comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
digne ac mertto int̾iret. Deniq quisqͥs talis
es. qui in hoc contemptu consistis: qui crea-¬
turȩ imꝑas & creatori ñ seruis: qui dñatum
exerces & dum̃ ñ agnoscis: time dnm̃ pati-¬
entem. ne seuerum sentias udicẽ. Corrigat
te dilatio differentis: ne censura puniat uin-¬
dicantis. Facile enĩ obsequio tuo facies dm
ꝓpicium: si conu̾sus iam mutaueris uiciũ.
usuratum enĩ reddit᷑. quicqͥd dilatione tem¬
ꝑis feneratur. Nec. eẽ. iam pot̾it impunitũ:
cui mora temꝑis ñ potuit dare remedium.
Quid retͥbuam dũo: Si humana conditio ge-¬
nitori qͥd debeat noscat. atq eius beneficioꝵ
innumerã multitudinem mom̃tis omĩb re-
tractando intelligat: inueniet. suȩ seriutu¬
tis obsequio. contimus laudib. iugi gratulati¬
one. ȩquare ñ posse. Neq enim beneficia ab eo
p̃stita atq collata. uł modum pot̾unt habe
uł numerũ: certe nec t̾minum: quippe cũ

Expanded text:
digne ac merito interiret. Denique quisquis talis digne ac merito interiret. Denique quisquis talis es, qui in hoc contemptu consistis, qui creaturae imperas et Creatori non servis, qui dominatum exerces et Dominum non agnoscis, time Dominum patientem, ne severum sentias judicem. Corrigat te dilatio differentis, ne censura puniat judicantis. Facile enim obsequio tuo facies Deum propitium, si conversus jam mutaveris vitium. Usurarum enim redditur quidquid dilatione temporis feneratur: nec esse jam poterit impunitum, cui mora temporis non potuit dare remedium. Quid retribuam Domino? Si humana conditio genitori quid debeat, noscat, atque si ejus beneficiorum innumeram multitudinem momentis omnibus tractando intelligat, inveniet suae servitutis obsequia continuis laudibus jugi gratulatione aequare non posse. Neque enim beneficia ab eo praestita atque collata, vel modum poterunt habere, vel numerum, certe nec terminum, quippe cum
Abbreviated transcription (Latin):
scunt: animantia cuncta diu̾sis usib ꝓcreata
eclunt fȩtus: parent imꝑio: obsequid̃ seruãt.
Scatent fontes. amnes fluunt: institutis t̃mi¬
Ui. nis maria coercent᷑. Gaudet post hiemem u̾na
temꝑies: estatis flagrantia decoquit messes: au-¬
tumnitas temulenta suas exhibet ub̾tates:
hieme maritant᷑ imbrib terrȩ : suis institu¬
tis cuncta deseruiunt: solus homo d̾o ñ ser-¬
uit. Qͥd si tibi uniu̾sa creatura constant edi-¬
ceret. Ego tͥ a dño rerum parere p̃cepta sũ.
ego circa te ussa implere. instituta seruare:
nascentia cuncta tribuere genitoris imꝑio us¬
sa sum: Deniq paret: obtemꝑo. seruio: & te
mutato ñ mutor. Pareo inquã rebelli:ͥ obtem¬
ꝑo ꝓcaci: deseruio contemptori. Cet̾um si mͥ
insticuta mutare. uissa ꝑu̾tere. necessaria de¬
negare. rerum dñs p̾cepisset: creatura cun-¬
cta uiduata homine remaneret: nec qui cõ-¬
tempneret ult̾ius eẽt. qi contemptor homo

Expanded text:
scunt, animantia cuncta diversis usibus procreata scunt, animantia cuncta diversis usibus procreata edunt fetus, parent imperio, obsequia servant, scatent fontes, omnes fluunt, institutis terminis maria coercentur. Gaudet post hiemem verna temperies, aestatis flagrantia decoquit messes, autumnitas temulenta suas exhibet ubertates: hieme macerantur imbribus terrae: suis institutis cuncta deserviunt, solus homo Deo non servit. Quid si tibi universa natura constanter ediceret. Ego tibi a Domino rerum parere praecepta sum; ego circa te jussa implere, instituta servare, nascentia cuncta tribuere genitoris imperio jussa sum: denique pareo, obtempero, servio, et te mutato non mutor. Pareo, inquam, rebelli, obtempero procaci, deservio contemptori. Caeterum si mihi instituta mutare, jussa pervertere, necessaria denegare rerum Dominus praecepisset, creatura cuncta viduata homine remaneret, nec qui contemneret ulterius esset, quia contemptor homo
Abbreviated transcription (Latin):
tis sibi sententiã adqui siuit. Et tam̃ crea-
tura adhuc eius seruat imꝑium: licce ip¬
se creatori suum denegarit officium. Un¬
de apparet quid suȩ felicitati detraxerit:
cum peccatoꝵ merita eius statum adhuc¬
U. mutare ñ possint. Grauaris o homo in isto:
grauaris: & inexcusabilipena astringeriᷤ.
Contempnis creatorem. & eius imꝑas crea.¬
cuncta deseruiant: solus illi ipse ñ
seruis. bis delinquis: & geminum ac duplex
crimen incurris: dum nec ꝓ conditione ut
seruus obsequeris. nec ꝓ potestate data dño
famularis. Tibi cęlum in die lucis splendore
uestitur. & solis fulgorib decoratur: in no¬
ete carissimo lunȩ. speculo & astroꝵ fulgire
uario polus ipse lustratur. ut diei noctisq
uicissitudine & numerositas tempoꝵ dinoscat᷑:¬
& post diurnũ laborem requies miseris morta¬
lib p̃beatur. Temꝑa alt̾nris uicib immutant᷑:
frondescunt siluȩ: amenant᷑ campi: prata uire-¬

Expanded text:
acquisivit. Et tamen adhuc acquisivit. Et tamen adhuc creatura ejus servat imperium, licet ipse Creatori suo denegaret obsequium. Unde apparet quid suae felicitati detraxerit, cum peccatorum merita ejus statum adhuc mutare non possunt. Gravaris, homo, juste gravaris, et inexcusabili poena astringeris. Contemnis Creatorem, et ejus imperas creacuncta deserviant, solus ipse illi non servis. Bis delinquis, o homo, et geminum ac duplex crimen incurris, dum nec pro conditione ut servus obsequeris, nec pro potestate data Domino famularis. Tibi coelum in die lucis splendore vestitur et solis fulgoribus decoratur, in nocte clarissimo lunae speculo et astrorum fulgore vario polus ipse illustratur, ut diei noctisque vicissitudine et numerositas temporum dignoscatur, et post diurnum laborem requies miseris mortalibus praebeatur. Tempora alternis vicibus immutantur, frondescunt silvae, amoenantur campi, prata vire
Abbreviated transcription (Latin):
iõtrlas humanȩ originis
facile agnoscitur: considata
sublimitate auctoris. Nec enĩ facile pot̾ãt. eẽ.
uł leue qd̃ manus sacra confinxit. & cȩlestis
flatus in uitalem substantiã animauit: ma¬
xime cũ idẽ artifex ds potestatem suã in
omnẽ fabricã eidem homini fuerat traditu¬
nebat: eundẽ faceret plenum atq ꝑfectum:
habentẽ in st & dignitatem qua p̃cellerit. &
potestatem qua cunctis animantib imꝑaror:
soli seruiens illi a quo ei cuncta fuerant sub¬
uigata: ut imꝑar& mundo: seriuret do: crea¬
torem susciꝑet: creaturã sibi parłre compel¬
leret: tantumq subditionis sese dño debere
ꝑspiceret. quantũ ipse a creatura exigerit:
habens in ꝓpria potestate & obedientiã &
contemptũ: obedientiã qua uiueret: con¬
temptũ. quo digne ꝓ meritis int̾iret. Unde
effectum est: ut contẽpnendo mortem in¬
cideret. qui obediendo uiuere potuisset.
Dumq potestatẽ concessam in contemptũ

