comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio congruebat. ex uiro et femina Sol¬
lempnis est partus. nec incredibilide¬
betur uideri. ubi natura concordat
Una enim aetas naturaesit: nonnatu¬
ra aetatis: Fiet namq: ut aetasimpe¬
diat naturam. Non est tam inrationa¬
bile ut minor caedat. causa maiori &
potior praerogatua. ut naturae usum
inferioris excludat aetatis. Huc accedit
quod abraham et sarra filiũ in senectutẽ
susceperant. & ioseph filius senectutis est
Quod sicquiarisit farra reprae henditur.
iustius hic condempnatur.: quia necora¬
culo credidit. necexemplo Maria au¬
tem cumdicit. quomodo fiet istud qm̃ uirũ
non cognoui : nonuideturdubitasse de
facto sed quae sis sefacti qualitatem. Li¬
quet enim quod faciendum esse credi¬
derit reliquit quae quomodo fieret. Int̃¬
rogauit. unde meruit audire : bea¬
taes quae credidisti. Et uerebeata.
quae sacerdoti praestantior Cumsa¬
cerdos ne gasset: uirgo correxiter¬
rorem Nec mirum si dñs redemptu¬

Expanded text:
tio congruebat. Ex viro et femina sotio congruebat. Ex viro et femina solemnis est partus: nec incredibile debet videri, ubi natura concordat. Cum enim aetas naturae sit, non natura aetatis, fit plerumque ut aetas impediat naturam; non est tamen irrationabile ut minor cedat causa majori, et potior praerogativa naturae usum inferioris excludat aetatis. Huc accedit quod Abraham et Sara filium in senectute susceperant: et Joseph filius senectutis est. Quod si, quia risit Sara, reprehenditur : justius condemnatur qui nec oraculo credidit, nec exemplo. Maria autem cum dicit: Quomodo fiet istud; quoniam virum non cognovi ? non videtur dubitasse de facto, sed de facti qualitate quaesisse. Liquet enim quia faciendum esse crediderat, quae quomodo fieret interrogauit. unde et meruit audire: beata quae credidisti. et uere beata, quae sacerdote praestantior. cum sacerdos negasset, uirgo correxit errorem. nec mirum si dominus redemtu
Abbreviated transcription (Latin):
futurum. Sed quomodofieret: anteñ
legerat. Nonenĩ quem ad modum fier&&.
uel ꝓphaetȩ canto fuerat reuelatũ. tantũ
enimmandatum mysterium non hominis
Deniq ecce in quit ancilladnĩ comtin¬
gat mihi. saecundũ uerbum tuũ. Vide
humilitatẽ. uide de uotionem. Ancil¬
lam sedicit dni: quae mater elegitur.
Nec repentino ex altata promissio est. si¬
mul ancillam sibi praerogatiuam tan¬
taegraẽ uindicauit: quod faceret. quod
uibet᷑. Mitem humilemq: paritura :
humilitatem debuit ipsa praestare
Ecce ancilla dnĩ fiat mihi sae cundum
uerbum tuũ. Habes obse quium uides
uotum: Ecce ancilla dnĩ. apparatꝰ
offituest Contingat mihi saecundũ
uerbũ tuum: conceptus est uoti Quam
cito ergo aetiã deinpare conceptione
quam uirgo praegnans contralegem
contra consuetudinẽ contra pudorem. cuĩ
carior cura est uirgini. Lacharias
autem non de inpare conditione sed de
senili actate. ñ credidit Nam condi¬

Expanded text:
futurum; sed quomodo fieret ante non futurum; sed quomodo fieret ante non legerat; non enim quemadmodum fieret uel prophetae tanto fuerat reuelatum. tantum enim mandati mysterium non hominis Denique ecce inquit ancilla domini; contingat mihi secundum uerbum tuum. uide humilitatem, uide deuotionem. ancillam se dicit domini, quae mater eligitur, nec repentino exaltata promissmul ancillam dicendo, nullam sibi praerogativam tantae gratiae vindicavit, quae faceret quod juberetur. Mitem enim humilemque paritura, humilitatem debuit etiam ipsa praeferre. Ecce ancilla Domini, contingat mihi secundum verbum tuum. Habes obsequium, vides votum. Ecce enim ancilla Domini, apparatus officii est: contingat mihi secundum verbum tuum, conceptus est voti. 17. Quam cito ergo etiam de impari conceptione quam virgo praegnans contra legem, contra consuetudinem, contra pudorem, cujus carior cura est virgini? Zacharias autem non de impari conditione, sed de senili aetate non credidit; 1288 nam condi
Abbreviated transcription (Latin):
periores poterat potestates. scire potue¬
runt. Et tamen non fidem rennuit:
non offitium refutauit. sed accomoda¬
uit affectum spopondit obsequium.
Et enĩ cumdicit. quomodo fiet istud.
non de affectu dubitauit. sed qualita¬
tem ipsius quesiuit affectum. Quanto
temperata istaresponsio . quam uerba
sunt sacerdotis. Haec: ait. Quomo¬
Ille respondit Vnde hoc sciam: haec¬
a etiam denegotio tractat ille adhuc
denegotio dubitat. Negat ille secre¬
dere. quinegat scire. et qua si fidei ad huc
alium querit auctorem. Ista sefacereprofi¬
titur. nec dubitat esse faciendũ quo quomo¬
do fieri possit: inquirit Sicenimait. Quo¬
modofiet istud qm̃ uirum non cognoui:
in credibilis et in audita generatio. Ante
audire debuit : ut crederetur. Uirginẽ
parere. diuini est signum mysterui non ha¬
mani. Deniq accipe inquit accipe tibisig¬
num. ecce uirgo in utero accipiet. et pariet
filium. Legerat hoc maria. et idõ credidit

Expanded text:
periores potestates scire potueperiores potestates scire potuerunt. et tamen non fidem rennuit, non officium refutauit. sed adcommodauit adfectum, spopondit obsequium. etenim cum dicit: quomodo fiet istud? non de effectu dubitauit, sed qualitatem ipsius quaesiuit effectus. quanto temperatior ista responsio quam uerba sunt sacerdotis! haec ait: quomolle respondit: unde hoc sciam? haec iam de negotio tractat, ille adhuc de nuntio dubitat. negat ille se credere, qui negat scire, et quasi fidei adhuc alium quaerit auctorem, ista se facere profitetur nec dubitat esse faciendum quod quomodo fieri possit inquirit; sic enim habes: quomodo fiet istud, quoniam uirum non cognoui? incredibilis et inaudita generatio ante audiri debuit, ut crederetur. uirginem parere diuini est signum mysterii, non humani. denique accipe inquit tibi signum; ecce uirgo in utero accipiet et pariet filium. legerat hoc Maria, ideo credidit
Abbreviated transcription (Latin):
uere condiam in muliere moduspu¬
doris adhibetur. in uirginẽ gratia¬
dnĩ. Netimeas maria: inuenisti enim
gram̃ apud dm̃. Ecce concipies inute¬
ro et paries filium: et uocabis nomen
eius ihs̃. Hic erit magnꝰ. Dixit autẽ
maria: ad angelũ. Quomodo fietis¬
tud. qm̃ uisum non cognoui : Uidetur
hic non credidisse maria. nisidiligent̃
aduertas: Neq enim fas est ut aelecta
isse uideatur incredula. quo autem mo¬
do fieri possit licet salua praerogatiua
sit matris cui profecto fuit amplius de¬
ferendum. sed ut praerogatiua maior
a eciam fides debuit reseruari. Quo
ergo modo fieri possit . ut Zacharias
qui non crediderat. silentio condemp¬
natur Maria autẽ sinon credidis¬
set. sp̃s scĩ infusione exultar& Sed
neq non credere maria neq tam te¬
mere debuit usurpare: non crede¬
re angelo usurpare diuina. Necenĩ
facile erat scire mysterium. ab scon¬
ditum in saeculis indõ. quod nec su¬

