comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miseria inuicem alii
alios de morte suorũ
dolentes. & edificate
uescientes alt̾utrum
s. alius alium. sicut

Expanded text:
miseria invicem, alii alios de morte suorum dolentes, et aedificate nescientes alterutrum, scilicet alius alium, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cõiter ad om̃s locutꝰ ẽ. nc̃
ad subditos sp̃alit̃. mo-¬
raliter eos instruens
de honorificentia p̃¬
latis exhibenda.q.

Expanded text:
iter ad omnes locutus est, nunc ad subditos specialiter, moraliter eos instruens de honorificentia praelatis exhibenda.
Abbreviated transcription (Latin):
neophitum .i. rudem:
nõuit᷑ reuatum. nͥouit̃
consu̾sum. hoc tam ma¬
nifestum testimonium
pauci custodiunt. Nã
die pontifex ẽ. heri in
theatro. hodie in eccłia.
Uesꝑe in circo. hodie in
altari. Dudum fautor
nit. ne elatus in suꝑbi¬
am. p̃ cet̾is digniorem
portet aũ illum testimo.
hr̃e bo. ñ solum a fide¬
lib. s ÷̃ ab his qui fo¬
ris stͣ .i. ab infidelib.
h̾ec clausula cõgruit
sibilem eum ẽẽ oportet
non solum a domes
cis. ut qui religioni de¬
trahunt. eius uite de¬
trahere ñ audeãt. Qua¬
lis gͦ descͥptus ẽ: opor¬

Expanded text:
neophytum, id est rudem noviter renatum, noviter conversum. Hoc tam manifestum testimonium pauci custodiunt. Hiedie pontifex est; heri in theatro, hodie in Ecclesia; vespere in circo, hodie in altari; dudum fautor nit. Ne elatus in superbiam, prae caeteris dignioremportet autem illum testimonium habere, non solum a fidelibus, sed etiam ab his qui foris sunt, id est ab infidelibus. Haec clausula congruit sibilem eum esse oportet, non solum a domestcis, ut qui religioni detrahunt, ejus vitae detrahere non audeant. Qualis ergo descriptus est opor
Abbreviated transcription (Latin):
Uoli. se putans: nouitate potestatis inflatꝰ.
qͣi eo indigeat religio. incidat in iudi¬
cium diaboli .i. ruat ꝑ arrogantiam. sic̃ diabo¬
lus. Nescit it. momentaneus sac̃dos humilita.¬
iunauit. ñ fleuit. nõ se correxit. ñ pauꝑibus
erogauit. in arrogantiã que ẽ ruina diaboli
incident qui puncto/ ore nec dum discipulu:

Expanded text:
orem se putans novitate potestatis inflatus, quasi eo indigeat religio, incidat in judicium diaboli, id est ruat per arrogantiam sicut diabo. Nescit momentaneus sacerdos humilitajunavit, non flevit, non se correxit, non pauperibus erogavit. In arrogantiam, quae est ruina diaboli, incidunt qui puncto horae necdum discipuli,
Abbreviated transcription (Latin):
pellandum ꝓ nobis.
Acce. ad introitũ scõ¬
rum. cum uero cor .i.
cum uero intellectu.
⁊ non simulato. ⁊ si

Expanded text:
pellandum pro nobis, accedamus ad introitum sanctorum, cum vero corde, id est cum vero intellectu et non simulato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ intrabimus in sc̃ã
mus de nob̾. uam di¬
co nouam. qr nullus
añ eum. intrauit. ⁊¬
nen suam que dicitur uelamen. quia ipã
lamen. quia sub uolamine fidei: sumitura
qr sumunt fideles ut uiaticum: carnem xp̃i
uelatam om̃i sensui. Uidr̃ enim panis. ⁊ tñ ẽ
uelata sumitur ꝑmanet uia ꝑuia. ⁊ ꝑ hoc ꝙ ille
sacͥdos semper interpellat ꝓ nob̾. uñ subcłit. Et

Expanded text:
quod intrabimus in Sanctamus de nobis, viam dico novam, quia nullus ante illum intravit, nem suam. Quae dicitur velamen, quia ipsa citur velamen, quia sub velamine fidei sumitur a pervia, quia sumunt fideles, ut viaticum carnem Christi velatam omni sensui. Videtur enim panis, et tamen vere velata sumitur, permanet via pervia, et per hoc quod ille sacerdos semper interpellat pro nobis. Unde subdit: Et
Abbreviated transcription (Latin):
iam pꝰ tempus grẽ nõ
ẽ facienda. ꝓ pecc̃o qr
facta est remissio. q.
nito grandi sermo¬
ne de pontifice mag¬
no. euisq noua loge.
⁊ sacͥficio: que uet̾ib
p̃tulit. subditur mo¬
ralis instructõ. in qͣ
eos hortatur ad mul¬
ta. s maxi̾e ad fidẽ.
pacientiam. pacem.
mundiciam. ⁊ fr̃nita¬
tis caritatem. ⁊ infert
mat. ⁊ qr nobis ẽ sa

Expanded text:
jam post tempus gratiae non est facienda pro peccato, quia facta est remissio. Quanito grandi sermone de pontifice magno, ejusque nova lege et sacrificio, quae veteribus praetulit, subditur moralis instructio, in qua eos hortatur ad multa, sed maxime ad fidem, patientiam, pacem, munditiam, et fraternitatis charitatem, et infert mat, et quia nobis est,
Abbreviated transcription (Latin):
grã confirmatus sĩt
apłc. supra ostendit di¬
cens. nichil eum posse
mencior in aliquo. positus in xp̃o ih̾u testi¬
momiũ ꝑhibente cõscientia mea. fundata in
magna .i. stupor m̃tis &s ꝯtinuus dolor .i. con
piunctio ẽ cordi meo. de malis que prius feci.¬
E ee sic ip̃a mala iam̾ bonũ cõuertuntur. Et m̾i¬
to doleo: quia peccaui. Optabam enun egoip

Expanded text:
a confirmatus sit Apostolus supra ostendit dicens, nil eum posse mentior in aliquo positus, in Christo Jesu testimonium mihi perhibente conscientia mea, fundata in magna, id est stupor mentis, et continuus dolor, id est compunctio, cordi meo, de malis quae prius feci, et sic ipsa mala jam in bonum convertuntur. Et merito doleo, quia multum peccavi. Optabam enim ego ip
Abbreviated transcription (Latin):
magna parte ñ c̾did̾unt. uidebatur u̾bum
dei si eẽ impletum. Id qd̾ respondit. quia ⁊¬
si in quibdam ñ est impletum. in aliis tũ ĩ¬
plecum ẽ. & in aliis gentib credentib. quist̃
Nlam u̾bum dei excid̾e ẽ ꝓmissa ñ impłere. Ne¬
re non excĩdit: & si quidam ñ saluantur. Non
enim om̃s qui ex isrł sc̃. hii sunt isrłite. nẽq
qui sunt sem̃ abrahe: om̃s sunt filisi abrahe. Hec
ñ inuitantur. S illi sunt filii abrahe qui sunt si¬
miles psaas: quia ita dicit scͥptura in genesi.
N ysaac uocabitur tͥ¬

