comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut hominem illum deumq esse
et terrena mat̃ et signũ celeste
monstraret. Quib uero radiis.
qͣntoue lumine illam domini
stellam antiqua credimꝰ tunc
inter astra fulsisse: quantũ in
splendore preces sit que tantum
preibat in munere. que uelut qͥ¬
dam tociꝰ orbis oculus caligantis
mundi ueterem nouauit aspet¬
tum: Ecce fr̃es ad inquirendũ
regem regum una chaldeos stella
ꝑtraxit. uidaicum uero populũ
ad obedientiam dĩ sui nec ignsa
quondam potuit columpna con¬
uertere. Nec sane quemquam mi¬
quod xp̃i illos fidem susci pere nꝰ
noui stella fulgoris nec parturiẽs
inrgo compulerit: qui ne tum qͥ¬
dem dõ credidere suo. cum illos
ꝑ arentia deserta ip̃o comitantẽ
dõ celum pasceret petra potaret.
S iam ad illud pretipuum xp̃i
miraculum ueniamꝰ quo pro do¬
cumento deitatis sue aquas uer¬
tit in uinum. Inuitatus itaq
ut legitur dominus ꝑrexit ad
nuptias sed ut dignaretur hoc
uirginis filius nr̃e eruditionis

Expanded text:
ut hominem illum, Deumque esse ut hominem illum, Deumque esse et terrena mater, et signum coeleste monstraret. Quibus vero radiis, quantove lumine illam Domini stellam antiqua credimus tunc inter astra fulsisse? Quantum in splendore praecessit, quae tantum praeibat in munere; quae velut quidam totius orbis oculus caligantis mundi veterem 67 novavit aspectum? Ecce, fratres, ad quaerendum Regem regum una Chaldaeos stella pertraxit; Judaicum vero populum ad obedientiam Dei sui, nec ignea quondam potuit columna convertere. Nec sane quemquam moquod Christi illos fidem suscipere, neque novi stella fulgoris, nec parturiens virgo compulerit; qui nec tunc quidem Deo credidere suo, cum illos per arentia deserta, ipso comitante Deo, coelum pasceret, petra potaret. Sed jam ad illud praecipuum Christi miraculum veniamus, quo pro documento deitatis suae aquas vertit in vinum. Invitatus itaque, ut legitur, Dominus perrexit ad nuptias; sed, ut dignaretur hoc virginis filius, nostrae eruditionis
Abbreviated transcription (Latin):
mitio tenebris mundum luce
uestiuit. Uidebat eum mortalis
matris ubera suggentem s nesci¬
ebat ip̃m ẽẽ qui esurientem he¬
breum populum angelico fecit.
pane uelut celesti lacte pingues¬
cere. Uidebat paruulum angustis
in cunabulis quiescentem sed
uidere non poterat ip̃m esse quẽ
non capit mundus. Quanto gͥ
mimirus in hac xp̃i humilitate
ꝑ incerta distractus stupore nu¬
tabat: cum ꝑ chaldeos p̃cipuos
utiq tẏrannidis sue ministros
nouum uideret infantulum ue¬
lut noui imꝑii regem regiis mu¬
nerib honorari. Aut quomͦ non
stuperet: cum turbatus inspic̾ẽt
a magis suis adorari puerum
quem ip̃e nesciret: Quo torque¬
batur languore cum pariter eiꝰ
et cunas in terris despiceret et
stellam miraretur in celo: Inige¬
nitus autem altissimi sic humilit
ingressus est mundum: ut indu¬
bitata diuinitatis sue deferret
indicia. Natus enim de femina
est: s natus ex uirgine. Latebat
in presepi: s in sydere rutilabat.

Expanded text:
initio tenebris, mundum luce initio tenebris, mundum luce vestivit. Videbat eum mortalis matris ubera sugentem; sed nesciebat ipsum esse qui esurientem Hebraeum populum angelico fecit pane, veluti coelesti lacte, pinguescere. Videbat parvulum angustis in cunabulis quiescentem; sed videre non poterat ipsum esse quem non capit mundus. Quanto igitur inimicus in hac Christi humilitate, per incerta distractus stupore nutabat, cum per Chaldaeos, praecipuos utique tyrannidis suae ministros, novum videret infantulum, velut novi imperii regem regiis muneribus honorari? Aut quomodo non stuperet, cum turbatus inspiceret a magis suis adorari puerum, quem ipse nesciret? Quo torqueba tur languore, cum pariter ejus et cunas in terris despiceret, et stellam miraretur in coelo? Unigenitus autem Altissimi sic humiliter ingressus est mundum, ut indubitata divinitatis suae deferret indicia; natus enim de femina est, sed natus ex virgine; jacebat in praesepi, sed in sidere rutilabat,
Abbreviated transcription (Latin):
adorandi. st̃o aũ nouo ft̃ ordine
inuina mutate noui nob pocu¬
li prolibatum est sacramentum.
Quod autem baptizatus est agnꝰ
dĩ regenerantis baptismi salu¬
tare nob̾ munus ẽ dedicatum.
Oportet itaq nos fratres ob ho¬
norem saluatoris nr̃i cuiꝰ natiui¬
tatem debita nuꝑ cum exultatio¬
ne tͣnsegimus omni cum deuoti¬
one etiam hunc uirtutum eiusz
celebrare natalem. Et qͣm recte tͥa
hec nob̾ uno acta indie mysteria
predicantur. qui ineffabilis tri¬
nitatis archanum uno dei sub
nomine confitemur Per hec gͦ
mracula xp̃c dominus redemp¬
torq nr̃ oculis se uoluit reuelare
mortalium quatinus inuisibilis
eiurs diuinitas que lattebat in ho¬
mine inoꝑe non lateret. ut dum
temptator u̾bum patris omni¬
potentis non deprehendit in car¬
ne. omnes ubiq qui in dei filio u̾¬
bum et carnem crederent salira¬
rentur. Et quidem uidebat diabo¬
lus infantem pannis obsitum
s ignorabat ip̃m ẽẽ qui remotis

Expanded text:
adorandi. Quod aquae novo sint ordine adorandi. Quod aquae novo sint ordine in vina mutatae, novi nobis poculi praelibatum est sacramentum. Quod autem baptizatus est Agnus Dei, regenerantis baptismi salutare nobis munus est dedicatum. Oportet itaque nos, fratres, ad honorem Salvatoris nostri, cujus nativitatem debita nuper cum exsultatione transegimus, omni cum devotione etiam hunc virtutum ejus celebrare natalem. Et quam recte tria haec nobis uno acta in die mysteria praedicantur, qui ineffabilis Trinitatis arcanum uno Dei sub nomine confitemur. Per haec ergo miracula Christus Dominus, Redemptor noster 66 oculis se voluit revelare mortalium, quatenus invisibilis ejus divinitas, quae latebat in homine, in opere non lateret: ut, dum tentator Verbum Patris omnipotentis non deprehendit in carne, omnes ubique, qui in Dei Filio Verbum et carnem crederent, salvarentur. Et quidem videbat diabolus infantem pannis obsitum; sed ignorabat ipsum esse qui, remotis
Abbreviated transcription (Latin):
seruiamus. Quicumq enim in
eccl̃ia pie uiuit et caste qui ea
que sursumsunt sapit non que
suꝑ terram: celestis quodamm᷑
instar est luminis. Et dum ip̃e
monstrat. In quostudio dilectis¬
simi omnes uob̾ inuicem ꝓdes¬
se debetis: ut in regno d̾i ad qõ
redta fide et bonis oꝑib ꝑuenit᷑
sicut lucis filii splendeatis ꝑ xp̃m
N hac dilectissimi celebritate sicut
relatu paterne traditionis insfi¬
mur multiplici nobis est festiui¬
tate letandum. ferunt enim ho¬
die xp̃m dominum nr̃m uelstel¬
la duce agentilib adoratum uł
inuitatum ad nuptias aquas
in uina uertisse uel suscepto ab
iohanne baptismate consecrasse
fluenta iordanis: suumq simul
purificasse baptistam. S quid po¬
tissimum presenti hoc factum sit
die nouerit ip̃e qui fecit. Nos tam̃
credere nec dubitare debemus: qͥc¬
quid illud est factum ẽẽ ꝓnobis.
Nam quod eum fulgentioris stelle
radiis incitati adorauere chaldei
deum uerum gentib spes data ẽ

Expanded text:
serviamus. Quicumque enim in serviamus. Quicumque enim in Ecclesia pie vivit et caste, qui ea quae sursum sunt sapit , non quae super terram, coelestis quodammodo instar est luminis; et dum ipse monstrat. In quo studio, dilectissimi, omnes vobis invicem prodesse debetis, ut in regno 122 Dei, ad quod recta fide et bonis operibus pervenitur, sicut lucis filii splendeatis: per n hac, dilectissimi, celebritate, sicut relatu paternae traditionis instruimur, multiplici nobis est festivitate laetandum. Ferunt enim hodie Christum Dominum nostrum vel stella duce a gentibus adoratum, vel invitatum ad nuptias aquas in vina vertisse, vel suscepto a Joanne baptismate consecrasse fluenta Jordanis, suumque simul purificasse Baptistam. Sed quid potissimum hoc factum sit die noverit ipse qui fecit; nos tamen credere nec dubitare debemus, quidquid illud est, factum esse pro nobis. Nam quod eum fulgentioris stellae radiis incitati adoravere Chaldaei, Deum verum gentibus spes data est
Abbreviated transcription (Latin):
saias populus qui sedebat in tene¬
habitabant in regione umbre
mortis lux orta ẽ eis. De quibus
idem dicit ad dñm. Gentes que
te non nouerunt inuocabunt
te: et populi qui te nesuunt ad
te confugient. Hunc diem abra¬
ham uidit et gauisus ẽ. cum be¬
nedicendos fidei sue filios in le¬
mine suo quod est xp̃c agnouit et
omnium se futurum gentium pa¬
trem credendo prospexit: dans glo¬
riam dõ et plenissime sciens qm̃
quod promisit potens est et face¬
re: Huncdiem dauid canebat ĩ
psalmis dicens. Omnes gentes
quas fecisti uenient et adorab̃t
coram te dñe: et honorificabunt
nomen tuum. Et illud. Notum
fecit dñs salutare suum ante
conspectum gentium reuelauit
iusticiam suam. Quod utiq ex¬
inde fieri nouimus. ex quotres
magos de longinquitate sue re¬
gionis excitos ad cognoscendum
et ad adorandum regemceli et t̾re
stella perduxit. Cuiꝰ itaq famula¬
tus ad formã nos sui hortat᷑ obseqͥr
ut huic gr̃e que omnes inui¬
tat ad xp̃m quantum possumꝰ

Expanded text:
bat in tenehabitabant in regione umbrae mortis, lux orta est eis . De quibus idem dicit ad Dominum: Gentes quae te non noverunt, invocabunt te; et populi qui te nescierunt, ad te confugient . Hunc diem Abraham vidit, et gavisus est , cum benedicendos fidei suae filios in semine suo, quod est Christus, agnovit, et omnium se futurum gentium patrem credendo prospexit , dans gloriam Deo, et plenissime sciens quoniam quod promisit potens est et facere . Hunc diem David in psalmis canebat, dicens: Omnes gentes, quascumque fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine, et glorificabunt nomen tuum ; et illud: Notum fecit Dominus salutare suum, ante conspectum gentium revelavit justitiam suam . Quod utique exinde fieri novimus, ex quo tres magos, de longinquitate suae regionis excitos, ad cognoscendum et adorandum Regem coeli et terrae stella perduxit. Cujus utique famulatus ad formam nos sui hortatur obsequii: ut huic gratiae, quae omnes invitat ad Christum, quantum possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
occiso occideretur et xp̃c. At ille
qui sangumnem suum ꝑ mun¬
di redemptione fundendum in
aliam differret etatatem. egyp¬
to se parẽtum minystĩo subuectꝰ
intulerat: repetens scilicet he¬
bree gentis antiqua cunabula
et principatum ueri ioseph ma¬
ioris ꝓuidentie potestate dispo¬
nens. ut illam duriorem omni
inedia famem qua egyptiorum
mentes ueritatis inopia laborabãt
ueniens de celopanis uite ⁊cybꝰ
rationis auferret: nec sine illa ra¬
tione pararetur singularis ho¬
stie sacramentum in qua pͥmũ
occisione agni salutiferũ crutis
signum et pascha domini fuerat
p̃formatum. Hiis igitur dilectis¬
simi diuine gr̃e mysteriis eruditi
diem pͥmitiaꝵ nr̃aꝵ et inchoatio¬
nem uocationes gentium ratio¬
nabili gaudio celebremꝰ gr̃as agẽ¬
tes misericordi deo qui dignos noᷤᷤ
fecit sicut ait beatus apłs. in ꝑtẽ
sortis scõrum in lumine qui eri¬
puit nos de potestate tenebrarũ

Expanded text:
occiso, occideretur et Christus. At ille, occiso, occideretur et Christus. At ille, qui sanguinem suum pro mundi redemptione fundendum in aliam differret aetatem, Aegypto se parentum ministerio subvectus intulerat, repetens scilicet Hebraeae gentis antiqua cunabula, et principatum veri Joseph majoris providentiae potestate disponens, ut illam diriorem omni inedia famem qua Aegyptiorum mentes veritatis inopia laborabant, veniens de coelo panis vitae et cibus rationis auferret; nec sine illa regione pararetur singularis hostiae sacramentum, in 121 qua primum occisione agni, salutiferum crucis signum et pascha Domini fuerat praeformatum. CAP. V. His igitur, dilectissimi, divinae gratiae mysteriis eruditi, diem primitiarum nostrarum et inchoationem vocationis gentium, rationabili gaudio celebremus: gratias agentes misericordi Deo, qui dignos nos fecit, sicut ait Apostolus, in partem sortis sanctorum in lumine; qui eripuit nos de potestate
Abbreviated transcription (Latin):
gentium plenitudo: et benedictio¬
nem in semine abraham qua se
filii carnis abdicant filiĩ promis¬
sionis accipiant. Adorent in tͥb
magis omnes populi uniu̾sitatiᷤᷤ
auctorem et non in iudea tantũ
ds sed in toto orbe sit notus. ut
ubiq in isrł sit magnum nomen
eius: qm̃ hãc elegit generis digni¬
tatem ut sicut infidelitas in suis
posteris conuicit ẽẽ degenerem.
et omni deuotione completa. se¬
cundum ammonitionem som¬
ni non eodem quo uenerant iti¬
nere reu̾tuntur O portebat enĩ
ui iam inxp̃o credentes non per
antique conuersationis semitas
ambularent s nouam ingressi
uiam arelictis errorib abstine¬
rent. tunc etiam herodis uacua¬
rentur insidie qui in dominum
iħm impietatem doli ꝑ simulati¬
onem disponebat officii. Unde
quia spes istius erat soluta com¬
menti: in maiorem furorem ura¬
cundia regis ardescit Nam reco¬
lens tempus quod indicauant
magi in omnes bethleem pueroz
rabiem crudelitatis effundit: et

