comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a seruitute legis pr̃m suoꝵ ⁊ consentiunt inudi
eius: ego ⁊ filii mei ⁊ frẽs mei obediemus legi irbu
nrõrum. Propitiꝰ sit nobis deus. Non est nobis inle
relinquere legem ⁊ iustitias dei. Non audiem iba
regis antiochi. nec sacrificabimꝰ transgredieutes le¬
gis nr̃e mandata. ut eamus altera ua.Est ut cesla¬
uit loqui uerba hec: accessit qͥdam iudeus in d̾imi
ocłis sacrificare ydolis. suꝑ aram in cuutate modinꝰ.
scd̃m iussum regis. Et uidit mathathias ⁊ deluit et
cont᷑muerunt renes eiꝰ. ⁊ ascendit furor eꝰ scelm i
sinmolare occidit in ip̃o temꝑe ⁊ aram destruxit. Et
delatus est legem. ficut fecit finees ⁊ ambri filio salotii.
Et exclamauit mathathias uoce magna ditens. Omns
qui zelum habet legis. statuens testamentum. exrat pͥ
me. Et fugit ipse ⁊ filii eꝰ in montes. ⁊ reliquert̃ qui¬
cumq habebant in ciuitate. Tunc descenderunt mul¬
ti q̃rentes iuditium ⁊ iustitiam in desertum. ut sed̾ent

Expanded text:
ervitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius et ascendit furor eius secundimmolari occidit in ipso tempore et aram destruxit et zelatus est legem sicut fecit Finees Zambri filio Salomi et exclamavit Matthathias voce magna dicens omnis qui zelum habet legis statuens testamentum exeat post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate tunc descenderunt multi quaerentes iudicium et iustitiam in desertum ut sederent
Abbreviated transcription (Latin):
res que cirtumcidebant filios suos trucidabantur.
scłm uissum regis antiochi. Est suspendebant pue¬
ros aceruitib ꝑuniuersas domos earum ⁊ eos qui
cͥciuncidebant eos trucidabant. Est multi de popło
isrł definierunt apud se: ut ñ manducarent ĩmun¬
da. Est elegerunt magis mori. qͣm cibis inqͥnari in¬
mundis. Est noluerunt in fringere legem
dei scam et trucidati sunt: ⁊ fc̃a est ira mag

Expanded text:
nt filios suos trucidabantur secundum iussum regis Antiochi et suspendebant pueros a cervicibus per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabant et multi de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et trucidati sunt et facta est ira mag
Abbreviated transcription (Latin):
runt se cilitiis: plauxeruntq ualde. Et uenerunt
illuc qui missi erant a rege antiocho ut cogerent eo
qui confug̾ant incuutatem modin immolare ⁊ accen¬
dere thura. ⁊ a lege der discedere. Est multi de popło isrł
consentientes accesserunt ad eos. set mathathias ⁊ filii
eius constanter steterunt. Est respondentes qͥ missi
erant ab antiocho. dixerunt mathathie. Princeps ⁊
clarissimus ⁊ magnus es in hac ciuitate. ⁊ ornat᷑ filiis
⁊ frib. Ergo accede pͥor ⁊ fac iussum regis. sicut fece¬
runt omnes gentes ⁊ uiri iuda ⁊ qui retuanserũt in
ierłm. ⁊ eris tu ⁊ filii tui int̾ amicos regis ⁊ amplifi

Expanded text:
 valde et venerunt illuc qui missi erant a rege Antiocho ut cogerent eos qui confugerant in civitate Modin immolare et accendere et a lege Dei discedere et multi de populo Israhel consentientes accesserunt ad eos sed Matthathias et filii eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps et clarissimus et magnus es in hac civitate et ornatus filiis et fratribus ergo accede prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes et viri Iuda et qui remanserunt in Hierusalem et eris tu et filii tui in
Abbreviated transcription (Latin):
plicata est ignaminia eiꝰ ⁊ sublimitas eiꝰ conlisa ⁊ in luc¬
tum. Est scripsit rex antiochus omni regno suo. ut
eẽt omnis populꝰ unus. Et reliq̃runt unꝰquisq legem
suam. et consenserunt omnes gentes scd̃m u̾bum re¬
gis antiochi. Et multi ex isrł consenser̃t ei. et sacͥfica¬
antiochus libros ꝑ manus nuntiorũ in ierłm ⁊ in õs
cuutates uide. ut seq̃rentur leges gentium t̾re: ⁊ ꝓhi¬
berent holocausta et sacrifitia et placationes fieri in
templo dei. Est ꝓhiberent celebrrari sarb̃m ⁊ dies sollẽp¬
dificari aras et templa et ydola. ⁊ immolari carnes suil¬
las et pecora commnunia: ⁊ relinq̃re filios suos in cͥcum¬
cisos. et toinquinari animas eorum inomnib inmũ¬
dis et abhominationib: ita ut obluuscerent᷑ legem.
et inumutarent omnes iustificationes dei. Et quicumq
si fecissent scd̃m u̾bum regis antiochi: morerent᷑. Scd̃m
om̃ia uerha hec scripsit omni regno suo ⁊ p̃posuit pͥncipes

Expanded text:
plicata est ignominia eius et sublimitas eius conversa est in luctum et scripsit rex Antiochus omni regno suo ut esset omnis populus unus et reliquerunt unusquisque legem suam et consenserunt omnes gentes secundum verbum regis Antiochi et multi ex Israhel consenserunt ei et sacrificat libros per manus nuntiorum in Iherusalem et in omnes civitates Iudę, ut sequerentur leges gentium terrę et prohiberent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies sollemussit aedificari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificationes Dei et quicumque non fecisset secundum verbum regis Antiochi moreretur secundum omnia verba haec scripsit omni regno suo et praeposuit principes
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ erat declinare ab ea dextera uel simstra: ser ꝑte¬
diam iter erat. Est incluserunt se qui erant inein¬
tate. et obstruxerunt portas lapidibus. Est nist a
ut eamus in t̾ram nr̃ãm ⁊ nemo uobis nocebit: canil
pedibus transibimus. Et nolebant eisaꝑire. Et ptip̃
iudas p̾dicari in castris. lit applicarent unusqͥsq intpo
erant loco. Et applituerunt uiri uirtutis ⁊ oppugnra¬
uit ciuitatem illam tota die. ⁊ tota nocte. Est tradita:
ciuitas in manu eius. ⁊ ꝑemerunt omnem mastulim
inore gladii. Est eradicauit eam ⁊ accepit spolia eꝰ ⁊ tan¬
siit ꝑtotam ciuitatem suꝑ int̾fectos. Est transgressi

Expanded text:
et non erat declinare ab ea dextra vel sinistra sed per meet non erat declinare ab ea dextra vel sinistra sed per mediam iter erat et incluserunt se qui erant in civitate et obstruxerunt portas lapidibus et misit ad vestram ut eamus in terram nostram et nemo vobis nocebit tantum pedibus transibimus et nolebant eis aperire et praecepit Iudas praedicare in castris ut adplicarent unusquisque in quo erat loco et adplicuerunt viri virtutis et obpugnavit civitatem illam tota die et tota nocte et tradita est civitas in manu eius et peremerunt omnem masculum in ore gladii et eradicavit eam et accepit spolia eius et transiit per totam civitatem super interfec
Abbreviated transcription (Latin):
ercitus sui. Cum appropiau̾nt uidas ⁊ exercitus eius
ad torrentem aque. set transierit ad nos pͥor ñ poteri¬
mus sustinere eum: q potens pot̾it adu̾sum nos.
Si uero timuerit transire. ⁊ posuerit castra extͣ flu¬
men: transfretemus ad eos.⁊ pot̾imus adu̾sus illũ.
lt autẽ appropinqͣuit iudas ad torrentem aque. sta
om̃s inprelium. Et transfretauit ad illos pͥor. ⁊ oĩs
popło post eum. Et contrrte sunt añ faciem eorum
omnes gentes. ⁊ piecerunt anna sua ⁊ fugetint aps
num qd̃ est in carnaim. Est octupauit ipsam turos
et phanum succendit igni: cum omnib quitrar le
ipso. Est oppressa est carnaym: ⁊ ñ potuit sustite irt̃
fatiem iude. Est congregauit iudas unu̾sos uestes
qui eratit in galadithide. a minimo usgad matitist.
et uxores eoꝵ ⁊ natos et exercitum magnum ualde n
uenirent int̾ram uide. Est uenerunt usepephar . lt
hec ciuitas magna in ingressii posita munita urabe.

Expanded text:
ercitus sui cum adpropiaverit Iudas et exercitus eius ercitus sui cum adpropiaverit Iudas et exercitus eius ad torrentem aquae si transierit ad nos prior non poterimus sustinere eum quia potens poterit adversum nos si vero timuerit transire et posuerit castra extra flumen transfretemus ad eos et poterimus adversus illum ut autem adpropinquavit Iudas ad torrentem aquae statomnes in proelium et transfretavit ad illos prior et omnis populus post eum et contritae sunt ante faciem eorum omnes gentes et proiecerunt arma sua et fugerunt ad fanum quod est in Carnain et occupavit ipsam civitatem et fanum succendit igni cum omnibus qui erant in ipso et oppressa est Carnain et non potuit sustinere contra faciem Iudae et congregavit Iudas universos Israhelitas qui erant in Galaditiden a minimo usque ad maximum et uxores eorum et natos et exercitum magnum valde ut venirent in terram Iudae et venerunt usque Efron et haec civitas magna in ingressu posita munita valde
Abbreviated transcription (Latin):
magnus deciuitate. et exercitui suo dixit. Pugnate
hodie ꝓfr̃ibus ur̃is. Et uenit tͥbus ordinib pꝰ eos. Et
thei quia machabeus est: et refugerunt a fatie ei. Et
ꝑcusserunt eos plaga magna. et cetiderunt exeis in
illa die. fere octomilia uirorum. Et deuertit iudas
in masphat: et expugnauit et cepit eam. et occidit
omnem mascłm eius: ⁊ sumpsit spolia eius ⁊ sucten¬
dit eam igni. Inde ꝑrexit ⁊ cepit casbon ⁊ magged et
bosor: ⁊ reliquas ciuitates galadithidis. Post hec aũ
uerba congregauit tymotheus exercitum alium. ⁊
tastra posuit tontra raphon trans torrentem. Est mi¬
sit uidas speculari exercitum. ⁊ renuntiauer̃t ei di¬
centes. qr conuenerunt ad eum om̃s gentes q̃ incir¬
cuitu nr̃o sunt: exercitus multus nimis. ⁊ arabas
conduxerunt in auxilium sͥ. ⁊ castra posuerũt tͣns
torrentem parati uenire ad te inplium. Et abiit
iudas obuiam illis. Et ait cymotheus pͥncipib ex¬

Expanded text:
magnus de civitate et exercitui dixit pugnate magnus de civitate et exercitui dixit pugnate hodie pro fratribus vestris et venit tribus ordinibus post eos et ethei quia Macchabeus est et refugerunt a facie eius et percusserunt eos plaga magna et ceciderunt ex eis in illa die fere octo milia virorum et divertit Iudas in Maspha et expugnavit et cepit eam et occidit omnem masculum eius et sumpsit spolia eius et succendit eam igni inde perrexit et cepit Casbon et Maged et Bosor et reliquas civitates Galaditidis post haec autem verba congregavit Timotheus exercitum alium et castra posuit contra Rafon trans torrentem et misit Iudas speculari exercitum et renuntiaverunt ei dicentes quia convenerunt ad eum omnes gentes quae in circuitu nostro sunt exercitus multus nimis et Arabas conduxit in auxilium et castra posuerunt trans torrentem parati venire ad te in proelium et abiit Iudas obviam illis et ait Timotheus principibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
fice. Est narrauerunt eis omnia que acciderunt
fratub eorum ingaladithide. et q multi ex eis com¬
p̾hensi sunt in basara. et bosor. et in alimis. & ĩ cas¬
phor. et in macereth ⁊ carnaii. Hee om̃s tiuitates
munite et magne. Set et in cet̾is cuutatib galadi¬
thidis. tenentur comphensi. Et in crastinum consti¬
tuerunt ad mouere exercitum ciuitatib his: ⁊ comp¬
hendere ⁊ tollere eos inuna die. Est tonu̾tit iudas et
exercitus eius uiam in desertum bosor repente. et
occupauit ciuitatem: ⁊ occidit omnẽ mascłm in ore gla¬
dii. et accepit omnna spolia eorum. et succendit eam ig¬
ni. ⁊ surrexerunt inde nocte. ⁊ ibant usq admunitõ¬
nem. Est factum est diluculo cum alleuassent oculos
suos. ette popłs multus cuius si erat numerus: portan¬
tes scalas et machinas ut comphenderent munitõem.
et expugnarent eos. Est uidit iudas quia cepit bellum
et clamor belli ascendit ad celum sicut tube ⁊ clamor

Expanded text:
fice et narraverunt eis omnia quae acciderunt fice et narraverunt eis omnia quae acciderunt fratribus in Galaditide et quia multi ex eis conprehensi sunt in Basara et Bosor et in Alimis et in Casfor et Macet et Carnain hae omnes civitates munitae et magnae sed et in ceteris civitatibus Galaditidis tenentur conprehensi et in crastinum constituerunt admovere exercitum civitatibus his et conprehendere et tollere eos in una die et convertit Iudas et exercitus eius viam in desertum Bosor repente et occupavit civitatem et occidit omnem masculum in ore gladii et accepit omnia spolia eorum et succendit eam igni et surrexerunt inde nocte et ibant usque ad munitionem et factum est diluculo cum adlevassent oculos suos ecce populus multus cuius non erat numerus portantes scalas et machinas ut conprehenderent munitionem et expugnarent eos et vidit Iudas quia coepit bellum et clamor belli ascendit in caelum sicut tuba et clamor
Abbreviated transcription (Latin):
Elige ł uiros ⁊ uade libera fr̃es tuos ingalilea. Esgo enĩ
⁊ fr̃ meus ionathas: ibimus in galadithim. Et reli¬
quid iosephum filium ⁊acharie et arariam duces po¬
puli cum residuo exercitu in iudea ad custodiendum:
et p̾cepit illis dicens. Preestote popło huic: ⁊ nolite
bellum committe adu̾̃sus gentes donec reuertamur.
Et dati sunt symoni uiri tria nulia. ut iret ingali¬
lram: iude autem octo milia ingaladithim. Est̃ abiit
symon ingalileam ⁊ commisit p̾lia multa cum gen¬
tibus. et contrite sunt gentes a fatie eius. Et ꝑsetut᷑
est eos usq ad portam ꝑtholomaidis. et cetiderunt de
gentib fere tria milia uirorum ⁊ accepit spolia eoꝵ.
Et assumpsit eos qui erant in galilea et in arbatis.
cum uxorib et natis et omnib que erant illis: ⁊ ad¬
duxit in uideam cum leticia magua. Est uidas ma¬
chabeus et ionathas et fr̃es eius transierunt iorda¬
nem ⁊ abierunt uiam trium dierum ꝑ desertum.
Et occurrerunt eis nabuthei. et susceꝑunt eos paci¬

Expanded text:
 ego enim et frater meus Ionathas ibimus in Galaditin et reliquit Iosepphum filium Zacchariae et Azariam duces populi cum residuo exercitu in Iudaeam ad custodiendum et praecepit illi dicens praeesto populo huic et nolite bellum committere adversus gentes donec revertamur et dati sunt Simoni viri tria milia ut iret in Galileam Iudae autem octo milia in Galaditin et abiit Simon in Galileam et commisit proelia multa cum gentibus et contritae sunt gentes a facie eius et persecutus est eos usque ad portam Ptolomaidis et ceciderunt de gentibus fere tria milia virorum et accepit spolia eorum et sumpsit eos qui erant in Galilea et in Arbatis cum uxoribus et natis et omnibus quae erant illis et adduxit in Iudaeam cum laetitia magna et Iudas Macchabeus et Ionathas et fratres eius transierunt Iordanem et abierunt viam trium dierum per desertum et occurrerunt eis Nabuthei et susceperunt eos paci
Abbreviated transcription (Latin):
legis erdate animas ur̃as ꝓtestamento pr̃m. Est me¬
mentote oꝑin pr̃m que fecerunt ingenerationib
suis. ⁊ accipietis głam magnam ⁊ nomen et̾num.
Abaham fine intemptatione inuentus est fidelis.
et ieputatum̃ est ei adiustitiam: Ioseph in tempore
tum sacerdoti et̾ui. Ihe dum impleuit u̾bum.
faatui est dix in urł. Caleph dum testificatur in
atħa. accepit hereditatem. Dauid in sua mĩa con
lautus est sedem regni in scła. Helias dum delat
delum legis. receptus est intelum. Ananias. azari
as mysael credentes. liberati sunt de flamma. Dani¬
el insua simplicitate. liberatus ⁊ deore leonũ. Est
ita ccgitate ꝑ generationem ⁊ geliationẽ. qi omneᷤᷤ¬

Expanded text:
legis et date animas vestras pro testamento patrum et melegis et date animas vestras pro testamento patrum et mementote operum patrum quae fecerunt in generationibus suis et accipietis gloriam magnam et nomen aeternum Abraham nonne in temptatione inventus est fidelis et reputatum est ei ad iustitiam Ioseph in tempore ntum sacerdotii aeterni Iesus dum implet verbum factus est dux Israhel Chaleb dum testifecclesia, accepit hereditatem. Dauid in sua misericordia consecutus est sedem regni in saecula. Helias dum zelat gelum legis, raptus est ad caelum. Ananias, Azarias et Misahel credentes liberati sunt de flamma. Danihel in sua simplicitate liberatus est de ore leonum. et ita cogitate per generationem et generatione
Abbreviated transcription (Latin):
die salbatoꝵ pugnemus aduersus eum ⁊ ñ moria¬
mur om̃s sicut mortmi sunt frẽs nr̃i in oicultis.
Tunc congrega᷑ est ad eos sẏnagoga indeorum fur
tis uirib ex icł: omns uoluntarius inlege. Est
om̃s qui fugiebant a malis ad diti sunt ad eos ⁊ ftl
lunt illis ad furmamentum. Et collegerunt exetti¬
tum ⁊ ꝑcusserunt pectatores in ira sua ⁊ uiros ini
quos in indignatione sua: ⁊ celi fugerunt ad uaio¬
nes ut euaderent. Et tircuiuit mathathias ⁊ ami
eius. ⁊ destruperunt aras. Est curtuiciderunt pis¬
ros incircuncisos qͦtqͦt inuenerunt in finib itł
infortitudine ⁊ ꝑsecuti sunt filios lupbi. Et
ꝯptatur est opus in manu eoꝵ. Et obtinuer̃t
igem de manib gentium. et de manib regum. &
dederunt cornu pectatori. Et appropinqͣuerunt
dies mathathye moriendi. ⁊ dixit filiis suis. Nuric
onfortata est suꝑbia ⁊ castigatio. ⁊ tempus el̾isionis
uma indignationis Nunc gͦ o filii emulatores estote

Expanded text:
die sabbatorum, pugnemus aduersum eum, et non moriemur omnes, sicut mortui sunt fratres nostri in occultis. tunc congregtis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi sunt ad eos et facti sunt illis ad firmamentum et collegerunt exercitum et percusserunt peccatores in ira sua et viros iquos in indignatione. et ceteri fugerunt ad nationes, ut se liberarent, et circuiuit Matathias et amici eius, et destruxerunt aras et circumciderunt pueros incircumcisos quotquot inueneruntin fortitudine et persecuti sunt filios superbiae et prosperatum est opus in manu eorum et obtinuerunt legem de manibus gentium et de manibus regum et non dederunt cornu peccatori et adpropinquaverunt dies Matthathiae moriendi et dixit filiis suis nunc confortata est superbia et castigatio et tempus eversionis et ira indignationis nunc ergo o filii aemulatores estote
Abbreviated transcription (Latin):
ut tolleret legittima que erant a pͥmis dieb: ⁊ timens
ne ñ haberet ⁊ semel et bis insumptus ⁊ donatiua
que dederat ante larga manu: ⁊ habundauerat suꝑ
reges qui ante eum fuerant. const̾natus erat aĩo.
ualcle. ⁊ cogitauit ire in ꝑside: ut acciꝑet tributa re¬
gionum ⁊ congregaret argentum multum. Et
reliquit lisiam hominem nobilem de genere regali
dos ⁊ mandanit ei de omnib que uolebat. ⁊ de inhabi¬
tantib iudeam ⁊ ierłm: ⁊ ut mitt̾et ad eos exercitum ad
conterendã ⁊ extyrpandam uirtutem isrł ⁊ reliquias
ierłm: ⁊ auferendam memoriam eoꝵ de loco. et ut consti¬
tueret habitatores filios aliengenas inomnib finib
eorũ. ⁊ sortedistribueret t̾ram eorũ. Et rex assumpsit
partem exercitus residui ⁊ gxiuit ab antiochia ciui¬
tate regni sui: anno centesimo ⁊ quadragesimo ⁊.uii.¬
Est tranlfretauit euphratert flumen. et ꝑambulabat

Expanded text:
ut tolleret legitima quae erant a primis diebus et timuit ut tolleret legitima quae erant a primis diebus et timuit ne non haberet et semel et bis in sumptus et donativa quae dederat ante larga manu et abundaverat super reges qui ante eum fuerant consternatus erat animo valde et cogitavit ire in Persidem et accipere tributa regionum et congregare argentum multum et reliquit Lysiam hominem nobilem de genere regali tos et mandavit ei de omnibus quae volebat et de inhabitantibus Iudaeam et Hierusalem ut mitteret ad eos exercitum ad conterendam et extirpandam virtutem Israhel et reliquias Hierusalem et auferendam memoriam de loco et ut constitueret habitatores filios alienigenas in omnibus finibus eorum et sorte distribueret terram eorum et rex adsumpsit partem exercitus residui et exivit ab Antiochia civitate regni sui anno centesimo et quadragesimo et sepet transfr
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ pugnabimnus ꝓammab nr̃is ⁊ legib nr̃is. ⁊ ipse
dñs cont̾et eos ante fatiem nr̃am. Nos autẽ ne timue¬
ritis eos. Nt cessauit autẽ loqui. insiluit in eos subito:
et contͥtus est seron ⁊ exertitus eiꝰ inconspectu ip̃i. Est
ꝑsequebat᷑ eum in descensu bethoron: usq incampũ.
Est ceciderunt ex eis otingenti uiri. reliqui aũ fuge¬
runt int̾ram phylistiim. Est cecidit timor iude as fia¬
trum eius ⁊ fortitudo suꝑom̃s gentes in circuitu coꝵ
⁊ ꝑuenit ad regem nomen eiꝰ ⁊ de pliis uide narrabant
omnes gentes. Ut audunit autẽ anticchus rex sermoneᷤ
istos. iratus est animo. Et misit ⁊ tungregauit exerti¬
tum uni̾usi regni sui. castra fortia ualde. Et aꝑuit era¬
rium suum ⁊ dedit stipendia exercitui in anuũ. ⁊ man¬
dauit illis ut eẽnt parati ad omnia. Espuidens rex qd̃
defecit pecunia de thesauris ⁊ tributa regionis publice¬
modica ꝓpt̾ dissensionem ⁊ plag in qͣm feterat int̾ra

Expanded text:
 ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram vos autem ne timueritis eos ut cessavit autem loquens insiluit in eos subito et contritus est Seron et exercitus eius in conspectu ipsius et persequebatur eum in descensu Bethoron usque in campum et ceciderunt ex eis octingenti viri reliqui autem fugerunt in terram Philisthim et cecidit timor Iudae ac fratrum eius et formido super omnes gentes in circuitu eorum et pervenit ad regem nomen eius et de proeliis Iudae narrabant omnes gentes ut audivit autem Antiochus sermones istos iratus est animo et misit et congregavit exercitum universi regni sui castra fortia valde et aperuit aerarium suum et dedit stipendia exercitui in annum et mandavit illis ut essent parati ad omnia et vidit quod defecit pecunia de thesauris et tributa regionis modica propter dissensionem et plagam quam fecit in terra
Abbreviated transcription (Latin):
cussit darium regem ꝑ¬
larum et medorũ con¬
stituit p̾lia multa. et
omnium obtinuit inuuitiones: et int̾fecit reges
terre. et ꝑtransiit usq ad fines terre: et accepit spo¬
lia multicudinis gentium et siluit terra in conspet¬
tueius. ⁊ congregauit uirtutem et exercitum fortẽ
minis ⁊ exaltatum et eleuatum coreius. ⁊ obtinuit
regiones gentium ⁊ tyrannos.⁊ fc̃i sunt illin tͥbu

Expanded text:
cussit Darium regem Persarum et Medorum, et constituit prelia multa, et omnium obtinuit munitiones, et interfecit reges terre, et pertransiit usque ad fines terre, et accepit spolia multitudinis gentium, et siluit terra in conspectu eius. Et congregavit virtutem et exercitum fortem nimis, et exaltatum et elevatum est cor eius; et obtinuit regiones gentium et tyrannos, et facti s
Abbreviated transcription (Latin):
eam igni. Et destruxit domos eus ⁊ muros eiꝰ in cͥcuitu.
et captiuas duxerunt mulieres eorũ : et natos ⁊ pecora
possederunt. Et edificauerunt ciuitatem dd̾
muro magno et firmo. et turrib firmis. ⁊ fc̃a
est illis in arcem. Et posuerunt illic gentem petcatri¬
cem uiros iniquos. et conua luerunt mea. Et posue¬
runt arma et escas et congregauer̃t spolla ierłm et
reposuerunt illic: ⁊ fc̃i sunt in laqueum magnũ. Et
tł̃m est hoc ad infidias scificationis. & in diabolum malũ
in isrł. Et effucerunt sanguinem innocentem ꝑcͥcui¬
tum sc̃ificationis. et contaminauerũt scificationem: ⁊
fugerunt habitatores ierłm ꝓpter eos ⁊ fc̃a est habitatõ
exterorum. Et facta est extera a semine suo ⁊ nati el re¬
liquerunt eam Sc̃ificatio eiꝰ desolata est: sicut solitudo.

Expanded text:
eam igni et destruxit domos eius et muros eius in circuitu eam igni et destruxit domos eius et muros eius in circuitu et captivas duxerunt mulieres et natos et pecora possederunt et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc ad insidias sanctificationi et in diabolum malum in Israhel et effuderunt sanguinem innocentem per circuitum sanctificationis et contaminaverunt sanctificationem et fugerunt habitatores Hierusalem propter eos et facta est habitatio exterorum et facta est extera semini suo et nati eius reliquerunt eam sanctificatio eius desolata est sicut solitud
Abbreviated transcription (Latin):
minuit omnia. Est accepit argentum ⁊ aurum. ⁊ ua¬
sa concupiscibilia: et accepit thesauros occultos quos
inuenit. et sublatis omnib abiit int̾ram suam. Ett
fecit cedem hõinum. et locutus est in suꝑbia magna.
Est factus est planctus magnus in isrł et in omni loco
eorũ. et ingemuerunt pͥncipes et seniores. Iuuenes et
uirgines infirmati sunt: ⁊ speciositas mulierum ĩmu¬
cata est. Omnis maritus sumpsit lamentum. et que se¬
debant inthoro maritali lugebant. Ett commnota est ter¬
ra suꝑ inhabitantes in ea. ⁊ uniuersa domus iacob indu¬
it confusionem. Et post duos annos dierum. misit rex
pͥncipem tributoꝵ incuutates iuda. Et uenit ierłm cũ
turba magna. et locutus est ad eos uerba pacifica in
dolo. et crediderunt ei. Et irruit suꝑ cuutatem repen¬
te ⁊ ꝑcusuit eum plaga magna. ⁊ ꝑdidit popłm mul¬
tum ex isrł. Est accepit spolia ciuitatis. ⁊ succendit

Expanded text:
minuit omnia et accepit argentum et aurum et vaminuit omnia et accepit argentum et aurum et vasa concupiscibilia et accepit thesauros occultos quos invenit et sublatis omnibus abiit in terram suam et fecit caedem hominum et locutus est superbia magna et factus est planctus magnus in Israhel et in omni loco eorum et ingemuerunt principes et seniores virgines et iuvenes infirmati sunt et speciositas mulierum inmutata est omnis maritus sumpsit lamentum quae sedebant in toro maritali lugebant et commota est terra super habitantes in ea et universa domus Iacob induit confusionem et post duos annos dierum misit rex principem tributorum in civitates Iuda et venit Hierusalem cum turba magna et locutus est ad eos verba pacifica in dolo et crediderunt ei et inruit super civitatem repente et percussit eam plaga et perdidit populum multum ex Israhel et accepit spolia civitatis et succendit
Abbreviated transcription (Latin):
runt sͥ p̃putia: ⁊ recesserunt a testamento sc̃o. et uinc¬
ti sunt nationib: ⁊ uenundati sunt ut fac̾ent ma¬
lum. sit paratum est regnum in conspectu antiochi.
et cepit regnare in terra egypti: ut regnaret suꝑ duo
regna. Et intrauit inegyptum in multitudine gui.
incurrib et elefantis: et equitib et copiosa nauiũ multi¬
tudine. Et constituit bellum aduisus ptholomeum re-¬
gem egypti. et ueritus est ꝑtholomeus a fatie eus ⁊
fugit: ⁊ teciderunt uuluerati multi. Est comphen¬
dit ciuitates munitas in t̾ra egypti. et accepit spolia
terre egypti. Et conu̾tit antiochus pꝰquam ꝑcussit egip¬
tum incentesimo et quadragesimo et tercio anno. et
dine graui. et intrauit in scificationem cum suꝑbia
Est atepit altare aureum et candelabrum luminis.
et uniuersa uasa eius: mensam ꝓpositionis et libato¬
ria & fialas. & mortariola aurea & uelum et coronas. et
ornamentum aureum quod in fatie templi erat. ⁊ cõ¬

Expanded text:
a testamento sancto et iuncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine gravi in curribus et elefantis et equitibus et copiosa navium multitudine et constituit bellum adversus Ptolomeum regem Aegypti et fugit et ceciderunt vulnerati multi et conprehendit civitates munitas in terra Aegypti et accepit spolia terrae Aegypti et convertit Antiochus postquam percussit Aegyptum in centesimo et quadragesimo et tertio anno etdine gravi et intravit in sanctificationem cum superbia et accepit altare aureum et candelabrum luminis et universa vasa eius et mensam propositionis et libatoria et fialas et mortariola aurea et velum et coronas et ornamentum aureum quod in facie templi erat et com
Abbreviated transcription (Latin):
mala fatere. stultus uotabitur. Cogitatio stiati per¬
catum est: ⁊ abhominatio hominum detractoa s
despaueris lassits indie angustire. tinminutur
fortitudo tua. Erue eos qui dutuntur ad maten
⁊ qui trahuntur ad int̾itum liberare non ressaiͥ d
dixeris uires non suppetunt. qui inspector est redis
intelligit ⁊ sernatorem anime tue inthil fallit. mall¬
q homini iuxta oꝑa sua. Comede filirai tael qui l¬
num est. ⁊ faiim dulcissimum gutturi tua. si et
doctrina sapientie anime tue: quam tummutus
habebis sꝑem innouissimis ⁊ spes tua non ꝑibit. he
insidieris ⁊ queras impietatem indomo uisti mpis
stes requiem eius. Septies enim cadet iustiul ⁊ ita
ultet cor tuum: ne forte uideat dñs ⁊ displiea s

Expanded text:
mala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stulti pecmala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stulti peccatum est: et abomindesperaveris lassus in die angustiae: imminuetur fortitudo tua. Erue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur ad interitum liberare non cesses. Si dixeris, Vires non suppetuipse intelligit, et servatorem anime tue nichil fallit, reddetque homini iuxta opera sua. Hoc similiter onum est, et favum dulcissimum gutturi tuo. Sic et doctrina sapientiae animae tuae: quam cum inveneris, habebis in novissimis, et spes tua non peribit. Ne insidieris, et quaeras impietatem in domo justi, neque vastes requiem ejus, Septies enim cadet  Al. cadit jultet cor tuum: Ne forte videat Dominus, et displiceat ei,
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne his qui morantur inuino. ⁊ student calitibul
epotandis: Ne intueatis uinum qñ flauescit. cum hlb¬
duerit in uitro color eius. Ingreditur blande set ino¬
uissimo mordebit ut coluber ⁊ sicut regulus uereri
diffundet. Oculi tui uidebunt extraneas. ⁊ tortuum
loquetur ꝑuersa. Et eris sicut dormiens inmedio
mari. ⁊ quasi sopitus gubernator a misso clauo ⁊
dicel. Herberauerunt me set non dolui. traretunt ue
et ego non sensi. Qñ eingilabo. ⁊ rurs uina rppimꝰ
De emuleris uiros malos. nec desideres esse tum rin¬
eis: quia rapinas meditatur meus corum. ⁊ fraues
labia etrum locuntur. Sapientia edificabitur d.¬
mus ⁊ prudentia roborabitur. Indoctrina replebut᷑
cellaria. unuersaq substantia pretiosa ⁊ pulcheti¬
ma. Nir sapiens ⁊ fortis est. ⁊ uir doctus tobustia st
ualidus. quia cum dispositione initur bellum e
erit salus nͥ multa ctonsilia sunt. Extelsa stisto s¬
pientia. in porta non aꝑiet os suum. Aui cggna

Expanded text:
calicibus epotandis? Ne intuearis vinum quando flavescit, cum splenduerit in vitro color ejus. Ingreditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundet. Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari et quasi sopitus gubernator amisso clavo et dices verberaverunt me sed non dolui traxerunt me et ego non sensi quando evigilabo et rursum vina repperiam ne aemuleris viros malos nec desideres esse cum eis quia rapinas meditatur mens eorum et fraudes labia eorum loquuntur sapientia aedificabitur domus et prudentia roborcellaria, universa substantia pretiosa et pulcherrima. Vir sapiens, fortis est: et vir doctus, robustus et validus. Quia cum dispositione initur bellum: et erit salus ubi multa consilia sunt. Excelsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. Qui cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
Quina est homini deuorare sc̃os. ⁊ post uota trastare.
Dissipat impios rex sapiens ⁊ curuat suꝑ eos fornicẽ.
omnia secrera ueritris. Misccłia ⁊ ueritas custodiunt
regem. ⁊ roltratur clementia thronus ei. Exultatio
iuuenur fortitudo eoꝵ. ⁊ dignitas senum catuties.
in manu domini. quocumꝙ uoluerit inclinabit illd̾.
Dmnes uia unri recta sibi uodetur appendit autera corda
dominus. Facere miãm et iuditium. magis placent dño
quam uictime. Exaltatio oculorum ⁊ dilatatio cordis.⁊
lucerna impiorum pectatum. Cogitationes robusti sẽꝑ
in habundantia. omnis autem piger semꝑ iegestate est.
Qui congregat thesauros lingua mendatii uanus ⁊ ex¬
cors est: ⁊ impingetur ad laqueos mortis. Rapine impioꝵ
detrabetit eos. quia noluerurit facere inditium. ꝑuersa
uia urti aliena est: qui autem mundus est rectum est¬
opus eius. Melius est sedere in angulo domatis. qͣm cum

Expanded text:
Ruina est homini devotare Sanctos: et post vota retractare. Ruina est homini devotare Sanctos: et post vota retractare. Dissipat impios rex sapiens: et incurvat super eos fornicem. omnia secreta ventris. Misericordia et veritas custodiunt regem, et roboratur clementia thronus ejus. Exsultatio juvenum fortitudo eorum; et dignitas senum, canities. in manu Domini: quocumque voluerit, inclinabit illud. Omnis via viri recta sibi videtur: appendit autem corda Dominus. Facere misericordiam et judicium, magis placet Domino, quam victimae. Exaltatio oculorum et dilatatio cordis: lucerna impiorum peccatum. Cogitationes robusti semper in abundantia: omnis autem piger semper in egestate. Qui congregat thesauros lingua mendacii, vanus est, et impingetur ad laqueos mortis. Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium. Perversa via viri, aliena est: qui autem mundus est, rectum opus ejus. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum
Abbreviated transcription (Latin):
pondus. mensura ⁊ mensura: utrumq ab hominabi¬
le et apud deum. Exstudiis suis intelligitur puer si
gete sompnum: ne te egestas opprimat. Aperi oculos
tum ⁊ multitudo gemmarum. uas autem p̃tiosum
libia scientie. Tolle uestimentum eius qui fide iussor
ertitit alieni. ⁊ ꝓ extraneis aufer pignus ab eo. Sua¬
in et homini panis mendatii. ⁊ pestea implebit᷑ os eius
tatulo. sogitationes consiliis roborantur: ⁊ gubernacłis
tastanda sunt bella. Ei qui reuelat mysterta ⁊ ambu¬
lat frandislenter ⁊ dilatat labia sua ne commiscearis.
Qui maledicit pat ułmatri. ex tinguet᷑ lucerna eius.
in mediistenebris. Hereditas ad qͣri festinatur inpͥn¬
sipio. inuauissimo benedictione sarebit. Ne dicas red
dam malum ꝓ malo. expecta dm̃ ⁊ liberabit te. Ab¬
hmmatio est apud dĩ pondus ⁊ pondus. statera
dobsa non est bona. Adomino diriguntur gressus uiri.
quis autem hominran intelligere poterit uiam lam

Expanded text:
pondus mensura et mensura utrumque abominabipondus mensura et mensura utrumque abominabile est apud Deum ex studiis suis intellegitur puer si gere somnum ne te egestas opprimat aperi oculos trum et multitudo gemmarum vas autem pretiosum labia scientiae tolle vestimentum eius qui fideiussor extitit alieni et pro extraneis aufer pignus ab eo suavis est homini panis mendacii et postea implebitur os eius calculo cogitationes consiliis roborantur et gubernaculis tractanda sunt bella ei qui revelat mysteria et ambulat fraudulenter et dilatat labia sua ne commiscearis qui maledicit patri suo et matri extinguetur lucerna eius in mediis tenebris hereditas ad quam festinatur in principio in novissimo benedictione carebit ne dicas rdam malum pro malo. expecta Dominum et liberabit te. Abhominatio est apud Deum pondus et pondus. statera dolosa non est bona. A Domino diriguntur gressus hominis. Si quis autem hominum intelligere poterit viam suam.
Abbreviated transcription (Latin):
r dem ax omimosus erit ⁊ infelix. Non tesses filian¬
Me dostrinam neignores sermones scientie. Testis ini¬
quis deridet iuditium. et os impiorum deuorat ini¬
quatem. Parata sunt de risoribus inditia. et mallei
prcutientes stultorum corporibus. xx.¬
suruosa res uinum. ⁊ tumultuosa ẽbrietas. Qui¬
alni hu delectatur: nonerit sapiens. Sicut rugitꝰ
lonis ita terror regis. qui ꝓuocat eum peccat inaĩam
uam. honor est homini qui seꝑat se a tontentionib.
Oiniel autem stulti miscentur contumeliit. ꝓꝑtex
fugus piger arare noluit. mendicaba̾t gͦ estate ⁊ ñ
dibitur ei. Sicut aqua ꝓfunda sic consilnm incorde
uin. set homo saprens exhauriet illud. Multi homines
insericordes uocantur. uirum autem fidelem quis
iueniet. Iustus qui ambrilat insimplicitate sua. bea¬
tos post se filios derelinquet. Rex qui sedet in solio iuditii.
dislipat omne malum intuitu suo. Quis potest dicere
mundum est cormeum purus sum apeccato: Pondꝰ s

Expanded text:
 infelix. non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. testis iniquus deridet iudicium, et os impiorum deuorat iniquitatem. parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corporibus. Luxuriosa res uinum et tumultuosa ebrietas: quicumque in his delectatur, non erit sapileonis ita terror regis qui provocat eum peccat in animam suam honor est homini qui separat se a contentionibus omnes autem stulti miscentur contumeliis propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud multi homines misericordes vocantur virum autem fidelem quis inveniet iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet rex qui sedet in solio iudicii dissipat omne malum intuitu suo quis potest dicere mundum est cor meum purus sum a peccato pondus et
Abbreviated transcription (Latin):
dampnum inferro iusto. nec ꝑcutere pͥncipem qui r̾ta
iudicat. Qui moderatur sermones suos doctus ⁊ prudens
est. et p̃ciosi sp̃e uir eruditus. Stultus quoq si tatuerit
sapiens reputabitur ⁊ si qpsserit labia sua incelligens.¬

Expanded text:
damnum inferre justo, nec percutere principem, qui recta damnum inferre justo, nec percutere principem, qui recta judicat. Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est: et pretiosi spiritus vir eruditus. Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur: et si compresserit labia sua
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Semꝑ nirgia querit malus. angelus autem crude¬
lis mittetur contͣ eum. Expedit magis urse octturrere
raptis fetib. qͣm fatuo confidenti sibi instulticia sua.
Qui reddit mala ꝓbonis. non recedet malumde domo¬
stulto. cum sapientiam euiere non possit: Onm tempe
diligit qui amitus est. et frat̾ in angustiis compbat᷑. Ho¬
mo stultus plandet manib.cum spoponderit ꝑamico
suo. Qui meditatur discordias. diligit rixas. et qͥ exaltat
os suum querit ruinam. Nmꝑuersi cordis est. ñ inue¬
niet bonum. ⁊ qui uertit linguam. incidet in malum.
hatus est stultus in ignonitnam suam. set nec pater ł
fatuo letabitur. Animus gaudens etatem floridam facit.
sp̃c tristis exsiccat ossa. Muuera de synu impius accipit.
ut ꝑuertat semitas iudui. In facie prudentis lucet sapi¬
entia. et oculistultorum infinib terre. Ira patris filins
stultus. ⁊ dolor matris que genuit eum. Non est bonum

Expanded text:
tum. semper iurgia quaerit malus: angelus autem crudetum. semper iurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domoitias, cum sapientiam emere non possit? Omni tempore diligit qui amicus est: et frater in angustiis comprobatur. Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Qui meditatur discordiam, dirigit rixas: et qui exaltat ostium, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum: et qui vertit linguam, incidet in malum. Natus est stultus in ignominiam suam: sed nec pater in fatuo laetabitur. Animus gaudens aetatem floridam facit: spiritus tristis exsiccat ossa. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii. In facie prudentis lucet sapientia: oculi stultorum in finibus terrae. Ira patris, filius stultus: et dolor matris quae genuit eum. Non est bonum
Abbreviated transcription (Latin):
na dignitatis. Meliorest patiens uiro forti ⁊ qui domi¬
natur animo suo expugnatore urbium. Sortes mit¬
tuntur in sinum. set a domino temperantus.
Ulior est butcella sicca tum gaudio. quam domus ple¬
na uictimis cum uirgio. Seruus sapiens dominabitur
filiis stultis ⁊ inter fr̃es hereditatem diuidet. Sicut igne ꝓ¬
batur argentum et aurum camino. ita corda ꝓbat domiti
Malus obedit lingue inique. ⁊ fallax obtemperat labiis
mendacib. Qui despicit ꝑauꝑem ixꝓbrat factoriemi. et
qui in ruina alterius: non erit impunitus. Corona filii
filiorum. ⁊ gloria filioꝵ patres eorum. Nondecent stul¬
tum uerba composita. nec pͥncipem labium mentiens. Gem¬
ma gratissima expectatio p̾stolantis. quocumq se uerterit
prudenter intelligit. Qui celat delictum querit amicitias
qui alfo sermorie repetit separat foderatos. Plus ꝓficit
correptio apud prudentem: qͣm centum plage aput stul¬

Expanded text:
XVII uersus: Melior est patiens uiro forti, et qui domiXVII uersus: Melior est patiens uiro forti, et qui dominatur animae suae, expugnatore urbium. sortes mittuntur in sinu, sed a domino temperantur. Melior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. malus oboedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. qui despicit pauperem, exprobrat factori eius: et qui in ruina laetatur alterius, non erit inpunitus. corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres sui. non decent stultum uerba conposita, nec principem labium mentiens. gemma gratissima expectatio praestolantis: quocumque se uerterit, prudenter intelleget. qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stul
Abbreviated transcription (Latin):
mala custos anrme sue seruat mam suam. Contri¬
cionem p̃cedit supbia. ⁊ anteruinam eraltatur sp̃e.
Melius est humibari cum mitibus qͣm diuidere spo
lia tum suꝑbis. Fruditus in uerbis repperiet bona. et
qui in domino sꝑat beatus est. Qui sapiens corde est ap¬
pellabitur prudens. ⁊ qui dulcis eloquio. maiora p̾cipiet.
fons uite eruditio possidentis doctrina stultorum fatui¬
tas. Cor sapientis erudiet os eus. ⁊ labiis illius addet
gr̃am. Fams mellis uerba composita dulcedo amime est sa¬
nitas ossium. Est uia que uidetur homini recta. et no¬
uissimum enis ducit ad mortem. Anima laborantis la¬
borat sibi. quia compulit eum os suum. Hir impius fo¬
dit malum ⁊ in labiis eius ardescit. Homo ꝑuersus susci¬
tat lites et uerbosus separat pͥncipes. Hir miquus lac¬
tat amicum suum. ⁊ ducit eum ꝑniam non bonã. Q
attonitis oculis cogitat praua. mordens iabia sua ꝑficit

