comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aber a faciendo ferro imposi¬
tum nom̃ habet. Hinc diriua
tũ nom̃ ẽ ad alias artiũ materias
fabros uł fabricas dicere. sed cum
adiectione ut fab̾ lignariꝰ: et reliꝗͣ
ꝓpt̾ oꝑis scilicet firmitatẽ. In fabro¬
rũ aut̃ fornace gentiles uulcanũ
auctorẽ dicunt: fignralit ꝑ uul¬
canũ ignẽ significantes. sine quo
nullũ metalli genus fundi exten
bi argentũ. alibi plumbũ. alibi
miniũ. alibi pigm̃ta. alibi medi¬
cam̃ta efficit. Igne lapides in aere
soluunt᷑ igne ferrũ gignit᷑ ac do¬
matur. Igne aurũ ꝑficit᷑. igne cre¬
mato lapide cementa et parietes
ligant᷑. Lapides nigros ignis coq̃n¬
do candificat. ligna candida urẽ¬
do offuscat. carbones expruna
fulgida ingros facit. delignis
duris fragiles. deputribilibꝰ im¬
putribiles reddit stricta soluit. solu¬
ta restringit. dura mollit. mollia du¬
ra reddit. Habet et medicaminis
usũ. siam sepe uri ꝓdest. pestilentie
qͦ quȩ obscuratione solis contrahi¬

Expanded text:
aber a faciendo ferro impositum nomen habet. Hinc derivatum est nomen ad alias artium materias fabros vel fabricas dicere, sed cum adjectione, ut faber lignarius, et reliqua propter operis, silicet, firmitatem. 2. In fabrorum autem fornace gentiles Vulcanum auctorem dicunt figuraliter, per Vulcanum ignem significantes, sine quo nullum mbi argentum, mineum, alibi pigmenta, alibi medicamenta efficit. Igne lapides in aere solvuntur, igne ferrum gignitur ac domatur, igne aurum perficitur, igne cremato lapide caementa et parietes ligantur. Lapides nigros ignis coquendo candificat, ligna candida urendo obfuscat, carbones ex pruna fulgida nigros facit, de lignis duris fragiles, de putribilibus inputribiles reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit. Habet et medicaminis usum. Nam saepe uri prode est. Pestilentiae quoque, quae obscuratione solis contrahi
Abbreviated transcription (Latin):
auriga et currꝰ eqͥtes. uł pedites.
Aurga prie dictus ꝗo currum a¬
gat et regat. siue qd̾ feriat uinctos
equos. Nam auriga ferit. et latus
haurit aꝑtũ. Ipse ẽ et agitator. id ẽ
u̾b̾ator: ab agendo dictus. Aurige
aut̃ duobꝰ coloribꝰ sunt : qͥbꝰ speciem
idolatriȩ uestiunt. slam prasinus
terre uenetꝰ celo & mari a paga¬
nis dicatus ẽ.¬

Expanded text:
auriga et currus, equites, sive pedites. Auriga proprie dictus, quod currum agat, et regat, sive quod feriat junctos equos. Nam haurit, FERIT, ut: Latus haurit apertum. 2. Ipse est, et agitator, id est, verberator ab agendo dictus. Aurigae autem duobus coloribus sunt, quibus speciem idololatriae vestiunt. Nam prasinus terrae, venetus coelo et mari a paganis dicatus es
Abbreviated transcription (Latin):
actus qͥsq ap̃ lusores ueteres anumo
uocabatur. ut unio.trio. quatrio.
qͥnquio. senio. pꝰea appellatio singło
rũ mutata ẽ. et unionẽ canẽ. tͥonẽ
suppũ. qͣtrionẽ planũ uocabant. Lxi.i¬

Expanded text:
actus quisque apud lusores veteres a numero vocabatur, ut unio, binio, trio, quatrio, quinio, senio. Postea appellatio singulorum 412 mutata est, et unionem CANEM, trionem SUPPUM, quatrionem PLANUM vocabant.
Abbreviated transcription (Latin):
in dbstire pendenda nõiatũ dinti¬
q enĩ appendẽ pecuniam soliti erant
nagisquã annumerare. Moneta
appeslata ẽ qi monet: nequa fraus
imetallo uł imponde̾ fiat. Nũmi¬
sma ẽ solidꝰ aureus. uł argenteus. uł

Expanded text:
um ab stipe pendenda nominatum; antium ab stipe pendenda nominatum; antiqui enim adpendere pecuniam soliti erant magis quam adnumerare. Moneta appellata est in metallo vel in pondere fiat. Numisma est solidus aureus, vel argenteus, sive
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs peculiũ dicebat᷑ a pecudibꝰ inqͥ¬
bus eorũ constabat uniuersa sub¬
stantia. Unde et peculiariꝰ uocaba¬
tur. qͥ erat diues: mͦ uͦ pecumosus
Antiqͥssimi nondũ auro argentoq
inuento ere utebant᷑. Nampͥus en
pecunia inusu fuit. Post argentea.
deinde aurea subsecuta ẽ: s abea qͦ
cepit et nom̃ retinuit. Unde et era¬
riũ dictũ. qr pͥus estantũ in usufit
et ipsũ solũ recondebat᷑. auro aigi¬
toq nondũ signato. ex qͦrũ metalis
quãuis pꝰea fuisset facta pecuma.
nom̃ tñ erarii ꝑmansit. ab eo me¬
tallo unde initiũ sumpsit. Thesamx
apositione. hoc ẽ a repositio ᷤ noĩatu
ctũ sonat repositũ aurũ. Auraras
gula territoria.Sicaut̃ intres pard
diuisũ fuisse romanũ ppłm conla
ut hi qͥ p̃erant in singłis partibꝰ i¬
bum dice̾nt᷑. Uñ etiã sumptꝰ qͦs dabod
ppłi tributa noĩart̃. Uectigalia sus
tributa auehendo dicta. Stipenda¬

