comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eos iram tuam: & furor ire tire
comp̾hendat eos. Ira effunditur
qnͣ suꝑ eos omnipotentis dei iũ¬
dictam multiplicit᷑ exercetur.
Furor ire di est: future animad¬
u̾sio uindicte. Ira autem ad pͥsẽ¬
tem ꝑcussionem ꝑtinet. furor
ad futuram dãnationem. Ideo
furor. quia nullum ibi remedi¬
inquit eos tanqͣm fitgitiuos. Iam
enim non erit euadendi locus:
quando eos etͣmus absorbuerit cru¬
ciatus. Nec tamen in cło ulla esti¬
manda est ire aut furoris com¬
motio. s humano usu quasi ira¬
tus aut furẽs dr̃. qñ abipso tam
acͥter ac districte peccatorum eul¬
pe feriuntur. Unde adhuc sub¬
rungitur. fiat habitatio eoꝵ d̾ser¬
ta: oe intab̾nacłis eorum nõ sit
qui in habitet. Habitationem ipsã
niter habitabant : tab̾nacła u̾o
singłas euiusq domos desigñat.
ubi potuerunt adu̾sus dñm
clamare. ibi adño non ꝑmittũt᷑
habitare. Loea illa om̃ia ce hõib
plena sunt: ⁊iudeis in ania. Qua-¬

Expanded text:
eos iram tuam: et furor irae tuae eos iram tuam: et furor irae tuae comprehendat eos. Ira effunditur, quando super eos omnipotentis Dei vindicta multipliciter exercetur. Furor irae Dei, est futurae animadversio vindictae. Ita autem ad praesentem percussionem pertinet: furor ad futuram damnationem. Ideo furor, quia nullum ibi remediinquit, eos, tamquam fugitivos. Jam enim non erit evadendi locus, quando eos aeternus absorbuerit cruciatus. Nec tamen in Deo ulla aestimanda est irae aut furoris commotio: sed humano usu, quasi iratus aut furens dicitur, quando ab ipso tam acriter ac districte peccatorum culpae feriuntur. Unde adhuc subjungitur: 26. Fiat habitatio eorum deserta, et in tabernaculis eorum non sit, qui inhabitet. Habitationem dicit niter habitabant. Tabernacula vero singulas cujusque domus designant, ubi potuerunt adversus Dominum clamare. Ibi a Domino non permittuntur habitare. Loca illa omnia et hominibus plena sunt. et Judaeis inania. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
inscandalum. Qd enim maiꝰ
scandalum fieri iud̾is potuit
ait. Predicamꝰ xp̃m erueifixũ:
uideis quidem scandalum. Hoc aũ
quod ait. fiat. non optando dicͣ.
s ꝓpħando: non ut fiat. s guia
fiet: nec potest aliter. nisi ut
talib ista eueniant. Ctm audi¬
mus dici ꝑspm̃ d̃i talia euent᷑a
malis: ad hoc iniłł hec intelliga¬
inus. ut nos talia deiritemus.
Malicia inquam illos excecauit:
oe id̾o subiungit. Obseurentur
oclieorum ne uideant. Sienim
cognouissent: nunquam denĩ
glorie erueifixissent. Omum
peccatum suꝑbia. Prima peceati.
pena obseuritas eordis. Quia suꝑ¬
bierant: ceci facti sunt. Unde ꝓti¬
nus subditur. O dorsum eorũ
semꝑ incurua. Hoc enim semꝑ
subsequens est. ut si oeulus men¬
tis a suꝑno lumine pͥuetur: sta¬
tim animuis ad ea que retro ft̃
appetenda inclinetur. & hoc
est dorsum curuum habere: sta.¬
tum mentis in inferiorib flect̾e.
Seguitur alia pena. Effunde suꝑ

Expanded text:
in scandalum. Quod enim majus in scandalum. Quod enim majus scandalum Judaeis fieri potuit,ait: Praedicamus Christum crucifixum, Judaeis, quidem scandalum . Hoc autem quod ait, Fiat, non optando dicit: sed prophetando: non ut fiat, sed quia fiet. Nec potest aliter nisi, ut talibus ista eveniant. Cum audimus dici per spiritum Dei talia eventura malis, ad hoc in illis haec intelligamus, ut nos talia devitemus. Malitia inquam illos excaecavit: et ideo subjungit: 24. Obscurentur oculi eorum ne videant. Si enim cognovissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent . Primum peccatum, superbia . Prima poena peccati, obscuritas cordis. Quia superbi erant, caeci facti sunt. Unde protinus subditur: Et dorsum eorum semper incurva. Hoc enim semper subsequens est, ut si oculus mentis a superno lumine privetur, statim animus ad ea, quae retro sunt appetenda, inclinetur. Et hoc est dorsum curvum habere, statum mentis in inferioribus flectere. Sequitur alia poena. 25. Effunde super
Abbreviated transcription (Latin):
Ienim peccauerunt uidi cru¬
Icifigentes in terra ambulan¬
tem: qͣm qui contẽnunt in
cȩlo residentem. Obtulerunt po¬
tandum fel: gustauit dñs. &ẽ
noluit bibere. Sinon eos pat̾e.¬
mur. nec omnino gustaremꝰ.
Quia uͦ necesse ẽ eos pati: ne¬
cesse est eos gustare: S quia in
membris xͥ tales ẽẽ non possẽ:
gustari possunt: in corpus re¬
cipi non posst̃. Et quia malam
escam dederunt:m̾ito in esca
puniti sunt. Unde ⁊ subditur.
fiat mensa eorum coramipsis
in laqueum. Mensam eorum
dicit scͥpt᷑am saeram: qͣm ad
animaꝵ refectionem ꝑau̾at
eis d̾s. Hȩc mensa facta est ilł
in laqueum: quia ex ipsa su¬
a lege capiuntur axpistianis.
⁊ conuincuntur errare. Quare
coram ipsis Sunt enim tales
qui iniquitatem suam intel¬
ligunt:qe tamen in ea ꝑtinacis¬
sime ꝑseu̾ant. Q laqueũ no¬
runt: & tenenda colla subiei¬
unt. Fiat ⁊ in retributionem
eis. ut mala recipiant ꝓ mał:
⁊ qui per legem peccauerun
puniantur ꝑ legem. Fiat et

Expanded text:
enim peccaverunt Judaei crucifigentes in terra ambulantem, quam qui contemnunt in caelo residentem. Obtulerunt potandum fel, gustavit Dominus et noluit bibere . Si non eos pateremur, nec omnino gustaremus. Quia vero necesse est eos pati, necesse est eos gustare. Sed quia in membris Christi tales esse non possunt, gustari possunt, in corpus recipi non possunt. Et quia malam escam dederunt, merito in esca puniti sunt. Unde et subditur: 23. Fiat mensa eorum coram ipsis in laqueum. Mensam eorum dicit Scripturam sacram, quam ad animarum refectionem paraverat eis Deus. Haec mensa facta est illis in laqueum, quia ex ipsa sua lege capiuntur a Christianis, et convincuntur errare. Quare coram ipsis? Sunt enim tales, qui iniquitatem suam intelligunt, 349 et tamen in ea pertinacissime perseverant: et laqueum norunt, et tenenda colla subjiciunt. Fiat Et in retributionem eis, ut mala recipiant, pro malis, et qui per legem peccaverunt, puniatur per legem. Fiat et
Abbreviated transcription (Latin):
ficetur ut uocet ⁊ confiteris. mag¬
nificet᷑ ut ignoscat: iam uiste ui¬
uis. magnificetur ut regat: ꝑ¬
seu̾as usq infinem: magnifice¬
tur ut głificet. Semꝑ gͦ magni¬
ficetur dñs. Hoc dicant iusti:
hoc dicant qui querunt eum.
Quisqͥs hoe non dacit: non que¬
rit eum. Dicant hoc quidili¬
gunt salutare tuum: idest fili¬
uintuum. Ab illo enim est illis
salus: non ase. Nec digne possũt
laudare patreindm̃: qui non di¬
ligunt dm̃ filium. ꝑ qu̾e salua¬
ti sunt. Dicant magnificꝰi dñs
qui nos tam potenter saluauit:
de se autem dicat unusquisq qd̃
subditur. Ego uͦ egenus. mendi¬
cans meam salutem uł aliorũ:
oe pauper sum. id ÷ infufficiens
ꝑ me ad eã inquirendã: nec tñ
ido diffido. nam d̾s adiuuat me:
ut possim quam desid̃õ salutem
possidere. Sic utiq nos dm̃ lauda

