comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In monasterio hospitalitati ox¬
abliumꝰ Idc̃ ĩ epistola ad ascllã.
Qratias ago deo. qr dignꝰ sũ ha¬
bitus quẽ oderit mũdus: ⁊ ma¬
leficũ mc garriũt. Sed scio ad
regnũ pucnire per ĩfamiã. et
bonã famã. Utinã ob dñi iici
nomẽ atq iustitiã: uniuersa
mc ĩfideliũ turba ꝑsequatur.
Dtiuã ĩ obprobriũ mcũ soli¬
dius exurgat hic nũidus: tã¬
tũ ut merear a christo laudari:
⁊ suc pollicitatioĩs sperare mer¬
cedẽ. Grata itaq ⁊ desiderata ten¬
tatio ẽ. cuiꝰ premiũ a christo spe¬
ratur ĩ celo. Nec maledictio gra¬
ius ẽ. que diuina laude mutat᷑.¬

Expanded text:
in monasterio hospitalitas icit in Epistola ad Asellam: Gratias ago Deo, quia dignus sum habitus, quem oderit mundus; maleficum me garriunt, sed scio ad regnum perveniri per infamiam et bonam famam. Item, Utinam ob Domini mei nomen atque justitiam universa me infidelium turba persequatur. Utinam in opprobrium meum solidius exurgat hic mundus: tantum ut merear a Christo laudari, et suae pollicitationis sperare mercedem. Grata itaque ac desideranda est tentatio, cujus praemium a Christo comparatur: nec maledictio gravis est, quae divinam laudem
Abbreviated transcription (Latin):
cõuutteret ordinandũ. Ipse igit᷑
sciẽs hicronymũ ĩ sĩgua latina.
greca. ⁊ hebraica ꝑfectũ: ⁊ ĩ oĩ
dictũ cõmisit. Hicrouynus
igit᷑ psaltcriũ per ferias distu¬
xit: ⁊ uniciiq ferie nocturnũ
ꝓpriũ assignauit: ac gloria prĩ
ĩ finc cuiuslibet psalmi dicedũ
cpistolas ⁊ cuãgelia per ãni cir¬
culũ decantãdas ceteraq ad of¬
ficiũ pertiuẽtia preter cantũ ra¬
tionabilit ordiuauit. Misitq

Expanded text:
tteret ordinandum. Ipse igitur sciens Hieronymum in lingua latina, graeca et hebraea perfectum in omnium ficium committit. Hieronymus igitur Psalterium per ferias distinxit, et unicuique feriae Nocturnum proprium assignavit, et Gloria Patri in fine cujuslibet Psalmi dicendi Epistolas, et Evangelia per anni circulum decantanda, caeteraque ad officium pertinentia praeter cantum rationabiliter ordinavit.
Abbreviated transcription (Latin):
corporale: ⁊ surdis ac mtis cõ¬
cederet sanitatẽ Quã plurimi
ut asserũt qͥ uiderũt a nephãdis
spiritib obũbrati. ĩ loco ĩ quo
sanctũ quiescit corpus. clamãti¬
bus diris uocibz demonibz. Sctẽ
Tu nostrũ sc̃per flagellũ fusti.¬
⁊ uuius ⁊ mortuꝰ. Per cũ sũt mu¬
rabilit̾ liberati. Hercticus quidã
dũ predictũ beatũ hicronymũ
blasphemaret: et eiꝰ fors dignũ
corpus ĩcendio diceret: ultione
diuina ad alioꝵ hercticorũ for¬
nudiic̃. ĩ ligni speciẽ c̃ nuitat᷑
Et subito cũctis qui aderãt ui¬
dentib ignis celitus cũ ĩuasit.
ac eũ talit̾ cõbussit. ꝙ totus in

Expanded text:
corporale, et surdis ac mutis concorporale, et surdis ac mutis concederet sanitatem. Quamplurimi ut asserunt qui viderunt a nefandis spiritibus obumbrati, in loco quo sanctum quiescit corpus, clamantibus diris vocibus daemonibus: Sancte tu nostrum semper flagellum fuistiunc mortuus, per eum sunt mirabiliter liberati. Haereticus quidam dum praedictum beatum Hieronymum blasphemaret, et ejus fore dignum corpus incendio diceret, ultione divina ad aliorum haereticorum formidinem, in ligni speciem est mutatus. Et subito cunctis qui aderant videntibus, ignis coelitus eum invasit, ac eum taliter comb
Abbreviated transcription (Latin):
dinauerat. sepelierũt. Quãtis
autẽ ipso die. ⁊ etiã ad presẽs nu¬
raculis gloriosis mirificauit
dñs filiũ suũ sanctũ hierony¬
mũ: certe nõ foret enarrare sut¬
ficiẽs lĩgua carnis. Sed tñ aliqͣ
de multis ne noster nimis pro¬
longet᷑ sermo: referã Quidam
a natiuitate cecus ĩ ipso sepul¬
ture die. uidendi beneficiũ corpꝰ
tangẽs sanctũ obtinuit Csidã
ctiã iuuemi surdo. ⁊ muto sacta¬
tissimũ corpus deosculãti: so¬
luto auris ⁊ sigue ligamins.
⁊ loquẽdi. ⁊ audiẽdi gr̃a ẽ cõcessa
et certe dignũ erat. ut qui cecita¬
tis uerc lucis qͥ christꝰ c̃. tenebris
obsecatos. sius sãctissimis doctri¬
nis ⁊ exẽplis illummaucrat:
surdis quoqz ⁊mutis ĩ duus
opcrib uerã exercuerat medelã.
ut et diuia ĩtelligerẽt documẽta:
⁊ catholice fidei cõfiterẽtur rõnes.
quas spernebat. In dic sui obitꝰ
gloriosi. ⁊ cecis lumẽ tribueret

Expanded text:
dinaverat sepelivimus. Quantis dinaverat sepelivimus. Quantis autem ipso die et etiam ad praesens miraculis gloriosis mirificavit Dominus filium suum sanctum Hieronymum, certe non foret enarrare sufficiens lingua carnis. Sed tamen aliqua de multis ne noster nimis prolongetur sermo referam. CAP. LV. Quidam a nativitate caecus, in ipso sepulturae die, videndi beneficium corpus tangens sanctum, obtinuit. Cuidam etiam juveni surdo et muto sanctissimum corpus deosculanti, soluto auris et linguae ligamine, et loquendi et audiendi gratia est concessa. Et certe dignum erat, ut qui caecitatis verae lucis, quae Christus est, tenebris obcaecatos, suis sanctissimis doctrinis et exemplis illuminaverat, surdis quoque et mutis in divinis operibus veram exercuerat medelam, ut et divina intelligerent documenta, et catholicae fidei confiterentur rationes, quas spernebant in die sui obitus gloriosi, et caecis lumen tribueret
Abbreviated transcription (Latin):
rãda gloria. excedẽs penc alioꝵ
gloriã sãctorũ ⁊ honorẽ. Ubi
nõ solũ illã sãctissimã animã
oẽs celestes comitãtur cohortes:
scd etiã ipse ꝓprius saluator.
Nec em̃ sola ĩ celo fulget ĩsignis
dignitatũ illa beata aĩa: sed
ctiã corpus suũ. nõ cessat ĩ ter¬
ris radiare miraculis. Ad cui
narrationẽ congruũ c̃ redire
Defũcto nãq ut dictũ ẽ uiro
sãctissimo hora cõpletorii. cor¬
pus illud fãtis fragrãs aro¬
matib custodiẽtes ⁊ totã illã
ĩsõnein noctẽ ducẽtes. circa eñ
ĩ magnis siquidẽ pro dãno qd
cũctis euenerat: flctibz. et ꝓ sua
quã iã obtinuerat gloria. gau¬
diis uigilauerũt. Maue autẽ
facto diuinis ꝑactis ut cõdece¬
bat mysteriis: debitisq obse¬
quiis. honore debito consũma¬
tis: ĩ bethleẽ iuxta p̾sepe ĩ quo
pro nobis christꝰ de ĩtemerata
ibidẽ natus uirginc ĩ fans ua¬
giit: corpus illud sacratissimũ
sacsi coopertũ siteo ĩ terrã ut or¬

