comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ledere om̃s nituntur. om̃s contrame frendent atq
insidiant᷑. Conserta manu in me ꝑicła ingerunt.
ad exitiũ me ꝑtrahunt. adꝑicłm me adducunt. ad
discrimen uocant meã salutẽ. Nullus mͥ ꝓtectionẽ
p̃bet. nullus defensionẽ adhibet. nullus ad mitri¬
culũ tribuit. nullꝰ malis meis succurrit. Desertꝰ
fortasse me ꝑsequunt᷑. Intuent᷑ me quasi infeli¬
cẽ: nescio quare. Loq̾ntur mͥ dolo ũbis pacificis. oc¬
cultã maliciã blandis sermonib ornant: aliud ore
ꝓmunt. aliud corde uolutant: oꝑe destruunt
qđ sermone ꝓmittunt. sub pietatis habitu. ue
olo simulant: ostendunt uultu qđ in corde ñge¬
stanit. Cui credas cui fidem adhibeas. quẽ fideitue¬
ꝓocimũ sentias Ubi iã fides: Periit fides. ablata est
fides. nusquam tuta fides. Si legitimũ nichil ẽ. si ueri¬
manet male iuuendi licentia. Nemo peccantib contra¬

Expanded text:
omnes laedere nituntur, omnes contra me frendent atque omnes laedere nituntur, omnes contra me frendent atque insaniunt, conserta manu in me pericula ingerunt, ad exitium me pertrahunt, ad periculum me adducunt, ad discrimen vocant meam salutem. 7. Nullus mihi protectionem praebet, nullus defensionem adhibet, nullus adminiculum tribuit, nullus malis meis succurrit, desertusfortasse me persequuntur, intuentur me quasi infelicem, et nescio quae loquuntur mihi in dolo verbis pacificis; occultam malitiam blandis sermonibus ornant, et aliud ore promunt, aliud corde volutant. Opere destruunt quod ore promittunt, sub pietatis habitu animdolo simulant, ostendunt vultu quod in corde non gestant. Cui credas? cui fidem habeas? quem proximum sentias? ubi jam fides? periit fides, 476 ablata est fides, nusquam tuta fides. Si legitimum nihil est, si verimanet male vivendi licentia, nemo peccantibus contra
Abbreviated transcription (Latin):
nimamea in angustiis ẽ. Homo loquitur.¬
sp̃s meus estirat. cor meum fluctuat. Angu¬
stia animi possidet me. angustia animi at¬
fligit me. Circũdatꝰ sũ enĩ malis circũ sep¬
tus erumpnis: circũclusus aduersĩ. Obsitus lum¬
miseriis. oꝑtꝰ infelicitate. opp̃ssus angustiis. Non
repperio uspiã tanti mali ꝓfugiũ. tanti riali ñ
inuenio
argumentum. Euadendȩ ealamitatis ti potids
uestiguĩ ñ inuenio. Ubiq me infelicitas met pri¬
tiuo. domi forisq me calamitas mai deserit. Ibicũ¬
q fugero mala mea me in sequunt᷑. ubi cuqi me dii¬
uertero malorũ meoꝵ umbrȩ me comitant᷑. Uelut
ubra corporis. sic mala meafugere ñ ꝑossũ. Ego
ille homo ignoti nominis. homo obscurȩ opinionis
hõ infimi genis. cognitꝰ ꝑ me tantũ: cognitꝰ tan¬
tũ mͥ. Nuili ũꝗͣ malũ feci. nulli calũpniatꝰ sũ. mil¬
li aduersus exctiti. nulli molestiã intuli: nullun qͥ¬
etꝰ fui. sine ulla qͦrela apud om̃s uidei. Uitã ineam

Expanded text:
nima mea in angustiis est, spiritus meus aestuat, cor meum 475 fluctuat, angustia animi possidet me. Angustia animi affligit me, circumdatus sum omnibus malis, circumseptus aerumnis, circumclusus adversis, obsitus miseriis, opertus infelicitate, oppressus angustiis, non reperio uspiam tanti mali perfugium, tanti doloris non invenio argumentum, evadendae calamitatis indicia novestigia non invenio, ubique me infelicitas mea persequitur, domi forisque mea calamitas me non deserit. 6. Ubicunque fugio, mala mea me insequuntur; ubicunque me convertero, malorum meorum me umbra comitatur; velut umbram corporis, sic mala mea fugere non possum. Ego ille homo ignoti nominis, homo obscurae opinionis, homo infimi generis, cognitus per me tantum, cognitus tantum mihi; nulli unquam malum feci, nulli calumniatus sum, nulli adversus exstiti; nulli molestiam intuli, nulli inquietus fui, sine ulla querela apud homines vixi; vitam meam
Abbreviated transcription (Latin):
rasunt. Potentes et̃ potent̃ tormenta patientur.
Terrena omĩa seruando amittimꝰ. largiendo ser¬
uamꝰ. Patrimoniũ enĩ retentũ perit. manetau¬
tẽ erogatũ. Dui enĩ cũ reb nr̃is manere ñ poisu¬
mꝰ. quia aut nos illas moriendo deserimꝰ: aut il¬
lȩ nos uiuentes deserunt. Pro diuersitate usus aliĩ
de reb mundanis pereunt. quas cupidius rapi¬
unt: alii uero saluantur. dũ in eoꝵ pulcritudine
conditoris pulcherrimã ꝓuidentiam lauclantes mi
cantur. Miscdia a conpatiendo alienȩ miseriȩ uo-¬
cabulũ sortita ẽ. Nullus autẽ in alio esse misericors
potest. qui praue uiuendo inse misericors n ẽ. Qui
enim sibi nequã ẽ. cui bonus ẽ: Nullus scelera elemo¬
sinis redimere potest. si inpeccatis quisq ꝑmanse¬
rit. Tuncautem fructu elomosinarũ indulgentia
consequitur. qͣndo ab scelerũ oꝑe desinit᷑. Uerũ ẽ

Expanded text:
ra sunt: Potentes enim potenter tormenta patientra sunt: Potentes enim potenter tormenta patientTerrena omnia servando amittimus, largiendo servamus. Patrimonium enim terrenum perit; manet ante erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo descrimus, aut ille nos viventes deserunt per diversitate usus. Alii de rebus mundanis pereunt, quas cupidius rapiunt: alii vero salvantur, dum in earum pulchritudine Conditoris pulcherrimam providentiam laudantes mirentur. Misericordia a compatiendo alienae miseriae voantur peccata. Nullus autem in alieno misericors esse potest, qui prave vivendo in se misericors non est. Qui enim sibi nequam est, cui bonus? Nulla scelera misericordiis redimi possunt, si in peccatis quisqrit. Tunc autem eleemosynarum fructu indulgentiam conceditur, quando ab scelerum opere desinitur. Verum est
Abbreviated transcription (Latin):
tu contemptũ esse & pauperem. Bona bene utuntur.
qui diuicias sibi concessas in reb salutarib ꝑfruunt᷑.
Bona male utuntur. qui aut iuste ꝓtemporalilu¬
cro iudicant. aut aliquid boni ꝓuanȩ głe appetitu
faciunt. Mala male utuntur. qui noxias cogitatio
nes oꝑib prauis ꝑficiunt. Bene mala utuntur. qͥ
luxuriã carnis coniugali honestate restringunt.
S sicut malũ bene utibonũ ẽ. sic bonũ bene uti
meliꝰ ẽ: &e sicut bonũ male uti malũ ẽ. sic & malũ
male uti pessimum est. De amate
concessas ñ in reb salutarib s in usib prauis
utuntur. Nesciunt enĩ imꝑtiri pauꝑib opp̃ssis. sub¬
uenire despitiunt. & in de magis augent delicta. un¬
De recumere debutrunt. hoc habet tantũ bonũ pos¬
sessio p̃sentiũ rerũ. siuitã reficiat miserorũ. Pret
hoc temptatio ẽ mundi lucrum. Tantoq maiora
supplicia infuturũ dabunt. quanto & ipsa maio¬

