis in¬
stantiã contẽplanda pꝰͦponit. Hinc ẽ enĩ qd̵ abraham
ꝯuigem mortuã. in sepulero duplici sepelit. qr nimirũ
ꝑfectus quisq p̃dicator. extinctã a p̃sentis uite desider¬
Lis aiãm suam sub bone oꝑatõnis tegmine ⁊ contẽplatõis
abscondit. ut a carnali concupiscentia sub actua ꝯtẽpla¬
tiua ꝙ uita qiͣ insensibilis lateat. que prius inundi desi¬
deria sentiens. mortaliter uiuebat. Hinc ẽ qd̃ humani
gnĩs redemptor. ꝑ diem miracła in urbib exhibet .&.
ad or̃onis studiũ in monte ꝑnoctat. ut ꝑfcĩs uidłe p̃di
catorib innuat. qͣtinus nec actiuã uitam amore specu¬
latõnis funditꝰ deserant. nec ꝯcẽplacõns gaudia penituᷤᷤ
operationis minietate ꝯtẽpnant. s quieti ꝯtẽplantes
sorbeant qd̾ occupati erga proximos loquentes refun-¬
dant. Speculando quippe ĩ dĩ amorẽ surgit᷑. s p̃dican¬

Expanded text:
ationis instantiam contemplanda postponit. Hinc est enim quod Abraham conjugem mortuam in sepulcro duplici sepelit ; quia nimirum perfectus quisque praedicator exstinctam a praesentis vitae desideriis animam suam, sub bonae operationis tegmine et contemplationis abscondit, ut a carnali concupiscentia sub activa contemplativaque vita quasi insensibilis lateat, quae prius mundi desideria sentiens, mortaliter vivebat. Hinc est quod humani generis Redemptor per diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationiscatoribus innuat quatenus nec activam vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus operationis nimietate contemnant; sed quieti contemplantes sorbeant, quod occupati erga proximos loquentes refundant. Speculando quippe in Dei amorem surgitur, sed praedican
Abbreviated transcription (Latin):
dłe qui adhuc infirmis m̃tib t̾rena desid̾ant. consid̾are
sublimia ñ p̃sumant. Ubi ⁊ recte d̾r. Si bestia tetigerit
montẽ lapidabitur. Bestia eni montẽ tangit: cũ mens
irrõnabilib desideriis subdita ad contẽplatõnis alta se
erigit. S lapidib ꝑcutitur. qr sũma ñ sustinens ip̃is
derant. prius se in campo oꝑis ꝑ exercitiũ ꝓbent. ut
sollicite sciant si uulla i a mala proximis irrogant. si
urogata a proximis eqͣnimit̾ portant. si obiectis boniᷤ
tpr̃alib neqͣ qm mens lecicia soluit᷑. si subt̃ctis ñ nimio
dolore sauciatur. PAc deinde ꝑpendant si cũ ad semet ip̃oᷤᷤ
introrsiis redeunt. in eo qd̾ spiritalia rimant᷑. nequaꝗͣ
secũ rerũ tpr̃aliũ umbras trahunt. uel fortasse tractas
manu discretõnis abigũt. Si in circũscriptũ lum̃ uid̾e̾
cupientes. cũctas circũ scͥptõnis sue umnaginos depͥmũt.
Et in eo qd̾ suꝑ se conting̾e appetũt. uncũt qd̾ sũt. Uñ¬

Expanded text:
delicet qui infirmis adhuc mentibus terrena desiderant, considerare sublimia non praesumant. Ubi et recte dicitur: Si bestia tetigerit montem, lapidabitur. Bestia etenim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita, ad contemplationis alta se erigit. Sed lapidibus percutitur, quia summa non sustinens, ipsis iderant, prius se in campo operis per exercitium probent, ut sollicite sciant, si nulla jam mala proximis irrogant; si subirrogata a proximis, aequanimiter portant; si objectis bonis temporalibus nequaquam mens laetitia solvitur, si subtractis non nimio moerore sauciatur; ac deinde perpendant si cum ad semetipsos introrsus redeunt, in eo quod spiritalia rimantur, nequaquam secum rerum corporalium umbras trahunt, vel fortasse tractas manu discretionis abigunt; si incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis suae imagines deprimunt; et in eo q
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑitur ⁊ clauditur. Qui gͦ ori suo nequaqͣm poni obsta¬
culũ s ostium petiit. aꝑte edocuit. qd̾ ⁊ ꝑ disciplinã reti¬
nere lingm debeat. ⁊ ex necessitate laxare. qͣtius os dis¬
cretum ⁊ congruo tempore uox aꝑiat.⁊ rursum ꝯgruo

