comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
icut ꝑ clauem uel ostium in¬
greddimur indomum: ita ꝑ
sensum ciculorum. intelligentiam
intramus psalmoꝵ ẽitulus huiꝰ psalmi
est. Defecerunt hymni dd̃ filii ies¬
se: psalmus asaph. Hẏmni sunt
cantus continentes laudem dĩ. Si
sit laus :⁊ non sit di: nonẽ hymnꝰ.
Si sit laus oe r ⁊ non cantetur: si
ẽ hẏmnus. Oportet gͦ ut si sit hym¬
nus habeat hȩc tria: &e laudem. ⁊
dĩ. ⁊ canticum. Cum gͦ dicit defe¬
cerunt: molestam rem uidetur ũ¬
ciare. Nam qui cantat laudemñ
solum laudat. s cẽ hylariter laudat.
Qui cantat laudem. non solum
laudat: s etiam amat eum guem
cantat. In laude confitentis est pͣ¬
dicatio: in cantico affectio. Asapħ
int̾p̃tatur sẏnagoga: siue congrega¬
tio. Nox est in hoc psalmo synagogge.
deficientib hymnis dd̃: non filii
di. s filii iesse. Ideo addidit filii ies¬
se ne inhoc loco sieut in cet̾is psal¬
populus. eui p̃erat rex oe ꝓpħa dd̾.
Huiꝰ dd̃ idest earnalis populi lau¬

Expanded text:
icut per clavem, vel ostium igredimur in domum, ta per sensum titulorum intelligentiam intramus psalmorum. Titulus hujus psalmi est: Defecerunt hymni David filii Jesse, Psalmus Asaph. Hymni sunt cantus continentes laudem Dei. Si sit laus, et non sit Dei, non est hymnus. Si sit laus, et Dei, et non cautetur, non est hymnus. Oportet ergo ut, si sit hymnus, habeat haec tria: et laudem, et Dei, et canticum. Cum ergo dixit, Defecerunt, molestam rem videtur nuntiare. Nam qui cantat laudem, non solum laudat, sed etiam hilariter laudat. Qui cantat laudem, non solum laudat, sed etiam amat eum, quem cantat. In laude confitentis est praedicatio, in cantico affectio. Asaph interpretatur synagoga, sive congregatio. Vox est in hoc psalmo synagogae, deficientibus hymnis David, non filii Dei, sed filii Jesse. Ideo addidit filii Jesse, ne in hoc loco sicut in caeteris psalpid, id est, carnalis populi lau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegͥnationis. Quidam dicunt ex po¬
pło tnͣsmigͣtionis. Ubi ⁊ si u̾ba discre¬
pant: sententia non discordat. Sed
iam expositionem tituli uideamniis.
redeuntib. Qui p̾s ẽ canticum ie̾renie.
⁊aggei. quia exponit nobis illud uñ
ex popł̃o transintgrationis: eanticũ
dico habitum de uerbo ꝑegͥnationis.
id: de reuelatione que facta est eiᷤ a
d̃o. ꝓcaptiuorum ꝑegͥnatione. qͣndo
inerpiebant ꝓficisei. id÷ reu̾ti de baby¬
lonia in ierłm. Horum exultatio p̾fi¬
gurauit nram quam habemus cum
s̃p̃alit̾ ꝓficisci de hac ꝑegͥnatione inei-¬
pimus: ⁊ huic babylonie non intendẽ¬
tes. om̃ amare intendimus. Est enĩ
conceptio amoris: mnicium ꝓficiscẽdi.
Incipit exire. qui incip̃ amare. Exeũ¬
cium pedes. sunt cordis affectus. & si
corpore adhuc ꝑmixti sunt cumfiliis
babylonie: desid̾io tñ scõ discernuntur.
Mat̾ia st̃ ip̃i reu̾tentes qui hic locũt᷑.
In pͥma parte dm̃ laude dignum p̃di¬

Expanded text:
peregrinationis, quidam dicunt, Ex poperegrinationis, quidam dicunt, Ex populo transmigrationis. Ubi etsi verba discrepant, sententia non discordat. Sed jam expositionem tituli videamus. Psredeuntibus. Qui psalmus est canticum Jeremiae et Aggaei. Quia exponit nobis illud, undex populo transmigrationis. Canticum, dico, habitum de verbo peregrinationis, id est, de revelatione, quae facta est eis a Deo pro captivorum peregrinatione: quando incipiebant proficisci, id est reverti de Babylonia in Jerusalem. Horum exultatio praefiguravit nostram, quam habemus, cum spiritualiter proficisci de hac peregrinatione incipimus. Et huic Babyloniae non intendentes, Deum amare intendimus. Est enim conceptio amoris initium proficiscendi. Incipit exire, qui incipit amare. Exeuntium pedes sunt cordis affectus. Etsi corpore adhuc permixti sunt cum filiis Babyloniae, desiderio tamen sancto discernuntur. Materia sunt ipsi revertentes, qui hic loquuntur. In prima parte Deum laude dignum praedi
Abbreviated transcription (Latin):
deuictam ab hostib planxerat. Agge¬
us uͥo non ꝓph̃auit captiuitatem sed
suecessit ierenne. qui mortiuis fuit.
dumeeͬnt uidei incaptiuitate. de ip̃e
aggeus ꝓpħauit reditum ce fuit in
reditu. quia mortuo nabugodonosor
suecessit alius rex qͥtimens dm̃dimi.¬
contingebant illis. scͥpta sunt autẽ¬
ꝓpt̾ nos in quos finis scłoꝵ obuenit:
debemus &e nos nosse pͥus captuntatẽ
nr̃am. deinde lib̾ationem nr̃am. De¬
bemꝰ nosse babyloniam inqua captuiz
sumus: & ierłm ad euiꝰ reditum suspi¬
ramus. Duas istas ciuitates faeiunt
duo amores. Ierłm facit amor d̾r ba¬
bẏloniam facit amor scli. Introgoe
gͦ unusqͥsq quid amet: &e inueniceᷤ
unde sit euus. Si se inuem̃t ciuem
babylonie: extirpoe cupiditatẽ. plan¬
tet caritatem. Si autem se inuen̾it el¬
uem iebrłm:toleret captiuitatem.
sꝑce lib̾tatem. Quidam titrili loeo ag¬
gei poñt ierechiel qui fuit incaptiui¬
tate babylonie. & ubi hie dr̃ de u̾bo

Expanded text:
devictam ab hostibus planxerat. Aggaedevictam ab hostibus planxerat. Aggaeus vero non prophetavit captivitatem, sed successit Jeremiae, qui mortuus fuit dum essent Judaei in captivitate. Et ipse Aggaeus prophetavit reditum, et fuit in reditu: quia mortuo Nabuchodonosor successit alius rex, qui timens Deum dimicontingebant illis, scripta autem sunt propter nos, in quos finis seculorum obvenit : debemus et nos nosse prius captivitatem nostram, deinde liberationem nostram. Debemus nosse Babyloniam in qua captivi sumus, et Jerusalem ad cujus reditum suspiramus. Duas istas civitates faciunt duo amores. Jerusalem facit amor Dei: Babyloniam facit amor seculi. Interroget ergo unusquisque, quid amet, et inveniet unde sit civis. Si se invenerit civem Babyloniae, extirpet cupiditatem, plantet caritatem. Si se invenerit civem Jerusalem, toleret captivitatem, speret libertatem. Quidam tituli loco Aggaei ponunt Ezechiel, qui fuit in captivitate Babyloniae. Et ubi hic dicitur de verbo
Abbreviated transcription (Latin):
in mundo. s in dño: & sꝑabit in eo
uitam et̾nam. &e laudabuntur om¬
nes recti corde: id est laudabiles ap¬
parebunt om̃s qui recte credunt. ce
bene uiuunt.Iili sunt rectieorde:
qui ꝓpͥa uoluntate relicta. uolunta¬
ti penitus se subiciunt diuinẽ. Nos
gͦ dm̃ oremus ut det nobis constã¬
tiam ne conuentum malignanti¬
um timeamꝰ: non linguarũ gladi¬
os. ñ deceptionum arcus. Aeceda¬
mus ad dm̃ in corde humili cẽ ideo
alto: ut in ip̃o exaltari mereamur.
Timeamus eum tunore casto⁊ anñ¬
tiemus oꝑa euis: quatinus ꝑeum
iustificati in ipso semꝑ letari ualea¬
psalmi. hic est. Infinem psal¬
nius dauid. canticum iheremiȩ ce
agges de u̾bo ꝑegͥnationis: qñ incipi¬
unt ꝓficisci. Captiuatus ẽ ppłs isrł ex
ciitate ierłm: ductus est inseruitu¬
tem babilonie. ꝓpħauit autem sẽs
ieremias. post septuaginta annos
reditͦum ppłm de captiuitate & ĩ staura¬
turum eiuitatem ipsam ierłm: quam

