comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos tuos. trib hereditatis tue
Quasi nichilum possederunt
ppłm sc̃m tuũ hostes nostri: co¬
culcauerunt scĩficationem tl¬
am. Facti sumus quasi in prin¬
cipio: cum ñ dominareris nrĩ.
neq inuocaretur nomen tuum
super nos.¶LAIIU¬
tinam dirumperes celos.
et lescenderes.Afacie tua
montes defluerent. sicut exusti¬
o ignis tabescerent aque arde¬
rent igni. at notum fieret nomẽ
tuum inimicis tuis: a facie tua
gentes turbarentur. Cum feceris
mirabilia: ñ sustinebimus. De¬
scendlisti: et a facie tua montes
defluxerunt. A seculo ñ audier̃t:
neq aurib perceperunt. Oculus
non uidit deus absq te: que p̃¬
parasti expectantib te. Occurri¬
sti letanti et facienti iustitiam.
In uiis tuis recordabuntur tui.
Ecce tu iratus es. et peccauimus:
in ipsis fuimus semper et salua¬
bimur. Et facti sumus ut ĩmun¬
dus omnes nos: quasi pannus
menstruate uniu̾se iustitie nr̃e.
Et cecidimus quasi folium uni¬

Expanded text:
vos tuos, tribus haereditatis tuae. vos tuos, tribus haereditatis tuae. Quasi nihilum possederunt populum sanctum tuum: hostes nostri conculcaverunt sanctificationem tuam. Facti sumus quasi in principio, cum non dominareris nostri, neque invocaretur nomen tuum super nos.— dirumperes cęlos et descenderes, a facie tua montes defluerent, sicut exustio ignis tabescerent, aquę arderent igni, ut notum fieret nomen tuum inimicis tuis: a facie tua gentes turbarentur. Cum feceris mirabilia, non sustinebimus: descendisti, et a facie tua montes defluxerunt. A saeculo non audierunt, neque auribus perceperunt: Oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti exspectantibus te. Occurristi laetanti, et facienti justitiam: in viis tuis recordabuntur tui: Ecce tu iratus es, peccavimus: in ipsis fuimus semper, et salvabimur. Et facti sumus ut immundus omnes nos, quasi pannus menstruatae, universae justitiae nostrae: Et cecidimus quasi folium uni
Abbreviated transcription (Latin):
spiritum scĩ eius. Et conu̾sus est
cis in inimicum: et ipse debel¬
lauit eos. Et recordatus est diex
seculi. moysi populi sui. Ubi est
qui eluxit eos de mari cum pa¬
storib gregis sui: Hbi est qui po¬
suit in medio eius spiritum scĩ
sui. qui eduxit ad clexteram mo¬
ysen brachio maiestatis sue. qui
scidit aquas ante eos ut facẽt
sibi nomen sempit̾num. qui edu¬
xit eos per abyssos. quasi equũ
in deserto ñ impingentem ⁊ qua¬
si animal in campo descendens:
Spiritus dñi ductor eius fuit.
Sic adduxisti ppłm tuum: ut
faceres tibi nomen glorie. Attor¬
cle de celo: et uile de habrtaculo
scõ tuo et glorie tue. Ubi est ⁊e¬
lus tuus et fortitudo tua muli¬
tudo uiscerum tuoꝵ et miserati¬
onum tuarum: Super me con¬
tinuerunt se.Tu enim pater no¬
ster. et abraham nesciuit nos:
et isrs ignorauit nos. Tu dñe pat̾
noster. redemptor noster:asetu¬
lo nomen tuum. Quare errare
durasti cor nostrum ne timere¬
mus te: Conuert̾e propter ser¬

Expanded text:
spiritum sancti ejus: Et conversus est eis in inimicum, et ipse debellavit eos; Et recordatus est dierum saeculi Mosi, populi sui: Ubi est qui eduxit eos de mari cum pastoribus gregis sui? Ubi est qui posuit in medio ejus spiritum sancti sui? Qui eduxit ad dexteram Mosen brachio majestatis suae, qui scidit aquas ante eos, ut faceret sibi nomen sempiternum: Qui eduxit  Al. duxit eos per abyssos, quasi equum in deserto non impingentem: quasi animal in campo descendens. Spiritus Domini ductor ejus fuit: sic adduxisti populum tuum, ut faceres tibi nomen gloriae. Attende de coelo, et vide de habitaculo sancto tuo, et gloriae tuae: Ubi est zelus tuus, et fortitudo tua? multitudo viscerum tuorum, et miserationum tuarum super me, continuerunt se. Tu enim pater noster, et Abraham nescivit nos, et Israel ignoravit nos: Tu, Domine, pater noster, redemptor noster, a saeculo nomen tuum. Quare errare viis tuis: indurasti cor nostrum ne timeremus te? Convertere propter ser
Abbreviated transcription (Latin):
fame morietur. Et complebo
indignationẽ meam in eis.
Et scietis quia ego dñs. cum
fuerint. interfecti ur̃i in me¬
dio ydoloꝵ uestroꝵ in circui¬
tu ararum ur̃arum in om̃i
colle excelso et in cunctis sum¬
mitatib montium et subtꝰ
om̃e lignum nemorosum et

Expanded text:
fame morietur; et complebo indignationem meam in eis. Et scietis quia ego Dominus, cum fuerint interfecti vestri in medio idolorum vestrorum, in circuitu ararum vestrarum, in omni colle excelso: et in cunctis summitatibus montium, et subtus omne lignum nemorosum, et
Abbreviated transcription (Latin):
uie peru̾se et infames gressus
eorum ⁊ ut eruaris a muliere
aliena et ab extranea que mol¬
lit sermones suos. et relinquit

Expanded text:
e perversae, et infames gressus eorum. Ut eruaris a muliere aliena, et ab extranea, quae mollit sermones suos: Et relinquit
Abbreviated transcription (Latin):
ec hoxenim annuntiantis a
dan: et notum facientis idolũ
de monte effraim. Concitate
gentes. Ecce auditum est ĩ hie¬
rusalem custodes uenire de ter¬
ra longinqua: et clare suꝑ ciui

Expanded text:
e? Vox enim annuntiantis a Dan, et notum facientis idolum de monte Ephraim. Dicite gentibus: Ecce auditum est in Jerusalem, custodes venire de terra longinqua, et dare
Abbreviated transcription (Latin):
añs d̃s. Quia hec dicit dñs ds.
Et faciam tibi sicut despexisti
iuramentum: ut irritum face¬
tes pactum. Et recordabor ego
pacti mei tecum in dieb adole

Expanded text:
nus Deus. Quia haec dicit Dominus Deus. Et faciam tibi, sicut despexisti juramentum, ut irritum faceres pactum: Et recordabor ego pacti mei tecum in diebus adole
Abbreviated transcription (Latin):
um: sardius. topazius et iaspis.
crisolitus et onix et berillus. sa¬
phirus et carbunculus et smara¬
gdus. Aurum opus decoris tui: et
foramina tua indie qua condit᷑
es preparata sunt. Tu cherub extẽ¬
tus et protegens: et posui te ĩ mõ¬
te scõdei. In medio lapiclum igni¬
torum ambulasti: ꝑfectus in ui¬
es tuis a clie conditionis tire. do-¬
nec inuenta est iniquitas inte.
In multitudine negotiationis
tue repleta sunt interiora tua
iniquitate: et peccasti. Et eieci te
de monte dei: et perliclite o che¬
rub protegens de medio lapidum
ignitorum. Et eleuatum est cor
tuum in decore tuo: ꝑdidisti sa¬
pientiam tuam indecore tuo. In
terram proieci te: ante faciem re-¬
gum dedite ut cernerent te. In
multitudine iniquitatũ tuaꝵ.
et in iniquitate negotiationis
tue: polluisti scĩficationem tuã.

