comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ria demonstrauit. Eiusdẽ autem substantiȩ
sunt. et quȩ demonstrauit. & cui demonstra.¬
uit. S cartaginẽ ut haberet memoria tua: ꝑ
oculos tuos hausta ẽ. imago hȩc. Uidisti enĩ
quod in memoria recondes. Sic arborem qͣm
ĩudisti: meministi. sic montẽ. sic fluuiũ. sic
amici faciem. sic inimici. sic patris. sic matris.
filii. uicini. sic litterarũ in codice conscripta-¬
rum. sic ipsius codicis. sic huius basilicȩ. Om.¬
nia ista uidisti. & uisa quia iam erant me-¬
moriȩ cõmendasti: & tanquã posuisti illic
quȩ uideres cogitando cũ uelles. ęciam cũ ab
istis corporis oculis ab fuissent. Uidisti enim
cartaginem cũ esses cartagine: accepit speciẽ
ꝑ oculos anima tua. Hec species recondita ẽ.
in memoria tua: & seruasti aliquid intus
homo apud cartaginẽ constitutus. qđ pos¬
ses apud te: uidere etiam cũ ibi ñ esses. hȩc
om̃ia forinsecus accepisti. Pater quȩ demõ.¬

Expanded text:
ria demonstravit. Ejusdem autem substantiae ria demonstravit. Ejusdem autem substantiae est, et quae demonstravit, et cui demonstravit. Sed Carthaginem ut haberet memoria tua, per oculos hausta est imago haec: vidisti enim quod in memoria reconderes. Sic arborem quam meministi vidisti, sic montem, sic fluvium, sic amici faciem, sic inimici, sic patris, matris, fratris, sororis, filii, vicini; sic litterarum in codice conscriptarum, sic ipsius codicis, sic hujus basilicae: omnia ista vidisti, et visa quia jam erant, memoriae commendasti; et tanquam posuisti illic quae videres cogitando cum velles, etiam cum ab istis corporis oculis abfuissent. Vidisti enim Carthaginem cum esses Carthagini, accepit speciem per oculos anima tua; haec species recondita est in memoria tua, et servasti aliquid intus homo apud Carthaginem constitutus, quod posses apud te videre etiam cum ibi non esses. Haec omnia forinsecus accepisti. Pater quae demon
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũq eam nostis uidistis cartaginẽ. Nũ¬
quid tot sunt cartagines quot anmȩ urȩ:
Om̃s uidistis ꝑ nom̃ hoc: ꝑ quatuor has sil¬
labas notas uobis crumpentes exore meo
tacte sunt aures ur̃e. factus ẽ. sensus anime
ꝑ corpus. & ab alia uitentione reflexus ẽ.
anius adid quod ibi erat & uidit carta-¬
ginẽ. Nũquid tunc ẽ. ibi cartago facta: lam
ibi erat. s latebat. Quare latebat: Quia am¬
mus tuus aliud attendebat. Cũ uͦ reflexa ẽ.
cogitatio adid quod erat in memoria. in de
formata ẽ: & uisio quȩdã animi facta est.
Antea ñ erat uisio. s erat memoria: refle-¬
intendes conũsȩ ad se intentiomi cogitatio¬
nis ostendit. Ecce facta ẽ. a mnemoria demõ.¬
stratio. facta ẽ. in cogitatione uisio. &e milla
uerba in medio cucurrert̃: nullũ ex corpore
signũ datũ est: nec in niusti. nec scripsisti. nec
sonuisti. & tam̃ cogitatio uidit quod memo.¬

Expanded text:
quicumque eam nostis, vidistis Carthaginem. Numquicumque eam nostis, vidistis Carthaginem. Numquid tot sunt Carthagines quot animae vestrae? Omnes vidistis per nomen hoc: per quatuor has syllabas notas vobis, erumpentes ex ore meo, tactae sunt aures vestrae, tactus est sensus animae per corpus, et ab alia intentione reflexus est animus ad id quod ibi erat, et vidit Carthaginem. Numquid tunc est ibi Carthago facta? Jam ibi erat, sed latebat. Quare ibi latebat? Quia animus tuus in aliud attendebat: cum vero reflexa est cogitatio tua ad id quod erat in memoria, inde formata est, et visio quaedam animi facta est. Antea non erat visio, sed erat memoria: refleintenderes, conversae ad se intentioni cogitationis ostendit. Ecce facta est a memoria demonstratio, facta est in cogitatione visio; et nulla verba in medio cucurrerunt, nullum ex corpore signum datum est; nec innuisti, nec scripsisti, nec sonuisti; et tamen cogitatio vidit quod memo
Abbreviated transcription (Latin):
inueniamꝰ hoc quod dicimus quomͦ demons.¬
tret pater filio & filius uideat quod demonstrat
pater antequã fiat aliquid a patre ꝑfilium.
Sed cum dixero & intellexeris. nec sic putes. iã
illud aliquid tale esse: ut serues ibi pietatem
quã uolo ate seruari. & p̃cipue moneo. id est
ut si non uales comp̃hende ds̃ quid sit. parũ
ñ tibi putes esse scire quid ñ sit. Ecce in m̃te
tua uideo aliqua duo. memoriã tuã & cogi¬
tationem tuam. id ẽ. quasi aciem quandã et ob.¬
tutum animȩ tuȩ. Uides aliqͥd & ꝑ oculos ꝑci.¬
pis: & cõmendas memoriȩ. Ibi ẽ. intus quod
memoriȩ cõmendasti. in abdito recondicũ qͣsi
in horreo. quasi inthesauro: quasi in secretario
quodam &e penetrali int̾iore. Cogitas aliũde:
intentio tua alibi ẽ. illud quod uidisti in me¬
moria tua ẽ. & ñ uidetur atẽ. quia cogitatio
tua in aliud intendit᷑. Modo probo: scientib
loquor. Cartaginẽ nomino. Om̃s mͦ intus

Expanded text:
inveniamus hoc quod dicimus; quomodo demonsinveniamus hoc quod dicimus; quomodo demonstret Pater Filio, et Filius videat quod demonstrat Pater, antequam fiat aliquid a Patre per Filium. Sed cum dixero et intellexeris, nec sic putes jam illud aliquid tale esse, ut serves ibi pietatem, quam volo a te servari, et praecipue moneo: id est, ut si non vales comprehendere Deus quid sit, parum non tibi putes esse scire quid non sit. 11. Ecce in mente tua video aliqua duo, memoriam tuam et cogitationem tuam, id est, quasi aciem quamdam et obtutum animae tuae. Vides aliquid, et per oculos percipis, et commendas memoriae: ibi est intus quod memoriae commendasti, in abdito reconditum quasi in horreo, quasi in thesauro, quasi in secretario quodam et penetrali interiore. Cogitas aliunde, intentio tua alibi est; illud quod vidisti in memoria tua est, et non videtur a te, quia cogitatio tua in aliud intenditur. Modo probo, scientibus loquor: Carthaginem nomino, omnes modo intus
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternitatẽ: Ergo ibi nulla mutabilitas. Ag¬
nosce inte aliquid quod uolo dicere intus.
intus inte: non inte quasi in corpore tuo.
Nam & ibi potest dici inte. Inte ẽ. enĩ sani¬
tas. inte quȩlibet ętas sed sedm̃ corpus: inte
est manus: pes tuus. sed aliud ẽ. inte intͦ.
aliud ĩnte tanquã in ueste tua. Sed relinque
foris & uestem tuã & carnẽ tuam: descende
inte. adi secretarium tuũ. mentẽ tuam. &
ibi ude quod uolo dicere si potueris. Si enĩ
tu ipse a te longe es: dõ propinquare un.¬
de potes: Dicebam de dõ. & intellecturũ
te arbitrabaris: de anima dico. dete dico.
intellige. ibi te probato. Non enĩ ualde lon¬
ge ꝑgo in exempla: quando de mente tua
uolo aliquã similitudinẽ dare ad dm̃ tuũ:
quia utiq ñ in corpore s in ipsa mente fac¬
tus ẽ. homo ad imaginẽ dĩ. In similitudi¬
ne sua dm̃ queramtis. in imagine sua
creatorem agnoscamus: ibi intus si potuerimꝰ

