comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne bonoꝵ operum: ui¬
deat ne ꝑirianem glõ¬
riam cadat. Temptatio
uos non apprebendat.
nisi quantum huma¬
na potest sustinere et
suꝑare fragilitas. Fidẽ¬
lis autem deus est qui
non patietur uos tem¬
ptari supra id quod
potestis. qui se semꝑ
pollicitus ẽ sui nomi¬
nis causa tribulãtis¬
bus ad futurum: ut in
psalmo.Multe tribu¬
lationes iustorum. et
de omnnib his libera¬
uit eos dõminus. Sed
faciet cum temptatiõ¬
ne etiam prouentum
ut possitis sustinere.
Ipse temptationes diã
les auffert. sicut in o¬
ratione quam ipse cõ¬
posuit nos orare dõcu¬
it dicens. et ne nos in¬
diicas in temptationẽ.
nẽ amplius nõs patiã¬
tur temptare diãbolũ.
quam nostra possit fra¬
gilitas sustinere. Sed
liberet nos ab omni ma¬

Expanded text:
ne bonorum operum, vine bonorum operum, videat ne per inanem gloriam cadat. Tentatio vos non apprehendat, nisi quantum humana potest sustinere et superare fragilitas; fidelis autem Deus est, qui non patietur vos tentari super id quod potestis. Qui se semper pollicitus est sui nominis causa tribulatis affuturum. Ut in Psalmo: multae tribulationes justorum, et de his omnibus liberavit eos Dominus. Sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere. Ipse tentationes a les aufert, sicut in oratione quam ipse composuit nos docuit orare dicens, et ne nos inducas in tentationem, ne amplius nos patiatur tentare diabolum quam nostra possit fragilitas sustinere, sed liberet nos ab omni ma
Abbreviated transcription (Latin):
qui ultra suam ipsius
custodiam incerto se pe¬
riculo tradit. similiter
Q facientib mortem
minatur. non istam cõ¬
munẽ sed eternã. nisi
reuersi et emendati ꝑ
penitentiã fuerint in¬
currit. Heq murmura¬
ueritis. sicut quidam
eorum murmurauẽrũt.
et ꝑierunt ab extermina¬
tore. Unde cauendum
ualde ẽ cum uel in infir¬
mnitates corporis. uel in
alias huius mundi an¬
gustias pro peccãtis nris
inciderimus. non contͣ
dominum murmuremꝰ.
quia uel ꝓpter mala mẽ¬
rita nostra ad correptio¬
nem nostram hec patim᷑
uel ad probationem ut iꝰ¬
tiores etiam coram deo
simus effecti: si tanta ac
talia patienter in nõmi¬
ne domini. cum grãrum
actione portẽmus. Hec
ta sunt hȩc autem ad
correptiõnem nostram.
Omnia quȩ incredulis
iudeis contigẽrunt. se¬
cundum merita sua re¬
cepẽrunt. Sed tamen
ideo scripta sunt: ne
nos existimẽmus in¬
pune nos posse peccã¬
re. Itaq qui se existi.¬
mat stare: in ꝑfectiõ¬

Expanded text:
qui ultra suam ipsius qui ultra suam ipsius custodiam incerto se periculo tradit. Similiter ue facientibus mortem minatur, non istam communem sed aeternam, nisi scito reversi et emendati per poenitentiam fuerint. Neque murmuraveritis, sicut quidam eorum murmuraverunt et perierunt ab exterminatore. Unde cavendum valde est, cum vel in infirmitates corporis vel in alias hujusmundi angustias pro peccatis nostris inciderimus, ne contra Dominum murmuremus, quia vel propter mala merita nostra ad correptionem nostram haec patimur, vel ad probationem, ut justiores etiam coram Domino simus effecti si tanta ac talia patienter in nomine Domini cum gratiarum actione portemus. Haec ta sunt autem ad correptionem nostram. Omnia quae incredulis Judaeis contigerunt, secundum merita sua receperunt, sed tamen ideo scripta sunt, ne nos existimemus impune nos posse peccare. Itaque qui se existimat stare in perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
uno momento. pena
autem que idolum co¬
lentib preparãtur. nũ¬
quam preterit sed etẽr-¬
na ẽ. Neq fornicẽmur.
sicut quidam ex ipsis
cum creatura pro crea¬
tore colitur. et anima
in diis uanis fornicãtur.
uerum sponsum suum
xp̃m contempnens. Simi¬
liter et qui corpus suũ
quod ĩ tẽpłm suũ sibi oꝑ¬
tauerat ds ꝑ donum sp̃i¬
ritus quem in baptismo
mersis trãdidit. ꝑ ummũ¬
ditiam fornicationis dem¬
plum efficit diaboli. dis¬
ꝑdet illum ds: nisi cito
ꝑpenitentiam et confes¬
sionem. atq ꝑ bonũ co¬
tinentie conuerterit se
ad dominum deum suũ.
emunclans ei templum
suum ieiũniis. uigiliis.
orationib. cẽterisq pie¬
tatis oꝑib: elemosinã¬
rumq largitate dignũ.
iterum domino in cor¬
de suo habitaculũ pre¬
parauerit sanctis et bo¬
norum õꝑum flõribus
adornãtum. Neq enim¬
dam eorum temptaue¬
runt. et a serpentib ꝑi¬
erunt. Temptat enim
dõminum deum suum.

Expanded text:
uno momento, poena uno momento, poena autem quae idolum colentibus praeparatur nunquam praeteribit, sed aeterna est. Neque fornicemur sicut quidam ex ipsis cum creatura pro creatore colitur, et anima in diis vanis fornicatur, verum sponsum suum Christum contemnens; similiter et qui corpus suum quod in templum sibi optaverat Deus, per donum Spiritus, quod in baptismo mersis tradidit, per immunditiam fornicationis templum efficit diaboli, disperdet illum Deus nisi cito per poenitentiam et confessionem atque per bonum continentiae convertat se ad Dominum Deum suum, emundans ei templum suum jejuniis, vigiliis, orationibus, caeterisque pietatis operibus, eleemosynarumque largitate, dignum iterum Domino in corde suo habitaculum praeparet, sanctum, et bonorum operum floribus adornatum. Neque tenidam eorum tentaverunt et a serpentibus perierunt. Tentat enim Dominum suum
Abbreviated transcription (Latin):
regnum cȩlorum. siue
terra uiuentium. mere¬
amur in herecditatem ꝑ¬
ciꝑe. Si autem in de¬
serto hoc est in uasta
mundi solitũdine post
sponsionẽ quam dõmi¬
no fecimus. iterum ad
concupiscentiã mundi¬
dilabimur. timendum
est nob̾ ne clauclatur
subito mortis interrup¬
tione porta regni cȩle¬
stis: que nobis aꝑta ẽ.
quou̾sq in iusto ꝑma¬
neamus oꝑe et uolun-¬
tate. Eugienda ẽ. frs¬
rexum temporalium in
sana cupiditas: que
mortiferis hominem lã¬
queis nretitum in hoc
seculo exerceat disten¬
dit et criciat. in futu¬
ro autem in extingui¬
bilib mancipat flam¬
mis. Neq idolatre ef¬
ficiamini sicut quidã
ex ipsis. quemadmodũ
scriptum ẽ. Sedit ppłs
manducare et bibere.
et surrexerunt luclere.
Scimus enim quia ido¬
lum nichil ẽ: nisi ua¬
na suꝑsticio et offensio
cdĩ. Et qͥ idola colit diabolũ
colit ⁊ dm̃fortiter offendit.
Unde similis ilł dicitur.
qui confidit in eo. nisi
quod idolum ꝑtransit

Expanded text:
regnum coeleste, sive regnum coeleste, sive terram viventium, mereamur in haereditatem percipere; si autem in deserto, hoc est in vasta mundi solitudine post sponsionem quam Domino fecimus iterum ad concupiscentiam mundi labimur, timendum est nobis, ne claudatur subita mortis interruptione, porta regni coelestis, quae nobis aperta est, quo usque in justo permanemus opere, et voluntate fugienda est, fratresana cupiditas, quae mortiferis hominem laqueis irretitum in hoc saeculo ut exerceat distentat, et cruciat, in futuro autem inextinguibilibus mancipat flammis. Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam ex ipsis, quemadmodum scriptum est, sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere. Scimus enim quia idolum nihil est nisi vana superstitio et offensio Dei, et qui idola colit diabolum colit, et Deum fortiter offendit, unde similis illi dicitur, qui confidit in eo, nisi quod idolum pertransiit
Abbreviated transcription (Latin):
concupierunt. oml .ł. enꝰ¬
cce quidam ꝑitus
medicus apłs pau¬
lus cęlestis medici xp̃i
ueri ueraxq discipulus
qui ad remouendam di¬
uturnam infirmitãtem
nostram. et ad instruen¬
dam nobis corporis et ã¬
nime sanitãtem. nobis
a domino destinatus. os¬
tendit salubria quȩ te¬
nenda sunt. ubiq in pre¬
dicatione sua demonstrã
Unde in presenti lectione
quam audistis sub figũ¬
ra fidelis isrłici põpuli
nos ammonet dicens. Fãs.
non simus concupiscen¬
tes malorum. sicut et il¬
li concupiẽrunt. Nam
illi propter malam cupi¬
ditatem in deserto pros¬
trati sunt: ita ut nullꝰ
ex illa innumerabili ple¬
be. qui de egipto exierãt
nisi duo terram repromis¬
sionis intrabant. Quod
nobis in eedem figira
cauendum est. Egyptus
enim. hunc mundum
significat: unde nos
sumus ꝑ abremintiationẽ
diaboli. et omnium
õꝑum eius egressi. Et
omnib concupiscenti¬
is carnis ab negantes.
deo nos seruituros pro¬
misimus: ut terram re¬
promissionis quod est

Expanded text:
concupierunt, etc. Ecce quam peritus medicus apostolus Paulus coelestis medici Christi veri veraxque discipulus, qui ad removendam diuturnam infirmitatem nostram, et ad instaurandam in nobis corporis et animae sanitatem nobis a Domino destinatus, ostendit salubria quae tenenda sunt, ubique in praedicatione sua demonstraviunde in praesenti lectione quam audistis, sub figura infidelis Israelitici populi nos admonet dicens: Fratres, non simus concupiscentes malorum, sicut et illi concupierunt. Nam illi propter malam cupiditatem in deserto prostrati sunt, ita ut nullus ex illa innumerabili plebe qui de Aegypto exierant nisi duo terram repromissionis intrarent, quod nobis in eorum figura cavendum est; Aegyptus enim hunc mundum significat, unde nos sumus per abrenuntiationem diaboli et omnium operum ejus egressi, et omnibus concupiscentiis carnis abnegantes, Deo nos servituros promisimus, ut terram repromissionis, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
neret. Quid est ergo in¬
quod ꝓpħauit cayphas:
Quia ih̾e moriturus e¬
rat pro gente. Et noz
tantum pro gente. s
rit filios dei qui erant
disꝑsi congregaret in
unum. Hoc euuange¬
lista addidit. Nam cã¬
yphas de sola iudeoꝵ
gente propħauit. in qͣ
erant oues. de quib ait
ipse dñs. Non sum mis¬
sus. nisi ad ories que
ꝑierunt domus isrł. S
nouerat euuangelista
alias oues que non erãt
de hoc ouili. qͣs oportebat
addiici ut eent unũ ouile s
pastor. Hȩc autem seciin¬
dum p̃destinationem
dicta sunt. quia neq
oues eius. nec filii dei
adhuc erant. qui non¬
dum crediclerant. Ab il¬
lo ergo die cogitauert¬
‸ ut interficerent eiun .
lam ambulabat apud
iideos. sed abiit in re
gionem iuxta desertũ.
in ciuitatem que dici¬
tur effrem. Et ibi mora¬
batur. cum discipulis
sius: Non quia poten¬
tia eius defecerat. inqͣ
itiq si uellet. et palam
cum uideis conuersare¬
tur. et nichil ei facerent.
set in hominis infirmmi¬

Expanded text:
neret. Quid est ergo neret. Quid est ergo quod prophetavit Caiphas? Quia Jesus moriturus erat pro gente; non tantum pro gente, sed ut filios Dei qui erant dispersi congregaret in unum. Hoc evangelista addidit. Nam Caiphas de sola Judaeorum gente prophetavit, in qua erant oves, de quibus ait ipse Dominus: Non sum missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed noverat evangelista alias esse oves, quae non erant de hoc ovili, quas oportebat adduci, ut esset unum ovile et unus pastor . Haec autem secundum praedestinationem dicta sunt, quia neque oves ejus, nec filii Dei adhuc erant, qui nondum crediderant. Ab illo ergo die cogitaverunt ut interficerent eum. lam ambulabat apud Judaeos, segionem juxta desertum, in civitatem quae dicitur Ephraim, et ibi morabatur cum discipulis suis. » Non quia potentia ejus defecerat, in qua utique, si vellet, et palam cum Judaeis conversaretur et nihil ei facerent: sed in hominis infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
Aicebant.
uid facie¬
mui: Nec tamen dicẽ¬
bant creclamus. Plus
enim perditi hõmines
cogitabant quomodo
nocerent ut ꝑderent.
quam quomodo sibi cos¬
sulerent ne perirent.et
tamen timebant. et qua¬
si consulebant. Dicebãt
enim. Quid faciemus.
quia hic homo multa
signa facit: Si cdimie¬
timus eum sic. omnes
credent in eum. et ue¬
nient romani. & tollent
nr̃m locum & gentem.
tẽporalia ꝑdere noluert̃.
et uitam eternam noi
cogitauerunt. ac sic u¬
triuq amiserunt. Nã
et romani post domi¬
n passionẽ et glorifi¬
cationem.tulerunt eis
et locum et gentem.
et pugnand¬
si omnes in xpo crecle¬
rent. nemo remaneret.
qui aduersus romanos
ciuitãtem dei templũq
defenderet: Quomani
contra ip̃sum templũ.
et contra suas pater¬
nas leges. doctrinam
xp̃i esse sentiebant᷑. Unꝰ
autem ex ipsis cayphas¬
nomine. cum esset pon¬
tifex anni illiꝰ. dix̃ eis. uos
nescitis quicquam nec¬

Expanded text:
icebant: Quid faciemus? « Nec tamen dicebant, credamus. Plus enim perditi homines cogitabant quomodo nocerent ut perderent, quam quomodo sibi consulerent ne perirent: et tamen timebant, et quasi consulebant. Dicebant enim: Quid faciemus? Quia hic homo multa signa facit: si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tonostrum locum et gentem. » Temporalia perdere noluerunt, etiam vitam aeternam non cognoverunt, ac sic utrumque amiserunt. Nam et Romani propter Domini passionem et glorificationem tulerunt ab eis locum et gentem, et pugnasi omnes in Christum crederent, nemo remaneret qui adversus Romanos civitatem Dei templumque defenderet, quoniam contra ipsum templum et contra suas paternas leges doctrinam Christi esse sentiebant. Unus autem ex ipsis Caiphas, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam
Abbreviated transcription (Latin):
misericordie quam sem¬
per docebat oblitum:
Si lapidari uetaret. stri¬
derent in eum dentib
suis. et quasi factorem
scelerum. legisq contra¬
rium merito dampna¬
rent. Secl absit ut ter¬
rena stulticia quid di¬
ceret inueniret. et ce¬
lestim sapientia qͥd
responderet deficeret:
Absit impietas ceca. soli
iusticie. ne mundo lu¬
ceret obsisteret. Ihesus
autem inclinans se de¬
orsum. digito scribe¬
bat in terra. ꝑ inclina¬
tionem iħu humilitas.
ꝑdigitum qui articulo¬
rum compositione fle¬
xibilis ẽ subtilitas.
discretionis exprimit᷑
P orro ꝑ terram cor huma
num. quod uel bona¬
rum. uel actionum ma¬
larum. solet reddere
fructus. ostenditur
Postulatus ergo dominꝰ
iudicare de peccatrice
non statim dat iudi¬
tium. sed prius se in¬
dinans deorsum. di¬
gito scribit in terra.
ac sic demum quam
obnixe rogatus iudi¬
cat. Hos uidelicet
uos tipice instituens.
ut cum quelibet pro¬
ximorum errata ins¬
picimus. non hec an¬

Expanded text:
misericordiae, quam semmisericordiae, quam semper doceret, oblitum; si lapidari vetaret, striderent in eum dentibus suis, et quasi fautorem scelerum legisque contrarium velut merito damnarent. Sed absit ut terrena stultitia quid diceret inveniret, et coelesti sapientiae quid responderet deficeret. Absit ut impletas caeca soli justitiae ne mundo luceret obsisteret. Jesus autem inclinans se deorsum, digito scribebat in terra. Per inclinationem Jesu, humilitas: per digitum, qui articulorum compositione flexibilis est, et subtilitas discretionis exprimitur. Porro, num, quod vel bonarum vel actionum malarum solet reddere fructus, ostenditur. Postulatus ergo Dominus judicare de peccatrice, non statim dat judicium, sed prius inclinans se deorsum digito scribit in terra, ac sic demum quia obnixe rogatur judicat: nos videlicet, nos typice instituens, ut cum quaelibet proximorum errata conspicimus, non haec an
Abbreviated transcription (Latin):
anto maximã
enim ut audiuimus
oblatam sibi ab impi¬
is accusatorib mulie¬
rem peccatricem non
iuixta legis preceptum
lapiclare. sed ipsos ac¬
cusatores primo semͤ
considerare. et sic in
peccantem sententiam
dare precepit. ut excoi¬
sideratione ꝓprie fragi¬
litatis qualiter aliis
misereri debuissent ag¬
noscerent. Sed quia mo¬
ris solet esse scriptura¬
rum. ut aliquando a
statu temporis. aliquas¬
do astatu loci. aliquas¬
do ab utrõq. Qualia
sint post uarrancla sig¬
nificet. Relatiirus euã¬
glista temꝑi¬

Expanded text:
anto maximam enim, ut audivimus, oblatam sibi ab impiis accusatoribus mulierem peccatricem, non juxta legis praeceptum lapidare, sed ipsos accusatores primo semetipsos considerare, et sic in peccantem sententiam dare praecepit, ut ex consideratione propriae frigilitatis, qualiter aliis misereri debuissent, agnoscerent. Sed quia moris esse solet Scripturarum ut aliquando a statu temporis, aliquando a statu loci, aliquando ab utroque qualia sint post narranda significent, relaturus evangelista tem
Abbreviated transcription (Latin):
eum. qͥi inuisibili
ingate oliuieti locum
minus deus eus . oleo
leticie preconsortibus
eius. ut et nos consor¬
tes eiusdem sue unctio¬
nis. idest gracie spirita¬
lis dignetur facere par¬
ticipes. Quod non tam̃
aliter quam diligendo
iusticiam. et odiendo
iniquitatem. adipisci
merebitur. Nam et de
seipso psalmus qui hec
loquitur premisit. Di¬
lexisti iusticiam. et o¬
disti. iniquitatẽ. Ut pre¬
dicando iudelicet grãm
capitis. menbra que ad
hoc ꝑtitiere possint. qͣ¬
liter conuersari debe¬
ant ostenderet. Remi¬
niscamur quia ipse di¬
luculo uenit in tem¬
plum. atq inter docen¬
dum peçcatricem sol¬
uit a crimine. Et stu¬
deamus ip̃si templum
existere nostri conli¬
toris. studeamus et¬
disciissis uitioram te¬
nebris in lucem profi¬
cere uirtutũ. quateitꝰ
etiam nostra precordia
iusitare cdominus. nos
q celestib instruiere:
disciplinis: et quicqͥd
in nobis sordidum rep¬
pererit. ꝓpitius emu¬
bare dignetur. qui u¬
utret regnat cum pa¬

Expanded text:
invisibili monte Oliveti locum m Deus, Deus ejus, oleo laetitiae prae consortibus ejus, ut et nos consortes ejusdem suae unctionis, id est gratiae spiritualis dignetur facere participes. Quod non tamen aliter quam diligendo justitiam et odiendo iniquitatem adipisci merebimur. Nam et de ipso psalmus qui haec loquitur praemisit: Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem , ut praedicando videlicet gloriam capitis, membra quae ad hoc pertinere possent qualiter conversari debeant ostenderet. Reminiscamur quia ipse diluculo venit in templum, atque inter docendum peccatricem solvit a crimine, et studeamus ipsi templum existere nostri Conditoris, studeamus discussis vitiorum tenebris in luce proficere virtutum, quatenus etiam nostra praecordia visitare Dominus, nos coelestibus instruere disciplinis, et quidquid in nobis sordidum repererit protinus emundare dignetur, qui vivit et regnat cum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ex dono habet sapien¬
tiam. sine suo conatu
loquit᷑ ac labore: et ne¬
mo illi potest resistere.
Sequitur. Alũ autem
sermo scientie. secindũ
eiinclem spiritum: ut
sciat legis misteria ex¬
planare. et de preteri¬
tis etiam futura cogno¬
scere. Alteri ficles. in eo¬
dem spiritu. Quia alii
ueratior atq ꝑspicatior
intellectus datur ad fi¬
dem. Alii gracia sani¬
tatum in uno spiritu
ꝑipsum datur spiritũ
sanctum: ut curare
possit egrotos. Alii pro.¬
phetia. ut futura predi¬
cet. Alii discretio spiri¬
tuum: ut qualis quis
spiritus ueniat. uel lo¬
quatur intelligat. Alii
gẽnera linguãrum. ut
multis ac diuersis lin¬
guis ualeat eloqui. Aliĩ
interpretãtio sermonũ.
ut quod aliĩ diuersis
loquunt᷑ linguis. is ꝑ
donum sancti sp̃s pote¬
rit interpretari aliis ad
noticiam. Hȩc autem
omnia oꝑatur unusatq
idem sp̃s. diuidens sin¬
gulis prout uult. Bene¬
enim de eocdem spiritu
scriptum est. Ille uos
docebit omnia et sug¬

Expanded text:
ex dono habet sapienex dono habet sapientiam, sine suo conatu loquitur et labore, et nemo potest illi resistere. Sequitur: Alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum. Ut sciat legis mysteria explanare, et de praeteritis etiam cognoscere. Alteri fides in eodem Spiritu. Quia alii veracior atque perspicacior intellectus datur ad fidem. Alii gratia sanitatum in uno Spiritu. Per ipsum datur Spiritum sanctum ut curare possit aegrotos. Alii prophetia. Et futura praedicant. Alii discretio spirituum. Ut quali quis spiritu veniat, vel loquatur intelligat. Alii genera linguarum. Ut multis ac diversis linguis valeat loqui. Alii interpretatio sermonum. Ut quod alii diversis loquuntur linguis, is per donum sancti Spiritus possit interpretari alius ad notitiam. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult. Bene de eodem Spiritu scriptum est: ille vos docebit omnia, et sug
Abbreviated transcription (Latin):
ro graciarum sunt idẽm
autem sp̃s. Et diuisiõ¬
nes ministrationum
sunt. idem autem dõ¬
minus. Et diuisiones
oꝑationum sunt: idem
autem deus qui oꝑa¬
tur oinnia in oinnib.¬
Hic uult ostendere grã¬
tias sp̃s scĩ. multas ẽẽ
ac diuisaf. Non enim¬
ipsam diuinam substãt¬
tiam esse diui̾sam: un¬
de ipse grãtie largiũn¬
tur. Dicendo enim sem¬
per. id est omnia de spi¬
clarat. Unde subdi¬
tur. Hec autem oinĩa
oꝑatur unus atq idem
spiritus. Manifesta enĩ
precdicatio ẽ unius de¬
itatis. uniꝰq substan¬
tie. patris et filii et
spiritus scĩ: qui sua
potestate dominus ds.
singulis quibq pro¬
ut uult grãrum dona
largitur. Unicuiq
autem datur manifestã¬
tio sp̃s ad utilitatem.
ut appareat illum spi¬
ritum scm accepisse. ut
increduli credant et
crecdentes firmentur.
datur sermo sapientiȩ.
Sapientie sermo est sa¬
pienter et aꝑte ac racio¬
nabiliter loqui ut pos¬
sit disserere uel docere
quod norit. Sane qui

Expanded text:
 gratiarum sunt, idem autem spiritus: et diuisiones ministeriorum sunt, idem autem dominus: et diuisiones operationum sunt, idem autem deus, qui operatur omnia in omnibHic vult ostendere gratias Spiritus sancti multas esse, ac divisas: non ipsam divinam substantiam esse divisam, unde ipsae gratiae largiuntur. Dicendo enim semper idem omnia se dicclarat: unde subditur, haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus. Manifesta est enim praedicatio unius Deitatis uniusque substantiae Patris et Filii et Spiritus sancti, qui sua potestate Dominus Deus singulis quibusque prout vult gratiarum dona largitur. Unicuique autem datur manifestatio Spiritus ad utilitatem. Ut appareat illum Spiritum sanctum accepisse, ut increduli credant, et credentes firmentur. ritum sermo sapientiae. Sapientiae sermo est, sapienter et aperte ac rationaliter loqui et posse disserere vel docere quod noverit. Sane qui
Abbreviated transcription (Latin):
Lia filius dei
ritum sanctũ
breuiter disputans ait.
quod in presenti lectio¬
ne audistis. Scitis qm̃
hoc est antequam ue¬
re fidei rationem cog¬
nouissetis. et ante ag¬
intionẽ fidei dei idola
muta et uana coleba¬
Etis. Ideo notum uobis
facio. quod nemo in spi¬
ritu dei loquens dicit
apls. utinam irracionã¬
biles mobilesq non es¬
setis. Cum religione
enim et mores mutare
debetis: et nosse uere
ficdei racionem. Et ne.¬
mo potest dicere dõ¬
minus ib̾e: nisi in spi¬
ritu sancto. Quomo¬
do enim oꝑarios iniqͥ¬
tatis dominus non ag
qui dieit michi domi¬
ne domine intrabit in
regnum cȩloꝵ: sed qui
facit uoluntatẽ patris
mei qui in celis est. ipse

Expanded text:
s per uum sanctum breviter disputans ait, ut in praesenti lectione audistis: Scitis enimhoc est, antequam verae fidei rationem cognovissetis, et ante agnitionem filii Dei idola muta et vana colebatis. Ideo notum vobis facio, quod nemo in spiritu Dei loquens, dicit . Utinam irrationabiles mobilesque non sitis! cum religione enim et mores mutare debetis, et nosse vestrae fidei ramo potest dicere, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto. Quomodo enim operarios iniquitatis Dominus non agnqui dicit mihi, Domine Domine, intrabit in regnum coelorum: sed qui facit voluntatem Patris me
Abbreviated transcription (Latin):
tempore: Collegerunt
pontifices et pharisei
concilium. et dicebant.
Quid faciemus. quia
hic homo multa signa
facit: Et Rel̾. oml¬

Expanded text:
tempore, collegerunt pontifices et Pharisaei concilium, et dicebant: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit. Et rel
Abbreviated transcription (Latin):
audire cupiebant. bene
faciunt pueri. ut michi
testimonium ꝑhibeant.
Nec rursum errant. pueri
sunt. debetis etati ĩgnoᷤ¬
cere. Sed profeit exẽm¬
plum de octauo psalmo.
ut tacente domino testi
puerorum dicta firma¬
ret. Et relictis illis abiit
foras extra ciuitatẽ in becha¬
niã ibiq mãsit. Reliquit
incredulos. et urbem
egressus contradicentiũ
uit bethaniam que in¬
terpretatur domus obe¬
dientie. iam tunt uo.¬
cationemicen gentiũ
presigurans Aliu Ibiq
mansit. quia in isra¬
hel ꝑmanere non potuit.
Hoc quoq intelligendũ
est. quod tante fuerit
pauꝑtatis. Et ita nulli
adulãtus sit. ut in ur¬
be maxima. nullum
hospitem. nullam inue¬
nerit mansionem. sed
in agro paruulo apud
lagarum sororesq eius
habitaret. Cõrum quip¬
pe uiculus. bethania ẽ:¬

