comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipat̃.⁊ filius. aut duofr̃s cum
⁊ filia. aut cũ duab sororib. aut
diffinitionẽ õcto annis peniteat.
Itẽ in nocentius exsuꝑio tolosa¬
no ep̃o.
iquis
Iunus ex coniugio filiũ aut fi¬¬
liam alt̾ius de sacrofonte susce¬
perit. aut ad crisma tenui̾t. uł xͥ¬

Expanded text:
t filius, aut duo fratres cum  filia, aut cum duabus sororibus, aut diffiItem Innocentius Exsuperio Tolosano Episcopo. Si quis ex uno conjugio filium aut filiam alterius de sacro fonte susceperit, aut ad chrisma tenuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
pinam bonorũ suoꝵ cum gaudio
suscipiebant. non querentes sibi
alioꝵ patrocima s gaudentes. qm̃
digni inueniebant᷑. ꝓ noĩe iħũ
contumelũpati. Sic ⁊ Apłs in pri¬
ma epłã ꝑsuãde̾t corinthiis. ut ĩ
uiriam.⁊ fraudem patient̃ ferat̃.
potius quã repenndo fr̃s scandali¬
sent. Sic ⁊ abydolothidͥis. ⁊ aqͣ¬
libet esci. cesset abstinendum. potꝰꝗͣ
cum scandalo fr̃m edamus. Sic aet
asũptib abstinet. ne aliq̃d offendi¬
culum euangłio xp̃i prestaret. Cũg
ille qui ab iniuru armis artecur. non
minus scandaligetur. quã ille a quo
ablata coramiudice reposcuntur. pi¬
tet q̃d aᵈ ꝓpulsandam iniuriam ñ st̃
ptitanda armoꝵ auxilia. Qd aut pe
odebet. S multarite pr̃antur. que
tam̃ non uar petiuitur. bonus eñi
non rite iniurie uindictam peteg̃.¬

Expanded text:
pinam suorum bonorum cum gaudio pinam suorum bonorum cum gaudio suscipiebant, non quaerentes sibi aliorum patrocinia, sed gaudentes, quoniam digni inveniebantur pro nomine Jesu contumeliam pati. Sic et Apostolus in primferant potius quam repetendo fratres scandalizent. Sic ab idolothytis et a qualibet esca censet abstinendum potius quam cum scandalo fratrum edamus. Sic et a sumtibus abstinet, ne aliquod offendiculum evangelio Christi praestaret. Quum ergo ille qui ab injuria armis arcetur, non minus scandalizetur quam ille a quo ablata coram judice reposcuntur, patet quod ad propulsandam injuriam non sunt pt. Sed multa rite prestantur, que tamen iure non petuntur: bonus enim non rite iniurie vindictam pet
Abbreviated transcription (Latin):
tur adcrucem. noluit cõmouere ad¬
ei obinã ꝓcesserat. ⁊ cum palmiꝰ ⁊ lar¬
pidib eum recepat.. Sic etiã in t̾ro¬
gatus apylato. an rex ẽẽt ait. Re¬
gnũmeũ non ẽ ehoc mundo. Si lt
eẽt deboc mundo. ministri mei un¬
q decertarent. ut ego nontraderer
iudis. Insinuans illos ad regnũ buꝰ
mundi ꝑtinere. qui auxilio hura¬
narũ uiriũ. non diuino presidio ab
inminentib in uiriase tueri cõten¬
dunt. Itẽ cum discipłis sius ait.
Siuos ꝑsecun fui̾nt inuna ciuita¬
te fugite maliam. Nonarma au¬
mis. s fugam ꝑsequentib docuit
opponi.I temsicut legit᷑ in ysara.
Egiptiis anibuchodonosor deros¬
tata ẽ. quia filiis isrł. contra assirioᷤ
⁊ chaldeos ꝓ tectionis. ⁊ defensiõi ᷤ.
auxilium.pmisit. Unde dictũ ẽ
Baculus arundineus rex egypti.
suꝑquẽ si aliquis in ni sus fuit.
confringet᷑. ⁊ ꝑforabit manũ inm¬
dõ. s ⁊̃ in bõĩes posuert̃. Sic ⁊̃ de
primis credentib legitur q̃d ra¬

Expanded text:
tur ad crucem, noluit commovere adei obviam processerat, et cum palmis et laudibus eum receperat. Sic etiam interrogatus a Pilato an rex esset, ait: Regnum meum non est de hoc mundo. Si enim esset de hoc mundo, ministri mei utique decertarent, ut ego non traderer Judaeis, insinuans illos ad regnum hujus mundi pertinere, qui auxilio humanarum virium, non divino praesidio ab imminenti injuria se tueri contendunt. Item, quum discipulis suis ait: Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam, non arma armis, sed fugam persequentibus docuit opponi. § 1. Item, sicut legitur in Esaia, Aegyptus a Nabuchodonosor devastata est, quia filiis Israel contra Assyrios et Chaldaeos protectionis et defensionis auxilium promisit. Unde dictum est: Baculus arundineus rex Aegypti, super quem si aliquis innixus fuerit, confringetur, et perforabit manum inniDeo, sed in homine posuerunt. Sic etiam de primis credentibus legitur, quod ra
Abbreviated transcription (Latin):
turbatus pcipit᷑ psistere. int̃ꝓspera ⁊ ad¬
uisa uirtutũ sẽꝑ ornam̃tis utroq circũ¬
septus appareat humero. Quag̾ratiõe
tp̃r sacrificii non assumit qd se insaeͣ¬
mento accepisse non clubrtat: ꝓ ind̾
modis om̃ib ꝯuenit ut q̃d quisq ꝑcip̃
in consecratione honoris. boc retineat
ordinationis sue clignoscit᷑ ꝯsecratus
ita ut de uno eodẽꝙ orato ceruic̃e pai¬
t̃. ⁊ uttũq hũm p̃mens signũ in suo
pectore p̃paret crucis. Si quis autẽ
nec diaconib absq apłica licentiauti

Expanded text:
turbatus praecipitur consistere inter prospera et adversa virtutum semper ornamento, utroque circumseptus appareat humero. Qua ergo ratione tempore sacrificii non assumit, quod se in sacramento accepisse non dubitat? Proinde modis omnibus convenit, ut, quod quisque percepit in consecratione honoris, hoc retineat ordinationis suae dignoscitur consecratus, ita ut de uno eodemque orario cervicem pariter et utrumque humerum premens signum in suo pectore praeparet crucis. § 1. Si quis autem nec diaconis absque apostolica licentia uti
Abbreviated transcription (Latin):
iectos. dũ miiũ ẜuat᷑ hũlit̾as.
regendi frañgatur auctoritas
wiꝰ Et tñ petenda ẽ uenia. ab om̃is
dño. qui nouit eos. quos plus ius
to corripitis. quanta beniuolen.

Expanded text:
iectas, dum nimia seruatur humilitas, regendi frangatur auctoritas. sed tamen petenda est uenia ab omnium domino, qui nouit, etiam eas, quas plus iusto forte corripitis, quanta beniuolentia
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑiali constitutiõe habeͬr
sanccitum aꝑte ẽ ut eaque contͣ
leges fiunt: nonsolũ inutilia sed ⁊̃¬
t. deprecib imꝑatori offerendi.
Imꝑator const̃. Nec dãpnosafisco.
neciuri contraria postulariopor¬
tet. Imꝑator. theo. ⁊ uał̃. Rescͥp¬
ta contrauis elicita. ab omĩb iudi¬
cib precipimus refutaĩ. nisi forte¬
sit aliquid q̃d nonledat aliũ. ⁊ pro¬
sit petẽnti. uł crimen supplicantib

Expanded text:
iali constitutione aperte sancitum est, ut ea, quae contra leges fiunt, non solum inutilia, sed ett. de precibus imperatori offerendis, Imperator Constantinus. Nec damnosa fisco, nec juri contraria postulari oportet. ta contra ius elicita ab omnibus iudicibus praecipimus refutari, nisi forte aliquid est, quod non laedat alium et prosit petenti vel crimen supplicanti
Abbreviated transcription (Latin):
eterũ si adm̃s suis libertatẽ c̃¬
nes aliquomõ irrepserint. pbrꝰ petũ¬
lu amissione muletet᷑. diaconuõ
factus. aut uicariũ ꝓse prestabit. aũ
inẜuitutẽ reuocabit᷑. cet̾i uero gͣdus

Expanded text:
eterum, si a dominis suis libertatem connes aliquo modo irrepserint, presbyter peculii amissione mulctetur, diaconus vero aut vicarium pro se praestabit, aut in servitutem revo
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatib luce clarus constat.
qd ab ingressuris monast̾i̾ũ nonlic
pecuniã exigere. Ne ⁊ ille qui exig̃
⁊ ille qui soluit. synioni e crimen
gressuri monist̾iũ petunias tribu
nequaquã symomaci babendis̃.
hisita respondetͣ. Non sobã qui
dñi. Quis ẽ inquit in uob̃ ꝗ clau¬
dat hostia ⁊ incendat altaremes̃
gratuito: non ẽ mͥ uoluntas inuo

Expanded text:
auctoritatibus luce clarius constat, quod ab ingressuris monasterium non licet pecuniam exigere, ne et ille qui exigit et ille qui solvit, simonie crimen gressuri monasterium pecunias tribuunequaquam simoniaci habendi sunt. His itaque respondetur: Non solum qui Domini: Quis est, inquit, in vobis, qui claudat ostia et incendat altare meum gratuito? Non est mihi vol
Abbreviated transcription (Latin):
locis ꝓꝑceptione crismatis nũ¬
mosdan. similit̾ ꝓbaptismo. ⁊ cõio¬
ne. hoc symoniace: heresis eẽ deteᷤ¬
tata ẽ scãsynodus. ⁊ anathemati¬
sauit. ut ⁊ decetero. nec pro ordi¬
natione. nec. ꝓcrismate. uł baptiᷤ¬
mo. uel. ꝓbalsamo. nec ꝓsepultu¬
ra. uł cõione quicquã exigat᷑ sta¬
tuit. s gratis dona xp̃i gratuita dis¬
Uec ꝓd̾dicãdis basilieiᷤ. n¬

Expanded text:
locis pro perceptione chrismatis nummos dari, similiter pro baptismo et communione. Hoc simoniacae haeresis semen detestata est sancta synodus et anathematizavit, et ut de cetero nec pro ordinatione, nec pro chrismate, vel baptismo, vel pro balsamo, nec pro sepultura, vel communione quidquam exigatur, statuit; sed gratis dona Christi gratuita dispro dedicandis basilicis
Abbreviated transcription (Latin):
puellam ꝓximisui acceꝑit inẽ¬
iuigium. anathemasit ip̃ ⁊ om̃s con¬
sentientes ei. quia scd̾m legẽ dĩ mo¬
ridecernitur. Nã diuine legis
mos ẽ sponsas appellare coniuges.
ut ineuagłio. Accipe mariam c̃iu¬
gentuã. Et illud indeutero nomio.
Siquis cuius libet hõis. desponsa¬
tam puellam inagro. uł in quolib
loco oppresst̾t. ut adduxĩt indo¬
mũsuam: moriat᷑. quia uxorem
ꝓximisui iuolauit. nonque iam
uxor erat. s que aparentib uxor
fieri debebat. Et infra. siẽ nulli

Expanded text:
puellam proximi sui acceperit in conjugium, anathema sit ipse, et omnes consentientes ei, quia secundum legem Dei mori decernitur. § 1. Nam divinae legis est mos, sponsas appellare conjuges, ut in Evangelio: Accipe Mariam conjugem tuam, et illud in Deuteronomio: Si quis cujuslibet hominis desponsatam puellam in agro vel in quolibet loco oppresserit, vel abduxerit in domum suam, moriatur, quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae a parentibus uxor fieri debebat. Et infra: § 2. Sicut nulli
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianolicet. de suaconsangui¬
nitate. uł quã cognatus babuit.
in matrimoniũ assumere . ita ⁊ de
consanguinitate uxoris sue. Itẽ
Uxõe mõtua lie uiro a

Expanded text:
iano licet de sua consanguinitate vel quam cognatus suus habuit in matrimonium assumere, ita et de consanguinitate uxoris suae. C. Uxore mortua licet viro a
Abbreviated transcription (Latin):
obicitur clauid eũbersabe. Adultͣ¬
ũ cõmisit. ⁊ mortemurie machina¬
tus ẽ. ⁊ tam̃ eandem bersabee po̾t¬
ea duxit inuxorẽ. S inuetitesta¬
mitatẽ. que in euangłii ꝑfecciõe
climinata sunt. sicut ꝑmittebat᷑
quib libet dare libellũ repudu. ne
ꝑodium fund aet̾ sangis mnnoxius.
Qd post ea in euangłio dñs. ꝓ hibu¬
it. Dicens uxoremauiro non eẽ di-¬
mittendã nisi causa forincatioĩs.
Quedã ꝑmittebant᷑ causa infirm̃i¬
tatis. ⁊ sacrim̃tifuturoꝵ sicut ꝑ
misit dñs filiis isrł offerre anima¬
lia sibi insacrificium. que inegyp¬
to consueuerant immolare demo¬
nib. malens ea sibi offerri quãydo¬
lis. ⁊ ut eẽnt illis sacrimenta futõꝵ
Sic ⁊ bersabee ꝑmissaẽ. duciinu.¬
xorem. non magis causa sue infin
ti hiuc nubere non possit. Genaͣ¬
lit eñi ꝓhibentur uiri. ut muliereᷤ
frequent̃ matrimonia contrabere.
Uñ conubio scdarũ nuptiarũ pb̃i

Expanded text:
objicitur: David cum Bethsabee adulterium commisit, et mortem Uriae machinatus est, et tamen eumdem Bethsabee postea duxit in uxorem. Sed in veteri testainfirmitatem, quae in evangelii perfectione eliminata sunt: sicut permittebatur quibuslibet dare libellum repudii, ne per odium funderetur sanguis innoxius. Quod postea in evangelio Dominus prohibuit, dicens uxorem a viro non esse dimittendam, nisi causa fornicationis. Quaedam permittebantur causa infirmitatis, et smisit filiis Israel offerre animalia sibi in sacrificium, quae in Aegypto consueverant immolare daemonibus, malens ea sibi offeri quam idolis, et ut essent illis sacramenta futurorum. Sic et Bethsabee permissa est duci in uxorem, non magis causa suae infirti huic nubere non possit. Generaliter enim prohibentur viri et mulieres frequenter matrimonia contrahere. Unde in convivio secundarum nupt
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ tertii. septimi tricesimi. uł quadra¬
gesimi dieiquert᷑. unde exordiũ sũpsi̾t
Ambrosius in libio deobitutheo dosti im¬

Expanded text:
autem tertii, septimi, tricesimi vel quadragesimi diei quaeritur, unde exordium sumserit? Ambrosius in lib. de obitu Theodosii Im
Abbreviated transcription (Latin):
lemosine fĩit ineccła. Sed eis hec ꝓ¬
sunt quicũ uiuerent. hec sibi ut pꝰs:¬
post ea ꝓdẽẽ. meruerunt. Est eñĩꝗdã
uiuendi mochus. nec tambonus ut nõ
requirat istapost mortẽ. nec tãmalus
ut ei ista non prosint post morrẽ. Est
uero talis in bono ut hec non requirat.
Et ẽ rursus talis inmalo. ut necbiux
leat cũ hac uiti transierit adiuitari. qͦ¬

Expanded text:
s haec prosunt qui cum viverent haec sibi ut possint prodesse meruerunt. Est enim quidam vivendi modus nec tam bonus ut non requirat ista post mortem; nec tam malus ut ei ista non prosint post mortem. Est enim talis in bono ut haec non requirat; et est rursus talis in malo ut nec habens valeat cum ab hac vita transierit adjuvari. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
us gentiũ ẽ. secliũ occupatio. ȩdificatio
munitio. hella. captiuitates. ẜ intutes.
pꝰ limina fecłapacis. inducie legĩterũ.
ñ uiolandoꝵ religio. cõnuibia int̾̃ alieni
genis ꝓbibita. Hoc inde isgentiũ ap¬
pellatur. quia eoiure om̃s fere gente:
utunt᷑.
Quid ius militare

Expanded text:
us gentium est sedium occupatio, edificatio, munitio, bella, captivitates, servitutes, postliminia, federa pacis, inducie, legatorum non violandorgenas prohibita. Et inde ius gentium, quia eo iure omnes fere gentes utuntur. § 7 Quid sit ius militare
Abbreviated transcription (Latin):
orum coniuinctiones. nec legitime
sunt. nec manere possunt. sed sunt re¬
pellende. Quiꝰquis ergo non legitime
con iuncrus. ut absq dot̾ali titulo. ac
benedictione sacerdotis constat copy¬
latus. sacerdotes uł legitime coniuc¬
tos criminari. ut in eos testificai̾ mini¬
me potest. qm̃om̃iꝰ incesti macula pol¬
lutus infamis ẽ. ⁊ accusare supͣdictoᷤ
non ꝑmitit᷑. non solum hii repellen¬
disunt. ⁊ infames efficiunt. S ⁊̃
om̃s eis consentientes. Similit̃ de
raptorib uł eis qui semores impetũt.
miȩ nota adpenitñtiam recipimus¬
dem. Qui non sunt recipiendi inac
accusatione sunt recipiendi. nec eoꝵ
uł anathematigatoꝵ uox ullum nõ
suscipiat᷑ nec aquo quã credantur

Expanded text:
m conjunctiones, nec legitimae sunt nec permanere possunt, sed sunt repellendae. Quisquis ergo non est legitime conjunctus, vel absque dotali titulo et sine benedictione sacerdotis constat esse copulatus, sacerdotes vel legitime conjunctos criminari, vel in eos testificari minime potest: quoniam omnis incesti macula pollutus infamis est, et accusare supradictos non permittitur. Non solum ergo hi rejiciendi sunt, et infames efficiuntur, sed etiam omnes eis consentientraptoribus, vel eis qui seniores impetunt, miae nota ad poenitentiam recipimusV. Qui non sunt recipiendi in acaccusatione sunt recipiendi, nec eorum vel anathematizatorum vox ullum nocesuscipiatur, nec a quoquam credantur
Abbreviated transcription (Latin):
ũquid non erunt. ad mittendim
bereditatis consortiũ. qui exeasu¬
sceptisunt. qurant baptismũ fuit.
uxor.eruntq appellandi nat᷑alẽ.
quia non ẽ legitimũ matrimoniũ
ut uob̃ uidetur. nisi illud q̃d post
baptismũ assumit᷑. Ip̃ dñs dũ int̃¬
rogaretur auideis. siliceret. dimit.¬
tere uxorem atq exponerẽt fieri ñ de¬
bere. ad didit qd ds̃ coniunxit. hõ
non seperet. ac ne dehis putetur ẽẽ
locutus qui post baptismũ uxores
Quero. ⁊ sollicitus quero. siuna ⁊¬
eadeisit uxor eius. qui añt eatecu¬
minus. postea fidelis sit. filiosꝙ ex
ea cũ eẽt caterumus suscepit. ⁊ post¬
landi. annonhãnt post ea defuc̃to
de cõsortium. quib filiorũ nomen
regnatio spũalisdicit᷑ abstulisse:
Qd ita udicare atꝙ sentire ab sur¬
dumẽ. que ratio ẽ. hoc malumde¬
fendi: ⁊ uacua magis opimone iac¬
tari. quã aliqui auctoritate robo¬
rari. cumñ possit int̾ peccata depu¬
tari. qd lex p̃cipit.⁊ ds coniunxit.

Expanded text:
unquid non erunt admittendi in haereditatis consortio, qui ex ea suscepti sunt, quae ante baptismum fuit uxor, eruntque appellandi naturales, vel quia non legitimum est matrimonium ut nobis videtur, nisi illud quod post baptismum assumitur. Ipse Dominus dum interrogaretur a Judaeis si liceret dimittere uxorem, atque exponeret fieri non debere, addidit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Ac ne de his locutus esse credatur qui post baptismum uxores Quaero, et sollicitius quaero, si una eademque sit uxor ejus qui ante catechumenus, postea fidelis sit, filiosque ex ea cum esset catechumenus susceperit, ac postlandi, an non habeant postea defuncto dae consortium, quibus filiorum nomen regeneratio spiritualis dicitur abstulisse. Quod enim ita judicare atque sentire absurdum est, quae ratio est hoc malum defendi, et vacua magis opinione jactari, quam aliqua auctoritate roborari cum non possit inter peccata deputari quod lex praecipit et Deus conjunxit.
Abbreviated transcription (Latin):
e quidẽ oportet in reprehensibiliteu¬
iuuere.⁊ sũmostudio niti. ut om̃is
uite hiuus occupationes abicias. nefide¬
ussor existas. ne ad uocatui liciũ fiasne
lie in nulla aliqua occupatione. ꝓrsus
in ueniaris mundialis negotii occastõe
ꝑplexus. neq uidicem. neq cognitorẽ
scłarium negotims hodie te ordinaẽ uult
xp̃s ne pfocatus presentib hominum
curis non possis ũbo dĩ uacare. Hec uõ¬
oꝑa que tibi minus congrue diximmus.

Expanded text:
e quidem oportet irreprehensibilis vivere et summo studio niti, ut omnes vitę huius occupationes abicias, ne fideiussor existas, ne advocatus litium fias, ne vel in ulla aliqua occupatione prorsus inveniaris mundialis negocii occasione perplexus. Neque enim iudicem aut cognitorem secularium negociorum hodie te ordinare vult Christus, ne, prefocatus presentibus hominum curis, non possis verbo Dei vacare et  quae tibi minus congruere superius
Abbreviated transcription (Latin):
mittat᷑ ad clerũ. Quodsi . ii. repseit᷑
deiciat᷑. Sinulit̃ si homicidii. aut fac̃¬
to. aut p̃cepto. aut ꝯsilio. aut̃ defen¬
sione.pꝰ baptismũ ꝯseius fuĩt. ⁊ ꝑali¬
quã subrepnonem ad elĩcatũ uenerit.
deiciat᷑. ⁊ infinẽ uite suę. tm̃cõionẽ

Expanded text:
mittatur ad clericatum. Quod si irrepserit, dejiciatur. Similiter si homicidii aut facto, aut praecepto, aut consilio, aut defensione post baptismum conscius fuerit, et per aliquam subreptionem ad clericatum venerit, dejiciatur, et in fin
Abbreviated transcription (Latin):
ehis que parrochiis int̃ris
uneis. mancipus. atq peculis. qui¬
cũq fideles obtulerint. antiquoꝵ ca
tario accesserint. tercia pars fideliter
.dehis q̃ al¬
tirio offerunt mecdietatẽ sibi ep̃suẽdie

Expanded text:
his, quae parochiis in terris, vineis, mancipiis atque peculiis quicunque fideles obtulerint, antiquorum ctario accesserint, tertia pars fideliter De his, quae altario deferuntur, medietatem sibi vindi
Abbreviated transcription (Latin):
cdisplicere signafico. qd int̾ dict¬
otis tue cłicos quidam eẽdicunt᷑.
qui ad ũsariorũ cõniueant pͣuitati.
⁊ uesanie uasis mĩe uasa misceant᷑.¬
quib inuestigandis. ⁊ se uĩtate con¬
grua cohercendis debet diligentia
tua uigilant̃ insistere. ita ut hisꝗib
ꝓdeẽ non potrͣtit correctionon parcat
ab scisio. Oportet enĩnos euanglici
meminisse mandati. qd ab ip̃a uĩta¬
te p̃cipitur. ut si nos ꝯculus. aut pes.
aut dextra scandali sauiͣt manus. a cõ¬
page corꝑis auferatur. quia melius
extra ecdam positis resistimus. si ab
his qui intus sunt. in eis quos aecipiũt.
uulnãmur. abicienda ꝓrsus pestife¬
ra hec asacerdotali uigore patien¬
tiaẽ. que sibi met peccatis aliorũ
parcendo non parcit. It̃ exconcilio¬

Expanded text:
displicere significo, quod inter dilectionis tuae clericos quidam esse dicuntur, qui adversariorum conniveant pravitati, et vasa irae vasis misequibus investigandis et severitate congrua coercendis debet diligentia tua vigilanter insistere, ita ut his quibus prodesse non potuerit correctio, non parcat abscissio. Oportet enim nos evangelici meminisse mandati, quo ab ipsa Veritate praecipitur, ut si nos oculus, aut pes, aut dextera scandalizaverit manus, a compage corporis auferatur, quia melius extra Ecclesiam positis resistimus, si ab his qui intus sunt, in eis quos decipiunt, vulneramur. Abjicienda prorsus pestifera haec a sacerdotali vigore patientia est, quae sibimet peccatis aliorum parcendo non parcit. C
Abbreviated transcription (Latin):
olimeis litt̃is. quasi canonic̾is scͥptis.
noli firmit retinere. Idẽ aduĩ centiũ
Intractatorũ opꝰ¬
cuł multa corrigenda inueniuntur

Expanded text:
oli meis literis quasi canonicis scripturis noli firmum tenere. Idem ad Vincentium In tractatorum opusculis multa corrigenda inveniuntur
Abbreviated transcription (Latin):
copii uł monast̾n trans ferre quic¬
quã in principũ manus. uł ⁊̃ aliiꝑso
rũ ꝗ dicit. Om̃iũ eccłasticoꝵ rerũ
ep̃s babeat sollicitudinẽ. ⁊ dispen¬
scas tam̃quã dõ contẽplante. Nõ
liceat aut ei fraudare quicquã ex
illis. uł cõgnatis. ꝓͥisdonare que dĩ
sunt. Quodsi pauperes fuerint. ut
pauꝑib largiat᷑. sed non sub horũ
occasione quȩ sunt ecłe de frauden¬
tur. Quod si excusationẽ p̃tendĩt
dãpnũ facere. ⁊ nichil ad ꝓfectum
agrũ existere. nec sic principib tri
gricultorib. Quod sicalliditate usꝰ

Expanded text:
copii vel monasterii transferre quicquam in principum manus, vel etiam alii ui dicit: Omnium ecclesiasticarum rerum scopus habeat sollicitudinem, et dispenset eas tanquam Deo contemplante. Non liceat autem ei fraudare quicquam ex illis, vel cognatis propriis donare quae Dei sunt. Quod si pauperes fuerint, ut pauperibus largiatur, sed non sub horum occasione quae sunt ecclesiae defraudentur. § 1. Quod si excusationem praetenderit damnum facere et nihil ad profectum agrum exsistere, nec sic principibus, qgricultoribus, § 2. Quod si calliditate usus
Abbreviated transcription (Latin):
bilib scͥptis ꝑspatiũ debet fieri congru¬
ũ atq cinonicũ. Quia nisi eanonice
uocatus fuĩt suo tp̃e. ⁊ cinonica ordina¬
tione. licet uenerit ad conuentũ qua¬
cũq necessitate. nisisponte uolui̾t. nul¬
latenus suis respondebit insidiatorib¬

Expanded text:
ngruum atque canonicum, quia nisi canonice vocatus fuerit suo tempore et canonica ordinatione, licet venerit ad conventum quacunque ordinatione nisi sponte voluerit, nullatenus suis respondebit insidiatorib
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. si milit̃ monichus. non licet
eis nuptiis iungi. Si uõ iuentifue¬
rint. hoc facientes. maneint ex cõior¬
ti. Statuimus uero posse eis fieri
diaconissa qͥpost di¬

Expanded text:
o, similiter monachus , non licet eis nuptiis jungi. Si vero inventi fuerint hoc facientes, maneant excommunicati. Statuimus vero eis posse fieri Diaconissa, quae post
Abbreviated transcription (Latin):
aut. pͥa. ꝓfessiofacit. Quic quid
horũ fuĩt. alligatum tenebit .ł¬
inde his ad mundũ reuertendi int̾¬
dicimus regressus. Itẽ ysidorus.

Expanded text:
a professio facit. Quicquid horum fuerit, alligatum tenebit. Proinde his ad mundum revertendi inter interdicimus regressus. C. IV.
Abbreviated transcription (Latin):
tentis usq ad examinationẽ utriuꝰqꝙ
partis parere iubem̃. itarespondetua
G̃s. nondicit sentntiã in iuste latã eẽ
seruandam. s timendã. Sic ⁊ irrbanus.
Timenda ẽ ergo .i. non ex suꝑbia contẽ¬
pnenda. Relique uõ auctoritates. de ex¬
cõieatis locunt᷑. qui uł uocati ad synodũ
uenire contẽpserunt. uł calliditatibus
ad ũsantiũ occurrere nescientes. in uistã
seutentiã auidice reportauert̃. uł qui
neglectu suȩ uite. sinistram dese opini¬
onẽ nasci ꝑmitentes. sententiã in se ex¬
ceperunt. Hos siquidem solos ex coĩca¬
uonis sententia ferire licet. Vnde in
meldensi concilio.

Expanded text:
tentiae usque ad examinationem utriusque partis parere jubemur, ita respondetur: Gregorius non dicit sententiam injuste latam esse servandam, sed timendam, sicut et Urbanus. Timenda est ergo, id est non ex superbia contemnenda. Reliquae vero auctoritates de excommunicatis loquuntur, qui vel vocati ad synodum venire contempserunt, vel calliditatibus adversantium occurrere nescientes injustam sententiam a judice reportaverunt, vel qui, neglectu suae vitae sinistram de se opinionem nasci permittentes, sententiam in se exceperunt. Hos siquidem solos excommunicationis sententia ferire licet. Unde in Meldensi Concilio,
Abbreviated transcription (Latin):
duos. xp̃mfaciat t̃tiũ. ⁊ sic pordinem
⁊ scđm leonẽ quisq medietatẽ eorũ q̃
xp̃o testat᷑. eccłiȩ uibet̾ relinquere ap̃d
quã fidĩ sacramenta susceꝑit. S itd
augustini non ẽ iubentis. sed de ortan¬
tis. nequis iratus filiũslũ exeredaret.
atq xp̃o totũ relinqueret. Ait eñi ms¬

Expanded text:
at tertium, et sic per ordinem. Et secundum Leonem quisque medietatem eorum, quae Christo testatur, ecclesiae jubetur relinquere, apud quam fidei sacramenta suscepit. Sed illud Augustini non est jubentis, sed dehortantis, ne quis iratus filium suum exheredaret, atque totum Christo relinqueret. Ait enim
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit pom̃ta mat¬
gnoconsilio. ut nullus. pͥi arbiti
temeritate aliamecłam insicuuis
uisus antiquorũ parentum canoni
onẽ quolib negotio progressus. Adhec
siquis p̃latus contrahec age̾ sategerit
ecdastaco uinculo se subdi cognoscat.
Ied aliũd ẽ. extemeritatis suꝑbia.
usũ antiquorũ parentum non sequi.
atq aliud rationabili occasione. nouã
sibieligere sepulturam. Contramel¬
ciadis. pp̃. auctoritatẽ nititur. Qui sr̃¬
uanis. aut uanis munusculis illectus.
uoluntatem qui certe rationis causa
no uũ suocorpi querit ospitũ. Nł ut qͥ¬
dam distitigunt liba ẽ ultima uoluntas
cuiusq non insepultura sibi eligenda
s intestamento conficiendo. Unde ⁊
testam̃tũ appellat᷑. Quia meo quisq
libere testatur. quid post suũ decessum
de . ꝓͥis rebus fieriuelit. S non uidet᷑
liba testatori uoluntas cum sođmauguꝰ¬

Expanded text:
lacuit per omnia magno concilio, ut nullus proprii arbitrii temeritate aliam ecclesiam, nisi cui usus antiquorum parentum canoniconem quolibet negotio progressus. Ad haec, si quis praelatus contra hoc agere sategerit, ecclesiastico vinculo se subdi cognoscat. Gratian. Sed aliud est ex temeritatis superbia usum antiquorum parentum non sequi, atque aliud rationabili occasione novam sibi sepulturam eligere. Contra Melchiadis Papae auctoritatem nititur qui supionibus aut variis munusculis illectus, m habet voluntatem qui certae rationis causa novum suo corpori quaerit hospitium. § 1. dam distinguunt, libera est ultima voluntas cujusque, non in sepultura sibi eligenda, sed in testamento conficiendo. Unde et testamentum appellatur, quia eo quisque libere testatur quod post suum decessum de propriis rebus fieri velit. § 2. Sed non videtur libera testatoris voluntas, quum secundum Augus
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam quareligiosorũ cononicorũ.
uł monachorũ. ⁊ scĩmomaliũ religi¬
osa congregatio cõit degerit sepeliã¬
sibi collocaret. liber factus adicione
pͥori uidicis uiriditioni illius uidicis
subiceret᷑. incuus. ꝓuinciam sedem
sibieligeret. Quia ꝗͦ isti aur̃a diocesi
in nr̃am transieit̃. liberi aur̃a dictio¬
ne nr̃o uiri subiciunt̃. nr̃mẽ gͥiuis¬

Expanded text:
 qua religiosorum canonicorum, vel monachorum, vel sanctimonialium religiosa congregatio communiter degerit, sepeliasibi collocaret, liber factus a ditione prioris judicis, jurisdictioni illius judicis subjiceretur, in cujus provincia sedem sibi eligeret. Quia ergo isti a vestra dioecesi in nostram transierunt, liberi a vestra ditione nostro juri subjiciuntur. N
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ libare demanii calũpniantium
uioppͣssos.⁊ peregrino. pupilloꝙ
⁊ uidue. qui facilius opprimuntur
apotentib p̃bere auxilium. ⁊ ut
curameis preceptorumdĩ maiorẽ
iniceret. intulit nolite contristaro
ut non solum eripiatis. s nepatiami¬
eos ab alus contristari. ⁊ sanguinem
innocentem non effundatis in loco
isto. Homicidas eñĩ. ⁊ sacrilegos ⁊ ct̾a.
⁊ post pauca. Si hoc inquit feccritis
oreges uda. tenebitis pristinam pot̾e¬

Expanded text:
 liberare de manu calumniatorum vi oppresso, et peregrino, pupilloque, et viduae, qui facilius opprimuntur a potentibus, praebere auxilium. Et ut curam eis praeceptorum Dei majorem injiceret, intulit: Nolite contristare, ut non solum non eripiatis, sed ne patiamiiam ab aliis contristari, et sanguinem innocentem non effundatis in loco isto. Homicidas enim, sacrilegos etc.. Et post pauca: Si, inquit, haec feceritis, o reges Juda, tenebitis pristinam potes
Abbreviated transcription (Latin):
urendam. incendioꝵ malitiam.
auctoritate dĩ. ⁊ beatorũ apłoruor
petri ⁊ pauli om̃io detestam̃ ⁊̃ int̃¬
dicimus. Si quis igitur post buiꝰ
lo studio. siue.podio. siue ꝓuin¬
clicta igne apposuĩt. uł apponi fe¬
cĩt. aut̃ appo̾itorib consilium uł¬
auxiliũ scient̃ tribuit: ex cõicetim
Et simortuus fuit incendiarius.
xp̃ianorũ careat sepultura. Nee
absoluat᷑. nisipͥus dãpño cui intu¬
lit. scd̾̃m facultatem sium resarcito.
iuret se ult̾ius ignem ñ appõiturũ.
Penitentia aũt ei cdetur. ut ierosoli¬

Expanded text:
das incendiorum malitias auctoritate Dei et beatorum apostolorum Petri et Pauli omnino detestamur et interdicimus. Si quis autem post hanc lo studio siue pro odio siue pro uindicta ignes apposuerit uel apponi fecerit aut appositoribus consilium icetur et, si mortuus fuerit incendiarius, christianorum careat sepultura nec absolvatur, nisi prius damno qui cui intulit secundum facultatem suam resarcito et iuret se ulterius ignem non appositurum. Penitentia autem ei detur, ut in Hierosol
Abbreviated transcription (Latin):
aĩcos non accusasse epõs hactenus
dẽ conuͣsationis. ⁊ oppido eis quidam in¬
festi existunt. quippe cũ uita ⁊ eoru quͣsa¬
tio debeat eẽ secreta. ⁊ alaicorum acti¬
b remota. nec abhis inpetidebent qui¬
eoꝵ castitatem ⁊ grauitatẽ nolunt imi¬
tari. maxime cũ eos nec ins̃s uolunt
recipere accusationib. Itẽ fabranus¬

Expanded text:
aicos non accusasse episcopos, hactenus sunt conversationis . Et oppido eis quidam infesti existunt, quippe cum vita eorum et conversatio debeat esse secreta, et a laicorum actibus remota. Nec ab his impeti debeant, quorum castitatem et gravitatem nolunt imitari, maxime cum nec hi eos in suis volunt recipere accusationibus. De ips
Abbreviated transcription (Latin):
statutũ ẽ. ut nemo a̾nathematigatpin
nrãm suscipiant᷑ accusationẽ. nec illiꝗ
nos insuãnolunt recipere accusationẽ.
aminore uidicãi. ita neccolligaiͣ. quia
iarum ẽ om̃e q̃d magnũ ẽ. Portamus bo¬
nera om̃iũ quigrauant᷑. Qum immo bec
portat in nobis beatus petrus apłsciuus
informamur quatimis eius fulti auxci

Expanded text:
statutum est, ut nemo anathematizatus in nostra suscipiatur accusatione, nec illi, qui nos in sua nolunt recipere querela vel a minore judicari, ita nec colligari; quia rarum est omne quod magnum est. Portemus onera omnium qui gravantur, quinimo, haec portat in nobis beatus apostolus Petrus,informamur, quatenus ejus fulti auxi
Abbreviated transcription (Latin):
que sicut animalia absq ulladisert¬
tione indesinent̃ libidini ẜuiunt:
quas ego nec mutis pecudib cõpara¬
uͣmur. Pecora enĩ eũ coniceperint
ultra ñ indulgent marib copiamstu.¬

Expanded text:
que sicut animalia, absque ulla discretione, indesinenter libidini serviunt, quas ego nec mutis pecudibus comparaverim. Pecora enim cum conceperint, ultra non indulgent maribus copiam su
Abbreviated transcription (Latin):
onsolũ de cõmissa formeatione.
pẽccitũ regnat in hõine. s si ad hũc
delẽẽtat᷑. atq ãiũ tẽneat. ꝓculdubio
regnat. Iorincatio carnis ad ult̾iũ ẽ
fornicatio animi ẜuitus. ẽ. ydolorũ.¬

Expanded text:
on solum de commissa fornicatione 245 peccatum regnat in homine; sed si adhuc delectatur, atque animum teneat, procul dubio regnat. 18. Fornicatio carnis adulterium est, fornicatio animae servitus idoloru
Abbreviated transcription (Latin):
infra. De fuc̃to uõ abbate cuiusq
congregationis non extraneus eli-¬
gatur. niside eadem congregatiõe
quẽ sibi ꝓͥa uoluntate c̃ cõrs fr̾m
se ꝑsonam inuemre nequi uerint
ad ordinandum alia monasterra. :¬
aut adordines sacroᷤᷤ. uł cłicatus
officiũ tolli ex iñ mõachi ñ debeañ:¬

Expanded text:
infra: § 2. Defuncto vero abbate cujusquam congregationis non extraneus eligatur, nisi de eadem congregatione, quem sibi propria voluntate concors fratrum se personam invenire nequiverint, ad ordinandum alia monasteria, aut ad ordines sacros vel clericatus officium tolli exinde monachi non debean
Abbreviated transcription (Latin):
te dño tantũmodosint iure con¬
tep̃ti. ⁊ monast̾ia eccłastic is condi¬
tionib. seuangarus. uł quiblib
obsequiis scłarib mullo modo sub¬
iaceant. nullis canonicis iurib de¬
suiant. s remotis uexationibur
acunctis grauaminib diuinum
opus cũ sũma animi deuotione

Expanded text:
te Domino, tantummodo sint iure contenti, et monasteria ecclesiasticis condicionibus seu angariis vel quibuslibet obsequiis sęcularibus nullo modo subiciant, nullis canonicis iuribus deserviant, sed, remotis vexationibus, a cunctis gravaminibus divinum opus cum summa animi devotione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cuius fides nullam unquã fou
s om̃s quidem hereses destruit. In¬
telligo autẽ michi aliter non lict᷑
quã ut om̃s conatus meos ei causae
inqua uni uersali eccliȩ salus infeᷤ¬

Expanded text:
 cujus fides nullum unquam fallit, sed omnes quidem haereses destruit. Intelligo autem mihi aliter non licere, quam ut omnes conatus meos ei causae, in qua universalis ecclesiae salus infes
Abbreviated transcription (Latin):
ãmodo. ep̃s. pb̃r. diã conis. fe¬
minã acceꝑnit. uł acceptã retiniũt
⁊ pͥogradi decidat. usꝙ dũ adsatis¬
factionẽ ueniat. nec inchoro psal¬
lentiũ maneat. nec aliquã portio¬
nẽ de reb eccłasticis habeat. Idẽ
i quis sac̃dotũ. uł diaconorũ.
uł subdiaconoꝵ. officiũ ꝯtu¬
macit̃ deserens. feminã sibi potiꝰ
elegit. sicut sponte: obfornca¬
tionẽ dimattit officiũ. ita obp̃ua¬
ritationẽ dimittere cogat᷑. ⁊ inui¬
de e o deo.

Expanded text:
diaconus feminam acceperit vel acceptam retinuerit, proprio gradu decidat, usque dum ad satisfactionem veniat, nec in choro psallentium maneat, nec aliquam portionem de rebus ecclesiasticis habeat. C. XVSi quis sacerdotum, vel diaconorum, vel subdiaconorum officium contumaciter deserens feminam sibi potius eligit, sicut sponte ob fornicationem dimittit officium, ita ob praevaricationem dimittere cogatur etiam inviDe eodem.
Abbreviated transcription (Latin):
quos ũsatur excetlat. aut aliꝗd sig̾rat.
aut flagitiosu ẽ. In om̃ib enĩ talib
rep̃bendamus. Fierieñi põt ut siñ
aliquo uitio cupidims. uł uoracitati
p̃tiosissimocibo sapiens utat᷑. insipi¬
ens aut̃ feelissime gulȩ flãmi. inuil¬
simũ ardescat cibũ. ⁊ sanius quisqma¬
lur̾t more dñi pisce uesci. quã lẽticu¬
la mor̾e esau nepotis abrahã. autor¬
deomore ium̃toꝵ. Nonem̃ ꝓptͣca¬

Expanded text:
quos uersatur, excedat, aut aliquid significat aut flagitiosus est. in omnibus enim talibus reprehendamus. fieri enim potest, ut sine aliquo uitio cupediae uel uoracitatis pretiosissimo cibo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gnlae flamma in uilissimum ardescat. et sanius quisque maluerit more domini pisce uesci quam lenticula more Esau nepotis Abraham, aut hordeo more iumentorum. non
Abbreviated transcription (Latin):
ponsus ille qui uocaturseratd
titis. Nascietiã uoluit debonis ⁊ malis a.
quo exemplo discant parentũ suoꝵs
iniquitate ᷤᷤ sibi ob eẽ nonposse. It̃. g̾g
Non auena culya s ꝓͥa aliq̃ abeo qͦ fungͥ gr̾

Expanded text:
ponsus ille, qui vocaturus erat ad ens invitatis, nasci etiam voluit de bonis et malis, quo exemplo discant fideles, parentum suorum iniquitates sibi obesse non posse. C. VII. Non aliena culpa, sed propria aliquem ab eo, quo f
Abbreviated transcription (Latin):
scribensait. Nemoumquã aplĩco cul¬
mini de clius iudicio non licet retractai
manus obiuas audact̃ intulit. Nemo
in boc rehellis extirit. msi qui dese uo¬
luit uidienͣ. Et beatus pp̃ gelisius. nee
de eius .i. romane eccłie canones unqũ
p̃ceperunt uidicin iudicio sentũtu eiꝰ
qr ꝯstituerunt non oportere dissolui.
cuius potĩns sequenda decretamanda¬

Expanded text:
scribens ait: Nemo unquam apostolico culmini de cujus judicio non licet retractare  manus obvias audacter intulit, nemo in hoc rebellis exstitit, nisi qui de se voluit judicari, et B. Papa Gelasius: Nec d est Romanae Ecclesiae canones unquam praeceperunt judicari judicio, nec sententiae constiterunt oportere dissolvi, cujus potius sequenda decreta manda
Abbreviated transcription (Latin):
one suscepta eius latorẽ scd̾as
quidẽ nuptus exꝑtũ ñ fuisse didicimꝰ.
designasti: quãius multa sint que in
huiusmõicasib obẜuan canonice ui¬
beat subtilitaitis auctorita ᷤᷤ tam̃ quia

Expanded text:
one suscepta, ejus latorem secundas quidem nuptias expertum non fuisse didicimus, designasti. Et quamvis multa sint, quae in hujusmodi casibus observari canonicae jubeat sublimitatis auctoritas: tam
Abbreviated transcription (Latin):
nouĩs. Nichinauero ancillã eiusde qͤse
pꝰuxoris transitũ filias habere ꝯfessus ẽ.
lubemus ut tua dispositione ciucũq mo¬
rastĩo ꝯtinentiã ꝓfessura tradatur.
exrigore discipline. intelligͥ. Illud aure
laicis post uxort̃ suã. aliã cuiusq ꝯdi¬

Expanded text:
. Micenam vero ancillam ejus, de qua se post transitum uxoris filios habere confessus est, jubemus, ut tua dispositione cuiquam monasterio continentiam professura tradatur. Gratian. ex rigore disciplinae intelligitur illud Aurellaicis post uxorem aliam cujus
Abbreviated transcription (Latin):
int tibi ieiunta
cotidiana. ⁊ refectio satictatem fugi¬
ens. Nichil enĩ ꝓdest tibi biduo uel
triduo transmisso. uacuũ portaꝵe
uentrem. si paiter obstruatur. Idem.
esurire. ⁊ cotidie prandere. Apłsinꝗt
Noli adhuc aquãbibere. s modico utt᷑
uino. ꝓpt̾ infirmitates tuas. Curat enĩ
uulnã delinquentis. curatosq scĩfi¬
Medicinȩ p̃cepta diuine s̃

Expanded text:
int tibi quotidiana jejunia, et refectio satietatem fugiens. Nihil enim prodest tibi, biduo aut triduo transmisso, vacuum portare ventrem, si paesurire, et quotidie prandere. Apostolus inquit: Noli adhuc aquam bibere, sed modico utere vino propter infirmitates tuas. Curat enim vulnera delinquentis, curatosque sanctifiMedicinae praecepta divinae s
Abbreviated transcription (Latin):
disse. anlicentia abbatis liceret
ei adpriori redire. Quarto. si siñ
licentia abbatis retro abierit. an
suasibiꝰ abbate reddendasint d
auetoi̾tatib. ꝓbatur. Ait enim
ꝓpha. Nouete ⁊ reddite dño dõ¬

Expanded text:
disse, an licentia abbatis liceret ei ad propria redire? Quarto, si sine licentia abbatis retro abierit, an sua sibi abbate reddenda sint? auctoritatibus probatur. Ait enim Propheta: Vovete, et reddite Do
Abbreviated transcription (Latin):
Ei dam pb̃r infirmitate grauat᷑
cłie ⁊ beneficio in manu aduocati
renuntiauit. Post quã ꝯualuit mox
se futurũ mõrebũ negauit. eccłam
⁊ beneficium reposcit. Hic primũ
querit᷑ utrũ reus uoto teneatur.¬
⁊ anliceat ei aproposito suicordis
discedere. Sedo. an eccłia.⁊ bene¬
ficium ei reddenda sint que prius
uoluntate liba refutauit. Tertio.
sicontigiss eũ se ⁊ su monastio trã¬

Expanded text:
idam presbyter infirmitate gravatus clesiam et beneficium in manu advocati renunciavit. Postquam convaluit, mox se futurum monachum negavit, et ecclesiam et beneficium reposcit. Hic primum quaeritur, utrum reus voti teneatur, an liceat ei a proposito sui cordis discedere? Secundo, an ecclesia et beneficium ei reddenda sint, quae prius libera voluntate refutavit? Tertio, si contigisset eum se et sua monasterio tra
Abbreviated transcription (Latin):
telligentes dixert̃ ad̾uicem. Durus
dicentes. quia durus ẽ hic sermo.
seꝑauert̃ ab illo. ⁊ remansit cum .xii.
discedentib illis. instruxit eos ꝗ re¬
manserant. Sp̃s ẽ inquid qui iusti¬
ficat. caronichil ꝓdest. Terba q̃lo
xistis carnalit̃. ⁊ sic illa sp̃s ⁊ uita sũt᷑

Expanded text:
telligentes, dixerunt ad invicem: Durus Dicentes quia durus est hic sermo, separaverunt se ab illo, remansit cum duodecim; discedentibus illis, instruxit eos qui remanserant. Spiritus est, inquit, qui vivificat, caro nihil prodest. Verba quae xistis carnaliter? Etiam sic illa spiritus et vita sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
scandaligat quiadix. douobiscar¬
nẽ meam mandueare.⁊ sanguinem
meũbibere. Si ergo uideritis filiũ
hoc  hinc soluit qd illos inouerat
Hinc aꝑuit. uñfuãnt scandalizati.
Hinc plane sit intelligerent. Illi
ant̃ putabant erogaturũ corpus suõ
ille dixit se ascensurũ incelũ utiq¬
integrũ. Cũ uideritis filiũ hoĩns
ascendentẽ ubi erat pruis. cerce uł
tẽ iudebitis. quia ñ eomõ quoputa
tis. quia grã eius. ñsumit̾ morsibus.
Item. Donec scłmfimat᷑ sursũ est
dñs. Corpusem̃ in quoresurrexit
uno loco ẽe oportet. uiͣtas aũt eius

Expanded text:
scandalizat, quod dixi, do vobis carnem meam manducare et sanguinem meum bibere. Si ergo videritis filium hoc? Hinc solvit, quod illos moverat; hinc aperuit, unde fuerant scandalizati; hinc plane, si intelligerent. Illi autem putabant erogaturum corpus suum; ille dixit se ascensurum in coelum integrum. Cum videritis filium hominis ascendentem ubi erat prius, certe vel tunc videbitis quia non eo modo quo putattis quia gratia ejus non consumitur morsibus; item: Donec saeculum finiatur, sursum est Dominus. Corpus enim in quo surrexit uno loco esse potest, veritas autem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem absꝙ lege. uł sine causa
⁊ certa.ꝓbationt int̾feci̾t: aliãq du¬
xit uxorem. armis depositis. publicã
agat penitentiã. Et si contumax fui̾t
⁊ ep̃o suo inobediens extiti̾t anathe¬
matiget᷑. quousꝙ consentiat. Eadẽ
lexerit illi qui seniorẽ suũ int̾ feci̾t¬

Expanded text:
uxorem absque lege, vel sine causa et certa probatione interfecerit, aliamque duxerit uxorem, armis depositis publicam agat poenitentiam. Et si contumax fuerit, et episcopo suo inobediens exstiterit, anathematizetur, quousque consentiat. Eadem lex erit illi qui seniorem suum interfec
Abbreviated transcription (Latin):
matis. nil responderi uerius po̾t.
quã q̃d ipsi sensistis. quia in una fide
nil officit sẽe eccłĩȩ consuetudo diu̾s.
Nos aũt qd t̃tio mergimur łͥduane
sepulture sacram̃ta signamus. ⁊ dũ
tio triduani tp̃is exprimit᷑. Qd siqͥsᷤ
force ⁊̃. ꝓsũme truntatiꝰ ueneratiõe
estimet fieri. neq boc aliquid obsis

Expanded text:
matis , nil responderi verius potest quam ipsi sensistis, quia in una fide nihil officit sanctae Ecclesiae consuetudo diversa. Nos autem quod tertio mergimus, triduanae sepulturae sacramenta signamus, ut dum tio triduani temporis exprimatur. Quod si quis forte etiam pro summae Trinitatis veneratione aestimet fieri, neque ad hoc aliquid obsis
Abbreviated transcription (Latin):
qd sacramenti illius gr̃asolueret᷑. qͥa
ñdũerat anima seꝑatim uiuens .i. al
alter effectus. peocato altius siñsũa
consensione: ñ tenet᷑ obnoxius. Quã¬
dottͣaq in paruulũ maiores peccant
offerentes eũ atꝙ obligare conante᷑.
de monũ saerilȩgis uinculis. ñ ẽ aĩa
habere cõmunẽ. Non enisie coieat¬

Expanded text:
quod sacramenti illius gratia solueretur, quia quod sacramenti illius gratia solueretur, quia nondum erat anima separatim uiuens, id est alter effectus, peccato alterius sine sua consensione non tenetur obnoxius. trado autem in paruulum maiores peccant offerentes eum atque obligare conantes daemonum sacrilegis uinculis, non est anima habere communem. non eni
Abbreviated transcription (Latin):
uando quis ꝑꝑea peccat. ut sc̃mbap¬
tisma innouissima sua expiratione
suscipiat. fortassis nonadipiscitur.
⁊ credite micbi non t̾rens uos dico. ꝙ
dicturussum. Multos noui quihoc
passisunt quispe baptismatis multa
peccabant. cirea diem aũt mortis di
ma tribiit ut soluat pecrã nonaddat.
ampliora delinquat. ipsũfit negligẽ¬
parinilis bapticatis parentũ ꝑfidia.¬
Queris a me utrũ parentes. baptigatis
paruulis suis noceant. cũ cisdemo¬
morũ sacͥficus sanare conant᷑. Quom
quorũ eis non põt ob eẽ ꝑfidr: Ubi
respondeo tamtã illius sacramentI
hoc ẽ baptism salutarsẽe uirtutem
inscã copage corꝑis xp̃i. ut semel gn̾at᷑
sit uinculo aliene initaus obstringi.
cui nulla uoluntate consentit.⁊ ar̃a
enĩ patris meiᷤᷤ in quid ⁊ anima filu. A¬
nima que peccauit ip̃a moriet᷑. Non
aut̃ peceat ip̃a cũ parentes eiꝰ om̃ione¬
scienti. uł quilib alius adhibet sac¬
ficia demoniorũ. Sed idõ exdã traxit.

Expanded text:
uando quis propterea peccat, ut sanctum baptisma in novissima sua exspiratione suscipiat, fortassis non adipiscitur. Et credite mihi, non terrens vos dico quod dicturus sum. Multos novi, qui hoc passi sunt, qui spe baptismatis multa peccabant, circa diem autem mortis disma tribuit, ut solvat peccata, non ut addat. ampliora delinquat, ipsum fit negligenParvulis baptizatis parentum Quaeris a me, utrum parentes baptizatis paruulis suis noceant, cum eos daemoniorum sacrificiis sanare conantur, et, quorum eis non potest obesse perfidia. ubi respondeo tantam illius sacramenti, hoc est baptismi salutaris esse uirtutem in sancta compage corporis Christi, ut semel generatus sit uinculo alienae iniquitatis obstringi, cui nulla sua uoluntate consentit. et anima enim patris mea est, inquit, et anima filii nima, quae peccauerit, ipsa morietur. non autem peccat ipsa, cum parentes ei omnino nescienti uel quilibet alius adhibet sacrilegia daemoniorum, sed ideo ex Adam traxit,
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie caritate. ab illa cõdẽpnatiõe
que ꝑ unũ hoinẽ intrauit in mũdũ.
xp̃iano ad iutorio liberet̃. hoc qͥñ
credit. ⁊ fieri non posse arbitratur ..
profecto infidelis ẽ. ⁊ siħat fidĩ sacͣ¬
mentũ. longeq meliorẽ iste paruubuꝰ.

Expanded text:
ecclesiae caritate ab illa condemnatione, ecclesiae caritate ab illa condemnatione, quae per unum hominem intrauit in mundum, christiano adiutorio liberetur. hoc qui non credit et fieri non posse arbitratur, profecto infidelis est, etsi habeat fidei sacramentum, longeque melior est ille paruulus,
Abbreviated transcription (Latin):
aut ñ erit nescio. utrũ audeat dicere
aliquis. aliquid horũ erit. uł ñerit.
sicut michi sine dubitatione respon
dñs aduniet. ut qd̃ postulas possim.
Nempe sepe ita loquimͣ. ut passea
nisi semel ipãpassio facta. Nempe
ipsodie dñico dicimus hodie dñs
surrexit. cũ ex quo exsurrexit tot an¬
ini transierunt. Curnemo tam inep¬
tus ẽ. ut ita nos loquentes arguat et̃
mentitos. nisiquia istosdies scd̾ in
illorũ quib hec gestasunt. si mili¬
tudinem nuncupamus. ut dicat᷑
ipse dies. qui ñ ẽ ipse reuolutione
tp̃is. s similis eiuis. ⁊ dicat᷑ illo dre fi̾
ꝓpt̃ sacramenti celebrationem. ꝗd
hõ ceꝑit ñ illud sacramentũ repetit
sed intelligit. eiusq u̾itati consona
uoluntate coaptabit᷑. Hoc quãdi¬
u non põt. ualebit sacramentum
ad eius tutelam. ad ũsus contraria
potestates. ⁊ tamtũ ualebit. ut si añ
maioris usũ etatis ex hac uita migra¬
uĩt. ꝑ ipsum sacramentũ cõ m̃data

Expanded text:
aut non erit fur? nescio, utrum audeat dicere aut non erit fur? nescio, utrum audeat dicere aliquis, aliquid horum erit, aut non erit, sicut mihi sine dubitatione respondDominus adjuvet, ut quod postulas possim. Nempe saepe ita loquimur, ut, Pascha nisi semel illa passio facta sit. nempe ipso die dominico dicimus: Hodie dominus resurrexit\', cum, ex quo resurrexit, tot anni transierint. cur nemo tam ineptus est, ut nos ita loquentes arguat esse mentitos, nisi quia istos dies secundum illorum, quibus haec gesta sunt, similitudinem nuncupamus, ut dicatur ipse dies, qui non est ipse sed reuolutione temporis similis eius, et dicatur illo die fieri propter sacramenti celebrationhomo coeperit, non illud sacramentum repetit, sed intellegit eiusque ueritati consona etiam uoluntate coaptabitur. hoc quamdiu non potest, ualebit sacramentum ad eius tutelam aduersus contrarias potestates et tantum ualebit, ut, si ante maioris usum ex hac uita emigrauerit, per ipsum sacramentum commendante
Abbreviated transcription (Latin):
mat̃ eccła que inscĩs ẽ facit. quiato¬
ta om̃s. tota singulos parit. diffic̾il
uisus es. in extremo inquisitionis tu¬
e. ea uidelicet intentiõe quasoles ue¬
hement̃ cauere m̃datiũ. Si constito¬
am inquis ant̃te paruulũ. ⁊ in t̾rogẽ
futurus sit caustus. uł fur. uł ñsit
Ifutũs. sine dubio respondebis nescio.
⁊ utrũ in eadẽ paruula etate ꝯstitutꝰ.
cogitet aliquid boni. uł mali dices
nescio. Si itaq de morib eiꝰ futuri
nicbil audes certi pro mittere: ⁊ de eiꝰ
baptismũ qdo offerunt᷑. peis paren¬
tes tam quã fidĩ auctores respondent
⁊ dicunt illos facere qd illa etas cogita
re non põt. aut sipõt occultum ẽ. In¬
t̃rogamus enĩ eos aquib offeruntur
⁊ dicimuᷤᷤ. credit indm̃. de illa etate. q̃
utrũsit ds̃ ignorat. Respondent. cre
in istis reb tam̃fident̃ ꝓparuulo res¬
pondere. ut dicant eũ tantabona fa¬
cere: que adhoram quabapticat᷑ bap
tigator iit̾rogat. eademhora si subi¬

Expanded text:
a, quae in sanctis est, facit, quia tota omnes, tota singulos parit. Item infra tibi proposuisse visus es in extremo inquisitionis tuae, ea videlicet intentione, qua soles vehementer cavere mendacium. Si constituam, inquis, ante te parvulum, et interrogem, futurus sit castus, vel fur, vel non sit futurus? Sine dubio respondebis: nescio; et utrum in eadem parvula aetate constitutus cogitet aliquid boni vel mali? Dices: nescio. Si itaque de moribus ejus futuris nihil audes certi promittere, et de ejus baptismum offeruntur, pro eis parentes tamquam fidedictores respondent et dicunt illos facere, quod illre non potest, aut si potest, occultum est? Interrogamus enim eos a quibus offeruntur, et dicimus: Credit in Deum? De illa aetate, quae utrum sit Deus ignorat, respondent: Credin istis rebus tam fidenter pro parvulo respondere, ut dicant eum tanta bona facere quae atizator interrogat; tamen eadem hora si subi