comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratuluui frequenter lege. Dicebant autem̃ fres
quia narrauit quidam pr̃m se iudisse qua tuor
ordines in telo. Quoꝵ primus erat hominum
infirmoꝵ et gr̃as agentium deo. Scđũs ordo¬
tes eis. Tertius ordo in solititudine conũsantiũ
et nou iudentium hoĩes Quartꝰ ordo erat¬
eoꝵ qui ad obediendum spũalibꝰ patribus. se
subiciurit propter deum didebatur autem ordo
obedientium torqũe auream habere et multo
mcuorẽ quam alii głiam hẽbant Ego auten
dixi ei qui michi ostendebat hec oina Quo niͤ
iste ordo qui parnus est maiorem ꝙͣ alii ht̃¬
qliam. Et ille respondens dixit michi Qd hii
hospitalitatem sectantur scdm ꝓp̾am uolũtatẽ
id ip̃m facunt similiter qui in heremo se reli¬
gant arbitrio suo de secule recesserunt Hic aut̃¬
ordo qui se ad obediendum dedit omnes uolmi¬
tates suas abiciens pendet ad deuin et ad ui
aliis habet Qua propter cuni filia bona est obediẽtia

Expanded text:
raculum frequenter lege. Dicebant autem fratres, raculum frequenter lege. Dicebant autem fratres, quia narravit quidam patrum, se vidisse tres ordines in coelo, quorum primus erat hominum infirmorum et gratias agentium Deo; stium eis; tertius ordo in solitudine conversantium et non videntium homines; quartus ordo eorum qui ad obediendum spiritualibus Patribus se subjiciunt propter Deum. Utebatur autem ordo obedientium torque aurea et corona, et majorem quam alii gloriam habebat. Et ego dixi ei qui mihi ostendebat omnia haec: Quomodo iste ordo, qui parvus est, majorem quam alii dixit mihi, quod hi qui hospitalitatem sectantur, secundum propriam voluntatem idipsum faciunt; similiter qui in eremo se religant, arbitrio suo de saeculo recesserunt; hic autem qui se ad obedientiam dedit, omnes voluntates suas abjiciens, pendet ad Deum et ad juss gloriam habet. Quapropter, o mater, bona est obedientia
Abbreviated transcription (Latin):
adducerat amplexatus est eum et obstulabat᷑
et dixit patri eis Amas euni. Et ille respon¬
dit etiam Et rursus dixit. eĩz oĩo diligis eum
qui respondit etiam Postea uero dixit ei abbas
Tolle eum si amas. et mutte eum in fornãco
modo dum ardet fornax. Et teneus enui pr̃
suus iactauit enm ifornacem ardentem. statĩ
autem factus est fornax ueludros. Ex qua
obedientia acquisunt głiam ꝙͣ admodum abra¬
ham patriarchaui. Hoc miraculim ortor ut
meniorie tradas ut semper obediencie uir tũte
ante oculos habeas. Qui sicut illo tempore illiꝰ
monachi obedientia extuixit ignem fornacis
sit et modo si uere fu̾is obediens ip̃a uirtus¬
Ip̃a uirtus in corde tuo Igriem uicioꝵ extiuguet
post mortem in igriem descendes et mini sed ad
gliam celestem astendes siune fine manẽtem gͦ
ama obedientiam dilige obedientiam. quili
magna uirtus est Ut autem illiuis magnitu¬
diuem adhuc lucidius intelligas sequens mi-¬

Expanded text:
adduxerat, amplexatus est eum et osculabatur: adduxerat, amplexatus est eum et osculabatur: et dixit patri ejus, amas eum? Et ille respondit: Etiam. Et rursus dixit ei: Ai modo; diligis eum? et respondit: Etiam. Postea vero dixit abbas: Tolle ergo, si amas eum, et mitte eum in fornacem modo, dum ardet. Et tenens eum pater suus jactavit eum in fornacem ardentem. Statim autem factus est fornax velut ros. Ex qua obedientia acquisivit gloriam, quemadmodum Abraham patriarcha. Hoc ergo miraculum hortor ut memoriae tradas et ut semper obedientiae virtutem ante oculos habeas, quia sicut illo tempore illius monachi obedientia exstinxit ignem fornacis, sic et modo si fueris obediens, ipsa virtus in corde tuo ignem vitiorum exstinguet; quaquam post mortem in ignem descendes aeternum, sed ad coelestem gloriam sine fine manentem. Ergo ama obedientiam, dilige obedientiam, quia magna virtus est. Ut autem illius magnitudinem adhuc lucidius intelligas, sequens mi
Abbreviated transcription (Latin):
Tquia hattenus de caritate et hunuli¬
tate. dictum est. Restat et solerter
actendas qualis sit obediencie uirtus. Propter
mobedientiam primus homo eiettus est de ꝑadi¬
so Qua propter si illuc uis astendere. obedies
esse stude. Ut aũt quam magna sit hec uirtus
aguostas. miratulum tibi ad memoriam reuo¬
cabo/ Quidem secularis uite hũs tres filios
enm abbas tristem dixit ei Quid habes ꝙ t̾stis
est. et narrauit ei. ꝙ tres filios habebat in tuui¬
tate et quia uellet eos ad monasterium addute̾
Precepit autem abbas ut adduteret. Qui cum
perrexisset ad cuitatem inuenit ex hiis iam duog¬
filios esse definictos. unũ uero solũi remã fisse
Qui assumẽs uenit ad monasterium et requires
Abbatem non eum inuenit illic. Interrogauis
fres̃ ubi esset abbas. et illi dixerunt ꝙ ad pist̾nũ
perrexisset. Ille uero tollens filium suũ quẽ
adduxenit abiit ad pist̾nũ et uidens eum albas
uenientem salutauit. Et tenens infantẽ quẽ

Expanded text:
quia hactenus de charitate et humilitate dictum est, restat ut solerter attendas qualis sit obedientiae virtus. Propter inobedientiam primus homo ejectus est de paradiso. Quapropter, si illuc vis ascendere, obediens esse stude. Ut autem quam magna sit haec virtus agnoscas, miraculum tibi ad memoriam revocabo. Quidam saecularis vitae habens tres filios, m abbas tristem, dixit ei: Quid habes quod tristis es? Et narravit ei quia tres filios haberet in civitate, et quia vellet eos ad monasterium adducere. Praecepit autem ei abbas ut adduceret eos. Qui cum perrexisset in civitatem, invenit duos ex his jam fuisse defunctos, unum vero solummodo remansisse. Quabbatem, non eum invenit illic. Interrogavit autem fratres ubi esset abbas? Et illi dixerunt quod ad pistrinum perrexisset. Ille vero tollens filium suum, quem adduxerat, abiit ad pistrinum: et videns eum abbas venientem salutavit, et tenens infantem quem
Abbreviated transcription (Latin):
fogantes ut ueniret ad eos Alioqui sciret õez
multitudinem ad se esse uenturam. eo ꝙdesi¬
deraret eun uidere. anteꝙͣ nugraret ad dĩnũ
Qui cum uenisset in monteni congregata ẽ
onis multitudo. fratrum et eum rogabant
eum senes aut faceret uerbum ad fres Ille
autem lat̾mas ait. ploremus fr̃es ut ꝓdũcat
oculi nr̃i lacrimas anteꝙͣ eaniue huic ubi
lacrime nre corpora nr̃a comburant Et fle
ałii cum frĩbus fattus est in excessu mentis
et cecidit in faciem suam Et post modum sur¬
gens plorabat Et rogauerunt enu frẽs dicẽ¬
tes. Quid habes pr. Ille autem tacebat et
multos de habitu ur̃o euntes ad tormenta.
ei multos seculares ad regnnum Et lugebat
senex et nolebat deniceps exire de cella ẜ exire
Quid necesse est indere luinen istud tẽꝑale. Caͫ¬

