comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debitã alter sibi audeat uendicare mercedẽ. Sit facul¬
tas clericis renitendi. si se uderint p̃ grauari. & quos sͥ
iugeri ex transu̾so cognoui̾nt: ñ timeant refutare. Qui
si non debitũ p̃miũ uł liberũ de eo qui eos recturꝰ est
debent habere uiditium. ¶ Ex concił caR taGin¬
si cap̃.i. Qui ep̃c ordinandus ẽ: antea exami¬
net᷑. si natura prudens ẽ. si docibilis. si morib tẽꝑatus.
si uita castus. si sobrius. si semꝑ sui negotii cauens. si
humilis. si affabilis. si miserieors. si litte̾ratꝰ. si in lege
dũi ĩstructus. si in seripturaꝵ seusib cautuis. si in dogina¬
tib excłiasticis exercitatꝰ. Et ante om̃ia si ficd̃i documen¬
& cousubantialẽ. & eo etͥ nałe. & eoomĩpotentẽ p̃dicans. sin¬

Expanded text:
debitam alter sibi audeat vendicare mercedem. Sit faculdebitam alter sibi audeat vendicare mercedem. Sit facultas clericis renitendi, si se viderint praegravari, et quos sibi ingeri ex transverso cognoverint, non timeant refutare, qui si non debitum praemium, vel liberum de eo, qui eos recturus est, debent habere judicium. Ex decretiII. Qui episcopus ordinandus est, antea examinetur, si natura prudens est, si docibilis, si moribus temperatus, si vita castus, si sobrius, si semper sui negotii cavens, si humilis, si affabilis, si misericors, si litteratus, si in lege mini instructus, si in Scripturarum sensibus cautus, si in dogmatibus ecclesiasticis exercitatus, et ante omnia, si fidei documenet consubstantialem et coaeternalem et coomnipotentem praedicans, sin
Abbreviated transcription (Latin):
n euutatib quarũ rectores obierint. de substituendẽ ep̃is
hec forma seruet᷑. ut is qui ordinandus ẽ. enam si bone
uite testimonio fultiat᷑. ñ laicus. ñ neophitꝰ. nec scãe eoniu¬
gis sit maritꝰ aut qui uã quide habeat uł habuerit &. quã
sibi uiduã copularit. Sac̃dotũ enĩ tam excellens est electio.
ut hec quȩ in alis menbris ȩccłe ñ uocant᷑ ad culpã. i illis
tam̃ habeant᷑ illicita.  Ex deił af fateago. eap̃.xuii.
Des &e illud ẽ statuendũ. ut qnͣdo ad eligendũ ep̃m cũ
apud nos. ñ p̃sumant ad purgandũ eũ qui ordiuandus
& discutiant᷑ pͥmo ꝑsone contradicentiũ. Postremo ⁊ illa
quȩ obitiunt᷑ ꝑtiactent᷑. Et cũ purgatꝰ fuit. sub ospectu¬
ep̃e ordinandus nullꝰ dignꝰ qd̾ euenire ñ credimꝰ potu¬
erit inuenire̾ Primũ enim illi reꝓbandi st̃ ut aliqui
de alienis ȩccłus merito p̃ferant᷑. Nab eat unꝰquisq suȩ
etatẽ. In aliena stipendia minime alt̾ obrepat. nec alii

Expanded text:
n civitatibus, quarum rectores obierint, de substituendis episcopis haec forma servetur, ut is qui ordinandus est, etiamsi bonae vitae testimonio fulciatur, non laicus, non neophytus, nec secundae conjugis sit maritus, aut qui unam quidem habeat vel habuerit, sed quam sibi viduam copularit. Sacerdotum enim tam excellens est electio, ut haec, quae in aliis membris Ecclesiae non vocantur ad culpam, in illis tamen habentur illicita. V.  Et illud statuendum est, ut quando ad eligendum episcopum a, non praesumant ad purgandum eum qui ordinandus  discutiantur primo personae contradicentium: postremo etiam illa quae objiciuntur, pertractentur; et cum purgatus fuepiscopus ordinandus, nullus dignus quod evenire non credimus poterit reperiri. Primum enim illi reprobandi sunt, ut aliqui de alienis ecclesiis merito praeferantur. Habeat unusquisque aetatem. In aliena stipendia minime alter obrepat, nec alii
Abbreviated transcription (Latin):
Dres biteri baptizatos infantes signare frontib sc̃o chrismate
ion p̃sumãt. s presbit̾i baptiratos tangant in pectore: ut ep̃i ꝑ
quod ab ep̃o fu̾it consectum: ñ tam̃ frontẽ. ex eode oleo signa¬
re. quod solis debet᷑ ep̃is cũ tradunt paraclytũ. SEx ociLto¬
us potueruns suos infantulos ad ꝯfirmandũ suo ep̃o p̃sentari
faciant. Quod si neglexerint: ⁊p̃s bit̾ ⁊ ppłs canonicis disciplinis

Expanded text:
resbyteri baptizatos infantes signare in frontibus suis chrismate non praesumant, sed presbyteri baptizatos tangant in pectore, ut episcopi quod ab episcopo fuerit consecratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis, cum tradunt Spiritum paraclus potuerint suos infantulos ad confirmandum suo episcopo praesentari faciant. Quod si neglexerint, et presbyter et populus canonicis disciplinis
Abbreviated transcription (Latin):
deuotionis ⁊ fidi. Respondit dñs. Qui laiit ñ necesse ha¬
bet iterũ lauare nisi solos pedes. Qr̃ hoc ͦ Quia ĩ baptis¬
mate om̃is culpa diluitur. Recedit ergo culpa. S quia adaor
supplantatꝰ a diabolo ẽ. ⁊ uenenũ ei effusum ẽ supra pedes: ideo
lauas pedes ut in ea parte in qua insidiatꝰ ẽ serpens: minꝰ subsi¬
ũ sanctificatioris accedat. quo postea te supplantare ñ pos
lauas gͦ pedes ut lauas uenena serpentis. Itẽ. post fontẽ suꝑẽ
ut ꝑfectio fiat. qñ ad ĩuocationẽ sac̾dotis sp̃s sanctꝰ infunditur.¬
c sap̃ie ⁊ intellectꝰ. Iste st̃ .uii. uirtutes quando ꝯsignaris. lt
post hec uenire habes ad altare. ¶ Ex eõeilio.¬
t ep̃i ñ nisi ieiuni ꝑ impositionẽ manuũ suaꝵ spiritũ
sanctũ tͣdant. exceptis infirmis ⁊ morte periclitantib. Sic̃
itẽ duob tẽꝑib pascha uideł ⁊ pentecostes a ieinis debet¬

Expanded text:
devotionis et fidei. Respondet Dominus: Quem lavi, non necesse est iterum lavare, nisi solos pedes; quare hoc? quia in baptismate omnis culpa diluitur. Recedit ergo culpa, sed quia Adam supplantatus est a diabolo, et venenum ei effusum est supra pedes, ideo lavas pedes, ut in ea parte, in qua insidiatus est serpens, majus subsidium sanctificationis accedat, quo postea te supplantare non possit; lavas ergo pedes, ut laves venena serpentis. Item: Post fontem superest ut perfectio fiat, quando invocatione sacerdotis Spiritus sanctus infunditurs, etc. Istae sunt septem virtutes quando consignaris. Item: Post hoc venire habes ad altare. CVIIi nonnisi ieiuni per inpositionem manuum Spiritum sanctum tradant, exceptis infirmis et morte periclitatibus. Sicut autem duobus temporibus, pascha videlicet et pentecosten,
Abbreviated transcription (Latin):
do usurus. de p̾rb̃ris qui accipiendi eris ñ matis
gr̃a ad ciuitates in cena dñi uenire soliti ibi erant:
sanctũ ẽ ut de his qui longe positi sunt: de octo ł¬
decẽ milib unꝰ ab archidiacono eligatur qui acceptũ
cbrisma sibi ⁊ aliis sociis diligent̃ ꝑferat. ħi uͦ qui ñ
longuis a ciuitate qͣm .iiiiͬ. au̾t .u. milib habitant:
more solito ad accipiendũ crisina ꝑ se ueniãt. Dicen¬
di uero gra alio ñ qͣdragesimali tp̃r ad eiuitatẽ ꝯuo

Expanded text:
De presbyteris qui accipiendi chrismatis gratia ad civitates in Coena Domini venire soliti sunt, sancitum est ut de his qui longe positi sunt de octo  ab archidiacono eligatur, qui acceptum chrisma sibi et sociis diligenter perferat. Hi vero qui non longius a civitate quam quatuor aut quinque millibus habitant, more solito ad accipiendum chrisma per se veniant. Discendi vero gratia alio non quadragesimali tempore ad civitatem co
Abbreviated transcription (Latin):
U Et presbit in cena dñi ampulas tres secũ defe¬
rat. unã ad chrisma alterã ad oleũ ad catecuminos
in ungendos. terciã ad infirmos uxta sententiam
apłicam. ut quando quis infirmatur: inducat pres¬
capt̃.it. Presb̾ri qui diocenasas eccłias regunt ñ

Expanded text:
Ut presbyter in coena Domini ampullas tres secum deferat, unam ad chrisma, alteram ad oleum ad catechumenos inungendos, tertiam ad infirmos, juxta sententiam apostolicam, ut quando quis infirmatur inducat presre. Presbyteri qui dioecesanas Ecclesias regunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis filiastrũ aut filiastrã suã ante ep̃m ad ꝯfir¬
mationẽ tenuerit: separet᷑ ab uxore sua. ⁊ alterã ñ ac-
ep̃o. De his qui filiastros suos ad ꝯfirinationem
corã ep̃is tenent: id ÷ qui filios uxoris sue de uiro
priori dũ crismant᷑ ab ep̃is suꝑ se sustinent. si ĩ sci¬
tia sic̃ asseris sit: licet fit peccatum tñ ñ usq ad sepa¬
rationẽ conuigii puniendu ẽ. Lugeant tamen ⁊ di¬
gna penitentia hoc diluentes dño dicant delicta ig¬
norantie nr̃e ne memineris.¶ Uas arꝰ. p̃p. oais:¬

Expanded text:
Si quis filiastrum aut filiastram suam ante episcopum ad confirmationem tenuerit, separetur ab uxore sua, et aliam nunquam . De his qui filiastros suos ad confirmationem coram episcopis tenent, id est qui filios uxoris suae de priori viro dum chrismantur ab episcopis, super se sustinent, si in scientia sicut asseris fiat, licet sit peccatum, non tamen usque ad separationem conjugii puniendum est. Lugeant tamen, et digna poenitentia hoc diluentes Domino dicant: Delicta ignorantiae meae ne memineris . III. Ita di
Abbreviated transcription (Latin):
filia cauere ꝯuenit. Qui huiꝰ ꝑuitiose temeritatis anime sue
salutẽ despitiens impio se miscuit matrimonio: ꝑ omnia tila
uitas studeat separare.⁊ penitentie digne subinittere. De¬
filiis autẽ qui ex eis nati eẽ ꝓbant᷑. retulisti si liceat eõ ꝯui-¬
gio copulari. S hi cur ꝓhibeant᷑ a ꝯuigio: aut ꝓ huiꝰmodi pe¬
nitentiam agere cõpellant᷑: dũ ex hoc absq ꝯdẽpnatione ẽẽ ꝓhi¬
bent᷑. qr ñ pater ꝓ filio neq filiꝰ ꝓ patre sustinebit tormenta. di

Expanded text:
 Sed hii qui huius pernitiosae temeritatis, anime sueae salutem despicientes, impiissimo se miscuit matrimonio, per omnia tua fraternitas studeat separare et poenitentiae dignae submittere, filiis autem, qui ex eis nati esse probantur, retulisti, si liceat eos coniugio copulari. Sed hi cur prohibeantur a coniugio aut pro huiusmodi poenitentiam agere compellantur, dum ex hoc absque condemnatione esse perhibentur? Quia non pater pro filio neque filius pro patre su
Abbreviated transcription (Latin):
ficia ipse cõmende. in omib cupio sequi eccłiã romanã. Sed
tam̃ ⁊ nos hoĩes sensũ habemꝰ. ldo quod alibi rectiꝰ custodimꝰ
eccła romana quid respondet: Utiq ipse auctorẽ nob̾ huius
Quod aute excusauit humilitas fuit. Quod postea obtulit.¬

Expanded text:
ficia ipse commendem. In omnibus cupio sequi Ecclesiam Romanam: sed ficia ipse commendem. In omnibus cupio sequi Ecclesiam Romanam: sed tamen et nos homines sensum habemus; ideo quod alibi rectius servatur,Ecclesia Romana quid respondet? Utique ipse auctor est nobis hujus Quod ante excusavit, humilitatis fuit: quod postea obtulit
Abbreviated transcription (Latin):
Qui lotus ẽ ñ indiget nisi ut pedes lauet. sed ẽ mundus totus.
ꝯundus erat petrus. s plantã lauare debeat. habebat enĩ ꝑͥ
hõis de successione pec̃cm. quando eũ suppłatatũ serpens ⁊ per¬
suasit errorem. Ido planta eiꝰ abluitur: ut hereditaria peccata
ollant᷑. Nr̃a enĩ ꝓpria ꝑ baptisinũ relapsant᷑.d̾ o Saei¬
MeNTIs Lig̃.iii. Ascendisti de fonte. Qͥd secutum est.
Audisti lectionẽ succinctꝰ sũmꝰ sac̾dos pedes lauit. Qͦd istud my¬
sterũ: nisi lauero inquit tͥ pedes: ñ habebis mecũ partẽ. Non
S̾unt tñ qui dicant ⁊ excusare conemur quia hoc ñ in myste¬
rio faciendũ ẽ. Non ĩ baptisinate ñ ĩ regn̾atione. s quasi hospi¬
i pedes lauandi st̃. Aliud ẽ humilitatis. aliud scĩficationis.
niq audi qr mysteriũ ẽ. ⁊ scĩficatio. Hisi lauero tͥ pedes: ñ habe¬
bis mecũ partẽ. hoc ideo dico. ñ quod alios rep̃henda. s mea of¬

