comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stum regni iter transire ñ potĩt. Simul
etiam ut se estimat ꝑuenisse: sarcinã eius
exigua porta ñ capiens reꝑcusso limine re¬
trorsum redire cogetur. cam enĩ angusta. ẽ
diuiti porta clestis: quam .ẽ. camelo acus
foramen exiguum. Unde ait diis. fãcilius
.ẽ. camelũ ꝑ foramen acus transire: quã di¬
animal tortuosũ atq deforine exigua ca¬
uerna p̃ti̾re ñ patit᷑: ita & duntem aua¬
rum atq mendacẽ: arta cęli tanua mini¬
me intrare ꝑmictit. Nam iło nucdi in scło
crum: ut nudi quoq & expediti ad celi
unuã ꝓꝑenitis. Quã autẽ incongruũ. ẽ.¬
& qua absurdum. ut quẽ nudũ mat̾ ge¬
nuit: nudum suscipit ȩccłia: diues intra¬
re uelit incęlum. ꝓpte̾a adolescenti dui
ti in euangłio a saluatore dicitur. qͥ sibi

Expanded text:
stum regni iter transire non poterit; simul stum regni iter transire non poterit; simul etiam ut se existimat pervenisse, sarcinam ejus exigua porta non capiens, repercusso limine, retrorsum abire cogetur; tam enim angusta est diviti porta coelestis, quam est camelo acus foramen exiguum; unde ait 286 Dominus: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam dium atque deforme, exigua caverna praeterire non patitur; ita et divitem avarum atque mendacem arcta coeli janua minime intrare permittit. Nam ideo nudi in saeculo imus, et nudi quoque, et expediti ad coeli januam properamus. Quam autem incongruum et absurdum est ut, quem nudum mater genuit, nudum suscipit Ecclesia, dives intrare velit in coelum? propterea adolescenti illi diviti in Evangelio a Salvatore dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem se humilitate opor¬
teat p̃uenire. Ait enĩ dñs ꝑcunctantib
disciptilis quis eoꝵ in regno cȩloꝵ maior
eẽt futurus: statuto coram om̃ib pueru¬
lo. Quicũq humiliauerit se sic̃ puer iste:
hic maior.ẽ. in regno cęloꝵ. Unde incelligi¬
mus qđ humilitate. ꝑuenit᷑ ad regnum.
cdiuinitatis tenere fastigia: humilitatis
uma sectetur. Quicũq uult frẽm p̃ue¬
nire reguando: pͥus illũ p̃ueniat obsȩqñ
sicut ait apłs. honore inuicem p̃uenientes.
Uincat eũ officiis: ut possit uincere scitate.
Si enĩ de ñ lesit fris obsequium: meret᷑ ut di¬
ligas. Qd si forsitan lesit: magis obsequium
ma est: ut amantib uicissitudinẽ ledentib
patientiã rependamiis. Quigͦ fuerit patiẽs
ad iniuriam: potentior constituet᷑ in regno.
diuitiis. p̃fectura: s humilitate. pauꝑie.¬
at ad uitã. Quisqͥs gͦ honorib infłatus i¬
fuerit & auri thesauris dilatatus: tamꝙͣ
onustum & inpeditũ animal ꝑ angu¬

Expanded text:
litate se oporteat praevenire. Ait Dominus percunctantibus discipulis quis eorum in regno coelorum major esset futurus, statuto coram omnibus puerulo: Quicunque humiliaverit se sicut puer iste, hic major erit in regno coelorum ; unde intelligimus quod humilitate pervenitur ad regnum, ergo cupit Divinitatis tenere fastigia, humilitatis ima sectetur; quicunque vult fratrem praevenire regnando, prius illum praeveniat obsequendo, sicut ait Apostolus: Honore invicem praevenientes , vincat eum officiis, ut possit vincere sanctitate. Si enim te non laesit frater, obsequium meretur, ut diligas: quod si forsitan laesit, magis officium mtis summa est ut amantibus vicissitudinem, laedentibus patientiam rependamus. Qui ergo fuerit patientior ad injuriam, potentior constituetur in regno; divitiis, praefectura, sed humilitate, paupecit ad regnum . Quisquis ergo honoribus inflatus fuerit, et auri thesauris dilatatus, tanquam onustum et impeditum animal, per angu
Abbreviated transcription (Latin):
do finem oꝑis habet: eruendi spem
gerit laboris. Cui uͦ mola asinaria ad
collum suspendit᷑: portat lapidem qͥ
portare debuerat uigum dnĩ. Asinus
gͦ ad molam. cecus ad lapidem. genti¬
lis ad saxum: qui ad orat eum quẽ
ñ uidet nec agnoscit. Ds̃ enim ñ in ma¬
nufactis habitat: nec in metallo & sa¬
xo cognoscit᷑. Hic gͦ gentilis popłs
cum ꝑsequutione xp̃iano intulerit:
hac pena plectitur ut cum sua sacrile¬
ga penȩo la uidicandi scłi fluctib de¬
mergatur

Expanded text:
do finem operis habet, exeundi spem do finem operis habet, exeundi spem gerit laboris: cui vera mola asinaria ad collum suspenditur, portat lapidem, qui portare debuerat jugum Christi. Asinus ergo ad molam, caecus ad lapidem, gentilis ad saxum, qui adorat eum quem non videt nec agnoscit. Deus enim non in manufactis habitat, nec in metallo aut saxo cognoscitur. Hic ergo gentilis populus cum persecutionem Christiano intulerit, hac poena plectitur, ut cum sua sacrilega mola judicandi saeculi fluctibus demergatur
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑeat res usui necessaria. S putohoc
magis. eẽ: qd̃ in scͥpturis aũni figura
popłs gentilium nuncupat᷑. qͥ clausis
oculis circa ignorantiȩ molam erroris
sui gito ꝑtrabit᷑: & sine ulla cursus
directione uestigiis in se sepe redeunti¬
bus inuitus usiu laborat alieno. Nõ
enim tͥ uidet᷑ molam asinariã uolue¬
suę labore u̾satur: Naturȩ quidẽ iuu¬
ciilis alligatus ut u̾bum d̾i molat.
dnm̃ celi quȩriͣt: s oꝑtȩ mentis cecita¬
te suffusus uultum animi erigere ad
đm. cordis ocłos leuare ñ possĩt ad
celum. S cr̃ molam asiariã saxe¬
am. ẽẽ. constat: iuleamus si & pagano¬
rum talis. ẽ: mola. Calis est plane. Sa¬
culesq lapideus: circa quos cecis ocłis
frequenti errore circueunt. Cecos inq̃
dixerim eoꝵ ocłos qui putant se uide¬
re qd̾ ñ udent: aspicientes enĩ saxũ.
đm se uidere conficlunt. Attam̃ qui
molam uoluit. consummandi aliqͣn¬

