comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audistis: expositione ñ indiget. S ne
hanc tacite p̃tĩsse uideamur: exhortan-¬
do potius quã exponeudo in ea aliqͥd
loquamur. Hoc autẽ nob solummͦ de
exposĩtione uideo reqͥrendum: cur is
qui ad salutẽ petendã uenerat au¬
diuit. Nisi signa & ꝓcligia uideritis: ñ
creditis. Qui enĩ salutẽ quęrebat filio:

Expanded text:
audistis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audivit: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis? Qui enim salu
Abbreviated transcription (Latin):
nati sunt. Simulq tractanda sententia ẽ.
Qui se inquit castrauerunt propt̃ reg¬
na cȩloꝵ. Si castrati mercedẽ habent reg¬
na celorum: ergo qui se ñ castrauert̃ lo¬
cũ non possunt acciꝑe castrators. Qui
potest in quit caꝑe capiat. Grandis fidei ẽ.
grandisq uirtutis. dĩ templũ esse puris¬
simũ. totũ se holocaustũ offerre dño: et
iuxta eundem apłm esse scm. & corpore et
sp̃u. Hi sunt eunuchi. qui se lignũ aridũ
obsterilitatẽ putantes. audiunt ꝑ isaiã qdđ
ꝓ filiis &e filiab locum habeant in cęlis
Aliud est ñ peccare: aliud est benefacere.
Et si nupserit uirgo. ñ peccauit. Non illa
uirgo: quȩ se semel cultui dĩ mancipauit
Harũ si qua nupserit. habebit dãpnationẽ.
quia primã fidem fecit. Uirgines enĩ quȩ
post consecrationẽ nupserint: non tam ad¬
ulterȩ erunt quã incestȩ. Ac ne uideret᷑¬
in eo quod dixerat & si nupserit uirgo
ñ peccauit. rursũ celibes ad nuptias ꝓuo¬

Expanded text:
a: « Simulque tractanda sententia est: Qui se, inquit, castraverunt propter regnum coelorum . Si castrati mercedem habent regna coelorum, ergo qui se non castraverunt, locum non possunt accipere castratorum. Qui potest, inquit, capere capiat . Grandis fidei est, grandisque virtutis, Dei templum esse purissimum, totum se holocaustum offerre Domino, et juxta eumdem Apostolum esse sanctum etspiritu. Hi sunt eunuchi qui, se lignum aridum ob sterilitatem putantes, audiunt per Isaiam quod pro filiis et filiabus locum habeant in coelis Aliud est non peccare, aliud est bene facere, et si nupserit virgo, non peccabit. Idem in avirgo, quae se semel Dei cultui dedicavit. Harum enim si qua nupserit, habebit damnationem, quia primam fidem irritam fecit. Virgines enim quae post consecrationem nupserint, non tam adulterae sunt quam injustae . Ne autem videretin eo quod dixerat: Et si nupserit virgo, non peccavit, 259 rursum coelibes ad nuptias provo
Abbreviated transcription (Latin):
ctione mortuoꝵ ñ nubent neq nubent᷑:
sed similes erunt angłis. Quod aliĩ postea
in cęlis facturi sunt: hoc uirgines in t̾ra
eẽ. ceꝑunt. Si angło nobis similitudo ꝓ¬
mitat᷑. int̃ angłos aut̃ non ẽ. sexus di¬
uersitas: aut sine sexu erimus quod
angłi sunt. aut certe quod liquido cõp¬
batur. resurgentes in ꝓprio sexu. sexus
ñ fungemur officio. Qui in xp̃m credi

Expanded text:
ctione mortuorum, non nubent neque 296 nubentur, sed similes erunt Angelis . Quod alii postea in coelis futuri sunt, hoc virgines in terra esse coeperunt. Si angelorum nobis similitudo promittitur inter angelos autem non est sexus diversitas, aut sine sexu erimus, quod angeli sunt; aut certe quod liquido comprobatur, resurgentes in proprio sexu, sexus non fungemur officio. 37. Verum qui
Abbreviated transcription (Latin):
bans. recte ait quidẽ sentitis qđ ñ expe¬
diat homini ad cȩloꝵ regna tendenti acci¬
pere uxorem: sed difficilis res est & non
om̃s capiunt uerbũ istud. uerũ quibus
datũ est. Alios eunuchos natura facit:
alios ius hominũ. Michi illi eunuchi
placent. quos castrauit non necessitas sed

Expanded text:
bans: Recte quidem, ait, sentitis, quod expebans: Recte quidem, ait, sentitis, quod expediat homini ad coelorum regna tendenti non accipere uxorem; Sed diffomnes capiunt verbum istud, verum quibus datum est. Alios eunuchos natura facit, alios vis hominum; mihi illi eunuchi placent,
Abbreviated transcription (Latin):
hominis cũ uxore : ñ expedit nub̃e. Qui-¬
bus ille respondit. Non om̃s capiunt ħ¬
uerbũ: s quib datũ est. Sunt ẽumuchi.¬
ginib autẽ p̃ceptũ dñi ñ habeo: ꝓfecto
quia p̃miserat dñs. ñ om̃s capiunt hoc¬
uerbũ. sed quib datũ est: & qui potest ca¬
pere capiat. Proponit agonithetes p̃miũ.
inuitat ad cursũ. tenet in manu uirginitis
bramiĩ: ostendit purissimũ fontẽ oe cla¬
mitat. Qui sicit: ueniat & bibat. Qui potest
caꝑe capiat. Non dicit uelitis nolitis bibẽ-¬
dũ uobis ẽ. atq currendũ: sed qui uolue¬
rit qui potuerit currere atq po tare ille
uincet. ille saciabit᷑. Et ideo plus amatxp̃e.
iurgines: quia sponte tribiuint qđ sibi
ñ fuerat imꝑatũ. Maiorisq gr̃ȩ ẽ. offerre
quod non debeas: quã reddere qͦd exige¬
ris. Apłi uxoris onere contemplato: si cat¬
est inquiunt causa hominis cũ uxore ñ
expedit nubere. Quoꝵs dñs sententiã pro¬

Expanded text:
hominis cum uxore, non expedit nubere. Quihominis cum uxore, non expedit nubere. Quibus ille respondit: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum est. Sunt enim eunuchi,ginibus autem praeceptum Domini non habeo; profecto quia praemiserat Dominus: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum est. Et, qui potest capere, capiat. Proponit ἀγωνοθέτης praemium, invitat ad cursum, tenet in manu virginitatis bravium: ostendit purissimam fontem, et clamitat: Qui sitit, veniat, et bibat. Qui potest capere, capiat . Non dicit, velitis, nolitis bibendum vobis est, atque currendum: sed qui voluerit, qui potuerit currere, atque potare, ille incet, ille satiabitur. Et ideo plus amat virgines Christus, quia sponte tribuunt quod sibi non fuerat imperatum, majorisque gratiae est offerre quod non debeas, quam reddere qris. Apostoli, uxoris onere contemplato: Si talis, inquiunt, est causa hominis, cum uxore non expedit nubere . Quorum sententiam Dominus pro
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ: necessitas seruitutis. P receptũ dñi
inquit ñ habeo: consiliũ autẽ do. tanquã.
miscd̃iã consecutus adño. Si non habes pre¬
ceptũ dñi: quare audes dare consiliũ de-
quo ñ habes uissionẽ.: Respondebit michi
apłs. Et iuis ut ego iubeã quod dñs optu¬
lit potius quã p̃cepit. Ille creator & figu¬
lus sciens fragilitatẽ uasculi quod oꝑatus
est. uirginitatẽ in audientis potestate di¬
misit: & ego doctor gentiũ qui om̃ib om¬
na factus sum ut om̃s lucri facerẽ. onus
ꝑpetuȩ castitatis statim in principio cre¬
dentiũ imponã ceruicib infirmoꝵ: Dis¬
cant prius ferias nuptiarũ. uacent ad
tempus orationi: ut accepto gustu pudi¬
citiȩ. semꝑ hab̃e desident quo ad modicũ¬
IĨ I. delectati sunt. Dñs temptatus a phariseis
utrũ scdm legẽ moysi uxores liceret dunit¬
tere: om̃ino fieri ꝓhibuit. Quod discipłi
considantes: dixerunt ei. Si talis ẽ. causa

Expanded text:
praeceptum, necessitas est servientis. Praeceptum, inquit, praeceptum, necessitas est servientis. Praeceptum, inquit, Domini non habeo; consilium autem do, tamquam misericordiam consecutus a Domino . Si non habes praeceptum Domini, quare audes dare consilium, de quo non habes jussionem? Respondebit mihi Apostolus: Et vis ut ego jubeam, quod Dominus obtulit potius, quam praecepit? Ille creator et figulus sciens fragilitatem vasculi, quod operatus est, virginitatem in audientis potestate dimisit, et ego Doctor Gentium, qui omnibus omnia factus sum , ut omnes lucrifacerem, onus perpetuae castitatis statim in principio, credentium imponam cervicibus infirmorum? Discant prius ferias nuptiarum, vacent ad tempus orationi, ut accepto gustu pudicitiae, id semper habere desiderent, quo ad modicum delectati sunt. Dominus tentatus a Pharisaeis, utrum secundum legem Moysi uxores liceret dimittere, omnino fieri prohibuit. Quod discipuli considerantes, dixerunt ei: Si talis est causa
Abbreviated transcription (Latin):
sarius uelut fortissimo ariete uirginitatis
rat: ñ audet imꝑare quod dñs ñ precepit.
Et recte. Quod enĩ p̃cipit᷑ imꝑatur: quod
imꝑatur necesse est fieri. Q uod necesse ẽ.
dñs imnꝑasset uidebat᷑ nuptias condẽpnare.
& hominũ auferre seminariũ. unde &e ip¬
sa uirginitas nascitur. Si p̃cidisset radicẽ:
quomͦ fruges quęreret: Nisi ante funda¬
menta iecisset. qua racione ȩdificiũ extru¬
eret: & oꝑturũ cuncta de suꝑ culm̃ impo¬
neret: Multo labore fossoꝵ subuertuntꝰ.ii
montes terrarũ: pene inferna penetrant᷑.
ut inueniat᷑ aurũ. Cumq de granis ini¬
nutissimis prius conflatione fornacis de¬
hinc callida artificis manu fuerit monile
compactũ: ñ ille beatus uocat᷑ qui de luto
excreuit aurum. sed qui auri utitur pul¬
chritudine. Noli gͥ admirari si int̾ titilla¬
tiones carnis & incentiua uicioꝵ. angłors
uitã non exigim᷑. s docemur: quia ubi
consiliũ datur. offerentis arbitriũ est. uͥ

Expanded text:
 velut fortissimo ariete, virginitatis rat, non audet imperare quod Dominus non praecepit. Et recte. Quod enim praecipitur, imperatur: quod imperatur, necesse est fieri: quod necesse est dominus imperasset, uidebatur nuptias condemnare et hominum auferre seminarium, unde et ipsa uirginitas nascitur. si praecidquomodo fruges quaereret? Nisi ante fundamenta jecisset, qua ratione aedificium exstrueret, et operturum cuncta desuper culmen imponeret? Multo labore fossorum subvertuntur montes: terrarum pene inferna penetrantur, ut inveniatur aurum. Cumque de granis minutissimis prius conflatione fornacis, deinde callida artificis manu fuerit monile compactum; non ille beatus vocatur, qui de luto excrevit aurum, sed qui auri utitur pulchritudine. Noli igitur admirari, si inter titillationes carnis, et incentiva vitiorum, Angelorum vitam non exigimur, sed docemur. Quia ubi consilium datur, offerentis arbitrium est: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt dona: concedo & nuptias ne uidear
dãpnare naturã. Simulq considã qđ aliud
donũ uirginitatis sit: aliud nuptiarũ. Si
enĩ eadem. ẽẽt. merces nuptarũ & uirginũ:
nũquã dixisset post p̃ceptũ continentiȩ s
unus quisq ꝓpriũ habet donũ exdõ. aliꝰ

Expanded text:
sunt dona, concedo et nuptias, ne videar sunt dona, concedo et nuptias, ne videar damnare naturam. Simulque considera, quod aliud donum virginitatis sit, aliud nuptiarum. Si enim eadem esset merces nuptarum et virginum, numquam dixisset post praeceptum continentiae: Sed unusquisque proprium habet donum ex
Abbreviated transcription (Latin):
stolus laqueũ. nec cogit esse quod nolu¬
mus: sed suadet quod honestũ est & deco¬
rũ. & intente facit seruire dĩo. et semꝑ
eẽ. sollicitũ. & expectare paratũ dñi uolũ¬
tatem. ut cũ quid imperauerit. quasi stre¬
niuis &e armatus miles statim impleat qđ̃
nes esse ut me ipsũ. Beatus qui pauli fu¬
entẽ non ignoscentẽ. Hoc inquit uolo hoc
desidero: ut unitatores mei sicis sieut et
ego xp̃i. Ille uirgo de uirgine. de incorrup
ta in corruptus: nos quia homines fumꝰ.
& natiuitatẽ saluatoris ñ possumus imi¬
tari. imitemur saltem conuersationem.
Illud diuinitatis ẽ. & beatitudinis: hoc
humane condicionis est et laboris. uolo
om̃s homines similes mei ẽẽ: ut dum
mei suiles sunt similes fiant &e. xp̃i. cuiꝰ
ego similis sum. Qui em̃ in xp̃o credit
debet sicut ille ambulauit & ipse ambulare.
Sed unus quisq propriũ habet donũ ex dõ:
alius quidẽ sic alius autẽ sic. Quid inquit
uelim ꝑspicuũ est. Sed qmͣ in eccłia diuersa

Expanded text:
stolus laqueum, nec cogit esse quod nolumus; sed suadet quod honestum est et decorum, et intente facit servire Domino et semper esse sollicitum, et exspectare paratam Domini voluntatem, ut eum quid imperaverit, quasi strenuus, et armatus miles statim impleat quod nes esse ut meipsum . Beatus qui Pauli sentem, non ignoscentem. Hoc, inquit, volo, hoc desidero ut imitatores mei sitis, sicut et ego Christi . Ille virgo de virgine, de incorta incorruptus. Nos quia homines sumus, et nativitatem Salvatoris non possumus imitari, imitemur saltem conversationem. Illud divinitatis est et beatitudinis, hoc humanae conditionis est et laboris. Volo omnes homines similes mei esse, ut dum mei similes sunt, similes fiant et Christi, cujus ego similis sum. Qui enim in Christum credit, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare . Sed unusquisque proprium donum habet ex Deo: alius quidem sic, alius autem sic . Quid, inquit, velim, perspicuum est. Sed quoniam in Ecclesia diversa
Abbreviated transcription (Latin):
rectio dñi & saluatoris nr̃idedi¬
canit: Iuste enim hanc ꝓ eis
amore uigiliis celebramꝰ & hyunis:
qui ꝓ nr̃o amore in ea dormire n
mortesic demorte uoluit excitari: Nlã seut
aplẽ ait. mortuus ẽ ꝓpt̃ delicta nr̃a: & res urex¬
it ꝓpt̾ iustificationẽ nrãm: Quod ipso quoi
fatu temꝑis. quo uel mortuus ẽ in crui lel
inutuis resurrexit: oftendit. Circa hor. h
qͥppe nonã cũ iaclinata iam eẽt ad ues au
dies. & tepefactuis a meridiauo feruore nuadis
solus. misteriũ uictoriosissimȩ passiom onsũ¬
mauit: euident̃ se insinuans ꝓpt̾ aur. eula
scelera quib adiuina luce & dilectione i
huiꝰ noatt̃ ꝑegrinationis incidimꝰ. crucis subiꝰ¬
se patibuli Surrexit mane pͥma sabbati
te nunc dies dinca uocat᷑: docens man¬
feste se nos a mort animȩ resuscitatos.ii¬

Expanded text:
rectio Domini ac Salvatoris nostri dedicavit. Juste etenim hanc pro ejus amore vigiliis celebramus et hymnis, qui pro nostro amore in ea dormire in mortem, ac de morte voluit excitari; nam sicut Apostolus ait: Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Quod ipso quoque statum temporis quod vel mortuus est in cruce, vel a mortuis resurrexit, ostendit. Circa horam quippe nonam, cum inclinata jam esset ad vesperam dies, et tepefactus a meridiano fervore radius solis, mysterium victoriosissimae passionis consummavit, evidenter se insinuans propter auferenda scelera, quibus a divina luce et dilectione in hujus mortem peregrinationis incidimus, crucis subisse patibulum. Surrexit mane prima Sabbati, quae nunc dies Dominica vocatur, manifeste docens se nos a morte animae resuscitat
Abbreviated transcription (Latin):
niẽnte tempꝰ oꝑancu rediset: mox
piomptȩ ad deuotinẽ emert quȩ iuf
parauerant aromata. sicut marcus cĩ¬
memorat: ut uenientes ungerent eũ
noctem dñicȩ resur reclionus euangłistẽ
describens ait. uespe autẽ sabbati quȩ
lucescit in pͥma sabbati: cũ cũsuetus ord
tempoꝵ habeat. uesꝑa magis tenebres: ẽ
in noctem quã in diem lucescere. Set
mistice loquens eugłista quantũ digni¬
tatis liȩc sacratissima nox de gła de¬
uicte mortis aepr uitimare studuit

Expanded text:
niente tempus operandi redisset, mox niente tempus operandi redisset, mox prompte ad devotionem emerunt, quae minus paraverant aromata, sicut Marcus commemorat, ut venientes ungerent eum,noctem Dominicae resurrectionis evangelista describens ait: Vespere autem Sabbati, quae lucescit in prima sabbati, cum consuetus ordo temporum habeat vesperam magis tenebrescere in noctem quam in diem lucescere. Sed mystice loquens evangelista, quantum dignitatis haec sacratissima nox de gloria devictae mortis acceperit, insinuare studuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & aliud nob̃ memorabile nisteruũ: tẽne
suȩ passionis. seruliuix & resur retionis inri¬
mare curauit: Sexta qͥppe feria crucifixus
ẽ sabbato quieuit in sepulcro dñica resur¬
rerit amortuis: significans electos suos ꝑ sex huꝰ¬
dũ oꝑib in alia autẽ uita quasi in sab¬
bato ꝑpetuo requiem animarũ spandã:
porro in die iudicii quasi in die dñico
corpoꝵ quoq immortaliũ receptionem
eẽ. celebrandam. in quib deincens anime
suꝑuo gaudio sine fine fruant᷑. Quoo
cende mane in pͥma sabbati ad sepul-¬
crum ꝑuenerut: id ẽ uesꝑe aromata
paraueruit. quib corpus dñi uigere
mane ad sepulerũ detulerint. Quod
maths qͥdem breuitaus aa obseurs
posuit: s euangłiste auii quo ordine
sit factuni euidentus ostendunt:
Sepulto namq sexta feria dño. reu̾sȩ
amonum̃to mulieres parauert̃ aro¬
mata & ungenta quãdiu oari hcebe
& sabbato qͥdeni siluert̾ sccim manda¬
tir sicut lucas aꝑte designat: Cum

Expanded text:
 memorabile mysterium tempore suae passionis, sepulturae et resurrectionis intimare curavit. Sexta quippe feria crucifixus est, Sabbato quievit in sepulcro, Dominica resurrexit a mortuis, significans electis suis per sex hudandum. In alia autem vita quasi in Sabbato perpetuo requiem animarum sperandam: porro in die judicii quasi in die Dominica, corporum quoque immortalium receptionem esse celebrandam, in quibus deinceps animae superno gaudio sine fine fruantur. Quod cente mane in primam Sabbati ad sepulcrum pervenerunt, id est, vespere aromata paraverunt, quibus corpus Domini ungere mane ad sepulcrum detulerunt, quod Matthaeus quidem brevitatis causa obscurius posuit, sed evangelistae alii quo ordine sit factum evidentius ostendunt. Sepulto namque sexta feria Domino, reversae a monumento mulieres, paraverunt aromata et unguenta, quandiu operari licebat, et sabbato quidem siluerunt secundum mandatum, sicut Lucas a
Abbreviated transcription (Latin):
Quã porro magna sit laus adherere cho
ut ei uuat. inde sapiat: illo gaudeat: tan¬
toq bono sine morte. sine errore.sine
sit aut eloqui: Qua propt̃ etiã uicio ma¬
lorũ angłoꝵ quo ñ adherent do. qm̃ oñe
uiciũ naturȩ nocet satis ostendit᷑ dm̃bo.¬

Expanded text:
Quam porro magna sit laus adhaerere Deo, ut ei vivat, inde sapiat, illo gaudeat, tantoque bono sine morte, sine errore, sine sit, aut eloqui? Quapropter etiam vitio malorum angelorum, quo non adhaerent Deo, quoniam omne vitium naturae nocet, satis mani
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dõ. Nos gͦ has duas angłicas societats.
una fruentẽ dõ. alterã tum̃tẽ typho. unĩ
cui dicit᷑ ad orate eũ om̃s angłi eius. aliã
cuius princeps dicit᷑. hȩc om̃ia tͥ dabo si
cadens adoraueris me: unã dĩ scõ amore
flagrantẽ. alterã ꝓprie celsitudinis im.¬
habitantẽ. istã inde deiectã in hoc infimo
aereo cȩlo tumultuantẽ: illã luminosa pi¬
etate tranquillã. istã tenebrosis cupidita¬
tib turbulentã: illã dĩ nudu clement fil¬
uenientẽ. iuste ulciscentẽ. istã suo fastu sub¬
dendi & nocendi libidine ex estuantẽ: illã
ut quantũ uult consulat dĩ bonitate mini¬
strã. istã ne quantũ uult noceat di potestate
frenatã illã hiuic illudentẽ ut nolens ꝓsit ꝑ¬
secutionib suis. hanc illi inuidentẽ cũ pe¬
regrinos colligit suos: in eo quod scriptũ:

Expanded text:
tates, unam fruentem Deo, alteram tumentem typho; unam cui dicitur: Adorate eum omnes angeli eius, aliam cuius princeps dicit: Haec omnia tibi dabo, si prostratus adoraueris me: unam Dei sancto amore flagrantem, alteram propriae celsitudinis inhabita.item, istam inde deiectam in hoc infimo aerio caelo tumultuantem; illam luminosa pietate tranquillam, istam tenebrosis cupiditatibus turbulentam; illam Dei nutu clementer subuenientem, iuste ulciscentem, istam suo fastu subdendi et nocendi libidine exaestuantem; illam, ut quantum uult consulat, Dei bonitati ministram, istam, ne quantum uult noceat, Dei potestate frenatam; illam huic inludentem ut nolens prosit persecutionibus suis, hanc illi inuidentem, cum peregrinos colligit suos, — nos ergo has
Abbreviated transcription (Latin):
Unde sine bona uoluntate hoc est dĩ amo¬
re nũquã scõs anglos fuisse credendũ est.
Isti autẽ qui cũ boni creati essent mali fac¬
ti sunt: aut minorẽ acceꝑunt amoris di¬
uini gr̃am quã illi qui in ea ꝑstiterunt:
tudinis plenitudinẽ ꝑ uenert̃. unde señ¬
quã casuros. certissimi fierent. Confitẽdũ
los scõs homines ꝑtinere. uerũ etiã de sci̾s
angłis posse dici. quod caritas dĩ diffusa ẽ.
tũ hominũ sed primitus p̃cipueq angło.¬
rũ bonũ esse quod scriptum ẽ. michi aut̃
adherere dõ bonũ est. Hoc bonũ quib
est cõmune. habent & cũ illo cui adhereq
& int̾ se scam societatẽ : et sunt una cuu¬
templũ eius.

Expanded text:
Unde sine bona voluntate, hoc est Dei amore, nunquam sanctos Angelos fuisse, credendum est. Isti autem, qui cum boni creati essent, tamen ma — aut minorem acceperunt amoris diuini gratiam quam illi qui in eadem perstiterunt tudinis plenitudinem, unde se numquam casuros certissimi fierent, peruenerunt,los sanctos homines pertinere uerum etiam de sanctis angelis posse dici quod caritas dei diffusa sit tum hominum, sed primitus praecipueque angelorum bonum esse quod scriptum est: mihi autem adhaerere deo bonum est. hoc bonum quibus commune est, habent et cum illo cui adhaerent et inter se societatem sanctam, et sunt una civtemplum ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s recte intelligitꝰ: unui̾sa nobis trinitas
in suis oꝑib intimat᷑. Inde est ciuitatis
scẽ quȩ in scĩs angłis sursũ ẽ. & origo et
informatio. & beatitudo. Nam si queratur
unde sit: ds̃ eam condidit. Si unde sit
sapiens: adõ illuminat᷑ Si unde sit felix:
dõ fruitur. Subsistens modificatꝰ. contẽ¬
plans illustratur: inherens iocundat᷑.
Est. uidet. aniat. In ȩternitate dĩ uiget.
in ueritate dĩ lucet: in bonitate di gau.¬
surda sententia. si cũ lux illa prima facta
est angłi creati intelligant᷑: & int̃ scõs an¬
glłos &e immundos fuisse discretũ. ubi di¬
ctum est et diuisit ds int̾lucẽ & tenebras.
et uocauit ds lucẽ diẽ & tenebras noctẽ.
Solus quippe ille ista discernere potuit:
qui potuit etiã prius quã cadent p̃ scire
casuros. & priuatos lumine ueritatis in
tenebrosa suꝑbia remansuros. Nã inter
istũ nobis notissimũ diẽ &e noctẽ: Lumi
naria cęli ut diuident imꝑauit. ftant

Expanded text:
sanctus recte intellegitur, uniuersa nobis trinitas in suis operibus intimatur. Inde est ciuitatis sanctae, quae in sanctis angelis sursum est, et origo et informatio et beatitudo. Nam si quaeratur unde sit: Deus eam condidit; si unde sit sapiens: a Deo inluminatur; si unde sit felix: Deo fruitur; subsistens modificatur, contemplans inlustratur, inhaerens iucundatur; est, uidet, amat; in aeternitate Dei uiget, in ueritate Dei lucet, in bonitate Dei gausurda sententia, si, cum lux prima illa facta est, angeli creati intelleguntur, inter sanctos angelos et inmundos fuisse discretum, ubi dictum est: Et diuisit Deus inter lucem et tenebras; et uocauit Deus lucem diem et tenebras uocauit noctem. Solus quippe ille ista discernere potuit, qui potuit etiam priusquam caderent praescire casuros et priuatos lumine ueritatis in tenebrosa superbia remansuros. Nam inter istum nobis notissimum diem et noctem, inaria caeli ut diuiderent imperauit: Fiant,
Abbreviated transcription (Latin):
plicemus. Illi quippe angłi sc̃i non ꝑ
uerba sonantia dm̃ discunt: sed ꝑ pre-
sentiã ipsã immutabilis ueritatis. et¬
uert̃. ut eis magis ista quã nos ipsi no-¬
bis cogniti sumus. Ipsã quoq creaturã
melius ibi hoc est in sapientia dĩ tanꝙͣ
in arte qua facta ẽ. quã in ea ipsa scuĩg¬
ac ꝑhoc & se ipsos ibi meliuis quã ine pss
Uerũptam̃ & in seipsis: facti sunt enꝰ
& aliud sunt quã ille qui fecit. Ibi gͦ d
in diurna cognitione: inse ipsis Alltn
in ueritate in cõmutabili. aliter in ammi
suos docens dñs. ñ solũ illud ait. ert̃ aul¬
les angłis dĩ: uerũ ipsi quoq angł̃i. quai
contemplatione fruant᷑ ostendit ubiat.
Uidete ne contẽpnatis unũ exhis pusilis.

Expanded text:
ur. Illi quippe Angeli sancti non per verba sonantia Deum discunt; sed per ipsam praesentiam immutabilis veritatis, t, ut eis magis ista, quam nos ipsi nobis cogniti simus. Ipsam quoque creaturam melius ibi, hoc est in sapientia Dei, tamquam in arte, qua facta est, quam in ea ipsa sciper hoc et se ipsos ibi melius quam in se ipsis, uerum tamen et in se ipsis. Facti sunt enim et aliud sunt quam ille qui fecit. Ibi ergo tamquam in diurna cognitione, in se ipsis autemin ueritate incommutabili, aliter in anima suos Dominus docens non solum illud ait: Erunt aequales angelis Dei; uerum ipsi quoque angeli qua contemplatione fruantur ostendit, ubi ait: Videt
Abbreviated transcription (Latin):
bona: sed mutabilia. Creata sane: id ÷
facta ñ genita. Quod enĩ de simplici bo-¬
no genitũ est paritͥ simplex ẽ. &. hoc:
quod illud de quo genitũ. Quȩ duo
patrẽ & filiũ dicimus: & utrũq hoc
quia cõmunis ambob est recte bonitas
dici possit amboꝵ: non audeo temerariã
uocatur sp̃e scͥs: tamquã scĩtas substã¬
tialis & consubstantialis amboꝵ. Sed si
nichil est aliud bonitas diuina quã scĩ
tur trinitas. unã quãq creaturã qui fe-¬
cerit. ꝑ quid fecerit. ꝓpter quid fecerit.
Pater quippe intelligit᷑ uerbi: qui dixit .ii ii.¬
fiat. Quod autẽ illo dicente factũ e̾: pro¬
cul dubio ꝑ uerbũ factũ e᷑. In eo uͦ quod
dicit᷑ uidit ds quia bonũ est: significa

Expanded text:
b hoc mutabilia. Creata sane, inquam, id est facta, non genita. Quod enim de simplici bono genitum est, pariter simplex est, et hoc est quod illud de quo genitum est; quae duo Patrem et Filium dicimus; et utrumque hoc quia communis ambobus est, recte bonitas dici possit amborum, non audeo temerariam uocatur Spiritus sanctus tamquam sanctitas substantialis et consubstantialis amborum. Sed si nihil est aliud bonitas diuina quam sancttur trinitas, unamquamque creaturam quis fecerit, per quid fecerit, propter quid fecerit. Pater quippe intellegitur Verbi, qui dixit ut fiat; quod autem illo dicente factum est, procul dubio per Verbum factum est; in eo uero quod dicitur: Vidit Deus, quia bonum est, satis significa
Abbreviated transcription (Latin):
angłi: ipsi sunt illa lux que diei nom̃
accepit. Cũ enĩ dixit ds fiat lux. & facta. Niͣ¬
est lux: si recce in hac luce creatio intel¬
ligitur angłoꝵ. ꝓfecto facti sunt partici-
di filũ. ut ea luce illuminati quacreati.
uerũ ouod illuminat omnẽ hominẽ
uenientẽ in hunc mundũ: hoc illumi¬
nat & omnẽ angłm mundũ. ut sit lux
ñ in se ipso s indõ. Aquo si auertitur
angłs. fit immundus: sicut sunt om̃s
qui uocant᷑ unmundi sp̃c. nec iã lux in
dño s inseipsis tenebre. priuati partici¬

Expanded text:
angeli, ipsi sunt illa lux quae diei nomen angeli, ipsi sunt illa lux quae diei nomen Dei. Cum enim dixit Deus, Fiat lux, et facta est lux; si recte in hac luce creatio intelligitur Angelorum, profecto facti sunt participeDei Filium; ut ea luce illuerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, hoc inluminat et omnem angelum mundum, ut sit lux non in se ipso, sed in deo: a quo si auertitur angelus, fit immundus, sicut sunt omnes qui uocantur immundi spiritus, nec iam lux in domino, sed in se ipsis tenebrae, priuati partici
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ celos st̃ laudent nom̃ dñi: quia ipse
dint et facta sunt ipse mandauit & crea¬
ta sunt. E tiã hic aꝑtissime adõ factos esse
angłos diuinitus dictũ est: cũ eis int cet̃a
glestia cõmemoratis infertur ad om̃ĩa.
ipse dixit & facta sunt. Quis porro aude¬
bit opinari. post om̃ia quȩ sex dieb com¬
memorata sunt angłos factos Sed &e si
quisquã ita desipit: redarguit istã uani-¬
tatẽ illa scriptura patris auccoritatis ubi
ds̃ dicit. Quando facta sunt sydera: lau-¬
dauerunt me uoce magna onĩs angłi
mei. Iam gͦ erant angłi quando facta sũt
sydera. facta sunt autẽ quarto die. Ergo
enĩ est quid in illo die factũ sit. Ab aquis
es duo ista elem̃ta sũpsert̃: & ꝓduxit t̾ra
quicqͥd ei radicitus inheret. Nũquid nã
scdo : Ne hoc quidẽ. Tunc enĩ firmam̃¬
tũ factũ est inter aquas suꝑiores & infe¬
riores: cȩlumq appellatũ est. Nimirũ
ergo si ad istoꝵs dierũ oꝑa di ꝑtinent

Expanded text:
n Domini: quoniam ipse dixit et facta sunt, ipse mandavit et creata sunt. Etiam hic apertissime a Deo factos esse angelos divinitus dictum est, cum, eis inter caetera coelestia commemoratis, infertur ad omnia, ipse dixit et facta sunt. Quis porro audebit opinari post omnia ista, quae sex diebus enumerata sunt, angelos factos? sed et si quisquam ita desipit, redarguit istam vanitatem illa scriptura paris auctoritatis, ubi Deus dicit: Quando facta sunt sidera, laudauerunt me uoce magna omnes angeli mei. Iam ergo erant angeli, quando facta sunt sidera. Facta sunt autem quarto die. Numquest enim, quid illo die factum sit. Ab aquis es duo ista elementa sumserunt et produxit terra quidquid ei radicitus inhaeret. Numquidnam secundo? Ne hoc quidem. Tunc enim firmamentum factum est inter aquas superiores et inferiores caelumque appellatum eergo si ad istorum dierum opera Dei pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
si non p̃termissũ. non tam̃ euident̃ exp̃s.¬
sũ est: s alibi hoc scriptura scã clarissi¬
ma uoce testatur: Nam & in hymno tri.
nedicite omia oꝑa dni dñm: in executio
date eũ in excelsis. laudate eũ om̃s angł̃i
eius. laudate eum om̃s iurtutes eius. lauda

Expanded text:
sum, non tamen evidenter expressum est. Sed alibi hoc sancta Scriptura clarissima voce testatur. Nam et in hymno triumnedicite omnia opera Domini Domino, in exsecutiondate eum in excelsis; laudate eum, omnes angeli ejus; laudate eum, omnes virtute
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ de scȩ ciuitatis exortu dicer
institiui. & prius quod ad scõs ags
attinet dicendũ putaui. quȩ hu¬
ius ciuitatis & magna pars ẽ. & eo beatia
quod nũ quã peregrinata: quȩ hinc diui¬
p̃termissi non st̃: uel cęli nonune ubi
dictũ est in principio fecit ds̃ cęlũ & ter¬
scriptũ est requieuisse dñm in cdie septi¬
mo ab om̃ib oꝑib suis quȩ fecit: cũ ipse
liber ita sit exorsus. in principio fecit ds̾
cȩlũ & terrã. ut ante cȩlũ &e terrã. nichil
aliud fecisse uideat᷑. Cũ ergo acelo & tera
ceꝑit. atq ipsa terra quã prunitus fecit
sicut scriptura consequent̃ eloquit᷑. inui¬
sibilis & incomposita. ñdũq luce facta

Expanded text:
m de sanctae civitatis exortu dicere institui, et prius quod ad sanctos Angelos attinet dicendum putavi, quae hujus civitatis et magna pars est, et eo beatior, quod nunquam peregrinata, quae hinc divipraetermissi non sunt, vel coeli nomine, ubi dictum est, In principio fecit Deus coelum et terscriptum est, requieuisse Deum in die septimo ab omnibus operibus suis quae fecit, cum liber ipse ita sit exorsus: In principio fecit Deus caelum. et terram, ut ante caelum et terram nihil aliud fecisse uideatur. Cum ergo a caelo et terra coeperit, adque ipsa terra, quam primitus fecit, sicut scriptura consequenter eloquitur, inuisibilis et incomposita nondumque luce facta
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ corꝑa celesti głã predita
credendum ẽ. ad quicqͥd uoluerint
agendum eẽ. potentia. ad ꝑueniendũ
ubicũq libuerit ẽẽ. promptissima: s
quia nulla tune manducandi neces
cibis mortalib eẽ. fruiturũ: ubi filiis
resurrectionis non aliud ȩsca ⁊ potus.
uita ⁊ salus. gaudium. pax. ⁊omnia
bona quã illud nimirũ fit quod in
psalmo canit᷑. beati qui habitant in
domo tua in scłm scli laudabunt te:

Expanded text:
resurrectionem corpora coelesti gloria praedita, resurrectionem corpora coelesti gloria praedita, credendum est ad quidquid voluerint agendum esse potentia, ad perveniendum ubicunque libuerit esse promptissima; sed quia tunc nulla manducandi necesscibis mortalibus esse fruiturum, ubi filiis resurrectionis non aliud esca et potus quam vita et salus, gaudium, pax, et omnia bona, quam illud nimirum sit quod in psalmo canitur: Beati qui habitant in domo tua,
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ corꝑa inuita ⁊ conu̾satione
spũali ȩscis reficienda carnalib: ubi
diuinȩ contẽplatio caritatis. esurire
⁊ sitire sicut ⁊ bonoꝵ cet̾oꝵ penuriam
pati nullatenꝰ sinit. Unde ardentissi¬
mus uitȩ illius amator de sua certus
dȩuotione dõ spe lȩtabunda loquit᷑:
Ego autem cum iusticia apparebo in
conspectu tuo: saciabor dum manife¬
stabit᷑ głã tua. Et philippꝰ eodem fer¬
uens amore: dñe inqͥt ostende nob̃
patrem ⁊ sufficit nob̃ Simpliciter
itaq ⁊ pie sentiendum ẽ. resuscitatũ
amorte ⁊ unmortale iam factum corpꝰ
dñicum nullam quidẽ necessitatem
⁊ tamen facultatem habuisse uescen¬
di: idõq ubi oportunitas ꝓbandȩ
substantiȩ naturalis exigebat. cibis
eẽ. refectum. Qui nimirũ cibi. nullũ
saginȩ adiumtum ut mortaliũ corpori¬
missa aqua. ita mox comesti sp̃uali eiꝰ
sunt uirtutȩ absumpti. S ⁊nr̃a post

Expanded text:
rectionem corpora in vita et conversatione rectionem corpora in vita et conversatione spirituali escis reficienda carnalibus, ubi divinae contemplatio claritatis esurire et sitire, sicut et bonorum caeterorum penuriam pati nullatenus sinit. Unde ardentissimus vitae illius amator de sua certus devotione, Deo spe laetabundus loquitur: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo, satiabor dum manifestabitur gloria tua . Et Philippus eodem fervens amore: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Simpliciter itaque et pie sentiendum est resuscitatum a morte, et immortale jam factum corpus dominicum, nullam quidem necessitatem, attamen facultatem habuisse vescendi; ideoque ubi opportunitas probandae substantiae naturalis exigebat, cibis esse refectum, qui nimirum cibi nullum saginae adjumentum, ut mortalium corporiin ignem missa aqua, ita mox comesti spirituali ejus sint virtute absumpti. Sed et nostra post
Abbreviated transcription (Latin):
tam᷑. s soli qui nunc sp̃c̃ scĩ inhabitatione
regunt᷑. tunc in ȩt̾nȩ uitȩ beatitudinȩ maio¬
ri eiusdem sp̃c gra subleuant᷑ Igitur dñs
ad confirmandã iesurrectionis fidem seipsum
uiuum discipłis p̃buit. uerba exhortationis
attulit: uestigia passionis non solum untu¬
enda s ⁊ palpanda demonstrauit: Sed in¬
firma adhuc eoꝵ p̃cordia nouitatẽ tante
potentiȩ caꝑe nequeuut: magisq mirari p̃
gaudio qd̃ uidebant quã credere quod doce¬
bant᷑ incipiunt: Uerum dñs ne quid in eoꝵ
mente resideret ambigui. sumptis etiã epuł
comedit coram eis: ut si uisib oculoꝵ si suoꝵ
tactib non crederent digitoꝵ. uł alim̃toꝵ
carnalium ꝑceptione carnẽ eẽ. quȩ appa¬
uidelicet puerilit̾ desipiens ȩstimet
uł mediatoris dĩ ⁊ hominũ dñi nr̃i
corpus excitatum a mortuis sustenta¬
culo eguisse ciboꝵ. uł nr̃a post resur¬

Expanded text:
tabimur, sed soli qui nunc spiritus sancti inhabitatione tabimur, sed soli qui nunc spiritus sancti inhabitatione reguntur, tunc in aeternae vitae beatitudine ritus gratia sublevantur. Igitur Dominus, ad confirmandam resurrectionis fidem, se ipsum vivum discipulis praebuit, verba exhortationis attulit, vestigia passionis non solum intuenda, sed et palpanda demonstravit. Sed infirma adhuc eorum praecordia novitatem tantae potentiae capere nequeunt, magisque mirari prae gaudio quod videbant, quam credere quod docebantur incipiunt. Verum Dominus ne quid in eorum mente resideret ambigui, sumptis etiam epulis, comedit coram eis, ut si visibus oculorum, si suorum tactibus non crederent digitorum, vel alimentorum carnalium perceptione carnem esse quae appavidelicet pueriliter desipiens aestimet vel Mediatoris Dei et Domini nostri corpus excitatum a mortuis, sustentaculo eguisse ciborum, vel nostra post resur
Abbreviated transcription (Latin):
in dõ ac dño suo signa passionis. nũquã
illi grãs agere desistant. ꝑ cuius mortem
se uiuere cognoscunt: sicq fieri ualeat qd̃
uoce totius ecclȩ cantat ꝓpha in psalmis:
tremũ ut etiam reꝓbi in iuditio signa eiꝰdem
passionis aspiciant sicut scriptum ẽ. uide¬
bunt in quem transfixert̃ : ac se iustissime
dampnandos intelligant non solum hi qͥ ei
impias intulere manus. s ⁊ illi qui uł suscep¬
ta eius misteria ꝓ nichilo contepnunt. uel
sibi oblata numꝗͣ susciꝑe curart̃: uł etiam
maiori impietate in eis qui suscᷤͤperant odiis
ac ꝑsecutionib. extinguere aut corrumꝑe
nis xp̃i. non decipit nos spes resurrectionis
amortuis habitat in uob̃. qui suscitauit
ihm amortuis uiuificabit ⁊ mortalia cor-¬
pora ur̃a ꝑ inhabitantẽ spm eius in uob̃
Quod de electis specialit̃ dictum constat:
q̃iqͥdem om̃s resurgemꝰ. non autem om̃s immu¬

Expanded text:
in Deo ac Domino suo signa passionis, nunquam in Deo ac Domino suo signa passionis, nunquam illi gratias agere desistant, per cujus mortem se vivere cognoscunt, sicque fieri valeat quod voce totius Ecclesiae cantat propheta in Psalmis: tremum ut etiam reprobi in judicio signa ejusdem passionis aspiciant, sicut scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt , ac se justissime damnandos intelligant, non solum hi qui ei impias intulere manus, sed et illi qui vel suscepta ejus mysteria pro nihilo contemnunt, vel sibi oblata nunquam suscipere curarunt, vel etiam majore impietate in eos qui susceperant odiis ac persecutionibus exstinguere aut corrumpernis Christi, non decipit nos spes resurrectionis a mortuis, habitat in vobis, qui suscitavitm a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis . Quod de electis specialiter dictum constat, quoniam quidem omnes resurgemus, non autem omnes immu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rȩ puluere cȩlestem suscitabit ad głãm: ⁊
suum d moriendo exuerat corpus. quale uo¬
luit reuocauit ad uitã. Qd̃ cum abolitis
passionis indiciis ostendere discipli̾s posset:
eo maluit indicia reseruare. Primo uideli¬
cet: ut discipli qui hȩc uidebant mani¬
feste possent dinoscere. ñ spm sine corꝑe.
s corpꝰ eẽ. spũale qd uidebant: certãq fidẽ
ꝑactȩ resurrectionis eius. certam spem fut᷑ȩ
omiiũ hominum resurrectionis mundo p̾¬
ꝓ nob̾ ostensis uulnerum suoꝵ cicatͥcib
qͣntum ꝓ humana salute laborauerit ei
ꝑpetuo demnonstret: miroq atq in effabili
nob̾ ordine. eum qui nichil umꝗͣ potest
obliuisci. qui semꝑ misereri paratus est absq¬
loris. passionis. ipse dĩ filius effectus sit:
ꝓ quib ipse confligens mortis imꝑium
moriendo ꝓstrauerit. Tercio ut om̃s elesti
in ꝑꝑetua beatitudine suscepti. uidentes

Expanded text:
terrae pulvere coelestem suscitavit ad gloriam, et terrae pulvere coelestem suscitavit ad gloriam, et suum quod moriendo exuerat corpus quale voluit revocavit ad vitam. Quod cum abolitis passionis indiciis ostendere discipulis posset, eo maluit indicia reservare. Primo, videlicet, ut discipuli, qui haec videbant, manifeste possent dignoscere non spiritum sine corpore, sed corpus esse spirituale quod videbant, certamque fidem peractae resurrectionis ejus, certam spem futurae omnium hominum resurrectionis mundo prpro nobis, ostensis vulnerum suorum cicatricibus, quantum pro humana salute laboraverit, ei perpetuo demonstret, miroque et ineffabili nobis ordine eum qui nil unquam potest oblivisci, qui semloris et passionis ipse Dei Filius effectus sit, pro quibus ipse confligens, mortis imperium moriendo prostravit. Tertio, ut omnes electi perpetua beatitudine suscepti, videntes
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ ossa non habet. sicut me iuidistis
habere: quatuiꝰ głãm resurrectionis p̃¬
dicat᷑i. modũ qͦ nob̃ resuscitati corporis
qualiᷤ ẽẽt sꝑandus absq omni uale¬
rent ambiguitate monstrare: Unde
cũ magna fiducia beatus apłs iohan-¬
nes auditores suos ad sequenda fidei
⁊ ueritatis quã didicit archana ꝓuo¬
cat dicens quod fuit ab inicio. quod
⁊ manus nr̃ȩ palpauert᷑ de uerbo uitȩ: So¬
lent autem gentiles hoc in loco simplicitati
ficlei nr̃ȩ deceptionum tendere laqueos dicen¬
do: Qua temeritate confiditis. quia xp̃c
quẽ colitis ur̃a de puluere corpora possit
incorrupta reducere. qui nec suoꝵ uulnerũ
quȩ in cruce suscepit potuit cicatrices ob¬
ducere: s resuscitato ut dicitis suo corpore
a mortuis. signa adhue mortis in esse ñ cela¬
sit dĩ. ⁊ nr̃a ut ꝓmisit corꝑa de corruptione
ad incorruptionẽ. de morte ad uitam. de

Expanded text:
nem et ossa non habet, sicut me videtis nem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Quataedicaturi, modum quoque nobis resuscitati corporis qualis esset sperandus absque omni valerent ambiguitate monstrare. Unde cum magna fiducia beatus Joannes apostolus auditores suos ad sequenda fidei et veritatis, quam didicit, arcana provocat dicens: Quod fuit ab initio, quod et manus nostrae tentaverunt de Verbo vitae . Solent autem gentiles hoc in loco simplicitati fidei nostrae deceptionum laqueos tendere dicendo: Qua temeritate confiditis quia Christus quem colitis vestra de pulvere corpora possit incorrupta reducere, qui nec suorum vulnerum, quae in cruce suscepit, potuit cicatrices obducere, sed resuscitato, ut dicitis, suo corpore a mortuis, signa adhuc mortis inesse non celara, ut promisit, corpora de corruptione ad incorruptionem, de morte ad vitam, de
Abbreviated transcription (Latin):
curauit. Quid inqͥens tͣbati estiꝰ: ⁊cogi¬
tationes ascendunt in corda ur̃a: ui¬
dete manus meas ⁊ pedes meos: qr ipse¬
ego sum: Non autem sine causa mauꝰ
suas potius ac pedes quã uultũ quẽ
equȩ uouerant eos uidere ac recog¬
noscere iubet: s ut uisis clauorum
signis quib cruci erat affixus. non
solum corpus eẽ. quod uidebant. sed ut
ipsum dñi sui corpus ẽe̾. q̃ crucifixum
nouerant intelligere possent. Unde
bene iohannes dñicȩ apparitionis me-¬
inoriã faciens: latus quoq suum qd̾
a milite fuerat uulneratum discipłis
eum ostendisse ꝑhibet: ut qͦ plura
notissimȩ passionis ac susceptȩ mor¬
tis indicia cognoscerent. eo cerciori pa¬
tratȩ iam resurrectionis ac dirutȩ mor¬
tis fide gauderent: Qui ut illos per
omnia de fide resurrectionis certos rel-¬
deret: non tantum oculis intuendum
s attrectandũ quoq manib corpus d̃
immortale illis ostendebat exhibuit
dicens: Palpate ⁊ uidete quia spe car¬

Expanded text:
turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Videte manus meas et pedes, quia ego ipse sum. Non autem sine causa manus suas potius ac pedes, quam vultum quem aeque noverant, eos videre ac recognoscere jubet, sed ut, visis clavorum signis quibus cruci erat affixus, non solum corpus esse quod videbant, sed ut ipsum Domini sui corpus quod crucifixum noverant intelligere possent. Unde bene Joannes, dominicae apparitionis memoriam faciens, latus quoque suum, quod a milite fuerat vulneratum, discipulis eum ostendisse perhibet, ut quo plura notissimae passionis ac susceptae mortis indicia cognoscerent, eo certiori patratae jam resurrectionis ac dirutae mortis fide gauderent. Qui ut illos per omnia de fide resurrectionis certos redderet, non tantum oculis intuendum, sed attrectandum quoque manibus corpus, quod immortale illis ostendebat, exhibuit dicens: Palpate et videte, quia spiritus car
Abbreviated transcription (Latin):
tuis die t̾cia: ⁊ p̃dicari in nomine eiꝰ
pęnitentiam ⁊ remissionem peccatoꝵ
in om̃s gentes: Ideo autem xp̃m̃ pati
⁊ resurgere oportebat amortuis: quia
impossibile erat mundũ saluari. nisi
dĩ homo ueniret qui in hominis habi¬
tu apparens ⁊ homines quȩ essent diui¬
na instrueret. ⁊ mortem ut homo sus¬
cipiens. diuina uirtute deuinceret:
sicq in se credentes ⁊ ad contẽptũ sub¬
eundȩ mortis accenderet. et certitudine sꝑan¬
dȩ resurrectionis ac uitȩ ꝑpetis animaret.
Quo enim aptius exemplo poterant homines
cerent humanitatis ac mortalitatis suȩ fac
ad toleranda ꝓ sua salute adu̾sa queq ꝓuoca¬
rent᷑: quã cum auctorem suum didicissent
ꝓboꝵ. ⁊ ipsam mortis subisse sententiam: qua
ratione congruentius spem resurrectionis acci¬
ꝑent: quã cum eiꝰ se sacram̃tis ablutos ⁊ scĩfi¬
catos. eius corpori adunatos ẽẽ. meminissent.

Expanded text:
tuis die tertia, et praedicari in nomine ejus tuis die tertia, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes. Ideo autem Christum pati et resurgere oportebat a mortuis, quia impossibile erat mundum salvari nisi Deus homo veniret, qui in hominis habitu apparens, et homines quae essent divina instrueret, et mortem ut homo suscipiens divina virtute revinceret, sicque in se credentes, et ad contemptum subeundae mortis accenderet, et certitudine sperandae resurrectionis ac vitae perpetis animaret. Quo enim aptius exemplo poterant homines cerent humanitatis ac mortalitatis suae factad toleranda pro sua salute adversa quaeque provocarentur, quam cum auctorem suum didicissent probrorum, et ipsam mortis subiisse sententiam? Qua ratione congruentius spem resurrectionis acciperent, quam cum ejus se sacramentis ablutos et sanctificatos, ejus corpori adunatos esse meminissent,
Abbreviated transcription (Latin):
ait: quando erit ds̃ omnia in omnibus.
Expleta autem refectione. dñs adhuc
exhortationis monita subiungit dicens.
hȩc sunt u̾ba quȩ locutus sum ad uos:
cum adhuc essem uob̃cum. id ẽ. cũ mor¬
tali adhuc ⁊ passibili carne ur̃i essem
similis: qm̃ necesse ẽ. impleri omnia q̃
scripta sunt in lege moisi ⁊ ꝓphis ⁊ psal¬
mis de me: Omnem magist᷑ ueritatis
tulit scrupulum simulationis: undiq
ueritatis iura confirmat. Uidet᷑. palpat᷑.
reficit᷑: sermo exhortationis ꝑ singula
p̃bet᷑. Et ne solum eiꝰ testimoniũ minꝰ
auctoritas qui eiꝰ incarnationẽ. passio¬
nem. ⁊ resurrectionẽ suis p̾signarant
scriptis. ad medium ꝓducit᷑: Ne uͦ ad in¬
telligenda hoꝵ mistica dicta tarcli for¬
te remanerent: sensum qͦ illis quo hȩc
iuntelligere possent aꝑuit: Quo facto
nichil ultra priscȩ dubietatis in eoꝵ
huc rationem passionis ac resurrectio¬
nis suȩ reddere desistit. Nam sequit᷑.¬
oportebat xpm pati ⁊ resurgere amor¬

Expanded text:
ait: Quando erit Deus omnia in omnibus . Expleta autem refectione Dominus adhuc exhortationis monita subjunxit, dicens: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum. Id est, cum mortali adhuc et passibili carne vestri essem similis. Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me. Omnem Magister veritatis tollit scrupulum simulationis, undique veritatis jura confirmat. Videtur, palpatur, reficitur, sermo exhortationis per singula pauctoritas, qui ejus incarnationem, passionem et resurrectionem suis praesignaverunt scriptis, ad medium producitur. Ne vero ad intelligenda horum mystica dicta, tardi forte remanerent, sensum quoque illis quo haec intelligere possent aperuit: quo facto, nil ultra priscae dubietatis in eoruhuc rationem passionis ac resurrectionis suae reddere desistit  Al., deesurgere a mor
Abbreviated transcription (Latin):
& ascensionem patefieret hominib cęlestis
ianua regni: ⁊ sic demũ mitterent᷑ qͥ cunctis
ꝑ orbem nationib u̾bum uitȩ p̃dicarent: ac
sacram̃ta fidĩ qͥb saluari atq ad gaudia suꝑnȩ
patͥȩ possent attingere ministrarent: cooꝑãte
ipso mediatore dĩ ⁊hominũ homine iħu xp̃o.
Qui uiuit ⁊ regnat cumpatre inunitate spẽ¬

Expanded text:
hominibus coelestis janua regni; et sic demum mitterentur qui cunctis per orbem nationibus verbum vitae praedicarent, ac sacramenta fidei, quibus salvari atque ad gaudia supernae patriae possent attingere, ministrarent, cooperante ipso Mediatore Dei et hominum, homine Jesu Christo, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Sp
Abbreviated transcription (Latin):
fieri confidere debemꝰ: ipsum uidelicet esse
in medio nr̃i. qͦtienscũq conuenientes in no
stat nuirũ qr in nomine ih̃u congre¬
gam᷑: Nec dubitare fas ẽ. de his q̃ ipse
amat conferentib nob eum esse p̃sentẽ:
⁊ tanto utiq uexius qͣnto ea quȩ ore ꝓ¬
ferimus ꝑfectiori corde retinemꝰ: Deinde
uidendũ qd apparens saluator disciplis
pacis eis statim gaudia manlat: idip¬
sum celebrata iminortalitatis gła ite¬
rans. quod ad passionẽ mortis iturus
quasi pignus speciale salutis ⁊ uitȩ¬
eis cõmĩdauerat dicens: Pacem relinqͦ
uob̾: pacem meã do uob̃: Cuiꝰ grãm
muneris eo qͦ nato uisi mox pastorib
angłi p̃dicabant : laudantes dm̃ ⁊ di¬
centes: Głã in excelsis deo: ⁊ in terra
pax hominib bone uoluntatis: quia
nimirũ tota redemptoris nr̃i in carne
dispensatio: mundi ẽ. recontiliatio
Ad hoc quippe in carnatus. ad hoc pas¬
sus. ad hoc ẽ. resuscitatus a mortuis:

Expanded text:
fieri confidere debemus, ipsum, videlicet, esse fieri confidere debemus, ipsum, videlicet, esse in medio nostri, quotiescunque convenientes in nomstat nimirum quia in nomine Jesu congregamur. Nec dubitare fas est de his quae ipse amat conferentibus nobis eum esse praesentem, et tanto utique verius, quanto ea quae ore proferimus perfectiori corde retinemus. Deinde videndum quod apparens Salvator discipulis pacis statim eis gaudia mandat, id ipsum celebrata immortalitatis gloria iterans, quod ad passionem iturus mortis quasi pignus eis speciale salutis accurate commendaverat dicens: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Cujus gratiam muneris eo quoque nato visi mox pastoribus angeli praedicabant laudantes Deum, et dicentes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis , quia nimirum tota Redemptoris nostri in carne dispensatio, mundi est reconciliatio. Ad hoc quippe incarnatus, ad hoc passus, ad hoc est resuscitatus a mortuis,