comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grapha legitur: cunis
auctoritas ad coro bo¬
randa illa que in cõ¬
tencionẽ ueniunt mi¬
mis ydonea iudicatur.
Cal deo tamen sermone conscriptus: niter
hystorias computatur. S quia hunc librũ
sỹnodus incẽna in numero sanctarũ scrip¬
turarum legitur computasse: acquieni po¬
stulacõm nr̃e ĩmo exactioni. et sepotis oc¬
cupacõnib quib uehementer coartabar.
hiunc umã lucubra tumitulam dedi: magiᷤᷤ¬
sensuni ex sensu. ꝙ̃ ex uerbo uerbunmi traus¬
ferens. Aluitoꝵ codicium uarietatem us¬
ciosissimã amputaui: sola ea que nunls
gencia in tegra in uerbis caldeis nuienui
potui. latius expressi: Accipite iudichuidia
castitatis exemplum: et trumphali lais
ꝓpetius eam precomis declarate. Hanc eñ
non solum feminis sed et mus mitabus
dedit: qui castitatis ens renuierato
iuituteni talem tribuit. ut nuctum on¬
nib homunib iunteret: in suꝑabilẽ ilupi¬

Expanded text:
: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magisensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissgentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remunerator, virtutem ei talem tribuit, ut invictum omnibus hominibus vinceret, et insuperabilem sup
Abbreviated transcription (Latin):
undantia: omĩs aut̃ piger semꝑ ĩegesta¬
te est. Qui congregat thesauros lingua
mendacii uanus ⁊ exxors est. ⁊ impnigetur
ad laqueos mortis. Rapine impioꝵ detht̃
eos. qr noluenint face̾ iudicium. Pu̾sauia
desiderat malum. nõ miserebr ꝓximo suo.i
mulctato sapiencior pestilencie erit paruul.
Et si sectetur sapientem sumet scienciam:
ercogitat uistꝰ de domo impii. ut dethat ĩpioᷤ
a malo. Qͥ obturat aures suas ad clamor e
pauꝑis. ⁊ tp̃e clamabit ⁊ nõ exaudiet᷑. miꝰ
absconditum extinguit iras: ⁊donũ ĩ fimi
indignacionem maximam. Gaudiũ iusto
est face iudicium: ⁊ pauor oꝑantibꝰ iqͥtatẽ.
Dir qui errau̾it a uia doct̾ne: incetu gigatũ¬

Expanded text:
utem piger semper in egestate. Qui congregat thesauros lingua mendacii, vanus est, et impingetur ad laqueos mortis. Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium. Perversa via desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios  Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit et non exaudietur. munus absconditum extinguet iras et donum in sinu indignationem maximam. gaudium iusto est facere iudicium et pauor operantibus iniquitatem. uir, qui errauerit a uia doctrinae, in coetu gigantu
Abbreviated transcription (Latin):
ir amicabilis ad societatem magis
amitꝰ erit. ꝙͣ frat̾. Melior est pauper
qui ambulat in simplicitate sua. ꝙͣ liueᷤ
torquens labia. inspͥiens uͥ nõ ẽ scĩa aĩe ñ
est bonũ. ⁊ qui festinus ẽ pedib offendit.
Scuiticia hominis subplantat gressus eiꝰ.
⁊ contͣ dñm feruet animo suo: diuicie ad¬
dunt amicos plurimos. a pauꝑe aut̃ hiiqͦs
habuerit seꝑant᷑. testis falsus nõ ent ĩpunit᷑.

Expanded text:
ir amicalis ad societatem magis amicus erit quam frater melior est pauper qui ambulat in simplicitate sua quam torquens labia insipiens ubi non est scientia animae non est bonum et qui festinus est pedibus offendit stultitia hominis subplantat gressus eius et contra Deum fervet animo suo divitiae addunt amicos plurimos a paupere autem et hii quos habu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nu ꝓuocat eum. peccat in animam suam.
Nonor est homini ꝙ seꝑat se a ꝯtencionbꝰ:
om̃s aut stulti miscentur contumieliis. &¬
Propt̾ fuigus piger arare noluit mẽcti¬
cabit gͦ estate ⁊ non dabitur ei. Sicutaqĩ
ꝓfunda sic consilium in corde uiri. ẜ homo
sapiens hauriet illud. Multi hoĩes miẜi¬
cordes uocantur uirũ aut fidelem qͥs iueiet.
Iuitꝰ qui ambulat in simplicitatesua:. bea¬
tos filios post sedelinquet. Rex qui sedet
isolio udicii: dissipat omne malũ intu¬
it suo.Quis pot̾ dic̾e mundũ est cormeũ.
purꝰ suma pecc̃o. Pondꝰ ⁊ pondꝰ mẽsura et
mensura utrũq ab hominabile ẽ apd̾dm:

Expanded text:
 peccat in animam suam honor est homini qui separat se a contentionibus omnes autem stulti miscentur contumeliis propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud multi homines misericordes vocJustus, qui ambulat in simplicitate sua, beatos post se filios derelinquet. Rex, qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo. Quis potest dicere: Mundum est cor meum, purus sum a peccato? Pondus et pondus, mensura et mensura: utrumque abominabi
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑ ⁊ amici recesserunt ab eo. Qͥ tantũ
uba sectatur nicħ habebit: qui au̾t possor
est mentis cliligit aninam suam. ⁊ custo
prudencie inueniet bona. Testis falsus nõ
ent impunitꝰ. ⁊ quiloquit᷑ mẽdacia ꝑibit.
Nlon decent stultum diuicie. nͨ seruũ dñan

Expanded text:
i procul recesserunt ab eo. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam suam, et custos prudentiae inveniet bona. Testis falsus non erit impunitus: et qui loquitur mendacia, peribit. Non decent stultum deliciae, nec servum domin
Abbreviated transcription (Latin):
xit. Diuilit ds̃ iuimcos meos ꝑ manũ meã:
sicut diuiduntur aque. Et icturo uocatumẽ
nomẽ loci illius: ba alpharasim: Dereliquer̃t¬
qz ibi deos suos: quos damd iussit exiui. Alia
ince eciam philistum irruerunt: et diffusi
sunt in ualle. E onsuluitqz rursum dauid
dm̃u. et dinit ei dẽ. Non ascendas post eos.
Recede ab eis: et uemes contra illos ex aduet¬
so piroruni. Ciniq audiens sonitim dr¬
dientis in cacuanne pirorum: nme nigrebe¬
ns ad bellini. Egressus est em̃ deus ante de¬

