comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ro seculo Et idẽ alibi duplici contricioẽ
tur ab etrmna dampnacõe libentur. Qui¬
busd uero hic bene ẽ ⁊ illis male sicuti¬
diuiti illi accidit qui hic potencie clarita¬
te conspicuus post mortẽ Iehenne incẽ¬
diis traditus ẽ cruciandꝰ porro quibuso
⁊ hic male ⁊ illic male ẽ. quia corrigi
nolentes ⁊ flagellari incipiũt in hac¬
In tanto quosd̾ ĩmergi desperationis pro¬
fundo ut n ͨ ꝑ flagella ualeant emendaᷤ
de quibus rrẽ ꝑ prophetã dñs dicit. frist
percussi filios ur̃os disciplmã nõ receꝑũt
plerumq iustꝰ plangit et nescit utrũ
flagella an pro uno tm̃. ⁊ nescit quo
sit culpa illa pro qua meruit hꝰ pati
supplicia ⁊ pro ipo ambigno maxime
ni merore xsatur. ¶Uuis flagella pñ¬
cia iustum a pctĩs absoluant adhuc tñ
sub metu uindicte turbatur ne instã¬
tes ei plage nõ sufficiant ad purganda
delicta Proinde gͦ dum pñcia patitur

Expanded text:
ro saeculo. Et idem alibi: « Et duplici contritione ro saeculo. Et idem alibi: « Et duplici contritione tur, ab aeterna damnatione liberentur. Quibusdam vero hic bene est, illic male, sicut illi accidit qui hic potentiae claritate conspicuus, post mortem gehennae ignibus traditur cruciandus. Porro quibusdam et hic et illic male est, quia corrigi nolentes et flagellari in hac vita incipii quosdam desperationis profundo, ut nec per flagella valeant emendari. De quibus per prophetam dicitur: « Frustra percussi filios vestros; disciplinam non receperunt . » Plerumque justus plangit, et nescit utrum flagella, an pro uno tantum: et nescit quae sit culpa illa pro qua meruit pati ejusmodi supplicia, et pro ipso ambiguo maxime in moerore versatur. Quamvis flagella justum a peccatis absolvant, adhuc tamen sub vindictae metu turbatur, ne instantes ei plagae sufficiant ad purganda delicta. Proinde ergo dum poenitentia patitur,
Abbreviated transcription (Latin):
insanabilis ẽ dolor tuus unde unꝯqͥsq
fescinet ⁊ timeat ne simul feriatur ui¬
ta eius cum culpa. Flagellũ nãq tũc
diluit culpam ꝯ mutauit uitã Nã qui
mores nõ mutat actiones nõ expiat. dĩs
quibusdã flagella aib hac uita inchoant
⁊ in eterna ꝑtussione ꝑdurant. Unde
⁊ ꝑ moyseu dñe dicit. Ignie exarsit ĩ
ira mea. ⁊ ardebit usq ad inferm nouis¬
sima. A quibusdam dici solet Nou uidi¬
tat deus bis in id ip̃m Qui tamẽ nõ at¬
tendunt illud quod alias scriptum ẽ Ihs̃
pplĩ egipti de terra liberans scdõ eos
qui nõ crediderũt ꝑdidit. Quãius .n.
una culpa bis ꝑcuciatur Una tñ ꝑcussio¬
intelligitur. que hic incepta illic ꝑfici¬
tur. Ut in hus qui õmno nõ rorriguntur
scribitur. Operiantur sicut disploide
confusione sua. disploie .n. duplex uesti¬
mẽtum ẽ quo figuraliter indnũtui. qui
⁊ temporali pena et cteruo dampnãtur

Expanded text:
Insanabilis est dolor tuus . » Unde unusquisque Insanabilis est dolor tuus . » Unde unusquisque festinet et timeat, ne simul feriatur vita ejus cum culpa. Flagellum namque tunc diluit culpam cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat actiones non expiat. Omnisquibusdam flagella ab hac vita inchoant, et in aeterna percussione perdurant. Unde per Moysen Dominus dicit: « Ignis exarsit in ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum . » A quibusdam dici solet: « Non judicat Deus bis in idipsum . » Qui tamen non attendunt illud, quod alias scriptum est: « Jesus populum de terra liberans, secundo eos qui non crediderunt perdidit . » Quamvis enim si una culpa bis non percutitur, una tintelligitur, quae hic coepta illic perficitur, ut in his qui omnino non corriguntur  quod in psalmo scribitur: Operiantur, sicut diploide, confusione sua . Diplois enim duplex vestimentum est, quo figuraliter induuntur qui et temporali poena et aeterna damnantur.
Abbreviated transcription (Latin):
lazarꝮ ad purgationẽ Terçio mõ ꝑunssy
ẽ iob ad probacionẽ Flagellatur plen¬
homo a deo ante potm̃ ne malus sit.
ot paulo qui sathane augelo instigante
carms tolerabat stimulos. Fnagellatur
eciõ ⁊ post pctm̃ ut corrigatur sicia
ille in aplõ qui tradirꝰ ẽ sathant in inte¬
ritũ carnis ut spõ saluus eẽt Nẽ tamẽ
iuste murnuirat. qui nescit rur uapie¬
lat. Nam deus ideo pler qs iustũ flaggellat
ne de iusticia suꝑbiens tadat. In hat
uita tantomagis ds studet ue poreat
ꝙ̃romagis expectando flagellat Sic alios
feriendo corrigit. alios uero feriendo
interficit. feriendo nãq corrigit. de qͥb
dicit. Ego quos amo arguo ⁊ castigo
Alios feriendo punit. quos incorrigi¬
biliter delinquẽtes aspicit. quosq nõ
iaro sub disciplina ut filios pr̃ sed distrta.
dampnatione ut hostes aduersarios ꝑtu¬
tit de qualib dicit Fagello mimuite¬
ꝑcussi te rastigatione crudeli Et it̾ũ
quid clamas ad me suꝑ contricione tua

Expanded text:
Lazarus ad purgationem; tertio modo, percussus est Job ad probationem. Flagellatur homo plerumque a Deo ante peccatum, ne malus sit ut Paulus, qui Satanae angelo instigante carnis tolerabat stimulos . Flagellatur etiam et post peccatum ut corrigatur, ut in Apostolo, qui traditus Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus esset . Non tamen juste murmurat qui nescit cur vapulat. Nam ideo Deus plerumque justum flagellat, ne de justitia superbiens cadat. In hac vita Deus tanto magis studet ut parcat, quanto magis exspectando flagellat, sed alios feriendo corrigit, alios vero feriendo interficit. Feriendo namque cdicit: « Ego quos amo arguo et castigo . » Alios feriendo punit quos incorrigibiliter delinquentes aspicit; quosque jam non sub disciplina ut filios pater, sed districta damnatione ut hostes adversarios percutit. De quibus dicit: « Flagello inimici percussi te castigatione crudeli . » Et iterum: « Quid clamas ad me super contritione tua?
Abbreviated transcription (Latin):
Eriq scia accepta scriptura¬
nõ ad dei gloriã sed ad suũ laudẽ
Utuntur dum ex ip̃a sciã extollũtur ⁊
ibi peccant ubi pct̃a mundare debuerãt
Nunꝙ̃ cõsequentur legendo ꝑfectam
sciam̃ arrogantes Nam ꝙͣus sapientes
in suꝑficie uideantur. medullitꝰ tñ ue¬
ritatis archana nõ tangũt quia suꝑbie
nube p̃pedũtur. Semꝑ .ii. suꝑbi legunt
Nam q̃us diuna eloquia in lc̃õne ar¬
regantib sint aꝑta n misterio autem
clausa. atq occulta sunt dum sermo dei
fidelibus lux sit. reprobis atq suꝑbis
minantur inde isti recantur