Expanded text:
tu contenttu contentqui divitias sibi concessas in rebus salutaribus perfruuntur. Bonis male utuntur qui aut juste pro temporali lucro judicant, aut aliquid boni pro vanae gloriae appetitu faciunt. Malis male utunes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali honestate praestringunt. Sed sicut malo bene uti bonum est, sic bono bene uti melius est. Et sicut bono male uti malum est, sic malo male uti pessimum est. 356 CAPUTconcessis, non in rebus salutaribus, sed in usibus pravis utuntur. Nesciunt enim impertire pauperibus, oppressis subvenire despiciunt; et inde magis augent delicta unde redimere debuerunt. 2. Hoc habet tantum bonum possessio praesentium rerum, si vitam reficiat miserorum; praeter hoc tentatio est mundi lucrum; tantoque majora supplicia in futurum dabunt, quanto et ipsa majo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓreuerentia sc̃itatis. Suscipiunt enĩ qđ magis sunt
diuites. & qđ homines sunt omĩno despiciurit. Sunt
quidã iusti qͥ sine lesione cuiꝰ quã suis reb utuntur.
Itẽ sunt quidã diuites humiles quos ñ inflat suꝑbia.
ueluti pleriq fuerunt scĩ ueteris testamenti: qui
&e affluebatt diuitiis. & tam̃ humilitate pollebant.
At contra qͦsdã diuites suꝑbos rerũ copia facit elatos.
quoꝵ ñ sunt opes in uitios uoluntas. Nã crimen in
reb ñ ẽ.s in usu agentis. Est & elatio pauperum.
qͦs nec diuitiȩ eleuant: & uoluntas in eis sola suꝑbia
est. His &e si opes desunt. ꝓpt̾ mentis tamen tumo¬
rẽ plusquã suꝑbidiuites condempnant᷑. Securus
uult esse diues. pauꝑ esse ñ uult. S quomͦ erit di¬
ues quietus. quẽ suis stimulis res ipse ne careantur
semꝑ fatiunt inquietũ: Et ideo elegit cupiditas
inquietũ esse & timidũ diuitẽ. quã securũ pauco sũp¬

Expanded text:
pro reverentia sanctitatis. Suspiciunt enim quod magis sunt pro reverentia sanctitatis. Suspiciunt enim quod magis sunt divites, et quod homines sunt, omnino despiciunt. 12. Sunt quidam justi, qui sine laesione cujusquam suis rebus utuntur. Item sunt quidam divites humiles, quos non inflat superbia rerum, veluti plerique fuerunt sancti Veteris Testamenti, qui et affluebant divitiis, et tamen humilitate pollebant. At contra quosdam superbos divites rerum copia facit elatos, quorum non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. 13. Est et elatio pauperum, quos nec divitiae elevant, et voluntas sola in eis superba est. His etsi opes desunt, propter mentis tamen tumorem plusquam superbi divites condemnantur. 14. Securus vult esse dives, pauper esse non vult. Sed quomodo erit dives quietus, quem suis stimulis res ipsae, ne careantur, semper faciunt inquietum? Et ideo eligit cupiditas inquietum esse, et timidum divitem, quam securum pauco sump
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓboꝵ. qđ habundant diuitiis & urtutib uacu¬
antur. seq esse in opes nesciunt. Qđ. ꝓbatur ꝑ apo¬
calipsin ioħis. qͥ contra huiꝰ mundi amatores sicait.
Dicis qđ diues sũ & locuples & nulliꝰ egeo. & nescũ
quia tues miser & miserabił. & pauꝑ & cetꝰ. & nudus.
Głȩ temꝑat sequaces & si nitidi sunt foris fulgore
potentiȩ interiꝰ tam̃ uacui sunt elatione suꝑbiȩ. Si¬
cuti calamus excteriꝰ quidẽ nitet. s interiꝰ uacuatur.
Ob hoc reꝓbi exteriꝰ ut calamꝰ nitidi. interiꝰ uacins
Eiectiu̾ exteriꝰ quasi arboꝵ cortices fedi. interiꝰ uͦ
solidi. Nui p̃cioso cultu incedunt. audiant ꝓpbram
quẽ ad modũ detestatur eoꝵ corporalia ornamenta
& qͦs successus habeat cultus cõpositꝰ & ornatus. hoc
ant eũ dicentẽ. Ue qui opulenti estis. Quanto enim
quisq potentia minor ẽ : tanto magis liber a pecca¬
to ẽ. Nam patrimoniũ grandis temptatio ẽ. P lus ue¬
nerant᷑ homines in hoc secło ꝓ temꝑali potentia. quã

Expanded text:
od abundant divitiis, et virtutibus vacuantur, seque esse inopes nesciunt. Quod probatur per Apocalypsim Joannis, qui contra hujus mundi amatores sic ait: Dicis quod dives sum, et locuples, et nullius egeo; et nescis quia tu es miser, et miserabilis, et pauper, et caecue temporalis sequaces, etsi nitidi sunt foris fulgore potentiae, interius tamen vacui sunt elatione superbiae; sicuti calami exterius quidem nitent, sed interius vacuantur. 8. Ob hoc reprobi exterius, ut calami, nitidi; interius vacui. Electi vero exterius, quasi arborum cortices, foedi; interius vero solidi. 9. Qui pretioso cultu incedunt, audiant prophetam, quemadmodum detestatur eorum corporalia ornamenta, et quos successus habeat cultus compositus et ornatus, hoc ant eum dicentem: Vae qui opulenti estis ! Quanto enim quisque potentia minor est, tanto magis liber a peccato est. Nam patrimonium grande tentatio est: 11. Plus venerantur homines in hoc saeculo pro temporali potentia, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt morientes. ut eis sint ipsi tortores in pęnis:
qui fuerunt suasores in uitiis. Et si pietas ꝓ defuncts
fidelib flere iubeat. fides tamen ꝓ eis lugere uetat.
Illi enĩ deplorandi sunt in morte. quos miseros infer¬
nꝰ ex hac uita recipit: ñ quos cęlestis aula letifican¬

Expanded text:
ipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, ipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vitiis. 362 12. Etsi pietas pro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetifican
Abbreviated transcription (Latin):
uant᷑ manꝰ. qͥa dũ eoꝵ pęna conspicit᷑: conspitientis
uita mundat᷑ Cuiꝰ enĩ tał crudeł excitꝰ cernit᷑. ñ solũ
qui uiderit refugit. s alios etiam abimitatione quam
ta ualuerit exhortatione cõpescit. In exitu uitę anie
electoꝵ nimio terrentur metii. incerti utrũ ad p̃mium
an ad suppliciũ transeant. Quidã autẽ in fine suo ȩle
cti purgantur a leuib quib dã peccatis. quidã uͦ in ip¬
so suo fine hilarescunt ȩternoꝵ contẽplatione bonoꝵ.
Quãuis enĩ quisq in hac uita sit uistꝰ. tam̃ dũ de cor¬
pore isto egredit᷑ ꝑ timescit: ne dignꝰ supplicio sit. Nul
lus ẽ enĩ homo absq peccato. Nec quisquã potest de
dĩ securꝰ esse udicio. cũ etiã & de ociosis uerbis redden¬
da sit ratio. finẽ iustoꝵ optimũ uocatio tranquilla
cõmendat. ut ex eo in telligant᷑ scõꝵ habere consor¬
tiũ angłoꝵ: ex qͦ ab hoc corpore sine uecatione dura
tolluntur. Prauos autẽ homines apostate angłi eoc¬

