comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
traxit ex parte inferiore infirmitatẽ peccandi. hoc
est ex carne qͣ clausa anima detinetur. Apostate angli
ido ueniã ñ habent. quia carnał fragilitatis nulla in¬
firmitate gͣuati sunt ut peccarent. Homines autẽ post
tea materia pondꝰ traxerunt infirmitatis. Ideo ꝑ in¬
firtnã carnis conditionẽ reditꝰ patet homini ad salu¬
tẽ. Sicut & psalmꝰ ait. Ipse scit figientũ nrm̃. Mem̃¬
to dñe qđ terra sumꝰ. Et iterũ. Memorare in qͥt qͦ
sit nr̃a substantia. Postꝗͣ apostate angłi ceciderunt.¬

Expanded text:
traxit ex parte inferiori infirmitatem peccandi, hoc traxit ex parte inferiori infirmitatem peccandi, hoc est ex carne, qua inclusa anima detinetur. Apostatae vero angeli ideo veniam non habent, quia carnalis fragilitatis nulla infirmitate gravati sunt ut peccarent. Homines autem post tea materia pondus traxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione reditus patet homini ad salutem, sicut et Psalmista dicit: Ipse scit figmentum nostrum. Memento, Domine, quod terra sumus . Et iterum: Memorare, inquit, quae sit mea substantia . Post
Abbreviated transcription (Latin):
extitit ad similitudinẽ diuinȩ ueritatis expressa.
mox ut factꝰ ẽ. insuꝑbiã crupit. & p̃cipitatꝰ de celo ẽ.
Nã iuxta ueritatis testimoniũ ab initio mendax
fuit. & inueritate ñ stetit. qͥastatĩ ut factꝰ est ceci¬
dit. fuit qͥdẽ in ueritate conditꝰ.s ñ stando cõfestĩ
a ueritate ẽ lapsus. Uno suꝑbiȩ lapsu dũ dõ ꝑ tumo¬
rẽ se conferunt. & homo cecidit &e diabolus.S homo
reuersus ad pęnitentiã dõ se inferiorẽ esse cognoũ.
diaboꝰ ũ ñ solũ in hoc contẽptꝰ qđ se dõ ȩqualẽ se exi¬
stimans cecidit insuꝑ etiã suꝑiorẽ dõ sedicit: scd̾m
apłi dictũ qͥait de antixp̃o. Qui ad uersatur
& ex tollit᷑ supͣ om̃e qđ dr̃ ds̃ aut colit᷑. Diabolus
idõ iã ñ petit ueniã. qͥa ñ pungit᷑ ad pęnitentiã.
Pembra uͦ eiꝰ sepe ꝑhẏpocrisĩ de p̾cantur. qđ tam̃
ꝓiala conscientia ad ipisci ñ merentur. Discat

Expanded text:
exstitit ad similitudinem divinae veritatis expressa. exstitit ad similitudinem divinae veritatis expressa. mox ut factus est, in superbiam erupit, et praecipitatus de coelo est. Nam, juxta Veritatis testimonium: Ab initio mendax fuit, et in veritate non stetit , quia statim ut factus est, cecidit. Fuit quidem in veritate conditus, sed non stando confestim a veri tate est lapsus. Uno superbiae lapsu, dum Deo per tumorem se conferunt, et homo cecidit, et diabolus. Sed homo reversus ad poenitentiam Deo se inferiorem esse cognoscit; diabolus vero non solum hoc contentus quod se Deo aequalem existimans cecidit, insuper etiam superiorem se Deo dicit, secundum Apostoli dictum, qui ait de Antichristo: Qui adversatur, et extollitur supa non compungitur ad poenitentiam. Membra vero ejus saepe per hypocrisin deprecantur, quod tamen pro mala conscientia adipisci non merentur. Discat
Abbreviated transcription (Latin):
ationẽ angłoꝵ diabolus conditꝰ ẽ: sicut scriptũ est.
Ipse principiũ uiarũ dei. Unde & ⁊ d cõparationẽ
angłoꝵ archangłs aprellatꝰ est. Priui eni creatꝰ exxti¬
tit ordinis p̃latione. ñ tẽporis qͥntitate. Primatũ ha
sine reparatione laberet᷑. Cuiꝰ p̃lationis exxcellentiam
ꝓpħa hisuerbis annuntiat. Cedri ñ fuert̃ altior esillo
inparadyso dĩ. abictes ñ adeqͣuert̃ sũmitatẽ illius.
Om̃e lignũ paradysi ñ assimilatũ ẽ illi. qm̃i spetiosior
fecit eum ds̃. Distat conditio angłi a conditione homi¬
nis. Homo enĩ ad dĩ similitudinẽ conditꝰ ẽ. Archangłs
uͦ qͥ lapsus est signacłm similitudinis dĩ appellatꝰ est:
testante dño ꝑ ezechielẽ. Cu signacłi similitunis ple¬
nꝰ sapientia. ꝑfectꝰ indecore: in deliciis paradisi dĩ fu¬
isti. Quanto enĩ subtilior ẽ eiꝰ natura. tanto plenius

Expanded text:
ationem angelorum, diabolus conditus est, sicut scriptum est: ationem angelorum, diabolus conditus est, sicut scriptum est: Ipse est principium viarum Dei. Unde et ad comparationem angelorum, archangelus aptit ordinis praelatione, non temporis quantitate. Primatum habsine reparatione laberetur. Cujus praelationis excellentiam propheta his verbis annuntiat: Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius Omne lignum paradisi non est assimilatum ei, quoniam speciosiorem fecit eum Deus . Distat conditio angeli a conditione hominis; homo enim ad Dei similitudinem conditus est; archangelus vero qui lapsus est, signaculum Dei similitudinis appellatus est, testante Domino per Ezechielem: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Quanto enim subtilior est ejus natura, tanto plenius
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ de cȩł ad annuntiandũ hominib mittun¬
tur. ex ipsa annuntiatione angłi nominantur.
Natura enĩ sp̃s sunt. Tunc autẽ angłiuocantur. quan¬
domittuntur. Natura angłoꝵ mutabił est: quia inẽ
illis mutabilitas in natura. s facit eos incorruptos cari¬
tas sempit̾na. Gr̃ã facit ñ natura esse in cõmutabiles
angłos. Nam si natura in cõmutabiles essent: ⁊ abulus¬
ñ utiq cecidisset. Mutabilitatẽ itaq naturȩ suffraga¬
tur in illis cõtẽplatio creatoris. Inde & priuatus est
apostata angłs. dũ fortitudinẽ suã ñ adõ s a se uoluit
custodire. Ante omẽm creaturã angłi facti sunt: dũ
dictũ ẽ fiat lux. Deipsis enĩdicit scriptura. Prior oi̾ũ
creata ẽ sapientia. Lux enĩ dicunt᷑. participando lu¬
cẽ ȩt̃nã.Sapientia uͦ dicuntur.inute inheren¬
do sapientiȩ. Et dũ sunt mutabilestura. ñ tam̃
sinit eos contẽplatnutari diuina. Ante omnen
creatimẽ mundi creati sunt angłi. & ante omẽm ere¬

