comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemare dõs. & acultura eorũ recedere
exeo diuersis cladib romanꝰ orbis oppri-¬
mitur. Tranqͥllinꝰ respondit. Non ẽ. uerũ.
Nã si recenseas decadas stilo luuii digestas
illic inuenies ioui thura ponentes una
die uiginti triamilia romani exercitꝰ ui.
uenes cecidisse. Sed & illud ñ es in memor
qđ uenientes galli etiã capitoliũ occupa¬
uert̃. & omẽm romanã manũ suis ludibri¬
is subiugart̃. Diuersas fames & inenar¬
rabiles. diuersasq captiuitates & diuersas
effusiones sanguinis romanꝰ orbis ẽ. passus:
antequã unũ colerent homines dm̃. Nunc
uͦ ex quo inuisibilis &uerus ds̃ cepit acre¬
dentibꝰ coli actũ ac ꝓsꝑũ iuget romanũ
imꝑiũ. Sed qđ peuis ẽ. ds̃ qui hoc prestat
ñ cognoscitur. & ereature ascribit᷑ qͥcqͥd
a creaturȩ p̃statur. P refectus dix̃. Si ille
nullus nisi sol habebitur ds̃ qͥ aspectu
suo t̾rȩ uiscera uegetat ut semina suscep¬

Expanded text:
blasphemare deos, et a cultura eorum recedere, blasphemare deos, et a cultura eorum recedere, ex eo diversis cladibus Romanus orbis opprimitur. Tranquillinus respondit: Non est verum. Nam si recenseas decadas stylo Livii digestas, illic invenies Jovi thura ponentes, una die viginti tria millia Romani exercitus juvenes cecidisse. Sed et illud non es immemor, quod Senonenses Galli etiam Capitolium occupaverunt et omnem Romanam manum suis ludibriis subjugarunt. Diversas fames, et inenarrabiles pestes, diversas captivitates, diversas effusiones sanguinis Romanus orbis passus est, antequam unum colerent homines Deum. Nunc vero ex quo invisibilis et verus Deus coepit a credentibus coli, aucta pace exsultat Romanum imperium. Sed quod pejus est, Deus, qui hoc praestat, non cognoscitur; sed creaturae ejus ascribitur, quidquid a Creatore praestatur. 43. Praefectus dixit: Si ille nullus nisi sol habebitur deus, qui aspectu suo terrae viscera vegetat, ut semina suscep
Abbreviated transcription (Latin):
Intantũ ñ st̃ du. ut legat᷑ incordib publi¬¬
cis & quã male st̃nati & quã iniqͦs & eru-¬
deles & sceleratos parentes habuerint. &
quã iniq & dolose & fraudulent̃ uixerint.
& quã miserabilit̃ mortui sint. Nunqͥd
antequã saturnꝰ cretensibꝰ imꝑaret & filio-
rũ carnes comederet ds̃ incȩlis ñ erat:
Aut creta insula habebat regẽ. & cęli ñ
uẽ filiũ eiꝰ imperare fulminib: homun¬
tionẽ in qͦ malitia & libido regnabat.
aut quã sordẽ ñ exercuit qͥ suã germanã
accepit uxorẽ: Inforo. inplateis. in domibꝰ
atq in om̃i loco quotidie legimꝰ sordissima
uino qđ se & soror & conuix fuerit gloria¬
ta. Et raptiganimedis. honor turpissimꝰ atq
incestissimꝰ abipsis a quibꝰ colit᷑ iouis. nonne-¬
gatur. Non gͦerras uir sublissime qͥ tales
colis qͣles romanȩ iubent leges ꝓsui facti
qͣlitate dãpnare & relicto dõ om̃ipotente
qui incelis regna lapidi dici ds̃m̃s es & lig

Expanded text:
tantum non sunt dii ut legatur in codicibus publicis, et quam male sint nati, et quam iniquos et crudeles et sceleratos parentes habuerint; et quam inique et dolose et fraudulenter vixerint; et quam miserabiliter mortui sint. Numquid antequam Saturnus Cretensibus imperaret, et filiorum suorum carnes comederet, Deus in coelis non erat, aut Creta insula habebat regem, et coeli Deum vem filium ejus, imperare fulminibus, homuncionem in quo malitia et libido regnabat. Aut quam sordem non exercuit, qui suam germanam accepit uxorem? In foro, in plateis, in domibus, atque in omni loco quotidie legimus, quia sordidissima Juno quod et soror et conjux fuerit gloriatur: et rapti Ganymedis honor turpissimus atque incestissimus ab ipsis, a quibus Jovis colitur, non negatur. Non ergo erras, vir sublimissime, qui tales colis, quales Romanae jubent leges pro sui facti qualitate damnari, et relicto Deo omnipotente qui in coelis regnat, lapidi dicis, Deus meus es t
Abbreviated transcription (Latin):
te. xpĩani eũ sibi martyrẽ faciant
Tc̃ beatus sebastianꝰ apparuit in sõnis
scãẽ lucinȩ cuidã matronȩ religiosis¬
simȩ dicens: Incloaça illa quȩ ÷ iurta
circũ inuenies corpꝰ meũ pendens it
conto Hoc tu dũ leuaueris. ꝑduces
ad cata cumbas. & sepelies me ininitio
ipsa ꝑse cum seruis suis media nocte
abiit Et leuans eum posuit in pauone
suo. & ꝑduxit ad locum ubi ipse impe¬
rauerat. & cum omĩ diligentia sepeli-¬
uit Ipsa autem scã lucina ꝑ xxx. dies.
a loco scõ ipso non discessit: Post aligtoᷤᷤ
autem annos. pax ȩccłiae ẽ reddita
Quȩ statim ut ęccłia głam pacis acce-¬
fecit ipsam ȩccłam heredẽ in xp̃o. qui
cũ dõ patre & spũ scõ ęqualis uiuit
& regnat inunitate iurtutis. in scła

Expanded text:
faciant. Tunc B. Sebastianus apparuit in somnis S. Lucinae cuidam matronae religiosissimae dicens: In cloaca illa, quae est juxta circum, invenies corpus meum pendens in gompho. Hoc tu dum levaveris perduces ad catacumbas et sepelies in initioipsa per se cum servis suis medio noctis abiit, et levans eum posuit in pavone suo, et perduxit ad locum, ubi ipse imperaverat, et cum omni diligentia sepelivit. Ipsa autem sancta Lucina per XXX dies a loco sancto ipso non discessit. 90. Post aliquantos autem annos pax Ecclesiae est reddita: quae statim ut Ecclesia gloriam pacis accefecit ipsam Ecclesiam haeredem in Christo, qui cum Deo Patre et Spiritu sancto aequalis vivit et regnat in unitate virtutis in
Abbreviated transcription (Latin):
unda subuenit. ut et̃nus ignis ab ȩt̃no fon¬
te uincat᷑. & infidelitas afidelitate supetur.
Prefectus dix̃. Ut uideo ñ infilios tuos ab hac
intentione tolleres poposcisse ꝓbaris indu¬
cias sed ut has aniles fabulas ad nrã tribu-¬
nalia meditatas afferres. Ranqͥllinꝰ dix̃.
Non meditantur discipłi xpi. qđ incons-¬
pectu udicũ ꝓsequant᷑. Sic enĩ p̃monu¬
it dicens. Quando potestatibꝰ huiꝰ mun-

