comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obelis autẽ quȩ ingreco. inueni¬
unt᷑. & in hebreo nͣ sunt. tam mi¬
rabili diligentia.ut quibꝰdam in¬
locis aduerba singula stellas significan¬
tes uideamꝰ eade̾ uerba. eẽ in hebreo.
ingreco autẽ ñ ẽe. Porro in hac posteri¬
ore intpͣtatione quȩ uersa ẽ. ex he¬
breo. nͨ eade̾ ueͬboꝵ fides occurrit.
Nec parũ turbat cogitance. uł cur
in illa prima tanta diligentia fin-¬
gant᷑ asterisci. ut minuas etiam pat¬
ticulas orationis itidicent. de etͣ.
codicibꝰ grecis quȩ sunt in hebreis. uel
cur in hac alcera quȩ ex hebrͤis .ẽ. ne¬
glegentiꝰ hoc curacũ sit. ut ȩede par¬
ticulȩ locis suis in uenirent᷑. Aliqͥd
inde exempli gr̃a uolui ponere. s mͥ¬
ad horã codex de fuit qui ex hebreo
ẽ. Uerumtam̃ qͥa p̾uolas ingenio:
non solũ quid dixerim. uerũ etiã.
qͥd ilicere uoluerim sacis ut opinor
intelligis. ut causa reddita qđ mouet
edisseras. Ego sane te malle grecas

Expanded text:
obelis autem quae in Graeco inveniobelis autem quae in Graeco inveniuntur, et in Hebraeo non sunt: tam mirabili diligentia, ut quiblocis ad uerba singula stellas significantes uideamus eadem uerba esse in Hebraeo, in Graeco autem non esse. porro in hac posteriore interpretatione, quae uersa est ex Hebraeo, non eadem uerborum fides occurrit. nec parum turbat cogitantem, uel cur in illa prima tanta diligentia figantur asterisci, ut minimas etiam particulas orationis indicent deesse codicibus Graecis, quae sunt in Hebraeis, uel cur in hac altera, quae ex Hebraeis est, neglegentius hoc curatum sit, ut hae eaedem particulae locis suis inuenirentur. aliquid inde exempli graad horam codex defuit, qui ex Hebraeo est. Verumtamen quia praevolas ingenio, non solum quid dixerim, verum etiam quid dicere voluerim, salis, ut opinor, intelligis, ut causa reddita, quod movet, edisseras. 4. Ego sane te mallem Graecas
Abbreviated transcription (Latin):
te. si forte reseruata sunt. Sin minꝰ:
rursum dicca qd̃ legam. dũ tam᷑ his
respondẽ ne graueris. Qd̃ iã dui. ẽ.
ut expecto. Primas eciã quas adce
ad huc prb̃r luteras p̾paraueramnt¬
tendas ꝑ quendã fre̾m nr̃m ꝓfutu¬
rum. qui postea nob̾ collega factꝰ
iam ex hac uita migrauit. nec eas
tẽ ipse ꝑferre potuit. quia conci¬
nuo dum ꝓfisci  disponit episcopa¬
cus sarcina de tentus : ac deinde i
breui defunrtꝰ ẽ: etiã nc̃ mittere
uoluit. ut scias in cua colloqͥa quã
olim in ardescam. & quã uim pa¬
tiar qͦd ame tam longe ab sunt
sensus corporis tui. ꝑ qͦs adire pos¬
sit ad animu tuum animꝰ meus mi
fr᷑ dulcissime. & in dn menbris
honorande. In hac autẽ epła hoc ad¬
do. quod postea didicimꝰ. iob exhe¬
breo ace intͣpͣtatũ cũ iã quandam
habe̾mꝰ intenprecatione̾ tuã eiꝰde᷑¬
latinum. uͥ tam̃ asteriscis nocasti
quȩ in hebreo sunt & greco dest̃

Expanded text:
te, si forte reservata sunt; sin minus, te, si forte reservata sunt; sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne graveris, quod jam diu est ut exspecto. Primas etiam quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaveram mittendas per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus, ac deinde ibreui defunctus est, etiam nunc mittere uolui, ut scias, in tua conloquia quam olim inardescam et quam uim patiar, quod a me tam longe absunt sensus corporis tui, per quos adire possit ad animum tuum animus meus, mi frater dulcissime et in domini membris honorande. In hac autem epistula hoc addo, quod postea didicimus, Iob ei Hebraeo te interpretatum, cum iam quandam haberemus interpretationem tuam eius pLatinum: ubi tamen asteriscis notasti quae in Hebraeo sunt, et in Graeco desunt,
Abbreviated transcription (Latin):
presbitero leronimo.
ligustinꝰ in dño salu¬
tem. Ex quo cepi ad
te scrib̃e aut tua scrip¬
ta desid̾are. nunquã mͥ melior oc¬
currit oecasio. quam ut ꝑdei seruu
ac ministrũ. fidelissimũ michiq ꝑca¬
rissimum mea tͥ afferret᷑ epła
qualis. ẽ. filiꝰ nr̃ cypͥanꝰ diaconus
ꝑhunc cerce ita spero litteras tuas.
ut cerciꝰ in hoc rerũ genere qͥcqͣm
sꝑare non possim. Nam nec studiu̾
inpetendis rescriptis memorato fi¬
lio nr̃o deerit. nec gr᷑a in ꝓmeren¬
dis. nec diligentia in custodiendis.
nec alacrtas in ꝑferendis. nec fides
in reddendis. tantũ si aliqͦ mͦ mere¬
ar. Adiuuet dñs & assit cordi tuo
& desidĩo meo. ut fr̃nã uoluntat᷑e
mnala maior uoluntas impediat. Quia
gͦ duas iam epłas misi. nullã aut̃e tuã
pꝰtea recepi: easdẽ ipsas rursus mitce
uolui. credens eas ñ ꝑuenisse. Qđ si &¬
ꝑuenerunt. ac forcasse tuȩ potiꝰ ad me
minime ꝑueneẽ potuerunt: ea ip¬
sa seripta que iam isisti iceru mit¬

Expanded text:
presbytero Hieronymo Augustinus in domino salutem. Ex quo coepi ad te scribere ac tua scripta desiderare, num- . quam mihi melior occurrit occasio, quam ut per dei seruum ac i ministrum fidelissimum mihique carissimum mea tibi adferretur I epistula, qualis est filius noster Cyprianus diaconus. per hunc certe I ita \'spero litteras tuas, ut certius in hoc rerum genere quidquam sperare non possim. nam necstudium in petendis rescriptis memorato filio nostro deerit nec gratia in promerendis nec dilignec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae etsi pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me pervenire minime potuerunt, ea ipsa scripta quae jam misisti, iterum mit
Abbreviated transcription (Latin):
soluͦ res ipsa indicat.S. etiã te attes¬
tatum. ẽẽ. memini. Ac ꝑ hoc pluri¬
mum ꝓfueris. si ea̾ scrip̾turã grecã
ti reddideris. quȩ in du̾sis codicib
ita uaria .ẽ. ut cõ lerati uix possit.¬
& ita suspecta ne in greco aliud u¬
ueniat᷑. ut inde aliquid ꝓferre
aut ꝓbare dubicet᷑. Breue̾ puta.¬
bamꝰ futurã hanc epłam. s. nescio
qͣmͦ ita mͥ dulce factũ. ẽ. in ea ꝓgre¬
di. ac si tecũ loquerer. S obseoro ce
ꝑ dmm ne ce pigeat ad omĩa res¬
pondere. & prestare michi quan¬
tum potueris presentiam tuam.