Expanded text:
ria, excedens pene aliorum gloriam Sanctorum et honorem. Ubi non solum illam sanctissimam animam omnes coelestes comitantur cohortes: sed etiam ipse proprius Salvator. Nec enim sola in coelo fulget insignis dignitatum illa beata anima: sed etiam corpus suum non cessat in terris radiare miraculis. Ad cujus narrationem congruum est redire. Defuncto namque ut dictum est viro sanctissimo hora Completorii, corpus illud tantis fragrans aromatibus custodientes, totam illam insomnem noctem ducentes circa eum in magnis, siquidem pro damno quod cunctis evenerat, fletibus: et pro sua quam jam obtinuerat gloria, gaudiis vigilavimus. Mane autem facto, divinis peractis ut condecebat mysteriis, debitisque obsequiis honore debito consummatis, in Bethleem juxta praesepe, in quo pro nobis Christus de intemerata ibidem natus virgine infans vagiit, corpus illud sacratissimum sacci coopertum linteo, in terram ut or
Abbreviated transcription (Latin):
mcritũ dotẽq uirtutũ. nõ solũ
latus atq grccis: scd ctiã hebre¬
is ita literis ĩstructꝰ ẽ. ut se illi ĩ¬
omi scic̃tia nemo audeat cõpa¬
rarc. Eui iugis aducrsus malos
pugna perpetuũq certamen
Odcrũt cũ herctici: qr cos ĩpug¬
nare nõ desiit Oderũt cũ elerici:

Expanded text:
 non solum latinis atque Graecis, sed etiam haebraicis ita litteris instructus est, ut se illi omni scientia nemo audeat comparare. Cui jugiter adversus malos pugna, perpetuumque certamen. Oderunt eum haeretici, quia eos impugnare non desinit. Oderunt mali Clerici,
Abbreviated transcription (Latin):
quadã die explcto opere ad a¬
no factũ. Et ecce uidit a longe ne¬
geciatores cũ onustis camielis p̾
cedente asmo ueniẽtes. Mos em̃i
illi regioui ẽ. ut quãdo cũ camelis
fortiter terrã: ꝑterritosq came¬
los sicut erãt onusti aute se ad cel¬

Expanded text:
quadam die expleto opere ad allet. Et ecce uidit a longe negotiatores cum onustis camelis et precedente asino uenientes. Mos enim est illi regioni ut quando cum camelis fortiter terram, perterritosque camelos, sicut erant onusti, ante se ad cel
Abbreviated transcription (Latin):
studio libros diumos extũc le¬
git: quãto libros gentiliũ unqͣ
Mortuo autẽ liberio papa.
hicrouymꝰ dignus sũmo sa¬
cerdotio ab oĩbus acclanat᷑.
Scd dũ quorũdã clericoꝵ et
monachoꝵ lasciuiã ĩcreparet:
illi nimiũ ĩdignati ei ĩsidias
paraucrũt. Scd ⁊ per uestem
muliebrẽ ut ait iohãnes beleth¬
⁊ uĩccutiꝰ ab eis turpit̾ ẽ derisus
Nã cũ hicronymꝰ ad matuti¬
nas more solito surgeret ÷ ue¬
stc̃ mulieris quã enuli iuxta
lectũ posucrãt reperit: suãq esse
credẽs ĩduit. ⁊ ĩ ecclesiã sic ꝓcessit.
hoc autẽ crauli faciebãt: ut mu¬
Qd̃ ille uidẽs. tãte eor uesanie
locũ dedit: ⁊ ad gregoriũ nadãe¬
nũ cõstãtinopolitane urbis epi¬
scopũ ꝑuenit. Postꝙͣ autẽ ab
ipso sacras litteras didicit⁊ ĩ be¬
ta sustinuerit: ip̃e ad custochiũ
narrat dicẽs. Quotiẽs ĩ hẽmo
cõstitutꝰ. ⁊ illa uasta solitudine
que cxusta solis ardorib. hor¬
ridũ monachis prestat habita¬

Expanded text:
studio Libros divinos ex tunc legit, quanto libros Gentilium unquaMortuo autem Liberio Papa, Hieronymus dignus summo sacerdotio ab omnibus acclamatur; sed dum quorumdam Clericorum et Monachorum lasciviam increparet, illi nimium indignati ei insidias paraverunt. Sed et per vestem muliebrem, ut ait Joannes Belet, ab eis turpiter est derisus. Nam cum Hieronymus ad Matutinum solito more surgeret, vestem mulieris, quam aemuli juxta lectum posuerant, reperit, suamque credens, induit, et in Ecclesiam sic processit. Hoc autem aemuli faciebant, ut muQuod ille videns tantae vesaniae locum dedit: et ad Gregorium Nazianzenum Constantinopolitanae urbis Episcopum pervenit. Postquam autem ab ipso sacras litteras didicit, in esto sustinuerit, ipse ad Eustochium narrat dicens. Quoties in eremo constitutus et in illa uasta solitudine que exusta solis ardoribus horridum monachis prestat habita
Abbreviated transcription (Latin):
more pastoris ĩdustrii cũdo ad
pastũ socius ĩcessãter itieris cu¬
re pascẽdo undecũq defensor
tutissimꝰ erat. Scrũtamẽ ut se
cibaret. ⁊ asinus solitũ ꝑficeret
opus: cõsuctis sẽper horis cũ

Expanded text:
more pastoris industrii, eundo ad pastum socius incessanter itineris, rure pascendo ubicumque defensor, tutissimus erat. Verumtamen ut se cibaret, et asinus solitum perficeret opus, consuetis semper horis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
puellarũ: ⁊ ĩ frigido corpore et
carne pͥmortua. sola libiduũ
ĩcendia pullulabãt. Itaq cõ¬
tnuio flebã. ⁊ repugnãtem car¬
nẽ hebdomarũ ĩcdia subigilĩ.¬

Expanded text:
et in frigido corpore et carne iam premortua sola libidinum incendia pullulabant. Itaque continue flebam et repugnantem carnem ebdomadarum inedia subig
Abbreviated transcription (Latin):
riosã uidit hicrouyni animã
pre cũctis qͥ prcibãt angelis et
scquebãtur mira decoratã pul
chritudine uenientẽ. Ad cuiꝰ
dexterã erat saluator cũ illa pa¬
riter uenic̃do. Que quidẽ ĩ loco
quo cyrillus degebat gradũ fi¬
gẽs. ⁊ stans: ci talit̾ c̃ locuta. Ag¬
noscis ne me: Ad quã ille. Mun¬
me quidẽ. Quis cm̃ es. qui tãto
cetcris houore cuunes: At illa.
De hicrouymo unꝙͣ fuit aliqͣ
tibi coguitio: At ille. Ecrte quẽ
nominas sĩgulari affectu dili¬
go caritatis. Scd queso ille es:
Et illa Euis sũ aĩa que gloriã
iã obtineo: quã sperabã. Ad me¬
os ꝑgito filios. ⁊ q̃ uidisti nũcia:
ut a luctu desinãt. ⁊ mco statui
congaudeãt. quẽ elegi. Quib
oĩbus finitis. oĩs illa beata ui¬
sio ab ciꝰ euanuit oculis. ⁊ fuit
ĩ semct reu̾sus ꝓtinus. E yrillꝰ
ĩcffabili gaudio perabũdans.
ita tñ ꝙ per totã noctẽ illã nõ
se potuit a lachrymis pre mẽ¬