Expanded text:
tiquos peculium dicebatur a pecudibus, in qutiquos peculium dicebatur a pecudibus, in quibus eorum constabat universa substantia; unde et pecuarius vocabatur qui erat dives, modo vero pecuniosus. Antiquissimi nondum auro argentoque invento, aere utebantur. Nam prius aerea pecunia in usu fuit, post argentea, deinde aurea subsecuta est, sed ab ea, qua coepit, et nomen retinuit. Unde et aerarium dictum, quia prius aes tantum in usu fuit, et ipsum solum recondebatur, auro argentoque nondum signato: ex quorum metallis quamvis postea fuisset facta pecunia, nomen tamen aerarii permansit ab eo metallo, unde initium sumpsit. Thesaurum a positione, hoc est, a reposito nominatur. nctum sonat repositum aurum. Auraria singula territoria. Sic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat, ut etiam qui praeerant in singulis partibus tribuni dicerentur: unde etiam sumptus, quos dabant populi, tributa nominarunt. Vectigalia sunt tributa, a vehendo dicta. Stipendi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ natura eiꝰ ea sit: ut uͥ una uena
apparuerit. ibi spes sit alt̾ius inqͥren¬
di. Septẽ sunt aut̃ genã metallors:
aurũ. argentũ. es. electrũ. stagnũ.
plumbũ. et qd̾ domat omĩa ferrũ.¬
urrm ab aura¬
dictũ. id ẽ absplendore. eo qd̾ re¬
ꝑcusso aere plus fulgeat. Uñ et uir
giliꝰ. Discolor inde auri ꝑ ramos au¬
ra refulsit: hoc ẽ splendor auri. Na¬
turale enĩ ẽ ut metalloꝵ splendor
plus fulgeat. luce alia reꝑcussus.
Huic et aurarii dicti quoꝵ fulgor
splendidos reddit. Obrizũ aurũ di¬
ctũ qd obradiet splendore. Est enim
coloris optum qd ebixi ophar greci
cirron uocant. Bractea dr̃ tenuissima
Recunia pͥus de pecudibꝰ et ppͥerateu
bebat & nom̃. Decorio enĩ pecudi¬
tus. Ipse enĩ signare nummos et in¬
scribi constituit. ꝓpte̾a et erarium
saturno agentilibꝰ consecratũ e
lii ut suꝑiꝰ pecuniã a pecudibꝰ appe¬
llau̾nt: sic̃ aiuiuando ium̃ta sunt
dicta. Om̃e enĩ patrimoniũ ap̃ am

Expanded text:
quod natura ejus ea sit, ut ubi una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi. Septem autem sunt genera metallorum; aurum, argentum, aes, electrum, stannum, plumbum, et, quod domat omniaAurum ab auradictum, id est ab splendore, eo quod repercusso aere plus fulgeat. Unde et VergiliusAen. 6, 204: Discolor inde auri per ramos aura refulsit, hoc est splendor auri. Naturale enim est ut metallorum splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc et aurarii dicti, quorum fulgor splendidos reddit. Obryzum aurum dictum quod obradiet splendore; est enim coloris optimi, quod Hebraei 'ophaz', Graeci κιρρὸν dicunt. Brattea dicitur tenuissima Pecunia prius de pecudibus et proprietatem habebat et nomen; de corio enim pecudntus; ipse enim signare nummos et scribi constituit. Propterea et aerarium Saturno a gentilibus consecratum est. Alii, ut superius, pecuniam a pecudibus appellaverunt, sicut a iuvando iumenta sunt dicta. O
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt. gene̾ locutionis illo quo l
efficit. per id qd̾ efficitur nominatu
cut os dici solet ꝓ uerbis. sicut man
ꝓ litteris. Tres sunt autem sacixllite
xime ẽxcellunt.
His enĩ tribꝰ linguis sr̃ crucẽ dm.a
pilato fuit eiꝰ causa conscripta. lns
& ꝓpt̾ obscuritatẽ sc̃arũ scripturad
harũ triũ linguaꝵ cognitio neels¬
ria ẽ. ut ad alterã recurrat᷑: dũsiq
dubitationẽ nõis uł interp̃tatiõs
sermo uniꝰ linguȩ attulerit. Gnru
tẽ lingͣ int̾ oetãs gentiũ clarior le¬
betur. Est enĩ & latinis. et om̃ibꝰ lia¬
guis sonantior. Cinꝰ uariȩtas inqͥu
om̃sutuntur. Scd̾a attica. uidelim
atheniensis: ꝗͣ usi st̃ om̃s g̾cie auit¬
res. Tercia dorca: ꝙͣ hñit egypti.¬
syri. Qrta ionica. Qnta eolica qͣs
seruatione grece lingue eiꝰmõi cͥa
discrimina. Sermo enĩeorũ itaẽ
nã. nuxtã. Prisca ẽ ꝙͣ uetustissima
italici sub iano & sat᷑no sunt uli.
in condita ut se carmina salioili
latina qͣ sublatino & regibꝰ tulis

Expanded text:
fiunt genere locutionis illo, quia his efficit, per id quod efficitur nominatur: sicut os dici solet pro verbis, sicut manus pro litteris. Tres sunt autem linguae sacxime excellunt. His enim tribus linguis super crucem Domini a Pilato fuit causa ejus scripta. Unde et propter obscuritatem sanctarum Scripturarum harum trium linguarum cognitio nearia est, ut ad alteram recurratur, si aliquam dubitationem nominis vel interpretationis sermo unius linguae attulerit. Graeca autem lingua inter caeteras gentium clarior habetur. Est enim et Latinis et omnibus linguis sonantior. Cujus varietas in quinomnes utuntur. Secunda Attica, videlicet Atheniensis, qua usi sunt omnes Graeciae auctores. Tertia Dorica, Syri; quarta Ionica, quinta Aeolica † quas seruatione Graecae linguae eiusmodi, certa discrimina; sermo enim eorum ita est anam et mixtam: prisca est, quam uetustissimi Italiae sub Iano et Saturno sunt usi, incondita, ut se habent carmina Saliorum; Latina, quam sub Latino et regibus Tusci et
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃. Idõ aut̃ pͥus delinguis. ac deinde
degentibꝰ posuimꝰ : qr ex linguis gt̃s.
ñ ex gentib lingue ex orte sunt. De¬
gentiũ uocabłis.i

Expanded text:
bunt.' Ideo autem prius de linguis, ac deinde de gentibus posuimus, quia ex linguis gentes, non ex gentibus linguae exortae sunt. gentium vocabulis.
Abbreviated transcription (Latin):
uł dũ corꝑalit̃ sonuit uox dicentis
dĩ. tues filiꝰ ms̃ dilect᷑: ubi a qͥbꝰdã
eredit᷑ illa lingua una & sola quȩ
fuit añꝗͣ. eẽt lingͣrũ diu̾sitas. Indi¬
uersis quippe gentibꝰ credit᷑ qd eadẽ
lingͣ ilł d̾s loquat᷑ qua ipsi hoĩes
utunt᷑: ut ab eis intelligat᷑. Loqͥtur

Expanded text:
vel dum corporaliter sonuitvel dum corporaliter sonuitDei: Tu es filius meus dilectus; ubi a quibusdam creditur illa lingua una et sola, quae fuit antequam esset linguarum diversitas. In diversis quippe gentibus creditur, quod eadem lingua illis Deus loquatur, qua ipsi homines utuntur, ut ab eis intelligatur: loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
monltones ges in palato sermonoᷤ
sibeuunt: sic̃ g̾ri et asiani. Om̃s occi¬
inplerisqr ⁊ litt̾arũ sono. Quidã aũ
arbitrant᷑ linguã hebreã ipsã esse
chaldeã. qͥa abraham de caldeis fu¬
t qd si hoc recipiat᷑. qͦmodo in da¬
niele hebrei pueri linguã ꝙͣ ñ noue¬
rant doceri iubent᷑: Omẽm aut̃ lin¬
guã unꝰqͥsq hoĩum siue g̾cã. siue la¬
tinã. siue cet̾arũ gentiũ. aut audi¬
endo p̾ tenere: aut legendo ex p̃ce¬
ptore acciꝑe. Cum aut̃ om̃ium lĩ¬
giarũ scientia difficilis sit. cuiquã.
nemo tñ tã desidiosus ẽ. ut in sua
gente positus suȩ gentis linguan
nesciat. Nam qͥd aliud putandꝰ est.
nͥ. aĩaliũ. brutoꝵ det̾ior: Illa enĩ
tior qͥ prop̾e lingue caret noticia.
cipio mundi: dũ dice̾t. fiat lux. in¬
uenire difficile ẽ. Nondũ enĩ erãt
lingue. Itẽ qͣ lingua insonuit. pꝰ¬
ea ext̾ioribꝰ hõiũ auribꝰ maxime ad
pͥmũ hoĩem loquens uł ad ꝓpħas.