Expanded text:
um: sardius, topazius, et jaspis, chrysolithus, onyx, et beryllus, sapphirus, et carbunculus, et smaragdus: aurum opus decoris tui: et foramina tua in die, qua conditus es, praeparata sunt. Tu cherub extentus, et protegens, et posui te in monte sancto Dei, in medio lapidum ignitorum ambulasti. Perfectus in viis tuis a die conditionis tuae, donec inuenta. est iniquitas in te. in multitudine negotiationis tuae repleta sunt interiora tua iniquitate, et peccasti: et eieci te de monte dei, et perdidi te o chernb protegens, in medio lapidum igneorum. eleuatum est cor tuum in decore tuo: perdidisti sapientiam tuam a decore tuo, in terram proieci te: ante faciem regum dedi te ut cernemultitudine iniquitatum tuarum et in iniquitate negotiationis tue polluisti sanctificationem tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
re michi somnium qđ uidi ⁊ in¬
terpretationẽ eius: Et respon¬
dens clanihel coram rege. ait.
Misterium qd̃ rex interrogat:
sapientes magi et arioli et arii

Expanded text:
re mihi somnium, quod vidi, et interpretationem ejus? Et respondens Daniel coram rege, ait: Mysterium, quod rex interrogat, sapientes, magi, et harioli, et ar
Abbreviated transcription (Latin):
bum dñi exercituũ ad me dicẽs
Hec dicit dñs exercitiuim. Ieiu¬
nium quarti. et ieiuniũ quin¬
ti. et ieiunium septimi. et ieiu-¬
nium decimi erit domui iu-¬
de in gaudiũ et in lecitiam. et
insollemnitates preclaras: ue-
ritatem tantum et pacem di¬
ligite. hec dicit dñs exercituum.
usq quo ueniant ppłi et habi¬
tent in ciuitatib multis: et
uadant habitatores. unus ad
alterum dicentes. Famus et de¬
precemur faciem dñi: et que¬
ramus dñm exercituũ. Uadam
etiam ego. Et uenient ppłi ml¬
ti et gentes robuste. ad queren¬
dum clñm exercituũ in hierłm.
et deprecandam faciem dñi hec
dicit dñs exercituũ in dieb il

Expanded text:
bum Domini exercituum ad me dicens haec dicit Dominus exercituum ieiunium quarti et ieiunium quinti et ieiunium septimi et ieiunium decimi erit domui Iuda in gaudium et in laetitiam et in solleritatem tantum et pacem diligite. Haec dicit Dominus exercituum: Usquequo veniant populi, et habitent in civitatibus multis, et vadant habitatores, unus ad alterum dicentes: Eamus, et deprecemur faciem Domini, et quaeramus Dominum exercituum; vadam etiam ego. Et veniunt populi multi, et gentes robustae, ad quaerendum Dominum exercituum in Jerusalem, et deprecandam faciem Domini. Haec dicit Dominus exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
minus ad eum. Transi per me¬
diam ciuitatem in medio hie-¬
rusalem: et signa thau super
frontem uiroꝵ gementiũ et do-¬
lentium suꝑ cunctis abhomi¬
nationib que fiunt in medio
eius. Et illis dixit. auliente me
eum: et percutite. Non parcat
oculus uester: neq misereamini
Senem adolescentulũ et uirginẽ.
paruulum et mulieres interfi¬
cite: usq ad internitionẽ. Om¬
nem autem suꝑ quem uideri¬
tis thau: ne occidatis. Et a scũ¬
ario meo incipite. Ceperunt er¬
go a uiris senioribz: qui erant
ante faciem domus. Et dixit ad
eos. Contaminate domũ: ⁊ im¬
plete atria int̾fectis. Egredimi¬
ni.Et egressi sunt: et ꝑcutiebãt
eos qui erant in ciuitate. Et ce¬
de completa remansi ego: ruiq
suꝑ faciem meam. et clamans
hierłm: Et dixit ad me. Iniqui¬
tas domus isrł et iucla magna
est nimis ualde. et repleta est
terra sanguinib: et ciuitas re¬
pleta est au̾sione. Dixerunt enĩ.
Bereliquit dñs terram: et dñs¬

Expanded text:
minus ad eum: Transi per meminus ad eum: Transi per mediam ciuitatem in medio Hierusalem, et signa thau super frontem uirorum gementium et dolentium super cunctis abominationibus, quae fiunt in medio eius. et illis dixit audiente me: eum et percutite, non parcat oculus uester, neque misereamini: senem, adulescentulum, et uirginem, et paruulum, et mulieres interficite usque ad internecionem. omnem autem super quem uideritis thau ne occidatis: et a sanctuario meo incipite. Et go a viris senioribus, qui erant ante faciem domus. Et dixit ad eos: Contaminate domum, et implete atria interfectis: egredimini: Et egressi sunt, et percutiebat eos qui erant in civitate. Et, caede completa, remansi ego: ruique super faciem meam, et clamans Jerusalem? Et dixit ad me: Iniquitas domus Israel et Juda magna est nimis valde, et repleta est terra sanguinibus, et civitas repleta est aversione: Dixerunt enim: Dereliquit Dominus terram
Abbreviated transcription (Latin):
altare quasi uiginti quinq ui¬
ri dorsa habentes contra templũ
dñi. et facies ad ortentem: et
adorabant ad ortum solis. Et dli¬
xit ad me. Certe uidisti fili hoĩs
Nunquid leue est hoc domuiu¬
la. ut facerent abhominatõnes
istas quas fecerunt hic: Quia
replentes terram iniquitate: cõ¬
uersi sunt ad irritandum me
Et ecce applicant ramum ad na¬
res suas. Ergo et ego faciam in
furore. ñ parcet oculus meus nec
miserebor. Et cum clamauerint
ad aures meas uoce magna:
non exaudiam eos. ¶
ones urbis: et unusquisq uas
int̾fectionis habet in manu sua
Et ecce sex uiri ueniebant de ua
porte superioris que respicit ad
aquilonem: et uniuscuiusq
uas interitus in manu eius.
hir quoq unus in medio eo¬
rum uestitus lineis: et attra¬
mentarium scriptoris ad renes
eius. Et ingressi sunt: et stete
rub que erat suꝑ eum: ad li¬
men domus. Et uocauit uirũ
qui indutus erat lineis: et at¬
tramentariũ scriptoris habe¬
bat in lumbis suis. Et dixit do¬

