comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ credit᷑ amutat᷑ Nam quosdam sepe uide.¬
mꝰ t̾rena quȩ possed̾ant reliquisse. et nil iam
tͣnsitoriũ querere: nullis ꝓ hac uita uirgus ad¬
miscere Cũ itaq hoc in se fidelis anima ostendit.
quasi oluia florẽ ꝓtulit: s cũ quidã ex talib rur¬
sus ceꝑint mundi głam quã concẽpserant q̃rere.
& t̾renis reb quas speuisse uidebant᷑ insatiabi¬
ut̃ inhiare: uacare uirgiis: ꝓximoꝵ lesiones
exquirere: nimirũ ꝓicit oluia florẽ quẽ ꝓposuit.
quia rudim̃ta boni studui. ad ꝑfecta oꝑa ñ ꝑdux̃.
Ssciendũ ẽ quia hec eis semꝑ euenuint. qui dm̃ pu.¬
ro ac simplici studio ñ sequunt᷑. Uñ recte subdit᷑.
Congregatio enĩ hy pocͥtȩ sterilis Cepta enĩ bona
ñ amitteret: si hypocͥta ñ fuisset. Congregant uͦ
hypocͥtȩ bona oꝑa: s eoꝵ sterilis ẽ ipsa congrega¬
tio: quia ꝑ hoc qđ agunt. fructũ reciꝑe in et̾na re¬

Expanded text:
num creditur amittatur. Nam quosdam saepe vidimnum creditur amittatur. Nam quosdam saepe vidimus terrena quae possederant reliquisse, et nil jam transitorium quaerere, nullis pro hac vita jurgiis immisceri. Cum itaque hoc in se fidelis anima ostendit, quasi oliva florem protulit. Sed cum quidam ex talibus rursus coeperint mundi gloriam quam contempserant quaerere, et terrenis rebus quas sprevisse videbantur insatiabiliter inhiare, vacare jurgiis, proximorum laesiones exquirere, nimirum projecit 416 oliva florem quem proposuit, quia rudimenta boni studii ad perfecta opera non perduxit. Sed sciendum est quia haec semper eis eveniunt qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur. Unde recte subditur: Congregatio enim hypocritae sterilis. Coepta enim bona non amitteret, si hypocrita non fuisset. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio, quia per hoc quod agunt fructum recipere in aeterna re
Abbreviated transcription (Latin):
quippe cũ in store ẽ si ĩmodata nebula tangitur:
a plenitudine fructuũ uacuat᷑. & quotiens in¬
choantes quiq bona oꝑa laudari ab aspicientib
ceꝑint. atq in sius laudib delectari: fit caligo in¬
telligentiȩ in cogitatione. ut iã discernere neq̃at
qua intentione quid faciat: et fructũ ꝑdit oꝑis.
uelut foris ex nebula fauoris: Uñ bñ ꝑ salomonẽ
dr̃: Mane surgamꝰ ad uineas: uideamꝰ si floruit
iunea: si fiores fructus parturiunt: Florent quip
pe uineȩ: cũ m̃tes fideliũ bona oꝑa ꝓponunt: S
fructus ñ pariunt: si ab eo qđ ꝓposuerint. aliqͥb
uicti errorib infirmant᷑ Nongͦ intuendũ ẽ si
uineȩ flortant: s si flores ad partũ frucꝰtuũ con¬
ualescant: quia mirũ ñ ẽ siquis bona inchoet:
s ualde mirabile si intentione recta in bono o¬
ꝑe ꝑduret: Uñ fit plerũq ut si in bono oꝑe re¬
cta intentio ñ tenet᷑: etiã ipsũ hoc opus qđ bo¬

Expanded text:
iva cum in flore est, si immoderata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties inchoantes quique bona opera, laudari ab aspicientibus coeperint, atque in suis laudibus delectari, fit caligo intelligentiae in cogitatione, ut jam discernere nequeant qua intentione quid faciant, et fructum perdant operis, velut ex nebula favoris. Unde bene per Salomonem dicitur: Mane surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt pe vineae, cum mentes fidelium bona opera proponunt; sed fructus non pariunt, si ab eo quod proposuerint, aliquibus victi erroribus infirmantur. Non ergo intuendum est si vineae floreant, sed si flores ad partum fructuum convalescant, quia mirum non est si quis bona inchoet, sed valde mirabile est, si intentione recta in bono opere perduret. Unde fit plerumque ut si in bono opere recta intentio non tenetur, etiam ipsum hoc opus quod bo
Abbreviated transcription (Latin):
S pͥusꝗ in cisdẽ scĩs desidus solident᷑ ꝑ torporẽ
m̃tis ad ea quȩ diuidicare ceꝑant redeunt: atq
ad mala quȩ fugere disposuerant. recurrunt:
etiã scĩ uiri ext̾iorib actionib seruiant et ppłoꝵ
gubnationib occupent᷑. hoc infirmi aspicientiᷤ
et puetustã adhuc suꝑbiã querenteᷤᷤimitari.
exequunt᷑. Nisi enĩ pͥus cor longo studio et di¬
utina conu̾satione in desid̾iis celestib conua¬
lescat: cũ ad ext̾iora agenda refundit᷑. ab om̃i

Expanded text:
squam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant redeunt, atque ad mala quae fugere disposuerant recurrunt: etiam sancti viri exterioribus actibus serviant, et populorum gubernationibus occupentur; hoc infirmi aspicientes, et per vetustam adhuc superbiam quaerentes imitari, exsequuntur. Nisi prius cor longo studio, et diutina conversatione in desideriis coelestibus convalescat, cum ad exteriora agenda refunditur, ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
iuilis: Quia gͦ hi qui apud semet ipsos sapien¬
tes sunt. ad uerã sapientiã ꝑuenire ñ possuis:
recꝰte beatus iob conu̾sionẽ auditoꝵ desid̾ans.
exoptat ne in his ullũ sapientẽ inueniat. Ac
si aꝑte eis dicat Stulti ẽẽ apud uosmet ipsoᷤ
discite: ut in dõ uere sapientes eẽ ualeatis: Se

Expanded text:
apientes sunt ad veram sapientiam pervenire non possunt, recte beatus Job, conversionem auditorum desiderans, exoptat ne in eis ullum sapientem inveniat. Ac si eis aperte dicat: Stulti esse apud vosmetipsos discite, ut in Deo vere sapientes esse valeatis. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Crebro iam diximꝰ beatũ iob typũ scȩ uniu̾salis
ȩccłȩ: amicos uͦ illi hereticoꝵ speciẽ tenere: Qui qͦsi
ex defensione dñi. occasionẽ stultȩ locutionis in¬
ueniunt. et contumeliosa contͣ bonos uerba iacu¬
lant᷑: quib cuncta quȩ a fidelib sentiunt᷑. quasi
in uentũ ꝓlata dispłcent: Un nunc dr̃: Nũquid
sapiens respondebit quasi uruentũ loquensꝰ Nec
bonoꝵ u̾ba. dicta rationis: s stimulos furoris existi¬
mant: Uñ et subdit᷑. & implebit ardore stomacũ
suũ: quia etiã quȩ scuint contumeliose dicere. stu¬
dent semꝑ ut dictũ ẽ ex defensione dñi palliare:
timorẽ dñi habere: nͥ eũ quẽ potuerint ad suȩ con¬
listi dr̃ abstulisti: Ac si aꝑte dicat. De tua usticia
p̃sumens: creatoris tui grãm despicis dep̃cari:
Cũ enĩ uera mala heretici contͣ bonos ñ inueni¬
unt: fingunt quȩ redarguant. ut iusti ẽẽ uide¬
ant᷑. et fit plerũq ut ad aꝑta contumeliarũ ũba