Expanded text:
ientia accepta Scripturanon ad Dei gloriam, sed ad suam laudem utuntur, dum ipsa scientia extolluntur, et ibi peccant, ubi peccata mundare debuerant. 2. Nunquam consequuntur legendo perfectam scientiam arrogantes. Nam quamvis sapientes in superficie videantur, medullitus tamen veritatis arcana non tangunt, quia superbiae nube praepediuntur. Semper enim superbi legunt,Nam quamvis divina eloquia in lectione arrogantibus sint aperta, in mysterio tamen clausa sunt atque occulta. 4. Dum sermo Dei fidelibus lux sit, reprobis autem ac supminantur, inde isti excaecantur
Abbreviated transcription (Latin):
nchoacio pacis sanctoꝵ ẽ in hac
Uita nõ ꝑfectio Tunc autẽ erit
plenitudo pacis dum ad dei contẽplati¬
onem absorta caruis infirmitate con¬
ualuerit. Resurrectio mortuoꝵ ut apłs
ait. in uirum ꝑfectum in mẽsuram
s. inuẽtutis que profectu nõ indiget
⁊ absq declinatione defectus in ꝑfocti¬

Expanded text:
Inchoatio pacis sanctorum est in hac vita, non perfectio. Tunc autem erit plenitudo pacis, dum ad Dei contemplationem absorpta carnis infirmitate convaluerint. 2. Resurrectio mortuorum, ut Apostolus ait, in virum perfectum, in mensuram t juventutis, quae profectu non indiget, et absque inclinatione defectus in perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
qui modꝰ autitedadicitur. quod latine
oppõitũ uł contrapositũ nominatur.
comꝑationẽ excollẽt mali. Fecit deq
onnã ualde bona. nchil gͦ natura
malum qñ ⁊ ip̃a que in creaturis ui¬
dentur ẽẽ penalia si bene utantur boͣ
⁊ prospera sunt si male utantar no¬
ceant. Ita gͦ perpendenda ẽ rreaturra
ex nr̃o usu non bono sed ex sua natu¬
ra ualde bona. Si radas suꝑciliũ hõĩs¬

Expanded text:
 Graece dicitur, quod Latine oppositum, vel contrapositum nominatur 133, comparationem excelleret mali. 6. Fecit Deus omnia valde bona. Nihil ergo natura malum, quando et ipsa quae in creaturis videntur esse poenalia, si bene utantur, et bona, et prospera sunt, si male utantur, nocent. Ita ergo perpendenda est creatura ex nostro usu non bona, nam ex sua natura valde bona.
Abbreviated transcription (Latin):
que sub nos sunt. si nos subicimur ei a
quo nobis illa subiecta sunt Nam ⁊ q̃
uidentur eẽ subiecta ei qui deo subiectꝰ
non ẽ. ille pocius subititur eis qui uolũ¬
tatẽ suã subiugat amori eoꝵ que sibi sub

Expanded text:
quae sub nobis sunt, si nos subjicimur ei a quae sub nobis sunt, si nos subjicimur ei a quo nobis illa subjecta sunt. Nam et quae videntur esse subjecta ei qui Deo subjectus non est, ille potius subjicitur eis, qui suam voluntatem subjugat amori eorum quae sibi sub
Abbreviated transcription (Latin):
pena trãslata sunt in uniuersum gens
humanũ Proinde quecumq uidentur
mala ꝑtim in nobis seiunt origne
partim culpa. Mala dicũt in creatu¬
multa ꝑuersi ut ignẽ quia urit. ferrũ
quia octidit. ut ferã qr mordet Bed rõmo¬
da ip̃oy nõ intendens homo accusat in
illis qd̾ sibi deb potius imputare tiu
pro pcto ista effcã sunt noxia. q̃ illi oĩ
ex ꝑte fueratt ante pctm̃ subiecta Nr̃o
uicio non sua naͣ nobis mala sunt ea
que notent nobis Nam lux dum sit bo
infirmis oculis noyia ẽ. ⁊ tñ oculoꝵ ui
ciim nõ lucis ĩ sic ⁊ cetera Cũ rreatu¬
raꝵ stimulis ⁊ elemẽtoꝵ aduersitatib
homo xoberatur pct̃i hoc exigente pena
terraꝵ contͣ insensatos Merito gͦ pctõꝵ
hec actum ẽ ut naliter prospera mutẽtur
hõi in aduersa. Unde ⁊ salomon Creata
exardestit in tormentũ. aduersus muistos
⁊ lemor ẽ ad benefaciend̾ hus qui in deũ
confidunt. Non erit caro subiecta ar̃e¬
creatori Tunc .n. rcẽ subiciũtur nobis oĩa

Expanded text:
nt translata in universum genus humanum. Proinde quaecunque videntur mala, partim nobis saeviunt origine, partim culpa. 9. Mala dicunt multa in creaturis perversi, ut ignem, quia urit; ut ferrum, quia occidit; ut feram, quia mordet, sed commoda ipsorum non intendens homo, accusat in illis quod sibi debet potius imputare; cujus pro peccato ista effecta sunt noxia, quae illi omni ex parte fuerunt ante peccatum subjecta. Nostro vitio, non sua natura, nobis mala sunt ea quae nobis nocent. Nam lux, dum sit bona, infirmis oculis noxia est, et tunc oculorum vitium, non lucis est; sic et caetera. 10. Cum creaturarum stimulis et elementorum adversitatibus homo verberatur, peccati hoc exigere poenam, terrarum contra insensatos. Merito ergo peccatorum hoc actum est, ut naturaliter prospera mutentur homini in adversa. Unde et Salomon: Creatura exardescit in tormentum, adversus injustos, et lenior est ad benefaciendum his qui in Deo confidunt. Conditori. Tunc autem recte subjiciuntur nobis omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quia smẽ deo factum ẽ mayil Deus autẽ
malũ non fecit. Creditur ab he̾ticis mẽ
tẽ a deo uicia a diabolo fuisse creata un
⁊ ab ipis due nature bona ⁊ mala pu¬
tantur. Sed uitiũ naͣ nõ ẽ ⁊ dñ uere
a diabolo sit. nõ tamẽ rreatũ ẽ Nõ quia
alicubi aut aͥ qñ erat malum unde fie̾t
diabolus malus. sed quia uiriũ ẽ dum
eẽt angelus bonus suꝑbiendo effectꝰ ẽ
creatura ẽ. malum uero ideo natura
nullũ ẽ. qr accedendo in bonã namͣ effi¬
tit eã uiriosam quod dũ discedit natura
manet. ⁊ malũ quod merat nusꝙͣ est
Ex eo ꝙ uiciũ nocet nature agnoscitͥ
uiciũ naͣ nõ eẽ. quia nichil quod naͣle