Expanded text:
aeternitatem? Ergo ibi nulla mutabilitas. 10. Agaeternitatem? Ergo ibi nulla mutabilitas. 10. Agnosce in te aliquid, quod volo dicere, intus, intus in te; non in te quasi in corpore tuo, nam et ibi potest dici in te. In te est enim sanitas, in te quaelibet aetas, sed secundum corpus; in te est manus, pes tuus: sed aliud est in te intus, aliud in te tanquam in veste tua. Sed relinque foris et vestem tuam et carnem tuam, descende in te, adi secretarium tuum, mentem tuam, et ibi vide quod volo dicere, si potueris. Si enim tu ipse a te longe es, Deo propinquare unde potes? Dicebam de Deo; et intellecturum te arbitrabaris: de anima dico, de te dico; intellige, ibi te probabo. Non enim valde longe pergo in exempla, quando de mente tua volo aliquam similitudinem dare ad Deum tuum; quia utique non in corpore, sed in ipsa mente factus est homo ad imaginem Dei. In similitudine sua Deum quaeramus, in imagine sua Creatorem agnoscamus. Ibi intus, si potuerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
in deterius mortui erant. ideo reuiuiscant.
reuiuiscendo morientur in meluis. quia ce
reuiuiscendo ñ erunt quod erant. Non esse
autem quod erat mors ẽ. S forte si in meliuis
est: non appellet᷑ mors. Appellauit illã mor.¬
tem apłs. Si autem mortui estis inquit cum¬
xp̃o ab elementis huiꝰ mundi: quid adhuc
uelut uiuentes de hoc mundo decernitis:
Et iterum. Mortui enim estis: & uita ur̃a
abscondita ẽ. cum xp̃o in dõ. Mori nos uult
ut uiuamus: quia uiximus ut morerem᷑.
Quicquid gͦ & a meliore in deterius. et a
deceriore in melius moritur. non ẽ. hoc ds̃:
quia neq in melius ire potest sũma bonitas.
neq indeterius uera ȩternitas. Uera enim
ȩternitas ẽ: ubi temporale nichil est. E rat
autem modo hoc & modo illud: iã tempꝰ
admissũ est eternũ non ẽ. Nam &e noueritis
quia non sic ds in mortalis quomodo anima:
tem: nisi quia hoc aꝑte dixit solus habet
in cõmutabilitatẽ. quia solus habet ueram

Expanded text:
In deterius mortui erant, ideo reviviscunt. In deterius mortui erant, ideo reviviscunt. Reviviscendo moriuntur in melius, quia et reviviscendo non erunt quod erant: non esse autem quod erat, mors est. Sed forte, si in melius est, non appellatur mors? Appellavit illam mortem Apostolus: Si autem mortui estis cum Christo ab elementis hujus mundi, quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis ? et iterum, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Mori nos vult ut vivamus, quia viximus ut moreremur. Quidquid ergo et a meliore in deterius, et a deteriore in melius moritur, non est hoc Deus: quia neque in melius ire potest summa bonitas, neque in deterius vera aeternitas. Vera enim aeternitas est, ubi temporis nihil est. Erat autem modo hoc, et modo illud? jam tempus admissum est, aeternum non est. Nam ut noveritis quia non sic Deus quomodo anima: litatem ; nisi quia hoc aperte dixit, Solus habet incommutabilitatem, quia solus habet veram
Abbreviated transcription (Latin):
siue paciatur iam istas mutabilitates siue pa¬
ti possit. transi hȩc om̃ia. Non inuenies in
do aliquid mutabilitatis: non aliquid quod
aliter nunc sit. aliter paulo ante fuerit. Nã
ubi inuenis aliter & alit̃: facta ẽ. ibi quędã
mors. Mors enĩ est: non eẽ. quod fuit. In mor-¬
talis dicitur anima. Est quidẽ. quia uiuit
semꝑ anina: & est in illa quȩdam uita per-¬
manens. s mutabilis uita. S edm̃ mutabi¬
litatem uitȩ huiꝰ. & mortalis dici podest. qr
si iuðͣ ebat sapient̃ et desipit mortua ẽ. inde.¬
terius. si uiuebat insipient̃ & sapit. mor¬
tua ẽ. in melius. Nam esse mortẽ indeteriꝰ.
esse mortẽ in melius: scriptura nos docet.
Utiq indeterius mortui erant de quib dici¬
tur. sine. mortui sepeliant mortuos suos. &
surge qui dormis &e exurge a mortuis et il.¬
luminabit te. xp̃c. Et de hac lectione. quan¬
do mortui audient & qui audierint uiuent:

Expanded text:
sive patiatur jam istas mutabilitates, sive pasive patiatur jam istas mutabilitates, sive pati possit: transi haec omnia. Non invenis in Deo aliquid mutabilitatis, non aliquid quod aliter nunc sit, aliter paulo ante fuerit. Nam ubi invenis aliter et aliter, facta est ibi quaedam mors: mors enim est, non esse quod fuit. Immortalis dicitur anima: est quidem, quia vivit semper anima, et est in illa quaedam vita permanens, sed mutabilis vita. Secundum mutabilitatem vitae hujus et mortalis dici potest: quia si vivebat sapienter, et desipit, mortua est in deterius; si vivebat insipienter, et sapit, mortua est in melius. Nam esse mortem in deterius, esse mortem in melius Scriptura nos docet. Utique in deterius mortui erant, de quibus dicitur, Sine mortuos, sepeliant mortuos suos ; et, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus ; et de hac lectione, Quando mortui audient, et qui audierint vivent.
Abbreviated transcription (Latin):
fulius ciuis: nisi dederis ei signa de corpore.
Quid gͥ facio: Non ẽ. hoc ibi: simplicitas¬
ibi est. Pater ostendit filio quod facit: &e osten.¬
dendo filiũ gignit. Uideo quid dixerun: s
quia uideo & quib dixerĩ. fiat in uobis in.¬
cellectus iste quandoq. Nunc si ñ potestis
cõprehende quid sit ds: uel hoc cõprehen.¬
dite quid non sit ds̃. Multũ profeceritis: si ñ
aliud quã est de dõ senseritis. Nondũ potes ꝑ¬
uenire adquid sit: ꝑueni ad quid ñ sit. Non ẽ.
d̾s corpus. ñ terra. non celũ. non luna. ñ sol:
ñ stellȩ. non corporalia ista. Si enĩ non cȩles.¬
tia: quanto minus terrena: Tolle omne
corpus. Adhuc audi aliud: non ẽ. ds̃ mu¬
tabilis sp̃c. Nam fateor & fatendũ ẽ. quia
eugłium loquit᷑: ds̃ sp̃e est. S transi omnẽ
mutabilem sp̃m: transi spm qui modoscit
modo nescit. mͦ meminit modo &e obliuisci.¬
tur: uult quod nolebat. ñ uult quod uolebat.

Expanded text:
filius tuus, nisi dederis ei signa de corpore. filius tuus, nisi dederis ei signa de corpore. Quid igitur facio? Non est hoc ibi, simplicitasibi est. Pater ostendit Filio quod facit, et ostendendo Filium gignit. Video quid dixerim: sed quia video et quibus dixerim, fiat in vobis intellectus iste quandoque. Nuncsi non potestis comprehendere quid sit Deus, vel hoc comprehendite quid non sit Deus: multum profeceritis, si non aliud quam est, de Deo senseritis. Nondum potes pervenire ad quid sit, perveni ad quid non sit. Non est Deus corpus, non terra, non coelum, non luna, non sol, non stellae, non corporalia ista. Si enim non coelestia, quanto minus terrena? Tolle omne corpus. Adhuc audi aliud: non est Deus mutabilis spiritus. Nam fateor, et fatendum est, quia Evangelium loquitur, Deus spiritus est. Sed transi omnem mutabilem spiritum, transi spiritum qui modo scit, modo nescit, modo meminit, et obliviscitur; vult quod nolebat, non vult quod volebat;
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ inquas sonus ueniat: Remoue om̃ĩa
corporalia: simplicitatẽ uide si simplex es.
Quomͦ aut eris simplex: Si te mundo ñ
implicaueris: sed ex mundo explicaueris. Ex.¬
plicando enĩ te: simplex eris. & uide sipo¬
tes quod dico: aut si non potes. crede quodũ
uides. Dicis filio tuo. uerbo dicis. Uerbum
qđ sonat. nec tu es nec filius cuus. Habeo inqͥs
aliud quo ostendã. Ita ẽ. enĩ inquis eruditus
filius meus: ut nec loquentẽ me audiat s
nutu ei ostendo quod faciat. Ecce nutu os.¬
tende quod uis: certe animus tuus uult osten-¬
dere quod inse habet. Unde facis nucũ: De
corpore scilicet & labiis. uultu. suꝑciliis. ocłis.
manib. Hȩc omĩa non sunt quod animꝰ
tuus: etiam ista media st̃. Intellectũ ẽ. aliqͥd
ꝑhec signa quȩ ñ sunt quod animus tuus.
nec quod animus filii cui. S hoc totũ quod
corpe agis. infra animũ tuũ &e infra animũ
filii tui ẽ. Nec pocest cognoscere animũ tiriẽ

Expanded text:
Verbum, in quas sonus veniat? Remove omnia Verbum, in quas sonus veniat? Remove omnia corporalia, simplicitatem vide, si simplex es. Quomodo autem eris simplex? Si te non mundo implicaveris, sed ex mundo explicaveris: explicando enim te simplex eris. Et vide si potes quod dico, aut si non potes, crede quod non vides. Dicis filio tuo, verbo dicis; verbum quod sonat, nec tu es, nec filius tuus. 9. Habeo, inquis, aliud quo ostendam: ita enim est eruditus filius meus, ut nec loquente me audiat, sed nutu ostendo ei quod faciat. Ecce nutu ostende quod vis, certe animus tuus vult ostendere quod in se habet. Unde facis nutum? De corpore, scilicet, labiis, vultu, superciliis, oculis, manibus. Haec omnia non sunt quod animus tuus; etiam ista media sunt: intellectum est aliquid per haec signa, quae non sunt quod animus tuus, nec quod animus filii tui: sed hoc totum quod corpore agis, infra animum tuum est, et infra animum filii tui; nec potest cognoscere animum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
tui. ñ ẽ. quod ipse. Sonus quippe ille qͥerit ex
ore tuo & uerberato aere tangit aurem filii tui.
& impleto sensu audiendi ꝑducit ad cor cogitati¬
onem tuã: sonus gͦ ille non ẽ. ipse tu. non est
ipse filius tuus. Signũ datũ est ab animo tuo
animo filii tui: quod signũ non ẽ. nec animꝰ
tuus. nec animus filii tui sed aliud aliquid.
Itane putamus patrẽ dm̃ locutũ ẽẽ. cũ filio:
fuerunt uerba inter dm̃ & uerbũ: quomodo
istuc est: Anquic qͥd uellet pater dicere filio.
si uerbo uellet dicere ipse filius ẽ. uerbũ patris:
numqͥd ꝑ uerbũ loqueret᷑ ad uerbũ: An quia
filius magnũ uerbũ: nunora uerba cursura
erant inter patrẽ & filiũ. sonus aliquis ce
quasi creatura quedã temporalis atq uola¬
tica exitura erat ex ore patris & ꝑcursura au.¬
rem filii: Nũqͥd habet ds̃ corpiis ut quasi ex
eius labiis hoc ꝓcedat: & habet aures corꝑis

Expanded text:
tu, non est quod ipse. Sonus quippe ille qui exit de tu, non est quod ipse. Sonus quippe ille qui exit de ore tuo, et verberato aere tangit aurem filii tui, et impleto sensu audiendi perducit ad cor cogitationem tuam; sonus ergo ille, non est ipse tu, non est ipse filius tuus. Signum datum est ab animo tuo animo filii tui, quod signum non sit nec animus tuus, nec animus filii tui, sed aliud aliquid. Itane putamus Patrem locutum esse cum Filio? Fuerunt verba inter Deum et Verbum? quomodo istud est? An quidquid vellet Pater dicere Filio, si verbo vellet dicere, ipse Filius est Verbum Patris, numquid per verbum loqueretur ad Verbum? An quia Filius magnum Verbum, minora verba cursura erant inter Patrem et Filium? Sonus aliquis et quasi creatura quaedam temporalis atque volatica, exitura erat ex ore Patris, et percussura aurem Filii? Numquid habet Deus corpus, ut quasi ex ejus labiis hoc procedat; et habet aures corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ao similitudinẽ tuã: & deles inte similitudi¬
nẽ die Ibi omino non ẽ. hoc. Inueni aliquid
quomͦ demonstres filio tuo quod facis anteꝙͣ
facis: ut cũ demonstraueris. ꝑ filiũ facias
hoc quod facis. Iam forte quasi occurret tibi.
ecce inquis cogito facere domũ. & uolo ut ꝑ
filiũ meũ fabricet᷑: anteꝗͣ eam ipse fabricẽ
ostendo filio meo quod uolo facere. oe facit
ipse atq ego ꝑ ipsũ. cui ostendi uoluntatẽ meã.
Recessisti quidẽ apristina similitudine: sed
adhuc iaces in magna dissimilitudine. Eece
enĩ antequã facias domũ indicas filio tuo. &
demonstras quid facere uelis: ut te demon¬
strante antequã facias faciat ipse quod demõ.¬
straueris. & tu ꝑ ipsũ. Sed ũba dieturus es fi¬
lio tuo. int̾te et ipsũ uerba cursura st̃: & int̃
demonstrantẽ &e uidentẽ uel loquentẽ et au.¬
dientẽ sonus articulatus uolat. qui ñ ẽ. qđ

