comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ laudabit eam. qui anglis in fine
precepturus est uͥ eccam post huiꝰ
ite certamen post triturationem
eustochium talem uite ur̃e hr̃e cõsortem. tantoq uulnere tunc percussus obmutiu.
Nunc in beechlecin positus angustiore indelicet cuntate. ⁊ illius memorie ⁊ nobis red¬
do ꝙ debeo. hoc breuit̾ ãmonens ꝙ nullius auctoritatem secutus sum. S de hebreo
multũ ab hebraicis discrepabant inderdũ aquile quoci ⁊ symachi ⁊ theodotionis recor¬
datus sum. ut nec nouitate numia lectoris studium decerrerem. nec rursum ꝯtͣ conscien¬
tiam meã fondeu̾itatis omisso opimionum ruulos consectarer

Expanded text:
 nostri, qui angelis in fine praecepturus est ut Ecclesiam post hujus vitae certamen, post triturationem Eustochium, talem vitae nostrae habere consortem, tantoque vulnere tunc perculsus obmutui: nunc in Bethleem positus, augustiori videlicet civitate, et illius memoriae, et vobis reddo quod debeo. Hoc breviter admonens, quod nullius auctoritatem secutus sum; sed de Hebraeo xat, quae non multum ab Hebraicis discrepabant. Interdum Aquilae quoque et Symmachi, et Theodotionis recordatus sum, ut nec novitate nimia lectoris studium deterrerem, nec rursum contra conscientiam meam, fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectarer
Abbreviated transcription (Latin):
filie tibi. st̃. ⁊̃c. Sicut bonos seruos af¬
fectu filioꝵ habendos. sic ancillas qͣi fi¬
lias hñdas ẽẽ docet. S cũ disciplia.
uñ. lacta filium. ⁊ pauentẽ tefatiet.
lude cũ eo ⁊ contristabit. Non arride¬
as illi. ne doleas. ⁊ innouissimo ob¬
stupescant dentes tui.
mendat pudicitiam. remouens om¬
nẽ detestabilem copulam. Mystice
amonet ut catholicam fĩdem in u̾a
religione quã primũ post bap̃i per¬
ceptionem sortiti sumus firmiter te¬
nendes hereticoꝵ perfidiam abitia¬
mus.

Expanded text:
Filiae, etc. Sicut bonos servos affectu filiorum habendos, sic ancillas, quasi filias habendas esse docet, sed cum disciplina: unde, Lacta filium, et paventem te faciet: lude cum eo, et contristabit te. Non arrideas illi, ne doleas, et in novissimo obstupescant dentes tui mendat pudicitiam, removens omnem detestabilem copulam. Mystice autem admonet ut catholicam fidem in vera religione, quam primum post baptismi perceptionem sortiti sumus, firmiter tenentes, haereticorum perfidiam abjiciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui festinat ditarrialiis iuidet ignorat¬
tus. cum escamt̃
spicit. quostran¬
guletur peccati
laqueo non ag
siderat.que de fu¬
turo dampno ꝑa¬
tiatur ignorat.
nem gr̃am postea inueniet aput eum. mag̃
se iactat idilatat iurgia concitat. qui ũo¬
sperat in dño sanabitur. Qunfidit in corde
suo stultus est. Qui ã graditur sapient̃ ip̃e laudabitur.
Qui dat pauperi ñ indigebit qui despicit de precantem
sustine bit penuriam. Eumꝰ surtexerĩt im

Expanded text:
qui festinat ditari, et aliis invidet, ignortus, cum escam tespicit quo stranguletur peccati laqueo non agnsiderat, et quae de futuro damna patiatur ignorat. nem, gratiam ipostea inueniet apud eum magis se iactat et dilatat, iurgia concitat: qui sperat in domino, sanabitur. qui confidit in corde suo, stultus est: qui autem graditur sapienter, ipse saluabitur. qui dat pauperi, non indigebit: qui despicit deprecantem sustinebit penuriam. Et post X
Abbreviated transcription (Latin):
olun truncus eram. fyculnꝰ
iutile lignum. cũ faber incer¬
tus scannum faceret ne priapũ.
lis dc̃m est. pot̾ referri ad hereti¬
coꝵ principes. qui symulacta deg
deceperint. qui questum putant
lima. runcina formant deum su¬
um. icudunt malleo. acq inau¬

Expanded text:
Olim truncus eram ficulnus, inutile lignum; Cum faber incertus, scamnum faceretne Priapum, lis dictum est, potest referri et ad haereseos principes, qui simulacra dogmdeceperint, qui quaestum putant et lima et runcina, formant dogma suum, et cudunt malleo atque inau
Abbreviated transcription (Latin):
Qui .s. deos nominant. ut aurum
ccłic hauriant. ⁊ nitorem leuigati
marmoris uł eboris. aut insignes
gẽmisi colorib uestes. ⁊ quãto or¬
natiora sunt templa ⁊pulcriora
symulacra. tanto plus maiesta
cur ꝙ cupiditas humanamirat᷑

Expanded text:
icet Deos honorant, ut aurum oculis hauriant, et nitorem levigati marmoris vel eboris, aut insignes gemmis et coloribus vestes: et quanto ornatiora sunt templa, et pulchriora simulacra, tanto plus majestattur, quod cupiditas humana miratu
Abbreviated transcription (Latin):
proiisioni dilecti
nõ contradicit. S
ne superetur auxi¬
lium illuis querit.
qui ñ patiur nos
tẽptari supͣ id ce pos¬
sumus.
lunc potest exuo¬

Expanded text:
provisioni dilecti non contradicit: sed ne superetur, auxilium illius quaerit, qui non patitur nos tentari supra id quod possumus. Vel, potest ex
Abbreviated transcription (Latin):
uictimas ⁊i sacrifitia tenpnenti. Sicut bonus sic ipec̃cor.
ut peruirusitauille qui u̾m deierat. hoc est pessimum
int̾ oĩa que sub sole fiunt. qr eadem cunctis euenunt.
uñ icorda filioꝵ homimim impientur malitra iicemp¬
tum uita sua. ⁊ post hec adinferos deducentira: Lemo
est qui semper inuat: ⁊ cun huius rei habeat fidutiam

Expanded text:
ictimas et sacrificia contemnenti sicut bonus sic et peccator ut periurus ita et ille qui verum deierat hoc est pessimum inter omnia quae sub sole fiunt quia eadem cunctis eveniunt unde et corda filiorum hominum implentur malitia et contemptu in vita sua et post haec ad inferos deducentur nemo est qui semper vivat et qui huius rei habeat fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
Per desertum .i. per
medium gentium.
que nulla erant uir¬
tutum fruge fecũ¬
de quias nullus ꝓph̾a¬
a mundi illecebris
separata celestib
p̾ceptis est dedita.

Expanded text:
per desertum, id est, per medium gentium illarum quae nulla erant virtutum fruge fecundae, quas nullus a mundi illecebris separata, coelestibus praeceptis est dedita.
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi multa .s. ic̃.
ac̃. Quia hecuita
est quasi sõpnia
⁊ multa uident᷑
uera que sũt fal¬
sa. ⁊ sic excusatio
tia

Expanded text:
Ubi multa sunt. etc., quia haec vita est quasi somnia, et multa videntur vera, quae sunt falsa; sic et excusatio tua
Abbreviated transcription (Latin):
Diuni afflatus il¬
luminatio. cũ in
mente hõis uen̾it
eam sibimet ipu il¬
luminans ostendit
res recte aguntur.
necessariis insistũt
operib. ⁊ semores
maiori prudentia
p̾diti de hiisque a¬
genda sunt salubri¬
ter ꝯsulunt.