Expanded text:
Crebro jam diximus beatum Job, typum sanctae universalis Ecclesiae, amicos vero illius haereticorum speciem tenere, qui quasi ex defensione Domini, occasionem stultae locutionis inveniunt, et contumeliosa contra bonos verba jaculantur. Quibus cuncta quae a fidelibus sentiuntur, quasi in vento prolata displicent. sapiens respondebit quasi in ventum loquens? Nec bonorum verba dicta rationis, sed stimulos furoris existimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt contumeliose dicere, student semper, ut dictum est, ex Domini defensione palliare. timorem Domini habere, nisi eum quem potuerint ad suae conlisti dicitur abstulisti, ac si aperte dicat: De tua justitia praesumens, Creatoris tui gratiam despicis deprecari. Cum enim vera mala haeretici contra bonos non inveniunt, fingunt quae redarguant, ut justi esse videantur, et fit plerumque ut ad aperta contumeliarum verba
Abbreviated transcription (Latin):
adiungeret: ramos in se uirides haberet: S quia
ipsi quoq qui ei conuincti sunt. t̾renis desid̾us e¬
stuant: dũ desidioꝵ flãma clientũ eius animos
accendit. scilicet ramos eius arefacit. ut fructũ bo¬
ni oꝑis ñ ferant: quia ad appetenda infima ꝑne
quitiã anhelant: Bñ aut̃ subdit᷑. E auferet᷑ sp̃u¬
oris sui Suꝑb etenĩ quisq quo in hac uita plus
ualet. eo sibi linguȩ frena audatiꝰ relaxat. ut lo¬
quat᷑ ꝑu̾sa quȩlibet: nullũ de u̾bis sius metuat:
istos contumeliis feriat: illos maledictionib ia¬
tari in lingua postulabat: Qua ex re intelligit᷑.
quia ubi ampluis peccauerat. ibi atrociꝰ ardebat:
Recte gͦ nunc dr̃ et auferet᷑ sp̃u oris sui: quia eo ꝑcũ¬
sionis sententiã accipit. quo oris sui sp̃m sub diui¬
na formidine ñ restrixit: Sequit᷑: Non credit fru xxii

Expanded text:
 quia ipsi quoque qui ei conjuncti sunt terrenis desideriis aestuant, et dum desideriorum flamma clientium ejus animos accendit, scilicet ramos ejus arefacit, ut fructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhelant. Bene autem subditur: oris sui. - Superbus etenim quisque, quo in hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audaciquatur perversa quaelibet, nullos de verbis suis metuat, istos contumeliis feriat, illos maledictionibus jazari in linguam postulat . Qua ex re intelligitur quia ubi amplius peccaverat, ibi atrocius ardebat. Recte ergo nunc dicitur: Et auferetur Spiritu oris sui, quia eo percussionis sententiam accepit, quo oris sui spiritum sub divina formidine non restrinxit. Sequitur: CAPUT LI  Rec. XXII
Abbreviated transcription (Latin):
frustra errore deceptꝰ qđ aliqͦ p̃cio redim̃dũ sit
quia obtinere ex impenso munere ñ ualet ut
finẽ debitũ euadat: cuiꝰ etiã nequicia int̾cidit
ꝑibit: et manus eius arescet. Prefixi dies singłis
ab ȩt̾na dĩ p̃scientia nec augeri possunt nec mi¬
nui: nͥ contingat ut ita p̾seiant᷑. ut aut cũ opti¬
mis oꝑib longiores sint. aut cũ pessimis. breuio¬
res: sicut erechias augm̃tũ dierũ meruit in ĩ¬
pensione lacrimarũ : et sicut de ꝑu̾sis scriptũ:
Indisciplinatis obuiat mors: S. sepe iniquus qͣui
in occulta dĩ p̃scientia longa uitȩ eiꝰ tẽꝑañ sint
p̃destinata: ipse tam̃ quia carnalit iuiuere ap¬
petit. longos animo dies ꝓponit. & quia ad illud
tẽpus ꝑuenire ñ ualet qđ expectat: quasi ante¬
ꝗͣ dies illius impleant᷑ perit: Qã cam̃ intellige¬
re et alit possumꝰ: Plerũq enĩ quosdã ceruimiᷤ
et ꝑu̾se agere: et usq ad senectutẽ ultimã ꝑue¬

Expanded text:
frustra errore deceptus quod aliquo pretio redimendus sit, quia obtinere ex impenso munere non valet ut finem debitum evadat, 414 cujus etiam nequitia intercidit i, nec augeri possint. Praefixi dies singulis ab interna Dei praescientia, nec augeri possunt nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores, sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum, et sicut de perversis scriptum est, indisciplinatis obviat mors. Sed saepe iniquus quamvis in occulta Dei praescientia longa vitae ejus tempora non sint praedestinata, ipse tamen quia carnaliter vivere appetit, longos animo dies proponit, et quia ad illud tempus pervenire non valet quod exspectat, quasi antequam dies illius impleantur perit. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Plerumque enim quosdam cernimus, et perverse agere, et usque ad senectutem ultimam perve
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aꝑte dicat: hoc qđ habere uidet᷑ ext̃ius transit:
et illud qđ transire ñ poterat. int̾ius ñ habet: Uñ¬
si de hac t̾ra dictũ accipimꝰ liquet ꝓculdubio qui¬
a arbor quȩ in t̾ra radicẽ ñ habet. uł tenuissimis
cõmota flatib cadit: Et suꝑb quisq dũ cont᷑ om̃i¬
potentẽ dñm roborat. dũ currit erecto collo. et pin¬
gui ceruice cont᷑ auctorẽ erigit᷑. stare quasi arbor
iudet᷑: s: status euis sine radice ẽ: quia uelut ad le¬
uẽ flatũ. sic ad motũ occultȩ sententiȩ uita eiꝰ ser¬
uat᷑ Sin uͦ hoc loco t̾rã. ȩt̾nȩ uitȩ retributionẽ ac
cipimꝰ de qua ꝓpħa ait. portio mea in t̾ra uiuenti
ũ: iniquus iste in t̾ra radicẽ suã ñ mittit: qͥuia nũ¬
ꝗ̃ ad et̾ne uite desidiũ. cordis sui cogitationẽ plan.¬
tat: Qd̃ enĩ radix arbori. hoc unicuiq hominũ co¬

Expanded text:
Ac si dicat: Hoc quod habere videtur, exterius transit, et illud quod transire non poterat, interius non habesi de hac terra dictum accipimus, liquet procul dubio quia arbor quae in terra radicem non habet, vel tenuissimis commota flatibus cadit. Et superbus quisque dum contra omnipotentem Dominum roboratur, dum currit erecto collo, et pingui cervice contra auctorem erigitur, stare quasi arbor videtur. Sed status ejus sine radice est, quia velut ad lenem flatum, sic ad motum occultae sententiae vita ejus eruitur. Sin vero hoc loccipimus, de qua Propheta ait: « Portio mea in terra viventium . » Iniquus iste in terra radicem suam non mittit, quia nunquam ad aeternae vitae desiderium cordis sui cogitationem planat. Quod enim radix arbori, hoc unicuique hominum co
Abbreviated transcription (Latin):
dire uoluisset: de tenebris recederet:S. quia lucem
iusticiȩ ñ querit: de tenebris ñ recedit. Cuiꝰ etiam exẽ¬
plohi qui ei adherent. in t̾renis ꝓfectib anhelãt:
auaritiȩ facib accendunt᷑: desidioꝵ carnaliũ i¬
gnib urunt᷑. Uñ et subdit᷑: Ramos eius arefaciet