Expanded text:
riosam vidit Hieronymi animam riosam vidit Hieronymi animam prae cunctis qui praeibant Angelis, et sequebantuchritudine venientem. Ad cujus erat dexteram Salvator, cum illa pariter veniendo. Quae quidem in loco, quo Cyrillus degebat gradum figens et stans, ei taliter est loquuta: Agnoscis ne me? Ad quam ille: Minime quidem. Quis enim es, qui tanto caeteris honore emines? At illa: De Hieronymo unquam fuit aliqua tibi cognitio? At ille: Certe quem nominas, singulari affectu diligo caritatis. Sed quaeso ille es? Et illa, ejus sum anima, quae gloriam jam obtineo quam sperabam. Ad meos pergito filios, et quae vidisti nuntia, ut et a luctu desinant, et meo statui congaudeant quem elegi. Quibus omnibus finitis, omnis illa beata visio ab ejus evanuit oculis, et fuit in semet reversus protinus Cyrillus ineffabili gaudio perabundans: ita tamen quod per totam noctem illam non se potuit a lacrymis prae men
Abbreviated transcription (Latin):
tanta erat pulchritudo. ⁊ adini¬
ratio. ut sicut codc̃ postinodũ
testante cognouuꝰ: stupore
uelut amẽs effectꝰ. huc illucq
admirãs. sui paulisper credat
obliuisci. In hac siquidẽ mẽtis
positus anxictate. eleuauit ocu¬
los. ⁊ ecce angeloꝵ maxima a
monasterio societas ueniebat
alternatĩ inclodiarũ. ⁊ melli¬
fluoꝵ cantuũ uocibus concinẽ¬
tũ: quoꝵ uidebãtur uocibus
cclũ ⁊ terra. ⁊ oĩa que eoꝵ cõti¬
nc̃tur ambitu undiq resona¬
re. fferebãt ctiã sĩguli angeloꝵ
sigulos manib accẽsos cereos.
quor claritas solis repellebat
luuẽ. Scd qͥd addit᷑ admiratio¬
ii admiratio: Ad celos uertens
cyrillus oculos. nõ minorẽ an¬
geloꝵ ceruit numicrũ: modo
simili istis obinã uenientiũ:
qũi rei huiꝰ auxius expectat
eucutũ. Interrogasset qui dc̃
qͥd hoc essct. sed ita cũ stupor
oppresserat: ꝙ qͥd diceret nescie¬
bat. Ast illo duitiꝰ expectãte glo¬

Expanded text:
tanta erat pulchritudo et admitanta erat pulchritudo et admiratio, ut sicut eodem postmodum testante cognovimus stupore velut amens effectus, huc illucque admirans, sui paulisper credebat oblivisci. In hac siquidem mentis positus anxietate, elevavit oculos: et ecce Angelorum maxima a monasterio societas veniebat, alternatim melodiarum et mellifluorum cantuum vocibus concinentium, quorum videbantur vocibus coelum et terra, et omnia quae continentur eorum ambitu, undique resonare. Ferebant etiam singuli Angelorum singulos manibus accensos cereos, quorum claritas solis repellebat lumen. Sed quid additur admirationi admiratio? Ad coelos vertens Cyrillus oculos, non minorem Angelorum cernit numerum, modo simili istis obviam venientium: qui rei hujus anxius exspectans eventum, interrogasset quidem quid hoc esset: sed ita eum stupor oppresserat, quod quid diceret, nesciebat. Ast illo diutius exspectante, glo
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ posita: nec uoluit deꝰ
ut ĩ morte ipsiꝰ lateret sãctitas:
cuiꝰ uita sãctitatis causa fucrat¬
⁊ salutis totiꝰ ecclesic nulitan¬
tis. Tãtus deuiq illa recedente
sãctissima aĩa odor subsecutus
ẽ per dies nõ modicos: ut nul¬
la forte uetustatis recordet᷑ ctas
Sed certe dignũ erat ut illius¬
illiꝰ merita odoris p̾cipue cla¬
rerẽt ĩdicio: qͥ ad unitatẽ fidri
ĩtenierate. mẽbra fetida suoꝵ
uerbor odore euocauerat Hora
nãq charissimi. patres ⁊ dñ
huiꝰ trãsitus gloriose dici crat
ultima. In qua quidẽ ut sui
athicte piꝰ dñs gloriã demõstra¬
retr⁊ oĩbus qui ĩ ecclesie domo
habitãt proferret clarũ lumcu.
hoc modo cprillo episcopo trã¬
sitũ gloriosi hicronyn ipse
cellula or̃onibus ĩhereret: sur¬
sũ ĩ spiritu raptꝰ uelut ĩ extasi
factus subito quoddã a mona¬
sterio a quo uir sãctissimꝰ mi¬
grauerat usq ad celũ: mrabi¬
le ⁊ speciosissimũ uidit iter Cui

Expanded text:
montem posita. Nec voluit Deus, ut in morte ipsius lateret sanctitas, cujus vita sanctitatis causa fuerat, et salutis totius Ecclesiae militantis. Tantus denique illa recedente sanctissima anima odor subsequutus est per dies non modicos, ut nulla forte vetustatis recordetur aetas. Sed certe dignum erat, ut illius merita, odoris praecipue clarerent indicio, qui ad unitatem fidei intemeratae membra foetida suorum verborum odore evocaverat. Hora namque, carissimi Patres et Domini, hujus transitus gloriosae diei erat ultima. In qua quidem, ut sui athletae pius Dominus gloriam demonstraret, et omnibus qui in Ecclesiae domo habitant proferret clarum lumen: hoc modo Cyrillo Episcopo transitum gloriosi Hieronymi ipsecellula orationibus inhaereret, sursum in spiritu raptus, velut in extasi factus, subito quoddam a monasterio, a quo vir sanctissimus migraverat, usque ad coelum, mirabile et speciosissimum vidit iter. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ sydus oĩbus uirtutib
radiẽs: carnis resoluta ceno. c¬
lorũ regna adiit gloriosa. In
quib iã certe tanꝙͣ luminare
cõspicuũ renitet: ⁊ spledore
bcatitudĩs: et multoꝵ corusca¬
tionc prodigioꝵ. Quoniã nõ

Expanded text:
tanquam sidus omnibus virtutibus tanquam sidus omnibus virtutibus radians, carnis resoluta coeno, coelorum regna adiit gloriosa. In quibus jam certe tanquam luminare conspicuum renitet, et splendore beatitudinis, et multorum coruscatione pr
Abbreviated transcription (Latin):
crucis supra pectus tenẽs: sy¬
nieonis ꝓphete uaticinũ decã¬
tauit. Quo fuuto subito cũ¬
ctis qͥ adcrãt cernc̃tibus. tanta
ĩ loco ĩ quo iacebat diuinitus
lux effulsit: ut ĩstar solis ra¬
dii splendor quorũlibet ui¬
braret oculos: ne possẽt mo¬
rientẽ uirũ gloriosũ aliqua¬
liter ĩtueri. Qua quidẽ luce
ad horã ꝑnianẽte. circũastan¬
tiũ quidã agnicu angelicũ
ibidẽ uiderũt uudiq discur¬
rentiũ: uti sĩtille ĩ arũdincto
solent. Quidã uero angelos nõ
uidcrũt: scd uocẽ lapsã celitus
audicrũt. sic dicentẽ. Deni di¬
lecte mi. tẽpus ẽ em̃ ut merce¬
dẽ accipias pro laborib. quos
mci causa uirilit̾ supportasti
Quidã tñ nec uidcrũt angelos.
nec hãc audicrũt uocẽ: sed tan¬
tũ cũ iis a beato hicrouymo
illa finita uoce. hec audierũt uer¬
ba. Ecce ad te uenio pie iesu:
suscipe quẽ tuo recuperasti sã¬
guinc. Tũc subito illa lux dis¬
paruit. ⁊ illa aĩa sãctissima

Expanded text:
crucis supra pectus tenens, Simeonis Prophetae vaticinium decantavit. Quo finito, subito cunctis qui aderant cernentibus, tanta in loco in quo jacebat divinitus lux effulsit, ut instar solis radii splendor quorumlibet vibraret oculos, ne possent morientem virum gloriosum aliqualiter intueri. Qua quidem luce ad horam permanente, circumstantium quidem agmen angelicum ibidem viderunt undique discurrentium, uti scintillae in arundineto solent. Quidam vero Angelos non viderunt, sed vocem lapsam coelitus audierunt sic dicentem: Veni, dilecte mi: tempus est enim, ut mercedem accipias pro laboribus, quos mei causa viriliter supportasti. Quidam nec viderunt Angelos, nec hanc audierunt vocem: sed tantum cum his a beato Hieronymo illa finita voce, haec audierunt verba: Ecce ad te venio, pie Jesu, suscipe animam quam tuo recuperasti sanguine. Tunc subito illa lux disparuit, et illa anima sanctissima
Abbreviated transcription (Latin):
nusit ut aliquid euiere pro¬
tate debuissent. miꝰ iuuior
qui puidentior uidebatur:
alter senior qui custos mun¬
oris esset. P errexerũt utriq:
et de precio qd̃ acceperant ip̃e

Expanded text:
qui aliquid emere protate debuissent: unus junior, qui prudentior videbatur: alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique, et de pretio quod acceperunt, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ modico cauate ⁊ ualet eñ
onĩpotens deus etiã ĩ illo
montis cacumĩt aquã ꝓduc̾e:
nt nobis laborem tanti iti¬
neris dignetur auferre.
Qui euntes rupem montiᷤ¬
dãtent ĩuenerũt. Cñq ĩ eã
cõrauũ locũ fecissent: statĩ
aqua repletus est. Que tã
atq ab illo mõtis cacunũe
usq ad ĩferiora dirmetur.

Expanded text:
in modico cavate: valet enim in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferr» Qui euntes rupem montidantem invenerunt: cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae atque ab illo montis cacumine usq
Abbreviated transcription (Latin):
x hus autem mona¬
sterus que in codem loco cõ¬
struxerat: trii sursũ ĩ rupi¬
bz montis erãt. Et ualde e¬
rat frĩb lacboriosum semꝑ
adloum descende̾. ut aquam
haurire debuissent. maxime
quia ex deuexo montis lat̾e
erat graue descendentibus
ĩ uiaꝑiculũ. Tũc collecti
frẽs ex eisdem trib mõast̾us
ad dei fanaulũ bũdictũ ue¬
uerũt dicẽtes. L aboriosum
nobis est ꝓpter aquã qͦtidie
usq ad lacũ descende: et id¬
circo necesse est ex eodẽ loco
mionastia mutari. Quos
blaude cõsolatus dimsit.
et uocte cadem cũ paruo pu̾o
nonũe placido cuiꝰ suꝑius
memoriã feci: eusdẽ mõtis
ascendit rupem ÷ ibiq dinti
orauit. et or̃one cõpleta: tres
petras in loco eodem ꝓ signo
posuit. atq ad suũ ciuctis
illic nescientib mõasterm̃
redit. Cñq die alio ad eñ
ꝓ necessitate aque piedicti
fr̃es redissent: dixit. Ite et ri¬
peni illã in qua tres superi¬
nicẽ positas petras ĩneneritis

Expanded text:
x his autem monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inveneritis,
Abbreviated transcription (Latin):
nũsteriũ. quĩa mystermm̃
uescibat. nõ frustra horrire¬
rit. Qd̃ etiam. quilibet eor
acturus fuisse. nõ dubitat᷑.
si nõ illa terreretur sentẽtit
qua petrodictum est. Si
non lauero te: nõ habebis
partem uiecũ. Ub̃i apte
monstratur ⁊ ꝙ hͨ pedum

Expanded text:
nisterium, quia mysterium nesciebat, non frustra horruerit. Quod etiam quilibet eorum acturus fuisse non dubitatur, si non illa terreretur sententia, qua Petro dictum est: Si non lavero te, non habebis partem mecum. Ubi aperte monstratur quod haec pedum
Abbreviated transcription (Latin):
martine quẽ cernis. E hrastꝰ ego
sũ. Descẽsurꝰ ad t̾ras priꝰ mani¬
festare tibi uolui. Ad hec cũ beatꝰ¬
martinꝰ tacc̾t. nec qͥcꝙͣ resporisi
referret: iterare ausus c̃ diabolꝰ
ꝓfessionis audaciã. Martine qͥd
dubitas credeꝰ cũ uidcas: Xp̃s
ego sũ. Tũc ille reuelãte sibi
nõ se ĩ quit dñs ilis purpuratũ

Expanded text:
 inquit, Martine, quem cernis: Christus ego sum: descensurus ad terram prius me manifestare tibi uolui\\ ad haec cum Martinus taceret nec quidquam responsi referret, iterare ausus est diabolus professionis audaciam: \'Martine, quid dubitas credere, cum uideas? Christus ego sum\\ tum ille, reuelante sibi non se
Abbreviated transcription (Latin):
funere suscitatũ ꝑ brachiũ
capiens: aquãq a dextris ⁊
a fuustris qiͣ murũ stare iu¬
rens: de ꝓfũdo pelagi ad por¬
tũ ĩcolumẽ adduxit. At ille

Expanded text:
funere suscitatum per brachium arripiens, aquam a dextris et a sinistris quasi murum stare jubens, de profundo pelagi ad portum incolumem reduxit. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
ubi cũ uxore cuiusdã forni¬
cat fuerat: redire ad opidũ
ĩ quo morabatur tendens.⁊
cupiens solus nauẽ ĩgress
dĩce matris horas nauigã¬
do canẽ cepit. Cunq ĩuita¬
toriũ aue maria gr̃a plena

Expanded text:
ubi cum uxore alterius fornicatus fuerat, rediens, ad oppidum in quo morabatur tendere cucupiens, solus navem ingressus Dominicae Matris horas navigando canere coepit. Cumque invitatorium, Ave, Maria, gratia plena,
Abbreviated transcription (Latin):
re remansit. Eũq solus donii.¬
nice matris horas decãtaret:¬
⁊ hanc antiphoriã. pulchra es
⁊ detora. filia ihełm diceret: su¬
bito apparuit ei dña nr̃a ⁊ per

Expanded text:
 remansit. Cumque horas Dominicae Matris decantaret, et hanc antiphonam Pulchra es et decora, filia Jerusalem, diceret, subito apparuit ei Virgo Mar
Abbreviated transcription (Latin):
i concipitur ⁊ nascitur. Im¬
mo si diuina ratio ꝓspiciat᷑:
spũalis conceptioĩs eiꝰ dies
maiorfore approbatur ꝙͣ na
tiuitatis. Res eĩ maior exti¬
tit adã a deo creari: ꝙͣ filio a¬
de de matre nasci. Non est¬
enĩ mirũ: si hõ a deo creatꝰ
ac sacramẽta tenebris igno¬
rantie excecati. ideo respuũt
celebrare: eo ꝙ uiri ⁊ mulie

Expanded text:
i concipitur et nascitur. Inde si divina ratio perspiciatur, spiritualis conceptionis ejus dies major fore approbatur quam ejus nativitatis. Res enim major exstitit, Adam a Deo creari quam filios Adae de matre nasci; non est mirum si homo a Deo de matre aque mysteria tenebris ignorantiae excaecati ideo respuunt celebrare quod viri ac mulie
Abbreviated transcription (Latin):
celebrãdũ p̾dicauit. Et nos
frẽs charissimi nr̃a episcopa¬
li auctoritate idĩpra corrobo
ita sit reb temꝑalib occupãtꝰ:
aut propriis delictis desperatus:
quin beate uͥgĩs conceptionem
tur: sic debet excoli eiꝰ cõceptio.