Expanded text:
xit: Divisit Deus inimicos meos per manum meam, xit: Divisit Deus inimicos meos per manum meam, sicut dividuntur aquae: Et idcirco vocatum est nomen illius loci Baal-Pharasim. Dereliqueruntque ibi deos suos, quos David jussit exuri. Alia etiam vice Philisthim irruerunt, et diffusi sunt in valle. Consuluitque rursum David Deum, et dixit ei Deus: Non ascendas post eos, recede ab eis, et venies contra illos ex adverso pyrorum. Cumque audieris sonitum gradientis in cacumine pyrorum, tunc egredieris ad bell
Abbreviated transcription (Latin):
isit quoq uram rex turi ñ cios ad dauid.
et ligna cedimia. et artifices panetum.
liguoꝵ qr ut edificarent ei donnĩ. Cognouit¬
q daiid. eo quod confirmasset eum dñs in
regem suꝑ ifrł: et subleuatum esset regnũ
eus suꝑ ppliũ eius isił. Accepit quoq dauid
alias uxores in ihrlm̃i: genuitqz filios ac filia s.
Et hec nomina eorum: qui nati sunt ri ĩ ihrlm̃.
Samaa et sobab. nathau. et salomon. ihebaar.
⁊ elisu. et eliphalec: noga quoq ⁊ napheg. et
iaphie. elicania. et balicida. et eliphelech. Audi¬
entes autem philistum. eo quod iictus eẽt
daid in iegem suꝑ innuersu ifrl: ascende¬
runt omnes ut quererent eum. Quoo cum
audisset daid: egressus est obinam eis Por¬
ro philistui uenientes: diffusi surit in uae
raphaym. Eonsuluitq dauid dniu: dicens.
Si ascendam ad philisteos: et si trades eos
in manũ meã. Et dixit ei dñs. Ascende: et
tradam eos in manũ tuã. Cumqz ascendissẽt
m ba alpharasmi: ꝑtussit eos ibi dauid. et di¬

Expanded text:
isit quoque Hiram rex Tyri nuntios ad David et ligna cedrina et artifices parietum lignorumque ut aedificarent ei domum cognovitque David eo quod confirmasset eum Dominus in regem super Israhel et sublevatum esset regnum suum super populum eius Israhel accepit quoque David alias uxores in Hierusalem genuitque filios et filias et haec nomina eorum qui nati sunt ei in Hierusalem Sammu et Sobab Nathan et Salomon Iebar et Helisu et Eliphaleth Noga quoque et Napheg et Iaphiae Elisama et Baliada et Eliphaleth audientes aDavid in regem super universum Israel, ascenderunt omnes, ut quaererent eum. Quod cum audisset David, egressus est obviam eis. Porro Philisthiim venientes diffusi sunt in valle Raphaim. Consuluitque David Dominum, dicens: Si ascendam ad Philisthaeos, et si trades eos in manu mea? Et dixit ei Dominus: Ascende, et tradam eos in manu tua. Cumque illi ascendissent in Baal-Pharasim, percussit eos ibi David, et di
Abbreviated transcription (Latin):
nioꝵ ⁊ ip̃i enĩ didicerunt a pͥbr̾is suis.qm ab
ip̃is disces intellectum. ⁊ in tp̃e nc̃citatis dabis¬
hensum. nõ incendas carbones pecc̃oꝵ argues
eos. ⁊ ne incendaris flamma ignis peccorum.
illoꝵ. ne cura faciem stes contumeliosi. ne sede
deas suꝑ uirtutem tuam. ꝙ si fec̾is posponderis
nõ eas in uia. ne forte grauet mala sua inte
ip̃e enim sccłm uoluntatem suam uacdit. ⁊ si¬
mul cum stulticia illius ꝑies. Cum iracundo
nõ facias rixam. ⁊ tum audace nõ eas indestũ¬
adutorium elidet. te. Cum fatius consilium¬
nõ habeas. nõ n pot̾unt cdilige̾. nisi q̃ eis placet
Coram extͣneo ne facias consilium. nescis eñ

Expanded text:
ab ipsis disces intellectum et in tempore necessitatis responsum non incendas carbones peccatoris arguens eos ne incendaris flamma ignis peccatorum illorum ne contra faciem stes contumeliosi ne sedeatdeas super virtutem tuam quod si spoponderis non eas in via ne forte gravet mala sua in te ipse enim secundum voluntatem suam vadit et simul cum stultitia illius peries cum iracundo non facias rixam et ubi non est adjutorium, elidet te. Cum fatuis ne consilium habeas: non enim poterunt diligere, nisi quae ipsis placent. Coram extraneo ne facias co
Abbreviated transcription (Latin):
uam dupplicia inuenies in om̃ib bonis qͥcu¬
fecis illi. q̃m ⁊ altissimus oclio ht̃ pectores
⁊ impiis reddet iundictam. Non agnoscet᷑
in bonis amicus. ⁊ nõ abscondetur in malis
inimicꝰ. in bonis uiri inmici illius in t̾sticia.
⁊ in malicia illiꝰ amicꝰ agnitꝰ est. Non credas
immico tuo inet̾num. Sicut .n. attramẽtũ
eiuginat nequicia illus.⁊ si humiliatꝰ ua¬
dat curuus. abice amicum tuũ ⁊ custochi te
ab illo. Non statuas illumi penes te. nec sedeat
ad dext̾am tuam. ne conu̾sus stet in loco tuo.
ne forte conu̾sus in locum tuũ inquirati
incantatori a serpente ꝑcusso. ⁊ omnib qui
appropiant bestiis. ⁊ quicomitat᷑ cumi iiro
iniquo. ⁊ obuolutꝰ ẽ in pecc̾is eiꝰ.una hora te¬
cum ꝑmanebit. si aut̾ deelmaũs nosubpor¬
tabit te. In labiis suis indultat. mimicus.
⁊ incorde suo insicdiatur: ut subũtat teĩ fouea.
In oculis sius lacrimat᷑ mimicꝰ ⁊ qr̃ adinas
nõ saciabr sanguine.⁊ si incurrent tͥ mala

Expanded text:
a invenies in omnibus bonis quoniam et Altissimus odio habet peccatores et impiis reddet vindictam non agnoscetur in bonis amicus et non abscondetur in malis inimicus in bonis viri inimici illius in tristitia et in malitia illius amicus agnitus est non credas inimico tuo in aeternum sicut enim aeramentum eruginat nequitia illius et si humiliatus vadat curvus adice animum tuum et custodi te ab illo non statuas illum penes te nec sedeat ad dexteram tuam ne conversus stet in loco tuo ne forte conversus in locum tuum inquirat cincantatori a serpente percusso et omnibus qui adpropiant bestiis et qui comitatur cum viro iniquo et obvolutus est in peccatis eius una hora tecum permanebit si autem declinaveris non subportabit in labiis suis indulcat inimicus et in corde suo insidiatur ut subvertat te in foveam in oculisnon satiabitur sanguine. Si incurrerint mala
Abbreviated transcription (Latin):
rector illoꝵ in honore. ⁊ qui timent d̾merit
in oculis illius. gła diuitum honorator⁊
paupeiꝵ timor dei est. nõ despice hominem
iustum pauꝑem. ⁊ nõ magnificare unrũ pae¬
catorem cluiitem. Magnus est uidex ⁊ potis
est in honore. ⁊ non est maior illo qui timnet

Expanded text:
rector in honore, et qui timent dominum erunt in oculis illius. gloria diuitum, honoratorum et pauperum timor dei. non est despicere hominem iustum pauperem et non magnificare uirum peccatorem diuitem. magnus est iudex et potens est in honore, et non e
Abbreviated transcription (Latin):
apiencia humiliati
exaltabit caput illius. ⁊ in medo
magnatoꝵ. considere illum faciet. Nonta¬
des uirum in specie sua. n sꝑnas hominenl
uisu suo. breuis in uolatilib est apis. ⁊ iil¬
cium dulcoris ht̃ fructus illius. In uesticiue
głeris umꝙͣ. nec in clie honoris tun erola¬

Expanded text:
Sapientia humiliati exaltat caput ipsius, et in medio magnatorum consedere illum faciet. non laudes uirum in specie sua, neque spernas hominem in uisu suo. breuis in uolatilibus est apis, et initium dulcoris habet fructus illius. in uestitu ne glorieris umquam, nec in die honoris tui extol
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. Non delinquas amicum antiquũ.
nouus enĩ nõ erit similis illi. uinuĩ nouum.
amicus nouus uet̾ascet. ⁊ cum suauitate
bibes illud. Non zeles głam ⁊ opus pecc̃oris
Non enĩ scis que futura sit illius subu̾sio.
Non placeat tͥ iniuria iniustoꝵ. sciens qͣm
usq ad inferos non placebit impiꝰ. Longe
est ab homine potestatem hñte occidendi. ⁊
non suspicab̾is timorẽ mortis. ⁊ si accefẜis:¬

Expanded text:
tionem ne derelinquas amicum antiquum tionem ne derelinquas amicum antiquum novus enim non erit similis illi vinum novum amicus novus veterescat et cum suavitate bibes illud non zeles gloriam et opes peccatoris non enim scis quae futura sit illius subversio non placeat tibi iniuria iniustorum sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si acces
Abbreviated transcription (Latin):
on zeles mulierem simis tui. ne ostẽ¬
dat suꝑ te maliciam doctime neqͣm.
Non des mulieri potestatem anme tue. ne
ingrediatur in uirtute tua ⁊ confundaris.
Ne respicias mulierem multiuolam. ne for¬
te incidas in laqueos illius. Cum saltatͥcene
assidius sis. nec auclias illam. neforte ꝑras
in efficacia illius. Uirgiem ne conspicias
ne forte scandalizers in decore illuis. Ne des
fornicariis ammam tuam. inullo ne ꝑdas te.¬
spice in uicis ciuitatis. nͨ obẜuau̾is in plate¬
is illus. añ faciem tuam. a mulre compta
⁊ ne curumspicias spem alienam. pp̾ spẽm
mulieris multi ꝑierunt. ⁊ exhoc concupiscẽ¬
tia qĩ ignis exardescit. omnis mulier q̃ est
forncaria qiͣ stercus inuia conculcabitur spe¬
ciem muliens aliene multi adiirati reꝑ¬
bi fcĩ funt. colloquiũ. n. illius qr̃gnis exar¬
nec accumbas cũ ea suꝑ cubitum. ⁊ nõ alt̾ce¬
us cum illa c in uino. ne forte declinet cor
tuum in illa. ⁊ sanguine tuo labars ĩꝑli¬

Expanded text:
Non zeles mulierem sinus tui: ne ostendat super te maliciam doctrine nequam. Non des mulieri potestatem anime tue: ne ingrediatur in virtute tua et confundaris ne respicias mulierem multivolam ne forte incidas in laqueos illius cum psaltrice ne adsiduus sis nec audias illam ne forte pereas in efficacia illius virginem ne conspicias ne forte scandalizeris in decore illius fornicariis animam tuam in ullo, ne perdas tespicere in vicis civitatis nec oberraveris in plateis illius averte faciem tuam a muliere compta et non circumspicias speciem alienam propter speciem mulieris multi perierunt et ex hoc concupiscentia quasi ignis exardescit omnis mulier quae est fornicaria quasi stercus in via conculcatur speciem mulieris alienae multi admirati reprobi facti sunt conloquium enim illius quasi ignis exarnec accumbas cum ea super cubitum et non alterceris cum ea in vino ne forte declinet cor tuum in illa et sanguine tuo labaris in perdi
Abbreviated transcription (Latin):
Oilige eum in ommi uirtute tua quite fecit.
⁊ minstros eiꝰ ne derelinqͣs. Honora dm̃er
tota anima tua. ⁊ honorifica sacerdotes. ⁊
ꝓpurgate cum brachiis.da illis ꝑteni sicut
mandatum est tͥ primiciaꝵ. ⁊ purgacõis.
ia negligentia tua ꝓpurga te cum paucis.
Datim brachioꝵ tuoꝵ. ⁊ sacrifitium sc̃i¬

Expanded text:
ui te fecit, et ministros ejus non derelinquas. Honora Deum ex tota anima tua, et honorifica sacerdotes, et propurga te cum brachiis; da illis partem, sicut mandatum est tibi, primitiarum et purgationis, et de negligentia purga te cum paucis. Datum brachiorum tuorum et sacrificium sancti
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis potentatꝰ breuis uita. languor ꝓ¬
linior grauat medicum. breuem languorẽ.
precidit medicus. Et rex hodie est ⁊ cras
morietur. cum enĩ morietur homo h̃rdita¬
bit serpentes. ⁊ bestias.⁊ uermes. Inicium
suꝑbie hominis apostatare a deo. qm̃ ab eo¬

Expanded text:
Omnis potentatus brevis vita. Languor prolixior gravat medicum. Brevem languorem praecidit medicus: sic et rex hodie est, et cras morietur. Cum enim morietur homo, hereditabit serpentes, et bestias, et vermes. Initium su
Abbreviated transcription (Latin):
tales habitatores iuea. Rex insipiens ꝑdet
ppłm suum. ⁊ ciuitates in habitabunt᷑ ꝑ sẽ¬
sum prudencium. in manu dei potestas t̾re.
⁊ execrabił omĩs iniquitas genciũ. ⁊ utilẽ
rectorem. in tempus suscitabit suꝑ illam.
in manu dei potestas hominis. ⁊ suꝑ faciẽ
scribe imponet honorem suum. omis iniu¬
rie ꝓrimi ti. ne memineris. ⁊ nich agas
in oꝑib iniurie odibił ⁊ coram deo est et¬
hominib suꝑbia. ⁊ execrabił oĩs iniqͥtas

Expanded text:
tales et inhabitantes rex insipiens perdet populum suum et civitates inhabitabuntur per sensum prudentium in manu Dei potestas terrae et exclamabilis omnis iniquitas gentium et utilem rectorem in tempus suscitabit super illam in manu Dei potestas hominis et super faciem scribae inponet honorem suum omnis iniuriae proximi ne memineris et nihil agas in operibus iniuriae odibilis coram Deo et homini
Abbreviated transcription (Latin):
oli face̾ mala ⁊ non te apphendent
Discede ab iniquo. ⁊ discedẽt mala
abste. Non semines mala insultis miuti¬
tie. ⁊ non metes ea in septuplum. Noliq̃re¬
re ab homine clucatum. n a rege cathe¬
dramhonoris. Non te iustifices añ deum.
qm̃ agnitor corcdis est ip̃e. ⁊ penes regem
noli nid̾i sapiens. Noli querere fi̾ iudex. nͥ
ualeas uirtute irrumꝑe iniquitates. ne
forte extimescas faciem potentis. ⁊ ponas
scandalum in agilitate tua. Non pecces
in multitudine ciuitatis. nec te iniita
in ppłm. n .n. alliges dupplicia peccata nͥ
enĩ eris in uno inmunis. Noli eẽ pufila¬
nimis in animo tuo. exorare ⁊ facereele¬
mosmam ne despicias. necdicas inuul¬
tituine mumeꝵ meoꝵ respiciet deus si
offente me do altissimo munera meusis¬
cipiet.Nlon urideas hominem in amartu¬
dine. anime. est .n. qui humibiat ⁊erilut