Expanded text:
rogantes ut veniret ad eos: alioquin sciret omnem rogantes ut veniret ad eos: alioquin sciret omnem multitudinem ad se venturam, eo quod desiderant eum videre, antequam migraret ad Dominum. Qui cum venisset ad montem, congregata est omnis multitudo fratrum ad eum. Rogabant autem eum senes, ut faceret verbum ad fratres. Ille autem lacrymaoculi nostri lacrymas, antequam eamus hinc, ubi lacrymae nostrae corpora comburant. Et flealiquando cum fratribus factus est in excessu mentis, et cecidit in faciem suam, et postmodum surgens plorabat, et interrogaverunt eum fratres dicentes: Quid habes, pater? Ille autem tacebat et multos de habitu nostro euntes ad tormenta, et multos saeculares ad regnum. Et lugebat senex, et nolebat deinceps exire de cella sua; sedQuid necesse est videre lumen istud temporale,
Abbreviated transcription (Latin):
regna celoꝵ possis constendere. Lugendum
hic est. quia striptum est Beati qui lugent qm
ip̃i consolabuntur. Nequãꝙͣ hoc de onni
Luctu dicit. quia sunt multi qui lugent more
derant terrenas adipisci nou possunt. qui
pro suo luttu non sunt beati Selumuodo.
illi lugentes sunt beati qui sua uel alior pĩa
deflent. Sicut saniuel deflebat falit saulũ
Et paulus deflebat eos qui nor egerint pou¬
tentiam a fornicatione et minũdicia sua. De¬
fleamus in hac uita nra. et nos et inori pc̃ta
quia dictum est lugentibus. Luctus ur u̾fet
in gaudium. Seiiuenius nunc in luctu et
mettannus tiuic in gaudio cum illis de quib
psaluuista dicit Euntes ibant et flebant
portantes sermma sua. Bementez antem dẽiat᷑
Cum exultacione portantes mampulos suos. Ui¬
des ergo ꝙ̃ beatus in scripturis esse predicatur
luitus. Audi aidhuc Quid in uita patrum
Uitrii ad Abbatem matharium maiorẽ institi

Expanded text:
regna coelorum merearis conscendere. Lugendum regna coelorum merearis conscendere. Lugendum hic est, quia scriptum est: Beati, qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Nequaquam haec de omni luctu dicit, quia sunt multi, qui lugent mortederant, terrenas adipisci non possunt, qui pro luctu suo non sunt beati. Solummodo illi lugentes sunt beati, qui sua aliorumque peccata deflent, sicut Samuel deflebat Saul, et Paulus deflebat eos, qui non egerant poenitentiam a fornicatione et immunditia sua. Deflemus in hac vita nostra et nostrorum peccata, quia dictum est lugentibus: Luctus vester vertetur in gaudium ; seminemus nunc in luctu, ut metamus tunc in gaudio cum illis, de quibus Psalmista dicit: Euntes ibant et flebant mittentes semina sua; venientes autem venient cum exsultatione portantes manipulos suos . Vides igitur, quam beatus in Scripturis sanctis praedicatur luctus. Audi adhuc, quod in vita sanctorum patrum monte Nitrio ad abbatem Macarium majorem in Scithi,
Abbreviated transcription (Latin):
fratri se interroganti responderit Frater int̾¬
rogauit Abbateni Auionem dicens. Dit m
aliquod uerbum dixit ei senex. Uade talem fac
cogitationem tuam ꝙͣadmodum faciurit qui st̃
in cartere. Illi enii interrogant ubi est iudex
et quando uenturus sit. et in ip̃a expectatione
penas suas deplorant Ita et monachus debet
tribunal xp̃i. et quo habeo ei actuum meoꝵ
reddere rõirem. Si igitur sit sempex medi¬
tatus fueris poteris salius esse atq cõpunctꝰ
et tu o soror fidelis hec audiens fac. sicut iste
serius dei ortatur. Cogita depenis inferm.
Uermio ibi non moritur Igins non ex tiuguetur
Luctus nunꝙͣ cessabit. pena iumꝙ̃ fimetur. Et
si semper tu hoc cogitaueris salua eris. Recas
semper illud quod abbas helias dixit . Dixt
abbas helias ego tres causas tineo ¶ Prima qn
egressura est amma mea de corpore fcda qũ¬
occursus sum deo. Tertia quando sentencia¬
aduersus me est proferenda. Et tu osoror ho

Expanded text:
fratri se interroganti respondit. Frater intefratri se interroganti respondit. Frater interrogavit abbatem Ammonem dicens: Dic mihi aliquid verum. Dicit ei senex: Vade, talem fac cogitationem tuam, quemadmodum faciunt iniqui, qui sunt in carcere. Illi enim interrogant, ubi sit judex, et quando sit venturus, et in ipsa exspectatione poenas suas deplorant. Ita et monachus debet tribunal Christi, et quomodo habeo actuum meorum ei reddere rationem? Si igitur sic semper meditatus fueris, poteris salvus esse, atque compunctus. Et tu, o mater fidelis, haec audiens fac, sicut iste servus Dei hortatur. Cogita de poenis inferni: vermis non morietur, ignis non exstinguetur, luctus nunquam cessabit, poena nunquam finietur. Et si semper tu haec cogitaveris, salvaberis. Recole igitur semper illud, quod abbas Helias dixit: Ego abbas Elias: Ego tres res timeo . Unam, quando egressura est aoccursurus sum Deo; tertiam, quando adversum me est proferenda sententia. Et
Abbreviated transcription (Latin):
orando. persistannus in precibus qt donuius no¬
bis potest facile lacrimas dare. Hulti enuim bo¬
lurit latinas habere sed non statiui uolunt illas
terrogauit fr̃ quidem senem dicens. Desiderat
amia mea latrimas habere. sicut audio senes
lacrimantes. et cur non ueniunt nuthi tribula
quas si perueneris iam nullum timebis bellu¬
Ita enim uult deus afligi ammnam ut semper desi¬
deret igredi in illam terrani. Dicebant et ia
de ablate asemo. quia toto tempore iunte sue sedes
ad opus manuum suaꝵ parniũ habebat an
se propter lacrimas que crebro cadebant ex
oculis euis. Hec uero nos audientes ocarissiã
soror quantum debemus properare ad lamẽta
pensemus. Si illi qui sancti et iusti. et qui dei
per onna facientes uoluntatem erant sic. se
mortificabant. quanto magis nos qui pt̃t̃ores
sumus flere et lugere debeinus diem mortis
nr̃e et diem iudicii pensare et iam qualis. di¬
scutio ibi erit audianius. Quidem heatꝰ ãmon

