comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ moysen data est: uelam̃ ÷ positũ
suꝑ cor eoꝵ id ÷ ignorantia. et
cȩcitas intelligentiae. ẽ in cordib
iud ȩoꝵ ut non ualeant penetrare
spiritalẽ intelligentiã legis quȩ
obscura illis & occulta erit : quo¬
usq inxp̃m credendo denudetur
eis axp̃o Cũ autẽ conuersus fuerit
ad dm̃ subaudis ille popłs ut cre-¬
dant in xp̃m auferetur uela meri
id ÷ obscuritas delege ꝑ xp̃m &¬

Expanded text:
per Moysen data est, velamen est positum super cor eorum, id est, ignorantia et caecitas intelligentiae est in cordibus Judaeorum, ne valeant penetrare spiritalem intelligentiam legis, quae obscura illis et occulta erat, quousque in Christum credendo denudetur eis a Christo. Cum autem conversus fuerit ad Deum, subaudis ille populus ut credat in Christum, auferetur velamen, id est obscuritas de lege per
Abbreviated transcription (Latin):
ẽꝑis euacuatũ ÷ illud qđ exparte
erat: non ut cesaret pęnitus et
periret ipsa intelligentia spiri¬
talis sed ut in melus ꝓficeret
atq augmentũ caperet Uerbi
grã Sicut euacuatur infantia
& pueritia aduenente ad oles.¬
centia: dũ inmelius ꝓficit : Its
eugłio autẽ nonfit ita: quia
eugłm ex toto spiritalit᷑ iNtelli¬
gitur. nec euacuatur. qr in
acternũ est: Si ergo illi qui
legẽ oꝑib impleuerunt. & ex
parte legẽ intellexerunt quȩ
euacuata ÷ tantã głam habuerẽ

Expanded text:
o, evacuatum est illud quod ex parte o, evacuatum est illud quod ex parte erat, non ut cessaret penitus, et periret ipsa intelligentia spiritalis, sed ut in melius proficeret, atque augmentum caperet. Verbi gratia: Sicut evacuatur infantia et pueritia, adveniente adcentia, dum in melius proficit. In Evangelio autem non fit ita, quia Evangelium spiritaliter intelligitur ex toto, nec evacuatur, quia aeternum est. Si ergo illi qui legem operibus implerunt, ex parte spiritaliter intellexerunt: quae evacuata est tantam gloriam habuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
bent moysen idt̃ legẽ. VUelam̃
illud sigauficat intelligentiã
litterale. & historicũ serisum.
quo obũbratur ipsa lex: infide¬
litas quoq: &ignorantia cordis
iudeoꝵ: Uelamen ergo quodpo¬
nebat suꝑ faciẽ suã mouses ñ
sinebat illos cernere głam uultꝰ
eiꝰ: quia infidelitas et ignoran.¬
tia & peccatũ eoꝵ litteralis
quoq iNtelligentia & historicꝰ
serisus Non ꝑmittebat illospent¬
trare & intelligere głam spiritat
intelligentiȩ quȩ latebat in
tuo facies eiꝰ quȩ antea splendo¬
ris radios emittebat it pallorẽ
uersa ÷: Altior autẽ sensin sub¬
lamiori scđm augustinũ. gła
legu quę uidebatur esse itifes¬
ciuitaubus & oꝑibus euacuata
est aduruente xp̃o quẽ illa
significabart. uł etiã pars
spiritalis intelligentiae quȩ
aquibusdam intelligebatur
sicut a moyse. losuȩ. samuhel.
dauid. cȩterisq talibus adueni¬
ente xp̃o in quo cõpleta ÷: et
quomodo manifestata ÷ apłis e
toto: statim ut uenut plenitud¬

Expanded text:
Moysen , id est legem. Velamen illud significat intelligentiam litteralem et historicum sensum, quo obumbratur ipsa lex, infidelitas quoque et ignorantia cordis Judaeorum. Velamen ergo quod ponebat super faciem suam Moyses, non sinebat illos cernere gloriam vultus ejus, quia infidelitas, ignorantia, et peccatum eorum, litteralis quoque intelligentia, et historicus sensus non permittebat illos penetrare et intelligere gloriam spiritalis intelligentiae, quae latebat in tuo, facies ejus quae ante splendoris radios emittebat, in pallorem versa est. Altiori autem sensu et sublimiori secundum Augustinum: Gloria legis quae videbatur esse in festivitatibus et operibus, evacuata est, adveniente Christo, quem illa significabat: vel etiam pars spiritalis intelligentiae, quae a quibusdam intelligebatur, sicut a Moyse, Josue, Samuel, David caeterisque talibus, adveniente Christo, in quo completa est et a quo manifestata est apostolis ex toto. Statim ut venit plenitud
Abbreviated transcription (Latin):
salsis apłis darẽ accipiendi mune¬
ra ut & uos liberius rep̃hendere
possem Non alia scribimus uob̾
modo quã quȩ legistis inpriori
epła. & cognouistis inuita mea atq
p̃dicatione Usq infine uitae
nr̃ae uł diei iuditu: cognoscetis¬

Expanded text:
falsis apostolis darem accipiendi munefalsis apostolis darem accipiendi munera, et ut vos liberius reprehendere possem. Non enim alia scribimus vobis modo quam quae legistis in priori Epistola, et cognovistis, in vita mea atque praedicatione, quod usque in finem vitae nostrae, vel die judicii, cognosc
Abbreviated transcription (Latin):
multarũ facierũ: hoc ⁊ quod
dicit & ꝑsorus : Donationis aut̃
eius dicit grãm. qua illi lib̃ati
Quȩ : testimoniũ conscientiȩ
nr̃ae : quia conscientia Nr̃a
id ÷ mens Nr̃a ꝑhib& nobis
testimonuũ quod recte credi
dei. idt̃ inueritate & nor
duplici animo: neq insapientia
carnali conuersati sumus in
hoc scło sed ingr̃a dĩ id̃ in
sapientia quȩ gratis adõ nobis
datat̃. ẜseudo apłi coruersa¬
bantur duplici corde : quia
aliter docebant atq aliter ui.¬
uebant. uł quia potius plucris
tẽporalibus p̃dicatioru insiste.¬
bant : quã ꝓamore dĩ & salute
alioꝵ: Fhiloso phi qͦq p̃dicaban¬
inicarnali sapientia idẽ philoso¬¬
phice & fucato sermone uolentes
apparere sapientes. uł in hoc qͥa
xp̃m negabant passũ mortuum.
atq: amortuis surrexisse :Abun¬
dantius autẽ aduos insimplici¬
tate con uersatussum: quia cũ ab.
aluis ȩcłus aliquid accepissem
a uob̾ nihil accepi. ne occasionẽ

Expanded text:
multarum facierum, hoc est, quod multarum facierum, hoc est, quod dicit ex personis. Donationis autem ejus dicit gratiam qua illi liberatiQuae? testimonium conscientiae nostrae, quia conscientia nostra, id est mens nostra perhibet nobis testimonium quod recte credimDei, id est in veritate, et non duplici animo, neque in sapientia carnali, conversati sumus in hoc mundo, sed in gratia Dei, id est in sapientia quae gratia a Deo nobis data est. Pseudoapostoli conversabantur duplici corde, quia aliter docebant atque aliter vivebant. Vel quia potius pro lucris temporalibus praedicationi insistebant, quam pro amore Dei et salute aliorum. Philosophi quoque praedicabin carnali sapientia, id est philosophice, et fucato sermone, volentes apparere sapientes: vel in hoc, quia Christum negabant passum, mortuum, atque a mortuis resurrexisse; abundantius autem ad vos, in simplicitate conversatus sum: quia cum ab aliis ecclesiis aliquid accepissem, a vobis nihil accepi, ne occasionem
Abbreviated transcription (Latin):
.mus in nob ipsis responsum
mortis: id ÷ ipsa mors & tribula-¬
tio atq angustia: dicebant
nobis incorde dũcruciare
uirtute aut alioꝵ hominum
uincere hos cruciatus: Ponite
ipie qui suscitat mortuos pote¬
rit utiq uos eruere: Sic eNi
uidebatur illis quasi demor
tuis ad uitam reuocarentur:
angustus huius munidi. ut
multarũ: ꝑsonis facierũ eiusquȩ
in nobis ÷ donationis ꝓmultos
gr̃ae agantur ꝓnobis: Ecce
corifusa sententia Imperitus
Istius uersiculi: ista t construc¬
tio. Idõ ꝑur̃as orationes libabit¬
nos dĩ & eruet ap̃ssuris ꝑsecutoꝵ:
ut exmultis ꝑsorus facierum
id ÷ hominũ agantur dõ grãe
ꝓ nobis: ꝑmultos homines eius
donationis: quȩ donatio in uob
Sensus autẽ iste est Idcirco
Nos dĩ liberabit ꝑur̃as oratio.¬
referantur ei grãe amultis
homirub: quib ꝓ fuius et
ꝓsumus atq ꝓdesse possumus:
qđ uo̾x exaudierit ꝓriobis
libanido nos: Quid enĩ dicit

Expanded text:
mus in nobisipsis responsum mus in nobisipsis responsum mortis, id est ipsa mors et tribulatio atque angustia dicebat nobis in corde, dum cruciaremis vestra virtute aut aliorum hominum vincere hos cruciatus. Ponite ipse qui suscitat mortuos, poterit utique vos eruere: sic enim videbatur illis quasi de mortuis ad vitam revocarentur. angustiis hujus mundi, ut ex multarum personis facierum ejus quae in nobis est donationis, per multos gratiae agantur pro nobis. Ecce confusa sententia. Imperitus us versiculi ista est constructio: Ideo per vestras orationes liberabit et eruet a pressuris persecutorum ut ex multis personis facierum, id est hominum, agantur Deo gratiae pro nobis per multos homines ejus donationis quae donatio in nobis est; sensus autem iste est: Idcirco Deus nos liberabit per vestras oratioreferantur ei gratiae a multis hominibus, quibus profuimus et prosumus, atque prodesse possumus, quod vos exaudierit pro nobis liberando nos Quod enim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ergo corinthii qͥ ꝑ secutionẽ
sustinebant ab infidelibus
ne deficerent: dat eis apłssemet
quas Nos sustinemus inasia
ut nr̃o exemplo roboremit:
lentur. crucifigantus & lapi
fidelis dĩ qui non patietur uos
tẽptari supra ͦ qđ potestis
querendũ ÷ quare hic dicat
supra modũ se esse grauatum:
Ad qđ dicendũ: quia licet supra
modũ sint grauati. id÷̃ ultra
humanũ modũ. & ultra quã
humana fragilitas sua uirtute
sufferre potest. Nontam̃ ultra
tiã sustiriendi &uirtutẽ supe.¬
randi tribuit: Ita inquit sumꝰ
grauati ut tederet nos & iam
uiuere: ledium ÷ anxietas animi
aliquando & pad grauatione
ponitur: aliquando ꝓ odio ut
hic. Intantũ inquieris sumus
grauati p̃ssuris ut odio habere.¬
mus uitã p̃sentẽ. & uellemus
potius moriquã uiuere Sed
ipsi in nobis ipsis responsum
mortis habuimus. ut non simꝰ
fidentes innobis sed iNdõ qui
suscitat mortuos. Quomodo
potest mors loqui & responsũ
dare : Nos iriquit ipsi habui¬

Expanded text:
Ut ergo Corinthii qui sustinebant ab infidelibus, non deficerent, dat eis Apostolus quas nos sustinemus, ut nostro exemplo roboremini.lentur, crucifigantur, et lapFidelis Deus qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, quaerendum est quare hic dicat supra modum se esse gravatum? Ad quod dicendum, quia licet supra modum sint gravati, id est ultra humanum modum, et ultra quam humana fragilitas sua virtute potest sufferre, non tamen ultra tiam sustinendi et virtutem, superandi tribuit, ita, inquit, sumus gravati, ut taederet nos etiam vivere. Taedium est anxietas animi: aliquando pro aggravatione ponitur, aliquando pro odio, ut hic. Intantum inquiens sumus gravati pressuris, ut odio haberemus vitam praesentem, et vellemus potius mori quam vivere; sed ipsi in nobismetipsis responsum mortis habuimus ut non simus fidentes in nobis, sed in Deo qui suscitat mortuos. Quod potest mors loqui et responsum dare? Nos inquit, ipsi habui
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore baptismatis spm̃ scm̃ ꝓ
ri s̃ de promissiorub patriae
cȩlestis quia ab illo trans formant᷑
spei. id ÷ habentes fidutiam &
spẽ transformandi quȩ spes &
uxta qđ miscđiam consecuti
sed multa fidutia utim᷑ in p̃di¬
catione fortiter tolerantes
omĩa iN cõmoda. securi de p̃mio
& gła. Sed abdicamus ded occul¬
ta dedecoris: id ÷ respumꝰ & abr¬
cimus omĩa turpia. a corde. ore
& oꝑe nr̃o quȩ maxime it oc¬
culto solent fieri Non ambulan¬
tes inastutia: id÷ incaliditate
huaus scłi: Astutia dicit᷑ ab hasta.
id ÷̃ abaccumine eo qđ nimium
sit acuta. ad decipier i dos homines:
N cq ad ulterantes uerbum dei sicut
psendo apłi multimodis sed i
manifestatione ueritatis subaudis
predicamus nerbũ dei nec fucato
sermone neq philosoplnco: sed.

