comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris sese suppliciis tradunt: tantũq miseri laboris eocercitiũ
tur. Quidã incredibilit̾ abstinent. ut hominib curiosẽ
sc̃ĩ appareant. S hoc bonũ abstinentiȩ talib ñ ẽ uirtus
reputanda s uitiũ : quia bona male utuntur. Ieuniũ
& elemosina in abscondito sese amant. ut solus ds quim
spicit omĩa meritũ bonoꝵ oꝑũ rependat. Nã qui ea sub
populari manifestatione faciunt nequaꝗͣ a dño ustifi¬
cantur. quia uixta sermonẽ ȩuuanglicũ mercedem
suã ab hominib receperunt. Ieiunia cũ bonis oꝑib deo¬
acceptabilia st̃. Qui autẽ a cibis abstinent. & praue aguñ.
demones imitant᷑. quib esca ñ ẽ: & ne quitia semꝑ est.
Ile enĩ bene abstinet a cibis qui & a maliciȩ actib & a
mundi ieiunat ambitionib. Qui execrationis studio
ñ abstinentiȩ uoto abescis carniũ se sus pendunt. hii po¬

Expanded text:
ris se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, ris se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, tur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bono male utuntur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito esse amant, ut solus Deus, qui inspicit omnia, meritum operum bonorum rependat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt, nequaquam a Deo justificantur, quia juxta sermonem evangelicum mercedem suam ab hominibus receperunt cceptabilia sunt. Qui autem a cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille enim bene abstinet a cibis, qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. 9. Qui exsecrationis studio, non abstinentiae voto ab escis carnium se suspendunt, hi po
Abbreviated transcription (Latin):
gło reuelante misterioꝵ sacram̃ta cognoscere meru¬
it. Hȩc enĩ uirtꝰ & angłoꝵ manifestationes &e eoꝵ ad.¬
mntiationes ostendit. Ieuinia fortia tela sunt aduer¬
sus temptamenta demomoꝵ. Cito enĩ ꝑ abstinentiam
deuincuntur. Unde etiã dñs & saluator nr̃ eorũ in cur¬
sus ieiuniis & orationib p̃monet suꝑare dicens. hoc
& potũ. Scĩ quandiu in huiꝰ scłi uita in habitant. de¬
siderio suꝑni roris corpꝰ suũ aridũ portant. Unde
& psalmꝰ. Sitiuit inquit anima mea inte: quã
multiplicit᷑ tͥ caro mea. Caro enĩ tunc dm̃ sitit.
quando ꝑ ieiuniũ abstinet &e arescit. Abstinentia
abstinentia simulate agit᷑. Ieiuinia ꝑ ypocrisim exercen¬
tur. Quidã enĩ mirainedia corpus suii laniant extermi¬
nantes sicut ait ęuuangłiũ facies suas. ut appareant homi¬
nib ieunantes. Ore namq pallescunt. corpore atterunt᷑.
cordis alta suspiria ducunt. ante mortẽ quoq mortife¬

Expanded text:
ante, mysteriorum sacramenta cognoscere meruit. Haec enim virtus et angelorum manifestationes et eorum annuntiationes ostendit. Jejunia, fortia tela sunt adversus tentamenta daemoniorum. Cito enim per abstinentiam devincuntur. Unde etiam Dominus Salvator noster, eorum incursus jejuniis et orationibus praemonet superare dicens: Hoc et potum. 4. Sancti, quandiu in hujus saeculi vita habitant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: Sitivit, inquit, in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia abstinentia simulate agitur, jejuniaque per hypocrisim exercentur. Quidam enim mira inedia corpus suum laniant, exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortife
Abbreviated transcription (Latin):
Tota enĩ die epulas in cogitatione ruminat. qui ad ex¬
plendã gulã uesꝑe sibi delicias p̃parat. Non ẽ corpori ad¬
hibenda inmoderata abstinentia. ne dũ ampliꝰ grauat᷑
caro pondere inȩdiȩ. malũ agat postea. nec bñ facere in¬
cipiat. & quȩ adducit᷑ ut malo careat: simul & boni
officiũ dũ plus p̃mitur ꝑdat. Sollicita gͥ discretione car¬
nis est moderanda materies. scilicet ne aut intẽgre exetin¬
guatur. aut inmoderate laxet᷑. Infirmitate carins n¬
mia p̃tialente ad ꝑfectionẽ nemo ꝑtingere potest. Nam
quãuis scĩtatis amorẽ quisq habeat. eoc se qui tam̃ non
ualet oꝑis meritũ: cui intentione cordis deseruire cona¬
tur. Corporis debilitas etiã nimia uires animȩ frangit.
mentis quoq ingeniũ facit marcescere. nec ualet quic
qua boni oꝑis ꝑ imbecillitatẽ ꝑficere. Nam quicqͥd cũ
modo &e cũ temꝑamento fit. salutare ẽ. Quicquid autẽ
nimis & ultra modũ ẽ ꝑniciosũ fit. studiũ q suũ in con¬

Expanded text:
Tota enim die epulas in cogitatione ruminat, qui ad explendam gulam vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi tamen non valet operis meritum, cui intentione cordis deservire conatur. 15. Corporis debilitas nimia etiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium quam boni per imbecillitatem perficere. Quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est. Quidquid autem nimis et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in con
Abbreviated transcription (Latin):
cuius remedio se erigi cuncti agnoscere debent ꝓ cotidiant
humanȩ fragilitatis excessib: sine quib in hac uita esse
non possumꝰ. Hoꝵ dũ taxat dignitate seruata.ita ut sac̃
riꝰ appetitꝰ aut ignorantiȩ notat᷑ contraxisse neglectꝰ. ut
sicut in baptismo om̃es iniqͥtates remitti. ł ꝑ martyriũ
nulli peccatũ credimꝰ imputari: ita pęnitentię conpun¬
ctione fructuosa uniu̾sa fateam᷑ deleri peccata. Lacrimȩ
& qͣmlibet sint magna delicta qͣnius grauia. ñ tam̃ in
illis dñi miscdia desꝑanda. In actione enĩ penitudiniᷤ
ut supͣdictũ ẽ ñ tã considanda ẽ mensura temporis ꝗͣ
doloris. Corenĩ contritũ & humiliatũ ds̃ ñ spernit.