Expanded text:
ntes in palato sermones feriunt, sicut Graeci et Asiani. Omnes Occiin plerisque, et litterarum sono. Quidam autem arbitrantur linguam ipsam esse Chaldaeam, quia Abraham de Chaldaeis fuit. Quod si hoc recipitur, a quomodo in Danielo Hebraei pueri linguam, quam non noverant, doceri iubentur? Omnem autem linguam unusquisque hominum sive Graecam, sive Latinam, sive ceterarum gentium aut audiendo potest tenere, aut legendo ex praeceptore accipere. Cum autem omnium linguarum scientia difficilis sit cuiquam, nemo tamen tam desidiosus est ut in sua gente positus suae gentis linguam nesciat. Nam quid aliud putandus est nisi animalium brutorum deterior? Illa enim terior qui propriae linguae caret notitiam. cipio mundi, dum diceret: 'Fiat lux,' inveniri difficile est. Nondum enim erant linguae. Item qua lingua insonuit postea exterioribus hominum auribus, maxime ad primum hominem loquens, vel ad prophetas,
Abbreviated transcription (Latin):
aqu& metũ limphaticũ uocãt.
fit aut̃ aut ex canis rabidi mor¬
su aut ex aeris spuma. in t̾ram
piecta ꝗͣ. si hõ uł bestia tetigi̾t.
aut dem̃tia replet᷑. aut in rabiẽ
u̾tit᷑. Carbunculꝰ dictꝰ. qd in or¬
tu suo rubens sit ut ignis: pꝰea
niger. ut carbo extintꝰ. Pestilen¬
tia ẽ contagiũ. qd̾ dũ unum
app̃hend̾it. celerit ad plures tͣn¬
sit. Gignit᷑ aut̃ ex corrupto ae¬
re. et inuiscerib penetrando
innitit᷑. Hoc & si plerũq ꝑ aeriasp¬
testates fiat tñ sñ arbitͥo om̃ĩpotent
pestis. Idem & contagiũ a contingen¬
do: qͥa quẽcũq tetigit polluit. spa
et inguina ab inguinũ ꝑcussione
Eadem & lues a labe et luctu uocata
q̃ tanto acuta ẽ. ut ñ habeat spaci¬
um tẽporis. qͦ aut uita sꝑet᷑ autoꝵ
sed repentinꝰ langor simul cũ morti
uenit.
De croncis morbis. uii.

Expanded text:
aquae metu lymphaticum vocant. aquae metu lymphaticum vocant. Fit autem aut ex canis rabidi morsu, aut ex aeris spuma in terra proiecta, quam si homo vel bestia tetigerit, aut dementia repletur aut in rabiem vertitur. Carbunculus dictus, quod in ortu suo rubens sit, ut ignis, postea niger, ut carbo extinctus. Pestilentia est contagium, quod dum unum adprehenderit, celeriter ad plures transit. Gignitur enim ex corrupto aere, et in visceribus penetrando innititur. Hoc etsi plerumque per aerias potestates fiat, tamen sine arbitrio omnipotentis pestis. Idem et contagium a contingendo, quia quemquem tetigerit, polluit. Ipsa et inguina ab inguinum percussione. Eadem et lues a labe et luctu vocata, quae tanto acuta est ut non habeat spatium temporis quo aut vita speretur aut mors, sed repentinus languor simul cum morte venit. § 7 De chronicis mo
Abbreviated transcription (Latin):
flãmans. Sic enĩ sentitur: et
iñ nom̃ accepit. Pleuresis ẽ dolor
lateris acutus cũ febri & sputo
sangͥnolento. Latꝰ enĩ grece pleu¬
ra dr. Uñ pleuretica passio no¬
mñ accep̃. Peri pleomonia ẽ pulmo¬
nis uiciũ cũ dolore uehem̃ti et su¬
spirio. Greci enĩ pulmonẽ. pleumõ
uocant. Uñ egͥtudo dicta ẽ. Apople¬
xia ẽ subita effusio sangͥnis: qua
suffocati int̾eunt. Dicta aũ apo¬
plȩxia. qd̾ ex letali ꝑcussu repen¬
ne. contractio subita parcium
aut neruorũ. cũ dolore uehem̃¬
ti.qͣm passionẽ a corde noĩatam
dixert: qͥa in nob̃ pͥncipatũ uigo
ris ht̃. fĩt aũ duobꝰ mõis. aut ex
repletione. aut ex inanitione.
Titanꝰ maiorẽ. contractio neruo¬
rũ: aceruice ad dorsũ. Telũ latis
dolor ẽ. Dictũ aut̃ ita a medicis.
qd dolore coipꝰ tranu̾bẽt qͣi gla¬
dĩꝰ. Ileos dolor intestinarũ un
p̃dolore inuoluant. Hi & tormi¬
nosi dñr. ab intestinarũ torm̃¬
cunt. Nñ & latim hc̃ morbũ ob

Expanded text:
flammans. Sic enim sentitur et inde nomen accepit. Pleurisis est dolor lateris acutus cum febre et sputo sanguinolento. Latus enim Graece de et pleuritica passio nomen accepit. 9. Peripneumonia est pulmonis vitium, cum dolore vehementi et suspirio; Graeci enim pulmonem πνεύμονα vocant, unde et aegritudo dicta est. 10. Apoplexia est subita effusio sanguinis, qua suffocati intereunt. Dicta autem apoplexia, quod ex lethali percussu repens Latine contractio subita partium aut nervorum, cum dolore 173 vehementi. Quam passionem a corde nominatam dixerunt, quod in nobis principaris habet. Fit autem duobus modis, aut ex repletione, aut ex inanitione. Tetanus maior est contractio nervorum a cervice ad dorsum. Telum lateris dolor est. Dictum autem ita a medicis, quod dolore corpus transverberet, quasi gladius. Ileos dolor intestinarum: Unde prae dolore involvant. Hi et turminosi dicuntur, ab intestinarum tormecunt, unde et Latini hunc morbum ab
Abbreviated transcription (Latin):
nesis appellata siue ab ĩpedĩto
m̃tis. gci enĩ m̃tẽ frenas uocant:
seu qd̾ dentibꝰ infrendat. Nã fren¬
batio m̃tis. cũ exagitatione & de¬
m̃tia ex colerica ui effecta. Cardia
qͦ timore. aut dolore afficitur.
Cor enĩg̾ci cardian uocant. Est
enĩ cordis passio. cũ formidabili
metu. Letargia a somno uocata.
Est enĩ obpressio cerebri cũ obliui¬
one. & sonno iugi. uelut stercen¬
tis. Sinancis a continentia sp̃c &
p̃focatione dicta. Greci enĩ sinan¬
cis contine̾ dic̃t. Qͥ enĩ hoc uicio la¬
borant: dolore fauciũ p̃focant᷑.
Neumon ẽ. feruor stomachi. cũ
extensione atq dolore quȩ cũ ce

