comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ones robusti semꝑ in abundantia: omĩs
autẽ piger. semꝑ in egestate ẽ. Qui con¬
gregat thesauros lingua m̃datii. uanꝰ¬
et excors ẽ: et impinget᷑ ad laqueos mor¬
tis: Rapine impioꝵ detrahent eos: quia
noluer̃ facere iuidiciũ: Fuersa uia aui
aliena ẽ: qui autẽ mundus ẽ rectũ opꝰ
eiꝰ Meluisisedere in angulo domatis:
quã cum muliere litigiosa. et in domo
cõmuni: Anima impii desid̾at malum:
ñ miserebitur ꝓximo suo Multato pesti¬
lente sapientior erit paruulus: et si sec¬
tetur sapientiã. sumet scientiã : Excogi¬
tat iustus de domo impii: ut detrahat
impios a malo: Qui opturat aurẽ suã
ad clamorẽ pauꝑis: et ipse clamabit et
ñ exaudiet᷑. Munus absconditũ extin¬
guet iras: et donum in sinu indigatio¬
nẽ maximã: Gaudiũ iusto ẽ. facere iu¬
ditium: et pauor oꝑantib iniquitatem:
Uir qui errauerit a uia doctrinȩ: in cetu
gigantũ cõmorabit᷑ Qui diligit ȩpulas

Expanded text:
omnis autem piger semper in egestate. Qui congregat thesauros lingua mendacii, vanus est, et impingetur ad laqueos mortis. Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium. Perversa via viri, aliena est: qui autem mundus est, rectum opus ejus. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non exaudietur. munus absconditum extinguet iras et donum in sinu indignationem maximam. gaudium iusto est facere iudicium et pauor operantibus iniquitatem. uir, qui errauerit a uia doctrinae, in coetu gigantum commorabitur qui diligit epulas
Abbreviated transcription (Latin):
on derelinques amicũ antiquũ:
Nouus enim ñ erit similis illi: Uinũ
nouum amicus nouus ueterascat: et cũ
suauitate bibes illud: Non zeles głam
et opus peccatoris: non enĩ scis quȩ fu¬
homine potestatem abente occidendi:
et ñ suspicaueris timorẽ mortis: Et si
accesseris ad illum. noli aliquid com
mittere: ne forte auferat uitam tuã:
Communionẽ mortis scito. qm̃ in me¬
dio laqueoꝵ ingredieris: et suꝑ do¬
lentium arma ambulabis Scđm uir-¬
tutem tuã caue te a ꝑximo tuo: et
cum sapientib et prũdentib tracta:xxxii.¬
iri iusti sint
tibi conuiuȩ. et intimore dei sit głatio.
et in sensu sit tibi cogitatus dĩ et omĩs
narratio tua in p̃ceptis altissimi In ma-¬
nu artificum oꝑa laudabitur. et pͥn¬
ceps popłi in sapientia sermonis sui:
in sensu uero senior uerbũ: Terribilis
ẽ in ciuitate sua homo linguosus: et
temerarius in uerbo suo odibilis erit:
Udex sapiens

Expanded text:
 derelinquas amicum antiquum: novus autem non erit similis illi. Vinum novum, amicus novus: veterescet, et cum suavitate bibes illud. Non zeles gloriam et opes peccatoris: non enim scis quae vehomine potestatem habente occidendi, et non suspicaberis timorem mortis: et si accesseris ad illum, noli alimittere ne forte auferat vitam tuam communionem mortis scito quoniam in medium laqueorum ingredieris et super dolentium arma ambulabis secundum virtutem tuam cave te a proximo et cum sapientibus et prudentibus tracta viri iusti sint tibi convivae et in timore Dei sit gloriatio tibi et in sensu sit tibi cogitatus et omnis narratio tua in praeceptis Altissimi in manus artificum opera laudabitur et princeps populi in sapientia sermonis sui in sensu vero seniorum verbum terribilis est in civitate sua homo linguosus et temerarius in verbo suo odibilis erit iudex sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
hodie indauid dicendo. post tantũ tẽpo¬
ris sic̃ supradictũ ẽ hodie si uocem eius
audieritis. nolite obdurare corda ur̃a
Nam si eis iħc requiem p̃stitisset: ñquã
de alia loqueretur. post hanc diem Itaq
relinqͥtur sabbatismus popło dei: Qui
enĩ in gressus ẽ in requiẽ eiꝰ: etiã ipse re¬
quieuit ab oꝑiliꝰ suis sic̃ a suis ds̃:¬

Expanded text:
o post tantum temporis, sicut supra dictum est: Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra. Nam si eis Jesus requiem praestitisset, nunquam de alia loqueretur posthac die. Itaque relinquitur sabbatismus populo Dei. Qui enim ingressus est in requiem ejus, etiam ipse requievit ab operibus suis, sicut et a suis D
Abbreviated transcription (Latin):
t enim et nobis nainciatũ ẽ. quẽ admo-¬
dum et illis: sed ñ ꝓfuit illis sermo
auditus. ñ admixtus fidei ex his quȩ audie
runt. Ingrediemur enĩ in requiẽ qui cre-¬
didimus. quẽ admodũ dixit sicut iuraui
i ira mea si introibunt in requiẽ meam:
et quidẽ oꝑib ab institutione mundi per-¬
fectis Dixit enim quodã loco de die septi-¬
ma sic Et requieuit ds̃ die septima ab
omnib oꝑib suis Et in isto rursum: si
introibunt in reqͥem meã Qm̃ gͦ. suꝑ est¬

Expanded text:
tenim et nobis nuntiatum est, quemadmodum et illis: sed non profuit illis sermo auditus, non admixtus fidei ex iis quae audierunt ingrediemur enim in requiem qui credidimus quemadmodum dixit sicut iuravi in ira mea si introibunt in requiem meam et quidem operibus ab institutione mundi factis dixit enim quodam loco de die septima sic et requievit Deus die septima ab omnibus operibus suis et in isto rursum si introibunt in requiem meam quoniam e
Abbreviated transcription (Latin):
adueniet illi. Illusio et imꝓꝑiũ suꝑboꝵ¬
et uindicta: sicut leo insidiabit᷑ illi La¬
queo ꝑibunt qͥ oblectant᷑ casu iustorum:
dolor autẽ consumet illos: antequã mo¬
riãtur: Ira et furor. utraq execrabilia :¬
et uirpeccator continens erit illor:¬

