comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsis uitamacternam habere et
ille sunt que testimonium perhibent
deme. et non uultis uenire adme ut
uitam habeatis
Non uultis uenire idest non uultis crodere
quiamn possibile ẽ sinefide dõ placere
U enirenostrum ẽ. ad xp̃m id est crede¬
reillum uerum filiumdi. etueram
nos ꝑillum habere salutem. Omnis e¬
nimscriptura sc̃a testimonium ꝑhibu¬
it xp̃o siue ꝑ figuras siue ꝑ prophetias
teria. Ergo et morses ꝑhibuit testimo¬
nium x p̃oetiohannes perhibuit testi¬
monium xp̃o ecceteriprophetȩ et a¬
postoliꝑhibuerunt testimomum xp̃o
hi somnibus testimoniis p̃ponit testi¬
monium operum suorum. quia per
Idest laudemhumanam non quaero
quia Non ueni ministrari sed minis¬
trare idẽ Nonueniut honorem ab
hominibus acciperem carnalem.
sed uthonorem hominibus darem
spiritalem. Sed cognouiuos quia
dilationemdĩ. Non habetisi nuobis
IDEO SUBIUNX IT
goueni in nomine patrismei. et non
accepistime. Id est non credidistis in me

Expanded text:
tam aeternam habere; et illae sunt quae testimonium perhibent de me; et non vultis venire ad me, ut vitam habeatis. Non vultis venire, id est, non vultis credere, quia impossibile est sine fide placere Deo . Venire nostrum ad Christum, id est credere verum illum Filium Dei, et veram nos per illum habere salutem. Omnis enim Scriptura sancta testimonium perhibuit Christo, sive per figuras, sive per prophetias, teria. Ergo et Moyses perhibuit testimonium Christo, et Joannes perhibuit testimonium Christo, et caeteri prophetae et apostoli perhibuerunt testimonium Christo. His omnibus testimoniis praeponit testimonium operum sId est, laudem humanam non quaero, quia non veni ministrari, sed ministrare; id est, non veni ut honorem ab hominibus acciperem carnalem, sed ut honorem hominibus darem spiritalem. Sed cognovi vos, quia dilectionem Dei non habetis in vobis.Ideo subjunxit: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me. Id est, non credidistis in me,
Abbreviated transcription (Latin):
omnes tribus terre innumero utiq malo¬
rum omnium et in fidelium Propter
hoc etiam illiqui eum dixerat magistrũ
bonum querens ab eo consilium conse¬
quende uitae deternae respondit
Quid meinter rogas debono: Nemo
bonus nisi unus ds̃ Cum ethominem
aliolo codicat bonumi psedñs. Bo¬
nus homo inquit debonothes auro cor¬
dissui profertbona. Et malus homo
dema lothesauro. cordis sui profert
mala. Sed quia ille uitã aeternam que¬
rebat. Sitaautem aeter na ẽ. in illa
contemplatione. quanon adpoenam
uidetur ds̃ sed ad gaudium sempit̃ num
uerbis nobis demonstrat. primam quȩ¬

Expanded text:
omnes tribus terrae , in numero utique maloomnes tribus terrae , in numero utique malorum omnium et infidelium. Propter hoc etiam illi qui eum dixerat magistrum bonum, quaerenti ab eo consilium consequendae vitae aeternae, respondit: Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus Deus . Cum et hominem alio loco dicat bonum ipse Dominus: Bonus homo, inquit, de bono thesauro cordis sui profert bona; et malus homo de malo thesauro cordis sui profert mala . Sed quia ille vitam aeternam quaerebat, vita autem aeterna est in illa contemplatione, qua non ad poenam videtur Din his verbis nobis demonstrat. Primam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nis ẽ. Cum magis quasi hoc expectare¬
tur ut dicer& q̃mfilius dĩ c̃. sed quia
filiumdi secundumid quod informadi
aequalis ẽ patri uidere imqui non poss
oport& autemetiudicem uiuorum et
mortuorum cum coramiudicabuntur
et iustiuideant et iniqui
serunt in resurrectionem iudicii
Adhoc ergo opor tebat ut ideo acciper&
illam potestatem quia filius hominis est
ut resurgentes omnes uiderent eum in
forma inqua uideri ab omnibus potest sed
alii addampnationem. Aluaduitam
acternam. Quae ẽ. autemuita a et̃na
uis illa uisio quae n on conceditur impus
modum unum uerũ dm̃ qui ostendit se
ipsumillis. Nonquomodo se ostend& etiã
puniendis informa filii hominis Secđm
illamusionem bonus ẽ secundum quam
uisionem ds̃ appar& mundiscorde qm̃
quambonus ds̃ is rahel rectiscor de
Quando autemiudicem uidebunt mali
uoneis uidebitur bonus quia non adeũ
gaudebunt corde. sed tunc seplangent

Expanded text:
nis est, cum magis quasi hoc exspectarenis est, cum magis quasi hoc exspectaretur, ut diceret, quoniam filius dei est? sed quia filium dei secundum id quod in forma dei aequalis est patri uidere iniqui non possunt, oportet autem, ut iudicem uiuorum et mortuorum, cum coram iudicabuntur, et iusti uideant et iniqui: serunt in resurrectionem iudicii. ad hoc ergo oportebat, ut ideo acciperet illam potestatem, quia filius hominis est, ut resurgentes omnes uiderent eum in forma, in qua uideri ab omnibus potest, sed alii ad damnationem, alii ad uitam aeternam. quae est autem uita aeterna nisi illa uisio, quae non conceditur impiis? modum unum verum Deum, qui ostendet se ipsum illis; non quomodo se ostendet etiam puniendis in forma filii hominis? 31. Secundum illam visionem bonus est, secundum quam visionem Deus apparet mundis corde: quoniam, Quam bonus Deus Israel rectis corde ! Quando autem judicem videbunt mali, non eis videbitur bonus; quia non ad eum gaudebunt corde, sed tunc se plangent
Abbreviated transcription (Latin):
uitam dedit filio ut haber & eam in
sem& ipso. Tam quam dicer& Pater
qui est uita insem & ipsogenuit filiũ
qui eet uitamsem & ipso. Proeo
enim quod genuit uoluit intellegi
dedit. tam quam sicui quam dicerem
dedit tibi ds̃ eẽ. S equitur enimetdic
Etdedit ei potestatem iudicium facere
quia filius hominis est
PutoNihil eẽ manifestius. Namquia fili¬
usdi ẽ aequalis patrinonaccipit hane
potestatem iudicium faciendi sed hab&¬
illam cum patre inocculto. Accipit autẽ
illam. ut boniet mali eum uideant
iudicantem quia filius hominis ẽ. Visio
quippefilii hominis exhibebitur et malis
Namuisi o formaedi non nisi mundis cor¬
de quia ipsi dm̃ uidebunt. idẽ. solispus
quorum dilectioni hoc ipsum promittit
quia ostendet seipsum illis. etideo uide
quid sequatur
hib& mirari. Nsullud quod reuerami¬
ratur : Omnis qui nonintellegit ut
ideo dicer& patrem dedisse ei potes¬
tatem iudicium facere qm̃ filius homi¬