Expanded text:
nam sine Deo factum est nihil, Deus autem malum non fecit. Ctem a Deo, vitia a diabolo fuisse creata. Unde et ab ipsis duae naturae, bona et mala putantur. Sed vitium natura non est; et dum vere a diabolo sit, non tamen creatum est. 5. Quaalicubi, aut aliquando erat malum, unde fieret diabolus malus, sed quia vitium est malum, dum esset angelus bonus, superbiendo effectus est creatura est. Malum vero ideo natura nulla est, quia accedendo in bonam naturam efficit eam vitiosam, quod cum discedit, natura manet, et malum quod inerat nusquam est. Ex eo quod vitium nocet naturae, agnoscitur vitium naturam non esse, quia nihil quod naturale
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate sinam̃ sacri testimomi expla¬
naui. õndens eum posse restaurari pro
nouit propria delicta deflere Eũ ueo
nõ posse restaurari qui nͨ luget qd¬
gessit ⁊ lugenda sme ullo pudore re¬
ligionis uł timore diuimi iudicii cõmittͤ¬
In fine autẽ epłe huiꝰ hoc adiciend̾
putant ut quociẽscũq in gestis ronci¬
cilii magis teneatur smã. cꝯ autg an
tiquior aut pocior stat auctoritas.

Expanded text:
t sententiam sacris testimoniis explanavi, ostendens eum posse restaurari propactionem novit propria delicta deflere. Eum vero non posse restaurari, qui nec luget, quae agit, et lugenda, sine ullo pudore religionis, vel timore divini judicii committhoc adjiciendum putavi, ut quotiescunque in gestis concicilii magis teneatur sententia, cujus aut antiquior, aut potior exstat auctoritas.
Abbreviated transcription (Latin):
in sanguine pctõꝵ. In pccõri enĩ mo¬
rienciũ sanguine iusti lauant manꝰ
quia dũ eoꝵ pena conspicitur conspi¬
ciẽtis uita mundatur Cũ .n. talis cri¬
delis exitꝰ gerntur. nõ solũ qui ui¬
derit refugit sed alios eciã ab muta¬
tiono illius ꝙͣ̃ta ualuent exortatoẽ
compescit. In exitu uite aĩe elcõꝵ
minis teriẽtur metu incerti utriẽ
ad p̃mũ an ad suppliciũ trãseant.
plicio sit Nullus .i. homo absq pctõ
cũ eciã ⁊ de ociosie uerbis reddenda
sit ratio ẜinẽ iustoꝵ optimũ uocatio
trãquilla rõmendat. ut ex eo intelligãt
sanctoꝵ habere consorciũ angelorum
ex quo ab hoc corpore sine ueyatioẽ
dura tollũtur. prauos autẽ homines
apostate angeli excipiũt morietes.
tamẽ pro eis lugere uetat. Illi deplo¬
randi st̃ in morte quos misoros infer¬
mis ex hac uita recipit. nõ quos
telestio aula lenficandos mludit.

Expanded text:
in sanguine peccatorum . In peccatorum enim moin sanguine peccatorum . In peccatorum enim morientium sanguine justi lavant manus, quia dum eorum poena conspicitur, conspicientis vita mundatur. Cujus enim talis crudelis exitus cernitur, non solum qui viderit, refugit, sed alios etiam ab imitatione illius, quanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae electorum nimio terad praemium, an ad supplicium transeant. plicio sit. Nullus est enim homo sine peccato: cum et de otiosis verbis reddenda sit ratio. Finem justorum optimum vocatio tranquilla commendat, ut ex eo intelligantur sanctorum habere consortium angelorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatiodura tolluntur. 11. Pravos autem homines apostatae angeli excipiunt morientes,tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetificandos includit.
Abbreviated transcription (Latin):
dui in hac uita u̾santur ut ꝑ longum
tolerancie exꝑimẽtũ solidiꝯ eoꝵ pacĩa
roboretur. Multi uitã odio habent et
tamẽ mori timent quod plerisqz in au¬
gustia contingere solet. sicqz contrarto
ut de contemplacione illius huiꝰ stli blã¬
ta ẽ. ⁊ dum mori quisq nõ existuat
tollitur. Unde unusquisq festinet ne in
miquitatib siue capiatur simul q finiat᷑
uita cum culꝑa. Nam incõtor diabolus
eos quos unõtes accendit. ad uicia subi¬
to moriẽtes ꝑtrahe̾ intitur ad tormẽta
Sepe diuites in hac uita fallati dũ de
potencie gloria. uł roz habundancia
gestiũt repente hora quã nesciũt impro¬
iuso exitu rapiũtur. atq absorbente pro¬
fundo cruciandi eternis gehemie incẽs¬
diis deputantur De quib bene ꝑ prophe¬
tam dr̃. ducunt in bonis dies suos et in
puncto ad inferna descendunt. Im quus
moriens qui iitacõe sua multos ad
culpam traxerat. delcãtione pc̃ti multos
a culpa reuocat. terrore tormenti. Qd

Expanded text:
hac vita versantur, ut per longa tolerantiae experimenta solidius eorum patientia roboretur. 2. Multi odio vitam habent, et tamen mori timent; quod plerisque in angustia contingere solet, sicque contrario ut de contemplatione illius huius seculi blanta est, et dum mori quis non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria vel rerum abundantia gestiunt, repente hora qua nesciunt improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibus per Prophetam dicitur: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormenti. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
antũ in hac uita licitũ ẽ operari
bonũ Illuc nãq nõ Iam oꝑatio ex¬
iustoꝵ amarde ⁊ breuis ẽ. Et licet uita
asta breus sit moras tamẽ sͥ fieri rredͥ¬
qr ꝙ̃tumlib breue sit temꝑis spacium
tamen si uiuenti ꝑũ ẽ amanti ꝓculdu
Utiliter pensat. Uita .n. p̃ns quia ip̃a suis
incremẽtis deficit bieuis ẽ. suo .ii. aug¬
mento ꝑit. dũ id quod uidetar in futu¬
ro proficere in p̃terito deficit. Item
ꝯsũmnatur filis. ⁊ uita hominis explet᷑
diebus singalis Qui diu in hac uita

Expanded text:
nim in hac vita est licitum operari bonum; illic namque non jam operatio exjustorum amara et brevis est. Et licet vita ista brevis sit, moras tamen sibi fieri credquantumlibet breve sit temporis spatium, tametsi viventi parum est, amanti procul dubutiliter pensat. Vita enim praesens, quia ipsis suis incrementis deficit, brevis est; suo enim augmento perit, dum id quod videtur in futuro proficere in praeterito deficit. Item consummatur filis, et vita hominis expletur diebus singulis. 4. Quod diu in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
ta uitalis Nã ista uita mortalis est Mo¬
ri emĩ op hominẽ in tarne mundo ne
moriatur in aĩa xͦ Nã tunt quisq
uiuẽ creditur si scdm̃ seculũ moriens
soli deo uiue̾ delectetur. De mora uite
istius tediũ patitur uistꝰ eo ꝙ deside