Expanded text:
na parte non crediderunt, videbatur verbum Dei non esse impletum. Ad quod respondet. Quod etsi in quibusdam non est impletum, in aliis tamen impletum est et in gentibus credentibus qui sunt Nam verbum Dei excidere est promissa non implere. Vere non excidit, etsi quidam non salventur. Non enim omnes qui ex Israel sunt, hi sunt Israelitae, neque qui sunt semen Abrahae, omnes filii Abrahae sunt. Haec non mutantur. Sed illi sunt filii Abrahae qui sunt similes Isaac, quia ita dicit Scriptura in Genesi, in Isaac vocabitur t
Abbreviated transcription (Latin):
& iusticia &
pore nos ad illum cõ
lo maneamus inecer¬
ro fcã est: & habitaũ
illuminat. quiaᷤᷤ fc̃s no¬
tum est. bis iusticia i. quia pnus uisti¬
ficat nos bona oꝑatione. Iusti¬
cia enim que uiuit in se ip̃a. ꝓcłdubio deus ẽ.
s̃ nob̾ fit uita. cum eius efficimur participeᷤᷤ.
ita cum in se sit iusticia. etiã nobis sit iusticia
cum ei coherendo iuste iummus. & ꝑ hoc: est
ip̃s nob iusticia. quia pritis in bapto emũdat
nos. & hoc idõ. quia prius fc̃s ẽ nob̾ redemptõ
i. quia prius recdemit nos patiendo. ⁊ ħ tocũ
iõ sic fcm̃ ẽ: ut nullus głetur isi de bonis dei.
quemadmodũ scͥptũ ẽ in seremia. Sequitur
u glori

Expanded text:
tia a r nos ad illum convlo maneamus in aero facta est, et habitavit illuminat, quia factus est nobis justitia, id est quia prius justificat nos bona operatione. Justitia enim quae vivit in seipsa, procul dubio Deus est, m nobis fit uita, cum eius efficimur utcumque participes, ita, cum in se ipsa sit iustitia, etiam nobis fit iustitia, cum ei cohaerendo iuste uiuimus, et id est quia prius in baptismo mundat nos. Et hoc ideo, quia prius est factus nobis redemptio, id est quia prius redemit nos patiendo. Et hoc totum ideo sic factum est ut nullus glorietur nisi de bonis Dei, quemadmodum scriptum est in Jeremia: Qui no glori
Abbreviated transcription (Latin):
tores .s. gaiꝰ cesar & octauianus ⁊ augustuꝰ
ritu uiu̾ent: ⁊ patͥis c̾imoniis deseruirent.
xius. has gͥ ꝑsecutiones hii qui galathas de¬
pͣuau̾ant declinare cupientes circũcisionem
ꝓ defensioue discipłis ꝑsuadebant. Nam nͨ
iudĩ ꝑsequi eos pot̾ant. nec gentiles quoᷤ ui¬
debant ⁊ ꝓselitos circuncide̾. ⁊ ipõs legalia ob¬
seruare. Neꝙ enim qui circunciduntur

Expanded text:
sar et Octavianus Augustus ritu viverent et patriis caeremoniis deservirent. xius. Has igitur persecutiones hi qui Galatas depravaverant declinare cupientes, circumcisionem pro defensione discipulis persuadebant. Nam nec Judaei persequi eos poterant nec gentiles quos videbant et proselytos circumcidere, et ipsos legalia observare. Neque enim qui circumciduntur
Abbreviated transcription (Latin):
alto neꝙ in ꝓfundo.
remedium dexͦ. qui
neq elatus fuit pocestate: qua equalis funit pa¬
tri. uec turbatus deiectione giortis. ꝙ ẽ signum
ii alto. & in ꝓfundo. ne ille ł regia potestate ex¬
tollerecur: ł erumpna turbaretur: sic̃ tc̃ erat

Expanded text:
alto, neque in profundo , remedium de Christo qui neque elatus fuit de potestate qua aequalis erat Patri, nec turbatus dejectione mortis: quod est signum in alto, et in profundo, ne ille, vel regia potestate extolleretur, vel aerumna turbaretur, sicut tunc erat
Abbreviated transcription (Latin):
gi pharaonis. slchil inquã istoꝵ pot̾it nos se¬
pare a caritate dĩ. qua eum diligimus. quia
om̃ĩb melior dẽ ẽ. Sigͦ nulla res ab eiuis carita¬
te nos seꝑat. quid eẽ ñ solum melius s ĩ certiꝰ
hochono pocest: Idipm̃ enĩ ꝙ diligimus dm̃
mori ñ potest. nͥ dum quis non diligit deum.
cui mors ipã ẽ ñ dilig̾e dñ. ꝙ nichil ẽ aliud¬

Expanded text:
gi Pharaonis. Nil inquam istorum, poterit nos separare a charitate Dei, qua eum diligimus, quia omnibus melior est. Si ergo nulla res ab ejus charitate nos separat, quid esse non solum melius, sed etiam certius hoc bono potest? Id ipsum enim quod diligimus Deum mori non potest, nisi dum quis non diligit Deum, cui mors ipsa est non diligere Deum, quod nihil aliud
Abbreviated transcription (Latin):
pleant gaudium.
ce cet̾a seruent. im¬
plece gaudium dico.
ita ut ñ mͦ paciami
nimes unius uoluntatis. idip̃m sen. ut ma¬
nem. ut alius aliĩ ꝯtendat p̃poni. Nota quos.¬
hec ñ custo dierint. nec in p̾dictis ꝓbati inde¬
antur. ut qr in nulł uolũt se ĩpbatos uideri.
ista quoq seruent. ut ꝑfecti sint. sñ dubioit.
erant aliqui int̾ eos dissentientes. inquieti ĩ a¬
nis głe cã ꝯtendentes. pacem eccłie rũpen¬
tes. Seq̃r. S in humilitate sicis degentee. uͥ
de uobis humilia sentiatis. & sut arbitran

Expanded text:
pleant gaudium et caetera servent. Implete gaudium dico, ita ut non modo patiaminimes, unius voluntatis, idipsum sentientes, ut maagentes, ut alius alii contendant praeponi. Nota quosaec non custodiant, nec in praedictis probati videantur, quia in illis nolent se improbatos videri, ista quoque servent ut perfecti sint. Sine dubio enim aliqui erant inter eos dissentientes, inquieti, inanis gloriae causa contendentes, pacem Ecclesiae rumpentes. Sed in humilitate sitis degentes, ut de vobis humilia sentiatis. Et sint arbi
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. nẽq ulla res officiosum istud obsequium
facit libent ĩpendi. nͥ cũ cogitamus qͣnta ꝓ nob̾
ꝑtulerit dominus. Uñ admonens subdit.
mite. hoc enim sen .i.
nos ad eius imitationem. inuicem on̾a nr̃a por¬
temus. Qui cum informa ⁊ c̾. hic ostendit

Expanded text:
tulit; neque ulla res officiosum istud obsequium facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis tulerit Dominus. Unde admonens subdit: assumite. Hoc enim sentite nos ad ejus imitationem invicem onera nostra portemus. Qui cum in, etc. Hic ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
estimare. ut nos estimare fingamus. s u̾e existi¬
memus posse ẽẽ aliquid occłtum in alio. quo
nob̾ suꝑior sit. ⁊̃ si bonũ nr̃m. quo illo udem᷑
suꝑiores eẽ: ñ sit occultum. Non que sua
Hic docer quomͦ uitent cõtentionẽ. ⁊ in anem
turalios suꝑiores .s.¬

Expanded text:
aestimare ut nos aestimare fingamus, sed vere existimemus posse aliquid esse occultum in alio, quo nobis superior sit, etsi bonum nostrum quo illo videmur superiores esse, non sit occultum. Non quae sua. Hic docet quomodo vitent contentionem, et inanem tur alios superiores, s
Abbreviated transcription (Latin):
uii simus .&. hoc ẽ. Spe enim. Qiͣ quodam m̾ito. sal¬
ui ñ dico simplit̾r sumus: s facti sumꝰ. Non enĩ
a nob̾ẽ salus. hec iõ dicit spe nos ẽẽ saluos: quia ñ¬
dũ res ẽ: ⁊ ita adhuc sub uanitatesumus. Sequit᷑¬
saluat. hec aũ ñ¬