Expanded text:
altare, quasi viginti quinque viri, dorsa habentes contra templum Domini, et facies ad orientem: et adorabant ad ortum solis. Et dixit ad me: Certe vidisti, fili hominis: Numquid leve est hoc domui Juda, ut facerent abominationes istas, quas fecerunt hic: qui replentes terram iniquitate conversi sunt ad irritandum me? et ecce applicant ramum ad nares suas. Ergo et ego faciam in furore: non parcet oculus meus, nec miserebor, et cum clamaverint ad aures meas voce magna, non exaudiam eos. C visitationes urbis, et unusquisque vas interfectionis habet in manu sua. Et ecce sex viri veniebant de via portae superioris, quae respicit ad aquilonem: et uniuscujusque vas interitus in manu ejus: Vir quoque unus in medio eorum vestitus lineis, et atramentarium scriptoris ad renes ejus. Et ingressi sunt, et steterrub, quae erat super eum ad limen domus: Et vocavit virum, qui indutus erat lineis, et atramentarium scriptoris habebat in lumbis suis. Et dixit Do
Abbreviated transcription (Latin):
edom et suꝑ filios ammon. et
suꝑ moab̾: et suꝑ om̃s qui at¬
tonsi sunt in comam habitã¬
tes indeserto. Quia om̃s gen¬
tes habent pputium: omnis

Expanded text:
Edom, et super filios Ammon, et super Moab, et super omnes qui attonsi sunt in comam, habitantes in deserto: Quia omnes gentes habent praeputium, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ad uiam deserti. Persecutus est
autem eos exercitus chaldeoꝵ:
et comp̃henderunt sedechiam
in campo solitudinis hierichũ¬
tine. Et captum adduxerunt ad
nabuchodonosor regem babi¬
lonis. in reblatha que est int̾¬
ra emath. Et locutus ẽ ad eum

Expanded text:
ad viam deserti. Persecutus est autem eos exercitus Chaldaeorum: et comprehenderunt Sedeciam in campo solitudinis Jerichontinae, et captum adduxerunt ad Nabuchodonosor regem Babylonis in Reblata, quae est in terra Emath, et locutus est ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
rib pcc̃orum. Confide autem ĩ
deo: et mane in loco tuo. Eaci¬
le est enim in oculis dei: subito
honestare pauperem. Benedi-¬
ctio dei in mercedem iusti festi

Expanded text:
ribus peccatorum. Confide autem in Deo, et mane in loco tuo. Facile est enim in oculis Dei subito honestari paupertatem. Benedictio Dei in mercedem justi festi
Abbreviated transcription (Latin):
fuit uiduatus iscł ⁊ iuda a deo
suo dño excituũ: t̾ra autẽ eoꝵ re¬
pleta ẽ delicto a scõ iscł. Eugite de
medio babilonis: et saluet unꝰ¬
quisq aĩam suã. Nolite tacere su

Expanded text:
fuit viduatus Israhel et Iuda a Deo suo Domino exercituum terra autem eorum repleta est delicto a Sancto Israhel fugite de medio Babylonis et salvet unusquisque animam suam nolite tacere su
Abbreviated transcription (Latin):
nes uestros. Primus ad syon di¬
gelistam dabo. Et uidi. et non
erat neq ex istis quisquam qui
iniret consilium: et interrogatꝰ
responderet uerbum. Ecce omnes

Expanded text:
nes vestros. Primus ad Sion digelistam dabo. Et vidi, et non erat neque ex istis quisquam qui iniret consilium: et interrogatus responderet verbum. Ecce omnes
Abbreviated transcription (Latin):
os suum custodit aĩam suã:
qui autem inconsideratus est
ad loquendum. sentiet mala.
Nult et ñ uult piger: anima
autem operantium impingua¬
bitur. Herbum mendax iust

Expanded text:
 suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iust
Abbreviated transcription (Latin):
et uxores pariter. Quia extẽ¬
dam manum meam super
habitantes terram: dicit do¬
minus. Aminore quippeus¬
q ad maiorem omnes aua¬
ritie stuclent: et a propheta
usq ad sacerdotem cuncti fa¬
ciunt dolum. Et curabant
contritionẽ filie ppłi mei cũ
ignominia clicentes. pax. pax:
et ñ erat pax. Confusi sunt.
quia abhominationẽ fece

Expanded text:
et uxores pariter: Quia extendam manum meam super habitantes terram, dicit Dominus. A minore quippe usque ad majorem omnes avaritiae student: et a propheta usque ad sacerdotem cuncti faciunt dolum. Et curabant contritionem filiae populi mei cum ignominia, dicentes: Pax, pax; et non erat pax. Confusi sunt, quia a
Abbreviated transcription (Latin):
chi autem dedit deus clicere ex sen¬
tentia. et presumere digna horũ
que michi clantur: qm̃ ipse sapi¬
entie dux est. et sapientium emen¬
dator. In manu enim illius ⁊ nos
et sermones nostri: et om̃is sapi¬
entia. et operum scientie. tlisci¬
plina. Ipse enim dedit michi hoꝵ¬
que sunt scientiam ueram: ut
sciam dispositionẽ orbis terraꝵ
et uirtutes elementoꝵ. initiũ
et consuminationẽ et medieta¬
tem tempoꝵ. uicissitudinũ per
tempoꝵ : moꝵ mutationes et di¬
uisiones tempoꝵ. anni cursus et
stellarum dispositiones: natu¬
ras animalium et iras bestiarũ.
uim uentoꝵ et cogitationes ho¬
minũ. differentias aitorum ⁊

Expanded text:
hi autem dedit Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae mihi dantur: quoniam ipse sapientiae dux est, et sapientium emendator; in manu enim illius et nos, et sermones nostri, et omnis sapientia, et operum scientia ac disciplina. quae sunt scientiam ueram, ut sciam dispositionem orbis terrarum et uirtutes elementorum, initium et consummationem et medietatem mensuum, mutationes et diuisiones temporum, anni cursus et stellarum dispositiones, naturas animalium et iras bestiarum, uim uentorum et cogitationes hominum, differentias arborum
Abbreviated transcription (Latin):
et absq iumento. et incunctis
ciuitatib eius habitaculũ pa¬
storum accubantium gregem.
in ciuitatib montuosis. et in
ciuitatib campestrib. et ĩciui¬
tatib que ad austrum sunt: et
in terra beniamin et in circui-¬
tu hierłm. et inciuitatib iuda.
Adhuc transibunt greges ad ma-¬
num numerantis: ait dñs. Ecce
dies uenient dicit dñs: et susci¬
tabo u̾bum bonum qd̃ locutus
sum ad domum isrł. et ad domũ
iuda. In dieb illis et in tempo¬
re illo germinare faciam dauid
germen iustitie: et faciet iudi¬
cium et iustitiam int̾ra. In di¬
eb illis saluabitur iuda: ⁊ hie¬
rusalem habitabit confidenter.
Et hoc est qd̃ uocabit eum: dñs

Expanded text:
et absque iumento et in cunctis et absque iumento et in cunctis civitatibus eius habitaculum pastorum accubantium gregum in civitatibus montuosis et in civitatibus campestribus et in civitatibus quae ad austrum sunt et in terra Beniamin et in circuitu Hierusalem et in civitatibus Iuda adhuc transibunt greges ad manum numerantis ait Dominus ecce dies veniunt dicit Dominus et suscitabo verbum bonum quod locutus sum ad domum Israhel et ad domum Iuda in diebus illis et in tempore illo germinare faciam David germen iustitiae et faciet iudicium et iustitiam in terra in diebus illis salvabitur Iuda et Hierusalem habitabit confidenter et hoc est quod vocabit eam D
Abbreviated transcription (Latin):
bo illos ab om̃i iniquitate sua
in qua peccauerunt michi: et
ꝓpitius ero cunctis iniquitatib
eoꝵ in quib deliquerunt mͥ et
spreuerunt me. Et erit mͥ ĩno¬
men et ingaudium et ĩ laudẽ.
et in exultatõem cunctis genti¬
b terre: que audierint omnia
bona que ego facturus sũ eis.
Et pauebunt et turbabuntur
in uniu̾sis bonis: et in om̃i pa¬
ce qͣm ego faciam eis. Hec dicit
dñs. Adhuc audietur in locoi¬
sto quem uos dicitis esse deser¬
tum. eo ꝙ ñ sit homo nec iumẽ¬
tum in ciuitatib iuda et foris
hiersm. que desolate sunt absq
homine et absq habitatore et
absq pecore. uox gaudii et uox
letitie. uox sponsi et uox sponse.
uox dicentium confitemini do-¬
mino exercituũ qm̃ bonus dñs.¬
qm̃ in et̾num miscd̃ia eiꝰ: et por¬
tantium uota in domo ñi.Re¬
ducam enim conu̾sionem terre
sicut a principio. dicit dñs. Hec
licit dñs exercituum. Adhuc erit
in loco isto deserto absq homine

Expanded text:
bo illos ab omni iniquitate sua, bo illos ab omni iniquitate sua, in qua peccaverunt mihi: et propitius ero cunctis iniquitatibus eorum, in quibus derelinquerunt, et spreverunt me. Et erit mihi in nomen, et in gaudium, et in laudem, et in exultationem cunctis gentibus terrae, quae audierunt omnia bona, quae ego facturus sum eis: et pavebunt, et turbabuntur in universis bonis, et in omni pace, quam faciam ego eis. Haec dicit Dominus: Adhuc audietur in loco isto quem vos dicitis esse desertum, eo quod non sit homo et jumentum: in civitatibus Juda, et foris Hierusalem, quae desolatae sunt absque homine, et absque habitatare, et absque pecore, vox gaudii et vox laetitiae, vox sponsi et vox sponsae, vox dicentium: Confitemini Domino exercituum, quoniam bonus Dm in aeternum misericordia eius et portantium vota in domum Domini reducam enim conversionem terrae sicut a principio dicit Dominus haec dicit Dominus exercituum adhuc erit in loco isto deserto absque homine
Abbreviated transcription (Latin):
et in ciuitatib que ad austrĩ
sunt: quia conuertam capti¬
tatem eorum ait dominus.
t factum est ¶AA¬
u̾bum dñi ad hiereniam
scd̃o: cum adhuc clausus esset
in atrio carceris. dicens. Hec di¬
cit dñs qui facturus est et for¬
maturus illud et. paraturus:
dñs nomen eius. Clama ad me
et exaudiam te: et annuntia¬
bo tibi grandia et firma que
nescis. Quia hec dicit dñs deus
isrł ad domos urbis huiꝰ ⁊ ad co¬
mos regis iuda que destructe ft̃.
et ad munitiones et ad gladiũ
uenientium ut dimicent cum
chaldeis. et impleant eas cada-¬
uerib hominũ quos ꝑcussi ĩ fu¬
rore meo et in indignatõe mea:
abscondens faciem meam a ciui¬
tate hac ꝓpter omnẽ malitiã e¬
orum. Ecce ego obducam eis ci-¬
catricem et sanitatem et cura
bo eos: et reuelabo illis dep̃cati¬
onem pacis et ueritatis. Et con¬
u̾tam conu̾sionem iuda et con-¬
u̾sionem hierłm: et elificabo e¬
os sicut a principio. Et emunda¬

Expanded text:
et in civitatibus quae ad austrum et in civitatibus quae ad austrum sunt quia convertam captivitatem eorum ait Dominus et factum est verbum Domini ad Hieremiam secundo cum adhuc clausus esset in atrio carceris dicens haec dicit Dominus qui facturus est Dominus et formaturus illud et paraturus Dominus nomen eius clama ad me et exaudiam te et adnuntiabo tibi grandia et firma quae nescis quia haec dicit Dominus Deus Israhel ad domos urbis huius et ad domos regis Iuda quae destructae sunt et ad munitvenientium, ut dimicent cum Chaldaeis, et impleant eas cadaveribus hominum, quos percussi in furore meo et in indignatione mea, abscondens faciem meam a civitate hac; propter omnem malitiam eorum: Ecce ego obducam eis cicbo eos: et revelabo illis deprecationem pacis et veritatis. Et convertam conversionem Juda, et conversionem Hierusalem: et aedificabo eos sicut a principio. Et emunda
Abbreviated transcription (Latin):
ciam confidenter: et erunt mͥ
in ppłm. ⁊ ego ero eis ĩ d̃m. Et da¬
bo eis cor unum et uiam unã
ut timeant me uniu̾sis dieb:
et bene sit eis et filiis eoꝵ post¬
eos. Et feriam eis pactũ sempit᷑¬
num: et ñ desinam eis beneface¬
re. Et timorẽ meum dabo in cor¬
de eoꝵ ut ñ recedant ame: et le¬
tabor suꝑ eis cũ bene eis fecero.¬
Et plantabo eos in t̾ra ista ĩ ue¬
ritate: in toto corde meo. et ĩ to¬
ta anima mea. Quia hec clicit
dñs. Sicut adduxi suꝑ ppłmi¬
stum omne malum hoc gran¬
de: sic adducam suꝑ eos omne¬
bonum qd̃ ego loquor ad eos.
Et possidebunt᷑ agri in t̾ra ista
de qua uos dicitis quod deserta
sit eo qd ñ remanserit homo
et iumentum: et data sit ĩ ma¬
nus chaldeoꝵ. Agri pecunia e¬
menturͥ et scribentur in libra¬
et ĩprimetur signum. et testi
adhibebitur in terra beniamin
et in circuitu hierłm. in ciuiati¬
b iuda. et in ciuitatib morte¬
nis. et in ciuitatib campestr

Expanded text:
ciam confidenter et eruntmihi in populum et ego ero eis in deum. et dabo eis cor unum et uiam unam, ut timeant me uniuersis diebus et bene sit eis et filiis eoeos, Et feriam eis pactum sempiternum, et non desinam eis benefacere: Et timorem meum dabo in corde eorum ut non recedant a me. Et laetabor super eos, cum bene eis fecero,Et plantabo eos in terra ista in veritate, in toto corde meo et in tota anima mea. Quia haec dicit Dominus: Sicut adduxi super populum istum omne malum hoc grande: sic adducam subonum, quod ego loquor ad eos. et possidebuntur agri in terra ista, de qua uos dicitis, quod deserta sit eo, quod non remanserit homo et iumentum, et data sit in manu Chaldeorum. agri pecunia ementur et scribentur in libro. inprimetur signaculum et testis adhibebitur in terra Beniamin et in circuitu Hierusalem, in ciuitatibus Iuda et in ciuitatibus montanis et in ciuitatibus campestr
Abbreviated transcription (Latin):
clauid et super regnum eius: ut
confirmet illud et corroboret
in iudicio et iustitia amodo
et usque in sempiternum.
Telus dñi exercituũ faciet hoc.
Herbum misit dñs in iacob: et

Expanded text:
David sedebit et super regnum eius, ut confirmet illud et corroboret in iuditio et iustitia amodo et usque in sempiternum. Zelus Domini exercituum faciet hoc. Verbum misit Dominus in Iacob, et
Abbreviated transcription (Latin):
millas in manib tuis. et torquẽ
circa collum tuum: et dedi mau¬
rem suꝑ os tuum. et circulos au¬
rib tuis: et coronam decoris in
capite tuo. Et ornata es auro et
argento: et uestita es bysso et
polimito. et multicolorib. Simi

Expanded text:
millas in manibus tuis, et torquem circa collum tuum, et dedi inaurem super os tuum, et circulos auribus tuis, et coronam decoris in capite tuo, et ornata es auro et argento, et vestita es bysso et polymito, et multicoloribus; simi
Abbreviated transcription (Latin):
rium hominum: et ñ erat. Me.¬
moratus sum miscdie tue dñe.
et cooperationis tue que a secu¬
losunt: qm̃ eruis sustinentes
te. et liberas eos de manu genti¬
um. Exaltasti super terram habi

Expanded text:
rium meum et non erat memoratus sum misericordiae tuae Domine et operationis tuae quae a saeculo sunt quoniam erues sustinentes te et liberas eos de manibus gentium exaltasti super terram habi
Abbreviated transcription (Latin):
sa ira plene mittentur grandi-¬
nes: et candescet in illos aqua-
maris. et flumina concurrent du¬
riter. Et contra illos stabit spirit᷑
uirtutis: et tanquam turbo uẽ¬
ti diuidet illos. et adheremum
perducet omnẽ terram iniquita¬
tis illoꝵ: et malignitas euercet
sedes potentiũ. Melior est sapi

Expanded text:
sa ira plenae mittentur grandines et scandescet in illos aqua maris et flumina concurrent duriter contra illos stabit spiritus virtutis et tamquam turbedo venti dividet illos et ad heremiam perducet omnem terram iniquitatis et malignitas evertet sedes potentium melior est sapi
Abbreviated transcription (Latin):
gite uias urãs et studia ur̃a.
Qui dixerunt. Desperauimus .
Post cogitationes enim nras
ibimus: et unusquisq pra¬
uitatem cordis sui mali faci

Expanded text:
gite uias uestras et studia uestra. qui dixerunt: desperauimus; post cogitationes enim nostras ibimus et unusquisque prauitatem cordis sui mali faci
Abbreviated transcription (Latin):
eis. et dices ad eos. Hec dicit do¬
minus deus. Indie qua elegi isrl¬
et leuaui manum meam ꝓ stir¬
pe domus iacob. et apparui eis
in terra egypti. et leuaui manũ
meam pro eis dicens. ego domiñ
deus uester⁊ in die illa leuaui-
manum meam pro eis ut edu¬
cerem eos de terra egypti in ter¬
ram quam prouideram eis fluẽ¬
tem lacte et melle:que est egre-¬
gia inter omnes terras. Et dixi
ad eos. Unusquisq offensiones
oculoꝵ suorum abiciat: et in y¬
dolis egypti nolite pollui. Egodo¬
minus deus uester. Et irritaue¬
runt me: nolueruntq me au¬
dire. Hnusquisq abhominatio¬
nes oculoꝵ suoꝵ non proiecit:
nec ydola egypti reliquerunt. E
dixi ut effunderem indignatio¬
nem meam suꝑ eos: et implerẽ
iram meam in eis. in medio ter¬
re egypti. Et feci propter nomen
meum. ut non uiolaretur corã
gentib in quarum medio erãt:
et inter quas apparui eis. ut e¬
ducerem eos de terra egypti. Fie¬

Expanded text:
eis. Et dices ad eos: Haec dicit Doeis. Et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: In die, qua elegi Israel, levavi manum meam pro stirpe domus Jacob, et apparui eis in terra Aegypti, et levavi manum meam pro eis, dicens: Ego Dominus Deus vester: In die illa levavi manum meam pro eis, ut educerem eos de terra Aegypti in terram, quam provideram eis, fluentem lacte et melle: quae est egregia inter omnes terras. Et dixi ad eos: Unusquisque offensiones oculorum suorum abjiciat, et in idolis Aegypti nolite pollui: Ego Dominus Deus vester. Et irritaverunt me, nolueruntque me audire, unusquisque abominationes oculorum suorum non projecit, nec idola Aegypti reliquerunt: Et dixi, ut effunderem indignationem meam super eos, et implerem iram meam in eis, in medio terrae Aegypti. Et feci propter nomen meum, ut non violaretur coram gentibus, in quarum medio erant, et inter quas apparui eis, ut educerem eos de terra Aegypti. Eje
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ei uirge solide insceptra do¬
minantium. et exaltata est sta¬
tura eius inter frondes: et uidit
altitudinem suam in multitu¬
dine palmitum suoꝵ. Et euulsa
est in ira: interramq proiecta. Et
uentus urens siccauit fructum ẽ¬
ius: marcuerunt et arefacte sunt
uirge roboris eius. Ignis come¬
dit eam. Et nunc transplanta¬
ta est in desertum: in terra ĩuia
et sitienti.Et egressus est ignis
de uirga ramorum eius: qui fru¬
ctum eius comedit. Et ñ fuit in
ea uirga fortis: sceptrum domi¬
nantium. Planctus est: et erit
in planctum. A.
t factum est in anno septi-¬
mo. in quinto. in decima
mensis. uenerunt uiri de senio¬
ribus israhel ut interrogarent
dñm: et sederunt coram me. Et
factus est sermo domini ad me
dicens. fili hominis loquere seni-¬
orib isil: et dices ad eos. Hec cdi¬
cit cdñs deus. Num ad interrogã¬
dum me uos uenistis: Hiuo e¬
go quia non respondebo uobis:
ait dñs deus.Si iulicas eos. si
iudicas fili hominis: abhomi¬

Expanded text:
sunt ei virgae solidae in sceptra dominantium, et exaltata est statura ejus inter frondes: Et vidit altitudinem suam in multitudine palmitum suorum. Et evulsa est in ira, in terramque projecta, et ventus urens siccavit fructum ejus: Marcuerunt, et arefactae sunt virgae roboris ejus: ignis comedit eam. Et nunc transplantata est in desertum, in terra invia et sitienti. Et egressus est ignis de virga ramorum ejus, qui fructum ejus comedit: Et non fuit in ea virga fortis, sceptrum dominantium. Planctus est, et erit in planctum. Cap. XX. Et factum est in anno septimo, in quinto, in decima mensis: venerunt viri de senioribus Israel, ut interrogarent Dominum, et sederunt coram me: Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, loquere senioribus Israel, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Num ad interrogandum me vos venistis? Vivo ego quia non respondebo vobis, ait Dominus Deus. Si judicas eos, si judicas, fili hominis, abomi
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmodi exterminari. Filios
autem tuos: nec draconum uene¬
natorum uicerunt dentes. Miseri¬
cordia enim tua adueniens: sana¬
bat illos. In memoria enim sermo-¬
num tuorum examinabantur.
et sanabantur:ne in altam
inciclentes obliuionem. ñ possent
tuo uti adiutorio. Etenim neq her¬
ba neq malagnia sanauit illos:
sed tuus dñe sermo qui sanat om¬
nia. Tu enim dñe uite et mortis

Expanded text:
huiusmodi exterminari filios autem tuos nec draconum venenatorum vicerunt dentes misericordia enim tua adveniens sanabat illos in memoria enim sermonum tuorum examinabantur et salvabantur ne in altam incidentes oblivionem non possent tuo uti adiutorio etenim neque herba neque malagma sanavit illos sed tuus Domine sermo qui sanat omnia tu enim vitae et mortis
Abbreviated transcription (Latin):
cabit fauum: anima esuriẽs
et amarum pro dulci sumet.
Sicut auis transmnigrans de
nido suo: sic uir qui relinquit
locum suũ. Unguento et uari-¬
is odorib delectatur cor: et bo¬
nis amici consiliis anima dul-¬
coratur. Amicum tuũ et ami¬
cum patris tui ne dimiseris:
et domum fratris tui ne ingre-¬
cliaris in die afflictionis tue.
Melior est uicinus iuxta: quam
frater procul. Stude sapientic fi¬
li mi. et letifica cor meum: ut pos¬
sis exprobranti respondere sermo¬
nem. Astutus uidens malum ab¬
sconclitus est: paruuli transe¬
untes sustinuerunt dispendia.
Tolle uestimentũ eius qui spo¬
pondit pro extraneo: et pro alie¬
nis aufer ei pignue. Qui be-¬
nedicit proximo suo uoce gran¬
cli de nocte consurgens: maledi¬
centi similis est. Tecta ꝑstillanti¬
a in clie frigoris. et litigiosa mu¬
lier comparantur. Qui retinet
eam quasi qui uentum teneat:
et oleum dextere sue uocabit. Fer¬
rum ferro acuitur: et homo exa

Expanded text:
cabit favum: anima esuriens et amarum pro dulci sumet. Sicut avis transmigrans de nido suo, sic vir qui derelinquit locum suum. Unguento et variis odoribus delectatur cor: et bonis amici consiliis anima dulcoratur. Amicum tuum, et amicum patris tui ne dimiseris: et domum fratris tui ne ingrediaris in die afflictionis tuae. Melior est vicinus juxta, quam frater procul. Stude sapientiae, fili mi, et laetifica cor meum: ut possis exprobranti respondere sermonem. Astutus videns malum, absconditus est: parvuli transeuntes sustinuerunt dispendia. Tolle vestimentum ejus, qui spopondit, pro extraneo: et pro alienis, aufer ei pignus. Qui benedicit proximo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in die frigoris, et litigiosa mulier comparantur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuitur, et homo exa
Abbreviated transcription (Latin):
dñi a nobis. Et erit. indie illa cli¬
cit dñs. peribit cor regis et cor pͥn¬
cipum: et obstupescent sacerdo¬
tes. et ꝓphete consternabuntur. Et
lixi. Neu. heu. heu. dñe deus. Er¬
go ne decepisti ppłm istum et
hierłm dicens. pax erit uobis :
Et ecce peruenit gladius usq ad
animam. In tempore illo cdicet᷑
ppło huic et hirłm. ħentus urens
in uiis que sunt in deserto uie
filie populi mei: non ad uen¬
tilandum et ad purgan¬
dum. Spiritus plenus exhis ue-¬
niet michi. Et nunc ego: sed lo¬
quar iudicia mea cum eis. Ecce
quasi nubes ascendet et qua¬
si tempestas currus eius: ueloci¬
ores aquilis equi illius. Ne no¬
bis: qm̃ uastati sumus.Laua
a malitia cortuum hierłm: ut
salua  fias. Usquequo mora¬
buntur inte cogitatões noxi

Expanded text:
ni a nobis. Et erit in die illa, dicit Dominus: Peribit cor regis, et cor principum: et obstupescent sacerdotes, et prophetae consternabuntur. Et dixi: Heu, heu, heu, Domine Deus, Ergone decepisti populum istum et Jerusalem, dicens: Pax erit vobis: et ecce pervenit gladius usque ad animam? In tempore illo dicetur populo huic et Hierusalem ventus urens in viis quae sunt in deserto viae filiae populi mei non ad ventilandum et ad purgandum spiritus plenus ex his veniet mihi et nunc ego sed loquar iudicia mea cum eis ecce quasi nubes ascendet et quasi tempestas currus eius velociores aquilis equi illius vae nobis quoniam vastati sumus lava a malitia cor tuum Hierusalem ut salva fias usquequo morabuntur in te cogitationes noxi
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentiam daturũ enun¬
tiat. Nam per ignis similitu¬
Sdinem quem in predictas gẽ¬
tes immittendum predixit:
grauem atq irreuocabilem
dei iram. ad euersionem earũ¬
uoluit demonstrare. Item ali¬

Expanded text:
indulgentiam daturum denuntiat. Nam per ignis similitudinem, quem in praedictas gentes mittendum praedixit, gravem et irrevocabilem Dei iram, animadversionemquluit demonstrare. »
Abbreviated transcription (Latin):
sit elyachim qui erat suꝑ domũ
et sobnam scribam. et seniores
de sacerdotib opertos saccis: ad
correptionis et blasphemie dies¬
hec: quia uenerunt filii uscy all
tuus uerba rabsacis quem ml¬
sit rex assyrioꝵ dñs suus: ad u¬
phemandum deum uiuentehl
et ȩ probrandum sctmonilb ãs¬
audiuit dñs deus tuus. Leua er¬
go orationem pro reliquiis que
reperte sunt.. Et uenerunt ser¬
ui regis ez echie ad ysaiam. Et
dixit ad eos ysaias. Hec dicetis
dño uestro. Hec dicit dñs. Ne ti¬
meas a facie u̾borum que au¬
disti: quib blasphemauerunt
pueri regis assyrioꝵ me. Ecce e¬
go dabo ei sp̃m. et audiet nun-¬
tium. et reuertetur ad terram
suam: et corruere eum faciam
gladio interra sua. Reu̾sus est
autem rabsaces: et inuenit re¬
gem assyrioꝵ preliantem adu̾¬
sus lobnam. Audierat enim qͥa

Expanded text:
sit Eliachim praepositum domus et Sobnam scribam et senes de sacerdotibus opertos saccis ad Eepationis et blasphemiae dies iste venerunt filii usque ad tuus verba Rabsacis, quem misit rex Assyriorum dominus suus ad blasphemandum Deum viventem, et exprobrandum sermonibus, quoaudivit Dominus Deus tuus. Leva ergo orationem pro reliquiis, quae repertae sunt. Et venerunt servi regis Ezechiae ad Isaiam. Et dixit ad eos Isaias: Haec dicetis domino vestro: Haec dicit Dominus: Ne timeas a facie verborum, quae audisti, quibus blasphemarunt pueri regis Assyriorum me. Et ego dabo ei spiritum, et audiet nuntium, et revertetur ad terram suam, et corruere eum faciam gladio in terra sua. Reversus est autem Rabsaces, et invenit regem Assyriorum praeliantem adversus Lobnam. Audierat enim q
Abbreviated transcription (Latin):
as suꝑ dño dicens. Eruens lib̾a¬
bit nõs dñs: ñ dabit᷑ ciuitas ista
in manu regis assyrioꝵ. Nolite
audire eechiam. Hec enim di¬
cit rex assyriorum. Facite mecũ
benedictionem. et egredimini
adme. et comedite unusquis¬
q uineam suam et unusqͥsq
ficum suami. et bibite unusquis¬
q aquam cisterne sue: donec
ueniam et tollam uos ad t̾ram
que est ut terra uestra. t̾ram fru
uinearum. Nec conturbet uos
ezechias dicens. Dñs liberabit
nos. Nunquid liberauerunt dii
gentium unusquisq terram su¬
am de manu regis assyriorume
Ubi est deus emath et arphad:
Ubi est deus sepharua ym: sun¬
quid liberauerunt samatiam
cle manu mea: Quis est ex om¬
nib diis terrarum istarum qui
eruerit t̾ram suã de manu mea:
ut eruat dñs hierłm de manu
mea: Et siluerunt: et ñ responde¬
runt ei u̾bum. Mandauerat e¬
nim eis rex dicens. Ne respondea¬

Expanded text:
as super Domino, dicens: Eruens liberaas super Domino, dicens: Eruens liberabit nos Dominus: non dabitur civitas ista in manu regis Assyriorum. Nolite audire Ezechiam: haec enim dicit rex Assyriorum: Facite mecum benedictionem, et egredimini ad me, et comedite unusquisque vineam suam, et unusquisque ficum suam: Et bibite, unusquisque aquam cisternae suae, donec veniam, et tollam vos ad terram, quae est ut terra vestra  Al. similvinearum. Nec conturbet vos Ezechias, dicens: Dominus liberabit nos. Numquid liberaverunt dii gentium unusquisque terram suam de manu regis Assyriorum? Ubi est deus ubi est Deus Sepharvaim? Numquid liberaverunt Samariam de manu mea? Quis est ex omnibus diis terrarum istarum, qui eruerit terram suam de manu mea, ut eruat Dominus Jerusalem de manu mea? Et siluerunt, et non responderunt ei verbum. Mandaverat enim eis rex dicens: Ne respondea
Abbreviated transcription (Latin):
nec poteris ex te prebere ascenso¬
res eorum. Et quomodo sustine¬
bis faciem iudicis unius loci
ex seruis dñi mei minorib c
Qd̾ si confidis in egypto. in q̃¬
drigis et inequitib ⁊ et nunc
nunquid sine dño ascenci ad
terram istam ut disperderem
eam: Dñs dixit ad me. Ascen¬
de suꝑ terram istam: et disꝑde
eani. Et dixit elyachim ⁊ sobna
et ioahe ad rabsacẽ. Loquere
ad seruos tuos syra lingua. In¬
telligimus enim. Ne loquaris
ad nos iudaice: in aurib po¬
puli qui est super murum. Et
dixit ad eos rabsaces. Nunqͥd
ad dũm tuum et ad te misit
me dñs meus. ut loquerer om¬
nia u̾ba ista: et ñ potius ad ui¬
ros qui sedent super murum.
ut comedant stercora sua. et bi¬
bant urinam pedum suorũ uo¬
biscum: Et stetit rabsaces: et
clamauit uoce magna iudai¬
ce et dixit. Audite uerba regis
magni regis assyrioꝵ. Hec dicit
rex. Non seducat uos ezechias:
quia ñ poterit eruere uos. Et ñ
uobis tribuat fidutiam ezechi¬

Expanded text:
nec poteris ex te praebere ascensores eorum: Et quomodo sustinebis faciem judicis unius loci ex servis domini mei minoribus? Quod si confidis in Aegypto, in quadriga, et in equitibus: et nunc numquid sine Domino ascendi ad terram istam, ut disperderem eam? Dominus dixit ad me: Ascende super terram istam, et disperde eam. Et dixit Eliacim, et Sobna, et Joahe ad Rabsacen: Loquere ad servos tuos Syra lingua: intelligimus enim: Ne loquaris ad nos Judaice in auribus populi, qui est super murum. Et dixit ad eos Rabsaces: Numquid ad domimum tuum et ad te misit me dominus meus, ut loquerer omnia verba ista; et non potius ad viros, qui sedent in muro, ut comedant stercora sua, et bibant urinam pedum suorum vobiscum? Et stetit Rabsaces, et clamavit voce magna Judaice, et dixit: Audite verba regis magni regis Assyriorum. Haec dicit rex: Non seducat vos Ezechias, quia non poterit eruere vos. Et non vobis tribuat fiduciam Ezechi
Abbreviated transcription (Latin):
omne gramen eorum exsiccabo.
Et ponam flumina in insulas:
et stagna arefaciam. Et ducã
et praua in recta. Hec uerba fe¬
ci eis: et ñ dereliqui eos. Conu̾¬
si sunt retrorsum. Confundan¬
tur confusione qui confidunt
in sculptili: qui dicunt confla¬
tili. uos dii nostri. Surdi audi-¬
te: et ceci intuemini ad uiden¬
dum. Quis cecus. nisi seruus
meus et surdus. nisi ad quem
nuntios meos misi: Quis ce

Expanded text:
omne gramen eorum exsiccabo: Et ponam flumina in insulas, et stagna arefaciam. Et ducam et prava in recta: Haec verba feci eis, et non dereliqui eos: conversi sunt retrorsum; Confundantur confusione qui confidunt in sculptili, qui dicunt conflatili: Vos dii nostri. Surdi, audite, et caeci, intuemini ad videndum. Quis caecus, nisi servus meus? et surdus, nisi ad quem nuntios meos misi? Quis c
Abbreviated transcription (Latin):
eris. ait dñs. Leuate signum
in terra. clangite bucina ĩg
gentib: scĩficate suꝑ eam gen¬
tes. Annuntiate contra illam
regib ararat menni et asce¬
nẽt. Numerate contra eã thap¬
sar: adducite equũ quasi bru¬
cum aculeatum. Sc̃ificate cõ¬
tra eam gentes. reges mecdie.
duces eius. et uniu̾sos magi¬
stratus eiꝰ: cunctamq t̾rã po¬
testatis eius. Et commouebit᷑
terra et turbabitur: quia euigi¬
labit contra babilonem cogita

