comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gbermun đ uul farđ berađ hodo & socius suus beneficia extuo qp̃io habent
queolim ꝑ p̃carias inde alienata fuerant Quadere uollimꝰ ut tu nrã auctri¬
tate ea pecipias usq ad nrãm p̃sentiam & denra fidelitate magnam curam
semꝑ habeas sicut actenꝰ te habe cognoiumꝰ Na memorat is inliais cura
nram̃ dep̃catus: pi&atem utaliquẽ missum tibi dederim qͥ p̃distas ros tibi
eteliaq tibi commisõ consignaroe & uesticurã legitimã facerae Quadere
beli sacharo misso pr̃o p̃cepimus ut desup̃ dicts bengicus tbi ues tituram faciat
quando illa supartes a nob̵ dires tꝰ fuerit. Uolumꝰ iam utquã cicius poctris
missumtuum benefidelem adpos dirigas qui nos certos faciat qualic̃ erga uos¬
& reliquos fideles nrõs modo agatur & quid doillis causis factum quas uobis agere
id ÷ ghermundi uulfardi berthadi bouonis & socii euis quȩ p̃dictꝰ
imp̃r reddidit & confirmauit cenomannicȩ matri ȩcłię & aldrico

Expanded text:
Berchadus, Bodo et socius suus, beneficia ex tuo episcopio habent quae olim per precarias inde alienata fuerant. Qua de re volumus ut tu nostra auctoritate recipias usque ad nostram praesentiam, et de nostra fidelitate magnam curam semper habeas, sicut hactenus te habere cognovimus. Nam memoratus missus tuus nostram deprecatus est pietatem ut aliquem missum tibi dederimus qui praedictas res tibi Ecclesiaeque tibi commissae consignaret, et vestituram legitimam faceret. Qua de re Helisacharo misso nostro praecipimus ut de supradictis beneficiis tibi vestituram faciat, quando illas in partes a nobis directus fuerit. Volumus etiam ut quam citius poteris missum tuum bene fidelem adet reliquos fideles nostros modo agatur, et quid de illis causis factum quas vobis agere id est, Germundi, Vulfardi, Berchadi, Bovonis et socii ejus, quae praedictus imperator reddidit et confirmavit Cenomanicae matri ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
od accipe deberent quod& ita fecerunt ut pulus despsis contrapare suo desstas
conuenientias se remutare nonposs& quod quihoc facere p̃sumpserit parcẽ suam
apare suo amittat & insuꝑfisco sociante aurilibras .x. argenti pondo .ax. coactus
ex soluat & pecsic quodrep&it uindicare nonualeat & has qpłas quas in inucẽ
bona uoluntate fecerunt cũstipulatione in t̾ra posita firmas & in uolabiles
om̃i tẽpr ualeant ꝑdurare Actũ soliaco in remipsa in anno.xi. regni dõpii ceode¬
autentica & p̃cariȩ infra scriptarũ uillarũ in archiuo cenomannicȩ
matris ȩcdię conseruant᷑ &ꝓpt̃ ꝓlixitatẽ oꝑis in hac scedula nonsunt

Expanded text:
et accipere deberent, quod et ita fecerunt, ut nullus contra parem suum de istis convenientis se remutare non posset; quod in hoc facere praesumpserit, partem suam a pare suo amittat, et insuper fisco sociante auri libras decem argenti ponde viginti coactus exsolvat, et nec sic quod reperit vindicare non valeat, et has epistolas, quas in invicem bona voluntate fecerunt, cum stipulatione intraposita firmas et inviolabiles omni tempore valeant perdurare. Actum Soliaco in rem ipsam in anno XI regni domni Theodoauthentica et precariae infra scriptarum villarum in archivo Cenomanicae matris ecclesiae con
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e uidã Ego enĩ inditiomine uui libtus dũ & mea fuit p&itio & urã uoluntas
decruit & ꝑiussionẽ domninr̃ caroli głoso rege uilla ura de ratione  monasteri
sct̃ u uincentii quod sitũ ÷ extra urbẽ cuius uocabulũ ÷ ad mansiones cũ om̃i
Incegritate & appendicus inuicaria diablentica nobis adusitanidũ tenere
ꝑ misistis lnea uͦratione dum ego adiuuo tenere & dñare facatoi debeã & post in cũ
quoq dño uberte discessum partib scĩ uincentu monasterii reuertere faciat & con-

Expanded text:
oluntas decrevit, et per jussionem domini nostri Caroli gloriosi regis villa vestra de ratione monasterii sancti Vincentii, quod situm est extra urbem, cujus vocabulum est ad Mansiones, cum omni integritate et appendiciis in vicaria Diablentica nobis ad usitandum tenere permisistis, in ea vero ratione ut dum ego advivo et dominari facere debeam, et post meum q
Abbreviated transcription (Latin):
quiequud erm̃ fredo quondã obuenirt debuit uł quantũ ꝓundistionis titulam
memerata beebta siuo umtiobtt ad memorata ban caribiegons tetialun
apsa btosredo ut dodone inacũ conuge sua eocdilaue fetñor & ulbto landane
tam terris casis mancipiis domib edificus accolab pratis pascuis uincissilaus
aquis a quarũq detursib mobile & immobiule iuinstis & subuinctis ł omũ¬

Expanded text:
d Ermenfredo quondam obvenire debuit, vel quantum per venditionis titulum memorata Bethta sive jam Noberta ad memorata basilica delegata contra ipso Berthofredo et Dodone una cum conjuge sua Eodilane necnon et Bertolandane, tam terris, casis, mancipiis, domibus, aedificiis, accolabus, pratis, pascuis, vineis, silvis, aquis, aquarumque decursibus, mobile et immobile, jun
Abbreviated transcription (Latin):
dicente inur̃a faciatis reuocare dominatione & potestatẽ ad facieadi quod uolue-¬
ritis & hec p̃caria acsisemꝑ ꝑquinquennũ renouata fiuss& firma ꝑmaneat
Actã cenomannis ciuitate In anno primo regni dõni nr̃i pipino głoso rege signũ
uulfingo quibane p̃cariã fieri rogatuit Ꝙ Eulcob̃to Ꝙ sichardo ⁊ uuldorio
scripsit & sub̵ Exemplar p̃carie quamfranco ep̃s germundo fecit
deuilla fraxinedo flexo brachiale aciaco scõ georgio incondica sago-¬
nense cũ appendiciis suis etalauniaco seu longua filcaria
& camiaco atq mundarias cũ om̃ib ad se ꝑtinentib¬
Qñosco acuenerabile basilicȩ scigeruasu & ꝓthasii martiris infra urbis cenoman-¬
Rarolus glosus rex uilas scĩ geruasii fraa inedo flexobradhialȩ̃ aciago uđł sẽo gargio