Expanded text:
ini afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, siae recte aguntur, necessariis insistunt operibus, et seniores majore prudentia praediti de iis quae agenda sunt salubriter consulunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ula est iuiro citato
aliquid de siuis con¬
setrare postea ante
quã uotum fecit
delicet qr suauota
contempnunt. et e
os qui ut suauota
ppleant scõs perse¬
cuntur dampna¬
tiomanec ecerna.
Ideo subdit. Dissipat¬

Expanded text:
ula est viro citato aliquid de suis conservare. Postea autem quam votum fecit videlicet qui sua vota contemnunt, os qui, ut sua vota compleant, sanctos persequuntur, damnatio manet aeterna. Ideo subdit: VERS
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant. Absconda
nem eligebant. ut
tronib ⁊ intus latͦ¬
cy de om̃ib u̾bi dei
temptorib sicut. c̃.¬

Expanded text:
aiebant, Abscondamnem sibi eligebant, ut tronibus, et inter latret de omnibus verbi Dei contemptoribus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dite filii et qui custodierit illam ñ periet labiis nius¬
nec scandaliz abitur in operib nequissums. In uan¬
itate sua appiehenditur peccator ⁊ superb.⁊ maledic¬
tus scandalrzabitur in illis. urationi ¶ Uetar uramen¬
ñ assuescas os tuum. multi enum casus ¶ne nͣ iecuat

Expanded text:
dite filii et qui custodierit illam non periet in labiis snec scandalizabitur in operibus nequissimis in vanitate sua adprehendetur peccator et superbus et maledicus scandalizabitur in illo iurationi non adsuescat os tuum multus enim casus in illa
Abbreviated transcription (Latin):
eeuamuouatitͥ sit assidua more tuo. et nominib sc̃oꝵ¬
non admiscearis. qm̃ ñ eris ĩmunis ab eis. Sicut enim
seruus interrogatus astidue a luiore non minuicue

Expanded text:
dei non sit adsidua in ore tuo, et nominibus sannon admiscearis: quoniam non eris inmunis ab eis. sicut enim seruus interrogatus adsidue a liuore non minuitu
Abbreviated transcription (Latin):
inquibusdam exemplariis in
siam. qui sublimes ꝑ singulas ca¬
quincaptiuitatem cducti sunt
pedum uelare uestigia. Suꝑli¬
minare u̾o sublatum ⁊ domũ
impletam fumo. sicut supra
diximus eu̾sionem ierłm. ⁊ in¬
cendium templi exposiit forci
hensus ẽ ulabia purgata. ꝓpri¬
am ysaie exposuit passionem.
quia sub manasse int̾fectus est.
⁊ tunc u̾e purgatus labiis clix̃
ad dominum. Ecce ego mitte
Ime
Ierem̃. qui puer erat. uõ pene
ĩmunis apecc̃o. soluis manus a¬
tactupurgatur. ad ysaram u̾o
qui dicit uir pollutus labiisego
sum angłs cum calculo mittit᷑.¬

Expanded text:
in nonnullis exemplariis inusiam, qui sublimes per singulas caquia in captiuitatem ducti sunt, pedum celare uestigia. superliminare nero sublatum et domum inpletam fumo, sicut supra diximus, euersionem Hierusalem et incendium templi exposuit. ehensus est, et labia purgata propriam Esaiae adseruit passionem, qua sub Manasse interfectus est rege. et tunc uere purgatis labiis dixit ad dominum: ecce ego, mitte meeremias, qui puer erat, ideo pene immunis a peccato solius manus attactu purgatur. Ad Isaiam vero qui dicit: Vir pollutus labiis ego sum, angelus cum calculo mittit
Abbreviated transcription (Latin):
calculus .i. caritas.q̃m forcipe
.i.doctͥna duoꝵ testam entoꝵ. de
um colorem ignem appellatur.
est plenum calculis ignitis quib
possunt peccata purgari. Uñ car

Expanded text:
Calculus, id est, charitas, quem forcipe, id est doctrina duorum Testamentorum, de um colorem igneus dicitur.est plenum calculis ignitis, quibus possunt peccata purgari. VER
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dominus. ecce ego ad ducam
nabucħ seruum meum. ⁊ ponet
sedem suam suꝑ hos lapides.⁊ op̾¬
hendet uos partter cum omnib
egiptiis in quib ꝯfisi estis aꝑibi¬
tis fame captiuitate. duia. gla¬
dio eo quod noluistis audire uo
cem ut hĩtaretis int̾ra ur̃a

Expanded text:
dicit Dominus: Ecce ego adducam Nabuchodonosor servum meum, et ponet sedem suam super hos lapides, et comprehendet vos pariter cum omnibus Aegyptiis in quibus confisi estis, et peribitis fame, captivitate dura, et gladio: eo quod noluistis audire vocem meam, ut habitaretis in terra
Abbreviated transcription (Latin):
asperandus est pauper s blanda
rat aurem ad clamorem pauperis
clamabit iñ exaudietur dñs. qui
enum potest tribuere. debet. quia
munus absconditum extinguet
iras. et donũ in simi indignatio¬
nem maximam. Qui ã ñ pot̾. ser¬
mo bonus est ei sr̃ datum optimũ
quomodo caritas dei manet ĩ eo ͤ
fides enim siñ habeat opera mortud
est. Non ergo diligamus lingua i ubo
s opere iueritate.

Expanded text:
asperandus est pauper, sed blandrat aurem ad clamorem pauperis, clamabit, et non exaudiet Dominus . Qui enim potest tribuere, debet: quia munus absconditum exstinguit iras, et donum in sinu indignationem maximam. Qui autem non potest, sermo bonus est ei super datum optimum. quomodo charitas Dei manet in eo? Fides enim si non habeat opera, mortua est. Non ergo diligamus lingua et verbo, sed opere et veritate.
Abbreviated transcription (Latin):
omat. ⁊ posuit coccos cibos
mitt̾e. quos fleumatis mag¬
nitudo digeri ñ sinebat. igi¬
tur ⁊ ierłm que bibit de cauce
furoris domini. iubetur de e¬

Expanded text:
omat, et possit coctos cibos mittere, quos flegmatum magnitudo digeri non sinebat. Igitur et Jerusalem, quae bibit de calice furoris Domini, et de
Abbreviated transcription (Latin):
zalomon i
pientiam. ⁊ut recte iudicaret po¬
płm ⁊ discerneret inter bonum
imalum. factus est ergo sapien¬
tissimus. ⁊ uidet᷑

Expanded text:
alomon in , et ut recte judicaret populum, et discerneret inter bonum et malum: factus est ergo sapientissimus, et videtur
Abbreviated transcription (Latin):
nictus illius. s letitiamigau¬
dium. Het cogitans aput me
hmeniorans in corde meo qm̃
ĩmortalis est in cogitatione sa¬
pientia. et in amicitia illius

Expanded text:
ictus ipsius sed laetitiam et gaudium haec cogitans apud me et commemorans in corde meo quoniam inmortalitas est in cogitatione sapientiae et in amicitia illius
Abbreviated transcription (Latin):
predicationem.
post operis labo¬
rem. quib audi¬
torib scĩ solatiũ
p̾bent ad serede¬
untes diuine cõ¬
tẽplationi uacãt
ubi superne dul¬
cedinis quietem
inueniunt.

