comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uellet mori: Nat᷑am qͥppe nr̃ãm id ẽ
consortiũ qͦddam anime ⁊ corporis.
⁊ quandam in his duob familiari¬
tatem congeminationis atq compa¬
gius. exponens quodam loco apłs:¬
ait nos habere domũ ñ manufactã
eternã in celis. id ẽ. inmortalitatẽ p̃pa¬
ratam nob̾. qua induendi sumꝰ in fi¬
ne cum resurrexẽrimꝰ amortuis: ⁊ ait.
In quo nolumꝰ spoliari. s suꝑ uestĩri.
ut absorbeat᷑ mortale auita. Si fieri
posset sic uellemꝰ ait fieri ĩ mortales.
ut iam ueniret ipsa immortalitas
ꝙ: mͦ sic̃ sumꝰ mutaret nos: ut mor¬
tale hoc nr̃m auita ab sorberet᷑. ñ ꝑ
mortem corpus puniretur. ut in fi¬
ne iterum reciperetur:.Li¬
uãuis gͦ amalis ad bona transe¬
amiꝰ. tñ ipse transitꝰ aliquantũ
amarꝰ ẽ: ⁊ habet fel qͦd dederũt dũo
inpassione uidei: habet acre qͥdilam to¬
lerandũ. qͦ ostendunt᷑ qͥ eũ aceto pota¬
uerunt. prefigurans gͦ ꝙ tranformãs
in se nos ipsos. hoc ait. Salurum me fac

Expanded text:
vellet mori? Naturam quippe nostram, id est consortium quoddam animae et corporis, et quamdam in his duobus familiaritatem conglutinationis atque compaginis exponens quodam loco Apostolus, ait habere nos domum non manufactam, aeternam in coelis; id est immortalitatem praeparatam nobis, qua induendi sumus in fine, cum resurrexerimus a mortuis; et ait: In quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita , Si fieri posset, sic vellemus, ait, fieri immortales, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, ut mortale hoc nostrum a vita absorberetur, non per mortem corpus poneretur, ut in fine iterum reciperetur. Quamvis ergo a malis ad bona transeamus; tamen ipse transitus aliquantum amarus est, et habet fel, quod dederunt Domino in passione Judaei, habet acre quiddam tolerandum, quo ostenduntur qui eum aceto potaverunt . Praefigurans ergo, et transformans in se nos ipsos, hoc ait: Salvum me fac,
Abbreviated transcription (Latin):
tes apostolum dicentẽ: Que sursum
sũt querite. quȩ sursũ sũt sapite: uͥ
xp̃e. ẽ. in dextera dei sedens.. Es¬
escendente nunc dño. hoc. ẽ. in cli¬
nante se ad infirmitatẽ ⁊ impotẽ¬
tiam ceterorum. misertꝰ imꝑfectõn
eorum uł infirmitati: secute sũt mul
ꝓsus. unꝰ ex illis qͥ ciuam querebant:
qui leuamen desiderabant. Et ecce leꝓsꝰ
ueniens ad orabat eum dicens. Dñe si
uis potes me mundare. deorsum cur¬
rens rogas õ homo: ⁊ in monte nichil
dicis: Quare sic: Quia tempꝰ ⁊ temꝑa.
omnis rei sub celo: tempꝰ doctrine. ⁊
tempꝰ curationis: In monte docut. il¬
luminauit. monuit: animas curauit.
corda sanauit. Propterea gͦ. ego illa ma¬
iora temptare nolui: illa sumina tar¬
dare passus sum. Ipsis gͦ ab illo com¬
pletis. deorsum eo de monte ad curã¬
dum descendente. sicuti de celo. sicuti
de celestib montib ad saluandos car¬
uales descendente: uenit ad eum hõ le¬
prosus: ad orans eum. antequã p̾teret:

Expanded text:
entem: Quae sursum sunt quaerite, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Descendente nunc Domino, hoc est, inclinante se ad infirmitatem et impotentiam caeterorum, misertus imperfectioni eorum vel infirmitati, secutae sunt eumprosus unus ex illis qui curam quaerebant, qui levamen desiderabant. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Deorsum currens rogas, o homo, et in monte nihil dicis? Quare sic? Quia tempus et tempora omni rei sub coelo, tempus doctrinae, et tempus curationis. In monte docuit, illuminavit, monuit, animas curavit, corda sanavit. Propterea ergo ego illa majora tentare nolui, illa summa tardare passus sum. Ipsis ergo ab illo completis, deorsum eo de monte ad curandum descendente, sicuti de coelo, sicuti de coelestibus montibus ad salvandos carnales descendente. Venit ergo ad eum homo leprosus, adorans eum. Antequam peteret,
Abbreviated transcription (Latin):
tempnẽdũ adligandũ: ad insultan.¬
dũ. ad colaphyrandũ. ad conspuẽdũ.
Ad huc qͦusq : Usq ad mortẽ. Ergo in¬
troierunt aque usq ad animã meã.
hanc qͥpe uitam dix̃ amimã suã: qͦ¬
usq illi accedere seuiendo potuer̃.
Sed nũqͥd hoc possẽt. nͥ ab ip̃o ꝑmit¬
terentur:
Nde gͦ tanqͣm aliqͥd inuitus
patiat᷑ sic clamat. nͥ qr. caput
menbra p̃figurat: Passus. ẽ qͥrpe ille
qr. uoluit: martyres uͦ ⁊ si noluerũt.
Petro namq ita p̾dix̃ passionẽ suã:
cum senueris in quit alius te p̾cin¬
get: ⁊ feret qͦ tu non uis. Quamqͣm
enĩ xp̃o in herere cupiamꝰ. mori tñ
nolumꝰ: ⁊ ideo libent᷑. uel potiꝰ patien¬
ter patim᷑. qr. alius transitꝰ ñ dat᷑. ꝑ q̃m¬

Expanded text:
 ad ligandum, ad insultandum, ad colaphizandum, ad conspuendum. Adhuc quousque? Usque ad mortem. Ergo introierunt aquae usque ad animam meam. Hanc quippe vitam dixit animam suam, quousque illi accedere saeviendo potuerunt. Sed numquid hoc possent, nisi ab ipso permitterentur? ergo tanquam aliquid invitus patiatur sic clamat, nisi quia caput membra sua praefigurat? Passus est quippe ille, quia voluit; martyres vero, etiamsi noluerunt. Petro namque ita praedixit passionem suam: Cum senueris, inquit, alius te praecinget, et feret quo tu non vis . Quanquam enim Christo inhaerere cupiamus, mori tamen nolumus; et ideo libenter, vel potius patienter patimur, quia alius transitus non datur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut edant carnes meas. Qui tribulãt
me inimici mei: ipsi infirmati sũt
⁊ ceciderunt. Itaq ego qͥd timebo. aut
quem tumebo: ego qͥd trepidabo. aut
a qͦ trepidabo: Qui ne ꝑsecunt᷑. ip̃i
infirmant᷑: ip̃i cadunt. Quare aũ ꝑ
sequunt᷑: ut edant carnes meas. Qe
sunt carnes uiee : carnales effectꝰ mĩ
Seuiant ꝑsequẽdo: nichil in me m̃o¬
rit᷑ nisi mortale. Erit inme aliquid.
qͦ ꝑsecutor ꝑuenire non possit. Ibi
habitat deus meus. Mandueent car¬
nes meas. finitis carnib sp̃c ero. ⁊ spi¬
ritał. Et qͥdem tantam salutẽ mͥ ꝓmit¬
tit dñs m̃s: ut etiam mͦ ista caro mor¬
tium ñ ꝑeat ineternũ. s qͦd demõs¬
tratum. ẽ. in capite meo resurgente.