Expanded text:
enim de coelis ad annuntiandum hominibus mittuntur, ex ipsa annuntiatione angeli nominantur; natura enim spiritus sunt. Tunc autem angeli vocantur quando mittuntur. 2. Natura angelorum mutabilis est, quia inest illis mutabilitas in natura; sed facit eos incorruptos charitas sempiterna. Gratia dicimus, non natura esse incommutabiles angutique non cecidisset. Mutabilitatem itaque naturae suffragat in illis contemplatio Creatoris. Inde et privatus est apostata angelus, dum fortitudinem suam non a Deo, sed a se voluit custodire. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux. De ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia. Lux enim dicuntur, participando lucis aeternae: sapientiae vero dicuntur, ignitae inhaerendo sapientiae. Et cum sint mutabiles natura, non tamen sinit eos contemplatio mutari divina. Ante omnem creationem mundi, creati sunt angeli, et ante omnem cre
Abbreviated transcription (Latin):
honoris gradũ pꝰ penitentiã alibi post
Delictũ neqͦꝗͣ reꝑandũ antiqͥ ordinis i
Id pristinos officis gradꝰ redire canon p

Expanded text:
honoris gradum post poenitentiam, alibi, postdelictum, nequaquam reparandum antiqui ordinis meritum. . Illos enim ad pristinos officii gradus redire canon p
Abbreviated transcription (Latin):
miniã suscipiunt pęnitentesꝓ merito peccatoꝵ. Qd
uͦ in cilicio ꝓsternunt᷑. ꝑ ciliciũ qͥppe recordatio est
peccatoꝵ: ꝓpt̃ eclos ad sinistrã futuros. Inde gͦ peni¬
pͥmi homines recedentes a dõ małq factis offenden.¬
tes creatorẽ.in puluerẽ unde sũptist̃ rediert̃. Bene
gͦ in cilicio & cinere penitens deplorat peccatũ. qͥait
cilicio asꝑitas & cõpunctio peccatoꝵ: in cinere autẽ¬
ꝑpendamꝰ mortis sententiã. ad ꝗͦ peccando ꝑueni¬
mꝰ. Penitentię autẽ remediũ ȩccła catholica in spe
indulgentiȩ fident̃ alligat excercendũ. & post unũ
baptismi sacram̃tũ qđ insinglari traditione con¬
mencdatũ sollicite ꝑhibet ñ esse iterandũ: medi¬

Expanded text:
miniam suscipiunt poenitentes pro merito peccatorum. Quod vero in cilicio prosternuntur, per cilicium quippe recordatio est peccatorum, propter haedos ad sinistram futuros. Inde ergo confiricatores primi homines recedentes a Deo, malisque factis offendentes Creatorem, in pulverem, unde facti sunt, redierunt. Bene ergo in cilicio et cinere poenitens deplorat peccatum, quia in cilicio asperitas et compunctio peccatopendamus mortis sententiam, ad quam peccando pervenimus. Poenitentiae autem remedium Ecclesia catholica in spe indulgentiae fideliter alligat exercendum, et post unum baptismi sacramentum, quod singulari traditione commendatum, sollicite prohibet iterandum, medi
Abbreviated transcription (Latin):
pitur sua de trimenta ñ sentit: s tanquã fent uie tutes
quȩ sunt uitia sectatur & diligit. In occrilis parnalium
diabolus terribił est: in occulis ȩlecto terror eius
uilis ẽ. Ab ineredulis ut leo timetur. a fortib ie fide
ut uermis contempnitur: atq ad momentũ ostensus
repellitur. Qui suggestiones diaboli non recipit. Ne
uis insidias minime transit. Nam facile in consequen¬
ti oꝑe repellitur. si prima oblectamenta illius respũ¬
antur. Diabolus enĩ serpens est lubricꝰ. cuiꝰ si capiti idõ
primȩ suggestioni ñ resistitur. totus in interna cordis
dũ non sentitur illabitur. Temptationũ diabolicarũ ini¬
tia fragilia sunt: quȩ si ñ caueantur s ꝑ usũ in consu¬
etudinem transeant. in nouissimis fortiter conuales cuñ.

Expanded text:
pitur sua detrimenta non sentit, sed, tanquam sint virtutes, pitur sua detrimenta non sentit, sed, tanquam sint virtutes, quae sunt vitia sectatur et diligit. 13. In oculis carnalium diabolus terribilis est, in electorum oculis terror ejus vilis est. Ab incredulis, ut leo, timetur; a fortibus in fide, ut vermis, contemnitur, atque ad momentum ostensus repellitur. 14. Qui suggestiones diaboli non recipit, in ejus insidias minime transit. Nam facile in consequenti opere repellitur, si prima oblectamenta illius respuantur. Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est, primae suggestioni non resistitur, totus in interna cordis, dum non sentitur, illabitur. 270 15. Tentationum diabolicarum initia fragilia sunt, quae, si non caveantur, sed per usum in consuetudinem transeant, in novissimis fortiter convalescun
Abbreviated transcription (Latin):
cite caueant. Discretio scõꝵ tanta esse debet. ut int̾
bonũ &e malũ preditiratione iudicent ne eos dia¬
bolus ꝑ spetiem boni fallat. Hȩc enĩ est ꝑcunctatio io¬
sue dicentis. Noster es an aduersarioꝵ: Propter
hoc & ierenne dicitur. Si seꝑaueris preciosum a
uili. quasi os meũ eris. Tunc enĩbene de se uidicañ
scĩ. quando eos ds̃ fallacta demonũ temptamenta fa¬
cit intelligere. Multi decipiuntur a diabolo. & igno¬
rant se esse deceptos: oseȩ ꝓphe testimonio declarante:
Comederunt in quit alieni robur eus. & ipse igno¬
rauit. Alieninamq maligni sp̃s significantur. qui
uirtutes mentis comedunt.: s hoc corda negligenti¬
ũ non intelligunt. Tanquã inermis diabolus uincitur.
quando de aꝑta iniquitate hominẽ deprauare cona¬
tur. Armatus uero tunc incedit. dũ ꝑ spetiẽ sc̃itatiꝰ
& uirtutis ea quę sc̃a sunt destruit. quando & qui deci¬

Expanded text:
cite caveant. 10. Discretio sanctorum tanta esse debet, ut inter cite caveant. 10. Discretio sanctorum tanta esse debet, ut inter bonum et malum praediti ratione dijudicent, ne eos diabolus per speciem boni fallat. Haec est enim percunctatio Josue dicentis: Noster es? an adversariorum ? Propter hoc et Jeremiae dicitur: Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris . Tunc enim bene de se 269 judicant sancti, quando ab eis Deus fallacia daemonum tentamenta facit intelligi. 11. Multi decipiuntur a diabolo, et ignorant se esse deceptos, Oseae prophetae testimonio declarante: Comederunt, inquit, alieni robur ejus, et ipse ignoravit . Alieni namque maligni spiritus significantur, qui virtutes mentis comedunt; sed hoc corda negligentium non intelligunt. 12. Tanquam inermis diabolus vincitur, quando aperta iniquitate hominem depravare conatur; armatus vero tunc incedit, dum per speciem sanctitatis t virtutis ea quae sancta sunt destruit, quando et qui deci
Abbreviated transcription (Latin):
ubi prius prauȩ cogitationis delectationes asperce¬
rit. Quas si a nob̾ sꝑnimꝰ. sine dubio ille confusus
abscedit. Statĩq frangunt᷑ iacula concupiscentiȩ
eius. contẽptȩq iacent sine luce faces illius. Sol¬
licite hostis insidias intelligere pariter ce cauere
deiseruũ oportet. sicq itmocentia uitȩ existere
simplicẽ: ut tamen oporteat cũ simplicitate esse pͥuden¬
tẽ. Qui prudentiã simplicitati ñ miscet. uiacta ꝓpħam
colũba ẽ seducta ñ habens cor. S ideo colũba ẽ: quia sĩ¬
plex. Ideo autẽ corñ habens. quia ignara prudentiȩ
ẽ. Sepe fraus sathanȩ scõꝵ cordib apperitur. quando
ꝑspetiẽ boni angłm se sintulans lucis dũ nititur ȩle¬
ctos decipere. detegitur atq contempnitur. Sic &e
uerba fallacis doctrinȩ ds̃ scõs suos facit in telligere.
quatinꝰ diabolicũ errorẽ interiꝰ cognoscant ac solli¬