Expanded text:
dire voluisset, de tenebris recederet. Sed quia lucem justitiae non quaerit, de tenebris non recedit. Cujus etiam exemplo hi qui ei adhaerent in terrenis profectibus anhelant, avaritiae facibus accenduntur, desideriorum carnalium ignibus urun
Abbreviated transcription (Latin):
dictis dñs ab inuistis offendit᷑. in eisdẽ quoq a
iustis placat᷑ Nã phariseus ingressus tẽplũ dice
bat: Ieuino bis in sabbato: decimas do om̃iũ quȩ
possideo: S iustificatus magis publicanꝰ qͣm ille
exiit: Erechias quoq rex cũ molestia corꝑis affli¬
cꝰtus ad extremitatẽ ꝑuenisset uitȩ: in oratione
diuit. Ecce phariscus se uistificauit in oꝑe: ere.
chias iustũ se asseruit. etiã in cogitatione Atq
un ille offendit: inde iste dñm placauit. Cur
ꝑa ꝓtulit. cont᷑ dm̃ nullom̾ tumuit: quia ea q̃
ueracit̾ fecerat. humilit̾ dixit: S solent beretici
erroꝵ suoꝵ dictis uera aliqua ꝑmiscere: et amici
beati iob qͣuis in rep̃hensione eiꝰ om̃iꝰ fallant᷑.
possunt tam̃ et quȩdã uera dicere. et quȩ ex illsꝰ¬
assiduitate didiceit̃: Quoꝵ dicta si om̃ia refutã¬
da eẽnt: eliphat sententiã. paulus apłs minime.

Expanded text:
dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur: nam Pharisaeus ingressus tbat: Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo ; sed justificatus magis publicanus, quam ille exiit. Ezechias quoque rex cum, molestia corporis afflictus, ad extremitatem pervenisset vitae, in oratione divit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere, et chias justum se asseruit etiam in cogitatione; atque unde ille offendit, inde iste Domino placuit. Cur pera protulit, contra Deum nullo modo tumuit, quia ea quae veraciter fecerat humiliter dixit. Sed solent haeretici errorum suorum dictis vera aliqua permiscere, et amici beati Job quamvis in reprehensione ejus omnimodo fallantur, possunt tamen et quaedam vera dicere, ate didicerunt. Quorum dicta si omnia refutanda essent, Eliphaz sententiam Paulus apostolus minime
Abbreviated transcription (Latin):
tiora contẽplanda suspendit᷑: ut ext̾uis eoꝵ faciẽ
obstupuisse uideat᷑:. S quia hanc conteplationiᷤᷤ
iũ. in occulto agere heretici ignorant: hoc a ui
stis et recta sapientib fieri magis ꝑ hypocͥsin ꝙͤ
ꝑ ueritatẽ putant: quia hoc qđ̃ ipsi hab̾e neq̃ut.
inẽe ueracit̾ aliis ñ suspicant᷑: Sequit᷑: Qiuidtu xuͦ.
modi sermones : Plerũq usti aliquib necessita¬
fecerat: quẽ pꝰ iusticiã flagella depͥmebant. Sed
cũ eoꝵ dicta intusti audiunt: hec ꝑ elationẽ po¬
tius q̃m ꝑ ueritatẽ existimant ꝓlata Ex suis enĩ
cordib u̾ba iustoꝵ pensant: et dici humilit̾ pos¬
se u̾ba bona ñ estimant: Sicut enĩ grauis culpa
ẽ. sibi hoc hominẽ arrogare qđ ñ ẽ: sic plerũq
culpa nulla ẽ.si humilit̾ bonũ dicat qđ ẽ. Uñ
sepe contingit. ut usti et inuisti habeais u̾ba si¬
milia. s tam̃ semꝑ cor longe dissimile: et ex quib

Expanded text:
tiora contemplanda suspenditur, ut exterius eorum facies tiora contemplanda suspenditur, ut exterius eorum facies obstupuisse videatur. Sed quia hanc contemplationis vim in occulto agere hstis et recta sapientibus fieri magis per hypocrisim quam per veritatem putant, quia hoc quod ipsi habere nequeunt inesse veraciter aliis non suspicantur. Sequitur: CAPUT XXXI modi sermones? - Plerumque justi aliquibus necessitafecerat, quem post justitiam flagella deprimebant. Sed cum eorum dicta injusti audiunt, haec per elationem potius quam per veritatem existimant prolata: ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse vera bona non existimant. Sicut enim gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, sic plerumque culpa nulla est, si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut justi et injusti habeant verba similia, sed tamen cor semper longe dissimile: et ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
atq ipsos doctores eccłȩ. sue ꝓfessionis magistroᷤ
dicunt: Cũq p̾sentes p̃dicatores despiciunt. de
antiquoꝵ patrũ magisterio. falsa p̃sũptione głañ.
ut ea que ipsi dicunt. etiã antiqͦs patres tenus¬
se fateant᷑: quatinꝰ hoc qđ ex rectitudine astru.¬
ere ñ ualent. quasi ex illoꝵ auctoritate confir
tis in hac uita adu̾sitatib laborat: et reꝓboꝵ ui¬
ta tanto sine flagello dimittit᷑. qͣnto ad nulla p̃¬
mia seruat᷑. S afflictionẽ sc̃ȩ ecclȩ uidentes he¬
retici. eam despicunt: et tot illã flagellis atten
ex pͣue ꝓfessionis merito suspicant᷑. Uñ adhuc
⁊ũba tua pͤua hoc ꝓhibent: Ac si patent̾ dicat:
Si ꝓfessionẽ fidĩ corrigeres: iam dudũ consolati.¬
onẽ flagelli habere potuisses: Sequit᷑ Quid te
Seleuat cor tuũ: et quasi magna cogitans. atto¬
nitos habes oculos: BSepe iustoꝵ mens ita ad al¬

Expanded text:
atque ipsos doctores Ecclesiae suae professionis magistros atque ipsos doctores Ecclesiae suae professionis magistros dicunt. Cumque praesentes praedicatores despiciunt de antiquorum Patrum magisterio falsa praesumptione gloriantur, ut ea quae ipsi dicunt, etiam antiquos patres tenuisse fateantur, quatenus hoc quod rectitudine astruere non valent quasi ex illorum auctoritate confirmtis in hac vita adversitatibus laborat, et reproborum vita tanto sine flagello dimittitur, quanto ad nulla praemia servatur. Sed afflictiones sanctae Ecclesiae videntes haeretici, eam despiciunt, et tot illam flagellis atteri ex pravae professionis merito suspicantur. Unde adhuc verba tua prava hoc prohibent. - Ac si ei patenter dicat: Si professione fidei corrigeris, jam dudum consolationem flagellis habere potuisses. Sequitur: VEelevat cor tuum, et quasi magna cogitans, attonitos habes oculos? - Saepe justorum mens ita ad al
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit qđ ex falacia opponat: S qͣuis animꝰ trepi¬
det ÷ ꝗͣuis conscientia accuset: cupiditate cam̃ sua
iniquus uincit᷑. et supp̃sso pauore. audatiã de
iniqͥtatib sumit: & sepe etiã ultione m̃ti ꝓposita.
se contͤ dm̃ erigit: quelibet ab eo ad u̾sa ꝑpeti deli¬
berat: dũ mͦ hic dũ ualet. om̃e qđ placet agat. Uñ