Expanded text:
in mundo, sed in Domino, et sperabit in eo, in mundo, sed in Domino, et sperabit in eo, vitam aeternam. Et laudabuntur omnes recti corde. Id est, laudabiles apparebunt omnes, qui recte credunt, 312 et bene vivunt. Illi recti sunt corde, qui propria voluntate relicta voluntati penitus se subjiciunt divinae. Nos ergo Deum oremus, ut det nobis constantiam, ne conventum malignantium timeamus, non linguarum gladios, non deceptionum arcus. Accedamus ad Deum in corde humili, et ideo alto: ut in ipso exaltari mereamur. Timeamus eum timore casto, annuntiemus opera ejus, quatenus per eum justificati, in ipso semper laetari valeapsalmi hic est: In finem psalmus David, Canticum Jeremiae et Aggaei de verbo peregrinationis, quando incipiunt proficisci . Captivatus est Excivitate Jerusalem ductus est in servitutem Babyloniae. Prophetavit autem sanctus Jeremias post septuaginta annos rediturum populum de captivitate, et instauraturum civitatem ipsam Jerusalem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
lamcontra eos lingne eorum infir¬
mate st̃. Cessauerunt mine atq
blasphemie: cognouerunt sua
serutinia non ualere. atq atanto
uerboꝵ strepitu siluerunt. Talis
est mutatio dext̾e excelsi. Noneñt
potentib armis fortium puigna¬
torum: s hirmilib sagntis sim¬
plicium puerorum. tantos tam fe.
ma enim mundi elegit d̾s: ut con¬
fundat fortia. Nlamquisunt isti
paruuli. nisi quib dictum est in
eirglio⁊ nisi conu̾si fueritis ⁊ effici¬
amini sicut paruulus iste. non in¬
trabitis in regnum celorum: Con¬
turbatisunt gͦ ad penitentiã om̃s.
idest ex om̃i genere hoĩes: & timuit
omnis homo. id est omnis utens rõe
ad intelligenda que facta erant. timo¬
ri dm̃se subdidit. Annuntiauerunt
oꝑa di. uidelieet natiuitatem. passi¬
onem. resurrectionem. humanitatẽ
& diuinitatem uirtutesq ⁊ miracła:
⁊ facta eius intellexerunt. factam
uidelicet eẽ nram ꝑ dm̃ redempti¬
onem. & salutem. Et id̾o seguitur.
Lecabitur iustus. non in se ipso. nõ

Expanded text:
jam contra eos linguae eorum infirmatae sunt. Cessaverunt minae, atque blasphemiae. Cognoverunt sua scrutinia non valere, atque a tanto verborum strepitu siluerunt. Talis est mutatio dexterae excelsi . Non enim potentibus armis fortium pugnatorum, sed humilibus sagittis simplicium puerorum, tantos, tam ferma enim mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Nam qui sunt isti parvuli, nisi quibus dictum est in Evangelio: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvulus iste, non intrabitis in regnum caelorum ? Conturbati sunt ergo ad poenitentiam omnes, id est, ex omni genere homines. Et timuit mnis homo, id est, omnis utens ratione, ad intelligenda, quae facta erant. Timor Domini se subdidit: Annuntiaverunt opera Dei. Videlicet nativitatem, passionem, resurrectionem, humanitatem, et divinitatem, virtutesque et miracula. Et facta ejus intellexerunt. Factam videlicet esse nostram per Deum redemtionem et salutem. Et ideo sequitur: 10. Laetabitur justus, non in seipso, non
Abbreviated transcription (Latin):
li &r frequenti inguisitione. nichil po¬
Accedet hõ ad eor altũ: &r exaltabr deus.
Adeor altum. id est adcor secretum.
ad cordiuinum: non ostendens quid
nossor. ñ ostendens qͥd eẽt. Illi putantes
hoc totum esse quod uidebatur ⁊ occi¬
dunt hominem incorde alto: ⁊ exal¬
tatur ds incorde diuino. Unde hu¬
miliatur. inde amplius exaltatur.
Mortiuis ẽ enim xp̃e ⁊ resurrex ã mor¬
tius: ascendit in cȩlumr: misit p̾dica¬
tores suos in mundum: ereditus ẽ¬
est ds̃: maginficatus ẽ. &e exaltatur:
non qd̃ quantum ad se ipsum pos¬
sit unguam exaltari. s quantum
ad eum apuo quem maiorde deo
cognitio habetur. Audi qͦmͦ exalta¬
tus sit ds̃: & hi qui ꝑsequebantur
humilitati. Sagnte paruulorum
facte sunt plage eorum: oe infir-¬
mate sunt contra eos lingue eorũ.
Conturbati sunt omnes quiuide.

Expanded text:
li, et frequenti inquisitione nihil poli, et frequenti inquisitione nihil poAccedet homo ad cor altum: et exaltabitur Deus. Ad cor altum, id est, ad cor secretum, ad cor Divinum, non ostendens quid nosset, non ostendens quid esset. Illi putantes hoc totum esse, quod videbatur, occidunt hominem in corde alto. Exaltabitur Deus, in corde divino. Unde humiliatur, inde amplius exaltatur. Mortuus est enim Christus, resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, misit praedicatores suos in mundum. Creditus est Deus. Magnificatus est, et exaltatus, non quod quantum ad seipsum possit unquam exaltari: sed quantum ad eum, apud quem major de Deo cognitio habetur. Audi quomodo exaltatus sit Deus, et hi qui persequebantur, humiliati. 9. Sagittae parvulorum factaesunt plagae eorum: Vers. 9. infirmatae sunt contra eos tinguae eorum. Cont
Abbreviated transcription (Latin):
tremiscit potestas:non contremis¬
cit ĩmanitas. Uult ille lauare ma¬
nus: cẽ illi inguiant linguas su¬
as. S quare ÷ firmauerunt sibi ser¬
monem nequam: cruciftge crucifi¬
ge. Uere utiq nequam: quo neqͥ¬
or nullus ẽẽ potest. Repetieio: con¬
firmatio est sermonis maligni.fir¬
mauerunt autem hoc non dño.
s sibi: idest ad damnationem suã
Quomodo enim nonsibi. cumdicãt.
sanguis eius suꝑ nos ⁊ suꝑ filios
nostros: Q quia qui peccat in abs¬
conso appetit peceare non in publieo:
discipłm udicando ꝑ pͥncipem roma¬
num. int̾ficiendo ꝑ milites eiuis. Tał
fuit absconsio lagueorum: de gnib
etiam dixerunt. Quis uidebit eos&
Neq enim hoc ab aliquo dep̾hendi pos¬
se putauerunt: s non ꝓfuit illis. Nã
sequitur. Serutati sunt iniguitates.
quibus xp̃m in sermonibus redargu¬
ere possent ⁊ siue. quia falsos testes suꝑ
eum constituerunt: s defecerunt
serutantes scrutina. id est in ea subti¬