Expanded text:
aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaqaperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaqculum, sed ostium petiit, aperte edocuit, quod et disciplinam retinere lingua debeat, et ex necessitate laxari, quatenus os discretum congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerib usũ medicamĩs subtrahũt. & eo mortis
auctores fiunt. quo uirus qd̾ pot̾ant eicere loq̃ndo
noluerũt. Unde ⁊ ĩmoderatũ silentiũ si in culpa ñ eẽt¬
studiose lingua sub magni moderaminis libratione
srenanda ẽ. ñ insolubiliter obliganda: ne aut laxata
in uicio defluat. aut restricta ⁊̃ ab humilitate torpese
Hinc namq ꝑ quendã d̾r. Sapiens tacebit usq ad tĩsꝰ.
ut mmirũ cũ oportunũ consid̾at. pꝰt põita claustra si¬
leutii. loq̃ndo que congruunt in usu se utilitatis im
pendat. Hinc salomon ait. Tempꝰ tacendi ⁊ tempus lo¬
quendi. Discrete quippe uicissitudinũ pensanda sũt
tempora. ne cũ restringi lingua debet ꝑ uerba se in¬
utilit̾ soluat. aut cũ loqui utiliter potest semet ipãm
pigre restringat. Qd bene psalmista consid̾ans breui po¬
stulatione complerus est dicens. Pone dñe custodiam
ori meo. ⁊ ostium cͥcũstantie labiis meis. Ostiũ namq

Expanded text:
vulneribus usum medicaminis subtrahunt. Eo enim mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant ejicere loquendo noluerunt. Unde et immoderatum silentium si in culpa non estudiose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc namque per quemdam dicitur: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo qupendat. Hinc Salomon ait: Tempus tacendi, et tempus loquendi. Discreta quippe vicissitudine pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per verba se inutiliter spargat; aut cum loqui utiliter potest, semetippigre restringat. Quod bene Psalmista considerans brevi postulatione complexus est dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Ostium namque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmptu subiacet. hoc semꝑ e diuerso tumet. Qͦt aũ¬
multiloquio quisq seriuens rectitudinẽ iusticie tenere
nõ possit. testatur ꝓpħa qui ait. Uir lingosus ñ dirige¬
tur suꝑ t̾ram. hinc salomon it̾m dicit. In multiquio
pcc̃m nõ deerit. Hinc ysaias ait. Custos iusticie silen¬
tium. iudłc indicans qr mentis iusticia desolatur. qñ
ab ĩmoderata locutione nõ partitur. Hinc iacobus
dicit. Siquis putat se religiosum eẽ ñ refrenans lin¬
gͣm suam. s seducens cor suũ. huiꝰ uana est religio.

Expanded text:
promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hupromptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex huns rectitudinem justitiae tenere non possit, testatur propheta, qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram ; hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit ; hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans, quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio .
Abbreviated transcription (Latin):
litate custodit. Culpas quippe delinq̃ntiũ ⁊ si ex alto
increpantes feruint. semet ip̃os tam̃ apd̾ se suptiliꝰ
uidicantes qͣ in abiectis ponũt. & quo praua in ali¬
is insecunt᷑. et ad reprimendos se atrociores redeunt.
rursũq quo sibimet meliora agentib neqͣqͣm par¬
cunt: eo uigilantiꝰ aliena facta reprehendũt. Qͥ d
enuĩ de humana potentia mirari exteriꝰ pocerunt. qͥ
semet ipõs qͦ despiciunt. etiã cũ intime iam arcem
sublimitatis pene apprehendũt. Ideircogͥ bene fo¬
ris diuidicant altitudinem t̾rene celsitudinis. qr
Quo sunt genera loquaciũ importuna ualde ce
laudare. Alud. qd̾ studet semper ⁊̃ recta corripere.
Illud deorsumni cũ fluiuo ducitur. hoc uͦ contͣ fluenta
u̾itatis obserare ⁊ alueũ conatur. Illud metꝰ p̃mit
hocelatio erigit. illud grãm ex fauorib captat. hoc
uani ut ex certamine ostendatur exagitat. illud in

Expanded text:
litate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto litate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia uo sunt genera locutionum importuna valde et laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in
Abbreviated transcription (Latin):
flexis genib orauit dicens. Dñe nestatuas illis hoc
ac principem asꝑitatis uerba suꝑbiens intulit. qͥ hu¬
nilitatis uice se ⁊̃ discipuloꝵ seruitio substeruit dicẽs
naaman ex elatione nosuit. qui ñ solum se conspicis
⁊ accessit gieri ut amoueret eam. ⁊ ait homo dĩ. Dunit¬
te illam. aĩa enĩ eius in amaritudine ẽ. Quomodo
helias suꝑbo regi in crepationis uerba per tumorẽ
intulit. qui añ eus currũ humilit̾ cucurrit: sicut
scͥptum est. accuctis q lũbis currebat ante achab.
potuit. qui dõ familiariter colloquens seq̃ntem se ie¬
thro cognatũ humilis adorauit: Cuiꝰ ⁊̃ consilio tan¬
tã obedientiam p̃buit. ut post secreta dĩ colloquia
magnũ lucrũ diceret qd̾ foris ab ore hominis audir.
uebeamus. Sancti etenĩ uiri nec ex elatione sũt liberi
nec ex timore sũmissi. s cũ rectitudo eos ad libertatẽ
uocis erigit. consideratio infirmitatis ꝓprie in humi¬