Expanded text:
ficetur, ut vocet. Confiteris? magnificetur, ut ignoscat. Jam juste vivis? magnificetur, ut regat. Perseveras usque in finem? magnificetur, ut glorificet. Semper ergo magnificetur Dominus. Hoc dicant justi: hoc dicant, qui quaerunt eum. Quisquis hoc non dicit, non quaerit eum. Dicant hoc, Qui diligunt salutare tuum, id est, Filium tuum. Ab illo est enim illis salus, non a se. Nec digne possunt laudare Deum Patrem, qui non diligunt Deum Filium, per quem salvati sunt. Dicant, Magnificus est Dominus, qui nos tam potenter salvavit. De se autem dicat unusquisque quod subditur: 6. Ego vero egenus, mendicans meam salutem, vel aliorum: et pauper sum, id est, insufficiens per me ad eam inquirendam. Nec tamen ideo diffido: nam Deus adjuvat me: ut possim quam desidero salutem possidere. Sic utique nos Deum lauda
Abbreviated transcription (Latin):
tur michi de hoc statim. ut eor
ꝯu̾sio non moretur. facile enim
emendatur culpa: que eito cor¬
rigitur. His trib u̾sib tͥa gen̾a
ꝑsecutorum commendantur:
id: malefactores. maliuoli adu¬
latores. Quorum pͥmum fit oꝑe.
alt̾um cogitatione: t̾cium locu¬
tione. His trib modis affligitur
corpus xp̃i. Reꝓbi enim mala q̃
possunt bonis inferre: non desis¬
tunt. Et cum non possunt ma-¬
lum quod uolunt ag̾e:non ces¬
sant. illud cogitando tractare.
& cum noc̃e non ualent aut nõ
audent in aꝑtoͬ. faciunt quod
possunt: simulando. adulando.
laudando. atrahendo. Isti sunt
qui dicunt euge euge: qui qͦs
possunt. falsis laudib seducũt.
Phis tñ orat eccłia ut conu̾tatᵒ:
oe fiat quod subiunctum est. Ex-¬
ultent scdm corpus. ee letentur¬

Expanded text:
tur mihi. Et hoc statim, ut eorum tur mihi. Et hoc statim, ut eorum conversio non moretur. Facile enim emendatur culpa, quae cito corrigitur. His tribus versibus tria genera persecutorum commendantur, id est, malefactores, malevoli, adulatores: quorum primum fit opere, alterum cogitatione, 353 tertium locutione. His tribus modis affligitur corpus Christi. Reprobi enim mala quae possunt, bonis inferre non desistunt. Et cum non possunt malum quod volunt agere, non cessant illud cogitando tractare. Et cum nocere non valent, aut non audent in aperto, faciunt quod possunt, simulando, adulando, laudando, attrahendo. Isti sunt qui dicunt, Euge, euge: qui quos possunt, falsis laudibus seducunt. Pro his tamen orat Ecclesia, ut convertantur, et fiat quod subjunctum est: 5. Exsultent, secundum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
um: mͦ remansit maliuolentia
cogitantium. Tpr̃a sunt inȩccłia
ꝑsecutione distincta factus est ĩ¬
petus in eccłiam: qũ reges & pͥn¬
cipes ꝑsequebantur eam. Credi¬
d̾unt illi: data ẽ pax eccłiȩ: s nõ
de est fremitus ꝑsequtorum. im¬
petus tam̃ suos ad cogitationẽ
literunt. Dictum ÷ de his tp̃ibus
excłiȩ: peccator uidebit. & irascetur
dentib suis fremet & tabescet. ꝓhiᷤ
orat martyr. qͦmͦce ꝓ illis. ut retroi¬
sum au̾tantur: id: credant inxpi¬
stum &e sequantur. Erubeseant eti¬
am de commissis peccatis. Peccator
enim& penitens quo plus defert
uerecundie de recordatione deli¬
cti: eo uberiorem a dño meretur
grãm. Nonne hec pͣtulit publi¬
canus. qui nec audebat ocłos ad
cȩlum leuare⁊ Id̾o iustificatur
magis dñi iudicio: quam ille pha¬
riseus quem deformauit p̾sũptio.
Au̾tantur statim erubescentes.
qui dieunt mͥ euge eitge. id÷ bene
bene: similit̾ au̾itantur illi erubes¬
centes de malis suis. qui adulan¬

Expanded text:
um: modo remansit malevolentia cogitantium. Tempora sunt in Ecclesia persecutione distincta. Factus est impetus in Ecclesiam, quando reges et principes persequebantur eam. Crediderunt illi: data est pax Ecclesiae, sed non deest fremitus persecutorum: impetus tamen suos ad cogitationem verterunt. Dictum est de his temporibus Ecclesiae: Peccator videbit et irascetur, dentibus suis fremet et tabescet . Pro his orat martyr, quomodo et pro illis, ut retrorsum avertantur, idest, credant in Christum et sequantur. Erubescant etiam de commissis peccatis. Peccator enim et poenitens, quo plus defert verecundiae de recordatione delicti, eo uberiorem a Domino meretur gratiam. Nonne haec praetulit Publicanus, qui nec audebat oculos ad coelum levare? Ideo justificatur magis Domini judicio, quam ille Pharisaeus, quem deformavit praesumtio . Avertantur statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, Euge. Idest, Bene, bene. Similiter avertantur illi erubescentes de malis suis, qui adulan
Abbreviated transcription (Latin):
ds oe dñs m̃s. ereator &e grib̾nator
m̃s. in adiutorium meum in¬
tende mniscdit. adiuua festinãt᷑
Pmum inspice instantem neces¬
sitatem: deinde accelera auxilii cõ¬
solationem. Cum dicit inachuto¬
rium meum ostendit se aliqgrud
oꝑari ꝑ lib̾um arbitrium. &e pe¬
tit diuinum auxium ad coope¬
randum. Contra om̃s adu̾sitates
oe temptationes: clicendus est iste
u̾sus. & cum tribulamur. &e cũ
oꝑamurꝰ diuino aditorio semꝑ¬

Expanded text:
Dominus meus, creator et gubernator meus in adjutorium meum intende misericorditer: adjuva festinanter. Primum inspice instantem necessitatem: deinde accelera auxilii consolationem. Cum dicit, In adjutorium meum, ostendit se aliquid operari per liberum arbitrium, et petit divinum auxilium ad cooperandum. Contra omnes adversitates et tentationes dicendus est iste versiculus. Et cum tribulamur, et cum operamur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutorib: eum subiungit. Con¬
fundantur de peccatis. ⁊ reu̾eã¬
tur: idi timeant te iudicem qui
querunt amiam meam: sub¬
audis ad ꝑdendum eam. Hec uox
ꝓpͥe ad martẏres ꝑtinet: qui adħ̾
querebantur ut occiderentur. Q
eum orant ꝓfius inimieis. ꝑfecti¬
onem nob̃ insinuant caritatis.
Diligite inguit dñs inimicos ue¬
stros. bñfacite his qui oderunt
uos: & orate ꝓ ꝑsequentib ⁊ calũ¬