Expanded text:
fuerit quod ex fallacia opponat. Sed quamvis animus trepifuerit quod ex fallacia opponat. Sed quamvis animus trepidet, quamvis conscientia accuset, cupiditate tamen sua iniquus vincitur, et suppresso pavore audaciam de iniquitatibus sumit. Et saepe etiam ultione menti proposita, se contra Deum erigit, quaelibet ab eo adversa perpeti deliberat, dummodo hic, dum valet, omne quod placet agat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
b ueritatẽ responderi possit: et cũ magno cogitatu
ꝑt̾ctat. quomͦ ꝑ argum̃ta falsitatis docum̃ta ueri¬
tatis exsuꝑet: Hinc inde se circũtegit: et contͣ hoc
ubi dep̃hendi potuerit ueritatis similẽ responsionẽ
querit: qui si uellet uerũ dicere. utiq sine labore
potuisset: Plana quippe ueritatis ua: et gͣue ẽ iter
eũ: quia apud semet ipsũ in labore timoris deficit.
qui securitatis sociã uiã ueritatis relinquit: Qui bñ
regi p̃parato ad p̃liũ cõparat᷑: quia in eo ipso malo
qđ agit. et t̾ret᷑ et festinat: et ex conscientia trepidat.
et ex desidio anhelat: Metuit et suꝑbit: pauescit su
ut eundẽ quoq quẽ ducit exercitũ metuat ne la¬
befactet᷑: ne ꝑ destitutionẽ militũ. iacłis pateat i¬
nimicoꝵ. In iquus gͦ angustia uallat᷑. sicut rex qui
midat ne suos amittat milites id est argum̃ta fal¬
sitatis: et ueritatis iaculis pateat: sici fortasse de¬

Expanded text:
scientibus responderi possit, et cum magno cogitatu scientibus responderi possit, et cum magno cogitatu pertractat quomodo per argumenta falsitatis documenta veritatis exsuperet. Hinc inde se circumtegit, et contra hoc, ubi deprehendi potuerit, veritati similem responsionem quaerit, qui si vellet verum dicere, utique sine labore potuisset. Plana quippe veritatis via, et grave est iter uia apud semetipsum in labore timoris deficit, qui securitatis sociam viam veritatis relinquit. Qui bene regi praeparato ad praelium comparatur, quia in eo ipso malo quod agit, et terretur, et festinat, et ex conscientia trepidat, et ex desiderio anhelat, metuit et superbit, pavescit sut eidem quoque quem ducit exercitui metuat, ne labefactetur, ne per destitutionem militum jaculis pateat inimicorum. Iniquus ergo angustia vallatur, sicut rex qui midat ne suos amittat milites, id est, argumenta falsitatis, et veritatis jaculis pateat, si ei fortasse de
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ testẽ suȩ neqͥciȩ itꝰ hab timorẽ. E qͣuis pͣua ui.¬
deat᷑ foris audacter agere: de his tam̃ apud semet¬
ipsũ cogit᷑ trepidare. Un scriptũ ẽ: Cũ enĩ sit timi¬
da nequitia. dat testimoniũ condẽpnationi: qui¬
a cũ illicita quis ꝑpetrat. pauet qđ fecit: et aꝑtus
dãpnationis testis ẽ. ipse timor iniqͥtatis: quia et
timet᷑ qđ agit᷑: eitam̃ malũ ñ uincit᷑ qđ tunet᷑. De
om̃ib quȩ iniquus agit. tͥbulatione et angustia¬
uatat᷑ uallat᷑: quia et cor eius anxietate et suspe¬
ctione confundit᷑. Ilius occulte appetit aliena di¬
ripe: quia laborat in cogitationib ne dep̃hendi
ualeat occultat᷑ Alius relicta ueritate mentiri de¬
liberat: ut audientiũ animũ fallat. S q̃ntus labor
ẽ sollicite custodire ne ipsa eius fallatia dep̃hendi
queat: Ponit quippe ante oculos quid sibi a scienti

Expanded text:
tamen testem suae nequitiae intus habet timorem. Et quamvis prava vitamen testem suae nequitiae intus habet timorem. Et quamvis prava videatur foris audacter agere, de his tamen apud semetipsum cogitur trepidare. Unde scriptum est: Cum enim sit timida nequitia, dat testimonium condemnationi , quia cum illicita quisquis perpetrat, pavet quod facit; et apertus damnationis testis est ipse timor iniquitatis, quia et timetur quod agitur, et tamen malum non vincitur quod timetur. De omne quod iniquus agit tribulatione et angustia vallatur, quia cor ejus anxietate et suspicione confunditur. Alius occulte appetit vi aliena diripere, qui laborat in cogitationibus, ne 410 deprehendi valeat. Alius, relicta veritate, mentiri deliberat, ut audientium animum fallat. Sed quantus labor est sollicite custodire ne ipsa ejus fallacia deprehendi queat? Ponit quippe ante oculos quid sibi a veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
undiq gladiũ Quia dũ feriri se undiq insidiis
credit: iam salute desꝑata. semꝑ ad nequitiã excre-¬
scit Auqnͣdo uͦ iste ꝑu̾sus etiã suꝑna uidicia at¬
tendit: et suꝑ se hȩc euenire metuit: S cũ stipen¬
diũ uitȩ p̾sentis querit: hȩc eadẽ iudicia quȩ me¬
tuere ceꝑat auariciȩ deuictus insania. contẽpnit:
& quidẽ mori se posse in peccato existimat: s tam̃ a
peccato ñ cessat: Uñ et subdit᷑. Cũ se mouerit ad q̃
rũ dies Panis etenĩ stipendiũ uite p̃sentis: tene¬
brarũ uͦ dies. tempꝰ ultionis accipit᷑. In actu itaq
suo aliqñ isteꝑu̾sus irã suꝑni uidicis ꝑpendit p̾sen¬
tẽ: s a malo ñ au̾tit᷑. ut etiã ipsa quoq ab eius int̾i¬
tu ualeat aũti: Accusante aut̃ se conscientia feri¬
ri metuit: s tam̃ semꝑ auget qͦ feriat᷑ Contẽpuit¬
enĩ reditũ suũ: desꝑat ueniã: suꝑbit in culpa: s

Expanded text:
it. --Quia dum feriri se undique insidiis credit, salute desperata, semper ad nequitiam excrescit. Aliquando vero iste perversus etiam superna judicia attendit, et super se haec venire metuit. Sed cum stipendium vitae praesentis quaerit, haec eadem judicia quae metuere coeperat avaritiae devictus insania contemnit. Et quidem mori se posse in peccato existimat, sed tamen a peccato non cessat. Unde et subditur: CAPUT XLI. VERS. 23.-- r. --Panis etenim, stipendium vitae praesentis; tenebrarum vero dies tempus ultionis accipitur. In actu itaque suo aliquando iste perversus iram superni judicis perpendit praesentem; sed a malo non avertitur, ut etiam ipsa quoque ab ejus interitu valeat averti. Accusante se autem conscientia feriri metuit, sed tamen semper auget quo feriatur. Contemnit reditum suum, desperat veniam, superbit in culpa; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ratꝰ ẽ: Cont᷑ dm̃ quippe manũ tendere ẽ: in oꝑati¬
one pua despectis dĩ uidiciis ꝑseuerare E quia tẽ
magis irascit᷑ ds̃. cũ ꝑmittit impleri qđ saltẽ conci¬
pi in cogitatione ñ debuit: contͣ om̃ipotentẽ ini¬
quus iste roborat᷑. quia ꝓsꝑari in mala sua ac̾tio¬
creatori dispicent. cũ audatia ppetͣ᷑re: De quo recte
dr cucurrit: id est in malo oꝑe obstacłm de adu̾si¬
tate ñ habuit: De quo adhuc addit᷑. E pingui cer¬
uice armatꝰ ẽ Pingius ceruix ẽ. opulenta suꝑbia:
affluentib uidelicet reb quasi multis carnib
fulta Pocens gͥ iniquuis in pingui ceruice contͤ
ueritatis. quasi de magnitudine carnis erigitur.
Quid enĩ pauꝑtas: nͥ quȩdã macies: & quid rerum
habundantiar nͥ pinguedo ẽ uitȩ p̃sentis: pͥingui
gͦ ceriuce se contͤ dm̃ erigit: qui cẽꝑalẽ habundan¬
tiã in suꝑbiã assumit: Habent enĩ hoc potentes et
iniqui ꝓpͥũ. ut fallacib diuitus occupati uerã dĩ

