comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minice paschał dies ẽ. absti¬
nere tͥ minime congruit. qr
et ego ad hoc missus sum. ut
sumamus. Benedicentes igi¬
tur dm̃: sumpserunt cybum.
Expleta itaq refectione et col¬
loquio : ad eccłam pb̃r re¬
cessit. Eodem quoq tempore
hunc in specu latitantẽ etiã
pastores inuenerunt. quem
dum uestitum pellib inter
frutecta cernerent. aliquã
bestiam esse crediderunt.
sed cognoscentes dĩ famu¬
lum. eoꝵ multi ad pietatis
grãm a bestiali mente muta¬
ti sunt. Nomen itaq eius
tuit: factumq ut ex illo iã
tempore amultis frequenta¬
ri cepisset. qui cum ei cibũ¬
deferrent corꝑis.ab euis ore
in suo pectore alimenta refe¬
rebant uite.Quadam uero die¬
dum solus esset temptator
catur: circa eius faciem uo¬
litare cepit. eiusq uultii
inportune insistere: ita ut
capi manu potuisset. si¬
hanc uir ses tenere uoluiss.
s signo crucis edito recessit
auis. Tanta autem carnis
temptatio aue eadẽ receden¬

Expanded text:
minicae Paschalis dies est; abstiminicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut iter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpserunt cibum. Expleta itaque refectione et colloquio, ad ecclesiam presbyter recessit. Eodem quoque tempore hunc in specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen itaque ejus tis: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibafferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore alimenta referebant vitae. CAPUT dum solus esset beatus Bencatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut capi manu pohanc vir sanctus tenere voluisset: sed signo crucis edito recessit avis. Tanta autem carnis tentatio ave eadem receden
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus omnib qui in do¬
mo d̃i sunt luceret: cuidã
pb̃ro longius manenti. qui
refectionẽ sibi in paschali fe¬
stiuitate p̃parauerat. ꝑuisũ
dñs apparere dignatus est
dicens. Tu tibi delitias pre-¬
paras. et serui s m̃s in illo
loco fame cruciatur. Qui pro¬
tinus surrex̃. atq in ipsa sol¬
lempnitate pascali cum ali¬
mentis que p̃parauerat sibi
ad locum tetendit: et uirũ
di ꝑ abruta montium. ꝑcos¬
caua uallium. ꝑ defossa ter¬
rarum quesunt. eumq late¬
re in specu repperit. Cumq
oratione facta et benedicen¬
tes omnipotentẽ dñm con¬
sedissent. post dulcia uite
colloquia is qui aduenerat
pb̃it̃ dixit. Surge sumamꝰ cibũ.
quia hodie pascha ẽ. Cui uir
dei respondit dicens. Scio qd̃
pascha est. quia uid̾e te me¬
rui. Longe qͥpp e ab homi¬
nib positus. quia die eodem
paschalis eẽt sollempnitas ig
norabat. Uenerabił autẽ pb̃r
rursus asseruit dicens. Uera¬
citer hodie resurrectionis do¬

Expanded text:
quatenus omnibus qui in doquatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame cruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Do
Abbreviated transcription (Latin):
non longe in monasterio sub
adeo dati patris regula dege¬
bat : s pie eusclem patris o
culis furabatur horas. et qͥm
sibi ad manducandũ subriꝑe
poterat. diel certis benedic¬
to panẽ ferebat. Ad eundem
uero specũ a romani cella it̃
non erat. quia excelsa desu¬
ꝑ rupss eminebat. s ex eadẽ
rupe in longissimo fune re¬
ligatum romanus deponere
panẽ consueuerat. In qua etiã
resti paruum tintinnabulũ
inseruit: ut ad sonum tinti¬
nabuli uir dei cognosseret.
quando sibi romanus panẽ
preberet. quem exiens accipe¬
ret. S antiquus hostis uniꝰ
caritati inuidens. et alteriꝰ
refectioni. cum quadã die pa¬
nem submitti conspiceret.
iactauit lapidẽ et tintinna¬
bulum fregit. Romanus
tamen modis congruentib
ministrare non desuit.Cũ
uero iam omnipotens ds̃ et
romanũ uellet a labore qui¬
escere. et benedicti uitã in
exemplũ hominib demons¬
trare: ut posita suꝑ cande¬
labrum lucerna claresceret.

Expanded text:
non longe in monasterio sub non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare non desiit. Cum vero jam Deus omnipotens et Romanum vellet a labore quiescere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret,
Abbreviated transcription (Latin):
et usq adhec longobardoꝵ
tempora. suꝑ fores eccłe pepen¬
dit. S benedictus plus appe-¬
tens mala mundi ꝑpeti quam
laudes. et pro deo laborib fati¬
gari. quã uite huiꝰ fauorib ex¬
tolli. nutricem suã occulte fu¬
giens. deserti loci secessũ petiit.
cui sublacus uocabulũ ẽ: qui
a romana urbe. Xl. fere milib
distans. frigidas atq ꝑspicuas
aquas emanat. Que illic uide¬
licet aquarũ habundantia in
extenso prius lacu colligitur.
ad postremũ uero in amnem
deriuat᷑. Quo dum fugiens ꝑ¬
geret. monachiis quidã roma¬
tem: quo tend̾et requisunt.
Cuiꝰ cum desidium cognouiss.
et secretum tenuit. et adiuto¬
rium impendit.⁊ eiq sancte
conuersationis habitum tra¬
didit: et in quantũ licuit mi¬
nistrauit. Uir autẽ dei ad e¬
unde locum ꝑueniens in ar¬
tissimo specu se tradidit: tribq
annis excepto romano mona¬
cho. hominib incognitꝰ man¬
sit. Qui uidelicet romanus

Expanded text:
et usque ad haec Langobardorum et usque ad haec Langobardorum tempora super fores ecclesiae pependit. Sed Benedictus plus appetens mala mundi perpeti quam laudes, et plus pro Deo laboribus fatigari quam vitae hujus favoribus extolli, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci secessum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romarit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. Vir autem Dei ad eumdem locum perveniens, in arctissimum specum se tradidit, et tribus annis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus
Abbreviated transcription (Latin):
tri eccłam demorarentur: pre¬
dicta nutrix illiꝰ ad purgan¬
dum triticũ. a uicinis mu¬
lierib p̃stari sibi capisteriũ
petiit: quod suꝑ mensam
incaute derelictum. casu ac¬
cidente fractum ẽ: sicq ut
induab partib inueniretur
diuisum. Quod mox ut re¬
diens nutrix illiꝰ inuenit:
dictus autẽ religiosus et piꝰ
puer. cum nutricem suam
flere conspiceret. eius dolo¬
ri cõpassus. ablatisq secum
utrisq partib facti capisterii.
rii. sese cum lacrimis in ora¬
tionẽ dedit. Qui ab oratio
la potuissent. Mox autẽ nu¬
tricem suam blande consola¬
tus: ei sanũ capistercũ red¬
didit. quod fractũ tulerat.
Que res in loco eodem a cunc¬
tis est agnita. atq intanta
ammiratione. habita: ut hoc
ipsum capisteriũ eius loci in¬
cole in eccłe ingressu suspen¬
derent. quatinus p̃sentes et
secuturi om̃s agnoscerent: be¬
nedictus puer conũsationis
gram̃ a quanta ꝑfectione ce¬
pisset. Quod annis multis
illic ante oc łos omniũ fuit:

Expanded text:
cclesia demorarentur, praedicta nutrix illius ad purgandum triticum a vicinis mulieribus praestari sibi capisterium petiit, quod super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, sic ut in duabus partibus inveniretur divisum. Quod mox rediens nutrix illius, ut ita dictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii partibus, sese cum lacrymis in orationem dedit: qui ab orationpotuissent Mox autem nutricem suam blande consolatus, et sanum capisterium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent: quatenus praesentes et secuturi omnes agnoscerent, Benedictus puer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic ante omnium oculos fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
go incidit᷑. Non uides quia
ictus ferientis ferri splendor
solis excipit: priusquã ꝑtin¬
gatur ad lignum: S splen¬
dor cum ibi sit. non potest
nec incicli nec adosante sepa¬
rari. Sic autẽ diuinitas. nec
seꝑari potuit nec incidi. Iud̃
autẽ passioni subiacuit: qd
sicut lignum et ligari po¬

Expanded text:
 inciditur, videmus quia ictus ferientis ferri splendorem solis excipit, priusquam pertingatur lignum: sed splendor cum ibi sit, non potest nec incidi, nec a dolante separari; sic etiam divinitas nec separari potest, nec incidi: illud autem passioni subjacuit, quod sicut lignum et ligari po
Abbreviated transcription (Latin):
tis me ñ sicut patrẽ qui libera¬
ui uos de terra egipti:cla¬
mantes ante tribunal iudicis.
humiliastis me suspensũ lig¬
no. morti tradidistis me. Nam

Expanded text:
t me, non sicut Patrem, qui liberavit nos de terra Aegypti stantes ante tribunal judicis, humiliasti me suspensum in ligno, et morti tradidisti me. De
Abbreviated transcription (Latin):
so hdc una ebdomacda ieui¬
nium. et deposita purpura
intra in cubiculum tuũ: ibiq
litio. et confitere modo ꝑ ig¬
norantiam errorem passum.
ut xp̃ianis ꝑsecutionẽ indi¬
ceres: Et xꝑͥm esse saluato¬
rem corporum et animarum.¬

Expanded text:
so hac una hebdomada jejunium, et deposita purpura intra in cubiculum tuum, ibique humo, et confitere te modo per ignorantiam errorem passum, ut Christianis persecutionem indiceres: et ipsum Salvatorem corporum et animarum
Abbreviated transcription (Latin):
legium eccłe romane ponti¬
fici contulit: ut in toto orbe
romano sacercdotes ita hũc ca¬
put habeant. ut omnes ui¬
dices regem. Quinta die in¬
quocũq loco fuerit fabrica¬
ta eccła. die consecrationis¬
sue hanc uirtutẽ obtineat.
ut qui cũq reus ad eam coi¬
fugerit. iudicis ꝑiculo qui
in p̃senti fuerit defensetur.

Expanded text:
legium Ecclesiae Romanae pontifici contulit, uti toto orbe Romano sacerput habeant, sicut omnes judices, regem. Quorum sequocunque loco fuerit fabricata ecclesia, consecrationis hanc virtutem obtineat: ut quicunque reus in eam fugerit, judicis periculo, qui in praesenti fuerit, defensetur.
Abbreviated transcription (Latin):
legem que in his uerbis con¬
cludit᷑. Sit. omnib notũ ita
nos xp̃i cultores effectos. ut
intra palatium nr̃m templũ
eiꝰ nomini construamꝰ: in qͦ¬

Expanded text:
legem, quae his verbis concluditur: « Sit omnibus notum nos ita Christi cultores effectos, ut intra palatium nostrum templum hujus nominis construamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sicut mortẽ non inuemi¬
unt. nisi qui nati fuerint
uitam ñ inuenient. nisi qui
renati fuerint ex aqua et spũ
scõ. et carnem xp̃i et sangui¬
nem sue carni et sanguin so¬
ciauerint. Qui uicit diabo¬
lum ꝑadysum reddidit. et
uite ȩterne ianuas patefecit.

Expanded text:
Et sicut mortem non inveniunt nisi qui nati sunt vitam non inveniunt nisi qui renati fuerunt ex aqua et Spiritu sancto, et carnem Christi et sanguinem suae carni et sanguini sociaverunt, qui vicit diabolum, paradisum reddidit, et vitae aeternae januam patefecit.
Abbreviated transcription (Latin):
et accipiens bidentẽ terram
primꝰ aꝑuit: ad fundam̃tun
basilice construende. De Iine
in numero duodecim apoꝵ¬
duoclecim cophinos. plenos

Expanded text:
 accepto bidente terram primus aperuit ad fundamentum basilice construende. Deinde in numero duodecim aposduodecim cophinos terre
Abbreviated transcription (Latin):
cia suꝑatur. Uincat ergo
nos pietas in isto congres¬
uersantiũ poterimus esse
uictores: si a sola pietate
uincanur. Omniũ et enim
rit pietatis. Cum ad istam

Expanded text:
ate vincatur. Vincat ergo nos pietas in isto congresium omnium poterimus esse victores si a sola pietate vincamur. Omnium etenim rit pi
Abbreviated transcription (Latin):
lectionib et orationib insi¬
stebat. Cum ergo se a militi¬
b cͥcũuentũ iuidit. credidit
se ad martyrii coronã euoca¬
ri. Et conũsus ad clerum om¬
nem qui cum eo erat dixit.
Ecce nunc tempꝰ acceptabile:
ecce nunc dies salutis. Adue¬

Expanded text:
lectionibus et orationibus insilectionibus et orationibus insistebat. At ubi a militibus se conventum vidit, credidit se ad martyrii coronam evocari; et conversus ad clerum omnem qui cum eo erat, dixit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis.
Abbreviated transcription (Latin):
titerunt ei sancti apostoli
flagitiis posuisti terminum.
et effusionem innocentis san¬
guinis horriusti. missi sumꝰ
a xp̃o iħu dño nr̃o dare tibi
sanitatis recuperande recit.¬
peraude consilium. Audi gͦ
monita nr̃a. et fac omnia q̃¬
cumq indicamus tͥ. Siluest̃
ep̃c ciuitatis romane ad moz¬
tem sorapte persecutiones tu¬
as fugiens. in cauernis pe¬
trarum cum suis clericis la
tebram fouet. Hunc cum ad
te eduxeris. isce tͥ piscinam
dum t̾eio merserit. omnis
te ualitudo ista deseret lepre.
Quod dũ factum fuerit. hanc
uicissitudinẽ tuo saluatori
cõpensa: ut om̃s iussu tuo
ꝑ totum orbem romanũ nĩc¬
eccłẽ restaurent᷑. Tu aut̃ te¬
ipsum in hac parte purifi
eius uoluntatem acdtingas.
Exurgens igitur a sonno. sta.¬
tim conuiocans eos qui ob¬
seruabant palatium. et se¬
cundum tenorem sompnii
sui. misit ad montẽ syrapte.
ubi sc̃s siluest̃ in cuiusdã
xp̃iani agro ꝑsecutionis cau¬
sa cum suis clericis receptus.