Expanded text:
praedicationem, post operis laborem, quibus auditoribus sancti solatium praebent, ad se redeuntes divinae contemplationi vacant, ubi supernae dulcedinis quietem inveniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m qui in illis que in pr̃is magi¬
sterio poruit recte cognoscere. se se
precetensquasi doctior excellit. Que
sit aut uera hominis sap̃ra sic osten¬
iob. scce timor dm̃. ip̃e est sap̃ia. ⁊ re¬
cedere a malo intelligentia. Perfecti
enim ita se debent a malis omnibz con¬
tinere ut diuine presentiam maies¬
tatis cum mecu semper recogitent. Et
notandum ꝙ supra fidutiam lỹe ĩ
dño. nunc ã deum tuere ãmonet
Ibi fragilium anmos ne desperent
promissio dei auxilio corroborat. hic
fortiores ne de se p̾sumant dui ti¬
moris memoria cohercet

Expanded text:
ipsum, et is qui in illis quae ex patrum magisterio potuit recte cognoscere, sese prae caeteris quasi doctior extollit. Quae sit autem vera hominis sapientia sJob: Ecce timor Domini ipsa est sapientia, et recedere a malo intelligentia . Perfecti etenim quique ita se debent ab omnibus continere malis, ut divinae praesentiam majestatis cum metu semper recogitent. Et notandum quod supra fiduciam habere in Domino, nunc autem Deum timere admonet, ibi enim fragilium animos, ne desperent, promisso Dei auxilio roborat; hic fortiores, ne de se praesumant, divini timoris memoria coercet
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enun fit ut ⁊te dei semper ꝓ
tas uero que compleat ꝓmissa.¬
to inspectori placeant arthana intẽ¬
tionis. ⁊ proximos iuuent offitia lo¬
cutionis. Bene ã uirtutes circumda
ri docet gutturi. cum uox loq̃ntis po
tius in gugture fieri solẽat. qr indeli¬
cet p̾dicationis uox dei inderius e¬
manat. s extra circumdat. Nã quo
pera predicationis se ip̃m ligat. neex¬
tra sermonem actio transeat.nec

Expanded text:
sic enim fit, ut et te Dei semper mitas vero quae compleat promissato, inspectori placeant arcana intentionis et proximos juvent officia locutionis; bene auri docet gutturi, cum vox loquentis potius intus in gutture fieri soleat, quia videlicet praedicationis vox de internis emanat, sed extra circumdat, et ad plopera praedicantis legat, ne extra sermonem actio transeat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ob imbecillitatem tuam diuina ñ
posse seruare mandata. Nec terur¬
sum putes tius implere uirib posse
uł tua naturali scientia nosse si ñ
per illius legem instruaris. s poti¬
us ⁊in dicendo ⁊ in agendo eius
plere naleas donabit.
le sis sa. yidetur idem duisse. Ne ĩ¬

Expanded text:
ob imbecillitatem propriam divina non posse servare mandata, nec te rursum autumes haec tuis implere viribus posse, vel tua naturali scientia nosse, si non per illius legem instruaris; sed potius et in discendo, et agendo, ejus plere valeas, donabit. Ne sis sapiens. Videtur idem dixisse, e
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudine et¬
patientia corpus¬
suũ reddunt secu¬
rum amotibus
carnalib ⁊ ab õi
aloe ñ tantã ium

Expanded text:
amaritudine epatientia corpussuum reddunt securum a motibus carnalibus et ab omni Aloe non tantam vim
Abbreviated transcription (Latin):
Myrra arbor a¬
rabie altituduns
quinq cubitoꝵ.
similis spitͤe quã
iusguta uindis
men accepit myrra
butca euis sponte
manans pretiosior.
estcorticis milnere
uilior. que meden¬
dis infirmitatib
est salubris Unde
mirratũ iunum
amilitib accepit.

Expanded text:
Myrra arbor Arabiae altitudinis quinque cubitorum, similis spinae quam ius gutta viridis nomen accepit myrra. Gutta ejus sponte manans, pretiosior est, corticis vulnere vilior, quae medendis infirmitatibus est salubris: unde, et myrrhatum vinum a militibus accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
tanta spinaꝵ arc̃¬
datõe densescit. ut
gi possit. Intus ur¬
nca ⁊ spina nascit᷑.
ꝑpaliurum muni¬
qr minores iniqui
mala quelibet fa¬
cunt si ea nequis¬
sum maiores tuen

Expanded text:
tanta spinardatione densescit, ut vix possit. Intus ica et spina nascitur, paliurum munit minores iniqui mala quaelibet faunt, sed ea nequissimi majores tuen
Abbreviated transcription (Latin):
qua ip̃e ⁊ proienies ꝓgenies eis sal¬
uaretur. et cetera animantia ad res¬
taurationẽ orbis seruarentur. cũ
genus humanũ pro iniquitate
sira diliuno deleretur uñ pecrus.
Inqua panci .i. octo aĩe salue fac¬
te sunt peraquam. Qd̃ ⁊ uosñc si¬
milis forme saluos fecit bap̃a. ic̃. ar¬
cha de lignis leuigatis constructa
ect̃am sigͣcat que fit de collectione
mũdo pereunte. qr ad ꝯparationẽ
reproboꝵ pariuis nñs est electoꝵ
munt. aqua diluni extrapositos
occidit. quia heticum̃ licet hñtem
bap̃i sacramentum ip̃e aque de¬
mergunt ad inferos. que archam
leuauerunt ad celos. Octonarius qͦͥc
sig̃cat ecc̃am. quã in sacramencũ
domunce resurrectionis percipit
lauacrum bapi ut sicut ip̃e resur¬
rexerit amortius pergłam pr̃is.
Ita i nos in nouitateuite ambule¬
mus aqua regn̾ationis abluti.

Expanded text:
qua ipse et progenies ejus salvaretur, et caetera animantia ad restaurationem orbis reservarentur, cum genus humanum pro iniquitate sua diluvio deleretur; unde Petrus: In qua pauci, id est octo animae salvae factae sunt per aquam: quod et nos nunc similis formae salvos fecit baptisma , etc. Arca de lignis levigatis constructa, Ecclesiam significat, quae fit de collectione mundo pereunte: quia ad comparationem reproborum parvus numerus est electorum. niunt. Aqua diluvii extra positos occidit, quia haereticum licet habentem baptismi sacramentum, ipsae aquae demergunt ad inferos, quae arcam levaverunt ad coelos. Octonarius quoque significat Ecclesiam, quod in sacramento Dominicae resurrectionis percipit lavacrum baptismi. Ut sicut ipse resurrexit a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus aqua regenerationis abluti.
Abbreviated transcription (Latin):
ra p̃phoc ĩ iexiguo ligno cred¬
unt hoĩes aĩas suas. et transenn¬
tesmare per ratem liberati sũt.
Sed abmitio cũ perurent super¬
bigygantes spes orbiseeox ad
ratem ꝯfugiens remisit sclo se¬
men natiuitatis que manu
tua erit gubernata. Benedc̃m¬
est .n. lignum per ꝙ fit iustitia

Expanded text:
r hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedlignum per quod fit iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
IlLoꝵ. Aĩa fidel iplena uidicii
dum deoobedit. ds mea hĩtat.
qui ẽ iustificans iusticia.Si ã
a deo recedit: ñ loco sed meritõ hĩ¬
tatur amalignis spiritib qui
sunt homicide animarum.