Expanded text:
uerecundiam; in muliere modus puuerecundiam; in muliere modus pudoris adhibetur, in uirgine i angelus domini: ne timeas, Maria; inuenisti enim gratiam aput deum. et ecce concipies in utero et paries filium et uocabis nomeneius non erit finis. Dixit autem Maria ad angelum: quomodo fiet istud, quoniam uirum non cognoui? uidetur hic non credidisse Maria, nisi diligenter aduertas; neque enim fas est ut electa isse uideatur incredula. quo autem modo fieri posset — licet salua praerogatiua sit matris, cui profecto fuit amplius deferendum, sed ut praerogatiua maior, maior etiam fides ei debuit reseruari - quo ergo fieri modo posset, ut Zaccharias, qui non crediderat, silentii condemnaretur, Maria autem, si non credidisset, spiritus sancti infusione exaltaretur? sed neque non credere Maria neque tam temere debuit usurpare, non credere angelo, usurpare diuina. neque enim facile erat scire mysterium absconditum a saeculis in deo, quod nec su
Abbreviated transcription (Latin):
cum benedicta tu int̃mulieres: Ipsa
autẽ ut uidit eum: mota est in introitu
culum disce mysterium. Trepidare
uir ginumest. et ad om̃s ingressus paue¬
re. ad om̃s uiri affatus uereri. DiscaÑ
mulier es propositũ pudoris imittari
Solam in penetra bilibus quã nemo uiroꝵ
uiderit solus angelus repperit.
solasine comite. solasine teste ne
quod genere de prauaretur affatui.
ab angło salutatur. Disce uirgo
uerborũ uitare lasciuiam. Maria¬
aetiam: salutationẽ angłi uereba¬
tur Erat inquid cogitans: qualis
esset haec sal utatio. Et idõ cumue¬
recondia quia pauebat cum pruden¬
tia: quia benedictionis nouã formu¬
lam mirabat᷑ : quae nusquam lec¬
ta est: nusquã ante comperta: solae
mariae. haec salutatio seruabatur.
bene enim sola gram̃ dĩ noscitur. sola:¬
quae sola gratiam quam nulla
alia mer uerat consequuta est. ut grã
repleretur auctoris. Erubescebat
mulieres & uirgines. Uerecondiam
illa de causa erubescebat. Haec per

Expanded text:
cum, benedicta tu inter mulieres. ipsa cum, benedicta tu inter mulieres. ipsa autem, ut uidit eum, mota est in introitu e mysterio. trepidare uirginum est et ad omnes uiri ingressus pauere, omnes uiri adfatus uereri. discant mulieres propositum pudoris imitari. sola in penetralibus, quam nemo uirorum uideret, solus angelus repperiret: sola sine comite, sola sine teste, ne quo degeneri deprauaretur adfatu, ab angelo salutatur. disce, uirgo, uerborum uitare lasciuiam; Maria etiam salutationem angeli uerebatur. erat tamen inquit cogitans qualis esset haec salu- tatio, et ideo cum uerecundia, quia pauebat, cum prudentia, quia benedictionis nouam formulam mirabatur, quae nusquam lecta est, nusquam ante conperta. soli Mariae haec salutatio seruabatur; bene enim sola gratia plena dicitur, quae sola gratiam quam nulla alia meruerat consecuta est, ut gratiae repleretur auctore. erubescebat mulieris et uirginis uerecundiam. illa de causa erubescebat, haec per
Abbreviated transcription (Latin):
sedebit: uel qm̃ qui causamagit:
satis putat quod causa ẽ dicere acredun¬
tantiam non requiret. satis enim est.
ut causam susceptam ad struat: ince¬
dentem differat. Et idõ quuncar
rium non putauit ulterius ꝑsequen¬
dum uirginitatis mariae testimoniũ
Defensor magis uirginis. quam ad¬
sertor mysteru crederetur Certe
quando iustũ docuit io sephsatis decla¬
rauit. quod sc̃ĩ sp̃s templum. matrẽ
dnĩ. uterum mỹ sterii. uiolare non
potuit. Didicim seriẽ ueritatis. didi¬
cimus consiliũ. discamus mrsteriũ.
Hene desponsata sed uirgo. quia est ȩc¬
clesiae tr̾pus. quae est in maculata.
sed nupta concepit. Nos uirgo despũ
parit nos uirgo sinegemitu. Et idõ
fortasse sc̃ã maria. al iinupta ab alio
serepleta. Quia et singulea ecłae
spũ qui dem replentur.: et grã iungun¬
tur tamen ad temporalem speciem sa¬
cerdotis. Et ingressus angelus ad eam:
dixit. Naue maria gr̃a plena dñste¬

Expanded text:
sedebit? uel quia qui causam agit sedebit? uel quia qui causam agit satis putat quod causae est dicere, redundantia non requirit; satis enim est ei ut causam susceptam adstruat, incidentem differat. et ideo qui incarium non putauit uberius persequendum uirginitatis Mariae testimonium, ne defensor magis uirginis quam adsertor mysterii crederetur. certe quando iustum docuit Ioseph, satis declarauit quod sancti spiritus templum, matrem domini, uterum mysterii uiolare non potuit. didicimus seriem ueritatis, didicimus consilium: discamus et mysterium. bene desponsata, sed uirgo, quia est ecclesiae typus, quae est inmaculata, sed nupta. concepit nos uirgo de spiritu, parit nos uirgo sine gemitu. et ideo fortasse sancta Maria alii nupta, ab alio repleta, quia et singulae ecclesiae spiritu quidem replentur et gratia, iunguntur tamen ad temporalis speciem sacerdotis. Et ingressus ad eam angelus dixit: haue, gratia plena, dominus te
Abbreviated transcription (Latin):
lucas ille aeuuangelista testimonium
ferr& quod non cigiouisset. Hicipsa
maria fatetur: cum dicitad angelum.
Quomodo fiet istud. qm̃ uirum non cognoui:
sed ipsae sc̃s lucas uirginem decl arauit
dicens & nomen uir ginis maria. Et pro¬
phaeta manifestedocuit: quiait. Ecce uir¬
go. inutero accipi& ioseph designauit
qui qm̃ pregnantẽ uiderat. quod non cog¬
nouerat: dimit tere gestiebat. Ergo ubiq¬
tis ornetur. Os enim iusti mendatium nes¬
cit: et lingua eius loquitur uiditium et
scriptura coniugedicit Nonuir ginitatis
ereptio. sed coniugii testificatio. nuptiarũ
caelebratio declaratur. Deniq quodñ
accepit: nemodimit.tit. Eit idõ qui uo¬
lebatꝰ dimittere. fatebatur acceptam.
Simul aetiã mouere non debet: quodait
aeuuangel ista. Non cognouit eam: do
senescatis egosum. Numquid post illoꝵ
senectam ds̃ esse desiuit: & in psalmo
Dixit dñs dnõ meo sede addextris meis.
donecponam inimicos tuos scabellum
pedum tuorum : numquid postea ñ

