comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te impius fuit. ut triguita argente¬
is et dñm uenderet & magistrũ. Cum
autẽ se ad excipiendum iniquitatis ui¬
diciũ dei filius prebuisset : beatus a-¬
postolus petrus cuius fides ea deuoti¬
one feruebat. ut dño & compati para¬
tus ẽẽt & cominori: ancilla sacerdotis
ret hesitare permissus est : ut in ȩccłȩ
principe remediũ penitentiȩ condere¬
tur: & nemo auderet desua uirtute
confidere. quando mutabilitatis peri¬
culum. nec beatus petrus potuisset
euãdere. Dñs autẽ iħc qui intra pon¬
tificale concihum solo corpore teneba¬
tur: trepidationem discipuli foris
positi diuiino uidit intuitu. & pauen¬
tis animum mox ut respexit erexit. &¬
in fletus penitudins incitauit. Felices
scẽ apłȩ lacrimȩ tuȩ: quȩ ad diluen¬
dam culpam negationis. uirtutem sa¬
cri habuere baptismatis. Affuit enim
priusquã deicereris excĩperet: & firmi¬
tatem standi in ipso cadendi periculo

Expanded text:
te impius fuit, ut triginta argentete impius fuit, ut triginta argenteis et Dominum venderet et Magistrum. Cum autem se ad excipiendum iniquitatis judicium Dei Filius praebuisset, beatus apostolus Petrus, cujus fides ea devotione fervebat, ut Domino et compati paratus esset et commori, ancilla sacerdotis ret, haesitare permissus, ut in Ecclesiae principe remedium poenitentiae conderetur; et nemo auderet de sua virtute confidere, quando mutabilitatis periculum nec beatus Petrus potuisset evadere. Dominus autem Jesus, qui intra pontificale concilium solo corpore tenebatur, trepidationem discipuli foris positi divino vidit intuitu; et paventis animum, mox ut respexit, erexit, et in fletus poenitudinis incitavit. Felices, sancte apostole, lacrymae tuae, quae ad diluendam culpam negationis, virtutem sacri habuere baptismatis. Affuit enim priusquam dejicereris, exciperet, et firmitatem standi in ipso cadendi periculo
Abbreviated transcription (Latin):
suum destrueret principatum : qui
antiquȩ fraudis iura non ꝑderet. sise
a dñi iħu sanguine contineret. S
inalitia nocendi auida. dum irruit.
ruit : dum capit. capta est : & dum
ꝑsequitur mortalem. incidit in salua-¬
torem. Inuenit sane in illo molimine
imp udentis audaciȩ dignũ coope¬
ratorem. dignũq consortem: cũ im¬
pius uidas maluit minister esse dia¬
cupiditate distraxit. Uidete dilecꝰ
germina & quales fructus de auari-¬
tiȩ stẏrpe nascantur. Quam merito
apłs radicem esse maloꝵ omniũ defi-¬
nuit: quia nullũ peccatum sine cu¬
piditate committitur: et om̃is illicitꝰ
appetitus. auiditatis est morbus. Amo¬
ri pe cuniȩ uilis est om̃is affectio: et
anuma lucri cupida etiam ꝓ exiguo
perire non metuit. Nullumq est iusti¬
ciȩ in illo corde uestigium : in quo sibi
auaritia fecit habitaculũ. Hoc ꝑfidus
iudas inebriatus ueneno. dum sitit
lucrum. ꝑuenit ad laqueũ: & tamstul¬

Expanded text:
suum destrueret principatum, quia suum destrueret principatum, quia antiquae fraudis jura non perderet, si se a Domini Jesu sanguine contineret. Sed malitia nocendi avida, dum irruit, ruit; dum capit, capta est; dum persequitur mortalem, incidit in Salvatorem. Invenit sane in illo molimine imprudentis audaciae dignum cooperatorem, dignumque consortem, cum impius Judas maluit minister esse diacupiditate distraxit. CAP. IV. Videtgermina et quales fructus de avaritiae stirpe nascantur, quam merito Apnivit. Nullum enim peccatum sine cupiditate committitur, et omnis illicitus appetitus istius aviditatis est morbus. Amori pecuniae vilis est omnis affectio, et anima lucri cupida etiam pro exiguo perire non metuit, nullumque est justitiae in illo corde veavaritia fecit habitaculum. Hoc perfidus Judas inebriatus veneno, dum sitit lucrum, pervenit 233 ad laqueum: et tam stul
Abbreviated transcription (Latin):
ma sunt famulata mn ysteria. Nunc
sanguis iusti abel mortem summi
pastoris eloquitur: & in parricidio
udȩoꝵ cam interfector frĩs agnoscit᷑.
Nunc diluiuium & noe archa mani¬
festat. quid sit renouationis in baptis¬
mo: & quid salutis in ligno. Nunc a¬
bra ham gentium pater promissos ad-¬
quirit heredes: & in semine eius non
germen carnis. sed fidei ꝓpago benedi¬
citur. Nunc ad prenuntiatum festis
om̃ibus festum sacer nouorũ mensis
enituit: uti in quo accepit mundus
exordium. in eodem haberet xp̃iana
creatura principiũ. Quamuis igitur
minis ueritatẽ nullis eoꝵ ausibus po¬
testas diuina subtraxerit. patientia
tamen dñi consilii sui munus imple¬
uit. & ꝑtinatia sacrilege crudelita¬
tis profecit operi saluatoris: quod
non scribȩ ñ pharisei. nec summi
intellexere pontifices. Si enim cog¬
nouissent : numquã dnm̃ maiestatis
crucifixissent. Nec ipse itaq diabo¬
lus intellexit quod seuiendo in xp̃m.