Expanded text:
tempore baptismatis Spiritum santempore baptismatis Spiritum sanri sunt de promissionibus patriae coelestis, quia ab illo transformantur spei, id est, habentes fiduciam et spem transformandi, quae spes et juxta quod misericordiam consecuti sed multa fiducia utimur, in praedicatione, fortiter tolerantes omnia incommoda, securi de praemio et gloria: sed abdicamus occulta dedecoris, id est, respuimus et abjicimus omnia turpia a corde, ore, et opere nostro, quae maxime in occulto solent fieri, non ambulantes in astutia, id est in calliditate hujus saeculi. Astutia dicitur ab hasta, id est acumine, eo quod nimium sit acuta ad decipiendos homines. Neque adulterantes verbum Dei, sicut pseudoapostoli multis modis, sed in manifestatione veritatis, subaudis praedicamus verbum Dei, non fucato sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ducimur iam inspe & fide. iN
eandem ipsam imaginẽ & formã
quã ꝑdidimus aforma uidelic&
creationis ad formã iustificati¬
onis. a forma martalitatis & cor¬
ruptionis ad formã in mortali¬
tatis. a forma filia tionis qua filu
dĩ modo sumus inspe. ad amorẽ
contẽplationis & uisionus: a forma
obscura: ad formã lucidã dequa
iobs ait filii dĩ sumus itispe: &
nondũ apparuit quid erimus
in re: Abista obscura forma
traducemur ad forma lucida.
quando similes dõ erimus. qm̃
indebimꝰ eum sicuti. ẽ Aclaritate
quoq spei trans formam ad cla¬
ritate speciei: & aclaritate fidei
adclaritate rei: ut quod modo
teriemus inspe & credimus nos
adepturos: quandoq possideamꝰ
mire & berit cũ dixisset trars¬
formam adaritate spei indari¬
tatẽ speciei& rei: addidittã quã
dari. quȩ sublimitati congruat
dantis: Moysi enĩ gła & claritas :
nec tanta fuit quanta xp̃i inmon.¬
te: nec ꝑherinis Tantũ enĩ dĩ con¬

Expanded text:
nsducimur jam in spe et fide in nsducimur jam in spe et fide in eamdem ipsam imaginem et formam quam perdidimus, a forma videlicet creationis ad formam justificationis: a forma mortalitatis et corruptionis, ad formam immortalitatis: a forma filiationis, qua filii Dei modo sumus in spe, ad formam contemplationis et visionis: a forma obscura ad forman lucidam, de qua Joannes ait : Filii Dei sumus in spe, et nondum apparuit quid erimus in re. Ab ista obscura forma transducemur ad lucidam, quando similes Deo erimus: quoniam videbimus eum sicuti est. A claritate quoque spei transformamur ad claritatem speciei, et a claritate fidei ad claritatem rei, ut quod modo tenemus in spe, et credimus nos adepturos, quandoque possideamus in re. Et bene cum dixisset, transmur a claritate spei in claritatem speciei et rei, tanquam dari, quae sublimitati congruat dantis. Moysi enim gloria et claritas, nec tanta fuit quanta Christi in monte, nec perennis. Tantum enim Deus con
Abbreviated transcription (Latin):
id̃ marufestato intellectu
mentis ꝑfidem xp̃i & intelligen¬
tiam scripturarũ głam dñi quã
ostendit tribus discipłis. & quã
ꝑcepturi sunt om̃s electi sumus
Inter speculã & speculũ hoc inter¬
est : quia spetula ÷ turris iNcuii.¬
tatibus & locus uNide speculat᷑
alorige exqua parte super¬
ueniant hostes Speculũ uero :
ubi coritemplarisolerit bomi¬
nes imagines uultusq suos et
alioꝵ: de quo bic dicitur: Specu¬
lum ergo nr̃m meris nr̃a est: qr
sicut inispeculo contẽplatur
imago & umbra: ita nosmp̾senti
mente uidemꝰ & conteplamur
illam głam quã ꝑcepturi sumus
In eadem imaginẽ trans formam᷑ :
aclaritate iriclaritatẽ. Ingreco
habetur ut beatus augustinus
dicit. a forma in forma traris¬
ducimur. homo sicut ingenes.
habetur adimaginẽ dĩ factus :
sci iustus. inmortalis. & in cor¬
ruptibilis. Quã imaginẽ & forma
peccando amisit: & cecidit in
formã mortalitatis corruptionis.
& iNiustitiȩ Abista ergo imagine

Expanded text:
 manifesto intellectu mentis per fidem Christi et intelligentiam Scripturarum, gloriam Domini quam ostendit tribus discipulis, et quam percepturi sunt omnes electi sumus Inter speculam et speculum hoc interest, quia specula est turris in civitatibus, et locus unde speculatur a longe ex qua parte superveniant hostes: speculum vero est, ubi contemplari solent homines imagines vultusque suos et aliorum, de quo hic dicitur: Speculum ergo nostrum, mens nostra est: quia sicut in speculo contemplatur imago et umbra, ita nos in praesenti mente videmus et contemplamur illam gloriam, quam percepturi sumus in re. In eamdem imaginem transformamur a claritate in claritatem. In Graeco habetur, ut beatus Augustinus dicit, a forma in formam transducimur: Homo, sicut in Genesi habetur , ad imaginem Dei factus est, sanctus, justus, immortalis, et incorruptibilis: quam imaginem et formam peccando amisit, et cecidit in formam mortalitatis, corruptionis, et injustitiae. Ab ista ergo imagine
Abbreviated transcription (Latin):
Acsidicer& alus. Thesaurum grãe
spiritalis qđ predicamꝰ & ꝑ quod
signia miraculoꝵ facimus. iN
corpore fragili bauilamus: ꝑ qđ
etiã frequenter dũ alios sanamꝰ
ipsi iNfirmam̃. subiacentes fami.
Nr̃a uirtute uł nr̃is meritis. sed
sub limitas potentiae dĩ esse intel¬
ligatur: In omĩb: modis & locis
tribulationẽ diuersã patimur.
sed non angustiam᷑: Id ÷ licet tri¬
bulationes & angustias sustineamꝰ.
tamen non ita constringimur

Expanded text:
aliis verbis: Thesaurum gratiae spiritalis quod praedicamus, et quod signa miraculorum facimus in corpore fragili bajulamus, et quod etiam frequenter dum alios sanamus ipsi infirmamur, subjacentes fami, nostra virtute, vel nostris meritis, sed sublimitas potentiae Dei esse intelligantur. In omnibus modis et locis tribulationem diversam patimur, sed non angustiamur: id est, licet tribulationes et angustias sustineamus, tam
Abbreviated transcription (Latin):
iste ẽ. Omne tormentũ tribula¬
tiorus nrae qđ inp̃senti est:
momentaneũ siue breuissimũ ÷¬
& leue ad tolerandũ. oꝑatur in
nobis a ternu poridus gloriae
id̃ magrutudinie głae in subli¬
mitate patriȩ cȩlestis supͣmodũ
& supra omnẽ mensurã: quia Non
potest cõprehendi quantitas illius
głae. neq mensurari tẽpore quia
sine fitie & t̃mino erit ae t̃nalit̃
ꝑmanens. Non contẽplantib nob
quȩ uidentur: sed quȩ non uident᷑
Id ÷ non considerantibus nobis et
ad tendentibus horiores. diuitus.
& lucra tẽporalia quȩ uidentur.
& uob ꝓmittunt᷑ ab amatoribus
hiuꝰ scłi: sed gaudia patriȩ cȩlestis
iNcorporeis illa consideramus:
Poterat aliquis dicere Quare ñ
consideratis ista tẽporalia. ad hȩc
apłs subdit .: Quȩ uidentur tem¬
poralia & non transitoria sunt.
quȩ autẽ nonuident᷑ nisi ꝑfidẽ.¬