Expanded text:
Lucas illic euangelista testimonium ferret quod non conuenissent, hic ipsa Maria fateretur, cum dicit angelo: quomodo fiet istud, quoniam uirum non cognoui? sed et ipse sanctus Lucas uirginem declarauit dicens: et nomen uirginis Maria, et propheta edocuit, qui ait: ecce uirgo in utero accipiet, et Ioseph designauit, qui quoniam praegnatem uidebat quam non cognouerat dimittere gestiebat, et domintis ornetur; os enim justi mendacium nescit, et lingua ejus loquitur judicium, juScriptura conjugem dicit; non enim virginitatis ereptio, sed conjugii testificatio, nuptiarum celebratio declaratur. Denique quam non accepit, nemo dimittit; et ideo qui volebat dimittere, fatebatur acceptam. 6. Simul etiam movere non debet quod ait Evangelista: Non cognovit eam, donsenescatis, ego sum . Numquid post illorum senectutem Deus esse desivit? Et in Psalmo: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis: donec ponam inimicos tuos, scabellum pedum tuorum . Numquid postea
Abbreviated transcription (Latin):
laret & iudȩ. Unius igit᷑ delicto
cunctorum merita quatiuntur. Ob
dormiuit xp̃c. uentorũ spiramina
concitantur. Quisq enĩ peccatũ
amittit. statĩ & dormire sibi facit
dñm. & ꝓcella sibi sp̃uum sus¬
citat in mundorũ. Nec essẽ est autẽ
di abolica insurgat tẽpestas: cũ dñica
serenitas conquiescit. Igitur siuniꝰ
udȩ peccato cuncti ꝑiclitant᷑ apłi.:
hoc exẽplo caueamus ꝑ sidum.
caueamus ꝓditorem. ne ꝑ unũ plu¬
rimi fluctuemus. Quin & iam huiꝰ¬
modi abiciatur de nr̃a nauicula
ut non obclormiat. sed uigilet.
nob̾ dñs. atq eũ uigilante. nulla
nos spĩtalis nequitiȩ̃ ꝓcella concu¬
tiat. Ubi enĩ fides integraest: ibi
sal uator docet. Uigilat & exultat.
ibi requies. Ibi tranquillitas: ibi
cunctorum est medicina. Ubi autẽ
fidȩi est. ad mixta ꝑ fidia: Ibi xp̃c
torpet. dormit. & piger est. Ibi mȩtus.
ibi tem pestas: ibi om̃ium est discri¬

Expanded text:
laret Judae; unius igitur delicto laret Judae; unius igitur delicto cunctorudormit Christus, ventorum spiramina concitantur; quisquis enim peccatum admittit, statim et dormire sibi facit Dominum, et procellam sibi spiritum suscitat mundanorum, necesse est autem ut diabolica insurgat tempestas, cum Domini serenitas conquiescit. Judae peccato cuncti periclitantur apostoli, hoc exemplo caveamus perfidum, caveamus proditorem, ne per unum plurimi fluctuemus. Quin etiam 441 hujusmodi abjiciamus de nostra navicula, ut non obdormiat, sed vigilet in nobis Dominus, atque eo vigilante, nulla nos spiritalis nequitiae procella concutiat. Ubi enim fides integra est, ibi Salvator docet, vigilat, et exsultat; ibi requies, ibi tranquillitas, ibi cunctorum est medicina: ubi autem fidei est admixta perfidia, ibi Christus torpet, dormit, et piger est; ibi metus, ibi tempestas, ibi omnium est discri
Abbreviated transcription (Latin):
cut ꝓmisit dicens. Itum uidebouos:¬
cȩlestis doctrinȩ suȩ sacramenta deꝓ¬
mit : Legimꝰ in matheo. dormiente
in eadem dñõ uentis insurgentib ꝑ¬
turbatam : ita ut cuncti apłi mortis
ꝑiculum formidarent. Uideamus
quȩ causa est quod una eademq
nauicula. hic intranquillitate doc¬
trinã popłis tribuit: Ibi intẽpestate
discipłis metũ mortis indicit: prȩ¬
sertim cum ibi &iam cũ cęteris apłis
sy mon p&rus essẽc. Haec autẽ est
causa ꝑiculi. erat enĩ ibi sy monpe¬
trus: sed erat pariter. & ꝓditor uidas.
Quã uis enĩ illius fides fundaret
na uiculam.: huiꝰ tamen eã ꝑfidia
ꝑtur babat. Tranquillitas est ubi
solus petrus nauigat: tẽpestas ubi
iudas ad iungitur. Licet essẽ petrus
firmus suis meritis: ꝑ turbatur
tamen criminib ꝓditoris. Metu¬
entib igitur discipulis: anxiante
petro dormiebat dñs. Durũ forte
uideatur : qđ anxiante p&ro dor¬
miebat. Dormiebat petro: ne uigi¬

Expanded text:
cut promisit, dicens: Iterucut promisit, dicens: Iterucoelestis doctrinae suae sacramenta depromit, legimus in Matthaeo , dormiente in eadem Domino, ventis insurgentibus perturbatam, ita ut cuncti apostoli mortis periculum formidarent; videamus quae causa est, quod una eademque navicula hic in tranquillitate doctrinam populis tribuit, ibi in tempestate discipulis metum mortis indicit; praesertim cum ibi etiam cum caeteris apostolis Simon Petrus esset. Haec autem est causa periculi: erat ibi Simon Petrus, sed erat pariter et proditor Judas. Quamvis enim illius fides fundaret naviculam, hujus tamen eam perfidia conturbabat. Tranquillitas est ubi solus Petrus navigat, tempestas ubi Judas adjungitur. Licet esset Petrus firmus suis meritis, perturbatur tamen criminibus proditoris . Metuentibus igitur discipulis, anxiante Petro, dormiebat Dominus. Durum forte videatur quod, anxiante Petro, dormiebat: dormiebat Petro, ne vigi
Abbreviated transcription (Latin):
iosẽph fabri. Ille enĩ altiore consĩ¬
lio. nati uitatẽ xp̃i di uinitus ad¬
ꝓ bauit. Hii mente uiperea gene¬
rationẽ cȩlestem. car naliter estima¬
bant. Unde ait saluator p&ro.
Quia non caro & sangiuis. tibi hoc
reuelauit: sed pater m̃s qui incȩlis
est. Phariseis autẽ dicit. Quo modo
potestis bonaloqui. cũ sitis nequã
Hanc igitur solam eccłȩ nauem
ascendit dñs: inqua petrus ma¬
gister est constitutus. Dicente dno
Suꝑ hanc petrã. edificabo eccłam
meã. Quȩ nauis in altũ seculi
istius: ita natat.: ut ꝑ eunte mundo
om̃s quos suscȩpit seru& in lesõs
cuĩ siguram iã in ueteri uidimus
testamento. Sicut enĩ noȩ in arca
naufragante mundo. eunctos quos
Ita & petri eccłã conflagrante scło.
om̃s quos amplectitur rep̃sentabit
in lesos. &sicut tunc trans acto diluuio
ad arcam noȩ colũbam signũ pacis
detulit: ita & trans acto iuditio. ad
fert : quia ipsẽ colũba. uel pax est si¬