Expanded text:
orando, persistamus in precibus, quia Dominus noorando, persistamus in precibus, quia Dominus nobis facile potest lacrymas dare. Multi enim volunt lacrymas habere, sed non statim, ut volunt, illas terrogavit frater quidam senem, dicens: Quomodo desiderat anima mea lacrymas, sicut audio senes lacrymantes, et non veniunt, et tribulant quas si pervenerisIta enim vult Deus affligi animam, ut semper desideret ingredi in illam terram. Dicebat etiam de beato Arsenio, quod toto tempore vitae suae sedens, ad opus manuum suarum pannum habebat ante se propter lacrymas, quae crebro cadebant ex oculis ejus. Haec ergo nos audientes, o charissima mater, quantum debeamus nos praeparare ad lamenta, pensemus. Quod si illi tam sancti et justi, et Dei per omnia facientes voluntatem, sic se mortificabant, quanto magis nos, qui peccatores sumus, flere et lugere debemus? Pensare debemus diem mortis nostrae, et diem judicii. Pensare etiam, qualis discussio ibi erit. Audiamus, quid beatus Ammon
Abbreviated transcription (Latin):
minis qn bonum opus cum ꝯpunctione ꝑficimꝰ
hanc medulant ĩpe ꝓsalmista alibi puiguẽdiem
nomiat Holocaristum inquit tuum piguefiat
alium senem diceus. Pater quid faciam. dixit
Senex. flere debenius semper. Contingit aliquem
senem mori aliquando. et moditum in se ip̃m rauit
Et interrogamiius eñ ditentem Quid udisti
Abbas. Et narranit nobis plorans. Audiui illi
uocem sine cessatione dicentum Ue mͥ ue nichi
et nos semper dicere debenius. Aptissime uero
in hiis uerbis possimius cognostere q̃d̾ nobis sq
fere conueniat. ẜcilicet ne post huius uite disces¬
sum in luctum nemanius eternum. Utile naq¬
est consilium hic ad tempus deplorare. quia
hec nita misera est. Labens est misera est cito
transitura est. Illa alia uita nullum t̾mium ħe
numꝙͣ fuitur Et sicut santti sine fine gandebũr
cuiu augelis in celo. Sic et p̃c̃tores sine fine cru
uoluiuus inuenire non possimis. non deficiamꝰ

Expanded text:
rimus, quando bonum opus cum compunctione perficimus. rimus, quando bonum opus cum compunctione perficimus. Hanc medullam ipse Psalmista alibi pinguedinem nominat: Holocaustum tuum pingue fiatalium senem dicens: Pater, quid faciemus? dicit ei senex: Flere debemus semper. Contigit autem aliquem senem mori aliquando et postmodum in se ipsum reverti, et interrogavimus eum dicentes: Quid vidisti, abbas? Et narravit nobis plorans: Audivi illic vocem sine cessatione dicentem: Vae mihi, vae mihi! Sic et nos semper dicere debemus. Aptissime vero in his possumus cognoscere, quare nobis semper flere conveniat, scilicet ne post hujus vitae discessum in luctum veniamus aeternum. Utile namque consilium est, hic ad tempus deplorare, quia haec vita brevis est, labens est, misera est, cito transitura est; illa alia vita nullum terminum habet, nunquam finietur: et sicut sancti sine fine gaudebunt cum angelis in coelo, sic et peccatores sine fine crucvolumus, invenire non possumus, non deficiamus
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia cõpunttio in omni opere est necessana cõ¬
mendata est tibi. et iam ip̃a uirtus. quatinis mor¬
tificationi iungatur compinitio. Puto eĩ ꝙ u̾a
mortifitatio ab aliquo possideri non possit iusi
quitquid agis. idest uel silentium teneas. uel ab¬
stiuenciam facias. uel nuditatem ames. uel ugi¬
lias furtiuas. inquiras onña cum dei amore. fat.
et cum latrinus. si lacrime uon octurrerunt
ad sit tibi salutaris compunctio Ita dimitaxat
cum discretione. de qua supradictum est aliqͥd
facias ut per te non standalizentur alii sed potiꝰ
edificentur. Sinius ergo in oni opere nr̃e ꝯputti
ut possumus dicere dño cum. psalmista holocau¬
stri medulata offerimus tibi. Holo caustum uero
tantum incerisum dr̃ holo caustum uero domino
offert. qui totum se domino tradit. qd ad mona¬
charum spaliter pertiuet ordinem. ꝑ medulam
uero holocansti compunttio desmnatur. Holocaustũ
namq sine medula est bonum opus sine ꝯpun¬
ttione. Molocaustum uero medulatum. dño offe¬

Expanded text:
t in omni opere necessaria, commendanda est etiam ipsa virtus, quatenus mortificationi jungatur compunctio. Puto enim, quod vera mortificatio ab aliquo non possit possideri, nisi quidquid agis, id est, vel silentium teneas, vel abstinentiam facias, vel nuditatem ames, vel vigilias furtivas inquiras, omnia pro Dei amore fac, et cum lacrymis; si lacrymae non occurrunt, adsit tibi salutaris compunctio, ita duntaxat, ut cum discretione, de qua supra dictum est, facias, ut per te non scandalizentur aliae, sed potius aedificentur. Simus ergo in omni opere nostro compuncti, ut possimus Domino cum Psalmista dicere: Holocausta medullata offerimus tibi. Holocaustum vero totum incensum dicitur. Holocaustum autem Domino offert, qui totum se Domino tradit, quod ad monachorum specialiter pertinet ordinem; per medullam vero holocausti compunctio designatur. Holocaustum namque sine medulla est bonum opus sine compunctione. Holocaustum autem medullatum offe
Abbreviated transcription (Latin):
cadit. cuius oculus flamiinonu prefudũ
penetrat inferni. Cuis auris tacitam uoce
nõ minus audit quam cuius auris non
nuinus iudet. ꝙͣ ꝙ audis quia non corpꝰ
sunt ẜ suma sapĩa et certa cognitio. Cuius
delicie sine fastidio satiant. Qre cum a
btis inueniũtur semper tamen desiderãt
et esuriem et siti sine pena efficutur idest
ardenti semper desiderio delectant. Ciius
secreta mirabilia uidentibus ea. semper noua
et mira sunt et non plus cum incipiuint uide¬
ri pariunt scuporem cernentibus. quam pꝰ
mille annos et milies nuille. Et cum angeli ab
micio miundi. ea soliti sunt uidere. nide hodie
non minus mirantur ea ꝙͣĩprimo die Alio¬
quin dudum coram augelis assiduo. uidendi
uisu uillescerent. Cuius cogitiomi preterita
et futura non preterita et futura sed pntia
sunt unde non diem iudicii iudebit. et p̾mu
diem seculi non uidebit sed utrumq uidet
Cuius prescien᷑ nemimem cogit ad peccãdũ