Expanded text:
oena conspicitur, conspicientis vita mundatur. Cujus enim talis crudelis exitus cernitur, non solum qui viderit, refugit, sed alios etiam ab imitatione illius, quanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu, incerti, utrum ad praemium an ad supplicium transeant. 8. Quidam autem electi in fine suo purgantur a levibus quibusdam peccatis; quidam vero in ipso suo fine hilarescunt aeternorum contemplatione bonorum. 9. Quamvis enim quis in hac vita sit justus, tamen dum ex corpore isto egreditur, pertimescit ne dignus sulus est enim homo sine peccato: nec quisquam potest de Dei esse securus judicio, cum et de otiosis verbis reddenda sit ratio. Finem justorum optimum vocatio tranquilla cotium angelorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. 11. Pravos autem homines apostatae angeli exc
Abbreviated transcription (Latin):
tura nãq ñ iã oꝑatio eocpectatur. s retribu¬
o meritoꝵ. hec uita impiis longa & gaata ẽ. in
occłis autẽ iustoꝵ amara & breuis est. Et licet uita
ista breuissit. moras tam̃ sibi fierieredit᷑. quira qͣt¬
tolibet breue sit tẽporis spatiũ. tamen & si uiuen¬
suderat quã sit misera & breius satis utilit̃ penfit.
Uitaenĩ p̃sens quia ipsis sunis inerementis deficit
breuis ẽ. Suo enim augmento perit.dũ id q
tur infuturo ꝓficere: in p̃terito deficit. Itẽ eocip¬
so esse breuis uita p̃sens ostendit᷑. exc qͦ ñ ꝑ manet s
finitur. Tela enĩ consũ matur filis & uita hominis
ex pletur dieb singłis. Quan diu in hacuita uiuit᷑.
queritur utrũ augmentũ an rectiꝰ detrimentũ
dicatii. S quomͦ possit recte dici augmentũ. qđ
ꝑ limsiones etatũ ad mortis tendit᷑ detrimentũ :
Quiuitam longã queris. ad eã tende uitã ꝓ qͦ xꝑi¬

Expanded text:
llic namque non jam operatio exspectatur, sed retributio meritorum. 2. Haec vita impiis longa et grata est, in oculis autem justorum amara et brevis est. Et licet vita ista brevis sit, moras tamen sibi fieri creditur, quia, quantumlibet breve sit temporis spatium, tametsi vivensiderat quam sit brevis et misera, satis utiliter pensat. Vita enim praesens, quia ipsis suis incrementis deficit, brevis est; suo enim augmento perit, dum id quod videtur in futuro proficere in praeterito deficit. Item ex ipso esse brevis 360 vita praesens ostenditur, ex eo quod non permanet, sed finitur. Tela enim consummatur filis, et vita hominis expletur diebus singulis. 4. Quod diu in hac vita vivitur, quaeritur utrum augmentum an rectius detrimentum dicatur. Sed quomodo possit recte dici augmentum, quod per dimensiones aetatum ad mortis tendit detrimentum? 5. Qui vitam longam quaeris, ad eam tende vitam, pro qu
Abbreviated transcription (Latin):
& ineternũ ñ peccabis. Uenturi excitꝰ ignorantia in¬
certa ẽ: & dũ mori qͥsq ñ excistimat. tollit᷑. Unde unꝰ¬
quisq festinet ne in iniqͥtatib suis rapiat᷑. simulq
finiat᷑ uita cũ culpa. Nã incentor diabolus eos quos
uiuentes accendit ad uitia. subito morientes ꝑtra¬
here nititur ad tormenta. Sepẽ diuites in hac fal¬
laci uita dũ potentię gła uł rerũ habundantia ge¬
stiunt. ab his repente hora qͥ nesctunt in ꝓuiso exci¬
tu rapiuntur: atq absorbente ꝓfundo cruciandi ȩt̃¬
nis gehenne incendiis deputant᷑. De quib bene ꝑ
ꝓpħam dr̃. Ducunt in bonis dies suos. & in puncto
ad nferna descendunt. Iniquus moriens qͥ imitatio¬
ne sia multos ad culpã traxerat delectatione pecca¬
ti. multos a culpa neuocat terrore tormenti. Quod
cẽ psalmista testat᷑ dicens. Letabit᷑ iustꝰ cũ uiderit
uindictã impioꝵ. manꝰ suas lauabit in sanguine pec¬

Expanded text:
et in aeternum non peccabis . 361 4. Venturi exitus ignorantia inet in aeternum non peccabis . 361 4. Venturi exitus ignorantia incerta est, et dum mori quis non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria vel rerum abundantia gestiunt, repente hora qua nesciunt improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibus per Prophetam dicitur: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormenti. Quod etiam Psalmista testatur dicens: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum, manus suas la
Abbreviated transcription (Latin):
ctꝰ. hȩc ẽ enĩ uira uitał. Nã ista uita mortał est.
Mori oportet hominẽ in carne mundo. ne moriat᷑
in anima ccp̃o. Nã tunc quisq uiuere credit᷑. si
scdmn secłm moriens insolo dõ uiuere delectetur.
De mora uitȩ istiꝰ tediũ patit᷑ iustꝰ. eo qđ ad desi¬
deratã patriã tarde ꝑ ueniat. & uite p̃sentis erũp¬
nam serius amittat. De exitu. Lxui.
De exitu. Lxui.
uamuis scĩ huiꝰ uitȩ erũpnis liberarise cupi¬
ant cito uolentes exire de corpore. dĩ tamen
dupdone plerũq diu in hac uita uersant᷑.
ut ꝑ longũ tolerantiȩ eoc ꝑimentũ solidiꝰ eorũ pa¬
tientia roboretur. Multi uitã odio habent. & ta¬
men moritiment: qđ plerisq in angustia contin¬
qam ili. Sicq contrario affectu &e uuendi habent
tauii. & moriendi metũ. Sollicite debet unꝰquisq ui¬
uere. & semꝑ t̾minũ uitȩ suę considerare. ut de con¬
ẽ enĩ. In omib oꝑib tus memorare nouissima tua.