Expanded text:
Joseph fabri ? Ille enim altiore consiJoseph fabri ? Ille enim altiore consilio nativitatem Christi divinitus approbavit, hi mente viperea generationem coelestem carnaliter aestimabant. Unde ait Salvator Petro: Quia non caro et sanguis tibi hoc revelavit, sed Pater meus, qui in coelis est . Pharisaeis autem dicit: Quomodo potestis bona loqui, cum sitis nequam ? 5. Hanc igitur solam Ecclesiae navem ascendit Dominus, in qua Petrus magister est constitutus, dicente Domino: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Quae navis in altum saeculi istius ita natat; ut pereunte mundo, omnes quos suscipit, servet illaesos. Cujus figuram jam in veteri videmus Testamento; sicut enim Noe arca, naufragante mundo, cunctos quos ita et Petri Ecclesia, conflagrante saeculo, omnes quos amplectitur, repraesentabit illaesos: et sicut tunc transacto diluvio, ad arcam Noe columba signum pacis detulit; ita et transacto judicio, ad feret; quia ipse columba vel pax est, si
Abbreviated transcription (Latin):
deserit. hoc est sꝑnit sinagogã ꝑsidã:
fidelem ad sumit eccłãm. Quȩ
enĩ quasi na uiculȩ ad dnm distina¬
mundo salutẽ hominib piscarent᷑.
Sicut ait dñs apłis. Uenite faciã
uos piscatores hominũ. Exhis er¬
go duab nauiculis una relinquit᷑
ad terrã in anis & uacua: altera
ꝓ ducrtur in altũ onusta uł plena.
Uacua enĩ sinagoga relinquitur
amisit oraculis. Onusta autem
ecoła in altũ ad sumitur: quia
dñm cũ apłorum doctrina suscȩ¬
pit: sinagoga inquã remanet
ad terras. quasi terrenis in he¬
rens oꝑationib Eccła autẽ in
altitudinẽ reuocatur tanquam¬
cȩlorũ ꝓfunda sacramenta discutiens
In illa scilicet abtitudinẽ: dequa apł̃s
ait. O altitudo diuitiarũ sapientiȩ
& scientiȩ dĩ. Proptẽa dicitur petro:
duc in altũ. & hoc est in ꝓfundũ dispu¬
tationũ generationes di uinȩ. Quid
enĩ tam ꝓsundũ. quã ut ait petrus
runt iudȩi: Nonne hic est filius

Expanded text:
deserit, hoc est, spernit Synagogam perfidam, deserit, hoc est, spernit Synagogam perfidam, fidelem assumit Ecclesiam. 4. Duae enim quasi naviculae a Deo destinamundo salutem hominibus piscarentur, sicut ait Dominus apostolis: Venite, faciam vos piscatores hominum . Ex his ergo duabus naviculis una relinquitur ad terram inanis et vacua, altera producitur in altum onusta vel plena; vacua enim Synagoga relinquitur amisit oraculis: onusta autem Ecclesia in altum assumitur, quia Dominum cum apostolorum doctrina suscepit. Synagoga, inquam, remanet ad terras quasi terrenis inhaerens operantibus, Ecclesia autem in altitudinem evocatur tanquamcoelorum profunda sacramenta discutiens; in illam scilicet altitudinem de qua Apostolus ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei ! Propterea dicitur Petro: Duc in altum , hoc est in profundum disputationum generationis divinae. Quid enim tam profundum, quam quod ait Petrus o dixerunt Judaei: Nonne hic est filius
Abbreviated transcription (Latin):
nauicula petri ad homines doctri¬
nȩ suȩ uerba ꝓfundere. Uidetȩ
miscđam saluatoris. separatur
quidem corpore: doctrinȩ : tamen
his utilitate coniungitur. ribiq
miseretur : ubiq ꝓdest interrapo¬
situs ꝑtactũ languores corporum
sanat. In mari constitutus ꝑ doctri¬
nã. uul nera curat animarũ. Sed
uideamꝰ quesit ista nauicula sy mo¬
nis p&ri. quã ad docendũ deduab
magis opportunã. Dñs iudicauit.
quȩ & totũ saluatorem pręstet ab
in iuria & crȩdulitatis hominib
largiatur eloquia. Inuenimus
enĩ tam dnm nauigassẽ in alianaui.
et grauis in iuriis lacessitum. Naui¬
gauit enĩ cũ morse in mare rubro.
quando popłm isrhł ꝑ undarũ fluen¬
ta trans uexit. Sed graub eam
affect̾ib in uiris. sicut ipse ait in
euugłio ad iudȩos: sicrederetis moysi
et crederetis michi. In iuria autẽ
saluatoris est: in crȩdulitas sinago¬
gȩ. Ergo petri nauẽ elegit morsi

Expanded text:
navicula Petri ad homines doctrinavicula Petri ad homines doctrinae suae verba profundere. Videte misericordiam Salvatoris: separatur quidem ab hominibus corpore, doctrinae tamen iis utilitate conjungitur. Ubique miseretur, ubique prodest. In terra positus, per tactum, languorem corporum sanat: in mari constitutus, per doctrinam vulnera curat animarum. 3. Sed videamus quae sit ista navicula Simonis Petri, quam ad docendum de duabus magis opportunam Dominus judicavit, quae et tutum Salvatorem praestet ab injuria, et credulitatis hominibus largiatur eloquia; invenimus enim jam Dominum navigasse in alia navi, et gravibus injuriis lacessitum. Navigavit enim cum Moyse in mari Rubro, quando populum Israel per undarum fluenta transvexit: sed gravibus est affectus injuriis, sicut ipse ait in Evangelio ad Judaeos: Si crederetis Moysi, et mihi crederetis . Injuria autem Salvatoris est incredulitas Synagogae. Ergo Petri navem elegit, Moysis
Abbreviated transcription (Latin):
NTELLE GERE POSSUMUS eC EuUAngłICA
lectione que describitur: tanta ꝑ dñm
itlm̃ beneficia in popło fuisse conlata.
ut ꝓ uocantes homint̃ turbȩ adaudi¬
endũ illũ magis in ruerent. quã roga¬
rent. & medicinã salutis nonsꝑarent
ꝑ humilitatis grãm: sed ꝑ inportunita¬
tis in iuriam. Ita ut inruentes sicut
nond eserto sẽpararet: sionsina goga
repelleret. non reuerentia diuinita¬
tis arciret. Haec ost enĩ consuetudo
infir mantium. utdũ sꝑant suis ȩgritu¬
dinib medicinã. ab inportuna petitione
non loco ꝓhibeantur. nontẽpore:
non pudore. sed quanto plus mede¬
tur ille qui sanat: tanto amplius
ille inportunus est qui laborat.
Ergo cũ dñs illẽ ab ruentib tur.¬
bis remotus in terra esse. non pos¬
sit : aspiciens in mare duas naui¬
omĩ festinatione conscendit. & in¬
portunitatis in iuriam. uł aqua¬
rũ natura repelleret : quia eũ
doctoris reuerentia minime co¬
hercebat. atq ex inde coepit de