Expanded text:
vitam dedit Filio, ut habeat eam in vitam dedit Filio, ut habeat eam in semetipso, tanquam diceret: Pater, qui est vita in semetipso, genuit Filium, qui est et vita in semetipso. Pro eo enim quod genuit, voluit intelligi dedit, tanquam si cuiquam diceremus, dedit tibi Deus esse. Sequitur enim et dicit: Et dedit ei potestatem judicium facere, quia Filius hominis est. Puto nihil esse manifestius. Nam quia Filius Dei est aequalis Patri, non accipit hanc potestatem judicium faciendi, sed habillam cum patre in occulto; accipit autem illam, ut boni et mali eum uideant iudicantem, quia filius hominis est. uisio quippe filii hominis exhibebitur et malis; nam uisio formae dei non nisi mundis corde, quia ipsi deum uidebunt, id est solis piis, quorum dilectioni hoc ipsum promittit, quia ostendere se ipsum illis. et ideo uide quid sequitur: hibet mirari nisi illud quod re uera miramur omnis, qui non intellegit, ut ideo diceret patrem dedisse ei potestatem et iudicium facere, quoniam filius homi
Abbreviated transcription (Latin):
Umnorte falsitatis aduitam ueritatis
Amorte iniquitatis. aduit̾a iustitiae
Est ergo etistaresur rectio mortuorũ
aperiat illã plenius elucescat nobut coepit
Amen ameni dico uobis quia ueni & hora
et Nunc ẽ . quando mortuiaudi ent
uocem filiidi. et quiaudierint inuenit
Hoc proprium ẽ. piorum qui sic audiunt
delncarnatione eius. ut credant quia
filius di ẽ. Id est sic eum propterse fac¬
tum accipiunt minorem patre informa
serui . ut credant quia ȩqualis ẽ. patri in
formadi Etideo sequitur. et hoc ip¬
sum cominendansdicit
Sicut enim pater hab& uitam insemet¬
Nsem& ipso : Breuit̃ dicat genuit
filium uitam in sehabentem neque
enimerat sineuita. et accepit uitam
sed nascendo uita ẽ Pater uita est
Nonnascendo. filius uita est nascendo
Pater denullo patre. filius dedõ patre
Pater propter filium ẽ. filius uero
& quod filius ẽ. propter patrem est.
et quod est apatre est Hoc ergodix̃¬

Expanded text:
a morte falsitatis ad vitam veritatis, a morte falsitatis ad vitam veritatis, a morte iniquitatis ad vitam justitiae. Est ergo et ista resurrectio mortuorum. Aperiat illam plenius, et lucescat nobis, ut coepit. Amen amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui audieHoc proprium est piorum, qui sic audiunt de incarnatione ejus, ut credant quia Filius Dei est, id est, sic eum propter se factum accipiunt minorem Patre in forma servi, ut credant quia aequalis est Patri in forma Dei. Et ideo sequitur, et hoc ipsum commendans dicit: Sicut enim Pater habet vitam in semetin semetipso, breviter dicam: Genuit Filium, vitam in se habentem. Neque enim erat sine vita, et accepit vitam, sed nascendo vita est. Pater vita est non nascendo, Filius vita est nascendo. Pater de nullo patre, Filius de Deo Patre. Pater propter Filium est, Filius vero et quod Filius est, propter Patrem est; et quod est, a Patre est. Hoc ergo dix
Abbreviated transcription (Latin):
Ethoc adtendite qui uerbum meum audit
et nondixit credit mihi sed credit ei qui
misitine Uerbum ergo filuaudiat
ut patricredat. Quare uerbumaudit
tuum et credit alteri : Non necum uer¬
bumalicuius audimꝰ eidem uerbum pro¬
fenrenti credimus : loquentin obis fidẽ
ad commodamꝰ. quidergouoluit dice¬
re qui uerbum meum audit et credit ei
quimisit me: Nisiquia uerbum eius¬
e inme. et quisẽ. qui audit uerbum meũ
Nisi quiaudit mequi credit me. Credit
autem eiquimisit me. quiacumillicre¬
dit uerbum eius credit. Cum autem
uerbo eius credit: mihi credit. quia
uerbum patris egosum. Non enim
transir & de morte aduitam. Nisi pri¬
mo eẽt in morte et non eẽt inuita
Cum uero transierit inuita nonerit
Nmorte. Mortuus ergoerat. etre¬
uixit perierat et inuentus ẽ. Fit
proinde iamqedam resurrectio. et
transeunt homines a morte quadam
adquandam uitam
Amorte infidelitatis aduitam fidei

Expanded text:
Et hoc attendite: Qui verbum meum audit, Et hoc attendite: Qui verbum meum audit, et non dixit, Credit mihi, sed credit ei qui misit me. Verbum ergo Filii audiat, ut Patri credat. Quare verbum audit tuum, et credit alteri? Nonne cum verbum alicujus audimus, eidem verbum proferenti credimus? loquenti nobis fidem accommodamus? Quid ergo voluit dicere: Qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, nisi, Quia verbum est in me? Et quis est qui audit verbum meum, nisi qui audit me, qui credit me? Credit autem ei qui misit me, quia cum illi credit, verbum ejus credit. Cum ergo verbo ejus credit, mihi credit, quia verbum Patris ego sum. Non enim transiret de morte ad vitam, nisi primo esset in morte, et non esset in vita. Cum ergo transierit in vitam, non erit in morte. Mortuus ergo erat, et revixit; perierat, et inventus est . Fit proinde jam quaedam resurrectio, et transeunt homines a morte quadam ad quamdam vitam, a morte infidelitatis ad vitam fidei,
Abbreviated transcription (Latin):
habeat filium et nonerro in patrisno¬
mine Nonenim patrem intellego
sine filio honori ficotamen etfilium.
tamquam minorem
Corrig& teipsefilius et reuocat tedicens
U tomnes honorificent filium non infe¬
rius sed sicut honorificãt patrem
Quergo non honorificat filium. nec pa¬
trem honori ficat quimisit illum. ego
inquis maiorem honorem uolodari patri
minorem filio. Ibi tollis honorem patri
ubi minorem dasfilio. Quidenim tibi
patrem aequalem sibi filium generare
aut noluit. aut non potuit. Sinolu
it Iniuidit. sinon potuit defecit
Nonergo uides quiaita sentiendum.
Vbimaiorem honoremuisdare patri
Ibies contumeliosus inpatrem. Proin¬
de sic honorifica filium quomodo ho¬
norificas patrem suus honorificare
et filium et patrem
Amen amen dico uobis quia qui uerbũ
meum audit etredit eiqui misit me
hab& uitam acternam et in iudiciu
Nonueni& sedtransit. Non nunc transt
laitransi & a morte muitam