Expanded text:
. Haec est enim vita immortalis, nam ista vita mortalis est. Mori oportet hominem in carne mundo, ne moriatur in anima Christo. Tunc quisque vivere creditur, si secundum saeculum moriens, in solo Deo vivere delectetur. De mora vitae istius taedium patitur justus, eo quod ad desideratam patriam tarde perveniat, et vitae praesentis aerumnam serius amittat. CAPUT LXII. De exitu. 1. Quamvis sancti ab hujus vitae aerumnis liberari se cupiant, cito volentes exire de corpore, Dei tamen dispositione plerumque diu in hac vita versantur, ut per longa tolerantiae experimenta solidius eorum patientia roboretur. 2. Multi odio vitam habent, et tamen mori timent; quod plerisque in angustia contine solet, sicque contrario affectu et vivendi habent taedium, et moriendi metum. 3. Sollicite debet unusquisque vivere et semper terminum vitae suae considerare, ut de conest enim: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua,
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ sint uana uł aduersa quȩ diligunt. quȩ
etiã nec in hoc setło sine contritione graui con
quarunt: & ꝓ quib in futuro supplicio pęnas dabunt.
Hiis qͥ in uoluntate scłariũ desiderioꝵ ꝑsistunt. bene te
stimoniũ ꝓpħȩ dicit᷑. Factus ẽ effrahim panis subcine
mentis. Multis mortuus ẽ mundus. ipsi tamen uicis¬
sim mundo mortui ñ sunt. Bona enim secłi diliguñ.
& tamen ipsi quȩ diligunt. minime consequuntur
in utroq uaciu: qͥa &e futura ꝑdunt. & p̃sentia ñ ad¬
quirunt. Egestas ẽ ȩlectoꝵ quo peregrinant᷑ a bonis

Expanded text:
quantum sint vana vel adversa quae diligunt, quae quantum sint vana vel adversa quae diligunt, quae etiam nec in hoquirunt, et pro quibus in futuro supplicio poenas dabunt. 354 4. His qui in voluntate saecularium desideriorum persistunt, bene per testimonium prophetae dicitur: Factus est Ephraim panis subcinermentis. 5. Multis mortuus est mundus, ipsi tamen vicissim mundo mortui non sunt. Bona enim saeculi diligunt, et tamen ipsa, quae diligunt, minime consequuntur; in utroque vacui, quia et futura perdunt, et praesentia non acquirunt. 6. Egestas est electorum, quod peregrinantur a bo
Abbreviated transcription (Latin):
mala ꝑferunt. quia dũ in dolore grauantur cupidi¬
tatis & luxcuriȩ uiciorũq ceterorũ mala ñ appetuñ.
lore in melius ꝓficitur. Unusquisq animũ ad temp¬
tationẽ p̃parare debet. Minus enĩ dũ sperat᷑ temp
tatio grauat. Duriꝰ autẽ p̃mit si ñ sꝑata aduenerit.
Sapientis ẽ contra omia aduersa. ante medita¬
ri. nec inueniri casus debet: quẽ ñ consilia eus p̃
ma ꝓ sũmis appetunt. uerũ etiã &e miseri ꝑ
hoc qđ cũ graui erũpna ad ipsa desiderata ꝑtiri¬
gunt. Orauiꝰ rorquetut impiꝰ mundi eoc aggeran¬
do cõmoda. quã iustꝰ tolerando aduersa. Qui enĩ
hona mundi diligit. uelit . ñ uelit. timoris & do¬
loris penȩ succũbit. Qui plus quã oportet res tran¬
siorias diligunt maiorẽ sibi ingerunt dolorẽ rei
ablate. quã amorẽ parturiebant poffessȩ. Cũ gra
ui iolore amittuntur. ꝗͥ cũ magno amore haben¬
tur. Uinus aurem carendo dolemus. quȩ minus
possidendo diligimꝰ. Sciant secłi luera sectantes

Expanded text:
quia cum dolore gravantur, cupiditatis, et luxuriae, vitiorumque caeterorum mala non appetunt. 7. lore in melius proficitur. 8. Unusquisque ad tentationem atatio gravat; dure autem premit, si non sperata advenerit. Sapientis est contra omnia adri; nec inveniri casus debet, quem non consilia ejus prama pro summis appetunt, verum etiam et miseri per hoc, quod gravi aerumna ad ipsa desiderata pertingunt. 2. Gravius torquetur impius mundi exaggerando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit, nolit, timoris et doloris poenae succumbit. Quique plusquam oportet res transitorias diligunt, majorem sibi ingerunt dolorem res ablatae quam amorem parturiebant possessae. Cum gravi enim dolore amittuntur quae cum magno amore habentur. Minus autem carendo dolemus quae minus possidendo diligimus. 3. Sciant saeculi lucra sectantes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectib scandalizantur: dicentes iuacta ꝓpħam. Qͣ¬
re ura impioꝵ ꝓsꝑatur: Bene ẽ omĩb qui p̃uari¬
cant᷑: & inique agunt. Qui gͦ hoc dicunt. ñ miren¬
tur qđ prauorũ hominũ temporalẽ ac cacducã feli¬
citatẽ aspiciunt. s magis nouissima eoꝵ intendañ.
qͥnta illis post hȩc supplicia ȩt̃na p̃parent᷑ dicente
ꝓpħa. Ducent in bonis dies suos. & subito ad infer
sc̃i plus formidant ꝓsꝑa quã aduersa. qura dĩ
seruos ꝓsꝑa deiciunt: aduersa uͦ erudiunt. Ideo¬
q scĩ uiri constantia ita portare debent aduersa:
ut franginequeant. lunc magis sunt dĩ occhs suꝑ
uistos. quando eos affligi ab iniquis ꝓuidentia su¬
ꝑna ꝑmittit. Nã tunc eis gaudia disponunt᷑ ȩt̃na.
quando p̃senti tribulatione ꝓbant᷑. Om̃s uitȩ hu¬
uis tribulationes aquis cõꝑantur p̃tereuntib. ꝓp
terea quia si qͥd in hac uita tribulationis acciderit.

Expanded text:
ovectibus scandalizantur, dicentes juxta Prophetam: Quovectibus scandalizantur, dicentes juxta Prophetam: Quare via impiorum prosperatur? Bene est omnibus qui praevaricantur, et inique agunt. Qui ergo hoc dicunt, non mirentur, quod pravorum hominum temporalem, et caducam felicitatem aspiciunt; sed magis novissima eorum intendant, quanta illis post haec aeterna supplicia praeparentur, dicente propheta: Ducunt in bonis dies suos, et subito ad infernsancti plus formidant prospera quam adversa, quia Dei servos prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. Ideoque sancti viri constantia ita portare debet adversa, ut frangi non queat. 3. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Nam tunc eis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. 4. Omnes vitae hujus tribulationes aquis comparantur praetereuntibus; 353 propterea, quia si quid in hac vita tribulationis acciderit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersoꝵ prauitas utilitati iustorũ. dũ eos malicia
sua erudiunt: & ad regna celorũ requirenda mo¬
lestia tẽporali inpellunt. Probatur hoc exẽplis isra¬
heliticȩ plebis. quȩ tunc dieriꝰ agebatur mȩgipto:
qͣndo oportebat eã ꝑ moyleti ad terrã reꝓmissionis
uocari. & ex malis quȩ inegipto patiebat᷑ disce de¬
re: & ad ꝓmissã patriã festinare. Iniqui dũ constan¬
tiã iusti inꝑsequutionib suis aspiciunt. mentis
confusione tabescunt. & dũ aduersa ostentant nec
uincunt. tandẽ de suȩ ꝑuersitatis in sania confun¬
cduntur.Sulti contra bonos studiũ semꝑ assumunt.
quib dũ ꝓsꝑitas elucet iactanter de sus meritis
głantur: & bonorũ atq uistoꝵ afflictionib detra¬
hunt. dũq eis aduersa contingerint: moxe ad blas¬
phemiã pusillanimitate animi conuertunt᷑. Quidã
simpliciũ nescientes dispensationẽ dĩ. in malorum¬