Expanded text:
t me inimici mei, ipsi infirmati sunt, et ceciderunt. Itaque ego quid timebo, aut quem timebo? ego quem trepidabo, aut quid trepidabo? Qui me persequuntur, ipsi infirmantur, ipsi cadunt. Quare autem persequuntur? Ut edant carnes meas. Quae sunt carnes meae? Carnales affectus mei. Saeviant persequendo, nihil in me moritur nisi mortale. Erit in me aliquid, quo persecutor pervenire non possit, ubi habitat Deus meus. Manducent carnes meas: finitis carnibus spiritus ero, et spiritualis. Et quidem tantam salutem mihi promittit Dominus meus, ut etiam modo ista caro mortium, non pereat in aeternum; sed quod demonstratum est in capite
Abbreviated transcription (Latin):
quos gͦ uis custodire uias tuas ut
ũ delinquas in lingua tua.qr ponis
ori tuo custodiam: audi. Dum con¬
sistit adu̾sum me peccator. Non con¬
sistit ad me. s consistit ad u̾sus me.
Qid dicturus postremo. unde satis
uidenti ⁊ audienti: intus surdo ⁊ ceco.
animalis enĩ homo. ñ ꝑcipit q̃ sunt
spiritus dei. Nisi aũ ammalis ĩ ueni¬
retur. qͣndo calũmaret᷑: beatus qͥ
enarrat u̾bum auri audienti: nõ
auri peccatoris astanti ad u̾sum me.
Tales enim multi circunstabant ꝙ
circumfremebant. quando ille uelut
ouis ad immolandũ ductus. ⁊ sicẽ
dicas sc̃m ⁊ pium: s ꝙ de regione tͣn¬
silientib eos qñ dicam: Ipsis liben¬
ter audientib discere cupientib:
ueritatis cibo in hiantib. Et dñs
ait. Ad huc multa habeo uob̾ dicere.
s ñ potestis illa portare modo:¬

Expanded text:
quos ergo vis custodire vias tuas, ut quos ergo vis custodire vias tuas, ut non delinquas in lingua tua, et ponis ori tuo custodiam? Audi: Dum consistit adversum me peccator. Non consistit ad me, sed consistit adversum me. Quid dicturus postremo, unde satisfvidenti et audienti, intus surdo et caeco. Animalis enim homo non percipit quae sunt Spiritus Dei . Nisi autem animalis inveniretur, quando calumniaretur? Beatus qui narrat verbum auri audienti , non auri peccatoris astantis adversum se. Tales enim multi circumstabant et circumfremebant, quando ille velut ovis ad immolandum ductus est, et sdicas sanctum et pium, et de religione transiliens eos: quando ipsis libenter audientibus, discere cupientibus, veritatis cibo inhiantibus, avide ait: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo
Abbreviated transcription (Latin):
ab ore q̃ uellet reuocare nec posset.
cessitatẽ loq̃ndi hab̾et homo. ⁊ ĩ
loquendo ñ aliquid dice̾t qͦd dixisse
nollet: ex tedio affectꝰ ex peccatis q̃si¬
uit euitare talia. Pͥatit̾ur hanc dif¬
ficultatẽ transiliens. Non me iudi¬
cet. q ñ ẽ transiliens. Transiliat: ut
exꝑiat᷑ quod loquor. Tunc enĩ erit
⁊ testis. & filiꝰ ueritatis. Cũ gͦ hec
ei contigissent: statuerat non loqͥ. ne
aliquid diceret quod locutũ se. eẽ. pe¬
nitẽret: hoc indicant pͥma u̾ba eiꝰ. Pi¬
xi custodiã uas meas. ut ñ delinqͣm
in lingua mea. Custodi gͦ uias tuas
oidichun: q noli delinqu̾e in lingua
cua. ꝑpende qͦd dicturꝰ es ex anima:
consule int̾iorem ueritatem. q sic ꝓ¬
fer ad ext̾iorem auditorem:
les. ⁊ sc̃os : ab sit. Illi sic audiunt: ut
quod ꝓbant laudent. Qed aũ imꝓbãt
int̃ multa forte quȩ laudant. ueniã
dent potiꝰ quã calũniam parent. ꝓpĩ

Expanded text:
ab ore quae vellet revocare, nec posset. ab ore quae vellet revocare, nec posset. cessitatem loquendi haberet homo, et in loquendo non aliquid diceret, quod se dixisse nollet; et taedio affectus ex his peccatis, quaesivit evitare talia. Patitur hanc difficultatem transiliens. Non me judicet, qui nondum est transiliens: transiliat, et experiatur quod loquor; tunc enim erit et testis et filius veritatis. Cum ergo haec ei contigissent, statuerat non loqui, ne aliquid diceret quod locutum se esse poeniteret. Hoc indicant prima verba ejus, Dixi, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Custodi ergo vias tuas, o Idithun, et noli delinquere in lingua tua: perpende quod dicturus es, examina, consule interiorem veritatem, et sic profer ad exteriorem auditorem. les et sanctos? Absit. Illi sic audiunt, ut quod probant laudent: quod autem improbant inter multa forte quae laudant, veniam dent potius quam calumniam parent. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
cia debet. ẽẽ. in eo. qͥ ista dic̃. audite.
Si consistant adu̾sum me castra:
ñ timebit cor meum. Cast᷑ munita
sunt. Sed quid munitiꝰ deo: Si exur¬
gat in me bellũ qͥd mͥ facit bellum:
potest mͥ auferre spem meam. potest
mͥ auferre quod dat om̃ps: Sicut ñ
uincit᷑ qui dat: sic ñ aufert᷑ qͦd dat.
Si auferri potest datũ: uincit᷑ dator.
Ergo nec ipsa temporaliter q̃ accipimꝰ
auferre nob̃ qͥsquam potest fr̃s mei.
nͥ ille solus qͥ dedit: spiritalia que do¬
nat. non auferet. nͥ tu dimiseris. Car¬
nalia uͦ ⁊ temporalia ipse aufert. Qa
⁊ quisquis aufert alius: ip̃o donante¬
potestatem. aufert. Ex. iii.¬
do quod legendo. disserendo. p̃dican¬
do. monendo. obiurgando. ortando.
cum uersaret᷑ in opere. cũ exerceret᷑ in
difficultatib qͥbdam humanis. ho¬
mo agens int̾ homines: quamuis
iam transiliens eos qͥ ñ delectant᷑ his.
quia difficile. ẽ. ut quisq lingua
ũ labat᷑ ⁊ peccet. & qui lingua ñ pec

Expanded text:
cia debeat esse in eo qui ista dicit, audite: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum. Castra munita sunt, sed quid munitius Deo? Si exsurgat in me bellum. Quid mihi facit bellum? Potest mihi auferre spem meam? potest mihi auferre quod dat Omnipotens? Sicut non vincitur qui dat, sic non aufertur quod dat. Si auferri potest datum, vincitur dator. Ergo nec ipsa quae temporaliter accipimus, auferre nobis quisquam potest, fratres mei, nisi solus ille qui dedit. Spiritualia quae donat, non auferet, nisi tu dimiseris: carnalia vero et temporalia ipse aufert; quia et quisquis alius aufert, ipso donantepotestatem, aufert.das quod legendo, disserendo, praedicando, monendo, objurgando, hortando, cum versaretur in opere, cum exerceretur in difficultatibus quibusdam humanis, homo agens inter homines, quamvis jam transiliens eos qui non delectantur his quia difficile est ut quisque lingua non labatur et peccet, et qui lingua non pec
Abbreviated transcription (Latin):
conuinco. Unde conuinco: facta su¬
a deo place̾ arbritrant᷑. N on gͦ eiꝰ aliqͥ
dicunt: s dix̃ imprudens in corde suo
ñ. ẽ. ds. Qi usq adeo credũt. ẽẽ. dm̃ ut ei¬
dẽ deo arbitrat᷑ place̾ qͦd faciunt.
i que suntelligas prudens. qr. im¬
prudens dix̃ in corde suo ñ . ẽ. d̾s. si
ad u̾tas. si intelligas. si discutias: qͥ pu¬
tat deo place̾ facta mala. ñ eũ putat
dm̃. Si enĩ d̾s ẽ: iustꝰ est. Si iustꝰ est:
displicet ei in uisticia. displicet iniqͥ¬
tas. Tu aũ cũ putas ei placere iniqͥtatẽ:
negas dm̃. Si aũ ds. ẽ. cui displicet in¬

Expanded text:
convinco. Unde convinco? Facta suconvinco. Unde convinco? Facta sua Deo placere arbitrantur. Non ergo ait, Aliqui dicunt; sed, Dixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Qui usque adeo credunt esse Deum, ut eidem Deo arbitrentur placere quod faciunt. Atqui si intelligas prudens quia imprudens dixit in corde suo, Non est Deus, si advertas, si intelligas, si discutias: qui putat Deo placere facta mala, non eum putat Deum. Si enim Deus est, justus est; si justus est displicet, ei injustitia, displicet iniquitas. Tu autem cum putas ei placere iniquitatem, negas Deum. Si enim Deus est cui displicet in
Abbreviated transcription (Latin):
minũ. ẽ: ñ multo parturimꝰ. Quantũ
uidet᷑ occurrere cogitationib nr̃is.
ꝑ pauci sunt: ⁊ difficile. ẽ. ut in cur.¬
ramꝰ in hominẽ qͥ dicat in corde suo.
ñ. ẽ. d̾s. Calem sic pauci sunt. ut int̃
multos timendo hoc drcere. in corde
suo dicant: qͥa ore dicere ñ audent.
uix inuenit᷑. rarum hominũ genꝰ ẽ. qͥ
dicant incorde suo. ñ ẽ. deus. an uͦ alio
intellectu discussum. inuenit᷑. ee̾. in
plurib quod in paucis ⁊ raris. ⁊ pene
innullis. ẽẽ. putabamꝰ:
Rodeant in mediũ qͥ male uiuũt:
inspiciamꝰ facta flagitiosoꝵ faci¬
norꝙꝵ. sceleratorũ ꝙ hominum qͦrũ
qͦd non cogit᷑ adimitere: ⁊ ꝓ magno
sibi putet seruari integͥtate in nocen¬
tie. ne faciat qͦd culpare iã ꝑconsue¬
tudinẽ aut ñ audeat. aut si ansus fu¬
erit faciliꝰ erũpat rep̃hensio ⁊ recla¬
matio eoꝵ. qͥ male uiuunt: quã uox
lib̾a eoꝵ qͥbene uiuunt. Et istitales st̃
ut dicant incorde suo. ũ. ẽ. d̾s. Cales

Expanded text:
n multos parturimus: quantum videtur occurrere cogitationibus nostris, perpauci sunt; et difficile est ut incurramus in hominem qui dicat in corde suo, Non est Deus : tamen sic pauci sunt, ut inter multos timendo hoc dicere, in corde suo dicant, quia ore dicere non audent. vix invenitur: rarum hominum genus est qui dicant in corde suo, Non est Deus. An vero alio intellectu discussum invenitur esse in pluribus, quod in paucis et raris et pene in nullis esse putabamus? Prodeant in medium qui male vivunt, inspiciamus facta flagitiosorum, facinorosorum sceleratorumque hominum, quorum quod non cogitur admittere, et pro magno sibi putet servari integritatem innocentiae, ne faciat quod culpare jam per consuetudinem, aut non audeat, aut si ausus fuerit, facilius erumpat reprehensio et reclamatio eorum qui male vivunt, quam vox libera eorum qui bene vivunt. Et isti tales sunt, ut dicant in corde suo: Non est Deus. Tales
Abbreviated transcription (Latin):
aluum me fac d̾s: qm̃ intͣuerũt
aq̃ usq ad animã meam. Granũ
illud. ẽ. contemptũ mͦ: qͦd uidet᷑ hu¬
miles dare uoces. In horto obruit᷑ mi¬
rat᷑o mundo holeris magnitudinẽ:
cuiꝰ holeris semen contemptũ. ẽ. aiu¬
deis. Reuera enĩ considerate gͣnũ syna¬
pis. minutũ. fuscum. asꝑnabile ꝓrsꝰ :
ñ habebat speciem. neq decõrem. Aqͣs

Expanded text:
um me fac, Deus, quoniam introierunt aquae usque ad animam meam. Granum illud est contemptum modo, quod videtur humiles dare voces. In horto obruitur, miraturo mundo oleris magnitudinem, cujus oleris semen contemptum est a Judaeis. Revera enim considerate semen sinapis minutum, fuscum, aspernabile prorsus; non habebat speciem neque d
Abbreviated transcription (Latin):
maiorum contempriat ab humilib
meis inremissionẽ peccatoꝵ baptrari:
cum memiuerint dominum qͥ ui sp̃e
sancto baptizans peccata dimittere
solet. suum baptizandum in aqua.
submississe serui manib capud. Se¬
quitur. Baptizatis autem confesti.¬
ni ascendit de aqua: q ecce aꝑti
sunt celi. ⁊ uidit sp̃m dei descen

Expanded text:
majorum contemnat ab humilibus majorum contemnat ab humilibus meis in remissionem peccatorum baptizari, cum meminerint Dominum, qui in Spiritu sancto baptizans, peccata dimittere potest, suum baptizandum in aqua submisisse servi manibus caput. IV. Baptizatus autem confestim ascendit de aqua, et ecce aperti s
Abbreviated transcription (Latin):
culis ñ in munis. baptizare dominũ
quem ex uͥgine natum nõuerat nullã
ꝓrsus habere macłam culpe. Sed quia
uera humilitas. ipsa est quam obe¬
dientia comes non deserit: quod pͥ¬
iħe dixu  Sine mͦ. sic enim decet
nos impłe omnẽ iusticiam. Tune
dimisit eum: id.ẽ. tc̃ demum dimi¬
sit. tẽ consensit. tẽ passus est eum
a se baptizari: cum tali ordine cog¬
nouisset omnem iusticiam debere
compleri. sine me mͦ inquit: sine me
mͦ ut iussi ate baptizari in aqua: q:
tu post modum ame quod queris
baptizaberis in sp̃u. Sic enim decet
nos p̾rogare exemplum implende
omnis iusticie. ut uidelicet discant
fideles. neminem posse hominem.
absq unda baptismatis ꝑfecte iu¬
stum existere: q omnib esse qͣmuis
in nocenter q uiste uiuentib. neces¬
sarium uiuifice regenerationis offi
tus q natus sum. cognõuerint secłe
natiuitatis subisse. uł põtiꝰ sibi eũ¬
secrasse lãuacrum. Nulla ꝑsonarũ

Expanded text:
cula non immunis, baptizare Dominum, cula non immunis, baptizare Dominum, quem ex virgine natum noverat nullam prorsus habere maculam culpae. Sed quia vera est humilitas ipsa, quam obedientia comes non deserit, quod prit ei: Sine modo, sic enim decet nos adimplere omnem justitiam: tunc dimisit eum. Id est, tunc demum dimisit, tunc consensit, tunc passus est eum a se baptizari, cum tali ordine cognovisset omnem justitiam debere compleri. Sine modo, inquit, sine me modo, ut jussi, a te baptizari in aqua, et tu postmodum a me quod quaeris, baptizaberis in spiritu. Sic enim decet nos praerogare exemplum implendae omnis justitiae, ut videlicet discant fideles neminem posse hominem absque unda baptismatis perfecte justum existere, et esse omnibus quamvis innocenter et juste viventibus necessarium vivificae regenerationis offitus et natus sum, cognoverint secundae nativitatis subisse, vel potius sibi consecrasse lavacrum. Nulla personarum
Abbreviated transcription (Latin):
baptizari. ꝙ tuuenis ad me: Expaũ
illum ad se uenisse ut baptizaretur
aqua. cui nulla in erat que baptismo
tergeret᷑ culpa: iumo qͥ ꝑ sui grãm sp̃c.
cunctam credentib mundi tolleret
culpam. Unde recte intelligit᷑. qͦd hc
ẽẽ. quod apud euangelistam ioħm . il¬
lo ad se ueniente dixisse narrat᷑: ecce
agnꝰ dei. eece qui tollit peccata mun¬
di. Ab illo enim debemus om̃s bapti¬
zari: qui ad hoc uenit in mundum
ut peccata tõlleret mundi. Ab illo
debuit ipse ioħs baptizari. id.ẽ. apec¬
cati originalis contagione mũdari.
qui quamuis nullo int̾ natos mulierũ
minor. tñ quasi natꝰ ex muliere culpe
neuo ñ carebat ideoꝙ cum ceteris mu¬
lierum natis. ab eo qui natus ex uͥgine
d̃s incarne apparuit. opꝰ. habebat ablui
uoniam gͦ scriptum. ẽ.
quid. ẽ. homo ut in macłatꝰ sit. q:
ut mundus appareat natꝰ ex muliere:
iure timuit homo quam uis sc̃s. na¬
tus tm̃ ex muliere. q ob id aculpe ma¬

Expanded text:
baptizari et tu venis ad me? Expavit baptizari et tu venis ad me? Expavit illum ad se venire, ut baptizaretur aqua, cui nulla inerat quae baptismo tergeretur culpa, imo qui per sui gratiam spiritus cunctam credentibus mundi tolleret culpam: unde recte intelligitur quod hic esse, quod apud evangelistam Joannem, illo ad se veniente, dixisse narratur, Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Ab illo enim debemus omnes baptizari, qui ad hoc venit in mundum ut peccata tolleret mundi. Ab illo debuit ipse Joannes baptizari, id est, a peccati originalis contagione mundari. Qui quamvis nullo inter natos mulierum minor, tamen quasi natus ex muliere culpae naevo non carebat. Ideoque cum caeteris mulierum natis ab eo qui natus ex Virgine Deus in carne apparuit opus habebat ablui. Quoniam ergo scriptum est: Quid est homo ut immacuculatus sit, et ut mundus appareat, natus ex muliere ? Jure timuit, homo quamvis sanctus, natus tamen ex muliere, et ob id a culpae ma
Abbreviated transcription (Latin):
ad ioħ̃m: ut baptizaret᷑ ab eo. uenit
filius dei baptizari ab homine: ñ an¬
xia necessitare abluendi alicuiꝰ sui
peccati. qui peccatum ñ fec̃ ullũ. nec
inuentꝰ. ẽ. dolus in ore eiꝰ: s pia dispen¬
satione abluendi om̃is nr̃i contagio¬
nem peccati. qui inmultis offendimꝰ᷑
om̃s. q si dixerimꝰ qr. peccatum non
habemꝰ: nos ipsos se ducimꝰ. ꝙ ueritas
in nobis non est. Uenit baptizari in a¬
quis ipsarum conditor aquarũ: ut no¬
bis qui iniquitatih concepti. q in de¬
lictis sumꝰ generasi. scdẽ natiuitatis
que ꝑ aquam ⁊ sp̃m celebrat᷑ appeten¬
dum insinuaret misterium. Digna¬
tus est lauari aquis iordãnicis. qͥ erat
mundus asordib cunctis: ut ad diluẽ¬
das nr̃orum sordes scelerura. omnium
fluenta sanctificaret aquarum. Sedqr
humillimam dñi dispensationẽ r lec¬
tione euangelica cognouimꝰ:
ui humillimam obeditionẽ sollicita
intentione uideamꝰ. Sequit᷑ Ioħ̃s aũ¬
ꝓhibebat eum dicens. Ego ate debeo

Expanded text:
ad Joannem, ut baptizaretur ab eo. Venit Filius Dei baptizari ab homine, non anxia necessitate abluendi alicujus sui peccati qui peccatum non fecit ullum, nec inventus est dolus in ore ejus, sed pia dispensatione abluendi omnis nostri contagionem peccati, qui in multis offendimus omnes, et si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Venit baptizari in aquis ipsarum conditor aquarum ut nobis qui in iniquitatibus concepti, et in delictis sumus generati, secundae nativitatis, quae per aquam et spiritum celebratur, appetendum insinuaret mysterium. Dignatus est lavari aquis Jordanicis, qui erat mundus a sordibus cunctis, ut ad diluendas nostrorum sordes scelerum omnium fluenta sanctificaret aquarum. Sed quia humillimam Domini dispensationem ex lectione evangelica cognovimus, etiam servi humillimam obeditionem sollicita intentione videamus. Sequitur: Joannes auhibebat eum dicens: Ego a te debeo
Abbreviated transcription (Latin):
apłis. ⁊ eis infidutia sua confirmatis
⁊ directis in ppłos: fructificauit eccła.
Et folum eiꝰ ñ decidet. id. ẽ ũbum eiꝰ
ñ erit irritum: qr. omnis caro fenũ. ⁊
claritas hominis ut flos feni. fenum
aruit. ꝙ floᷤ decidit: ũbum aũ dñi
lignum attulerit: q̃ oĩa urdelicet ac¬
cipienda sunt. fructꝰ ⁊ folia: id. ẽ. fac¬

Expanded text:
Apostolis, et eis in fiducia sui confirmatis Apostolis, et eis in fiducia sui confirmatis et directis in populos, fructificavit Ecclesias. Et folium ejus non decidet: id est, verbum ejus non erit irritum; quia omnis caro foenum, et claritas hominis ut flos foeni: foenum aruit, et flos decidit, verbum autem Domini lignum attulerit; quae omnia videlicet accipienda sunt fructus et folia, id est fac
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ susciꝑe ad salutẽ nr̃am: ut
ip̃e homo sit lignũ plantatũ scd̃m
decursus aquarũ. Pocest enum ⁊ hoc
intellectu accipi: qͦd in alio psalino.
dicit᷑. fuuiꝰ dĩ repletꝰ. ẽ. aqua. aut se¬
se uos baptizat in sp̃u sco. q: illud. Q
sitit ueniat et bibat. ꝙ illud. Si scires
donum dei. &r qͥs est qui ate aquã pe¬
tit: petisses ab eo q daret tibi aquã
uiuam. ynde qͥbiberit nõ sitiet ine¬
ternum: s efficiet᷑ in eo fons aquȩ sa¬
lientis in uitã et̾niam. Aut scd̃m decͤs
aquarũ. scdm popłorũ peccata: qͥa
ꝙ: aque ppłi intp̃tant᷑ in apocalipsi.
q: decursus ñ absurde intelligit᷑ lapsꝰ
quod ꝑtinet ad delictum.
ignum gͦ illud id ẽ. dñs nr̃. de a¬
quis decurrentib idẽ. popłis pecca¬
torib trahens eos uiradices discipline
sue fructum dabit: hoc ẽ. constituet
eccłas. Imtempore suo: id ẽ. pꝰ quã cla¬
rificatꝰ ẽ resurrectione ꝙ ascensione
in celum. Tunc enuim sp̃c scõ misso

Expanded text:
d salutem nostram; ut ipse homo sit lignum plantatum secundum decursus aquarum: potest enim et hoc intellectu accipi, quod in alio psalmo dicitur: Fluvius Dei repletus est aqua . Aut sese vos baptizabit in Spiritu sancto ; et illud: Qui sitit, veniat, et bibat ; et illud: Si scires donum Dei, et quis est qui a te aquam petit; petisses ab eo, et daret tibi aquam vivam, unde qui biberit non sitiet in aeternum; sed efficietur in eo fons aquae salientis in vitam peccata, quia et aquae populi interpretantur in Apocalypsi ; et decursus non absurde intelligitur lapsus, quod pertinet ad delictum. Lignum ergo illud, id est Dominus noster, de aquis decurrentibus, id est populis peccatoribus, trahens eos in via in radices disciplinae suae, fructum dabit, hoc est, constituet Ecclesias; in tempore suo, id est, postquam clarificatus est resurrectione et ascensione in coelum. Tunc enim Spiritu sancto misso
Abbreviated transcription (Latin):
typice denuntiat. eos maxime gr̃a xp̃i
dignos existere. qui zelo feruere pie
deuotionis. ⁊ emulari carismata ma¬
iora. ac de uitus uͥtutes ad bona oꝑan¬
do. de terrenis ad eterna norunt sꝑã¬
do. ⁊ amando transmigrare:¬
rss illuminatio mea q salutaris
meus quem timebo: ille me illu¬
minat: recẽdant tenebre. ille me sal¬
uat: recẽdat infirmitas. Ambulans
in lumine firmꝰ. quem timebo: Non
enim talem salutem dat deus: q̃ ab
aliqͦ possit extorquẽri: aut tale lum̃
est quod ab aliqͦ possit contenebͣri.
Dñs illuminans: nos illuminati. Do¬
minus saluans: nos saluati. Si gͦ ille
illuminans nos illuminati. ⁊ ille sal¬
uans nos saluati: p̃ter ipsũ nos tene¬
bre ⁊ infirmitas. habentes aũ in ip̃o

Expanded text:
typice denuntiat eos maxime gratia Christi typice denuntiat eos maxime gratia Christi dignos existere, qui zelo ac fervore piae devotionis, et aemulari charismata meliora, ac de vitiis ad virtutes bona operando, de terrenis ad aeterna norunt, sperando et amando transmigrares illuminatio mea, et salutaris meus, quem timebo? ille me illuminat, recedant tenebrae; ille me salvat, recedat infirmitas; ambulans in lumine firmus, quem timebo? Non enim talem salutem dat Deus, quae ab aliquo possit extorqueri; aut tale lumen est, quod ab aliquo possit obtenebrari. Dominus illuminans, nos illuminati; Dominus salvans, nos salvati: si ergo ille illuminans, nos illuminati; et ille salvans, nos salvati; praeter ipsum nos tenebrae et infirmitas. Habentes au
Abbreviated transcription (Latin):
cis uterꝰ fuit: in qͦ d̾s humane natur:
coniunctus. ẽ. ⁊ ex qͦ ad sociandam s ecela
tanquã sponsus ꝓcessit. pͥmꝰ nuptiarũ
locꝰ iudea extitit: in qͣ filius dei homo fi¬
participatione consecrare. sui sp̃c pigno¬
re infide confirmare dignatꝰ. ẽ. Sed uoca¬
tis ad fidem gentib usq ad fines orb̾ t̾te.
earumdem nuptiarũ uotiua gaudia ꝑue¬
ner̃. Nec uacat amysterio qͦd die t̾cia pꝰ
ea q̃ suꝑior euangelii sermo de scripserat
nuptie factȩ referunt᷑: s tcio tp̃r secłi do¬
minum ad adoptandã sibi eccłam uerisse
designat. pͥmum qͥ ppe seculi tempꝰ
ante legem. patriarcharum exemplo.
scd̃m sub lege. ꝓpħarum scriptis. t̾ci¬
um sub gr̃a p̾coniis euangelistarum.
qͣsi tercie diei luce mundo refulsit: ĩ
quo dominus ⁊ saluator nr̃ ꝓredẽpti¬
apparuit. Sed ⁊ hoc quod in chãna
galyleȩ. id.ẽ. inzelo transmigrationis
ppetrate. eedem nuptie facte ꝑhibent᷑

Expanded text:
icis uterus fuit, in quo Deus humanae naturae icis uterus fuit, in quo Deus humanae naturae conjunctus est, et ex quo atanquam sponsus processit. Primus nuptiarum locus in Judaea exstitit, in qua Filius Dei homo fiparticipatione consecrare, sui Spre in fide confirmare dignatus est: sed vocatis ad fidem gentibus, usque ad fines orbis terrae earumdem nuptiarum votiva gaudia pervenerunt. Nec vacat a mysterio quod die tertia, post ea quae superior Evangelii sermo descripserat, nuptiae factae referuntur, sed tertio tempore saeculi Dominum ad aptandam sibi Ecclesiam venisse designat. Primum quippe saeculi tempus ante legem patriarcharum exemplo, secundum sub lege prophetarum scriptis, tertium sub gratia praeconiis evangelistarum, quasi tpro redemptiapparuit, sed et hoc quod in Cana Galilaeae, id est in zelo transmigrationis perpetratae eadem nuptiae factae perhibentur,
Abbreviated transcription (Latin):
re. quamdiu cum illis ẽ sponsus : ueni¬
ent autẽ dies cum auferet᷑ ad eis spori¬
sus: ⁊ tunc ieuinabunt: Quia nimiiẽ
in carnatio nr̃i saluatoris ex qͦ patrso
cepit ꝓmitti: multis sanctoꝵ. ẽ. lacri¬
nis ⁊ luctu semꝑ expeccata donec ue¬
niret: similiter ex quo post resurrecti¬
onem ascendit ad celum. omis sc̃oꝵ
spes ad eiꝰ pendet reditum. Solo aũ quo
cum hominib conuersatus ẽ tp̃te. fle¬
te ac lugẽre nequiuer: qr. iam secũ ⁊̃
corporalit̾ eũ quẽ sp̃italit̾ dilexer̃ ha¬
bebant. sponsus gͦ xp̃c. sponsa eiꝰ est
eccła: filii sponsi uł nuptiarum. singłi
quiq fidelium eiꝰ sunt. Tempꝰ nuptiat᷑
ẽ tempꝰ illud. quando ꝑ in carnationis
mysterrũ scãm sibi eccłam sociauit:
on gͥ casu. s certi gr̃a misterii ueñ
ad nuptias. in t̾ra carnali more cele¬
bratas: qͥ ad copulandam sibi sp̃itali
amore eccłam de çelo descendit ad t̾ram.
Cuiꝰ quidem thalamꝰ. in corrupte genitͥ¬

Expanded text:
re quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt . Quia nimirum incarnatio nostri Salvatoris ex quo patribus coepit promitti, multis est sanctorum lacrymis et luctu semper exspectata donec veniret. Similiter ex quo post resurrectionem ascendit ad Patrem, omnis sanctorum spes ad ejus pendet reditum. Solo autem quo cum hominibus conversatus est tempore, flere ac lugere nequiverunt, quia jam secum etiam corporaliter eum quem spiritualiter dilexerunt habebant. Sponsus ergo Christus, sponsa ejus est Ecclesia, filii sponsi vel nuptiarum singuli quique fidelium ejus sunt: tempus nuptiarum est tempus illud quando per incarnationis mysterium sanctam sibi Ecclesiam sociavit. Non igitur casu, sed certi gratia mysterii, venit ad nuptias in terra carnali more celebratas, qui ad copulandam sibi spirituali amore Ecclesiam de coelo descendit ad terram: cujus quidem thalamus incorruptae genitr
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ conuiuas letificaret facere digna¬
tus est: exceptis celestium sacram̃toꝵ
figuris. ⁊ iam uixta literam fidem
recte credentium confirmat. porro
tatiani ⁊ martiani. ceteroꝵ. q qͥ nuꝑ¬
tiis detrahunt ꝑfidia quam sit dãp¬
nabilis insinuat. Si enim thoro in¬
maculato ⁊ nuptiis debita castitate
celebratis culpa un ee̾t. ne qͣquã dñs
ad has uenire. ne quaqͣ eas signoꝵ.
suoꝵ initiis consecrare uoluisser. Nc̃
autẽ qr bona est castitas coniugalis.
melior continentia uidualis optima
ꝑfectio uirginalis. ad compbandã oĩ¬
um electionem graduum. discernẽ
rato marie uirginis utero nasci dig¬
natus est. aꝓpħico anne uidue ore mox
natus benedicit᷑: anuptiarum celebra¬
torsb iam iuuenis inuitat᷑. ⁊ hos sue
p̃sentia uirtutis honorat:¬

Expanded text:
dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta litteram recte fidem credentium confirmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendrato Mariae virginis utero nasci dignitatus est, a prophetico Annae viduae ore mox natus benedicitur, a nuptiarum celebratoribus jam juvenis invitatur, et hos suae praesentia virtutis honorat
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝓhibito ut e̾e̾t. sic̃ d̾s: abscondit se
afacie dei. hanc t̾ram ad int̾riorẽ homi¬
nẽ ꝑtinere. ⁊ inde suꝑbia hominẽ ꝓi¬
ci maxime intelligi pot̃: in eo qͦdᷤ cp¬
tũẽ. Quid suꝑbit t̾ra q cinis : qm̃ ꝓie¬
qr. tanꝗͣm puluis ꝓiciunt᷑ a facie t̾̃re.
Et bene hoc eis dixit auferri. qͦd suꝑ¬
bi ambiunt. id.ẽ. ut iuidicent: ut hoc
plamꝰ dictũ intelligat᷑. sequenti sen¬
tentia. Neq peccatores in consilio iu¬
ud peccatores. ut quãquam omnis
impiꝰ peccator sit. ñ tñ omĩs peccator
sit impiꝰ: impis ñ resurgũt in iudicio.
Id ẽ. resurgent qͥdem. s ñ ut iudicẽt᷑.
qr iam penis certissimis deputati st̃:
Peccatores aut̃ ñ resurgent ĩ consilio
iustoꝵ. id ẽ. ut iudicent. s forte ut

Expanded text:
no, ut esset sicut Deus, abscondit se a facie Dei . Hanc terram ad interiorem hominem pertinere, et inde superbia hominem projici, maxime intelligi potest in eo quod scriptum est: Quid superbit terra et cinis? quoniquia tanquam pulvis projiciuntur a facie terrae. Et bene hoc eis dixit auferri quod superbi ambiunt, id est ut judicent, ut hoc ipsum planius dictum intelligatur sequenti sententia: Neque peccatores in consilio juud peccatores; ut quanquam omnis impius peccator sit, non tamen omnis peccator sit impius. Impii non resurgunt in judicio: id est, resurgent quidem, sed non ut judicentur, quia jam poenis certissimis destinati sunt; peccatores autem non resurgunt in consilio justorum, id est ut judicent, sed forte u
Abbreviated transcription (Latin):
s aliud. ẽ. ẽẽ. in lege: aliud sub lege.
Quil ẽ. in lege scd̾m legem agit. QOi
est sub lege: sccłm legem agit᷑. Ille
gͦ liber. ẽ: iste seruus. ꝓ inde aliud
.ẽ. lex que scribit᷑. ⁊ imponit᷑ serui¬
enti: aliud lex quȩ m̃te ẽspicit᷑ ib
eo qͥ ñ indiget lut̾is:¬

Expanded text:
ed aliud est esse in lege, aliud sub lege: qui est in lege, secundum legem agit; qui est sub lege, secundum legem agitur. Ille ergo liber est, iste servus. Deinde aliud est lex quae scribitur, et imponitur servienti; aliud lex quae mente conspicitur, ab eo qui non indiget li
Abbreviated transcription (Latin):
salutem terrestriũ t̾renc lacte nu¬
tritur: Nullus gͦ amligit. nemo
cunctet᷑. qͦd xp̃c in t̾ra degens ful¬
gebat in celo: qr. sic uerut ad t̾ras.
ut non relinq̃ret celum. Et ii de
ẽ. qͦd uͥginalem hunc puerũ lau¬
dant angłi. mirant᷑ pastores. celũ
attestatur uenerant᷑ ꝙ magi: quia
mystica eiꝰ natiuitas sempit̾no gau¬
dio ⁊ tram letificauit q: celum.
ync gͦ regem celestium ho¬
minũq rectorem. sub carnis
mysterio uenientẽ. mundus tͤmit
herodes: uidea infidelis ab iurat.
Tremit herodes in fancem regie
dignitatis: qr bonitatem nascen¬
tis ignorat. Ab iurat xp̃m uidea
quem p̃dicat: qr. impietatib suis
metuens iusti uidicis refugit eqͥ¬
tatem. ꝙ scelerũ suoꝵ ob cecata te¬
nebris. sola uid̾e non potest qͦd oĩ¬
b splendet e celo. Et cum oĩum
patriarcharum doctrina: ac ꝓphica
stelle radiꝰ fidem gentiũ suscitauit.
Que tanta ꝑmutatio fr̃s: que ue is¬

Expanded text:
salutem terrestrium terreno 84 lacte nusalutem terrestrium terreno 84 lacte nutritur? Nullus ergo ambigat, nemo cunctetur, quod Christus in terra degens fulgebat in coelo, quia sic venit ad terras, ut non relinqueret coelum. Et inde est quod virginalem hunc puerum laudant angeli, mirantur pastores, coelum attestatur, venerantur et magi, quia mystica ejus nativitas sempiterno gaudio et terram laetificavit et coelum. Hunc ergo regem coelestium hominumque rectorem, sub carnis mysterio venientem, invidus tremit Herodes, Judaea infidelis abjurat. Tremit Herodes infantem regiae dignitatis, quia bonitatem nascentis ignorat: abjurat Christum Judaea, quem praedicat, quia impietatibus suis metuens justi judicis refugit aequitatem; et scelerum suorum obcaecata tenebris, sola videre non potest quod omnibus splendet e coelo: et cum omnium patriarcharum doctrina, ac prophetstellae radius fidem gentium suscitavit. Quae tanta permutatio, fratres, quaeve is
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris nr̃i de cuiꝰ natiuitate ga¬
uisi sumꝰ. eiꝰ manifestatione letem᷑
qr. sic̃ nascendo głosus. ẽ. dĩ filius.
magnificum qͦd ostensus. e celo. ẽ.
Mirum nanq qͦd nouũ hominẽ
tra suscepit: stupendũ nichilonu¬
uꝰ qͦd nouũ hũc hominẽ̾. noua de
celo stella ꝓdiderit. Apud iudeã
chaldea magoꝵ ocłis int̾ sydera
choruscabat. Apud uideos sordebat
inpannis: apud gentiles fulgebat
ingła. Et qͥdem necesse erat ut c¬
loꝵ dui testimoniũ celeste p̾cede.¬
ret: ꝙ auctorem lucis signum
luminis reuelaret:
agnum hoc fr̃s tremendũ q
mysterium. cum unꝰ idẽ aq
annuntiat᷑ de patre deus. q homo
de matre: uuꝰ idemq filius femi¬
ne. q filus maiestatis: unꝰ idẽm¬
q hominum particeps ꝙ drĩs ã¬
geloꝵ. Quis enim ualeat estimare.
quanti sacramenti. quantẽq sit
gr̃e quod ille suggit ub̃a qͥ pascit
oĩa ꝙ qui uniu̾sis animantib ui¬
uendi su̾stantiam ỹstat e celo. ob

Expanded text:
stri, de cujus nativitate gavisi sumus, ejus manifestatione laetemur: quia sicut nascendo gloriosus est Dei Filius, magnificum quod ostensus e coelo est. Mirum valde quod novum hominem terra suscepit; stupendum nihilominus quod novum hunc hominem nova de coelo stella prodiderit. Apud JudaeamChaldaea magorum oculis inter sidera coruscabat. Apud Judaeos sordebat in pannis; apud gentiles fulgebat in gloria. Et quidem necesse erat ut coelorum Dominum testimonium coeleste praecederet, et auctorem lucis signum lucis revelaret. Magnum hoc, fratres, tremendumque mysterium, cum unus idemque annuntiatur de Patre Deus, et homo de matre; unus idemque filius feminae, et filius majestatis; unus idemque hominum particeps, et Dominus angelorum. Quis enim valeat aestimare quanti sacramenti, quantaeque sit gloriae, quod ille sugit ubera, qui pascit omnia, et qui universis animantibus vivendi substantiam praestat e coelo, ob
Abbreviated transcription (Latin):
do loqͣmur. Descͥbit nanq infantiã
puericiamq nr̃i redẽptoris: qͣ nr̃e
particeps humanitatis dignatus est
fieri cõmemorat et̾nitatẽ diine ma¬
iestatis. in qua patͥ mansit ac ma-¬
net semꝑ eqͣlis: ut uidelicet ĩ car¬
natõ  nis eiꝰ humilitate ad memo¬
riam re̾ uocata: ꝙ ipsi contͣ oĩum
uulnera peccatoꝵ medicam̃tũ ue¬
re humilitatis curemꝰ exerc̾e pio
semꝑ auimo. recolentes quantum
nos ꝓdiuino amore. quantũ pro
nr̃a salute oporteat humiliari.
qͥ t̾ra sumꝰ ꝙ: cinis: si tantũ illa po¬
testas ꝓ nob̾ humiliari nõ respu¬
it. ut ad suscipienda nr̃e fragilita¬
tis in firma descenderet. Item au¬
dita credita: ꝙ confessa diuinitas
dũi saluatoris: qua patri q spi¬
ritui sc̃o consubstantiał semꝑ q
coeternꝰ ꝑ seuerat. sꝑemꝰ nos ꝑ hu¬
manitatis eiꝰ sacramenta quib ĩ

Expanded text:
oquamur. Describit namque infantiam pueritiamque nostri Redemptoris, qua nostrae particeps humanitatis dignatus est fieri: commemorat aeternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis; ut videlicet incarnationis ejus humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris, qua Patri et Spiritui sancto consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacra
Abbreviated transcription (Latin):
thedra pestilentie ꝑuitiosa doctͥna:
cuiꝰ sermo ut cancer serpit.
einde considerandus ẽ. ordo u̾bo¬
rũ. Abiit. stetit. sedit. Abiit enĩ
ille. cũ recessisset adeo. stetit cũ delec¬
tatꝰ est peccato. sedit cum in suꝑbia
confirmatus redire non potuit. nͥ
ꝑeum lib̾atꝰ qui neq abuit incon¬
silio impioꝵ. nec in uia peccatorũ
steut. nec in cathedra pestilentie se

Expanded text:
a pestilentiae, perniciosa doctrina, cujus sermo ut cancer serpit . Deinde considerandus est ordo verborum, abiit, stetit, sedit: abiit enim ille, cum recessit a Deo; stetit, cum delectatus est peccato; sedit, cum in sua superbia confirmatus, redire non potuit, nis per eum liberatus, qui neque abiit in consilio impiorum, nec in via peccatorum stetit, nec i
Abbreviated transcription (Latin):
qui non abiit inconsili¬
o impiorum. De domino
co accipiendum. ẽ. Beatus uir qͥ
ñ abiit in csilio impioꝵ. Sic̃ ho¬
mo terrenꝰ: qͥ uxori consensit d̃cep¬
ce aserpente. ut dĩ p̃cepta p̃terir⁊.
Et in uia peccatoꝵ ñ stetit. Quia
uenit quidem in uia peccatorũ
nascendo sic̃ peccatores: s ñ stetit.
quia ñ eum tẽnuit illecebra secłaris.
t incathedra pestilentie
non sedit. Noluit regnum t̾re¬
num cum suꝑbia: que cathedra
pestilentie ideo recte intelligit᷑.
qr ñ fere quisquam.ẽ. qͥ careat amo¬
re domunandi. ⁊ humanã ñ appetat
głam. pestilentia. ẽ. enĩ morb late
ꝑuagatꝰ: ⁊ om̃s aut pene om̃s in uol¬

Expanded text:
qui non abiit in consilio impiorum: de Domino co, accipiendum est. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum: sicut homo terrenus qui uxori consensit deceptae a serpente, ut Dei praecepta praeteriret. Et in via peccatorum non stetit: quia venit quidem in via peccatorum, nascendo sicut peccatores; sed non stetit, quia eum non tenuit illecebra saecularis. Et in cathedra pestilentiae non sedit: noluit regnum terrenum cum superbia; quae ideo cathedra pestilentiae recte intelligitur, quia non fere quisquam est qui careat amore dominandi et humanam non appetat gloriam; pestilentia est enim morbus late pervagatus, et omnes aut pene om
Abbreviated transcription (Latin):
uerꝰ erat deus: ad ostendendũ qͥa
homo erat hoies magistͤs humilis
audiebat: ad comꝓbandũ qr. deus
erat. eisdem lo. quẽtib sublimit
respondebat. Quod matͥ q̃renti ac
dicenti fili. qͥd fecisti nob̾ sic. ecce
pat̾ tuus q: ego dolentes q̃ rebamꝰ
te. respondis. Et qͥd est qͦd me q̃re¬
batis. nesciebatis qr. in his q̃ pa¬
tris mei sunt oportet me. ẽe̾. diui¬
ne maiestatis in dicium fuit. De
qua alibi dicit. Dĩa quecumq ht̃
pat̾ mea sunt. Atq ideo rectissime
templũ. ñ minꝰ ad se. quam ad pa¬
trem ꝑtinere testat᷑. In uentꝰ qͥppe
in templo dic̃ qr. in his que patͥs
meisunt oportet me ẽẽ. qr. nuni¬

Expanded text:
verus erat Deus, ad ostendendum quia verus erat Deus, ad ostendendum quia homo erat, homines magistros humiliter audiebat, et ad comprobandum quia Deus erat eisdem loquentibus sublimiter respondebat. Quod matri quaerenti ac dicenti: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. Respondit: Et quid est quod me quaerebatis? An nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? Divinae majestatis indicium fuit, de qua alibi dicit: Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt; atque ideo rectissime templum non minus ad se quam ad Patrem pertinere testatur. Inventus quippe in templo dicit quia in his quae Patris mei sunt, oportet me e
Abbreviated transcription (Latin):
lunt subinitti. Sequam᷑ it̃ eiꝰ huma¬
nitatis. si nos mansio diuine delec¬
tat uisionis: memores semꝑ illiꝰ p̃¬
cepti. Audi filum disciplinã patris
tui. ꝙ ne dimittas legem matͥs tue:
ut addat᷑ gr̃a capiti tuo. q corq̃s col¬
lo tuo. ꝑ auditum qͥppe discipline
pat̾ne. ac ꝑ ob seruantiam mat̾ne le¬
gis gr̃a capiti nr̃o. ⁊ collo torques
ad dit᷑: qͥa quanto qͥs diuinis ĩ tentꝰ
fuerit ascultare p̾ceptis. quanto ea
que dicłicerit in unitate matͥs excłe
diligentiꝰ ob seruare studuerit: tanto
⁊ nunc digniꝰ ad honorẽ p̃dicandi. ⁊
in fut᷑o subłimiꝰ ascendet ad beatitu¬
diuem. cũ xp̃o sine fine regnandi. ue.¬
rum nequis auturaet duĩn saluatorẽ
obimꝑitie necessitatem adisse audil¬
seq q int̾ rogasse magistros. uade¬
om̃s qui eis audiebant suꝑ prudẽ¬
tia ꝙr respõ sis eiꝰ ꝙ uidentes nura¬
ti sunt. Qa enĩ idem uerꝰ homo ⁊

Expanded text:
lunt submitti. Sequamur iter ejus humalunt submitti. Sequamur iter ejus humanitatis, si nos mansio divinae delectat visionis, memores semper illius praecepti: Audi, fili mi, disciplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo . Per auditum quippe disciplinae paternae ac pro observantia maternae legis gratia capiti nostro, et collo torques additur: quia quanto quis divinis intentus fuerit auscultare praeceptis, quanto ea quae didicerit in unitate matris Ecclesiae diligentius observare studuerit, tanto et nunc dignius ad honorem praedicandi, et in futuro sublimius ascendet ad beatitudinem cum Christo sine fine regnandi. Verum ne quis autumet Dominum Salvatorem ob imperitiae necessitatem adiisse audisseque et interrogasse magistros, videaudiebant super prudentia et responsis ejus, et videntes mirati sunt. Qui enim idem verus homo et
Abbreviated transcription (Latin):
quippe uͥtus ⁊ di sapientia ȩtñãꝙ di¬
uinitas que loquitur ego sapien¬
tia habito in consilio: ꝙ eruditis
int̾ sum cogitationib. meum ẽ con¬
silium ⁊ equitas. mea pͥ dentia. rea
est fortitudo: ꝑ me regres regnant:
& conditores legum iusta decernunt.
beatꝰ homo qͥ audit me: qui ugilat
ad fores meas cotid ie. & obseruat ad
poste hostii mer: Ipsa homine in¬
duta ad audiendos homines ad ue¬
nire dignata. ẽ: ut nimirũ hominib
ꝗͣmuis sũmo iugẽnio p̃ditis necessa¬
riã discendi u̾bi formam p̾rogaret:
ne si qͥ discipłi u̾itatis fieri refũgerẽt:
magstͥ efficertnt᷑ erroris:
t bene qui iuuenis erat doctͥne
subiturus officium. puerulꝰ ad¬
hũc seniores audit q in t̾rogat: ut ui¬
delicet eoꝵ ꝓ̃uida dispensatione cõ¬
pescat audatiam. qui non solũ indo¬
cti. s etiam inpũbes ad docendũ ꝓ¬
rum̃ꝑe magis ꝗͣm ad discendũ uo¬

Expanded text:
quippe virtus, Dei sapientia aeterna quae diquippe virtus, Dei sapientia aeterna quae divinitus loquitur: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo, per me reges regnant, et conditores legum justa decernunt. Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei . Ipsa homine induta ad audiendos homines advenire dignata est, ut nimirum hominibus, quamvis summo ingenio praeditis, necessariam discendi verbi formam praerogaret: ne si qui discipuli veritatis fieri refugerent, magistri efficerentur erroris. Et bene qui juvenis erat doctrinae subiturus officium, puerulus adhuc seniores audit et interrogat, ut videlicet eorum provida dispensatione compescat audaciam, qui non solum indocti, sed etiam impubes ad docendum prorumpere magis, quam ad discendum vo
Abbreviated transcription (Latin):
yod gͦ dñs ꝑ om̃s annos
cũ parentib in pascha hieruso¬
limã uenit: humane nimirum. ẽ.
humilitatis indicium. hominis nã
q est ad offereada d̃o sacrifitioꝵ
spiritalium uoca concurrere: ⁊ au¬
ctorem suum orationib lacrimis¬
q sibi reconciliare ꝓfusis. Fecit gͦ
dñs int̾ homines homo natꝰ: qͦd
faciendũ hominib ꝑangelos imꝑ¬
auerat ds. Seruant ip̃e legem qͣm
dedit: ut nob̃ qui puri homines
sumꝰ seruandũ ꝑ omĩa quicquid
ds iubet ostenderet. Sequam᷑ it̃ hu
habitare in domo eiꝰ et̃na in cęlis. oĩ¬
bus dieb uite nr̃e: si iuiuat uid̾e uo¬
luntatem dñi ⁊ ꝓtegi atemplo scõ eiꝰ.
Et ne ulla ĩ et̾num maloꝵ aura pulse¬
m᷑: meminẽrimꝰ p̃sentis eccłe domũ
necessariis p̃cum mundarũ frequẽta¬
re munerib. Quod ip̃e duodennis in
templo sedit in medio doc̃toꝵ audi¬
ens q int̾rogans illos humane.ẽ. hu¬
militatis indicium: imo etiã exĩmiũ
discende humilitatis exemplum. Dei

Expanded text:
o Dominus per omnes annos cum parentibus in Pascha Hierosolymam venit humanae nimirum est humilitatis indicium. Hominis est namque ad offerenda Deo sacrificiorum spiritualium vota concurrere, et auctorem suum orationibus lacrymisque sibi conciliare profusis. Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid Deus jubet, ostenderet. Sequamur igiturhabitare in domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus vitae nostrae, si juvat videre voluptatem Domini, et protegi a templo sancto ejus . Et ne ulla in aeternum malorum aura pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare muneribus. Quod ipse duodenis in templo sedit in medio doctorum audiens et interrogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium discendae humilitatis exemplum. Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nem omnis usticie ꝑtinet. qͦd
batizato domino aꝑti sunt ei celi
ꝙ sp̃c descendit suꝑ eum: ut hine
nimirum fides nr̃a confirmet᷑ per
misterium sacri baptismatis aꝑiti
enim credi decet domino tunc pͥ¬
mũ celestia patuisse secreta. cũ rec¬
ta fides habeat non minꝰ tp̃r qͦ cũ
hominib conuersatum ẽ. quam
sisse. qr sedem tenuisse cȩlestem a¬
nus semꝑ existit:¬

Expanded text:
em omnis justitiae pertinet quod baptizato Domino aperti sunt ei coeli, et Spiritus descendit super eum, ut hinc nimirum fides nostra confirmetur, per mysterium sacri baptismatis aperiri enim credi decet Domino tunc primum coelestia patuisse secreta, cum recta fides habeat non minus tempore quo cum hominibus conversatus est, quam sisse, et sedem tenuisse coelestem? Anus semper exstit