comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e planationum uoluminibus
adhietechihel quod tibi & scaẽ¬
manum operu u ponere proph&ali. Et ecce¬
mihi subito mors pammachii atq marcellȩ
romane urbis obsidio multorumq fratrum
dñi que de hiers łmurbe discesserat
suꝑmontẽ oliu&ĩ insignũ refectio¬
nis & luminis ut indeperituram
arsurãq: cerner&. hiersłm quotq
dicit. ascendit gła de medio ciuitatis.
aliis uerbis dñs loquitur ad disci¬
pulos surgite habeamus hinc : & ad
iudeos relinquetur uobis domusura

Expanded text:
Explanationum voluminibus, ad Ezechiel, quod tibi, emanum operi imponere prophetali: et ecce subito mors mihi Pammachii atque Marcellae, Romanae urbis obsidio, multorumque fratrum Domini, quae de Jerusalem urbe discesserat, super montem Oliveti in signum resurrectionis et luminis, ut inde perituram arsuramque cerneret Jerusalem. Quodque dicit: « Ascendit gloria de medio civitatis, » aliis verbis loquitur Dominus ad discipulos: « Surgite, abeamus hinc . » Et ad Judaeos: « Relinquetu
Abbreviated transcription (Latin):
dotalis ministeru. id est trices imum
annum impleuerta nec principia gene¬
seos. nec canticum canticorum. nec
huius uoluminis exordium & finem lege¬
re ꝑmittitur ut ad ꝑfectam scientiam
& mysticos intellectus plenum huma¬
nȩ naturȩ tempus accedat. quod¬

Expanded text:
 id est trigesimum annum impleverit, nec principium Geneseos, nec Canticum canticorum, nec hujus voluminis exordium et finem legere permittitur, ut ad perfectam scientiam, et mysticos intellectus plenum humanae naturae tempus accedat.
Abbreviated transcription (Latin):
uȩsierunt me quiante me non interrogabant¬
nomen meum:Adorationem populi mixta
qerimoniis. in qua dixerat. quicre nos errcre
tor: in tantum non sum rigidus & crudelis quim allo peni¬
tentiam p&catoris quammortẽ. n& repello filios peniten¬
tes . quitamen sui nominis seruauerint dignitatem : ut &iã
alienos saluare uelim: quienim me non que rebant. Auxta lxx¬
n& dicere poterant quem scribsit moyses in lege & prophe¬
te inuenimus ihm̃ ipsis appacrui: de quibus & alibi proph&a
testatus ẽ: quibus nonẽ a dnuntiatum deeo audient: & qui
non audierunt intellegent. Uosautem qui legem dĩ¬
die ac nocte meditamini. frustra iactatis paenitentiam.¬

Expanded text:
 qui me non interrogabantnomen meum. Ad orationem populi mixtam querimoniis, in qua dixerat: Quare nos errare ftor: in tantum non sum rigidus et crudelis, qui malo poenitentiam peccatoris, quam mortem: nec repello filios poenitentes, qui tamen sui nominis servaverint dignitatem, ut etiam alienos salvare velim . Qui enim me non quaerebant, nec dicere poterant: Quem scripsit Moyses in Lege, et prophetae, invenimus Jesum ; ipsis apparui, de quibus et alibi Propheta testatus est: Quibus non est annuntiatum de eo, audient: et qui non audierunt, intelligent . Vos autem qui legem Ddie ac nocte meditamini, frustra jactatis poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
fuci& hoc nunc adreliqua transeamus : EXPLII HIBER¬
in de quales dicttimus libros & ꝓdiuersi ttite uisionum ac sensuum alus
contrahitur alius &xtenditur Itaque finito tertio uolumine tran¬
simus ad quartum qui tertia mensurt uersuum priore minor est
pnȩ sertimcum quintus quem þuic libro subicimus historicȩ

Expanded text:
eliqua transeamus. LIBERInaequales dictamus libros, et pro diversitate visionum ac sensuum, alius contrahitur, alius extenditur. Itaque finito tertio volumine, transimus ad quartum, qui tertia mensura versuum priore minor est, praesertim cum q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ scribimus currente potariorum manu currit oratio Nolumus
enim nostra laudare sed proph&ae dicta in tellegi.nec iactañ
loquentiam. sed scientiam quaerimus scribturtirum Incipiamus
nus baby lonis quod uidit escuas filius amos. Uerbum¬
hebraicum. essa uel onus uel pondus in tellex potest. uue¬
Et ubicumq praepositũ fuerit minarum plena sunt quas

Expanded text:
cribimus: currente notariorum manu currit oratio. Nolumus enim nostra laudari, sed Prophetae dicta intelligi, nec jactamus eloquentiam, sed scientiam quaerimus Scripturarum. Incipiamus Onus Babylonis, quod vidit Isaias, filius Amos. VerbumHebraicum MESSA , vel onus, vel pondus, intelligi potest. Et ubicumque praepositum fuerit, minarum plena sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
mentesq: confundit huiur babyllonis re& est uerus nabuchodonosor contra
hm̃ suberhiens cuudicit incordesuo incuelum ascendam sunsidera celi
ame testicmentum. cum abstulero p&cata eorum: h& idcirco
latius pros&uti sumus. ut quicquid repromissionum & legi¬
mus & l&cturisumus adsion & adhieruscclem non genera¬
liter adomnes iudȩos. sed speialiter ad eos dici intellega¬
mus. qui in a postolis & ꝑ apostolos el&tisunt &isrł.¬
& reliq̃ usq & reges insplendore ortus tui: Quid nob̃
uider&ur de instauratione sion & hieruscclem &
cunctis quȩ ei proph&ccli uaticinio promit tuntur
infine superioris libri plenius diximus ubi interpr&a¬
tisumus quid significar& ille uersiculus ueni& sion redẽp
& his quiredeunt ab iniquitate iniacob nunc breuiter per

Expanded text:
mentesque confundit. Hujus Babylonis rex est verus Nabuchodonosor, contra mentesque confundit. Hujus Babylonis rex est verus Nabuchodonosor, contra Dominum superbiens, qui dicit in corde suo: In coelum ascendam, super sidera coeli me testamentum, cum abstulero peccata eorum . Haec idcirco latius prosecuti sumus, ut quidquid repromissionum et legimus, et dicturi sumus, ad Sion et ad Jerusalem, non generaliter ad omnes Judaeos, sed specialiter ad eos dici intelligamus, qui in Apostolis et per Apostolos electi sunt ex Iin lumine tuo, et reges in splendore tuo. Quid nobis videretur de instauratione Sion et Jerusalem, et cunctis quae ei prophetali vaticinio promittuntur, in fine superioris libri plenius diximus, ubi interpretati sumus, quid significaret ille versiculus: Veniet Sion redemptor, et his qui redeunt ab iniquit
Abbreviated transcription (Latin):
ta historiȩ siuo luntatinostrae xp̃r adnuerit spiritale
ex truere aedificium. & inposito culmine perfectae. ec clesiȩ
enta monstrarem hoc insequentibus duobus libris. Qurgo
xp̃i eus uthocium orationibus tuis & dñimisericor dia facee conabor
ut eoden laborem quo quintus liber historia conprȩhendit. sȩctur & sep¬
timus ꝑstringat. Ancgogen. Nonomnia dissexntes nemultum fiant uo¬
lumina. sed quid quid ecclesiastici uiri antenos senserint breuiter in
dicanter : Onur set uisio contrababylone quam uidit isaias filius amos: Vi¬
dit non carnis sedmentis oculis quamgrande pondus babylloni sit inponendũ
etquia babylonquȩ hebraicedicitur babel ante pr&atur confusio eo quod
ibi aedificantium turrem sermo confusus sit spiritalite mundus iste in¬
tellegitur qui inmalignopositus ẽ & non solum linguas sedopera singulorũ¬
ieutgitur qui inmalignoposttuse. &noniolumlinguas scdoptra singuloru