Expanded text:
adveniet illi. Illusio, et improadveniet illi. Illusio, et improet vindicta sicut leo insidiabitur illi laqueo peribunt qui oblectantur casu iustorum dolor autem consumet illos antequam moriantur ira et furor utraque execrabilia et vir peccator continens erit illor
Abbreviated transcription (Latin):
fide cũ illo: Qđ si denud aueris absconsa
illiꝰ : ñ ꝑsequeris post eũ: Sic̃ enĩ homo
qͥ ꝑdit amicũ suũ: sic qͥ ꝑdit amicitiam
ꝓximi sui: Et sic̃ qui dimittit auẽ de ma-¬
nu sua: sic reliqͥsti ꝓximũ tuũ. et ñ eum
capies: Non illum sequeris: qm̃ longe ab¬
est Effugit enĩ quasi caprea de laqueo:
qm̃ uulnerata ẽ anima eius. ultra eum
ñ poteris colligare: et maledicta ẽ concor¬
datio: De nud are autẽ amici misteria : des-¬
ꝑatio ẽ animȩ infelicis: Annuens ocło fa¬
bricat iniqua: et nemo eũ abitiet In con¬
speccu ocłoꝵ tuoꝵ cũ dulcabit os suũ: et
suꝑ sermones tuos ammirabitur: Nouissi¬
mȩ autẽ ꝑuertet ossuũ: et in uerb tius
dabit scandalũ. Multa audiui et ñ coȩqͣ¬
lapidẽ suꝑ caput ciꝰ cadet: et plaga dolosa
dolosi diuidet uulnera: Et qui foueã fodit
offendet in eo: Qui laqueũ alii ponit: pe-¬
ribit in illo: facienti neqͥssimũ consilium
suꝑ ipsum deuoluet᷑: et ñ agnoscet unde

Expanded text:
absconsa illius, non persequeris post eum. Sicut enim homo qui perdit amicum suum, sic et qui perdit amicitiam proximi sui. Et sicut qui dimittit avem de manu sua, sic dereliquisti proximum tuum, et non eum capies, non illum sequaris, quoniam longe abest. Effugit enim quasi caprea de laqueo: quoniam vulnerata est anima ejus, ultra eum non poteris colligare. Et maledicti est concordatio. Denudare autem amici mysteria, desperatio est animae infelicis. Annuens oculo fabricat iniqua, et nemo eum abjiciet. In conspectu oculorum tuorum condulcabit os suum, et super sermones tuos admirabitur. Novissime autem pervertet os suum, et in verbis tuis dabit scandalum. Multa odivi et non coaequlapidem, super caput ejus cadet: et plaga dolosa, dolosi dividet vulnera. Et qui foveam fodit, offendet in eo: et, qui laqueum alii ponit, peribit in illo. Facienti nequissimum consilium, super ipsum devolvetur, et non agnoscet unde
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtates: Homo scc̃: in sapientia manet
sicut sol: Dam stultus: sicut luna immu-¬
tatur: In medio sensatoꝵ serua uerbum
tẽpori: in medio autẽ cogitantiũ assidu¬
us esto: Marratio peccantiũ odiosa: et
risus illoꝵ indelictis peccati: Loquela
multũ uirans obripilationẽ capiti statu¬
et: et in reuerentia ipsius obturatio auri-¬
um: Effusio sangiunis in rixa suꝑborum:
et maledictio illoꝵ auditus grauis:
Dui denudat archana lxx¬
amici ꝑdit fidẽ: et ñ amicũ inueniet ad¬

Expanded text:
iniquitatem. homo sanctus in sapientia manet iniquitatem. homo sanctus in sapientia manet sicut sol: nam stultus sicut luna inmutatur. in medio insensatorum serua uerbum tempori: in medio autem cogitantium adsiduus esto. narratio peccantium odiosa, et risus eorum in delictis peccati. loquella multum iurans horripilationem capiti statuit, et inreuerentia ipsius obturatio aurium. effusio sanguinis in rixa superborum, et maledictio illorum auditus grauis. qui denudat arcana amici, perdet fidem et non inueniet a
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̃ in opiã multi
deliquer: et qͥ quęrit locupletari. au̾tit
oculũ suũ: Sic̃ si in medio conpanis lapi-¬
dum palus figat᷑ : sic et inter mediũ uen¬
ditionis et emptionis angustiabitur pec¬
Si ñ intimore dñi tenueris te et instanter:
cito subuertetur domꝰ tua. Sic̃ in ꝑtusura
cribri remanebit puluis: sic aporia homi¬
nis in cogitatu illius: Uasa figuli ꝓbat for-¬
nax: et homines ustos tẽptatio tribulatio-¬
nis: Sicut rusticatio de ligno ostendit fru-¬
ccũ illius: sic uerbũ excogitatii cordis ho¬
minis: Ante sermonẽ ñ laudes uirũ: Hȩc
enĩ tẽptatio ẽ hominũ: Si sequeris iusti¬
ciã app̃hendes illã: et indues quasi pode¬
rem honoris: et in habitab̾ cũ ea. et ꝓte¬
get te in sempit̃num. et indie agnitio¬
nis inuenies firmam̃tum Golatilia ad
sibi similia comieniunt: et ueritas ad
eos qͥ oꝑantur illã reuertetur: Leo uena¬
tioni insidiat᷑ semꝑ: sic peccata oꝑantibꝰ

Expanded text:
ropter inopiam multi deliquerunt et qui quaerit locupletari avertit oculum suum si in medio conpaginis lapidum palus figitur sic et inter medium venditionis et emptionis angustabitur pecsi non in timore Domini tenueris instanter cito subvertetur domus tua si in pertusura cribri remanebit stercus sic aporia hominis in cogitatu illius vasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis sicut rusticatio de ligno ostendit fructum illius sic verbum excogitatum hominis cordis ante sermonem non conlaudes virum haec enim temptatio est hominum si sequaris iustitiam adprehendes illam et indues quasi poderem honoris et inhabitabis cum ea et proteget te in sempitnis inuenies firmamentum. uolatilia ad sibi similia conueniunt, et ueritas ad eos qui operantur illam reuertetur. leo uenationi insidiatur semper, sic peccata operantibus
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ erant lum̃ quidẽ uiderunt : uocẽ
autẽ ñ audier̃ eius qui loquebatur me¬
cum: Et dixi Quid faciã dñe. Dñs aũt
dixit adme Surgens uade damascũ.
et ibi tibi dicetur. de omnib quȩ opor-¬
teat te facere Et cũ ñ uiderẽ ẜ̃claritate
luminis illiꝰ. ad manũ deductꝰ a comitib

Expanded text:
mecum erant lumen quidem viderunt vocem mecum erant lumen quidem viderunt vocem autem non audierunt eius qui loquebatur mecum et dixi quid faciam Domine Dominus autem dixit ad me surgens vade Damascum et ibi tibi dicetur de omnibus quae te oporteat facere et cum non viderem prae claritate luminis illius ad manum deductus a co
Abbreviated transcription (Latin):
iri fratres et patres. audite quã aduos
nunc reddo rationem: Cum audissers
autẽ quia hebrea lingua loqueretur ad
illos: magis p̃stiter̃ silentiũ Et dix̃: Ego
sum uir uidȩus. natus tharso cilicie nutri-¬
tus autẽ in ista ciuitate secus pedes gama-¬
liel. eruditus uixta ueritatẽ pat̃nȩ legis
emulator legis sicut et uos om̃s estis hodie.
qui hanc uiam ꝑsecutus sum usq ad mor¬
tem.: alligans et tradens incustodias uiros
ac mulieres sic̃ pͥnceps sacerdotũ mͥ testi¬
moniũ reddit et om̃s maiores nati aquib
et epłas accipiens ad fr̃s damascũ: ꝑ gebã
ut adducerẽ in de uinctos in ierłm ut pu¬
nirentur: factũ est autẽ eunte me et appro¬
pinꝗte damasco. media die subito de cȩlo
circũ fulsit me lux copiosa. et decidens in
terrã. audiui uocẽ dicentẽ mͥ Saule sau¬
le quid me ꝑsequeris. Ego autẽ respon-¬
dit: Quis es dñe. Dixitq adme Egosũ
iħc nazarenus. quẽ tu ꝑ sequeris Ꝙ qui

Expanded text:
iri fratres et patres, audite quam ad vos nunc reddo rationem. Cum audissent autem quia Hebraea lingua loqueretur ad illos, magis praestiterunt silentium. Et dicit: Ego sum vir Judaeus, natus in Tarso Ciliciae, nutritus autem in ista civitate, secus pedes Gamaliel eruditus juxta veritatem paternae legis, aemulator legis, sicut et vos omnes estis hodie: qui hanc viam persecutus sum usque ad mortem, alligans et tradens in custodias viros ac mulieres, sicut princeps sacerdotum mihi testimonium reddit, et omnes majores natu, a quibus et epistolas accipiens, ad fratres Damascum pergebam, ut adducerem inde vinctos in Jerusalem, ut punirentur. Factum est autem, eunte me, et appropinquante Damasco media die, subito de coelo circumfulsit me lux copiosa: et decidens in terram, audivi vocem dicentem mihi: Saule, Saule, quid me persequeris? Ego autem respondi: Quis es, Domine? Dixitque ad me: Ego sum Jesus Nazaraenus, quem tu persequeris. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra. et a regno portã succender̃: et effu¬
qer sanguinẽ innocentẽ: Et orauimꝰ
ad dñm et exauditi sumꝰ: et optulimꝰ sa¬
crificiũ et similaginẽ. et accendimꝰ lucer¬
nas. et ꝓposuimꝰ panes: Et nunc frequen¬
tate dies scenofegiȩ m̃sis casieu:
nno centesimo octo gesimo octauo
popłs qͥ ẽ. inierosolimis. et inuidea

Expanded text:
 et effuderunt sanguinem innocentem et oravimus ad Dominum et exauditi sumus et obtulimus sacrificium et similaginem et accendimus lucernas et proposuimus panes et nunc frequentate dies scenophegiae mensis casleu anno centesimo octogesimo octavo populus qui est Hierosolymis
Abbreviated transcription (Latin):
Deicimur: sed ñ ꝑimus. semꝑ mortifica¬
tionem iħu in corpore nr̃o circ̃ferentes.
ut et uita iħu incorꝑib nr̃is manifestet᷑
emꝑ enim nos qui uiuimus
inmortẽ tradimur ꝓpter iħm. ut
et uita iħu manifestetur in carne nr̃a
mortali Ergo mors in nobis oꝑatur:
uita autẽ inuobis: Habentes autem
eundem sp̃m fidei sicut scriptum es ⁊
credidi ꝓpter quod locutus sum. et
nos credimus ꝓpter quod et loqͥm᷑.
scientes qm̃ qui suscitauit iħm. et nos
cum iħu suscitabit. et constituet uobẽ.
Omnia enim ꝓpter uos. ut gra habun¬
dans ꝑmultos gr̃ãrum actione abun¬
det ingłam dĩ Propt̃ quod ñ deficimꝰ
Sed licet is qui foris ÷ nr̃ homo cor¬
rumpatur: tamen is qui intus ẽ reno-¬
uatur de die indiem: Id enim quod in
p̃senti momentaneũ et leue tribula¬
tionis nr̃ȩ supra modum insullimita¬

Expanded text:
mortificationem Iesu in corpore nostro circumferentes, ut et uita Iesu in corporibus nostris manifestetur. semper enim nos qui uiuimus in mortem tradimur propter Iesum; ut et uita Iesu manifestetur in carne nostra mortali. ergo mors in nobis operatur, uita autem in nobis. habentes auteundem spiritum fidei sicut scriptum est credidi propter quod locutus sum et nos credimus propter quod et loquimur scientes quoniam qui suscitavit Iesum et nos cum Iesu suscitabit et constituet vobiscum omnia enim propter vos ut gratia abundans per multos gradet in gloriam Dei. Propter quod non deficimus. Sed licet is qui foris est noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem. Id enim, quod in praesenti est momentaneum et leve tribulationis nostrae, supra modum in sublimita
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis autẽ contristauit ñ me contri-¬
stauit sed exparce: ut ñ onerem om̃s
uos Sufficit illi qui eius modi ẽ. obiur¬
gatio hȩc quȩ sit aplurib ita ut econtra¬
rio magis donetis et consolemini ne forte
abundantiori tristicia absorbeatur qui
eius modi ẽ Propter quod obsecro uos.
ut confirmetis in illo caritatem: Idõ enĩ
et scripsi ut cognoscam exꝑimentũ ur̃m:
an in omnib obedientes sitis Cui autẽ
aliquid donastis: et ego Nam et ego
quod donaui si quid donaui: ꝓpter uos
in ꝑsona xp̃i. ut ñ circũueniamur a sata¬
na. Non enim ignoramus cogitationes eiꝰ
propt̃ euangłium xp̃i et ostium mͥ
aꝑtum eẽt. in dño. ñ habui requiẽ spũt
meo. eo quod ñ inuenerim ticum frẽm
meũ sed ualefaciens eis ꝓfectus sum in
macedoniã: Deo autẽ grãs qui semꝑ tri-

Expanded text:
ntristavit, sed ex parte, ut non onerem omnes vos. Sufficit illi qui ejusmodi est, objurgatio haec quae sit a pluribus, ita ut econtrario magis donetis et consolemiabundantiori tristitia absorbeatur qui eiusmodi est propter quod obsecro vos ut confirmetis in illum caritatem ideo enim et scripsi ut cognoscam experimentum vestrum an in omnibus oboedientes sitis cui autem aliquid donatis et ego nam et ego quod donavi si quid donavi propter vos in persona Christi ut non circumveniamur a Satana non enim ignoramus cogitationes eius propter evangelium Christi et ostium mihi apertum esset in Domino non habui requiem spiritui meo eo quod non invenerim Titum fratrem meum sed valefaciens eis profectus sum in Macedoniam Deo autem gratias qui
Abbreviated transcription (Latin):
onĩs reuelata facie głam dñi speculan¬
tes. in eandem imaginem tͣnsformam᷑
a claritate inclaritatẽ. tanquã a dñi
sp̃u: Ideo habentes hanc ministrationẽ
uixta quod miscdiam consecuti sumus
ñ deficimus. sed abdicamus occulta
dedecoris. ñ ambulantes in astucia.
neq adulterantes uerbũ dei. sed iN
manifestatione ueritatis comm̃dan¬
tes nosmet ipsos. ad omnẽ conscientiã
hominum coram deo: ix Quod si
etiam oꝑtum ÷ euangłium nr̃m in his
quȩ pereunt ÷ oꝑtum. inquib ds̃. huiꝰ
scłi ex cecauit mentes infideliũ ut ñ

Expanded text:
Domini speculantes in eandem imaginem transformamur a claritate in claritatem tamquam a Domini Spiritu ideo habentes hanc ministrationem iuxta quod misericordiam consecuti sumus non deficimus sed abdicamus occulta dedecoris non ambulantes in astutia neque adulterantes verbum Dei sed in manifestatione veritatis commendantes nosmet ipsos ad omnem conscientiam hominum coram Deo quod si etiam opertum est evangelium nostrum in his qui pereunt est opertum in quibus deus huius saeculi excaecavit mentes infid
Abbreviated transcription (Latin):
uultus eius quȩ euacuẽtur. quo modo
ñ magis ministratio sp̃c erit ingłas
Nam si ministratio damnationis in¬
gła est: multomagis abundat mini-¬
sterium iusticiȩ in gła N am nec głi¬
ficatum ẽ. quod claruit in hac parte:
moises ponebat uelamen suꝑ faciem
suam. ut non intend̾ent filii isrł iN
faciem euis quod euacuat᷑. sed obtunsi
sunt sensus eoꝵ Usq in hodiernũ enĩ
diem id ipsum uelamen in lectione
ueteris testamenti manet ñ reuelatũ:
diernum diem cum legitur moises:
uelamen ẽ. positum suꝑ cor eoꝵ: Cũ
autẽ conuersi fuerint ad dñm: aufe¬
retur uelamen Dñs autẽ sp̃c ẽ Ubi

Expanded text:
vultus ejus, quae evacuatur: quomodo non magis ministratio spiritus erit in gloria? Nam si ministratio damnationis gloria est, multo magis abundat ministerium justitiae in gloria. Nam nec glorificatum est, quod claruit in hac parte, Moyses ponebat velamen super faciem suam, ut non intenderent filii Israel in faciem ejus, quod evacuatur; sed obtusi sunt sensus eorum: usque in hodiernum enim diem idipsum 137 velamen in lectione Veteris Testamenti manet non revelatum;diernum diem, cum legitur Moyses, velamen est positum super cor eorum. Cum autem conversus fuerit ad Dominum, auferetur vel
Abbreviated transcription (Latin):
uite inuitã Et adhȩc quiᷤᷤ tam oͥdoneꝰ.:
N on enim sumus sicut plurimi adulte-¬
rantes uerbũ dĩ. sed exsinceritate: sed
c̃mendare: Aut ñ quid egemus sicut
quidã cõmendaticiis epłis. ad uosaut
ex uob̾.. Epła nr̃a uos estis scripta in
cordib nr̃is quȩ scitur et legitur ab
scripta. ñ atramento. sed sp̃u deiuiui.
ñ intabuł lapidȩis. sed intabulis cor¬
dis carnalib: uiii. Niduciã autẽ

Expanded text:
c quis tam idoneus? Non enim sumus sicut plurimi adulterantes verbum Dei, sed ex sinceritate, sed ommendare? aut numquid egemus sicut quidam commendatitiis epistolis ad vos, aut ex vobis? Epistola nostra vos estis, scripta in cordibus nostris, quscripta non atramento, sed spiritu Dei vivi, non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute tua mare: contribulasti capita
draconũ in aquis Lu confregisti capita
draconis: dedisti eũ escã ppłis ȩthiopum:
Tu dirupisti fontes et torrentes: tu sicca¬
sti fluuios ȩthan: Tuus ẽ dies et tua ẽ
nox: tu fabricatus es aurorã et solem:
Tu fecisti om̃s t̃minos t̾rę: estatẽ et uer
tu plamasti eã Memor esto huiꝰ inimicꝰ

Expanded text:
re, contribulasti capita draconum in aquis. Tu confregisti capita draconis, dedisti eum escam populis Aethiopum. Tu dirupisti fontes et torrentes; tu siccasti fluvios Ethan. Tuus est dies, et tua est nox: tu fabricatus es auroram et solem. Tu fecisti omnes terminos terrae, aestatem et ver, tu plasmasti ea. Memor esto hujus, inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
tquid dẽ reppulisti in finẽ: iratꝰ¬
ẽ furor tinis suꝑ oues pascuȩ tuȩ
Memor esto congregationis tuȩ: quam
possedisti ab initio: Redemisti uirgã he¬
reditatis tuȩ: mons syon in qͦ habitasti
in eo: Leua manus tuas insuꝑbias eorũ
in finem: ꝗta malignatus ẽ. inimicus in
scõ Et głati st̃ qui oder̃ te: in medio sol

Expanded text:
nem, iratuest furor tuus super oves pascuae tuae? Memor esto congregationis tuae, quam possedisti ab initio. Redemisti virgam haereditatis tuae, mons Sion in quo habitasti in eo. Leva manus tuas in superbias eorum in finem, quanta malignatus est inimicus in sancto. Et gloriati sunt qui od
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi insilua lignoꝵ securib: excidert̃¬
cia deiecer̃ eã: Incender̃ igni scũariũ
tuũ: int̾ra polluer̃ tab̃nacłm nominis
tui: Dixer̃ in corde suo cognatio eorũ¬
simul: quiescere faciamus om̃s festos dĩ
et nos ñ cognoscet amplius: Usquȩquo
ds̃ imꝑꝑabit inimicus: irritat adu̾sariꝰ
nom̃ tuũ infinem Ut qͥd au̾tis manum
tuã et dexterã tuã. de medio sinu tuo
infinẽ. Ds̃ autẽ rex nr̃ ante scła: oꝑatus¬

Expanded text:
quam in silba lignorum securibus excidercia deiecerunt ea, incenderunt igni sanctuarium tuum  in terra polluerunt tabernaculum nominis tui. Dixerunt in corde suo  cognatio eorul quiescere faciamus omnes dies festos Dei et nos non cognoscet amplius usquequo Deus inproperabit inimicus inritat adversarius nomen tuum in finem ut quid avertis manum tuam et dexteram tuam de medio sinu tuo in finem Deus autem rex noster ante sa
Abbreviated transcription (Latin):
udicabit poplum suum: et principa-¬
tus sensati stabilis erit. Sđm iudicem
popłi. sic et ministri eius. et qualis
rector ẽ ciuitatis. tales et in habitan-¬
tes in ea: Rex insipiens. ꝑdet popłm
suum: et cuutates in habitabuntur.
ꝑ sensum prudentiũ: In manu dei po¬
testas terrȩ : et execrabilis omĩs ini¬
quitas gentium: et utilem rectorẽ
in tempus suscitabit suꝑ illam: In ma¬
nu dei potestas hominis: et suꝑ faciẽ
scribe in ponet honorẽ suum Omĩs
inuiriȩ ꝓximi ne memineris: et ni¬
chil agas in oꝑib in iuriȩ Odibilis
coram deo ẽ et hominib suꝑbia: et
execrabilis omĩs iniquitas gentium:
Regnum agente in gentem transfer¬
tur: ꝓpterigiusticias. ⁊ in uirias. et con¬
tumelias et diuersos dolos xxx iiii.

Expanded text:
dicabit populum suum et principatus sensati stabilis erit secundum iudicem populi sic et ministri eius et qualis rector est civitatis tales et inhabitantes rex insipiens perdet populum suum et civitates inhabitabuntur per sensum prudentium in manu Dei potestas terrae et exclamabilis omnis iniquitas gentium et utilem rectorem in tempus suscitabit super illam in manu Dei potestas hominis et super faciem scribae inponet honorem suum omnis iniuriae proximi ne memineris et nihil agas in operibus iniuriae odibilis coram Deo et hominibus superbia et execrabilis omnis iniquitas gentium regnum a gente in gentem transfertur propter iniustitias et iniurias et contumelias et diversos dolos
Abbreviated transcription (Latin):
ilii tibi sunt erudi illos: et curua illos a
p̃ueritia illorum: filit cibi sunt serua
corpus illarũ: et ñ ostendas hylaren fa¬
ciem tuã ad illas: Trade filiam et grande
opus feceris : et homini sensato da illã:
Mulier si ẽ tibi scd̾m animam tuã non
ꝓicias illam: et odibili ñ credas te in to¬
onora patrem cuum. et gemitus ma
do et illi tibi¬
n tota anima tua: time dm̃:¬

Expanded text:
ilii tibi sunt erudi illos et curva illos a pueritia illorum filiae tibi sunt serva corpus illarum et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas trade filiam et grande opmulier si est tibi secundum animam tuam, non proicias illam, et odibili non credas te in toonora patrem tuum et gemitus matdo et illi tibita anima tua time d
Abbreviated transcription (Latin):
uigilias habentes: neq uitã neq nuptias
mundas iã custodiunt. sed alius alium ꝑ
inuidiã occidit: aut adulterans contristat:
et omĩa cõmixta sunt sangius. homicidiũ.
furtũ et fictio. corruptio. infidelitas. tur¬
batio. et ꝑuriũ. tumultus bonorũ. domini
in memoratio. animarũ inquinatio. nati¬
uitatis immutatio. nuptiarũ in constantia.
in ordinatio mechiȩ. et impuditiciȩ: Infan
dorũ enim idoloꝵ cultura. omnis mali cau-¬
sa ẽ: et initiũ et finis Aut enĩ dum lecant᷑
insaniunt. aut certe uaticinant᷑ falsa. aut
uiuunt iniustȩ: aut peierant cito Dum¬
enĩ confidunt in idolis quȩ sunt sine ani-¬
ma: malȩ uirantes. nocere se ñ putant
Utraq ergo illis euenient dignȩ: qm̃ ma-
le senser̃ de deo. attendentes idolis. et inui
ste iurauer̃ in dolo: contẽpnentes iusticiã:
Non enĩ iurantium ẽ uirtus: sed peccantiũ
pena ꝑ ambulat semꝑ iniustoꝵ p̃uaricati¬

Expanded text:
vigilias habentes, neque vitam neque nuptias vigilias habentes, neque vitam neque nuptias mundas jam custodiunt, sed alius alium per invidiam occidit aut adulterans contristat; et omnia commista sunt, sanguis, homicidium, furtum et fictio, corruptio et infidelitas, turbatio et perjurium, tumultus bonorum, Dei immemoratio, animarum inquinatio, nativitatis immutatio, nuptiarum inconstantia, inordinatio moechiae et impudicidorum enim idolorum cultura omnis mali causa est, et initium, et finis. Aut enim dum laetantur, insaniunt: aut vaticinantur falsa, aut vivunt injuste, aut perjurant cito. Dum confidunt in idolis, quae sunt sine anima, male jurantes noceri se non sperant. Utraque ergo illis venient juste, quoniam male senserunt de Deo, atteste iuraverunt in dolo contemnentes iustitiam non enim iurantium est virtus sed peccantium poena perambulat semper in iniustorum praevari
Abbreviated transcription (Latin):
in palam honorare ñ poterant homines.
ꝓpter quod longe eẽnt. elonginquo figura
illori allata: Quidentem autẽ imaginem
regis quẽ honorare uolebant fecerunt:
ut illũ qui aberat tanquã presentẽ coleren
sua sollicitudine: ꝓuexit autẽ ad horum
culturam et hos qui ignorabant: artificis
eximia diligentia Ille enĩ uolens plus pla¬
cere ei qui se assumpsit: elaborauit arte
sua ut similitudinem in melius figuraret:
Multitudo autẽ hominũ adducta ꝑspeciem
oꝑis: eũ qui ante tẽpus tanquam homo hono¬
ratus fuerat: nunc dm̃ existimauer̃: Et hȩc
fuit uitȩ humanȩ deceptio: qm̃ aut affectui
aut regib deseruientes homines. in conmu-
nicabile nom̃ lapidib et lignis imposuer̃:¬
Et ñ suffecerat eos errasse circa dei scientiã:
sed et in magno uiuentes inscientiȩ bello
tot et tã magna mala pacẽ appellant:
Aut enĩ filios suos sacrificantes. aut obscu¬
ra sacrificia facientes. aut in saniȩ plenas

Expanded text:
in palam homines honorare non poterant, propter in palam homines honorare non poterant, propter hoc quod longe essent, e longinquo figura illorum allata, evidentem imaginem regis, quem honorare volebant, fecerunt: ut illum qui aberat, tanquam praesentem colerent sua sollicitudine. Provexit autem ad horum culturam, et hos, qui ignorabant, artificis eximia diligentia. Ille enim volens placere illi qui se assumpsit, elaboravit arte sua, ut similitudinem in melius figuraret. Multitudo autem hominum abducta per speciem operis eum, qui ante tempus tanquam honoratus fuerat, nunc deum aestimaverunt. Et haec fuit vitae humanae deceptio: quoniam aut affectui, aut regibus desernicabile nomen lapidibus et lignis imposuerEt non suffecerat errasse eos circa Dei scientiam, sed et in magno viventes inscientiae bello, tot et tam magna mala pacem appellant. Aut enim filios suos sacrificantes, aut obscura sacrificia facientes, aut insaniae plenas
Abbreviated transcription (Latin):
Similiter autem odio sunt deo: impiꝰ
et impietas eus: Et enim quod factũ
ẽ: cum illo qui fecit torm̃ta pacietur:
ꝓpter hoc et idolis nationum ñ erit res¬
pectus: qm̃ creaturȩ dei in odium factȩ
sunt: et in tẽptationes animȩ hominũ.
et in muscipulas pedib insipientiũ: Initiũ
eium fornicationis ẽ exquisitio idolorum:
et ad inuentio illorũ corruptio uitȩ ẽ: Neq¬
enim erant abinitio: neq erunt imꝑpecu¬
um: Suꝑuaeuitas enim hominũ hoc ad-¬
inuenit. in orbe t̃rarum: et ideo breius
illoꝵ fuus inuentus ẽ: A cerbo enĩ luctu
dolens pater cito sibi rapti filii fecit imagi¬
nem: et illum qui tunc quasi homo mortu¬
us fuerat. nunc tanquam dm̃ colere cepit:
et instituit inter seruos suos sacra et sacri¬
ficia: Deinde int̾ueniente tẽpore. conua¬
lescente iniqua consuetudine. hic error
tanquã lex custoditus ẽ: et tirannorum
imperio colebantur figm̃ta horũ. quos

Expanded text:
similiter autem odio sunt Deo impius similiter autem odio sunt Deo impius et impietas eius etenim quod factum est cum illo qui fecit tormenta patietur propter hoc et idolis nationum non erit respectus quoniam creaturae Dei in odium factae sunt et in temptationem animis hominum et in muscipulum pedibus insipientium initium enim fornicationis est exquisitio idolorum et adinenim erant ab initio, neque erunt in peupervacuitas enim hominum hoc adinvenit in orbem terrarum; et ideo brevis illorum finis inventus est. Acerbo enim luctu dolens pater, cito sibi rapti filii fecit imaginem; et illum, qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam deum colere coepit, et constituit inter servos suos sacra et sacrificia. Deinde interveniente tempore, convalescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custoditus est, et tyrannorum imperio colebantur figmenta. Et hos quos
Abbreviated transcription (Latin):
Iterum alius nauigare cogitans. et ꝑ fe¬
ro fluctus incipiens iter facere : ligno
portante se fragilius lignum inuocat:
Illud enim cupiditas adquirendi ex cogi¬
tauit. et artifex sapientia fabricauit sua.
tua autẽ pater gub̾nat prudentia: qm̃
dedisti in mari uiam. et influctib semi¬
tam rectissimam. ostendens qm̃ potens¬
es ex omnibꝰ sanare etiã si sine rate qͥs
adeat: Sed ut non eẽnt uacua sapien-¬
tiȩ tuȩ oꝑa: ꝓpter hoc etiã et exiguo li¬
gno credunt homines animas suas. et
transeuntes mare ꝑ ratẽ lib̾ati sunt:
Ab initio enĩ cum perirent suꝑbi gigan¬
tes. spes orbis terrarum ad ratam fugi¬
ens. remisit scło semen natiuitatis: quȩ
manu tua erat gub̃nata Benedictum
ẽ enim lignum: ꝑ qđ fit iusticia: Per
manus autẽ quod fit idolum maledi¬
ctum ẽ: et ipsum et quid fecit illud:
quia ille quidem oꝑatus ẽ illud autẽ
cum eẽt fragilȩ. deus cognominatus ẽ

Expanded text:
iterum alius navigare cogitans et per feiterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia quoniam dedisti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam ostendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fit iustitia per manus autem quod fit maledictum et ipsum et qui fecit illud quia ille quidem operatus est illud autem cum esset fragile Deus cognominatus est
Abbreviated transcription (Latin):
facit. lignũ curuum et uerticib ple¬
num. sculpat diligenter ꝑ uacuitatẽ
suam. et ꝑ scientiam artis suȩ figuret
illud. et assimilet illud imagini ho-¬
minis. aut alicui exanimalib illud
comparet. ꝑ liniens rubrica. et rubi¬
condum faciens fuco colorem illius.
et omnẽ maculã quȩ in illo ẽ ꝑliniens¬
t̃ra. et faciat ei dignã habitationem.
in pariete ponens illud. et confirmans fer¬
ro ne forte cadat. ꝓspiciens illi sciens qm̃
ñ potest se adiuuare. imago enim est
et opus ẽ illi adutorium. et de substan¬
tia sua. et de filiis suis. et de nuptiis uo¬
tum faciens inquirit. ñ erubescit loqui
cum illo qui sine anua ẽ et ꝑ sanitate
quidem infirmũ dep̃catur. et ꝓ uita
mortuũ rogat. et in adiutorium inuti¬
le inuocat. et ꝑ itinere petit ab eo qui
ambulare ñ potest. et de adquirendo.
et de oꝑando. et de omniũ rerũ euentu¬
petit ab eo qui in omnib ẽ. in utilis:

Expanded text:
facit, lignum curvum, et vorticibus plefacit, lignum curvum, et vorticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam, et per scientiam suae artis figuret illud, et assimilet illud imagini hominis, aut alicui ex animalibus illud comparet, perliniens rubrica, et rubicundum faciens fuco colorem illius, et omnem maculam quae in illo est, perliniens; et faciat ei dignam habitationem, et in pariete ponens illud, et confirmans ferro, ne forte cadat, prospiciens illi, sciens quoniam non potest adjuvare se: imago enim est, et opus illi adjutorium. Et de substantia sua, et de filiis suis, et de nuptiis votum faciens, inquirit. Non erubescit loqui cum illo, qui sine anima est; et pro sanitate quidem infirmum deprecatur, et pro vita rogat mortuum, et in adjutorium inutilem invocat; et pro itinere petit ab eo, qui ambulare non potest, et de acquirendo, et de opetit ab eo qui in omnibus est inutilis
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscibiliter poterit horum crea-¬
tor. uideri: Sed tamen ad huc in his
minor ẽ:quȩrela: Et hi enim fortas¬
sis errant
rentes et uolentes inuenire: Et enim
cum in oꝑib illius conuersentur: in¬
quirunt et ꝑsuasum habent qm̃ bo¬
na sunt quȩ uidentur: Iterum autẽ:
nec his debet ignosci: Si enim tantũ
potuer̃ scire ut possent estimare se¬
culum. quomodo huius dñm non fa¬
cilius inuenerunt :¬
nfelices autẽ sunt et inter mortuos
spes illor ẽ: qui appellauer̃ deos oꝑa
manuum hominum. aurũ et argen¬
tum. artis inuentionem. et similitu¬
dines animalium. aut lapidẽ in uti¬
lem. opus manuũ antiquȩ : aut si qͥs
artifex faber de silua lignum rectũ
secauerit. et huius docte eradat om¬
nem corticem. et arte sua usus dili¬
genter fabricet uas utile inconuer¬
satione uitȩ: reliquias autẽ huius
oꝑis ad p̃ꝑationem ȩscȩ abutatur.
et reliquum hoꝵ qđ ad nullum usũ

Expanded text:
cognoscibiliter poterit horum creacognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum habent quoniam bona sunt quae videntur iterum autem nec his debet ignosci si enim tantum potuerunt scire ut possent aestimare saeculum quomodo huius Dominum non facilius invenerunt infelices autem sunt et inter mortuos spes illorum est qui appellaverunt deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet sationem vitae, reliquiis autem ejus operis ad praeparationem escae abutatur; et reliquum horum quod ad nullos usus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: In his enĩ quȩ patiebantur: moleste
ferebant: In quib patientes indignabant᷑:
ꝑ hȩc quos putabant deos. in ipsis cũ ext̃-¬
minarentur. uidentes illũ quẽ olim ne¬
gabant se nosse dm̃ uerũ agnouerunt:
ꝓ pter qđ : et finis condemnationis illoꝵ
ani sunt autẽ om̃s: homines. in qͥb
non subẽ scientia dei. et de his quȩ ui¬
dentur bona ñ potuer intelligere eum
qui ẽ: neq oꝑib attendentes agnouert̃
quis eẽt artifex. sed aut ignem. aut sp̃m.
aut citatum aerem. aut girũ stellarũ.
aut nimiã aquã. aut solem. aut lunã.
reccores orb̾ tr̃arũ deos putauer: Quoꝵ¬
si specie delectati deos putauer̃: sciant
quanto his dñator eoꝵ speciosior ẽ: Spe¬
cie enim generator: hȩc omnia consti¬
tuit: Aut si uircutem et oꝑa eorum
mirati sunt: intelligant ab ipsis. qm̃
qui hȩc constituit fortior ẽ illis. A ma-¬
gnitudine enim speciei. et creaturȩ :¬

Expanded text:
sunt in his enim quae patiebantur moleste sunt in his enim quae patiebantur moleste ferebant in quibus patientes indignabantur per haec quos putabant deos in ipsis cum exterminarentur videntes illum quem olim negabant se nosse Deum verum agnoverunt propter quod et finis condemnationis illis ani sunt autem omnes homines quibus non subest scientia Dei et de his quae videntur bona non potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quis esset artifex sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem et lunam rectores orbis terrarum deos putaverunt quosi specie delectati deos putaverunt, sciant quanto his dominator eorum speciosior est; speciei enim generator haec omnia constituit. Aut si virtutem et opera eorum mirati sunt, intelligant ab ipsis, quoniam qui haec constituit fortior est illis, a magnitudine enim speciei et creaturae
Abbreviated transcription (Latin):
et bone spei fecisti filios tuos: xxui.¬
m̃ iudicans das locũ in peccatis pę¬
nitentiȩ : Si enĩ inimicos seruoꝵ tuor
et debitos morti cũ tanta cruciasti at¬
tentione. et lib̾asti dans tẽpus et locũ
ꝑ quȩ possent mutari a malitia cum
quanta diligentia iudicasti filios tuos.
quor parentib iuram̃ta et conuentio¬
nes dedisti bonarũ ꝓmissionũ: cum gͦ
nob̾ disciplinam das: inimicos nr̃os mul¬
tipliciter flagellas: xxuii¬
Et bonitatem tuã cogitemus iudican¬
tis: et cũ de nob̃ iudicatur sꝑemus tuã¬
miscđiam: Vnde et illis qui in uita sua
in sensesate et iniuste uixerunt: ꝑ hec
quȩ coluer dedisti summa torm̃ta: Et¬
enĩ in erroris uia dutius errauerunt :¬
deos estimantes hȩc quȩ in animalib
st̃ suꝑuacua: infantũ insensatorũ more
uiuentes: Propt̃ hoc : tanquã pueris:
insensatis iudicium inderisum dedisti:
Qui autẽ ludibriis et increpationibꝰ non
correpti sunt: dignũ dei iudiciũ experti

Expanded text:
i filios tuos quoniam das locum in peccatis paenitentiae si enim inimicos servorum tuorum et debitos morti cum tanta cruciasti adtentione et liberasti dans tempus et locum per quae possint mutari a malitia cum quanta diligentia iudicasti filios tuos quorum parentibus iuramenta et conventiones dedisti bonarum promissionum cum ergo nobis disciplinam das inimicos nostros multipliciter flagellas ut bonitatem tuam cogitemus iudicantes et cum de nobis iudicatur speremus misericordiam unde et illis qui in vita sua insensate et iniuste vixerunt per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta etenim in erroris via diutius erraverunt deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua infantum insensatorum more viventes propter hoc tamquam pueris insensatis iudicium in derisum dedisti qui autem ludibriis increpationis non correpti sunt dignum Dei iudicium experti
Abbreviated transcription (Latin):
rint quas tu fecisti: Nec enĩ ẽ alius ds̃
quantu cui cura ẽ de omnibꝰ: ut ostendas
qm̃ ñ iniuxte uidicas iudiciũ : Neq rex
neq tirannus in conspectu tuo inquirent
de his: quos ꝑdidisti: Cum sis ergo iustus:
iuste omĩa disponis: Ipsum quoq qui ñ
debet puniri condempnas: te exterum
estimas a tua uirtute Uirtus enĩ tua ui¬
sticiȩ initium ẽ: et obhoc qđ omniũ dñs
es: omnib te parcere facit Uirtutẽ enim
ostendis tu qui ñ credis eẽ in uirtute con-¬
summatus: et hos qui te nesciunt ꝑ audatiã
traducis: Tu autẽ dñator uirtutis. cũ tran-¬
quillitate iudicas. et cũ magna reuerentia
disponis nos: Subest enĩ tibi cũ uolueris

Expanded text:
rint quas tu fecisti nec enim est alius Deus rint quas tu fecisti nec enim est alius Deus quam tu cuius cura est de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae initium est et ob hoc quod omnium Dominus es omnibus te parcere facis virtutem enim ostendis tu qui non crederis esse in virtute consummatus et hos qui sciunt audaciam traducis tu autem dominator virtutis cum tranquillitate iudicas et cum magna reverentia disponis nos subest en
Abbreviated transcription (Latin):
et deuoratores sanguinis. a medio sacra¬
m̃to tuo. et auctores parentes animarum
in auxiliatarũ uoliuisti ꝑdere ꝑ manus
parentũ nr̃orum. ut dignam ꝑciꝑent
ꝑegrinationẽ puerorũ dei. quȩ tibi om¬
niũ carior ẽ t̾ra: Sed et his tanquã ho¬
minib peꝑcisti. et misisti antecessores exer-¬
citus tui uespas. ut illos paulatim exter-¬
minarent. ñ quia impotens eras in bello
subicere impios iustis. aut bestiis seuis.
aut uerbo duro simul ext̃minare. sed par-¬
tibus uidicans dabas locum pęnitentiȩ.
ñ ignorans qm̃ iniqua ẽ natio eorũ. et
naturalis malicia ipsoꝵ. et qm̃ ñ poterat
mutari cogitatio illori imꝑpetuũ : semen
enĩ erat maledictum abinitio: nec timeis
aliquẽ. ueniam dabas peccatis illorum:¬
Quis enĩ dicet tibi qͥd fecisti. aut qͥs stabit
contra iudicium tuũ. aut qͥs in conspectu
tuo ueniet uindex iniquoꝵ hominum.
aut quis tibi imputabit si nationes perie¬

Expanded text:
 devorationem et sanguinis a medio sacra devorationem et sanguinis a medio sacramento tuo et auctores parentes animarum inauxiliatarum voluisti perdere per manus parentum nostrorum ut dignam perciperent peregrinationem puerorum Dei quae tibi omnium carior est terra sed et his tamquam hominibus pepercisti et misisti antecessores exercitus tui vespas ut illos paulatim exterminarent non quia inpotens eras in bello subicere impios iustis aut bestiis saevis aut verbo duro simul exterminare sed partibus iudicans dabas locum paenitentiae non ignorans quoniam nequa est natio illorum et naturalis malitia ipsorum et quoniam non potemutari cogitatio illorum in perpetuum. Semen enim erat maledictum ab initio; nec timens aliquam veniam dabas peccatis illorumd fecisti aut quis stabit contra iudicium tuum aut quis in conspectum tuum veniet vindex iniquorum hominum aut quis tibi inputabit si nationes perie
Abbreviated transcription (Latin):
tillas emittentes. quarũ ñsolum lesura po¬
terat illos ext̃minare. sed et aspectus ꝑti
morẽ occide: Nam et sine his uno sp̃u occi¬
di poterant. ꝑsecutionẽ passi abipsis factis
siuisti Multũ enĩ ualere tibi soli suꝑ erat
orbis t̾rarum. et tanꝗ gutta roris ante lu-¬
cani quȩ descendit in t̾ram: sed misereris
omniũ qm̃ omĩa potes. et dissimulas pec¬
cata hominũ ꝓpter pęnitentiã. Diligis enĩ
omĩa quȩ sunt: et nichil odisti horum
quȩ fecisti. nec enĩ odiens aliquid consti¬
ꝑmanere. nisi tu uoluisses. aut qđ a te
uocatũ ñ eẽt. cũ seruaretꝰ᷑ ᷤ Parcis autẽ
tib corripis. et de quib peccant ammones.¬
et alloqueris ut relicta malicia credant in
te dñe :Illos enĩ antiquos in habitatores
tibi oꝑa faciebant ꝑ medicamina et sacri-¬
ficia iniusta. filiorũ suorũ necatores sine
miscđia. et comestores uiscerũ hominum.¬

Expanded text:
ntillas emittentes quarum non solum laesura pontillas emittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi poterant persecutionem passi ab ipsis factis isposuisti multum enim orbis terrarum, et tamquam gutta roris antelucani. quae descendit in terram; sed misereris omnium, quoniam omnia potes et dissimulas peccata hominum propter paenitentiam. diligis enim omnia, quae sunt, et nihil odisti horum, quae fecisti; nec enim odio habens aliquid constipermanere, nisi tu uoluisses, aut quod a te uocatum non esset, conseruaretur? parcis autem orripis et de quibus peccant admonens adloqueris ut relicta malitia credant in te Domine et illos enim antiquos inhabitatores tibi opera faciebant per medicamina et sacrificia iniusta et filiorum necatores sine misericordia et comestores viscerum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
rex int̾rogans condempnasti. absentes
enĩ et p̃sentes. similiter torquebantur.
duplex enĩ illos acceꝑat tedium. et gemitꝰ
cũ memoria p̃teritoꝵ: cũ enĩ audierent
ꝑ sua torm̃ta bene secũ agi cõmemorati
sunt dñm. ammirantes finẽ exitus. quẽ
enĩ in expositione praua ꝓiectũ deriser̃.
infine euentus mirati sunt: ñ similiter
uistis faciens: Pro cogitationibꝰ autẽ in¬
sensatis: iniquitates illoꝵ
uod quidaerrantes colebant mutos
serpentes et bestias suꝑuacuas: immisisti
illis multitudinem mutoꝵ animaliũ in-
undictã. ut scirent qr ꝑquȩ peccat quis.
ꝑ hȩc et torquȩt᷑. Non enĩ impossibilis erat
om̃ps manus tua quȩ creauit orbẽ t̃rarũ
ex materia inuisa. immittere illis multi¬
tudinẽ ursoꝵ aut audaces leones. aut no-¬
ui generis ira plenas. et ignotas bestias.
aut uaporẽ igneũ spirantes aut odorem
fumi ꝓferentes. aut horrendas ab oculis sem¬

Expanded text:
rex interrogans condemnasti. Absentes rex interrogans condemnasti. Absentes enim et praesentes similiter torquebantur. Duplex enim illos acceperat taedium, et gemitus cum memoria praeteritorum. Cum autem audirent per sua tormenta bene cum illis agi, commemorati sunt Deum, aenim in expositione prava proiectum deriserunt in finem eventus mirati sunt non similiter iustis faciens pro cogitationibus autem insensatis iniquitates illorum quod quidam errantes colebant mutos serpentes et bestias supervacuas inmisisti illis multitudinem mutorum animalium in vindictam ut scirent quia per quae peccat quis per haec et torquetur non enim inpossibilis erat omnipotens manus tua quae creavit orbem terrarum ex materia invisa inmittere illis multitudinem ursorum aut audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas bestias aut vaporem igneum spirantes aut odorem fumi proferentes aut horrendas ab oculis sci
Abbreviated transcription (Latin):
cos autẽ illoꝵ demersit in mare :xxii.¬
t ab altitudine inferoꝵ eduxit il¬
ios. Ideo iusti tuler̃ spolia impiorum:
et linguas infantium fecit disertas:
bitabantur: et in locis desertis fixer̃
casas: Steter̃ contra hostes: et de ini¬
micis se uindicauer̃: Sicier̃ et inuoca¬
uer̃ te: et data ẽ. illis aqua de petra
altissima et requies siti de lapide duro.
abundarent filii isrł lȩtati sunt ꝑ hȩc
cũ illis deẽẽnt. bene cum illis accum ẽ
Nam ꝓfonte quidem sempit̃ni flumi¬
nis: humanũ sanguinẽ dedisti inui¬
stis Qui cũ minuerentur intraducti¬
one infantiũ occisorũ: dedisti illis ab un¬
dantẽ aquã insperatȩ ostendens ꝑsitim
quȩ tunc fuit quẽ admodũ tuos exal¬
tares. et aduersarios illoꝵ necares: Cũ
enim tẽptati sunt et quidem cũ mise¬
ricordia: disciplinã acceper̃: scier̃ quẽ-¬
admodũ cũ ira iudicati impii torm̃ta
paterent᷑. Hos quidẽ tanquã pater
monens ꝓbasti illos autẽ tanquã durꝰ

Expanded text:
utem illorum demersit in mare et ab altitudine inferorum eduxit illos ideo iusti tulerunt spolia impiorum eet linguas infantium fecit dissertas dbitabcastra. Steterunt contra hostes: et de inimicis se vindicaverunt. Sitierunt et invocaverunt te: et data est illis aqua de petra altissima: et requies sitis de lapide duro. abundarent filii Israel, laetati sunt; per haec, cum illis deessent, bene cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. Qui cum minuerentur in traductione infantium occisorum, dedisti illis abundantem aquam insperate, ostendens per sitim, quae tunc fuit, quemadmodum tuos exaltares, et adversarios illorum necares. Cum enim tentati sunt, et quidem cum misericordia disciplinam accipientes, scierunt quemadmodum cum ira judicati impii tormenta paterentur. Hos quidem tanquam pater monens probasti: illos autem tanquam durus
Abbreviated transcription (Latin):
ec popłm iustum et semen sine que¬
rela liberauit anationibꝰ: quȩ illũ com¬
primebant: Intrauit in animã serui dñi:
et stecit contra reges horrendos in por¬
tentis et signis. et reddidit iustis mer-¬
cedem laborũ suorũ et deduxit illos
in uia mirabili Et fuit illis inuelam̃¬
to diei: et in luce stellarũ ꝑ noctem:¬
Et transtulit illos ꝑ mare rubrum:

Expanded text:
ec populum iustum et semen sine querella liberavit a nationibus quae illum conprimebant intravit in animam servi Domini et stetit contra reges horrendos in portentis et signis et reddidit iustis mercedem laborum suorum et deduxit illos in via mirabili et fuit illis in velamento diei et in luce stellarum nocte transtulit