Expanded text:
sunt sancti apostoli flagitiis tuis posuisti terminum, et effusionem innocentum sanguinis horruisti, missi sumus a Christo Jesu Domino dare tibi sanitatis recuperandae consilium. Audi ergo monita nostra, et fac omnia quaecunque indicabimus tibi. Silvester episcopus civitatis Romanae ad montem Soractem persecutiones tuas fugiens in cavernis petrarum cum suis ctebram fovet. Hunc cum ad te adduxeris, iste tibi pietatis dum te tertio merseris, omnis te valetudo ista deseret leprae. Quod dum factum fuerit, hanc vicissitudinem tuo Salvatori compensa, ut omnes jussu tuo per totum orbem Romanum ecclesiae restaurentur, tu autem in hac parte purificejus voluntatem attingas. Exsurgens itaque a somno, statim convocat eos qui observabant palatium, et secundum tenorem somnii sui, misit ad montem Syrapti, ubi sanctus Sylvester in cujusdam Christiani agrum persecutionis causa cum suis c
Abbreviated transcription (Latin):
die sacrificiũ corporis sacri
so domino celebrationis sũp¬
sit exordium. Hac die in
toto orbe scm̃ crisma con¬
ficitur. Hac etiam die pe¬
nitentib ꝑ indulgentiam
subuenit᷑. Discordes ad coi¬
cordiam hac die redeunt:
pacificant᷑ irati. dant indul¬
gentiam principes crimino¬
sis. Serius malis indulgẽt
domini. Iudices etiã latro¬
nib parcunt. Patescunt
carceres. et in toto die orbe
hac die ad leticiam festiui¬
tatis exeunt qui se clause¬
flendo. quod ridendo for¬
te aut irascendo. aut bi¬

Expanded text:
die sacrificium corporis sacri,so Domino celebrationis sumpsit initium. Hac die in toto orbe sanctum chrisma conficitur: hac etiam die poenitentibus per indulgentiam subvenitur; discordes ad concordiam hac die redeunt, pacificantur irati; dant indulgentiam principes criminosis; servis malis indulgent domini; judices etiam latronibus parcunt, patescunt carceres in toto orbe. Hac die ad laetitiam festivitatis exeunt qui se clauseflendo, quod ridendo forte, aut irascendo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
bus ille ait. Sufficere de¬
bet hoc ad auctoritatem
nr̃i propositi. quod ita te¬
priores ad serimus. Tamen
quoniã racio flagitatur
a uestra caritare redden¬
la ẽ. Si omĩs dominica
dies causȩ resurrectionis
iustum ẽ ut omnis sab-¬
batoꝵ dies cause sepultu¬
re ieiuniis suscipiatur
ĩst antia. ut flentes cum
ihu xp̃i gaudere cum eis
de resurrectione eiusdem
meream᷑. S dicebant greci
unũ eẽ sabb̃m sepulture:
in quo semel in anno ienu¬
niũ ẽ colendũ. Quib sil¬
uest̾ dicebat. Si unũ uul¬

Expanded text:
bus haec respondit: Sufficere debere hoc ad auctoritatem nostri propositi, quod ita tepriores cognovimus; tamen quia ratio flagitatur a vestra charitate, reddenda est. Si omnis Dominicus dies causa resurrectionis justum est ut omnis Sabbatorum dies causa sepulturae jejunii suscipiatur instantia, ut flentes cum Christi, gaudere cum eis de resurrectione ejusdem mereantur. Sed dicebant Graeci unum esse Sabbatum sepulturae, in quo semel in anno jejunium est colendum. Quibus papa Silvester dicebat: Si omnis
Abbreviated transcription (Latin):
uo a non̾o maledictionis
ab solueret. Irrisus ẽ. ut nos
ab irrisione demonum lib̾aret.
U enundatꝰ ẽ: ut nos redime¬
ret. Humiliatus ẽ: ut no
minib. ut nos a captiuitate
demonũ aufferret. Expolia¬
tus ẽ ut nuditas primi
hominis ꝑ quem mors in¬
gressa ẽ tegeret᷑. Spinis co¬
ronatꝰ ẽ. ut spinas ac tribu¬
los a nob̾ prime maledictio
nis aufferret. Felle cibatus ẽ.¬
et aceto potatus. ut nos fa¬
ceret in terra lac et mel ma¬
nantẽ intrare. Postremo in
altare. crucis sacrificatus ẽ.
ut totius mundi peccata
deleret. Hic defecit argum̃¬
tum diaboli. qui uitulum
contra uitulum. et hẏrcũ
contra hẏrcum faceret. ag¬
potuit. Mortuus ẽ. ut mor¬
tis captiuaret imꝑiũ. Sepul¬
tus ẽ. ut sepulchra scõꝵ be¬
nediceret. Resurrex̃: ut mor
lum paradysum quẽ amise.¬
rat restitueret: uerum etiã¬
nunc ad dexterã patris: ut
p̃cib credentiũ annuat. Uen¬
turus est iudicare uiuos et

Expanded text:
maledictionis absolveremur; illusus, ut nos ab illusione daemonum erueret; venundatus, ut nos redimeret; humiliatus, ut nos ut nos de captivitate daemonum auferret; spoliatus, ut nuditas primi hominis, per quam mors ingressa est, tegeretur; spinis coronatus, ut spinas ac tribulos primae maledictionis a nobis auferret; felle cibatus et aceto potatus, ut nos in terram lacte et melle manantem introduceret; postremo in altari crucis sacrificatus, ut totius mundi peccata deleret. Hic defecit argumentum diaboli: qui vitulum contra vitulum et hircum contra hircum fecerat, agt. Mortuus est, ut mortis captivaret imperium. Sepultus est ut sepulcra sanctorum benediceret. Resurrexit, ut morlum paradisum, quem amiserat, restitueret, sed coelorununc ad dexteram Patris, ut precibus credentium annuat. Venturus est judicare vivos ac
Abbreviated transcription (Latin):
barbaros suꝑasse. si acru¬
delitate uincam᷑: Ham
uicisse extraneas natioẽs.
U incere autẽ uicia et pec¬
morum. In ilł eigo prelus
fortiores aliis extitimus:

Expanded text:
barbaros superasse, si a crudelitate vincamur? Nam vicisse extraneas nationes vrum. Vincere autem vitia et pecmorum. In illis ergo preliis fortiores nos extitimus
Abbreviated transcription (Latin):
et his similia multa dis¬
serente sc̃o siluestro ad¬
quieuit omnis contradic¬
tio illa quã greci xpĩanis¬
sum et docti uiri opposuis¬
se memorati sunt dicentes.
Uere aplica sedes hec a petro
didicit. quod nulla possit
racione conuinci. Uerum

Expanded text:
ta dicente sancto Silvestro conquievit omnis contradictio, quam Graeci Christianissimi et docti viri opposuisse memorati sunt, dicentes: Vere apostolica sedes hoc a Petro didicit, quod nulla potest ratione convinci. »
Abbreviated transcription (Latin):
dicens eum ac faciens catelli¬
minũ abiit. Tunc congrega¬
tis omnib pb̃ris et diaconib
cum uniũso clero. indix̃ ieui¬
niũ omni eccle dieens. Si n¬
niuite in predicatione ione
ꝑ triduanum ieiumũ iram
di offensamq quã promi se¬
rat his debitam euaserunt:
quantomagis nos in predica
animas pacẽ dei eccłiis ad¬
quirimus. et idolatriis finẽ
imponimꝰ. Hec autẽ faciemꝰ:¬
si ieiuniis et orationib hec ad dõ
impetremus. Factum ẽ aut̃¬

Expanded text:
dicens eum ac faciens catechumenum. Tunc congregatis omnibus presbyteris, et diaconibus, cum universo clero, indixit jejunium omni ecclesiae, dicens: Si Ninivitae in praedieatione Jonae per triduanum jejunium, iram Dei offensamque quam promiserat, his debita evaserunt, quanto magis nos in praedicaanimas, pacem Dei ecclesiis acquirimus, et idololatris finem imponimus. Haec autem facimus jejuniis, orationibus, ut haec a Deo impetremus.
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Pax tͥ. et uictorie de cȩlo
ministrent᷑. Quẽ cum rex ala¬
cri animo et uultu placidissi¬
mo suscepisset. omnia illa qͦ
Post finẽ uero narrationis sue
ꝑcũctabat᷑ qui isti eent dii
petrus et paulus qui illum
uisitassent. et ob causam sa¬
Lts sue eius latebram de¬
talssent. Cui sil uester res¬

Expanded text:
dixit: Pax tibi et victoriae de coelo ministrentur. Quem cum rex alacri animo et vultu placidissimo suscepisset, omnia quae illPost finem vero narrationis suae, percontabatur qui isti essent dii Petrus et Paulus qui illum visitarent, ob quam causam salutis suae ejus latebram detexissent. Sylvester res
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩcus dies resurrectio¬
nis eẽ credit᷑. gła decoratꝰ.
omnis qui eum antecedit
dies sabbati sepulture ẽ
ieiunio mancipandus. Ut
merito gaudeat de resur¬
rectione. qui de morte plo¬
rauerit.Plorare autẽ com¬
pati dixerim: saluo eo qd
passio dni gaudii nostri
sit summa. Accepta igitur
greci racione. ad quieuer̃t¬

Expanded text:
Dominicus dies resurrectionis creditur gloria decoratus, omnis qui antecedit eum, dies Sabbati sepulturae jejunio mancipandus est, ut merito gaudeat de resurrectione, qui de morte ploraverit. Plorare autem compati dixerim, salvo eo quod passio Domini gaudii nostri sit summa. Accepta igitur Graeci ratione, quiever
Abbreviated transcription (Latin):
sarum in ampulle ore seclen¬
tem: cõminans insufflauit
in ea. Statimq pars ilrore ip¬
sius ampulle fracta cecidit. Tẽ
creatura: ab ire hominẽ iussit.
Hec uidentes. ualde mirati st̃.
quod nequaquã se diabolus
eidem occultare quiuerat.
torib suis: cerus. surdus. mu¬
tus. et claudus. Quem cũ oleo
benedicto. delibutũ signa cło
crucis cõmuniuit roboratis pas¬
sib gressum direxit in columi.
ac recepta uisione integre¬
urbis. cong̾gatis messorib. cum
bati sunt oꝑarii. ꝓpter ymbrem
repentinũ. qui cum turbine em̃i¬
nebat. Confestimq genouefa in¬
gressa tentorium. quod sine int̾¬
missione facere coisueuerat. so¬
lo adheca Nocum fletu orare ce-
.porro nec messem. nec
asores genouefe. saltem ullꝰ
guitarum humor contingeret.
Eactum ẽ deinceps. cum ꝑ annẽ
sequane nauali proficisceretur
sa. pene fluctib oꝑiretur. Pro¬
tinus genouefa suspiciens in
celum manib expansis. auxi¬

Expanded text:
sarium in ampulle ore sedensarium in ampulle ore sedentem, comminans insufflavit in eum, statimque pars de ore ipsius ampulle fregit ac cecidit. Tunc enim creatura, abire hominem iussit. Haec videntes, valde mirati sunt, quod nequaquam se diabulus eidem occultare quiverit. itoribus suis caecus, surdus, mutus et clodus. Quem cum oleo benedicto dilibutum signaculo crucis commonivit, roboratis bassibus, gressum direxit incolomis, ac recepta visione redintegrurbis, congregatis messoribus, cum rbati sunt operarii eius propter imbrem repentinum, qui cum turbine inminebat. Confestimque Genovefa ingressa tentorium, quod sine intermisione facere consueverat, solo adherens, cum fletu orare coeprigaret, porro nec messem nec messoris Genovefe saltim ullus guttarum umor contingeret. 51. Factum est deinceps, cum per amne Sequana navali proficisceretur sa pene fluctibus operiretur. Protinus Genovefa suspiciens in caelum, manibus expansis, auxi
Abbreviated transcription (Latin):
ost ꝑendie cum sancłi
martimi inter esset iugi¬
liis. in angulo basilice orass
et benedicens dm̃ et laudais.
et in media incognita sta¬
ret caterua: unus ex psal¬
lentib arreptꝰ a demonio la¬
mans eos ꝓprios aitus quos
mente captus a se ẽẽ alienos
credebat. ab absida ad geno¬
uefam proꝑauit. Cumq ge¬
nouefa sp̃m inmundũ a cor¬
pore hominis iuberet exire.
et sp̃s nequã ꝑ oculum se
progredi ininaretur. imꝑante
genouefa feda relinquens
uestigia. fluxui uentris eiec¬
tus ẽ. Nec mora diclo cituis
eiecto demone. ꝑsona mun¬
dlata ẽ. Multis honorib cum
sam eiuitem: ac recleuntem.
uniũsi honorauernt.
ea idem tempus stans inr ail¬
ditu domus sue: uidit
quandã puellam pretereuntẽ
ampullam in manu gestantẽ.
Quam cum ad se euocasset: in¬
terrogat quid ferret. At illa
inquit. Ampullam apud li¬
quam̃ quod michi paululum
antea a negociatorib uenun¬
datum ẽ. Porro senouefa cons¬
picata generis humani aduer¬

Expanded text:
Post perendie, cum sancti Post perendie, cum sancti Martini interesset vigilia, et in angulo basilice orans ac benedicens et laudans Dominum, in media incognita staret caterva, unus ex psallentibus areptus a demone, lanians proprius artus, quos mente captus esse alienus credebat, ab absida ad Genuvefam properavit. Cumque Genuvefa spiritum inmundum a corpore hominis iuberet exire, et spiritus nequam per oculum se progredi minaretur, imperante Genuvefa, foeda relinquens vestigia, fluxu ventris eiectus est. Nec mora, dicto citius, eiecto demone, persona mundata est. Multis honoribus tum eam euntem hac redeuntem universi honoraverunt. 48. Per idem tempus stans in adito domos suae, vidit quendam pretereuntem, ampullam in manu gestantem. Quem cum ad se vocasset, interrogat, quid ferret. Ad ille inquid: 'Ampullam Apuliquam, quod mihi paulo ante a negotiatoribus venundatum est'. Porro Genuvefa conspicata generis humani adver
Abbreviated transcription (Latin):
de basilica sc̃i martini mer¬
guminoꝵ multitudo clamantes
neqͥssimi sp̃s se int̾ scm̃ marti.¬
num et genouefã flaminis ex¬
uri. Qui et ꝑicula que in li¬
gere genouefa habuerat. ob
emulationẽ sui. se profiteban¬
tur perpetrasse. Interea geno¬
uefa. basilicã sc̃i martim in¬
gressa. plures ab obsessis de¬
monib oratione et signacło
crucis emundauit. Uerum illi
rediebãt. fatebant᷑ ĩ hora exitus.
sui. quod digiti manuũ geno¬
uefe. singillatim uelut cerei
diuinitus celesti igne flagra¬
ret̃. et cirta se ardere fecidis¬
sime debaccantes clamarent.
A dierũt tõ eam tres uiri. quo¬
rum coniuiges in domib eoꝵ
clam. a demonib uexabantur.
obsecrantes ut uisitatione sua¬
conugeieas. ab obsidentib
se nequissimis spiritib emũ¬
daret. At illa ut erat benig¬
nissima: secuta ẽ eos. Ing̃s¬
sa unius cuiusq domum:
matrone eoꝵ oratione et be¬
nedictione olei. uncte ꝑ eã
a uexatione demonis sunt e¬

Expanded text:
de basilica sancti Martyni inerde basilica sancti Martyni inerguminorum multitudo, clamantes nequissimi spiritus, se inter sancto Martino et Genuvefa flammas exuri, quin et pericula, que in Ligere Genufeva habuerat, ob aemulationem sui se profitebantur perpetrasse. 46. Interea Genuvefa basilica sancti Martyni ingressa, plures ab obsessis demonibus oratione et signaculo crucis emundavit. Verum ille, cedebant, fatebantur in ora cruciatus sui, quod digiti manuum Genuvefe siggillatim vellut cerei divinitus caelesti igne flagrarent, et idcirco se ardere fedissime debachantes clamarent. Audierunt eam tres viri, quorum matrone in domibus eorum clam a demonibus vexabantur, obsecrantes, ut visitatione coniuges eorum ab obsedentibus se nequissimis spiritibus emundaret. Ad illa, ut erat benignissima, secuta est eos. Ingressaque uniuscuiusque domum, matrone eorum oratione et benedicto oleo unctione per eam a vexatione demonum sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
escere nequiuerit. Quin etiam
in crastino primo diluculo.
etiam aꝑto ore secuturus. qui
cotidiano bos int̾pretatur.
lingua saliua distillans. ad
pedes genouefe prouolutus.
dederat. sibi dari precabatur.
Scã genouefa signans eum. oĩs
ab eo febris ita egritudo disces¬
sit: et ita sanum mente. atq
corpore dominum. et seruum
reddidit excusatum.Sine du¬
bitatione angłs dñi eum affli¬
gebat. quemadmnodum antia¬
num uidicẽ ꝑtinacissimum.
ante cuius ianiam. sẽs mar¬
tinus intempesta nocte pro
uinctis rogaturus aduenisse
legitur. quẽ etiam colaphira¬
tum ab angło lectio tradit.
ut ante fores domus sue scõ
martino occurrisse. et omnia
que peteret prestitisse feratur.
Et inde nauigio turonis ꝓfecta:
multa discrimina ligeris flu¬
uii ꝑpessa est.
istant uero ab aurelianoꝵ
urbe. usq turonũ ciuita¬
tem. que tercia lugdunensis
nuncupat᷑. quasi stadia sexcen¬
ta. Et cum ad portum turoni¬
ce urbiᷤᷤ uenisset. occurrit ei

Expanded text:
escere nequiverit. Quin etiam escere nequiverit. Quin etiam in crastinum primo diluculo aperto ore secut urus, qui cotidiana bos interpretatur lingua, sallivam distillans, ad pedes Genovefe provolutus, dederat, sibi dare precabatur. Sancta Genovefa vero signans eum, omnis ab eo febris et aegritudo discessit, et ita sanum mente adque corpore dominum et servum reddidit excussatum. 44. Sine dubitacione angelus Domini eum adfligebat, quemadmodum Avicianum iudicem pertenacissimum, ante cuius ianuam sanctus Martinus intempesta nocte pro vinctus rogaturus advenisse legitur; quem etiam colafizatum ab angelo lectio tradit, ut ante fores domos suae sancto Martino occurrisse et omnia que peteret prestetisse feratur. 45. Et inde navigio Toronus profecta, multa discrimina Ligeris fluvii perpessa est. Distant vero ab Aurilianorum urbe usque ad Toronorum civitatem, que tercia Lugdunensis noncupatur, quasi stadia sexcenta. Et cum ad portum Toronice urbis pervenisset, occurrit ei
Abbreviated transcription (Latin):
orantẽ reppisset: cacdens ad pe¬
des eius illulans. hoc tantũ
deprecasse fertur. Redde mͥ
domina genouefa: filiam
meam. Genouefa ut uidit. fidẽ
eius: respondisse fertur. Desi¬
ne ab iniuria ac molestia mea.:
filiȩ tuȩ redintegrata ẽ inco¬
lumitas. Post hoc responsum
fraterna leta surrexit: una
cum genouefa recdiit ad tab̃¬
naculum suũ. Mirabił dei
potentia. claudiam ex faucib
inferi reuocatã. ita ex templo
sanauit. ut sospes genouefe.
in adiutoriũ domus occurre¬
ret. Et magnificauit uniũsa
turba dominum. pro repen¬
tina incolumitate. meritis
genouefe claudie reddita.
actum est in eadem urbe¬
cum cuidam pro famulo
culpabili supplicaret: et ille
suꝑbia et calliditate obdura¬
tus. nequaquã famulo ignos¬
ceret: his eum uerbiᷤ allocuto¬
ta dicitur. Si tu me supplicas¬
tẽ despectui habes. non me des
suam homo ille rediit. mox ita
febre accensus ẽ: ut nocte to¬
ta anhelans. et estuans. requi¬

Expanded text:
orantem repperisset, cadens ad peorantem repperisset, cadens ad pedes eius, ululans, hoc tantum deprecasse fertur: 'Redde mihi, domina Genovefa, filiam meam', Genovefa ut vidit fidem eius, respondisse dicetur: 'Desine ab iniuria hac molestia mea; filiae tuae redintegrata est incolomitas'. Post hunc responsum Fraterna laeta surrexit et una cum Genovefa rediit ad tabernaculum suum. Mirabiles Dei potentia! Claudiam ex faucibus inferi revocatam ita extemplo sanavit, ut sospes Genovefae in adito domus occurrerit. Et magnificavit universa turba Deum pro repentina incolomitate meritis Genovefae Claudiae reddita. 43. Factum est, in eadem urbe cuidam pro famulo culpabile subplicaret. Cumque ille superbia et calliditate obduratus nequaquam famulo ignosceret, his eum verbis adlocuta dicitur: 'Si tu me supplicantem dispectui habes, non me disp sua homo ille rediit, mox ita febre accensus est, ut noctem totam anhellans et estuans requi
Abbreviated transcription (Latin):
post paululũ cernerent ege¬
nos deferentes. et nomen geuo¬
uefe benedicentes. ac magni¬
ficantes audirent Erat illi
spes non de his que uident᷑
s que non uidentur. Erat
enim uerum dictum ꝓpb̃e.
erogat. deo feneratur. Cui eti¬
am patria illa in qua fenera¬
tores egentium requirunt.
thesaurum suum olim ꝑ re-¬
uelationẽ sp̃s scĩ fuerat os¬
tensa. et idcirco sine int̾mis¬
sione orans flere consueue¬
rat. quoniainquidẽ sciebat
annis quatuor clausos. nec¬
isius Genouefam expetiit. ob¬
secrans sibi tactu manuum¬
suarum auditum restitui.
Cuius aurescum manu contrec¬
tans signasset: continuo ca¬
pax. audituq recepto. bene
culi ꝑ eam gestũ sit: ordo lec¬
tionis exposcit. Cuius cum fra¬
terne matri familie que suꝑ
filiam suam claudiã intransi¬
si positam deflebat. aduentꝰ
dilatus fuisset. pro filia roga¬
tura continuo al genoue¬
fam ꝓperans direx̃. Quã cum
in bafilica scĩ aniam antistitis.

Expanded text:
post paulolum cernerent egepost paulolum cernerent egenus deferentes et nomen Genovefe benedicentes ac magnificantes audirent. Erat illi spes non de his quae videntur, sed quae non videntur. Noverat enim verum esse dictum prophete, errogat Deo venerat. Cui etiam patria illa, in qua veneratores egentium requirunt thesaurum suum, olim per revelationem Spiritus fuerat ostensa. Et idcirco sine intermisione orans flere consueverat, quoniam quidem sciebat,annis quatuor clausus isius Genovefa expetiit, obsecrans, sibi tactum manuumsuarum auditum restitui. Cuius aures cum manu contrectans signasset, continuo vocibus capax, auditoque reddito, benedculi per eam gestum sit, ordo lectionis exposcit. Cuius cum Fraterne matrisfamiliae, que super filiam suam Claudiam in transitu positam deflebat, adventus delatus fuisset, pro filia rogatura, continuo ad Genovefa properans direxit. Quam cum in basilica sancti Anniani antestitis
Abbreviated transcription (Latin):
sis. opitulationẽ axp̃o flagita¬
uit. Confestimq naues. in suo
sunt cursu directe. Sicq ꝑ eã
dñs ac ds noster. undecun na-¬
ues saluaint. Hec. ut uidit bes¬
sus pb̃r. cuĩ pre timore calor
ossa reliquerat. leticia repletus.
dara uoce cecinit dicens. Adiu¬
tor et protector factus est nob̾
dñs in salutẽ. Pariterq om̃s
cum eo in celum clamore subla¬
to. canticum exodi in modum
celeunne concinentes. magni¬
ficauerunt deum ꝑ quem sũt
famula eius genouefa depre¬
cante saluati.
egressa itaq parisiũ urbẽ
unicuiq pro ut opus fuit.
frugem dispersit. Non nullis
etiam quib uirtus preinopia
deerat. panes integerrimos e¬
rogabat. ad eo ut sepe puelle.
que inobsequiũ eius erant. re¬
currentes ad clibanum. partẽ
de paue quem in eo posuerãt.¬
non repperiebant. Pars maxi¬
ma ab ea. clam pauꝑib fue¬
rat erogata. quod tunc demũ
a quo eẽt panis de dibano sub
Cum panes calidos ꝑ ciuitatẽ

Expanded text:
sis, opitolationem a Christo flagitasis, opitolationem a Christo flagitavit, confestimque naves in suo sunt cursu directe, sicque per eam Dominus ac Deus noster undecim naves salvavit. Haec ut vidit Bessus presbiter, cuius prae timore calor ossa reliquerat, leticia repletus, clara voce cecinit, dicens: 'Adiutor et protector factus est nobis Dominus in salutem'. Pariterque omnes cum eo, in caelo clamore sublato, canticum Exodi in modum celeume concinnentes, magnificaverunt Deum, per quem sunt, famula eius Genovefa deprecante, salvati. 40. Regressa itaque Parissius, unicuique, prout opus fuit, frugem dispersit. Nonnullis etiam, quibus virtus pre inopia deerat, panes integerrimus erogavit, adeo ut sepe puelle, que in obsequio eius erant, recurrentes ad clibanum, partem de pane, quam in eo posuerant, reperiebant, pars maxima ab ea clam pauperibus fuerat erogata. Quod tunc demum, a quo esset panes de clibano sublrant, cum panes calidus per civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uocata indiuidua trinitate.
inluminauit. Quidam. subdi¬
aconus. ut iuidit tanta mira¬
bilia ꝑ eam fieri. obtulit ei fi¬
lium suum. quẽ bis quinis
mensib febriũ frigora uehem̃ter
afflixerant. Max genouefa.
aquam sibi exhiberi iussit.
Quam ut accepit inuocato no¬
mine dñi. ut uexillo cru¬
cis signatã. puero infirmo
fide repleti. aufferentes fimbri¬
as uesti eius eius: a diuersis
infirmitatib sunt sanati. Ele¬
riq ab obsessia demonib ꝑ eã
mundati sunt. Regrediens ue¬
ro abarciaco ubi dies aliquot
cõmorata ẽ. Et inde rediens
ad suam ciuitatẽ. uxor tribum
que ꝑ eam fuerat sanitatem
consecuta. quousq nauem as¬
cencłet. eam prosecuta ẽ. Naua¬
li igitur euectione remeantib
contigit. ut naues eoꝵ uento
flãte ita int̾ scopolos uel arbo¬
res ꝑiclitarentur. ut castellatĩ
in quib frugem exhibebant
in latere uerse. etiam naues
aqua implerentur. Ilico geno¬
uefa. ad celum manib expan¬

Expanded text:
vocata individua Trinitate, vocata individua Trinitate, inluminavit. 38. Quidam subdiaconus, ut vidit tanta mirabilia per eam fieri, obtullit ei filium suum, quem bis quinis mensibus frigura vehementer adflixerant. Mox Genovefa aquam sibi exhibere iussit. Quam ut accepit, invocato nomen Domini, et ut vixillo crucis signata puerolo infirmo fide repleti, auferentes fimbrias vestimenti eius, a diversis infirmitatibus sunt sanati; plerique ab obsessis demonibus tunc per eam mundati sunt. 39. Begrediens vero Arciaca, ubi dies aliquod commorata est, et inde rediens ad suam civitatem, uxor tribuni, que per eam fuerat sanitatem consecuta, quousque navem ascenderet, eam prosecuta est. Navale igitur effectione remeantibus, contigit, ut naves eorum, vento flaute, ita inter scupolus vel arbores periclitarentur, ut castellae in quibus frugem exhibebant in latere verse, et iam naves aqua inplerentur. Ilico Genovefa, ad caelum manibus expan
Abbreviated transcription (Latin):
einde cum arciacũ oppi¬
dum fuisset ingressa. oc¬
currit ei quidam tribunus
nomine pasciuus. et cdep̃ca¬
batur eam. ut uxorẽ suam
longo iam tempore. paralisis
languore detentam. sua ui¬
sitatione sanaret. Obsecran¬
de ergo tribuno uel seniorib
loci illius. in domum eius¬
dem ingressa. ad lectum egro¬
tanus femine accessit. Stañqr¬
ut sibi sine int̾iissione moris
erat orauit. Completaq oratio¬
ne. roboratamq mulierem sig¬
naculo crucis. de lectulo corꝰ¬
surgere uissit. Confestunq
mulier quȩ ut asserebant an¬
nis fere quatuor. nequaquã
rib preegritudine uel ddolore
quiuerat: iubente genouefa
de lecto surrex̃ incolumis. Osgͥ
adstantes. magnificauerunt
mirabilem deum in scĩs eius.
titudo ppłi offerentes infirmoᷤ.
Quos illa signans et beneticẽs
in columes reddebat. Oblatus
ẽ ei in eadem urbe hõ. quem
et puella annoꝵ fere duode¬
cu. sum liter ceca. Qnoꝵ illa
oculos facto crucis signo. in¬

Expanded text:
Deinde cum Arciaca oppiDeinde cum Arciaca oppidum fuisset ingressa, occurrit ei quidam tribunus nomine Passivus, depraecabatur eam, ut uxorem suam, longo iam tempore paralisi egritudine detentam, suam visitacione sanaret. Obsecrante ergo tribuno vel seniores coeti illius, in domo eius ingressa, ad lectum egrotantes femine accessit sut sibi sine intermisione moris erat, oravit. Conpleta oratione roborataque muliere signaculo crucis, de lectulo consurgere iussit. Confestim mulier, quae, ut adserebant, annis quatuor nequaquam ribus pre egritudine vel dolore quiverat, iubente Genovefa, de lecto surrexit incolomis. Omnes adstantes magnificaverunt mirabilem Deum in sanctis suistitudo populi offerentes infirmus, quos illa signans et benedicens incolomis reddebat. Oblatus est ei in eadem urbem homo, quem nec non et puella annorum fere XII similiter ceca. Quorum illa oculos, facto crucis signaculo, in
Abbreviated transcription (Latin):
nauit. Cuius oculos consũma¬
tione quadragesime. procedẽs
genouefa cellula sua oratio¬
ne et signo crucis in luminaũ.
empore igitur quo obsi¬
cdionem parisius annos qͥ¬
nos ut auint annos a frau¬
cis ꝑpessa ẽ pagum eiusdem
urbis. ita in edia afflixerat
ut non milli fame interisse
noscantur. Factum est autem
ut genouefa in arcia sense
oppidum naualis euectione:
ad comparancłã annonã. pro¬
ficiscerent᷑. Que cum ꝑuenisset
ad locum ubi erat inanne se¬
quane arbor: quȩ naues mer¬
gebat: paululum genouefa
nauigantes ad ripam. appro¬
pinquare precepit. Et oratio.¬
ne facta: arborem incidi ius¬
sit. Quam cum ictil securium
nauales eiusdem sotii cepisset
incidere. ultro orante genoue¬
fa ruit auulsa. Protuus duo
monstra. fertint uario: colore.
ab eodem loco egressa. de quo¬
rum fetore duab fere horis.
nauigantes fecidissimo flatu
ꝑcussi sunt. Nullus deinceps
in eodem loco naufragiũ pas¬
sus: nauigantium fertur.

Expanded text:
navit. Cuius oculus post consummanavit. Cuius oculus post consummationem quadraginsime procedens Genovefa ad cellola sua oratione et signo crucis inluminavit. 35. Tempore igitur, quo opsidionem Parisius bis quinos, ut aiunt, annos a Francis perpessa est, pagum eiusdem urbis ita inaedia adflixerat, ut nonnulli fame interisse nuscantur. Factum est autem, ut Genovefa in Arciacinse opido navali effectione ad conparandam annonam proficisceretur, Quae cum pervenisset ad locum, ubi erat in amne Sęquana arbor, qui naves mergebat, paulolum Genovefa navigantibus ad ripam adpropinquarae precoepit et, oratione facta, arborem incidi iussit. Quam cum hictibus securium navales eiusdem socii cepissent incidere, ultro, orante Genovefa, ruit avulsa. Protinus duo monstra feruntur vario colore ab eodem loco egressa, de corum nidore duabus fere oris navigantes foededissimo flatu perculsi sunt. Nullus deinceps in eodem loco naufragium passus a navigantibus fertur. 36.
Abbreviated transcription (Latin):
tre sua. cum fletu et gemitu
in oratione. tunc flere cessa¬
uit. cum puerulũ mors di
misit. Erãt eodem tempore.
dies quadragesume et infans
ipse iam catecuminus factus.
fide imbuebat᷑ catholica: qͥn
immo in pasche uigilia bap¬
tizatus. cellomeris nuncupa¬
tus fuerat. eoquod in cellu¬
la sepe dicte genouefe uitã
quã amiserat recepisset.
N meldorum urbe occurrit ei
homo cubitotenus cũ brachio
manum habens aridam: ob¬
secrans sanitatẽ ꝑ eam resti¬
tui: Apprehensam igitur ma¬
num illius aridam. compa¬
gẽs digitorum brachiũq cos¬
tractũ. uexillo crucis muni
ẽ domini cene: sola in cellu¬
la reclusa. soli deo orationib
et uigiliis uacabat. Adueni¬
ens quedam ir religiosa femi¬
na.curiositate potius. quam
fide ꝑmota: quid nam geuo¬
uefa in cellula sua ageret.
clam cognoscere uoluit. Que
ut ad fores eius ꝑuenit: max
lumen oculoꝵ amisit. Nescio
quid procul dubio dolose co¬
gitantẽ: ultio diuina damp¬

Expanded text:
tre sua, cum fletu et gemitu tre sua, cum fletu et gemitu in oratione, tunc flere cessavit, cum puerolum mortuum mors demisit. Erant eodem tempore dies quadraginsime, et iufans ipse iam caticuminns factus, fide induebatur catolica, quin immo in paschae vigilia babtizatus, Cellomeris nuncopatus est, eo quod in cellolam sepe dicte Genovefe vitam quam amiserat recipisset. 33. In Meldorum urbe occurrit ei homo a cubito tenus cum brachio manum habens aridam, obsecrans, sibi sanitatem per eam restitui. Adprehensa igitur manu illius arida, conpagis digitorum brachiumque contractum vixillum crucis muniest Domini caena, sola in cellola reclausa, soli Deo orationibus ac vigiliis vacabat. Adveniens quedam relegiosa femina, curiositate potius quam fide permota, quidnam Genovefa in caellola sua ageret, clam cognuscere voluit. Que ut ad foris eius pervenit, mox lumen oculorum amisit: nescio quid eam procul dubio dolose cogitantem ultio divina dam
Abbreviated transcription (Latin):
quemq eoꝵ singulariter. om¬
nes continuo abobsessis spi¬
ritib inmundis curati sunt
Marq omniũ astantium nares
nidor ac fetor grauissimus at¬
tigit. uidelicet ut cuncti cre¬
derent animas a uexatione
demonũ emundatas. Et mag
la ab ituricense urbe
parisium: que post consecra¬
tionem suam corpus suum
uiolauerat. s ab homimib
immaculata credebatur: in¬
terrogatur a Genouefa. utrũ
At illa respondit. se in sancti¬
moniũ consecratã. intacto
corpore xp̃o dignum prebe¬
re famulatum. Econtrario
genouefa. locũ ac tempus
uel homi nẽ eundẽ. qui corpꝰ
eius uiolauerat. exposuit. At
ila que incassum se xp̃i spoi¬
sam confitebatur. conscien¬
tia conuicta. protimis ad pe¬
des Genouefe corruit. Multa
narrationem silentio preter
misi.
ost non longi temporis
spatium : erat cum ea
mulier. que ab ipsa fuerat
a uexatione diaboli emun-¬
data. Cui filius annoꝵ qua¬
tuor fuerat: qui casu ruit in
puteum. Et post tries fere ho¬
ras: ex inde sublatus a ma¬

Expanded text:
quemque singulariter, omnes continuo ab obsessis spiritibus inmundis curati sunt. Moxque omnium adstantium nares nidor ac faedor gravissimus adtegit, videlicet ut cuncti crederent animas a vexatione demonum emundatas. Et magnla a Bituriginsi urbe Parisius, quae post consecrationem corpus suum violaverat, sed ab hominibus inmaculata credebatur. Interrogatur a Genovefa, utrum Ad illa respondit, se in sanctimonio consecratam, intacto corpore, Christo dignum prebere famulatum. E contrario Genovefa locum ac tempus vel hominem qui corpus eius violaverat exposuit. Ad illa, que in cassum se Christi sponsa profitebatur, conscientia convicta, protinus ad pedes Genovefe corruit. Multa narrationem silentium misi. Post non longe temporis spatium erat cum ea mulier, que ab ipsa fuerat a vexatione diabuli emundata, cui filius annorum quatuor. Qui casu ruit in puteum, et post tribus fere oris exinde sublatus a ma
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatẽ consecuta ẽ.
urbe offerrent᷑. int̾ uiros
et mulieres .xii. anime. que
a demonib grauissime uexa¬
bant᷑. Ilico genouefa .xp̃m si¬
bi obsecrans in auxilium: ad
orationẽ recurrit. Continuoq
mergumim suspenduntur
in aera. ita ut nec manus eoꝵ
cameram. nec pedes terram
tangerent. Que cum ab orati
clamabant: nequaquã sibi
gradiendi facuitatẽ concedi.
nisi ab ea dissoluerent᷑. Et ita
Genouefa aũ signati: uinctis
postergum manib ac silentes.
ad basilicam predicti martiris
prexerunt. Illaq post duas
fere horas subsecuta eos: ad
crebro dictam basilicam ꝑue¬
int. Que cum orare ut moris
sibi erat. adherens pauimnen¬
to cum fletu. cepisset: uocife¬
rabant᷑ tnergumini cum in¬
genti clamore prope iam eẽ¬
eos. quos aduenire sibi in
solatiũ. Genouefa p̃cabatur.
F orsitam ut opinor. angłi aut
martyres. uel iusti in auxili¬

Expanded text:
sanitatem consecuta est.sanitatem consecuta est.urbe offerentur ei inter viros et mulieres XII anime, quae a demonibus gravissime vexabantur. Ilico Genovefa Christum sibi obsecrans in auxilium exsurgere ad orationem recurrit, continuoque inergumini suspenduntur in aera, ita ut nec manu s eorum cameram nec pedes terram tangerent. Que cum ab oratioclamabant, nequaquam sibi gradiendi facultatem concedi, nisi ab ea desolverentur. Et ita a Genovefa signati, revinctis postergum manibus, ac silentes ad basilicam praedicti martires perrexerunt; illaque post duabus fere oris subsecuta eos, ad crebro dictam basilicam pervenit. Que cum orare, ut mores sibi erat, adherens pavimento, cum fleto coepisset, vociferabant inergumini cum ingenti clamore, prope iam esse quos advenire sibi in solatio Genovefa praecabatur. Forsitan, ut opinor, angeli aut martires vel iusti eidem in auxili