Expanded text:
eris ait Dominus levate signum in terra clangite bucina in gentibus sanctificate super eam gentes adnuntiate contra illam regibus Ararat Menni et Aschenez numerate contra eam Thapsar adducite equum quasi bruchum aculeatum sanctificate contra eam gentes reges Mediae duces eius et universos magistratus eius cunctamque terram potestatis eius et commovebitur terra et turbabitur quia evigilavit contra Babylonem cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ptuaginta magis ex collatio¬
ne eorum intelligant: sic ⁊ isti
saltem unum post priores habe¬
re dignentur interpretem. Le¬
gant prius et postea despitiãt:
ne uideantur non ex iudicio. s
ex odii presumptione ignorata
clamnare. Prophetauit autem
ysaias in hierłm et in iudea. nec¬
dum decem tribub in captiui¬
tatem ductis: ac de utroq reg¬
no. nunc commixtim. nunc se¬
paratim. texit oraculum. Et cũ
interdum ad presentem respici¬
at hystoriam. et post babylonie
captiuitatem. reditum populi
significet in iudeam: tame
omnis eius cura de uocatione
gentium. et de aduentu xp̃i est.
Quem quanto plus amatis o
paula et eustochium: tantoma¬
gis ab eo petite. ut pro obtre¬
ctatione presenti qua me inde¬
sinenter emuli laniant. ipse mͥ
qui scit me ob hoc in peregrine
lingue eruditione sucdasse. ne
iudei de falsitate scripturarum

Expanded text:
ptuaginta magis ex collatioptuaginta magis ex collatione eorum intelligant: sic et isti saltem unum post priores habere dignentur interpretem. Legant prius, et postea despiciant: ne videantur, non ex judicio, sed ex odii praesumptione ignorata damnare. Prophetavit autem Isaias in Jerusalem, et in Judaea, necdum decem tribubus in captivitatem ductis: ac de utroque regno, nunc commistim, nunc separatim, texit oraculum. Et cum interdum ad praesentem respiciat historiam; et post Babyloniam captivitatem reditum populi significet in Judaeam: tamen omnis ei cura de vocatione gentium, et adventu Christi est. Quem quanto plus amatis, o Paula et Eustochium, tanto magis ab eo petite, ut pro obtrectatione praesenti, qua me indesinenter aemuli laniant, ipse mihqui scit me ob hoc in peregrinae linguae eruditione sudasse, ne Judaei de falsitate Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
quicquam in eloquio rustici¬
tatis admixtum. Unde accidit:
ut pre ceteris florem sermonis esꝰ
translatio ñ potuerit conseruare.
Deinde etiam hoc adiciendum:
quam euangelista. Ita enim uni-¬
uersa xp̃i ecclesieq mysteria ad
liquidum prosecutus est: ut ñ
eum putes de futuro uaticinari.
sed de preteritis hystoriam texere.
Unde conitio noluisse tunc tẽpo¬
ris septuaginta interpretes. fido
sue sacramenta ꝑspicue echinicis
lis animaduertetis abscondita.
Nec ignoro qnͣti laboris sit pro¬
phetas intelligere. nec facile quĩ¬
piam posse iudicare de interpre¬
tatione. nisi intellexerit anteqͣ
legerit: nos quoq patere mor¬
sib plurimoꝵ. qui stimulantt
inuidia qd̃ consequi ñ ualent
despiciunt. Sciens ergo et pru¬
dens: inflammam mitto ma¬
num. Et nichilominus hoc afa¬
stidiosis lectorib prccor: ut qul¬
modo greci post septuaginta tã¬
latores. aquilam et symachum
et theodotionem legunt ÷ uel ob
studium doctrine sue. uel ut se¬

Expanded text:
quidpiam in eloquio rusticitatis admistum. Unde accidit, ut prae caeteris, florem sermonis ejus translatio non potuerit conservare. Deinde etiam hoc adjiciendum, quam evangelista; ita enim universa Christi Ecclesiaeque mysteria ad liquidum prosecutus est, ut non eum putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conjicio, noluisse tunc temporis, Septuaginta Interpretes fidei suae sacramenta perspicue ethnicis lis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit: nos quoque patere morsibus plurimorum, qui stimulante invidia, quod consequi non valent, despiciunt. Sciens ergo et prudens in flammam mitto manum: et nihilominus hoc a fastidiosis lectoribus precor, ut quomodo Graeci post Septuaginta Translatores, Aquilam et Symmachum et Theodotionem legunt, vel ob studium doctrinae suae, vel ut Se
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ poterat aries resistere ei. Cũ¬
q eum misisset in terram. con¬
culcauit: et nemo quibat libe¬
rare arietem de manu eius. Hir¬
cus autem caprarum magnus
factus est nimis. Cumq creuis¬
set. fractum est cornu magnum:
et orta sunt cornua quatuor sub¬
ter illud ꝑ quatuor uentos ce¬
li. De uno autem ex eis egressũ
est cornu unum modicum: et
fc̃m est grande contra meriliẽ
et contra orientem et contra for

Expanded text:
et non poterat aries resistere ei: Cumet non poterat aries resistere ei: Cumque eum misisset in terra, conculcavit, et nemo quibat liberare arietem de manu ejus. Hircus autem caprarum magnus factus est nimis: cumque crevisset, fractum est cornu magnum, et orta sunt quatuor cornua subter illud per quatuor ventos coeli. De uno autem ex eis egressum est cornu unum modicum: et factum est grande contra meridiem, et contra orientem, et contra for
Abbreviated transcription (Latin):
sione mea: cum essem in susis
castro qd̃ est in helam regione.
Nidi autem in uisione. esse me
suꝑ portam ulai. Et leuaui ocu¬
los meos. et uidi. Et ecce aries
unus stabat ante paludem ha-¬
bens cornua excelsa: et unum
excelsius altero. atq succrescens.
Post ea uidi arietem cornib uen¬
tilantem contra occidentem et
contra aquilonem et contra me¬
ridiem: et om̃s bestie ñ poterãt
resistere ei. neq liberari de manu
eius. Fecitq scd̃m uoluntatẽ su¬
am: et magnificatus est. Et e¬
go intelligebam. Ecce autem hir¬
cus caprarum ueniebat ab occi¬
dente suꝑ faciem totius terre: et
non tangebat terram.Porro hir¬
cus habebat cornu insigne inter
oculos suos. Et uenit usq ad a¬
rietem illum cornutum quem
uideram stantem ante portam:
et cucurrit ad eum in impetu for¬
titudinis sue. Cũq appropinqͣs¬
set prope arietem: efferatus est
in eum. Et percussit arietem. et
comminuit duo cornua eius:

Expanded text:
sione mea, cum essem in Susis sione mea, cum essem in Susis castro, quod est in Elam civitate: Vidi autem in visione esse me super portam Ulai. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce aries unus stabat ante paludem, habens cornua excelsa, et unum excelsius altero atque succrescens. Postea vidi arietem cornibus ventilantem contra occidentem, et contra aquilonem, et contra meridiem, Et omnes bestiae non poterant resistere ei, neque liberari de manu ejus: Fecitque secundum voluntatem suam, et magnificatus est: Et ego intelligebam: ecce autem hircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae, et non tangebat terram: porro hircus habebat cornu insigne inter oculos suos. Et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam, et cucurrit ad eum in impetu fortitudinis suae. Cumque appropinquasset prope arietem, efferatus est in eum, et percussit arietem: Et comminuit duo cornua ejus,