Expanded text:
mala: custos Animae suae seruat uiam suam. contrimala: custos Animae suae seruat uiam suam. contritionem praecedit superbia, et ante ruinam exaltatur spiritus. melius est humlia cum superbis. Eruditus in verbo reperiet bona: et qui in Domino sperat, beatus est. Qui sapiens corde est, appellabitur prudens: et qui dulcis eloquio, majora percipiet. Fons vitae eruditio possidentis, doctrina stultorum fatuitas. Cor sapientis erudiet os ejus: et labiis illius addet gratiam. Favus mellis, verba composita: dulcedo animae, sanitas ossium. Est via quae videtur homini recta: et novissima ejus ducunt ad mortem. Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir impius fodit malum, et in labiis ejus ignis ardescit. Homo perversus suscitat lites: et verbosus separat principes. Vir iniquus lactat amicum suum: et ducit eum per viam non bonam. Qui attonitis oculis cogit
Abbreviated transcription (Latin):
Abhominatio dñi omnis arrogans. etiam si manu ad
manimi fuerit: non erit in notens. Misccłia ⁊ uerita¬
te redimitur iniquitas. ⁊ intimore domini declinat᷑
a malo. Cum placuerint domino tue homnus iaiu¬
cos quoq enis conuertet ad pacem. Meluis est parũ
cum istitia. qͣm multi fructus cum iniquitate.
sor hominis disponit unam suam. set domini est dui¬
gere gressinserus. Diuiriatio in labiis regis inindi¬
tio uonerrabit os euis. Pondris et statera uditia dĩi
sunt. et oꝑa euis omnes iapides seculi. Abhominabiles
regi qui agunt impie. qm̃ iustitia firmatur solium.
Noluntas regumi iabia nista. qui recta loquitur di¬
rigetur. Indagnatio rogis nunti mortis. ⁊ iuir saꝑi¬
ens placabit cum. In hilaritate uultus regis uita. et
clementia eius quasi ymler scrotinus. Posside sapi¬
entiam quia auro melior est: et ad quire paudentiã
quia pͥciosior est argento demita iustorm declinat

Expanded text:
Abominatio Domini omnis arrogans: etiamsi manu ad Abominatio Domini omnis arrogans: etiamsi manu ad manum fuerit, non erit innocens. Misericordia et veritate redimitur iniquitas, et in timore Domini declinatur a malo. Cum placuerint Domino viae hominis, inimicos quoque ejus convertet ad pacem. Melius est parum cum justitia, quam multi fructus cum iniquitate. Cor hominis disponit viam suam; sed Domini est dirigere gressus eius. diuinatio in labiis regis: in iudicio non errabit os eius. pondus et statera iudicia domini sunt, et opera eius omnes lapides saeculi. abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita iustorum declinat
Abbreviated transcription (Latin):
piens ietificat prẽm ⁊ stultus homo despicit mrẽm
suam. Stulticia gaudium stulto. et uir pruclens diri
homo in sententia oris sui. et sermo oportunus est op¬
timus. Semita uite suꝑ eruditum. ut declinet de in¬
ferno nouissimo. Domum suꝑborum demolietur do¬
minus. et firmos faciet t̾minos uidue. Abhominatõ
dñi cogitationes male ⁊ purus sermo pulcherrimus.
firmabitur ab eo. Conturbat domum suam qͥ secda¬
tur auaritiam. qui antem odit munera uiuet. Mens
iusti metlitatur obedientiam. os impioꝵ redundat.
malis. Longe est dominus abimpiis. et orationẽ iun¬
storum exandiet. Lux ocłorum letificat animam. fa¬
ma bona impinguat ossa. Auris que audit incre¬
pationes uite. in medio sapientium commorabit᷑.
Qui abitit dnsciplinam. despicit animam suam. Qui
autem ad quiescit increpationib: possesso est cordis.
gubernare linguam. Omnes nie bominum patent
otulis ei sp̃ium ponderator est dominus. Reuela dño

Expanded text:
piens laetificat patrem: et stultus homo despicit matrem piens laetificat patrem: et stultus homo despicit matrem suam: Stultitihomo in sententia oris sui: et sermo opportunus est optimus. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno novissimo. Domum superborum demolietur Dominus: et firmos faciet terminos viduae. Abominatio Domini cogitationes malae: et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo. Conturbat domum suam qui sequitur avaritiam: qui autem odit munera, vivet. Mens justi meditabitur obedientiam: os impiorum redundat malis. Longe est Dominus ab impiis; et orationes justorum exaudiet. Lux oculorum laetificat animam: fama bona impinguat ossa. Auris quae audit increpationes vitae, in medio sapientium commorabitur. Qui abjicit disciplinam, despicit animam suam: qui autem acquiescit increpationibus, possessor est cordis. gubernare linguam. Omnes viae hominum patent oculis ejus: spirituum ponderator est Dominus. Revela Domino
Abbreviated transcription (Latin):
delis sanitas. Egestas ⁊ ignominia ei qui deserit dib¬
plinam. qui autem ad quiescit arguenti: glorifit¬
testantur stulti eus qui fuguint mala. Nmi cum sapiũ¬
tib graditur. sapiens erit. amicus stultoruta eficit
potes. ⁊ custuditur iusto substantia pettatons. ¶il

Expanded text:
delis sanitas egestas et ignominia ei qui deserit disdelis sanitas egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam qui autem adquiescit arguenti glorifitestantur stulti eos qui fugiunt mala qui cum sapientibus graditur sapiens erit amicus stultorum efficietepotes et custoditur iusto substantia peccatoris mul
Abbreviated transcription (Latin):
impuis autem confundit et confunditur. Iustitia bo¬
dit innocentis uam. impietas uero peccatorem suppłi¬
tat. Est quasi diues cum nichil habeat. et quasi pauo
cum in multis diuitiis sit. Redcmaptio anirae uit di¬
uitie sue. qui autẽ pauꝑ est: increpationem ñ sustiret
Lux iustorum letisicat: lucerna autem impioꝵ ertn¬
guetur. Inter suꝑbos semꝑ nirgͥa sunt: qui autẽ ap̃t
cuncta consilio: reguntur sapientia. Substantia fi¬
stinata minuetur. que autem paulatim colligit
manu multiplicabit᷑. Spes que differtur asfugitai¬
mam. lignum uite desiderium ueniens. Qui detraht
alicui rei. ipse se in futurum obligat: qui auteniti¬
met p̾ceptum. in pace uersabitur. Lex sapientis frns
uite. ut declinet a ruina mortis. Doctrina bonia dabit
grãm. initinere contemptooꝵ uorago. Astutus om̃a
agit cum consilio. qui autem fatiuis est aperit ftel¬
tinam. Nuntius impii cadet in malum. legatulti¬

Expanded text:
impius autem confundit et confunditur. iustitia custoimpius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum laetificat: lucerna autem impiorum extinguetur. inter superbos semper iurgia sunt: qui autem agunt cuncta consilio, reguntur sapientia. substantia festinata minuetur: quae autem paulatim colligitur manu, multiplicabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praeceptum, in pace uersabitur. lex sapienti fons vitae ut declinet a ruina mortis doctrina bona dabit gratiam in itinere contemptorum vorago astutus omnia agit cum consilio qui autem fatuus est aperit stultitiam nuntius impii cadet in malum legatus fi