Expanded text:
olueritis, et haec precaria, ac si semper per quinquiennium renovata fuisset, firma permaneat. Actum Cenomanis civitate in anno primo regni domni nostri Pippini gloriosi regis. Signum Vulfingo, qui hanc precariam fieri rogavit. S. Fulgoberti. S. Sichardi. S. Vildeni. serta. LIX. Exemplar precariae quam Franco episcopus Germundo fecit de villa Fraxinedo, Flexobrachiale, Aciaco, sancto Georgio in condita Sagonense, cum appendiciis suis, et alauniaco, seu longa filcaria, et Camiaco, atque mundarias, cum omnibus ad se pertinentibncto ac venerabili basilicae sancti Gervasii et Protasii martyris infra urbis CenomaniCarolus gloriosus rex villas sancti Gervasii, Fraxinedo, Flexobrachiale, A
Abbreviated transcription (Latin):
omi e cũ dĩ et saatoris nostri ħu xpisti domiras
hi. ouinis imperator anno incarnationis dominicȩ. deco atxxuiii.
ad unu nsoam ca.us u s erdas. ut recta iudicia term nanda in
caris alruo uor resei isset. & conuentũ generale tocius popłi
cnã cĩ ꝑmooe karoo filiis sus gloriosis aidelcet regibus ⁊ synodũ
. momragas tractanda. necñ & ad utilitatem sc̃ẽ dĩ ecclesi. ful¬
tiendam coadunatũ haheret: ibiq uenientes monachi de monasterio
emuo ȩ in quo sanctis karilephus corpore requiescit anter̃dictum
dninis hl do ucum imꝑatorẽ ompuus quã uiginti una cũ sigenĩ
na didũ eor uti ab has fuerat qui se reclamauerunt in iuste de¬
coriri monasterio eiectos esse. quoꝵ causã domnus impera in gene

Expanded text:
omini Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi domnus Ludovicus imperator anno incarnationis Dominicae 838 ad universorum causas audiendas vel recta judicia terminanda in resedisset, et conventum generalem totius populi una cum Pipino et Carolo filiis suis, gloriosis videlicet regibus, et synodumundana negotia tractanda nec non et ad utilitatem sanctae Dei Ecclesiae fulciendam coadunatum haberet, ibique venientes monachi de monasterio Anisolae, in quo sanctus Carilephus corpore requiescit, ante praedictum domnum Ludovicum imperatorem amplius quam viginti una cum Sigemundo, qui dudum eorum abbas fuerat, qui se injuste reclamaverunt de eorum monasterio ejecto
Abbreviated transcription (Latin):
ot familla ritate atq consangunitate coniunctos & om̃s sibi cõmissos utriusq ordius
uros & feminas ab onũ prauitate defeide & scd̾mtuã uoluntatẽ eis uiuere tribue
Oͥm̃ẽmq popłm xp̃ianum miscdi t̃ custodi & animabus famulorũ famularũq tuarũ
omĩum sibi commissorum & cõmissctrum atq cuinctorũ cunctarũq inxp̃o quiesceratiũ
requiem tribue benignꝰ sempit̃ nam & scõrum tuorũ c&ib consociare digneris ꝓpicius ꝑ¬

Expanded text:
ei familiaritate atque consanguinitate conjunctos, et omnes sibi commissos utriusque ordinis viros et feminas ab omni pravitate defende, et secundum tuam voluntatem eis vivere tribuetuarum omnium sibi commissorum et commissarum atque cunctorum cunctarumque in Christo quiescentium requiem tribue benignus sempiternam, et sanctorum tuorum coetibus consociare digneris propitius
Abbreviated transcription (Latin):
subscriptionuib firmata monum̃ta uidelic& cartarum & p̃dicti dõni
& genitoris nr̃i caroli pussimi augusti inquisitionẽ atq. supͣ nominatũ
p̃ceptum ꝑ quod ut iam dictum ÷ p̃scriptum anisolȩ monasterium memor at
matriȩcłiȩ sollepnit̃ & legalit̃ reddidit ipsuꝑ d&ulit nobis nonnulla
aliorum rogum p̃ceptir nonpauca decessorũq nr̃orum regum uidelic&
francorũ ꝓpriis manib: corroboratit & sigillis eorum subter sigillata
Quib inspectis atq relectis euident̃ osteridit᷑ p̃dictũ monasterium
uiris sepedictȩ sedis cenomarinice sibi commisse eẽ. & in ipsius dñationi
ut quod tam euidentib indiciis declarat᷑ nr̃a quoq assensione Immo austorittice

Expanded text:
subscriptionibus firmata, monumenta videlicet chartarum, et praedicti domni et genitoris nostri Caroli piissimi Augusti inquisitionem atque supranominatum praeceptum, per quod, ut jam dictum est, praescriptum Anisolae monasterium memoratae matris ecclesiae solemniter et legaliter reddidit. Insuper detulit nobis nonnulla aliorum regum praecepta non pauca decessorumque nostrorum regum videlicet Francorum, propriis manibus corroborata, et sigillis eorum subter sigillata; quibus inspectis atque relectis evidenter ostenditur praedictum monasterium juris saepedictae sedis Cenomanicae sibi commissae esse, et in ipsius dominatione ut quod tam evidentibus indiciis declaratur, nostra quoque assensione, imo auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
meorũ eorũ p̃cib adipisciualeã & scõrũ consorcio ꝑp&ualit̃ dño lar giente friu
meretm᷑ similit̃ p̃cor obnaxe abbates & monachos cunctos in p̃faco sci saluatoris
monasterio degentes ut p̃dicta stipendia canonicis & fr̃ib: pr̃is siue suburba¬
rus sacerdotib & clericis ministrare in iamdicta die nonneglegant Quatinꝰ
ipsis ministrantib: nobisq humilit̃ famulantib: & ceteris fr̃ib: acdĩ seruis
orantib: ꝑ suffragia om̃iũ sc̃orũ nos & illos iħs xp̃s dñs nr̃ in&erna l&icia

Expanded text:
meorum eorum precibus adipisci valeam, et sanctorum consortio perpetualiter Domino largiente frui meorum eorum precibus adipisci valeam, et sanctorum consortio perpetualiter Domino largiente frui mereamur. Similiter precor obnixe abbates et monachos cunctos in praefato sancti Salvatoris monasterio degentes, praedicta stipendia canonicis et fratribus nostris, sive suburbanis sacerdotibus et clericis ministrare in jam dicta die non negligant; quatenus ipsis ministrantibus nobisque humiliter famulantibus et caeteris fratribus et Dei servis ora
Abbreviated transcription (Latin):
les & Ignobiles cunctosq xp̃ianos obsecro ut paruula A nobis facte ad diuinam
om̃i potentietdĩ laudẽ & increm̃tũ p̃dicti monasterioli scĩ saluatoris conseruent¬
iã dictũ monasteriolũ ȩdificatũ & dedicatũ eẽ diposut᷑ augere inibi plunx
dignant̃ Et deea quȩ fecimꝰ atq. inibi delegtiuim nibminuere aut subtrahere
p̃sumant quaten & bona illorũ facta inp̃senti & infuturo sicuti & nr̃a fecerim
dõ auspice conseruent᷑ quatinꝰ & sialiquã mercedẽ ꝓpio p̃fixo facto dño
annuente hab̵e meruerim ipsius mercedis auxiliante ipso dño saluatore nr̃o
ꝓciiꝰ & amore hoc fecimꝰ efficimereant᷑ consortes Precor &iam cunctos sacerdo¬
tes acdĩ seruos siue monachos om̃s ut p̃dictas orationes in p̃fatadie ꝓme peccato¬
re pie & studiosissime adimplere ꝓcurent qualit̃ absolutioñẽ omiu peccatorũ