Expanded text:
ubi prius pravae cogitationis delectationes aspexeubi prius pravae cogitationis delectationes aspexerit; quas si a nobis spernimus, sine dubio ille confusus abscedit; statimque franguntur jacula concupiscentiae ejus: Contemptaeque jacent, et sine luce faces illius. 8. Sollicite hostis insidias intelligere pariter, et cavere Dei servum oportet; sicque in innocentia vitae existere simplicem, ut tamen oporteat cum simplicitate esse prudentem. Qui prudentiam simplicitati non miscet, juxta prophetam, columba est seducta, non habens cor . Sed ideo columba, quia simplex; ideo autem cor non habens, quia ignara prudentiae est. 9. Saepe fraus Satanae sanctorum cordibus aperitur, quando per speciem boni angelum se simulans lucis, dum nititur electos decipere, detegitur atque contemnitur. Sic et verba fallacis doctrinae Deus sanctos suos facit intelligere, quatenus diabolicum errorem interius cognoscant, ac solli
Abbreviated transcription (Latin):
isset. si suꝑna dispensatio pio moderamine ne quiti¬
am demonũ ñ refrenaret: Et licet diabolus temp¬
tationẽ iustoꝵ semꝑ inferre cupiat. tamen si adõ
potestatẽ non accepit. nullatenꝰ adipisci potest qđ
appetit. Unde &e om̃is uoluntas diaboli in iuista ẽ.s
tamen ꝑmittente dõ om̃is potestas iusta. Eoc se enum
temptare quoslibet iniuste appetit. s eos qui temptan¬
ꝑmittit. Nnd etiã in librisregũ de diabolo scriptũ ẽ.
Quia sp̃s dĩ malus irruebat insaul. Ubi iuste queri¬
tur si dñi cur malus. si dñ malus cur dni. S de lu¬
ob uerbis cõp̃hensa ẽ & dĩ potestas iusta. & uoluntas
diaboli inusta. Nã semꝑ sp̃s malus ꝑ nequissimã uo¬
luntatẽ. & idẽ sp̃s dni ꝑ acceptã iustissimã potesta¬
tẽ. Di abolus ñ ẽ inmissor s incentor potiꝰ uitiorum.
Neq enĩ alibi concupiscentiȩ fomenta succendit. nͥ

Expanded text:
sset, si superna dispensatio pio moderamine nequitisset, si superna dispensatio pio moderamine nequitiam daemonum non frenaret? Et licet diabolus tentationem justis semper inferre cupiat, tamen, si a Deo potestatem non acceperit, nullatenus adipisci potest quod appetit. Unde et omnis voluntas diaboli injusta est, et tamen, permittente Deo, omnis potequoslibet temptare iniuste appetit, sed eos qui temptanmittit. 6. Unde etiam in libris Regum de diabolo scriptum est quia Spiritus Domini malus irruebat in Saul . Ubi juste quaeritur: si Domini, cur malus? si malus, cur Domini? Sed duobus verbis comprehensa est et Dei potestas justa, et diaboli luntatem, et idem Dominus per acceptam justissimam potestatem. 268 7. Diabolus non est immissor, sed incentor potius vitiorum. Neque enim alibi concupiscentiae fomenta succendit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
euelli. quo &e erũpnis careat. & fixã illuc securitatem
in ueniat. Int̾ has penas quas iustꝰ in corpore patitur.
atq eas quas mente ꝑfraudẽ diaboli tolerat multũ
interest. Nã grauiꝰ fert quas interiꝰ luget. quã eas qͣs
exteriꝰ sistinet. Has enĩ &e loco euitat & tẽpore. illasnec
loco potest euitare nec tẽpore. Non ampliꝰ temptat ȩle¬
ctos diabolus. quã dĩ uoluntas ꝑmittit. Temptando
autẽ scõꝵ ꝓfectib seruit. Et si nolens utilitati tamen
scõꝵ seruit diabolus. qͣndo eos temptationib suis ñ de¬
cipit: s potiꝰ erudit. Nã temptationes quas ille ad hu¬
manũ interitũ mouet. interdũ xꝑs ad exxercitium
uirtutũ salubri utilitate conuertit. Insidiȩ diaboli
atq astutiȩ quãuis huc atq illuc querentes quẽ de-¬
uorent diffundantur. a potestate tam̃ diuina non
egrediuntur. ne tantũ noceant quantũ maliciose con¬
tendunt. Nã quando scõꝵ uirtꝰ tanta tolerare potu¬

Expanded text:
lli, quo et aerumnis careat, et fixam illic securitatem inveniat. 2. Inter eas poenas quas justus in corpore patitur, atque eas 267 quas mente per fraudem diaboli tolerat multum interest. Nam gravius fert, quas interius luget, quam eas quas exterius sustinet. Has enim et loco evitat, et tempore: illas nec loco potest evitare, nec tempore. 3. Non amplius tentat electos diabolus quam Dei voluntas permittit. Tentando autem, sanctorum profectibus servit. 4. Etsi nolens, utilitati tamen sanctorum servit diabolus, quando eos tentationibus suis non dejicit, sed potius erudit. Nam tentationesmanum interitum movet, interdum Christus ad exercitium virtutum salubri utilitate convertit. Insidiae diaboli atque astutiae, quamvis huc atque illuc quaerentes quem devorent, diffundantur, a potestate divina tamen non egrediuntur, ne tantum noceant quantum malitiose contendunt. Nam quomodo sanctorum virtus tanta tolerare po
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Multismodis ds̃ ad signifandũ se hominib de in¬
feriorib reb speties ad se traxit. quẽ reuera iuixta¬
ꝓpriã substantiã inuisibilẽ esse & in corporeũ constat
Plerũq de corporib addm̃ sumunt᷑ qͣlitatũ speties
ꝗͣ tamen in dõ ñ sunt: qͥa in ꝓpria natura in corpore