Expanded text:
nesis appellata est, sive ab impedimento mentis, grece enim mentem phrenas vocant: seu quod dentibus infrendat, nam frenbatio cum exagitatione et dementia ex cholerica vi effecta. Cardiac aliquo timore aut dolore afficitur. Cor enim Graeci καρδίαν vocant. Est enim cordis passio cum formidabili metu. Lethargia a somno vocata. Est enim oppressio cerebri cum oblivione et somno iugi, veluti stertentis. Synanchis a continentia spiritus et praefocatione dicta. Graeci enim συνάγχειν continere dicunt. Qui enim hoc vitio laborant, dolore faucium praefocantur. Fleumon est fervor stomachi cum extensione atque dolore sive
Abbreviated transcription (Latin):
soror. mͥ mater ne¬
tera est: ego illi sororis
filius. aut filia. Mater¬
terȩ mee soror mͥ ma¬
tertera magna ẽ:
ego illi sororis nepoᷤ
aut neptis. Ame
mee soror mͥ pro¬
matertera ẽ. ego¬
illi filie nepos

Expanded text:
soror mihi matertera est, ego illi sororis filius, aut filia. Materterae meae soror mihi matertera magna est, ego illi sororis nepos, aut neptis. Aviae meae soror mmatertera est, egoilli pronepos
Abbreviated transcription (Latin):
tensiꝰ ceruicẽ singłarit᷑ dix̃. Ceruix aũ
numo singłari m̃brũ ip̃m significat.
nã płalit̾ contumatiã sepe demonstrat.
Cicero inuerrinis p̃torem tu accuses.
frange ceruices. Hum̾i̾ dicti. qͣi armis
ad distinctionẽ hõis a pecudib mutis:
ut hi humos illi armos hab̾e dicant᷑
titudine noĩata: bari enĩ g̾ce gͣue &
forte significat᷑. in brachiis enĩ tͥori
lacertorũ sunt: et in signe muscłoꝵs
robur existit. In his sunt thori id est
muscłi et dicti thori qd illic uiscera
torta uideant᷑. Cubitum dictũ: q̃d aci¬
bos sum̃dos in ip̃o cubamꝰ Ulna scd̾m
q̃soam utusq manꝰ extensio ẽ scd̾m
appellate. eoqd ex eis inmodũ alarũ
motꝰ brachioꝵ inchoet. qͣs qͥdam
ascellas uocant. qd̾ exeis brachia
cellunt᷑ id ẽ. mouent᷑. un et oscillas
dictas ab eo qd̾ scillant᷑ hoc ẽ mo¬
ueant᷑ ora nã scillere ẽ mou̾e. Has

Expanded text:
tentennumero singulari membrum ipsum significat  nam pluraliter contumaciam saepe demonstrat. Cic. in Verr.: Praetorem tu accuses, frange cervicem. 62. Humeri dicti, quasi armi ad distinctionem nominis a pecudibus mutis, ut hi humeros, illi armos habere dicantutitudine nominata, βαρὺ enim Graece grave et forte significat. In brachiis enim tori lacertorum sunt, et insigne musculorum robur existit. Hi sunt tori, id est, musculi, et dicti tori, quod illic viscera torta videantur. 64. Cubitus dictus, quo ad cibos sumendos in ipso cubamus. Ulna secundum quosdam utriusque manus extensio est, secundum appellatae, eo quod ex eis in modum alarum motus brachiorum inchoet; quas quidam ascillas vocant, quod ex his brachia celluntur, id est moventur; unde et oscilla dicta ab eo quod his cillantur, hoc est moveantur, ora. Nam cillere
Abbreviated transcription (Latin):
neaer. hoc ẽ sp̃c fert᷑. seu qd̾ artis et
angustis meatibꝰ sp̃m uitalẽ retineãt.
um̃n uocis sonos emittunt. Qͥsoni uno
mͦ souarent. nͥ linguȩ motꝰ distantias
uocis efficẽt. Toles gallca lingua di¬
cunt᷑: qͣs uulgo ꝑ diminutionem
faucib turgesc̾e solent. Mentũ dictũ
gant᷑. Gurgulio a guture nom̃ thit.
cuiꝰ meatꝰ ados et nares ꝑtendit. hñs
uiã ꝗͣ uox ad linguã transmittit᷑.
ut possit u̾ba collid̾e. un et guarri
re dicunt᷑. Sub linguũ oꝑcłm gurguli¬
onis: qi parua lingua q̃ foram̃ lingue
recludit aꝑit ue. Collum dictũ qd̾ sit
rigidũ et erectũ ut columna. bauilans
cap̃ et sustentans ꝙͣi capitoliũ. ciꝰ an¬
terior pars gula uocatur postĩor cer¬
uix. Cerux aut̃ uocata qd ꝑ eã partẽ
cerebrũ ad medullam spine dirigitur.
ꝙͣi cerebri uia. Uete̾s aut̃ plurali tan¬
tũ numero ceruices dicebant: pͥus or¬

Expanded text:
ne aer, hoc est, spiritus fertur; seu quod arctis et ne aer, hoc est, spiritus fertur; seu quod arctis et angustis meatibus spiritum vitalem retineant, unde vocis sonos emittunt, qui soni uno modo sonarent, nisi linguae motus distantias vocis efficeret. 57. Tolles Gallica lingua dicuntur, quas vulgo per diminutionem faucibus turgescere solent. Mentum dictum, gantur. 58. Gurgulio, a gutture nomen trahit, cujus meatus ad os et nares pertendit, habens viam, qua vox ad linguam transmittitur, 11 ut possit verba collidere, unde et garrirre dicuntur. Sublinguium, operculum gurgulionis, quasi parva lingua, quae foramen linguae recludit operitve. 60. Collum dictum, quod sit rigidum et teres, ut columna bajulans caput, et sustentans, quasi capitolium, cujus anterior pars gula vocatur, posterior cervix. 61. Cervix autem vocata, quod per eam partem cerebrum ad medullam spinae dirigitur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant; primus Hor
Abbreviated transcription (Latin):
uemu ⁊rahere nom̃ uident᷑. Horũ pͥmi
peston dicunt᷑. qͥa om̃e qd̾ accipit᷑ ipsi pͥ¬
us inci dt seq̃ntes canini uocant᷑. Quoꝵ
uon dextã maxilla et duo in sinistra
⁊ ae dicti canini qi ad similitudinẽca¬
unos existunt. et canes ex ipsis olla
loies p̃cid̾e. illis tradt̃ ut confringãt.
hosuulsꝰ ꝓ longitudine & rotundita
ꝑcolomellos uocant. Ultimi st̃ mola¬
usq̃ concisa a pͥoribꝰ ati confracta su¬
ligunt &e molunt atq inmassant.
uis et molares uocati sunt. Dentium
ait nimerũ disc̾int qͣlitas sexꝰ nam
muris plures in feminis pauciores
eristunt. Gingiue agignendis denti¬
s noĩate. facte st̃ aut̃ etiam ad deco¬
ũ dentiũ ne midi horrori potiꝰ ꝙͣ or¬
nañno existẽnt. Palatũ nr̃m sic̃ celũ
ẽ positũ: ⁊ in palatũ apolo ꝑdiriua¬
tionẽ. S ꝙ g̾ci similit palatũ uranon¬
apellant. eo qd̾ ꝓ sui concauitate celi.
limlitudinẽ habeat. Fauces a funden¬
is drt̾iȩ uocate. siue q̃d ꝑ eas apulmo¬

Expanded text:
um trahere nomen videntur. Horum primi praecisores dicuntur, quia omne, quod accipitur, ipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistrasunt. Et dicti canini, quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa priores praecidere, illis tradunt, ut confringant. Hos vulgus, pro longitudine et rotunditate, colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molent atque inmassant; unde et molares vocati sunt. Dentium autem numerum discernit qualitas sexus. Nam in viris plures, in feminis pauciores existunt. Gingivae a gignendis dentibus nominatae. Factae sunt autem etiam ad decorem dentium, ne nudi horrori potius quam ornamento existerent. Palatum nostrum sicut caelum est positum, et inde palatum a polo per derivationem. Sappellant, eo quod pro sui concavitate coeli similitudinem habeat. 56. Fauces, a fundences. Arteriae vocatae, sive quod per eas a pulmo
Abbreviated transcription (Latin):
lis existit. Qͥ motꝰ certa hñt spatia:
dictilicũ ꝑcussũ ꝗͣ diu sine uitio
suit. Si quando uero citatiores sunt.
it dorc adizontes. aut lemores ut mir¬
micitontes mortis signa sunt. Ue¬
ne dicte eo qd̾ iue sint natantis sangͥ¬
uniu̾sa m̃bra irrigant᷑. Sangͥs ex gͥ¬

Expanded text:
lis existit. Qui motus certa habent spatia. Dactylium percussum, quandiu sine vitio sunt. Si quando citatiores sunt, ut dorcadacizontes: et leniores, ut mirmicizontes, mortis signa sunt. Venae dictae eo quod viae sint natantis sanguuniversa membra irrigantur. Dicitur et
Abbreviated transcription (Latin):
anima continet᷑. Itẽ uiscera capia
qma ia toti copis parte Mipellau¬
uiend anoĩe siumiliui anim aluĩ sub
ara delitescentiũ. Nam in museulo
amainel similitudine. Idem etiã etto
amillic uiscera torta uideant᷑. Cor
a reca appellatione diriuatũ qd illi
apdian dict siue a cura. In eo enim
omis sollicitudo et scientie causa ma¬
peri qd ido pulmoni uiciniꝰ ẽ ut cum
i accendit᷑ pulmonis humore tẽpe
sanquinẽ ht. dext᷑ plꝰ sp̃m. Uñ et in
dert brachio pulsum inspicimꝰ. Pre¬
adia st̃ loca cordis uicina qͥbꝰ sensus
ixipit᷑. et dicta p̃cordia eo qd ibi sit pͥn¬
qpiũ cord̾ et cogitationis. Pulsus uo
atꝰ qd palpitet cꝰ inditio aut infir-¬
mitatẽ intelligimꝰ aut salutẽ. Hꝰ du¬
pbr qͥ ex uno saltu constat: cõpositꝰ¬

Expanded text:
anima, continetur. Item viscera capitaanima, continetur. Item viscera capitain media totius corporis parte, appellanturque a nomine similium animalium sub terra delitescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: idem etiam et tori, quod illic viscera torta videantur. Cor a Graeca appellatione derivatum, quod illi καρδίαν dicunt, sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Qui ideo pulmoni vicinus est ut, cum ira accenditur, pulmonis humore tempersanguinem habet, dextra plus spiritum: unde et in dextro brachio pulsum inspicimus. Praecordia sunt loca cordis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi sit principium cordis et cogitationis. Pulsus voquod palpitet, cujus indicio, aut infirmitatem intelligimus, aut salutem. Hujus du ex uno saltu constat. Composit
Abbreviated transcription (Latin):
nam tolus ẽ eminens rotunditas in
et fastigiũ tẽpli rotundi tolos uoras
Talus aut̃ sub crure ẽ sub talo calem
ledes ex gͥca echimologia nom̃ som
sunt: hos enĩ g̾cipodas dict̃ qͥ alt̾uis
motibꝰ solo fixi incedunt. Pante api¬
nitiȩ ñcupate. qr ñ rotunde utt inis̃¬
drupedibꝰ : nestare ñ possit bipeoli
s plane atq longiores formate sut.
ut stabile corpꝰ efficerent. Sunt ar
plante anteriores partes: q̃ etiã de
multis ossibꝰ constant. Calcis pͥma p
plante acalco illi. nomen imposti
qͦ terrã calcamꝰ. hinc & caln᷑eus s¬
lum inferior pars pedis dictum: q
solidũ. Uñ et t̾ra solũ qd̾ cuncta sus¬
stineat & solum pedis qd̾ totã cops
molãm portat. Uiscera ñ tantũ in¬
testina dicimꝰ s qͥcqͥd subcorio ẽa
uisco qd̾ ẽ int̃ cutem et carnẽ. Ite
iuscera uitalia idẽ circũfusa cord
loca. qͣi uiscora. eo qd̾ ibi uita idẽ

Expanded text:
Nam tolus est eminens rotunditas: unde Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantae: a callo illi nomen inpositum, quo terram calcamus; hinc et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum qusolidum: unde et terra solum, quod cuncta sustineat; et solum pedis, quod totam corporis molem portat. Viscera non tantum intestina dicimus, sed quidquid sub corio est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ad he̾mꝰ. Unde et p̃liatores olim sub
feminibꝰ eqͦs amisisse dicebant᷑. Co¬
xe qͣi comuncte axes: ipsis enĩ fe¬
mora inouent᷑. quorũ concaua uer¬
tebra uocant᷑ : qr in eis capita femoꝵ
u̾tunt᷑. Suffragines. qͥa subtꝰ frangũ¬
t᷑ id ẽ flectunt᷑. ñ supͣ sic̃ inbrachiis.
Genua sunt cõmissiones femorum
et crurium: et dicta genua eoqd
in utõ sint genis opposita. Cohe̾nt
enĩ ibi sibi. et cognata sunt ocłis
lacrimarũ indicib et nusericor¬
die. Nam a genil genua dicunt
niꝙ cõplicatũ gigni formarq hore
ita ut genua sursum sint qͥb odie
sepsternunt statĩ lacͥmant᷑. olut
enĩ eos natura ut̾um mat̾nũ deur¬
morare: ubi qͣi intenebris considar
anꝗͣ uenirent ad lucẽ. Crura aida
qr in hiscurrimꝰ et g̾ssũ facimꝰ. Suit
enĩ sub genibꝰ usq adsuras. ⁊iben
cate quasi tube. sunt enĩ et longniui¬
ne et sp̃e similes. Talus dictꝰ atolo

Expanded text:
adhaeremus. Unde et proeliatores olim sub adhaeremus. Unde et proeliatores olim sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus ocse prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunt uocabulũ qd̾ his ꝓcreat᷑ et
gignitur. Hec et pudenda ꝓue̾cun¬
dia siue apube. unde et indum̃to
oꝑiunt᷑. Dicunt᷑ aut̃ ista et inhone¬
sta: qͥa ñ hñt eã sp̃ẽm decoris sic̃ mẽ¬
bra ꝙ̃ inpromptu locata sunt. Idem
qd̾ ex eo uirus emittit᷑. Nam uirus
ꝓpͥe dr humor fluens anatura uiri.
Testiculi ꝑ diminutionẽ a testibus
dicti. quorũ numerꝰ incipit a duobꝰ.
Hi semen calamo ministrant. qd̃
ab spine medulla et rembꝰ et lũbis
suscipiunt. ad grãm ꝓcreandi. Hiscꝰ
ẽ pellis: in qͣ testiculi sunt. Post̾iora uͦ
uocata qd retro sunt : et auultu a¬
u̾sa. nedum aliũi pgamꝰ: in qͥnare¬
mꝰ aspectũ. Meatus inde appellatꝰ.
qr ꝑeũ meant id ẽ egerunt᷑. st̾c̃ora.
femora dicta sunt qd̾ ea parte a fe¬
mina sexus uiri discrepet. Sunt aũ
ab inginibꝰ: usq ad genua. femi¬
na aut̃ ꝑ diriuationẽ femorũ st̃
partes: quibꝰ in eqͥtando t̃gis eqͦr

Expanded text:
perunt vocabulum, quod his procreatur et perunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube: unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris sicut membra quae in promptu locata sunt. Idem quod ex eo virus emittitur; nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. 104. Testiculi, per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant quod a spinae medulla et renibus et lumbis suscipiunt ad gratiam procreandi. Viscus est pellis in qua testiculi sunt. 105. Posteriora vero vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus, inquinaremus aspectum. Meatus, inde appellatus, quia per eum meant, id est, egeruntur stercora. 106. Femora dicta sunt, quod ea parte a femina sexus viri discrepet; 18 sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem, per derivationem femorum, partes sunt, quibus in equitando tergis equorum
Abbreviated transcription (Latin):
abhis obsceni humoris tiascant᷑. Nã
uene et medulle tenuẽ liqͦrẽ desudant
in renibꝰ. qͥ liqͦr rursus a renibꝰ calore
uen̾io resolutꝰ decurrit. Lumbi obli¬
bidinis lasciuiã dicti: qͥa in uiris cau¬
sa corporeẽ uoluptatis in ipsis ẽ sicut
inumbilico feminis. Unde & ad iob
in exordio sermonis dictũ ẽ accin
resistendi p̃ꝑatio. in qͥbꝰ libidinis ẽ
usitata dñandi occasio. Umbilicus
ẽ medius locus corꝑis : dictꝰ qd̾ sit
umbꝰ iliorũ un et umbo appellat᷑
locꝰ inmedio clypei aqͦ pendet. Ex
eo enĩ infans in utõ pendet ex eo ȩti¬
am & nutrit᷑. Ilium g̾co sermone
appellatum. qd ibi nos obuoluamꝰ.
goe enĩ ileos ob uoluẽ dr̃. Clunes uo¬
cate qd sint iuxta collum qd̾ ẽ lon¬
g̾a.o. llato p̃ imipsis inuitin dũ
leden: un et conglobata ẽ in eis caro
nep̃m̃tis corꝑis. mole ossa dolerent.
Genitalia corꝑis partes sunt ut no¬
m̃ ipsũ docet gignende soboł acce¬

Expanded text:
ab his obsceni humoris nascantur. Nam ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus decurrit. Lumbi ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum est 38, resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acce
Abbreviated transcription (Latin):
clipeũ. ensem pharetrã. et reliꝗͣ on̾a
ut expedita sit dextͣ ad agendum.
Dorsum ẽ a ceruice usq ad renes.
Dictũ aut̃ dorsum qd̾ sit suꝑficies du¬
pior corꝑis in modũ saxi fortis. et ad
portandũ et ad ꝑpeciendũ. Cerga qr
in ea supini iacemꝰ in terra: qd solus
hõ pͭ. Nam muta animalia tantum
aut inuentre aut in lat̾ẽ iacent. unde
inanimalibꝰ t̃ga ab usiue dicuntur.
um spatiũ qd int̾ scapulas ẽ: un &
nominatũ. Palȩ sunt dorsi dextͣ leua¬
q eminentia m̃bra. dicta qd̾ inluctã¬
do eas p̾mimꝰ qd̾ g̾ci palin dicunt.
Spina ẽ iunctura dorsi dicta eo qd̾
habeat radiolos acutos. cꝰ iuncture
spondilia appellant᷑. ꝓpt̾ partẽ cere¬
bri quȩ fertur ꝑeos longo tͣctu ad
cetas corꝑis partes. Sacra spina ẽ
nascit᷑. idõq et hostia id pͥmũ a genti¬
libꝰ diis sus dabat᷑. ũn et sacra spina
dr̃. Renes ait uarro dictos. qd riui

Expanded text:
clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. Dorsum est a cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies durior corporis in modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga, quia in ea supini iacemus in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in animalibus terga abusive dicuntur. um spatium, quod inter scapulas est, unde et nominatum. Palae sunt dorsi dextra laevaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas premimus; quod Graeci πάλην dicunt. Spina est iunctura dorsi, dicta eo quod habeat radiolos acutos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacra spina estnascitur, ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi
Abbreviated transcription (Latin):
qt. Ossa st̃ corꝑis solidam̃ta. In hio
eñ positio om̃i roburq subsistit. Ossa
alt᷑ ab usto dicta ꝓpt̾ qd̾ cremarent᷑
ab antiqͥs. siue ut alii putant ab ore
aad ibi pateant. Ilã ubiq cute iusciꝰ¬
bq obtecta celant᷑. Medulla appella¬
ta q̃d madefaciat ossa: ir rigat et cõ¬
bitat. Nertibła st̃ sũme ossuũ partes.
nodis c̃ssioribꝰ conglobate. dicte ita.
aqd̾ ad inflexionẽ m̃brorũ illa u̾tan¬
tr Cartilagines ossa mollia et sine
mdulla qd̾ genꝰ auricłȩ et narium
ertilagines. q̃d leni attͥtu carent
uolare. dũ flectunt᷑. Costas appellari
qda putant. q̃d ab ipsis int̾iora cꝰto¬
uiaut᷑. et tota mollicies uentͥs ualla-¬
ta saluet᷑. Latꝰ qd iacentibꝰ nob̾ latet
ẽ enĩ leua pars corꝑis. Dextͣ aut̃ la¬
t̾is habilior motꝰ ẽ. Leua fortior et
oñi fendo accõmodatior. Uñ et leua
ñcupata qd aptior sit adleuandũ
aliqͥd et portandũ. Ipsa enĩ gestat

Expanded text:
reant. Ossa sunt corporis solidamenta. In his reant. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. Medulla appellata, quod madefaciant ossa; inrigant enim et confortant. Vertibula sunt summae ossuum partes nodis crassioribus conglobatae, dictae ita eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium r. Et dictae cartilagines quod leni attritu carent dolorem dum flectuntur. Costas appellari quidam putant quod ab ipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salvetur. Latus, quia iacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat
Abbreviated transcription (Latin):
uuida humore scilicet lactis mnos̃
uuaꝵ plena. Lac uim nominisae
qd̃ ext̾nas imurias corꝑis tegendo p¬
llat: pluuiasq et uentos solisq a¬
dores. ꝑferat. Pellis aut̃ mox detracta¬
corporis g̾co noĩe appellant᷑. qͥ latine
sp̃c ext̾ius ministret᷑. Aruina ẽ pui¬
guedo cuti ad herens. Pulpa ẽ carosi
pinguedine: dicta qd palpitet resst
enĩ sepe. Hanc pleriq et uiscũ uocã
ꝓpt̾ qd glutinosa sit. Menbra sunt
partes corꝑis. Artꝰ qͥbꝰ conligant᷑ ñ¬
bra abartando dicti. Nerin g̾ta di¬
uatione appellati: qͦs illi neurauo¬
cant. alii latine uocatos neruos ps¬
tant. eo qd̾ artuũ comunctions
ants ꝓpensius augescẽ faciunt fernor
cut. Art dicti qd̾ colligati inauc̃e mner¬
usastent᷑ id ẽ stringant᷑ qr diminu¬
ulla sunt articłi slã artꝰ dicimꝰ men¬
pesmaiora: ut brachia. Articłos mi¬
nor a mbra ut digitos. Cõpago capi¬
mosant ossuum dicta eo qd sibi cõ¬
picła nerus uelut glitino qͦdã adhe

Expanded text:
uvida, humore scilicet lactis in more uvarum plena. Lac vim nominis a quod externas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detractacorporis Graeco nomine appellantur, qui Latine s exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo quod artuum coniunctiones tanto propensius augescere firmitatem. 84. Artus dicti, quod colligati invicem nervis arctentur, id est, stringantur, quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra majora, ut brachia; articulos minora membra, ut digitos. 15 85. Compago, capita sunt ossium, dicta, eo quod sibi compacta nervis, velut gl
Abbreviated transcription (Latin):
gis nexib in circłoꝵ ordinata sunt
mͦ. ut lulceptas elcas paulatĩ digerant.
& suꝑ additis cibis ñ impediant᷑. Om̃tũ
m̃branũ qd̾ continet intestinorũ maiorẽ
Disseptũ in testinũ. qd̾ discernit uentrẽ
&. cet̾a intestina apulmonibꝰ et a corde.
Cecũ intestinũ qd̾ sit sine foramine et
tenue intestinũ: un & ieiuniũ dr̃. Uẽ
t̃ aut̃ et aluet uterꝰ: int̾ se differunt.
Uent̃ ẽ qͥ acceptos cibos digerit. et appa¬
ret extͥnsecꝰ. ꝑtingitq a pectore ad in¬
guinẽ. & dictꝰ uent̃. qd̃ ꝑ totũ corpꝰ uite
alim̃ta tͣnsinittit. Aluus ẽ: qͥ cibũ re¬
cipit et pͦgari solet. Salustiꝰ. Simulais

Expanded text:
gis nexibus coordinata sunt gis nexibus coordinata sunt m, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non impediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maiorem Disseptum intestinum, quod discernit ventrem et cetera intestina a pulmonibus, a corde. Caecum intestinum, quod sit sine foramine et tenue intestinum, unde et ieiunium dicitur. Venter autem et alvus et uterus inter se differunt. Venter est qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad inguinem, et dictus venter quod per totum corpus vitae alimenta transmittat. Alvus est qui cibum recipit, et purga
Abbreviated transcription (Latin):
tͥendiq singłis m̃bris p̃bet. In iecore aũ
ꝑsistit uoluptas et concupiscentia iuxta
cos qͥ de physicis disputant. fibre iecoris
sunt extremitates. sic̃ et extreme par¬
tes foliorũ inuitibus. siue quasi lingue
eminentes. Dictas aut̃ fibras qd̾ ap̃ gen¬
tiles in sacͥs ad febi aras fe̾bant᷑ ab arioł.
qͥbꝰ oblatis atq succensis responsa acci¬
ꝑent. Splen dictũ a subplem̃to ex con¬
traria parte iecoris: ne uacua existẽt
quẽ qͥdam etiã risus causa factũ exi-¬
stimant. Nam splene ridemꝰ. felle ira¬
scim. corde sapunꝰ. iecore amamꝰ. qͥbus
qͣtuor elem̃tis constantibꝰ integrũ ẽ
animal. feĩ appellatũ. qd̾ sit follicłm:
gestans humorẽ qͥ uocat᷑ bilis. Stoma¬
chꝰ gͥce os uocat᷑. eoqd̾ ostiũ ueni̾ssit
& ipse cibũ excipiat atq ad intestina
tnsmittat. In testina dñr eo qd̾ corꝑis
int̾iore parte cohibent᷑ q̃ idcuro lon

Expanded text:
triendique singulis membris praebet. In iecore autem triendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcir
Abbreviated transcription (Latin):
confirmare ẽ. Sangͥs aut̃ ẽ dũ in cor¬
pore ẽ: effusus uͦ cruor dr̃. Nam cru¬
or uocat ab eo qd̾ effusus decurrit:
uł ab qd̾ currendo corruat. Alii cru¬
orẽ int̾pretant᷑ sangͥnẽ corruptum
qͥ emittit᷑: alii auunt uocatũ san¬
guinẽ. qd̾ suauis sit. Sangͥs aut̃ ñ
nibꝰ tremor ẽ. Propͥe aut̃ sangͥs animȩ po¬
ssessio ẽ in genas lacerare mulieres in
luctu solent. inde et p᷑puree uestes et flores
pͣpurei mortuis p̾bent᷑. Pulmo ex gcotͣ¬
hit uocabulũ. Greci enĩ pulmonẽ pleu¬
mon uocant. eoqd cordis flauellũ sit.
tantur et mouent᷑. Unde et pulmones
rcipit. a qͦ mouent᷑ pulmones et pal¬
pitant. et aꝑiendo se ut flatũ capiant
stͥngendo ut eiciant. Est enĩ organũ
corꝑis. Iecur nom̃ ht̃ eo qd̾ ignis ibi habe¬
at sedem: qͥ incerebrũ subuolat. Inde
ad ocłos cetosq sensus et m̃bra diffundi¬
t᷑. et calore suo ad se sucũ excibo tͣctum
u̾tit in sangͥnẽ. quẽ ad usũ pascendi nu¬

Expanded text:
ivat. Sanguis autem est dum in corpore est, effusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus ab eo quod effusus decurrit, vel ab eo quod currendo corruat. Alii cruorem interpretantur sanguinem corruptum qui emittitur. Alii aiunt vocatum sanguinem quod suavis sinibus tremor est. Proprie autem sanguis animae possessio est: inde genas lacerare mulieres in luctu solent; inde et purpureae vestes et flores purpurei mortuis praebentur. Pulmo ex Graeco trahit vocabulum. Graeci enim pulmonem πλεύμων vocant, eo quod cordis flabellum sit, tantur et moventur; unde et pulmones recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. uͭͨ ht̃ iuim ad he̾ndi. Similit̾̃ etra¬
ssũ uim ñ habet gignendi: qr milie¬
bri sanguini miscere se npͣ. ꝓpt̾ nin
mares uł feminas fieri uł ꝑ numian
seminis uł sanguinis crassitudinis id
ꝓpt̾ nimiam raritatẽ. Primũ aut̃ ai¬
unt cor hominis fingi. qd̾ in eosit &
uita hominis & sapientia: demñ qua¬
dragesimo die totũ opꝰ expleri. qda
aborationibꝰ ut ferunt collectũ . ẽ. adl
fȩtꝰ acapite sume dicunt ȩxordiũ ind

Expanded text:
enim nec habet vim adhaerendi. Similiter et craenim nec habet vim adhaerendi. Similiter et crassum vim non habet gignendi, quia muliebri sanguini miscere se non potest promares vel feminas fieri; vel per nimiam seminis vel sanguinis crassitudinem, vel propter nimiam raritatem. Primum autem aiunt cor hominis fingi, quod in eo sit et vita omnis et sapientia; deinde quadragesimo die totum opus expleri; quod ex abortionibus, ut ferunt, collecta sunt. Alii foetus a capite sumere dicunt exordium. Und
Abbreviated transcription (Latin):
di. qd̾ eo lota idẽ munda uestiusra oe¬
aut abuto ad gignendũ uł srilt us
fetꝰ. Est enĩ liquor ex eibi et conbit da¬
ctione factꝰ: ac diffusus ꝑuenas aer
medullas: qͥ inde desudatur nmoditis.¬
tine. Concrescit in renibꝰ eiecłes pes
tũ et in utero mulieris susceptiso
lore qͦdamim uscerũ et menstruas
sanguinis irrigatione forinatiu
ris luminis : qd̾ solet hoc euenure pn¬
muliebria ñcupant᷑. Nam muliesi¬
lum animal menstruale ẽ cuꝰems
ris contactu fruges ñ g̾minant. ae¬
cunt musta. moriunt᷑ herbe. amit¬
tunt arbores fȩtꝰ. ferrũ rubigie conũ¬
pit᷑. nig̾scunt era. siqͥ canes inde edi¬
dint in rabiẽ efferunt᷑. glutinũ afi¬
lti qd̾ nͨ ferro nͨ aqͥs dissolut᷑. cruore
ipso pollutũ sponte disꝑgit᷑. Post ili¬
rios aut̃ dies mestruos ĩdõ sem̃ñ
esse genãbile. qͥa iam ñ ẽ menstiua
sanguis. a qͦ ꝑfusũ irriget᷑. Tenuȩ señ
locis muliebrib ñ adherere. Conlabit

Expanded text:
d eo lota, id est munda, vestimenta efaut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, eiectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus calore quodammodo viscerum et menstrualis sanguinis inrigatione formatur in ris luminis, quo solet hoc venire prmuliebria nuncupantur; nam mulier solum animal menstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Post plurimos autem dies menstruos ideo semen non esse germinabile, quia iam non est menstrualis sanguis, a quo perfusum inrigetur. Tenue semen locis muliebribus non adhaerere; labitur
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ mixco pat̾no mat̾noq semine
Oferi: qͥa sic̃ in t̾ra multa semina
aulta sic& in nobis semina celant᷑
sguras parentũ reddit᷑a. Ex pat̾no aũ
smnine puellas nasci. et ex mat̾no
poieros qr oĩs partꝰ constat dipplicise¬
ussera. Quedam &. utilitatis et deco¬
ns: ut sensus in facie. et in corpore
nanus ac pedes quorum menbro¬
nm et utilitas magna est et speties¬
qia ẽ ex sp̃es decentissima. Quedã
ussnõisut in uiris genitalia bar¬
la plixa pectꝰ amplũ. In mulieribꝰ
ines gene. et augustũ pectꝰ. ad con¬
cpiendos aut̃ & portandos fȩtꝰ. renes.
o latera dilatata. Qd̾ ad hoĩem et ad
partos adtinet corporis: ex parte di¬
ctũ ẽ ñe etates eiꝰ subiũgã.
Dextatibꝰ

Expanded text:
 mixto paterno maternoque semine fieri, quia sicut in terra multa semina occulta, sic et in nobis semina celantur figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici seviscera: quaedam et utilitatis et decoris, ut sensus in facie, et in corpore manus ac pedes: quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus; ad concipiendos autem et portandos foetus renes et latera dilatata. Quod ad hominem et ad partes attinet corporis ex parte dictum est, nunc aetates eius subiungam. De aetatib
Abbreviated transcription (Latin):
cauliculi. tñ auctores utum ꝓutrilib&
sexus uentre plesxq ponunt nͨ poete
tantũ mͦ s et ceteri. Uocatꝰ aut̃ uterꝰ
qd̾ duplex sit. et abut᷑q in duas se di¬
uidat partes. q̃ indiu̾sum diffuse ac
replexe circumplicant᷑ ĩmodũ cornu¬
ũ arietis. uł qd̾ int̾iꝰ impleat᷑ fetu. Hĩc
m̃bra et uiscera. Aqualiculꝰ aut̃ ꝓpͥe
porci ẽ. hinc ad uentiẽ tͣnslatio. Ma-¬

Expanded text:
es utrum pro utriuslibet sexus ventre plerumque ponunt: nec poetae tantummodo, sed et caeteri. Vocatus autem uterus, quod duplex sit, et ab utraque in duas se dividit partes, quae in diversum diffusae ac replexae circumplicantur in modum cornu arietis; vel quod interius inpleatur foetu. Hinc membra et viscera. Aqualiculus autem proprie porci est; hinc ad ventrem translatio. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatũ in m̃bra distinguit. Uulua uo¬
cata qͣi ualua: id ẽ ianua uenłs. uł
qd̾ sem̃ recipiat. uel qd̾ ex ea fetꝰ ꝓced̾.
aq̃ ita derenibꝰ urina collecta com¬
plet᷑. et humore distendit. cuiꝰ usus
in uolucribꝰ ñ habet᷑. Urina aut̃ di

Expanded text:
nguit. Vulva vocata quasi valva, id est janua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea fetus procedat a enim de renibus urina collecta completur, et humore distenditur, cujus usus in volucribus non habetur. Urina autem di