Expanded text:
oli facere mala, et non te adprehendent. discede ab iniquo, et deficient mala abs te. non semines mala in sulcis iniustitiae, et non metes ea in septuplum. noli quaerere ab homine ducatum, neque arege cathedram honoris. non te iustifices ante deum: quoniam agnitor cordis ipse est: et penes regem noli uelle uideri sapiens. noli quaerere fieri iudex, nisi si uales uirtute inrumpere iniquitates, ne forte extimescas faciem potentis et ponas scandalum in agilitate tua. non pecces in multitudine ciuitatis, nec te inmittas in populum: neque alliges duplicia peccata, nec enim in uno eris inmunis. noli esse pusillanimis in anima tua. exorare et facere elemosynam non despicias. ne dicas: in multitudine muofferente me Deo altissimo munera mea suscipiet. Non irrideas hominem in amaritudine animae, est enim qui humiliat et exaltat
Abbreviated transcription (Latin):
In omnb oꝑib tius memorare nouissima
tua. ⁊ met̾num non peccabis.¬
on litiges cum homine potente. ne
forte incidas in manus illius. Non
antendas cum uiro locuplete. ne forte ecc̃tai
onsistat litem tͥ. multos enĩ ꝑlidit aurũ
targentũ. ⁊ usq ad cor regum extendit. ⁊
anũtit. Non litiges cum homine linguato
⁊ nõstrues nugnem illsꝰ ligna. nõ ꝯnumniceᷤᷤᷤ
doniu indocto. ne male de ꝓienie tua loqͣt¬

Expanded text:
ovissima tua et in aeternum non peccabislitiges cum homine potente ne forte incidas in manus illius non contendas cum viro locuplete ne forte contra consistat litem tibi multos perdidit aurum atque argentum et usque cor regum extendit et convertit non litiges cum homine linguato et non strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de progenie tua loq
Abbreviated transcription (Latin):
titudinem. Nouissime aũt uiderunt nouam
creat᷑am auiũ. cum abducti concupiscencia
postulauerunt escas epulacionis. In allocucio¬
ne enĩ desiderioꝵ descendit illis de mari. ortigo¬
metra ⁊ uexaciones peccorib suꝑuenerunt

Expanded text:
e. Novissime autem viderunt novam creaturam avium, cum adducti concupiscentia postulaverunt escas epulationis. In allocutione enim desiderii, ascendit illis de mare ortygometra; et vexationes peccatoribus supervenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
strabat mortis. Uisiones .i. que illos turbi¬
uerunt. ħ premonebant. ne inscii quare ma¬
ppłis ꝓferens seruitutis sue. scutũ or̃one ⁊p
incensum deprecacionem alligaus restitit
ire. ⁊ finem imposuit nccitati. qm̃ ostendes
tuus est famusꝰ. Uicit aut̃ turbas nõ iait¬
tute corporis. nec armatura potencie. s uerto
illum qui se uexabat subiecit uiramenta
pentum. ⁊ testamentum cominemorans.

Expanded text:
strabat mortis. Visiones enim, quae illos turbastrabat mortis. Visiones enim, quae illos turbaverunt, haec praemonebant, ne inscii quare mapopulis, proferens servitutis suae scutum, orationem et per incensum deprecationem allegans, restitit irae, et finem imposuit necessitati, ostendens quoniam tuus est famulus. Vicit autem turbas, non in virtute corporis, nec armaturae potentia, sed verbo illum qui se vexabat subjecit, juramenta parentum, et testamentum commemoran
Abbreviated transcription (Latin):
turos iustos patrias decantantes landes.
Resonabat aut̃ incomieniens muinicoꝵ
uor ⁊ flebilis andiebatur planctꝰ plora¬
toꝵ infancium. simili aũt pena sernus cũ
dno afflictus est. ⁊ ppłaris ho regisimilia
passus. Similit̾ gͦ om̃s uno nomine mor¬
tis mortuos hẽbant. innumerabiles. nͨ .it
ad sepeliendum uiui sufficiebant. qm̃:
uno momento que erat preclarior naco
eoꝵ ext̾minata est. de omnib enĩ ñ credẽ¬
tes pp̃ beneficia tunc cũ pͥmũ fuit ext̾mi¬
nium primogenitoꝵ sposponderunt ppsm
de se ẽẽ. Cum enim quietum silenciũ ꝯtinẽt
omnia ⁊ nor in suo cursu medium iter
ꝑageret. omp̃r sermo tuus dñe exsliens.¬
de telo. a regalib secdib uenit. durꝰ belam
in mediam ext̾minii t̾ram prosiliuit. glidsꝰ
acutꝰ insimulatum imꝑium portans tuum
sompnioꝵ maloꝵ turbarunt illos. ⁊ timorꝰ
suꝑuenerunt insꝑati. ⁊ alius alibi proietꝰ
semiuiuus pp̃ qm moriebatur. cãm demon¬

Expanded text:
turos iustos patri iam decantantes laudes resonabat autem inconveniens inimicorum vox et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium simili autem poena servus cum domino adflictus et popularis homo regi similia passus similiter ergo omnes uno nomine mortis mortuos habebant innumerabiles nec enim ad sepeliendum vivi sufficiebant quoniam uno momento quae erat praeclarior natio illorum exterminata est de omnibus enim non credentes propter veneficia tunc cum fuit exterminium primogenitorum spoponderunt populum Dei se esse cum enim quietum silentium contineret omnia et nox in suo cursu medium iter haberet omnipotens sermo tuus de caeelo a regalibus sedibus uenit; durus debellator in mediam exterminii terram prosiliuit, gladium acutum insimilatum imperium portans tuum; somniorum malorum turbaverunt illos, et timores supervenerunt insperati. Et alius alibi projectus semivivus propter quam moriebatur, causam demon
Abbreviated transcription (Latin):
patus ẽẽt. in effugalem sustinebat nccͣitatẽ.
Una .n. cathena tenebraꝵ om̃s erat colliga¬
ti. siue sp̃r sibilans. aut int̾ spissos ramos
auium sonus suanis. aut uis aque de currẽ¬
tis nimium. aut sonus ualidꝰ. p̃cipitancium
petraꝵ. aut ludencium animalium cursuᷤ
inuisus. aut unguentum ualidaꝵ bestiaꝵ