Expanded text:
 Contra Deum quippe manum tendere est in operatione prava despectis Dei judiciis perseverare, et quia tunc magis irascitur cum permittit impleri, quod saltem concipi in cogitatione non debuit. Contra Omnipotentem iniquus iste roboratur, quia prosperari in mala sua actioCreatori displicent cum audacia perpetrare. De quo recte dicitur cucurrit, id est, in malo opere obstaculum de adversitate non habuit, de quo adhuc additur. Et pingui cervice armatus est. - Pinguis cervix est opulenta superbia, affluentibus videlicet rebus quasi multis carnibus fulta. Potens igitur iniquus in pingui cervice armatuveritatis quasi de magnitudinQuid enim paupertas nisi quaedam macies, et quid rerum abundantia nisi pinguedo est vitae praesentis? Pingui ergo cervice se contra Deum erigit qui temporalem abundantiam in superbiam assumit. Habent enim hoc potentes et iniqui proprium, ut, fallacibus divitiis occupati, veras Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ualet et qͣntũ ualet pauꝑes affligat. de gła tẽ¬
ꝑali cor eleuet: Cũ gͦ talis ẽ qui iniquo potenti
adheret: de eiusꝓfecto latere aruina dependet:
dat᷑ cũ ad pͣua oꝑa ꝑnequitiã rapit᷑. Uñ scriptũ:¬
Laudat᷑ peccator in desidiis animȩ suȩ: et qͥ iniqͦ
agit bñdicit᷑ Domus uͦ deserte sunt cogitationeᷤ
p̃ue. quas iniquus iste inhabitat: quia ꝑ om̃e qd̵
agit. iniquoꝵ hominũ placere cogitationib ap¬
petit: Quȩ ciuitates desolate et domus desertȩ.
queret: ad gͣuiora ꝑpet̾nda minime ꝑuenirent:
Bñ aut̃ dr̃. quȩ in tumulos sunt redacte: Ruenti¬
a nãq domoꝵ atq ciuitatũ ȩdificia tumulos fa¬
ciunt: qͣm dũ pͣui quiq confusis actionib sibi¬
met ipsis ad ꝑũsa oꝑa uingunt᷑: ostendunt ꝓcul
dubio quia de edificio uite cecideit᷑. Sequit᷑. Non

Expanded text:
valet, et quantum valet, 412 pauperes affligat, de gloria temvalet, et quantum valet, 412 pauperes affligat, de gloria temporali cor elevet. Cum ergo talis est qui iniquo potenti adhaeret, de ejus profecto latere arvina dependet. datur, cum ad prava opera per nequitiam rapitur. Domupeccator in desiderio animae suae, et qui iniqua agit benedicitur . Domus vero desertae sunt cogitationes pravae, quas iniquus iste inhabitat, quia per omne quod agit iniquorum hominum placere cogitationibus appetit. Quae civitates desolatae, et domus desertae requeret, ad graviora perpetranda minime pervenirent. Bene autem dicitur: Quae in tumulos sunt redactae. Ruentia namque domorum atque civitatum aedificia tumulos faciunt, quoniam dum pravi quique confusis actionibus sibimetipsis ad perversa opera junguntur, ostendunt procul dubio quia de aedificio vitae ceciderunt. Se
Abbreviated transcription (Latin):
pe in facie ẽ: in qua et pͥma corꝑis honorabilior
parsẽ. N g̃ ĩmerito m̃tis intentio ꝑ faciẽ designa¬
t̃: quia quolibet ũtim᷑. illuc uidemꝰ: Faciẽ gͦ crã¬
situdo oꝑit: quia desid̾ata t̾renarũ rerũ habun¬
dantia. oculos m̃tis p̃mit. & hoc qđ in eis eẽ hono¬
rabile debuit. ante dĩ oculos fetet: quia curis
multiplicib aggrauat Quib tam̃ nec solũ suf¬
ficit ut ipsi suꝑbiant: nͥ et hi qui eis coniuncꝰti
sunt. de eoꝵ pinguedine etiã ipsi głent᷑: Nã sũt
ñnulli qui patronis maiorib adiuncꝰti suꝑbiurs:
et de eoꝵ potentia contͣ inopes extollunt᷑: Uñ ad
Quia aruina pinguedo carnis ẽ: latera dicere di¬
uitũ solemꝰ. hos quos eis conuinctos cernimꝰ. Ar¬
uina de eius lat̾ib dependet: quia quisqͥs po¬
tenti et iniquo adheret.ipse quoq de eius poten¬
tia uelut expinguedine rerũ tumet: ut patro
ni ꝑu̾si iniquitatẽ sequens. dm̃ ñ timeat: quõ

Expanded text:
pe in facie est, in qua et prima corporis honorabilior pars est. Non ergo immerito mentis intentio per faciem designatur, quam quolibet vertimus, illuc videmus. Faciem ergo crassitudo operit, quia desiderata terrenarum rerum abundantia oculos mentis premit, et hoc quod in eis esse honorabile debuit, ante Dei oculos foedat, quia curis multiplicibus aggravat. Quibus tamen nec solum sufficit ut ipsi superbiant, nisi et hi qui eis conjuncti sunt de eorum pinguedine etiam ipsi glorientur. Nam sunt nonnulli qui patronis majoribus adjuti superbiunt, et de eorum potentia contra inopes extolluntur. Unde et Quia arvina pinguedo est carnis, latera dicere solemus divitum, hos quos eis conjunctos cernimus. Arvina de lateribus ejus pendet, quia quisquis potenti et in iniquo adhaeret, ipse quoque de ejus potentia velut ex pinguedine rerum ni perversi iniquitatem sequens, Deum non timeat, quos
Abbreviated transcription (Latin):
facimꝰ. sollicito semꝑ corde pensamꝰ Quid nãq
ẽ cor hominis: nͥ sacculus dĩ : ubi dũ studiose
conspicimꝰ ꝑ qͣnta deliquimꝰ peccata nr̃a qua¬
si in dĩ sacculo signata portamꝰ Anñ peccatũ
suũ dauid signatũ tenebat in sacculo qui di¬
cebat: iniquitatẽ meã ego agnosco. et delictũ
nicũ corã me ẽ semꝑ: Et quia culpas
quas nos intuendoet penitendo co¬
gnoscimus. pius nob̃ conditor relaxat: recte pꝰ
signata in sacculo delicta subiungit᷑ s curasti
iniquitatẽ meã: Ac si aꝑte dicat: Quȩ mͦ signã
ut penitendo uidea: agis ꝓeuldubio ne in retͥ

