comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sam suꝑficiem terre:uastantes omnia. De'¬
uorata ẽ igitur herba terre. et quicquid po¬
morum in arborib fuit. que grando dimi¬
serat: nichilqͦ omnino uirens relictum ẽ
in lignis et herbis terre: in cuncta egipto.
Quam obrem festinus pharao uocauit mo-¬
isen et aaron: et dixit eis. Peccaui i dñm
peccatum etiam hac uice: et rogate dñm
Egressusq ẽ de conspectu pharaonis: et
orauit dñm. Qui flare fecit uentum ab oc-¬
cidente uehem̃tissimum: et arreptam locu¬
stam ꝓiecit in mare rubrum. Non reman¬
sit ne una quidẽ in cunctis finib egipti.
Et indurauit dominus cor pharaonis:
nec dimisit filios isrł. ¶ Pixit aut̃ dñs¬
ad moisen. Extende manum tuã in celũ:
et sint tenebre suꝑ terram egipti. tam den-¬
se ut palpariqueant. Extendit moises ma¬
num in celum: et facte sunt tenebre horri¬
biles inuniuersa terra egipti.Tribus dieb
loco in quo erat. Ubicumq aut̃ habitabant

Expanded text:
rsam superficiem terrae, vastantes omnia. Dersam superficiem terrae, vastantes omnia. Devorata est igitur herba terrae, et quidquid pomorum in arboribus fuit, quae grando dimiserat, nihilque omnino virens relictum est in lignis et in herbis terrae, in cuncta Aegypto. Quam ob rem festinus Pharao vocavit Mosen et Aaron, et dixit eis: Peccavi in Domipeccatum mihi etiam hac vice, et rogate DominEgressusque est de conspectu Pharaonis, et oravit Dominum. Qui flare fecit ventum, ab occidente vehementissimum, et arreptam locustam projecit in mare Rubrum: non remansit ne una quidem in cunctis finibus Aegypti. Et induravit Dominus cor Pharaonis, nec dimisit filios Israel. ad Moysen: Extende manum tuam in coelum: et sint tenebrae super terram Aegypti, tam densae ut palpari queant. Extendit Moyses manum in coelum: et factae sunt tenebrae terribiles in universa terra Aegypti tribus diebusloco in quo erat: ubicumque autem habitabant
Abbreviated transcription (Latin):
crificate domino deo ur̃o. Quinam sunt qͥ
ituri sunt. Ait moises. Cum paruulis nr̃is
ouib et armentis. Est enim sollemnitas
donim dei nr̃i. Et respondit pharao. Sic
dominꝰ sit uob̾cum: quomodo ego dimit¬
tam uos & paruulos ur̃os. Cuidubium ẽ
qͦd pessime cogicetis: Non fietita: s ite tan¬
tum uiri. et sacrificate domino. Hoc enm
et ipsi petistis. Statimq eiecti sunt de con¬
spectui pharaonis. Dixit aut̃ dominꝰ ad
moisen. Extende manum tuã suꝑ terrã
egipti ad locustam: ut ascendat suꝑ eã.
et deuoret omnẽ herbam que residua fu-¬
it grandini. Erxtendit moises uirgam suꝑ
terram egipti: et dominus induxit uentũ
urentem tota illa die ac nocte. Et mane
facto: uentus urens leuauit locustas.Que
ascendunt suꝑ uniu̾sam terram egipti:
et sedunt in cunctis finib egiptiorũ in nu
merabiles. quales ante illud tempꝰ ñ fuer̃t:
nec postea future sunt. Oꝑueruntq uniu̾¬

Expanded text:
crificate Domino Deo vestro: quinam sunt qui crificate Domino Deo vestro: quinam sunt qui ituri sunt? Ait Moses: Cum parvulis nostris eovibus et armentis: est enim solemnitas Domini Dei nostri. Et respondit Pharao: Sic Dominus sit vobiscum, quomodo ego dimittam vos, et parvulos vestros, cui dubium est quod pessime cogitetis? Non fiet ita, sed ite tantum viri, et sacrificate Domino: hoc enim, et ipsi petistis. Statimque ejecti sunt de conspectu Pharaonis. Dixit autem Dominus ad Mosen: Extende manum tuam super terram Aegypti ad locustam, uet devoret omnem herbam quae residua fuerit grandini. Et extendit Moses virgam super terram Aegypti; et Dominus induxit ventum urentem tota illa die, ac nocte, et mane facto, ventus urens levavit locustas. Quae ascenderunt super universam terram Aegypti, et sederunt in cunctisfuerant, nec postea futurae sunt. Operueruntque unive
Abbreviated transcription (Latin):
et signa mea fecerim in eis. et sciatis quia ego
dominuis ds̃. Introierunt gͦ moises &e aaron
ad pharaonẽ: et dixerunt ad eum. hec dic̃
dominus ds̃ hebreorum. Usq quo non uis
subici mͥ: Dimitte popłm meum: ut sacri¬
ficet michi. Sin autem resistis. et non uis
dimittere eum: ecce ego inducam cras locu¬
stam in fines tuos. que oꝑiat suꝑficiẽ terre.
Nec quicquã eius appareat: s comedat᷑ qd
residuum fuit grandini. Corrodet enim
omnia ligna que germinant in agris: et
implebunt. domus tuas et seruoruim tuoꝵ.
et omnium egiptiorũ. quantã ñ uiderunt
patres tui et aui. ex quo orti sunt suꝑ terrã.
usq in p̃sentem diem. Au̾titq se: & egressꝰ
est a pharaone. Dixerunt autem serui pha¬
raonis adeum. Usq quo patiemur hoc
scandalum: Dimitte homines: ut sacrifi
cent domino deo suo. Nonne uides quod
ꝑierit egiptꝰ : Reuocaueruntq moisen ce
aaron ad pharaonem. Qui dixit eis. Ite sa¬

Expanded text:
et signa mea fecerim in eis et sciatis quia ego et signa mea fecerim in eis et sciatis quia ego Dominus introierunt ergo Moses et Aaron ad Pharaonem et dixerunt ad eum haec dicit Dominus Deus Hebraeorum usquequo non vis subici mihi dimitte populum meum ut sacrificet mihi sin autem resistis et non vis dimittere eum ecce ego inducam cras lucustam in fines tuos quae operiat superficiem terrae nec quicquam eius appareat sed comedatur quod residuum fuit grandini conrodet enim omnia ligna quae germinant in agris et implebunt domos tuas et servorum tuorum et omnium Aegyptiorum quantam non viderunt patres tui et avi ex quo orti sunt super terram usque in praesentem diem avertitque se et egressus est a Pharaone dixerunt autem servi Pharaonis ad eum usquequo patiemur hoc scandalum dimitte homines ut saccent Domino Deo suo: nonne vides quod perierit Aegyptus? Revoca veruntque Mosen et Aaron ad Pharaonem: qui dixit eis: Ite, sa
Abbreviated transcription (Latin):
egressus fuero de urbe: extendam palmas
meas ad dñm. et cessabunt tonitrua & gran¬
do non erit. ut scias quia domini est terra.
Noui autem quod et tu et seruitui: necdũ
timeatis dñm dm̃. Linum gͦ et ordeum lesũ
est: eo quod ordeum eẽt iurens. et linum lã
folliculos germinaret. Triticum autem et
far non sunt lesa:quia serotina erant.
Egressusq moises a pharaone de urbe.te.¬
tendit manus ad dominũ: & cessauerunt
tonitrua et grando. nec ultra stillauit plu-¬
uia suꝑ terram. uidens autem pharao qͦd
cessasset pluuia et grando et tonitrua: au¬
xit peccatum. et ingrauatum ẽ eor eiꝰ & ser¬
uorum illius et induratum nimis. nec dimi-¬
sit filios isrł sicut p̃ceꝑat dominꝰ ꝑ manum
Amoisi. Et dixit dominꝰ ad moisen. Ingre¬
dere ad pharaonẽ: ego enim induram cor
eius et seruorum illius. ut faciã signa mea
hec in eo. et narres in aures filii tui & nepo¬
tum tuorum. quotiens contriuerim egiptios

Expanded text:
egressus fuero de urbe, extendam palmas egressus fuero de urbe, extendam palmas meas ad Dominum, et cessabunt tonitrua, et grando non erit: ut snovi autem quod et tu et servi tui necdum timeatis Dominum Deum linum ergo et hordeum laesum est eo quod hordeum esset virens et linum iam folliculos germinaret triticum autem et far non sunt laesa quia serotina erant egressusque Moses a Pharaone et ex urbe tetendit manus ad Dominum et cessaverunt tonitrua et grando nec ultra stillavit pluvia super terram videns autem Pharao quod cessasset pluvia et grando et tonitrua auxit peccatum et ingravatum est cor eius et servorum illius et induratum nimis nec dimisit filios Israhel sicut praeceperat Dominus per manum Mosi et dixit Dominus ad Mosen ingredere ad Pharao ego enim induravi cor eius et servorum illius ut faciam signa mea haec in eo et narres in auribus filii tui et nepotum tuorum quotiens contriverim Aegyptios
Abbreviated transcription (Latin):
uersa terra egipti. suꝑ homines et suꝑ ium̃ta:
et suꝑ omnem herbam agri in terra egipti. Ex¬
tenditq moises uirgam in celum: et dñs dedit
tonitrua et grandinẽ. ac discurrentia fulgri-¬
ra suꝑ terram. Pluitq dominꝰ grandinẽ. suꝑ
terram egipti: et grando et ignis ĩmixta pari¬
ter ferebantur. lanteq fuit magnitudinis:
quanta ante nunquã apparuit inuniu̾sa
terra egipti.ex quo gens m illa condita est.
Et ꝑcussit grando in omi terra egipti cun¬
cta que fuerunt in agris. ab homine usq ad
ium̃tum: cunctamq herbam agri ꝑcussit
grando. et omne lignum regionis confregit.
Tantum interra gesen ubi erant filii isrł:
grando non cecidit. Misitq pharao et uoca¬
uit moisen et aaron: dicens ad eos. Peccaui:
etiam nunc. Dominꝰ iustus: ego et popłs¬
ms̃ impii. Orate dñm ut desinant tonitru¬
a dei et grando: et dimittam uos. et nequa¬
quam hic ultra remaneatis. Ait moises.Cũ

Expanded text:
versa terra Aegypti super homines, et super jumenta, versa terra Aegypti super homines, et super jumenta, et super omnem herbam agri in terra Aegypti. Extenditque Moses virgam in coelum, et Dominus dedit tonitrua, et grandinem, ac discurrentia fulgura super terram: pluitque Dominus grandinem super terram Aegypti. Et grando et ignis immista pariter ferebantur: tantaeque fuit magnitudinis, quanta ante numquam apparuit in universa terra Aegypti ex quo gens illa condita est. Et percussit grando in omni terra Aegypti cuncta quae fuerunt in agris, ab homine usque ad jumentum, cunctamque herbam agri percussit grando, et omne lignum regionis confregit. Tantum in terra Gesen, ubi erant filii Israel, grando non cecidit. Misitque Pharao, et vocavit Mosen et Aaron, dicens ad eos: Peccavi etiam nunc: Dominmeus, impii. Orate Dominum, et desinant tonitrua Dei, et grando: et dimittam vos, et nequaquam ultra hic maneatis. Ait Moyses: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Mane consurge: et sta coram pharaone.
et dices ad eum. Hec dicit dominꝰ ds̃ hebreoꝵ
Dimitte popłm meum ut sacrificet michi:
quia in hac uice mittam omnes plagas me
in omni terra. Nunc enim extendens manũ
ꝑibisq de terra. Idcirco autem posui te:
ut ostendam in te fortitudinẽ meam. & nar¬
retur nom̃ meum in omni terra. Adhuc re
tines popłm meum. et ñ uis eũ dimitcere:
En pluam hac ipsa hora cras grandinem
multam nimis: qualis ñ fuit in egipto a
die qua fundata ẽ usq in p̃sens tempꝰ. Mit.
tegͦ iam nunc: & congrega ium̃ta tua et.¬
omnia que habes in agro. Homines enĩ et
iumenta. et uniu̾sa que inuenta fuerint
foris. nec congregata de agris. ceciditq suꝑ
ea grando: morient᷑. Qui timurit u̾bum
domini de seruis pharaonis: fecit confuge
nem domini: dimisit seruos suos et ium̃ta in
agris. Et dixit dominus ad moisen. Extende
manum tuam in celum. ut fiat grando in uni-¬

Expanded text:
onsurge, et sta coram Pharaone, onsurge, et sta coram Pharaone, et dices ad eum: Haec dicit Dominus Deus Hebraeorum: Dimitte populum meum, ut sacrificet mihi. Quia in hac vice mittam omnes plagas meain omni terra. Nunc enim extendens manum eribisque de terra. Idcirco autem posui te, ut ostendam in te fortitudinem meam, et narretur nomen meum in omni terra. Adhutines populum meum et non vis eum dimittere en pluam hac ipsa hora cras grandinem multam nimis qualis non fuit in Aegypto a die qua fundata est usque in praesens tempus mitte ergo iam nunc et congrega iumomnia quae habes in agro: homines enim, et jumenta, et universa, quae inventa fuerint foris, nec congregata de agris, cecideritque super ea grando, morientur. Qui timuit verbum Domini de servis Pharaonis, fecit confugernem Domini, dimisit servos suos et jumenta in agris. Et Dixit Dominus ad Mosen: Extende manum tuam in coelum, ut fiat grando in uni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent ad filios iorl̃. Constituitq dñs
tempꝰ dicens: cras faciet dominꝰ u̾bum istud in
terra. Fecit gͦ dominus u̾bum hoc: alt̾a die.
Mortuaq sunt omnia animantia egiptioꝵ.
De animalib uero filiorum isrł: nichil om
nino ꝑut. Et misit pharao ad uidendum:
nec erat quicquã mortuum de his que pos¬
sidebat isrł. Ingrauatumq ẽ cor pharaõis:
et non dimisit popłm. Et dixit dñs ad
moiser et aaron. Tollite plenas manꝰ cineris
de camino. et sꝑgat illum moises in celum
coram pharaone: sitq puluis suꝑ omnẽ ter¬
ram egipti. Erunt enim in hominib & uum̃tiᷤ
uulnera: et uesice turgentes in uniu̾sa terra
egipti. Iuleruntq cinerẽ de camino. & stete¬
runt coram pharaone: et sparsit illũ moi¬
ses in celum. Factaq sunt uulnera uesicarũ
turgentium in hominib et inuimentis: nec
poterant malefici stare coram moyse ꝓp¬
ter uulnera que in illis erant. et in om̃i t̾ra

Expanded text:
pertinent ad filios Israel. Constituitque Dominus pertinent ad filios Israel. Constituitque Dominus tempus, dicens: Cras faciet Dominus verbum istud in terra. Fecit ergo Dominus verbum hoc altera die: mortuaque sunt omnia animantia Aegyptiorum: de animalibus vero fnino periit. Et misit Pharao ad videndum: nec erat quidquam mortuum de his quae possidebat Israel. Ingravatumque est cor Pharaonis, et non dimisit populum. Et dixit Dominus ad Moysen et Aaron: Tollite plenas manus cineris de camino, et spargat illum Moyses in coelum coram Pharaone. Sitque pulvis super omnem terram Aegypti: erunt enim in hominibus, et jumentis vulnera, et vesicae turgentes, in universa terra Aegypti. Tuleruntque cinererunt coram Pharaone: et sparsit illum Moyses in coelum: factique sunt ulcera vesicarum turgentium in hominibus et in jumentis; nec poterant malefici stare coram Moyse, propter ulcera quae in illis erant et in omni terre
Abbreviated transcription (Latin):
Profectiq sunt filii isrł de ramesse. in soc¬
coth: sercenta fere milia peditum uirorũ.¬
ꝓmiscuum innumerabile ascendit cũ eis:
oues et armenta. et animantia diu̾si gene-¬
ris multa nimis.Coreruntq farinã quam
dudum conspsam de egipto tulerant: & fe¬
cerunt subcinericios panes atmos.Neq
enim potuerant fermentari. cogentibꝰ exire
egiptiis: et nullam facere sinentib morã.
nec pulmenti quicquã occurrerant p̃ꝑare.
abitatio autem filiorũ isrł x ix¬

Expanded text:
profectique sunt filii Israhel de Ramesse in Socprofectique sunt filii Israhel de Ramesse in Soccoth sescenta ferme milia peditum virorupromiscuum innumerabile ascendit cum eis oves et armenta et animantia diversi generis multa nimis coxeruntque farinam quam dudum conspersam de Aegypto tulerant et fecerunt subcinericios panes azymos neque enim poterant fermentari cogentibus exire Aegyptiis et nullam facere sinentibus moram nec pulmenti quicquam occurrerant praeparare habitatio autem filiorum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
a primogenito pharaonis qui sedebat in so¬
lio eius.usq ad primogenitum captiue que
erat in carcere: et omne primogenitũ iumen¬
Ctorum. Surrexitq pharao nocte. et omnes
serui eius. cunctaq egiptus: et ortus ẽ cla¬
mor magnus in egipto. Neq enim erat do¬
mus: in qua ñ iaceret mortuus. Uocatisq
moise et aaron nocce: ait. Surgite. egredi¬
mini apopło meo: et uos et filii isrł. Ite im¬
molate domino sicut dicitis.Ques ur̃as et¬
armenta assumite ut petieratis: & abeun¬
des benedicite michi. Urgebantq egiptũ po¬
pulum de terra exire uelociter dicentes.
omnes moriemur. Tulit igitur popłs con¬
sꝑsam farinã antequã fermentaret᷑ : & li¬
gans in palliis posuit suꝑ humeros suos.
Feceruntq filii isrł sicut p̃ceꝑat dominus
moisi: et petierunt ab egiptũs uasa argen¬
tea et aurea. uestemq plurimã. Dedit aut̃
dominus gr̃am popło coram egiptiis. ut cõ¬
modarent eis: et spoliauerunt egiptios.

Expanded text:
a primogenito Pharaonis qui sedebat in solio eius usque ad primogenitum captivae quae erat in carcere et omne primogenitum iumentorum surrexitque Pharao nocte et omnes servi eius cunctaque Aegyptus et ortus est clamor magnus in Aegypto neque enim erat domus in qua non iaceret mortuus vocatisque Mosen et Aaron nocte ait surgite egredimini a populo meo et vos et filii Israhel ite immolate Domino sicut dicitis oves armenta assumite ut petieratis, et abeuntes benedicito mihi. Urgebantque Aegyptii populum de terra exire velociter, dicentes: Omnes moriemur. Tulit igitur populus consparsam farinam antequam fermentaretur: et ligans 209 in palliis, potuit super humeros suos. Fecerunt filii Israel sicut praeceperat Dominus Moysi: et petierunt ab Aegyptiis vasa argentea et aurea vestemque plurimam dedit autem Dominus gratiam populo coram Aegyptiis ut commodarent eis et spoliaverunt Aegyptios
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inuenietur in domibꝰ ur̃is. Qui comedit fer¬
mentatum: ꝑibit anima eiꝰ de cetuisrł.tam
de aduenis quã de indigenis terre. Omne
ferm̃tatum non comedetis. In cunctis habita¬
ses omnes seniores filiorum isrł: & dixit add
eos. Ite tollentes animal ꝑ familias ur̃as :¬
immolate phase. Fasciculumq hysõpi tin-¬
guite sanguine qui ẽ inlimine: & asꝑgite
ex eo suꝑliminare. et utrumq postem. Nul-¬
lus ur̃m egrediatur ostium domꝰ sue: usq in
mane. Transibit enim dominꝰ ꝑcutiens egip¬
tios. Cumq uiderit sangumẽ in suꝑliminari
et in utroq poste: trascendet ostium domꝰ.
& non sinet ꝑcussorem ingredi domos ur̃as
et ledere. Custodi u̾bum istud: legitimum tͥ
et filiis tuis. usq in et̾num. Cumq introieritiᷤᷤ

Expanded text:
etur in domibus vestris qui comederit fermentatum peribit anima eius de coetu Israhel tam de advenis quam de indigenis terrae omne fermentatum non comedetis in cunctis habitases omnes seniores filiorum Israhel et dixit ad eos ite tollentes animal per familias vestras immolate phase fasciculumque hysopi tinguite sanguine qui est in limine et aspergite ex eo superliminare et utrumqlus vestrum egrediatur ostium domus suae usque mane. Transibit enim Dominus percutiens Aegyptios: cumque viderit sanguinem in superliminari, et in utroque poste, transcendet ostium domus, et non sinet percussorem ingredi domus vestras et laedere. Custodi verbum istud legitimum tibi et filii
Abbreviated transcription (Latin):
tollat unꝰquisq agnum ꝑ familias et domoᷤ
suas. Sin autem minor ẽ numerus ut suffi.¬
cere possit ad uescendum agnum: assumet
uicinum suum qui iunctus ẽ domui eiꝰ. iur¬
ta numerum animarũ que sufficere posst̃
ad esum agni. Erit autem agnus absq ma¬
cula: masculus agniculus. Iuxta quẽ ritum
tolletis et hedum: et seruabitis eum usq ad
quartãdecimã diem mensis huiꝰ. Immolabit¬
q eum uniu̾sa multitudo filioꝵ iorł ad uespũ.¬

Expanded text:
ilias et domos suas. Sin autem minor est numerus: ut sufficere possit ad vescendum agnum: adsumet vicinum suum qui junctus est domui ejus: juxta numerum animarum que sufficere possunt ad esum agni. Erit autem agnus absque macula: masculus anniculus. Juxta quem ritum tolletis et hedum: et servabitis eum usque ad quartamdecimam diem mensis hujus. Immolabitque eum universa multitudo filio
Abbreviated transcription (Latin):
ad aaron. Tolle uirgam tuam & extende ma-¬
num tuam suꝑ aquas egipti & suꝑ fluuios eo¬
rum. &e riuos ac palides. et omnes lacus aqͣ¬
rum. ut uertant᷑ in sanguinẽ: et sit cruor in
omni terra egipti.tam in ligneis uasis quam
in saxeis. fecerunt  ita moises & aaron: sicut
p̃ceꝑat dominꝰ. Et eleuans uirgam. ꝑcussit
aquam fluminis coram pharaone & seruis
eius: que uersa ẽ in sanguinẽ. & pisces qͥ erati
in flumine mortui sunt. Computruitq fluuiꝰ:
& ñ poterant egiptu bibe aquã fluminis. &
fuit sanguis in tota terra egipti. Feceruntq
similit᷑ malefici egiptiorum incantationib
suis. Et induratum ẽ corpharaonis nec au¬
diuit eos: sicut p̃ceꝑat dominꝰ. Auertitq se
et ingressus ẽ domum suam: nec apposuit cor
etiam hac uice. Fodunt aut̃ omnes egiptii ꝑ cir¬
cuitum fluminis aquã ut bib̾ent. Non enim
pot̾ant bib̃e de aqua fluminis. Impletiq ft̃
septem dies: postquã ꝑcussit dominꝰ fluuiũ.¬

Expanded text:
on: Tolle virgam tuam, et extende manum tuam super aquas Aegypti, et super fluvios eorum, et rivos ac paludes, et omnes lacus aquarum, ut vertantur in sanguinem: et sit cruor in omni terra Aegypti, tam in ligneis vasis quam in saxeis. Feceruntque ita Moses et Aaron, sicut praeceperat Dominus: et elevans virgam, percussit aquam fluminis coram Pharaone et servis ejus; quae versa est in sanguinem. Et pisces, qui erant in flumine, mortui sunt: computruitque fluvius, et non poterant Aegyptii bibere aquam fluminis, et fuit sanguis in tota terra Aegypti. Feceruntque similiter malefici Aegyptiorum incantationibus suis: et induratum est cor Pharaonis, nec audivit eos, sicut h. dixerat Dominus. Avertitque se, et ingressus est domum suam, nec apposuit cor etiam hac vice. Foderunt autem omnes Aegyptii per circuitum fluminis aquam, ut biberent: non enim poterant bibere de aqua fluminis. Impletique sunt septem dies, postqua
Abbreviated transcription (Latin):
bebitis in pedib. tenentes baculos in manibꝰ:
et comedetis festinantes. Est enim phase: id ẽ
transitus domini. Et transibo ꝑ terrã egipti
nocte illa: ꝑcutiamq omne primogenitum
in terra egipti ab homine usq ad pecus. et
in cunctis dĩs egipti faciam iudicia. ego dñs.
Erit autem sanguis uob in signum in edib in
quibꝰ eritis: et uidebo sanguinem et transibo
uos. nec erit in uob̃ plaga disꝑdens quando
ꝑcussero terram egipti. Habebitis aut̃ hanc
diem in monim̃tum: et celebrabitis eam solem¬
nem domino ingenerationibꝰ ur̃is. cultu sem¬
piterno. Septem dieb arma comedetis. Indie
primo: ñ erit ferm̃tatum in domibꝰ ur̃is. Qui¬
cumq comederit ferm̃tatum: ꝑibit anima
illa de isrł. Adie prima: usq addiem septi-
mum. Dies prima erit sc̃a atq solemnis:
et dies septima eãdem festiuitate uenerabili.
Nichil oꝑis facietis in eis: exceptis his que ad
uescendum ꝑtinent. et obseruabitis auma.
In eadem enimipsa die educam exercitum

Expanded text:
s in pedibus tenentes baculos in manibus et comedetis festinantes est enim phase id est transitus Domini et transibo per terram Aegypti nocte illa percutiamque omne primogenitum in terra Aegypti ab homine usque ad pecus et in cunctis diis Aegypti faciam iudicia ego Dominus erit autem sanguis vobis in signum in aedibus in quibus eritis et videbo savos, nec erit in vobis plaga disperdens quando percussero terram Aegypti. Habebitis autem hanc diem in monumentum, et celebrabitis eam solemnem Domino in generationibus vestris cultu sempiterno. Septem diebus azyma comedetis: in die primo non erit fermcunque comederit fermentatum, peribit anima illa de Israel: a die prima usque ad semum. Dies prima erit sancta atque solemnis, et dies septima eadem festivitate venerabilis: nihil operis facietis in eis, exceptis his quae ad vescendum pertinent. Et observabitis azyma, in eadem enim ipsa die educam exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt aut̃ et malefici ꝑ incantationes suã
similit̃: eduxeruntq ranas suꝑ terrã egipti.
Uocauit aut̃ pharao moisen et aaron: & di¬
xit eis. Orate dominum. ut auferat ranas
ãme. et a popło meo: & dimittam popłm
ut sacrificet domino. Dix̃q moises p̃arao¬
ni. Constitue michi quando dep̃cer ꝓte et
ꝓ seruis tuis. et ꝓ populo tuo. ut abigant᷑
rane a te. et a domo tua: et tantum in flu¬
mine remaneant kespondit. Cras. At ille.
Iuxta u̾bum inquit tuum faciã: ut scias
qm̃ ñ ẽ sicut dominus ds̃ nr̃. et recedent ra¬
ne a te et a domo tua. et a seruus tiris. et a
popło tuo. tantum in flumine remanebt̃.
Egressiq sunt moises et aaron a pharaõe:
et clamauit moises ad dñm ꝓsponsione
ranarum. quã condixerat pharaoni. Fẽcĩt¬
q: dominus iuxta u̾bum moisi: &e mortue
sunt rane de domib et de uillis & de agriᷤ.
Congregaueruntq: eas in imm̃sos aggeres:

Expanded text:
nes suas similiter, eduxeruntque ranas super terram Aegypti. Vocavit autem Pharao Mosen et Aaron, et dixit eis: Orate Dominum, ut auferat ranas a me et a populo meo: et dimittam populum ut sacrificet Domino. Dixitque Moses Pharaoni: Constitue mihi quando deprecer pro te, et pro servis tuis, et pro populo tuo, ut abigantur ranae a te, et a domo tua: et tantum in flumine remaneant. Qui respondit: Cras. At ille: Juxta verbum, inquit, tuum faciam: ut scias quoniam non est sicut Dominus Deus noster. Et recedent ranae a te, et a domo tua, et a servis tuis, et a populo tuo: tantum in flumine remanebunt. Egressique sunt Moses et Aaron a Pharaone: et clamavit Moses ad Dominum pro sponsione ranarum quam condixerat Pharaoni. Fecitque Dominus juxta verbum Mosi, et mortuae sunt ranae de domibus, et de villis, et de agris. Congregaver
Abbreviated transcription (Latin):
claudite: ut lauer. Et fecerunt sicut p̃ceꝑat.
Clauseruntq ostia pomerii. & egresse sunt ꝑ
posticium ut afferrent ea que iusserat: nescie¬
bantq senes intus. eẽ. absconditos. Cum aut̃
egresse eẽnt puelle: surrexerunt duo senes
& accurrerunt ad eam. & dixerunt. Ecce ho¬
stia pomeru clausa sunt. & nemo nos uidet:
& in concupiscentia tui sumꝰ. Quamobrem
assentire nob: & cõmiscere nob̾cum. Qđ si no¬
lueris: dicemus testimonium contrate. quod
fuerit tecum iuuenis. & ob hanc causam emi-¬
seris puellas ate. Ingemuit susanna: & ait.
Angustie michi sunt undiq. Sienim hoc ege¬

Expanded text:
claudite, ut laver. Et fecerunt sicut praeceperat, clauserunt ostia pomarii, et egressae sunt per posticum, ut afferrent quae jusserat: nesciebantque senes intus esse absconditos. Cum autem egressae essent puellae, surrexerunt duo senes, et accurrerunt ad eam, et dixerunt: Ecce ostia pomarii clausa sunt, et nemo nos videt, et nos in concupiscentia tui sumus: quam ob rem assentire nobis, et commiscere nobiscum. Quod si nolueris, dicemus testimonium contra te, quod fuerit tecum juvenis, et ob hanc causam emiseris puellas a te. Ingemuit Susanna, et ait: Angustiae mihi un
Abbreviated transcription (Latin):
domini in u̾tice eius. & portauit eum capil¬
lo capitis sui: posuitq eum in babilone su¬
ꝑ lacum in impetu sp̃s sui. Et clamauit
abacuc dicens. D aniel tolle prandium qd̃
misit tͥ d̾s. Et ait daniel. Recordatus es
enim mei ds: & ñ dereliquisti diligentes te.
Surgensq daniel comedit. Porro angls dei
restituit abacuc confestim in loco suo. Uenit
ergo rex die septima: ut lugeret danielem.
Et uenit ad lacum & introspexit: & ecce da-¬
niel sedens. Et exclamauit uoce magna rex
dicens. Magnus es domine d̾s danielis. Et
extraxit eum. Porro illos qui ꝑditionis eiꝰ cau¬
sa fuerant intromisit: & deuorati sunt in
momento coram eo.
Ex ꝑlicit lisfa baniELIS PROCħe.

Expanded text:
capillo capitis sui, posuitque eum in Babylone supra lacum in impetu spiritus sui. Et clamavit Abacuc, dicens: Daniel, tolle prandium quod misit tibi Deus. Et ait Daniel: Recordatus es enim mei, Deus, et non dereliquisti diligentes te. Surgensque Daniel, comedit. Porro Angelus Domini restituit Abacuc confestim in loco suo. Venit ergo rex die septimo ut lugeret Danielem: et venit ad lacum, et introspexit, et ecce Daniel sedens. Et exclamavit voce magna rex, dicens; Magnus es, Domine, Deus Danielis. Et extraxit eum. Porro illos qui perditionis ejus causa fuerant intromisit, et devorati sunt in momento coram eo. Explicit liber Danielis Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem. suscitauit ds sp̃m sc̃m pueri iu¬
nioris cui nom̃ daniel: & exclamauit uoce
magna. Mundus ego sum:a sanguine huiꝰ
Et conu̾sus omnis popłs ad eum: dix̃. Qui
est iste sermo quem tu locutus es: Qui cum
staret in medio eorum: dixit. Sic fatui filũ
isrł ñ iudicantes neq qd̃ uerum ẽ cognoscen
tes: condempnastis filiam isrł. Reu̾timini
ad iudicium: quia falsum testimonium lo¬
crti sunt adu̾sum eam. Reu̾sus ẽ ergo po¬
pulus cum festinatione: & dixert̃ ei senes.¬

Expanded text:
m pueri junioris, cujus nomen Daniel, et exclamavit voce magna; Mundus ego sum a sanguine hujus. Et conversus omnis populus ad eum, dixit: Quis est iste sermo, quem tu locutus es? Qui cum staret in medio eorum, ait: Sic fatui, filii Israel, non judicantes, neque quod verum est cotes, condemnastis filiam Israel? Revertimini ad judicium, quia falsum testimonium locuti sunt adversus eam. Reversus est ergo populus cum festinatione . Quod ve
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentia eius. Et euerterunt sensum
suum & declinauerunt oculos suos ut non
urident celum: neq recordarentur iudiciorum
iustorum. Erant ergo ambo uulnerati amore
eiꝰ: nec indicauerunt sibi uicissim dolorẽ suũ.
Erubescebant enim indicare sibi concupiscen¬
tiam suam. uolentes concumbe cum ea: & ob-¬
seruabant cotidie sollicitius uidere eã. Dix̃q
alter ad alterum. Eamus domum: quia pran¬
di hora ẽ. Et egressi: recesserunt a se. Cunq
reu̾tissent uenerunt in unum: ꝙ sciscitante ᷤᷤ
ab inuicem causam. confessi sunt concupis¬
centiã suam. Et tunc in cõmune statueruił
tempus: quando eam possent inuenire solã.
Factum ẽ aut̃ cum obseruarent diem aptũ:
ingressa ẽ aliquando sicut heri & nudius ter¬

Expanded text:
terunt sensum suum, et declinaverunt oculos suos, ut non viderent coelum, neque recordarentur judiciorum justorum. Erant enim ambo vulnerati amore ejus, nec indicaverunt sibi vicissim dolorem suum: erubescebant enim indicare sibi concupiscentiam suam, volentes concumbere cum ea: et observabant quotidie sollicitius videre eam. Dixitque alter ad alterum: Eamus domum, quia prandii hora est. Egressi recesserunt a se. Cumque revertissent, venerunt in unum: et sciscitantes ab invicem causam, confessi sunt concupiscentiam suam: et tunc in communi statuerunt tempus, quando eam possent invenire solam. Factum est autem, cum observarent diem aptum, ingressa est aliquando sicut heri
Abbreviated transcription (Latin):
cum e̾e̾nt iusti:erudierunt filiam suã scdm
legem moysi. Erat aut̃ ioachim diues ual¬
de: & erat ei pomerium uicinum domuisue.
Et ad ipsum confluebant udei: eo quod eẽt
honorabilior omnium. Et constituti sunt
duo senes iudices in anno illo. de qͥb locutꝰ¬
est dñs: quia egressa ẽ iniquitas de babilone ã

Expanded text:
justi, erudierunt filiam suam secundum legem Moysi. Erat autem Joacim dives valde, et erat ei pomarium vicinum domui suae: et ad ipsum confluebant Judaei, eo quod esset honorabilior omnium. Et constituti sunt duo senes judices in anno illo: de quibus locutest Dominus: Quia egressa
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc ergo si uidisti eam: dic sub qua arbore
uidis loquentes sibi. Qui ait. Sub cyno. Dixit
aut̃ damel. Recte mentitus es in caput tuũ.
Ecce enim angłs dei accepta sententia
ab eo: scindet te medium. Et amoto eo:
iussit uenire alium. Et dixit ei. Sem̃ cha¬
naan & ñ uidã: species decepit te. & concu¬
piscentia subu̾tit cor tuum. Sic faciebatis

Expanded text:
arbore videris eos loquentes sibi. Qui ait: Sub schino. Dixit autem Daniel: Recte mentitus es in caput tuum: Ecce enim angelus Dei accepta sententia ab eo, scindet te medium. Et, amoto eo, jussit venire alium, et dixit ei: Semen Chanaan, et non Juda, species decepit te, et concupiscentia subvertit cor tuum: sic fac
Abbreviated transcription (Latin):
in manus ur̃as: quã peccare in conspectu dñi.
Et exclamauit uoce magna susanna: exclama¬
uerunt aittem & senes ad u̾sum eam. Et cucur¬
rit unus: & aꝑuit ostia pomerii. Cum ergo au¬
dissent clamorem in pomerio famuli domus: ir¬
Postquam aut̃ senes locuti sunt. erubuert ser-¬

Expanded text:
peccare in conspectu Domini. Et exclamavit voce magna Susanna: exclamaverunt autem et senes adversus eam. Et cucurrit unus, et aperuit ostia pomarii. Cum ergo audissent clamorem famuli domus ipost
Abbreviated transcription (Latin):
Pixitq cam ad abel fr̃em suum. Egre¬
diamur foras. Cunq eẽnt in agro: con¬
surrexit cain adu̾sus abel frem suum: &
interfecit eum. Et ait dominus ad caiti.
Ubi ẽ abel fr̃ tuus: Qui respondit. Nescio.
Hunquid custos fris mei sum . Pixitq ad
eum. Quid fecistie Eoce uox sanguins fi̾r

Expanded text:
ixitque Cain ad Abel fratrem suum: Egrediamur foras. Cumque essent in agro, consurrexit Cain adversus Abel fratrem suum: et interfecit eum. Et ait Dominus ad Cain: Ubi est Abel frater tuus? Qui respondit: Nescio: Numquid custos fratris mei sum ego? Dixitque ad eum: Quid fecisti? vox sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
Eece eicis me hodie a facie terre.& a facietira
abscondar: & ero uagus & ꝓfugus intete
Omnis igitur qui inuenerit me: occĩdet me.
Dixitq eiꝰ dominus. Nequaquã fiet ita: sed
omnis qui occidit cam septuplum puniet.
Posuitq dominus in cau signum: ut ñ eũ
in tͣficeret omnis qui iuienisset eum. Egres¬
susq caui ã facie domini: habitauit in t̾ra
ꝓfugus ad orientalẽ plagam eden. Cogno¬
uit aut̃ can uxorẽ suam. Que concepit : &
peꝑit enoch. Et edificauit ciuitatem: et
uocauitꝰ nomen eiꝰ ex nomine filii sui enoch.
Porro enoch geniit irãd. Et irad: genuit
mauiahel. Et mauiahel: genuit matusa¬
hel. Et matusahel genuit lamech. Qui ac¬
cepit uxores duas. Nomen uni ada: & no¬
men alteri sella. Genuitq adã iabel: qui
fuit pat̾ habitantium in tentoriis. atq pa¬
storum. Et nomen fr̃is euis: iubal. Ipse fuit
pat̃ canentium cy thara: & organo. Sellã
quoq genuit thubalcani: qui fuit malle¬
ator & faber in cuncta oꝑa eris & ferri.Soror

Expanded text:
facie terrae, et a facie tua abscondar, et ero vagus et profugus in terra: omnis igitur qui invenerit me, occidet me. Dixitque ei Dominus: Nequaquam ita fiet, sed omnis qui occiderit Cain, septuplum punietur. Posuitque Dominus Cain signum, ut non eum interficeret omnis qui isusque Cain a facie Domini, habitavit profugus in terra ad orientalem plagam Eden. Cognovit autem Cain uxorem suam, quae concepit, et peperit Henoch: et aedificavit civitatem, et vocavitque nomen eius ex nomine filii sui Enoch porro Enoch genuit Irad et Irad genuit Maviahel et Maviahel genuit Matusahel et Matusahel genuit Lamech qui accepit uxores duas nomen uni Ada et nomen alteri Sella genuitque Ada Iabel qui fuit pater habitantium in tentoriis atque pastorum et nomen fratris eius Iubal ipse fuit pater canentium cithara et organo Sella quoque genuit Thubalcain qui fuit malleator et faber in cuncta opera aeris et ferri soror
Abbreviated transcription (Latin):
tuloꝵ nos leg̾e credamus. Ex quo aimadũ¬
tis qͣntȩ difficultatis sit. ut latimi nr̃i quoꝵ
aures fastidiosȩ sunt. et ad intelligendas scͥp¬
turas sc̃as neanseant. plaustiq tantum eloq̃n¬
t is se delectant michi ignoscant si plixius
cubi aut̃ prec̃missis. lxx. de hebraico dispu¬
taui. llud incausa est qd̾ aut eadẽ aut si¬
milia sunt pleraq cum ceteris et duplici
editione ꝓposita nolin libros explanationis
ercendere qui etiã insimplici expositiones
mod ina breuliatis ȩxcedunt. Sed iam ꝓposi¬
tum ꝓsequam ur¬

Expanded text:
tulorum nos legere credamus. Ex quo animadvetulorum nos legere credamus. Ex quo animadvertis, quantae difficultatis sit, ut Latini nostri, quorum aures fastidiosae sunt, et ad intelligendas Scripturas sanctas nauseant, plausuque tantum eloquentiae delectantur, mihi ignoscant, si prolixius cubi autem praetermissis LXX de Hebraico disputavi, illud in causa est quod aut eadem, aut similia sunt pleraque cum caeteris, et duplici editione proposita, nolui libros explanationis extendere, qui etiam in simplici explanatione modum brevitatis excedunt. Sed jam propositum exsequamur
Abbreviated transcription (Latin):
et uisio quadrupedum intelligends sunt. ut
cuncta queramus insensum: et in om̃ibꝰ his
qͣsi sapiens architectꝰ paulꝰ apłs iaciat funda
q laboris et oꝑis ẽ omnẽ isaiȩ librum uelle
disserere: in quo maioꝵ nrõꝵ ingenia. desuda¬
uerunt grecorum dico. Ceterum apud latinos
ꝓpħam uixta editiones quatuor usq aduisio¬
nes quadrupedum. indesertũ: origenes .xxx.
uolumina. equib uicesimus sextꝰ lib̃ non in¬
uenit᷑. feruntur et alii subnomine eius de
sebius qͦq pamphili iuxta historicam expla¬
nationẽ .xu. edidit uolumina. Didimꝰ cuius
amiciciis nuꝑ usi sumꝰ abeo loco uͥ scriptum
ẽ. consolamin consolamini. popłm ieum saẽ¬
dotes. loquimini ad cor ierłm usq adfinẽ uo-¬
luminis .x. ⁊octo edidit thomos. Apollinaris
aũt more suo sic exposuit omnia: ut imiũsa
tnscurrat. et punctis quib dam atq int̾uallis
immo compendiis gͣndis uiȩ spacia p̃teruo¬
lat. ut non tam cõm̃tarios. qͣm in dices capi¬

Expanded text:
ntelligenda sunt; ut cuncta quaeramus in sensu, et in omnibus his, quasi sapiens architectus Paulus apostolus jaciat fundamsum. Magnique laboris et operis est, omnem Isaiae librum velle edisserere, in quo majorum nostrorum ingenia sudaverunt: Graecorum dico. Caeterum apud Latinos Prophetam juxta editiones quatuor, usque ad Visionem quadrupedum in deserto, Origenes triginta volumina, e quibus vicesimus sextus liber non invenitur. Feruntur et alii sub nomine ejus de sebius quoque Pamphili juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina; et Didymus, cujus amicitiis nuper usi sumus, ab eo loco ubi scriptum est: Consolamini, consolamini populum meum, sacerdotes: loquimini ad cor Jerusalem , usque ad finem voluminis, decem et octo edidit tomos. Apollinaris autem more suo sic exponit omnia, ut universa transcurrat, et punctis quibusdam atque intervallis, immo compendiis grandis viae spatia praetervolet: ut non tam Commentarios quam indices capi
Abbreviated transcription (Latin):
star brutorum animantium quid dicerent ig¬
te qͣndo taceant. qͣndo loquantur. Qd si cui tu¬
det᷑ infirmum. ullud eiꝰdẽ apłi audiat. Eophe
auoaut tres loq̃ntur: et aln amudicent. Si aut
ali suit reuelatum sedenti portaceat q̃ possĩt
rationo reticere cum indatione sit spo qͥ locqe¬

Expanded text:
star brutorum animantium quid dicerent, igstar brutorum animantium quid dicerent, igte, quando taceant, quando loquantur. Quod si cui videtur infirmum, illud ejusdem Apostoli audiat: Prophetae duo aut tres loquantur, et alii dijudicent: si autem alii fuerit revelatum sedenti, prior taceat . Qua possunt ratione reticere, cum in ditione sit spiritus q
Abbreviated transcription (Latin):
turarum: siue dedis scribis et phariseis qui le¬
gis litteras nosse se iactant. respondebunt.
non possumus leg̃e. qr signat᷑ ẽ lib̃. Qui ideuro
tanus cum in sanis feminis somniat ꝓphece
mextasi sunt locuti ut nescirent ꝯuuiloqueret̃.
et eum alios erudirent ipsuigniorarent. quid
dicerera ide quib apłs ait nescientes quȩ
loquantur: et de quib affirment: s uyctasa¬
lomonem qui loquit᷑ inproũbiis. sapiens
intelligit quȩ ꝓfert de ore suo et inlabii suiᷤ
portabit scienciam. etiam ipsi sciebant. quȩ di¬
cebant. Si enim sapientes erant ꝓphe qd̾ ue
gare ñ possumus. et moyses omĩ eruditꝰ sapi¬
encia loquebat᷑ addñm. et dñs respondebat
ei. et de daniele ad pͥncipẽ tyridicit᷑. nunqͥd
sapientior es damele et daund sapienserat qͥ
głabatur in psalmo. incerta et occulta sapientiȩ
tue manifestasti mͥ. qͦmodo sapientes ꝓphȩ in¬

Expanded text:
turarum; sive dederis Scribis et Pharisaeis, qui Returarum; sive dederis Scribis et Pharisaeis, qui Regis litteras nosse se jactant, respondebunt: Non possumus legere: quia signatus est liber. Quid idcirco tanus cum insanis feminis somniat, Prophetae in ecstasi sunt locuti, ut nescierint quid loquerentur, et cum alios erudirent, ipsi ignorarent quid dicerent. De quibus Apostolus ait: Nescientes quae loquantur, neque de quibus affirment : sed juxta Salomonem qui loquitur in Proverbiis: Sapiens intelligit quae profert de ore suo; et in labiis suis portabit scientiam , etiam ipsi sciebant quid dicerent. Si enim sapientes erant Prophetae, quod negare non possumus; et Moses omni eruditus sapientia loquebatur ad Dominum, et Dominus respondebat ei; et de Daniele ad principem Tyri dicitur: Numquid sapientior es Daniele ? et David sapiens erat qui gloriabatur in Psalmo: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi , quomodo sapientes Prophetae in
Abbreviated transcription (Latin):
xx.ex planationũ libuis.
et indanielem cõm̃tariis:
cogis me uirgo xp̃i eusto¬
chium transire adisaiam:
dum uiueret pollicit᷑ sum tibi reddere. Quod
quidem et eruditissimo uiro fr̃i tuo pammachio
ꝓmisisse me memini. Cumq in affectu parsis.
uncis p̃sencia. Itaq et tibi et illi ꝑte reddo qd̃
debeo: obediens xp̃i p̃ceptis qui ait. Scrutami¬
i scripturas. et querite et inuenietis. ne ald̾
audiam cum inͣderitis. Erratis nescientes sc̾p¬
turas. neq uircutẽ dĩ.Si enm iuxta apłm ꝑdoo
serupturas nescit di uirtutẽ eiq sapieneiãe
ignoratio xp̃i ẽ ignoratio seripturarũ. Unde
orationum tuarum fultꝰ auxilio. quȩ diebns
denoctib indi lege meditaris. et templum es
sp̃c sei imnitabor patrefamilias qui dechesau¬
ro suo ꝗ ferc noua et uet̾a et sponsam dicen¬
te mcantico canticoꝵ noua et uet̾a fratruelis

Expanded text:
explanationum libris, et in Danielem Commentariis, cogis me, virgo Christi Eustochium, transire ad Isaiam: dum viveret, pollicitus sum, tibi reddere. Quod quidem et eruditissimo viro fratri tuo Pammachio promisisse me memini; cumque in affectu par sis, vincis praesentia. Itaque et tibi et illi per te reddo quod debeo, obediens Christi praeceptis, qui ait: Scrutamini Scripturas ; et, Quaerite, et invenietis . Ne illud audiam cum Judaeis: Erratis, nescientes ScriptScripturas, nescit Dei virtutem ejusque sapientiam: ignoratio Scripturarum, ignoratio Christi est. Unde orationum tuarum fultus auxilio, quae diebus ac noctibus in Dei lege meditaris, et templum es Spiritus sancti, imitabor patremfamilias, qui de thesauro suo profert nova et vetera; et sponsam dicentem in Cantico Canticorum: Nova et vetera, fratruelis
Abbreviated transcription (Latin):
Formatis gͥ dominus ds de humo cunctis ani¬
mantib terre. & uniu̾sis uolatilib celr ad¬
duxit ea ad adam. ⁊ it enderet quid uocaret
ea. Omnc cnim quod uocauit adam anime
uiuentis: ipsum ẽ nomen eius. Appellauit.¬
q adam nominib suis cuncta animantia
&e uniu̾sa uolatilia celi: & omneᷤ bestias
terre. Ade uero: ñ inueniebatur adiutor

Expanded text:
humo cunctis animantibus terrae et universis volatilibus caeli adduxit ea ad Adam ut videret quid vocaret ea omne enim quod vocavit Adam animae viventis ipsum est nomen eius appellavitque Adam nominibus suis cuncta animantia et universa volatilia caeli et omnes bestias terrae A
Abbreviated transcription (Latin):
ipseest qui circu it omnẽ terram eiulath:
ubi nascitur aurum. & aurum terre illius
optimum ẽ. Ibiq inuenitur bdellium: &
lapis onichinus. Et nom̃ fluuio secundo.
geon: ipse ẽ qui cicuit omnẽ terrã ethio¬
pie. Nom̃ uero fluminis tercii tygris:
ipse uadit contra assirios. fluiius autẽ
quartus: ipse ẽ euphrates.
olit ergo dominus ds hominẽ ce posuit.
eum in paradiso uoluptatis: ut oꝑaretur &
custodiret illum. P recepitq ei dicens. Ex om

Expanded text:
ui circuit omnem terram Evilat ubi nascitur aurum et aurum terrae illius optimum est ibique invenitur bdellium et lapis onychinus et nomen fluvio secundo Geon ipse est qui circuit omnem terram Aethiopiae nomen vero fluminis tertii Tigris ipse vadit contra Assyrios fluvius autem quartus ipse est Eufrates tulit ergo Dominus Deus hominem et posuit eum in paradiso voluptatis ut operaretur et cu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ comedetis de omni ligno paradisi :
Cui respondit mulier. De fructu lignorũ
que sunt in paradiso: uescimur. De fruetu
uero ligni quod ẽ in medio paradisi. p̃cepit
nob̾ d̾s̃ ne comederemus & ne tangeremus
illud: ne forte moriamur. Dixit aut̃ serpẽs
ad mulierem.Nequaquã morte mortemini.
Scit enim ds̃ qd̾ in quocunq die comeditis
ex eo. apientur oculi ur̃i: & erccis sicut du
scientes bonum & malum. Uidit igitur¬

Expanded text:
igno paradisi? Cui respondit mulier: De fructu lignorum, quae sunt in paradiso, vescimur; de fructu vero ligni quod est in medio paradisi, praecepit nobis Deus ne comederemus, et ne tangeremus illud, ne forte moriamur . Dixit autem serpens ad mulierem: Nequaquam moriemini. Scit enim Deus quod in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii scientes bonum et malum. Sed ist
Abbreviated transcription (Latin):
STE generationes celi &. terre quando create
sunt: in die quo fecit dominus ds celum &
terramͤ omne uirgultum antequã oriret᷑
in terra. omnemq herbam regionis prius¬
quam germinaret.Non enim pluerat do¬
minus d̾s suꝑ terram. & homo non erat
qui oꝑaretur terram:s fons ascendebat ẽ
terra. irrigans uniu̾sam suꝑficiem terre.

Expanded text:
terserit sunt coeli et terrae, quando creata sunt in die, quo fecit Dominus Deus coelum et terram: Et omne virgultum agri antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis priusquam germinaret: non enim pluerat Dominus Deus super terram, et homo non erat qui operaretur terram; sed fons ascendebat e terra, irrigans uni
Abbreviated transcription (Latin):
ubec dominꝰ moisi ut uestiat eleararũ stolã a aroꝵ.
rofecti ambulant ꝑ desertum.⁊ misit moises ad
seor ut transirent ꝑ fines eiꝰ. ⁊ noluit seon. sed
uenit ad pugnam.
fecit seon regi amorreorum.
Balac rex moab misit ad balam ut ueniret et
dit finees ⁊ambri cum madianita. ⁊ mortui ft̃.¬

Expanded text:
ubet Dominus Mosi, ut vestiat Eleazarum stolam patris ss mortis. LIII. Profecti ambulant per desertum, et misit Moses ad Seon, ut transirent per fines ejus, et noluit Seon, sed venit ad pugnam, fecit Seon regi Amorrhaeorum. LV. Balaac rex Moab misit ad Balaam, ut veniret, etdit Phinees Zamri cum Madianite, et mortui
Abbreviated transcription (Latin):
ue in mense septimo ꝑ dies septem.
icit dominꝰ moisi ut faciat uindictã in ma¬
dianitas et commisert̃ contͣ madiani. ⁊ occide.¬
runt omnẽ masculinũ eorũ.
ilii ruben et gad petierunt a moise terrã
intra ior danẽ dicentes. mulieres nr̃as et

Expanded text:
 dies septem. Dicit Dominus Mosi, ut faciat vindictam in Madianitas, et commiserunt contra Madian, et occiderunt omnem masculinum eorum. LXVII. Filii Ruben et Gad petierunt a Mose terram intra Jordanem, dicentes: Mulieres nostras et
Abbreviated transcription (Latin):
rauerint adu̾sus moisen ⁊ aaror.
e uirga aaroii que floruit. ⁊ ut desinat popłs
murmurare ne moriant᷑.
ribum leui iubet seruire tabnacło ⁊ custodi¬
re.⁊ ad uasa sc̃a ne accedant.offerre.
euitas iubet acciꝑe decimas.⁊ ex ipsis decinus
accam cremari in cineres ad aquã sparsionis.
ortua ẽ maria in desecto. murmurauit popłs
ꝓ aqua. ⁊ ꝑcussit moises petrã uirga dics̃. nũqͥd
de petra hac ꝓducemꝰ uob̃ aquam: noluit.

Expanded text:
raverunt adversus Mosen et Aaron. XLIV. De virga Aaron quae floruit, et ut desinat populus murmurare, ne moriantur. XLV. Tribum Levi jubet servire tabernaculo, et custodire, et ad vasa sancta ne accedant. XLVI. Levitas jubet accipere decimas, et ex ipsis decimas offerre. XLVII. Vaccam cremari in cineres ad aquam sparsionis. XLVIII. Mortua est Maria in deserto: murmuravit populus pro aqua, et percussit Moses petram virga dicens: Numquid de petra hac producemus vob
Abbreviated transcription (Latin):
Si stabt benedic̾e plebem et hi maledic̃e.
Maledictus omnis qui fecerit hec
L S icustodieritis precepta dñi. uenient supuos
benedictiones om̃s
exlii
Si non audieritis uenient in uos malediciones iste.
Uocauit moyses omnes filios isrł et dixit ad eos.
scitis quanta fecerit dñs pharaoni ꝓpt̃ uos.
cxliIIIQue sunt absconsa dõ que aũt palam tiob̃.
exlu Prope est uerbum an ore tuo et in corde tuo
Cxlui Ecce dedi ante ocłos tuos uitã et mortẽ.
xlou Et consummauit moyses omnia uerba hec.

Expanded text:
i stabunt benedicere plebem, et hi maledicere. CXLI. Maledictus omnis qui fecerit haec. CXLII. Si custodieritis praecepta Domini, venient super vos benedictiones istae. CXLIII. Si non audieritis, venient in vos maledictiones istae. Vocavit Moyses omnes filios Israel, et dixit ad eos: Scitis quanta fecerit Dominus Pharaoni propter vos. CXLV. Quae sunt absconsa Deo, quae autem palam nobis. CXLVI. Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo. CXLVII. Ecce dedi ante oculos tuos vitam et mortem. CXLVIII. Et consummavit Moses omnia verba ista.
Abbreviated transcription (Latin):
giezi post tergum naaman. Quem cum ui-¬
disset ille currentem ad se: desiluit de cur-¬
ru in occursum eiꝰ. et ait: Recte ne sunt
omnia: Et ille ait: Recte: Dominus meus
misit me dicens: Modo uenerunt ad me duo
rum: da eis talentum argenti et uestes mu¬
tatorias duplices: Dixitq naaman: Melius
est ut accipias duo talenta Et coegit eum
ligauitq duo talenta argenti in duob
saccis et duplicia uestimenta. et imposuit
duob pueris suis: Qui et portauerunt corã
eorum et reposuit in domo: Dimisitq uiroᷤ
et abierunt: Ipse autem ingressus: stecit corã
suo in occursum tui: Nunc igitur accepisti
et semini tuo semini tuo in sempiternũ:
& Egressus ẽ. ab eo leprosus quasi ma Dixeruns
habitamꝰ coram te: angustus ẽ. nob Camus

Expanded text:
Giezi post tergum Naaman quem cum viGiezi post tergum Naaman quem cum vidisset ille currentem ad se desilivit de curru in occursum eius et ait rectene sunt omnia et ille misit me ad te, dicens: Modo venerunt ad me duo rum: da eis talentum argenti, et vestes mutatorias duplices. Dixitque Naaman: Melius est ut accipias duo talenta. Et coegit eum, ligavitque duo talenta argenti in duobus saccis, et duplicia vestimenta, et imposuit duobus pueris suis, qui et portaverunt coram eorum, et reposuit in domo, dimisitque viros, et abierunt. Ipse autem ingressus, stetit coram suo in occursum tui? Nunc igitur accepisti , et semini tuo in sempiternum. Et egressus est ab eo leprosus quasi nix. Cap. VIhabitamus coram te angustus est nobis. Eamus