Expanded text:
stinebat necessitatem una enim catena tenebrarum omnes erant conligati sive spiritus sibilans aut inter spissos ramos avium sonus suavis aut vis aquae decurrentis nimium aut sonus validus praecipitarum petrarum aut ludentium animalium cursus invisus aut mugientium valida best
Abbreviated transcription (Latin):
iusunt. Inde estimari ip̃o ex cerco uisu potest.
agrestia enim in aquatica conu̾tebant᷑: ⁊ que
ualebat supra suam uirtutem.⁊ aqua extm¬
gientis uature obliuiscebat᷑. flãme contrano
oruptibiliũ animaliũ nõ uerau̾nt carnes¬

Expanded text:
. Unde aestimari, et ex ipso visu certo potest. Agrestia enim in aquatica convertebantur; et qgnis in aqua valebat supra suam virtutem, et aqua exstinguentis naturae obliviscebatur. Flammae e contrario corruptibilium animalium non ve
Abbreviated transcription (Latin):
et enĩ si peccau̾imꝰ tui sumꝰ. scientes magnitu¬
dinem tuam. ⁊ si nõ peccauerimꝰ: scimꝰ qm̃ a
put te sumꝰ ꝯputati. nosse enĩ te consũmata
iusticia est. ⁊ scire iusticiam ⁊ uirtutẽ tuam.
radix est in mortalitatis. nõ enĩ in errorem
induxit nos hominũ. male artis excegitacio
nͨ umbra pieture. labor sine fructu. effigies s¬
sculpta ꝑuarios colores. cuiꝰ aspectꝰ inselat

Expanded text:
peccaverimus tui sumus scientes magnitudinem tuam et si non peccaverimus scimus quoniam apud te sumus conputati nosse enim te consummata iustitia est et scire iustitiam et virtutem tuam radix est inmortalitatis non enim in errorem induxit nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios
Abbreviated transcription (Latin):
cione nimia ꝑturbati. Neq enĩ q̃ ꝯtinebat
illos spelunca sine timore custodiebat. ꝙ¬
Qm̃ sonitꝰ descendens ꝑturbat illos. ⁊ ꝑso¬
ne tristes illis aꝑpentes pauorem prestabat̃.
⁊ ignis quid̃ nulla uis pot̾at illis lumẽ p̃d̾e
nec syderium limpide flamine illuminare.
pot̾at illam noctem horrendam: Apparebat

Expanded text:
 continebat illos spelunca sine timore custodiebat: quoniam sonitus descendens perturbabat illos, et personae tristes illis apparentes pavorem illis praestabant. Et ignis quidem nulla vis poterat illis lumen praebere, nec siderum limpidae flammae illuminare poterant illam noctem horrendam. Semper t
Abbreviated transcription (Latin):
credunt homines ammnas suas. ⁊ tͣnseunteᷤᷤ
mare ꝑ ratem liberati sunt.s ab mitio cum
ꝑierint suꝑbi gigantes spes orbis t̾raꝵ ad
ratem confugiens remifit. scło semẽ natiui¬
tatis. que manu tua erat gubernata. uene¬
dictum est enĩ lignũ ꝑ quod fit iusticia. ꝑ
⁊ qui fecit illud. qr ille quid̃ oꝑatus est. illud
aut̃ cum ẽẽt fragile deus cognominatus est.
Similit̾ aũt odio sunt deo impius. ⁊ impie¬
tates eiꝰ. ⁊ enĩ qd̾ fc̃m est cum illo. qui fecit tor¬
enimerant ab micio n erunt in ꝑpetuum
suꝑuacuitas enim hominum ħ adinuenit
acerbo enim luctu dolens. pat̾ cito sibi rap¬
ti filii fecit ymaginẽ. ⁊ illum qui tuc quasi
homo mortuus fuerat. mic tamꝙͣ ceum
colere cepit. ⁊ constituit int̾ seruos suos sacra
⁊ dacrificia. deinde int̾uemente tempore ꝯual¬
lescente miqua consuetudine. hic error tamꝙ̃
lex custoditus est. ⁊ tyrannoꝵ imꝑio colebãt᷑
figmenta hos quos in palam homines hono¬

Expanded text:
credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fit iustitia per et qui fecit illud quia ille quidem operatus esautem cum esset fragile, Deus cognominatus est. Similiter autem odio sunt Deo impius, et impietas ejus. Etenim quod factum est, cum illo, qui fecit, tor neque enim erant ab initio, neque erunt in perpetuumacuitas enim hominum hoc adinvenit Acerbo enim luctu dolens pater, cito sibi rapti filii fecit imaginem; et illum, qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam deum colere coepit, et constituit inter servos suos sacra et sacrificia deinde interveniente tempore convalescente iniqua consuetudine hic error tamquam lex custodita est et tyrannorum imperio colebantur figmenta hos quos in palam hono
Abbreviated transcription (Latin):
erat in aqua que omĩa extinguit. plus igniᷤ
lalebat. uundex ẽ n orbis iustoꝵ. Quodã.n.
qͥr mansuetabatur. ignis ne ꝯburerentur
que adimpios missa erant animalia. s ut
ĩi iudentes erant. scirent qm̃ dei iucticio hic¬
puunit᷑ psecucionem.⁊ quodã tp̃e in aqua su

Expanded text:
erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tempore in
Abbreviated transcription (Latin):
humane decepcio. qm aut affectui. aut regi¬
b deseruientes homines. in cõmunicabile
nomẽ lapidib. ⁊ lignis lapidib ĩposuerũt
⁊ nõ sufficerat errasse eos cura dei sciencias.
s ⁊ in magno uiuentes. in scĩe bello tot ⁊ tam
magna mala pacem appellant. aut enĩ filios
suos sacrifitantes. aut obscura sacrificia fa¬
cientes. aut insanie plenas ugilias hñtes:¬

Expanded text:
regibus deservientes homines incommunicabile nomen lapidibus et lignis inposuerunt et non sufficerat errasse eos circa Dei scientiam sed et in magno viventes inscientiae bello tot et tam magna mala pacem appellant aut enim filios suos sacrificantes aut obscura sacrificia facientes aut insaniae plenas vigilias habe
Abbreviated transcription (Latin):
rant tito. Cum enĩ confidũt in ydolis q̃ sine
uocen se nõ sperant. utraq gͦ illis euemient
ddigne qm̃ male senserunt de deo. attendẽtes
ydolis ⁊ miuste uirauerunt in ydolo cõtẽp¬
nentes iusticiam nõ enĩ iurancium ẽ uirtũ¬
s peccancium pena ꝑambulat semꝑ ĩ ustoꝵ

Expanded text:
ito. Dum confidunt in idolis, quae noceri se non sperant. Utraque ergo illis venient juste, quoniam male senserunt de Deo, attendentes in idolis, et injuste juraverunt, in idolo contemnentes justitiam. Non enim juratorum est virtus
Abbreviated transcription (Latin):
liquu hoꝵ qui ad mlłin. usum facit lignũ
cirnum. ⁊ uerticib plemim sculpat di¬
ligent ꝑ uacuitatem suam. ⁊ ꝑsciencia
sioe artis figuret illud ⁊ assimilet magui
comparet ꝑliniens rubrica in rubicundo
faciat fugo colorem illiꝰ. ⁊ omnẽ macłam
que in illo est ꝑliniens t̾ra. ut faciat ei dig¬
nam eius habitacõm. ⁊ inpariete ponens
illum. ⁊ confirmans ferro ne forte cadat.
⁊ de sb̾a sua. ⁊ de filiis sius. ⁊ de nupciis uotũ
faciens inquirit. Non erubescit loqui cũ illo
qui sine anuna est. ⁊ ꝑ sanitate quidem
infirmũ deprecantur. ⁊ ꝓ uita mortuum
rogat. ⁊ in adiutorium mutilẽ inuotat.
⁊ ꝓ itinere petit ab eoꝙ ambulare ñ potĩ
⁊ de acquirendo. ⁊ deoꝑando. ⁊ de omiũ rere

