comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis asseũare temptau̾it ẽ
aliquid plus clixisse qm euã¬
głistarum aliquis asseueret.
uerum si formam illius cano¬
nis inspicias diligent̾ p̃t̾ ħ de
.quo .t. fr̾uitas requisiuit. alia
luo uidel eleuatis occłis ĩ ce¬
lum ⁊ et̾ni testam̃ti poti̾s in
ipo canone reꝑire q̃ intextu
cuangłico ñ leguntur. Sane
uisse u̾bo uł fc̃o expressisse le¬
guntur. paulus eĩ actib apo¬
stoloꝵ sicait. meminisse uos

Expanded text:
aliquis asseverare tentaverit eum aliquid plus dixisse quam evangelistarum aliquis asseveret. Verum, si formam ipsius canonis inspicias diligenter, praeter hoc de quo tua fraternitas requisivit, alia duo, videlicet, elevatis oculis in coelum et aeterni testamenti, poteris in ipso canone reperire, quae in textu evangelico non leguntur. Sane visse verbo vel facto expressisse leguntur. Paulus enim, in Actibus apostolorum, sic ait: Meminisse vos
Abbreviated transcription (Latin):
colia ut hun au̾itatẽ huma¬
ni corꝑis exp̾ssis demostrarz
unũ exillis ⁊ unũ existis iohes
expressit. illa q̃ ꝙ pocius ex ilł¬
⁊ existis q̃ mag̾ nusterio ꝯgru¬
ebant exelemẽtis aqͣma ex
humorib sangͥnem: In quib
duob cluo maxime sactam̾¬
ta redemptõnis uidel ⁊regña

Expanded text:
cholia, ut veritatem humani corporis expressius demonstraret, unum ex illis et unum ex istis Joannes expressit, illaque potius ex illis et istis, quae magis mysterio congruebant, ex elementis aquam, et ex humoribus sanguinem, in quibus duobus duo maxima sacramenta, redemptionis videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
creata suĩde cõponentibus
ex ꝑte aliq̃ resolut᷑ ꝓculdubio
u̾a fũ cum naturałr possit et
cõportũ nꝯponencia ⁊ elem̃¬
tatũ in clementa reuolui. qm¬
a dõuerus extitit sudõr ipĩus
sic̾ gute sangͥnis decurcentis
in t̾ram. Cum aũt ad ꝯpone

Expanded text:
creata, sive de componentibus ex parte aliqua resoluta, procul dubio vera fuerit, cum naturaliter possit et compositum in componentia et elementatum in elementa resolvi; quemadmodum verus exstitit sudor ipsius, sicut guttae sanguinis decurrenits in terram. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
in calice diuma untute mutã¬
turut in sacram̃to plenesit u¬
itas et figuras. alii uo tenent ꝙ
aquacum innotra sb̾stancia¬
tur insangͥnem. cum in ninũ
transeat mixta uino licet pħi¬
sici ꝯͣrium asseu̾ent. quidã añ
auino partificiũ posse. isserũt

Expanded text:
in calice divina virtute mutantur, ut in hoc sacramento plenae sint veritas et figura. Alii vero tenent, quod aqua cum vino transsubstantiatur in sanguinem, cum in vinum transeat mixta vino, licet physici contrarium asseverent, qui aquam a vino per artificium posse asserunt
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c cum ad ip̃am eccm cã cor¬
rectõnis accesserit mod̾atam
ab ea ꝓcuratõnẽ accipiatbis.
inanno. s nicħ aliud preter
pensionem⁊ ꝓcuratõnes pre¬

Expanded text:
 cum ad ipsam ecclesiam causa correctionis accesserit, moderatam ab ea procurationem percipiat bis in anno, sed nihil aliud, praeter pensionem, et procurationes prae
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt ad unam ⁊ candem
ta gratuita fuerint abĩicio
benignius sunt auiris ecc̃sti¬
cis exigenda/ ne tanqͣm exat nõ
tores uideantur lucris sp̃ra¬

Expanded text:
adem ta gratuita fuerint ab initio, benignius sunt a viris ecclesiasticis exigenda, ne, tanquam exactores, nimium videantur lucris tempora
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̾ st̾ilitat᷑em afficientẽ mag¬
no in comodo ꝯductores intiorẽ:
siue cd̾ꝑa coloni sen casu fortiu:
to ꝯtingentem colonis ecc̃e tue
ꝓrata ẽ pensionis remissio faci¬
enda nͥ cum ub̾ tate p̾cedentis ł
pensari u̾mi ĩuito in qͥlino domũ¬

Expanded text:
ropter sterilitatem afficientem magno incommodo conductores, vitio rei sive culpa coloni seu casu fortuito contingentem colonis, ecclesie tue pro rata est pensionis remissio facienda, nisi cum ubertate precedentis vel pensari. Verum invito inq
Abbreviated transcription (Latin):
quo tabula cui consecratõis
bñdictõ pontificali ministĩ¬
o. adhibetursi fu̾it mota uel
enormit̾ fracta d ñ inmu̾ito
consecrarisnec negamus qͥn

Expanded text:
quo tabula cui consecrationis benedictio pontificali ministerio adhibetur, si mota fuerit vel enormiter facta, debet non immerito consecrari. Nec negamus quin
Abbreviated transcription (Latin):
br̃is quos se nolle peierare cog¬
nouis mx̃ arbitriũ tuũ purga¬
tõnem inclicas qnesi purgare
se pot̾it in offõ suo ministrare
pmitas. ali oqͥn ab offõ suo ip¬

Expanded text:
ris, quos se nolle perierare noveris, iuxta arbitrium tuum purgationem indicas. Quod si purgare se poterit, in officio suo ministrare permittas. Alioquin ipsum ab officio
Abbreviated transcription (Latin):
Cetin si de criminib ad solam
exeptõem obiectis testes ꝯuic¬
ti fuint sũ ꝯfessi pena orclina¬
tia młctari ñ debent. cumaccꝰ¬
atõnes in ip̃os ẜm iuris ordinẽ¬

Expanded text:
erum si de criminibus ad solam exceptionem obiectis, testes convicti fuerint vel confessi, pena ordinaria mulctari non debent, cum accusatio in ipsos, secundum iuris ordin
Abbreviated transcription (Latin):
spałr obẜuand̾. ne quis picłm a.¬
nime sue excõieato cõicare cog̾¬
atur quisicam omifit. ut act¬
or laborib smꝑtib fatigetur
in expensis ẽ linus ꝯdempnand̾¬

Expanded text:
servandum, ne quis in periculum anime sue excommunicato communicare cogatur, qui si eam omiserit, ut actor laboribus et sumptibus fatigetur, in expensis est legitimis condemnand
Abbreviated transcription (Latin):
ec̾ce cdixisse legatur talem inponti¬
suscipiamꝰ nccio neliꝰ medicamẽ¬
lus innouait de cuius gn̾e reri
ip̃e noscitur descendisse. qͥcumq in¬
delicet litẽ hũs. siũ petitor fu̾t suĩ
mitd̃ litis ł decusus tẽpum curriͣ¬
cul. sũ cũ negm poratur. sine cũ

Expanded text:
ensis dixit Ecclesiæ: Talem in Pontisuscipiamus necessario velut medicamenlus innovavit, de cuius genere rex ipse noscitur descendisse. Quicunque videlicet litem habens, sive petitor fuit vel in initio litis, vel decursis temporum curriculis, sive cum negotium peroratur, sive
Abbreviated transcription (Latin):
creditor elidit testam̃tũ suis
p̾cepit hedib ut om̃ib qui rõa¬
bilit̾ possũt. ꝓbare se tedisse us¬
uras eid̃. ip̃as erd̃ restitu̾e ꝓcura¬
rent. uñ cum p̾clicti.I.⁊g. nsuras

Expanded text:
condiderit testamentum, suis praecepit haeredibus, ut omnibus qui rationabiliter possent probare, se dedisse usuras eidem, ipsas eisdem restituere procurarent. Unde, cum praedicti J. et G. usuras
Abbreviated transcription (Latin):
uetur consulimmus ⁊ mãdamꝰ
ut repbata moneta q̃ ałimor
ponde fu̾at defraudata alia sb̃
nomine pr̃is tui moneta recu
antiq̃ moneta q̃ ab illo statiu
fł̾ata ñ fu̾at cum ea ꝑit̾ expend¬

Expanded text:
rvetur, consulimus et mandamus ut reprobata moneta quae a legitimo pondere fuerat diminuta, alia sub nomine patris tui moneta cudatantiqua moneta, quae ab illo statu falsata non fuerat, cum ea pariter expend
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiliatii tui ĩmo pocius decepto¬
res tuũ aĩmũ ĩclux̾unt ut iura¬
res irrequisito assensu ppłi us.
monetam q̃ tñ cͥcͣmortẽ eius
fu̾at limo ponde defraudata. c̃¬

Expanded text:
siliarii tui quinimmo potius deceptores tuum animum induxerunt, ut iurares irrequisito assensu populi usque monetam, que tamen circa mortem ipsius fuerat legitimo pondere defr
Abbreviated transcription (Latin):
b̾tini ꝑsonã ydoneã s eligant
monast̾ium ip̃m hac honoris
debeat p̾rogatina gaud̾e. donec
ibidem inguerit obẜuanciam
regłaris ut ydonec ꝑsone inue¬
mantur in illo possunt ĩ albem

Expanded text:
sonam idoneam sibi eligant monasterium vestrum hac honoris debeat praerogativa gaudere donec in eo viguerit observantia regularis, ut idoneae personae inveniantur in i
Abbreviated transcription (Latin):
precisa q̃ anno cessat/ aliis as¬
serentib ꝙ ex silua q̃ arborib
extirpatis ad cultũ recligitur
fieri nonale dicatur quaꝵ utͣ¬
colligitur. nos tñ inqui.t .t.¬

Expanded text:
prexissa que anno cessat aliis asserentibus quod exsista que arboribus stirratis a cultum redigitur fieri nouale dicatur quarum utrcolligite, nos tamen inqui
Abbreviated transcription (Latin):
ilex ñ debeat eẽ obscura uł cap¬
tõsa. s certa et manifesta nec
uałe possit pociꝰ ꝙͣ pire. maxĩe
cum sup̃dc̃s .c. p̃p. qui eiõ pas¬
cali euicino successit u̾bis eqͥ.

Expanded text:
et lex non debeat esse obscura uel captiosa, sed certa et manifesta, necualere possit potius quam perire, maxime quum supra dictus C. Papa, qui eidem Paschali e uincino successit, uerbis aeq
Abbreviated transcription (Latin):
em̃is ũ. monachi altiaceñ alba¬
g̾unt uͣ et cum qͣdam uice ga¬
rinũ altiaceñ monachũ elegis¬
sent eius elctõ robur hr̃e nõ po¬
tuit donec ap̃. monast̾iũ sc̃i b̾¬
timi ꝓfessõe fca po aliqu̾atum

Expanded text:
n Alcia- Et quum quadam uice Guarinum Alciatensem monachum elegissent, eius electio robur habere non potuit, donec apud monasterium Sancti Bertini professione facta, post aliquantum
Abbreviated transcription (Latin):
capi fecisti. ħgͥduximiꝰ cõsulen¬
dũ ut in ꝑpetuũ carc̾em adagẽ¬
dam pniam ip̃m ĩcludas. pane̾
doloris ⁊ aq̃ angustie sꝯtentao
ut ꝯmissa defleat ⁊ flenda ultis¬

Expanded text:
capi fecisti, hoc tibi duximus consulendum, ut in perpetuum carcerem ad agendam poenitentiam ipsum includas, pane doloris et aqua angustiae sustentandum, ut commissa defleat et flenda ult
Abbreviated transcription (Latin):
ficiens standi uiri cantõ tͥbu
prius sufficiens p̾scetur eiñ¬
dassi ũo cdubia ẽ offensa suf¬
ficere creclimꝰ ad relaxandam
eand̾. si pendi mandato ꝯpetẽs

Expanded text:
ficiens standi juri cautio tribuprius sufficiens praestetur emenda. Si vero dubia est offensa, sufficere credimus ad relaxandam eamdem, si parendi mandato competens
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sa loca int̾licto supponi
ecͣc .ro. decorari pͥmlegio meru¬
erunt. indel ut cum gn̾ale
int̾lictum t̾re fu̾it liceat eis
panis. exclusis excõicatis et

Expanded text:
diversa loca interdicto supponi,Ecclesia Romana decorari privilegio meruerunt, videlicet, ut cum generale interdictum terrae fuerit, liceat eis panis, ex
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinẽ ecͣesticã uigilia ea¬
tenꝰ p̾cedat ut nec ꝓbissexto
nec quol alio modo int̾ se et:
sollẽpitatẽ aliã liẽ admitt¬
at. inqͣ utiq uigilia iͥuen̾it.¬

Expanded text:
onsuetudinem ecclesiasticam vigilia eatenus præcedat, ut nec pro bissexto nec pro quolibet alio modo inter se et sollennitatem aliam diem admittat, in qua utique vigilia, ni
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ pͥoratum lib̾e possis nou
obstante ꝯpõne ip̃a sicut ali¬
os prioratus tibi subditos qr¬
dinare. ¶Denunciando orcłi¬
natõe fcã patrono ut suĩ siuo¬
luit honestum impciatur ass

Expanded text:
dictum prioratum libere possis, non obstante compositione ipsa, sicut alios prioratus tibi subditos ordinare, denuncianda ordinatione facta patrono, ut suum, si voluerit, honestum impertiatur ass
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbare nisi forsan om̃s aut
maior ps postulanciũ p̾sũp¬
tõne dampnabili postulct
scient̾ indignũ ut hac ute mͣ¬
ito debeãt elig sen postulandi
potestate priuari ⁊hoc quoq

Expanded text:
ifferas reprobare; nisi forsan omnes aut major pars postulantium praesumptione damnabili postulaverint scienter indignum, ut hac vice merito debeant eligendi seu postulandi potestate privari; et in hoc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
nosam indel ut inoptõne sit
ip̃ius comitis assum̾e ad pͥorat̃
dc̃i monast̾ii eliuiaceñ ⁊ de cari¬
tate pͥoribus dumtarat excep¬
tis uĩ de duob melioribus

Expanded text:
nosam, videlicet ut in optione sit ipsius comitis assumere ad prioratum dicti monasterii, Cluniacensi et de Karitate prioribus duntaxat exceptis, unum de duobus meli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ix.canonicis qͦs quidem cano¬
nicos ꝯstat inpostulatone p̾fa¬
ti archiep̃i cõuenisse duplomͣ¬
xui. ełctores plebami tu ince nr̃a
postulatõem admictas /nisi ꝓ¬
batum fu̾it postulato aliquid
obinare de canonicis instututi
ꝙ ꝓmotõem ip̃ius debeat imp¬
edire ⁊ ꝑlebani ełone cassata:
ip̃m archiepm̃ absoluas auin¬
culo quo eradieñ ecce tenctur

Expanded text:
canonicis, quos quidem canonicos constat in postulatione praefati archiepiscopi convenisse, duploelectores plebani, tu vice nostra postulationem admittas, nisi probatum fuerit postulato aliquid obviare de canonicis institutis quod promotionem ipsius debeat impedire, ac plebani electione cassata, ipsum archiepiscopum absolvas a vinculo quo Heracliensi tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
m̾um simł oẽs p̾dẽi minime su¬
ffecerint siue dignus siue ĩdig¬
mus fu̾it postulatus tu postul¬
obsistat eidem ꝙ ip̃m tanto p̾¬
sulatu reddat indignum/ Si uͦ¬

Expanded text:
um simul omnes praedicti minime suffecerunt, sive dignus sive indignus sit postulatus, tu, postulobsistat eidem quod ipsum tanto praesulatu reddat indignum, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tucõnec inualuit ut sub ãnno
pretõ sacerdotes ad eccrum regi¬
men statuant᷑ ne id fiat modis
om̃ib ꝓhibemus qr dum sacer¬
docium subhiꝰ mercede uenale
cdisponitur. adec̾ne retributõis

Expanded text:
tiones invaluit, ut sub annuo pretio sacerdotes ad ecclesiarum regimen statuantur, ne id fiat, modis omnibus prohibemus. Quia dum sacerdotium sub hujusmodi mercede venale disponitur, ad aeternae retributionis
Abbreviated transcription (Latin):
recicos utriq sexꝰ quoc̃q no¬
mine censeantur ⁊fautores.⁊
receptores.⁊ defensores eoꝵ nec
ciriqui decet̾o ẜuari fec̾int sta¬
tuta edita ⁊ cõsuetudines in¬

Expanded text:
reticos utriusque sexus, quocumque nomine censeantur, & fautores, receptatores, & defensores eorum; nec non, & qui de cetero servari fecerint Statuta edita, & consuetudines
Abbreviated transcription (Latin):
noli pecrare ne det̾ius aliquidt᷑
cis corꝑũ ut cum eõs ad ĩfirmos.
uocari cõtĩg̾it ip̃os. añ om̃ia mo.¬
neant et inclucant ut medico
aduocent animar̾ ut poꝙͣ fu̾it p¬
ĩ firmo de sp̃nali salute ꝓuisum
ad corꝑał medicine remedium
salubrius ꝓcẽdatur cumcã cessã¬
te cess effectꝰ. hoc quidẽ int̾ alia
huc cũm declit edc̃o ꝙ quidã mn¬
ĩs amedicis suadetur ut de m̃arͣͣ
salute disponant indesꝑatõ is⁊
irticło inadũt uii facilius mot¬
rtis ꝑiłm incurrer . Siquis a̾t.¬

Expanded text:
ne deterius aliquid tibi cis corporum, ut cum eos ad infirmos vocari contigerit, ipsos ante omnia moneant et inducant, ut medicos advocent animarum, ut postquam fuerit infirmo de spirituali salute provisum, ad corporis medicine remedium salubrius procedatur; cum causa cessante cesset effectus. Hoc quidem inter alia huic causam dedit edicto, quod is a medicis suadetur ut de animarum salute disponant, in desperationis articulum incidunt, unde facilius mortis periculum incurunt. Si quis aut
Abbreviated transcription (Latin):
tis nos utr̃ clici grauit̾ excedẽ¬
tes qui tucsñ possũt monast̃¬
iis ad agendã pñiam deputa¬
ri qui cũ ñ peniceant de ꝯmis¬
sis oportunitate fugiendi cap
neant impunita ⁊ ne ꝑimpu¬
nitatis audaciam fiant qͥ nerͣ¬
imnonͣst̾iis ualeant mꝯtodiri
adfimilia uł peiora facile labe¬

Expanded text:
dos, utrum clerici graviter excedentes, qui tute non possent monasteriis ad agendam poenitentiam deputari, quoniam, cum non poeniteant de commissis, opportunitate fugiendi captneant impunita, et per impunitatis audaciam fiant, qui nequin monasteriis valeant custodiri, ad similia vel pejora de facili labe
Abbreviated transcription (Latin):
gõꝵ de clico quicqm ostendunt
ad pene subt̾fugium secł cłicos
minib ut possĩt circũnc̾ire uu¬
dictam se ꝓ cł̾icis rep̾s tãt cł̾ica¬
lis fori pͥmłm labiis allegantes
qui fc̃is paulo añ negau̾ant cłi¬
mitt̾e qui ꝑmissa sͥ abutitur po¬
testate. ĩc frustra legis auxilum
ĩuocat qui cõmittit in legem uo

Expanded text:
orum de clerico quidquam ostendunt, ad poenae subterfugium se clericos rinibus, ut possint circumuenire uindictam, se pro clericis repraesentant, clericalis, fori priuilegium labiis allegantes, qui factis paulo ante negauerant clerimittere qui permissa sibi abutitur potestate, ac frustra legis auxilium inuocat qui committit in legem, uo
Abbreviated transcription (Latin):
qui demandato nr̃o ad illud sũt¬
offm̃n deputati Si u̾o ꝑsona tante
auctoritatis extit̾it ut ip̃am de¬
ceat ꝑ nũciũ lrãs nr̃as reciꝑe nũ¬
ciũ adcancellariã nr̃am uł ad ⁊

Expanded text:
qui de mandato nostro sunt ad illud officium deputati. Si vero persona tante auctoritatis extiterit ut ipsam deceat per nuncium literas nostras recipere, nuncium ad cancellariam nostram vel a
Abbreviated transcription (Latin):
cium falsitatis ex̾cent cũ fanto¬
rib ⁊ defensorib sins anatha¬
tis uincło decremmꝰ innodatos.
statuentes ut cłici qui falsarii
fuert dep̾hensi om̃b officuis ⁊
bñficus ecͣcsticis ppetuo sint pu
iudicem fu̾int degradati scła¬
ri pot᷑ati tradantur ẜ ꝯstitutões¬
qui fu̾int de falsitate conuicti le¬
gutime pumantur. Qui u̾o sub
nomine nr̃d lrĩs falsis utuntur
si clici fu̾int officus ⁊ bñficiis eccͣ¬
sticis spolientur. si laicit. amdiu
maneãt excõmimicatõi sb̃iecti
donec sat̾ffaciant conpetenter
ita tũ ut in istoͥs ullis malicia gͣ¬
nius q̃m negligencia puniatim
ꝙet de hiis qui falsas lrãs impe¬
trant statuimus obẜuand̃. ¶dẽ¬

Expanded text:
tium falsitatis exercent, cum fautoribus et defensoribus suis anathematis vinculo decrevimus innodatos statuentes ut clerici, qui falsarii fuerint deprehensi, omnibus officiis et beneficiis ecclesiasticis perpetuo sint priiudicem fuerint degradati, seculari potestati tradantur, secuqui fuerint de falsitate convicti legitime puniantur. Qui vero sub nomine nostro litteris falsis utuntur, si clerici fuerint, officiis et beneficiis ecclesiasticis spolientur; si laici, tandiu maneant excommunicationi subjecti donec satisfaciant competenter; ita tamen ut in istis et in illis malitia gravius quam negligentia puniatur. Quod et de his qui falsas impetrant litteras statuimus observandum.
Abbreviated transcription (Latin):
ulinmꝰ us adõ cł̾icorum ma¬
liciam excreuisse ut int̾dum
int̾ se collusione fc̃a sr̃ bñfici¬
is q̃ possident se abstinent. ab
te possideant quasi noĩe tñsac¬
tõiis soluũt aliis d ip̃is bñfi¬
ciis annam pensionẽ ut pom
ortem eoꝵ in bñficiis illis siͣ

Expanded text:
corum malitiam excrevisse, ut interdum inter se collusione facta super beneficiis que possident se sustineant ab ate possideant, quasi nomine transactionis solvunt aliis de ipsis beneficiis annuam pensionem, ut post mortem ipsorum, in beneficiis
Abbreviated transcription (Latin):
ħ uł. iliud genus usurare ex̾cere
p̾sumat et si quis alicꝯ posso̾em
data pecunia sb̃ hac spe inpignꝰ
acceꝑit si sortẽ suam deluccs ex¬
pensis de fructib iam ꝑcep̃ absolu¬
te possõem restituat debicorissi
lucris insitat eccͣstici officii ꝑ ĩ¬
cłm paciatur nͥ forte ecc̃e bñfi

Expanded text:
 aliquod genus usure exercere presumat. Et si quis alicuius possessionem data pecunia saccepit, si sortem suam, deductis expensis, de fructibus jam recepit, absolute possessionem restituat debitori. Si lucris insistat, ecclesiastici officii periculum patiatur, nisi forte benefi
Abbreviated transcription (Latin):
lrĩs flis in serta recucitur ĩ plũ¬
tura lr̃aꝵ nr̃aꝵ quib fuerat ap.¬
põ̾ita u̾abulla cum aqua ułni¬
no inuu̾sałr. aboleta seu deleta.
ead̾ carta cum caloce ⁊ aliis mx̃
consuetũ artificiũ dealbata de
nuio rescribitinꝰ Septima cũ car¬
te ciui fu̾at appõita u̾a bulla to¬
tałrabolita uł abrase alia sub¬
tilissima carta eiusd̾ qnͣtitatis
scripta cum tenatissimo gluti
no ꝯmngitu / eos ĩ acriminefal¬
fitatis ñ reputamꝰ muumes qͥ¬

Expanded text:
ris falsis inserta reducitur infra plumtura literarum, quibus fuerat apposita vera bulla, cum aqua et vino universaliter abolita seu deleta, eadem charta cum calce et aliis iuxta consuetum dealbata, de novo rescribitur. Septima cum charte cui fuerat vera apposita bulla, totaliter abolite et abrase, alia subtillissima charta eiusdem quantitatis scripta, cum tenacissimo glutino coniungitur. Eos etiam a crimine falsitatis non reputamus immunes, q
Abbreviated transcription (Latin):
cõp̾hend̾e ualeatis eas nb̃ p̾sẽti¬
b inlrĩs duxim expͥmendas.
spͥma sp̃es falsitatis ħẽut falsa ⁊¬
bulla fłis lr̃s apponatur/ Sc̃aut
filũ de u̾abulla extrahatur ex
coto ꝑ aliud filũ in missũ fłis lit¬
tis impõatist̾cia ut filũ ab ea
canapis restauratũ. Quarta cũ
ast̾iori ꝑte bulle alt̾a ꝑs fili sub

Expanded text:
hendere valeatis, eas vobis praesentibus litteris duximus exprimendas. Prima species falsitatis haec est, ut falsa bulla litteris apponatur. Secunda, ut filum de vera bulla extrahatur ex toto et per aliud filum immissum falsis literis inseratur. Tertia, ut filum ab ea cannabis restauratum. Quarta cum a superiori parte bulle altera pars fili sub
Abbreviated transcription (Latin):
ciati facinoris qͣlitas nos ue¬
hem̃t̾ ĩpellit ut ea qͥ andin¬
mus dissimłare ullatenus
debeamus p̾stim cum accat¬
ex caritate s exp̾mio eoꝵ sit ꝯ¬
corclia comꝑata. ¶Dem.
rimina semł uidita gg.indis¬

Expanded text:
 facinoris qualitas vehementer impellit ut ea quae audivimus dissimulare nullatenus debeamus, praesertim cum accusatex charitate, sed ex premio eorum sit concordia comparata . Idem: Crimina semel audita Gregorius indis
Abbreviated transcription (Latin):
dam infami ad pͥuatum locũ
ccessit ñ ca intentõe ut reuo¬
caret demoĩum s ut ĩsp̾tone
zelo⁊ simplicitate se fecisse ꝓ¬
ponat io tũ gͣuissimũ fuit ⁊ñ¬

Expanded text:
dam infami ad privatum locum accessit, non ea intentione ut vocaret demonium, sed ut inspectione zelo et simplicitate se fecisse proponat, id tamen gravissimum fuit
Abbreviated transcription (Latin):
i quis ꝑ ucc̃itatem famis aut nu¬
ditatis furatꝯ fuerit cibarlaues¬
tem uł peco peniteat ebdomͣdas
tres si reddidit ñ cogatur ieiuͣlre.
xlrĩs tius innotuit ꝙ .R. calicem

Expanded text:
i quis per necessitatem famis vel nuditatis fuerit furatus cibaria, vestem vel pecus, peniteat hebdomadas tres; si reddiderit, non cogatur ieiunare . is tuis innotuit
Abbreviated transcription (Latin):
sepentur.ꝙ si ambo cõsenciunt
simł eẽ uir eam ⁊ siñ ut uxore.
saltem heat utsororenssi aut¬
ꝙ nũqͣm se inuicem cognon̾it
dicat ꝙ nũqͣm ꝑcarnis copłam
una caro effc̃i fiussent et tc̃ ur᷑ ꝙ¬

Expanded text:
separentur. Quod si ambo consentiant simul esse, vir eam etsi non uxorem, saltem habeat ut sororem. Aut si quod nunquam se invicem conjungunt dicat quod nunquam per carnis copulam una caro effecti sint, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
noconiłr illa ꝯstrinx̾it ad ꝯtinẽcia
se fornicario modo alii undmiscũ¬
it ut pͥmꝰ uir p̾cextu formcatõnis.¬
eius uelit cõsorcium declinare/ nã
si tm̃ simplici u̾bo ꝓmisit se ꝯtinẽ¬
ciam suaturam ⁊ poea in ꝯspectu ec¬
ñ d cum illo aliqͣtens reman̾ep̃¬
qua qͥritur utrũ ea q̃ ado arcta est
ut possit carnałr cõmiscĩ nͥ ꝑ inci¬
sionem aut alios mͦ molent̾a in¬
feratur ñ osolũm̾ leuis s forte tã
grauis ut ex ea mortis ꝑicłm tim̾¬
serata do̾ arcta ẽ ut nũꝙͣ ab eoua¬
leat deflorarĩ si ab eo ꝑiudicium
ecce sepata nubat alt̾i cui arcta ñ
sit et ꝑfreq̾ntẽ usum scdi reddat᷑
⁊ apta primo uiro utr debeat ad
ecum redire cũ quo pͥm̃ fedus
imerat coningale de talib aũt
ñ ẽ facile iudicand̾ cum finale
uidiciũ pendeat ex futurd. No

Expanded text:
ier ipsa constrinxerit ad continentiam nisi se fornicario modo alii viro miscuerit, ut primus vir, praetextu fornicationissortium declinare. Nam, si tantum simplici verbo promisit se continentiam servaturam, et postea in conspectu Ecnon debet cum illo aliquatenus remanequa quaeritur, utrum illa quae adeo arcta est, ut nulli possit carnaliter commisceri, nisi per incisionem, aut alio sibi modo violentia inferatur, non solummodo levis, sed forte tam gravis, ut ex ea mortis periculum timeserat adeo arcta est, ut nunqnam ab eo valeat deflorari, si, ab eo per judicium Ecclesiae separata, nubat alteri viro, cui arcta non sit, et per frequentem usum secundi, reddatur etiam apta primo, utrum debeat ad illum redire, cum quo prius foedus inierat conjugale. De talibus autem non est facile judicandum, cum finale judicium pendeat ex futuro
Abbreviated transcription (Latin):
naccaui. porro de nobłi uiro.iꝓ̃
cuis dispensatõne indulgẽcia .s.
satõnẽ obtñtam uinea filia qm
ꝓut tua consultatõ continebat.
dissimłare potis ut remaneat ĩ
copła sicꝯͣcta cum exseꝑatõne si¬
cut assis graue uideas scandalũ
imminere. Dem.¬

Expanded text:
um. Porro de nobili viro N. pro cujus dispensatione, indulgentia scilicet sationem obtentam unica filia, quam prout tua consultatio continebat, dissimulare poteris ut remaneat in copula sic contracta, cum ex separatione, sicut asseris, grave videas scandalum imminere.
Abbreviated transcription (Latin):
resrut et abiciens ꝯtinenciam
uidel simplici u̾bo. in uo sollẽp¬
ni utrue ad religionẽ tnͣsierit
ut ꝓmisit. in ꝯͣ ꝓmissione ĩdomo
remanfit. ⁊ quomͦ seras illas fec̾¬
it reẜari utr uidel. artificio me.¬
dici an ꝯcubituuin seu alio quoy¬

Expanded text:
reseravit, abjiciens continentiam videlicet simplici verbo, an voto solemni, utrumve ad religionem transierit, ut promisit, an contra promissionem in domo remanserit, et qualiter seras illas fecerit reserari, utrum videlicet artificio medici, an concubitu viri, seu alio quo
Abbreviated transcription (Latin):
lius cumm̃re et filia ⁊ dno cogna¬
ti cũduab cognatis auũcłis nep¬
os cum duab sororib q̃hunt ma¬
fines uxoris. ⁊ onĩs ꝯsangͥnee uxor
is sint iuri. affinerint̾ ꝯsangͥneos

Expanded text:
lius cum mater et filia, et duo cognati cum duabus cognatis, avunculus et nepos cum duabus sororibus contrahunt mafines uxoris, et omnes consanguinei uxoris affines sint viri, inter consanguineos
Abbreviated transcription (Latin):
dimidiã iusti p̾ci fuisse decept̾.
sm̃ando decrenimus ut p̾fati ci¬
nes aut recepto p̾cio possõnes res¬
cituerent memoratas aut sup¬
plerent qnͣtum ꝯstaret legittie
uenditõnis tp̃re nisto p̾ciõ fuisse.

Expanded text:
dimidium justi pretii fuisse deceptum, sententiando decrevimus ut praefati cives aut recepto pretio possessiones restituerent memoratas, aut supplerent quantum constaret legitime venditionis tempore justo pretio defuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
uocare.⁊iͣ. statuus ut om̃ib
qui publicas mulieres de lupa¬
nari extͣx̾int et clux̾unt inuro¬
res ꝙ agunt in remissionem
ꝓficiat pcc̃orum. ¶Beiii.¬
dam prochiana tua ꝙͣ suus n¬
tricus cuidam theutonico ma¬

Expanded text:
ate statuimus, ut omnibus qui publicas mulieres de lupanari extraxerint et duxerint in uxores, quod agunt, in remissionem proficiat peccatorum. adam parochiana tua, quam suus vitricius cuidam Teutonico ma
Abbreviated transcription (Latin):
copłanli se ꝓpinquitate cõting¬
ant ⁊ de fama uł scandalo doceat
aut ⁊̃ ꝑte ip̃m possił c̾tificari de
planoñ solum debes uiram̃tac
pentum sponte oblata ñ recipea¬

Expanded text:
copulandi se propinquitate contingant, et de fama vel scandalo doceat, aut etiam per te ipsum possis certificari de plano, non solum debes juramenta parentum sponte oblata recipe
Abbreviated transcription (Latin):
languencium fr̃m ꝯsulẽdi
corpibret ecͣcstica negecla fid¬
lius ꝑtranͣdi regłares quos¬
dam adleges legẽdas ⁊ ꝯfectõ¬
nec phisicales pondandas d̾
clanstris sins ecluc̃ uñ neo
casione sc̃ie sp̃uales uirimũ¬
danis rursꝯ act̾oib ĩuoluan
religionis Pfcãm ĩ aliquo
phisicã ne leges mũdanas le¬
gendas ꝑmittant᷑ exire. si uͦ
erierint et ad claustr̃ suũ ĩdu

Expanded text:
languentium fratrum consulendi corporibus et ecclesiastica negotia fidelius pertractandi regulares quosdam ad legendas leges et confectiones physicas ponderandas de claustris suis educit. Unde ne sub occasione scientiae spirituales viri mundanis rerum actionibus involvanreligionis, post factam in aliquo physicam, legesve mundanas legendas permittatur exire. Si vero exierint et ad claustrum infra duo
Abbreviated transcription (Latin):
orum mnsiũ spacium . ad cla¬
ustrũ relierint sic̃ ex comu¬
nicati. ab om̃ib enitentur
⁊in nlła cã si prociniũ pr̃are
uolu̾int. nucliantꝰ reu̾si ãt

Expanded text:
orum mensium spacium ad claustrum redierint sicut excommunicati ab omnibus euitentur & in nulla causa si patrocinium prestare voluerint audiantur Reuersi autem
Abbreviated transcription (Latin):
des caitorlica circimicincta
muro in expugnabili bella
leat ascendentibus exaduer¬
tores et alios clericos pͣtus
habentes nec non presbite¬
prescriptum destitunt hoc ex¬

Expanded text:
des catholica circumcincta muro inexpugnabili bellattere valeat ascendentibus. exaduertores & alios Clericos personatus habentes, necnon & presbitprescriptum destit
Abbreviated transcription (Latin):
lus. ad femĩe tab̾uaculimi nõ accedat. nec ꝑꝑ¬
et .n su maioris natu sac̾dotis iussione. nẽc
solꝰ pb̃r cũ sola feia fabulas inimsceat. nec ar¬
diaconꝰ sub p̾textu himuilitatis. sut oft̾icii fre¬
quent᷑ iutret domicilia matronaꝵ. suit forte ꝑ
clicos aut doinesticos matrone mandet aliquid
secrete si agnitum fu̾it ⁊ ille reponat᷑. ⁊ uia a lu¬

Expanded text:
lus ad feminae tabernaculum non accedat, nec properet sine majoris natu sacerdotis jussione; nec solus presbyter cum sola femina fabulas misceat, nec archidiaconus sub praetextu humilitatis aut officii frequenter intret domicilia matronarum, aut forte per clericos aut domesticos matronae mandet aliquid secrete. Si agnitum fuerit, et ille deponatur, et illa a li
Abbreviated transcription (Latin):
ñ insolent̾ accipiũt sic̃ oftĩales ab hiis extortã ꝑĩ
mot̾atam imꝓbitate̾ repcti solẽt mag̃̾ ꝙ rep̾letidi
q̃ talia inusitare rcpeterũt .qmͣ. qͥ de more ea sũpẜ¬
sua pauꝑib larguĩt᷑. qmͣ eis aiqrib recepta st̃. tanꝙͣ
aliena restituant᷑ xn. q.u. nõ sane ẜ ray. S c̾te nõ ꝓ

Expanded text:
cipiunt, sicut officiales, ab his extorta per immoderatam improbitatem repeti solent; magisque reprehendimus qui talia inusitata repetierunt, quam qui ea de more sumpsua pauperibus largiuntur, quam eis a quibus recepta sunt tamquam aliena res
Abbreviated transcription (Latin):
sationis et cena fc̃a cum disciplis siuis de qua
cena et saccatissimo dono corporis et sa¬
eaius ibi tradito debes frequenter deuotissi
sermone exiuit dñs ih̃us cum discipulis suis
in montẽ oliueti ubi capiendus erat e

Expanded text:
ationis, et coena facta cum discipulis suis, de qua coena et de sacratissimo dono sui corporis et sanguine ibi tradito debes frequenter et devotissermone exivit cum discipulis suis in montem Oliveti, ubi capiendus erat, e
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tñ ex ip̃o nascatur. Si gͦ ĩ creat̃is
aliqͥd inuenit᷑ qd̃ et nascatur et po¬
steriꝰ nõ sit genitore suo curhͭ a
terraꝵ et tñ a gentore suo nõ ab¬
dor in sole est et sol ĩsplendore ita
sbãliter p̃r in filio et filiꝰ in prẽ est.
Et sicut soli et splendori una sbã
solem eẽ splendorẽ nec splendorem
illuĩat et sictat et soluit et excan¬
didat et denigrat et oĩa que ei a
dño miũcta sũt oꝑatur. Ita ⁊ prẽz
ꝑ uingenitũ filiũ suũ oĩa legimꝰ
fuisse oꝑatũ. Ixc aug̃ ¶ Scdm¬

Expanded text:
 ex ipso nascatur. Si ergo in creaturis aliquid invenitur, quod et nascatur, et posterius non sit a genitore suo; cur hocterrarum; et tamen a genitore suo non abdor in sole est, et sol in splendore; ita substantialiter Pater in Filio, et Filius in Patre est. Et sicut soli et splendori una substsolem splendorem esse, nec splendorem illuminat, et siccat, et solvit, et excandidat, et denigrat, et omnia quae ei a Deo injuncta sunt operatur: ita et Patrem per unigenitum Filium suum omnia legimus fuisse o
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut splendor ex sbã solis na¬
scitur ita ⁊ filiũ ex sbã prĩs genitũ¬
intelligamꝰ. et sicut nõ est sol aut
igins pͥus splendore suo s⁊ ex ipso
nascat᷑ sz exqͦ sol auut ignis ꝓcessit

Expanded text:
sicut splendor ex substantia solis nascitur, ita et Filium ex substantia Patris genitum. Sic et non est sol aut ignis prior splendore suo, licet ex illo nascatur; sed ex quo sol aut ignis processit,
Abbreviated transcription (Latin):
cong̃gantur post sabbata tristia se¬
lix irradiat dies q p̾matum ĩ diebus
tenet. luce p̾ma in ea lucente ⁊ dño ĩ ea
cum triũpho resurgente ⁊ dicẽte hec ẽ
dies quam fecit dñs exultemꝰ ⁊ lete

Expanded text:
in meridie. Post sabbata tristia felix irradiat dies, quae primatum in diebus tenet: luce prima in eo lucescente, et Domino meo cum triumpho resurgente, et dicente: Haec est dies, quam fecit Dominus: exsul
Abbreviated transcription (Latin):
nubem tristie nobis dans lucem glorie,
Ce coli chorus xdicat ⁊ tuas laudes re-¬
plicat ihũs orbem letificat/ ⁊ nos deo
xacificot Ihũs in xace imperat ꝯͥ oem
sensũ suxat Hũc mens mea desiderat
celeste regnũ subiit cor meũ a me tran-¬
fiit post iħm suuul abiit Iam ꝓsequa¬
mur laudibꝰ ihm̃ ympnis ⁊ precibus
ut nos donet celestibꝰ cum xpristo frui
sedibus amen.

Expanded text:
nubem tristitiae, Dans nobis lucem gloriae. Te coeli chorus praedicat, Et tuas laudes replicat: Jesus orbem laetificat, Et nos Deo pacificat. Jesus in pace imperat, Quae omnem sensum superat: Hanc mea mens desiderat, Coeleste regnum subiit: Cor meum a me transiit, Post Jesum simul abiit. Quem prosequamur laudibus, Votis, hymnis, et precibus: Ut nos donet coelestibus, Secum perfrui sedibus. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
diligitur hic amor nõ extinguit᷑ nõ tepesat
n ͨ moritur plus cresat ⁊ accendit᷑ ħ ꝯmor
ardet dulciter dulcescit miabilit sapit
delectabiłr delectat et felict᷑ lꝯit amor
missus celitus heret michi medullitꝰ mẽ¬
tem incendit penitꝰ hoc delcãtur spñs
Obtm̃ incendiũ o ardens deside̾iũ O dul¬
de refrigeriũ amare dei filiũ Ihũ flos
mr̃is unrginis amor nr̃e dulcedĩs tibi
laus honor niminis regnũ bñtudĩs Ihũ¬

Expanded text:
diligitur, Hic amor non exstinguitur; Non tepescit, nec moritur; Plus crescit, et accenditur. Hic amor ardet jugiter, Dulcescit mirabiliter, Sapit delectabiliter. Delectat et feliciter. Hic amor missus coelitus Haeret mihi medullitus, Mentem incendit penitus, Hoc delectatur spiritus. O beatum incendium, Et ardens desiderium! O dulce refrigerium, Amare Dei Filium! Jesu, flos matris virginis Amor nostrae dulcedinis, Tibi laus, honor numinis Regnum beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
mortem sustinut admouens suos ait
si post mortẽ ad gloriã ꝑuenre cõten¬
dunt uite pñtis augustias ⁊ labores
prauorũq oppressiones nõ solũ equo
ar̃o tollerent s h. oĩa huiꝰ mũdi as¬
pera pro p̃miiss eterius ament appe¬
tant ⁊ gratant̾ suscipiant l  anẜꝰ¬

Expanded text:
tem sustinuit, admonens suos ut qui post mortem ad gloriam pervenire contendunt, vitae praesentis angustias et labores, pravorumque oppressiones non solum aequo animo tolerent, sed omnia hujus mundi aspera pro praemiis aeternis ament, appetant et gratanter suscipiant. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
ntonante nescitur ideoq pro uirga
turrã uro scutiti clauã uro uerbo
serũ pro uecte reddebant gladium
iubestunt non excedentẽ iniurie ui¬
ẽ Rdgnodtur illati discrimimis in.¬
quitatem yideri uictores atq tribi¬
ses ãbiut trumohalis glorie tititloᷤ
incuxistunt sic itas dum uiurd̃
aaudx rascitur alter̾ ad insaniam

Expanded text:
ibiliter intonante nescitur. Ideoque pro virga tauream, pro scutica clavam, pro verbo ferrum, pro vecte redhibent gladium. Erubescunt non excedentem iniuriae vicem, dedignantur illati discriminis aequitatem. Videri victores atque terribiles ambiunt, triumphalis gloriae titulos concupiscunt. Sic itaque, dum unus irascitur, alter ad insaniam
Abbreviated transcription (Latin):
pre oculis ne portantes ⁊ nõ odorãtes
⁊ on ꝯ p̾mat ⁊ odor nõ erigat. Mem̃tote
qr accexit eũ symeon in ulius suis ma¬
na gestauit in utero fouit in q̃ mio
sponsa sibi int̾ ybera colloca ͭ Arbi

Expanded text:
odorantes, et onus premat, et odor non erigat. Mementote quia accepit eum Simeon in ulnis suis ; Maria gestavit in utero, fovit in gremio, sponsa sibi inter ubera collocavi
Abbreviated transcription (Latin):
et młtos quos sanauit alios sanatio¬
nẽ suã silentio tegere iubet explũ suis
tribuit ne de hiis que faciũt mirãdis
fauorẽ uulgi requirant s dinis tm̃
aspectibus ubi et mertes opeꝵ restat

Expanded text:
et multos quos sanavit alios, sanationem suam silentio tegere jubet, exemplum suis tribuit, ne de his quae faciunt mirandis favorem vulgi requirant, sed divinis tantum aspectibus ubi et merces operum restat,
Abbreviated transcription (Latin):
romatibus redolentibꝰ
cum sponsa et adolescẽ¬
tulis que currũt post
eam conspergunus li¬
brum et cubiculũ mẽtis
nestre. nũc introducit
nos rex in cellaria sua.
nũc surgit amica ma¬
ua. Hyems abiit. pliuua recessit. flores uisi sunt
in terra nostra. uox turturis audita est in terra nr̃ã.
Uince florentes dederunt odorem. redit sponsus de
umbra sub qua dormit in meĩdie. radix amara¬
crucis euanuit. flos uite cum fructibus erupit. et
qui iacuit in morte surrexit in gloi̾a. Sol post octa¬
Intelligannis ip̃orum augelorum nenũ ausas fuisse ali¬
quid dicere .i. respondẽ ad ea que ab illis audierant aut
certe custodibus quos iacentes uiterũt. Oratio¬

Expanded text:
romatibus redolentibus cum sponsa, et adolescentibus, quae currunt post eam, conspergimus librum et cubiculum mentis nostrae. Nunc introducit nos rex in cellaria sua. Nunc surgit amica Maria, hiems abiit, pluvia recessit: flores visi sunt in terra: vox turturis audita est in terra nostra. Vineae florentes dederunt odorem. Redit sponsus de umbra, sub qua dormit in meridie. crucis evanuit, flos vitae cum fructibus erupit, id est qui jacuit in morte, resurrexit in gloria. BEDA. Cintellegamus ipsorum angelorum nemini ausas fuisse aliquid dicere, id est respondere ad ea quae ab illis audierant aut certe custodibus, quos iacentes uiderunt. na
Abbreviated transcription (Latin):
nostre et coccum in
nann nostra ut zara
ligenius ut uactam
rufam ualle atisam
en arrare possemꝰ Ia m¬

Expanded text:
s nostrae, et coccum in manu nostra, ut Sara ligemus: ut vaccam rufam in valle occisam enarrare possimus.
Abbreviated transcription (Latin):
romatibus redolentib
cum sponsa et atolescẽ¬
tulis que currũt post
eam conspergunus li¬
brum et cubiculũ mc̃tis
nestre. nũc introducit
nos rex incellaria sua.
nũo surgit amica ma¬
ua. Nyems abiit. pluua recessit. flores uisi sunt
in cerra nostra. pox turturis audita est in terra nra.
Uinec florentes dederunt odorem. reoit sponsus de
unibra sub qua dormit in incĩdie. radix amara¬
ctucis euanuit. flos uite cum fructibus erupit. et
quiacuit in morte sinrexit in gloĩa. Sol post octa¬

Expanded text:
romatibus redolentibus cum sponsa, et adolescentibus, quae currunt post eam, conspergimus librum et cubiculum mentis nostrae. Nunc introducit nos rex in cellaria sua. Nunc surgit amica Maria, hiems abiit, pluvia recessit: flores visi sunt in terra: vox turturis audita est in terra nostra. Vineae florentes dederunt odorem. Redit sponsus de umbra, sub qua dormit in meridie. crucis evanuit, flos vitae cum fructibus erupit, id est qui jacuit in morte resurrexit in gloria. Corpus Je
Abbreviated transcription (Latin):
iubet: exemplũ sius tribuit ne de bis que faciũt in sandis
fauorẽ uulgi requirant: sed diuis tantil aspectib ubi et mer¬
ces operum iestat sint ꝑ lacere contenti. hec beda.¬

Expanded text:
jubet, exemplum suis tribuit, ne de his quae faciunt mirandis jubet, exemplum suis tribuit, ne de his quae faciunt mirandis favorem vulgi requirant, sed divinis tantum aspectibus ubi et merces operum restat, sint placere contenti. Et e
Abbreviated transcription (Latin):
segregtus uolũtatem sin conditoris qua illiũ an meretu
libenus sedulo corde scitaretur. Quisquis enĩ lume. et iu¬
tatis uidẽ desiderat. non exempla tuibarũ sed ducatũ ucẽ
est semper sun redemptoris sequatur. Ideo antem cecũ hũi¬
pocerat cuiais: ut magnitudinẽ humane cecitatis oñdxi
que quasi pedetẽptim et per quostam profectuũ gradus
ad lucem diuine uisionis solet peruenie. Sputũ quippe
corporis exterius po sita. Expuens eigo in oculos ceci dñs
imponit manus suas ut uideat: quia cecitatẽ geneus hũa¬
n et per ĩusibilia diuiẽ pietatis dona et per exbibita forie
sacratnenta assumpte hũanitatis abstersit. Q autẽ eũ ui¬
domũ ire precepit: mistice admonet omes qui agnitione
ueitatis illustrantur ut ad cor suũ redeant. et qͥntũ sibi
donatũ sit sollicita mente perpendant. collatisq sibi heue¬
ficiis digna opeiũ executione respondeant. Q uero eũ sicu
et multos quos sanauit alios sanationẽ suam silencio tegi

Expanded text:
segregatus voluntatem sui conditoris, qua illuminari mereretur, liberius sedulo corde scrutaretur. Quisquis enim lumen aeternitatis videre desiderat, non exempla turbarum, sed ducatum necesse est semper sui redemptoris sequatur. Et exspupoterat curare, ut magnitudinem humanae caecitatis ostenderet quae quasi pedetentim et per quosdam profectuum gradus ad lucem divinae visionis solet pervenire, seu ut suae corporis exterius posita. Exspuens ergo in oculos caeci Dominus, imponit manus suas ut ris et per invisibilia divinae pietatis dona et per ostensa a foris sacramenta assumpta humanitatis abstersit. Quem udomum suam ire praecepit, mystice admonet omnes qui agnitione veritatis illustrantur, ut ad cor suum redeant, et quantum sibi donatum sit sollicita mente perpendant, collatisque sibi beneficiis digna operum exsecutione respondeant. Quod vero eum sicut et multos quos sanavit alios, sanationem suam silentio tegere
Abbreviated transcription (Latin):
manifestando potes amutere: tacento custodi. ¶Ubi
beda Cuncti qui a dnõ curantut langores sꝑĩtaliuĩ sunt
sigua langorũ: quib aĩa per pectatũ eterue morti. ꝑropu¬
quat. Sic enĩ in surdo et muto a domĩo sanato sanatio
mentis inslmatuer eorũ qui neq audire ubum dei neq
loqui nonerant. Et mox in iefectione tiuitx esuuentis que
se et quentiũ solet corda nuture. I ta in hoc ceco paulatim
curato a dnõ illumĩato designatur cordiũ stulcorũ as lon¬
ge. ꝓ iua neritatis ab errantiũ. Rogabant. aucem Cũ ut illĩ
tangeret: scientes qr tactus dñ sicut leprosum mundare
ita etiam cecũ illimĩne ualeret. Cangimꝰ autem dñm nor
cũ ei fide integra et sincera ad he̾mius. Cangit uos dũs: cũ¬