Expanded text:
solum res ipsa indicat, sed etiam te attessolum res ipsa indicat, sed etiam te attestatum esse memini. Ac per hoc plurimum profueris, si eam Scripturam Graecam ti reddideris: quae in diversis codicibus ita varia est, ut tolerari vix possit, et ita suspecta, ne in Graeco aliud inveniatur, ut inde aliquid proferri aut probari dubitetur. Brevem putabam futuram hanc epistolam: sed nescio quomodo ita mihi dulce factum est in ea progredi, ac si tecum loquerer. Sed obsecro te per Dominum, ne te pigeat ad omnia respondere, et praestare mihi, quantum potueris, praesentiam tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
mendositatẽ corrigere. uolens post mas¬
nũ ꝑiculũ ñ remanere sine plebe . Aln¬
de etiam nob̃ uidet aliquando te quoq
in non nullis falli potuisse. Et uile hoc
quale sit in eis litteris. quȩ non possun
collatis usitataru̾ linguarũ testimoniũ¬
is emendari. Proinde non paruas dõ
gras agimꝰ de oꝑe cuo. qͦd euangłm ex
greco incͣp̃tatꝰ es. quia pene in omib
nulla offensio.ẽ. cũ scripturam gre¬
cam contulerimꝰ. Unde si quisquam
ueteri falsitati concentiosus fauerit.
placis collatisq eodicib uel docet᷑ facil¬
lime uel refellit᷑. Et si quȩdã rarissi¬
ma merito mouent. qͥs tam durꝰ. ẽ
qͥlabori t᷑a utili nͦ facile ignoscat. eiu
uice̾ laudis referre nͦ sufficit: Qid tͥ
aut̾ẽ uideat᷑ cur in multis alit᷑ se
habeat hebreorũ codicũ auccoritas
alit᷑ grecorũ quȩ dr᷑ septuaginta: uel¬
le᷑ dignareris aꝑire. Neq enĩ paruũ
pondus habet illa quȩ sic meruit
diffamari. & qua usos apłos noN

Expanded text:
dositatem corrigere, volens, post magnum periculum, non remanere sine plebe. Unde etiam nobis videtur aliquando te quoque in nonnullis falli potuisse. Et vide hoc quale sit, in eis litteris, quae non possunt collatis usitatarum linguarum testimoniis emendari. 6. Proinde non parvas Deo gratias agimus de opere tuo, quo Evangelium ex Graeco interpretatus es: quia pene in omnibus nulla offensio est, cum Scripturam Graecam contulerimus. Unde si quisquam veteri falsitati contentiosus faverit, prolatis collatisque codicibus, vel docetur facillime, vel refellitur. Et si quaedam rarissima merito movent, quis tam durus est, qui labori tam utili non facile ignoscat, cui vicem laudis referre non sufficit? Quid tibi autem videatur, cur in multis aliter se habeat Hebraeorum codicum auctoritas, aliter Graecorum, quae dicitur Septuaginta, vellem dignareris aperire. Neque enim parvum pondus habet illa, quae sic meruit diffamari, et qua usos Apostolos, non
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃ta ñ ꝑdert᷑. Tc̃ tu rusticanꝰ & pauꝑ
exultab̾ & gaudeb̾. & dices. Ecce crucifix
ds̃ m̃s. ecce iudex qͥ obuolutꝰ pannis in
p̃sepio uagiit. Hic . ẽ. ille operarii &
quȩ stuariȩ filiꝰ. hic qͥ matris gestatꝰ si¬
nu homiñe ds̃ fugit inęgẏptum. Hic
uestitꝰ cocciꝰno. hic sentib coronatꝰ: hic magꝰ
.demoniũ habens. & samarites. Cer

Expanded text:
argumenta non proderunt. tunc tu rusticanus et pauper exultabis, ridebis et dices: \'ecce crucifixus deus meus, ecce iudex, qui obuolutus pannis in praesepio uagiit. hic est ille operarii et quaestuariae filius, hic, qui matris gestatus sinu hominem deus fugit in Aegyptum, hic uestitus coccino, hic sentibus coronatus, hic magus daemonium habens et Samarites. cer
Abbreviated transcription (Latin):
ta̾sis & laxis uberum pellib arata rugiᷤ
fronte antiquũ referens mãma lactare
congeminet. Dicant & si uolunt gramina¬
tici. Inte omĩs domꝰ inclinata recumbit.
Facile rumpit hec uincła amor xꝑi. &
timor gehennȩ. At cont᷑ scriptura p̃cepͣ
parentib obsequendum.S qͥcunq eos
Gladiũ tenet hostis ut me ꝑimat. & ego
de matris lacrimis cogitabo: Propt̾
patrem militiam deseram. cui sepuleurã.
xp̃i causa non debeo. quam etiam om̃ib eiꝰ
causa debeo: Dño passuro timide consulens¬
Pecrꝰ : scandalũ fuit. PauLUs retinegtib
se st̾ib ne ierosolimam ꝑgeret. respondit.
Quid facitis plorantes & contubances cor
qͣticur. euangłii recondendꝰ ÷ muro. Ma.¬
ter mea ⁊ fr̃s mei hi sunt : qui faciunt
uoluntatẽ patris mei qui in celis . ẽ. Si
pugnaturo. Si ñ credunt. mortui sepe¬
liãnt mortuos suos. S hoc ais in mar
me oppugnaris. si te oppugnari nescis.

Expanded text:
sitan et laxis uberum pellibus, arata rugis sitan et laxis uberum pellibus, arata rugis fronte antiquum referens mamma lallare congeminet. dicant, si uolunt, et grammatici: in te omnis domus inclinata recumbit. facile rumpit haec uincula amor Christi et timor gehennae. at scriptura praecipit parentibus obsequendum\': seGladium tenet hostis, ut me perimat, et ego de matris lacrymis cogitabo? Propter patrem militiam Christi deseram, cui sepulturam Christi causa non debeo, quam etiam omnibus ejus causa debeo? Domino passuro timide Petrus consulens scandalum fuit . Paulus retinentibus se fratribus, ne Jerosolymam pergeret, respondit: Quid facitis plorantes, et conturbantes cor quatitur, Evangelii 31 retundendus est muro. Mater mea, et fratres mei hi sunt, quicumque faciunt voluntatem Patris mei, qui in coelis est . Si pugnaturo. Si non credunt, mortui sepeliant mortuos suos . Sed hoc, ais, in MarME oppugnaris, si te oppugnari nescis.
Abbreviated transcription (Latin):
uulus e collo pendeat nepos. licet sparso cͥne
& scissis uestib ub̃eam qͥb te nutrierat mat̾
ostendat : licet inlimine pat̾ iacedit. ꝑcalcatũ
patm ꝑge : scͥccis ocuł aduexillum erucis¬
xp̃i euola. Solũ pietatis genꝰ. e̾: in hac re
qͦ uictor. reu̾taris in patriã: quo ierosolimã
gȩlestẽ uir fortis coronatꝰ incedas. Tc̃ muni¬
cipatũ cũ PaUlo capies. tẽ aparentibꝰ tuis
eiusdẽ ciuitatis uis petes: tc̃ & ꝓme rogab̾.
qui ut iuinceres incitaui. Neq uͦ nescio. qua
recȩ nc̃ dicas cõpede p̃pediti. Non ÷ nob̾ ferre¬
um pectus. nec dura p̃cordid. ñ exilice na¬
tos yranȩ nutrierȩ trgrides. Et nos ꝑsta
transiuimus. Nunc tͥ blandis uidua soror heret
laccitis. nunc illi cũ quib adoleuisti uerna¬
culi aunt. Cui nos seruituros relinquis:
Nunc & gertila cũdam iã amis: & nutricius
scd̾s post naturalem pietate pater clami¬
tat moricurꝰ. Expecta pulisꝑ & sepeli. for¬