Expanded text:
liquum horum quod ad nullos usus facit, lignum curvum, et vorticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam, et per scientiam suae artis figuret illud, et assimilet iconparet perliniens lubrica et rubicundum faciens fuco colorem illius et omnem maculam quae in illo est perliniens et faciat ei dignam habitationem in pariete ponens illud confirmans ferro ne forte cadat pt de substantia sua et filiis suis et nuptiis votum faciens inquirit non erubescit loqui cum illo qui sine anima est et pro sanitate quidem infirmum deprecatur et pro vita mortuum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo
Abbreviated transcription (Latin):
correctio cum contumelia. Illi enĩqui ꝓmit¬
tebant timores ⁊ ꝑturbaciones se expesle
ab anima languente. hii cum derisu pleni
timore languebant. Nam ⁊ si nichil illosex
monstris ꝑturbat tnsitu animaliũ. ⁊ serpẽ¬
ciũ sb̾icione ꝯmoti tremebundi ꝑ ibant. et
aerem. ⁊ quẽ nlła rõne qͥs effugere posset.

Expanded text:
correptio cum contumelia illi enim qui promittebant timores turbationes expellere se ab anima languente hi cum derisu pleni timore languebant nam et si nihil illos ex monstris perturbabat transitu animalium et serpentium sibilatione commoti tremebundi peribant et aerem quem nulla ratione quis effugere posset
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut ultra nou accedat ad eos. Et dixit¬
tobias ei. ubi ius maneanus: Respondẽs¬
q angelus ait. Est hic raguel nomme ꝓpin¬
quus. uir de tribu tua: et hie habet filiam no¬
mine larrani. S neqz masculum neq femi¬
nam ullũ habet alium preter eam. Tibi
debetur omnis substancia eius: et oportet
eam te accipere conugem. Pete ergo eam
a patre eius: et dabit eam tibi uxorem. Tũc
respondit tobias: et dixit. Audio quia tradi¬
ta est iuris septem: et mortui sunt. Sed ⁊ hoc
audiui: quia demoniũ illos occidit. Timeo
ergo: ne forte et mͥ hec eueuiant. Et cum
sim inicus parentibz meis: de ꝓonan senec¬
tuteni illoꝵ cum tristicia ad inferos. Tunc
angelus raphael dixit eiz Audi me: ⁊ ostẽ¬
dam tibi qui sunt quib potest preualere
demoniũ: Hi uamiqz qui cõnigiũ ita susci¬
piunt. ut deui a sua mente excludant. et
sue libidin itarracent situt equus enn
ini quib non est intellectus habes ulll

Expanded text:
ita ut ultra non accedat ad eos  et dixiita ut ultra non accedat ad eos  et dixit ei ubi vis ut maneamus respondensque angelus ait est hic Raguhel nomine propinquus vir de tribu tua et hic habet filiam nomine Sarram sed neque masculum neqnam ullam habet aliam praeter eam. Tibi debetur omnis substantia ejus, et oportet eam te accipere conjugem. Pete ergo eam a patre ejus, et dabit tibi eam in uxorem. Tunc respondit Tobias, et dixit: Audio quia tradita est septem viris, et mortui sunt, sed et hoc audivi, quia daemonium occidit illos. Timeo ergo, ne forte et mihi haec eveniant: et cum sim unicus parentibus meis, deponam senectutem illorum cum tristitia ad inferos. Tunc angelus Raphael dixit ei: Audi me, et ostendam tibi qui sunt, quibus praevalere potest daemonium. Hi namque qui conjugium ita suscipiunt, ut Deum a se et a sua mente excludant, et suae libidini ita vacent, sicut equus et mulus, quibus non est intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
rofectus ẽ auteni tobias: et cams
sequutus ẽ enni. Et mansit pͥma mansione.
iuxta fluinum tigris. Et exiiiit ut lauaret
pedes suos: et ecce piscis ĩmanis exiuit
ad deuorandum eum. Quẽ expauescens
tobias: d amaint uoce magna dicens.
dñe: niuadit me. Et dixit ei angelus. Appꝰ¬
hende branciaan eius: et trahe eum ad te.
Quod cũ fecisset attraxit eum in sicco: et
palpitare cepit ante pedes eius. Tunc dix
ei augelus. Ex entera hunc piscem: et cor
eius et fel. et iecur repone tibi. Sunt enim
hec necessarici ad medicamenta utiliter.
Quod cũ fecisset: assauit carnes eius ⁊ secũ
sustulerunt in ua. Cetera sallierunt que
sufficerent eis: quousq ꝑuenirent in rages
cuntatem medoꝵ. Tunc interrogauit tobias
anglmm: et dixit ei. Obsecto te azarici frater
ut dicas mͥ: Quod remediũ habebunt ista
que de pisce seruare iussisti: Respondensq
dixit ei. Cordis eius particulam si super
carbones ponas. Fsunnus eius exartat om̃e
genus demoiioꝵ siue a uiro siue a nuliere:

Expanded text:
rofectus est autem Tobias, et canis secutus est eum, et mansit prima mansione juxta fluvium Tigris. Et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Quem expavescens Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et dixit ei angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te. Quod cum fecisset, attraxit eum in siccum, et palpitare coepit ante peei angelus extentera hunc piscem et cor eius et fel eius et iecur repone tibi sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter quod cum fecisset assavit carnes eius et secum sustulerunt in via cetera salierunt quae sufficerent eis quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum tunc interrogavit Tobias angelum et dixit ei obsecro te Azarias frater ut dicas mihi quod remedium habebunt ista quae de pisce servare iussisti respondensque dixit ei cordis eius particulam si super carbones ponas fumus eius extricat omne daemonium sive a viro sive a muliere
Abbreviated transcription (Latin):
pulis sius: uenit in ꝑtes cdal mamitha.
Et exierint pharisei ⁊ ceperunt ꝯqͥrere
aumieo: q̃rentes ab illo signũ de celo tẽp¬
tantes eum. Et ingenscens sp̃u: ait
Quid generacio nsta quent signum :¬
Amendico uobis: si clabit᷑ gn̾acioni
sisignum. Et dimittens eos ascen¬
dit itere nauem: abiit tranffretum
Et obuti sunt sumere ranes: ⁊ nisi
unum panem non harebant secu in
nami. Et p̃cipiebat eis dicens. Dlide¬
te: cauetea fermento phariseoꝵ.⁊ a
fermento herodis. Et cogitarant ad