Expanded text:
ta historiae, si voluntati nostrae Christus annueret, spirituale exstruerem aedificium, et imposito culmine perfectae ecclesiae ornamenta monstrarem, hoc in sequentibus duobus libris, o virgo Christi Eustochium, orationibus tuis, et Domini misericordia facere conabor, ut eodem labore quo quintus liber historiam comprehendit, sextus et septimus perstringat anagogen: non omnia disserentes, ne multa fiant volumina, sed quid Ecclesiastici viri ante nos senserint, breviter indicantes. Cap. XIII Onus seu visio contra Babylonem quam vidit Isaias filius Amos. Vidit non carnis, sed mentis oculis, quam grande magnumque pondus Babyloni sit imponendum. Et quia Babylon, quae Hebraice dicitur BABEL , interpretatur confusio; eo quod ibi aedificantium turrim sermo confusus sit, spiritualiter mundus iste intelligitur, qui in maligno positus est, et non solum linguas, sed opera singuloruigitur, qui in maligno positus est, et non solum linguas, sed opera singulorum,
Abbreviated transcription (Latin):
uȩsierunt me quiante me non interrogabant¬
nomen meum:Adorationem populi mixta
qerimoniis. in qua dixerat. quicre nos errcre
f&cisti dñe deuia tuac. indurasti corda nr̃a ut
non timeremuste. respondit dñs atque salua
tor: in tantum non sum rigidus & crudelis quim allo peni¬
tentiam p&catoris quammortẽ. n& repello filios peniten¬
tes . quitamen sui nominis seruauerint dignitatem : ut &iã
alienos saluare uelim: quienim me non que rebant. Auxta lxx¬
n& dicere poterant quem scribsit moyses in lege & prophe¬
te inuenimus ihm̃ ipsis appacrui: de quibus & alibi proph&a
testatus ẽ: quibus nonẽ a dnuntiatum deeo audient: & qui
non audierunt intellegent. Uosautem qui legem dĩ¬
die ac nocte meditamini. frustra iactatis paenitentiam.¬

Expanded text:
 qui me non interrogabantnomen meum. Ad orationem populi mixtam querimoniis, in qua dixerat: Quare nos errare fecisti, Domine, de via tua: indurasti corda nostra, ut non timeremus te ? respondit, ut Jutor: in tantum non sum rigidus et crudelis, qui malo poenitentiam peccatoris, quam mortem: nec repello filios poenitentes, qui tamen sui nominis servaverint dignitatem, ut etiam alienos salvare velim . Qui enim me non quaerebant, nec dicere poterant: Quem scripsit Moyses in Lege, et prophetae, invenimus Jesum ; ipsis apparui, de quibus et alibi Propheta testatus est: Quibus non est annuntiatum de eo, audient: et qui non audierunt, intelligent . Vos autem qui legem Ddie ac nocte meditamini, frustra jactatis poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
isserentes ne multa fi¬
ant uolumina: S quicquid ecc̃as
tici aute nos senserint breuit in
babilonem que̾m uidit ysaias filiꝰ am

Expanded text:
isserentes, ne multa fiant volumina, sed quid Ecclesiastici viri ante nos senserint, breviter Babylonem quam vidit Isaias filius Am
Abbreviated transcription (Latin):
magnum pondꝰ
babyloni sit impo¬
nendum. et quin.
aBytum. que he¬
braice dicitur. Babih. incerp̃tat᷑
confusio. eo qd ibi edificantium:
turtem sermꝰ confusus ẽ. Spnitali¬
ter mundus iste intelligitur: qui
in maligno po̾itus s̃ et non solu
linguas s oꝑa singulorum mẽ¬
tesq confundit: huius babylon¬
is rex ẽ uerrus nabuchodonosor
contra deum suum uertens. qui di¬
cit incorde suo incelum ascenda.
suꝑ sydera celi ponam solium me¬
um. sedebo in monte testamenti ĩ

Expanded text:
magnumque pondus Babyloni sit imponendum. Et quia Babylon, quae Hebraice dicitur BABEL  , interpretatur confusio; eo quod ibi aedificantium turrim sermo confusus sit, spiritualiter mundus iste intelligitur, qui in maligno positus est, et non solum linguas, sed opera singulorum, mentesque confundit. Hujus Babylonis rex est verus Nabuchodonosor, contra Dominum superbiens, qui dicit in corde suo: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam solium meum: sedebo in monte Testamenti in
Abbreviated transcription (Latin):
ore. In om̃ibus his non est aũsꝰ
furor eius. s ad huc manus eius
Sextentas et populus non ẽ reũsꝰ
ad ꝑcutientem se: et dominũ exer¬
cituum non inquisierunt. Legi¬
mus supra qd̾ indiebus achat fi¬
lii iohata filii ozie regis uda as¬
cendit rasin rex sirie. et facee filiꝰ
romelie rexisrl in ihrłm ut exp¬
ugnarent eam. et qd̾ missus sit
c̾saias ꝓpħa inoccursum acha cũ
iasub filio suo. ut ei diceret ne ti¬
meret. et cor illius ne formidaret
aduoͬb caudis citionum fumig¬
antium: eo qd̾ in ipsis ee̾t syrie et
ifrł imꝑium finiendum Quo ñ
credente ꝓpt̾ rei magnitudinẽ et
p̾sens ꝑiculum. iubetur ut sibi po¬
stulet signum et quia ydolatra:
hoc quoq facere noluit. Proptẽa do¬
minus neqͣuam ip̃i regi. sed dom¬
ui dauid dat signum filii sui de
uirgine nasciturtz Ad cuius ĩ uo¬
cationem sint de imminenti pe¬
riculo lib̾andi. et cetera que usq
ad p̾sentem locum interpretati:

Expanded text:
omnibus his non est aversus omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta, et populus non est reversus ad percutientem se, et Dominum exercituum non inquisierunt. Legimus supra quod in diebus Achaz filii Joathan, filii Oziae regis Juda, ascenderit Rasin rex Syriae, et Phacee filius Romeliae rex Israel in Jerusalem, ut expugnarent eam. Et quod missus sit Isaias propheta in occursum Achaz cum Jasub filio suo, ut ei diceret, ne timeret, et cor illius ne formidaret a duabus caudis titionum fumigantium, eo quod in ipsis esset Syriae et Israel imperium finiendum. Quo non credente propter rei magnitudinem et praesens periculum, jubetur ut sibi postulet signum. Et quia idololatra erat, hoc quoque facere noluit: propterea Dominus nequaquam ipsi regi, sed domui David dat signum filii sui de Virgine nascituri, ad cujus invocationem sint de imminenti periculo liberandi, et caetera quae usque ad praesentem locum interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
mus libros. et pro diu̾sitate
uisionum ac sensuum allꝰ
contrahitur. alius extendi¬
tur. Itaq finito tc̃io uolum¬
ine transimus ad quartu.
qui mensura uersuum pri¬
ore minor est: Presertim cũ
quintus quem huic libro
subiecimus hystorice expla¬
nationis sit: et pene duplicem
mimerum habeat. Dum eni no¬
tumus coniuncta diuide et olim
interpretata transire quasi inter
nauiculam nr̃am dixerimus: q̃
flante spu sco et domino saluato¬
re cursum dirigente nr̃m elabitꝰ
inpelagus dicente te uirgo xpĩ
eustochium aquatuor uentis ce¬
li ueni sp̃s. et mortua ossa uiui¬
fica: ut qͥ iacebant interre pulũe
S ym et habitantes samariam ĩ su¬
Sꝑbia et magnitudine cordis di¬
centes: Lateres ceciderunt: sed qu¬
adris lapidibus edificabimus.:
Si comoros succiderunt: s cedros
Nimmutabimus. Et eleuabit dn̾s
hostes rasin suꝑ eum: et inimicos
Neius incumultum uertet. Syri¬
Sam ab orientem. et philistum ab
occidente: et deuorabunt isrł toto

Expanded text:
mus libros, et pro diversitate visionum ac sensuum, alius contrahitur, alius extenditur. Itaque finito tertio volumine, transimus ad quartum, qui tertia mensura versuum priore minor est, praesertim cum quintus, quem huic libro subjecimus, historicae explanationis sit, et pene duplicem numerum habeat. Dum enim nolumus conjuncta dividere, et olim interpretata transire, quasi inter naviculam nostram direximus, quae flante Spiritu sancto, et Domino Salvatore cursum dirigente nostrum, elabitur in pelagus, dicente te, virgo Christi Eustochium: A quatuor ventis coeli veni, spiritus, et mortua ossa vivifica : ut quae jacebant in terrae pulvere, im et habitantes Samariam, in superbia et magnitudine cordis, dicentes: Lateres ceciderunt, sed quadris lapidibus aedificabimus: sycomoros succiderunt, sed cedros immutabimus. Et elevabit Dominus hostes Rasin super eum, et inimicos ejus in tumultum vertet, Syriam ab Oriente, et Philisthiim ab Occidente, et de
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ꝑtres litteras scribitur conso¬
nantes.dalech. bey. res ꝓ locoꝵ
qualitate si legatur dabar. ũbũ
significat. si deber. Mlortem et pe¬
stilentiam: quam ob causam ple¬
nq sermonis ambiguitate dec¬
epti. non ũbum dicunt missũ eẽ
s mortem. Misit ergo dominꝰ
ũbum in iacob et cecidit in istł.
Regnare uoluit iudam ut iacob
ꝓpħat ingenesi et ifrł. hoc est decẽ¬

Expanded text:
 tres litteras scribitur consonantes DALETH, BETH, et RES, pro locorum qualitate, si legatur DABAR, verbum significat, si DEBER, mortem et pestilentiam. Quam ob causam plerique sermonis ambiguitate decepti, non verbum dicunt missum esse, sed mortem. Misit ergo Dominus verbum in Jacob, et cecidit in Israel. Regnare voluit Judam, ut Jacob prophetat in Genesi : et Isr
Abbreviated transcription (Latin):
at ppre mextasi sunt locuti. ut nesci¬
rent quio oquerentur ĩ cum alios
cer dirent ipi ignorarent quid dret
soquant̾ut et ce quibꝰ affirments
uirg salomonẽ qui loquitur etiã ĩ¬
ꝯuerbiis satiens intellig q̃na ꝓfert
de dr suo et in labus suis portabit
scientian ẜtiam ip̃i sciebant quid
tuo. ñsiculo isto finita ẽ: quo in¬
fertur zelus domini exercituum
faciet hoc: nunc ad reliqua transe¬
Lequales dicta.ł¬

Expanded text:
tasi sunt locuti, ut nescierint quid loquerentur, et cum alios erudirent, ipsi ignorarent quid dicerloquantur, neque de quibus affirment : sed juxta Salomonem qui loquitur in Proverbiis: Sapiens intelligit quae profert de ore suo; et in labiis suis portabit scientiam , etiam ipsi sciebant quidtuo, versiculo isto finita est, quo infertur: Zelus Domini exercituum faciet hoc . Nunc ad reliqua transeaequales dicta
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur Quid loquitur de pbasica. E¬
hiea logiea Qruicquid scaum est
scipturaꝵ quicquid pot̃ hũana lin¬
guia ꝑferre et mortalium senso aca¬
pe isto nolumine contineoi. Pe
cuius miltiis testatur ip̃e qui scrip¬
sit Et crit ub̃ insio o̾ium sicutuba
libri signati quem cum declerit scũ
ti uct̾as dicẽt lege istum et respon¬
dehit no possum signatde em Ep¬
dabitur uber nesciente uttãs dicet᷑¬
qr ei lege ẜ⁊ respondebit nescio ltas.
Siue igitur mic brum deleris ne¬
scienti littas ꝓpło natiori. respo¬
debit nõ possum lege̾ ⁊ co adidici
trãs scripturaꝵ siuc decłio sctibis et
planseis qui legio licias nosse ieies

Expanded text:
uid loquar de physica, ethica et logica? Quidquid sanctarum est Scripturarum: quidquid potest humana lingua proferre, et mortalium sensus accipere, isto volumine continetur. De cujus mysteriis testatur ipse qui scripsit: Et erit vobis visio omnium, sicut verba libri sinti litteras, dicent: Lege istum, et respondebit: Non possum; signatus est edabitur liber nescienti litteras: diceturque ei, lege, et respondebit, nescio litteras . Sive igitur hunc librum dederis nescienti litteras Populo nationum, respondebit: Non possum legere: quia non didici litteras Scripturarum; sive dederis Scribis et Pharisaeis, qui Regis litteras nosse s
Abbreviated transcription (Latin):
extremus liber
tu ofilia eusto¬
matris tue pa¬
ule nomine
delicatur. ut quas pari honore
suspexi. equa cõmemoratione
Nunc recolam p̾sertim cũ ⁊ illa
dum uiu̾et hoc opꝰ tecum crebriꝰ
postularit. Et uir eruditissimus
frat̃ tuus pamimachiꝰ. et tunc ⁊
pea frequentibus scriptis cogẽ
micorum et absẽcium uirorum¬
q ac feminarum in xp̃o dormi¬
encium eadem religio sit ¶ dest

Expanded text:
extremus liber, tuo, o filia Eustomatris tuae Paulae nomini dedicatur, ut quas pari honore suspexi, aequa commemoratione nunc recolam: praesertim cum et illa dum viveret, hoc opus tecum crebrius postularit, et vir eruditissimus frater tuus Pammachius et tunc et postea frequentibus scriptis cogere amicorum et absentium, virorumque ac feminarum in Christo dormientium eadem religio sit, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Rebro eus¬
tochium dix¬
isse me noui
apłos et en¬
uangelistas.
ubicumq.
de ueteri ins¬
crumento ponunt cestimonia
aut̃ alt̃ in hebraicum. alt̃ ĩue¬
teri eclitione sensus ẽ hebrai¬
ta ostendimus posuisse eos ex
bris. et finita contentio ẽ. hoc
diximus quia p̃sens capitulũ
cum in sensum unum sit.
inũbis discrepat. Acuius
explanationequintus pꝯt
decimum in isayã lib̾ ĩcipit.
Auda sterilis que
non paris. decanta la¬
sudem et inni que nõ
pariebas: qm̃ plures filii defte
magis quam cius que habebat
uirum dicit dominus .Lxx. le

Expanded text:
rebro, Eustochium, dixisse me novi, Apostolos et Evangelistas ubicumque de veteri Instrumento ponunt testimonia,autem aliter in Hebraico, aliter in veteri editione sensus est, Hebrait nos multa ostendimus posuisse eos ex bris: et finita contentio est. Hoc diximus, quia praesens capitulum cum in sensu unum sit, in verbis discrepat. A cujus explanatione quintus post decimum in Isaiam liber incipit. auda, sterilis, quae non paris: decanta laudem et hinni, quae non parturiebas: quoniam plures filii desertae, magis quam ejus quae habebat vir
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotum opes. sed aduictus i¬
nccĩa suppetenda. ut iuxta apłm
habentes uictum atq uestitum
his contentisimus. Et nota qd̾
nõ dixĩt negotiationes et mertr¬
des tyri scificatas domino. his da¬
das qui habitauint in ihrłm sic
uidei arbitrantur. sed qui fuint¬

Expanded text:
sacerdotum opes, sed ad victus necessaria suppetenda: ut, juxta Apostolum, habentes victum atque vestitum, his contenti simus . Et nota quod non dixerit negotiationes, et merces Tyri sanctificatas Domino his dandas qui habitaverint Jerusalem sicut Judaei arbitrantur; sed qui fuer
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. xp̃iane felicitatis tempꝰ inter¬
p̃tor. Quod pꝯtqͣm edificata est
et recepit pristinum statum. et
om̃is negotiator in antiquã cõ¬
suetudinem portum ingressus ẽ:
et mercimonia et labor eius do¬
mino dedicentur. Cernamus ĩty¬
ro extructas xp̃i eccłas. conside¬
mus opes om̃ium qd nõ reponãt᷑
nec thesaurizentur. o dentur his
qui habitant coram dno. qui ser¬
iuerint altari. participantur cum
altari. Mmistrant autẽ tyrii. nõ
ad diuitias nec ad cumulandas

Expanded text:
est, christianae felicitatis tempus interest, christianae felicitatis tempus interpretor: quod postquam aedificata est, et recepit pristinum statum, et omnis negotiator in antiquam consuetudinem, portum ejus ingressus est, et mercimonia, et labor eorum Domino dedicentur. Cernamus in Tyro exstructas Christi Ecclesias, consideremus opes omnium, quod non reponantur, nec thesaurizentur, sed dentur his qui habitant coram Domino, qui servientes altari participant cum altari . Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas
Abbreviated transcription (Latin):
dum fc̃a comperinius. nisi forte:
putandum ẽ qd pot edificatione
ihtłm. et instauratõem tyti: ami¬
ce inter se fu̾int ciuitates. et ad i¬
templum dei crebro tyrii dona tr¬
ansmiserint. Sicut et mezra le¬
gimus. qd tyrios qui pisces uen¬
debant in sabbato ab egent et in¬
troire urbem non ꝑmiserit: atq
ex uno mercimonio etiam de ce¬
ceris estimandum sit. Iudei cassa
infuturum uota differunt: Pot
tes: Nimirũ si ista confingant
qui sp̃ta u̾ita ͭ xp̃i organum dia¬
boli antixp̃m recepturi sunt. Cũ
etim xp̃iani uidarantes de mill¬
e annoꝵ beatitudine hec dicta cõ¬
tendant Ego autẽ quomodo ĩ ui¬
sione babylonis sub typo euersi
oms consumationis tempus in¬
telligo: et megypio destructis y¬
dolis altare domini collocatum.
ad xp̃i tempus refero. et ĩ uisioe
moab. thronum saluatoris ĩ tr̃a
eius põitum recognosco. ꝙ ĩ da¬
masci ceterisq uisionibꝰ nr̃orũ¬
eẽ tempoꝵ sacramenta nõ dubito.
Ita et in uisione tyni que exttem̃

Expanded text:
dum facta comperimus, nisi forte putandum est, quod post aedificationem Jerusalem, et instaurationem Tyri, amicae inter se fuerint civitates, et ad templum Dei crebro Tyri dona transmiserint: sicut et in Ezra legimus , quod Tyrios qui pisces vendebant, in sabbato abegerit, et introire urbem non permiserit: atque ex uno mercimonio, etiam de caeteris aestimandum sit. Judaei cassa in futurum vota differunt, posttes. Nec mirum si ista confingant, qui spreta veritate Christi, organum diaboli Antichristum recepturi sunt, cum etiam Christiani judaizantes, de mille annorum beatitudine haec dicta contendant. Ego autem quomodo in visione Babylonis sub typo eversionis ejus, consummationis tempus intelligo, et in Aegypto destructis idolis altare Domini collocatum, ad Christi tempus refero, et in visione Moab, thronum Salvatoris in terra ejus positum recognosco, et in Damasci caeterisque visionibuito: ita et in visione Tyri, quae extrema
Abbreviated transcription (Latin):
spectant dmi mutabunt fortitudi¬
nem. ad sument alas quasi aqui¬
.le. current et non laborabunt gra¬
dientur et non esurient. Cum oĩ¬
potentis dei tanta sit magnitudo
ut nichil eum lateat. et om̃ia illiꝯ
arbitrio gubernentur. quare di¬
ces iacob id est duc tribus que ap¬
pellabantur iuda. et loqueris isrł
decem alic tribus insamariam q̃
iam captiue ducte estis inassynos.
Abscondita ẽ uia mea a domino.⁊
adeo mco iuditium meũ transĩbit.
Et est sensus dicitis. ad dñm t̾rena
non ꝑtinent. nec considerat quid:
imusquisq nr̃m gerat. Unde et
nos ab hostibus miuste oppre̾mi¬
mur et iumentoꝵ et piscium si

Expanded text:
exspectant Deum, mutabunt fortitudiexspectant Deum, mutabunt fortitudinem. Assument alas quasi aquilae: current, et non laborabunt: gradientur, et non esurient. Cum Omnipotentis Dei tanta sit magnitudo, ut nihil eum lateat, et omnia illius arbitrio gubernentur, quare dicis Jacob, id est, duae tribus quae appellabantur Juda; et loqueris Israel, decem aliae tribus in Samaria, quae jam captivae ductae estis in Assyrios: Abscondita est via mea a Domino: et a Deo meo judicium meum transibit? Et est sensus: Dicitis, ad Deum terrena non pertinent, nec considerat quid unusquisque nostrum gerat. Unde et nos ab hostibus injuste opprimimur, et in jumentorum et piscium si
Abbreviated transcription (Latin):
Uare dicis iacob
et loqueris istłͥ ab¬
condita ẽ uia mea
adomino ⁊ adeo
meo iuditium meũ transibit. Nũ¬
quid nescis aut non audisti. deus
.sempiternus. dominus qui creaũ
cm̃inos t̾re. non defiet noq laborab¬
it. nec ẽ in uestigatio sapiencie eiꝯ:
.Qui dat lasso niitutem. et his qui
non sunt fortitudinem et ru̾boͬr
.multiplicat. deficient pueri et la¬
borabunt. et iuuenes in infirinita¬
te cadent. Qui aut sꝑant in dno
mutabunt fortitudinem ad sum¬
uͤnt pennas sicut aquile current
et non laborabunt. ambulabunt
et non deficient .Lxx. Non enim
.dicas iacob et qui locutus es ifrł
abscondita ẽ uia mea adeo. et deus
meus iuditium abstulit. ⁊ recessit.
.et nunc nescis et non audisti deus
eternus deus qui creauit tminos
.terre non esuriet nec laborabit. Nec
. ẽ in uentio prudencie eius. qui dat
esurientibus fortitudinẽ et nõ do¬
lentibus merorẽ. E sunent enĩ iu¬
uenes et laborabunt. ad olescentes
.et electi infirmierunt. Qui autem

Expanded text:
uare dicis Iacob et loqueris Israhel abscondita est via mea a Domino et a Deo meo iudicium meum transibit numquid nescis aut non audisti Deus sempiternus Dominus qui creavit terminos terrae non deficiet neque laborabit nec est investigatio sapientiae eius qui dat lasso virtutem et his qui non sunt fortitudinem et robur multiplicat deficient pueri et laborabunt et iuvenes in infirmitate cadent qui autem sperant in Domino mutabunt fortitudinem, assument pennas sicut aquilae, current, et non laborabunt; ambulabunt, et non deficient. LXX: Non enim dicas, Jacob: et quid locutus es, Israel: Abscondita est via mea a Deo, et Deus meus judicium meum abstulit, et recessit: et nunc nescis, et non audisti? Deus aeternus, Deus qui creavit terminos terrae: non esuriet, nec laborabit, nec est inventio prudentiae ejus. Qui dat esurientibus fortitudinem: et non dolentibus moerorem. Esurient enim juvenes, et laborabunt adolescentes, et electi infirmi erunt. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
mus libros. et pro diu̾sitate
uisionum ac sensuum allꝰ
contrahitur: alius extendi¬
tur. Itaq finito tc̃io uolum¬
mne transimus ad quartu.
qui mensura uersuum pri¬
ore minor est: Presertim cũ
quintus quem huic libro
subiecimus hystorice expla¬
nationis sit: et pene duplicem
numerum habeat. Dum enĩ no¬
lunmus coniuncta diuide et olim
interpretata transire. quasi inter
nauiculam nr̃am dixerimus: q̃
flante spũ scõ et domino saluato¬
re cursum dirigente nr̃m elabit᷑
inpelagus dicente te uirgo xpĩ
eustochium aquatuor uentis ce¬
li ueni sp̃s. et mortua ossa uiui

Expanded text:
mus libros, et pro diversitate visionum ac sensuum, alius contrahitur, alius extenditur. Itaque finito tertio volumine, transimus ad quartum, qui tertia mensura versuum priore minor est, praesertim cum quintus, quem huic libro subjecimus, historicae explanationis sit, et pene duplicem numerum habeat. Dum enim nolumus conjuncta dividere, et olim interpretata transire, quasi inter naviculam nostram direximus, quae flante Spiritu sancto, et Domino Salvatore cursum dirigente nostrum, elabitur in pelagus, dicente te, virgo Christi Eustochium: A quatuor ventis coeli veni, spiritus, et mortua ossa vivi
Abbreviated transcription (Latin):
Ullus tami
imperitus scrip¬
tor ẽ quin lecto¬
rem inueniat
similem sui.
platonis libros. inaltero eĩ ludus¬
et obiectatio ẽ. in altero difficul¬
tas. et sudor muxtus laborimi. De¬
niq timacum de mundi armoni
a astrorum cursu et numeris dis¬
putantem. ip̃e qui interp̾tatus ẽ
tllius se non intelligere conficet᷑
Testamentum aut̃ grimini corio¬
cocte porcelli decantant inscolis:
puerorum agmina cacinnanciu.
Igitur et ñr luscius lanumus fr¬
ratut testibus inmo fautorib
suis uincatq multitudinẽ qui a
forsitan uincit ingrnio. Michi¬
aũt sufficit paucorim testimo̾iũ
et amicorum laude contentus sũ.
qui in expetendis opusculis m̾is
amore nr̃i labuntur. et studio
scripturatum. Ac non nullos fore
arbitror. qui hoc ip̃m quod ad te
custochium sermonẽ facio obtreo¬
tatione̾ patere contendant. nõ cõ¬
siderantes holdam ⁊ aimã ac debo¬
tam uiris tacentibus ꝓpħasse. et
inf̾intute xp̃i nequaqm differẽ¬
ciam sexiuum ualere sed menciũ

Expanded text:
ullus tam imperitus scriptor est, qui lectorem non inveniat similem sui: Platonis libros. In altero enim ludust oblectatio est, in altero difficultas et sudor mixtus labori. Denique Timaeum de mundi harmoni astrorumque cursu et numeris disputantem, ipse qui interpretatus est Tullius, se non intelligere confitetur. Testamentum autem Grunnii Corocottae Porcelli decantant in scholis puerorum agmina cachinnantium. Igitur et noster Luscius Lanuinus fruatur testibus, immo fautoribus suis; vincatque multitudine, quia forsitan vincit ingenio. Mihi sufficit paucorum testimonium, et amicorum laude contentus sum, qui in expetendis opusculis meis, amore nostri labuntur, et studio Scripturarum; ac nonnullos fore arbitror qui hoc ipsum quod ad te, Eustochium, sermonem facio, obtrectationi patere contendant, non considerantes, Holdam et Annam ac Debboram, viris tacentibus, prophetasse: et in servitute Christi nequaquam differentiam sexuum valere, sed mentium.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tor. Quod pꝯtqͣm edificata est
et recepit pristinum statum. et
om̃is negotiator in antiquã cõ¬
suetudinem portum ingressus ẽ:
et mercimonia et labor eius do¬
mino dedicentur. Cernamus ĩty¬
ro extructas xp̃i eccłas. conside¬
mus opes om̃ium qd nõ reponãt᷑
nec thesaurizentur. o dentur his
qui habitant coram dno. qui ser¬
iuerint altari. participantur cum
altari. Mmistrant autẽ tyrii. nõ
ad diuitias nec ad cumulandas

Expanded text:
pretor: quod postquam aedificata est, pretor: quod postquam aedificata est, et recepit pristinum statum, et omnis negotiator in antiquam consuetudinem, portum ejus ingressus est, et mercimonia, et labor eorum Domino dedicentur. Cernamus in Tyro exstructas Christi Ecclesias, consideremus opes omnium, quod non reponantur, nec thesaurizentur, sed dentur his qui habitant coram Domino, qui servientes altari participant cum altari . Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas
Abbreviated transcription (Latin):
dum fc̃a comperinius. nisi forte:
putandum ẽ qd pot edificatione
ihtłm. et instauratõem tyti: ami¬
ce inter se fu̾int ciuitates. et ad i¬
templum dei crebro tyrii dona tr¬
ansmiserint. Sicut et mezra le¬
gimus. qd tyrios qui pisces uen¬
debant in sabbato ab egent et in¬
troire urbem non ꝑmiserit: atq
ex uno mercimonio etiam de ce¬
ceris estimandum sit. Iudei cassa
infuturum uota differunt: Pot
tes: Nimirũ si ista confingant
qui sp̃ta u̾ita ͭ xp̃i organum dia¬
boli antixp̃m recepturi sunt. Cũ
etim xp̃iani uidarantes de mill¬
e annoꝵ beatitudine hec dicta cõ¬
tendant Ego autẽ quomodo ĩ ui¬
sione babylonis sub typo euersi
dolis altare domini collocatum.
ad xp̃i tempus refero. et ĩ uisioe
moab. thronum saluatoris ĩ tr̃a
eius põitum recognosco. ꝙ ĩ da¬
masci ceterisq uisionibꝰ nr̃orũ¬
eẽ tempoꝵ sacramenta nõ dubito.
Ita et in uisione tyni que exttem̃
ẽ. xp̃iane felicitatis tempꝰ inter¬

Expanded text:
dum facta comperimus, nisi forte putandum est, quod post aedificationem Jerusalem, et instaurationem Tyri, amicae inter se fuerint civitates, et ad templum Dei crebro Tyri dona transmiserint: sicut et in Ezra legimus , quod Tyrios qui pisces vendebant, in sabbato abegerit, et introire urbem non permiserit: atque ex uno mercimonio, etiam de caeteris aestimandum sit. Judaei cassa in futurum vota differunt, posttes. Nec mirum si ista confingant, qui spreta veritate Christi, organum diaboli Antichristum recepturi sunt, cum etiam Christiani judaizantes, de mille annorum beatitudine haec dicta contendant. Ego autem quomodo in visione Babylonis sub typo eversiodestructis idolis altare Domini collocatum, ad Christi tempus refero, et in visione Moab, thronum Salvatoris in terra ejus positum recognosco, et in Damasci caeterisque visionibuito: ita et in visione Tyri, quae extrema est, christianae felicitatis tempus inter
Abbreviated transcription (Latin):
euangelio iiuat. Seruire aute
domino et habitare coram eo: nõ
ẽ loci s merits huc usq uisiones
ẽsaie siue onera que certis genti¬
bus exposuit ut iussisti. et nos qͥ¬
uiuimus hystorica interp̃tatõe
disseruimus hebraice. Tantum
ĩntatis p̃mentes uestigia que
sequuntur ad om̃s ꝑtinent na¬
tiones: et geñaliter ad totius
mundi consũmatiem: de quibo
nec tu petisti ut scribeꝵ niec michi
otium fuit ut ex suꝑfluo non qͥ¬
sita dictarem: qui quesita uix

Expanded text:
vangelio . Servire autem Domino, et habitare coram eo, non est loci, sed meriti. Hucusque visiones Isaiae, sive onera quae certis gentibus imposuit, ut jussisti, et ut nos quivimus, historica interpretatione disseruimus, Hebraicae tantum veritatis prementes vestigia. Quae sequuntur, ad omnes pertinent nationes, et generaliter ad totius mundi consummationem. De quibus nec tu petisti, ut scriberem, nec mihi otiosum fuit, ut ex superfluo non quaesita dictarem, qui quaesita vix
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotum opes. sed aduictus i¬
nõ dixĩt negotiationes et mertr¬
des tyri scificatas domino. his da¬
das qui habitauint in ihrłm sic
uidei arbitrantur. sed qui fuint¬

Expanded text:
sacerdotum opes, sed ad victus nnon dixerit negotiationes, et merces Tyri sanctificatas Domino his dandas qui habitaverint Jerusalem sicut Judaei arbitrantur; sed qui fuer
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ: hoc insequentib duob libris
uirgo xp̃i eustochium oracionibꝰ
tuis et dui̾ misericordia facete co¬
nabor.ut eodem labore quo quĩt
liber historiam comphendit. sex¬
tꝰ et septimus ꝑstringat anagoge.

Expanded text:
rem, hoc in sequentibus duobus libris, o virgo Christi Eustochium, orationibus tuis, et Domini misericordia facere conabor, ut eodem labore quo quintus liber historiam comprehendit, sextus et septimus perstringat anagoge
Abbreviated transcription (Latin):
ris ꝙ ire. ut ponat orbẽ t̾rarum u
ex quib ꝓbatut om̃ia que dicũt¬
N contra babylonem. ad mundi hu¬
ius confusionem et interitum ꝑ¬
tiñe: suꝑ montem caligosũ suie
campestrẽ Leuate signum apłis p̾¬
cipitur et aplicis uiris ac magistus
ecc̃arum. ut dicturi contra babylo¬
nem signum eleuent dominice:
crucis. non in humili loco et indiu¬
exis uallibus. s montem caligo¬
sum siue campestrem. quorum al¬
terum significat abscondita ecc̃e
sacramenta. que ut uideret moys¬
es et audiret uocem dei ĩtrauit te¬
nebras et caliginem. posuit eĩ d̾s
tenebeas latibulum suũ. et mbes
et caligo incircuitu eiꝰ. Alterum
docet sic nos ad excelsa ecc̃asticorũ
dognatum debere conscendere. bti
camus. qui nõ sum dignus uocari
apłs. quia sum ꝑsocutus ecc̃am. qͥ¬

Expanded text:
ris et irae, ut ponat orbem terrarum dris et irae, ut ponat orbem terrarum dEx quibus probatur, omnia quae dicuntur contra Babylonem, ad mundi hujus confusionem et interitum pertinere. Super montem caliginosum, sive campestrem, levate signum. Apostolis praecipitur et Apostolicis viris ac magistris Ecclesiarum, ut dimicaturi contra Babylonem, signum elevent Dominicae crucis, non in humili loco, et in demersis vallibus, sed in monte caliginoso, sive campestri. Quorum alterum significat abscondita Ecclesiae sacramenta, quae ut videret Moyses, et audiret vocem Dei, intravit tenebras et caliginem. Posuit enim Deus tenebras latibulum suum: et nubes et caligo in circuitu ejus . Alterum docet, sic nos ad excelsa ecclesiasticorum dogmatum debere conscendere, ut jcamus: Qui non sum dignus vocari Apostolus, quia sum persecutus Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
magnum pondo
babyloni sit impo¬
nendum. et quin.
braice dicitur. Ba Bih. incerp̃tatꝰ
confusio. eo qd ibi edificantium
turtem sermꝰ confusus ẽ. Spiritali¬
ter mundus iste intelligitur: qui
in maligno po̾i̾tus ẽ et non solu
linguas s oꝑa singulorum mẽ¬
tesq confundit: huius babylon¬
is rex ẽ uerius nabuchodonosor
contra deum suum uertens. qui di¬
cit incorde suo incelum asçenda.
suꝑ sydera celi ponam solium me¬
um. sedebo in monte testamenti ĩ
lateribꝰ aquilonis: asçenda super
altitudinem nubium. eto simił
altissimo. Iste ẽ qui ostendit di
uinitati regna mundi et dixit ei.
Hec omia michi tradita sunt. et
tibi dabo si cadens adoraueris ⁊¬
me. Deniq inconsequentibus ne
quaqͣm contra babylonem/ s con¬
tra orbem trarum cõminatio. Do¬
minus sabaoth p̾cepit genti bel¬
licosissime ut ueniat de t̾ra lon¬
ginqua: assumitate celi ut disper¬
dat orbem t̾rarum. Et iterum. ec¬
ce dies uenit insanabilis furo¬

Expanded text:
magnumque pondus Babyloni sit imponendum. Et quia braice dicitur BABEL  , interpretatur confusio; eo quod ibi aedificantium turrim sermo confusus sit, spiritualiter mundus iste intelligitur, qui in maligno positus est, et non solum linguas, sed opera singulorum, mentesque confundit. Hujus Babylonis rex est verus Nabuchodonosor, contra Dominum superbiens, qui dicit in corde suo: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam solium meum: sedebo in monte Testamenti in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, ero similis Altissimo. Iste est qui ostendit Domino universa regna mundi, et dixit ei: Haec omnia mihi tradita sunt, et tibi dabo, si cadens adoraveris me . Denique in consequentibus 235 nequaquam contra Babylonem, sed contra orbem terrarum comminatio est. Dominus Sabaoth praecepit genti bellicosissimae, ut veniat de terra longinqua a summitate coeli, ut disperdat orbem terrarum. Et iterum: Ecce dies venit insanabilis furo
Abbreviated transcription (Latin):
cifixum. Hoc aũt signum et insupe¬
nioribus leuauit ip̃e qui ortus est
de radice iesse innationibus. ut cõ¬
grogaret ꝑditos isrł. Ex altate uo¬
cem. leuate manum. ꝓ quo. lxxͥ cra¬
ustulerunt. Consolamini manũ.
Craltate uocem: qui de sublimiba
loquiti. et presentia sibi breuia et
transitoeia contempnit. qui audit
ab eodem eͥsaia. Suꝑ montem ex¬
celsum ascende qui cuangelizas:
syon leua inforcitudine uocẽ tuã.
qui euangelizas ihtłm. ⁊ leuat¬
manum. qui pot̾ cum dauid dicẽ.
Eleuatio manuũ mearum sacri¬
fitium uesꝑtinum. et qui in om̃i
loco leuat scas manus. ut nõ so¬
lum leuet manus. Etiam console¬
tur manum. ne dicat paupi. cras
ueni ꝙ accipe. s ut paupiẽ cius et
necessitatem p̃senti miscdia conso¬
let᷑¬

Expanded text:
cifixum. Hoc autem signum, et in superioribus levabit ipse, qui ortus est de radice Jesse in nationibus, ut congregaret perditos Israel. Exaltate vocem, levate manum. Pro quo LXX transtulerunt: Consolamini manum. Exaltat vocem qui de sublimibus loquitur, et praesentia quasi brevia, et transitoria contemnit. Qui audit ab eodem Isaia: Super montem excelsum ascende qui evangelizas Sion. Eleva in fortitudine vocem tuam qui eam, qui potest cum David dicere: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum ; et qui in omni loco levat sanctas manus, ut non solum levet manus, sed etiam consoletur manu: ne dicat pauperi: cras veni, et accipe; sed ut pauperiem ejus, et necessitatem praesenti misericordia consolet
Abbreviated transcription (Latin):
cla oriatur simul. Ego dominꝰ
creaui eum .Lcx. letetur celum
de suꝑ et mibes spargant iustici¬
am. germinet tra. et oriatur:
misicordia. et iusticia germin¬
et simul. Ego sum dñs qui cre¬
aui te. Puplex huius loci inter¬
p̾ratio ẽ. Quidam enĩ putant:
hrrere cum supicribus que di

Expanded text:
tur simul: ego Dominus creavi eum. LXX: Laetetur coelum desuper, et nubes spargant justitiam: germinet terra, et oriatur misericordia, et justitiam germinet simul: ego Dominus qui creavi te. Duplex hujus loci interpretatio est. Quidam enim putant haerere superioribus quae di
Abbreviated transcription (Latin):
Ominus qui
respicit term
quitui indrucero nomicant¬
C ego aridam et ego uiuificabo.
puiam et ego sanabo: Frequẽti¬
hus moribus morbis meãquo¬
q tram facit contremescere cui
dictum ẽ. Terra es et intertam
ibis. et oblitum conditionis hu¬
mane crebro ammonet. ut hoĩez
et senem etiam ianiq moritur
ẽẽ me noũim. Ue quibus scribit᷑.
quid gl̾a̾tur tra et cinis: Unde
qui me subito languore ꝑcusse¬
rat. incredibili uelocitate sana¬
uit. ut t̾reret potius quam affli¬
et dei nosse ẜmonem. qui nequa¬
quam carnis auribus sz cordus
auditor et dicere cum ꝓpħa do¬
minus dat mͥ linguam discipli¬
ne ut sciam quando oporteat:
me loqui. quod testimonium:
quarti et decimi in isayam libri
quem nunc deserere cupio prin

Expanded text:
ominus qui respicit terraquitur in Deuteronomii cantico: Ego occidam, et ego vivificabo: percutiam et ego sanabo , frequentibus morbis meam quoque terram fecit contremiscere, cui dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et oblitum conditionis humanae, crebro admonet, ut hominem et senem, et jamjamque moriturum esse me noverim. De quo scribitur: Quid gloriatur terra et cinis ? Unde qui me subito languore percusserat, incredibili velocitate sanavit: ut terreret potius, quam affliet Dei nosse sermonem, qui nequaquam carnis auribus, sed cordis auditur; et dicere cum Propheta: Dominus dat mihi linguam disciplinae, ut sciam quando oporteat me loqui. Quod testimonium quarti et decimi in Isaiam libri, quem nunc disserere cupio, prin
Abbreviated transcription (Latin):
ad iutorio int̾ mortuos liber.
Uere enim reputatus ẽ inter
peccatores et iniquos. ut descẽ¬
deret ad infernum. qui ĩmul¬
tis scripturarum locis uocat᷑
lachus. ut uinctos ĩ carcerem
lib̾aret. Qui traditus ẽ ꝓpter
rexit ꝓpt̃ iustificatõem nr̃am.
tantoq clemencie fuit. ut pro
transgressoribus inimo ꝑsecu¬
toribus suis rogaret inctuce
et diceret. pater ignosce eis qd
enim faciunt nesciunt.¬

Expanded text:
adjutorio inter mortuos liber . adjutorio inter mortuos liber . Vere enim reputatus est inter peccatores et iniquos, ut descenderet ad infernum; qui in multis Scripturarum locis vocatur lacus, et vinctos in carcere liberaret. Qui traditus est propter rexit propter justificationem nostram . Tantaeque clementiae fuit, ut pro transgressoribus, immo pro persecutoribus suis rogaret in cruce, et diceret: Pater, ignosce illis: quod enim faciunt, nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
sine lege. cum non eet sine lege.
S eẽt in lege xp̃i. quare non &
xp̃c cum iniquis reputatus sic.
ut miquos redimeret apcc̃o. ⁊
om̃ibus om̃ia fieret. ut om̃s i
saluos faceret: Peccata eĩ nr̃a
portauit incorpore suo. ligno
crucis affigens eam ut deleret
cyrographum qd̃ diabolo ⁊an¬
gelis illius feceramus scͥptũ
manibus anime id est oꝑibꝯ
eius. dequibus paulus apłs
loquitur. et uos cum ceteris.
mortui inpeccatis ⁊ mnleriis
carnis. uiuere fecit cum xp̃o.
donans nob̾ om̃ia ꝑcc̃a. ⁊ deles
ens illud cruci. expolians se¬
uit. confidenter triumphans
de eis. Ini quos aut cũ quibꝰ
reputatus ẽ marchus eugłis¬
ca lacrones intelligit scribẽs.
et crucifixerunt cum co duos
latrones. unum adextris.⁊ al¬
terum a sinistris. Et impleta
ẽ scriptura que dicit. et cum ĩ¬
iquis reputatus ẽ. Qd̃ et alciꝰ
in telligi pot̃. dicente de semet¬
ip̃o domino. reputatus sum
cum descendentibus ĩ lacum.
Factus sum sicut homo sine

Expanded text:
lege; cum non esset sine lege, sed esset in lege Christi: quare non et Christus cum iniquis reputatus sit, ut iniquos redimeret a peccato, et omnibus omnia fieret, ut omnes salvos faceret? Peccata enim nostra portavit in corpore suo , ligno crucis affigens ea, ut deleret chirographum, quod diabolo et angelis illius feceramus, scriptum manibus animae, id est, operibus ejus. De quibus Paulus apostolus loquitur: Et vos cum essetis mortui in peccatis, et in desideriis carnis, vivere fecit cum Christo, donans nobis omnia peccata. Et delens ens illud cruci, expoliansvit, confidenter triumphans de eis . Iniquos autem cum quibus reputatus est, Marcus Evangelista latrones intelligit, scribens: Et crucifixerunt cum eo duos latrones: unum a dextris, et alterum a sinistris. Et impleta est Scriptura quae dicit: Et cum iniquis reputatus est . Quod et altius intelligi potest, dicente de semetipso Domino: Reputatus sum cum descendentibus in lacum: factus sum sicut homo sine
Abbreviated transcription (Latin):
Ominus
dedit michi
linguam er¬
uditam. uti
sciam susten¬
tare eum qui
lassus ẽ uer¬
bo.erigit mane mane erigit mͥ¬
aucem aurem ut audiam qua¬
si magistrum. dominus deus a¬
peruit mͥ aurem. ego autem nõ
contradico. retrorsum nõ abii.
corpus meum dedi ꝑcucientibꝰ.

Expanded text:
ominus dedit mihi linguam eruditam, ut sciam sustentare eum qui lassus est verbo. Erigit mane, mane erigit mihi aurem, ut audiam quasi magistrum. Dominus Deus aperuit mihi aurem: ego autem non contradico: retrorsum non abii. Corpus meum dedi percutien
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abitur sibei nescienti littat dicit¬
qr ei leot ft respondebit nesciolras
siue igitut hunc uorum dderis ne¬
scienti uttas ꝓpło nacioriuml re suo¬
debit nõ possum legẽ ⁊ co ndidici n¬
trãs scrirturaꝵ sine delło setibis et
phanseio qui legio litta ⁊ nosse se ues¬
cant respolehunt sie̾ possumus e

Expanded text:
dabitur liber nescienti litteras: diceturque ei, lege, et respondebit, nescio litteras . Sive igitur hunc librum dederis nescienti litteras Populo nationum, respondebit: Non possum legere: quia non didici litteras Scripturarum; sive dederis Scribis et Pharisaeis, qui Regis litteras nosse se jactan
Abbreviated transcription (Latin):
antium paes enuanełiz ãtu
cet mepioluminis istio argumẽtũ
bredi cuꝑe smone cophendere cum
uniũsa diũ sacramẽra p̾sens scupta
contirieat. Et tantnato de uirgine
hermanuel. ꝙ illustrium ratratõ

Expanded text:
antium bona, evangelizantium tet, me voluminis istius argumentum brevi cupere sermone comprehendere: cum universa Domini sacramenta praesens Scriptura contineat; et tam natus de Virgine Emmanuel, quam illustrium patr
Abbreviated transcription (Latin):
tanus cã insanis feminis sompni
tent quid loquerentur ĩ cum alios
oquant̾ut et de quibo affirment.s
iuirt salomonẽ qui loquitur eriãĩ¬
ꝯuerbiis satiens intellig q̃ua ꝓfeit

Expanded text:
tanus cum insanis feminis somniatrent quid loquerentur, et cum alios loquantur, neque de quibus affirmant: sed, iuxta Salomonem, qui loquitur in Proverbiis, Sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
Ptimus
liber. idest iux¬
secundus est
imo extrem.
In hoc enĩ.xͤ.
uisionum tro¬
ad etauum. et utramq explana¬
tionem iuxta priores usq ad qua¬
assumptio damaci. Lͣͣ. uerbum:
contra damascum. ad dentes de suo.
qd̾ et in moab fecẽ principio dam¬
ascum. Primo ingenesi logimus.

Expanded text:
ptimus liber idem juxsecundus est, immo extremus. In hoc enim decem visionum troad octavum, et utramque explanationem juxta priores, usque ad quaAssumptio Damasci: LXX, Verbum contra Damascum, addentes de suo, quod in Moab fecere principio. Damasci primum nomen in Genesi legimus,
Abbreviated transcription (Latin):
non om̃ia disserentes ne multa fi¬
ant uolumina: S quicquid ecc̾as
tici ante nos senserint breuit in
babilonem queͥm uidit ysaias filiꝰ am
Idit nõ carnis s or

Expanded text:
non omnia disserentes, ne multa fiant volumina, sed quid Ecclesiastici viri ante nos senserint, breviter Babylonem quam vidit Isaias filius Amos. Vidit non carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
nin diũsitate. quib loqñtes d̾ urita¬
te. ac trinitate in effabili utim̃. De¬
dicatur. Illud igͥ p̃cipue teneamꝰ q̃ dã
eẽ noia distĩcte ad singłas ꝑsbãs ꝑti¬
nẽtia. ut ait añg. in .uiii .ł. detri. q̃
de singuł tm̃ dicunt̃ ꝑsoĩs. Quetã

Expanded text:
num diversitate, quibus loquentes de unitate ac Trinitate ineffabili utimur. Dedicatur. Illud ergo praecipue teneamus, quaedam esse nomina distincte ad singulas personas pertinentia, ut ait Aug. in lib. 9 de Trin., quae de si
Abbreviated transcription (Latin):
et cogitauerunt aduersus san̾ctos
tuos ut non solum mediocribus do¬
lum uerum. eciam ipsis ꝙͦdãmodo
celestibus biris inferre conarentur

Expanded text:
etur, addidit: Adversus sanctos tuos; ut non solum mediocribus dolum, verum etiam ipsis quodammodo coelestibus viris inferre conarentur
Abbreviated transcription (Latin):
sit et qui odcrunt te extulerũt capͭ¬
nis hominibus unum est caput
auticristus quod ideo dicit elatum
quia multa potestate gloriabitur
ut se etiam deum dicere presuãt

Expanded text:
extulerunt capnsanis unum est caput Antichristus. Quod ideo dicit elatum, quia multa potestate gloriabitur, ut se etiam deum dicere praesumat
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia consuetudo est hũanitatis
ut cum se aliquis laudabili conuer¬
sacione tractauerit calũpniantiu
insidiis ꝓtinus appetatur Iste eigo
ꝑdithim qui de ꝓbabili opmione
pessimoꝵ contraxit ĩuidiam. secu

Expanded text:
 mea. Consuetudo est humanitatis, ut cum se aliquis laudabili conversatione tractaverit, calumniantium insidiis protinus appetatur. Iste ergo Idithum, qui de probabili opinione pessimorum contraxit invidiam, secum