Expanded text:
iter; anima fidelis et plena judicii, dum Deo obedit, Deus in ea habitat, qui est justificans justitia; si autem a Deo recedit non loco, sed merito, habitatur a malignis spiritibus, qui sunt homicidae animarum.
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃a que fontis no¬
mine designatur
pͥmũ parua in i¬
dea. postea dilata¬
ta est per orbem t̃¬
raꝵ recte subdit᷑.
smissiones .t. quia
illa parua ecc̃a de
uideis adiuita fon¬
te paradysũ emi¬
sit ex se

Expanded text:
 quae fontis nomine designatur, primum parva in Judaea, postea dilatata est per orbem terrarum, recte subditur. Emissiones tuae: quia illa parva Ecclesia de Judaeis adjuta fonte paradisum emisit ex se
Abbreviated transcription (Latin):
signicat qui est y¬
mago dei. ut qͥcũq
crediderit in deum
hoc quasi anulo
signeture
xp̃i quiest rex nr
⁊sacerdos post cap¬
tiuitatem diabo¬
lice opp̾ssionis re

Expanded text:
signat, qui est imago Dei: ut quicunque crediderit in Deum, hic quasi annulo signetur. qui est rex noster et sacerdos, post captivitatem diabolicae oppressionis, re
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ꝑpeuiam domus illius gra tac̃¬
ditur in obicuro aduesperante die¬
irnectis terebris icaligine. Et ec¬
ce mulier occurrit illi ornatu
nteretriclo p̾parata ad capien¬
das ammas gatrula iuaga qͥ¬

Expanded text:
viam domus illius graditur in obscuro advesperascenteoctis tenebris et caligine et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas garrula et vaga q
Abbreviated transcription (Latin):
dimentis tẽptat
uiuium se magnum ł magnificum
p̃parasse faretur. at hereticun cunctis
queagunt uictuasse sue salutis deo
immolare auctumant. uł auctuma¬
re alios gestiunt. Nam ⁊ dñs ad discipu¬
uel iuixta aliam translationem insti¬
tis intexuntur. molliores fieri quã ex
lecto ergo de fumib meretrix molli

Expanded text:
dimentis tentat ivivium se permagnificum praeparasse fatetur. At haeretici in cunctis quae agunt victimas suae salutis Deo immolare autumant ac gestiunt. Nam et Dominus ad discipuvel juxta aliam translationem, institis intexuntur, molliores fieri quam quilecto ergo funibus intexto meretrix molli
Abbreviated transcription (Latin):
Syrene sunt lerpentes. crus¬
tatrialati.uelut alii pisces
marim inspẽ muliebri. ł por¬
tenta cliaboli. que dulci can¬
tilena decipiunt homines hꝰ
scli naufragium ñ clausis au

Expanded text:
Sirenes. Sunt serpentes cristati et alati velut alii pisces marini in specie muliebri, vel portenta diaboli, quae dulci cantilena decipiunt homines, hujus saeculi naufragium, non clausis au
Abbreviated transcription (Latin):
Audiens. sa. Ostendit neminem tam
sapientem in hacuita qui ñ possit
sapientiorẽs ⁊̃ dc̃is minoꝵ. audiuit

Expanded text:
apientior. Ostendit neminem tam sapientem in hac vita, qui non possit sapientior esse etiam dictis minorum. Audivit
Abbreviated transcription (Latin):
Dum duceretur ad patibulũ:
portauit crucem inquameruit
principatum.
lix. Magni ꝯsilii.an. quodin
hebreo non hr̃. s nominum ĩn¬
aiestatts ꝑtturi. ñ ausi sunt de
puero dr̃e quod a ꝑted̾s appellan¬
dus sit. Iõ ꝓ his sex nõib ħ posu

Expanded text:
Dum duceretur ad patibulum, portavit crucem, in qua meruit principatum. Magni consilii angelus. Quod in Hebraeo non habetur, sed nominum majestate perterriti, non ausi sunt de puero dicere, quod aperte Deus appellandus sit. Ideo pro his sex nominibus hoc posu
Abbreviated transcription (Latin):
tuuu. enin stultone multum
loquaris. ⁊ cum insensato ne
abieris. Serua te abillo. ut nõ
molestiam habeas. ⁊ ncoinqͥ¬
naberis cum peccato illuis. De¬
flecte ab illo unuenes requiẽ.
iñ accidieris in stultitia illius. Supei plum

Expanded text:
um. Cum stulto ne multum loquaris, et cum insensato ne abieris. Serva te ab illo, ut non molestiam habeas, et non coinquinaberis in peccato illius. Deflecte ab illo, et invenies requiem, et non accidiaberis in stu
Abbreviated transcription (Latin):
nit ad laban
auunculũ suũ
lam erectam ⁊angłos dei ascendẽtes
⁊ descendentes. ⁊ ip̃m dñm ĩnixum
scale dicentem sibi. Ego sum deus a¬
braham pris turideus ysaach. Eer¬
ram in qua dormis dabo tibrisemi¬
nituo. uemiensã in mesopotamiã.
lyam ⁊rachel duxit pro quib oues
laban dui pauit. Qui cum ꝓ m̃cede
sua fraudare uolu¬

Expanded text:
venit ad Laban avunculum suum,lam erectam, et angelos Dei ascendentes et descendentes, et ipsum Dominum innixum scalae dicentem sibi: Ego sum Deus Abraham patris tui, et Deus Isaac; terram in qua dormis dabo tibi, et semini tuo . Veniens autem in Mesopotamiam Liam et Rachel duxit, pro quibus oves Laban diu pavit. Qui eum mercede sua fraudul
Abbreviated transcription (Latin):
Mystice u̾ohec ad
martires pertinẽt.
secutorib lib̾auit.¬
confortans eos gra¬
re mercedis. ttandẽ
iuctis hostib ad

Expanded text:
Mystice vero haec ad martyres pertinent, secutoribus libconfortans eos grae mercedis; et tandem victis hostibus, ad
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa scrutatur. et
profunda d̾i qui
illuminat corda
mo creatus in pa¬
radysolocatus. cũc¬
tis animantibus
p̾latus per trans¬
gressionem man¬
dati in miserus
huius scłi deiectꝰ
est. ⁊per deisapiẽ¬

Expanded text:
omnia scrutatur, etiam profunda Dei qui illuminat corda mo creatus, in paradiso locatus, cunctis animantibus praelatus: per transgressionem mandati, in miseriis hujus saeculi dejectus est; et per Dei sapien
Abbreviated transcription (Latin):
quia frat̾ est ñ in
niste peremit. cuiͦ
praculi uindicta
in dilinuo soluta
est ⁊gn̾atio cha¬
ym deleta. q dei
sap̃ia nee destyr¬
pe sech ad repara¬
tionem orbis cũ
filiis siuis marchr

Expanded text:
qui fratrem non juste peremit, cujus piaculi vindicta in diluvio soluta est, et generatio Cain deleta: sed Dei sapientia Noe, de stirpe Seth, ad reparationem orbis cum filiis suis in arca
Abbreviated transcription (Latin):
in mala hic hab̾e¬
mere insipientem
b ⁊caducis quasi
magnis i perpetu
fert de morte sen¬
tentiã ꝙ ĩnume¬
rabilis multitudo
infert. ⁊ paulatu
ꝯsumatur itran¬
seat unoquoq a
relinq̃nte

Expanded text:
in mala nunc Eccleest, insipientem bus et caducis quasi magnis atque perpetuifert de morte sententiam, quod innumerabilis multitudo intereat, et paulatim consummatur et transeat, unoquoque in relinquente
Abbreviated transcription (Latin):
igne exustã ⁊ eimpulueremre¬
dacta. uestimenta illesa.⁊ueni¬
entes uidei. nestium summita¬
te arrepta pulu̾em extuciebant.

Expanded text:
igne exusta, et in pulverem redacta, vestimenta illaesa; et venientes Judaei, vestium summitate arrepta, pulverem excutiebant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ualhium collunt
predicatores c̃ si
quid pompe scł̃a¬
ris residuum erat
ab aĩo auferunt.¬
Uł siqd̃ peccatum¬
per ignorantiam¬
merat detegunt.
nant. uł per fili¬
as ierłm possumus accipere etiamin¬
periores ut secum querant. qr qd̃ a
płib queritur qnͣq cicius reperitur.
et ut ubiq caritas dilectionis osten¬
datur.

Expanded text:
allium tollunt praedicatores, quando, si quid pompae saecularis residuum erat, ab anima auferunt,i quod peccatumper ignorantierat, detegunt.nant. Vel, per filias Jerusalem possumus accipere etiam inperiores, ut secum quaerant: quia quod a pluribus quaeritur, quandoque citius reperitur, et, ut ubique charitas dilectionis ostendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
recto itiere itimẽs
deum despiciturab
ditur uia. Inorestu¬
ltr uirga superbie.¬
labia sapientium¬
custediunt eos ubi
ñ sunt boues presepe
uacuum est ubi ã
apparent plurime
sta fortitudobonis.
sestis fidelisñ men¬
cietur. Profert mẽ

Expanded text:
recto itinere: et timens Deum: despicitur ab ditur via. In orelti virga superbielabia sapientiumcustodiunt eos. Ubi non sunt boves: presepe vacuum est: ubi autem apparent plurime sta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentietur: profert
Abbreviated transcription (Latin):
derisor sap̃iam quiã
querit ñ inuenit
quia ⁊ si aperte tͣ
illiuis stulcitiam di¬
sputando incedas
nescit intelligere
que dicis. uelut
arrius qui uerbũ
ꝯsubalitatis in pre

Expanded text:
derisor sapientiam, quam quaerit, non invenit, quia etsi aperte contra illius stultitiam disputando incedas, nescit intelligere quae dicis: ut Arrius, qui verbum consubstantialitatis in Patre
Abbreviated transcription (Latin):
p̃catur. ⁊ pro uita mortuũ rogat. ⁊ i adutoriũ mnutilẽ
inuocat. ⁊ proitinere petit ab eo ꝙ ambulare ñ potest. et
de acqͥrendo. ⁊ de operando. ⁊ de õium rex euentu petit ab
co qui moĩb est mnutilis. Ite¬

Expanded text:
precatur et pro vita mortuum rogat et in adiutorium inutilem precatur et pro vita mortuum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis ite
Abbreviated transcription (Latin):
tifex faber de silualignum ret¬
tum secuerit. et huius docte ra¬
dat corticem oẽm. ⁊ arte suau¬
Sus diligent̾ fabricet uas inu¬
tile inconuersationẽ inte. Reli¬
rationem esce abutatur. et re¬
liquum hor cy adnullum u¬
sum facit lignũ curuum. ⁊ u̾¬
ticib plenum sculpat diligen¬
ter per uacuitatẽ suam ⁊ per sci¬
entiam sue artis fignret illud.
neneraz etassimilet ymagini hominis. aut alicui ex a¬
fisono᷑ nimalib illud ꝯparet. perliniens rubrica ⁊ rubi¬
cundo fatiat fusco colorem illus. ⁊ õem maculam q̃ m
illo est perliniens t̾ram ut fatiat ei dignã hitationem.
un pariete ponens illum ⁊i confirmans ferro ne forte ca
dat. pospitiens illi sciens qm̃ ñ potest aduinare se yma¬
go .n. est. ⁊ opus est illi aduitoriũ. et de sub̾a sua ⁊ de filiis
sns. ⁊ demiptiis uotũ fatiens inquirit. õ erubescit loqͥ
cũ illo qui sine aĩa ẽ. ⁊ pro santate quidem infirmũ de¬

Expanded text:
tifex faber de silva lignum rectum secuerit, et hujus docte eradat omnem corticem, et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversationem vitae, relirationem escae abutatur; et reliquum horum quod ad nullos usus facit, lignum curvum, et vorticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam, et per scientiam suae artis figuret illud, et assimilet illud imagini hominis, aut alicui ex nimalibus illud comparet, perliniens rubrica, et rubicundum faciens fuco colorem illius, et omnem maculam quae in illo est, perliniens; et faciat ei dignam habitationem, et in pariete ponens illud, et confirmans ferro, ne fdat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adiuvare imago enim est et opus est illi adiutorio et de substantia sua et filiis suis et nuptiis votum faciens inquirit non erubesc pro sanitate quidem infirmum de
Abbreviated transcription (Latin):
dia est. ut homo ad ymaginem d̃i
ꝯditus ronalem ab ip̃o hñs aĩam qͣ
fluctus. nauem fabricans scd̾m ap¬
tissue peritiam. ñ honorat illumqͥ
hanc sibi dedit scĩam. ⁊ inuocet
ydolum. ꝙ siłi arte ⁊ maiori uani

Expanded text:
dia est, ut homo ad imaginem Dei conditus, rationalem ab ipso habens animam, fluctus, navem fabricans ssuae peritiam, non honoret illum qui hanc sibi dedit scientiam, et invocet d simili arte et majori vani
Abbreviated transcription (Latin):
ce perfectoꝵ sic intel¬
ligi. ueniat. di .in.¬
sicut eum semper
diligimus. ⁊ serua¬
re curamus. sic ip̃e
in tẽptationibus
non surat nosus¬
q ad effẽctum cõ¬
cuti. s iam reddit
nobis mercedem

Expanded text:
ce perfectorum sic intelligi. Veniat dilecSicut eum semper diligimus, ei et servire curamus: sic ipse in tentationibus non sinat nos usque ad defectum concuti, sed jam reddet nobis mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
initam dei appetunt. eos uelut spi¬
ne obsistentium sepium formidi¬
num suaꝵ opposite suspitiones
saltu aduersa
transiliunt.

Expanded text:
, qui cum viam Dei appetunt, eos velut spinae obsistentium sepium, sic formidinum suarum oppositae suspiciones saltu adversa transiliunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iuitie addunt ami.¬
ie. Liuitie regnice¬
lestis que per sc̃os
doctores fidelib tri¬
multos amicos. et
eisdem p̾dicatorib
iearũ largitori do
asciscunt. a pħis¬

Expanded text:
e addunt amicos. Divitiae regni coelestis, quae per sanctos doctores fidelibus trimultos amicos et eisdem praedicatoribus, et earum largitori Deo asciscunt. A p
Abbreviated transcription (Latin):
uerba dñice auctori¬
tatis male interp̃¬
tando corrumpit.
ꝙ multa sepuisite¬
rantur ꝯfirmatio ẽ
ut iosephait. eo ꝙ
sermo sit dei. ⁊ uelo

Expanded text:
erba Dominicae auctoritatis male interpretando corrumpit. Quod multa saepius iterantur, confirmatio est, ut Joseph ait, eo quod sermo sit Dei, et velo
Abbreviated transcription (Latin):
Melior est pauper¬
it̃. Melior est sim¬
plex auditor u̾bi
dei. siea que ĩ scrip¬
turis intelligit
operando perficit. qͣ
eruditus sun hus
que caute intellex¬
erit ad heresym pre¬
dicandã labia detor¬
quet.

Expanded text:
Melior est pauper. Melior est simplex auditor verbi Dei, si ea, quae in Scripturis intelligit, operando proficit, quam eruditus, si in his, quae caute intellexerit, ad haeresim praedicandam labia detorquet.
Abbreviated transcription (Latin):
uia maris. Mare in hoc loco.
⁊acus genesarech qui iordane
in fluente efficitur. inciius
lutore est capharnaum. tybe¬
rias. bethsaidac⁊ cororaym.
inquib dominus maxime

Expanded text:
ia maris. Mare in hoc loco lacus Genezareth, qui Jordane influente efficitur. In cujus littore est Capharnaum, Tiberias, Bethsaida et Corozain, in quibus Dominus maxime
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quod estis uos uasa .s. aurea
⁊ argentea unde paulus uase¬
lectionis dr̃.ł uasa domini ar¬
matura dei. lorica iusticie cli¬
quis dix̾it qui loquebar ecce
assuni ⁊ quod sit brachium do¬
mini pater ꝑspicue docet
do historie. sisꝑuis enm loque¬
batur ꝓpha inꝑsona prĩs de
ascensone filii. ⁊ subito ad
passionẽ redit.
ꝙ de aduentu filii ab illis au¬
diunt.

Expanded text:
 quod estis vos, vasa scilicet aurea et argentea, unde Paulus vas electionis dicitur; vel vasa Domini, armatura Dei, lorica justitiae, clyquis dixerit, qui loquebar ecce adsum: et quod sit brachium Domini, Pater perspicue docet.do historiae. Superius enim loquebatur propheta in persona Patris de ascensione Filii, et subito ad passionem rediit.quod de adventu Filii ab illis audiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Meliora sunt ami¬
cinuln̾a. quã fran¬
dulenta inuicios
uerbaadulantis
magis inseri sata
ducunt adgehen
Perfectio. qui per¬
seueraũnit saluus
erit. Melior est ꝯsũ¬
mata iustitia quã
inchoata. ⁊ oronis
ephylogi quã ex¬
ordia. hinc certa¬
men. ibi uictoria

Expanded text:
Meliora sunt amici vulnera, quam fraudulenta inimici oscula. Verba adulantis magis insensata ducunt ad gehenPerfectio. Qui perseveraverit salvus erit. Melior est consummata justitia, quam inchoata, et orationis epilogi quam exordia; hic certamen, ibi victoria
Abbreviated transcription (Latin):
si pmpilam isernabit. et postea resurget
iret rabaet illis redrontionem unicuiq in caput ipsoꝵ.
et conuertet in inferiores partes terre. Nenitentib
aut̃ dedit uiam iustitie. ⁊ ifirmauit deficientes sustine¬
re. ⁊ destinaiit illis sorcem neutatis. Conuertere ad do

Expanded text:
pupillam conseruabit: et postea resurget et retribuet illis unicuique in caput illorum et conuertet in interiores partes terrae. paenitentibus autem dedit uiam iustitiae et confirmauit deficientes sustinere et destinauit illis sortem ueritatis. conuertere ad d
Abbreviated transcription (Latin):
ralem. quam de¬
dit õi hõi. ut su¬
biceretur suocre¬
peꝵ in se honori¬
ficentiam custo¬
diret. uł legem
liccere quam ad
correptionẽ natu
uoluit. hoc .ni. na¬
turalis lex ilitte¬
ralis insinuat.
ut dm̃ toto corde.
tota aĩa. tota uͥ¬
tute diligamus.
imandata eus
in dei ⁊ proximi
dilectione custo

Expanded text:
ralem, quam dedit omni homini, ut subjiceretur suo creoperum in se honorificentiam custodiret. Vel, legem litterae, quam ad correctionem morumvoluit; hoc enim naturalis lex et litteralis insinuat, ut Deum toto corde, tota anima, tota virtute diligamus: et mandata ejus in Dei et proximi dilectione custo
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit islis. Posuit oculum ip̃oꝵ super¬
corda ip̃oꝵ. ostendere illis magnalia oꝑe¬
rum ip̃oꝵ. ⁊ nomen sc̃ificationis laudent. norr none¬
iglonari in mirabilib illius magnalia
enarrent oper eius. Addidit illis disciplis¬
nam. et legem uite hereditauit eos. Ees¬
tamentum et̾nũ istituit cum illis. ⁊ iusti¬
tiam. et iuditia sua ostendit illis. Et ma
gnalia honoris euis udit ocl̃s illoꝵ. i ho¬
norem uocis audierunt aures illoꝵ. Et

Expanded text:
ostendit illis posuit oculum ipsorum supercorda illorum ostendere illis magnalia operum suorum et nomen sanctificationis conlaudent et gloriari in mirabilibus illius et magnalia enarrent operum eius addidit illis disciplinam et legem vitae hereditavit illos testamentum aeternum constituit cum illis et iudicia sua ostendignalia honoris ejus vidit oculus eorum, et honorem vocis audierunt aures illorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
stomon .i. pacificus quia in regno eius pax per qͣm futura paxecc̃e figura¬
Ait̾ erat allocuturus ⁊ cong̾gaturus ecc̃am. iuxta nũm uccabuloꝵ ires fecit
nbros. prou̾bia. in quo libro docet pariulos. ñ tam etate quã sap̃ia. de equrammi
uirũ ꝯsũmatũ docet de solo amore dei. ut requiescat int̾ brachia sponsi. ide ⁊
canticũcanticoꝵ dicitur. sua dignitate. om̃ia alia excedens. Per illa cantica oĩa
siłi ordine ph̾i ⁊̃ institutiones suas ponunt. primũ echicam docent. postea phisi¬
tam ⁊i quem in hũs proferisse uident adcheoricam usq perducunt:

Expanded text:
st pacificus, quia in regno ejus pax per quam futura pax Ecclesiae figuraliter erat allocuturus, et congregaturus Ecclesiam. Juxta numerum vocabulorum, tres fecit libros: Proverbia, in quo libro docet parvulos non tam aetate quam sapientia, de aequanimi  docet de solo amore Dei, ut requiescat inter brachia sponsi. Unde et Canticum canticorum dicitur sua dignitate omnia alia excellens cantica. Per illa quipgimur. Simili ordine etiam philosophi institutiones suas ponunt. Primum ethicam docent, postea physicam, et quem in his profecisse vident, ad theoricam usque perducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
membroꝵ. In hac
ꝯmendantur ⁊̃ in¬
feriora.⁊ abiferi¬
orib ascendituu
ad superiora. uit os¬
cendatur q illa ec¬
clesia innouissimo
ex illis añ reprobis
ꝯuocata. habebit
enmembra superi¬
orib ñ imparia in
qua fit mentio g̾s¬
tura. s ad certamẽ
processuram. pͥmã
pulcritudinem ex
certamine ostendi¬
tur habituram.

Expanded text:
In hac commendantur etiam inferiora, et ab inferioribus ascenditur ad superiora; ut ostendatur, quod illa Ecclesia in novissimo, ex illis ante reprobis convocata, habebit tamen membra superioribus non imparia; in qua fit mentio grestura, sed ad certamen processura, primam pulchritudinem ex certamine ostenditur habitura.
Abbreviated transcription (Latin):
CA
uidei ubicumq mͦ
in quatuor mũdi
partib dispersi  ĩ
fine sunt conu̾ten¬
di Uł reuert̾e cor¬
pore. reuert̾e aĩo
ab errore. ut decli¬
nes amalo. It̾m.
reu̾tere corpore. re¬
uertere aĩo ut fati¬
asbonũ ⁊ neuelis
ẽẽ turbata.

Expanded text:
a udaei ubicunque modo in quatuor mundi partibus dispersi, in fine sunt convertendi. Vel, revertere corpore, revertere animo ab errore, ut declines a malo. Iterum revertere corpore, revertere animo, ut facias bonum, et ne velis esse turbata.
Abbreviated transcription (Latin):
nus est tritici. cum
memores nr̃e fragi¬
litates fructus bono¬
rum opeꝵ quibus
perpetuo reficiam᷑.
in p̾senti uita nob̾¬
p̃paramus.

Expanded text:
vus est tritici, cum memores nostrae fragilitatis, fructus bonorum operum, quibus perpetuo reficiamur, in praesenti vita nobaeparamus.
Abbreviated transcription (Latin):
quia tanto quisq minus ostendi¬
tur doctus. quanto minus patiens.
Necq .n. pot̾ ueracit bona docendo
impendere. suuendo nescit adu̾sa
tem patient suffer

Expanded text:
quia tanto quisque minus ostenditur doctus, quanto convincitur minus patiens, neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanitem patienter suffer
Abbreviated transcription (Latin):
Dreparato opere agrum diligent ex
nis excolere. et post agri ercitium do
munditiam ⁊̃ in cogitatione ꝯstru
qui primũ agrum corporis aspinis
uitioꝵ purgat. ne desidioꝵ sentes
in carnis agro profitiant. intustota
uirtutũ fabrica fama bom cresente

Expanded text:
eparato opere agrum diligenter enis excolere? Et quid est post agri exercitium ad munditiam et in cogitatione construaqui primum agrum corporis a spinis vitiorum purgat, ne si desideriorum sentes in carnis agro proficiant intus tota virtutum fabrica fame boni excrescente
Abbreviated transcription (Latin):
Si doreris. Patet
uixta litt̾am quia
securus dormit et
iugilat ⁊quiescit.
lambulat. qui se
innocentem ante deum ⁊ iuste uiu̾e
meminit. s ⁊ iustus cũ dormierit
in morte. ñ solum potentias malig¬
noꝵ sp̃uum ñ metint. s imn pace qui¬
escit. ac securus diem resurrectionis
expectat. quia deum ubiq ⁊ protec¬

Expanded text:
s, etc. Patet juxta litteram, quia securus et dormit et vigilat, et quiescit et ambulat, qui se innocenter ante Deum et juste vivere meminit. Sed et justus cum in morte dormierit, non solum potentias malignorum spirituum non metuit, sed et in pace quiescit, ac securus diem resurrectionis exspectat, quia Deum ubique protec
Abbreviated transcription (Latin):
Quia melior est homo ydolis scd̾m
rationẽ treationis. quia uiuit ũ
telligit. Illa ã nunquã. S qr ma¬
gis seguitur uanitatem erroris qͣ
u̾itatis scĩam. cumin honore sit
Insensata. qͣi. nec discretionẽ habe¬
bant. In u̾itate .n. uinentia meliora
sunt mortius. sensibilia insensibi¬
lib. rationalia irrationabilibus.
Set dignum fuit ut qui ignora¬
bant creatorem. in creaturis distĩc¬
tionemñ scirent. Qui .i. laudem
⁊ bñdictionem dei in se hre negligit
in discretione aĩalium se ip̃m erra¬
re ostendit.

Expanded text:
Quia melior est homo idolis secundum rationem creationis; quia vivit et intelligit, illa autem nunquam. Sed quia magis sequitur vanitatem erroris, quam veritatis scientiam, cum in honore sit,us . VERS. 18.-- Insensata. Quasi: nec discretionem habebant. In veritate enim viventia meliora sunt mortuis, sensibilia insensibilibus, rationalia irrationalibus. Sed dignum fuit, ut qui ignorabant Creatorem, in creaturis distinctionem non scirent. Qui enim laudem et benedictionem Dei in se habere negligit, in discretione animalium seipsum errare ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
picit ubi ait. Nõ
intomprehensi¬
bilia dei uditia
⁊ inestigabiles
uias nec audet
inde aliquid te¬
mere loquił scri¬
here. s temiera¬
te de hus dispu¬
tans ñ causam ⁊
modum diuino
ꝯsilio manifestũ

Expanded text:
ubi ait: Non incomprehensibilia Dei judicia, et investigabiles vias, nec audet inde aliquid temere loqui vel scribere: sed temperate de his disputans, non causam, sed modum divino consilio manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
agnouit. isciplina sap̃ie cui renelata ẽ
imanifestata. ⁊ multiplicationẽ ingressus
illuis quis intellexit Unus est alcissimus
creator õium oip̃s. ⁊rex ⁊ potens ⁊metuen¬
dus numis. sedens super clnonum illiuis. ⁊
dñans deus. Ip̃e creauit illam

Expanded text:
ovit? Disciplina sapientiae cui revelata est, et manifestata? et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? Unus est Altissimus creator omnipotens, rex potens et metuendus nimis, sedens super thronum illius et dominans Deus. Ipse creavit illam
Abbreviated transcription (Latin):
Non qd̾ tr̾a redigatur inpul¬
trena transibunt. ⁊ qũo ebriꝰ
nescit quidagat: sic omnes qͥ
u̾santur int̾ra maloꝵ magni¬
tudine ebrii erunt. ⁊ stupebunt
ad omnia.

Expanded text:
Non quod terra redigatur in pulterrena transibunt. Et quomodo ebrius nescit quid agat, sic omnes qui versantur in terra malorum magnitudine ebrii erunt et stupebunt ad omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
ne de scripturis
cum heretico io¬
quaris. quimui¬
det humane sa¬
luti malens deci¬
pere quã corrigi. qm̃ sicut ariolus
⁊ comector sompnioꝵ extimat q̃
ignorat. Ita h̾ereticus que ñ intel¬
ligit in scripturis ut libet int̾p̾r.¬
ẜibosic. Sensus peru̾sos quos ab here¬
ticis didiceras. necẽe est ut per pe
nitentiam corrigendus deseras.
uł pro hus post mortem penas su¬
stineas. perdasq sermonis fessio¬
nis. quib eis predicantib hũilit̾¬
an. por. Sicut ãmonuit ne here¬
ticoꝵ doctrinis ascultares. ita nũc
ne amore uane gle seductus ĩmũ¬
dis hominib passĩ apchano uita¬
tis ingeras.

Expanded text:
Ne de Scripturis cum haeretico loquaris, quia invidet humanae saluti, malens decipere quam corrigere; quoniam sicut ariolus et conjector somniorum existimat quod ignorat, ita haereticus, quae non intelligit in Scripturis, prout libet inters. Sensus perversos, quos ab haereticis didiceras necesse est, ut vel per poenitentiam corrigendus deseras, vel pro his post mortem poenas sustineas, perdasque sermones confessionis, quibus eis praedicantibus humilit. Sicut admonuit, ne haereticorum doctrinis auscultares: ita nunc, ne amore vanae gloriae seductus immundis hominibus passim arcana veritatis ingeras.
Abbreviated transcription (Latin):
satum est cor. et omne corintelligitur ab illo. et ma il¬
luisquis intelligit: et pͣrecellam quam nec oculus indebit
hominis. Nam płima opera illius sut in absconsil. Set¬
titudinem iustitie eius. nec sustinere uiditũ districtionem.
Ryoolatris heretici uł faiiscatho longe .n. est testamentum a¬

Expanded text:
satum est cor: et omne cor intelligitur ab illo, et vias illius quis intelligit, et procellam , quam nec oculus vidit hominis? Nam plurima opera illius sunt in absconsis: setitudinem justitiae ejus, nec sustinere justitiae districtionem. Idololatris
Abbreviated transcription (Latin):
bit dñs ĩ tempũ
om̃is reicunc e
demeo de filiisho¬
minum ut pro¬
baret tos deus. ⁊
ostenderet siles
ẽe bestiis. Idcirco
iuius interitus
ẽ hominis num¬

Expanded text:
bit Deus et tempus omni rei tunc erit de meo de filiiminum ut probaret eos Deus et ostenderet similes esse bestiis idcirco unus interitus est hominis et ium
Abbreviated transcription (Latin):
tus sum disciplinam. ⁊ increpati¬
onib non acquieuit cor meum.
nec audiui uocem docentium me.
i magistris non indinaui aurẽ
meam. pene fui m om̃i malo. In

Expanded text:
tus sum disciplinam, et increpaonibus non acquievit cor meum; nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam? Pene fui in omni malo, in
Abbreviated transcription (Latin):
num̾ante ioabin finctum po¬
płm uix paucos fructus salua
te transfiguratum dominumꝯ
spex̾unt. ⁊ archi synagogi filiã
suscitari iuderunt.

Expanded text:
numerante Joab innumerum populum, vix paucos fructus Salvatte transfiguratum Dominum conspexerunt, et archisynagogi filiam suscitari viderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cussionem olee.sic pauci renia¬
nebunt in damasco ⁊ intota sy¬
rta primum uenientib assyri
transsati q̃ est regio ultra egip¬
tum

Expanded text:
cussionem oleae: ita paucissimi remanebunt in Damasco et in tota Syria, venientibus Assyritranslata est, quae est regio ultra Aegyptum
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligite doctri¬
nam meam. mẽ¬
tes electoꝵ ꝑ bap¬
tismũ gn̾ate. et
fructum marti¬
rii facite in decur¬
su mortalis uite¬

Expanded text:
Intelligite doctrinam meam, mentes electorum per baptismum generatae, et fructum martyrii facite in decursu mortalis vit
Abbreviated transcription (Latin):
Rĩ añiõ recesistis ame ut fuge
moysen signa fec̾umt. thanes .n.
infinib egipti sita est forsitan
undecim onus reliquaꝵ duaꝵ
tribuum ponit que remansunt
ducto sedechia. ⁊ aliis principib
inbabilonem.

Expanded text:
 An ideo recessistis a me, ut fugerMoysen signa fecerunt; Anes in finibus Aegypti sita est: forsitan undecimum onus reliquarum duarum tribuum ponit, quae remanserunt ducto Sedechia et aliis principibus in Babylonem.
Abbreviated transcription (Latin):
Non est minuere. ⁊c̃. Nichil de scriptu¬
ris sc̃is est minuendum. nͥladdendũ¬
uñr Si quis apposuent ad hes appo¬
net super illumd̃s
plagas scriptas ĩ¬
libro isto.¬

Expanded text:
Non est minuere. Nihil de Scripturis sanctis est minuendum, nihil addendSi quis apposuerit ad haec, apponet super illum Deus plagas scriptas ilibro isto
Abbreviated transcription (Latin):
rabiłr ab hac luce migrauit
occisus a filiis suis intemplo
a. qui post mortem sennacħ
ad primum ⁊ quedam ad scd̾
referuntur aduentum.

Expanded text:
rabiliter ab hac luce migravit, occisus a filiis suis in temploa, qui, post mortem Sennachead primum, quaedam ad secundum referuntur adventum.
Abbreviated transcription (Latin):
patiuntur subdi¬
tis. s sicut dñsart.
percutiunt puos
⁊anculas dicentẽ
morã facit dñs m̃s.

Expanded text:
patiuntur subditis; sed sicut Dominus ait: Percutiunt pueros et ancillas, dicentes: Moram facit Dominus meus
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes cogitatões eoꝵ quas si¬
gc̃at esebon. ñ ꝑtinent ad cui¬
tatem dei. de quã fluminis im
ultitudinem. s iu̾sio aliqua.
qr udetur inregione moabiti¬
ca ad domini seruitutem aliqͣ
gentium uineam sabama ex

Expanded text:
Omnes cogitationes eorum quod significat Hesebon non pertinent ad civitatem Dei; de qua: Fluminis impaltitudinem, sed et conversio aliqua: quia videtur in regione Moabitica ad Domini servitutem aliqua gitur vineae Sabama,
Abbreviated transcription (Latin):
nec seruum dñari
principib. Loctrina uiri per pati¬
entiam noscitur igła eis est mi¬
qua pretergredi. sicut fremitus
leons ita ⁊ regis ira. et sicut ros
super herbam. ita ⁊ hylauitas eiꝰ¬
lolor patris filius
stultus. et tecta
ingiter perstillan¬
tia litigiosamuli¬
er. Lomus ⁊ duutie
dantur a patrib.¬
runt ab eo. Qui tantum uerba sectatur. nichil
habebit. Qui autem possessor est mentis diligit

Expanded text:
nec servum dominari principibus. Doctrina viri per patientiam noscitur: et gloria ejus est iniqua praetergredi. Sicut fremitus leonis, ita regis ira: et sicut ros super herbam, ita hilaritas eor patris, filius stultus: et tecta jugiter perstillantia litigiosa mulier. Domus, et divitiae dantur a patribrunt ab eo. qui tantum uerba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit