comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sint: ⁊ tempiiemus que uentura sunt illi ⁊ scit¬
mus que erunt nouissima illꝰ. Sienimẽ uerꝰ
filiꝰ dei: suscipiet illum. et lib̾abit eum de mani¬
b contriorum. Contumelia ⁊ tormento ĩtrege¬
inus eum: ut sciamus reu̾entiã illiꝰ ⁊ pbemꝰ pen¬
entiam eiꝰ. Morte tͣpissima cõdempnemꝰ illũ. Etti
enim respectus ex sermonib illiꝰ. Hec togitane

Expanded text:
tentemus, quae futura sint illi, sciemus quae erunt novissima illius. Si enim est verus Filius Dei, suscipiet illum, et liberabit eum de manu contrariorum. Contumelia et tormento interrogemus eum, ut sciamus reverentiam illius, et probemus patientiam ipsius. Morte turpissima condemnemus illum; erit enim ei respectu
Abbreviated transcription (Latin):
post hec confuunt dauid dominum dicens. Nñ ascẽ¬
deniitiam decinitatib inda: Et ait domiras ad
tum. Ascende. Stxitq dd̃. Quo ascendam: Et its¬
pondit. Inctebron. Ascendit ergo sd ⁊̃ duc ixores
nꝰ abincẽ terrahelites et abigail uixor nabai car¬
tadi. Seder uitos ꝗuicrant cineo dixit dd sin¬
gͣnies cum domosuaet in ansctunt in oppidis chebtes.
ltn̾untꝙꝑ nirinda et uxcrunt ibi dd̾ ut regnorte
suꝑ domum iuda. Et minciatum est dd qđ uiti
iabes galaal sepelissent sarcm. ¶isit gͦ dd̾ nm¬
tios ad uito iabesgaiaad: dixit q ad cor. Benedit

Expanded text:
post haec consuluit David Dominum dicens: Num ascendam in unam de civitatibus Juda? Et ait Dominus ad eum ascende dixitque David quo ascendam et respondit ei in Hebron ascendit ergo David et duae uxores eius Ahinoem Iezrahelites et Abigail uxor Nabal Carmeli sed et viros qui erant cum eo duxit David singulos cum domo sua et manserunt in oppidis Hebron veneruntque viri Iuda et unxerunt ibi David ut regnaret super domum Iuda et nuntiatum est David quod viri Iabesgalaad sepelissent Saul misit ergo David nuntios ad viros Iabesgala
Abbreviated transcription (Latin):
e regione sedetunt. Si cruna ꝑte piscine. ⁊̃ illiex alt̾a.
Dixitq. abuet ad ioab. Surgant pucti. et ludant
corũ nob. Et̃ respẽdit ioab. Surgant. Suttexitunt.
g ⁊̃ ttansierunt numcto .xii. de beniamin ex patte
isboscch filii sauli. et dnoditim de puttis dd. appee¬
henioq uniis qͥe capite cõparis sui. defriit gladi¬
umiñ latus coniratii. et crtidcrunt simul. uocatũ¬
q est not̃ loci illiꝰ. agit robustorum in gabaon. Et
ortumest bellitm cdnitum satis in die illa. fugatꝰ ꝙ
tior nelocissimus fuit quasiranis ex capecis que
morantur insiluis. Escquidat᷑ autem asahel ab¬
ner et non declinantt ad dorteram siue ad sini¬
stram. omiitens ꝑsequi abntr. Resper̃ itaq ab¬
net post t̾gum snum ccer. Tunces a sahel: Qr tespõ¬
dit. Ego sum. Sixitq ciabuet. uade ad dexterã siuc

Expanded text:
e regione sederunt hii ex una parte piscinae et illi ex altera dixitque Abner ad Ioab surgant pueri et ludant coram nobis et respondit Ioab surgant surrexerunt ergo et transierunt numero duodecim de Beniamin ex parte Hisboseth filii Saul et duodecim de pueris David adprehensoque unusquisque capite conparis sui defixit gladium in latus contrarii et ceciderunt simul vocatumque est nomen loci illius ager Robustorum in Gabaon et ortum est bellum durum satis in die illa fugatusque rsor velocissimus fuit quasi unus ex capreis quae morantur in silvis persequebatur autem Asahel Abner et non declinavit ad dexteram sive ad sinistram omittens persequi Abner respexit itaque Abner post tergum suum et ait tune es Asahel qui respondit ego
Abbreviated transcription (Latin):
g eum abner anersa hasta mit guine ⁊̃ tr̃as fodit. ⁊
mortuus est in cõdem loco. Qnmesq qui transibãt
plocum in quo crciderat asahei et mortiuis etat.
subsistebaiui. Pi scquentib antem ioab ẽ abisai fti¬
gretitem abner: solorcubuit. Et ucp̃tint usq ad
collem aque ductus qui est ex adu̾souallis ⁊̃ itiuc¬
tis deseiti ingabaon. Congregati q sunt filii bentã¬
min ad abner. et conglodati itmm̃ cucũ. stetẽt
insummitate tumuliumꝰ. ⁊̃ ceclamauit aduet
ad ioab ⁊ ait. Nũ tisq ad tnt̾nctionẽ tinus muctode¬
situier: Anignoras qd ꝑitulosa sit desꝑatio᷑ uste

Expanded text:
sta in inguine et transfodit et mortuus est in eodem loco omnesque qui transiebant per locum in quo ceciderat Asahel et mortuus erat subsistebant persequentibus autem Ioab et Abisai fugientem Abner sol occubuit et venerunt usque ad collem Aquaeductus qui est ex adverso vallis et itineris deserti in Gabaon congregatique sunt filii Beniamin ad Abner et conglobati in unum cuneum steterunt in summitate tumuli unius et exclamavit Abner ad Ioab et ait num usque ad internicionem tuus mucro desaeviet an ignor
Abbreviated transcription (Latin):
di illum Sccebam cnimquoditcit ñ pos t
post tumam. Et tulidiadema quod ce ĩa¬
pite ciꝰ et armillam debrachio iltiꝰ. i ate e
te dominum incum huc. alppechenders etĩ
dd nestimenta sua scidit. otinesꝙ uitigitie¬

Expanded text:
di illum: sciebam enim quod vivere non poterat post ruinam: et tuli diadema quod erat in capite ejus, et armillam de brachio ejus, et attuli ad te Dominum meum huc. Apprehendens autem David vestimenta sua, scidit, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
testatur. q̃ hebree ma¬
gna ex ꝑte confinis
est. Nam et ip̃i .xxii.
elem̃ta hñt. eodẽ sono
Sdiu̾sis caracteribus
Samaritani etiã pen¬
tateuchum moysito¬

Expanded text:
testatur, quae Hebraeae magna ex parte confinis est: nam et ipsi viginti duo elementa habent eodem sono, sed diversis characteribus. Samaritani etiam Pentateuchum Mosi to
Abbreviated transcription (Latin):
mentum cdisposacrnt tab̾natula idumcortim
et ismabeli
oab ⁊ agaten gebal et amonctamalech ałiem¬
gene cuir habitantib tyrm
Dispetierunt mendor fastisunt ut stetiꝰ tene
Done pͥncipes eoꝵ sicut areb: ⁊ ⁊ eb et ⁊ebee ⁊ salmana.

Expanded text:
abernacula Idumeorum et Ismahelitae Moab et Aggareni Gebal et Ammon et Amalech alienigenae cum habitantibus Tyrum Cison disperierunt in Endor facti sunt ut stercus terrae pone principes eorum si
Abbreviated transcription (Latin):
comederat in sylo ⁊ biberat. ⁊ heli sacerdote se¬
dente suꝑ sellam ante postes templi domini
cũ esset amaro animo orauit dominum flẽs
largiter. ⁊ uotum uouit dicens. Domine exer¬
cituum. sirespitiens uideris afflictionem fa¬
mule tue. ⁊ recordatus mei fueris nec oblitus
ancalle tue dederis q serue tue serum uirilem:

Expanded text:
comederat in Silo, et biberat. Et Heli sacerdote sedente super sellam ante postes templi Domini, cumque esset amaro animo, oravit ad Dominum, flens largiter, et votum vovit, dicens: Domine exercituum, si respiciens videris afflictionem famulae tuae, et recordatus mei fueris, nec oblitus ancillae tuae, deder
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo in maspha confitmatur eius regnum&
Denaas tege a mon quomodo oppugnauit iabes
et de saule ubi holocausta male offerre presumpsit:
De saule quomodo omnes humiliatiit incircuitu na¬
itones. et quos ip̃e habuerit filios uel principes. ⁊ de
De samubele ubi sailem deseruit ⁊ dauio ¶ rege.¬
unxit. ⁊ despũ nequam qui saulem uexabat
Debeslo phylistinorum contͣ saulem uͥ daiid goliat
interfecit ⁊ audit in decem milib. ¶num fecit. dd̾.¬
tum p̾putiis accepit michol q̃ patris domum ꝓdens sal

Expanded text:
quomodo in Maspha confirmatur ejus regnum. X. De Naas rege Ammon, quomodo oppugnavit Jabis et de Saule, ubi holocausta male praesumpsit offerre.De Saule, quomodo omnes humiliavit in circuitu nationes, et quos ipse habuerit filios, vel principes. Et de De Samuele, ubi Saulem deseruit, et David unxit, et de spiritu nequam qui Saulem vexabat. XVI. De bello Philistinorum contra Saulem: ubi David Goliath interfecit, et audit in decem millibus. XVII.  ubi in centum praeputiis accepit Michol, quae patris dolum prodens sal
Abbreviated transcription (Latin):
Degad ꝓpħa ubi commonuit dd fugere in terram
iuda insaltu et doech ꝓcedente occisus ẽ abimelechcũ
reliquis.lxxx. sacerdotib ⁊ quomodo d̃d̃. ꝑcussit phy¬
listiim et saluauit ceilaexuaxtr
fugit indeserto zif ubi ionatha ad eum uenit. ⁊ de
saulis clamide dd inspelunca partem excidit.
De samihelis morte ⁊ de sepulchro eius in rama ⁊
que de nabal carmeli ac de abigail. referuntur
Dedauid ubi abigail ⁊ achinoem uxores accepit.⁊
ubi saulis ꝑseqtientis scyphum ⁊ hastã abstulit
De transfugio dd ingech ad achis regem phylistum.
ĩ que illic gesserit. et de saule ⁊ phyconissãs
De phylisteis adu̾sus saulem g congregatis ⁊ de dd̾
ibri ꝑcusso amalech omnem captiuitatem ⁊̃ urores su¬
Debello phylistinorumr in quo saui cum tribus falfis

Expanded text:
eta: ubi commonuit David fugere in terra Juda in saltu, et Doec prodente, occisus est Achimelech cum reliquis octoginta sacerdotibus, et quomodo David, percussis Philistinis, salvavit Ceilafugit in Deserto Ziph: ubi Jonathan ad eum venit, et ut de Saulis clamide David in spelunca oram excidit. XXII. De Samuelis morte et sepulcro ejus in Rama: et quae de Nabal Carmelio ac de Abigael referuntur. XXIII. De David, ubi Abigael, et Achinoem uxores accepit, et ubi Saulis persequentis se, scyphum, et hastam abstulit. XXIV. De tranfugio David in Geth ad Achis regem Philisthiim, et quae illic gesserit: et de Saule, et Pythonissa. XXV. De Philistinis adversum Saul congregatis, et de David ubi, percusso Amalec, hominem Al. omnem captivitatem, et uxores suDe bello Philistinorum, in quo Saul cum tribus filiis
Abbreviated transcription (Latin):
es: Qui respondit. filiꝰ hominis aduene amale¬
chite ego sum. Et adeum ait dd̃. Quare ñ tmu¬
tu mittete manum tuam. ut occideres xp̃m domi¬
niꝰ uocansq dd̾ unum de pueris suis ait. Acee̾
ĩtrue in eum. Qui ꝑcussit illum et mortuus ete
Et ait ad eum dd. Sangus tiiis suꝑ caput tuuin
Os enimtuum locutum est adiisum te dicens. Et
interfeci xp̃m domini. Pianxit autem dd̃ plans¬
tum huiuscemodi suꝑ saulem et suꝑionachan

Expanded text:
ui respondit: Filius hominis advenae Amalecitae ego sum. Et ait ad eum David: Quare non timulsti mittere manum tuam ut occideres christum Domini? Vocansque David unum de pueris suis, ait: Accedens irrue in eum. Qui percussit illum, et mortuus est. Et ait David ad eum: Sanguis tuus super caput tuum: os enim tuum locutum est adversum te, dicens: Ego interfeci christum Domini. Planxit autem David planctum hujuscemodi super Saul, et super Jonathan
Abbreviated transcription (Latin):
Et ascendebat uir ille de ciuitate sua stanitis
dieb ut adoratet ⁊ sacrificaret domino exetri¬
tuum in sylo. Erant autem ibiduo filii he¬
li ophui et finees sacendtes domini. Uenit ergo
dies et immolauit helchana dedit q fenenne
uxori sue ⁊ cunctis filii eius ⁊ filiab partes
anne autem dedit pattem unam tͥstis: quia
annam diligebat. Dominiis auitem concluse¬
rat uuluam eiꝰ. Affligebat quoq eam emula
eiꝰ et uehementer angebat. intantum ut exꝑ

Expanded text:
itate sua statutis diebus, ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum in Silo. Erant autem ibi duo filii Heli, Ophni et Phinees, sacerdotes Domini. Venit ergo dies, et immolavit Elcana, deditque Phenennae uxori suae, et cunctis filiis ejus, et filiabus parteAnne autem dedit partem unam tristis quia Annam diligebat. Dominus autem concluserat vulvam ejus. Affligebat quoque eam emula ejus: et vehementer ange
Abbreviated transcription (Latin):
Dixitq ad eum dd̾. unde uenis: Qui ait ad
eum. De castris istł fugi. Et dixit ad eum dd. Nõ
est u̾bum quod factum est: indica mͥ. Qi ait.
fu̾git popius e pͥlio. ⁊ multi cortuentes e popso
mortui sunt. Sed et saul ⁊ ionathas filius eiꝰ
interietunt. Dixit dd̾. ad adolescentem qͥ nunti¬
abat ei. unde scis quia mortuus est saul ⁊ iona¬
thas faliꝰ eiꝰ : Ait adolescens qui nunciabat et.
Casuueni in montẽ gelboe. ⁊̃ saul incũbebat suꝑ

Expanded text:
ait ad eum: De castris Israel fugi. Et dixit ad eum David: Quod est verbum quod factum est? indica mihi. Qui ait: Fugit populus e praelio, et multi corruentes e populo mortui sunt: sed et Saul, et Jonathas filius ejus interierunt. Dixitque David ad adolescentem, qui nuntiabat ei: Unde scis quia mortuus est Saul, et Jonathas filius ejus? Ait adolescens, qui narrabat ei; Casu veni
Abbreviated transcription (Latin):
ser balaan. et zaban et iachan. filii disan us ⁊
zaran. Isti sunt reges qui imꝑau̾unt interra
edom ancequam esset rex suꝑfilios istĩ. Bale si¬
lius beor ⁊ nomen ciuitatis eius denaba. Mortu¬
us est autem bale ⁊ regnauit ꝓ eo iobab filiꝰ ⁊a¬
re debosra. Cumq iobab fuisset mortuus: regna¬
uit proeo husan de terra themanoꝵ. Obiit qͦ
husan et regnauit ꝓ eo adadfiliꝰ badad. Qui ꝑ

Expanded text:
ser: Balaan, et Zavan, et Jacan. Filii Disan: Hus et ser: Balaan, et Zavan, et Jacan. Filii Disan: Hus et Aran. Isti sunt reges, qui imperaverunt in terra Edom, antequam esset rex super filios Israel: Bale filius Beor: et nomen civitatis ejus, Denaba. Mortuus est autem Bale, et regnavit pro eo Jobab filius Zare de Bosra. Cumque Jobab fuisset mortuus, regnavit pro eo Husam de terra Themanorum. Obiit quoque et Husam, et regnavit pro eo Adad filius Badad,
Abbreviated transcription (Latin):
enoch. matusale.
lamech. noe. sem.s.
cham. ⁊ iapheth. fĩ¬
lii iaphech. gomer.
magog. madai. ia
ian. thubal. mo¬
och et chiras. Porro filii gomet: ascenez ⁊ riphae.
⁊ thogorma. fisii autem iauan. helisa ⁊ tharsis.
cethim. ⁊ dodanim. Filii cham. chiis ⁊ mesraĩ.
phuth. et chanaan. filii autemchꝰ. sãba ⁊ eiulath
sabatha ⁊ tethema et sabathacha. Porto filii re¬
thema saba et dadan. Chuis autem genuit nẽ¬
lii cethure. Gẽnerauit autem abrahã ysa ac: cuiꝰ
fuerunt filii esau et istł. filii esau. elifaz rahuhel.
iaus. ialam chore. filii eliphat rahithel theman
uiner. Zepphi. gethem. chenez. thamna amalech.
filii raguel naach. ⁊ arasãma maza. filii seyr. lo¬
chan. sobal sebeon ana dison. eser disan. filii lochã.
horri. huma. Soror autem lothan. fuit thãna. filii
sobal alian. et manaach. ebal ⁊ sepphi ⁊ onam.
filii sebeon. aia ⁊ ana. filii ana. dison. falii dison
hamaran et eseban et iethran. et zaran. fũii e¬

Expanded text:
Enoch, Mathusale, Lamech, Noe, Sem, Cham, et Japheth. Filii Japheth, Gomer Magog, et Madai, et Javan, Thubal, Mosoch, Thiras. Porro filii Gomer: Ascenez, et Riphath, et Thogorma. Filii autem Javan: Elisa et Tharsis, Chetim et Dodanim. Filii Cham: Chus, et Mesraim, et Phut, et Chanaan. Filii autem Chus: Saba, et Evila, Sabatha, et Regma, et Sabathacha. Porro filii Regma: Saba, et Dadan. Chus autem genuit Nelii Ceturae. Genuit autem Abraham Isaac: cujus fuerunt filii, Esau et Israel. Filii Esau, Eliphaz, Rauel, Jaus, Jalam et Core. Filii Eliphaz: Theman, Omer, Sephi, Gethem, Cenez, Thamna, Amalec. Filii Rauel: Naath, Zara, Semma, Maza. Filii Seir: Lotan, Sobal, Sebeon, Ana, Dison, Eser, Disan. Filii Lotan, Hori, Umam. Soror autem Lotan fuit Thamna. Filii Sobal: Alian, et Manaath, et Ebal, Sephi, et Onam. Filii Sebeon: Aia et Ana. Filii Ana: Dison: Filii Dison: Amaran, et Eseban, et Jethran, et Charan. Filii E
Abbreviated transcription (Latin):
icelare non posset. sumpsit fiscellam scir peã. et li qi¬
Ilit eam bitumine ac pice posuitq intus infan¬
tulum ⁊̃ exposuit eum incarecto ripe fluminis.
stante ꝓcul sorore eiꝰ et considerante euentum rei.
Ecce autem descendebat filia pharaonis ut laua¬
retur in flumine. ⁊ puelle eius gͣndiebant᷑ ꝑcrepi¬
dinẽ aluei. Que cum uidisset fiscellam in papiri¬
one misit unam efamulis suis: ⁊ allatã aꝑiens.
cernensq in ea paruulum uagientem miserta.
eiꝰ ait. De in fantib hebreorum est hic. Qui sororꝰ
pueri. uisinquit ut uadam et uocem tͥ hebreã
mulierem que nutrire possit infantulum: Res¬
poncuit. uade. Perrexit puella. et uocauit ma¬
trem eiꝰ. Ad quam locuta filia pharaonis: accipe
ait puerum istum. et nutrimichi. Ego dabotibi
m̃cedem tuã. Sulcepit mulier ⁊̃ nuiriuit m ͥpuer.
ad isitumq tradidit filie pharaonis. Quem illa
ad optauit in locum filii. uocauitq̃ nosłi eĩ moy¬
ses dicens. quia de aqua tuli eum. In dieb illis

Expanded text:
psit fiscellam scirpeam, et linivit eam bitumine ac pice, posuitque intus infantulum, et exposuit eum in carecto ripae fluminis, stante procul sorore ejus, et considerante eventum rei. Ecce autem descendebat filia Pharaonis, ut lavaretur in flumine, et puellae ejus gradiebantur per crepidinem alvei. Quae cum vidisset fiscellam in papyrione, misit unam e famulis suis, et allatam aperiens, cernensque in ea parvulum vagientem, miserta ejus, ait: De infantibus Hebraeorum est hic. Cui soror pueri: Vis, inquit, ut vadam, et vocem tibi Hebraeam mulierem, quae nutrire possit infantulum? Respondit ei: Vade. Perrexit puella et vocavit matrem ejus. Ad quam locuta filia Pharaonis: Accipe, ait, puerum istum, et nutri mihi: ego tibi dabo mercedem tuam suscepit mulier et nutrivit puerum adultumque tradidit filiae Pharaonis quem illa adoptavit in locum filii vocavitque nomen eius Mosi dicens quia de aqua tuli eum in diebus illis
Abbreviated transcription (Latin):
ad dat᷑ inimicis nostris expugnatis qr nob̾ egredi¬
atur e t̾ra. Preposuit itaq eis magistros oꝑrimut
affugerent eos onetib edificau̾ut q urbes tab̃na¬
culorum pharaoni phiton ⁊ ramesses. Quantoq
oppͥmebant᷑ tantomagis multiplicabant᷑ ⁊ cresce¬
bant. Oterantq filios isit egiptii. et affligebant il¬
ludentes eis ⁊ inuidentes: atq ad amantudinem
ꝑducebant uitam eorum oꝑib dutis luti et late¬
ris. omniq famulatu quo interre oꝑib p̾mebã¬
tur. Dixit autem tex egypti obstetticib hebre¬
orum. qͣtum una uocabat᷑ sephora alt̾a phua: p̃

Expanded text:
 inimicis nostris, expugnatisque nobis, egrediatur a terra. Praeposuit itaque eis magistros operum, qui affligerent eos oneribus: aedificaveruntque urbes tabernaculorum Pharaoni, Phitom et Ramesses. Quantoque opprimebant eos, tanto magis multiplicabantur, et crescebant: oderantque filios Israel Aegyptii, et affligebant illudentes eis, et invidentes: atque ad amaritudinem perducebant vitam eorum operibus duris luti et lateris, omnique famulatu, quo in terrae operibus premebantur. Dixit autem rex Aegypti obstetricibus Hebraeorum: quarum u
Abbreviated transcription (Latin):
nam est hoc q̃d facere uoliustis ut ꝓueros teserua¬
retis: Que responderunt. Non sunt hedree sicut egip¬
tie mulieres. Ip̃e enim obstecticandi habent scienti¬
am. ⁊ pͥus quam ueniamus adcas pauunt. Bene
ergo fecit deusobstetricib et creuit popłs cõfortat᷑q
edificauit illis domiis. Precepit autem pharao õi

Expanded text:
re voluistis, ut pueros servaretis? Quae responderunt: Non sunt Hebraeae sicut Aegyptiae mulieres. Ipsae enim obstetricandi habent scientiam: et priusquam veniamus ad eas, pariunt. Bene ergo fecit Deus obstetricibus, et crevit populus confortatusque aedificavit illis d
Abbreviated transcription (Latin):
cendiculas cont᷑ in sontẽ frustra: deglutiamꝰ
eum sic̃ infernꝰ uiuentem ⁊ integrum qͣ si des¬
cendentem in lacum. omnem p̃ciosam substã¬
tiam repperiemus implebimꝰ domos nostis
spoliis sortem mitte nobiscum in arsupium
unum sit omniũ nr̃m. fui mi ne ambrales q̃
eis ꝓhibe pedem tuum asemitis eoꝵ. Pedesil¬
lorum ad malum currunt: ⁊ festinant ures¬
fundant sanguriinem frustra autẽ iacitus
rete ante oculos pennatoꝵ. Ip̃t cͦ cont᷑ san¬

Expanded text:
endiculas contra insontem frustra degluttiamus eum sicut infernus viventem et integrum quasi descendentem in lacum omnem pretiosam substantiam repperiemus implebimus domos nostras spoliis sortem mitte nobiscum marsuppium unum sit omnium nostrum fili mi ne ambules cum eis prohibe pedem tuum a semitis eorum pedes enim illorum ad malum currunt et festinant ut effundant sanguinem frustra autem iacitur rete ante oculos pinnato
Abbreviated transcription (Latin):
parabolas p̾notatum. Cui iuncti erant eccł̃ia¬
stes et canticum canticoꝵ. ut similitudinem
salomonis ñ solum libroꝵ mimero: s etiã ma-¬
teriarum genere coequaret. Sccl̃s apũd hebre¬
os nusquam est: quia ⁊ ip̃e stilus grecã eloͤn¬
tiam redolet ⁊ non nulli scriptoꝵ uetetum h̃c
esse iudei filonis affirmant. Sicut ergo iudith
et tobi et machabeoꝵ libros legit quidẽ eccłia. s
inter canonicas scripturas non recipit: sic et
hec duo uolumina legat ad edificationẽ ple¬
bois. ñ ad auctoritatẽ eccłiasticoꝵ dogiatum
gis editio placet: habet eam a nob̾ olim emẽ¬
datam. Neq enimsic noua cudimus. ut
uetera destruamus. Et tam̃ c̃ diligentissime
legerit: sciat magis nr̃a intelligi que nonĩ
tertium uas tranffusa coacuerint: s statĩ

Expanded text:
Parabolas praenotatum, cui juncti erant EcclesiaParabolas praenotatum, cui juncti erant Ecclesiastes et Canticum Canticorum, ut similitudinem Salomonis non solum librorum numero, sed etiam materiarum genere coaequaret. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse stylus Graecam eloquentiam redolet: et nonnulli scriptorum veterum hunc esse Judaei Philonis affirmant. Sicut ergo Judith, et Tobi, et Machabaeorum libros legit quidem Ecclesia, sed inter canonicas Scripturas non recipit: sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum doggis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat magis nostra intelligi, quae non in tertium vas transfusa coacuerin
Abbreviated transcription (Latin):
rachariam malachiã quos poscitis: scripsissem
si licuisset. p̃ualitudine. Mutitis solatia sump¬
num: notatios ur̃os et librarios sustentatis.
ut uob̾ potissimum nt̃m desudet ingenium
Et ecce ex latete frequens turba duersa poscenui¬
um.: quasi aut equum sit me uob̃ esurientibꝰ¬
⁊ aliis labore. aut in rone datiet accepti cuiquã
ꝑ̃t uos obuoxi sim. Itaci longa egrotatione ft̃¬
cus ne penitꝰ hoc anno reticerem et apud uos mu¬
tus essem tridui opꝰ nestro nomini consectaui.
Int̃p̾tationem idelicet tͥum salomonis uolumi¬
num masloch quem hebrei parabolas. uulgata
editio ꝓuerbia uocat coeleth quod grete eccł̃ia¬
sten latine concionatorem possumus dicere.
Sirasirim: quod in nr̃a lingua uertit᷑ canticũ
canticoꝵ. fertur et panaretos iesu filii sirach li¬
ber. et aliꝰ pseudographus qui sapientia selo¬
monis inscribit᷑. Quorum priorem ⁊ hebraĩ
reppeti. non eccl̃iasticum ut apud latinos sed

Expanded text:
alachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et accepti, cuiquam, praeter vos, obnoxius sim. Itaque longa aegrotatione fractus, ne penitus hoc anno reticerem, et apud vos mutus essem, tridui opus nomini vestro consecravi, interpretationem videlicet trium Salomonis voluminum, MASLOTH  , quas Hebraei Parabolas, Vulgata autem editio Proverbia vocat: COELETH  , quem Graece Ecclesiasten, Latine Concionatorem possumus dicere: SIR ASSIRIM  , quod in nostra lingua vertitur Canticum Canticorum. Fertur et πανάρετος Jesu filii Sirach liber, et alius ψευδεπίγραφος qui Sapientia Salomonis inscribitur. Quorum priorem, Hebraicum reperi, non Ecclesiasticum, ut apud Latinos; sed
Abbreviated transcription (Latin):
rospulitertminstituctunt. Eli quidem igno¬
tes non itripicbent aduenas: alii autem bonos
hospite inscruitutem accipiebant. Et non solũ
hoc s ct ãlius qiĩdem tespestus erit illorum. qm̃ in
iuti recrpiebant extrantes. Qui auttmcum leriti¬
arccepetunt hos qui tisdem usicrant iniustictis. se¬

Expanded text:
ospitalitatem instituerunt alii quidem ignotos non recipiebant advenas alii autem bonos hospites in servitutem accipiebant et non solum hoc sed et alius quis respectus erit illorum quoniam inviti recipiebant extraneos qui autem cum laetitia receperunt hos qui eisdem usi erant i
Abbreviated transcription (Latin):
querebat. Ip̃e enim clementa dimi conueituntur
sicut in organo qͣlitatis sonus minuitat᷑ ⁊ omina
suum sonuim custodiunt. Unde estimatiex ip̃o ctito
nisu pocest. Agrestia enimin aquanca conuertebã¬
tur: ⁊ quitimq erant natantia. int̾ramtran¬
fibant. Ignis in aqua ualebat supra suem uttu¬
ttm: ⁊ aqua exringuentis natute obliuiscebatut.
flamine cconiratio corruptibilium ammalim ñ
ueceiunt cemes coãbulantium: nec dissoluetat
illam que facile dissolucbat᷑ sic̃ glaciei bonam escã.
In omib ciram domine magnificasti populumtu¬
um. ⁊ honorasti et non despexisti. in omini temꝑe