Expanded text:
debent pro quotidianis humanae fragilitatis excessibus, sine quibus in hac vita esse non possumus; honorum duntaxat dignitate servata, ita ut sacerius appetitus aut ignorantiae notatur contraxisse neglectus. Sicut enim in baptismo omnes iniquitates remitti, vel per martyrium nulli peccatum credimus imputari; ita et in poenitentiae compunctione fructuosa universa fatemur deleri peccata. Lacrymae et quamlibet sint magna delicta, quamvis gravia; non est tamen in illis Dei misericordia desperanda. In actione enim poenitudinis, ut supra dictum est, non tam consideranda est mensura temporis, quam doloris. Cor enim contritum
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ in cilicio ꝓsternunt᷑. ꝑ ciliciũ qͥppe recordatio est
peccatoꝵ: ꝓpt̃ eclos ad sinistrã futuros. Inde gͦ peni¬
tentes incilicio ꝓst̃nimꝰ. tanꝗͣ dicentes: & peccatũ
meũ contra me ẽ semꝑ. Qd autẽ cinere asꝑguntur.
uł ut sint memores qͥa cinis & puluis st̃: uł quia a pul
pͥmi homines recedentes a dõ małq factis offenden.¬
tes creatorẽ.in puluerẽ unde sũptist̃ rediert̃. Bene
gͦ in cilicio & cinere penitens deplorat peccatũ. qͥait
cilicio asꝑitas & cõpunctio peccatoꝵ: in cinere autẽ¬
ꝑpendamꝰ mortis sententiã. ad ꝗͦ peccando ꝑueni¬
mꝰ. Penitentię autẽ remediũ ȩccła catholica in spe
indulgentiȩ fident̃ alligat excercendũ. & post unũ
baptismi sacram̃tũ qđ insinglari traditione con¬
mencdatũ sollicite ꝑhibet ñ esse iterandũ: medi¬

Expanded text:
 in cilicio prosternuntur, per cilicium quippe recordatio est peccatorum propter hoedos ad sinistram futuros. Inde ergo confitentes in cilicio prosternimur, tanquam dicentes: 444 Et peccatum meum contra me est semper. Quod autem cinere asperguntur, vel ut siricatores primi homines recedentes a Deo, malisque factis offendentes Creatorem, in pulverem, unde facti sunt, redierunt. Bene ergo in cilicio et cinere poenitens deplorat peccatum, quia in cilicio asperitas et compunctio peccatopendamus mortis sententiam, ad quam peccando pervenimus. Poenitentiae autem remedium Ecclesia catholica in spe indulgentiae fideliter alligat exercendum, et post unum baptismi sacramentum, quod singulari traditione commendatum, sollicite prohibet iterandum, medi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ palã inaliena lingua. ꝑfecti qͥ alta radice fundatist̃.¬
& si flamine laudis ac uituꝑationis utcunq qͦsi uento¬
rũ int̾dũ curuent᷑ inpulsu. funditꝰ tam̃ non deiciun¬
tur: s ꝓtinꝰ firmitate radicis ad se redeunt. Bona
mens ad malũ nec p̃miis nec terrorib uincitur. Nam
iniqͥ terrorẽ blandiciis miscent. ut aut õblectatione
quemꝗͣ decipiant: aut terrorib frangant. Qui lau-¬
datur in auditoꝵ amore inserit᷑. s siueracit̃ & ñ ficte

Expanded text:
non palam in aliena lingua. 11. Perfecti, qui alta radice fundati sunt, etnon palam in aliena lingua. 11. Perfecti, qui alta radice fundati sunt, etsi flamine laudis ac vituperationis utcunque quasi ventorum interdum curventur impulsu, funditus tamen non dejiciuntur, sed protinus firmitate radicis ad se redeunt. 233 12. Bona mens ad malum nec praemiis, nec terroribus vincitur. Nam iniqui terrorem blanditiis miscent, ut aut oblectatione quemquam decipiant, aut terroribus frangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore inseritur, sed si veraciter et non ficte
Abbreviated transcription (Latin):
daciũ. meditari autẽ ñ potest nisi ꝑ studiũ. Grauiꝰ gͦ
ille eoc studio mentiri ꝑhibet᷑. quã is qui eoc sola p̃cipi¬
tatione mentitur. Sũ moꝑe cauendũ ẽ om̃e mendaci¬
ũ. qͣuis ñnũqua sit aliqđ mendatii genꝰ eulpȩ leuioris
si quis quã ꝓ salute hominũ mentiatur. S quia seriptũ¬
datiũ . hoc qułoq mendacii genꝰ ꝑfectiuiri sũ moꝑe fugi¬
unt. ut nec uita cuiꝰlibet ꝑ eoꝵ fallaciã defendatir. ne
suȩ animȩ noceant. dũ prestare nitunt᷑ alienȩ carni de
fensionẽ. Quãꝗͣ hoc ipsũ peccati genꝰ facillime credimꝰ
relaxari. Nã si quęlibet culpa sequenti mercede purga¬
tur. qͥntomagis hȩc facile abst̾gitur. quã merces ipla
comitatur: Multa mentiunt᷑ multaq fingunt homi¬
nes ꝓpt̃ hominũ laudẽ. Sicq fit ut & istimeutiendo
ita & qui laudatur ab alio ñ debet errorẽ alienȩ laudis
adtendere. s magis urius quisq testimoniũ conscientiȩ

Expanded text:
dacium, meditari autem non potest nisi per studium. Gravius ergo ille ex studio mentiri perhibetur, quam is qui ex praecipitatione sola mentitur. Summopere cavendum est omne mendacium, quamvis nonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisdacium . » Hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet pro eorum fallacia defendatur, nec suae animae noceant dum praestare nituntur alienae carni, quamquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti mercede purgatur, quanto magis haec facile abstergitur, quam merces ipsa comitatur? 8. Multa mentiuntur multaque fingunt homines propter hominum laudem; sicque fit ut et isti mentiendo ita et qui laudatur ab alio non debet errorem alienae laudis attendere; sed magis unusquisque testimonium conscientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ante dm̃ magnꝰ est: qͥ sibi displicet dõ placet. Esto
g̾ paruus in occłis tuis. ut sis magnꝰ in occłisdi. Tan¬
to enĩ eris apud dm̃ p̃ciosior. qͣnto fueris ante oc¬
cłos tuos despectior. Porta qͦq semꝑ uerecundiã.
in uultu de recordatione delicti. porta pudorẽ
in fatie de memoria cõmissi peccati: peccati pu¬
lore occłostuos ad tollere erubesce. Incede depo¬
sita fatie. incede abiectouulti. mesto ore. ꝑculso
corde. Iugubri ueste. Sacco inuolutꝰ. oꝑtũ cilicio
corpꝰ. Semꝑ lugens. sẽ ꝑ merens. semꝑ gemens
semꝑ suspiria cordis emittens. Sit conpunctio
lit lamentũ in pectore. Ad lacrimas sem¬

Expanded text:
ante Deum magnus est; qui sibi displicet, Deo placet; esto ante Deum magnus est; qui sibi displicet, Deo placet; esto igitur parvus in oculis tuis, ut sis magnus in oculis Dei. Tanto enim eris ante Deum pretiosior, quanto fueris in oculis tuis despectior. Porta quoque verecundiam in vultu de recordatione delicti, porta pudorem in facie de memoria codore oculos tuos attollere erubesce. Incede deposita facie, abjecto vultu, moesto ore, percusso corde, lugubri veste, sacco involutus, opertus cilicio corpus, semper lugens, semper moerens, semper gemens, semper suspiria cordis emittens. Sit compunctio in corde, lamentum in pectore; delectet te sem
Abbreviated transcription (Latin):
iactantiã. caue ostentationis appetitũ: caue glȩ
mn anis studiũ. Nonte arroges. ñ te iactes. nte m
solent᷑ extollas. Alas suꝑbiȩ ñ eactendas. elationis
pennas ñ erigas. Nichil dete p̃sumas. nicha t boni
tribuas. De iusticiȩ ueritate nulla elatione suꝑbias.
ne enaltatꝰ humilieris. Qui enĩ adtollit᷑ humili
Suꝑbia angelos deposuit. tumor regna dissolirit.
Elatio exccelsos deiecit. arrogantia sullimes humili¬
auit. Humilitas autẽ tasũ nescit. humilitas casum
ñ nouit: humilitas ruinã nũquã incurrit: nũꝗͣ
lapsũ passa ẽ humilitas. Cognosce hõ. quia ds̃ humi¬
lis uenit. qͥa se in forma serui humiliauit. factꝰ obȩ¬
diensusq ad mortẽ. Ambula sicut & ille ambula¬
uit. sequere eiꝰ eocẽplũ: imitare uestigia eiꝰ. Eoci¬
ste uilis. exciste abiectꝰ. exciste despectꝰ. Displice tͥ.
despectꝰ esto apud temet ipsũ. Qui enĩ sibi uilis est

