comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem structuram. pro¬
selui. idest aduene de gẽ¬
tibus. quotquot in popu¬
lo ifrael tunc inueniri
poterant. deuota fide cõ¬
pleuerunt;Sic et rex po¬
tentissimus tyri conduc¬
tus a salomone.commo¬
datis artificibus et lignis
gratissime muit. quia
nmirũ ante incarna¬
cionem domnncam no¬
dea deus. at postqmͣ ille
in ea qua natus est. et
passus carne resuscita¬
tus a mortins. et eral¬
tainus eit super celasz deus
fuper ounem continuo
terram nominis enis
gloria refulsit. orbisq
unniersus ad edificacio¬
nem domus illius: accep¬
ta ab eo promissione do¬
norum celestium gaudẽs
Did ergo ip̃e con¬
ditor et redemptor
modo recitata est. lectio
Non est arbor bona q̃
facit fructus malos. neq
arbor mala faciens fruc¬
tum honum. Bonas er¬
go arbores. et bonos ha¬
rum fructus in construc
piens querit. At uero
male ardons quis sit si¬
nis. ip̃e alibi docet dicens
Omnis arbor que non
facit fructum honim:
excidenir. et in ignem

Expanded text:
autem structuram proautem structuram proselyti, id est, advenae de gentibus quotquot in populo Israel tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et rex potentissimus, Tyri conductus a Salomone commodatis artificibus, et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem Dominicam nodaea Deus. At postquam ille in ea, qua natus, et passus est, carne resuscitatus a mortuis, et exaltatus est super coelos Deus, super omnem continuo tegloria refulsit, orbisque universus ad aedificationem domus illius, accepta ab eo promissione donorum coelestium, gaudens uid ergo ipse Conditor et Redemptor modo recitata est lectioneNon est arbor bona, quae facit fructus malos: neque arbor mala faciens fructum bonum. Bonas ergo arbores, et bonos harum fructus in constructpiens quaerit. At vero malae arboris quis sit finis, idem alibi docet, dicens: Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem
Abbreviated transcription (Latin):
rietes intus ac foris ue¬
stiti. et templi non tiñ
parietes. uerum etiam
laquearia. irales hostia.
postes. et paimenta e¬
rant cooperta ¶ Sed et ua¬
sa uel utensilia donnis
utriusq cuncta pene au¬
rea. neq nisi de auro pu¬
rissimo fieri licebat. Fruc¬
tus eciam arborum. qui
in domo dñi offerebant᷑.
purissum et exquisiti ẽẽ
nibebantur. hoc est uitis
oliue. thuris. mirre uel
stactis. et ceterarũ huins¬
modi. Que uidelicet cũc¬
ta spiritanter intellecta.
ueram nostre fidei et ope¬
racionis sinceritatem
denunciant. Domus
namq utraq ut dixi¬
mus uniuersalis eccle
siguram demonstrat.
Neq incongruum quis
arbitretur. qd̃ due sunt
domus domin in mi¬
sterio facte. cum unam
cristi domũ esse etclesiã
fidelis ambigat. Due
et enun sunt condite do¬
mus: ob significacionẽ
utriusq populi in ean¬
dem fidem uenturi. in¬
daici scilicet et gentilis.
Unde bene tabernacu¬
lunt sola plebs hebrea cõ¬
didit. in heremo. templi

Expanded text:
rietes intus et foris verietes intus et foris vestiti, et templi non tantum parietes, verum etiam laquearia, trabes, ostia, postes et pavimenta erant cooperta. Sed et vasa et utensilia domus utriusque cuncta pene aurea, neque haec nisi de auro purissimo fieri licebat. Fructus etiam arborum qui in domum Domini offerebantur, purissimi et exquisiti esse jubebantur, hoc est vitis, olivae, thuris, myrrhae, vel stactis, et caeterarum hujusmodi. Quae videlicet cuncta spiritualiter intellecta, veram nostrae fidei et operationis sinceritatem denuntiant. Domus namque utraque, ut diximus, universalis Ecclesiae figuram praemonstrat. Neque incongruum quis arbitretur quod duae sunt domus Domini in mysterio factae, cum unam Christi domum esse ecclesiam nullus fidelis ambigat. Duae etenim sunt conditae domus ob significationem utriusque populi, in eamdem fidem venturi, Judaei, scilicet, et gentilis. Unde bene tabernaculum sola plebs Hebraea condidit in eremo, templi
Abbreviated transcription (Latin):
matibus iemper in no¬
bis flamma diuine pari¬
ter et fraterne caritatis
au gescat. semper in sanc¬
tuario pectoris nostri cele¬
stium memoria precepto¬
rum. et angelice laudaci¬
onis dulcedo santa reso¬
net. Hii sunt enim fruc¬
tus bone arboris. hic boni
thesaurus cordis. Hec fũ¬
damenta sapientis archi¬
tecti. que nobis hodierna
sancti euuangelii leccio
commendat. non nos
formam solũmodo. sed
uirtutem pocius habere
Quod etiam mistica ue¬
teris instrumenti nob
historia diligenter in si¬
miat. quando uel moy¬
ses tabernaculum. uel tẽ¬
plum dñs salomon in
sancte ecclesie tipum con¬
didit. Uiraq enim dontꝰ
firmiter fundata esse re¬
Abernaculum qui¬
Dem quia compas¬
tos de tabulis habebat
parietes super bases argẽ¬
teas. templum autem
super lapides quadratos
putribilia. e quibus et
tabernaculum omne
factum. et templumt ĩ¬
tus ornatum. ac desuꝑ
tectum fulgebat. Aurũ
eciam de thesauro bono
optimum proferebatur.
de quo et tabernaculi pa¬

Expanded text:
atibus. Semper in nobis flamma divinae pariter et fraternae charitatis augescat, semper in sanctuario pectoris nostri coelestium memoria praeceptorum, et angelicae modulationis dulcedo sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae arboris, hic boni thesaurus cordis, haec fundamenta sapientis architecti, quae nobis hodierna sancti Evangelii lectio commendat, nos non formam solummodo, sed virtutem potius habere Quod etiam mystica veteris instrumenti nobis historia diligenter insinuat, quando vel Moyses tabernaculum, vel templum Domino Salomon, in sanctae Ecclesiae typum condidit. Utraque enim domus firmiter fundata esse rebernaculum quidem, quia compactos de tabulis habebat parietes, super bases argenteas, templum autem super lapides quadros  putribilia, e quibus et tabernaculum omne factum, et templum intus ornatum, ac desuper tectum fulgebat. Aurum etiam de thesauro bono optimum proferebatur, de quo et tabernaculi pa
Abbreviated transcription (Latin):
quisq uiuat propter me:
participacio facit qui mã¬
ducat me. Ego itaq hu¬
miliatus muo propter
patrem. ille rectus muit
propter me. Non ea na¬
tura dicit. qua semper ẽ
equalis pri. sed ca ĩ qua
minor factus est patre:
de qua eciam superius di¬
xit. Uicut pater habet
uitam in semctipso: sic
dedit filio uitam habere

Expanded text:
quisquam vivat propter me, participatio facit, quia manducat me. Ego itaque humiliatus vivo propter Patrem, ille rectus vivit propter me. Non de ea natura dixit qua semper est aequalis Patri, sed de ea in qua minor factus est Patre; de qua etiam superius dixit: « Sicut Pater habet vitam in semetipso, ita dedit Filio vitam habere
Abbreviated transcription (Latin):
care corpus enis et san¬
gumem bibere. Ei qui
manducat meam car¬
nem. et hubit meũ san¬
guinem. in me manci
et ego in eo. Hoc ẽ ergo
manducare illam escam
cristo manere. et illum in¬
se manentem habere. ac ꝑ
hoc qui non manet ĩ xp̃o.
et ni quo non manet cri¬
sibiliter premat dentibr
sacramenta corporis et
sangunus cristi. sed ma¬
gis tante rei sacramẽtũ
ad iudici sibi mandu¬
cat et bibit. qui ĩmũdus
presunt ad cristi accedere
la crantenta. que alius
non digne suunt. nisi qͥ
mundus est. De quib
dicitur. Heati mundo
corde. qm̃ ip̃i deum iide¬
et ego uuo propter prẽm¬
Et qui manducat me:
et ipse uiuet propter me.
Non enin filius parti¬
cipacione patris fit meli¬
or qui est natus equalis.
sicut participacione filii
per unitatem corporis et
sanguins quam illa
manducio potacio q si¬
gnificat. efficit nos meli¬
ores. Bnunius ergo nos

Expanded text:
rpus ejus et sanguinem bibere. Et qui manducat, inquit, meam carnem, et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in eo. Hoc est ergo manducare illam escam Christo manere, et illum manentem in se habere. Ac per hoc qui non manet in Christo, et in quo non manet Chrisibiliter premat dentibus Sacramentum corporis et sanguinis Christi: sed magis tantae rei Sacramentum ad judicium sibi manducat et bibit, quia immundus praesumpsit ad Christi accedere Sacramenta, quae aliquis non digne sumit, nisi qui mundus est; de quibus dicitur, Beati mundo corde quoniam ipsi Deum videet ego vivo propter PatremEt qui manducat me, et ipse vivet propter me. » Non enim Filius participatione Patris fit melior, qui natus est aequalis: sicut participatione Filii, per unitatem corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio potatioque significat, efficit nos meliores. Vivimus
Abbreviated transcription (Latin):
filium a pr̃e solo esse geni¬
tum. spiritum antem sãt¬
tum ab utroq. id est a pr̃e
et filio procedentem. Sp̃s
amborum est. patris scili¬
cet et filii. filius autem fi¬
lius est patris. Het est cau¬
sa que distinguit. quid
differat inter natinita¬
tem filii. et processionem
spiritus eius. Filius sic ẽde
num amborum. Itaq fi¬
lius nascendo procedit. spi¬
ritus nero sanctus proce¬
dendo non nascitur. ne sĩt
est. non potest esse dinisus.
Quia una creatura non
potest se ip̃a esse prior aut
posterior. maior aut mi¬
nor. Non est pater maior
filio neq prior. non est spi¬
ritus sanctus posterior pr̃e.
aut filio. uel minor. Sed¬

Expanded text:
re solo est genitus; Spiritus autem sanctus ab utroque; id est a Patre et Filio procedens; Spiritus amborum est, Patris scilicet et Filii; Filius autem solius est Patris; et haec est causa, quae distinguit quid differat inter nativitatem Filii, et processionem Spiritus sancti. Filius sic est de num amborum. Itaque Filius nascendo procedit, Spiritus vero sanctus procedendo non nascitur, ne sint est, non potest esse diversus, quia una natura non potest se ipsa esse prior aut posterior, major aut minor. Non est Pater prior Filio, neque major; non est Spiritus sanctus posterior Patre aut Filio, vel minor. Se
Abbreviated transcription (Latin):
cristi accipiam: Et hoc no¬
bis superest: ut probemus.
Quantis igitur utimur
exemplis: ut probemus hoc
non esse quod natura for¬
mauit. sed quod benedicti¬
o consecraint. maioremq
ium esse benedictionis ꝙͣ
nature. qui a benedictio
ne natura ip̃a mutatur.
Uude uirgam tenebat
moyses: proiecit eam et¬
facta est serpeus. Rursus ap¬
prehendit caudai serpentis
et in nirge naturan reu̾¬
tica gracia bis mutatam¬
naturã esse. et serpentis et
Urrebant egrpti
fumina puro mea¬
foncium uems sanguis
cepit ercrapere. net erat po
tus in fiuuiis. Rursus ad
proplite preces cruor flumi¬
natura remeauit. Circũ¬
clusus undiq erat populꝰ
lxbretrrum: hinic egipcii ual¬
latus. inde mari conclusus.
Uirgani leuaut marses.
separait se aqua. et ĩ mu¬
rorullr. ¶ẽciem se congela¬
uit. atq inter undas ma
pedestris apparint lordans
rerriysum conuersus contra
naturam. in sui fontis reu̾¬
ntur erordium. Nonne da¬
ret naturan. uel mariti¬

Expanded text:
s accipiam? Et hoc nos accipiam? Et hoc nobis adhuc superest ut probemus. Quantis igitur utimur exemplis! Probemus non hoc esse quod natura formavit, sed quod benedictio consecravit: majoremque vim esse benedictionis quam naturae; quia benedictione etiam natura ipsa mutatur. 51. Virgam tenebat Moyses, projecit eam, etfacta est serpens . Rursus prehendit caudam serpentis, et in virgae naturam revetica graesse naturam et serpentis et urrebant Egypti flumina puro aquafontium uenis sanguis cepit erumpere. Non tus in fluviis; rursus ad Prophetae preces cruor cessanatura remeavit. Circumclusus erat undique populus Hebraeorum, hinc Aegyptiis vallatus, inde mari clausus. Virgam levavit Moyses; separavit se aqua, et in murorum speciem congelavit, atque inter undas via pedestris apparuit. Jordanis retrorsum conversus contra naturam in sui fontis revertitur exordium. Nonne claret, naturam vel mariti
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ministrat. Et quicũ¬
q hunc mandu cauerit pa¬
nen: non morietur meter¬
cior sit panis angelorum
an caro cristi. que utiq est
corpus iute: Manna illd̃
de celo. hoc super celum. Issõ
celi. hoc domini celorũ. Istõ
corrupciomi obnoxium: si
in diem alterum seruare¬
tur. hoc alienum ab om̃i
corruptione. Quicunq re¬
ligiose gustauerit: corrup¬
cionem sentire non poterit.
Illis aqua de petra fluxit.
tibi sangiis ex cristo. Illos
ad horam saciaiit aqua:
te sangis diluit meterũ.
Iudens bibit et sitit: tu cũ
biberis. sitire nonꝯ poteris.
Et illud in umibra: hoc ĩ
I illud quod miraris
umbra est: qnͣtum
istud est. cunis umbram
miraris: Audi quia ũ bra
est. que apud patres facta
est. Bibebant inquit de spi¬
prostrati sunt in deserto.
figura nostri. Cognouisti
pociora. Pocior enim est
lux qmͣ umbra. ueritas ꝙͣ
figura. corpus auctoris:
qmͣ manna de celo. Forte
dicis. Aliud iudeo. Quomͦ
tu michi asseris: ꝙ corpus

Expanded text:
tiam subministrat; et quicumtiam subministrat; et quicumque hunc manducaverit, non morietur in aetertior sit panis angelorum an caro Christi que utique corpus est uite. Manna illud e celo, hoc supra celum. Illud celi, hoc domini celorum. Illud corruptioni obnoxium si in alterum diem seruaretur, hoc alienum ab omni 431 corruptione. Quod quicumque religiose gustauerit, corruptionem sentire non poterit. Illis aqua de petra fluxit, tibi sanguis e Christo. Illos ad horam satiauit aqua, te sanguis diluit in eternum. Iudeus bibit et sitit, tu cum biberis sitire non pet illud in umbra, hoc in Si illud quod miraris, umbra est; quantum istud est, cujus et umbram miraris! Audi quia umbra est quae apud patres facta est: Bibebant, inquit, de prostrati sunt in deserto: ulo post: Cognouisti prestantiora. Potior est lux quam umbra, ueritas quam figura, corpus auctoris, quam manna de celo. Forte dicas: Aliud uideo quomodo tu michi asseris quod
Abbreviated transcription (Latin):
scipuli corpus et sangumẽ
domini. non cosz accepisse
propterea calumpniandũ
ritui sancto. ut in ho
nore tanti sacramenti. pri¬
us in os cristiam domini¬
cum corpus intraret qmͣ ex¬
teri cibi. Nam ideo per uni¬
uersum orbem: moz iste ser¬
uatur. Meq enm quia pꝰ
ciboz dñs dedit propterea
pransi aut cenati ad illud
sacramentum accipiendũ
conuenire debent. aut sicut
faciebant quos apostolus
arguit et emendat. mẽsis
sius ista miscere. Namq
commendaret misterii illi¬
us altitudinem. ultimũ
et memorie discipulorum
a quibus ad passionem
digressurus erat. Et ideo nõ
precepit quo dein ceps ordine
sumeretur. ut apostolis per
quos ecclesiam dispositur
erat. seruaret hunc locum.
sit. qñ manna deus pluit
tidiano celi pascebantur a¬
limento. Uude dictũ est
Panem angelorũ man¬
ducauit homo. Sed tam̃
panem illum qui man¬
ducauerunt: omnes in de¬
serto mortui sunt Ista aũ
esca quam accipitis: iste
panis muas qui de celo de

Expanded text:
scipuli corpus et sanguinem scipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse propterea calumniandum eritunorem tanti sacramenti prius in os Christiani Dominicum corpus intraret, quam caeteri eibi. Nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit, et emendat, mensis suis ista miscere. Namque commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo deinceps ordine sumeretur, ut apostolis per quos Ecclesias dispositurus erat, servaret hunc locum.st quod manna Deus pluerit tidiano coeli pascebantur alimento. Unde dictum est: Panem angelorum manducavit homo . Sed tamen panem illum qui manducaverunt, omnes in deserto mortui sunt: ista autem esca quam accipis, iste panis vivus qui descendit de
Abbreviated transcription (Latin):
ipse. nec genuit. sed solus
de patre filioqz procedit. Si
secundum diuinam quid̃
naturam deus filius de
nullo nasceretur deo. secũ¬
dum carnem tamen ip̃e
nasceretur de nirgine. una
Ipla autem mia persona¬
quoq pro eo. quia non de
deo. scd tantũ de uirgine
nasceretur. non dei filius
sed tantum hominis filius
uera citer diceretur. Ipse
autem dei filius dicit. qͥa¬
sic deus dilexit mundum
ut filium suum unngeni¬
tunt daret. Et iterum.¬
.⁊. Non enun misit deus fili¬
un sinim in mundum
ut indicet mundũ. sed ni
saluetur mundus ꝑ ipm̃.¬
ns chesus ad min¬
sibilia paterne ma¬
iestatis migraturus. cele¬
brato cum discipulis typi¬
co pascha. quodd memoria¬
le eis commendare uolens.
sub spene panis et uni cor¬
pus ⁊ sanguinem sinum
legis ueteris testamenta:
interq precipuum exat
agni paschalis sacrificiũ
in morte sua terminari
ac legis noue sacramenta
substitui. in quihus excel¬
Li quido euiam apparet:
quando primo ceperunt di¬

Expanded text:
ipse, nec genuit, sed solus ipse, nec genuit, sed solus de Patre Filioque procedit; si secundum divinam quidem naturam Deus Pater de nullo nasceretur Deo, secundum carnem tamen ipse nasceretur de virgine. Si eipsa autem una persona, pro eo quod non de Deo, sed tantum de virgine nasceretur, non Dei Filius, sed tantum hominis filius veraciter diceretur. Ipse autem Dei Filius dicit: Sic Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret. Et iterum: Non enim misit Deus Filium suum in mundum ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus p Jesus ad invisibilia paternae majestatis migraturus, celebrato cum discipulis typico pascha, quoddam memoriale eis commendare volens, sub specie panis et vini corpus et sanguinem suum legis veteris sacramenta, inter quae praecipuum erat agni paschalis sacrificium in morte sua terminari, ac legis novae sacramenta substitui; in quibus excelliquido apparet, quando primo acceperunt di
Abbreviated transcription (Latin):
pater: qui solus essenci a li¬
ter de se ipso mnium filium
genuit. et mins filius qui
de uno paire solus est essẽ¬
cialiter natus. et intus spi¬
ritus sanctus qui solus es¬
sencialiter de patre filioq
procedit. hoc antem totumi
una persona non posset
gignere se. et nasci de se. et
procedere se. Quia igitur
aliud est genuisse. qmͣ na¬
num esse. aludq est proce¬
dere. quͣ genuisse. uel na¬
tum esse. manifestum eit.
qm̃i alius pater. alius sili¬
us. alius spiritus sanctus.
Trinitas itaq ad perso¬
nas pairis et filii et spiri¬
tus sancti reuertitur. un¬
tas ad naturam. Sicut
iuitatem qua unum sũt.
sed solum filium. sic eciã
secundum carnem solũ
filium natum. catholica
fides. et credit et predicat.
Neq enim in illa trim¬
tate proprium esset soluis
patris. quia non est natus
ip̃e. sed unum filium gemui¬
it. neq proprium solius si¬
lii. quia non genuit se ip̃e.
sed de patris essencia natus
est. neq proprium spiritus
saniti. quia nec natus est