Expanded text:
ne pereat res usui necessaria. Sed puto hoc ne pereat res usui necessaria. Sed puto hoc magis esse, quod in Scripturis asini figura populus gentilium nuncupatur, qui clausis oculis circa ignorantiae molam erroris sui gyro pertrahitur, et sine ulla cursus directione vestigiis in se saepe redeuntibus invitus usui laborat alieno. Nonne enim tibi videtur molam asinariam volvesuae labore versatur? naturae quidem vinculis alligatus, ut verbum Dei molat, Dominum coeli quaerat, sed opertae mentis caecitate subfusus vultum animi erigere ad Deum, cordis oculos levare non possit ad coelum. Sed quoniam mola asinaria saxum esse constat; videamus si et paganorum talis est mola. Talis est plane; saculesque lapideus, circa quos caecis oculis frequenti errore circumeunt. Caecos, inquam, dixerim eorum oculos qui putant se videre quod non vident; aspicientes enim saxum Deum se videre confidunt. Attamen qui molam volvit, consummandi aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
sicut uiciosis ad corruptelam nuda st̃
omia: ita religiosis ad castimoniã oꝑta
sc̃ uniu̾sa. Quid autẽ ait euangłica lec¬
tio: Qui scandalirauerit. unũ de pusillis
istis qui in me credunt: expedit ei ut sus¬
pendatur mola asinaria in couo eius. ꝙ
mergat᷑ in ꝓfundum maris. Pusillos hic
ñ ȩtate pueros s malicia paruulos dicit:
sicut apłs ait. malicia pariuuili estote. ut
sensib ꝑfecti sitis. Qui sunt isti nͥ clerici
idonei & monachi religiosi uł laicie as¬
quis gͥhis irreuerens aut contumeliosꝰ
extiterit: hac beluina pęna plectet᷑ ut
informi saxo religato illi ad collum pci¬
picetur ui mare. S uideamus cur seanda¬
lirançib xp̃ianos ista pęnia decreta sit:
aut qͥd sibi uelit ista sencentia. ł uto enĩ¬
illam aliqd̾ mysterium continere. Qua¬
gendo saxum qualeciiq magnũ uł
enorme. s molȩ asinariȩ lapis ei telige¬
tur ad collum: ut cum ꝑituro homi¬

Expanded text:
sicut vitiosis ad corruptelam nuda sunt sicut vitiosis ad corruptelam nuda sunt omnia, ita religiosis ad castimoniam operata sunt universa. Quid autem ait evangelica lectio? Qui scandalizaverit unum de pusillis 287 istis, qui in me credunt: expedit ei, ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et mergatur in profundum maris . Pusillos hic non aetate pueros, sed malitia parvulos dicit; sicut Apostolus ait: Malitia parvuli estote, ut sensibus perfecti sitis . Qui sunt isti nisi clerici ido nei, monachi religiosi, vel laici? Quisquis igitur his irreverens, aut contumeliosus exstiterit, hac belluina poena plectetur, ut informi saxo relegato illi ad collum praecipitetur in mare. Sed videamus cur scandalizantibus Christianos ista poena decreta sit, aut quid sibi velit ipsa sententia; puto enim aliquod mysterium continere: quagendo saxum qualecumque non magnum aut enorme, sed molae asinariae lapis ei relegetur ad collum, ut cum perituro homi
Abbreviated transcription (Latin):
ses aurum uł diuitias possidens. ñ pos¬
sit. cẽ. ꝑfectus. Calem enĩ uoluit ado¬
lescentem illũ diis ad paradysum redi¬
re. quał adam fuerat de paradysi stib lt¬
mitate deiectus. sludus enĩ adam in cola
paradysi fuit. Deniq pꝰ peccatũ nudita¬
tem suã p̃uidens. folio pudenda conte¬
xit. Prius enĩ quã peccaret honestatis
erat honore uestitus: ate ido naturã in¬
honestam ñ natura insticuit᷑ s delicti re¬
atus inuenit. slam & scĩ angl̃i in splendi¬
dissimo habtcu constituti: numqͥo cuni¬
cis oꝑiunt᷑ & pallus: S eum sit in iuis
naciuitatis suȩ substantia: uestiti uiden¬
tur. eẽ. qđ sci sunt. Sic gͥ & adã custodi¬
quidẽ nudus mundanis uestib ⁊s in¬
mortalitatis erat splendore uesticus. na
honestas mentes nuditas ipsa uestita. Si¬
cut enĩ apud nequã homines turpis co¬
gitatio a concupiscentra uestib ñ arcet᷑:
ita apud scõs uiros honesta simplicicas
ad concupiscendũ nuditate ñ trabit᷑s

Expanded text:
s, aurum vel divitias possidens, non possit esse perfectus. Talem enim voluit adolescentem illum Dominus ad paradisum redire, qualis Adam fuerat de paradisi sublimitate dejectus; nudus enim Adam incola paradisi fuit: denique post peccatum nuditatem suam pervidens, folio puden la contexit. Prius enim quam peccaret honestatis erat colore vestitus; atque ideo nuditatem inhonestam non natura instituit, sed delicti reatus invenit. Nam et sancti angeli in splendidissimo habitu constituti, nunquid tunicis operiuntur et palliis? Sed cum sit in illis nativitatis suae nuda substantia, vestiti videntur esse, quod sancti sunt. Sic igitur et Adam custodiquidem nudus mundanis vestibus, sed immortalitatis erat splendore vestitus. Nihhonestas mentes nuditas ipsa vestita. Sicut enim apud nequam homines turpis cogitatio a concupiscentia vestibus non arcetur, ita apud sanctos viros honesta simplicitas ad concupiscendum nuditate non trahitur; sed
Abbreviated transcription (Latin):
& credebant illi: et eorũdem uerboꝵ frucꝰ
erat fides eoꝵ. Uerũtamen ȩugłizantib dis¬
cipłis nõ tam pauei quã illi erant s gentes
etiam credidert̃. Hȩc sunt sine dubitatione
maiora. Nec tam̃ ait maiora hors facietis. ut
solos apłos ea putaremus esse facturos: sed
qui credit in me inquit oꝑa quȩ ego facio
& ipse faciet et maiora hoꝵ faciet. Itane qui¬
iora quã. xp̃c: Non pretereunt᷑ ista tractanda
sunt: nec debent festinatione p̃cipitari. s ea
cogit concludendus iam sermo istȩ differri.