Expanded text:
iste est: Omne tormentum tribulaiste est: Omne tormentum tribulationis nostrae quae in praesenti est, momentaneum, sive brevissimum et leve ad tolerandum, operatur in nobis aeternum pondus gloriae, id est magnitudinem gloriae in sublimitate patriae coelestis, supra modum et supra omnem mensuram: quia non potest comprehendi quantitas illius gloriae, neque mensurari tempore: quia sine fine et sine termino erit aeternaliter permanens, non contemplantibus nobis quae videntur, sed quae non videntur, id est, non considerantibus nobis et attendentibus honores, divitias, et lucra temporalia quae videntur et nobis promittuntur ab amatoribus hujus saeculi, sed gaudia patriae coelestis, is corporeis, illa consideramus. Poterat aliquis dicere: Quare non consideratis ista temporalia? Ad haec Apostolus subdit: Quae enim videntur temporalia sunt, et transitoria: quae autem non videntur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑÑram doctririã grãs & laudes
referant dõ. Quidã codices
habenit: ut samentia diuinia
habunidet ꝑmultas gratiarum
actiones in laudẽ dĩ. quod nom
discrepat a serisu. ꝓptir qđ sub¬
audis ut sapientia diuina ha.¬
buridet ꝑmultos credentes iN
laudẽ dĩ non deficimus intor
pericula mortis afide. Secilici
his qui foris ÷ nr̃ homo corrũpr
tamen his quiintus ÷ renouatur
dedie indiẽ: Homo exterior
appellatur corpus: interior
uero anema Licet autem ex
duabus substantus & naturis
constet homo: tameri non sun
duo homines anima & corpiis.
sed unus homo: Homo quiforis ÷
corpus uidelicet. quanto amplius
corrũpit᷑ cormentis & tribulati.¬
orbus eo amplius renouatur
iNterior. id̃ purgatior exista
anma. Id. enĩ qđ inp̃senti es⁊
momentaneũ & leue tribulati¬
onis nr̃ae: supra modum in
sublimitate aeternũ głae pondꝰ
opatur in nob. Momentaneum ÷
breuissimũ spatiũ temporis:
dictum acelerrimo siderum
motu: Sensus & ordo uerborum

Expanded text:
as et laudes referant Deo. Quidam codices habent, ut sapientia divina abundet per multas gratiarum actiones in laudem Dei, quod non discrepat a sensu. Propter quod, subaudis ut sapientia divina abundet per multos credentes in laudem Dei, non deficimus inter pericula mortis a fide. Sed licet is qui foris est noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem. Homo exterior appellatur corpus, interior vero anima. Licet autem ex duabus substantiis et naturis constet homo, tamen non sunt duo homines, anima et corpus, sed unus homo. Homo qui foris est, corpus videlicet, quanto amplius corrumpitur tormentis et tribulationibus, eo amplius renovatur interior, id est purgatior exsistit anima. Id enim quod in praesenti est momentaneum et leve tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis. Momentum, brevissimum est spatium temporis dictum a celerrimo siderum motu. Sensus et ordo verborum
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse diuinutatis filii dĩ głam:
sedhumanitatis: Alioquin: quomͦ
est uerũ qđ dixit ad moysen
Non uidebit me homo & uiuet.
quando ille dixit osteride ite
ipsũ. id ÷ inu sibilͥtatẽ tuam:
Altiori igitur intellectu moyses
qui ponebat uelameni super
faciẽ suã ne intenderent
inieũ filu isrł: signuficat ipsã
legẽ sicut in eugłio dñs testat᷑¬

Expanded text:
fuisse divinitatis Filii Dei gloriam, fuisse divinitatis Filii Dei gloriam, sed humanitatis. Alioquin quomodo esset verum quod dixit ad Moysen : Non videbit me homo et vivet: quando ille dixit: Ostende mihi teipsum, id est, invisibilitatem tuam? Altiori igitur intellectu Moyses, qui ponebat velamen super faciem suam, ne intenderent in eum filii Israel, significat ipsam legem, sicut in E
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ faciẽ suam: Sed fortasse¬
quȩrit aliquis: quare illi głam
poterant intendere: Cui respon¬
dendum ⁊ : quia moyses sc̃s et
iustus erat. ideo choruscabat
suũq splendorẽ ipse poterat
ferre Illi autẽ quia peccatores
& increduli erant: non fueruN
digru contemplari splendorẽ
illius Serisus igitur iste est
Si moyses tantam claritatem
habuit inuultu quanido legẽ
dedit popło quȩ minustra
erat mortis q mortẽ mina-¬
.batur. quanto maiorẽ głam
habebunt mirustri eugłu
minustrant qđ uitã aeterniã
prestat: multo maiorẽ głam
& claritatẽ habebunt quia
eandẽ claritatẽ habebunt quã
osteridit dñs in monte tribus
discipłis. quando uisisurt cũ
eo moyses & helias in maiestate
& claritate Uidebant erum
oculis corporeis głam clarita.¬
.t̃ẽq clarificatȩ humantatis
filii dĩ. ut beatus leo dicit ipsiq
eandẽ głam habebunt: Gloriã
uero diuinitatisꝰ totius trinitatis

Expanded text:
super faciem suam. Sed quaerisuper faciem suam. Sed quaerit forte aliquis: Quare illi gloriam poterant intendere? Cui respondendum est, quia Moyses sanctus et justus erat, ideo coruscabat, suumque splendorem ipse poterat ferre: illi autem qui peccatores erant et increduli, non fuerunt digni contemplari splendorem ejus. Sensus igitur iste est: Si Moyses tantam claritatem habuit in vultu, quando legem dedit populo, quae ministra erat mortis, quia mortem minabatur, quanto majorem gloriam habebunt ministri Evangelii, ministrant, quae vitam aeternam praestant? multo majorem gloriam et claritatem habebunt: quia eamdem claritatem habebunt, quam ostendit Dominus in monte tribus discipulis, quando visi sunt cum eo Moyses et Elias in majestate et claritate. Videbunt enim oculis corporeis gloriam claritatemque clarificatae humanitatis Filii Dei, ut beatus Leo dicit, ipsique eamdem gloriam habebunt, gloriam vero Divinitatis et totius Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe. & omĩpotenti dõ spiritales
ostias offererido. se ipsum quoq
mortificando conuitus & cor¬
.cupiscentus: ille uiuit & iuiuet
inȩt̃ria uita: Inde dicit apłs:
Littera occidit inanima modo:
id ÷ litteralis untelligentia legis:
Sp̃s autẽ uiuificat. id̃ spiritalis
intelligentia uitã aec̃nã p̃stat
Qđ si ministratio mortis. id̃ silex
quȩ ministra erat mortis sicut
modo diximus deformata uł de
scripta litteris in lapidib fuit
subaudis moysi ingła & claritate
uultus. ita ut non possent inteN¬
dere filii isrł infaciem eiusꝓpt̃
głam uultus eius quȩ gła uel
claritas euacuatur: quomodo t̃
erit ingła suis ministratoribus
& obseruatoribus Isto in loco
uult ostendert quȩ distantia sit
facies eius erat cornuta ex cort¬
sortio sermorus drũ: idt radios
quosdam  emittebat splendo.¬
ris sicut sol: intantũ ut non
possent intendere filu isrł ini
faciẽ eiꝰ. Sed quando egredieba¬
.tur ad popłm : ponebat uelam̃