Expanded text:
flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc ac principem asperitatis verba superbiens, intulit, qui humilitate se etiam discipulorum servitio substernit, dicens: Naaman ex elatione noluit, qui non solum se conspici, sed t amoveret eam, et ait homo Dei: Dimitte eam, anima enim ejus in amaritudine est . Quomodo Elias superbo regi increpationis verba per tumorem intulit, qui ante ejus currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctisque lumbis, currebat ante Achab potuit, qui, Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum suum humilis adoravit ? Cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret quod foris ab ore hominis audiretdebeamus. Sancti enim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humi
Abbreviated transcription (Latin):
uicens. Outabam qd̾ egrederetur ad me. Hinc est qd̾
paulus cũ residentẽ contͣ u̾itatẽ sacerdotũ pͥncipem
cerneret. eumq minister illiꝰ alapa ꝑcussisset. non
maledictũ ꝑturbatꝰ uitulit. s repletus spũ sc̃o libera
uece ꝓ phauit dicens. Percutiet te ds̃ paries dealbate. ⁊¬
Et cu sedensiuidicas ine sedm̃ legem. ⁊ cont᷑ legẽ ubeᷤ
auctoritatẽ uocis exercere nec moriturus expauit di¬
cens. Dura ceruice ⁊ incͥtũcisi cordib ⁊ aurib uos sꝑ¬
uerba tante altitudinis ⁊elo u̾itatis ñ aũt uicio ela¬
tionis exiliunt ip̃i patenter indicant. qui factis
dictis q aliis ⁊ qͣnta humilitate polleant. ⁊ erga
tos qͦs redarguunt qnͣta caritate ferueant mani¬
sestant. Suꝑbia qiuipe ediũ generat. humilitas
amorem. Uerba itaq que amor exasperat. profecto ex
increpauerat ad deteriora crescentib seq lapidantib

Expanded text:
dicens: Putabam quod egrederetur ad me . Hinc est quod dicens: Putabam quod egrederetur ad me . Hinc est quod Paulus cum resistentem contra veritatem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu sancto libera voce prophetavit, dicens: Percutiet te Deus, paries dealbate, et tu sedens judicas me secundum legem, et contra legem jubes quentium auctoritatem vocis exercere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice, et incircumcisi cordibus et auribus, voverba tantae altitudinis zelo veritatis, non autem vitio elationis exiliunt, ipsi patenter indicant qui, factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant manifestant: superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat profecto ex increpaverat ad deteriora crescentibus seque lapidantibus
Abbreviated transcription (Latin):
mus dño dõ nr̃o. Hinc est quod achab suꝑbus idoloꝵ
leruitio subactus cũ increpare heliam p̃sumeret dicẽs
gs stulticiam obiurgatõnis libere auctoritate ꝑcus¬
sit dicens. Non ego turbaui isrł. s cu⁊ domus prĩs
tiui. qui dereliquistis mandata dñi. ⁊ secuti estis baa¬
lm. Huac ẽ qd̃ heliseus ueram magistri celsitudinem
sequens eundem achab ad se cũ iosaphat rege uenientẽ
et reatu ꝑfidie confundit diceus. Qͥd micħ ⁊ tͥ est. Ua¬
de ad ꝓph̾as pr̃is tui ⁊ mr̃is tue. Et uiuit dñs exerci¬
tiũ in cutꝰ conspectu sto. qd̾ si nõ uultũ iosaphat regiᷤᷤ
uide erubescerem. nec attendissem quidẽte nec respe¬
xissem. Huic est qd̾ idem iur naaman ad secũ equis ⁊
currib uenientẽ anteostiũ domus fi ¶ xit. ⁊ talentoꝵ
copia ac uestium fulto ñ occurrit. ñ ianuam domuᷤ
aperuit. s ut lauari septies in iordane debuisset per
nunciũ iussit. Unde ⁊ item naaman iratus recedebat

Expanded text:
sorum . Hinc est quod Achab superbus, idolorum servitio subactus, cum increpare Eliam praesumeret, dicensgis stultitiam, objurgationis liberae auctoritate percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui dereliquistis 237 mandata Domini, et secuti estis Baalim. Hinc est quod Elisaeus, veram magistri celsitudinem sequens, Joram filium Achab ad se cum Josaphat rege venientem ex reatu perfidiae confudit, dicens: Quid mihi et tibi est? Vade ad prophetas ptuum in cujus conspectu sto, quod si non vultum Josaphat regis Judae erubescerem, nec attendissem quidem te, nec respexissem . Hinc est quod idem vir Naaman ad se cum equis et cunibus venientem ante ostium fixit, et talentorum copia ac vestium fulto non occurrit, non januam domus aperuit, sed ut lavare septies in Jordane debuisset per nuntium jussit. Unde et idem Naaman iratus recedebat
Abbreviated transcription (Latin):
uum uullo ordine recte uite cõponit᷑. qiͣ confusione ma¬
tre gn̾atur. Sin aũ uirgo ñ infecũda d̾r. s incorrupta
pꝰtqͣm statũ salutis ꝑdidit. ad ꝯfusionis sue cumulũ appe¬
latur qd̾ fuit. Cui apte ꝑ incrrpatõnẽ dr diuina uoce.
descende. In alto quippe humanꝰ animꝰ stat. qñ suꝑnis re¬
tͥbucõnib inhiat. S ab hoc stati descendit cum turpiter
uictꝰ se defluentib mundi desideriis subicit. Cui bñ mox
add̾r. sede in puluere. Descendins enĩ in puluere resid.
quia celestia deserens t̾renis cogitatõnib asꝑsus in infi¬
mis uilescit. Ubi ad huc ingeminãdo subuigit᷑. sede ĩ t̾ra
acsi aꝑte exprobrans dicat. Qͥa celesti conu̾satõne nolu¬
isti te rege̾. sub temet ip̃o ꝓstratus in t̾renis actib hu¬
miliare. unde ⁊ necessario ꝓtinꝰ add̾r. nõ ẽ soluĩ filie cal¬
deoꝵ. Caldei namq feroces int̾pretant᷑. Ualde aũ fenceᷤ