Expanded text:
enim elementa dum convertuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso certo visu agrestia enim in aquatica convertebantur et quaecumque erant natantia in terram transiebant ignis in aqua valebat supra suam virtutem et aqua extinguentis naturae obliviscebatur flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium nec dissolvebant illam quae facile dissolvitur sicut glacies bonam escam in omnibus enim Domine magnificasti populum tuum et honorasti et non despexisti in omni tempore
Abbreviated transcription (Latin):
De aite cransmigranone iñ catracbiatim ĩdomũ
cuninadab ⁊ debeilo inquo phylister ꝑcuisi sunt
code gestis sanuihe
suue ⁊ osinarum inquisition
quomodo m in aspba confirmatut eius regntu
Dionaas tege a mon quoinodo oppugnauit iabes
cr te saule ii bi holccausta male offerre presumpsit⁊¬
saul nolnit cumpgustu mellisoccidere⁊eRxex
Desaisic quomodo omnes huimiliauit incutuitu na¬
ctones. et quos ip̃e habuetit filios itci principes. ⁊ de
De sanibele ubi saiiem teseruit ⁊ dauso ¶ iege.
ipreit ⁊ de sp̃u ncquam qui sauiem uerabat
Detello physistinorum cont᷑ suiem uͥ daiiso golict
intrrici ⁊ atidit in decem milib. ¶ num fecie. dd̾.

Expanded text:
De arcae transmigratione in Cariathjarim in domum Aminadab, et de bello in quo Philisthiim percussi sunt. Et de gestis Samuel. Saule et asinarum inquisitione. quomodo in Maspha confirmatur ejus regnum. X. De Naas rege Ammon, quomodo oppugnavit Jabis et de Saule, ubi holocausta male praesumpsitSaul voluit eum pro gusto mellis occidere. XIV. De Saule, quomodo omnes humiliavit in circuitu nationes, et quos ipse habuerit filios, vel principes. Et de De Samuele, ubi Saulem deseruit, et David unxit, et de spiritu nequam qui Saulem vexabat. XVI. De bello Philistinorum contra Saulem: ubi David Goliath interfecit, et audit in decem millibus. XVII. De
Abbreviated transcription (Latin):
rliquis. hexx. sacertõtib ⁊ quomodo dd. ꝑcussit phy¬
Desamurxlis morte ⁊̃ de sepulchro cuis in rama ⁊
ubi saulis ꝑsecnentis scyphum ⁊ hastã absalite
Detransfugio dd ingech ad achis regem phylistum.
ĩ que illit gesserit. et de saule ⁊ phytonissũs
Depholisteis adu̾sus sainem g congregatis ⁊ de dd̾
ubi ꝑtusso uinaiechominem captiuitatem ⁊ uxores su

Expanded text:
 sacerdotibus, et quomodo David, percussis PhiDe Samuelis morte et sepulcro ejus in Rama: et ubi Saulis persequentis se, scyphum, et hastam abstulit. XXIV. De tranfugio David in Geth ad Achis regem Philisthiim, et quae illic gesserit: et de Saule, et Pythonissa. XXV. De Philistinis adversum Saul congregatis, et de David ubi, percusso Amalec, hominem A
Abbreviated transcription (Latin):
sati noluit. tiec ultͣ ad suos ieditum ꝑsuadere. Pfec¬
teq sunc simui: ⁊ uen̾unt in bechlcem. Quibi ut¬
bem ingressis: uelox apud cunctos fama ꝑctebruit.
Diccbantq mulietes. Hec est illa nocini. Quibus
ait. Neuocetis ine nocmi idest pisichtam : sniccate
nie mara id est amatam. quia ualde me amatitudi¬
ne repleuit omnipocens. Egrela sum plena: ⁊ uacti¬
amme relurie dominus. Cur igitut uocatis me no¬
cin quani humiliauit dominus. ⁊ affurit omp̃s.¬
uenre igitut nocum cum nith moabitide nutustia
de cerra ꝑegrinationis suc: ec itu̾sa est: in bethlcem
consanguincus. homo poccrs ac magnarum optrmn.
tium fugͣino manus. tibicũq clcmeutissite paiͥs fami¬
lias repꝑero grãm. Cuulla tespondit. Uade filia mea.¬
Iuit itaq ⁊̃ colligebat spicas post criga metentium.
Accidit autem: ut ager illt babcret dominum nonnĩe¬
boor qui eras decegnatione helimdech. Et ip̃e ette ne¬
nibat debethleem. Oixitꝑ mciłorib. Dominus nobꝯ.

Expanded text:
ltra ad suos reditum persuadere: profectaeque sunt simul, et venerunt in Bethlehem. Quibus urbem ingressis, velox apud cunctos fama percrebuit: dicebantque mulieres: Haec est illa Noemi. Quibus ait: Ne vocetis me Noemi id est, pulchram sed vocate me Mara id est, amaram quia valde amaritudine replevit me Omnipotens. Egressa sum plena, et vacuam reducit me Dominus. Cur igitur vocatis me Noemi, quam humiliavit Dominus, et afflixit OmnipoVenit igitur Noemi cum Ruth Moabitide nuru sua, de terra peregrinationis suae: ac reversa est in Beth-Leem,consanguineus, homo potens, et magnarum opum, tium fugerint manus, ubicumque clementis in me patris familias repperero gratiam cui illa respondit vade filia mi abiit itaque et colligebat spicas post terga metentium accidit autem ut ager ille haberet dominum Booz qui erat de cognatione Helimelech et ecce ipse veniebat de Bethleem dixitque messoribus Dominus vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
itnctia tuch ad heut soctusue. Eni dixit noemi. Eñ
ten̾sa est cognata tua ad populum sinim ⁊ ad deos sti¬
os. uade crimea. Que tespondit. Nc aduerseris mͥ ut
telinquamte ⁊ habeam. Quocumq ꝑiexeris ꝑgam.
bbi morata fuctis: ⁊ego panter morabor. Coꝑituis tuns
populus mens. et deus titus dens neus. Ene te moricu

Expanded text:
sa: Ruth adhaesit socrui suae. Cui dixit Noemi: En reversa est cognata tua ad populum suum, et ad deos suos: vade cum ea. Quae respondit: Ne adverseris mihi ut relinquam te et abeam: quocumque perrexeris, pergam: ubi morata fueris, et ego pariter morabor. Populus tuus populus meus, et Deus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
sua de tegionc moabicide. Aucdicrat enim quod
tasperisset dominis populum sinim: ⁊ dedisset
tis escas. sgressa est itaq de loco pereganationis fuc.
trm uitaq mitisua. Et iam inuia posita tetict¬
tendi in t̾ramiuda: dixit ad eas. Ite indomum
paiisut̃. faciat dominiis uob̾cum miscricordtã
sicut fetistis cum mortuis et metum. Sec nobis
inuenite requitm in domib uttorum: quos sor¬
titure estis. st oscilata est eas. Qne leuata ncce
cuum. Quib illa respondit. Ren̾timini filie¬
nate conctpete ⁊̃ parere filios: si cos ex pectate
udicis donet crescant ⁊̃ annes implcant pubta¬
tis ante eritis uctie quam inibati. Nolite q̃so
tilicinee. quia ut̃a angustia memagis p̾mit. Et

Expanded text:
ide: audierat enim quod respexisset Dominus populum suum, et dedisset eis escas. Egressa est itaque de loco peregrinationis suae, cum utraque nuru sua: et jam in via posita revertendi in terram Juda, dixit ad eas: Ite in domum patris vestri, faciat Dominus vobiscum misericordiam, sicut fecistis cum mortuis et mecum. Det vobis invenire requiem in domibus virorum, quos sortiturae estis. Et osculata est eas. Quae levata voce tuum. Quibus illa respondit: Revertimini filinocte concipere et parere filios, si eos exspectare velitis, donec crescant, et annos impleant pubertatis, ante eritis vetulae quam nubatis. Nolite, quaeso, filiae meae, quia vestra angustia me magis premit, et
Abbreviated transcription (Latin):
cussit si sai et haiman et tholinai. Atq inde ꝓfectꝰ
abiit ad habitatores d abyt: cuĩ nom̃ tientiis erat
chariafh sepher̃ idest cuitas literartim. Dix̃q cha
leb. Qui ꝑcusserit cariathsepher ⁊̃ uastauit eam: Da¬
bo ei axam filiam meam uxorẽ. Cumq cepisset eã
othomhel filius cenez fr̾ chaleb minor: dedit ei filiã
suamconiugem. Quam ꝑgentem in itinere monii¬
it uir siuisut peteret a pr̃e suo agrum. Quecumsiᷤ¬
pirasset sedens in asino: dixit ei chaleb. Quid habesꝰ
at illa respondit. Da mͥ benedictionem. Quia t̾tã
atentem declistim᷑. da et itriguam aquis. Dedit
S̾ ei chaleb itrignum suꝑi. ⁊ irrigitũs infeciꝰ. filii
autemcynei cognati moysi ascenderunt dectuitate
palmarum cum filiis iuda in desertum sortis eiꝰ
qd̾ est ad meridtem arad: ⁊ habitau̾unt cum eo
abut autem tudas cum symeone ft̃e suo ⁊ ꝑpuses̃t¬
in emerat iacob

Expanded text:
cussit Sisai, et Abiman, et Tholmar, atque inde profectus cussit Sisai, et Abiman, et Tholmar, atque inde profectus adiit ad habitatores Dabir cujus nomen vetus erat Cariatsepher, id esterit Cariath-Sepher, et vastaverit eum, dabo ei Axam filiam meam uxorem. Cumque cepisset eam Othoniel, filius Cenez, frater Chaleb minor, dedit ei Axam filiam suam conjugem, quam pergentem in itinere monuit vir suus, ut peteret a patre suo agrum. Quae cum suspirasset sedens in asino, dixit ei Chaleb: Quid habes? At illa respondit: Da mihi benedictionem, quia terram arentem dedisti mihi: da et irriguam aquis. Dedit ergo ei Chaleb irriguum superius, et irriguum inferius. C. Iautem Cinei cognati Mosi ascenderunt de civitate Palmarum cum filiis Iuda in desertum sortis eius quod est ad meridiem Arad et habitaverunt cum eo abiit autem Iudas cum Symeone fratre suo et perin
Abbreviated transcription (Latin):
symeoni fũ suo. Ascende mecum insorte mea ⁊ pug¬
na contͣ chananeum. ut et ego ꝑgam tecum insor¬
te cua. Et abit cum eo symeon. Ascenditq iudaᷤᷤ
et tradidit dominus chananeum ac pherezeumĩ
manuseorum. ⁊ ꝑcusserunt in berech decem milla
uitorum. Inueneruntq ad omibe zech inberech. eto¬
pugnau̾unt contͣ eum. ac ꝑcisserunt chananeũt
ꝑherereum sugit autem adomibe⁊ech. Quem secuti
comphenderunt. cesis summitatib manuum eiꝰac
pedum. Dixitq adombezrech. Septuaginta reges
ampitatis manuum ac pedum summitatib colli¬
gebant sito menia mea ciborum reliqutas. Situr se¬
ciita reddidit mͥ deus. Adduxerune q eum tn ietm
et ibimortuus est. Oppugnantes ergo filii tuda ce¬
cunctam incendio ciuitatem. Et postea descendentes.
pugnai̾unt contͣ chananeum qui habitabat in
montanis ad meridiem et in campestrib. Pergens.¬
q uidas contrachananeum qui habitabat inche¬
bron cuius nomen fuit antiquitus cariachaibe: pet¬

Expanded text:
 suo. Ascende mecum in sorte mea: et pugna contra Chananeum: et ego pergam tecum in sorte tua. Et abiit cum eo Symeon. Ascenditque Judas et tradidit Dominus Chananeum ac Ferezeum in manus eorum: et percusserunt in Bezech decem millia virorum. Inveneruntque Adopugnaverunt contra eum, ac percusserunt Chananaeum et Pherezaeum. Fugit autem Adonibezech, quem secuti comprehenderunpedum. Dixitque Adonibezech: septuaginta reges amputatis manuum ac pedum summitatibus colligebant sub mensa mea ciborum reliquias. Sicut feci: ita reddidit mihi Dominus. Adduxeruntque eum in Hierusalem: et ibi mortuus est. Oppugnantes ergo filii Juda cendio civitatem. Et postea descendentes pugnaverunt contra Chananaeum, qui habitabat in montanis, et ad meridiem, et in campestribus. Pergensque Judas contra Chananaeum, qui habitabat in Ebron, cujus nomen fuit antiquitus, Cariatharbe, per
Abbreviated transcription (Latin):
lierunt insichemin paate agri quem einerat iacob
afiliis cuior pactis sichem centum nouellis ormsb¬
ouib et fuit inpossessionem filiorum ioseph. Elea¬
dat quoq filius a aton mortuus est: ct sepetunt cuĩ
ingaꝗs since flius cuis. quȩ data esteũ more epł̃¬

Expanded text:
lierunt in Sychem in parte agri quem emerat Iacob a filiis Emmor patris Sychem centum novellis ovibus et fuit in possessione filiorum Ioseph Eleazar quoque filius Aaron mortuus est et sepelierunt eum in Gaab Finees filii eius quae data est
Abbreviated transcription (Latin):
tunt abyssi: et nubes rore concrescutc. filimi
ne effluant hec ab ocuuis tus. Sustodi legem i¬
atcy consilium: et erit uita amme tue. ⁊ gracra
fancib tuis. Cinc umbtlabi fidutialit in in¬
a tua: ⁊ pes tuus non impinget. Si dormietis ñ
timebis qmielces. ⁊ suauis crit sompis tirss. Ile
paueas iepentino certore ⁊ itruentes ⁊ͥ poteitas
impiorum. Dominus ⁊tum etit inlatere tuo ⁊̃
custodiet pedem tim ne captaris. Noli ꝓbib̾e
benefacere eum qui potest sinals et ip̃e benefao
Ne dicas amico tuo nade ⁊̃ rencitete ⁊ ctas dabotͥ
cum statim possis dare. Ne moliatis amicotuo
malum: cum ille ite hadeat fidutiam. Nc cõ¬
tendas aduetsu bominem frustra: cum ip̃e ni
chil tͥ mali fcrenit. Ne ennacris hominem ustũ
nec mmuteto uas eius: quia abominatio dñi ẽ
omnis istusoꝵ ⁊̃ cum simpłicib sermocinatio ci
Egestas a domino in domo impu: habitacula au¬
tem iustorum benetlicent᷑. Illlisores ip̃e deludet:
et mansuetis dabit gratiam. Gsam sapientes