Expanded text:
habeat Filium, et non erro in Patris nohabeat Filium, et non erro in Patris nomine, non enim Patrem intelligo sine Filio, honorifico tamen et Filium tanquam minorem: corrigit te ipse Filius, et revocat te dicens: Ut omnes honorificent Filium, non inferius, sed sicut honorificant Patrem. Qui ergo non honorificat Filium, nec Patrem honorificat, qui misit illum. Ego, inquis, majorem honorem volo dare Patri, minorem Filio. Ibi tollis honorem Patri, ubi minorem das Filio. Quid enim tibi Pater aequalem sibi Filium generare aut noluit aut non pit, invidit; si non potuit, defecit. Non ergo vides, quia ita sentiendum, ubi majorem honorem vis dare Patri, ibi es contumeliosus in Patrem. Proinde sic honorifica Filium quomodo honorificas Patrem, si vis honorificare et Filium et Patrem. « Amen amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, habet vitam aeternam; et in judicium non venit, sed transiit. Non nunc transit, sed jam transiit a morte in vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
dedit filio. quia iudex in forma filii
hominis apparebit quae forma
none patrissed filii Nec ea filii in
qua aequalis ẽ patri. sed in quaminor
ẽ patre. ut sit iniudicio conspicuus ho¬
nis et malis
tomnes honorificent filium sicut
honorificant patrem Qui non ho¬
nori ficat patrem. non honorificat
filium
uodẽ enimhonorificare patrem nisi
quodhabeat filium aliudẽ enim cũ
tibi commendatus ds̃ quia ds̃ ẽ. et a¬
liud cum tibi commendatur ds quia
pater est Cum tibiquia ds̃ ẽ. com¬
mendatuf creatortibi comm̃datus
Omnipotens tibi commendatur sp̃s
quidem summus aeternus inuisibi¬
lis in commutabilis. tibi comindatꝰ
Cam uero tibi quia pater e. commen¬
datur. Nihiltibialiud quam et filus
commendatus. quia pater dicinon potest
si filium non hab& sicut nec filius si pa¬
tremnon hab& Sed ne forte patrem qui¬
demhonori fices tamquam maiorem.
Filium uero tam quam minorem. ut dicas
mihihonori fico patrem Scio enim qđ

Expanded text:
dedit Filio, quia judex in forma filii dedit Filio, quia judex in forma filii hominis apparebit, quae forma non qua aequalis est Patri, sed in qua minor est Patre, ut sit in judicio conspicuus bonis et malis, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem, quia nemo honorificat Patrem, nisi quod habeat Filium. Quid est enim honorificare Patrem, nisi quod habeat Filium? Aliud est enim cum tibi commendatur Deus quia Deus est, et aliud cum tibi commendatur Deus quia Pater est. Cum tibi quia Deus est commendatur, creator tibi commendatur, omnipotens tibi commendatur, spiritus quidam summus, aeternus, invisibilis, incommutabilis tibi commendatur. Cum vero tibi quia Pater est commendatur, nihil tibi aliud quam et Filius commendatur, quia Pater dici non potest si Filium non habet; sicut nec Filius, si Patrem non habet. Sed ne forte Patrem quidem honFilium vero tanquam minorem, ut dicas mihi: Honorifico Patrem; scio enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
rehonoranda ẽ. etideo consequenter
subiunxit
Pater enimnon iudicat quequam sed
omne uidicio dedit filio. ut omnes ho¬
patrem qui non honorificat filium N
honorificat patrem
Pater Non iudicat quemquam quia
patris ꝑsona hominum non suscepit
Nec iniudicio uidebitur sed sola filis
dicata ẽ. iniustae . et iustae iudicat
uiuos ac mortuos. Nec enim filius
uidebitur Iniudicio in eanatura
qua consubstantialis ẽ dõ patri
sed in ea quacon substantialis est
matri et homo factus ẽ. Ita intel¬
legendum ẽ pater nomudicat quẽ¬
quam sed omne iudicium dedit filio
Acsidiceretur Patrem nemo uidebit
iniudicio uiuorum et mortuorum. sed
omnes filium quia et filius hominis ẽ.
ut possit et abimpiis uideri. cum et illi
uidebunt inquempupugerunt
Quod neconicere potius quam a perte
demonstrare uideamurproferimꝰ
eius dem dñi certam manifestamque
sententiam qua ostendimus ipsam
fuisse causam ut dicer& Pater non
iudicatquem quam sed omne iudiciũ

Expanded text:
re honoranda est. Et ideo consequenter re honoranda est. Et ideo consequenter subjunxit: « Pater enim non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: ut omnes hout omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Pater non judicat quemquam, quia Patris persona hominem non suscepit, nec in judicio videbitur, sed sola Filii dicata est injuste, et juste judicabit vivos ac mortuos. Nec enim Filius videbitur in judicio in ea natura qua consubstantialis est Deo Patri, sed in ea qua consubstantialis est matri, et homo factus est. Ita intelligendum est: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio; ac si dicerein iudicio uiuorum et mortuorum, sed omnes filium", quia et filius hominis est, ut possit et ab impiis uideri, cum et illi uidebunt in quem pupugerunt. Quod ne conicere potius quam aperte demonstrare uideamur, proferimus eiusdem domini certam manifestamque sententiam, qua ostendifuisse causam ut diceret, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium
Abbreviated transcription (Latin):
os et uiuificat. sic et filiusquos uult uiui
Maiora ergo sunt operamortuos suscita
re quam languidos sanare. Sed sicut
pater mortuos etuiuificat. sic et filius
quos uult uiuificat Aliosergo pater
aliosfilius : Non. Sedomnia ꝑ ipsũ
ipsos itaq filius quos et pater. qui a
nonalia. nec aliter sed haet et filius
similiter facit. Ita plane intellegen¬
dum ẽ. et ita tenendum. sed memen¬
tote quia filius quos uult uiui ficat
tenete Hic er go non solum potestatẽ
filii uerum etiam uolunta tem filius
quos uult uiuificat. et plterquos uult
uiuificat. et ipsos filius quos et pater
Ac per hoc eadem patris et filii et potes¬
tas ẽ. et uoluntas Eadem quoq uita
etuiui ficatio mortuorum. Et ideo dic̃
sicut pater suscitat mortuos etuiuificat
quosuult sic et filius quos uult uiuificat
Nonenim alios pater alios filius ui
uificat. sed una potestas unam uiuifi¬
cationem quȩ etiam potestas unohono¬