Expanded text:
opere, et omnipotenti Deo spiritales hostias offerendo, seipsum quoque mortificando cum vitiis et concupiscentiis, ille vivit et vivet in aeterna vita. Inde dicit Apostolus: Littera occidit in anima modo, id est litteralis intelligentia legis: spiritus autem vivificat, id est spiritalis intelligentia vitam aeternam praestat. Quod si ministratio mortis, id est, si lex quae ministra erat mortis, sicut modo diximus, deformata vel scripta litteris in lapidibus fuit, subaudis Moysi in gloria, ex claritate vultus, ita ut non possent intendere filii Israel in faciem ejus propter gloriam vultus ejus, quae gloria vel claritas evacuatur, quomodo nonerit in gloria? suis ministratoribus et observatoribus. Isto in loco vult ostendere, quae distantia sit facies ejus erat cornuta ex consortio sermonis Dei, id est radios quosdam emittebat splendoris sicut sol, intantum ut non possent intendere filii Israel in faciem ejus, sed quando egrediebatur ad populum, ponebat velamen
Abbreviated transcription (Latin):
generalis & qđ aconsortio omruũ
ur̃m exclusus ẽ: Nã inpriori
epła: p̃cepit illũ eici a societate
fideliũ in quienis. Expurgate
uctus fermenatũ: id ÷ illũ peccato¬
.rẽ qui uxorẽ patris accepit expel¬
lite & eicite a ur̃o consortio Q
ne indesꝑationẽ laberetur si
semꝑ ex clusus esset a societate fi.¬
deliũ recoriciliat illũ boc modo
cogrioscens illũ esse purgatum
Diabolo & erũ suggerente peccauit.¬
& eo flagellante purgatus ẽ
quan ido traditus e potestati
illius: Ita ut etontrario magis
donetis: Id ÷ tuno sufficiet ei ob¬
iurgatio quȩ facta ÷ illi ab onũb
uob̵: siecontrario indulgeatis
ei qđ deliquit & consolemin
eũ. neforte subaudis exclusus
a uob̾ abundantiori tristitia ab¬
sorbeatur qui enis modi ẽ id est
neforte in desꝑationẽ cadens
suffocet se laqueo: uł tradat se
uoluptatib huiꝰ scłi dicetis intra
se: Iam quia a societate fidelium
inp̃senti & infuturo ero exclusus

Expanded text:
generalis, et quod a consortio omnium generalis, et quod a consortio omnium vestrum exclusus est. Nam in priori epistola praecepit illum ejici a societate fidelium, inquiens: Expurgate vetus fermentum , illum peccatorem qui uxorem patris accepit, expellite et ejicite a vestro consortio; et ne in desperationem delaberetur si semper exclusus esset a societate fidelium, reconciliat illum hoc modo cognoscens illum esse purgatum: diabolo etenim suggerente peccavit, et eo flagellante purgatus est, quando traditus est potestati illius. Ita ut econtrario magis donetis, id est, tunc sufficiet ei objurgatio quae facta est illi ab omnibus vobis, si econtrario indulgeatis ei quod deliquit, et consolemini eum, ne forte, subaudis exclusus a vobis, abundantiori tristitia absorbeatur qui ejusmodi est, id est, ne forte in desperationem cadens suffocet se laqueo vel tradat se voluptatibus hujus saeculi, dicens intra se: Jam quia a societate fidelium in praesenti et in futuro ero exclusus,
Abbreviated transcription (Latin):
habundantius iNiobis subauđ
postquã audiui uos pȩxutentiã
egisse : Siquis autẽ contristauit
subaudis me: siue ille qͥ uxorem
patris accepit. seu illi qͥ ad uitia
pristina redier̃. Non me con-¬
tristauit: subaudis solũ sed ex
parte subaudis conitristauit
uos qui cori doliustis suꝑ illoꝵ
reatibus: & qui mͥ estis ut uti¬
incaritate. Sequitur: Vt non¬
honorẽ om̃s horierare est:
horius & poridus aliqđ impone :¬
re : Serisus iste ÷: Non repre.¬
heridi ideo delinquentes neq
ex cõmurucaui inpriori epła
ut uos honerarẽ in ea correp¬
tione qui ꝑfecte conuersa tar¬
nii neq etiam idõ recito talia
ut uos honere modo ex cõmu¬
Nicarido & redargietido: sed
ut illi corrigerentur quia ia
rectitudinis deuiauennt.
Sufficit illi subaudis fonucatori
qui eius modi ⁊ udelicet qͥuxorẽ
patris accepit obuirgatio baec:
id ⁊ correctio & redargutio quȩfit
apluribus. id ÷ sufficit illi ad pȩni.¬
tentiã correctio & oburgatio

Expanded text:
abundantius in vobis, subaudis abundantius in vobis, subaudis postquam audivi vos poenitentiam egisse. Si quis autem contristavit me, subaudis sive ille qui uxorem patris accepit, seu illi qui ad vitia pristina redierunt, non me contristavit, subaudis solum, sed ex parte, subaudis contristavit vos, qui condoluistis super illorum reatibus, et qui mihi estis in charitateonerem omnes vos. Onerare est onus et pondus aliquod imponere. Sensus iste est: Non reprehendi ideo delinquentes, neque excommunicavi in priori epistola, ut vos onerarem ea correptione, qui perfecte conversamini, neque etiam ideo recito talia, ut vos onerem modo excommunicando et redarguendo, sed ut illi corrigerentur qui a via rectitudinis deviaverunt. Sufficit illi, fornicatori, qui ejusmodi est, videlicet qui uxorem patris accepit, objurgatio haec, id est correptio et redargutio, quae fit a pluribus, id est, sufficit illi ad poenitentiam correptio et objurgatio
Abbreviated transcription (Latin):
tiam : ideoq admoneo ut uos¬
corrigatis Nã ex multa tribu¬
latione & angustia cordis qđ
unĩ ÷: scripsi uob priorem
epłam ꝑmultas lacrimas .
Idt̃ poetie quot syllabas dicta¬
bã uł scribebam: quasi tot
lacrimas furidebam: Audieas
apłs quosdã corinthoꝵ ad
pristina uitia redisse & for¬
Nicationẽ. & poenitentiã nor
egisse: in suꝑ quenidã illorũ
accepisse uxorẽ patris: nimiã
tristitiã Iabuit. & multum de¬
flebat ess Urde & priorem
epłam is misit : inqua redar¬
guit eqͥ fortiter & p̃cepit illũ
qui incestłi patrauerat aconsor¬
tio omnu excludere Cuius
uerbis illi oboedientes fuerut it
egeruntq poenitentiã. & illũ ase
sequistrauerunt: Qđ ut apłs
agnouit ualde lȩcatust reducit
tamera eis ad memoriã qualite
eos deflebat: & alloquit᷑ illos
adbuc inquiens: Nori ut contris.¬
teminui subaudis haec modo
scribo qui poer utentiã habiustis
sed ut sciatis quã caritatẽ habeã

