comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑. Ac sic qui ideo colit᷑ ut misereat᷑: iam
reparati nc̃ impensius exultemꝰ in beneficiis
suis: quia meliores st̃ dies illi quib libe.¬
ram᷑. quã illi quib in uitȩ huiꝰ ꝑicula na.¬
scendo producimꝰ᷑. Et ideo legimus: qr meli¬
or est miscdia tua suꝑ uitas. Meliores enĩ st̃
dies quib ad ȩternã uitã renascim᷑: qͣm illi
quib in hȩc temporalia ꝓcream᷑. Siquidẽ
maiora st̃ dona gratiȩ: quã naturȩ. In hoc
gemino dĩ nr̃i oꝑe ibi res uirtutis. hic mu¬
neris ẽ. Ibi potentia: hic miscdĩa continet᷑.
Prima natiuitate t̾r̃enis inger im᷑: scđa cȩ-¬
lestib p̃param᷑. Sicut aut̃ p̃sentis temꝑis
festa nos ammonent: hic ẽ. ille qͥ pro mun¬
cdi salute congressus. sicut de fortissimo illo¬
sansone legimꝰ plures inimicoꝵ mortuus
interfecit. quã uiuus occidat. Refert autẽ
or traditio scłariũ litterarũ habuisse hoc
quendã in exercitio usq certaminis. habu¬

Expanded text:
 ac sic qui ideo colitur, ut misereatur jam reparati nunc impensius exsultemus in beneficiis suis, quia meliores sunt illi dies, quibus liberamur, quam illi, quibus in vitae hujus pericula nascendo perducimur. Et ideo legimus, quia melior misericordia tua super vitas . Meliores ergo sunt dies, quibus aquibus in hac temporali procreamur. Siquidem majora sunt dona gratiae, quam naturae. In hoc gemino Dei nostri opere, ibi res virtutis, hic muneris est. Ibi potentia, hic misericordia continetur. Prima nativitate terrenis ingredimur, secunda coelestibus praeparamur. Sicut autem praesentis temporis festa nos admonent, sic ille qui pro mundi salute congressus, sicut de fortissimo Samson legimus, plures inimicorum mortuus interfecit, quam vivus occiderat. Refert autem et traditio saecularium litterarum hoc, quemdam in exercitio usque certaminis habu
Abbreviated transcription (Latin):
gatura ẽ. uentilatio. Certi sumus fr̃s: qr
om̃s qui sumꝰ in corpore dñi & manemꝰ
in illo ut ipse maneat in nob̾. inhoc selo¬
necesse habemꝰ usq infinẽ int̾ malos ui.¬
uere. Non int̾ illos dico malos qui blas¬
phemant xp̃m: rari enĩ iam inueniunt᷑
qui lingua blasphemant. s multi qͥuita.
Necesse est gͦ: ut int̾ illos usq infinẽ ui

Expanded text:
gatura est ventilatio; certi sumus, fratres, quia gatura est ventilatio; certi sumus, fratres, quia omnes qui sumus in corpore Domini, et manemus in illo, ut et ipse maneat in nobis, in hoc saecnecesse habemus usque in finem inter malos vivere. Non inter illos dico malos, qui blasphemant Christum: rari enim jam inveniuntur qui lingua blasphemant, sed multi qui vita. Necesse est ergo ut
Abbreviated transcription (Latin):
in illis. & quod ñ intellexerunt qͥcͣredide¬
runt. et qd sp̃ualia carnalit̾ sapiendo
scandalizati sunt. & qđ eis scandalizantib
&r peuntib consolationi dñs affuit disci¬
płis qui remanserant ao quos ꝓbandos
interrogauit. numqͥd & uos uultis ire. ut
responsio ꝑmansionis eoꝵ innotesceret &e¬
nobis. nam ille nouerat qr manebant:
hoc gͦ totũ ad hoc nobis ualeat dilectissi.
mus tantũ in sacram̃to qđ & multi ma¬
li. sed usq ad sp̃c participationẽ manduce.¬
mus &e bibamus: ut indnĩ corpore tan.¬
quã menbra maneamꝰ. ut eiꝰ sp̃u uegete.¬
mur. et ñ scairoalizem᷑ etiani si multi mͦ
nob̾cũ manducant &e bibunt temꝑaliter
sacram̃ta qui habebunt infine ȩternator.¬
m̃ta. Modo enĩ corpus xp̃i mixtũ ẽ. tan.¬
quã area. S nouit dñs qui sunt eiꝰ sicut
tu nosti quid trituras. quia ibi ẽ. latens
massa: nec consumit trituratio. qđ pur¬

Expanded text:
in illis; et quod non intellexerunt, qui non credidein illis; et quod non intellexerunt, qui non crediderunt; et quod spiritualia carnaliter sapiendo, scandalizati sunt; et quod eis scandalizatis et pereuntibus, consolationi Dominus adfuit discipulis qui remanserant, ad quos probandos interrogavit, Numquid et vos vultis ire? ut responsio permansionis eorum innotesceret nobis; nam ille noverat quia manebant: hoc ergo totum ad hoc nobis valeat, dilectissimimus tantum in Sacramento, quod et multi mali; sed usque ad spiritus participationem manducemus et bibamus, ut in Domini corpore tanquam membra maneamus, ut ejus spiritu vegetemur, et non scandalizemur, etiam si multi modo nobiscum manducant et bibunt temporaliter Sacramenta, qui habebunt in fine aeterna tormenta. Modo enim corpus Christi mixtum est tanquam in area: sed novit Dominus qui sunt ejus . Si tu nosti quid trituras, quia ibi est latens massa, nec consumit trituratio quod pur
Abbreviated transcription (Latin):
Aitifex illo utit᷑ : & magnus artifex. Si
illo uti utile ñ esset: nec eũ esse ꝑmitte.¬
ret. Ergo unus ex uob diabolus ẽ. dicit:
cũ ego uos duodecĩ elegerĩ. Potest & sic
intelligi qđ ait duodecĩ elegi: quia sac̃t
est numerus. Non enĩ quia ꝑiit inde unus:
ideo illiꝰ numeri honor dep̃tus ẽ. Nam in
locũ ꝑeuntis alius sub rogatus ẽ. Mansit
numerus consecratus. numerus duode¬
narius. Quia ꝑ uniũsũ mundũ hoc est
ꝑ quatuor cardines mundi trinitatẽ fue.¬
rant annuntiaturi: ideo quat̃ terni. Se gͦ
exterminauit udas: ñ duodenariũ nu.¬
merũ uiolauit. Ipse deseruit p̃ceptorem:
nam ds illi opposuit successorẽ. Hoc to.¬
tũ qđ dñs de carne &e sanguine suo locutꝰ
est & quod in eiꝰ distributionis grã uitam
nob̃ ꝓmisit ȩternã. & quod hinc uoluit in.¬
telligi manducatores et potatores carnis &
sanguinis sui. ut in illo maneant et ipse