Expanded text:
dum nullo ordine rectae vitae componitur, quasi confusione madum nullo ordine rectae vitae componitur, quasi confusione matre generatur: sin autem virgo non infecunda dicitur, sed incorrupta, postquam statum salutis perdidit, ad confusionis suae cumulum appellatur quod fuit. Cui apte per increpationem dicitur divina voce: Descende. In alto quippe humanus animus stat, quando supernis retributionibus inhiat; sed ab hoc statu descendit, cum turpiter victus sese defluentibus mundi desideriis subjicit. Cui bene mox additur: Sede in pulvere. Descendens enim in pulvere residet, quia coelestia deserens, terrenis cogitationibus aspersus in infirmis vilescit. Ubi adhuc ingeminando subjungitur: Sede in terra. Ac si aperte exprobrans dicat: Quia coelesti conversatione noluisti te erigere, sub temetipso prostratus in terrenis actibus humiliare. Unde et necessario protinus additur: Non est solium filiae Chald
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ que ⁊ tͣnsire corporalit̾ ⁊̃ semet ipõs cernũt. Mi¬
uas ñ metuunt. qr ⁊ cormenta patiendo ꝯtẽpnũt. hĩc
crũ ꝑ salomonẽ d̾r. Iustus qiͣ leo confidens. absq terrore
erit. Huc ab eo iterũ scriptũ est. Non contristabit iustũ
quicqͥd ei acciderit. Qͥa recti quiq in alto intentõnis¬
sue uertice siti sũt. dũ mortẽ moriendo ñ ĩentiunt. miro
modo eos reproboꝵ iacula ⁊ feruint ⁊ ñ contingũt. In¬
ciunt. inde contͣ om̃ia securiores fiunt. Qͦ contͣ recte
sub babilonis specie ꝑ ꝓpħam menti reprobe d̾̃r. Des¬
pende sede in pultie uirgo filia babilon. sede in terra. ñ¬
est soliũ filie caldeoꝵ. Hoc eñĩ loco humana mens uͥgo
ñ incorrupta ut arbitror dr. s infecunda. Et quia babi¬
lon confusio int̾pretat᷑. recte infecunda mens babilonis
filia uocatur. Que in eo qd̃ nequaꝗͣ bona oꝑa germini

Expanded text:
inter quae transire corporaliter etiam semetipsos cernunt; miinter quae transire corporaliter etiam semetipsos cernunt; minas non metuunt, quoniam et tormenta patiendo contemnunt. Hinc enim per Salomonem dicitur: Justus quasi leo confidens, absque terrore erit . Hinc ab eo iterum scriptum est: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit . Quia enim recti quique in alto suae intentionis vertice siti sunt, dum mortem moriendo non sentiunt; miro modo eos reproborum jacula et feriunt, et non contingunt; ciunt, inde contra omnia securiores fiunt. Dominus nosteSub Babylonis specie per Isaiam menti reprobae dicitur: Descende, sede in pulvere, virgo filia Babylon; sede in terra. est solium filiae Chaldaeorum . Hoc enim loco humana mens virgo non incorrupta, ut arbitror, dicitur, sed infecunda. Et quia Babylon confusio interpretatur, recte infecunda mens Babylonis filia vocatur, quae in eo quod nequaquam bona opera germinat,
Abbreviated transcription (Latin):
retiuet᷑. Hanc nimirũ sub̾am cũ animꝰ cogitat assuetꝰ rebꝰ
corporalib diu̾saꝵ imaginũ fantasinata sustinet. Que
uũab initentõnis sue ocłis abigit manu discretõis pͦpo¬
nens ei omia. iam hanc aliqͣtenꝰ conspicit. qm si necdum:
quid sit apprehendit. agnouit certe quid ñ sit. Quia ĩ¬
hac adhuc uita põitis contẽplatorib siuis neqͣqͣm se di¬
uinitas sicut ẽ insinuat. s lippientib m̃tis nr̃e oculi
claritatẽ suam tenuit᷑̾ demonstrat. Qd̾ bñ ip̃a legis
nos ascendimꝰ. ut ad ea que ult᷑ infirmitatẽ nrãm sunt
uidenda subleuemur. S in hanc dñs descendit. qr nob̃