Expanded text:
tremiscit potestas, et non contremistremiscit potestas, et non contremiscit immanitas. Vult ille lavare manus, et illi inquinant linguas suas. Sed quare? Firmaverunt sibi sermonem nequam, Crucifige, crucifige . Vere utique nequam: quo nequior nullus esse potest. Repetitio confirmatio est 311 sermonis maligni. Firmaverunt autem hoc, non Domino, sed sibi, id est, ad damnationem suam. Quomodo enim non sibi, cum dicant: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros ? Et quia qui peccat in absconso, appetit peccare non in publico, discipulum, judicando per principem Romanum, interficiendo per milites ejus . Talis fuit absconsio laqueorum, de quibus etiam, Dixerunt? Quis videbit eos? Neque enim hoc ab aliquo deprehendi posse putaverunt, sed non profuit illis. Nam sequitur: 7. Scrutati sunt iniquitates: quibus Christum in sermonibus redarguere possent, sive quia falsos testes super eum constituerunt . Sed defecerunt scrutantes scrutinia, id est, in ea subti
Abbreviated transcription (Latin):
ut feriat. Est bene hunc arcum. hanc
fraudem. dicit rem amaram: quid
enim tam amarum quam occidere
xꝑm : Ad hoc scilicet intenderunt.
ut sagitent immaculatum. id est in¬
terfieiant in nocentem: & hoc in oc¬
cultis idest latenter. Ad hoc quesie¬
runt quomodo a discipulo trad̾et᷑.
a ludice romano damnaretur: ab
ipsis romanis crucifigetur. Hoc fu¬
it acumen linguȩ: hoc arcus. hoc
sagitte. Sic ꝑ alios sagntauerunt
xp̃m: sic gladio ꝓpͥe linguȩ occide¬
runt. Unde oe subditur. Subitosa
gitabunt eum oe non timebunt:
firmauerunt sͥ sermonem nequam.
Subito dicit: quasi ex inꝓuiso. Tria
autem in hoc u̾su commendantur
ex ꝑu̾sitate iud̾orum. Omo crudeli¬
tas oꝑis. ubi ait. sagittabunt eumr:
scd̃o ꝑu̾sitas mentis. ubi dicit. & ñ
monem nequam. Que nobis u̾ba
insinuant: quia in omnib id u̾bo.
Ocordurum ⁊ impenitens. Eraditꝰ
est ille uidicr. trepidat iudex: oe nõ
trepidant qui iudici tradid̃unt. Cõ¬

Expanded text:
ut feriat. Et bene hunc arcum, hanc ut feriat. Et bene hunc arcum, hanc fraudem dicit rem amaram. Quid enim tam amarum, quam occidere Christum? Ad hoc scilicet intenderunt ut sagittent immaculatum, idest, interficiant innocentem. Et hoc in occultis, idest, latenter. Ad hoc quaesierunt quomodo a discipulo traderetur , a judice Romano damnaretur, ab ipsis Romanis crucifigeretur . Hoc fuit acumen linguae, hoc arcus, hoc sagittae. Sic per alios sagittaverunt Christum. Sic gladio propriae linguae occiderunt. Unde et subditur: 5. Subitgitabunt eum, et non timebunt: firmaverunt sibi sermonem nequam. Subito dicit, quasi ex improviso. Tria autem ex hoc versu commendantur ex perversitate Judaeorum. Primo crudelitas operis, ubi ait, Sagittabunt eum. Secundo perversitas mentis, ubi dicit: Et nosermonem nequam. Quae nobis verba insinuant, quia in omnibus, idest, O cor durum et impoenitens! Traditus est ille judici. Trepidat judex, et non trepidant qui judici tradiderunt. Con
Abbreviated transcription (Latin):
male cogitantium : ce etiam a mul¬
titudine oꝑantium iniguitatem:
id÷ a multis qui illam singłarem ĩ¬
iquitatem uidelicet crucifixionẽ ĩ
me oꝑati sunt. Protectus est enim
suam ipso filio. Quid enim potue¬
runt ei facere inimici: Occideru
corpus: animam autem occidere
non potuerunt. Parum erat do¬
mino martyres suos hortari uerbo:
nisi firmaret exemplo. Exaudi ĩqͥt.
ce necesse est ut exaudias. Quare::
Quia exacuerunt ut gladiumlin¬
guas suas: intenderunt arcum rẽ
amaram. ut sagittent inoccultis
immaculatum. Sieut gladius acu¬
itur. ut magis incidat: tea ipsi acu¬
tissime ex cogitabant: quid in eũ
penis dicere potuissent. Ipsum fu-¬
it acum̃ iudorum. Hoc ꝓ magno
q̃sierunt: ut sie occid̾ent. ut inter¬
fectores non apparerent. Id̾o arcũ
intenderunt. id est insidias para¬
uerunt. Simul pugnauerunt o
gladio &e areu: gladio lingue. ar¬
cu deceptionis. Gladio cominꝰ pug¬
natur: qui sagntam mititit. fallit

Expanded text:
me cogitantium, et etiam a mulme cogitantium, et etiam a multitudine operantium iniquitatem, idest, a multis qui illam singularem iniquitatem, videlicet crucifixionem in me operati sunt. Protectus est enim suam ipso Filio. Quid enim potuerunt facere inimici? Occiderunt corpus, animam autem occidere non potuerunt. Parum erat Domino martyres suos hortari verbo, nisi firmaret exemplo. Exaudi, inquit, et necesse est, ut exaudias. Quare? 4. Quia exacuerunt ut gladium linguas suas, intenderunt arcum rem amaram: ut sagittent in occultis immaeulatum. Sicut gladius acuitur, ut magis incidat: ita ipsi acutissime excogitabant quid in eum pejus dicere potuissent. Ipsum fuit acumen Judaeorum. Hoc pro magno quaesierunt, ut si occiderent, ut interfectores non apparerent. Ideo arcum intenderunt, idest insidias paraverunt. Simul pugnaverunt, et gladio et arcu. Gladio linguae, arcu deceptionis. Gladio cominus pugnatur. Qui sagittam mittit, fallit,
Abbreviated transcription (Latin):
Taudi ds orationẽ meam
cum dep̾cor. Nunc te pater
dep̾eor: nunc exaudi orationẽ me¬
am. Quod autem se exaudiri xp̃c
postulat: hoc non sed̃m diuinita¬
tem. uerum sedm humanitatẽ
intelligi deboe. Ea enim ex parce
qua homo erat infirmꝰ atq morta¬
lis. ⁊ passibilis erat. Hac gͥ ex par¬
te miscd̃iam petebat. qua miscd̾ia
indigebat. Que autem ista sit ora¬
tio. in segñtib declaratur. Ait enĩ.
Atimore inmici eripe aĩam meã.
Hoc erat inpsalmo seruus. quod
in eugłio pͥcipit dñs. Nolite inqͥt
tim̾e eos qui occidunt corpus: ani¬
mam autem ñ possunt occidere.
Oretur gͦ ut p̾stet qd iubet. Nec o¬
rat ut non occidatur. s ut occidẽ¬
tem ñ timeat: ne forte tũndo suc¬
xp̃c. ut timore aliquo frangi uale¬
at: sed ut infirmantibꝰ m̃bris orãdi
formam. atq in passione constantiã
tribuat. Et quod de exauditione se¬
cͦus sit: ex u̾bis seguentib ostendit.
Ait enim. ꝓteristi me a conuentuma¬
lignantium idest acollectione de me