Expanded text:
perversorum pravitas utilitati justorum, dum eos malitia perversorum pravitas utilitati justorum, dum eos malitia sua erudit, et ad regna coelorum requirenda molestia temporalis impellit. Probatur hoc exemplis Israeliticae plebis, quae tunc durius agebatur in Aegypto, quando oportebat eam per Mosen ad terram repromissionis vocari, et ex malis, quae in Aegypto patiebatur descendere, et ad promissam patriam festinare. Iniqui dum constantiam justi in persecutionibus suis aspiciunt, mentis confusione tabescunt, et dum adversa ostentant, nec vincunt, tandem de se perversitatis insania confunduntur. Stulti contra bonos studium semper assumunt, quibus dum prosperitas elucet, jactanter de suis meritis gloriantur, et bonorum atque justorum afflictionibus detrahunt, dumque eis adversa contigerit, mox ad blasphemiam pusillanimitate animi convertuntur. Quidam simplicium nescientes dispensationem Dei, in malorum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qđ assur uirgã furoris sui testat᷑ dñs. S quoti¬
ens ita fit de lĩ indignatione ꝓcedit. ut ds ꝑ illos in
eosseuiat: quos flagellando emendare desiderat S
ille iustissima uoluntate. illiuͦ sepe crudeli intentione.
trat᷑. s ad conterendũ paratũ ẽ cor eiꝰ. Atrocẽ suꝑ
eos diuinũ furorẽ uenturũ. qui existunt ꝑsequu¬
tores & uiolenti fidelib. Consolatido enĩ ꝑ ꝓpħam
deus suos ita iudicare ꝓmittit. Aduersus eosinquit qui
udicauerunt te ego uidicabo. & cibabo hostes tuoscar¬
nib suis: & quasi a musto sanguine suo in ebriabun¬
tur. Habet aliquẽ usũ & maloꝵ iniquitas. qͦ ȩlectos
dĩ suis morib laniant. ac ꝑ hoc uita impiorũ sibi de¬
perit. itistoꝵ autẽ ñ perit s ꝓficit: dũ eos mali ꝑtri¬
bulationis exercitiũ ad p̃sentẽ odiendã uitã & fu¬
turã desiderandã erudiunt. Interdũ enĩ ꝓdest

Expanded text:
est quod Assur virgam furoris sui testatur Dominus. Sed quotiest quod Assur virgam furoris sui testatur Dominus. Sed quoties ita fit, de Dei indignatione procedit, ut Deus per illos in eos saeviat, quos flagellando emendare desiderat. Sed ille justissima voluntate, illi vero saepe crudeli intentione: sed ad conterendum paratum est cor ejus, atrocem super eos divinum furorem venturum, qui existunt persecutores, et violenti fidelibus. Consolando enim Deus suos ita judicare promittit. Adversus eos, inquit, qui judicaverunt te, ego judicabo, et cibabo hostes tuos carnibus suis, et quasi mixto sanguine suo inebriabuntur. Habet aliquem usum, et malorum iniquitas, quod dilectos Dei, suis moribus laniat, ac per hoc vita impiorum sibi deperit: justorum autem deperit, sed proficit, dum eos mali per tribulationis exercitium ad praesentem odiendam vitam, et futuram desiderandam erudiunt. Interdum enim prodest
Abbreviated transcription (Latin):
repente miseria ꝗͣ nescis. Magis mala fatientib
quã mala parientib dolere debemꝰ. Illi enĩ pra¬
ua faciendo in malũ ꝓficiunt. isti patiendo ania¬
lo corriguntur. Ds̃ autẽ ꝑ malas uoluntates alioꝵ¬
in aluis multa oꝑatur bona. Malignantium hominũ
uoluntas nequaꝗͣ potest impleri. nisi ds̃ dederit pote¬
statẽ. Nam dũ homines dõ ꝑmittente malũ qđ con¬
cupiscunt ꝑficiunt. ipse dicit᷑ facere qͥ ꝑmittit. In¬
nã uoluntatẽ: quia de nr̃o malo ipse oꝑatur bona.
Quidã cũ dĩ uoluntati resistunt. nescientes consili¬
um dĩ fatiunt. uo noueris sic dõ subiecta esse omĩia.
ut &e ipsi qͥ dispositioni eiꝰ aduersantur: eius imple¬
ant uoluntatem. Propterea in hac uita boni iudican¬
tur a mał. ut iterũ in illa uita mali uidicent᷑ a bo¬
nis: siue ut etiã sit hic bonis temꝑalis afflictio. & illuc
ȩ t̾na remuneratio. Iccirco sunt necessarii urali. ut¬
e quotiens boni offendunt. flagellentur ab illis. Hinc

Expanded text:
repente miseria quam nescis. Magis mala facientibus quam mala patientibus, dolere debemus. Illi enim prava faciendo in malum proficiunt: isti patiendo a malo corriguntur. Deus autem per malas voluntates aliorin aliis multa operatur bona. Malignantium hominum voluntas, nequaquam potest impleri, nisi Deus dederit potestatem. Nam dum homines, Deo permittente, malum quod concupiscunt perficiunt, ipse dicitur facere qui permittit. Innam voluntatem quia de nostro malo ipse multa operatur bona. Quidam cum Dei voluntati resistunt, nescientes consilium Dei faciunt, quod noverint sic Deo subjecta esse omnia, ut et ipsi qui ejus dispositioni resistere arbitrantur, ejus impleant voluntatem. Propterea in hac vita boni judicantur a malis, ut iterum in illa vita mali judicentur a bonis: sive ut etiam sit hic bonis temporalis afflictio, et illic aeterna remuneratio. Idcirco sunt necessarii mali, ut quoties boni offendunt, flagellentur ab illis. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
consideranda s: causa. Scriptũ est enĩ. Non accipies ꝑ¬
sonam in iudicio. Et iterũ. Non misereberis pauperi
in iudicio. Qui enĩ consanguinitatis uł amicitiȩ fa¬
uore siue inimicitiarũ odio uidiciũ ꝑuertunt. sine
tur. Iniqͥ uidices errant inueritate sententiȩ. dum
intendunt in qͣlitate ꝑsonȩ: & exculcerant sepe iustos.
dũ imꝓbe defendunt iniqͦs. Qui autẽ recte p̃side¬
re studet. nec partẽ palpare nouit: nec cohibere ui
Ui recte uidicat & p̃miũ inde remunerationᷤˢ
excpectat. fraudẽ in dõ ꝑpetrat: quia ustiuã
qua gratis imꝑtire debuit. acceptione pecume uen¬
ddit. Bona male utunt᷑. qͥ uiste ꝓ tẽ poralilucro ui
dicant. Tales quippe adueritate ñ iusticiȩ defen¬
sio s amor p̃mũ ꝓuocat. Quib si spes nũmi subtra¬
hit᷑. confesti a uisticiȩ defensione recȩdunt. Accep¬
tiomunerũ. p̃uaricatio ueritatis ẽ. Hnde a& de ua¬
sto dicit᷑. Qui extunt matꝰ suasa om̃i ntotiere