Expanded text:
ta immortalis, nam ista vita mortalis est. Mori oportet hominem in carne mundo, ne moriatur in anima Christo. Tunc quisque vivere creditur, si secundum saeculum moriens, in solo Deo vivere delectetur. De mora vitae istius taedium patitur justus, eo quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
upley dampuatoꝵ pena ẽ in gehẽ¬
na quoꝵ ⁊ mẽtẽ urit tristicia
⁊ rorpus flãma. iuxta uicissitudinem
Ignẽ iehemie ad ãquid lumẽ habere
ad aquid nõ hr̃e. hoc ẽ habere lumen
ad dampnacionẽ ut uideant impi unde
doleant. ⁊ nõ habere ad cõsolatiõ ne
uideant unde gaudeant. Apta fit cõ¬
paratio de camino trium pueroꝵ ad
exemplum iguis Iehenne. Nain sicut ille
ignie nõ arsit ad trium pueroꝵ suppliciũ
ad augmẽtũ penaꝵ ut uideant unde do¬
leant. ⁊ nõ lucebit ad consolatio ne
uideant unde gandeant. Inter huiꝰ uite
⁊ future infelicitatis miseriã multa
discrecio ẽ. Illic em̃ ⁊ miseria ẽ. ꝑꝑ

Expanded text:
uplex damnatorum poena est in gehenna quorum et mentem urit tristitia, et corpus flamma, juxta vicissitudinem,ignem gehennae ad aliquid lumen habere, ad aliquid non habere: hoc est habere lumen ad damnationem, ut videant impii unde doleant, et non habere ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Apta fit comparatio de camino trium puerorum ad exemplum ignis gehennae; nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant, et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant; inter hujus vitae et futurae infelicitatis miseriam multa discretio est: illic enim et miseria est propter
Abbreviated transcription (Latin):
ne p̃dicationis deb habere studiũ Nã
alterum sine altero nõ facit profectũ
sed p̃cedat iustꝰ bene agere ut sequẽter
possit benc docere Gitut in nũinsma
ietallũ ⁊ figura ⁊ pondꝰ inquiritur
ita in oĩ doctore ecclesiastito quid seqͣt᷑
quid doreat. quomõ uiuat. ꝑ qualitatẽ
uero metalli doctrmna. ꝑ figurã simili¬
tudo prm̃ ꝑ pondꝰ hiũlitas designatur
Qui gͦ in hiis trib discrepauorit nõ¬

Expanded text:
edicationis habere debet studium; nam alterum sine altero non facit perfectum: sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur; ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli, doctrina; per figuram, similitudo patrum; per pondus, humilitas designatur. Qui ergo ab his tribus discrepaverit, no
Abbreviated transcription (Latin):
implicantur. uł quia aͬquo facinoꝵ
nõ arguũt ⁊ corripere pauꝑũ oppłło¬
res uerẽtur n ͨ ꝑtimestunt de seueri¬
cate reddende rõis pro eo ꝙ cõncestũt
de plebib s̾ cõmissis Quando a potẽ¬
tib pauꝑes oppmũtur ad diripiendos
eos boni sacerdotes protectionis auxiluĩ
lestias sed opp̃ssores pauꝑũ palã arguũt
increpant excõĩtant. minꝰq metuũt
eoꝵ nocendi insidias eciã si notẽ ualẽt
pastor enĩ bonus animã sua ponit pro
ouibus suis. Sicut ꝑuigil pastor contͬ
bestias oues custodire solet. ita ⁊ dei sa¬
cerdos suꝑ gregem xͥ sollicitꝰ eẽ deb
ne mimicꝰ uastet. no ꝑlecutor infestet
ne potentis riuꝰq cupiditas uitam
paupũ inquietet Praui autẽ pastores
nõ habent curã de ouib. sod sicut legit
in euuangelio de merceuaris uident
lupũ uenrẽtẽ ⁊ fugiũt Tuuic .n. fugut
quando p̃ potẽtib tatent ⁊ malis resis
de linquunt

Expanded text:
implicantur, vel quia aliquo facinoris implicantur, vel quia aliquo facinoris non arguunt, et corripere pauperum oppressores verentur; nec pertimescunt de severitate reddendae rationis, pro eo quod conticescunt de plebibus sibi commissis. 4. Quando a potentibus pauperes opprimuntur, ad eripiendos eos boni sacerdotes protectionis auxilium arum molestias, sed oppressores pauperum palam arguunt, increpant, excommunicant; minusque metuunt eorum nocendi insidias, etiamsi nocere valeant, bonus enim pastor animam suam ponit pro ovibus . 5. Sicut pervigil pastor contra bestias oves custodire solet, ita et Dei sacerdos super gregem Christi sollicitus esse debet, ne inimicus vastet, ne persecutor infestet, ne potentioris cujusque cupiditas vitam pauperum inquietet. Pravi autem pastores non habent curam de ovibus, sed, sicut legitur in Evangelio de mercenariis, vident lupum venientem, et fugiunt. Tunc enim fugiunt, quando potentibus tacent, et malis resistdelinquunt
Abbreviated transcription (Latin):
facta proxim tacrat que statim cor¬
rigere nequaꝙ̃ existimat Ilam si
sancti doctores pro mali ꝑtinacia q̃
uniquos emendare nequeũt huis tacẽ
disponãt. sed calore sp̃s quo agũtur
ferre nõ sustinẽtes iterum in incre¬
pationes prosiliunt iquorum
multum subeunt ꝑicl̃i si contradi¬
centib ueritati resistere uoluerint
dum propheta doctorẽ ecciẽ instruat
ad sũmũ usq usticie ꝑuenire cum
dicit Guꝑ montẽ excelsũ astende tu
qui euuangelizas syon .s. ut ita. pre¬
mineat merito sicut ⁊ gradu Conseꝙ̃¬
ter q ne forte debiat a docendo timore
restringi audiat. Exalta in fortitudi¬
ne uotẽ tuã ⁊ noli tinere unde ⁊ Ic¬
mie ita dñs ait. Accinge lumbos tu¬
os ⁊ surge ⁊ loquere ad eos. ne for
.n. sacerdotes metu ptatis ueritarẽ
occultant uł a bous oꝑe ul a iusticie
p̃dicatione ret acꝰ formidine aͥ ptatẽ¬
auertuntur. Ged heu prochdolor me
tuũt quia uł amore reꝵ seculariũ