Expanded text:
Artifex illo utitur; et magnus artifex, si Artifex illo utitur; et magnus artifex, si illo uti non nosset, nec eum esse permitteret. Ergo unus ex vobis diabolus est, ait, cum ego vos duodecim elegerim. Potest et sic intelligi quod ait, duodecim elegi, quia sacratus est numerus. Non enim quia periit inde unus, ideo illius numeri honor demptus est: nam in locum pereuntis, alius subrogatus est . Mansit numerus consecratus, numerus duodenarius; quia per universum mundum, hoc est per quatuor cardines mundi, Trinitatem fuerant annuntiaturi. Ideo ter quaterni. Se ergo exterminavit Judas, non duodenarium numerum violavit: ipse deseruit praeceptorem, nam Deus illi apposuit successorem. 11. Hoc totum quod Dominus de carne et de sanguine suo locutus est, et quod in ejus distrinobis promisit aeternam; et quod hinc voluit intelligi, manducatores et potatores carnis et sanguinis sui ut in illo maneant et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
currere longũ sit. male utit᷑ malus. Con.¬
tra malis hominũ maloꝵ: bene utitur
bonꝰ. Et quid tam bonũ quã unus ds:
unꝰ d̃s e Quanto gͦ ille melior: tanto me.¬
lius utit᷑ & malis nr̃is. Quid iuda peius:
Intͣ om̃s adherentes magistro. int̾ duode.¬
cim loculi ei cõmissi sunt: & dispensatio
pauꝑũ distributa. In gratus tanto benefi.¬
cio. honori tanto: accepit pecuniã. ꝑdidit
iusticiã. Tradidit uitã mortuus: quẽ ut
discipłs secutꝰ. ut inimicus ꝑsecutus ẽ. To.¬
tũ hoc malũ uidȩ: s malo eius beneu.¬
sus ẽ. dñs. Tradi se ꝑtulit. ut redimeret
nos. Ecce malũ uide. in bonũ conuersũ
ẽ. Satanas qͣntos martyres ꝑsecutus ẽ. Si
satanas ꝑsequendo cessaret: hodie tam
głosam coronã sc̃i laurentii ñ celebrare¬
mus. Si gͦ ipsius diaboli malis oꝑib be.¬
ne utit᷑ ds : qđ facit malus male uten.¬
do sibi nocet. ñ bonitati di contradicit.

Expanded text:
currere longum sit, male utitur malus: concurrere longum sit, male utitur malus: contra malis hominum malorum bene utitur bonus. Et quid tam bonum quam bonus alsolus Deus ; quanto ergo ille melior, tanto melius utitur et malis nostris. Quid Juda pejus? Inter omnes adhaerentes magistro, inter duodecim loculi ei commissi sunt, et dispensatio pauperum distributa: ingratus tanto beneficio, honori tanto, accepit pecuniam, perdidit justitiam, tradidit vitam mortuus; quem ut discipulus secutus, ut inimicus persecutus est. Totum hoc malum Judae; sed malo ejus bene usus est Dominus. Tradi se pertulit ut redimeret nos. Ecce malum Judae in bonum conversum est. Satanas quantos martyres persecutus est? Si satanas persequendo cessaret, hodie tam gloriosam coronam sancti Laurentii non celebraremus. Si ergo ipsius diaboli malis operibus bene utitur Deus: quod facit malus, male utendo, sibi nocet; non bonitati Dei contradicit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ male iniqui utunt᷑ bonis oꝑib
dĩ: sic contra ds̃ bene utit᷑ malis oꝑib ho¬
minũ iniquoꝵ. Quã bonũ est m̃bra corꝑiꝰ
ita ẽẽ. quẽ ad modũ disponi ñ possunt nͥ
ab artifice dõe Petulantia tam̃ quã male
utitur oculis: fallacia quã male utit᷑ lin¬
gua. Falsus testis nonne linguã suã & a¬
nimã suã prius trucidat: & alterũ se ꝑ¬
nec ideo malũ est lingua. Opus di ẽ. lingua
s bono oꝑe dĩ male utit᷑ illa nequitia:
quomͦ utunt᷑ pedib qui currunt ad scele¬
ra. quomͦ utunt᷑ manib homicide. Et illis
ad iacentib formsecus bonis creaturis dĩ:
quã male utunt᷑ mali. Auro iudicia cor.¬
rumpunt: in nocentes opprimunt. Luce
ista mali male utunt᷑: male uiuendo eñ
aliquid mali malus. lucere sibi uult ne
offendat: qui iam intus offendit &e ceci.¬
dit. Quod timet in corpore: iam incur.¬
rit in corde. Omib gͦ bonis dĩ neꝑsingła

Expanded text:
Sicut enim iniqui male utuntur bonis operibus Sicut enim iniqui male utuntur bonis operibus Dei; sic contra Deus bene utitur malis operibus hominum iniquorum. Quam bonum est membra corporis ita esse, quemadmodum disponi non possunt nisi ab artifice Deo! Petulantia tamen quam male utitur oculis? Fallacia quam male utitur lingua? Falsus testis nonne lingua sua et animam suam prius trucidat, et alterum laedenec ideo malum est lingua; opus Dei est lingua, sed bono opere Dei male utitur illa nequitia. Quomodo utuntur pedibus qui currunt ad scelera, quomodo utuntur manibus homicidae, et illis adjacentibus forinsecus bonis creaturis Dei. Quam male utuntur mali auro, judicia corrumpunt, innocentes opprimunt! Luce ista mali male utuntur: male vivendo enim aliquid mali malus, lucere sibi vult ne offendat, qui jam intus offendit et cecidit. Quod timet in corpore, jam incurrit in corde. Omnibus ergo bonis Dei, ne per singula
Abbreviated transcription (Latin):
multis. unitas ꝓumũsis. Respondit gͦ ei
Symon petrus. Dñe : ad quẽ ibimͦ: Repel¬
lis nos ate: da nob alterũ te. Ad quẽ ibinꝰ
si ate recedimꝰ: ad quẽ ibimus: uerba ui¬
tȩ ȩternȩ habes. Uidete quẽ ad modũ pe.¬
trus dante dõ recreante spũ scõ intellexit.
Unde nͥ qr credidit: uerba uitȩ ȩternȩ ha¬
bes. uitam enĩ eternã habes in ministrati¬
one corꝑis &e sanguinis tui. Et nos credidi¬
mus et cognouimus. Non cognonimꝰ ce cre¬
didimus: sed credidimꝰ & cognouimus.
Credidimus enĩ ut cognosceremꝰ. Nam si
prius cognoscere & deinde crede uellemꝰ:
nec cognoscere nec credere ualerem᷑. Quid
credidimꝰ & quid cognouimus: Quia tu
undecĩ elegi diceret. An eligitur &e diabo¬
lus: & in electis ẽ. diabolus e Electi ĩ lau¬
de solent dici. An electus ẽ. & istȩ de quo
nolente & nesciente magnũ aliquid boni
fieret: Hoc ẽ. ꝓpriũ d̃ĩ contrariũ iniquis.