Expanded text:
vi simus. Et hoc est, spe enim, quasi quodam merito, salvi, non dico simpliciter sumus, sed, facti sumus; non enim a nobis est salus. Haec ideo dicit spe nos esse salvos, quia nondum res est, et ita adhuc sub vanitate sumus. Ssalvat, haec autem no
Abbreviated transcription (Latin):
oblati sc̃ dõ. & diuino
caritatis igne succensi
gemimus in nob̃ ipĩs.
p̃ter corpus .i. exceptis corꝑis molestiis. suspi¬
rantes eterne iherłm. Nos dico expectantes secu¬
re & fortit᷑. nͨ dilatione. nec adu̾sis fracti. adop¬
tionem ꝑfectam filioꝵ dĩ .i. ut corpus ⁊ benefici¬
um adoptionis accipiat. & exonuĩ parte filiisĩt.
Hec enu adoptio que iam facta ẽ it his qui cre¬
didunt: spũ uͭ corꝑe fcã ẽ. Nõdũ enim corpꝰ re

Expanded text:
oblati sunt Deo, et divino haritatis igne succensi, gemimus in nobis ipsis, praeter corpus, id est exceptis corporis molestiis suspirantes aeternae Jerusalem. Nos dico, exspectantes, secure et fortiter, nec dilatione, nec adversis fracti, adoptionem perfectam filiorum Dei, id est ut corpus etiam beneficium adoptionis accipiat, et ex omni parte filii Dei sint. Haec enim adoptio quae jam facta est in his qui crediderunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
expectat adhuc adoptionem corꝑis. Deiũ quid
ł ii nobipĩs carne os inte. quia in nob̾ ẽ unde
gemunus. ñ solum. ꝓ aliis. hoc capłm si ita ut
tractatũ ẽ aꝑiatur. non incidimus in illas s¬
molestias. quib pleriq homines ꝯͣ catholicam
disciplinam quedam dr̃e coguntur. Scĩo enĩ
uanos h̾eticos de hoc capło multa impia cs in¬
epta iactasse. Quia enim apłs uniu̾salit᷑ ait.
om̃is creatura ingemiscit os ẽ: dicunt quidã¬
uirtutes doleant & gemant añꝙͣ libem᷑ peni¬
tus. s ũ ẽ uerum. nam & si nos adiuuant. sine
dolore hoc fac̾e̾ sunt credendi ne miseri estimẽ¬
tur. p̃sertĩ qr dix̃ eand̾ creat᷑am qͥ cõgemiscit &
dolet uanitati ẽẽ subiectam. ꝙ de sũmis ⁊ excel-

Expanded text:
exspectat adhuc adoptionem corporis. Deinde quid vel in nobis ipsis carne et mente, quia in nobis est, unde gemimus, non solum pro aliis. Hoc capitulum si ita ut tractatum est aperiatur, non incidimus in illas molestias, quibus plerique homines contra catholicam disciplinam quaedam dicere cogantur. Scio enim vanos haereticos de hoc capitulo multa impia et inepta jactasse, quia enim Apostolus universaliter ait: Omnis creatura ingemiscit, etc. Dicunt quidamvirtutes doleant et gemant, antequam liberemur penitus. Sed non est verum. Nam etsi nos adjuvant, sine dolore hoc facere credendi sunt, ne miseri existimentur, praesertim quia dixit eamdem creaturam quae ingemiscit et dolet, van
Abbreviated transcription (Latin):
ilid ꝙ orõ inpetrat: s  ip̃ã or̃o int̃ gr̃e min̾a
reppitur. Quicquid enim orõ ĩpetrat: euident̃
ostendit᷑ donũ dĩ eẽ. ne homo estimet a seip̃o eẽ.
Qd si in pocestate hab̾et: ñ utiq posc̾ẽt. S os ip¬
sum orare: ex gr̃a ẽ. Nulla enim or̃oĩs p̃cedunt
m̾ita quib ñ gratuita dat᷑. s debita reddatur.

Expanded text:
o inter gratiae munera reperitur. Quidquid enim oratio impetrat, evidenter ostenditur donum Dei esse, ne homo existimet a seipso esse: quod si in potestate haberet, non utique posceret, sed ipsum orare ex gratia est. Nulla enim orationis praecedunt merita, quibus non gratuita dentur, sed debita reddantur,
Abbreviated transcription (Latin):
die et hoc usꝙ ãdhuc .i. usq ad mortem. hłusꝙ
adhue: quia ita om̃s p̾cẽdentes prẽs fecert̃ ulꝙ̃
in p̃sens. Uel usq adhue dicit Qiia & si aliqͥs
in siri abrahe iam constiturus dolere desticit:
tñ in illis qui ñdum st̃ lib̾ati om̃is creatium
ingemiscit & dolet ad huc. si c̃ & que p̃cessit.
quia mn his qui ñdũ lib̾ati sc̃. Omĩs dolorẽ¬

Expanded text:
dine. Et hoc, usque adhuc, id est usque ad mortem. Vel, usque adhuc, quia ita omnes praecedentes patres fecerunt, usque in praesens. Vel, usque adhuc, dicit, quia etsi aliquis in sinu Abrahae jam constitutus dolere destitit, tamen in illis qui nondum sunt liberati, omnis creatura ingemiscit et dolet adhuc, sicut et quae praecessit, quia in his qui nondum sunt liberati, omnis dolor
Abbreviated transcription (Latin):
apłi. qui maiores ali¬
is sumus: ꝑ hoc ꝙ pri¬
lnde subdit. Nosdi¬
cohabentes primicias
t ip̃i intͣnos¬
⁊ ẽ sꝰ. Non solum aũ¬
illa creatura dolet.

Expanded text:
i, qui majores alii sumus, per hoc quod priunde subdit, noshabentes primitias et ipsi intra nossensus: Non solum autem creatu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ñ uidemꝰ. E cescit h¬
m̾it̃ dũ ꝑ patientiam
que ẽ aduersoꝵ. diu
expectamus adhuc in
uanis agentes. que sub

Expanded text:
idemus, crescit hm, dum per patientiam, quae est adversorum, spectamus, adhuc in vanis agentes quae sub
Abbreviated transcription (Latin):
ne una sunt scd̾m
naturam. quia ĩ na¬
tura sunt unum uir os mulier. Manifestũ
est enim ut quia mulier de uiro ẽ: ambo in
carne una suit.

Expanded text:
ne sunt secundum naturam, quia in natura sunt unum vir et mulier. Manifestum est enim, non quia mulier de viro ambo in carne una sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tur infelicitas. Natus
enu de matre q̃ ꝙͣuis
omẽm carnalis nobilitatis tumorem extinxit.
Natus ̃ in ciuitate bethleem que int̃ om̃s cnuita¬
tes uidee erat exigua: noluit ꝙͣꝙͣ de terrene ciui¬
tatis sublunitate głari. pauper s factus ẽ euiuis st̃
omĩa. ne de cerrenis diuiciis quisqͣm extolletur.
nosuit rex ab hominib fi̾. quia humilitatis uã
ostendẽbat miseris. Esuriuit qui om̃s pascit. Siti¬
uit: qui ẽ fons sitientium. fatigatus ẽ ex itin̾e.
qui uiam nobis fecit in celum. obmutuit & ob¬
surduit. ꝑ ꝙ̃ mutus locutus ẽ: ⁊ surdus audiuĩt.
iunctus ẽ: qui infirmicatum uincła soluit. mor¬
tuus ẽ: qui mortuum suscitauit. amore itaq
eius similia paciamur. Cunc enim lex implet᷑
dum ñ cupiditate rerũ temporalium. s caritase
illuis qui p̃cepit. fiunt q̃cũꝙ p̃cepit. Ne