Expanded text:
jactantiam, cave ostentationis appetitum, cave gloriae jactantiam, cave ostentationis appetitum, cave gloriae inanis studium. Non te arroges; non te jactes. Non te insolenter extollas; alas superbiae non extendas. Elationis pennas non erigas, nihil de te praesumas, nihil boni tibi tribuas. De justitiae virtute nulla elatione superbiasne exaltatus humilieris: qui enim attollitur, humiliabia angelum deposuit, tumor regna dissolvit, elatio excelsos dejecit, arrogantia sublimes humiliavit, humilitas autem casum nescit, humilitas lapsum non novit, humilitas ruinam nunquam incurrit, nunquam lapsum passa est humilitas. Cognosce, 502 homo, quia Deus humilis venit, et quia se in forma servi humiliavit, factus obediens usque ad mortem ; ambula sicut et ille ambulavit, sequere ejus exemplum, imitare vestigia ejus, existe vilis, existe abjectus, existe despectus, displice tibi, despectus esto apud temetipsum. 23. Qui enim sibi vilis est,
Abbreviated transcription (Latin):
ctatur flagitiũ. Qua ꝓpt̃ p̃eaue uitiũ. nĩ dili¬
gas otiũ. ñ ducas uitam in otio. fatiga corpꝰ
laborib exerce oꝑis cuiꝰ libet studiũ. Que¬
ret opus utile: quo animꝰ implicetur Cũ oꝑe¬
ibeto in diuinis libris frequentrã. assiduitas
u sit tͥ: sit tͥ frequens lectio. sit tͥ cotidiana legis
neditatio. Lectio uitȩ demit errorẽ. lectio a mun¬
ctio ostendit quotendas. Multũ ꝓficis cũ legis. si
tamen fatias qđ legis. suam & cȩtera bona placent.
si & alia grata sunt: sii uoluntate sunt. si in uo¬
to sunt. si in bonis cunctis animꝰ ẽ adtentꝰ.si in bonis
sto humił. esto in humilitate fundatꝰ. Humi
li te superiorẽ de putes. Existima om̃s suꝑiores
esse tͥ. Om̃iũ minimũ re existima. inferiorẽ te
om̃ib deputa. Quãuis sũmꝰ sis. humilitatẽ tene.
Si humilitatẽ tenueris: głam habebis. Quanto eñĩ
humił fueris. tanto te sequet᷑ głȩ altitudo. Caue

Expanded text:
ctatur flagitio. 19. Quapropter praecave otium, non dilictatur flagitio. 19. Quapropter praecave otium, non diligas otium, non ducas in otio vitam, fatiga corpus laboribus, exerce operis cujuslibet studium, quaere tibi opus utile, quo animi infigatur beto in divinis libris frequentiam, assiduitas legendi sit tibi, sit tibi frequens lectio, sit quotidiana legis meditatio. Lectio vitae demit errorem, lectio a munctio ostendit quo tendas. Multis proficis, cum legis, si tamen facias quod legis. Jam etsi caetera bona placent, si et alia grata sunt, si in voluntate sunt, si in voto sunt, si in bonis cunctis animus est intentus, si in bonis sto humilis, esto in humilitate fundatus, estoli te superiorem deputes, aestima, omnes superiores esse tibi, omnium te minimum existima, inferiorem te omnibus deputa. Quamvis summus sis, humilitatem tene; si humilitatem tenueris, habebis lior fueris, tanto te sequetur gloriae altitudo. Cave
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerat: Subtrahe gͥ uifũ. reprime ocblo
tulantia. Non eos defigas in spetiẽ carnis. nullam
ad concupiscendũ aspitias: nullã hoc animo adten¬
das ut concupiscas. Tolle occasionẽ peccandi. aufer
materiã delinquendi. Siuts esse a fornicatione
tutꝰ. esto corpore & uisione discretꝰ. Corpore quip¬
pe seiunctꝰ a peccati intentione discedis. Circa
serpentẽ enĩ positꝰ: ñ eris du illesus. Ante ignẽ
consistens & si ferreus sis aliqͣndo dissolueris. łoci¬
mꝰ ꝑicło diu tutꝰ ñ eris. ꝑ assiduitatẽ cito peccat
homo. Sepe familiaritas implicat. sepe occasio
peccandi uoluntatẽ facit: sepe qͦs uoluntas ñ po¬
tuit assiduitas suꝑauit. Otio etiã deditos cito
luccuria subripit. uacantẽ luccuria cito p̃occu¬
pat. Grauiꝰ libido urit: quẽ otiosũ inuenerit.
Cedit autẽ libido reb.cedit oꝑi. cedit indus¬
triȩ &e iabori. Libidinẽ qͥppe carnis sepe labor
uncit. Corpꝰ enĩ labore fatigatũ minus dele¬

Expanded text:
ulnerat. Subtrahe igitur visum, reprime oculos a petulantia, nec eos figas in specie carnis. Nullam attendas ad concupiscendum; nullam hoc animo inspicias, ut concupiscas; tolle occasionem peccandi, aufer materiam delinquendi. 17. Si vis esse a fornicatione tutus, esto corpore et visione discretus, corpore quippe sejunctus a peccati intentione discedis. Circa serpentem autem non eris diu illaesus; ante ignem consistens, etsi ferreus sis, aliquando dissolveris; proximus periculo diu tutus non eris, per assiduitatem cito peccat homo. 18. Saepe familiaritas implicuit multos. Saepe occasio peccandi voluntatem facit. Saepe, quos voluntas non potuit, assiduitas superavit. Otiositati deditum cito luxuria subripit. Vacantem luxuria cito praeoccupat. Gravius libido urit quem otiosum invenerit. Cedit autem libido rebus, cedit operi, cedit industriae, et labori, libidinem quippe carnis saepe labor evincit, corpus enim labore fatigatum minus dele
Abbreviated transcription (Latin):
uitiet᷑. qͥnuis criminet᷑. quãuis ad litẽ ꝓuocet. qũa¬
uis ad uirgiũ uocet. quã uis cõuitiũ dicat. quãut
iniuriã fatiat. quãuis adficiat contumi
exerce silentiũ. Iniuriã ñ respondeas. conuitru
retorqueas. contumeliã ñ repetas: tenesilenti pa¬
tientiã. tacendo citiꝰ unces. Disce a dep̃o modestia.¬
disce tolerantia. Aꝑm adtende. &e ñ doleas in uiri¬
as. ł nob̾ nãq passus reliquit nob excẽplũ. ꝑ almis
ꝑcussus. flagellis cesus. sputis derisꝰ. clauis confiaꝰ
spinis coronatꝰ. cruci dampnatꝰ semꝑ contiouit. Mas¬
na ẽ uirtꝰ.si ñ ledas aqͦlesus es. Magna ẽ fortitudo.
si etiã lesus remittas. magna ẽ gła. si cui possis no