Expanded text:
lmanutha et exierunt Pharisaei et coeperunt conquirere cum eo quaerentes ab illo signum de caelo temptantes eum et ingemescens spiritu ait quid generatio ista quaerit signum amen dico vobis si dabitur generationi isti signum et dimittens eos ascendens iterum abiit trans fretum et obliti sunt sumere panes et nisi unum panem non habebant secum in navi et praecipiebat eis dicens videte cavete a fermento Pharisaeorum et fermento
Abbreviated transcription (Latin):
narrarent. nͥ cũ filius hõis a mortius
resurrex̾it. Et uenbũ continuerunt
aput se conquirentes: qͥd eẽt cum a m¬
ortius resurrexerit. Et int̾rogabant eñ
dicentes. Quid gͦ dicunt pharisei et
scrire qr helyam oporteat pͥmũ uenire :
Qui respondens: ait illis. Helyas cum
uenent. pͥmo restituet omnia. ⁊ qͥmodo
scͥpͥtum est in filium homindites

Expanded text:
a mortuis resurrexerit. Et verbum continuerunt aput seipsos. conquirentes quid esset cum a mortuis resurrexerit. Et interrogabant eum dicentes. Quid ergo dicunt Scribae +. quia Heliam oportet primum venire. Qui respondens ait illis. Helias cum venerit primo restituet omnia. et quomodo scribtum est in Filium
Abbreviated transcription (Latin):
q̃i arbores ambulantes. Deinde iterũ
imposint manꝰ suꝑ ocłos eiꝰ: ⁊cepit uidẽ.
Et restititus ẽ. ita ut uid̾et clare omnia
et misit illum in domũ suã dicens.
Tade in domũ tuam.⁊ si in uicũ intͦieriᷤ
nemini dixeris. Et egressus ẽ iłx ⁊ cdisci¬
puli eiꝰ in castella cesaree philippi. ⁊ in
uia int̾rogabat discipulos suos dicẽs eiᷤ.
Quem me dicunt eẽ homines: Qͥ res¬
ponderunt illi dicentes. Ioħem baptistã.
Alii heliam. alii u̾oq̃i unum de ꝓphetis.
Tunc dicit illis. Tos u̾oquem me ẽẽ
dicitis: Respondens petrus: ait ei. Tues.xͨ.¬

Expanded text:
s ambulantes deinde iterum inposuit manus super oculos eius et coepit videre et restitutus est ita ut videret clare omnia et misit illum in domum suam dicens vade in domum tuam et si in vicum introieris nemini dixeris et egressus est Iesus et discipuli eius in castella Caesareae Philippi et in via interrogabat discipulos suos dunt esse homines? Qui responderunt illi, dicentes: Joannem Baptistam, alii Eliam, alii vero quasi unum de Prophetis. Tunc dicit illis: Vos vero quem me esse dicitis? Respondens Petrus, ait ei: Tu es
Abbreviated transcription (Latin):
catum est cor ur̃m: Oclos habentes nõ
uidecis: ⁊ aures harentes non auditis.
Nec recordamini qͣndo quiuq panes fre¬
gi inqͥnq milia. ⁊ quot cophinos frag¬
mentoꝵ plenos sustulistis: Dicunt ei.
Auodecim. Quando ⁊ septem panes
in quatuor milia. quot sportas fragmẽ¬
toꝵ tulistis: Et dicunt ei. Septẽ. Et¬

Expanded text:
tes non videtis, et aures habentes non auditis? Nec recordamini quando quinque panes fregi in quinque millia? Quot cophinos fragmentorum plenos sustulistis? Dicunt ei: duodecim. Quando et septem panes in quatuor millia, quot sportas fragmentorum tulistis? Et dicunt ei: septem.
Abbreviated transcription (Latin):
qr anet᷑ excelsus in regno bominum. Et
cuicumꝙ uoluerit det illud. Eadem hora
Sermo completus ẽ sr̃ nabugodonosor.¬
comedit. ⁊ rore celi corpus eiꝰ intectum est.
donee capilli eiꝰ in similitudinem aquilaex
coescerent. Tungues eiꝰ quasi auiuia. Igitur
poet finem dierum ego nabugoconosor cule
me os ad celum leuaui. ⁊ sensus mesis ⁊ eclit
est mo ⁊ altissimo benedix ⁊ oueeite ream
bempitni. laudaui ⁊głisicaui. q poresta

Expanded text:
netur in regno hominum, et cuicunque voluerit, det illud. Eadem hora sermo completus est super Nabuchodonosort: Donec capilli ejus in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus quasi avium. Igitur post finem dierum, ego Nabuchodonosor oculos meos ad coelum levavi, et sensus meus redditus est mihi: Et Altissimo benedixi, et viventem in sempiternum laudavi et glorificavi: Quia potesta
Abbreviated transcription (Latin):
mei requisierunt me: ⁊ in regno meo resti¬
tutus sum: ⁊ magnificentia amplior adai¬
ta est mͥ. Nunc gͦ ego nabugodonosor lau¬
do. ⁊ magnifico. ⁊ głifico nonregem celi. qr
omnia opera eius uera. ⁊ uie eiꝰ iudicia: et
gradientes in suꝑbia potest humiliare.

Expanded text:
unt me, et in regno meo restitutus sum: et magnificentia amplior addita est mihi. Nunc igitur ego Nabuchodonosor laudo, et magnifico, et glorifico regem coeli: Quia omnia opera ejus vera, et viae ejus judicia; et gradientes in superbia potest humiliare.
Abbreviated transcription (Latin):
lominum. ⁊ cuicumq uoluerit det utud.
Quod aut̃ p̃cepit ut relinqueretur ger¬
men radicum eiꝰ id est arcoris: regnũ tuu
tͥ manebit. postꝙͣ cognoueris potestatem
ẽẽ celestem. Quam obrem rex consiluem
meũ placeat tibi: ⁊ peccata tua elemosini
redime. ⁊ iniquitates tuas misciis pau¬
perum: forsitan ignoscat delictis tuis. a¬
mnta uenerunt onꝑ nabugodonosor regẽ
Post finem mensium luodecun. iau ra
rabylonis deambuladat. Respondit q
ceri t ait. Nonne hec est babylon magna
q̃m ego edificaui in clomum regni ira¬
lore fortitudinis mee. ⁊ ingłatecori mer
Cum atlhue sermo ẽẽt inore reglee rder
celo ruit. Tibi dicit᷑ nabugo dono sor ree

Expanded text:
hominum, et cuicumque voluerit, det illud. Quod autem praecepit, ut relinqueretur germen radicum ejus, id est, arboris: Regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Quamobrem, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum: forsitan ignoscet delictis tuis. Omnia venerunt super Nabuchodonosor regem. Post finem mensium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei? Cum adhuc sermo esset in ore regis, vox de coelo ruit: Ti
Abbreviated transcription (Latin):
dissipate illam: attamen germen radicu
eiꝰ in t̾ra dimittite. ⁊ uinciat᷑ ferro. ⁊ere. in
herbis foris. ⁊ rore celi conspergatur: ⁊ cũ
fens fit pabulum eiꝰ. donec septem tẽpora
cõmutentur suꝑ eum: hec est int̾pretacio
sentencie altissimi que ꝑuenit suꝑ dũm¬

