comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& eustodientes latus meũ. si quomͦ
decipiatur & p̃ualeamꝰ aduersus
eum. & consequam᷑ ultionẽ. ex eo
Dñs autẽ mecũ est quasi bellator
fortis: ideirco qui ꝑsequunt᷑ me.
cadent. & infirmi erunt. Confun¬
dentur uehement᷑ quia ñ intelle.¬
xerunt obꝓbrium sempit̾nii. qͦd
numquã delebitur. & tu dñe.¬
exercituum ꝓbator iusti qui ui¬
des renes &cor: uideam queso ulti¬
onem tuam ereis. tibi enĩ reuelaui
causam meam. Cantate. dño lau¬
date dñm: qui liberauit animã
pauperis de manu malorum:¬

Expanded text:
s meum. Si quomodo decipiatur et prevaleamus adversus eum: et consequamur ultionem ex eo. Dominus autem mecum est quasi bellator fortis: idcirco qui persecuntur me cadent et infirmi erunt. Confundantur veementer. quia non intellexerunt obprobrium sempiternum quod numquam delebitur. Et tu Drcituum, probator justi, qui vides renes et cor: Videam, quaeso, ultionem tuam ex eis: tibi enim revelavi causam meam. Cantate Domino, laudate Dominum: quia liberavit animam pauperis de manu malorum
Abbreviated transcription (Latin):
tatur unusquisq a uia sua mala: &
dirigitẽ uias ur̃as & studia ur̾a.
Qui direrunt. Desꝑauimꝰ: post co¬
gitationes enim nr̃as ibimus. & unꝰ¬
quisq prauitatẽ cordis sui mali fa
Interrogate gentes quis audiuit
talia horribilia: quȩ fecit nimis
ungo isrł. Numqͥd deficiet de
petra agri nix libani. aut euelli
possunt aquȩ. erumpentes frigide.
& defluentes: quia oblitus est mei
populus meus. frustra libantes et
impingentes in uiis suis. insemitis
seli ut ambularent ꝑ eas initinere.
non trito. ut fieret terra eorum in
desolationem & in sibilũ semptt̾nũ:
Om̃is qui prȩterierit ꝑ eam obstupes¬

Expanded text:
squisque a via sua mala, et dirigite vias vestras et studia vestra. Qui dixerunt: Desperavimus: post cogitationes enim nostras ibimus, et unusquisque pravitatem cordis sui mali faciemus: Interrogate gentes: Quis audivit talia horribilia, quae fecit nimis virgo Israel? Numquid deficiet de petra agri nix Libani? aut evelli possunt aquae erumpentes frigidae, et defluentes? Quia oblitus est mei populus meus, frustra libantes, et impingentes in viis suis, et in semitis saeculi, ut ambularent per eas in itinere non trito: Ut fieret terra eorum in desolationem, et in sibilum sempiternum: Omnis qui praeterierit  Al. p
Abbreviated transcription (Latin):
uobiscũ ait dñs: & cũ filiis ur̃is
disceptabo. Transite ad insulas
cethaim & uidete. & in cędar nuttite.
et considerate uehementer. & uidete.
si factum est huiuscemodi. si muta.¬
uit gens deos suos: & certe ipsi ñ
sunt di. opulus uerom̃s. muta¬
uit głam suam in idolum. Obstu¬
pescite cęli suꝑ hoc: & portȩ. eius
desolamini uehement᷑ dicit dñs.
Duo enim mala fecit populus m̃s
Me dereli quert fontẽ aquȩ uiue:
& foderunt sibi cisternas. cisternaᷤᷤ
dissipatas quȩ continere. ñ ualent
isrł. aut uernaculus: Quare ergo
factus est in predam : Suꝑ eam
rugierunt leones & dederunt
uocem suam: posuerunt terram
cius in solitudinẽ. Ciuitates etus
exustȩ sunt: & non est qui habitet
in eis. filii quoq mempheos. et
tasnis: constuprauerunt te. usq
ad uerticem. Nũqͥd ñ istud fac̃¬
tum est tibi. quia dereliqiustidñm
dm̃ tuum eo tempore. quo duce¬
bat te ꝑ uiam: & nunc quidtibi
uis in uia egrpti. ut bibas aquam

Expanded text:
biscum ait Dominus et cum filiis vestris disceptabo transite ad insulas Cetthim et videte et in Cedar mittite et considerate vehementer et videte si factum est huiuscemodi si mutavit gens deos et certe ipsi non sunt dii populus vero meus mutavit Gloriam suam in idolum obstupescite caeli super hoc et portae eius desolamini vehementer dicit Dominus duo enim mala fecit populus meus me dereliquerunt fontem aquae vivae ut foderent sibi cisternas cisternas dissipatas rael, aut vernaculus? quare ergo factus est in praedam? Super eum rugierunt leones, et dederunt vocem suam, posuerunt terram ejus in solitudinem: Civitates ejus exustae sunt, et non est qui habitet in eis. Filii quoque Mempheos et Taphnes constupraverunt te usque ad verticem. Numquid non istud factum est tibi, quia dereliquisti Dominum Deum tuum eo tempore, quo ducebat te per viam? Et nunc quid tibi vis in via Aegypti, ut bibas aquam
Abbreviated transcription (Latin):
sit auro. quod ꝑ ignem ꝓbatur.
Inueniatur in laudem & głam
et honorem. in reuelatione ih̃u
xp̃i: quẽ cum non uideritis dili¬
gitis. in quem nune quoq ñ ui¬
dentes creditis. credentes autem
exultabitis letitia menarrabili
& glorificata: reportantes fine̾
fidei urãe salutẽ animarũ u̾rarũ
De qua salute. exquisierunt atq
serutati sunt ꝓphetȩ. qui de futu.¬
ra in uob̾ gratia ꝓphetauerunt:
scrutantes in quod uel quale tẽpꝰ
significaret qui in eis erat sp̃s xp̃i:¬
prȩnuntians eas quȩ in xp̃o sunt
passiones & posteriores glorias:
quib reuelatum est. quia ñ sibi¬
ipsis uobis autẽ ministrabant ea
quȩ nunc nuntiata sunt uobis
ꝑ eos. qui euangłi auerunt uob.
sp̃u scõ misso de cęlo: inquem
desiderant angłi ꝓspicere: iͬi¬
ropter quod succincti lumbos
sperate in eam que offertur uob̃
gram. in reuelatione ihũ xp̃i qͣsi

Expanded text:
ur: inveniatur in laudem et gloriam et honorem in revelationem Jesu Christi. Quem cum non videritis: diligitis: in quem nunc quoque non videntes creditis: credentes autem exultatis leticia inenarrabili et glorificata: reportantes finem fidei vestre salutem animarum vestrarum. De qua salute exquisierunt atque scrutati sunt prophete: qui de futura in vobis gratia Dei prophetaverunt. Scrutantes in quod vel quale tempus significaret: qui in eis erat spipraenuntians eas, quae in Christo sunt, passiones, et posteriores glorias: quibus revelatum est, quia non sibimetipsis, vobis autem ministrabant ea, quae nunc nuntiata sunt vobis per eos, qui evangelizaverunt vobis, Spiritu sancto misso de coelo, in quem desiderant angeli prospicere. Propter quod succincti lumbos sperate in eam, quae offertur vobis, gratiam, in revelat
Abbreviated transcription (Latin):
inquit unrit te. ds ds̃ tuius oleo
letitiȩ. ui autẽ non propterea
gaudet. qͥa dõ intrinsecus placet:
non habet oleum secum. Pruden
tes uero acceperunt oleum secũ
lȩcitiam bonorũ operũ in corde
inquit: & tunc insemet ipso
habebit głam & ñ in altero

Expanded text:
inquit, Deus Deus tuus oleo exsultationis; qui autem non propterea gaudet quia Deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. Prudentes autem acceperunt oleum secum st, laetitiam bonorum operum in corde inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero
Abbreviated transcription (Latin):
nem dr̃. Fortis est ut mors dilec.¬
pus interimit: sic abamore rerũ
corporaliũ ȩternȩ uitę caritasoc¬
cidit. Hiam quẽ ꝑfecte absor¬
buerit: ad terrena foris desideria
uelut insensibilem reddit ¶¬

Expanded text:
m est: Fortis est ut mors dilecpus interimit, sic ab amore rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit
Abbreviated transcription (Latin):
blanditur libeat. nichil qd car¬
nalem uitã trucidat sp̃s ꝑhor¬
num negoriatori honuni s
dicitur. qui bonas margaritas querit
sed imam prȩtiosam inuenit. Quã
uidelicet inuentam omĩa uendens
emit: quia qui cȩlestis uite dulcedi¬
nem inquantũ possibilitas admit¬
ut ꝑfecte. cognouerit: eaque in ter¬
ris amauerat: libenter cuncta dere¬
linquit. In comparatione. eius
uilescunt om̃ia: deserit habita con-¬
gregata disꝑgit. In ardescit in celes¬
tib animus. nil in terrenis libet
Deforme conspicitur. qͥeqͥd de
terrene rei placebat specie. quia
pͣtiose margaritȩ claritas fulget

Expanded text:
blanditur libeat, nihil quod carblanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spirnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas quaerit, sed 1473 unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam, omnia vendens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat libenter cuncta derelinquit; in comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget
Abbreviated transcription (Latin):
desiderii a malignis spiritib custo¬
dire ñ sufficit. qui hoc ab huma¬
nis laudib non abscondit:
N presenti & enĩ uita quasi in
uia sumus. qua ad patriam ꝑgi¬
mus. Maligni autẽ spiritus. iter
nr̃m quasi quidã latrunculi ob¬
sident. Depredari ergo desiderat:
qui thesaurũ publice portat in
uia. Hoc autem dico. non ut pro.¬
ximi opera nr̃a non uideant cum
scriptum sit. uideãt oꝑa uĩa bona
& glorificent patrem ur̃m qui
in cȩlis est: sed ut ꝑ hoc quod agimꝰ.
laudes exterius ñ queramus
ie autem sit opus in publico q̃tinꝰ
intentio maneat in occulto: ut
eremplũ: & tamen ꝑ intentionem
qua dõ soli placere querimus ic̃ꝑ
obtemus secretu. Thesaurus nr
celeste est desideriũ. ager uero in
quo thesaurus absconditur. disci¬
plina studii celestis. Quẽ ꝓfecto
agrum uenditis om̃ib cõparat.
qui uoluptatib carnisremunti¬
ans. cuncta sua terrena desideria
ꝑ discipline celestis custodiam
calcat: ut niehil iam quo caro

Expanded text:
custodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc autem dico, non ut proximi opera nostra bona non videant, cum scriptum sit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est , sed ut per hoc quod agimus laudes exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico quatenus intentio maneat in occulto, ut exemplum, et tamen per intentionem, qua Deo soli placere quaerimus, semper optemus secretum. Thesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid est quod cum di¬
xisset si opera non fecissen
in eis: mox adclidit que ne¬
mo alius fecit: Nulla qͥꝑ¬
pe in oꝑib xp̃i uidentur
esse maiora quam suscita¬
tio mortuorum: quod sci

Expanded text:
Sed quid est hoc quod cum dixisset, Si opera non fecissem in eis, mox addidit, quae nemo alius fecit? Nulla quippe in operibus Christi videntur esse majora quam suscitatio mortuorum; quod sci
Abbreviated transcription (Latin):
leuate capita idest exhilara¬
te corcla: quia dum sinitur
mundus cui amici non estis.
prope fit redẽptõ quã quesistis

Expanded text:
levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus cui amici non estis, prope fit redemptio quam per fi
Abbreviated transcription (Latin):
billo enim debemus
omnes baptitari: qui.
ad hoc uenit in mundum.
ut peccata tolleret muncdi.
Ab illo debuit ipse iohannes
baptirari. idest a peccati ori¬
ginalis contagione munda¬
ri: quia quamius nuslo int̾
natos mulierum minor. tam̃
quasi natus ex muliere culpe

Expanded text:
illo enim debemus omnes baptisari, quia ad hoc venit in mundum, ut peccata tolleret mundi. Ab illo debuit ipse Iohannes baptisari, id est, a peccati originalis contagione mundari, qui, quamvis nullus inter natos mulierum maior, tamen quasi natus ex muliere culpe
Abbreviated transcription (Latin):
fiandis fidutia. Petrus
piscator erat. diues nõ
fuerat. cibos manu et arte q̃¬
rebat: et tamen loquitur con¬
fidenter. reliquimus omnia.
Et quia non sufficit tantum
relinquere. iungit qd̃ perfectũ
est: et secuti sumus te. Fecimꝰ
quod iussisti: quid igitur no¬
bis dabis premii; Ihesus autẽ
dixit illis. A men dico uobis:
quod uos qui sequuti estis me.
in regeneratione cum sederit¬

Expanded text:
andis fiducia: Petrus piscator erat, dives non fuerat, cibos manu et arte quaerebat: et tamen loquitur confidenter, Reliquimus omnia. Et quia non sufficit tantum relinquere, jungit quod perfectum est: et secuti sumus te. Fecimus quod jussisti, quid igitur nobis dabis praemii? Jesus autem dixit illis: Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me in regeneratione
Abbreviated transcription (Latin):
eritatem. dico uobis
or. testimonium michi per¬
hibente conscientia mea in
sp̃u sco: qm̃ tristicia est mͥ
magna et continuus dolor
cordi meo. Optabam. enim
ego ipse anathema esse a xp̃o
nati mei sccłm carnem. qui
sunt isrłite: quorum adoptio¬
est filiorum et gła. et testam̃¬
tum et legis latio. et obsequi
um et promissa: quorum
Non autem excidit uerbum.
dei. Non enu omnes qui er
isrl̾ite. neq quia semen sunt
abrahe omnes filii: sed in y¬
saait uocabitur tibi semen. id
est non qui filii carnis. hi fi¬
lii dei: sed qui filii sunt pro¬
missionis estimantur in se

Expanded text:
eritatem dico in or, testimonium mihi perhibente conscientia mea in Spiritu sancto, quia tristitia est mihi magna, et continuus dolor cordi meo; optabam enim ego ipse anathema esse a Christo natis secundum carnem, qui sunt Isrest filiorum et gloria et testamentum et legislatio et obum et promissa quorum pnon autem quod exciderit verbum Dei non enim omnes qui ex Israhel neque quia semen sunt Abrahae omnes filii sed in Isaac vocabitur tibi semen id est non qui filii carnis hii filii Dei sed qui filii sunt promissionis aestimantur in se
Abbreviated transcription (Latin):
cura sollicitus: lustra¬
bat urbes uel municipia
circumquaq sibi cõmissa.
Sed flandrenses atq audo¬
uuerpenses. fresiones quoq
et sueui. ac barbari qui¬
que. circa maris littora degẽ¬
tes. quos uelut in extremis
remotos. nullus adhuc uo¬
mer predicationis impres¬
serat: primo eum hostili
animo et auersa mente
susceperunt. Postmodum
uero cum paulatim ꝑ gra¬
tiam xp̃i his uerbum dei in¬
sinuare cepisset: pars maxi¬
ma trucis et barbari populi
relictis ydolis. conuersa est
aduerum deum: xp̃oq subie¬
cta. Sicq demum factum est:
ut quasi celitus lumen osten¬
sum. aut radius quidam so¬
lis erumpens: totam partẽ
illius barbariei illustraret.
Nam et ipsi qui eum primo

Expanded text:
cura sollicitus, lustrabat urbes vel municipia circumquaque sibi commissa; sed Flandrenses atque Andoverpenses, Frisiones, et Suevi, et barbari quique circa maris littora degentes, quos velut in extremis remotos nullus adhuc praedicationis vomer impresserat, primo eum hostili animo et aversa mente susceperunt, postmodum vero, cum paulatim per gratiam Christi his verbum Dei insinuare coepisset, pars maxima trucis et barbari populi, relictis idolis, conversa est ad verum Deum, Christoque subjecta; sicque demum factum est ut quasi coelitus lumen ostensum, aut radius quidam solis erumpens, totam partis illius barbariem illustraret. Nam et ipsi qui eum primo
Abbreviated transcription (Latin):
nis sumã exprimit eũ subiungit¬
Maiorem hac dilectionẽ. nemo
habet: quã ut animã suam ponat.¬
ꝓ inimicis dñs uenerat. & tam̃
positurum se animã pro amicis
dicebat: ut profecto nob̾ ostende.¬
ret. quia cum diligendo lucrum
facere de inimicis possumus. etiã
ipsi amici sunt qui ꝑsequuntur

Expanded text:
nis summam exprimit, cum subjungitnis summam exprimit, cum subjungitMajorem hac dilectionem nemo habet quapro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet, quia cum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
contra nos ꝓrimũ excitat: qui
ea ipsa quȩ diligimus auferre.
moliatur. Nec curat antiquuᷤᷤ
hostis hȩc faciens ut terrena tol¬
lat: sed ut caritatẽ in nobferiat
Nani in odio repente exardescimꝰ:
ut dum foris inuicti esse cupi¬
mus. intus grauiter ferimur:
Dum parua foris defendimus.
intus amittimꝰ maxima quia
dum rem diligimꝰ temporalem.
ueram amittimꝰ dilectionem.
Om̃is quippe qui tollit nr̃a: ini¬
micus est. Sed si odio habere cepe
Ia ꝓximo patimur. contra oceul.¬
tum raptorem interius uigilemꝰ:
qui nunquã melius uincitur.
nisi cum raptor ex terioramat᷑
Una quippe & summa ẽ ꝓbatio
caritatis: si & ipse diligitur qui
aduersatur. Hinc est qͦd ipsa
ueritas. & crucis patibulũ sustino:
et tamen ipsis suis ꝑsecutorib
affectum dilectionis impendit
dicens. Pater ignosce illis: qͥa
nesciunt qͥo faciunt. Quid gͦ
mirũ si inimicos diligant dis¬
cipuli dum uiuunt. qͣndo et
tunc inimicos diligit magister
cum occiditur: Cnus dilectio.¬

Expanded text:
contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coepeus a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecutoribus affectum dilectionis impendit, dicens: Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quid ergo mirum si inimicos diligant discipuli dum vivunt, quando et tunc inimicos diligit magister cum occiditur? Cujus dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
& inuenietis. Bis in sco euangłio
legitur. quia dñs iussit ut ad pis¬
candũ retia mitterentur: ante pas¬
sionem uidelicet. & post resurrectio¬
nem. Sed priusquã redemptor nrͣ
pateretur & resurgeret. mittiqͥdẽ
rete. ad piscandũ iubet. sed utrũ
in dexteram an insiistrã mitti
debuisset ñ iubet: post resurrec¬
tionem uero discipulis apparens.
mitti rete in dexteram iubet In
illa piscatione tanti capti sunt
ut retia rumperent᷑: in ista autẽ
et multi capti sunt. & retia rupta

Expanded text:
et invenietis. Bis in sancto Evangelio et invenietis. Bis in sancto Evangelio legitur, quia Dominus jussit ut ad piscandum retia mitterentur, ante passionem videlicet, et post resurrectionem. Sed priusquam Redemptor noster pateretur et resurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dexteram, an in sinistram mitti debuisset, non jubet; post resurrectionem vero discipulis apparens, mitti 1542 rete in dexteram jubet. In illa piscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur; in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ inerant: in mari laborabant.
uia autẽ redemptor nr̃ iam cor inͣ¬
ruptionem carnis excesserat. post
resurrectionẽ suam in littore sta¬
bat: acsi ipsum resurrectionis suȩ
mysteriũ rebus discipulis loque¬
retur dicens. Iam uobis in mari
non appareo: quia uobiscum in
ꝑturbationis fluctib non sum:
Hinc est qͦd in alio loco post resur¬
rectionẽ suam eisdem discipulis
dicit. Hȩc sunt uerba quȩ locutꝰ
sum ad uos: cum adhue essem
uobcũ. Neq enim cum ipsis ñ
erat: quib p̾sens corporalit᷑ appa¬
rebat. Sed tamen iam se esse cũ
ipsis denegabat: a quorũ mortali
corpore carnis immortalitate.
distabat. Qd illic cum ipsis posi¬
tus fatetur non se esse cum ipsis:
hoc quoq hic situ corporis indi¬
cat. cum adhuc nauigantibus
esse se iam in littore demonstrat
facta est autẽ discipulis piscatio¬
nis magna difficultas: ut magistro
ueniente. fieret admirationis mag.¬
na sublimitas. Qꝓtinus dixit
Mittite in dexteram nauigii rete:

Expanded text:
itae inerant, in mari laborabant. Quia autem Redemptor noster jam corruptionem carnis excesserat, post resurrectionem suam in littore stabat. Ac si ipsum resurrectionis suae mysterium rebus discipulis loqueretur, dicens: Jam vobis in mari non appareo, quia vobiscum in perturbationis fluctibus non sum. Hinc est quod alio in loco post resurrectionem suam eisdem discipulis dicit: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum . Neque enim cum ipsis non erat quibus praesens corporaliter apparebat, sed tamen jam se esse cum ipsis denegat, a quorum mortali corpore carnis immortalitate distabat. Quod illic cum ipsis positus, fatetur non se esse cum ipsis, hoc quoque hic situ corporis indicat, cum, adhuc eis navigantibus, esse se jam in littore demonstrat. 3. Facta est autem discipulis piscationis magna difficultas, ut magistro veniente fieret admirationis magna sublimitas. Qui protinus dixit: Mittite in dexteram navigii rete,
Abbreviated transcription (Latin):
Dormiebat corꝑe sicuti ad pu¬
teum de itinere lassus. uel
fatigatus sedebat: demon¬
strans quia uere humanum
portabat corpus. quod corrup¬
tibile induerat. Ipso corꝑe
dormiebat: deitate uero con¬
citabat mare. et iterum de¬
placabat. Undecima.

Expanded text:
dormiebat corpore sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans quia vere humanum portabat corpus, quod corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare et iterum deplacabat. Dorm
Abbreviated transcription (Latin):
um celebramus.
unc enim puer prius¬
quam sciret uocare pa¬
trem aut matrem. sicut de illo
fuerat prophetatum. accepit
uirtutem cdamasci et spolia
samarie: idest andequam. per
humanam. carnem humana
uerba ꝓferret. accepit uirtu¬
tem damasci. illud scilicet un¬
de clamascus presumebat. In
diitiis quippe ciuitas illa
scd̃m. seculum florens: aliqͣn¬
do presumpserat. In diuitus
autem principatus auro defer¬
tur: quod xp̃o magi supplicit̾
obtulerunt. Spolia uero sama.¬
namq: pro idolatria posita
est. Illic enim. populus isrł a
uersus a domino: ad idola co¬
lencla conuersus est.

Expanded text:
um celebremus. Tunc enim puer, priusquam sciret vocare patrem aut matrem, sicut de illo fuerat prophetatum, accepit virtutem Damasci, et spolia Samariae : id est, antequam per humanam carnem humana verba proferret, accepit virtutem Damasci, illud scilicet unde Damascus praesumebat. In divitiis quippe civitas illa secundum saeculum florens aliquando praesumpserat. In divitiis autem principatus auro defertur, quod Christo Magi suppliciter obtulerunt. Spolia vero Samanamque pro idololatria posita est. Illic enim populus Israel aversus a Domino, ad idola colenda conversus est.
Abbreviated transcription (Latin):
in eccłia coram alta¬
antequam feriretur. cum
se audisset inquiri amiliti¬
bus qui ad hoc uenerant.
in turba clericorum et mo¬
nachorum uociferantibus.
ubi est archiep̃c: occurrit eis
ex graclu quem ex magna
parte ascenderat: uultu in¬
trepido clicens.Ecce ego.Quid
uultis.Cui unus funestoꝵ
militum: in sp̃ti furoris in¬
tulit. Ut modo moriaris. Im¬
possibile est enim: ut ulte¬

Expanded text:
 est, coram altaantequam feriretur, cum se audisset inquiri, militibus qui ad hoc venerant in turba clericorum et monachorum vociferantibus: « Ubi est archiepiscopus? » occurrit iis e gradu quem ex magna parte ascenderat, vultu intrepido dicens: « Ecce ego, quid vultis? » cui unus funestorum militum in spiritu furoris intulit: « Ut modo moriaris, impossibile enim est ut ulte
Abbreviated transcription (Latin):
ge filium suum misit d̾s
in mundum. non quia ip̃e
legi quicquam debeat. qui
unus magister nr. unus
est legislator et iudex: sed
ut eos qui sub lege positi. le¬
gis onera portare nequiuerãt
sua. compassione iuuaret. ac
de seruili conditione que sub
lege erat ereptos. in adoptio¬
nem: filiorum que ꝑ gram
est sua largitate reduceret.

Expanded text:
ge, Filium suum misit Deus ge, Filium suum misit Deus in mundum: non quia ipse legi quidquam debeat, qui unus magister noster, unus est legislator et judex, sed ut eos qui sub lege positi legis onera portare nequiverant, sua compassione juvaret, ac de servili conditione, qui sub lege erant, ereptos in adoptionem filiorum, quae per gratiam est, sua largitate reduceret.
Abbreviated transcription (Latin):
ec sunt sestiuitatis ho¬
dierne gaudia uene¬
randa. hec sacre sollempnitaᷤ
diei. hec illa suꝑne pietatis
munera sacroscã: que fideli¬
um mentib commendans
apostolus ait. quia ubi uenit
plenitudo temꝑis. misit d̾s
filium suum factum ex mu¬
liere factum sub lege. ut eos
qui sub lege erant redimeret:
ut adoptionem filiorum reci¬
peremus. Magna quippe dis¬
pensatione pietatis ad redẽp¬
tionem generis humtani. d̾s
non archangłm. sed filium suũ
unigenitum mittere dignatꝰ
est: quem quia indiuinitatiᷤ
sue substantia uidere nequi¬
uimus. magna rursum di¬
lectionis arte prouidit. ut
hunc factum ex muliere. hoc
est ex materne carnis substã¬
tia sine uirili admixtione
conceptum ad humanos ue¬
tum hominem ꝓferret aspe¬
ctus: qui indiuina uirtute ac
substantia manens ꝑ om̃ia
quod erat. ueram nature mor¬
talis infirmitatem quam nõ
habebat indueret. Et ut nobi ᷤ
necessariam obediendi iur¬
tutem precipuo cõmenda¬
ret exemplo. factum sub le¬

Expanded text:
unt festivitatis hodiernae gaudia veneranda, haec sacrae solemnitas diei, haec illa supernae pietatis munera sacrosancta, quae fidelium cordibus commendans Apostolus ait: Quia, ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus . Magna namque dispensatione pietatis ad redemptionem generis humani Deus non archangelum, sed Filium suum unigenitum mittere dignatus est. Quem quia in divinitatis suae specie videre nequimus, magna rursum dilectionis arte providit ut hunc factum ex muliere, hoc est ex maternae carnis substantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret aspectus: qui in divina virtute ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat, indueret. Et ut nobis necessariam obediendi virtutem praecipuo commendaret exemplo, factum sub le
Abbreviated transcription (Latin):
anctam uenerancdã¬
q presentis festi me¬
moriam. paucis quidem. uer¬
bis euanglista comprehen¬
dit: sed non paura. celestis
misterii uirtute grauidam
reliquit. Ex posita namq na¬
tiuitate dñica. cuiꝰ gaudia
mox angłi dignis głe lau¬
dib extulerunt. pastores de¬
uota uisitatione celebrarũt.
omnes qui tunc audiere mi¬
rati sunt: nos quoq pro mo¬
Alulo ñro prout potuimus
proxime domino largiente. con¬
gruis missarum ymnorumq
sollempniis exegimus: subiun¬
xit atq ait. Et postquam con¬
summati sunt dies octo ut
circumcideretur puer. uocatũ
est nomen eius ih̾c: quod uo¬
tatum est ab angło. priusqͣm

Expanded text:
anctam venerandamque praesentis festi memoriam paucis quidem verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos quoque pro modulo nostro, prout potuimus, Christo Domino largiente, congruis missarum hymnorumque solemniis exegimus, subjunxit atque ait: Et postquam consummati sunt dies octo ut circumcideretur puer, vocatum est nomen ejus Jesus, quod vocatu
Abbreviated transcription (Latin):
orationũ. & ieuiniorũ studiositaᷤᷤ
tam desiderata sacrorũ: ut infir
mato stomacho lacessitus. uix
subsistere procul dubio uideret᷑.
Nam cũ quodã tempore. incisio¬
nem uitaliũ. quã dicunt greci
sincopin pateretuꝵ crebrisq an¬
gustus ꝑ horarũ mom̃ta adexitũ
ꝓpinquaret. ac nisi eum fr̃s fre¬
quenter cibo reficerent. uitalisẽi
sp̃s funditus intere ipi uideretur:

Expanded text:
oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem vitalium, quam Graeciicunt, pateretur, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur
Abbreviated transcription (Latin):
uersatus est tempore flere
ac lugere nequiuerunt. qͥa
iam secum etiam corꝑaliter
eum quem sp̃ualiter lilexe

Expanded text:
ersatus est tempore, flere ac lugere nequiverunt, quia jam secum etiam corporaliter eum quem spiritualiter dilexe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter nomen xp̃i faciant. idest
ꝓpter iustitiam. sed ꝓpter inqͥta¬
tem suam: Hȩc questio ita soluit᷑:
si eomodo intelligamꝰ dictum. hȩc
om̃ia facient uob̃ ꝓpter nomen
meũ. ut totum referatur ad iustos.
tanquã dictũ sit. hȩc om̃ia patie¬
mini ab eis ꝓpter nomen meum:
ut hoc sit facient uobis. quod est
patiemini ab eis. Aliud euangł¬

Expanded text:
er nomen Christi faciunt, id est, non propter justitiam, sed propter iniquitatem suam? Haec quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis, quod est, patiemini ab eis. Si a
Abbreviated transcription (Latin):
non est seruus maior dño suo. Si
me ꝑsecuti sunt: & uos ꝑsequent᷑
Si sermonẽ meũ seruauerunt: &
ur̃m seruabunt. Dicendo autẽ
non est seruus maior dño suo:
nonne euidenter ostendit quẽ ad¬
modũ intelligere debeamꝰ qͦd su¬
perius dixerat iam non dicam uos
seruos: Ecce enim seruos eos esse¬

Expanded text:
ervus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt. Dicendo autem, Non est servus major domino suo, nonne evidenter ostendit quemadmodum intelligere debeamus quod superius dixerat, Jam non dico vos ser
Abbreviated transcription (Latin):
illum ꝑtinentẽ ad timorẽ quem
foras caritas mittit. esse intelligen¬
dũ ubi dictũ est um ñ dieo uosseruos.
hie autem ubi dr̃. non est seruus
maior dño suo. si me ꝑsecuti sunt
& uos ꝑsequentur. illum signifi¬
cari seruum ꝑtinentẽ adtimorẽ
castum qui ꝑ manet in scłm sełi¬