Expanded text:
vicietur, quamvis criminetur, quamvis ad litem provocet, quamvicietur, quamvis criminetur, quamvis ad litem provocet, quamvis ad jurgium provocet, quamvis convicium dicat, quamvis injuriam faciat, quamvis afficiat contumelexerce silentium. Injuriatus non respondeas, convicium non retorqueas, contumeliam non repetas. Tene silentii patientiam, tacendo citius vinces. 33. Disce a Christo modestiadisce tolerantiam, Christum attende, et non dolebis de injuriis. Pro nobis namque passus reliquit nobis exemplum . Palmis enim percussus, flagellis caesus, sputis derisus, clavis confixus, spinis coronatus, cruci damnatus, semper conticuit. Magna est virtus, si non laedas, a quo laesus es; magna est fortitudo, si etiam laesus remittas; magna est gloria, si cui potuisti no
Abbreviated transcription (Latin):
r.Om̃ia repentina grauiora existunt. que
te accidunt grauiora occurrunt. Ad bonagͥ &e
sustine. Si p̃uenerit iracundia restringe illã. si poe¬
cupauerit mitiga eã. Temꝑa furorẽ: temꝑa indig¬
nationẽ. Cobibe animi motũ. refrena iracundiȩ im¬
petũ. Si ñ potesirã uitare uł temꝑa. si ñ potes fu¬
rorẽ eauere uł cohibe. Promptior esto ad suscipi¬
endã quã ad reddendã molestiã. Disce mala tole¬
rare quã facere. disce mala ferre potiꝰ quã referre.
Cauȩ ne sis ultor iniuriarũ tuarũ. De patientia.¬
sto patiens. esto mansuetꝰ: esto modest. Ser¬
tudinẽ. Despice obꝓbria illatę contumeliȩ. irri¬
sionũ ꝓbra despitiendo eccsuꝑa. Dissimulando er¬
rores de trahentiũ calca. contumelias detrabenti¬
um patientia erc suꝑa. Sa gittas contumeliȩ patien
tiȩ clipeo frange. p̃para contra asperũ uerbũ tole
exxasꝑet. qͥnuis insultet. qͣnuis lacesset. qͥnuis con¬

Expanded text:
opprimit. Omnia repentina graviora existunt. Quae opprimit. Omnia repentina graviora existunt. Quae repente accidunt, graviora occurrunt. Et ad bona igsustine 30. Si praevenerit iracundia, restringe illam; si praeoccupaverit, mitiga eam. Tempera furorem, tempera indignationem, cohibe animi motum, refrena iracundiae impetum. Si non potes iram vitare, vel tempera; si non potes furorem cavere, vel cohibe: promptior esto ad suscipiendam quam ad inferendam molestiam. Disce mala magis tolerare quam facere, disce mala ferre potius quam referre. Cave ne sis ultor injuriarum tuarum. 31. Esto patiens, esto mansuetus, esto mitis, estudini, despice probra illatae contumeliae. Irrisionem despiciendo exsupera, dissimulando errores detrahentium calca, contumelias detrahentium patientia supera. Sagittas contumeliae clypeo patientiae frange. Praepara contra asperum verbum tolerexasperet, quamvis insultet, quamvis lacessat, quamvis con
Abbreviated transcription (Latin):
ñ exeistas. habeto temꝑamentũ in ꝓsperis. habes
cientiã in aduersis. ꝓbarite in dolore cognosce ne
frangayis. ꝓbari te inꝓsꝑitate cognosce ne eoralte¬
ris. ẜꝰ qualis esto in omĩẜ. mentẽ nec gaudio nec
merore conmutes. Om̃ia ȩ quali uire sustine. ad¬
niat. ꝙponetͥ nichil esse qł ñ accidere possit. p̃¬
meditare contra omĩa futura: futuras semꝑ con¬
mentare miserias. In secundis mneditare qͦ pacto
aduersa feras. ne aliqͥd aduerlũ accidat semꝑ
animo cogita. Sapientis ẽ p̃uidere ꝑieli iactu¬
rã. Omĩa meditata leniora accidunt. expectata¬
silio p̃specta res ñ admirat᷑ cũ acciderit. Adueni¬
entes impetꝰ meditatio frangit. p̃cogitatio mole¬
stias futuras adtenuat: p̃uisiomaloꝵ lenit aduen¬
tũ. In opinatũ enĩ malũ fortit̾ ferit. acerba sunt
quȩ coegitata ñ fuerunt: grauia sunt in quib im¬
qd ꝓuisũ ñ ẽ uehement̃ affligit. Subita maris

Expanded text:
non existas. Habeto temperamentum in prosperis, habeto non existas. Habeto temperamentum in prosperis, habeto patientiam in adversis. Probari te in dolore cognosce, ne frangaris. Probari te in prosperitate cognosce, ne exalteris: aequalis esto in omnibus. Mentem nec gaudio, nec moerore commutes; omnia aequali jure sustine, niat. Propone tibi nihil esse quod non accidere possit, praemeditare contra omnia fortuita, futuras semper commentare miserias. In secundis meditare quo pacto adversa feras; ne aliquid adversum accidat, semper animo cogita. Sapientis est periculi praevidere jacturam. Omspecta res admittitur, cum acciderit. Advenientes impetus praemeditatio frangit, praecogitatio attestias attenuat, praevisio malorum lenit adventum, inopinatum autem malum fortiter ferit. 29. Acerba sunt quae cogitata non fuerunt; gravia existunt, in quibus imquod provisum non est vehementer 504 affligit. Subita maris
Abbreviated transcription (Latin):
deseras. Nulla te res de peccato securũ fatrat.
nulla te securitatis deceptio blandiat᷑: nulla se¬
curitas deceptũ a penitentiȩ intentione suspen¬
dat. Incessant incorde tuo spes &e formido con¬
sistat. parit̾ sint inte timor atq fiducia: pari¬
ter spes & me tꝰ. Sic spera miscdiã ut iusticiam
metuas. sic spes indulgentię erigat. ut nietꝰ ge¬
hennię semꝑ affligat. De timore.¬
lit peccatũ. timor reprimit uitiũ. timor
tacit hominẽ doctũ atq sollicitũ. Ubi uͦ timor
tio uite ẽ. Ubi timor ñ ẽ: ibi scelerũ habundan¬
tia ẽ. In infirmitatib tuis ñ contristeris. in lan¬
gorib tuis gr̃as age dõ. Ualere te magis animo
opta quã corpore. ualere te magis mente quã
carne. Aduersa corporis remedia sunt animȩ
egritudo autẽ corpꝰ uulnerat: mentẽ curat.
Languor enĩ uitia exxquoqͥuit. langor uiresli¬
bidins frangit. Si ꝓsꝑitas arriserit ñ ad tol¬
laris. si aduersitas acciderit ñ deiciaris. Si

Expanded text:
. Nulla te res de peccato securum faciat, nulla tibi securitatis deceptio blandiatur, nulla securitas deceptum a poenitentiae intentione suspendat. Incessanter in corde tuo spes et formido consistant. Pariter sint in te timor atque fiducia, pariter spes et 503 metus; sic spera misericordiam, ut justitiam metuas; sic te spes indulgentiae erigat, ut metus gehennae semper affligat. 26. Timor enlit peccatum, timor reprimit vitium, timor cautum facit hominem atque sollicitum; ubi vero timtio mortis est; ubi timor non est, ibi scelerum abundantia est. In infirmitatibus tuis non contristeris, in languoribus gratias age Deo. Valere te animo magis opta quam corpore, valere magis mente quam carne, adversa corporis remedia animae sunt. Aegritudo carnem vulnerat, mentem curat; languor enim vitia excoquit, languor vires libidinis frangit. 27. Si prosperitas arriserit, non extollaris; si adversitas acciderit, non dejiciaris;
Abbreviated transcription (Latin):
ppar simonia corpus tuũ castiga. Ieiuniis ce
abstinentiȩ inserui. pallida ora gere. aridũ cor¬
pusporta. Esuri & siti. abstine & aresce. Non po¬
tes temptationes uincere. nͥ de ieuiniis erudiaris.
Escis enĩ libido crescit. ciboꝵ saturitas carnis luxcu¬
riã suscitat. Edacit᷑as uitio. carnis crescit temp¬
tatio. Saturitati libido semꝑ adiuncta ẽ. At con¬
tra ieiimo libido frangitur. ieinio luceuria su¬
peratur. Sequestrata saturitate ñ dnãtur lu¬
euria. Abstinentia enĩ carnẽ superat. abstinen¬
tra lucuriã frenat. Libidinis impetũ abstinentia
frangit. libidinis uirtutẽ abstinentia soluit. Si¬
tis &e fames carnis luxcuriã interimit. fames&e
sitis carnis luccuriã suꝑat. Uino qͦq multo gra¬
uat᷑ mens. Ninũ uirꝰ ẽ p̃ualens animo. uinolu¬
xuria eaccitat᷑. uino fomes libidinis enutritur.
Nenis uino repletis luccuria in menbris pullulat.
pocula instrumenta luxcuriȩ sunt. Igni enĩ ab¬

Expanded text:
parcimonia tuum corpus castiga, jejuniis et abstinentiae inservi, pallida ora gere, aridum porta corpus. Esuri et siti, abstine et aresce; non potes tentationes vincere, nisi jejuniis erudiaris. Escis enim libido crescit, ciborum saturitas carnis luxuriam suscitat, edacitatis vitio crescit carnis tentatio, saturitati libido semper adjuncta est, et contra 500 jejunio libido restringitur, jejunio luxuria superatur, sequestrata saturitate, non dominatur luxuria. 15. Abstinentia enim carnem superat, abstinentia luxuriam frenat, libidinis impetum abstinentia frangit, libidinis virtutem abstinentia solvit; sitis et fames carnis luxuriam interimunt, fames et sitis carnis lasciviam superant. Vino quoque multo gravatur mens. Vinum virus est in animo. Vino luxuria excitatur. Vino fomes libidinis enutritur. Venis vino repletis, luxuria in membris pullulat; pocula quippe instrumenta luxuriae sunt. Igni enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
eptẽ esse int̾ cȩteras regłas loquutionũ scarũ
scripturarũ.: quidã sapientes dixcerunt᷑. Prima
regła ẽ de dño & eiꝰ corpore. quȩ de una aut ad unũ
loquit᷑ atq in una ꝑsona modo caput. mͦ corpꝰ ostẽ¬
dit. sic̃ ẏsaias ait. Induit me dñs uestimento falu

Expanded text:
eptem esse inter caeteras regulas locutionum sanctarum Scripturarum, quidam sapientes dixerunt. Prima regula est de Domino et ejus corpore, quae de uno ad unum loquitur, atque in una persona modo caput, modo corpus ostdit, sicut Isaias ait: Induit me Dominus vestimentis salu
Abbreviated transcription (Latin):
ucut popłi delictũ ẽ qͣndo principes malisunt: sic pͥmi¬
cipis ẽ peccatũ. qͣͥndo udices iniqͥ existunt. Bonꝰ iudea
sicut nocere ciuib nescit. ita ꝓdesse omĩb nouit. Ali¬
is enĩ p̃stat censura iusticie. aliis bonitate. Qui iudi¬
cia sine ꝑsonarũ acceptione suscipit. ñ infirmat iu¬
sticia auariciȩ flãma: ne cstudet auferreꝰ qł cupiat

Expanded text:
catum delictum est, quando principes mali sunt, sic principis est peccatum, quando judices iniqui existunt Bonus judex sicut nocere civibus nescit, ita prodesse omnibus novit. Aliis enim praestat censura justitiae, aliis bonitate. Qui judicia sine personarum acceptione suscipit, non infirmat justitiam, avaritiae flamma, nec studet auferre a
Abbreviated transcription (Latin):
uicib suꝑboꝵ potestas principał imꝑonat. teuit ue¬
nerdtione mereat᷑ uirtutẽ potestatis imȩ tot Eot¬
nos canit principes secłi dõ deberese rationẽ redidere.
ꝓꝑter ȩccłam quã axp̃o tuendam accipiunt. Namsiue
augeat᷑ pax & disciplina eccłȩ ꝑ fideles principes siue
soluatur. ille ab eis rationẽ excigit: qui eoꝵ potestati
sua m eccłiam credidit. De iudicibus. Liiii.

Expanded text:
vicibus superborum potestas principalis imponat, et, ut vevicibus superborum potestas principalis imponat, et, ut venerationem mereatur, virtutem potestatis impertiat. Cognoscant principes saeculi Deo debere se rationem reddere propter ecclesiam, quam a Christo tuendam suscipiunt. Nam sive augeatur pax et disciplina ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exiget, qui eorum potestati suam ecclesiam credidit . C. XXI.
Abbreviated transcription (Latin):
ustum ẽ principem legib obtemꝑare suis. Tunc enĩ
uira sua ab om̃ib custo dienda excistimet. qͥndo & ip¬
se illis reuerentiã prebet. Principes legib tenerisius.
net inse posse dampnare iura: quȩ in subiectis constitu¬
unt. Iustaẽ enĩ uocis eoꝵ auctoritas. siqđ popłis ꝓhibent:
sibi licere ñ patiunt᷑. Sub religionis disciplina secli po¬
testates subiectȩ sunt. Et qͣnuis culmine regni sint p̃di¬
ti. iuncło tamen fidei tenent᷑ adstricti: ut & fidẽ xp̃i su¬
is legib p̾dicent. & ipsã fidei p̃dicationẽ morib bonis
tȩ culmina tenent. ut ꝑ eandẽ potestatẽ discipli¬
ficere ꝑ do ctrinȩ sermonẽ: potestas hoc imꝑet ꝑdis¬
ciplinȩ terrorẽ. Sepe ꝑ regnũ terrenũ celeste trig¬
nũ ꝓficit. ut qͥ intra ȩccłam positi contrafide ne diõci¬
plira eecie agunt: rigore principũ conte parũ ple¬
qu dis ciplina quã etele utilitas exercerrñ p nalet. cer¬