Expanded text:
ei. Multis modis Deus ad significandum se hominibus de inei. Multis modis Deus ad significandum se hominibus de inferioribus rebus spepropriam substantiam invisibilem esse et incorporeum constat. Plerumque de corporibus ad Deum sumuntur qualitatum species, quae tamen in Deo non sunt, quia in propria natura inco
Abbreviated transcription (Latin):
uł dolere. Horũ enĩ motuũ aput dm̃ ꝑturbatio
nulla ẽ apud ꝙͣ tranqͥllitas sũma e. Non itae p̃cipi¬
tanda mentis sententia. ut credamꝰ posse dõ furoris
uł mutationis accedere ꝑ turbationẽ: s ipsam ȩqͥtatẽ
usticiȩ qͣ reos punit. iracundrã satra lectio nomina¬
uit. Qm̃ qđ iudicantis equũ ẽ furor ẽ: & indignatio
patientis. Ita gͦ intelligere opꝰ est & alias passiones.
quas de iffictione humana ducit scriptura addm̃.
ut & iuxta se in cõmutabił sit credendus: & tamen ꝓcau.¬
sarũ effectib ut facilius intelligatur nr̃ȩ loquutionis
& mutabilitatis genere appellatur. Tam clement̃ ds̃ hu¬
manȩ consulit infirmitati. ut qͥa eũ sicut ẽ ñ possumus
agnoscere. nr̃o loquitionis more seipsũ nob̃ insinuet.
Unde & menbroꝵ nr̃oꝵ qͣlitatẽ habere scribitur. &
passionũ indigna dici dese uoluit: qͣtinꝰ ad sua ꝑ nr̃a
nos traheret. & dũ cõdescendit nob̾: consurgeremꝰ

Expanded text:
vel dolere. Horum enim motuum apud Deum perturbatio nulla est, apud quem tranquillitas summa est. Non ita est praecipitanda mentis sententia, ut credamus posse Deo furoris vel mutationis accidere perturbationem; sed ipsam aequitatem justitiae, qua reos punit, iram sacra lectio nominavit, quoniam quod judicantis aequum est, furor est, et indignatio patientis. 2. Ita ergo intelligere opus est et alias passiones, quas de affectione humana ducit Scriptura ad Deum, ut et juxta se incommutabilis sit credendus, et tamen pro causarum effectibus, ut facilius intelligatur, nostrae locutionis et mutabilitatis genere appelletur. 3. Tam clementer Deus humanae consulit infiagnoscere, nostrae locutionis more se ipsum nobis insinuat. Unde et membrorum nostrorum qualitatem habere scribitur, et passionum indigna digna dici de se voluit, quatenus ad sua per nostra nos attraheret, et cum condescenderet nobis, consurgeremus
Abbreviated transcription (Latin):
titur ambulat. ꝓ eo qđ expestat stat. Sic & incȩte¬
ris hoꝵ similib ab humanis mentib trahit᷑ simili¬
tudo ad dm̃. ficut ẽ obliuiscens & memorans. Hinc est qđ¬
ꝓpħa dicit. Iurauit dñs exercituũ ꝑ animã suã. ñ qđ ds̃
animã habeat. s hoc nr̃o narrat affectii. Et alibi simili.
figura & uerinis & scrabeus intelligitur. Nec mirũ
siuuilib significationib figuretur. qui usq ad nr̃a¬
rũ passionũ seu carnis contumelias descendisse dogno¬

Expanded text:
titur, ambulat; pro eo quod spectat, stat. Sic et in ceteris horum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut est obliviscens et memorans. Hinc est qa dicit: Juravit Dominus exercituum per animam suam . Non quod Deus animam habeat, sed hoc nostro narrat affectu. Et alibi simili figura et vermis et scarabeus intelligitur . 6. Nec mirum si vilibus significationibus figuretur, qui usque ad nostrarum passionum seu carnis contumelias descendisse cogno
Abbreviated transcription (Latin):
dõ reconciliatꝰ est homo. uerũ etiã pax int̾ homines &
salutati in ueteri testamento ab hominib angłi despi¬
tiunt resalutari ab eis. Qđ in nouo testamento a ioħe
factũ. ñ solũ reuerent᷑ angłs suscepit: uerũ etiã ne
fiat in t̾dicit. Ob hoc enĩ homo in ueteri testamento¬
despicitur. nec resalutat᷑ ab angło: eo qđ homo nun
dũ transisset in dõ. Suscipitur autẽ homo adõ. reue¬
rent᷑ salutat᷑ ab angło. Nam & mariã angłs gabriel

Expanded text:
Deo reconciliatus est homo: verum etiam pax inter angelos et salutati in Veteri Testamento ab hominibus angeli, despiciunt resalutari ab eis. Quod in Novo Testamento a Joanne factum, non solum reverenter angelus suscipit, verum etiam ne faciat intdespicitur, nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deum. Suscipitur autem homo a Deo, et reverenter sa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑfruantur: desideriũ hoc necessitatẽ habet: necessi
quia nũ qu̾a simul pena & beatitudo conueniunt. R¬
sũ si cos dicimꝰ dĩ uisione satiari. satictas fastidiũ habe
re solet. Et scimꝰ illos dĩuisione quã &e desiderant fa¬
stidire ñ posse. Quid gͦ ẽ nisi ut miro modo simulu¬
trũq credamꝰ quia &e desiderant & saciant᷑: S desi¬
derant sine labore: & saciantur sine fastidio. Ne enĩ
in desiderio sit necessitas. desiderantes saciantur. Et
tas ista fastidiũ nescit.a .S desidant in eo ꝓspicere
semꝑ. Ubicunq inscripturis scĩs ꝓ dõ angłs ponit᷑¬

Expanded text:
non perfruantur, desiderium hoc necessitatem habet. Necessitnon perfruantur, desiderium hoc necessitatem habet. Necessitquia nunquam simul et poena et beatitudo conveniunt. Rursum si eos dicimus Dre solet; et scimus illos Dei visionem, quam et desiderant, fastidire non posse. Quid ergo est, nisi ut miro modo simul utrumque credamus, quia et desiderant et satiantur? Sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et tas ista fastidium nescit, angeli desiderant in eum prospicere semper. Ubicunque in Scripturis sanctis pro Deo angelus ponit
Abbreviated transcription (Latin):
nio angłi danieli loquentis. Ego inqͥt ueniut nun¬
tiarẽ tibi.s princeps regni ꝑsarũ restitit mͥ. Et post
alia. Non ẽ qͥ meadiuuet: ñ michael princeps ur̃. Itẽ
om̃s homines angłos habere ꝓbantur: loquente drĩo
in euuangłio. Amendico uob̃. qͥa angli eoꝵ semꝑ ui-¬
dent fatiẽ patris mei: qͥ est in celis. Unde & petrꝰ in¬
actib apłoꝵ cũ pulsaret ranuã dixerunt intꝰ apłi.
ñ ẽ petrus. s angłs eiꝰ est. Sidm̃ angłi contuent᷑ a&
uident. cur petrꝰ apłs dicit. in ꝗͣ desiderant angłi
prospicere: Itẽ si eum non contuentur nec uident.
quomͦ uixta sententiã dñi angli eoꝵ semꝑuident fati¬
em patris mei qͥ est in cylis: S bñ utrũq ẽ. Nã uera
cit credimꝰ qd dm̃ angli uident & uidere desideran.
& habent & habere festinunt: & amant & amare nitun¬
tur. Sienĩsic uidere desiderant ut effectu desiderii