Expanded text:
illum pertinentem ad timorem quem foras charitas mittit , esse intelligendum, ubi dictum est, Jam non dico vos servos: hic autem ubi dicitur, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur, illum significari servum pertinentem ad timorem castum, qui permanet in sae
Abbreviated transcription (Latin):
de cęlo & tempestates. Ecce mae¬
qualitas aeris. Quia ergo om̃ia
consummanda sunt: ante con¬
sũmationem om̃ia ꝑturbantur.
& qui incunctis delinquimus.
in cunctis ferimur: ut impleat᷑
quod dicitur. Iugnauit pro eo
orbis terrarũ. contra insensatos.
m̃ia naniq que ad usum uitȩ xiͣi¬
Accȩpimꝰ: ad usum conuertimus
culps. Sed euncta quȩ ad usum
prauitatis infleximꝰ: ad usũ nob
unrtuntur ultionis. Tranquillita¬
tem quippe humans pacis: ad
usum uertimꝰ uanȩ securitatis.
Peregrinationẽ terrȩ: pro habitatio.¬
ne dileximꝰ patris. Salutem corpo¬
rum: redegimus in usum uitiorum
Ubertatis abundantiã: non ad
necessitatem carnis. sed ad ꝑuersita¬
tem intorsim̾ uoluptatis. Ipsa seit
na aeris: ad amorem nobis seruire.
coegimus terrens delectationis.
Iure igitur restat. ut simul nosom¬
nia feriant. quȩ simul om̃ia uicus
nr̃is male subacta seriuebant: ut
quot prius in mundo incolumes

Expanded text:
de coelo et tempestates, ecce inaede coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum vitae accepimus ad usum convertimus culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis infleximus ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae; salutem corporum redegimus in usum vitiorum; ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delectationis. Jure ergo restat ut simul nos omnia feriant, quae simul omnia vitiis nostris male subacta serviebant, ut quot prius in mundo incolumes
Abbreviated transcription (Latin):
motus magni erunt ꝑloca. et
pestilentiȩ & fames. terroresque
de cȩlo & signa magna erunt:
uel sicut in quibdã codicib in¬
uenitur. terroresq de cęlo. et
tempestates: atq post subditur. &
signa magna erunt. Ultimã tribu¬
latio multis tribulationib p̾uenitur.
& ꝑ erebra mala que. preueniunt.
indicantur mala ꝑpetua que. sub¬
sequuntur. Et ideo post þella et
seditiones ñ statim finis: qͥa multa
debent mala precurrere. ut malũ
ualeant sine fine nuntiare. xͣi¬
ed cum tot signa ꝑturbationis di¬
cta sint. oportet ut eorum consi¬
derationẽ breuiter ꝑ singula ꝑstrin¬
gamꝰ: quia necesse est. ut alia e celo
alia e terra. alia ab elementis. alia
ab hominib patiamur. Ait enĩ
Surget gens contra gentẽ. Eece
ꝑturbatio hominũ. Erunt terrae.
motus magni ꝑ loca. Ecce respectꝰ
ire desuꝑ. Erunt pestilentiȩ Ecce
inequalitãs eorporũ. Erit fames
Ecce sterilitas terre: Terroresq

Expanded text:
motus magni erunt per loca, et motus magni erunt per loca, et pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque
Abbreviated transcription (Latin):
uia longius ab urbe.
digressi sumus: ne ad
reuertendum nos tar¬
dior hora prepediat.
necesse est ut expositio¬
nem scĩ euangłui breuior sermo
transeurrat. Dñs ac redemptor nr̃
perituri mundi precurrentia
mala denuntiat: ut eo minus
ꝑturbent uenientia. quo fuerint
prescita. Minus enĩ iacula feriunt:
quȩ preuidentur. & nos tolerabi¬
lius mundi mala suscipimus:
si contra hec ꝑ p̾scientie. clipeum
munimur. Eece & enim dicit
Cum audieritis prȩlia & seditio¬
nes: nolite terreri. Oportet pͥmũ
hȩc fieri: sed nondũ statim finis.
Pensanda sunt uerba redẽptoris
nr̃i: ꝑ quȩ nos aliud interius.
aliud exterius passuros denun¬
tiat. Bella quippe ad hostes ꝑ¬
tinent: seditiones ad ciues. Ut
ergo nos indicet interius exteriꝰ¬
q turbari: aliud nos fatetur
ab hostib aliud ã fr̃ib ꝑpeti: xͣ¬
ed his malis p̾uenientib quia ñ
statim finis sequatur adiungit
Surget gens contra gentẽ & reg¬
num aduersus regnum: & terrȩ

Expanded text:
uia longius ab urbe digressi sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et terrae
Abbreviated transcription (Latin):
facient uobis ꝓpter nomen nieum:
quia nesciunt eum qui misit me:
Que om̃ia facient. nisi quȩ. dixi:
odio habebunt scilicet & ꝑsequent᷑.
sermonẽq conteninent: Qm̃ si
sermonẽ non seruarent eorum.
nec tamen odissent eos. neq ꝑse¬
querentur. uel etiam si odissent.
nec tamen ꝑsequerentur: non om̃ia
facerent. Hec autẽ om̃ia facient
uob ꝓpter nomen meũ. quid est
aliud dicere. quã me in uob̃ odio
habebunt. me in uob̃ ꝑsequent᷑.
& sermonẽ ur̃m quia m̃s est. ideo
ñ seruabunt: Hec enim om̃ia
facient uob̃ ꝓpter nomen meũ:¬

Expanded text:
facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. Quae omnia facient, nisi quae dixit, odio habebunt scilicet, et persequentur, sermonemque contemnent? Quoniam si sermonem non servarent eorum, nec tamen odissent eos, neque persequerentur; vel etiamsi odissent, nec tamen persequerentur: non omnia facerent. Haec autem omnia facient vobis propter nomen meum, quid est aliud dicere, quam, me in vobis odio habebunt, me in vobis persequentur, et sermonem vestrum, quia meus est, ideo non servabunt? Haec enim omnia facient vobis p
Abbreviated transcription (Latin):
bonis & modestis. sed etiam disco¬
lis. Hec est enĩ gratia: si ꝓpter
conscientiam dĩ sustinet quistri¬
stitias patiens iniuste. Quȩ enĩ
gloria est. si peccantes & colaphita¬
ti suffertis: Sed si benefacientes &
apud dm̃. In hoc enim uocati
estis: quia & xp̃e passus ẽ ꝓ uobiᷤ.
relinquens uob̃ exemplum: ut
sequamini uestigia eius. Nui pec

Expanded text:
bonis et modestis, sed etiam dyscolis. haec est enim gratia, si propter conscientiam dei sustinet quis tristitias, patiens iniuste. quae enim gloria est, si peccantes punimini et suffertis? sed si bene facientes papud deum. in hoc enim uocati estis: quia et Christus passus est pro nobis, relinquens uobis exemplum, ut sequamini uestigia eius. Et
Abbreviated transcription (Latin):
bito in paiienento: et firis
genib ante dei uultum. pro¬
uolutus. orat suppliciter ge¬
mens atq suspirans. ut sua
benignissima pietate pro¬
uideat pastorem. qui regat

Expanded text:
bito in pavimento, et fixis genibus ante Dei vultum provolutus, orat suppliciter gemens, atque suspirans, ut sua benignissima pietate provideat pastorem, qui regat
Abbreviated transcription (Latin):
iabolus enim & si aliq̃ndo dubita¬
uit cũ diceret. si filiuses mitte ce
deorsum: tamen uł sero cognouit
& discessit abeo. Cognouerunt &
dȩmones qui dicebant. Nouimus
quis sis filius dĩ. Qd uenistiante.
tempꝰ torquere. nos: & ideo uenis¬
se cognouerunt: quia p̃cognitũ
habebant esse uenturũ. Principes
autẽ scłi non cognouisse quo maio¬
re possumꝰ quã apłics sententię
ꝓbare docum̃to: Si enĩ cognouis¬
sent: nũquã dñm mauestatis cru¬
cifirissent. Demonũ enĩ malitia.
facile etiam occulta dephendit.
At uero qui scłarib uanitatibus
occupantur: scire diuina ñ posst̾
bene autẽ sibi diuiserunt euangłi¬
stȩ. ut sc̃e matheus iosepli ab angło
moneri indicaret ne dimitteret.
mariã: lucas illi euangłista testimo.¬
nium referret. qͦd ñ conuenissent
Hinc ipsa maria fatitur cũ dicit
angło. Quomꝰ fiet istud. qm uirũ
ñ cognosco. Sed & ipst sẽs lucas uir¬
ginem declarauit dicens & nom̃ uir

Expanded text:
iabolus enim etsi aliquando dubitauit, cum diceret: si filius dei es, mitte te deorsum, tamen uel sero cognouit et discessit ab eo. cognouerunt et daemones, qui dicebant: \'nouimus qui sis, Iesus, filius dei. quid uenisti ante tempus torquere nos?\' et ideo uenisse cognouerunt, quia praecognitum habebant esse uenturum. principes autem saeculi non cognouisse, quo maiore possumus quam apostolicae sententiae probare documento: si enim cognouissent, numquam dominum maiestatis crucifixissent? daemonum enim malitia facile etiam occulta deprehendit, at uero qui saecularibus uanitatibus occupantur scire diuina non possunt. Bene autem sibi diuiserunt euangelistae, ut sanctus Matthaeus Ioseph ab angelo moneri induceret ne dimitteret Mariam, Lucas illic euangelista testimonium ferret quod non conuenissent, hic ipsa Maria fateretur, cum dicit angelo: quomodo fiet istud, quoniam uirum non cognoui? sed et ipse sanctus Lucas uirginem decl
Abbreviated transcription (Latin):
destinato incũbebat eccłẽ. cum
populus ad seditionẽ in petendo
sedandȩ seditionis. ne. populus
ciuitatis in perieulũ sui conuer¬
teretun: perrerit ad eccłam
Ibiq cum alloqueret᷑ plebem
subito uar fertur infaintis in po¬
palo sonusse ambrosiũ ep̃m. ita¬
ut qui antea turbulentissime
dissidebant. quia & arriani sibi
& catholici sibi ep̃m cupiebant
suꝑatis alteris ordinari. repente.
in hunc unum mirabili q incre.

Expanded text:
destinato, incubabat Ecclesiam cum destinato, incubabat Ecclesiam cum populus ad seditionem surgeret in petendo sedandae seditionis, ne populus civitatis in periculum sui verteretur, perrexit ad Ecclesiam: ibique cum alloqueretur plebem, subito vox fertur infantis in populo sonuisse Ambrosium epiita qui antea turbulentissime dissidebant, quia et Ariani sibi t Catholici sibi episcopum cupiebant, superatis alterutris, ordinari, repente in hunc unum mirabili et incre
Abbreviated transcription (Latin):
minũ de terris ad celũ erigerent
Postea uero eũ adoleuissit &ẽet
in urbe. roma constitutus cum
matre uidua & sorore quȩ uir¬
ginitatẽ fuerat um ꝓfessa comite
alia uirgino. cuiꝰ iuirginis nom̃
candida. & ipsa enisdẽ ꝓfessionis.
quȩ nune cartagine degit iam
anus: cum uideret sacerdotibus
a domestica sororis uł matris
manus osculari. ipse ludens offe¬
rebat. dexteram dicens. & sibi fieri¬
oportere:. siquidẽ se ep̃m futurũ
esse memorabat. iiͣ¬
oquebatur enĩ in illo sp̃s dñi..i
qui illum ad sacerdocium nutrie¬
bat. Illa uero ut adolescentẽ et
crescentem: quid diceret respuebat.
Sed postquã edoctus liberał ib
disciplinis ex urbe egressus est.
ꝓfessusq in auditorio p̃fecturȩ
pretoru. ita splendide causas
ꝑorauit: ut eligeretur a uiro illu¬
stri probo tunc p̃fecto precorii
ad consilium tribuendũ. Postquã
consularitatis suscepit insignia.
ut regeret liguriam. emiliamq

Expanded text:
minum de terrenis ad coelum erigerent. minum de terrenis ad coelum erigerent. 4. Postea vero cum adolevisset, et esset in urbe Roma constitutus cum matre vidua et sorore, quae virginitatem jam fuerat professa, comite alia virgine, cujus virginis soror Candida, et ipsa ejusdem professionis, quae nunc Carthagine degit jam anus; cum videret sacerdotibus a domestica, sorore, vel matre manus osculari, ipse ludens offerebat dexteram, dicens et sibi ioportere, siquidem episcopum se futurum esse memorabat; loquebatur enim in illo Spiritus Domini, qui illum ad sacerdotium nutriebat: illa vero ut adolescentem et nescientem quid diceret, respuebat. 5. Sed postquam edoctus liberalibus disciplinis, ex Urbe egressus est, professusque in auditorio praefecturae praetorii, ita splendide causas peroravit; ut eligeretur a viro illustri Probo, tunc praefecto praetorii, ad consilium tribuendum. Post haec consularitatis suscepit insignia, ut regeret Liguriam, Aemiliamqu
Abbreviated transcription (Latin):
Giton posito in acdministratione. Leiͣ¬
p̃fecture. galliarum. patre eius am.¬
brosio: natus ambrosus est. Qui
infans marea p̾torii incuna po¬
situs cum dormiret. aꝑto ore subi¬
to examen apum adueniens faciem
eius atq ora compleuit: ita ut
ingrediendi in os egrediendiq
frequentarent uices. Que pater
qui ꝓpterea cum matre uł filia
deambulabat. ne abigerentur ab
ancilla que curã nutriendi infantiᷤᷤ
susceperat ꝓbans. sollicita enim
erat ne infanti nocerent: ex pec¬
tabat paterno affectu quo fine.
illuo miraculũ clauderetur nͣ¬
t ille post aliquandiu euolantes.
in tantam aeris altitudinẽ suble.¬
uate sunt: ut humanis oculis
minime cenerent᷑. Quo facto:
territus pater ait. Si uirerit in¬
fantulus iste: aliquid magnierit
Oꝑabatur enĩ iam cunc d̾ns in
seruuli sui infantia: ut implert᷑
qͦd seriptum est. Faui mellis ser.¬
mones boni. Illud enĩ examen
apum seriptorũ ipsius nobis
gnerauit fauos: qui celestia do¬
na adnuntiarent. & mentes ho¬

Expanded text:
gitur posito in administratione praefecturae Galliarum patre ejus Ambrosio, natus est Ambrosius. Qui infans in area praetorii in cuna positus, cum dormiret aperto ore, subito examen apum adveniens, faciem ejus atque ora complevit; ita ut ingrediendi in os, egrediendique vices frequentarent. Quae pater, qui propter cum matre vel filia deambulabat, ne abigerentur ab ancilla, quae curam nutriendi infantis susceperat, prohibens sollicita enim erat ne infanti nocerent exspectabat patrio affectu, quo fine illud miraculum clauderetur. At illae post aliquamdiu evolantes, in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis minime viderentur. Quo facto territus pater ait: Si vixerit infantulus iste, aliquid magni erit. Operabatur enim jam tunc Dominus in servuli sui infantia, ut impleretur quod dictum est: Favi mellis sermones boni ; illud enim examen apum scriptorum ipsius nobis generabat favos, qui coelestia dona annuntiarent, et mentes ho
Abbreviated transcription (Latin):
solari quia non sunt: idest
uoluit consolari quia sunt. Si
idcirco uoluit consolari quia
sunt: quomodo uoluit flere
quast illos qui non sunt: S
ut compenclio iam diuersi ta¬
tum causa reddatur: concli¬
tio a matre defletur. sed spe
glorie consolatio humana. cõ¬

Expanded text:
solari, quia non sunt, id est, solari, quia non sunt, id est, noluit consolari quia sunt. Si idcirco noluit consolari quia sunt, quomodo voluit flere quasi illos qui non sunt? Sed ut compendio jam diversitatum causa reddatur, conditio a matre defletur, sed spe gloriae consolatio humana con
Abbreviated transcription (Latin):
tari. uociferentur ad deum.
ontulit martyriũ .uiiͨ¬
laudem: quib negaueit
natura sermonem. Licuit san¬
guine clamare: quib nar
cum domino colloquia: quib
humana negata sunt u̾ba
Sed enim occsis in nocenti¬
bus istis⁊ impleta sunt pro¬
phetie uerba. dicentis. Nox
in rama audita est flerus ⁊
plorationis. rachelis flentis
filios suos : et noluit conso¬
lari quia non sunt. Nachelẽ
primo eccł̾ie esse ꝑsonam. ne
mo qui abnuat: nemo qui
aliud contr. uerĩtatem defen¬
dat. Sed auo in illa diuersa:
conspicio: fletus. et consolatio¬
nis contemptus. Si enim fle¬
uit. cur consolari contempsit:
Aut si consolari contempsit.
cur fleuit.Aut quomodo cõ¬
petit consolari noluisse. cui cõ¬
pecit flesse. cum aut flere no
debuit. que consolari contemp¬
sit. aut consolari debuit que¬
non flere non potuit: cum ma¬
nifestum sit fletus consola¬
tione tergi:Uel certe curin¬
cliguit flerez: que non indigu¬
it consolationis sermone: S
noluit inquit scriptura. con¬

Expanded text:
tari vociferentur ad Deum. ontulit martyrium laudem, quibus negaverat natura sermonem. Licuit sanguine clamare, quibus narrcum Domino colloquia, quibus humana negata sunt verba. Sed enim occisis innocentibus istis, impleta sunt prophetiae verba dicentis: Vox in Rama audita est fletus et plorationis, Rachelis flentis filios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Rachelem primo Ecclesiae esse personam, nemo est qui abnuat, nemo qui aliud contra veritatem defendat. Sed duo in illa diversa conspicio, fletus et consolationis contemptus. Si enim flevit, cur consolari contempsit? Aut quae consolari contempsit, cur flevit? Aut quomodo competit consolari noluisse, cui competit flesse? Cur autem flere non debuit, quae consolari contempsit? aut consolari debuit, quae flere non potuit, cum manifestum sit fletus consolatione tergi? Vel certe cur indiguit flere, quae non indiguit consolationis sermone? Sed noluit, inquit Scriptura, con
Abbreviated transcription (Latin):
quem sibi ad manducandũ
subripere: poterat. dieb certis
benedicto panem ferebat. Ad
cundẽ uero specum a romani
cella iter non erat. qͥa excelsa de¬
suꝑ rupes eminebat: sed ex eadẽ
rupe in longissimo funs religa.¬
tum romanus deponere panẽ
consueuerat. In qua etiam resti
paruum tintinnabulũ inseruit:
ut ad sonum cintinnabuli uir
dĩ cognosceret. quando sibi roma¬
nus panem preberet. que eriens
acciperet. Sed antiquus hostis
unius caritati inuidens. alteriꝰ
refectioni: cum quadã die sub¬
mitti panem conspiceret. iactauit
lapidem: & tintinnabulũ fregit

Expanded text:
quem sibi ad manducandum quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit