comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. milites aũt nec siuelit
adu̾sarius. ꝓcuratores dari
possũt. nisi in tẽpore litis ꝯte¬
state. quocũq cũu pret̃ sinis¬
sum estͣ. excepto eo quunre

Expanded text:
sunt: milites autem nec si uelit aduersarius procuratores dari possunt, nisi hoc tempore litis contestatae quocumque casu praetermissum est: excepto eo qui in rem
Abbreviated transcription (Latin):
sarius uł ip̃e uł ꝓcurat᷑or dict.
dĩni mẽtiri. apud pretorem
hec finm opõtet. nec ferẽdus
est ꝓcurator qui sibi ad serit p¬
curatioẽm nã hoc ip̃o suspectꝰ
est goꝑamsuam inger̾t ĩuimi¬
tonis forte pũgnare magis
con uitiũ quã ꝓcurꝯtõe exe¬
qui maluit ⁊ actenꝰ erit au¬
dus ẽ pudorẽ suum purgãs
plane sidicat ĩrẽ suã se ꝓcuã¬
torem datum. ⁊ hoc ꝓbam̃t
nõ debet carere ꝓprialit̾e. It
sirentẽtione aliqua ꝓcuratõ
utino uelit/ facͥile abeolis e

Expanded text:
sarius uel ipse procurator dicat dominum mentiri, apud praetorem haec finiri oportet. nec ferendus est procurator qui sibi adserit procurationem: nam hoc ipso suspectus est qui operam suam ingerit inuito. nisi forte purgare magis conuicium quam procurationem exsequi maluit. et hactenus erit audus erit pudorem suum purgans. plane si dicat in rem suam se procuratorem datum et hoc probauerit, non debet carere propria lite. item si retentione aliqua procurator uti uelit, non facile ab eo lis e
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ceterum si uenit quedam
trãsfẽre q̃dam relĩquere. iuste
ꝓcurator hãc in ꝯstãtiam re¬
cuͣsabit. s hoc it᷑a. simãdato
dmn ꝓcuãtõ egit. cet̾m siman¬
datum nõ est: cũ neq in iudi¬

Expanded text:
sit. ceterum si uelit quaedam transferre, quaedam relinquere, iuste procurator hanc ‹in›constantiam recusabit. sed haec ita, si mandato domini procurator egit. ceterum si mandatum non est, cum neque in iudi
Abbreviated transcription (Latin):
test. siqua ei fit actio qua ip̃e
exꝑirpõt. nõ solum sica̾strese
pecłium hãt. s ⁊ qui uis filiui
familias. ut puta inuiriam põ¬
sus. dabit adiniunarũ actioẽ
si forte neq pater presens sit.
nec patris. ꝓcuãtor uelit exꝑi
na eiͣt iure ab ip̃o filio t̾amili¬
as ꝓcuratordatus. ¶Hoc ã¬
plius. iuł. scrib̾. ⁊ si filio fami
umn.a neꝙ auus presẽs sĩt. po¬
se patre ꝓcuratorẽ dare adulei¬
scendam ĩiuriam quã nepos
absentis passus est.¶ Adḋ¬
fendẽdum quoꝙ pot̾it filus
familias ꝓcinritorẽ dare Ret
filia familias pot̾it dare ꝓcu¬
ẽẽ ualerius seuerius scrib̾ cum
sufficiat. patrem dare ex filie
cte uite. quo casli sole̾t filies
petere de dote actõ posse ca
ꝓcinatorem dare. ¶Iteqilor

Expanded text:
test, si qua sit actio, qua ipse experiri potest: non solum si castrense peculium habeat, sed et quiuis filius familias: ut puta iniuriam passus dabit ad iniuriarum actionem, si forte neque pater praesens sit nec patris procurator uelit experiri, et erit iure ab ipso filio familias procurator datus. hoc amplius Iulianus scribit et si filio famiiuria neque auus praesens sit, posse patrem procuratorem dare ad ulciscendam iniuriam, quam nepo‹s› absentis passus est. ad defendendum quoque poterit filius familias procuratorem dare. sed et filia familias poterit dare procusse Ualerius Seuerus scribit, cum sufficiat patrem dare ex filiaectae uitae, quo casu solet filiae competere de dote actio, posse eam procuratorem dare
Abbreviated transcription (Latin):
catum solinsatis acceꝑitmi
chi exstiplatu actio utilis est
sicuti iudicati actio michim
actio tribuitur que res facit u̾
suamdatus. nec ad candẽ rẽ
aͣũt. si ꝓcurator meus iudica¬
tum solui satis dełit in meex

Expanded text:
catum solui satis acceperit, mihi ex stipulatu actio utilis e‹s›t, sicuti iudicati actio mihi inactio tribuetur. quae res facit ut suam datus nec ad eam rem autem si procurator meus iudicatum solui satisdederit, in
Abbreviated transcription (Latin):
seũ. aa. claudio apollinari re¬
scripẜunt in hec u̾ba. Probas¬
tionis que defiliis dantur. nõ
in sola affirmatiõẽ testium cõ¬
misse allegarẽtur. si de fide ea
ata filium enixã ab sente na¬
rito. ut spurium mactis ꝓfes¬
sa ẽ. q̃situm ẽ. an isinpatris¬
potestate sit. ⁊ matre ĩtestata:
mortua iussu elus hiditatẽ

Expanded text:
sti Claudio Apollinari rescripserunt in haec verba: "Probationes quae de filiis dantur, non in sola adfirmatione testium conmissae allegarentur, si de fide e‹aata, filium enixa, absente marito ut spurium in actis professa est. quaesitum est an is in potestate patris sit et matre intestata mortua iussu eius
Abbreviated transcription (Latin):
tius in rem meã ꝯu̾ti. quero ã
sup̃scipta ex ratioẽ sua ad testa¬
torem pueĩsse ꝓbare potuñit exĩ¬
gi. Uidetur enim eo qd̾ ille pb
caꝑe nõ poterat. in fraudẽ legiꝰ
hec intestam̃to ad iecisse.
Abeo. Si arbit̃ aĩdu̾tere d̃¬
beat. anopis fci memoriam ex¬
tet. hoc ei querẽdum ẽ. an aliqs
memineĩt id opus fcm̃ eẽ. paui¬
sule fe̾m est. s nũ hoc aliquo
mo ꝓhari possit. qn idopus
fem sit. ⁊ hoc ita qd̃ greci dicẽ¬
memoria nõ teñi int annun
puta fc̃m cũ int̾im nẽo sit eo¬
rum qui meminĩt quib osu¬
lib iduid̾it. s cum hec oĩum
hec opͣmioͣ ẽ. nec audisse. nec
uidisse cum id opus fieret.
ne ex eis uidisse. qui id uidis¬
sent. aũ audisset.⁊ boc ĩfinite
similit sursum u̾sum accidit
cum menionia oꝑis feĩno ex

Expanded text:
tius in rem meam conuerti'. quaero, an supra scripta ex ratione sua ad testatorem peruenisse probare potuerit, exigi: uidetur enim eo, quod ille plus capere non poterat, in fraudem legis haec in testamento adiecisse..Si arbiter animaduertere debeat, an operis facti memoria exstet, hoc ei quaerendum est, an aliquis meminerit id opus factum esse.Pauconsule factum sit, sed n‹um› hoc aliquo modo probari possit, quando id opus factum sit: et hoc ita, quod Grmemoria non teneri: intra annum puta factum, cum interim nemo sit eorum, qui meminerit, quibus consulibus id uiderit, sed cum omnium haec est opinio nec audisse nec uidisse, cum id opus fieret, neque ex eis audisse, qui uidissent aut audissent: et hoc infinite similiter susum uersum accidet, cum memoria operis facti non ex
Abbreviated transcription (Latin):
Iui testam̃tum facie¬
bat. ei qui usq ad c̾tum modũ
capere potuãt. legauit licita
quatitatem. deiñde ita locutus
hũi sine ulla cautiõe. itẽ cidẽ
titio redli. ⁊ solui uolode sub