Expanded text:
cadit; cujus oculi flammivomi profundum cadit; cujus oculi flammivomi profundum penetrant inferni; cujus auris tacitam cordiulus non minus audit quam videt; cujus auris non minus videt quam audit, quia non corpus sunt, sed summa sapientia et certa cognitio. Cujus deliciae sine fastidio satiant: quae cum a beatis inveniuntur, semper tamen desiderantur, et esuriem et sitim sine poena efficiunt, et ardenti semper desiderio delectant. Cujus secreta mirabilia, videntibus ea semper nova sunt et mira, et non plus cum incipiunt videri, pariunt stuporem cernentibus, quam post mille annos et millies mille. Et cum angeli ab initio mundi ea soliti sint videre, tamen non minus hodie admirantur ea quam in primo die; alioquin dudum coram angelis assiduo videndi usu vilescerent. Cujus cognitionis praeterita et futura, non praeterita et futura, sed praesentia . Unde non diem judicii videbit, et primum diem saeculi non vidit: sed utrumque videt. Cujus praescientia neminem cogit ad peccandum,
Abbreviated transcription (Latin):
nec seuectus. nec ulla mors nec ulla nox ullz¬
tibi de siderium nullum sitis incendium sed cibus
et potus omnium erit uisio dei et sancte t̾nitatis
contemplatio puro cordis oculo ip̃ius diuinitatis
et assidua lectio ut ita dicam libri uite id est
eterne ueritatis et sume sapiencie et uerbi dei
infestius erit ubi ratio maiifesta est. cur hic
electus est. et iste reprobatus. Cur hic in regnn
assumptus et. et ille inẜuitutem redactus.
Cur alius in utero moritur. alius in infancia
alius in iuuẽtrte. alius in seuectute. Cur alꝰ
pauiper alius diues. Cur filius adultere bap¬
tizatur et aliquando filius legitime coniugie
aute baptisimim moritur. Cur qui beue ñci¬
pit uiuere aliquando male funtur Et qui.
male incipit sepe bene finitur. Hec omma et
huins multa in libro uite plena et aperta ert¬
¶ In eadem urbe premurm singuloꝵ oĩu
et singuloꝵ per caritatem omnium erit. ¶ Ibi

Expanded text:
nec senectus, nulla mors, nec ulla nox, nullnec senectus, nulla mors, nec ulla nox, nullcibi desiderium, nullum sitis incendium; sed cibus et potus omnium erit visio Christi et sanctae Trinitatis, et contemplatio puro cordis oculo ipsius divinitatis, et assidua lectio, ut ita dicam, libri vitae, id est, aeternae veritatis et summae sapientiae, et verbi Dei, nifestius erit; ubi ratio manifesta erit cur hic electus est, et ille reprobatus; cur hic in regnum assumptus, et ille in servitutem redactus; cur alius in utero moritur, alius in infantia, alius in juventute, alius in senectute; cur alius pauper est, alius dives; cur filius adulterae baptizatur, et aliquando filius legitimae conjugis ante baptismum moritur; cur qui bene incipit vivere, aliquando male finit; et qui male incipit, saepe bene finit. Haec omnia et hujusmodi multa in libro vitae plana et aperta erunt. In eadem urbe praemium singulorum, omnium; et omnium, per caritatem singulorum erit. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
esse desmeret. quod ideo nori sunt etermtatis.q̃.
si ullo modo ulo tempore finiretur. eternitas oĩe
non esset ¶ Fortiter ergo carnali resistendum est
uoluptati. fortiter contra fallates hiuiꝰ mundi blã¬
dicias pugnandum est. Contraq multimodas sa¬
thane fuggestiones iugilandum. Ommi studio lata
uia seculi uitanda est que dutit ad mortem. ac
uero omni cordis desiderio. Uia angusta que ducit
ad uitam adeiuida est. et appetenda. Uia hec an¬
gusta est. uia abstinencie et casfitatis humilitatis
et om̃is religionis quam uitam ante uos xp̃us
actrunt. qua uia ad reguum suum migrauit
Quius uestigia et nos consequannir donec post
eum eadem uia ad urbem regiam perueniamus
In quã ipe Regnat. De qua uibe quitꝙͥ homo
dixerit quasi stilla demari est. uel quasi stĩtilla
de foco. In qua uidelicet utbe fulgebunt iusti sic̃
solo ut dñs ait. Ubi sũma pax erit sinma qͥes
nullus labor nulbus dolor milla paupertas

Expanded text:
esse desineret: quod ratio non sinit aeternitatis, quae esse desineret: quod ratio non sinit aeternitatis, quae si ullo modo, ullo tempore finiretur, aeternitas omnino non esset. voluptati, fortiter contra fallaces hujus mundi blanditias pugnandum est, contraque multimodas Satanae suggestiones vigilandum. Omni studio lata saeculi via vitanda est, quae ducit ad mortem ; at vero omni cordis desiderio via angusta quae ducit ad vitam, adeunda est et appetenda. Via haec angusta est via abstinentiae, et castitatis, et humilitatis, et omnis religionis: quam viam ante nos Christus attrivit, qua via ad suum regnum migravit. Cujus vestigia et nos sequamur, donec post eum eadem via ad urbem regiam perveniamus, in qua ipse regnat. De qua urbe quidquid homo dixerit, quasi stilla de mari est, vel quasi scintilla de foco. In qua videlicet urbe fulgebunt justi sicut sol , ut Dominus ait. Ubi summa pax erit, summa quies, nullus labor, nullus dolor, nulla paupertas,
Abbreviated transcription (Latin):
tium ualde est miseroꝵ et cor non habentunu
sanum etiam si plage inferm non sequerentur.
que nec dici. nec cogitari possut̃. Duplex u̾o
plaga est abesse regno dei. et esse semper in inf̾no
idest cum dyabolo dampnari. Pñtiam anutteͣ
angeloꝵ et terribilem demonum semper pati pũ¬
tiam. Quantum caueri nitari et metui deberet.
Nullomodo dici potest qui cum sano sensu pro uinꝰ
diei deliciis. Centum annoꝵ penam eligeret. et
miseri tamen et sine ulla sapiencia uoluntatem
carns sequentes. non uitant non effuguint. in¬
tollerabiles penas. Non centum annoꝵ. Non
tibili delectatione. Quantum autem est inter
unum diem. et Centum annos tantum utiq s
intatem siue in hono siue in malo futuram. unus
enim dies aliqua portio est. in centum annoꝵ
enun uerbi gra. Centesuna. uel millesima pars
esset eternitatis predictum eie spacium p̃ter
centuplum eius spacum. uel nulluplum et̾mtas