Expanded text:
facta proximi taceat, quae statim corfacta proximi taceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt; sed calorem spiritus, quo aguntur, ferre non sustinentes, iterum in increpationem prosiliunt iniquorumultum subeunt periculi si contradicentibus veritati resistere noluerint; dum propheta doctorem Ecclesiae instruat ad summum usque justitiae pervenire, cum dicit: Super montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion ; scilicet, ut ita praeemineat merito, sicut et gradu. Sequenter, ne forte debeat a docendo timore restringi, audiat: Exalta in fortitudine vocem tuam, et noli timere. Unde et Jeremiae ita Dominus ait: Accinge lumbos tuos, et surge; loquere ad eos; ne formenim sacerdotes metu potestatis veritatem occultant, et a bono opere, vel a justitiae praedicatione, rei alicujus formidine aut potetuntur. Sed heu, proh dolor! inde metuunt, quia vel amore rerum saecularium
Abbreviated transcription (Latin):
¶ de silentio dortoꝵ elim
ro malo merito plebis aufertur
doctrina predicationis. pro
bono merito audientis tribuitur ser¬
mo docroris. In ptãre diuina cõsistit
cui uelit deus doctrine xbum dare. uł
cui auferre. ⁊ hoc aut pro dicentis
aut pro audientis fit merito ut mõ
pro calpa plebis auferatur sermo doc¬
torie/ modo uero pro utilib meritis
tribuatur Nlam ⁊ bonus docet bonum
⁊ malus malũ ⁊ bonus malũ ⁊ malꝰ
bonum quod tamẽ fit iuxta meritũ
pplor̃. Nam onã tempori congruũt
secundũ salomonis sinam̃ diceitis. Dẽ¬
pue racendi ⁊ tempꝰ loquendi nõ quid̃
ꝑ timorẽ sed ꝑ discretionẽ propter ma¬
lorum intorrigibilẽ miquitatẽ Nũꝙ¬
tamẽ electos op a doctrina cessare
inteidum doctores eccĩe calore tari¬
tatis ardentes contieescunt a p̃dicar¬
do quia nõ ẽ qui andiat testante
propheta Ciuitates austri clause sũt
⁊ nõ ẽ qui aperiat Qui docendi acci¬
pit officium interdum ad tempus

Expanded text:
 De silentio doctorum. 1. ro malo merito plebis aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis tribuitur sermo doctori. 2. In potestate divina consistit cui velit Deus doctrinae verbum dare vel cui auferre: et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo vero pro utilibus meritis tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malus malum, et bonus malum, et malus bonum, quod tamen fit juxta meritum populorum. 3. Non omnia tempora congruuntalomonis sententiam dicentis: Tempus tacendi et tempus loquendi . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrigibilem iniquitatem, nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes conticescunt a docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . 5. Qui docendi accepit officium, interdum ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
de peccati recordacione indur̾ ut pote
adhuc exteriorib hoc ẽ tarnalib nõ
aperit intelligencie spũalis profundiora
misteria ne dum audita nõ capiunt
prius incipiant contempne ꝙ̃ uene¬
rari mandata celestia. Alitor ẽ aged¬
dunt. atq alitor cũ hiis qui nobis
cõmissi nõ sũt Qui si iusti sũt uene¬
randi sũt. si uero delinquũt pro sola
plebis ut ꝑ eos infra positi facilus
⁊ alios dotere Iingemũ bom doctoris
ẽ icipientis a laudib eoꝵ qui salubt̾
obiurgatos corrigere cupiũt Dicut
aplẽ ad coruithios facit quos a laudibz
nchoat ⁊ increpationib probat Sed
erant apud corinthios qui ⁊ laude ⁊
increpationt digni erant Ille autem

Expanded text:
de peccati recordatione induere, ut pote de peccati recordatione induere, ut pote adhuc exterioribus, hoc est carnalibus, non aperit intelligentiae spiritalis profundiora mysteria: ne, dum audita non capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. Aliter est agedunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt. Qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola plebis, ut per eos infra positi facilius et alios docere . 8. Ingenium boni doctoris est incipientis a laudibus eorum, quos salubriter objurgatos corrigere cupit, sicut apostolus ad Corinthios facit, quos a laudibus inchoat, et increpationibus probat. Sed erant apud Corinthios, qui et laude et increpatione digni essent. Ille vero
Abbreviated transcription (Latin):
qui capere nõ pñt quibus si indistrete
maifescentur statim aut de trahunt
aut negligunt Prima quippe prudẽcie
uirtus ẽ eam quam docere oꝑteat
estimare ꝑsonã Rudib ppłis seu carna¬
lib plana atq coĩa nõ sũma atq ar¬
dua predicanda sunt ne ĩmẽsitate doc¬
trine opp̾mãtur pocius ꝙͣ erudiantur
Unde ⁊ paulus aplẽ ait Non potui uobꝰ
loqui quasi spiritualib sed quasi carna¬
dedi nõ estam. Carnalib quippe animis
n ͨ alta minis de celestib n ͨ terrena
conuenit p̾dicari sed mediocra ut mi¬
cia eoꝵ mores q desiderant edoteri
Coruus dum pullos suos uident albi
coloris millis ecs cibis alit ⁊ tantũdẽ
attendit donec pr̃no colore ingrestãt¬
⁊ sic illos frequenti cibo reficit. Ita
eccliẽ doctor stremius insi eos quos
docer uiderit ad suã similitudinẽ peni¬
tencie cõfessione ng̾stere. ⁊ intore
seculari deposito lamẽtacionis habitũ

Expanded text:
qui ea capere non possunt: quibus si indiscrete qui ea capere non possunt: quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negligunt. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat, existimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua, praedicanda sunt, ne immensitate doctrinae opprimantur potius quam erudiantur. Unde et apostolus Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnais, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum
Abbreviated transcription (Latin):
ritas aderit potentis ne ꝑ tumorẽ
cordis seueritas extat ĩmoderationis
H ͨ ẽ in dei socerdotib uera discretio
qua n ͨ ꝑ libertatẽ suꝑbi n ͨ ꝑ hũilitatẽ
remissi sũt Hinc ẽ ꝙ sancti cum mag̃
constancia redarguerũt pͥncipũ uicia
in quib cũ sũma eẽt humilitas loco
tauiẽ necessario libere trãsg̾ssores
iusticte increpabant Aliqñ ⁊ subditis
nos o aĩo ẽẽ humiliores. qm̃ facta
subditoꝵ iudicantur a nobis nr̃a uero
dius iudicat. Agnostat ep̃s seruũ se
ẽẽ plebis nõ diñ. uerum hoc caritas
On om̃ibus una ead doctrma ẽ
adhibenda. sed pro qualitate moꝵ
rigit blanda Sicut ꝑtti medici ad ua¬
rioe corporis morbos diuerso medica¬
mine seruiũt ita ut mxta nulneꝵ ua¬
rietates medicina diuersa sit Sic t
trine remediũ adhibebit. ⁊ quid cuiq
oporteat pro etate pro sexu ar profes¬
sione ãnũtiabit. Non om̃ib que sũt
clausa aꝑienda sunt Multi sunt eñ

Expanded text:
derit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem fiunt remissi. Hinc est quod sancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta subditorum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. Agnoscat episcopus servum se esse plebis, non dominum. Verum haec charitason omnibus una eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morurigit blanda. 2. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates medicina diversa sit, sic et trinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat pro aetate, pro sexu ac professione, annuntiabit. Non omnibus ea quae sunt clausa, aperienda sunt. Multi sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
encia trãsg̾ssionis nõ sequitur culpa Dis
suꝑbia tanto in imio Iacet. ꝙlo in alto se
erigit. rantoq profundius labitur ꝙͣto
excellencius eleuatur. Qui .ii. per propriã
suꝑbiam attollitur ꝑ dei iusticiã inclinat᷑
Qui inflantur suꝑbia uente pascuntur
Onde ⁊ propheta. Om̃s inquit pastores
tuos pascet uentꝰ hec ẽ suꝑbie spiritꝰ¬