Expanded text:
fecimus, sollicito semper corde pensamus. Quid namque fecimus, sollicito semper corde pensamus. Quid namque est cor hominis, nisi sacculus Dei? ubi dum studiose conspicimus per quanta delinquimus, peccata nostra quasi in Dei sacculo signata portamus. An non peccatum suum David signatum tenebat in sacculo, qui dicebat: Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper? Et quia culpas, quas nos intuendo, et poenitendo cognoscimus, pius nobis Conditor relaxat, recte post signata in sacculo delicta, subjungit: Sed curasti iniquitatem meam. Ac si aperte dicat: Quae modo signas, ut poenitendo vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ moy sen dicit: Nonne hec congregata sunt
apud me: et signata in thesauris meis: Et in
dic ultionis reddã illis Cum uͦ ꝓ malis quȩ fe¬
cimus disciplinȩ flagello atterun᷑. et hec ꝑ pe¬
nitentiã deflemus: iniqͥtatẽ nr̃am signat. et
curat: quia nec inulta hic deserit. nec in uidi¬
cio punienda seruat Signat gͥ delicta: quia
ea hic subtilit̾ attendit ut feriat. Curat gͦ. quia
hec ꝑ flagellũ funditus relaxat: Uñ iniqͥtatẽ
quoq illius ꝑsecutoris sui quẽ in t̾ra ꝓstrauerat.
signando curauit: cũ de illo ad ananiã dixit:
Uas electionis mͥ ẽ iste: ut portet nom̃ meũ cora gen¬
tib et regib et filus isrł Ego enĩ ostendã illi: qͣn¬
ta oporteat eum pati ꝓ nomine meo Cũ enĩ ad¬
tenebat: S ꝓculdubio delicꝰta eius signando
curau̾at: quẽ uas electionis uocabat. Uł certe
peccata nr̃a signant᷑ in sacculo: cũ mala que

Expanded text:
per Moysen dicitur: Nonne haec congregata sunt per Moysen dicitur: Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam illis . Cum vero pro malis quae fecimus disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram signat et curat, quia nec inulta hic deserit, nec in judicio punienda reservat. Signat igitur delicta, quia ea hic subtiliter ahaec per flagellum funditus relaxat, unde iniquitatem quoque illius persecutoris sui, quem in terra prostraverat, signando curavit, cum de illo ad Ananiam dixit: Vas electionis mihi est iste ut portet nomen meum coram regibus et gentibus et filiis Israel. Ego enim ostendam illi quanta oporteat eum pro nomine meo pati . Cum enim adtenebat; sed procul dubio delicta ejus signando, curaverat, quem vas electionis vocabat. Vel certe peccata nostra signantur in sacculo, cum mala quae
Abbreviated transcription (Latin):
retributionẽ signat: Quid enĩ in gressib nͥ una.¬
queq nr̃a actio designat᷑: Om̃ps itaq ds̃ et gre¬
sus dinum̾at. et peccatis parcit: quia et subti¬
lit̾ acta nr̃a consid̾at: eitam̃ hec penitentibus
mescdit̾ relaxat: Qui et duritiã in peccantibu
conspicit: s tam̃ hanc p̃ueniente grã. ad peni¬
tentiã emollit Culpas gͦ enuin̾at: cũ nos ipsos
ad singła quȩ fecimꝰ deflenda conũtit. Quas¬
miscđit̾ relaxat: quia ea dũ nos punimꝰ. ipse ne¬
quaqͣ in extremo eramine uidicat: paulo atte¬
stante qui ait. Si nosmet ipsos diuidicaremꝰ:
ñ utiq uidicarem᷑ Uñ adhuc subdit᷑. Signasti
quasi in sacculo delicta mea: s curasti iniqui
tatẽ meã. Signant᷑ quasi in saccło delicta nr̃a:
quia hoc qd̃ nos ext̾ius agimus nͥ penitentia in¬
Dt̾ueniente diluamꝰ. in secreto iudicioꝵ dĩ sub
quadã occultatione seruat᷑: ut qnͣdoq etiã de
sigillo secreti exeat ad publicũ uidicu Uñ etiã

Expanded text:
retributionem signat. Quid enim in gressibus, nisi unaquaeque nostra actio designatur? Omnipotens itaque Deus et gressus dinumerat, et peccatis parcit, quia et subtiliter acta nostra considerat, et tamen haec poenitentibus misericorditer relaxat. Qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc, praeveniente gratia, ad poenitentiam emollit. Culpas ergo dinumerat, cum nos ipsos ad singula quae fecimus, deflenda conmisericorditer relaxat, quia eas, dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos judicaremus, non utique judicaremur : unde adhuc subditur: Signasti quasi in sacculo delicta m --Signantur quasi in sacculo delicta nostra, quia hoc quod nos exterius agimus, nisi poenitentia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sacculo secreti exeat ad publicum judicii. Unde etiam
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ simplici corde felicius: quia quo innocenti¬
ã erga alios exhibet. nichil ẽ qđ pati ab aliis for¬
midet: Habet enĩ quasi arcẽ qnͣdã fortitudinis
simplicitatẽ suã: nec suspectus ẽ pati. qđ se fecisse
mens: quasi uige conuiuiũ: Quasi enĩ continu¬
atio refectionis ẽ: ipsa tnquillitas securitatis At.
contͤ mens pͣua semꝑ in laborib ẽ: quia aut mo.¬
lit᷑ mala quȩ inferat: aut metuit. ne hȩc sibi ab
aliis inferant᷑: et quicqͥd contͣ ꝓximos excogitat.
hoc cont᷑ se excogitari a ꝓximis formidat: Fit
undiq suspecta: undiq trepida: om̃is qui ad
memoriã uenit. exquirere contͣria credit᷑. Cui gͦ
tͣnquillitas securitatis de est: huic ꝓculdubio t̾ro¬
ris sonitus semꝑ in aurib ẽ: & sepe contingit ut¬
alius uitalia cuilibet ꝓximo suo simplicit᷑ loqͥt᷑
nil adu̾sũ cogitet: s cũ pax sit. ille insidias suspi

Expanded text:
 simplici corde felicius quia quo innocentiam erga alios exhibet, nil est quod pati ab aliis formidet: habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis simplicitatem suam, nec suspectus est pati quod se fecisse mens, quasi juge convivium . Quasi enim continuatio refectionis est ipsa tranquillitas securitatis. At contra mens prava semper est in laboribus, quia aut molitur mala quae inferat, aut metuit ne haec sibi ab aliis inferantur. Et quidquid contra proximos excogitat, hoc contra se excogitari a proximis formidat. Fit undique suspecta, undique trepida. Omnis qui ad memoriam venit exquirere contraria creditur. Cui ergo tranquillitas securitatis deest, huic procul dubio terroris sonitus semper in auribus est. Et saepe contingit ut illi quilibet proximus suus simpliciter loquatur, nil adversum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincia. alius in ciuitate. alius in domo ꝓpͥa:
alius ꝑ latentẽ neqͥtiã hoc exercet apud se in
cogitatione sua: nec intuet᷑ dñs qͣntũ quisq
mali ualeat facere. s qnͣtũ uelit. Cũ de est po¬
testas foris. apud se tyrannꝰ ẽ. cui iniquitas
dñat᷑ intͦ: quia et si ext̾uis ñ affligit ꝓximos:
intͥnsecus tam̃ habere potestatẽ appetit. ut af.¬
fligat: E quia om̃ps ds̃ corda pensat: ĩam in eiꝰ
oculis impiꝰ fecit. qđ cogitauit. Ad hoc aut̃ condi¬
tor nr̃ latere nos uoluit finẽ nr̃m: ut dũ incer¬
ti sumꝰ qͣdo moriamͣ. semꝑ ad mortẽ parati inue¬

Expanded text:
 alius in provincia, alius in civitate, alius in domo propria,  alius in provincia, alius in civitate, alius in domo propria, alius per latentem nequitiam hoc exercet apud se in cogitatione sua; nec intuetur Dominus quantum quisque mali valeat facere, sed quantum velit; et, cum deest potestas foris, apud se tyrannus est cui iniquitas dominatur intus; quia etsi exterius non affligit proximos, intrinsecus tamen habere potestatem appetit ut affligat: et quia omnipotens Deus corda pensat, jam in ejus oculis impius fecit quod cogitavit. Ad hoc autem conditor noster latere nos voluit finem nostrum, ut, dum incerti sumus quando moriamur, semper ad mortem parati inve
Abbreviated transcription (Latin):
In uita carnis fiduciã ponit: eaq dui ꝑmañe
existimat. quȩ ad p̃sens tenet: Solidat᷑ in elatio¬
ne animꝰ: in despectũ adducit᷑ om̃is ꝓpinquus:
Quã repentina mors subrepat nũꝗͣ consid̾at: q̃m
sit eius incerta felicitas nũꝙͣ. pensat: Qui si incerti¬
tudinẽ fugacis uitȩ conspiceret: incerta ꝓ certĩ¬
⁊ neq̃ꝙͣ. teneret. Uñ et bñ subdit᷑ E numerꝰ annoꝵ¬
debuisset. etiã si annoꝵ suoꝵ numerũ certum
habere potuisset: ut sciens qnͣtũ uiueret p̾sciret
qnͣdo se ab elatione remoueret: At pꝰqͣ p̃sens ui¬
ta semꝑ incerta ẽ: tanto semꝑ mors subripiens
timeri debet. qͣnto nũꝙͣ. p̃uideri ualet Dñ aũt
suꝑbiã impii. ty rannidẽ uocat. Epͥe enĩ tyrannꝰ
đr: qui in cõmuni re publica ñ iure pͥncipatur
Sisciendũ ẽ quia om̃is suꝑb iuxta modũ ꝓpͥũ
ty rannidẽ exercet Nam qđ ñnũꝙ̃ alius in re

Expanded text:
In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere existimat quae ad praesens tenet. Solidatur in elatione animus, in despectum adducitur omnis propinquus; quam repentina mors subrepat nunquam considerat; quam sit ejus incerta felicitas nunquam pensat. Qui si incertitudinem fugacis vitae conspiceret, incerta pro certo nequaquam teneret. Unde et bene subditur: debuisset, etiam si annorum suorum numerum certum habere potuisset, ut sciens quantum viveret, praesciret quando se ab elatione removeret. At postquam praesens vita semper incerta est, tanto semper mors subrepens timeri debet, quanto nunquam praevideri valet. Bene autem superbiam impii tyrannidem vocat. Proprie enim tyrannus dicitur qui in communi republica non jure principatursciendum est, quia omnis superbus juxta modum proprium tyrannidem exercet. Nam quod nonnunquam alius in rep
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ suoꝵ corda apostatȩ angło existimant ñ fuisse
subiecta: transisse ꝑ eos alienũ denegant. Cui
uidelicet alieno ꝑ unũ quẽq tͣnsire ẽ: iniquaᷤmu
corde eiꝰ cogitationes ĩmittere: Uñ et ꝑ ꝓpħe uo
cẽ de malignis sp̃itib cont᷑ stantẽ animã dr̃. E
dixert̃ animȩ tue. Incuruare: ut tͣnseamꝰ. S eli¬
phat themanites quia quedã narraturꝰ audiri
uult. ꝗͣuis multa quȩ dicenda sunt sciat: s qͥa
beato iob dicenda ñ erant nesciat: audiamꝰ sen¬
tentias quas contͣbeatũ iobꝓtulit: Nec debemꝰ
cui: s solũ pensare quid dixit: Sequit᷑. Cũnctis¬
electi sunt. cuncꝰtis dieb suis suꝑbire ñ possunt:
quia pͥusꝗͣ uitã finiant ad humilitatis metũ.
ab elatione corda cõmutant. Impiꝰ uͦ dieb suis¬
om̃ib suꝑbit: quia sic uitã t̾minat. ut ab elati¬
one minime recedat Circũspicit qđ temꝑalit̾
floret: et pensare negligit quo in et̾nũ ducat᷑.

Expanded text:
orum corda apostatae angelo existimant non fuisse subjecta, transisse per eos alienum denegant. Cui videlicet alieno per unumquemque transire est, iniquas in corde ejus cogiignis spiritibus contra stantem animam dicitur: Et dixerunt animae tuae: Incurvare 408 ut transeamus . Sed Eliphaz Themanites quia quaedam narraturus audiri vult, quamvis multa quae dicenda sunt sciat, sed quia beato Job dicenda non erant nesciat, audiamus sententias quas contra beatum Job protulit. Nec enim debemus cui, sed solum pensare quid dixit. Sequitur: CAPUTed quia electi sunt, cunctis diebus suis superbire non possunt, quia priusquam vitam finiant, ad humilitatis metum metam ab elatione corda coomnibus superbit, quia sic vitam terminat, ut ab elatione minime recedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quo in aeternum ducitur.
Abbreviated transcription (Latin):
natura carnis deficit in puluerẽ redacta Cuiꝰ in
pulũe truncꝰ emorit᷑. quia extinctũ corpꝰ a sua spe¬
cie dissipat᷑ . S ad odorẽ aquȩ germinat: quia ꝑ
aduentũ scĩ sp̃c resurget: E faciet comã quasi cũ

Expanded text:
natura carnis deficit, in pulverem redacta. Cujus in natura carnis deficit, in pulverem redacta. Cujus in pulvere truncus emoritur, quia exstinctum corpus a sua specie dissipatur. Sed ad odorem aquae germinat, quia per adventum sancti Spiritus resurgit. Et faciet comam quasi cu
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. et in pulũe truncꝰ emortuus ẽ. ad odorẽ a¬
quȩ germinabit: quia ꝑ afflatũ sci sp̃s in elecꝰtoꝵ
cordib exemplo sui oꝑis germ̃ iurcutis facit. A
designari solet: sicut scriptũ ẽ. Siquis sitit. ue
ẽ extincto corꝑalit̾ uisto. ipso suȩ passionis exem¬
plo multor corda suscitare: et ex fide recta uiri¬
ditatẽ ueritatis ostende. Bñ aut̃ dr̃ quasi cũ pri¬
nũ plantatũ ẽ: Om̃e enĩ qđ hic a iustis agitur.
scda plantatio ẽ: quia pͥma uidelicet plantatio
ñ in oꝑe iustor:. s in p̃scientia conditoris ẽ ẜ quia
cuncta quȩ agunt electi. sicut pͥus int̾ius conspi¬
ciunt᷑ atq disponunt᷑. ita pꝰmodũ ext̾ius ꝑfictuã :
bñ dr̃ faciet comã quasi cũ pͥmũ plantatũ ẽ: id
ẽ iuriditatẽ suã ostendit in effectu oꝑis. quã pͥus
habuit in p̃scientia conditoris. Potest etiã radix¬
iusti ipsa natura humanitatis intelligi: ex qua
subsistit: Quȩ uidelicet radix senescit in t̾ra: cum

Expanded text:
d odorem aquae germinat, quia per afflatum sancti Spiritus in electorum cordibus exemplo sui operis germen virtutis facit. Aqdesignari solet, sicut scriptum est: Si quis sitit, vest exstincto corporaliter justo, ipso suae passionis exemplo multorum corda suscitare, et ex fide recta viriditatem veritatis ostendere. Bene autem dicitur: Quasi cum primum plantatum est. Omne quod hic a justis agitur secunda plantatio est, quia prima videlicet plantatio non in opere justorum, sed in praescientia conditoris est. Et quia cuncta quae agunt electi, sicut prius interius conspiciuntur atque disponuntur, ita postmodum exterius perficiuntur, bene dest, viriditatem suam ostendit in effectu operis, quam prius habuit in praescientia conditoris.  Vet. Ijusti ipsa natura humanitatis intelligi ex qua subsistit. Quae videlicet radix senescit in terra, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quasi de certo extollit᷑: cuiꝰ uita sub pena incer¬
titudinis tenet᷑: S omp̃s ds̃ p̾ue agentib ñ so¬
tiã ubi delinquunt penis implicat: ut eo ipso
quo peccant. semet ipsos feriant: ut semꝑ trepi¬
di. semꝑq suspecti. mala ab aluis pati metuant.
quȩ se alus fecisse meminert̃. Uñ adhuc de hoc

Expanded text:
quasi de certo extollitur cujus vita sub poena incertiuasi de certo extollitur cujus vita sub poena incertiam ubi delinquunt poenis implicat, ut eo ipso quo peccant semetipsos feriant, ut semper trepidi semperque suspecti mala ab aliis pati metuant, quae se aliis fecisse meminerunt. Unde adhuc de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
res fiunt. inde ꝑtumorẽ in foueã elationis cadafs
Seq doctis doctiores existimant: reuerentiã sibi
a meliorib exigunt: et docere scĩores quasi ex au¬
ctoritate contendunt: Uñ nunc dr̃ Ostendã tͥ:
audi me: & quia cũ minore auctoritate docer is
qui audita. qͣm is qui ea quȩ uidit. loquit᷑: ut for¬
tiorẽ sibimet auctoritatẽ eliphat arroget: dicit.
natis siuis patrib confundunt᷑. eitam̃ eoꝵ senten¬
tias quasi cũ auctoritate ad mediũ ꝓferunt. ex
quoꝵ stulticia iure reꝓbant᷑: recꝰte ipsa hereticoꝵ

Expanded text:
res fiant, inde per tumorem in foveam elationis cadant, res fiant, inde per tumorem in foveam elationis cadant, seque doctis doctiores existiment, reverentiam sibi a melioribus exigant, et docere sanctiores quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc dicitur: Ostendam tibi, audi me. Et quia cum minore auctoritate docet is qui audita quam is qui ea quae viderit loquitur, ut fortiorem sibimet auctoritatem Eliphaz arroget, dicit: natis suis patribus confunduntur, et tamen eorum sententias quasi cum auctoritate ad medium proferunt, ex quorum stultitia jure reprobantur, recte ipsa haereticorum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ homo ꝑu̾sus quȩdã recte agere uidet᷑. s ꝑ ea
quȩ iniqua st̃ etiã ea quȩ recta st̃. destruunt᷑. Et
quia multũ dõ diplicent mala: neq illa placen
quȩ uident᷑ bona: Qui gͦ in malissuis dõ abhomi¬
nabilis ẽ. in bonis inutilis manet: quia dũ se ꝑ
p̃ua oꝑa dõ execrabilẽ exibet. nec illud de eo qđ
rectũ uidet᷑ placet Bñ aut̃ dr̃ qui bibit quasi a¬
quas iniquitatẽ: hoc nãq qđ comedit᷑ cũ mora
gluttit᷑: quia mandit᷑ ut gluitiat᷑: Qd̃ aut̃ bibit᷑
tantũ ad gluttiendũ morã ñ habet: qntũ nullã
et ad mandendũ necessitatẽ habet: Culpa gͦ quia
ab stulto homine sine ulla retractatione ꝑpetrat᷑:
quasi aqua iniquitas bibit᷑. Qui enĩ illicita sine
timore facit: quasi potũ iniusticiȩ. sine obstacło
rabo tͥ. habent hoc om̃s arrogantes ꝓpͥũ : ut cũ re¬
ctũ quid uł parũ senserint. in usũ hoc elationis
inflectant: atq uñ ꝑ intellectũ sumet ipsis altio¬

Expanded text:
e agere videtur; sed per ea, quae iniqua sunt, etiam ea, quae ejus recta sunt destruuntur. Et cum multum Deo displicent mala, neque illa placent, quae videntur bona. Homo ergo in malis suis Deo abominabilis est, et in bonis inutilis, quia dum se per prava opera Deo exsecrabilem exhibet, nec illud Deo, quod rectum videtur, placet. Bene autem dicitur, « qui bibit quasi aquas iniquitatem. » Hoc namque quod comeditur, cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur. Quod autem bibitur, tantum ad glutiendum moram non habet, quantum nullam et ad mandendum necessitatem. Culpa ergo, quae ab stulto homine sine ulla retractione perpetratur, quasi aqua iniquitas bibitur. Quia enim illicita sine timore facit, quasi potum injustitiae sine obstaculo adunt. --Habent hoc omnes arrogantes proprium, ut cum rectum quid vel parvum senserint, in usum hoc elationis inflectant; atque unde per intellectum sibimetipsis altio
Abbreviated transcription (Latin):
sis ꝓpͥã mutabilitatẽ habent: s dũ ĩmutabili ue¬
ritati studiose semꝑ inherere desidant. inherendo
agunt. ut ĩmutabiles fiant: Cũq ad hanc toto¬
affectu se tenent: qndoq accipiunt. ut suꝑ semet¬
ipsos ducti. iuncant hoc qđ in semet ipsis muta¬
biles extiterant: Quid enĩ mutabilitas nͥ mors quȩ¬
dã ẽ: Quȩ dũ rem quãlibet in aliud ĩmutat: qͣsi
occidit qđ fuerat. ut incipiat cẽ qđ ñ erat: E de
auctore om̃iũ scriptũ ẽ qui solus haber ĩmutabi¬
litatẽ: quia uidelicet in semet ipso solus ĩmutabi.
bilitas umbra ẽ: quȩ quasi obscuraret lucẽ. si hanc
ꝑ aliquas uicissitudines ꝑmutaret: S quia in dõ
mutabilitas ñuenit: nulla eius lum̃ umbra ui
di in conspectu eius: quia ꝑ semet ipsos ante dis¬
trictũ dĩ uidiciũ nec ipsi eẽ mundi ad ꝑfec̾tum
possunt. qui mundicie p̃dicatores fuiss: ioħe atteᷤ¬
tante qui ait: Si dixerimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ.¬

Expanded text:
sis habent mutabilitatem propriam, sed dum immutabilitati studiose semper inhaerere desiderant, inhaerendo agunt ut immutabiles fiant. Cumque ad hanc affectu toto se tenent, quandoque accipiunt ut, super semetipsos ducti, vincant hoc quod in semetipsis mutabiles exstiterunt. Quid enim mutabilitas nisi mors quaedam est, quae dum rem quamlibet in aliud immutat, quasi occidit quod fuerat ut incipiat esse quod non erat? Et de auctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem : quia videlicet in semetipso solus est immutabbilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen udi in conspectu ejus, quia per semetipsos ante districtum Dei judicium nec ipsi esse mundi ad perfectum possunt qui munditiae praedicatores fiunt, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum non habem