Expanded text:
audire cupiebant, bene audire cupiebant, bene faciunt pueri, ut mihi testimonium perhibeant, nec rursum, errant: pueri sunt, debetis aetati ignoscere; sed profert exemplum de octavo psalmo, ut, tacente Domino, Scrippuerorum dicta firmaret. Et relictis illis, abiit foras extra civitatem in Bethaniam, ibique mansit. Reliquit incredulos, et urbem egressus contradicentium, ivit Bethaniam, quod interpretatur domus obedientiae, jam tunc vocationem gentium praefigurans, ibique mansit, quia in Israel permanere non potuit. Hoc quoque intelligendum est, quod tantae fuerit paupertatis, et ita nulli adulatus sit, ut in urbe maxima nullum hospitem, nullam invenerit mansionem, sed in agro 167 parvulo apud Lazarum sororesque ejus habitaret: eorum quippe vicus Bethania e
Abbreviated transcription (Latin):
in tantum uilis. ut po¬
stea crucifigeretur. scri¬
bis et phariseis contra
se seuientib et uidentib
lucra sua destrui potu¬
erit ad unius flagelli
uerbera tantam eicere
multitudinem mensasq
subuertere. et cathedras
confringere. et alia fa¬
cere que infinitus nos
fecisset exercitus. Igne¬
um enim quiddam atq
sydereum radiabat ex
oculis eius. et diuini¬
tatis maiẽstas lucebat
in facie. Cumq manum
non audeant ini cere
sacerdotes. tamen oꝑa
calumpniantur. et testi¬
monium populi atq
pueroꝵ qui clamabaN
osanna filio dauid uer¬
tunt in calumpniam
quod uidelicet hoc ñ
dicatur. nisi soli filio
dei. Uideant ergo ep̃i
et quamlibet sancti ho¬
uere hoc dicebãtur. qr
nec dum erat solida cre¬
dentium fides pro cri¬
mine impingitur. Ihe¬
Nũquã legistis. quia ex
ore infantium et lacten¬
tium ꝑfecisti laudem:
Quam moderate sententia
temperata. et responsioĩ
utrumq uergens. et ca¬
lumpniȩ non patens.
non dixit quod scribe

Expanded text:
intantum vilis 166 ut pointantum vilis 166 ut postea crucifigeretur, Scribis et Pharisaeis contra se saevientibus, et videntibus lucra sua destrui, potuerit ad unius flagelli verbera tantam ejicere multitudinem, mensasque subvertere, et cathedras confringere, et alia facere, quae infinitus non fecisset exercitus. Igneum enim quiddam atque sidereum radiabat ex oculis ejus, et divinitatis majestas lucebat in facie. Cumque manum non audeant injicere sacerdotes, tamen opera calumniantur, et testimonium populi atque puerorum qui clamabant, Osanna filio David, vertunt in calumniam: quod videlicet hoc non dicatur nisi soli Filio Dei. Videant ergo episcopi, et quantumlibet sancti hovere hoc dicebatur, quia necdum erat solida credentium fides, pro crimine impingitur. JeNumquam legistis, quia ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem? Quam moderate sententiam temperat, et responsio utrimque vergens, et calumniae non patens? Non dixit quod Scribae
Abbreviated transcription (Latin):
tus et rigidus. et non
aliter mundet templũ
suum. nisi flagello
adhibito. ut de spelin¬
ca latronum. et de do-¬
mo negotiationis domũ
faciat orationis. Et ac¬
cesserunt ad eum ceci
et clau di in templo
et sana ͫ uit eos. Hi¬
si mensas num mula¬
riorum subuertisset. ca¬
thedrasq columbas uen¬
dentium. ceci et claudi
lucem pristinam et cõi¬
citum gracdum non me¬
ruissent acciꝑe. Uiden¬
tes autem principes sa¬
cerdotum et scribȩ. mira¬
bilia quȩ fecit. et pue¬
ros clamantes in templo.
et dicentes osanna filio
dauid. inlignãti sunt.
et dixerunt ei. Audis
quid isti dicant: Pleriq
arbitrantur maximum
esse signorum quod la¬
zarus suscitatus est. qđ
cecus ex utero lumen ac¬
ceꝑit. quod ad iordãnẽ
uox audita sit patris.
quod transfiguratus
in monte gloriam ostẽ¬
derit triumphantis. m
autem inter omnia sig.¬
na quȩ fecit: Hoc uide¬
tur esse mirabilius. qd̃
unus homo et illo tem¬
pore contemptibilis. et

Expanded text:
tus et rigidus, et non tus et rigidus, et non aliter mundet templum suum, nisi flagello adhibito, ut de spelunca latronum, et de domo negotiationis, domum faciat orationis. Et accesserunt ad eum caeci et claudi in templo, et sanavit eos. Nisi mensas nummulariorum evertisset, cathedrasque columbas vendentium, caeci et claudi lucem pristinam, et concitum gradum non meruissent recipere. Videntes autem principes sacerdotum et Scribae mirabilia quae fecit, et pueroset dicentes: Osanna filio David, indignati sunt, et dixerunt ei: Audis quid isti dicunt? Plerique arbitrantur maximum esse signorum, quod Lazarus suscitatus est , quod caecus ex utero lumen acceperit , quod ad Jordanem vox audita sit Patris , quod transfiguratus in monte gloriam ostenderit triumphantis . Mihi inter omnia signa quae fecit hoc videtur mirabilius esse, quod unus homo, et illo tempore contemptibilis, et
Abbreviated transcription (Latin):
uendentes et ementes.
Scriptum ẽ enim. Gratis
accepistis. gratis date.¬
¶ iii.Mensas quoq nummu¬
lariorum subue̾rtit. Ob¬
serua propter auaritiã
sacerdõtum. altaria d̃i
nummulariorum men¬
sas appellari. Cathe lrasq
uendentium colum bas
subuertit. qui uendũt
graciam sp̃s sancti. et
oinnia facunt ut sub¬
iectos põpulos deuorent.
um sicut escam panis.
Iuxta simplicem intel.¬
ligentiam. columbe ñ
erant in cathedris sed
incaueis nisi forte oobã¬
barum institores secle¬
bant in cathedris. Quod
penitus absiircdum est
quia in cãthedris ma¬
gistroꝵ magis diginitas
indicatur. quȩ ad nichi¬
lum redigitur. cum mi-¬
xta fuerit lucris. Quod
de eccłiis diximus. unꝰ¬
quisq de se intelligat.
Dicit enim apl̃s paulus.
Uos estis templum dei. et
spiritus sanctus habitat
in uobis. Non sit in do¬
mo pectoris nostri. nego¬
ciatio. non uendentrĩ
ementiumq cõmertia.
non donõrum cupiclitas.
ne ingrediatur ih̃c irã¬

Expanded text:
pariter et ementes. pariter et ementes. Scriptum est enim: Gratis accepistis, gratis date. 165 Mensas quoque nummulariorum subvertit. Observa, propter avaritiam sacerdotum, altaria Dei nummulariorum mensas appellari. Cathedrasque vendentium columbas evertit, qui vendunt gratiam Spiritus sancti, et omnia faciunt, ut subjectos populos devorent, um sicut escam panis . Juxta simplicem intelligentiam, columbae non erant in cathedris, sed in caveis, nisi forte columbarum institores sedebant in cathedris. Quod penitus absurdum est, quia in cathedris, magistrorum magis dignitas indicatur, quae ad nihilum redigitur, cum mixta fuerit lucris. Quod de Ecclesiis diximus, unusquisque de se intelligat. Dicit enim Apostolus: Vos estis templum Dei, et Spiritus sanctus habitat in vobis . Non sit in domo pectoris nostri negotiatio, non ementium vendentiumque commercia, non donorum cupiditas, ne ingrediatur Jesus ira
Abbreviated transcription (Latin):
exigerent. quȩ nũmis
coemiintur. Quasi ñ
hoc ipsum erechiel p̃¬
dicauerit dicens. Usu¬
ram et suꝑhabundan¬
tiam non accipiẽtis.
Istius modi dõminus
cernens in domo pa¬
tris negotiationem.
seu latrocinium. ar¬
dore spiritus concita¬
tus. iuxta quo scrip¬
tum ẽ. in sexagesimo
octauo psalmo. zelus
domus tue comedit
me. fecit sibi flagellũ
de funiculis. et tan¬
tam hominum mul¬
titidinem eiecit de
templo dicens. Scrip¬
tum est quia domus
mea domus orationis
uocabitur. Uos autẽ
fecistis illam spelun¬
cam latronum. Latro
enim ẽ. et templum
dei in latronum con¬
uertit specum. qui
lucra de religione
sectatur. cultusq eius
non tam cultus dei
quam negotiationis
occasio ẽ. Hoc iuxta
hẏstoriam. Ceterum se¬
cundum mysticos in¬
tellectus cotidie iħe in¬
greditur  templum pa¬
tris. et ei cit omnes tam
episcopos et presbiteros
et diaconos. quam lai¬
cos. et uniuersam tur¬
bam de eccl̃a sua. et iiniꝰ
criminis habet pariter

Expanded text:
exigerent quae nummis exigerent quae nummis coemuntur, quasi non hoc ipsum Ezechiel praedicaverit, dicens: Usuram et superabundantiam non accipietis . Istiusmodi Dominus cernens in domo Patris negotiationem seu latrocinium, ardore spiritus concitatus juxta quod scriptum est in sexagesimo octavo psalmo : Zelus domus tuae comedit me , fecit sibi flagellum de funiculis, et tantam hominum multitudinem ejecit de templo, dicens: Scriptum est: Domus mea, domus orationis vocabitur: vos autem fecistis eam speluncam latronum. Latro enim est, et templum Dei in latronum convertit specum, qui lucra de religione sectatur, cultusque ejus non tam cultus Dei quam negotiationis occasio est. Hoc juxta historiam: caeterum secundum mysticos intellectus, quotidie Jesus ingreditur templum Patris, et ejicit omnes tam episcopos et presbyteros et diaconos, quam laicos, et universam turbam de Ecclesia sua, et unius criminis habet vendentes
Abbreviated transcription (Latin):
opus erat ad sacrificia
uendebant. et ut uen¬
clerent non habentib.
et ipsi rursũ empta sus-¬
cĩperent. Hanc strophã
eorum crebro uenientiũ
inopia dissipabat. qui
indigebat sumptib. Et
non solum hostias noz
habebant. sed nec unde
emerent quidem aues.
et uilia muniiscula.
Posuerunt itaq et num¬
mularios. qui mutuã
sub cautione darent¬
peceuniam.Sed quia
erat lege precẽptum. ut
nemo usuras acciperet.
et prodesse non pote¬
rat peccunia fenerata.
quȩ commodi nichil
haberet. et interlum
tauerunt et aliam thec
collibistas facerent. Cuiꝰ
uerbi ꝓprietatem. latina
lingua non expriit.
Colliba diciintur apud
eos. quȩ nos appellamꝰ
tragemẽtra. uel uilia
muniiscula. Uerbi grã¬
cia frixi ciceris. uuarũ¬
q passarum. et poma
diuersi generis. Igitur
bitas accipere: non po¬
terant. collibiste qui
pecciiniam fenerati e¬
rant. pro usiris acci¬
piebant uarias spẽcies.
ut quod in nummo ñ
licebat. in his rebus

Expanded text:
opus erat ad sacrificia opus erat ad sacrificia vendebant, ut et venderent non habentibus, et ipsa rursus empta susciperent. Hanc stropham eorum crebra vendentium inopia dissipabat, qui indigebant sumptibus, et non solum hostias non habebant; sed nec unde emerent quidem aves ac vilia munuscula. Posuerunt itaque et 128 nummularios, qui mutuam sub cautione darentpecuniam. Sed quia erat in lege praeceptum , ut nemo usuras acciperet, et prodesse non poterat pecunia foenerata, quae commodi nihil haberet, et interdum taverunt et aliam tegnacollybistas facerent. Cujus verbi proprietatem Latina lingua non exprimit. Collyba dicuntur apud eos quae non appellamus tragemata vel vilia munuscula: verbi gratia, frixi ciceris uvarumque passarum, et poma diversi generis. Igitur accipere non poterant Collybistae, qui pecuniam fenerati erant, pro usuris accipiebant varias species, ut quod in nummo non licebat, in his rebus
Abbreviated transcription (Latin):
mus mea. domus orati¬
onis uocabitur. Uos au¬
tem fecistis illam spe¬
luncam latronum. Co¬
mitatus iħc turba cre¬
dentium que uestimen¬
leso pede pullus ince
bant in eo. mensasq
numinulariorura sub¬
uertit. et cathedras uen¬
dentium columbas dis¬
sipauit. Dixitq eis. de
scripturis sanctis testi¬
monium proferens. qd
domus patris eius ora¬
tionis domus esse debe¬
ret. et non spelinca la¬
tronum. uel domus ne¬
gociatorum. sicut in alio
euuanglista scriptum ẽ.
¶n Et hoc primum sciendũ.
quod uixta manclãta
legis augustissimo in to¬
to orbe t̾emplo dei. et
de cunctis pene regiõ¬
nibus iudeorum illuc
populo confluente in¬
numerabiles immola¬
bantur hostie. maxime
festis diebus. taurorum.
arietum. et hyrcorum.
pauꝑib ne absq sacrifi¬
cio essent pullos colum¬
barum. et turtures offe¬
rentib. Accidebat ple¬
rimq ut qui delonge
haberent. Ex cogitaue¬
runt igitur sacerdõtes
quomodo predam de
populo facerent. et om¬
nia animalia quibus

Expanded text:
mus mea, domus orationis vocabitur: vos autem fecistis illam speluncam latronum. Comitatus Jesus turba credentium quae vestimenlaeso pede pullus incedbant in templo: mensasque nummulariorum subvertit, et cathedras vendentium columbas dissipavit, dixitque eis, de Scripturis sanctis testimonium proferens : quod domus Patris ejus, orationis domus esse deberet, non spelunca latronum, vel domus negotiationis : sicut in alio Evangelista scriptum est . Ex hoc primum sciendum, quod juxta mandata Legis augustissimo in toto de cunctis pene regionibus Judaeorum illuc populo confluente, innumerabiles immolabantur hostiae, maxime festis diebus, taurorum, arietum, hircorum; pauperibus, ne absque sacrificio essent, pullos columbarum et turtures offerentibus . Accidebat plerumque, ut qui de longe haberent victimas. Excogitaverunt igitur sacerdotes quomodo praedam de populo facerent, et omnia animalia quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ntroeunte
ih̃u cum turba. tota ihe¬
rosolima ciuitas cõmo¬
uetur. mirans frequen¬
tiam. nesciens ueritã¬
tem. et dicens. Quis ẽ
hic: Quod quidem et¬
in alio loco. dicentibus
angelis legimus. Quis
est iste rex glorie: Aliis
autem uel ambigentib
uel interrogantib uilis
plebicula confitetur. a
minorib incipiens ut
at maiora ꝑueniat. et
pheta quem et moyfes
similem sui dixerat eẽ
uentiirum. et qui ꝓprie
apud grecos cum articło
scribitur. A narareth
autem galileȩ. quia ibi
educatus fuerat. ut flos
campi nutriretur. in flo¬
re uirtutum. Et intrã¬
uit iħc in templum. et
eiciebat omnes uenclen¬
tes et ementes in tem¬
plo. et mensas nummu¬
lariorum et cathedras

Expanded text:
ntroeunte Jesu cum turba tota, Jerosolymorum civitas commovetur, mirans frequentiam, nesciens veritatem, et dicens: Quis est hic? Quod quidem in alio loco dicentes angelos legimus: Quis est iste rex gloriae ? Aliis autem vel ambigentibus, vel interrogantibus, vilis plebecula confitetur: a minoribus incipiens, ut ad majora perveniat, et pheta, quem et Moyses similem sui dixerat esse venturum, et qui proprie apud Graecos cum arthro scribitur. A Nazareth autem Galilaeae, quia ibi educatus fuerat: ut flos campi nutriretur in flore virtutum. Et intravit Jesus in templum Dei: et ejiciebat omnes vendentes et ementes in templo, et mensas nummulario
Abbreviated transcription (Latin):
rat tersit. Capilli qͥppe
suꝑfluunt corpori. Et
quid habiuidans terre¬
na substantia. tusi capil¬
lorum speciem tenet:: Qe
dum ad usum necessitã¬
tis suꝑfluit. etiam abs¬
cisa non sentit. Capill
ergo pedes domini der¬
gimus. quando sanctis
eius quib ex caritate
compatimur. etiam ex
his que nob̾ suꝑfluunt
miseremur. quãtinus
sic mens ꝑ compassionẽ
cdoleat. ut etiam largũ
affectum doloris osten¬
dat. Rigat namq lã¬
crimis redemptoris pe¬
des. sed capia suis nos
tergit. qui ut cumq pro¬
ximorum dolori compa¬
titur. secl tamen eis ex
his que sibi suꝑfluũt
non miseretur. Plorat
et non tergit. qui uer¬
ba quidem doloris tri¬
buit. sed non ministrãs¬
do que desunt. uim do¬
loris minime abscidit.
Osculatur miilier petles
quos tergit. quod nos

Expanded text:
rat tersit. Capilli quippe rat tersit. Capilli quippe superfluunt corpori. Et quid abundans terrena substantia, nisi capillorum speciem tenet? Quae dum ad usum necessitatis superfluit, etiam abscissa non sentit. Capillis ergo pedes Domini tergimus, quando sanctis ejus, quibus ex charitate compatimur, etiam ex his quae nobis superfluunt, miseremur, quatenus sic mens per compassionem doleat, ut etiam larga manus affectum doloris ostendat. Rigat namque lacrymis Redemptoris pedes, sed capillis suis non tergit, qui utcunque proximorum dolori compatitur, sed tamen eis ex his quae sibi superfluunt non miseretur. Plorat et non tergit, qui verba quidem doloris tribuit, sed non ministrando quae desunt vim doloris minime abscidit. Osculatur mulier pedes quos tergit. Quod nos
Abbreviated transcription (Latin):
infũdebat peles et ter¬
gebat. osculari non de¬
siit. Nos ergo nos illa
mulier expressit. si to¬
to corde ad deum post
peceata retdeamus. si
eius penitentie luctus
imitemur. Quid namq
ungento. nisi bonus
odor opinionis expri¬
mitur: Unde et pau¬
lus dicit. Dcp̃i bonus
odor fumus deo in om
oꝑa agimus. quib op¬
pimonis bone odore
eccłam respergamus:
quid in domini corpo¬
re nisi ungentum fun¬
dimus: Sed secus pe¬
des . mulier stecit. Con¬
tra peles enim dõmitu
stetimus. cum it peccã¬
tis positi eius itinerib
renitebamur.Sed si ad
ueram penitentiam pt̾
peccãta conuertimur.
iam retro secus petles
stamus. quia eius uesti¬
gia sequimur quem un¬
pugnabamꝰ. Lacrimis
mulier pedes rigat: Qͦo
nos quoq ueraciter a¬
gumis. si quibus libet
ultimis metbris domi¬
ni ꝑ compassioms affec¬
tum inclinẽmur. si scĩs
eius in tribulatione
compatimir. si eorum
tristitiam nostram ꝓu¬
tamus. Capillis muli¬
er pedes quos rigaue¬

Expanded text:
infundebat et terinfundebat et tergebat, pedes osculari non desiit. Nos ergo, nos illa mulier expressit, si toto corde ad Dominum post peccata redeamus, si ejus poenitentiae luctus imitemur. Quid namque unguento, 1596 nisi bonae odor opinionis exprimitur? Unde et Paulus dicit: Christi bonus odor sumus Deo in omnopera agimus, quibus opinionis bonae odore Ecclesiam respergamus, quid in Domini corpore nisi unguentum fundimus? Sed secus pedes Jesu mulier stetit. Contra pedes enim Domini stetimus cum, in peccatis positi, ejus itineribus retinebamur. Sed si ad veram poenitentiam post peccata convertimur, jam retro secus pedes stamus, quia ejus vestigia sequimur quem impugnabamus. Lacrymis mulier pedes ejus rigat. Quod nos quoque veraciter agimus, si quibuslibet ultimis membris Domini per compassionis affectum inclinamur, si sanctis ejus in tribulatione compatimur, si eorum tristitiam nostram putamus. Capillis mulier pedes quos rigave
Abbreviated transcription (Latin):
confirmat dicens. Fides
tua te saluam fecit. ua¬
de inpace. Fides et enĩ illã¬
sal uam fecit. quia hoc
quod petiit. posse acci¬
pere non dubitauit.
Sed ipsam quoq spei cer¬
titudinẽ iam ab illo ac¬
ceperat. a quo ꝑ spem
etiam salutem quere¬
bat. In pace autẽ ire p̃¬
cipitur. ut a ueritatis
itinere in uia scandali
ulterius non deriuetur.
Unde et ꝑ rachariam dici¬
tur. Ad dirigendos pe¬
cdes nostros in uiam pa¬
cis. Tunc enim gressus
nostros in uiam pacis
dirigimus. quando ꝑ
illud actionum iter ꝑ¬
gimus. in quo ab aucto¬
ris nr̃i gracia non discor
placet ea quȩ dicta st̃
mristico intellectu disse¬
ramus. Quem namq
phariseus de falsa iusti¬
cia presumens. nisi iu¬
daicum populum quẽ
peccatrix mulier. sed ad
uestigia domim ueni-¬
ens et plorans. nisi cos¬
uersam gentilitatem de¬
signat: Que cum ala¬
baustro uenit. unge̾n¬
tum fudit. retro secus
pedes stecit. lacrimis
pedes rigauit. capillis
tersit. eosclemq quos

Expanded text:
confirmat, dicens: Fides confirmat, dicens: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc quod petiit posse se accipere non dubitavit. Sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo acceperat, a quo per spem etiam salutem quaerebat. In pace autem ire praecipitur, ut a veritatis itinere in viam scandali ulterius non derivetur. Unde et per Zachariam dicitur: Ad dirigendos pedes nostros in viam pcis . Tunc enim gressus nostros in viam pacis dirigimus, quando per illud actionum iter pergimus, in quo ab auctoris nostri gratia non discordplacet, ea quae dicta sunt mystico intellectu disseramus. Quem namque Pharisaeus de falsa justitia praesumens nisi Judaicum populum, quem peccatrix mulier, sed ad vestigia Domini veniens et plorans, nisi conversam gentilitatem designat? Quae cum alabastro venit, unguentum fudit, retro secus pedes Domini stetit, lacrymis pedes rigavit, capillis tersit, eosdemque quos
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo intraui. non ces¬
sauit oculari pedes meos.
Oleo caput meum non
unxisti. Hec autem un¬
xit ungento pedes me¬
os. Post enumerationẽ
uero. sub infertur sen¬
tentia. Propter quod
dico tibi. remittuntur
ei peccãta multa. qm̃
dilexit multum. Quid
fratres mei esse dilectio¬
nem creclimus nisi ig¬
nem: Et quid culpam.
nisi rubiginem. Unde
nunc dicitur. Remit¬
tuntur ei peccata mul¬
ta. quia dilex̃ multũ.
Ac si aꝑte diceretur. In¬
cendit plene peccati ru¬
biginem. que arclet ua¬
lide ꝑ amoris ignẽ.
T anto namqͣ ampluis pec¬
cãti rubigo consumit᷑.
quanto peccatoris cor
caritatis igne concre¬
matur. Ecce ea que ad
medicum uenerat egra.
sanata ẽ. sed de salute
eius adhuc alii egro¬
tant. Nam simul dis¬
cumbentes. conquesti
sunt intra se dicentes.
Q uiꝰ est hic qui etiam
peceata dimittit: Sed
celestis medicus egros
non ses picit. quod eti¬
am de mecdicamento
fieri deteriores uiclet.
eam quam sanauerat.
ꝑ pietatis sue sententiã

Expanded text:
ntravit, non cessavit osculari pedes meos. Oleo caput meum non unxisti; haec autem unguento unxit pedes meos. Post enumerationem vero subinfertur sententia: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Quid, fratres mei, esse dilectionem credimus, nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae ad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. Nam simul discumbentes conquesti sunt, intra se dicentes: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicus aegros non despicit, quos etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam autem quam sanaverat per pietatis suae sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
feriendus ẽ peccator.
nutriendus ẽ proximꝰ.
Cum uero iam ꝑ peni¬
tentiam ꝑcutit᷑ ipse
Quia cum dei sez iusti¬
cia contra se diigit. et
hoc in se puit. quod
iusticia diuina repre¬
hendit. Sed iam iste
suꝑb et arrogans. qua
sententia conuineatur
audiamus. De duobus
quippe debitorib para¬
digia ei opponitur.
quoꝵ unus minus. aliꝰ
amplius debet. Utroꝵq
debito dimisso. quis am¬
plius largitorem debiti
diligat interrogatur.
Quib uerbis protinus il¬
le respondit. Ille plus
diligit. cui plus dimit¬
titur. Qua in re notan¬
dum ¶ẽ. quia du
sua sententia pharise¬
us conuincitur. qua¬
nem ex quo ligetur.
E numerantur eĩ bona
peccatricis. enumerant᷑
mala falsi iusti cum di¬
cidir. Intraui in domũ
tuam. aquam pedib
meis non dedisti. Hec
autem lacrimis rigauit
petles meos. et capillis

Expanded text:
feriendus est 1595 peccator, feriendus est 1595 peccator, nutriendus est proximus. Cum vero jam per poenitentiam percutit ipse , quia cum Dei se justitia contra se dirigit, et hoc in se punit, quod justitia divina reprehendit. 4. Sed jam iste superbus et arrogans qua sententia convincatur audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, et alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: Ille plus diligit cui plus dimittitur. Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quatat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsi justi, cum dicitur: Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti; haec autem lacrymis rigavit pedes meo
Abbreviated transcription (Latin):
tus cogit quosclam nr̃i
odinis uiros intueri.
qui sacerdotali officio
prediti siquid fortasse
iuste exteriꝰ uel tenu¬
iter egerint. protinus
sub iectos despiciunt.
Et peccatires quosq in
plebe positos delignã¬
tur. eisq cõpati culpã
suam confitentib nolt̃.
ac uelut phariseĩ more
a peccatrice muliere taĩ¬
giꝰ despitiunt. Que pro¬
fecto mulier. si ad pha¬
risei petles uenisset. ni¬
mirum calcib repulsa
discederet. inquinari e¬
nim se alieno peccato
crecleret. Sed quia hũc
uera sua iusticia noz
replebat. de alieno uiil¬
nere egrotabat. Unde
peccatores quosq cons¬
picimus. nosmetipsos
prius in illorum cala¬
mitate defleamus. qr
fortasse in similibus
aut lapsi sumus. aut
labi possiumis. si lap¬
si non sumus. Et si
censura magistri de¬
bet semꝑ uirtute dis¬
cipline uitia ꝑ̾¬
sequi. oportet tamen
ut sollicite discernamꝰ.
quia districtionem de¬
bemus uitiis. et cõpas¬
sionem nature. Si enĩ

Expanded text:
tus cogit quosdam nostri tus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri, qui, sacerdotali officio praediti, si quid fortasse juste exterius vel tenuiter egerint, protinus subjectos despiciunt, et peccatores quosque in plebe positos dedignantur, eisque compati culpam suam confitentibus nolunt, ac, velut Pharisaei more a peccatrice muliere tangi despiciunt. Quae profecto mulier si ad Pharisaei pedes venisset, nimirum calcibus repulsa discederet. Inquinari enim se alieno peccato crederet. Sed quia hunc vera justitia non replebat, de alieno vulnere aegrotabat. Unde peccatores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus, quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper virtute disciplinae vitia persequi, oportet tamen ut sollicite discernamus quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Si enim