Expanded text:
ntelligere possumus ex hac evangelica lectione, quae describit tanta per eum beneficia in populum fuisse collata; ut provocatae hominum turbae ad audiendum illum magis irruerent, quam rogarent: et medicinam salutis non sperarent per humilitatis gratiam, sed per importunitatis injuriam; ita ut irruentes, sicut non desertum separaret, non Synagoga repelleret, non reverentia divinitatis arceret. Haec est enim consuetudo infirmantium, ut dum sperant suis aegritudinibus medicinam, ab importuna petitione non loco prohibeantur, non tempore, non pudore: sed quanto plus medetur ille, qui sanat, tanto amplius ille importunus est, qui laborat. 2. Ergo cum Dominus Jesus ab irruentibus turbis semotus, in terra esse non posset, aspiciens in mari duas naviomni festinatione conscendit, ut importunitatis injuriam vel aquarum natura depelleret: quia eam doctoris reverentia minime coercebat: atque exinde coepit de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperetur ad xp̃m. Multi enĩdiaboli
cȩ fluctus sunt in hoc mundo tempta¬
tionis: multa naufragia. aquib ita
liberari possumꝰ. si clamantib manũ
suã saluator ostenderit: Nos ergo cla¬
mare ad dñm non cessemus: ille auxi¬
lium solitũ nonde negabit. Ic Xpc

Expanded text:
properatur ad Christum; multi enim diabolici properatur ad Christum; multi enim diabolici 171 fluctus sunt in hoc mundo, tentationum multa naufragia; a quibus ita liberari possumus, si clamantibus manum suam 172 Salvator extenderit. Nos ergo clamare ad Dominum non cessemus: ille auxilium solitum non negabit . C
Abbreviated transcription (Latin):
inter marinos fluctus: ascensus illi
iti neris discensũsq non de est. Sed
ubi turbatus uentis. exagitatus ꝓ¬
cellis incipit timere qđ credidit.
statim ei gurges subtraitur: unda
sub ducitur. Mox enĩ deficiente fide
deficit sẽmitã: tunc exclamans dñm
iNm̃ saluũ se fieri dep̃catur. Quẽ ad¬
prehensa manu saluator lib̃at: & ob¬
iurgat dicens. Modi cȩ fidei quare
dubitasti: hoc est quur tam praue fidȩi
es : ut qui credendo in mare ambula¬
re. coeꝑas: non id ꝑ seuerando tran¬
sires. Scriptũ est enĩ. Quiꝑ sc̃ueraue¬
rit usq infinẽ: hic saluus erit. Sed
dũ cunctaris & dubitas: iter qđ in¬
gres sus fueras ꝑdidisti. Quur in quã
tam modicȩ fidei es: ut non ea fide
qua uenire coeꝑas ꝑuenisti: intellege
ergo quia in mare credulttas te por¬
tabat. Per fidia sub mergebat. Igitur
dũ ꝑiclitatur. sic ꝑuenit ad dñm osten¬
dens nobis.: quod non nisi ꝑpericula

Expanded text:
inter marinos fluctus ascensus illi inter marinos fluctus ascensus illi itineris, descensusque non deest. Sed ubi turbatus ventis, exagitatus procellis, incipit timere quod credidit, statim ei gurges subtrahitur, unda subducitur; mox defatiscente fide, fatescit semita; tunc exclamans, Dominum Jesum salvum se fieri deprecatur; quem apprehensum manu Salvator liberat, et objurgat, dicens: Modicae fidei, quare dubistati? Hoc est, cur tam modicae fidei es, ut qui credendo mare ambulare coeperas, non id perseverando transires? Scriptum est enim: Qui perseveraverit usque in finem hic salvus erit . Sed dum cunctaris et dubitas, iter quod ingressus fueras perdidisti. Cur, inquam, tam modicae fidei es, ut non ea fide, qua venire coeperas, perveniens? Intellige ergo quia in mari credulitas te portabat, perfidia submergebat. Igitur,dum periclitatur, sic pervenit ad Dominum; ostendit nobis quod nonnisi per pericula
Abbreviated transcription (Latin):
Credit fidem: &iam inter undas
solidũ inuenit uestigium. Lactetur
licet fluctib mare: uentis pelagus
conturbetur. non tamen turbat᷑
petri semita quȩ ducit addñm.
Ambulat igitur suꝑ aquas paerus.
& sub petlib eiꝰ mollis unda notice¬
.UIII.dit. Legimꝰ inueteri testamento
filios is rhł ꝑmare rubrũ siccis¬
iti nerib ambulasse: & ad securi¬
tatẽ gradientium nelaberetur
unda in soliditate quandã fuissẽ
mutatã. Quanto hic melius ubi
ambulante pecro. nec mutatur
unda. nec labitur. nec solidatur.
aqua. nec refugit: melius in quã
ibi eadem unda. quȩ fluctuat &
sustentat. Ibi idem gurgis qui¬
mergitur & famulatur. Illic ut por¬
taretur ꝑmare popls isrhł: meatũ
suũ natura ꝑdiderat. Hic portatur
in aquis petrus: cur sũm suum fluen¬
ta non ꝑdidit. Temerarius ergo uiator
apłs: noui itineris uiã capit: modo
curuati gurgitis molem ascendit: mͦ
sub sidentis sinus unda descendit. &¬

Expanded text:
Credit fide etiam inter undas Credit fide etiam inter undas solidum invenire vestigium: jactatur licet fluctibus mare, ventis pelagus, confirmetur non tamen turbatur Petri semita, quae ducit ad Dominum. Ambulat igitur super aquas Petrus, et sub pedibus ejus mollis unda non cedit. Legimus in Veteri Testamento tio: quod quidem dictum ad compeitineribus ambulasse, et ad securitatem gradientium, ne laberetur unda, in soliditatem quamdam eam fuisse mutatam. Quanto hoc melius, ubi, ambulante Petro, nec mutatur unda, nec labitur, nec solidatur aqua, nec refugit. Melius, inquam, est, ubi eadem unda, quae fluctuat et sustentat, ubi idem gurges, quimergitur et famulatur. Illic ut portaretur per mare populus Israel, meatum suum natura perdiderat: hic portatur in aquis Petrus, cursum suum fluenta non perdunt. Temerarius ergo viator apostolus, novi itineris viam carpit, modo curvati gurgitis molem ascendit, modo subsidentis sinus, unda descendit, et
Abbreviated transcription (Latin):
xpꝰc. Recte consortium meretur
nominis: qui consortium meretur
& oꝑis. In eadem enĩ do mopetrus
fundamenta ponit: Petrus plantat.
clñs incrementat: dñs in riguunt¬
U sub ministrat. Petrus ergo tẽptatio¬
nib suis ꝓficit: flectib sus gaudec.
ꝑiculis suis crescit Hic namq
in mare dũ suꝑundas temerarius
uiator ingreditur: nutat incessũ.
sed conualescit affectu. Pergclitatur
corpore : sed deuotione non labitur.¬
Mergitur pedibus: sed xp̃i dextera
sustentatur. Sustentabat enĩ fides:
quẽ unda mergebat. Et quẽ fluc¬
tuum ꝓcella turbabat : saluatoris¬
Ui di lectio confirmabat. Anbulauit enĩ
in mari p&rus: magis dilectione
quã pedibus. Nonenĩ uidebat. ubipe¬
diim uestigium figeret: udebat au¬
tem ubi sigeret uestigiũ caritatis.
In naui enĩ positus considerat dñm
& amore eiꝰ ductus descendit in ma¬
re. Non cogitat labentes aquas.
non fluenta currentia : & dũ xp̃m
res picit: non respicit elementum.

Expanded text:
Christus . Recte consortium meretur Christus . Recte consortium meretur nominis, qui consortium meretur et operis. In eadem enim domo Petrus fundamentum ponDominus incrementum dat, Dominus irriguum subministrat . Petrus enim tentationibus suis proficit, fletibus suis gaudet, periculis suis crescit. Sic namque in mari, dum super undas temerarius viator ingreditur, nutat incessu, sed convalescit affectu; periclitatur corpore, sed demergitur pedibus, sed Christi dextera sustentatur. Sustentabat enim fides, quem unda mergebat: et quem fluctuum procella turbabat, Salvatoris dilectio confirmabat. Ambulabat enim in mari Petrus magis dilectione, quam pedibus . Non enim videbat ubi pedum vestigium figeret; videbat autem ubi figeret vestigium charitatis. In navi enim positus considerat Dominum; et amore ejus ductus descendit in mare. Non cogitat labentes aquas, non fluenta currentia: et dum Christum respicit, non re
Abbreviated transcription (Latin):
UDISTIS ERS Rm̃I. SERMO¬
Beatissimũ petrũ insaluato.¬
ris passione suis erroribus
ꝓfecisse : & postra quã negauit dñm.
fuisse apud dñm meliorem. Fideli¬
or enĩ factus est postea quã fidem
se ꝑdidissẽ defleuit : atq idõ maiorem
gram repꝑit quã amisit. Tanquã
bonus enĩ pastor tuendũ gregẽ acce¬
pit : ut qui sibi antrã infirmus fue¬
rat: fieret om̃ib: firmamentum.
Et qui ipse interrogationis tẽptatiqne
negauerat: ceteros fidei stabilitate¬
iii fundaret. Deniq ꝓsoliditate deuo¬
tionis eccłarum petra dicitur: sicut
ait dñs. Tues petrus: & suꝑ hanc petrã
ȩdificabo eccłam meã. Petra enĩdicit᷑.
eo qđ primus nationib fidei funda¬
menta posuerie: & tanquã saxũ im¬
mobile totius oꝑis xp̃iani conpagem¬
iii. molemq contineat. Petra ergo ꝓde
uotione petrus dicitur : & petra pro
uirtute dñs nuncupatur. Sicut ait
apłs. Dibebant autẽ de spiritali: se¬
quenti eos petra: petra autẽ erat

Expanded text:
buit, Petrus conscius dicti, correptus ingebeatissimum Petrum in Salvatoris passione suis erroribus profecisse, et posteaquam negavit Dominum, fuisse apud Dominum meliorem. Fidelior enim factus est posteaquam fidem se perdidisse deflevit; atque ideo majorem gratiam reperit quam amisit. Tanquam bonus enim pastor tuendum gregem accepit: ut qui sibi antea infirmus fuerat, fieret omnibus firmamentum; et qui interrogationis tentatione nutaverat, caeteros fidei stabilitate fundaret. Denique pro soliditate devotionis Ecclesiarum petra dicitur, sicut ait Dominus: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Petra enim dicitur, eo quod primus in nationibus fidei fundamenta posuerit, et tanquam saxum immobile totius operis christiani compagem molemque contineat. Petra ergo pro devotione Petrus dicitur; et petra pro virtute Dominus nuncupatur, sicut ait Apostolus: Bibebant autem de spirituali sequente eos petra; petra autem erat
Abbreviated transcription (Latin):
di posset ad scribi. sinatum uiderentur ex
adulterio per saequi. quẽ ad modũ autem
ipsae dicit: non ueni legem soluere. sed ad¬
implere siuideretur coepisse alegis iniu¬
riani cum partus innuptae legedamnetur.
quin aetiam locupletior testis pudoris ma¬
ritus adhibetur.: quin potius et dolorem in¬
iuriae. et uindicare obprobrium. sinon ag¬
nosceret sacramentum. Quid quod ae¬
tiam fides mariae uerbis magis ad scribitur¬
et mendatii causa remouetur Uide¬
retur enim cul pamobumbrare uoluisse
mendatio : innupta praegnans. Causã
cum coniugup̃mium et grã nuptiarum
partus sit faeminarũ. Non mediocris
quoq causaest ut uirginitas mariae fal¬
leret principẽ mundi. qui cum desponsatã
uiro cerner&. partum non potuit habe¬

Expanded text:
di posset adscribi, si natum uidedi posset adscribi, si natum uideadulterio persecuti? Quemadmodum autem ipse diceret: Non veni Legem solvere, sed adimplere ; si videretur coepisse a Legis injuria, cum partus innuptae Lege damnetur ? Quinetiam locupletior testis pudoris maritus adhibetur, qui posset et dolere injuriam, et vindicare opprobrium, si non agnosceret sacramentum. quid quod etiam fides Mariae uerbis maior adsciet mendacii causa removetur? Videretur enim culpam obumbrare voluisse mendacio innupta praegnans. Causam cum conjugii praemium et gratia nuptiarum partus sit feminarum. 3. Non mediocris quoque causa est, ut virginitas Mariae falleret principem mundi: qui cum desponsatam viro cerneret, partum non potuit habe
Abbreviated transcription (Latin):
sed tamen ex caeteris factis atq prae¬
ceptis dnĩ saluatoris possumus intelle¬
gere Et hoc propensior is fuisse consi¬
lũ. quodea potissimum electaest: ut
dnm̃ parer& quae erat desponsata ui¬
ro. Quur autẽ non antequam des¬
ponsaretur impleta est : fortasse nedi¬
ceret᷑. quod conceperat ex adulterio. Et
sortu uideretur desponsata. nec teme¬
ruatẽ uirginitatis adureretur in famiȩ
Cuigrauis aluus. corruptel a euideretur
insigne praeferrae Maluit autem¬
dñs aliquos de suoortu. quamde matre
pudore dubitare. Sciebat enĩtenerã
esse uirginis uere tondiam et lubricã famã
pudoris: nec putauit ortus sui fidem ma¬
tris in iurus ad struendũ seruatur itaq
scã maria sicut pudore inte gra. itamuio¬
labilis opinio uirginitatis. O portet enim
scõs̃ et ab his testimonium habere. quiforis
s unt. Nec decuit sinistra uis ginibus opi¬
nione uiuentibus. uel amen excusationis
relinqui quod in contaminata materq dnĩ
uideretur. Quid autem iuda eis. quidhero¬

Expanded text:
sed tamen ex caeteris factis atque praeceptis domini Salutaris possumus intelligere et hoc perpensioris fuisse consilii, quod ea potissimum electa est ut m pareret, quae erat desponsata uiro. cur autem non antequam desponsaretur inpleta est? fortasse ne diceretur quod conceperat ex adulterio. et sorti uideretur, desponsata, ne temeratae uirginitatis adureretur infamia, cui grauis aluus corruptelae uideretur insigne praeferre. maluit auteminus aliquos de suo ortu quam de matris pudore dubitare — sciebat enim teneram esse uirginis uerecundiam et lubricam famam pudoris — nec putauit ortus sui fidem matris iniuriis adstruendam. seruatur itaque sanctae Mariae sicut pudore integra ita inuiolabilis opinione uirginitas; oportet enim sanctos et ab his testimonium habere qui foris sunt, nec decuit sinistra uirginibus opinione uiuentibus uelamen excusationis relinqui, quod infamata mater quoque domini uideretur. quid autem Iudaeis, quid Hero
Abbreviated transcription (Latin):
rare negotium: gressũ alocomouit.
quousq et uiduae afisco quod iuri¬
cidis sanctionibus decretũ ẽꝑsolui
prore fecerit. demumq supplica¬
tionũ praecibus etfletibus super
facti sui poenitentes uiscerali clem̃tia
flexit. Nontantũ potestate. quam p̃¬
catuet lenitate. uinctos praetorialib
catenis obsoluit. Huiꝰ rei grã compunctꝰ
uenerabilis pontifex coepit lacrimosis
gemitibus secũ int̾ uerba p̃cantia hȩc
siquidẽ profectica. et a euangelicare¬
uoluere oracula. Tudnẽ dixisti. Iudi¬
catepupillo. defendite uiduã. etuenite

Expanded text:
rare negotium, gressum a loco movit, rare negotium, gressum a loco movit, quousque et viduae a fisco, quod juridicis sanctionibus decretum est, persolvi pro re fecit; demumque supplicationum precibus et fletibus super factis suis poenitentes viscerali clementia flexus, non tam potestate quam precatu et lenitate vinctos, praetorialibus catenis absolvit. Hujus rei gratia compunctus venerabilis pontifex, coepit lacrymosis gemitibus secum inter verba precantia, haec siquidem prophetica et Evangelica revolvere oracula: Tu, Domine, dixisti: Judicate pupillo, defendite viduam; et venite,
Abbreviated transcription (Latin):
DEMUERO PERFECTISSINIŨ
et acceptabilis dõ sacerdoscum quadã
die ꝑforum traiani quod opere miri¬
fico constat esse extructũ proceder&.
et insignia miscđae eius conspicer&.
interq: memorabile illud comperiret.
uidelicet quod cum idẽ urbis princeps
in expenditionẽ circum uallatus mili¬
tum cuneis ꝑger&. ibidem obuiaha¬
buerit uetustissimã uiduã senio si¬
mulq: dolore ac paupes tate con¬
fectam. cuius lacrimis atq uocibus
sic compellatur. Pr inceps piissime
traiane ecce hic sunt homines. qui
modo mihi unicum filiũ senectutis
scilicet meae bacculũ. et omẽ solatiũ
occiderunt. meq una cum eo nolen¬
tes occidere. dedignantur aetiã mihi
proeo rationẽ aliquã reddere. Cui
ille festinato utres exigebat ꝑtransi¬
ens: cum rediero inquid dicito mi hi
et faciam tibi omnẽ iustitiã : Tum illa.
Domine inquã. etsituñ redieris. ego
quid faciam  adquam uocẽ subs¬
titit. et reos coramse adduci fecit
Neq cum suggerere acunctis accele¬

Expanded text:
dem vero perfectissimus et acceptabilis Deo sacerdos, cum quadam die per forum Trajani, quod opere mirifico constat esse exstructum, procederet, et insignia misericordiae ejus conspiceret, inter quae memorabile illud comperiret, videlicet quod cum idem orbis princeps in expeditionem, circumvallatus militum cuneis, pergeret, ibidem obviam habuerit vetustissimam viduam, senio simulque dolore ac paupertate confectam, cujus lacrymis atque vocibus sic compellatur: Princeps piissime Trajane, ecce hic sunt homines qui modo mihi unicum filium, senectutis scilicet meae baculum et omne solatium, occiderunt; meque una cum eo volentes occidere, dedignantur etiam mihi pro eo rationem aliquam reddere. Cui ille festinato, ut res exigebat, pertransiens: Cum rediero, inquit, dicito mihi, et faciam tibi omnem justitiam. Tum illa: Domine, inquit, et si tu non redieris, ego quid faciam? Ad quam vocem substitit, et reos coram se adduci fecit. Neque, cum suggereretur a cunctis accele
Abbreviated transcription (Latin):
Per ueniensq ad sepulchrum beatipetri
ubi duitius orauit & fleuit Atq
ueluti in somno correptus. in extasim
est raptus. quoper reuelationẽ seex¬
auditum disci. et neulterius iã talia
de quoquã sinobaptismate sacro de¬
functo p̃sumeret petere. promerue¬
rit castigari. Qua in relicet animus
perfecte fidei & curiosis quaed am
ualeant quaeri. et plura ab his qui
credunt ueritati fideliter dicentiq
apud homines in possibilia sunt uelui¬
denter facilias apud dm̃. salubriter
explanari. totius tamen uidetur in
hoc actu diuine pietatis. et potestatis
uiditiũ. uenerari . et ane mine discu¬
ENIQUE AFIDEU ET

Expanded text:
Perveniensque ad sepulcrum beati Petri, ibi diutius oravit, et flevit, atque veluti somno correptus in exstasim est raptus, quo se per revelationem exauditum discit; et ne ulterius jam talia de quoquam sine baptismate sacro defuncto praesumeret petere, promeruit castigari. Qua in re, licet a minus perfectae fidei et curiosis quaedam valeant quaeri, et plura ab his qui credunt veritati fideliter dicenti, quae apud homines impossibilia sunt vel videntur, facilia sunt apud Dominum, salubriter explanari, tutius tamen videtur in hoc actu divinae pietatis et potestatis judicium venerari, et a nemine discuenique a fideli et
Abbreviated transcription (Latin):
mam estobonus quiabes bona: Bonest̃
diuitie: bonũ est aurũ bonũ ẽ argentũ
bone familie. bone possessiones: Om̃a
istabonast̃ sed unde facias bene. ñque
ciũ & iusticiã bona st̃ que habes faciudi¬
tua. Crubescens bonis tuis. nolimalus
et̃ in eis. nepereas cũ eis : Itaergo aurũ
& argentũ distribuit hominib: condi¬
tor reru: & adminis trator ds̃ ut in
ipsa ꝑsenatura & genere suo bonusit:
copia uero ei : ñ ex tollat: Bonos eñĩ nec
aufertur excruciat : Quia & cũ adqͥ¬
runt᷑ diuitiae falsam letitiã tribuunt.
ergo amare ueras diuitias. id est castita¬
tem iusticiã. pacẽ & misericordiam:
Iste enĩ iustt dicuntur diuitie: quia bo¬
nis meritis. iustisq tribuuntur: Ille
uere dicunt᷑ diuitie : quia quisquis eas
habuerit negebit dum iuxta apłm
habens uictũ & uestitũ his contentusẽ:
Istas uero diuitias iniustũ ẽ puta redi