Expanded text:
os et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. os et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Majora ergo sunt opera mortuos susre quam languidos sanare. Sed sicut suscitat Pater mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Alios ergo Pater, alios Filius? Non, sed omnia per ipsum. Ipsos itaque Filius quos et Pater, quia non alia, nec aliter, sed haec et Filius similiter facit. Ita plane intelligendum est, et ita tenendum. Sed mementote quia Filius quos vult vivificat. Tenete ergo hic non solum potestatem Filii, verum et voluntatem. Filius quos vult vivificat, et Pater quos vult vivificat, et ipsos Filius quac per hoc eadem Patris et Filii et potestas est et voluntas, » eadem quoque vita et vivificatio mortuorum. Et ideo dicit: Sicut Pater suscitat mortuos, et vivificat quos vult, sic et Filius quos vult vivificat. Non enim alios Pater, alios Filius vivificat, sed una potestas unam vivificationem facit, quae etiam potestas uno hono
Abbreviated transcription (Latin):
ficat sicetfilius quos uult uiuificat
Eaenim patrem demonstraturum filio
dicit quae mirentur Etque ea de¬
messent illa mox docuit sicut enim
pat̃ suscitat mortuos sicet filius quos
uult uiuificat. Exaequata uirtus ẽ.
ꝑnaturae indissimilis untatem¬
et demonstratio operum. non ignoratio¬
nis instructio ẽ. sethr̃ae fidei quae non
filioscientiam ignoratorum. sed nobis
confessionemnatiuitatis inuexit
De monstrare enimpatrem ẽ. ꝑfiliũ facere
que facturus est. Nammaiorao pera
sunt resurrectiomortuorũ quȩ erit
in nouissimodie quamistius languen¬
tis sanitas qui axp̃i uerbo sanatus ẽ
ex quonata ẽ huius occasio tota ser¬
monis. Dicit enim ut uos miremini
Ethocdifficile ẽ. uiderequomodo tãquã
tempora liter filio coae terno aliqua
demonstrar & aeternus pater omni¬
ascienti quae sunt apud patrem. quae
sunt tamen illimaiora: Hocenim
facile ẽ. intellegere
Dicut enimpater inquit suscitat mortu¬

Expanded text:
ficat, sic et Filius quos vult vivificat. ficat, sic et Filius quos vult vivificat. Ea enim Patrem demonstraturum Filio dicit quae mirentur. Et quae eadem essent illa, mox docuit: Sicut enim Pater suscitat mortuos, sic et Filius quos vult vivificat. Exaequata virtus est per naturae indissimilis unitatem; demonstratio operum, non ignorationis habet instructionem, sed nostrae fidei, quae non Filio scienticonfessionem nativitatis invexit. Demonstrare enim Patrem, est per Filium facere quae facturus est. Nam majora opera sunt resurrectio mortuorum quae erit in novissimo die, quam istius languentis sanitas, qui Christi verbo sanatus est. Ex quo nata est hujus occasio tota sermonis; dicit enim: Ut vos miremini. « Et hoc difficile est videre, quomodo tanquam temporaliter Filio coaeterno aliqua demonstraret aeternus Pater, omnia scienti quae sunt apud Patrem. Quae sunt tamen illa majora? Hoc enim facile est intelligere. Sicut enim Pater, inquit, suscitat mortu
Abbreviated transcription (Latin):
quia non corporalibus modis ds̃ uid&
Sediu susci omnis inuirtute naturae ẽ.
N eque enim partitio eẽ. poterit in simplici
naturadiuinitatis. sedidem ẽ filio uide¬
re patris opera. cum patre aequa liter
facere quiaidemẽ. filio uidere et eẽ
Ideo subiecit Omnia enim quecũ que
facit pater. eadem et filius facit. Simi¬
liter et significationem unius naturȩ
ostendit. etunius operationis quia com¬
munis ẽ. operatio patris et filii. quorũ ẽ
unanatura unaetiam et operatio. Ideo
consequenter subiunxit
ater diligit filium et omnia demonstrates
que ipse facit ut ostender& omnem hanc
patris de monstrationem fideintãe ẽẽ
doctrinam ut scilic& et pater nobis in
confessione eẽt et filius. et nequa hic
ignoratio infiliopossit intellegi. Cui
pater opera omnia quae ipse facer &
monstrar&. Continuo ait. Et maio¬
rahorum operademonstrauit ei utuos ad¬
miremini
Sicut enimpater suscitat mortuos et uiui¬

Expanded text:
quia non corporalibus modis Deus videt: quia non corporalibus modis Deus videt: sed visus ei omnis in virtute naturae est; neque enim partitio esse poterit in simplici natura divinitatis; sed idem est Filio videre Patris opera, cum Patre aequaliter facere, quia idem est Filio videre et esse. Ideo subjecit: Omnia enim quaecunque facit Pater, eadem et Filius facit similiter. Significationem unius naturae ostendit et unius operationis, quia communis est operatio Patris et Filii, quorum est una natura, una etiam et operatio. Ideo consequenter subjunxit: Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Ut ostenderet omnem hanc Patris demonstrationem fidei nostrae esse doctrinam. Ut sciliconfusione esset, et Filius; et ne qua hic ignoratio in Filio possit intelligi aut Patre opera enim omnia, quae ipse faceret, monstraret continuo ait: Et major horum opera demonstrabit ei, ut vos admiremini. Sicut enim Pater suscitat mortuos, et vivi
Abbreviated transcription (Latin):
eadem non similiter. Dum omnia
quae pater facit ꝑ filium facit: Sicut
dictum est Omnia ꝑ ipsum facta sunt
et sineipsofactum ẽ nihil. Ideo similit̃
decit quia eadem facit filius que facit et
pater. Quia una patris et filii indiuini
luntas. et potestas una. uita et essentia
et aequalia omnia sunt inpatre et filio
N on enim potest filius a se facere quic¬
quam nisi quod uiderit patre facientẽ
Nondebemus carnaliter intellegere
hanc sententiam quasiduorũ hominũ
patris eifilii unius ostendentis alterius
uidentis unius loquentis alterius au¬
dientis quae omnia fanta smata cor¬
dissunt. Talis cogitatio procul a pec¬
toribus christianis expellenda est
Ergo depatre et filio presentis doca
lectionis exemplum. quia nec pater
minorem hab& Nec maiorem dĩ fili¬
us cumin patre et filio nulla distantia
diuinitatis sit sedunam aiestas. Quod
enm ait filium Nihil facere. nisi quod
uiderit patrem facientem. non emm¬
corpora liter intellegendum est