Expanded text:
unda subvenit, ut aeternus ignis ab aeterno fonunda subvenit, ut aeternus ignis ab aeterno fonte vincatur, et infidelitas a fidelitate superetur. 45. Praefectus dixit: Ut video, non ut filios tuos ab hac intentione tolleres poposcisse probaris inducias, sed ut has aniles fabulas ad nostra tribunalia meditatus afferres. Tranquillinus dixit: Non meditantur discipuli Christi quid in conspectu judicum prosequantur. Sic enim praemonuit dicens: Quando potestatibus hujus mu
Abbreviated transcription (Latin):
aureas uestes. & seruili indum̃to indutꝰ
descendisti ineloacã. & manꝰ tuas misisti
insordib ut anulũ de sordib lib̾erares.
Exut se & maiestas diuinitatis suȩ splendo¬
re ñtam̃ suꝑna relinquens. & induit se ser¬
uli nr̃i corporis indum̃to. & huc incloacã
huiꝰ mundi decȩlo descendens misit manꝰ
suas insordib passionũ nrarũ. & passionũ
quȩ meritis nr̃is debebatur insemet ipso sus-¬
cipiens głȩ suorũ nos reddidit digitorũ.
Nã qͥ ꝑ incredulitatẽ uolutabamur insqs¬
lorib mundi ꝑfidẽ abluti asordibꝰ diuinis
sumꝰ manib ut ille tuus anulus restituti.
Nunquid serui qui te negauert̃ dnm̃ suum
dũ te in habitu seruili respicerent ñ potu-¬
ert̃ ut rebelles occidi: Ita & qui negant
exinaniuit & formã serui suscepit nulla¬
tenꝰ potuert̃ ȩt̃ni ignis penas euadere. Idõ
deniq nobis qui ineũ credimꝰ ȩt̃n fontis

Expanded text:
aureas vestes, et servili indumento indutus aureas vestes, et servili indumento indutus descendisti in cloacam, et manus tuas misisti in sordibus, ut annulum de sordibus liberares: Exuit et se majestas Divinitatis suae splendore, non tamen superna relinquens; et induit se servili nostri corporis indumento, et huc in cloacam hujus mundi coelo descendens, misit manus suas in sordibus passionum nostrarum; et passionem, quae meritis nostris debebatur, in semetipso suscipiens, gloriae nos suorum reddidit digitorum. Nam qui per incredulitatem volutabamur in squaloribus mundi, per fidem abluti a sordibus, divinis sumus manibus, ut ille tuus annulus, restituti. Numquid servi tui, qui te negaverunt dominum suum, dum te in habitu servili respicerent, non potuerunt ut rebelles occidi? Ita et qui negantexinanivit, et formam servi suscepit, nullatenus poterunt aeterni ignis poenas evadere. Ideo denique nobis qui in eum credimus, aeterni fontis
Abbreviated transcription (Latin):
aureũ simul tuis manib rep̃sentes & gẽ-¬
mã. p̃gaudio om̃s amicos tuos inuitas
adepulas. & lȩtaris suꝑ anulũ & gẽmã
qđ sint de nunus squalorib liberata.
Prefectꝰ dix̃. Hanc ꝓpositioni ad cuiꝰ si¬
militudinẽ ad duxisti: Tranqͥllinꝰ respon-¬
dit. Ut ostenderẽ tibi unũ inuisibilẽ dm̃
nos colere. Prefectus dix̃. Et qđ ẽ. aurũ
aut que ẽ. gemina que insterquiligio uo¬
so corpore inclusa ẽ. Corpꝰ uͦ & anima unũ
hominẽ faciunt sicut aurũ & gema unũ
anulũ facere cõꝓbantur. Sed quantũ uis
tibi p̃ciosus sit anulus longe satis homo
p̃ciosior centuplũ & karus xp̃o. Tumisis¬
ti seruos tuos ut anulũ desordibꝰ eriperent.
& nulla ratione eũ eruere potuert̃. Misit
& ꝓpħas suos ds̃ decȩlo loquens adeos:
ut humanũ genus asordib huiꝰ mundi
eriperent & nulla ratione omĩno hoc face¬
re. nulla instantia potuert̃. Tu deposusti

Expanded text:
aureum simul tuis manibus repraesentes et gemaureum simul tuis manibus repraesentes et gemmam, prae gaudio omnes amicos tuos invitas ad epulas et laetaris super annulum et gemmaqualoribus liberata. Praefectus dixit: Hanc propositionem ad cujus similitudinem attulisti? Tranquillinus respondit: Ut ostenderem tibi unum invisibilem Deum nos colere. Praefectus dixit: Et quod est aurum? aut quae est gemma, quae in sterquilinio voso corpore inclusa est. Corpus vero et anima unum hominem faciunt, quomodo aurum et gemma unum annulum facere comprobantur. Sed quantumvis pretiosus tibi sit annulus, longe satis homo pretiosior est centuplum et charus Christo. Tu misisti servos tuos, ut annulum de sordibus eriperent, et nulla ratione eum eruere potuerunt. Misit et prophetas suos Deus de coelo loquens ad eos, ut humanum genus a sordibus hujus mundi eriperet: et nulla ratione omnino hoc facere vel instantia potuerunt. Tu deposuisti
Abbreviated transcription (Latin):
Prefectus dix̃. Sigͦ unꝰ & inuisibilis ẽ quẽ
colitis. xp̃m quẽ uidei erucifixert̃ non
colitis: Tranquillinꝰ dix̃. Recte hȩc inqͥ¬
reres. si credere destinares. Incredulis
omẽ qđ uituꝑat uituꝑari desiderat: &
uult ut laudet᷑ ab om̃ib omne qđ lau-¬
dat. Sed sapientes ꝓmerito suo cui cũq
rei aut uituꝑationẽ impendẽ nituntur
ẽ. & auditꝰ. & int̾rogatꝰ. & omĩa quȩ huma¬
nȩ fragilitati cõpetunt in eiꝰ legitur pas-¬
sione cõpletũ. Tranqͥllinꝰ dix̃. Audi simili-¬
dinẽ & intellige ueritatẽ. Uerbi grã. Si
hodie anulũ tuũ habentẽ gẽmã p̃ciosã
uideas incloaca aut insterqͥlinio uolun¬
tatẽ. & adhunc eruendũ mittas seruos
tuos. illi autẽ nec illũ potuerint lib̾are.
sed & se ipsos in aliquo dũ illũ conant᷑
eriꝑe polluerint. postea uͦ tu ipse depo-¬
nens has sericas uestes quas indutꝰ es indu-¬
aste seruilẽ tunicã. & descendens incloacã
mittas manus tuas instercorib & anulũ

Expanded text:
Praefectus dixit: Si ergo unus et invisibilis est quem colitis, Christum, quem Judaei crucifixerunt, non colitis? Tranquillinus dixit: recte haec inquiereres, si credere destinares. Incredulis omne quod vituperat vituperari desiderat; et vult ut laudetur ab omnibus omne quod laudat. Sed sapiens pro merito suo cuicumque rei, aut vituperationem suam impendere nititur omnia quae humanae fragilitati competunt in ejus leguntur passione completa? Tranquillinus dixit: Audi similitudinem et intellige veritatem: Verbi gratia, si hodie annulum tuum habentem gemmam pretiosam videas in cloaca, aut in sterquilinio volutantem, et ad hunc eruendum mittas servos tuos; illi autem nec illum potuerint liberare, sed et seipsos in aliquo dum illum conantur eripere, polluerint; postea vero tu ipse, deponens has sericas quas indutus es vestes, induas te servilem tunicam et descendens in cloacam mittas manus tuas in stercoribus, et annulum
Abbreviated transcription (Latin):
rore nos ceꝑint morsibꝰ attrectare. posst̃
nobis de animo tollere hoc qđ nos homi¬
nes sumꝰ rationabiles. cũ sint illi canes &
irrationabiles & in sani: Ita qui nobis
recte credentibꝰ urascunt᷑. seuire quidẽ
possunt & inferre iniqua supplicia: nũꝗ
tam̃ de corde nro hoc auferre poter̃ qđ¬

