comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
urbem incircuitu a mello usq ad gyrum. Ioab autẽ
reliqͣ urbis extruxit. Proficiebat q daiuid uadens ⁊
crescens: et dominꝰ exeicituũ erat cumeo. Hi pͥnci¬
pes uirorum fortium dd. qͥ adiuuerunt eũ ut rex
fierer suꝑ omnẽ isrł: uixta u̾bum dñi qd locut᷑ e ad
istl. Et iste numerꝰ robustoꝵ dd. Iesbaam filiꝰ acha¬
moni princeps int̃ triginta. Iste leuauit hastam
suam suꝑ. ccͣcͦ. uulneratos una uice. Et post eũe
leazar filius patrui eĩ achoites: qui erat int̃ tres
potentes. Iste fuit cum dd̃. in aphes: domĩ qͣndo phy
erat ager regionis illius plenus hordeo. fugeratqꝑ
populus a facie phylistinorum. Hic stecit in me¬
dio agriꝰ et defendit eum. Cumq ꝑuenisset phy.¬
listeos: dedit dominus salutem magnã popło suo.
Descenderunt autem tres de .xxx. de principib ad pe¬
tiam inqua erat dd. ad speluncam odollam: qͣndo
phylistũm fuerant castrametati inualle raphaĩ.

Expanded text:
urbem in circuitu a Mello usque ad gyrum Ioab autem urbem in circuitu a Mello usque ad gyrum Ioab autem reliqua urbis extruxit proficiebatque David vadens et crescens et Dominus exercituum erat cum eo hii principes virorum fortium David qui adiuverunt eum ut rex fieret super omIsrael. Et iste numerus robustorum David: Jesbaam filius Achamoni princeps inter triginta: iste levavit hastam suam super trecentos vulneratos una vice. Et post eum Eleazar filius patrui ejus Ahohites, qui erat inter tres potentes. Iste fuit cum David in Aphesdomim  Al. Phesdoerat ager regionis illius plenus hordeo, fugeratque populus a facie Philistinorum. Hi steterunt in medio agri, et defenderunt eum. Cumque percussissent Philisthaeos, dedit Dominus salutem magnam populo suo. Descenderunt autem tres de triginta principibus ad petram, in qua erat David, ad speluncam Odollam quando Philisthim fuerant castrametali in valle Raphaim.
Abbreviated transcription (Latin):
quitates suas: eo quod p̾uaricasset mandatũ
dñi qd̵ p̾ceperat et non custodierit illud: s ĩ su-¬
per etiam phyconissam consuluerit nͨ sꝑau̾it in
domino. Opt̃ qd̾ et interfecit eum: et transtulit
sumus ⁊ caro tua. Heriqͦ et nudius tercius ẽ
adhuc regnaret saul tueras qui eclucebas ⁊ ĩtro¬
ducebas isrł. Tibi enim dix̃ dominus d̾s tuus:
Tu paces populum meum isił: ⁊ tueris pͥnceps
suꝑ eum. uen̾unt gͦ omnes maiores natu isił ad
regem in chebron: et iniit dauid cumeis fedꝰ co¬
ram domino. Unxeruntq eum regem suꝑ istł: i
xta sermonem domini quemlocutus est in ma-¬
nu samuhel. Abiit qͦr dauid et omnis isrł in re¬
rusalem ⁊ hec iebus: ubi erant iebusei habitato¬
resteire. Dixeruntq qui habitabant in iebus
erit pͥnceps et dux. Ascendit gͥ p̾mus ioab filiꝰ satui¬
e: et factus est princeps. Habitauit autẽ. dd⁊ ĩ aite.
et iccirco appellata est ciuitas dauid. Edificauit q

Expanded text:
quitates suas, eo quod praevaricatus sit mandatum quitates suas, eo quod praevaricatus sit mandatum Domini quod praeceperat, et non custodierit illud: sed insuper etiam pythonissam consuluerit, nec speraverit in Domino: propter quod interfecit eum, et transtulit sumus, et caro tua. Heri quoque, et nudiustertius, cum adhuc regnaret Saul, tu eras qui educebas, et introducebas Israel: Tibi enim dixit Dominus Deus tuus: Tu pasces populum meum Israel, et tu eris princeps super eum venerunt ergo omnes maiores natu Israhel ad regem in Hebron et iniit David cum eis foedus coram Domino unxeruntque eum regem super Israhel iuxta sermonem Domini quem locutus est in manu Samuhel abiit quoque David et omnis Israhel in Hierusalem haec est Iebus ubi erant Iebusei habitatores terrae dixeruntque qui habitabant in Iebus erit princeps et dux ascendit igitur primus Ioab filius Sarviae et factus est princeps habitavit autem David in arce et idcirco appellata est civitas David aedificavitque
Abbreviated transcription (Latin):
uiri isił qui habitabant in campestrib fug̾unt:
et saule ac filiis eius mortius dereliq̃ runt urbes
suas. et huc illucq disꝑsi sunt. Uen̾untq phyli¬
stiim: et habitau̾unt ineis. Die igit᷑ altero der¬
hentes phylistiim spolia cesorum: inuen̾unt sa
ulem et filios eiꝰ iacentes in monte gelboe. Cumq
spoliassent eum et amputassent caput armisq
nudassent: miserunt int̾rã suã ut circũferret᷑.
⁊ ostende̾t᷑ ydolorum templis ⁊ populis. Armãau¬
tem eiꝰ consetrau̾unt in fano d̾i sui: et raput affi¬
xerunt intemplo dagon. Hoc cum audissent ui¬
ri iabes galaad: omnia scilicet que phylistiim
fecerant suꝑ saulem: consur rexerunt singuli
uiroꝵ fortium. et tusunt cadauera saulis et fili¬
orum eiꝰ actulerunt q ea in iabee. et sepelierunt
ossaeoꝵ subter quercum queerat iñ iabes: ⁊ ieiu¬
nau̾unt .uii. dieb. Mortuus est gͦ saul propt̃ r̃i¬

Expanded text:
viri Israhel qui habitabant in campestribus fugerunt viri Israhel qui habitabant in campestribus fugerunt et Saul ac filiis eius mortuis dereliquerunt urbes suas et huc illucque dispersi sunt veneruntque Philisthim et habitaverunt in eis die igitur altero detrahentes Philistul et filios ejus jacentes in monte Gelboe. Cumque spoliassent eum, et amputassent caput armisque nudassent, miserunt in terram suam ut circumferretur et ostenderetur idolorum templis ac populis. Arma autem ejus consecraverunt in fano Dei sui, et xerunt in templo Dagon. Hoc cum audissent viri Jabes Galaad, omnia scilicet quae Philisthim fecerant super Saul, consurrexerunt singuli virorum fortium, et tulerunt cadavera Saul et filiorum ejus: Attuleruntque ea in Jabes, et sepelierunt ossa eorum subter quercum, quae erat in Jabes, et jejunaverunt septem diebus. Mortuus est ergo Saul propter ini
Abbreviated transcription (Latin):
his nominib. Erricam. bocrii. i sinahel. saria. abadia.
anan. Si filii esel. Phylistum autẽ pugnabãt ꝯtͣ¬
isił. fugetunt q uiri isił palestinos: ⁊ ceciderunt uul¬
nerati in monte gelboe. Cũq appropinquassent phy¬
listei ꝑsequentes saulem et filios eiꝰ: ꝑcusserunt io¬
nathan et ab in adab et melchisue filios saulis. Et
aggrauatum est p̃lium contͣ saulem inuen̾unt¬
q eum sagiitarii: et uuln̾au̾unt iacłis. Et dix̃ sa
ul ad armigerum suum. Euagina gladium tuũ
et int̾fice me: ne forte ueniant in circuncisi isti et
illudant mͥ. Noluit autem aimig̃ eiꝰ hoc fac̾e: ti¬
more ꝑt̾ritus. Arripuit gͥ saulensemꝰ et irruit ĩ
eũ. Quod cum uidisset armig̃ eiꝰ uidelicet esse mor¬
tuum saulẽ irruit etiam ip̃e ingladium suum ⁊
mortuus est. Interiit ergo saul et tres filii eiꝰ: ⁊
omnis domus eiꝰ pariẽ concidit. Qd̾ c̃ uidissent.

Expanded text:
his nominibus Ezricam Bochru Ismahel Saria Obdia his nominibus Ezricam Bochru Ismahel Saria Obdia Anan hii filii Esel Philisthim autem pugnabant conIsrahel fugeruntque viri Israhel Palestinos et ceciderunt vulnerati in monte Gelboe cumque adpropinquassent Philisthei persequentes Saul et filios eius percusserunt Ionathan et Abinadab et Melchisuae filios Saul et adgravatum est proelium contra Saul inveneruntque eum sagittarii et vulneraverunul ad armigerum suum: Evagina gladium tuum, et interfice me: ne forte veniant incircumcisi isti, et illudant mihi. Noluit autem armiger ejus hoc facere, timore perterritus: Arripuit ergo Saul ensem, et irruit in eum. Quod cum vidisset armiger ejus, videlicet mortuum esse Saul, irruit etiam ipse in gladium suum, et mortuus est. Interiit ergo Saul, et tres filii ejus, et omnis domus illius pariter concidit. Quod cum vidissent
Abbreviated transcription (Latin):
in exedris morabant᷑ ita ut die ⁊ nocte iugiter suo
minist̾io deseriurent. Capita leuitarum ꝑ famili¬
as suas pͥncipes: manserunt in ierłm. In gabaon
autẽ: cõmorati sunt. Pat̃ gabaon iahihel: ⁊ nom̃
uxoris eiꝰ maacha. filiꝰ primogenitus eiꝰ abdon. ⁊ sur.
⁊ cis. et baal. et ner. et nadab. gedor qͦ ⁊ achio. et
⁊acharias. et macelloth. Porro macelloch genuit
sẽmaan. Isti habitau̾ũt eregione fr̃m suoꝵ ĩ ierłm¬
cum fr̃ib suis. Ner autem genuit cis. ⁊cis genuit
saulẽ. ⁊ saul genuit ionathan. et melchisue. ⁊ abi¬
nadab. ⁊̃ iesbaal. filius autem ionathanmeribaal.
⁊ meribaal genuit micha.: Porro filii micha. phito
ues malech et thara. Echaz autẽ genuit zarã. ⁊ za¬
ra genuit alamath. ⁊ armoth ⁊ zamri. Tamri qͦ¬
genuit moosa. Moosa uͦ genuit baana. cuiꝰ filiꝰ rapha¬
iagenuit elesa. de qͦ ortꝰ ⁊ esel. Porro esel sex filios hũit:

Expanded text:
in exedris morabantur ita ut die et nocte iugiter suo in exedris morabantur ita ut die et nocte iugiter suo ministerio deservirent capita Levitarum per familias suas principes manserunt in Hierusalem in Gabaon autem commorati sunt pater Gabaon Iaihel et nomen uxoris eius Maacha filius primogenitus eius Abdon et Sur et Cis et Baal et Ner et Nadab Gedor quoque et Ahio et Zaccharias et Macelloth porro Macelloth genuit Semmaam isti habitaverunt e regione fratrum suorum in Hiercum fratribus suis. Ner autem genuit Cis: et Cis genuit Saul, et Saul genuit Jonathan, et Melchisue, et Abinadab, et Esbaal. Filius autem Jonathan, Meribaal, et Meribaal genuit Micha, Porro filii Micha, Phithon, et Malech et Thara Ahaz autem genuit Iara et Iara genuit Alamath et Azmoth et Zamri et Zamri genuit Mosa Mosa vero genuit Baana cuius filius Raphaia genuit Elasa de quo ortus est Esel porro Esel sex filios habuit
Abbreviated transcription (Latin):
dd. ⁊ samuheluidens in fidesua: tam ip̃os qͣm filios
eoꝵ in hostiis domꝰ dm̃i et intab̾nacło uicib siis P. nii.
uentos erant hostiatii: idest ad orientẽ ⁊ ad occidentẽ.
ad aquilonem et ad austrum. fis autẽ eoꝵ ĩuiculis
morabant᷑: et ueniebant in sabbatis suis. de temꝑe
usꝙ ad tempꝰ. His .iiiͦiͦ. leuitis credituserat omnis
diis suis: ut cum tempꝰ fuisset. ip̃i mane aꝑirent fo¬
res. De horum genere erant. ⁊ suꝑ uasa ministerii.
Adnumerum enim inferebãt᷑ uasa ⁊ efferebantus
De ip̃is ⁊ qͥ credita habebant utensilia sanctuarii. p̾¬
erant simile et uino et oleo et thuri et aromatib.
filii autem sacerdotum. unguenta et aromatib cõ¬
ficiebant. Et mathathias leuites pͥmgenitus sellũ
chorithe: p̾fectus erat eoꝵ q̃ ĩ sartagine frigebantus
Porro de filiis ca ach fr̾ib eoꝵ suꝑ panes erant ꝓposi¬
tionis: ut semꝑ nouos ꝑ singula sabbata p̾pararẽt
Hi st pͥncipes cantorum ꝑfamilias leuitarum qui

Expanded text:
am ipsos quam filios eorum in ostiis domus Domini et in tabernaculo vicibus suis per quattuor ventos erant ostiarii id est ad orientem et ad occidentem ad aquilonem et ad austrum fratres autem eorum in viculis morabantur et veniebant in sabbatis suis de tempore usque ad tempus his quattuor Levitis creditus erat omnis bantur in custodiis suis ut cum tempus fuisset ipsi mane aperirent fores de horum grege erant et super vasa ministerii ad numerum enim et inferebantur vasa et efferebantur de ipsis et qui credita habebant utensilia sanctuarii praeerant similae et vino et oleo et turi et aromatibus filii autem sacerdotum unguenta ex aromatibus conficiebant et Matthathias Levites primogenitus Sellum Coritae praefectus erat eorum quae in sartagine frigebantur porro de filiis Caath fratribus eorum super panes erant propositionis ut semper novos per singula sabbata praepararent hii sunt principes cantorum per familias Levitarum qui
Abbreviated transcription (Latin):
annis multis uixerit homo: ⁊ inomnib his letat᷑
fuerit: meminisse debet tenebrosi temꝑis et dierum
multoꝵ quicumuen̾int: uanitatis arguentuiͦ¬
p̾tita Pitare gͦ iuuenis in adolescentia tua: ⁊ ĩbono
sit cormum in dieb iuuentutis tue. ⁊ ambula in
uns cordis tui ⁊ in intuitu ociloꝵ tuoꝵ. ⁊ scito q̃d
ꝓomnib his adclucet te d̾̃s iniulicium. Aufer i¬
ram acorde tuo: ⁊ amoue malitã acarne tua. Ado¬
lescentia enim et uoluptas: uana st̃. Mem̃to crea¬
toris tui inclieb iuuentutis tue: antequã ueniat
fẽpꝰ afflictionis ⁊̃ appropinquent anni de quib di¬
cas. ñ mͥ placent. Antequam tenebr ascat sol ⁊ lum̃
⁊ luna et stelle: ⁊ reu̾tantur nubes p̾ pluuiã qͣndo
cõmouebunt᷑ custodes domꝰ. ⁊ nutab̾t uiri fortissi¬
mi ⁊ ocioseerunt molentes ĩminuto numero: ⁊ te¬

Expanded text:
annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit: Meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum multorum: qui cum venerint, vanitatis arguentuenis, in adulescentia tua, et in bono sit cor tuum in diebus iuuentutis tuae, et ambula in uiis cordis tui et in intuitu oculorum tuorum. et scito quod pro omnibus his adducet te deus in iudicium. aufer iram a corde tuo, amoue malitiam a carne tua. adulescentia enim et uoluptas uana sunt. Memento creatoris tui in diebus iuuentutitempus afflictionis: et adpropinquent anni de quibus dicas: Non mihi placent. Antequam tenebrescat sol, et lumen, et luna, et stellae, et revertantur nubes post pluviam: Quando commovebuntur custodes domus, et nutabunt viri fortissimi: Et otiosae erunt molentes i
Abbreviated transcription (Latin):
tiis humiliabit᷑ comignafõ: ⁊̃ ĩ infirmitate manu¬
um ꝑstillabit domiis. Intisu faciunt panẽ ac uinũ.
ut epulent᷑ bibentes. Et pecunie obediunt oĩa. In co¬
gitatione tua regi ne detrahas: ⁊ in secreto cubiculi
tui ne maledixis diuin. quia auis celi portabit uocẽ
tuam: ⁊ qui ht pennas annuntiabit sententiam.
ta temꝑa inuenies illũ. Da ꝑtem .uii. nec ñ ⁊ octo:
quia ignoras quĩd futurum sit mali suꝑ t̾rã. Si re¬
ꝑlete fuerint nubes: imbres suꝑ t̾ram effundent.
Si ceciderit lignum ad austrum aut ad aquilonẽ
in qͦcunq loco ceciderit ibi erit. Ni obseruat uen¬
tum ñ seminat: ⁊ qͥ considerat nubes nunquã me¬
pingant᷑ ossa in uentre pregnantis. sic nestis oꝑa d̾i
qui fabricator est omnium. Mane semĩa sem̃ tuũ.
et uesꝑe ut cesset manꝰ tua: quia nescis qiũd magis
oriat᷑. hoc aut̃ illud. Et si utrunq simul: meliꝰ erit.
Dulce lumen et delectabile est oculis: uidẽ solem. Si

Expanded text:
gnatio, et in infirmitate manuum perstillabit domus. In risum faciunt panem, et vinum ut epulentur viventes: et pecuniae obediunt omnia. In cogitatione tua regi ne detrahas, et in secreto cubiculi tui ne maledixeris diviti: Quia avis coeli portabit vocem tuam, et qui habet pennas annuntiabit sententiam. ta tempora invenies illum. Da partem septem, necnon et octo: quia ignoras quid futurum sit mali super terram. Si repletae fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Si ceciderit lignum ad austrum, aut ad aquilonem, in quocumque loco ceciderit, ibi erit. Qui observat ventum, npingantur ossa in ventre praegnantis: sic nescis opera Dei, qui fabricator est omnium. Mane semina semen tuum, et vespere ne cesset manus tua: Quia nescis quid magis oriatur, hoc an illud, et si utrumque simul, melius erit. Dulce lumen, et delectabile est oculis videre solem. Si
Abbreviated transcription (Latin):
uniuis: leone mortuo. Nuientes enim sciunt se ẽẽ mo¬
rituros: mortui uero ñ erunt ampliꝰ nec habent ultͣ mer¬
in hoc scło ⁊̃ in oꝑe qd̾ sub sole gerit᷑. uade gͦ ⁊ comede in
leticia panem tuũ: et bibe cum gaudio unum tuũ.
quia deo placent oꝑatua. Omni temꝑe sint uestim̃ta
tuacanlida: ⁊ oleum de capite tuo non deficiat. Pfru¬
ere uita cum uxore quamdiligis cunctis dieb uite ĩ¬
stabilitatis tue. qui dati sunt tͥ sub sole omĩ temꝑe ua¬
nitatis tue. Hec est enĩ pars inuita ⁊̃ in labore tuo

Expanded text:
vivens leone mortuo. Viventes enim sciunt se movivens leone mortuo. Viventes enim sciunt se morituros. Mortui vero nihil noverunt amplius, nec habent ultra merin hoc saeculo, et in opere quod sub sole geritur. Vade ergo, et comede in laetitia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia Deo placent opera tua. Omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae: qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae, H
Abbreviated transcription (Latin):
num oꝑum dei nullam possit inuenire hõ iõnẽ eorũ
q̃ sunt subsole: ⁊ qͣnto plus laborau̾it ad querend̾ tãto
minus inueniat. Etiam si clix̾it saprens se nosse: nõ
pot̾it reperire. Omnia hec tractaui in corde meo: ut cu¬
tiose intellig̾em. Sunt uisti atq sapientes: ⁊ oꝑaeorũ
ĩ manu dei ⁊ tam̃ nescit homo utrum amore anodio di
gnus sit: s omnia in futurum seruant᷑ inc̾ta eo q̃d uni¬
u̾sa eque eueniunt uisto ⁊ impio. bono ⁊ malo. mundo
et ĩmundo: inmolanti uictimas et sacrificia cõtemp¬
nenti. Sic̃ bonus sic ⁊ peccator Nt ꝑiuiꝰ: ita ⁊ ille qui
uerum dix̾at. Hoc est pessimum int̃ omnia q̃ sub sole
fiunt. quia eadem cunctis eueniunt. unde ⁊ corda filio¬
rum hominum implent᷑ malitia et cõtemptu in uita
sua: ⁊ post hec ad inferos decducunt᷑. Nemo ÷ qͥsemper
uiuat: ⁊ qui huiꝰ rei habeat fiduciam. Melior ẽ ca nis

Expanded text:
nium operum Dei nullam possit homo invenire rationem eorum nium operum Dei nullam possit homo invenire rationem eorum quae fiunt sub sole et quanto plus laboraverit ad quaerendum tanto minus inveniat etiam si dixerit sapiens se nosse non poterit repperire omnia haec tractavi in corde meo ut curiose intellegerem sunt iusti atque sapientes et opera eorum in manugnus sit sed omnia in futuro servantur incerta eo quod universa aeque eveniant iusto et impio bono et malo mundo et inmundo immolanti victimas et sacrificia contemnenti sicut bonus sic et peccator ut periurus ita et ille qui verum deierat hoc est pessimum inter omnia quae sub sole fiunt quia eadem cunctis eveniunt unde et corda filiorum hominum implentur malitia et contemptu in vita sua et post haec ad inferos deducentur nemo est qui semper vivat et qui huius rei habea
Abbreviated transcription (Latin):
si iustoꝵ oꝑum. S et hoc uanitas ẽ. Et enim quia nõ
ꝓfert᷑ cito cont᷑ malos sententia: absq ullo timore fili¬
noui quod erit bonum timentib dm. qui uerent᷑ fa¬
ciem eiꝰ. Nonsit bonum impio nec ꝓlongent᷑ dies enis. s
qͣ si umbra transeant qui non timent faciem domini.
Est ⁊ alia uanitas que fit suꝑ t̾ram Sunt iusti qͥbus
multa ꝓueniunt qͣsi oꝑa egerint impioꝵ: ⁊ sunt im¬
pii qui ita securi sunt qͣssi iustoꝵ fr̃a habeant. S et
hoc uanissimum iudico. Laudaui gͥ leticiam. qd ñ
esset homini bonum sub sole nisi quod comederet et
biberet atq gauderet: ⁊ hoc solum secum auferret
de labore suo in clieb uite quos dedit ei d̾s sub sole. Et
apposui cor meum ut scirem sapientiã ⁊ intelligerẽ
distentionem que u̾sat᷑ in t̾ra. Est ho qui diebus et
noctib sompnum oculis non capit. ⁊ intellexi qd̾ om¬

Expanded text:
si justorum operum: sed et hoc vanisi justorum operum: sed et hoc vaniprofertur cito contra malos sententia absque ullo timore filiognovi quod erit bonum timentibus Deum qui verentur faciem eius non sit bonum impio nec prolongentur dies eius sed quasi umbra transeant qui non timent faciem Dei est et alia vanitas quae fit super terram sunt iusti quibus multa proveniunt quasi opera egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum facta habeant sed et hoc vanissimum iudico laudavi igitur laetitiam quod non esset homini bonum sub sole nisi quod comederet et biberet atque gauderet et hoc solum secum auferret de labore suo in diebus vitae quos dedit ei Deus sub sole et adposui cor meum ut scirem sapientiam et intellegerem distentionem quae versatur in terra est homo qui diebus ac noctibus somnum oculis non capit et intellexi quod om
Abbreviated transcription (Latin):
cet in uultueiꝰ. ⁊ potentissimus faciem illiꝰ cõmutabit.
Egoos regis obsero: ⁊ p̾cepta iuramenti diei. Ne festi¬
nes recede a facie eiꝰ: neq ꝑmaneas inoꝑe malo. quraa
omne quod uoluerit faciet. ⁊ sermo illiꝰ potestatei
plemis est: nec dicere ei quisquam potest quare ita
facis: Qui custodit p̾ceptum. non experiet᷑ quicquã
mali. Tempꝰ ⁊ responsionem: cor sapiens intelligit.
Omni negotio temp᷑ ẽ ⁊ oportunitas: et multa homi¬
nis afflictio qr ignorat p̾t̾ita: et uentura nullo pͥ sci
re nuntio. Nonest in hominis clitione ꝓhib̾e sp̃m su¬
um: nec ħt potestatem in die mortis. nͨ sinit᷑ quiesc̾e
ingruente bello:. neq saluabit impietas impiũ. Oĩa
hec consideraui: ⁊ dedicormeum in cunctis oꝑib q̃ fi¬
unt subsole. Interdum dominat᷑ ho homini: ĩ malũ
suum. bidi imptos sepultos: quietiamcum aduiue¬
rent in locoscõ erant: ⁊ laudabant᷑ in ciuit ate quil¬

Expanded text:
cet in vultu ejus, et potentissimus faciem illius commutabit. cet in vultu ejus, et potentissimus faciem illius commutabit. Ego os regis observo, et praecepta juramenti Dei. Ne festines recedere a facie ejus, neque permaneas in opere malo: Quia omne quod voluerit faciet et sermo illius potestate plenus est nec dicere ei quisquam potest quare ita facis qui custodit praeceptum non experietur quicquam mali tempus et responsionem cor sapientis intellegit omni negotio tempus est et oportunitas et multa hominis adflictio quia ignorat praeterita et ventura nullo scire potest nuntio non est in hominis dicione prohibere spiritum nec habet potestatem in die mortis nec sinitur quiescere ingruentehaec consideravi, et dedi cor meum in cunctis operibus, quae fiunt sub sole. Interdum dominatur homo homini in malum suum. Vidi impios sepultos: qui etiam cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate qua
Abbreviated transcription (Latin):
sermonib qui dicunt᷑ ne accõmodes cortuũ. ne forte
audias seruum tuum maledicentẽ tͥ. Scit enĩtua
conscientia. quia ⁊ tu crebro maledisti aliis. Cuncta tẽp¬
taui insapientia. Dixi sapiens efficiar: et ip̃a longire
cessit ame. multomagis quam erat. Et alta profunditaᷤᷤ
quis inueniet eãᷤ Lustraui uniu̾sa animo meo ut
c̾em impietatem stisiti. et errorem imprudentiũ. Et in¬
ueni amartorem morte mulierem: que laqueus ue¬
natorum est. ⁊ sagena cor eiꝰ uincula sunt manꝰ illiꝰ.
Oui placet c̾o effugiet illam: qui autem peccator ẽ ca¬
piet᷑ ab illa. Et ecce hoc inueni dixit eccł̃iastes unum
⁊ alt̾um: ut inuenirem r̾onem quam adhuc querit
animamea: ⁊ non ĩueni uirum de mille unum re¬
pperi: mulierem ex omnib non inueni. Solum modo
hoc inueni quod fecerit deus hominẽ rectum ⁊ ip̃e se
infinitis miscuerit questionib. Quis tał ut sapiens

Expanded text:
sermonibus, qui dicuntur, ne accommodes cor tuum: Ne forte sermonibus, qui dicuntur, ne accommodes cor tuum: Ne forte audias servum tuum maledicentem tibi: scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis. Cuncta tentavi in sapientia. Dixi: Sapiens efficiar: Et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat: et alta profunditas, quis inveniet eam? Lustravi universa animo meo, ut erem impietatem stulti, et errorem imprudentium: Et inveni amariorem morte mulierem, quae laqueus venatorum est, et sagena cor ejus, Vincula sunt manus illius: qui placet Deo, effugiet illam: qui autem peccator est, capietur ab illa. Ecce hoc inveni, dixit Ecclesiastes, unum et alterum, ut invenirem rationem, quam adhuc quaerit anima mea, et non inveni. Virum de mille unum reperi, mulierem ex omnibus non inveni. Sohoc inveni quia fecit Deus hominem rectum et ipse se infinitis miscuerit questionibus». Dicitur de sua ius
Abbreviated transcription (Latin):
tia cum diuitus: ⁊ magis ꝓdest uidentib solẽ. Sicut
enim ꝓtegit sapientia: sic ꝓtegit pecunia. Noc autẽ
plus ħt eruditio ⁊ sapientia: quod uitam tribuunt
possessori suo. Considera oꝑadei. quod nemo possit cor¬
rig̾e quem ille despexerit. In die bona fuere bonis: et
malam diem precaue. Sic̃ enim hanc sic ⁊ illã fẽc̃ deris:
ut non inueniat ho coneͣ eum iustas querimonias.
Hecqͦ uidi: indieb uanitatis mee. Iustꝰ ꝑit ĩ isticia
sua. ⁊ impiꝰ multo uiuit temꝑe in malicia sua. Noliẽe
iustus multũ: neq plus sapias quam necesse ẽ ne ob¬
stupescas. Ne impie agas multum: ⁊ noli esse stultꝰ.
ne moraris in temꝑe non tuo. Bonum ẽ te sustenta¬
re iustum: s ⁊ abillone subtrahas manum tuã. qͥa
qui dm̃ timet nichil neglegit. Sapientia cõfortabit
sapientẽ: suꝑ decem pͥncipes ciuitatis. Non e̾enĩ hõ
ustꝰ in t̾ra: qui faciat bonum ⁊ ũ peccet. S ⁊ cunctis¬

Expanded text:
lem sicut enim protegit sapientia sic protegit pecunia hoc autem plus habet eruditio et sapientia quod vitam tribuunt possessori suo considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit in die bona fruere bonis et malam diem praecave sicut enim hanc sic et illam fecit Deus ut non inveniat homo contra eum iustas querimonias haec quoque vidi in diebus vanitatis meae iustus perit in iustitia sua et impius multo vivit tempore in malitia sua noli esse iustus multum neque plus sapias quam necesse est ne obstupescas ne impie agas multum et noli esse stultus ne moriaris in tempore non tuo bonum est te sustentare iustum sed et ab illo ne subtrahas manum tuam quia qui Deum timet nihil neglegit sapientia confortabit sapientem super decem principes civitatis non est enim homo iustus in terra qui faciat bonum et non peccet s
Abbreviated transcription (Latin):
instant̃ oꝑare: quia nec opꝰ nec ratio. nec scientia nec
sapientia erunt apud inferos quo tu ꝓperas. uerti me
alio uicdiq subsole nec uelocium esse cuisum. nͨ forti¬
um bellum. nec sapientium panem. nec doctoꝵ diuiti¬
as. nec artificum gr̃am. s tempꝰ casumq ĩ omnib. Nes¬
cit homo finem suum: s sicut pisces capnnt᷑ hamo ⁊ sic̃
aues cõp̃hendunt᷑ laqueo: sic capiunt᷑ homines temꝑe
malo cum eis extemplosuꝑuen̾it. Hanc qͦ uidi sub so
le sapientiam: ⁊̃ ꝓbaui maximam. Ciuitas parua. et
pauci in ea uiri. uenit contͣ eam rex magnus ⁊ ualla¬
uit eam excruxieq munitiones ꝑgirũ: ⁊ ꝑfectaẽ ob¬
sidio. Inuentꝰq in eauir pauꝑ ⁊ sapiens: lib̾auit urbẽ

Expanded text:
stanter operare quia nec opus nec ratio nec scientia nec sapientia erunt apud inferos quo tu properas verti me alio vidique sub sole nec velocium esse cursum nec fortium bellum nec sapientium panem nec doctorum divitias nec artificum gratiam sed tempus casumque in omnibus nescit homo finem suum sed sicut pisces capiuntur hamo ueo comprehenduntur: Sic capiuntur homines in tempore malo, cum eis extemplo supervenerit. Hanc quoque sub sole vidi sapientiam, et probavi maximam. Civitas parva, et pauci in ea viri: venit contra eam rex magnus, et vallavit eam: Exstruxitque munitiones per gyrum, et perfecta est obsid
Abbreviated transcription (Latin):
iussimum oris illiꝰ error pessimus. Sitiltꝰ u̾ba młtipli¬
cat. Ignorat ho quid ante se fuerit. ⁊ quõd futurũ ẽ¬
pꝰ eum quis illi poterit indicare  Labor stultoꝵ af¬
flget eos: qui nesciunt inurbem ꝑgere. Ue t̾ t̾racu

Expanded text:
vissimum oris illius error pessimus. Stultus verba multiplivissimum oris illius error pessimus. Stultus verba multiplicat. Ignorat homo, quid ante se fuerit: et quod post futurum est, quis illi poterit in dicare? Labor stultorum affliget eos, qui nesciunt in urbem pergere. Vae tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
glaꝑua adtemp̃ stulticia. Por sapientis ĩdextera et. ⁊ cor
stuit in simstra iliꝰ. S ⁊ inuia stultꝰ ambuians cum
pp̃e insipiens sit omnes stultos estimat. Si sp̃c potesta¬
tem habentis ascenderit suꝑte. locum tuum ne di¬
miseris quia curafõ cessare faciet pec̾ca maxima. Est
malum quod uicli sub sole qͣsi ꝑ errorẽ egrediens a
facie principis: positum stultum in dignitate sulli¬
mi ⁊ diuites sedẽ deorsum. Nidi seruos ineqtiis. et
principes ambulantes qͣsi seruos suꝑ t̾rã. Qi fodit fo
ueam incidet ineã: et qui dissipat sepem mordebit
eum coluber. Qi transfer᷑ lapides affliget᷑ in eis: ⁊ qͥ
scinclit ligna uulnerabit᷑ ab eis. Si retunsum fuerit
ferrum. ⁊ hoc non ut pͥus s hebetatum erit: multo
labore exacuet᷑. ⁊ p̾ industriam sequet᷑ sapientia Si
mordeat serpens silentio: nichil eo minꝰ ht qͥ occulte
detrahit. Uerba oris sapientis gr̃a: ⁊ labia insipiẽtis
p̾cipitabunt eum. Initium ũboꝵ eiꝰ stulticia: ⁊ no

Expanded text:
or sapientis in dextera ejus, et stulti in sinistra illius. Sed et in via stultus ambulans, cum ipse insipiens sit, omnes stultos aestimat. Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris: quia curatio cessare faciet peccata maxima. Est malum quod vidi sub sole, quasi per errorem egrediens a facie principis: Positum stultum in dignitate sublimi, et divites sedere deorsum. Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servoueam, incidet in eam: et qui dissipat saepem, mordebit eum coluber. qui transfert lapides, adfligetur in eis: et qui scindit ligna, uulnerabitur ab eis. si retunsum fuerit ferrum et hoc non ut prius sed hebetatum fuerit, multo labore exacuatur: et post industriam sequitur sapientia. si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. uerba oris sapientis gratia, et labia insipientis praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
excelso aliꝰ excelsior ẽ: ⁊ suꝑ hos qͦ eminentiores st̃
alii et in suꝑ uniu̾se t̾re rex imꝑat seruienti. Aua¬
rus non implebit᷑ pecunia. ⁊ qͥ amat diuitias. fruc¬
tus non capiet ex eis. ⁊ hoc xͦ uanitas. Ubi multe sẽ
opes: muiti ⁊ qͥ comedunt eas. Et qͥd ꝓdest possessori.
nisi qd̾ cernit diuitias oculis suis  Dulcis ẽ somp¬
nis oꝑanti. siue parum siue multũ comedat. Satui¬
ritas autem cliuitis. non sinte dormire eũ. Est ⁊ alia
infirmitas pessima quã uidi sub sole diuitie fosertia¬
te in malum domint sui. Peunt enĩ ĩ afflictione pes¬
sima. Een̾auit filium qui in summna egestate erit.
S̾ic̃ egressus ẽ nu d̾ deutero matris sue sic reu̾tes. ⁊
nichil auferet secum de labore suo. Miserabilis ꝓrsus
infirmitas. Quomꝰ uenit sic reu̾tet᷑. Qi d gͦ ꝓdest ei ꝙꝓ¬

Expanded text:
excexcervienti. Avarus non implebitur pecunia: et qui amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat: saturitas autem divitis non sinit dormire eum. Est et alia infirmitas pessima, quam vidi sub sole: divitiae conservatae in malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generavit filium, qui in summa egestate erit: sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas: quo modo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest ei
Abbreviated transcription (Latin):
di pedem tuum ingrediens domũ dei: ⁊ appropin¬
qua ut audias. Multo enim melior est obecliẽtia¬
quam stultoꝵ uictime qui nesciunt qͥd faciãt ma-¬
li. Netemere quid loquaris: neq cortuũ sit uelor
ad ꝓferendum sermonẽ corã domino. S̃ enĩ incelo
tas curas sequunt᷑ sompnia: ⁊ ĩ multis sermonib
ĩuenit᷑ stulticia. Siquid uoiusti d̾o ne moreris red¬
dere: clisplicet enim ei infidelis et stulta ꝓmissio. s
qdc̃q uoueris redde. Multoq meliꝰ est non uouere:
quam post uotum ꝓmissa non redde. Nedederis os
tuum ut peccare facias carnem tuam: neq dicas.
coram angelo non est ꝓuidentia. ne forte iłatꝰ cls sr̃
sermones tuos. dissipet cuncta oꝑa maninim tuaꝵ.
Nbi ml̾ta sunt somꝑnia: plurime uanitates ⁊ ser¬
mones in numeri. Tuuero dmtime. Si uideris ca¬
lumpnias egenoꝵ ⁊ molenta iuditia ⁊ subuerti
iusticiã in ꝓuincia: ne mireris suꝑ hoc negotio. qr

Expanded text:
di pedem tuum ingrediens in domum Dei, et propinqua ut audias. Multo enim melior est obediequam stultorum uictimae, qui nesciunt, quid faciant mali. Ne temere quid loquaris, neque cor tuum sit uelox ad proferendum sermonem coram deo. deus enim in caelo  somnia, et in multis sermonibus inuenitur stultitia. si quid uouisti deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque uoueris redde: multoque melius est non uouere quam post uotum promissa non reddere. ne dederis os tuum, ut peccare facoram angelo: Non est providentia: Ne forte iratus Deus super sermone tuo, dissipet cuncta opera manuum tuarum. Ubi multa sunt somnia, plurimae vanitates, et sermones innumeri: tu vero Deum time: Si videris calumnias egenorum, et violenta judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia
Abbreviated transcription (Latin):
futurꝰ ẽ iam uocatum ẽ nom̃eiꝰ. ⁊ scit᷑ qd̾ homo sit. ⁊
non possit ꝯtͦ fortiorem se inuidicio contend̾e. uerba
sunt płima. multamq indisputando habentia ua¬
nitatẽ. Quid necesse ÷ homini maiora se querere. ẽ
ignoret quid conclucat sibi in uita sua numerodi¬
erum ꝑegͥnationis sue. ⁊ temꝑe qd uelut umbra p̾¬
terit: Aut quis ei pot̾it indicare quiꝰ pꝰ eum futͦũ¬
sit sub sole: Meliꝰ est enim nom̃ bonum quam ung.¬
uenta p̃ciosa: et clies mortis die natiuitatis. Melius ẽ
ire ad domum luctꝰ: quam ad domum conuiuii.
illa enim finis cunctorum admonet᷑ homiñ: ⁊ iuues
cogitat quid futurꝰ sit. Melior÷ irarisu: quia ꝑ tͥstitiã
uultꝰ. corrigit᷑ animꝰ delinquentis. Eor sapientium
uͥ tͥsticia est: ⁊ cor stultoꝵ uͥleticia. Meliꝰ est asapiẽ¬
te corripi: quam stultoꝵ aduilatione decipi. Qͥa sic̃
sonitꝰ spinarum aidenium subolla: sic risus stulti.
S ⁊ hoc uanitas. Calumpnia cont᷑bat sapientẽ: et ꝑdit

Expanded text:
futurus est iam vocatum est nomen eius et scitur quod homo sit et non possit contra fortiorem se in iudicio contendere verba sunt plurima multa in disputando habentia vanitatem quid necesse est homini maiora se quaerere cum ignoret quid conducat sibi in vita sua numero dierum peregrinationis suae et tempore quo velut umbra praeterit aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit melius est nomen bonum quam unguenta pretiosa et dies mortis die nativitatis melius est ire ad domum luctus quam ad domum convivii in illa enim finis cunctorum admonetur hominum et vivens cogitat quid futurum sit melior est ira risu quia per tristitiam vultus corrigitur anubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia. Melius est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla, sic risus stulti: sed et hoc vanitas. Calumnia conturbat sapientem, et perdet
Abbreviated transcription (Latin):
Nonuidit solem. neq cognouit distantiam boni et
mali. Etiam si duob milib ãnis uixit ⁊ ñ fuerit per¬
fruitꝰ bonis: nonne ad unum locũ ꝓperant omĩa: Di̾s
labor hominis in ore eiꝰ: s anima illiꝰ non implet᷑. Qd
ħt ampliꝰ sapiens abstulto. ⁊ qͥd pauꝑ nisiut ꝑgat il

Expanded text:
Non vidit solem, neque cognovit distantiam boni et Non vidit solem, neque cognovit distantiam boni et mali: Etiamsi duobus millibus annis vixerit, et non fuerit perfruitus bonis: nonne ad unum locum properant omnia? Omnis labor hominis in ore ejus: sed anima illius non implebitur. Quid habet amplius sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs ⁊ bibat: ⁊ fruatur leticia ex labore suo quod labo¬
rauit ip̃e subsole. numero dierum uite sue qͦs dedit
ei dominus. Et hec est pars illiꝰ. Et omni homini cui
declit deus cliuitias atq substantiam. potestatemq
ei tribuit ut comedat ex eis et fruatur parte sita
et letet᷑ de labore suo: hoc est donum dei. Non enĩ sa¬
tis recordabit᷑ dierum uite sue: eo quod ls occupet
deliciis cor eiꝰ. Est ⁊ aliud malum quod uidi subso¬
le: ⁊ quidem frequens apud hoĩes uir cui dedit d̾s
diuitias et substantiã ⁊̃ honorem ⁊ nichil deest aĩe
ciꝰ ex omnib que desiderat. nec tribuit ei potestatẽ
deus ut comedat ex eo: s homo extͣneus uorabit il
rit quispiam centũ liberos ⁊ uixerit multos ãnos.
⁊plures clies etatis habuerit ⁊ anima illiꝰ n̾utat᷑
bonissubstantie sue. sepulturaq careat: de hoc ego
ꝓmintio. qd̾ melior illo sit abortuius. frustra enim
uenit ⁊ ꝑgit ad tenebas: ⁊ obliuione delebit᷑ nom eiꝰ.

Expanded text:
titia ex labore suo quod laboravit ipse sub sole numerum dierum vitae suae quos dedit ei Deus et haec est pars illius et omni homini cui dedit Deus divitias atque substantiam potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis et fruatur parte sua et laetetur de labore suo hoc est donum Dei non enim satis recordabitur dierum vitae suae eo quod Deus occupet deliciis cor eius est et aliud malum quod vidi sub sole et quidem frequens apud homines vir cui dedit Deus divitias et substantiam et honorem et nihil deest animae eius ex omnibus quae desiderat nec tribuit ei potestatem Deus uispiam centum libeberos, et vixerit multos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis substantiae suae, sepulturaque careat, de hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus. Frustra enim et pergit ad tenebras, et oblivione delebitur nomen ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
ante me ĩierĩm. Sapientia qtioq ꝑseuerauit metũ:¬
⁊ omĩa q̃ desiderau̾unt oculi mei ñ negauieis. nͨ ꝓhi¬
bui cor meum quiomini uoluptate frueret᷑. ⁊ oblec¬
taret se in hiis que ꝑaueram. Et hanc ratꝰ sum ꝑtem
meã: si uterer labore meo. Cumq me cõu̾tissem ad
uniu̾sa oꝑa que seterant manꝰ mee: ⁊ ad labores in
quib frustra sudau̾am: uidi in omnib uanitatẽ ⁊

Expanded text:
ante me in Jerante me in Jeret omnia, quae desideravunt oculi mei, non negavi eis: Nec prohibui cor meum quin omni voluptate frueretur. et oblectaret se in his, quae praeparaveram: Et hanc ratus sum partem meam, si uterer labore meo. Cumque me convertissem ad universa opera, quae fecerant manus meae, et ad labores, in quibus frustra sudaveram, Vi
Abbreviated transcription (Latin):
am deliciis: et fruar bonis. Et uidi quod hoc qͦ esset
uanitas. Risum reputaui honͣorem: ⁊ gaudio di¬
xi. Qi d frustra deciꝑis: Cogitaui in corde med absti¬
nere auinocarnem meã: ut animũ meum tͣnsfer
rem ad sapientiam deuitarẽq stulticiã: donec uiderẽ
quid esset utile filiis hominum quid fc̃o opꝰ ẽẽt sub
sol: numero dietum uite sue. Magnificaui opera
mea. eclificaui mͥ domos plantani iuineas. feci hortos
⁊ pomer:a et conseui ea cuncti generis arborib. Ex¬
truxi mͥ piscinas aqͣtum ut irrigatẽ siluã lignorũ
g̾minantium. Posseli seruos ⁊̃ ancillas multãq fa¬
miliam habui: arm̃taqͦ ⁊ magnos ouiũ greges. ul¬
traom̃s qͥ fuerunt ante me in ierłm. Coac̾uaui mͥ¬
angentum et aurum: et substãtias regum ⁊ ꝓuĩ¬
ciatum. fetimͥ cantatores ⁊ cantatͥces et delicias fi¬
lioꝵ hominum: scyphos ⁊ urteos iꝰ ministerio ad ui¬
na fundenda. Et suꝑgressus sum opib om̃s: qͥ fueĩt

Expanded text:
am deliciis, et fruar bonis. Et vidi quod hoc quoque esset vanitas. Risum reputavi errorem: et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Cogitavi in corde meo abstrahere a vino carnemrem ad sapientiam, devitaremque stultitiam, donec viderem quid esset utile filiis hominum: quo facto opus est sub sole numero dierum vitae suae. Non hic amea, edificavi michi domos et plantavi vineas, feci hortos et pomaria, consevi ea cuncti generis arboribus. Extruxi michi piscinas aquarum ut irrigarent silvam lignorum germinantium, possedi servos et ancillas, multamque familiam habui, armenta quoque et magnos ovium greges, ultra omnes qui fuerant ante me in Ierusalem. Coacervavi margentum, et aurum, et substantias regum, ac provinciarum: Feci mihi cantores, et cantatrices, et delicias filiorum hominum, Scyphos et urceos in ministerio ad vina fundenda. et supergressus sum opibus omnes, qui fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
isa in iertm. ⁊ proposui ĩ animo meo querere ⁊ ĩue¬
stigare sapientes. de omnib q̃ fiunt subsole Hãc
occupationẽ pessimam dedit deus filiis hominũ:
ut occuparent᷑ in ea. Uidi que fiunt cuncta sub sole:
et ecce uniu̾sa uanitas ⁊ afflictio sp̃s. Pũsi diffici¬
le corrigunt᷑. et stultorum infinitꝰ : numet. Becu
tus sum incorde meo. dicens. Ecte magnus effectꝰ
sum ⁊ p̾cessi sapientia omnes qͥ fuerunt ante me
ĩerł̾m: et mens mea cõtemplata e̾ młt a sepient̃
et clidicit. Dediq cormeum ut scirẽ pudentiam
atq doctrinam: errores q et stulticiam. Et agnouiꝙ
inhis qͦ esset labor et asflictio sp̃c. Et qd̃ in multa sa

Expanded text:
ui in animo meo quaerere et investigare sapienter de omnibus quae fiunt sub sole hanc occupationem pessimam dedit Deus filiis hominum ut occuparentur in ea vidi quae fiunt cuncta sub sole et ecce universa vanitas et adflictio spiritus perversi difficile corriguntur et stultorum isum in corde meo, dicens: Ecce magnus effectus sum, et praecessi sapientia omnes, qui fuerunt ante me in Jerusalem: et mens mea contemplata est multa sapienter, et didicit. Dedique cor meum, ut scirem prudentiam, atque doctrinam, erroresque et stultitiam; Et agnovi quod in his quoque esset
Abbreviated transcription (Latin):
cepta erã. Nec clum fontes aqͣrum eruꝑant: nͦ dũ
montes gͣui mole constiterant. Ante colles ego par¬
turiebar. Adhuc terram non fecerat: ⁊ flumina
et cardines orbis terre. Quando p̃parabat celos aderã
qͣndo certa lege et gyro uasiabat abyssos. qͣndo ethera
firmabat sursum. ⁊ librabat fontes aquarum qͣn¬
do circundabat mari terminum suũ et legẽ pone

Expanded text:
: necdum montes gravi mole constiterant: antequam colles ego parturiebar: adhuc terram non fecerat, et flumina, et cardines orbis terrae. Quando praeparabat coelos, aderam: quando certa lege, et gyro vallabat abyssos: quando aethera firmabat sursum, et librabat fontes aquarum: quando circumdabat mari
Abbreviated transcription (Latin):
di filium tuum ne desꝑes. ad ĩt̾fectõnẽ autẽ eiꝰ ne po¬
nas animãtuã. Qi impatiẽs÷ sustinebit dampñ:
et cum rapuerit aliud apponet. Audi cõsiliũ ⁊ sus¬
cipe clisciplinã: ut sis sapiens in nouissimis tuis.
Multe cogitatõnes incorde uiri: uoluntas autẽ do¬
mini ꝑmanebit Homo ĩdigẽs misericors ẽ ⁊ meli¬
or ẽ pauꝑ iustꝰ quã diues mendax. Timor dñi ad
uitã: ⁊ in plenitudine cõmorabit᷑. absq uisitatõ¬
to: stultꝰ sapientior erit. Si autẽ corripueris sapi¬
entem: intelliget disciplinã. Qi affligit patrem
et fugit matrẽ: ignominiosus ẽ ⁊ infelix. Non
cesses fili auclire doctͥnam: nec ignores sermones
scientie. Testis iniquuis deridet iudicium: ⁊ os ĩ¬
pioꝵ deuorat iniquitatem. Parata sunt deriso¬
rib uclicia: ⁊ mallei ꝑcutientes stultoꝵ corꝑib.
Luxuriosa res uinum: ⁊ tumultuosa ebrietas.

Expanded text:
di filium tuum, ne desperes: ad interfectionem autem ejus ne podi filium tuum, ne desperes: ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam. Qui impatiens est, sustinebit damnum: et cum rapuerit, aliud apponet. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis. Multae cogitationes in corde viri: voluntas autem Domini permanebit. Homo indigens misericors est: et melior est pauper, quam vir mendax. Timor Domini ad vitam: et in plenitudine commorabitur, absque visitatioto stultus sapientior erit: sin autem corripueris sapientem, intelleget disciplinam. qui adfligit patrem et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. testis iniquus deridet iudicium, et os impiorum deuorat iniquitatem. parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corporibus. Luxuriosa res uinum et tumultuosa eb
Abbreviated transcription (Latin):
fugiet. Multi colunt ꝑsonã potentis: ⁊ amici sũt
dona tribuentis. fas hominis pauꝑis oderunt eũ. iͤ¬
suꝑ ⁊ amici procul recesserunt abeo. Qi tantum
u̾ba sectat᷑ nichil habebit. qui autẽ possessor est
mentis cliligit aĩam suã: ⁊ custos prudentie ĩne¬
niet bona. Testis falsus nonerit impunitꝰ: ⁊ qͥlo¬
quit᷑ mendatia ꝑibit. Non decent stultum deli¬
cie: nec seruũ dñari principib. Doctrina uiri ꝑ
patientiã noscit᷑: et gła eiꝰ est iniqua p̾t̾gredi. Si¬
cut fremit᷑ leonis ita ⁊ regis ira: et sic̃ ros suꝑ ħbã.
ita ⁊ hilaritae eiꝰ. Dolor. patris filiꝰ stultꝰ: et tectaiu¬
giter ꝑstillantia litigiosa mulies. Dom̃ ⁊ diuinie
deant᷑ a parentib: a dño autẽ ꝓpͥeuxor prudens. Pigͤ
doĩmictit soporem: ⁊ anima dissoluta esuriet. Qui
custodit mandatum custodit animã suã: qͥ autem
negligit uias suas mortific abit᷑. fẽnerat᷑ domino qͥ
miseret᷑ pauꝑi: et uicissitudinẽ suã reddet ei sru¬

Expanded text:
ulti colunt personam potentis et amici sunt dona tribuenti fratres hominis pauperis oderunt eum insuper et amici procul recesserunt ab eo qui tantum verba sectatur nihil habebit qui autem possessor est mentis diligit animam suam et custos prudentiae inveniet bona testis falsus non erit inpunitus et qui loquitur mendacia peribit non decent stultum deliciae nec servum dominari principibus doctrina viri per patientiam noscitur et gloria eius est iniqua praetergredi sicut fremitus leonis ita et regis ira et sicut ros super herbam ita hilaritas eius dolor patris filius stultus et tecta iugiter perstillantia litigiosa mulier domus et divitiae dantur a patribus a Domino autem proprie uxor prudens piedo immittet soporem, et anima dissoluta esuriet. Qui custodit mandatum, custodit animam suam: qui autem negligit vias suas, mortificabitur. Foeneratur Domino qui miseretur pauperis: et vicissitudinem suam reddet ei: Eru
Abbreviated transcription (Latin):
magis impiꝰ et peccator: Qi diligit disciplinã.
diligit scientiã: qui autem odit increpationes.
insi piens est. Qi bonus est hauriet a domno gra¬
tiam: qui autem conficlit in cogitationib siuis.
impte agit. Nonroborabit᷑ homo ex impietate:
corona ẽ uiro suo: ⁊ putredo in ossib eiꝰ q̃ cõfusione
res dignas gerit. Cogitat̃ones iustoꝵ iudicia: et
cõsilia impioꝵ fraudulenta. uerba impioꝵ ĩsi¬
diant᷑ sanguini: e̾s iustorum lib̾abit ees. Herte
impios et nonerunt. dom̃ autẽ uistoꝵ ꝑmanebit.
Ooctna sua noscit᷑ uir. qͥ autem uanus ⁊ excoro::
patebit contemptiu. Melior ẽ pauꝑ ⁊ suffitiens
sibi: quam gloriosus ⁊ incligens pane. Nouit iu¬
stus animas ium̃toꝵ suorun: iuscera autemim¬
piorum crudelia. Qi oꝑatur terram saturabit᷑ pa¬
nib: qui autẽ sectatur ocium stultissimꝰ ẽ. Qi¬

Expanded text:
magis impius et peccator? XII. Qui diligit disciplinam, diligit scientiam: qui autem odit increpationes, insipiens est. Qui bonus est, hauriet a Domino gratiam: qui autem confidit in cogitationibus suis, impie agit. Non roborabitur homo ex impietate, corona est viro suo: et putredo ossibus ejus, quae confusione res dignas gerit. Cogitationes justorum judicia: et consilia impiorum fraudulenta. Verba impiorum insidiantur sanguini: os justorum liberabit eos. Verte impios, et non erunt: domus autem justorum permanebit.Doctrina sua noscetur vir: qui autem vanus et excors est, patebit contemptui. Melior est pauper et sufficiens sibi, quam gloriosus et indigens pane. Novit justus animam jumentorum suorum: viscera autem impiorum crudelia. Qui operatur terram suam, satiabitur panibus: qui autem sectatur otium, stultissimus est.
Abbreviated transcription (Latin):
os suũ. Qi cogitat mala fac̾e: stultꝰ uocabit᷑. Eogitat̃o
stulti peccatũ ẽ:. ⁊ abominatõ homiñ detractor. Si
desꝑañis lassus in die angustie ĩminuet᷑ fortitudo
tua. Erue eos qͥ ducunt᷑ ad mortẽ: ⁊ qͥ trahunt᷑ ad
int̾itum liberare ne cesses. Si dixeris. uires ñ suppe¬
tunt: qͥ inspector est cordis ip̃e intelligit. ⁊ seruato
rem anme tue nichil fallit. redcletq homini iuxͣ
oꝑa sua. Comede filimi uel qr bonũ ẽ: ⁊ fauũ dulcis¬
simum gutturi tuo. Sic ⁊ doctͥna sapientie aĩe tue.
Quã c̃ inuen̾is habebis innouissimis sp̃e. ⁊ spes
tua ñ ꝑibit. Ne insidieris eo queras ĩpietatẽ in do¬
moiꝰsti: neq uastes requiẽ eiꝰ. Septies enĩ cadit.¬

Expanded text:
ala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stulti peccatum est: et abominatio hominum detractor. Si desperaveris lassus in die angustiae: imminuetur fortitudo tua. Erue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur ad interitum liberare non cesses. Si dixeris, Vires non suppeturem animae tuae nihil fallit, reddetque homini juxta opera sua. Comede, fili mi, mel, quia bonum est, et favum dulcissimum gutturi tuo. Sic et doctrina sapientiae animae tuae: quam cum inveneris, habebis in novissimis, et spes tua non peribit. Ne insidieris, et quaeras impietatem in domo justi, neque vastes requiem ejus, Septies enim cadet
Abbreviated transcription (Latin):
tiam: Conuertimini ad correptionẽ meam.
En ꝓferam uob̃ sp̃m meum et ostendam u̾bame¬
a. Quia uocaui et reniustis extendi manum
meam et non fuit qui aspiceret. despexistis omne
consilium meum: ⁊ increpationes meas negle¬
xistis. Ego qͦ minteritu ur̃o ridebo: et subsannabo¬

Expanded text:
i. Convertimini ad correptionem meam et proferam vobis spiritum meum: et ostendam verba mea. Quia vocavi: et renuistis. Extendi manum meam: et non fuit qui aspiceret. Despexistis omne consilium meum: et increpationes meas neglexistis. Ego q
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ãm. fauus mellis u̾ba cõposita: dulcedo aĩe ẽ sanitaᷤ
ossum. Est uia qrue uidet᷑ homini recta: ⁊ nouissimũ eiꝰ
ducit ad mortem. Anima laborantis laborat sͥ. quia
cõpulit eum os suum. Hir impꝰi fodit malum: et ÷¬
in labiis eiꝰ ignis ardescit. Homo ꝑu̾sus sustitat lites:
et ibosus seꝑat principes. Uir iniquus lactat amicũ
suũ: ⁊ clucit eũ ꝑuiã ñ bonã. Qi acconitis oculis cogitat
pͣua: mordens labia sua ꝑficit malũ. Corona dignitatis
senectꝰ: q̃ inuus iusticie reperiet᷑. Melior ÷ patiens
uiro forti: et qͥ dñat᷑ animo suo expugnatore urbium.
Sortes mittunt᷑ insinu: s a dño temꝑant᷑. Nelior ẽ
buccella sicca cum gaudio: quã dom̃ plena cum uicti¬
mis ĩurgio. Serius sapiens dominabitꝰ filiis stultis: ⁊¬

Expanded text:
osita: dulcedo animae, sanitas ossium. Est via quae videtur homini recta: et novissima ejus ducunt ad mortem. Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir impius fodit malum, et in labiis ejus ignis ardescit. Homo perversus suscitat lites: et verbosus separat principes. Vir iniquus lactat amicum suum: et ducit eum per viam non bonam. Qui attonitis senectus, in viis justitiae reperietur. Melior est patiens viro forti: et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium. Sortes mittuntur in signum, sed a Domino temperantur. Melior est 227 buccella sicca cum gaudio, quam domus plena victimis cum jurgio. Servus sapiens dominabitur filiis stultis,