Expanded text:
nia sunt famulata mysteria. Nunc nia sunt famulata mysteria. Nunc sanguis justi Abel mortem summi Pastoris eloquitur, et in parricidio Judaeorum Cain interfector fratris 232 agnoscitur . Nunc diluvium et Noe arca manifestat, quid sit renovationis in baptismo, et quid salutis in ligno. Nunc Abraham gentium pater promissos acquirit haeredes; et in semine ejus, non germen carnis, sed fidei propago benedicitur . Nunc ad praenuntiatum festis omnibus festum sacer novorum mensis enituit, ut in quo accepit mundus exordium, in eodem haberet Christiana creatura principium. Quamvis igitur minis veritatem nullis eorum ausibus potestas divina subtraxerit; patientia tamen Domini consilii sui munus implevit, et pertinacia sacrilegae crudelitatis profecit operi Salvatoris: quod non Scribae, non Pharisaei, nec summi intellexere pontifices: Si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent . Nec ipse itaque diabolus intellexit, quod saeviendo in Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
rum rabies expetebat: quando de¬
niq etiam ipse qui pati uene¬
rat. de nr̃e nature communione di¬
cebat: tristis est anima mea usq ad
mortem. Nunc autẽ postquã ꝑ sus¬
ceptionem infirmitatis potentia est
clarificata uirtutis. nulla fidelium
mestitudine paschalis est obscuranda
sollempnitas: nec cum tristicia nobis
gestorum ordo recolendus est. cũ ita
dñs usus sit malitia uideoꝵ. ut de
intentione facinoris. uoluntas sit im¬
pleta miserantis. Si autẽ in exitu isił
de egypto. agni sanguis fuit restitu¬
tio li bertatis. & sacratissima est facta
festiuitas. quȩ ꝑ hostiam pecudis irã
auerteret uastatoris: quanta popłis
xp̃ianis concipienda sunt gaudia.
pro quibus omp̃s pater filio suo u¬
nigenito non pepercit. sed ꝓ nobis
omnibus tradidit illũ: ut in occisio¬
ne xp̃i pascha eẽt uerum. & singi¬
lare sacrificium: quo non exdomina¬
tione pharaonis unus populus. seo
er diaboli captiuitate totus mundus

Expanded text:
rum rabies expetebat; quando derum rabies expetebat; quando denique etiam ipse, qui pati venerat, de nostrae naturae communione dicebat: Tristis est anima mea usque ad mortem . Nunc autem postquam per susceptionem infirmitatis potentia est clarificata virtutis, nulla fidelium moestitudine paschalis est obscuranda solemnitas; nec cum tristitia nobis gestorum ordo recolendus est, cum ita Dominus usus sit malitia Judaeorum, ut de intentione facinoris, voluntas sit impleta miserentis. Si autem in exitu Israel de Aegypto agni sanguis fuit restitutio libertatis, et sacratissima est facta festivitas, quae per hostiam pecudis iram averteret vastatoris; quanta populis Christianis concipienda sunt gaudia, pro quibus omnipotens Pater Filio suo unigenito non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum ; ut in occisione Christi, Pascha esset verum, et singulare sacrificium, quo non ex dominatione Pharaonis unus populus, sed ex diaboli captivitate totus mundus
Abbreviated transcription (Latin):
bur acciperet: nisi quȩ facta cog¬
noscimus. p̃dicta legeremus: Pacto
& consummatis dispensationibus
quas omĩa ueteris testamenti eloqͥa
nuntiarunt. lugeat carnalis uideus.
sed spiritalis gaudeat xp̃ianus: et
festiuitas quę illis conuersa ẽ in noc¬
tẽ. nobis choruscet in lucem. qm̃
crux xp̃i eadem est & credentium
gła. & non credentiũ pęna. Quã¬
uis enĩ ꝑsequentiũ furor nichil ali¬
ud indum̃ maiestatis operatus sit.
quam atrocem crudelitatem. & im¬
mite supplicium. redemptis tamen
ad dñi passionem. uerior iustiorq¬
est lȩtandi ratio quam dolendi. fue-¬
rit tunc discipuloꝵ excusabilis pa-¬
uor. nec diffidentiȩ culpam aposto¬
licus meror inciderit: quando con¬
currentib ad unum scelus iudȩis.
udeorũq principib. suꝑbus tau¬
rorum pinguium tumor. & ꝓter¬
ua uituloꝵ petulantia seuiebat.
quando sub oculis ouium pastoris
iusti sanguinem frementiũ bestia¬

Expanded text:
bur acciperet, nisi quae facta cogbur acciperet, nisi quae facta cognoscimus, praedicta legeremus? CAP. Iet consummatis dispensationibus quas omnia veteris Testamenti eloquia 231 nuntiarunt, lugeat carnalis Judaeus, sed spiritalis gaudeat Christianus: et festivitas, quae illis conversa est in noctem, nobis coruscet in lucem; quoniam crux Christi eadem est et credentium gloria, et non credentium poena. Quamvis enim persequentium furor nihil aliud in Dominum majestatis operatus sit, quam atrocem crudelitatem et immite supplicium; redemptis tamen hac Domini passione verior justiorque laetandi est ratio quam dolendi. Fuerit tunc discipulorum excusabilis pavor, nec diffidentiae culpam apostolicus moeror inciderit, quando concurrentibus ad unum scelus Judaeis Judaeorumque principibus, superbus taurorum pinguium tumor, et proterva vitulorum petulantia saeviebat; quando sub oculis ovium, pastoris justi sanguinem frementium bestia
Abbreviated transcription (Latin):
acramentum dile¬
ctissimi dominice
passionis in salutẽ
humani generis ante
tempora ȩterna dis¬
positum: & ꝑ mul¬
tas significationes
omnib retro scłis
nuntiatum. non adhuc expectamus
manifestandum. sed iam adoramus
impletum : concurrentibus ad eru¬
ditionem nram. & nouis testimoniis
& antiquis: dũ quod ꝓphetica ceci-¬
nit tuba. euuangelica pandit histo¬
ria: et sicut scriptum est. abyssus
abẏssum inuocat in uoce chataracta¬
rum tuarũ : qm̃ ad enarrandam glo-¬
riam gr̃ẽ di parib sibi uocib utri¬
usq testamenti altitudo respondet.
& quod erat sub uelamine figurarũ
profundum. fit reuelata luce ꝑspicu¬
um. Sic autem inter illa miracula
saluatoris quȩ sub popłoꝵ gerebantur
aspectibus pauci ueritatis presentiã
sentiebant: ipsiq discipłi uoluntaria
dñi passione turbati. non euaserunt
scandalũ crucis. sine temptatione for¬
iidinis. Unde fides nr̃a intelligen-¬
tiam sumeret. unde conscientia ro-¬