Expanded text:
dissipate illam: attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super eum. Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae supervenit super dom
Abbreviated transcription (Latin):
quã elegisti. et domus quam edificam
nourn tuo: ut exaudias de celo preces
u et obsetracionẽ. et ulciscaris. Si
aten pectauerint tibi neq em̃ est hõ
qui uon pectet: et iratus fueris eis et tra¬
alens eos hostib et captiues ess duxe¬
mit interrã longniquã uel certe que nuixͣ
Ast conuersi corde suo. ni terra ad quã
Aua ducti fuerant egerint penitenciã
⁊ depertit. te fuerunt ni terra captinnta¬
i lue ditentes. pectaiumus nnque. fe¬
te ntoto corde suo et in tota aniuit
Ha ni ferra captutatis sue ad quant
uiti sunt adorabant te contra iau¬

Expanded text:
am aedificavi nomini tuo ut exaudias de caelo preces eorum et obsecrationem et ulciscaris si autem et peccaverint tibi neque enim est homo qui non peccet et iratus fueris eis et tradideris hostibus et captivos eos duxerint in terram longinquam vel certe quae iuxta est et conversi corde suo in terra ad quam captivi ducti fuerant egerint paenitentiam et deprecati te fuerint in terra captivitatis suae dicentes peccavimus inique fead te in toto corde suo, et in tota anima sua, in terra captivitatis suae, ad quam ducti sunt, adorabunt te contra via
Abbreviated transcription (Latin):
ordo iuter eos diuisus erat tcin lenite ꝙ̃ aam¬
tores: idest et qui sub asapherant. ⁊ qui sub¬
uestiti bissims. cimbalis et psalteriis et ꝙͥ¬
tharis conceepabant: stantes ad orientalẽ
plagam altaris. et cum eis sacerdotes cen¬
tum ingniti canentes tubis. Igitur ciuitiᷤᷤ
pariter et tubis et noce. et ambalis. et or¬
ganis diersi generis nuisicoꝵ continentib
et uocem in sublime tollentibz longe souitus
audiebatur: itti ut cum dñn laudare cepissẽt
be. nee possent scicerdotes stare et munstrare
ꝓpter caliginem. Compleue
habittret in criligine. Ego autem edi¬
ficcui domum nomuni enis: ut habitaret
ibi in ꝑpetinim. Et conuertit fatiem suã-
et benedixit imerse multitudim ifrł. Nã
omnis turba stabat incenta: et ait. Be¬
nedictus dñs deus itriͣ: qui quod locutus
est daid patri meo oꝑe compleit. dicẽs
A die qua eduxi polm̃ meumi de terra egip¬
ti. non elegi mntatem de cunctis tribub

Expanded text:
ordo inter eos divisus erat. Tam Levitae quam canordo inter eos divisus erat. Tam Levitae quam cantores, id estvestiti byssinis, cymbalis et psalteriis et citharis concrepabant, stantes ad orientalem plagam altaris, et cum eis sacerdotes centum viginti canentes tubis. Igitur cunctis pariter, et tubis, et voce, et cymbalis, et organis, et diversi generis musicorum concinentibus, et vocem in sublime tollentibus, longe sonitus audiebatur; Ita ut cum Dominum laudare coepissent,be, nec possent sacerdotes stare, et ministrare propter caliginem. Compleverhabitaret in caligine: ego autem aedificavi domum nomini ejus, ut habitaret ibi in perpetuum. Et convertit rex faciem suam, et benedixit universae multitudini Israel, nam omnis turba stabat intenta, et ait: Benedictus Dominus Deus Israel, qui quod locutus est David patri meo, opere complevit, dicens: A die, qua eduxi populum meum de terra Aegypti, non elegi civitatem de cunctis tribubus
Abbreviated transcription (Latin):
in taibemaculo: portauerunt sacerdotes
cui leuitis. Kex autem salomon. et inu¬
uersus cetus iscl. et oumes qui fuerant cõ¬
gregati. ante archam. ĩmolabant auetes
⁊ boues: absq ullo mimero. Tanta enim
erat inultitudo inttrinarũ. Et intulerunt
sacerdotes artham fedens dnũ i locum su¬
um idest ad oraculumt templi in scã sc̃o
subtus alas chenibr̃ ita btchenibin expande¬
rens alais suas suꝑ locum. in quo posita erat
archa. et ip̃am archam tegerent cũ uectib
eis. Uectium autem quib portabatur ar¬
cha quia paululum longiores erant. capita
parebant aute oraculum. Si uero quis pau-¬
lulum fuisset extrinsecus: eos indere non
poterat. ffunt itaq archa ibi. usq in presen¬
teui diem. Nichilq erat aliud in archa inisi
due tabule quas posuerat moyses i oreb.
quando legem de dit dñs filiis isrł egrediẽ¬
sacerdotib de scũario: ounies enĩ saicerdotes
qui ibi potuerant nueniri sanctiticati sunit.
nec a diuc in illo temꝑe inces et ministenor

Expanded text:
runt sacerdotes cum Levitis rex autem Salomon et universus coetus Israhel et omnes qui fuerant congregati ante arcam immolabant arietes et boves absque ullo numero tanta enim erat multitudo victimarum et intulerunt sacerdotes arcam foederis Domini in locum suum id est ad oraculum templi in sancta sanctorum subter alas cherubin ita ut cherubin expanderent alas suas super locum in quo posita erat arca et ipsam arcam tegerent cum vectibus eius vectium autem quibus portabatur arca quia paululum longiores erant capita parebant ante oraculum si vero quis paululum fuisset extrinsecus eos videre non poterat fuit itaque arca ibi usque in praesentem diem nihilque erat aliud in arca nisi duae tabulae quas posuerat Moses in Horeb quando legem dedit Dominus filiis Israhel egrediensacerdotibus de sanctuario: omnes enim sacerdotes, qui ibi potuerant inveniri, sanctificati sunt: Nec adhuc in illo tempore vices, et ministeriorum
Abbreviated transcription (Latin):
as uidicium. et dmnittis pplõ tuo quãuis
pectatori. Tu es eñi deus meus. a pariatur
queso otuli tui: et aures nitente sint ad orõ¬
nem que fit ni loco isto. Qunc gͥ consiuge
domine dẽ in requiẽ tuamt: tu et archa
sortitudinis tue. Sacerdotes tiui dñe deus
induaimur salute: et sã tui letenuur iu
loins. Dñe deus ne auerseris faciem xp̃i
tui: memento mĩarum dauid serui fui

Expanded text:
as judicium, et dimittas populo tuo, quamvis peccatori: Tu es enim Deus meus: aperiantur, quaeso, oculi tui, et aures tuae intentae sint ad orationem, quae fit in loco isto. Nunc igitur consurge, Domine Deus in requiem tuam tu et arca fortitudinis tuae sacerdotes tui Domine Deus induantur salute et sancti tui laetentur in bonis Domine Deus ne averseris faciem christi tui memento misericordiarum David servi tui