Expanded text:
eadem non similiter, dum omnia eadem non similiter, dum omnia quae Pater facit, per Filium facit, sicut dictum est: « Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . » Ideo similiter dixit: quia eadem facit Filius quae facit et Pater, quia una Patris luntas et potestas, una vita et essentia, et aequalia omnia sunt in Patre et Filio,Non enim potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Non debemus carnaliter intelligere hanc sententiam, « quasi duorum hominum Patris et Filii, unius ostendentis, alterius videntis; unius loquentis, alterius audientis; quae omnia phantasmata cordis sunt. » Talis cogitatio procul a pectoribus Christianis expellenda est. Ergo de Filio, et Patre praesentis docet lectionis exemplum, quia nec Pater minorem habet, nec majorem Dei Filius; cum in Patre divinitatis sit, sed una majestas. Quod enim ait Filium nihil facere, nisi quod viderit Patrem facientem, non corporaliter intelligendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
factumẽ. et habitauit in nobis Hac
carne maior ẽ pater. Ita pater et ae¬
qualis et maior A equalis uerbo
maior carne A equalis ei perquem fec̃
nos maior eo qui factus e. propter nos
Commotis uero ettur batis iudaeis. qui¬
a se aequalemxps patifecit. quih omi¬
nem tantum modo intellexerunt ñ dm̃
carnem uiderunt diuinitatem non cre
quicquam. Nisi quod uiderit patrem
facientem
on alia opera facit pater quaeuid eat
filius. et alia filius cum uiderit patre
facit. Non cum ille fecerit alia filius
similit̃ facit sed quȩcumq ille fecerit
haec et filius similit facit. Si haec
facit fllius que fec erit pater. ꝑ filium
facit pater Siperfilium facit quȩ
facit pater. non alia pater alia fi¬
lius facit sed eadem opera sunt
patris et filu Et quo modo ea
facit et filius et eademet similicer ne for¬
te eadem Sed dicissimiliter eademin¬
quit et similiter Et quomodo possit

Expanded text:
factum est, et habitavit in nobis: hac factum est, et habitavit in nobis: hac carne major est Pater. Ita Pater et aequalis et major: aequalis Verbo, major carne; aequalis ei per quem fecit nos, major eo qui factus est propter nos. » Commotis vero et turbatis Judaeis, quia se aequalem Christus Patri fecit, qui hominem tantummodo intellexerunt, non Deum; carnem viderunt, divinitatem non credquidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. « Non alia opera facit Pater quae videat Filius, et alia Filius cum  Ms., quae v et Filius similiter facit. Non cum ille fecerit, alia Filius similiter facit: sed quaecunque ille fecerit, haec et Filius similiter facit. Si facit Filius quae fecerit Pater, per Filium facit Pater. Si per Filium facit, quae facit Pater, non alia Pater, alia Filius facit, sed eadem opera sunt Patris et Filii. Et quomodo ea facit et Filius et eadem et similiter? Ne forte eadem, sed dicis « similiter. » Eadem, inquit, et similiter: et quomodo possit
Abbreviated transcription (Latin):
eomaximedolebant quiais quem uerũ
ex infirmitate carnis hominem cogno¬
uerant uerum sedĩ filium crediuolu¬
iss& Idẽ non gratia adoptatum
ut ceterosscos quibus loquitur propħ
Ego dixi duestis et filii excelsiomnes.
Sed natura patri ꝑomnia aequalem
Not andum sane quoddictum e. aequa¬
lemse faciens dõ. aiuda eorum ꝑ so¬
nadictum qui putabant dñm ihm̃
praedicando sefacere quod non eẽt.¬
et nonuera citer intimare quod eet
Merito quidem quod audeb at homo
aequalem se faceredõ. Sedideo in me
rito quia in hominem intellegebant dm̃
carnem uidebant dm̃ nesciebant
Habitaculum cernebant. habitatorem
ignorabant. Caro enimilla templũ
erat ds̃ in habitabat intus Noner¬
go ihs̃ carnem aequabat patri. non for¬
mamseruidño comparabat. Non quod
factum ẽ. propternos. sed quoderat
catholicis loquor. nostis quiabene
credidistis Non uerbum tantum
Hic aequalitas cumpatre. sed uerbum caro

Expanded text:
eo maxime dolebant, quia is quem verum eo maxime dolebant, quia is quem verum ex infirmitate carnis hominem cognoverant, verum se Dei Filium credi voluisset, id est, non gratia adoptatum, ut caeteros sanctos, quibus loquitur Propheta: Ego dixi, dii estis, et filii Excelsi omnes ; sed natura Patri per omnia aequalesane quod dictum est aequalem se faciens Deo, a Judaeorum persona dictum, qui putabant Dominum praedicando se facere quod non esset, non veraciter intimare quod essedignati sunt: merito quidem, quod audebat homo aequrito, quia in homine non intelligebant Deum. Carnem videbant, Deum nesciebant; habitaculum cernebant, habitatorem ignorabant. Caro enim illa templum erat, Deus inhabitabat intus. Non ergo Jesus carnem aequabat Patri, non formam servi Domino comparabat: non quod factum est propter nos, sed quod erat ristus, catholicis loquor, nostis, quia bene credidistis: non Verbum tantum, erat Verbum. Hic aequalitas cum Patre. Sed Verbum caro
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia in sapientia fecisti. Si autemxp̃m
dĩ uirtutem et dĩ sapientiam recte confir¬
memur. et omnia in sapientia fecit ac
regit ds̃. constat nimirum quia pat̾
us que modo operatur operatur et filius
rgo pater meus inquit non sex solum
ut putatis diebus primus operatus est
uerumusq modo operatur Non no¬
uum creaturae genus instituendo.
sed que in principio creauerat nedeficiant
propagando. Etego operor
Subauditur usque modo. Cum eocuc¬
ta disponens. regens accumulans
Acsi apertedicat. Quid mihiinuidetis.
cur meuituperatis: Caccilegis lecto
batosalutem unius hominis operatus
simqui innatura diuinitatis una cũ
dõ patretotum genus humanum.
immototam mundi machinam et cunc¬
tauisibilia et inuisibilia quietus semꝑ
operor. Sed ipsitales ac tantimisteri
minus capaces propterea magis quae¬
rebant cum inter ficere. quia nonsolu
soluebat sabbatum. sed et patrẽsuũ
dicebatdm̃. aequalem se faciens dõ. In

Expanded text:
Omnia in sapientia fecisti . Si autem Christum Omnia in sapientia fecisti . Si autem Christum Dei virtutem et Dei sapientiam recte confitemur, et omnia in sapientia fecit ac regit Deus, constat nimirum quia Pater usque modo operatur, operatur et Filius; ergo Pater meus, inquit, non solum sex, ut putatis, diebus primis operatus est, verum usque modo operatur, non novum creaturae genus instituendo, sed quae in principio creaverat, ne deficiant propagando. Et ego operor, subauditur, usque modo, cum eo cuncta disponens, regens, accumulans; ac si aperte dicat: Quid mihi invidetis? Cur me vituperatis, caeci legis lectorbato salutem unius hominis operatus sim, qui in natura divinitatis una cum Deo Patre totum genus humanum, imo totam mundi machinam, et cuncta visibilia et invisibilia quietus semper operor? Sed ipsi talis ac tanti mysterii minus capaces, propterea magis quaerebant eum interficere, quia non solum solvebat sabbatum, sed et Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo. In
Abbreviated transcription (Latin):
cari preceperit. Non intellegen¬
tes quia carnalia legis decreca
paulatim erant spiritali inter pre¬
tatione mutanda. apparente illo
qui non tantum legis lator. sed et
finis legis ẽ. xp̃s adiustitiam omni
credenti N eque enimaduerten¬
tes quia conditor indieseptima
Non ab operemundane gubernati¬
sed a noua creaturarum institutio¬
necessauit. Quod uero dicitur
requi euit ds̃ dieseptimo ab omnibus
operibussuis ita intellegendum ẽ.
cessasse dm̃ a nouarum conditio¬
ne creaturarum. Quod uero
ror. O peratur pater et filius
ut naturarum diuersitas ꝑmane¬
at qua e inprima conditione mundi
conditaesunt. Id eodictum ẽ. in psal¬
mis. qui finxit singilatim corda eorum
Non in cognita animarum genera sed eius¬
dem substantiae animaque in primo homi¬
ne condita ẽ. reformat. Qua propt̃
psalmista cum non solum primordialẽ
mundicreationem. sed et cotidianam
creaturae gubernationem ad laudem
creatoris referr& ait int̃ cetera

Expanded text:
care praeceperit, non intelligencare praeceperit, non intelligentes quia carnpaulatim erant spiritali interpretatione mutanda, apparente illo qui non tantum legislator, sed et finis legis est Christus, ad justitiam omni credenti ; neque animadvertentes quia conditor in die septima non ab opere mundanae gubernatised a nova creaturarum institutione cessavit. » Quod vero dicitur, Requievit Deus in die septimo ab omnibus operibus suis, ita intelligendum est, cessasse Deum a novarum conditione creaturarum. Quid vero ror. Operatur Pater et Filius, ut naturarum diversitas permaneat, quae in prima conditione mundi conditae sunt. Ideo dictum est in Psalmo: Qui finxit singillatim corda eorum , non incognita animarum genera, sed ejusdem substantiae animas, quae in primo homine condita est, reformat. « Quapropter Psalmista cum non solum primordialem mundi creationem, sed et quotidianam creaturae gubernationem ad laudem creatoris referret, ait inter caetera:
Abbreviated transcription (Latin):
tribulata et probata ẽ. Sepe in¬
firmitas procastigatione datur
Quibus dam uero infirmitas proglo¬
riadidatur ut dececonato. uel dela¬
caro legitur Nouit dñs proquo
hominibus iudicio sed numquã in iusto
Sed discamus flagellis pussimi redemp¬
toris nr̃i humilit̃ substerni arbi tran¬
tes nos minus pati quam meremur
semꝑ illius sententiae memores. quia
beatus homo qui corripitur adnõ
Etipse ia pocalrpsi Egoinquit
quos amoarguo et castigo. Longeuo
aute languenti interius exteriusq
sanato id ẽ. et a flagellis aꝑte casti¬
gationis et apeccatis quibus haec
merebatur erepto. iuda ei contra
male intus languendoiam decerius
acgrotare incipiunt Persequen¬
do uidelic& ibm quia haec facer&
insabbato Persequebantur autem
cum quasi legis auctoritatem simul
et diuinȩ operationis exempla secuti
quia et dñs sex diebus mundi per¬
fecta creatione. septimo requieuit
abomnibus operibus suis et popu¬
lum sex diebus operari septimo ua¬

Expanded text:
tribulata et probata est; saepe intribulata et probata est; saepe infirmitas pro castigatione datur,; quibusdam vero infirmitas pro gloria Dei datur, ut de caeco nato, vel de Lazaro legitur. Novit Dominus pro quo hominibus judicio, sed nunquam injusto. « Sed discamus flagellis piissimi Redemptoris nostri humiliter substerni, arbitrantes nos minus pati quam meremur, semper 510 illius sententiae memores: Quia beatus homo, qui corripitur a Domino . Et ipse in Apocalypsi: Ego, inquit, quos amo, arguo autem languenti interius exteriusque sanato, eodem et a flagellis apertae castigationis et a peccatis quibus haec merebatur erepto, Judaei e contra male intus languidi jam deterius aegrotare incipiunt, persequendo videlicet Jesum, quia haec faceret in sabbato. Persequebantur autem eum, quasi legis auctoritatem simul et divinae operationis exempla secuti: quia et Dominus sex diebus mundi perfecta creatione, septimo requieverit ab omnibus operibus suis, et populum sex diebus operari, septimo va
Abbreviated transcription (Latin):
deridendo. aut etiam prohibendo
Confugiamus seduli addomumora¬
tionis ubi secreta libertate dñm in¬
uocantes: et deperceptis ab eo bene¬
humili deuotione praecemur. immo
etiam ipsi templum dĩ scm̃ inquoueni¬
re et mansionem faceredignetur
ex istere curemus Audientes ab
diligentius intuendum fr̃s mei.
quod inueniens intemplo quem sana¬
uerat dñs Ait illi
Eccesanus factus es iamnoli peccare
Nedeterius tibi aliquid contingat
Quibus uerbis aperte monstra tur quia
propt̃ peccata languebat. nec nisi
demissis eis dem poterat sanari
Sed qui foris ab infirmitate ipse etiam
intus saluauit a scelere Unde et
caute praemonuit Necam plius pec¬
cando grauioris sibi sententiam damp¬
nationis contraher& Quod nonhta
sentiendum ẽ. quasi omnis qui infir¬
matur obpeccata infirmetur
aepe infirmatur homo ne extollatur
indonisdi Sicut de paulo apło le¬
gitur Saepe ut probetur tribula¬
cur. Sicut beati iobpatientia

Expanded text:
deridendo, aut etiam prohibendo. deridendo, aut etiam prohibendo. Confugiamus seduli ad domum orationis, ubi secreta libertate Dominum invocantes, et de perceptis ab eo benehumili devotione precemur. Imo etiam ipsi templum Dei sanctum, in quo venire et mansionem facere dignetur, existere curemus, audientes ab diligentius intuendum, fratres mei, quod inveniens in templo quem sanaverat, Dominus ait illi: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat. Quibus verbis aperte monstratur quia propter peccata languebat, nec nisi dimissis eisdem peccatis poterat sanari; sed qui foris ab infirmitate, ipse etiam intus salvavit a scelere. Unde et caute praemonuit ne amplius peccando gravioris sibi sententiam damnationis contraheret. Quod non ita sentiendum est, quasi omnis qui infirmatur, ob peccata infirmetur. » Saepe infirmatur homo ne extollatur in donis Dei, sicut de Paulo apostolo legitur ; saepe ut probetur, tribulatur, sicut beati Job patientia
Abbreviated transcription (Latin):
terefactis Quod in hac quoq lecti¬
onedñstrpice ostendit cum eumqui
duo dequadraginta annos lanque¬
bat indies abbati. Non solum
surgere uerum etiam grabattum
tollere et ambulare praecepit
Sidelic& insinuans eos qui longouitio¬
rum langoretabescunt. et dĩ ac
ꝑfecta uirtutũ summa duominus
habent iam ꝑdonum sc̃ĩ sp̃s auitiis
possere surgere eorum quediscusso
torporȩ cum fat̃nȩ dilectionis
onere adusionem debere sui prope¬
rare conditoris. Quod autemis¬
qui sanatus ẽ. iħm Non in turba
adhuc positus sed post intemplocog¬
noscit mrsticenos instituit. ut si ue¬
re conditoris nr̃igratiam cognoscere.
sieuis amore confirmari. si ad eius ui¬
sionem ꝑuenire desideramus. fugi¬
amus sollicite turbam. non solum
turbantium nos cogitationum
affectumq prauorum. uerum etia
hominum Nequam quinrae since¬
ritatis possunt inpedire propositũ.
uelmala uidelic& exemplosuo
monstrando. uel bona nrã o pera