Expanded text:
erborum fructus erat fides illorum: verumtamen evangelizantibus discipulis, non tam pauci quam illi erant, sed gentes etiam crediderunt; haec sunt sine dubitatione majora. Nec tamen ait, Majora horum facietis, ut solos Apostolos ea putaremus esse facturos; sed, Qui credit in me, inquit, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet. Itane quijora quam Christus? Non praetereunter ista tractanda sunt, nec debent festinatione praecipitari; sed ea cogit concludendus jam sermo iste differri.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa inquit ipsa credite: quia ego in patre.
& pater in me est. sleq enĩ si separati esse.¬
mus. in separabilit̾ oꝑari ulla tacione pos¬
senus. Sed quid est quod sequitꝰ am̃ amen
dico uobis. qui eredit in me oꝑa que ego

Expanded text:
opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essemus, inseparabiliter operari ulla ratione possemus. » Sed quid est, quod sequitur? Amen, amen dico vobis: qui credit i
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ negando sint uani. Si gͦ qm̃ dixit
uerba quȩ ego loquor uobis ame ipso nõ lo.¬
quor. propterea putat᷑ usq ad eo imparis
potestatis ut nõ quod ipse uult faciat: audi¬
atur quod dixit. Sicut pater suscitat mortu.¬
os ce uiuificat: sic &e filius quos uult uiui.¬
ficat. Item si qm̃ dixit pater in me manens
facit oꝑa ipse piopterea putat᷑ nõ alius eẽ.
pater alius ipse: audiat᷑ quod dixit. quȩc̃q
pat̾ facit hȩc & filius similit̃ facit. & intel.¬
ligat᷑ nõ ibi unus sed duo imũ. Uerũ quia
sic equalis alter altĩ ut tam̃ alter ex altero:
Et idõ pater in illo manens facit oꝑa ipse:
quia ꝑ quẽ & cũ quo facit non ẽ. nisi ab ip¬
so. Deniq ad uingit ce dicit. Nõ creditis qr
ego in patre. et pater in me est: Alioquin
propt̃ oꝑa ipsa credite. Antea solus philip
pus arguebat᷑: nunc autẽ nõ ibi eũ solũ fu¬
isse qui esset arguendus ostendit᷑. Propter

Expanded text:
alterum negando sint vani. Si ergo quoniam dixit, alterum negando sint vani. Si ergo quoniam dixit, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor, propterea putatur usque adeo imparis potestatis, ut non quod ipse vult faciat; audiatur quod dixit, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Item si quoniam dixit, Pater in me manens, ipse facit opera, propterea putatur non alius esse Pater, alius ipse; audiatur quod dixit, Quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ; et intelligatur non bis unus, sed duo unum. Verum quia sic aequalis alter alteri, ut tamen alter ex altero, et ideo Pater in illo manens facit opera ipse, quia per quem et cum quo facit, non est nisi ab ipso. Denique adjungit, et dicit: Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipspum arguebat, nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus, ostenditur. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos longiore interuallo separati estis: qͣn
ab ipsa uia cuiꝰ desertores estis. uos hinc
re nolite: sed hinc atq illinc ad nos ueni¬
endo in uicẽ uos inuenite. Sabelliani as¬
noscite quẽ pret̃mitaitis. arriani ȩquate
quẽ subditis: &e inuia uera nobis cũ am¬
bulabitis. Est enĩ quod inuicẽ ex uobis alt̃
ex alteris ad moneri utriq debeatis. Andi
sabelliane. Usq adeo ñ ipse pater s alter ẽ
filius. ut eũ arrianꝰ in equalẽ asserat pa¬
tri. aucli arriane. Usq adco filuis qualils
est patri: ut sabellianꝰ eundẽ dicat esse ce pa¬
trem. Tu adde quẽ tollis. tu ad imple quẽ
minuis: & nobis cũ ambo consistitis. qr nec
tu tollis nec tu minuis eum qui ce alter:
apatre ut coniuncat sabellianũ. et ȩqualis¬
est patri ut conuincat arrianũ. Utrisq enĩ
clamat. Ego & pater unũ sumus. Quodait
unũ audiant arriani. quod ait sumus au.¬
diant sabelliant: &e nec illi ȩqualẽ nec illi

Expanded text:
ipsos longiore intervallo separati estis, quam ipsos longiore intervallo separati estis, quam ab ipsa via cujus desertores estis. Vos hinc,re nolite, sed hinc atque illinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscite quem praetermittitis; Ariani, aequate quem subditis, et in via vera nobiscum ambulabitis. Est enim quod invicem ex vobis alteri ex alteris admoneri utrique debeatis. Audi, sabelliane: usque adeo non ipse Pater, sed alter est Filius, ut eum arianus inaequalem asserat Patri. Audi, ariane: usque adeo Filius aequalis est Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem. Tu adde quem tollis, tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: quia nec tu tollis, nec tu minuis eum qui et alter est a Patre, ut convincas sabellianum, et aequalis Patri, ut convincas arianum. Utrisque enim clamat, Ego et Pater unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod ait, sumus, audiant Sabelliani: et nec illi aequalem, nec illi
Abbreviated transcription (Latin):
sũ qui loquorͦ E i quippe tribuit quod fa¬
cit: de quo ẽ. ipse qui facit. Pater enĩ dõ ñ
est de aliquo: filius autẽ ds̃ est quidẽ pa¬
tri ȩqualis. sed de patre dõ. Ideo ille ds̃ sed
ñ de dõ. & lum̃ sed ñ de lumine: istȩ uͦds̃
dedõ. lum̃ de lumine. Nam in his duab
sententiis. una qua dictũ est ñ ameipsole¬
quor. alia autẽ qua dictum ÷ pater autẽ
in me manens facit oꝑa ipse. singulas tenẽ.¬
tes diũsi nominis ad uersant᷑ heretici: qui
ñ ex una parte sed in contraria conantes a
uia ueritatis ex orbitant: arriam quippe
dicunt. Ecce inequalis est patri filius: nõ¬
a seipso loquit᷑. Dicunt sabelliani contra:
id est patripassiani. Ecce qui pater est ipse
& filius. Quid ẽ. enĩ pater in me manens
ipse facit oꝑa: nisi in me maneo ipse qui
facio: Contraria dicitis. sed ñ eo modo sic̃:
falsii contrariũ uͦ: sed ficut sunt duo int̾
se falsa contraria errando. In diu̾sa istis:
in medio est uia quã reliquistis. Int̾ uos

Expanded text:
sum qui loquor? Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus est quidem Patri aequalis, sed de Patre Deo. Ideo ille Deus, sed non de Deo; et lumen, sed non de lumine: iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. 2. Nam in his duabus sententiis, una qua dictum est, Non a meipso loquor: alia qua dictum est, Pater autem in me manens, ipse facit opera: singulas tenentes, diversi nobis adversantur haeretici, qui non ex una parte, sed in contraria conantes, a via veritatis exorbitant. Ariani quippe dicunt: Ecce inaequalis est Patri Filius, a seipso non loquitur. Dicunt Sabelliani contra, id est Patripassiani: Ecce qui Pater est ipse et Filius; quid enim est, Pater in me manens, ipse facit opera, nisi, in me maneo ego qui facio? Contraria dicitis: sed non eo modo sicut est falsum contrarium vero, sed sicut sunt inter se duo falsa contraria. Errando in diversa istis, in medio est via quam reliquistis. Inter vos
Abbreviated transcription (Latin):
udite aurib. accipite m̃tib dilectis¬
simi: loquentib quidẽ nobis. sed
ipso docente qͥ nõ recedit a nobis.
Dñs dixit. quomͦ cũ legebat᷑ audistis. uer¬
ba quȩ ego loquor uobis ameipsoñ loqͦr.
pater autẽ inine manens. facit oꝑa ipse.