Expanded text:
nio angeli Danieli loquentis: Ego, inquit, veni ut nunnio angeli Danieli loquentis: Ego, inquit, veni ut nuntiarem tibi, sed princeps regni Persarum restitit mihi . Et post alia: Non est qui me adjuvet, nisi Michael princeps vester . Item omnes homines angelos habere probantur, loquente Domino in Evangelio: Amen dico vobis, quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui est in coelis cum pulsarent januam, dixerunt intus apostoli: Non est Petrus, sed Angelus ejus est. Si Deum angeli contuentur, et vident, cur Petrus apostolus dicit: In quem desiderant angeli Dei conspicere? Item si eum non contuentur nec vident, quomodo juxta sententiam Domini: Angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelis citer credimus, quod Deum angeli et vident, et videre desiderant; et habent, et habere festinant; et amant, et amare nituntur. Si enim sic videre desiderant ut effectu desiderii
Abbreviated transcription (Latin):
fiant inre. & qͦ apud homines adhuc futura sint.
angłi iã reuelante dño nouerunt. Preuaricatores an¬
głi etiã scĩ tate amissa ñ tamen amiserunt uiuacẽ
creaturȩ anglicȩ sensũ. Triplici enĩ modo p̃sentiȩ acumi¬
ne uigent idẽ subtilitate natur exꝑientia tẽporũ.
reuelatione superioꝵ potestatũ. Quotiens ds̃ mundo
huic qͦcunq flagello irascitur. ad ministeriũ uindi¬
cte apostatȩ angłi mittunt᷑: qͥ tamen diuina potesta¬
te coherentur: netantũ noceant qͣntũ cupiunt. Bo¬
ni autẽ angłi administeriũ salutis humanȩ deputa¬
tisunt: ut curas administrent mundi. & regirant
omĩa uissu tdĩ: testante apło. Nonne om̃s in qͥt sunt
administratores sp̃s in ministeriũ missi ꝓpt̾ eos qͥ he¬
rent hominib de suꝑno aere sumunt. solidãq spe¬
tiẽ ex cȩlesti elemento inducunt: ꝑ ꝗͣ humanis obtu¬
tib manifestiꝰ demonstrentar. Sin gdȩ gentes p̃posi¬
tos angłos habere credunt᷑. Qtł ostenditur testimo¬

Expanded text:
fiant: et quae apud homines adhuc futura sunt, angeli jam revelante Deo noverunt. Praevaricatores angeli, etiam sanctitate amissa, non tamen amiserunt vivacem creaturae angelicae sensum. Triplici enim modo praescientiae acumine vigent, id est, subtilitate naturae, experientia temporum, revelatione superiorum pothuic mundo irascitur, ad ministerium vindictae apostatae angeli mittuntur; qui tamen divina potestate coercentur, ne tantum noceant quantum cupiunt. Boni autem angeli ad ministerium salutis humanae deputati sunt, ut curas administrent mundi, et regant omnia jussu Dei, testante. Apostolo: Nonne omnes, inquit, sunt administratorii spiritus in ministerium missi, propter eos qui haerent in superno aere sumunt, solidamque speciem ex coelesti elemento inducunt, per quam humanis obtutibus manifestius demonstrentur. Singulae gentes praepositos angelos habere creduntur, quod ostenditur testimo
Abbreviated transcription (Latin):
re testant᷑. id ẽ angłi. archangłi. t̾roni. dominationeᷤ
uirtutes. principatꝰ. potestates. cherubin. & seraphin.
Hoꝵ ordinũ numerũ etiã ez echiel ꝓpħa describit. sub
totidẽ nominib lapidũ cũ de pͥmatu apostatȩ angłi
logret᷑. onũis inqͥt lapis p̃ciosus oꝑimentũ tuũ. Sardiꝰ
culus & smaragdus. Quo numero lapidũ ipsi ordi¬
nes designati sunt angłoꝵ. qͦs apostata angłs ante
lapsit̃ qirasi in uestimento ornamenti sui ad fiocos ha¬
buit. Ad quoꝵ cõparatietẽ dũ se clariorẽ cunctis
aspex̃. cofostĩ intumuit : & cor suũ ad suꝑbiam ele¬
uauit. Angli semꝑ in dõ gaudent ñ iise. Malis uͦ in¬

Expanded text:
estantur, id est, angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubin, et seraphin. Horum ordinum numerum etiam Ezechiel propheta describit sub totidem nominibus lapidum, cum de primatu apostatae angeli loqueretur: Omnis, inquit, lapis operimentum tculus, et smaragdus. Quo numero lapidum ipsi ordines designati sunt angelorum, quos apostata angelus ante lapsum, quasi in vestimento ornamenti sui, affixos habuit, ad quorum comparationem, dum se clariorem cunctis aspexit, confestim intumuit, et cor suum ad superbiam elevavit. 16. Angeli semper in Deo gaudent, non in se. Malus
Abbreviated transcription (Latin):
stias. Dolor te tristicia om̃ib cõmunia sunt. Omĩa
in hoc secło euentu simili sustinemꝰ. nemo in ꝑpetu¬
um eocpers mali ẽ. Nomo ẽ qͥ in hoc secło ñ cloleat.
nullus ẽ qͥ in hac uita positꝰ ñ suspiret. Uita ista
lacrimis plena ẽ. Uita ista a fletib in choat. Qui
nascit᷑ a fletu incipit uiuere. Flentes ꝓicimur in
hanc miserã uitã. Ipse ortus sequentiũ dolorũ ẽ
gemitꝰ. Int̾ pone gͦ tibi rationẽ. p̃ ualeat tͥ ratio.¬

Expanded text:
stias: dolor, et tristitia omnibus communia sunt, omnia stias: dolor, et tristitia omnibus communia sunt, omnia in hoc saeculo eventu simili sustinemus. Nemo in perpetuum expers mali est, nemo est qui in 481 hoc saeculo non doleat, nullus est qui in hac vita positus non suspiret: vita ista lacrymis plena est, vita ista a fletibus inchoat; qui nascitur a fletu incipit vivere, flentes projicimur in hanc miseram vitam, ipse ortus sequentium dolorum est gemitus. 27. Interpone ergo tibi rationem, particeps esto ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ctamen contra tẽporales molestias. Esto incunctis ca¬
sib firmꝰ. patient̃ tolera om̃ia: omĩa aduersa ȩquo
animo tolera. Noli singłarẽ conditionẽ tuã intende
casus. intende miserias eoꝵ quib acerbe aliquid
accidit. Dũ tͥ aliena ꝑicła memoras: mittius tua por¬
tas. Aliorũ enĩ excẽpla dolorẽ releuant. alienis malis
faciliꝰ consolat᷑ homo. Quid incusas acerbissima tua
decreta: Quid causas tiuꝑiculi tantũ luges: Non
sunt noua tua supplicia: habes exẽpla calamitatis.
uanti tales casus. quanti talia supplicia ꝑtulerun.
Patient̃ ad uno ferendũ ẽ. qđ multis accidit tole¬
rabile. Pena huiꝰ uitȩ breuis ẽ. Est qͥ affligit. & qui
siunt omia scłi hutꝰ necꝑmanent. quia om̃e qđ ue¬
ñ potest. Nichil ẽ diu. nichiltam longum.
quod ñ in breui finiatur. habent sub cęlo finẽ suũ
om̃ia. In possibile ẽ ut homosis: & ñ gustes angu¬

Expanded text:
ctamen contra corporales molestias; esto in cunctis cactamen contra corporales molestias; esto in cunctis casibus firmus, patienter tolera omnia, omnia adversa aequo animo tolera. Noli singularem tuam conditionem attendercasus, intende miserias eorum quibus acerbe aliquid accidit; dum tibi aliena pericula memoras, mitius tua portas; aliorum enim exempla dolorem relevant, alienis malis facilius consolatur homo. 25. Quid incusas acerbissima tua decreta? quid causas tui periculi tantum luges? non sunt nova tua supplicia, habes exempla calamitatis. Quanti tales casus, quanti talia pericula pertulerunt? Patienter ab uno ferendum est quod multis accidit tolerabile. Poena hujus vitae brevis est, et qui affligit et qui seunt omnia saeculi hujus, nec permanent; omne quod venon potest. Nihil est tandiu, nihil tam longum, quod non brevi finiatur, omnia sub coelo finem suum habent; impossibile est ut homo sis, ut non gustes angu
Abbreviated transcription (Latin):
Ad cõparationẽ miseriarũ mearũ feliciores esse mortu¬
os quã uiuentes. Parcite dolori meo queso parcite. me¬
rori meo queso ignoscite. Angustiȩ meę ueniã date.
indulgete meis dolorib: in tanto dolore contrame
cõmoueri nolite. ꝑ cussionẽ enĩ meã plango. calami¬
tatem meã deploro: familiarẽ cladẽ miseriȩ meę
dolor meus: infinitꝰ ẽ meror m̃s. Nullatenꝰ linitur
uulnꝰ meũ. nullꝰ lacrimis modus ẽ: nullꝰ doloꝵ fi¬
nis ẽ. Iã nulla fiducia animi ẽ. iã ñ ferre potest ani¬
mꝰ. iã uictꝰ miseriis concidit animus. Ratio. N
homo. qͥd diffidis animo: Cur adeo mente de¬
nimitate dei ceris &E Quarx in aduersa fran¬
repelleate. mesticiȩ noli succũbere. noli temultȩ cia¬
retristicie. Repelle a corde dolorẽ. ab animo eacclude
ꝑa mentis dolorẽ. Homo. Qualit̃. quo pacto. quomo¬
do. quẽ ad modũ. qͣ ratione. qua arte. quo consilio. quo

Expanded text:
ad comparationem miseriarum mearum feliciores sunt mortuad comparationem miseriarum mearum feliciores sunt mortui quam viventes; parcite dolori meo, quaeso: moerori meo, quaeso, ignoscite; angustiae meae veniam date, indulgete meis doloribus, in tanto dolore contra me commoveri nolite; percussionem enim meam plango, calamitatem meam deploro, familiarem cladem miseriae meae dolor meus, infinitus est moeror meus. Nullatenus linitur vulnus meum, nullus lacrymis modus est, nullus dolorum finis est, jam nulla fiducia est animi, jam ferre non potest animus, jam victus miseriis concidit animus. 480 22. O homo, quid tantum diffidis animo? cur adeo mente denimitate dejiceris? quare in advers tristitiam repelle a te, moestitiae noli succumbere, noli te multum dare moestitiae, repelle a corde tuo dolorem, ab animo exclude pera mentis dolorem. 23. Qualiter? quo pacto? quomodo? quemadmodum? qua ratione? qua arte? quo consilio? quo
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Consumptꝰ sũ in dolore miser. in dolore & a¬
nimꝰ &e corpꝰ deficit. Mensiã uicta ẽ. anima dolo¬
re p̃clusa ẽ. Multa intolerabilia sensi. multa
opp̃sius sũ. momentaneo interitu ꝑcussussũ.
in puisum me intantũ malicalamitas uirȩ con¬
fecit. Ignorantẽ opp̃ssit subita calamitas. re¬
pentiniꝰ interitꝰ casusq me subruerunt. Cur
infelix natꝰ sũ. cur in hanc uitã miserã ꝓ ie¬
ctus. sũ t Quid miser hanc lucẽ uidi. ut quid
misero huiꝰ uitȩ ortus occurrit: Utinã ociꝰ
es omors tristib atq merentib. Accedat gͦ ad uite
magnũ malũ mortis grande solatiũ. Sit uite t̃minꝰ
finiftantoꝵ maloꝵ. Det finẽ miseriȩ requies sepul¬
turȩ. Et si ñ uita. saltẽ uł mors miseri incipiat. Mor
maloꝵ om̃iũ finẽ ponit. mors calamitati t̃minũ p̃bet.
om̃em calamitatẽ mors adimit. Melius ẽ bene mori.

Expanded text:
rum. 18. Consumptus sum dolore miser, in dolore et arum. 18. Consumptus sum dolore miser, in dolore et animus, et corpus deficit: mens jam victa est, anima dolore praeclusa est, 479 multa intolerabilia sensi, multa oppressus sum momentaneo interitu percussus sum, improvisa me in tantum malum calamitas vitae conjecit. Ignorantem me oppressit subita calamitas, repentini interitus, casusque me subruerunt. 19. Cur infelix natus sum? cur in hanc miseram vitam projectus sum? ut quid miser hanc lucem vidi? ut quid misero hujus vitae ortus occurrit? Utinam velocius es, o mors, tristibus atque moerentibus! 20. Accedat ergo ad vitae magnum malum mortis grande solatium, sit vitae terminus finis tantorum malorum, det finem miseriae requies sepulturae, et si non vita, saltem vel mors misereri incipiat. Mors malorum omnium finem imponit, mors calamitati terminum praebet, omnem calamitatem mors adimit. 21. Certe vel mors
Abbreviated transcription (Latin):
posco alimoniã. Nemo egenti maniũ porrigit. in¬
digenti nullus suc currit: apud nullũ miseratio¬
ne dignꝰ sũ. Om̃iũ misericordia dissolutꝰ sũ: qui
misereatur ñ ẽ. Om̃s mendicantẽ sꝑnunt. esuri¬
entẽ nec inicis luis reficiunt. Inos sitientis nuliꝰ
stillat guttã refrigerii. nullus mͥ p̃bet uł modi
cũ rorem. Effectꝰ sũ enĩ cunctis ab homitiabit. Qui¬
cũq me contuent᷑. ut ulcerosũ contẽpnunt: ut
fȩtentẽ expuunt. ut leꝓsũ tangere borrent. Ia¬
cet caro astricta ferro. iacet p̃ssa cathenis. iacet
ligata uinculis. racet uincta cõpedib. N
carnifices. nouis me cruciatib lacerant. in aulito
genere pęnarũ uiscera mea & menbra dilanian.
Quic qͥd possunt suꝑ me crudele ex cogitant. Ca
romea plagis secta cõputruit. semiusta latera
saniẽ fundunt. lacerata menbra putredinem de¬
fluunt. Cũ fletib sanguis manat. cũ lacrimis cru¬
orstillat. Non ẽ solus oruor lacrimarũ s uulne¬

Expanded text:
posco eleemosynam, egenti nemo manum porrigit, indigenti nullus succurrit, apud nullum miseratione dignus sum, omni misericordia desolatus sum, qui misereatur non est. 16. Omnes mendicantem spernunt, esurientem nec micis suis reficiunt, in os sitientis nullus distillat guttam refrigerii, nullus praebet mihi vel modicum undae rorem, effectus sum enim cunctis abominabilis. Quicunque me intuentur, omnes ut ulcerosum contemnunt, ut fetentem exspuunt, ut leprosum tangere horrent. Jacet caro astricta ferro, jacet pressa catenis, jacet ligata vinculis, jacet vincta compedibus, ncarnifices novis me cruciatibus lacerant, inaudito genere poenarum viscera mea et membra mea dilaniant, quidquid possunt super me crudele excogitant, ro mea plagis secta computruit, semiusta latera saniem effundunt, lacerata membra putredine diffluunt, cum fletibus sanguis manat, cum lacrymis cruor stillat; nec est solus fletus lacrymarum, sed vulne
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mentis alacritate p̃betꝰ᷑. Unde & apłs. Hilarem
inquit datorẽ diligit ds̃. Metuendũ ẽ itaq ne pau¬
per aut cũ tedio nr̃o oblata suscipiat. aut ne om̃ino
p̃ter missus merenstr istisq recedat. De rapinis ali
enis elemosinã facere. ñ ẽ officiũ miserationis. s e
molumentũ sceleris. Unde & salomon. Qui offert
inqͥt sacrificiũ derapina pauperũ. tanꝗͣ siquis
uictimet filiũ in conspectu patris sui. Qui enim
naude rollet. iuste numꝗͣ distribuet. nec bene alte¬
riprebet. qđ ab alio male eoctorquet. Magnũ scelus
est res pauperũ p̃stare diuitib. &e de sumptib in¬
opũ ad quirere fauores potentũ: arentis terrȩ aqͣm
tollere. & flumina qͦ ñ indigent irrigare. Nonũ¬
quã largitas diuitũ ꝓdiga ñ ad utilitatẽ s ad elati¬
onẽ effundit᷑. comparati hẏpocritis quin ad edifi¬

Expanded text:
cum mentis hilaritate praebetur. Unde et Apostolus: Hilarem, cum mentis hilaritate praebetur. Unde et Apostolus: Hilarem, inquit, datorem diligit Deus . Metuendum est itaque ne pauper aut cum taedio nostra oblata suscipiat, aut ne omnino praetermissus menis eleemosynam facere, non est officium miserationis, scilicet emolumentum sceleris. Unde et Salomon: « Qui offert, inquit, sacrificium de rapina pauperum, tanquam si quis victimet filium in conspectu patris sui . » Qui enim njuste tollit, juste nunquam distribuit, nec bene alteri praebet quod ab alio male extorquet. Magnum scelus est res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere favores potentum; arentis terrae aquam tollere, et flumina quae non indigent irrigare. Nonnunquam largitas divitum praedica, non ad utilitatem, sed ad elationem effunditur. Comparantur hypocritis
Abbreviated transcription (Latin):
cit̾ imꝑtit. fructũ miscđiȩ ñ amittit. Quaniuis quisq
sit egens. nullus tamenunde tribuat inligenti ex¬
cusationẽ inopie potest p̃tendere: qͣtdo eac p̃cepto
saluatoris etiã calicẽ aquȩ frigidȩ p̃cipiam᷑ in digen¬
i p̃bere. Nam si aliud ñ habentes id ipsũ benigne tri¬
buamꝰ: mercedẽ ꝓculdubio ñ amittimꝰ. Ceterũ si am¬
plius possumꝰ. & egestatẽ simulando minꝰ largimur.
ñ egentẽ s dm̃ fallimꝰ. cui conscientiã nrãm abscon¬
dere ñ possumꝰ. Duȩ sunt elemosinȩ. una corporalis
egentidare qͥcquid poteris.: alteraspũ ał. dimitte
re a quo lesus ex titeris. Harũ prima adhibenda ẽ
miseris. sccda malis. Erit gͦ qđ semꝑ imꝑtias. & si
ñ pecuniã. saltẽ uł grãm. Non ẽ elemosina cũ ele¬
murinuratione p̃benda. ne comitante tristicia mer¬
ces pereat dispensata. Tunc autẽ bene tribuit᷑. qͥndo

Expanded text:
iciter impertit, fructum justitiae non amittit. Quamvis quisquam iciter impertit, fructum justitiae non amittit. Quamvis quisquam sit egens, nullus tamen unde tribuat indigenti, excusationem inopiae potest obtendere, quando ex praecepto Salvatoris etiam calicem aquae frigidae praecipiamur indigenti praebere . Nam si aliud non habentes, idipsum benigne tribuamus, mercedem procul dubio non amittimus. Caeterum si amplius possumus, et egestatem simulando minus largimur, non egentem, sed Deum fallimus, cui conscientiam nostram abscondere non possumus. 15. Duae sunt eleemosynae: una corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritualis, dimittere ei a quo laesus exstiteris. Harum prima adhibenda est miseris, secunda malis. Erit ergo quod semper impertias, etsi non pecuniam, saltem gratiam. 16. Non est eleemosyna cum murmuratione praebenda, ne, comitante tristitia, merces pereat dispensata. Tunc autem bene tribuitur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
lo &e angłis eius. Qu hic miscd̾iam ñ imꝑtit. illuc
pietatis fructũ ñ inuenit: exẽplo ardentis diuitis.
qͥ in infernũ tenussima petenda conpulsus ẽ. qͥ
hic teniussima neganda studuit. Quid retribui sub¬
tilius. qͥd districtiꝰ poterat: Guttã aquȩ ardens pe¬
tiit. qͥ micas panis negauit. Sero diues occłos ape¬
ruit. qͣndo lazarũ pauperẽ requiescentẽ uidit.
ꝗͣ iacentem ante ianias uidere despexeit. Nonlo¬
li qui esurieuti & sitienti & nudo beneficiũ lar¬
gitatis impendit. uł siqͥd aliud in digenti largi¬
tur.s & qͥ mimicũ diligit. & qͥ lugenti affectũ
com̃passionis & consolatiotus im ꝑtit: aem osur dm¬
libet aiecesfitatib consiliũ a dbibet el em osiniam¬
gens postit. etiã su ndigentẽ se simulet. entrtro
isi corde eõ miser enchuꝰ oportet. Et licet ille for as¬
se falsam indigentis spetiẽ p̃ferat. is tamer uuimpu¬

Expanded text:
lo et angelis ejus . 11. Qui hic misericordiam non impertit, illic lo et angelis ejus . 11. Qui hic misericordiam non impertit, illic pietatis fructum non invenit: exemplo ardentis divitis, qui in inferno ad tenuissima petenda compulsus est, qui hic tenuissima negare studuit. Quid retribui subtilius, quid districtius poterat? Guttam aquae ardens petiit, qui micas panis negavit Sero dives oculos aperuit, quando Lazarum pauperem requiescentem vidit, quem jacentem ante januas videre despexit . 12. Non solum qui esurienti, et sitienti, et nudo, beneficium largitatis impendit, vel si quid aliud indigenti largitur, sed et qui inimicum diligit, et qui lugenti affectum compassionis et consolationis impertit, aut in quibusdam necessitatibus consilium adhibet, egens poscit, cum se indigentem simulet, etiam toto corde illi commiserandum oportet. Et licet ille fortasse falsam indigentis speciem proferat, is tamen qui simpl
Abbreviated transcription (Latin):
intentione ab uno qͦiq largit᷑. talit̃ &e apud dm̃
recipitur. Qui gͥ hic de bono laudẽ p̃sentẽ ap¬
petit. sp̃e ꝑdit: & głam mercedis in futuro ñ
recipit. Dũ enĩ causa iactantiȩ pauꝑ pascitur.
etiã ipsũ miscdiȩ opus in peccatũ conuertitur.
Intantũ elemosinarũ oꝑa peccata extingunt.
atq in tantũ ad regnũ secłi futuri ꝓfitiunt.
ut etiã uideoe cȩlestis in futuro rudicio ueniens
in dexe terã consistentib dicat. E surui &e dedi¬
stis mͥ manducare. sitiui ae dedistis mͥbibere:¬
nos pes eram & collegistis me: nudus & cooꝑuistis me.
Quib etiã bene ꝓmittit dicens. Uenite benedicti patris
mei. ꝑcipite paratũ uob̾ regnũ. His autẽ quos nulla
p̃cedentia elemosinarũ facta sequunt᷑. eterni uidi¬
cis uoce sic dicitur. Esuriui & ñ dedistis mͥ manduca¬
re. sitiui & ñ de distis mͥbibere. Quib dicit᷑. Discedi¬
te a me maledicti in ignẽ ȩternũ. qui paratꝰ ẽ diabo¬

Expanded text:
intentione ab unoquoque largitur, taliter et apud Deum recipitur. Qui ergo de bono laudem praesentem appetit, spem perdit et gloriam mercedis in futuro non recipit. 9. Dum enim causa jactantiae pauper pascitur, etiam ipsum misericordiae opus in peccatum convertitur. 10. In tantum eleemosynarum opera peccata exstinguunt, atque ad regnum saeculi futuri proficiunt, ut etiam judex coelestis in futuro judicio veniens, in dextera consistentibus dicat: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi biberehospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me. Quibus etiam bene promittit, dicens: Venite, benedicti Patris mei, percipite paratum vobis regnum. His autem, quos nulla praecedentia eleemosynarum facta sequuntur, aeterni judicis voce sic dicitur: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere. Quibus juste dicitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabo
Abbreviated transcription (Latin):
bis quã respondere. Illi autẽ ñ quiescunt. illi am¬
plius seuiunt. ꝑcussũ ampliꝰ ꝑ sequnt᷑ me. magis¬
irruunt suꝑ me. Obstrepunt etiã suꝑ me
inme seuiunt. om̃s in eocitiũ meũ intendunt. om̃s
in mortẽ meã manꝰ suas p̃parant. In tanto gͥmetu
in tanto pauore intanta formidine contabui miser.
pallui miser. eo sangus effectꝰ sũ: emarcuit corme¬
um. Pauore estuo. formidinis metu tabesco: timor
& tremor animã meam quassauerunt. Si exilio tru¬
sussũ. si excilio dampnatꝰ sũ. si excilii penã lugeo

Expanded text:
robis quam respondere. Illi autem non quiescunt, illi amrobis quam respondere. Illi autem non quiescunt, illi amplius saeviunt; percussum amplius persequuntur, magis magisirruunt super me, obstrepunt super me clamin me saeviunt, omnes in exitium meum intendunt, omnes in mortem meam manus suas praeparant. In tanto igitur metu, in tanto pavore, in tanta formidine contabui miser, pallui miser, exsanguis effectus sum, 478 emarcuit cor meum, pavore aestuo, formidinis metu tabesco, timor et tremor animam meam quassaverunt. 15. Sic exsilio trusus sum, sic exsilio damnatus sum, sic exsilii poenam lugeo
Abbreviated transcription (Latin):
liũ eoꝵ repudiat. Cui dicam. cui loquar. ꝗͣ adeam.¬
ꝗͦ potissimũ querã : Om̃ib odiosus sui: om̃iũ carita¬
te desertꝰ sum. Proiecerunt me om̃s a se: ab homina¬
tionẽ om̃s minant᷑. in horrescunt me om̃s: repudiant
om̃s. abdicationẽ intendunt. Uolo ad eos confugere
s minatitꝰ. cupio eorũ dep̃cari uestigia s fuguint.
aduersant᷑ &e odiunt. Supplicando ꝓpicios eos habe¬
re uolo. illi autẽ magis molesti sunt. Interdũ adiun¬
gunt se ficta caritate. ñ ad consolationẽ s ad contẽp¬
tationẽ. Lo quuntꝰ simulate. querunt quid audiant.
querunt qͥd ꝓdeant: ex plorant unde decipiant. Ego
autẽ reclinato capite. humilrato uultu. tleposita
fatie sileo. taceo: incepto ꝑsisto silentio. Orimeo
custodiã posui. ori meo signacłm dedi. uocẽ a ser¬
mone rep̃ssi. linguã a loquutione restrinai: etiã
debono int̾rogatꝰ taceo. Malui enĩ reticere imꝓ¬

Expanded text:
lium eorum repudiat. Cui dicam? cui credam? cui loquar? quem adeamlium eorum repudiat. Cui dicam? cui credam? cui loquar? quem adeamsus sum, omnium charitate desertus sum, projiciunt me omnes a se, abominatione me omnes abominantur, exhorrescunt me omnes, repudiant omnes, abdicationem intendunt: volo ad eos confugere, sed minantur; cupio eorum deprecari vestigia, sed fugiunt, adversantur et odiunt; supplicando propitios eos habere volo, illi autem magis molesti sunt; interdum adjungunt se ficta charitate, non ad consolationem, sed ad tentationem; loquuntur simulquaerunt quid prodant, explorant unde decipiant. 13. Ego autem, reclinato capite, humiliato vultu, deposita facie, sileo, taceo, in incepto persisto silentio, ori meo custodiam posui, ori meo signaculum dedi, vocem a sermone repressi, linguam a locutione retraxi; etiam de bono interrogatus taceo, malui enim reticere imp
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. nec scelus ulciscit᷑ quisꝗͣ. Om̃e crimen inultũ
manet. iniqͥ salui fiunt: ꝓbi pereunt. Boni indigent.
imꝓbi habundant. Scelerati potentes sunt. iusti e geñ.
Iniqͥ honorant᷑. iusti eiciuntur. Iniqͥ letant᷑. iusti in me¬
rore & luctu sunt: nulla re impediente. nulla causa.
nulla criminatione. nulla malicia. Crimen mͥ obiti¬
unt. crimen mͥ inpingunt. criminis nodos contra
me nectunt: criminis & suspitionis locũ in me cot¬
uertunt. in crimen me ꝑitłmq deducunt: obicid
mͥ crimen cuiꝰ ñ habeo conscientiã. Nichil explora¬
tũ ẽ. nichil patefactũ ẽ. nichil inuestigatũ ẽ: nichil
reꝑtũ ẽ. Non tam̃ quiescunt aduersũ me mala con¬
fingere. ñ quiescunt falsa testimonia p̃parare:
ces. ea eode cȩtu accusatores. Imꝓbos udiceso ꝓponunt.
falsos testes obiciunt: in quoꝵ testimonio confidentiaẽ.
Nemo ab illis dissentit. nemo discordat. nemo consi¬

Expanded text:
dicit, nec scelus ulciscitur quisquam. Omne crimen inultum dicit, nec scelus ulciscitur quisquam. Omne crimen inultum manet, iniqui salvi fiunt, innocentes pereunt, boni indigent, improbi abundant, scelerati potentes sunt. 9. Justi egent, iniqui honorantur, justi despiciuntur, iniqui laetantur, justi in moerore et luctu snulla criminatione, nulla malitia crimen mihi objiciunt, crimen mihi impingunt, criminis nodos contra me nectunt. Criminis et suspicionis locum in me convertunt. In crimen me periculumque deducunt, objiciunt mihi crimen, cujus non habeo conscientiam. Nihil exploratum est, nihil patefactum est, nihil investigatum est, nihil repertum est, non tamen quiescunt adversum me mala confingere, non quiescunt falsa testimonia praeparare, ces, ex eodem coetu accusatores. Improbos judices opponunt, falsos testes objiciunt, in quorum testimonio confidentia est. Nemo ab illis dissentit, nemo discordat, nemo consi