Expanded text:
retinetur. Hanc nimirum substantiam cum animus cogitat assuetus rebus retinetur. Hanc nimirum substantiam cum animus cogitat assuetus rebus corporalibus, diversarum imaginum phantasmata sustinet. Quae dum ab intentionis suae oculis abigit manu discretionis, postponens ei omnia, jam hanc aliquatenus conspicit. Quam si necdum quid sit apprehendit, agnovit certe quid non sit. Quia platoribus suis, nequaquam se Divinitas sicut est insinuat, sed lippientibus mentis nostrae oculis claritatem suam tenuiter demonstrat. Quod bene ipsa legis nos ascendimus, ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt videnda sub
Abbreviated transcription (Latin):
ne corporea imagine cogitet. ⁊ cogitando se uiam sibi usq
ad consid̾andam et̾uitatis sub̾am paret. Hoc aũt modo qͣi¬
qͣndam scalam sͥ ex hib semet ipãm. ꝑ qͣm ab ext̾ioribus
ascendendo inse tnͣseat.⁊ a se in auctorem tendat¶ Cũ enĩ
corporeas imagmes deserit. in semet ipãm mens ueniens
ñ inodicũ ascendit. S qͣmuis incorporea sit aĩa qr tamen
corpori in heret ex ip̃a sui qualitate agnoscit᷑ q̃ carnis loco
retinet᷑. Que dũ obluuscit᷑ scita. cognoscit incognita. me¬
minit obliuione mãdata. hilarescit pꝰt tristia. addicitur
post leta. ip̃a sui diu̾sitate indicat qͣntũ a suba eterne ĩ¬
cõmutabłitatis distat. Que semꝑ ut est idem ẽ. ubiq
p̃sens ubiq iniusibłis. ubiq tota. ubiq ucõprehensibi¬
lis. ꝑ iuhiantẽ m̃tem sine aspectu cernit᷑. sine dubio au¬
ditur. sine motu suscipit᷑. sine corpore tangit᷑. sine loco

Expanded text:
ne corporea imagine cogitet, et cogitando se, viam sibi usque ne corporea imagine cogitet, et cogitando se, viam sibi usque ad considerandam aeternitatis substantiam paret.  Vet. quamdam scalam sibi exhibet semetipsam, per quam ab exterioribus ascendendo in se transeat, et a se in auctorem tendat. Cum enim corporeas imagines deserit, in semetipsam mens veniens, non modicum ascendit. Sed quamvis incorporea sit anima, quia tamen corpori inhaeret, ex ipsa sui qualitate agnoscitur, quae carnis loco retinetur. Quae dum obliviscitur scita, cognoscit incognita, meminit oblivioni mandata, hilarescit post tristia, addicitur post laeta: ipsa sui diversitate indicat quantum a substantia aeternae incommutabilitatis distat, quae semper, ut est, idem est: ubique praesens, ubique invisisibilis, ubique tota, ubique incomprehensibilis per inhiantem mentem sine aspectu 167 cernitur, sine dubio auditur, sine motu suscipitur, sine corpore tangitur, sine loco
Abbreviated transcription (Latin):
uinana aĩa. primoꝵ hominũ uicio a paradisi gaudiiᷤᷤ
expulsa. lucem inuisibł̾iũ ꝑdidit.⁊ se totam ĩ amorẽ
uisibłiũ fudit. Tantoq ab int̾na speculatõne cecata est
qnͣto foras deformiter sparsa. Unde fit ut nulla nou̾it
insi ea que corporeis oculis ⁊ ut ita dixerim palpando cog¬
noscit. Homo enĩ qui si p̃ceptũ seruare uoluisset. etiã car¬
ne spiritalis futurꝰ erat. peccando factus ⁊̃ mente carnał.
ut sola cogitet q̃ ad animũ ꝑ iagines corpoꝵ trahit. Cor¬
pus quippe est. cli. terre. aquaꝵ. animaliũ. cunctaꝵq
rerũ uisibiliũ. qͣs indesinent᷑ intuet᷑. In quib dũ totanise
uelectata mens proicit. ab int̾ne intłł̃gentie suptilitate
grossescit. Et quia iam erigere ad sũma se uon ualet. in
his infirma libenter iacet. Cum uͦ miris conatib ab his
exurgere nititur. magnũ ualde est si ad cognitõnẽ suam
repressa corporali specie anima ꝑducat᷑. ut semet ip̃am si¬

Expanded text:
uippe anima, primorum hominum vitio a paradisi gaudiis expulsa, lucem invisibilium perdidit, et totam se in amorem visibilium fudit; tantoque ab interna speculatione caecata est, quanto foras deformiter sparsa; unde fit ut nulla noverit nisi ea quae corporeis oculis, ut ita dixerim, palpando cognoscit. Homo enim, qui si praeceptum servare voluisset, etiam carne spiritalis futurus erat, peccando factus est etiam mente carnalis ut sola cogitet, quae ad animum per imagines corporum trahit. Corpus quippe est coeli, terrae, aquarum, animalium, cunctarumque rerum visibilium, quas indesinenter intuetur, in quibus dum totam se delectata mens projicit, ab internae intelligentiae subtilitate grossescit; et quia jam erigere ad summa se non valet, in his infirma libenter jacet. Cum vero miris conatibus ab his exsurgere nititur, magnum valde est, si ad cognitionem suam, repressa corporali specie, anima perducatur; ut semetipsam si
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qd̾ appetit aut funditꝰ alter accipiens adinut. aut
a qͣntitate restringit. Qͥ gͦ liuoris peste plene carere
desiderat illam hereditatem diligat qũa coheredũ nũs
ñ angustat. Quc ⁊ om̃ib una est. ⁊ singulis tota. Que
tanto largior ostenditur. qͣnte ad hanc ꝑcipientiũ mul¬
atudo dilatat᷑. Inminuno gͦ liuoris est affectus sur¬
gens incerne dudcedinis. ⁊ plena mors eiꝰ est. ꝑfectꝰ amo
et̾nitatis. Nam cũ mens eiꝰ rei appetitu retrahit᷑ q̃ aca¬
pientiũ nũo partit᷑. tanto magis ꝑximũ diligit qͣnto¬
erga ꝓrorimũ caritati contͣdicat. Que numirũ caritas
nud eit aliud qͣmroculus mentis. Qui si terreni amorsᷤ
uluere caugitur. ab interne lucis mox intuitu lesus
sideriis in tetreno amore solidat᷑. Unde ⁊ caim pͥmꝰ¬
ciuitatẽ ꝯstruxisse describit᷑. ut aꝑte monstraret᷑ qr ip̃e ĩ
terra fundam̃tũ posuit. qui a soliditate celestis patrie