Expanded text:
gentium plenitudo, et benedictiogentium plenitudo, et benedictionem in semine Abrahae, qua se filii carnis 120 abdicant, filii promissionis accipiant. Adorent in tribus magis omnes populi universitatis auctorem; et non in Judaea tantum Deus, sed in toto orbe sit notus, ut ubique in Israel sit magnum nomen ejus . Quoniam hanc electi generis dignitatem sicut infidelitas in suis posteris convincit esse degenerem, et omni devotione completa, secundum admonitionem somnii non eodem quo venerant itinere revertuntur. Oportebat enim ut jam in Christum credentes non per antiquae conversationis semitas ambularent, sed novam ingressi viam a relictis erroribus abstinerent. Tum ut etiam Herodis vacuarentur insidiae, qui in puerum Jesum impietatem doli per simulationem disponebat officii. Unde quia spes istius erat soluta commenti, in majorem furorem iracundia regis ardescit. Nam recolens tempus quod indicaverant magi, in omnes Bethleem pueros rabiem crudelitatis effundit, et
Abbreviated transcription (Latin):
mis non ẽẽt obsturum. Deniq offi¬
cium suum cum religione dispo¬
nunt et hiis se instruunt donis:
lit adoraturi unum tͥa se credidis¬
se demonstrent: auro honoran¬
tes personam regiam. myrra hu¬
manam. thure diuinam. Ingredi
ciuitatem: et in urbe regia ostendi
sͥ postulant quem ad regnandũ di¬
dicerant natum. Conturbat᷑ hero¬
des timet salutisue. metuit pote¬
stati. requirit asacerdotib et doctori¬
b legis quid de ortu xp̃i scͥptura p̃¬
dixerit In noticiam uenit. qd̃ fu̾at
prophatum. Ueritas illuminat ma¬
gos: infidelitas obcecat magistros.
Carnalis isrł non intelligit quod
legit non uidet quod ostendit uti¬
tur paginis quarum non credit
eloquiis. ybi est uidee gloriatio
tuar ubi de abraham patre ducta
nori et alienigenis in sortem tue¬
hereditatis intrantib eiꝰ testam̃¬
to. quod in sola littera tenes re¬
citatione famularis. Intret. in¬
tret inpatriarcharum familiam

Expanded text:
mis non esset obscurum. Denique offimis non esset obscurum. Denique officium suum cum religione disponunt, et his se instruunt donis, ut adoraturi unum tria se simul credidisse demonstrent: auro honorantes personam regiam, myrrha humanam, thure divinam. CAP. IIIcivitatem, et in urbe regia ostendi sibi postulant quem ad regnandum didicerant procreatum. Conturbatur Herodes, timet saluti suae, metuit potestati, requirit a sacerdotibus et doctoribus legis quid de ortu Christi Scriptura praedixerit, in notitiam venit quod fuerat prophetatum; veritas illuminat magos, infidelitas obcaecat magistros; carnalis Israel non intelligit quod legit, non videt quod ostendit; utitur paginis quarum non credit eloquiis. Ubi est, Judaee, gloriatio tua ? Ubi de Abraham patre ducta nori , et alienigenis in sortem haereditatis tuae intrantibus, ejus testamenti, quod in sola littera tenes, recitatione famularis. Intret, intret in patriarcharum familiam
Abbreviated transcription (Latin):
principatum: ut ueri regis ortꝰ
illius ꝓphetie ꝓbaretur uoce q̃
dixerat. Non deficiet princeps ex
uida neq dux de femorib eiꝰ do¬
nes ueniat cui repositum ẽ. et ip̃e
est expectatio gentium. De quib
quondam beatissimo patriarche
abrahe umumerabilis fuerat ꝓ¬
missa successio: non carnis semine
s fidei fecunditate generanda. Et
ido stellarum multitudini com¬
parata ut ab omnium gentium
patre non terrena s celestis ꝓge¬
aies speraretur. Ad creandum gͦ
promissam posteritatem heredeᷤ
in syderib designati ortu noui
syderis excitantur. ut in quo celi
adhibitum fuerat testimonium
celi famularetur obsequium. Cõ¬
fulgentior et de mirandi luminᷤ
claritate uiri ad hec expectanda
non inscii magnitudinem signi¬
ficationis intelligunt: agente hoc
sine dubio in eorum cordib inspi¬
ratione diuina ut eos tante uisio¬
llis myst̾ium non lateret. et qd̃
otulis ostendebatur insolitũ ani¬

Expanded text:
principatum: ut veri Regis ortus principatum: ut veri Regis ortus illius prophetiae probaretur voce, quae dixerat: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est, et ipse erit exspectatio gentium . De quibus quondam beatissimo patriarchae Abrahae innumerabilis fuerat promissa successio, non carnis semine, sed fidei fecunditate generanda; et ideo stellarum multitudini comparata, ut ab omnium gentium patre, non terrena, sed coelestis progenies speraretur. Ad creandam ergo 119 promissam posteritatem, haeredes in sideribus designati, ortu novi sideris excitantur, ut in quo coeli adhibitum fuerat testimonium, coeli famularetur obsequium. Comfulgentior, et de mirandi luminis claritate viri ad haec spectanda non inscii, magnitudinem significationis intelligunt: agente hoc sine dubio in eorum cordibus inspiratione divina, ut eos tantae visionis mysterium non lateret, et quod oculis ostendebatur insolitum, ani
Abbreviated transcription (Latin):
uamius sciã
dilectissimi qd
hodierne festi¬
iitatis causa non lateat eamq
scđdm consuetudinem euuangłi¬
cus nob̾ sermo reserau̾it: tamen
eadem quõd dñs donauerit au¬
debo. ut in commun gaudio
tanto religiosior sit omniũ pie¬
dei dispositum habens pereunti
mundo in nouissimis temporib
subuenire saluationem omnium
gentium prefiniuit inxp̃o: ut qͥd
et cunctas nationes ueri di cultu
impiꝰ error dudum auerterat. et
ip̃e peculiaris dĩ populus isrł ab
institutis legalib pene totus ex¬
cederat. et conclusis omnib sub
peccato omnium misereretur. De
ficiente enim ubiq iusticia et to¬
to mundo inuana et maligna ꝓ¬
lapso nisi iudicium suum pote¬
tas hominum sententiã damp¬
nationis exciperet s in indul¬
gentiam ira translata est. Et ut
clarior fieret exherende gratie
magnitudo: tunc placuit abo¬
lendis peccatis hominum satra¬
mentum remissionis afferri:
quando nemo poterat de suis
te et pontificum potestate de¬
structa alienigena obtinuerat