Expanded text:
tere factis. Quod in hac quoque lectitere factis. Quod in hac quoque lectione Dominus typice ostendit, cum eum qui duodequadraginta annos languebat, in die sabbati non solum surgere, verum etiam grabatum tollere et ambulare praecepit: videlicet insinuans eos qui longo vitiorum languore tabescunt, et Dei ac perfecta virtutum summa duo minus habent, jam per donum sancti Spiritus a vitiis posse resurgere, eorumque discusso torpore, eum fraternae dilectionis onere ad visionem debere sui properare conditoris. qui sanatus est Jesum non in turba adhuc positus, sed post in templo cognoscit, mystice nos instituit ut si vere conditoris nostri gratiam cognoscere, si ejus amore confirmari, si ad ejus visionem pervenire desideramus, fugiamus sollicite turbam, non solum turbantium nos cogitationum affectuumque pravorum, verum etiam hominum nequam, qui nostrae sinceritatis possunt impedire propositum, vel mala videlicet exemplo suo monstrando, vel bona nostra opera
Abbreviated transcription (Latin):
sabbato quam tanta diuinitatis po¬
tentia Nossent
icebant inquit iudaei illiquisana¬
tus fuerat. Sabbatum ẽ. non lic&
tibi tollere grabatumtuum
itteram legis stulte defendebant.
ignorando dispensationem eius qui
legis quondam edicta ꝑseruum de¬
cernens. Nuncipse adueniens eandẽ
legem gratia mutare disposuit.
ut quo diuxtalitteram diucarnales
carnalit̃ obseruabant. de inceps
spiritales spiritaliter obseruandũ
cognoscerent Sabbato qui ppe
carnaliquodiuxta litteram custo dieba¬
tur populus ab omniopere seruili die
septima uacare praeceptus ẽ. Spirita¬
le autem sabbatum ẽ. In lucegratiae:
spiritalisq septiformis accipitur
nonunas edomnidie nos abinquietu¬
dine uitiorum manere feriatos
Sienimiuxta uocem dominicam om¬
nisqui facit peccatum seruus est
peccati. pat& liquido quia peccata
rte opera seruili a intelleguntur
A quibus quasi in die septima in prȩ
incedere iubemur Nec solum
a prauis contineri sed etbonis insis¬

Expanded text:
sabbato quam tanta divinitatis posabbato quam tanta divinitatis potentia nosset. Dicebant ergo Judaei illi qui sanatus fuerat: Sabbatum est, non licet tibi tollere grabatum tuum. Litteram legis stulte defendebant, ignorando dispensationem ejus qui legis quondam edicta per servum decernens, nunc ipse adveniens eamdem legem gratia mutare disposuit, ut quod juxta litteram diu carnales carnaliter observabant, deinceps spirituales spiritualiter observandum cognoscerent. Sabbato quippe carnali, quod juxta litteram custodiebatur, populus ab omni opere servili die septima vacare praeceptus est; spirituale autem sabbatum est in luce gratiae spiritualis, quae septiformis accipitur, non una, sed omni die, nos ab omni inquietudine vitiorum manere feriatos. Si enim juxta vocem Dominicam, omnis qui facit peccatum servus est peccati, patet liquido quia peccata recte opera servilia intelliguntur, a quibus qincedere jubemur, nec solum a pravis continere, sed et bonis insis
Abbreviated transcription (Latin):
rumoperum passibus De uirtute
inuirtutem progredere. Nec fratre
quem sufferendoducas obamorem
cius adquem pergis deferens. Nec
obfratris amorem ab illoquerendo
cum quo manere desideras intentionẽ
recti hcessus auertens. sedut ꝑfecte
possis saluari Surge tolle graba¬
tumtuum et ambula Id estre¬
linque peccata pristina necessitatibus
fratrum succurre et huniuersis quae
agis uide ne i hoc saeculo mentem
figas sed aduidendam faciemtui festi¬
nes redemptoris Surgebona operan¬
do porta grabatum diligendo proxi¬
mum etambula. ex spectando bea¬
tam spem et aduentum gloriae magni
dĩ Sed mira ꝑ fidorum dementia
qui ad taminopinatam diulanguen¬
tis sanationem credere acspiritalit̃
sanaridebuerant e contrascandali¬
tantur. et saluato pariter ac salua¬
tori calumnias struunt Saluato
quidem : quia sabbato grabatum tu¬
lerit Saluatori autem. quia sab¬
bato et illum saluari et grabatum
tolli preceperit quasi melius ipsi de

Expanded text:
rrin virtutem progredere, nec fratrem, quem sufferendo ducas, ob amorem ejus ad quem pergis deserens, nec ob fratris amorem ab illo quaerendo cum quo manere desideras intentionem recti incessus avertens; sed ut perfecte possis salvari, Surge, tolle grabatum tuum et ambula, id est, relinque peccata pristina, necessitatibus fratrum succurre, et in universis quae agis vide ne in hoc saeculo mentem figas, sed ad videndam faciem tui festines Redemptoris. Surge bona operando, porta grabatum diligendo proximum, et ambula exspectando beatam spem et adventum gloriae magni Dei. Sed mira perfidorum dementia, qui ad tam inopinatam diu languentis sanationem credere ac spiritualiter sanari debuerant, e contra scandalizantur, et salvato pariter ac Salvatori calumnias struunt: salvato quidem, quia sabbato grabatum tulerit; Salvatori autem, quia sabbato et illum salvari, et grabatum tolli praeceperit, quasi melius ipsi de
Abbreviated transcription (Latin):
tur proꝑfectione recte conuersati¬
onis se exerc&. legis profecto deca¬
logum ꝑ quattuor scĩ euan gelii
libros impl& A quam mirum
profectione duominus hab&
quiadi et preximi dilectione. quã
logis pariter et euangelu scriptura
commendat uacuus incedit. Qđ
etiam mrstice dñs sanans infirmũ
docuit cumait. surge tolle grabat¬
tumtuum et ambula. Surge enim
dicitur uitiorum torporem in quibus
diulanguebas excute ad exercitium
uirtutum quibus ꝑpetuo salueris
engere. Tollegrabatum tuum. por
ta: diliges proximumtuum patient᷑
eius infirma tolerando quite adhuc
temptationum fascede pressum diu
patienter que sustinuit Altereni
alterius onera portate et sic adim¬
plebitis legemxp̃i Et sicut alibidic̃
Sub portantes inuicem in caritate sol¬
licite seruare unitatem dĩps inuin¬
culo pacis. Ambula autem toto
corde tota anima totauirtut e¬
Om̃dilige. Etut ad eius uisionem ꝑ¬
ꝑtingere merearis cotidianis bono¬