Expanded text:
uulus ex collo pendeat nepos, -licet sparso crine uulus ex collo pendeat nepos, -licet sparso crine et scissis uestibus ubera, quibus nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater iaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad uexillum crucis uola! pietatis genus est in hac re quo uictor reuertaris in patriam, quo Hierosolymam caelestem uir fortis coronatus incedas. tunc municipatum cum Paulo capies, tunc et parentibus tuis eiusdem ciuitatis ius petes, tunc et pro me rogabis, qui, ut uinceres, incitaui. neque uero nescio, qua te nunc dicas conpede praepediri. non est nobis ferreum pectus nec dura praecordia, non ex silice natos Hyrcanae nutriere tigrides. et nos per ista transiuimus. nunc tibi blandis uidua soror haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adoleuisti, uernulae aiunt: \'cui nos seruituros relinquis?\' nunc et gerula quondam, iam anus, et nutricius, secundus post naturalem pietatis pater, clamitat: \'morituros expecta paulisper et sepeli.\' for
Abbreviated transcription (Latin):
ago e Rursus imꝑuidꝰ obsecro. Abeant
p̾ces. blandinita discedant. Debet amor
lesus irasci. Qui rogantẽ contempseras.
forsitan audies oburgantẽ. Quid facis
in pat̾na domo delicate miles Uhi ual¬
lum: Ubi fossa: Ubi hiemps acca sub
pellib: Eore de celo tuba canit. ecce cũ
nubib debellaturꝰ orbẽ imꝑator armatꝰ¬
egreditur. ecce bis acutꝰ gladiꝰ ex regis ore ꝓce¬
dens ouia quȩq mecet. Et tu mͥ de cubiculo
adaciem. tu de umbra egrederis ad solem:
or pꝰ assuetum tunica. lorice onꝰ ñ fert. Capud
oꝑtũ linteo. galeam recusat. Mollem otio
manũ. durꝰ exasꝑat capulus. Audi edipta
tyrocinii tui diem: quo xp̃o in baptisma¬
te consepultꝰ insacͣmenti u̾ba uirasti. ꝓnoĩe
eius ñ te matri partiturũ. cẽ ñ patri. Ecce
adu̾sarius inpectore tuo xp̃m conat᷑ occi¬
dere: ecce donatiuũ qđ militaturꝰ acce¬
ꝑas. hostilia castra suspirant. Licet par¬

Expanded text:
ago? rursus inprouidus obsecro? abeant ago? rursus inprouidus obsecro? abeant preceS, blandimenta discedant; debet amor laesus irasci. qui rogantem contempseras, forsitan audies obiurgantem. quid facis in paterna domo, delicate miles? ubi uallum, ubi fossa, ubi hiemps acta sub pellibus? ecce de caelo tuba canit, ecce cum nubibus debellaturus orbem imperator armategreditur, ecce bis acutus gladius ex regis ore procedens obuia quaeque metit: et tu mihi de cubiculo ad aciem, de umbra egrederis ad solem? corpus adsuetum tunica loricae onus non suffert, caput opertum linteo galeam recusat, mollem otio manum durus exasperat capulus. audi edictum tirocinii tui diem, quo Christo in baptismate consepultus in sacramenti uerba iurasti: pro nomine eius non te matri parciturum esse, non patri. ecce aduersarius in pectore tuo Christum conatur occidere; ecce donatiuum, quod militaturus acceperas, hostilia castra suspirant. licet par
Abbreviated transcription (Latin):
UANTO AOORE ETSTUNIO
contendim ut parit᷑ in here¬
mo moraremͦ : conscium
mutuȩ caritatis
tuȩ pectꝰ agnoscit. Quibs lamentis. qͦ do
lore. qͦ gemitu ce abeuntẽ ꝓsecutꝰ sim:
iste litcere testes st̃ : quas lacͥmis cernis
int̾litas. Uerum tu qͣsi paruulꝰ delicatus
contemptꝰ rogãtis ꝑblandim̃ta fotusti. &
ego in cautꝰ qͥdtc᷑ agere̾ nesciebam. Tacerẽ:
S: quod ardent᷑ uolebam : modate dissimu¬
lare ñ poterã. Impensius obsecrarẽ  S
audire nolebas. qr similit̾ nꝰ amabas.
Q uod unũ potuit. spreta caritas fecit.
tͥ p̃t ea quã ad descitum migrassem in¬
uitatoria ad te scripta tͣnsmitte̾m᷑. Ego
Nolo pͥstinarũ necessitatũ recordieris.
Nudos amat heremꝰ. Nolo te antiquȩ ꝑe¬
gͥnationis t̾reat difficultas. Qui in xp̃o
credis. & eiꝰ crede sermonib. Querite
pͥmũ regnũ dei. & hec omĩa apponunt᷑
uobis. Nontͥ pera sum̃da: non uirga. est.
Asfatĩ diues ẽ qui cũ xp̃o diues .e. S quid

Expanded text:
uanto amore et studio contenderim, ut pariter in eremo moraremur, conscium mutuae caritatis pectus 29 agnoscit. Quiblore, quo gemitu te abeuntem prosecutus sim, istae quoque litterae testes sunt, quas lacrimis cernis interlitas. uerum tu quasi paruulus delicatus contemptum rogantis per blandimenta fouisti et ego incautus, quid tunc agerem, nesciebam. tacerem? sed quod ardenter nolebam, moderate dissimulare non poteram. inpensius obsecrarem? sed audire nolebas, quia similiter non amabas. quod unum t postea quam ad deserta migrassem, invitatoria ad te scripta transmitterem, et ego nolo pristinarum necessitatum recorderis — nudos amat heremus —, nolo te antiquae peregrinationis terreat difficultas. qui in Christo credis, et eius crede sermonibus: quaerite primum regnum dei, et haec omnia adponentur uobis. non pera tibi sumenda, non uirga est; adfatim diues est, qui cum Christo pauper est. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
Pauꝑtat̃e times. s: beatos pauꝑes xp̾c appel¬
lat. Labore t̾reris nemo athleca sine sudo-¬
re anonat᷑. De cibo cogitas.s. fides famen
nontinec. Supͣ nudã mecuis humũ exesa
ieiunis menbra collidẽ. s dñs mec̃ iacet.¬
S qͥlida capitis horret in culta cesanes. sed
capud tuũ xp̃c. ẽ Infinita heretni uasitas
terrec: s tu paradsũ mente de ambula.
ens in heremo non eris. Scabra sine balne¬
is at trahit᷑ cutis . s qui in xp̃o semel lo tꝰ
eꝰ ⁊ ñ habet necesse tcerũ lauare. Ꝙ ite bre¬
uit̃ adcuncta audias apłm respondentẽ.
ñ st̃ condignȩ inqͥt passiones huiꝰ scł̃i: ad
suꝑ uenturã głiam quȩ reuelabit᷑ i nob̃.
post ea regnare cũ xpo. Ueniet. ueniet illa
dies. qua cortuptiũ hoc & mortale indu¬
at incorrupti ouem & ĩmortalitatẽ. Beatꝰ¬

Expanded text:
pau- pertatem times? sed beatos pauperes Christus appelpau- pertatem times? sed beatos pauperes Christus appellat. labore terreris? sed nemo athleta sine sudoribus coronatur. de cibo cogitas? sed fides famem non sentit. super nudam metuis humum exesa ieiuniis meecum. Squalidi capitis horret inculta caesaries? Sed caput tuum Christus est. Infinita eremi vastitas terret? Sed tu paradisum mente deambula. Q toties in eremo non eris. Scabra sine balneis attrahitur cutis? Sed qui in Christo semel lotus est, non habet necesse iterum lavari. Et breviter ad cuncta audias Apostolum respondentem: « Non sunt condignae, inquit, passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitpostea regnare cum Christo. Veniet, veniet illa dies qua corruptivum hoc et mortale induat incorruptionem et immortalitatem: t
Abbreviated transcription (Latin):
infrẽm: Non ẽ facile stare loco fauli. Petri
tenere gradũ iã cũ xp̃o regnanttũ. ne forte
ueniat angłs qͥ scindat uelũ tẽpli tui: &
candelabrũ tuũ de loco ueniat. Edificaturꝰ mou
turr̃. futuri oꝑis sũptꝰ supputa. Infatua¬
& aporcis conculcet᷑. Monacꝰ si ceciđit . ro¬
gabit ꝓ eo sacerdos. Ero sacerdotis lapsu.
nauigauit oratio. & int᷑ causas cautes
spumis fluccuantib fragilis in alcumcim¬
ba ꝓcessit: pandenda uela sunt uentis.
& questionum scopuł tͣns uadatis: letan¬
tiũ more nautarũ. epylogi celeuma can¬
tandũ.ẽ. Odesertũ florib xp̃i uernans
osolitudo inqͣ illi nascunt᷑ lapides. de qͥbꝰ
in apocalrsi euctas magni regis construi¬
tur. Oheremꝰ familiariꝰ deo gaudens.
Quid agis frꝰ in scło. qͥ maror eꝰ mundo: Quã
dui ce teccoꝵ umbre p̾munt e Quamdiu fu¬
musoł urbiũ carcer includit: Crede mͥnes¬
cio qͥd płꝰ lucis aspicio. Libet saitina corpo¬
ris abiecta adpurũ echeris uolare fulgorẽ.

Expanded text:
. non est facile stare loco Pauli, tenere gradum iam cum Christo regnantium, ne forte ueniat angelus, qui scindat uelum templi tui, qui candelabrum tuum loco moueat. aedificaturus turrem futuri operis sumptus supputa. infatua foras et a porcis conculcetur. monachus si ceciderit, rogabit pro eo sacerdos; pro sacerdotis lapsu nauigauit oratio et inter cauas spumeis fluctibus cautes fragilis in altum cumba processit, expandenda uela sunt uentis et quaestionum scopulis transuadatis laetantium more nautarum epilogi celeuma cantandum est. o desertum Christi floribus uernans! o solitudo, in qua illi nascuntur lapides, de quibus in Apocalypsi ciuitas magni regis extruitur! o heremus familiari deo gaudens! quid agis, frater, in saeculo, qui maior es mundo? quam diu te tectorum umbrae premunt? quam diu fumeus harum urbium carcer includit? crede mihi, nescio quid plus lucis aspicio. libet sarcina carnis abiecta ad purum aetheris uolare fulgorem.
Abbreviated transcription (Latin):
in pauꝑem respiciunt. insidiac᷑ in occultis
quasi leo incubili suo. & insidiatur ut ra¬
piat pauꝑem: ⁊ tu frondosȩ arboris tectus
umbracło. molles somnos futura p̃da car¬
pis: Inde me ꝑsequit᷑ luxuria. inde aua¬
inme spm sc̾m fugẽ. ut templũ eiꝰ uiolem.
ꝑsequit᷑ in quam me hostiᷤ cui nomina
mille. mille nocendi artes. & ego miser &
infelix uictorẽ me putabo. ecͣ.dum capiorͤ
Hoc enĩ scitote intelligentes. qr om̃is fornea¬
dator qđ. ẽ idoloꝵ seruitꝰ. non habet he
reditatem xp̃i & dei. & quanquã genȩ¬
rat̾ adu̾sus dñm sapiat. qͥcqͥd diaboli.:
& qđ diaboli. ẽ idolatͥasit cui idola
om̃ia mancipant᷑. tam̃ & in alio loco spe¬
tiatim nominatimq det̾minat dicens
Mortificate menbra u̾ra quȩ sunc suꝑt̾ram:
deponentes formcationẽ & immunditiam.¬

Expanded text:
spiciunt; insidiatur in occulto sicut leo in spelunca sua; insidiatur, ut rapiat pauperem: et tu frondosae arboris tectus umbraculo molles somnos, futura praeda, carpis? inde me persequitur luxuria, inde auain me spiritum sanctum fugem, ut templum eius uiolem, persequitur me, inquam, hostis, cui nomina mille, mille nocendi artes: et ego infelix uictorem me putabo, dum capior? hoc enim scitote intellegentes, quia omnis fornicaduanquam generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾iꝰ loc̃ qͥ peccuniã duplicare occupasti.
Q uamobrẽ sicut hi qui bene ministrant bo¬
nũ gͣdũ sibi ad quirt̃. ita &e qͥ indigne ad
a ttendis petrum. s & iudã cũ sidera. Stephanũ
suscipis.s & Nicholaum respice. quẽ dñs in
apocalypsi sua dampnat sententia. qͥd̾ non¬
tantũ turpia.s & nefanda cõmentꝰ. ẽ: ut
incholaitarũ heresis ex illa mdice nasce¬
ret᷑ ꝓbet se unqͥsq. & sic accelat. Nonfa¬
cit eccłiastica dignitas. xpĩana figmenta.
sicomoꝵ mora distringens. repente ꝓrũ
rimũ. Inferiꝰ fr̾ accumbe. ut minore ue¬
niente sursũ iubearis accede. Suꝑ quẽ
dñs reqͥescit. nͥ suꝑ humile & quietu.
⁊trementẽ uerba sua : Cui plus creditꝰ.
plꝰ abeo exigit᷑. Poñentes. potent̃ torc̃¬
ta patiert᷑. Nec sibi qͥs quã tantũ modo
de corporis castitate supplaudat. cum

Expanded text:
alterius locum, qui pecuniam duplicare poterat, occupasti. alterius locum, qui pecuniam duplicare poterat, occupasti. Quamobrem sicuti qui bene ministrat, bonum gradum sibi acquirit: ita qui indigne ad Attendis Petrum: sed et Judam considera. Stephanum suspicis: sed et Nicolaum respice, quem Dominus in Apocalypsi sua damnat sententia: qui tam turpia et nefanda commentus est, ut Nicolaitarum haeresis ex illa radice nascatur. Probet se unusquisque, et sic accedat. NON FACIT Ecclesiastica dignitas Christianum. ruborum mora distringens, repente Prophrimum. Inferius frater accumbe, ut minore adveniente, sursum dominus requiescit, nisi super humilem et quietum et trementem verba sua? Cui plus creditur, plus ab eo exigitur. Potentes potenter tormenta patientur. Nec sibi quisquam de
Abbreviated transcription (Latin):
Et cet̾is quȩ de eo sequunt᷑ explicicis.
non minorẽ int̾cio gradu adhibuit dili-¬
gentiam dicens. Diaconos similit̾ pu.¬
dicos. ñ bilingues. ñ multo uino deditoᷤᷤ
fidei inconscientia pura. Hi autẽ ꝓbentur
pͥmũ. & sic ministrent: nullũ crim̃ haben¬
tes. Ne illi homini qui uestẽ ñ habet
nuptialẽ : & ingredit᷑ adcenam. Nichil
suꝑ. eꝰ: nisi statĩ audiat. Amice. qu̾omͦ
& illo ommutłscente : dicat᷑ ministris. Tolli¬
exceriores: illic: erit flecꝰ & stridor
dentium. Ue illi homini qͥ loceptũ talen¬
tum insudario ligans. ot̾is lucͣ facientib
id tantũ qđ acceꝑat reseruauit. Illico in¬
dignantis dñi responsione ac clamore ferie¬
tur. Serue nequã quare ñ dedisti pecu¬
niam meam adm̃sam. ⁊ ego ueniens cũ
usuris eregissẽ illams Id .ẽ. deposuisses
ad altare qđ ferre ñ poteras. Dum cnim
tu ignauus negotiator denarium tenes.

Expanded text:
Et caeteris, 35 quae de eo sequuntur, explicitis, Et caeteris, 35 quae de eo sequuntur, explicitis, non minorem in tertio gradu adhibuit diligentiam, dicens: Diaconos similiter pudicos: non bilingues, non multo vino deditos, fidei in conscientia pura. Et hi autem probentur primum: et sic ministrent, nullum crimen habentes. Vae illi homini, qui vestem non habens nuptialem, ingreditur ad coenam. Nihil superest, nisi ut statim audiat: Amice quomodo  illo obmutescente dicatur ministris: Tolliexteriores, ubi erit fletus et stridor dentium . Vae illi qui acceptum talentum in sudario ligans, caeteris lucra facientibus, id tantum quod acceperat, reservavit. Illico indignantis Domini clamore ferietur: Serve nequam, quare non dedisti pecuniam meam ad mensam, et ego veniens cum usuris exegissem eam ? Id est, deposuisses ad altare, quod ferre non poteras. Dum enim tu ignavus negotiator denarium tenes,
Abbreviated transcription (Latin):
duã duoq sibi sola suꝑerant era mitten¬
tem laudat dñs. Michi ante prb̃m se.¬
dere non licet. Illi si peccauero licet tra¬
dere me sathanȩ : ininteritũ carnis
ut sp̃c saluus sit indie dñi iħu. Et in
ueteri qͥdẽ lege quicunq sacerdotibus
ñ obtemꝑasset. aut extͣ castra positus
lapidabat᷑ apopło. aut gladio ceruice
subiecta concemptum. expiabat cruore. Nc̃
uͦ in obediens spuali animaduersione crun-¬
cat᷑. aut eiectꝰ de eccłia rabide demonum
ore decerpit᷑. Qđ si te quoq adeundẽ or¬
dinem clericatꝰ pia fr̃m blandim̃ta sollici¬
tant. gaudebo de ascensu: timebo delap.¬
su. Qui cpiscopatũ desidãt : bonum opꝰ
deside̾at. Scimꝰ ista . s. iunge qđ sequit᷑.
Oportet autẽ huiꝰmodi irrephensibilem
etͣ. uniꝰ uxoris uirũ. sobriũ. prudentẽ.
pudicũ. ornatũ. hospitalẽ. docibilem.
ñ uinolentũ. ñ ꝑcussorẽ. s modestum.

Expanded text:
duam duo, quae sibi sola supererant, aera mittenduam duo, quae sibi sola supererant, aera mittentem laudaverit Dominus . Mihi ante presbyterum sedere non licet; illi, si peccavero, licet tradere me Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini Jesu. Et in veteri quidem lege, quicunque sacerdotibus non obtemperasset, aut extra castlapidabatur a populo aut gladio cervice subiecto contemptum expiabat cruore. Nunc vero inoboediens spiritali mucrone truncatur aut eiectus de ecclesia rabido daemonum ore discerpitur. Quod si te quoque ad eundem ordinem pia fratrum blandimenta sollicitant, gaudebo de ascensu, timebo de lapsu. Qui episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Scimus ista, sed iunge, quod sequitur: Oportet autem huiesse, unius uxoris virum, sobrium, pudicum, prudentem, ornatum, hospitalem, docibilem, non vinolentum, non percussorem, sed modestum .
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ aliqͥd aufert᷑ e studio: minus
non pocest dici. Ex hac supputatione il¬
la summa nascit᷑ : monachum in sua pa.
tria ꝑfectum. eẽ non posse. Perfectum aut̃ẽ
ẽeͣ nolle. delinquere .e̾. S de hoc gradu
pulsus : ꝓuocabis adclericos. Ande his
aliqͥd audeam dicere. qui certe in suis ur¬
bib cõmorant᷑ : Absit autẽ ut qͥcquam
de his sinistrum loquar. qui apłico gͥ¬
dui succedentes. xp̃i corpꝰ sacro ore confi¬
ciunt. ꝑ qͦs nos etiã xp̃iam sumꝰ. qui cla¬
ues regni cȩloꝵ⁊ habentes qͦdã mͦ ante ui-¬
dicii diem indicant: qui sponsam dni
sobria castitate conseruant. Sed & illa
quȩ ante ꝑstrinx̃: monachi causa. ẽalia.
alia clericoꝵ. Clerici oues pascunt: ego pas
cor. Illi de altario uiuunt: mͥ quasi infruc¬
tuose arbori securis ponit᷑ adradicem.
si munꝰ ad altare ñdefero. Nec possũ ob¬
tendẽ pauꝑtatẽ. cũ ineuangłio anũ ui¬

Expanded text:
tudinem aliquid aufertur ex studio, minus tudinem aliquid aufertur ex studio, minus non potest dici. ex hac supputatione illa summa nascitur, monachum perfectum in patria sua esse non posse. perfectum autem esse nolle delinquere est. Sed de hoc gradu pulsus prouocabis ad clericos: \'an de his aliquid audeam dicere, qui certe in suis urbibus commorantur?\' absit ut quicquam de his sinistrum loquar, qui apostolico gradui succedentes Christi corpus sacro ore conficiunt, per quos nos etiam Christiani sumus, qui claues regni caelorum habentes quodammodo ante iudicii diem iudicant, qui sponsam domini sobria castitate conseruant. sed alia, ut ante praestruxi, monachi causa est, alia clericorum. clerici oues pascunt, cor. Illi de altario vivunt: mihi quasi infructuosae arboris securis ponitur ad radicem, si munus ad altare non defero . Nec possum obtendere paupertatem, cum in Evangelio anum vi
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ fefellisti. Diuinis euangeliũ uocib
c̃sonat. Non̾ potestis duob Anĩs seruire.¬
mãmonȩ ⁊ dño seruiendo: Uociferat᷑ ille
sepe. Si qͥs uut pꝰc me uenire. Abnegeo
semet ipsũ sibi. & tollat crucem suam &
sequat᷑ me : & ego omstꝰ auro arbitror me
xp̃m sequi: Qui dicit se in xp̃m credẽ.
debet qͦmͦ ille ambulauit: & ipse ambu¬
lare. Qd si nichil habes ut te responsu¬
rum scio. cur tam bene paratꝰ ad bel¬
la ñ militas: nͥ forte in patria tua ce
arb itͣris hoc facere. cũ in sua dominus
signa ñ fecerit ͦ Cur id cũ auttoritace
pħa in sua patͥa habet honorem. Non quȩ¬
ro inqͥes honorẽ. suffic̃ mͥ conscientia mea.
titueret᷑. Aufugit.S. ubi honor ñ .e̾:
ibi contẽptꝰ. Ubi autẽ contemptꝰ. ibi fre.¬
quent̃ in iuria. Ubi uͦ iniuria: ibi &
in dignatio. Ubi indignatio: ibi qui es
nulla. Ubi qͥ es nulla: ibi mens ap¬
posito sepe dĩducit᷑. Ubi autem ꝑinqe¬