Expanded text:
tiam, ideoque vos moneo ut tiam, ideoque vos moneo ut corrigatis. Nam ex multa tribulatione et angustia cordis, quod unum est, scripsi vobis priorem epistolam per multas lacrymas, id est, pene quot syllabas dictabam vel scribebam, quasi tot lacrymas fundebam. Audiens Apostolus quosdam Corinthiorum ad pristina vitia redisse, et ad fornicationem, et poenitentiam non egisse, insuper quemdam illorum accepisse uxorem patris, nimiam tristitiam habuit, et multum deflebat eos. Unde et priorem epistolam eis misit in qua redarguit eos fortiter, et praecepit illum qui incestum patraverat, a consortio omnium excludere. Cujus verbis illi obedientes fuerunt, egeruntque poenitentiam, et illum a se sequestraverunt. Quod ut Apostolus agnovit, valde laetatus est, reducit tamen eis ad memoriam qualiter eos deflebat, et alloquitur illos adhuc, inquiens: non ut contristemini, subaudis haec scribo modo, qui poenitentiam habuistis, sed ut sciatis quam charitatem habeam
Abbreviated transcription (Latin):
di ur̃i Sic debent prelatiagere
Quos uident concordare sibibo.
Na conuersatione: non deberit
se illis p̃ferre sed coaequare
Quos autẽ auia rectitudinus ui¬
denit de uiare: iullos deberit
auctoritatẽ & potentiã suȩ p̃¬
.positurȩ ostendere Qđ utrũq
petrus ostendit inicornelio et
anania humilians se erga cor¬
Neliũ: & solo uerbo ananiã cũ
.et ado: quis÷ qui me laetificet
tusi ille qui contristatur per
meã ãmorutionẽ de reatu
suo ꝓmouenido ad poenitentiã.
dũ erũ ille contristatur depecca¬
co suo & agit poenitentiã tunc
me lȩtificat : Sic unius quisq
p̃dicator & p̃latus. quo ãplius
uidet contristari subiectos de
creatu suo & lugere poeruten¬
tiã agerido: amplius letificat᷑
certus desalute illoꝵ: Netris¬
titiam suꝑ tristitiã habeam:
Modo quidẽ audienis uos uarus
errorib implicatos. tristitiam¬
habeo: Sed siuenero aduos &
incorreptos uos inuenero.
tur ic habeo tristitiã suꝑ tristi.¬

Expanded text:
bis. Sic debent praelati agere; quos vident concordare sibi in bona conversatione non debent se illis praeferre, sed coaequare. Quos autem a via rectitudinis vident deviare, in illos debent auctoritatem et potentiam suae praepositurae ostendere, quod utrumque Petrus ostendit in Cornelio et Anania, humilians se erga Cornelium: et solo verbo Ananiam cum endo, quis est qui me laetificet, nisi ille qui contristatur per meam admonitionem de reatu suo promovendo ad poenitentiam? Dum enim ille contristatur de peccato suo, et agit poenitentiam, tunc me laetificat. Sic unusquisque praedicator et praelatus, quo amplius videt contristari subjectos de reatu suo, et lugere poenitentiam agendo, eo amplius laetificatur certus de salute illorum. Ne tristitiam super tristitiam habeam. Modo quidem audiens vos variis erroribus implicatos, habeo tristitiam, sed si venero ad vos et incorreptos vos invenero, tunc habeo tristitiam super tristi
Abbreviated transcription (Latin):
inuerido henie p̃dicaride Corã
dõ: id ÷ inp̃sentia dĩ cui placeta
qđ agimus Uł corã. dõ. quia sicut
abillo Nobis datur. ita p̃dicamꝰ.
inp̃sentia illius quẽ cogo loscimꝰ
nobis ad esse p̃seritr̃. Poterat
aliquis dicete. Quomodo p̃dicatis
in manifestatione : cũ omries ñ
INtelligant. quȩ dicitis. neq
credant: Adhaec subiunxit apłs:
Quodsi oꝑtũ est eugłm nr̃m: id ÷ si

Expanded text:
ivendo, bene praedicando; coram Deo, id est, in praesentia Dei, cui placet quod agimus: vel coram Deo, quia sicut ab illo nobis datur, ita praedicamus in praesentia illius quem cognoscimus nobis adesse praesentem: poterat aliquis dicere, quomodo praedicatis in manifestatione, cum omnes non intelligant quae dicitis neque credant? Ali haec subjunxit Apostolus: Quod si o
Abbreviated transcription (Latin):
si resurrectio nec p̃cessit inxp̃o.
& in quibusdã qͥ resurrexerutit
cũ illo. nec futura ÷̃ generaliter
iNomiub quidẽ hoc qđ apud
uos uiui baptizant᷑ ꝓmortuis
qđ faciebant: ut diximꝰ obduas
causas. uł qr nonputabant resur
se hab&: Ut quid & nos apłi pericli¬
.tamur. pericula patimur omĩ
hora infame &siti & reliquis
angustus: cotidie morior ꝑ¬

Expanded text:
si resurrectio non praecessit in Christo si resurrectio non praecessit in Christo et in quibusdam qui resurrexerunt cum illo, nec futura est generaliter in omnibus, quid est hoc quod apud vos vivi baptizantur pro mortuis? Quod faciebant, ut diximus, ob duas causas: vel quia non putabant resurrse habet. Ut quid et nos apostoli periclitamur, id est pericula patimur omni hora? in fame, et siti, et reliquis angustiis Quotidie morior
Abbreviated transcription (Latin):
entia ut in abrahã mansuecudo¬
ut in moyse: uirginitas ut
indanihele. sapientia ut iN
salomone : & reliqua doria quȩ
modo diuisa sunt electis tunc
possidebunt omĩa singuli. Alio.¬
quin. id ÷̃ si mortui non resur-¬
gent. quid facient qͥbaptizant᷑
ꝓmortuis: : Erant apud corin.¬
thios quidã qͥ non oredebant
resurrectionẽ. & erant alii qui
credebant illos resurrecturos
qui baptitati moriebantur.
Illos aut̃ẽ qui sine baptismo
moriebant᷑ : credebant autẽ
non resurgere aut male resur¬
gere Si quis istoꝵ ꝓpinquus
sirie baptismi gr̃a migrasset
emundo : uiuus aliquis in nomine
illius baptirabatur putantes
qđ mortuo baptismus uiui ꝓ.¬
desset. Qđ factũ cõmemorat
apłs non ut approbet quod
desset mortuo. sed ut eiꝰ exẽplũ
non credentib resurrectionem
suadeat & ostendat quia silli re¬
surrectionẽ non crederent
nequa quã uiuos ꝓmortuis bap¬
tizarent: & ẽ sensus Ocorinthu

Expanded text:
entia, ut in Abraham; mansuetudoentia, ut in Abraham; mansuetudo, in Moyse; virginitas, in Daniele; sapientia, ut in Salomone; et reliqua dona quae modo divisa sunt electis, tunc possidebunt omnia singuli. Alioqui, id est si mortui non resurgent, quid facient qui baptizantur pro mortuis? Erant quidam apud Corinthios qui non credebant resurrectionem, et erant alii qui credebant illos resurrecturos qui baptizati moriebantur; illos autem qui sine baptismo moriebantur, credebant aut non resurgere, aut male resurgere. Si quis istorum propinquus sine baptismi gratia migrasset de mundo, vivus aliquis in nomine illius baptizabatur: et putabant quod mortuo baptimus vivi prodesset. Quod factum commemorat Apostolus, non ut probet quod desset mortuo, sed ut ejus exemplo non credentibus resurrectionem suadeat et ostendat: quia si illi resurrectionem non crederent, nequaquam vivos pro mortuis baptizarent; et est sensus: O Corinthii,
Abbreviated transcription (Latin):
O mĩa subiecta s̃ er sine dubio
p̃ter eũ qui subiecit ei omnua.
̃ pater filio sed filius doba
esse sudditus patri scđm quo
homo ÷: Nam scđm diuinita
uniꝰ potentiae. unius dentatis
cũ patre: sicuti un nus essenti:
est cũ illo Cũ autẽ subiecta illi
fuerint omĩa id̃ filio. timo et
ipse filius subiectus ert illi.
id ÷ dõ patri quisib subiecie
omĩa: Sunt quidẽ modo cuneti
subiecta filio. sed multi non ad¬
tendunt adhoc neq consiđant.
qđ sub eius potestate sun: pressi
quadã ignorantia: In die uero
iuditu ñullus hoc ignorabr
tunc & ipe filius subiectus erit
dõ patri. caput uidelicet cum
corpore suo qđ est ȩcła. Unde
id ÷̃ in omĩb electis erit ds̃ omĩa.
quia erit sacietas illoꝵ & leticia.
presentia dĩ &implebunt᷑ om̃s
electi. omnb: bonis. omĩbusq
uir tutibus: ut inpso omnia
bona possideant singuli Erit
enĩ ds̃ tunc in uno quoq paci¬
entia sicut fuit in iob: oboedi¬

Expanded text:
Omnia subjecta sunt ei, sine dubio, Omnia subjecta sunt ei, sine dubio, praeter eum qui subjecit ei omnia: quia non Pater Filio, sed Filius debet esse subditus Patri, secundum quod homo est, nam secundum divinitatem, unius potentiae, unius deitatis est cum Patre, sicuti unius essentiae est cum illo. Cum autem subjecta illi fuerint omnia, id est Filio, tunc et ipse Filius subjectus erit ei, id est Deo Patri, qui sibi subjecit omnia. Sunt quidem modo cuncta subjecta Filio, sed multi non attendunt ad hoc, neque considerant quod sub ejus potestate pressi sint quadam ignorantia, in die vero judicii nullus hoc ignorabit. Tunc et ipse Filius subjectus erit Deo Patri, caput videlicet cum corpore suo, quod est Ecelesia, unde id est in omnibus electis erit Deus omnia, quia erit satietas illorum et laetitpraesentia Dei, et ita implebuntur omnes electi omnibus bonis omnibusque virtutibus, ut in ipso omnia bona possideant singuli. Erit enim Deus tunc in unoquoque patientia, sicut fuit in Job; obedi
Abbreviated transcription (Latin):
grue accipit᷑ humanitatis eiꝰ¬
humilitas quȩ uelut pedes uisa
est: ab iecta: Sed ei duob modis
inimici siue i fideles subicr¬
untur. uidelicet dũ aut con¬
uersi inispirante dõ credunt
INxp̃m. humanitus passum.
mortuũ. ab iniferis ꝑresurrec¬
tionus głam elapsum: aut & iã
itisua duritia ꝑdurantes udi
eũ discent saltẽ indie uiditu
bonoꝵ maloꝵq aquo iusto iu¬
ditio dãpnarise conspitient
in poenis supplicioꝵ. Nouissima
autẽ irumica destruet᷑ mors.
quia postquã resurrexerint
om̃s in ipsa resurrectione destru¬
etur mors inimica: Post cuiꝰ
destructionẽ: ullã iuimiticiã
p̃sentis uitae non patiet᷑ huma.¬
nũ genus Ubi enĩ uita erit
aeterna: nullũ locũ obtinebit
mors. Omĩa autẽ subiecit deus
pat̃ sub pedib eiꝰ. id÷ sub pedib
filii : omĩa sub audis quȩ fuert
&erunt inimica & anica t̾rena
& spiritalia siue caelestia sub-¬
iecit potestati illius Cũ autem
dicat subaudis psalmista dauid

Expanded text:
grue intelligitur humanitas ejus, quae velut pedes visa est abjecta. Sed ei duobus modis inimici sive infideles subjiciuntur, videlicet dum aut conversi inspirante Deo credunt in Christum humanitus passum, mortuum, ab inferis per resurrectionis gloriam elapsum, aut etiam in sua duritia perdurantes, judicem eum discent, saltem in die judicii, bonorum malorumque, a quo justo judicio damnari se conspicient in poenis suppliciorum. Novissime autem inimica destruetur mors, quia postquam resurrexerint omnes, in ipsa resurrectione destruetur mors inimica, post cujus destructionem, nullam inimicitiam praesentis vitae patietur humanum genus. Ubi enim vita erit aeterna, nullum locum obtinebit mors. Omnia autem subjecit Deus Pater sub pedibus ejus, id est sub pedibus Filii. Omnia subjecit quae fuerunt et erunt, inimica et amica, terrena et spiritalia, sive coelestia subjecit potestati illius, Cum autem dicat, subaudis Psalmista David.
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ studiũ & bonã uoluntatẽ.
intentionẽq od orẽ appellatum
xp̃i inquit bonus odor sumus deo
ti: p̃dicando mysteriũ incarnatr¬
onis eius passionis. & resurrectio.¬
nis. ascensionis: mysteriũ quoq
sc̃ȩ trinitatis. Bonus odor illius:
quia bonã famã eius ac totius
trinitatis głam p̃dicamus. deo
subaudis patri placentes talia
faciendo. Q notandũ qđ subiungit.
Inihis inquit qui salui funt nr̃a
p̃dicatione. & mhis quipereunt

Expanded text:
gendum studium et bonam voluntatem intentionemque odorem appellatum. Christi, inquit, bonus odor sumus Deo, ti, praedicando mysterium incarnationis ejus, passionis, resurrectionis, ascensionis, mysterium quoque sanctae Trinitatis; bonus odor sumus illius, quia bonam famam ejus ac totius Trinitatis gloriam praedicamus, Deo subaudis Patri placentes, talia faciendo. Et notandum quod subjungat: In his, inquit, qui salvi fiunt nostra praedicatione, et in his qui pereunt
Abbreviated transcription (Latin):
qui pereunt: qm̃ nr̃a uoluntas
ideoq delectatur odorẽ nrãe
intentionis: Siue ergo in his qui
saluantur siue in bis qui pereunt.
bonus odor xp̃i erant apłi deo
patri placentes: quia sinceriter
& sine adulatione p̃dicabant
Aliis quid̃e sumus odor mortis
iNmortẽ. illis scilicẽt quibus
p̃dicamus: sed contẽpnunt
credere Alus autẽ odor uitae
inuitã. illis scibcet qͥ audunt¬
& credunt: Cũ una esset p̃dica¬
.tio apłoꝵ quã impendebanit
omt ub & uolentib credere &
Nolentib: quibusdã erat ipsa

Expanded text:
qui pereunt, quoniam nostra voluntas ideoque delectatur odore nostrae intentionis. Sive ergo in his qui salvantur, sive in his qui pereunt, bonus odor erant apostoli Deo Patri placentes, quia sinceriter et sine adulatione praedicabant. Aliis quidem sumus odor mortis in mortem, illis videlicet quibus praedicamus, si contemnunt credere: aliis autem odor vitae in vitam, illis qui audiunt et credunt. Cum una esset praedicatio apostolorum, quam impendebant omnibus et volentibus credere, et non volentibus, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ugłio non sit uelamen. tamen
Non ideo penstrant iudei gloriã
spiritalis intelligentiȩ quȩ in lege
latet: quȩ obtonsi & reuerberati s̃
sensus eoꝵ infidelitatis ꝑfidia
& ignorantia. quia nolunt credere
diem id ipsum uelamen id t̃ ipsa
obscuritas & ignorantia in lectione
ueteris testamenti mane: subaudđ
apuo iudȩos incredulos Nor
reuelatum subaudis abillis: quia
infidelitas & peccata reuerberant
serisũ eoꝵ Nec ualent ꝑse pene.¬

Expanded text:
io non sit velamen, tamen non ideo penetrant Judaei gloriam spiritalis intelligentiae quae in lege latet, qua obtusi et reverberati sunt sensus illorum infidelitatis perfidia et ignorantia, quia nolunt in Chrisdiem idipsum velamen, id est ipsa obscuritas et ignorantia, in lectione Veteris Testamenti manet, subaudis apud Judaeos incredulos, non revelatum, subaudis ab illis, quia infidelitas et peccata reverberant sensum eorum, nec valent per se pene
Abbreviated transcription (Latin):
telligatur: iñ bis qui pereunt iN
fidelitate. illis ÷ oꝑtũ quia not
inspiratur eis aspũscõ neq uoluNł
credere Uolentib autẽ credere:
manifestũ est : Audiebant siquidẽ
om̃s p̃dicationẽ apłoꝵ sed illis
qͥ uolebant credere manifestabit᷑.
Illis uero qui in infidelitate i ꝑma¬
nebant: occaltabatur. Inquibus
ds̃: buis scłi excetauit met ites
inifideliũ: Quidã hereticoꝵ ut
hut ic uersum. male distinguentes.
it ihoc loco diabolũ: de quo dicit᷑
O m̃s dii gentiũ demonia Lica enĩ
dii appellant᷑: non sunt du. Ita ẽ
ergo distinguendus: ut primũ.
dicatur. Inquib: id÷ in illis qui
pereunt. ds̃ uerus. & deinde inife¬
ratur. excecauit mentes in fideliũ
huius scłi cũ non illuminauit.
sicut inidurauit corphara orus.
cũ non emolliuit Ut non fulgeat
illuminatio eugłii in illis id est
ratur diuinitas eius. diuina et
humana uirtus mira culorum.
passio. resurrectio. ascensio ad
cȩlos aduentus adiuditiũ. Qui

Expanded text:
icat: His qui pereunt in infidelitate, illis est opertum, quia non inspiratur eis a Spiritu sancto, neque volunt credere: volentibus autem credere, manifestum est. Audiebant siquidem omnes praedicationem apostolorum, sed illis qui volebant credere, manifestabatur: illis vero qui in infidelitate permanebant occultabatur. In quibus Deus hujus saeculi excaecavit mentes infidelium. Quidam haereticorum, et hunc versum male distinguentes, iatum in hoc loco diabolum, de quo dicitur: Omnes dii gentium daemonia ; licet enim dii appellantur, non sunt dii. Ita ergo est distinguendus, ut primum dicatur. In quibus, id est in illis qui pereunt, Deus verus: et deinde infra, excaecavit mentes infidelium hujus saeculi, cum non illuminavit, sicut induravit cor Pharaonis cum non emollivit, ut non fulgeat illuminatio Evangelii in illis, id estrantur nativitas ejus divina et humana, virtus miraculorum, passio, resurrectio, ascensio ad coelos, adventus ad judicium, qui,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ÷ salutis. quia salutẽ mittentis
continet: & de illius salute loqͥt᷑
cũmittitur: Epła inquit Nira
uos estis ocorinthii scripta iN
cordib nr̃is: quia deur̃a salute
die noctuq meditam. & cogitamꝰ.
& ipsa bona intentio Nri cordis
ꝑhib& nob testimoruũ laudis
reis sed mente initelligit᷑ illa
Uos qui estis epła nr̃a scripta in
cordibus nr̃is : uosestis manifestati
mento scribitur: oblitterari siue
deleri potest. fides autẽ quȩ a scõspĩ
eit. Ita illa fides aeterna ÷ Mani¬
xp̃i. id÷ fidem illius habetis a qͦ
dicimini xp̃iani: Quae fides
a nobis ÷ ministrata: quia fides

Expanded text:
num est salutis, quia salutem mittentis num est salutis, quia salutem mittentis continet, et de illius salute loquitur, cui mittitur. Epistola, inquit, nostra vos estis, Corinthii, scripta in cordibus nostris, quia de vestra salute die noctuque meditamur et cogitamus, et ipsa intentio nostri cordis perhibet vobis testimonium laudis, reis, sed mente intelligitur illa nt: Vos qui estis Epistola nostra scripta in cordibus, vos estis manifestati mento scribitur oblitterari sive deleri potest, fides autem quae a Spiritu seternus est, ita illa fides aeterna est. Maniid est fidem illius habetis, a quo dicimini Christiani: quae fides a nobis est ministrata, quia fides
Abbreviated transcription (Latin):
insistentes neq ꝓfauore & laude
humana rectissime p̃dicantes.
sicut idẽ apłs subdit: Sed ex
sinceritate iNquit p̃dicamus.
substantiȩ existeris cũ patre &
filio unus ÷ ds̃: Corã dõ subauđd
loquim᷑ : id ÷ sic p̃dicamus qͥsi
inp̃sentia dĩ semꝑ simus positr.
idt̃ laudare: Nũquid non se &
alios non laudauit paulo supe¬
rius. a fecit utiq & superus et
Nimirũ id cuco ut coruithios
abamore. pseudo apłoꝵ retrahe.¬
mtret ad suũ amort alioꝵq ueri¬
ab aliis gentib & eccłus aduos
mittant᷑ aut ex uobis ad alias
quȩ nobis testimoruũ laudis et
scĩtatis ꝑbibeant sicut quidam
subaudis faciunt pseudo uidelic&
apłi & iudȩi qui accipiunt ascribis
non inligemus ur̃a laude. neq
epłis laudatiuis quȩ nob testimo¬
niũ laudis ꝑhibeant Ex ponit
ergo causam quare non indige.¬
bat: in quiens Epła nr̃a uos estis.
scripta in cordibusnrĩs Epła sig.¬

Expanded text:
insistentes, neque pro favore et laude insistentes, neque pro favore et laude humana rectissime praedicantes, sicut idem Apostolus subdit, sed ex sinceritate, inquit, praedicamus, substantiae existens cum Patre et Filio unus est Deus, coram Deo subaudis loquimur, id est, sic praedicamus quasi in praesentia Dei semper simus positi, Id est laudare. Nunquid non se et alios jam laudavit paulo superius? Fecit utique et superius, et Nimirum idcirco ut Corinthios ab amore pseudoapostolorum retraheret ad suum amorem, aliorumque veriab aliis gentibus et Ecclesiis, ad vos mittantur, aut a vobis ad alias, quae vobis testimonium laudis et sanctitatis perhibeant, sicut quidam, subaudis faciunt, pseudo videlicet apostoli et Judaei, qui accipiunt a scribis Non indigemus vestra laude, neque epistolis laudatitiis quae nobis testimonium laudis perhibeant. Exponit ergo causam quare non indigeat, inquiens: Epistola nostra vos estis, scripta in cordibus nostris. Epistola sig