comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ait semꝑ laux eiꝰ inore meo Ee specialit totã catholie ecelȩ
ꝑfectionẽ. eo figurari ioħs testat᷑. qͥ ad septe̾ asie seribens
ecetas uniuersał ꝑorbẽ ȩccłȩ mysteria patefecit. Unde
aẽ pomia quȩ singłis septẽ scribit hortam̃ta hune
uersiculũ intexere curauit. qͥ habet aures audiat¬
qͥa sp̃s dicat eccłiis. qđ unicuilibes dixerat aiẽ  opnt
se dixisse palã ꝓbans ȩccłiis. Hec min̾ etiã moralẽ nobis
cõm̃dant paschalia tẽpora sensũ In nomine qdem pas¬
chȩ ut de uitus aduirtutes transitũ cotidie faciam̃
spualẽ. Inm̃se autẽ nouoꝵ in qͦ adulti frucrꝰ ad uenere
suo ꝓnunciant ueterũ cessationẽ. ut exuentes uecere
nouũ hominẽ qͥ scđm dm̃ creac̾ est in iusticia ae scĩtate¬
& ueritate. uc uegetati diuersarũ uarietate uirtutũ
earũq foliis ueluti amoetͥiȩ arboris adũ biatiore pue
lunio ui ꝑfcctũ splendore fidei &e sensus gerente ir
peccati tenebris segregem. In reueria eade luce sunari

Expanded text:
ait: Semper laus ejus in ore meo . Et specialiter totam catholicam Ecclesiae profectionem eo figurari Joannes testatur, qui ad septem Asiae scribens ecclesias, universalis per orbem Ecclesiae mysteria patefecit . Unde et per omnia quae singulis septem scribit hortamenta, hunc versiculum intexere curavit: Qui habet aures audienquid spiritus dicat Ecclesiis, quod unicuilibet dixerat, hoc omnibus se dixisse palam probans Ecclesiis. Nec minus etiam moralem nobis commendant paschalia tempora sensum. In nomine quidem paschae, ut de vitiis ad virtutes transitum quotidie faciamus spiritualem. In mense autem Novorum, in quo adulti fructus adventu suo pronunciant veterum cessationem, ut exuentes veterem itia et sanctitate veritatis ; ut et vegetati diversarum veritate virtutum earumque foliis veluti amoenae arboris adumbratione velatlunio; ut perfectum splendorem fidei assensus gerentes, a peccati tenebris segregemur. In reversa eadem luce lunari
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ scsque. Omẽ opus seruile ñ facietis in eo. s offere¬
tis sacrificiũ in igne dnõ septẽ dieb. Et me nos qͥf ptame
uerba legis alit̾ quã ueritas habet intellexisse autumet
uideat doctissimꝰ legaliũ litterarũ & sacerdos qͥꝰ de his
sentiat iosephus. Seribit enĩ in libro antiqͥtatũ in hunc

Expanded text:
rvile non facietis in eo, sed offeretis sacrificium in igne Domino septem diebus. Et ne nos quispiam verba legis aliter quam veritas habet intellexisse autumet, videat doctissimus legalium literarum, et sacerdos, quid de iis sentiat Josephus. Scribit in libro Antiquitatum i
Abbreviated transcription (Latin):
solennitas ÷ instruinꝰͦ ut spe futurȩ nr̃ę in xpõ resur¬
rectionis. patient̾ in p̃senti om̃ia aduersa ꝓxp̃o &e ip¬
sã mortis toleremꝰ iniuriã. audientes ab apło. qͥđ sp̃s ei
suscitauit iesũ xpm̃ amortuis uiuificabit &ȩ mortalia corpo
p̾fata una sabbati id ÷ dies dñica circũfert᷑ intimata
ñ in c̃uenient̃ in celligi. Uerũ de mysterio tẽporis paschȩ¬
siq plenius scire uult legat beati aurclui augustim ad
ianuariũ epłam deratione paschali.

Expanded text:
solemnitas est instruimur, ut spe futurae nostrae in Christo resursolemnitas est instruimur, ut spe futurae nostrae in Christo resurrectionis, patienter in praesenti, omnia adversa pro Christo et ipsam mortis toleremus injuriam, audientes ab Apostolo: suscipraefata una Sabbati, id est, dies Dominica circumfertur intimata, non inconvenienter intelligi. Verum de mysterio tesi quis plenius scire vult, legat beati Aurelii Augustini ad Januarium epistolam de ratione paschali.
Abbreviated transcription (Latin):
Gra autẽ deisũ id qdđ fu̾. Quȩ ꝓfecto gr̃a muneris suꝑm.
qͥa cuio tepore scłi manifestius effusa est: pulcterrima
figurarũ c̃ seguentia t̃c̃ia lunȩ ebdomada lum̃ ppsius
qđ entenꝰ ad t̾ras creuerat. ad cęlestia iã crescere
in choat. Pulchit hanc in pascha obseruare p̾cipi¬
miut grẽ quã accipimꝰ nunquã obliti ꝑ singłos gra¬
dus spũat transit᷑. largitori illiꝰ obȩdiendo uicẽ
rependere meminerimꝰ. Uł certe in crescente ad ho¬
mines luna uitȩ nobs iei actiuȩ. in reuersa uen
ad cȩlos speculatiuę tẏpus os tendit᷑ uł in hac nobis
ẽuersione. dilectio ꝓximi: illa nr̃i signat᷑ actoris. Aͥc huc
ẽ uersus lucis eiꝰ ꝓͦ fectꝰ. ut bona foras oꝑem᷑ ad monet
porro illuc ut eadẽ bona oꝑa solo suꝑnę mercedis
in tuitu geramꝰ. Huc ut luceat lux nr̃a corã hominib
& udeant boua nr̃a oꝑa: illuc ut głificent patrẽ nrm
qͥ incelis est. In una sabbati quȩ noui testam̃ti ꝓpͥa

Expanded text:
a autem Dei sum id quod sum. Quae profecto gratia muneris superni, quia tertio tempore saeculi manifestius effusa est, pulcherrima figurarum consequentia, lunae hebdomadae lumen ipsius, quod eatenus ad terras creverat, ad coelestia jam crescere inchoat. Pulchre hanc in Pascha observare praecipimur, ut gratiae quam accepimus nunquam obliti, per singulos gradus spiritalis transitus largitori illius obediendo, vicem perpendere meminerimus. Vel certe in crescente ad homines luna, vitae nobis activae, in reversa vero ad coelos, speculativae typus ostenditur. Vel in hac nobis conversione, dilectio proximi, in illa, nostri signatur victoris. Adhuc conversus lucis ejus profectus, ut bona foras operemur admonet; porro illuc, ut eadem bona opera solo supernae mercedis intuitu geramus; huc, ut luceat lux nostra coram hominibus, ut videant bona nostra opera; illuc, ut glorificent Patrem nostrum qui in coelis est . In una sabbati quae Novi Testamenti propria
Abbreviated transcription (Latin):
passionis doctrinã uirtutesq significat. eo autẽ qđ ad
solẽ rediens paulatĩ ad inuisibilẽ nob̃ cęli faciem se¬
colligit resurrectionis illiꝰ ac posterioris głȩ miracu¬
la demonstrat merito a qͥnta decima paschał uoti
gaudiis apta pͣdicat᷑. his quidem paschas tẽporis alegs
obseruatione sũptis inditiis. hȩredes noui testam̃ti etiã
diem dmc̃a. quã scriptura unã siue pͥmã sabbati cogno¬
minat annectimꝰ. Nec immerito quȩ & c̃ditione pͥmitus
luitis excellens & triũpho dñicȩ resurrectionuis in signis.i