Expanded text:
consideranda, sed causa; scriptum est enim: Non accipias personam in judicio . Et iterum: Non misereberis pauperis in judicio. Qui enim consanguinitatis vel amicitiae favore, sive inimicitiarum odio, judicium pervertunt, sine tur. 2. Iniqui judices errant in veritate sententiae, dum intendunt in qualitatem personae, et exulcerant saepe justos, dum improbe defendunt iniquos; qui autem recte praesidere studet, nec partem palpare novit, nec cohibere a ui recte judicat, et praemium inde remunerationis exspectat, fraudem in Deo perpetrat: quia justitiam, quam gratis impertire debuit, acceptione pecuniae venddicant. Tales quippe ad veritatem non justitiae defensio, sed amor praemii provocat. Quibus si spes nummi subtrahitur, confestim a justitiae confessione recedunt. Acceptio nummorum praevaricatio veritatis est. Unde et pro justo dicitur: Qui excutit manus ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
A subsequenti hoc libro qͥ ñcupatur sy nonima
id ẽ multa uerba in unam significationẽ cocun¬
tia. scę recordationis ysidorus ar chiepis copus
tionẽ lapsi. Cui mirabili concursu ratio ob urans le¬
nihunc moderamine consolatur.atq a lapsu des¬
perationis ad sp̃e ueniȩ reformat. & quẽ ad modũ
ter giuersantis mundi lapsam euadat: & formulã
uitȩ spũalis quã arripiat mirabiliter docet. De
inde ad contemplationis ascensum sũ moꝑe ꝓueben
uirũ ꝑductꝰ eidẽ rationi debitas grates exesoluit. In
quodeniq oꝑe quisqͥs intenta mente lector nititur
ꝑgere. sine dubio repperiet quopacto caueat uitia
quomͦ defleat peccata cõmissa. qualit̾ ꝑ lamenta pę¬
nitentiȩ reꝑatꝰ ad fructũ sc̃e oꝑationis accedati
ut ñ cũ mundi concupis centiis pereat. s eternũ

Expanded text:
 subsequenti hoc libro, qui nuncupatur Synonyma, id est, multa verba in unam significationem coeuntia, sanctae recordationis Isidorus, archiepiscopus Htionis defluxum, cui mirabili concursu ratio obvians, leni hunc moderamine consolatur, atque a lapsu desperationis ad spem 473 veniae reformat, et quemadmodum tergiversantis mundi lapsum evitet, formulamque vitae spiritualis arripiat, mirabiliter docet. 2. Deinde usque ad contemplationis ascensum summopere eum prvirum perductus, eidem rationi debitas grates exsolvit. In quo quidem opere quisquis intenta mente lector nititur pergere, sine dubio reperiet quo pacto caveat vitia, quomodo defleat peccata commissa, et qualiter per lamenta poenitentiae reparatus, ad fructum sanctae operationis accedat, ut non cum mu
Abbreviated transcription (Latin):
quã agnoscat. Furor in uidice inuestigationem
ueriñ ualet adtingere. quia mens eius turbata
ab inscrutatione alienat᷑ iusticie. Iracundus uideae
udicis eocamen plene contueri ñ ualet. quia ca¬
ligine furoris ñ uidet. Qui autẽ repislso furore
discutit. facilius ad contuendã ueritatẽ mentis
serenitate consurgit: & sine ulla ꝑturbatione
ad ȩquitatis intelligentiam ꝑuenit. De acceptio

Expanded text:
quam agnoscat. Furor in judice, investigationem veri non valet attingere: quia mens ejus turbata furore, ab inscrutatione alienatur justitiae. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet: quia caligine furoris non videt. Qui autem repulso furore discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit: et sine ulla perturbatione, ad aequitatis intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
q causarũ ad iniurias suas conmutant. De oppres
uiori dignos sententia. qͣndo p̃ualu perum. Loei.¬
erint his qͦs nocere uoluerint. Nam tanto atrociꝰ
futuro supplicio condempnandi sunt: qͣnto hic for¬
tius contra miseroꝵ uitã in ualuerint. Audiant
iudices & qͥ p̃sunt popłis. qͥa ꝓ temꝑalib molesti¬
is quas plebib ingerunt ȩterno incendio crema¬

Expanded text:
que causarum ad injurias suas commutant. CAPUT LVIIque causarum ad injurias suas commutant. CAPUT LVIIiori dignos sententia, quando praevaluerint his quibus nocere voluerint. Nam tanto atrocius futuro supplicio condemnandi sunt, quanto hic fortius contra miserorum vitam invaluerint. 2. Audiant judices, et qui praesunt populis, quia pro temporalibus molestiis, quas plebibus ingerunt, aeterno incendio crema
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ occultat. eiꝰ dẽ ueritatis iracundrã sibi cęlitꝰ
ꝓuocat: quia plus ꝑtimescit hominẽ. quã diui¬
nã trepidat indignationẽ. Beatus cuiꝰ testimo¬
nio in nocens ab scelere obiecto purgatur. Impiꝰ
cus proditione etiã iniquus p̃mitur. Neq enim
decet xeꝑiano mortis ob nodciũ ꝓdere. & ad effun¬
dendũ sanguinẽ infeliciũ uoce̾ testificationũ p̃¬
bere.Sermo enĩ iusti hominis tantũ ad miuste¬
rũ debet esse salutis. Ira enĩ inlignationis ce
tribulationis. & inmissionis ꝑ angłos malos.
gotiũ deserere debent. aut certe manente ꝓari¬
mi caritate negocium sequantur terrenum. S: qr
ꝑrarũ ẽ ut int̾ uirgantes caritas maneat. postponen¬
da ẽ rei causatio. ut ꝑseueret dilectio. Antqui foren¬
sem eloquentiã caninam facundiã nuncupabant.
eoqł causidici in certaminib causarũ omissis qͥ
agunt ueluti canes alterutrũ sese lacerant: turgra¬

Expanded text:
tem occultat, ejusdem veritatis iracundiam sibi coelitus tem occultat, ejusdem veritatis iracundiam sibi coelitus provocat, quia plus pertimescit hominem quam divinam trepidat indignationem. Beatus cujus testimonio innocens ab scelere objecto purgatur; impius, cujus proditione etiam iniquus perimitur. Neque enim decet Christianum morti obnoxium prodere, et ad effundendum sanguinem infelicium vocem testificationis praebere. Sermo enim justi hominis tantum ad ministerium debet esse salutis; ira enim indignationis et tribulationis, et immissiones per angelos malos. gotium deserere debent, aut certe, manente proximi charitate, negotium sequantur terrenum. Sed quia perrarum est ut inter jurgantes charitas maneat, postponenda est rei causatio, ut perseveret dilectio. 2. Antiqui forensem eloquentiam caninam facundiam nuncupabant, 350 eo quod causidici in certaminibus causarum, omissis quae agunt, veluti canes alterutrum sese lacerant, jurgia
Abbreviated transcription (Latin):
do contẽpnit. seqͣnt̃ iudici: quẽ mentiendo fallit:
postremo innocenti. quẽ falso testimonio ledit.
estio falsis coniunctis tarde mendacii falsitas rep¬
perit᷑. Qd siseꝑati fuerint examine udicantis. cito
manifestantur. Nã sicut in unitate prauoꝵ gran¬
lis ẽ fortitudo. ita in seꝑatione maior infirmitas.
habent. & qͥ falsitatẽ ꝓmit & qͥ supprimit uertta¬
tem: quia & ille obesse uult. & iste ꝓdesse ñ uult.
Peior ẽ autẽ testis qui ledit. ꝙͣ qui p̃stare nolit. Itã
ille malignꝰ ẽ: iste inutilis. Iniquus testis quãuis
falsitate corporirebq impediat.animo tamen
nichil dampni confert. Erit autẽ ille apud dm̃
condempnatꝰ. qui aduersus innocentẽ falsũ testi¬
moniũ uł dicit. uł dicentib credit. Nem solũ il¬
le reusest qui falsũ de alio ꝓfert.s &is qͥ cito au¬
rẽ criminib p̃bet. Qui metu potestatis uerita¬

Expanded text:
do contemnit; secundo judici, quem mentiendo fallit; do contemnit; secundo judici, quem mentiendo fallit; postremo innocentestibus falsis conjunctis tarde mendacii falsitas reperitur. Quod si separati fuerint, examine judicantis cito manifestantur. Nam sicut in unitate pravorum grandis est fortitudo, ita in separatione major infirmitas. habent, et qui falsitatem promit, et qui supprimit veritatem, quia ille obesse vult, et iste prodesse non vult. Pejor est testis qui laedit quam qui praestare non vult. Nam ille malignus est, iste inutilis. falsitate corpori rebusque impediat, animo tamen nihil damni conferet. Erit autem ille apud Deum condemnatus, qui adversus innocentem falsum testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Nam non solum ille reus est, qui falsum de alio profert, sed et is qui cito aurem criminibus praebet. 7. Qui metu potestatis verita
Abbreviated transcription (Latin):
pit inelĩcẽ p auiꝑ autẽ dĩ ñ habet q d oefterat opoui
audire contempnit᷑ s etiã & contra ueratate: op pr¬
ait Si toutolatur auro iusticia. nullã ꝙ reus ꝑti¬
mescit culpe. qua redimere nũmis ecistimat. Rius¬
enim obtinet mentem censorisꝰ amor lucri: quam
equitas iudicii. Tres sunt munerũ acceptiones. qͥb
contra iusticiã humana uanitas militat: id ẽ fauor
amicitiarũ. adulatio laudis. & corporał acceptio mu
nũ iudiciũ ꝑuertitur. timore.cupiditate. odio.
amore. Timore. dũ metu potestatis alicuiꝰ ueritatẽ
loqͥ pauestimꝰ. eupiditate : dũ p̃mio muneris ali¬
cuiꝰ corrũpim᷑: odio. dũ contraq̾emlibet aduersa
imolim᷑. amore: dũ amico uł ꝓpinquis p̾stare con¬
tendimꝰ. his enĩ quatuor causis sepe ȩquitas uiolat᷑.
nale querat᷑. Neq enĩ deerit multiplex con¬
uentꝰ falsoꝵ.si tantũ p̃sentia sit nũmorũ. Testis fal¬
sidicꝰ trib ẽꝑsonis obnoxiꝰ. Primũ dõ. quẽ ꝑuiran¬

Expanded text:
er si non habet quod offerat, non solum audiri contempnitur, sed etiam contra veritatem opprimitur; cito violatur auro iustitia, nullamque reus pertimescit culpam quam redimere nummis existimat, uenim obtinet mentem censoris amor lucri, quam aequitas judicii. Tres enim sunt munerum acceptiones, quibus contra justitiam humana vanitas militat, id est, favor amicitiarum, num judicium pervertitur, timore, cupiditate, odio, amore timore dum metu alicuius potestatis ueritatem loqui pertimescimus cupiditate dum premio muneris alicuius corrumpimur odio dum contra quemlibet aduersari molimur. Amore, dum amico vel propinquis praestare contendimus. His enim quatuor causis saepe aequitas violatur, nale quaeritur? Neque enim deerit multiplex conventus falsorum, si tantum praesentia sit nummorum. 2. Testis falsidicus tribus est personis obnoxius. Primum Deo, quem perjuran
Abbreviated transcription (Latin):
arisor est penitens. qui adhuc agit qđ penitet: nec uide¬
tur dm̃ poscere subditꝰ. s subsannare suꝑbus. Catisre¬
uersus ad uomitũ. sic penitens ad peccatũ. Multienĩ lacri¬
mas indesinent᷑ fundunt & peccare non desinunt. Quos¬
dã accipere lacrimas ad pͥeͦnitentia & effectu pententis

Expanded text:
risor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus; canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrimas ad poenitentiam, et affectum poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
ti statĩ ut auertunt᷑ a dõ. a malignis spiritib occupant᷑
a quib etiã ut mala fatiant ꝑ suadent᷑. Hinc est illud ꝓ pħi¬
cũ. Inimi cos dĩ ꝑsequunt᷑ tenebre. qͥ intelligunt᷑ demonẽ.
Unde & in psalmo legit᷑. In missiones ꝑ angłos malos. Qui¬
dã reꝓboꝵ in potestate demonũ occulto dĩ iudicio &e
iustissimo redigunt᷑ ysaia testante. Ipse misit eis sortem.
& manus eiꝰ diuisit eis eã inmensurã: usq ineternũ possi¬
debunt eã. Quidã electoꝵ dimittunt᷑ diuma iusticiam
cedere in errorẽ peccati.s tam̃ miseratione enis redu¬
aftligens uisitat. & ꝑ lam̃ta lacrimarũ ac pęnitentiȩ af̃¬
fuctionẽ a peccatis ex purgat: dicente iob ad dnm̃ ł pt̃¬
fux mae inquit qͥuasi iermã ea pies me . r eũsus q mirabii¬
ter me crucias. Reuertens enĩ dẽ hominẽ cruciat qͣndo
quẽ peceantẽ deseruerat: flagellando iterũ uisitat. Ma
lis aede ⁊ soa nosampliꝰ cȩlestẽ iracundiã nequaqͣ ꝓ

Expanded text:
ti, statim ut avertuntur a Deo, a malignis spiritibus occupantur, a quibus etiam, ut mala faciant, persuadentur. Hinc est illud propheticum: Inimicegitur: Immissiones per angelos malos . 5. Quidam reproborum in potestate daemonum occulto Dei judicio et justissimo rediguntur, Isaia testante: Ipse misit eis sortem, et manus ejus divisit eis eam in mensura, usque in aeternum possidebunt eam . 6. Quidam electorum dimittuntur divina justitia incidere in errorem peccati, sed tamen miseratione ejus reduaffligens visitat, et per lamenta lacrymarum ac poenitentiae afflictionem a peccatis expurgat, dicente Job ad Deum: Pm, inquit, quasi leaenam capies me, reversusque mirabiliter me crucias . Revertens enim Deus hominem cruciat, quando quem peccantem deseruerat flagellando iterum visitat. 8. Malis actibus contra nos amplius coelestem iracundiam nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
am doctrina quã uita clarere debet xtexui.¬
ȩccłasticꝰ doctor. Nã doctrina sineuita arro¬
gantẽ reddit. uita sine doctrina inutilẽ facit.
Sacerdotis p̃dicatio oꝑib confirmanda ẽ: ita ut
qđ docet uerbo instruat eocemplo. Uera ẽ enĩ illa
doctrira. quã uidendi sequit᷑ forma. Nã nichil
est turpiꝰ. quã sibonũ qđ quisq sermone p̃dicat.
explere opere negligat. Tunc enĩ p̃dicatio utilit̃
ꝓfertur. quando efficacit᷑ adimplet᷑. Unusqͥsq
doctor & bonȩ actionis & bonȩ p̃dicationis debet
habere studiũ. Nã alterũ sine altero ñ facit ꝑfe
ctũ. S debet iustus bñ agere. ut se qͦnt̃ possit bñ
docere.Sicut in ñmisma metallũ. & figura. &
pondꝰ inqͥrit᷑. ita in onui doctore eccłastico. qͥd se¬
quat᷑. qͥd doceat. qͦmodo uiuat. ꝑ qualitatẽ gͥ
metalli doctrina. ꝑfigurã similitudo patrũ.
ꝑ pondus humilitas designatur. Qui gͦ ab his trib
discre pauerit. ñ metallums terraerit.

Expanded text:
am doctrina, etc. quam vita clarere debet ecclesiasticus doctor. Nam doctrina sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit. Sacerdotis praedicatio operibus confirmanda est, ita ut quod docet verbo instruat exemplo. Vera enim est illa doctrina, quam vivendi sequitur forma. Nam nihil turpius est quam si bonum, quod quisque sermone praedicat, explere opere negligat. Tunc enim praedicatio utiliter profertur, quando efficaciter adimpletur. 3. Unusquisque doctor et bonae actionis, et bonae praedicationis habere debet studium, nctum: sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur; ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli, doctrina; per figuram, similitudo patrum; per pondus, humilitas designatur. Qui ergo ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed terra erit.
Abbreviated transcription (Latin):
ris. ꝑ usũ cũ uoluntate ꝑficies. De sapi¬
melius. nichił prudentia dultiꝰ. Nichil
sapientia suauiꝰ. nithi stulticia petis. ni
nutria. peccatũ magis ꝑ ignorantiã p̃itale
Ignorans enĩ quid sit culpȩ dignũ ñ sentit. igno¬
rantia nec quando delinquit agnoscit. Insipieni
entie insidias. Scientra enĩ a malis abstinet. sa¬
piens omĩa prudent̃ examinat. In¬
ter bonũ & malũ sapiens intelligendo diui¬
dicat. Sũ mũ brẽ est serre qͥd caueas. suma
mis eria nescire quotendas. Dilige gͥ sapien¬
tiã & manifestabit᷑ tͥ. accede ad illã & apꝓpin¬
quabit tͥ. Assi duus esto illi: &e instruette
uonũ qđ didiceris doce. Discendi &e̾ clocen
cipis. ore effunde. Sapientiã cũ cȩteris imꝑti¬
ris. tͥ magis hanc auges. Doctrina qͣnto am¬
pliꝰ datafuerit: tanto magis habundat. Sapi¬
entia dando largiorfit. retinendo minorat᷑.
Lar giendo redundantior ẽ sapientia. & dũ
plus confertur: plus habundat. Uerbũ tam̃

Expanded text:
ris, per usum cum voluptate perficies. 65. Nmelius, nihil prudentia dulcius, nihil scientia suavius, nihil stultitia pejus, nihil nutrix. Peccatum magis per ignorantiam praevalet; ignorantia enim quid sit dignum culpa non sentit, ignorantia nec quando delinquit agnoscit. Per imperientiam. 66. Scientia enim a malis abstinet, sapiens omnia prudenter examinat. Inter bonum et malum sapiens intelligendo dijudicat. Summum bonum est scire quid caveas, summa miseria nescire quo tendas. Dilige ergo sapientiam, et manifestabitur tibi, accede ad illam, et appropinquabit ad te, assiduus esto illi, et instruet teuod didiceris doce; discendi et docendi cipis ore effunde. Sapientiam cum caeteris impertiris, tibi magis hanc auges; doctrina quanto amplius data fuerit, tanto magis abundat. Sapientia dando largior fit, retinendo minoratur; largiendo redundantior est scientia, et dum plus confertur, plus abundat. 68. Verbum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
instrius. noli uerboꝵ obscuritate uti. Ita dic ut
intelligaris. nec simplicib lispliceas: nec pruden¬
tes offendas. Iuxxta sensũ audientis: erit sermodo¬
ctoris. Scdm mores est imꝑtienda doctrina. Iuxta
sionẽ suã docendũ ẽ. In doctrina ipsa
ab humana laude te tempera. Sic instrue alios
ut te custodias. sic doce ut humilitatis gram̃ non
amittas. Caue ne dũ alios docendo erigis. ipse lau¬
dis apꝑetitu demergaris.
ulla sit tͥ curiositas sciendi latentia.
Naue in dagare que sunt a sensib re
ampliꝰ ꝑ quiras. quã diuinȩ litterȩ p̃dicant. Sci¬
re ñ cupias qđ scire ñ licet. Curiositas ꝑiculosa
p̃sumptio ẽ. curiositas dampnosa ꝑitia ẽ. In here¬
ses enĩ ꝓuocat. in fabulas sacrilegas mentẽ p̃ci¬
pitat. In causis obscuris reddit audaces. in re¬
tolle certamen. tolle ꝑtinacẽ uincendi defen
Cede cito ueritati. ñ contradicas uit

Expanded text:
s, noli verborum obscuritate uti, ita dic, ut intelligaris, nec simplicibus loquendo displiceas, nec prudentes offendas. 69. Juxta sensum audientis erit sermo doctoris, secundum mores est impertienda doctrina. Juxta s facta conjunxeris. In doctrina ipsa ab humana laude te tempera. Sic instrue alios, ut te custodias. Sic doce, ut humilitatis gratiam non amittas. Cave ne, dum alios docendo erigis, ipse laudis appetitu demergaris. utem sit tibi curiositas sciendi latentia. Cave indagare quae sunt a sensibus huamplius perquiras quam divinae litterae praedicant. Scire non cupias quod scire non licet: curiositas periculosa praesumptio est, curiositas damnosa peritia est; in haeresim provocat, in fabulas sacrilegas mentem praecipitat, in causis obscuris reddit audaces, in reione autem tolle certamen, tolle pertinacem vincendi defensionem, cede cito veritati, non contradicas just
Abbreviated transcription (Latin):
de nec te ꝑitiorẽ aliis udices. nec te ad dispun¬
lige audire quã dicere. plus auscultare quã loqui
Inprincipio audi. loquere nouissimꝰ. postremꝰ di
ma querunt᷑. Melius ẽ enĩ finis ꝗͣ principiũ. me¬
cis. ne doctor inutił inueniaris. Antea esto au¬
ditor. postea doctor. ꝑ disciplinã nom̃ magistri

Expanded text:
de, non te peritiorem aliis judices, nec te ad disputlige audire quam dicere, plus auscultare quam loqui. 73. In principio audi, loquere novissimus; finis plus ma quaeruntur. Melior est finis quam principium, mecis ne doctor inutilis inveniaris; antea esto auditor, postea doctor: per disciplinam nomen magistri
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ tatis cõpetentẽ reuerentiã tribue. Iuocta dig¬
nitatẽ: redde unicuiq honorẽ. Superiori tẽ ȩqua
lẽ ñ exhibeas. Seniorib p̃sta obedientiã. Famu¬
lare imperiis eoꝵ. auctoritati cede. obse quere uo¬
luntati. defer obsequia uista maiorib. obȩdi
cunctis in bonis p̃ceptis.

Expanded text:
competentem reverentiam tribue. Juxta dignitatem redde unicuique honorem. 74. Superiori aequalem te non exhibeas. Senioribus praesta obedientiam, famulare imperiis eorum, eorum auctoritati cede, obsequere voluntati. Defer obsequia justa majoribus, obedi cunctis in bonis praeceptis.