Expanded text:
hoc, quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut hoc, quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris feste plene carere desiderat, illam hereditatem diligat, quam coheredum numerus non angustat. Quae et omnibus una est et singulis tota, quae tanto largior ostenditur, quanto ad hanc percipientium multitudo dilatatur. Inminutio ergo livoris est affectus surgens internę dulcedinis, et plena mors eius est perfectus amor aeternitatis. Nam cum mens ab eius rei appetitu retrahitur, quae accipientium numero partiterga proximum charitati contradicat. Quae nimirum charitas quid est aliud quam oculus mentis; qui si terreni amoris pulvere tangitur, ab internae lucis mox intuitu laesus sideriis in terreno amore solidatur. Cujus enim civitatem construxisse describitur , ut aperte monstretur quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate aeternae patriae
Abbreviated transcription (Latin):
calitate illiꝰ agnouit. Hinc est qd̾ caun ad ꝑpetͣndũ
fratͥcidiũ corruit. qr desꝑecro suo sacrificio p̃latũ sͥ
infremuit: cuiꝰ ds hostiam accepit. Et quẽ melio¬
rem se eẽ exhorruit. ne uteñq eẽt amputauit. Hĩc
esau ad ꝑsecutõnem fr̃ĩs erarsit. qr pmogenitoꝵ bene¬
dictõne ꝑdita qͣm tam̃ esu lenticule ip̃e uendid̾at:
minorem se eo ꝗ̃ nascendo preibat ingemuit. Hinc
ioseph frẽs sui ismahelitis transeuntib uendiderũt.
qr cognito reuelatõnis nusterio. ne se melior fierce
eius ꝑuectib obiuare conati sũt. Hinc saul dauid

Expanded text:
talitati illius agnovit. Hinc est quod Cain ad perpetrandum talitati illius agnovit. Hinc est quod Cain ad perpetrandum fratricidium corruit ; quia despecto suo sacrificio, praelatum sibi infremuit, cujus Deus hostiam accepit: et quem meliorem se esse exhorruit, ne utcunque esset, amputavit. Hinc Esau ad persecutionem fratris exarsit , quia primogenitorum benedictione perdita, quam tamen esu lenticulae ipse vendiderat, minorem se ei, 179 quem nascendo praeibat, ingemuit. Hinc Joseph fratres sui Ismaelitis transeuntibus vendiderunt , quia cognito revelationis mysterio, ne se melior fieret, ejus provectibus obviare conati sunt. Hinc Saul David
Abbreviated transcription (Latin):
mouet᷑ attendat. ne ira exͣ m̃tis dñiũ tͣnͣseat. s ĩ ultio¬
ne pc̃ci tempꝰ modũ q consid̾ans. surgentẽ animi per¬
turbationẽ suptiliꝰ retractando restringat. Animosi¬
tatẽ depͥmat. ⁊ motus feruidos sub equitate disponat
ut eo fiat ustior ultor alienꝰ quo prius extitit uictor
suus. qͣtinꝰ sic culpas delinq̃ntiũ corrigat. ut añ ip̃e
qui corrigit ꝑ patientiã crescat. ut feruorẽ suũ tͣnscẽ¬
dendo diuidicet. ne intẽꝑant̾ excitatus ip̃o zelo recti¬
nidinis longe a rectitudĩe aberret. De effectu ⁊ cau
uamuis ꝑ om̃e uiciũ qd̾ ꝑpetratur humano cordi
antiqͥ hostis uirus infundit᷑. in inuidie tam̃ ne¬
quicia tota sua uiscera serpens concutit. ⁊ impͥmende
malicie pestem uomit. De quo nuirũ scriptũ ẽ. In¬
uidia diaboli mors intrauit ui orbem t̾raꝵ. Per hnͣc¬
surripuit. quia amissa beatitudine minorẽ se ĩmor¬

