comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoz constet omnib fr̃s
noster in mundum ꝓ
redemptione gentiũ
uenit. cum samaritanos cotidie
ad fidem uocari conspicimus: qͥd
est quod in predicatione discipu¬
los mittens dicit. in uiam genti¬
um ne abieritis. & in ciuitates
samaritanorum ne intraueritis.
s potius ue ad oues quȩ pieruis
domus isrł. nisi hoc quod ex fac¬
ti fine colligimus: quia pͥus soli
iudeȩ uoluit. & post modu cunc¬
tis gentib predicari: ut dum il¬
la conuerti uocata renueret. pre¬
dicatores sc̃i ad uocationem gen¬
tium ꝑ ordinem uenirent: qua¬
tinus redemptoris nr̃i predica¬
tio a propͥis repulsa gentiles po¬
pulos quasi extraneos quereret.
& quod udeȩ fiebat in testimo¬
nium. hoc gentib gr̃ȩ ess incre¬
mentum: Erant etiam tunc
qui de udea uocandi eẽnt: &
de gentib uocandi non essent.
cante petro legimus. & prius he¬
breoꝵ tria milia: & postea qͥnq
milia credidisse. Ꝙ cum predica.¬
re apłi gentib in asia uoluissent

Expanded text:
um constet omnibus, franoster in mundum pro redemptione gentium venit, cum Samaritanos quotidie ad fidem vocari conspicimus, quid est quod in praedicationem discipulos mittens, dicit: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis, sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel? Nisi hoc quod ex facti fine colligimus, quia prius soli Judaeae voluit, et postmodum cunctis gentibus praedicari, ut dum illa converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent, quatenus Redemptoris nostri praedicatio a propriis repulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret; et quod Judaeis fiebat in testimonium, hoc gentibus gratiae esset incrementum. Erant enim tunc qui de Judaea vocandi essent, et de gentibus vocandi non essent. , praedicante Petro, legimus et prius Hebraeorum tria millia, et postea quinque millia credidisse . Et cum praedicare apostoli gentibus in Asia voluissent,
Abbreviated transcription (Latin):
liud nisi caro: Nolite gͦ atten¬
num populus non est. ubi sunt
illi qui ea quȩ hodie colimus uo¬
biscum transacto anno beati feli¬
cis natalitia celebrauerunt:
quanta & qualla de prȩsentis uitȩ
prouisione cogitabant. s subripi¬
ente mortis articulo. repente in his
quȩ prouidere nolebant inuentist̃.
& cuncta simul temporalla quȩ c̃¬
gregata quasi stabiliter tenere ui¬
debantur amiserunt.Si gͦ transac¬
ta multitudo generis humani ꝑ
natiuitatem uiruit in carne. per
mortem aruit in puluere: ui de¬
licet senum fuit. Quia gͥ mon̾i¬
tis suis horȩ fugiunt. agite frẽs
km̃i. ut in boni oꝑis mercede tene¬
antur. Audite quid sapiens salomon
dicat. Quodcumq potest manus
tua facere instanter oꝑare: quia
nec opus. nec ratio. nec scientia. nec
sapientia. exunt apud inferos qͦ
tu proꝑas. Quia gͦ & uenturȩ mor¬
tis tempus ignoramus oꝑari non
tempora indulta rapiamus. Sic e¬
nim sic mors ipsa cum uenerit uin¬

Expanded text:
liud quam caro? Nolite ergo attenliud quam caro? Nolite ergo attennum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite, fratres charissimi, ut in boni operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec scientia, nec ratio, nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas . Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus, et post mtempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa cum venerit vin
Abbreviated transcription (Latin):
tote parati: quia qua hora non pu¬
tatis. filius hominis ueniet. Ne¬
sciente autem patrefamilias fur
domum ꝑfodit: quia dum a sui cu¬
stodia sp̃c dormit. improuisa morꝰ
rumpit. & eum quem dominum
domus inuenerit dormientem ne¬
cat: quia cum uentura dampna
sp̃c minime prȩuidet. hunc mor
ad supplicium nescientem rapit.
furi autem refisteret si iungilaret
quia aduentum iudicis qui oc¬
culte animam rapit prȩcauens
ei penitendo occurreret. ne in
esse suspecta: ut dum illam p̃usde¬
re non possumus. ad illam sine in¬
termissione preparemur: ꝓinde
fr̃s mei in conditione mortalitate
ur̃e mentis oculos figite. uenienti
uos iudici ꝑ fletus cotidie & lam̃¬
ta preparate. Cum certa mors
maneat omnib nolite de temꝑa¬
lis uitȩ prouidentia in certa cogi¬
tare. Terrenarum rerũ uoscu¬
ra non aggrauet. Quantislibet.
enim auri & argenti monilib cir¬
cum detur. quibuslibet preciosis
uestib induatur. caro. quid est a¬

Expanded text:
tote parati, quia qua hora non putote parati, quia qua hora non putatis, filius hominis veniet. Nesciente autem patrefamilias, fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors rumpit, et eum quem Domdomus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impesse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est a
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiam te adducit: Scd̾m
autem duritiam tuam & cor impe-¬
nitens. thesaurizas tibi iram. in
die irȩ & reuelationis iusti iudicu
d̾i. Hinc psalmista ait. Ds uidex us¬
tus fortis & longanimis. Dicturus
quippe longanimem premisit us¬
tum. ut quem uides peccata delin-¬
quentium diu patienter ferre. sci
as hunc quandoq etiam distric¬
te iudicare. Hinc ꝑ quendam sapi-¬
entem dicit᷑. Altissimus emm est
ditor dicitur. quia peccata homi¬
num & patitur & reddit. Nam
quos dui ut conuertant᷑ tolerat:
non conuersos duriꝰ dampnat.
Ad excutiendam uͦ m̃tis nt̾e desidi¬
am. etiam exteriora dampna ꝑ
similitudinem ad medium dedu¬
cuntur: ut ꝑhȩc animus ad suam
custodiam suscitetur. Nam di¬
citur. Hoc autem scitote qura si sci¬
rec paterfamilias qua hora tur ue¬
niret: uigilaret utiq & non sinerre¬
ꝑfodi domum suam. Ex qua p̾mis¬
sa similitudine: etiam exhortatio
subinfertur cum dicitur & uos es¬

Expanded text:
poenitentiam te adducit? Secundum poenitentiam te adducit? Secundum autem duritiam tuam, et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienas hunc etiam quandoque districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus enim est ditor dicitur, quia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, perfodi domum suam . Ex qua praemissa similitudine etiam exhortatio subinfertur, cum dicitur: Et vos es
Abbreviated transcription (Latin):
eritia. Scd̾a adholescentia uel iuuentꝰ.
quȩ auctoritate sacri eloquii unũ
sunt dicentis: lȩtare iuuenis in adho¬
lescentia tua. Tertia autem senectus
accipitur. Qui gͦ uigilare in prima
uigilia noluit. custodiat uel scdam
ut qui conuerti a prauitatib sius
in pueritia neglexit. ad uias inntȩ
saltem in tempore iuuentutis eui¬
gilet. Et qui uigilare in scd̾a uigi¬
lia noluit. tertiȩ inigiliȩ remedia
non amittat. ut qui in iuuenture
ad mias uitȩ non euigilat: salcem
in senecture resipiscat. Pensate fr̃s
hm̃i: quia conclufit d̃i pietas durm¬
am nram. Non est iam quid homo
excusationis inueniat. Ds despicit᷑
& expectat. contempni se uidet et
reuocat. iniuriam de contemptu suo
suscipit. & tamen quandoq reu̾ten¬
tib etiam premia ꝓmutit. S nemo
hanc eius longammitarem negligat.
quia tanto districtiorem iustici¬
am in iudicio ęxigit: quanto lon
giorem patientiam ante iudicium
progauit. Hinc etenim paulus di¬
cit. Ignoras qm̃ benignitas d̾i ad

Expanded text:
entia vel juventus. Quae auctoritate sacri eloquii unum sunt dicentis: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit, custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit, ad vias vitae saltem in tempore juventutis egilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resipiscat. Pensate, fratres charissimi, quia conclusit Dei pietas duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto logiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad
Abbreviated transcription (Latin):
pius ne uideat głam ḋi. S quid
si serui in pͥma ingilia negligentes
eristant : Prima quippe uigilia
primeuȩ ȩtatis custodia ẽ. S neq
sic desꝑandum est: & a bono oꝑe
cessandum. Nam longammnita¬
tis suȩ patientiam: insinuans do¬
minus fubdit. Et si uenerit in
scd̃a ingilla. & si in tertia uigilia
uenerit. & ita inuenerit: beati
sunt serui illi. Prima quippe

Expanded text:
pius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid pius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati s
Abbreviated transcription (Latin):
Amen dico uobis quod p̾cinget se
& faciet illos discumbere. & transieis
ministrabit illis. Precinget se: id est
ad retͥbutionem preparat. faciet illos
discumbere: id est in eterna quiete
fouerȩ. Discumbere quippe nrm̃:
in regno quiescere ÷ Unde rursũ
dominus dicit. Uenient & recum¬
bent cum abraham & isaac & ia-
cob Transiens autem ministrat:
quia lucis suȩ illustratione nos
satiat. Transit uͦ ut dictum ẽ: cũ
de udicio ad regnum redit. Uel
certe dñs nobis post iudicium tͣn¬
sit: quia ab humanitatis forma in
diuinitatis suȩ contemplatione
nos eleuat. & transire eius est:in
claritatis suȩ speculationẽ nos du¬
cere. cum eum quem in humani¬
tate in uidicio cernimus. etiam
in diuinitate post iudicium uide¬
ueniens. in forma serui omnib ap¬
paret : quia scriptum ẽ. uidebt̃
in quem cransfixerunt. S cumre¬
probi in supplicium corruunt. iu¬
sti ad claritatis eius głam ꝑtͣhun¬
tur. sicut scͥptum ẽ. Tollatur im¬

Expanded text:
Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est ad retributionem praeparabit; et faciet illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, Isaac cob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transit vero, dictum est, de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplatione nos elevat. Et transire ejus, est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium videveniens, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur im
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc mundo.  iussit uocari
seruos quib dedit pecuniam.
ut sciret quantũ quisq negoci¬
acus eẽt. Ut sciret in quit non
quo eum quid lateat. uerissime¬
enim dictum est. domine tu õia
scis. s sciret dicit scire om̃s face¬
ret. Tunc enim omnium oꝑa ꝙ
cogitationes. palam omnib os¬
tendent᷑. Quomͦi in deuterono¬
nio. temptat inquit uos dñs
ds uester. ut sciat si diligitis

Expanded text:
de hoc mundo . Et jussit vocari de hoc mundo . Et jussit vocari servos, quibus dedit pecuniam, ut sciret quantum quisque negotiatus esset. Ut sciret, inquit, non quod cum quid lateat, cui verissime dictum est: Domine, tu omnia scis. Sed sciret, dicit, scire omnes faceret. Tunc enim omnium opera et cogitationes palam omnibus ostenduntur. Quomodo in Deuteronomio: Tentat, inquit, vos dominus Deus vester, ut sciat si diligitis
Abbreviated transcription (Latin):
rum ꝓbitatem recipite. iuxta
quod psalmista suis auditori¬
bus precipit dicens. Sumite
psalmum & date tẏmpanum:
hoc est laudem predicationis in
cordis inientione ꝑcipite. & deuo¬
tiouem oꝑis in carnis castigati¬
one redigite. Tympanum quip¬
pe ÷ pellis in ligno extenta. Pel¬
lis uero in ligno extenta caro ẽ
nr̃a. ad ȩxemplum dñice crucis
afflicta. Ciues autem eius oderãt
illum. & miserunt legationem
post illum dicentes.NIolumus
hunc regnare suꝑ nos. Ciues im¬
pios ui deos dicit: de qũib ali¬
bi protestat᷑. Munc autem &
uiderunt & oderunt & me et
patrem meum. Qui non solum
presentem usq ad mortem cru¬
cis oderant. s etiam post resur¬
rectionem eius. immiserunt. ꝑ¬
sequutionem apł̃is: & p̃dicatio¬
nem regni cȩlestis spreuerunt.
Et fac̾tum ÷ ut rediroe accepto
regno. Significat tempus. qͣn¬
do in manisestissima & eminen¬
tissima claritate uenturus est.
qui eis humilis apparuit. cum
diceret regnum meum non est

Expanded text:
robitatem recipite. Juxta quod Psalmista suis auditoribus praecipit, dicens: Sumite psalmum, et date tympanum . Hoc est, laudem praedicationis in cordis intentione percipite, et devotionem operis in carnis castigatione redhibete. Tympanum quippe est pellis in ligno extenta. Pellis vero in ligno extenta caro est nostra ad exemplum dominicae crucis afflicta. Cives autem ejus oderant illum. Et miserunt legationem post illum, dicentes: Nolumus hunc regnare super nos. Cives, impios Judaeos dicit. De quibus alibi protestatur: Nunc autem et viderunt, et oderunt, et me, et Patrem meum . Qui non solum praesentem usque ad mortem crucis oderant, sed etiam post resurrectionem ejus miserunt persecutionem apostolis, et praedicationem regni coelestis spreverunt. Et factum est ut rediret accepto regno. Significat tempus, quando in manifestissima et eminentissima claritate venturus est, qui eis humilis apparuit, cum diceret: Regnum meum non est
Abbreviated transcription (Latin):
ti ab oriente & occidente uemient. & re-¬
cumbent cum abraham. & ysaac. & iacob
in regno celorum. Ibi dominus pascit: sed
prius hinc transit. Nam ut nouẽri¬
tis: pascha transitus inter precatur. Ue¬
nit dñs. fecit diuma: passus est huma¬
na. Numquid adhuc conspuitur:
Numquid adhuc expal atur : Nũ¬
quid adhuc spinis coronatur:Ium¬
quid adbuc flagellatur: ¶rmmquid
adhuc crucifigitur: N Iumquid adhac
lancea uulneratur:: Transiuit. Denique
et ȩuuangłm sic loquitur: quando pas¬
cha fecit cum discipulis suis. Quid di¬
cit euuangłista: Cum aurẽ uenisset ho¬
ra ut transiret iħc de hoc mundo ad
patrem. Ergo ille transiuit ut pascat
nos: sequamur ut pascamur.

Expanded text:
ti ab oriente et occidente venient, et reti ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum . Ibi Dominus pascit, sed prius hinc transit. Nam ut noveritis, Pascha Transitus interpretatur. Venit Dominus, fecit divina, passus est humana. Numquid adhuc conspuitur? numquid adhuc expalmatur? numquid adhuc spinis coronatur? numquid adhuc flagellatur? numquid adhuc crucifigitur? numquid adhuc lancea vulneratur? Transivit. Denique et Evangelium sic loquitur, quando Pascha fecit cum discipulis suis. Quid dicit Evangelium? Cum autem venisset hora, ut Jesus transiret de hoc mundo ad Patrem . Ergo ille transivit, ut pascat: nos sequamur, ut pascamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ministẽriũ. Pãscere uis mortãlia cõrpo¬
ra: licet scõrum. Numquid cum uene¬
ris ad illam patriam. inuenies ꝑegri¬
num:⁊ quem suscipies hospicio: Inuẽ¬
nies esurientem:cui panem frangas:
Sitientem⁊ cui potum porrigas: Egrũ
quem tu u̾isites ⁊ utigantem quẽ con¬
conles: Mortuum quem sepelias: Om¬
nia ista: ibi non erunt. S quid ibi erit:
Quod maria elegit. Ibi pa̾scimur: non
pascimus. Iõo hoc ibi erit plenum. atq
ꝑfectum: quod hic elegit maria. De u¬
la mensa opulenta: de uerbo domini
micas couigẽbat. Nam uultis nosse
quid ibi erit: Dominus ipse dicit de
seruis suis. Amen dico uobis quia faci¬
et cos recumbere: & transibit & mini¬
strabit illis. Recum̃bere: quid est nisi
uacate: Recumbere.⁊quid est nisire¬
quiescere: Quid÷ transibit & minis¬
trabit illis: Prits transut. & sic mi¬
nstrat. S ubi: In illo conuiuio stiy¬
no. de quo dicit. Amen dico uobis: mul¬

Expanded text:
ministerium, pascere vis mortalia corpoministerium, pascere vis mortalia corpora, licet sanctorum: numquid cum veneris ad illam patriam, invenies peregrinum, quem suscipias hospitio? invenies esurientem, cui panem frangas? sitientem, cui potum porrigas? aegrum, quem visites? litigantem, quem concordes? mortuum, quem sepelias? Omnia ista ibi non erunt: sed quid ibi erit? Quod Maria elegit: ibi pascemur, non pascemus. Ideo hoc ibi erit plenum atque perfectum, quod hic elegit Maria: de illa mensa opulenta, de verbo Domini micas colligebat. Nam vultis nosse quid ibi erit? Dominus ipse dicit de servis suis: Amen dico vobis, quia faciet eos recumbere, et transibit, et ministrabit illis . Recumbere quid est, nisi vacare? Recumbere quid est, nisi requiescere? Quid est, Transibit, et ministrabit illis? Prius transit, et sic ministrat. Sed ubi? In illo convivio superno, de quo dicit: Amen dico vobis, mul
Abbreviated transcription (Latin):
angelos suscepunt. Bona funt hȩc. maiꝰ
tamen quod elẽgit maria. Iud enim
habet ex necessit᷑ate occũ pationem: u¬
lud auitẽ ex caricare suauitatẽ. bult
homo occũrrere quando ministrat:
&e aliquando non potest. Queritur qd̃
deest: paratur quod adest. Distenditur a¬
nimũs. Namsi marcha illa sufficeret.
adiutõrium sororis non posceret. Multa
sunt. diuersa sunt. quia & carnalia st̃.
quia & temporalia sunt: et si hona sunt.
transitoria sunt. Maria autem quid:
tu malam: sed illa meliorem. Audi tin¬
de meliõrem. Que non austretur ab ea.
Ate auferet᷑ alĩquando onus necessitatis.
eterna dulcedo ueritatis. non auferet᷑
ab ea. Quod elegit ñ auseretur: s tam̃
aũgetur. In hac alitẽ uita augẽtur: in a¬
la uita perficietur. HIumquam au¬
fertur. sȩterum tu marcha pace tua di¬
rerim. in bono ministerio benedieca. ꝓ
isto labore tuo mercẽdem quȩris quie¬
tem: modo occupata es cura multum

Expanded text:
Angelos susceperunt . Bona sunt haec: melius Angelos susceperunt . Bona sunt haec: melius est tamen quod elegit Maria. Illud enim habet ex necessitate occupationem: istud autem ex charitate suavitatem. Vult homo occurrere quando ministrat; et aliquando non potest: quaeritur quod deest, paratur quod adest; distenditur animus. Nam si Martha ad illa sufficeret, adjutorium sororis non posceret. Multa sunt, diversa sunt, quia carnalia sunt, quia temporalia sunt: etsi bona sunt, transitoria sunt. Marthae autem quid tu malam, sed illa meliorem. Audi unde meliorem: Quae non auferetur ab ea. A te auferetur aliquando onus necessitatis: aeterna est dulcedo veritatis. Non auferetur ab ea quod elegit. Non aufertur, sed tamen augetur. In hac autem vita augetur, in alia vita perficietur, nunquam auferetur. xerim, in bono ministerio benedicta, pro isto labore tuo mercedem quaeris, quietem. Modo occupata es circa multum
Abbreviated transcription (Latin):
sint unu̾m sicut & nos ũnũm sũmũs.
& in actib apłorum. Muititũdinis autẽ
ciedentium: erat una anima. & unũm
cor. Ergo magnificate dominum mecũ:
& eraltemus nomen eius in unum. Quia
iinũm ÷ necessarium. Unũm uluo fuper¬
num: unum ubi pater & filius. ce spirit̾
sc̃s sunt̃. Unũm uidete nobis commen¬
dare u̾nitatem. Certe trinitas÷ ds ñr
Et tamen ista tria non tres dii. non tres
om̃ipotentes: sed unus ds om̃pc. Ipsa tri¬
uitas unus d̃s: quia unum est necessari
um. Ad hoc u̾num non nos perdũcit: nͥ
ministeria etrea pauꝑes: & maxime
cura seruos d̾i. Serũia debita. obseͥa
religiosa redduntur enim. non dantur.
dicenie apło.Si nos uobis spũalia semina¬
u̾imus.⁊ magnũm est si carnalia ur̃a me¬
tamus: Bona sunt. erhortamur ad hec. te
in uerbo dñi edificamus uos. Nouite
pigri esse ad suscipiendos scõs. Auqͣndo.
nescientes suscipiendo quos nesciunt.

Expanded text:
sint unum, sicut et nos unum sumus . sint unum, sicut et nos unum sumus . Et in Actibus Apostolorum: Multitudinis autem credentium erat anima una et cor unum . Ergo magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in unum . Quia unum est necessarium, unum illud supernum, unum ubi Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt unum. Videte nobis commendari unitatem. Certe Trinitas est Deus noster. et tamen ista tria non tres dii, non tres omnipotentes, sed unus Deus omnipotens, ipsa Trinitas unus Deus: quia unum necessarium est. Ad hoc unum non nos perducit, nisi ministeria circa pauperes, et maxime circa sanctos Dei servitia debita, obsequia religiosa. Redduntur enim, non dantur, dicente Apostolo, Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si carnalia vestra metamus ? Bona sunt, exhortamur ad haec, et in verbo Domini aedificamus vos, nolite pigri esse ad suscipiendos sanctos. Aliquando nescientes, suscipiendo quos nesciebant,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗo dñs qui in uerbo non laborabat: qr
uerbum erat. Quid gͦ dixit: Marcha
marcha. Repecitio nominis indicium
est dilectionls: aut forte mouende iten¬
de intentionis. ut audiret atdentiꝰ. Bis
uocata ẽ marcha marcha: audit. ctrca
multa es occupata. Unum autẽ opus ẽ
id unum necessarium est. Non unũ
opus quasi singłare opus: sed opus ẽ.
expedit. necessarium est. Quid unum
mei: & uidere in ipsa multitudine. si de
saperetis: unde in muitis quies ista:
Da unũ: et populus est. Tolle unum: &e
turba est. Quid est enim curba: nͥ mui¬
titudo turbata: Sed audite apłm. Obsecio
ainem uos fr̃s. Misitituidim dicebat : sed õs ut̃
unum facere uolebat. Obsecro autẽ uos fr̃s.
ut id ipsum dicatis omnes: & non sint
in uobis scĩsmata. Sitis autẽ ꝑsecͣti in eo¬
dem sensu: & in eãdem scientia. O alio lo¬
co. Unanimes: unum sentientes. Nich̾
ꝑ contentionem: neq per inanem glo¬
riam. Et dominus ad patrem de sĩis. Ut

Expanded text:
Dominus, qui in verbo non laborabat, quia Dominus, qui in verbo non laborabat, quia Verbum erat. Quid ergo dixit? Martha, Martha, Repetitio nominis indicium est dilectionis, aut forte movendae intentionis: ut audiret attentius, bis vocata est, Martha, Martha, audi: Tu circa multa es occupata, unum autem opus est: id est, unum necessarium est. Non unum opus quasi singulare opus: sed opus est, expedit, necessarium est; quod unum mei, et videte in ipsa multitudine si delesaperetis? Unde in multis quies ista? Da unum, et populus est: tolle unum, et turba est. Quid est enim turba, nisi multitudo turbata? Sed audite Apostolum: Obsecro autem vos, fratres. Multitudini dicebat: sed omnes unum facere volebat. Obsecro autem vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata; sitis autem perfecti in eodem sensu, et in eadem scientia . Et alio loco: Unanimes, unum sentientes, nihil per contentionem, neque per inanem gloriam . Et Dominus ad Patrem de suis: Ut
Abbreviated transcription (Latin):
et piȩparans cuca multum ministeriũ
occupabatur. Maria soror eius pasci ma-
rorem suam circa multum ministeriũ
laborantem. & sedit ipsa ad pedes dñi
& uacans audiebat uerbum eius. Auris
fidelissima audierat uacare ce uidece: qͦ¬
niam ego sum dominꝰ. Illa turbabat᷑:
ista epulabatur. Illa multa disponebat:
ista unum aspiciebat. Utrumq officiũ
bonum: sed tamen quid sic melius qͥd
nos dicamus. habemus quem interro¬
gemus. Iatenter audiamus quid sit
melius. Iam cum legeretur audiuimꝰ:
& me commemorante iterum audiam᷑
Interpellat martha bospitem. ad iudi¬
cem deponit postulationẽ piarum qͣ¬
relarum. quod eam soror deseruerat.
& sic laborantẽ in ministerio adiuua¬
re neglexerit.NIon respondente illa
sed tamen prȩsente iudicat dñs. Maria
causam suam tanquam otiosa iudici
maluit commitere: nec in responden¬
do uoluit laborare. Si enim pararet
respondendi sermonem: remiiteret
audiendi intentionem. Respondit er

Expanded text:
et praeparans, circa multum ministerium et praeparans, circa multum ministerium occupabatur: Maria soror ejus pasci a sororem suam circa multum ministerium laborantem, et sedit ipsa ad pedes Domini, et vacans audiebat verbum ejus. Auris fidelissima audierat: Vacate, et videte, quoniam ego sum Dominus . Illa turbabatur, ista epulabatur: illa multa disponebat, ista unum aspiciebat. Utrumque officium bonum: sed tamen quod sit melius, quid nos dicamus? Habemus quem interrogemus, patienter audiamus. Quid sit melius, jam cum legeretur audivimus, et me commemorante iterum audiamus. Interpellat Martha hospitem, ad judicem deponit postulationem piarum querelarum, quod eam soror deseruerit, et sic laborantem in ministerio adjuvare neglexerit. Non respondente illa, sed tamen praesente, judicat Dominus. Maria causam suam tanquam otiosa judici maluit committere, nec in respondendo voluit laborare. Si enim pararet respondenti sermonem, remitteret audiendi intentionem. Respondit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
remo esurienti. angeli ministrabant:
Ergo quod pasci uoluit: pascenti pres-¬
ticit. Quid autem mirum si & de sc̃o
helya prestitit induȩ: quem pͥus coruo
ministrante pascebat: Num quid
pascendo defecerat: quando ad iuduam
quando ad uiduam inittebat: sed religi¬
osam uiduam ꝑ obsequiũ exhibitum ser¬
uo suo benedicere disponebat. Sic ergo
susceptus ẽ dominus tanquam hospes:
qui insua propria uenit. & sui eum
non receꝑunt. S quotquot receꝑunt
eum. dedit eis potestatẽ filios di fieri:
ad optans seruos & fr̃s faciens: redimẽs
captiuos. & faciens coheredes.Ne
quis tamen urm̃ forsitan dicat. o bea¬
ti qui. xp̃m susciꝑe in domum ꝓpri-¬
am meruerunt. Noli dolere. noli
murmurare: quia temporib natus
es. quando dominum iam non uides
in carne. N Ion tibi abstulit istam
dignationem. Cum um inquit ex
pauca pro tempore dixerimus: ueniamꝰ
ad causam quam de diuinitate propo¬
sui. Marcha dominum pascere disponẽs

Expanded text:
remo esurienti Angeli ministrabant ? remo esurienti Angeli ministrabant ? Ergo quod pasci voluit, pascenti praestitit. Quid autem mirum, si et de sancto Elia praestitit viduae, quem prius corvo ministrante pascebat ? Numquid pascendo defecerat, quando ad viduam quando ad viduam mittebat: sed religiosam viduam, per obsequium exhibitum servo suo, benedicere disponebat. Sic ergo susceptus est Dominus, tanquam hospes, qui in sua propria venit, et sui eum non receperunt: sed quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri ; adoptans servos, et fratres faciens; redimens captivos, et faciens cohaeredes. Ne quis tamen vestrum forsitan dicat: O beati qui Christum suscipere in domum propriam meruerunt! Noli dolere, noli murmurare quia temporibus natus es, quando jam Dominum non vides in carne: non tibi abstulit istam dignationem. Cupauca pro tempore dixerimus: veniamus ad causam, quam de unitate proposui. Martha Dominum pascere disponens
Abbreviated transcription (Latin):
modo ex eutiangłio reci¬
tata sunt. ammonent
nos unum esse aliquid
quo dendamuo: quando in hunis secu¬
li multitudine laboramus. Tendamus
auitm adhuc peregrinantes. mindum
manentes. Adhuc inuia: nondum in pa¬
tria. Ad huc desiderando: nondum fru¬
endo. Tam̃ tendamus: & sine pigritia
& sine intermissione tendamus: ut au¬
quando ꝑuenire ualeamus. Martha ce
maria duȩ sorores erant: ambȩ non so¬
lum carne. s etiam religione germanȩ
Ambȩ domino coheserunt: ambe do¬
mino in carne prȩsenti. concordirer ser¬
uierunt. Suscepit eum maria: ficut so¬
lent suscipi peregrini.S tamen surisce¬
pit famula dominum. egra saluatorẽ.
creatura creatorem. Suscepit autem spi¬
ritu pascenda: in carne pascendum. uo¬
luit enim dñs formam serui accipere.
& accepta forma serui. in uia pasci aser-¬
uis: dignatione. non conditione.Hã
& ista dignatio fuit: se prebere pascen¬
dum. Habebat carnem in qua esurira
quidem & sitiret: sed nescitis quia in he¬

Expanded text:
modo ex Evangelio recitata sunt, admonent nos, esse unum aliquid quo tendamus, quando in hujus saeculi multitudine laboramus. Tendimus autem adhuc peregrinantes, nondum manentes; adhuc in via, nondum in patria; adhuc desiderando, nondum fruendo. Tamen tendamus, et sine pigritia et sine intermissione tendamus, ut aliquando pervenire valeamus. 2. Maria duae sorores erant, ambae non solum carne, sed etiam religione germanae; ambae Domino cohaeserunt, ambae Domino in carne praesenti concorditer servierunt. Suscepit eum Martha, sicut solent suscipi peregrini. Sed tamen suscepit famula Dominum, aegra Salvatorem, creatura Creatorem. Suscepit autem Spiritu pascenda, in carne pascendum. Voluit enim Dominus formam servi accipere, et accepta forma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere pascendum. Habebat carnem, in qua esuriret quidem, et sitiret: sed nescitis quia in e
Abbreviated transcription (Latin):
& sola ⁊ theoria. id est contemplatio d̃i: eui
merito omma ustificationum merita u¬
niuersa uirtutũ studia postponunt᷑. Ma-¬
ria optimam partem elegit: que non au¬
feretur ab ea. Ecce pars marthe non repre¬
henditur: s marie laudat᷑. Neq enimbo¬
nam partem elegisse mariam dicit: s op¬
timam: ut etiam pars marchȩ indicaret᷑
bona. Quare au̾t pars mariȩ sit optima. sub¬
infertur cum dicit᷑. quȩ non auferet᷑ ab
ea. Act̾iua enim uita: cum corpore dẽficit.
Quis enim in ȩterna patria panem esu¬
rienti porrigat :⁊ ubi nemo ẽsurit: Quis
potum tribuat sitienti: ubi nemo sitit:
Quis mortuum sepeliat. ⁊ ubi nemo mõri¬
tur: Cum prȩsenti gͦ seculo uita aufert᷑
actiua: contemplatiua autem hic incipi
tur: ut in cȩlesti patria ꝑficiatur: quia
amoris ignis qui hic ardere inchoat. cũ.
ipsum quem amat uiderit: in amore ã
plius ignescit. Contemplatiua gͦ uita mi¬
nime aufert᷑: quia subtracta prȩsentis sȩ¬

Expanded text:
et sola est theoria, id est, contemplatio Dei cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur, neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae judicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima subinfertur cum dicitur quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit: quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat ubi nemo esurit? quis potum tribuat sitienti ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa: contemplativa autem hic incitur, ut in coelesti patria perficiatur, quia amoris ignis, qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit in amore ejus amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis sae
Abbreviated transcription (Latin):
nãri. solum quod didicere fraterne dile
tionis: opus d̾o placitum ducunt : id̾oq cun¬
ctos qui xp̃o deuoti esse uelinit: huic man¬
cipandos aũtumant. Et bene marcha stetis-¬
se. marria secus pedes dñi sedisse describit᷑.
quia uita actiua laborioso desũdat in cer¬
tamine: contemplatiua uͦ pacatis uitioꝵ
tumultibus. optata ĩam in xp̃o mentis qui¬
ete ꝑfruitur. Et respondens: axit illi do¬
minus. Martha martha: souicita es & tͣ¬
baris erga plurima. Porro u̾nũm ẽ ne¬
cessarium. & beatus dauid. solum hoc neces¬
sarium homini esse definiens. dõ iũgiter
inherere desiderat: dicens. Michi autem ad¬
herere dõ bonum est: põnere in dño dõ spẽ

Expanded text:
nari, solum quod didicere fraternae dilenari, solum quod didicere fraternae dilectionis opus Deo placitum ducunt, ideoque cunctos qui Christo devoti esse velint huic mancipandos autumant. Et bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vitiorum tumultibus, optata jam in Christo mentis quiete perfruitur. Et respondens dixit illi Dominus: Martha, Martha sollicita es et turbaris circa plurima. Porro unum est necessarium. Et beatus David solum hoc necessarium homini esse definiens, Deo jugiter inhaerere desiderat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in D
Abbreviated transcription (Latin):
teresse. ammisceri celestib ciuib de ecerna
in conspec̾tu d̃i incorruptione gaudẽre.
Quȩ etiam sedens secus pedes domini au¬
diebat uerbum illius: martha aucẽ sata¬
gebat cura frequens ministerium. Hec u¬
triq uite congr̃uere: nemo qui dũbitet.
Et contemplatiue quidẽ uniformis ꝑfec¬
tio est: exutam mentem a cunctis habere
teriems. eaniq quantum humana imbe¬
cillitas sinit. u̾nire cum xp̃o. Actiuȩ ergo
quam frequens sit ministerium gentiũ
magister edocet qui creberrimis ȩpłarũ
dictis suos pro xp̃o terra mariq la¬
bores sua ꝑicula commemorat: in qͥb
etiam uisiones & reuelationes donrini
commendans. non minus in specula¬
tiua uirtute quod perpaucis imitabi¬
le. consummatũ fuisse significat. Unde
dicit. Siue enim mente excedimus do: si¬
ue sobrii fĩmnus uobis. Que stecit & ait.
Dñe non est tibi curȩ: quod sorce mea reli
quit me solam ministrare: Dic ergo illi.

Expanded text:
teresse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna teresse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna in conspectu Dei corruptione gaudere. Quae etiam sedens secus pedes Domini, audiebat verbum illius. Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere, nemo qui dubitet. Et contemp1ativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem in cunctis habere terrenis, eamque quantum humana imbecillitas sinit, unire cum Christo. Activae vero, quam frequens sit ministerium, gentium Magister edocet , qui celeberrimis Epistolarum dictis suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes Domini commendans, non minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde dicit: Sive enim mentem excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Quae stetit, et ait: Domine, non est tibquit me solam ministrare? Dic ergo illi
Abbreviated transcription (Latin):
dommno dilectȩ sorores duas
uitas spuales: quibus in prȩ¬
senti sc̃ã exercetur ecłesia de¬
monstrant: martha quidem actualem.
qua proximo in caritate sociamur: ma¬
ria uero contemplatiuam, qua in d̾i amo¬
re suspuemꝰ. Actiua enim uita est: panẽ
esurienti tribuere: uerbo sapienciȩ nes¬
cientem docere: errantem corrigere: ad
humilitatis uiam suꝑbientem pipximũ
reuocare. infirmantis curam gẽrere:
quȩ singulis quibiisq expediant dis¬
pensare: & commissis nobis qualit̾ sub¬
sistere ualeant p̾uidẽre. Contemplatiua
uͦ uita est caritatẽ quidem ddĩ & proximi
tota mente retinẽre: s ab exteriore acti¬
one quiescere. soli desiderio condicoris in¬
herere: ut nil iam agere libeat. sed calca¬
tis curis omnibus. ad uidendum faciem
sui creatoris. animus inardescat: ita ut
iam nõuerit carnis corruptibilis pondꝰ
cum merore portare. totisq desideriis ap¬
petere. illis hymm̃dicis angłoꝵ choris in¬

Expanded text:
Domino dilectae sorores duas vitas spiritales, quibus in praesenti sancta exercetur Ecclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur, Maria vero contemplativam, qua in Dei amore suspiramus. Activa enim vita est panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nescientem docere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, quae singulis quibusque expediant, dispensare, et commissis nobis, qualiter subsistere valeant, praevidere. Contemplativa vero vita est, charitatem quidem Dei et proximi tota mente retinere, sed ab exteriori actione quiescere, soli desiderio conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat, sed, calcatis curis omnibus ad videndam faciem sui Creatoris animus inardescat, ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere, illis hymnidicis angelorum choris in
Abbreviated transcription (Latin):
mentiam. quicumq inuocant tuum
głosum nomen. Sit tibi compassio suꝑ
afflictione captiuorum. sit tibi pius
asfectus suꝑ cȩlorum ꝑegrinis. Et qura
te sine fine gaudentem ato letantem
aspicis. quesumꝰ ut preces nr̃as quas tͥ
cum fletib fundimus. ad am̃ ipsas ad¬
mĩttas: eimiq ut proprium filium
piro nobis interpelles. ut cum ille infi¬
ne sȩculi aduenerit: cum ipso apparea¬
mus in gła: qui cum patre & spũ sc̃o
uiuit & regnat. per infinita sȩcula sȩ¬
culorum M¬

Expanded text:
mentiam, quicunque invocant tuum mentiam, quicunque invocant tuum nomen gloriosum. Sit tibi compassio super afflictionem captivorum, sit pius affectus super coelorum peregrinos. Et quia te sine fine inras quas tibi cum fletibus fundimus ad Deum ipsa admittas, eumque ut proprium filium pro nobis interpelles, ut cum ille in fine saeculi judex advenerit, cum ipso et nos appareamus in gloria; qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat Deus per omnia saecula saeculorum
Abbreviated transcription (Latin):
reddunt obsequium. ad ciuius angeli ca¬
nunt triumphum: quam ap̃c amplera¬
tur. Obeata maria gaudens ingredere
paradysum: quȩ de terris ad clestem
uit i translata es ab angłis: & intercho¬
uos uirginum sicut sol fulgens. suscepisti
pncipatum suꝑ archangelos in celo. Gex¬
cellentissima quam hodie paradysus ex¬
cepit gaudens: quam cherubin & sera¬
phim cum laudib ꝓsecunt᷑. quã mar¬
tẏres candidati heatisicant. quam sc̃oꝵ¬
confessorum seolatꝰ concelebrat nũme¬
rus: cui om̃ium scãrum uiiginum cũ
sus palmis uictricib exultans occurrit
ereiritus. O clarissima inter uirgines: gͦ
cum laudib & obsequiis hodie de ter¬
ris eraltata: et magno cum triumpho
in cȩlo es głosissimȩ euecta. Succurre gͦ¬
scã d̃i genitrix. xp̃i. & piissima miseris.
confidunt. Ora pro totius mundi pia¬
culis. intẽrueni pro clero. intercede. pro
canonicorum choro. exora pro deuoto fe¬
mineo seru. sentiant omnes tuam cle¬

Expanded text:
reddunt obsequium, ad cujus angeli careddunt obsequium, ad cujus angeli canunt triumphum, quam Christus amplexatur! O beata Maria! gaudens ingredere paradisum, quae de terris ad coelestem vitam translata es ab angelis, et inter choros virginum, sicut sol fulgens, suscepisti principatum super archangelos in coelo. O excellentissima! quam hodie paradisus excepit gaudens, quam cherubim et seraphim cum laudibus prosequuntur, quam martyres candidati beatificant, quam sanctorum stolatus concelebrat numerus, cui omnium sanctarum virginum cum suis palmis victricibus exsultans occurrit exercitus! O clarissima inter virgines, quae cum laudibus et exsequiis hodie exaltata, et magno cum triumpho in coelos gloriosissime evecta! Accipe ergo, genitrix Christi piissima, miseris confidunt. Ora pro totius mundi piaculis, interveni pro clero, intercede pro monachorum choro, ora pro devoto femineo sexu: sentiant omnes tuam cle
Abbreviated transcription (Latin):
di domina singłari a nobis precõnio er¬
tollitur. quȩ singuiare cominertium mũ¬
do piębuit. Deniq tantumse ad celi fasti¬
gia subleuauit. ut uerbum in principio
apud dm̃. de summa celi arce susciperet.
O fȩuir maria: & omm̃i laude dignissima.
Ogenitrix głosa. o sublimis puerpera: cu¬
ius uiscerib auctor cȩli terreq commit¬
titur. Hec est immaculata coitu. fecunda.
partu. uirgo lactans dominum cȩli: an¬
gelorum cibum & hominum nũtriens.
Ofelicia oscula: lactentis labris impres¬
sa. O fȩlix puerꝑium: lȩtabile angelis.
optabile scĩs. necessarium perditis: con¬
gruum profligatis. Quas gͦ tibi latides
o dnã totius mundi saluatio. fragilitas
randum hunc diem: in qua d̾i geniͥx
uirgo de mundo migrauit ad ap̃m: quȩ
dolori non subiacuit post partum. non
labori post transitum. O ammirabilem
chalamum: quo spetiosus prodiit sponsꝰ.
Olur gentium. spes fidelium. tab̃nacłm
gloriȩ. templum cȩleste. cui apłi sacrũ

Expanded text:
di domina, singulari a nobis praeconio extollitur, quae singulare commercium mundo praebuit. Denique tantum se ad coeli fastigium sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum, de summa coeli arce susciperet. O felix Maria, et omni laude dignissima! O genitrix gloriosa! O sublimis puerpera! cujus visceribus auctor coeli terraeque committitur. Haec est immaculata coitu, fecunda partu, virgo lactans Dominum coeli, angelorum cibum et hominum nutriens. O felicia oscula lactantis labris impressa! O felix puerperium, laetabile angelis, optabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis! Quas ergo laudes, o Domina, totius mundi salvatio, fragilitas randum hunc diem! in quo Dei genitrix virgo Maria de mundo migravit ad Christum, quae dolori non subjacuit post partum, non labori post transitum. O admirabilem thalamum, de quo speciosus forma prodiit sponsus! O lux gentium, spes fidelium, tabernaculum gloriae, templum coeleste, cui apostoli sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
suspensum tenet: in cruce confirum
uirgo maria cernens asperit. Qui pre¬
sentia maiestatis ẽ celis numquam de¬
fuit. ascendentẽ iterum in çelum oculis
propͥis contemplasse uirgo maria credit᷑.
Obeatissima &e scĩssima omnium femi¬
narum maria. quȩ feliciter terris rema¬
nes: quȩ filtum tum mimo & dnm̃ re¬
ueracius & fȩlicius celos penetras: qr
tatis głam sedere ad dexteram patͥs
non ignoras. O beatissima & głosissi.¬
ma celebratio noctis: in qua mira¬
çȩlestis militlȩ poli aula cum inef¬
sabili triumpho excipitur. ex cuius
quam ad immortalitatis głam tͣn¬
mutatam ac super cȩlos eleuatam.
nullus fidelium ambigit. O dilec
de cõncipit. nec ore promit. quantu
famulatus liber scãrum animarũ
quȩ reuerentia gaudens celestium¬

Expanded text:
suspensum tenet, in cruce confixum suspensum tenet, in cruce confixum virgo Maria cernens aspexit. Qui praesentia majestatis e coelis nunquam defuit, ascendentem etiam in coelum oculis propriis contemplata esse virgo Maria creditur. O beatissima et sanctissima omnium feminarum Maria! quam feliciter in terris remanes, quae filium tuum, imo et Dominum Re felicius coelos penetrans, quia loria sedere ad dexteram Patris non ignoras. O beatissima et gloriosa celebratio noctis hujus! in qua vircoelestis militiae poli aulam cum ineffabili triumpho excipitur; ex cujus quam ad immortalitatis gloriam transmutatam, ac super angelos elevatam nullus fidelium ambigit! O dilectana corde concipit, nec ore promit, quantus famulatus animarum sanctarum, quae reverentia gaudens
Abbreviated transcription (Latin):
una ex numero prũdentium uirginũ
Uirgo pulcherrima: ungo pudica. Cor¬
pore decora: animo fulgida. fide perspi¬
cua. mente prȩclara: amore uirginita¬
tis deuota. Ad obȩdiendũ parata. inmi¬
nisterio sibi credito cauta. in ꝑsequu¬
tione pacifica: in passione. xp̃i mente
compassa. A prophetis dei prȩdic̾ta: a
phi losophis scĩs prȩscita. ab archangelo
salutata. a spũ scõ fecundata. atq ab eo¬
dem obumbrata.Semine uirui ignara:
prole filii fecunda. Uirgo innupta: ex fi¬
uo lȩta. fide concipiens: gaudio pari
tum. Quem mundus totus non capit:
sit. Qui mundum pugillo tenec: eum
beatissima uirgo pannis inuoluit. atq¬
maiestatis suȩ in celis scõs angelos pas
totus orbis terrarum regitur. huius glõ¬
se uirginis arbitrio. conditor mundi
infans nutritur. W sub cuiꝰ defensione
protegunt᷑. regna terrarum: cum ipso¬
pretiosa uirgo maria fugit in egyptum.
W qui totum mundum quasi in statera

Expanded text:
una ex numero prudentium virginum. una ex numero prudentium virginum. Virgo pulcherrima, virgo pudica, corpore decora, animo fulgida, fide perspicua, mente praeclara, amore virginitatis devota, ad obediendum parata, ministerio sibi credito cauta, in persecutione pacifica, in passione Christi mente compassa est. A prophetis Dei praedicta, a philosophis sanctis praefata, ab archangelo salutata, a Spiritu sancto fecundata, atque ab eodem obumbrata, seminis viri ignara, prole filii fecunda: virgo innupta, ex Filio laeta, fide concipiens, gaudio parietum. Quem mundus totus non capit, sit. Qui mundum pugillo continet, eum beatissima Virgo pannis involvit; et qumajestatis suae in coelis angelos pasctotus orbis terrarum regitur, hujus gloriosae Virginis uberibus conditor mundi infans nutritur. Et sub cujus defensione proteguntur regna terrarum, cum ipso virgo Maria fugit in Aegyptum. Et qui totum mundum quasi in statera
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid pro amore
creatoris in creatura
eius. dignis laudib
predicat᷑ aut extollitur. ad eius¬
ꝓculdubio laudem refertur. qui au
quicquid magnis laudib celebra¬
turz ad laudem artificis iure coi¬
cum sim tardus ingenio. indoc̃tus e¬
loquio: ex amore tamen quod in assũp
te ad hoc ingerunt. quod digne expłe¬
sum. S ab om̃ipotente dño. non tam
effectus quam uoluntas exquiritur:
scđm quod scriptum est.Gloria in ex¬
celsis d̃o: & in terra pax hominib bone
he. orta de tribu uda: uirga de radice
la maris ancilla. xp̃i: Regina gentiũ.
domina regum. Sponsa dñi: mater
xp̃i. Conditoris remplum: sp̃c sc̃i sacͣ¬
ut luna: elect̾a ut sol. Signaculũ fid̃i.
reparatio ȩuȩ. Introitus uitȩ: ianũa &ȩ¬
li. Detus mulierum: caput uirginũ.
Ortus conclusus. sons signatus: putẽ
aquarum uiuentium. Multiplica¬
tur ut cedrus lẏbani. florens ut pal¬
ma: uelut oliua fruc̾tifera in domo
domini. Uirgo scã. uirgo prudens: ce

Expanded text:
aliquid pro amore Creatoris in creatura ejus dignis laudibus praedicatur, aut excolitur, ad Dei procul dubio laudem refertur, qui aucquidquid in eo magis laudibus celebratur, ad laudem artificis jure colcum sim tardus ingenio, indoctus eloquio, tamen ex amore ejus, quod in assumptte ad hoc ingerunt quod digne expleab omnipotente Domino non tam effectus quam voluntas requiritur, secundum quod scriptum est: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae hae orta ex tribu Juda, virga de radice la maris, ancilla Dei, regina gentium, domina regum, sponsa Domini, mater Christi, Conditoris templum, Spiritus sancti sacrut luna, electa ut sol , signaculum fidei, reparatio Evae, introitus vitae, janua coeli, decus mulierum, caput virginum, hortus conclusus, fons signatus, puteus aquarum viventium. Multiplicatur ut cedrus Libani, florens ut palma, velut oliva fructifera in domo Dei . Virgo sancta, virgo prudens, et
Abbreviated transcription (Latin):
uatum. gaudentes cernunt. cernẽ¬
tes inherent: inherentes immortali.
immortaliter uiuunt. Agite g̃ nune
gaudentes quod agitis: celebrate
sollempniter quod celebratis: et acor¬
dib uris pigritiam mali torporis ex¬
cludite. Qua ex causa animos ur̃os
flamma sc̃i amoris accẽndite: uoci
cantilenȩ sensum accommodate:
sapienier p̃sallite. Et inter has in¬
bus uestris apud intercessionem be¬
ate orariȩ quam summo cordis de¬
chi impetrẽtis. Et quia illa meru
it mater effici ereatoris nostri. nos
mereamur eam habere apud fi¬
lum suum. immo et dominũ

Expanded text:
vatum, gaudentes cernunt, cernentes inhaerent, inhaerendo immortali immortaliter vivunt! Agite ergo nunc gaudentes quod agitis, celebrate solemniter quod celebratis, et a cordibus vestris pigritiam mali corporis excludite. Quo excluso, animos vestros flamma sancti amoris accendite, voci cantilenae sensum accommodate, sapienter psallite. Et inter habus vestris apud intercessionem beatae Mariae, quam summo cordis deobsecro, impetretis. Et quia illa mater meruit effici Creatoris nostri, nos mereamur habere illam apud Filium suum, imo et Dominum