comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum. & ꝑcussit arietẽ. & cõminuit duo
cornua eiꝰ E ñ poterat aries resistere ei
Cũq eũ misisset int̃rã conculcauit: et
nemo quibat liberare arietẽ demanu eiꝰ:
Hyrcꝰ autẽ caprarũ magnꝰ fac̾tꝰ ẽ. nimis
Cũq creuisset fractum ẽ. cormi magnũ¬
quatuor uentos cęli De uno autẽ ex eis

Expanded text:
 comminuit duo cornua ejus, et non poterat aries resistere ei: Cumque eum misisset in terra, conculcavit, et nemo quibat liberare arietem de manu ejus. Hircus autem caprarum magnus factus est nimis: cumque crevisset, fractum est cornu magnumquatuor ventos coeli. De uno autem ex
Abbreviated transcription (Latin):
uisionẽs capitis mei conturbauert̃
me. Accessi ad unũ de ad sistentibꝰ.
& ueritate querelum ab eo de om̃ib
his Qui dixit mͥ interp̃tationẽ ser¬
monũ: et docuit me Hȩ bestiȩ magnȩ
quatuor: quatuor regna consurgent
de terra: Suscipient autẽ regnũm scĩ
dĩ altissimi: & obtinebunt regnũ usq¬
in scłm & inscłm scłoꝵs: Post hoc uolui
diligent̃ discere de bestia quarta quȩ
erat dissimilis ualde ab om̃ib : & terri¬
bilis nimis: Dentes & ungues eiꝰ ferrei
Comedebat & cõminuebat: et reliqua
pedib suis conculcabat Er de cornib
decem que habebat incapite: & de alio
qđ ortum fuerat ante qđ ceciderant tria
cornua: E decornu illo qđ habebat ocu¬
los & os loquens grandia: & mauis erat
cȩteris: Aspiciebã : et ecce cornu illud fa¬
ciebat bellũ aduersus scõs & p̃ualebat
eis. donec uenit antiquus dierũ. & iu-¬
diciũ dedit scĩs excelsi. & tempus adue¬

Expanded text:
apitis mei conturbaverunt me. Accessi ad unum de assistentibus, et veritatem quaerebam ab eo de omnibus his. Qui dixit mihi interpretationem sermonum, et docuit me: Hae bestiae magnae quatuor, quatuor regna consurgent de terra. Suscipient autem regnum sancti Dei altissimi, et obtinebunt regnum usqPost hoc volui diligenter discere de bestia quarta, quae erat dissimilis valde ab omnibus, et terribilis nimis, dentes et ungues ejus ferrei: comedebat et comminuebat, et reliqua pedibus suis conculcabat, et de cornibus decem, quae habebat in capite: et de alio, quod ortum fuerat, ante quod ceciderant tria cornua: Et de cornu illo quod habebat oculos, et os loquens grandia, et majus erat caeteris. Aspiciebam, et ecce cornu illud faciebat bellum adversus sanctos, et praevalebat eis, Donec venit antiquus dierum, et judicium dedit s
Abbreviated transcription (Latin):
scũariũ: Factũ ẽ. autẽ cũ uiderẽ ego dani-¬
hel uisionẽ & quererẽ intelligentiã: ecce
stetit in conspectu meo quasi species uiri E
audiui uoc̃e uiri in t̃ulai: & clamauit & ait:
Gabriel fac intelligere iustũ uisionẽ E
uenit: & stecit uixta. ubi ego stabã Cũq
uenisset: pauens corrui in faciem meã: Ee ait
ad me. Intellige fili hominis: qm̃ intẽpore
finis cõplebit᷑ uisio Cũq loqueret᷑ ad me:
conlapsus sũ ꝓnꝰ interrã Er tetigit me : et
statuit me in gradu meo Dixitq mͥ Ego
ostendã tibi quȩ futura sint in nouissimo
maledicꝰtionis: qm̃ habet tẽpus finẽ suum:
Aries quẽ uidisti habere cornua: rex me¬
doꝵs ẽ. atq ꝑsarũ: Porro hẏrcus caprarũ:
rex greoꝵs ẽ. & cornu grande qđ erat int̃
oculos eiꝰ: ipse ẽ rex pͥmꝰ. Qđ autẽ fracto
illo surrexert̃ quatuor ꝓeo: quatuor reges
degente eiꝰ consurgent᷑ sed ñ in fortitudine

Expanded text:
Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem intelligentiam: ecce stetit in conspectu meo quasi species viri. Et audivi vocem viri inter Ulai: et clamavit, et ait: Gabriel, fac intelligere istam visionem. Et venit, et stetit juxta ubi ego stabam: cumque venisset, pavens corrui in faciem meam, et ait ad me: Intellige, fili hominis, quoniam in tempore finis complebitur visio. Cumque loqueretur ad me, collapsus sum pronus in terram, et tetigit me, et statuit me in gradu meo, dixitque mihi: Ego ostendam tibi quae futura sunt in novissimo maledictionis: quoniam habet tempus finem suum. Aries quem vidisti habere cornua, rex Medorum est atque Persarum. Porro hircus caprarum, rex Graecorum est, et cornu grande quod erat inter oculos ejus, ipse est rex primus. Quod autem, fracto illo, surrexerunt quatuor pro eo, quatuor reges de gente ejus consurgent, sed non in fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
interfecta eẽt. bestia. et perisset corpus
eiꝰ. et traditũ ẽẽt. ad conburendũ igni. alia¬
rum quoq bestiarũ ablata ẽẽt. potestas.
et tẽpora uitȩ constituta. eẽnt eis usq
adtẽpus & tẽpus Aspiciebã gͦ inuisio¬

Expanded text:
interfecta esset bestia, et perisset corpus ejus, et traditum esset ad comburendum igni, aliarum quoque bestiarum ablata esset potestas, et tempora vitae constituta essent eis usque ad tempus et te
Abbreviated transcription (Latin):
nocte : & ecce quatuor uenti cęli pugna¬
bant in mari magno & quatuor bestiȩ
grandis ascendebant de mari. diuersȩ
inter se: Prima quasi leena: et alas habe¬¬
bat aquile Aspiciebã donee euulse st̃
alȩ eiꝰ: et sublata ẽ. det̾ra E suꝑ pedes
quasi homostetit: & cor eiꝰ datũ ẽ. ei Et
ecce bestia alia similis urso in parte stecit.
et tres ordines erant in ore eiꝰ & inden¬
tib eiꝰ E sic dicebant ei Surge: come¬
de carnes plurimas: Post hoc. aspiciebã:
& ecce alia quasi pardus. et alas habebat
auis quatuor suꝑ se E quatuor capita
erant inbestia: & potestas data ẽ. ei. Post
hoc aspiciebã inuisione noctis: & ecce
bestia quarta terribilis atq mirabilis
&e fortis nimis Dentes ferreos habe.¬
bat magnos: comedens atq cõminuens.
milis autẽ erat cȩteris bestiis quas uide¬
ram antea: et habebat cornua decem
Considerabã cornua: et ecce cornu aliud
paruulũ ortũ ẽ. de medio eoꝵs. & tria