Expanded text:
Qui lotus est, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus . Mundus erat Petrus, sed plantam lavare debebat; habebat enim primi hominis de successione peccatum, quando eum supplantavit serpens et persuasit errorem. Ideo planta ejus abluitur, ut haereditaria peccata tollantur. Nostra enim propria per baptismum relaxantur. Idem De sacramentis, lib. III: Ascendisti de fonte; quid secutum est? Audisti lectionem; succinctus summus sacerdos tibi pedes lavit. Quid istud mysterium? Nisi lavavero, inquit, tibi pedes, non habebis mecum partem . Non Sunt tamen qui dicant et excusare conentur, quia hoc non in mysterio faciendum est, non 363 in baptismate, non in regeneratione: sed quasi hospiti pedes lavandi sint. Aliud est humiliDenique audi quia mysterium est et sanctificatio: Nisi lavero tibi pedes, non habebis mecum partem . Hoc ideo dico, non quod alios reprehendam, sed mea of
Abbreviated transcription (Latin):
Loseph p̃sentiũ lator uide us insinuauit nobis de qͦͣd̾a¬
loco quo ad celebrandas festiuitates suas udei conuenire
eode loco ⁊̃ expulisse denuio ꝯqueruntur. Quod si ita ẽ: uo¬
uius ut cua fratnitas ab huiꝰmodi se querela suspenda
loco quẽ sic̃ p̃diximꝰ cũ tua ꝯscientia quo ꝯgregentur ad ep¬
ti sunt: eos sicut mos fuit liceat ꝯuenire. Hos enim qr xp̃iana
religione discordant. mansuetudine. bersiguitate. ammonendo.
uadendo. ad unitatẽ fidei necesse ẽ. ꝯgregare. ne quos dule
p̃dicationis. ⁊ p̃uentꝰ futuri udicis terror ad credendu in uita¬
re poterat. minis ⁊ t̾rorib repellant᷑. Oportet gͦ ut ad audien-
dii uerbũ di de te benigne ꝯueniant. quã austeritate que

Expanded text:
oseph praesentium lator Judaeus insinuavit nobis dn quo ad celebrandas festivitates suas Judaei in Terraeodem loco etiam expelli se denuo conqueruntur. Quod si ita est, volumus tua fraternitas ab hujusmodi se querela suspendat, et loco quem, sicut praediximus, cum tua conscientia quo congregentur, adepti sunt, eos, sicut mos fuit, ibidem liceat convenire. Hos enim, qui a Christiana religione discordant, mansuetudine, benignitate admonendo, suadendo, ad unitatem fidei necesse est congregare, ne quos dulcedo praedicationis, et praeventus futuri judicis terror ad credendum invitare poterat, minis et terroribus repellantur. Oportet ergo ut ad audiendum de te verbum Dei benigne conveniant, quam auste
Abbreviated transcription (Latin):
bonos corrũpunt. qͣntomag̃ eos qui ad uitia ꝓni sunt.¬
Nulla gͥ cõmunio ultra sit hebreis ad fide xp̃ianã tͣnslatis.
cum his qui adhuc in ueteri ritu osistunt. ne forte par
ieipatione eoꝵ subuertantur. Quicũq igitur amodo
ex his qui baptizati sunt infideliũ consortia non uitaue¬
ruit: ⁊ hi xp̃ianis donent᷑. ⁊ illi publicis cedib deputent᷑.¬
nissimi ac religiosissimi dñi nr̃i sisemandi regis hoc
sanctũ decreuit conciliũ. ut huiusmodi trangressores
pontificali auctoritate correcti: ad cultũ xꝑianis dogia¬
tis reuocentur. ut quos uoluntas ꝓpͥa ñ emendat: anim̾iad¬
uersio sacerdotalis choerecat. Eos autẽ quos circũciderunt
si filii eoꝵ suuit: a parentũ ꝯsortio separentur. si serui: pro
inuiria corporis sui libertati tradautur.
iam fuerit definitũ: ut de mancipiis paganis que apud ui¬
iusto pretio: ab eoꝵ dño liberentur. Ideo staturinus hec ut
n iusta ꝯfirmatio ab om̃ib catholicis ꝯseruetur. Ex e¬

Expanded text:
bonos corrumpunt, quanto magis eos qui ad vitia proni suntNulla igitur communio ultra sit Hebraeis ad fidem Christianam translatis cum his qui adhuc in veteri ritu consistunt, ne forte eorum participatione subvertantur. Quicunque igitur amodo ex his qui baptizati sunt, infidelium consortia non vitaverit, et hi Christianis donentur, et illi publicis sedibus deputentDe quibus consultu piissimi ac religiosissimi domini nostri Sisemundi regis hoc sanctum decrevit concilium, ut hujusmodi transgressores pontificali auctoritate correcti ad cultum Christiani dogmatis revocentur, ut quos propria versio sacerdotalis coerceat. Eos autem quos circumciderunt, si filii eorum sunt, a parentum consortio separentur, si servi pro injuria corporis sui libertati tradantur. jam fuerit definitum ut de mancipiis paganis quae apud Judjusto pretio, ab eorum dominio liberentur, ideo statuimus hoc, ut tam justa constitutio ab omnibus catholicis observetur.
Abbreviated transcription (Latin):
mo sacerdote ꝑ impositionẽ manꝰ paraclytꝰ traditur
idem donũ quod ipse ĩ baptisinate ꝯsecutꝰ ẽ ꝑ gr̃ãm
uitȩ donat᷑ et̃nȩ. Signat᷑ enim baptizatꝰ cũ crismate
ꝑ sac̾dotẽ ĩ capitis sumitatẽ. ꝑ pontificẽ uero ĩ frontẽ.
sio ad habitationẽ deo ꝯsecrandam. in scda quoq.
ut eiusde sp̃c sc̃i septiformis gr̃a cũ om̃i plenitudi¬
ne sc̃itatis ⁊ scientie ⁊ uirtutis uenire ĩ homine de

Expanded text:
mo sacerdote per impositionem manus Paracletus traditur idem donum quod ipse in baptismate consecutus est, per gratiam vitae donatus aeternae. Signatur enim baptizatus cum chrir sacerdotem in capitis summitate; per pontificem vero in fronte, sio, ad habitationem Deo consecrandam. In secunda quoque ut ejusdem Spiritus sancti septiformis gratia, cum omni plenitudine sanctitatis, et scientiae, et virt
Abbreviated transcription (Latin):
anguinis. sui effusione redemit: blasphemum xp̃ia
religionis in uincłis tenere. Quod si acquiescere his quȩ
statiumꝰ quicũq iudeus noluerit: quãdui ad pecuniam
ꝯstitutiuã uenire distulerit: liceat mancipiũ ipsũ euoi¬
p̃ianis ubicũq uoluerit habitare. Ex ꝯcilio apud¬

Expanded text:
anguinis sui effusione redemit, blasphemum Christianae religionis in vinculis tenere. Quod si acquiescere his, quae statuimus, quicunque Judaeus noluerit, quamdiu ad pecuniam constitutam venire distulerit, liceat mancipium ipsum cum Christianis ubicunque voluerit habitare. » C.
Abbreviated transcription (Latin):
tilis: EX PICTIS YSIDORI EP̃I Siquis ꝑ ignoran¬
tiã ordinatꝰ ante quã baptizetur: debent ab eo baptirati re¬
ptizari. ⁊ ipse non ordinet᷑. s romanꝰ pontifex ñ homine
uidicat qui baptizat s sp̃m di subministrare gr̃am baptisini.
corrigere. uel Iꝯfirmare. totã autẽ plebẽ ũ licet ei disponere

Expanded text:
tur. Ex dictis Isidori episcopi. Si quis per ignorantiam ordinatur antequam baptizetur, debent ab eo baptizati rebaptizari, et ipse non ordinetur, sed Romanus pontifex non hominem judicat qui baptizat, sed Spiritum Dei subministrare gratiam credit corrigere, vel etiam confirmare, totam autem plebem non licet ei disponere
Abbreviated transcription (Latin):
impositis exagitare cupiant renascentes: qm̃ quod
gratis accipimꝰ gratis dare mandant᷑. ⁊ id̾o uichil
agente deterriti: uel indignauione reuocati: causas¬
redeptionis sue adire despitiant. certũ habentes

Expanded text:
impositis exagitare cupiant renascentes, quoniam quod impositis exagitare cupiant renascentes, quoniam quod gratis accepimus, gratis dare mandamur. Et ideo nihil cogente deterriti, vel indignatione vocati, redemptionis suae causas adire despiciant; certum habentes
Abbreviated transcription (Latin):
cati macula polluisse. ad ꝓpͥum sacerdotẽ festinet uenire.⁊ cum
puritate m̃tis om̃s tͣnsgressiones. omĩa peccata qͥb dĩ offensam
se incurrisse meminit. humilit̾ confiteat᷑.⁊ qͥcquid ei a sacerdo¬
te fuerit in uinctũ. ac si ab ip̃o omĩpotentis cłi ore ẽẽt. platum.
ita diligent̾ intendat. ⁊ cautissime obseruet. Exporiitentiali¬

Expanded text:
 ad proprium sacerdotem festinet venire, et cum puritate mentis omnes transgressiones, omnia peccata, quibus Dei offensam se incurrisse meminit, humiliter confiteatur: et quidquid ei a sacerdote fuerit injunctum, ac si ab ipso omnipotentis Dei ore esset prolatum, ita diligenter intendat, et cautissime observet. Episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
iuria. rapine. uiolentie. inqͥetudo. in iusta iuditia. contemptꝰ uerita¬
tis. future beatitudinis obliuio obduratio cordis. euentͥs ingluuie.
ꝓpagat᷑ inepta leticia. scurrilitas. leuitas. uaniloqͥum inmunditi¬
a corporis. instabilitas m̃tis. ebrietas. libido. hebetudo sensus. e
lururia generat᷑ cecitas mentis. inconsicłatio. inconstantia occłoꝵ.
ł totiꝰ corꝑis p̾cipitatio. amor immocłãtꝰ sui. odiũ mandatoꝵ di.
affectus p̾sentis scłi. horror ⁊ desꝑatio futuri.

Expanded text:
erjuria, rapinae, violentiae, inquietudo, injusta judicia, contemptus veritaerjuria, rapinae, violentiae, inquietudo, injusta judicia, contemptus veritatis futurae, beatitudinis oblivio, obduratio cordis. De ventris ingluvie propagatur inepta laetitia, scurrilitas, levitas, vaniloquium, immundicia corporis, instabilitas mentis, ebrietas, libido, hebetudo sensus. De luxuria generatur caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia oculorum, vel totius corporis praecipitatio, amor immoderatus sui, odium mandatorum Dei, affectus praesentis saeculi, horror et desperatio futuri.
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ suꝑbiã. uanãgłam. inuidiã. iram. tͥstitiam. auaritiã uen¬
tris ingluinẽ. lururiã. Exqͥb site culpabilem cognoscis. peni¬
tentiã suscipe. nam ex his omĩa uitia oriunt᷑. e suꝑbia q̃
mitiũ omĩs peccatiẽ. ⁊ regina omniũ maloꝵ nascit᷑. omĩs ino¬
betlientia. omis p̃sumptio. ⁊ omnis ꝑtinatia. contentiones.
hereses. arrogantia. Deuana gła. iactantia. arrogantia. in¬
tlignatio. discordia. in anis głe cupido. ⁊ hy pocrisis. Oe inui¬
dia nascit᷑ odium. susurratio. deiͤctio. erultatio in aduersis ꝓximi.
afflictio in ꝓsꝑis. e ira oriuint᷑ rire. timor m̃tis. contumelie. cla¬
mor. inlignatio. p̾sumptio blasphemie. sanguinis effusio. homi¬
cidia. ulciscendi cupiditas. in uiriarũ memoria. e tͥsticia. nascit᷑
malicia. rancor animi. pusillanimitas. amaritudo. desperatio. tor¬
por. uagatio mentis. sepe etiam ⁊ p̃sentis uite nulla delectatio.
e auaritia oriunt᷑ in uidie. furta latrocinia. homicidia. m̃datia. ꝑ¬

Expanded text:
est, superbiam, vanam gloriam, invidiam, iram, tristitiam, avaritiam, ventris ingluviem, luxuriam. Ex quibus si te culpabilem recognoscis, poenitentiam suscipe, nam ex his omnia vitia oriuntur. De superbia, quae initium omnis peccati est, et regina omnium malorum, nascitur omnis inobedientia, omnis praesumptio, et omnis pertinacia, contentiones, haereses, arrogantia. De vana gloria, jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis. De invidia, nascitur odium, susurratio, detractio, exultatio in adversis proximi, afflictio in prosperis. De ira oriuntur rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor, indignatio, praesumptio, blasphemiae, sanguinis effusio, homicidia, ulciscendi cupiditas, injuriarum memoria. De tristitia nascitur malitia, rancor animi, pusillanimitas, amaritudo, desperatio, torpor, vagatio mentis, saepe etiam et praesentis vitae nulla delectatio. De avaritia oriuntur invidiae, furta, latrocinia, homicidia, mendacia, p
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ PO MaDA priori ante mitium quadragesime:
pb̃ri plebium conuocent ad se popłm. ⁊ discordantes
canonica autoritate reconcilient. ⁊ omnia iurgia se¬
dent. ⁊ tunc pͥmum confitentib penitentiã tdent.
ita ut anteꝗͣm caput ieiunii ueniat: om̃s confessi penitentiam
acceptã habeant. ut liberiꝰ licere possint. pimitte nob̾ debita
nostra sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Eexuictis auoustini.¬
b̾ri ammonere debent. plebẽ sibi subiectam. ut omnis qͥ se
sentit mortifero peccati uulnere sautiatũ. feria . iiII. ante
qͣdragesimã cũ omni festinatione recurrat ad uiuificatricẽ ma-¬
trẽ eccłam. ubi qtł male cõmisit. cũ omni humilitate ⁊ contri-¬
e cordis simplicit̾ confessus suscipiat remedia penitent
sccłm modũ canonicis auctoritatib p̃firum. Non solũ aut̃ ille
qͥ mortale aliqͥd cõmisit. s etiam omĩs homo qͥcumq se recog

Expanded text:
omada priori ante initium Quadragesimae, presbyteri plebium convocent ad se populum, et discordantes canonica auctoritate reconcilient, et omnia jurgia sedent, et tunc primum confitentibus poenitentiam dent; ita ut, antequam caput jejunii veniat, omnes confessi poenitentiam acceptam habeant, ut liberius dicere possint: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. CAP. ri admonere debent plebem sibi subjectam, ut omnis qui se sentit mortifero peccati vulnere sauciatum, feria quarta ante Quadragesimam cum omni festinatione recurrat ad vitrem Ecclesiam, ubi, quod male commisit, cum omni humilitate et contritione cordis simpliciter confessus, suscipiat remedia poenitentiae secundum modum canonicis auctoritatibus praefixum. Non solum autem ille qui mortale aliquid commisit, sed etiam omnis homo quicunque se re
Abbreviated transcription (Latin):
amore ꝓpinquoꝵ suoꝵ. de reb sibi cõmendatis. suo
aut quolib amicoꝵ noĩne p̾dia ⁊ mancipia emunt. ⁊ ut in
ꝓpinquoꝵ suoꝵ iuis cedant statuunt. & ob hoc uira ccclesi-¬
astica cõuellunt᷑. ⁊ ministeriũ sac̾dotale fuscat᷑. unmo a
subditis detͣhit᷑ ⁊ cõtẽpiit᷑. placuit om̃ibꝰ ut deinceps auari-¬
tiȩ hoc genꝰ caueat᷑. fixũq ab hinc ⁊ ꝑpetuo mansurũ decreui¬
mus. ut ep̃c res sui iuris quas aut ante epãtũ aut certe in
ep̃ãtu hereditaria successione acqͥsiuit. sed̾m auctoritatem
canonicã quicquid uult faciat. & cui uult conferat. Postꝗͣ
alt̾iꝰ nomine qͣlib cõditione cõparauerit. dec̾iumꝰ ut non

Expanded text:
amore propinquorum suorum de rebus sibi commendatis suo aut quolibet amicorum nomine praedia et mancipia emunt, et ut in propinquorum suorum ius cedant statuunt, et ob hoc et iura ecclesiastica convelluntur et ministerium sacerdotale fuscatur, immo a subditis detrahitur et contempnitur, placuit omnibus, ut deinceps hoc avaritiae genus caveatur; fixumque abhinc et perpetuo mansurum esse decrevimus, ut episcopus res sui iuris, quas aut ante episcopatum aut certe in episcopatu hereditaria successione adquisivit, secundum auctoritatem canonicam quicquid vult inde faciat, et cui vult conferat. Postquaalterius nomine qualibet conditione conparaverit, decrevimus, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
ui nec regiminis in se rõnẽ habuit. nec sua delicta dete¬
sit. nec crimen filioꝵ correxit. canis impudicꝰ magis di-¬
t lexuia ꝑ cinerẽ humidu fluens lauat ⁊ ñ lauat᷑: ita
bona doctrina ꝑ mału doctorẽ. animas credentiũ
hoc ẽ qui nobilitatẽ dei a se eicit. nobilitate loci
on facile ẽ stare ĩ loco petͥ ⁊ pauli. & tenere cathe

Expanded text:
ui nec regiminis in se rationem habuit, nec sua delicta detersit, nec crimen filiorum correxit, canis impudicus magis dit lixivia per cinerem humidum fluens lavat, et non lavatur; ita bona doctrina per malum doctorem animas credentium nobilitatem Dei a se projecit nobilitate locion facile est stare in loco Petri et Pauli, et tenere cathed
Abbreviated transcription (Latin):
mniũ negotior eccłasticoꝵ curã ep̃c habeat: &
ea uelut deo contẽplante dispenset. Nec ei liceat
ex his aliquid omĩno cõtinge̾. aut parentib ꝓpriis
quȩ dei sunt condonare. Quod si pauperes sunt:¬
tamquã pauꝑib subministret. ne coꝵ occasione: ecclesiȩ
uti pallio p̾sũpserit. & ñ tantũ in p̃cipius festuitatibꝰ.
⁊ ab apłica sede indictis tẽꝑib ad missaꝵ sołumodo sollem¬
careat. qm̃ iure p̾uilegiũ meret᷑ amittere: qui audacter u¬

Expanded text:
mnium negotiorum ecclesiasticorum curam episcopus habeat, et ea velut Deo contemplante dispenset, nec ei liceat ex his aliquid omnino contingere, aut parentibus propriis quae Dei sunt condonare. Quod si pauperes sunt,tanquam pauperibus subministret: ne eorum occasione Ecclesiae uti pallio praesumpserit, et non tantum in praecipuis festivitatibus, et ab apostolica sede indictis temporibus, ad missarum solummodo solemcareat: quoniam jure privilegium meretur amittere qui audacter u
Abbreviated transcription (Latin):
eo canonice ĩ loco omib ꝯgruo. tp̃re synodali ab om̃ib
comꝓuintialib ep̃is audiat᷑. qr concord̾e suꝑ eũ canonicãq
ꝓferre debent sententiã. qr si hoc minorib tã clericis qͣ laicis
ocessũ ẽ: qntomagis de ep̃is seruari ꝯuenit: Nã si ipse metͦ¬
politanum aut iudices suspectos habuerit: aut manifestos
senserit. apud pͥmatẽ dioceseos. aut apud romane sediᷤ pon-¬

Expanded text:
eo canonice in loco omnibus congruo, tempore synodali, ab omnibus provincialibus episcopis audiatur, qui concordem super eum canonicamque proferre debent sententiam. Quia si hoc minoribus tam clericis quam laicis concessum est, quanto magis de episcopis servari convenit? Nam si ipse metropolitanum aut iudices suspectos habuerit aut infestos senserit, apud primatem dioceseos aut apud Romanae sedis pon
Abbreviated transcription (Latin):
tuiti. Reliqui uͦ qui inetropoles tenent sedes. archiep̃i uocant᷑
dño ẽ concessa. & postea a scĩs patrib roborata. ¶Ex DeeRE¬
t neganda ẽ accusatis licentia cͥminandi. priꝰ quam se
cͥmine quo p̃inunt᷑ exuerint. quia ñ ẽ credendu contra
alios eoꝵ confessioni. qui criminib implicati st̃. nisi se priꝰ
quẽcũq ꝓfessio. Familiares uͦ ⁊ sponte confessi atq sceleribus
irretiti. ñ debent admitti. nec hii qui hesterna die aut ꝑendie.
t licet hȩc possint generalit̾ dicta sufficẽ. ut uł declinemꝰ
errata uł custodiamꝰ catholica. ab apłis tam̃ eoꝵq successori¬
bus nouimꝰ ꝯstitutũ. cͥminationes adu̾sus doctores ñ debere
suscipi. nec ꝑegrina uiditia fieri. neq quẽꝗ̃ alteriꝰ udicis quã
sui sententia debere constringi. IEx ꝯcił spalensi. cap̃ .iii.¬

Expanded text:
tuti. Reliqui vero, qui metropoles tenent sedes , archiepiscopi voctuti. Reliqui vero, qui metropoles tenent sedes , archiepiscopi vocDomino est concessa, et postea a sanctis patribus roborata. XIII. PrQuod neganda est accusatis licentia criminandi, priusquam se crimine quo premuntur exuerint; quia non est credendum contra alios eorum confessioni, qui criminibus implicati sunt, nisi se prius quemcunque professio. Familiares vero et sponte confessi atque sceleribus irretiti non debent admitti; nec hi qui hesterna die, aut perendie pridie, t licet haec possint generaliter dicta sufficere, ut vel declinemus errata. vel custodiamus catholica: ab apostolis tamen eorumque successoribus novimus constitutum , criminationes adversus doctores non debere suscipi, nec peregrina judicia fieri , nec quemquam alterius judicis quam sui sententia debere constringi . Caput enim ecclesiae Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ecreuunꝰ ur̃m debere intra ꝓuntiã ẽẽ iudiciũ. ⁊ congre¬
gare sẏnodu ante diẽ kalendarũ nouembriuĩ. ut si ad esse
uoluerit presens. si confidit: ad obiecta respondeat. si adesse ne¬
glexerit: dilationẽ sententiȩ de absentia ñ lucret᷑. Non manife
stũ confiteri cũ de crimine. qui udulto & totieus delegato
iudicio. purgandi se occasioue ñ utitur. Nichil enĩ interest.
utrũ in p̃senti examine om̃ia quȩ dicta sunt comꝓbent᷑. cũ
ipsa quoq ꝓ confessione ꝓcurato totiens constet absentia.
Nos autẽ ꝑ om̃s ꝓuintias luteras dirigemꝰ. ne excusationẽ sibi
ignorationis obtendat. ut ad ꝓuintiã uenire cogat᷑. & illic se
constituto p̃sentare uidicio. Qͥcquid aut̃ ur̃a caritas de
hac causa duxerit decernendui. cũ ad nos relatũ fu̾it. nr̃a ut
cũ decet necẽẽ ẽ auctoritate firmet᷑. ¶Ex cap̃. Ni ee Ni oei¬
rimates illi ⁊ ñ alii sint quã qui ĩ inicena sunt consti¬

Expanded text:
rum debere intra provinciam esse judicium, et congregare synodum ante diem Kalendarum Novembrium; ut si adesse voluerit, praesens, si confidit, ad objecta respondeat. Si vero adesse neglexerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur. Nam manifet toties delegato judicio purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest utrum in praesenti examine omnia quae dicta sunt comprobentur, cum ipsa quoque pro confessione procurata toties constet absentia. Nos autem per omnes provincias litteras dirigemus, ne excusationem sibi ignorationis obtendat, ut ad provinciam venire cogatur, et illic se constituto praesentare judicio. Quidquid autem vestra charitas de hac causa duxerit decernendum, cum ad nos relatum fuerit, nostra ut condecet necesse est auctoritate firmentur. Data sub dierimates illi, et non alii sint, quam in Nicaena synodo sunt consti
Abbreviated transcription (Latin):
malos homines p̾uidẽtes. & simplices ꝯsid̾antes. difficisẽ
aut nũꝗͣ uoluert̃ ẽẽ accusationẽ sacerdotũ. ne a malis po¬
tuissent euerti aut sũmoueri. qr si hoc facile ꝯcederet᷑ secu-¬
larib ⁊ malis hominibꝰ. aut nullꝰ. aut uix ꝑpauci remane¬
rent. qm̃ semꝑ fuit & est. & qd peius ẽ mmis uiget. ut mali
bonos cõsequant᷑. &. carnales spiritales infestent. Iacireo ut
p̃dictũ ẽ. statuert̃ ne accusarent᷑. aut si alit̾ fieri ñ posset. ꝑdif¬
ficilis fieret accusatio. eoꝵ & a quibꝰ ut supͣdictũ ẽ ñ p̃sumet᷑.¬

Expanded text:
nes praevidentes, et simplices considerantes, difficilem aut nunquam voluerunt esse accusationem sacerdotum, ne a malis potuissent everti aut submoveri: quia si hoc facile concederetur saecularibus et malis hominibus, aut nullus, aut vix perpauci remanerent; quoniam semper fuit et est, et, quod pejus est, nimis viget, ut mali bonos insequantur, et carnales spiritales infestent. Idcirco, ut praedictum est, statuerunt ne accusarentur, aut si aliter fieri non posset, perdifficilis fieret eorum accusatio, et a quibus, ut supradictum est, non praesume
Abbreviated transcription (Latin):
antiquoꝵ tradit auctoritas. criminari ũ possunt. nec in eos
testificari. qr ad eundẽ non debent nec possunt ꝓuehi honorẽ.¬
nfames autẽ ẽẽ eas ꝑsonas dicimꝰ. quȩ ꝓ aliqua culpa no¬
tant᷑ infamia. idest om̃s qui xp̃iane legis normã abitiĩt.
& statuta ȩccłastica contẽpnunt. Similit̾ fures. sacrile¬
gos. & om̃s capitalib criminib irretitos. sepulchroꝵ qͦq
statuta libenter uiolantes. & omnes qui adu̾sus patre
armant᷑. qui ĩ om̃i mundo infamia notartur. Stuns¬
lit̃ & incestuosos. homicidas. ꝑuiros. raptores. maleficos.
ueneficos. adulteros. de bellis fugientes. ⁊ qui indigna
sibi petunt loca tenere. aut facultates eccłie abstrahunt
iniuste. ⁊ qui fr̃s całupniant᷑ aut aceusãt & non ꝓbant.
uł qui contͣ innocentes pͥncipũ animos ad iracindiã ꝓuo
cant. ⁊ om̃s anathematizatos. uł ꝓ suis scelerib ab eccłia

Expanded text:
antiqua tradit auctoritas criminari non possunt, nec in eos antiqua tradit auctoritas criminari non possunt, nec in eos testificari qui ad eumdem non debent, nec possunt provehi ad honoreInfames esse eas personas dicimus, quae pro aliqua culpa notantur infamia, id est omnes qui christianae legis normam abiciunt et statuta ecclesiastica contempnunt. Similiter fures, sacrilegos et omnes capitalibus criminibus iue patrum statuta libenter violantes, et omnes qui adversus patres armantur, qui in omni mundo infamia notantur. Similiter et incestuosos, homicidas perjuros, raptores , maleficos, veneficos, adulteros, de bellis fugientes, et qui indigna sibi petunt loca tenere, aut facultates Ecclesiae abstrahunt injuste, et qui fratres calumniantur aut accusant, et non probant; vel qui contra invocant, et omnes anathematizatos, vel pro suis sceleribus ab Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
potest. s ꝓpͥa uoce ⁊ p̃sente eo quẽ accusare uoluerit. suã quisq
agat accusationẽ nec absente eo quẽ accusare uoluerit. quis quã
accusator credat᷑. Similit̾ testes ꝑ quãcũq scͥpturã testimoni¬
un ñ dicant. nec de aliis causis uł negotiis testimoniũ dicant.
nisi de his que sub p̃sentia eoꝵ acta ẽẽ noscunt᷑. Accus atoris
uͦ osangumei. aduersus eos testinoniũ ñ dicãt. nec eoꝵ famili¬
ares. uł de domib eoꝵ ꝓdeuntes. sed si uoluerint. ⁊ ĩ iniuoem
ꝯsenseruit. inter se parentes testificent᷑. ⁊ ñ in alios. nec accusato.¬
res uł testes suspecti recipiant᷑. qr ꝓpinquitatis ⁊ familiaritatis
ac dũationis affectio. uitatẽ unpedire solet. ¶Fa DEERETIS¬
rogitastis. absq ulla iufamia. aut suspitione uł manife¬
sta inacła. ⁊ uera fide pleniter iustructi eẽ debent. ⁊ tales qͣles
ad sac̾dotiũ eligere diuina iubet auctoritas. qm̃ sacerdotes ut

Expanded text:
oce, et praesente eo quem accusare voluerit, suam quisque agat accusationem, nec absente eo quem accusare voluerit, quisquam accusator credatur. Similiter testes per quamcunque scripturam testimonium non dicant, nec de aliis causis vel negotiis testimonium dicant, nisi de his quae sub praesentia eorum acta esse noscuntur. Accusatores vero consanguinei adversus eos testimonium non dicant, nec eorum familiares, vel de domibus eorum prodeuntes, sed si voluerint et invicem consenserint, inter se parentes tantum testificentur, et non in alios. Nec accusatores vel testes suspecti recipiantur, quia propinquatis et familiaritatis ac dominationis affectio, veritatem impedire solet. CArogitastis, absque ulla infamia, aut suspicione, vel manifesta macula, et vera fide pleniter instructi esse debent, et tales quales ad sacerdotium eligere jubet divina auctoritas, quoniam sacerdotes ut
Abbreviated transcription (Latin):
Serseripta enĩ nulliꝰ accusatio accusatore ⁊ eo qui accusat᷑
absentibꝰ suscipiat᷑. s ꝓpria uoce. si legituna ⁊ ꝯdigna accusa¬
toris ꝑsona fuit. p̃sente uidelicet eo qiłe accusare desid̾at. quia
nullus absens aut aceusari potest aut accusare. Nullus tamen
p̃fati ordinis uir accusari potest. aut respondere suis aceusa¬
toribꝰ debet priꝰ quã regłarit᷑ a suo pͥmate uocatꝰ sit. locumq
defendendi aut in quirendi accipiat. ad abluenda e̾mina

Expanded text:
erscripta enim nullius accusatio, accusatore et eo qui accusatur absentibus, uscipiatur, sed propria voce, si legitima et condigna accusatoris persona fuerit, praesente videlicet eo quem accusare desiderat: quia nullus absens aut accusari potest aut accusare. Nullus tamen praefati ordinis vir accusari potest, aut respondere suis accusatoribus debet, priusquam regulariter a suo primate vocatus sit, locumque defendendi aut inquirendi accipiat, ad abluenda crimina
Abbreviated transcription (Latin):
i ep̃s expulsus ausus fu̾i̾t ingredi ciutatẽ qͣ repulsus
est. uel exire de loco in quo degere ussus ẽ. ubemꝰ
ũ ĩ monasterio ĩ alia ꝓuntia ꝯstituto tradi. ut qui
sac̾dotio peccauit. degens ĩ monast̾io corrigatur.
põ non licere ꝓ se alterũ successorẽ sibi ꝯstituere. li¬
cet ad exitũ uite ꝑueniat. Qͦd si tale aliquid factũ fu̾it.
irritũ eẽ huiꝰmodi institutũ. Seruet᷑ aut̃ uis ȩccłiasticum¬
continens oꝑtere ñ alit̾ fieri. nisi cũ synodo ⁊ uditio

Expanded text:
pus expulsus ausus fuerit ingredi civitatem, de qua repulsus est, vel exire de loco, in quo degere iussus est, iubemus eum in monasterio in alia provincia constituto tradi, ut quae in sacerdotio peccavit, degens in monasterio corrigat.po non licere pro se alterum successorem sibi constituere, licet ad exitum vitae perveniat. Quod si tale aliquid factum fuerit, irritum sit hujusmodi constitutum. Servetur auttuentem non aliter fieri, nisi cum synodo et judici
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c suꝑ certis accusat᷑ criminib. si tales fuerĩt accusa¬
tores qui uiste ⁊ canonice recipi debeant. synodo legitima ĩ
suo tẽꝑe congregata. ab om̃ib can onice audiat᷑. qui sunt
ep̃c. quia sacerdotes ad sacrificandu uocari debent: not
ad litigandđu. nec illi qui throni dĩ uocant᷑. prauorum: ħoi¬
num insidiis debent turbari. sed libere. xp̃o dũo fainulari.

Expanded text:
pus super certis accusatur criminibus, si tales fuerint accusatores, qui juste et canonice recipi debeant, synodo legitima in suo tempore congregata, ab omnibus canonice audiatur, qui sunt episcopus, quia sacead litigandum: nec illi qui throni Dei vocantur, pravorum hominum insidiis debent turbari, sed libere Christo famulari.
Abbreviated transcription (Latin):
eum sponte occiderit. carnem non comedat. uinũ nõ bibat.
omnib dieb uite sue. cingulum militare deponat. absq spe
coniugii in ꝑpetuo maneat. Aistolfus mogontiensis archiep̃s
dixit. Si pͥncipib placuerit. aliisq suis ficlelib. rogemꝰ ut col¬
laudet᷑ ⁊ subscͥbat᷑. Et collaudatũ est ⁊ subscͥptum ẽ. tam apͥncipe¬

Expanded text:
em sponte eum occiderit, carnem non comedat, vinum non bibat cunctis diebus vitae suae, cingulum militare deponat, absque spe coniugii in perpetuo maneat. Aistulfus Mogontiensis archiepiscopus dixit: « Si principibus placuerit aliisque fidelibus suis, rogemus ut conlaudetur et subscribatur. » Et conlaudatum est et subscriptum est tam a
Abbreviated transcription (Latin):
int̾fecerit. aliamq durerit urorem. armis depositis. pub¬
licam agat penitentiã. Et si contumax fuerit. ⁊ ep̃o suo in¬
obedieñs extit̾it. anatematizet᷑. q̾usq consentiat. Fadem lex

Expanded text:
interfecerit, aliamque duxerit uxorem, armis depositis, publicam agat poenitentiam. Et si contumax fuerit, et episcopo suo inobediens exstiterit, anathematizetur quousque consentiat. Eadem lex
Abbreviated transcription (Latin):
quid cõmiserit. Cui qͣmuis penitentia sit imponenda quia ip̃a¬
infirmitas causa peccati fuisse credit᷑. tantum tñ leuior. qͣm ei qͥ
sanus aliquem occidit. qͣntum int̾ sanum ⁊ insanum. ⁊ in ratio¬
nabile a racionabili constat ẽẽ discriminis. ¶ExcoNcł EliẜeR

Expanded text:
quid commiserit. Cui quamvis poenitentia sit imponenda, quia quid commiserit. Cui quamvis poenitentia sit imponenda, quia infirmitas causa peccati fuisse creditur: tantum tamen lenior, quam ei qui sanus aliquem occiderit, quantum inter sanum et insanum et irrationabile a rationabili constat esse discriminis. CAP. 26.-- De
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ non deniq sententia contingit. s dũ ille oꝑi necessario fortassis
incumb̾et. iste insꝑatꝰ occurrit sub arbore. ⁊ sub ip̃a est. incisor ar¬
itluo fr̃s in silua arbores succid̾int. ⁊ apppinqͣnte casura imuꝰ
incidit. ⁊ mortuus fuerit. uiuens fiat̃ in notens de sanguine
bi manifestari potest quemlibet hominẽ ꝑpecͣsse homicidi¬
Lum. scd̃m canonicam. auctoritatẽ condignũ penitentie iu¬
diciũ illi ingerat᷑. Si aut̃ manifestis indiciis nõ potest. ꝓbari. eũ
homicidam ẽẽ. nec ip̃e uult confiteri. omĩpotentis d̾i iudicio eui
omł̃a occulta manifesta sunt reseruet᷑. ei tñ indicet᷑ publice
a pb̃ro. qd cõmunione eccłastica inclignꝰ sit. ⁊ ea carere debeat.
donec ꝑpetͣtum cͥmen. confiteat᷑. ⁊ ꝑ confessionẽ & ꝑ penitentiã
condignã.⁊ ab hoc cͥmine se absoluere certet.EEx eorsm. cap. uii.
lenior ei penitentia imponenda est. qͣm ei qͥ sana mente tale

Expanded text:
illius, non denique sententia contingit, sed dum ille operi necessario fortassis incumberet iste insperatus occurrit sub arbore, et sub ipsa oppressus est, incisor arduo fratres in sylva arbores succiderint, et appinciderit +, et mortuus fuerit, vivens frater innocens de sanguine emlibet hominem perpetrasse homicidium secundum canonicam auctoritatem, condignum poenitentiae judicium illi ingeratur. Si autem manifestis indiciis non potest probari eum homicidam esse, nec ipse vult confiteri, omnipotentis Dei judicio cui omnia occulta manifesta sunt, reservetur: ei tamen indicetur publice a presbytero, quod communione ecclesiastica indignus sit, et ea carere debeat, donec perpetratum crimen confiteatur, et per confessionem, et per poenitentiam condignam, ab hoc crimine se absolvere certet. CAP. 25.-- De insanolevior ei poenitentia imponenda est, quam ei qui sana mente tale
Abbreviated transcription (Latin):
tatummꝰ ut parricide ⁊ fr̾icide puniꝰ auni circłm. ante fores
eccle orantes dñi clementiã ꝑseuerent. Completo anni.
cłõ introcducant᷑ eccłam. tantũ int̾ audientes usq dum uniꝰ an¬
conspicit᷑. corporis & sanguinis dñi participes fiant. ut  obduren¬
t᷑ desꝑatione. Carnem non manducent. om̃ib dieb uite illoꝵ.
Abstineant aut̃ se a uino. medone. atq mellita ceruisia. tres
dies ꝑ ebdomadã. arma portare non audeant. nisi contͣ paga¬
nos. Et ubic̃q ire maluerint. nullo uehiculo cdeducant᷑.s pedi¬

Expanded text:
tatuimus, ut parricidae et fratricidae per unius anni circulum ante fores ecclesiae orantes Domini clementiam perseverent. Completo anni circulo introducantur in ecclesiam, tamen inter audientes, usque dum unius anconspicitur, corporis et sanguinis Domini participes fiant, ut non obdurentur desperatione. Carnem non manducent omnibus diebus vitae illorum, Abstineant autem a vino, medone, atque mellita cervisia tres dies per hebdomadam. Arma portare non audeant, nisi contra paganos; et ubicunque ire maluerint, nullo vehiculo deducantur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nob̾ non licet int̾ficere quentͣm. S tam̃ illis dñi mors
imputat᷑. qͥa ip̃i eum lingua crucifirert̃. dicentes. crucifige
eum. Unde unͣ eugłista dicit. dñm crucifixũ eẽ hora t̾cia. aliꝰ
sexta. qͥa iudei crucifixer̾t hora t̾cia lingua. milites hora
ta. manib. Qui gͦ hominem tͣdit. ille eum int̾ficit d
hominũ dentes eoꝵ arma ⁊ sagitte lingue eoꝵ gladius a¬
cutus. Subiciant gͦ se penitentie quoꝵ consilio sanguĩ

Expanded text:
est: Nobis non licest: Nobis non licimputatur, quia ipsi eum lingua crucifixerunt, dicentes: Crucifige eum. Unde unus Evangelista dicit, Dominum crucifixum esse hora tertia, alius sexta ; quia Judaei crucifixerunt eum hora tertia lingua, milites hora sexta manibus. Qui ergo hominem tradit, ille eum interficit, hominum, dentes eorum arma et sagitta, et lingua eorum gladius acutus . Subjiciant ergo se poenitentiae quorum consilio sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
elator siqͥs extit̾it. fidelis. ⁊ ꝑ delationẽ eiꝰ  .i.¬
aliqͥs fideliũ fuerit p̃scriptus uel int̾fectus.
placuit eum non nisi in fine accipe cõmunionẽ.
Silenior causa fu̾it. intra quinquenniũ acci¬
ꝑe cõmunionẽ pot̾it. Sicatecuminꝰ fuerit.
post qͥnquennii tempora ad mittatur ad
omicidiaꝵ u̾o tria geña ẽẽ dicebat. ⁊ penã eoꝵ parilẽ fore
docebat. Sic̃ enim homicidas int̾fectorẽ fr̃m. ita ⁊ detͣctores
eoꝵ eosq oclientes. homicidas ẽẽ manifestabat. Quia occidit
qͥ odit fr̃em suum.⁊ qui detͣhit. parit̾ homicida esse mon¬
t̃aq censiumꝰ. honicidas a cõmunione ecclastica submouendõ.
nisi penitentie satisfactione admissa crimina diluerint.¬
omicidis penitus non cõmunicandũ. donet ꝑ confessio¬
ẽẽ. qͥ manib hominem occidunt. ⁊ non potiꝰ eos ꝑ qͦrũ
consiliũ ⁊ fraudem. & exhortationem. homines extingunt᷑.
Nam iudei dñm nequaqͣm ꝓͥis manib int̾fecert̃. sic̃ scͥptũ

Expanded text:
elator si quis exstiterit fidelis, et per delationem ejus aliquis fidelium fuerit praescriptus vel interfectus, placuit eum non nisi in fine accipere communionem. Si levior causa fuerit, intra quinquennium accipere communionem poterit. Si catechumenus fuerit, post quinquennii tempora admittatur ad omicidarum vero tria genera esse dicebat, et poenam eorum parilem fore docebat. Sicut enim homicidas interfectores fratrum, ita et detractores eorum, eosque odientes, homicidas esse manifestabat. Quia occidit, qui odit fratrem suum: et qui detrahit, pariter homicida esse montaque censuimus homicidas a communione ecclesiastica submovendos, nisi poenitentiae satisfactione, admissa crimina diluerint.omicidis penitus non communicandum, donec per confessioexistere, qui manibus hominem occidunt, & non potius eos, per quorum consilium, & fraudem, & exhortationem homines extinguuntur. Nam Iudaei Dominum nequaquam proprijs manibus interfecerunt, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd in certum sit uoluntate. ancasu occid̾it. si uoluntate. pꝰ
uII. annos. si casu. post qͥnquennii tempora acta legitima
penitentia. ad cõmunionẽ placuit admitti. Qd̃si infra
tempora constituta fu̾it infirmata. accipiat cominu¬
Iquis hominem publice penitentem int̾feãt. xi
ut homicidium sponte cõmissum dupliciter
penit̃. ⁊ nisi infine ñ cõmunicet. Ex concł Wor¬
oꝑi necessario insistens arborem incidat ali¬
quis subtus ip̃am ueniens de pͥmat᷑. Et id circo

Expanded text:
eo quod incertum sit voluntate, an casu occiderit: si voluntate, post septem annos, si casu, per quinquennii tempora, acta legitima poenitentia, ad communionem placuit admitti. Quod si infra tempora constituta fuerit infirmata, accipiat communquis hominem publice poenut homicidium sponte commissum dupliciter poeniteat, et nisi in fine non communicet. CAP. eri necessario insistens arborem incidat, aliquis subtus ipsam veniens deprimatur. Et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
ui sac̾dote uoluntarie occiłit. carnem non scap̃.iii.¬
comeclat. ⁊ uinum non bibat. cunctis dieb uite sue.
Ieuinet usq ad uesꝑas. exceptis dieb festis. atq dñicis. arma
grediat᷑. s ante fores eccłe stet. Post .u. anuos eccłam ingredi¬
at᷑. non dũ u̾o cõmunicet. s inter aulientes stet. Cũ autem
fu̾it duodecimi anni cursus finitꝰ. cõmunicandi ei licentia
conceclat᷑. ⁊ eqͥtandi tribuat᷑ remissio. Adaneat aut̃ in reliqͥs
obseruationib .ii.dies ꝑ ebdomadam. ut ꝑfectus purificari
unciatum est nob̃ qd aliqͥ qui olim cdxert̃. se fuisse sacer¬
dotes.⁊ postea degradati ꝓ suis peccatis penitentiã agendo
suffragia scõꝵ ꝑ dliuersa loca tͣnseuntes q̃siert̃. trutidati sint.
Huiꝰ cemodi int̃fectorib omnẽ eccłasticam dignitatẽ denega¬
mꝰ. donec dignã penitentiã ꝓ reatu suo scd̾m iudiciũ ep̃oꝵ ersol

Expanded text:
ui sacerdotem voluntarie occiderit, carnem non comedat et vinum non bibat cunctis diebus vitae suae; jejunet usque ad vesperam, exceptis diebus festis atque Dominicis; arma  sed ante fores ecclesiae stet. Post quinque annos ecclesiam ingrediatur, nondum vero communicet, sed inter audientes stet. Cum autem fuerit duodecim anni cursus finitus, communicandi ei licentia concedatur, et equitandi tribuatur remissio. Maneat autem in reliquis observationibus tres dies per hebdomadam, ut perfectius purificari untiatum est nobis, quod aliqui olim dixerunt se fuisse sacerdotes, et postea degradati pro suis peccatis poenitentiam agendo, suffragia sanctorum per diversa loca transeuntes quaesierunt, trucidati sint. Hujuscemodi interfectoribus omnem ecclesiasticam dignitatem denegamus, donec dignam poenitentiam pro reatu