Expanded text:
movetur attendat, ne ira extra mentis dominium transeat; sed in ultiomovetur attendat, ne ira extra mentis dominium transeat; sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius pertractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat justior ultor alienus quo prius exstitit victor suus: quatenus sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse qui corrigit per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemperanter excitatus, ipso zelo rectitudinis longe a rectitudine aberret. Quoniam uamvis per omne vitium quod perpetratur, humano cordi antiqui hostis virus infunditur, in hac tamen nequitia, tota sua viscera serpens concutit, et imprimendae malitiae pestem vomit . De quo nimirum scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Nsubripuit quia, amissa beatitudine, minorem se immor
Abbreviated transcription (Latin):
spicere ad qd̾ uir in tͣnͣquillitate ualz inhiare. Qͥa nͦ
solis radiꝰ ceruit᷑. cũ cõmote nubes celi faciem obducũt
nec turbatꝰ fons respicientis imaginẽ reddit. qͣm tͣnqͥl¬
lus ꝓprie ostendit. qr qͦ eius unda palpitat in se speci¬
em siłitudinis obscurat. S cum ꝑ relũ animꝰ moue¬
tur: curandũ sũmoꝑe est. ne hec eadem q̃ instrum̃to
u̾ͥtutis assumit᷑ menti ira dñetur. ne quasi dña p̃eat
s uelud ancilla ad obsequiũ parata a rationis tergo
nũqmͣ recedat. Tunc enĩ robustiꝰ contͣ uicia erigitur
cun subdita rationi famulat᷑. Nain qͣnͣtũlib iri
ex ⁊ elo rectitudinis surgat. si ĩ moderata m̃tem uicerit
rationi protinꝰ seruire ꝯtempnit. Et tanto se ipu¬
dentiꝰ dilatat qͣnto impatienue uiciũ uircutẽ putat.
Unde necesse est. ut hoc añ omĩa qui telo rectitudiuiᷤᷤ

Expanded text:
spicere ad quod vix tranquilla valet inhiare: quia nec spicere ad quod vix tranquilla valet inhiare: quia nec solis radius cernitur, cum commotae nubes coeli faciem obducunt; nec turbatus fons respicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie ostendit, quia quo ejus unda palpitat, eo in se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae instrumento virtutis assumitur, menti ira dominetur, ne quasi domina praeeat, sed velut ancilla ad obsequium parata, a rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia exigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si immoderate mentem vicerit, rationi protinus servire contemnit, et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae virus virtutem putat. Unde necesse est ut hoc ante omnia qui zelo rectitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
Ira quippe ꝑ uiciũ oculũ m̃tis excecat. ira aũt per zelũ
turbat. quia qͦ saltem recti enulatõne concutit᷑. es q̃
nisi tnquillo corde ꝑcipi ñ potest ꝯtemplatio dissipatur.
Ip̃e nãq relus rectitudinis qi inqͥetudine m̃tẽ agitat
eiꝰ moxaciem obscurat. ut altiora ĩ cõmotione ñ uideat
q̃ bñ prus tnͣquilla cernebat. S inde suptiliꝰ ad alta
reducitur unde ad tẽpus ne uideat reu̾berat᷑. Nam ip̃a
recti emulatio et̾na pꝰt paululũ in tͣnquillitate larguiꝰ
aꝑit. que hec interim ꝑ cõmotõnẽ claudit. Et unde
mens turbat᷑ ne uideat. inde ꝓficit ut ad uidendũ ue¬
riꝰ clarescat. sicut infirnianti ocło cũ colliriũ ĩnuttit᷑
lur penitꝰ negat᷑. s inde eam pꝰ paululũ ueracit̾ recipit
unde hanc ad temipꝰ salubrit̾ amictit. Nonꝙͣ uͦ cõmo¬
tioni ꝯtẽplatõ uingit᷑. nec p̃ualet mens ꝑturbata con¬

Expanded text:
Ira quippe per vitium oculum mentis excaecat, ira autem per zelum Ira quippe per vitium oculum mentis excaecat, ira autem per zelum turbat, quia quo saltem recti aemulatione concutitur, ea, quę nisi tranquillo corde percipi non potest, contemplatio dissipatur. Ipse namque zelus rectitudinis, quia inquietudine mentem agitat, eius mox aciem obscurat, ut altiora in commotione non videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad tempus, ne videat, reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio ęterna post paululum in tranquillitate/ largius aperit, quę haec interim per commotionem claudit; et unde mens turbatur, ne videat, inde proficit, ut ad videndum verius clarescat – sicut infirmanti oculo, cum collirium mittitur, lux penitus necatur, sed inde eam post paululum veraciter reunde hanc ad tempus salubriter amittit. Nunquam vero commotioni contemplatio jungitur, nec praevalet mens perturbata con
Abbreviated transcription (Latin):
uel dõ uel proximo sepe se recolit parcenda peccasse. S
int̾ hec sollerter sciendũ est. qd̾ alia ẽ ira qͣm ĩpatientia
excitat. alia qͣm ⁊elus format. Illa ex uicio hec uirtute
gñatur. Si enĩ nulla ira ex uͥtute siugẽt diuine aĩad¬
uersionis ĩpetũ finees ꝑ gladiũ non placasset. Hanc
iram quia heli ñ hũit. motum contͣse ĩplacabłit᷑ suꝑne
ultionis excitauit. Nam quo contͣ subditoꝵ uicia tepuit
eocontͣillũ districtio et̾ui rectoris exarsit. De hac ꝑ psal¬
mistam dr. I rascimini ⁊ nolite peccare. Qd̃ nimirũ nõ
mis delinqntib uolũt. Si enĩ sie proximos ut nos ama¬
re p̃cipimur: restat ut sic eoꝵ erratib sicut nr̃is uiciis
irascamur. De hae ꝑ salomonẽ dr̃. Melior ẽ ira risu. qr
ꝑ t̾sticiam uultꝰ corrigitur animꝰ delinq̃ntis. De hac
it̾m psalmista ait. Turbatus est pre ira oculus ineus.