Expanded text:
tium valde est, et miserorum, et cor sanum non tium valde est, et miserorum, et cor sanum non habentium, etiamsi plagae inferni non sequerentur, quae nec dici nec cogitari possunt. Duplex vero plaga est, abesse a regno Dei, et esse semper in inferno, id est, cum diabolo damnari; praesentiam amittere angelorum, et terribilem daemonum semper pati praesentiam. Quantum caveri, vitari, metui debet, nullo modo dici potest. Quis cum sano sensu pro unius diei deliciis, centum annorum poenam eligeret? Et miseri tamen et sine ulla sapientia, voluptatem carnis sequentes, non vitant, non effugiunt intolerabiles poenas, non centum annorum, non tibili delectatione. Quantum autem interest inter unum diem, et centum annos; non tantum utique, snitatem, sive in bono, sive in malo futuram. Unus enim dies aliqua portio est in centum annoruenim, verbi gratia, centesima vel millesima pars esset aeternitatis, praedictum ejus spatium post centuplum ejus spatium vel milluplum aeternitas
Abbreviated transcription (Latin):
Tanta et eunu et talis est. Ounis huius mundi
głia. ad eternam comparata głiam Melius erat
eis q̃d dictum de infelice iuda non nasti ꝙͣ malis
suis meritis plagas inferm fustinere. Quid stul¬
cuis. Quid insanus est. ꝙͣ uubra et ymagie
et siulitudine uere głie et nere delectationis uere
pulcritudinis ueri decoris ueri honoris. more¬
Infantium decipi et superari et ĩpam uerani gloriami
non querere non desiderare. Quis ymaginem auri
in aqua. ip̃o auro negleto eligeret. et non statini
fatiuis et insanus crederetur. Quis orbem solis in
speculo redditum uel in qualibet materia formatũ
plris diligeret ꝙͣ ip̃m solem et non ab omnibus
derideretur. Sic irridendus est.Sit extimãdꝰ
est. Sit quisqͥ mundi huius caducam fragilitatẽ
et mutilem carius uoluptatem. diligit querit ꝯtẽ¬
dit. eterna głia ꝯtẽptͣ et neglectis Regni celestis
meffabilibus gaudiis. Hoc conniuercium rescipiẽ¬

Expanded text:
tanta etenim et talis est omnis hujus mundi tanta etenim et talis est omnis hujus mundi gloria, ad aeternam comparata gloriam. Melius erat eis, quod dictum est de infelice Juda , non nasci, quam malis suis meritis plagas inferni sustinere. Quid stultius, quid insanius est, quam umbra et imagine et similitudine verae gloriae et verae delectationis, verae pulchritudinis, veri decoris, veri honoris, morinfantium, decipi et superari; et ipsam veram gloriam non quaerere, non desiderare? Quis imaginem auri in aqua, ipso auro neglecto, eligeret; et non statim a cunctis fatuus et insanus crederetur? Quis orbem solis in speculo redditum, vel in qualibet materia formatum plus diligeret, quam ipsum solem; et non ab omnibus derideretur? Sic irridendus, imo dolendus est, quisquis mundi hujus caducam fragilitatem et inutilem carnis voluptatem diligit, quaerit, contendit, aeterna gloria contempta, et neglectis regni coelestis ineffabilibus gaudiis. Hoc commercium insipien
Abbreviated transcription (Latin):
dignus nullus iustus ad inferuum erahitut ¶ Prm
collerabile. et calor ignis in extingnibilis. Unde
in eu̾ngelio legitur. Ibi erit flectus et stridor deu¬
tum. Fletris namq et liquefactio oculoꝵ ex calore
nascitur scridor uero dentium de frigore nascitur
inc etiam beatus Iob. De aquis inquit nuinꝰ
transibunt ad calorem niuuum De quibus duobꝰ
innumera pendent penaꝵ genera. Uidelicet sitis
intollerabilis pena famis pena fetoris pena orro¬
ris pena timoris pena angustre pena tenebraꝵ
seueritas tortorum pñtia demonum ferocitas be¬
sciaꝵ crudelitas ministrantium dilaceratio inor¬
calium uermium. uermis conscĩe ignite lac̾me
suspiria miseria dolor siue remedio uncula siue
solucione mors eterna pena sine fiue absentia xpi
post iusionem eius que sola omma supraduta
igitur illis phempne qui subire omĩa hec mala
et sine fine merentur. pro delectabili nuimis sompno

Expanded text:
dignus, nullus justus ad infernum trahitur. CAPUTdignus, nullus justus ad infernum trahitur. CAPUTtolerabile, et calor ignis inexstinguibilis. Unde in Evangelio legitur: Illic erit fletus et stridor dentium . Fletus namque et liquefactio oculorum ex calore nascitur; stridor vero dentium ex frigore nascitur. Hinc etiam beatus Job: De aquis, inquit, nivium transibunt ad calorem nimium . De quibus duobus innumera pendent poenarum genera; videlicet, sitis intolerabilis, poena famis, poena fetoris, poena horroris, poena timoris, poena angustiae, poena tenebrarum, severitas tortorum, praesentia daemonum, ferocitas bestiarum, crudelitas ministrantium, dilaceratio immortalium vermium, vermis conscientiae, ignitae lacrymae, suspiria, miseriae, dolor sine remedio, vincula sine solutione, mors aeterna, poena sine fine, absentia Christi post visioneigitur illis perenne qui subire haec omnia mala etiam sine fine merentur, pro delectabili unius horae somnio:
Abbreviated transcription (Latin):
ri potest ¶ Le latus inferui plenus est tene¬
braꝵ et discordie odii stulticie miserie turpitudis
amaritudinnes offensionis doloris adustionis sitis
fanus ignis mestimabilis tristicie uindute phẽ¬
nis et omis meffabilis mali q̃d nec dixi nec co¬
gitari potest ¶ Ciues celi sunt iusti hommes et
angeli. quoꝵ rex est deus ouimpotens ¶ Ac ꝯͣ
Ciues infermi sunt impn hommes et demones
quoꝵ princeps est dyabolꝰ ¶ Saciat iustos iusio
sanctoꝵ hominũ. et angeloꝵ. et super omina ip̃iꝰ
dei ¶ Cruciat impros et pctores uifio homnaum
dampnatoꝵ et demonum et super omĩa ipius
dyaboli ¶ Nichil in regno dei desideratur qd nõ
Inuenitur. Ac in inferno nichil muenitur qđ
dei nichil inuenitur nisi ꝙ placet et delectat et
saciat. Ac contra in lacu miserie perħenis nichil
uidetur nnchilq sentitur nisi qd displicet insi qđ
offendit insi qd cruciat. Dume malum habin
indignus in reg̾no sustipitur dei. Nullus uero.

Expanded text:
ri potest. At locus inferni plenus est teneri potest. At locus inferni plenus est tenebrarum, discordiae, odii, stultitiae, miseriae, turpitudinis, amaritudinis, offensionis, doloris, adustionis, sitis, famis, ignis inexstinguibilis, tristitiae, vindictae perennis, et omnis ineffabilis mali, quod nec dici nec cogitari potest. Cives coeli sunt justi homines et angeli, quorum rex est Deus omnipotens; at contra cives inferni sunt impii homines et daemones, quorum princeps est diabolus. Satiat justos visio sanctorum hominum et angelorum, et super omnia ipsius Dei. Cruciat impios et peccatores visio hominum damnatorum et daemonum, et super omnia ipsius diaboli. Nihil in regno Dei desideratur quod non inveniatur: at in inferno nihil invenitur quod ihil invenitur, nisi quod placet, et delectat, et satiat; at contra in lacu miseriae perennis nihil videtur, nihilque sentitur, nisi quod displicet, nisi quod offendit, nisi quod cruciat. Omne bonum in indignus in regno Dei suscipitur; nullus vero
Abbreviated transcription (Latin):
dyaboli drabolo. Benedicti uocantur ad regnũ
sibi paratum ab origine mundi Maledicti expel¬
luntur in ignem eternum. qui paratus est dya¬
bolo et angelis eius Bona autem regn celestis
dicere uel cogitare uel intelligere ut sunt millꝰ
potest quare uestitus multo enim maiora sũt¬
et meliora ꝙͣ cogitantur et intelligantur Dimi
scriptum est ꝙ oculus non uidit nec auris au¬
diuit nec in cor homnns ascendit que parauit
deꝰ diligentibus se. Regnum namq der omin
fama iuanis et omni laude melus oĩs stiẽtia.
nnumerabilius oĩ gliã que putatur excellẽriꝰ
¶Mala autem inferni dicere uel cogitare ut stꝰ
nemo potest. Peiora quipe funt ualde ꝙ cogitat᷑
Rognum itaq dei plenum est lucis. et pacis et
caritatis et sapiencie et glie. et honestatis et dul
cedinis et melodie et leticie et beatitudinis ꝑhẽns
et omnis bomi in heffabilis. ꝙ nec dici uec cõgita¬