Expanded text:
Dominum fefellisti. Divinis Evangelium vocibus Dominum fefellisti. Divinis Evangelium vocibus contonat: Non potestis duobus dominis serviremamone et Domino serviendo? Vociferatur ille sepe: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum sibi, et tollat crucem suam, et sequatur me . Et ego onustus auro arbitror me Christum sequi? « Qui dicit se in Christum credere, debet quomodo ille ambulavit, et ipse ambulare. » . 7. Quod si nihil habes ut te responsurum scio cur, tam bene paratus ad bella, non militas? Nisi forte in patria tua te arbitraris hoc facere, cum in sua Dominus signa non fecerit. Et cur id? Cum auctoritate ropheta in sua patria honorem habet. Non quaero, inquies, honorem; sufficit mihi conscientia mea. titueretur, aufugit. Sed ubi honor non est, ibi contemptus est; ubi contemptus, ibi frequens iniuria; ubi autem iniuria, ibi et indignatio; ubi indignatio, ibi quies nulla; ubi quies non est, ibi mens a proposito saepe deducitur; ubi autem per inquie
Abbreviated transcription (Latin):
puditiciȩ ꝑpetranda naufragia scilleũ
renidens libido blandit᷑. Hic barbarum
litꝰ ghic Qabolꝰ pirata. cũ soriis portat
umcba caplendis. Nolite credere. nolite
eeͣ. securi. Licet in morẽ stagni fusum
equor arrideat. licet uix sũma iacen¬
tes elem̃ti spũ t̾ga crispent᷑ : magnus
hic campꝰ montes habet intꝰ inelusos.
Intꝰ. ẽ ꝑiculum. intꝰ. e̾ hostis. Abducite ru-¬
dentes. uela suspendite: crux antemne
sigat᷑ infrontib. Tranqͥllitas ista tẽpestas
.ẽ. Quid gͦ: Quicumq in ciuitate sunt:
D ñm absculta dicentem. Siuis ꝑfectꝰ. eẽ uade¬
& uende omĩa tua & da pauꝑibus : & ue¬
ses ꝓptꝰ regna cęloꝵ quid aliud quam ꝑ-¬
fectam seccatꝰ es uitam: Perfectꝰ autem
seruus xp̃i. nichil p̾ter. xp̃m habet. Aut
te mͣtitꝰ ÷. Os autẽ qd̾ menut᷑ occidit a¬
nimam. Igit᷑ ut concludam. si ꝑfectꝰ es:
cur bona pat̾na desideras: Si ꝑfectꝰ nꝰ es:

Expanded text:
pudicitiae perpetranda naufragia Scyllaceum pudicitiae perpetranda naufragia Scyllaceum renidens libido blanditur; hic barbarum litus, hic diabolus pirata cum sociis portat uincla capiendis. nolite credere, nolite esse securi. licet in morem stagni fusum aequor adrideat, licet uix summa iacentis elementi spiritu terga crispentur, magnus hic campus montes habet, intus inclusum est periculum, intus est hostis. expedite rudentes, uela suspen-I dite. crux antemnae figatur in frontibus: tranquillitas ista tempestas est. \'quid ergo? quicumque in ciuitate sunt, Dominum ausculta dicentem: Si vis perfectus esse: vade, vende omnia tua, et da pauperibus, et vesti propter regna caelorum, quid aliud quam perfectam sequutus es vitam? PERFECTUS AUTEM servus Christi, nihil praeter Christum habet. Aut te mentitus est. Os autem, quod mentitur, occidit animam . Igitur, ut concludam: si perfectus es, cur bona paterna desideras? Si perfectus non es,
Abbreviated transcription (Latin):
chroꝵ seruitꝰ: ꝓptꝰ que uenit irti dei in
hensa inbustum arȩ iaciat. aut haustũ
patere poculo fundat merum. Neget a¬
uaririam. eẽ. idolatriam qui pocest .xxx.
argenteis dñm uenditum appellare ius¬
ticiam. Neget saclegium. eẽ. qͥ inlibidicie
tem placentem deo. cum hublicarum li¬
bidinum uictissmis. nefaria colluiuione
uolauit. Non faceat᷑ fraulem idolatͥam
.ceͣ qui similis eoꝵ qui in actibus apłoꝵ ex
patrimonio suo partẽ p̾ci ĩ reseruantes. p̾¬
senti ꝑiere uindicta. Animaduer ce
stꝰ. non tͥ licet quicquã detuis hab̃e reb
Omĩs inqͥt dominus qͥñ renuntiauerit
surgentẽ de cheloneo publicanũ. statĩ
apłm. filiꝰ hominiis ñ habet ubi caput
reclinet. & tu amplas porticoe ingentia
bulum monachi. hoc ÷ nom̃ cuum. Quid
facts intͦba qui solus es: Et hec ego non
naufragio eiectꝰ inlitꝰ timida nauigatoris
uoce denuncio. In illo estu caribdis luxu¬
riȩ salutẽ uorat. ibi ore uirgineo ad

Expanded text:
 in hura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, vam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta . Animadverteuam habere rebus. Omnis, inquit Dominus, qui non renuntiaverit surgentem de telonio Publicanum, statim Apostolum. Filius hominis non habet, ubi caput reclinet: et tu amplas porticus, et ingentia bulum Monachi, hoc est nomen tuum. Quid facis in turba qui solus es? Et huasi nuper naufragio eiectus in litus timida nauigaturis uoce denuntio. in illo aestu Charybdis luxuriae salutem uorat, ibi ore uirgineo ad
Abbreviated transcription (Latin):
lema cum le¬
gissem. cepi ta¬
& e uestigio gene¬
sinꝰ eroduuaiq pcurrens repperi loca
in qͥb scripta sunt que uident᷑ facere
questione. Ac pͥmo estimabam spialib
spirala comparancdo: indissolubilia ecͥ
sicuti & multa fẽ alia Nlam & matusala
quattuordecim annis post diluiiũ uir¬
isse scribit᷑. nec tam archã ingressus est

Expanded text:
lema cum legissem, coepi meet e vestigio Genesim, Exodumque percurrens, reperi loca, in quibus scripta sunt, quae videntur facere quaestionem. Ac primo aestimabam spiritualibus spiritualia comparans, indissolubilia esse, sicut et multa sunt alia. Nam et Mathusalam quatuordecim annos post diluvium vixisse scribitur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Nam et̃i iccirco ut ait p̾cipuus orator. ho¬
mines abestiis differamꝰ qđ loqui possumꝰ:
qua laude dignus ẽ qͥmea re cȩteros su¬
perat: in qua homines bestias antecedunt:
ta solutionẽ desid̾ent. n&c epła breuita¬
tẽ. Fateor qͥppe tͥ. cos quos mͥ iampͥdem
iactantii dederas libros. idoo ͦ libenter
spatia uersuũ tendunt᷑. & raro de nr̃o
doginate disputant. Quo fte ut & legen¬
ti fasticliũ generet longitudo. & si qͣbre¬
uia fc̃ scolasticis magis sint apta quã nob̾
de metris & regionũ situ & phylosophiᷤ
disputantia. Quid sibi uult qđ in ge¬
nesi scriptũ est: om̃is ꝗͥ occidit cam. sep

Expanded text:
Nam cum idcirco, ut ait praecipuus orator, hoNam cum idcirco, ut ait praecipuus orator, homines a bestiis differamus, quod loqui possumus: qua laude dignus est, qui in ea re caeteros superat, in qua homines bestias antecellunt? ta solutionem desiderent, nec epistola brevitatem. Fateor quippe tibi, eos quos mihi jam pridem Lactantii dederas libros, ideo non libenter spatia versuum tenduntur, et raro de nostro dogmate disputant: quo fit, ut et legenti fastidium generet longitudo; et si qua brevia sunt, scholasticis magis sint apta, quam nobis, de metris, et regionum situ et philosophis disputantia. I. Quid sibi vult quod in Genesi scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ilio IeRonimo
Sormientẽ te
& longo iam tẽ¬
pore legentẽ potiꝰ
quã scribentẽ. questiuncuł ad te nussis ex¬
citare disposui. Non quo & legere non debe¬
as. hoc enim ueluti cotidiano cẏbo alit᷑ &¬
pinguescit oratio: sed qͦ lectionis fructꝰ sit
iste. si scribas. Itaq qm̃ & heri tabellario acd
me remisso. nullas te ia epłas hab̾e. dixisti.
exceptis his quas aliqͣndo in heremo dictaue¬
ras. qͥsq tota auiditate legi atq descripsi.
& ultro pollicitꝰ es te furtiuis nocciũ oꝑis. ali¬
quas si uellẽ posse dictare. liberter ꝯaccipio¬
ab offerente qđ rogare uoluerã si negasses
Neq uͦ puto ullã digniorẽ disputationis n̾re
confabulationẽ fore. quã si de script᷑is ser¬
mocinem inter nos idẽ ut & ego interro¬
gẽ tu respondes. Qua uita in hac luce
nil puto iocundius. qͦ animę pabulo. omĩa
mella suꝑant᷑. Quam dulcia inꝗͥd ꝓpħa¬
gutturi meo eloquia tua. suꝑ mel ori meo.

Expanded text:
ilio Hieronymo Dormientem te et longo iam tempore legentem potius quam scribentem quaestiunculis ad te missis excitare disposui, non quo et legere non debeas — hoc enim ueluti cotidiano cibo alitur et pinguescit oratio —, sed quo lectionis fructus sit iste, si scribas. itaque, quoniam et heri tabellario ad me remisso nullas te iam epistulas habere dixisti exceptis. his, quas in heremo aliquando dictaueras quasque tota auiditate legi atque descripsi, et ultro pollicitus es te furtiuis noctium operis aliqua, si uellem, posse dictare, libenter ab offerente, quod rogare polueram, si negasses. Neque vero ullam puto digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, quam si de Scripturis sermocinemur inter nos: id est, ut ego interrogem, tu respondeas. Qua vita, in hac luce hil puto jucundius; quo animae pabulo omnia mella superantur. Quam dulcia, inquit Pgutturi meo eloquia tua, super mel ori meo.
Abbreviated transcription (Latin):
fu qͣsi sensus. Quinti autẽ ascendert filu
isrł de terra egypti. Qđ qͥa nimꝰ uideba¬
t᷑ intelligi. adiuncta generatio ẽ. Aqͥiã
uͦ ut in ceceris & in hoc maxime loco ꝓpͥe
transtulisse om̾is iudea conclamat. & sp̃
nagogarũ conclamant uniuiersa subsellia.
qđ iudelicet idẽ sermo & isdẽ litteriᷤ scri¬
ptꝰ. diuersas apud cos uoces & intelligen¬
tias habeat. Ex qͥb exẽpli causa unũ por¬
nimꝰ. ut qđ dicimꝰ ꝑspicuũ fiat. Pastoreᷤ
& amatores eisđ luteris scribunt᷑. Res . ani.
iod. niem. Sed pastores roim. amatores le
scelere arguit᷑. ibi in nr̃is codicib pro
amatorib pastorũ nom̃ fic immitatũ.
Scio hec molesta c̾e̾. leccori. sed de hebreis
quentiȩ ducendus est ruulus. nec aures
quintilliani flosculis & scolari declama¬
cessaria est quȩ re explicec. sensũ edisse¬
rat. obscura manisestet. neq uerboꝵ
compositione frondescat. Sint alii diserci.

Expanded text:
fit quasi sensus: \'quinque autem ascenderunt filii fit quasi sensus: \'quinque autem ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti\'; quod quia minus uidebatur intellegi, adiuncta \'generatio\' est. Aquilam uero et in ceteris et in hoc maxime loco proprie transtulisse omnis Iudnagogarum consonant universa subsellia. quod uidelicet idem sermo et eisdem litteris scriptus diuersas apud eos et uoces et intellegentias habeat. ex quibus exenimus, ut quod dicimus perspicuum 168 fiat: pastores et amatores eisdem litteris scribuntur RES, AIN, JOD, MEM: sed pastores ROIM, amatores legscelere arguitur, ibi in nostris codicibus, pro amatoribus, pastorum nomen sit immutatum. 14. Scio haec molesta esse lectori, sed de Hebraiciquentiae ducendus est rivulus: nec aures Quintiliani flosculis et scholari declamacessaria est, quae rem explicet, sensum edisserat, obscura manifestet, non quae verborum compositione frondescat. Sint alii diserti,
Abbreviated transcription (Latin):
generatione ascendert̃ filii isrł de terra¬
egẏpti : ita transtulit. Kaior lauca¬
cenderunt filii isrł de terra egypti. Li¬
cet ꝓ qͦ armati nos dirimmꝰ. scd̾m greci ser¬
monis ambiguitatẽ. instrucri. siue muni¬
ti : ꝓpter suppellectilẽ qͦ egyptios spolia¬
uert possit intelligi. Estimanti curiosi¬
tatẽ ẽẽ. finitã. maior querendi ardor
exorit᷑. & ad similitudinẽ leremie dissol
matos. Uolum hebreũ replico. qđ pauluᷤ
penolen uixca qͦsdã uocat. & ipsos carac¬
teres sollicitꝰ atcendens scripiũ repꝑio.
uamꝰ malubne isrł mea res muram.
In reliꝗͣ interprecatione discordant. Dis
hoc sermone dici negare ñ possumꝰ. uerũ
qͥnq plurali numero. ñ qͥnta ut illi in¬
terpretati st̃ singłari. Sed nec generatio
inuenit᷑ adiuincta. quȩ lingua hebrea dor
dr. Si ee̾t qͥnta generatio. sermone legeret᷑
illoꝵ. amesa. dor. Nunc autẽ a moysin. id

Expanded text:
generatione ascenderunt filii Israel de terra Ageneratione ascenderunt filii Israel de terra Aegypti. Ita transtulit: Et armafilii Israel de terra Aegypti: licarmati\' nos diximus, secundum Graeci sermonis ambiguitatem et Cinstructi\' siue \'muniti\' propter supellectilem, qua Aegyptios. spoliauernot, possit intellegi. Aestimas curiositatem esse finitam? maior quaerendi ardor exoritur et in similitudinem Hieremiae dissolumatos\'. uolumen Hebraeum replico, quod Paulus cpocivoXrjV iuxta quosdam uocat, et ipsos characteres sollicitus adtendens scriptum repperio: uamusim alu bne israhel mearez mezraim. in reliqua parte interpretatio non discordat; omnis hoc sermone dici negare non possumus, uerum \'quinque\' plurali numero, non cquinta\', ut illi interpretati sunt, singulari. sed nec cgeneratio\' inuenitur adiuncta, quae lingua Hebraea <dor si esset \'quinta generatio\', sermone legeretur illorum \'amesa dor\'. nunc autem \'amissim\', id
Abbreviated transcription (Latin):
suo leui ingressus est egyptũ. rursus
eleazar cum patre suo aaron agressus
qͥdam uelint ab aniram inciꝑe. & ad
ostendere. qͦmͦ scdm exodũ qͥnta gene¬
ratione egressi st̃ filii ifrł de terra ȩ¬
gẏpti. trib uide & ordo numerec᷑.
Iuda genuit phares. phares genuit es¬
rom: esrom genuit aram. Arã genutt
aminadab: aminadab genuit naason.
naason genuit salmon. Phares cum pa¬
tre suo uida ingressũs est egẏptũ. na¬
ason pͥnceps tͥbu iuda in deserto des¬
cribit᷑. cuiꝰ filiꝰ salmon terrã reꝓmissi¬
onis intrauit. Computa a phares usq
ad naason. &̾ inuenies generationes.iͭ.
tam &̾ si non nulli ut in tͥbu leui osten¬
dimꝰ in efrom initiũ faciant &̃ ad sal¬
mon usq ꝑueniant. Puto ꝓblema disso¬
lutum. Qđ si displicet ad cõpendium
ueniã. & dicam in ebreo ñ ẽẽ. diuersum.
Aqͥla nanq ñ concentiosiiᷤᷤ ut qͥdã putant.
sed studiosius uerbũ interprecat᷑ ad uer¬

Expanded text:
suo Levi ingressus est Aegyptum. Rursum suo Levi ingressus est Aegyptum. Rursum Eleazar cum patre suo Aaron egressus quidam uelint ab Ambram incipere et usque ad ostendere, quomodo secundum Exodum quinta generatione egressi sint filii Israhel de terra Aegypti, tribus tibi Indae ordo numeretur: Iuda genuit Phares, Phares genuit Esrom, Esrom genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon. Phares cum patre suo Iuda ingressus est Aegyptum, Naasson princeps tribus Iuda in deserto describitur, cuius filius Salmon terram repromissionis introiit. conputa a Phares usque adNaasson et inuenies generationes quinque, tametsi nonnulli, ut in tribu Leui ostendimus, in Esrom initium faciant et ad Salmon usque perueniant. Puto problema dissolutum; quod si displicet, ad conpendium ueniam et dicam in Hebraeo non esse diuersum. Aquila namque, qui non contentiosius, ut quidam putant, sed studiosius uerbum interpretatur ad uer
Abbreviated transcription (Latin):
gentos UIͣI annos. extuic om̃is popłs dni
de cerra. gipti. Agar qͦq ismahelẽ qͣsi
lactentẽ e tencrũ portat in humeris. e
tris sedisse ceriucib. Rohoam u̾ filus sa¬
lomonis qͥdragesimo pͥmo ecatis suȩ an¬
no regni sumpsit exordiu. & regnaute
xii. anno regnare incipiens. annis qͥdra¬
ginta regnauerit. & xi. filium generare
noquerit. Dum bec & multa huiꝰmodi
mecũ sollicitꝰ uoluerẽ. aꝑuit mͥ hostiũ
qͥ habec clauẽ dauid: & introduxit me in
cubicłm suũ. posuitq in foramine pecrȩ.
ut post sp̃m seuientẽ. post terre meȩ
motum. post incendiũ ignorantię qͦ urc¬
bar. uox ad me aiux lenioris accederec.
dicerẽq. Inueni quẽ quesiuit anima
mea. tenebo eũ & non dimittã. Etenĩ cũ
trũq uerii est cũ diuersũ sit. Sgressi
st̃ qͣtra generatione filui isrł de terra¬
egẏpti. Replica genealogiã leui. Leui
genuit caat. caat genuit amrã. amirã
genuit aaron: aaron genuit eleazar.
eleazar genuit finces. Caat cũ patre

Expanded text:
annos, exiuit omnis potentia domini de terra Aegypti. Agar quoque Ismahelem quasi lactantem et tenerum portat in humeris, cutris sedisse cornicibus; Roboam uero, filius Salomonis, quadragesimo primo aetatis suae anno regni sumpsit exordium et regnauit eius duodecimo anno regnare incipiens annis quadraginta regnauerit et undecimo filium generare non quiuerit. Dum haec et multa istiusmodi mecum sollicitus uoluerem, aperuit mihi ostintroduxit me in cubiculum suum, posuitque me in foramine petrae, ut post spiritum saevientem, post terrae meae motum, post incendium ignorantiae quo urebar, vox ad me aurae lenioris accederet, diceremque: Inveni quem quaesivit anima mea, tenebo eum et non dimittam . Etenim cum trumque verum est, cum diversum sit. Egressi sunt quarta generatione filii Israel de terra Aegypti; replica genealogiam Levi. Levi genuit Caath. Caath genuit Amram. Amram genuit Aaron. Aaron genuit Eleazar. Eleazar genuit Phinees. Caath cum patre
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat. qͥd & ex his que respimiꝰ ingente
Uispitationis saluia poteris ipse conficcu.
sciens origenẽ duodec inui & terciũ decimu
in genesi librũ de hac tantũ questione bainas.¬
dictasie. Cur deus loquitur ad abraa
qđ quarca ꝓgenie filii isrł eent de
egipto reuersuri. & postea moy. ses
scribie. quinta autem ꝓgere ascen¬
derunt filii isrł de terra egipti.¬

Expanded text:
ficiat, quia et ex his quae respersimus, ingentem ficiat, quia et ex his quae respersimus, ingentem tibi disputationis silvam poteris ipse conficere: sciens Origenem, duodecimum et tertiumdecimum in Genesim librum de hac tantum Quaestione III. Cur Deus loquitur ad Abraham, quod quarta progenie filii Israel essent de Aegypto reversuri, et postea Moyses scribit: Quinta autem progenie exierunt filii Isr
Abbreviated transcription (Latin):
plicia rranseunte liħec pęua. Sunt aut̃
qͥ &̃ de euangłio interrogationẽ petͥ re¬
plicent. dñe quotiens peccabu in me fr¬
tneus dimittã ei usq serc es. dicit ei ilis
non dico tͥ usq septus. sã usq septuagies
septies. & putane mortem atq peccaiũ
in septima ꝓgenie sabbatizasse. qͥndo
erpositionẽ sequunt᷑. in aauentu rp̃i
mortis itq peccati aculeũ e̾e. confra¬
ctu. Pona x aliam opinionẽ. neqͥd ui¬
dear pretergressus. Quidã septunui an¬
nũ remissionis & qͥnqͥgesunũ iubelei. &
quadringentelinũ nonagesimũ. qđ uo¬
lunt intelligi septuagios soptus: multis
modis intes precant. aslerentes ob hane
causim quinqͥgenim & qͥugentetuni nu¬
meri sacrate in euangłio positu debito¬
rẽ. ẽ quiq quagesini psalmũ penitentu.
qͥ septe conficit᷑ septe annis. x in pͥncipiu
ogdoadis erũpit. Uerunine longiꝰ sermo
pcedat. huc usq suꝑ hoc locutũ me cẽ. suf¬

Expanded text:
plicia transeunte liberet poena. Sunt autem, plicia transeunte liberet poena. Sunt autem, qui et de euangelio interrogationem Petri replicent: domine, quotiens peccabit in me frater meus et dimittam ei? usque septies? dicit ei Iesus: non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies. et putant mortem atque peccatum in septiexpositionem 165 sequuntur: in adventu Christi, mortis atque peccati aculeum esse confractum. 9. Ponam et aliam opinionem, ne quid videar praetergressus. Quidam septimum annum remissionis et quinquagesimum iobelei et quadringentesimum nonagesimum, quod uolunt intellegi \'septuagies septies\', multis modis interpretantur adserentes ob hanc causam quinquagesimi et quingentesimi numeri sacrate in euangelio positum debitorem et quinquagesimum psalmum paenitentiae, qui septem conficitur septimanis et in pogdoadis erumpit. Verum ne longius sermo procedat, hucusque super hoc locutum esse suf