comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illã parentis. Sic itaq in cassũ ꝓpͥos fundit labores: ac frau¬
dis sue p̃cio multat᷑. Unde & iheremias ait. Clamauit
ꝑ dic & congregauit que ñ peꝑit: id est. oua cong̃gauit
& olamauit quasi oua sue fraudis effota :̃ s ludit oꝑam:
quia impenso labore alii educit. quos ipsa diut᷑ne fotu
sedulitatis animauerit. Huiꝰ imitator. ẽ diabolꝰ. qui ge¬
nerationes creatoris et̃m raꝑe contendit : & siqͦs insipien¬
tes & sensꝰ ppͥi carentes uigore potuerit congregare
fouens eos illecebris corporalib : ubi pͥmũ uox xp̃i par¬
uulis fuerit in fusa. discedunt: atq ad eã se conferunt
matrẽ. que pullos suos sicut auis mat̾no amore cõplectit᷑.
tem fui aliaꝵ ferar generib miscere nescit : s quasi
rex quida. plurimoꝵ dedignat᷑ consortiũ. Qui etiam
cibũ fastidit hesternũ : etiã ipsas sue esce reliqͥas auersat᷑.

Expanded text:
illam parentis. itaque incassum proprios fundit labores ac frauillam parentis. itaque incassum proprios fundit labores ac fraudis suae pretio multatur. unde et Hieremias ait: clamauit perdix et congregauit quae non peperit, id est oua congregauit et clamauit quasi ouans suae fraudis effectu, sed ludit operam, quia inpenso labore alii educit quos ipsa diuturnae fotu sedulitatis nouerimus. huius imitator est diabolus, qui generationes creatoris aeterni rapere contendit, et si quos insipientes et sensus proprii carentes uigore potuerit congregare fouens eos inlecebris corporalibus, ubi primum uox Christi paruolis fuerit infusa, discedunt atque ad eam se conferunt matrem, quae pullos suos sicut auis materno amore conplectitur.  aliarum ferarum generibus miscere se nescit, sed quasi rex quidam plurimorum dedignatur consortium. qui etiam cibum fastidit hesternum, etiam ipsas suae escae reliquias auersatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uude ne in te qͦ crudelitatis tue uertat᷑ immanitas. Pi¬
gerasinꝰ. & expositus ad p̃dam. sensuq cardior: qͥd aliud
docet. nisi nos uiuaciores eẽ debere. nec desidia corporiᷤᷤ
amimiq pigrescere.⁊ confugereq ad fidem. que onera
grauia alleuiare consueuit Fraudulenta uulpis
foueis se latibulisq dimergens: nonne indiciũ ẽ. infru¬
ctuosum eẽ animal. odioq dignũ: ppt̃ rapinã. despectũ
ꝓpt̃ infirmitatẽ.⁊ & ido in cautũ sue salutis. dũ insidiat᷑
alienis :  Perdicẽ astutã. que aliena oua diripit. hocẽ
ꝑdicis alteriꝰ. & corꝑe fouet suo: s fraudissue fructum
habere ñ posse. qr cũ eduxerit pullos suos. amittit eos : qr ubi
uocẽ eiꝰ audierĩt que oua geneaauit: relicta ea. adillã se nat᷑ali
quodã munere & amore confert. quã uerã sͥ matrẽ ouoꝵ gene¬
ratione co gnouerint : significantes hancnutͥcis fungi officio:

Expanded text:
vide ne in te quoque crudelitatis tuae vertatur immanitas. Pivide ne in te quoque crudelitatis tuae vertatur immanitas. Piger asinus, et expositus ad praedam, sensuque tardior quid aliud docet, nisi nos vivaciores esse debere, nec desidia corporis animique pigrescere, confugere ad fidem, quae onera gravia allevare consueverit? Fraudulenta vulpes foveis se latibulisque demergens, nonne indicio est infructuosum esse animal, odioque dignum propter rapinam, despectu propter infirmitatem, et ideo suae incautum salutis dum insidiatur aperdicis alterius, et corpore foueat suo, sed fraudis suae fructum habere non posse, quia, cum eduxerit pullos suos, amittit eos, quia, ubi uocem eius audierint quae oua generauit relicta ea ad illam se naturali quodam munere et amore conferunt quam ueram sibi matrem ouorum generatione cognouerint significantes hanc nutricis fungi officio,
Abbreviated transcription (Latin):
& uentris in quẽ deflectunt᷑. solas sequunt᷑ uoluptates. Ca¬
ue ohomo pecoꝵ more curuari: caue ne in aluũ te ñtam
corꝑe. ꝙͣ. cupiditate deflectas. Respice corporis tui formã:
& speciem congruentẽ celsi uigoris assume. Sine. sola ani¬
malia ꝓna pascant᷑. Curce in edendo sternis. ⁊ ipsa quem
natura ñ strauit eᷤ Cur eo delectaris. in quonat᷑e iniuriaẽ:
Cur noctes & dies cibo intꝰ pecor more treno de pasceris:
Cur illecebris corꝑalib deditus. ipsũ te in honoras: ⁊ dum
uentri atq eiꝰpassionib deseruis: Cur intellectũtͥ adius.
quem tͥcreator attͥbuit:  Cur te rum̃tis cõparas. aquib te
uoluit ds segregari dicens. nolite fieri sic̃ equus & mulus
quib ñ est intellectꝰ ᷤ Aut si teedacitas equi intemꝑantia
in freno maxillas tuas. chamoq constringi. Si crudeli¬
tas pascit: feraꝵ hec rabies ẽ: que ꝓpt̾ seuiciã trucidant᷑.

Expanded text:
t uentris, in quem deflectuntur, solas sequuntur uoluptates. cat uentris, in quem deflectuntur, solas sequuntur uoluptates. caue, o homo, pecorum more curuari, caue in aluum te non tam corpore quam cupiditate deflectas. respice corporis tui formam et speciem congruentem celsi uigoris adsume, sine sola animalia prona pascantur. cur te in edendo diuitis ipse, quem natura non strauit? cur eo delectaris in quo naturae iniuria est? cur noctes et dies cibo intentus pecorum more terrena depasceris ? cur inlecebris corporalibus deditus ipsum te inhonoras, dum uentri atque eius passionibus seruis ? cur intellectum tibi adimis, quem tibi creator adtribuit? cur te iumentis comparas, a quibus te uoluit deus segregare dicens: nolite fieri sicut equus et mulus, in quibus non est intellectus? aut si te edacitas equi intemperantim formatos maxillas tuas camoque constringi. si crudelitas pascit — ferarum haec rabies est, quae propter saeuitiam trucidantur
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑am dĩ uerbũ. ut subito de terris oĩa que statuit deus
animantiũ genera ꝓducant᷑: & infuturũ lege p̃scripta
scdm genꝰ sibi simmilitudine uniu̾sa suocedant: ut leoleo¬
nem generet. tigris tigridem. bos bouẽ. eignꝰ cignũ.
aquila aquilã : semel p̃ceptũ : in ꝑpetuũ inoleuit nature.
& ido ministerii sui obsequiũ p̃bere terra ñ desinit: ut
pͥscȩ animantiũ species. reparabili generis successione in
nouas reparent᷑ etates. Sed uis ad usũ hominis deriuare
que genita sunt :  Noli ueritatẽ uniꝰcuiꝰq generis nat᷑e
ꝓpͥe denegare : & multomagis ea ad gr̃ãm aptabis hu¬
manã. Primũ. qr oĩa genera pecoꝵ. bestiaꝵ ac pisciũ.
in aluũ natura ꝓstrauit: ut alia uentre repant. alia
que pedib sustinent᷑ dimissa. magis quadrupedi corporis
gressu uelut affixa terris uideas eẽ qͣm lib̾ari ÷ que quidem
cũ erigendi se ñ habeant facultatẽ. de terra uictũ reqͥrud :¬

Expanded text:
deus animantium genera producantur et in futurum lege praescripta secundum genus sibi similitudinemque uniuersa succedant, ut leo leonem generet, tigris tigridem, bos bouem, cygnus cygnum, aquila aquilam. semel praeceptum in perpetuum inoleuit naturae, et ideo ministerii sui obsequium praebere terra non desinit, ut priscae constitutione species reparaDin feruntur successione m nouas reparentur aetates. sed uis ad usum hominis deriuare quae genita sunt? noli ueritatem unicuique generi naturae propriae denegare, et multo magis ea ad gratiam aptabis humanam, primum quia omnia genera pecorum, bestiarum ac piscium in feruntur natura prostrauit, ut alia uentre repant, alia quae pedibus sustinentur demersa magis quadripedi corporis gressu et uelut adfixa terris uideas esse quam libera, siquidem, cum erigendi se non habeant facultatem, de terra uictum requirunt e
Abbreviated transcription (Latin):
ammã uiuentẽ scdm̃ genꝰ. An nũ ille putauit dicendũ. qͣntũ
spatiũ aeris occupet umbra terre cũ sol recedit a nob̾. diemq
abducit. inferiora axis illuminans: & quẽad modũ in regio¬
nem mundi huiꝰ incidens lune globꝰ eclypsin faciat: Que
qm̃ nichil ad nos: qͣsi nchil ꝓfutura p̃teriit. Uidit hic enim
in sco sp̃u. ñ illas iam martescentes sapientie uanitates se¬
quendas. que reb in ex plicabilib mentẽ nr̃am occupant.
sp̃s quasi uilia despectui habeamꝰ alloquia. ꝓducat inquit
terra anmã uiuentẽ : pecoꝵ bestiaꝵ & reptiliũ. Quid
argim̃tam᷑ alia: ubi euident̃ creat᷑aꝵ cerrestrisi natura

Expanded text:
animam uiuentem secundum genus. at non ille putauit dicendum quantum animam uiuentem secundum genus. at non ille putauit dicendum quantum de spatio aeris occupet umbra terrae, cum sol recedit a nobis diemque abducit inferiora axis inluminans, et quemadmodum in regionem mundi huius incidens lunae globus eclipsis faciat, quoniam quae nihil ad nos quasi nihil profutura praeteriit. uidit enim in sancto spiritu non illas marcescentis iam sapientiae uanitates sequendas, quae rebus inexplicabilibus mentem nostram occupant ls nec spiritus sancti quasi uilia despectui habeamus adloquia. producat inquit terra animam uiuentem pecorum et bestiarum et reptilium. quid argumentamur alia, u
Abbreviated transcription (Latin):
baroꝵ regionib. suffusa atq inua paludib. homines¬
qui sumꝰ quẽadmodũ possumꝰ comp̃hendere. qd̾ impossi¬
manu aquã. & celũ palmo. & uniuersã terrã clausit
mami: Qui statuit montes in libra. & rupes in statera:¬
& nemora in uigo:ᷤ &e infra. Qui tenet girũ terre:
& habitantes in ea sicut locustas. Qui statuit celũ ut
camerã. Quis gͥ equalem cͥ cũ dõ audet scientiã uindi¬
care : ut queds̃ maiestatis sue ẽẽ. ꝓpͥo signauit oraculo.
hec sibi homo ad cognitionẽ suppetere posse p̃sumat :
Terte morses eruditus erat in omni sapientia egiptioꝵ:
s quia sp̃m dĩ accepit. quasi minister dĩ. in anem illã
& usurpatoriã philosophie doctrinã ueritatis ratione
posthabute: & ea descripsit que nr̃e spei accõmoda iudica¬
uit: qđ terrã fecerit ds̃. qđ pduxerit terra iuxta dĩ om̃po¬
tentis imꝑiũ. & oꝑ ationẽ dñi iħu uirgulta de terris. & omnẽ

Expanded text:
barum regionibus, suffusa atque inuia paludibus hbarum regionibus, suffusa atque inuia paludibus humo quemadmodum possumus conprehendere? quod inpossimanu aquam, et coelum palmo, et universam terram clausa manu? Quis statuit montes in libra, et rupes in stateraet nemora in iugo? et infra: qui tenet gyrum terrae et habitantes in ea sicut lucustas, qui statuit caelum ut cameram. quis igitur aequalem sibi cum deo audet scientiam uindicare, ut quae deus maiestatis suae esse proprio signauit oraculo haec sibi homo ad cognitionem suppetere posse praesumat? certe Moyses eruditus erat in omni sapientia Aegyptiorum, sed quia spiritum dei accepit, quasi minister dei inanem illam et usurpatoriam philosophiae doctrinam ueritatis rationi posthabuit et ea descripsit mihi quae nostrae spei adcommoda iudicauit, quod terram fecerit deus, quod produxerit terra iuxta dei omnipotentis imperium operationemque domini Iesu uirgulta de terris et omnem
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Da. & manducabunt : qm̃ hec dicit dñs. Manduca¬
bunt : & relinquent. fides gͥ ur̃a faciet abundare pau¬
peris lingue conuiuiũ: nec uereor ne ieiunia uos ed acio¬
res faciant. quominꝰ repleti & esurientes ac uacui reu̾ta¬
mini : qr scriptũ est. Confirmat iustos dñs: & indieb
famis saturabunt᷑. Multo pulchriꝰ est. ordeaceos panes
ñ erubescere. & apponere qd̃ habeas: qͣm negare. Heliseus
qui sibi nichil reliquit: ppłis abundauit. Heliseus gͦ orde
aceos panes ñerubuit apponere : ñ erubescimꝰ simplices
intelligere creaturas. que simplicib & siis declarantur
uocabulis. Celũ legimꝰ : celũ accipiamꝰ. Terrã legunꝰ:
terrã intelligamꝰ frugiferã. Quid mͥ querere quisit
eius mensure circuitꝰ  quã geometre centũ octognta
milib stadioꝵ estimauer̃t:ᷤ Libent̃ fateor me nescire.
terrai scire. ꝗͣ spatia : que cucũ fuso mari. int̾iectis bar¬

Expanded text:
dit: da et manducent, quoniam haec dicit dominus: manducadit: da et manducent, quoniam haec dicit dominus: manducabunt et relinquent. fides igitur uestra faciet abundare pauperis linguae conuiuium. nec uereor, ne ieiunia uos edaciores faciant, quominus repleti et esurientes ac uacui reuertamini, quia scriptum est: confirmat iustos dominus, et in diebus famis saturabuntur. multo pulchrius est ordeacios panes non erubescere et adponere quod habeas quam negare. Helisaeus, qui sibi nihiaceos panes non erubuit apponere; nos erubescimus simplices intelligere creaturas, quae simplicibus et suis declarantur vocabulis! Coelum legimus, coelum accipiamus: terram legimus, teeius mensura circuitus, quam geometrae centum octoginta milibus stadiorum aestimauerunt? libenter fateor me nescire qterrarum scire quam spatia, quae circumfuso mari, interiectis bar
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ illud. & apparatũ opinare illud conuiuiũ ẽ: in qͦfasiani
aut turturis species apponit᷑. & intꝰ pullꝰ manducat᷑
aut pullꝰ infert᷑. & ostreis ẽ fartus. aut spontilis: aut po¬
culũ bibitur. qđ diuerso colore atq odore in alienosimi¬
tet᷑ sapores. Maritima terrenis: t̾rena marituns far¬
ciunt᷑. Hoc ẽ rep̃hendere ꝓuidentiã creatoris. qui nob̾
ad inctũ om̃ia donauit: qđ ñ illa miscuerit. S hecdul¬
cia pͥmo uident᷑: &. postea fiunt amara. Quo enĩcupi¬
dior fuerit luxuries : eo ꝑniciosior intemꝑantia est.¬
Heliseus aũt amara apposuit: s postea facta st̃ dulcia.
Deniq qui ante in illo mortẽ putabant: postea in eo
suauitatis & uite gr̃am sunt adepti. Neq rursus
formidini est. ne plures uidear inuitasse quã possim pasce¬
re & uobis panis deficiat uerboꝵ meoꝵ: qr & heliseus
etsi merito imitabilis. nobis imitandꝰ fide.⁊ ñ considera¬
Quid dabo hoc in conspectu centũ iuroꝵ:  Et respon¬

Expanded text:
situm illud et accuratum opipare convivium est, in quo phasiani aut turturis species apponitur, et intus pullus manducatur, aut pullus infertur, et ostreis est fartus, aut spondylis: aut poculum bibitur quod diverso colore atque odore in alienos mutetur sapores: maritima terrenis, terrena maritimis farciuntur. Hoc est reprehendere providentiam Creatoris, qui nobis ad victum omnia donavit, quod non illa miscuerit: sed haec dulcia primo videntur, et postea fiunt amara. Quo enim eopiosior fuerit luxuries, eo perniciosior intemHelisaeus autem amara adposuit, sed postea facta sunt dulcia. denique qui ante in illo cibo mortem putabant postea in eo suauitatis et uitae gratiam sunt adepti. neque enim rursus formidini est, ne plures uidear inuitasse quam possum pascere et uobis panes deficiant uerborum meorum, quia et Helisaeus etsi merito inimitabilis nobis imitandus fide non consideraquid dabo hoc in conspectu centum uirorum? et respon
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersos conuertit in lacͥmas. Eidem ꝓbationi de¬
tulit : qd̃ solũ tenuit ex plurimis. nec dimisit. De-¬
niq ꝑturbatꝰ ille quͣ tam manifestũ reundicẽ. neq
odii. neq inimiciciaꝵ. neq inuidie. aut iniurie ali¬
cuiꝰ ꝑoterat obiectione uacuare : crimendiutiꝰ neqͥ¬
uit refellere. Itaq qd erat difficiliꝰ ultionẽ ꝑsecutus est.
qr defensionẽ p̃stare ñ potuit. Quid nos dignũ nr̃o re-¬
ferimꝰ creatori: cuiꝰ cibo uescim᷑: & dissimul amꝰ inui¬
rias : & sepe iniicis dĩ eas quas ado accepimꝰ epulas
exhibemꝰ. Quid agniculis simplictꝰ : qͦs minuscule
paruuloꝵ cõparamꝰ infantie :. Sepe ex his in magno
grege agniculꝰ ꝑ ouilia tota uagat᷑. errata matre: & cũ
eã reꝑire ñ possit. balatu freq̃nti absentẽ incitat. ut re¬
sponsura uocem excitet. & eiꝰ sono errabunda replic&
uestigia. Multis licet uerset᷑ inmilib ouiũ. recognos¬

Expanded text:
universos convertit in lacrymas, fidem probationi deuniversos convertit in lacrymas, fidem probationi detulit, quod solum tenuit ex plurimis, nec dimisit. Denique perturbatus ille, quod tam manifestum rei indicem neque odii neque inimicitiarum neque inuidiae aut iniuriae alicuius poterat obiectione uacuare, crimen diutius nequiuit refellere. itaque quod erat difficilius, ultionem persecutus est, quia defensionem praestare non potuit. quid nos dignum nostro referimus creatori, cuius cibo uescimur? et dissimulamus iniurias et saepe inimicis dei eas quas a deo accipimus epulas exhibemus! Quid agniculis simplicius, quos minusculae paruulorum comparamus infantiae? saepe ex his in magno grege agniculus per ouilia tota uagatus errat a matre et, cum eam repperire non possit, balatu frequenti absentem citat, ut responsurae uocem excitet, quo ad eius sonum errabunda replicet uestigia. multis licet uersetur in milibus ouium, recognos
Abbreviated transcription (Latin):
mori ꝓ dñis. & cõmori cũ dñis sint parati: ᷤ Sepeetiam
necis illatȩ eindentia canes ad redarguendos reos indicia
ꝓdidunt : ut muto eoꝵ testimonio plerunq sit creditũ.
Antiochie ferunt in remotiore parte urbis erepusculo
necatũ urũ: qui canẽ sibi adiunctũ haber&. Milesqͥdã
p̃dandi studio minister cedis extiterat: tectus idem te¬
ne broso adhuc diei exordio in alias partes concesserat.
Iacebat inhumatũ cadauer: frequens erat spectantiũ
uultꝰ : astabat canis questu lacͥmabili. & dm̃i deflebat
erimmã. Forte is qui necẽ intulerat. ut se habet uer¬
sutia humani ingenii. cũ comiersandi in medio au-¬
ctoritate p̃sumpta fidem asscisceret innocentie. circũ
quauit ad fimus. Tc̃ canis seq̃strato paulisꝑ questudo¬
loris. arma ultionis assumpsit: atq app̾hensũ tenuit:
& uelut epylogo qͦdam miserabile carmen immurm̃ans.

Expanded text:
mori pro dominis, et commori cum dominis sint parati? Saepe etiam mori pro dominis, et commori cum dominis sint parati? Saepe etiam necis illatae evidentia canes, ad redarguendos reos indicia prodiderunt; ut muto eorum testimonio plerumque sit creditum. 24. Antiochiae ferunt in remotiori parte urbis crepusculo necatum virum, qui canem sibi ' adjunctum haberet. Miles quidam praedandi studio minister caedis exstiterat: tectus idem tenebroso adhuc diei exordio in alias partes concesserat: jacebat inhumatum cadaver, frequens spectantium vulgus astabat, canis questu lacrymabili domini deflebat aerumnam. Forte is qui necem intulerat, ut se habet versutia humani ingenii, quo versandi in medio auctoritate praesumpta fidem adscisceret innocentiae, ad illquavit ad funus. Tum canis sequestrato paulisper questu doloris, arma ultionis assumpsit atque apprehensum tenuit et velut epilogo quodam miserabile carmen immurmurans
Abbreviated transcription (Latin):
coniunctiones contexerent: hocnat᷑ali canis eruditione
comp̃hendere facile poterit estimari. Nam ubi uestigi¬
um leporis. ceruiue reppererit. atq ad diuerticulum
semite uenerit. & qͦddã uiae compitũ. qd̾ partes in
plurimas scindit᷑ : obuiat iens singłaꝵ semitais exor¬
dia : tacitus secũ ipse ꝑtractat. & uelut syllogisticã
uocem sagacitate colligendi odoris emittens. aut in
hanc partẽ inquit deflipcit aut in illam : aut certe in
contulerit. Quod homines uix ꝓlixa composite artis
meditatione componunt. hoc canib ex natura suppe-¬
tit: ut ante mendaciũ dep̃hendant: & postea falsitate
repudiata. inueniant ueritatẽ. Donne totos dies
contert̃ philosophi. ꝓpositiones sibi in puluerẽ diuidẽ¬
dacio congruentes: & sic in eam relictam uim ueritatis
memor gr̃e: qͥndoqͥdem ꝓ domino etiã canesinsilire
nouerunt. & extraneoꝵ accessus ꝓhibere nocturnos ÷ &

Expanded text:
conjunctiones contexerent, hoc naturali canis eruditione conjunctiones contexerent, hoc naturali canis eruditione comprehendere facile poterit aestimari. Nam ubi vestigium leporis cervive repererit, atque ad diverticulum semitae venerit, et quoddam viarum compitum quod partes in plurimas scinditur; obiens singularum semitarum exordia, tacitus secum ipse pertractat, velut syllogisticam vocem sagacitate colligendi odoris emittens. Aut in hanc partem, inquit, deflexit, aut in illam; aut certe in contulerit. Quod homines vix prolixa compositae artis meditatione componunt, hoc canibus ex natura suppetit; ut ante mendacium deprehendant, et postea falsitate repudiata inveniant veritatem. Nonne totos dies conferunt philosophi propositiones sibi in pulvere dividendacio congruentes, et sic in ea quae relicta est, vim veritatis memor gratiae? Quandoquidem pro domino etiam in latrones insilire noverunt, et extraneorum accessus prohibere nocturnos, et
Abbreviated transcription (Latin):
Unde mͥ illos nat᷑ales modulos cantilene: quib etiam
palumbes resonare cantus edunt dulcissima suauitate :
Unde mͥ uoces psitaci: dulcedmẽq merulaꝵ: Utinã
saltem luscinia canat : que dormientẽ de sõno excitet.
Ea enĩ auis significare solet diei surgentis exortũ: et
effusiorem diluculo differre leticiã. Tamen si illaꝵ
suauitas deest: sunt gementes curtures. & raucȩ colum¬
be:tũ etiã cornix plena uoce pluuiã uocat. Unde ru¬
raliũ aiũ sermone quo possumꝰ. scientiã quã nos do

Expanded text:
Unde mihi illos naturales modulos cantilenae, quibus etiam Unde mihi illos naturales modulos cantilenae, quibus etiam paludes sonorae cantus edunt dulcissimi suavitatem? Unde mihi vocem psittaci, dulcedinemque merularum? Utinam saltem luscinia canat, quae dormientem de somno excitet! Ea enim avis signare solet diei surgentis exortum, et effusiorem diluculo deferre laetitiam. Tamen si illorum suavitas deest, sunt gementes turtures, et raucae columbae, tum etiam cornix plena voce pluviam vocat. Unde rurale aviarium sermone quo possumus, scientia quam nos
Abbreviated transcription (Latin):
genera animantiũ ẽẽ ñ dubiũ est: terrenũ. uolatile.
aquatile. Deniq sic scriptũ est. Educant aque reptilia
ammare iuuentiũ scdm̃ genꝰ : & uolatilia uolantia suꝑ
terrã. secus firmamentũ celi. sođm genꝰ. Reuocam᷑ ad
suꝑiora sic̃ obliuiosi uiatores: qui cũ inconsulco p̃t̾irent.
in sua reuertentes uestigia. incurie sue multũ repeti¬
ti itmeris laborem suscipiunt. Est tamen etiam
bonus uiator. qui dispendiũ regressionis. reliqui iti¬
neris compendiosa celeritate compenset: ut mͥ facien¬
dum arbitror. marime cũ de auib sermosit : q̃ solent
oelos homiũ uolatus ꝓꝑatione ꝑstringere. Qͥd enĩ
conuenit in his demorari: in quib ce leritas placere confueuit:
auidius atq inusitatius in tali genere scriptionis. sermonr̃
canorus resonet ac refultet. S ed unde mͥ eignea carmina:
que etiã sub graui mortis im̃minentis terrore delectant:

Expanded text:
genera animantium esse non dubium est, terrenum uolatile genera animantium esse non dubium est, terrenum uolatile aquatile. denique sic scriptum est: educant aquae reptilia animarum uiuentium secundum genus et uolatilia uolantia super terram secus firmamentum caeli secundum genus. Reuocanmr ad superiora sicut obliuiosi matores, qui cum inconsulto praeterierint, in sua reuei-tentes uestigia incuriae suae multam repetito itineris labore suscipiunt. est tamen etiam bonus uiator, qui dispendium regressionis reliqui itineris compendiosa celeritate compenset, ut mihi faciendum arbitror, maxime cum de auibus sermo sit, quae solent oculos hominum volatu properatiore perstringere. Quid enim convenit iis immorari, in quibus celeritas placere consuevit? Avius igitur atque inusitatus in tali genere scriptionis sermo noster canoris avibus resonet atque resultet. Sed unde mihi cygnea carmina, quae etiam sub gravi mortis imminentis terrore delectant?
Abbreviated transcription (Latin):
aues sollemni deuotione & dulci carmine ortꝰ dierum ac
noctiũ ꝓsequant᷑. Nedeat gͥ nobis uolaticus sermo.
qui pene fuerat elapsus ex ocłis : & aquile modo alta
petens. uolatus suos duxerat nubib: nisi qr ocłos ablu¬
tiaqua. dũ de gurgice leuamꝰ ad celũ. speculati uacuũ
aeris uolatib ferri. ad necessitatẽ stili putauimꝰ eẽ retio¬
candũ. Eritis uos uidices qui estis aucupes uerbi: utr̃
consultiꝰ euolassem .: an utilit̾ ur̃a in retia sim relapsus.
Nec uereor ne fastidiũ nobis obrepat in uolatilib requi¬
rendis. qd̾ ñ obrepsit in gurgitib ꝑscrutandis: aut ali¬
quis nob̃ in disputatione obdormiat. cũ possit auiũ can¬
tib excitari : s ꝓfecto qui int̾ memoratos fui pisces ad¬
aues somnũ sentire ñ possit. qui in tali ad iugilandum
grã ꝓuocet᷑. Neq uͦ uile putet᷑. quod potuit p̃teriri:
cũ sit tercia pars in animantib creature. Tria enim

Expanded text:
aues sollemni deuotione et dulci carmine ortus dierum ac aues sollemni deuotione et dulci carmine ortus dierum ac noctium prosequantur? redeat igitur nobis uolaticus sermo, qui paene fuerat lapsus ex oculis et aquilae modo alta petens pondus suos obduxerat nubibus, nisi quia oculos abluti aqua dum de gurgite leuamus ad caelum, speculati uacuum aeris uolatibus ferri ad necessitatem stili putauimus esse reuocandum. eritis uos iudices, qui estis aucupes uerbi, utrum inundauerunt euolet an utiliter in uestra sit retia relapsus. nec uereor ne fastidium nobis obrepat in uolatibus requirendis, quod non obrepsit in gurgitibus perscrutandis, aut aliqui ex nobis in disputatione obdormiat, cum possit auium cantibus excitari. sed profecto qui inter mutos pisces aues somnum sentire non possit, cum tali ad uigilandum gratia prouocetur. neque uero uile putetur, quod potuit praeteriri, cum sit tertia pars in animantibus creaturae. tria enim
Abbreviated transcription (Latin):
que uł intuent᷑. uł loquunt᷑ assumant : & ut cũ pigrio¬
rib iimorem᷑. & cũ uelociorib celeri rapiam᷑ aspectu:
stilo qͦ aut tardiore utam᷑ aut rapido. Itaq cũ caueo
ne mari dimersa p̃tereant. & aquis oꝑtame lateant.
effugit om̃e uolatile: qr dũ inclmatos sinus aquarum
gurgite scrutor. aerios ñ respexi uolatus: nec umbra
saltem penne me p̃petis reclinauit. que in aquis potii
relucere. Uerũ ubi om̃e negociũ ex peditũ putaui.
d absolutũ me ẽẽ credidi : & diem qͥntũ constĩmatum
arbitratꝰ sum : uenit in mentẽ recordatio auiũ. Que
cũ eunt cubitũ: quasi ꝑ acto lete munere. ethera cantu
mulcere consuert̃. Quod uelut sollemint̾. surgente et
ri. Magnũ gͥ incentiuũ excitande nob̾ deuotionis omi¬
seram. Quis enĩ sensũ hominis gerens. ñ erubescat sine
psalmoꝵ celebritate diẽm claudere: cũ etiã minutissimȩ

Expanded text:
quae uel intuentur uel loquuntur aquae uel intuentur uel loquuntur aribus immoremur, et cum velocibus celeri rapiamur adspectu, stylo quoque aut tardiore utamur aut rapido. Itaque cum caveo ne mari demersa praetereant, et aquis operta me lateant, effugit omne volatile; quia dum inclinatus imos aquarum gurgites scrutor, aerios saltem pinnae me praepetis lacrimae, quae in aquis potuit relucere. uerum ubi omne negotium expeditum putaui et absolutum esse me credidi et diem quintum consummatum arbitratus sum, uenit in mentem auium, quae cum eunt cubitum, quasi peracto laetae munere aethera cantu mulcere consuerunt. quod uelut sollemniter surgente et ri. magnum igitur incentiuum excitandae nobis deuotionis amiseram. qui enim sensum hominis gerens non erubescat sine psalmorum celebritate diem claudere, cum etiam minutissimae
Abbreviated transcription (Latin):
& quem homines crucifixer̾t. pisces seruauerunt.
Petrus qͦ in mari titubabat. s ñ labebat᷑: & confessꝰ¬
est in fluctib quem negauit in terris. Itaq illic
quasi deuotus manu apphendit᷑: hic quasi oblitus
aspectu centurionis conuenit᷑. Sed iam rogemꝰ dm̃n. ut
sermo nr̃ quasi ionas eiciat᷑ ad terrã: ne diutiꝰ in salo fluc̃tu¬
et. & beneiam ex hibet᷑ cucurbita: que obumbret nos
a malis nr̃is. S & ipsa ꝓcedente sole arefacta. admonet
reqͥescendũ: ne int̾estuare incipiamꝰ ingenio. & nobis &̃
uerba deficiant. Certe plusquam ninuiitis data est
in aqua remissio peccatorum:
t cũ p aululũ conticusset: iterũ sermonẽ adorsꝰ
ait. Eugerat nos fr̃s dilectissimi. necessaria de
natura auiũ disputatio: & sermo huiꝰmodi nob̾ cũ ipsis
auib euolauerat. Fit eñ natura quadã. ut hi qui aliqͥd
intuent᷑. uł dicendo expͥmere uolunt : eor qualitadem

Expanded text:
 quem homines crucifixerunt pisces seruauerunt.  quem homines crucifixerunt pisces seruauerunt. Petrus quoque in mari titubat. sed non labitur et confessus in fluctibus tamen negauit in terris. itaque illic quasi deuotus manu adprehendtturadprehenditur, hic quasi oblitus aspectu censorio minutis. sed iam rogemus dominum, ut sermo noster quasi Ionas eiciatur in terram, ne diutius in salo fluctuet. et bene etiam exiuit cucurbita, quae obumbret nos a malis nostris. sed et ipsa procedente sole arefacta admonet requiescendum, ne in terra aestuare incipiamus ingenio et nobis etiam uerba deficiant. certe plus nobis quam Nineuitis data est in aquis remissio peccatorum. t cum paulolum conticuisset, iterum sermonem adorsus ait: Fugerat nos, fratres dilectissimi, necessaria de natura auium disputatio, et sermo huiusmodi nobis cum ipsis auibus euolauerat. suscitare enim natura quadam, ut ii qui aliquid intuentur uel dicendo exprimere uolunt eorum qualitatem
Abbreviated transcription (Latin):
toressunt: ubi nemo uincit᷑ quic̃q ꝑuenerit. s om̃s
puppes queõq ꝑuectȩ fuerint. coronant᷑ ⁊ ubi palma
meroessalutis. uictoria. p̃ciũ regressionis est: Quan¬
tum etiã distat int̾ directos cursus. ac reflexos. Isti
ꝑpetuant᷑ : hi resoluunt᷑. Ad iunge remigiis conte¬
xta littora: quib uexillũ exeundi aura de celo est.
Itaq aurige plausũ in anem refer̃t: hi soluunt uota
seruati. Quid de iona dignũ loquar. quẽ cetus
expetiuit ad uitã. reddidit ad ꝓpħandi gr̃am: emen¬
dauit aqua. quem terrena de flexerant:ᷤ ssalle¬
bat in utero ceti: qui merebat in terris. E ut itͥusq
redemptio ñ p̃tereatur elementi : terraꝵ salus in
mari ante p̃cessit : qr signũ filii hominis. signum
ione. Sicut iste in utero ceti : sic iħc in corde terre.
In utroq remedium : maiꝰ tam̃ in mari pietatis exem¬
plum : qm̃ exceꝑunt pisces quem homines refutart:¬

Expanded text:
tores sunt, ubi nemo uincitur quicumque peruenerit, sed omnes tores sunt, ubi nemo uincitur quicumque peruenerit, sed omnes puppes, quae peruectae fuerint, coronantur, ubi palma merces salutis, uictoria pretium regressionis est. quantum enim distat inter directos cursus ac reilexosreflexos! isti perpetuantur, hi bellatoribus. adiunge remigiis contexta litora, quibus uexillum exeundi aura de caelo est. itaque aurigae plausum inanem referunt, hi soluunt uota seruati. quid de Iona dignum loquar, quem cetus excepit ad uitam, reddidit ad prophetandi gratiam? emendauit aqua quem terrena deflexerant, psallebat in utero ceti qui maerebat m terris et, ut utriusque redemptio non praetereatur elementi, terrarum salus in mari ante praecessit, quia signum filii hominis signum terribilis. sicut iste in utero ceti, sic Iesus in corde terrae. in utroque remedium, maius tamen in mari pietatis exemplum, quoniam exceperunt pisces quem homines refutarunt et
Abbreviated transcription (Latin):
amenitas. potest cerulei maris eqͥperare picturã. uł¬
aurum: ᷤ Licet in pratis flores refulgeant: auri qͦꝙ
fulgorem in mari lana refplendet. & illicito mares¬
cunt : ista diudurat᷑a seruat᷑. Lilia in hortis emis¬
ntent: uela in nauib. Hic odor : illicuentꝰ aspurat.
Que utilitas in folio : In nauib quanta cõmercia:
Lilia suaintatẽ nariũ: uela hominũ salut̃ẽ imuiehuas
Adde piscessalientes: & delfinas ludentes. Ad de
rauco sonantes fluctus murmure. Adice currentes na¬
ues ad lictora. uł de littorib exeuntes: ut cũ ẽ carceribꝰ
emittunt᷑ quadrige quanto studio spectantiũ & amore
certat᷑. Equus tñ in uanũ currit: ñ in uanũ nauigia.
Ille in uanũ qr uaciuis: ista ad utilitatẽ quasi plena
frumenti. Quid his gratus. que ñ uerbere agunt᷑. s
uentoꝵ spiramine.:⁊ ubi nemo refragat᷑. s ñ om̃s fau¬

Expanded text:
amoenitas potest caerulei maris aequiparare picturam? amoenitas potest caerulei maris aequiparare picturam? Aurum licet in pratis flores refulgeant, auri quoque fulgorem in mari lana resplendet: et illi cito marcescunt, ista diu duratura servatur. Lilia in hortis eminitent, uela in nauibus; hic odor, illic uentus aspirat. quae utilitas in folio? in nauibus quanta commercia! lilia suauitatem narium, uela hominum salutem inuehunt. adde pisces salientes et delphinas ludentes, adde rauco sonantes fluctus murmure, adice currentes naues ad litora uel de litoribus exeuntes. et cum e carceribus emittuntur quadrigae, quanto studio spectantum et amore certatur! equus tamen in uanum currit, non in uanum nauigia: ille in uanum, quia uacuus, ista ad utilitatem quasi plena frumenti. quid canenda gratius quae non uerbere aguntur, sed uentorum spiramine, ubi nemo refragator, sed omnes fau
Abbreviated transcription (Latin):
& potui minis grati. Quomͦ etiam indecorus lapis coral¬
liũ in mari herba sit : si in aerem transferat᷑. lapis firmi¬
tate solidet᷑. Unde etiã ostreis p̃ciosissimã margaritã
natura infixerit . quomͦ ea maris aqua in tã molli carne
solidauerit. Que difficile apud reges inueniunt᷑. eam
litorib quasi uilia iacent: uulgo & saris asꝑis & cau¬
tib colligunt᷑. Aureũ etiam uellus aqua nutrit:
& lanã in memorati speciem metalli gignunt littora.
cunt uellera. imitari potuit. Ad eo nature maritine
gr̃am: humana nescit implere industria. Scimꝰ qua sol¬
licitudine uellera oinũ etiã minꝰ p̃ciosa curent᷑. Sunt hea
optima: nequa ꝗͣ. tñ his fucus innascit᷑. Hic naturalis
color est: quem nullꝰ adhuc fucus equauit. Hoc qͦq
piscis ẽ uellus. S & ipsi murices. qui insigne dant regl̃i
sunt maritim. Et que pratoꝵ gr̃a. uł hortorm

Expanded text:
et potui nimis grati: quomodo etiam non indecorus lapis coraet potui nimis grati: quomodo etiam non indecorus lapis coralium in mari herba sit, si in aerem transferatur, lapidis firmitate solidetur: unde etiam ostreis pretiosissimam margaritam natura infixerit, quomodo eam maris aqua io tam molli carne tantum. quae difficile apud reges inueniuntur, ea. litoribus quasi meridiano iacent uulgo et in saxis asperis et cautibus colliguntur. aureum etiam uellus aqua nutrit et lanam in memorati speciem metalli gignunt litora, cunt vellera, imitari potuit; adeo naturae maritimae gratiam humana implere nescit industria! Scimus qua sollicitudine vellera ovium etiam minus pretiosa curentur: sint licet optima, nequaquam tamen his fucus innascitur. Hinc naturalis color est, quem nullus adhuc fucus aequavit: hoc quoque piscis est vellus. Sed et ipsi murices qui insigne dant regium, sunt maritimi. 34. Et quae pratorum gratia, vel hortorum
Abbreviated transcription (Latin):
uotionis accinctus. adño tuo debeas salutis sꝑare reme¬
diũ. Ueniamꝰ ad athlanticũ mare. Quã ingentia
illic infinitȩ magnitudinis oete : que siqͣndo suꝑnatant
fluctib. annatare insulas putes : montes altissimossũ¬
mis ad celũ uerticib eminere. Que ñ in actha. non in
lutorib.⁊ s m athlantici maris ꝓfundo ferunt uideri :
it eoꝵ conspecti nautȩ anauigandi in illis locis p̃st̃ĩ¬
ptione reuocent᷑ ⁊ nec secreta elem̃toꝵ adire sine supre¬
no terrore mortis usurpent. Sed iam assurgamus
psi de ꝓfundo maris: & aliquantulũ sermo noster
emergat. atq ad suꝑiora se subrigat. Spectenis ea que
usitata inulta & plena sunt gr̃e: quomͦ aqua in salis uer¬
tat᷑ soliditatẽ. ut ferro sepe cedatur. Quod de britannieis
salib nichil mirũ: qr specie marmoris ualidi. eiusdem
metalli mueo candore resplendent: salubres corporis cibo.

Expanded text:
uotionis noluit a domino tuo debeas salutis sperare praesiuotionis noluit a domino tuo debeas salutis sperare praesidium. ueniamus ad Atlanticum mare. quam ingentia illic et infinitae magnitudinis cete, quae si quando supernatant fluctibus, ambulare insulas putes, montes altissimos summis ad caelum uerticibus eminere! quae non in acta nec in litoribus, sed in Atlantici maris profundo feruntur uideri, ut eorum conspectu nautae a nauigandi in illis locis praesumptione reuocentur nec secreta elementorum adire sine supremo terrore mortis usurpent. Sed iam adsurgamus ipsi de profundo maris et aliquantum sermo noster emergat atque ad superiora se subrigat. solum ea quae usitata multis et plena sint gratiae, quomodo aqua in salis uertatur soliditatem, ut ferro saepe caedatur, quod de Brittanicis salibus nihil mirum, qui <in> speciem marmoris ualidi eiusdem metalli niueo candore resplendent, salubres corporis cibo
Abbreviated transcription (Latin):
istosm aquilonem. tam solle mnem obeunde fecundĩa
ꝑegrinationem uiuaci ingenio componere: alios mexi¬
guo corpore tantũ ualiditatis asfumere. ut maximas na
uũ plenis currentes uelis. in mediis fluctib sistant: sicut
breuis pisciculus echinus tanta facilitate memorat᷑ nauem
ingentẽ statuere. ut quasi radicatã mari herere uideas.
nec moueri : aliqͣndui enĩ immobilem seruat : An& huic
putas sine creatoris mimere. tantũ potuisse suppetere uir¬
tutis : Quid gladios loquar. aut serras. aut canes ma¬
ritimos. aut balenas. aut zigenas : Quid etiã turturis
siqͥs calcauerit recens dũtaxat : grauiꝰ qͣm uenenũ nocere
phibet᷑. & immedicabile uulnꝰ serꝑe: ita etiã turtur
formidabile : citã. & que ñ facile possit auferri corru¬
ptelam inuehit. Uoluit enĩ te creator nec in marisati
ab insidiantib esse securũ: ut ꝓpt̾ pauca que noceant.
quasi in excubiis positus. armis fidei semꝑ & scuto de¬

Expanded text:
istos in Aquilonem tam solemnem obeundae fecunditatis istos in Aquilonem tam solemnem obeundae fecunditatis peregrinationem vivaci ingenio componere; alios in exiguo corpore tantum validitatis assumere, ut maximas nahic plenis currentes uelis in mediis fluctibus sistant, sicut breuis pisciculus echeneis tanta facilitate memoratur nauem ingentem statuere, ut quasi radicatam marlmari haerere uideas nec mouerimoneri; aliquamdiu enim inmobilem seruat. an et huic putas sine creatoris munere tantum potuisse subpetere uirtutis? quid gladios loquar aut serras aut canes maritimos aut balaenas aut xygaenas, quid etiam turturis is calcauerit recens dumtaxat grauius quam uenenum nocere fertur et inmedicabile uulnus serpere, ita etiam turtur formidabile, citam et quae non facile possit noluit corruptelam inuehit. uoluit enim te creator tuus nec in mari satis ab insidiantibus esse securum, ut propter pauca quae noceant quasi in excubiis positus armis fidei semper et scuto de
Abbreviated transcription (Latin):
que uera ẽ magistra pietatis. Deniq om̃s animantes p̃seri¬
pta habent pariendi tẽpora: homo solus indisereta atq
confusa. Reliqua genera clementiã tẽporis querunt:
mulieres solȩ partus suos inclement̾ effundunt. Unaem̃
& intemꝑans libido generandi: uagã pariendi etatem
exhibet. Pisces tanta maria transmittunt. ut aliquã¬
utilitatẽ generi suo querant : nos qͦ diffusa equora trans¬
fretamꝰ. S quanto honestus successionis amore: ꝙͦ qd
pecunie auiditate suscipit᷑: Deniq illis ad pietatẽ: nobis
ad questũ tͣnsmissio deputat᷑. Illi sobolem p̃ferunt om̃ib
mercib cariorem ÷ nos meroem longe imparẽ ad ꝑicłi iẽ
misera lucri cupidine reportamꝰ. Itaq illi patͥam repetĩ
nos derelinqͥmus. Illis nando incrementũ generis acqͥriꝰ
nobis minintur nauigando Quis gͥ neget diumnit
illis infusum ingeniũ eẽ huꝰmodi atq uirtutẽ: cũ uides

Expanded text:
quae vera est magistra pietatis. Denique omnes animantes praescriquae vera est magistra pietatis. Denique omnes animantes praescripta habent pariendi tempora, homo solus indiscreta atque confusa. Reliqua genera clementiam temporis quaerunt, mulieres solae partus suos inclementer effundunt. Vaga enim et intemperans libido generandi vagam pariendi aetatem exhibet. Pisces tanta maria transmittunt, ut utilitatem aliquam generi suo quaerant. Nos quoque diffusa aequora transfretamus: sed quanto honestius, quod successionis amore, quam quod pecuniae aviditate suscipitur? Denique illis ad pietatem, nobis ad quaestum transmissio deputatur. Illi sobolem referunt omnibus mercibus cariorem: nos 93 mercem longe imparem ad periculi vicem misera lucri cupidine reportamus. Itaque illi patriam repetunt: nos derelinquimus. Illis nando incrementum generis acquiritur: nobis minuitur navigando. Quis igitur neget divinitus illis infusum ingenium esse hujusmodi atque virtutem? Cum videat
Abbreviated transcription (Latin):
qui uentoꝵ motu insurgens altius. tũ pondere gͣuior
haud dubie ñ solũ nauigantib : s etiã maritimis ipsis
dnmantib intolerabilis habeat᷑. Aecedit illud. quod¬
cũ plirima & maxima ponto flumina misceant᷑: tum hib̃no
temꝑr sinus ipse frigidior. & horrenti rigescit allapsu. ꝓpte¬
rea pisces tanꝗͣ arbitri fluentoꝵ. estate illic aspirantis aurȩ
clementiã captare consuert̃: cuiꝰ amenitate ꝑfuncti. rursus
hiemis asꝑa declinare contendunt: & septentonalis plage
seua fugientes. in reliquos sesimis confer̾tꝰ in quib aut
uentoꝵ mollior sit placiditas: aut solis soleat uernare temꝑie
gno mysterio dixit salomonis sapientia: nouit tempus
eundi atq redeundi: nouit tempꝰ ꝑfunctionis. & iactatio¬
nis.÷ & nouit ut nequeat falli : qr ñ rationis estimatio¬
ne & disputationis argum̃to utit᷑. s inspiratione nate

Expanded text:
qui ventorum motu insurgens altius, tum pondere gravior, qui ventorum motu insurgens altius, tum pondere gravior, haud dubie non solum navigantibus, sed etiam maritimis ipsis animantibus intolerabilis habetur. Accedit illud, quod plurima et maxima Ponto flumina misceantur, cum hyberno tempore sinus ipse frigidior torrentium rigescat allapsu; propterea pisces tamquam arbitri fluentorum, aestate illic aspirantis aurae clementiam captare consueverunt: cujus amoenitate perfuncti, rursus hyemis aspera declinare contendunt; et Septentrionalis plagae saeva fugientes, in reliquos se sinus conferunt, in quibus aut ventorum mollior sit placiditas, aut solis soleat vernare temperigno mysterio dixit Salomon in Sapientia: Novit tempus eundi atqnis et nouit ut non queat falli, quia non rationis aestimatione, et disputationis argumento utitur, sed inspiratione naturae,
Abbreviated transcription (Latin):
causa. ut ñ omnẽ aquã ex hauriat. que dulcis atq po¬
tabilis sit. Quis aũt ignoret. qd̾ etiã ea que maritima
sunt. aquis plerunq dulcib delectent᷑ : Deniq dum
flumina sequunt᷑. & ad suꝑiora ascendunt: plerũq aliem
pisces generis capiunt᷑ in fliruiis. Cũ hec gͥ causa pontũ
illis faciat gͣtiorem. uł qd̾ estus temꝑet solleminis illieflatꝰ
aquilonis : tum oportuniorẽ ceteris uidicant. in qͦ gena¬
re. & partus possint ꝓpͥos enut̾re : qd̾ teneri fetus labo¬
rem aliene regionis ferre uir possint : quos illie fouet
aeris magna clementia. ltaq ꝑ acto munere: om̃s
simul eo qͦuo uenerant agmine reuertunt᷑. Quenam
ista sit ratio consideremꝰ. Obiectus ẽ ponti sinꝰ boree.
et̾oreq uentoꝵs uiolentissimis flatib : unde grauis illic
ꝓcella furit. & tẽpestates mouent᷑: ita ut de pfundo
harena uersetur. Cuiꝰ rei fluctus harenosus indicio ẽ:

Expanded text:
causa ut non omnem aquam exhauriat, quae dulcis atque pocausa ut non omnem aquam exhauriat, quae dulcis atque potabilis est. Quis autem ignoret quod etiam ea quae maritima sunt, aquis plerumque dulcibus delectentur? Denique dum flumina sequuntur, et ad superiora ascendunt, frequenter alieni pisces generis capiuntur in fluviis. Cum haec igitur causa Pontum illis faciat gratiorem, vel quod aestus temperet solemnis illic flatus aquilonis, tum opportuniorem caeteris judicant, in quo generare, et partus possint proprios enutrire, quod teneri fetus laborem alienae regionis ferre vix possint, quos illic fovet aeris blanda clementia. Itaque peracto munere omnes simul eo quo venerant agmine revertuntur. Quaenam ista sit ratio consideremus. Objectus est Ponti sinus boreae caeterorumque ventorum violentissimis flatibus; unde gravis illic procella furit, et tempestates moventur, ita ut de profundo arena vertatur: cujus rei fluctus arenosus indicio est,
Abbreviated transcription (Latin):
difponunt: ᷤ Qui duces iter dirigunt: ut nullꝰ desit
occursus  S ed agnosce quis ille sit imꝑator. qu
ordinatione sua diuina sensib uniu̾soꝵ suũ effundas
imꝑiũ: qui tacitus. mutis animantib nat᷑alis discipli¬
ne ordinem tͥbuat: ñ solum magna penetret: sed
etiam ꝑminima queq se fundat. Diume legi piscis obseqͥ¬
tur : & homines contͣdicunt. Piscis sollemint̾ obaudit
mandata celestia: & hommes irrita faciunt dĩ p̃cepta.
An contẽptibilis tͥ uidet᷑: qr mutus ẽ. ratiomisq experss
S uide ne tu tͥ magis incipias ẽẽ contẽptui: si irrationabi¬
li irrationabilior dep̃hendaris. Quid aũt rationabilius
hoc pisciũ transitu: cuiꝰ rationẽ quidẽ uerbis ñ explicant
s factis loquunt᷑: Uergunt enĩ estatis tp̃r ad fretum
ponti: eo qd̃ reliqͦ maris simi hic sinꝰ dulcior sit. Nonenĩ
tandiu sol in hoc freto quandui ceteris immorat᷑: eaq fit

Expanded text:
disponunt? Qui duces iter dirigunt, ut nullius desit disponunt? Qui duces iter dirigunt, ut nullius desit occursus? Sed agnosco quis ille sit imperator, qui ordinatione divina sensibus universorum suum infundat imperium, qui tacitus mutis animantibus naturalis disciplinae ordinem tribuat; nec solum magna penetret, sed etiam per minima quaeque se fundat. Divinae legi piscis obsequitur, et homines contradicunt! Piscis solemniter obaudit mandata coelestia, et homines 92 irrita faciunt Dei praecepta! An contemptibilis tibi videtur, quia mutus est, rationisque expers? Sed vide ne tu tibi magis incipias esse contemptui, si irrationabili irrationabilior deprehendaris. Quid autem rationabilius hoc piscium transitu, cujus rationem quidem verbis non explicant, sed factis loquuntur? Pergunt enim aestatis tempore ad fretum Ponti, eo quod reliquo maris sinu hic sinus dulcior sit. Non enim tamdiu sol ei freto, quamdiu caeteris immoratur, eaque fit
Abbreviated transcription (Latin):
mutent. s fouendi partus necessitate : qũẽ oportuno.
atq legitimo ꝓcurantes tp̃r. ex plurinis locis ad diu̾¬
tes. comuncto agmine aquilonis flatus petunt: &¬
ad illud septentͥon aliũ mare partiũ. quadã nat᷑e lege
contendunt. Dicas si ascendentes uideas: reuma qͦdda
ẽẽ. Ita ꝓruunt. fluctusq int̾secant: ꝑꝓpontidem in
tuxuniũ iuolento impetu ꝓfluentes. Quis piscib hec
annunciat loca.⁊ p̃cepta: tẽpora:  Iuis tͥbuit disposi
tionem uiandi : cõmeandi ordinẽ : metas & tempora
reuertendi: Hommes funt. imꝑatorem habent.
cuiꝰ expectat᷑ imꝑiũ : ꝓcedit tessara. ꝓpomint᷑ edicta
puncialib ut conueniant: tͥbunis militũ lit̾e dirigunt᷑.
Dies statuit᷑: & pleriq ad diesstatutos occitrrere non¬
queunt. Quis imꝑator piscib p̃ceptũ dedit :ͦ Quis do¬
ctor hanc tͥbuit disciplinã:  Qui metatores itinera

Expanded text:
mutent, sed fouendi partus necessitate, quem oportuno mutent, sed fouendi partus necessitate, quem oportuno atque legitimo procurantes tempore ex plurimis locis ac diutes conjuncto agmine Aquilonis flatus petunt, et ad illud Septentrionalium mare partium quadam naturae lege contendunt. Dicas, si ascendentes videas, rheuma quoddam esse, ita proruunt, fluctusque intersecant, per Propontidem in Euxinum pontum violento impetu profluentes. Quis piscibus haec annuntiat loca, praecepit tempora? Quis tribuit dispostionem uiandi, comitandi ordinem, metas et tempora reuei\'teQdi? homines scilicet imperatorem habent, cuius expectatur imperium, procedit tessera, proponuntur edicta prouincialibus ut conueniant, tribunis militum litterae diriguntur, dies statuitur: et plerique ad dies statutos occqueunt. Quis imperator piscibus praeceptum dedit? Quis doctor hanc tribuit disciplinam? Qui metatores itinera
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd ꝓarimo auferant: Nunqͥd soli ihabitabitis
terrã: clamat ꝓpħa. Cognoscit hec dñs.: & uindicte
reseruat. Quanto aliena apiscib rapina. Illi na¬
turalia captant secreta: & ultra terminos orbis t̃raꝵ
mare norunt: qd̾ nulle int̾polant insule. nec terra
aliqua int̾iacet. uł ulterius ulla sit posita. Illiegͥ ubi
diffusũ late mare omnẽ spectandi usũ utilitatis gr̃a
lauigandi int̾eludit audaciã continere se ferunt᷑.¬
ut aete illa immensa genera: equalia montib corpora:
ut tradiderunt nobis qui uidere potuert̃. Illic quie¬
lam euũ eocigunt: discretũ quert̃ ab msulis. et ab
ommnib maritimaꝵ urbiũ contagiis. Separatas habent suad
regiones: & habitacła distributa. Manent in his ioffen¬
so uicmoꝵ linte: nec uago transitu mutationes quer̾t
locorũ.⁊ s tanꝗͣ patͥum solũ diligunt. Et in his immoran
dulce arbitrant᷑: que ideo elegert̃ ut solitariã uitã remota
possint arbitroꝵ int̾polatione transigere. Sunt tam̃

Expanded text:
aliquid proximis auferant! numquid soli habitabitis super terram? clamat propheta. cognoscit haec dominus et uindictae reseruat. Quanto aliena a piscibus auiditatis rapina! illi naturalia captant secreta et ultra orbis terrarum terminos mare norunt, quod nullae interpolant insulae, nec terra aliqua interiacet uel ulterius ulla sit posita. illic igitur ubi diffusum late mare omnem spectandi usum, utilitatis gratia nauigandi intercludat audaciam, condere se feruntur cete, illa inmensa genera piscium, aequalia montibus corpora, ut tradiderunt nobis qui uidere potuerunt. illic quietum aeuum exigunt discreta ab insulis et ab omnibus maritimarum urbium contagiis separata habent suas regiones et habitacula distributa. manent in his inoffenso uicinorum limite nec uago transitu mutationes quaerunt locorum, sed tamquam patrium solum diligunt et in his inmorari dulce arbitrantur. quae ideo elegerunt, ut solitariam uitam remota possint arbitrorum interpellatione transigere. sunt tamen