comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deeo dicuntur. Ex quo uerbum
caro factiun est: & habita uit in nob.
Pret̾ hoc quod tanquam in templo
millo corpore habitat omĩs ple¬
nitudo diuinitatis. ẽ. alius quod
int̃sit int̾ illua & capud. & ciuis¬
lib& menbri excellentiam: ẽ. pla¬
ne. Quod singulari quadã suscep¬
tione hominis illius una facta ẽ.
ꝑsona cum uerbo ⁊ denullo eñi
scõꝵ dicipotuit. aut potest aut
poterit: uerbum caro factũ est
Nullus sc̃oꝵ qualib& prastantia
gr̃ae unigeniti dĩ nomen acce¬
pit: ut qđ ẽ. ipsum dĩ uerbum.
ante sȩcla. Hoc simul cumassũp¬
to homine dict̾retur. Singularis
ẽ. illa susceptio. nec cum homini
om̃e genu fler tatur. calestium.
ꝓomnib passus & mortuus est
ut omnis creatura: in nomine
eius precem fundat: calestium
conmorantium in cęlo. Terrestri¬
um uiuentium int̾ra: & infer¬
norum siue omnium mortuoꝵ.
siue ut aliqͥ uolunt decustodib
dicit infernorum. Et om̃is lin¬
gua confiteatur.⁊ qͥ Idest om̃iũ

Expanded text:
de eo dicuntur, ex quo verbum de eo dicuntur, ex quo verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Praeter hoc quod tanquam in templo in illo corpore habitat omnis plenitudo diuinitatis, est aliud quod intersit inter illud caput et cuiuslibet membri excellentiam? est plane, quod singulari quadam susceptione hominis illius una facta est persona cum uerbo. de nullo enim sanctorum dici potuit aut potest aut poterit: uerbum caro factum est; nullus sanctorum qualibet praestantia gratiae unigeniti nomen accepit, ut quod est ipante saecula, hoc simul cum assumpto homine diceretur. Singularis est illa susceptio, nec cum hominibomne genu flectatur coelestium, omnibus passus et mortuus est, ut omnis creatura in nomine ejus precem fundat, coelestium commorantium in coelo, terrestrium viventium in terra, et infernorum, sive hominum mortuorum, sive, ut aliqui volunt, de custodibus dicit infernorum. Et omnis lingua confiteatur, etc. Id est, omnium et
Abbreviated transcription (Latin):
naturam pocius intelligendus est
quam dinam. Natura enĩ huma¬
na. Inimiliari & exaltari potuit
nondi uina. Siergo & nos exaltari
cupimus adõ acscĩs eius: usq ad mor¬
tem obedire &iam debeinus. Magis¬
trum humilem suꝑbi discipuli non
sequamur Nec dñm mitem serui cõ¬
tempnamus in grati. nec in dignũ
sit nobis aqualibus praebere minis¬
terium. cumille dñs obsecitus sit:
seruis. Et donauit illi nomen: qd¬
pit ut adorari potuiss& largitor
om̃ium cȩlestium mimerum: quẽ
non solum patriar chas & ꝓphas. ue¬
rum &iam angelos & potestate che¬
rubin. & seraphin diuinis testimo¬
niis ad orasse cognoscimus: aut qͦ¬
modo dierair exaltatus. qui magis
ꝑassumptã humiliatus dicit᷑ car¬
nem: uerum si adtendas quod
uerbum caro factum. ẽ: non rum
miraberis. exaltatum referri. aut
nomen praedicabile sus cepisse.
nipso enim humana cognoscitur
exaltata natura. Tuin ipsius. o
homo. susceptione carnis ꝓmeruis¬
ti nominis dignitatem. Hoec enĩ

Expanded text:
elligendus est, quam divinam. Natura enim humana humiliari et exaltari potuit, non divina. Si ergo et nos exaltari cupimus, Deo ac sanctis ejus usque ad mortem obedire etiam debemus. Magistrum humilem superbi discipuli non sequamur, nec Dominum mitem servi contemnamus ingrati, nec indignum sit nobis aequalibus praebere ministerium, cum ille Dominus obsecutus sit servis. Et donavit illi nomen, pit ut adorari potuisset largitor omnium coelestium munerum, quem non solum patriarchas et prophetas, verumetiam angelos et potestates, cherubin et seraphin, divinis testimoniis adorasse cognoscimus. Aut quomodo dicitur exaltatus, qui magis per assumptam humiliatus dicitur carnem? Verum si attendas, quod verbum caro factum est, non eum miraberis exaltatum referri, aut nomen praedicabile suscepisse. In ipso enim humana cognoscitur exaltata natura; tu in ipsius, o homo, susceptione carnis promeruisti nominis dignitatem. Haec enim
Abbreviated transcription (Latin):
auaricie magnitudinem impie¬
tatis: pondus exclusit. Uidens iu¬
das dñm ad iudicatum morti : p̃¬
tium r&ulit sacer dotibus. quasi
insua potestate. ẽẽt. ꝑsecutorum
mutasse sententiam. Itaq lic& mu¬
tauerit: uoluntatem suam. tam

Expanded text:
Al. magnitudine impietatis pondus exclusit. Videns Judas Dominum adjudicatum morti, pretium retulit sacerdotibus, quasi in potestate sua esset persecutorum mutare sententiam. Itaque licet mutaverit voluntatem suam, t
Abbreviated transcription (Latin):
manens inse natura hominis. na¬
turam dĩ conmutauit. Neque rx
secundo. Non enim inmutabit ho¬
mo dm̃ & mutatus abillo .ẽ. sed
potius ext̃tio .ẽ. habitu. Sic enĩ
assumptus ẽ. cõ mutar&ur in¬
effabiliter ixcellentius atq con¬
iunctius quam uestis abhomine
cum induitur. Hoc ergo nomine
habitu sacis significauit apłs:
quem ad modum duxerit. insimi¬
Ittudinem hominum factus. qͥ
non trans figuracionem in homi¬
nem. sedhabitu factusẽ. cum in¬
dutus .ẽ. homine quem sibi uni¬
ens quodam modo atq consir¬
mans. in mortalitati at̃ nitauq
sociar&. Humilauit seipsũ fict
obadiens usque admortem: mor tem

Expanded text:
manens in se natura hominis, namanens in se natura hominis, naturam Dei commutavit. Neque ex secundo, non enim immutabit homo Deum, et mutatus ab illo est, sed potius ex tertio est habitu, sic enim assumptus est, ut commutaretur ineffabiliter et excellentius atque conjunctius quam vestis ab homine, cum induitur. Hoc ergo nomine habitus, satis significavit Apostolus, quemadmodum dixerit in similitudinem hominum factus, qui non transfigurationem in hominem, sed habitu factus est, cum indutus est homine, quem sibi uniens quodammodo atque confirmans immortalitati aeternitatique sociare. Humiliavit semetipsum, factus obediens usqu
Abbreviated transcription (Latin):
bitum faciant: ñ inutantur a nob.
Sicuti sapientia cũ accidit homini.
non psa mutatur: sed hominẽ mutat.
que de stulco sapientẽ facit. Qua¬
dã uero ui axcidunt. ut mutent &
mutencur. Sic̃ cib & ipse amit
teiis spetiem suã: in corpus nr̃m
uertitur & nos refecti in robur
mutamur. Tertium genus. ẽ.
cum ipse que accidunt mutantur
ut habitum faciant. & quodam mͦ
formantur abeis. quibus habitum
faciunt. sicuti .ẽ. uestis. Nam & pro¬
iecta non hab& eam formam quã
cum in duitur. Inluta. gͦ. accipit
formam. quam non hab&ur. exuta.
quid. gͦ. habitu in uenitus ut ho¬
mo. nisi habendo hominem in¬
uentus ut homo.ẽ: Non enĩ po¬
terat inueniri ut homo. abhis qͥ
cor in munadd̾ habebant. & uerbũ
apud patrẽ uidere non poterars.
nisi suscipiendo hoc quod possen
uicdere. & ꝑ quod ad illud lumen
in terius ducerentur. Iste autem
habitus non .ẽ. expͥ mo illo gene¬
re deqͦ suꝑius dirimus. Nonꝰ enĩ

Expanded text:
bitum faciant, non mutantur a nobis, bitum faciant, non mutantur a nobis, sicuti sapientia cum accidit homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accidunt, ut mutent et mutentur; sicuti cibus, tens speciem suam, in corpus nostrum vertitur, et nos refecti in robur mutamur. Tertium genus est, cum ipsa quae accedunt mutantur, ut habitum faciant, et quodammodo formantur ab eis, quibus habitum faciunt, sicuti est vestis, nam projecta, non habet eam formam, quam cum induitur, induta ergo accipit formam quam non habebat exuta. Quod est ergo, Habitu inventus ut homo, nisi habendo hominem, inventus ut homo est? non enim poterat inveniri ut homo, ab his qui cor immundum habebant, et verbum apud patrem videre non poterant, nisi suscipiendo hoc quod possent videre, et per quod ad illud lumen interius ducerentur. Iste autem habitus non est, ex primo illo genere, de quo superius diximus, non enim
Abbreviated transcription (Latin):
RS NOCSENTITE
tatem tenere nos do c&.
una eademque substancia deita¬
tis unus cum patre: potentia e
sum fortitudine & maustate abs¬
condita. formam serni id. ẽ. assup¬
go quia forma dĩ accepit formã
serui. utrum que ds̃. utrumq
homo. sed utrum que ds̃ propt̃
accipientem dm̃. utrumq autẽ
homo propt̃ acceptum bominẽ
leque enim ulla susceptione alte¬
rutrum eorum in alterum con¬
uer sum atq mutatum. ẽ Ilec
diuinitas quippe increatutã
mutata.ẽ: ut desis ter&. ẽe.
diuinitas. ne creatura in diui¬
nitatẽ ut desis ter & . ẽẽ erratu¬
ra. Et habitu inuentus ut ho¬
mo. Nomen habitus dicitur ab
illo uerbo quod.ẽ habere. Etgo
in illa rę habit dr quae nobis ut
abeatur accidat. Nultis eni modis
pabitũ dicimus. Uł animi sicuti
ẽ disciplinę ꝑceptio usuroborata.
uł corporis. sicut .ẽ. alius. alio luc¬
ci cnuor uł menbris ac cõmodatꝰ
tutamen hoc inter est quod quar¬
dã eorum quȩ accidint nob̾ ut ha¬

Expanded text:
im sentite tatem tenere nos docet, una eademque substantia deitatis, unus cum Patre, potentiae suae fortitudine, et majestate abscondita, formam servi, id est, assugo quia forma Dei accepit formam servi, utrumque Deus, utrumque est homo; sed utrumque Deus propter accipientem Deum, utrumque homo propter acceptum hominem; Neque enim illa susceptione alterum eorum in alterum conversum atque mutatum est, nec divinitas quippe in creaturam mutata est, ut desisteret esse divinitas, nec creatura in divinitatem, ut desisteret esse creatura. Et habitu inventus ut homo. Nomen habitus dicitur, ab illo verbo, quod est habere. Ergo in illa re dicitur habitus, quae nobis ut habeatur accidit. Multis enim modis habitum dicimus, vel animi, sicuti est, disciplinae perceptio usu roborata, vel corporis sicut est alius alio succulentior: vel membris accommodatur, rumtamen hoc interest, quod quaedam eorum quae accidunt nobis, ut ha
Abbreviated transcription (Latin):
qui nouerant. serl nobis aper te
dec laratum: quod affectum iam
sue prȩcis obtiner&: Ut fidem
uidelic& discipulorum quam t̃re¬
na adhuc fra gilitas arguebat.
suo sanguine purgar&. Et quic qͥd
illa scandali de rius morte ꝑtulis¬
s&: hoc ipse totum moriendo de¬
ler& inmo uniuerse late terra¬
rum orbem percatis mortuũ.
sua morte in noxia. celestem re¬
suscitar& aduitam. Tunc uenit
ad discipłos suos: & dicit illis. dor¬

Expanded text:
qui noverat, sed nobis aperte declaratum, quod effectum jam suae precis obtineret, ut fidem videlicet discipulorum, quam terrena adhuc fragilitas arguebat, suo sanguine purgaret, et quidquid illa scandali de ejus morte pertulisset, hoc ipse totum moriendo deleret. Imo universum late terrarum orbem peccatis mortuum, sua morte innoxia, coelestem resuscitaret ad vitam. Tunc venit ad discipulos suos
Abbreviated transcription (Latin):
luminis u&eris ac noui
testamenti: uerum ꝓmũ¬
do pascha cęlebrat᷑. Pascha quoo
hebraicę dicitur phasae: non apas¬
sione sed atransitu nominatur:
eo quod ext̃ minatur uidens san¬
guinem inforibus israhelitarũ
ꝑtransierit. nec ꝑcusserit eos.
Moralit̾ autem transitus nr̃ id.ẽ.
phase ita cȩlebratur. Sit̾rena &
xgiptum dimitaentes. ad cȩles¬
tia festinemus. Hoc sane iuxta¬
tiscripturãs int̃ pascha & azima
distat: quod pascha ipse solus
dies appellatur. in qͦ agnus ocer¬
debatur ad uesꝑame hoc .ẽ. qͦr¬
ta decima luna pͥmi mensis.
Quinta aut̃ luna quando egres¬
sus.ẽ. dexgypto. succedebat fes¬
tiuitas azr̃morum. quae septẽ
diebus. idest usque ad uicesimũ
pͥmum diem eius dem mens is
ad uesꝑam. ẽ. statuta sollemp¬
nitas. Uerum euangeliste in

Expanded text:
ac Novi Testamenti, verum pro mundo Pascha celebratur. Pascha, quod Hebraice dicitur , non a passione, sed a transitu nominatur, eo quod exterminator videns sanguinem in foribus Israelitarum pertransierit, nec percusserit eos. Moraliter autem transitus noster, id est, Phase ita celebratur, si terrena et Aegyptum dimittentes, ad coelestia festinemus. Hoc sane juxtati scripturam, inter Pascha et azyma distat, quod Pascha ipse solus dies appellabatur, in quo agnus occidebatur ad vesperam, hoc est, quartadecima luna primi mensis, quintadecima autem luna, quando egressus est de Aegypto, succedebat festivitas azymorum, quae septem diebus, id est, usque ad vicesimum primum diem ejusdem mensis ad vesperam est statuta solemnitas. Verum evangelist
Abbreviated transcription (Latin):
titum ceciderat. ꝑ lignum sancte
crucis restaurar& ur: quod inse¬
quentibus manifestius hab& ur
Sit pul chre utłique dñi natura in
fine huius lectionis dina scu¬
lic& & humana nobis demonstrat᷑
sihanc cum altera conferanius. Legimꝰ
enim quia cum ducerent eum usque ad
suꝑ cilium montis suꝑ quem ciuitas e.¬
orum aedificata erat. ut inde eum
precipitarent. ipse transiens prr
medium illorum ibat. Et in eodem
iohanne quia cumi sissent principes
& sacerdotes milites qui eum conp̃¬
henderant: iħs processit obuiã illis
& interro gauit eos. Quem que¬
ritis : atilli responderunt. Ilm na¬
zarenum. Atc illis. Egosum.
Stitim ut dixit egosum. habier̃
r&rorsum: & cecider̃ interram.
Quasi ergo homo aboculis lapidã¬
cium se abscondit: sed quasi ds̃ ꝑ
medium per sequentium transiuit
& inimi cos suos ꝓstrauit. Quienĩ
solo uerbo inimicos prostrauit
ds̃ .ẽ. qui autem corporaliter ut
homo int̾ alios homines se abscon¬