Expanded text:
tuor venti coeli pugnabant in mari magno. Et quatuor bestiae grandes ascendebant de mari diversae inter se. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae: Aspiciebam donec evulsae sunt alae ejus, et sublata est de terra; Et super pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei. Et ecce bestia alia similis urso in parte stetit: et tres ordines erant in ore ejus, et in dentibus ejus, Et sic dicebant ei: Surge, comede carnes plurimas. Post hoc aspiciebam, et ecce alia quasi pardus; Et alas habebat avis quatuor super se, et quatuor capita erant in bestia, et potestas data est ei. Post hoc aspiciebam in visione noctis, et ecce bestia quarta terribilis, atque mirabilis, et fortis nimis, Dentes ferreos habebat magnos, comedens atque comminuens, milis autem erat caeteris bestiis quas videram ante eam, et habebat cornua decem. Considerabam cornua, et ecce cornu aliud parvulum ortum est de medio eorum, et tria
Abbreviated transcription (Latin):
tilantẽ contra occidente & cont᷑ aqͥlonẽ
& contra meridiẽ. & om̃s bestiȩ ñ pote.¬
rant resistere ei: neq liberari de manu
eiꝰ. Fecitq scđm uoluntatẽ suã: & magni-¬
ficatꝰ ẽ E ego intelligebã Ecce autẽm
hyrcꝰ caprarũ ueniebat ab occidente suꝑ
faciẽ totiꝰ t̾rȩ : & ñ tangebat t̃rã Porro hir¬
cus habebat cornu in signe inter oculos
suos E uenit usq ad arietẽ illũ cornutũ
quẽ uiderã stantẽ ante portã: & cucurrit
ad eũ in impetu fortitudinis suȩ Cũq

Expanded text:
tilantem contra occidentem, et contra aquilonem, et contra meridiem, Et omnes bestiae non poterant resistere ei, neque liberari de manu ejus: Fecitque secundum voluntatem suam, et magnificatus est: Et ego intelligebam: ecce autem hircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae, et non tangebat terram: porro hircus habebat cornu insigne inter oculos suos. Et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam, et cucurrit ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
bit uniuersam terrã & conculcabit &
cõminuet eam: Porro cornua decem:
ipsius regni decẽ reges erunt & alius
consurgẽt post eos & ipse potentior
erit pͥorib: et tres reges humiliabit,
Et sermones contra excelsũ loquet᷑. & scõs
altissimi conteret E putabit qđ possit
mutare tẽpora & leges Et tradent᷑ in ma¬
nu eiꝰ usq ad tẽpus & tẽpora: & dimidiũ

Expanded text:
bit universam terram, et conculcabit, et comminuet eam. Porro cornua decem ipsius regni, decem reges erunt, et alius consurget post eos, et ipse potentior erit prioribus, et tres reges humiliabit, et sermones contra excelsum loquetur, et sanctos Altissimi conteret, et putabit, quod possit mutare tempora, et leges, et tradentur in manu ejus usque ad tempus, et tempora, et dimidium
Abbreviated transcription (Latin):
austri puocabit᷑ adbellũ multis auxi-¬
liis. &  fortib nimis & ñ stabt̃. qͥa inibt̃
aduersũ etm consilia. et cõmedentes
panẽ cũ eo conterent illũ Exercitꝰq eiꝰ
oppͥmetur: et cadent interfecti eiꝰ plurimi
Duoꝵs quoq regũ cor erit ut male faci¬
ant: & admensã unã mendaciũ loquent᷑:
& ñ ꝑficient qͥa adhuc finis in aliud
tẽpu̾s. E reuertet᷑ intrã suã cũ opibus
multis: et cor eiꝰ aduersũ testamentũ
scm̃ E faciet. & reuertetur int̾rã suã
Statuto tẽpore reuertet᷑ & ueniec ad

Expanded text:
ustri provocabitur ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis: et non stabunt, quia inibunt adversus eum consilia. Et comedentes panem cum eo, conterent illum, exercitusque ejus opprimetur: et cadent interfecti plurimi. Duorum quoque regum cor erit, ut malefaciant, et ad mensam unam mendacium loquentur, et non proficient: quia adhuc finis in aliud tempus. Et revertetur in terram suam cum opibus multis: et cor ejus adversum testamentum sanctum, et faciet, et revertetur in terram suam. Statuto tempore revertetur, e
Abbreviated transcription (Latin):
ricari cuiquã liceat: Porro rex darius
ꝓposuit edictũ: & statuit Qd cũ danihel
conperisset. idẽ. constitutã legẽ: ingres¬
sus ẽ. domũ suã. & fenestris aꝑtis̃ in
cenaculo suo contra hierłm trib tẽporib
in die flectabat genua sua & ad orabat.¬
confitebat᷑q corã deo suo. sicut & ante fa.¬
cere consueuerat Ciri gͥ illi curiosius
in quirentes inuenerunt danihelẽ: oran¬
tẽ & obsecrantẽ dm̃ suũ E accedentes
locuti st̃ regi suꝑ edicto Rex numqͥd
ñ constitiusti ut om̃is homo qͥ rogaret
quẽquã dediis & hominib usq addies

Expanded text:
ricari cuiquam liceat. Porro rex Darius ricari cuiquam liceat. Porro rex Darius proposuit edictum, et statuit. Quod cum Daniel cosus est in domum suam et fenestris apertis in coenaculo suo contra Hierusalem, tribus temporibus in die flectebat genua sua. fitebaturque coram Deo suo, sicut et ante facere consueverat. Viri igitur illi curiosius inquirentes, invenerunt Danielem orantem et obsecrantem Deum suum. Et accedentes locuti sunt regi super edicto: Rex, numquid non constituisti, ut omnis homo, qui rogaret quemquam de diis et hominibus, usque ad dies
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s dĩ amplior erat in eo: Porro rex co¬
gitabat constituere eũ suꝑ omnẽ regnũ:
Unde pͥncipes & satrapȩ querebant
occasionẽ. ut inuenirent daniheli: ex
latere regni: Nullãq causã & suspicio¬
nẽ repꝑire potuerunt eo qđ fidelis
ẽẽt: et omis culpa & suspicio ñ mueni¬
retur in eo Dixerunt ergo uiri illi Non
inueniemꝰ daniheli huic̃ aliquã occasio¬
nẽ nisi forte in lege dĩ sui Tunc pͥncipes
& satrape subrĩpuerunt regi: et sic lo-¬
cuti st̃ ei Dariȩ rex: mȩt̃num uiue:
Consiliũ inierunt cuncti pͥncipes reg¬
ni. magistratꝰ & satrapȩ. senatores et ui.¬
dices: ut decretũ imꝑatoriũ exeat & edic¬
tum. ut omĩs qui petierit aliquã peti¬
tionẽ aquocũq deo & homine usq ad
dies .xxx. nisi a te rex mittatur in lacũ
leonum: Nunc itaq rex confirma sen.¬
tentiã & scribe decretũ. ut ñ inmutetur
qd statutũ ẽ. a medis atq ꝑsis: nec p̃ua-¬

Expanded text:
spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cospiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne regnum: unde principes et satrapae quaerebant occasionem ut invenirent Danieli ex latere regis. Nullamque causam et suspicionem reperire potuerunt, eo quod fidelis esset, et omnis culpa et suspicio non inveniretur in eo. Dixerunt ergo viri illi: Non inveniemus Danieli huic aliquam occasionem, nisi forte in lege Dei sui. Tunc principes et satrapae surripuerunt regi, et sic locuti sunt ei: Dari rex, in aeternum vive: consilium inierunt cuncti principes regni, magistratus, et satrapae, senatores, et judices, ut decretum imperatorium exeat, et edictum: Ut omnis qui petierit aliquam petitionem a quocumque Deo et homine, usque ad dies triginta, nisi a te rex, mittatur in lacum leonum. Nunc itaque, rex, confirma sententiam, et scribe decretum: ut non immutetur quod statutum est a Medis et Persis, nec praeva
Abbreviated transcription (Latin):
porro dm̃ qui habet flatũ tuũ inma¬
nu sua & om̃s uias tuas ñ glorificasti
Iecireo ab eo missus ẽ. articulus manꝰ quȩ
scripsit hoc qđ exaratũ ẽ. Hȩc ẽ. autẽ
scriptura quȩ digesta ẽ. Mane. thecel
phares. & hȩc interp̃tatio sermonis:
Mane: numerauit ds̃ regnũ tuũ et
conpleuit illud Thecel: appensus es in
statera & inuentꝰ es minꝰ habens: Phares:
diuisũ ẽ. regnũ tuũ & datũ ẽ. medis &
psis Tunc iubente rege indutꝰ ẽ. dani¬
hel purpura. & circũdata ẽ. torques au¬
rea collo eius: et p̃dicatũ ẽ. de eo quod
haberet potestatẽ tercius in regno Ca
dẽ noc̾te in t̃fectꝰ ẽ. balthasar rex chal-¬
deus: et darius medus successit in reg
consticuit supra regnũ satrapas centũ
xx. ut eẽnt in toto regno suo et super
eos pͥncipes tres. ex quib danihel unꝰ
erat: ut satrape illis redderent rationẽ
& rex ñ sustineret molestiã Igit᷑ danihel
suꝑabat om̃s pͥncipes & satrapas: quia

Expanded text:
 tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et complevit illud. THECEL: appensus es in statera, et inventus es minus habens. PHARES: divisum est regnum tuum, et datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura, et circumdata est torques aurea collo ejus: et praedicatum est de eo quod haberet potestatem tertius in regno suo. Eadem nocte interfectus est Baltassar rex Chaldaeus. Et Darius Medus successit in regnconstituit super regnum satrapas centum viginti, ut essent in toto regno suo. Et super eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut satrapae illis redderent rationem, et rex non sustineret molestiam. Igitur Daniel superabat omnes principes et satrapas: quia
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ una ẽ. de uobis sententia. qđ interp̃ta¬
tionẽ quoq fallacẽ et deceptione plenã
composueritis. ut loquamini mͥ. donec
tempus ꝑtranseat: Somniũ itaq dicite
mͥ: ut sciã qđ interp̃tationẽ quoq eiꝰ uerã
loquamini: Respondentes gͦ chaldei corã
rege: dixerunt Non ẽ. homo suꝑ terrã
qui sermonẽ tuũ rex possit implere:
sed neq regũ quisquã magnꝰ & potens uer¬
bum huiꝰcemodi sciscitatur ab om̃i ariolo
& mago & chaldeo: Sermo enĩ quẽ tu

Expanded text:
interpretationem quoque fallacem et deceptione plenam conposueritis ut loquamini mihi donec tempus pertranseat somnium itaque dicite mihi ut sciam quod interpretationem quoque eius veram loquamini respondentes ergo Chaldei coram rege dixerunt non est homo super terram qui sermonem tuum rex possit implere sed neque regum quisquam magnus et potens verbum huiuscemodi sciscitatur ab omni ariolo et mago et Chaldeo s
Abbreviated transcription (Latin):
conuertet faciẽ suã adinsulas & capiet
multas: & cessare faciet pͥncipẽ obꝓbrii
sui E obpbriũ eiꝰ conuertetur in eum:
& conu̾tet faciẽ suã adimꝑiũ t̃rȩ suȩ &
inpinguet et corruet. et ñ inuenietur:¬

Expanded text:
t faciem suam ad insulas, et capiet multas: et cessare faciet principem opprobrii sui, et opprobrium ejus convertetur in eum. Et convertet faciem suam ad imperium terrae suae, et impinget, et corruet, et non invenietur
Abbreviated transcription (Latin):
decorẽq ꝑueni Et figura mea reuersa ẽ.
adme : & optimates mei & magistratꝰ mei
requisiert̃ me & in regno meo restitutus
sum: & magnificentia amplior addita ẽ.
mͥ: Nunc igit᷑ ego nabuchodonosor lau¬
do & magnifico & glorifico regẽ cęli: quia
dientes in suꝑbia potest humiliare:¬

Expanded text:
decoremque perveni, et figura mea reversa est decoremque perveni, et figura mea reversa est ad me: Et optimates mei, et magistratus mei requisicrunt me, et in regno meo restitutus sum Nunc igitur ego Nabuchodonosor laudo, & magnifico, & glorifico Regem caeli: quia dientes in superbia potest humiliare
Abbreviated transcription (Latin):
& ab hominib te eicient: et cũ bestiis
feris erit habitatio tua Fęnũ quasi bos
comedes. & septẽ tẽpora mutabunt᷑ suꝑ
te: donec scias quid dñetur exeelsus in-
regno hominũ. et euicũq uoluerit det
illud eadẽ hora sermo completꝰ ẽ. super
ẽ. & fenũ ut bos comedit & rore cęli cor¬
pus eiꝰ infectũ ẽ: donec capilli eiꝰ insimi¬
litudinẽ aquilarũ crescerent. et ungues
eiꝰ quasi auiũ: Igitur post finẽ dierũ.
ego nabuchodonosor oculos meos ad cȩ¬
sum leuaui: et sensus meus redditꝰ ẽ mͥ
Q altissimo benedixi. & uiuentẽ insep̃i-¬
ternũ laudaui. & glorificaui: quia po-¬
testas eiꝰ potestas sempit̃na. et regnũ eiꝰ
habitatores t̃rȩ apud innichilũ reputati
sunt. Iuxta uoluntatẽ enĩ suã facit. tam
inuirtutib celi quã in habitatorib t̃rȩ
et ñ ẽ qui resistat manii eiꝰ. et dicat ei.
quare fecisti. In ipso tempore sensus nĩs
reuersus ẽ adme: & ad honorẽ regni mei

Expanded text:
um bestiis et feris erit habitatio tua, fenum quasi bos comedes et septem tempora mutabuntur super te, donec scias quod excelsus dominetur in regno hominum et cuicumque voluerit det illud’. Eadem hora sermo completus est super bos comedit, et rore coeli corpus ejus infectum est: Donec capilli ejus in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus quasi avium. Igitur post finem dierum, ego Nabuchodonosor oculos meos ad clum leuaui et sensus meus redditus est mihi; et Altissimum benedixi et uiuentem in sempiternum laudaui ac glorificaui, quia potestas eius potestas sempiterna et regnum eius habitatores terrae apud eum in nihilum reputati sunt; iuxta enim uoluntatem suam facit tam in uirtutibus caeli, quam in habitatoribus terrae et non est qui resistat manui eius et dicat ei: Quare fecisti? In ipso tempore sensus meus reversus est ad me, et ad honorem regni mei
Abbreviated transcription (Latin):
& aruspices Er ꝓloquens rex. ait sapientib
babilonis: Quicũq legerit scripturã hanc.
& int̃pretationẽ eiꝰ manifestã mͥ fecerit:
purpura uestietur & torquẽ aureã habebit
incollo & tercius in regno meo erit. Tunc
ingressi om̃s sapientẽs regis. ñ potuerunt¬
nẽc scripturã legere: nec int̃pretationẽ eiꝰ¬
indicare regi Unde rex balthasar satis con¬
turbatꝰ ẽ: & uultus illiꝰ inmutatus ẽ: Sed
& optimates eiꝰ conturbabant᷑. Regina

Expanded text:
x ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantur. Regina
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ eiꝰ Bibebant uinũ: & laudabant deos
suos aureos & argenteos & ereos ferreos
ligneosq & lapideos: In eadẽ hora apparue¬¬
runt digiti quasi manꝰ hominis scribentis:
contra candelabrũ insuꝑficie parietis aulȩ
regie & rex aspiciebat articulos manꝰ scri¬
bentis: Tunc regis facies commutata ẽ.
&̾ cogitationes eiꝰ ꝑturbabant eũ. Et conpa¬
ges renũ eiꝰ soluebant᷑: et genua eiꝰ ad se in

Expanded text:
nt deos suos aureos, et argenteos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et genua ejus ad se i
Abbreviated transcription (Latin):
soluere. Si gͦ uales scripturã legẽre et int̾¬
pretationẽ eiꝰ indicare michi: purpura ues¬
tieris. & torquẽ aureã circa collũ tuũ ha¬
bebis: et terciꝰ in regno meo pͥnceps eris
Adquȩ respondens danihel: ait corã rege:
Munera tua sint tibi: et dona domꝰ tũȩ
alteri da Scripturã autẽ legã tibi rex:
et int̃pretationẽ eiꝰ ostendã tibi rex
ds̃ altissimꝰ regnũ & magnificentiã. głam
& honorẽ dedit nabuchõdonosor patri
tuo: & ꝓpt̾ magnificentiã quã dederat ei.
uniuersi popłi trib & lingue cremebant
& metuebant eũ Quos uolebat int̾ficie¬
bat & quos uolebat ꝑcutiebat & quos
uolebat exaltabat: & quos uolebat hu¬
miliabat Quando autẽ eleuatũ ẽ. cor eiꝰ
& sp̃s illiꝰ obfirmatꝰ ẽ. ad suꝑbiã: depositꝰ

Expanded text:
ere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura vestieris, et torquem auream circa collum tuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentiam, et gloriam et honorem dedit t propter magnificentiam, quam dederat ei, universi populi, Tribus, & linguae tremebant, & metuebant eum: quos volebat interficiebat: & quos volebat percutiebat, & quos volebat exaltabat, & quos volebat, humiliabat. v.20. Quando autem elevatum est cor ejus, & spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, d
Abbreviated transcription (Latin):
no cõmutet᷑. et cor fere det᷑ ei: et septẽ
tẽpora mutentur suꝑ eũ Insententia
uigilũ decretũ ẽ. & sermo scõꝵs & peti¬
tiõ: donec cognoseant uiuentes. qm̃ do¬
minat᷑ excelsus in regno hominũ. & cui¬
cũq uoluerit dabit illud. et humillimũ
hominẽ constituet suꝑ eo Hoc somniũ
uidi ego rex nabuchodonosor Tu ergo
balthasar int̃pretationẽ narra festinus:
quia om̃s sapientes regni mei ñ queuit
solutionẽ edicere mͥ Tu autẽ potes: qͥa¬
cuiꝰ nomen balthasar cȩpit intra semet¬
ipsũ tacitꝰ cogitare quasi hora una: et
cogitationes eiꝰ conturbabant eũ Res¬
pondens autẽ rex: ait Balthasar: som¬
niũ et interp̃tationes eiꝰ ñ conturbent
te. Respondit balthasar. & dixit. Dñe¬

Expanded text:
erae detur ei: et septem tempora mutentur super eum. In sententia vigilum decretum est, et sermo sanctorum, et petitio: Donec cognoscant viventes, quoniam dominatur Excelsus in regno hominum; Et cuicumque voluerit, dabit illud, et humillimum hominem constituet super eum. Hoc somnium vidi ego rex Nabuchodonosor: Tu ergo, Baltassar, interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionem edicere mihi: Tu autem potes, qcujus nomen Balthasar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbabant eum. Respondensque rex ait: Balthasar, somnium, et interpretatio ejus, non conturbet te. Respondit Balthasar et dixit.
Abbreviated transcription (Latin):
me Er ꝑ me ꝓpositũ ẽ. decretũ. ut
in ducerent᷑ in conspectu meo cuncti
sapientes babilonis: ut solutionem
somnii indicarent mͥ Tunc ingredie¬
bant᷑ arioli magi chaldei: et arũ spices
& somniũ narraui inconspectu eoꝵ
et solutionẽ eiꝰ ñ in dicauerunt mͥ:
donec collega ingressus ẽ. inconspec¬
tu meo danihel. cuiꝰ nom̃ balthasar
seđm nomen dei mei. qui habet sp̃m̃
coram ipso locutus sũ Balthasar
princeps ariolors quẽ ego scio qđ¬
spm̃ deoꝵ scõꝵs habeas inte Cr om̃e
sacramentũ ñ ẽ. inpossibile tibi: ui¬
siones somnioꝵs meoꝵs quas uidi
& solutionẽ eoꝵs narra. uisio capitis
mei in cubili meo Clidebã: et ecce ar¬
bor inmedio derrȩ. et altitudo eiꝰ ni-¬
mia magna arbor et fortis & ꝓceri.¬
tas eiꝰ contingens celũ. Aspectꝰ enĩ illiꝰ
erat usq ad terminos uniuersȩ t̾rȩ: Folia

Expanded text:
er me propositum est decretum, ut introducerentur in conspectu meo cuncti sapientes Babylonis, et ut solutionem somnii indicarent mihi. Tunc ingrediebantur harioli, magi, Chaldaei, et aruspices, et somnium narravi in conspectu eorum: et solutionem ejus non indicaverunt mihi: Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Baltassar secundum nomen Dei mei, qui habet spirit somnium coram ipso locutus sum. Baltassar, princeps hariolorum, quem ego scio qm deorum habeas in te, et omne sacramentum non est impossibile tibi: Visiones somniorum meorum, quas vidi, et solutionem eorum narra. Visio capitis mei in cubili meo: Videbam, et ecce arbor in medio terrae, et altitudo ejus nimia. Magna arbor, et fortis: et proceritas ejus contingens coelum: aspectus illius erat usque ad terminos universae terrae. Fol
Abbreviated transcription (Latin):
funderis Septẽ quoq tẽpora mutabunt᷑
suꝑ te : donec scias qđ dñet᷑ excelsus suꝑ
regnũ hominũ. & cuicũq uoluerit det
illud Qđ autẽ p̃cepit ut relinqueretur
germen radicũ eiꝰ idẽ arboris: regnum
tuũ tibi manebit. postquã cognoueris
potestatẽ eẽ. cȩlestẽ Quã obrẽ rex consi
lium meũ placeat tibi: & peccata tua ȩle.¬
mosinis redime. & iniquitates tuas mi-¬
sericordiis pauꝑũ Forsitan ignoseat de-¬
lictis tuis Omĩa uenerunt suꝑ nabucho¬
donosor regẽ Post finẽ mensiũ duodecĩ
inaula babibilonis de ambulabat Res-¬
ponditq rex: & ait: Nonne hȩc ẽ. baby-¬
lon magna quã ego ȩdificaui indomum
regni. in robore fortitudinis meȩ & in-
gła decoris mei: Cũ adhuc sermo eẽt.
in ore regis: uox decelo ruit Tibi dicit᷑

Expanded text:
oque tempora mutabuntur super te, donec scias quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et cuicumque voluerit, det illud. Quod autem praecepit, ut relinqueretur germen radicum ejus, id est, arboris: Regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Queccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum: forsitan ignoscet delictis tuis. Omnia venerunt super Nabuchodonosor regem. Post finem mensium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei? Cum adhuc sermo esset in ore regis, vox de coelo rui
Abbreviated transcription (Latin):
disti sublimẽ atq robustã. cuius alti¬
tudo ꝑtingit ad cęlũ. & aspectus illius
in omẽm terrã. & rami eiꝰ pulcherrimi.
et fructꝰ eiꝰ nimius. et esca om̃iũ in ea.
subter eã habitantes bestiȩ agri et in
ramis eiꝰ cõmorantes aues cȩli: tu esrex
qui magnificatꝰ es. & inualiusti & mag.¬
nitudo tua creuit & ꝑuenit usq ad cę¬
lũ. & potestas tua interminos uniuer¬
sȩ tenȩ: Qd̾ autẽ uidit rex uigilẽ & sc̃m
descendere de cęlo. et dicere suetidite
arborẽ et dissipate illã at tamen ger¬
men radicũ eiꝰ int̾ra dimittite. & iunciat᷑
ferro & ere. in herbis foris & rore celi con¬
sꝑgatur. & cũ feris sit pabulũ eiꝰ donec¬
sep̃tem tempora cõmutent᷑ suꝑ eum: Hȩc
ẽ. int̃pretatio sententiȩ altissimi quȩ ꝑ¬

Expanded text:
 atque robustam, cujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in omnem terram, et rami ejus pulcherrimi, et fructus ejus nimius, et esca omnium in ea, subter eam habitantes bestiae agri, et in ramis ejus commorantes aves coeli; tu es rex, qui magnificatus es, et invaluisti: et magnitudo tua crevit, et pervenit usque ad coelum, et potestas tua in terminos universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem, et dissipate illam; Attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergaturseptem tempora commutentur super eum. Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ait Benedictꝰ ds̃ eoꝵ. sidrach uidelioet
misach. & abdenago: qui misit angłm
suũ et eruit seruos suos. qui credider̃
in eũ & uerbũ regis inmutauerunt. &
tradiderunt corpora sua. ne seruirent
& ne adorarent omnẽ dm̃ excepto dõ
suo: Ame gͦ positũ ẽ. hoc decretũ: ut
omĩs popłs et crib & lingua quecũq
locuta fuerit blasphemiã contra dm̃
sidrac misach. & abdenago dispereat
qui possit ita saluare: Tunc rex ꝓmo-¬
uit sidrach. misach. & abdenago in pro¬
uintiã babilonis Nabuchodonosor rex:
om̃ib popłis gentib et linguis quȩ ha¬
bitant in uniuersa terra: Pax uobis mul¬
tiplicetur Signa & mirabilia fecit apud
sempit̾nũ. et potestas eiꝰ in generationẽ¬

Expanded text:
ait: Benedictus Deus eorum, Sidrach videlicet, ait: Benedictus Deus eorum, Sidrach videlicet, Misach, & Abdenago qui misit Angelum suum, & eruit servos suos, qui crediderit in eum: & verbum Regis immutaverunt, & tradiderunt corpora sua, ne servirent, & ne adorarent omnem Deum, excepto Deo suo. 96. A me ergo positum est hoc decretum, ut omnis populus, tribus, & lingua, quaecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sidrach, Misach, & Abdenago, dispereat, qui possit ita salvare. 97. Tunc Rex promovit Sidrach, Misach, & Abdenago in Provincia Babylonis. 98. Nabuchodonosor Rex, omnibus populis, gentibus, & linguis, qui habitant in universa terra, pax vobis multiplicetur. 99. Signa, & mirabilia fecit apud sempiternum, & potestas ejus in generatione
Abbreviated transcription (Latin):
uc usq ñ habetur in hebreoeiꝰ¬
& quȩ posuimꝰ de theodotionis edi¬
tione translata sunt: Tunc nabucho¬
donosor rex obstupuit: & surrexit ꝓ¬
pere &e ait optimatibꝰ suis Nonne cres
uiros misimus in medio ignis compe¬
ditos: Qui respondentes dixerunt re¬
gi Uere rex Respondit: & ait Ec¬
ce ego uideo iuros solutos quatuor
ambulantes in medio ignis: & nichil
corruptionis in eis ẽ Et species qͣr.¬
ti: similis filio dĩ Tunc accessit nabu¬
chodonosor adostiũ fornacis ignis ar-¬
dentis: & ait Sidrach misach & ab de¬
nago. serui dei excelsi egredimini &
uenite Statĩq egressi fc̃ sidrach mi¬
sach & abdenago de medio ignis Et
congregati satrapȩ magistratꝰ & iudi¬
ces et potentes regis. contẽplantur ui-¬
ros illos qm̃ nichũ potestatis habuissec
ignis incorporib eoꝵ. & capillus capitis¬
ñ eẽt. adustus. et sarballa eoꝵ ñ fuissent
inmutata & ardor ignis ñ transisset ꝑ
eos Et erumpens nabuchodonosor:

Expanded text:
ucusque non habentur in Hebraeo, et quae posuimus, de Theodotionis editione translata sunt. Tunc Nabuchodonosor rex obstupuit, et surrexit propere, et ait optimatibus suis: Nonne tres viros misimus in medium ignis compeditos? Qui respondentes dixerunt regi: Vere, rex. Respondit, et ait: Ecce ego video viros quatuor solutos, et ambulantes in medio ignis, et nihil corruptionis in eis est, et species quarti similis filio Dei. Tunc accessit Nabuchodonosor ad ostium fornacis ignis ardentis, et ait: Sidrach, Misach, et Abdenago, servi Dei excelsi, egredimini, et venite: Statimque egressi sunt Sidrach, Misach, et Abdenago de medio ignis. Et congregati satrapae, magistratus, et judices, et potentes regis, contemplabantur viros illos, Quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibus eorum, non esset adustus: et sarabela eorum non fuissent imminuta: et odor ignis non transisset per eos. Et erumpens Nabuchod
Abbreviated transcription (Latin):
seruis tuis: et interp̃tationẽ eiꝰ indicabimꝰ:
Et respondens rex: ait chaldeis: Sermo
recessit a me Nisi indicaueritis mͥ somniũ
& coniecꝰturã eiꝰ: peribitis uos. & domꝰ urẽ¬
publicabunt᷑. Si aut̃e soniniũ & comecturã
eiꝰ narraueritis : p̃mia & dona & honorẽ
multũ accipietis a me Somniũ igitur
& interp̃tationẽ eiꝰ indicate mͥ Rẽspon¬
derunt scđo: atq dixerunt Rex sominiũ
dica seruis suis: & interp̃tationẽ eiꝰ indi¬
cabimꝰ: Respondit rex: & ait Certe noui
quia tepus redimitis: scientes qđ recesserit

Expanded text:
servis tuis et interpretationem eius indicabimus servis tuis et interpretationem eius indicabimus et respondens rex ait Chaldeis sermo recessit a me nisi indicaveritis mihi somnium et coniecturam eius peribitis vos et domuublicabuntur si autem somnium et coniecturam eius narraveritis praemia et dona et honorem multum accipietis a me somnium igitur et interpretationem eius indicate mihi responderunt secundo atque dixerunt rex somnium dicat servis suis et interpretationem illius indicabimus respondit rex et ait certo novi quia
Abbreviated transcription (Latin):
post quos dixerat rex ut introducerentur
introduxit eos p̃positꝰ eunuchoꝵ incon¬
spec̾tu nabuchodonosor Cũq locutꝰ eis
fuisset rex: ñ sunt inuenti deuniuersis
tales. ut danihel ananias misahel & ata-¬
rias Et steterunt in conspecꝰtu regis:
& om̃e uerbũ sapientia & intellectꝰ qđ
sciscitatꝰ ẽ. ab eis rex: inuenit in eis decu¬
plũ suꝑ cunctos ariolos & magos qui erait
in unuierso regno eius:
uit autẽ danihel usq ad annũ primum
cyri regis. Inanno scđo regni nabuchodo¬
nosor: iudit nabuchodonosor somniũ Qe
conterritꝰ ẽ. sp̃s eiꝰ: & somniũ eiꝰ fugit ab eo
Prȩcepit gͦ rex ut conuocarent᷑ arioli et
magi & malefici & chaldei: & indicarent
regĩ somnia sua Qui cũ uenissent steter̃
corã rege Et dixit adeos rex Cidi som¬
niũ: et mente confusus ignoro quid uide¬
rim Responderuntq c̾haldei regi: syria¬
ce Rex in sempiternũ uiue Dic sõmniũ

Expanded text:
ut introducerentur introduxit eos praepositus eunuchorum in conspectu Nabuchodonosor cumque locutus eis fuisset rex non sunt inventi de universis tales ut Danihel Ananias Misahel et Azarias et steterunt in conspectu regis et omne verbum sapientiae et intellesciscitatus est ab eis rex invenit in eis decuplum super cunctos ariolos et magos qui erant in universo regno eius fuit autem Danihel usque ad annum primum Cyri regis in anno secundo regni Nabuchodonosor vidit Nabuchodonosor somnium et conterritus est spiritus eius et somnium eius fugit ab eo praecepit ergo rex ut convocarentur arioli et magi et malefici et Chaldei et indicarent regi somnia sua qui cum venissent steterunt coram rege et dixit ad eos rex vidi somnium et mente confusus ignoro quid viderim responderuntque Chaldei regi syriace rex in sempiternum vive dic somnium
Abbreviated transcription (Latin):
sed et corã te rex delictũ ñ feci Tune rex
uehement̃ gauisus ẽ suꝑ eo: & danihelẽ
p̃cepit educi delacu Eductꝰq ẽ danihel
delacu: & nulla lesio inuenta ẽ. in eo. quia
credidit deo suo Iubente autẽ rege adduc¬
ti st̃ uiri illi qui accusauerant danihelem:
& in lacũ leonũ missi st̃ ipsi & filii & uxo¬

Expanded text:
sed et coram te, rex, delictum non feci. Tunc rex vehementer gavisus est super eo. et Danielem praecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de lacu, et nulla laesio inventa est in eo, quia credidit Deo suo. Jubente autem rege, adducti sunt viri illi, qui accusaverant Danielem: Et in lacum leonum missi s
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs regum reuelans mysteria:
qm̃ posuisti apire sacram̃tũ hoc
t unc rex danihelẽ in sublime ex-¬
tulit: et munera magna & multa
dedit ei Et constituit̃ eũ pͥncipem
suꝑ om̃s ꝓiuncias babilonis: & pre¬
fectũ magistratuũ suꝑ cunctos sapientes
babilonis. Danihel autẽ postulauit a rege
Se constituit suꝑ oꝑa ꝓuintiȩ babilonis. si¬
drac misach & abdenago: Ipse autẽ dani¬
hel erat inforibus regĩs.
abuchodonosor rex fecit statuã aureã
altitudine cubitoꝵ lx. latitudine eu-¬
bitors sex: et statuit eã in campo duram
ꝓuintiȩ babilonis: Itaq nabuchodonosor
rex misit ad congregandos satrapas. magis

Expanded text:
ominus regum et revelans mysteria quoniam potuisti aperire sacramentum hoc tunc rex Danihelum in sublime extulit et munera multa et magna dedit ei et constituit eum principem super omnes provincias Babylonis et prfectum magistratuum super cunctos sapientes Babylonis Danihel autem postulavit a rege et constituit super opera provinciae Babylonis Sedrac Misac et Abdenago ipse autem Danihel erat in foribus regis Nabuchodonosor rex fecit statuam auream altitudine cubitorum sexaginta latitudine cubitorum sex et statuit eam in campo Duram provinciae Babylonis itaque Nabuchodonosor rex misit ad congregandos satrapas
Abbreviated transcription (Latin):
ardentis: Nã uisio regis urgebat Fornax
autẽ succensa erat nimis: Porro uiros illos
qͥ miserant sidrach. misach. & abdenago
in terfecit flammna Ciri autẽ hu tres
id est sidrach misach & abdenago: cecidert̃
inmedio camini ignis ardentis conligati¬
Quȩ secunt᷑ in hebraicis uoluminibꝰ ñ reppi
It ambulabunt in medio flamme
laudantes dm̃: et benedicentes dño
Stans autẽ azarias: orauit sic Aꝑiensq
os suũ in medio ignis: ait Benedicꝰtꝰ es
nom̃ tuũ in scła: quia iustus es in om̃ib quȩ¬
fecisti nob̾ et uniuersa oꝑa tua uera &¬
uiȩ tuȩ rectȩ. et omĩa iudicia tua uera
Iudicia enĩ uera fecisti. iuxta omĩa quę
induxisti suꝑ nos. et suꝑ cuutatẽ scãm
iniudicio induxisti omĩa hȩc ꝓpt̃ pecca¬
ta nr̃ã: Peccauimꝰ enĩ & iniq egimꝰ rece¬
dentes ate: et deliquimꝰ in om̃ibꝰ Et p̃¬
cepta tua ñ audiuimꝰ. nec obseruauimꝰ nec
fecimꝰ: sicut p̃ceꝑas nob̾ ut bene nob̾ ẽẽt

Expanded text:
 fornax autem succensa erat nimis porro viros illos qui miserant Sedrac Misac et Abdenago interfecit flamma ignis viri autem hii id est tres Sedrac Misac et Abdenago ceciderunt in medio camini ignis ardentis conligati in Hebraeis voluminibus non reperi. Et ambulabant in medio flammae, laudantes Deum, et benedicentes Domino. Stans autem Azarias oravit sic, aperiensque os suum in medio ignis, ait: Benedictus es, nomen tuum in saecula: Quia justus es in omfecisti nobis et universa opera tua et vie tue recte: et omnia iudicia tua vera. Iudicia enim vera fecisti iuxta omnia que induxisti super nos: et super civitatem sanctam in judicio, induxisti omnia haec propter peccata nostra. Peccavimus enim, et inique egimus recedentes a te: et deliquimus in omnibus: Et praecepta tua non audivimus, nec observavimus, nec fecimus sicut praeceperas nobis, ut bene nob
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit ut pirent om̃s sapientes babilonis:
& egressa sententia: sapientes int̃ficiebant᷑.
Querebanturq danihel & socii eiꝰ: ut pe¬
rirent: Tunc danihel requisiuit delege
atq sententia abarioch principẽ militiȩ
regis. qui egressus fuerat ad interficiendos
sapientes babilonis: & int̃rogauit eũ qui
a rege acceperat potestatẽ quã obcausã
tã crudelis sententia a facie eẽt. regis egres¬
sa: Cũ ergo rem indicasset arioch dani.¬
heli: danihel ingressus rogauit regem.
ut tempus daret sibi. ad solutionẽ indican¬
dam regi Et ingressus ẽ. domũ suam:
ananieq misaheli & atariȩ sociis suis. in¬
dicauit negotiũ. ut quererent miscđiã
a facie dĩ cęli suꝑ sacramento isto. & non
ꝑirent danihel & socii eiꝰ cũ ceteris sapi-¬
entib babilonis Tunc daniheli ꝑuisio¬
nẽ nocte mysteriũ reuelatũ ẽ & da¬
nihel benedixit dõ cęli: et locutꝰ ait Sit
nomen dñi benedictũ a scło & usq in scłm:

Expanded text:
entes Babylonis et egressa sententia sapientes interficiebantur quaerebaturque Danihel et socii eius ut perirent tunc Danihel requisivit de lege atque sententia ab Arioch principe militiae regis qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis et interrogavit eum qui a rege acceperat potestatem quam ob causam tam crudelis sententia a facie esset regis egressa cum ergo rem indicasset Arioch Daniheli Danihel ingressus rogavit regem ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi et ingressus est domum suam Ananiaeque Misaheli et Azariae sociis suis indicavit negotium ut quaererenfacie Dei caeli super sacramento isto et non perirent Danihel et socii eius cum ceteris sapientibus Babylonis tunc Daniheli per visionem nocte mysterium revelatum est et Danihel benedixit Deo caeli et locutus ait sit nomen Domini benedictum a saeculo et usque in saeculum
Abbreviated transcription (Latin):
nabuchodonosor rex Tunc congregati st̃
satrape magistratꝰ et iudices. duces t̾rranni
& optimates qui erant inpotestatib consti.¬
tuti. et uniuersi pͥncipes regionũ: ut con-¬
uenirent ad dedicationẽ statuȩ quã erexe.¬
rat nabuchodonosor rex Stabant autẽ
in conspictu statuę quã posuerat nabucho¬
donosor. et p̃co clamabat ualent̃ Uobis dr̃
popłis tribub & linguis Inhora qua audi¬
eritis sonitũ tubȩ & fistulȩ & cythare sam¬

Expanded text:
ongregati sunt satrapae magistratus et iudices duces et tyranni et optimates qui erant in potestatibus constituti et universi principes regionum ut convenirent ad dedicationem statuae quam erexerat Nabuchodonosor rex stabant autem in conspectu statuae quam posuerat Nabuchodonosor et praeco clamabat valenter vobis dicitur populis tribubus et linguis in hora qua audieritis sonitum tubae
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ: Deos tuos ñ colunt: & statuã auream
quã erexisti ñ adorant. Tẽ nabuchodonosor
in furore & inira p̃cepit ut adducerentur.
sidrae. misach. & abdenago. Qui confestim
adducti st̃ in conspectu regis: Pronuntiansq
nabuchodonosor rex: ait eis: Uerene sidrach
misach & abdenago deos meos ñ colitis et
statuã aureã quãm constitui ñ ad oratis:
Nunc gͦ si estis parati: quacũq hora audie.¬
ritis sonitũ tubȩ fistulȩ & citharȩ sambucȩ

Expanded text:
t statuam auream, quam erexisti, non adorant. Tunc Nabuchodonosor in furore et in ira praecepit, ut adducerentur Sidrach, Misach et Abdenago: qui confestim adducti sunt in conspectu regis. Pronuntiansque Nabuchodonosor rex, ait eis: Verene, Sidrach, Misach, et Abdenago, deos meos non colitis, et statuam auream, quam constitui, non adoratis? Nunc ergo si estis parati, quacumque hora audieritis soni
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sapientiã & fortitudinẽ dedisti michi
& nunc ostendisti mͥ quȩ rogauimꝰ te
quia sermonẽ regis aꝑuisti nob Post
hȩc danihel ingressus ad arioch quem
constituerat rex ut ꝑderet sapientes
babilonis: sic ei locutꝰ ẽ. Sapientes ba¬
bilonis ne ꝑdas Introduc me in conspec¬
tu regis: & solutionẽ regi narrabo Tc̃
arioch festinus introdũxit danhelem
adregẽ: et dixit ei Inueni de filiis trans¬
migrationis uidȩ: qui solutionẽ regi
adnuntiet espondit rex: et dixit
daniheli. cui nomen erat balthasar:. Pu.¬
tasne uere potes indicare michi sommũ
qđ uidi et interp̃tationẽ eiꝰ: E respon¬
dens danihel corã rege: ait Misteriũ
qđ rex int̾rogat. sapientes. magi. & ari¬¬
oli & aruspices ñ queunt indicare regi:
sed ẽ. ds̃ incęlis reuelans misteria qui
indicauit tibi rex nabuchodonosor quȩ
uentura sunt nouissimis temporib.
Somniũ tuũ & uisiones capitis tui
in cubili tuo: huiꝰcemodi sunt Iu rex