Expanded text:
uamvis sciam, dilectissimi, quod hodiernae festivitatis causa non lateat, eamque secundum consuetudinem evangelicus vobis sermo reseraverit, tamen eadem quod Dominus donaverit audebo: ut in communi gaudio tanto religiosior sit omnium pieDei, dispositum habens pereunti mundo in novissimis temporibus subvenire, salvationem omnium gentium praefinivit in Christo: ut quia et cunctas nationes a veri Dei cultu impiorum error dudum averterat, et ipse peculiaris Dei populus Israel ab institutis legalibus pene totus exciderat, conclusis omnibus sub peccato, omnium mificiente enim ubique justitia, et toto mundo in vana et maligna prolapso, nisi judicium suum divtas hominum sententiam damnationis exciperet. Sed in indulgentiam ira translata est, et ut clarior fieret exerendae gratiae magnitudo, tunc placuit abolendis peccatis hominum sacramentum remissionis afferri, quando nemo poterat de suis te, et pontificum potestate destructa, alienigena obtinuerat
Abbreviated transcription (Latin):
meas d̃i: non accipias qd̃ diligaᷤ
mundi. Accipe accipe uirgo: sed
amori eterno ꝓficiat. Quociensũ¬
q ab homine consecuta fueris
censum: sic accipe ut te sponsam
xp̃i cognoscas. uidet ille intus
in mente quid facias: et qͣm ex¬
petenter eius uirgines comite
ris attendit. Uidete ergo quomͦ
bra: nullum potuit penitꝰ for¬
midare supplicium cui etiã lu¬
panar turpitudinis locus oratio

Expanded text:
meas Dei, non accipias quod diligas meas Dei, non accipias quod diligas mundi: accipe, accipe, virgo, sed quod amori aeterno proficiat. Quotiescunque ab homine consecuta fueris censum, sic accipe, ut te Christi sponsam agnoscas. Videt ille intus in mente quid facias, et quam expetenter ejus virgines comiteris, attendit. Videte ergo quomod opprobria. Nullum potuit penitus formidare supplicium; cui etiam lupanar turpitudinis locus effi
Abbreviated transcription (Latin):
placere studebat quia timebat.
defeditate anime dño displice¬
colebat anime. Et quantũ sciebat
ut animam suam pulchram fa¬
ceret.tantum in suam animã
erubescebat se ẽẽ formosam tan¬
toq studens displicere carnalib
in carnis aspectu. quanto xp̃o in¬
stitit et eius angłis complacere
Turbatur uiuenis a puella con¬
temptus: s se munerib compla¬
cere posse existimans. aurũ gem¬
mas congeminans uestes p̃dia
preuosa conuectat. S quia xp̃i
caritas precium pecumarum
non habet. uirginitas sacratis¬
sima in suo gradu usq in san¬
guinis effusionem ꝑmansit:
qm̃ suo illam sanguine subar¬
rauerat xp̃c. Ao concupiscentem
igitur reuertinur census: et in¬
concussa uirginitas xp̃o semel
oblata ꝑdurat. Discite uirgines
xp̃i normam puellaris exempli:
et oblata subsp̃ẽ pietatis mu¬
nuscula uirorum tota intentio¬
ne respuite: et quasi rabidi canis
morsus omni cum gaudio recu¬
sate Aquo non reciperis quod ti¬

Expanded text:
placere studebat, quia timebat placere studebat, quia timebat de foeditate animae Domino displicecolebat; et quantum sciebat, quod animam suam pulchram faceret, tantum in sua carne erubescebat se esse formosam: tantumque studuit displicere carnalibus in carnis aspectu, quanto Christo institit, et ejus angelis complacere. Turbatur juvenis a puella contemptus, et se muneribus complacere posse existimans, aurum, gemmas congeminans, vestes, praedia pretiosa convectat. Sed quia Christi caritas pretium pecuniarum non habet, virgo sacratissima in suo gradu usque ad sanguinis effusionem permansit; quoniam suo illam sanguine subarraverat Christus. Ad concupiscentem igitur revertitur census, et inconcussa virginitas Christo semel oblata perdurat. Discite, virgines Christi, normae puellaris exempla, et oblata sub specie pietatis munuscula virorum tota intentione respuite, et quasi rabidi canis morsu omni cum gaudio recusate. A quo non 540 receperis quod ti
Abbreviated transcription (Latin):
posite ac diuinis litteris infor¬
mate saram rebeccam rachelem.
annam susannam ac sesforã.
imitent᷑ uxores: xp̃i uero uirgi¬
nes solam uirginem matrem
luminis subsequantur. Huiꝰ pe¬
dissequa agnes beatissima mag
num de se pudicitie excitauit
exemplum: cum uirginitatem
pretulit uite omnemq ase a¬
morem terrenum ꝑ amorem ce¬
lestem expellens tropheum cru¬
cis xp̃i arripuit. et tam contra
libidines qͣm etiam contra uni¬
uersa supplicia fide potius ar¬
mata qͣm ferro fortiter dimica¬
uit et uicit. Aspicit deniq blan-¬
dientem et renuit. minantem
incendium attendit et ridet:
nescit aliquid amare quod tͣn¬
sit. Et dumnimis uirginitatem
diligit. nec ludibria nec flãmas
nec supplicia nec carnifices me¬
tuit: postremo nec gladium fu¬
rentis ꝑcussoris expauit.Com¬
pellitur uirgo ornamenta sus¬
cipere corporis s renuit: qm̃ iã
susceperat mentis. Et quia non
de elegantia corporis humani

Expanded text:
positae, ac divinis 539 Litteris inforpositae, ac divinis 539 Litteris informatae, Saram, Rebeccam, Rachelem, Annam, Susannam, Sephoram, imitentur uxores: Christi vero virgines solam Virginem Matrem virginis luminis subsequantur. Hujus pedissequa Agnes beatissima de se magnum pudicitiae excitavit exemplum, cur virginitatem praetulit vitae, omnemque se amorem terrenum per amorem coelestem expellens, tropaeum crucis Christi arripuit; et tam contra libidines quam etiam contra universa supplicia fide potius armata quam ferro, fortiter dimicavit et vicit. Aspicit denique blandientem, et renuit: minantem, et despicit: incendium attendit, et ridet. Nescit aliquid amare, quod transit; et dum nimis virginitatem diligit, nec ludibria, nec flammas, nec supplicia, nec carnifices metuit: postremo nec gladium furentis persecutoris expavit. Compellitur virgo ornamenta suscipere corporis, sed renuit; quoniam jam susceperat mentis; et quia non de elegantia corporis humani
Abbreviated transcription (Latin):
se amatori suo seruare fidem:
et eius corpus concupiscere solũ
qui ꝓ amore hominum mortis
non recusauit interitum. Disci¬
te uirgines xp̃i amorem in pu
ella feruentem. et om̃s mundi
diuitias uelut stercora recusan¬
tem. Ĩo enim scõrum ꝑ litteras
traduntur exempla ut unꝰquis¬
q ꝓ qualitate sexus et ꝓetatẽ
annorum modum sui ꝓpositi te¬
neat. Et sicut ꝑ uirginem uir¬
gines. ita ꝑ coniugem coniuges.
uincere seculum ꝓ xp̃i amore stu¬
deant ac repugnatione mundi
animi dulcia recusantes et eius
non recusantes austera ad delet¬
bationes perpetuas et ad gaudia
eterna ꝑtingant. Hec dicentes
non uituperamus coniugum
casta commertia: s uirginum
ꝑseuerantiam adornamus Nõ
enim uirginitas malis reb suꝑ
ponenda est s est reb optimis
preferenda. Que enim mundis
mundior et sanctis ẽ sanctior:
non indiget malarum rerum
uituperatione laudari. Seqͣnt᷑
itaq sancta conuigia patriar¬
charum coniuges in religione