Expanded text:
ad similitudinem tuam, et deles in te similitudiad similitudinem tuam, et deles in te similitudinem Dei? Ibi omnino non est hoc. Inveni aliquid, quomodo demonstres filio tuo quod facis, antequam facis; ut cum demonstraveris, per filium facias hoc quod facis. Jam forte quasi occurrit tibi: Ecce, inquis, cogito facere domum, et volo ut per filium meum fabricetur: antequam eam ipse fabricem, ostendo filio meo quod facere volo; et facit ipse, atque ego per ipsum, cui ostendi voluntatem meam. Recessisti quidem a pristina similitudine, sed adhuc jaces in magna dissimilitudine. Ecce enim antequam facias domum, indicas filio tuo, et demonstras quid facere velis; ut te demonstrante antequam facias, faciat ipse quod demonstraveris, et tu per ipsum: sed verba dicturus es filio tuo, inter te et ipsum verba cursura sunt; et inter demonstrantem et videntem, vel loquentem et audientem sonus articulatus volat, qui non est quod
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ipse sunt uita corpoꝵs: qđ demonstirat pat̃
filio idẽ. quod facit ꝑfiliũ facit. Non enĩ facien.¬
do demonstrat filio: sed demonstrando facit per
filium. Uidet enĩ filius patrẽ demonstrantẽ ante¬
quã aliquid fiat: & ex demonstratione patris
&e uisione filii fit quod fit a patre ꝑ filiũ. Sic
anime suscitant᷑. si potuerint uidere istam uni¬
tatis conuinctionẽ. patrẽ demonstrantẽ. filiũ
uidentem: &e ꝑ patris demonstrationẽ & filii
uisionẽ fieri creaturam: atq id fieri ꝑ patris de¬
monstrationẽ et filii uisionẽ quod nec pat̾ sit
nales sensus. ecce iterũ humiliamͦ nos & des¬
cendimus ad uos: si tam̃ aliquid aliquando
ascenderamꝰ a uob̃. Uis demonstrare aliquid
filio tuo ut faciat quod facis: Facturus es:
& sic demonstraturus. Quid gͥ facturus es ut
demonstrares filio. ñ utiq facis ꝑfiliũ: sedtu
solus facis quod ipse factum uideat. & aliud
tale similit faciat. Non ẽ. hoc ibi. Q uid ꝑgis

Expanded text:
sicut ipsae sunt vita corporum; quod demonstrat Pater Filio, id est quod facit, per Filium facit. Non enim faciendo demonstrat Filio, sed demonstrando facit per Filium. Videt enim Filius Patrem demonstrantem antequam aliquid fiat, et ex demonstratione Patris et visione Filii fit quod fit a Patre per Filium. Sic animae suscitantur, si potuerint videre istam unitatis conjunctionem, Patrem demonstrantem, Filium videntem, et per Patris demonstrationem et Filii visionem fieri creaturam: atque id fieri per Patris demonstrationem et Filii visionem, quod nec Pater sit nales sensus, ecce rursus humiliamus nos, et descendimus ad vos, si tamen aliquid aliquando ascenderamus a vobis. Vis demonstrare aliquid filio tuo, ut faciat quod facis: facturus es tu, et sic demonstraturus. Quod igitur facturus es ut demonstres filio, non utique facis per filium: sed tu solus facis quod ipse factum videat, et aliud tale similiter faciat. Non est hoc ibi: quid pergis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea ita posita ut nobis requiem sꝑemus
post hanc uitam. s si bona oꝑa fecerimꝰ. Ideo
dñs recundens impudentiã & errorẽ iudeoꝵs.
& ostendens eos ñ recte saꝑe de dõ: ait illis
scandalizantib quod sabbato oꝑabat᷑ homi.¬
nũ sanitatẽ. Pater meus usq nc̃ oꝑatur: &
ego oꝑor. Nolite gͦ hoc putare quod sabba¬
to ita requieuit pater meus. ut ex illo nõ
oꝑetur: sed sicut ipse nunc oꝑatur oꝑor
& ego. Sed ficut pater sine labore: sic oe
ego sine labore. Dixit ds̃ oe facta sunt: dixit
xp̃c languenti tolle grabatũ tuũ & uade in

Expanded text:
propterea ita posita, ut nobis requiem speremus propterea ita posita, ut nobis requiem speremus post hanc vitam, sed si bona opera fecerimus. Ideo Dominus retundens impudentiam et errorem Judaeorum, et ostendens eos non recte sapere de Deo, ait illis scandalizatis quod sabbato operabatur hominum sanitatem, Pater meus usque modo operatur, et ego operor: nolite ergo hoc putare quia sabbato ita requievit Pater meus, ut ex illo non operetur; sed sicut ipse nunc operatur, operor et ego. Sed sicut Pater sine labore, sic et Filius sine labore. Dixit Deus, et facta sunt: dixit Christus languenti, Tolle grabatum tuum, et vade in
Abbreviated transcription (Latin):
quillitatem spũalẽ. Et quãuis in hoc scło id
conemur: ad eam tam̃ requiẽ ꝑfectam ñ ꝑue.¬
memiis nisi cũ de hac uita exierimus. S ideo
dictum ẽ. dm requieuisse: quia iam creaturã
nullam condebat post quã ꝑfecta st̃ om̃ia. Qui.¬
etem uerd ꝓpterea appellauit scriptura: ut nos
ad moneret post bona oꝑa requieturos. Sic
enĩ scriptum habemus in genesi. Et fecit d̾s
omia bona ualde: & requieuit ds septimo
die. Et tu homo cũ attendis ipsũ dm post
bona oꝑa quieuisse: ñ cibi sꝑes requiẽ nisi cũ
bona fueris oꝑatus. Et quẽ admodũ ds post¬
ea quã fecit hominẽ ad imaginẽ & similitudi.¬
nẽ suam sexto die & in illo ꝑfecit omĩa oꝑa
sua bona ualde. requieint septimo die: sic &e
tibi requiem ñ sꝑes nisi cũ redieris ad simi.¬
litudinẽ inqua factus es quã peccando ꝑdidis.¬
ti. Non enĩ d̾s laborasse dicendus est: qui
dixit &e facta sunt. Ergo illa mystica sunt: &

Expanded text:
quillitatem spiritualem. Et quamvis in hoc saeculo id quillitatem spiritualem. Et quamvis in hoc saeculo id conemur, ad eam tamen requiem perfectam non perveniemus, nisi cum de hac vita exierimus. Sed ideo dictum est Deum requievisse, quia jam creaturam nullam condebat postquam perfecta sunt omnia. Quietem vero propterea appellavit Scriptura, ut nos admoneret post bona opera requieturos. Sic enim scriptum habemus in Genesi, Et fecit Deus omnia bona valde, et requievit Deus die septimo : ut tu homo cum attendis ipsum Deum post bona opera requievisse, non tibi speres requiem, nisi cum bona fueris operatus: et quemadmodum Deus posteaquam fecit hominem ad imaginem et similitudinem suam sexto die, et in illo perfecit omnia opera sua bona valde, requievit septimo die; sic et tibi requiem non speres, nisi cum redieris ad similitudinem in qua factus es, quam peccando perdidisti. Non enim Deus laborasse dicendus est, qui dixit et facta sun
Abbreviated transcription (Latin):
quicquã nisi quod uidit patrẽ facientẽ. Quȩ¬
cumq eiĩ pater facit: hec eadem & filiꝰ facit
similit. Unde autem natus sit sermo iste
cõ memorandi estis. propt̾ suꝑiora lectioĩs.
ubi curauerat dñs quendã int̾ illos qui
in quinq porticib piscinȩ illius salomonis
lacebant. cui dixerat : tolle grabatũ tuũ ce
uade indomũ tuam. Hoc autem fecerat sab¬
batis. Unde ꝑturbati iudei calũpniabant᷑
quasi eu̾ sorẽ &e p̃uaricatorem legis. Tunc
eis dixerat. Pater nĩs usq nc̃ oꝑatur: & ego
oꝑor. Iuli enĩ carnalit̾ accipientes sabbati
obseruationẽ. putabant d̾m post laborem
fabricati mundi usq ad hunc diem. quasi
dormire: & ꝓpterea sc̃ĩficasse illũ diẽ exqͦ
cepit uelut alaborib quiescere. Est aut̃ sabbati
sacramentũ antiquis patrib nr̃is preceptũ. qđ
nos xp̃iani spũalit̾ obseruamus: ut ab om̃i ser.
facit peccatũ seruus ẽ. peccati abstineamꝰ nos:
& habeamus quietem incorde nr̃o. idẽ. tran.¬