Expanded text:
tudinem dedisti mihi et nunc ostendisti mihi quae rogavimus te quia sermonem regis aperuisti nobis post haec Danihel ingressus ad Arioch quem constituerat rex ut perderet sapientes Babylonis sic ei locutus est sapientes Babylonis ne perdas introduc me in conspectu regis et solutionem regi enarrabo tunc Arioch festinus introduxit Danihelem ad regem et dixit ei inveni hominem de filiis transmigrationis Iudae qui solutionem regi adnuntiet respondit rex et dixit Daniheli cuius nomen erat Balthasar putasne vere potes indicare mihi somnium quod vidi et interpretationem eius et respondens Danihel coram rege ait mysterium quod rex interrogat sapientes magi et arioli et aruspices non queunt indicare regi sed est Deus in caelo revelans mysteria qui indicavit tibi rex Nabuchodonosor quae ventura sunt novissimis temporibus somnium tuum et visiones capitis tui in cubili tuo
Abbreviated transcription (Latin):
macilentiores p̃ceteris adoliscentibꝰ coeius
urĩs condẽpnabitis caput meũ regi Et
dixit danihel ad malasar: quẽ constituerat
pͥnceps eunuchors suꝑ danihel ananiam
misahel & atariã. Tempta nos obsecro ser¬
uos tuos dieb decẽ: et dentur nob̃ legumi¬
na aduescendũ et aqua adbibendũ Et
contẽplare uultꝰ nrõs. & uultꝰ pueroꝵd qui
uescunt᷑ cibo regio: et sicut uideris facies
cũ seruis tuis: Qui audito sermone hutͦce¬
modi: tẽptauit eos dieb decẽ: Post dies
autẽ decem apparuerunt uultꝰ eors me-¬
liores & corpulentiores p̃om̃ib pueris:
qͥ uescebantur cibo regio: Porro malasar

Expanded text:
macilentiores prae ceteris adulescentibus coaevis vestris condemnabitis caput meum regi et dixit Danihel ad Malassar quem constituerat princeps eunuchorum super Danihel Ananiam Misahel et Azariam tempta nos obsecro servos tuos diebus decem et dentur nobis legumina ad vescendum et aqua ad bibendum et contemplare vultus nostros et vultus puerorum qui vescuntur cibo regio et sicut videris facies cum servis tuis qui audito sermone huiuscemodi temptavit eos diebus decem post dies autem decem apparuerunt vultus eorum meliores et corpulentiores prae omnibus pueris qui vescebantur cibo regio porro Malas
Abbreviated transcription (Latin):
corã rege: Danihel defiluis captiuitatis iu-¬
deȩ ñ curauit de lege tua & de edicto qđ
constituisti: sed trib tẽporib ꝑdiẽ erat
obsecratione sua Qđ uerbũ cũ audisset
rex satis contristatꝰ ẽ: & pdanihel posuit
cor ut liberaret eũ. & usq ad occasũ solis
laborabat. ut erueret illũ. Uiri autẽ illi
intelligentes regẽ: dixerunt ei Scito rex
Tunc rex p̃cepit. & ad duxerunt danihe¬¬
lem: et misert̃ eũ in lacũ leonũ: Dixitq rex
daniheli: Ds̃ tuus quẽ colis semꝑ: ipse libe.¬

Expanded text:
coram rege: Daniel de filiis captivitatis Judae, non curavit de lege tua et de edicto quod constituisti, sed tribus temporibus per diem orat obsecratione sua. Quod verbum cum audisset rex, satis contristatus est: Et pro Daniele posuit cor ut liberaret eum, et usque ad occasum solis laborabat ut erueret illum. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, Tunc rex praecepit: et adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus, quem colis semper, ipse libe
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ & imꝑiũ et głam dedit tibi E
omĩa in quib habitant filii hominũ &
bestiis agri Colucresq cęli dedit in ma-¬
ni tua. et subditione tua uniuersa con¬
stituit Tu es gͦ caput aureũ Et post
terre. E regnũ quartũ erit uelut ferrum:
Quomodo ferrũ cõminuit & domat omĩa:
sic cõminuet omĩa hȩc et conteret: Porro
quia uidisti pedũ et digitoꝵ partem
testȩ figuli. et partẽ ferreã: regnũ diuisũ
erit Q uod tamen deplantario ferri orie.¬
tur Scd̾m qđ uidisti ferrũ mixtũ testȩ
exluto: et digitos pedũ ex parte ferreos
& exparte fic̾tiles: exparte regnũ erit
solidũ. et ex parte contritũ Quia autẽ¬
miscebunt᷑ quidẽ humano semine. sed
ñ adherebunt sibi. sicut ferrũ ñ potest
suscitabit ds̃ cęli regnũ qđ in ȩternum
ñ dissipabitur: et regnũ eiꝰ popło alte¬
ri ñ tradetur. Comminuet autẽ &
consumet uniuersa regna hȩc. & ipsũ
stabit inęt̃nũ: sođm quod uidisti qđ

Expanded text:
edit tibi: Et omnia in quibus habitant filii hominum: et bestias agri, volucres quoque coeli dedit in manu tua, et sub ditione tua universa constituit; tu es ergo caput aureum. Et post terrae. Et regnum quartum erit velut ferrum: quomodo ferrum comminuit et domat omnia, sic comminuet omnia haec, et conteret. Porro quia vidisti pedum et digitorum partem testae figuli, et partem ferream: Regnum divisum erit, quod tamen de plantario ferri orietur, secundum quod vidisti, ferrum mixtum testae ex luto. Et digitos pedum ex parte ferreos, et ex parte fictiles: ex parte regnum erit solidum, et ex parte contritum. Qumiscebuntur quidem humano semini, sed non adhaerebunt sibi, sicut ferrum non potest suscitabit Deus celi regnum quod in eternum non dissipabitur, et regnum eius populo alteri non tradetur; comminuet autem et consumet universa regna hec et ipsum stabit in eternum. Secundum quod vidisti, quod
Abbreviated transcription (Latin):
turũ post hȩc & qui reuelat misteria
ostendit tibi quȩ uentura sunt. Michi
quoq ñ insapientia quȩ ẽ. in me plus-
quã incunc̾tis uiuentib sacramentũ
hoc reuelatũ ẽ: sed ut int̃pretatio regi
manifesta fieret. et cogitationes men¬
tis tuȩ scires: Turex uidebas: et ecce
quasi statua una grandis. statua illa
magna & statura sublimis stabat con¬
tra te. et in tuitꝰ eiꝰ erat terribilis: Huiꝰ
statuȩ caput ex auro optimo erat Pectꝰ
autẽ ecbrachia: de argento: Porro uent̃

Expanded text:
st haec: Et qui revelat mysteria, ostendit tibi quae ventura sunt. Mihi quoque non in sapientia, quae est in me plus quam cunctis viventibus, sacramentum hoc revelatum est: Sed ut interpretatio regi manifesta fieret, et cogitationes mentis tuae scires. Tu, rex, videbas, et ecce quasi statua una grandis: statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te, et intuitus ejus erat terribilis. Hujus statuae caput ex auro optimo erat, pectus autem et brachia de argento