Expanded text:
rore nos coeperint suis morsibus attrectare, possunt rore nos coeperint suis morsibus attrectare, possunt nobis de animo tollere hoc quod nos homines sumus rationabiles, cum sint illi canes, et irrationabiles, et insani? Ita qui nobis recte credentibus irascuntur, saevire quidem possunt, et inferre iniqua supplicia; numquam tamen de corde nostro hoc auferre poter
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ uos estis qͥ loquimini. sed sp̃s dĩ
qui loquit᷑ inuobis. Non ergo meditando
ego sed credendo inueni creatorẽ meũ.
Et qͥ erã podagrico & ciragrico dolore
contractus & quassatus. Statĩ uͭxpõ ere¬
didi. acsi paruulus omĩum m̃brorũ me-¬
orũ recipi sanitatẽ. Constat gͦ apud
animũ meũ ipsũ me creasse. qͥme reno¬
uare dignatꝰ ẽ. & sicut dedi restauratio¬
nẽ corpori. ita quoq animȩ pꝰ istã uitã
dare ꝓmisit. si tam̃ ñ dubius nec tiumidꝰ
hominũ t̃roribꝰ frangar. sed in eiꝰ nominis
confessione ꝑdurans fidẽ integrã quã
me ds̃ fecit inuenire conseruẽ. Prefectꝰ
dix̃. lgnoras tranqͥlline quanta inuictis¬
simorũ pͥncipũ erga xp̃ianos ira deseui-¬
at & idõ quasi securus qđ tibi uidetur
sine timore ꝓsequeris: Tranqͥllinꝰ dix̃.
Sultus timor ẽ. qͦ plus timetur humana
indignatio quã diuina. Nũ qͥd si in me-¬
dio eanũ latrantiũ uenerimꝰ & uano fu-¬

Expanded text:
Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Dei, qui loquitur in vobis . Non ergo meditando ego, sed credendo inveni Creatorem meum, et qui eram podagrico et chiragrico dolore contractus et quassatus, statim ut Christo credidi, ac si parvulus omnium membrorum meorum recepi sanitatem. Constat ergo apud animum meum, ipsum me creasse qui me renovare dignatus est, et sicut dedit restaurationem corpori, ita quoque animae post istam vitam dare promisit, si tamen non dubius nec timidus hominum terroribus frangar; sed in ejus nominis confessione perdurans fidem integram, quam me Deus fecit invenire, conservem. 46. Praefectus dixit: Ignoras, Tranquilline, quanta invictissimorum principum erga Christianos ira desaeviat, et ideo quasi securus quod tibi videtur sine timore prosequeris. Tranquillinus dixit: Stultus timor est, quo plus timetur humana indignatio, quam divina. Numquid si in medio canum latrantium venerimus, et vano fu
Abbreviated transcription (Latin):
noscitur expendisse. Cui sebastianꝰ ait
Si hunc integrũ habere uoluere te ipsũ
frangis. Cromatius dix̃. Quidenĩ mat¬
hesis aut ephemeris aliquo sacrificiorĩ
lunaris globi plenitudo uł diminutio di¬
gitarii. & scorpionis. & tauri st̃. Illic in
ariete luna incancro hora. inioue stella
in mercurio tropica. in uenere mars.
Et in om̃ib istis monstruosis demonibꝰ
ars dõ inimica cognoscit᷑. Ista qͥ nonita
recusent ut non solũ ipsi ñ habeant ñ co¬
sint. neredant non timeant uerũ etiã

Expanded text:
noscitur expendisse. Cui S. Sebastianus dixit: noscitur expendisse. Cui S. Sebastianus dixit: Si hoc tu integrum habere volueris, te ipsum frangis. Chromatius dixit: Quid enim? Mathesis aut ephemeris aliquo sacrificiorum nguuntur? et lunaris globi plenitudo vel diminutio, digittarii, et Scorpionis, et Tauri sunt, illic in Ariete luna, in Cancro hora; in Jove stella, in Mercurio tropica, in Venere Mars, et in omnibus istis monstruosis daemonibus ars Deo inimica cognoscitur. Ista Christiani ita recusant, ut non solum ipsi non habeant, non colant, non credant, non teneant; verum e
Abbreviated transcription (Latin):
& salutis ipsis ẽ tutũ inire certam̃ Pugnant
acerrime & fortiter uincunt: qͥa contrain¬
uisibilẽ hostẽ die noctuq infatigabilt᷑er
p̃liantur. & st̃ tecti in omib m̃bris fide po-¬
cius armati quã ferro. Chromatius dixit
Fiat uoluntas dĩ & urã. Tc̃ scs̃ policarpꝰ ps¬
bit̃ & beatꝰ sebastianꝰ p̃cingentes se orauert
Et post orationẽ ampliꝰ quã ducenta ydo¬
lorũ signa confringentes ceꝑunt grãs agero
dicentes ei. Confringentib nobis ydola
tu debiusti sanitatẽ recipere. nisi forte
aliqua tibi in animo signa infidelitatis
adhuc st̃. Hoc enĩ apud nos certũ gerinꝰ
qđ aut ẽ. aliqͥd qđ ñdũ ẽ fractũ. autsi
omiã fracta st̃ quid in animo geras nob
euidentius manifesta. Tunc ille. Habes
inquit cubiculũ olouitreũ in qͦ omĩs discr¬
plina stellarũ ac mathesis mechanica arte
constructũ ẽ. Incuiꝰ fabrica pat̾ m̃s tarquiꝰ
amplius quã ducenta talenta auridig¬

Expanded text:
et salutis, ipsis est tutum inire certamen. Pugnant et salutis, ipsis est tutum inire certamen. Pugnant enim acerrime et fortiter vincunt, quia contra invisibilem hostem die noctuque infatigabiliter praeliantur; et sunt tecti in omnibus membris, fide potius armati quam ferro. Chromatius dixit: Fiat volontas Dei et vestra. Tunc S. Polycarpus presbyter, et B. Sebastianus praecingentes se oraverunt; et post orationem amplius quam ducenta idolorum signa confringentes, coeperunt gratias agere dicentes ei: Confringentibus nobis idola tu debuisti sanitatem recipere, nisi forte aliqua tibi in animo signa infidelitatis derelinquuntur. Hoc enim apud nos certum gerimus, quod aut est aliquid, quod nondum est fractum; aut si omnia fracta sunt, quid in animo geras nobis evidentius manifesta. Tunc ille: Habeo, inquit, cubiculum holovitreum, in quo omnis disciplina stellarum ac mathesis mechanica est arte constructa, in cujus fabrica pater meus Tarquinius amplius quam ducenta pondo auri dig
Abbreviated transcription (Latin):
nichil doluerit ita pedibꝰ tuis currere in-¬
cipies. & agnosces qđ iniicos tuȩ salutis
dõs dilexeris. tuũ uͦ ereatorẽ hunc eẽ. qui
te statĩ ut eiꝰ notitiã atq culturã inuene¬
rit restaurat & saluat. Chromatius dix̃.
Holite uos met ipsos ad hanc inuiriã de.¬
ponere sed seruis meis p̃cipiã. & ipsi uni¬
uersa confringant. Sc̃s sebastiamis dix̃.
Dubii & timidi. & infideles: si ea confrin¬
gerint inueniet diabolus ꝑquãcunq ne¬
gligentiã eorũ occasionẽ ledendi eos &
statim legi fuerint dicent infideles ꝓpt̃¬
ea eos lesos esse quia ydola confregert̃.
Hisi enĩ loricã habens. non eripiet᷑ ictib
sagittarũ. Galea enĩ & scutũ & hastauti.¬
tur docta manꝰ imp̃lio. ut ex munimine
armorũ & impetii feriendi assumat au-¬
datiã. & terga ñuertat. Similit̃ & mili-¬
tes dĩ qui scuto fidĩ muniunt᷑. & lorica
tegminis xpĩ ꝓtegunt᷑ habentes galea spes

Expanded text:
m dolueris, ita pedibus tuis currere inm dolueris, ita pedibus tuis currere incipies, et agnoscere quod inimicos tuae salutis deos dilexeris; tuum vero parentem hunc esse, qui te statim ut ejus notitiam atque culturam inveneris, restaurat et salvat. 53. Chromatius dixit: Nolite vosmetipsos ad hanc injuriam deponere: sed servis meis praecipiam; et ipsi universa confringent. S. Sebastianus dixit: Dubii et timidi et infideles si ea confregerint, inveniet diabolus per quamcumque negligentiam eorum occasionem laedendi eos, et statim ut laesi fuerint, dicent infideles, propterea eos laesos esse quia idola confregerunt. Nisi enim loricam habens non eripitur ictibus sagittarum. Galea enim et scuto et hasta utitur docta manus in praelio, ut ex munimine armorum et impetu feriendi assumat audaciam, et terga non vertat. Similiter et milites Dei, qui scuto fidei muniuntur, et lorica tegminis Christi proteguntur, habentes galeam fidei
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. Indica gͦ michi qͥsit unꝰ & uerꝰ ds̃.
Scs̃ sebastianus respondit. Si seruũ tiuuĩ ad
hauriendã aquã miseris dũ adfontẽ uene¬
rit aspicit prius ne sordes alique intꝰ late¬¬
ant in lagena & ñ ẽ. ausus aquã inuas init¬
tere. nͥ mundatũ a sordib uiderit. Nost̾
qͦmodo poterimꝰ tradere fontẽ ueritatis
nisi pͥus te ab om̃ib ydolorũ sordibꝰ & squa.¬
loribꝰ feceris alienũ : Chromatius dix̃. Et qͦ
ordine alienꝰ effici potero abhis: Sc̃s sebas:¬
tianꝰ dix̃. Da nob̾ potestatẽ. ut omiã ydo¬
la que indomo tua inuenerimꝰ lapidea
confringamꝰ. lignea incendamꝰ. Aurea uͦ¬
uł argentea uł erea conflemꝰ & p̾cia eorũ
egentib diuidamꝰ. Chromatius dix̃. Et
dũ hec feceritis michi qͥd fructus accidet
Sebastianꝰ dix̃. Omĩum neruorũ tuorũ
quorũ nodositate constringeris. statĩ con.¬
sequeris sanitatẽ. Et quasi tui nunquã¬

Expanded text:
dixit: Indica ergo mihi quis sit unus et verus Deus. dixit: Indica ergo mihi quis sit unus et verus Deus. S. Sebastianus respondit: Si servum tuum ad hauriendam aquam miseris, dum ad fontem venerit, aspicit prius ne sordes aliquae intus lateant in lagena, et non est ausus aquam in vas mittere, nisi mundatum a sordibus viderit; nos tibi quomodo poterimus tradere fontem veritatis, nisi prius te ab omnibus idolorum sordibus et squaloribus feceris alienum? Chromatius dixit: Et quo ordine alienus effici potero ab his? S. Sebastianus dixit: Da nobis potestatem ut omnia idola, quae in domo tua invenerimus, lapidea confringamus, lignea incendamus, aurea et argentea vel aerea conflemus, et pretia eorum egentibus dividamus. Chromatius dixit: Et cum haec feceritis, mihi quid fructus accedet? S. Sebastianus dixit: Omnium nervorum tuorum, quorum nodositate constringeris, statim consequeris sanitatem; et quasi qui numqua
Abbreviated transcription (Latin):
rusticos & simplicissimos homines ñ ui-¬
demꝰ eẽ. xp̃ĩanos. ita ut int̃ mille uiros
uix inuenias unũ qui possit uł sermo¬
nũ disciplinã adipisei: Nũqͥd hi om̃s
adistã inquisitionẽ potuert̃ attingere
dũ fierent xp̃iani : Sc̃s sebastianꝰ ait.
Hoc responsũ tuũ nr̃ȩ partis firmat as-¬
sertionẽ. Nã aborigine mundi cũ ruri¬
colis & pastoribꝰ ouiũ. ds̃ habuit rationẽ.
Et iuxta finẽ mundi ueniens. ñ elegit
grãmaticos & oratores. sed piscatores &
simplices. & ipsis tradidit notitiã suã.
Chromatiꝰ dix̃. Curgͦ me dicis pͥus deb̾e
agnoscere qͥsit ereator om̃s. quẽ nisi cogno¬
uerĩ salutẽ inuenire salutẽ ñ possim :
Sebastianꝰ sc̃s dix̃. Quia multos dõs &
multas deas coluisti. Nisigͦ hos acorde
tuo excluseris & imagines eorũ confrege¬
ris & cognoueris unũ & uerũ dm̃. uitã
& salutẽ inuenire ñ poteris. Chromatiꝰ

Expanded text:
et rusticos et simplicissimos homines non viet rusticos et simplicissimos homines non videmus esse Christianos, ita ut inter mille viros vix invenias unum qui possit vel sermonum disciplinam adipisci. Numquid hi omnes ad istam inquisitionem attingere potuerunt dum fierent Christiani? S. Sebastianus ait: Hoc responsum tuum nostrae partis firmat assertionem. Nam ab origine mundi cum ruricolis et pastoribus ovium Deus habuit rationem, et juxta finem mundi veniens non elegit grammaticos et oratores, sed piscatores et simplices, et ipsis tradidit notitiam suam. 52. Chromatius dixit: Cur ergo me dicis prius debere agnoscere quis sit creator meus, quem nisi agnoverim salutem invenire non possim? S. Sebastianus dixit: Quia multos deos, et multas deas coluisti. Nisi ergo hos a corde tuo excluseris, et imagines eorum confregeris, et cognoveris unum et verum Deum, vitam et salutem invenire non poteris. Chromatius
Abbreviated transcription (Latin):
omĩno suecessus: Nã isti dolores illorũ
dolorũ imaginẽ portant. Et qͣntũ distat
int̾ ignẽ uiuũ & picturã. eiꝰ tantũ distat
int̃ dolores qͦs nc̃ patitur corpꝰ. & illos qͦs
anima passura ẽ. si ignara ereatoris p̃
sentis uitȩ impleuerit᷑ munꝰ. Age gͦ no-¬
b̾eũ pͥus de illis dolorib & esto de illa
pena sollicitꝰ que babet ignẽ sẽꝑ ardentẽ
& uerm̃ sẽꝑ edentẽ. TIunc chromatius
urb romȩ p̃fectus. eũ unico filio suo tyr.¬
burtio dedit nom̃ suũ dicens. In hoc de
fide mea certos uos eẽ conuenit. in quo
etiã filiũ meũ xp̃ianũ fieri mecũ ex-¬
opto. Cui beatꝰ sebastianꝰ dix̃. Uide ne
sola recuꝑatione tui corporis ductus te
xp̃ianũ fieri speres. sed magis spe uitȩ
ȩc̃nȩ facias mentẽ tuã purã adiudendã
rationẽ ueritatis. Nisi enĩ agnoueris
qui sit creator tuus ñ poteris inuenire
salutẽ quã queris. Chromatiꝰ dix̃ . frgo

Expanded text:
omnino successio? Nam isti dolores illorum omnino successio? Nam isti dolores illorum dolorum imaginem portant, et quantum distat inter ignem vivum et picturam ejus, tantum distat inter dolores quos nunc patitur corpus, et illos quos anima passura est, si ignara Creatoris sui praesentis vitae impleverit munus. Age ergo nobiscum prius de doloribus illis, et esto de illa poena sollicitus, quae habet ignem semper ardentem, et vermem semper edentem. 51. Tunc Chromatius urbis Romae praefectus, cum unico filio suo Tiburtio, dedit nomen suum dicens: In hoc de fide mea certos vos esse convenit, in qua etiam filium meum Christianum fieri mecum exopto. S. Sebastianus dixit: Vide ne sola recuperatione tui corporis ductus te Christianum fieri speres, sed magis spe vitae aeternae facias mentem tuam puram ad videndam rationem veritatis. Nisi enim agnoveris qui sit Creator tuus, non poteris invenire salutem quam quaeris. Chromatius dixit: Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
aenunt parit̾ ꝓperantes. Qui ingressi
dixert̃. Pax fidĩ tuȩ. At ille resaluta¬
uit eos officiosissime. & hortat᷑ sedere
uixta se. Et dix̃. Exore tranqͥllini ratio
egresa. oculorũ meorũ assertione deela¬
ratur. Uidi enĩ hunc sanissimuĩ. quẽ po¬
dagrico & crragrico uiderã dolore con¬
tractũ. A quo genꝰ medicam̃ti unde
fuisset saluat᷑ inqͥrens tale abeo recepi
responsũ. Dũ fidẽ meã inidolis ponerẽ
debilis & nimia sũ infirmitate cont᷑ͣctꝰ
At ubi unũ dm̃ incelis didici ostensio¬
ne xp̃ianorũ. abnegaui uniuersa quȩ
sine causa coluerã. & tradidi fidẽ animi
mei xpo. Mox aut̃ ut unũ & uerũ dm̃
incelis regnare confessus sũ. statĩ omĩs
ẽ sanitas. & omĩs ame ẽ. ꝓtinꝰ infirmitas
separata. Hȩc audiui auribꝰ ꝓbaui ocu¬
lis corde eredidi. Suꝑ ẽ ut qđ fecistis
suffert. qͥd deillis doloribꝰ actura ẽ. qͥbꝰ
inquã nullus euenit finis nullus datur

Expanded text:
veniunt pariter properantes. Qui ingressi veniunt pariter properantes. Qui ingressi dixerunt: Pax fidei tuae. At ille resalutavit eos officiosissime; et hortatur eos sedere juxta se, et dixit: Ex ore Tranquillini ratio egressa oculorum meorum assertione declaratur. Video enim hunc sanissimum quem podagrico et chiragrico videram dolore contractum. A quo genus medicamenti unde fuisset salvatus inquirens, tale ab eo recepi responsum: Dum fidem meam in idolis ponerem, debilis et nimia sum infirmitate contractus: at ubi unum Deum in coelis didici ostensione Christianorum, abnegavi universa quae sine causa colueram, et tradidi fidem animi mei Christo. Mox autem ut unum et verum Deum in coelis regnare confessus sum, statim omnis,est sanitas, et omnis a me est protinus infirmitas separata. Haec audivi auribus, probavi oculis, corde credidi; superest ut quod fecistis suffert, quid de illis doloribus actura est, quibus nullus umquam evenit finis, nulla datur
Abbreviated transcription (Latin):
mei fuerint m̃bra corporis resoluta. Tc̃¬
sc̃s policarpꝰ subridens ait. Potens ẽ. dñs
& ostendat tibi qđ ipse sit corporisti res.¬
titutor. Nã pecuniã siue qͥ offert̃ siue qͥ
oblatã accipiunt ñ solũ nullã dolentibꝰ
confert̃ medicinã: sedetiã ipsi sibi insa¬
nabilẽ morbũ assumunt. Dicit ei p̃fectꝰ.
Dic gͦ mͥ qͥd faciã ut conseqͥ ualeã qđ spo
Dieit ei policarpꝰ. Si eredideris extoto
code tuo sicut eredidit tranqͥllinꝰ: saliuiꝰ
eris. Dic̃ ei p̃fectus. Quo ordine credẽ de-¬
heã. intimato. Tc̃ sẽs policarpꝰ cathetitauit
ai & indix̃ ei ut ꝑtriduuĩ ieuinaret. Et
anuiocans adse scm̃ sebastianũ tribꝰ diebꝰ
aetribꝰ noctibꝰ ieuinauit cũ eo. Et cũ lacri¬
nis parit̃ orabant ut fidẽ nominis sui
insalutẽ uolentis eredere dñs de clararet
sqit᷑ eũ dies tcia quȩ constituta fuerat
aduenisset. addomũ sustinentis p̃fecti

Expanded text:
mei fuerint membra corporis resoluta. Tumei fuerint membra corporis resoluta. Tunc S. Polycarpus subridens ait: Potens est Domin aperiat, et ostendat tibi quod ipse sit corporis tui restaurator. Nam pecuniam sive qui afferunt, sive qui oblatam accipiunt, non solum nullam dolentibus conferunt medicinam, sed etiam ipsi sibi insanabilem morbum assumunt. Dicit ei praefectus: Dic ergo mihi quid faciam, ut consequi valeam quod spero. Dicit ei Polycarpus: Si credideris ex toto corde tuo, sicut credidit Tranquillinus, salvus eris. Dicit ei praefectus: Quo ordine credere debeam intimato? Tunc S. Polycarpus catechizavit eum, et indixit ei ut per triduum jejunaret. Et convocans ad se S. Sebastianum tribus diebus et tribus noctibus jejunavit cum eo: et cum lacrymis pariter orabant, ut fidem nominis sui in salutem volentis credere Dominus declararetitur cum dies tertia, quae constituta fuerat, advenisset, ad domum sustinentis praefecti
Abbreviated transcription (Latin):
mittit. & ad duci eũ adse p̃cepi ꝑnoctẽ
occulte. & offe rens infinitũ pondus auri
dicebat. Ostende mͥ medicam̃tũ exqͦ re¬
cupasti salutẽ. Cui tranqͥllinꝰ ait. Scias
xp̃m filiũ dĩ. & liberaberis. Et sicut ho¬
die me uides. ita saluus eris. Nẽ pe uix
manib deferebat. & undecĩ annis ꝑom̃s
uincturas neruorũ incorpore meo do-¬
lorũ nodis astrictus uix ori meo panis
alienis manibꝰ tradebat᷑. llico ut xp̃m
uerũ dm̃ eẽ credidi salutis meȩ gaudia
Adduc adme qͥ te xp̃ianũ fecit ut simͥ
ꝓmiseri sanitatẽ possĩ & ego fieri xp̃ianꝰ.
Statĩ autẽ tranquillinꝰ ueniens ad scm̃
policarpũ prb̃m narrauit ei omiã que
gesta uł dicta st̃. Et ducens eũ intͣ domũ
occulte. p̃fecti aspectib p̃sentauit. Cui
p̃fectus ait. Licet grauis animaduersio
principũ xp̃ianis infesta sit. tamen spe
recuꝑandȩ salutis offerã uobis qͥcqͥd illud
ẽ usq addimidiũ bonorũ patrimonui
mei. si abhac nodositate condologinatũ

Expanded text:
mittit et adduci eum ad se praecepit per noctem occulte, et offerens ei infinitum pondus auri dicebat: Ostende mihi medicamentum ex quo recuperasti salutem. Cui Tranquillinus ait: Scias Christum Filium Dei, et liberaberis, et sicut hodie me vides, ita salvus eris. Nempe vix manibus deferebar, et undecim annos per omnes juncturas nervorum in corpore meo dolorum nodis astrictus, vix ori meo panis alienis manibus tradebatur: illico ut Christum verum Deum esse credidi, salutis meae gaudia Adduc ad me qui te Christianum fecit, ut si mihi promiserit sanitatem, possim et ego fieri Christianus. Statim autem Tranquillinus veniens ad S. Polycarpum presbyterum narravit ei omnia quae gesta vel dicta sunt; et ducens eum intra domum occulte, praefecti eum aspectibus praesentavit. Cui praefectus ait: Licet gravis animadversio principum Christianis infesta sit, tamen spe recuperandae salutis afferam vobis quidquid illud est usque ad dimidium bonorum patrimonii mei, si ab hac nodositate condylomatum
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscere poteritis hoc xpianũ uocabulũ
magne esse uirtutis. Prefectꝰ dix̃. Insanis
ducias sceleratis filiis tuis dedisse cognos¬
cor. ut ñ solũ tu illos aberrore ñtolleres.
sed illi te suis erroribꝰ irretirent. Tranqͥllinꝰ
& uide quȩ oꝑa erroris nomine ñ cupent᷑.
Prefectus dix̃. Iu dic quȩ oꝑa nom̃ erro-¬
ris ciccipiant. Ranqͥllinꝰ dix̃. Primꝰ error

Expanded text:
agnoscere poteritis hoc Christianum vocabulum agnoscere poteritis hoc Christianum vocabulum magnae esse virtutis. Praefectus dixit: Insanis, ducias sceleratis filiis tuis dedisse cognoscor, ut non solum tu illos ab errore non tolleres, sed illi te suis erroribus irretirent. Tranquillinuet videte quae opera erroris nomine nuncupentur. Praefectus dixit: Tu dic quae opera erroris nomen accipiant. Tranquillinus dixit: Primus err
Abbreviated transcription (Latin):
accepte dilationis expletis. chromatius
urb rome p̃fectꝰ adse tranqͥllinũ patrẽ
marcelliani & marci ueniret iubet. Quẽ
eũ desuorũ ꝑ quireret arbitrio filiorũ. tͣn¬
qͥllinꝰ respondit. Ad referendas beneficu
urĩ grãs nullus mei oris sufficit sermo Ni¬
si enĩ eurrentes sententias frena: urĩ mõde¬
raminis tenuissent & ego filios amississẽ.
& me patrẽ filii ñ hab̾ent. Congratulant᷑
michi om̃s qͦs tenet pat̾nus affẽctꝰ & pun-¬
git karitatis stimulis. Etiã urã credo qđ
mͥ congaudeat celsitudo qͣndo morituris
uita collata ẽ. anxus lȩtitia reddita sol-¬
licitis securitas restituta. Tc̃ p̃fectus aesti-¬
mans filios eiꝰ suas uelle ydolis inclinare
ceruices ait. Ueniente die debita numi-¬
nib a filiis thura reddant᷑: ꝑquȩ & tu
filus ꝑseueres in columis. & tibi filii condo¬
nentur. Audiens hec tranqͥllinꝰ: dix̃. Illus¬
trissime uirorũ exanimis urĩ librã siuelitis
erga me & filios meos ȩqualance pensare

Expanded text:
us urbis Romae praefectus ad se Tranquillinum patrem Marcelliani et Marci venire jubet. Quem cum de suorum perquireret arbitrio filiorum, Tranquillinus respondit: Ad referendas beneficiis vestris gratias nullus mihi oris sufficit sermo. Nisi enim currentes sententias vestri frena moderaminis tenuissent, et ego filios amisissem, et me patrem filii non haberent. Congratulantur mihi omnes, quos tenet paternus affectus, et pungit charitatis stimulus; etiam vestra, credo, quod mihi congaudeat celsitudo, quando morituris vita collata, et anxiis laetitia reddita, sollicitis securitas restituta. 39. Tunc praefectus aestimans filios ejus suas velle idolis inclinare cervices, ait: Venienti ergo die debita numinibus a filiis tuis thura reddantur: per quae et tu filiis perseveres incolumis, et tibi filii condonentur. Audiens haec Tranquillinus dixit: Illustrissime virorum, examinis vestri libram si velitis erga me et filios meos aequa lance pensare,
Abbreviated transcription (Latin):
genitꝰ filius dĩ qũe p̃dicatis bonimi-
matio. Sicut ipse nosti pͥncipatũ pͥme
cohortis ago sed utrũ sit militiȩ homi¬¬
nis nec seire olim decreui ne uelle. sed
adhoc tantũ sub clamide latere uolui
ut nutantiũ animos instruerẽ. & du-¬
bitantes constantes efficerẽ. ne passio¬
nũ dolorib crederent. qͦs fides fecerat
bellatores. Iu aut̃ ãplissime potesta.¬
tis apicẽ gerens. ñ potes temet ipsũ nec
aspectaculis tollere neq uidicandis ne-¬
gocus absentare. Simulans igit᷑ egri-¬
tudinẽ tibi ipsi postula successorẽ ut
possis lib̃ ab occupationibꝰ mundi fu¬
ture uitȩ rudim̃ta susciꝑe ut sccda
natiuitate iterũ natꝰ ȩt̃nis efficiaris
parentib ꝓles. Eodẽ itaq die mittit
ad amicos suos inpalatio positos testi¬

Expanded text:
genitus Filius Dei, quem praedicatis boni minmatio: Sicut ipse nosti, principatum primae cohortis ago, sed utrum sit militia hominis, nescire olim decrevi, nec vellem. Ad hoc tantum sub chlamyde latere volui, ut nutantium animos instruerem, et dubitantes constantes efficerem, ne passionum doloribus cederent, quos fides fecerat bellatores. Tu autem amplissimae potestatis apicem gerens, non potes temetipsum nec a spectaculis tollere, neque judicandis negotiis absentare. Simulans igitur aegritudinem, tibi ipsi postula successorem, ut possis liber ab occupationibus mundi, futurae vitae rudimenta suscipere, ut secunda nativitate iterum natus aeternis efficiaris parentibus proles. Eodem itaque die mittit ad amicos suos in palatio positos, pe
Abbreviated transcription (Latin):
uenẽ ut pedes eiꝰ oscularet᷑. Atille dix̃
ei. Uide ne contingas me. qͥa non dũ bap¬
tismatis scĩficatio te asqualoribꝰ abluit
idolorũ. Uidens hȩc tiburcius filius
eiꝰ aduoluit᷑ pedibꝰ seĩ policarpi. Ipse

Expanded text:
juvenem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit juvenem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit ei: Vide ne contingas me, quia nondum baptismatis sanctificatio te a squaloribus abluit idolorum. Videns haec Tiburtius filius ejus, advolvitur ad pedes S. Polycarpi. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Credo enĩ & hȩc fides mea ẽ qđ his om¬
rã. Audiens hȩc filius eiꝰ tẏburtius di¬
.xͦ. Nulla pacior ratione hoc opꝰ p̃ciosũ
& p̃cipuũ & incõparabile deici Sedne
pat̾nȩ saluti uidear urnire contͣrius.
deferantur duo elibana. &accensa an¬
te ianuã eubiculi p̃parent᷑: ut dũ des¬
tructũ abeis fuerit & pat̃ m̃s ñ receꝑit
sanitatẽ: ambo in singulis clibanis ar¬
dentib demergantur. Audiens hȩc
pat᷑ ꝓhibebat fieri. Scĩ uero ñ solũnon
metuebant ꝓmissũ exitiũ. uerũ etiã
constant̃ p̃parare clibana hortabant᷑.
Tẽ accessert̃ aduniuersa ydola christal¬
lina & olouitrea. & om̃e illud opꝰ mecha¬
nicũ. Et subito dũ scõiũ manib frange¬
tentur apparuit ante oculos chromatu
uuenis. cuiꝰ facies flameo radiabat as-¬
pectu. & dixit ei. Misit me dñs m̃s iħc
tuorũ recipias sanitatẽ. Adhanc uocẽ
sanissimꝰ redditꝰ. coepit currere pꝰ u

Expanded text:
Credo enim, et haec fides mea est, quod his omCredo enim, et haec fides mea est, quod his omram. 58. Audiens haec filius ejus Tiburtius dixit: Nulla patiar ratione hoc opus pretiosum et praecipuum et incomparabile dejici. Sed ne paternae saluti videar venire contrarius, deferantur duo clibani et accensi ante januam cubiculi praeparentur, ut dum destructum ab eis fuerit, et pater meus non receperit sanitatem, ambo in singulis clibanis ardentibus demergantur. Audiens haec pater ejus, prohibebat fieri. Sancti vero non solum non metuebant promissum exitium, verum etiam constanter praeparari clibanos hortabantur. 59. Tunc accesserunt ad universa idola crystallina et holovitrea, et omne opus illud mechanicum: et subito, dum sanctorum manibus frangerentur, apparuit ante oculos Chromatii juvenis, cujus facies flammeo radiabat aspectu et dixit ei: Misit me Dominus meus tuorum recipias sanitatem. Ad hanc vocem sanissimus redditus coepit currere post
Abbreviated transcription (Latin):
poribꝰ nati. uno naufragio ꝑiert̃. Etu¬
nahora diei uł noctis exorti. alter ad
ꝓsternitur. & uno die immo uno punc¬
to indomo duȩ natȩ feminȩ. pudicissi¬
ma una altera efficit᷑ impudica. Utris¬
si stelle meritũ contulert̃. nec meretrix
uituꝑanda ẽ. nec casta laudanda. Ces¬
te legũ latores & principes saera sua p̃¬
uaricata puniunt. Et ideo forũ. idõ ur¬
& inuisti merito puniant᷑. Et hoc nolo
ut ociosũ ẽ existimes qđ te ipsũ ñdũ
saluatũ attendis. Nã si ex integro ate
inimici generis humani cerimonias
abiceres inte ipso qd uerũ ẽ. didicisses
Audiens hȩc chromatius dix̃. Uerusil¬
le ẽ ds̃ ẽ. qui uostales ꝓbatur habere
cultores. Na om̃is sermo ur̃ ita rationib
affluit. ut & pecudũ adrationẽ uerã
mentes inclinec. Unde etiã hoc ipsũ qđ
adornatũ domꝰ uisus sũ excepisse. ne im¬
pediat saluti meȩ eiꝰ incolumitas dissipi

Expanded text:
poribus nati uno naufragio perierunt, et uporibus nati uno naufragio perierunt, et una hora diei vel noctis exorti, alter ad prosternitur, et uno die, imo uno puncto, in una domo, duae feminae, pudicissima altera, altera efficitur impudica: utriusque stellae si meritum contulerint, nec meretrix vituperanda est, nec casta laudanda. Certe legum latores et principes sacra sua praevaricata puniunt, et ideo forum, ideo juet injusti merito puniantur. Et hoc nolo ut otiosum existimes, quod te ipsum nondum salvatum attendis. Nam si ex integro a te inimici generis humani caeremonias abjiceres, in temetipso quod verum est didicisses. 57. Audiens haec Chromatius dixit: Verus ille Deus est, qui vos tales probatur habere cultores. Nam omnis sermo vester ita rationibus affluit; ut et pecudum ad rationem veram mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum quod ad ornatum domus visus sum excepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumitas, dissipetur.
Abbreviated transcription (Latin):
nduimꝰ. quȩ tibi nunc manifestiuis apiẽ¬
pꝰ Ptcipe ate hodie machesis uenire doc¬
torẽ eui dicas illo tẽpore asꝑe te casib la¬
horase. & inquire ꝑquas stellas hoc tibi
euenerit mali. Responsa eiꝰ eͤul dubio
de susceptũ ẽ aut saturnꝰ apocasticus
sut aut annus tuus exdiam etro suscep¬
t̾ ẽ aut demacterica tibi incentro sint
qata aut sindẽtos fuit cũ malo. aut in¬
uisibilis aut uel inscemate. aut immobi¬
lis curta te extitit cursus instellis. Hec
& hnssimilia dũ dixerit. rationis tibi
nis tibi exuberasse casibꝰ dicas. Iilico
uidebis eũ tibi rationabilia scemata in¬
funta afferre qͥbꝰ apꝓbet quia in ipsis
tẽperib tibi uenire debuerint bona
Circulũ & enĩ tenet exom̃ĩ parte collee¬
tũ in quo diuersas ac uarias causas acci¬
pit ex quibꝰ occasionẽ capiat dicendi qđ
uoluit. Nã futura dũ penitꝰ p̾̃uidere
n possunt elemathericas dixert̃ id ẽna¬
ture rei incerta ꝓ fugia. Nã diuersis tẽ.¬

Expanded text:
novimus; quae tibi nunc manifestius aperiemus. Praecipe hodie ad te mathesis venire doctorem, cui dicas, illo tempore te asperis casibus laborasse, et inquire per quas stellas hoc tibi evenerit mali; responsa ejus erunt procte susceptum est, aut Saturnus apocatasticus fuit, aut annus tuus ex diametro susceptus est, aut climacterica tibi in centro sunt nata, aut syndetus fuit cum malo, aut invisibilis, aut in schemate, aut immobilis circa te exstitit cursus in stellis. Haec et his similia cum dixerit, rationis tibi nis tibi exuberasse casibus dicas, illico videbis eum tibi rationabilia schemata infinita afferre, quibus approbet, quia in ipsis tibi temporibus evenire debuerint bona. Circulum etenim tenet ex omni parte collectum, in quo diversas et varias causas accipit, et quibus occasionem capiat dicendi quod voluerit. 56. Nam futura dum penitus praevidere non possunt, climactericas dicunt, id est naturae rei incerta profugia. Nam diversis tem
Abbreviated transcription (Latin):
Insidiator & maligne noli nob̾ ꝓmittere
mortẽ Omĩa enĩ dona tua gehennȩ sunt¬
exitio plena. quȩ tecũ ꝑgant inꝑditionẽ:
anus dixit: Introducat᷑ bãbillas: Dixitq ad
eũ Hi filii tui sunt: Babillas respondit
non ueni: Numerianꝰ dixit. Quomodo
ergo similant tibi : Babillas respondit
Uoti mei est ut in omnib michi suit simi¬
les excepto peccatis meis: Numerianus
dixit: lam dixiȩtibi care suppliciis &
poenis. tantũ sacrifica uel nunc ut ui¬
uas Uel certe infantib ꝑsuade necare.¬
ant cum sint paruuli uita Babillas res¬
pondit Stulte & insipiens. ne tͥ ꝑ uera¬

Expanded text:
insidiator.| et maligne . noli nobis promittere mortem. omnia dona tua| gehenna sunt plena . quę tecum pergant in perdicionem. anus dixit. Inducatur babillas| dixitque ad eum hii filii tui sunt. Babillas respondit non noui. Numerianus dixit. | quomodo ergo similant tibi. Babyllas respondit uoti mei est . ut| in omnibus sint mihi similes exceptis peccatis meis. Numerianus .| dixit. Iam dixi tibi carere supplicia . et poenas . tantum sacri| fica uel nunc . ut uiuas certe+ infantibus+ persuade ne careant .| cum sint paruoli uitam. Babyllas respondit stulte et insipi| ens+ . ne tibi per
Abbreviated transcription (Latin):
pedib eiꝰ ad turpitudinẽ suã uelgentis
sue M enim me grauit̾ contumeliatus ẽ
Uictorinus dux respondit: ꝑ tuã diuini¬
tate olim uolui nuntiare timori tuo de
homine isto. &. gente insipientissima hac.
Numerianus duci dixit Interĩ quod p̃cepi
t fac in incredulo babillae epõ. Paulatĩ uero
& genti eiꝰ impendã Dux autẽ imposuit
babillȩ torquẽ ferreã uiceruicẽ. similit̃ &
inpedes euis. & dimisit eũ subseruatoribus
ut ab om̃ib uideretui Babillas uͦ eleuans
oculos ad celum dixit: Dõ meo grãs ago.
qui me in tantũ ꝑduxit honorẽ ꝑ confessi¬

Expanded text:
pedibus eius . ad turpitudinem suam.| uel gentis pedibus eius . ad turpitudinem suam.| uel gentis suae . etenim quia me grauiter contumiliatus est . | Victurinus . dux . Respondit. Per tuam diuinitatem . olim| uolui renuntiare timore tuo de homine isto . et gente insipi| entissima hac .ae do| cent Numerianus duci dixit interim quod praecipi tibi fac in| incredolum babillam. paulatim uero et gentem eius inpen| dam. Dux autem inposuit babillae torquem ferreum in| ceruicem. Similiter et in pedibus eius . et dimisit eum sub ser| uatoribus . ut ab omnibus uideretur. Babillas uero eleuans| oculos ad caelum . dixit deo meo gratias ago . qui me in tantum| perduxit ad honorem per confessi
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt. Honor autẽ ur̃ temporaneus est
omp̃s quẽ in uocas aduitorẽ tͥ: Babillas¬
ep̃s respondit. Uirtus & sapientia & uerbũ
patris Numerianus dix̃. Quid gͦ: Etiam
est homo: Babillas respondit. Constantia
uite fruicio eoꝵ quȩ facta sunt a dõ: Nu¬
merianus dixit. Rationabilit̾ respondisti
quasi sapiens doctor. & sic se habet fama quȩ
dece ẽ Unũ autẽ deest tͥ scientia deoꝵ unz
Babillas respondit: Insipiens tyranne &
& compedes pedib tuis. & torm̃ta adhibeã.
quia non cessas inuirias inferre dño tuo re¬
gi. Babillas respondit: Libentissimo susci¬
pio omĩa. quȩ intuleris Hec enim sũ dignꝰ¬
&. idoneus domini mei seruus uocari. ꝓcuiꝰ
nomine dicatur me sustinuisse tormenta
Beati uͦ qui ꝓnomine eius fuerint passi
qm̃ merces eoꝵ magna ÷ apud dm̃ Numeri¬
anus iuictorino dirit. Babillã insipi
imponi torquẽ ferreã collo eius. similit̃ ꝙ in

Expanded text:
da sunt .| honor autem uester temporaneus est da sunt .| honor autem uester temporaneus est omnipotens quem inuocas adiutorem tibi.| Babillas respondit uirtus et sapientia et uerbum patris. Nu| merianus dixit quid eciam est homo. Babillas respondit constan| ciam uitae . fruitio eorum quae facta sunt a deo. Numerianus| dixit rationabiliter respondisti+ quam sapiens doctor.  si+| se habet fama quae de te est unum autem deest tibi . scien| ciam deeorum Babillas respondit insipiens tyranneet compedes pe| dibus tuis . et sic tormenta adhibeam . quia non cessas iniuri| as inferre domino tuo regi Babillas respondit libentissimae| suscipio omnia quae intuleris. Nec enim sum dignus idoneus| domini mei seruus uocari . pro cuius nomine dicatur me sustenu| isse tormenta. Beati uero qui pro nomine eius fuerunt .| passim merces eorum magna est apud deum. Numerianus| dixit uicturino doci . babillam insipie igitur iubeo inponi torquem ferream .| collo eius . similiter et in
Abbreviated transcription (Latin):
Numerianꝰ dix̃. Lupus t usus sũ. & ñ rex botha¬
nate:. Babillas dixit Scdm indulgentiã dĩ
es rex ꝓpt̾ peccata nr̃a ut uel sic uerberati
esses dedit potestatẽ. ut esses qđ ñ eras qͦ cog-¬
nosceres eũ. ꝙ tu in iram ꝓuocas eũ. & oreatu¬
ris eius magis quã eũ qui est creator omniũ
adoras: Numerianus chixit Deliras in iuirias
nobis irrogans: Magni gͦ dii creaturȩ cͥ ẽẽ.
uidentur:: Babillas dixit Oꝑa manuũ ho¬
minum sunt inuenta a satana: qͥ ꝑ inuidiã
suã ꝓiectus ÷ de celo. cũ eet unꝰ ex angłis. &¬
tit. quẽ ds̃ disꝑdere habet cũ om̃ib mi¬
nistris suis: Numerianus dixit: Fabulȩ st̃
quȩ loqueris: slam scripturȩ mãe miste.¬
ria sunt magna sacram̃ta Unde iubeo te
optemperare & sacrificare: Certe si nolue¬
ris non eris impunitus: Non es melior p̃ces-¬
sorib nrĩs. qui hoc agentes magno honore
sunt cumulati Babillas respondit: Misteria
sacram̃torum uroꝵ. immunda & horren¬

Expanded text:
Numerianus dixit. Lupus tibi uisus sum .| et non rex biothanate. Babillas dixit secundum indul| gentiam dei es rex . propter peccata nostra . ut uel sic uerbe| rati esses dedit potes| tatem . ut essis quod non eras+ cognusceres eum et tu| in iram prouocas eum . et creaturas eius magis quam eum .| qui est creator omnium adoras Numerianus dixit deleras .| iniurias nobis inrogas . magni ergo dii creaturae tibi esse| uidentur. Babillas dixit . opera manuum sunt inuenta| a satanan. Qui per inuidiam suam proiectus e caelo| est . cum esset unus ex angelis tit quem deus disperdere habet cum omnibus minis| tris suis Numerianus dixit . fabulae sunt quae loque| ris nam scripturae misteria sunt et magna sacramenta+ unde iubeo te obtemperare . et sacrificare certe si nolueris. non| eris inpunitus . non es melior praecessoribus nostris . qui hoc| agentes. magno honore sunt comolati. Babillas respondit .| misteria sacramentorum uestrorum . inmunda et orre
Abbreviated transcription (Latin):
& confessoꝵ in manu di sunt nec tangit illoᷤ
malũ lu autẽ fac qđuis Numerianus
dixit Infelir. in quo sũ derisus: Babillas
respendit Si audierint cȩteri du tui qm̃
solũ asclepiũ nominasti: irascunt᷑ tͥ: Ego
uero doleo & ploro puob̃. in hac uos detine¬
ri insipientia Numerianꝰ dixit Et si audierit
babillas respondit: Quamius non sis dignus

Expanded text:
 confessorum . in manu dei sunt | nec tangit illos malum tu autem fac quod uis. Numerianus dixit | Infelix. in quo sum derisus. Babyllas respondit si audierint| ceteri dii tui . quoniam solum asclepium nominasti irascantur| tibi ego uero doleo et ploro pro uobis . in hac uos detenere insipien| ciam Numerianus dixit et si audierit Babyllas respondit quamuis| non sis dignus