Expanded text:
Pater, qui solus essentialiter de seipso unum Filium genuit; et unus Filius, qui de uno Patre solus est essentialiter natus ; et unus Spiritus sanctus, qui solus essentialiter de Patre Filioque procedit. Hoc autem totum una persona non posset, id est et gignere se, et nasci de se, et procedere de se. Quia igitur aliud est genuisse quam natum esse, aliudque est procedere quam genuisse vel natum esse, manifestum est quoniam alius est Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus. Trinitas itaque ad personas Patris et Filii et Spiritus sancti refertur, unitas ad naturam. CAP. Ivinitatem qua unum sunt Psed solum Filium: sic etiam secundum carnem solum Filium natum catholica fides et credit et praedicat. Neque enim in illa Trinitate proprium esset solius Patris quod non est natus ipse, sed unum Filium genuit; neque proprium solius Filii, quod non genuit ipse, sed solus de Patris essentia natus est; neque proprium Spiritus sancti, quod nec natus est
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Sicut ergo n ͨ filius
posterior aut minor est pr̃e:
ita nec spiritus sauctus po¬
sterior aut minor est filio.
icio est. quod filius de patris
natura natus extitit. et eter¬
num ac sine micio est quod
spiritus sanctus de nanira
patris et filiiq procedit. Du
hoc ergo tres unum recte cre¬
dimius. et dicimus deun:
quia nna prorsus eternitas.
mia nimensitas. una na¬
turaliter trium est persona¬
rum diuinitas. ¶nona.¬

Expanded text:
potest. Sicut ergo nec Filius potest. Sicut ergo nec Filius posterior aut minor est Patre, ita nec Spiritus sanctus posterior aut minor est Filio. itio est, quod Filius de Patris natura natus exstitit: et aeternum ac sine initio est, quod Spiritus sanctus de natura Patris Filiique procedit. Ob hoc ergo tres unum recte credimus, et dicimus Deum, quia una prorsus aeternitas, una immensitas, una naturaliter est trium personarum divinitas.
Abbreviated transcription (Latin):
triunitas quidem uera esset.
sed imius deus trinitas ip̃a
non esset. si quemadmod
pater et filius et spiritus
sanctus personarum sũt
ab imincem proprietate dis¬
tincti. sic fuissent natura¬
rum quoq diuersitate dis¬
creti. S ed quia in illo u¬
no uero deo trinitate. non
solum ꝙ unus deus est. s
eciam quod trinitas est. na¬
turaliter uerum est: Propt¬
ea ip̃e uerus deus in perso¬
ius trinitas est. in una
natura unus est. Per hãs
uintatem naturalem. to¬
tus pater in filio et spũ
ritus sanctus in patre et
filio est. Nullus horum
ertra quemlibet ipsorum
est. quia nemo alterui
aut precedit eternitate:
aut excedit magnitudine.
aut superat potestate. quia
nec filio nec spiritu sancto
quantum ad nature dini¬
ne unitatem pertiuet. aut
anterior. aut maior est
pater. Net filii eternitas
atq immensitas. uel an¬
terior. aut maior est spiri¬
tus sancti immensitate.
eternitate. que aut precede¬
re aut extedere naturalit¬

Expanded text:
Trinitas quidem vera non esset, Trinitas quidem vera non esset, sed unus Deus Trinitas ipsa non esset, si quemadmodum Pater et Filius et Spiritus sanctus personarum sunt ab invicem proprietate distincti, sic fuissent naturarum quoque diversitate discreti. Sed quia in illo uno vero Deo Trinitate, non solum quod unus Deus est, sed etiam quod Trinitas est, naturaliter verum est, propterea ipse verus Deus in personis Trinitas est, et in una natura unus est. Per hanc unitatem naturalem totus Pater in Filio et Spiriritus sanctus in Patre et Filio est. Nullus horum extra quemlibet ipsorum est : quia nemo alium aut praecedit aeternitate, aut excedit magnitudine, aut superat potestate. Quia nec Filio nec Spiritu sancto, quantum ad naturae divinae unitatem pertinet, aut anterior, aut major Pater est ; nec Filii aeternitas atque immensitas, velut anterior aut major, Spiritus sancti aeternitatem immensitatemque aut praecedere aut excedere naturalit
Abbreviated transcription (Latin):
tamen per spacia locorum¬
est quasi mole diffusus.
ut non in dimidia parte
ita per totum totus. nõ sit.
sed in celo solo totus. et in
sola terra totus. et in par¬
te totus. et per cuncta to¬
tus. et nullo contentus lo¬
co. sed in se ip̃o ubiq totũ.
Ita pater. ita filius. ita
spiritus sanctus. unus
deus trinitas: Sed miro
et meffabili medo. cum sit
ubiqr totus per diuinita¬
tis presenciam. non est
ubiq per habitacionis
graciam. Et cũ quosd̾
peccantes deserit. eisdem
tamen ipsis a dest per ni¬
dicium. quibus deesse cer¬
nitur per adiumentum.
Unde non dicitur pat
noster qui es ubiq. cum
proculdubio uerũ sit. sed
pater noster qui es in celis
in sanctis indelicet angelis
et sanctis hommnibus. in¬
non esset. si una ea¬
demq persona diceretur pa¬
ter et filius et spiritus sc̃s
Si emm sicut est patris
et filii et spiritus sancti.
una substancia. sic esset
una persona. nichil omni¬
no esset in quo uera citer tri¬
nitas diceretur. Rursum

Expanded text:
tamen per spatia locorum quasi mole diffusus, non ut in dimidia parte ita per totum totus: non sic, sed in toto coelo totus, et in tota terra totus, et in parte totus, et per cuncta totus, et nullo contentus loco, sed in se ipso ubique totus, ita Pater, ita Filius, ita et Spiritus sanctus, unus Deus Trineffabili modo cum sit ubique totus per divinitatis praesentiam, non est ubique per habitationis gratiam; et cum quosdam peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur adjumentum; unde non dicimus: Pater noster qui es ubique, cum procul dubio verum sit, sed Pater noster qui es in coelis; in sanctis videlicet angelis, et sanctis hominnon esset, si una eademque persona diceretur Pater et Filius et Spiritus sanctus. Si enim sicut est Patris et Filii et Spiritus sancti una substantia, sic esset una persona, nihil omnino esset in quo veraciter Trinitas diceretur. Rursus
Abbreviated transcription (Latin):
Immensus est deus trini¬
tas quia nulla racione
nulla estimacione meti¬
pi potest. Sic replet mũ¬
dum. ut ipse contineat
mundum. non continea¬
tur a mundo. Est enim
mundo superior et inferior
exterior et interior. Regen¬
do superior. portando infe¬
rior. tircundando exterior.
replendo interior. Sic est
sit qualitas mundi. sed
substancia creatrix mun¬
di. sine labore regens. sine
onere continens mũdũ¬

Expanded text:
Immensus est Deus Trinitas, quia nulla ratione, nulla exstimatione metipitur, sic replet mundum, ut ipse contineat mundum, non contineatur a mundo; est enim mundo superior, inferior, exterior, et interior: regendo superior, portando inferior, circumdando exterior, replendor interior: sic est sit qualitas mundi, sed substantia creatrix mundi. Sine labore regnans, sine onere continens mundu
Abbreviated transcription (Latin):
et potus. qui eos a quibus
sinutur immoriales. et ĩ¬
corruptibiles facit. idest so¬
ubi pax erit. et mutas ple¬
na atq perfecta. Propt̃¬
ea quippe sicut eciam añ
nos hoc intellexerunt ho¬
mines dei. dominus nr̃
iesus cristus corpus et sã¬
gumem sinim in eis re¬
bus commendait. que
ad nium aliquid redi¬
ĩ gantar. Ex multis nã¬

Expanded text:
potus, qui eos a quibus sumitur immortales et incorruptibiles facit: id est soubi pax erit et unitas plena atque perfecta. Propterea quippe, sicut etiam hoc ante nos intellexerunt homines Dei, Dominus noster Jesus Christus corpus et sanguinem suum in eis rebus commendavit, quae ad unum aliquid rediguntur ex multis. Na
Abbreviated transcription (Latin):
nimo sine eo nullũ donũ
ad perpetuam hominem
deducere poterit beatitudinẽ¬
summopere est. quod
pater et filius et spiritus
sanctus. inseparabiles sũt
etiam in personis. quia sic
ubiq pater. ita ubiq est fi¬
lius. et spiritus sanctus.¬

Expanded text:
imo sine eo nullum donum ad perpetuam hominem deducere poterit beatitudinesummopere est quod Pater, et Filius, et Spiritus sanctus inseparabiles sunt etiam in personis, quia sicut ubique est Pater, ita ubique Filius, et Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
In natiui
Am domino pro¬
piciante fratres
carissimi: non parum
desiderata adueint festi¬
uitas. et ideo quicunq
uene deuoti bonis operi¬
u ad tantam celebrita¬
tem se preparauerant.
securius gaudeant. Si
uero ad hec faciendum
magis adhuc senes exti¬
terant. misericordiam
dei saltem minc cũ lacri¬
mis et gemittu intenci¬
us expectant. ut gaudio
sanctorum perfecto. me¬
ternura non careant.
sancti iahannus
baptiste hodie fratres cele¬
branns: quũ milli sãc¬
torum uniqmͣ legumis
fuisse concessum. Soliꝰ
quim demini et bĩ iohis
diẽs natiuitatis in mni¬
uersa mundo celeluatur̾
et calitur. et merito. qui a
utraq natiuitas plena
est imisteria. Iohannem
steritis peperit. cristum uͥ¬
go concepit. In eluz abethi

Expanded text:
IN NATALI Jam Domino propitiante, fratres charissimi, non parum desiderata advenit festivitas, et ideo quicunque bene devoti bonis operibus ad tantam celebritatem se praeparaverant, securius gaudeant; qui vero ad hoc faciendum magis adhuc segnes exstiterant, misericordiam Dei saltem nunc cum lacrymis et gemitu intentius expetant, ut gaudio sanctorum perfecto in aeternum non careant. sancti Joannis Baptistae hodie, fratres, celebramus, quod nulli sanctorum unquam legimus fuisse concessum. Solius enim Domini et beati Joannis dies nativitatis in universo mundo celebratur et colitur, et merito: quia utraque nativitas plena est mysterio. Joannem sterilis peperit, Christum Virgo concepit; in Elisabeth
Abbreviated transcription (Latin):
bus caris ens. Omnes
amici enis spreuerunt e¬
am: et facti sunt ei nuumi¬
ci. Gymel. Migrauit
uida propter afflictionẽ
et multitudinem seruitu¬
tis: habitauit inter gen¬
tes. nec muenit requiem.
Omnes persecutores ciꝰ
apprehenderunt eam: inter
angustias. Lii. Deleph.
ie syou lugent. eo qd̃
non suit qui ueniãt
ad sollemnitatem. m̃s
porte eus destructe: sa cer¬
dotes cius gementes. Uir¬
gines enis squalide: et ip¬
sa oppressa amaritudine.
N acui sunt hostes enis ni
caprie: nimici cus locu¬
pletuti sunt. quia dñs lo¬
cutus super eam propter

Expanded text:
bus caris eius omnes bus caris eius omnes amici eius spreverunt eam et facti sunt ei inimici GIMEL migravit Iuda propter adflictionem et multitudinem servitutis habitavit inter gentes nec invenit requiem omnes persecutores eius adprehenderunt eam inter angustias DELETH viae Sion lugent eo quod non sint qui veniant ad sollemnitatem omnes portae eius destructae sacerdotes eius gementes virgines eius squalidae et ipsa oppressa amaritudine HE facti sunt hostes eius in capite inimici illius locupletati sunt quia Dominus locu
Abbreviated transcription (Latin):
gis exempla qui fideliter
duñ laudauere sequamt̃
et iter enis misticum in¬
stica. ut decet interpretaci¬
one scrutennur. Asina et
pulus quibus sedens ihe¬
rosolimam uenit. utrius¬
q populi iudei in delicet et
gentilis simplicia corda
designant. quib ipse pre¬
sidens. queq a noria liber¬
tate suo freuans imperio.
ad insionem superne na¬
cis perducit. Iherosolima
et enm iusio pacis in ter¬
pretatur. Et bene cum ad
montem olmeti uemisset
dis: discipulos qui hec a¬
mmalia adducerent mi¬
sit quia non nostris ad
eum meritis. sed sola ip̃i¬
us gracia largiente perue¬
minus. iohãne attestante
qui ait. Et in hoc est cari¬
tas. non quasi nos dilexe¬
rius deum. sed quomã
ip̃e prior dilexit nos. fferͤ
la ciuitas plena
populo: facta est quasi
indua dña genciũ. Pri¬
ceps prounitiarum: fitã
est sub tributo. Beth.
Plorans plorauit ĩ noc¬
te: et lacrime eius in ma¬
xillis eius. Non est qui
consoletur eam: ex om̃i¬

Expanded text:
gis exempla qui fideliter gis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur. Asina et pullus ejus, quibus sedens Hierosolymam venit, utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, simplicia corda designant, quibus ille praesidens quaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad visionem supernae pacis perducit. Hierosolyma etenim visio pacis interpretatur. Et bene cum ad montem Oliveti venisset Dominus, discipulos qui haec animalia adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas est, non quasi nos dileximus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos . la civitas plena populo facta est quasi vidua domina gentium princeps provinciarum facta est sub tributo BETH plorans ploravit in nocte et lacrimae eius in maxillis eius non est qui consoletur eam ex omni
Abbreviated transcription (Latin):
che sacrament a hactemis
oseruata consummaiit.
ac noui deinceps obser¬
uanda discipulis sacra¬
menta tradidit. egressus
in montem oliueti: ten¬
tus est a nideis. et mane
crucifieus. ip̃a nos die a
demonica dñacione rede¬
unt. qua antiquus ille
hebreorum populus per¬
inmolacionem agnin
gum egipcie seruitutis¬
A. abiecit.
rgo dñs instarag¬
ni paschalis ante quĩq
dies qm pati inciperet lo¬
cum passionis adiit. ut
se insinuaret esse illum
de quo predixit ysaias.
Sicut ois ad occisionẽ
ducetur. et quasi aginis
coram tondente se obuni¬
tescet. et non aperiet os su¬
uni. Et paulo superis.
Ip̃e autem uulueratus est
nopter iniquitates no¬
stras. et liuore eius sana¬
ti sumus Sedmuido¬
rum corda principum ĩ
cunctis que prouide ges¬
sit. eum persequi. qmͣ me
um credere maluerunt.
et multum miseri. uite
auctorem morti pocius
dare. qmͣ per eum ipsi ui¬
uificari studebant. Ue¬
rum nos perfidonim ceci¬
tate declinata: corũ ma¬

Expanded text:
chae sacramenta hactenus chae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Ergo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum . Et paulo superius: Ipse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus. Sed invidorum corda principum in cunctis, quae provide gessit, eum persequi quam in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum ma
Abbreviated transcription (Latin):
pullum cum ea. soluite
et adducite michi. Et Re¬
ediator dei et homi¬
num homo cristus ie¬
sus. qui pro humain gene¬
ris salute. passurus de celo
descenderat ad terras. appro¬
puiquante hora passiois¬
ciusdem. appropinquare
uoluit loco passionis: nt
etiam per hoc cla resceret.
quia non muitus. sed spõ¬
te pateretur. In a sino uent¬
re. et a turbis appellari rer.¬
ac laudari uoluit. ut eciã
per hoc eruditus quisq ag
quem sic illo nenturum
prophetia olim premissa
nte quinq dies pas¬
che nenire uoluit. si¬
cut ex iohannis cuuange¬
lio didicimus. ut etian
per hoc ostenderet se esse a¬
gnum nmaculatum.
qui peccata tolleret mũdi.
Agmis quippe paschalis
cumis mimolacione po¬
pulus israel est ab egiptia
seruitute liberatus. ante
quinqz dies pache. ⁊dest de¬
lari. significans eum qui
nos suo sangume redem¬
turus: ante quinq dies
pache. idest hodierno die
magno precedentium. se¬
quentiumq populorũ
gaudio ac laudacione
priacta die ubi ueteris pas¬

Expanded text:
m ea, solvite et adducite mihi, etiator Dei et hominum, homo Christus Jesus, qui pro humani generis salute passurus de coelo descenderat ad terras, appropinquante hora passionis, appropinquare voluit loco passionis, ut etiam per hoc claresceret quia non invitus sed sponte pateretur. In asino venire, et a turbis rex appellari et laudari voluit, ut etiam per hoc eruditus quisque agquem sic illo venturum prophetia olim praemissa nte quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui peccata tolleret mundi. Agnus quippe paschalis cujus immolatione populus Israel est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies paschae, id est lari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praecedentium sequentiumque populorum gaudio ac laudatione peracta die, ubi veteris pas
Abbreviated transcription (Latin):
cracionem meai
dum tribulor. a timore ĩ¬
nuici erue anuiã neam
Seuiebant iuimĩci ĩ mar¬
tires. Quid orabat ista nor
corporis cristi: Hoc orabat
ut erueir̃tur ab inunicis ⁊
non cos possent occidere mi¬
miti. Ergo exauditi non
sunt. quia occisi sunt. et de¬
seruit dominus contritoe
corde. seruos suoz: et sperã¬
tes in se desperit. Absit.
Quis cnim inuocauit
dominum. et derelictus est:
Quis sperauit in eum. et
descitus est ab co: Eraudi¬
ebantur ergo ocuideliantur.
et tamen ab inmicis eru¬
ebantur

Expanded text:
orationem meam, dum tribulor: a timore inimici erue animam meam. Saevierunt inimici in martyres; quid orabat ista vox corporis Christi? Hoc orabat, ut eruerentur ab inimicis, et non eos possent occidere inimici. Ergo exauditi non sunt, quia occisi sunt; et deseruit Deus contritos corde servos suos, et sperantes in se despexit? Absit. Quis enim invocavit Dominum, et derelictus est? quis speravit in eum, et desertus est ab eo ? Exaudiebantur ergo, et occidebantur; et tamen ab inimicis eruebantur
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem dicrum af¬
itioins sue: et preuarica¬
ioms omnium desidera¬
alui inorum que habi¬
erat a diebus antiquis:
cum caderet populus enis
in manu hostili et non
esset auriliator. Dioert̃
cam hostes: et deriserunt
Pectatum peccaunt ihe¬
rusalem: propterca iusta
bilis facta est. omnes qui
glorificabant cam spreue¬
runt illant. quomam in¬
derunt ignonumã enis
ip̃a autem gemens. et cõ¬
uersa retrorsum Mhefhi
Tordes cuis n pedibus
cius: nec recordata ẽ sinis
si. De posita est rchemẽ

Expanded text:
m dierum adflictionis suae et praevaricationis omnium desiderabilium suorum quae habuerat a diebus antiquis cum caderet populus eius in manu hostili et non esset auxiliator viderunt eam hostes et deriserunt peccatum peccavit Hierusalebilis facta est, omnes, qui glorificabant eam, spreverunt illam, quia viderunt ignominiam ejus: ipsa autem gemens et conversa retrorsum.  Teth.  Sordes ejus in pedibus ejus, nec recordata est finis sui: deposita est veh
Abbreviated transcription (Latin):
meum sanguinem nõ
habebit uitã in semetip̃o.
Sed pocius ip̃e cibus n
iudicium conuertetur.
sicut apostolus dicit.
Qui manducat et bibit
israel subtiliter propheta¬
to. Mana enini illis
contra diuina preceptã
tractantibus uermes ef¬
fecti sunt. idest contuma¬
cie ultores et iundices.
Que summilituda cristum
indicat dum. quen qui
suauem cibum et dulcẽ
potum haurire neglere¬
rit. nidicem pacietur. si¬
cut ipse ait. Neq enim pa¬
ter iudicat quemiqmͣ. sed
omme iudiciũ dedit filio.¬

Expanded text:
meum sanguinem, non meum sanguinem, non habebit vitam in semetipso ; sed potius ipse cibus in judicium convertetur, sicut Apostolus dicit: Qui manducat et bibit Israel subtiliter 139 prophetato. Manna enim illis contra divina praecepta tractantibus, vermes effecti sunt; id est contumaciae ultores et judices. Quae similitudo Christum indicat Dominum: quem qui suavem cibum et dulcem potum haurire neglexerit, judicem patietur, sicut ipse ait: Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio
Abbreviated transcription (Latin):
uermiculo se comparari
uoluerit. Possumus hoc
quidam humilitati pri¬
mitus assignare. que sãc¬
torum uirtus est maxĩa.
sicut sanctus moyses añ
deum. animal se racio¬
bile profitetur. Daud pu¬
licem se sepe cõmemorat.
Sed magis illud accipiẽ¬
dum puto. qm̃ uermis nł¬
la extrinsecus admixtione
alien corporis. sed de sola
et pura terra procreatur.i¬
deo illum comparatum
dño: qm̃ et ip̃e saluator de
sola et pura maria gene¬
egimus eciam in li¬
bris moysi. de mãna
uermiculos procreatos. Di¬
gna plane et iusta compa¬
racio. Si quidem de man¬
na uermiculus gignitur.
et dñs cristus de nirgine
procreatur. Quin pocius
ipsam mariam manna
dixerim. qui a est subtilis
splendida. su aiis et uirgo
que uelut celitus uemiẽs
cunctis ecclesiarum popu¬
lis cibum dulciorem mel¬
le defluxit. Quem qui ede¬
re ac manducare negle¬
rerit. uitam in semetip̃o
habere non poterit. sicut
up̃e donuins ait. Nisi
quis manducauerit re¬
am carnem. et biberit

Expanded text:
vermiculo se voluerit vermiculo se voluerit comparari, possumus hoc quidem humilitati primitus assignare, quae sanctorum virtus est maxima, sicut sanctus Moyses ante Deum animal se irrationabile profitetur, David pulicem se saepe commemorat. Sed magis illud accipiendum puto: quoniam vermis nulla extrinsecus admixtione alieni corporis, sed de sola ac pura terra procreatur, ideo illum comparatum Domino, quoniam et ipse Salvator de sola et pura Maria geneegi etiam in libris Moysis de manna vermiculos procreatos : digna plane et justa comparatio; siquidem de manna vermiculus gignitur, et Dominus Christus de Virgine procreatur. Quin potius ipsam Mariam manna dixerim, quia est subtilis, splendida, suavis et virgo; quae velut coelitus veniens, cunctis Ecclesiarum populis cibum dulciorem melle defluxit, quem qui edere et manducare neglexerit, vitam in semetipso habere non poterit, sicut ipse Dominus ait: Nisi quis manducaverit meam carnem, et biberit
Abbreviated transcription (Latin):
digestus est ex persona do¬
nuini saluatoris. quippe
cum plura in nouo sint
posita testamento. Dic
itaqi. Deus deus meus
respice in me. Et reliqua.
Quare assumpti homi¬
ins agit causain: ut in¬
terrogare quodãmõdo
iideatur dicens. Deus
ommum qui es deus me¬
us. cur me dereliquisti:
Nichil enim michi con¬
scius sum. Secundum
emim prophetam nescie¬
bat peccatum. nec erat
dolus in ore enis. lc u¬
¶Tec autem dixit ut
Mmn aifestaret prop¬
ter nos se esse derelictum
quorum peccata porta¬
bat: ac uidentes discere¬
mus et nos pro ip̃o sãcto
et iusto mori. cum pro pet¬
catoribus ille moreretur.
in passione: sicuti in eu
uangelio legimus. Hehi.
heli. lamarabatam: Hoc
est. deus meus. deus meus¬
ut quid me dereliquisti:
Hanc inqmͣ noce usus ẽ.
ut quod prophecia annũ¬
ciauerat: rei eritus appro¬
baret. Et qm̃ sequencia
pene manifesta sũt. illũ
inspiciamus uersiculum
in quo ait. Ego auten
sum uermis et nõ homo.
cur tocius dñs creature.