Expanded text:
tur infelicitas. Natus enim de matre, quae quamvis omnem carnalis nobilitatis tumorem exstinxit. Natus et in civitate Bethlehem, quae inter omnes civitates Judaeae erat exigua, noluit quemque de terrenae civitatis sublimitate gloriari. Pauper etiam fons est cujus sunt omnia, ne de terrenis divitiis quisquam extolleretur; noluit rex ab hominibus fieri, quia humilitatis viam ostendit miseris. Esuriit qui omnes pascit; sitivit qui est fons sitientium; fatigatus est ex itinere qui viam nobis fecit in coelum; obmutuit et obsurduit, per quem mutus locutus est et surdus audivit; vinctus est qui infirmantium vincula solvit; mortuus est qui mortuum suscitavit. Amore itaque ejus similia patiamur. Tunc enim impletur lex, dum non cupiditate rerum temporalium, sed charitate i
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ rei eramus. cyrographum dico dec̾ti. ꝙ ẽ
alia nͥ hoc ⁊ alia tolłet. ñ libaremur amorte.
Piferno. dum innocens occidr̃. pecc̃m crucifi¬
git᷑ .i. mortificatur. crux enim ñ saluatorie
mors ẽ s pecci. Innocens enim dum occidr̃. re¬
os illos facit a quib occidr̃. s peccm humani
generis occidit. ꝑ ꝙ & pͥnciꝑatus. ⁊ po. expo

Expanded text:
us rei eramus. Chirographum dico, decreti quodalia. Nisi hoc et alia tolleret, non liberaremur a morte, vel inferno. Dum innocens occiditur, peccatum crucifigitur, id est mortificatur. Crux enim non Salvatoris mors est, sed peccati. Innocens enim dum occiditur, reos illos facit a quibus occiditur; sed peccatum humani generis occidit, per quod et principatus et po
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾et. Et ip̃m cyrogͣtũ. ł decretum tulit
de medio omĩium .i.¬
de coĩ. ut nullus cre¬
cim̾et. ł ultra legem
obseruaret. culit dico
affigens illd̾¬
cruci. ut iam cessec..¬
Cum om̃ia sacͥficia le¬
gis carnalia in oblati¬
one ueri agni sunt
adimplete. quis gͦil¬
lud restituit: q. nullꝰ

Expanded text:
 Et ipsum chirographum, vel decretum, tulit de medio omnium, ide communi, ut nullus crevel ultra legem observaret. Tulit dico, affigens ilcruci, ut jam cesscum omnia sacrificia legis carnalia in oblatone veri Agni sunt adimpleta. Quis lud restituit? quasi
Abbreviated transcription (Latin):
illarũ abluenda pecc̃a. expolians inꝙͣ tradux̃
pͥncipatus ce potestates .i. ab eccł̃ia ext̾mina¬
nit. ne fidelib nocere possent ut añ. ip̃e dico:
post crucis trumphum. ꝯfident̃. ⁊ palam. s. cũ
angłicis legionib. ad inferna descendens ⁊i tͥ¬
uimphans .i. uiucens. illos. s. principes infer¬
ni. in semetip̃o .i. in p̃sñtia sue maiestatis. uł
ẜaliam littam. Exuens se carne principatus
& potestates exemplauit. fiduciałr eos triũ¬
phans in semetip̃o nomine cariis. hõc loco:
mortalitas incelłr. iuxta illd̾. caro ⁊̃ sangnuis
ñ possiclebũt regnũ dĩ. ꝑ hanc mortalitatẽ
nob̾ inuide potestates dominabantͦ. hac gͥ s
licas potestates. que ꝑ hanc mort alitatẽ dñabãt᷑ dĩ
diaboli potestate lib̾anda: in ultima resurrõe
inuisibiles potestates. uͥ uncuntur inuisibi¬
les cupiditates. fuso enim sanguine sũ cul¬
pa: om̃nim culpaꝵ cyrographa deleta sunt.
quib debitores qui in eum credunt. a diabo¬

Expanded text:
illarum abluendo peccata. Et exspolians, inquam, traduxit, principatus et potestates, id est ab Ecclesia exterminavit, ne fidelibus nocere possent, ut ante. Ipse dico post crucis triumphum, confidenter et palam, scilicet cum angelicis legionibus ad inferna descendens. Et triumphans, id est vincens, illos, scilicet principes inferni, in semetipso id est praesentia suae majestatis. Vel secundum litteram: Exuens se carne, principatus et potestates exemplavit fiducialiter triumphans eos in semetipso. Nomine carnis hoc loco mortalitas intelligitur, juxta illud, caro et sanguis non possidebunt regnum Dei . Per hanc mortalitatem nobis invidae potestates dominabant. Hac igiturlicas potestates quae per hanc mortalitatem dominabantur dicitur diaboli potestate liberanda, in ultima resurrectiinvisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt a diabo
Abbreviated transcription (Latin):
fernales: ⁊ poce. aufe¬
rendo abrahamMysa¬
ac. ⁊ cet̾os iustos. tͣ¬
duxit suos .i. longe ab hoc regno ad celũ du
cum spe uictorie. ut deus homo sñ pecc̃o tri
Si quis enum ꝑfectionem eccłie respic̃. aperte
uidetur antiquus hostis uictus. tͥumphansdr¬
co in semetip̃o oblato. ñ alio sacͥficio ꝑ nobis¬
qͥlato. Morte quippe sua. uno uerissimo sacri¬
ficio ꝓ nob̾ oblato. quicquid culparũ erat. uñ
nos principatus & pocestates ad luenda suppli¬
cia iure detinebant extux̃. Uñ gͦ accepit dia¬
bolus ext̾iꝰ potestatem dñice carnis occidende:
iñ int̾ior qua nos tenebat potestas eius occisa
est. ł ita ab illo loco. delens ⁊ c̾.q. uob̾ gentib¬

Expanded text:
fernales. Et potestaterendo Abraham, Isaac et caeteros justos, traduxit, suos, id est longe ab hoc regno ad coelos ducum spe victoriae, ut Deus homo sine peccato, tSi quis enim perfectionem Ecclesiae respicit, aperte videtur antiquus hostis victus. Triumphans, dico in semetipso oblato, non alio sacrificio. Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum, unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, exstinxit. Unde ergo accepit diabolus exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior qua nos tenebat potestas ejus occisa est. Vel ita, ab illoc loco, Delens, etc., quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus nos. ⁊ ꝯscĩa enim nr̃a. & diaboliis ad ac¬
cusandum nos erat memor trangressionis illiꝰ
⁊ ita ħͥ memoria erat adu̾sum nõe .s. nob uocẽs
cãtores. s noui iusti.
sicut xͨ in sepulcro
positus ñ uidebatur.
rexistis in noui¬
tate uite ambulando.

Expanded text:
adversum nos, et conscientia enim nostra, et diabolus ad accusandum nos erat memor transgressionis illius, et ita haec memoria erat adversum nos scilicet nocens catores, sed novi justi; sicut Christus in sepulcro positus non videbatur. rexistis, in novitate vitae ambulando.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ in aliis ꝑsecutori¬
fectam patĩam qua¬
terum nullam reser¬
uat iram. sic̃ impiiᷤ
quos dui patit᷑. ostũ¬
decet dico ad forma¬
tionem eoꝵ qui cre¬
dituri st̃ illi .i. ut ĩ
mei exempli forma
poĩta nullus desꝑet
de ĩmanitate scełis
qui credat illi quid¬
enim faciet amico.¬
qui hoc fecit inimico:
ds̃. s ꝓ p̃dictis sit honor
sentia. cui regi scłorũ
mutabili. inusibili
i. incõp̃hensibili. so¬
li dõ. qui solus est dẽ
telłr ñ de solo patre

Expanded text:
 in aliis persecutoriperfectam, patientiam, quaterum nullam reservat iram, sicut impiis quos diu patitur. Osderet, dico, ad informationem eorum qui creituri sunt illi, id est ut mei exempli forma bita, nullus desperet de immanitate sceleris qui credit illienim faciet amico,qui hoc fecit inimico? d pro praedictis sit honor sentia. Cui? Regi saeculorum, immutabili, invisibili, id est incomprehensibili, sid est qui solus est Deusr, non de solo Patre
Abbreviated transcription (Latin):
suum. yñ: a pect̾ĩs eoꝵ. sł̾quid ad istũ ppłm
ꝑtiuent pariuili. ꝑtinent plane. sic c̾dite cũ
ista fide paruulos ad grãm xͥ portate. quid
mͥ dicis: Sanus est ñ ht̃ uicium. qr̃ cum illo
curris ad medicum. si ñ ht̃ uicium. si sanus
eẽt ñ clamaret iħc. sinte paruulos uenire ad
& in futo saluat corpus ⁊ animã. s corpus in
futuro: aiãm hic ⁊ in futuro. ł ser iste ẽ huma¬
nus. alia litt̾a. ũt ñ dicã diurnꝰ qr si homo qui s¬
hospicio suscipit hoiẽm humanus dr̃. ꝙͣtoma¬

