comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet unꝰquisq si. ꝑni doni gr̃am ui tͣn¬
quillitate quietis ꝑcipit: s qͣntũ ꝑceꝑit. in
adu̾sitate ꝑturbationis ostendit: labescat
gͦ caro ut nudent᷑ ossa: feriam᷑ pat̾ns cor¬
reptionib ut q̃ntũ ꝓfecimꝰ agnoscamꝰ Fla¬
gellis enĩ dñi pinguedo carnalis delectati¬
onis atterit᷑: s uirtutũ nr̃arũ ossa patefiun:
Decus nr̃m ext̾us. ipsa huiꝰ mundi adu̾sitate
fedat᷑ s quid in nob̃ intͥnsecꝰ latebat ostendit

Expanded text:
t unusquisque superni doni gratiam in tranquillitate quietis percipit, sed quantum perceperit, in adversitate perturbationis ostendit. Tabescat ergo caro, ut nudentur ossa. Feriamur paternis correptionibus, ut quantum proficimus agnoscamus. Flagellis enim Domini pinguedo carnalis delectationis atteritur, sed virtutum nostrarum ossa patefiunt. Decus nostrum exterius ipsa hujus mundi adversitate foedatur, sed quid in nobis intrinsecus latebat ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ fortitudinis ossa nudant᷑. Qd aut̃ hoc lo¬
co carnis nomine: nͥ ipsa delectatio carnaliˢ
accipit᷑. Uł quid ꝑ ossa: nͥ iurtutes animȩ de¬
signant᷑: Tabescit gͦ caro et ossa nudant᷑: quia
dum flagellis urgentib carnalis delectatio
extenuat᷑: ea quȩ dudũ quasi sub carne la¬
tuerant. urtutũ fortia patefiunt: Nemo qͥp¬
pe qͣntũ ꝓfecerit. nͥ uit̾ adu̾sa cognoscit. Cũ¬

Expanded text:
rnae fortitudinis ossa nudantur. Quid autem hoc loco carnis nomine nisi ipsa delectatio carnalis accipitur? Vel quid per ossa nisi virtutes animae designantur? Tabescidum flagellis arguentibus carnalis delectatio extenuatur, ea quae dudum quasi sub carne latuerant virtutum fortia patefiunt. Nemo quippe, quantum profecerit, nisi inter adversa cognoscitu
Abbreviated transcription (Latin):
portet ubi infirmꝰ iacuerat: quia nimirũ oĩs
qui adhuc uicus delectat᷑ infirmꝰ iacet in uo¬
luptatib carnis: S sanatꝰ hoc portat ubi in¬
firmꝰ iacuerat: quia diuino adiutorio ereptꝰ
auituis eiusdẽ carnis contumelias pꝰmodum
tolerat: in cuiꝰ pͥus desidus requiescebat. Rur¬

Expanded text:
quia nimirum omnis qui adhuc vitiis delectatur, infirmus jacet in voluptatibus carnis. Sed sanatus hoc portat ubi infirmus jacuerat, quia divino adjutorio ereptus a vitiis, ejusdem carnis contumelias postmodum tolerat, in cujus prius desideriis requiescebat. Rur
Abbreviated transcription (Latin):
fecit aũtit᷑: de suꝑbia liberat᷑:. Cont᷑ condi¬
torẽ quippe suꝑbire ẽ. p̃cepta eius peccando
tͣnscendere: quia quasi a se iuigũ dñationis
eius excutit: cui ꝑ obedientiã subeẽ contẽ¬
pnit At cont᷑ qui id qđ fecit uitare appetit
id qđ a dõ factus ẽ recognoscit: et ad condi¬
tionis suȩ ordinẽ humilit̾ redit: dũ sua o¬
ꝑa fugiens. talẽ se qualis a dõ factus ẽ diligͥ.

Expanded text:
nditorem quippe superbire est praecepta ejus peccando transcendere, quia quasi a se jugum dominationis ejus excutit, cui per obedientiam subesse contemnit. At contra qui id quod fecit vitare appetit, id quod a Deo factus est recognoscit, et ad conditionis suae ordinem humiliter redit, dum sua opera fugien
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃am ȩccłam positos signat: Hi enĩ uelut in
extra iuuentes clamant: s quosdã intͤ sinum
scẽ eccłȩ qͣsi uicinos. ac iuxta positos increpant:
Sepe uͦ arrogantes eandẽ quã tenent arroganti¬
am se fugere ostendunt: et dũ sic cuncta agc̃
ut nullũ lateant. hȩc pͥuate sigłis quasi silent̃
narrant: quatuiꝰ ñ solum de sensu intelligen¬
tiȩ. s de ipso apud homines etiã arrogantiȩ con¬

Expanded text:
sanctam Ecclesiam positos signat. Hi enim velut in sanctam Ecclesiam positos signat. Hi enim velut in extra viventes clamant, sed quosdam intra sinum sanctae Ecclesiae quasi vicinos ac juxta positos increpant. Saepe vero arrogantes eamdem quam tenent arrogantiam se fugere ostendunt, et dum sic cuncta agunt ut nullum lateant, haec pravitatis singulis quasi latenter narrant, quatenus non solum de sensu intelligentiae, sed de ipso apud homines etiam arrogantiae con
Abbreviated transcription (Latin):
na nob̾ ante oculos reuocem. Quȩ et si om̃ino
nulla sunt. ad occulta dĩ uidicia recurramꝰ. qr
sicut nos nullis meritis hoc ipsũ bonũ qđ ha¬
bemꝰ accepimꝰ. ita illos quoq potest gr̃a suꝑuȩ
iuitutis infundere: ut excitati posteriꝰ etiam¬
ipsa possint bona quȩ nos ante accepimꝰ p̃uenire:
Quis enĩ crederet qđ ꝑ apłatus meritũ saulus la¬
pidatũ stepħm p̃cessur erat: qui in morte eius
lapidantiũ uestim̃ta seruabat. ħis gͦ pͥmũ cogitatiõib
humiliari cor debet: et tr̃ demũ delinquentiũ
iniquitas increpari: S hunc ut sepe dictũ ẽ
locutionis modũ. helu ignorare ostendit᷑: qui
in locutione sua elationis typo quasi potentia
cuiꝰdã auctoritatis inflat᷑ dicens. Audi gͥ iob
eloquia mea: et om̃s sermones meos ausculta¬
meis: In faucib uͦ loqui ẽ: silent̾ dicere. et ñ cla¬
morib uociferari: Quib u̾bis arrogantes intͤ

Expanded text:
na nobis ante oculos revocemus; quae si omnino na nobis ante oculos revocemus; quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judicia recurramus. Quia sicut nos nullis meritis hoc ipsum bonum quod habemus, accipimus: ita illis quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati posteriipsa possint bona quae nos ante accepimus praevenire. Quis enim crederet quod per apostolatus meritum Saulus lapidatum Stephanum praecessurus erat , qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliari cor debet, et tunc demum delinquentium iniquitas increpari. Sed hunc, ut saepe dictum est, locutionis modum Eliu ignorare ostenditur, qui in locutione sua elationis typo quasi potentia cujusdam auctoritatis inflatur, dicens: Audi igitur, Job, eloquia mea, et omnes sermones meos auscultam . » In faucibus vero loqui est silenter dicere, et non clamoribus vociferari. Quibus verbis arrogantes intra
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ etiã de dño scriptũ ẽ. Erat enĩ docens sic̃
potestatẽ habens: ñ sicut scribȩ et pharisei:
Singłarit̾ nãq ac pͥucipalit̾ solus ex potestate
bona locutus ẽ: quia ex infirmitate. mala nul¬
la cõmisit Ex diuinitatis quippe potentia
habuit: id qđ nob̃ ꝑ humanitatis suȩ inno¬
centiã ministrauit. Nosenĩ quia infirmi ho ui¬
mines sumꝰ. cũ de dõ hominib loquimͦ. debe¬
mnꝰ pͥmũ inemusse qđ sumꝰ: ut ex ꝓpͥa infir
mitate pensemꝰ quo docendi ordine infirmiꝰ
fr̃ib consulamꝰ. Considemꝰ gͥ quia aut tales
sumꝰ quales ñ nullos corrigimꝰ. aut tales ali¬
qͣndo fiumꝰ et si iam diuina gr̃ã oꝑante non
sumꝰ: ut tanto tẽꝑantiꝰ corde humili corriga¬
mꝰ qͣnto nosinetipsos uerus in his quos em̃
imꝰ. quales adhuc illi sunt. quos em̃dare eura¬
mꝰ ne cor nr̃m forte suꝑbiat. & de ipsa iinocen¬
tia peiꝰ ruat: quoꝵ mala corriginꝰ alia eoꝵ bo¬

Expanded text:
t enim docens, sicut potestatem habens, non sicut Scribae et Pharisaei. Singulariter namque et principaliter solus ex potestate bona locutus est, quia ex infirmitate mala nulla commisit. Ex divinitatis quippe potentia habuit id quod nobis per humanitatis suae innocentiam ministravit. Nos enim, quia infirmi homines sumus, cum de Deo hominibus loquimur, debemus primum meminisse quod sumus, ut ex propria infirmitate pensemus, quo docendi ordine infirmos fratres consolemur. Consideremus igitur, quia aut tales sumus, quales nonnullos corrigimus: aut tales aliquando fuimus, etsi jam divina gratia operante non sumus: ut tanto eos temperantius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emenimus quales adhuc illi sunt quos emendare curamus: ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocentia in pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum bo
Abbreviated transcription (Latin):
tu luminis feruint᷑ ut patescant: Cur gͦ turba¬
ti sunt. si clausi nichil uidert̃: Nec tanĩ ꝑfectũ
aliquid fuit: qđ uidẽ clausi potuert̃: Nam si
ꝑfecte totũ uidissent: cur aꝑti quererent qd̃¬

Expanded text:
tu luminis feriuntur, ut patescant. Cur ergo turbatu luminis feriuntur, ut patescant. Cur ergo turbati sunt, si clausi nihil viderunt? nec tamen perfectum aliquid fuit quod videre clausi potuerunt; nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent q
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere: ut eam apud discipłos ueritatis.
plus morib qͣm sermonib eloquat᷑. Uñ et
paulus thessalonicensib loquens. quasi
culminis ꝓpͥi apłatus oblitus: ait facti su¬
mus paruuli in medio ur̃m: Uñ petrus apłs
in in ipsa doctrina scientiȩ. qualitatẽ do¬
cendi asseruit eẽ seruandã subdens:. S cũ
modestia et timore: conscientiã habentes
bonã: Hoc aut̃ qđ discipło paulus ait. p̃ci¬
quippe docet᷑: qđ pͥus agit᷑ quã dicat᷑. Nam
doctrinȩ subtrahit fidutiã: qͣudo conscientia
p̃pedit linguã: Non gͦ ei potestatẽ elate locu

Expanded text:
ostendere, ut eam apud discipulos veritatis ostendere, ut eam apud discipulos veritatis plus moribus quam sermonibus eloquantur. Unde Paulus Thessalonicensibus loquens, quasi culminis proprii apostolatus oblitus, ait: Facti sumus parvuli in medio vestrum » Unde Petrus apostolus st spe I Petr III, » in ipsa doctrinae scientia qualitatem docendi asseruit esse servandam, subdens: « Sed cum modestia et timore conscientiam habentes bonam. » Hoc autem quod discipulo Paulus ait: « Praeci» quippe docetur, quod prius agitur, quam dicatur: nam doctrinae subtrahit fiduciam, quando conscientia praepedit linguam.
Abbreviated transcription (Latin):
ne descendit. qđ beatũ iob audire se ãmo¬
net: qđ os aꝑuisse se ꝑhibet: qđ luguã suã
in faucib suis loqui ꝓmittit Hoc habet¬
ter nesciant inferre qđ docent: et recta q̃
sibi uident᷑ sũmitatis culmine residere: eõ¬
q: quos docent ut longe iifra se positos. ue¬
lut in uno respiciunt. quib ñ consulendo
loqui s uix dñando dignant᷑. Recte auaẽ
ritate imꝑabatis eis: et cũ potentia Cũ au¬
steritate enĩ et potentia imꝑant: qui sub¬
ditos suos ñ tranqͥlle raciocinando corrige¬
re.s asꝑe iuflectere dũ ando festinant. At
contra uera doctrina tanto uehem̃tiꝰ hoc
elationis uiciũ fugit ꝑ cogitationẽ: qͣnto
ardentius u̾boꝵ suoꝵ iaculis. ipsũ magistrũ
elationis insequit᷑. Cauet enĩ ne eum ma¬
gis elatis morib p̃dicet: quẽ in corde audi¬
entiũ sacris sermonib insectat᷑. Humilita¬
tẽ nãq quȩ magistra ẽ om̃tũ mat̾q uirtu¬
tũ. et ioquendo dicere. et uuendo conat᷑

Expanded text:
ne descendit, quod beatum Job audire se admonet, quod os aperuisse se perhibet, quod linguam suam in faucibus loqui promittit. Hoc ter nesciant inferre quod docent, et recta, quae sibi videntur sublimitatis culmine residere, eosque, quos docent, ut longe infra se positos veluti in imo respiciunt, quibus non consulendo loqui, sed vix dominando dignantur. Recte autem ritate imperabatis eis, et cum potentia. » -- Cum austeritate enim et cum potentia imperant, qui subditos suos non tranquille ratiocinando corrigere, sed aspere inflectere dominando festinant. At contra vera doctrina tanto vehementius hoc elationis vitium per cogitationem fugit, quanto ardentius verborum suorum jaculis ipsum magistrum elationis insequitur. Cavet enim ne eum magis elatis moribus praedicet, quem in corde audientium sacris sermonibus insectatur. Humilitatem namque, quae magistra est omnium materque virtutum, et eloquendo dicere, et vivendo conantur
Abbreviated transcription (Latin):
me factor m̃s: quia qͣlibet lõgũ fuerit tẽpꝰ
uitȩ p̃sentis. eo ipso breue ẽ. quo ꝑmanens
ñ ẽ: Neq enĩ dignũ ẽ ut duitinũ uidicet᷑.
quicqͥd fine circũscribit᷑. Sint̾ has senden¬
tentias quas ex ueritate solidas ꝓfert: ad
uit u̾ba rursũ elationis erũpit dicens Audi¬

Expanded text:
me factor meus, quia quamlibet longum fuerit tempus vitae praesentis, eo ipso breve est, quo permanens non est. Neque enim dignum est ut diutinum judicetur, quidquid fine circumscribitur. Sed inter has sententias quas ex veritate solidas profert, ad verba rursum elationis erumpit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
lege peccatis S aliud ẽ bella fortit̾ ꝑpeti:
aliud bellis eneruit̾ expugnari In istis
exercet᷑ uirtus ne extolli debeat: in illis
om̃imꝰ extinguit᷑ ne subsistat: Qui gͥ scit
fortit̾ tẽptationẽ ferre certaminis. et cũ
tẽptatione concutit᷑. in alta arce p̃sidet qͥ¬
etis: qui etiã apud semetipsũ subsemetip¬
so ẽẽ contentiones uicioꝵ conspicit: quib¬

Expanded text:
 sed aliud est bella fortiter perpeti, aliud bellis enerviter expugnari; in istis exercetur virtus, ne intus extolli debeat; in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistat. Qui igitur scit fortiter tentationem ferre certaminis, et cum tentatione concutitur, in alta arce praesidet quietis, qui etiam apud semetipsum sub seipso esse contentiones vitiorum conspicit, quib
Abbreviated transcription (Latin):
Lagunculas uͦ: infirmas in ipsa humanita
inflatione elationis extendit᷑ ac si ad loquẽ¬
dũ ꝑ caritatis gr̃ãm ardore scĩ sp̃c accendat᷑:
sensus sui sp̃m in eo qđ tacuit. quasi musto
s etiã noua uita uix capit᷑. Mustũ gͦ lagun¬
culas nouas dirũpit: quia feruoris eius po¬
tentia. etiã sp̃ualia corda transcendit: Loq̃r
et respirabo paululũ: aꝑiam labia mea. et res¬
spondebo Bñ ait respirabo: quia sicut labor
iustoꝵ ẽ. uidere pua nec corrigere: ita grauis
ẽ labor arrogantiũ. si qđ sapiunt. ñ ostendt̃.
Uin quippe intͥnsecus estuantẽ ferre uix pos¬
sunt: si om̃e qđ sentiunt paulo tardius in¬
UI notescunt Un necesse ẽ. ut cũ res bona agit᷑.
pͥus eius elatio in corde uincat᷑: ne si a radice
miserȩ intentionis ꝓdeat. amaros nequitie
fructus ꝓducat: Higͦ qui adhuc uicioꝵ bel¬
lo subiacent: nequaꝙͣ. ꝑ p̃dicationis usũ. p̃¬
ẽẽ magisterio cet̾oꝵ debent Hinc ẽ enĩ quod

Expanded text:
manitatinflatione elationis extensus, ac si ad loquendum per charitatis gratiam ardore sancti Spiritus accendatur, sensus sui spiritum in eo quod tacuit, quasi musto sed etiam nova vita vix capitur. Mustum ergo lagunculas novas disrumpit, quia fervoris ejus potentia etiam spiritalia corda transcendit. Loquar, et respirabo paululum; aperiam labia mea, et respondebo. Bene ait: Respirabo, quia sicut labor justorum est videre prava, nec corrigere; ita gravis est labor arrogantium, si quod sapiunt non ostendunt. Vim quippe intrinsecus aestuantem ferre sunt, si omne quod sentiunt paulo tardius innotescunt. Unde necesse est, ut cum res bona agitur, prius ejus elatio in corde vincatur, ne si a radice miserae intentionis prodeat, amaros nequitiae fructus producat. Hi igitur qui adhuc vitiorum bello subjacent, nequaquam per praedicationis usum praeesse magisterio caeterorum debent. Hinc est enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝓsit. s quid appareat: nec studet ut ma¬
lũ qđ cernit corrigat: s bonũ qđ sentit osten¬
dat: Uñ et heliu quoq sp̃u elationis exten¬
sus. et sese intra silentũ claustra ñ capiens.
ait: Pienus sũ sermonib: et coartat me sp̃c
utĩ mei En uent̾ m̃s quasi mustũ absq spi¬

Expanded text:
quid prosit, sed quid appareat; nec studet ut maquid prosit, sed quid appareat; nec studet ut malum quod cernit corrigat, sed bonum quod sentit ostendat. Unde Eliu quoque spiritu elationis extensus, et sese intra silentii claustra non capiens, ait: Plenus sum sermonibus, et coaretat me spiritus uteri mei. En venter meus quasi mustum absque spi
Abbreviated transcription (Latin):
sit: qui ilico subdidit & dolor m̃s renouatꝰ ẽ
Concaluit cor meũ uitͤ me: et in meditatioue
mea exardescet ignis: Intus gͦ cor concaluit:
quia dilectionis eius ardor ꝑ ãmonitionẽ
loctitionis ext̾ius emanare recusauit. Iguiᷤ
in meditatione cordis exarsit: quia increpa¬
tio delinquentiũ a correptione oris infrix̃.
Caritatis enĩ zelus consolatione ãmirabili
arigendo se temꝑat. qͣndo contra iniquoꝵ
oꝑa ꝑ uocẽ correptionis enianat: ut et quȩ
corrigere ñ ualet increpare ñ desinat. ne se
participẽ delinquentiũ ex consensu tacit᷑¬
iurtutes se eẽ mentiunt᷑. sicut effusio ñnũ
crudelitas aliqͦndo iusticia uult iuderrita
plerũq m̃tẽ ad loquendi impetũ uane głe
anxictas nequaq̃. se intra silentiũ capiens.
quasi zelus caritatis inflãmat: atq appetite
ostensionis ius. ad effrenationẽ locutionis
impellit: et quasi sub studio consulendi. libi¬
do erũpit apparendi: Non enĩ curat loquendo

Expanded text:
i illico subdidit: Et dolor meus renovatus est. Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Intus ergo cor concaluit, quia dilectionis ejus ardor per admonitionem locutionis exterius emanare recusavit. Ignis in meditatione cordis exarsit, quia increpatio delinquentium a correptione oris refrixit. Charitatis enim zelus consolatione admirabili augendo se temperat, quando contra iniquorum opera per vocem correptionis emanat, ut et quae corrigere non valet increpare non desinat, ne se participem delinquentium ex consensu tacituvirtutes se esse mentiuntur, sicut effusio nonnuncrudelitas aliquando justitia vult videri, ita plerumque mentem ad loquendi impetum, vanae gloriae anxietas nequaquam se intra silentium capiens, quasi zelus charitatis inflammat, atque appetitae ostensionis vis ad effrenationem locutionis impellit, et quasi sub studio consulendi libido erumpit apparendi. Non enim curat loquendo
Abbreviated transcription (Latin):
muerunt. nec respondert̃ ultra: abstulert̃q
a se eloquiũ: Bene ad helui u̾ba. amici iob ex¬
timuisse referunt᷑: quia ñnũꝙͤ. arrogantes ec¬
cłȩ defensores. quãius ordinẽ dicendi ñ tene¬
ant. tam̃ adũsarios ipsa dictoꝵ uirtute ꝑ¬
Slocuti: steterunt nec respondert̃ ultra finiꝰ
ẽẽ locutionis sapientiũ solet: ut eo usq dicãt.
quousq adu̾saruis silentiũ imponant: Non
enĩ se ostendere: s pͣua docentes cõpescere cu¬
ert̃ nec respoderunt ultia. abstuleitq a se elo¬
quiũ: helui subiungens ait. Expectaui et
ñ sunt locuti: steterunt nec responderunt
ultra: & illis iam silentib adhuc u̾ba multi¬
plicat: quia uidelicet uir arrogans. et for¬
mã in se arrogantiũ urtentans. ñ adu̾sari¬
oꝵ dicta suꝑare. s suam sapientiã ostenta
Hanc enĩ partẽ suã om̃is arrogans estunat.
si scientiã ñ tam habcat quã ostendat: qr

Expanded text:
S. 15. Extimuerunt, nec responderunt ultra, abstuleruntque S. 15. Extimuerunt, nec responderunt ultra, abstuleruntque a se eloquia. - Bene ab Eliu verba amici Job extimuisse referuntur, quia nonnunquam arrogantes Ecclesiae defensores, quamvis ordinem dicendi non taceant, tamen adversarios ipsa dictorum virtute plocuti, steterunt nec ultra responderunt. - Finis esse locutionis sapientium solet, ut eo usque dicatur, quo adversariis silentium imponant. Non enim se ostendere, sed prava docentes compescere cuerunt, nec responderunt ultra, abstuleruntque a se eloquium; Eliu subjungens, ait: Exspectavi, et non sunt locuti; steterunt, nec responderunt ultra. Et illis jam silentibus, adhuc verba multiplicat, quia videlicet vir arrogans, et formam in se arrogantium intentans, non adversariorum dicta superare, sed suam sapientiam ostentarHanc enim partem suam omnis arrogans aestimat, si scientiam non tam habeat quam ostendat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccła ꝑ p̃dicatores iustos cũ intra se arrogan¬
tes conspicit. erudire ac redarguere p̃termit¬
tit: Exercet hȩc: et cotidie exercere ñ cessat:
S helui qui loquentẽ publice beatũ iob audi¬
erat. dicat. nichil locutꝰ ẽ mͥ: quia nimirũ
onĩs arrogantes uoces quidẽ sc̃e eccl̃e audi¬
unt: s sibi eas dici dissimulant. qͣndo elati¬
onis uiciũ em̃dare contẽpnunt: nec se de su¬
ꝑbia redargui estimant. quia eẽ se humileˢ
putant: Qui etiã redargui despiciunt: dũ se¬
sapientiores eẽ et ipsis redarguentib arbit᷑n¬
tur. Qđ̃ uͦ ait. et ego ñ scđm sermones ur̃os re¬
spondebo ei: bñ beato iob ñ scdm sermones eoꝵ
respondere se dicit: Arrogantes enĩ intra scãm
ȩccłam positi. respondent cont̾ eam: s ñ sicut
heretici ext̾us constituti Neq enĩ contradict̃
ei pͤua p̃dicando.s ꝑu̾se uiuendo: quia nec
de dõ ut heretici indigna sentiunt: s de se plꝰ¬

Expanded text:
er praedicatores justos cum intra se arrogantes conspicit, erudire ac redarguere praetermittit? Exercet haec, et quotidie exercere non cessat. Sed Eliu, qui loquentem publice beatum Job audierat, dicat: Nihil locutus est mihi, quia nimirum omnes arrogantes voces quidem sanctae Ecclesiae audiunt, sed sibi eas dici dissimulant, quando elationis vitium emendare contemnunt. Nec se de superbia redargui aestimant, quia esse se humiles putant, qui etiam redargui despiciunt, dum sapientiores se et ipsis redarguentibus arbitrantur. Quod vero ait: Et ego non secundum sermones vestros respondebo illi, bene beato Job non secundum sermones eorum respondere se dicit. Arrogantes enim intra sanctam Ecclesiam positi resphaeretici exterius constituti. Neque enim contradicunt ei prava praedicando, sed perverse vivendo, quia nec de Deo ut haeretici indigna sentiunt, sed de se, plu
Abbreviated transcription (Latin):
sermonib: et coartat me sp̃c ut̾i mei En
uent̾ nĩs quasi mustũ absq spiracło: quod
lagunculas nouas disrũpit Loquar et re¬
⁊spirabo paululũ: aꝑiã labia mea et respon¬
res scõs magna eloqui. ac ꝓ locutione sua
uen̾ari conspiciunt: locutionis eoꝵ celsitu¬
dinẽ. et ñ utilitatẽ intentionis imitant᷑:
Neq hoc amant qđ illi appetunt: s hoc sũ¬
moꝑe appetunt. qđ clari hominib osten¬
dunt᷑: Nam sepe contĩgit ut sapientes turi
cũ se ñ audiri considerant: ori suo silenti¬
ũ indicat S plerũq dũ conspiciunt qđ
iniquoꝵ facinora ipsis tacentib et ñ corri¬
pientib crescunt: ium qͣndã sp̃c sui susti.¬
nent. ut in locutionẽ aꝑte correptionis e¬
dabor eius. neq loquar ultra in nomine
illiꝰ. ilico aduinxit & factus ẽ in corde me¬
o quasi ignis exȩstuans. claususq in os¬
sib meis: et defeci ferre ñ sustinens Audi¬
ui enĩ contumelias multoꝵ: Fro eo enĩ qđ

Expanded text:
sermonibus, et coarctat me spiritus uteri mei. En venter meus quasi mustum absque spiraculo, quod lagunculas novas disrumpit. Loquar et respirabo paululum; aperiam labia mea, et responres 740 sanctos magna eloqui ac pro locutione sua venerari conspiciunt, locutionis eorum celsitudinem et non utilitatem intentionis imitantur; neque hoc amant quod illi appetunt, sed hoc summopere appetunt quod clari hominibus ostendantur. Nam saepe contingit ut sapientes viri cum se non audiri considerant, ori suo silentium indicant; sed plerumque dum conspiciunt quod iniquorum facinora ipsis tacentibus et non corripientibus crescunt, vim quamdam spiritus sui sustinent, ut in locutionem apertae correptionis edabor eius, neque loquar in nomine ipsius, ita subiunxit: Et factus est in corde meo quasi ignis exestuans clausus in ossibus meis et defeci ferre non sustinens. Sedvi enim contumelias multorum . Pro eo enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
nes occultos libent̾ edite: uł sicut in nr̃a tͤns¬
latione scriptũ ẽ. aquȩ furtiuȩ dulciores st̃:
et panis absconditus suauior: Sunt enĩ ñ¬
nullȩ hereses. quȩ aꝑte metuunt p̃dicare qd
sentiunt: et apud infirmoꝵ m̃tes. u̾ba sua
tantomagis condiunt. qͣnto quasi amplius
reu̾ent᷑ abscondunt: Uñ ñ ĩmerico dr̃: panes
occultos libent᷑ edite: Miseris enĩ cordib oc¬
culta hereticoꝵ u̾ba eo magis sapiunt: quo
cũ reliquis cõmunit̾ ñ habent. Rursum ꝑ
panẽ suibsidiũ uitȩ p̃sentis accipit᷑. sicut iacob
ad laban tͣnsiens ait: Dñe ds̃ si dederis mͥ panẽ

Expanded text:
 sicut in nostra translatione scriptum est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Sunt enim nonnullae haereses quae aperte metuunt praedicare quod sentiunt, et apud infirmorum mentes verba sua tanto magis condiunt, quanto quasi amplius reverenter abscondunt. Unde non immerito dicitur: Panes occultos libenter edite. Miseris enim cordibus occulta haereticorum verba eo magis sapiunt, quo cum reliquis communiter non habentur. Rursum per panem subsidium praesentis vitae accipitur, sicut Jacob ad
Abbreviated transcription (Latin):
diceret: si eandẽ intelligentiã sibi p̾cęt̾is
ñ arrogaret: Neq enĩ parua condẽpnatio
ẽ ex eo bono qđ cõmunit̾ dat᷑. pͥuatĩ gła¬
ri: scire bonũ un acceꝑit: et nescire quomͦ
sunt species quib om̃is tumor arrogantiũ
demonstrat᷑: cũ bonũ aut a semet ipsis ha¬
bere se estimant. aut si sibi datũ desuꝑ cre¬
dunt. ꝓ suis se hoc accepisse meritis putant:
aut certe cũ iactant se habere qđ ñ habent:
aut despectis cȩt̾is singłarit̾ uideri appetut̃
habere qđ habent. A semetipso enĩ bonũ se
ris quasi ũ acceꝑis: Rursus ne dari nob bonũ

Expanded text:
diceret si eamdem intelligentiam sibi prae caeteris non arrogaret. Neque enim prava condemnatio est ex eo bono quod communiter datur private gloriari, scire bonum unde acceperit, et nescire quomodsunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non habent; aut, despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. A semetipso enim bonum se ris quasi non acceper
Abbreviated transcription (Latin):
defendunt despiciunt: et plerũq contingit ut
plus ingenia male sapientiũ. quã simplicẽ
uitã uinocentiũ uen̾ent᷑: plus reseruent ligiuꝰ
extra loquentiũ. quã meritis intra positoꝵ: qͦ.¬
uis utrisq ediu̾so obuent. cũ et ab illis recti¬
tudine sensuũ. et a sc̃a ȩccła moꝵ p̾iitate dis
aut̃ antiquiores: idcirco demisso capite ueritꝰ
sĩ indicare uob̾ meã sententiã: Sꝑabã enĩ qd̾
etas plixior loqueret᷑: et annoꝵ multitudo do

Expanded text:
defendunt, despiciunt; et plerumque contingit ut plus ingenia male sapientium quam simplicem vitam innocentium venerentur, plus reservent linguis extra loquentium quam meritis intra positorum, quamvis utrisque ex diverso obvient, cum et ab illis rectitudine sensuum, et a sancta Ecclesia morum pravitate discautem antiquiores; idcirco demisso capite veritus sum indicare vobis meam sententiam. Sperabam enim quod aetas prolixior loqueretur, et annorum
Abbreviated transcription (Latin):
solent: cũ a cunctis fere gentib sc̃am eccłam
uen̾ari conspiciunt: opinionẽ eius quib ualet
obtrectationib lacerare contendt̃. dicentes. Id¬
circo illi cuncta temꝑalia suppetunt: quia ei
et̾noꝵ p̃mia munerũ subirahunt᷑. Quoꝵ uo¬
ci helui obuiat dicens: Ne forte dicatis inue¬
nimꝰ sapientiã: ds̃ ꝑiecit eum ñ homo: Ac si
arrogantes intra scãm eccłam s tam̃ fideles: con¬
tra hereticos dicant: ꝑhoc qdđ scãm ȩccłam in
honore hominũ florere temꝑalit̾ cernitis: pie¬
ctã eam a dño ñ credatis Scit enĩ redẽptor eiꝰ
et in hoc itin̾e solatia uenienti tribuere: et ꝑ¬
uenienti ad ȩt̾nã patriam suꝑna p̃mia reser¬
uare: Incassũ gͥ dicitis quia ds̃ eam et ñ homo
piecerit: cũ uen̾ari illam a cunctiꝰ fere hoĩb¬
uideatis: quia sic ei t̾renȩ głȩ adium̃tũ
tribuit᷑: tit ꝑ hoc multipliciꝰ etiã ad celestia

Expanded text:
solent, cum a cunctis fere gentibus sanctam Ecclesiam solent, cum a cunctis fere gentibus sanctam Ecclesiam venerari conspiciunt, opinionem ejus quibus valent obtrectationibus lacerare contendunt, dicentes: Idcirco illi cuncta temporalia suppetunt, quia eisubtrahuntur. Quorum vocibus Eliu obviat, dicens: Ne forte dicatis: Invenimus sapientiam, Deus projecit eum non homo. Ac si arrogantes intra sanctam Ecclesiam sed tamen fideles contra haereticos dicant: Per hoc quod sanctam Ecclesiam in honore hominum florere temporaliter cernitis, projectam eam a Domino non credatis. Scit enim Redemptor ejus, et in hoc itinere solatia venienti tribuere, et pervenienti ad aeternam patriam superna praemia reservare. Incassum igitur dicitis quia Deus eam et non homo projecerit, cum venerari illam a cunctis fere hominividetis, quia sic ei terrenae gloriae adjumentum tribuitur, ut per hoc multiplicius etiam ad coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
cã audite me: ostendam uob̃ etiã ego meã sci¬
Nentiã: Expectaui enĩ se̾mones ur̃os: audiui
⁊prudentiã ur̃am. donec disceptaremini ser¬
monib et donec putabã uos aliquid dicere con¬
loquens helui indicat quã suꝑbe tacuerit:. Cũ
enĩ dicit. expectaui enĩ sermones ur̃os. et puta¬
bã uos aliquid dicere: aꝑte declarat se ad uerba
senũ uidicandi potius studio q̃m discendi uo¬
to tacuisse: Quãius hȩc melius uitã arrogan¬
tiũ signant: qui aliqndo intͤ scãni ȩccłam po¬
siti. cũ eiusdẽ sc̃ẽ eccłȩ adu̾sarios conspiciunt.
sare u̾boꝵ: Nam qͣntolibet sint eisdẽ arroganti¬
b antiquiores. heretici: eos audacter cõpͥmunt.
in quoꝵ u̾bis doginata ꝑu̾sa rep̃hendt̃. Seqͥt᷑.
S ut uideo ñ ẽ qui arguere possit iob: et respon¬
dere ex uob̃ sermonib etus Ne forte dicatis in
ueniꝰ sapientiã: ds̃ ꝓiecit eũ. ñ homo. Sepe
heretici ꝑ hoc qđ eẽ et hominib despicabiles

Expanded text:
 etiam ego meam sententiam. Exspectavi enim sermones vestros, audivi prudentiam vestram, donec disceptaremini sermonibus, et donec putabam vos aliquid dicere, conloquens Eliu indicat quam superbe tacuerit. Cum enim dicit: Expectavi sermones vestros, et, putabam vos aliquid dicere, aperte declarat se ad verba senum, judicantis potius studio quam dicentis voto tacuisse. Quamvis haec melius vitam arrogantium signant, qui aliquando intra sanctam Ecclesiam positi, cum ejusdem sanctae Ecclesiae adversarios conspiciunt, sare verborum. Nam quantolibet sint eisdem arrogantibus antiquiores haeretici, eos audacter comprimunt, in quorum verbis dogmata perversa reprehendunt. Sequitur: Sed, ut video, non est qui arguere possit Job, et respondere ex vobis sermonibus ejus. VERS. 13. Nvenimus sapientiam, Deus projecit eum, non homo. - Saepe haeretici per hoc quod esse et hominibus despicabiles
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ respectu tacuit. sapientior fuit: cũ uͦ in
alus annoꝵ multitudinẽ semetipsũ p̃fe¬
rens despicit: quã puerilit̾ desipiat osten¬
dit: Nam contͤ euis sententiã. et ętas ꝓliri¬
or loquit᷑. et ꝑ annoꝵ multitudinẽ sapien¬
tia docet᷑: quia et si longeuitas sensũ ñ pͣ¬
bet. usũ tam̃ uehem̃t᷑ exercet: Sequit᷑. Sed¬

Expanded text:
suae respectu tacuerit, sapientior fuit; cum vero in aliis annorum multitudinem semetipsum praeferens despicit, quam pueriliter desipiat ostendit. Nam contra ejus sententiam et aetas prolixior loquitur, et per annorum multitudinem sapientia docetur, quia etsi longaevitas sensum non probet, usus tamen vehementer exercet. Sequitur: VE
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ dauid quoq ait. Uniu̾sa uanitas: om̃is hõ
uiuens: & q̃nꝗͣ. in imaginẽ dĩ ambulet homo:
tam̃ uane conturbabitur: Qui rursũ ȩt̾nã patͥ¬
am contẽplatꝰ. et hec mala pensans. in quib e¬
rat. atq illa bona consid̾ans in quib adhuc ñ
erat: ait: Heu me quod in colatus m̃s ꝓlongatꝰ:
Et ego dixi in pauore meo: ꝓiectus sum a uultu
p̃tes pauorẽ ñ ꝓp̾e uocauert̃: a uultu oculoꝵ dĩ
uidit se eĩ piectũ: Post int̾ni qruppe luminis
iusionẽ quȩ in eius anima ꝑ contẽplationiˢ
gr̃am. radio claritatis emicuit. ad semetipsum
redit: et cognitione ꝑcepta. uł quib illic bonĩ

Expanded text:
 ait: Universa vanitas omnis homo vivens . Et quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbabitur. Qui rursum aeternam patriam contemplatus, et haec mala pensans in quibus erat, atque illa bona considerans in quibus adhuc non erat, ait: Heu me! quia incolatus meus prolongatus est . Et, Ego dixi in pavore meo: projectus sum a vultu pretes pavorem non proprie vocaverunt a vultu oculorum Dei vidit se esse projectum. Post interni quippe luminis visionem, quae intus anima per contemplationis gratiam radio claritatis emicuit, a semetipso recessit, et cognitione percepta, vel quibus malis hic
Abbreviated transcription (Latin):
tuendũ ẽ qđ beatũ iob idõ rep̃hendit: qđ co¬
ram dõ uistũ eẽ se dixerit. Amicos uͦ eiꝰ idõte¬
darguit: qđ condẽpnantes eum. responsionẽ
contra illũ racionabilẽ ñ dederunt: Istis nãq
indiciis aꝑte colligit᷑: qđ ꝑ eum species ama¬
toꝵ uanȩ głȩ designatur: Iob quippe de p̃sũ¬
pta iusticia: amicos uͦ eius de stulta responsi¬
one redarguit: Cuncꝰti enĩ uanȩ głȩ sectatoreᷤ
dum se in om̃ib p̃ferunt. alios quidẽ de faciũ
sensib alios aut de indignis meritis rep̃hendt̃:
id est alios censent nichil scire. alios ñ bene ui¬
uere: & qͣuis uiste om̃s extra ȩccłam positos pͣ¬
ua sentire redarguunt: tam̃ etiã eos qui intꝰ ft̃.
ꝓuitȩ despectu contẽpnunt: et contͤ illos ex ma¬
gnitudine recte sentiendi. contͤ istos uͦ quasi ex
merito bene uiuendi suꝑbiunt: Bñ aut̃ heliũ¬

Expanded text:
tuendum est quod beatum Job ideo reprehendit quod coram Deo se justum esse dixerit; amicos vero ejus ideo redarguit, quod condemnantes eum responsionem contra illum rationabilem non dederunt. Istis namque indiciis aperte colligitur quod per eum species amatorum vanae gloriae designatur. Job quippe de praesumpta justitia, amicos vero ejus de stulta responsione redarguit. Cuncti enim vanae gloriae sectatores, dum se omnibus praeferunt, alios quidem de fatuis sensibus, alios autem de indignis meritis reprehendunt; id est, alios censent nihil scire, alios non bene vivere. Et quamvis juste omnes extra Ecclesiam positos prava sentire redarguant, tamen etiam eos qui intus sunt pro vitae despectu contemnunt, et contra illos ex magnitudine recte sentiendi, contra istos vero quasi ex merito bene vivendi superbiunt. Vet. VI
Abbreviated transcription (Latin):
tot uirtutũ suarũ sublimia gesta narrauit. sci¬
ens qđ suis meritis ad sũma ꝑuenire uequeat.
adiutorẽ querit. & quẽ nimirũ nͥ unigenitũ
dĩ filiũ concẽplat᷑: qui humanã naturã en hac
morcalitate laborantẽ. dũ suscipit adiuuit:
Ipse quippe adiuuit hominẽ factus homo: ut
quia puro homini uia redeuudi ñ patebat ad
dm̃. uia redeundi fieret ꝑ hominẽ dm̃: Longe
quippe distabamꝰ a iusto et ĩmortali: nos morta¬
les et iniusti: S int̾ ĩmortalẽ iustũ ⁊ no mortaleᷤ
iniuistos. apparuit mediator dĩ et hominũ mor¬
talis et iustus: qui et mortẽ haberet cũ hominib
et iusticiã cũ dõr ut quia ꝑuna nr̃a longe dista¬
bamꝰ a sũmis. in seipso uno iungeret ima cũ sũ¬
mis: atq ex eo nob̃ uia redeundi fieret. quo sũmi
siuis ima nr̃a copularet: Hinc gͦ beatus iob ꝑtotiꝰ
eccłȩ significationẽ loquens. mediatorẽ requirit.
Qui cũ dixisset quis mͥ tribuat adiutorẽ. apte sub¬

Expanded text:
tot virtutum suarum sublimia gesta narravit; sciens quod suis meritis ad summa pervenire nequeat, adjutorem quaerit, et quem nimirum, nisi unigenitum Dei Filium contemplatur? Qui hummortalitate laborantem dum suscepit adjuvit? Ipse quippe adjuvit hominem factus homo, ut quia puro homini via redeundi non patebat ad Deum, via redeundi fieret per hominem Deum. Longe quippe distabamus a justo et immortali, nos mortales et injusti. Sed inter immortalem et justum et nos mortales et injustos apparuit Mediator Dei et hominum mortalis et justus, qui et mortem haberet cum hominibus, et justitiam cum Deo, ut quia per ima nostra longe distabamus a summis, in seipso uno jungeret ima cum summis, atque ex eo nobis via redeundi fieret ad Deum, quo summis suis ima nostra copularet. Hunc ergo beatus Job per totius Ecclesiae significationem loquens, Mediatorem requirit, qui cum dixisset: Quis mihi tribuat adjutorem, apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝓpinquoꝵ ñ t̾ruit: qui nos ab ęt̾nis supplicuis
libans. palmas in facie ȩquanimit̾ accepit. Ipse
tacuit. et ostiũ egressus ñ ẽ: qui sub ipsa iã hora
passionis. cũ humanitatis infirma pateret᷑. di¬
uinitatis potentiã exerere noluit: Mediator
quippe dĩ et hominũ quasi egressus ostiũ fuis¬
set si cũ teneret᷑ homo maiestatis sue potentiã
uoluisset ostendere ÷ et ꝑ diuinrtatis mag.¬
nitudinẽ susceptȩ carniᷤ infirma tͦnsire Ut
enĩ aꝑtus homo mori posset. ds̃ man̾it occultꝰ:
quia si cognouissent. nunq̃. dñm głe crucifi
a pilato tacuit: atq int̾ ꝑsccutoꝵ manꝰ. et corpꝰ
passioni obtulit qđ ꝑ electis assũpserat: et re¬
sistentib noluit demonstrare qđ erat. Uñ etiã
ꝑ psalmistã dr̃. Posuertnt me in abhominatio¬
nẽ sibi traditus sũ et ñ egrediebar Cũ enĩ de¬

Expanded text:
tio propinquorum non terruit, qui nos ab aeternis suppliciis tio propinquorum non terruit, qui nos ab aeternis suppliciis liberans, palmas in facie aequanimiter accepit. Ipse tacuit, et ostium egressus non est, qui sub ipsa jam hora passionis cum humanitatis infirma pateretur, divinitatis suae potentiam exercere noluit. Mediatori quippe Dei et hominum quasi egredi ostium fuisset, si cum teneretur ut homo, majestatis suae potentvoluisset ostendere, et per divinitatis magnitudinem susceptae carnis infirma transire. Ut enim apertius homo mori posset, Deus mansit occultus: Quia si cognovissent, nunquam Dominum gloriae a Pilato tacuit , atque inter persecutorum manus, et corpus passioni obtulit quod pro electis assumpserat, et resistentibus demonstravit quod erat. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Posuerunt me in abominationem sibi, traditus sum, et non egrediebar . Cum enim de
Abbreviated transcription (Latin):
am in uetustate se retuient: s in uetustate
retinendo. p̃iis suis sermonib speculationi
in beati iob expbratione subiungit᷑: ex cuiꝰ
ꝑsona udelicet species quoꝵdã doctoꝵ fide¬
liũ s tam̃ arrogantiũ designat᷑. Cuiꝰ ũba ñ

Expanded text:
Deum, in vetustate se retinent: sed in vetustate Deum, in vetustate se retinent: sed in vetustate retinendo, pravis suis sermonibus spein beati Job exprobratione subjungitur, ex cujus persona videlicet species quorumdam doctorum fidelium sed tamen arrog
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qđ dũ falsa de dõ sentiunt. eum suꝑbiendo
concẽpnunt: Saldad int̾p̃tat᷑ uetustas sola
Sñ auit̃ om̃s heretici in his q̃ de dũo loquunt̃.
aũ ñ intentione recta .s. appetitione temꝑaliˢ
gse uideri p̃dicatores appetitnt: uetustas sola
nominant᷑. Ad loquendũ quippe ñ relo noui
hominis: s uitȩ uet̾is p̃uitate concitant᷑. So¬
pbar quoq latino sermone dissipatio specłȩ:
ad contẽplanda suꝑna se crigunt: s dũ here¬
ticoꝵ uba ꝑũtere recta contẽplantes appetuis
specłam dissipare conant᷑. In trib itaq amicoꝵ
iob nominib: tres in hereticis ꝑditionũ casus
expͥmunt᷑. Nisi enĩ dm̃ contẽpnerent: neq̃qͣm
de illo ꝑu̾sa sentirent: E nͥ uetustatis cor tra¬
berent: in nouȩ uitȩ intelligentia ñ erraret̃:
R n speculationẽ bonoꝵ destruerent: nequaq̃.
cos suꝑna iudicia tam districto examine ꝓ

Expanded text:
nisi quod, dum falsa de Deo snisi quod, dum falsa de Deo scontemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Domino loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe, non zelo novi hominis, 732 sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae,ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam dissipare conantur. In tribus itaque amicorum Job nominibus tres in haereticis perditionum caexprimuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatis cor traherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pr
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ eum ad maledicendũ ꝓuocat: quid ali¬
ud quã p̃uitatẽ carnaliũ signat: Qui intra
sc̃am eccł̃am incorrectis morib positi eo du¬
riꝰ uitã fidelium quo uiciniꝰ p̃munt: quia
reticoꝵ figurã expͥmunt: qui sub specie con¬
sulendi. agunt negotiũ seducendi: Uñ et
ad beatum iob dũ ꝓ dño u̾ba faciunt. a dño
reꝓbant᷑: quia uidelicet om̃s heretici dũ dim
defende nitunt᷑. offendunt: Uñ eis apte et
pꝰ uos ostẽdẽs fab̾catorẽ mñ datii. et cultores ꝑu̾soꝵ
doginatũ: Constat gͦ eos hereticoꝵ typũ ge¬
rere: quos scs uir redarguit cultui ꝑu̾soꝵ do¬
giatũ deseruire: Quia gͥ iob interp̃cat᷑ do¬
lens. quo nuirũ dolore uł mediatoris passio
uł scẽ eccłe labor expͥmit᷑. quȩ multiplici pt¬
sentis uitȩ facigatione crutiat᷑. amici quos
cius ex uocabulo nominis. meritũ sue ĩ dicãt
actionis: Nam eliphat latina lingua dicit᷑
ani concẽptus & quid aliud beretici faciut᷑:

Expanded text:
quae eum ad maledicendum provocat, quid aliud quam pravitatem carnalium signat? Qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, eo durius vitam fidelium quo vicinius premunt, quia reticorum figuram exprimunt, qui sub specie consulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job dum pro Domino verba faciunt, a Domino reprobantur, quia videlicet omnes haeretici dum Deum defendere nituntur offendunt. Unde eis apte et  vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum gerere, quos sanctus vir redarguit cultui perversorum dogmatum deservire. Quia igitur Job interpretatur dolens, quo nimirum dolore vel Mediatoris passioesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Domini contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ et mortuo lazaro qui mole magna p̾meba¬
tur. nequaꝗͤ. dr̃. reuiuisce: s ueni foras: Ex q̃
uidelicet resurrectione quȩ gesta in illuis ẽ
corꝑe. signat᷑ qualit̃ nos resuscitem᷑ in corde.
cũ uidelicet mortuo dr̃ ueni foras: ut nimi¬
rũ homo in peccato suo mortuus. et ꝑ molẽ
malȩ consuetudinis iam sepultꝰ. quia intͤ
conscientiã suam absconsus iacet ꝑ neqͥtiam.
a seipso foras exeat ꝑ confessionẽ: Mortuo enĩ
ueni foras dr̃: ut ab excusatione atq occul¬
tatione peccati. ad accusationẽ suam ore ꝓpͥo
exire ꝓuocet᷑: Unde dauid ꝓpħa ab illa tanti
morte facinoris reuiuiscens: ad uocẽ dñi q̃si
foras exiit. dum ꝑ natban correctus qđ fece
pa in humano gen̾e uehem̃t᷑ excreuit: bñ
beatus iob. dũ diceret si abscondi peccatum
meũ. int̾ posuit quasi homo: Homuus qͥp¬
pe ẽẽ ꝓpͥum conspicit: qđ ex parentis uetis
umitatione descendit: Ubi apte subdit᷑. &

Expanded text:
Unde et mortuo Lazaro qui mole magna premebaUnde et mortuo Lazaro qui mole magna premebatur, nequaquam dicitur, revivisce, sed, Veni foras . Ex qua scilicet resurrectione, quae gesta in illius est corpore, signatur qualiter nos resuscitemur in corde, cum videlicet mortuo dicitur: Veni foras, ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et mole malae consuetudinis jam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam, a semetipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim Veni foras dicitur, ut ab excusatione atque occultatione peccati ad accusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde David propheta, ab illa tanti morte facinoris reviviscens, ad vocem Domini quasi foras exiit, dum, per Nathan correptus, quod fecerpa in humano genere vehementer excrevit, bene beatus Job cum diceret: Si abscondi peccatum meum, interposuit: quasi homo. Hominis quippe esse proprium conspicit, quod ex parentis veteris imitatione descendit. Ubi apte subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
erroris sui cumulũ. dm̃ sibi facere similẽ in cul¬
ꝑa conati sunt: Sic gͦ reatũ suũ dum defendẽ
moliunt᷑. addiderunt: ut culpa eoꝵ atrocior diꝰ¬
cussa fieret. quã fuerat ꝑpetrata Uñ nc̃ quoq
humani gen̾̃is rami. ex hac adhuc radice ama¬
ritudinẽ trahunt: et cũ de uitio suo quisq ar¬
guit᷑. sub defensionũ u̾ba quasi sub quȩdã
se arboꝵ folia abscondit: & uelut ad quȩdam
excusationis suȩ opaca secreta faciem conditorĩ
fugit: dum ñ uult cognosci qđ fecit. In q̃
uidelicet occultatione. ñ se dño: s dñm ab¬
scondit sibi Agit quippe. ne om̃ia uiden¬
tẽ uideat: ñ aut ne ipse uideat᷑. Quo contra
cuiq peccatori iam exordiũ illuminationiˢ
ẽ humilitas confessionis: quia sibinet ipsi
iam parcere renuit. qui malũ ñ erubescit
confiteri qđ fecit: & qui defendendo accu¬
sare potuit: accusando se celerrime defendit:

Expanded text:
erroris sui cumulum Dominum sibi facere similem in culerroris sui cumulum Dominum sibi facere similem in culpa conati sunt. Sic ergo reatum suum, dum defendere moliuntur addiderunt, ut culpa eorum atrocior discussa fieret quam fuerat perpetrata. Unde nunc quoque humani generis rami ex hac adhuc radice amaritudinem trahunt, et cum de vitio suo quisque arguitur, sub defensionum verba quasi sub quaedam se arborum folia abscondit, et velut ad quaedam excusationis suae opaca secreta faciem conditoris fugit, dum non vult cognosci quod fecit. In qua videlicet occultatione non se Domino, sed Dominum abscondit sibi. Agit quippe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod fecit, et qui defendendo accusare potuit, accusando se celerrime defendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ciã mͥ: ipsa mͥ dedit de ligno et comedi: Ipsa qͦ
mulier inquisita: respondit. Serpens decepit
me: et cõmedi. Ad hoc quippe requisiti fuerãt:
ut peccatũ qđ tnsgrediendo cõmiserat ꝯfitendo
dełent Uñ et serpens ille ꝑsuasor qui ñ erat
reuocandus ad ueniã: ñ ẽ de culpa reqͥsitus:
Iut̾rogatus itaq homo ẽ ubi eẽt. ut ꝑpetratam
culpã respiceret: et conficendo cognosceret. qͣm
longe a conditoris sui facie abẽẽt: S adhibe¬
re sibimet potius utriq defensionis solatia.ꝙͦ.
confessionis elegerunt: Cũq excusare peccatũ
uoluit uir ꝑ mulierẽ. mulier ꝑ serpentẽ: au¬
xert̃ culpã quã tueri conati st̃: Oblique adã
dñm tangens: qđ ipse peccati eoꝵ auctor exti¬
terit. qui mulierẽ fecit: & eua culpã ad dñm
referens: qui serpentẽ in paradiso posuisset: Q
enĩ ore diaboli fallentis audierãt eritis sic̃ dii:
quia dõ similes in diuinitate nequiuerc̃. ad

Expanded text:
ciam ipsa mihi dedit de ligno, et comedi . Ipsa quoque ciam ipsa mihi dedit de ligno, et comedi . Ipsa quoque mulier inquisita respondit, dicens: Serpens decepit me, et comedi . Ad hoc quippe requisiti fuerant, ut peccatum quod transgrediendo commiserant confitendo delerent. Unde et serpens ille persuasor, qui non erat revocandus ad veniam, non est de culpa requisitus. Interrogatus itaque homo est ubi esset, ut perpetratam culpam respiceret, et confitendo cognosceret quam longe a conditoris sui facie abesset. Sed adhibere sibimet utrique defensionis solatia quam confessionis elegerunt. Cumque excvoluit vir per mulierem, mulier per serpentem, auxerunt culpam quam tueri conati sunt, oblique Adam dominum tangens, quod ipse peccati eorum auctor exstiterit, qui mulierem fecit: Eva culpam ad Dominum referens, qui serpentem in paradiso posuit. Qui enim ore diaboli fallentis audierant, Eritis sicut dii , quia esse similes in divinitate nequiverunt, ad
Abbreviated transcription (Latin):
extitit in oꝑatione. ut demonstraret quã
humilis fuerit in m̃te: ꝓtinus adiungit: Si¬
abscondi quasi homo peccatũ meũ: et celaui
in sinu meo iniquitatẽ meã Hȩc sunt nãq
uerȩ humilitatis testimonia: et iniquitatem
suã quẽq cognoscere: et cognitã uoce c̃fessioĩs
aꝑire: At contͣ. usitatũ humani geñis uitiũ
ẽ. et labendo peccatũ cõmittere. et cõmissũ ne
gando abscondere: et conuictũ defendendo
multiplicare: Ex illo quippe lapsu pͥmi ho¬
minis hec augm̃ta nequitiȩ ducunꝰ: ex quo
ipsam radicẽ traximus culpe: Sic nãq ille
dum lignũ uetitũ contigisset: abscondit se
a facie dñi int̾ ligna paradisi: In qua abscon¬
sione scilicet quia dm̃ latere ñ poterat: ñ la¬
tendi effectus describit᷑. s affectus uotat᷑. Qui
cum argueret᷑ a dño qđ de ligno uetito conti¬
gisset: ilico respondit Mulier quã dedisti so¬

Expanded text:
exstitit in operatione, ut demonstraret quam exstitit in operatione, ut demonstraret quam humilis fuerit in mente, protinus adjunxit: i homo peccatum meum, et celavi in sinu meo iniquitatem meam. - Haec sunt namque verae humilitatis testimonia, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. At contra usitatum humani generis vitium est, et labendo peccatum committere, et commissum gando abscondere, et convictum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominis haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem traximus culpae. Sic namque ille dum lignum vetitum contigisset, abscondit se a facie Domini inter ligna paradisi. In qua absconsione, scilicet quia Deum latere non poterat, non latendi effectus describitur, sed affectus notatur. Qui cum argueretur a Domino, quod de ligno vetito contigisset, illico respondit: Mulier quam dedisti mihi so