Expanded text:
manifestando potes amittere, tacendo custodi; vianguores spiritalium sunt signa languorum quibus anima per peccatum aeternae morti propinquat. Sicut enim in surdo et muto a Domino sanato sanatio mentis insinuatur eorum qui neque audire verbum Dei neque loqui noverant, et mox in refectione turbae esurientis quase et quaerentium solet corda nutrire, ita in hoc caeco paulatim curato a Domino illuminatio designetur cordium stultorum, ac longe a via veritatis aberrantium. Rogabant autem eum ut illum tangeret, scientes quia tactus Domini sicut leprosum mundare, ita etiam caecum illuminare valeret. Tangimus autem Dominum nos, cum ei fide integra et sincera adhaeremus. Quem profec
Abbreviated transcription (Latin):
Anselmus. Resurrectionis sacre gloria sublimã¬
dus ludibua perfidorum aspentatem uerberum
crucis opprobrium fellis amaĩtudinem et ad
ultimũ mortem sustunt: admonens suos ut
si post mortem ad gloriam peruenur contendũt
pite presentis anglistias et labores pranorumq
oꝑ oresstoues uon colum equo anno tolerent: ses¬

Expanded text:
anda. Resurrectionis sacrae gloria sublimandus ludibria perfidorum, asperitatem verborum, crucis opprobrium, fellis amaritudinem, et ad ultimum mortem sustinuit, admonens suos ut qui post mortem ad gloriam pervenire contendunt, vitae praesentis angustias et labores, pravorumque oppressiones non solum aequo animo tolerent, se
Abbreviated transcription (Latin):
surgente domino de sepular sicut et ip̃o moiente
in cruce factus est magnus significat terrena
prius corda per fidem passionis ac resurrectionis
dius fore concutienda ad penitentiam et saluber¬
rimo pauore permota ad uitam sublimanda per¬

Expanded text:
surgente Domino de sepulcro sicut etiam moriente in cruce, factus est magnus, significat terrena prius cordejus concutienda ad poenitentiam, ac saluberrimo pavore permota, ad vitam sublimanda per
Abbreviated transcription (Latin):
na eo qd spetialr̃ patimur con¬
uement respondetur ibi qz uit a
precedencium fit forma sequen¬
tium. atq in hnis que per scͥptu
ram sacram ad prẽs nrõs dñs
ꝓtulit nos erudice airauit. uñ¬

Expanded text:
in eo quod specialiter patimur, communiter respondetur. Ibi vita praecedentium sit forma sequentium. Ut enim unram Sacram ad patres nostros protulit nos erudire procuravit.
Abbreviated transcription (Latin):
na eo qd spetialr̃ patimur con¬
uement respondetur ibi qz uit a
precedencium fit forma sequen¬
ram sacram ad prẽs nrõs dñs
ꝓtulit nos erudice airauit. uñ¬

Expanded text:
in eo quod specialiter patimur, communiter respondetur. Ibi vita praecedentium sit forma sequenram Sacram ad patres nostros protulit nos erudire procuravit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb ꝯuocab̾ multitud̾iẽ /has tubas he̾bãt
in .iiͦii. usus ad ꝯuocand̾ multitudi ẽ ad mo¬
io. tuba fistula cantatoria pene magni¬
tud̾ie cubiti chalamo capatior. p̃bens ĩ
pͥncipio latitudiẽ q̃ ꝯueñ ori ad susceptio

Expanded text:
ocabis multitudinem. Has duas tubas habebant in quatuor usus, ad convocandam multitudinem, ad mo dicit Josephus, tuba fistula cantatoria, pene magnitudine cubiti, calamo capacior, praebens in principio latitudinem, quae conveniat ori ad susceptio
Abbreviated transcription (Latin):
tuerendo patͥ et domino suo guillełmo
d̃i gr̃a senonensi archiep̃o. petrus ser¬
Luus xp̃i p̾sp̃r trecensis uitã bonã
et exitũ beatum. Causa suscepti oꝑis fuit
instans petitio sociorum quic hystoriã
sacre scͥpture inserie ⁊glosis disfusam
legtitarent breue niuus ⁊ in expoĩam
opꝰ aggredi me comipulerunt. ad qd̾ ꝓ
uĩtate hystorie consequenda recurrerẽt.
In qͦ sic animus stilo inꝑauit. ut adictis pa¬
trũ ñ recederem. lic nouitas fauorabilis sit.
⁊ mulcens aures porro a cosmographia mn¬
oysi inchoans riuulũ hystoricũ deduxi uͤ¬
q ad ascension em saluatoris pelagus mi¬
stĩoꝵ ꝑitiorib relinquens. in qͥb ⁊̃ uetera
ꝓseqͥ̾ ⁊ noua cudere licet. De hystoriis qͦq
hennicorũ quedam incidencia ꝓra tioe
temꝑũ inserui. instar riuuli qͥ secus diu̾¬

Expanded text:
erendo Patri, ac domino suo GULIELMO, Dei gratia, Senonensi archiepiscopo, PETRUS servus Christi presbyter Trecensis, vitam bonam et exitum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus
Abbreviated transcription (Latin):
Euerendo patͥ et clomino suo guillełmo
d̾i gr̃a senonensi archiep̃o. petrus ser¬
et exitũ beatum. Causa suscepti oꝑis fuit
instans petitio sociorum quic᷑ hystoriã
sacre scͥpture inlerie ⁊ glosis diffusam
legitarent breue niuuiꝰ ⁊ mexpoĩam.
opꝰ aggredi me compulerunt ad qd̾ ꝓ
tũtate hystorie consequenda recurrerẽt.
In qͦ sic animus stilo imꝑauit. ut adictispa¬
trũñ recederem. licnoritas fauorabilis sit.
⁊ mulcens aures. porro a cosmographiam¬
oysi inchoans riuulũ hystoricũ deduxi uͤ¬
q ad ascension em saluatoris. pelagus mi¬
stĩoꝵ ꝑitiorib relinquens. in qͥb ⁊ uetera
ꝓseqͥ ⁊ noria cudere licet. De hystoriis qͦq
hennicorũ quedam incidencia ꝓra tioe
temꝑũ inserui. instar riuuli qͥ secuis diu̾¬

Expanded text:
everendo Patri, ac domino suo GULIELMO, Dei gratia, Senonensi archiepiscopo, PETRUS seret exitum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus
Abbreviated transcription (Latin):
eos tͥb dietis suꝑ quã nube stante . ꝙ ad
ct ũ loc̃ ꝯuemebant paulatĩ qͥdam cicius qͥ¬
nͣ qͥeuit ꝑtres dies ⁊ noctes uñ statĩ mͣ¬
muraũunt ꝓ labore itiñis: qr fi noctib
castra posuerunt: ⁊ tẽ recubuit nulies

Expanded text:
eos tribus dietis, super quam nube stante, quasi ad certum locum conveniebant paulatim, quidam citius, qunec quievit per tres dies et noctes. Unde statim murmuraverunt pro labore itineris, quia nec noctibus castra posue