Expanded text:
 dilectissimi, Dominicae passionis in salutem humani generis ante tempora aeterna dispositum, et per multas significationes omnibus retro saeculis nuntiatum, non adhuc exspectamus manifestandum, sed jam adoramus impletum. Concurrentibus igitur ad eruditionem nostram et novis testimoniis et antiquis, dum quod prophetica cecinit tuba, evangelica pandit historia, et sicut scriptum est: Abyssus abyssum invocat, in voce cataractarum tuarum ; quoniam ad enarrandam gloriam gratiae Dei paribus sibi vocibus, utriusque Testamenti altitudo respondet; et quod erat sub velamine figurarum profundum, fit revelata luce perspicuum. Si tamen inter illa miracula Salvatoris, quae sub populorum gerebantur aspectu, pauci Veritatis praesentiam sentiebant, ipsique discipuli voluntaria Domini passione turbati, non evaserunt scandalum crucis sine tentatione formidinis; unde fides nostra intelligentiam sumeret, unde conscientia ro
Abbreviated transcription (Latin):
quia non prius quod spũale ẽ. sed
quod animale. ꝑ seniorẽ gͦ petrũ
significatur eccłia gentium : ꝑ iuni¬
orem ioħem synagoga uideoꝵ. Cu¬
currerunt ambo simul: quia ab or¬
tus sui tempore usq ad occasũ pari
& cõmuni uia. & si ñ pari & cõmu¬
ni sensu gentilitas cũ synagoga de¬
cucurrit. Uenit sẏnagoga prior
ad monumentũ. sed minime intra¬
uit: quia legis quidem mandata
ꝑcepit. ꝓpħias de incarnatione ac
passione dñica audiuit: sed crede¬
re in mortuũ noluit. Uidit enim .iiiͬ.¬
ioħes posita linteamina ñ tamen
introiit : quia uidelicet sẏnagoga
& seripturȩ sacre sacram̃ta cogno¬
uit: & tamen ad fidem passionis
dominice credendo intrare distulit.
dm̃ carne mortalem factũ credere
noluit. Quid gͦ ẽ nsi quia citius
cucurrit. & tam̃ ante monum̃tum
uacua stetit. Uenit gͦ symon pe¬
trus sequens eũ. & introiuit in mo¬
numentũ. quia secuta posterior

Expanded text:
Quia non prius quod spiritale est, sed Quia non prius quod spiritale est, sed quod animale . Per seniorem ergo Petrum significatur Ecclesia gentium, per juniorem vero Joannem Synagoga Judaeorum. Cucurrerunt ambo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim nnes posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripturae sacrae sacramenta cognovit, et tamen ad fidem passionis Dominicae credendo, intrare distulit; Deum carne mortalem factum credere noluit. Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ad monumentum vacua stetit. Venit autem Simon Petrus subsequens eum et introivit in monumentum, quia secuta posterior
Abbreviated transcription (Latin):
derat : mortuũ querebat in mo-¬
numento. Et quia hunc minime
inuenit: furatum credidit. Adhuc
mentũ. Cucurrit citius: discipłis
nuntiauit. Sed illi p̃ cȩteris cucur¬
rerunt. qui p̃ ceteris amauerunt:
uidelicet petrus & ioħes. Currebant
autẽ duo simul: sed ioħes precu¬
currit citiꝰ petro. Uenit prior ad
monumentũ : sed ingredi non pre¬
sumpsit. Uenit uͦ posterior petrus :¬
& introuit. Quid fr̃s. quid cur¬
sus iste significat: Nũquidnã hec
tam subtilis euuangłiste descrip¬
tio. a misterio uacare credenda ẽ:
Minime. Neq enĩ se ioh̾es & p̃isse
& non intrasse diceret. si in ipsa sua
goga: Quid ꝑ petrũ: uisi ȩccłia
designatur: Nec mixũ ẽẽ uideat᷑
quod ꝑ iuniorẽ sẏnagoga. ꝑ senio¬
rem uero eccłia signari ꝑhibetur: qͥa
et si ad dei cultum prior ẽ synagoga
quã eccłia gentiũ: ad usum tamen
scłi prior ẽ multitudo gentiũ quã
sẏnagoga. paulo atcestante qui ait:

Expanded text:
derat mortuum, quaerebat in moderat mortuum, quaerebat in monumento; et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc mentum. Cucurrit citius, discipulisque nuntiavit. Sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet Petrus et Joannes. Currebant autem duo simul, sed Joannes praecucurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsa sua goga, quid per Petrum nisi Ecclesia designatur? Nec mirum esse videatur quod per juniorem Synagoga, per seniorem vero Ecclesia signati perhibetur, quia etsi ad Dei cultum prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait:
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute succumbit. Et quia a
multis audiri ñ ualeo. loqui fate¬
or inter multos erubesco: sed
hanc in me uerecundiam & ipse
rep̃hendo. Quid enĩ: Nũquid
si multis ꝓdesse nequeo: nec pau¬
cis curabo: Et si ex messe por¬
tare manipulos multos non pos¬
sum: nũquidnã debeo ad areã
uacuus redire: Quamuis enim qͣn¬
cos debeo ferre non ualeo: certe uel
paucos. certe uel duos. certe uel unũ
feram. Habet namq ipsa infirmita¬
tis intentio mercedis suȩ certitudi¬
nem: quia suꝑnus arbit̾ nr̃ & si
pondus considerat in retributione:
tamen uires pensat in pondere. Le-
ctio scĩ eiuangłi quã modo fr̃s au¬
distis. ualde insuꝑficiȩ hystorica ẽ
aꝑta : sed eius nobis sunt mysteria
sub breuitate requirenda. Maria
magdalenȩ cum adhuc tenebrȩ es¬
sent. uenit ad monumentũ. Iuxta
hẏstoriam notatur hora : iuxta in¬
tellectũ uͦ mysticũ requirentis sig¬
natur intelligentia. Maria enim
auctorẽ om̃ĩum quẽ in carne ui-¬