Expanded text:
tur, pro perfectione rectae conversatitur, pro perfectione rectae conversatione se gerit, legis profecto dialogum per quatuor sancti Evangelii libros implet. A qua nimirum perfectione duo minus habet, qui Dei et proximi dilectione, quam legis pariter et Evangelii Scriptura commendat, vacuus incedit. Quod etiam mystice Dominus sanans infirmum docuit, cum ait: Surge, tolle grabatum tuum et ambula. SURGE enim dicitur, id est, vitiorum torporem, in quibus diu languebas, excute, et ad exercitium virtutum, quibus perpetuo salveris, erigere. Tolle grabatum tuum; porta, id est, dilige proximum tuum, patienter ejus infirma tolerando, qui te adhuc tentationum fasce depressum diu patienterque sustinuit. Alter enim alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi . Et sicut alibi dicit: Supportantes invicem in charitate, solliciti servare unitatem in vinculo pacis . Ambula autem, toto corde, tota anima, tota virtute Deum dilige; et ut ad ejus visionem pertingere merearis, quotidianis bono
Abbreviated transcription (Latin):
rexit xp̃s amortius ꝑglori am patris.
Ita et nos in nouitateuite ambulemꝰ
Bene autem dicitur quia qui primus
descendiss& post motum aque sanus
fiebat a quocum que languore tene¬
batur. Quia unus dñs. un a fides
unum baptisma. unus ds̃ et qui in
unitate catholica xp̃i mrsteriis
imbuitur sanus fit a quocumq
peccatorum languore detinebatur
salutem quȩ ab uno ẽ. consequinonua¬
l& Haec deprimoeuangelicę lec¬
tionis miraculo quod dñs dedit locuti
Nunc desecundo quodipsedederit fra¬
ternitatiurae loquamur. In quo eti¬
amipso unus commendatur sana¬
tus Non quia omnipotentis pietas
saluatoris omnes quos ibilanguentes
docer& prec̃ unitatem catholicefidei
nullum cui lib& locum patere
rum in ifirmitate decentus annorũ
significat peccatorem quem lib&
enormi scelerum magnitudine uel
Numerositate depressum. Cuius
it Namduo dequadraginta
annos habebat in infirmitate
Quadragenarius autem Numerꝰ
quidenarioquater ducto confici¬

Expanded text:
ristus a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus . Bene autem dicitur quia qui primus descendisset post motum aquae, sanus fiebat, a quocunque languore tenebatur; quia unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus . Et qui in unitate catholica Christi mysteriis imbuitur, sanus fit a quocunque peccatorum languore detinebatur salutem quae ab uno est, consequi non valet. Haec de primo evangelicae lectionis miraculo quod Dominus dedit locuti, nunc de secundo quod ipse dederit, fraternitati vestrae loquamur, in quo etiam ipso unus commendatur sanatus: non quia omnipotentis pietas Salvatoris omnes quos ibi languentes doceret, praeter unitatem catholicae fidei nullum cuilibet locum patere rum infirmitate detentus annorum significat peccatorem quemlibet, enormi scelerum magnitudine vel numerositate depressum, cujus it; nam duodequadraginta annos habebat in infirmitate: quadragenarius autem numerus, qui denario quater ducto confici
Abbreviated transcription (Latin):
dibus ignorantiae prioris inporuci¬
bussius continebat Nec sanabat
langiudos Eratia aute meuange¬
lii quae ꝑfidem̃ ac mrsterium do¬
minice passionis sanat omnes languo¬
res iniquitatum nostrarum a quibus
in legemorsi non potuimꝰ iustificari
quasi eiectos departicibus legis ae¬
grotos in aquam piscine turbidam
ut sanaripossint inmitait. quia
a peccatis quel ex ostender& ꝑ a qua
baptismatis abluit Testante apło
quia quicumq baptiratisumus in
xp̃o ihu in morte ipsius baptitati sumꝰ
Consepulti enim sumus cumillo ꝑ bap

Expanded text:
dibus ignorantiae prioris, in porticidibus ignorantiae prioris, in porticibus suis continebat, nec sanabat languidos: gratia autem Evangelii, quae per fidem ac mysterium Dominicae passionis sanat omnes languores iniquitatum nostrarum, a quibus in lege Moysi non potuimus justificari, quasi electos de porticibus legis aegrotos in aquam piscinae turbidam, ut sanari possint, immittit, quia a peccatis quae lex ostenderat per aquam baptismatis abluit, testante Apostolo: Quia quicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus; consepulti enim sum
Abbreviated transcription (Latin):
bentes. pinguedine tamenspei et di¬
lectionis egebant Tales inquinque
porticibus iacebant. sed nonnisi inpis¬
cina angelo ueniente sanabantur
Quia perlegem cognitio peccati. gratia¬
gratia autem remissionis: Non
nat angelus qui inui sibilit̃ descendens
inpiscinam ad suggerendam uim
sanandi mouebat aquam Descen¬
dit enimcarne indutus magniconsi¬
lii angelus id ẽ paternȩ uoluntatis
Nuntius in populum iudae orum
et mouit peccatores factis ac doc¬
trina sua ut occideretur ipse qui su¬
amorte corporali non solum spiri¬
taliter languentes sanare: sedec
mortuos uiui ficare sufficer &
gente facta ẽ. insinuat. Et quia
ꝑcandem passionem redemptisunt
credentes a maledicto legis quasi
descendentes in aquam piscinae
tur batam sanabantur qui eate¬
rius iacuerant in porticibus a egroti
Legis siquidem littera que nescientes quid
agendum quiduitandum ec̃t edocuit
Nectamen edoctos ut sua decreta comple¬
rentur adiuuit quasi edoctos dese¬

Expanded text:
bentes, pinguedine tamen spei et dibentes, pinguedine tamen spei et dilectionis egebant. Tales in quinque porticibus jacebant, sed nonnisi in piscina angelo veniente sanabantur; quia per legem cognitio peccati, gratia autem remissionis nonninat angelus, qui invisibiliter descendens in 508 piscinam, ad suggerendam vim sanandi movebat aquam. Descendit enim carne indutus magni consilii angelus , id est, paternae voluntatis nuntius, in populum Judaeorum, et movit peccatores factis ac doctrina sua, ut occideretur ipse, qui sua morte corporali non solum spiritaliter languentes sanare, sed et mortuos vivificare sufficeret. gente facta est, insinuat; et quia per eamdem passionem redempti sunt credentes a maledicto legis, quasi descendentes in aquam piscinae turbatam sanabantur, qui eatenus jacebant in porticibus aegroti. Legis siquidem littera, quae nescientes quid agendum, quid vitandum esset, docuit; nec tamen edoctos, ut sua decreta complerentur, adjuvit, quasi eductos de se