Expanded text:
itas humanae originis facile agnoscitur, considerata sublimitate auctoris. Neque enim facile poterat esse vel leve quod manus sacra confinxit et coelestis manus in vitalem substantiam animavit, maxime cum idem artifex Deus potestatem suam in omnem fabricam eidem homini fuerat traditunebat, eumdem faceret plenum atque perfectum, habentem in se et dignitatem qua praecelleret, et potestatem qua cunctis animantibus imperaret, soli serviens illi a quo ei cuncta fuerant subjugata, ut imperaret mundo, serviret Deo, Creatorem suspiceret, creaturam sibi parere compelleret, tantumque ditionis sese Domino debere prospiceret, quantum ipse a creatura exigeret, habens in propria potestate et obedientiam et contemptum, obedientiam qua viveret, contemptum quo digne pro meritis interiret. Unde effectum est ut contemnendo in mortem incideret, qui obediendo vivere posset. Unde potestatem concessam dum in contemptum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ÷ qd erat. Si ñ ẽ qđ erat: mors quȩdã
ibi facta ẽ Pemtũ est ibi aliqͥd qd erat
&e nõ ÷. Nigredo mortua est: incapite
albescentis senis. Pulchritudo mortua ÷:
in corꝑe fessi & incurui senis. Mortuȩ
sunt uires. in corꝑe languentis. Mortua
ẽ statio in corꝑe ambulantis: mortua ẽ
ambulatio in corpore stantis. Mortua ÷
statio & ambulatio in corpore iacentis:
mortua ẽ loquutio in lingua tacentis
Qͥcquid mutat᷑ &e ẽ qđ nõ erat: uideo
ibi quãdã uitã in eo qđ ẽ: & mortẽ in eo
qd fuit. Deniq de mortuo cũ dicit᷑ ubi ẽ
homo ille: respondetur fuit. Oueritas q̃
uere es. Nã in om̃ib actionib & motib
nr̃is &e in uniuersa ꝓrsus agitatione cre¬
aturȩ. duo tempora inuenio: preteritũ
& futurũ. Presens quero: nichil stat. Id̃
dixi iã nõ ẽ: qđ dicturus sũ. nũdũ est¬

Expanded text:
non est quod erat: si non est quod erat, mors quaedam non est quod erat: si non est quod erat, mors quaedam ibi facta est; peremptum est aliquid ibi quod erat, et non est. Nigredo mortua est in capite albescentis senis, pulchritudo mortua est in corpore fessi et incurvi senis, mortuae sunt vires in corpore languentis, mortua est statio in corpore ambulantis, mortua est ambulatio in corpore stantis, mortua est ambulatio et statio in corpore jacentis, mortua est locutio in lingua tacentis: quidquid mutatur et est quod non erat, video ibi quamdam vitam in eo quod est, et mortem in eo quod fuit. Denique de mortuo cum dicitur, Ubi est homo ille? respondetur, Fuit. O veritas quae vere es! Nam in omnibus actionibus et motibus nostris, et in omni prorsus agitatione creaturae duo tempora invenio, praeteritum et futurum. Praesens quaero, nihil stat: quod dixi, jam non est; quod dicturus sum, n
Abbreviated transcription (Latin):
aisti ego sũ qͥ sũ: Qͥd enĩ ñ ẽ eoꝵ quȩ fecisti:
Nũqͥd cęlũ ñ est. nũqͥd t̾ra nõ ẽ: nũqͥd nõ
ipse cui loqueris ñ est. nũqͥd angłs quem
mittis ñ ẽ: Si omĩa hȩc st̃ quȩ ꝑte facta
st̃. quid est qđ tͥ ꝓpriũ qͥddã tenuisti ip¬
sũ esse qd aliis nõ dedisti ut tu solus ẽẽs:
Nã qͦmͦ audio ego sũ qͥ sũ qͣsi alia nõ sit.
& qͦ mͦ audio nͥ crediditis qr ego sũ: Illi
enĩ ñ erant qͥ audiebant: Et si peccatores
erant: homines erant. Quid gͦ facio: Qͥd
sit ipsũ e̾ẽ dicat cordi: intꝰ dicat. intus
loquat᷑. homo interior audiat: mens ca¬
piat. Uere ẽe̾ enĩ ẽ: semꝑ eodẽ modo esse.
Res enĩ quȩlibet omĩno. quasi cępi dispu¬
tare: & destiti querere. forte qđ audiui
uolo loqͥ. Auditui meo det exultationẽ
qͣliscũq excellentie: si mutabił est. non
uere est. Nõ enĩ ẽ. ibi uerũ e̾e̾: ubi ẽ. &
nõ ẽẽ. Quicqͥd enĩ mutari pot̾: mutatũ.

Expanded text:
cisti? Numquid coelum non est? numquid terra non est? numquid non ipse cui loqueris non est? numquid angelus quem mittis non est? Si omnia sunt haec quae per te facta sunt, quid est quod tibi proprium quiddam tenuisti ipsum esse, quod aliis non dedisti, ut tu solus esses? Nam quomodo audio, Ego sum qui sum; quasi alia non sint? et quomodo audio, Nisi credideritis quia ego sum? Illi enim non erant qui audiebant? Et si peccatores erant, homines erant. Quid ergo facio? Quid sit ipsum esse, dicat cordi, intus dicat, intus loquatur; homo interior audiat, mens capiat vere esse: est enim semper eodem modo esse. Res enim aliqua, quaelibet omnino: quasi coepi disputare, et destiti quaerere; forte quod audivi volo loqui, auditui meo det exsultationem qualicumque excellentia, si mutabilis est, non vere est; non enim est ibi verum esse, ubi est et non esse. Quidquid enim mutari potest, mutatum
Abbreviated transcription (Latin):
ritis qr ds̃ sũ: moriemini in peccatis
ur̃is. Bene: dõ grãs. qͥa dixit nisi credi¬
deritis. ñ dix̃ nͥ ceꝑitis. Quis enĩ hoc capi¬
at : Aut uͦ qr ausus sũ dicere & uisi estis
intelligere: aliqͥd de tanta in effabilita¬
te cepistis: Si gͦ nõ capis: fides ce lib̾at.
poterant dix̃. nͥ credideritis quia ego sũ:
moriemini in peccatis ur̃is. Et illi semꝑ

Expanded text:
s sum, moriemini in peccatis vestris. Bene, Deo gratias, quia dixit, Nisi credideritis: non dixit, Nisi ceperitis. Quis enim hoc capiat? Aut vere, quia ausus sum dicere, et visi estis intelligere, aliquid de tanta ineffabilitate cepistis? Si ergo non capis, fides te liberat. poterant dixit, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. 11. Et illi sem
Abbreviated transcription (Latin):
gere qͥd dictũ sit. ego sũ qͥ sũ: & qͥ ẽ misit
me ad uos. Et si forte caꝑet moyses: illi
ad qͦs mittebat᷑ ꝗͣdo caꝑent: Distulit gͦ
dñs qd̾ caꝑe homo ñ posset: & addidit qđ
caꝑe posset. Adiunxit enĩ & ait. Ego sum
ds̃ abrahã. & ds̃ ysaac. & ds̃ iacob. hoc
cere. ex hoc qđ dictũ÷. ego sũ qͥ sũ. uel po¬
tius ex hoc qđ dnm dicere audistis. nisi
credideritis qr ego sũ. moriemini in pec¬
catis ur̃is: Ita ne his uirib meis tantilliᷤ
& pene nullis. audebo disputare qͥd sit qđ¬