Expanded text:
titum ceciderat, per lignum sanctae titum ceciderat, per lignum sanctae crucis restauraretur, quod in sequentibus manifestius habetur. Sed pulchre utraque Domini natura in fine hujus lectionis, divina scilicet et humana, nobis demonstratur, si hanc cum altera conferamus. Legimus enim quia cum ducerent eum usque ad supercilium montis, super quem civitas eorum aedificata erat, ut inde eum praecipitarent, ipse transiens per medium illorum ibat . Et in eodem Joanne, quia cum misissent principes et sacerdotes milites, qui eum comprehenderent, Jesus processit obviam illis, et interrogavit eos: « Quem quaeritis? At illi responderunt: Jesum Nazarenum. Ait illis: Ego sum. » Statim ut dixit, ego sum, abierunt retrorsum et ceciderunt in terram . Quasi ergo homo ab oculis lapidantium se abscondit, sed quasi Deus per medium persequentium transivit, et inimicos prostravit suos. Qui enim solo verbo inimicos prostravit, Deus est. Qui autem corporaliter, ut homo inter alios homines, se abscon
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Tuler̃ .gͦ. lapides. ut iãce¬
rent in eum. Recte ad lapides cucur¬
rerunt: qui lapideum cor habebant.
Q uibus bene congruit. quod torum pa¬
tribus ꝑ propham dictum fuerat. Pler¬
uus ferreus ceruix tua. & frons tua¬
enea. Nonenim erant deillis: deqͥb
promissus : miracula faci entem. p̃¬
dicantem. & oꝑantem. sicut scriptũ
habebant: presentialit̾ uidebant.
& recognoscebant: sed lapidare uo¬
lebant. Et quia non uenerat po¬
testate sedhumilitate hostes suos
uincere : uire sub ditur. Iħs autẽ
abscondit se: & exiuit d& emplo.
Ue uidaeis : aquibus se abscondit.
Abscondit enimse abspectibus eoꝵ.
corpore. qui non merebantur eũ
uidere mente. Nonenim dominꝰ
ante manus per sequentium se abs¬
condit. ut mori timer&: qui pro
nobis mori uenerat. sedhumilita¬
tis gr̃a: ut congruo tempore con¬
gruam mortem susciper&. iudeli¬
o crucis. Dignum namq erat.
ut quia pͥmus homo ꝑlignum ue¬

Expanded text:
ditur: « Tulerunt ergo lapides, ut jaceditur: « Tulerunt ergo lapides, ut jacerent in eum. » Recte ad lapides cucurrerunt, qui lapideum cor habebant, quibus bene congruit, quod eorum patribus per prophetam dictum fuerat: « Nervus ferreus cervix tua, et frons tua aenea . » Non enim erant de illis quibus promissus, miracula facientem, praedicantem, et operantem, sicut scriptum habebant, praesentialiter videbant et non recognoscebant, sed lapidare volebant. Et quia non venerat potestate, sed humilitate hostes suos vincere, jure subditur: « Jesus autem abscondit se, et exivit de templo. » Vae Judaeis a quibus se abscondit. Abscondit enim se ab aspectibus eorum corpore, qui non merebantur eum videre mente. Non enim Dominus ante manus persequentium sese abscondit, ut mori timeret, qui pro nobis mori venerat, sed humilitatis gratia, ut congruo tempore congruam mortem susciperet, videlicet crucis. Dignum namque erat ut, quia primus homo per lignum ve
Abbreviated transcription (Latin):
oftend& se ante om̃ia sęcula ꝑ
diuinitatem. eẽ. ad uincxit. Am̃
amendico uobis: antequam a¬
braham fier&. egosum. Ubi notã
quam habraam fie̾r&. egosum.
Sum quippe. prasentis temporis
uerbum. nec p̃teritum sonat.
nec futurum: sed semꝑ.ẽ. p̃ sens.
Et idõ illi solicongruit: cui nec p̃¬
terita transeunt. nec futura suc¬
cedunt: sed semꝑ illi . ẽ. & t̃num.
& in con mutabile ꝑmanere. Vn¬
de querenti moysi adno signum.
sidixerint michi filii isrł. quod
.ẽ. nomentu um : quid dicam eis:
Respondit. Haex dices filiis isrł.
Ego sum quisum. Qui est misit me
ad uos. N ec solum ante abraam
.ẽ: sed &iam ante omne uitium.
sicut ipse ait. Ego principium.
qui & lo quor uobis. Cui in lau¬
de sapientiae dicitur. Dñs posse¬
ditme inincio uiarum suarũ.
& cã. Et itr. Ego ex ore altissimi.
ꝓdiui. Post quam autem adño
se suꝑatos .ee. uiderunt: ita ut
uerba uerbis opponere non pos
rum necare conatis. Vnde & sub¬

Expanded text:
ostenderet se ante omnia saecula per ostenderet se ante omnia saecula per divinitatem esse, adjunxit: « Amen, amen dico vobis, antequam Abrahaquam Abraham fieret, ego sum. » Sum quippe praesentis temporis verbum, nec praeteritum, nec futurum sonat, sed semper praesens. Et ideo illi soli congruit, cui nec praeterita transeunt, nec futura succedunt, sed semper illi est esse, aeternum et incommutabilem permanere. Unde quaerenti Moysi: « Si dixerint mihi » filii Israel, « quod est nomen » tuum, quid dicam eis? respondit: Haec dices filiis Israel: « Ego sum qui sum; qui est, misit me ad vos . » Nec solum ante Abraham est, sed etiam ante omne initium, sicut ipse ait: « Ego principium, qui et loquor vobis , » cui in laude sapientiae dicitur: « Dominus possedit me initio viarum suarum . » Et iterum: « Ego ex ore Altissimi prodivi . » Postquam a Domino se superatos esse viderunt, ita ut verba verbis opponere non posseum necare conati sunt. Unde et sub
Abbreviated transcription (Latin):
redimeret᷑. Et impleret᷑ ꝓmis¬
sio dm̃i adeũ dice̾tꝑs. Insemini
tuo benedicẽt᷑ om̃s gentes. Siue
gauisus est: quã do infigurã scẽ
trinitatis tres angłos meridie os¬
picio suscepit. Tres enũ uidit &
unũ aclorauit: quia iut rinitate
unitatẽ credidit. Ibi ego ꝑsonaᷤ
xip̃i intellexit. Et tunc cliem
eius uidit & gauisus .ẽ. Uude
ipsa scriptura. statim subiun¬
xit dicens. Creclidit habrahã
ciõ: et reputatu est illi adius¬
titiã Et quia sepe p̾fati ꝑfidi
uidaei. ꝓfundum diuinitatis
mysteriũ penetrare ne quibanti
inetate humanitatis. cecis mẽ¬
tibus oberrabant dicentes
Quin quaguita annos ñdum ha¬
bes. & habrahã uidistie quia ui¬
coniunctũ. adiimanitatẽ tãtum
respicientes : ideo dicebant Nũ
dũ quin qua guita annos habere
sens. ẽ: ante quin qua ginta annos.
habraam uiderat: & uidebat. Sed
ille quimminus quinquaginta an¬
nis ꝑhumanitatem habebat. ut