Expanded text:
passionis, doctrinam virtutesque significat, eo autem quod ad passionis, doctrinam virtutesque significat, eo autem quod ad solem rediens, paulatim ad invisibilem nobis coeli faciem recolligit, resurrectionis illius, ac posterioris gloriae miracula demonstrat, merito a quintadecima paschalis voti gaudiis apta praedicatur. His quidem paschalis temporis a legis observatione sumptis indiciis, haeredes Novi Testamenti etiam diem Dominicam, quam Scriptura unam sive primam sabbati cognominat, annectimus nec immerito: quae et conditione primitivae lucis excellens, et triumpho Dominicae resurrectionis insig
Abbreviated transcription (Latin):
lucis suȩ ꝓfectib usq ad finẽ scłi crescere ñdesinit̃.
esurgens enĩ dñs a mortuis pͥmo singulis ac binistac
deinde pluribus. modo septẽ.mͦ undeci. mͦ duodecĩ. mͦ
plusq qͥngentis fr̃ib simul. ad ultimũ disc ipłis: em̃ib
apparuit. Quib uidentib ascensurꝰ in cęlũ: p̾cepit eos suȩ
dispensationis e̾ẽ testes in ierłm & in om̃i iudea & famaria
&e usq ad ultimũ t̃rȩ. Et bene luna cũ nr̃os crescit ad
ocłos paulatĩ a sole recedit: cũ uͦ ad cę̧los parib ad
eũ spaciis redit. Hoc est enĩ qđ ipse dix̃. Exiuia pa¬
tre & ueni in mundũ. iterũ relinqͦ mundũ & uado
adpatrẽ. Et qđ de illo psalmꝰ ait. A sũmo cęlo egres¬
sio eiꝰ & occursus eiꝰ usq ad sũmũ eiꝰ. Quia gͦ luna
eo suȩ lucis increm̃to. qđ exiens a sole ad nr̃os se uo¬
luit obtutꝰ dnĩ saluatoris in carne usq ad tẽpora

Expanded text:
lucis suae profectibus usque ad finem seculi crescere non desinit. lucis suae profectibus usque ad finem seculi crescere non desinit. Resurgens enim Dominus a mortuis primo singulis ac binis, ac deinde pluribus, modo septem, modo undecim, modo duodecim, modo plus quam quingentis fratribus simul, ad ultimum discipulis omnibus apdispensationis esse testes in Jerusalem, et in omni Samaria, et usque ad ultimum terrae. Et bene luna cum nostros crescit ad oculos, paulatim a sole recedit: cum vero ad coelos, paribus ad eum spatiis redit. Hoc est enim quod ipse dicit: Exivi a Patre, et veni in mundum; iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem ; et quod de illo Psalmus: A summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus . Quia ergo luna eo suae lucis incremento, quod exiens a sole, ad nostros evolvit obtutus, Domini salvatoris in carne usque ad tempora
Abbreviated transcription (Latin):
ut supͣ diximꝰ accipit. idõq sẽꝑ ex dimidio orbe
quẽ ad solẽ habet luçida est. ex altero autẽ dimi¬
lucis crem̃tũ ad t̾ras: defectũ uͦ ht̃ ad celos. A qͥnta .xͦ.
alitẽ iusq ad nouissimã: crem̃tũ eiꝰdẽ suȩ lucis a t̾renis
a uersũ paulatĩ ad gelestia reuertit. Quȩ nimirũ eius
c̃uersio recte paschał gaudii: mysteria signãt. quib
om̃em m̃tis nrȩ głam auisibilib auertere delitus ca¬
ducisq fauorib atq ad solã cęlestis gr̃e lum̃ suspen¬
dere contẽplando docem. U si utranq eiꝰ c̃uersionem
in bonũ delectat int̾pretari: possumꝰ intelligere qđ
crescens ad oculos humanos lum̃ lune. uirtutũ gr̃am
quib apparens in carne dñs mundo. illux̃ insinuet.
onis ascensionisq illius głam designet. quȩ inse qͥdem
ipsa mox ꝑfecta ꝓuenit. s in animo fideliũ quib dan

Expanded text:
ut supra diximus, accipit, ideoque semper ex dimidio orbe, ut supra diximus, accipit, ideoque semper ex dimidio orbe, quem ad solem habet, lucida est, ex altero autem dimilucis crementum ad terras, defectum vero habet ad coelos. crementum ejusdem suae lucis a terrenis aversum paulatim ad coelestia revertit. Quae nimirum ejus conversio recte paschalis gaudii mysteria signat, quibus omnem mentis nostrae gloriam a visibilibus avertere deliciis caducisque favoribus, atque ad solam coelestis gratiae lucem suspendere contemplando docemur. Vel si utramque ejus conversionem in bonum delectat interpretari, possumus intelligere quod crescens ad oculos humanos lumen lunae virtutum gratiam, quibus apparens in carne Dominus mundo illuxit, insinuet, onis ascensionisque illius gloriam designet, quae in se quidem ipsa mox perfecta provenit, sed in animo fidelium, quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑamꝰ. Decuiꝰ gła regni beatꝰ apłs petrus. Cȩlos autẽ nouos
in qͥt & t̾ram nouã & ꝓmissa ipsius expectamꝰ in qͥb iusticia
habitat. S & ioħs in apocalipsi sua inqͥt. Et dix̃ qui
sedebat in chrono. Ecce noua facio om̃ia. Deinde etiam
t̃ciã iñsis eiꝰ dẽ septimanã in pascha obseruanus.
Quod resurrectionis dñicȩ gaudiis aptissime ẽgruit.
qͥa ce eadẽ sacro scã eiꝰ resurrectio t̃cia die facta est.
eiꝰ in carne dispensatio. quȩ ꝑ resurrectionis c̃sũmã¬
ta ÷ głam mundo apparuit. Prima nanq scłi tẽpo¬
ra lege naturali ꝑ patres. media lege litterali per
ꝓpħas. extrema carismate sp̃uali ꝑ. se ipsũ ueniens
illustrare dignat᷑ est.ͫ S & ipsa tc̃ lunȩ c̃ uersio pul¬
cherrimũ nob̾ sacram̃ti cęlestis spectaculũ pͣbet
Ianq luna quȩ rotundi facta scematis a sole lum̃

Expanded text:
speramus. De cujus gloria regni beatus apostolus Petrus: Coelos autem novos, speramus. De cujus gloria regni beatus apostolus Petrus: Coelos autem novos, inquit, et terram novam, et promissa ipsius expectamus, in quibus justitia habitat. Sed et Johannes in Apocalypsi sua: Et dixit qui sedebat in throno: Ecce nova facio omnia. Deinde etiam tertiam mensis ejusdem septimanam in pascha observamus, quod resurrectionis dominicae gaudiis aptissime congruit. Quia et eadem sacrosancta ejus resurrectio tertia die facta est, entu tota ejus in carne dispensatio, quae per resurrectionis consummata est gloriam, mundo apparuit. Prima seculi namque tempora lege naturali per patres, media lege litterali per prophetas, extrema charismate spirituali per seipsum veniens illustrare dignatus est. Sed et ipsa tunc lunae conversio pulcherrimum nobis sacramenti coelestis spectaculum praebet; namque luna, quae rotundi facta schematis, a sole lumen,
Abbreviated transcription (Latin):
Icimur.
am sicut tota paschaliũ obseruantia. lixuiiii mis¬
UNccrimoniarũ. ita etiã tẽpus qͦ agi p̃cepta:. totũ mys¬
teria sacra redolet. In pͥmis nanq ȩqͥ noctiũ transgredi in
dñici paschȩ celebratione iuxta legis decreta curam̃
ut uidelicet solennitas in qͣ mediator dei & hominũ
destructa potestate tenebrarũ mundo lucis iter apuit.
etiã tẽporis ordine foras. quid intꝰ habeat ostendat.
Et quȩ nob̾ ęt̾nȩ beatitudinis lumen ꝓmittit tc̃ ma¬
xime celebretꝰ cũ solis lum̃ annuo ꝓficiens in crem̃¬
to pͥmã sumit de‸ octis ũbra uictoriã. Dein de m̃se̾
pͥmũ anni qͥ & nouoꝵ uocat᷑ in qͦ pascha celebremꝰ at¬
tendimꝰ. ipse autẽ ÷ m̃sis in qͦmundus iste formatꝰ & homo:
pͥmꝰ in paradysi sede locatꝰ: quia ꝑhuiꝰ mysteria solennitatis
pͥmã nos stolã recept᷑os: pͥmũ suꝑnę beatitudinis regnũ
a qͦ in longinquã regionẽ discessimꝰ nos repeͣturos esse