Expanded text:
ustum est, principem legibus obtemperare suis. Tunc enim jura sua ab omnibus custodienda existimet, quando et ipse illis reverentiam praebet. Principes legibus teneri suis, ne in se posse damnare jura, quae in subditis constituunt. Justa enim vocis eorum auctoritas, si quod populis prohibent, sibi licere non patiantur. Sub religionis disciplina seculi potestates subjectae sunt. Et quamvis culmine regni sint praediti, vinculo tamen fidei tenentur astricti, ut fidem Christi suis legibus praedicent, et ipsam fidei praedicationem moribus bonis tae culmina tenent, ut per eandem potestatem disciplificere per doctrinae sermonem, potestas hoc imperet per disciplinae terrorem. Saepe per regnum terrenum coeleste regnum proficit; ut qui intra eccplinam ecclesiae agunt rigore principum conterantur, ipsamque disciplinam, quam ecclesiae humilitas exercere non praevalet, cer
Abbreviated transcription (Latin):
decipiunt. ut quedã sonnra non aliter eueniant quã osten¬
dunt. Ut enĩ in multis fallant. int̾dũ & uera ꝓnuntiant.
S quanuis itaaccidant contẽpnenda sunt: ne forte de illu¬
sione ꝓcedant. recolentes testimoniũ scripturȩ dicentis.
Si dixerint uob. & ita euenerit. ñ credatis. Sonnia si¬
milia sunt auguriis. & qui caintendunt: reuera augi¬
riare noscuntur. Non esse uera sonnia. quȩ cogitans
animꝰ die noctuq sibi imaginatur. Mentes enĩ ñnũ ꝗͣ
ipsa sibi sonna fingunt. Sepe dũ prioramala ꝑ tristẽ
memoriã ad mentẽ reducimꝰ. ꝑ hȩc gehennę uindictam
in nob̃ ipsis recolendo imaginamur: atq huiꝰ modi meti¬
tis ima ginatione aut de prȩteritis admissis aut de fu¬
turis suppliciis memoria uigilantib fit: & ꝑ uisiones son¬
niaq occurrunt. & cogitantiũ mentes cotcutiunt. Nam¬

Expanded text:
eisque illudunt, ut quaedam somnia non aliter eveniant quam osteneisque illudunt, ut quaedam somnia non aliter eveniant quam ostenduntur. Ut enim in multis fallant, interdum et vera pronuntiant. Sed quamvis ita accidant, contemnenda sunt, ne forte de illusione procedant, recolentes testimonium Scripturae dicentis: Si dixerint vobis, et ita evenerit, non credatis . 10. Somnia similia sunt auguriis, et qui ea intendunt, revera augurari noscuntur. Non esse vera somnia, quae cogitans animus die noctuque sibi imaginatur. Mentes enim nonnunquam ipsae sibi somnia fingunt. 11. Saepe dum priora mala per tristem memoriam ad mentem reducuntur, per haec gehennae vindictam in nobis ipsis recolendo imaginamur. Hujusmodi mentis imaginationes, quae aut de praeteritis admissis, aut de futuri supplicii memoria vigilantibus fiunt, et per visiones somniaque occurrunt, et cogitationum mentes
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ib p̃ferendꝰ ẽlicit᷑. uł sicut in ȩuuangłio de iosephspon¬
so mariȩ: qui ut fugeret cũ puero in ȩgiptũ sonnio ad¬
cogitatione simul & illusione: atq itẽ cogitatione & re¬
uelatione. danihele dicente. Tu inquit rex cogitare cȩ¬
pisti in stratu tuo qͥd essefuturũ posthȩc. & qui reuelat
misteria ostendit tͥ quę uentura sunt. Et enĩ sepe ea in
quib cogitationũ nr̃arũ sensũ porrigimꝰ. qͦdã men¬
tis excessu reuelantur dũ requiescimꝰ. Quanius ñ nul¬
la uera sint sonnia. facile tamen credieis ñ opus est.
qua diuersis imaginationũ qualitatib oriuntur. & un¬
de ueniant rarę considantur. Tam facile gͥ sonnus
fides adhibenda ñ ẽ: ne forte sathanas in angłm lucis
sese transformans quẽ libet incautũ fallat. & aliqua
erroris fraude deciprat. Nonnũ quam interdum dians¬
nes deceptoria fraude ita quosdã curiosius obseruante

Expanded text:
fratribus praeferendus praedicitur . Vel sicut in Evangelio de Joseph sponfratribus praeferendus praedicitur . Vel sicut in Evangelio de Joseph sponso Mariae, qui ut fugeret cum puero in Aegyptum somnio adcogitatione simul et illusione, atque item cogitatione et revelatione, Daniele dicente: Tu, inquit, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendit tibi quae futura sunt . Etenim saepe ea in quibus cogitationum nostrarum sensum porrigimus, quodam mentis excessu revelantur, dum requiescimus. 8. Quamvis nonnulla vera sint somnia, facile tamen eis credi 278 non opus est, quia diversis imaginationum qualitatibus oriuntur, et unde veniant raro consideratur. Tam facile igitur somniis fides adhibenda non est, ne forte Satanas, in angelum lucis se transformans, quemlibet incautum fallat, et aliqua erroris fraude decipiat. 9. Nonnunquam daemones deceptoria fraude ita quosdam curiosos observant,
Abbreviated transcription (Latin):
quam securos requiescere sinat. Nũqͣuã etiã electoꝵ
rificm conant᷑. & qͦs uigilantes uitus temptant nec
suꝑant. acriter dormientes inpugnant. Sc̃ĩ autem
& si ad momentũ huiꝰ modi uisionib eõteuentur. max
tamen euigilantes illusionũ uanitates despitiunt: in¬
tentionẽq suã ꝓtinꝰ ad dm̃ conuertunt. Diuersȩ quali¬
tates sunt sonniorum. Quȩdã enĩ eoc saturitate sei exx¬
inanitione occurrunt. qͦ etiã ꝑ exꝑientiã nota sunt. qͦ¬
dã uero ex ꝓpria cogitatione oriuntur. Nã sepe quȩ in
diem cogitamꝰ. in noctib recognoscimꝰ. Non nullȩ¬
uisiones inmundoꝵ sp̃uũ fiunt illusione salonone ꝓban¬
te. multos inquit errare fecerunt sonnua & illusiones
uanȩ. Porro quȩdã iusto fiunt mͦ id ẽ suꝑnȩ reuelationiᷤ
misterio. sicut legit᷑ in lege de ioseph filio ia cob qui sonnio