Expanded text:
udite auribus, accipite mentibus, dilectissimi, loquentibus quidem nobis, sed ipso docente qui non recedit a nobis. Dominus dicit, quod modo cum legeretur audistis, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater aute
Abbreviated transcription (Latin):
tr pater infilio. siquid peciertais inno¬
mine meo hoc faciã: E io ce illa inauo¬
ra oꝑa se ipsum facturũ esse ꝓmisit. Non se
extollat seruus supra dñm: ce discipłs supͦ
magistrũ. Maiora quã ipse facit dicit esse
facturos. sed in eis uel ꝑ eos se faciente: non
ipsos tanquã ex semetipsis. Ei quippe can¬
tatur. Diligam te dñe uirtus mea. Sed quȩ
sunt ista tandẽ maiorae An forte quod egroᷤ
ipsis transeuntib etiã coꝵs umbra sanabat:
Maius ẽ. enĩ ut sanet umbra quã fimbria.
Illud ꝑ se hoc ꝑ ipsos: sed utrũq ipse. Uerũ¬
tam̃ quando ista dicebat. ũboꝵ suors oꝑa

Expanded text:
o, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. » Ergo et illa majora opera seipsum facturum esse promisit. Non se extollat servus supra Dominum, et discipulus supra magistrum : majora quam ipse facit, dicit eos esse facturos; sed in eis vel per eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus mea . Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat ? Majus est enim ut sanet umbra quam fimbria . Illud per se, hoc per ipsos; sed tamen utrumque ipse. Verumtamen quando ista dicebat, verborum suorum o
Abbreviated transcription (Latin):
eugliũ iohis quã multo ampliꝰ erigit ad
contemplationẽ ueritatis : tam inulto amplius
p̃cipere dulcedinẽ caritatis. Et quia illud p̃¬
ceptũ uerissimũ ac salub̃rimũ est quanto ma¬
gnus es humiliate in omĩb: qui eugłista

Expanded text:
euangelium Iohannis, quam multo amplius erigit ad euangelium Iohannis, quam multo amplius erigit ad contemplationem ueritatis, tam multo amplius praecipere de dulcedine caritatis. et quia illud praeceptum uerissimum ac saluberrimum est: quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus, qui euangelista
Abbreviated transcription (Latin):
cipio erat &e uͣbũ apud dm̃ erat & ũbum d̃s
erat: et si ꝑspoculũ & in eniginate longe
tam̃ sublimius abomĩ similitudine corpo.¬
illis tribus acciue. in iohannis autẽ ȩuge¬
lio dona contemplatiue uirtutis eluceant
eis qui hȩc dinoscere sunt idonei: tam̃ &e
ueniat quod ꝑfectum ẽ. Et alii quidẽ clatur
ꝑ sp̃m sermo sapientie. alii sermo scientie.
scđm eundẽ sp̃m: alius diem diĩo sapit. aliꝰ
de pectore dñi liquidius aliquid bibit. aliꝰ
leuatus usq ad tertiũ cęlũ in effabilia ũba
audit: om̃s tam̃ quã lui sunt in corpore.
ꝑegrinant᷑ adño. &e onĩib bone spei fidelib
in libro uitȩ scriptis seruatur quod dictũ ẽ.
& ego diligan eũ et manifestabo ei me ipsil.
Uerũptamen in hac ꝑegrinatione quantũ
huiꝰ rei intelligentia uel scientia quisq ꝓ¬
fecerit: tantomagis caueat diabolica uicia
suꝑbiã & inuidentiã. Meminerit hoc ipsũ

Expanded text:
cipio erat et uerbum aput deum erat et uerbum deus cipio erat et uerbum aput deum erat et uerbum deus erat, etsi per speculum et in enigmate, longe tamen sublimius ab omni similitudine corpoillis tribus actiuae, in Iohannis autem euangelio dona contemplatiuae uirtutis eluceant eis qui haec dinoscere sunt idonei, tamen etueniat quod perfectum est. et alii quidem datur per spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eundem spiritum; alius diem domino sapit, alius de pectore domini liquidius aliquid bibit, alius leuatus usque ad tertium caelum ineffabilia uerba audit, omnes tamen, quamdiu sunt in corpore, peregrinantur a in libro uitae scriptis seruatur quod dictum est: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. uerum tamen in hac peregrinatione quantum rei huius intellegentia uel scientia quisque profecerit, tanto magis caueat diabolica uitia, superbiam et inuidentiam; meminerit hic ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tamquã rapida choruscatione ꝓstringit᷑ e
insuam infirmitatẽ redit. uigente desiderio
quo rursus erigatur. nec sufficiente inundi¬
cia qua figatur. Et quanto quisq hocnigis
potest. tanto maior est: quanto autẽ minus.
tanto minor. Si autem nichil adhuc tale mens
hunana exꝑta est in qua tam̃ habitat xp̃e per
fidem. instare debet in inuendis finiendisq
cupiditatib huius seli moralis uirtutis acti¬
one: tamquã in comitatu triũ illoꝵ eugłista¬
ut sempit̾na uirtus eius & diuinitas nr̃ȩ in.¬
firmitati & mortalitati contemꝑata. de nr̃o
nobis in se atq ad se faceret uiã. cũ magne
spei leticia fidelit̾ teneat. Nec peccet a regexp̃o
regatur : si forte peccauerit ab eodẽ saẽdote
xp̃o expietur. Atq ita in actione bone conũ.¬
sationis & uite nutritis pennis geminȩ di.¬
lectionis tamquã duab alis ualidis euectus
aterris. ab codem ipso.xp̃o uerbo quod ĩ prin

Expanded text:
tanquam rapida coruscatione perstringitur, et tanquam rapida coruscatione perstringitur, et in suam infirmitatem redit, vivente desiderio quo rursus erigatur, nec sufficiente munditia qua figatur. Et quanto quisque hoc magis potest, tanto major est: quanto autem minus, tanto minor. Si autem nihil adhuc tale mens hominis experta est, in qua tamen habitat Christus per fidem, instare debet minuendis finiendisque cupiditatibus hujus saeculi, moralis virtutis actione, tanquam in comitatu trium illorum Evangelistaut sempiterna virtus ejus et divinitas nostrae infirmitati et mortalitati contemperata de nostro nobis in se atque ad se faceret viam, cum magnae spei laetitia fideliter teneat. Ne peccet, a rege Christo regatur; si forte peccaverit, ab eodem sacerdote Christo expietur: atque ita in actione bonae conversationis et vitae nutritus, pennis geminae dilectionis tanquam duabus alis validis evectus a terris, ab eodem ipso Christo Verbo illumin
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ nunc infide credentiũ.: tunc aitẽ fa.¬
cie ad faciem contem̃plandũ erit cũ appar¬
erit uita nr̃a & nos cũ ipso apparebimꝰ n
gloria. Quisquis autẽ arbitiat᷑ honum in
tam istam mortalẽ adhuc agenti posse eon¬
tingere. ut dimoto atq discusso om̃i nubilo
tus a consuetudine uitȩ huiꝰ alienata. illico¬
stant᷑ & indeclinabilit hereat: nec quid que¬
rat nec quis quęrat intelligat. Credat gͦ petꝰ
sublimi auetoritati minime q fallaci. qͣndini
sumus in corpore ꝑegrinari nos adnõ: & am¬
bulare ꝑ sidẽ nondũ ꝑspeciẽ. Ac sic̃ ꝑseueran¬
ter retinens atq custocdiens fidem. spem. eci.¬
rititẽ. intendat in speciẽ ex pignore quod
uificetur hoc quod mortuũ est propt̃ pecca¬
tũ: procul dubio corruptibile &e aggrauat
animã. Et si quando anima adiuta exeeat
hanc nebulã qua tegit᷑ om̃is tr̃a. id est hanc
carnalẽ caliginẽ qua tegit᷑ om̃is uita t̾rena:

Expanded text:
autem nunc in fide credentium, tunc autem faautem nunc in fide credentium, tunc autem facie ad faciem contemplandum erit , cum apparuerit vita nostra, et nos cum ipso apparebimus in gloria . Quisquis autem arbitratur homini vitam istam mortalem adhuc agenti posse contingere, ut demoto atque discusso omni nubilo tus a consuetudine vitae hujus alienata illi constanter et indeclinabiliter haereat; nec quid quaerat, nec quis quaerat intelligit: credat ergo potius sublimi auctoritati minimeque fallaci, quamdiu sumus in corpore peregrinari nos a Domino, et ambulare per fidem, nondum per speciem ; ac sic perseveranter retinens atque custodiens fidem, spem et charitatem, intendat in speciem ex pignore quod vificetur hoc quod mortuum est propter peccatum, procul dubio corruptibile est, et aggravat animam ; et si quando adjuta excedit hanc nebulam, qua tegitur omnis terra , id est, hanc carnalem caliginem, qua tegitur omnis vita terrena,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere. sp̃c est qui uinificat. caro aitẽ
iii. autẽ sine sp̃n nichil prodest. Deinde sus
fr̃ib id est cognatis carnis suȩ suggerentib
ut ascendat ad diem festũ quo possit in no¬
tescere multitudini. quanta altitudine res.¬
pondit. tempus ¶ nͣdũ uenit tempus autem
ur̃m semꝑ est paratũ. nõ potest mundus
odisse uos me autẽ odit quia ego testimnoni

Expanded text:
intellegere: spiritus est qui uiuificat, caro autem intellegere: spiritus est qui uiuificat, caro autem  autem sine spiritu nihil prodest. 16. Deinde suis fratribus, id est cognatis carnis suae, suggerentibus ut ascendat ad diem festum, quo possit innotescere multitudini; quanta altitudine respondit, Tempus meum nondum advenit; tempus autem vestrum semper est paratum. Non potest mundus odiss
Abbreviated transcription (Latin):
est. Unde ce illos ille fugit in monte: qui
regnũ eius terreno amore requirebant in¬
de &e alibi dicit. Regnũ meũ nõ est de hor
mundo. Neq etiã hoc nisi ioħes ipse cone¬
morat. uolatu quodã modo ethereo sipem¬
uens terris: & gaudens luce solis iustier¬
uii. Abillo itidẽ monte post miraculũ de qͥra
panib factũ cũ isdẽ trib paululũ remorat
ut mare transissent. quando ambulaut si
aquas: continuo se rursus in uerbũ dm̃
attollit. quã magnũ quã plixũ. quãdi
uinũ sermonẽ & excclsũ exoccasione panꝰ
exortũ. cũ dixisset turbis am̃ amen dico
uobis. queritis me ñ quia signa uidistis
sel quia edistis expanib &e saciati estis oꝑi¬
mini nõ cibũ qui perit sed qui ꝑmanet ini
uitam ȩternã. & inde iani talia duitissime
atq excellentissime. Tunc abista ubi celsitu.¬
dine cecidert̃ qui post eũ deincers ñ amibui¬
lauert̃: cui sane inheserũt qui potuerier

Expanded text:
est, unde illos et ipse fugit in montem, qui est, unde illos et ipse fugit in montem, qui regnum eius terreno animo requirebant, unde et alibi dicit: regnum meum non est de hoc mundo. neque etiam hoc nisi Iohannes ipse commemorat uolatu quodammodo aetherio supereminens terris et gaudens luce solis iustitiae. ab illo itidem monte post miraculum de quinque panibus factum, cum isdem tribus paululum remoratus, donec mare transissent, quando ambulauit super aquas, continuo rursus se in uerbum domini attollit, quam magnum, quam prolixum, quam diu supernum et excelsum, ex occasione panis exortum, cum dixisset turbis: amen, amen dico uobis, quaeritis me, non quia signa uidistis, sed quia edistis de panibus et satiati estis; operamini non cibum, qui perit, sed qui permanet in uitam aeternam, et inde iam talia diutissime adque excelsissime. tunc ab ista uerbi celsitudine ceciderunt, qui post eum deinceps non ambulauerunt, cui sane inhaeserunt, qui potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s usq modo oꝑatur. &r ego operor. Ibi ex¬
arseit̃. nõ quia patrẽ suũ diceret dm̃e sed
quod dĩ ȩqualis uellet intelligi dicendo.
quens esse ostendens. ut qm̃ pater operat᷑
filius oꝑetur. quia pater sine filio nõ oꝑat᷑:
Ibi enĩ &e paulo ante ait. iam illis obhoe ira¬
scentibus. Quȩcũq enĩ ille fecerit: hec et
filius similit̃ facit. Inde tandẽ descendit io.¬
hannes. ad illos tres cũ eodẽ dño int̾ra gra¬
dientes: ut quinq milia hominũ. panib
quinq pascerentur. ubi tam̃ solus cõmemo.¬
rat: quod cũ uellent eũ regem facere. solus
fugit in montẽ. Qua in re nichil mͥ aliud
uidetur animã tacionalẽ cõmonere uolu¬
isse. nisi eo se nĩx menti racioniq regnare
quo est in excelsis. nulla cũ hominib com¬
munione naturȩ. solus quia unicus pat᷑.
Hoc aũt mysteriũ deorsũ repentes carna.¬
les homines fugit: quia ualde sublime

Expanded text:
meus usque modo operatur, et ego operor. ibi exmeus usque modo operatur, et ego operor. ibi exarserunt, non quia patrem suum diceret deum, sed quod ei aequalis uellet intellegi dicendo: r, consequens esse ostendens, ut, quoniam pater operatur, et filius operetur, quia pater sine filio non operatur. ibi enim et paulo ante ait iam illis ob hoc irascentibus: quaecumque enim ille fecerit, haec et filius similiter facit. Inde tandem descendit Iohannes ad illos tres cum eodem domino in terra gradientes, ut quinque milia panibus quinque pascantur, ubi tamen solus commemorat, quod, cum uellent eum regem facere, solus fugit in montem. qua in re nihil mihi aliud uidetur animam rationalem commonere uoluisse, nisi eo se nostrae menti rationique regnare, quo est in excelsis nulla cum hominibus communione naturae solus, quia unicus patri. hoc autem mysterium deorsum repentes carnales homines fugit, quia ualde sublime
Abbreviated transcription (Latin):
pientiȩ. Inde ad mulierẽ samarita nã: ubi
cõmemorat᷑ aqua unde qui biberit ñ siciet
in eternũ. Inde rursus in cana galilee. ubi
fecerat de aqua uinũ. Ubi eũ cõmemorat di.¬
xisse iegł̃o: cuiꝰ filius infirmalut᷑ capharnaũ.
Nisi signa & prodigia uicłitis ñ creditis: usq
adeo supra oña mutabilia uolens mentẽ
credentis attollere. ut nec ipsa iiracula que
quã uis diuinitꝰ de mutabilitate corporũ fi.¬
unt a fidelib quęri uelit. Inde hierusolimã
redit: fit sanus triginta octo annos langui¬
dus. Ex hac occasione quȩ dicunt᷑: Ibi dictũ¬
est quęrelunt eum iudei int̾ticere: quia ñ
solum soluebat sabbatũ sed & patrẽ suũ dice¬
bat dm̃. ȩqualẽ se faciens do. Ubi satis osten¬
ditur. quã nõ usitate sicut solent ceteri ho¬
mines dixerit patiẽ suũ dĩ: sed quod ei
sit equalis in sinuans. Quippe paulo suꝑuꝰ
dixerat eis de sabbato calũpniantib. Pater