Expanded text:
t. Et nos, fratres charissimi, nostra archiepiscopali auctoritate corroboramus ita sit rebus temporalibus aut propriis delictis desperatus, quin B. Mariae Virginis conceptionem tur
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo uis ut faciã: Ait
ula. Si sponsã carualent
cui adherẽ uis amore mei
dimiseris: me sponsã ĩ celesti
regno habebis. Et si cõceptioĩs
mee festũ ãnuatĩ sexto idus
decẽbris solẽnit celebraueris.
⁊ celebrandũ predicaueris:

Expanded text:
Quid vis, domina, ut faciam? Ait illa : Si sponsam carnalem, cui adhaerere vis, amore mei dimiseris, me sponsam in coelesti regno habebis; et si Conceptionis meae festum annuatim vi Idus Decembris solemniter celebraveris, et celebrandum praedica
Abbreviated transcription (Latin):
discurrebat. Nec mora fla¬
gellatur p̾dicta guidons uxor
ĩfirnutate graui. Et cogno¬
sceus quia durũ esset contͤ
stuułmui calcitrare: accersito
beruardo ueniã dep̾catur. et
prior ip̃a ꝯuersionis petit assẽ¬
sum. Deuiq uixta morem
eccl̾iasticũ seꝑata a uiro ĩter¬
ueĩente parili uoto castitatis.
ĩ cctum scimonialiũ transit

Expanded text:
discurrebat. Nec mora, flagellabatur praedicta Guidonis uxor infirmitate gravi. Et cognoscens quia durum sibi esset contra stimulum calcitrare, accersito Bernardo veniam deprecatur, et prior ipsa 1067 conversionis petit assensum. Denique juxta morem ecclesiasticum separata a viro, interveniente parili voto castitatis, in coetum sanctimonialium transiit
Abbreviated transcription (Latin):
pertate: Qd plura; Totiꝰ orbis ho¬
mines ad eũ cõflucbãt. ⁊ uniu̾sar
gentiũ uarictas: bellicosissimũ
cõtra demones uirũ cõspicere
gestiebãt. Nullus se frustra illuc
nis uite ciꝰ fucrit dignũ ẽ. ⁊ mc
cõmemorare ⁊ ⁊ uos cũ desiderio
audire: qr ⁊ hoc ĩ eo imitabile
cũctis fuit. Iuxta cõsuetudinẽ
ad uisendos fratres qͥ ĩ exteriori
mõte erãt: uenit. Ibiq a diuina
puidẽtia de sua morte cõdicẽs: ita
exorsus c̃ dicẽs. Ultuã filioli pa¬
tris audite sentẽtiã: nõ eĩ arbitror
ꝙ ĩ hoc scł̃o iterũ uos uisuri simꝰ
Cogit cõditio nature. ut post cẽ¬
tenariũ nunicrũ quẽ ãnis quĩq
supgredior iã resoluar. Ita locutꝰ
audiẽtiũ pectora cõtristauit: gemtꝰ
lachrymeqz dicta merẽtia cõsccu¬
te sũt. Amplexabãtur cũ unu̾si:
quasi iã de seculo recessurũ. At ille
tãꝙͣ alicna deserẽs ad ꝓpriã patriã profecturꝰ
magna cũ letitia p̾cipiebat⁊ desi¬

Expanded text:
erunt. Quid plura? Totius orbis homines ad eum confluebant, et universarum gentium varietas bellicosissimum contra daemones virum conspicere gestiebant. Nullus se frustra illuc nis vitae ejus fuerit, dignum est et me commemorare, et vos cum desiderio audire, quia et hoc in eo imitabile cunctis fuit. Juxta consuetudinem ad visendos fratres qui in exteriori monte erant, venit, ibique a divina providentia de sua morte condiscens, ita exorsus est: Ultimam, filioli, patris audite sententiam, non enim arbitror quod in hoc saeculo iterum vos visuri simus. Cogit conditio naturae, ut post centenarium numerum, quem annis quinque supergredior, jam resolvar. Ita locutus, audientium pectora contristavit: gemitus lacrymaeque dicta moerentia consecutae sunt. Amplexabantur eum universi, quasi jam de saeculo recessurum. At ille, tanquam aliena deserens, ad propriam patriam profecturus, magna cum laetitia praecipiebat, desi
Abbreviated transcription (Latin):
paricos cũ nõ mediotre ĩ cõmodi
senilia mẽbra turbasset ÷ uocatis
ad sc duob fratrib. quos ibidẽ
añ quĩdecĩ ãnos modico ĩ teruall
sciũctos ĩstituerat: quiq ei iã
seni ceperãt ministrare. ait ego
quidẽ filioli secũdũ eloquia scri¬
pturaꝵ patrũ gradior uiã÷ iã
cĩ dũs me ĩuitat. iã cupio uide
celestia: sed uos o uiscera mea
admoneo. ne tãti tẽporis labo¬
rẽ repẽte ꝑdatis. Hodie uos rt¬
ligiosũ studiũ arripuisse ar¬
bitramini: si cepte uolũtatis
fortitudo succrescet. Marias de¬
monũ nostis ĩsidias. uidistis
eoꝵ ⁊ ĩpetus ferores ⁊ uires elt¬
minatas. Ad icsũ suspirate. ⁊ credu¬
itatẽ noĩs ciꝰ uestris figite mc̃ti¬
bus: ⁊ a certa fide uniu̾si demo¬
nes fugabũtur. Memẽtote etiã
amonitionũ meaꝵ÷ ⁊ ĩccrte cõ¬

Expanded text:
paucos, cum non mediocre incommodum senilia membra turbasset, vocatis ad se duobus fratribus, quos ibidem ante quindecim annos modico intervallo sejunctos instituerat, quique etiam ei jam seni coeperant ministrare, ait: Ego quidem, filioli, secundum eloquia Scripturarum , patrum gradior viam; jam enim Dominus me invitat, jam cupio videre coelestia. Sed vos, o viscera mea, admoneo, ne tanti temporis laborem repente perdatis. Hodie vos religiosum studium arripuisse arbitremini, et quasi coeptae voluntatis fortitudo succrescet. Varias daemonum nostis insidias, vidistis eorum et impetus feroces, et vires effeminatas. Jesum suspirate, et credulitatem nominis ejus vestris figite mentibus, et a certa fide universi daemones fugabuntur. Mementote etiam admonitionum mearum et incertae con
Abbreviated transcription (Latin):
uator noster ih̃s xp̃s glorificãtes
se glorificat: ⁊ seruẽtib sibimet
nõ tãtũ regna celoꝵ. sed etiã hic
ĩ ipsis mõtiũ secretis latere cupiẽ¬
tib: fame tribuit nobilitatẽ sci¬
licet. ut ⁊ ipsi fruãtur laude meri¬
toꝵ: ⁊ ceteri eoꝵ ꝓuocc̃tur exẽplis

Expanded text:
ficantes se glorificat, et servientibus sibimet, non tantum regna coelorum, sed etiam hic in ipsis montium secretis latere cupientibus, famae tribuit nobilitatem; scilicet, ut et ipsi fruantur laude meritorum, et caeteri eorum provocentur exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ philosophi duo gẽtiles ueric¬
rũt ad cũ putãtes authoniũ se pos¬
se decipere. Erat cĩ ĩ suptriori mõ¬
te. Quos cũ uidisset paganos ĩtel¬
lexit ex uultu: ⁊ procedẽs ad eos ꝑ
ĩterpretẽ. ita cepit dicere. Quare
tã longe ad stultũ hominẽ sapiẽ¬
tes se uexart uoluerũt: Illis dicẽti¬
bus nõ ẽẽ illũ stultũ. sed nimiũ
sapientẽ; uigilãter respõdit. Si ad
stultũ uenistis: suꝑfluus ẽ labor
uester. Si autẽ putatis me sapĩtẽ
ẽez et sapientiã habere. bonũ ẽ: unu
tamiini q̃ ꝓbatis. qr bona cõuenit
inutari. Si ergo ad uos ue¬
uissẽ. uos imutarer⁊ scd qr uos ad
ue quasi ad sapientẽ ueiuistis:
estote sicut egoᷤ christiam. Abcesse¬
qr litcras ignoraret: tali disputa¬
tione colligauit dicẽs. Respõdete
mchi. Quid priꝰ ẽ sensus ã litert:
Et qͥd cuiꝰ crordiũ. sc̃sus ex literis.¬
ã litere oriũtur ex sensu: Illis
asserẽtib. qr sẽsus esset auctor atq