Expanded text:
diaboli diabolo: benedicti vocantur ad regnum diaboli diabolo: benedicti vocantur ad regnum sibi paratum ab origine mundi, maledicti expelluntur in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Bona autem regni coelestis dicere, vel cogitare, vel intelligere ut sunt, nullus potest carne vestitus: multo enim majora et meliora sunt, quam cogitantur et intelliguntur; unde scriptum est: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Regnum namque Dei omni fama majus, omni laude melius, omni scientia innumerabilius, omni gloria quae putatur, excellentius. Mala etiam inferni dicere vel cogitare, ut sunt, nemo potest: pejora quippe sunt valde quam cogitantur. Regnum itaque Dei plenum est lucis, et pacis, et caritatis, et sapientiae, et gloriae, et honestatis, et dulcedinis, et dilectionis, et melodiae, et laetitiae, et beatitudinis perennis, et omnis boni ineffabilis, quod nec dici nec cogita
Abbreviated transcription (Latin):
Ria sunt sub omm potentis
manu habitacula. Primũ¬
num regnum dei uel regñũ
celoꝵ dicitur. yminũ uocatur inferius. he¬
dium numduo presens uel orbis terraꝵ appel¬
latur. Quoꝵ extrema omma sibi Iuncem sut̃
contraria et nulla sibi societate ꝯuincta Que
enim societas potest esse lutis ad tenebras et
xp̃i ad belial. Medium autem nõnullani
Iustos et inuistos. dnõs et seruos Regnum et subiec¬
tionem fainem et sacietatem mortemi et uitam et
mimimera huius Quoꝵ ominum pars una yma¬
gniem habet regni dei altera infermi. comparatio
namq maloꝵ sinud et bonoꝵr in hoc mundo est
In regno autem dei nulli mali sunt. sed om̃s bomi¬
sunt ac in inferuo nulli bomi sed om̃s mali st̃
Et uterq locus ex medio suppletur Hominum
eium huius mundi alii elenantur ad celum alii
trahuntur ad infermim. Sinules quippe sililꝰ
iunguntur idest. bom bonis et mali malis iusti
hommnes iustis angelis. et transgressores hoĩes
trans gressoribus angelis. Serui dei deo Serui

Expanded text:
Tria sunt sub omnipotentis Dei manu habitacula, primummum regnum Dei vel regnum coelorum dicitur; imum vocatur infernus; medium mundus praesens vel orbis terrarum appellatur. Quorum extrema omnino sibi invicem sunt contraria, et nulla sibi societate conjuncta. Quae enim societas potest esse lucis ad tenebras, et Christi ad Belial ? Medium autem nonnullam hjustos et injustos, dominos et servos, regnum et subjectionem, famem et satietatem, mortem et vitam, et innumera hujusmodi. Quorum omnium pars una imaginem habet regni Dei, pars altera inferni. Commixtio namque malorum simul et bonorum in hoc mundo est; in regno autem Dei nulli mali sunt, sed omnes boni; at in inferno nulli boni, sed omnes mali: et uterque locus ex medio suppletur. Hominum enim hujus mundi, alii elevantur ad coelum, alii trahuntur ad infernum. Similes quippe similibus junguntur, id est, boni bonis, et mali malis; justi homines justis angelis, et transgressores homines transgressoribus angelis; servi Dei Deo, servi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpdus egdit᷑ et nudꝰ regredit᷑ pauper
Laccedit et pauper recedit. Iob. Ilũqͥd nudꝰ
eg̾ ssꝰ sum de utero m̃ris mee et mdꝰ reu̾tar
illuc Nichil intulintꝰ in hũc mũdũ haut
dubium nec aruferre quid possumꝰ. Si qͥs aũt
tupe dictu trirpius auditũ turpissimũ uisu
de qua Thamar ait in partu uare diuisa ẽ

Expanded text:
dus egreditur, et nudus regreditur, pauper accedit et pauper recedit. «Nudus, inquit, egressus sum de utero matris mee, et nudus revertar illuc». «Nichil intulimus in hunc mundum, haud dubium, quia nec auferre quid possumus». / 2 Si Turpe dictu, turpius auditu, turpissimum visu:de qua Thamar inquit in partu: «Quare divisa est
Abbreviated transcription (French):
boiliehuãne condiciõis indigtas indigna
uilitas hũane cõdiciois hfas et arbores
muestunia Ille de se prodent flores frondes et
fengus et tu de te lendes et pelliculos et lũbeos
Ile de se fundũt oleu unui et balsamu et tu de
te sputu urina et stercꝰ ille de se spirant sua¬
uitate aoris et tu de te reddis abhoĩatione
fetoris Qual. ẽ arbor talis est fruaius Nlo¬

Expanded text:
 indignitas, o indigna vilitatis humanae conditio! Herbas et arbores investiga. Illae de se producunt flores et frondes, et fructus: et heu tu de te lendes et pediculos et lumbricos. Illae de se fundunt oleum, vinum et balsamum, et tu de te sputum, urinam et stercus: illae de se spirant suavitatem odoris, et tu de te reddis abominationem fetoris. Qualis est ergo arbor, talis est fructus
Abbreviated transcription (Latin):
tũc erit solus in lũce sempiternam Tantã
autem in penis reprobi tollerabunt angu¬
stiam ut uix aliquid cogitare ualeat preter
penas ẜic̃ illuc derigẽt impetum cogitacois
ubi sensient uiz doloꝵ Sane quida discipulꝰ¬

Expanded text:
tunc erit «in lucem sempiternam». 2 Tantam autem in penis reprobi tollerabunt angustiam, ut vix aliquid cogitare valeant propter penam, sed «illuc dirigent impetum cogitationis, ubi sentient vim doloris». Sane discipul
Abbreviated transcription (Latin):
et exteriores uñ illud Terra miserie et
tenebraꝵ ubi umbra mortis et nullꝰ ordo.¬
et alibi uadam ad terram tenebrosam et oꝑta
mortis caligine/ Et illud in eternũ nõ bideb̃t
lume Et alibi Impii in tenebris sedent
Septima ꝯfusio pctoꝵ tunc eiz ut legitur
erunt magnifeste Octaua horribilis uisio
demonũ qͣ indebunt᷑ in excussione scitillaꝵ
de igne ascendentini Nona ignee cathene
quib impii i singlis menbris astringã¬