Expanded text:
audi, Deus, orationem meam cum deprecor. Nunc te, pater, deprecor. Nunc exaudi orationem meam. Quod autem se exaudiri Christus postulat, hoc non secundum divinitatem, verum secundum humanitatem intelligi debet. Ea enim ex parte qua homo 310 erat infirmus atque mortalis et passibilis erat. Hac igitur ex parte misericordiam petebat, qua misericordia indigebat. Quae autem ista sit oratio in sequentibus declaratur. Ait enim: A timore inimici eripe animam meam. Hoc orat in psalmo servus, quod in Evangelio praecipit Dominus: Nolite inquit timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Oretur ergo, ut praestet quod jubet. Nec orat ut non occidatur, sed ut occidentem non timeat, ne forte timendo sucnus Christus, ut timore aliquo frangi valeat, sed ut infirmantibus membris orandi formam atque in passione constantiam tribuat. Et quod de exauditione securus sit, ex verbis sequentibus ostendit. Ait enim: 3. Protexisti me a conventu malignantium, idest, a collectione male de
Abbreviated transcription (Latin):
cia p̾dicatoꝵ: de timore ⁊ mutatioẽ
conu̾sorũ: de dono scĩ sp̃c. de multi¬
plicatione fidelium. de fructu ip̃o¬
rum. Int̾cia ubi dr̾. bñdices coronȩ
anni. cõm̃datur benedictio ⁊ beati¬
tudo. quam scĩs suis uniciq scd̃m
m̃ita sua d̾s ꝑ grãm suam daturus
est infuturo. ꝓhis omnib in fine si¬
eut incapite yͣmnum d̾ocanendum
denuntiatur. Uor ȩccłie. ad xpistũ.

Expanded text:
atia praedicatorum, de timore et mutatione conversorum, de dono sancti Spiritus, de multiplicatione fidelium, de fructu ipsorum. In tertia ubi dicitur: Benedices coronae anni commendatur benedictio et beatitudo, quam sanctis suis, unicuique secundum merita sua, Deus per gratiam suam daturus est in futuro. Pro his omnibus in fine, sicut in capite, hymnum Deo canendum denuntiat. Vox Ecclesiae ad Christum.
Abbreviated transcription (Latin):
habebinꝰ ꝓfectum: illi u̾o maiorẽ
defectum. Orat autem hie xp̃e ne ce¬
dat inimicis in passione. quãuis cer¬
tissime se scirce. nunguam deficere.

Expanded text:
habebimus profectum, illi vero majorem defectum. Orat autem hic Christus, ne cedat inimicis in passione, quamvis certissime se sciret numquam deficere
Abbreviated transcription (Latin):
manifestat in omnib postulare:
ut nos quib uiam demonstra¬
uit intribulationib. & quibus
pͥsertim necessarium est exemplo

Expanded text:
manifestat in omnibus postulare: ut nos quibus viam demonstravit, in tribulationibus, et quibus praesertim necessarium, est, exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
ratur: unde or subditur. Ab in¬
crepatione tuads iacob: dormi¬
tauerunt qui ascenderunt e¬
quos. Intantum sopitisunt ĩ
terrens: ut miras om̃ptis dei
increpationes non audirent.
Non uigilauerunt incorde: qr
de increpatione durum cor ha¬
bueriurt. Duricia enim cordisobdor¬
initio ẽ. Ecce ipse deus iacob. non
recens ds̃. s qui tanta mirabilia

Expanded text:
ratur. Unde et subditur: 7. Ab inratur. Unde et subditur: 7. Ab increpatione tua, Deus Jacob, dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos. Intantum sopiti sunt in terrenis, ut miras omnipotentis Dei increpationes non audirent. Non vigilaverunt in corde, quia de increpatione durum cor habuerunt. Duritia enim cordis obdormitio est. Ecce ipse Deus Jacob, non recens Deus, sed qui tanta mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
dum pͥdicat sapiens. turbatur
insipiens. Ille uult corrigere: iste
indignatur ⁊ irascitur. Corripe
inquit stultum: & odibit te. Corri¬
pe sapientem: &e amabit te. Qͥa
fecerunt turbati illiͦ. Dormier̃
sonnum suum. amauerunt pͥ¬
sentia: ce dormier̃. id ÷ delectati
sunt ipsis p̾sentib. Somnus eo¬
rumeorum. est uita p̾sens. Ibi
dormierunt: ibi delectando qͥe¬
uerunt. Et sic illis facta sunt is¬
ta p̾sentia deliciosa: quomͦ qui
uidet ꝑsomnium inuienisse se
thesaurum. Sõmum fecit illũ
diuitem: eiuigilatio fecit pauꝑ¬
em. ẽransiit somnus iste. tͣnsut
uita ista: ⁊ nichil inuener̃ om̃s
uiri duntiaꝵ in manib suis:
quia nichil posuerunt ĩmani
br xͥ. Tales sunt tͣrene diuitie:
talis est somnus pͣsentis uite :
in p̾sentiflorent &e delectantur:
inpsenti aliguit ꝓmittunt: s
infine ad nichilum tendunt.
De inde cõm̃dat duriciam cor¬
diseorum: quia cum terrena
diliguntur cor a suꝑnis indu¬

Expanded text:
dum praedicat sapiens, turbatur dum praedicat sapiens, turbatur insipiens. Ille vult corrigere, iste indignatur et irascitur. Corripe inquit stultum, et odibit te. Corripe sapientem, et amabit te . Quid fecerunt turbati illi? Dormierunt somnum suum. Amaverunt praesentia, et dormierunt, idest, delectati sunt ipsis praesentibus. Somnus eorum est vita praesens. Ibi dormierunt, ibi delectando quieverunt. Et sic illis facta sunt ista praesentia deliciosa. Quomodo qui videt per somnium invenisse se thesaurum: somnium fecit illum divitem, evigilatio fecit pauperem. Transiit somnus iste, transiit vita ista, Et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis. Quia nihil posuerunt in manibus Christi. Tales sunt terrenae divitiae. Talis est somnus praesentis vitae. In praesenti florent et delectantur, in praesenti aliquid promittunt: sed in fine ad nihilum tendunt. Deinde commendat duritiam cordis eorum, quia cum terrena diliguntur, cor a supernis indu
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Homo p̃dicat: ds illuminat.
Nec ext̾ius sermo ꝓficit p̾dicantis:
tis. & qui sunt isti montes etͣnr. nͥ
p̃dicatores scĩ. Montes ꝓpter alti¬
tudinem usticie: et̾ni. quia sẽꝑ
cum dño mansuri. Istos montes
pͥus illuminauit et̾nus sol. ut ꝑ
eos post modum terram suamil¬
luminaret. id est eccłiam: ce hoe mi¬
rabiliter. quia sp̃alit᷑. Uel mirabi¬
liter id est eum signis ce ꝓdigiis
sicut scͥptum est. Illi autem ꝓfes¬
ti p̾dicauerunt ubiq: domino co-¬
operante. ⁊sermonem confirman¬
te sequentib signis. Quib p̾dicã¬
tib. turbati sunt omnes insipi¬
entes corde. Predicata ẽ u̾itas. dic̃¬
taest ȩt̾na uita: que nonẽ de ista
terra. Contempserunt homines
uitam p̾sentem. amauerunt fu¬
turam: illuminati ꝑ illumina.¬
tos montes. Insipientes autem cõ¬
turbati sunt. Inde illa ꝑsecitio
martyrum: inde strepitus ħe¬
dicorum ⁊ inde dissensio carnali¬
um: inde inimici eccłiȩ. Ad huc