Expanded text:
mam? esto bonus, qui habes bona. bonae sunt mam? esto bonus, qui habes bona. bonae sunt diuitiae, bonum est aurum, bonum et argentum, bonae familiae, bonae possessiones. omnia ista bona sunt, sed unde facias bene. habetocium et iustitiam. bona sunt, quae habestua. erubesce bonis tuis, noli esse malus in eis, ne pereas cum et argentum distribuit hominibus Conditor rerum et administrator Deus, ut ipsum per se natura et genere suo bonum sit; copia vero ejus non extollat bonos, nec aufertur, excruciatur: quia et cum acquiruntur divitiae, falsam laetitiam tribuunt; ergo amare ueras diuitias, id est castitatem et iustitiam et pacem et misericordiam. istae diuitiae dicuntur iustae, quia bonis meritis iustisque tribuuntur, illae uerae dicuntur diuitiae, quia, quisque eas habuerit, non egebit, dum iuxta apostolum habens uictum et uestimentum iis contentus est. istas ergo diuitias terrenas iniustum est putare di
Abbreviated transcription (Latin):
scũ ariũ dĩ. forte ibi si possimdocerete:
Immo discemecum ab eo quido c& me.
& iã nunc ñ eẽ malis bene. & melius et̃
bonis quam malis Quamuis ñdũ uene¬
rit bonorũ plena felicitas : ñdũq uene¬
rit maloru poena nouissima: silegem
dĩ diligent̃ adtendas. forte intelligis
mecũ. ñ eẽbene malis : Rogore & quero
abste. tibiquare maleest: Responsurus
es eges tas angit . p̃mit diffultas. dolor
fortasse menbrorũ timor ab iniquo:
Tibi idõmaleẽ quia pateris in ala : & be¬
ne ẽ illi. qui est ipsũ malũ. multũ inter ẽ
nes: Maluer ĩ ñ patereris : situ malus
ñ esses : Illeaut̃ malũ ñ patit᷑ & malus
est .+oliergi s̃ V ñ potest sieri ut tibi
male sit qui pateris malũ: & illibenesit.
qui est malus Tum enĩ est malus. potest
sieriqu. añ patiui malũ cũ patitur seip¬
Tibimale est quia malã habes uita &be
ne eẽ illi potest. qui malam habet ani¬

Expanded text:
sanctuarium dei. forte ibi, si possum, docebo te. sanctuarium dei. forte ibi, si possum, docebo te. immo disce mecum ab eo, qui docuit me, etiam nunc non esse bene malis et melius esse bonis quam malis, quamuis nondum uenerit bonorum plena felicitas nondumque uenerit poena malorum nouissima. si legem dei diligenter adtendis, forte intellegis mecum non esse bene malis. rogo enim te et quaero abs te, tibi quare male est? responsurus es mihi: egestas angit, premit difficultas, dolor fortasse membrorum, timor ab inimico. tibi ideo male est, quia pateris mala, et bene est illi, qui se ipsum malum patitur?  pateris et malus non es. ille autem malum non patitur et malus est. noli ergo falli. non potest fieri, ut tibi male sit, qui pateris malum, et illi bene sit, qui est malus. cum enim est malus, putas, quia non patitur et malum, cum patitur se iptibi male est, qui forte malam habes uitam, et bene est illi, qui malam habet ani
Abbreviated transcription (Latin):
nebonis operib: seab eterna morte pote¬
rt̃ redimere: Quaa ꝑcutit᷑ etia hac
anim aduersione peccator ut mori¬
ens obliuis catur suiquidũ uiuer&
oblictus ẽ di: Ceni& dies iudicii quan¬
domouebunt sundam̃tamontiũ. &
ardebit terra usq ad inferos deorsũ:
quandocȩli ardentess luent᷑ quando
sol obscurabitur & luna ñ dabit lu¬
men suu: Quando stelle cadent decelo.
quando peccatores & impii. mittentur
instagnũ ignis & fumus tormentorũ
illorũ ascend& in scła scłorũ ubi fletues¬
pus srs kmi quando nullibonoerit
male : nullimalo eritbene: Cleni&
inquam nouissima dies quando discer¬
nenturpii. ab impis. iusti ab in iustis.
laudatores dĩ : ablas phenatorib: dĩ:
Veni& quando discernentur ut nulli
sicut dictuest bono sit male : nulli ma
losit bene: Quare ergomodo non sic:
forte & modosic S& qđ nunc est in occul¬
to tuncerit manifeste. Lege scripturã
diuinam. ingredere mecũ sipotes in

Expanded text:
nec bonis operibus se ab aeterna morte potenec bonis operibus se ab aeterna morte poterunt redimere: quia percutitur etiam hac animadversione peccator, ut moriens obliviscatur sui, qui dum viveret oblitus est Dei. Veniet dies judicii, quando movebuntur fundamenta montium, et ardebit terra usque ad inferos deorsum: quando coeli ardentes solventur, quando sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, quando stellae cadent de coelo: quando peccatores et impii mittentur in stagnum ignis, et fumus tormentorum illorum ascendet in saecula saeculorum, ubi essimi, quando nulli bono erit male, nulli malo erit bene. Veniet, inquam, novissima dies, quando discernentur pii ab impiis, justi ab injustis, laudatores Dei a blasphematoribus Dei. Veniet et quando discernentur, ut nulli, sicut dictum est, bono sit male, lo sit bene. Quare ergo modo non sic forte et modo sic, sed, nunc quod est in occulto, tunc erit in manifesto? lege scripturam diuinam, ingredere mecum, si potes, in
Abbreviated transcription (Latin):
secutionem malorũ seꝑ sustinuis se cognos¬
cimus. sidiligenter consideramus. inueni¬
emus illos maiora supplicia sustinere
qui faciunt quam qui sustinere uidentur:
Om̃is enĩ homoqui abũ in cor pore ꝑsequit᷑.
prius ipse in corde. ꝑsetutionem sustine¬
recognoscitur:. Namsi&iã illi quem
ꝑsequitur aliquid desubstantiasua tu¬
lerit maiussibi ipse dispendiũ facit.
Quianemohab& in iustu lucrũ sineiusto
dam no ubi lucrũ &ibidamnũ : Lucrũ
marca damnũ in conscientia: Tulit ues¬
tem & ꝓditdit fidem: Ad quirit pec cu¬
niã & ꝑdit iusticia : Sed hoc homines
idofaciunt : quia diem nouissimum
ad tendere nolunt. Si enĩdiem mortis
suȩ cogitare iugiter uellent: animũ
suu ab om̃i cupiditate & malitia cohi¬
berent: Sed quomo do nolunt salubrit᷑
cogitare : necesse habent postea sine
ullo remedio sustinere. Ueni& enĩ
illis dies nouissima ueni& dies iudicii.
quando eis nepenitentia licebit agere:

Expanded text:
persecutionem malorum sustinuisse cognospersecutionem malorum sustinuisse cognoscimus, si diligenter consideramus, inuenimus illos maiora supplicia sustinere, qui faciunt, quam ii, qui sustinere uidentur. omnis enim homo, qui alium in corpore persequitur, prius ipse in corde persecutionem sustinere cognoscitur. nam si etiam illi, quem persequitur, aliquid de substantia sua tulerit, maius sibi ipse dispendium facit, quia nemo habet iniustum lucrum sine iusto damno. ubi lucrum ibi damnum, lucrum in arca, damnum in corde. tulit uestem perdit fidem, adquirit pecuniam perdit iustitiam. sed hoc homines ideo faciunt, quia diem nouissimum adtendere nolunt. si enim diem mortis suae cogitare iugiter uellent, animum suum ab omni cupiditate uel malitia prohiberent. sed quod modo nolunt salubriter cogitare, neceullo remedio sustinere. Veniet enim illis dies novissima, veniet dies judicii, quando eis nec poenitentiam licebit agere,