Expanded text:
ilosophi duo gentiles venerunt ad eum, putantes Antonium se posse decipere. Erat vero in superiori monte. Quos cum vidisset, paganos intellexit ex vultu; et procedens ad eos, per interpretem ita coepit loqui: Quare tam longe ad stultum hominem sapientes se vexare voluerunt? Illis dicentibus, non esse illum stultum, sed et nimium sapientem, vigilanter respondit: Si ad stultum venistis, superfluus est labor vester; si autem putatis me sapientem esse, et sapientiam habere, bonum est ut imitemini quod probatis, quia bona convenit imitari. Si ego ad vos venissem, vos imitarer; sed quia vos ad me quasi ad sapientem venistis, estote, sicut ego sum, Christiani. Abscessequia litteras ignoraret, tali disputatione colligavit, dicens: Respondete mihi, quid prius, sensus an litterae? et quid cujus exordium? San litterae oriuntur ex sensu? » Illis asserentibus quia sensus esset auctor atque
Abbreviated transcription (Latin):
macritor. Que licet parciori serm̃one
stis adu̾tere qualit̾ honio dei a
pueritia ad seuectã psq pͥueni̾t.
⁊ qd̃ oĩ sẽper dubitatiõe calcata.
ti aliquãdo cõcesserit. Magis aũt
equalitatẽ ꝓpositi tenẽs. nec uesti¬
mentũ mutauit. nec pedes lauit
nec escã sectatꝰ ẽ meliorẽ. Sculoꝵ
quoq aciẽ. ⁊ nunierũ dentiũ
licet paululũ ob etatẽ uiderẽt
attriti: necnõ pedũ ĩcessũ. totiꝰ
ttiã corporis firmitatẽ: ita cõtra
iira nature. meritoꝵ gr̃a custo¬
duut : ut lautor corpor q̃ bal¬
neis atq deliciis cõfouẽtur: hi¬
larior eiꝰ caro uidetur. Hũc itao¬

Expanded text:
meritorum: quae licet parciori, ut praedmeritorum: quae licet parciori, ut praedstis advertere qualiter homo Dei a pueritia ad senectam usque pervenerit; et quod omni semper dubitatione calcata, ti aliquando concesserit. Magis autem aequalitatem propositi tenens, nec vestimentum mutavit, nec pedes lavit, nec escam sectatus est molliorem; oculorum quoque aciem, et numerum dentium, licet paululum ob aetatem viderentur attriti, necnon et pedum incessum, totius etiam corporis firmitatem, ita contra jura naturae meritorum gratia custodivit, ut lautorum corporum, quae balneis atque deliciis confoventur, hilarior ejus caro videretur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
mie ut nostis ctiã circa me ser¬
c̃tur obscquia. Huiꝰ cĩ rci gr̃a
naxinie huc sũ regressus. Uos
hoc corpusculũ. resiliet ĩcorruptũ.
Destimẽtoꝵ autẽ mcoꝵ sit ista di¬
uisio. Melotẽ ⁊ palliũ tritũ cui
supiacco athanasio ep̃o date: qd̃
michi nouũ ipse detulerat. Sera¬
pion ep̃s aliũ accipiat melotẽ:
uos cilicinũ habetote uestumc̃tũ.
uobiscũ. Berba finerat. ⁊ osculãti¬
bus cũ discipulis extendẽs paulu¬
lũ pedes. mortẽ letꝰ aspexit: ita ut
ex hylaritate uultꝰ eiꝰ angeloꝵ sãctor
qͥ ad ꝑfcrendã animã ciꝰ descẽderãt
p̾sentia noscẽtur. Hos ĩtuẽs tãꝙͣ
anucos uide̾t auimã. exalauit: ⁊
additꝰ ẽ patrib sius. secũdũ ordi¬
nẽ scripturaꝵ. Seruauetãt man¬
data discipuli ⁊ ĩuolatũ. ut p̾cepe¬
rat corpꝰ humo operic̃tes: ⁊ ne¬
no ĩterĩ usq ad hãc dic̃ p̾ter eos
ubi sit cõditũ. nouit. Uic antho¬
no uitot̾minꝰ fuit: ista prĩcipia

Expanded text:
me ritus etiam circa me serventur obsequia. Hujus enim rei gratia maxime huc sum regressus. Vos hoc corpusculum resurget incorruptum. Vestimentorum autem meorum sit ista divisio: Melotem et pallium tritum, cui superjaceo, Athanasio episcopo date, quod mihi novum ipse detulerat. Serapion episcopus aliam accipiat melotem; vos cilicinum habetote vestimentum, IX.--Verba finierat, et osculantibus se discipulis, extendens paululum pedes, mortem laetus aspexit; ita ut ex hilaritate vultus ejus, angelorum sanctorum, qui ad perferendam animam ejus descenderant, praesentia nosceretur.cos videret, animam exhalavit, et additus est patribus secundum ordinem Scripturarum. Servaverunt mandata discipuli, involutum ut praeceperat corpus humo operientes; et nemo interim usque ad hanc diem, praeter eos, ubi sit conditum, novit. Legatnio vitae terminus fuit, ista principia
Abbreviated transcription (Latin):
nebãtur. nec poterãt obtinere iu¬
stitiã: ita cos obuixe defẽdebat. ut
ꝓpse ꝓ illis pati uide̾tur ĩiuiriam
Multis utilis fuit p̾clari senis
medicũ xp̃s ĩdulserat. Qus nõ
tristitiã apud ãthoniũ nuitauit

Expanded text:
 nec poterant obtinere justitiam, ita eos obnixe defendebat, ut ipse pro illis pati videretur injuriam. Multis utilis fuit praeclari senis medicum Christus indulserat. Quis non tristitiam apud Antonium mutavit
Abbreviated transcription (Latin):
culũ trahit ĩ quodã lapide: eius¬
dẽ alligatiõe funiculi tenc̾tur.
Tandẽ cõfecto itinere ad mona¬
chos qͥ ĩuitauerãt ꝑuenit. Tũc ue¬
ro quasi patri oẽs obuiã currũt:
⁊ honorifico salutatu ĩ oscula ciꝰ
⁊ amplexus certatĩ rũũt. Propo¬
sito feruẽti gandet anthoniꝰ. ⁊ letã¬
tib de aduẽtu suo cũctis: quasi
enceria de mõte portãs spiritua

Expanded text:
culum trahit, in quodam lapide ejusculum trahit, in quodam lapide ejusdem alligatione funiculi teneretur. Tandem confecto itinere ad monachos qui invitaverant pervenit. Tunc vero quasi patri omnes obviam occurrerunt et honorifico salutatu in oscula ejus et amplexus certatim ruunt. Proposito ferventi gaudet Antonius; et laetantibus de adventu suo cunctis, quasi xenia de monte portans, spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
demonũ erat cõmunis ĩteritus
qͥ oĩ studio laborãtes ãthoniũ a
deserto ciicere nõ ualucrũt. Mi¬
rãdis plus mirãda succedũt Nõ
⁊tãtarũ uictoriar homo fratrũ
p̾cib uĩcitur. Amonachis cĩ ro¬
gatus ut cos dignarctꝰ ĩuisere.
riebat᷑. Derũ ĩ medio itinere bi¬
bẽdi subsidia defecerũt. Ardor n¬
mius. estus ĩtollerabilis: mortẽ
rũt saltẽ collectã pluuiis laciiã:
nichil prorsus remedii. nichil
occurrit penitꝰ ad salutẽ. ouit¬
scnẽ fratrũ cõmune discrimẽ:
⁊ uehemẽtissĩe cõtristatꝰ ĩgemuit.
Dehĩca solita p̾cũ auxilia cõfu¬
giẽs paululũ ab eis secessit: ibiq
geiubz fixis supplices manꝰ tetẽ¬
dit ad dũm. Nec mora. ⁊ ad pri¬
mas rogãtis lachrymas ĩ or̃oĩs
loco. fons ebuliẽs erupitz ibiq
extĩcta siti ⁊ arẽtia mẽbra refecta
sũt: ⁊ plenis utrib ĩuentũ potãt
camelũ. Ita eĩ casu euenerat. ut
camclꝰ errãs ꝑ heremũ dũ funi¬