Expanded text:
pientiae. Inde ad mulierem Samaritanam, ubi pientiae. Inde ad mulierem Samaritanam, ubi commemoratur aqua unde qui biberit non sitiet in aeternum. Inde rursus in Cana Galilaeae, ubi fecerat de aqua vinum: ubi eum commemorat dixisse regulo, cuius filius infirmabatur: nisi signa et prodigia uideritis, non creditis, usque adeo supra omnia mutabilia uolens mentem credentis adtollere, ut nec ipsa miracula, quae quamuis diuinitus de mutabilitate corporum fiunt, a fidelibus quaeri uelit. Inde Hierosolymam redit; fit sanus triginta octo annorum languidus. ex hac occasione quae dicuntur! quam diuei interficere, quia non solum soluebat sabbatum, sed et patrem suum dicebat deum aequalem se faciens deo. ubi satis ostenditur, quam non usitate, sicut solent sancti homines dicere, dixerit patrem suum deum, sed quod ei sit aequalis insinuans; quippe paulo superius dixerat eis de sabbato calumniantibus: pater
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis sui. soluite templũ hoc. & intribus. Requ¬
dieb excitabo illud. Ubi maxime insinuat li¬
ñ solũ quia ds̃ erat intemplo qui uerbũ
caro factum est: uerũ etiã quia eundẽ car.¬
nẽ ipse resuscitauit. non utiq nisi scdm id
quod unũ est cũ patre. nec separabilit̾ oꝑa.¬
tur: cũ ceteris locis fortassis omib scriptu.¬
rarũ nõ dicat nisi quod ds̃ illũ suscitauerit.
Nec alicubi sic expressũ est quod cũ ds re.¬
suscitauerit. xp̃m. etiã ipse se resuscitauit
quia cũ patre unus d̾s ẽ. sicut hoc loco: ubi
ait soluite templũ hoc &e in trib dieb exci¬
tabo illud. Inde cũ illo nichodemo quã mag¬
na quã diuina loquit᷑. Inde rursus ꝑgit ad . iii¬
testimoniũ ioħis: & cõmendat amicũ spõsi
ñ gaudere nisi propt̾ uocẽ sponsi. Ubi admo¬
net animã humanã non de se ipsa lucẽ hab̾e:
nec beari nͥ in cõmutabilis participatione sa.¬

Expanded text:
corporis sui, Solvite templum hoc, et in tribus corporis sui, Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud : ubi maxime insinuat non solum, quia deus erat in templo uerbum caro factum, uerum etiam quia eandem carnem ipse resuscitauit non utique nisi secundum id quod unum est cum patre nec separabiliter operatur, cum ceteris locis fortassis omnibus scriptura non dicat, nisi quod deus illum suscitauerit, nec alicubi sic expressum est, quod cum deus resuscitarit Christum, etiam ipse se resuscitauit, quia cum patre unus deus est, sicut hoc loco, ubi ait: soluite templum hoc, et tribus diebus suscitabo illud. Inde cum illo Nicodemo quam magna, quam diuina locutus est! inde rursus pergit ad testimonium Iohannis non gaudere nisi propter vocem sponsi. Ubi admonet animam humanam non de seipsa sibi lucere, nec beari, nisi incommutabilis participatione sa
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ apud dm̃. & uerbũ caro factũ ut habita¬
ret in nobis. scđdm hoc quod ipse & pat̾ unũ
sunt a iohe maxime cõmendanda suscepta est:
qui sicut aquila in his quȩ xp̃c sublimius
locutus est immoratur. nec in terrã nͥ raro¬
quodã modo descendit. Deniq quãuis mattẽ .ii.¬
xp̃i se nosse plane testetur: tanĩ nec in eiuis
natiuitate cũ matheo & luca aliquid dicit.
nec eus baptismũ cũ tribus cõmemorat. sed
tantũ modo ibi testimoniũ ioħis alte subli¬
mit̾ q cõmendans. relictis eis ꝑgit cum illo
ad nuptias in canã galileȩ. Ubi quãuis ipse
eugłista matrẽ eius fuisse cõmemoret: ille
tam̃ dicit. quid michi & tibi est mulier. nͥ
repellens de qua suscepit carnẽ. sed suã tc̃
maxime in sinuans diuinitatẽ. aquã con¬
uersurus in uinũ. quȩ diuinitas illã ętiam
fȩminã fecerat. nõ in illa facta erat. Inde pꝰ .iii.
paucos dies factos in capharnaũ redit adtem
plũ: ubi eũ cõmemorat dixisse de templo

Expanded text:
 uerbum caro factus est, ut habitaret in nobis, secundum quod ipse et pater unum sunt, a Iohanne maxime commendanda suscepta est, qui sicut aquila in his quae Christus sublimius locutus est inmoratur nec in terram quodammodo nisi raro descendit. denique quamuis matrem Christi se nosse plane testetur, tamen nec in eius natiuitate cum Mattheo et- Luca aliquid dicit nec eius baptismum cum tribus commemorat, sed tantum modo ibi testimonium Iohannis alte sublimiterque commendans relictis eis pergit cum illo ad nuptias in Canan Galilaeae, ubi, quamuis ipse euangelista matrem eius fuisse commemoret, ille tamen dicit: quid mihi et tibi est, mulier? non repellens, de qua suscepit carnem, sed suam tunc maxime insinuans diuinitatem aquam conuersurus in uinum, quae diuinitas illam etiam feminam fecerat, non in illa facta erat. Inde post paucos dies factos in Capharnaum plum, ubi eum commemorat dixisse de templo
Abbreviated transcription (Latin):
tus sit: humane infirmitatis contẽplati.¬
one rimamur. F inis gͦ fidĩ meȩ xp̃c est:
finis fidei meȩ di filius est. Non licet mͥ
scire generationis seriẽ: nõ licet tam̃ nesci.¬
re generationis fidẽ. At ille increpans il¬
los p̃cepit ne cui dicerent hoc: clicens qr
oportet filiũ hominis multa pati et cetera.
Iccuro se ante passionẽ & resurrectionẽ
noluit p̃dicari: ut cõpleto postea sangui.¬
nis sacram̃to oportunius apłis diceret. e.¬
untes docete om̃s gentes. baptixantes eos
in nomine patris & filii et sp̃s scĩ: quia ñ
prodesset eũ publice p̃dicari & eius uulga¬
ri inpopłis maiestatẽ. quẽ post paululũ
flagellatũ uisuri sint &e crucifixũ. multa
pati a seniorib & scribis. et principib sa.¬
cerdocũ. Et notandũ quod eũ qͥ multa
pati & occidi et resurgere debeat. filium
hominis appellat: qr passo in carne.xp̃o.
diuinitas inpassibilis mansit. Nocanoũ

Expanded text:
tus sit, humanae infirmitatis contemplatitus sit, humanae infirmitatis contemplatione rimamur? Finis ergo fidei meae Christus est, finis fidei meae Dei Filius est. Non licet mihi scire generationis seriem, non licet tamen nescire generationis fidem. At ille increpans illos, praecepit ne cui dicerent hoc, dicens; quia oportet Filium hominis multa pati, et caetera. Idcirco se ante passionem et resurrectionem noluit praedicari, ut, completo postea sanguinis sacramento, opportunius apostolis diceret: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Quia non prodesset eum publice praedicari, et ejus vulgari in populis majestatem, quem post paululum flagellatum visuri sint et crucifixum multa pati a senioribus et scribis, et principibus sacerdotum. Et notandum quod eum qui multa pati et occidi, et resurgere debeat, Filium hominis appellat: quia passo in carne Christo, divinitas impassibilis mansit. Notandum
Abbreviated transcription (Latin):
sed uulgi uideat᷑ opinione firmata : nec
comꝑta credere. sed instar herodis de au.
na humana fidĩ te ueritatẽ nõ docuit.
Pulchre etiã qui diũsã de dño sententiã
ferunt. turbarũ nomine notant᷑: quarũ
semꝑ dubuis. instabilis. uagusq sensus &
sermo est: aquib ut eos distinguat ꝑtinꝰ
infeit. uos autẽ quẽ me esse dicitis e Non
sunt enĩ discipłi. xp̃i de turba: ñ sunt de
turba qui cũ dño soli gradiunt᷑. qͥ eũ se.¬
cretius orantẽ uidere merent᷑ Sel &e si
quis de turba xp̃m credidđit: iam mox desi¬
nit esse de turba. Respondens symon petruꝰ .ix.¬
dixit. Xp̃m dĩ. Licet ceteri apłi sciant: pe.¬
trus tam̃ respondit pre ceteris. Complexus
est itaq omĩa: qui & natura et nomen ex¬
pressit in quo sũma uirtutũ est. Etiã ne
nos de generatione dĩ serimus questiones.
cũ paulus iudicauerit nichil se scire nͥ xp̃m
Nos et quando &e quomͦ natus sit &e quan¬

Expanded text:
sed vulgi videatur opinione firmata, nec sed vulgi videatur opinione firmata, nec comperta credere, sed instar Herodis de audina humana fidei te veritatem non docuit. Pulchre etiam, qui diversam de Domino sententiam ferunt, turbarum nomine notantur, quarum semper dubius, instabilis vagusque sensus et sermo est. A quibus, ut eos distinguat, protinus infert: Vos autem, quem me esse dicitis? Non sunt enim discipuli Christi de turba, non sunt de turba qui cum Domino soli gradiuntur, qui eum secretius orantem videre merentur: sed et si quis de turba Christum crediderit, jam mox desinet esse de turba. Respondens Simon Petrus dixit, Christum Dei. Licet caeteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae caeteris. Complexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo summa virtutum est. Etiamne nos de generatione Dei ferimus quaestiones? Cum Paulus judicaverit nihil se scire nisi Jesendum nos et quando et quomodo natus sit, et quan
Abbreviated transcription (Latin):
plebem suã repꝑit. sed quã uisitando &e re.¬
duñdo suã fecit. Uultis &e enĩ audire fr̃s
mei qualẽ inuenerit eam: qualẽ reddide.¬
rit: finis cantici huius quod obnoticiã
simul ce ꝓlixitatẽ sui totũ caritati ur̃e re¬
censere et explanare longũ duximꝰ: aꝑte
denunciat dicens. Uisitauit nos oriens
ex alto: illuminare his qui intenebris ce
in umbra mortis sedent. ad dirigendos
pedes nr̃os in uiã pacis. Inuenit ergonos
sedentes in tenebris & umbra uortis. hoc
est longa peccatoꝵ et ignorantiȩ cecitate de-¬
pressos: atq hostis antiqui fraude deceptos.
obsessosq errorib. Ipse &e enĩ recte mors
&e ñdatiũ: sicut e contra dñs ueritas uo.¬
eatur & uita. d idulit autẽ nobis uerã cog¬
nitionis suȩ lucc̃: exelusis q erroꝵ tenebrĩ
certũ nobis it̃ patriȩ cȩlestis aꝑuit. Direxit
gressus oꝑũ nr̃oꝵs: quatinus ꝑ uiã uerita¬
tis quã monstrauit incedere: atq ad man¬

Expanded text:
suam reperit, sed quam visitando et redimendo suam fecit. Vultis etenim audire, fratres mei, qualem invenerit eam, qualem reddiderit. Finis cantici hujus, quod ob notitiam simul et prolixitatem sui totum charitati vestrae recensere et explanare longum duximus, aperte denuntiat, dicens: Visitavit nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent, ad dirigendos pedes nostros in viam pacis. Invenit ergo nos sedentes in tenebris et in umbra mortis, hoc est, longa peccatorum et ignorantiae caecitate depressos, atque hostis antiqui fraude deceptos obsessosque erroribus. Ipse etenim recte mors et mendacium, sicut e contra Dominus veritas vocatur et vita. Attulit autem nobis veram cognitionis suae lucem, exclusisque errorum tenebris certum nobis iter patriae coelestis aperuit: direxit gressus operum nostrorum, quatenus per viam veritatis, quam monstravit incedere, atque ad man
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiemus uirtutes eius qui de tenebris
nos uocauit in admirabile lum̃ suũ. Eius
continuie flagitemus auxiliũ: ut lucem
scientiȩ quã contulit nobis. ipse conseruet
atq ad ꝑfectũ usq diẽ ꝑducat. Et ut dig¬
ni sunts exaudiri p̃cantes : abiciamꝰ ipsi
oꝑa tenebrarũ. & induamus nos arma
lucis. Sic enĩ supplicantes concite quȩ defi¬
deramus accipienus: quia nimirũ ũba
dȩuotȩ orationis adiuuant manus pie
oꝑationis. Et quia beati p̃cursoris hodie
natalicia celebramus: oporcet ut quẽ sa¬
lutis ȩternȩ p̃conẽ suscepimus. hic ȩtiam
nr̃ȩ orationis adiutorem queramꝰ. Ipsũ ttaq
intcedendo rogemus impetrare: ut ad eã
cui testimoniũ ꝑ hibuit lucẽ. uitã. & ue.¬

Expanded text:
utes  Al. add. ejus, qui de tenebris nos vocavit in admirabile lumen suum. Ejus continue flagitemus auxilium, ut lucem scientiae quam contulit in nobis ipse conservet, atque ad perfectum usque diem perducat. Et ut digni simus exaudiri precantes, abjiciamus ipsi opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis. Sic etenim supplicantes concite quae desideramus accipimus, quia nimirum verba divinae orationis adjuvat manus piae operationis. Et quia beati praecursoris hodie natalitia celebramus, oportet ut quem salutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et ve
Abbreviated transcription (Latin):
sistit. Hic in sp̃u ce uirtute helye p̃cessit
ante illũ. ut plebẽ eius aqua baptirans
ad suscipiendũ eũ ubi appareret doceret
esse ꝑfectam: huic slicoesfit ille in sũ e ur¬
tute dĩ patris. ut plebem suã spũ sc̃o & igni
baptizans. ad uidendã faciẽ patris sui donaret
esse ꝑfectam. Iobanne uato congratulabantur.
uicini & cognati genitrici illius quia magni¬
ficauit dñs miscdiã suã cũ illa: dño autẽ
congratulabant᷑ ȩcclĩȩ quia uenit tempus mi

Expanded text:
sistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit sistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tem
Abbreviated transcription (Latin):
eius gaudebunt. erit enĩ magnus coram
.III. dño.Iure gͥ utriusq natiuitas festiua de.¬
uotione celebratur: sed in illius tamꝙͣ in
in filii dĩ omĩpotentis. tamꝙͣ in solis iusti¬
tiȩ natiuitate onĩ popło gaudiũ ȩugłira.¬
tur: in huiꝰ autem. tamquã in p̃cursoris
dñi. in serui dĩ eximũ. in lucernȩ ardentis
morantur. Istȩ magnus corã dño esse nar¬
ratur: de illo ꝓpħa testatur qm̃ magniis dñs
& laudabilis nimis. & magnitudinis eiꝰ nõ
est finis. Iste peccatoꝵ consortia declinans.
int̾ peccatores conũsatus. peccati totius im¬
munis ꝑmansit. Hic adhuc ex utõ matris
spũ scõ repletus est: in illo habitat omnis
plenitudo diuinitatis corporalit̃. qͥ dono
nẽ susciꝑet & ipse consecrauit. Iste mul¬
tos filioꝵs isrł ad dñm suo tempore pradi¬
cando conũtit: ille multos cotidie de u.¬
niũsis ꝑ orbem nationib ad suã fidẽ ce
caritatẽ interiꝰ illustrando conũtere ñ de¬

Expanded text:
ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam iin Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis . esse memorantur. Iste magnus coram Domino esse narratur: de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans, inter peccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, quam  nem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non de
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mediatoris dĩ &r hominũ homuiis hu
diuinitati testimoniũ ferrent: iuxta quod
ipse uideors duriciã increpans dicit. Si erede.¬
retis moysi: crederetis forsitan &e michi. De
me enĩ ille scripsit. Quid autẽ ꝓpħans &e bene¬
dicens dm̃ dñt zacharias dixerit: audiamꝰ.
quasi factũ ẽẽt. narrabat. Uisitauit enĩ nos
apparens in carne dñs: quasi longius ase re¬
cedentes. quos in peccatis positos quȩrere &
iustificare curauit. Uisitauit quasi medicus
egrotos: qui ut inueteratũ suꝑbiȩ nr̃ȩ lan¬
guorẽ sanaret. nouũ nobis suȩ humilitatis
exemplũ adhibuit. Fecit redemptionẽ plebi
suȩ: quia nos uenundatos sub peccato. & an.¬
tiqui hostis seruicio addictos. sui sanguiniꝰ
dato p̃tio liberauit. Unde benigne nos hor¬
tatur apł̃s dicens. Empti enĩ estis p̃tio mag

Expanded text:
quae mediatoris Dei et hominum hominis Jesu quae mediatoris Dei et hominum hominis Jesu divinitati testimonium ferrent, juxta quod ipse Judaeorum duritiam increpans, dicit: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi. De me enim ille scripsit . Quid autem prophetans, et benedicens Deum Zacharias dixerit, audiamus.quasi jam factum esse narrabat. Visitavit enim nos apparens in carne Dominus, quasi longius a se recedentes, quos in peccatis positos quaerere et justificare curavit. Visitavit quasi medicus aegrotos, qui ut inveteratum superbiae nostrae languorem sanaret, novum nobis suae humilitatis exemplum adhibuit. Fecit redemptionem plebis suae, qui nos venundatos sub peccato, et antiqui hostis servitio addictos, dato sui sanguinis pretio liberavit. Unde benigne nos hortatur Apostolus, dicens: Empti
Abbreviated transcription (Latin):
licta ubiq cultura ac uita priori. ad ꝑeipien¬
da fidĩ illius sacramenta confluerent. Necte
sabbatũ facta÷: & sicut illa areatu ꝑ petuȩ
mortis ab soluere solebat. ita hȩc ꝑfectam uite
immortalis nouitatẽ. & in auetore nr̃o erhi¬
buit. & nobis sꝑandã monstrauit. Quoduͦ
int̾ hȩc ⁊acharias impletur sp̃u scõ. ae de
recdemptore nr̃o simul &e nr̃a redemptione
ꝓpħat: significat mystice quia multi destir¬
pe sac̃ dotali qui aconfessione. xp̃i diutuis
ora continuerant. postmodũ ꝑsusceptionẽ
fidĩ illius sp̃c sancti uirtute replendi dono
propħiȩ sublimandi. & magisterii pastoralis
officio popłis essent p̃ferendi. Quãuis eadẽ
acceptio sp̃s &e propłita zachariȩ hoc quoq sõ¬
uenient̃ figurare credendũ ẽ: quia tunc in.¬
staret tempus quo fidelib panderẽt᷑ om̃s le.¬
galis sac̃dotii ritus & cerimonias sp̃uali in¬
tus scientia. & ꝓpħicis exubare mysteruis.

Expanded text:
licta ubique cultura ac vita priori ad percipienlicta ubique cultura ac vita priori ad percipienda fidei illius sacramenta confluerent. Recte sabbatum, facta est; et sicut illa a reatu perpetuae mortis absolvere solebat, ita ista perfectam vitae immortalis novitatem et in auctore nostro exhibuit, et in nobis sperandam monstravit. Quod vero inter haec Zacharias impletur Spiritu sancto, ac de Redemptore nostro simul et nostra redemptione prophetat, significat mystice quia multi de stirpe sacerdotali, qui a confessione Christi diutius ora continuerant, postmodum per susceptionem fidei illius Spiritus sancti virtute replendi, dono prophetiae sublimandi, et magisterii pastoralis officio populis essent praeferendi. Quamvis eadem acceptione spiritus et prophetia Zachariae hoc quoque convenienter figurari credendum est, quia tunc instaret tempus quo fidelibus panderetur omnes legalis sacerdotii ritus et caeremonias spirituali intus scientia et propheticis exuberare mysteriis,