Expanded text:
gere quid dictum sit, Ego sum qui sum; et, Qui est, misit gere quid dictum sit, Ego sum qui sum; et, Qui est, misit me ad vos. Et si forte caperet Moyses, illi ad quos mittebatur quando caperent? Distulit ergo Dominus quod capere homo non posset, et addidit quod capere posset: adjunxit enim et ait, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Hoc cere ex hoc quod dictum est, Ego sum qui sum: vel potius ex hoc quod Dominum dicere audistis, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris? Itane his viribus meis tantillis et pene nullis, audebo disputare quid sit q
Abbreviated transcription (Latin):
dideritis qr ego sũ xp̃c. nͥ crediditis qr
ego sũ dĩ filiꝰ. nͥ credideritis qr egosũ
uerbũ patris. nͥ credideritis qr ego sũ
conditor mundi. nͥ credideritis qr ego sũ
ce refector: nͥ hoc credideritis qr egosũ:
moriemini in peccatis ur̃ĩs. Multũ ẽ
qd̾ ait ipsũ ego sũ: qr sic dixerat ce ds̃
moysi. Ego sũ qͥ sũ. Quis digne el oqͣtur qͥd
sit sũ: Mittebat ds̃ ꝑ angłm suũ seruũ
tẽ: s obedientẽ. Cũ gͦ exeusaret: ait dõ que
loqͥ in angło intelligebat. Si dixerit mͥ po
ad illũ. Ego sũ qͥ sũ. Et repetiuit. Dices fili¬
is isrł. Qui ẽ: misit me ad uos. Nõ ait &
ibi. ego sũ ds̃. aut ego sũ mundi fabrica¬
tor. aut ego sũ omĩum rerũ creator. aut
ego sũ ipsiꝰ popłi lib̾andi ꝓpagator: sed
hoc tantũ. ego sũ qͥ sũ. Et dices fili is isrł.
s tantũ hoc dixit. qͥ ẽ. misit me ad uos. for¬
te multũ erat & ad ipsũ moysen sic̃ multũ
ẽ. &. ad nos. et multomagis ad nos intelli-¬

Expanded text:
itis quia ego sum Dei Filius; nisi credideritis quia ego sum Verbum Patris; nisi credideritis quia ego sum conditor mundi; nisi credideritis quia ego sum et refactor: nisi hoc credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Multum est quod ait ipsum, Ego sum: quia sic dixerat et Deus Moysi, Ego sum qui sum. Quis digne eloquatur quid sit, sum? Mittebat Deus per angelum suum, servum tem, sed obedientem. Cum ergo excusaret, ait Deo, quem loqui in angelo intelligebat: Si dixerit mihi Ego sum qui sum: et repetivit, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos. Non ait et ibi, Ego sum Deus; aut, Ego sum mundi fabricator; aut, Ego sum omnium rerum creator; aut, Ego sum ipsius populi liberandi propagator: sed hoc tantum, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel,  tantum hoc dixit, Qui est, misit me ad vos. Forte multum erat et ad ipsum Moysen, sicut multum est et ad nos, et multo magis ad nos, intelli
Abbreviated transcription (Latin):
homicida desꝑet: si in spẽ reductus ẽ. a qͦ
etiã xp̃c occisus ẽ: Credidert̃ inde multi
donatus ẽ eis sanguis. xp̃i. ut magis eũ
biberent qͦ lib̾arent᷑. quã rei de illo effuso
tenerent᷑. Qͥs despet. si &e incruce latrosal-¬
uatus ẽ. ante paululũ homicida. pꝰ pau¬
lulũ accusatꝰ. conuictꝰ. dãpnatus. suspensꝰ.
lib̾atus: Noli mirari. Ubi conuictus ibi
dampnatꝰ: s ibi lib̾atꝰ ubi mutatus. In
hoc gͦ popło cui dñs loquebat᷑ erant qͥ
in peccato suo fuerant morit᷑i : erant &̃
qͥ in ipsũ qͥ loquebat᷑ fuerant credituri.
& ab om̃i peccato lib̾andi. Tam̃ hoc at-¬

Expanded text:
homicida desperet, si in spem redditus est a quo homicida desperet, si in spem redditus est a quo etiam Christus occisus est? Crediderunt inde multi; donatus est eis sanguis Christi, ut magis eum biberent quo liberarentur, quam rei de illo effuso tenerentur: quis desperet? Et si in cruce latro salvatus est, ante paululum homicida, post paululum accusatus, convictus, damnatus, suspensus, liberatus; noli mirari. Ubi convictus, ibi damnatus: sed ibi liberatus, ubi mutatus . In hoc ergo populo cui Dominus loquebatur, erant qui in peui in ipsum qui loquebatur, fuerant credituri, et ab omni peccato liberandi. Tamen hoc at
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcesserat seuissima illa sentencia. in pecca¬
to ur̃o moriemini: ac ꝑhoc & illis qͥ credi¬
turi erant spes erat ablata. Illi seuiebant.
illi timebant: ĩmo nõ timebant. s iã des¬
ꝑabant. Reuocauit eos in spẽ. Adiunrit
enĩ. Si nõ credideritis qr ego sũ: moriemi¬
ni in peccatis ur̃is. Ergo si credideritis qr
ego sũ: ñ moriemini in peccatis ur̃is.
Reddita ÷ spes desꝑantib: excitatio facta ẽ
dormientib. Cordib eiugilauert̃. inde plu-¬
rimi credidert̃: sic̃ euangłii ipsiꝰ sequen¬
tia testant᷑. Erant enĩ illic m̃bra .xp̃i: quȩ
nõdũ adheserant corpori. xp̃i. Et in illo po¬
pło a qͦ crucifixus ẽ. a qͦ in ligno suspensus
ẽ. a qͦ pendens irrisus ẽ. a quo lancea uul-¬
neratus ẽ. a qͦ felle & aceto potatus ẽ erant
m̃bra. xp̃i: ꝓ qͥb dixit. pat̾ ignosce illis. qr
nesciunt qͥd faciunt. Quid aut̃ conu̾so nõ
ignoscit᷑. si fusꝰ xp̃i sanguis ignoscit᷑: Qs

Expanded text:
at severissima illa sententia, In peccato vestro moriemini; ac per hoc et illis qui credituri erant, spes erat ablata: illi saeviebant, illi timebant; imo non timebant, sed jam desperabant. Revocavit eos in spem; adjunxit enim, Si non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Ergo si credideritis quia ego sum, non moriemini in peccatis vestris. Reddita est spes desperantibus, excitatio facta est dormientibus, cordibus evigilaverunt: inde plurimi crediderunt, sicut Evangelii ipsius consequentia testantur. Erant enim illic membra Christi, quae nondum adhaeserant corpori Christi: et in illo populo a quo crucifixus est, a quo in ligno suspensus est, a quo pendens irrisus est, a quo lancea vulneratus est, a quo felle et aceto potatus est, erant dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Quid autem converso non ignoscitur, si fusus Christi sanguis ignoscitur? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
peccato nati sumꝰ. om̃s uiuendo ad id qd̾
nati eramꝰ addidimꝰ: magisq de mũdo
facti sumꝰ. ꝗͣ tẽ quãdo de parentib nr̃is
nati sumꝰ. Et ubi eẽmꝰ. si ille nõ ueniret
qͥ nõ habebat omĩno peccatũ. ut solueret
omẽ peccatũ: In quẽ iudei qr nõ credebãt:
merito audierunt. moriemini in peccatis
ur̃is. Quia ñ hab̾e peccatũ nullo mͦ potu¬
istis. qͥ cũ peccato nati estis: s tam̃ si in me
inqͥt credideritis. cũ peccato qͥdẽ nati
estis. s in peccato ur̃o morituri ñ estis
Tota gͦ infelicitas iudõꝵ ipsa erat. non
peccatũ hab̾e: s in peccatis mori: hoc ÷
qd debet fugere omĩs xꝑianꝰ. Propt̃ hoc
ad baptismũ currit᷑. ꝓpt̾ hoc qͥ egritu¬
dine uł aliunde ꝑiclitat᷑ sibi desiderat
subueniri: ꝓpt̾ hoc oẽ suggens paruuł
a matre piis manib ad eccłiã fert᷑. ne
sine baptismo ȩxeat. & in peccato qͦ natꝰ