Expanded text:
nt abyssi, et nubes rore concrescunt. Fili mi, ne effuant haec ab oculis tuis: Custodi legem atque consilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis quiesces et suavis erit somnus tuus ne paveas repentino terrore et inruentes tibi potentias impiorum Dominus enim erit in latere tuo et custodiet pedem tuum ne capiaris noli prohibere benefacere eum qui potest si vales et ipse benefac ne dicas amico tuo vade et revertere et cras dabo tibi cum statim possis dare ne moliaris amico tuo malum cum ille in te habeat fiduciam ne contendas adversus hominem frustra cum ipse tibi nihil mali fecerit ne aemuleris hominem iniustum nec imiteris vias eius quia abominatio Domini est omnis inlusor et cum simplicibus sermocinatio eius egestas a Domino in domo impii habitacula autem iustorum benedicentur inlusores ipse deludet et mansuetis dabit gratiam gloriam sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
simi tuorum. Honora dominum de tua substan¬
tia et de pumitiis omnium stugum tuarum. et
implebuntit horrea tua satutitate ⁊ uino tor¬
cularia redundabunt. Disciplinam domini fi¬
li mi ne abicias: nec defictas cum ab eo corips ctiᷤ.
Quenenim diligit dotminus corripit: et qua¬
si pater infilio complacet sibi. Beatus homo qͥ

Expanded text:
sium tuorum. Honora Dominum de tua substansium tuorum. Honora Dominum de tua substantia, et de primitiis omnium frugum tuarum: Et implebuntur horrea tua saturitate, et vino torcularia tua redundabunt. Disciplinam Domini, fili mi, ne abjicias: nec deficias cum ab eo corriperis: Quem enim diligit Dominus, corripit: et quasi pat
Abbreviated transcription (Latin):
lt scimones suos et telinquit ducem pub̾catis
l ⁊̃ pacti dei si oblita est. Inclinata e̾ eiimi
Emortem domus ei: ⁊ ad infetes semite illts.
Onmes qui ingrediunt᷑ ad eam non reu̾tentur
nec appeebendent semitas unte. Nt ambules in
iia bona: et calles uustorum cinbodias. Q enĩ
testi sunt habitabunt interra: et simplices
ꝑmanebunt in ea. Impni ueto de terra ꝑdentur
et qrimiq agunt auferentur ex ea. filimi ne
obluuscaris nccis mee: ⁊ prccepta mea custodi¬
at cortuum. Longitudinem enim dierum. et:
antio uite ⁊ pacem opponent tͥ. Miscricordia
et ueritas non te deserant. Entunda eas guituri
tno. ⁊ describe intabuli cordis tui: ⁊ innenies gia¬
tiam et isciplinam bonam coram dõ ⁊̃ hominib.
Habe fidutiam in domino extoto corde tuo: ⁊̃ ne
innitaris prudentic tue. In omnib uiis tuis co¬
gita illim: et ip̃e dinger gresstis tuos. Ne sis sapi¬
eus aprso temet ip̃m: tunc dominm ⁊ recede. a inalo
Sanitas quippe etit umbilico tuo: ⁊ utigatio os¬

Expanded text:
t sermones suos et relinquit ducem pubertatis suae et pacti Dei sui oblita est inclinata est enim ad mortem domus eius et ad impios semitae ipsius omnes qui ingrediuntur ad eam non revertentur nec adprehendent semitas vitae ut ambules in via bona et calles iustorum custodias qui enim recti sunt habitabunt in terra et simplices permanebunt in ea impii vero de terra perdentur et qui inique agunt auferentur ex ea fili mi ne obliviscaris legis meae et praecepta mea custodiat cor tuum longituannos vitae, et pacem apponent tibi. Misericordia et veritas non te deserant, et circumda eas gutturi tuo, et describe in tabulis cordis tui, et invenies gratiam et disciplinam bonam chabe fiduciam in Domino ex toto corde tuo: et ne innitaris prudentie tue. In omnibus viis tuis cogita illum: et ipse diriget gressus tuos. Ne sis sapiens apud temetipsum. Time DSanitas quippe erit umbilico tuo, et irrigatio os
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾cum insidicinur sanguini sibscondomꝰ
cendiculas contͦ insontẽ frustra: deglum
eunsic̃ infernꝰ inuentem ⁊ integrum qͣs de¬
cendentem in lacum. omnem p̾ciosam fubstĩ¬
tiam tepperiemus. implebimꝰ domos nos
spolus. sortem mute nobiscum matsupitita
uium sit omntũ nrͣm. fũi mi ne ambuletẽ¬

Expanded text:
condamus tendiculas contra insontem frustra: deglutiamus eum sicut infernus viventem, et integrum quasi descendentem in lacum. Omnem pretiosam substantiam reperiemus, implebimus domos nostras spoliis. Sortem mitte nobiscum, marsupium sit unum omnium nostrum. Fili mi, ne ambule
Abbreviated transcription (Latin):
iam acordetuo: ⁊ amone malitiã a carnetud. Eto¬
lescentia enim et uoluptas: uana st̃. ¶xm̃to creal¬
toris tiu indieb innentutis tue: antequã ueniat
tẽpꝰ afflictionis ⁊̃ appropinquent anui de quib di¬
cas. ñ mͥ placent. Antequam teneb ascat sol t̃lum̃
⁊ luna ec stelle: ⁊ reu̾tantur nuibes pꝰ pliunã qͣndo
cõmouebunt᷑ cristodes domꝰ ⁊ mitab̾t uiri fortissi

Expanded text:
iram a corde tuo, amoue malitiam a carne tua. adulescentia enim et uoluptas uana sunt. Memento creatoris tui in diebus iuuentutitempus afflictionis: et adpropinquent anni de quibus dicas non mici placent. Antequam tenebrescat sol, et lumen, et luna, et stelle: et revertatur nubes post plubiam. Quando commovebuntur
Abbreviated transcription (Latin):
scindit ligna ntnetabit᷑ ab cis Si teturisum fucitt
fertum. ⁊ hec non ut pͥus s hebetatumerit: multo
laborc eractiet᷑ ⁊ p̃ indnstriam sequeb̾ sapientiu Si
moseeat serpens silentio nichil co minꝰ ht qͥ occulte
detrahie. Uerba oris sapientis gr̾a: ⁊ labia insipic̾tis
pͥcipitabunt eum. Initium iiboꝵ eiꝰ stultitia: ⁊̃ no¬
inssimum oris illiꝰ etror pessimus. Sitiltꝰ u̾ba mlũpli¬
cat. Ignorat bo quid ante se fuerit ⁊ quod fututũ ẽ
pͥeuin quis illi potetit indicare: Iabor stuiłtoꝵ af¬
fuget ees: qui nescuint inurbem ꝑgere. Uet̾ tracu

Expanded text:
scindit ligna, vulnerabitur ab eis. Si retusum fuerit ferrum, et hoc non ut prius, sed hebetatum erit: Multo labore exacuetur, et post industriam sequetur sapientia. Si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. Verba oris sapientis gratia: et labia insipientis praecipitabunt eum: Initium verborum ejus stultitia, et novissimum oris illius error pessimus. Stultus verba multiplicat. Ignorat homo, quid ante se fuerit: et quod post futurum est, quis illi poterit in dicare? Labor stultorum affliget eos, qui nesciunt in urbem pergere. Vae tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
et uesꝑe utͣ cesset manꝰ tua: quia nescis qm̃id magis
onat᷑. hoc antẽ illisd. Et si uttunq simul: incliꝰ ent
Duste lirmen et delectabile est ocubis: uidẽ solem. Si
annis muttisurxerit homo: ⁊ iomnib hĩ letat᷑
fuerit: meminisse debet tencheosi temꝑis et dictum
multoꝵ quicumuen̾int: uanitatis arguentur¬

Expanded text:
manus tua: Quia nescis quid magis oriatur, hoc an illud, et si utrumque simul, melius erit. Dulce lumen, et delectabile est oculis videre solem. Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit: Meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum multo
Abbreviated transcription (Latin):
omnes parit̃ atidiamꝰ. Dñ time: ⁊ mondata illiꝰ
obserua. Hex est enimominis ẜo. Et cuncta q̃ fume
sub sole aducet cd̾ iniudiciu ꝓ om̃i errato sut̃