Expanded text:
quam securos requiescere sinat. 4. Nonnunquam etiam electorum quam securos requiescere sinat. 4. Nonnunquam etiam electorum rificare conantur; et quos vigilantes vitiis tentant, nec superant, acriter dormientes impugnant. 5. Sancti autem etsi ad momentum hujusmodi visionibus commoveantur, mox tamen evigilantes illusionum vanitates despiciunt, intentionemque suam protinus ad Deum convertunt. 6. Diversae qualitates sunt somniorum. Quaedam enim ex saturitate, seu inanitione occurrunt, quae etiam per experientiam nota sunt. Quaedam vero ex propria cogitatione oriuntur; nam saepe quae in die cogitamus, in noctibus recognoscimus. 7. Nonnullirituum immundorum fiunt illusione, Salomone probante: Multos, inquit, errare fecerunt somnia, et illusiones vanae. Porro quaedam justo fiunt modo, id est, supernae revelationis mysterio, sicut legitur in lege de Joseph filio Jacob, qui somnio
Abbreviated transcription (Latin):
grassantes humana corpora uerberatt. Quod tamen
dõ ꝑmittenite malis fit ad iundictã. iustis ad toleran¬
tiȩ głam. Plerũq inmundi sp̃s eos qͦs in cũbere in scli
amore gonspiciunt. dormientes quadã uanȩ speiꝓsꝑi¬
tatẽ illudunt. Iuosdã uͦ quos formidare aliqͥ ad uer¬
sa p̃sentiunt. dormientes inaniterrore concutiunt.
Sicq miseroꝵ corda uariis illusionib temptantes
modo uacua ꝓsꝑitate demulcent: mͦ uana formidine
terrent. Qui aut nullis autraris conscii sunt delictsꝰ.
aut nũ ꝗͣ aut raro terrorib fatigant᷑ nocturnis s pla¬
cito sonno quiescentes: interdũ etia ꝑsoporẽ quedam
archana & mistica contuent᷑ & uident. Quiuͦ corda
sua grauiorib uitiis polluerunt. conscientiȩ pauore
illusi speties tremendas aspitiunt. Fallax enĩ imago
mentes miserorũ diuersis eludit imaginib. & quos
uigilantes inuitia traxit dormientes fatigat. ut nũ¬

Expanded text:
grassantes humana corpora 276 verberant, quod tamen, grassantes humana corpora 276 verberant, quod tamen, Deo permittente, malis fit ad vindictam, justis ad tolerantiae gloriam. 2. Plerumque immundi spiritus eos quos incumbere in saeculi amore conspiciunt, dormientes quadam vana spei prosperitate illudunt. Quosdam vero, quos formidare aliqua adversa praesentiunt, dormientes inani terrore concutiunt. Sicque miserorum corda variis illusionibus intentantes, modo vacua prosperitate demulcent, modo vana formidine terrent. 3. Qui aut nullis, aut raris conscii sunt delictis, aut nunquam, aut raro terroribus fatigantur nocturnis; sed placato somno quiescentes, interdum etiam per soporem quaedam arcana et mystica contuentur ac vident. Qui vero corda sua gravioribus vitiis polluerunt, conscientiae pavore illusi species tremendas aspiciunt. Fallax enim imago mentes miserorum diversis illudit imaginibus; et quos vigilantes in vita traxit, dormientes fatigat, ut nun
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc ipsũ ad dĩ głam humilis referat. & dicat qđ ꝓcorpo
la quare ñ sustineamꝰ. iste ñ seꝑatur adõ s coniungitur.
qualibet atroci inuiria torqueatur. Multa iustꝰ aduersa
in anima patitur instigatione demonũ. s talib tempta¬
mentis ꝑire a uita ȩt̾na ñ potest: quia pius dñis ad damp¬
nationẽ culpȩ ñ reputat. qđ de suę maiestatis ꝑmissu no¬
lens qui patitur portat. Nam ibi peccamꝰ. ubi in cupidi¬
tatem uoluntatẽ deflectimꝰ. Ui uͦ uiolent̃ adducim᷑. & faci¬
nꝰ aut flagitiũ nest: miseria tamen ꝓflagitio & facinore ẽ.
S qui dm̃ ꝓ irrogata laudat miseria. cõmissa ꝓculdio
sensus ꝑuisiones conturbant. ut formidolosos &
timidos faciant. quotiems et desꝑatione peccatoꝵ mentem
conuersi ꝑ soporem conturbant. horrendaq gehennȩ sup¬
plicia ifitistrant. Nonnũꝗͥ autẽ & aꝑta inpugnatione

Expanded text:
si hoc ipsum ad Dei gloriam humilis referat, et dicat: « si hoc ipsum ad Dei gloriam humilis referat, et dicat: « la quare non suscipiamus ? iste non separatur a Deo, sed conjungitur, quamlibet atroci angustia torqueatur. 37. Multa justus adversa in anima patitur instigatione daemonum, sed talibus tentamentis perire vitae aeternae non potest, quia pius Dominus ad damnationem culpae non reputat quod de suae majestatis permissu nolens qui patitur portat. Nam ibi peccamus ubi cupiditate vel voluntate deflectimus. Ubi vero violenter addicimur, etsi facinus aut flagitium non est, miseria tamen pro flagitio et facinore est. Sed qui Deum pro irrogata laudat miseria, commisso procul dsensus per visiones conturbant, ut formidolosos et timidos faciant. Aliquoties etiam ex desperatione peccatorum mentem conversi per soporem conturbant, horridaque gehennae supplicia minitant. Nonnunquam autem et aperta impugnatione
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Sicut & apłs corinthiis scribens dicit tradere hu¬
uis modi sathanȩ in interitũ carnis. ut sp̃s saluus sit.
Utile ẽ enĩ quosdã peccantes ut in anima saluentur sa¬
thanę corporalit̃ deputari. quatinꝰ ex p̃senti correptio¬
ne futurũ iudiciũ timeant. & de cętero delinquere ca¬
ueant. Quidã autẽ potestati demonũ ad emendationẽ
deputantur. qͥdã uͦ despecti ad solã ꝑditionẽ tradunt᷑.
Numꝗͣ diabolus aduersus hominẽ iustũ temptationumcer¬
ex aggerat. aut dolores corporis suscitat. Hinc ẽ enĩ qđ paulus
ait. Datus ẽ mͥ stimulus carniis angłs sathanę: ut me cola¬
fizet. Sepe iusti uitem uariis uexxationũ dolorib uis
demonum crucrat. Unde interdũ usq ad desꝑationis an¬
gustiã choartatur. ꝑmanenti autẽ in dĩ amore anime. &
ipsa tat angustia ad meritum ꝓficit. Nã siue in animo
siue in corpore ꝑ instinctũ inmundoꝵ spũũ quelibet ad¬

Expanded text:
tur. Sicut et Apostolus Corinthiis scribens dicit: « Tradite hutur. Sicut et Apostolus Corinthiis scribens dicit: « Tradite hujusmodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit . » Utile est enim quosdam peccantes, ut animae salventur, Satanae corporaliter deputari, quatenus ex praesenti correptione futurum judicium timeant, et de caetero delinquere caveant. Quidam autem potestati daemonum ad emendationem deputantur; quidam vero despecti ad solam perditionem traduntur. Nonnunquam diabolus adversus hominem justum auexaggerat, aut dolores corporis suscitat. Hinc est quod Apostolus ait: « Datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, ut me colaphizet . » Saepe justi mentem variis vexationum doloribus vis daemonum cruciat, unde interdum usque ad desperationis angustiam coarctatur. Permanenti autem in Dei amore animae et ipsa talis angustia ad meritum proficit. Nam sive in animo, sive in corpore per instinctum immundorum spirituum quilibet j
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ȩlectã esse diaboli escã dũ scriptũ sit alibi de illo fę¬
nũ sicut bos comedet. nisi qđ in oculis dĩ fenũ sunt qui ele¬
cti cibi scđm homines esse uidentur: Acꝑ hoc qui de bonoꝵ
numero ꝑeunt. apud homines ȩlecti apud dm̃ fenii exi¬
stunt. Cum diabolus iam de glutisse dr. quẽ iam ꝑfecto sce¬
lere deuorasse uidetur. Cũ uͦ quẽ ñ de glutiuit oꝑis ꝑ fecti¬
one. s temptationũ illecebris mordet ut deuoret: ad huc
quasi in maxcillã mandet. Unde & paulus habet stimu¬
los carnis quib humilietur. ñ habet peccandi ꝑ fectionẽ
qua deglutiatur. Os diaboli uerba eius sunt: uerba uͦ eus
inspirationes occulte sunt: quib corda hominũ alloquenꝰ
occultis urit cupiditatib. Quidã ob incorreptibilẽ micͥta¬
tẽ quia ñ sponte corriguntur. inmundis spiritib uex¬
andi traduntur: ut arripiendi eos habeant potestatẽ.

Expanded text:
dicit electos esse diaboli escam , dum alibi scriptum est de illo: « Fedicit electos esse diaboli escam , dum alibi scriptum est de illo: « Fenum ut bos comedet , » nisi quod in oculis Dei fenum sunt, qui electus cibus secundum homines videntur. Ac per hoc qui de bonorum numero pereunt, apud homines electi, apud Deum fenum existunt. Tum diabolus jam deglutisse dicitur quem jam perfecto scelere devorasse videtur. Eum vero quem non deglutivit operis perfectione, sed tentationum illecebris mordet ut devoret, adhuc quasi in maxilla mandit. Unde et Paulus habet stimulos carnis quibus humilietur, non habet peccandi perfectionem qua deglutiatur. Os diaboli verba ejus sunt; verba vero ejus inspirationes occultae sunt, quibus corda hominum alloquens occultis urit cupiditatibus. Quidam ob incorrigibilem iniquitatem, quia sponte non corriguntur, immundis spiritibus vexandi traduntur ut arripiendi eos daemones corporalite
Abbreviated transcription (Latin):
lus unde animal ẽ hoc ẽ ꝑ carnis luxuriã. temptat un¬
de serpens ẽ: hoc c̃cupiditatis ac nocendi malicia. Quẽ
autẽ nec sic decipit. insidiatur unde auis ẽ: hoc est
suꝑbiȩ ruina. Yndiq etũ dolos parat. quousq inue¬
tiones insinuat. s ñ habitat ineis. quia in suo corpo¬
re ñ eos transducit. Qui uͦ in corpore eius sunt ip¬
sos in habitat. quia ipsi sunt tẽplũ eius. Et si subripi¬
at mentib ęlectoꝵ diabolus. ñ autẽ in eis requiescit si¬
cut in cordib reꝓborũ. Nã calore fidei more eoccitat᷑
ut exceat ab ȩlectis. Nã ñ nulli quos iã auido ore dia¬
holus deuorauerat. rursus diuini uidicii occulta
miseratione ab eius ore eripiunt᷑: & saluti restituun¬
tur. Nlã sepe multos quos antiquus hostis luxcuriȩ
uoragine mersos tenuit: potentia diuina ꝑ pęnitentiam
ab eius faucib traxit. Quomodo de bonoꝵ interitu ꝓpħa

Expanded text:
lus unde animal est, hoc est per carnis luxuriam, tentat unlus unde animal est, hoc est per carnis luxuriam, tentat unde serpens est, hoc est cupiditatis ac nocendi malitia; quem autem nec sic decipit, insidiatur ei unde avis est, hoc est superbiae ruina. Unde enim dolos praeparat, quousque invetiones insinuat, sed non inhabitat in eis, quia in suo corpore non eos traducit. Qui vero in corpore ejus sunt, ipsos inhabitat, quia ipsi sunt templum ejus. Etsi subripiat mentibus electorum diabolus, non autem in eis requiescit, sicut in cordibus reproborum. Nam calore fidei mox excitatur, ut exeat ab electis. Nonnulli, quos jam avido ore diabolus devoraverat, rursus divini judicii occulta miseratione ab ejus ore diripiuntur, et saluti restituuntur. Nam saepe multos, quos antiquus hostis luxuriae coeno mersos tenuit, potentia divina per poenitentiam ab ejus faucibus traxit. Quomodo de bonorum interitu propheta
Abbreviated transcription (Latin):
esse lapsuros. Nã &e qui aqirã alicubi deducit. ñ eam
ꝑ aliã partẽ mittit: nisi ubi impetũ eius intendit.
Nullus culpã non exxistimet quã ex consꝑsione ꝓpria
sustinet.s quantũ ualet contraid qđ tolerat pug¬
net. Nã si consꝑsioni ceditur. temptationi uł uitio ne¬
quaquã resistitur. Ideo diabolus in sacris eloquiis ue¬
hemoth idẽ animal dr̃. quia de cęlis lapsus ad terraᷤᷤ
cecidit. Id eo leuat̾an id ẽ serpens de aquis. quia in
huius scłi mare uolubili uersatur astutia. Auis uero ꝓpte¬
reanominatur. quia ꝑ suꝑ biam ad alta sustollitur. Et
recte his trib uocabulis appellat᷑. quia ꝓ suo merito ae¬
remquasi auis. ꝓ carcere meruit terrã ut animalbru¬
tũ sit: serpens ut in huiꝰ scłimare insana iactetur flu
sortitur uocabula. ita ut qđ singłi agunt incitante il¬
lo. ipse nominetur ex eo. Quẽ enĩ inde ñ decipit diabo

Expanded text:
esse lapsuros. Nam et qui aquam alicubi deducit, non eam esse lapsuros. Nam et qui aquam alicubi deducit, non eam per aliam partem mittit, nisi ubi impetum ejus intendit. 272 26. Nullus culpam existimet, quam ex conspersione propria sustinet; sed, quantum valet, contra id quod tolerat pugnet. Nam si conspersioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. 27. Ideo diabolus in sacris eloquiis Behemoth, id est, animal dicitur, quia de coelis lapsus ad terras cecidit. Ideo Leviathan, id est, serpens de aquis, quia in hujus saeculi mari volubili versatur astutia. Avis vero propterea nominatur, quia per superbiam ad alta sustollitur. Et recte his tribus vocabulis appellatur, quia pro suo merito aerem, quasi avis, pro carcere meruit; terram, ut animal brutum sit; serpens, ut in hujus saeculi mari insana jactetur flucsortitur vocabula: ita ut quod singuli agunt, incitante illo, ipse nominetur ex eo. Quem enim non decipit dia