Expanded text:
Deum. Homo praedicat, Deus illuminat. Deum. Homo praedicat, Deus illuminat. Nec exterius sermo proficit praedicantis, nt isti montes aeterni, nisi praedicatores sancti? Montes propter altitudinem justitiae; aeterni, quia semper cum Domino mansuri. Istos montes prius illuminavit aeternus sol, ut per eos postmodum terram suam illuminaret, idest, Ecclesiam: et hoc mirabiliter, quia spiritualiter. Vel mirabiliter, idest, cum signis et prodigiis, sicut scriptum est: Illi autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante et sermonem confirmante, sequentibus signis . Quibus praedicantibus, 6. Turbati sunt omnes insipientes corde. Praedicata est veritas. Dicta est aeterna vita, quae non est de ista terra. Contemserunt homines vitam praesentem: amaverunt futuram. Illum nasti per illuminatos montes. Insipientes autem conturbati sunt. Inde illa persecutio martyrum. Inde strepitus haereticorum. Inde dissensio carnalium. Inde inimici Ecclesiae. Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
sapientis. De huiꝰmͦi regno pacatis
simo. atq orinatissimo pͥueeps
scłi huiꝰ foras mutitur: qui ꝑu̾sis
tatur speculatio: ip̃a ẽ eccłia que ĩ
altitudine moratur diuine con¬
templationis. pꝰmodum fruitura
beatitudine ipsius aꝑte uisionis.
In ista syon est habitatio euis sient
ip̃e dicͣ: oẽ in habitabo oe in ambu¬
labo ineis. Ibi confregit potenti¬
lum. In syon uel inpace confre¬
git quicquid ꝓ magno habebant:
unde se tpr̃altter ꝓtegebant. ⁊ bel¬
lum quod adusiis dm̃ defenden¬
do peccata sua gerebant. Est ȩciã
arcus deceptionis in ħetieis ⁊ seu¬
tum dirricie in ineredulis: gladiꝰ
intirannis. bellum inuiciis. He
pacifico eordẽ. Deinde comitit sẽ
ad ipsum dm̃. qͣsi dicens. Tu dñe qui
confringis tantas potentias. hoc ordi¬
ne facis. illuminans tu mirabiter
amontib et̃nis. Uere tu & non aliꝰ.
Magno pondere dictum est. tuut
uidelieet nullum alium intelli¬
gas illuminatorem: nisi solum

Expanded text:
sapientis.sapientis.ordinatissimo princeps saeculi hujus foras mittitur , qui perversis retatur speculatio. Ipsa est Ecclesia, quae in altitudine moratur divinae contemplationis, postmodum fruitura beatitudine ipsius apertae visionis. In ista Sion est habitatio ejus, sicut ipse dicit: Et inhabitabo, et inambulabo in eis . 4. Ibi confregit potentilum. In Sion, vel in pace confregit quicquid pro magno habebant, unde se temporaliter protegebant, et bellum quod adversus Deum, defendendo peccata sua, gerebant. Est etiam arcus deceptionis in haereticis, scutum duritiae in incredulis, gladius in tyrannis, bellum in vitiis. Hapacifico corde. Deinde convertit se ad ipsum Deum, quasi dicens: Tu, Domine, qui confringis tantas potentias, hoc ordine facis. 5. Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis. Vere tu et non alius. Magno pondere dictum est, Tu: ut videlicet nullum alium intelligas illuminatorem, nisi solum
Abbreviated transcription (Latin):
men dĩ dr̃: ubi ꝓ sue maiestatis
magnitudine nominatur. Sic
ȩtiam moratione petimus: sc̃ifi¬
cetur nom̃tuum. Qd non sie pe¬
titur. quasi nonsit nom̃ scm d̾i.
s ut scm̃ habeatur abhominib.
id÷ tea illis in noteseat d̾s: ut nõ
existiment aliqͥd scĩus. qd̾ mag̃
offend̾e teimeant. Dix̃ nob̃ ubi
sit notus. ubi sit magms: dicat
non confit̾is peccata quodãmo¬
dorixaris cum d̃o⁊ s confitẽdo
incipis pacem hab̾e cum eo: ce̾
itafit ei locus in corde tuo.In
pace ꝑfectio ẽ: ubi nichil repitgnat.
Pacificiautem insemet ip̃sis sunt.
quiomnes motus animi siti cõpo¬
nint. & subierunt rationi: carna¬
lesq concupiscentias habent edo¬
mitas. In quib tta sunt ordinata
omma: ut id quod est in homine
p̃cipuum. id÷ ratio imꝑet eȩt̾isꝙ:
non reluctantib. ⁊ subiciatur pͥo¬
tori idest deo. ħ est pax que datur
int̾ra hominib bone uoluntatis
Hȩc est uita consũmata ꝑfectiq

Expanded text:
men Dei dicitur, ubi pro suae majestatis men Dei dicitur, ubi pro suae majestatis magnitudine nominatur. Sic etiam in oratione petimus, Sanctificetur nomen tuum . Quod non sic petitur, quasi non sit nomen sanctum Dei: sed ut sanctum habeatur ab hominibus, idest, ita illis innotescat Deus, ut non existiment aliquid sanctius, quod magis offendere timeant. Dixit nobis ubi sit notus, ubi sit magnus. Dicatnon confiteris peccata, quodammodo rixaris cum Deo. Sed confitendo incipis pacem habere cum eo, et ita fit ei locus in corde tuo. In pace perfectio est, ubi nihil repugnat. Pacifici autem in semetipsis sunt, qui omnes motus animi sui componunt et subjiciunt rationi, carnalesque concupiscentias habent edomitas. In quibus ita sunt ordinata omnia, ut id quod est in homine praecipuum, idest, ratio, imperet caeteris non reluctantibus, et subjiciatur potiori, idest, Deo. Haec est pax quae datur in terra hominibus bonae voluntatis . Haec est vita consummata, perfectique
Abbreviated transcription (Latin):
ds: in isxł magnum nom̃.
euis. fuit aliquando ut gens ista
sola scilicet iudea. uerum dm̃
agnosceroe atii ad oraret: & ce¬
t̾e gentes ⁊ dola colerent.: ⁊ dm̃
cȩli penitus ignorarẽt. S ꝑ ip̃iꝰ¬
mñ suum qd̃ tantũmͦ notũ erat
in uidea: iam ad mirabile fac¬
tum ẽ inuniu̾sa t̾ra. Nec iam
głentur uddi. quia si apudeos
magnum nomen domini r: apud
nos etiam admirabile p̾dicatur. S
qm̃ illagens a cognitione di errã¬
do cecidit. & magnum nomen do¬
mini blasphemauit: iam quocd
iniudea ce isrł notus or magnus
dr̃. necesse ẽ ut tantũmͦ sp̃aliter
intelligatur. Iudea quippe con¬
fessio intͥp̃tatur: isrł uͦ uir uide̾s
quia exconfessione peccati habe¬
tur noticia dͣi. Ap te etiam uidea
ante isrł ÷ memorata: quia per
ꝯfessioñe ad omp̃tis d̃i ꝑuenitur
uisionem. Neq: quia dictũ ẽ in
ifrł magnirm nom̃ eiꝰ. sic accipi¬
endum ẽ ut alibi maior alibi mi¬
nor sit ds ⁊ s ibi ꝓfecto magnũ no¬

Expanded text:
 in Israel magnum nomen ejus. Fuit aliquando ut gens ista sola, scilicet Judaea, verum Deum agnosceret atque adoraret, et caeterae Gentes idola colerent, et Deum caeli penitus ignorarent. Sed puum quod tantummodo notum erat in Judaea, jam admirabile factum est in universa terra . Nec jam glorientur Judaei, quia si apud eos magnum nomen Domini dicitur, apud nos etiam admirabile praedicatur. Sed quoniam illa gens a cognitione Dei errando cecidit, et magnum nomen Domini blasphemavit: jam quod in Judaea et Israel notus et magnus dicitur, necesse est, ut tantummodo spiritualiter intelligatur. Judaea quippe confessio interpretatur: Israel vero vir videns quia ex confessione peccati habetur notitia Dei. Aperte etiam Judaea ante Israel est memorata, quia per confessionem ad omnipotentis Dei pervenitur visionem. Neque quia dictum est: In Israel magnum nomen ejus: sic accipiendum est, ut alibi major, alibi minor sit Deus: sed ibi profecto magnum no
Abbreviated transcription (Latin):
anima infidelis ad tantas te¬
nebras ꝑuenire: ut dicat stul¬
tus incorde suo non ẽ deus.
nuatur & texitur. Clamaul
ad te dñe. int̾ passiones meas:
totadie expandi manus me¬
as ad te id ÷ non destiti ad te
głificandum extendere oꝑa
unt ⁊ nisi quia mortuis non
facis mirabiliaͦ Id ÷ non cõmo¬
uentur ad fidem. Nec medici
eos ex suscitabunt. ut confite¬
antur tͥ: in quib occulta gr̃a
tua non oꝑatur. qͣ trahant᷑ ut cͦdant :
quia nemo uenit ad te. nisi quẽ
tu attraxeris. Nam quis narra¬
bit insepulchro miscdiam tuam.
id est anime mortue. cuius mors
lacet sub corporis pond̾e : & u̾i¬
tatem tuam in ꝑditione. id est
intali morte nichil horum uo¬
uite lumen amisit : tua mĩa
oe iusticia cognoscetur: Et ego¬

Expanded text:
anima infidelis usque ad tantas tenebras pervenire, ut dicat stultus in corde suo, «Non est Deus» . nuatur atque contexitur: «Clamavi ad te, Domine,» inter passiones meas; «tota die expandi manus meas ad te:» id est, non destiti ad te glorificandum extendere opera unt, nisi quia mortuis non facies mirabilia? id est, non eis commoventur ad fidem, nec medici eos exsuscitabunt, ut confiteantur tibi, in quibus occulta gratia tua non operatur, qua trahantur ut credant; quia nemo venit ad me, nisi quem tu attraxeris. Nam «quis enarrabit in sepulcro misericordiam tuam;» id est, animae mortuae, cujus mors jacet sub corporis pondere? «et veritatem tuam in perditione;» hoc est, in tali morte nihil horum vavitae lumen amisit, «tua mirabilia et justitia cognoscentur?»
Abbreviated transcription (Latin):
filius di iiii uidentes autem
uolebant. quia non egredieba¬
tur id÷ non manifestabatur in
uirtute potentie sue. s in sius in¬
t̾iorib occultus. omnia quasi
lut subtracto sͥ eibo suo. lumi
totadie pependit: cum &e nox ad
dotum ad totum diem ꝑtineat:

Expanded text:
Filius Dei vivi» , videntes eum volebant, quia non egrediebatur, id est, non manifestabatur in virtute et potentia sua, sed in suis interioribus occultus, omnia quasi lut subtracto sibi cibo suo, lumintota die pependit in ligno, cum et nox ad totum diem pertineat?
Abbreviated transcription (Latin):
loguitur ⁊ dirigit nos infinem
idest in se ipsum: pͣs dico habitus ꝓ
his exhortandis qui cõmutabunt᷑
de infidelita⁊ ad fidem: de uetus¬
tate ad noun ttem: de corruptione
ad ineorruptionem. Matͣia psal
suam passionem ꝑ multas partes
psalmi. usq ad consummationẽ:
unde oe dicit: & dederunt in escã
meam fel: ⁊cetͣa. Intentio xpisti:
in hoc oꝑe: nos ad suam patien¬
tiam in uitare. De passione autẽ
sua. sicut mos ꝓpħieus est orando
incipit dicere. de se patris auxiliũ

Expanded text:
loquitur. Et dirigit nos in finem, id est, in seipsum. Psalmus, dico, habitus pro his exhortandis, qui commutabuntur, de infidelitate ad fidem, de vetustate ad novitatem, de corruptione ad incorruptionem. Materia psalmsuam passionem per multas partes psalmi, usque ad consummationem. Unde et dicit: Dederunt in escam meam fel, etc. Intentio Christi est, in hoc opere nos ad suam patientiam invitare. De passione autem sua sicut mos propheticus est, orando incipit dicere: et se Patris auxiliu
Abbreviated transcription (Latin):
ommia uenerunt uideis:non
sa sua. Post hȩc dura que cõme¬
morauit euenisse illi populo cẽ
illi regno: ne ibi putaretur deus
impleuisse quod ꝓmiserat: et non
daret alt̾um regnum in xp̃o euiꝰ
regni non erit finis: alloquitur
n auertis infinem:. forte autemñ¬

Expanded text:
omnia evenerunt Judaeis, non sa sua. Post haec dura quae commemoravit evenisse illi populo et illi regno, ne ibi putaretur Deus implevisse quod promiserat, et non daret alterum regnum in Christo, cujus regni non erit finis; alloquitur ne, averteris in finem?» Forte en
Abbreviated transcription (Latin):
rare que mea sustantia. Dauid
ista dicit. positus in carne in ui¬
deis: positus in spe inxp̃o. Noni.
substantia eius. & enim de illo
populo uirgo maria. de qua xͥ
rum mundatrix. Ibi est inquit.
radix: ueniet semen cui ꝓmissũ
est. dispositum ꝑ angelos in ma¬

Expanded text:
ae est substantia mea.» David iste dicit positus in carne in Judaeis, positus in spe in Christo, «Msubstantia mea. Etenim de illo populo virgo Maria, de virginerum mundatrix: ibi est, inquit,radix; veniet semen cui promissum est, dispositum per Angelos in ma
Abbreviated transcription (Latin):
midinem. Ut ddicatur peccan¬
tibus. sid̾̃s naturalib ramis nõ
pepercit: neq tibi parcet. Diri
factus ẽ obpbrium uicinis su¬
is. Exaltasti dext̾am depͥm̃tium
eum: letificasti omnes inimi¬
cos euis. Aũti te uideos: &e uide¬
te omina impleta que p̃dicta
⁊sunt. Au̾tisti ad iutorium gla¬

Expanded text:
midinem?» Ut dicatur peccantibus, «Si Deus naturalibus ramis non pepercit, neque tibi parcet» . «Difactus est opprobrium vicinis suis. Exaltasti dexteram inimicorum ejus, jucundasti omnes inimicos ejus. Advertite Judaeos, et videte omnia impleta, quae praedicta sunt. Avertisti adjutorium gla
Abbreviated transcription (Latin):
tro: Hȩc enim oe in pͥmo ponit᷑
munerum diuinorum ubi ait fru¬
ctus autem sp̃c est earitas: atq ind̾
cet̾a consequenter contexintur. Ap¬
de autem adunctum est. de flore¬
bunt de ciuitate sicut fenũ terre.
Ciuitas in hoc loco: designatur hꝰ¬
seculi societas. Exaltato itaq fruc̾¬
d xpisti suꝑ libanum. id: suꝑ ar¬
bores diuturnas &e ligna imputͥ¬
bilia: quia ille fructus ȩtͣnus est.
omnis claritas hominis scłm tẽ¬
poralem scłi celsitudinem fȩno
comparatur. hm̃ a credentib et
felicitas temporalis. ut impleatur
quod scͥptum est: omnis caro fȩ
num: oe omnis gła eius. ut flos fe¬

Expanded text:
tro? Hoc enim et in primo ponitur tro? Hoc enim et in primo ponitur munerum divinorum, ubi ait: Fructus autem spiritus est caritas. Atque inde caetera consequenter contexuntur. Apte autem adjunctum est, Et florebunt de civitate sicut foenum terrae. Civitas in hoc loco designatur saeculi hujus societas. Exaltatur itaque fructus Christi super Libanum, idest, super arbores diuturnas, et ligna imputribilia quia ille fructus aeternus est omnis claritas hominis secundum temporalem saeculi celsitudinem foeno comparatur, quoniam a credentibus et foelicitas temporalis, ut impleatur quod scriptunum, et omnis claritas ejus ut flos fe
Abbreviated transcription (Latin):
illos montes quisunt aliis altio¬
res: cumxp̃c uen̾it solus omnib
enunentior apparebit. Hinc alius
ꝓpħa dicit. Erit innouissimis die¬
br pͥparatus mons domꝰ domini.
in u̾tice montium. Nam si alii
montes extolluntur sanctitate. do¬
minus ds nr̃ suꝑ extollitur diui¬
nitate. Eece firmam̃tumẽ ce altũ:
nunquid fructuosum: Etiam
suꝑ libanum fructus eus. Liba¬
num solemus accipere ueluti
huius scłi dignitatem: qm̃ mõs
est libanus excelsas arbores ha¬
bens: de nomen ipsum int̾pͣtatur
candidatio. Eẽ quid mirum si
suꝑ huius scłi p̾clarum omne
fastigium. fructus suꝑ extolletur
xp̃i: euius fructus dilectores oĩa
secularia cacumina contempse.¬
runt : Si autem in bono accrpi¬
amus libanum ꝓpt̾ cedros liba.¬
ni quas planetauit. quis alius
fructus intel ligendus est. qui suꝑli
banum excollitur. nisi de quo apłs
de caritate locut᷑us dicit. adhue ex¬
cellentiorem uiam uob̃ demons¬

Expanded text:
illos montes, qui sunt aliis altioillos montes, qui sunt aliis altiores, cum Christus venerit, solus omnibus eminentior apparebit . Hinc alius Propheta dicit: Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium . Nam si alii montes extolluntur sanctitate, Dominus noster superextollitur divinitate. Ecce firmamentum est, et altum: numquid fructuosum? Etiam: Super Libanum fructus ejus. Libanum solemus accipere veluti hujus saeculi dignitatem: quoniam mons est Libanus excelsas arbores habens, et nomen ipsum interpretatur Candidatio. Et quid mirum 365 si super hujus saeculi praeclarum omne fastigium fructus superextolletur Christi, cujus fructus dilectores omnia saecularia cacumina contemserunt? Si autem in bono accipiamus Libanum, propter cedros Libani quas plantavit: quis alius fructus intelligendus est, qui super Libanum exto litur, nisi de quo Apostolus de caritate locuturus dicit: Adhuc excellentiorem viam vobis demons
Abbreviated transcription (Latin):
auro arabie. Multei enim ce sa¬
u̾tentur. Uel autrum arabie sig.¬
nificat sapientiam in humilitate.
Arabiam enim. int̾p̃tari diximus
humilitatem. Hoc thesaitro nicħ
carius: mehil p̃ciosuis aut haberi
aut offerri d̾o potest. De adorabũt
dde ipso semꝑꝰ. idest summa ⁊ sĩgła¬
ri ueneratione colent eum: ce hoc
quod eum ad orabunt ꝓcedet de
ipso: id ÷ de munere ipsius. Nosit.
rant: ab ipso trahunt quic quid
boni possident. Merito gͦ totadie.
id÷ assioue benedicent ei. grãs re¬
ferendo: & bona sua non sibi. seil
dño aseribendo. Ostenditur &e alia
causa. ut benedici debeat: cumsub¬
ditur. Erit firmamentum int̾ra.
Omnes enim ꝓmissiones d̃i i illo
firmate sunt: de quicquid ꝓpħa¬
tum est ꝓ salute nr̃a. totum ĩ illo
est riel erit ad impletum. fideles
quoq anime in hac terra posite:
non habent aliud firmamentum
nisi xp̃m. firmam̃tũ ẽ tim̃tibus
eum. Ecce est firmamtum: muinqͥd
altum Erit utiq Nam insumins
montium suꝑ extolletur id÷ inter

Expanded text:
abiae. Multi enim ex saad ipsum. Vel aurum Arabiae significat sapientiam in humilitate. Arabiam enim interpretari diximus humilitatem. Hoc thesauro nihil carius, nihil pretiosius aut haberi, aut offerri Deo potest. Et adorabunt de ipso semper, idest, summa et singulari veneratione colent eum. Et hoc quod eum adorabunt, procedet de ipso, idest, de munere ipsius. Nos enim rant. Ab ipso trahunt quicquid boni possident. Merito ergo tota die, idest, assidue benedicent ei, gratias referendo, et bona sua non sibi, sed Domino ascribendo. Ostenditur et alia caussa ut benedici debeat, cum subditur: 16. Erit firmamentum in terra. Omnes enim promissiones Dei in illo firmatae sunt . Et quicquid prophetatum est pro salute nostra, totum in illo est, vel erit adimpletum. Fideles quoque animae in hac terra positae, non habent aliud firmamentum, nisi Christum. Firmamentum est timentibus eum. Ecce est firmamentum. Numquid altum? Erit utique. Nam In summis montium superextolletur, idest, inter
Abbreviated transcription (Latin):
ditate plenum: quod ipse pius do¬
minuis discipulis suis impon̾e
dignatus est dicens. Iam nondicã
uos seruos: selamicos meos. Seqͥt᷑
conimendatio ipsuis regis de quo
ait. Et uiuet non enim immor¬
de remanebit. sicut iudei putaue¬
runt: sed resurget a mortuis: oe
uiuet inet̾num teste apło quia¬

Expanded text:
ditate plenum, quod ipse pius Dominus Discipulis suis imponere dignatus est, dicens: Jam non dicam vos servos, sed amicos meos . Sequitur commendatio ipsius regis de quo ait: 15. Et vivet. Non enim in morte remanebit, sicut Judaei putaverunt: sed resurget a mortuis, Et vivet in aeternum, feste Apostolo, qui a
Abbreviated transcription (Latin):
tis sue potentiam: quedam tamen
specialit̾ replet ꝑsue inhabitatio¬
nis grãm. Unde sicut p̾misimus
ad commendendam grãm suam
dictus est d̾s isrł. qm̃ hanc gentẽ
sibi specialit̾ elegit. de qua ꝑꝓphe¬
tam alium dicit. & in habitabo &
in ambulabo ineis &e ero illorũ ds:
& ipsi erunt michi populus. Qua¬
tuor gͦ benedictiones. in his .iiͦii. u̾¬
sib posuit: pͥmam de etͣnitate dei:
scd̃am de benedictione gentium
in ipso: t̾ciam de gr̃a sp̃itali isrłi
collata. inqua etiam solum dm̃
mirabilem p̾dicauit. quia in hoc
solo oꝑe gr̃e longe mirabiliter ꝙͣ
incet̾is oꝑib extitit.: quartam glo¬
riam sue maiestatis. in qua con¬
sistit nr̃a beatitudo & finis. Hac
enim maiestate replebitur om̃is
terra: replebitur tota eccłia. Q ex

Expanded text:
tis suae potentiam, quaedam tamen tis suae potentiam, quaedam tamen 366 specialiter replet per suae inhabitationis gratiam. Unde sicut praemisimus, ad commendandam gratiam suam dictus est Deus Israel, quoniam hanc gentem sibi specialiter elegit: de qua per Prophetam alium dicit: Et inhabitabo et inambulabo in eis, et ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus . Quatuor ergo benedictiones in his quatuor versibus posuit. Primam de aeternitate Dei. Secundam de benedictione Gentium in ipso. Tertiam de gratia spirituali Israeli collata, in qua etiam solum Deum mirabilem praedicavit, quia in hoc solo opere gratiae longe mirabilior quam in caeteris operibus extitit. Quartam gloriam suae majestatis, in qua consistit nostra beatitudo et finis. Hac enim majestate replebitur omnis terra, replebitur tota Ecclesia. Et ex
Abbreviated transcription (Latin):
ta designant: ꝓpter quod & in do¬
mo patris mansiones multe sunt.
Acsidicat. Non solum ipse benedic¬
tus erit: s om̃s suiꝑ eum. Unde mi¬
to om̃s gentes magnificabunt eũ.
non ipsi faciendo ut magnus sit
qui ꝑse magnus est:s laudando
⁊ magnum fatendo. Unde ex par.¬
te sua dm̃ bñdic̃. dicens. benediẽ¬
tus dñs ds isrł. qui facit mirab. Ilia
solus: qm̃ quicunq facit nom ip¬
se ꝑ se: s dñs ꝑ ipsum facit. Ꝙ bene¬
dictum nom̃ maiestatis eius inetͣ¬
num. Nomine maiestatis. intelligi¬
tur gła diuinitatis. Quare autẽ
cum diceret ds isrł. non potius
dixit ds̃ ominum hominum.⁊
aut ds totius ereature: Quia in¬
tendit ibi dm̃ commendare seđm
grãm: nam scđm potentiam postmno¬
dum commendauit. ubi nomen sue
maiestatis apposuit. ꝓpter qd̃ et
ꝑtinus addidit: & replebitur ma¬
iestate eius omnis terra. Quia inre
notandum est. quia cum omnipo¬
tens d̾s cuncta repleat ꝑdiuinita¬

Expanded text:
ta designant, propter quod et in dota designant, propter quod et in domo Patris mansiones multae sunt . Ac si dicat: Non solum ipse benedictus erit, sed omnes sui per eum. Unde merito Omnes gentes magnificabunt eum: Non ipsi faciendo ut magnus sit, qui per se magnus est: sed laudando et magnum faciendo. Unde ex parte sua Deum benedixit dicens: 18. Benedictus Dominus Deus Israel qui facit mirabilia solus. Quoniam quicumque facitm facit. 19. Et benedictum nomen majestatis ejus in aeternum. Nomine majestatis intelligitur gloria divinitatis. Quare autem cum diceret Deus Israel, non potius dixit Deus omnium hominum, aut Deus totius creaturae? Quia intendit ibi Deum commendare secundum gratiam. Nam secundum potentiam postmodum commendavit, ubi nomen suae majestatis apposuit: propter quod et protinus addidit: Et replebitur majestate ejus omnis terra. Qua in re notandum est, quia cum omnipotens Deus cuncta repleat per divinita
Abbreviated transcription (Latin):
etͥmim. Et ꝓpter hȩc omnia bñ¬
ficia. sit nomen eiuꝰ benedictum
in secula: id ÷ fama ce gła nomi¬
niꝰ euis quantum ad homines
accipiat increm̃tum: &e semper
magis ac magis diuulgetur et
magnificetur hie & inetͥnum.
Merito autem bñdicendum est.
qm̃ etiam ante solem. id est ante
Non dieit nom̃ ilam uocem q̃
transiit: s substantia diuina hic intel¬
ligitur. que ꝑ nomen significatur.
&̃ est consequens. ut qui dm̃ bñdĩ.
benedicatur adõ: quod sanctus ysa¬
ac ostendit. quando infigura xp̃i
filio suo benedicens dixit. Qui be¬
nedixit tͥ. erit oe ille benedictus. Hĩc
abrahe dr̃. in semine tuo benedi-¬
centur omnes gentes. Inde minc
recte dicitur. Et benedicentur in
ipso omnes tribus terre. Tribus di¬
cuntur quasi curie.: imꝓpͥe tamen.
& dominus ds populum suum
ꝑ diu̾sas tribus diuidip̃cepit: et
sanctus iacob seđm diu̾sas tribus filuis
suis benedixit. Diu̾se tribus inȩccłã
dei electas animas scđm diu̾sa m̾i¬

Expanded text:
haec omnia beneficia 17. Sit nomen ejus benedictum in saecula, idest, fama et gloria nominis ejus quantum ad homines, accipiat incrementum, et semper magis ac magis divulgetur et magnificetur hic et in aeternum. Merito autem benedicendum est, quoniam etiam Ante solem, idest, ante Non dicit nomen, illam vocem quae transit: sed substantia divina hic intelligitur, quae per nomen significatur: et est consequens, ut qui Deum benedicit, benedicatur a Deo. Quod sanctus Isaac ostendit, quando in figura Christi Filio suo benedicens dixit: Qui benedixerit tibi, erit et ille benedictus . Hinc Abrahae dicitur, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Unde nunc recte dicitur: Et benedicentur in ipso omnes tribus terrae. Tribus dicuntur quasi curiae, improprie tamen. Et Dominus Deus populum suum per diversas tribus dividi praecepit : et sanctus Jacob secundum diversas tribus filiis suis benedixit . Diversae tribus in Ecclesia Dei electas animas secundum diversa meri
Abbreviated transcription (Latin):
ud canticum nos docce deus.
nisi fidei. spei. ⁊ caritatis: ut
fides nr̃a firma sit indeo ip̃o.
quam dui non illum uidemꝰ:¬
tas autem que tercia adiun¬
que non uidentur ⁊ erit aut̃
species rerumcum uise fue¬
rint. et spes rei est que non
tenetur ⁊ adueniente ipsa
gisq. Si enim amamuis qũe

Expanded text:
ud canticum nos docet Deus, nisi fidei, spei, et charitatis: ut fides nostra firma sit in ipso, quamdiu non illum videmustas enim quae tertia nobis adjunquae non videntur; erit autem species cum visae fuerint: et spes rei est quae non tenetur; quae adveniente ipsa gisque. Si enim amamus que
Abbreviated transcription (Latin):
cum ipso sum intribulatione.
Noli timere qñ tribuldris: ne
quasi nonsit tecum ds. fid̃es
sit tecum. &e tecum est d̾s in
tribulatione. Si fides tua dor
mit in corde tuo. tanguam ĩ
serit xp̃c. Eripiãinqͥt eũ: oe

Expanded text:
cum ipso sum in tribulatione.» Noli timere quando tribularis, ne quasi non tecum sit Deus. Fides sit tecum, et tecum est Deus in tribulatione. mit in corde tuo, tanquam in veri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte seuit: draco occulte insioi¬
atur. Utranq uim oe potestatẽ:
habet diabolus. Qñ martyres
occidebantur. leo erat seuiens:
quando heretici insidiantur.
ilraco est subrepens. uicistile¬
onem: uince &e draconem. Nõ
de frangat leo: non te decipi¬

Expanded text:
perte saevit; draco occulte insidiatur: utramque vim et potestatem habet diabolus. Quando martyres occidebantur, leo erat saeviens: quando haeretici insidiantur, draco est subrepens. Vicisti leonem, vince et draconem: non te fregit leo, non te decipi