Expanded text:
entia, transgressionis non sequitur culpa. 3. Omnis entia, transgressionis non sequitur culpa. 3. Omnis superbia tanto in imo jacet, quanto in altum se erigit; tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam inclinatur. 4. Qui inflantur superbia, vento pascuntur. Unde et propheta: Omnes, inquit, pastores tuos pascit ventus , hoc est, superbiae spirit
Abbreviated transcription (Latin):
et aduersus ire incendia mãsuetudmnis
adhibetur tranquilitas Suꝑbiã diaboli¬
nuitantur suꝑbi aduersus quã opponit᷑
hũilitas xͥ qua humiliantur elati p̾nci¬
paluĩ septem uicioꝵ regnia ⁊ mr̃ suꝑbia
ẽ. ead̾ q septem principalia multa a
se ꝑturiũt uicia quia ita sibimet quad̾
cognatione iunguntur ut ex altero alte¬
rum oriatur Sicur p̾nceps septẽ uitioꝵ
suꝑbia nos eoꝵ ptãtibus subdit Ita xp̃s
septiformi grã pleuꝰ ab actu uiciorũ
uos eruit Et quos illa addicit septẽplici
uicio iste liberat septiformis grẽ dono
ꝙ de opere ututis ⁊ iusticie exoritur
minus & culpa sentitur. luxuria uero
perbia minor ẽ Sed qui detinetur suꝑbia
et nõ sentit labitur carins luxuria ut
ꝑ hanc hũiliatꝰ ⁊ a ronfusione surgar
faciendo uetita. rontemptui h diuina p̃¬
cepta. Recte gͦ micium omis pc̃ti suꝑbia
qr insi p̃cesserit mandatoꝵ dei mobedi¬

Expanded text:
et adversus irae incendia mansuetudinis et adversus irae incendia mansuetudinis adhibeatur tranquillitas. CAimitantur superbi, adversus quam opponitur humilitas Christi, qua humiliantur elati. 8. Principalium septem vitiorum regina et mater superbia est, eademque septem principalia multa de se parturiunt vitia, quae ita sibimet quadam cognatione junguntur, ut ex altero alterum oriatur. 9. Sicut princeps septem vitiorum superbia nos eorum potestatibus subdit, ita Christus septiformi gratia plenus a dominatu vitiorum nos eruit; et quos illa addicit septemplici vitio, iste liberat septiformis gratiae doquod de opere justitiae et virtutis exoritur, minusque culpa ejus sentitur. Luxuria vero perbia minor est. Sed qui detinetur superbia, et non sentit, labitur in carnis luxuria: ut per hanc humiliatus, et a confusione surgat faciendo vetita contemptui habeat divina praecepta. Recte ergo initium omnis peccati superbia , quia nisi praecesserit mandatorum Dei inobedi
Abbreviated transcription (Latin):
ad utilitatẽ consurgunt. ut ip̃o tertam̃e
uł mens excerceatur ul ab elacione cõ¬
cussꝰ animus restringatur. Aduersus
impetus uicioꝵ contrariis u̾tutibus est
pugnanduni Contra .n. luxuriã cordie
⁊ adhibenda mundiçia Contra odium
dilcõ ẽ p̃paranda. Contra iracundiam
paciencia proponenda ẽ. Porro contra
timorẽ fiducia adhibenda ẽ. Uitus ꝯͣ¬
uicium. contra rorporẽ zeli plium dris¬
ticie quoq gandium. accidie fortitundo
auaricie largitas. suꝑbie hũilitas oppo¬
nenda ẽ. sicq uirtutes singule nastẽtia
contra se uicia rep̾mũt. ac tẽptacionũ
motus uirtute diuine caritatis extingũe
Libidinẽ abstinencia domat Nam ꝙ̃tũ
torpus media frangitur tantũ mene
ab illicito appetitu reuocatur Aduersꝰ
irã tolerancia dimicat. na autẽ se¬
metipam̃ necat. sustmendo autẽ paciã
uictoriã portat Tristicie merorẽ spes eter¬
ni gaudu superat. et quẽ turbata mens
lenit Aduersus mudiã preꝑatur caritas

Expanded text:
ad utilitatem confligunt, ut ipso certamine, vel mens exerceatur, vel ab elatione concussus animus restringatur. Adversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pugnandum. Contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia, contra odium dilectio praeparanda, contra iracundiam patientia proponenda est; porro contra timorem fiduciae adhibenda est virtus, contra torporem zeli praelium. Tristitiae quoque gaudium, accidiae fortitudo, avaritiae largitas, superbiae humilitas opponenda est. Sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt, ac tentationum motus virtute divinae charitatis exstinguunt. Libidinem abstinentia domat. Nam quantum corpus inedia frangitur, tantum mens ab illicito appetitu revocatur. Adversus iram tolerantia dimicat. Ira autem semetipsam necat, sustinendo autem patientia victoriam portat. Tristitiae moerorem spes aeterni gaudii superat; et quem turbata mens lenit. Adversus invidiam praeparetur charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
singula tribũtur dona. In spũ sancto
omit gr̃a donoꝵ consistit. Ip̃e .n. prout
uult. gram̃ donorũ largitur. Aliis dõs
sormonẽ sapientie. aliie scĩe alis fidẽ
Atq ita unicuiq uirtute sancti spẽ.
diuisio grãꝵ tribuitur. ⁊ in om̃ib idẽ
habetur. Ip̃e .i. eciã meffabilia docer
Ante aduẽtũ dm̃. tñ piophete ⁊ pau¬
ci ex om̃i pplo̾ iusti donũ sancti sps̃
merebantur. post aduentũ autem
dñi sp̃c̃ sanctus cunctis ẽ tredentib
distributus iuxta quod ꝑ prophetam
dñs loquitur. Dicens Et erit in nous¬
siuis dieb effundam de spũ meo suꝑ

Expanded text:
na tribuuntur. 6. In Spiritu sancto omnis gratia donorum consistit. Ipse enim, prout vult, gratiam donorum largitur, aliis dans sermonem sapientiae, aliis scientiae, aliis fidem, atque ita unicuique virtute Spiritus sancti divisio gratiarum tribuitur, et in omnibus idem unus habetur. Ipse enim etiam ineffabilia Ante adventum Domini tantum prophetae, et pauci ex omni populo justi, donum sancti Spiritus merebantur; post adventum autem Domini Spiritus sanctus cunctis est credentibus distributus, juxta quod per prophetam Dominus loquitur, dicens: 154 Et erit in novissimis di
Abbreviated transcription (Latin):
heretice doctrinis ẽ propagata eccliã
manfestatur ueritatis assercio qũ pa¬
ideo dr̃ catholica pro eo ꝙ uniuersalit̾
ꝑ omnẽ sit mundum diffusa. Nam
hẽticoꝵ eccĩe in ꝑtib mundi coartãtur
hec uero in toto orbe diffusa. expandr̃¬
dño ꝑ Iemiã Quia mei oblitus es ecre
ãnũciabo iusticiã tuã ⁊ opera tua non
lici nõ sunt. nõ ẽ deus in conuẽtib eoꝵ
ip̃o dño testante. Si steterit moyses ⁊
samuel cont᷑. me. nõ ẽ aĩa mea ad ppłm̃
istum. Eice eos a facie mea ⁊ egredi¬
autur. ꝑ moysem quippe ⁊ sanuelem
legẽ accipe. ⁊ prophãs quos ꝙius hẽtici
implere opere contendant. ꝑꝑ errors
tñ impietatem a nultu dei proiciũtur
iste quia rocessit a dei ppło. utriq re¬
malum egressi sunt. ⁊ dmñ nõ cogno¬
uerũt quia de infidelitatis eriore ad¬