Expanded text:
vel Deo vel proximo saepe recolit parcenda peccasse. Sed vel Deo vel proximo saepe recolit parcenda peccasse. Sed inter haec solerter sciendum est, quod alia est ira quam impatientia excitat, alia quam zelus format. Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla ira ex virtute surgeret, divinae animadversionis impetum Phinees per gladium non placasset. Hanc iram quia Heli non habuit, motum contra se implacabiliter supernae ultionis excitavit. Nam quo contra subditorum vitia tepuit, eo contra illum districtio aeterni rectoris exarsit. De hac ira per Psalmistam dicitur: Irascimini et nolite peccare . Quod nimirum non mis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos ut nos amare praecipimur, restat ut sic eorum errantibus sicut nostris vitiis irascamur. De hac per Salomonem dicitur: Melior est ira risu , quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis. De hac iterum psalmista ait: Turbatus est prae ira oculus meus.
Abbreviated transcription (Latin):
ste ĩuenitur. eũ q citiꝰ mimicꝰ necat. qr ñ repugnanten
ꝑforat. Nam qui ĩminentia ꝑ sollicitudinẽ p̃notat. hosti¬
les icursus qͣ in insidiis uigilans expectat. ⁊ inde ad
uictoriã ualent̾ accingit᷑ unde nesciens dep̃hendi puta¬
ĩ. batur. Sollerter gͦ aninꝰ añ actionis sue pͥmordia cũcta
deb aduersa meditari. ut semꝑ hec cogitans. sꝑ contͣ hec
torace patientie munitꝰ. ⁊ qui qͥd accesserit ꝓuidus suꝑet.
⁊ qͥcqͥd ñ accesserit lucrũ putet. Secundꝰ aũt seruande
mansuetudĩs mnocꝰ est. ut cũ alienos excessus aspicimꝰ. nr̃a
quib in alios excessimꝰ deuicta cogiteniꝰ. Consid̾ata quippe
infirmitas ꝓpria. mala nobis excusat aliena. Datient᷑
nãq illatam in uriã tolerat. qui pie meminit ꝙ adhuc
fortasse habeat in quo debrat ip̃e tolerari. Et qͣiͣ aqua
ignis extinguit᷑. cũ surgẽte feruore anuni sua cuiq ad
m̃tem culpa reuocatur. qr erubescit pcc̃a ñ parcere qui

Expanded text:
s invenitur, eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui mala imminentia per sollicitudinem praenotat, hostiles incursus quasi in insidiis vigilans exspectat, et inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putabatur. Solerter ergo animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec thorace patientiae munitus, et quidquid accesserit providus superet, et quidquid non accesserit lucrum putet. Secundus autem servandae mansuetudinis modus est, ut cum alienos excessus aspicimus, nostra quibus in aliis excessimus delicta cogitemus. Considerata quippe infirmitas propria mala nobis excusat aliena. Patienter namque illatam injuriam tolerat, qui meminit quod fortasse adhuc habeat in quo debeat ipse tolerari. Et quasi aqua ignis exstinguitur, cum surgente furore animi sua cuique ad mentem culpa revocatur, quia erubescit peccato non parcere, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sĩm fortes aspiciunt. ꝓtinus q̃ pꝰt gla̾m pena seqͣtur
utendũt. Et alta uitꝰ cogitatõne despiciunt. hoc quod
suꝑbi foris fastu uacue inflationis intumescũt. Ꝙ quidã
abet ⁊̃ stultus messem. qñ mniqꝰ quisq donũ recte in¬
telligentie accipit qd̾ scripture sacre sententiis edo¬
cetur. Bona loquit᷑. s. tam̃ nullomodo hoc qd̾ dicit oꝑat᷑.
Uerba dĩ prosert. nec tam̃ diligit. Laudando exaggerat.
uiuendo calcat. Quia gͦ stultus iste recta ⁊ intelligit ⁊ dic̃.
s tam̃ hec oꝑando ñ amat: messem hñdo ieuinat. Qũã
nimirũ famelicꝰ comedit. qr is qui ad dm̃ scĩs desideriis
anelat. discutit qd̾ audit. agit qd̾ didicerit. Et dũ docto¬
ris praui recta p̃dicatõne reficit᷑. quid aliud qm stulti
sruge satiatur. An non famelicos suos ueritas ut stul¬
ti messem comederent amonebat. cũ ꝑ desid̾ia sc̃a flagnci¬
b. de phariseis p̃ciꝑet dicens. que dicũt facite. uixͣ oꝑa¬

Expanded text:
iam fortes aspiciunt, protinus quae post gloriam poena sequatur attendunt, et alta intus cogitatione despiciunt hoc quod superbi foris fastu vacuae inflationis intumescunt. Unde etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur, bona loquitur, sed tamen nullo modo hoc quod dicit operatur: 186 verba Dei profert, nec tamen diligit; laudando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, jux