Expanded text:
uam, nisi quod viderit Patrem facientem: quaecumque enim Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. 2. Unde autem natus sit sermo iste, commemorandi estis propter superiora lectionis, ubi curaverat Dominus quemdam inter illos qui in quinque porticibus piscinae illius Salomonis jacebant, cui dixerat, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. Hoc autem fecerat sabbatis: unde perturbati Judaei calumniabantur, quasi eversorem et praevaricatorem Legis. Tunc eis dixerat, Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Illi enim carnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum sabbati antiquis patribus nostris praeceptum , quod nos Christiani spiritualiter observamus, ut facit peccatum, servus est peccati , abstineamus nos, et habeamus quietem in corde nostro, id est tran
Abbreviated transcription (Latin):
ducta lucerna. tenete lucem. Cum uͦ subtrac̾¬
ta lucerna intenebris remanetis: non lucem
in uobis ipsis habetis. Hoc est gͦ habere lucẽ
in semetipso: non indigere luce ex altero. Eoce
ubi si quis intelligat ostendit filiũ ȩqualem
patri ubi ait: sicut habet pater uitam in se-¬
met ipso. sic dedit filio habere uitã in semet¬
ipso: ut hoc solum intersit int̾ patrẽ & filiũ.
quia pater habet uitam in semet ipso quam
nemo ei dedit. filius autẽ habet uitam in se.¬
mecipso. quã pater ei dedit. Sed etiam hic ori-

Expanded text:
ducta lucerna tenete lucem: cum vero subtracducta lucerna tenete lucem: cum vero subtracta lucerna in tenebris remanetis, non lucem in vobis ipsis habetis. Hoc est ergo habere lucem in semetipso, non indigere luce ex altero. Ecce ubi, si quis intelligat, ostendit Filium aequalem Patri, ubi ait, Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso: ut hoc solum intersit inter Patrem et Filium, quia Pater habet vitam in semetipso, quam nemo ei dedit; Filius autem habet vitam in semetipso, quam Pater dedit. 12. Sed etiam hic ori
Abbreviated transcription (Latin):
catur. Dictum ẽ. enim: credenti in eum qui ius¬
tificat impium. deputatur fides eius ad iusticiã.
Deficiendo ab illo fit iniqua: proficiendo ad
illum fit iusta. Nonne uidetur tibi quasi ali-¬
quid frigidum igni ad motũ feruescere: re¬
motum ab igne torpescere: Nonne uidet᷑ tibi
quiddã tenebrosũ ad motum luci clarescere:
remotum aluce nigrescere: Tale quiddã est
anima : non tale aliquid ds. Potest ce homo
dicere: habere se lucem nune in oculis suis.
Dicant gͦ quadam quasi uoce propria oculi tui
si possunt: habemus lucem in nobis ipsis. Con¬
tra dicit᷑: ñ propriȩ dicitis habere uos lucem
in uobis ipsis. Habetis lucem sed in celo: ha¬
betis lucem si forte nox est. sed in luna in lucer-¬
nis. ñ in uobis ipsis. Nam clausi amtttis.
quod aꝑti ꝑcipitis: non in uobis ipsis habetis
lucem. Sole occidente. tenete lucem si potestis.
N ox ẽ. & lumine nocturno ꝑfruimini. Sub¬

Expanded text:
catur. Dictum est enim: Credenti in eum qui juscatur. Dictum est enim: Credenti in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Deficiendo ab illo fit iniqua, proficiendo ad illum fit justa. Nonne videtur tibi quasi aliquid frigidum igni admotum fervescere, remotum ab igne torpescere? nonne videtur tibi quiddam tenebrosum, admotum luci clarescere, remotum a luce nigrescere? Tale quiddam est anima, non tale aliquid Deus. Potest et homo dicere, habere se lucem nunc in oculis suis. Dicant ergo quasi quadam voce propria oculi tui si possunt: Habemus lucem in nobis ipsis. Contra dicitur: Non proprie dicitis habere vos lucem in vobis ipsis: habetis lucem, sed in coelo; habetis lucem, si forte nox est, sed in luna, in lucernis, non in vobis ipsis: nam clausi amittitis, quod aperti percipitis. Non in vobis ipsis habetis lucem: sole occidente tenete lucem, si potestis: nox est, et lumine nocturno perfruimini; sub
Abbreviated transcription (Latin):
quasi particeps fit uitȩ. euis uitȩ quȩ nonẽ.
quod ipse : sed habet uitam in semet ipso. ut
ipsa uita sibi sit ipse. Si potuero adhuc in¬
de modicum quid dicere exemplis proposi¬
tis ad intelligentiã ur̃am informandã: dno
ad uiuante potero & pietate intentionis uĩe.
Uiuit ds uiuit et anima: s uita di in com¬
mutabilis ẽ: uita animȩ mutabilis ẽ. Ds̃ nec
ꝓficit nec deficit. sed est ipse semꝑ inse ita ut
est: non aliter nunc alit̃ postea. aliter antea.
Animȩ uero uita ualde aliter atq alit̃. Ui.¬
uebat stulta. uunt sapiens. uiuebat iniqua.
uiuit iusta. nunc memiit nunc obliuiscit᷑. nẽ
discit nunc discere ñ potest: nunc ꝑdit quod
didicerat. nunc recipit quod amiserat. Mutabił
uita animȩ : &e cum uiuit anima in iniquitate
mors eius est. Cũ autẽ fit iusta: fit particeps
alterus uitȩ quȩ non ẽ. quod ipsa. E rigendo se
quippe ad dm̃. & in herendo dõ: ex illo iustifi¬