Expanded text:
peccato nati sumus; omnes vivendo ad id quod peccato nati sumus; omnes vivendo ad id quod nati eramus addidimus, magisque de mundo facti sumus, quam tunc quando de parentibus nostris nati sumus. Et ubi essemus, si ille non veniret, qui non habebat omnino peccatum, ut solveret omne peccatum? In quem Judaei quia non credebant, merito audierunt, Moriemini in peccatis vestris: quia non habere peccatum nullo modo potuistis, qui eum peccato nati estis, sed tamen si in me, inquit, credideritis, cum peccato quidem nati estis, sed in peccato vestro morituri non estis. Tota ergo infelicitas Judaeorum ipsa erat, non, peccatum habere, sed in peccatis mori. Hoc est quod debet fugere omnis christianus: propter hoc ad Baptismum curritur; propter hoc qui aegritudine vel aliunde periclitantur, sibi desiderant subveniri; propter hoc etiam sugens parvulus a matre piis manibus ad Ecclesiam fertur, ne sine Baptismo exeat, et in peccato quo natus
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ uaritatẽ & cupiditatẽ. Multũ gͦ int̾erat:
Quid gͦ: quia cantũ int̾erat: apłi de mũdo
nõ erant: Si cogites qͦmͦ nati sint & unde ue¬
nerint. qr om̃s exadã uenerant: de hoc mũ-¬
do nõ erant: Sed qͥd eis ait ipse dñs: Ego uos
de hoc mundo elegi. Qui gͦ de mũdoerant.
facti st̃ ñ de mundo: & ꝑtinere ceꝑunt
ad eũ ꝑ quẽ factus ÷ mundus. Isti aut̃ remã¬
serũt esse de mundo: qͥb dictũ ÷. moriemi¬
ni inpeccatis uris. Nemo gͦ dicat fr̃s: de hoc
mundo ñ sũ. Qsqͥs es o homo. de hoc mundo¬
es: sed uenit ad te qͥ fecit mundũ & lib̃a¬
uit te de hoc mundo. Si delectat de mũ-¬
dus: semꝑ uis eẽ in mundus. Si aut̃ iã
nõ delectat te hic mundus: iã tu es
mũ dus. Uerũptam̃ si ꝑ aliꝗͣ infirmita¬
tẽ adhuc te delectet mundus: habitat
in te qui mundat: & eris mundus. Si aut̃
fueris mundus. nõ remanebis in mun¬
do: nec audies qd̃ audierunt iudei. mo¬
riemini in peccatis ur̃is. Om̃s enĩ cum

Expanded text:
inter charitatem et cupiditatem: multum ergo intererat. Quid ergo? quia tantum intererat, Apostoli de mundo non erant? Si cogites quomodo nati sint, et unde venerint; quia omnes ex Adam venerant, de hoc mundo erant. Sed quid eis ait ipse Dominus? Ego vos de mundo elegi . Qui ergo de mundo erant, facti sunt non de mundo, et pertinere coeperunt ad eum per quem factus est mundus. Isti autem remanserunt esse de mundo, quibus dictum est, Moriemini in peccatis vestris. 6. Nemo ergo dicat, fratres, De hoc mundo non sum. Qes. Sed venit ad te, qui fecit mundum, et liberavit te de hoc mundo. Si delectat te mundus, semper vis esse immundus. Si autem jam non delectat te hic mundus, jam tu eris mundus. Verumtamen si per aliquam infirmitatem adhuc te delectat mundus, habitet in te qui mundat, et eris mundus. Si autem fueris mundus, non remanebis in mundo; nec audies quod audierunt Judaei, Moriemini in peccatis vestris. Omnes enim cum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogantẽ potiꝰ ꝗͣ disputantẽ: magis que¬
rentẽ ꝗͣ p̃sumentẽ. potiꝰ discentẽ quã docen¬
tẽ: et certe in me uel ꝑ me etiã uos inter¬
rogate. Presto ẽ enĩ ipse dñs qͥ ubiq est.
Audiat int̾rogandi affectũ: & intelligẽ¬
di p̃stet effectũ. Nã ego qͥb u̾bis & si forte
auqͥd capio ꝑducere possũ qđ capio ad corda
uras Quisnã sufficit sonꝰ. quȩ suppetit eloq̃n¬
tia: quȩ uires intelligendi. quȩ facultas

Expanded text:
interrogantem potius quam disputantem, magis quaerentem quam praesumentem, potius discentem quam docentem, et certe in me vel per me etiam vos interrogate. Praesto est etiam ipse Dominus qui ubique est, audiat interrogandi affectum, et intelligendi praestet effectum. Nam ego quibus verbis, et si forte aliquid capio, perducere possum quod capio ad corda vestra? Quisnam sufficit sonus? quae suppetit eloquentia? quae vires intelligendi? quae facultas
Abbreviated transcription (Latin):
& futurũ nõ inuenio: s solũ p̃sens. & hoc
incorruptibilit̃: qđ increatura nõ ẽ. Discu¬
ce rerũ mutationes: inuenies fuit & erit:
Cogita dm̃: inuenies. est. ubi fuit &e erit
esse nõ possit. Ut gͦ & tu sis: tͣnscende tẽpꝰ.
Sed qͥs tͣnseendet uirib suis: Leuet illuc
ille qui patri dixit. Uolo: ut ubi ego sũ.
&e ipsi sint mecũ. hoc itaq ꝓmittens ne
moriam᷑ inpeccatis nrĩs. nichil aliud dĩs¬

Expanded text:
enio, sed solum praesens, et hoc incorruptibiliter, quod in creatura non est. Discute rerum mutationes, invenies Fuit et Erit: cogita Deum, invenies Est, ubi Fuit et Erit esse non possit. Ut ergo et tu sis, transcende tempus. Sed quis transcendet viribus suis? Levet illuc ille qui Patri dixit, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Hoc itaque promittens ne moriamur in peccatis nostris, nihil aliud D
Abbreviated transcription (Latin):
erat de mundo ꝑ quẽ factus ẽ mundus :
Om̃s de mundo post mundũ: qͥa prius
mundus. & sic homo de mundo. Prius aut̃
erat ũbũ. & om̃ia ꝑ ipsũ facta st̃. Sic gͦ erat
ilie de suꝑnis. De quib suꝑnis: De aere : Absit.
Ibi & aues uolitant. De cęlo qđ uidemꝰ: Et hoc
absit. Ibi ce sol ce stellȩ &e luna cireueunt. De
angłis: Neq hoc intelligatis. ꝑ illũ & angłi
facti st̃: ꝑ quẽ omĩa facta st̃. De qͥb gͦ suꝑnis¬
xp̃c: ab ipso patre. Nichil illi dõ suꝑiꝰ qui u̾bũ
genuit ȩquale sibi. coȩt̾nũ sibi: unigenitũ
sine tẽpore. ꝑ quẽ cõderet tẽpora. Sic gͦ acci