Expanded text:
haereticae doctrinis propagata est Ecclesia. haereticae doctrinis propagata est Ecclesia. manifestatur veritatis assertio quando paideo dicitur catholica pro eo, quod universaliter per omnem sit mundum diffusa. Nam hereticorum ecclesia in partibus mundi coartatur. Hec vero in toto orbe diffusa expand « Quia mei oblitus es, ecce ego annuntiabo justitiam tuam, et opera tua non lici non sunt, non est Deus in eorum conventibus, ipso Domino testante: « Si steterit Moyses et Samuel coram me, non est anima mea ad populum istum. Ejice eos a facie mea, et egrediantur . » Per Moysen quippe et Samuel legem accipe et prophetas. Quos quamvis haeretici implere contendunt, propter erroris tamen impietatem a vultu Dei projiciunturiste, quia recessit a Dei populo; uterque remalum egressi sunt, et Dominum non cognoverunt, quia de infidelitatis errore
Abbreviated transcription (Latin):
uelabatur. a quib eciã expoctabatur
aduẽtus sicut Iob. sicut balaam. qui
sio genciũ ueteri ppło latebat. sed tñ
ni consilio dei erat ut fieret ⁊ tunt
a sanctis prophĩs. occulte ꝑ spm̃ sctm¬
predicabatur aduẽtus xͥ sicut dicit
prophã Cum appiopin quauer̃t anui
cognosteris. Dum aduenerit tempꝰ
ostenderis Nunc uero reuelatũ p
quod tunt carnalib latebat spiritualib
uero notũ erat Nondum tamẽ rea¬
manifeste dicebatur es ꝙ tempue
quã hic bene uiuendo consequitur
altera ꝑ quã illic ex retribucione glori
nie ꝑtulit in martirib sie quas ab
heticis ꝑfert in diuersis concetatoibus
Utrosqr autẽ ꝑ gram dei exsuperat
partun ferendo ꝑtim resistendo Sc̃a
ecciã catholica. sicut male uitẽtes in
se pacienter tolerat ata male credẽtes
a se repellit. Sancta ecciã contͣ gentiliũ
atq hereticoꝵ ꝑuicariã sũmoꝑe sapĩe
⁊ paciencie scudet. sed excercetur sa

Expanded text:
velabatur, et a quibus ejus exspectabatur velabatur, et a quibus ejus exspectabatur adventus, sicut Job, sicut Balaam, qui sio gentium veteri populo latebat, sed tamen in consilio Dei erat ut fieret; et tunc a sanctis prophetis occulte per Sbatur adventus Christi, sicut dicit propheta: Cum appropinquaverunt anni, cognosceris; dum advenerit tempus, ostenderis. Nunc vero revelatum patet, quod tunc carnalibus latebat, spiritualibus vero notum erat, nondum tamen manifeste dicebatur, eo quod tempus quam hic bene vivendo consequitur; altera, per quam illic ex retributione glorifnis pertulit in martyribus, sive quas ab ereticis perfert in diversis concertationibus. Utrasque autem per gratiam Dei exsuperat, partim ferendo, partim resistendo. 3. Sancta Ecclesia catholica, sicut male viventes in se patienter tolerat, ita male credentes a se repellit. 4. Sancta Ecclesia contra gentilium atque haereticorum pervicaciam summopere sapieet patientiae studet. Sed exercetur sap
Abbreviated transcription (Latin):
Iam nõ sunt. male .n. senciendo eẽnciã
nõ acquirũt. Ad nichilũ .i. tendunt.
hẽtici ingenti studis mẽdacia sua distũt
et labore uehementi ne ad uintatẽ ectĩe
ueniant derertãt De quib propheta con¬
grue dicit Docuerũt liugnã suã loqui
mendacium. ⁊ ut miq agerẽt laboraue¬
rũt Dum uicissim he̾tici mutuo se lacerãt
qñ alterutrum se in proprias sectas ni
ducunt. sic tñ in iuicẽ sese rollidunt
ut contra eccł̃iam pari spũ erroris de¬
certent. ⁊ qui inuicẽ sunt diuisi in adu̾¬
sitate ectĩẽ simul existant uinti Eis qͥb¬
pro eo ꝙ tm̃ ualcant he̾ses uidentur hre
ueritatẽ. hoc rñdendꝰ ẽ. Non ideo saluti
p̃ponendi sũt morbi quia pleꝵ q Ita ge¬
neraliter mund̾ occupant. Ut par saluti
On posse heticos habere ueniam
amiti ieb nõ ꝑ se placare sibi deum. po¬
tuerũt insi pro eis iob sac̾ficium obtu
lisset Opera bona que he̾tici faciunt
⁊ iusticia eoꝵ nchil eis prodest. testãte

Expanded text:
jam non sunt. 158 Male enim sentiendo scientiam non acquirunt, ad nihilum enim tendunt. 9. Haeretici ingenti studio mendacia sua discunt, et labore vehementi, ne ad unitatem Ecclesiae veniant, decertant: de quibus per prophetam congrue dicitur: Docuerunt linguam suam loqui mendacium, et ut inique agerent, laboraverunt. 10. Dum vicissim haeretici mutuo se lacerant, quando alterutrum sese in proprias sectas iducunt. Sic tamen invicem collidunt sese, ut contra Ecclesiam pari erroris spiritu decertent, et qui invicem sunt divisi in adversitatem Ecclesiae, simul existant uniti. Eis pro eo quod tantum valeant haereses videntur habere veritatem, hoc respondendum est: Non ideo saluti praeponendi sunt morbi, quia plerumque ita generaliter mundum occupant, ut parum saluti on posse haereticos habere veniam,amici Job non per se placare sibi Deum potuerunt, nisi pro eis Job sacrificium olisset . Opera bona, quae haeretici faciunt, et justitia, nihil eis prodest, testante
Abbreviated transcription (Latin):
me dispẽsatione solus filius intelligitur
Ante dĩce itarͣtionis aduẽtum. discor¬
mens autem xp̃s. pacem in se ⁊ angel
⁊ hom̃ib fecit Eo quippe nato clamane¬
runt angoli. In terra pax hom̃b bone
uoluntatis ꝑ incarnationẽ igitur xͥ nõ
solum deo reconciliatꝰ ẽ homo. Uerũer
discordia igitur ante aduentũ xͥ hom̃ ⁊ ãge
lutati in ueteri testamento angeli ab ho¬
minibus despiciũt se salurari ab eis. qd̃
in nouo testamento a Iiohanno factũ
per eciã ne faciat interdicit Ob hoc
homo in ueteri testamento despicitur
n ͨ resalutatur ab angelo. eo ꝙ homo
adhuc nondum trãsisset in deui Sus¬
cipitur autẽ homo a deo ⁊ reuenter sa¬
lutatur ab angelo Nam ⁊ mariã ange¬
lus gabriel legitur salutasse ⁊ Iohanni
angelum saluranti ab eod angelo dr̃

Expanded text:
nis dispensatione solus Filius intelligitur. nis dispensatione solus Filius intelligitur. Ante Dominicae incarnationis adventum, discorniens autem Christus, pacem in se angelis et hominibus fecit. Eo quippe nato, clamaverunt angeli in terra: Pax hominibus bonae voluntatis. Per incarnationem igitur Christi, non solum Deo reconciliatus est homo: verum etiam Discordia igitur ante adventum Christi angelorlutati in Veteri Testamento ab hominibus angeli, despiciunt resalutari ab eis. Quod in Novo Testamento a Joanne factum verum etiam ne faciat interdicit. 28. Ob hoc homo in Veteri Testamento despicitur, nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deum. 29. Suscipitur autem homo a Deo, et reverenter salutatur ab angelo. 140 Nam et Mariam angelus Gabriel legitur salutasse, et Joanni angelum salutanti ab eodem angelo di
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ petrus sed angelus enis ẽ Si deũ
angeli contuẽtur ⁊ uident cur petrus
opłs dicit in quẽ desiderant angeli dei
prospicere. Item si eum nõ contuentur
uidere desiderant ut effcu desidern non
ꝑfruantur desideriũ hoc necessitatem
habet. ⁊ necessitas ista penalis ẽ ⁊ a
beatis angelis om̃s pena longe ẽ. qr
nũꝙͣ simul pena ⁊ br̃itudo conuenunt
Rursum si eos dicimꝰ uisione dei saciari
sacietas fascidium habere solet. ⁊ scimiꝰ
illos dei uisionẽ quã desiderant fastidire
utrumq credamꝰ quia ⁊ desiderant ⁊
saciantur. sed desiderant sine labore ⁊
saciantur sme fastidio. Ne .ni. sit in desi¬
derio necessitas desiderãtes saciantur
Et iterum ne sit in sacietate fastidiũ
saciati desiderant. Uident gͦ angeli fa¬
ciem prĩs ꝑ sacietatem. sed quiã sacie¬
tas ista fastidiũ nescit angeli desiderãt¬
semꝑ in eum prospicere. Ubicũq in
scripturis sanctis pro deo angelus poit

Expanded text:
Non est Petrus, sed Angelus ejus est. Si Deum Non est Petrus, sed Angelus ejus est. Si Deum angeli contuentur, et vident, cur Petrus apostolus dicit: In quem desiderant angeli Dei conspicere? Item si eum non contuentur videre desiderant ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc necessitatem habet, et necessitas ista poenalis est. Sed beatis angelis omnis poena longe est: quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum, si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet, et scimus illos Dei visionem quam et desiderant, fastidire utrumque credamus, quia et desiderant et satiantur? Sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum: Ne sit satietate fastidium, satiari desiderant. Vident enim angeli faciem Patris per satietatem, sed quia satietas ista fastidium nescit, angeli desiderant in eo prospicere semper. Ubicunque in Scripturis sanctis pro Deo angelus ponit
Abbreviated transcription (Latin):
fagello huic mundo irascitur ad mi¬
nisteriũ uindicte apostate angeli mit¬
tuntur. Qui tamẽ diuina ptãte coher¬
centur ne tñi noceant ꝙtũ cupuĩt bom
autẽ angeli ad nĩsceriũ salutis humane
deputati sunt ut curas admĩstrẽt mdi
et regant omĩa iussu dei teste apło.
Nonie em̃e inquit st̾ admĩstratorii spẽ
in nũsteriũ missi propter. eos qui hẽ
ditatem capiũt salutis Angeli corꝑa
in quib homĩb apparẽt de suꝑno aere
sumũt. solidam q spem̃ ex celesti ele¬
mento induũt ꝑ quã humanis obtutib
mani festius demõstrẽtur Singule gẽ¬
tes p̃positos angelos habe̾ creduntur qd̃
oñdirur testimonio angeli dameli lo¬
quentis Ego inquit uemi ut nũciarẽ
tibi sed pͥncips regni ꝑsaꝵ restitit m
in euuangelio. Amen diro uobis qr
angeli eoꝵ semꝑ uident facĩẽ prĩs mei
qui in celis ẽ unde ⁊ petrꝰ in actib apłoꝵ¬
cũ pulsaret ad Ianuã. dixerũt intꝰ apłi

Expanded text:
flagello huic mundo irascitur, ad ministerium vindictae apostatae angeli mittuntur: qui tamen divina potestate coercentur, ne tantum noceant quantum cupiunt. Boni tamen angeli ad ministerium salutis humanae deputati sunt, ut curas administrent mundi, et regant omnia jussu Dei, testante Apostolo: Nonne omnes, inquit, sunt administratorii spiritus, in ministerium missi, propter eeditatem capiunt salutis? Angeli corpora in quibus hominibus apparent, in superno aere sumunt, solidamque speciem ex coelesti elemento inducunt, per quam humanis obtutibus manifestius demonstrentur. Singulae gentes praepositos angelos habere creduntur, quod ostenditur testimonio angeli Danieli loquentis: Ego, inquit, veni ut nuntiarem tibi, sed princeps regni Persarum restitit mihi in Evangelio: Amen dico vobis, quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui est in coelis . Unde et Petrus in Actibus Apocum pulsarent januam, dixerunt intus apostoli:
Abbreviated transcription (Latin):
ar hũilitati quia unde mali corruũt inde
bom proficiunt Bouoꝵ angeloꝵ numerꝰ
qui post rlunã angeloꝵ malor ẽ diminutꝰ
ey numero elcoꝵ hom̃ supplebitur qui mi¬
merus soli deo ẽ coguntꝰ / Inter angelos
distancia ẽ ptãtum ⁊ pro graduũ dii¬
tate ministeria eis sunt distributa. Alue¬
q alii preferũtur. tam culmine ptãtis
alioꝵ p̃ceptis atq obediũt iussie. unde ⁊¬
ad prophetam zachariã angelus angelũ
mittit ⁊ quetumq anũtiare debeat preri¬
pit. Nouẽ eẽ distinctiones ul ordinee an

Expanded text:
at humilitati: quia unde mali corruunt, inde boni proficiunt. Bonorum angelorum numerus qui post ruinam angelorum malorum est diminutus, ex numero electorum omnium supplebitur, quia numerus soli Deo est cognitus. Inter angelos distantia potestatum est, et pro graduum dignitate ministeria eisdem sunt distributa; aliisque alii praeferuntur tam culmine potestataliorum praeceptis, atque obediunt jussis. Unde ad prophetam Zachariam angelus angelum mittit, et quaecumque annuntiare debeat, praecepit. Novem esse distinctiones vel o