Expanded text:
quasi particeps fit vitae, ejus vitae quae non est quasi particeps fit vitae, ejus vitae quae non est quod ipse; sed habet vitam in semetipso, ut ipsa vita sibi sit ipse. Si potuero adhuc modicum quid inde dicere, exemplis propositis ad intelligentiam vestram informandam, Domino adjuvante potero, et pietate intentionis vestrae. Vivit Deus, vivit et anima: sed vita Dei immutabilis est, vita animae mutabilis est. Deus nec proficit, nec deficit; sed est ipse semper in se, est ita ut est: non aliter nunc, aliter postea, aliter antea. Animae vero vita, valde aliter atque aliter: vivebat stulta, vivit sapiens; vivebat iniqua, vivit justa: nunc meminit, nunc obliviscitur; nunc discit, nunc discere non potest; nunc perdit quod didicerat, nunc percipit quod amiserat: mutabilis vita animae. Et cum vivit anima in iniquitate, mors ejus est: cum autem fit justa, fit particeps alterius vitae, quae non est quod ipsa, erigendo se quippe ad Deum et inhaerendo Deo, ex illo justifi
Abbreviated transcription (Latin):
ri sunt. uiuent. Predicat᷑ xp̃c: uerbũ dĩ.filiꝰ
dĩ. ꝑ quem facta sunt omĩa. certe dispensationis
gratia assumpta carne natus ex uirgine. infans
in carne. iuuenis in carne. paciens in carne.
moriens in carne. resurgens in carne. ascen.¬
ante carnem. carni post mentẽ: qui audit &
ob audit uiuet. qui audit & non obaudit. id ẽ.
audit & contempnit. audit et ñ credit: ñ uiuet.
Quare non uiuet: Quia non audit. Quid ẽ.
non audit: Non obaudit. Ergo qui audie.¬
rint uuent. Aitende nunc quid dixeramus
differendum: ut nunc si fieri potuerit aꝑia.¬
tur. Subiecit continuo de hac ipsa resurrecti.¬
one. Sicut enim pater habet uitam in semet¬
ipso: sic dedit & filio habere uitam in semet¬
ipso. Quid ẽ. habet uitam pater in semiet ipso:
Non alibi habet uicam sod in semet ipso. Uiue.¬
re quippe suũ in illo ẽ: non aliunde. Non
alienum ẽ: non quasi mutuatur uitam. nec

Expanded text:
ri sint, vivent. Praedicatur Christus Verbum Dei, Filius ri sint, vivent. Praedicatur Christus Verbum Dei, Filius Dei, per quemfacta sunt omnia, certe dispensationis gratia assumpta carne natus ex Virgine, infans in carne, juvenis in carne, patiens in carne, moriens in carne, resurgens in carne, ascenante carnem, carni post mentem. Qui audit et obaudit, vivet: qui audit et non obaudit, id est, audit et contemnit, audit et non credit, non vivet. Quare non vivet? Quia non audit. Quid est, non audit? Non obaudit. Ergo qui audierint, vivent. 11. Attende nunc quod dixeramus differendum, ut nunc, si fieri potuerit, aperiatur. Subjecit continuo de hac ipsa resurrectione, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Quid est, habet vitam Pater in semetipso? Non alibi habet vitam, sed in semetipso. Vivere quippe suum in illo est; non aliunde, non alienum est: non quasi mutuatur vitam, nec
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is solem nr̃m: non quẽ desiderant ocu.¬
li carnis. sed cui estuant aꝑiri oculi cordis.
Ipsũ ergo audiamus. Amen am̃ dico uobis:
quia uenit hora &e nunc est quando mor¬
tui. uidete exprimi resurrectionẽ. qͣndo
mortui audient uocem filii dĩ & qui au-¬
dierint uiuent. Quare addidit qui audi¬
erint uiuent: Possent enim audire nisi
uiuerente Sufficeret enĩ uenit hora & nc̃
est quando mortui audient uocem filiidi:
iam nos intelligeremus uiuentes eos. qͣn¬
do nisi uiuerent audire ñ possent. Nonin.¬
quit quia uiuunt audiunt: sed audiendo
reuiuiscunt. Audient: & qui audierint
uiuent. Quid ẽ. gͦ audient nͥ obaudient: Qnͣ¬
tum enĩ ꝑtinet ad auris auditũ: non om̃s qͥ
audient uiuent. Multi enĩ audiunt & ñcre.¬
dunt: audiendo & non credendo ñ obaudi.¬
unt. non ob audiendo ñ uiuent. Itaq: hi qͥ
audient nichil est aliud quã qui ob audien.
Qui gͦ obaudierint uiuent: certi sunt. secu¬

Expanded text:
nostris solem nostrum; non quem desiderant ocunostris solem nostrum; non quem desiderant oculi carnis, sed cui aestuant aperiri oculi cordis. Ipsum ergo audiamus: Amen, amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est, quando mortui, videte exprimi resurrectionem, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Quare addidit, Qui audierint vivent? Possent enim audire nisi viverent? Sufficeret ergo, Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei. Jam nos intelligeremus viventes eos; quando nisi viverent, audire non possent. Non, inquit, quia vivunt audiunt, sed audiendo reviviscunt: audient, et qui audierint vivent. Quid est ergo, audient; nisi, obaudient? Quantum enim pertinet ad auris auditum, non omnes qui audient vivent: multi enim audiunt et non credunt; audiendo et non credendo non obaudiunt: non obaudiendo non vivunt. Itaque hic, qui audient, nihil est aliud quam qui obaudient. Qui ergo obaudierint, vivent: certi sint, secu
Abbreviated transcription (Latin):
hora illa. sed non ẽ. nunc. Hora uero ista quȩ
sit ad uertite. uenit hora & nunc ẽ. Quid in
ea fite Quid nisi resurrectio mortuorũ: Et qͣ¬
sis resurrectio: Ut qui resurgunt in ȩternũ
uiuent. Hoc erit & in nouissima hora. Quid
igit᷑: Quomͦ intelligimus duas istas resurrec¬
tiones: Numqͥd forte qui nunc resurgunt
tiine ñ resurgent: ut aliorũ fiat nunc resurre¬
ctio. alioꝵ nͣunc : Non ẽ. ita. Nam ista resur¬
rectione si recte credimus resurreximꝰ: & nos
ipsi qui iam resurreximus. alteram in fine
resurrectionẽ expectamus. Sed & nunc in
ȩcernã uitam resurreximus. si infide ipsa
ꝑseuerant̃ manemus: ce tunc in ȩternã ui.¬
tam resurgemus. quando angł̃is coȩqua¬
bimur. Ipse igit᷑ distinguat. ipse aꝑiat qđ
loqui ausi sumus: quomͦ fiat resurrectio
ante resurrectionẽ. non alioꝵ & aliorum
s eorũdem: nec talis qualis lazari. sed in
uitam ȩternã. Aꝑiet plane. Audite dilu.¬
cesscentem magistrũ. &e illabentem cordibus

Expanded text:
a, sed non est nunc. Hora vero ista quae sit, advertite: Venit hora, et nunc est. Quid in ea fit? Quid, nisi resurrectio mortuorum? Et qualis resurrectio? Ut qui resurgunt, in aeternum vivant. Hoc erit et in novissima hora. 10. Quid igitur? quomodo intelligimus duas istas resurrectiones? Numquid forte qui nunc resurgunt, tunc non resurgent; ut aliorum fiat nunc resurrectio, aliorum tunc? Non est ita. Nam ista resurrectione, si recte credidimus, resurreximus; et nos ipsi qui jam resurreximus, alteram in fine resurrectionem exspectamus. Sed et nunc in aeternam vitam resurreximus, si in fide ipsa perseveranter manemus; et tunc in aeternam vitam resurgemus, quando Angelis coaequabimur . Ipse ergo distinguat, ipse aperiat quod loqui ausi sumus: quomodo fiat resurrectio ante resurrectionem, non aliorum et aliorum, sed eorumdem; nec talis qualis Lazari, sed in vitam aeternam. Aperiet plane. Audite dilucescentem magistrum, et illabentem cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
facit. Cȩlum. terrã. mare. quȩ in cęlo. quȩ in
terra. quȩ in mari. uisibilia. inuisibilia. am¬
malia int̾ris. frutecta in agris. natantia in
aquis. in aere uolantia. in celo lucentia: pre¬
ter hec om̃ia. angłos. uirtutes. sedes. domi.¬
nationes. principatus. potestates: om̃ia ꝑipsũ
facta sunt. Nũ quid hec omĩa fecit ds pater.
&e demonstrauit ea facta filio: ut & ipse face.¬
ret alterũ mundũ his om̃ib plenũ: Non
utiq. Sed quid: Quecũq eñ ille fecerit:
hec & non alia s et hec &e filius nec dissimi.¬
liter s similit̃ facit. Pater enĩ diligit filiũ:
& omĩa demonstrat ei quȩ ipse facit. De.¬
monstrat pat̃ silio ut animȩ suscitent᷑: qr ꝑ
patrẽ &e filiũ animȩ suscitant᷑. Nec possũt
uiuere animȩ: nͥ earũ uita sit ds. Si ergo

Expanded text:
 mare, quae in coelo, quae in terra, quae in mari, visibilia, invisibilia, animalia in terris, fruteta in agris, natantia in aquis, in aere volantia, in coelo lucentia; praeter haec omnia, Angelos, Virtutes, Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates: omnia per ipsum facta sunt . Numquid Deus omnia haec fecit, et demonstravit ea facta Filio, ut et ipse faceret alterum mundum his omnibus plenum? Non utique. Sed quid? Quaecumque enim ille fecerit, haec, non alia, sed haec et Filius, nec dissimiliter, sed similiter facit. Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Demonstrat Pater Filio ut animae suscitentur, quia per Patrem et Filium animae suscitantur: nec possunt vivere animae, nisi earum vita s
Abbreviated transcription (Latin):
aliunde. uel qđ non ẽ. aliud quã ipse: Par¬
uuli sumus: loquor uobis quid ñ sit ds.
ñ ostendo quio sit. Ergo ut capiamus quid
sit: quid faciemus: Numqͥda me nũquid
ꝑ me poteritis: Dicam hoc paruulis ce
uobis & michi: est ꝑquẽ possimus. Modo
cantauimus. modo audiuimꝰ: iacta ĩ dño
curam tuam. & ipse te enutriet. Ideo enĩ nõ
potes o homo: quia paruulus es. Si paruulus
es: nutriendus es. Nutritus grandis eris: &e
quod paruulus ñ poteras. grandis in debis. Sed
ut nutriaris iacta in dño curã tuam: & ipse te

Expanded text:
aliunde, vel quod non est aliud quam ipse? Paraliunde, vel quod non est aliud quam ipse? Parvuli sumus; loquor vobis quid non sit Deus, non ostendo quid sit: ergo ut capiamus quid sit, quid faciemus? Numquid a me, numquid per me poteritis? Dicam hoc parvulis, et vobis et mihi: est per quem possimus; modo cantavimus, modo audivimus, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet . Ideo enim non potes, o homo, quia parvulus es: si parvulus es, nutriendus es: nutritus, grandis eris; et quod parvulus non poteras, grandis videbis: sed ut nutriaris, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te
Abbreviated transcription (Latin):
derit patrẽ facientẽ: non dictum ẽ. demons.¬
trantẽ. Per hoc enĩ significatũ est id esse patͥs
facere quod ẽ. demonstrare: ut ex hoc intelli¬
gatur ꝑ filium uidentem omĩa facere. Nec illa
demonstratio nec illa uisto temporalis ẽ. Qͥa
enim ꝑfiliũ fiunt omĩa tempora: non utiq
aliquo tempore possent ei demonstrari faci¬
enda. Sic autem demonstratio patris. filii ui-¬
sionem gignit: quẽ admodũ pat̃ filiũ gignit.
Demonstratio quippe generat uisionẽ: nõ
uisio demonstrationẽ. Quodsi puruis & ꝑ.¬
fectius intueri ualeremus: fortasse inueni¬
remus nec aliud ẽẽ. patrem aliud eiꝰ demon-¬
strationẽ. nec aliud filium aliud euis uisio¬
nem. Sed si uix hoc cȩpimus uix explicare
potuimus quomiͦ memoria quod cepit ex.¬
trinsecus. ostendat cogitationi: quanto mi-¬
nus caꝑe aut explicare poterimus quomͦ
pater ds̃ demonstret filio quod ñ habet

Expanded text:
derit Patrem facientem: non dictum est, demonsderit Patrem facientem: non dictum est, demonstrantem. Per hoc enim significatum est, id esse Patri facere, quod est demonstrare; ut ex hoc intelligatur per Filium videntem omnia facere. Nec illa demonstratio, nec illa visio temporalis est. Quia enim per Filium fiunt omnia tempora, non utique aliquo tempore possent ei demonstrari facienda. Sic autem demonstratio Patris Filii visionem gignit, quemadmodum Pater Filium gignit. Demonstratio quippe generat visionem, non visio demonstrationem. Quod si purius et perfectius intueri valeremus, fortasse inveniremus nec aliud esse Patrem, aliud ejus demonstrationem; nec aliud Filium, aliud ejus visionem. Sed si vix hoc cepimus, vix explicare potuimus, quomodo memoria quod cepit extrinsecus, ostendat cogitationi; quanto minus capere aut explicare poterimus, quomodo Pater Deus demonstrat Filio quod non habet
Abbreviated transcription (Latin):
uult. Itaq aliud ẽ. esse ipsus. aliud posse ipsiꝰ.
Si enum hoc esset esse ipsius quod posse ip.¬
sius: cũ uellet posset. Dõ autẽ cui non est
est: non alio mͦ est &e alio modo potest. sed
esse & posse simul habet. quia uelle & facc¬
re simul babet. Quia gͦ substantia filii de
patre est: ideo pocentia filii de patre est. Non
alia potentia ẽ. in filio &e alia substantia. s ipsa
est pocentia. quȩ et substantia: substantia ut
sit: potentia ut possit. Ergo quia filius de pa-¬
tre est: ideo dixit. filius ñ potest a se facere qͥc.¬
quam. Quia non ẽ. a se: ideo non potest ase.
Creatura porro om̃is adeo facta ẽ: antequã
fieret ñ erat. Non gͦ facta usa ẽ. & retenta me-¬
morit ut eam pater filio tanquã memoria co-¬
gitationi monstraret: sed faciendã pat̃ mons¬
trauit faciendam filius uidit. & eam pater de-¬
monstrando fecit. quia ꝑ filiũ uidentẽ fecit. Et
ideo mouere ñ debet quia dictũ ẽ: nisi qđ ui-¬

Expanded text:
vult: itaque aliud est esse ipsius, aliud posse ipsius. Si enim hoc esset esse ipsius, quod est posse ipsius; cum vellet posset. Deus autem cui non est uid est, quia Deus est, non alio modo est, et alio modo potest; sed esse et posse simul habet, quia velle et facere simul habet. Quia ergo potentia Filii de Patalia potentia est in Filio, et alia substantia: sed ipsa est potentia quae et substantia; substantia ut sit, potentia ut possit. Ergo quia Filius de Patre est, ideo dixit, Filius non potest a se facere quidquam. Quia non est Filius a se, ideo non potest a se.Creatura omnis a Deo facta est; antequam fieret non erat. Non ergo facta visa est et retenta memoriter, ut eam Pater Filio tanquam memoria cogitationi monstraret: sed faciendam Pater monstravit, faciendam Filius vidit, et eam Pater demonstrando fecit, quia per Filium videntem fecit. Et ideo movere non debet, quia dictum est, nisi quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
anima ex iniquitate. Quia utrũq mortuũ
erat: resurgat utrũq. Quid utrũq ᷑ Anima
& corpus. Per quid ergo anima: nisi ꝑ deum
xp̃m Erat enĩ & in xp̃o anima humana. tota
anima: ñ irracionabile tantũ anime. s ȩtiam
racionale. quod mens dicit᷑. Fuerunt em̃ qui¬
dam heretici &e pulsi sunt ab ȩcclia. qui puta¬
rent non habere mentẽ racionalem corpꝰxp̃i:
sed quasi animam beluinã. Excepta quippe
racionali mente. uita beluina ẽ. Sed quia ex¬
pulsi sunt & aueritate expulsi sunt: accipe to¬
tum xp̃m. uerbũ. mentẽ racionalẽ. &e carnẽ.
Hoc totum xp̃c est. Resurgat anima tua ab
iniquitate ꝑ id quod d̾s est: resurgat corpus
uidetur prosunditatẽ : & uidete quẽ ad modũ
loquatur hic xp̃c. Nichil aliud quã quare
uenerit xp̃c. ut resurgant anime ab iniqui¬
tate. resurgant corpora a corruptione. Iã di¬
xi animȩ ꝑ quid resurgant: ꝑ ipsam subs¬

Expanded text:
anima ex iniquitate. Quia utrumque mortuum anima ex iniquitate. Quia utrumque mortuum erat, resurgat utrumque. Quid utrumque? Anima et corpus. Per quid ergo anima, nisi per Deum tum? Erat enim et in Christo anima humana, tota anima: non irrationale tantum animae, sed etiam rationale quod mens dicitur. Fuerunt enim quidam haeretici, et pulsi sunt ab Ecclesia, qui putarent non habere mentem rationalem corpus Christi, sed quasi animam belluinam: excepta quippe rationali mente, vita belluina est. Sed quia expulsi sunt, et veritate expulsi sunt; accipe totum Christum, Verbum, mentem rationalem, et carnem. Hoc totum Christus est. Resurgat anima tua ab iniquitate per id quod Deus est, resurgat corpus videtur, profunditatem; et videte quemadmodum loquatur hic Christus, nihil aliud quam quare venerit Christus, ut resurgant animae ab iniquitate, resurgant corpora a corruptione. Jam dixi animae per quid resurgant, per ipsam subs
Abbreviated transcription (Latin):
Illuc ꝑge anima contemptis cȩceris uel etiã
transcensis. illuc ꝑge: nichil potentius. Ista
creatura quȩ mens dicit᷑ racionalis: nichil hac
creatura sublimius. Quicquid supra istam ẽ.
iam creator est.Dicebam autem qr uerbũ xp̃e.¬
& habitauit in nobis. Ergo &e uerbũ caro
xp̃c. Cum enĩ informa dĩ esset: non rapinam
arbitratus est eẽ. ȩqualis dõ. Et quid nos in
imo qui ñ poteramus infirmi & humi repẽ¬
tes attingere dm̃: numquid relinquendi era¬
mus: Absit. Semecipsum ex inaniuit formã
serui accipiens: ñ gͦ formam dĩ amittens. Fae.¬
tus est gͦ homo qui erat d̾s: accipiendo quod
non erat. non amutendo quod erat. Ita factus
est homo ds̃. Ibi habes aliquid propt̃ infirmi¬
tatem tuam: ibi habes aliqͥd propt̃ ꝑfectionẽ
tuam. E rigat te xp̃c ꝑ id quod homo est. du-¬
cat te. xp̃c ꝑ id quod homo est: ꝑducat te ad id
quod ds̃ xp̃c̃ est. Et tota predicatio dispensati.
quippe mortuũ erat. corpus ex infirmitate:

Expanded text:
Illuc perge, anima, contemptis caeteris, vel etiam transcensis; illuc perge. Nihil potentius ista creatura, quae mens dicitur rationalis, nihil hac creatura sublimius: quidquid supra istam est, jam Creator est. Dicebam autem quiis : ergo et Verbum et caro Christus. Cum enim in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Et quid nos in imo, qui non poteramus infirmi et humi repentes attingere Deum, numquid relinquendi eramus? Absit. Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo formam Dei amittens. Factus est ergo homo qui erat Deus, accipiendo quod non erat, non amittendo quod erat: ita factus est homo Deus. Ibi habes aliquid propter infirmitatem tuam, ibi habes aliud propter perfectionem tuam. Erigat te Christus per id quod homo est, ducat te per id quod Deus homo est, perducat te ad id quod Deus est. Et tota praedicatio dispensatioqquippe mortuum erat; corpus ex infirmitate,
Abbreviated transcription (Latin):
stantiȩ quod d̾s est: ut quomͦ anima quȩ
ẽ. Suꝑior enim anima quã corpus: & suꝑi¬
or quã anima ds. Prestat aliquid inferiori:
p̃statur illi asuꝑiore. Seruiat dño suo: ne
conculcetur a seruo suo. Hec est fratres mei
religio. xp̃iana que predicat᷑ ꝑ totũ mundũ.
horrentib inimicis & ubi uincunt᷑ murmu¬
rantib: ubi p̃ualent seuientib. Hec ẽ. religio
xp̃iana ut colatur unus ds non multi dii: qr
non facit animã beatam nisi unus ds. Parci¬
cipatione dĩ fit beata. Non participatione scẽ
animȩ fit beata infirma anima: nec partici.¬
patione angłi fit beata scã anima. Sed qͣrit
beata esse infirma anima: quęrat unde be¬
ata sit sancta anima. Nlon eni beatus efficie¬
ris ex anglo tu: sed unde angłs inde & tu. his
premissis atq firmissime constitutis. animã
racionalem ñ beatificari nisi adõ. coepus ñ ue.¬
getari nisi ꝑ animã. atq ẽẽ. quandã medieta¬

Expanded text:
stantiae, quae Deus est: ut quomodo anima quae stantiae, quae Deus est: ut quomodo anima quae erius. Superior enim anima quam corpus, et superior quam anima Deus. Praestat aliquid inferiori, praestatur illi a superiore. Serviat Domino suo, ne conculcetur a servo suo. Haec est, fratres mei, religio christiana, quae praedicatur per totum mundum, horrentibus inimicis; et ubi vincuntur, murmurantibus; ubi praevalent, saevientibus. Haec est religio christiana, ut colatur unus Deus, non multi dii; quia non facit animam beatam nisi unus Deus. Participatione Dei fit beata. Non participatione sanctae animae fit beata infirma anima, nec participatione angeli fit beata sancta anima: sed si quaerit beata esse infirma anima, quaerat unde beata sit sancta anima. Non enim beatus efficeris ex angelo tu; sed unde angelus, inde et tu. 6. His praemissis atque firmissime constitutis, animam rationalem non beatificari nisi a Deo, corpus non vegetari nisi per animam, atque esse quamdam medieta