Expanded text:
multis, unitas pro universis: Respondit ergo ei multis, unitas pro universis: Respondit ergo ei Simon Petrus: Domine, ad quem ibimus? Repellis nos a te, da nobis alterum te. Ad quem ibimus? Si a te recedimus, ad quem ibimus? Verba vitae aeternae habes. Videte quemadmodum Petrus, dante Deo, recreante Spiritu sancto, intellexit. Unde, nisi quia credidit? Verba vitae aeternae habes. Vitam enim aeternam habes in ministratione corporis et sanguinis tui. Et nos credidimus, et cognovimus. Non cognovimus, et credidimus, sed credidimus, et cognovimus. Credidimus enim ut cognosceremus: nam si prius cognoscere, et deinde credere vellemus, nec cognoscere nec credere valeremus. Quid credidimus, et quid cognovimus? Quia tu Undecim elegi diceret: an eligitur et diabolus, et in electis est diabolus? Electi in laude solent dici: an electus est et iste, de quo nolente et nesciente magnum aliquid boni fieret? Hoc est proprium Dei; contrarium iniquis.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi deputandi st̃: quãuis discipłi dicerẽ¬
tur. Abierunt retro: ñ pauci s multi.
Hoc forte factũ est ad consolationẽ: qm̃
aliqͣndo contigit ut dicat homo uerũ. &
qđ dicit ñ capiat᷑. atq illi qui audiunt
scandalizent᷑ & discedant. Penitet autem
hominẽ dixisse qđ uerũ ẽ. Dicit enim
apud se homo. Non debui sic dicere: nõ¬
debui hoc dicere. Ecce dño contigit: dixit
& ꝑdidit multos. remansit ad paucos. S
ñ turbabat᷑ ipse : quia abinitio nouerat
qͥ credentes essent. & qui ñ credentes. Nos
si nob̃ contingit ꝑturbam᷑. Solatiũ indño
inueniamꝰ: &e tam̃ caute ũba dicamꝰ. Atq
ille ad paucos qͥ remanserant. Dixit ergo
iħc duodecim: id ẽ. illis duodecĩ qͥ reman¬
serant. Numqͥd & uos inquit uultis ire
Non discessit nec uidas. S quare manebat
dño iam apparebat: nob̾ postea manifesta¬
tus est. Respondit petrus ꝓ om̃ib: unꝰ ꝓ

Expanded text:
ipsi deputandi sunt, quamvis discipuli dicerenipsi deputandi sunt, quamvis discipuli dicerentur. Abierunt retro, non pauci, sed multi. Hoc forte factum est ad consolationem, quoniam aliquando contingit ut dicat homo verum, et quod dicit, non capiatur, atque illi qui audiunt, scandalizentur et discedant. Poenitet autem hominem dixisse quod verum est: dicit enim apud se homo, Non debui sic dicere, non hoc dicere debui. Ecce Domino contigit; dixit, et perdidit multos, remansit ad paucos. Sed non turbabatur ipse, quia ab initio noverat et qui credentes essent, et qui non credentes: nos si nobis contingat, perturbamur. Solatium in Domino inveniamus, et tamen caute verba dicamus. 9. Atque ille ad paucos Jesus duodecim; id est illis duodecim qui remanserunt: Numquid et vos, inquit, vultis ire? Non discessit nec Judas. Sed quare manebat, Domino jam apparebat; nobis postea manifestatus est. Respondit Petrus pro omnibus, unus pro
Abbreviated transcription (Latin):
ei datũ apatre meo. Ergo & crede dat᷑ nob̾.
Non enĩ nichil ẽ. credere. Si autẽ aliquid
magnũ est : gaudes quia credidisti. s noli
extolli. Quid enĩ habes qđ non accepistic
Ex hoc multi discipłi eiꝰ abierunt retro: oe
iam ñ cũ illo ambulabant. Abierunt re.¬
tro: s post satanan ñ post xp̃m. Nam ali¬
quando dñs xp̃c petrũ appellauit satanan:¬
qr uolebat p̃cecłe dñm suum. & consiliũ
dare ne moreret᷑ ille qui uenerat ut more¬
ret᷑. ne nos inȩternũ morerem᷑ et ait illi.
ire post satanan & appellauit satanan:
s fecit post se ire. ut non esset satanas am.¬
bulando post dñm. Isti autẽ sic redieruis
retro: quomͦ de quib dã fęminis dicit
apłs. Quȩdã enĩ conũsȩ sunt retro post
satanan. Ulterius cũ illo ñ ambulauerũt.
Ecce p̃cisi a corꝑe uitã ꝑdidert̃: quia forte
in corpore nec fuert̃. Int̾ non credentes &

Expanded text:
ei datum a Patre meo. Ergo et credere datur nobis: ei datum a Patre meo. Ergo et credere datur nobis: non enim nihil est credere. Si autem magnum aliquid est, gaude quia crediabes quod non accepisti ? 8. Ex hoc multi discipulorum ejus abierunt retro, et jam non cum illo ambulaverunt. Abierunt retro, sed post satanam, non post Christum. Nam aliquando Dominus Christus Petrum appellavit satana volebat praecedere Dominum suum, et consilium dare ne moreretur ille, qui venerat ut moreretur, ne nos in aeternum moreremur; et ait illi: ire post satanam, et appellavit satanam; sed fecit post se ire, ut non esset satanas ambulando post Dominum. Isti autem sic redierunt retro, quomodo de quibusdam feminis dicit Apostolus: Quaedam enim conversae sunt retro post satanam . Ulterius cum illo non ambulaverunt. Ecce praecisi a corpore vitam perdiderunt, quia forte in corpore nec fuerunt. Inter non credentes et
Abbreviated transcription (Latin):
pħa enĩ dixit. Nisi crediditis. ñ intellige.¬
tis. Per fidẽ copulam᷑: ꝑ intellectũ uiui¬
ficam᷑. Prius hereamꝰ ꝑ fidẽ: ut sit qđ ui¬
uificet᷑ ꝑ intellectũ. Nam qͥ ñ heret resistit:
qͥ resistit ñ credit. N ã qui resistit: quomͦ
uiuificat᷑: Aduersarius ẽ. radio lucis qͦ
penetrandus ẽ. Non auertit aciem: sed
claudit m̃tẽ. Sunt gͦ quidã qͥ ñ credunt.
Crecdant &e aꝑient: aꝑiant &e illumina¬
bunt᷑. Sciebat enĩ abinitio iħc qͥ essent
credentes: & quis traditurꝰ eẽt. eũ. Ibi
enĩ erat et iudas. Nã quidã scandaliza¬
ti st̃: ille aut mansit ad insi diandũ ñ
ad intelligñdũ. Et qr ideo manserat:
ñ de illo tacuit dñs. Non illũ exp̾ssit s
nec siluit: ut om̃s timerent qͣmuis
unꝰ ꝑiret. S postea quã dixit & distin.¬
xit eredentes añ credentib: expressit causã
quare ñ credant. Propterea dixi uobis inqͥt:
qr nemo potest uenire ad me. nisi fuerit

Expanded text:
pheta: Nisi credideritis, non intelligetis . Per fidem copulamur, per intellectum vivificamur. Prius haereamus per fidem, ut sit quod vivificetur per intellectum. Nam qui non haeret, resistit; qui resistit, non credit. Nam qui resistit, quomodo vivificatur? Adversarius est radio lucis, quo penetrandus est: non avertit aciem, sed claudit mentem. Sunt ergo quidam qui non credunt. Credant et aperiant, aperiant et illuminabuntur. Sciebat enim ab initio Jesus qui essent credentes, et quis traditurus esset eum. Ibi enim erat et Judas. Nam quidam scandalizati sunt: ille autem mansit ad insidiandum, non ad intelligendum. Et quia ideo manserat, non de illo tacuit Dominus. Non illum expressit, sed nec siluit; ut omnes timerent, quamvis unus periret. Sed posteaquam dixit et distinxit credentes a non credentibus, expressit causam quare non credant: Propterea dixi vobis, inquit, quia nemo potest venire ad me, nisi fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
mines malos propħiȩ sp̃m futura p̃di¬
cere. Quod tamen eugłista diuino tri¬
buit sacram̃to: quia pontifex fuit id ẽ.
sũmus sacerdos. Pocest autẽ mouere
quomodo dicat᷑ pontifex anni illiꝰ: cũ
dñs statuerit unũ sũmũ sacerdotẽ. cui
mortuo unus succederet. Sed intellignͣ¬
dũ ꝑambitiones &e contentiones int̃ ui.¬
deos postea constitutũ. ut plures essen:
& ꝑ annos singulos uicib ministrarẽt.
Nam ce de racharia hoc dicit᷑. Factũ
est ut cum sacerdotio fungeretur in
ordine uicis suȩ ante dm̃. scdm̃ consue¬
tudinẽ sacerdotii sorte exiit ut incen¬
sum poneret ingressus intemplũ dnĩ.
Hinc apparet eos plures fuisse &e uices
suas habuisse. Nam incensũ ñ licebat
ponere. nͥ sũmo sacerdoti. Et forte ȩtiã
unũ annũ plures ad ministrabant qͥb
ulio anno alii succedebant: ex quib sorte
exibat quis ut incensũ poneret. Quid ẽ. gͦ
quod ꝓpħauit cayphas: Quia iħe moritu¬

Expanded text:
mines malos prophetiae Spiritum futura praedimines malos prophetiae Spiritum futura praedicere: quod tamen Evangelista divino tribuit sacramento, quia ponsummus sacerdos. Potest autem movere quomodo dicatur pontifex anni illius, cum Dominus statuerit unum summum sacerdotem, cui mortuo unus succederet. Sed intelligendum per ambitiones et contentiones inter Judaeos postea constitutum ut plures essent, et per annos singulos vicibus ministrarent; nam de Zacharia hoc dicitur: Factum est autem cum sacerdotio fungeretur in ordine vicis suae ante Deum, secundum constitudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini . Hinc apparet plures eos fuisse, et vices suas habuisse: nam incensum non licebat ponere nisi summo sacerdoti . Et forte etiam unum annum plures administrabant, quibus alio anno alii succedebant, ex quibus sorte exibat quis, ut incensum poneret. Quid est ergo quod prophetavit Caiphas? Quia Jesus moritu
Abbreviated transcription (Latin):
hic homo multa signa facit: Si dimiti¬
mus eũ sic: om̃s credent in eũ. Et ueni¬
ent romani: & tollent nr̃m &e locũ et
gentem. Temporalia ꝑdere tumuerunt.
& uitã ȩternã non cogitauert᷑: ac sic u¬
trũq amiserunt. Nam & romani post
dñi passionẽ & głificationẽ tulerunt eiꝰ¬
& locum et gentem. pugnando &e trans¬
ferendo: & illud eos sequit᷑ qđ alibi dic¬
tum ẽ. Filii autem regni huius ibunt
in cenebras exteriores. Hoc autẽ timu¬
erant: ne si om̃s in xp̃m credent. nemo
remaneret qui ad uersus romanos euui¬
tatem dĩ templũ q defendẽt. qmͣ con.¬
tra ipsũ templũ &e contra suas paternas
leges doctrinam xp̃i esse sentiebant. Unꝰ
autem ex ipsis cayphas nomine cũ esset
pontifex anni illius dixit eis. uos nescĩ¬
tis quieqͣm: nec cogitatis quia expedit
uobis ut unus homo moriatur ꝓppło.
ut ñ tota gens pereat. Hoc autẽ a semet¬
ipso ñ dixit: sed cũ esset pontifex anni
illius ꝓpħauit. Hic docemur etiã ꝑ ho¬

Expanded text:
igna facit, si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem. Temporalia perdere noluerunt, et vitam aeternam non cogitaverunt, ac sic utrumque amiserunt. Nam et Romani post Domini passionem et glorificationem tulerunt eis locum et gentem, et pugnando, et transferendo; et illud eos sequitur, quod alibi dictum est: Filii autem regni hujus ibunt in tenebras exteriores . Hoc autem timuerunt, ne si omnes in Christum crederent, nemo remaneret qui adversus Romanos civitatem Dei templumque defenderet, quoniam contra ipsum templum et contra suas paternas leges doctrinam Christi esse sentiebant. Unus autem ex ipsis Caiphas, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, o, et non tota gens pereat. Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit. Hic docemur etiam per ho
Abbreviated transcription (Latin):
ut in illo maneamͦ &e ipse in nobis. Mane¬
mus autẽ in illo cũ sumus menbra eius:
manet autẽ ipse in nob̃. cũ sumͦ tẽplũ
eius. Ut autẽ simus mĩbra eius: unitas
nos cõpaginat. Ut compaginet unitas q̃
facit nisi caritas: & caritas unde: Apłm¬
int̾roga. Caritas inquit dĩ diffusa ẽ. in
cordib nr̃is: ꝑ sp̃m scm qui datus ẽ. no¬
bis. E rgo sp̃s est qui uiuificat. Sp̃e enim
facit uiua menbra: nec uiua menbra
sp̃c facit. nͥ quȩ in corpore qd uegetat ipse
mo quo constas ut homosis: nũquit ui¬
uificat menbrũ quod separatũ inuene.¬
rit acarne tuae Sp̃m tuũ dico animã
tuam. Anima tua ñ uiuificat nͥ m̃bra.
quȩ sunt in carne tua. Unũ si tollas. iã
ex anima tua ñ uiuificat᷑: quia unita¬
ti corꝑis tui ñ copulatur. hȩc dicunt᷑
ut amemꝰ unitatẽ: & timeamus separa¬
tionẽ. Nichil enĩ sic debet formidare. xp̃i¬
anus: quã separari acorpore xp̃i. Si enĩ

Expanded text:
ut in illo maneamus et ipse in nobis. Maneut in illo maneamus et ipse in nobis. Manemus autem in illo cum sumus membra ejus, manet autem ipse in nobis cum sumus templum ejus. Ut autem simus membra ejus, unitas nos compaginat; ut compaginet unitas, quid facit, nisi charitas Dei? Unde Apostolus: « Charitas, inquit, Dei diffusa est in cordibus nest qui vivificat: spiritus enim facit viva membra; nec viva membra spiritus facit, nisi quae in corpore, quod vegetat ipse,mo, quo constas, ut homo sis, nunquid vivificat membrum quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam. Anima tua non vivificat, nisi membra quae sunt in carne tua; unum si tollas, jam ex anima tua non vivificatur, quia unitati corporis tui non copulatur. Haec dicuntur ut amemus unitatem et timeamus separannem: Nihil sic debet formidare Christianus, quam separari a corpore Christi. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
scientiã  Absit. & quid ẽ. scientia in¬
flat: Sola sine caritate. Ideo ad iun¬
xit. Caritas uͦ edificat. Adde gͦ scien¬
tiȩ caritatẽ: & utilis erit scientia ñ ꝑse
quicquã: sed sola caro. Accedat sp̃e ad car.¬
nẽ. quomͦ accedit caritas ad scientiã: &
prodest plurimũ. Nam si caro nichil pro.¬
desset: uerbũ caro ñ fieret ut habitaret
in nob̃. Si ꝑcarnem nobis multũ ꝓfuit
xp̃c: quomodo caro nichil prodest:S
ꝑ carnẽ sp̃c aliquid pro salute nr̃a egit.
Caro uas fuit: qđ habebat attende. nõ
qd erat. Apłi missi sunt. Numqͥd caro
ipsoꝵ nichil nobis ꝓfuit: Si caro apłoꝵ
nobis profuit: caro dñi poterat nichil
prodesse : Unde enĩ ad nos sonus uerbi
nisi ꝑ uocem carnis: Unde stilus unde
conscriptio: Ista omtia. oꝑa carnis sunt:
sicut ego do ao manducandũ carnẽ meã.
Proinde uerba inquit quȩ ego locutus
hoc dnm cõmendasse in manducatione
carnis suȩ. & potatione sanguinis sui:

Expanded text:
scientiam? Absit. Et quid est, Scientia inscientiam? Absit. Et quid est, Scientia inflat? Sola, sine charitate: ideo adjunxit, Charitas vero aedificat . Adde ergo scientiae charitatem, et utilis erit scientia; non pequidquam, sed sola caro: accedat spiritus ad carnem, quomodo accedit charitas ad scientiam, et prodest plurimum. Nam si caro nihil prodesset, Verbum caro non fieret, ut inhabitaret in nobis. Si per carnem nobis multum profuit Christus, quomodo caro nihil prodest? Sed per carnem Spiritus aliquid pro salute nostra egit. Caro vas fuit; quod habebat attende, non quod erat. Apostoli missi sunt; numquid caro ipsorum nihil nobis profuit? Si caro Apostolorum nobis profuit, caro Domini potuit nihil prodesse? Unde enim ad nos sonus verbi, nisi per vocem carnis? unde stilus, unde conscriptio? Ista omnia opera carnis sunt, sicut ego do ad manducandum meam carnem. Proinde: « Verba, inquit, quae ego locutus Dominum commendasse in manducatione carnis suae et potatione sanguinis sui,
Abbreviated transcription (Latin):
quando in t̾ra loquebat᷑. s ic erat fi¬
lius hominis in cęlo: quomͦ filiꝰ dĩ
erat int̾ra. Filius di in terra in sus¬
cepta carne: filius hominis in cȩlo
in unitate ꝑsonȩ. Quid ẽ. gͦ qđ adiũ¬
git. spc ẽ. qui uiuificat. caro ñ ꝓdest
quicqͣm: Dicamꝰ ei: patit᷑ enĩm nõ
nõ contradicentes s nosse cupientes.
O dñe magister bone. quomͦ caro ñ
prodest quicꝙͣ: cũ tu dixeris nͥquis
manducauerit carnẽ meã & bibit
sanguinẽ meũ. ñ habebit in se uitãs
An uita ñ prodest quicꝙͣ Et ꝓꝓter
quid sumꝰ qđ sumꝰ nͥ ut habeamus
uitã ȩternã quã tua carne ꝓmittis:
Quid ẽ. gͦ ñ prodest quicquã caro
Non prodest quicquã: s quomͦ illi in¬
tellexert̃. Carnẽ quippe sic intellexe¬
runt quomͦ in cadauere dilaniat᷑.
aut in macello uendit᷑ : ñ quomͦ spĩ
uegetat᷑. Pro inde sic dictũ ẽ. caro nõ
prodest quicꝙͣ : quomͦ dictũ est sci¬
entia inflat. Iam ergo debemꝰ odisse

Expanded text:
quando in terra loquebatur. Sic erat filius hominis in coelo, quomodo Filius Dei erat in terra; Filius Dei in terra in suscepta carne, filius hominis in coelo in unitate personae. 5. Quid est ergo quod adjungit, Spiritus est qui vivificat, caro non prodest quidquam? Dicamus ei patitur enim nos non contradicentes, sed nosse cupientes: O Domine, magister bone, quomodo caro non prodest quidquam, cum tu dixeris, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam? An vita non prodest quidquam? et propter quid sumus quod sumus, nisi ut habeamus vitam aeternam, quam tua carne promittis? quid est ergo, non prodest quidquam caro? Non prodest quidquam, sed quomodo illi intellexerunt: carnem quippe sic intellexerunt, quomodo in cadavere dilaniatur, aut in macello venditur, non quomodo spiritu vegetatur. Proinde sic dictum est, Caro non prodest quidquam; quomodo dictum est, Scientia inflat. Jam ergo debemus odisse
Abbreviated transcription (Latin):
hodiernȩ passionis scĩ laurentii: tri¬
duũ ẽ. mediũ. O consolatio. Non ait
noli merere fili. desinet ꝑsecutio & se.¬
curꝰ eris: s noli merere. quo ego p̃ce.¬
do tu sequeris. Non consecutio tua dif¬
fertur: triduũ mediũ erit & mecũ
eris. Accepit oraculũ: uicit diabolũ¬
ꝑuenit ad triumphũ¬

Expanded text:
hodiernae passionis sancti Laurentii. Trihodiernae passionis sancti Laurentii. Triduum est medium. O consolatio! non ait, Noli moerere, fili; desinet persecutio, et securus eris: sed, Noli moerere; quo ego praecedo, tu sequeris; nec consecutio tua differtur: triduum medium erit, et mecum eris. Accepit oraculum, vicit diaboluvenit ad triumphu
Abbreviated transcription (Latin):
in illo sc̃s laurentius: cuiꝰ hodie festũ¬
diem celebramꝰ. Mansit usq ad tempta.¬
tionẽ. mansit usq ad ty rannicã interro¬
gationẽ: mansit usq ad acerrimã cõmi¬
nationẽ. mansit usq ad ꝑemptionẽ. Pa¬
rũ est: usq ad immanẽ excrutiationẽ
mansit. Non enĩ occisus ẽ. cito: s cruti¬
atus ẽ. in igne. Dui uiuere ꝑ missus ẽ:
immo ñ dͥu uiuere ꝑ missus ẽ. sed tar.¬
de mori compulsus est. In illa gͦ longa
morte in illis torm̃tis qr bene mandu.¬
cauerat &e bene biberat : tanqͣ illa esca
saginatus et illo calice ebrius. torm̃ta
non sensit. Ibi enĩ erat qui dixit. sp̃e
ẽ. qui uiuificat. Caro enĩ ardebat: s
sp̃c animã uegetabat. Non cessit: & in
regnũ successit. Dixerat autẽ illi sixtuᷤ
martyr sẽs: cuiꝰ diem quinto ab hinc
retro die celebraui mͦ. Noli merere fili.
li merere inquit: sequeris me post
triduũ. Triduũ autẽ dixit medium.
Int̃ diem passionis sc̃ĩ syxti. & diem

Expanded text:
illo sanctus Laurentius, cujus hodie festa celebramus? Mansit usque ad tentationem, mansit usque ad tyrannicam interrogationem, mansit usque ad acerrimam comminationem, mansit usque ad peremptionem: parum est, usque ad immanem excruciationem mansit. Non enim occisus est cito, sed cruciatus est in igne: diu vivere permissus est; imo non diu vivere permissus est, sed tarde mori compulsus est. In illa ergo longa morte, in illis tormentis, quia bene manducaverat et bene biberat, tanquam illa esca saginatus et illo calice ebrius, tormenta non sensit. Ibi enim erat qui dixit, Spiritus est qui vivificat. Caro enim ardebat, sed spiritus animam vegetabat. Non cessit, et in regnum successit. Dixerat autem illi Xystus martyr sanctus, cujus diem quinto ab hinc retro die celebravimus: « Noli moerere, fili.li moerere inquit; sequeris me post triduum. » Triduum autem dixit medium inter diem passionis sancti Xysti, et diem
Abbreviated transcription (Latin):
de sola uideoꝵ gente ꝓpħauit. inqͣerant
oues de quib ait ipse dñs. non sũ missus
nͥ ad oues que ꝑierunt domus isrł̃. Sed
nouerat ȩugłista esse alias oues quȩ nõ
erant de hoc ouili: quas oportebat addu.¬
ci. ut eẽt. unũ ouile & unus pastor. Hȩc
autem scđm p̃ destinationẽ dicta st̃. Nã
neq oues eius nec filii di adhuc erant qͥ¬

Expanded text:
nt oves de quibus ait ipse Dominus, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed noverat Evangelista esse alias oves, quae non erant de hoc ovili, quas oportebat adduci, ut esset unum ovile et unus pastor . Haec autem secundum praedestinationem dicta sunt: nam neque oves ejus
Abbreviated transcription (Latin):
os. s abiit in regionẽ iuxta desertũ in
cuuitatem quȩ dr effrem. & ibi moraba.¬
tur cũ discipłis suis: ñ quia potentia
eius defecerat. in qua utiq si uellet oe
palam cũ iudeis conũsaret᷑. & nichil ei
facerent: sed in hominis infirmitate
uiuendi exemplũ discipłis demonstra¬
bat. in quo appareret non ẽẽ. peccatũ si
fideles eius qui sunt menbra eiꝰ oculis
ꝑsequentiũ se subtraherent. & furorẽ
sceleratoꝵs latendo potius deuitarent.

Expanded text:
abiit in regionem juxta desertum, in civitatem quae dicitur Ephrem, et ibi morabatur cum discipulis suis. Non quia potentia ejus defecerat, in qua utique si vellet, et palam Judaeis conversaretur, et nihil ei facerent; sed in hominis infirmitate vivendi exemplum discipulis demonstrabat, in quo appareret non esse peccatum, si fideles ejus qui sunt membra ejus, oculis persequentium se subtraherent, et furorem sc
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uͦ filiũ hominis dixit ascenden¬
tem ubi erat prius: ñquid filiꝰ homi¬
nis incȩlo erat pͣriusꝙͣ int̾ra eẽ. cȩpit
Hic quidẽ dixit ubi erat prius. quasi
tunc ñ ibi eẽt. quando hȩc loquebat᷑:
alio autẽ loco ait. nemo ascendit incȩlũ
inqͥt hominis qui ẽ. in celo. In t̾ra lo¬
quebat᷑ : & in cęlo se esse dicebat. Et ñ
ita dixit. nemo ascendit in cȩlum nisi
qui de cęlo descendit: filius dĩ qui ẽ
in cęlo. Quo ꝑtinet: nisi ut intelliga¬
mus qđ ȩtiam pristino sermone cõ
des nr̃a ñ sit trinitas s quat̾nitas:¬

Expanded text:
cum vero Filium hominis dixit ascendencum vero Filium hominis dixit ascendentem ubi erat prius, numquid Filius hominis in coelo erat prius, quando in terra esse coepit? Hic quidem dixit, ubi erat prius, quasi tunc non ibi esset quando haec loquebatur. Alio autem inquit, hominis qui est in coelo. In terra loquebatur, et in coelo se esse dicebat. Et non ita dixit: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius Dei, qui est in coelo. Quo pertinet, nisi ut intelligamus, quod etiam pristino sermone commdes nostra non sit Trinitas, sed quaternitas
Abbreviated transcription (Latin):
ubi erait prius. Quid ẽ. hoc: Hinc sol.¬
uit quod illos mouerat: hinc aꝑuit
unde fuerant scandalizati. hinc pla-¬
ne si intelligerent. Illi enĩ putabant
eũ erogaturũ corpus suũ: ule autẽ
dixit se ascensurũ in cȩlum. utiq inte.¬
grũ. Cum uiditis filiũ hominis ascen.¬
dentẽ ubi erat prius: certe uel tunc ui.¬
debitis quia ñ eo modo quo putatis ero¬
gat corpis. certe uel tunc intelligetis
dñs donat: illud non negligent̾ pretere-¬
undũ est qđ ait. si gͦ uideritis filiũ ho.¬
minis ascendentẽ ubi erat prius. F iliꝰ
enĩ hominis. xp̃c ex uirgine matia.
Ergo filius hominis hic eẽ. cepit int̾ra.
ubi carnẽ assũpsit ex t̾ra: unde ꝓpħicȩ
dictũ erat. ueritas de terra orta ẽ. Qͥo
sibi gͦ uult qđ ait. cũ uiditis filiũ ho¬
minis ascendentẽ ubi erat prius: Nul¬
la enĩ eẽt. questio si ita dixisset: siui.¬
deritis filiũ di ascendentẽ ubi erat pͥus.

Expanded text:
ubi erat prius? Quid est hoc? Hinc solubi erat prius? Quid est hoc? Hinc solvit quod illos moverat? hinc aperuit unde fuerant scandalizati? Hinc plane, si intelligerent. Illi enim putabant eum erogaturum corpus suum; ille autem dixit se ascensurum in coelum, utique integrum. Cum videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius; certe vel tunc videbitis quia non eo modo quo putatis, erogat corpus suum; certe vel tunc intelligetis Dominus donat, illud non negligenter praetereundum est, quod ait, Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Filius enim hominis Christus, ex virgine Maria. Ergo filius hominis hic coepit esse in terra, ubi carnem assumpsit ex terra. Unde prophetice dictum erat, Veritas de terra orta est . Quid sibi ergo vult quod ait, Cum videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Nulla enim esset quaestio si ita dixisset, Si videritis Filium Dei ascendentem ubi erat prius?
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo nec carnẽ debemꝰ saꝑe scđm carnẽ.
sicut in his uerbis mulci audientes u.¬
tiq ñ ex mnimicis s ex discipłis eiꝰ dixe
runt. Durus ẽ. hic sermo: quis potest
eũ audire Si discipłi durũ habuert̃
istũ sermonẽ: quid inimicie Et tamen
sic oportebat ut diceret᷑. qd non ab om̃ib
intelligeret᷑. Secretũ di intentos debet
facere nõ auersos. Isti autẽ cito defecert̃
gr̃am cooꝑientẽ. s ꝓut uoluert̃ ita intel.¬
stribuere credentib inse. Durus ẽ. inqͥ¬
unt hic sermo: quis potest eũ audire:
Sciens autẽ iħc apud semet ipsũ qr nur.¬
murarent deo discipłi eiꝰ. sic enĩ apuid
se ista dixert᷑ ut ab illo ñ audirent᷑: s
ille qui eos nouerat in se ipsis audiens
apud semet ipsũ respondit & ait. Hoc
uos scandalirat: quia dixi carnẽ meã
do uobis manducare. & sanguinẽ bi.
bere: Hoc uos nempe scandalizat. Si
gͦ uideritis filiũ hominis ascendentẽ