Expanded text:
 erat communis interitus; qui omni studio laborantes, Antonium a deserto deducere non valuerunt. Mirandis plus miranda succedunt. CAPet tantarum victoriarum homo fratrum precibus vincitur. A monachis enim rogatus, ut eos dignaretur invisere, riebatur. Verum in medio itinere bibendi subsidia defecerunt. Ardor nimius, aestus intolerabilis, mortem aerunt saltem collectam pluviis lacunam, nihil prorsus remedii, nihil occurrit penitus ad salutem. senem fratrum secum commune discrimen, et vehementissime contristatus ingemuit. Dehinc ad solita precum auxilia confugiens, paululum ab eis secessit; ibique, genibus fixis, supplices manus tetendit ad Dominum. Nec mora, et ad primas rogantis lacrymas, in orationis loco fons ebulliens erupit, ibique exstincta sitis, et arentia membra refecta sunt, et plenis utribus inventum potant camelum. Ita enim casu evenerat, ut camelus errans per eremum, dum funi
Abbreviated transcription (Latin):
munera ⁊ alia istiusmodi signa
sũt: q̃ monachor cõcordi sepe rela¬
tione cognouiniꝰ. Qerũ nõtantũ
his adhibendꝰ ẽ stũpor: qr nuilto
plus q̃ sequũt᷑ cõditionẽ nostre
fragilitatis excedũt. Aliquãdo dũ¬

Expanded text:
mera et alia istiusmodi signa sunt, quae monachorum concordi saepe relatione cognovimus. Verum non tantum his adhibendus est stupor, quia multo plus quae sequuntur conditionem nostrae fragilitatis excedunt. Hora
Abbreviated transcription (Latin):
tres aguito loco tãꝙͣ ad patrẽ
filii sollicite almiẽta trãsiterẽt ÷
uidẽs anthoniꝰ ꝙ ob suũ refrigeriũ
muttis onerosus labor ĩdiceref᷑:
⁊ parcẽs etiã ĩ hoc mouachis ro¬
gauit unũ de adueniẽtib ut sar¬
culũ sibi bis acutũ cũ frumc̃to
defcrat. Quib allatis circiuẽs mõ¬
tẽ haud grãdẽ cutture aptũ: repe¬
rit locũ ad quẽ deriuata aqua de¬
super poterat ĩflucre. Ibiqz senu¬
nauit. atq exĩde ãnuũ sibi paric̃
laborãs gaudebat ꝙ sinc cuinsꝙͣ
molestia ex ꝓpriis manib uiuc̾t
ĩ deserto. Sed cũ rursus etiã illuc
quidã uenire cepissẽt ÷ nusertꝰ ẽ
laslitudiui coꝵ ⁊ olus ĩ paruo t̾re
cespite coluit: ut post asperũ iter
aliqũ uenic̃tes. solatio refouerẽt:
hoc fratrũ fuit refrigeriũ: ⁊ par¬
quã illuc adueruebãt depaste sũt:
e qͥbus unã app̾hendẽs dixit oĩb
Eur me leditis: nichil a me tese:
Abite: ⁊ ĩ noĩc diũ ue huc appro¬

Expanded text:
tres, agnito loco, tanquam ad patrem filii, sollicite alimenta transmitterent, videns Antonius quod ob suum refrigerium multis onerosus labor indiceretur, et parcens etiam in hoc monachis, rogavit unum de advenientibus, ut sarculum sibi, bis acutum cum frumento deferret. Quibus allatis circumiens montem, haud grandem culturae aptum reperit locum, ad quem derivata aqua desuper poterat influere; ibique seminavit; atque exinde annuum sibi panem laborans, gaudebat, quod sine cujusquam molestia ex propriis manibus viveret in deserto. Sed cum rursus etiam illuc quidam venire coepissent, misertus est lassitudini eorum, et olus in parvo terrae cespite coluit, ut post asperum iter aliquo venientes solatio refoverentur. Hoc fratrum refrigerium et parunt: e quibus unam apprehendens dixit omnibus: Cur me laeditis, nihil a me laesae? abite, et in nomine Domini ne huc appro
Abbreviated transcription (Latin):
a deo nussũ comitẽ suscipietes:
ãplexi sũt eiꝰ societatẽ. Tribus
autẽ dieb ⁊ noctib itincre cõfec¬
to. ĩuenit mõtẽ ualde excelsũ
ad cuiꝰ radices fons aque duicis
labebat᷑: ⁊ cãpus nõ magnꝰ to¬
tũ ambiẽs mõtẽ. qͥ palnus per-¬
paucis. ⁊ his neglectis cõsitus
erat. Hũc anthoniꝰ locũ quasi a
deo sibi offerret᷑ amplexꝰ ẽ. Is
eĩ locus erat quẽ sibi ad flumui¬
nis ripã sedẽti. qͥ loquebat᷑ osten¬
derat. Et primo qͥdem accipiẽs
a comitibz panes solus remãsit

Expanded text:
tes, amplexi sunt ejus societatem. Tribus autem diebus et noctibus itinere confecto, invenit montem valde excelsum, ad cujus radices fons aquae dulcis labebatur, et campus haud magnus totum ambiens montem, qui palmis perpaucis, et his neglectis, consitus erat. Hunc Antonius locum, quasi a Deo sibi offerretur, amplexus est. Is enim erat quem sibi ad fluminis ripam sedenti qui loquebatur ostenderat. Et primo quidem accipiens a comitibus panes, solus remansit
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ lamabat dentib: ⁊ oculoꝵ
nitebat᷑ lumẽ extĩguere ⁊ prexit
ad mõtẽ. rogabatq bcatũ senẽ:
ut pro se dum̃ rogaret. Orauit
anthoniꝰ. dixitq ad eũ. Uade ⁊¬
⁊ curaberis. Illo ĩcredulo sibi ⁊
uiolẽter ibidẽ cõtra p̾ceptũ remo¬
rãti eadẽ geminabat ãthoniꝰ di¬
cens. Hic curari nõ poteris. egre¬
dere ⁊ calcata egypto. statĩ te mi¬
sericordia xpĩ cõsequet. Tandem
credidit ⁊ ꝓfectꝰ c̃: ac uisa egypto
secũdũ ꝓmissionẽ seius quã
ei dñs orãti reuelauerat ĩfesta¬

Expanded text:
dentibus, et oculorum nitebatur lumen exstinguere, perrexit ad montem, rogabatque beatum senem ut pro se Dominum rogaret. Oravit Antonius, dixitque ad eum: Vade, et curaberis. Illi incredulo sibi, et violenter ibidem contra praeceptum remoranti, eadem geminabat Antonius, dicens: Hic curari non poteris: egredere, et calcata Aegypto, statim te misericordia Christi consequetur. Tandem credidit, et profectus est; ac visa Aegypto, secundum professionem senis, quam ei Dominus oranti revelaverat, infesta
Abbreviated transcription (Latin):
aliquãdo flic̃ noĩe licũ subitis
aqus ĩundatũ trãsuadart : roga¬
iutq theodorũ qͥ cũ ipso erat ut
panlulũ a suo separarit᷑ aspectu:
ne nuditatẽ corporis ĩuicẽ uterq
cõspicerẽt. Recessit theodorus. et¬
nichilominꝰ ille seipsũ cũ ruda¬
re uellet crubuit. Eogitãtẽ autĩ
eũ ĩ alterã ripã uirtꝰ diuina trãs¬
posuit. Quodã aut̃ tĩpore cũ er¬
isset ad exteriora monasteria. et
rogatꝰ esset a frãtrib ÷ ut ĩ nami
quadã cũ monachis ꝓficiscẽtib
iret: ascẽdit. ⁊ solus ex oĩbus odorẽ
seusit tcterrimũ ⁊ asserebãt cũcti
pisciũ salsoꝵ. ⁊ caricaꝵ: cũ ĩ naui
positarũ. hũc c̃ẽ putorẽ. At ille
alteriꝰ rei fctorc̃ se sentire affiriã¬
uit. Adhuc loquẽte illo. adolescẽs
quidã possessus a demone: qͥ proce¬
deus uixta cariuã se abscõdecat
repẽte exclamiaiit. Quo statĩ per

Expanded text:
aliquando flumen nomine Lycum subitis aquis inundatum transvadare ; rogavitque Theodorum, qui cum ipso erat, ut paululum a suo separaretur aspectu, ne nuditatem corporis invicem uterque conspicerent. Recessit Theodorus, nihilominus ille seipsum cum nudare vellet, erubuit. Cogitantem autem eum in alteram ripam virtus divina transposuit. Ruisset ad exteriora monasteria, et rogatus esset a fratribus ut in navi quadam cum monachis proficiscentibus oraret, ascendit, et solus ex omnibus odorem sensitpiscium salsorum et tarichorum in navi positorum hunc esse putorem. At ille alterius rei fetorem se sentire affirmavit. Adhuc loquente illo, adolescens quidam possessus a daemone, qui procidens juxta carinam se navis absconderat, repente exclamavit. Quo statim per
Abbreviated transcription (Latin):
His reb trãsactis. cũ ꝑsecutio
ĩpiissima maxinuani furore
uesano uastaret ecclesiã sãctis
martyrib alexãdriã ꝑductis:
relicto ⁊ ipse monasterio secut
ẽ futuras xp̃ĩ uictimas: dicẽs.
Pergauiꝰ ad gloriosos fratrũ
triũphos: ut aut ipsi cõgrediamͤ.
aut specteniꝰ alios p̾liãtes. Et
amore qͥdem iã martyr crat⁊ scd
cũ tradere se ultro nõ ualeret:¬
⁊ sociari cõfessorib ĩ metallis
uel ĩ carcerib cõstitutis÷ mag¬

Expanded text:
His rebus transactis, cum persecutio impiissima Maximiani furore vesano vastaret Ecclesiam, sanctis quoque martyribus Alexandriam perductis, relicto et ipse monasterio secutus est futuras Christi victimas, dicens: Pergamus ad gloriosos fratrum triumphos, aut ipsi congrediamur, aut spectemus alios praeliantes. Et amore quidem jam martyr erat, sed cum tradere se ultro non valeret, et sociari confessoribus in metallis vel in carceribus constitutis, mag
Abbreviated transcription (Latin):
õ negauit. Nã plures uexatoꝵ
ite monasteriũ eiꝰ clauso ĩtro¬
u dormiẽtes fidelib. ꝑ eũ ad
hristũ p̾cibus curabãtur. Hec
li multitudo uenẽtiũ desidera
isolitudinẽ auferẽs tedio fuit.
Metuẽs itaqz ne signoꝵ copi¬
sa cõcessio÷ aut suũ animũ
tolleret: aut alios plus de se
iperiorẽ thebaidẽ ꝑgere cogita¬
it: ubi nullꝰ eũ agnoscẽt. Et
fratrib acceptis panib. se¬
bat suꝑ fluminis ripã: trã¬
tũ nauis obseruãs. Illo talia
gitãte uox ad cũ desup facta
t ille ĩtrepide qͣsi cõsuetã uocẽ
quẽtis agnoscẽt; respondit.
uoniã nõ sinũt me quiescere
opuliz idcirco ad superiorẽ the¬
aidẽ ire optimũ duxi: p̾cipue
ad ea exigor. q̃ uirtutẽ mee
nsillanimitis excedũt. Et uox
D illũ ait. Si ad thebaidẽ uadas.
ad pastoralia ut cogitas. per¬
as: maiorẽ ac duplicẽ susti¬
cbis laborẽ. Si autẽ uere qͥesce.¬
re cupis: uade nũc ad ĩterius
desertũ. Eũq anthoniꝰ dice̾̃t et

Expanded text:
avit. Nam plures vexatorum ante monasterium ejus, clauso introitu, dormientes, fidelibus per eum ad Christum precibus curabantur. Haec illi multitudo venientium, desideratam solitudinem auferens, taedio fuit. Metuens itaque ne signorum copiosa concessio aut suos animos extolleret, aut alios plus de se uperiorem Thebaidem pergere cogitavit, ubi nullus eum agnosceret. Et a fratribus acceptis panibus, sedebat super fluminis ripam, transitum navis observans. Illo talia cogitante, vox ad eum desuper facta At ille intrepide, quasi consuetam vocem loquentis agnosceret respondit: Quoniam non sinunt me quiescere populi, idcirco ad superiorem Thebaidem ire optimum duxi; praecipue, quia ea exigor quae virtutem meae pusillanimitatis excedunt. Et vox ad illum ait: Si ad Thebaidem vadas, et ad pastoralia, ut cogitas, pergas, majorem ac duplicem sustinebis laborem. Si autem vere quiescere cupis, vade nunc ad interius desertum. Cumque Antonius diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
nastcrio remiẽ õm̃o suscipertt
martinianꝰ militũ p̾positꝰ. cuiꝰ fi¬
lia ĩmũdi spiritꝰ ĩfestationib qͣtie¬
batur: pulsãs ostiũ obsecrabat.
ut suo pigriori subueniret: et
exiẽs. Dcũ ꝓfilia dep̾carct᷑. Eũc ile
aperire qͥdẽ nunime uoluit: ꝓspi¬
ciẽs uero desup ait.O homo qͥd
nicũ poscis auxiliũ: Mortalis ⁊
ego sũ. ⁊ sociꝰ tuc fragilitatis. Si
autẽ credis ĩ christũ cui descriuo:

Expanded text:
o neminem omnino susciperet, Martinianus militum praepositus, cujus filia immundi spiritus infestationibus quatiebatur, pulsans ostium obsecrabat, ut suo pignori subveniret, et exiens, Deum pro filia precaretur. Tum ille aperire quidem minime voluit: prospiciens vero desuper, ait: O homo, quid meum poscis auxilium? mortalis et ego sum, et tuae socius fragilitatis; si autem credis in Christum, cui deservio,
Abbreviated transcription (Latin):
prĩ referte q̃ nostis: ⁊ ego q̃ per
lõguã ctatẽ cõsecutꝰ sũ quasi
filiis ĩdicabo. Hoc sit autẽ pri¬
mũ cũctis ĩ cõmune mãdatũ:
nullũ ĩ arrepti ꝓpositi uigore
la scessẽt sed quasi ĩcipientem
augere sẽper debere qd̃ ceperit:
p̾sertĩ cũ humane uite spatia.
et̾nutati cõparata breuissuma

Expanded text:
patri referte quae nostis, et ego quae per patri referte quae nostis, et ego quae per longam aetatem consecutus sum quasi filiis indicabo. Hoc sit autem primum cunctis in commune mandatum, nullum in arrepti propositi vigore lassescere, sed quasi incipientem augere semper debere quod coeperit, praesertim cum humanae vitae spatia, aeternitati comparata, brevissima