Expanded text:
erat de mundo, per quem factus est mundus? erat de mundo, per quem factus est mundus? Omnes de mundo post mundum; quia prius mundus, et sic homo de mundo: prius autem erat Verbum; omnia per ipsum facta sunt . Sic ergo erat ille de supernis. De quibus supernis? De aere? Absit: ibi et aves volitant. De coelo quod videmus? Et hoc absit; ibi et stellae et sol et luna circumeunt. De Angelis? Neque hoc intelligatis: per illum et Angeli facti s? Ab ipso Patre, nihil illo superius, quia Verbum genuit aequale sibi, coaeternum sibi, unigenitum sibi, sine tempore, per quem conderet tempora. Ideo Chri
Abbreviated transcription (Latin):
dixert̃. Nũqͥd int̾ficiet semet ipsũ. qr dicit.
qͦ ego uado uos ñ potestis uenire Stulta
ũba: ce omĩno insipientiȩ plena. Qͥd enĩ.
ñ poterant illo uenire qͦ ille ꝑrexisset si
int̾ficeret semet ipsũ: Nũquid ipsi nõ erãt
morituri : Qͥd ẽ. gͦ nũqͥd int̾ficiet semet¬
ipsũ. qͥa lic̃ qͦ ego uado uos ñ potestis ue-¬
nire : Si de morte hominis diceret: quis
homo ñ morit᷑ : Ergo qͦ ego uadodixit:
ñ cũ it᷑ ad mortẽ. s quo ibat ipse pꝰ mortẽ:
Illi itaq ñ intelligentes: ista responderũt:
Et dñs ad eos qui tͣrã sapiebant qͥd ait : Et¬
dicebat eis. Uos de deorsũ estis. Ilõ terrã
sapitis: qr sic̃ serpens t̾ram manducatis.
Qͥd ẽ terrã manducatis : Terrenis pasci¬
mini. t̾renis delectamini: t̾renis inhia¬
tis. sursũ cor nõ habetis. Uos de deorsũ
estis: ego de suꝑnis sũ. Uos de mundo hoc
estis: ego ñ sũ de hoc mundo. Quomͦ enĩ

Expanded text:
dixerunt: Nunquid interficiet semetipsum, quia dicit, dixerunt: Nunquid interficiet semetipsum, quia dicit, Quo ego vado, vos non potestis venire? Stulta verba, et omnino insipientiae plena. Quid enim non poterant illo venire, quo ille perrexit, si interficeret semetipsum? Nunquid ipsi non erant morituri? Quid est ergo, Nunquid interficiet semetipsum, quia dixit, Quo ego vado, vos nos potestis venire? Si de morte hominis diceret, quis hominum non moritur? Ergo quo ego vado dixit, non cum itur ad mortem, sed quo ibat ipse post mortem. Illis itaque non intelligentibus ista, respondit eis Dominus, qui terram sapiebant. Quid ait? Dicebat eis, Vos deorsum estis. Ideo terram sapitis, quia sicut serpens terram manducatis. Quid est, Terram manducatis? terrenis pascimini, terrenis delectamini, terrenis inhiatis, sursum cor non habetis. Vos deorsum estis: ego de supernis sum. Vos de mundo hoc estis: ego non sum de hoc mundo. Quomodo enim
Abbreviated transcription (Latin):
sequutꝰ adiunxit: Queretis me: & ne pu-¬
tetis qͥa bene me queritis. inpeccato ur̃o
moriemini. Hoc ẽ. xp̃m male querere. in
peccato suo mori: hoc ẽ. illũ odisse ꝑquẽ
solũ posset saluus esse. Cũ enĩ homines qͦꝵ
spes in dõ ẽ nõ debeant mala reddere nec
ꝓmalis: illi reddebant mala probonis
Prenuntiauit gͦ illis dñs. dixitq sententiã
p̃scius: qđ in suo peccato morerent᷑. Denide
adiuingit. Quo ego uado: uos ñ potestis ue¬
nire. hoc ce discipłis suis alio loco dix̾: nec
tam̃ eis dixit in peccato ur̃o moriemini.
Qͥd aut̃ dix̃ qd̾ &e istis: quo ego uado: uos
nõ potestis uenire. Nõ abstulit spẽ: s pre-¬
dixit dilationẽ. Quando enĩ hoc discipłis do¬
minus loquebatur. tc̃ ñ poterant uenire qͦ
ille ibat. sed post ea uenturi erant: isti aut̃
mini. his aut̃ auditis ũbis. quomͦ solent car¬
nalia cogitantes ce scđm carnẽ iudicantes.
&e carnalit̾ cotũ audientes atq sapientes:

Expanded text:
secutus adjunxit? Quaeretis me, et, ne putetis quia bene me quaeretis, in peccato vestro moriemini. Hoc est Christum male quaerere, in peccato suo mori: hoc est illum odisse, per quem posset solum salvus esse. Cum enim homines quorum spes in Deo est, non debeant mala reddere nec pro malis, reddebant isti mala pro bonis. Praenuntiavit ergo illis Dominus, dixitque sententiam praescius, quod in suo peccato morerentur. Deinde adjungit: Quo ego vado, vos non potestis venire. Hoc et discipulis alio loco dixit; nec tamen eis dixit, In peccato vestro moriemini. Quid autem dixit? Quod et istis: Quo ego vado, vos venire non potestis . Non abstulit spem, sed praedixit dilationem. Quando enim hoc discipulis Dominus loquebatur, tunc non poterant venire quo ille ibat, sed postea venturi erant: isti autemmini. » His autem auditis verbis, quomodo solent carnalia cogitantes, et secundum carnem judicantes, et totum carnaliter audientes et sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
do. Dixi gͦ uobis: qr moriemini inpeccatis ur̃s.
Exposuit nob̾ fr̃s: qͥd intelligi uoluit. uos de
hoc mundo estis. Idõ qͥppe dixit uos de hoc
mundo estis. qr peccatores erant. qr iniqͥ erant.
qr infideles erant: qr t̾rena sapiebant. Nãqͥd

Expanded text:
Dixi ergo vobis quia moriemini in peccatis vestris. Exposuit nobis, fratres, quid intelligi voluerit, Vos de hoc mundo estis. Ideo quippe dixit, Vos de hoc mundo estis, quia peccatores erant, quia iniqui erant, quia infideles erant, quia terrena sapiebant. Nam quid
Abbreviated transcription (Latin):
precessit hodiernã ita conclusa erat. quia
locutus ẽ docens in gazophilatio dñs quȩ
uoluit &e quȩ audistis: & nemo apprehen-¬
dit eũ quia nõdũ uenerat hora eius. Hinc
disputa tũ ÷ dnico die: qđ ipse donare dig¬
natꝰ est. Intimauimꝰ karitati ur̃ȩ quare
dictũ sit ñdũ uenerat hora eiꝰ : ne positũ
xp̃m sub aliqua necessitate fatali. ulla ini¬
pietas auderet imꝓbe suspicari. Nondũ
enĩ uenerat hora qua ex ordine suo scđm
ea quȩ p̃dicta st̃ de illo ñ mori cogeretur
inuitus: s occideret᷑ ꝑatus. Modo aut̃ de
ipsa passione sua quȩ posita erat ñ in eius
necessitate s potestate. locutus ẽ uideis
dicens. Ego uado. Xp̃o enĩ dño mors ꝓfe¬
ctio fuit: illo unde uenerat. & unde nõ
discesserat. Pg̃o inqͥt uado & queretis me:
nõ desiderio sed odio. Nã illũ post ea quã
abscessit ab oculis hominũ inquisierunt.
ce qͥ oderant & qui amabant. Ili ꝑsequen-¬
do: illi habere cupiendo. In psalmis ait ip

Expanded text:
praecessit hodiernam, ita concluserat, quia locutus est docens in gazophylacio Dominus, quae voluit, et quae audistis: et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus are dignatus est. Intimavimus Charitati vestrae quare dictum sit, Nondum venerat hora ejus; ne positum Christum sub aliqua necessitate fatali ulla impietas auderet improbe suspicari. Nondum enim venerat hora qua ex ordine suo, secundum ea quae praedicta sunt de illo, non mori cogeretur invitus, sed occideretur paratus. 2. Modo autem de ipsa passione sua, quae posita erat non in ejus necessitate, sed potestate, locutus est Judaeis dicens: Ego vado. Christo enim Domino mors profectio fuit illo unde venerat, et unde non discesserat. Ego, inquit, vado, et quaeretis me: non desiderio, sed odio. Nam illum posteaquam abscessit ab oculis hominum, inquisierunt et qui oderant et qui amabant: illi persequendo, illi habere cupiendo. In Psalmis ait ips
Abbreviated transcription (Latin):
derent. cũ infirma corda intelligibile u̾bũ
sine uoce s sensibili uidere ñ possent: Ergo
inqͥt credite me e̾e̾ pͥncipiũ. qr ut credatis
nõ solũ sũ: s & loqͦr uobiscũ. Sed de hac re
iã multũ ẽ loqͥ uob̃. Raceat itaq karita¬
ti ur̃ȩ : ut qđ restat illo adiuuante serue¬
mꝰ crastino redditrri¬

Expanded text:
derent, cum infirma corda intelligibile Verbum derent, cum infirma corda intelligibile Verbum sine voce sensibili audire non possent? Ergo, inquit, credite me esse principium; quia, ut credatis, non solum sum, sed et loquor vobis. Sed de hac re jam multum est loqui vobis: placeat itaque Charitati vestrae ut quod restat, illo adjuvante servemus, crastino reddituri
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse tu qͥs es. ut scirent qͥd illũ credere
deberent: respondit. Principiũ: nõ tãquã
diceret pͥncipiũ sũ. s tanꝗͣ diceret. pͥncipiũ
me credite. Qd insermone greco ut dixi
euident̾ apparet: ubi feminini generis
ẽ pͥncipium. Uelut si uellet dicere se esse
ueritatẽ. & dicentib tu qͥs es responderet.
ueritatẽ. cũ uideret᷑ ad id qđ dictũ ẽ tuqͥs es.
respondere debuisse. ueritas. id est ueritas
sũ. Sed altiꝰ respondit: cũ uideret eos ita di-¬
xisse tu qͥs es. acsi dicerẽt. qm̃ abste audiui-¬
mus nisi credideritis quia ego sũ. qͥd te esse
credemꝰ: ad hoc respondit. Principiũ: tãquã
diceret. pͥncipiũ me credite. Et addidit quia
& loqͦr uobis: id÷. qͥa humilis ꝓpt̾ uos factꝰ.
ad ista u̾ba descendi. Nã si pͥncipiũ sicuti est
ita maneret apud patrẽ. ut ñ acciꝑet formã
serui &e homo loqueret᷑ hominib: qͦmͦ ei cre¬

Expanded text:
dixisse, Tu quis es? dixisse, Tu quis es? spondit, Principium: non tanquam diceret, Principium sum; sed tanquam diceret, Principium me credite. Quod in sermone graeco, ut dixi, evidenter apparet, ubi feminini generis est principium. Velut si vellet dicere se esse veritatem, et dicentibus, Tu quis es? responderet, Veritatem; cum videatur ad id quod dictum est, Tu quis es? respondere debuisse, Veritas; id est, Veritas sum. Sed altius respondit, cum videret eos ita dixisse, Tu quis es? ac si dicerent, Quoniam abs te audivimus, Nisi credideritis quia ego sum, quid te esse credemus? ad hoc respondit, Principium: tanquam diceret, Principium me credite. Et addidit, quia et loquor vobis: id est, quia humilis propter vos factus, ad ista verba descendi. Nam si principium sicuti est, ita maneret apud Patrem, ut non acciperet formam servi et homo loqueretur hominibus; quomodo ei cre
Abbreviated transcription (Latin):
&e respondentes: qͥd ei dixer̃t:Tu qͥs es:
Nõ enĩ cũ dixisti nͥ credideritis qͥa ego
sũ: addisti qͥs esses. Iuis es ut credamus:
Et ille. Principiũ. Ecce qđ est esse. Prinei¬
piũ mutari ñ pot̾: pͥncipiũ in se manet
oe in nouat omĩa. Rincipiũ ẽ. cui dictũ ẽ. tu
aut̃ idẽ ipse es. & anni tui ñ deficient. kin-¬
cipiũ ait. quia &e loqͦr uob̃. Principiũ me
credite: ne moriamini inpeccatis ur̃is. Tãꝗͣ
enĩ in eo qd dixert̃ tu qͥs es. nichil aliud dixe
qđ nõ pot̾ in latino. Apud grecos nãq femi¬
nini generis ẽ pͥncipium. sic̃ apud nos lex
feminini generis ẽ quȩ apud illos ẽ mascu-¬
lini: sic̃ sapientia &e apud nos ce apud illos
feminini gen̾is est. Consuetudo locutionis
idõ ꝑdiu̾sas linguas uariat genera uocabu¬
loꝵs: quia in ipsis reb nõ inuenis sexũ. Nõ
entia feminino. Cũ gͦ dicerent iudei cuqͥs
es: ille qͥ sciebat eẽ ibi qͦsdã credituros. & ido

Expanded text:
es, quid ei dixerunt? Tu quis es? Non enim cum dixisti, Nisi credideritis quia ego sum, addidisti quid esses. Quis es, ut credamus? Et ille, Principium. Ecce quod est esse. Principium mutari non potest: principium in se manet, et innovat omnia; principium est, cui dictum est, Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Principium, ait, quia et loquor vobis. Principium me credite, ne moriamini in peccatis vestris. Tanquam enim in eo quod dixerunt, Tu quis es? nihil aliud dixerquod non potest in latino. Apud graecos enim femini generis est principium, sicut apud nos lex generis feminini est, quae apud illos est masculini: sicut sapientia et apud nos et apud illos generis feminini est. Consuetudo locutionis ideo per diversas linguas variat genera vocabulorum, quia in ipsis rebus non invenis sexum. Non entia feminino. Cum ergo dicerent Judaei, Tu quis es? ille qui sciebat esse ibi quosdam credituros, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
uel quale corpus iħe discipłoꝵ uisui
clausis ad eos hostiis ingressus in¬
tulerit: cũ ad abigẽdã cernentiũ
diffidentiã inspici oculis digitisq
tractari patentes adhuc fixuras cla¬
uoꝵ & recens compuncti lateris uril
nus exigeret. Ac si intanta luce ue.¬
ritatis denebras suas heretica obdu¬
ratio ñ relinquit. ostendant unde
sibi spẽ uitȩ polliceant᷑ ȩternȩ: unde
resurrectionis. xp̃i credunt se eẽ. consor.¬
tes. Non enim possunt cũ apło dicere
nũ.si non sunt de humanȩ stirpe na.¬
turȩ. Qui enĩ primus om̃iũ resurre¬
xt. eius plenitudinis ẽ portio quã
p̃cessit: & pie credit᷑ hoc quod ẽ. in¬

Expanded text:
vel quale corpus Jesus discipulorum visui, vel quale corpus Jesus discipulorum visui, clausis ad eos ostiis ingressus , intulerit, cum ad abigendum cernentium diffidentiam, inspici oculis, digitisque tractari patentes adhuc fixuras clavorum, et recens compuncti lateris vulnus 254 exigeret . Ac si tanta in luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polliceantur aeternae, unde resurrectionis Christi se credant esse consortes. Non enim possunt cum Apostolo dicnum, si non sunt de humanae stirpe naturae. Qui enim primus hominum resurrexit, ejus plenitudinis est portio quam praecessit: et pie credit
Abbreviated transcription (Latin):
apło. si enĩ cognouissent. ñquã dnm
maiestatis crucifixissent. Obcecati enĩ
iudei malicia sua: in quod ꝓ rupissẽt
facinꝰ nesciebant. Unde misericors iħe
morte saluare. ꝓ ignorantia seuienti¬
um de crucis altitudine supplica¬
bat dicens. Pat̃ ignosce illis: ñ enĩ¬
sciunt quid faciunt. Nec intellectu
enĩ cordis. nec auditu auris. nec ocu¬
loꝵ intuitu sentiebant. quẽ falsi tes¬
timoniis appetissent quẽ affigi pa¬
tibulo coegissent: dũ in corꝑe homi¬
nis ñ agnoscunt substantiã ditatis.
Uidert̃ humilẽ. & ñ ad orauert᷑ uni¬
uersitatis auctorẽ. nec intellexert̃ po.¬
testatem iudicaturi. despicientes mã¬
suetudinẽ iudicati: ut ꝑsecutores ue¬
ri d̃i & negatores ueri hominis in.
pietas una sociaret. dũ serui formã
in xp̃o et iudei estimant solã & here¬
uatoris affixa sit ligno. quȩ iacue.¬
rit in sepulcro. & reuoluto monum̃¬
ti lapide quȩ tercia die caro surrexit.

Expanded text:
Apostolo: Si enim cognovissent, numquam Dominum Apostolo: Si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent . Obcaecati enim Judaei malitia sua in quod prorupissent facinus nesciebant. Unde misericors Domimorte salvare, pro ignorantia saevientium de crucis altitudine supplicabat, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Nec intellectu enim cordis, nec auditu auris, nec oculorum intuitu sentiebant quem falsis testimoniis appetissent, quem affigi patibulo coegissent, dum in corpore hominis non agnoscunt substantiam Deitatis. Viderunt humilem, et non adoraverunt universitatis auctorem, nec intellexerunt potestatem judicaturi, despicientes mansuetudinem judicati: ut et persecutores veri Dei et negatores veri hominis una impietas sociaret: dum servi formam in Christo et Judaei aestimant solam, et haere substantia Salvatoris affixa sit ligno, quae jacuerit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide, quae tertia die caro resurrexerit,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendi: ad misit inse impias manus.
& cohibita ẽ. potentia dĩtatis. ut ꝑue¬
niret᷑ ad głam passionis. Cuius utiq
in anis fuisset species. & nulli ꝓ futu¬
ra imago tolerantiȩ. nisi uera diui¬
nitas ueris se humanȩ carnis sensib
indiusset: & unus dĩ atq hominis
filius aliunde intemerabilis aliun-¬
de passibilis. mortale nr̃m ꝑ suũ in.¬
ad eiuncendas huiꝰ modi ꝑturbatio¬
nes ñ solũ sacram̃to nos susceptioĩs
s ȩtiam exemplo fortitudinis robora¬
ret. Nam iniusta uidẽt᷑ eius ad patien¬
tiam cohortatio: cui nulla ẽẽt. in nr̃a
ñtiat dicens. Dorsũ meũ dedi infla¬
gella: & maxillas in palmas. Uultum
aũt meũ ñ auerti: a confusione sputoꝵ.
Quod itaq tĩbi caro paciebatͦ: ñ ũbi¬
erat pęna s carnis. Cuiꝰ in iuriȩ atq
supplicia etiam ad inuisibilẽ redũda¬
bant: ut merito ei dicant᷑ illata. quȩ
in ipsius sunt corpus ad missa. dicente

Expanded text:
rehendi, admisit in se impias manus, rehendi, admisit in se impias manus, et cohibita est potentia Deitatis, ut perveniretur ad gloriam passionis. Cujus utique inanis fuisset species, et nulli profutura imago tolerantiae, nisi vera Divinitas veris se humanae carnis sensibus induisset: ut unus Dei atque hominis Filius, aliunde intemerabilis, aliunde passibilis, mortale nostrum per suum imad evincendas hujusmodi perturbationes, non solum nos sacramento susceptionis, sed etiam exemplo fortitudinis roboraret. Nam injusta videretur ejus ad patientiam cohortatio, cui nulla esset in nostranuntiat, dicens: Dorsum meum dedi in flagella, et maxillas meas in palmas; vultum autem meum non averti a confusione sputorum . Quod itaque Verbum caro patiebatur, non Verbi psupplicia etiam ad impassibilem redundabant, ut merito ei dicantur illata, quae in ipsius sunt corpus admissa, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis: cũ ita in to ipsũ utraq concur¬
rant ut in eis nec ꝓprietas absumat᷑  nec
ꝑsona geminetur. Transcursis igit᷑ his
quȩ passionẽ dñi p̃cesserunt: quid do¬
cum̃toꝵ habeat sacram̃tũ paschale trac.¬
temus. Nam ex ardescente ad effectũ sui
tũ cohors & aprincipib ac phariseis
missa cũ gladiis et fustib multitudo
ita una dñi uoce ꝑculsa sit : ut cũ tur.¬
bȩ dixissent iħm se querere nazarenũ
respondissetq ego sum. nemo eoꝵ sub¬
sisteret. s om̃s simul amisso m̃broꝵ
officio retror sũ acti elisiq corrueren.
In quo utiq diuinȩ erat potestatis in.¬
diciũ. quȩ impioꝵ conatꝰ ñ armis con¬
trariis. neq ulliis creaturȩ potentis
auxilio. sed sola ũbi uirtute ꝓsterne¬
ret. Quia uͦ saluando humãno gene.¬
ri alteruis oꝑis racio congruebat.
nec posset sanguis xp̃i p̃tiũ creden.¬
tium fieri si redẽptor se ñ sineret cõ.¬

Expanded text:
divinis, cum ita in idipsum utraque concurdivinis, cum ita in idipsum utraque concurrant, ut in eis nec proprietas absumatur, nec persona geminetur. CAP. II. Transcursis igitur iis quae passionem Domini praecesserunt, quid documentorum habeat sacramentum paschale tractemus. Nam exardescente ad effectum sui tum cohors, et a principibus et Pharisaeis missa cum gladiis et fustibus multitudo, ita una Domini voce perculsa fuit, ut cum turbae dixissent Jesum se quaerere Nazarenum, et ipse respondisset, Ego sum ; nemo eorum subsisteret, sed omnes simul amisso membrorum officio retrorsum acti elisique corruerent. In quo utique divinae erat potestatis indicium, quae impiorum conatus, non armis contrariis, neque ullius creaturae potentis auxilio, sed sola verbi virtute prosterneret. Quia vero salvando humano generi alterius operis ratio congruebat, nec posset sanguis Christi pretium credentium fieri, si Redemptor se non sineret comp
Abbreviated transcription (Latin):
ERMonẽ dilectissimi
dũ: ut officiũ disserendi & festo pascha¬
li seruiat. & ausib impii erroris occur¬
rat. Qui enĩ dĩ filiũ uerã nr̃ȩ carnis
negant suscepisse naturã. inimici st̃ fi.
mis impudent᷑ inpugnant. ut scđm ip.¬
sos crux xp̃i aut simulatio fuerit fan¬
tasmatis. aut suppliciũ dĩtatis. Quod
a cordib pioꝵ longe est repellendũ: qͥa
catholica integritas. nec maculã ꝑfidiȩ.
nec rugam potest habere mendacii. quȩ
nec falsũ hominẽ nec dm̃ dicat fuisse pas.¬
sibilẽ. Quãuis gͦ ab illo inicio quo inu.¬
tero uirginis uerbũ caro factũ ẽ. nichil
uinquã int̾ diuinã humanãq substan.¬
tiam diuisionis extiterit. & ꝑ om̃ia in.
crem̃ta corporea unius ꝑsonȩ fuerint
totius temꝑis actiones: ea ipsa tam̃ quȩ
inseparabilit᷑ facta sunt mala ꝑmixtio¬
ne confundimꝰ. sed quid cuiꝰ naturȩ sit
exoꝑum qualitate sentimus. Nec diuina
enim humanis p̃ iudicant. nec humana