Expanded text:
redimeretur, et impleretur promisredimeretur, et impleretur promissio Domini ad eum dicentis: « In semine tuo benedicentur omnes gentes . » Sive gavisus est, quando in figura sanctae Trinitatis tres angelos meridie hospitio suscepit . Tres enim vidit, et unum adoravit, quia in Trinitate unitatem credidit. Ibi ergo personam Christi intellexit, et tunc diem ejus vidit, et gavisus est. Unde ipsa Scriptura statim subjunxit, dicens: « Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam . » Et quia saepe praefati perfidi Judaei profundum divinitatis mysterium penetrare nequibant, in aetate humanitatis caecis mentibus oberrabant, dicentes: « Quinquaginta annos nondum habes et Abraham vidisti? » Quia viconjunctum, ad humanitatem tantum respicientes, ideo dicebant nondum eum quinquaginta annos habere.aesens est, ante quinquaginta annos Abraham viderat, et videbat. Sed ille qui minus quam quinquaginta annos per humanitatem habebat ut
Abbreviated transcription (Latin):
r& diem meum. & uidit & ga uis
t̃. Querit fortassis aliquis ubi
ł quando beatus abraham pa¬
triarcha. diem xpisti uidisse :¬
& gauisus. rẽ. inueni atur. S ed
sienis oꝑa diligent̃ inspicimus. &
easpiritalit̃ considamus. citius cog¬
noscimus. ubi. uł ꝗdo diem xpisti
uidit. & gauisussit. Legimus enĩ
ingenesi: quia cum. ex̃t senex ꝓ¬
seniorẽ domꝰ sue. & ait illi. Mute ma¬
nũ tuã subfemore meo & iura michi
ꝑ dm̃ caeli. quod ñ accipias uxorẽ si¬
lio meo defiliabis chanaã int̾ quos
habito: sed proficis caris. ad t̾ra & cor¬
nacionẽ meã. & inde filio meo isaac̾
accipies uxorẽ. Quid sibi uult ta¬
lis comura cio: quid ds caeli aufe¬
mur habrae ꝑtinet. aut femur ha
sic acdestar femur ꝑtineret. ut
merito ds celi crederet᷑. Et sic u¬
dit abrahan diem xp̃i & gauisusẽ
Ineffabili nãque gauelio potuit
exutare: quãdo eũ destirpe sua
p̾uidit nasciturũ ꝑquẽ ñsolũ ipse
saluaret᷑. secletiã tatus mundus

Expanded text:
ret diem meum; vidit, et gavisus est. » Quaerit fortasse aliquis, ubi vel quando beatus Abraham patriarcha diem Christi vidisse, et gavisus esse inveniatur. Sed si ejus opera diligenter inspicimus, et ea spiritualiter consideramus, citius cognoscimus, ubi vel quando diem Christi viderit, et gavisus sit. Legimus enim in Genesi quia, cum esset senex pseniorem domus suub femore meo, et jura mihi per Deum coeli, quod non accipias uxorem filio meo de filiabus Chanaan, inter quos habito, sed proficiscaris ad terram et cognationem meam, et inde filio meo Isaac accipias uxorem . » Quid sibi vult talis adjuratio? Quid Deus coeli ad femur Abrahae pertinet, aut femur Abrsic ad ejus femur pertinet, ut merito Deus coeli crederetur, et sic vidit Abraham diem Christi, et gavisus est; ineffabili namque gaudio potuit exsultare, quando eum de stirpe sua praevidit nasciturum, per quem non solum ipse salvaretur, sed etiam totus mundus
Abbreviated transcription (Latin):
glucientes. Sienim idõ nonmitturs
pecumã incorbanã: hocẽ. inga¬
zo philacium. & dona dĩ quia p̃ei¬
um sanguinis.ẽ. Cur ipse sanguis essũ¬
ditur : Consilio aut̃ inito: emerut
exillis agrum siguli insepulturam
peregrinorum. Illiquidem fererunt
alia uolantate. ut xt̃nũ impi&atis
sua Relinquerent exagri emptio¬
ne monumentum. C& erum nos
qui pegrini eramus. alege & ꝓphis:
pͣua eorum studia suscepimus insalu¬
tem. & inp̃tio sanguinis eius reiͥescamꝰ
Figuliautem ager appellatur: quia

Expanded text:
ideo non mittunt pecuniam in corbonam, hoc est in gazophylacium et dona Dei, quia pretium sanguinis est, cur ipse sanguis effunditur? Consilio autem inito, emerunt ex illis agrum figuli in sepulturam peregrinorum. Illi quidem fecerunt alia voluntate, ut aeternum impietatis suae relinquerent ex agri emptione monimentum. Caeterum nos qui peregrini eramus a lege et prophetis, prava eorum studia suscepimus in salutem, et in pretio sanguinis ejus requiescimus. Figuli autem ager appellatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
filium dĩ demonium habere dice¬
missum. ẽx̃. cognoscere potestis.Si¬
cut ipse ait. Simͥ non creditus. uł
operibus credite. & iterum. Oꝑa
quae eio fatio in nomine pairis
mei: ip̾satesti monium ꝑlabent de
me. Et quia inde me xum cognos¬
cere manifesto. quia eius sermonẽ
eius seruo. ꝓfecto uos. falso illum
cognos cere gloriamini cuiis prae¬
cepta contempnitis. Vnde ioħs apłs.¬

Expanded text:
Filium Dei daemonium habere diceFilium Dei daemonium habere dicemissum esse cognoscere potestis, sicut ipse ait: « Si mihi non creditis, vel operibus credite . » Et iterum: « Opera quae ego facio in nomine Patris mei, ipsa test Et quia inde me eum cognoscere manifesto, quia sermonem ejus servo, profecto vos falso illum cognoscere gloriamini, cujus praecepta contemnitis. Unde Joannes apos
Abbreviated transcription (Latin):
se faciens dõ. Seil quam ius iras¬
cerentur. quamuis indigna rentur.
quam uis fremerent. ueritas tamen.¬
nobis quia quotiens cumque ꝓ uerita¬
te scandalum nascitur. melus. ẽ.
ut scandalum sustintatur: quam ue¬
ritas relinquatur. Et non cognouis.¬
tis eum. In hoc se iudaei dm̃ patrẽ
non cognouisse ostender unt: quia fi¬
lium eius abeo missum non credider̃.
Sienim patrem cognoscerent: utique
& silium eius cre didissent. sicut ipse
autem noui eum. Alit̃ enim filius
patrem nouit. & aliter nos. Nosũ.
extempore abillo illuminati: pa¬
rum deeius subtili natura sentimꝰ.
Illi autem nosse. ẽ. patrem coat̃ nũ
& com substantialem. semꝑ cumeo
.ẽe. Sicut ipse dicit. Sic ut nouit
me pater: & ego agnosco patrem.
Et sidixero quia nonscio eum: ero
similis uobis mendax. Cum enim
ut ait scriptura. omnis homo m¬
dax: ds̃ autem solus sit uerax. sic̃
ipse ait. Ego sum ueritas. multo
d& erius uidaei mendaces erant. qͥ

Expanded text:
se faciens Deo . » Sed quamvis irasse faciens Deo . » Sed quamvis irascerentur, quamvis indignarentur, quamvis fremerent, Veritas semtiescunque pro veritate scandalum nascitur, melius est ut scandalum sustineatur, quam veritas relinquatur. « Et non cognovistis eum. » In hoc se Judaei Patrem non cognovisse ostenderunt, quia Filium ejus ab eo missum non crediderunt. Si enim Patrem cognovissent, utique et Filio ejus credidissent, sicut ipse autem novi eum. » Aliter enim Filius Patrem novit, et aliter nos. Nos vero ex tempore ab illo illuminati, parum de ejus subtili natura sentimus. Illi autem nosse Patrem est, coaeternum et consubstantialem semper cum eo esse, sicut ipse dicit: « Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem . » « Et si dixero quia nescio eum, ero similis vobis, mendax. » Cum enim ut ait Scriptura « omnis homo mendax , » Deus autem solus verax, sicut ipse ait: « Ego sum veritas , » multo deterius Judaei mendaces erant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Hic .ẽ.filius ms dilectus: in
quom conplacui. ipsum audite.
Ulorificauit. quando tales uir tu¬
tes & signa ꝑ eum ferit ut ipsum
hominem. dm̃.ẽe. ostender&. Un¬
de eodem filio dicente. clarifica
me pat̾. apritte m& ipsum: cla¬
ritate quam habui. prius ꝗ mun¬
dns fier&. Respondit pat̃. Et
clarificaui: & iterum clarificabo.
larificanit alibi filius patrem: ꝙ¬
dodixit. Ego amt ipso non ue¬
n: sed pat̾ m̃s misit me. Clarisi¬
cauit &iam. quando oꝑa & uir¬
tutes quas fecit. ad patris gloriã
rechiixit dicens. Mea doctrina.
non .ẽ. mea sed eius quimisit
me patris. Vnde alibi scriptũ
ẽ. Pater sc̃e: egote clarificaui suꝑ
cerram: opus consũmani. quod¬
mͥ dedisti ut facerem. Exmilla
uͦ causa alia. magis iudai con¬
tra dominum iras cebantur. quã
exeo qđ dm̃ illorum patrem
suum ẽẽ. dicebat. Sicut idem
iołis alibi ostendit: cumdicit.
Propterea uidai querebant iħm¬
int̾ficere: quia non solum sol¬
trem suum dicebat dm̃. xqualẽ

Expanded text:
s dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite . » Glorificavit, quando tales virtutes et signa per eum fecit, ut ipsum hominem Deum esse ostenderet. Unde eodem Filio dicente: « Clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui priusquam mundus fieret , » respondit Pater: « Et clarificavi, et iterum clarificabo . » Clarificavit alibi Filius Patrem, quando dixit: « Ego a meipso non veni, sed Pater meus misit me . » Clarificat etiam quando opera et virtutes, quas fecit, ad Patris gloriam reduxit, dicens: « Mea doctrina non est mea, sed ejus qui misit me Patris . » Unde alibi scriptum est: « Pater sancte, ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut facerem . » Ex nulla vero causa alia magis Judaei contra Dominum irascebantur, quam ex ea, quod Deum illorum Patrem suum esse dicebat, sicut idem Joannes alibi ostendit, cum dicit: « Propterea quaerebant interficere, quia non solum sabtrem suum dicebat Deum, aequalem
Abbreviated transcription (Latin):
eũqui in forma serui erat accepit.
ne ante plasmato homint unitri. eẽ dm̃
uerbũ ostender&. Hon rapinã arbi¬
tratus ẽ. c̃ẽ. se ae qualẽ do. Nonrapinã
usur pauit: qđ naturalit̾ possidebat.
Cuigie᷑ apłs decinigento di filio lo¬
querrt quãtũ pertin& addiuinitatẽ
dĩ scłm id qđ uerissime elei ẽ &quile
eũ ẽẽ. dix patri qđ non ei fuit tam quã
rapina. id .ẽ. quasi alienũ appetere
sed quasi proprium possidere. Sal
sema ipsum exinamiuit. Exinatr¬
tio aut̃ c̃. dõ uerbum corum que hu¬
uit. Non formã suã mutans: sed
formam serui accipiens. Neque
conuersus aut trinsmutatus in ho¬
minẽ: amissa in conmutabili staba¬
litate: sed tãquam uerũ hominẽ
suscipiendo ipse susceptor. Insimi¬
litudine hominum factus. non si¬
bi sedis quib in homine apparuit

Expanded text:
ixit, quod eum qui in forma servi erat, accepit, ne anteplasmato homini unicum esse Deum Verbum ostenderet. Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo. Non rapina usurpavit quod naturaliter possidebat. Cum igitur Apostolus de unigenito Dei Filio loqueretur, quantum pertinet ad dividum id quod verissime Deus est, aequalem eum esse dixit Patri, quod non ei fuit tanquam rapina, id est, quasi alienum appetere, sed quasi proprium possidere. Sed semetipsum exinanivit. Exinanitio autem est, Deo verbo eorum, quae huuit, non formam suam mutans, sed formam serui accipiens, neque conuersus aut transmutatus in hominem amissa incommutabili stabilitate, sed tamquam uerum hominem suscipiendo ipse susceptor in similitudine hominum factus, non sibi, sed eis quibus in homine apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
& responder̃. Ac sidicer&. Et si huc¬
usque indubii suimus te demoni¬
um non hab̾e. nunc ueracit credi¬
mus. cum dicis siquis ser monẽ uie¬
um ser uauerit: mortem nongus¬
demorte animȩ̨ dicebat. illi de
motte corporea intelli gentto
cum quodam iurgio responder
dicentes. Num quid tuma ior
es patre nr̃o habraam quimor tuuis
.ẽ. & ꝓpħe mortuisunt. Quem te¬
ipsum facis: Acsidicerent. Nimiũ
extolleris. suꝑfluę eleuaris. ultra
modum erigeris. cum seruatores
sermonum tuorum habrae & ꝓpħi¬

Expanded text:
 responderunt. Ac si dicerent: Et si hucusque indubii fuimus te daemonium non habere, nunc veraciter credimus, cum dicis: « Si quis sermonem meum servaverit, mortem non gusde morte animae dicebat, illi de morte corporea intelligentes, cum quodam jurgio responderunt, dicentes: « Nunquid tu major es patre nostro Abraham, qui mortuus est? et prophetae mortui sunt. Quem teipsum facis? » Ac si dicerent: Nimium extolleris, superflue elevaris, ultra modum erigeris, cum servatores sermonum tuorum Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
nẽtẽ iudit eos qaerere : ad bunuli¬
tatẽ sec t andã ꝓuocãdo respondit
Siego glorifico meipsum: gła uiea
nihil est. Acsidiceret Cũgła mea
esse posset. siego meipsũ glorifica¬
re uellẽ: ego głaur̃a nihilest. qͥa
ab inuieẽ głꝰ anꝰ qaeritis: & głã que
a solo dõ est ñ desideratis. Scriptũ
& subdit᷑ Epat̾ mĩs qui glorificame
quẽ uosclicitis quia ds̃ urt̃ est Si
quis historiã sc̃ĩ eugłu receustat
facił potest repperire. qualit̃ pat̃
filiũ glorificauerit: Glorificauit
filiũ pat̃ quãdo cobaptizato: uox
decelo nłonuut dicens. Hic .x̃. filius

Expanded text:
nentem vidit eos quaerere, ad humilitatem sectandam provocando eos, respondit: « Si ego glorifico meipsum, gloria mea nihil est . » Ac si diceret: Gloria mea nihil esse posset, si ego meipsum glorificare vellem. Ergo gloria vestra nihil est: quia ab invicem gloriam quaeritis: et gloriam quae a solo Deo est, non desideratis. Scriptum Est Pater meus qui glorificat me, quem vos dicitis quia Deus noster est. » Si quis historiam sancti Evangelii recenseat, facile potest reperire qualiter Pater Filium glorificaverit. Glorificavit Filium Pater, quando eo baptizato vox de coelo intonuit, dice
Abbreviated transcription (Latin):
duosunt dni testamenta. Uel due
ale galline. moyses & aaron. ꝑquos
dnĩs is raheliticum populum de aegip¬
tia seruitute liberauit : siue hiesus
& torobabel ꝑ quos eundem populum.
decaptiuitate babrloniae reduxit.
Sed his & aliis benesicus ingratus. non
solũ credere noluit. sed&iam nutrito¬
rẽ suũ morti tradidit. Unde & con¬
tigit eis merito quod subdit᷑. Ecee
relinquet᷑ uob̵ domus ur̃ deserta.
Siquis corporalib oculis intuat᷑. uide¬
bit & iã adlitterã. hanc dnĩ : uocẽ eẽ.
impletã : quia domus dñi que nobilit̃
in hierłm a edificata fulgebat. ꝓpter
incredulitatẽ illorum ad solũ usque
destructa ẽ : a tito & uesspasiano ita
ut nõ relinquet᷑. in ea lapis suꝑ lapidẽ¬

Expanded text:
duo sunt Domini Testamenta; aut duae alae gallinae, Moyses et Aaron, per quos minus Israeliticum populum de Aegyptia servitute liberavit: sive Jesus et Zorobabel, per quos eumdem populum de captivitate Babyloniae reduxit. Sed his et aliis beneficiis ingratus, non solum credere noluit, sed etiam nutritorem suum morti tradidit. Unde et contingit eis merito quod subditur: « Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. » Si quis corporalibus oculis intueatur, videbit etiam ad litteram hanc Domini vocem esse impletam, quia domus Domini, quae nobiliter in Jerusalem aedificata fulgebat, propter incredulitatem illorum ad solum usque destructa est a Tito et Vespasiano, ita ut non relinqueretur in ea lapis super lapide
Abbreviated transcription (Latin):
uidebitis amodo doner dicatis.
benedictus quiuenit. in nomine
dñi: idẽ. me uob̾ cum in cor dibus
ur̃is manentem non habebitis: qͦ¬
adusq me credatis filium dĩ ad
salutem hominum apatre. ẽẽ.
missum.

Expanded text:
ebitis amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini, » id est, me vobiscum in cordibus vestris manentem non habebitis, quousque me credatis Filium Dei ad salutem hominum a Patre esse missum.
Abbreviated transcription (Latin):
A sanguine abel iusti: usq ad sangui¬
nem rachariȩ filii barachiȩ: quem
occidistis int̾templum & altare.
Deabel quis fuerit. uł qđ a fr̃e per
in uidiam occisus sit: nulla .ẽ. an¬
biguitas. Quod aut̃ iustus fuerit.
tĩ solũ ingrnesi legitur: ubi eius
munera dõ accepta. ẽẽ. memoran¬
tur. & ubi sanguis eius add ñm
clamasse diciturꝰ: sed &iam nunc tes¬
timonium ẽi ꝑhib& dieens. Asan¬
guine abel uisti. Que ritur aut̃
quis iste racharias fuerit. quia mul¬
tos legimus zacharias. Et necuiꝗ
erran di tribuatur facultas: a d̾¬
iunctum ẽ. Quem occidistis: in¬
t̃ templum & altare. Diuer sa
enim dehoc: diuersi senserunt.
Non nulli dixerunt hunc racha¬
riã fuisse qui int̃ duodecim ꝓ¬
pbas inmnoris undecimus ponit᷑
nom patris ei consentiente. eo qđ
filius futrit barachie. Sedoccisionis
locus minime concordat: quia quo¬
mͦ int̾ templum & altare occisus fu¬
erit. non repperit᷑. Maxime dum
suo tempore templum abhis qui

Expanded text:
sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, quem occidistis inter templum et altare. » De Abel qui fuerit, vel quod a fratre per invidiam occisus sit, nulla est ambiguitas. Quod autem justus fuerit, non solum in Genesi legitur, ubi ejus munera Deo accepta esse memorantur, et ubi sanguis ejus ad Dominum clamasse dicitur , sed etiam nunc testimonium ei perhibet, dicens: « A sanguine Abel justi. » Quaeritur autem quis iste Zacharias fuerit, quia multos legimus Zacharias, et ne cuiquam errandi tribuatur facultas, adjunctum est « quem occidistis inter templum et altare: » Diversa enim de hoc diversi senserunt. Nonnulli dixerunt hunc Zachariam fuisse, qui inter duodecim prophetas minores undecimus ponitur, nomine patris ei consentiente, eo quod Filius fuerit Barachiae, sed occisionis locus minime concordat, quia quomodo inter templum et altare occisus fuerit non reperitur, maxime cum suo tempore templum ab his qui
Abbreviated transcription (Latin):
inipsum. Dupplicitꝰ legendũ
ut caritas uł cum supioribus
uł inferioribus copuletur. Cũ
suꝑioribus ita ut ẽe mus sine
ti & in maculati. corã ipso in
caritate. Cum inferioribus ita¬
ut in caritate predestinans nos.
& cãa. Nec non &iam hoc infe
nisi filui eius ihuxp̃i fidem & intelli¬
gentiam recipiamus. & ille quidem
natura filius.ẽ. nos uero ad optione
ille numquam filiusnfuit. Nosaut̃¬
cum non essemꝰ : predestinati sumꝰ.
It tunc sp̃m adoptionis accepimus.
quando credidimus infilium dĩ.
Scđm placitũ uoluntatis sue uer¬
latimis in t̾p̃tatus.ẽ. placitũ: apud

Expanded text:
in ipsum. Dupliciter legendum, in ipsum. Dupliciter legendum, ut charitas vel cum superioribus, vel inferioribus copuletur. Cum supin ipsum. Dupliciter legendum, ti et immaculati coram ipso in charitate. Cum inferioribus ita, in charitate praedestinans nos, etc. Nec non etiam hoc infernisi filii ejus Jesu Christi fidem et intelligentiam recipiamus, et illa quidem natura filius est, nos vero adoptione. Ille nunquam filius non fuit, nos antequam essemus praedestinati sumus, etc. Spiritum adoptionis accepimus quando credimus in Filium Dei. Secundum placitum voluntatis suae. VerLatinus
Abbreviated transcription (Latin):
nedictus ds̃. qui uniuersoru̾
conditor ÷⁊ & hic diftinetio.
ne referatur. Benedictus dĩ
eius qui assumptus.ẽ. hominis.
& pat̾ eius qui in principio aput dm̃
erat ds̃ uerbum. Non quo alius as¬
sumptus homo. & alius sit sit sermo
quiassumserit: setdquo unus atq idem
proueritate causarũ nunc sublimis.
nunc humilis predic& ur. Sicut
elegit nos in ipso ante mundi cons¬
titutionẽ: Clolens itaq apłs osten¬
omnia futura iam facta sunt. & ante¬
quamfiant uniuersasunt nota.
Hoc usus est sermone dicens. Ante
constitucionem mundi. Qđ aut̃
ait. ut.ẽẽ mus sancti : & in macu¬
lati. Int̾ scm & in ma culatum:
hoc int̾. ẽ. quod sanctus & in ma¬
culatus intelligi potest. In macu¬
latus uͦ. non stato & sc̃s. Paruuli
uͦ inmaculatisunt: qui integro
corpore. non ut facere peccatum:
& tamen non sancti quia sc̃itas
uoluntate & studio conparatur.
Incaritate predestinansnos. in
adoptionẽ filiorum ꝑ iħm xp̃m

