comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ese ame innocenti Rm̃e postulasti: ut de eiꝰ miraculo rei quȩ
innia etate accidit n tacerẽ. Cunq ego id uerrrunde ⁊ uere ut
nunc exꝑior negarẽ. meq asseqͥ posse diffiderẽ: siue qͥa omis huma¬
nus sermo inferior: laude celesti. siue qͥa ociũ quasi quedã inge¬
nii rubigo pariuila licet facultatẽ pͥstini siccasset eloqͥi: tu econ¬

Expanded text:
e 1 a me, Innocenti carissime, postulasti, ut de ejus rei miraculo, quae nostra aetate acciderat, non tacerem. Cumque ego id verecunde et vere, ut nunc exnus sermo inferior esset laude caelesti, siue quia otium quasi quaedam ingenii robigo paruulam licet facultatem pristini siccasset eloquii, tu e co
Abbreviated transcription (Latin):
animus tuȩ germanitatis dum plenitudinem
cȩlestiũ nosse desiderat scripturarũ. cunctas bibli¬
othiecas eccłasticas. & earum qui fuerint condito¬
Es crebris lectionib inuestigans. ꝑuenit tandem
adexameron sc̃i ac uenerabilis ep̃i Basilii. greco
sermone. conscriptũ. Quem dum monim̃tis
inserere lingue latialis affectat: michi hane
Zuram censuit e̾̃ẽ mandandã. Sed ego con¬
siderans quia hoc amore potius quã uidicio
p̃cepisti: festinaba quidẽ simplicib iussis obsequi tua cõmonitꝰ
karitate. sed ꝓmittere non audebã. ꝓpͥam contẽplatꝰ infantiam.
Itaq gemina cogitatione distractus: quid agerẽ nesciebã. Mlerebar
eĩ si negare maliussẽ. mentẽ pie de me p̃sum̃tis offenderẽ.si pa¬
rerẽ. susceptũ officium nouare ñpossẽ. Quȩ cumita essent. statui
operã meã fidelit̃ exhibere: quã sermonẽ ꝑtinarit᷑ excusare.
Confidens. quia si displicuero: dabis ueniã quȩ uissisti. on eñi meo

Expanded text:
animus tuae germanitatis, dum plenitudinem coelestium nosse desiderat Scripturarum, cunctas bibliothecas ecclesiasticas et earum qui fuerint conditores, crebris lectionibus investigans, perveni tandem ad Hexaemeron sancti ac venerabilis episcopi Basilii, Graeco sermone conscriptum: quod dum monumentis inserere linguae Latialis affectat, mihi hanc curam censuit esse mandandam. Sed ego considerans, quia hoc amore potius quam judicio praecepisti: festinabam quidem simplicibus jussis obsequi, tua commonitus caritate: sed promittere non audebam, propriam contemplatus infantiam. Itaque gemina cogitatione distractus quid agerem nesciebam: verebar enim si negare maluissem, mentem pie de me praesumentis offendere. Si parere, susceptum officium navare non posse. Quae cum ita essent, statui magis operam meam fideliter exhibere, quam sermonem pertinaciter excusare: confidens quia si displicuero, dabis veniam quae jussisti. Non enim meo
Abbreviated transcription (Latin):
tã sacrilege blasphemare. ut diceres filiũ patri eẽ dissimilẽ. ani¬
mũ ingratũ: similitudinẽ di quã tu ipse sũpsiti. benefactoren
tuum habere non pateris: & tibi quidẽ ꝓpͥum uis. eẽ quod de
celesti grã ꝑcepisti. filio aũ similitudinẽ natura insitã cũ genitore
non sinis eẽ. cõmune : Sed iã nob̃ silentiũ uesꝑe tepꝰ indicit: du¬
dũ ad occasũ sole dilapso. Quaꝓpt̃ hic nos etiã sermonis curri¬
cula t̾minemꝰ: his contenti quȩ dicta sunt. Iantũ eni inp̃sentia
te nc̃ exultantes & ꝓdapib copiosis. pomisq diuersis. memoria
relatorũ mensas ur̃as instruite. Confundatur impius. erubescat
iudeus. exultet iustꝰ p̃dicationib ueritatis: glorificetur dñs. nc̃

Expanded text:
tam sacrilege blasphemare, ut diceres Filium Patri esse dissimilem? O animum in gratum! similitudinem Dei quam tu ipse sumpsisti. benefactorem tuum habere non pateris. Et tibi quidem proprium vis esse quod de coelesti gratia percepisti, filio autem similitudinem natura insitam, cum genitore non sinis esse communem. Sed jam nobis silentium vespere tempus indicit: dudum ad occasum sole delapso. Quapropter hic nos etiam sermonis curricula terminemus, his contenti quae dicta sunt. Tantum enim in praesentia Ite nunc exsultantes, et pro dapibus copiosis pomisque diversis, memoria relatorum mensas vestras instruite. Confundatur impius, erubescat Judaeus, exsultet justus praedicationibus veritatis: glorificetur Dominus, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
gentiliũ popłs. dequibꝰ in euangło scriptii ẽ. potens ÷ ds̃ delapidibꝰ istis suscitare
filios abralie nos significans qui duro quondã corde fuimꝰ. s nimc tredentes.

Expanded text:
gentilium populus: de quibus in Evangelio scriptum est: Potens est Dominus de lapidibus istis suscitare gentilium populus: de quibus in Evangelio scriptum est: Potens est Dominus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae : nos significans qui duro quondam corde fuimus: sed nunc credentes in
Abbreviated transcription (Latin):
dies solis uocatur. ⁊ nos hoc libentissime confitet. Nodie eni lux mundi orta÷: hodie
sol iusticie natꝰ. ẽ. incuiꝰ pennis: sanitas. Nunqͥd sol pennas habet: respondeant uidei:
⁊ qͥ tantũ sccłm litteras scripturas intelligunt. similes uidȩoꝵ. Nos aut dicimꝰ. qͥa qͥcimq
subalis istius solis fuerit qͥ dicit in euangło. quotiens uolui congregare filios tuos quasi gal¬
lina pullos suos subalas suas ⁊ noliusti: iste securus erit abaccipitre diabolo: abaquilis
uolantibꝰ in iexecluele. ⁊ om̃a peccatorũ eius uulnera sanabunt᷑. Ut aut̃ sciatis fr̃s mei
qd ꝓprie psalmꝰ iste de dño scriptꝰ ÷ et ineuuangło pueri sic̃ supra meminimꝰ qͥ intran
te ierusolima saluatore palmaᷤ leuantes clamauer̃ atq dixert̃ os anna in excelsis. be¬
impatient᷑ ferentes. uolunt ꝓ hbere paruulos dequibꝰ inysaia. dñs loquebat᷑.¬
ecce ego ⁊ pueri mei quos mͥ dedit dñs. Tacentibꝰ enĩ senibꝰ ⁊ inuidie liuore cru

Expanded text:
dies solis vocatur, et hoc nos libentissime confitemur. Hodie enim lux mundi orta est, hodie sol justitiae ortus est, in cujus pennis est sanitas. Numquid sol pennas habet? Respondeant Judaei, et qui tantum secundum litteras Scripturas intelligunt similes Judaeorum. Nos autem dicimus, quicumque sub alis istius solis fuerit, qui dixit in Evangelio: Quoties volui congregare filios tuos, quasi gallina pullos suos sub alas, et noluisti! iste securus erit ab accipitre diabolo, ab aquilis volantibus in Ezechiele, et omnia peccatorum ejus vulnera sanabuntur. V. Ut autem sciatis, fratres mei, quod proprie psalmus iste de Domino scriptus est: et in Evangelio pueri sicut meas levantes, clamaverunt atque dixerunt: Osanna in excelsis, beimpatienter ferentes volunt prohibere parvulos: de quibus in Isaia loquebatEcce ego et pueri mei quos mihi dedit Dominus . Tacentibus enim senibus et invidiae livore cruc
Abbreviated transcription (Latin):
uIRerio fecii ũs celũ et tRRAco.
Conurniens exordiũ. de mundi cõpositione narraturus
assũpsit: decorationẽ gestoꝵ operũ. sui faciens sermonis
initium. Cęli eñi t̾req factura referenda ẽ. non sponte
formata ut qͥdam opinati funt: sed exdo causas ꝓpriȩ¬

Expanded text:
ipio fecit Deus coelum et terram. Conveniens exordium de mundi compositione narraturus assumpsit decorationem gestorum operum, sui faciens sermonis initium. Coeli enim terraeque factura referenda est non sponte formata, ut quidam opinati sunt, sed ex Deo causas pro
Abbreviated transcription (Latin):
eis u̾bum. non eñ portabant quod diceb
Et si bestia tetigerit montẽ. lapidabitur
ita t̾ribile erat. quod dicebatur. Moyses d
i t̾ritus sum ⁊ tremebundus. S accessisti
sion montem. ciuitatem dĩ uiuentis ierus.¬

Expanded text:
od dicebatur. Etsi bestia tetigerit montem, lapidabitur. Et ita terribile erat, quod videbatur: Moyses dixit: Exterritus sum & tremebundus. Sed accessistis ad Sion montem & Civitatem Dei viventis Jerus
Abbreviated transcription (Latin):
ũ fluctuas anima merorum quafsata procdlis : Vsque quo
multi moda cogilaticne turbaris mens confuscetedis iune¬
radeuia carpens : tramites ecliginis. subducta luceꝑ curris
Non aclatas raculas mundi fascẽsque sus pires : Neccasus honoris
sed ruinas animaeplora: Non haec defunctoria doleas : Et ista ñ¬
carnis sid ꝑseuerentia tarte tormenta formida : Nec eruninas
carceris ambigas qui&s fine carebis sed iuges auernimiserias pros¬
peccins euitã: quȩ hic quidem redimi feccili compendiopos sunt
simundi affectus in amorem xp̃i conuercas & aderna fieneglego
ab cqui tate priuari : cuncta peccatori corde diuulsa propellas.
crudit᷑ uel serenus eas. Ab iccitaemundus ꝑtussitque. rescripsit.
derisit. quare non consideras quod atexp̃sex quiri Non hum

Expanded text:
ur fluctuas, anima, moerorum quassata procellis? Usquequo multimoda cogitatione turbaris? Mens confusa taediis, itineris devia carpens, Tramites caliginis subducta luce percurrit. Non ablatas res, cellulas mundi facesque suspires, Nec casus honoris, sed ruinas animae plora. Non haec defunctoria doleas exitia carnis; Sed perseverantia Tartari tormenta formida. Nec aerumnas carceris abigas, quibus fine carebis; Sed juges Averni miserias prospectans evita, 347 Quae hic redimi facili compendio possunt, Si mundi affectus in amorem Christi convertas, Et te non negligas ab iniquitate privare. Cuncta peccata a corde divulsa propellas, rudi vel sero reniteas, Abjecit te mundus percussitque, rescripsit, derisit. Quare non consider
Abbreviated transcription (Latin):
corripit cohercit affligit. Flagelli in pendio mou& ue errata
cognos cas & agnita poenitens corrigas. distringas. emendes:
hoc sentire dibes quod instons uerbere pulset beni uolus : ut me¬
lo fegrogata existas & ꝑ niciosa respuens innoxia queras. Vult
contritionis nunc exestuare comino: quo con flator sentinas
uitiorũ sordesquȩ amittas. ꝗͦ ur ergo ꝑ qua quẽ diffus mente

Expanded text:
impendio monet, ut errata cognoscas Et agnita poenitens corrigas, distringas, emendes. Hoc sentire debes, quod instanti verbere pulsatus, Ut benevolus a malo segregatus existas, Et perniciosa respuens, innoxia quaeras. Vult contritionis nunc te examinare camino, Quo conflatus pristinas vitiorem sor
Abbreviated transcription (Latin):
crudit̃ uel serenus eas. Ab iccitaemundus ꝑtus sitque. rescripsit.
derisit. qua re non consideras quod atexp̃sexquirit Nonhunt¬
namanu calia÷eꝑ p&iputes sed haec prouenis se dicuino iudicao
crede: irri tasti contreece dñm offensa delicti: qui i eflaogris arguens
corripit. cohercio affligit. Flaglli in pendio mou& ue errata
cognos cas & a gnita poenitens corrigas. distringas. emendes:

Expanded text:
el sero reniteas, Abjecit te mundus percussitque, rescripsit, derisit. Quare non consideras quid a te Christus exquirit? Non humana manu talia te perpeti putes, Sed haec provenisse divino judicio crede. Irritasti contra te Dominum offensa delicti, Qui te flagris arguens corripit, coercet, affligit, Flagelli impendio monet, ut errata cognoscas
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis exinde quicquã subtrahat. ant redibitionẽ quãcũq exigar tẽporale. Iđ si
fecerit: cõmunione usq ad satisfactionẽ priuetur. & regia potestate hoc emiendare
cogatur. ii Paptores uirginũ uł uiduarũ. qui &ia postea uoluntate parentũ
eas quasi desponsatas sub dotalicii nomine in cõuigiũ duxerunt: publicȩ peniten
subigant᷑. E post publica penitentiã. ꝓ ur ꝓuiderit̃ ep̃s. ne in peiꝰ corruant. iterũ
cõuenientes. De cetero de elemesinis & ceteris quib cũq religiosȩ & saluisice
cõuersationis actionib inseruire ꝓcurent. usq qͦ ab oꝑe cõuigali ex cõsensuualeant
bile ꝓcreati. ad aeccłasticã dignitatẽ nullo mͦ ꝓuehant᷑. Hec de tali cõugio gene¬
rati aecd asticis ordinib applicent᷑. nͥ forte eos aut maxime aeccłȩ utilitas uel¬

Expanded text:
ignitatis exinde quidquam subtrahat et redhibitionem quamcunque exigat temporalem. Quod si fecerit, communione usque ad satisfactionem privetur, et regia potestate hoc emendareCXV. Raptores virginum et viduarum, qui etiam postea voluntate parentum eas quasi desponsatas sub dotalitii nomine in conjugium duxerunt, publicae poenitentiae subjungantur, et post publicam poenitentiam, ne in pejus corruant, iterum convenientes de caetero eleemosynis et caeteris quibuscunque salvificae conversationis actionibus inservire 189 procurent, usquequo ab opere conjugali ex consensu se valeant bile procreati, ad ecclesiasticam dignitatem nullo modo provehantur, nec de tali conjugio generati ecclesiasticis ordinibus applicentur, nisi forte eos aut maxima Ecclesiae utilitas
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. Tibisolipeccaui et malũ corã tefeci. Rexenĩ. aliũ nontimebat
Salomon ꝑ quẽ se cecinit ipsa sapientia. quidisputciuit acedro libani
usq ady sopum quȩ exit ꝑparietẽ recessit adñõ quia amator mulierũ fuit
& nealiquis etiã desanguinis sibi ꝓpinquittite confider& : in in licitum
thamar sororis. amnon frater ex arsit incendium. Piget dicere qued co¬
tidie uirgines ruant: quantts de suogremio mater ꝑdat eccła suꝑqu sidera
suꝑbus inimicus ponat thronũ suũ qđ petrcs ex cauet ethabitet coluber
in fordminib: earũ : Videcispleras queuiduas ante quã nuptts infelicem cons¬
cientiã. m̃titt tantũ ueste ꝓtegere: quasnisi tumor uteri etinfantũ pro¬
diderit uagitus : eresta ceruice edudentib: pedib incedunt. Aliae uõ
stereliccitẽ p̃fer̃. & netdũ sati hominis homicidiũ ftciunt p̃nullae cum

Expanded text:
quitur: tibi soli peccaui et malum coram te feci. rex enim alium non timebat. quitur: tibi soli peccaui et malum coram te feci. rex enim alium non timebat. Salomon, per quem se cecinit ipsa sapientia, qui disputauit a cedro Libani usque ad hysopum, quae exit per parietem, recessit a domino, quia amator mulierum fuit. et ne aliquis etiam de sanguinis sibi propinquitate confideret, in inlicitum Thamar sororis Amnon frater exarsit incendium. Piget dicere, quot cotidie uirgines ruant, quantas de suo gremio mater perdat ecclesia, super quot sidera superbus inimicus ponat thronum suum, quot petras excauet et habitet coluber in foraminibus earum. uideas plerasque uiduas ante quam nuptas infelicem conscientiam mentita tantum ueste protegere, quas nisi tumor uteri et infantum prodiderit uagitus, erecta ceruice et ludentibus pedibus incedunt. aliae uero sterilitatem praebibunt et necdum sati hominis homicidium faciunt. nonnullae, cum
Abbreviated transcription (Latin):
su persedem ei: ꝓmittit᷑ eẽsessurus et septuaginta et quinquȩ animȩ intro¬
ierunt aegrptũ quȩ &xier̃ defemore iacob. Et post quã conlucitintedo latitu¬
dofemori scius emarcuit aliberorũ opere cessauit Et qui pascha facturuserat
inminib euangelii lucernas. Ad hieruscđ uõ quaeres ꝑsasanguine incãpo
inuenit᷑ erroris. in ete chicle dr̃. non est p̃cisus umbilicustuus Om̃is igit᷑ eid¬
uersus uiro sdiaboliuistus inlumbo est. Omnis in umbilico contrafeminas:
fortitudo. Visscire itt eẽ uidicimꝰ accipe xxempla. Samsonleone fortior
saxo durior etquiunus etnudus milleest ꝑsecutus armatos: indalileae
mollescit amplexib Dauid scđm cordm̃ electus et quiuenturũ xpm̃ sc̃o saepe
orecanta uerat postquã deambulans suꝑtectũ domussuae ber sabeae
captus ẽ nudiitite Ad ulterio iunx̃ homicidium: Vbi et illud breuiter
ad tende qđ nullus sit etic̃ indomotutus a spestus. qua ꝓpt̃ cid dm̃ penitens lo¬

Expanded text:
super sedem eius promittitur esse sessurus; et septuaginta et quinque animae introierunt Aegyptum, quae exierunt de femore Iacob, et postquam conluctante deo latitudo femoris eius emarcuit, a liberorum opere cessauit; et qui pascha facturus est,in manibus euangelii lucernas. ad Hierusalem uero, quae respersa sanguine in campo inuenitur erroris, in Ezechiel dicitur: non est praecisus umbilicus tuus. omnis igitur aduersus uiros diaboli uirtus in lumbis est, omnis in umbilico contra feminas fortitudo. Vis scire ita esse, ut dicimus? accipe exempla. Sampson leone fortior, saxo durior et qui unus et nudus mille est persecutus armatos, in Dalilae mollescit amplexibus; Dauid secundum cor domini electus et qui uenturum Christum sancto saepe ore cantauerat, postquam deambulans super tectum domus suae Bersabee captus est nuditate, adulterio iunxit homicidium. ubi et illud breuiter adtende, quod nullus sit, etiam in domo, tutus aspectus. quapropter ad deum paenitens lo
Abbreviated transcription (Latin):
diberis hominib: quiuxores fisca linas regias & feminus
lbesues qui homines similit̃ fiscalinus segios accipidnt
ut de hereditate parentum uel decccusa sua quaerendac necde
tes timonio ꝓhac rehabiciantur s& talis &iam nolis in hac
causa honor seru&ur qualis & ante cessorib: pr̃is regib:
uel imperic toribus seruatus esse cogruscitur

Expanded text:
liberi, qui uxores fiscallinas regias, et feminae liberae quae homines fiscallinos regios accipiunt,  de hereditate parentum, vel de causa sua quaerenda, nec de testimonio pro hac re abiciantur; sed talis etiam nobis in hac causa honor servetur, qualis et antecessoribus nostris regibus vel imperatoribus servatus esse cognoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
NTERP. Ad reipiendum mom̃ tum idẽ in fraan¬
nis spacium Acuius lib& ꝑsona agerepotest siꝑ
opseptionũ fuer& facta: p&itio alterius pastip¬
iudicare non potest: p̃terea cum legitma ꝑsonañ
tra curatorem suũ pocius debuit iustarationũm
proponi :¬
dã iuł. lõiuł coedioł stilicone etaurelimio coris
isse nascuntur. mom̃ tibeneficio posses sorsine dilatiͦ¬
requiratur iniudicio ut priustitulum litis p&itor

Expanded text:
tio. Ad recipiendum momentum, id est infra anni spatium cuiuslibet persona agere potest. Si per obreptionem fuerit facta petitio, alterius parti praeiudicare non poterit. Praeterea cum legitima persona non tra curatorem suum potius debuit iusta ratione proponi Iul. Mediolano Stilichone et Aureliano conss. exisse noscuntur, momenti beneficio possessor sine dilatirequiratur in iudicio, ut prius titulum litis petitor
Abbreviated transcription (Latin):
litoga. ut qͣuo ad possem et lice¬
ret a senis latere nunquam diᷤ¬
cederem. Itaq multa abeo di¬
breuiter ⁊ commnode dicta. me¬
morie mandabam fieriꝙ stu¬
cebaco cucentia doctior.
Quo mortuo me ad portificem

Expanded text:
li toga, ut, quoad possem et liceret, a senis latere numquam discederem. itaque multa ab eo prbreviter et commode dicta memoriae mandabam, fieriquprudentia doctior. uo me ad pontificem
Abbreviated transcription (Latin):
tonici uolumꝰ ẽẽ de re¬
bus ip̃is utere. tuo ui¬
ditio. nichil enin. ir¬
pendio. O ratio aeni
autem latinam efficie ᷤ¬
ꝓfecto legendis nr̃is ple¬
niorem. Hec uero hoc
arroganter dictum
existimari uelim. Nã
philosophandi scienti¬
am concedens multis.
quod est oratoris ꝓpͥum.¬
scilicz apte. distincte. or¬
nate dicere. qm̃ co stu¬
dio etatem consump¬
si. si idmͥ assumo. uide¬
or id meo iure quodam

Expanded text:
tonici volumus esse, de rebus ipsis utere tuo iudicio nihil enim impedio, orationem autem Latinam efficies profecto legendis nostris pleniorem. Nec vero hoc arroganter dictum existimari velim. Nam philosophandi scientiam concedens multis, quod est oratoris proprium, apte, distincte, ornate dicere, quoniam in eo studio aetatem consumpsi, si id mihi assumo, videor id meo iure quodam
Abbreviated transcription (Latin):
tota philosophia
micicero frugife¬
ra. s ⁊ fructuosa.
nec ulla pars eiꝰ
inculta sit ac de¬
serta. tñ nullus¬

Expanded text:
tota Philosophia, mi Cicero, frugifera et fructuosa, nec ulla pars eius inculta ac deserta sit: tamen nullus
Abbreviated transcription (Latin):
spero. ⁊ dumaberis absens lo¬
quar. Uale gͥ mi cicero. tibiq
ꝑsuade ẽẽ te quidem michi ca¬
rissimum. s multo fore cario¬
rem: si talib monimentis

Expanded text:
spero, et, dum aberis, absens loquar. Vale igitur, mi Cicero, tibique persuade esse te quidem mihi carissimum, sed multo fore cariorem, si talibus monitis
Abbreviated transcription (Latin):
ta narrare¬
morater curiocunde solebat. Nec¬
dubitare illum in om̃i serlo¬
ne appellare sapientem. E goͣ
atem apͥatre ita eraͬm dedue¬
tus ad sceuolam sumpta iuiriͣ

Expanded text:
ta narrarememoriter et iucunde solebat nedubitare illum in omni sermone appellare sapientem. ego autem a patre ita eram deductus ad Scaevolam sumpta viri
Abbreviated transcription (Latin):
atq exercitacione tyronum ꝑ qͦscła
gradus et titulos antiꝙͣ consuetudinẽ
conamur ostendere. non quo tͥ impe¬
rator inuicte ista uideant᷑ incogni¬
ta. s ut que sponte ꝓrei publice sa¬
lute disponis: agnoscas olim custo¬
disse romani imperii conditores.
saltum exercendos tyrones.
Ad usum natancli exertendos tyro¬
ri Quẽadmodũ ad scuta uiminea uel
ad palos antiqui exercebant tyao¬
tII Non cesim sed punctim ferire docen¬
dos tirones.¬
III Prmaturam docendos tyrones.¬
riiIIByrones exercendos ad missibilia ĩa¬
cienda.¬
XU. Sagitcis diligenter tyrones imbuen¬
XUI. Ad iactandos lapides fundis exercen¬
dos tyrones.
De exercicio plumbatarum. seqͦs¬
UIII Quẽadmodum ad ascendendos ꝓban-
xx Quo armorũ genere usi sĩt antiqui.¬
IDe municione castrorum.¬
xxii. In qualibꝰ locis constituenda sint
castra.¬
II Quali specie castra delinianda sint.
Quo genere munienda sint castra.

Expanded text:
atque exercitatione tironum per quosdam atque exercitatione tironum per quosdam gradus et titulos antiquam consuetudinem conamur ostendere, non quo tibi, imperator invicte, ista videantur incognita, sed ut quae sponte pro rei publicae salute disponis agnoscas olim custodisse Romani imperii conditores saltum exercendos tironesX Ad usum natandi exercendos tiroXI Quemadmodum ad scuta viminea vel ad palos antiqui exercebant tiroXII Non caesim sed punctim ferire docendos tironesXIII Armaturam docendos tironesXIIII Tirones exercendos ad missilia iaciendaXV Sagittis diligenter tirones imbuendosXVI Ad iactandos lapides fundis exercendos tironesXVII De exercitio plumbatarumXVIII Quemadmodum ad ascendendos equos tironesXX Quo armorum genere usi sint antiquiXXI De munitione castrorumXXII In qualibus locis constituenda sint castraXXIII Quali specie castra delinianda sintXXIIII Quo genere munienda sin
Abbreviated transcription (Latin):
Ni ie uis temporibus
mos fuit bonarũ artiũ
studia mandare litteris
atq in libros redacta osfer¬
re principib. quia neq
recte aliquid inchoatur. nisi pꝰ dm̃
fauerit imperator. neq quemquam
magis decet uel meliora scire uł plu¬
ra ꝙͣ principem. cuiꝰ doctrina om̃ib
pocest ꝓdesse subiectis. Q d̾ octauia¬
num augustum ac bonos de hinc pͥn¬
cipes libenter habuisse freq̃ntibus
declaratur exemplis. Sic reguanti¬
um testimoniis crebuit eloq̃ncia
dum ñ culpatur audacia. Hac
ego ĩmitacione compulsus dũ con¬
sidero clem̃ciam urãm ausibus lie¬
terarum magis ignoscere posse. quã
ceteros tanto inferiorẽ me ãtiquis
scriptoribus ẽẽ uix sensi. licet ĩ hoc
opusculo nec u̾borum coneunitas
sit necessaria. nec acumen ingenii.
s labor diligens ac fidelis. Et que
apd̃ diu̾sos historicos uel armorum
disciplinam docentes. diꝰpersa et iri¬
uoluta celantur. ꝓ utilitate romana
ꝓferant᷑ in medium. De dilecto igit᷑

Expanded text:
ntiquis temporibus mos fuit bonarum artium studia mandare litteris atque in libros redacta offerre principibus, quia neque recte aliquid inchoatur nisi post Deum faverit imperator neque quemquam magis decet vel meliora scire vel plura quam principem, cuius doctrina omnibus potest prodesse subiectis. Quod Octavianum Augustum ac bonos dehinc principes libenter habuisse frequentibus declaratur exemplis. Sic regnantium testimoniis crebuit eloquentia dum non culpatur audacia. Hac ego imitatione compulsus dum considero clementiam vestram ausibus litterarum magis ignoscere posse quam ceteros, tanto inferiorem me antiquis scriptoribus esse vix sensi, licet in hoc opusculo nec verborum concinnitas sit necessaria nec acumen ingenii sed labor diligens ac fidelis, ut quae apud diversos historicos vel armorum disciplinam docentes dispersa et involuta celantur pro utilitate Romana proferantur in medium. De dilectu igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tate marce fili atq ab
omni genere uirtutis.
satis explicatum arbitror libro suꝑi¬
in his uoluminib ad teꝓfec¬
ta uox est mea: tribues his tẽ¬
poribus quantum poteris. Po¬
teris autem quantum uoles.
Cum uero intellexerote hoc
scientie genere gaudere. tum
⁊ presens tecum ꝓpenoieneut

Expanded text:
tate, Marce fili, atque ab omni genere virtutis, satis explicatum arbitror libro su his voluminibus ad te profecta vox est mea, tribues iis poris quantum poteris, poteris autem, quantum voles. Cum vero intellexero te hoc scientiae genere gaudere, tum et praesens tecum prope
Abbreviated transcription (Latin):
saltum exercendos tyrones.¬
x Ad usum natandi exertendos tyro¬
nes¬
ri Qũeadmodũ ad scuta uiminea uel
ad palos antiqui exercebant tyao¬
NII Non cesim sed punctim ferire docen¬
dos tirones.¬
XIII Prmaturam docendos tyrones.¬
xiii. Byrones exercendos ad missibilia ĩã¬
cienda.¬
XU. Sagittis diligenter tyrones imbuen¬
XUI Ad iactandos lapides fundis exercen¬
dos tyrones.¬
.XUII. De exercicio plumbatarum. seqͦs¬
XUIIIN ueadmodum ad ascendendos ꝓban
ex Quo armorũ genere usi sr̃c̃ antiqui.¬
xxI De municione castrorum.¬
xxii In qualibꝰ locis constituenda sir it
I.Quali specie castra delinianda sint.¬
xxii

Expanded text:
saltum exercendos tironesX Ad usum natandi exercendos tironesXI Quemadmodum ad scuta viminea vel ad palos antiqui exercebant tiroXII Non caesim sed punctim ferire docendos tironesXIII Armaturam docendos tironesXIIII Tirones exercendos ad missilia iaciendaXV Sagittis diligenter tirones imbuendosXVI Ad iactandos lapides fundis exercendos tironesXVII De exercitio plumbatarumXVIII Quemadmodum ad ascendendos equos nesXX Quo armorum genere usi sint antiquiXXI De munitione castrorumXXII In qualibus locis constituenda sint I Quali specie castra delinianda sintXXII
Abbreviated transcription (Latin):
atq exercitacione tyronum ꝑ qͦscła
gradus et titulos antiꝙͣ consuetudinẽ
conamur ostendere. non quo tͥ impe¬
rator inuicte ista uideant᷑ incogni¬
ta. s ut que sponte ꝓrei publice sa-¬
lute disponis: agnoscas olim custo¬
disse romani imperii conditores.

Expanded text:
atque exercitatione tironum per quosdam atque exercitatione tironum per quosdam gradus et titulos antiquam consuetudinem conamur ostendere, non quo tibi, imperator invicte, ista videantur incognita, sed ut quae sponte pro rei publicae salute disponis agnoscas olim custodisse Romani imperii conditores
Abbreviated transcription (Latin):
N iQ Uis temporibus
mos fuit bonarũ artiũ
studia mandare litteris
atq in libros redacta osfer¬
re principib. quia neq
recte aliquid inchoatur. nisi pꝰ dm̃
fauerit imperator. neq quemquam
magis decet uel meliora scire uł plu¬
ra ꝙͣ principem. cuiꝰ doctrina om̃ib
potest ꝓdesse subiectis. Qd̾ octauia¬
num augustum ac bonos de hinc pͥn¬
cipes libenter habuisse freq̃ntibus
declaratur exemplis. Sic regnanti¬
um testimoniis crebuit eloq̃ncia
dum ñ culpatur audacia. Hac
ego imitacione compulsus dũ con¬
fidero clem̃ciam uram ausibus lit¬
terarum magis ignoscere posse. quã
ceteros tanto inferiorẽ me ãtiquis
scriptoribus ẽẽ uix sensi. licet ĩ hoc
opusculo nec u̾borum concinnitas
sit necessaria. nec acumen ingenii.
s labor diligens ac fidelis. Et que
apd̃ diu̾sos historicos uel armorum
disciplinam docentes. dĩpersa et irs¬
uoluta celantur. ꝓ utilitate romana
ꝓferant᷑ in medium. De dilecto igit᷑

Expanded text:
ntiquis temporibus mos fuit bonarum artium studia mandare litteris atque in libros redacta offerre principibus, quia neque recte aliquid inchoatur nisi post Deum faverit imperator neque quemquam magis decet vel meliora scire vel plura quam principem, cuius doctrina omnibus potest prodesse subiectis. Quod Octavianum Augustum ac bonos dehinc principes libenter habuisse frequentibus declaratur exemplis. Sic regnantium testimoniis crebuit eloquentia dum non culpatur audacia. Hac ego imitatione compulsus dum considero clementiam vestram ausibus litterarum magis ignoscere posse quam ceteros, tanto inferiorem me antiquis scriptoribus esse vix sensi, licet in hoc opusculo nec verborum concinnitas sit necessaria nec acumen ingenii sed labor diligens ac fidelis, ut quae apud diversos historicos vel armorum disciplinam docentes dispersa et involuta celantur pro utilitate Romana proferantur in medium. De dilectu igitur
Abbreviated transcription (Latin):
sceuolam contuli. Quenunũ
nr̃e ciuitatis et ingenio et ius-¬
ticia prestantissimum audeo di-¬
cere. S de hoc alias. Nunc redeo
ad augurem. Cum sepe multa¬
mi inemicielo sedentem ut so¬
lebat. cum et ego ẽẽm una p̾senᷤ e¬
pauci ad modum familiares
in eum sermonem illum inci¬
d̾e. qui tumfere omnib erat in
ore. Meministi enim ꝓfecto o a-¬
tice ce co magis qd̃ .p. sulpicio u¬
tebaris multum cumis tͥbunꝰ
plebis capitali odio. A. & pom¬
peio qui tum erat consul dissi¬
deret. qui cum conuinctissime
ce amantissime uixerant. qͣn¬
ta eẽt hominum uel ad mira¬
tio uel querela. Itaq tum sce¬
uola. cum ineam ipsam men-¬
tionem incidisset. exposuit
nobis sermonem lelii de ami¬
cicia habitum ab illo secui ce
cum altero genero .G. faunio.
m. filio paucis dieb postmor¬
tem affricam. Eiiis disputati¬
oͣnis sentencias memorie man¬
daui. quas in hoc libro exposui
arbitratu meo. Quasi enim in
duxi loquentes ne inquam ⁊
inquit sepius interponerent᷑¬

Expanded text:
Scaevolam contuli, quem unum nostrae civitatis et ingenio et iustitia praestantissimum audeo dicere. sed de hoc alias, nunc redeo ad augurem. cum saepe multmi in hemicyclio sedentem, ut solebat, cum et ego essem una et pauci admodum familiares, in eum sermonem illum incidere, qui tum fere multis erat in ore. meministi enim profecto, Attice, et eo magis, quod P. Sulpicio utebare multum, cum is tribunus plebis capitali odio a Q. Pompeio, qui tum erat consul, dissideret, quocum coniunctissime et amantissime vixerat, quanta esset hominum vel admiratio vel querella. itaque tum Scaevola, cum in eam ipsam mentionem incidisset, exposuit nobis sermonem Laeli de amicitia habitum ab illo secum et cum altero genero C. Fannio, Marci filio, paucis diebus post mortem Africani. eius disputationis sententias memoriae mandavi, quas hoc libro exposui arbitratu meo; quasi enim ipsos induxi loquentis, ne inquam et inquit saepius interponeret
Abbreviated transcription (Latin):
de plurunis aliquib litteris quas ad
aliquam ciuitatem seu caput ꝓuineiȩ
direxisti. mira exortatione uitã moralẽ
continentes. usq refecti sumus: Quos
sensus non puto ex te dictos: s ꝑte. Cer

Expanded text:
de plurimis ad quosdam litteris, quas ad aliquam ciuitatem seu populum caput prouincia- direxisti mira exhortatione uitam mortalem contemnentes, usquequaque refecti sumus. Quos sensus non puto ex te dictos, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
um et uirium clementia
et optimarum artium stu¬
diis prestare te ceteris senti¬
am: idq opido expertus. de
nuolentia tua nichil temere precepe¬
um. reputauri examen opusculi istius
tibi potissimũ dare: cuius uel incl

Expanded text:
um et aurium clementia et optimarum artium studiis praestare te ceteris sentiam idque oppido expertus de beniuolentia tua nihil temere praeceperim, e re putaui examen opusculi istius tibi potissimum dare, cuius uel in
Abbreviated transcription (Latin):
am: Scire uti pauꝑtate: maxima felici-¬
tas ẽ. A rcum uitentio frangit: animũ
remissio. Nũquam scelus scelere iun¬
cendum ẽ. Bonus uir ẽ qͥ eo ꝓduxit
affectu animũ. ut ñ tantum peccare
tib peuis multo periculũ: quam his
qui iudicantur. Hi autem singłos te¬
nent: illi uniuersos. Nunquid fortis
fortem se gloriabitur. quem corporis
egritudo efficit infirmum: Numqͥd
diues in opib suis gloriabitur. cuius
quid nobilitas glorabitur effecta ññ¬
quã indignis. ⁊miserabiliob seruieis:
tuȩ miscdiȩ: nunc intergemiscit soci¬
os tue beatitudinis.

Expanded text:
 Scire uti paupertate, maxima felicitas. Acuit intentio, frangit animum remissio. Nunquam scelus scelere vincendum est. Bonus vir est qui eo perduxit affectu animum, ut non tantum peccare tibus pejus multo periculum quam his qui judicantur; hi enim singulos timent, illi universos. Nunqfortem se gloriabitur, quem corporis aegritudo efficiet infirmum? Numquid dives in opibus gloriabitur, cui has abripiet? Numquid nobilitas gloriabitur, effecta nonnumquam indigna et miserabilis servitus? tuae misericordiae, nunc intergemiscit socios tuae beatitudinis.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ res ẽ cõmunita ⁊ nescienᷤ pati dispendũr:
cũ in alterũ participata tͣnsfunditur.
Sic̃ ex una face si lumina plurima
succendens. nullũ dampnũ pͥncipali
materiȩ gen̾ab̾ Quȩ qͥdẽ facultatẽ acci¬
pit plus lucendi: qͦtiens causas inuenit
plus p̃standi. Quaꝓpt̃ obsecro ut p̃be¬
as responsa quesitis:
Prima responsio
dindimi regis bragmanoꝵ ad alexan

Expanded text:
enim res est communitas et nesciens pati dispendium, enim res est communitas et nesciens pati dispendium, cum in alterum participata transfunditur, sicut ex una face si lumina plura succenderis, nullum damnum principali materiae generabis. Quae quidem facultatem accipit plus lucendi, quotiens causas invenit plus praestandi. Quapropter obsecro, ut praebeas responsa quaesitis. 2. Prima responsio Dindimi, regis Bragmanorum, con
Abbreviated transcription (Latin):
dimi regis bragmanorum. de
philosophia facta ꝑlitr̃as collatio.
epius ad aures meas fiai¬
do ꝑuentt rationem ui
ubiq sunt hominũ dis¬
crepare: Nam nec t̾rȩ
nec pelagi subsidiis uti
uos asserunt ñtiantes:
Quȩ res sui nouitate mirabilis: iunioꝵ
licentia uidetur incredibilis. Et recce¬
te consulere ꝑ has te dindime litt̃as
ꝓꝑaui. ut si uerũ ẽ qd̾ audiuimus. et
philosophandicausa hoc facitis ĩcũctant̃
expedias. Quo certior effectus ego.
quoq si fieri potest. disciplinȩ sectator
entib innocentiȩ mandata diligent̃
ut arbitror conseruaui. ¶b tam̃ita
informamur ad beneuiuendũ. ut uiuẽ¬
di omĩno causas et remedia ñ ꝑdamꝰ
q̃ prẽt̃ illas philosophicas philosophoꝵ
notas. usitatasq doctrinas. cultũ quẽdã
obseruantiȩ singłaris inducit: q̃so ut
hanc nichil moratus aꝑias. Nam nec
uob ex hoc aliqͥd iacture ꝑueniet: et nos
fortasse aliqͥd cõmodi sortiemur. liba

Expanded text:
dimi, regis Bragmanorum, de philosophia per litteras facta collatio Saepius ad aures meas fando pervenit rationem vitae ubique sunt, hominum discrepare. Nam nec terrae nec pelagi subsidiis uti vos asserunt nuntiantes. Quae res sui novitate mirabilis rumorum licentia videtur incredula, et recte consulere per has te, Dindime, litteras properavi, ut, si verum est, quod audivimus, et si philosophandi causa hoc facitis, incunctanter expedias, quo certior effectus ego quoque, si fieri potest, disciplinae sectator entibus innocentiae mandata non indiligenter, ut arbitror, conservavi. Quibus tamen ita informamur ad bene vivendum, ut vivendi omnino causas et remedia non perda praeter illas philosophicas philosophorum notas usitatasque doctrinas cultum quendam observantiae singularis inducit, quaeso, ut hanc nihil moratus aperias. Nam nec vobis ex hoc aliquid iacturae proveniet et nos aliquid fortasse commodi sortiemur. Libera
Abbreviated transcription (Latin):
philosophandicausa hoc facitis ĩcũctant̃
expedias. Quo certior effectus ego.
quoq si fieri potest. disciplinȩ sectator
entib innocentiȩ mandata diligent̃
ut arbitror conseruaui. ¶ͥb tam̃ita
informamur ad beneuiuendũ: ut uiuẽ¬
di omĩno causas et remedia ñ ꝑdamꝰ
q̃ prẽt̃ illas philosophicas philosophoꝵ
notas. usitatasq doctrinas. cultũ quẽdã
obseruantiȩ singłaris inducit: q̃so ut
hanc nichil moratus aꝑias. Nam nec
uob ex hoc aliqͥd iacturȩ ꝑueniet: et nos
fortasse aliqͥd cõmodi sortiemur. liba
enĩ res ẽ cõmunita ⁊ nescien pari dispendũr:
cũ in alterũ participata tͣnsfunditur.
Sic̃ ex una face si lumina plurima
succendens. nullũ dampnũ pͥncipali
materiȩ gen̾ab Que qͥdẽ facultatẽ acci¬
pit plus lucendi: qͦtiens causas inuenit
plus p̃standi. Quaꝓpt̃ obsecro ut p̃be¬
as responsa quesitis:
Prima responsio
dindimi regis bragmanoꝵ ad alexan

Expanded text:
si philosophandi causa hoc facitis, incunctanter si philosophandi causa hoc facitis, incunctanter expedias, quo certior effectus ego quoque, si fieri potest, disciplinae sectator entibus innocentiae mandata non indiligenter, ut arbitror, conservavi. Quibus tamen ita informamur ad bene vivendum, ut vivendi omnino causas et remedia non perda praeter illas philosophicas philosophorum notas usitatasque doctrinas cultum quendam observantiae singularis inducit, quaeso, ut hanc nihil moratus aperias. Nam nec vobis ex hoc aliquid iacturae proveniet et nos aliquid fortasse commodi sortiemur. Libera enim res est communitas et nesciens pati dispendium, cum in alterum participata transfunditur, sicut ex una face si lumina plura succenderis, nullum damnum principali materiae generabis. Quae quidem facultatem accipit plus lucendi, quotiens causas invenit plus praestandi. Quapropter obsecro, ut praebeas responsa quaesitis. 2. Prima responsio Dindimi, regis Bragmanorum, con
Abbreviated transcription (Latin):
uita uiuit. nullis rerũ capitur
illecebris: nichil appetit ampli ꝙͣ. ratio
naturȩ flagitat. Omĩa patit᷑ ac tole¬
rat: illud putans necessariũ. qd̾ scĩt ñ
eẽ suꝑfluum: facilis nob̃ sẽꝑ alimonia
ñ ꝙͣ luxuriȩ sagacitas. ꝑ oĩa cͤrens elem̃¬
ta ꝑquirit. s ꝗͣ tellus ferio muio¬
lata ꝓducit Mensam epuł oñamus
innocius Hinc ẽ qd nulla gen̾a mor¬
boꝵ numeramus ⁊ nomina. s diu-¬
turnis gaudiis saliras in dem̃ate de¬
fruimur. Nullus ⁊ taqap̃ nos sanan¬
dis corporib usus herb.: Uã ẽ: nec
dimi regis bragmanorum. de
philosophia facta ꝑlitt̃as collatio.
epius ad aures meas si ai¬
do ꝑuenit rationem ui¬
ubiq sunt hominũ dis¬
crepare: Nam nec t̾rȩ
nec pelagi subsidiis uti
uos asserunt ñtiantes:
Quȩ res sui nouitate mirabilis: iunioꝵ
licentia uidetur incredibilis. Et recce¬
te consulere ꝑ has te dindime litt̃as
ꝓꝑaui. ut si uerũ ẽ qd̾ audiuimus. et

Expanded text:
vita vivit. Nullius rei capitur vita vivit. Nullius rei capitur illecebris. Nihil appetit amplius quam ratio naturae flagitat. Omnia patitur ac tolerat illud putans necessarium, quod scit non esse superfluum. Facilis nobis semper alimonia: non quam luxuriae sagacitas per omnia currens elementa perquirit, sed quam tellus ferro inviolata producit. Mensam epulis oneramus innocuis. Hinc est, quod nulla genera morborum numeramus et nomina, sed diuturnis gaudiis salutis intemeratae defruimur. Nullus itaque apud nos sanandis corporibus usus herbarum est, necdimi, regis Bragmanorum, de philosophia per litteras facta collatio Saepius ad aures meas fando pervenit rationem viubique sunt, hominum discrepare. Nam nec terrae nec pelagi subsidiis uti vos asserunt nuntiantes. Quae res sui novitate mirabilis rumorum licentia videtur incredula, et recte consulere per has te, Dindime, litteras properavi, ut, si verum est, quod audivimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
esiderautem alexander scire qͥd
sit ꝑfecta sapientia. licet huiꝰ te
non ignarũ ꝓfiteri uelle collau¬
dem. quia qd̃ solum ẽ omĩ re¬
gno p̃stantł. id asseqͥ malusti. Et enim
imꝑator exsors philosophie. ñ duãri solus
creditur. s seruire ꝗͣ plurimis. Uerũtñ¬
qm̃ satis mͥ durũ. ⁊ꝓp e ĩpossibile uidet᷑
nunc ad nr̃a infatuata tͣnsduci. cũ ꝓcul
aliis ꝙͣ. nr̃ cultus exigit disciplinis ⁊ mo¬
rib sis imbutus. Statuerã tac̾e̾. teq
xime quia nec mͥ ullũ suppetit ubere
to paruum tẽꝑis. ad legendum datur.
S ne inuidiȩ causa deserere me dicẽs.
expediam ut pot̾o quȩ reqͥris. Nunti¬
os enĩ de nob dudũ ad te ꝓlatos. non
ĩmerito famȩ incredulus respuisti. nã
solet gaud̾e figm̃tis. Nunc tam̃ ex me
indubitant̃ ꝑcipe rerũ fidẽ: contentus
ad beatȩ uiuendũ. qͣles habeam᷑ a gnosce.
Sit tui sane iudicii q̃ ꝓferemus: utrum
liquenda censeas. an sꝑnenda.
ens gͥ bragmanoꝵ pura ⁊ simplici

Expanded text:
esiderantem te, Alexander, scire, quid sit perfecta sapientia - licet huius te non ignarum profiteris -, velle collaudem, quia, quod solum est omni regno praestantius, id assequi maluisti - etenim imperator exsors philosophiae non dominari solus creditur, sed servire quam plurimis -, verumtm satis mihi durum et prope impossibile videtur nunc te ad nostra instituta transduci, cum procul aliis, quam noster cultus exigit, disciplinis et moribus sis imbutus, statueram tacere et a tlas, dari - maxime quia nec mihi ullum suppetit uber eto parum temporis ad legendum datur. Sed, ne invidiae causa deserere me diceres, expediam, ut potero, quae requiris. Nuntios enim de nobis dudum ad te perlatos non immerito famae incredulus respuisti. Nam solet gaudere figmentis. Nunc tamen ex me indubitanter percipe rerum fidem contentus, ad beate vivendum quales habeamur, agnoscere. Sit tui sane iudicii, quae proferemus, utrum sequenda censeas an spernenda. Gens igitur Bragmanorum pura et simplici
Abbreviated transcription (Latin):
Se NECA CORDUBEN SISSOCIONIS
stdici discipulus. & patruus lucani poe¬
te. contiuentissimȩ uitȩ fuit ÷ quem noi
ponerem incathalogo scõrum: nisi in
ille epłȩ ꝓuocarent quȩ legunair aplu¬
rimis. pauli ad senecam. aut senecȩ. ad
paulum: inquibus cum eẽt neronis
magister. & illius temporis potentissi¬
mus: optare se dicit eius ẽẽ loci apud suoᷤ.
cuius fit paulus apud xp̃iano: Hic ante
biennium quam petrus & paulus mar-¬

Expanded text:
Seneca Cordubensis, Sotionis Stoici discipulus, et patruus Lucani poetae, continentissimae vitae fuit, quem non ponerem in catalogo Sanctorum, nisi me illae Epistolae provocarent, quae leguntur a plurimis, 851 Pauli ad Senecam, et Senecae ad Paulum. In quibus cum esset Neronis magister, et illius temporis potentissimus, optare se dicit, ejus esse loci apud suos, cujus sit Paulus apud Christianos. Hic ante biennium quam Petrus et Paulus cor
Abbreviated transcription (Latin):
uita uiuit. nullis rerũ capitur
illecebris: nichil appetit ampliꝰ ꝙͣ ratio
naturȩ flagitat. Omĩa patit᷑ ac tole¬
rat: illud putans necessariũ. qd̾ scĩt ñ
eẽ suꝑfluum: facilis nob̾ sẽꝑ alimonia
ñꝗͣ luxuriȩ sagatitas. ꝑ oĩa c̾rens elem̃¬
ta ꝑquirit. s ꝗͣ tellus ferio muio¬
lata ꝓducit. Mensam epuł oñamus
innocius Hinc ẽ qd nulla gen̾a mor-¬
boꝵ numeramus ⁊ nomina. s diu-¬
turnis gaudiis saliras indem̃ate de¬
fruimur. Nullus ⁊ taq ap̃ nos sanan¬
dis corporib usus herb. Sã ẽ: nec

Expanded text:
vita vivit. Nullius rei capitur vita vivit. Nullius rei capitur illecebris. Nihil appetit amplius quam ratio naturae flagitat. Omnia patitur ac tolerat illud putans necessarium, quod scit non esse superfluum. Facilis nobis semper alimonia: non quam luxuriae sagacitas per omnia currens elementa perquirit, sed quam tellus ferro inviolainnocuis. Hinc est, quod nulla genera morborum numeramus vel nomina, sed diuturnis gaudiis salutis intemeratae perfruimur. Nullus itaque apud nos sanandis corporibus usus herbarum est, nec
Abbreviated transcription (Latin):
esiderantem alexander scire qͥd
sit ꝑfecta sapientia. licet huiꝰ te
non ignarũ ꝓfiteri uelle collau¬
dem. quia qd̃ solum ẽ omĩ re-¬
gno p̃stantiꝰ. id asseqͥ maliusti. Et enim
imꝑator exsors philosophie. ñ duãri solus
creditur. s seruire qͣ plurimis. Uerũtñ¬
qm̃ satis mͥ durũ. ⁊ ꝓpe ĩpossibile uidet᷑
nunc ad nr̃a infatuata tͣnsduci. cũ ꝓcul
aliis ꝙͣ. nr̃ cultus exigit disciplinis .⁊ mo¬
rib sis imbutus. Statuerã tac̾e̾. teq
xime quia nec mͥ ullũ suppetit ubere
to paruum tẽꝑis. ad legendum aatur.
S ne inuidiȩ causa deserere me dicẽs.
expediam ut pot̃o quȩ reqͥris. Nunti¬
os enĩ de nob dudũ ad te ꝓlatos. non
ĩmerito famȩ incredulus respuisti. nã
solet gaud̃e figm̃tis. Nunc tam̃ ex me
indubitant̃ ꝑcipe rerũ fidẽ: contentus
ad beatȩ uiuendũ qͣles habeam᷑ agnosce.
Sit tui sane iudicii q̃ ꝓferemus: utrum
liquenda censeas. an sꝑnenda.
ens gͥ bragmanoꝵ pura ⁊ simplici

Expanded text:
esiderantem te, Alexander, scire, quid sit perfecta sapientia - licet huius te non ignarum profiteris -, velle collaudem, quia, quod solum est omni regno praestantius, id assequi maluisti - etenim imperator exsors philosophiae non dominari solus creditur, sed servire quam plurimis -, verumtm satis mihi durum et prope impossibile videtur nunc te ad nostra instituta transduci, cum procul aliis, quam noster cultus exigit, disciplinis et moribus sis imbutus, statueram tacere et a tas, dari - maxime quia nec mihi ullum suppetit uber eto parum temporis ad legendum datur. Sed, ne invidiae causa deserere me diceres, expediam, ut potero, quae requiris. Nuntios enim de nobis dudum ad te perlatos non immerito famae incredulus respuisti. Nam solet gaudere figmentis. Nunc tamen ex me indubitanter percipe rerum fidem contentus, ad beate vivendum quales habeamur, agnoscere. Sit tui sane iudicii, quae proferemus, utrum sequenda censeas an spernenda. Gens igitur Bragmanorum pura et simplici
Abbreviated transcription (Latin):
epius ad aures meas fai¬
do ꝑuenit rationem iu
ubiq sunt hominũ dis¬
crepare: Nam nec trȩ
nec pelagi subsidiis uti
uos asserunt ñtiantes:
Quȩ res sui nouitate mirabilis: unioꝵ
licentia uidetur incredibilis. Et recce¬
te consulere ꝑ has te dindime litt̃as
ꝓꝑaui. ut si uerũ ẽ qd audiuimus. et
philosophandicausa hoc facitis ĩcũctant̃
expedias. Quo certior effectus ego.
quoq si fieri potest. disciplinȩ sectator
cur e mari auium caterue largintur
aut suꝑbiȩ notaberis. quia donata repu¬
dias: aut inuidiȩ quod a meliore p̃stan¬

Expanded text:
epius ad aures meas fando pervenit rationem vitae ubique sunt, hominum discrepare. Nam nec terrae nec pelagi subsidiis uti vos asserunt nuntiantes. Quae res sui novitate mirabilis rumorum licentia videtur incredula, et recte consulere per has te, Dindime, litteras properavi, ut, si verum est, quod audivimus, et si philosophandi causa hoc facitis, incunctanter expedias, quo certior effectus ego quoque, si fieri potest, disciplinae sectator ur e mari; avium catervae largiuntur aut superbiae notaberis, quia donata repudias; aut invidiae, quod a meliore pra
Abbreviated transcription (Latin):
de plurunis aliquib litteris quas ad
aliquam ciuitatem seu caput ꝓuinciȩ
direxisti. mira exortatione uita moralẽ
continentes. usq refecti sumus: Quos
sensus non puto ex te dictos: s ꝑte. Cer
iestas earum est rerum. tantaq genero¬
sitate callens. ut uix suffecturas putẽ

Expanded text:
de plurimis ad quosdam litteris, quas ad aliquam ciuitatem seu populum caput prouincia- direxisti mira exhortatione uitam mortalem contemnentes, usquequaque refecti sumus. Quos sensus non puto ex te dictos, sed per te: certiestas earum rerum est, tantaque generositate clarent, ut uix suffecturas putem
Abbreviated transcription (Latin):
luntarium ẽ tam honesta
Educatio ⁊ disciplina: mores sacit. Et
id iuuit unusquisq quod didicit.
Itaq bona consuecudo excutere debet.
quod mala instruxit: bene loqui. be¬
qđd fecisse uiciosum ẽ: qͥa facta c̾nunt᷑.

Expanded text:
luntaria est, tam honesta Educatio et disciplina mores faciunt; et id unusquisque sapit, quod didicit. Itaque bona consuetudo excutere debet quod mala instruxit. Nihil iquod fecisse vitiosum est, quia facta cernun
Abbreviated transcription (Latin):
studium antiquis ñ solum seruandȩ.
s etiã amplificandȩ religionis fuit:
ut florentissima tum & opulentissi¬
nia ciuitate. decem principum filii.
ienatus consulto. singulis etruriȩ ppłu

Expanded text:
studium antiquis non solum seruandae sed etiam amplificandae religionis fuit, ut florentissima tum et opulentissima ciuitate decem principum filii senatus consulto singulis Etruriae popu
Abbreviated transcription (Latin):
tustius ad fauorem tinim decucurre¬
rit. quo cetera diuinitas opinione col¬
ligitur. tua. presenti fide. paterno aui¬
toq sideri par uroetur. Quorum eximu¬
o fulgore: multum cerimoniis nr̃is in¬
dite alacritatis accessit. Reliquos enim
deos accepimus: cesares dedimꝰ. Et qm̃
inicnim a cuitu deorum petere in aĩo
est: de conditione eius summatim dis
monias. pontificum scientra bene geren¬
darum rerum. auctoritate augurum.
obseruatione apouinis. p̃dicatione ua¬
tum. libris portentorum depuisis. etrus¬
ca disciplina explicari uoluerunt. Prii¬
co etiam instituto rebus diuinis opera
dat᷑. cum aliquid commendandum ẽ.
precatione cum exposcendum: uoto
cum soluendȩ gratulationes: cũ inqũi¬
rendum uel extis uel sortibus. imꝑtito.
cum sollemni ritu ꝑagendũ sacrificio.
quo etiam ostentoꝵ ac fulgurum de¬
nunciationes ꝓcurant᷑. Tantum autẽ

Expanded text:
iustius ad fauorem tuum decucurreiustius ad fauorem tuum decucurrerit, quo cetera diuinitas opinione colligitur, tua praesenti fide paterno auitoque sideri par uidetur, quorum eximio fulgore multum caerimoniis nostris inclitae claritatis accessit: reliquos enim deos accepimus, Caesares dedimus. et quoniam initium a cultu deorum petere in animo est, de condicione eius summatim dissmonias pontificum scientia, bene gerendarum rerum auctoritates augurum obseruatione, Apollinis praedictiones uatum libris, portentorum depulsiones Etrusca disciplina explicari uoluerunt. prisco etiam instituto rebus diuinis opera datur, cum aliquid conmendandum est, precatione, cum exposcendum, uoto, cum soluendum, gratulatione, cum inquirendum uel extis uel sortibus, inpetrito, cum sollemni ritu peragendum, sacrificio, quo etiam ostentorum ac fulgurum denuntiationes procurantur. Tantum aute