Expanded text:
ermonem, dilectissimi,dum, ut officium disserendi et festo paschali serviat, et ausibus impii erroris occurrat. Qui enim Dei Filium veram nostrae carnis negant suscepisse naturam, inimici sunt fidmis impudenter impugnant: ut secundum ipsos crux 252 Christi aut simulatio fuerit phantasmatis, aut supplicium Deitatis. Quod a cordibus piorum longe est repellendum, quia catholica integritas nec maculam perfidiae, nec rugam potest habere mendacii; quae nec falsum hominem, nec Deum dicat fuisse passibilem. Quamvis ergo ab illo initio, quo in utero Virginis Verbum caro factum est , nihil umquam inter divinam humanamque substantiam divisioniscrementa corporea unius personae fuerint totius temporis actiones; ea ipsa tamen quae inseparabiliter facta sunt, nulla permixtione confundimus: sed quid cujus naturae sit ex operum qualitate sentimus; nec divina enim humanis praejudicant, nec humana
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑. Amplectentes igit᷑ dilectissimi
xp̃ianȩ spei unicũ pignus. ñ diuel.¬
lamur acompage corꝑis. xp̃i: in quo
pleti. Nam cũ incorporea sit substan¬
tia di: quomͦ corꝑalit᷑ in xp̃o habi¬
tat. nisi quia caronr̃i generis facta
ẽ. caro ditatis : & in illo sumꝰ dõ re.¬
pleti in quo crucifixi. in quo sepułti.
in quo sumꝰ etiã suscitati: ut possi¬
mus cũ apło dicere: nr̃a aũt conũ-¬
satio incęlis ẽ: unde ȩtiã saluatorẽ ex¬
pectamꝰ dñm iħm. xp̃m. qui reforma.¬

Expanded text:
. Amplectentes igitur, dilectissimi, christianae spei unicum pignus, non divellamur a compage corporis Christi: In quo pleti . Nam cum incorporea sit substantia Dei, quomodo corporaliter in Christo habitat, nisi quia caro nostri generis, facta est caro Deitatis; et in illo sumus Deo repleti, in quo crucifixi, in quo sepulti, in quo sumus etiam suscitati; ut possimus cum Apostolo dicere: Nostra autem conversatio in coelis est: unde etiam Salvatorem exspectamus D
Abbreviated transcription (Latin):
paschali caritatis luce uestiti. elemosinis splen¬
didi. orationib. uigiliis. ieiuniis. uelut quib̾dã
cȩlestib & spialib margaritis ornati. ñ solum
cum amicis s etiã cũ inimicis pacifici. lib̾i cũ
secura conscientia ad altare diũ acceclentes. corpꝰ
& sanguinẽ ñ ad iudicium s ad remediũ pos
sitis acciꝑe. S cum de elemosinis loquimirr:
ñ conturbet᷑ angusta pauꝑtas. Omĩa enĩ imple
uit qui qd̃ potiit fecit: qr uoluntas ꝑfecta fa¬
ciendi reputabitur ꝓ oꝑe facti. S hoc ille imple¬
re potĩt. qui omnẽ pauꝑem quasi seipsum consi¬
derare uoluerit: ut sic pauꝑi tribuat. quomͦ
si ipse in tali necessitate eẽt sibi fieri cupiebat.
Hȩc qui fecerit. & noui & uet̃is testam̃ti p̃cepta
complebit: implens illud eugłicum. Omĩa q̃cũq
uultis ut faciant uob̃ homines: ita & uos faci¬
te illis similit̃. Hȩc est eium lex & ꝓpħȩ. Ad quã

Expanded text:
paschali caritatis luce uestiti, elimosynis splenpaschali caritatis luce uestiti, elimosynis splendidi, orationibus, uigiliis et ieiuniis uelut quibusdam caelestibus et spiritalibus margaritis ornati non solum cum amicis, sed etiam cum inimicis pacifici libera et secura conscientia ad altare domini accedentes corpus et sanguinem eius non ad iudicium, sed ad remedsitis accipere. Sed cum de eleemosynis loquimur, non conturbetur angusta paupertas. Omnia enimuit, qui, quod potuit, fecit, quia uoluntas perfecta faciendi reputabitur pro opere facti. sed hoc ille implere poterit, qui omnem pauperem quasi se ipsum considerare uoluerit. sic pauperi tribuat, quomodo, si ipse in tali necessitate esset, sibi fieri cuperet. haec qui fecerit, et noui et ueteris testamenti praecepta complebit implens illud euangelicum: omnia, quaecumque uultis, ut faciant uobis homines, ita et uos facite illis similiter. haec est e
Abbreviated transcription (Latin):
uis qͣuẽ cibus pauꝑ accipit consir mat᷑. mer¬
ces tam̃ boni oꝑis in celo reconditur. Nam si
prandia nr̃a exquisitis saporib & multiplica¬
tis ferculis expendere studeamus ad cenam:
sic corꝑi nr̃o deliciȩ ñ subtrabunt᷑. s etiã dupli-¬
sic animȩ nichil conquirit᷑. Hec sr̃s timens
magis quã cle uob̃ aliquid sinistrum credens
ammoneo. Scio enĩ plures ex uob̃ dõ ꝓpicio &
ꝑegrinos assidue susciꝑe: & pauꝑib freq̃nt̃
elemosina dare. Et id̾o qd̾ suggero ad hoc ꝓfi¬
ciat ut qui faciebat amplius faciat: qui uͦ ñ
faciebat aut forte tarlius faciebat. tã scãm
cum ꝓpriis uiorib custodiat caritas ur̃a: tam̃
licet ex suꝑfluo etrã qđ uos facere credo. carita¬
tis contemplatione cõmonco. ut ꝑ totam quadra¬
gesimã & usq ad finẽ paschȩ castitatem cło auri-¬
liante seruetis: ut in illa sacroscã sollempnitate

Expanded text:
uis cibus, quem pauper accipit, consumatur, meruis cibus, quem pauper accipit, consumatur, merces tamen boni operis in caelo reconditur. nam si prandia nostra exquisitis saporibus et . multiplicatis ferculis expendere studeamus ad caenam, sic corpori nostro deliciae non subtrahuntur, sed etiam duplisic animae nil augetur. Haec, fratres, timens magis quam de uobis aliquid sinistrum credens admoneo. scio tamen plures ex uobis deo propitio et peregrinos assidue excipere et pauperibus frequenter elimosynam dare. et ideo, quod suggero, ad hoc proficiat, ut, qui faciebat, amplius faciat. qui uero non faciebat aut forte tardius faciebat, tam sanctacum propriis uxoribus custodiat caritas uestra, tamen licet ex superfluo etiam, quod uos facere credo, caritatis contemplatione commoneo, ut per totam quadragesimam usque ad finem paschae castitatem deo auxiliante seruantes in illa sacrosancta sollemnitate