Expanded text:
et interiores, unde illud: «Terra miserie et tenebrarum, ubi umbra mortis»; et alibi: «Vadam ad terram tenebrosam, et opertam mortis caligine»; et illud: «In eternum non videbunt lumen»; et alibi: «Impii in tenebris contiscescent». Septima confusio peccatorum: «Tunc enim, ut legitur, erunt omnibus manifeste. Octava horribilis visio demonum, qui videbuntur in excussione scintillarum de igne ascendentium. Nona ignee catene, quibus impii singulis membris astring
Abbreviated transcription (Latin):
Cadite suꝑ nos et collib cooꝑite nos pẽitebt̃
ad pena et nũꝙͣ reuertẽt᷑ ad ueniã iustũ
ẽ emm ut q̃r noluerunt cum potuerunt
cũ ueliut nõ possint/ dedit eiz eit deꝰ locũ
pnie et ip̃i abusi sunt Eo ꝓp̃t ea diues
ille qͥ couciabat᷑ in flamnea dicebat ad abraha
Rogo te p̃r ut mittas lazarum in domo
pris mei/ habeo eiz quiuq fres ne ip̃i¬

Expanded text:
 et collibus: ‘Operite nos’». Penitebunt ad penam, sed non convertentur ad veniam. Iustum est enim ut qui noluerunt cum potuerunt, cum velint non possint, dedit enim eis Deus locum penitentie et ipsi abusi sunt eo. 2 Propterea dives ille qui cruciabatur in flamma, dicebat ad Abraham: «Rogo te, pater, ut mittas Lazarum in domum patris mei. Habeo enim quinque fratre
Abbreviated transcription (Latin):
Suplicuum exit maloꝵ intueri głiam bto
licet forte post diem iudicii beati qͥ uuisura
suns reprobos in tormetis scom illud setab
uestꝰ curꝰ uiderit uindittam impioꝵ fepbi
nero nõ sunt uisuri btos in głia sm itud¬

Expanded text:
Supplicium erit malorum intueri gloriam beatorum, licet forte post finem iudicii. Beati quoque visuri sunt reprobos in tormentis, secundum illud: «Letabitur iustus cum viderit vindictam impiorum». Reprobi vero non sunt visuri beatos in g
Abbreviated transcription (Latin):
deriis suis et eunt post concupiscẽcias suas
gns gehenne
de igne gehenmali
nec lignis fomite nutͥt᷑ nec statu suraes
sed adeo creatus ẽ in extiugiubilis ab origio
mũdi Scriptum ẽ eĩz deuorabit eiz ignis ꝙ
nõ succendit᷑ Creditur autem ee sub terris
sedim̃ illud ꝓpħitũ infernus subter ꝯturbat
ẽ in occursum aduentꝰ tui ded etĩa onuis
locꝰ reprobis erit penalis qr semp secuta
deferunt cruciatũ et ubiq contͣ se tormetũ
ncurret Produca inquit igne de medio
tui qui comedet te ignis autẽ gehenneseꝑ
ardebit et nuꝙͣ lucebit semper uret et nĩꝙͣ
ꝯsumet semꝑ afficiet et ninꝙͣ deficiet Et eis
apud inferos sũma tenebraꝵ oscuritas ĩmẽsa
penaꝵ acerbitas infinita miseriaꝵ et̾ntas
ligatis em̃ manib et pedib mitite eũ in tene¬
brus exteriores ibi erit fletus et stridor detũ
Singula menbra ꝓsuis pctis ꝓp̾a sustinebũt

Expanded text:
sideriis suis, et eunt post concupiscentias suasgne gehennali. 1 Ignis gehenne nec lignis nutritur nec flatu succenditur, sed a Deo creatus est inextinguibilis ab origine mundi. Sicut scriptum est: «Devorabit eum ignis qui non succenditur». Creditur autem esse sub terris, secundum illud propheticum: «Infernus subter conturbatus est in occursum adventus tui». Sed et omnis locus reprobis est penalis, qui semper secum deferunt cruciatum et ubique contra se tormentum incurrunt. «Producam, inquit, ignem de medio tui, qui comedet te». 2 Ignis autem gehenne semper ardebit, et nunquam lucebit: semper uret, et nunquam consumet: semper afficiet, et nunquam deficiet. Est enim apud inferos summa tenebrarum obscuritas, immensa penarum acerbitas, infinita miseriarum eternitas. «Ligatis, inquit, manibus et pedibus, mittite eum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium». 3 Singula m
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ inhiat acquiredis Salonio ait Est qͣi
diues cum nichil hẽat/ et ẽ qͣi pauper cũ in
multis diuiciis sit Auarꝰ et infernus
nterq comedit et nõ indigerit recipit et
nõ reddit sed auatꝰ nec pacietib ꝯpatit
nec miseris miseretux sed offendit deum
offendit proxiniũ offendit seipi Mari
deo detinet debita proximo denegat ncͣtia
sibi subtrahit oportima Deo nigratꝰ ꝓrio
Impus fibi crudelis. Uiro cupido et tenaci
sñ ratioe et subã et hõi mido ad quid aurũ¬

Expanded text:
t quasi dives cum nichil habeat, et est quasi pauper cum in multis divitiis sit». Avarus et infernus uterque comedit et non digerit, recipit et non reddit. 2 Avarus nec patientibus compatitur nec miseris miseretur, sed offendit Deum, offendit proximum, offendit seipsum. Nam Deo detinet debita, proximo denegat necessaria, sibi subtrahit opportuna. Deo ingratus, proximo impius, sibi crudelis. «Viro cupido et tenaci sine ratione est substantia, et homini livido a
Abbreviated transcription (Latin):
auarꝰ seruit Thesauro Mam ille cultum ydola¬
trie diligeter amplificat et iste cumulum
pecume libẽter augnetat ille cũ oĩ diligẽcia
collit simulacrum et iste cum oĩ cura custadͥ
chesauruni ille spem point ẜ in ydolata. et
iste spem constituit ĩ pecuma ille tuuet nu¬
cilare sinuuilacrum et iste tuuet minuere
thesaurum
tardꝰ ad negandum frontuosꝰ si quid
expedit totum amictit tristis et querulus
ĩpendit magnificat datum et uilificat dãpnũ¬

Expanded text:
et avarus thesauro. Nam ille cultum idololatriae diligenter amplificat, et iste cumulum pecuniae libenter augmentat. Ille cum omni diligentia colit simulacrum, et iste cum omni cura custodit thesaurum. Ille spem ponit in idololatria, et iste spem constituit in pecunia. Ille timet mutilare simulacrum, et iste timet minuere thesaurum.tardus, ad negandum frontosus. Si quid expendit, totum amittit, tristis, querulus impendit. Magnificat datum, sed vilificat dandu
Abbreviated transcription (Latin):
prodest michi. Deinde subiungit carieas pacies
est. benigna est Paciens tollerando aduersa
benigua bona prestando ¶Qd̾ si caritas pa¬
ciens est atq benigna. Studeas fide lissmia soror
omina patienter tollerare aduersa. ĩposq quos
toleras cura diligere Hanc. Iohannes aplus¬