Expanded text:
imus. Nam sicut tota paschalium observantia caeremoniarum, ita etiam tempus quo agi praeceptum est totum, mysteria sacra redolet. In primis namque aequinoctium transgredi in Dominicae paschae celebratione juxta legis decreta curamus, ut videlicet solemnitas in qua mediator Dei et hominum, destructa potestate tenebrarum, mundo lucis iter aperuit, etiam temporis ordine foras, quid intus habeat, ostendat. Et quae nobis aeternae beatitudinis lumen promittit, tunc maxime celebratur, cum solis lumen annuo proficiens incremento, primam sumit de noctis umbra victoriam. Deinde mensem primum anni qui et Novorum vocatur, in quo pascha celebremus attendimus. Ipse autem est mensis in quo mundus iste formatus, et homo est primus in paradisi sede locatus. Quia per hujus mysteria solennitatis primam nos stolam recepturos, primum supernae beatitudinis regnum, a quo in longinquam regionem discessimus nos repetituros esse
Abbreviated transcription (Latin):
xuii. quando post triduũ resurrexit. Ubi aut̃ ꝓͥmum
dm̃cus resurrectionis xp̃i dies fuerit uarie refertuia
alii .uͦi. ñ nulli .u. hłrũ earundẽ die fuisse asseuerant.
scripsere resurrectio dni facta ÷ qͥntꝰ ꝓfecto circuli
decẽnouennał tẽ agebat᷑ annꝰ habens c̃ currentes. u̾u¬

Expanded text:
ima quando post triduum resurrexit. Ubi autem primum Dominicus resurrectionis Christi dies fuerit, varie refertur, li quinto Kalendarum earumdem die fuisse asseverant. tiquiores scripsere, resurrectio Domini facta est, quintus profecto circuli decennovennalis tunc agebatur annus habens concurrentes
Abbreviated transcription (Latin):
ac barbaris in t̾iorib uario sermone .xx. duab linguis.
in patriis . ccc.xc.iiii. laphetͥ autẽ t̾c̃ius amedia usq ad gadi¬
ra adboreã. Habet autẽ iapheht flum̃ tigridẽ qͥ dundic
mediã & babyloniã in patriis ducentis sermone uario
in linguis.xx. &. iii.b. fiunt gͦ om̃s simul linguȩ .lxx.i ͤ.
patriẽ autẽ generationũ mille quȩ in triꝑtito scło hoc or¬
dine sitȩ st̃. Habet ut diximꝰ iafech flum̃ tigridẽ qͥ dicu¬
dit mediã & babyloniã. sem autẽ euphraten. cłã uͦ. geon.
qui uocatur nilus. ĩ. dcc.lxxx uii.¬

Expanded text:
ac barbaris interioribus vario sermone XX duabus linguis, ac barbaris interioribus vario sermone XX duabus linguis, in patriis CCCXC et IV. Japheth autem tertius, a Media usque Gadira ad Boream. Habet autem Japheth flumen Tigridem, qui dividit Mediam et Babyloniam in patriis ducentis, sermone vario, in linguis XX et III. Fiunt ergo omnes simul linguae LXXII. Patriae autem generationum M, quae in tripartito saeculo hoc ordine sitae sunt. Habet, ut diximus, Japheth flumen Tigridem, qui dividit Mediam et Babyloniam; Sem autem Euphraten: Cham vero Geon, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ber annoꝵ .xxxiii. gñ phalech. cui suꝑ uix̃ annos. ccͦd¬
xxx. Lxx. ante natũ phalech annos posuere. cxxxiui
postea .cc lxx. Phalech int̾pretat᷑ diuisio. Cui ꝓpterea
tale nom̃ ĩ posuerc pasentes. qͥa tẽpore natiuitatis ipsiꝰ
t̾ra ꝑ linguarũ c̃fusionẽ diuisa : cuiꝰ diuisionis arnobius
rethor in expositione psalmi octaui ita meminit. Sem
pͥmogenito noe pars facta : a ꝑsida & bactis usq in indiam.
longe. & usq rinochoru as. Quȩ spacia t̾rarũ habent
linquas sermone barbarico .xx.&uii. In qͥb linguis gs̃
s ut dixi diuersarũ patriarũ. Uerbi grã cũ una lingua
latina sit subuna lingua diuersȩ st̃ patriȩ brutiorũ.
lucanoꝵ: apuloꝵ. calabroꝵ. picentũ. tuschoꝵ. &̾ his acq
huiꝰmodi similia si dicamus.
Chã uͦ seds filiꝰ noe. arinocoruris usq gadira habens lin¬
guas sermone punico a parte garamantũ. latino a parte
boreȩ. barbarico a parte meridiani. et hiopũ & egyptiorũ

Expanded text:
ber, annorum XXXIV, genuit Phalech; cui supervixit annis CCCCXXX. Septuaginta ante natum Phalech annos posuere CXXXIV, postea CCLXX. Phalech interpretatur divisio, cui propterea tale nomen imposuere parentes, quia tempore nativitatis ipsius terra per linguarum confusionem divisa est. Cujus divisionis Arnobius rhetor in expositione psalmi CIV ita meminit: « Sem primogenito Noe, pars facta est a Perside et Bactris usque in Indiam longe, et usque Rhinocoruras. Quae spacia terrarum habent linguas sermone Barbarico XX et VII: In quibus linguis gentes sed, ut dixngua diversae sunt patriae, Brutiorum, Lucanorum, Apulorum, Calabrorum, Picentum, Thuscorum, et his atque hujusmodi similia si dicamus. « Cham vero secundus filius Noe, a Rhinocoruris usque Gadira, habens linguas sermone Punico a parte Garamantum, Latino a parte Boreae, Barbarico a parte Meridiani Aethiopum et Aegyptiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
a duo decimo liErũ apliũ die tenuerit ꝓfecto nec reli¬
qͦs suas aetates quã uis ȩqͥ noctiũ sequentes eĩa. dm̃cę
resurrectionis c̃ uenientes potes habere soleniuis.
AEeuo de paschȩ obseruatione alienta edi lux¬
ꝑstrinximꝰ. etiam hoc incimare placuit qđ mxta
legis scripturã alia paschȩ. alia solennicas:at imorũ
& mox sequenti nocte transiuit dñi egyptior ꝓmoge¬
nita ꝑcutiens. & signatas agni sanguine domos filioꝵ
srt uberans. Sequentes uͦ dies septẽ id a .cxuͦ. uiq ad