Expanded text:
secutoribus, cum subjungit: 3. Confundantur de peccatis, et revereantur, id est, timeant te judicem, qui quaerunt animam meam, subaudis ad perdendum eam. Haec vox proprie ad martyres pertinet, qui ad hoc quaerebantur, ut occiderentur. Et cum orant pro suis inimicis, perfectionem nobis insinuant caritatis. Diligite inquit Dominus inimicos vestros. Benefacite his, qui oderunt vos: et orate pro persequentib
Abbreviated transcription (Latin):
libet iusto in tribulatione po¬
sito: in rememoratione. id est¬
inconsideratione rememorationis.
eo quod inquit saluum me fecit.
Memor enim saluationis oe bene¬
ficiorum que d̃s contulit mim¬
do. sicut in alio psalmo monstra¬
tum est: securus petit lib̃ari. li¬
cet mnultis malis urgeatur. Est
gͦ in hoc psalmo uox tribulatoꝵ
inter passiones ꝑielitantium: sed
de suo capite p̃sum̃tium. lp̃i ft̃
mat̾ia psalmi. In pͥma parte pos-¬
tulant a do suam liberationẽ:
deinde ꝑsequentium conu̾sio¬
nem. In scd̃a exultant in dño
⁊ nagnificant eum: ad ultimũ
parꝑtatem ⁊ egestatem suam
cõndant ad exemplum cȩtorum:
oe xinde adiutos a do se insimi¬
ait & lib̾atos. Intendunt autem
exortari quosq ut conũtant᷑
addm̃: & securos reddere de ȩ¬
t̾n bono. ⁊ si urgeantur a ma¬
lis. tq inhis non cdiffid̾e: sed oĩ¬
potintis d̾i ad iutorium in uo¬
care audiamus eos. & loquam᷑¬
cum eis: atq effectu cordis unusqͥs

Expanded text:
libet justo in tribulatione posito, in rememoratione, id estin consideratione rememorationis, eo quod inquit salvum me fecit Dominus. Memor enim salvationis et etiam beneficiorum, quae Deus contulit mundo sicut in alio psalmo monstratum est? securus petit liberari, licet multis malis urgeatur. Est ergo 352 in hoc psalmo vox tribulatorum inter passiones periclitantium, sed de suo capite praesumentium. Ipsi sunt materia psalmi. In prima parte postulant a Deo suam liberationem, deinde persequentium conversionem. In secunda exultant in Domino, et magnificant eum. Ad ultimum paupertatem et egestatem suam commendant, ad exemplum caeterorum: et exinde adjutos a Deo se insinuant, et liberatos. Intendunt autem exhortari, quosque, ut convertantur ad Deum, et securos reddere de aeterno bono, etsi urgeantur a malis, atque in his non diffidere, sed omnipotentis Dei adjutorium invocare. Audiamus eos, atque affectu cordis unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
Psiste ꝯuenit dd ꝓphete. suie cuili¬
bet fideli. qui ideo dr̃ psalmus. qͥa
ammonet ad confessionem: &e dr̃
canticum. quia nobis ꝓposuit ma¬
ximam exultationem de illumi¬
natione itͥusq ppłi: scilicet iude¬
orum &e gentium que futa erat
ꝑ xp̃m. Psalmus dico habitus in ymnis.
id÷ in laudib d̃i. Uel in ymnis. id÷
inter illos qui ꝑ excellentiam uoeã¬
tur ymni. Intellexit enim ꝓph̃a
dm̃ eẽ laudandum de illumina-¬
tione qm datus erat mundo: de
qua om̃s debemus eum summo
studio laudare. Hoc enim intendit
ammon̾e p̾s: qui nos dirigit in finẽ.
tor. In pͥma parte p̾catur illumina¬
tionem: in scda parte que incipit.
confiteantur tibi ppłi ds. hortatur
ad utnͣq confessionem. idi peccat
⁊ laudis. ce ponit causam. dm̃ uidi¬
cem equũ. Int̾cia parte. qua repetit
eumdem usum. ammonet ad eã¬
dem confessionem. s alia de causa.
scilicet quia terra pͥus st̾ilis. mͦ in
aduentum filii dedit fructum su¬
um. Et quia uidit eẽ omnia bona

Expanded text:
iste convenit David prophetae, sive cuilibet fideli: qui ideo dicitur psalmus, quia admonet ad confessionem. Et dicitur canticum, quia nobis proposuit maximam exultationem de illuminatione utriusque populi, scilicet Judaeorum et Gentium, quae futura eratco, habitus in hymnis, id est, in laudibus Dei: vel in hymnis, id est, inter illos, qui per excellentiam vocantur hymni. Intellexit enim propheta Deum esse laudandum de illuminatione, quam daturus erat mundo: de qua omnes debemus eum summo studio laudare. Hoc enim intendit admonere psalmus, qui nos dirigit in finem, tor. In prima parte precatur illuminationem. In secunda parte quae incipit, Confiteantur tibi populi, Deus  hortatur ad utramque confessionem, id est, peccati et laudis. Et ponit caussam Deum judicem aequum: In tertia parte, qua repetit eumdem versum, admonet ad eamdem confessionem: sed alia de caussa, scilicet, quia terra prius sterilis, modo in adventu Filii dedit fructum suum. Et quia vidit esse omnia bona
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ium uere salutis. Misertus ẽ aut̃
plens spũscõ: ut fiat in eo fons aqͤ
salientis in uitam ȩtͣnam. Hȩc habe¬
mus hic: s ñ st̃ de deserto. Id̾o in ꝓpͥe¬
tatem deserti pͥus cõm̃dauit pͥs. ut ⁊
tucũ audisses in quo malo eeͬs. siqͣs
habere hit posses consolationes. fruc¬
tus uel uie uel aque. non tribue¬
res deserto: s illi qui te uisitare
dignatus est. indeserto. Nisi pͥmo

Expanded text:
gerium verae salutis. Misertus est autem gerium verae salutis. Misertus est autem plens Spiritu Sancto, ut fiat in eis fons aquae salientis in vitam aeternam. Haec habemus hic. Sed non sunt de deserto. Ideo proprietatem deserti prius commendavit psalmus, ut et tu cum audisses in quo malo esses, si quas habere hic posses consolationes, fructus, vel viae, vel aqua, non tribueres deserto, sed illi qui te visitare dignatus est in deserto. Nisi primo
Abbreviated transcription (Latin):
bationes sentiat: tam̃ non itade¬
ficit ut caro. Modo enim excorrup
cimꝰ: & esurimus. si ñ bibimꝰ defici¬
mus ⁊ sitimꝰ. Sidiu manducemus
⁊bibamꝰ. ĩpsa diurna refectio defe-¬
ctio ẽ. Si diu dormiamꝰ. deficumus.
⁊ id̾o uigilamꝰ. Si di uigilemꝰ. d fiei¬
niꝰ. ⁊ ido dormimus. Si diui stemus:
fatigamus. ⁊ id̃o sedemus. Sidui sedea¬
mus. ce ibi fatigamur: & ido surgimꝰ.
Nullus gͦ nr̃e carnis status est. Modo
de infantia transit ad puericiam. de
puericia ad adolescentiam: de adoles-¬
centia ad iuuentutem.de iuuentu¬
te ad senectutem. de senectute. ad
semum:de senio ad mortẽ.Non
stat etas nr̃a: uͥq fatigatio. uͥq corrup¬
tio. Caro itan: quam multipliciter
fatigatur: tam multiplieiter sitit
a deo infatigabilem incorruptionẽ.
Ubi sitit: Interra deserta iniua ce
in aquosa: id÷ in hoc scło. qd̃ ẽ t̾rade¬
serta quantum inse ab om̃ibono.
non habens uiam u̾itatis. nec refri¬

Expanded text:
bationes sentiat: tamen non ita debationes sentiat: tamen non ita deficit, ut caro. Modo enim Ex Auguscimus, et esurimus. Si non bibamus, deficimus et sitimus. Si diu manducemus et bibamus, ipsa diuturna refectio defectio est. Si diu dormiamus, deficimus, et ideo vigilamus. Si diu vigilemus, deficimus: et ideo dormimus. Si diu stemus, fatigamur: et ideo sedemus. Si diu sedeamus, et ibi fatigamur: et ideo surgimus. Nullus ergo nostrae carnis status est. Modo de infantia transit ad pueritiam, de pueritia ad adolescentiam, de adolescentia, ad juventutem, de juventute ad senectutem, de senectute ad senium, de senio ad mortem. Non stat aetas nostra: ubique fatigatio, ubique corruptio. Caro itaque, quam multipliciter fatigatur, tam multipliciter sitit a Deo infatigabilem incorruptionem. Ubi sitit? 3. In terra deserta, invia et inaquosa. Idest, in hoc seculo, quod est terra deserta, quantum in se est, ab omni bono non habens viam veritatis, nec refri
Abbreviated transcription (Latin):
lare ad dm̃. Huiꝰ autem uigilie
eausam ostñd: cũ subiung̃. Sitiuit
inte anima mea: quam multiplieit
tibi caro mea. Om̃is qui sͥ uult ali¬
qͥd p̾stari in ardore desiii:. ipsumde¬
sid̃ium sitis anime ẽ. Sunt autem
diu̾sa desidia in cordib hominum.
Alius sitit aurum. alius argentũ.
alius possessionem. alius heredita¬
tem: alius hoe. alius illd̃. Uir inue¬
nitur guisitiat dĩ. Ss anima que
sancta est.omĩa que mundihuius
sunt tanguam amara respuit:atq
ad illam in effabilem dulcedinem
que in dõ ẽ. totis desidiis in ardes¬
cit. Inebriari desiderat abub̃tate do¬
mus di. ubi est fons uite ce origo sa¬
pientie. Et caro mea inquit situit
tibr. ut uidelicet inea resurrectio¬
ne atq immortalitate tͥ appareat.
quã ꝓmisisti. Et hoc qͣm multiplici¬
t̃ id÷ multo ampliorib causis quã
anima. subiacoe enim amplioribus
miseriis. Nam sp̃c ꝓmptus est: ea-¬
ro autem infirma. Et quãuis aĩa
multas temptationes. multas ꝑtur¬

Expanded text:
Deum. Hujus autem vigiliae caussam ostendit, cum subjungit: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea. Omnis qui sibi vult aliquid praestari in ardore desiderii, ipsum desiderium sitis animae est. Sunt autem diversa desideria in cordibus hominum. Alius sitit aurum, alius argentum, alius possessionem, alius haereditatem, alius hoc, alius illud. Vix invenitur, qui sitiat Deum. Sed anima, quae sancta est, omnia, quae mundi hujus sunt, tanquam amara respuit: atque ad illam ineffabilem dulcedinem, quae in Deo est, totis desideriis inardescit. Inebriari desiderat ab ubertate domus Dei, ubi est fons vitae, et origo sapientiae. Et caro mea, inquit, sitivit tibi , ut videlicet in ea resurrectione atque immortalitate tibi appareat, quam promisisti. Et hoc quam multipliciter, id est, multo amplioribus causis, quam anima: subjacet enim amplioribus miseriis. Nam spiritus promptus est, caro autem infirma . Et quamvis anima multas tentationes, multas pertur
Abbreviated transcription (Latin):
luce iugilo. Ods omnium eͤã¬
dione : ds̃ m̃s scdm pͥcipuam ⁊ singu¬
larem dilectionem. utgilo. id est dili¬
gent̾ studens ⁊ curiosus sum ad te ꝓ¬
m̾endum. atq ad uoluntates tuas
exeguendas: ihoc de luce. id: ꝑ puri¬
tatem bone conscientie. De hac ui¬
gilatione dictum ẽ. in eugłio. Beatꝰ
ille seruus: quem cõ uen̾it dñs
inuen̾it uigilantem. Puram con¬
scientiam uocat lucem̃: sic ẽ contͣ
conscientiã malam dicimus tene¬
bras iuxta apłm. Fiustis aligͣndo
denebre: nunc autemlux in dño.
uel uigilo ad te de luce: id est ex qͦ
habui cognitionem tui. que est
causa mẽe uigilie. Somnus ani
me est: obli iusci dm̃. Talem excitat
paulus dicens. Surge quidormis.
& exurge a mortius: ⁊ illumina¬

Expanded text:
luce vigilo. O Deus omnium creatione, Deus meus secundum praecipuam et singularem dilectionem, vigilo, id est, diligenter studens, et curiosus sum ad te promerendum, atque ad voluntates tuas exequendas. Et hoc de luce, id est, per puritatem bonae conscientiae. De hac vigilatione dictum est in Evangelio: Beatus ille servus, quem cum venerit Dominus, invenerit vigilantem . Puram conscientiam vocat lucem. Sic econtra conscientiam malam dicimus tenebras juxta Apostolum, Fuistis aliquando tenebrae: nunc autem lux in Domino . Vel vigilo ad te de luce, id est, ex quo habui cognitionem tui, quae est caussa meae vigiliae. Somnus animae, 306 est oblivisci Deum. Talem excitat Paulus dicens: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illumina
Abbreviated transcription (Latin):
eum inore suo: oe lingua sua m̃¬
titi sunt ei. Cor autem eorum ñ
erat rectum cum eo: nec fideles
habiti sunt intestam̃to eius. A
liud in lingua eorum. aliud in
corde eorum inueniebat: qui si
rent uidebat. Rectum itaq eor eũ
deo est: qnͣ ꝓpt̾ dm̃ querit dm̃.¬

Expanded text:
« in ore suo, et in lingua sua mentiti sunt ei. Cor autem ipsorum non erat rectum cum eo, nec fideles habiti sunt in testamento ejus. » Aliud in lingua eorum, aliud in corde eorum inveniebat, cui secrent videbat. Rectum itaque cor cum Deo est, quando propter Deum quaerit D
Abbreviated transcription (Latin):
quam uidr ꝯmemorare non inue¬
nitur. ĩmo alit̾ ẽẽ inuenitur ⁊
ut hinc intelligat᷑ non hoc dice¬
re qd̃ pot̃ putari: s illud potius
qd magis debetadu̾̃ti. S iam qͥd

Expanded text:
quam videtur commemorare, non invenitur, imo et aliter esse invenitur; ut hinc intelligatur non hoc dicere quod potest putari, sed illud potius quod magis debet adverti: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e uadens ⁊ non rediens. In his
i̾ibis. multi sibi iniquitatis ĩpu¬
nitatem de diuina misctia pol¬
licentur: etiam si tales ẽẽ ꝑstite¬
rint. qualis illa gen̾atio pͣua des¬
do ñ fallit. Sic gͦ peꝑcit illi genti¬
d̾s. ut non accend̾et omnem irã¬
suam: subaudis ad eam penitꝰ
eradicandã ⁊ finiendam. Uide¬
mus enim quantum ei peꝑeit:
⁊ adhuc parrat. Nam introdux̃
eam interram ꝓmissionis: oe
seruauit eamgentem quousq
catos ꝑcuncta gentium regna
dissemmauit. non utiq dele¬
uit: s mance idem populus ꝓ¬
lis successione seruatus: uelut
cain signo accepto neguis eũ
occidat. id: penitus ꝑdat. Eece

Expanded text:
s vadens, et non revertens. » In his verbis multi sibi iniquitatis impunitatem de divina misericordia pollicentur, etiamsi tales esse perstiterint, qualis generatio ista desium. Sic ergo pepercit illi genti, ut non accenderet omnem iram suam ad eam penitus eradicandam atque finiendam; quodmus enim quantum pepercerit, et adhuc parcat. Nam introduxit eos in terram promissionis, et servavit eam gentem quousquecatos per cuncta gentium regna disseminavit, non utique delevit; sed manet idem populus prolis successione servatus, velut Cain signo accepto, ne quis eum occidat, id est, penitus perdat . Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
dauit ut au̾teret iram suam: qͥa
etiam illud remisit. qd ab eis
unicus filius euis occisus ẽ Et
non accendit omnem irã fuã:
quia reliquie salue facte sunt
Qͣ recordatus est quia caro sũt:
sp̃c uadens oe non rediens. Id̾o
eos uocando ⁊ miserando ꝑ su¬
am grãm ipse reuocauit: qui
a ꝑ se ipsos redire non posses.
Quomodo enim redit caro sp̃s
electionem gr̃e que ñ m̾itis tã¬
quam mͥces ⁊ redditur. s tanꝙͣ.
cetur ĩpuis : & redeat ouis ꝑdi¬
reportata pastoris. que se ꝑd̃e
potuit dum sponte uagaretur. se
autem inuenire non potuit. nec
omnino inueniretur. nͥ pastoris

Expanded text:
dabit ut avertat iram suam; » quia etiam illud remisit, quod ab eis unicus Filius ejus occisus est: et non accendet omnem iram suam; quia reliquiae salvae factae sunt. 24. Et recordatus. Ideo eos vocando et miserando per suam gratiam ipse revocavit, quia per seipsos redire non possent. Quomodo enim redit caro, spirelectionem gratiae? Quae non meritis tanquam merces redditur; sed tanquam cetur impius, et redeat ovis perdireportata pastoris , quae se perdere potuit dum sponte vagaretur, se autem invenire non potuit, nec omnino inveniretur, nisi pastoris
Abbreviated transcription (Latin):
cauerunt ⁊ saturati sunt nunis
ce desidium eorum attulit eis.
non sunt fraudati a desidio suo.
potest &e non temptantium sed
credentium paruulam fidem.
carne editis uocum signis. oe ꝑ
aerem transcurrentib tanqũa
uolatilib pascere: ñ tam ab a¬
quilone uenientib ubi frigꝰ
ut qui infide sunt paruuli au¬
diendo terrestria: nutͥantur ad
capienda cȩlestia. Translatꝰ eni
erat ille de cęlo quodãm᷑ uͥ m̃te
excesserat deo: ut temꝑans eẽt
eis quibus dicebat. Non potuz
uobis loqui quasi spĩtalibus:
s quasi carnalib. Ibi enĩ audi¬
erat in effabilia u̾ba que in
terra illi non licebat loqui ꝑ
u̾ba sonantia quasi ꝑ uolati¬
lia pennata:. oe indricendo in
uirtute sua affricum. idest
ꝑ uentos meridianos feruenteᷤ
&e lucentes p̾dicantium sp̃e
⁊ hoc inuirtute fua: ne sͥtri¬
buat affricus qd̃ ht̃ ex deo.
Ueniunt autem ułtro istiuenti ad
homines. apportant eis u̾ba di-¬
uinitꝰ missarut insuis sedib cir¬

Expanded text:
caverunt, et saturati sunt nimis, et desiderium eorum attulit eis, nec sunt privati a desiderio suo, » potest et non tentantium, sed credentium parvulam fidem, carne editis vocum signis et per aerem transcurrentibus, tanquam volatilibus pascere: non tamen ab Aquilone venieut qui in fide sunt parvuli, audiendo terrestria nutriantur ad capienda coelestia. Si enierat ille de coelo quodammodo, ubi mente excesserat Deo; ut temperans eis esset quibus dicebat: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Ibi enim audierat ineffabilia verba , quae in terra illi non licebat loqui per verba sonantia, quasi per volatilia pennata; et inducendo in virtute sua Africum, hoc est, per ventos meridianos, ferventes et lucentes praedicantium spiritus; et hoc in virtute sua, ne sibi tribuat Africus quod habet ex Deo. Veniunt autem ultro isti venti ad homines, et apportant eis verba divinitus missa; ut in suis sedibus et cir
Abbreviated transcription (Latin):
potius in sua. Quia bieet bibis¬
sent de petra: non uentres sed
siccitate magis dõ fidelit᷑ suppli¬
ees ẽẽ debuerant: ut qui sicerta¬
tem donau̾at faucib. equitatem
donaret mentib. & temptauert᷑

Expanded text:
potios in sua? Quia licet bibissent de petra, non ventres, sed siccitate magis fideliter Deo supplices esse debuerant, ut qui satietatem donaverat faucibus, aequitatem don
Abbreviated transcription (Latin):
facet quod eum facere posse non
credebant: deinde intulit quod
eos pati oportebat. Nam si pone¬
rent in deo spem suam: non so¬
lum eis illa desidia earnis. s eti¬
am sp̃c implerentur. Qui enĩ
mandauit mibib desuꝑ. & ia
nuas celi aꝑuit. &e pluit illis mã
na ad manducandum. ⁊ panẽ
celidecdit eis: panem angeloꝵ
mandueaunt homo cibaria
misit eis in habundantia ut
nficabat qui u̾e cibus est ange¬
panis ꝑ nubes eugłicas uniu̾so
orbi pluitur: oe aꝑtis p̾dicatorũ
cordibus tanquam celestib ianu¬
is. non murmuranti &e temp¬
tanti sẏ nagoge. s credenti ⁊ in
illo spem ponenti eccłiȩ p̾dica¬
tur. Qin transtulit austrũ de
cȩlo. &e induxit in uirtute sua af¬
fricum: &e pluit sr̃ eos sĩc pulu̾em¬

Expanded text:
faceret quod eum facere non posse crediderant, deinde inferret quod eos pati oportebat. Nam si ponerent in Deo spem suam, non solum eis illa desideria carnis, sed etiam spiritus, implerentur. Qui enim mandavit nubibus desuper, et januas coeli aperuit, na ad manducandum, et panem coeli dedit eis, ut panem Angelorum manducaret homo, qui cibaria misit eis in abundantia, ut nificabat; qui vere cibus est Angepanis per nubes evangelicas universo orbi pluitur; et apertis praedicatorum cordibus tanquam coelestibus januis, non murmuranti et tentanti Synagogae, sed credenti et in illo spem ponenti Ecclesiae praedicatur. Qui « transtulit Austrum de coelo, et induxit in virtute sua Africum, et pluit s
Abbreviated transcription (Latin):
serunt aque: & torrentes inunda¬
uerunt. Nunquid oc panem pot̾it
dare ⁊ aut parare mensam popło
suo ÷ Non credentes gͦ petierunt
escas animab suis. Nonsieut apłc
lacobris escam mentib p̾cip̃ pos¬
tulari: s a credentib eam peti am¬
monet non atemptantib. Siqͥs¬

Expanded text:
erunt aquae, et torrentes inundaverunt, numquid et panem poterit dare, aut parare mensam populo suo? » Non credentes ergo petierunt escas animabus suis. Non sic apostolus Jacobus escam mentis praecipit postulari; sed a credentibus eam peti admonet, non a tentantibus atq
Abbreviated transcription (Latin):
luil in abysso multa: ce eduxit
aquam de petra  i dedux̃ tanqͣ
flumina aquas: pot̾ utiq sici¬
tienti fidei donum sp̃c scĩ. quod
illa res gesta significabat infu¬

Expanded text:
cut in abysso multa; et eduxit aquam de petra, et deduxit tanquam flumina aquas, potest utique sitienti fidei donum Spiritus sancti, quod illa res gesta spiritualiter significabat, infu
Abbreviated transcription (Latin):
runt eum in inaguoso. Ꝙ conu̾si
isrł exacerbauerunt. Candeme
orum infidelitatem repetit: qͣm
suꝑuis iam cõmemorauit. S re¬
petendi causa est: ut cõmemorẽ
cordari debuerunt: neq existere
in gratĩ Deinde seguitur. Non
sunt recordati manus eius. die
qua redemnt eos de manu tribu¬
lantis. Et inerpit dieere que fe¬
cit egyptiis. Sicut posuit mn egyp
do signa sua: ce ꝓdigia sua incã¬
potaneos. Et conu̾tit insangui¬
nem flumind eorũ. & imbrese¬
orum ne bib̾ent. Fodunt enm¬

Expanded text:
um in inaquoso! Et conversi Israel exacerbaverunt. Eamdem illorum infidelitatem repetit quam superius jam commemoraverat; sed repetendi causa est, ut commemorenttique recordari debuerant, neque existere ingrati. Denique quid sequitur? Non sunt recordati manus ejus, die qua redemit eos de manu tribulantis. Et incipit dicere quae fecit Aegyptto signa sua, et prodigia sua in campo Taneos. Et convertit in sanguinem flumina eorum, et imbres eorum ne biberent. Misit in
Abbreviated transcription (Latin):
pͣua. Impediti sunt antem ne a¬
liqͥd ẽis ꝓdessent: quib pat̾no af
fectu consulere cupiebant. Qui¬
b enĩ irascit᷑ ds ÷ quid miscłia
confert humana: Anpotiꝰ suul
cum eis compeditos. etiam electoᷤ
intelligi uoluit utt qui m̃te et
uita discernebantur. ad exẽplũ
non usticie tm̃ s etiam penitẽ¬
tie cum illis molestias sustin̾ẽt:
llam scõs cum peccatorib: nonob
aliam forsitan cansam etiamcap¬
tiuios ductos ẽẽ didicimꝰ. S gene¬

Expanded text:
. Impediti sunt autem ne aliquid eis prodessent, quibus paterno se affectu consulere cupiebant. Quibus enim Deus irascitur, quid misericordia confertur humana? An potius simul cum eis compeditos etiam electos intelligi voluit; ut qui mente et vita discernebantur, ad exemplum non justitiae tantum, sed etiam patientiae, cum illis molestias sustinerent? nam sanctos cum peccatoribus non ob aliam forsitan causam etiam captivos ductos esse didicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
paru̾it gła tua. Hȩc est hereditas
nori testam̃ti: in qua illi fideles ha¬
bitinon sunt. Cuiꝰ tamen fides
etiam tunc qñ uelabatur erat ĩ
electis: & nunc qñ iã reuelata est
ñ ẽ ĩ młtis uoeatis. Multi enm ft̃
uocati: pauei uͦ electi. Ipse autẽ¬

Expanded text:
ria tua . Haec est enim haereditas Novi Testamenti, in quo illi fideles habiti non sunt, cujus tamen fides etiam tunc quando velabatur erat in electis, et nunc quando jam revelata est, non est in multis vocatis: Multi enim sunt vocati, pauci autem electi . T
Abbreviated transcription (Latin):
qui dirupit mare ⁊ transtulit eoᷤ.¬
oe statuit a quas quasi inutͤ. uͭ sic
staret unda quasi furiss inclusa:
tia concupiscentiase carnaliũ cohi¬
tiatur: ut tanqũa inimicis peccĩs
omnib ꝓ deletis. fidelium popłs ꝑ
sacram̃tum baptismatis tͣiciatur.¬
& qui deduxit eos in nube diei.
& tota nocte in illuminatione ig¬
nis: potest etiam nos sp̃alit diri

Expanded text:
qui disrupit mare, et trajecit eos, statuit aquas quasi in utres, ut sic staret unda tanquam fuisset inclusa, tia concupiscentiarum carnaliutiatur, ut, tanquam inimicis, peccatis omnibus perdeletis, fidelium populus per sacramentum Baptismatis trajiciatur. Qui deduxit eos in nube diei, et tota nocte in illuminatione ignis, potest etiam spiritualiter diri
Abbreviated transcription (Latin):
nus non eẽt. Rogat medicũ
ut tollat emplastrum: ce non
tollit. nisi eum fuerit sana
ros sine flagello putemus: qr
quantum libet ꝓficiannis.
nouit ipse peccata nostra. &¬

Expanded text:
sanat te. Rogat medicum ut tollat emplastrum; et non tollit, nisi cum fuerit sanatmus sine flagello futuros: quia quantumlibet proficiamus, novit ipse peccata nostra;
Abbreviated transcription (Latin):
Incursus ur me cotidianus sol¬
licitudo omnium eccłiarum.
Et uide qualis sollicitudo: quã
pat̾na. quam materna. Uide qͦ¬
modo cedebatur: ut in omnes¬

Expanded text:
incursus in me quotidianus, sollicitudo omnium Ecclesiarum.» Et vide qualis sollicitudo, quam paterna, quam materna; videte quomodo caedebatur, ut vin
Abbreviated transcription (Latin):
bundat in te caritas: plus dole¬
bis peccantem: & quanto inte
maior est caritas ⁊ tanto ampluiᷤ
te torquebit quem toleras: non
de tanquam irascentem illi. sed
quit que extrinsecus sunt. oix̃
enim multa que passus est extͥa

Expanded text:
bundet in te charitas, plus dolebis peccantem. Quanto in te major charitas est, tanto amplius te torquebit quem toleras: non torquebit tanquam irascentem illi, sed quit, «quae extrinsecus sunt» dixit enim multa quae patieba
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Illi enim irascitur: quẽ
peccantem non flagellat. Nã
uere cui ꝓpicuis est: non solũ
donat peccata ne noceant in
futuro scło. s etiam castigat. ne
semper peccare delectet.S que¬

Expanded text:
e. Illi Deus irascitur, quem peccantem non flagellat: nam cui vere propitius est, non solum donat peccata, ne noceant ad futurum saeculum; sed etiam castigat, ne semper peccare delectet.
Abbreviated transcription (Latin):
dio plebis d̾iu̾sabantur: in qͦ¬
uitam fortasse culpabilemha
tipopulo &̃ querenti udolum.
el infans ad templum datus ẽ.
omnres etates suas inter scã sacͣ¬

Expanded text:
ntur in vitam fortasse peccatricem? ti populo et furenti idolum el quid fecit, infans ad templum datus? Omnes aetates suas inter sancta sacr
Abbreviated transcription (Latin):
dicium habes: quando discer¬
autem: quando segueris bonũ
et declinas a malo. Discernendo.
iudicium habes: faciendo. ha
ces quid sit malum. ce qͥd boñ.¬
a malo ⁊ facias boniunr. Hoc
autem non ate habebis: quia
iude quid dixit. Iudicium et
iusticiam inlacob tri fecisti N¬

Expanded text:
dicium habes, quando discerautem, quando sequeris bonum, et declinas a malo. Discernendo, judicium habes; faciendo, jusces quid sit malum, et quid sit bonuma malo, et facias bonum. Hoc autem non a te habebis; quia vide quid dixit: «Judicium et justitiam in Jacob tu fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
lationem trenam a te non acci¬
puint: dum tͥbulantur. dum
despiciunt᷑. s infinem non obliui¬
ceris quando etͥnalit̃ remun̾a¬
buntur. Respice intestam̃tum
tuum: redde qđ ꝓmisisti. ẽ abu¬
las tenemus. hereditatem expe¬
ctamus. Et necesse est ut respici¬
as: quia repleti sunt qui obscu¬
rati sunt terre domib iniqͥta¬
tum. Domus nre corda nr̃a. Ibi
libent̾ habitant. beati mundo
corde. Respice gͦ intestam̃tum
tuum ut reliquie salue fiant:
quia multi qui attendunt ad
terram obscurati sunt & reple¬
tisunt terra. Intrauit in ocłos
eoꝵ puluis. ce excecauit eos: ce
factumẽ qd̾ alibi dr. Obscurẽ¬
tur ocłi eorum ne uideant. Qr̃
hoc Quia repleti sunt domib
iniquitatum. id̃ est cordib malis:
illi qui obscurati sunt adhendo
terre. & ideo dico respice. Ne anĩ¬
tatur humilis. factus confusus.
De illo hoc dieit de quo ante
paulo ait: ne tradas bestris ani

Expanded text:
lationem terrenam a te non accilationem terrenam a te non accipiunt, dum tribulantur, dum despiciuntur: sed in finem non oblivisceris, quando aeternaliter remunerabuntur. 20. Respice in testamentum tuum. Redde, quod promisisti. Tabulas tenemus, haereditatem expectamus. Et necesse est ut respicias: Quia repleti sunt, qui obscurati sunt terrae domibus iniquitatum. Domus nostrae , corda nostra. Ibi libenter habitant beati mundo corde. Respice ergo in testamentum tuum, ut reliquiae salvae fiant, quia multi qui attendunt ad terram, obscurati sunt et repleti terra. Intravit in oculos eorum pulvis, et excaecavit eos. Et factum est, quod alibi dicitur, Obscurentur oculi eorum, ne videant . Quare hoc? Quia repleti sunt domibus iniquitatum, id est, cordibus malis, illi qui obscurati sunt, adhaerendo terrae. Et ideo dico Respice, 21. Ne avertatur humilis factus confusus. De illo hoc dicit, de quo paulo ante ait, Ne tradas bestiis ani
Abbreviated transcription (Latin):
uere stultus. uere dure ceruicis:
qui tot miracła uidit. & non ere¬
didit : insuꝑ quem ad orare debu¬
erat occidit. S quia quidam ex
illis qui xp̃m erant occisuri. ce
confessionem de tanto peccato fu¬
erant redit᷑s: postulat ꝓ eis &e dic̃.
Ne tradas bestiis animam con¬
fitentem tibi. Quib bestiis: nisi
quarum capita contrita sunt in
aquis : Nam dictus est bestia. leo.
serpens. draco. ip̃e diabolꝰ. Noli
malignis sp̃ib dare animam con¬
fitentem tibi. Locutꝰ : enim petrꝰ
isrłitis: qm̃ ipsi occidissent xpm̃.
Qui compuncti corde dixerunt.
Quid faciemus. Agite inqure
penitentiam. & baptiretur unis¬
quisq in nomine xp̃i. ce dumit¬
tentur uob̃ peccata ur̃a Dicat᷑¬
gͦ. ne tralas bestiis animam cõ¬
fitentemtͥ: nam serpenti illi in
paradiso concessa est peccatrix¬
terra nonconfitens anima: Q
uiscaris infinem. Modo enim
quasi oblite a te uident᷑ dum
esuruint. dũ sitiunt. dũ conso¬

Expanded text:
vere stultus, vere durae cervicis , vere stultus, vere durae cervicis , qui tot miracula vidit, et non credidit: insuper quem adorare debuerat, occidit. Sed quia quidam ex illis qui Christum erant occisuri, et poenitentiam de tanto peccato fuerant redituri, postulat pro eis, et dicit: 19. Ne tradas bestiis animam confitentem tibi. Quibus bestiis , nisi quorum capita contrita sunt in aquis? Nam dictus est bestia, leo, serpens, draco, ipse diabolus. Noli malignis spiritibus dare animam confitentem tibi. Locutus est enim Petrus Israelitis, quoniam ipsi occidissent Christum. Qui compuncti corde dixerunt: Quid faciemus? Agite inquit poenitentiam, et baptizetur unusquisque in nomine Christi: et dimittentur vobis peccata vestra . Dicatam confitentem tibi. Nam serpenti illi in paradiso concessa est terra, non confitens anima. Etviscaris in finem. Modo enim quasi oblitae a te videntur, dum esuriunt, dum sitiunt, dum conso
Abbreviated transcription (Latin):
nat enim ds̃ grãm suam: quam
diuidere terre sue qui t̾minos po-¬
nit. Uolo inquit apłs omnes tan¬
quam me eẽ: s unusquisq ꝓpͥũ¬
donum habet a deo. alius sie ce
alius sic. Estatem & uer tu plas¬
masti ea: id maturos morib. quia
in estate sunt maturi fructus. &e
florentes. scilicoe pͥmordia uirtu¬
tum emittentes quia inu̾e nascũ¬
tur flores. Tu plasmasti ea. neutͣ¬
lit̾ dictum est. acsi diceretur: &e ꝑfes¬
tos &e nouellos omnes tu fecisti. T̃ues
quidas terram. &e tu eam tͣminas: ce
quantum uis. & qͦmͦ uis. tu eam fru¬
ctificare facis. Non gͦ głentur qͣsi
non acceꝑint: tu plasmastiea. Magg
esto huius. iudelicet congregatio¬
nis tue ꝓ qua oraui suꝑus. Ponit
etiam eecitatem eius tanquam in¬
&e inimicitias. plenus dix̃ xpisto.
samaritanꝰ es. & demonium ha¬
bes. & alia multa obꝓbria illiĩ¬
tulit. Unde ad huc subditur. Et
populus insipiens incitauit no¬
mentuum. id÷ a te. uere insipiẽs

Expanded text:
nat enim Deus gratiam suam, quam nat enim Deus gratiam suam, quam dividere terrae suae, qui terminos ponit. Volo inquit Apostolus omnes tamquam me esse, sed unusquisque proprium habet donum a Deo: alius sic, et alius sic . Aestatem et ver tu plasmasti ea, idest, maturos moribus: quia in aestate sunt maturi fructus, et florentes, scilicet primordia virtutum emittentes, quia in vere nascuntur flores. Tu plasmasti ea, neutraliter dictum est: ac si diceretur: Et perfectos et novellos omnes tu fecisti. Tu es qui das terram, et tu eam terminas, et quantum vis et quomodo vis, tu eam fructificare facis. Non ergo glorientur, quasi non acceperint; tu plasmasti ea. Magnesto hujus, videlicet congregationis tuae, pro qua oravi superius. Ponit etiam caecitatem ejus, tamquaet inimicitia plenus dixit Christo, Samaritanus es, et daemonium habes : et alia multa opprobria illi intulit. Unde adhuc subditur: Et populus insipiens incitavit nomen tuum, idest, a te. Vere insipiens,
Abbreviated transcription (Latin):
daͣntur dulci ⁊ suaui fonte eu¬
głio u̾itatis. Tuus est dies ce tua
est nox. Quis hoc ignorat quia
at ad salutem quam operatꝰ:
in medio terre. Qui stͥ dies. nisi
sp̃ales: qui sunt nox. nͥ carna¬
les: Non potiu inquid uobis
loqui tanquam sp̃italib: s tanquam
carnalib. Quando sp̃itales sp̃alia locũ¬
tur: dies diei eructat u̾bum. Cum uͦ
ipsi carnales non tacent fidem: nox
nocti indicat scientiam. Ergo tuus
tras in commutabilis sapientiȩ u̾i¬
tate: istos consolaris carnis mani.¬
festatione. Tu fabricatus es aurorã
& solem: id est tu fecisti grãm et
sapientiam. Quomͦ enim post
noctem aurora: sic post culpam
gr̃ã. Q sieut post auroram sol mar¬
descit: ita ꝑ effectum gr̃e di sapiẽ¬
tia inicordib electoꝵ ꝑ caritatem fer¬
uescit. Et sic̾ ñ ẽ dies nisi ꝑillumi¬
nationem soł: sic ñ ẽ iustus nͥ sit
illuminatus luce diuinitatis. Tu
fecisti omnes tͣminos t̾re. Termi¬

Expanded text:
dentur dulci et suavi fonte, Evdentur dulci et suavi fonte, Evangelio veritatis. 16. Tuus est dies, et tua est nox. Quis 378 hoc ignorat, quiaat ad salutem, quam operatus est in medio terrae. Qui sunt dies, nisi spirituales? Qui sunt nox, nisi carnales? Non potui inquit vobiitualibus, sed tamquam carnalibus. Quando spirituales spiritualia loquuntur, dies diei eructat verbum . Cum vero et ipsi carnales non tacent fidem, nox nocti indicat scientiam. Ergo tuus tras, incommutabilis sapientiae veritate: istos consolaris, carnis manifestatione. Tu fabricatus es auroram et solem, idest, tu fecisti gratiam et sapientiam. Quomodo enim post noctem aurora, sic post culpam gratia. Et sicut post auroram sol inardescit, ita et per effectum gratiae Dei sapientia in cordibus electorum per caritatem fervescit. Et sicut non est dies nisi per illuminationem solis: sic non est justus, nisi sit illuminatus luce divinitatis. 17. Tu fecisti omnes terminos terrae. Termi
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝓpͥe dicuntur fluuii qui estatȩ de¬
fluũt.: aquis autem hyemalib inim¬
dantur ce eurrunt. Uides hominẽ
fidelem ꝑseueratum usq infinẽ:
non relicturum dm̃ in omni tẽp¬
tatione. cunctasꝙ: molestias susti¬
nentem. Hic unde uiget: nͥ quia
u̾bum di factum est in eo fons
aquȩ salientis inuitam etͥnam:
Alius accepit u̾bum: p̾dicat. nõ
tacet. currit. Aliqua fortassis tẽp¬
tatione tangitur: non pot̃ ferre
estum. deficit. exiceatur. Estus
gͦ ꝓbat fontes ce torrentes. Tam̃
ex utroq rigatur terra: abeo qui
oꝑatus ẽ salutem in mecdio terre.
Tu ficcasti fluuios ethan. Aubicls
rumpit fontes ut currant ⁊ ali¬
bi siccat fluiios ut non fluant:
s fluuios inquit ethan. qd̾ it̃¬
ptatur robustus. Quasi robustist̃
qui de uirtute sua p̃sumunt. Sie¬
centur flumina eorum: non ꝓfi¬
ciant doctͥne gentium: non ar-¬
tes philosophorũ. arescat omniꝰ
inanis ⁊ tumens doct᷑na: inun¬

Expanded text:
tes proprie dicuntur fluvii, qui aestate detes proprie dicuntur fluvii, qui aestate defluunt, aquis autem hiemalibus inundantur et currunt. Vides hominem fidelem perseveraturum usque in finem, non relicturum Deum in omni tentatione, cunctasque molestias sustinentem. Hic unde viget, nisi quia verbum Dei factum est in eo fons aquae salientis in vitam aeternam ? Alius accepit verbum, praedicat, non tacet et currit. Aliqua fortassis tentatione tangitur: non potest ferre aestum, deficit, exsiccatur. Aestus ergo probat fontes et torrentes. Tamen ex utroque rigetur terra, ab eo qui operatus est salutem in medio terrae. Tu siccasti fluvios Ethan. Alibi rumpit Deus fontes, ut currant: alibi siccat fluvios, ut non fluant: sed fluvios inquit Ethan, quod interpretatur robustus. Quasi robusti sunt, qui de virtute sua praesumunt. Siccentur flumina eorum: non proficiant doctrinae gentium: non artes philosophorum: arescat omnis inanis et tumens doctrina. Inun
Abbreviated transcription (Latin):
sunt xp̃i: Hinc petro dictum :
de gentib macta oe manduca:
id est occide qd̃ sunt. ⁊ fac qd̃ es
Acsi dicatur comminue & bibe.
Oportebat utiq ut corpus qd̃ e¬
rat diaboli. credendo transires
incorpus xp̃i: &e sic draco cõmi-¬
nueretur amissis m̃bris suis.
hoc etiam figuratum ẽ in serpen¬
te moysi. Nam fecerunt magi
similit̾: ꝓiectisq uirgis exhibu¬
erunt dracones. S draco moysi
om̃ium magorum uirgas ob¬
sorbuit. Intelligatur gͦ corpus
diaboli a credentib absorberi:
&e dicatur recte. dedisti eum escã
ppłis ethiopum. Uel hoc mͦ dedi¬
sti escam: quia mͦ om̃s mordent eũ
redarguendo. accusando. male¬
dicendo. Et quo ordine hoc factũ
sit: secutus ostendit. Tu dirupis¬
ti fontes &e torrentes. ut mana¬
rent liquores sapientie &e fides :
ut irrigarent salsitatem genti¬
um. oe sua dulcedine atq urriga¬
tione cet̾os conu̾terent. Et nõ¬
tandum qd̃ in aliis fit u̾bum
di fons: in aliis torrens. Forren¬

Expanded text:
sunt Christi? Hinc Petro dictum est sunt Christi? Hinc Petro dictum est de Gentibus: Macta et manduca , idest, occide quod sunt, et fac quod es. Ac si dicatur: Comminue et bibe. Oportebat utique, ut corpus quod erat diaboli, credendo transiret in corpus Christi: et sic draco comminueretur, amissis membris suis. Hoc etiam figuratum est in serpente Moysi. Nam fecerunt magi similiter, projectisque virgis, exhibuerunt dracones. Sed draco Moysi omnium magorum virgas absorbuit . Intelligatur ergo corpus diaboli a credentibus absorberi. Et dicatur recte, Dedisti eum escam populis Aethiopum. Vel hoc modo: Dedisti escam, quia modo omnes mordent eum, redarguendo, accusando, maledicendo. Et quo ordine hoc factum sit, sequutus ostendit: 15. Tu dirupisti fontes et torrentes, ut manarent liquores sapientiae et fidei, ut irrigarent salsitatem Gentium, ut sua dulcedine atque irrigatione caeteros converterent. Et notandum quod in aliis fit verbum Dei fons, in aliis torrens. Torren