Expanded text:
virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobis sunt mysteria sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelligentia. Maria etenim auctorem omnium, quem carne vi
Abbreviated transcription (Latin):
& sic om̃is isrł saluus fieret. Et ui¬
dit et credidit. Quid fr̃s: quid
estimandus ẽ credidisse: Nũquid
quia dñs resurrexerat quẽ quere¬
bat: Non utiq quia adhuc tenebrȩ
erant ad monumentũ: & subiuncta
quoq uerba contradicunt cũ dicit᷑.
Nondũ enĩ sciebant scripturas: qͥa
oporteret eum. a mortius resurgere.
Quid gͦ uidit ⁊ & quid credidit Ui¬
dit linteamina posita. & credidit
quod mulier dixerat: de monum̃to
dñm fuisse sublatũ. Qua in re. diuine
dispensationis magnitudo. pensanda
ẽ: quod discipłoꝵ corda. & accendun¬
tur ut quęrant. & differuntur ne in¬
ueniant: quatinus infirmitas animi
ipso suo merore cruciata. purgatior
ad inueniendũ fiat : & tanto ualidi¬
us teneat cũ inuenerit. quanto tar
ut de ipsa tantȩ sollempnitatis no¬
bilitate aliquid loquamur. Hanc enĩ
recte nobilitatẽ sollempnitatis dicã:
quia sollempnitates ceteras antece¬

Expanded text:
et sic omnis Israel salvus fieret . Et viet sic omnis Israel salvus fieret . Et vidit et credidit. Quid, fratres, quid aestimandus est credidisse? Nunquid quia Dominus resurrexerat, quem quaerebat? Non utique, quia adhuc tenebrae erant ad monumentum, et subjuncta quoque verba contradicunt cum dicitur: Nondum enim sciebant Scripturas, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Quid ergo vidit, et quid credidit? Vidit linteamina posita, et credidit quod mulier dixerat, de monumento Dominum fuisse sublatum. Qua in re divinae dispensationis magnitudo pensanda est, quod discipulorum corda et accenduntur ut quaerant, et differuntur ne inveniant, quatenus infirmitas animi ipso suo moerore cruciata, et purgatior ad inveniendum fiat, et tanto validius teneat cum invenerit, 1533 quantout de ipsa tantae solemnitatis nobilitate aliquid loquamur. Hanc enim recte nobilitatem solemnitatis dicam, quia solemnitates caeteras antece
Abbreviated transcription (Latin):
eius dũ increduli uiderunt. eũ uene¬
rari noluerunt. Quẽ enĩ uidebant
carne mortalẽ: dedignati sunt in-
mortalẽ ẽẽ credere diuinitate. Vnde
etiã iheremias ait. Reddes eis uicẽ
dnẽ uixta oꝑa manuũ suarũ: dabis
eis scutũ cordis laborẽ cuũ. Ne enĩ
p̃dicationis spicula eoꝵ corda pene¬
trarent: dũ passionis eius laborem
de dignati sunt. quasi eunde̾ labo¬
rẽ illius ꝓ scuto tenuerunt: ut eo
ad se transire eiꝰ uerba ñ ꝑmitterent
quo eum laborare usq ad mortem
quia ipsa redemptoris nr̃i passio. lon¬
ge a nr̃a passione disiuncta ẽ: qm̃
ipse sine culpa ꝑtulit. quod nos cũ
culpa toleramus. ipse sponte mor¬
ti succũbere uoluit. ad quã nos ue¬
nimꝰ inuiti. Sequit᷑. Tunc enĩ intro¬
iuit & ille discipłs: qui uenerat pͥ¬
or ad monumentũ. Postquã intra¬
redemptoris fidem. etiã uidȩa col¬
ligetur. paulo attestante qui ait:
donec plenitudo gentiũ intraret.

Expanded text:
ejus dum increduli viderunt, eum veneejus dum increduli viderunt, eum venerari noluerunt. Quem enim videbant carne mortalem, dedignati sunt credere immortalem esse divinitate. Unde etiam Jeremias ait: Reddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum, dabis eis scutum cordis laborem tuum . Ne enim praedicationis spicula eorum corda penetrarent, dum passionis ejus laborem dedignati sunt, quasi eumdem laborem illius pro scuto tenuerunt, ut eo ad se transire ejus verba non permitterent, quo eum laborare usque ad mortem quia ipsa Redemptoris nostri passio longe a nostra passione disjuncta est, quoniam ipse sine culpa pertulit quod nos cum culpa toleramus. Ipse sponte morti succumbere voluit, ad quam nos venimus inviti. 5. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille discipulus qui venerat prior ad monumentum. Postquam intraRedemptoris fidem etiam Judaea colligetur, Paulo attestante, qui ait: Donec plenitudo gentium intraret,
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatis nr̃ȩ cognitione disunc̾¬
ta sunt : eiusq potentia creature
transcendit naturã : Et notandũ
quod non solũ separatim. sed etiã
inuolutũ inueniri dicit᷑ in unũ lo¬
cũ. Linteũ quippe quod inuoluit᷑.
eius nec initium nec finis aspicit᷑.
Recte gͦ sudariũ capitis inuolutũ
inuentũ ẽ: quia celsitudo diuinita¬
tis nec cepit ẽẽ nec desinit: nec ꝑ ini¬
tiũ nascitur. nec termino coangusta¬
t᷑. Bene autẽ additur in unũ locũ.
quia in scissura mentiũ ds ñ ẽ. Ds
quippe in unitate ẽ. & illi eius grãm
habere merent᷑. qui se ab inuicem
ꝑ sectarũ scandala ñ diuidunt. S
quia solet ꝑ sudariũ laborantiũ su¬
dor detergi: potest etiam sudarii
nomine exprimi labor dđi. Qui in
bilis ꝑmanet. sed tam̃ laborare se de¬
nuitiat. cũ duras hominũ prauita¬
am dñs dicit. Laboraui sustinens. Ds̃
autẽ apparuit in carne. laborauit ex
nr̃a infirmitate: quẽ laborẽ passionis

Expanded text:
tione disjuncta sunt, ejusque potentia creaturae transcendit naturam? Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum inveniri dicitur in unum locum. Linteum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in scissura mentium Deus non est. Deus qhabere merentur qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor Dei, qui in bilis permanet, sed tamen laborare se denuntiat cum duras hominum pravitaam dicit: Laboravi sustinens . Deus autem apparuit in carne, laboravit ex nostra infirmitate. Quem laborem passionis
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ uidelicet cuncta magnã nob̃ ȩdificationẽ
pariunt: si fuerint mystica interp̃tationẽ
discussa. Quis namq sit sanguis agni. ñ¬
ram audiendo sed bibendo didicistis. Qui san¬
guis suꝑ utrumq postẽ ponit᷑. qͣndo ñ solum
ore corporis. sed etiam ore cordis haurit᷑. In u¬
troq & enim poste. agni sãguis ẽ positꝰ qͣndo
sacram̃tum passionis illiꝰ cum ore adredemtio¬
nem sumit᷑: ad imitationẽ quoq intenta m̃te
cogitat᷑. Nam qui sic redemptoris sui san¬
guinẽ accipit. ut imitari passionẽ illius. nec¬
dum uelit: in uno poste sanguinẽ posuit:
qui etiam in suꝑliminarib domoꝵ ponen¬
dus ẽ. Quid enim sp̃ualiter domꝰ. nͥ mentes
nr̃as accipimꝰͦ in quib ꝑ cogitationẽ in habi

Expanded text:
Haec videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namque sit sanguis agni, non audiendo sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur. In utroque etenim poste agni sanguis est positus quando sacramentum passionis illius cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris nostri sanguinem accipit, ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit. Qui etiam in superliminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritualiter domos, nisi mentes nostras accipimus, in q
Abbreviated transcription (Latin):
edomare: ut cum aliis fortia p̃dicant. ipsi
desideriis mollibꝰ eneruiter non succumbat᷑.
Bene autẽ subdit᷑. Et comedetis festinantes.
data dei. mẏsteria redemptoris. cȩlestis pat̾ȩ
gaudia cum festinatione cognoscite: & p̃cep¬
ta uite cũ festinatione curate implere. Quia
enim adhuc hodie licet bene agere scimꝰ:
utrum cras liceat ignoramꝰ. fẽstinantes gͦ pas-¬
cha comedite: idẽ ad sollempnitatẽ patriȩ
cȩlestis anhelate. Nemo in huiꝰ uite itin̾e
torpeat: ne in patͥa locũ ꝑdat. Nemo moraᷤ
ad appetenda studia innectat: sed cepta ꝑfi¬
ciat. ne minime liceat implere qͦd inchoat.
Si ad amorẽ di pigri ñ sumꝰ. adiuuat ipse quẽ¬

Expanded text:
edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis festinantes .data Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse que
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ incontinentiã corruptioni subiacet. Hȩc
quibꝰdam dura sunt: sed angusta porta ẽ.
quȩ ducit aduicam. & habemꝰ iam multa
exempla continentium. Vnde & bene ad¬
huc subdic᷑. Calciam̃ta habebitis impe¬
dibus. Quid sunt & enim pedes nr̃i: nisi
oꝑa: Quid uͦ calciam̃ta: nisi pelles mortuoꝵ
ammalium: Calciam̃ta autẽ pedes muni¬
unt. Quȩ uero sunt mortua animalia. ex
quorũ pellib nr̃i muniunt᷑ pedes nisi an¬
tiqui patres. qui nos adȩternam patriam
precesserunt: Quoꝵ dum exempla conspi¬
cimus. nr̃i oꝑis pedes munĩmꝰ. Calciam̃ta
gͦ impedib habere ẽ: mortuoꝵ uitam con¬
spicere: & nr̃a uestigia a peccati uulnere
custodire. Tenentes bacłos in manib. Qt
lex ꝑbacłm: nisi pastoralem custodiam de¬
signat: Et notandum qͦd prius precipim᷑
renes accingere. postmodũ baculos tenere:
quia illi debent curam pastoralẽ suscipere.
qui iam in suo corpore scunc flura luxuriȩ

Expanded text:
per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c humilit̾ reseruamꝰ: ut non suꝑbȩ quis
audeat uel contempnere. uel denuntiare
quod non intelligit. seo hoc ignitradat.
cum scõ sp̃ui reseruat. Quia igit᷑ qualiter
edendum sit pascha cognouimꝰ: nunc aqua¬
lib edi debeat agnoscamꝰ. Sequ̾it᷑. Sic autẽ
comedetis illum. Renes ur̃os accingetis.
Quid ĩ renibꝰ nisi delectatio carnis accipitur:
u nde & psalmista postulat dicens. Urereneᷤ
meos. Si enim uoluptatẽ libidinis in renib
ẽẽ nesciret. eos uri minime petisset. Unde
quia potestas diaboli in humano genere
maxime ꝑluxuriam preualuit: de illo
uoce dñica dicit᷑. potestas eius in lumbis
eius. Qui ergo pascha cõmedit. habere
renes accinctos debet: ut qui sollempnita¬
tem resurrectionis atq incorruptionis
agit. corruptioni iam ꝑuitia nulla sub¬
iaceat: uoluptates edomet. carnẽ a luxuria
restringat. Neq enim cognouit quȩ sit
sollempnitas incorruptionis. qui adhuc

Expanded text:
Spiritus humiliter reservamus; ut non superbe quis Spiritus humiliter reservamus; ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat, agnoscamus. Sequitur: Sic autem comeditis illum: renes vestros accingetis. Quid in renibus, nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petiisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Doninica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam per vitia nulla subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque etenim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
uero agni uorare ẽ. uestigia humanitatis
eius amando & imitando ꝑquirere. Qa
uero intestina sunt. nisi uerboꝵ illius occul¬
ta &e mystica mandata: Quȩ tunc uoramus:
cum uerba uitȩ cum auiditate sumimus.
Inquo uorationis uerbo. quid aliuuo q̃m pi
gritie nr̃ȩ torpor reprehendit᷑: qui eiꝰ uerba
atꝙ mysteria. & ꝑ nosmet ipsos non requi¬
rimꝰ: & dicta ab aliis audimꝰ inuiti: Non re¬
manebit exeo quicqͣm usq mane: quia eiꝰ
dicta magna sunt sollicitudine discutien¬
da: quatinꝰ priusqͣm dies resurrectionis appa¬
reat. in hac presentis uitȩ uacatione omnia
mandata illius intelligendo & oꝑando pe¬
necrent᷑. Sed quia ualde ẽ difficile ut om̃e
sacrum eloquium possit intelligi. & om̃e
eius mysterium penetrari. recte subiun¬
git᷑. Siquid autẽ remanserit: igni cõburetis.
Quod exagno remanet. igni comburimꝰ: qͣndo
hoc qͦd de mysterio incarnationis eiꝰ intel¬
ligere & penetrare ñ possumꝰ. potestati scĩ

Expanded text:
humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo, quid aliud quam nostrae pigritiae torpor reprehenditur, qui ejus verba atque mysteria, et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti? Non remanebit ex eo quidquam usque mane, quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae vocatione omnia mandata illius intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile ut omne agni eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igni comburetis. Quod ex agno remanet igni comburimus, quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus, potestati Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
mordit infernũ. Ait gͦ. Ero mors tua
o mors. Ac st aꝑte dicat. Quia in elecꝰ¬
tis meis te funditꝰ perimo. Ero mor
ex parte transfigo. Quȩ ẽ gͦ ista sol¬
lempnitas. quȩ inferni claustra des¬
truxit. ie ianuas nobis regni cȩlestis aꝑuite
Inquirat᷑ subtilius nom̃ eiꝰ. requirat᷑ egregiꝰ
predicator: uideamꝰ quid de eius estimatione
denuntiet. Ait enim. Et enim pascha
ut indagemꝰ subtiliꝰ an de xp̃o dicta uideant᷑.
Moyses quippe ait. Sument de sanguine
agni. ac ponent suꝑ utrumq postem. & in
suꝑ liminarib domoꝵ in quib comedent
illum: & edent carnes nocte illa assas igni.

Expanded text:
mordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, mordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. Ac si aperte dicat: Quia in electis meis te funditus perimo, ero morsex parte transfigo. Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de ejus aestimatione denuntiet. Ait enim: Etenim pascha nut indagemus subtilius an de Christo dicta videantur. Moyses quippe ait: Sument de sanguine agni, ac ponent super utrumque postem, et in superliminaribus domorum in quibus comedent illum; et edent carnes nocte illa
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ. Ex hac quippe sollempnitate
exemplũ nobis resurrectionis datũ
ẽ spes cȩlestis patriȩ aꝑta: & facta
suꝑni regni iam p̾sumptibilis gła.
Phanc electi qui quãuis in tranquil¬
litatis sinu. tam̃ apud inferni clau¬
stra tenebant᷑: ad paradysi amȩna
reducti sunt. Quod ante passionem
dixit: in resurrectione sua dñs adim¬
pleuit. Si exaltatus fuero a terra:
omnia traham ad meipsũ. Omnia
enĩ traxit: qui de electis suis apud
inferos nullũ reliquit. Omĩa abstu-¬
lit: utiq electa. Neq & enĩ infide¬
les quosq & ꝓsuis criminib ȩt̾nis
suppliciis deditos adu̾eniã dñs re¬
surgendo reꝑauit: sed illos ex infer¬
ni claustris rapuit: quos suos in fi-
quod occidimus: agimus ut penitus
ñ sit. Ex eo enĩ quod mordemꝰ. par¬
tẽ abstrahimꝰ : partemq relinquimꝰ.
Quia gͦ in electis suis funditus occi-¬
dit mortẽ. mors mortis extitit: quia
uͦ ex inferno partẽ abstulit. & partẽ
reliquit : ñ occidit funditus. sed mo¬

Expanded text:
tate exemplum nobis resurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis gloria. Per hanc electi, qui quamvis in tranquillitatis sinu, tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt. Quod ante passiondixit, in resurrectione sua Dominus implevit: « Si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me . » Omnia enim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit utique electa. Neque etenim infideles quosque et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni cquod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo etenim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed mo
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a angustauit in carne: cepit habere
humanã patriã. cepit ciuitatis iudaice
eẽ ciĩ. Parentes hab̾e cepit parentũ õiũ
ipse parẽs. ut inuitaret amor. attraheret
caritas. uinciret affectio. suaderet huma¬
nitas. qͦs fugarat dñatio: ietꝰ disꝑserat
tur tibi peccata tua. O mira humilitas
despectũ & debilẽ totisq menbroꝵ com¬
pagib dissolutum filium uocat: quem
sacerdotes ñ dignabant᷑ attingere. Aut
ta sua. Audit tieniam. & tacet paraly¬
ticus. nec ullam respondet grãm: quia
plus corporis qͣm animȩ tendebat ad
curam: & temporales erumpnas reso¬
luti corporis sic deflebat. ut ȩt̾nas pęnaᷤ
resolutioris amme ñ defleret: gratio¬
rem sibi p̃sentẽ uitã iudicans. qͣm fu¬
ut fidei alienȩ suffragio. paralitici ani¬
uoluntates. ñ expectare ignorantium
fidem. non infirmi stulta desideria ꝑ¬
scrutari: sed ad alterius fidem subueni¬
re. Et reuera fr̃s. qͣndo medicus languen¬
tium aut quęrit aut respicit uolunta¬

Expanded text:
ngustiavit in carne, coepit habere humanam patriam, coepit civitatis Judaicae esse civis: parentes habere coepit, parentum omnium ipse parens, ut invitaret amor, attraheret charitas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus disperserat,tur tibi pdespectum et debilem totisque membrorum compagibus dissolutum filium vocat, quem sacerdotes non dignabantur attingere, aut ta tua. Audit veniam, et tacet paralyticus, nec ullam respondet gratiam, quia plus corporis quam animae tendebat ad curam, et temporales aerumnas resoluti corporis sic deflebat, ut aeternas poenas resolutioris animae non defleret, gratiorem sibi praesentem vitam judicans quam fu, ut fidei alienae suffragio, paralytici anivoluntates, non exspectare ignorantium fidem, non infirmi stulta desideria perscrutari, sed alterius fidei subvenire. Et revera, fratres, quando medicus languentium aut quaerit aut respicit volunta
Abbreviated transcription (Latin):
proxum. dilectio dei ẽ: qui plenitudinem
legis & propħarumlin hac geminȩ carita¬
tis unitate constituit ut nemo ambigeret
deo se offerre quicquid homini contulis¬
set:dicente domino saluatore. cum de
alendis inuandisq pauꝑib loqueretur.
Quod uni horum fecistis: michi fecistis.¬

Expanded text:
proximi dilectio Dei est, qui plenitudinem proximi dilectio Dei est, qui plenitudinem legis et prophetarum in hac geminae charitatis unitate constituit, ut nemo ambigeret Deo se offerre quidquid al., quod homini contulisset, dicente Domino Salvatore, cum de alendis juvandisque pauperibus loqueretur: Quod uni eorum fecistis, mihi fecistis
Abbreviated transcription (Latin):
tatiombꝰ qͥbꝰ uos ad bona incommutabilia
& ad gaudia inuitat ȩterna: plene sunt
omnes diuinarum paginȩ litterarum. Et
hoc nob̾cum agit testamenti utriusq doc¬
tria: tit inhereamus ueris. & contineamꝰ
auanis. Non enim apprehendi potest
quod promittitur. nisi custoditum fuerit
quod iubetur. Quid autem iustius qͣm
ut homo cuius fert imaginem faciat
uoluntatem: & ꝑ abstinentiam cybi ieiũ¬
net a lege peccati :: Ideo enim ipsa conti¬
nentiȩ obseruantia. quatuor ẽ assignata
temporibus. ut inid ipsum tocius anni
redeunte decursu. cognosceremus nos inde¬
sinenter purificationib indigere semꝑq¬
eẽ nitendum. dum in huius uttȩ uarietate
iactamur: uit peccatum quod fragilitate
carnis & cupiditatum polł̾cione contrahit᷑
ieiuniis atq elemosinis deleatur. Esuria¬
mus paululum dilectissimi: & aliqͣntulũ
quod uiuandis possit prodesse pauꝑib.
nr̃e consuetudim subtrahamus. Dilectio¬

Expanded text:
tationibus, quibus nos ad bona incommutabilia tationibus, quibus nos ad bona incommutabilia et ad gaudia invitat aeterna, plenae sunt omnes divinarum paginae litterarum; et hoc nobiscum agit Testamenti utriusque doctrina, ut inhaereamus veris et contineamus a vanis. Non enim apprehendi potest 365 quod promittitur nisi custoditum fuerit quod jubetur. Quid autem justius quam ut homo, cujus fert imaginem, faciat voluntatem, et per abstinentiam cibi jejunet a lege peccati? Ideo enim ipsa continentiae observantia quatuor est assignata temporibus, ut in idipsum totius anni redeunte decursu, cognosceremus nos indesinenter purificationibus indigere, seme nitendum, dum in hujus vitae varietate jactamur, ut peccatum, quod fragilitate carnis et cupiditatum pollutione contrahitur, jejuniis atque eleemosynis deleatur. CAP. IV. Esuriamus paululum, dilectissimi, et aliquantulum quod juvandis possit prodesse pauperibus, nostrae consuetudini subtrahamus. Delect
Abbreviated transcription (Latin):
tiamus examine. At si quis amor uanȩ
głe. si qua radix auaritiȩ. si quod in ẽ uirus
inuidiȩ. nichil talium anima sumat es-¬
carum: sed uirtutum intenta deliciis cȩle¬
stes epulas terrenȩ preferat uoluptati. Ag¬
noscat homo sui generis dignitatem. fac¬
tumq se adimaginem & similitudinem
sui creatoris intelligat. Nec ita de miseri¬
is quas ꝑ peccatum illud maximum &
commune incidit expauescat: ut non se
ad miscd̃iam sui reparatoris attollat.
pse enim dicit. Sancti estote: quia ego
sc̃s sum. Hoc est. Me intelligite: & in
his quȩ michi displicent abstmete. fac̃ite
quod amo: amate quod facio. Et cũ ic¬
uidet᷑ difficile eẽ quod iubeo. adiubentẽ
recurrite: ut unde datur preceptum pre.¬
stetur auxilium. Non negabo opem. qui
tribui tioluntatem. leiunate ab aduersis.
abstinete a contrariis. Ego sim cybus ũr &
potus. nemo quȩ mea sunt in efficaciter con¬
cupiscat. Qui enim adme tendit. ex mei par¬

Expanded text:
tiamus examine. Ac si quis amor vanae tiamus examine. Ac si quis amor vanae gloriae, si qua radix avaritiae, si quod inest virus invidiae, nihil talium anima sumat escarum, sed virtutum intenta deliciis, coelestes epulas terrenae praeferat voluptati. Agnoscat homo sui generis dignitatem, factumque se ad imaginem et similitudinem sui Creatoris intelligat; nec ita de miseriis quas per peccatum illud maximum et commune incidit expavescat, ut non se ad misericordiam sui Reparatoris attollat. Ipse enim dicit: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum : hoc est, me eligite, et ab iis quae mihi displicent abstinete. Facite quod amo, amate quod facio. Et cum videtur esse difficile quod jubeo, ad jubentem accurrite; ut unde datur praeceptum, praestetur auxilium; non negabo opem qui tribui voluntatem. Jejunate ab adversis, abstinete a contrariis. Ego sum cibus vester et potus: nemo quae mea sunt inefficaciter concupiscit; qui enim ad me tendit ex mei par
Abbreviated transcription (Latin):
Ut autem mens rationabilis salubriter exte¬
riora castiget. debet etiam propria exercere
ieiunia:quia non solum carnis desideriis.
sed etiam animi cupidicatibus conuenit
repugnare. dicente scriptura. Post concu-¬
piscentias tuas non eas:& a uoluntate tua
auertere. leiunans gͦ ab his quȩ caro expe¬
tit. ieiunet & abhis quȩ male interior sub¬
stantia concupiscit. Pessi musenim animȩ
cybus ẽ uelle quod non licet. Et noxia cor¬
dis delectatio ẽ. quȩ aut turpi lucro pasci¬
tur. aut suꝑbia extollitur. aut ultione lȩ¬
tatur. Quamuis enim his affectib mo tus
quoq corporis seruiant: adoriginem tam̃
suam cuncta respiciunt. Et ibi censetur
qualitas accionis. ubi inuenitur micium
optimum maximumq ieiunium ẽ. quia
tunc ẽ edendi abstinentia fructuosa. qͣndo
exterior parcitas a temꝑantia interiore
nri secreta rimemur: & quib rebtis aut
contristentur. aut gaudeant. iusto discu¬

Expanded text:
Ut autem mens rationalis salubriter 364 exteUt autem mens rationalis salubriter 364 exteriora castiget, debet etiam propria exercere jejunia: quia non solum carnis desideriis, sed etiam animi cupiditatibus convenit repugnare, dicente Scriptura: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere . Jejunans ergo ab iis quae caro appetit, jejunet et ab iis quae male interior substantia concupiscit. PESSIMUS enim animae cibus est, velle quod non licet; et noxia cordis delectatio est, quae aut turpi lucro pascitur, aut superbia extollitur, aut ultione laetatur. Quamvis enim his affectibus motus quoque corporis serviant, ad originem tamen suam cuncta respiciunt, et ibi consetur qualitas actionis, ubi invenitur initium optimum maximumque jejunium est, quia tunc est edendi abstinentia fructuosa quando exterior parcitas a temperantia interiore nostri secreta rimemur, et quibus rebus aut contristentur aut gaudeant, justo discu
Abbreviated transcription (Latin):
ita in his quȩ ad ob¬
seruantiam xp̃ianã
ꝑtinent ẽẽ deuotos. ut
nr̃is cohortationibus
non indigeant admo¬
neri. Quod enim dudum & traditio decre¬
uit & consuetudo firmauit: nec eruditio
ignorat. nec pietas pretermitrit: sed quia
sacerdotalis officii ẽ. erga omnes eccłie filios
curam habere communem. in id quod &
rudib prosit & doctis. quos simul diligi¬
mus pariter incitamus: ut ie unium
quod nobis septimi mensis recursus in¬
dicit. fide alacri ꝑ castigationem animi
& corporis cȩlebremus. Quamuis enim
diminutio cybi carnem propriȩ uideat᷑
afficere: nichil tamen corporeis sensibus
uel conceditur uel negatur. quod ñ sicut
ad seruientem ita ꝑtneat adiubentem.
Cum itaq unusquisq homo dupplicem
in se legem habeat continentie nichilq
actionum nr̃arum ad solum corpus. mul¬
ta autem ad solum referenda sunt ani¬
mum. prudenter debemus aduertere
qͣm indecens qͣmq iniustum sit. si quo d
a supiore indicitur. ab inferiore negligit᷑.

Expanded text:
ita in iis quae ad observantiam Christianam pertinent esse devotos, ut nostris cohortationibus non indigeant admoneri. Quod enim dudum et traditio decrevit, et consuetudo firmavit, nec eruditio ignorat, nec pietas praetermittit. Sed quia sacerdotalis officii est erga omnes Ecclesiae filios curam habere communem, in id quod et rudibus prosit et doctis, quos simul diligimus, pariter incitamus: ut jejunium quod nobis septimi mensis recursus indicit, fide alacri per castigationem animi et corporis celebremus. Quamvis enim diminutio cibi carnem proprie videatur afficere, nihil tamen corporeis sensibus vel conceditur vel negatur, quod non sicut ad servientem, ita pertineat ad jubentem. Cum itaque unusquisque homo duplicem in se legem habeat continentiae, nihilque actionum nostrarum ad solum corpus, multa autem ad solum referenda sint animum, prudenter debemus advertere quam indecens quamque injustum sit, si quod a superiore indicitur ab inferiore negligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq add sustentationem pauꝑum quib
possunt exuberare distribuunt congre¬
gant sibi iamissibiles facultates. ut qͦd
addiderint elemosinis. nullis possit sub¬
iacere dispendiis: & digne ibi habeant
cor. ubi habent thesaurum suum: quia
tales diuitias beatissimum ẽ exercere ut
crescant. & non timere ne pereant. Ope
ad omnes: maxime autem ad domesti¬
cos fidei: septimum mensem abinicio mi¬
sticum propter septiformem sp̃m̃. & in
ipso sui ordinis numero consecratum:
continentiȩ fructib deputantes. quarta
& sexta sabb̃i. sollempniter ieuiemus

Expanded text:
Cumque ad sustentationem pauperum, quae Cumque ad sustentationem pauperum, quae possunt exuberare distribuunt, congregant sibi inamissibiles facultates: ut quod abdiderunt eleemosynis, nullis possit subjacere dispendiis; et digne ibi habeant cor, ubi habent thesaurum suum : quia tales divitias suas beatissimum est exercere ut crescant, et non timere ne pereant. CAP.ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei , septimum mensem ab initio mysticum propter septiformem Spiritum, et ipso sui ordinis numero consecratum, continentiae fructibus deputantes, quarta et sexta sabbati solemniter jejunemus
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Quis autem ẽ thesaurus hominis.
nsi quędam fructuum eius congregatio.
laborumq collectio: Quod enim semi¬
nauerit quis. hoc & metet. Et qualȩ cuiꝰ¬
ꝙ opris. talis & questus. Et ubi oblectatio
fruendi constituitur: ibi cura cordis obstrin¬
gitur. Sed cum multa sint genera diuiti¬
arum. dissimilesq materiȩ gaudiorum:
thesaurus cuiq ẽ suȩ cupiditatis affectꝰ.
Qui si de appetitu est terrenorum. non bea¬
tos facit sui participatione sed miseros.
Hi uero qui ea quȩ sursum sunt sapiunt.
non quȩ suꝑ terram: necꝑituris intenti
sunt sed ȩternis: in illo habent incor¬
ruptibiles conditas facultates. de quo
dicit propħa. Inthesauris salus nr̃a ad¬
uẽnit. sapientia & disciplina & pietas
a domino. Hi sunt thesauri iusticiȩ. per
quos auxiliante dei gra. etiam terrena bona
in celestia tranfferuntur: dum multi diui¬
tus aut iuste sibi relictis. aut aliter adqͥ¬
sitis adinstrumentum pietatis utuntur.

Expanded text:
tuum . Quis autem est thesaurus hominis, tuum . Quis autem est thesaurus hominis, nisi quaedam fructuum ejus congregatio laborumque collectio? Quod enim quis seminaverit, hoc et metet , et quale cujusque opus, talis est et quaestus; et ubi oblectatio fruendi constituitur, ibi cura cordis obstringitur. Sed cum multa sint genera divitiarum, dissimilesque materiae gaudiorum, THESAURUS CUIQUE est suae cupiditatis affectus, qui si de appetitu est terrenorum, non beatos facit sui participatione, sed miseros. Hi vero qui ea quae sursum sunt sapiunt, non quae super terram , nec perituris intenti sunt, sed aeternis, in illo habent incorruptibiles reconditas facultates, de quo dicit propheta: Thesaurus et salus nostra advenit, sapientia et disciplina et pietas a Domino: hi sunt thesauri justitiae : per quos, auxiliante Dei gratia, etiam terrena bona in coelestia transferuntur, dum multi divitiis, aut juste sibi relictis aut aliter acquisitis, ad instrumentum pietatis utuntur.