Expanded text:
Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, sicut in his verbis. Multi itaque audientes non ex inimicis, sed ex disciprunt: Durus est hic sermo, quis potest eum audire? » Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, gratiam cooperantem: sed prout voluerunt, ita intelstribuere credentibus in se. « Durus est, inquiunt, hic sermo, quis potest eum audire? » Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentur; sed ille qui eos noverat in seipsis, audiens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos scandalizat: quia dixi, Carnem meam do vobis manducare, et sanguinem meum bibere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo videritis Filium hominis ascendentem
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ex eugłio quȩ sermonẽ
pristinũ consequunt᷑ audiui.¬
mui. Hinc sermo debetur aurib & m̃.¬
tib ur̃is: & hodierno diei. ñ importu.¬
nus ẽ. E st enĩ de corpore dñi: qđ dice.¬
bat sẽdare ad manducandũ ꝓpter uitam
ȩternã. Exposuit autem modũ attribu¬
tionis huiꝰ & doni sui. quomͦ daret car.¬
nem suã manducare dicen. Qui mãdu.¬
cat carnẽ meam ce bibit sanguinẽ me.¬
um. in me manet et ego in eo. Signũ
qr manducauit &e bibit hoc ẽ: si ma.
net &e manet᷑. si habitat et in habitat᷑.
si heret ut ñ deserat᷑. Hoc gͦ nos docuit &¬
ad monuit mysticis uerbis. ut simꝰ in
eius corpore subipso capite in m̃bris
eiꝰ : edentes carnẽ eitis. non relinquentes
unitatem eiꝰ.S qui aderant plures ñ in.¬
telligñdo scandalizati st̃: ñ enĩ cogitabãt
hec audiendo nͥ carnẽ qđ ipsi erant. Apłs
autẽ dicit & uerũ dic̃: saꝑe scđm carnẽ
de carne sua dicat quia ibi ẽ. uita ȩterna.

Expanded text:
ni ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo . Signum quia manducanet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures, non intelligendo scandalizati sunt. Non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit: « Sapere ors est, cum de carne sua dicat, quia ibi est vita aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sine fine cum ipso dnõ gaudeamus.
Uia enim bominis est uita eius: qui male
uiuit uiam teneti erroris. qui bene urrait
ꝑ uiam graditur ueritatis. Quaꝓpt̾. qui
ambulabat uiam fornicationis. uiã teneat
castitatis: qui uiam tenebat auariciȩ teneat
uiam misccłiȩ. qui ambulabat ꝑ uiã fictio¬
nis uiam nc̃ teneat puritatis. Ambulemus
bene ꝑ fidem ut ꝑueniamus ad speciem:
ubi plenum erit gaudium nr̃m. quia un¬
plebitur in bonis desidium nr̃m. ꝑ eum
qui uiuit & regnat in scła scłorum ac̃.¬

Expanded text:
ubi sine fine cum ipso Domino gaudeamus. ubi sine fine cum ipso Domino gaudeamus. Via enim hominis est vita ejus. Qui male vivit, viam tenet erroris; qui bene vivit, per viam graditur veritatis. Quapropter qui ambulabat viam fornicationis, viam teneat castitatis; qui viam tenebat avaritiae, teneat viam misericordiae; qui ambulabat per viam fictionis, viam teneat nunc puritatis. Ambulemus bene per fidem, ut perveniamus ad speciem , ubi plenum erit gaudium nostrum, quia implebitur in bonis desiderium nostrum, per eum qui vivit et regnat in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑietur regem a quo ꝑ fidem regat᷑. s a
quo ꝓ infidelitatis crimine puniatur: qi
ab uno cliuinitatis ab altõ carnis ueritas
denegatur. In hisdẽ munerib confundit᷑
etiam nestoruis: qui nitit᷑. rp̃m in duas ꝑ¬
sonas diuidere. cum uideat magos ñ alia
lisse. Non gͦ diuidat᷑ in ꝑsonis: qui ñ in¬
uenitur diuistis in donis. Proptea quippe
unus idemq istis munerib honoratur.
ut urus idemq ds & homo cognoscatur.
lsta magoꝵ oblatio confundit etiã eucicetis
insaniam: qui ñ uult in xp̃o utramq uerã
p̃dicare naturã. Ueritatem quippe istorum
diuinitatis humanitatisq confessio. ipsa
sit apud xp̃m nr̃a fidelis oblatio. Hec mu¬
nera cum magis unanunit offeramiis: &
ad regionem scõꝵ tota cordis deuotione ten-¬
damus. Nec teneamus uiam uet̾is uite:
s duinis mandatis humilit obsequentes
uiam mutemiis & qua p̃cepit dñs ambu¬
lemus. ut ad patriam uenire ualeamus.

Expanded text:
experietur regem, a quo per fidem regatur , sed a experietur regem, a quo per fidem regatur , sed a quo pro infidelitatis crimine puniatur: quia ab uno divinitatis, ab altero carnis veritas denegatur. In iisdem muneribus confunditur etiam Nestorius, qui nititur Christum in duas personas dividere: cum videat Magos non alia er. Non ergo dividatur in personis, qui non invenitur divisus in donis. Propterea quippe unus idemque istis muneribus honoratur, ut unus idemque Deus et homo cognoscatur. Ista Magorum oblatio confundit etiam Eutychetis insaniam, qui non vult in Christo utramque veram praedicare naturam. Veritatem quippe istorum divinitatis humanitatisque confessio ipsa sit apud Christum nostra fidelis oblatio. Haec munera cum Magis unanimiter offeramus, et ad regionem sanctorum tota cordis devotione tendamus. Nec teneamus viam veteris vitae, sed divinis mandatis humiliter obsequentes, viam mutemus, et in qua praecepit Dominus ambulemus, ut ad patriam pervenire valeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
quid credidunt. Refert enim eu̾głista: qr
intrantes domũ inuenert̃ puerum cum
maria matre eius. & ꝓcidentes adorauert̃
cum. & aꝑtis thiesauris suis obtulert̃ ei
munera. aurun. thus. & myrrã. ꝑ ista
tria munerum genera: in uno eodẽq apõ
sacrificium. aurum ꝑtinet ad tributum:
mẏrra ad sepulturam ꝑtinet mortuorum.
Oiĩa hec scã fides xp̃o ueraciter offerre ñ
desunt: ditm unii eundemq uerum d̾in.
uerum regem. uerum bominẽ credit. et
uere ꝓ nob̃ mortuum ueracit᷑ recognoscit.
In oblatione thuris confunditur arrianus:
qui soli patri sacrificium offerri deb̾e con¬
tendit. In oblatione myrre confundit᷑ ma¬
nicheus: qui xp̃m uere mortuum ꝓ nr̃a
salute ñ credit. In auro uͦ simul uterq cõ¬
funditur: quia & manicheus de semine
dauid scdm carnem natũ ñ credit regem.
& arrianus d̾i unigenito naturalem assig¬
nare nititur seruitutem. Prouide utq̃ ñ

Expanded text:
quid crediderunt. Refert enim evangelista quia quid crediderunt. Refert enim evangelista quia intrantes domum, invenerunt puerum cum Maria matre ejus: et procidentes adoraverunt eum; et apertis thesauris suis obtulerunt ei munera, aurum, thus et myrrham . Per ista tria munerum genera, in uno eodemque Chrisacrificium, aurum pertinet ad tributum, myrrha ad sepulturam pertinet mortuorum. Omnia haec sancta fides Christo veraciter offerre non desinit, dum unum eumdemque verum Deum, verum regem, verumque hominem credit, et vere pro nobis mortuum veraciter recognoscit. 562 10. In oblatione thuris confunditur Arianus, qui soli Patri sacrificium offerri debere contendit: in oblatione myrrhae confunditur Manichaeus, qui Christum vere mortuum pro nostra salute non credit: in auro vero simul uterque confunditur, quia et Manichaeus de semine David secundum carnem natum non credit regem, et Arianus Deo Unigenito naturalem assignare nititur servitutem. Proinde uterque non
Abbreviated transcription (Latin):
huius pueri deitatem: attende stellam in ce-¬
lo fuͥgentem. magos p̾cedentem. & it̃ igno-¬
rantib ostendentem. Hec stella numꝗͣ ante.
apparuit: quia nc̃ eam puer iste creauit. &
s magnus in celo mirabilit̾ oꝑatur. ꝑmittit
se manib i terra portari: s p̃cepit sibi ce¬
lestia famulari. Quid est gͦ qd̃ infantilem
atcendis etatem. & eius duunam ñ intelli¬
gis potestatem: Sic fuit ueracit̾ intimanda
pueri huius naturalis diuinitas: & natu¬
ralis humanitas. Utraq naturalit uera.
utraq unita: nec in se inuicem confusa. nec
a se inuicem seꝑata. lpsum enĩ habuit ma-¬
Ria filium de se natum: cui stella debite ser¬
uitutis exhibuit famulatum. Ipsũ eundẽq
maiia in bethlehem dñi hominẽ peꝑit:
quem stella magis in oriente positis nun¬
ciauit. Magi gͦ uenerunt: & filiũ uirginis
unum eundeq dmꝰ hominẽ cognouerunt.
Deniq attende qͥd oꝑtulerunt: & agnosce

Expanded text:
hujus pueri deitatem, attende stellam in coehujus pueri deitatem, attende stellam in coelo fulgentem, Magos praecedentem, et iter ignorantibus ostendentem. Haec stella nunquam ante apparuit, quia nunc eam puer iste creavit, et Magsed magnus in coelo mirabiliter operatur. Permittit se manibus in terra portari, sed praecipit sibi coelestia famulari. Quid est ergo quod infantilem attendis aetatem, et ejus divinam non intelligis potestatem? Sic fuit veraciter intimanda pueri hujus naturalis divinitas, et naturalis humanitas, utraque naturaliter vera, utraque unita, nec in se invicem confusa, nec a se invicem separata. Ipsum enim habuit Maria filium de se natum, cui stella debitae servitutis exhibuit famulatum. Ipsum eumdemque Maria in Bethlehem Deum hominem peperit, quem stella Magis in Oriente positis nuntiavit. Magi ergo venerunt, et filium Virginis unum eumdemque Deum hominem cognoverunt. 9. Denique attende quid obtulerunt, et agnosce
Abbreviated transcription (Latin):
pueri inanit̾ morerent᷑: nͥ huius sanguine
saluadent᷑. Et iste quidẽ puer certissime mo¬
rietur: quia si mori nollet nullatenus nasce¬
retur. Morietur autem ñ ut impleat seuiciã
tuam: s ut ꝑficiat in ansuetudinẽ suam. faci¬
et enĩ eum mori benignitas ꝓpria: ñ maligni¬
tas aliena. Morietur ñ ut tu infidelis regnes
in scło: s ut secum regnate faciat fideles in cȩ¬
lo. Morietur ñ ut regnum amictat . s. ut reg.¬
naturos adquirat. Morietur ñ ut ꝑclat breuẽ
uitam: s ut conferat sempitnam. Morietur
luntatis. Morietur mirabilit̾: morietur
mi sccłiter. Morietur singlarit: morietur ꝑ
ꝓpͥam potestatem. ut suam in omĩb imple¬
at uoluntatem. Ad hoc enim misccłiter
morietur: ut resurgens cunctis gentib dñet᷑.
Morietur gͦ sicut unus: ut quidẽ quem d̾m
hominẽ concepit fides uirginis. & d̾m hominẽ
peꝑit fecunditas uirginalis. Si nescis ueram

Expanded text:
pueri inaniter morerentur, nisi hujus sanguine pueri inaniter morerentur, nisi hujus sanguine salvarentur. Et iste quidem puer certissime morietur, quia si mori nollet, nullatenus nasceretur. Morietur autem, non ut impleat saevitiam tuam, sed ut perficiat mansuetudinem suam: faciet enim eum mori benignitas propria, non malignitas aliena. Morietur non ut tu infidelis regnes in saeculo, sed ut secum regnare faciat fideles in coelo. Morietur non ut regnum amittat, sed ut regnaturos acquirat. Morietur non ut perdat brevem vitam, sed ut conferat sempiternam. Morietur luntatis. Morietur mirabiliter, morietur misericorditer, morietur singulariter, morietur per propriam potestatem, ut suam in omnibus adimpleat voluntatem. Ad hoc enim misericorditer morietur, ut resurgens cunctis gentibus dominetur. Morietur ergo sicut unus, et quidem, quem Deum hominem concepit fides virginis, et Deum hominem peperit fecunditas virginalis. 8. Si nescis veram
Abbreviated transcription (Latin):
phare. Tegͦ ꝑmisit ad nequiciam: illos ꝑdu¬
xit ad palmam. Unus enun idẽq est dñs
omp̃s: qui paruulus fugiens. Unus idẽq
est qui tuã crudelitatem dignatiis.ẽ fugere:
cuius maiestatem ñ potes effugere. Nigit enĩñ
formidine humana. s dispensatione diuma:
fugit ñ necessitate s potestate. Io autem
dignatus est in egyptum fiigere: ut postea
crucem dignaretur ascendere. Et illa pote¬
state puer latuit in egypto: qua poͥte a¬
te uiuenis pependit in ligno. Unus enim
idemq est mortis susceptor: uiteq largitor.
Unus idemq immortalis ex patre : mortał.
ex matre. Propria potestate m̃oriens: ꝓpͥa
potestate resurgens. Iste itaq puer qui na-¬
tus est. id̾o ñ inuenitur in numero paruu¬
lor morientium: qi ipse est expectatio gesi¬
tium. Sanguis huius pueri ꝓpt̾ea ñ cũ istoꝵ
funditur sanguine puerorum: quia sollis in
remissionẽ fundendus est peccatoꝵ. Et illi om̃s

Expanded text:
phare. Te ergo permisit ad nequitiam, illos perduphare. Te ergo permisit ad nequitiam, illos perduxit ad palmam. Unus enim idemque est Dominus omnipotens, qui parvulus vagiens; unus idemque est, qui tuam crudelitatem dignatus est fugere, cujus majestatem non potes effugere. Fugit enim non formidine humana, sed dispensatione divina; fugit non necessitate, sed potestate. Ideo autem dignatus est in Aegyptum fugere, ut postea crucem dignaretur ascendere; et illa potestate puer latuit in Aegypto, qua potestate juvenis pependit in ligno. Unus enim idemque est mortis susceptor, vitaeque largitor: unus idemque immortalis ex Patre, mortalis ex matre; propria potestate moriens, propria potestate resurgens. 7. Iste itaque puer qui natus est ideo non invenitur in numero parvulorum morientium, quia ipse est exspectatio gentium. Sanguis 561 hujus pueri propterea non cum istorum sanguine funditur puerorum, quia solus in remissionem fundendus est peccatorum; et illi omnes