Expanded text:
t duodecimo Calendas Apriles die tenuerit, profecto nec reliquas suas aetates quamvis aequinoctium sequentes, ejusdem Dominicae resurrectionis convenientes, potest habere solenniis.am de paschae observatione aliquanta perstrinximus, etiam hoc intimare placuit, quod juxta legis scripturam alia paschae, alia solennitas est azymorum. et mox sequenti nocte transivit Dominus Aegyptiorum primogenita percutiens, et signatas agni sanguine domus filiorum Israel liberans; sequentes vero dies septem, id est, a d
Abbreviated transcription (Latin):
qde ẽhołmꝰ: func dies ecc lxxxiii. lecirco autẽ septimi
decimi luaris anni cõputꝰ abipso qͦpͥor ex plicit est
annꝰ die incipit &̾ ñ a sequente ut cȩteroꝵ ne ꝓpt̃ sultũ
lune quẽ dicunt unꝰ cidẽ anno dies de esse uideat᷑
Quod ipsu̾ dyonisius decẽnouennalẽ cyclũ huimodi
ondine ꝑcurrens edocuit. abeodẽ die qͦ ultuni c̃clusit
Acdat unũ sẽꝑ resularẽ. fiunt.li Parcie ꝑ .xxx. rema¬
lunaris l cẽ sumc .uiuͦi. multiplica ꝑ .xi. fiunt. lxxxuii.
A ddds unũ regularẽ. & partire ꝑ .xxx. remanent. xxoni
Uictsima nona: luna in lit supra scripcos anno cycli
sunaris octauo. Tantũ memor esto. septimo decimo
n imũ ut inceteris s duos adicẽ regulares: & lunã
ke ũ uanuariarũ sine errore reꝑies LuIII
semmae annos dĩi ut puta. dccxxu & subtrahe sẽꝑ duos
Lemanet idẽcxxiu. Hos partire ꝑ xunii remañ. inas¬

Expanded text:
 est, fiunt dies CCCLXXXIV. Idcirco autem septimi decimi lunaris anni computus ab ipso quo prior explicitus est annus die incipit, et non a sequente ut caeterorum, ne propter saltum lunae, quem dicunt, unus eidem anno dies deesse videatur. Quod ipsum Dionysius decennovenalem cyclum hujusmodi ordine percurrens edocuit, ab eodem die quo ultimi conclusit adde unum semper regularem, fiunt LVI; partire per XXX, rema. Adde unum regularem, et partire per triginta, remanent viginti novem, est luna in Kalend. suprascriptis, anno cycli lunaris octavo. Tantum memor esto decimi sexti, etnon unum ut in reliquis, sed duos addere regulares, et lunam Kalend. Januarii sine errore reperies. sume annos Domini, ut puta DCCXXV, et subtrahe semper duo, remanet DCCXXIII; hos partire per X et LX, remanet un
Abbreviated transcription (Latin):
Sunto qͥ in alcrã parde̾ auia ueritatis s ñ minore labant᷑
errore cũ scriptura pͣcipeat ua regia gradicndum:
q neq ad dexterã neq ad sinistrã ab ea diuertendũ.

Expanded text:
Sunt qui in alteram partem a via veritatis, sed non minore labantur Sunt qui in alteram partem a via veritatis, sed non minore labantur errore, cum Scriptura praecipiat via regia gradiendum, et neque ad dexteram neque ad sinistram ab ea d
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionẽ nr̃i redẽptoris in dñicũ diẽ paschȩ inituã
reseruare docem. aliqͦtiens nr̃a festiuitas septimo post
legaliũ azimoꝵ exordiũ die sumat ingressũ. ñ tam̃ unꝗ
c̃tingat ut ñ nr̃a solennitas paschał aliquẽ lȩgaliũ pas¬
che dierũ. sepe autẽ om̃s in trase cõplectat᷑. At c̃tra
du estiman t. duplici miseria laborant. Quia & le¬
gitimũ paschȩ pͥncipiũ nunquã habent. & crebro
euenit ut nullũ dierũ qͥ in lege pͣscriptist̾ insua
paschali obseruatione conseqͣnt᷑. dũ &e uesꝑã qͣrtide¬
cimi diei qͦ pascha initiari statutũ est. & mane qͥnti
decimi qͦ septẽ azimoꝵ dierũ solennitas in choari p̃¬
cepta a sua ꝓrsus festiuitate repudiant. atq in supet
in huiꝰ peccati poenã uicesimũ scđm diẽ qͥ intota pas¬
chali institutione ꝑ moysen nec semel appellatꝰ in ue¬
nit᷑ frequent̾ in sui paschȩ pͥncipiũ sanciri p̃cipiunt.

Expanded text:
rectionem nostri Redemptoris in Dominicum diem Paschae initium reservare docemur, aliquoties nostra festivitas septimo post legalium azymorum exordium die sumat ingressum, non tamen unquam contingat ut non nostra solennitas paschalis aliquem legalium paschae dierum, saepe autem omnes intra se complectatur. At contra dum aestimant, duplici miseria laborant, quia et legitimum paschae principium nunquam habent, et crebro evenit ut nullum dierum qui in lege praescripti sunt, in sua paschali observatione consequantur, dum et vesperam quarti decimi diei, quo Pascha initiari statutum est, et mane quinti decimi, quo septima Azymorum dierum solennitas inchoari praecepta, a sua prorsus festivitate repudiant. Atque insuper in hujus poenam peccati vicesimum secundum diem, qui in tota paschali institutione per Moysen nec semel appellatus invenitur, frequenter in sui paschae principium sanciri praecipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ueteri testam̃to trib argum̃toꝵ indiciis paschale
tẽpus sit obseruari pͣceptũ. iuidelicet ut post eqͥnoc¬
tiũ. ut m̃se pͥmo. ut t̾cia eiꝰ septimana id: auesꝑa
id: t̃minũ .xxͦ iͦ. celebret᷑. qͣrta in eiꝰ dẽ obseruatione
regula ÷ nob̾ a tẽpore dñicȩ resurrectionis ĩposita
pascha ꝓsiliamꝰ. s dñĩcũ diem qͦ ipse pascha id ÷ tra¬
sitũ de morte adiuitã decorruptione ad incorrup¬
tionẽ. de poena ad głam resurgendo facere dignatus :
expectantes. in ipso tandẽ congrua paschȩ solennia
celebremꝰ. Quod siqͥs obiecerit ñ ȩqͥnoctii memoriã
s tantũ pͥmi m̃sis &e t̾ciȩ in eo septimanȩ posuisse
legi ferũ. sciat qđ & si equinoctiũ nominatĩ ñ expͥmi¬
in hoc tam̃ ipso qđ apleni lunio pͥmi m̃sis pascha faci¬
endũ pͣcepit ȩqͥnoctii transcensũ plenaria ratione de¬
ꝓͥmit qm̃ absq ulla dubietate constat eã quȩ pͥma
transito ȩqͥnoctio plenũ suũ globũ ostenderit pͥmi

Expanded text:
eteri Testamento tribus argumentorum indiciis paschale tempus sit observari praeceptum, videlicet ut post aequinoctium, ut mense primo, ut tertia ejus septimana, id est, primae celebretur, quarta in ejusdem observatione regula est nobis a tempore dominicae resurrectionis imposita, Pascha prosiliamus, sed Dominicum diem quo ipse Pascha, id est, transitum de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de poena ad gloriam, resurgendo facere dignatus est, expectantes, in ipso tandem congrua Paschae solennia celebremus. Quod si quis objecerit, non aequinoctii memoriam, sed tantum primi mensis et tertiae in eo septimanae posuisse legiferum, sciat quia etsi aequinoctium nominatim non exprimit, hoc tamen ipso quod a plenilunio primi mensis Pascha faciendum praecipit, aequinoctii transcensum plenaria ratione depromit, quoniam absque ulla dubietate constat eam quae prima transito aequinoctio plenum suum globum ostenderit, primi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s scribit.xiiͦii. qͥdem ÷ traditꝰ luna. hoc ÷ qͥnta post
ex euangłioꝵ obseruantia cõꝑimꝰ: habemꝰ gͦ solatiũ
qͦ recte facere pascha possimꝰ. etiam si dilatͥo fuerit
m̃sis in sabbato euenerit luna. aut si in aliis ante
dubitatione pascha celebremꝰ. Si uͦ in dñicũ in¬
ciderit. om̃i modo in septimanã sequengẽ ut sepe
randũ÷ qdđ & lex frequent̾ causa necessicatis eos qͥ con¬
strictione cẽporis quadã ñpotuerint in pͥmo itse.
pascha celebrare. seđo idẽ facere pcepit. Meliuis ceño
est in necessitate positos suꝑiora qũa inferiorai a sipis

Expanded text:
ecima quarta quidem est traditus luna, hoc est, quinta post et ex Evangeliorum observatione comperimus. Habemus ergo solatium quo recte facere Pascha possimus, etiam si dilatio fuerit ta primi mensis in Sabbato evenerit luna, aut si in aliis ante  dubitatione Pascha celebremus. Si vero in Dominicum inciderit, omni modo in septimanam sequentem, ut saeprandum est, quod et lex frequenter causa necessitatis eos qui constrictione temporis quadam non potuerunt in primo mense Pascha celebrare, secundo idem facere praecipit; melius enim est in necessi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessũs t̾ris ostendit. Quib t̾minis ꝑ annos denior
& nouenos legali tẽpore paschał obseruantiȩ discur sus
constat et̃. cõp̃hensos. Et si fieri posset. ut eaac̃ onũb an¬
obseruantiȩ tẽpꝰ a legali discreparet. Nã &ipsi mixta
sarũ spũalẽ suꝑaremꝰ egyptũ atq illucescente mane
mi dici usq in uesꝑã uicesimi pͥmi m̃sis ipsius. id÷ adcũ¬

Expanded text:
processum in terris ostendit. Quibus terminis per annos denos et novenos legali tempore paschalis observantiae discursus constat esse comprehensus. Et si fieri possit ut eadem omnibus anobservantiae tempus a legali discreparet. Nam et ipsi juxtsarum, spiritualem superaremus Aegyptum, atque illucescente mane mi diei usque in vesperum vicesimi primi mensis; ipsius, id es
Abbreviated transcription (Latin):
Porro plures qͥndenario numero si habuerit epactas. & h
usq ad tricesimũ numerũ id÷ ipsius t̾minũ m̃sis per
dies crescere sinat. Et sic a noua luna inchoans usque
ad qͣrtã decimã exordine ꝑcurrens diẽ uotis paschalib
aptũ rite reꝑiae. S & hoc notandũ qđ .xiiii. luna si cõ¬
munis : annꝰ .xi. dieb pͥus. si uͦ ẽbłmꝰ.xuiiii. tardius quã
p̾cedente anno transierat seꝑ redire c̃sueuit. excepto
uno duntaxat pͥmo circuli decẽnouennał anno in quo
ꝓpt̾ rationẽ saltꝰ lunaris. xii dieb annotinũ cursum
eptimo decẽnouennał circuli titulo dies pas

Expanded text:
Porro plures quindenario numero si habuerit epactas, et has usque ad tricesimum numerum, id est, ipsius terminum mensis, per dies crescere sinat. Et sic a nova luna inchoans, atque usque ad quartam decimam ex ordine percurrens, diem votis paschalibus aptum rite reperiet. Sed et hoc notandum quia quarta munis est, annus XI diebus prius; si vero embolismus, XIX tardius quam praecedente anno transierat semper redire consuevit, excepto uno duntaxat primo circuli decennovenalis anno, in quo propter rationem saltus lunaris XII diebus annotinum cursum ominico Paschae. Septimo decennovenalis circuli titulo dies Pasc
Abbreviated transcription (Latin):
introier̃ inp̃coriũ ut ñ contaminarent᷑. sed manduca¬
rent pascha. Hon qđ legi c̃ traria ÷ euangłica scripta
s qͥa sacram̃tũ qđ decebat hac nob̾ societate uocabu¬
loꝵ uiuacius inculcare curauit. Salua enĩ subtilio¬
re discussione. possumꝰ intelligere qđ mystica paschȩ so¬
lennia singli nrm in die baptisinatis egerint spũa¬
lẽ uidelicet ext̾minatorẽ signo p̃ciosi sanguinis euaden¬
do spũales transeundo tenebras. Toto autẽ uitȩ ꝓfici¬
entis tẽpore qđ deinceps in hac peregrinatione geri¬
mus septẽ dies ar imoꝵ celebremꝰ. Quib sic̃ apłs edocet
ñ inferm̃to maliciȩ &e neqͥciȩ. s inazimis sinceritatis
opulari debemꝰ. Et qͥa nos in baptismo ut depotestate
sachanȩ inpartẽ. sortis scõꝵ transire queamͦ: sinceritatẽ

Expanded text:
introierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducaintroierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent pascha; non quia legi contraria est evangelica Scriptura, sed quia sacramentum quod decebat hac nobis societate vocabulorum vivacius inculcare curavit. Salva enim subtiliore discussione, possumus intelligere quod mystica paschae solennia singuli nostrum in die baptismatis egerint, spiritualem videlicet exterminatorem signo preciosi sanguinis evadendo, spirituales transeundo tenebras, toto autem vitae proficientes tempore, quod deinceps in hac peregrinatione gerimus, septem dies azymorum celebremus, quibus, sicut Apostolus edocet, non in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis siepulari debemus. Et quia nos in baptismo, ut de potestate Satanae in partem sortis sanctorum transire queamus, sinceritatem
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitias qͦs metunt frugũ offerunt. Quẽ legalium
morẽ sacroꝵ. etiã nc̃ ȩcclę c̃suetudo ñ ignobilit̃ imi¬
tat᷑. unã uidelicet noc tẽ transitꝰ dñici id÷ resurrecti¬
onis eiꝰ amortuis qͣ impios triũphando. fidles salua¬
re dignatꝰ : pͥncipalit̾ obscruans. in cuiꝰ exortu sanguis
ipsius uidelicet agni ĩ maculati popłm eiꝰ fonte regene¬
rationis ablutũ mundat ab om̃i peccato. ac deinde alios.
UII. dies in memoriã eiꝰdẽ dnĩcȩ resurrectionis c̃grua
festiuitate sub iungens. Uerũ qđ ipsa qͦq dies paschȩ
aferm̃to castigari pͣcipit᷑: hanc euanglii scriptura a¬
liqͥndo pͥmã azimoꝵ cognominat. Et pͥmo in qͥens die
atimoꝵ qͣndo pascha ĩ molabant. dicunt ei discipuli
Q uouis eamꝰ & paremꝰ tͥ ut manduces paschas Itẽ diem
.xu. m̃sis pͥmi aqͥ septẽ dies atimoꝵ inchoant: propt̃
uiciniã paschȩ. nomine uocat. illiꝰ cũ dicit. Et ipsi non

Expanded text:
mitias quas metunt offerunt. » Quem legalium morem sacrorum etiam nunc Ecclesiae consuetudo non ignobiliter imitatur, unam videlicet noctem transitus Dominici, id est, resurrectionis ejus a mortuis, qua impios triumphando, fideles salvare dignatus est, principaliter observans in cujus exortu sanguis ipsius, videlicet agni immaculati, populus ejus fonte regenerationis ablutum mundat ab omni peccato, ac deinde alios septem dies in memoriam ejusdem Dominicae resurrectionis congrua festivitate subjungens. Verum quia ipsa quoque dies Paschae a fermento castigari praecipitur, haec Evangelii Scriptura aliquando primum Azymorum cognominat. Et primo, inquiens, die Azymorum, quando Pascha immolabant, dicunt ei discipuli: Quo vis eamus et paremus tibi ut manduces Pascha? Item die XV mensis primi, a qua VII dies azymorum inchoant, propter viciniam paschae nomine vocat illius, cum dicit: Et ipsi non
Abbreviated transcription (Latin):
ltima sepeidicti circuli meta pandunt᷑ lunş dm̃ci
paschȩ ꝓpt̾ uariantẽ eiꝰdẽ dñici occursũ septẽ dierũ
ut quȩ post eqͥnoctiũ xuͣ. luna occurrerit pͥmi m̃sis
intelligat᷑. Et hȩc quẽ cunq septẽ dicrũ usq ad uice¬
sima p̃rimã dñicũ acceꝑit. paschał festi gaudiis apcũ¬

Expanded text:
Octava circuli meta panduntur lunae dominicae paschae, propter variantem ejusdem dominicae occursum septem dierum ut quae post aequinoctium quindecima luna occurrerit primi mensis, intelligatur et hoc quemcunque septem dierum, usque ad vicesimum primum dominicam acce
Abbreviated transcription (Latin):
einde ne dñica die luna .xiiii. consticuta ieiuna¬
nt cocam in decentẽ rẽ illicitãq facientes. Hoc enĩ
luna ueniente in dñicũ diem ieunare dẽbemius.
neq c̃ sequens ut si insabbati die. tcia decima e¬
ueniat soluamꝰ iciuniũ. necessario asserimꝰ hoc in
sertuanã sequentẽ debere. differri. sic̃ paulo suꝑi
cophendi ñ tam̃ ex hac di latione. p̃uaricatione
asiqua circa paschalẽ calculũ ꝑpetrata. Quẽ ad¬
modũ enĩ decimꝰ numerꝰ cõplectit᷑ nonũ. sic & qͦtiens. uͦm
aecima luna indnico incurrerit dic. eo qđ meo ieiunate
nliceat. in ꝓximã septimanã differri necessẽ÷ diẽ paschȩ
Nulla enĩ ex hoc mutatio fieri paschȩ uidet᷑. qͥa ipsi sequer¬
tes dies cõplectunt᷑ & reliquos.lx.¬

Expanded text:
Deinde ne Dominica die luna quarta decima constituta jejunaDeinde ne Dominica die luna quarta decima constituta jejunare cogamur, indecentem rem illicitamque facientes. Hoc enim luna veniente in Dominicum diem jejunare debemus, neque consequens est ut si in sabbati die tertia decima eveniat, solvamus jejunium, necessario asserimus hoc in septimanam sequentem debere differri, sicut paulo superius comprehendi, non tamen ex hac dilatione praevaricatione aliqua circa paschalem calculum perpetrata. Quemadmodum enim decimus numerus complectitur primum, sic et quoties quarta decima luna in Dominicum incurrerit diem, eo quod in eo jejunare non liceat, in proximam septimanam differri necesse est diem Paschae, Nulla enim ex hoc imminutio fieri Paschae videtur, quia ipsi sequentes dies complectuntur et reliquos.
Abbreviated transcription (Latin):
ma .ĩ. statuit scãm eã & celeberrimã c̃secrans qͣsi hȩc
ad pascha minine ꝑtineat funditꝰ c̃tẽnunt. Quos int̾
asios fidei & actionis catholicȩ defensores. et iã beatꝰ
theophilus alexandrinȩ antistes ȩccłȩ manifesta ia¬
tione deuincit. scribens ĩꝑatori theodosio maiori. S
qͥa accidere inqͥt int̃dũ solet. ut occasione qͣrtȩ deci¬
me lunȩ m̃sis pͥmi ñ nulli in errorẽ cadant. sixͥiiiͦi
ieuniũ solui sabbati die quando t̾cia decima luna
uenire monstrat᷑. & incipimꝰ legi c̃traria facere: con¬
uenit itaq diligent̃ ad uertere. ut qͦtiens qͣrta deci¬
ma luna indñicũ incurrit diem paschalẽ dic̃ insep¬
timanã sequentẽ potius differamꝰ. duplici hoc modo
Primũ qͥdem ne t̾çia decima luna inuentata in sab¬
bati die. soluamꝰ ieiuniũ. qđ c̃sequens non est.
qđ nec ipsa lex p̃cepit. maxime cũ &e lumen¬
ipsiuis sunȩ ĩꝑfectũ adhuc in ꝓpͥo globo ẽẽ uideat᷑.

Expanded text:
igesima statuit, sanctam eam et celeberrimam consecrans, quasi haec ad pascha minime pertineat, funditus contemnunt. Quos inter alios fidei et actionis catholicae defensores etiam beatus Theophilus, Alexandrinae antistes Ecclesiae, manifesta ratione devincit, scribens imperatori Theodosio majori: « Sed quia accidere, inquit, interdum solet ut occasione decimae quartae lunae mensis primi nonnulli in errorem cadant, si decima jejunium solvi Sabbati die, quando decima tertia luna venire monstratur, et incipimus legi contraria facere. Convenit itaque diligenter advertere ut quoties decima quarta luna in Dominicum incurrit diem, in sequentem septimanam paschalem diem potius differamus, duplici hoc modo: primum quidem, ne decima tertia luna inventa in Sabbati die solvamus jejunium, quod consequens non est, quod nec ipsa lex pipsius lunae imperfectum adhuc in proprio globo esse videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
eludunt᷑. Iterũ illud qđ ia posumꝰ decladarces quod̃
decimꝰ numerꝰ nonũ in trase c̃tineat. nonꝰ autẽ eccõ
c̃tingre ñ possit. Quod si lex ad scđm m̃se transiren
nos pͣcipit. siñ possumꝰ scm̃ pascha pͥmo m̃se celebrare ꝓpẽ
quasdã necessitates: ñ in telligo cur ñsi xiiͦii. ur dr̃auto
diem in currerit luna in septimanã sequent̃ rationabilit̃
dilatationẽ paschȩ facere debeamꝰ.: manente & pͥmo misȩ¬

Expanded text:
lud iterum quod jam posuimus declarantes, quod decimus numerus nonum intra se contineat, nonus autem decimum continere non possit. Quod si lex ad secundum mensem transire nos praecipit, si non possimus sanctum Pascha primo mense celebrare propter quasdam necessitates, non intelligo cur non si decima quarta in Dominicum diem incurrerit luna, in septimanam sequentem rationabiliter dilationem Paschae facere debeamus, manente et primo me
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ uisscire qͦliłrũ die qͥlib& c̾minꝰ occurrat. lectionẽ illã me¬
morit̃ tenere debes. quȩ ex inde uersifica specie cõposita decan¬
tat᷑ ita incipiens. Nonȩ aprł nort̃ qͥnos. Hȩcem̃ lectio ꝑ singłos
decennouennał cycli annos edoca. qͦ ilrũ die t̾minꝰ sit occur¬
die muenies. iunctis regłarib qͥ singłis ascribunt᷑ cminis sic̃
buic pͥmo .y. & ccurrentib ipsiꝰ anin eomͦꝰ qͦ ll̃as m̃siũ inueni¬
re docuimꝰ. Qd si pfata lectio memoriȩ exciderit. docemꝰ qua¬
lic̃ etiã sie licterarũ suffragio recuꝑari possit. Paschalẽ gͥt̃¬
minũ cuiꝰcũq annireꝑtur : sume p̾cedentis anin t̾minũ m¬
manꝰ cõputans. qͥ cũꝙ lłrũ dies rursus ieodẽ articulo expen¬
sis cȩt̃is euenerit. t̾minũ eẽ. noueris. hoc tantũ memor esto

Expanded text:
s quo Kalendarum die quilibet terminus occurrat, lectionem istam memoriter tenere debes, quae exinde versifica specie composita decantatur, ita incipiens: Nonae Aprilis norunt quinos. Haec enim lectio per singulos XIX alis cycli annos edocet, quo Kalendarum die terminus sit occur qui singulis ascribuntur terminis, sicut huic V et concurrentibus ipsius anni, eo modo quo Kalendas mensium invenire docuimus. Quod si praefata lectio memoriae exciderit, docemus qualiter etiam sine litterarum suffragio recuperari possit. Paschalem Terminum cujusque anni reperturus sume praecedentis anni in pmanus computans, quicunque Kalendarum dies rursus in eodem articulo expensis caeteris evenerit, terminum esse noveris. Hoc tantum memor esto
Abbreviated transcription (Latin):
rit: ñ ilicolaborẽ nr̃m manẽ eẽ cauĩet᷑ qͥa sepeeuenit. ut ibi aliꝰ
fictilia tanto solent. et̃. ut iliora qͣnto uiliora. Qagc̃meis inscrinio
huc penetrare nequeunt ut his pͥmũ qͣsi qͥbdã alfabeti caracterib¬
muiiinmꝰ mducti illa demceps faciliꝰ asseqͣnt᷑¬

Expanded text:
rit, non illico laborem nostrum inanem esse causetur, quia saepe evenit ut ibi alius rit, non illico laborem nostrum inanem esse causetur, quia saepe evenit ut ibi alius fictilia tanto solent utiliora esse quanto viliora, quia gemmis in scrinio huc penetrare nequeunt, ut his primum quasi quibusdam alphabeti characteribus inducti, illa deinceps facilius assequant
Abbreviated transcription (Latin):
ut siqͣndo scdm lectionẽ duȩ simulx ͣ rxoccurrerint lunationes.
una ex his ebolismał dicat᷑ quȩ nulli deputat᷑ m̃si excepto sibissextꝰ
fucrit. Ic̃ aut̃ tressimullunationes euenient.xxx. qͣrũ nulla ẽ. ẽbo¬
erit ocdoas aut endecas simul cũ bissexto: scqͥtur adbuc quarta
.xxͣx. quȩ. ẽ embolismał illiꝰ annide qͦ supͣ dictũ ẽ.
eera de ebolismis annisq cõmunib deꝙ ocdoade & endecade.
uł de om̃ib ad paschȩ rationẽ ꝑtinentib qͥ nosse pleniꝰ desiderat.
librũ uenerabił bedȩ de hiselegant̃ editũ sedulo ꝑlegat. ibi copio¬
iudicauimꝰ ꝓcaptu ingenioli nr̃i undecunq collecta ẽgessimꝰ in
nosstudio fecisse cognoscat. ut quȩ dicebant᷑ manifestiora legenti¬
t᷑ nec audicorẽ instruit s cantũ & ñ illi quẽ ad erudiendũ suscepit
loqͥt᷑. Rogamꝰ aut̃ qͥcunq hȩclegere dignabit᷑ ut siqͣm his suȩ utilitati
c̃ducibilia repꝑerit. om̃iũ bonoꝵ largitori referat. Qdđ si secꝰ euene¬

Expanded text:
ut si quando secundum lectionem duae simul XXXmae occurrerint lunationes, una ex his embolismalis dicatur, quae nulli deputatur mensi, excepto si bissextus fuerit. Tunc enim tres simul eveniunt XXXmae quarum nulla est emboerit ogdoas aut endecas, simul cum bissexto sequitur adhuc quarta XXXma, quae est embolismalis illius anni, de quo supra dictum est. Caetera de embolismis annisque communibus, deque ogdoade et endecade, vel de omnibus ad Paschae rationem pertinentibus, qui nosse plenius desiderat librum venerabilis Bedae de his eleganter editum sedulo perlegat. Ibi copiojudicavimus, pro captu ingenioli nostri undecunque collecta congessimus. In nos studio fecisse cognoscat, ut quae dicebantur manifestoria legentiitur, nec auditorem instruit, sibi tantum et non illi quem ad erudiendum suscepit, loquitur. Rogamus autem, quicunque haec legere dignabitur, ut si qua in his suae utilitati conducibilia reperit, omnium bonorum largitori gratias referat. Quod si secus evene
Abbreviated transcription (Latin):
Ie luna embolismali hoc solũ mͦ annectendũ censui. qđ nũꝙ
cursui refragat᷑ epactarũ exceptistrib annis cycli decenno¬
uennał. octauo scilic& qͥ ocdoas appellat᷑ grece . &.xi. nec non
occurrit. ostendendũ ⁊ ubi ordinẽ turba. Occauogͥ anno
epactis existentib.xrui. embolismalis luna .ii. nonas marcii
incipit. sinitꝰ ꝙ .ii. nonas aprł .xxͣx. lic& in aprł finiat᷑ qͥ nũꝗ
hab& xxi. lunã. ssta enĩ nec aprł x nec alicuiꝰ m̃sis sed. ẽ embo

Expanded text:
e luna embolismi hoc solummodo adnectendum censui, quod nunquam cursui refragatur epactarum, exceptis tribus annis cycli XIXalis, octavo scilicet anno, qui ogdoas appellatur Graece, et unoccurrit. Ostendendum ubi ordinem tribuat. Octavo igitur anno epactis existentibus XVII embolismalis luna II Non. Martii incipit, finiturque I Non. April. XXXa, licet in Aprili finiatur, qui nunquam habet XXX.
Abbreviated transcription (Latin):
sis illã dicimꝰ quȩ in ipsom̃ie finit᷑. QQuadragesimȩ t̃minũ.
axii. lł marcii reqͥrere incipiens. ꝑ om̃ia sic facitosicut delxͥr
diximꝰ. est auc̃ luna .ii. m̃sis marcii. Hoc aut̃ in bis duob t̃mi¬
nis obseruabis. ut bissextili anno uno die tardiꝰ reqͥrere m¬
aliis ñ faciestminis. Et de .lxͣx. qͥdẽ in om̃i bis sextili annohoc
obseruabis. de.xl. uͦtc̃ tantũ cũ ipse tmmꝰ ante bissextũ eue¬
nerit. Uecerũ si pꝰ bissextũ euencurꝰ sit. etiã mbissexto sic̃
sola euenire lunaxi. Qđ ido notaui. necũ eueniss& tͦbare cal¬
culatorẽ. ¶TeRonius rogationũ om̃i tẽpore a .ii. nonas maũ¬

Expanded text:
 dicimus quae in ipso mense finiatur. Quadragesimalem Terminum a XII Kal. Martii require. Incipiens per omnia sic facito, sicut de LXX diximus. Est autem luna II mensis Martii. Hoc autem in his duobus terminis observabis, ut bissextili anno uno die tardius requirere ialiis non facias terminis. Et de LXX quidem in omni bissextili anno hoc observabis. De XLma vero tunc tantum, cum ipse terminus ante bissextum venerit. Caeterum, si post bissextum eventurus sit, etiam in bissexto sicutsolet evenire luna XI, quod ideo notavi ne cum venerit turbaret calculatorem. Terminus Rogationum omni tempore a II Non
Abbreviated transcription (Latin):
anno qͥ xcydi ultimꝰ t̃minũ habens .xiͦ. lł maũ. S fortasse dic¬
turꝰ es nec p̃teriti anni tẽ nosse t̾minũ qͥ fuerit. Et inde con¬
sulimꝰ imꝑitię. Nẽpe & simultũ hebeses. pͥmũ tam̃ decenno¬
uennał cycli t̾minũ postꝗ semel audieris retinere poteris.
id .ẽ. nonȩ apͥlis. Qđ s̃ reliqͦs oblitꝰ es cõputa pͥmũ qͦtꝰ sit annꝰ
eẏcli. & quẽcunq t̃minũ meodẽ ordine repꝑeris ipsũ. eẽ. sci¬
as quẽ quȩris. Et ut manifestiꝰ qđ dicimꝰ aducrtas. uerbi gr̃a.
si fuerit qͥnt̾ annꝰ sepe p̃fati eycli. cõputa singłos tminofco
qđ diximꝰ mͦ a nonis aprł sũpto mnitio & qͥcunq qͥncꝰ occur

Expanded text:
anno, qui est cycli ultimus, terminum habens XV Kal. Maii. Sed fortasse dicturus es nec praeteriti anni te nosse terminum qui fuit. Sed et inde consulimus imperitiae. Nempe et si multum hebes es, primum tamen XIXalis cycli terminum, postquam semel audieris, retinere potes, id est Nonae April. Quod si reliquos oblitus es, computa primum quotus sit annus cycli, et quem terminum in eodem ordine repereris, ipsum esse scias quem quaeris. Et ut manifestius quod dicimus advertas, verbi gratia, si fuerit quintus saepe praefati cycli, computa singulos terminos eo quo diximus modo, a Nonis April. sumpto initio,
Abbreviated transcription (Latin):
ae ddetaui ingemimos & sic ꝑcȩta quasi ñ possit ficri ut celo desuꝑ
celeru& sole iñfra cardĩ currente signũ incȩlo firũ cũ ipso celo
precoreat sole ob tardiorẽ incessũ prȩcerito & succedentt alio signo
sola pixoedente relictꝰ sub hoc rursus mueniat᷑ hoc aut ddiesion
p̃uulicans alioꝵ sententiȩ s. simplicit̃ qđ muidet᷑ pandens Mo¬

Expanded text:
de Tauro in Geminos, et sic per caetera; quasi non posset fieri, ut coelo desuper celerius et sole infra tardius currente, signum in coelo fixum cum ipso coelo praetereat, sole ob tardiorem incessum praeterito, et subsequente alio signo sol a praecedente relictus sub hoc rursus inveniatur. Hoc autem dico non praejudicans aliorum scientiae, sed simpliciter quid
Abbreviated transcription (Latin):
nox cotidic minorat᷑ & dies crescit. tantũdẽ ꝑsingłos dics meiꝰ
descensu ab aqͥlone ad austrũ ec̃tra dies minuitur. & noxau¬
getꝰ. Sinuͦ hȩc etiã ocłis dep̾hendere gestis. ꝑfacile factu .x. desig¬
natis enĩ ut dictũ ⁊ supͣ punctis in pariete cenaculi ꝑsingłos
radioꝵ ictꝰ qͥ fiunt oriente sole ab uno ad alterũ solsticium:
uidebis iutroꝙ egͥnoctio mediũ ipsoꝵ punctoꝵ surgentis sol
radio peti. Hȩc de solsticioꝵ ac egͥnoctioꝵ indagine mepta gar¬
rulitate uerbosiꝰ dicta tardiorib: quȩso ne fastidio sint ꝑitio¬
rib. łã de c̾mino paschali qͣlit inueniat᷑ paucis expediam.¬

Expanded text:
nox minoratur et dies crescit, tantumdem per singulos dies in ejus descensu ab aquilone ad austrum e contra dies minuitur et nox augetur. Sin vero hoc etiam oculis deprehendere gestis, perfacile factum est. Designatis enim, ut dictum est supra, punctis in pariete coenaculi per singulos radiorum ictus, qui fiunt in oriente sole ab uno ad alterum solstitium, videbis in utroque aequinoctio medium ipsorum punctorum surgentis solis radio peti. Haec de solstitiorum aequinoctiorumque indagine inepta garrulitate verbosius dicta tardioribus, quaeso, ne fastidio sint peritioribus. Jam de termino Paschali, qualiter inveniatur, paucis expediam
Abbreviated transcription (Latin):
diesq sint abuno ad alt̃um .cͣlxxx.iͦi: scie uolens qͥsit hoꝵ me¬
diꝰ prefatũ numerũ ꝑequas diuide portiones & habes mutraq
parte .xcͦ.i. Nonagesimo gͦ pͥmo die pꝰ solsticiũ brumale noueris
.eẽ. egͥnoctiũ uernale qͥ dies occurrit.xii.uił aprił. & hocfit mas¬
censu solis. Qđ si alterũ deprehendere usȩqͥ noctiũ autũ nale¬
scilica. facito idẽ indescensu. Uide enĩ qͦt dieb sol descendat ab¬

Expanded text:
diesque ab uno ad alterum CLXXXII, scire volens, qui sit horum medius, praefatum numerum per aequas divide portiones, et habes in utraque parte XCI. Nogesimo ergo primo die post solstitium brumale noveris aequinoctium vernale, qui dies occurrit XII Kal. April. Et hoc fit in ascensu solis. Quod si alterum deprehendere vis aequinoctium autumnale, facito idem in descensu. Vide enim q
Abbreviated transcription (Latin):
quentib eosdẽ ut dictũ xcustodiunt ortꝰ & occasꝰ immo & cur¬
sus. Uerbigr̃a. Ante cancrũ st̃ gemini. & pꝰcancrũ leo. Quȩ ut
sepissime dictũ ⁊ ita altrinsecꝰ st̃ posita. ut inuno loco oriri &
occũbere uideant᷑. Sol qͦq inut rolib& eoꝵ positꝰ ꝑ easdẽ lineas
aeris fert᷑ s ingeminis ascendic. in leone descendit. Itẽ ante

Expanded text:
quentibus eosdem, ut dictum est, custodiunt ortus et occasus, imo et curquentibus eosdem, ut dictum est, custodiunt ortus et occasus, imo et cursus. Verbi gratia: Ante Cancrum sunt Gemini, et post Cancrum Leo; quae, ut saepissime dictum est, ita altrinsecus sunt posita, ut in uno loco oriri ac occumbere videantur; sol quoque in utroquelibet eorum positus per easdem lineas feratur. Sed in Geminis ascendit, in Leone descendit. Item ante
Abbreviated transcription (Latin):
abestiuo usꝙ adhib̃nũ ꝑ qͦs ascenderat ab hib̾no usꝙ adestuũ
solsticiũ. Et hoc a qđ supra diximꝰ. cͣlxͣxx.ui. tantũ mͦ ẽe ort
soł cũ manno explendo.cec. lxͫ.i. dies ꝑagat. Pagit enĩ annũ
suũ ascendens a brumali solsticio ad boreale. inde̾q rursus
descendens aboreali adbrumale. & ut dictũ x eosdẽ custodi¬
ens ortꝰ descendendo qͦs seruauerat ascendendo. Non qđ eadẽ
signa repetat. alioqͥn ñ nͥdimidiũ lustrane ⁊ odiacũ. s ita x
ip̃se signifer obliq ꝑcȩlũ porrectꝰ a polo usq ad polũ. ut bina
seꝑ signa c̃tra se altrinsecꝰ posita cosdẽ habeant ortꝰ & occalus.
duob tropicis dũ taxat exceptis quȩ singłarẽ habent ortũ &
occasũ. cancro uidelic& & capͥcorno quoꝵ alcerũ excelsiꝰ alterũ
deuexiꝰ cȩt̾is q̃stat. eẽ. locatũ. Ut aut̃ hoc qd̾ dicimꝰ manifestissime
pateat. cancer ut pote cunctis excelsior cunctis sublimiꝰ & orit᷑.

Expanded text:
b hiberno usque ad aestivum solstitium. Et hoc est quod supra diximus CLXXXII tantummodo esse ortus solis, cum in anno explendo CCCLXV dies peragat. Peragit enim annum suum ascendens a brumali solstitio ad boreale, indeque rursus descendens ad brumale, et, ut dictum est, eosdem custodiens ortus descendendo quos servaverat ascendendo, non quo eadem signa repetat, alioquin non nisi dimidium lustraret zodiacum, sed ita est ipse signifer oblique per coelum porrectus a polo usque ad polum, ut bina semper signa contra se altrinsecus posita eosdem habeant ortus et occasus, duobus tropicis duntaxat exceptis, quae singularem habent ortum et occasum, Cancro videlicet et Capricorno, quorum alterum excelsius, alterum divexius constat esse locatum. Ut autem hoc quod diximus manifestissime pateat, Cancer, utpote cunctis excelsior, cunctis sublimior oritur