comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗͣ ab sit. ut intatibꝰ honorificandũ puteris minist̾ium ur̾m. Uident᷑ qͥ¬
dem honorifica. s ocło qͥ uidet infatie: ñ qͥ uidet ĩ abscõdito. Nã q̃ uident᷑
saporib. p̃dulcia tñ. Mulł eleuata culminibus: excelsa tamen.
astitas. caritas. humilitas. nulliꝰ. quid̾ coloris s̃. s nõ nulliꝰ decoris. nec
medioc̾s decoris: qui diuinos qͦ delectare possit aspectus.
Uit castitate decoriꝰ. q̃ mundũ de ĩmundo ꝯceptũ semine. de hoste domestiẽ.
angłm deniq de hoĩe fac̃: Differ̾ quid̾ int̾ se homo pudieꝰ iangłs: s felicitate
non uitute. S. ⁊ si illius castitas felitior. hꝰ tñ fortior ẽẽ cognoscit᷑. Sota ẽ castitaᷤᷤ¬
q̃ in ħ mortalitatis ⁊ loco. ⁊ tp̃i. statũ q̃dam ĩ mortał głe rep̾sentat. Sola int̃ nups¬
tiaꝵ sollempnia morẽ b̾ate illius uendicat. regionis. inqͣ neq nubiĩt. neq

Expanded text:
identur quidem honorifica, sed oculo qui videt in facie, non qui videt in abscondito. Nam, quae videntur saporibus, praedulcia tamen; nullis elevata culminibus, excelsa tamen. Castitas, charitas, humilitas, nullius quidem coloris sunt, sed non nullius decoris; nec mediocris decoris, qui divinos quoque delectare possit aspectus. uid castitate decorius, quae mundum de immundo conceptum semine, de hoste domesticum, angelum denique de homine facit? Differunt quidem inter se homo pudicus et angelus, sed felicitate, non virtute; sed et si illius castitas felicior, hujus tamen fortior esse cognoscitur. » Idem sentquae in hoc mortalitatis et loco, et tempore statum quemdam immortalis gloriae repraesentat. Sola inter nuptiarum solemnia morem beatae illius vindicat regionis, in qua neque nubunt, neque
Abbreviated transcription (Latin):
cente ⁊ si ñ curra regũ. t̃ penuria pãuꝑũ clamat. Sileat licet fama: s ñ
idicũt. Dicite põtifices. ĩ freno qͥd fac̃ aurum : Numqͥd aurũ afreno
repellit frigꝰ siue esuriẽ: Hob fame ⁊ frigore miserabiit᷑ laborãtibꝰ
quid conferunt tor mutetoria uł extñsa inꝑticis: uł plicata inmantiais : Nr̾mẽ
qd esfundits. nob̾ crudelit̾ subtrahitur qd̾ inamt̃ expentitis. Et uos .u. dĩ plas¬
matio ⁊ͥ ⁊ nos sanguine redempti sumꝰ. Nos gͥ fĩs u̾ti. Uioete quale sit. de ft̃

Expanded text:
cente, etsi non curia regum, tamen penuria pauperum clamat. Sileat licet fama, sed non cente, etsi non curia regum, tamen penuria pauperum clamat. Sileat licet fama, sed non et dicunt: Dicite, pontifices, in freno quid facit aurum? Nunquid aurum a freno repellit frigus sive esuriem! Nobis frigore et fame miserabiliter laborantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expenditis. Et nos enim Dei plasma
Abbreviated transcription (Latin):
pabła qͥntãs: inq̃ disc̃nimur: Ue si ueñit lupꝰ. ñ etit qͥ pͥuid eat. qͥ ocerat.
qͥ eriprat. decet̾ ne pastorẽ more pecoꝵ sensibꝰ incu̾bare corporeis. herere
beam iudicare de ep̃is. Utinã ⁊ ocłos m claudas. ut nec cerne possem q̃
contuadic̃e ꝓ hibes. Magna ũ p̃sumptio si ous cum sim in ip̃m pasto
rem lupas seuissimas uanitatẽ ⁊ curiositatẽ irruere cernens infremu¬
ero. q̃ ad meũ forte balatum cruentis bestiis aq̃ pram occurratur. ⁊ suc
eccła non inueste p̃ciosa. Clamatur aũt sp̾alit̾ ad feminas. ut erubes¬
eat inse dep̾hendi er̃s. qd̾ infragiliori qͦ sexu audierit rep̃hendi. an
forte nulla timet᷑ ꝯfusio: si ego solꝰ submusitare desiẽo: humqͥd et si
ego nõ loq̃r. sua cuiq nõ loquitur ꝯscĩa: Qed si alius audatior me ñ quid̾
qͥt facit autum: Quã tolerabiliꝰ cernitur inscõ. qͣ infreno. hocme ĩ ta¬

Expanded text:
pabula quaeritans, in quo discernimur? Vae, si venerit lupus! non erit qui praevideat, qui occurrat, qui eripiat. Decetne pastorem more pecorum sensibus incubare corporeis, haerere beam judicare de episcopis. Utinam et oculos mihi claudas, ut nec cernere possem, quae contradicere prohibes! Magna vero praesumptio, si ovis cum sim, in ipsum pastorem meum lupas saevissimas, vanitatem et curiositatem, irruere cernens, infremuero, quo ad meum forte balatum cruentis bestiis a quopiam occurratur, et succEcclesia: Non in veste pretiosa. Clamatur autem specialiter ad feminas: ut erubescat in se deprehendi episcopus, quod in fragiliori quoque sexu audierit reprehendi. An forte nulla timetur confusio, si ego solus submussitare desiero? Nunquid etsi ego non loquor, sua cuique non loquitur conscientia? Quid si alius audacior me, non quidquid facit aurum? » Quam tolerabilius cernitur in sancto, quam in freno! Hoc me etiam ta
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatibꝰ detrabitur. qͥcqͥd accedit uanitatibꝰ ur̃is. Buo demq mala de unra pro¬
seunt ta dice cupioitatis. aum ⁊uos uanitando ꝑditis. inosspoliando ꝑunttiᷤ
Iuiñta gradiunt᷑ onusta ge̾mis. inr̃a ñ curans crura nuda caligulis: Anuli. e¬
themise. tintinnabsa. ⁊ clauate qñdã corrigie. młtaq talia tã speciosa colori¬
uus ꝗͣ pondibꝰ p̃ciofa. muloꝵ dependẽt c̃uicibꝰ fr̾m aut lateribꝰ nec semi cintra
de ur̃o dix̾itis. ħeditate possideamus scũariũ dĩ. Et ħ pauꝑes m̃ quidẽ coram¬
dõ ũ: cui corda locunt᷑. neo .ii. audẽt aꝑte causan adũsum uos. quibꝰ ĩ t̾m
ꝓ sura uita necẽe ħnt potiꝰ supplicare. Cec̾m̃ infuturo stabt̃ in magna ꝯstã¬
tia adũsus eos qui se angustrauerunt. stante qiuippe ꝓ eis patre otphano¬
rum. ⁊ iudice urditaꝵ. Ip̃ius .N. tẽ uer erit. Quam diu nõ diu ñ fecistis

Expanded text:
anitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda caligulis. Annuli, catenulae, tintinnabula, et clavatae quaedam corrigiae, multaque talia, tam speciosa coloribus, quam ponderibus pretiosa, mulorum dependent cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia de vestro dixeritis: Haereditate possideamus saenim audent aperte causari adversum vos, quibus interim pro sua vita necesse habent potius supplicare. Caeterum in futuro stabunt in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt, stante quippe pro eis patre orphanorum, et judice viduarum. Ipsius enim tunc vox erit: Quandiu non fe
Abbreviated transcription (Latin):
aut iullius. aut exiguus. oeb ego si rememorẽ illd̾ apłicũ. ñ inueste
p̃ciosa. ui̾eor ne indignent᷑. dũ nimirũ mdignũ ducãt inse assumptam
sententiam. ꝙͣ p᷑ inuiliorẽ sexum ⁊ ordinem ꝓlatam finsse recognou̾int.
uasi uͭ ñ eod̾ utant᷑ medici ferro secandis regibꝰ: qͦ ⁊ppłarib hominibus
aut capiti fiat iniuria. si tp̃is forcipib capilli excrescentes de tondeant᷑ qͥb
ame s ab apło feriri sentẽtia: dedignent᷑. ⁊ cum ip̃is ead̾ iuolui culpa. des¬
ribrcatas pellicłas qͣs gulas uocant. manibꝰ cutũdare sacratis. ⁊ sacrantibꝰ
trem̃da misti̾a. Respuant ⁊ appon̾ẽ pectori. qd̾ decentiꝰ ornat gẽma sap̃ie
ꝑudeat ⁊ collo cͥcumtex̃e. qd̾ honestiꝰ atq suauuis xͥ iugo submittitur.
N on xͥ stigmata st̃ hec. q̃ isti mt̾m exẽplo cͥcumferat ĩ corpore suo. Mulieba
potius ẽc̃ noscuntur insignia: q utiq curiosiꝰ ⁊ sup̃tuosiꝰ ille s̃ p̃parare oõ¬

Expanded text:
aut nullus, aut exignus. Quibus ego si rememorem illud apostolicum, Non in veste pretiosa , vereor ne indignentur, dum nimirum indignum ducant in se assumptam sententiam, quam prius in viliorem sexum et ordinem prolatam fuisse recognoverint. Quasi vero non eodem utantur medici ferro secandis regibus, quo et popularibus hominibus: aut capiti fiat injuria, si ipsis forcipibus capilli excrescentes detondeantur, quiba me, sed ab Apostolo feriri sententia, dedignentur et cum ipsis eadem involvi culpa. Desant et murium rubricatas pelliculas, quas gulas vocant, manibus circumdare sacratis, et sacrantibus tremenda mysteria. Respuant et apponere pectori, quod decentius ornat gemma sapientiae. Pudeat et collo circumtexere, quod honestius atque suavius Christi jugo submittitur. Non Christi stigmata sunt haec, quae isti martyrum exemplo circumferant in corpore suo. Muliebria potius esse noscuntur insignia, quae utique curiosius et sumptuosius illae sibi praeparare con
Abbreviated transcription (Latin):
rnaldꝰ de buria cꝰ ꝯũsatio mel.⁊ doctͥna uenenũ. cui cap̃ colũbe. cauda scor¬
noceat. Ham c̃ ⁊ artẽ ħat ⁊ uolũtatẽ nocẽdi. si accesserit fauor ur̃. erit fumłs tri¬
plex qͥ difficile rũpit᷑. supͣmodũ ut u̾eor nocuus. Et inũ estimo e duobꝰ si tñ ue
rũ ẽ qd ubẽ hoĩnẽ ħatis. aut minꝰ sciłc notũ ub̾ eẽ illũ. aut uos qd̾ ẽ credibilius
de eiꝰ correctione ꝯfid̾e. Et utinã idñ frustra. Qs det de lapide ħ suscitari filiũ
abrahe: Qua gratũ munꝰ susciꝑ et mat̾ eccła de manibꝰ ur̃is uas ĩ honorem.

Expanded text:
a, cujus conversatio mel, et doctrina venenum: cui caput columbae, cauda scornoceat. Nam cum et artem habeat, et voluntatem nocendi, si accesserit favor vester, erit funiculus triplex, qui difficile rumpitur, supra modum, ut vereor, nociturus. Et unum exium hominem habeatis: aut minus scilicet notum vobis esse illum; aut vos, quod est credibilius, de ejus correctione confidere. Et utinam id non frustra. Quis det de lapide hoc suscitare filium Abrahae? Quam gratum munus susciperet mater Ecclesia de manibus vestris vas in honorem,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s nr̃i qui ꝯtra legem maledictĩt surdo: ⁊ maledictũ ꝓpħicũ ñ u̾entes
dicunt bonũ malũ. ⁊ malũ bonũ. Qd inme oboni uiri displicuit fr̃nita¬
ti ur̃e : Utr̃ne qd̾ apd̾ cathalaunũ amotꝰ ẽ auillicatione sͥ credita hõ usq¬
qͣ diffamatꝰ. qi ueccła uirdunensi cui p̾fu̾at aissipass bona dni sui:
An qd̃ inurbe cam̾acensi monast̾ii sui manifestꝰ destructor fulb̾tꝰ eccłe
ꝯpulsus ẽ paruino. qͥ oĩum testimonio fideł ẽ seruus ⁊prudẽs : an
certe qd̾ iaudum de ꝓstibulo uen̾is suum dõ scũari&. restitutum ẽ÷ ł ropt̾
Et ħ m̃ito atq c̃ oĩ gła respond̾em. si qͥd incis meũ cognosc̃em. Nuc̃ aũt ut¬
quid uidicor ego de factis alienis: aut si m̾is. cur tãꝗͣ de mał. c̃ cuncta
ħ uste ⁊ p̃ctare gesta fuisse. nulla imprudentia dubitare. nulla negare
inpudentia possit: Engite nc̃ utr̃libet. Aut nogate certe aut fatemini

Expanded text:
stri, qui contra legem maledicunt surdo , et maledictum propheticum non verentes, dicunt bonum malum, et malum bonum . Quid in me, o boni viri, displicuit fraternitati vestrae? Utrumne quod apud Catalaunum amotus est a villicatione sibi credita homo usquequaque diffamatAn quod in urbe Cameracensi monasterii sui manifestus destructor Fulbertus cedere compulsus est Parvino, qui omnium testimonio fidelis est servus et prudens? An certe quod Lauduni deEt hoc merito atque cum omni gloria responderem, si quid in eis meum cognoscerem. Nunc autem utquid judicor ego de factis alienis? aut si meis, cur tanquam de malis? cum cuncta haec juste atque praeclare gesta fuisse nulla imprudentia dubitare, nulla negare impudentia possit. Eligite nunc utrumlibet: aut negate certe, aut fatemini
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m. qui ihur chaldeoꝵ de qͥdũ qiͣ panidiso transtatus. fr̃ factus ẽ draconũ ⁊ saciꝰ
strucionũ. Qt faciet: Obedire ułt.⁊ eoce bestie ephesi frendet̃ in eũ dentibꝰ dissi
rit. Angustie s̾ ei undiq nͥ qd̾ tołabiliꝰ sͥ uidicat ẽẽ sine ppło ꝗͣ sine dño. łlutiᷤᷤ
bitatis. Siquis ub de eo aliud maligna ꝑsuad̾e suggestiõe temptauit. se magis
ꝓdid̾ infidelem. qͥ uirũ tã boni testimonii ling̃ ꝑfida insuo liuore ꝑseqt᷑. Pnce
pait̾ b̾nigne. parte fideli tuo. paree recẽti ad huc struct᷑e. parte nouelle plan
q̃ uenio q̃rens fructũ ĩ ficulnea hac: ⁊ñ ĩ uenio. T̃ u ũ uix tͥs expectasti m̃ses. ⁊ iam
secur̃ paras: Et si tres annos sustinuisses. qͣrtũ ad huc afideli seruo dm̃ci uire exi¬
g̾emꝰ exẽpli. dicimꝰ gͣ. ⁊ nos. dimitte ⁊ ħanno. si q̃ m̃ forte cͥc̃fossa humoligone
penit̃tie. ad hibitoq fimo lac̾maꝵ suaꝵ.sterilitati mediolanẽsis eccłe is eui eam

Expanded text:
 qui in Hur Chaldaeorum, de quodam quasi paradiso translatus, frater factus est draconum, et socius struthionum! Quid faciet? Obedire vult, et ecce bestiae Ephesi frendent in eum dentibus. Dissrit. Angustiae sunt ei undique, nisi quod tolerabilius judicat sibi esse sine populo, ud de eo maligna persuadere suggestione tentavit, se magis prodidit infidelem, qui virum tam boni testimonii lingua perfida in suo livore persequitur. Parce, Pater benigne, parce fideli tuo, parce adhuc recenti structurae, parce novellae plantquo venio quaerens fructum in ficulnea hac, et non invenio . Tu vero vix tres exspectasti menses, et jam securim paras. Si tres annos sustinuisses, quartum adhuc a fideli servo Dominici jure exigeremus exempli. Dicimus ergo et nos: Dimitte et hoc anno, si quo modo forte circumfossa humo ligone poenitentiae, adhibitoque fimo lacrymarum suarum, sterilitati Mediolanensium is, cui eam
Abbreviated transcription (Latin):
ihedes. De ũ ũo qd. ꝑrimoꝵ salutẽ suã nicħominꝰ arbitrant᷑. q̃tre q̃s tãqm̃
sc ip̃os diligunt. ĩ cio ꝙ̃s qd̾ labor labioꝵ ip̃õꝵ s̾ penitꝰ ꝑue nõ potit. Unusquisq
it. m̃cedẽ accipiet s. ꝓprium laborẽ. Ego labri m̃a nõ ꝓhibui.tu apunsti ⁊ uiscã. io
ꝓculdubio plus receptutꝰ. qm̃ plus laborasti. Certus sũ. it. qͥa ñ uacat tͥ qd̾ sitienti
tulnti aq̃. ⁊ c̃ pinibꝰ exc̾risti frigientib. nõ inꝗͣ uacat offitia humanitatis. ã horta¬
m̃ta saluns. quibꝰ xͥ u̾e uisc̃a milł pauꝑibꝰ refonuisti. Ambo tñ coltaboratores. ãbo¬

Expanded text:
 proximorum salutem, suam nihilominus arbitrantur, quippe quos tanquam se ipsos diligunt. Tertio quoque, quod labor labiorum ipsorum sibi penitus perire non poterit. Unusquisque enim mercedem accipiet secundum proprium laborem . Ego labia mea non prohibui: tu aperuisti et viscera, ideo procul dubio plus recepturus, quoniam plus laborasti. Certus sum enim quia non vacat tibi, quod sitienti tulisti aquam, et cum panibus occurristi fugientibus. Non, inquam, vacant officia humanitatis, non hortamenta salu
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. tanto minꝰ qͥescimꝰ. Quantoq occupatiores sumꝰ in illo. tanto nos qͥetiores
sentimꝰ ex illo. Amemꝰ ⁊amem̃. in alt̾o nob̾. in alt̾o nrĩs ꝯsulentes. Nã qͦs amamꝰ
in ipĩs ꝓfecto reqͥescimꝰ. aquibꝰ aut̃ amam᷑. ip̃is nos in nob̾ requiẽ panamꝰ. Porro
tio: Ego ꝓmissor b̾uitatis. tã tenebor ꝓlixitatis exibitor. Si de fr̃e. Wiirico de¬
sid̾as. ĩmo qr desid̾as scire. sic currit nõ qiͣ inĩcertũ. sic pugnat nõ qiͣ aere̾ ũ̾be¬
rans. S qm̃ scit neq pugnantis eẽ. neq currentis. s miserentis d̾i. ip̃m rogat¬

Expanded text:
sumus, tanto minus quiescimus: quantoque occupatiores sumus in illo, tanto nos quietiores sumus, tanto minus quiescimus: quantoque occupatiores sumus in illo, tanto nos quietiores sentimus ex illo. Amemus, et amemur; in altero nobis, in altero nostris consulentes. Nam quos amamus, in ipsis profecto requiescimus; a quibus autem amamur, ipsis nos in nobis requiem paramus. Porro io? Ego promissor brevitatis, jam tenebor prolixitatis exhibitor. Si de fratre Guerrico desideras, imo quia desideras scire, sic currit non quasi in incertum, sic pugnat non quasi aerem verberans. Sed quoniam scit neque pugnantis e
Abbreviated transcription (Latin):
lbent̃ accipiẽs. Et u̾e qͥd uiuat ueras. ⁊ ut u̾a̾tit̾ loq̃ris et̾nã amicitras. uanis
atq tranfitoriis iactitare u̾buł: Quantalib u̾suũ diu̾sitate. ũboꝵ młtiplicita¬
te. scͥptoꝵ uarietate. tuã mͥ caritatẽ ostentare.seu ꝯm̃dare com̾s. minꝰ certe
sentio te cipͥmere ꝗ̃ diligis. Idemq tu deme sentiendo. ñ falłis. cum tue littere
ĩmanus nĩas uener̾. te incorde nr̃o qui eas miseras inuener̾. has qͦ nrãs nec me
sine te scͥb̾e certus sũ. nec te sine me ꝯfido lecturũ. laboramꝰ quidẽ ut̾q adal¬
terutr̃ scriptitando. fatigant᷑ ⁊ nũtii alt̾iꝰ ad alterũ scripta portando. s nũqͥd
sp̃s grauant᷑ amando: cessent gͥ q̃ absq labore animi possunt accitari. ⁊ illd̾ fre¬
qn̾tetur. qd̾ qnͣto attñtiꝰ satagit᷑. tanto minꝰ ꝯstat laborari. Quiescãt inꝗͣ adictã¬
do ingena. labra a ꝯfabutando. ascribendo digiti. a discurrendo nũtii. ñ aut̃ qͥeᷤ¬

Expanded text:
is atque transitoriis jactitare verbulis? Quantalibet versuum diversitate, verborum multiplicitate, scriptorum varietate tuam mihi charitatem ostentare seu commendare coneris, minus certe sentio te exprimere quam diligis, idemque tu de me sentiendo non falleris. Cum tuae litterae in manus nostras venerunt, te in corde nostro qui eas miseras, invenerunt. Has quoque nostras nec me sine te scribere certus sum, nec te sine me confido lecturum. Laboramus quidem uterque ad alterutrum scriptitando, fatigantur et nuntii alterius ad alterum scripta portando: sed nunquid spiritus gravantur amando? Cessent igitur quae absque labore non possunt actitari; et illud frequentetur, quod quanto attentius satagitur, tanto minus constat laborari. Quiescant, inquam, a dictando ingenia, labia a confabulando, a scribendo digiti, a discurrendo nuntii: non autem quies
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ loqñdo compelł me doce qd̾ nescio. S qͥd ego fatio: Mirũ si ñ rides qd̾ ego
qͥ multiloqͥũ tantoꝑe dap̃nate uideor in tã młta u̾lu tã loquatit̾ iã ꝓg̾dior
idũ cupio tͥ ꝯm̃dare silentiũ. ꝯtra silentiũ ꝑmłtilaqͥũ pugno. Guerricũ
digne dõ ꝯu̾san. dignosq penitentie fac̾e fructꝰ. Libellũ aũt q̃ ame exigis: penes
me mͦ nõ habeo. Quidam .it.amicꝰ nr̃ eod̾ zelo q̃tu flagitas dui ẽ qd̾ apd̾ se illum
me editũ in laudibꝰ uirginis matͥs. tͥ m̃smitto. Quẽ qi eiꝰ exemptar. ñ teneo. rogo.
ut qͣntotiꝰ adme tnsmitas. ł si maturiꝰ aduen̾̃is. ip̃e deferas tec̾.Ad eundem.

Expanded text:
 me docere quod nescio. 3. Sed quid ego facio? Mirum si non rides, quod ego qui multiloquium tantopere damnare videor, in tam multa verba tam loquaciter jam progredior; et dum cupio tibi commendare silentium, contra silentium per multiloquium pugno. Guerricum digne conversari, dignosque poenitentiae facere fructus. Libellum autem, quem a me exigis, penes me modo non habeo. Quidam enim amicus noster eodem zelo, quo tu flagitas, diu est quod apud se illum me editum, in Laudibus Virginis matris, tibi transmitto: quem, quia ejus exemplar non teneo, rogo ut quantocius ad me remittas; vel, si maturius adveneris, ipse deferas tecum.
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃s ħre. ⁊ tp̃s quidẽ loqñdi. ⁊ tps ẽẽ tacendi. Qñ aut̃ suũ tp̃s silentiũ habebit
si hos ⁊ sacros dies qͣdragesue nr̃a sͥ uendicat ꝯfabulatio: Eaq ip̃a tãto occu¬
patior. ꝗͣto laboriosior. dũ ñ quid̃ p̾sentes alt̾utrũ leuit̃ dre. ualemꝰ q̃ uolumꝰ.¬
s absentibꝰ necẽe ẽ nob̾ inuicẽ diligent̾ dictare q̃ ł petimꝰ ab inuic̾e ł petrinur.
it. tu młtus ẽ in m̃te dictanciũ. uͥ młtitudo ꝑstrep̃ dictionũ. or̃onũ uarieta . ⁊di¬

Expanded text:
t tempus quidem loquendi, et tempus esse tacendi . Quando autem suum tempus silentium habebit, si hos etiam sacros dies Quadragesimae nostra sibi vindicat confabulatio? Eaque ipsa tanto occupatior, quanto laboriosior; dum non quidem praesentes alterutrum dicere leviter valem absentibus necesse est nobis invicem diligenter dictare, quae vel petimus ab invicem, vel petimur. enim tumultus est in mente dictantium, ubi multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ cũ paulo anatħ̾a eẽ ⁊xꝰ ꝓfr̾ib ñ timeat: cũ huiusmõi ꝯscĩa. Ip̃am deniq
si necẽe ẽ intiure geheniã. securꝰ medias penenins flãmas. leta de cantet ꝯsc̾ta
thesaiuros rogũ ⁊ fastigia regnoꝵ: cũ hmõi fidutia. Honne cũcta hoꝵ felicitas
p̃tanti boni diuitiis miseria reputabit᷑ : Et hanc fidutrã oꝑat᷑ caritas de corde pu

Expanded text:
 fratribus non timeat cum hujusmodi conscientia ; ipsam denique, si necesse est, intrare gehennam, securus medias penetrans flammas, laeta decantet conscientia,thesauros regum et fastigia regnorum cum hujusmodi fiducia: nonne cuncta horum felicitastantis bonis divitiis, miseria reputabitur? Et hanc fiduciam operatur charitas de corde
Abbreviated transcription (Latin):
estitutii b̾ndicto pastore ur̃o. opꝰ ẽ lemi ut de substituendo alio sollicite sata¬
gatis. S⁊ sane idñ p̃cipitant̾ agendũ. ñ tu młiuose. ñ iꝯsulte. ne forte eira¬
cuetur qd̾ pret̾ rõnẽ ⁊ ordinẽ p̾sumet᷑. ⁊ uoᷤᷤ ĩtrare ĩcipratis circuitu quoꝵdã.
qͥ incircuitu ur̃o s̃. De uicinis si placz eccłiis sumite exꝑm̃tũ. ⁊ illaꝵ uexatio
det ĩtellectum auditui. ĩ cã p̃senti. Grandis qͥppe res ẽ ĩmanibꝰ. nobili senoñsi
eccłe ĩstauure pastorẽ. Grãdis ꝓrsus. nͨ sine gnͣdi adorienda ꝯfilio. Expectãdũ¬

Expanded text:
estituti benedicto pastore vestro, opus est, charissimi, ut de substituendo alio sollicite satagatis. Sed sane id non praecipitanter agendum, non tumultuose aut inconsulte, ne forte vacuetur quod praeter rationem et ordinem praesumetur et vos intrare incipiatis circuitum quorumdam qui in circuitu vestro sunt. De vicinis, si placet, Ecclesiis sumite experimentum; et illarum vexatio det intellectum auditui in causa praesenti. Grandis quippe res est in manibus, nobili Senonensi Ecclesiae instaurare pastorem. Grandis prorsus, nec sine grandi adorienda consilio. Exspectandu
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. qd̾ filios tuos exulare cupis. ĩ loc̃ utiq tã longinquũ. tãto sup̃tu ⁊ la¬
bore ⁊ q̃rendũ. ⁊ edificandũ. ẽ ꝓpe te hab̾e possis.uͥ eos colloces. tã edifica¬
tũ ⁊b̃n p̃p̃aratũ. Nec .it. ut reor hic̃ te excusare potes. qd̾ iocꝰ ille tiuiᷤᷤ nõ
qͥ illum tenet ł requirenti negaret: Immo si uelles acciꝑe gratissimũ hrab̾et. ñ qͥa
bonꝰ nõ ẽ: s qͥa sͥ ut scis opꝰ nõ ẽ. Timendum ualde ẽ t̃ parit̾ ⁊m. ne si sollitite.

Expanded text:
 utique tam longinquum, tanto sumptu et labore et quærendum, et ædificandum: cum prope te habere possis, ubi eos colloces, jam ædificatum et bene præparatum. Nec enim ut reor hinc te excusare potes, quod locus ille tuus non abbas Pontiniacensis, qui illum tenet, tibi requirenti negaret? Immo si velles accipere, gratissimum haberet; non quia bonus non est, sed quia sibi, ut scis, opus non est. Timendum va
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ flua naratione te grauemꝰ: ħ ẽ sũma ꝯsilii. ꝑiculosũ quidẽ ẽ. ⁊ fortassis
illiticum. hõmẽ pꝰ dutinam in domo ⁊ habitu religionis ꝯu̾sationẽ ad scł̃m re¬
disse. qͥq prius ⁊ ad huc priore urore sua uiuente. ac ꝯsentiente. fortissime dui¬
ac deuotissime ꝯtinentiã tenuit: scdis rursis amplexib ĩ ep̃tissime atq t̃ho¬
nestissime se implicuisse. Qa tñ publice ac sollep̾nit̾ uixta mor̃e cct̾oꝵ hõi¬
num.⁊ sine q̃rela ł calup̃nia ip̃m qͣlec̃q ꝯingiũ celebratũ fuit: ñ nob̾ uidet᷑.¬
ł unꝑio. aut c̃te eccłastico canonico q iuditio. Qm̃ u̾o ħ tam grande hoĩꝯ ꝑi¬
dm ad te nimir᷑̾ ñ minia exparte respic̾e credimꝰ ex eoquippe qd̾ uolentem
ac flagitantem suũ ꝯfirmare ꝓpositũ. ninis susciꝑe distulisti. oceasiõi sũp
sciłt. aut mulierẽ ut illũ sponte dimitat. ⁊ ꝯtinẽtiã ꝓmittat. aut ep̃m ut

Expanded text:
superflua narratione te gravemus, haec est summa consilii. Periculosum quidem est et fortassis illicitum, hominem, post diutinam in domo et habitu religionis conversationem, ad saeculum redisse, quique prius, et adhuc prior uxore sua vivente ac consentiente, fortissime ac diutissime continentiam tenuit, secundis rursus amplexibus se ineptissime atque inhonestissime implicuisse. Quia tamen publice ac solemniter juxta morem caeterorum hominum, et sine querela vel calumnia, ipsum qualecvel imperio, aut certe ecclesiastico canonicoque judicio. Quoniam vero hoc tam grande hominis periculum ad te nimirum non minima ex parte respicere credimus ex eo quippe quod volentem ac flagitantem suum confirmare propositum, nimis suscipere distulisti, occasione sumptscilicet aut mulierem, ut illum sponte dimittat, et continentiam promittat; aut episcopum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
puto qd̾ ista tͥ suffinant.⁊ ad eiꝰ p̾sentrã sp̃s tuus reuix̾it. ita ũ iã ꝯsolationẽ
scriptoꝵ ñ requiras. cui int̾m licet u̾borum illiꝰ solatio releuati. Inq̃ ⁊ ꝑ
mini me adte sic int̾ cet̾a scripsisse. Et si inꝗͣ mͥ pul ẽ. nullas tuas ang̾tias
dissimulare: tͥ tam̃ durũ ẽ. sic affecto cunctas creditꝗri leuigari: iñ fateor am

Expanded text:
puto quod ista tibi sufficiant, et ad ejus praesentiam spiritus tuus revixerit, ita ut jam consolationem puto quod ista tibi sufficiant, et ad ejus praesentiam spiritus tuus revixerit, ita ut jam consolationem scriptorum non requiras, cui interim licet verborum illius solatio relevari, in quo etmini me ad te sic inter caetera scripsisse: « Et si, inquam, mihi pium est nullas tuas angustias dissimulare, tibi tamen durum est sic affecto cunctas indicare
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ. ꝯmitẽ. nõ alb̾em agnoseas. Qͥdgͥ caufaris te aliqͦꝵ qͥ tec̃ s̃ mag̾ gra¬
uari ꝯsortio qͣ frui solatio. c̃ sołꝰ om̃iũ. oĩb datꝰ sis folatiũ. tãꝗͣ oĩb samor
om̃ib fortior. qͥ om̃ib susfitas ꝑ dĩ gr̃am solatian.⁊ anemine om̃iũ indigeas
ꝯfortari: Deniq inqͣtum grauaris. in tantũ luc̾tis.⁊ inꝗͣtum lueͣris.⁊ inꝗͣtũ
uuraris. in tm̃ tua tͥ p̃mia minuis. Elige gͦ qͦs eligas. anqͥ griuãdo iuuant
anqͥ iuuando grauant. hii tͥ ꝓm̃itores. illi fraudatores m̾itoꝵ existũt. na
qui socii laboris. ꝓculdubio ñcedis participes er̾. Sciens gͦ te missũ uiuare
ñ uiuari: illius te agnosoe uicarium qͥ uenit ministrare. ñ nunistrari. Pła
tͥ ad tui consolationem scrib̾e uolebum. s ñ fuit necesfariam. Nam qͥd opꝰ ẽ
ũb̾ suꝑflius mortuam cartam impłe: uͥ uura p̾sens loq̃r: Uiso si quid̾ priore

Expanded text:
rem, comitem, non abbatem agnoscas. Quid igitur causaris te aliquorum qui tecum sunt magis gravari consortio quam frui solatio, cum solus omnium omnibus datus sis solatium, tanquam omnibus sanior, omnibus fortior, qui omnibus sufficias per Dei gratiam solatiari, et a nemine omnium indigeas confortari? Denique in quantum gravaris, in tantum lucraris; et in quantum juvaris, in tantum tua tibi praemia minuis. Elige ergo quos eligas, an qui gravando juvant, an qui juvando gravant. Hi tibi promeritores, illi fraudatores meritorum existunt. Nam qui socii laboris, procul dubio et mercedis participes erunt. Sciens ergo te missum juvare, non juvari, illius te agnosce vicarium qui venit ministrare, non ministrari. Plura tibi ad tui consolationem scribere volebam; sed non fuit necessarium. Nam quid opus est verbis superfluis mortuam chartam imple
Abbreviated transcription (Latin):
lelum. aut metuelũ. Nc̃ aũ qͥd unꝗͣ mali euentre pot̾. qd̾ ego ñ metuã: Im¬
mo uuta tuũ ouidiũ. qñ ego ñ timui grauiota ꝑicła ueris: Eo quippe sus¬
pectꝰ ota. q̃ incertus de oĩb ueram sepe de falsis tͥstitiã cogor ꝯtraħe. Mẽs si¬
quidẽ ꝗͣ semel affec̾it cantas. sui uiris eẽ ñ sinit᷑. Metuit q̃ nesc̃. dol ꝗͣ non
oportet. sollicitat᷑. plꝰꝗͣ uolu̾it. ⁊ uñ nolũit. ꝯpatit᷑ nolẽs. miseret᷑ inuita. Et
qͥa uides fili nec meã meticłosam industriã. nec tuã piã pridentiã. in hac-
affligas. Opuscula nr̃a q̃ habes. da oꝑã c̃ oportune potũis ut habeam. Ad artal¬

Expanded text:
aut metuebam; nunc autem quid unquam mali evenire potest, quod ego non metuam? Imo juxta tuum Ovidium . Quando ego non timui graviora pericula veris? eo quippe suspectus omnia, quo incertus de omnibus, veram saepe de falsis tristitiam contrahere cogor. Mens siquidem quam semel affecerit charitas, sui juris esse non sinitur. Metuit quod nescit, dolet quod non oportet, sollicitatur plus quam voluerit, et unde noluerit, compatitur nolens, miseretur invita. Et quia vides, fili, nec meam meticulosam industriam, nec tuam piam prudentiam in hac paaffligas. Opuscula mea quae habes, da operam, cum op
Abbreviated transcription (Latin):
D d. in. necẽt c̃ fatis sollititũ. ampliꝰ sollicitare. ⁊ absentia filii fautia pat̾s uis¬
cera grauioribꝰ torq̃re doloribꝰ: Onus meũ tͥ partitus sũ ut filio. ut necessano.
ut fiteli co adiutorio m̃o. Uide q̃ mͦ te oporteat pat̾nam portare sarcirã. Si
it. sic portas ut me nõ alleues s mag̾ p̾mas: tu quidẽ es oñatus. sego nõ

Expanded text:
Quid enim necesse est satis sollicitum amplius sollicitare, et absentia filii saucia patris visQuid enim necesse est satis sollicitum amplius sollicitare, et absentia filii saucia patris viscera gravioribus torquere dololoribus? Onus meum tibi partitus sum ut filio, ut necessario, ut fideli coadjutori meo. Vide quomodo te oporteat paternam portare sarcinam. Si enim sic portas ut me non alleves, sed magis premas; tu quidem es oneratus, sed ego non
Abbreviated transcription (Latin):
langis dilectissime fili. R̾. suꝑ multis tribulationibꝰ tuis. piisq q̃rimoniis
me q̃ eititas ad plangendũ. Hec .it. te dolente possum ũ dolere: ñ nͥ mo¬
iestus ⁊ auriꝰ tuas molestias et anxietates audite. Uerum qr ħ ip̃a mala q̃
te inuenisse ciusaris ⁊ ego p̾uideam: ⁊ tͥ si recordaris p̃dixenam: puto te le¬
ꝗͣ sanis crucior te carendo. te ñ uidendo. te dulcissimo mͥ solatio ñ fruẽdo. ita u̾
pene peniteat me. qd̾ te elongau̾im aie. Et licet caritas. ħ cog̾et: q̃cumq
tñ necessitate. qͦ te ñ uideam missũ. plango te tãꝗͣ amissũ. Cã gͥ st̃ ħ ⁊̃ uł¬
ut quodũ tue pusillanimitatis. hacło me ꝑcelł. qͥ mͥ debũas ẽẽ bacłs sustẽ¬
tationis. tristitram st̃ tristitiam ing̾is.⁊ cruciatũ cruciatibꝰ addis. Et simͥ piũ
ẽ nullas tiras angn̾as dissimulare: tͥ tñ durum ẽ. sic affecto cauictas ĩdicare

Expanded text:
langis, dilectissime fili Rainalde, super multis tribulationibus tuis, piisque querimoniis me quoque excitas ad plangendum. Nec enim te dolente possum dolere, nec nisi molestus et anxius tuas molestias et anxietates audire. Verum quia haec ipsa mala, quae te invenisse causaris, et ego praevideram, et tibi, si recordaris, praedixeram, puto te lesquam satis crucior te carendo, te non videndo, te, dulcissimo mihi solatio, non fruendo; ita ut pene poeniteat me quod te elongaverim a me. Et licet charitas hoc cogeret, quacumque tamen necessitate, quo te non videam, missum, plango te tanquam amissum. Cum ergo suut quodam tuae pusillanimitatis baculo me percellis, qui mihi debueras esse baculus sustentationis; tristitiam super tristitiam ingeris et cruciatum cruciatibus addis: et si mihi pium est nullas tuas angustias dissimulare, tibi tamen durum est sic affecto cunctas indicare.
Abbreviated transcription (Latin):
u.es. Iuiꝰ culpi. tuã nõ excusat. Qs ña illã fec̃ : Nũqͥd te rapuit : hũqͥd uĩ ĩtulit:
R ogauit: ñ ligau̾it. Dlandiẽdo attͣrit: ñ uiolent̃ traxit. Q ꝯte cogebat cred̾e blan¬
dienti: assentire attrahenti: Iue sua nõ dũ reliq̃rat. Et mirũ site qͥ suꝰ eras reqͥte¬
bat: Si agnũ de grege. uitulũ de arm̃to cũ ꝑdit reqͥrit.⁊ nemo causat᷑. te qͦ qͥ
qͥ sua ad huc tenebat. At tu qͥ iam scłm spreueras. scłarem seqͥ debelus: fugit
ouis tremebũta ueniente lupo. abscondit se colũba tremens. accipitre uiso.
D e caũnula sua mꝰ esuriẽs exire ũ audet. ambiente cato. Et tu c̃ uidebas furem
cuifelus cũ eo: nũqͥd aliud ꝗͣ furẽ dixerĩ. qͥ p̾ciosam xͥ margarita .i. animã¬

Expanded text:
d te rapuit? nunquid vim intulit? Rogavit, non ligavit; blandiendo attraxit, non violenter traxit. Quis te cogebat credere blandienti, assentire attrahenti? Ille sua nondum reliquerat; quid mirum si te qui suus eras, requirebat? Si agnum de grege, vitulum de armento cum perdit, requirit, et nemo causatur; te quoquequi sua adhuc tenebat. At tu qui jam saeculum spreveras, saecularem sequi debebas? Fugit ovis tremebunda, veniente 9 lupo; abscondit se columba tremens, accipitre viso; de cavernula sua mus esuriens exire non audet, ambiente cato: et tu cum videbas furem, currebas cum eo? Nam quid aliud quam furem dixerim, qui pretiosam Christi margaritam, i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõsilii. Primũ scire te uolo domnũ cisterciensc̃ necdũ q̃n tuus nũtiꝰ ad noᷤᷤ
uenit de flandrta. qͦ paulo añ ꝑ nos transienat. remeasse. ⁊ obħ nec litteras
accepisse quas ei uissisti p̃sentari: tad huc ẽẽ tante ate p̾sũpte nouitatis
ignarum. Felix interim cui tã tͥstes rumores uł ad tp̃s liceat ignorate. de¬
ide qd̾ de tui desꝑando nos reuocatiõe int̾dicis. ne qd̾ cas. in ꝯcusse ap̾te firũ
ẽ. frustra tͥ litta̾s dirigendo aissuad̾e conaret: inb̾tͥ obedire fortasse quidẽ
ꝓ rõne ñ tebui. reu̾a aũt p̃ dolore fateor ñ potui. ẽ ⁊ si ꝓ certo scirẽ uͥte opor¬
tune inuenissẽ. ip̃e potiꝰ uenissẽ qͣ has misissẽ. effecturꝰ fortasse ꝑ memetipsũ
qd̾ millis litters possum. Rides forsitam meã huimodi tãꝗͣ cassam fidutiam. ũ pote

Expanded text:
 consilii. 1. Primo scire te volo, domnum Cisterciensem, necdum quando tuus nuntius ad nos venit, de Flandria, quo paulo ante per nos transierat, remeasse; et ob hoc nec litteras accepisse, quas ei jussisti praesentari, et adhuc esse tantae a te praesumptae novitatis ignarum. Felix interim, cui tam tristes rumores, vel ad tempus liceat ignorare. Deinde quod de tui, desperando nos, revocatione interdicis, ne quod quasi inconcusse apud te fixum est, frustra tibi litteras dirigendo dissuadere conarer: in hoc tibi obedire fortasse quidem pro ratione non debui; revera autem prae dolore, fateor, non potui: cum etsi pro certo scirem, ubi te opportune invenissem, ipse potius venissem, quam has misissem, effecturus fortasse per me ipsum, quod nullis litteris possum. Rides forsitan meam hujusmodi tanquam cassam fiduciam, utpote
Abbreviated transcription (Latin):
arcet. Ubi s̃ arma bellica: U̾ scutũ fidei: uͥ galea salutis. uͥ patientie ioriẽ:
&ͥ d trepidas: ꝑlures sunt nob̾cũ ꝗͣ cum ilł. Sume arma. resume uires dũ ad huc
p̃liũ durat. ad st̃ angłi spectatores ⁊ ꝓtectores. ad ẽ ip̃e dñs adiutor ⁊ suscep¬
tor: qͥ decet manꝰ tuas ad p̃liũ ⁊digitos tuos adbellũ. ꝓcedamꝰ maduitoriũ
fr̃m. ne si forte sine nob̾ pugnẽt. sine nob̾ uincãt. siue nob̾ ing̃diant᷑: nouiᷤꝰ¬
sime cũ clausa fuerit ianua sero pulsantisꝰ deintꝰ nob̾ respond eat᷑. am̃ dico ub
nescio uoᷤ. Fac q̃sote priuꝰ sciri. facte priꝰ uidi net̾e nesciaris ad głam. sciaris ãt ad
penam. Si te xp̃s agnoscit inbello: recognoscet ĩcelo. Et sic̃ ꝓmisit. manifesta¬
bit tͥ se ipsum. Si tñ ⁊ tu penitento. resipisce̾do. te talem exhibueris. ut cum
ftoutia dic̃e possis. ĩ unc cognoscam. sic̃ ⁊ cognitꝰ sũ. his int̾im ammonitiõibꝰ ũe

Expanded text:
arcet. Ubi sunt arma bellica? ubi scutum fidei? ubi galea salutis? ubi patientiae lorica? Quid trepidas? Plures sunt nobiscum, quam cum illis. Sume arma, resume vires, dum adhuc praelium durat. Adsunt Angeli spectatores et protectores: adest ipse Dominus adjutor et susceptor, qui doceat manus tuas ad praelium, et digitos tuos ad bellum . Procedamus in adjutorium fratrum, ne si forte sine nobis pugnent, sine nobis vincant, sine nobis ingrediantur; novissime cum clausa fuerit janua, sero pulsantibus, nobis de intus respondeatur: Amen dico vobis, nescio vos . Fac, quaeso, te prius sciri, fac te prius videri: ne tunc nesciaris ad gloriam, sciaris autem ad poenam. Si te Christus agnoscit in bello, recognoscet in coelo; et sicut promisit, manifestabit tibi se ipsum ; si tamen, et tu poenitendo et resipiscendo talem te exhibueris, ut cum fiducia dicere possis: Tunc cognos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ intr̾a ñ discedãt. illam q pͥmã fidẽ ꝗͣ apd̾ uos imimo ꝗͣ primũ inbaptismo ꝓmi¬
ser̃. nõ trritã fatiant. s saluam integͣmq cꝰtodiat᷑. ⁊̃ alib itaq talit̾ susceptiᷤᷤ
absit ut sinc̾itatẽ urãm.aut ĩsuscipiẽdo lesam. aut ĩretinẽdo ledendã ẽẽ c̾damꝰ.
dum tñ illos si forte infra annũ ꝓbatioĩs qͥ regłarit̾ ꝯstitutus ẽ. cepta desere¬
re. ⁊ aduos redire uelle ꝯtig̾it. inuitos ñ detineamꝰ. Auoqͥn sc̾issimi fĩ̾s ur̃a non
refert ut sp̃m lib̾tatis qͥ meis ẽ anathena inꝯsulto frustra impedire nitami¬

Expanded text:
smo promiserunt, non irritam faciant, sed salvam integramque custodiant. Talibus itaque taliter susceptis, absit ut sinceritatem vestram, aut in suscipiendo laesam, aut in retinendo laedendam esse credamus: dum tamen illos, si forte infra annum probationis, qui regulariter constitutus est, coepta deserere, et ad vos redire velle contigerit invitos non detineamus. Alioquin, sanctissimi fratres, vestra non refert, ut spiritum libertatis qui in eis est, anathemate inconsulto frustra impedire nitami
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricationẽ. alt̾ de alt̾iꝰ seonctione iuidiorbit᷑. Et aũ alt̾ miniqͥtate sua mo¬
rietur. iñ morientis sangͥs de manu alt̾iꝰ ieqͥuat᷑. ħ ihis similta utriꝰq teste¬
ꝯscĩa utriq ap̃e inuisibilit̾. s tr̃bilit̾ intonabas. lis fao̾s monitis amboꝵ m̃tes
pie t̾rendo pulsabas. Qͥs ad ħ ñ timeret. tim̃do resipisc̾et: nͥ qͥ more aspidis.
surde ⁊ ob turantes aures sias. uocẽ uenefici incantantis sapient̾. aut nõ
audiret: aut se audiret dissimularet : S usq qͦ rã satis uł nimis. longam
ꝑtrahimꝰ epłam. Añ inuni loquimꝰ rem silentio dignam: Cur tantis ciruitioi¬
bus adũitatẽ anibits aũ plidenda euelare timemꝰ : Dicã tñ dicã cũ pudore. qd̾

Expanded text:
praevaricatione, 11 alter de alterius seductione judicabitur; et unde alteri in iniquitate sua mopraevaricatione, 11 alter de alterius seductione judicabitur; et unde alteri in iniquitate sua morieturChriste, invisibiliter, sed terribiliter intonabas; his sacris monitis amborum mentes pie terrendo pulsabas. Quis ad haec non timeret, timendo recipisceret, nisi qui more aspidis surdae et obturantis aures suas, vocem venefici incantantis sapienter, aut non audiret , aut se audire dissimularet? 7. Sed usquequo jam satis vel nimis longam protrahimus epistolam, dum inviti loquimur rem silentio dignam? Cur tantis circuitionibus ad veritatem ambimus, dum pudenda revelare timemus? Dicam tamen, dicam cum pudore, quod
Abbreviated transcription (Latin):
res ñ ꝯpuli. Nõ lioet gͦ dimitt̾e. qd̾ sponte ꝓmisisti. Non ẽ fas requirere
qd̾ ꝑ te dinisisti. En utrumq ur̃m p̃moneo. utriq salubrit̾ ꝯsulo. Tu ĩquit
ad auuncłm. regłarem ne reducas ad scłm. Qa si reducis: se ducis quẽ aposta¬
tare facis. Tu regłaris: scłarem ne seqͣris. qi si illũ seq̃ris me ꝑseq̃ris. cui de te
ip̃o inuriã facis. Tu si se duxeris anmã ꝓ qͣ mortuus sũ: crucis mee te ꝯstituis
inunicũ. Q enĩ nõ collig̾ meẽ. disꝑg̃. Qurantomag̾ qͥ collectos disꝑg̃: Tuu̾
si me deserit ꝯtra me ẽ: T̃ u si cͥcũuenis ptulidũ qͥ adme uenit: seductor ac sacri¬
lẽgusludicab̾is. T̃u uo si qd̾ edificau̾as uerũ dufruis: p̃uaricatorem te ꝯstituiᷤᷤ
Aditbos uos neceẽ ẽ inͣ uiditio p̃sentari: ambes assiftẽ m̃o tbunali. Alter deppͥ̾a

Expanded text:
res, non compuli. Non licet ergo dimittere quod sponte promisisti: non est fas requirere res, non compuli. Non licet ergo dimittere quod sponte promisisti: non est fas requirere quae per te dimisisti. En utrumque vestrum praemoneo, utrique salubriter consulo. Tu, inquit ad avunculum, regularem ne reducas ad saeculum; quia si reducis, seducis quem apostatare facis. Tu, regularis, saecularem ne sequaris; quia si illum sequeris, me persequeris, cui de te ipso injuriam facis. Tu si seduxeris animam pro qua mortuus sum, crucis meae te constituis inimicum. Qui enim non colligit mecum, dispergit ; quanto magsi me deserit, contra me est? Tu si circumvenis parvulum qui ad me venit, seductor ac sacrilegus judicaberis: tu vero si quod aedificaveras, iterum destruis; praevaricatorem te constituis. Ambos vos necesse est meo judicio praesentari, ambos assistere meo tribunali: alter de propria
Abbreviated transcription (Latin):
lum indicis: Terrbiti utq ⁊ ci qͥ aufert sp̃m pͥncisũ. Insite. peti ad cor tuũ
Et tu puer inqͥt. si assenseris. si acqͥeũis: morte morieris. Mem̃to uxori loch
de sodoma qd̾ eiecte. qi dõ credidit. s inuia mutate. qi ret̾ aspex̃. Disce in
q̃rit aiam tuã. qui iã ꝑdidit suam. Uerba oris eiꝰ. iniqͥtas ⁊dolꝰ. Holi intel¬
ligere filimi. ut male agas: noli intend̾ e imranitates ũsanias falsas.
E cce inuia quã ambulas abscondit laq̃os.tendit retia. Molliti s̃ sermoneᷤᷤ
D landitur. s subinga eiꝰ labor ⁊ dolor. lacͥmatur sed ĩsidiat᷑. Insidiat᷑ ũ rapiat:¬
r.p.a.a. eũ. caue inꝗ̃ filimi ne acqͥescas carm ⁊ sangͥni: nã gladiꝰ meꝰ deuo¬
rabit carnes. Sꝑne blandim̃ta: contẽpne ꝓmissiones. ꝓmittit magna: s
ad soluendũ: qͥ ñ cogit᷑ aduouendũ. Nã ⁊ si cũ pulsares nõ repuli. tñ ũ ĩtra¬

Expanded text:
facis? cui bellum indicis? Terribili utique, et ei qui aufert spiritum principum . Insane, redi ad cor tuum;iliter timebis. Et tu puer, inquit, si assenseris, si acquieveris, morte morieris. Memento uxoris Lot de Sodoma quidem creptae, quia Deo credidit; sed in via mutatae, quia retro aspexit . Disce in quaerit animam tuam, qui jam perdidit suam. Verba oris ejus, iniquitas et dolus. Noli intelligere, fili mi, ut male agas ; noli intendere in vanitates et insanias falsas . Ecce in via qua ambules, abscondit laqueos, tetendit retia. Molliti sunt sormones . Blanditur, sed sub lingua ejus labor et dolor; lacrymatur, sed insidiatur; insidiatur ut rapiatrahit eum . Cave, inquam, fili mi, ne acquiescas carni et sanguini ; nam gladius meus devorabit carnes . Sperne blandimenta, contemne promissiones. Promittit magna, sed ad solvendum, qui non cogitur ad vovendum: nam etsi cum pulsares, non repuli; tamen ut intra
Abbreviated transcription (Latin):
cibos: habitare fac̃ uniꝰ moris indomo. ħ tar uim q hõnorapił mat. ate se qr̃
offensam: expostulat iesam. lesa tñ ñ ꝓuocat: sed sp̃ta te reuoeat. ostendẽs tͥ ĩte
te se u̾acit̾ scriptũ eẽ. Cantas patiens ẽ. benigna ẽ. Licet. lesa. licet offensa. si cõ¬
u̾sus fueris. ad illam. obuiabit tͥ qͣsi mat̾ honorificata. Contẽptꝰ oblita sui. ruet
ĩ ãplexũ tui. gaudẽs quẽ ꝑdid̾at ẽẽ inuentũ. qͥ mortuꝰ fũat uiuũ. S inqͦ inqͥs
susceꝑat: añ tp̃s ablactasti. qd̾ exꝑtã lactis aulcedinẽ in qͦ posses cresc̃e ĩ salutẽ
tã leuit̾. tã cełit̾ exsufflasti. O puer insẽsate. Opuer mag̃ sensu ꝗͣ etate. qͥs te
facinauit ab̾n cepto itiñe tã cito disced̾e : Auuncłs inqͥes. Sic adam qͥndã uxorẽ.

Expanded text:
cibos, habitare facit unius moris in domo . Haec talis tamque honorabilis mater a te se queritur offensam, expostulat laesam. Laesa tamen non provocat: sed spreta te revocat, ostendens tibi in te de se veraciter scriptum esse, Charitas patiens est, benigna est . Licet laesa, licet offensa, si conversus fueris ad illam, obviabit tibi quasi mater honorificata. Comtemptus oblita sui, ruet in amplexum tui; gaudens quem perdiderat, esse inventum; qui mortuus fuerat, vivum . 2. Sed in susceperat, ante tempus ablactasti; quod expertam lactis dulcedinem, in quo posses crescere in salutem, tam leviter, tam celeriter exsufflasti. O puer insensate! o puer magis sensu quam aetate! quis te fascinavit a bene incoepto itinere tam cito discedere? Avunculus, inquies. Sic Adam
Abbreviated transcription (Latin):
s̃: mͥ debẽt seruire. s oportet inqͥt auuncłus eos nutriui. Tu quidẽ ait xͦ illo nu¬
tristi: s pane mo̾. nõ tuo. Ego u̾ redemi nõ sanguine tuo. s mo̾. Sic carnał auun¬
cłs ꝯtra patrem sp̃uũ ꝓnepotibꝰ certat: qͥs dum bonis cup̃ oñare tr̃enis. celestibꝰ ex
ħetat. xͦ tñ ñ mpmã arbitrat᷑. si suos q̃s fec̃ ⁊ redemit sangͥne ꝓpͥo. adse uenientes.
colleg̾it. iuxta qd̾ añ ꝓmiserat. ⁊ cũ qͥueñ adme ñ eitiã foras. fulcõi pͥmo płsanti
letus aꝑuit. letis amplęxibꝰ letum excep̃. Ꝙd plura: Uet̾e̾m hominẽ exuitur.¬

Expanded text:
illos nutristi, sed pane meo, non tuo; ego vero redemi non sanguine tuo, sed meo. Sic carnalis avunculus contra Patrem spirituum pro nepotibus certat, quos dum bonis cupit onerare terrenis, coelestibus extamen non rapinam arbitratus, si suos quos fecit et redemit sanguine proprio, ad se venientes collegerit, juxta quod ante promiserat, Et eum qui venit ad me, non ejiciam foras , Fulconi primo pulsanti laetus aperuit, laetis amplexibus laetum excepit. Quid plura? veterem hominem exuitur
Abbreviated transcription (Latin):
diam: temꝑare culpã. O mitto gͦ illos. ne ñ tã rep̃hensioĩ. ꝙͣ rep̃hensori tꝰte.
N on eccłe pͥncipẽ. s puerũ scotarem obiungare suscepi: qͥ nescrat ĩ dignari: ñ norit
insci. Nisi forte ⁊ tu sensu nõ malitia paruulꝰ idip̃m mͥ calũpineris ⁊ dicas: ĩno
qͥo m̃ ⁊ ip̃i: ced adillũ de pecõo m̃o: humqͥd ego sũ monachꝰ: Et ad hoc fateor
meũ. de te ñ mõ me intto ntulii anlius tapsus tuꝰ. ⁊miserabił cał. ꝓucra

Expanded text:
diam, temperare culpam. Omitto ergo illos, ne non tam reprehensioni, quam reprehensori juste idiam, temperare culpam. Omitto ergo illos, ne non tam reprehensioni, quam reprehensori juste iNon Ecclesiae principem, sed puerum scholarem objurgare suscepi, qui nesciat indignari, non norit irasci. Nisi forte et tu sensu, non malitia parvulus, idipsum mihi calumnieris, et dicas: Imo quid mihi et ipsi? quid ad illum de peccato meo? Nunquid ego sum monachus? Et ad hoc, fateor, m
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitationis ꝯcinnat lingua dolosa. Concep̃ dolorẽ ⁊ ꝑsuasit iniqͥtatẽ. Sub¬
ũtit ꝑu̾sus conũsũ: reũtit᷑ canis aduonitũ : eccła nr̃a suũ recep̃ alũpnum:
quẽ meliꝰ habebat amissũ. Sic lugdinũ olim studio similit̾ ⁊ industria sui
ille fulconẽ b̾ato augt̾mo: sic othb̾tum iste sc̃õ b̾ndicto subripuit. o ꝗͣ ordinatiꝰ
sus ad se traheret. ⁊ sic uinc̾et ut̃q: ꝗͣ religiosũ scłaris ad se traheret. in qͦ uictꝰ
t̃cessorẽ. S qͥd adme de decanis magistris nr̃s: qͥ pͥncipatũ meruer̃ ineccłiis :
Clauẽ scientie tenẽt: pͥmas cathedras inꝯuentibꝰ possident. Uiderint ip̃i qͣnt̃
subditos uidicẽt. fugitiuos reuocẽt. reuocatos si ita uolũint. itm̃ esfugẽt: diᷤ¬
ꝑsos colligat᷑: collectos disꝑgat̃. o dadme : Fateor aliꝗͣtum in illos ꝓpt̃̾ te
mi fulco. modũ nr̃e paruitatis excessi. dum tuã de ilł cupio palliare u̾ecũ¬

Expanded text:
Subvertit perversus conversum: revertitur canis ad vomitum . Ecclesia vestra suum recepit alumnum, quem melius habebat amissum. Sic Lugdunum olim, studio similiter et industria sui ille Fulconem beato Augustino, sic Othbertum iste sancto Benedicto subripuit. O quam ordinatisus ad se traheret, et sic vinceret uterque, quam religiosum saecularis ad se retraheret, in quo victus tercessorem. 8. Sed quid ad me de decanis magistris nostris, qui principatum meruerunt in ecclesiis? Clavem scientiae tenent, et primas cathedras in conventibus possident. Viderint ipsi qualiter subditos judicent, fugitivos revocent, revocatos, si ita voluerint, iterum effugent, dispersos colligant, collectos dispergant: quid ad me? Fateor, aliquantum in illos propter te, mi Fulco, modum nostrae parvitatis excessi; dum tuam de illis cupio palliare verecun
Abbreviated transcription (Latin):
uite ñ muemẽt iocũ. nonmireris qd̾ dico. Indomo auuncłi tui ñ potes in¬
ebuari ab ub̾tate domꝰ dei. cur inqͥs: Qa domꝰ delitiarũ ẽ. Quomͦ ignis
iaqͣ simul eẽ non possunt: sic sp̃uales ⁊ carnales delitie ineodẽ se ñ pati¬
untur. U̾ cupulã ructantis int̾ pocła senserit. xͦ: uina stra dulciora sup
mel ⁊ fauũ. m̃ti ꝓpinate ñ dignatur. U̾curiosa caboꝵ diu̾sitas. ũ diuitis
suppellectilis discolor uarietas ocłos parit̾ pasẽ. ⁊ uentrẽ: celestis panis ieuinã
desent mentẽ. Cia letare uiuenis tadolescentia tua. ut decedente parit̾ cũ¬

Expanded text:
s inebriari ab ubertate domus Dei. Cur, inquis? Quia domus deliciarum est. Quomodo ignis et aqua simul esse non possunt, sic spirituales et carnales deliciae in eodem se non patiuntur. Ubi crapulam ructantis inter pocula senserit Christus, vina sua, dulciora super mel et favum, menti propinare non dignatur. Ubi curiosa ciborum diversitas, ubi divitis supellectilis discolor varietas oculos pariter pascit et ventrem, coelestis panis jejunam deserit mentem. Eia laetare, juvenis
Abbreviated transcription (Latin):
miseret᷑ licet ñ nuserubiui. Ee ii mag̾ dolet. qd̾ c̃ sis dolenoꝰ nõ doles: ⁊ iñ mag̾ mi¬
seretur. qd̾ cum miser su mistrabił non es. Nec frustra forsitan tͥ ꝯpatit᷑. aũ mͦ pa¬
tient̃ tu audias uñ ꝯpatiat᷑. Uult te tuũ sentire . olorẽ ut iã nõ ħas uñ dolere: uult
te tuã scire miscriã. ut incipias miser nõ ẽe. Obona mat̾ caritas. q̃ siue foueat in¬
furmo. siue ex̃ceat ꝓuectos. siue arguat inqͥetos. Anlis dũila xhibens. sic̃ filios
diligit uniu̾sos. Cum te arguit mitis ẽ: abladitur simplex asasolet seuire:

Expanded text:
seretur, licet non miserabili. Et inde magis dolet, quod cum sis dolendus, non doles: et inde magis miseretur, quod cum miser sis, miserabilis non es. Nec frustra forsitan tibi compatitur, dummodo patienter tu audias unde compatiatur. Vult te tuum sentire dolorem, ut jam non habeas unde dolere: vult te tuam scire miseriam, ut incipias miser non esse. O bona mater charitas, quae sive foveat infirmos, sive exerceat provectos, sive arguat inquietos; diversis diversa exhibens, sicut filios diligit universos! Cum te arguit, mitis est; cum blanditur simplex est. Pie solet saevire,