Expanded text:
digestus est ex persona Dodigestus est ex persona Domini Salvatoris, quippe cum plura de eo in Novo sint posita Testamento. Dicit itaque: Deus, Deus meus, respice in me: et reliqua. Quare assumpti hominis agit causam, ut interrogare quodammodo videatur, dicens: Deus omnium, qui es Deus meus, cur me dereliquisti? nihil enim mihi conscius sum. Secundum enim prophetam nesciebat peccatum, nec erat dolus in ore ejus. Haec autem dicit, ut manifestaret propter nos se esse derelictum, quorum peccata portabat, ac videntes disceremus et nos pro ipso sancto et justo mori, cum pro peccatoribus et ille moreretur. in passionvangelio legimus: Eli, Eli, lamma sabacthani? hoc est: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Hac, inquam, voce usus est, ut quod prophetia annuntiaverat rei exitus approbaret. Et quoniam sequentia pene manifesta sunt, illum inspiciamus versiculum in quo ait: Ego autem sum vermis et non homo . Cur totius Dominus creaturae
Abbreviated transcription (Latin):
cit apostolus. lex spi¬
ritalis est. et spiritalibus
spiritalia comparanda
sunt. solem hic iusticie
arbitror designari. hoc. est
cristum dnm̃n. qui nobis
ignorancie tenebris. et pec¬
catorum cecitate submer¬
sus. celestis doctrine sue lu¬
men iifudit. Et quos
non habehamus oculos
cordis inserint. et uelut
radios quosdam aposto¬
los subs misit. qui nos de
nocte teterrima delinquẽ¬
quencie liberarent. et pau¬
latim resolutis in nobis
tenebris peccatorum ma¬
tutina nos susceptione
consuescerent. ut perfec¬
ti facilius possimus tole¬
rare solis ardorem. hoc ẽ
primum nos preceptis
simpliciorib erudirent.
quo capaciores efficerẽt
celestium secretorũ .iiii.¬
mius ita solis insticie
matutino peccatorũ
caligo tota perimitur. si¬
cut ip̃e propheta ait ex ꝑ¬
sona domni. In matu¬
tino interficiebam om̃s
peccatores terre. Hoc est
oriente in nobis sole nis¬
ticie qui habitaculũ do¬
num sumius. omis cogi¬
tacio iniqua subuertitur.

Expanded text:
cit Apostolus: Lex spicit Apostolus: Lex spiritualis est, et spiritualibus spiritualia comparanda sunt , solem hic justitiae arbitror designari; hoc est Christum Dominum, qui nobis ignorantiae tenebris, et peccatorum caecitate submersis, coelestis doctrinae suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in nobis tenebris peccatorum, matutina nos susceptione consuescerent; ut perfecti facilius possimus tolerare solis ardorem, hoc est primum nos praeceptis simplicioribus erudirent, quo capaciores efficerent coelestium secretorum. Hujus itaque solis justitiae matutino, peccatorum caligo tota perimitur, sicut ipse propheta ait ex persona Domini: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Hoc est: oriente in nobis sole justitiae, qui habitaculum Domini sumus, omnis cogitatio iniqua subvertitur.
Abbreviated transcription (Latin):
saliu incesum pri¬
ii qui lectus est se¬
riem decursuri. diligĩter pri¬
us debemius intendere quid
i superscriptione contineat.
ut cognita eis origine. ĩ tel¬
ligenciam ip̃ius facilius cõ¬
sequamur. et manifesto ca¬
pite possint rectius membra
distribui. Inscribitur enum
ita. In finen pro susceptio¬
ne matutina psalmus ip̃i
isi fallor susceptio
matutma solis ortũ
semper anteueit. et priqͦ
or bem radiorum clarus
splendor illuminet. matu¬
tinum noctium tenebris ter¬
minum pouit. ac resoluta
sensim caliginum cecitate.
rebus cunctis facies qued̃
ac lumeu infunditur. Et
cum neluti sub una mate¬
ne tenebraruni. mundus
in confusione iacuerit. in¬
teruemiente matutino di¬
uersa specierum uarieta¬
te distinguitur. hoc est cũ
omnia ceca fuerint. oculi
omnium reparantur.
Nor enim quodãmodo
anfert oculos mundo. au¬
rora restituit. Acq ita añ
matutina susceptione ꝑ¬
frumur. ut gloriosius pͥ¬
modum solis splendore
pociamur.¬
ed quoniam sicut di¬

Expanded text:
salmi vigesimi primi, qui lectus est seriem decursuri, diligenter prius debemus intendere quid in superscriptione contineat, ut, cognita ejus origine, intelligentiam ipsius facilius consequamur, et manifestato capite, possint rectius membra distribui. Inscribitur enim ita: In finem pro susceptione matutina psalmus ipsi isi fallor, susceptio matutina solis ortum semper antevertit, et priusquam orbem radiorum clarus splendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et cum veluti sub una materie tenebrarum mundus in confusione jacuerit, interveniente matutino, diversa specierum varietate distinguitur; hoc est, cum omnia caeca fuerint, oculi omnium reparantur. Nox enim quodammodo aufert oculos mundo, aurora restituit; atque ita ante matutina susceptione perfruimur, ut gloriosius postmodum solis splendore potiamur.ed quoniam, sicut di
Abbreviated transcription (Latin):
infunditur. Nam audi¬
te fratres q porta per quã
egressus est dñs semper
fuerit clausa: sicut ezechi¬
el propheta in uisione di¬
uina respexit. Conuerti
me inquit ad main porte
sanctuarii exterioris que
respiciebat ad orientem:
et hec erat clausa. Et dicit
dñs ad me. Porta quam
ui des hec clansa erit. et nõ
aperietur. et uir non tran¬
siet per eam. et semper crit
pit et iurgo est. generat. et
uirgo est. lactat et uirgoẽ
Mater quippe esse potuit.
beata maria. mulier esse¬
non potuit. Magnum
meritum. magnum Do¬
num. magna gracia. An¬
cilla peperit dominũ. crea¬
tura peperit creatorem.
Disceribus fecundis et
genitalibus integris. uix¬
go mater duñ effudit in
terris. Concipiens uirgo
pariens uirgo. permanẽs
uirgo. Dirgo grauida.
uirgo feta. iurgo perpetua.
Quid mraris hec ohomo:
Deum sic nasci potuit:
quando dignatus ẽ esse
homo. Inter hec tibi toto
affectu ad auxiliũ beate
nirginis conferanr. ẽs¬
trocima imploremus.

Expanded text:
infunditur. Nam audiinfunditur. Nam audite, fratres, quomodo porta per quam ingressus est Dominus semper fuit clausa, sicut Ezechiel propheta in visione divina respexit. Converti me, inquit, ad viam portae sanctuarii exterioris, quae respicit ad orientem, et haec erat clausa; et dixit Dominus ad me: porta quam vides, clausa erit, et non aperietur, et vir non transiet per eam et semper erit pit et virgo est, generat et virgo est, lactat et virgo est. Mater quippe esse potuit beata Maria, mulier esse potuit. Magnum meritum, magnum donum, magna gratia, 48 ancilla peperit Dominum, creatura peperit Creatorem, visceribus fecundis et genitalibus integris virgo mater Dominum effudit in terris, concipiens virgo, pariens virgo, permanens virgo, virgo gravida, virgo feta, virgo perpetua. Quid miraris haec, o homo, Deum sic nasci oportuit, quando dignatus est esse homo. Inter haec igitur toto affectu ad auxilium beatae Virginis conferamus. Omtrocinia imploremus,