Expanded text:
suum . Unde? a peccatis eorum . Nunquid ad istum populum pertinent parvuli? pertinent plane. Sic credite cum ista fide parvulos ad gratiam Christi portare. Quid mihi dicis: sanus est; non habet vitium; quare cum illo curris ad medicum, si non habet vitium? Si sanus esset non clamaret Jesus: Sinite parvulos venire ad et in futuro salvat corpus et animam; sed corpus in futuro, animam hic et in futuro. Vel, sermo, iste est humanus, alia littera, ut non dicam divinus, quia si homo qui hospitio suscipit hominem humanus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si a baptizatis nati st̃
mẽdicus. magnus ꝑto¬
tum orbem tr̃e iacebat
egrotus. ip̃e egrotꝰ genꝰ¬
humanum ẽ. ꝙ totum

Expanded text:
si a baptizatis nati suntmedicus, magnus tum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genhumanum est
Abbreviated transcription (Latin):
int quos. ego qui in lege fueram. sũ primꝰ
i. maximus. peĩor enim om̃ib sum. qr ꝑse¬
cutõr. quo ñ erat peior. nemo it. acͥor inter
ꝑsecutores. gͦ nemo pͥor int̃ pecc̃ores. pͥmuᷤᷤ
gͦ erat ñ ordiue temporis. s magnitud̾ie

Expanded text:
inter quos, ego, qui in lege fueram, sum primus, id est maximus, pejor enim omnibus sum, quia persecutor quo non erat pejor. Nemo enim acrior inter persecutores. Ergo nemo pejor inter peccatores. Primus ergo erat no
Abbreviated transcription (Latin):
rant̃ ꝯmisi ħ ita uͥ cã¬
secutus sum̃. eo faciliꝰ¬
uia ignorantfe.
Consecuntur mi¬
t peccant ut dd̾. ⁊ qui
ignorant̃ ꝙ faciliꝰ ig.¬
noscitur. ego dico degẽs

Expanded text:
ranter commisi. Vel ita ut casecutus sum, eo faciliia ignorans feci. Consequuntur mir peccant ut David, et qui ignoranter quod facilinoscitur. Ego dico degens
Abbreviated transcription (Latin):
dicum ẽ mͥ euͣngłium.
uñ grãs ago ei. qui¬
me confortauit .i. qui
m̃tem meam roboraũ.
q̃ pͥꝰ ĩpossibile putabat
mina natiuitate :i re¬

Expanded text:
ditum est mihi Evangelium. Unde: Gratias ago ei me confortavit, id est qui mentem meam roboravit us impossibile putabat mina nativitate et re
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ hoc uiuemus cũ ip. ex uirtute dĩ i ita
infirmitas ila ẽ uita gͦ uos. credentes .i. pe
nes uos. qr si a ꝑfidis infirmabant᷑ ap̃ c̾den¬
tes: ũ erat hec infirmitas s ꝓfectus. quia
hinc pocenciores fiunt fideles. Mors
uͦ illata a ꝑfidis. iuta ẽ gͣ cͥclentes. qi
uirtute dei resurgunt: ut uiuant
ego ñ parcam &e pu

Expanded text:
emus cum ipso ex virtute Dei, et ita infirmitas erga vos, credentes, id est penes vos. Quia, si a perfidis infirmabantur apud credentes, non erat haec infirmitas, sed profectus, quia hinc potentiores fiunt fideles. Mors ergo illata a perfidis, vita est erga credentes, quia virtute Dei resurgent, ut vivant ego non parcam, et pu
Abbreviated transcription (Latin):
dõ approbante. ⁊ ħ ẽ
ꝙ ait. Si quis aũt
diligit dm̃ hic cogn¬
cus ẽ .i. approbatus
ab eo. hic diligit de¬
um: qui caritatis cã

Expanded text:
Deo approbante, et d ait: Si quis autem diligit Deum, hic cognst, id est approbatus ab eo. Hic diligit Deum, qui charitatis causa
Abbreviated transcription (Latin):
exit si sic ꝑm̃. ẜ meũ ꝯsiliũ. Et ne quis hoc
cõsilium. tanꝙͣ humanũ & nõ diuinũ pu¬
taret ꝯtempnendum abiecit. Puto aũ
ñ putatis. Nota s
cis: forsitan & prẽm meũ sciretis. Et alibi
Cum uen̾it filius hominis. putas inuemet
fidem in terra: Nerbo dubitatoĩs arguit᷑
infidelitas. ũ oppinatur diuinitas. De¬
ehis an Sup egit de nuptus¬
erant. hic agit de y¬
ciis ydoloꝵ inqui
tuR. usum quidã habebãt: ut exco¬
aut scandaliz ẽntur. aut saltem
ꝯfundentur infirmi. & ip̃i qui licitis inor¬
dinate utebãt᷑ eccłiasticam in se formã con¬
fund̾ent. & unitatẽ scind̾ent. Scientes. It.
osã cẽ ex creatione inũcda. ĩmolata ydolis
coram infiriis in ỹdolio mãducabãt. qd̵
infirmi uidũtes putabãt eos ed̾e sub uen̾a.¬
tione ydoli. & exemplo eoꝵ: sub uen̾atio¬
ne ydoli edebãt. illos gͥ increpat apłs hͥ.
istis aliis non fuit opus querere. qr de istis
scitis ut ego. & hoc ẽ ꝙait. Dehis aũ que y¬

Expanded text:
erit secundum meum consilium. Et ne quis hoc consilium tanquam humanum et non divinum putaret contemnendum, adjecit: Puto auten putatis. Nota quod tis, forsitan et Patrem meum sciretis . Et alibi: Cum venerit Filius hominis, putas inveniat fidem in terra? Verbo dubitationis arguitur infidelitas, non opinatur divinitas. etc. Supra egit de nupterant. Hic agit de tiis idolorum, in quitum usum quidam habebant, ut exaut scandalizarentur, aut saltem confunderentur infirmi: et ipsi qui licitis inordinate utebantur, ecclesiasticam in se formam confunderent, et unitatem scinderent. Scientes enim omnia ex creatione munda, immolata idolis coram infirmis in idolio manducabant. Quod infirmi videntes, putabant eos edere sub veneratione idoli, et exemplo eorum sub veneratione idoli edebant. Illos igitur increpat Apostolusistis aliis non fuit opus quaerere, quia de istis scitis ut ego. Et hoc est quod ait: De his autem quae i
Abbreviated transcription (Latin):
tis ostñdit beatã ẽẽ
tib ũ sapientib ttullianuis inflauit. ꝙ sodaᷤ
nuptias tanqͣ. illicitas maledico dẽte cõ¬
cidit quas omĩno licitas apłs sobria men¬
te cõcodit. De t̾ciis aũ & qͣrtis. &r de ultra

Expanded text:
e, n sapientibus Tertullianus inflavit, dum secundas nuptias tanquam illicitas maledico dente concidit, quas omnino licitas Apostolus sobria mente concedit. De tertiis autem et quartis, et de ultra
Abbreviated transcription (Latin):
habece: non inflantem sciãm. s additogͦscĩe:
scĩa. cum caritate: utił ẽ ꝑ se: inflat in su¬
ꝑbiam. ut demones qͥ greco nomine a scĩa
stram. ꝙͣ naturas rer̃. La̾u̾dabilior ẽ enim
amimus cui nota ẽ infirmitas sua. ꝙͣ qui ea
ñ respecta. sid̾um uiam scrũtatur. & frarũ
fundam̃ta. & celoꝵ fastigia. s meliores sũt
ex desid̾io pat̾e & conditoris:
existimat se sc̃ire ali¬
uti. sidum tñ cog¬
nouit quemadmod̾¬
oporteat eum scire .i.
scĩa debeat uti: ne no¬