Expanded text:
les et ignobiles, cunctosque Christianos obsecro, ut parvula a nobis facta ad divinam les et ignobiles, cunctosque Christianos obsecro, ut parvula a nobis facta ad divinam omnipotentis Dei laudem et incrementum praedicti monasterioli Sancti Saljam dictum monasteriolum aedificatum et dedicatum esse dignoscitur, augere inibi plura dignentur, et de eis quae fecimus atque delegavimus inibi imminuere aut subtrahere non praesumant; quatenus et bona illorum facta in praesenti et in futuro, sicuti et nostra fecerint, Deo auspice, conserventur; quatenus si aliquam mercedem pro pio praefixo facto, Domino annuente, habere meruerimus, ipsius mercedis, auxiliante ipso Domino Salvatore nostro, pro cujus et amore hoc fecimus, effici mereamur consortes. Precor etiam cunctos sacerdotes ac Dei servos sive monachos omnes ut praedictas orationes in praefata die pro me peccatore pie et studiosissime adimplere procurent, qualiter absolutionem omnium peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
rata festiuitate tribuant qui inde refectioniẽ habentes dñm saluatorẽ mupidiconlau¬
dent & ꝓme miserrimo peccatore orare studeant. Qualit̃ cũ sc̃ĩs & electis dĩ I&ari
& ernalit̃ meream̃ am̃ Porroqr multas ep̃ales sedes & matres ecłias diuersa
monasteria subse haberi uiđim construotit quȩso nequidã suꝑ flue hocme fecisse asserãt
Presertĩ cũ magis pꝓhonore ȩcđiȩ nobis cõmissȩ & ꝓlucro animarũ quã ꝓfacinore
humano hocme focisse ꝓfiteor Nec mirũ sip̃fatũ locũ dereb prẽ sedis ȩccłiȩ
dutauuerim cũ multos scõs ep̃os iam talia fecisse & legimꝰ & cognouimꝰ Idurco
p̃cor cunctos fideles scȩdĩ ȩccłiȩ ut non hoc me suꝑflue fecisse puctent Sed magi
ꝓme peccatore orare non dedignent᷑ ut siqũã ꝓ hoc mertedẽ adipisci meruero
ep̃os atq. quasi ad pedes eorũ ꝓuolutus supplicit̃ flagito om̃sq principes ac nobi¬

Expanded text:
rata festivitate tribuant, qui inde refectionem habentes Dominum Salvatorem mundi collaudent et pro me miserrimo peccatore orare studeant, qualiter cum sanctis et electis Dei laetari aeternaliter mereamur. Amen. Porro quod multas episcopales sedes et matres Ecclesias diversa monasteria sub se habere videmus constructa, quaeso ne quidam superflue hoc me fecisse asserant, praesertim cum magis pro honore Ecclesiae nobis commissae, et pro lucro animarum quam pro facinore humano, hoc me fecisse profiteor. Nec mirum si praefatum locum de rebus nostrae sedis Ecclesiae ditaverim, cum multos sanctos episcopos jam talia fecisse et legimus et cognovimus. Idcirco precor cunctos fideles sanctae Dei Ecclesiae ut non hoc me superflue fecisse putent, sed magis pro me peccatore orare non dedignentur; ut si quam pro hoc mercedem adipisci meruero, episcopos, atque quasi ad pedes eorum provolutus suppliciter flagito, omnesque principes ac nobi
Abbreviated transcription (Latin):
His q̃s dñe placatus munerib intepide & quod ad laudẽ tui nominis supplicantes
offerimꝰ ad indulgentiã om̃ium quorũ quarũq memoriã agimꝰ & quorũ quarũq.
Nomina hic continerat᷑ inserta suie cunctorũ fidelium ꝓficiat defunctorũ ꝑ
maiestati ad becitȩ resurrectionis requiẽ temiserante cũ sc̃ĩs tuis ꝑ uenire
Hancigit᷑ oblacionẽ quã tibi offerimꝰ ꝓ animabus omium
quorũ quarumq memoriam agimus & quorũ quarũq. nomina bis indiptitus conscripta
conuersatione contraxerunt hissa crificiis emundent᷑ ac mortis uinculis ab solutȩ
transitum mereantur aduitam diesq nr̃os

Expanded text:
ine, placatus muneribus intende, et quod ad laudem tui nominis supplicantes offerimus, ad indulgentiam omnium quorum quarumque memoriam agimus, et quorum quarumque nomina hic continentur inserta, sive cunctorum fidelium proficiat defunctorum. Pe tuae offerimus majestati ad beatae resurrectionis requiem, te miserante, cum sanctis tuis pervenireum quorum quarumque memoriam agimus, et quorum quarumque nomina his in diptychis conscripta conversatione contraxerunt, his sacrificiis emundetur, ac vinculis mortis absolutae, transitum mereantur ad vitam; diesque nos
Abbreviated transcription (Latin):
uult ꝓse fieri quando hocidẽ ei aduenerit & sic̃ ante tribunal districti¬
uidicis rationem ex boc redđe
uoluerit qđ bic corã dõ & corã nr̃o pon-¬
tifice & corã nobis om̃ib se facere
inde faciamꝰ ut non dã pnacionẽ sod plenam r&ributionẽ exhis adño dõ nr̃o

Expanded text:
e fieri quando hoc idem ei advenerit, et sicut ante tribunal districudicis rationem ex hoc reddere voluerit quod hic coram Deo, et coram nostro pontifice et coram nobis omnibus se facere inde faciamus ut non damnationem, sed plenam retributionem ex his a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
sciebant quia nonsunt adhue xxx anni qđ apontificib memoratȩ sȩdis
possessum ÷ & hȩc cęlaites uobisq. m̃cientes p̃cepta sibi sine consensũ p̃dictȩ
sedis pontificis cui uiste deb& facere suadebant & hoc iustũ eẽt. ut sialiquis
laicorum hoc feciss& ut magrum d&erim̃tũ sustiner& sed & ꝓcerto
iudicar&ur illi ut capitili sentencia puniret᷑ sed quia nonlatici sediam dic ti
mona ehi hoc feterupit dignum ÷ ut ita coherteapit᷑ pcali monachide incips cilia

Expanded text:
sciebant, quia non sunt adhuc triginta anni quod a pontificibus memoratae sedis sciebant, quia non sunt adhuc triginta anni quod a pontificibus memoratae sedis possessum est; et haec celantes, vobisque mentientes, praecepta sibi sine consensu praedictae sedis pontificis, cui juste debetur, facere suadebant. Et hoc justum esset, ut si aliquis laicorum hoc fecisset, ut magnum detrimentum sustineret; sed et pro certo judicaretur illi ut capitali sententia puniretur. Sed quia non laici, sed jam dicti monachi, hoc fecerunt, dignum est ut ita coerceantur ne alii monachi deinceps talia
Abbreviated transcription (Latin):
decretũ utquicquid falsa p&icio a principe obtinuerit quia fraus int̃ uenit
nonualebit Itẽ alibi Quȩcũq. contrauis conscripta fuerint nonualebunt
quocumq. modo fuerint imp&rata ltẽ alibi Quifalso principũ p̃cepta
d& ulerint puniant᷑ ltẽ alibi Dolus malus ÷ cũ aluto agit᷑ aliud simulat᷑
It̃ alibi Quidolum ł m&um adhibuit ut res ad aliũ transir& ut̃q. & de¬
& dedoli actione tenebit᷑ lt̃ alibi Dolus malus ÷ si ꝑfalsitatẽ uoluerit
quis prius definita conuellerẽ lt̃ alibi Redintegrapdũ ÷ ap̃sentib uidi¬
cib & in eius unde abscessit potestate reuocandũ qđ quacũq conditione
temporis aut dolo aut captiuitate aut uirtute maiorũ timore faciente
deꝑierit Itẽ alibi Quicquid uera seu falsa p&icio a principe obanuerit
quia fraus incer cessit nonualebit Magna fraus fuit quando p̃dicti
monachi memoratũ monasteruim deiure cenomannicȩ sȩdis ȩcđiȩ eẽ.

Expanded text:
alsa petitio a principe obtinuerit, quia fraus intervenit, non valebit. Item alibi: « Quaecunque contra jus conscripta fuerint non valebunt, quocunque modo fuerint impetrata. » Item alibi: « Qui falsa principum praecepta detulerint, puniantur. » Item alibi: « Dolus malus est cum aliter agitur, aliud simulatur. » Item alibi: « Qui dolum vel metum adhibuit ut res ad alium transiret, de doli actione tenebitur. » Item alibi: « Dolus malus est si per falsitatem voluerit quis prius definita convellere. » Item alibi: « Redintegrandum est a praesentibus judicibus et in ejus unde abcessit potestate revocandum quod quacunque conditione temporis, aut dolo, aut captivitate, aut virtute majorum timore faciente deperierit. » Item alibi: « Quidquid vera seu falsa petitio a principe obtinuerit, quia fraus intercessit, non valebit. » Magna fraus fuit, quoniam monachi praedicti memoratum monasterium de jure Cenomanicae sedis ecclesiae esse
Abbreviated transcription (Latin):
tenemꝰ quocũq modo eos þabeamꝰ Int̃quos p̃faiũ sigemundũ & monasteriũ
apisolȩ cũ reb suis comp̃henderit. UVidens dõnꝰ karolus memorat̃ rex
ꝓpt̃ alias seditiones quȩ undiq crassabant᷑ sine magno discrimine alit tunc
pomposse fieri consensit p&iciorub eorũ & int̃ reliquos sigemunto
concesit memoratum mo pasteriũ hab̾e & p̃dicto aldrico & suȩ sȩdis ȩccłiȩ firmit̃
ꝓmisit illud cico reddere & tali occasione memoratũ monasterium alienatũ ⁊
tunc auire cenomannicȩ matris ȩcłiȩ ponlegib eiundicatũ sed tyrannice
minime ueniꝗate & facto maximo p̃lio inpago alti sioderense int̃ bearolũ
& hlochariũ inquo adño dõ &saluatore nr̃o data ÷ iamdicto barolo uis¬
toria & eu domum in partib cenomannis remeante pec tunc memoratu

Expanded text:
tenemus, quocunque modo eos habeamus, inter quos praefatum Sigemundum et monasterium tenemus, quocunque modo eos habeamus, inter quos praefatum Sigemundum et monasterium Anisolae cum rebus suis comprehenderit. Videns domnus Carolus praefatus rex, propter alias seditiones quae undique grassabantur, sine magno discrimine aliter tunc non posse fieri, consensit petitionibus eorum, et inter reliquos Sigemundo concessit memoratum monasterium habere, et praedicto Aldrico et suae sedis ecclesiae firmiter promisit illud cito redditurum: et tali occasione memoratum monasterium alienatum est tunc a jure Cenomanicae matris ecclesiae, non legibus evindicatum, sed tyrannice minime veniente, et facto maximo praelio in pago Altisidiorense inter Carolum et Lotharium, in quo a Domino Deo et Salvatore nostro data est jam dicto Carolo victor
Abbreviated transcription (Latin):
añi dece xl magna seditio ortaẽ in imꝑiosuo int̃ c&cra aute mala siuno ent
quȩdam tyrannia potestas in pago cen omannicoquȩ resistere pitebat᷑ carolo
filioeius cui p̃dictus impr̃ Int̃ c&eras regiories nustriam dederat & uos fiddes
ualde infestabat Prefate ergo tyrannicȩ potestati seconiunait sigemuriaꝰ
adherebat & lic& memoratto tyrannica potestas eũ adse sepissime uocarete u
&furmitatem ei facere uellent quieam exercebant qualit̃ ipse querer&e
ut dieb uite  illorum suos honores non ꝑder& nec inminerato hab&
sed maiores & quales cũq in illa regione p&er& ad ipiscer& sise illis coniun
p̃dictus consiliũ ut memoratos tyrannos aut aiamdictis finib: eicer&
aut eos sibi fideles facer& ad quos misit optimates suos uocans eos adse quib
res ponderunt piec ad illum ueniemus pec illi fideles erimꝰ nisi nobis
conuictis concedat om̃ib uittm & membra & tales honores quales modo

Expanded text:
agesimo, magna seditio orta est in imperio suo. Inter caetera autem mala surrexit quaedam tyrannica potestas in pago Cenomanico qua resistere nitebatur Carolo filio ejus, cui praedictus imperator inter caeteras regiones Neustriam dederat, et suos fideles valde infestabat. Praefatae ergo tyrannicae potestati se conjunxit Sigemundus, adhaerebat, et licet memorata tyrannica potestas eum ad se saepissime vocaret, et firmitatem ei facere vellent qui eam exercebant qualiter ipse quaereret ut diebus vitae illorum suos honores non perderet nec imminutos haberet, sed majores et qualescunque in illa regione peteret adipisceretur, si se illis conjunpraedictus consilium ut memoratos tyrannos aut a jam dictis finibus ejiceret, aut eos sibi fideles faceret: ad quos misit optimates suos, vocans eos ad se. Quibus responderunt: Nec ad illum veniemus, nec illi fideles erimus, nisi nobis convictis concedat omnibus vitam et membra et tales honores quales modo
Abbreviated transcription (Latin):
synodo qd̃ legib eundicatum hahebat suam causã. ⁊ prefatum mona¬
sterium cũ omib ad se ꝑtinentib canonice & legib conquisitũ. & ecołiȩ
sibi cõmissȩ futuris temꝑibus suisq successorib lucratum. & quicqͥd
inde eccłiastico ordine facere & disponere dño annuente decreuerit:
lib̾am in omĩb habeat potestatem fatiendi. Idcͥco necesse fuit ut p̃fatꝰ¬

Expanded text:
synodo quod legibus evindicatam habebat suam causam et praefatum monasynodo quod legibus evindicatam habebat suam causam et praefatum monasterium cum omnibus ad se pertinentibus canonice et legibus conquisitum, et ecclesiae sibi commissae futuris temporibus suisque successoribus lucratum, et quidquid inde ecclesiastico ordine facere et disponere Domino annuente decreverit, liberam in omnibus habeat potestatem faciendi. Idcirco necesse fuit ut pra
Abbreviated transcription (Latin):
modi formã quocũq modo. nec proprio subiciunt᷑ ep̃o: siquidẽ clerici ft̃
canonũ correptionib subiacebunt: Si uͦ laici uł monachi fuerint: cõmu¬
nione priuentur: Perlecta autem hac sententia: iterum int̾rogati sunt si
adhuc eent ita inobedientes sicut prius. Illi uero in eadem ꝑtinatia ꝑ¬
manentes: tunc udicio omium ep̃orum ⁊ uniu̾sali scĩ conciliĩ sod̾m
hauc sententiam ab omĩb ep̃is ⁊ reliquis sacerdotil exclusi sunt ab om̃i
sacerdotali cartalogo & cõmunione: & exterres si in reuocabiles ꝑsisterent
a catholica eccłia facti sunt: Cunc ergo ab om̃ib ep̃is ⁊ reliquis dĩ seruis
siue a generali conuenti iudicatũ est. ut reciperae preftus aldricus ep̃s
suos monachos. & faceret ex eis quicqͥd ei libitum fuerit. & aliqui ei ꝑ
manus a sc̃õ concilio redditi st̃. Et iudicatum est ei ab uniuersa sancta

Expanded text:
modi formam quocumque modo nec proprio subiciuntur episcopo, si quidem clerici sunt, modi formam quocumque modo nec proprio subiciuntur episcopo, si quidem clerici sunt, canonum correptionibus subiacebunt, si vero laici vel monachi fuerint, communione priventur. » Perlecta autem hac sententia, iterum interrogati sunt si adhuc essent ita inobedientes ut prius. Illi vero in eadem pertinacia permanentes, tunc judicio omnium episcoporum et universalis sancti concilii secundum hanc sententiam ab omnibus episcopis et reliquis sacerdotibus exclusi sunt ab omni sacerdotali catalogo et communione, et extorres, si irrevocabiles persisterent, a catholica Ecclesia facti sunt. Tunc ergo ab omnibus episcopis et reliquis Dei servis sive a generali conventu judicatum est ut reciperet praefatus Aldricus episcopus suos monachos, et faceret ex eis quidquid ei libitum fuerit, et aliqui ei per manus a sancto concilio redditi sunt. Et judicatum est ei ab universa sancta
Abbreviated transcription (Latin):
afferre regulam sancti benedicti. & in conspectu om̃ium sententias eiꝰ
legere. quih iomĩb repugnabant. & ad ultimũ de humilitatis gradibꝰ
sententiam legere iusserunt. de quibus eis nullũ tenere uisum est. sed
magis propriis uoluntatibus inseruire. ⁊ eorum libitu insistere quã regłe
Tunc considerantes dixerunt. qm̃ ea que leni ⁊ blando medicamine sanari
ñ possunt: ferro abscindi necẽẽ est & p̃ceperunt afferre canones e quib
in p̃sentia omĩum in plenari sẏnodo relecta ẽ. sententia conciliĩ calcido¬
nensis de clericis qui p̃sunt in tochiis uel monasteriis Capituluoi. uiii
Continens hec. Clerici qui p̃ficiuntur in tochiis. uel qui ordinantur
in monasteriis. & basilicas marcyrum sub episcopoꝵ qͥ in unaquaq ci-¬
uitate sunt scđm sanctoꝵ patrum traditiones potestate permaneant.

Expanded text:
afferre regulam sancti Benedicti et in conspectu omnium sententias ejus afferre regulam sancti Benedicti et in conspectu omnium sententias ejus legere, quibus in omnibus repugnabant, et ad ultimum de humilitatis gradibus sententiam legere jusserunt, de quibus eis nullum tenere visum est, sed magis propriis voluntatibus inservire et eorum libido inservire et insistere. Quam regulam tunc considerantes dixerunt, quoniam ea quae levi et blando medicamine sanari non possunt, ferro abscindi necesse est. Et praeceperunt afferre canones, e quibus in praesentia omnium in plenaria synodo relecta est sententia concilii Chalcedonensis de clericis qui praesunt ptochiis vel monasteriis, capitulum 8 continens haec: « Clerici qui praeficiuntur ptochiis, vel qui ordinantur in monasteriis et basilicis martyrum, sub episcoporum qui in unaquaque civitate sunt secundum sanctorum Patrum traditiones potestate permaneant,
Abbreviated transcription (Latin):
Aos cẽ. de eorum monasterio quod domnꝰ imperator nob̾ inqui¬
tere precepit: modo agendũ est. Sed postre ꝑsorutatum est pre-¬
scriptos monachos nullius ciectione neq aliqua indigentia. nec culpa
aiti facto predicti aldrici episcopi exisse ab eoruu monasterio. sed
eorum libitu & contumatia hoc eos perpetrasse. & ut iãdictum mo¬
nasteriũ predicto episcopo auferrent. & a iure sue sedis ecclesi a e
quoquo modo potuissent subtraherent. uel alienarent: sibiq ex in¬
dicarent: Tunc cis preceptũ est ut reuercerent ad eorum monaste¬¬
rium quo renu.mauerunt. ibiq ieuiniis &e orationibis insiste.¬
rent. &e dño regulariter militarent. Illi uero ͤ contra stomachan¬
do responderunt. atq illuc reuerti nolle dixerunt: Tunc inoa¬
tes eos om̃s epis copi &e reliqui sacerdotes tante stulticie eẽ. ⁊ taliter
entes existere. ecꝵq iussionib ⁊ piis .c iustis consiliis resistere: p̃cepert̃

Expanded text:
ctos esse de eorum monasterio, quod domnus imperator nobis inquictos esse de eorum monasterio, quod domnus imperator nobis inquirere praecepit, modo agendum est. Sed postquam perscrutatum est praescriptos monachos nullius ejectione, nec aliqua indigentia, nec culpa aut facto praedicti Aldrici episcopi exisse ab eorum monasterio, sed eorum libitu et contumacia hoc eos perpetrasse, et ut jam dictum monasterium praedicto episcopo auferrent et a jure suae sedis ecclesiae quoquo modo potuissent subtraherent vel alienarent sibique evindicarent, tunc eis praeceptum est ut reverterentur ad eorum monasterium quo renuntiaverunt, ibique jejuniis et orationibus insisterent et Domino regulariter militarent. Illi vero contra stomachando responderunt, atque illuc reverti nolle dixerunt. Tunc videntes eos omnes episcopi et reliqui sacerdotes tantae stultitiae esse et taliter entes existere eorumque jussionibus et piis ac justis consiliis resistere, praeceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
testificabant᷑ plus ꝑ iusticiã ⁊ legẽ canonicã ⁊ mundanã p̃dictũ aniso¬
lȩ monasteriũ cũ omĩb ad se ꝑtinentib ad ius cenoman nice matͥs
eccłie ꝑtinere: quã aliubi. aut fiscus dominicus. aut ꝓprium dõni
imꝑatoris. aut aliciuꝰ hominis eẽ debere. Sed nułus inuentꝰ ẽ qui
contra hec aliquid dicere aut approbare uoluisset. Tunc p̃fatus dõnꝰ
drogo archiepc̃ ⁊ senior capellanꝰ. ⁊ cet̾i qui pret̾ito tempore aquis¬
grani palatio fuerunt quando hec ratio uentilata est. & ad liqͥdũ
ꝑscrutata. canoniceq ⁊ legib definita: respondentes dixerunt ñ est
necẽẽ hec mͦ iterum ꝑ omĩa remouere. neq singula retractare. quia
scimꝰ te canonice ⁊ legib memoratũ mon asteriũ habere conqͥsitum
⁊ eiundicatum. Sed de istis monachis qui modo se reclamant eie¬

Expanded text:
um Anisoum Anisolae monasterium cum omnibus ad se pertinentibus ad jus Cenomanicae matris ecclesiae pertinere quam aliubi, aut fiscus dominicus aut proprium domini imperatoris aut alicujus hominis esse debere. Sed nullus inventus est qui contra haec aliquid dicere aut probare voluisset. Tunc praefatus domnus Drogo archiepiscopus et senior capellanus et caeteri qui praeterito tempore Aquisgrani palatio fuerunt quando haec ratio ventilata est et ad liquidum perscrutata canoniceque et legibus definita, respondentes dixerunt: Non est necesse haec modo iterum per omnia removere neque singula retractare, quia scimus te canonice et legibus memoratum monasterium habere conquisitum et evindicatum: sed de istis monachis, qui modo se reclamant eje
Abbreviated transcription (Latin):
predicta causa adueientes reclamarent int̾roga¬
tum ẽ. aldrico eoꝵ & cenomannice parrochie ep̃o ⁊ eiusdẽ monasterui
abbati si eos eiecisset ex eorum monasterio. aut aquo eiecti talit̾ uagan¬
tes discũrrerent. relicto loco in qͦ scło reãtiauerunt. in quo &iam et¬
casticis uel secularib negociis dieb uite eorum ꝑmanere deberent.
q respondens ait. nec ego eos eieci: nec sciui eos eiectos eẽ. Tunc ad la¬
ta est̃ coram rege oe optunatib eius traditio scĩ karilephi quã fecit
scõ innocenti epõ ꝑ licentiam ⁊ consensum childeberti regis. &e alię
iuultȩ auctoritates quas enumerare longũ est. de quib sepedictus
pontifex coram om̃ib in eodẽ concilio consistentib habuit suos testes.
tam sacerdotes quam ae ueridicos laicos nobiles ⁊ bonos & legitimos
sufficient̃ qui eadem strum̃ta carcarũ approbauert̃. ⁊ ea infra legi¬
timos annos canonice ⁊ legib uestita uiderunt. ⁊ plenit̃ atq legib

Expanded text:
praedicta causa advenientes reclamarent, interrogatum est Aldrico eorum et Cenomanicae parochiae episcopo et ejusdem monasterii abbati si eos ejecisset ex eorum monasterio, aut a quo ejecti taliter vagantes discurrerent, relicto loco in quo saeculo renuntiaverunt, in quo etiam ecclesiasticis vel saecularibus negotiis diebus vitae eorum permanere deberent. Qui respondens ait: Nec ego ejeci eos, nec scivi eos ejectos esse. Tunc allata est coram rege et optimatibus ejus traditio sancti Carilephi, quam fecit sancto Innocenti episcopo per licentiam et consensum Childeberti regis, et aliae multae auctoritates quas enumerare longum est, de quibus saepedictus pontifex coram omnibus in eodem concilio consistentibus habuit suos testes, tam sacerdotes quam et veridicos laicos nobiles et bonos et legitimos sufficienter, qui eadem instrumenta chartarum approbaverunt: et ea infra legitimos annos canonice et legibus vestit
Abbreviated transcription (Latin):
liquoꝵ sacerdotũ acciperent. ut si post hunc diem qd̾ fieri minime
credimus de hac causa aliqua causatio uł repeticio uł quedã calũp-¬
nia instigantib maliuolis hominib orta fuerit: coram om̃ib hec no-¬
ticia uel euindicatio declarata appareat: ut quod repetit euindicare
ñ ualeat. Sed p̃sens conscriptio omĩ temꝑe uel noticia firma & stabił
ꝑmaneat. his p̃sentib actum fuit. Progo archiep̃ẽ ⁊ senior capellanꝰ
subs cripsit. dut carius archiep̃c subscripsit. A gobardus archiep̃o
subscripsit. Bernardus archiep̃c sub scͥpsit. Bernegariꝰ narbonensis
rinbertꝰ baicensis ep̃o subscͥpsit. Frethulfus luxouiensis ep̃c subscͥpsit.
ĩ eodoricus cameracensis ep̃c sub̾ sit. Grardus tungrensis urb̃ ep̃c subs.
lonas aurelianensis urb̃ ep̃c subsc̾psit. Modu inꝰ ostudunensis ep̃c sub.

Expanded text:
liquorum sacerdotum acciperent; ut si post hunc diem, quod fieri minime credimus, de hac causa aliqua causatio vel repetitio vel quaedam calumnia instigantibus malevolis hominibus orta fuerit, coram omnibus haec notitia vel evindicatio declarata appareat, ut quod repetit evindicare non valeat, sed praesens conscriptio omni tempore vel notitia firma et stabilis permaneat. His praesentibus actum fuit. Drogo archiepiscopus et senior capellanus subscripsit. Autcarius archiepiscopus subscripsit. Agobardus archiepiscopus subscripsit. Bernardus archiepiscopus subscripsit. Bernegarius  Bartholomrinbertus Bajocensis episcopus subscripsit. Freculfus Lexoviensis episcopus subscripsit. Theodoricus Cameracensis episcopus subscripsit. Erardus Tungrensis episcopus subscrJonas Aurelianensis urbis episcopus subscripsit. Moduinus Ostudunensis episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
uicus diuina reꝓpiciante clem̃tia imp̃r augustꝰ: Ione uenerabili ep̃o:
sał. Notũ tͥ cẽ uolumꝰ quia ꝑ uentũ ẽ. ad nos qd̾ monachi ex monasterio
scĩ karilefi in egressu p̾sũptiuo idẽ monasteriũ expoliassent ornam̃tis eccłia-¬
sticis tm in thesauro quãq in uasis. seu uestim̃tis nec ñ ⁊ libris. Qua ꝓpt̃ tibi
p̃cipimꝰ &e henrico abb̃i ut uos om̃ĩ diligentia illud inqͥratis. ⁊ cũ omĩ inte
gritate res eccłiasticas eidẽ eccłie restituere faciatis. Tale ex hoc habeto
studi  sic̃ ꝑ te bene confidimꝰ. & sicut in hoc nrãm cognoscis uoluntatem
ITEM EXEMPLAR ALTERIUS FPFAE DOMNI HLDOUICI IAI¬
PERATORIS DE PRAEDICTA RE AD QUOS SUPRA
ꝑuentũ ẽ. id nos qd̾ monasterio scĩ karilefi egressi st̃ de ꝓpͥo monasterio
alien loca querentes. in memores ꝓprię ꝓmissionis eoꝵ. in qua ꝓmi-¬
serunt obedientiã & stabilitatẽ loci. atq reñtiauert̃ ꝓpriis uolunta¬

Expanded text:
abili episcopo salutem. Notum esse volumus quia perventum est ad nos quod monachi ex monasterio Sancti Carilephi in egressu praesumptivo idem monasterium expoliassent ornamentis ecclesiasticis, tam in thesauro quamque in vasis seu vestimentis, necnon et libris. Quapropter tibi praecipimus et Henrico abbati ut vos omni gritate res ecclesiasticas eidem ecclesiae restituere faciatis. Vale, ex hoc habeto studium sicut de te bene confidimus, et sicut in hoc nostram cognoscis voluntatem. XLV. Item exemplar alterius epistolae domni Ludovici imperatoris de praedicta re, ad quos supra. monachi ex monasterio Sancti Carilephi egressi sunt de proprio monasterio, aliena loca quaerentes, immemores propriae promissionis eorum, in qua promiserunt obedientiam et stabilitatem loci, atque renuntiaverunt propriis volunta
Abbreviated transcription (Latin):
de tp̃io cenomannico eẽt & ignorab&m qđ pat̃ m̃s illud ibi ꝑsuũ p̃ceptũ redder&
sod quia uos & pares ur̃i hecmͥ cȩlastis & ꝑfraudẽ & malum ingquũ facere
quia causa ubi fraus in tercedit nonual& sedmagis repba efficit᷑ & ido urm¬
destruit᷑ siue si nos unamuob̾ tantũ electionem concessi
mͦ ipsã cito
finita eẽ. cognosumꝰ quia sigemundus quẽ uobis abbatem
clegistis
memoracum monasterũ suaculpat ꝑdidit quia nobis in oboediens & in fidelis
extitit Hec ttilit̃ p̃dictus dõnꝰ impr̃ agens interrogauit cunctos circum-¬
stantes quid suꝑ hacre eis rectius uidebat᷑ Quirespondentes dixerunt tã
cp̃i quam abbates siue comites & reliqui om̃s Hȩc posteriara p̃cepta quȩ
& malo ingenio imp&rata fuerunt infirmantur & stare ponpossunt
quia actio qua inquib cũq negotuis fraus in t̃cesserit nonualebit & ut
ratione & lege firm̃t᷑ ea quȩ testam̃ aliqͣ exautenticis nr̃is uobis testimo

Expanded text:
lud ibi per suum praeceptum redderet. Sed quia vos et pares vestri hoc mihi celastis, et per fraudem et malum ingenium facere quia causa ubi fraus intercedit non valet, sed magis reproba efficitur. Et idevestrmus, ipsam cito finitam esse cognoscimus, quia Sigemundus, quem vobis abbatem elegistis, memoratum monasterium sua culpa perdidit, quia nobis inobediens et infidelis exstitit. Haec taliter praedictus domnus imperator agens interrogavit cunctos circumstantes quid super hac re eis rectius videbatur. Qui respondentes dixerunt tam episcopi quam abbates, sive comites, et reliqui omnes: Haec posteriora praecepta, quae et malo ingenio impetrata fuerunt, infirmantur et stare non possunt, quia actio qua in quibuscunque negotiis fraus intercesserit non valebit. Et ut ratione et lege firmentur ea quae testamur, aliqua ex authenticis nostris vobis t
Abbreviated transcription (Latin):
Munera qs̃ dñe quȩ ꝓnr̃a & om̃ium quorũ quarũq. recolimꝰ memoriam
& quorũ quarũq. his indiptitus nomina continqitur inserta redẽptione oculis
oculstuis tuȩ offerimꝰ maiestati placatus suscipe & ad ꝑp&euam piobis om̃ib
tribue ꝓuenire salutem. ꝑ¬
U derpeds implorantes tuȩ mauestact̃ mscđiȩ ut piabis & om̃ib quorũ quarũ ꝙ
recoliñ nemoriam & quorũ quarũq pomina his indiptitus contingatur inferta
ueniam largiri digneris peccatorum utabom̃ib inimici uinculis libat tuis toto
corde in heream̃ mandatis & te solum scꝑ tota uir tutediligamꝰ & ad tuȩ quandoq
beatitudinis uisionẽ ꝑuenire mereamur ꝑ xp̃m

Expanded text:
ra et omnium, quorum quarumque memoriam recolimus, et quorum quarumque his in diptychis nomina continentur inserta, redemptione oculis tuis tuae offerimus majestati placatus suscipe, et ad perpetuam nobis omnibus tribue pervenire salutem, ibus quorum quarumque recolimus memoriam, et quorum quarumque nomina his in diptychis continentur inserta veniam largiri digneris peccatorum, ut ab omnibus inimici vinculis liberati, tuis toto corde inhaereamus mandatis, et te solum semper tota virtute diligamus, et ad tuae quandoque beatitudinis visionem pe
Abbreviated transcription (Latin):
LIANENSIS URDIS FP̃O. ET HENRICO ABB̃I FECIT. OE CAUSA
ALORICI CENOMANNICAE URBIS EẼI. SUORUMO MONACNO-¬
RUM DE MONAST̃ERIO SC̃I RARILE PHI QUANDO ILLUD EI
DOMNUSIMER PLENA RATIONE ECCLESIEQ SIBI CÕMISSAE
REODIDIT ET PROPTEREA QUIDAMMONACHI IN CONSUITE
CONTRA OALNEM AUCTORITATEM CANONICAM & REGULAREM
EXEO SUNT EGRESSI. & RES ECCLESIASTICAS NON PAUCAS.
SIUE SACRATA UASA AUREA & ARGENTEA FURTIM INO E

Expanded text:
abbati fecit de causa Aldrici Cenomanicae urbis episcopi suorumque monachorum de monasterio sancti Carilephi, quando illud ei domnus imperator plena ratione ecclesiaeque sibi commissae reddit, et propterea quidam monachi inconsulte contra omnem auctoritatem canonicam et regularem ex eo sunt egressi, et res ecclesiasticas non paucas sive sacrata vasa aurea et argentea furtim inde
Abbreviated transcription (Latin):
prudent̃ omĩb manifestet᷑: ⁊ emendet᷑. atq restituat᷑ quod actenus
occultũ & neglectum fuit. It excere t̾ ex decretis pape ĩnocentii.
eritas sepiꝰ exuminata: magis spiendescit ad luceni & ꝑniti-¬
es reuocata in iudiciũ: grauiꝰ condẽpnat᷑. Nã fructus diuinꝰ ẽ. iusticiã
sepiꝰ recenseri. & errata corrigere. ablata restaurare. Nec otiosa gͦ.
dñs uidex nr̃ in nob esse patit᷑: que exercenda ñ negligenda donauit.
Sequentia uͦ capitula ad eand̾ rationẽ ꝑtinentia a sapientib comitibus
& scabinis dominicis sunt ꝓlata. ⁊ ꝑ iudiciũ corã omnib st̃ recitata
HAEC CAPIT URA QUE SUBSECUNTUR DE LEGE ROMANA
SVNT
aS8uM ET A.

Expanded text:
prudenter omnibus manifestetur et emendetur, atque restituatur quod hactenus prudenter omnibus manifestetur et emendetur, atque restituatur quod hactenus occultum et neglectum fuit. Item excerptum ex decretis papae Innocentii. Veritas saepius exagitata magis splendescit ad lucem, et pernicies revocata in judicium gravius condemnatur. Nam fructus divinus est justitiam saepius recenseri, et errata corrigere, ablata restaurare. Nec otiosa ergo Dominus judex noster in nobis esse patitur quae exercenda, non negligenda donavit. Sequentia vero capitula ad eamdem rationem pertinentia a sapientibus comitibus et scabinis dominicis sunt prolata; et per judicium coram omnibus sunt recitata. Haec capitula quae subsequuntur de lege Romana sunt assumpta.
Abbreviated transcription (Latin):
constet Item ExDECRETIS ΕΙUS DΕM ΡΑΡΕ BΟΝ EEACII.
UILi dubium ẽ qd̾ ita iudiciũ nocens subt̃fugit. quemadmodũ
ut absoluat᷑ qui ẽ. in nocens querit. Confitet᷑ enĩ de omĩb qͥsqͥs se subt̃.¬
fugere iudiciũ dilationib putat. It eM CIUSD EM CUIUS SUERa¬
raecauendũ ẽ. ut siqͥs ad eẽ neglexerit: dilationẽ sententie de absen-¬
tia ñ iucretur. Sed que male pullulasse noscunt᷑: radicitꝰ euellantur
&e emendencur.
EX DECRETIS CAELSSTI NI paꝑe.
on caret enĩ suspitione qͥ ad iudiciũ uenire contempserit. & pur-¬
gari se distulerit. qr absentia sua est comꝓbatio. Insuꝑ occurreret
ueritas: si falsitas displiceret. Merito nãq causa nos respicit: si silen¬
tio faueamꝰ errori. Ergo corripiant᷑ qͥ huiꝰ modi st̃: modis om̃ib. ut
ueritas eoꝵ uersuti :s ñ sopiat᷑. s astuta eoꝵ cauillatio aptissime &

Expanded text:
constet. Item ex decretis ejusdem Bonifacii papae. constet. Item ex decretis ejusdem Bonifacii papae. Nulli dubium est quod reus judicium nocens subterfugit, quemadmodum ut absolvatur qui est innocens quaerit. Confitetur enim de omnibus quisquis se subterfugere judicium dilationibus putat. Item ejusdem cujus supra. Cavendum est ut si quis adesse neglexerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur; sed quae male pullulasse noscuntur, radicitus evellantur et emendentur. Ex decretis Coelestini papae. Non caret enim suspicione qui ad judicium venire contempserit et purgari se distulerit, quia ipsa absentia sua est comprobatio. Insuper occurret veritas, si falsitas displicet. Merito namque causa nos respicit si silentio faveamus errori. Ergo corripiantur qui hujusmodi sunt modis omnibus, ut veritas eorum versutiis non sopiatur, sed astuta eorum cavillatio aptissime et
Abbreviated transcription (Latin):
placitũ uł t̾cuu ei concessũ expectantes: neq suũ aduocatũ. aut suas o¬
storitates misit: neꝙ ullã excusationẽ oe se uł de suo contemptu face
noluit: Id circo desua absentia uł cõtumatia iam conuictũ atq dãpnatũ
cũ eẽ legib iudicamꝰ.ita ut ne eiꝰ uox ampliꝰ de hac causa audiat᷑. Ꝙ ut̾ hoc
qd̾ dicimꝰ &e uidicamꝰ auctoritate canonũ & legis pleniꝰ confirmemꝰ: p̃camꝰ
ut ñ nullȩ sententiȩ ad hoc ꝑtinentes canonũ ⁊ legũ ante uos legere iubea¬
tis. & tunc publice corã om̃ib recitatȩ st̃ hee sententię canonũ ⁊ legũ:
Excsretum ex decuctis laee. Boneracii. Ca e itulo .iii.
anifestũ est confiteri eũ de cͥmine qui indulto & delegato iudicio
purgandi se occasione ñ utit᷑. Nichil enĩ int̾ est utrũ in p̃senti exami¬
ne omĩa que dicta st̃ de eo comꝓbent᷑: cũ ipsa absentia ꝓconfessione

Expanded text:
placitum vel tertium ei concessum exspectantes, neque suum advocatum aut suas aplacitum vel tertium ei concessum exspectantes, neque suum advocatum aut suas auctoritates misit, neque ullam excusationem de se vel de suo contemptu facere noluit. Idcirco de sua absentia vel contumacia jam convictum atque damnatum eum esse legibus judicamus, ita ut nec ejus vox ampljudicamus auctoritate canonum et legis plenius confirmemus, precamur ut nonnullae sententiae ad hoc pertinentes canonum et legum ante vos legere jubeatis. Et tunc publice coram omnibus recitatae sunt hae sententiae canonum et legum. Excerptum ex decretis papae Bonifacii, capitulo III. Manifestum est confiteri eum de crimine qui indulto et delegato judicio purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest utrum in praesenti examine omnia quae dicta sunt de eo comprobentur, cum ipsa absentia pro confessione
Abbreviated transcription (Latin):
p̃liari siue ĩ iudicio si uob̾ placuerit. seu cũ sacram̃to uerũ face̾ nul¬
lam ob aliã causã p̃fatũ sigemundũ remansisse neq ꝓpt̾ infirmitatẽ.
neq pprot̾ aliã necessitatẽ nͥ qd̾ uenire ne coniunceret᷑ noluit. quia
nullã iusticiã neq aliquã iustã aut rationabilẽ causã in p̃dicta que¬
stione se habe confidebat. & hec p̃dicti homines cotidie ante uos ⁊ ante
nos ⁊ reliqͥs fideles urõs clamant. & approbare sic̃ p̃dictũ ẽ. uel qlit̃ uob
placuerit. ⁊ eis p̃ceptũ fuerit: uolunt. & hos iã sepissime publicit᷑ in
hos palatio est acclamatũ ⁊ ꝑqsitum nob & cet̾is fidelib ur̃is audieittibꝰ.
s nemo ẽ. qͥ eis contradice aut resistere uelit. s plus dicunt om̃s eos ueri¬
tatem dicere. qd ⁊ uerisimile nob eẽ uidet᷑. Sic uos iã .xu. dies pꝰ aliud

Expanded text:
praeliari sive in judicio, si vobis placuerit, seu cum sacramento verum facere nulpraeliari sive in judicio, si vobis placuerit, seu cum sacramento verum facere nullam ob aliam causam praefatum Sigismundum remansisse, neque propter infirmitatem, neque propter aliam necessitatem, nisi quod venire, ne convinceretur, noluit, quia nullam justitiam neque aliquam justam aut rationabilem causam praedicta quaestione se habere confidebat. Et haec praedicti homines quotidie ante vos et ante nos et reliquos fideles vestros clamant, et approbare, sicut praedictum est, vel qualiter vos placuerit et eis praeceptum fuerit volunt. Et hoc saepissime publiciter in hoc palatio est acclamatum et perquisitum nobis et caeteris fidelibus vestris audientibus: sed nemo est qui eis contradicere aut resistere velit, sed plus dicunt omnes eos veritatem dicere, quod et verisimile nobis esse videtur. Sic vos jam quindecim dies per aliud
Abbreviated transcription (Latin):
in tegritate ut reddat᷑ iudicamꝰ. Quidã autẽ eoꝵ dexerunt. de nobis
ipsis alit̃ iudicare ñ possumꝰ. qd̾ si aliqͥs nr̃m licet nemine q̃rente
aut aliqua causatione pulsante uocatus ad urm placitũ uenire contẽp¬
serit: ñ infirmitas aut legitima somnis eũ detinuerit. & si aliq ia
somnis aut infirmitas eũ detinuerit ñ ipse suũ aduocatũ. aut suã ex-¬
cusationẽ rationabilẽ ad uos miserit: iuste ⁊ plena ratione ꝑdere debet¬
unꝰ qͥsq nr̃m qd̾ de ur̃o habet. & ꝓptẽa sic̃ & de nob̾ sic &e de illo iudica¬
mus. qaia neutrũ fecit. nec ipse uenit. nec mandare studuit cur
illud dimisit. Sed sicut istihomines qͥ p̃sentes adstant id⁊ hagano
& benedictus & alii dicunt et affirmare uolunt qualit̾ eũq uobis
placuerit siue si aliqͥs ex uobis alit dixerit. singłare cercam̃ cũ eo

Expanded text:
integritate ut reddatur judicamus. Quidam autem eorum dixerunt: De nobis integritate ut reddatur judicamus. Quidam autem eorum dixerunt: De nobis ipsis aliter judicare non possumus, quod si aliquis nostrum licet nemine quaerente, aut aliqua causatione pulsante, vocatus ad vestrum placitum venire contempserit, ni infirmitas aut legitima somnis eum detinuerit, et si aliqua somnis, aut infirmitas eum detinuerit, ni ipse suum advocatum aut suam excusationem rationabilem ad vos miserit, juste et plena ratione um quod de vestro habet. Et propterea sicut et de nobis, sic et de illo judicamus; quia neutrum fecit, nec ipse venit, nec mandare studuit cur illud dimisit. Sed sicut isti homines qui praesentes adstant, id est Hagano et Benedictus et alii, dicunt et affirmare volunt qualitercunque vobis placuerit, sive si aliquis ex vobis aliter dixerit, singulare certamen cum eo