Expanded text:
omnes pariter audiamus: Deum time et mandata ejus observa . Hoc enim est omnis homo.-- Et cuncta quae fiunt, adducet Deus in judicium pro omni erratu,
Abbreviated transcription (Latin):
tegnauit mietłm. fecteq malum in oculis dm̃
dei sui. nec erubuit faciem ieremie propẜe loq̃n¬
tis ad se ex ore domini. Arege ussꝑ nabuchodono¬
sor tecessit qui adiurauerat eum ꝑ dm: ⁊ indri¬
rauit cetuicem suam et cor ut non reuert̾et᷑¬

Expanded text:
erusalem fecitque malum in oculis Domini Dei sui nec erubuit faciem Hieremiae prophetae loquentis ad se ex ore Domini a rege quoque Nabuchodonosor recessit qui adiuraverat eum per Deum et induravit cervicem suam et cor ut non reverte
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnquaginta. Similit̃ de tintu̾sis tegnis cetheorum:
et a regib sytie emptio celetabatur. Recteuit au¬
temsalomoneclificate domum nomitui dotnini
⁊ paiatiums. ⁊ inimerauit seꝑtuaginta mitia.
uiroꝵ portantium humetis. ⁊ octoginta miliaqdͥ
ced̾ent lapides inmontib p̃positosq eorumtita
milia sescentos. Misit qͦ adhitam regẽ tytiditẽs
Eic̃ egisti cum dd. pre meo ⁊ misisti ei ligna ce.¬
drina ut edifitaret sibi domim ingna ⁊ habita¬
uit: sic fao mec̃ ut ecũficẽ domũ nonunt dñidi¬

Expanded text:
quinquaginta similiter de universis regnis Cettheorum quinquaginta similiter de universis regnis Cettheorum et a regibus Syriae emptio celebrabatur decrevit autem Salomon aedificare domum nomini Domini et palatium virorum portantium humeris, et octoginta millia qui caederent lapides in montibus, praepositosque eorum tria millia sexcentos. Misit quoque ad Huram regem Tyri, dicens: Sicut egisti cum David patre meo, et misisti ei ligna cedrina ut aedificaret sibi domum, in qua et habitavit: sic fac mec
Abbreviated transcription (Latin):
est iudicare Sixit autem dominris ad salomo¬
nem. Quia hoc inagis placuit cordituo. ⁊ notpo¬
stislasti diuitias et substantiam et głam neq
antmas eoꝵ qui te odetant. s nec dies uite plu¬
timos petisti autem sapientram et scientiamce¬
scientiam ut iudicare possis populum meũ sim
quem constitui te regem: sapientia ⁊ scientia
data sunt tͥ. Siuitias autem et substantiã eo
głam dabo tͥ: ita ut nullus in regib nec antete
nec p̾te fuetit similis tut. uenit gͦ salomotab
ertelso gabaon inierim coram tabernaculo felt¬
tis. ⁊ regnauit suꝑistł. Congregauit qi sibi
cutrꝰ ⁊ equites. et fcĩ sunt ei mille qua drmngc̃a¬
currus et .xii. milia equitum et fecit eos essei¬
lapides. et cedros qͣsi sicomoros q̃ tiascunt᷑ ĩ cam¬
pestrib multitudine magna. Adticebant᷑
autem ci equi de egnpto ⁊ decoa a negotiatori¬
b regis quubant et emebant p̾cioquadeigã
equorum sescentis argenteis et equum centũ

Expanded text:
est, judicare? Dixit autem Deus ad Salomoest, judicare? Dixit autem Deus ad Salomonem: Quia hoc magis placuit cordi tuo, et non postulasti divitias, et substantiam, et gloriam, neque animas eorum qui te oderant, sed nec dies vitae plurimos: petisti autem sapientiam et scientiamentiam ut iudicare possis populum meum super quem constitui te regem sapientia et scientia data sunt tibi divitias autem et substantiam et gloriam dabo tibi ita ut nullus in regibus nec ante te nec post te fuerit similis tui venit ergo Salomon ab excelso Gabaon in Hierusalem coram tabernaculo foederis et regnavit super Israhel congregavitque sibi currus et equites et fcurrus, et duodecim millia equitum; et fecit eos esse isalem quasi lapides, et cedros quasi sycomoros, quae nascuntur in campestribus multitudine magna adducebantur autem ei et equi de Aegypto et de Coa a negotiatoribus regis qui ibant et coemebant pretio quadrigam equorum sescentis argenteis et equum centum
Abbreviated transcription (Latin):
principib familiarum. ⁊ abit cum iiniu̾samł¬
titudine in extesum gabaon uͥ erat tad̾nacu¬
lum fedetis cei. quod fecit moyses famulus dei
ĩsolitudine. Aitam ancem dei ad ditͤac dauid te
catiathiarim in locum quem p̾parauerat .ti. et
films uti filii ur ibi erat coram es tabnaculo do¬
mini quod ⁊ requisiuit salomon ⁊ ommẽ ce¬
clia. Ascenditq salomon ad altare heneum co-¬
ram tabernaculo fedctis domrini. ⁊ obtutit in co
mille hostias. Ecte autem in ip̃a nocte: appatuit
ei deus dicens. Pbstula quoditis: ut demit᷑ Dñde
salomon deo. Tu fecisti cum dd̾. pr̃e ncomisericor¬
diam magnam ⁊̃ constituisti me tegẽ pioeo. sc
gͥ domine deus impleatur sermno tuus: quẽ pos¬
licitus est dauici patrimco. Tuenimine fecisti
regem suꝑ populum tuum multum quitam
ĩnumerabilis est quam puluis tetre. Dam̾
sapientiam et intelligentiam: ut egredus
coram populo tuo et ingrediat. Qurenm po¬
test hunc populum tuum digne quitam grabis

Expanded text:
incipibus familiarum. Et abiit cum universa multitudine in excelsum Gabaon, ubi erat tabernaculum foederis Dei, quod fecit Moses famulus Dei in solitudine. Arcam autem Dei adduxerat David de Cariath Jarim, in locum quem paraverat ei, et filius Uri filii Ur, ibi erat coram tabernaculo Domini: quod et requisivit Salomon, et omnis ecclesia. Ascenditque Salomon ad altare aeneum, coram tabernaculo foederis Domini, et obtulit in eo mille hostias. Ecce autem in ipsa nocte apparuit ei Deus dicens: Postula quod vis, ut dem tibi. Dixitque Salomon Deo: Tu fecisti cum David patre meo misericordiam magnam: et constituisti me regem pro eo. Nunc igitur, Domine Deus, impleatur sermo tuus quem pollicitus es David patri meo: Tu enim me fecisti regem super populum tuum multum, qui tam innumerabilis est, quam pulvis terrae. Da mihi sapientiam et intelligentiam, ut egrediar coram populo tuo, et ingrediar: Quis enim potest hunc populum tuum digne, qui tam grandis
Abbreviated transcription (Latin):
num iosie ⁊ insericordiarum ei q̃ lege p̾cepte ft̃
domini oꝑa qͦ illius pͥma et nonissima. scripta
pti tum uenisset ierłm: et condempnauit tettã
centumtalentis argenti et talento auri. Consti¬
tuscuem et uetcit nom̃ cĩ toachim. Ip̃m ucro io

Expanded text:
rum eius quae lege praecepta sunt Domini opera quoque illius prima et novissima scripta pti cum venisset Hierusalem et condemnavit terram centum talentis argenti et talento auri constirusalem et vertit nomen eius Ioacim ipsum vero