Expanded text:
se amatori suo servare fidem, se amatori suo servare fidem, et ejus corpus concupiscere solum, qui pro amore omnium mortis non recusavit interitum. Discite, virgines Christi, amorem in 456 puella ferventem, et omnes mundi divitias velut stercora recusantem. Ideo enim sanctorum per litteras traduntur exempla, ut unusquisque pro qualitate sexus, et pro aetate annorum modum sui propositi teneat, et sicut per virginem virgines, ita et per conjugem conjuges vincere saeculum pro Christi amore studeant, ac repugnatione animi mundi dulcia recusantes, et ejus non recusantes austera, ad delectationes perpetuas et ad gaudia aeterna pertingant. 3. Haec dicentes non vituperamus conjugum casta commercia, sed virginum perseverantiam adornamus; non enim virerponenda est, sed est rebus optimis praeferenda. Quae enim mundis mundior, et sanctis sanctior est, non indiget malarum rerum vituperatione laudari. Sequantur itaque sancta conjugia patriarcharum conjuges in religione
Abbreviated transcription (Latin):
confitemur. Credamus illum et
nr̃e consortem nature et patne
substantie coequalem: qm̃ et
nuptiis interfuit ut homo. et
aquas in uina mutauit ut de
quatinus fidei huiꝰ merito nes
etiam dominus nr̃ sobrio illo
gre sue uino ꝓpitius potare dł¬
um in totomun¬
do uirgineᷤ flos
marie immar¬
cessibiles coronaᷤᷤ
innectat ⁊ scept̾¬
geram pudoris aulam immacu¬
lato conseruet affectu usq in¬
tegritas perseuerauit ad palmã
ut in puellis tropheum sc̃ĩtatis
arriperet. et ꝑuestigia matris
uirginis ad celestem thalamũ
ꝑueniret. Hinc est quod anulo
fidei agnes se asserit subarratã
et clamat se amori constrictam.
qͣm imitabile uirginib: uir¬
plum. Oqͣm sanctum pectori¬
responsum contempnendo mũ¬
di diuitias. execrando caris
concupiscentias et solam xp̃i
pulchritudinem adamando.
Accedite ad puellam puelle: et
discite in annis infantie qua¬
les inpectore suo circa amorem
ip̃i flammas accendit. Sicit

Expanded text:
confitemur. Credamus illum et confitemur. Credamus illum et nostrae consortem naturae, et paternae substantiae coaequalem: quoniam et nuptiis interfuit ut homo, et aquas in vina mutavit ut Deus; quatenus fidei hujus merito nos etiam Dominus noster sobrio illo gratiae suae vino propitius potare dium in toto mundo virgineus flos Mariae immarcessibiles coronas innectat, et sceptrigeram pudoris aulam immaculato conservet affectu; eousque integritas perseveravit ad palmam, ut in puellis tropaeum sanctitatis arriperet, et per vestigia matris virginis ad coelestem thalamum perveniret. Hinc est quod annulo fidei Agnes se asserit subarratam, et clamat se amore constrictam. O quam imitabile virginibus virplum! o quam sanctum pectoriresponsum, contemnendo mundi divitias, exsecrando carnis concupiscentias, et solam Christi pulchritudinem adamando! 2. Accedite ad puellam, puellae, et discite in annis infantiae quales in pectore suo circa amorem Christi flammas accenderit. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
breis sitientib manare arida
de rupe precepit que innume¬
rabilium multitudinem popło¬
rum stillicidio noui fontis uice
maternoꝵ uberum nutriebat.
Quid primum stupeas: Quid
mireris: Uinum de aqua. an aꝙͣ
de petra S nulla te quicũq int̃
ista cunctaris. infidelitas turbet.
quod dubium non est ad nutum
creatoris creaturarum elemen¬
ta pendere. Aut cur ñ credamus
uirtute dñica uinum fieri potu¬
isse de aqua: cum nob operante dõ
fomentis ymbrium terre de gre¬
mio ꝑ ministeria uinearum aqͦ
surgat in uinum: Hoc inquit
fecit ihc initium signorum racha¬
na galylee. et manifestauit głam
suam et crediderunt in eum dis¬
cipuli eiꝰ Crediderũt discipuliñ
utiq hoc qd̃ fieri cernebant. sed
illud quod carnalis uidere non
possit aspectus. Erediderunt non
quod sciebatur: s quod idem un¬
genitus eẽt altissimi qd̃ in opere
ꝓbabatur. Unde et nos fratres to¬
to corde credamus ip̃m ẽẽ dei
filium quem filium hominis

Expanded text:
braeis sitientibus manare arida braeis sitientibus manare arida de rupe praecepit, quae innumerabilium multitudinem populorum stillicidio novi fontis, vice maternorum uberum, nutriebat. Quid primum stupeas, 70 quid mireris, vinum de aqua, an aquam de petra? Sed nulla te, quicunque inter ista cunctaris, infidelitas turbet, quod dubium non est ad nutum Creatoris creaturarum elementa pendere: aut cur non credamus virtute dominica vinum fieri potuisse de aqua, cum nobis, operante Deo, fomentis imbrium terrae de gremio per ministerium vinearum aqua surgat in vinum? Hoc, inquit, fecit Jesus initium signorum in Cana Galilaeae, et manifestavit gloriam suam, et crediderunt in eum discipuli ejus. Crediderunt discipuli non utique hoc quod fieri cernebant, sed illud quod carnalis videre non possit aspectus. Crediderunt non quod sciebatur; sed quod idem Unigenitus esset Altissimi, quod in opere probabatur. Unde et nos, fratres, toto corde credamus ipsum esse Dei Filium, quem filium hominis
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mora obsequium suĩt obedi¬
ens minister exhibuit. Et ecce
repente aque ceperunt ille mira¬
biliter fortitudinem sumere: du¬
cere colorem. odorem prebere. sa¬
porem concipere. totamq simul
mutare naturam. Que permu¬
tatio aquarum a sua in aliam
creaturam: presentis creatoris
est testata uirtutem. Neq uero
quisqͣm conuertere aquas in
usus posset alios nisi ille qͥ eas
fecit ex nichilo. Stupuit gͦ mi¬
nister attonitus qui. aquas mi¬
serat. et uina sumebat. Letatꝰq
nimium illa se suis humeris flu¬
enta portasse: ꝑ que dei eẽt gla
reuelata. Nemo enim quicqͣm lo¬
cutus in tempore hydriis p̃ter
aquam nichil adiectum: ars nul¬
la conducta est. Et tam grande
miraculum inter pauida crrcũ¬
instantium silentia: sola tantũ
uoluntas domini tacentis effe¬
cit. Nec dubitandum km̃i quia
ille aquas traduxit in uinum
qui eas ab initio concreuit in
mues. durauit in glatiem egyp¬
tus uertit in sanguinem et he¬

Expanded text:
Nec mora obsequium suum obediNec mora obsequium suum obediens minister exhibuit: et ecce repente aquae illae coeperunt mirabiliter fortitudinem sumere, ducere colorem, odorem praebere, saporem concipere, totamque simul mutare naturam. Quae permutatio aquarum a sua in alienam creaturam, praesentis Creatoris est testata virtutem. Neque vero quisquam convertere aquas in usus posset alios, nisi ille qui eas fecit ex nihilo. Stupuit ergo minister attonitus, qui aquas miserat et vina sumebat, laetatusque nimium illa se suis numeris fluenta portasse, per quae Dei esset gloria revelata. Nemo enim quidquam locutus est in tempore: hydriis praeter aquam nihil adjectum: ars nulla conducta est: et tam grande miraculum inter pavida circumstantium silentia, sola tantum voluntas Domini tacentis effecit. Nec dubitandum, carissimi, quia ipse aquas traduxit in vinum, qui eas ab initio concrevit in nives, duravit in glaciem, Aegyptiis vertit in sanguinem, et He
Abbreviated transcription (Latin):
Hũba ĩdignãris ẽẽ qͥs dubitet. S idcͥ¬
ed ũ reor qͥa tã temẽ ei mat̃ de defectu
carnalis poculi suggerebat qui
uenerat tocius orbis gentib no¬
uum salutis eterne calicem ꝓpi¬
nare Quõd enim ait nondum ue¬
nit hora mea: illam nimirum
gloriosissimam passionis sue ho¬
ram atq illud redemptionis ur̃e
uinum quod uite omnium ꝓfice¬
ret promittebat. Nam qd̃ petẽbat
maria erat gr̃e temporalis: qd̃
xp̃c parabat gaudii sempiterni.
Nec tamen piguit benignissimũ
dũm: dum magna ueniunt par¬
ua prestare. Et id̃o uenerabilis
maria uere ut mãt̃ dr̃i in sp̃u
futura p̃noscens. ac dnicam pre¬
uidens uoluntatem: sollicite mi¬
nistros ammonuit dicens. Qd̃¬
cumq dixerit uob̃ facite Sciebat
profecto mater sc̃a obuirgationẽ
illam domini filiiq sui non iras¬
centis offensam pretendere: sed
miserantis portare mysterium.
Gunc dñs increpatis matris re
ens maiestatem expectantib ait
ministris. Implete hydrias aqͣ

Expanded text:
verba indignantis esse quis dubitet? Sed idcirco, ut reor, quia tam temere ei mater de defectu carnalis poculi suggerebat, qui venerat totius orbis gentibus novum salutis aeternae calicem propinare. Quod enim ait, Nondum venit hora mea; illam nimirum gloriosissimam passionis suae horam, aut illud redemptionis nostrae vinum, quod vitae omnium proficeret, promittebat. Nam quod petebat Maria erat gratiae temporalis; quod Christus parabat, gaudii sempiterni. Nec tamen piguit benignissimum Dominum, dum magna veniunt, parva praestare; ideo venerabilis Maria et vere ut mater Domini in spiritu futura praenoscens, ac dominicam praevidens voluntatem, sollicite ministros admonuit, dicens: Quodcunque dixerit vobis facite. Sciebat profecto mater sancta objurgationem illam Domini filiique sui non irascentis offensam praetendere, sed miserationis portare mysterium. Tunc Dominus increpatae matris relens majestatem, exspectantibus ait ministris: Implete 69 hydrias aqua.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ myst̾i ut ñ solum hi¬
militatis mec tenuissimũ sensi
uerũ etiã magnoꝵ ingenioꝵ su¬
ret facultatem sed ñ ita mͥ duumi
oꝑis consideranda ẽ magnitudo.
ut uel diffidam uel erubescã de ser¬
uitute quã debeo: cũ sacramentũ
salutis humane ñ liceat taceri et̃¬
si nequeat explicari Auxiliantib
autẽ orationib ur̃is ad futurã cue¬
dimꝰ gr̃am dĩ que inspiratiomisu
rore sterilitatẽ nr̃i cordis asꝑgat:
ut lingue pastoralis officio q̃ sã
gregis aurib sint utilia ꝓferant
dicente enim dño bonoꝵ omnñ
largitore. Aꝑi os tuũ et adimpleido
illud audemꝰ eidem uerbis ꝓpħis

Expanded text:
esse mysterii, ut non solum humilitatis meae tenuissimum sensum, sed etiam magnorum ingeniorum superet facultatem. Sed non ita mihi divini operis consideranda est magnitudo, ut vel diffidam, vel erubescam de servitute quam debeo; cum sacramentum salutis humanae non liceat taceri, etiamsi nequeat explicari. Auxiliantibus autem orationibus vestris, affuturam credimus gratiam Dei, quae inspirationis suae rore sterilitatem nostri cordis aspergat, ut linguae pastoralis officio, quae sancti gregis auribus sint utilia, proferantur. Dicente enim Domino bonorum omnium largitore: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud , aud
Abbreviated transcription (Latin):
culati agni ꝓpitiatio: et omniũs¬
cramentoꝵ plenitudo tͣnͣsibat si¬
quidem pascha nr̃m immolatꝰ est
xp̃c. Qui se nouũ et uerũ reconcili¬
ationis sacrificiũ offerens patri i
in templo cuiꝰ iam erat finita re¬
uerentia. nec intra septa ciuitatis
ob meritum sui scelis diruendes
foris et extra castra crurifixus ẽ.
ut ueterum uictimaꝵ cessante
mysterio: nouo ostia imponeret᷑ ai¬
tari: et crux xp̃i non templi esset
species aspectui mentis occurrat
que fuit in oculis impioꝵ quibe
moysen dictum est. Et erit pende
uita ante oculos tuos. et tunebis
die et nocte et ñ credes uite tue
Isti enim nichil in cructfixo dñs
preter fatmꝰ suum cogitare potus¬
runt: habentes timorẽ non quo
fides uera iustificat᷑ is quo consi¬
entia iniqua torquet᷑. Nosteri
intellectus quem sp̃c ueritatisl¬
luminat głam ocrutis celo teria¬
q radiantem puro ac libero cord
suscipiat: et interiore acie uidẽl

Expanded text:
culati agni propitiatio, et omnium sculati agni propitiatio, et omnium sacramentorum plenitudo transibat. Siquidem Pascha nostrum, ut aitChristus: qui se novum et verum reconciliationis sacrificium offerens Patri, non in templo, cujus jam erat finita reverentia, nec intra septa civitatis ob meritum sui sceleris diruendae, sed foris et extra castra crucifixus est, ut veterum victimarum cessante mysterio, nova hostia, novo imponeretur altari, et crux Christi, non templi esset species aspectui mentis occurrat, quae fuit in oculis impiorum, quibus per Mosen dictum est: Et erit pendens vita tua ante oculos tuos, et timebis die ac nocte, et non credes vitae tuae . Isti enim nihil in crucifixo Domino praeter facinus suum cogitare potuerunt, habentes timorem, non quo fides vera justificatur, sed quo conscientia iniqua torquetur. Noster vero intellectus, quem Spiritus veritatis illuminat, gloriam Crucis 228 coelo terraque radiantem puro ac libero corde suscipiat, et interiore acie videat,
Abbreviated transcription (Latin):
stabat᷑ fidelib gͣnde mysteriũ:
quia gloriosissimus diaboli uc¬
tor et inimicarũ urrutũ potẽ¬
tissimꝰ debellator pulchra facie
truimphi sui portabat tropheũ
et inuicte patientie humeris
signũ salutaris: adorandũ regniᷤ
omnib inferebat. tanqͣm et t̃c
ip̃a oꝑis siur ymagine om̃s imi¬
tatores suos confirmaret. et dice
cum pene symon quidã cyreneꝰ
inuentus ẽ in quem lignũ sup¬
plicii tͣnsferret᷑ adño: ut etiã
tali facto p̾signaretur gentiũ
fides. quib crux xp̃i non ꝯfusio
erat futura s gła. Non gͦ fortu¬
itũ s figuratũ et mysticũ fuit.
ut udeis inxp̃m seuientib ad
ꝯpatiendũ ei peregrinꝰ octureret.
dicente apło. Si ꝯpatimꝰ et oreg¬
nabimꝰ: ut sacratissimo salua¬
toris obꝓbrio non hebreus qͥsꝙͣ
nec isrłita sed alienigena subde¬
ret᷑. ꝑ hanc translationẽ a cir¬
cumtisione ad preputiũ a filiis
carnalib ad filios sp̃uales: imur¬

Expanded text:
stabatur fidelibus grande mysterium: stabatur fidelibus grande mysterium: quia gloriosissimus diaboli victor, et inimicarum virtutum potentissimus debellator, pulchra specie triumphi sui portabat trophaeum; et invictae patientiae humeris, signum salutis, adorandum regnis omnibus inferebat; tamquam et tunc ipsa operis sui imagine omnes imitatores suos confirmaret et dicerecum poenae, Simon quidam Cyrenaeus inventus est, in quem lignum crucis transferretur a Domino : ut etiam tali facto praesignaretur gentium fides, quibus crux Christi non confusio erat futura, sed gloria. Non ergo fortuitum, sed figuratum et mysticum fuit, ut Judaeis in Christum saevientibus, ad compatiendum ei peregrinus occurreret, dicente Apostolo: Si compatimur, et conregnabimus : ut sacratissimo Salvatoris opprobrio, non Hebraeus quisquam, nec Israelita, sed alienigena subderetur. Per hanc enim translationem, a circumcisione ad praeputium, a filiis carnalibus ad filios spiritales, imma
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ suã quod ꝑtinatit exi¬
gebant: quoꝵ dentes sicut ꝓph̃a
testatus ẽ arma erant et sagrite
et lingua eoꝵ gladiꝰ acutus. fr̃u¬
stra enuma crucifigendo maie¬
statis dño manꝰ impias ꝯtine¬
bant: in quẽ letalia uocũ spicł̃a
et uenenata uerboꝵ tela iubra¬
uerant. Uobis uob̃ falsi uidĩ et sa¬
crilegi puntipes popłi. totũ faci¬
noris istiꝰ pondꝰ incumbit. Et licet
immanitas sceleris et p̃sidẽ obli¬
garit et milites: omnis tamen
facti sumina uos arguit: et siqͥd
in supplicio xp̃i uel pylati pecca¬
uit iudicium uel cohortis obseqͥũ:
hoc uos facit humani gen̾is odio
digniores quia ur̃i furoris impul
tati ad irrisionem regie dignita¬
tis supplicii sui uisus est ẽẽ gesta¬
tor: ut impleret᷑ qd̃ ysaias ꝓpha
preuiderat dicens. Ecce natus ẽ
in sceptr̃ sibi ꝯuerteret potesta¬
tis: erat quidẽ apud impioꝵ ocu¬
los gnͣde ludibrũ sed manife¬

Expanded text:
nationem suam quod pertinaciter exinationem suam quod pertinaciter exigebant: quorum dentes, sicut propheta testatus est, arma erant et sagittae, et lingua eorum gladius acutus . Frustra enim a crucifigendo majestatis Domino manus proprias continebant, in quem lethalia vocum spicula, et venenata verborum tela jaciebant. Vobis, vobis, falsi Judaei, et sacrilegi principes populi, totum facinoris istius pondus incumbit: et licet immanitas sceleris et praesidem obligarit, et milites; omnis tamen facti summa vos arguit. Et quidquid in supplicio Christi vel Pilati peccavit judicium, vel cohortis obsequium, hoc vos facit humani generis odio digniores: quia vestri furoris impulssaevientium voluntati, ad irrisionem regiae dignitatis, supplicii sui jussus est esse gestator; ut impleretur quod Isaias propheta praeviderat, dicens: Ecce natus est in sceptrum sibi converteret potestatis, erat quidem hoc apud impiorum oculos grande ludibrium, sed manife
Abbreviated transcription (Latin):
t: nec inasꝑsis aqua digitis expra¬
tur: qd̃ famularite impii mente
omittit᷑ Excessit quidẽ pylaticul¬
pã facinꝰ uideoꝵ qui illũ nomine
cesaris territũ et inuidiosis uo¬
esb increpatũ. ad effectũ sui scelis
impulerunt. S nec ip̃e euasit rea¬
tum qui cooꝑatꝰ seditionib reliqͥt
uidiciũ ꝓprium. ⁊ incrimen tran
insania multis ih̃m dehonestare
lidibruis et immodicis uexari per¬
misit iniuriis: qd̃q eũ flagris ce¬
sum spinis coronatum et amictu
imsorie uestis indutumiscͥbaꝵ
et sacdotũ ostentauit aspestur
mitigandos ꝓculdubio inimicoꝵ
animos estimauit. ut exsatura¬
ais inuidie odiis ñ ultra iã cre¬
derent ꝑsequendũ quem tot mo¬
d intuebant᷑ affustum S cum
mardesceret ira clamantiũ ut
barrabban indulgentia relaxa¬
ret: et xp̃m crucis pena susciꝑet:
cum consono fremitu diceret᷑ a
turbis sangus illiꝰ suꝑ nos et suꝑ
filios nr̃or: obtinuerurit in dãp¬

Expanded text:
tae, nec in aspersis aqua digitis expiatae, nec in aspersis aqua digitis expiatur quod famulante impia mente committitur. Excessit quidem Pilati culpam facinus Judaeorum, qui illum nomine Caesaris territum et invidiosis vocibus increpatum, ad effectum sui 226 sceleris impulerunt. Sed nec ipse evasit reatum, qui cooperatus seditiosis, reliquit judicium proprium, et in crimen transinsania, multis Jesum dehonestari ludibriis, et immodicis vexari permisit injuriis, quodque eum flagellis caesum, spinis coronatum, et amictu irrisoriae vestis indutum, scribarum et sacerdotum ostentavit aspectui, mitigandos proculdubio inimicorum animos existimavit: ut exsaturatis invidiae odiis, non ultra jam crederent persequendum, quem tot modis intuebantur afflictum. Sed cum inardesceret ira clamantium, ut Barabbam indulgentia relaxaret, et Jesum crucis poena susciperet; cum consono fremitu diceretur a turbis: Sanguis ejus super nos et super filios nostros ; obtinuerunt iniqui in dam
Abbreviated transcription (Latin):
phan ex anne transmissione pr¬
ducit᷑ et ptꝰ insanas calũpnian¬
tium obiectiones ptꝰ ꝯmenticias
subornatoꝵ testium falsitatet
ad audientiã pylati pontificũde¬
legatione tͣasfert᷑ qui diumo ure
neglecto clamantes se regẽ ñ ha¬
bere nisi cesarem. tanqͣm romans
deuoti legib omne uidiciũ potesd¬
ti p̃sidis reseruassent: expetierit
executorẽ magis seuitie qͣm ar¬
bitrũ cause. Offerebant enĩ iħm
duris nexib uinctũ colaphis tra¬
lapis frequentib cesum sputis dͤ¬
litũ clamorib p̃dampnatũ u
int̃ tot p̃uidicia quẽ om̃s ueleis
pie. ñ auderet pylatꝰ absoluere. De¬
nꝙ nec in accusato eo repperisse
aulpã: nec insententia sua tenuis
i stantiã: docet ip̃a cognitio inqͣ
idex quẽ in nocentẽ ꝓnuntiat dãp¬
nat. Aodicens iniquo popło san¬
quinem iusti aquo abstinendũ
sbi et intellectu ꝓpͥo senserat et
somnio uxoris nouerat. Non pur¬
gant ꝯtaminatũ animũ mariꝰ lo¬

Expanded text:
pham ex Annae transmissione perpham ex Annae transmissione perducitur: et post insanas calumniantium objectiones, post commentitias subornatorum testium falsitates, ad audientiam Pilati pontificum delegatione transfertur. Qui, divino jure neglecto, clamantes se regem non habere nisi Caesarem , tamquam Romanis devoti legibus, omne judicium potestati praesidis reservassent, expetierunt exsecutorem magis saevitiae quam arbitrum causae. Offerebant enim Jesum duris nexibus vinctum, colaphis et alapis frequentibus caesum, sputis oblitum, clamoribus praedamnatum, ut inter tot praejudicia, quem omnes vellent perire, non auderet Pilatus absolvere. Denique nec in accusato eum reperisse culpam, nec in sententia sua tenuisse constantiam, docet ipsa cognitio: in qua judex, quem innocentem pronuntiat, damnat, addicens iniquo populo sanguinem justi, a quo abstinendum sibi, et intellectu proprio senserat, et somnio uxoris noverat. Non purgant contaminatum animum manus lo
Abbreviated transcription (Latin):
te gr̃a di de ip̃o iam passionis or¬
dine sicut ꝓmisimꝰ disseramꝰ. Nã
cũ uerbis sacre orationis sue dñs
declarasset uerissime sibi atq
plenissime et humanã et diuinã
ẽẽ naturã: ostendens unde ẽẽt qd̃
pati nollet: et unde qd̃ uellet: depul¬
sa trepidatione infirmitatis et
ꝯfirmata magnanimitate uir¬
tutis rediit in sententiã disposi¬
tionis eterne: et seiuenti diabo¬
lo ꝑminist̾ia iudeoꝵ formã serui
nichil peccati habentis obiecit:
ut ꝑ eum ageret᷑ omniũ causa inqͥ
solo erat omniũ natura sine culĩ
Irruerunt gͦ in lumen uerũ fili te¬
nebraꝵ et utentes faculis atq lan¬
ternis ñ euaserunt infidelitatit
sue noctem quia ñ intellexer̃t lurs
auctorem. Occupant ꝑatũ tenerice
trahunt uolentem trahi. Qui si
uellet obniti nichil quidẽ inuiriã
eiꝰ impie manꝰ possent: s mundi
sibi quicquid sac̃dotũ incitam̃tis
furor popularis audebat ad annã
cayphe socerum ac deinde ad cay¬

Expanded text:
am passionis ordine, sicut promisimus, disseramus. Nam cum verbis sacrae orationis suae Dominus declarasset verissime sibi atque plenissime et humanam et divinam inesse naturam, ostendens unde esset quod pati nollet, et unde quod vellet; depulsa trepidatione infirmitatis, et confirmata magnanimitate virtutis, rediit in sententiam suae dispositionis aeternae, et saevienti diabolo per ministeria Judaeorum, formam servi nihil 225 peccati habentis objecit: ut per eum ageretur omnium causa, in quo solo erat omnium natura sine culpa. Irruerunt ergo in lumen verum filii tenebrarum, et utentes faculis atque laternis non evaserunt infidelitatis suae noctem, quia non intellexerunt lucis auctorem. Occupant paratum teneri, et trahunt volentem trahi: qui si vellet obniti, nihil quidem in injuriam ejus impiae manus possent, sed mundi sibi quidquid sacerdotum incitamentis furor popularis audebat, ad Annam Caiphae socerum, ac deinde ad Cai
Abbreviated transcription (Latin):
moriendo subiit. s resurgendo dis¬
soluit. Et ita perpetuitatẽ mortis
incidit ut eam de et̃na faceret tẽ¬
poralem. Sicut enim inadam om̃s
moriunt᷑ ita et in xp̃o omnes uiui¬
ficabunt᷑ fiait itaq dilectissimi
non sibi uiuant. s ei qui ꝓ om̃i¬
b mortuus ẽ et resurrexit et qͥa
uetera tͣnsierunt et facta sũt or̃a
noua nemo incarnalis uite ꝑ¬
catus sit habet tamen dum in
hoc corꝑe ẽ quod probatior eẽ pos¬
sit et melior qui autem ñ ꝓficit
deficit. Et qui nichil adquirit ñ¬
nichil ꝑdit. Currendum gͦ nob̾
nr̃e sp̃ualiter celebrantes non in
fermento malicie et nequitie sed
in azimis sinceritatis et uerita¬
tis resurrectionis xp̃i meream᷑ eẽ

Expanded text:
moriendo subiit, sed resurgendo dissolvit: et ita perpetuitatem mortis incidit, ut eam de aeterna faceret temporalem. Sicut enim omnes in Adam moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Fiat itaque, dilectissimi, non sibi vivant, sed ei qui pro omnibus mortuus est et resurrexit ; et quia vetera transierunt, et facta sunt omnia nova, nemo in carnalis vitae vcatus sit, habet tamen, dum in hac vita est, quo probatior esse possit et melior. Qui autem non proficit, deficit; et qui nihil acquirit, nonnihil perdit. Currendum ergo nobis nostrae spiritaliter celebrantes, non in fermento veteri malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis , resurrectionis Christi mereamur e
Abbreviated transcription (Latin):
nus: quia iħc uenit in hunc mun¬
dum peccatores saluos facere hĩc
enim mirabilior est erga nos mi
mortuus. Et cũ mortis aculeũ re¬
ciꝑe ñ posset natura d̾itatis sus¬
cepit tamen nascendo ex nob̃ qd̾̃
posset offerre ꝓ nob̾. Olim enim¬

Expanded text:
us Jesus venit in hunc mundum peccatores salvos facere . Hinc ergo mirabilior est erga nos mismortuus: et cum mortis aculeum recipere 280 non posset natura deitatis, suscepit tamen nascendo ex nobis quod possit offerre pro nobis. » In n