Expanded text:
ui testamentum faciebat ei qui usque ad certum modum capere potuerat legauit licitam quantitatem, deinde ita locutus bui sine ulla cautione. item eidem Titio reddi et solui uolo de sub
Abbreviated transcription (Latin):
Dñ qui fuum in sua
ibere eum debet aut ab sẽ¬
tem defend̾e qđ nisi faciat
punitur atq si pre̾sentẽ ũ
noxe dechit. ¶Omegaue¬
rit dñs in sua potate eẽ ẜ¬

Expanded text:
 qui servum in sua ibere eum debet aut absentem defendere: quod nisi faciat, punitur atque si praesentem non noxae dederit. Si negavit dominus in sua potestate
Abbreviated transcription (Latin):
sentes cẽ opret aut sidr¬
uel ei bona fide ẜuur eciã
absentes possĩt defenc̾.¬
¶ Pretor ait. si is incuius
potestate eẽ dicetur nega¬
in potestate sic ax abe¬
mus ut facłtatem ⁊ pote¬

Expanded text:
aesentes esse oportet, aut si duvel bona fide servire, etiam absentes possint defendi. Praetor ait: "Si is in cuius potestate esse dicetur nega"In potestate" sic accipere debemus, ut facultatem et pote
Abbreviated transcription (Latin):
retor deciere debet
fecit ne statulib̾m in po¬
um sine noxe deditione
Accẽpit. ⁊̃ impleta oditõe
statute lib̾tatis odẽpnari
debebit sicuti mortuo fuo.
gitũ agetur ⁊ cum altero et
siqd amplurs est indamp¬
ni ꝑ secutiõs ssequetur com¬
putato preno hoĩs nored̃¬
diti. Ip̃i tñ inter se sic deb̾et
compẽsare cõididũdo iu¬
ditium ut si ille quo sciẽ¬
te fecit prestit̾it. nõ totius
partem ferit s ꝑtem euis
quati ẜ̾uus ẽ. sic ẽ et si alt̾er
aliqd prestiterit eius ꝑtem
fieri iliud iriquu est cum

Expanded text:
etor decernere debet fecerit, ne statuliberum in poum sine noxae deditione acceperit: et impleta condicione statutae libertatis condemnari debebit, sicuti mortuo servogitur agetur et cum altero, et si quid amplius est in damni persecutione, consequetur computato pretio hominis noxae dediti. ipsi tamen inter se sic debent pensare communi dividundo iudicium, ut, si ille quo sciente fecit praestiterit, non totius partem ferat, sed partem eius, quanti servus est: sic et si alter aliquid praestiterit, eius partem fieri. illud iniquum est eum
Abbreviated transcription (Latin):
tur ex una noria sui do¬
minum nactus nlłam ã¬
pluus actioe̾m p̃t adu̾sus
eum quidñs fuerat cum
actio noxalis cap̃ sequat᷑
ꝯt simaluit dñs priore i

Expanded text:
tur, ex una noxia servi dominium nanctus nullam amplius actionem habet adversus eum, qui dominus fuerat, cum actio noxalis caput sequatur: at si maluit dominus priori i
Abbreviated transcription (Latin):
quo usus. f tuus ꝓprietas
s ꝑ pretorem id ꝯsequar
te si ⁊ hoc expediat. s siego
dominus ꝓprietatis eum
ẜuum nolin defendere defẽ¬
natus hoĩem tradas ⁊du
sus me tueberis.

Expanded text:
quo usus fructus tuus, proprietas sed per praetorem id consequar ructu cedere, si hoc expediat. et si ego dominus proprietatis eum servum nolui defendere, defendamnatus hominem tradas, et adversus me tueris.
Abbreviated transcription (Latin):
sus bone fidi possessorem
s eciam qdusuo eos quit
mala fide possitent noxa¬
lis actiodat nã ⁊ abẜdum
uidetur. eos quide qrab¬
na fier possident exciptac
tioem predones uõ secumsᷤᷤ¬

Expanded text:
sus bona fide possessorem, sed etiam adversus eos qui mala fide possident noxalis actio datur: nam et absurdum videtur eos quidem qui bona fide possiderent excipere actionem, praedones vero secu
Abbreviated transcription (Latin):
conueitur cũ noxe deditõe.
differẽtia aut harum ac¬
cominẽ solum illa ẽ qd̾
qui scit in solidum tenetũ
um illa quoqr qd̃ siue alie¬
nauĩt fuum quiscit siuue i¬
manumifit siue decesẜit¬

Expanded text:
cit, cum noxae deditione. Differentia autem harum actionum non solum illa est, quod qui scit in solidum tenetur, verum illa quoque, quod, sive alienaverit servum qui scit sive manumiserit sive deces
Abbreviated transcription (Latin):
dñs eñi ꝓparte factus nõ
põt cum socio noxali ex¬
piri fortassis nec cõi diui¬
aundo age̾ pot̾it eiust
munioem admissum ẽ

Expanded text:
enim pro parte factus non potest cum socio noxali experiri. fortassis nec communi dividundo agere possit eius munionem admissum est:
Abbreviated transcription (Latin):
godolus fu impunitus ẽ¬
rit qd̾ est iniqũ. Inmo
utroq mõ dr̃s tenebitur.
una aũt pena extraera qma
actor ellegerit. ali a tollitũ.
Si detraeta nore deditioe
qͣiͣ cũ consio domino actũ
sit᷑ qui nõ erat ꝯscius. abso¬
latioẽ facta. et finito indi¬
tio amplius agẽdo cum
noredelitioẽ exceptioẽ re¬
iiddicate submouebitũ
quia ies in supius iuditi¬
um deducta ⁊ funta ẽ do¬
ni arguenda peniteat tũc
ad noxalem causam tra¬
sire cẽ queque sicũ eo qui
scit cum nore declietione
acitum sit amplius indo¬
misu detracta ⁊ nore d di¬
tione danda actio no est
i scientiã dñi arguere nõ
est phibẽlus.

Expanded text:
go dolus serui impunitus erit? quod est iniquum: immo utroque modo dominus tenebitur, una autem poena exacta, quam actor elegerit, altera tollitur. Si detracta noxae deditione quasi cum conssit, qui non erat conscius: absolutione facta et finito iudicio amplius agendo cum noxae deditione exceptione rei iudicatae summovebitur, quia res in superius iudicium deducta ni arguenda paeniteat, tunc ad noxalem causam transire. contra quoque si cum eo qui scit cum noxae deditione actum sit, amplius in dominum detracta noxae deditione danda actio non est: et scientiam domini arguere, non est prohibendus.
Abbreviated transcription (Latin):
Nul. Sunre cõi mea et
tua dapnum nobis decdit
titu fuus. sicum eo agemuᷤ
erit noxali acquilie actioni
locus nedapnatus singu¬
lis insolidum nore desere
cogatur. ẜ pot dici quasi ri¬
num dãpnum sit ⁊ una i¬
obligatio aut utrisqr pec¬
cuni am offerrẽdam auto
offitio iudicis simul utrĩ¬
qr nore dedẽdum ẽ et si al¬
terutri nr̃m insolidum no¬
re deditus fuit ⁊ obid ab¬

Expanded text:
Si in re communi mea et tua damnum nobis dederit Titii servus, si cum eo agemus, erit noxali Aquiliae actioni locus, ne damnatus in solidum singulis noxae dedere cogatur. sed potest dici, quasi unius damnum sit et una obligatio, aut utrisque pecuniam sufferendam aut officio iudicis simul utrisque noxae dedendum: sed et si alterutri nostrum in solidum noxae deditus fuerit et ob id ab
Abbreviated transcription (Latin):
ocridit in solidum dit̃m o¬
bligat ip̃e em̃ indetur do¬
minus occidisse. Si out
ĩsoi ete eo fec̃ noxalis ẽ nec
eñ debuit ex malefitio ser¬
ui in plus teneri quã ut i¬
noxe cum decderat. ¶N.
qui nõ phibunt siue domi¬
nus manet. siue desut esse
dñs bae actiõe teetur ⁊
sufficit enĩsieo tp̃r dominũ
quo nõ ꝓbib̾eat fuitꝰ ĩ tm̃¬
uł in ptem uł manumiss
noxã capudno sequi. nã ẜ¬
uum nich deliquisse quido¬
mino iuibẽti ob tempauit
et sane si usit põt hec dici
Sĩ id aũt nõ ꝓhibuit que¬
admodũ fc̃m ẜmn excusabi¬
mus celsũs tñ cdifferẽtiã
fa̾cit int̾ legem acquibã
si fuus sciẽte drĩo furtum
fecit uł aliam noxam com¬
misit. ẜui noĩe actio ẽ no¬
tenetur⁊ ⁊ mege acqł ĩꝗt¬

Expanded text:
occidit, in solidum dominum obligat, ipse enim uidetur dominus occidisse: si autem insciente, noxalis est, nec enim debuit ex maleficio serui in plus teneri, quam ut noxae eum dedat. Is qui non prohibuit, siue dominus manet siue desiit esse dominus, hac actione tenetur: sufficit enim, si eo tempore dominus, quo non prohibeat, fuit, in tuel in partem uel manumissus, noxam caput non sequi: nam seruum nihil deliquisse, ‹qui› domino iubenti obtemperauit. et sane si iussit, potest hoc dici: si autem non prohibuit, quemadmodum factum serui excusabimus? Celsus tamen differentiam facit inter legem Aquiliam servus sciente domino furtum fecit vel aliam noxam commisit, servi nomine actio est notenetur, at in lege Aqui
Abbreviated transcription (Latin):
tur⁊ ꝓ aliis intdicta postula¬
tione repellitur. ⁊ ꝓ estimatõe
uiditus extraorlinẽ peccĩari¬
a pena młitabitim. ¶At ini¬
tio huius tituli diximus tres
ordines p̃tor fecerat nõ posto¬
lantium. quoꝵ hic tcius ẽ. q¬
bus nõ intotũ denegat postu
querĩt quãbii qui suproĩho
capitib notãtur. ¶ Ait pre¬
tor qui lege ꝑ lebiscito seã tis
ꝯsulto edicto decreto pricipũ
postulare ꝓhibẽtur. hii qui

Expanded text:
dicta postulatione repellitur et pro aestimatione iudicis extra ordinem pecuniaria poena multabitur. Vt initio huius tituli diximus, tres ordines praetor fecit non postulantium: quorum hic tertius est, quibus non in totum denegat postulquerint quam hi qui superioribus captibus notantur. Ait praetor: "Qui lege, plebis scito, senatus consulto, edicto, decreto principum postulare prohibent
Abbreviated transcription (Latin):
ticẽ sensu. quã pr̃icipes uł
senat᷑us indulsit an aũt ⁊
pretor restituere possit quei¬
tur⁊ michiuidetur talia p̃¬
tor decreta nõ eẽ ẜuanda ni¬
si sicui ex otfitio iunscdictiõi
sue subuen̾eriit. ut inetate
obruatur siꝗs decẽptus sit.
cet̾isq spẽbo quaᷤ subtitulo
de integrum restitutioẽ exse

Expanded text:
tione sensum, quam princeps vel senatus indulsit. an autem et praetor restituere possit, quaeritur: et mihi videtur talia praetorum decreta non esse servanda, nisi sicubi ex officio iurisdictionis suae subvenerunt: ut in aetate observatur, si quis deceptus sit, ceterisque speciebus quas sub titulo de in integrum restitutione exse
Abbreviated transcription (Latin):
sis uł ãbitõe adu̾sani uł me¬
tu patronum non ĩueĩt. ¶ se
pit pretorsexum ⁊ casum. Ite
notaut pioas turpitudine
notabiles. ¶Eexiundum
femmas. ꝓhibet ꝓ alus postu¬
lare ⁊ ratio ꝗdem ꝓhibydine
contrapuditiciam scxui ꝯgtul¬
entem. aliems causis se inĩi¬
sceant ⁊ ne uirilib offit᷑iis
fugatur mulieres origo uõ
introducta ẽ acalsuriãĩpbi¬
sima femina que inuerecũde
tatis causam dedit edicto.
stratus uiders⁊ reuereri nõ pos¬
sit. refert ⁊ labo publicum ce¬
cum. asperniati nominipatre.
adu̾sa sella. abruto destitutũ.¬

Expanded text:
sis uel ambitione aduersarii uel metu patronum non inuenit.Secundpit praetor sexum et casum, item notauit personas in turpitudine notabiles. sexum: dum feminas prohibet pro aliis postulare. et ratio quidem prohibendi, ‹ne› contra pudicitiam sexui congruentem alienis causis se immisceant, ne uirilibus officiis fungantur mulieres: origo uero introducta est a Carfania improbissima femina, quae inuerecundetans causam dedit edicto. stratus uidere et reuereri non possit. refert etiam Labeo Publilium caecum Asprenatis Noni patrem auersa sella a Bruto destitut
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem retinet. ⁊ iudicandi
offitio fungit᷑ur. nũ ꝗd ergo
⁊ magr̾atu gerere possit. set
de hoc deliberabimꝰ. et extat
ꝗdem exẽplum eius quige̾s¬
sit. ¶ apius demq claudiuiᷤ
cecꝰ ꝯsliis publicis int̾erat ⁊
inseatuseu̾issimam dixit sen
tum posse aspirare aũt ad no
Remõuet aũt apostulãdo
ꝓ aliis ⁊ eũ ꝗ corpore suo mu¬
liebria passus est siqs tamẽ
inp̃donum uł ostium strupa¬
tus ẽ nõ debeat notaͣriut et
pop̃. ait ⁊ qui capitali crimi
palio postulare. ¶It sẽatuᷤ
ꝯsulto ⁊ apud iudices pedaẽ¬
eos postulare ꝓhibetur calũ¬
ꝑnie publici iudici dãprͣatus
¶et quiopas suas ut cumbesti¬
is depugnare. Iocaͥuit. ¶ Be¬
stias aut̃e accipe debemus ex
fentate magis q̃ ex aialis ge¬
nere: nam ꝗd sileo sit. s man¬
sue̾tus uł alia dentata man¬
suera ergo quilocauit. solus
notatur. siue depugnauĩt cũ
peras suas mnhoc locauit dni¬
q eos qui untutis hostẽdẽde
causa hec faciũt sine m̾cede

Expanded text:
ordinem retinet et iudicandi officio fung‹i›tur. numquid ergo et magistratus gerere possit? sed de hoc deliberabimus. exstat quidem exemplum eius, q‹ui› gessit: Appius denique Claudius caecus consiliis publicis intererat et in senatu seuerissimam dixit senttum posse, adspirare autem ad nouRemouet autem a postulando pro aliis et eum, qui corpore suo muliebria passus est. si quis tamen ui praedonum uel hostium stupratus est, non debet notari, ut et Pomponius ait. et qui capitali crimialio postulare. item senatus consulto etiam apud iudices pedaneos postulare prohibetur calumniae publici iudicii damnatus. et qui operas suas, ut cum bestiis depugnaret, locauerit. bestias autem accipere debemus ex feritate magis, quam ex animalis genere: nam quid si leo sit, sed mansuetus, uel alia dentata mansueta? ergo qui locauit solus notatur, siue depugnauerit siue it. denique eos, qui virtutis ostendendae causa hoc faciunt sine mercede,
Abbreviated transcription (Latin):
płium. nauẽ ex̾ccant uolun¬
tate coꝵ. idẽ placuent qd̾ in
płib ex̾citorib plane siuni
exom̃ib nolũtate ex̾cint¬
płium ĩsolidum ille tenebi¬
tur. ⁊ ido puto ⁊ insuꝑiore
casu ĩ solidum om̃s teneri.
Siẜuus sit ꝗ nauem ex̾cu¬
it uolũ tate dñ⁊ alienatus

Expanded text:
plurium nauem exerceat uoluntate eorum, idem placuit quod in pluribus exercitoribus. plane si unius ex omnibus uoluntate exercuit, in solidum ille tenebitur, et ideo puto et in superiore casu in solidum omnes teneri.Si seruus sit, qui nauem exercuit uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
credidit. in qua oĩo uelum
man aliquã diligẽtiam ĩ¬
cam rem creditorem debere
pr̃areseadẽ fei̾t dicẽda. ait. ⁊¬
si deinstitoria actc̃e querat᷑.
nã tũc quoq cͥditorem sibi
debere neccĩam ẽẽ mercis cõ¬
paratiõem cuemende ẜuꝰ¬

Expanded text:
crediderit, in qua omnino uelum ma aliquam diligentiam in ea creditorem debere praestare.Eadem fere dicenda ait et si de institoria actione quaeratur: nam tunc quoque creditorem scire debere necessariam esse mercis comparationem
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtate filii famillas iner¬
ius peccł̾io erat. uł ẜuus ui¬
canꝰ eiꝰ nauẽ ex̾cuit: pat̃. dñs¬
ue quolũtatemnõ accom¬
modauit. dum taxat depec¬
culio tenebitur. s filius ip̃e.
in solidũ. plane siuolũtate
dñi uł patus ex̾ceat. in soli¬
dum tenebũtur. ⁊ p̃terea ⁊
filius. ⁊ sup̃e uolũtatem ⁊¬
accõmodauit. in solidum
ent obligatus. ¶Qua¬
qua aũt ⁊ sicũ magro eius
gestum sit. du taxat᷑ pollice¬
ex̾citore sit ͣtum. paterdñs¬
ue in solidum tenebituꝵ.¬
Mee actio ex ꝑsona magñ in
ex̾citorẽ dabitur. ⁊ ido sicum
utro eoꝵ actuẽ. cũ alto agi
nõ põt. s siꝗd sit solutum. si
quidem magr̃o. ip̃o iure mi¬
nuitur obligatio. s ⁊ si abe¬
xercitore. su̾e suonoĩe. idest
ue magñ noĩe soluerit miux¬
etur obligatio qm ⁊ alius ꝓ
mẽ soluendo me liberat.¬
Si płes naui erceant:cum
quolibet eoꝵ insolidagipõt̾.¬

Expanded text:
amilias in cuius peculio erat, uel seruo uicarius eius nauem exercuit, pater dominusue, qui uoluntatem non accommodauit, dumtaxat de peculio tenebitur, sed filius ipse in solidum. plane si uoluntate domini uel patris exerceant, in solidum tenebuntur et praeterea et filius, si et ipse uoluntatem accommodauit, in solidum erit obligatus.Quamquam autem, si cum magistro eius gestum sit, dumtaxat polliceexue in solidum tenebitur.Haec actio ex persona magistri in exercitorem dabitur, et ideo, si cum utro eorum actum est, cum altero agi non potest. sed si quid sit solutum, si quidem a magistro, ipso iure minuitur obligatio: sed et si ab exercitore, siue suo nomine, id est ue magistri nomine soluerit, minuetur obligatio, quoniam et alius pro me soluendo me liberat.Si plures nauem exerceant, cum quolibet eorum in solidum agi pot
Abbreviated transcription (Latin):
magro. siṁcede oꝑam ciex¬
hibet. aut sigratuitam m̃a¬
datiagẽ põtꝰ. solent plane
p̾fecti ꝑꝑ ministium anno¬
ne. Item inꝓuĩcus psides
puiciax. extra ordinemeos
¶Giis qui naue exercuerit.
in aliena potãte erir eiusqr
uolũtate nau̾e excuent. q
cum magr̃o eius gestũ crit.¬

Expanded text:
ro, si mercede operam ei exhibet, aut si gratuitam, mandati agere potest. solent plane praefecti propter ministerium annonae, item in prouinciis praesides prouinciarum extra ordinem eos istrorum.Si is, qui nauem exercuerit, in aliena potestate erit eiusque uoluntate nauem exercuerit, quod cum magistro eius gestum erit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sicum alio ceͣxisset. ageres
mecũ. ut actices quas ẽono¬
mine habuitibi pr̃arem. q̃¬
admodum cũ libero siqde
cõ txissos. expiers. qd sigra¬
tuite oꝑe fui̾nt. mãdati agẽs.

Expanded text:
 si cum alio contraxisset, ageres mecum, ut actiones, quas eo nomine habui, tibi praestarem, quemadmodum cum libero, si quidem conduxisses, experieris: quod si gratuitae operae fuerint, mandati ages.
Abbreviated transcription (Latin):
putaturũ sibi curtalem p̃po¬
suit qd si ab into ꝯsilium
cepit fraudãdi creditoris. ⁊
magister. ex̾citoris eiͣt dãp¬
numꝰ. nõ creditoris s siaba¬
lio mutuatus lib̾auit eumꝗ
in nauis refectõem credidat.
puto ⁊ huic dãdam actiõe
quasunnauẽ credidit. Igit
pposito c̾tam legemdat co̾ntͣ¬
bentib. q̃r sieum p̾posuit ra

Expanded text:
putaturum sibi, cur talem praeposuerit: quod si ab initio consilium cepit fraudandi creditoris et magister, exercitoris erit damnum, non creditoris.Sed si ab alio mutuatus liberauit eum, qui in nauis refectionem crediderat, puto etiam huic dandam actionem, quasi in nauem crediderit.Igitur praepositio certam legem da‹t› contrahentibus. quare si eum praeposuit na
Abbreviated transcription (Latin):
re nõ sufficiẽtes. ¶ Si pses
sint magistrino diuisis of¬
ficus qđcũq cum uno gestũ
enit. obligabit excitorẽm.a
si diuisis. ut alt locãdo alter
exigẽdo ꝓcinusq offitio o¬
bligabitur ex̾citor s ⁊ si sic
pposuit. ut płmq facuit.⁊
ne alter sinealtero qd gea.
quicẽxit cũ unosibĩ impn¬
tabit. ¶Exerciorem aut̃e
eum dicimus ad que obuė¬
tioẽs ⁊ redlitus om̃s puem¬
unt. siue is dñs nauis sit.
siue adño naue ꝑ adusio¬
nem coduxit uł ad t̃s. uł
inperpetum./ parui aũt re¬
fert. qui exͥcet. masculus sit.
an mulier. pat̾ famił. aur
filius familias. uł ẜuus⁊
pũpillus aũt si nau̾e ex¬
ceat exigemus tutoris aue¬
toritatem. Eaũt nobis elec¬

Expanded text:
re non sufficientes.Si plures sint magistri non diuisis officiis, quodcumque cum uno gestum erit, obligabit exercitorem: si diuisis, ut alter locando, alter exigendo, pro cuiusque officio obligabitur exercitor. Sed et si sic praeposuit, ut plerique faciunt, ne alter sine altero quid gerat, qui contraxit cum uno sibi imputabit. Exercitorem autem eum dicimus, ad quem obuentiones et reditus omnes perueniunt, siue is dominus nauis sit siue a domino nauem per auersionem conduxit uel ad tempus uel in perpetuum. Parui autem refert, qui exercet masculus sit an mulier, pater familias an filius familias uel seruus: pupillus autem si nauem exerceat, exigemus tutoris auctoritatem. Est autem nobis elec
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ si m̾cib eidis ułue̾dendĩ
fũit p̃positus. ⁊̃ hoc noĩe obli¬
gat exercitorẽ. ¶Euius a¬
utem ꝯlictioĩs sit magister
iste. nich int̾est. utr̃uliber. an
ẜuus ⁊ utrũ excitoris. anali¬
enus ẜ nec cuius etatis sit. in¬
tererit. sibi ĩputaturo ꝗ p̃posr¬
it. ¶ agistrum aũt acci¬
pimus nõ solum quẽ excito
ĩposuit. s ⁊ eum que magistẽ.

Expanded text:
endis uel uendendis fuerit praepositus, etiam hoc nomine obligat exercitorem.Cuius autem condicionis sit magister iste, nihil interest, utrum liber an seruus, et utrum exercitoris an alienus: sed nec cuius aetatis sit, intererit, sibi imputaturo qui praeposuit.Magistrum autem accipimus non solum, quem exercitor praeposuit, sed et eum, quem ma
Abbreviated transcription (Latin):
aliquas res emit utiles na¬
uigati. ul siqd reficiende na¬
us causa ꝯtractum uł impẽ¬
sum ẽ. uł sid naute oꝑaru
nõie petẽt. quid simutuam
peccĩam sũpẜit: ancius rei
noĩc uideatur gestum ⁊ pega¬
sus existimat. Nad usum eiꝰ
rei inquã p̃positus ẽ fuit mu¬
triatus. dãdam actoem. qua
sñam puto uerã q̃deñsiad
armadam. instruẽdamuena¬
uem. uł nautas exhibẽdos
mutuat᷑us ẽ ũnquent offi¬
dius. si adreficiẽdam naue
mutuatus. numos ĩ suos u¬
tm̃ sisie magistrum p̃posuit.

Expanded text:
nauiganti uel si quid reficiendae nauis causa contractum uel impensum est uel si quid nautae operarum nomine petent.Quid si mutuam pecuniam sumpserit, an eius rei nomine uideatur gestum? et Pegasus existimat, si ad usum eius rei, in quam praepositus est, fuerit mutuatus, dandam actionem, quam sententiam puto ueram: quid enim si ad armandam instruendamue nauem uel nautas exhibendos mutuatus est?Unde quaerit Ofilius, si ad reficiendam nauem mutuatus nummos in suos ut
Abbreviated transcription (Latin):
dux̾it uxorẽ quã ex fid̾icom¬
missi cã manumiserit. noe¬
at lib̾te muto eo nuprias ⁊̈¬
here. puto qr nõ erat ferẽdus
isqui exnecessitate manurmi¬
sit nõ suo arbitrio magiseĩ
debitã lib̾tatem p̃stitit quã
illud bñfitium ĩ mulierẽ cõ¬
causa ancilla manumissa.
anullo alio uxor duci põt.
quã a quo manumisa ẽ. m¬
si patronus matrimoĩo cius
renutiauerit. si aũt filius
familias matrimou causa
iussupatris ancillam ma¬
eam hri. atq si apatre cius
manumissa eẽt. ⁊ ido potest
eam uxorem ducere.

Expanded text:
uam ex fideicommissi causa manumiserit, liceat libertae inuito eo nuptias contrahere: puto, quia non erat ferendus is qui ex necessitate manumisit, non suo arbitrio: magis enim debitam libertatem praestitit quam ullum beneficium in mulierem cocausa ancilla manumissa a nullo alio uxor duci potest quam a quo manumissa est, nisi patronus matrimonio eius renuntiauerit.Si autem filius familias matrimonii causa iussu patris ancillam maeam haberi atque si a patre eius manumissa esset: et ideo potest eam ux
Abbreviated transcription (Latin):
dẽq dicẽdum erit. ⁊ si alt̾ui
patronifilius uiuo alt̾o lib̾¬
tam coꝵ uxore duxit. ¶Si
ignominiosa lib̾tam suam
p̾ationus uxorẽ dux̾it. pla¬
cet qr cc̃ legẽ maritus sit. ñ
hr̃e eum hec legis bñ fitium.¬
Sium ex filiis assignata al¬
ter uxorẽ duxit. nõ idẽ ius
qd̾ in patrono tribuẽdũ in¬
inferioris gͣdus hoĩes ducãt
uxores eas quas hn qui altio¬
ris dignitatis sũt. ducẽ legi
at cẽ ãncedentis gradus ho¬
mines nõ possũt eas ducere.
quas his a inferioris digni¬
tatis sũt duce̾ nõ licet.

Expanded text:
demque dicendum erit et si alterius patroni filius uiuo altero libertam eorum uxorem duxerit.Si ignominiosam libertam suam patronus uxorem duxerit, placet, quia contra legem maritus sit, non habere eum hoc legis beneficium.Si uni ex filiis adsignatam alter uxorem duxerit, non idem ius quod in patrono tribuendum: ninferioris gradus homines ducant uxores eas, quas hi qui altioris dignitatis sunt ducere legibus at contra antecedentis gradus homines non possunt eas ducere, quas his qui inferioris dignitatis sunt ducere non licet.
Abbreviated transcription (Latin):
manẽte matrimonio. Mr uid¬
amus ne ꝓhabilius dicatur
tiocm. Int̾est eñĩ patris filiam.
dotatam hr̃e.⁊ spem quancũq
recipiẽde dotis.utiq si ĩpotãte.
sit. ꝙ si emacipata sit. uix pot̾it
dfẽcdi statĩomitti stipłoe ẽ uno ca¬
sũ ad eũ regdidos possit. Nlun¬
ꝗd ergo tuc̃ demũ ag̾e possit. cũ
mortua ur matrimoĩo filia potu¬
it dotẽ reper̾e. si euictus fũdus ñ
eẽt. an. ⁊ hoc cau intest patris do
int̾poĩto. uenierĩt. nõ utiq alt̃¬
funti una emptioe ꝯtinẽtur. ẽt
queadmodum siꝗs cũ pluã m̃a¬
aipia uno instrum̃to ep̃tionis
tio insingła capita mãcipiorũ
spectatur. Et sicut si aliarum
quoq rerũ cõ plunũ una ep̃tio.
frãsit. instrum̃tum qd̾ ep̃tionis
int̾positum unũ ẽ. euctionum
aũt tot actioẽs sũt. quot ⁊ spẽs
rerum sũt. que ep̃tioẽ ꝯp̃henser
sũt. Ita ⁊ ĩꝓposito nõ utiq pro¬
hibiturus eptor ẽ euicto exhis
uno fundo ueditorem ꝯuẽire ꝙ

Expanded text:
manente matrimonio. sed videamus, ne probabilius dicatur tionem: interest enim patris filiam dotatam habere et spem quandoque recipiendae dotis, utique si in potestate sit. quod si emancipata est, vix poterit defendi statim committi stipsu ad eum dos regredi possit. numquid ergo tunc demum agere possit, cum mortua in matrimonio filia potuit dotem repetere, si euictus fundus non esset? an et hoc casu interest patris dotinterposito uenierint, non utique altfundi una emptione continentur. et quemadmodum, si quis complura mancipia uno instrumento emptionis tio in singula capita mancipiorum spectatur, et sicut aliarum quoque rerum complurium una emptio facta sit, instrumentum quidem emptionis interpositum unum est, evictionem autem tot actiones sunt, quot et species rerum sunt quae emptione comprehensae sunt: ita et in proposito non utique prohibebitur emptor evicto ex his uno fundo venditorem convenire, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ermog̾. Si plus uł minus
quam pcn noĩe datum ẽ. euicti¬
one secutadari ꝯueit: placitum
custodiẽdum ẽ.Et siuissu iu¬
dicis reiuidicate pignus captũ¬

Expanded text:
m Si plus vel minus, quam pretii nomine datum est, evictione secuta dari convenerit, placitum custodiendum est. Si iussu iudicis rei iudicatae pignus captu
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃. Si abeo qui in nõcẽs
fuit. sub sp̃e criminis alicuiꝰ
qd̾ in eo ꝓbatum nõ est pecci¬
am acceptam is cuius deca
re nocio est edoctus frͣt. id
qd̾ illicite extõtum ẽ: scłin
edicti forma qd dehis ẽ qui
peccĩam ut negotium facẽt
aut nõ facẽt᷑. accepisse dieẽn¬
tur restitui iubeat ⁊ eiqͥs ido
comimisit ꝓ mo de licti irro
boabetur. quo ab soluto. in du¬
plum᷑ precu accusator dño
dapn̾atur. s ⁊ citra preen exsti¬
matoẽm queritur decalũpnia
uͣeius. seꝑatum ẽ ⁊ enũ calũpñi¬
e crimen adapno qd̃ inẜuo

Expanded text:
. Si ab eo, qui innocens fuit, sub specie criminis alicuius, quod in eo probatum non est, pecuniam acceptam is cuius de ea re notio est edoctus fuerit: id quod illicite extortum est secundum edicti formam, quod de his est, qui pecuniam ut negotium facerent aut non facerent accepisse dicerentur, restitui iubeat et ei, qui id commisit, pro modo delicti poabetur: quo absoluto in duplum pretium accusator domino damnatur: sed et citra pretii aestimationem quaeritur de calumnia eius. separatum est etenim calumniae crimen a damno quod in
Abbreviated transcription (Latin):
um facẽt. uł non
facẽt pecciam ac¬
cepisse diectur: in tra aunum
inquaduplum eius pecrun¬
e qua accepisse diectur. post
annum insimplũ. in factum
actio compe̾tit. ħ aũt rditiũ
nõ solum in pecẽiariis causis.
set ⁊ ad publica crunina ꝑti¬
ne ⁊. põp. scrib̾ maxime cum
faciendum ꝑ calũpniam pec¬
cumam accepit. qui anͣt ac¬
ceꝑit pecciam. sue añ uiditiũ.
sie post iuditium acceptum:
tenetur. s ⁊ ꝯstitutio imꝑato¬
ris nr̃i que scripta est ad cassi¬
umsabinum. ꝓhibuit. iudici
uł adu̾sarͣlo inpublicis uł p̾¬
uatis uł infiscalib causisɨ¬

Expanded text:
um faceret uel non faceret, pecuniam accepisse dicetur, intra annum in quadruplum eius pecuniae, quam accepisse dicetur, post annum simpli in factum actio competit. hoc autem iudicium non solum in pecuniariis causis, sed et ad publica crimina pertinere Pomponius scribit, maxime cum dum per calumniam pecuniam accepit. Qui autem accepit pecuniam siue ante iudicium siue post iudicium acceptum, tenetur. Sed et constitutio imperatoris nostri, quae scripta est ad Cassium Sabinum, prohibuit iudici uel aduersario in publicis uel priuatis uel fiscalibus causis
Abbreviated transcription (Latin):
nam ꝗdem eius quidehit pe¬
cunam ne secũ agẽtur. ex eo
õtp̃r cedit. ex quodedit. si mõꝵ
potestas ei fieret ex ꝑũdiin
illius nõ ꝑsonam cũ quont
agatur alius pecciam dedit:
dubitari põt. utrũ exdie date
peccie nũaĩ d̾beat. an potiꝰ ex
quo cogn̾ouit datam eẽ ⁊¬
expimdi potestatem nõ ha¬
bere ⁊ uerius ẽ exeo annum
numerari. ex quo cognouit.
cepit pecumam ne michine¬
gotium facẽt. siq demmãda¬
to m̃eo eidatũ est. uł aꝓcura¬
tore meo om̃ium reꝵ. uł ab
eoꝗmeũ negotiũ gere uole¬
bat. ⁊ ratum haburegõ de¬
disse intelligor. Naut nõmã

Expanded text:
nam quidem eius, qui dedit pecuniam ne secum ageretur, ex eo tempore cedit, ex quo dedit, si modo potestas ei fieret experiundi. in illius uero personam, cum quo ut agatur alius pecuniam dedit, dubitari potest, utrum ex die datae pecuniae numerari debeat, an potius ex quo cognouit datam eeriundi potestatem non habere. et uerius est ex eo annum numerari, ex quo cognouit. ceperit pecuniam ne mihi negotium faciat, si quidem mandatu meo datum est, uel a procuratore meo ‹o›mnium rerum, uel ab eo qui negotium meum gerere uolebat et ratum habui: ego dedisse intellegor. si autem non ma
Abbreviated transcription (Latin):
tit in id qd̾ ad eum ꝑuenit. na
est ꝯstitutum. turpia lucra heͦ
gratiosam snĩam datũ. ⁊ hr¬
di extorãbitur ⁊ siqd aliudi
scelere quesitũ est.s eciã pre¬
ter kãc act̃õem. ꝯditio ꝯpetit.
si sola turpitudo accip᷑lẽris u̾¬
setur. nã ⁊ sidãtis. melior cau¬
sa erit posidẽtis. allas quenit
quaꝵe a fuit ꝯdic̃tum uttum
toslitłir bes actõ. an uõ in tri-¬

Expanded text:
tit in id quod ad eum peruenit. nam est constitutum turpia lucra heregratiosam sententiam datum et heredi extorquebitur et si quid aliud scelere quaesitum. Sed etiam praeter hanc actionem condictio competit, si sola turpitudo accipientis uersetur: nam si et dantis, melior causa erit possidentis. quare si fuerit condictum, utrum tollitur haec actio, an uero in tri
Abbreviated transcription (Latin):
ab alio quocũꝙ. si iglturac¬
cepit ut negotium face̾t et si¬
ue fecit siue nõfẽc̾it tenetur.
et qui accipit ne face̾t ⁊ si fe¬
cit tenetur ¶ Hoc edieto
tenetur eciã isqui depẽcͣtus ẽ.
depeciꝰ aũt dicitur. t̃pit pactꝰ.
Vlud erit notãdum qd quid¬
dit pecciãn ut negotium ꝗs
patẽtur. nõ s̾ebit ip̃e repetiti
dabitur petitõ pp qͣue datũ
est ut arlupnia eifiat. q̃r si

Expanded text:
ab alio quocumque. Si igitur accepit ut negotium faceret siue fecit siue non fecit, et qui accepit ne faceret etsi fecit, tenetur. Hoc edicto tenetur etiam is qui depectus est: depectus autem dicitur turpiter pactus. Illud erit notandum, quod qui dedit pecuniam, ut negotium quis pateretur, non habebit ipse repetitdabitur petitio, propter quem datum est ut calumnia ei fiat. quare si
Abbreviated transcription (Latin):
distractũ eẽ pignus. cet̾m agi
posse cũ c̾ditore. ut si quas acͣ¬
tioẽs hãt. eas cdat debitori. s
qd uł. scrib̾. ĩ pignoie. idẽ ⁊ cir¬
ca ypothecam ẽ. Illud inspiei¬
edum ẽ. anliceat debitori. si y¬
potheca ueniei̾t peccuma solu¬
ra eam recuꝑare.⁊ siꝗdem ita
uenieit. ut si intͣ c̾tum tp̃s a
debitore pecc̃ia soluta fiñt. ep̃¬
tio rescĩdatur. int̃ illud tp̃s pec

Expanded text:
distractum esse pignus, ceterum agi posse cum creditore, ut, si quas actiones habeat, eas cedat debitori. sed quod Iulianus scribit in pignore, idem et circa hypothecam est.Illud insp‹i›ciendum est, an liceat debitori, si hypotheca uenierit, pecunia soluta eam reciperare. et si quidem ita uenierit, ut, si intra certum tempus a debitore pecunia soluta fuerit, emptio rescindatur, intra illud tempus pe
Abbreviated transcription (Latin):
ditio extiterit. ¶Wet
ant isqui p̃tia rerum he¬
reditariam possidet. Itẽ
qui adebitore B̾ritario
tem a debitore defũẽti. Fi
eciam adebitore hrdita¬
rio peti ħrditas põt. de¬
niq ab eo qui negotiar
borditana gessit. ⁊ celso.
et uił. uidẽtur. petibrdi¬
tatem posse. s ⁊ si neg̃m

Expanded text:
dicio extiterit.Sed et is qui pretia rerum hereditariarum possidet, item qui a debitore hereditario tem a debitore defuncti, sed etiam a debitore hereditario peti hereditas potest: denique ab eo, qui negotia hereditaria gessit, et Celso et Iuliano uidetur peti heredita
Abbreviated transcription (Latin):
sequẽtem clausulam se¬
natus ꝯsulti. si hec sit ã¬
bigua: ut ita demũ ꝯpu¬
tetur si factus sit locupłe¬
tior pin si nõ solum pre¬
or ĩ totum fẽs est. debere
ueire lict de preto solur¬

Expanded text:
sequentem clausulam senatus consulti, etsi haec sit ambigua, ut ita demum compet‹a›t, si factus sit locupletior.Proinde si non solum preor in totum factus est, debere uenire, licet de pretio solum
Abbreviated transcription (Latin):
consulto. tn post motam
ꝯtrou̾siam. om̃s possesso¬
res pares fuĩt: quasi pre¬
dones tenetur ⁊ hoc iure
hodie utimur cepit enim
scire remad se nõ ꝑtinẽtẽ.
possid̾e his q int̾pellatur.
qui nõ predo ẽ ⁊ an litem
ꝯtestatam doli noĩe tene

Expanded text:
consulto, tamen et post motam controuersiam omnes possessores pares fiunt et quasi praedones tenentur. et hoc iure hodie utimur: coepit enim scire rem ad se non pertinentem possidere se is qui interpellatur. qui uero praedo est, et ante litem contestatam doli nomine tene
Abbreviated transcription (Latin):
deducc̃tur. s ⁊ culpa ⁊ id̾o
ab eo qui ab alio nõ exe¬
git. uł asemet ip̃o. si tp̃r
cẽt lib̾atus: peti Brdita¬
tem posse. hoc utiq siex¬
igere potuit. ¶Quoci t¬
Aũt ait senatus. eos qui
bona inuasisset. loquitũ¬

Expanded text:
deduceretur: sed et culpa. et ideo ab eo qui ab alio non exegit uel a semet ipso, si tempore esset liberatus, peti hereditatem posse: hoc utique si exigere potuit.Quod autem ait senatus 'eos qui bona inuasissent', loquitu
Abbreviated transcription (Latin):
ex brditate rerũ distrac¬
tarũ ⁊ nõ h̾rditanarũ fe¬
cit m̃tionem restitui eu¬
tum exegit restituẽ eum
nõ debe. nec imputaturũ
qd̃ indebirũ soluit. R et
si res  relibita. hic utiꝙ
et B̾rditaria ẽ ⁊ pretiũ nĩ
ueĩet qd refusũ est. Toi
et sĩ obuenditoẽm obstri¬
gus sit epton possessor
borditatis dicedum erit
stitue̾ aũt pretia debebit
bone fidei possefsor ẽ. an
et si male fider⁊ siqdẽ res
apd̾ emptorẽ extent. nec
deꝑdite neq deminute s̃.
sine dubio ip̃as res pre
stare deber male fidei pos¬
sessoraut si recipe eas ab
emptoẽ nullo mo possit.
tãtũ q̃tum inlitem eẽt in¬
ratũ at ubi deꝑdite sunt
et dimmute um pretiuz
debet prari. qr si petitor
rem ꝯsecutus eẽt. cistra¬

Expanded text:
itate distractarum, non hereditariarum fecit mentionem, restitui tatum exegit restituere eum non debere nec imputaturum quod non debitum soluit. Sed si res sit redhibita, hic utique et hereditaria est et pretium non ueniet quod refusum est. Sed et si ob uenditionem obstrictus sit emptori possessor hereditatis, dicendum erit stituere autem pretia debebit bonae fidei possessor est, an et si malae fidei? et si quidem res apud emptorem exstent nec deperditae nec demisine dubio ipsas res debet praestare malae fidei possessor aut, si recipere eas ab emptore nullo modo possit, tantum quantum in litem esset iuratum. at ubi deperditae sunt et deminutae, uerum pretium debet praestari, quia si petitor rem consecutus esset, distra
Abbreviated transcription (Latin):
quo locuplectioẽs ex care
facti eeñt. petitam aũt a
fisco brditatem ex eo tp̃r¬
existim̾adum ec̃: quo pri¬
mum scieit ꝗsq eam ase
peti .i. cũ primũ denũtia¬
tum ẽẽt eiant litt̾rs. uł e¬
dictis aduocatus eẽt. cẽ¬
suerũt. ¶Aptada ẽ igit᷑

Expanded text:
quo locupletiores ex ea re facti essent.Petitam autem fisco hereditatem ex eo existimandum esse, quo primum scierit quisque eam a se peti, id est cum primum aut denuntiatum esset ei aut litteris uel edicto euocatus esset. censuerunt.' aptanda
Abbreviated transcription (Latin):
se quia h̃t ꝯditoem eorũ
que sũt exea causa soui¬
ta ⁊ uelut irins possesso
est E ⁊ si pretia rerũ qͣs
distraxit ex fideicõ missi¬
cã soluit petibrditatem
ab eo posse. quia repet̾e po¬
test. s ⁊ bis eñib actres
sor brditatis ob idqd ex
testam̃to hrdem se ee pu¬
taret. legator noĩe d̾suosol¬
uit. Si quis abĩtestato eã hedi¬
ratem er̃cat. licet dãp
nũ ur̃ ẽẽ possessoris qd̾
fibi nõ ꝓspex̾it stipulati
ta redli. at tñ quia fieri
potest ut eo tp̃r sol̃t le¬
gata quo ad huc nlłas
trou̾sia nata sit obid ɨ¬
placet in eo cair euieta
hrditate dãdam ei esse
petitoem. s cũ cessante i¬
cautõe repetitõ datur pi¬
culum ẽ ne ꝑꝑ in opiam¬

Expanded text:
se, quia habet condictionem earum, quae sunt ex ea causa solutae, et veluti iuris possessor est. Sed et si pretia rerum, quas distraxit, ex causa fideicommissi solvit, peti hereditatem ab eo posse, quia repetere potest. sed his casibus actiones sor hereditatis ob id, quod ex testamento heredem se esse putaret, legatorum nomine de suo soluit, si quis ab intestato eam hereditatem euincat, licet damnum uidetur esse possessoris, quod sibi non prospexerit stipulatita reddi', attamen quia fieri potest, ut eo tempore soluerit legata, quo adhuc nulla controuersia mota sit, et ob id nplacet in eo casu euicta hereditate dandam ei esse repetitionem. sed cum cessante cautione repetitio datur, periculum e
Abbreviated transcription (Latin):
cunq igitur sũptum fe¬
cerũt ex hrditate. si quid
dilapidauert. que ꝑdidert̃
dum re sua se abutiputa¬
rent nõ pr̃abunt. nec sĩ
donauint. locuplectores
faciti uidebũtur. q̃uis ad
remuneradum sibi aliꝙ̃ i
dicẽdum ẽ. eatenus locu¬
plectiores factos qͣtenus
accepunt uelut genusi
git. simili m̃o ⁊ si mutu¬
am pecciam acceꝑit. qiͣ di¬
ues et̃ ceꝑit. si tñ pignori res
hrditanas dełit. uidẽdũ  in
uel sic attingat̃ hrditas.  ẽ
difficile. cũ ipẽ sit obligatuᷤ.¬
adeo autem ides qui io¬
cuplector nõ est factus ñ

Expanded text:
cumque igitur sumptum fecerint ex hereditate, si quid dilapidaverunt perdiderunt, dum re sua se abuti putant, non praestabunt. nec si donaverint, locupletiores facti videbuntur, quamvis ad remunerandum sibi aliquem dicendum est eatenus locupletiores factos, quatenus acceperunt: uelut genus qgit.Simili modo et si mutuam pecuniam accepit, quasi diues se deceperit.Si tamen pignori res hereditarias dedit, uidendum, an uel sic attingatur hereditas: quod est difficile, cum ipse sit obligatus.Adeo autem qui locupletior factus n
Abbreviated transcription (Latin):
Rul. Et nõ tm̃ brdita¬
ria corpa. s eciã que non
sunt hereditana quorũ
tn ꝑiculũ ad hrdem ꝑti¬
net. ut res pignoi̾date
ri daate eciã specialis peti¬
tiᵈ ẽ. ut brditatis petirio¬
ne ꝯtineatur. sicut ille qͣ¬
rum noĩe publiciana ꝯpe¬
tit. E⁊ licet carũnoĩe que
commodate uł depõite i
sut. nlła sit tacile act̃o. qr
tñ ꝑiculũ carũ ad nos ꝑ¬
tinet. equũ est eas restitu¬
i. ¶Quod si ꝓ emptoe u¬
su capio ab brde impleta
nõ eciã petitõem. ueluti si
iurauerat deflĩcius petito¬
ris rem nõ eẽ. ⁊ decesẜit de¬
bent hec quoq restitui.i
immo ⁊ si possessor suaeł¬
pa eas amusẜit. tenebit
ne. lie hic pꝑculpam nõ
teneatus. qr nec hic debet
has res retine Oeruitir¬
tera in restitutõe hrditatiꝰ
nõ uẽire. ego didicicũ eo
nichil noĩe possit restitu¬
i. sicut ẽ in corꝑib ⁊ ĩfruc¬
tio fi si nõ patiatur ire ⁊
age. ꝓpria actõe ꝯuẽiatur.¬

Expanded text:
um. et non tantum hereditaria corpora, sed et quae non sunt hereditaria, quorum tamen periculum ad heredem pertinet: ut res pignori datari datae etiam specialis petitio est, ut et hereditatis petitione contineatur, sicut illae quarum nomine Publiciana competit. sed licet earucommodatae uel depositae sunt, nulla sit facile actio, quia tamen periculum earum ad nos pertinet, aequum est eas restitui.Quod si pro emptore usucapio ab herede impleta non etiam petitionem: ueluti si iurauerat defunctus petitoris rem non esse et decesserit, debent hae quoque restitui. immo et si possessor sua culpa eas amiserit, tenebitur ne, licet hic propter culpam non teneatur: quia nec hic debet has res retinere.Seruitutes in restitutionem hereditatis non uenire ego didici, cum nihil eo nomine possit restitui, sicut est in corporibus et fructibus, sed si non patiatur ire et age
Abbreviated transcription (Latin):
exhrditate decedent ex¬
emplo rescripti durumar¬
cu an ex solo patrimõi¬
ut ex suo patrimonio de¬
cedant. eiꝙ ⁊ si nõ heres
fuiss errogass. ¶It si
rem distraxit bone fider
possessor. neꝙ pretõ factꝰ
sit locuplectior an singu¬
las res si nõdum usucap¬
tesĩt iĩdicare petitor ab
emptõe possit. ⁊ si uĩdiet
an exceptioẽ nõ repellat᷑.
qd preuiditiũ hrditati ñ¬
nudedit. qr nõ udetur
strax̃. ⁊ puto posse rẽ uiͣ¬
dicare nisi ep̃cores regie¬
sum ad hone fid̾i posses¬

Expanded text:
ex hereditate decedent exemplo rescripti diui Marci an ex solo patrimoniut ex suo patrimonio decedant ea quae et si non heres fuisset erogasset.Item si rem distraxit bonae fidei possessor nec pretio factus sit locupletior, an singulas res, si nondum usucaptae sint, uindicare petitor ab emptore possit? et si uindicet, an exceptione non repellatur 'quod praeiudicium hereditati ndedit', quia non uidetur straxit? et puto posse res uindicari, nisi emptores regressum ad bonae fidei posses
Abbreviated transcription (Latin):
enum ex soluẽdigr̃a he¬
reditarii. id fecit. nõ ami¬
plius uẽire quã pretiu.¬
Itẽ nõ solum ea que mõ¬
tis tp̃r fuerũt. s⁊siqua po¬
stea augum̃ta brditati
accesẜunt. uẽire in Hrcdi¬
mimũtoem. E ea que post
adiitam brditatẽ accea¬
unt siꝗdem ex ip̃ahrdi¬
tate puto hrditati acce¬
dere. si extrisecus nõ. qr ꝑ
sone possessoris acccdũt

Expanded text:
eris exsoluendi gratia hereditarii id fecit, non amplius uenire quam pretium.Item non solum ea quae mortis tempore fuerunt, sed si qua postea augmenta hereditati accesserunt, uenire in herediminutionem. sed ea, quae post aditam hereditatem accedunt, si quidem ex ipsa hereditate, puto hereditati accedere: si extrinsecus, non, quia personae possessoris accedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sor.ide ex quo cũ primũ
scit quidẽ. nemo aũt erõ¬
nutiauit: an incipiat u¬
suras deb̾e reiacte peccĩe.¬
male fid̾i possessor cẽ. põ¬
namus denũtiatum eẽ.i
ratori eius denũtiatimiẽ.
senatus. ipĩ dem̃itiari ẽ¬
xigit. ⁊ id̾o nõ nocebit. ni¬
si torte iscui denũ̃tiatumẽ
eum certiorauit. E nosi
ẽtiorare potuit. nec fecit.
¶aquo denũtiatũ est . sena¬
tus nõ exigit ꝯcũq engo
fuit ꝗ demitiauit nocẽbit.¬
hoc adu̾sus bone fid̃i pos
tinere distraexit. sinedu¬
bio nõ pretia rerũ s⁊ ip̃e
res uerunt inpetitõe here¬
ditatis ⁊ fructus earuma

Expanded text:
sor. 'id est cum primum scit quidem, nemo autem ei denuntiauit, an incipiat usuras debere pecuniaemalae fidei possessor esse. sed ponamus denuntiatum esse, ratori eius denuntiatum est: senatus ipsi denuntiari exigit et ideo non nocebit, nisi forte is cui denuntiatum est eum certiorauerit, sed non si certiorare potuit nec fecit. a quo denuntiatum est senatus non exigit: quicumque ergo fuit qui denuntiauit, nocebit.Haec aduersus bonae fidei postinere distraxit, sine dubio non pretia rerum, sed ipsae res ueniunt in petitionem hereditatis et fructus earum.
Abbreviated transcription (Latin):
te inqͥt peoc̃ie ex preno
rerũ uẽcditarũ redactã sic
accepimus nõ solũ. iam
exacram um̃ ⁊̃ si exigi po¬
tuit. nec exacta ẽ. qd si
post pẽtirã Grditatem res
distraex̾it. hic ip̃e res ue¬
nient. fructus ꝙ earũ. E
si forte tales fuerũt que
uł̃ stenles erãt uł tp̃r pe¬
riture. ⁊ bee distracte sũt.
titor eligẽ põt. ut sibip̃¬
tia ⁊ usũre prestentur.¬
Ait seãtus place̾ aqui¬
b petita b̾rditas fuiss
si adu̾sus eos iuclicatu
pretia que ad eos rerũex

Expanded text:
', inquit, 'pecuniae ex pretio rerum uenditarum.' redactam sic accipiemus, non solum iam exactam, uerum et si exigi potuit nec exacta est.Quid si post petitam hereditatem res distraxerit? hic ipsae res uenient fructusque earum. sed si forte tales fuerunt, quae uel steriles erant uel tempore periturae, et hae distractae sunttitor eligere, ut sibi pretia et usurae praestentur.Ait senatus: 'placere, a quibus petita hereditas fuisset, si aduersus eos iudicatum esset, pretia, quae ad eos rerum ex