Expanded text:
ritas patiens est, benigna est ; patiens, tolerando adversa, benigna, bona praestando. Quod si charitas patiens est atque benigna, stude fidelissima inter omnia patienter tolerare adversa, ipsaque quae toleras cura diligere. CAP. II.-- De hu
Abbreviated transcription (Latin):
un igitur de pluribus uirtutibus
te admouere desiderem. Primum
cum apło Paulo ortor ut caritatis uirtutem
ante omma studeas habere. Quia sicut painis
omnibus cibis est melior Ita caritas omnes
autecellit uirtutes. et sicut sine pane mensa
efficitur iops. ita sine caritate nuilla ꝓfitit u̾tꝰ
Sme caritate uero nec lacrime nec Uigilie uec nudi¬
tas nec castitas. Nec elemosine nec martirium
hominem possunt saluare. Haut donnius ac re¬

Expanded text:
um igitur de plurimis virtutibus te admonere desiderem, primum cum Paulo apostolo hortor, ut charitatis virtutem ante omnia habere studeas: quia sicut panis omnibus cibis melior est, ita charitas omnes antecellit virtutes, et sicut sine pane mensa efficitur inops, ita sine charitate nulla proficit virtus. Sine charitate vera nec lacrymae, nec vigiliae, nec nuditas, nec castitas, nec eleemosynae, nec martyrium hominem possunt salvare. Hanc Dominus ac Re
Abbreviated transcription (Latin):
Ali siquidẽ quatuor dolores patit᷑
in morte/. Primus dalor ẽ angu¬
stia corporea que tãta et tam grans est
quata uel qualis nec ẽ nec fuit in pnti¬
pñti aute dissolutionẽ illam ꝙ in qͥbusdã
et se nõ in omnib aꝑpet p̃ mimo dolore se¬
ipos discipetib fortis em̃ et incõpatibilis
⁊̃ uiolẽcia qñ noxꝰ illi et physitali nodi
inter corpꝰ et amnña disrumpunnt᷑ uñ
ꝓphã Lametando ait Circundeder̃t me
delores mortes/ Nota tircundederunt me
in corpore qui penitꝰ non inuoluatur illo
in explicabili dolore. Secinidꝰ dolor ẽ qñ
iam pene de fatigato corpore ei suis ex¬
hausto corpore uirib aĩa multoliberi
interiores dolor iste tantus et retractio

Expanded text:
ali siquidem quatuor dolores patiuntur in morte. Primus dolor est angustia corporea, tanta et tam gravis, quanta vel qualis nec fuit, nec est in pvita ante dissolutionem illam. Quod in quibusdam, etsi non in omnibus apparet, pre nimio dolore seipsos discerpentibus. Fortis enim et incomparabilis est violentia, quando nexus illi et physicales nodi inter corpus et animam disrumpuntur. Unde propheta lamentando ait: «Circumdederunt me dolores mortis». Nota: Circumdederunt me. in corpore quod penitus non involvatur illo inexplicabili dolore. 2 Secundus dolor est, quando iam plene defatigato corpore et suis exhausto corpore viribus, anima multo liberintur ante oculos interiores. Dolor iste tantus, et retractio
Abbreviated transcription (Latin):
idet et tam bonus ꝙͣ malus anteꝙͣ
Egrediatur aĩa decorpore xp̃m
culpa exigete un de malis dr. uiderntĩ¬
que pepugermit ꝙ intelligr̃ de aduẽtu ad
udicium et de aduentu ad diem mortis
Bomus uero uidet exultationem hoc hẽmꝰ
ex uerbis apłi qui ait usq ad diẽ aduẽtꝰ

Expanded text:
idet etiam tam bonus quam malus, antequam egrediatur anima de corpore Christum culpa exigente. Unde de malis dicitur iquem pupugerunt», quod intelligitur de adventu ad iudicium et de adventu ad diem mortis. 2 Bonus vero videt ad exultationem. Et hoc habemus ex verbis apostoli qui ait: «Usque in diem adventus
Abbreviated transcription (Latin):
ue qͣ potẽtes estis ad bibendu uniũ et uiri fortes
ad miscendum ebrietate Ecte gaudiũ et letitia
occidert iitulos et iugular arietes comedere¬
carnes et bibere uniũ/ Comedamꝰ et bibam
cras enm moriamur et reuelata est in aurib
tas nobis donec morian ue corone suꝑbie¬

Expanded text:
e qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendum ebrietatem . Item: Ecce gaudium et laetitia occidere carnes et bibere uinum. comedamus et bibamus: cras enim moriemur. et reuelata sunt in auribus itas uobis, donec moriamin
Abbreviated transcription (Latin):
ni orone mortem nuumici fui querit. aut re
hiuius nutndi ut honorabilior in hoc minido
esse possit. nequaꝙͣ in montem orandi astẽ
dit. Econtra qui in oratione pro remedio sue
iste absq dubio in montem ascendit oratmꝰ
Uide et hoc legas actende deo dicata ut ordina

Expanded text:
in oratione mortem inimici sui quaerit, aut res in oratione mortem inimici sui quaerit, aut res mundi hujus, ut honorabilior in hoc mundo esse possit, nequaquam in montem ascendit orando. At contra, qui in oratione pro remedio animae iste sine dubio in montem oraturus ascendit. Vide ut haec legas attente, Deo dicata, ut ordina
Abbreviated transcription (Latin):
orandi. q̃d in eccłia ͭͣ historia scriptũ habet᷑¬
stuit bratus. paulus delibia infiti nõ inunꝰ
quingentos monachos. hñs: Nichil autem
operatur neq ꝑcipiebat. nisi qd comedẽt tm̃.
Grabat autem solummͦ et ueluti. quoddam
tributum hñs impositum: eccłiasticas or̃ones.
deo una quaq die dicebat. Et ne in nimeto
et singulis orationibus lapidem mttebat in
su. Expensis lapibus orationes sciebat
esse completas. Multum igitur nos debemꝰ
humiliare. qui et longe ab illoꝵ meritis qͦꝵ
superius mentio facta est distamius. Et sic
prompti ad orationem faciendam non sumꝰ
ntili. Oratio uero imicta compnuttiomi-
magna est nirtus. Uolo quoq ut hoc solertꝰ
attendas qd̃ ihẽ xp̃us domiius ac saluator
ñr uoleus orare ascendit in monteni Ideo dñs
oraturus in montem ascendit. ut tu orando
montem conscendas. Nequaꝙͣ enii oĩs qͥ
orat in montem astendit. Ille uero qui

Expanded text:
orandi, quod in ecclesiastica historia scriptum habeorandi, quod in ecclesiastica historia scriptum habetur. Fuit Paulus de Libya in Scythi non minus quam quingentos monachos habens. Nihil autem operabatur neque percipiebat; non quod comederet tantum, orabat autem solummodo, et veluti quoddam tributum habens impositum, trecentas orationes Deo unaquaque die reddebat, et ne unam et singulis orationibus lapidem mittebat in sinum. Expensis vero lapidibus orationes sciebat esse completas. Multum igitur debemus humiliari, qui longe ab illorum meritis, quorum superius mentio facta est, distamus, et sic prompti ad orationem faciendam non sumus ut illi. Oratio vero juncta compunctioni magna est virtus. Volo quoque, ut hoc solerter attendas, quod Jesus Christus ac Salvator ter volens orare ascendit in montem. Ideo Jesus oraturus in montem ascendit, ut et tu orando in montem conscendas. Nequaquam enim omnis, qui orat, in montem ascendit. Ille vero, qui