Expanded text:
nedictus Deus, qui universorum nedictus Deus, qui universorum conditor est, et hic distinctio, ne referatur, benedictus Deus, ejus qui assumptus est hominis, et pater ejus, qui in principio apud Deum, erat Deus Verbum. Non quo alius assumptus homo, et alius sit sermo, qui assumpserit, sed quo unus, atque idem, pro varietate causarum, nunc sublimis, nunc humilis praedicetur. Sicut elegit nos in ipso, ante mundi constitutionem. Volens itaque Paulus ostenomnia futura jam facta sunt, et antequam fiant, universa sunt nota: hoc usus est sermone dicens. Ante constitutionem mundi. Quod autem ait: Ut essemus sancti et immaculati, inter sanctum et immaculatum, hoc interest, quod sanctus et immaculatus intelligi potest. Immaculatus vero, non statim et sanctus. Parvuli vero immaculati sunt, qui integro corpore non fecere peccatum, et tamen non sancti, quia sanctitas voluntate et studio comparatur. In charitate praedestinans nos in adoptionem filiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
qui benedixitnos inomi
benedicciont spiritali in
cȩlestibris in cristo.
Iuomodo scđm substantam
Udĩ. bonus nos coniminione
sui esficit bonus. ita ipse benedictꝰ
nõs prestat. ẽẽ. benedictos: Bene¬
dixit autẽ nos: non in una beneclic¬
tione tantum. sed incunctis. Non
quod om̃s om̃ia consequamur:
seadum singuli. uł singulas. uel
plures habemꝰ exomnibus om̃s¬
ꝑ singulas possidrans. et non
in t̾renis benechctionibus. sed in¬
spiritalibus. Queritur quomodo
adhuc int̾ra nos positos. cęlesti
benedictione benedixeritꝰ: siue
igitur quod conuer sacio nr̃a in
celis.ẽ. & non sumus demundo
isto. sed deposita imagine quã¬
nem suꝑ celestis seddeposita i¬
magine cohici portamus imagi¬
nem suꝑ cęlestis. & incar ne
non uiuimus. sed in sp̃u. Siue¬
quod om̃is benedictio spiritalis
lestibus conput&ur. Benedixit
nos inquid. in omni benedictio¬
ne spiritali. id .ẽ. insermone
di: & sapientia & uirtute. cete¬
risq uir tutibus. Duppliciter

Expanded text:
benedixit nos in omni benedictione spirituali in coelestibus in Christo. Quomodo secundum substantiam Deus bonus, nos communione sui, efficit bonos, ita ipse benedictus, nos praestat esse benedictos. Benedixit autem nos, non in una benedictione tantum, sed et in cunctis; non quod omnes omnia consequamur, sed dum singuli, vel singulas, vel plures habemus, ex omnibus omnes singulas possideamus, et non in terrenis benedictionibus, sed spiritalibus. Quaeritur, quomodo adhuc in terra nos positos coelesti benedictione benedixerit. Sive igitur quod conversatio nostra in coelis est, et non sumus de mundo isto, sed deposita imagine de mundo isto; sed deposita imagine choici, portamus imaginem supercoelestis: et in carne non vivimus, sed in spiquod omnis benedictio spiritalis coelestibus computetur: Benedixit nos, inquit, in omni benedictione spiritali, id est, in sermone Dei, et sapientia, et virtute, caeterisque virtutibus. Dupliciter
Abbreviated transcription (Latin):
nis xp̃i. remissionem accepissẽ
scribimur peccatorum. quia ni¬
si redẽpti fuerimus frustra nob
peccata donantur. nec ante ue¬
niam accepere possumꝰ nisi p̃ciũ
pronobis cruentus. quondam uicꝰ¬
tor acceꝑit. Secdm diuitias grãe
enis: qua habuncdauit innobis
Qui intelligit hoc qđdictum est:
gr̃a estis saluciti. & non exoꝑibus.
Iste scit quod secdm diuicias suas
dĩ gr̃a habund& in nob̾: maxime
inȩcla degentibus congregata.
Annon ẽ. magnitudo gr̃arum
inpaulo. & inceteris scĩs. dequib
dicitur. Nescitis qm̃ angelos in¬
dicabimus: has diuitias grãrum
ille inse nonfacit ucicuas. qui
quantum ual&: humana fragi¬
litas laborat contendit. & cũ pau¬
lo dicit. Gra eius inme uacua
ñ fuit. Quiuero ad deteriora cde¬
labitur misto. diues gr̃a dĩ pau¬
ꝑtate tenuabitur

Expanded text:
nis Christi, remissionem accepisse nis Christi, remissionem accepisse scribuntur peccatorum, quia nisi redempti fuerimus, frustra nobis peccata donantur, nec ante veniam accipere possumus nisi pretium pro nobis cruentus quondam victor acceperit. Secundum divitias gratiae ejus, quae abundavit in nobis. Qui intelligit hoc quod dictum est: Gratia estis salvati et non ex operibus , iste scit, quod secundum divitias suas, Dei gratia abundet in nobis, maxime in Ecclesia de gentibus congregata. An non est magnitudo gratiarum in Paulo et in caeteris sanctis? de quibus dicitur: Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Has divitias gratiarum, ille in se non facit vacuas, qui, quantum valet humana fragilitas, laborat, contendit, et cum Paulo dicit: Gratia ejus in me vacua non fuit : qui vero ad deteriora delabitur, in isto, dives gratia Dei, paupertate tenuabitur
Abbreviated transcription (Latin):
nificari. Cantabo dilecto. & uinxa
facta. ẽ. dilecto. Et inpsalmo. & di¬
lectus quem ad modum filius uni¬
cornium. in quo habemus rectemp¬
cionem. Ille redimitur qui capti
uis. ẽ. & in hostiũ ueniens potesta¬
tem lib . rẽ. ctesiuit. Ita & nos qui¬
dam dicunt in hoc mundo. ẽe. cap¬
tiuos & sub principibus. & potesta¬
tibus iuigo seruitutis teneri. nean¬
te uictus catenis explicare manꝰ espha¬
& oculos sur sum ad tollere. nisi re
& nos deserui tute eripiens lib̾tate
donauit. ꝑ sanguinem ipsius. du¬
plicit̃ uͦ sanguis xp̃i: & caro in tel¬
ligitur uelspiritalis illa atq diui¬
na dequa ipsẽ dicit. Caro meaue¬
re.ẽ. cr̃bus: & sanguis m̃s uere est
potus. et nisi manducaueritis car¬
nem meam. & sanguinem meum
biberitis: non habebitis uitã at̾ nã.
uł caro & sanguis. quȩ crucifira. ẽ.
& qui militis effusus. ẽ. lancea re¬
missionem percatorum Consequẽ¬
ter aut̃. Post redemptionem sangui¬