Expanded text:
habete, non inflantem scientiam. Addite scientiascientia, cum charitate utilis est; per se inflat in superbiam, ut daemones, qui Graeco nomine a scientstram, quam naturam rerum. Laudabilior enim est animus cui nota est infirmitas sua, quam qui ea non respecta, siderum viam scrutatur, et terrarum fundamenta, et coelorum fastigia; sed meliores sunt ex desiderio patriae et conditoris. existimat se scire aliuti, nondum tamen cognovit 87 quemadmodoporteat eum scire, id est tia debeat uti, ne no
Abbreviated transcription (Latin):
tenende. cõmonefaci¬
at uos dico. ita: sic̃
ego doceo eas. uͥq ter¬
rarum in om̃i eccła:
co. misi timotheum
⁊ opus erat mitci. qr
quidã urm sic infla¬
ti sc̃ de philosophis
quoꝵ cerrena sapĩa
głantur tãqͣm non
sim uenturus aduoᷤ.
eniam aũ cito
ad uos. Eccẽ pꝰ
ꝯmonitionem ꝓnutit
se uenire ad illos̾. s
si dñs ꝑmut̾et. unde
nem humane sapiẽ s
uircutem. in fids & bona oꝑatione eoꝵ qui
inflati sunt suꝑbia alta sapiendi. os cet̾as
sermonem. quia reg¬
s in uirtuce.

Expanded text:
tenendae. Commonefaciat dico, ita, sicut ego doceo eas ubique terrarum, in omni Ecclesia; co misi Timotheum, et opus erat mitti. Quia quidam vestrum sic inflati sunt de philosophis, quorum terrena sapientia gloriantur, tanquam non sim venturus ad vos. Veniam autem cito adcommonitionem promittit se ire ad illos, sed si Dominus permitteret. Unde nem humanae sapientiae, sed virtutem, in fide et bona operatione, eorum qui inflati sunt superbia alta sapiendi et caeteros sermonem, quia regsed in virtute,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ⁊ ego xp̃i imita
mini me. misi aduoᷤᷤ
cimotheum. ꝑ hunc
dr̃ missa eis epa qui
ẽ filius meus infide i¬

Expanded text:
sicut et ego Christi, imitatmini me, misi ad vos Timotheum, per hunc creditur missa eis Epistola, qui est filius meus in fide
Abbreviated transcription (Latin):
eis gr̃ãs agere: i orare.
ħ det̾minat de clie uidi¬
cii. obsecrans eos ne
leuit ⁊ facile de aduẽ¬
uentum donn
opinionem recipiãt.¬

Expanded text:
eis gratias agere et orare, hic determinat de die judicii, obsecrans eos ne leviter et facile de adventu Domini opinionem recipia
Abbreviated transcription (Latin):
dat ut careat dedio
uicelpelle̾ntis. s̃ ut
reficiat uisc̾a incligentis. & remi̾m̾itũ ꝑdit
Quic quid gͦ boni facis cum hylaritare fac.
⁊ tẽ bñ facis. si aũ cum tͥsticia facis. fit de
te non tu facis.

Expanded text:
ut careat taedio interpellantis, non ut reficiat viscera indigentis, et rem et meritum perdit. Quidquid ergo boni facis cum hilaritate fac, et tunc benefacis, si autem cum tristitia facis, sit de te, non tu facis.
Abbreviated transcription (Latin):
naꝵ. sic̃ in cet̾is. Qui¬
it. solãm sufficienti¬
am elig̾ pot̾it in dĩ¬
oꝑe habundarelicet
enim exiguũ sit ꝙ¬
parũ hñs tͥbuit. ha¬
bundat tñ quia rec¬
tur. & qiͣ aliqui quereret. Est ne h bonum. s.
largitio elemosinar᷑: respondet. ẽ utiq.:
icut scriptũ ẽ¬

Expanded text:
 sicut in caeteris. Amenim solam sufficientiam eligit, poterit in re abundare: licet enim exiguum sit parum habens tribuit, abundat tamen quia rectur. Et quasi aliquis quaereret: Estne hoc bonum, scilicet largitio eleemosynarum? Respondet: Est utique, sicut scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
ad uidendum peruenitemus. Dĩc gͦ iustici¬
am illi ẽẽ qui transit ex fide u̾boꝵ quib cre-¬
dimus q̃ ñ uidemꝰ: in fidem rerum. qͥ credita
uidendum ẽ quid sit fides. o qͦt muͦs accipiat᷑
fides. & de quib sit. fides ẽ uircus qͣ credunt᷑ qͥ
ñ uidentur. Apparencia enim ñ habent fi¬
dem: s agnitionem. Fides enimẽ: ꝙ ñ uides
crede. Accipitur añ fides tͥb mͦis. s. ꝓ eo qͦ c̾¬

Expanded text:
eniremus. Dicit ergo justitiam illi esse qui transit ex fide verborum quibus credimus quae non videmus, in fidem rerum qua credita hic, videndum est quid sit fides, et quot modis accipiatur fides, et de quibus sit. Fides est virtus qua creduntur quae non videntur, apparentia enim non habent fidem, sed agnitionem. Fides enim est, quod non vides credere. Accipitur autem fides tribus modis
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. accipitur fides sic̃ ibi. ħec ẽ fides ca¬
tholica . q.n. q.f. ⁊c̾. & ita hic accipit᷑ cum
ait. Exfide in fidem. fidĩ enĩ qͣ creditur.i.
simboli fidei multe sunt partes. quar̃ aliq̃
sunt hic posite. Pod̾ qͦ mͦ accipitur fides. cũ

Expanded text:
editur accipitur fides, sicut ibi: Haec est fides Catholica, quam nisi, etc., ita hic accipitur cum ait, ex fide in fidem. Fidei enim quae creditur, id est Symboli fidei, multae sunt partes, quarum aliquae sunt hic positae. Eodem quoque modo accipitur fides, cum
Abbreviated transcription (Latin):
dem fieri possunt. id̾¬
ortatur. reddens rõnẽ
cͦ non expediat ut fide¬
lis dimittat in fide¬
lem. qmuis liceat. ħ¬
aũ ñ iuibente lege.
s lib̾a caritate fiunt.Q. u̾e manendum ẽ cũ
infideli. quia unde scisͭ mͥulier fidelis. si uirũ
infidelem saluum facies: ħ iõ dicit quia for¬
san possunt credere qui ñ horrent nom̃x. De¬
inde dic̃ iuro id̾ de
muliere. Aut uñ
scis uir fidelis si mu¬
lierem infidelem sal

Expanded text:
dem fieri possunt, idortatur reddens rationem cur non expediat, ut fidlis dimittat infidlem, quamvis liceat. autem non jubente lege sed libera charitate fiunt. Quasi dicat: Vere manendum est cum infideli, quia, unde scis, tu mulier fidelis, si virum infidelem salvum facies? Hoc ideo dicit quia forsan possunt credere qui non horrent nomen Chrinde dicit viro idem de muliere: Aut unde scis, vir fidelis, si mlierem infidelem sal
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdõ: dico disce¬
dat. Non est seruitu
tu. subiectus frater
fidelis. aut soror in
one ⁊ in aliis talib.¬
i. ñ cogitur fidelis se¬
qui iunfidelem: odio¬
fidei. discedentem. S
ce eẽ possunt. ñ sepa¬
rentur. si in eo pote¬
r̃ uocari ĩ eo manen
auc̃torem ꝯiuigis. Non est erum ratũ matͥ¬
tum ei qui dimictitur ꝓpt̃ deum: si alii se copu¬
lau̾it. Contuinelia enim creatoris: soluit iuis
mat̾monis circa eum qui relinquitur. ne ae¬
cusetur aliĩ copulatus. Infidelis aũ discedẽe
cat. Itaq ñ ẽ ei fides seruanda ꝯiugii: qui¬
i dõ recessit ne audiret nom̃ xͥ. Si u̾o ambo
um. Nota ꝙ ambrosuis sͥ ꝯtradic̾ẽ uidr̃. Supra
eiim dixit ꝙ si fidelis dimittens infidelem se¬

Expanded text:
Ideo dico discedat, non est enim  subjectus frater fidelis, aut soror in one, et in aliis talibusnon cogitur fidelis sequi infidelem odiofidei discedentem. Sed esse possunt non separentur, si in eo potet vocari, in eo manendauctorem. Non est enim ratum matrtum ei qui dimittitur propter Deum, si alii se copulaverit. Contumelia enim Creatoris solvit jus matrimonii circa eum qui relinquitur ne accusetur alii copulatus. Infidelis autem discedens ccat. Itaque non est ei fides servanda conjugii, quia Deo recessit, ne audiret nomen Christi. Si vero ambo um. Nota quod Ambrosius sibi contradicere videtur. Supra enim dixit
Abbreviated transcription (Latin):
maxiẽ cum diuinis mancipamur officiis.
ĩ. cum eccłiam ingressi. P lectionib sacris au¬
rem accomodamꝰ. ł psalmodie oꝑam damuᷤ.
ł orõni incõbimus. ł missarũ solẽpnia cele¬
bramus. Iõ apłs hr̃s uelam̃ ꝓpt̃ angłos mu¬
resiugendo abscesserat: tã seduł excubiis

Expanded text:
maxime cum divinis mancipamur obsequiis, id est cum ecclesiam ingressi vel lectionibus sacris aurem accommodamus, vel psalmodiae operam damus, vel orationi incumbimus, vel missarum solemnia celebramus. Ideo Apost unde resurgendo abscesserat, tam sedulis
Abbreviated transcription (Latin):
sualitas. ut subseruiat rõni. ⁊ idõ: mulier debet
enim scĩs angłis. & sacta & pia: significatõ¬
ista. Nam deus ũ ad tempus uidet. nec aliqͥd
nomi ẽ in eius uisione & scĩa. cum aliqͥd tẽ¬
ꝑalit᷑ ce tnͣsicorie g̾icur. sic̃ iñ afficiuntur sẽ

Expanded text:
sualitas, ut subserviat rationi: et ideo mulier debet enim sanctis angelis et sacrata et pia significatio. Nam Deus non ad tempus videt, nec aliquid novi est in ejus visione et scientia, cum aliquod temporaliter et transitorie geritur, sicut inde afficiun
Abbreviated transcription (Latin):
rit ꝑꝑ ꝯuinctioĩs unicatẽ. Est gͦ in m̃tibus
eoꝵ ꝯmunis natur. s in sexu corporis:
sig̾catur distͥbucõ m̃tis. Est enim pars aĩe
ł m̃tis eminẽs. q̃ se extendit in id: ꝙ eterñ
ẽ. ꝯtemplando u̾itatem & ħ ẽ imago dĩ. q̃¬

Expanded text:
r conjunctionis unitatem. Est ergo in mentibus eorum communis natura, sed in sexu corporis significatur distributio mentis. Est enim pars animae vel mentis eminens, quae se extendit in id quod aeternum est, contemplando veritatem, et haec est imago Dei, q
Abbreviated transcription (Latin):
in sxt̾iora ꝑlabit᷑. ꝯsentiente capite suo .s.
q̃ in specła ꝯsilii p̃sidet. iurili porcioẽ: ꝑu̾sa ẽ
tum. uetitũ manducante. subtrahitur. ut lu
men ocłoꝵ eius sĩ sit cum illo. & sio ab illa
illustratione u̾itatis: mox ambo nudati. aꝑ

Expanded text:
in exteriora prolabitur, consentiente capite suo, sciquae in specula consilii praesidet virili portione, perversa est tum vetitum manducante subtmen oculorum eius non sit cum illo; ac sic ab illa inlustratione ueritatis ambo nudati atqu
Abbreviated transcription (Latin):
qui nũcii dĩ st̃. ut
sic añ iudicem dm̃:¬
ita aũ uicarium eiꝰ
sacerdotem sit sub
inspicientes: irritenturad libidinem. ⁊ Alit̃
mulieri adhibendum: monet quia ip̃a nõ
est ymago dĩ. S quid dicemus ad heo: cͦ oe
mulier ñ est ymago dĩ: iudet᷑ ħ utiq eẽ gͣri¬

Expanded text:
quia nuntii Dei sunt, ut sicut ante judicem Doita ante vicarium ejus sacerdotem sit subjiem inspicientes irritentur ad libidinem. Aliter amulieri adhibendum monet, quia ipsa non est imago Dei. Sed quid dicemus ad haec? cur et mulier non est imago Dei? videtur utique
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ymago dr̃ qr nat᷑a ipã humana & ad una¬
ginem dĩ fcã ẽ: ⁊ unago dĩ ẽ. ⁊ ipã tota est
ymago dei. quia in utroq sexu: imagodĩ
cõpletur.: a qua ymagine femia ñ seꝑatur.
sic̃ nec a grã renouatioĩs os reformatione y¬
magniis dei excluditur. ht̃ utiq mulieriñ¬
tem suã rõnalem. scd̾m ꝙͣ ⁊̃ ip̃a ip̃a facta ẽ
ad imaginem dĩ. Nicħ gͦ feminam alienat
a cõsortio unaginis̃ ꝗ̃ & in ip̃a pͥma condi¬
tione hoĩs habebat mentem rõnalem. scd̾
qͣm s̃ ip̃a fcã ẽ ad ymaginem dĩ. fecit gͦ
dẽ hoiẽm totũ adymaginem suam. ħ utiꝙ

Expanded text:
 imago Dei, quia natura ipsa humana et ad imaginem Dei facta est et imago Dei, et ipsa tota est imago Dei, quia in utroque sexu imago Dei completur, a qua imagine femina non separatur, sicut nec a gratia renovationis et reformatione imaginis Dei excluditur. Habet utique mulier mentem suam rationalem secundum quam et ipsa facta est ad imaginem Dei. Nihil ergo feminam alienat a consortio imaginis, quae et in ipsa prima conditione hominis habebat mentem rationalem, secundum quam ipsa etiam facta est ad imaginem Dei. Fecit ergo Deus hominem totum ad imaginem suam, hoc ut
Abbreviated transcription (Latin):
dõꝙ uir ñ debet uelare caput suũ. Est & alt̾a
pars aĩe inferior. q̃ deriuatur ad actõem tem¬
ꝑaliũ rer̃. qͣdam intentione. & sic ip̃a aĩa
ex qua parte ꝯsulit u̾itatẽ oe ꝯspicit ymago
dĩ ẽ. ex qua u̾o ĩtendit ad agenda ista inife¬
riora: non ẽ imago dĩ. qr u̾o in his reb corpo¬
talib temporalib ꝙ ꝑicłosa est nimia in in¬
feriora ꝓgressio. Iõ ht̃ potestatem super caput qͦ
cohibeatur. ꝙ indicat uelam̃ capitie mulie¬
ris̾. Qd̃ gͦad totũ uirũ ꝑtinet: ỹmago dĩ ẽ.

Expanded text:
altera pars animae inferior, quae derivatur ad actionem temporalium quadam intentione, et sic ipsa anima ex qua parte consulit veritatem et conspicit, imago Dei est. Ex qua vero intendit ad agenda ista inferiora, non est imago Dei; quia vero in his rebus corporalibus temporalibusque periculosa est nimis in inferiora progressio. Ideo habet potestatem super caput qua cohibeatur, quod indicat velamen capitis mulieris. Quod ergo ad totum virum pertinet, imago Dei est.
Abbreviated transcription (Latin):
ficari in scĩs suis.
ita enim eos głificabit.
ꝙ głosus in eis apparebit.
ñit admirabilis fi̾ in om̃i¬
b ĩ minorib qui credi¬
d̾int.  si tp̃s oꝑandi nõ
habuerunt. Ipẽ enim cla¬
rus ⁊ mirabilis iudebr̃ĩ
credentib. seuerus aũ
apparebit in incrẽduloᷤᷤ.
cum eos penis eternisco
punire malos. ⁊ glifica
bit requiem nob̾cũ. qr¬

Expanded text:
ficari in sanctis suis, ita enim eos glorificabit quod gloriosus in eis apparebit. nerit admirabilis fieri in omnibus, etiam minoribus, qui crediderunt, etsi tempus operandi non habuerunt. Ipse enim clarus et mirabilis videbitur in credentibus; severus autem apparebit in incredulos, cum eos poenis aeternis copunire malos, et glorificarbit requiem nobiscum, q
Abbreviated transcription (Latin):
h̾etici. & falsi xͥani. alii enim sunt. qui nesci¬
unt legem. alii qui sciunt. Dem̃ ad grauat pe¬
nas eoꝵ subdens. Qui utriq . s. scientes ⁊ ne.¬
scientes. Dabunt penas .i. sustinebunt. dare
enim ponitur aliqñ ꝓ sustinece. ita hic:i con¬
grue. qui enim patitur. dat ei quẽ offendit
penas.q. gͣtas. dabunt penas dico. ñ corporie.
⁊ anuini dissolutione t̾minabiles. s et̃nas ĩinc̾itu.
quia semꝑ sentient penas.:⁊ si tsĩ penitus deficiẽt.
rit glorifica¬
ri in sanctis

Expanded text:
tiani. Haimo Alii enim sunt qui nesciunt legem, alii qui sciunt. Deinde aggravat poenas eorum, subdens: Qui, utrique scilicet scientes et nescientes, dabunt poenas, id est sustinebunt. Dare enim ponitur aliquando pro sustinere, ita et hoc, et congrue. Qui enim patitur dat ei quem offendit poenas quasi gratas. Dabunt poenas, dico, non corporis et animae dissolutione terminabiles, sed aeternas in interitu, quia semper sentient poenas, non tamen penitus deficient. s glorificari in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
& impleat in uobis¬
opus fidĩ . i. ꝯfessionẽ
que ꝓpͥe est opus fidĩ.¬
impleat in nob̾dico.
tiam. qua habita a ꝯfessione nullo mͦ flecti pos¬
celebri fama ⁊ honore. & uos in futuro clarifi¬

Expanded text:
 impleat in vobisopus fidei, id est confessionem quae proprie est opus fidImpleat in vobis dicotiam, qua habita a confessione nullo modo flecti poscelebri fama et honore, et vos in futuro clarifi
Abbreviated transcription (Latin):
sui participes ert̃. lucẽ
s cui datur dono eiꝰ
ꝙ intelligẽbat ꝓpħa
dicens. Accedite ad
accessibilis ẽ. lux il¬
la. qr ipẽ ẽ quem ne¬
mo ho. uidit ex se. s
uidet cum de luce a¬
ageret. nc̃ de ip̃o deo
s nec uidere potest hõ ĩ¬

Expanded text:
sui participes erunt. Lucemsed cui datur dono ejus: quod intelligebat Propheta, dicens: Accedite ad accessibilis est lux illa, quia ipse est quem nemo hominum vidit ex se, sed idet, cum de luce ageret. Nunc de ipso Deo sed nec videre potest homo i
Abbreviated transcription (Latin):
s amicali qͣdam beniuolentia. qua plerũꝙ fit:
ut offendatur dis̃. Ne offendatur amicus. ꝙ eũ
facere ũ debuisse diuine sententie iustus exitꝰ
indicauit. gͦ alio quodam mͦ ̃ ip̃e deceptus ẽ.
serpentino quo mulier seducta ẽ.: nullo mͦ il¬
lum arbitror potuisse seduci.

Expanded text:
sed amicali quadam benevolentia, qua plerumque fit sed amicali quadam benevolentia, qua plerumque fit ut offendatur Deus, ne offendatur amicus: quod eum facere non debuisse divinae sententiae justus exitus indicavit: Ergo alio quodammodo etiam ipse deceprpentino quo mulier seducta est, nullo modo illum arbitror potuisse seduci.
Abbreviated transcription (Latin):
ductus prĩor.s.
⁊ eo mõdo quo eua¬
lt. minaretur facilius seduceretur. Nõ-¬
ta ꝙ ait. adam ñ est seductus. cum eũ
p̃uaricatorem apłc dicat. in similitudinẽ
p̃uaricationis ade. seductum tñ uegat. uñ
& int̃rogatus ñ ait. mulier seduxit me. s
delit mͥ. ⁊ comedi. mulier u̾o ait. Serpẽs
seduxit me. Hanc autem seductionem ꝓpͥe ap
sum eẽt: ũm putatum ẽ. s. ꝙ ds̃ lignum illd̃¬
iõ tang̾e ꝓbibu̾̃it: ꝙ sciebat eos si cetigisset᷑
sicut dõs futuros. tãquã eis diuinitatem inui¬
deret: qui eos homines fec̾at. s ⁊ si uirum pp̃
rein latere ñ pot̾at sollicitauit aliqͣ exꝑiendi
cupiditas: cum mulierem uideret accepta il
deret eẽ u̾m. Eritis sic̃ dii. s putauit utrũꝙ poᷤ.¬
manducauit. ei qi dedit ut simul ed̾ent: noluit
eam cõtͥstare ꝙͣ credebat sũ suo solatio cõtabes¬
cere. ⁊ a se alienatam oĩo int̾ire. Non quid̃ carna¬
li uinctus concupiscentia: quã ñdum senserat

Expanded text:
ductus, prior scilicet et eo modo quo EHaec si dominaretur, facilius seduceretur. Nod ait Adam non est seductus cum eum praevaricatorem Apostolus dicat in similitudinem praevaricationis Adae, seductum tamen negat. Unde et interrogatus non ait: mulier seduxit me, sed dedit mihi et comedi . Mulier vero ait: serpens seduxit me . Hanc autem seductionem proprie sum esset verum putatum est, ideo tangere prohibuerit, quia sciebat eos, si tetigissent, sicut deos futuros; tanquam eis divinitatem invideret, qui eos homines fecerat. Sed etsi virum propter rem latere non poterat, sollicitauit aliqua experiendi cupiditas, cum mulierem uideret accepta illderet esse verum: Eritis sicut dii , sed putavit utrumque posmanducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatam omnino interire. Non quidem carnali victus concupiscentia quam nondum senserat,
Abbreviated transcription (Latin):
Currebatis. Hic laudat galathas. os eos
ꝑ quos iuductis̾ ut
uidaizare uellent ui
sentiant monet. qͣi fi
des oꝑerans ꝑ dilectio¬
nem ualet. ⁊ hec olĩ¬
fint in uobis qr olun

Expanded text:
Currebatis. Hic laudat Galatas, et eos r quos inducti sunt, ut judaizare vellent, sentiant monet. Quasi des operans per dilectionem valet, et haec olfuit in vobis, quia ol
Abbreviated transcription (Latin):
rursum. sicut olim
añ fidem. om̃i ho. au
dõ ł gentili circ̾cidẽ¬
tcor est uniuer
De. cisio suam exig̾ iustificationẽ. ħ iõ aĩt¬

Expanded text:
rursum, sicut olim  fidem, omni homini, Judaeo vel gentili circumcidentor est univer, sic circumcisio suam exigit justificationem. Hoc i