Expanded text:
nificari: Cantabo dilecto, et Vinea nificari: Cantabo dilecto, et Vinea facta est dilecto , et in Psalmo: Et dilectus quemadmodum filius unicornium . In quo habemus redemptioneus est, et in hostium veniens potestatem liber esse desinit. Ita et nos quidam dicunt in hoc mundo esse captivos, ut et sub principibus et potestatibus jugo servitutis teneri, nec ante vinctas catenis explicare manus, e oculos sursum attollere, nisi Redet nos de servitute eripiens, libertate donavit. Per sanguinem ipsius. Dupliciter vero sanguis Christi, et caro intelligitur: vel spiritalis illa atque divina, de qua ipse dicit: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . Et: Nisi manducaveritis carnem meam, et sanguinem meum biberitis, non habebitis vitam aeternam . Vel: Caro et sanguis quae crucifixa est, et qui militis effusus est lancea. Remissionem peccatorum. Consequenter autem post redemptionem sangui
Abbreviated transcription (Latin):
tegris. id .ẽ. bene & placito: quod
nos possumus dicere bene placitum.
quia nonstatim om̃e quod plac&
&ꝰ bene placere potest. sed hoc bene¬
placitũ: dicitur ubi quod placu¬
it. recte placitũ conprobatur:
Inlaudem głae grãe suȩ : in qͦ gra¬
tificauit nos indilecto. Om̃is. gͦ.
gr̃a. quam consequmur ingłam
& laudem eius: qui nos gratifica¬
uit indilecto. hoc .ẽ. inño thu
& absq saprentia: ueritate. iusti¬
cia: pace redẽptione. quib om̃i¬
bus xp̃c intelligitur: nullum bo¬
num .ẽẽ. potest. Nec putandum
quod inlatinis codicib habet
scriptum: indilecto filio suo. serd
simplicit̃ & absolute indilecto.
qd ita mͥ intelligendum uid&ur
ut sub audiatur ab omnib Sienĩ¬
xp̃e ut sepe iam diximꝰ sapiencia
est. iustitia. paux. gaudiũ. & cta.
Flaec uirtutũ uocabula &iam his
quis equi nequeunt. diligunt. & nulb
tam confesii sceleris. ẽ. ut non sapienci¬
am. & iusticia. amare sedicat. Iste
.ẽ. dilectus quam estimo: inisaia sig¬

Expanded text:
est, a bene et placito, quod nos possumus dicere, beneplacitum, quia non statim omne quod placet, et beneplacere potest, sed hoc beneplacitum dicitur, ubi quod placuit, recte placitum comprobatur. In laudem gloriae gratiae suae, in qua gratificavit nos in dilecto. Omnis ergo gratia quam consequimur, in gloriam et laudem ejus, qui nos gratificavit in dilecto, hoc est, in Domino  absque sapientia, veritate, justitia, pace, redemptione, quibus omnibus Christus intelligitur, nullum bonum esse potest. Nec putandum quod in Latinis codicibus, habet scriptum, in dilecto Filio suo, sed simpliciter et absolute, in dilecto. Quod ita mihi intelligendum videtur, ut subaudiatur, ab omnibus. Si eniut saepe jam diximus, sapientia est, justitia, pax, gaudium, etc., haec virtutum vocabula, etiam hi, qui sequi nequeunt diligunt, et nullus tam confessi sceleris est, ut non sapientiam et justitiam amare se dicat, iste est dilectus, quem aestimo in Isaia sig
Abbreviated transcription (Latin):
nonme uidebitis amodo donec
dicatis. benedictus qui uenit in
nomine dñi. Hac sententia uixta
susceptus.ẽ. quando cũ ramis pal¬
marum occurrerunt eidicentes.
Osanna filio đd̃: benedictus quiue¬
nit in nomine dñi. Cersiculus

Expanded text:
Non me videbitis amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. » Haec sententia juxta susceptus est, quando cum ramis palmarum occurrerunt ei, dicentes: « Hosanna Filio David, benedictus qui venit i
Abbreviated transcription (Latin):
& die tercia: ꝓ ficis car. Callida em̃
bestiola uulpes: insidiatrix & ini¬
mica gallinis conꝓbatur. Ita quoq
& herodes callidus & ingeniosus gallinã
ꝑ secutus. ẽ: quia dnm̃ cũ exercitu suo
sp̃uit. Pullis uͦ insicdiatus ẽ: quia apłos
ꝑ sequi non descitit. Et idõ ꝑ secutores
dñi uulpibus conparant᷑ : cũ ꝓ ꝓ

Expanded text:
et die tertia proficiscar . » Callida enim et die tertia proficiscar . » Callida enim bestiola vulpes insidiatrix et inimica gallinae comprobatur, ita quoque et Herodes callidus et ingeniosus gallinam persecutus est, quia Dominum cum exercitu suo sprevit. Pullis ejus insidiatus est, quia apostolos persequi non destitit, et ideo persecutores Domini vulpibus
Abbreviated transcription (Latin):
litudinem dñs galline se. conpara¬
uit: quia ut nos deinfir mis fir¬
mos facer&. & de t̾renis ad celestia
sub leuar&. qucisi infir mis exhi¬
buit se infirmum: quando decelis
descendit in terras. sciens quia non . ẽ.
opuis sanis medicus: sed male haben¬
tibus. Et quasi totum se ispidum
in passione reddidit: quimitis &
mansu&us appar uit. Deqͦ isaias
ait. Et uidimus eum non haben¬
tem speciem. neque decorem:
Uocem ad tenuauit: quando pen¬
dens incruce dixit. D̾s m̃s dsm̃s
ut quid dereli quisti me : & ut per¬
fecta in nob . eẽt. libatio. morti eciã
pronobis se optulit. Nec in dignum
deb& uideri si redemptor nr̃ in assũp¬
ta humanitate gallina se conparaũ.
in qua eciam uermibus se assimila¬
uit. Sicut ipse per propħam dic̃.
Ego aut̃ sum uermis & non homo.
Et pul chre se galline conparauit.
herodem. uulpem nominasse le¬
gitur dicens. Ite dicite uulpi illi:
quia hodie & cras miracula fatiam.

Expanded text:
litudinem Dominus gallinae se comparalitudinem Dominus gallinae se comparavit, quia ut nos de infirmis firmos faceret, et de terrenis ad coelestia sublevaret, quasi infirmis exhibuit se infirmum, quando de coelo descendit in terras, sciens quia « non est opus sanis medicus, sed male habentibus : » et quasi totum se hispidum in passione reddidit qui mitis et mansuetus apparuit. De quo Isaias ait: « Et vidimus eum non habentem speciem neque decorem . » Vocem attenuavit, quando pendens in cruce dixit: « Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti ? » Et ut perfecta in nobis esset liberatio, morti etiam pro nobis se obtulit. Nec indignum debet videri, si Redemptor noster in assumpta humanitate gallinae se comparavit hic, qui etiam vermibus se assimilavit, sicut ipse per prophetam dicit: « Ego autem sum vermis et non homo . » Et pulchre se gallinae comparavit, Herodem vulpem nominasse legitur, dicens: « Ite, dicite vulpi illi, quia hodie et cras miracula faciam,