comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tandem de reseranda capsa in¬
ter eos sermo conseritur. Et ut¬
supͣdictus astittissimus scelerũ
tommentator. iniquitatem cor¬
de conceptam palliaret nirtutsꝰ
ymagine: lacrimis ꝓfusiorib in¬
undatus. antiphonam de scissi¬
ma uirgine. primus incepit can¬
tare. Nec mora de loco sco suo
domina nr̃a deponitur ⁊ amo¬
to regie sublimitatis caractere.
capsa reseratur: ⁊ scĩssime uirgi

Expanded text:
Tandem de resecanda capsa inter eos sermo conseritur, et supradictus astutissimus scelerum commutator, ut iniquitatem corde conceptam palliaret virtutis imagine, lacrymis profusioribus inundatus, antiphonam de sanctissima virgine primus incoepit cantare. Nec mora: de loco sancto suo domina nostra deponitur, et amoto regiae dignitatis charactere capsa reseratur, et sanctissimae virgi
Abbreviated transcription (Latin):
lib quos extra ambitum claustͥ
inuenit uisionem qmͣuiderat ex
ordine pandit. Nuntiat᷑ ergo a
fr̃ib abbati mulieris peticio. ⁊ rete¬
xitur eiusdem de filie sue remedio:
celitus manifestata uisio. Uir dñi
sr̃ affuctos pia semꝑ gestans uis¬
tera tam matͥ qͣm filie compaciẽs:
pisces quos ꝑticas uocamus. ⁊ sor¬
bicium qd̃ sibi fuerat p̃patum ins¬
sit mulieri in nomine dñi imꝑti¬
ri: ut eẽt salus ⁊ remedium puel¬
le in discrimine mortis laboran¬
ti. Gauisa illa de muere. mox do¬
mi redit ꝓpere. ⁊ qd̃ secum attulit
sorbile. ocus ori infudit filie. Qd̾
cum tc̃io fc̃m fuiss ⁊ ad int̾iora
miro laboraret᷑ rugitu. reuixit pu¬
ella ⁊ attraxit sp̃m. Et post pau¬
lulum resedit que fuerat qͣ quarfuanes
mortua. Et cum accessissent

Expanded text:
libus, quos extra ambitum claustri libus, quos extra ambitum claustri invenit, visionem, quam viderat, ex ordine pandit. Nuntiatur ergo a fratribus abbati mulieris petitio, et retexitur ejusdem de filiae suae remedio coelitus manifestata visio. Vir Domini super afflictos pia semper gestans viscera, tam matri quam filiae compatiens, pisces, quos perticas vocamus, et sorbitium, quod sibi fuerat praeparatum, jussit mulieri in nomine Domini impartiri, ut esset salus et remedium puellae, in discrimine mortis laboranti. Gavisa illa de munere, mox domum redit propere, et quod secum attulit sorbile ocius ori infudit filiae. Quod cum tertio factum fuisset, et ad interiora miro laberetur rugitu, revixit puella, et attraxit spiritum, et post paululum resedit, quae fuerat quasi mortua; et cum accessissent
Abbreviated transcription (Latin):
gentes eam tanqͣm defunctam.
mat̃ aut̃ puelle brigida nomine
qr multos dies ⁊ noctes duxerat
insompnes sr̃ eam faciendo iugi¬
lias qͣrta die leni corripit᷑ sopo¬
re. Cumq obdormiret uidit in
sompno mulierem niueas uestes
indutam lecto egrotantis assiste.¬
re sibi q talia dicere. Molestaris
mulier płimum ꝓ filia tua. At
illa. Quid mirum: Triluo enĩ
sustinemus eam iam iam migͣ¬
turam. ⁊ ecce adhuc tempus suꝑ¬
est. Respondit alĩa. Eeito filiã
tuam sanitatem posse recupare.
uite q augmentum sumere: si
de cibo uł reliquiis abbatis ulli
de paraclito gustau̾it. his dictis
disparuit. Mat̃ u̾o puelle eiugi¬
lans omnia que in sompnis
audierat ⁊ uiderat: cunctis qui
aderant exposuit. Consulunt il¬
li mouentis mandato parere. qri
p̃dictus abbas a multis sc̃s habe¬
batur. ⁊ u̾e sic erat fulgente in eo
gr̃a diuina. Mulier igitur spe
bone uisionis ⁊ consolationis
suorum confortata: ad claustrũ
mobiliore ꝓperat gressu. ⁊ officia¬

Expanded text:
gentes eam tanquam defunctam. Mater autem puellae, Brigida nomine, quia multos dies et noctes duxerat insomnes super eam, faciendo vigilias, quarta die levi corripitur sopore; cumque obdormiret, vidit in somno mulierem, niveas vestes indutam, lecto aegrotantis assistere, sibique talia dicere: « Molestaris, mulier, plurimum pro filia tua. » At illa: « Quid mirum? triduo enim sustinemus eam, jamjam migraturam: et ecce adhuc tempus superest. » Respondit altera: « Scito filiam tuam sanitatem posse recuperare vitaeque augmentum sumere, si de cibo vel reliquiis abbatis Wilhelmi de Paraclito gustaverit. » His dictis, disparuit; mater vero puellae evigilans, omnia, quae in somnis audierat et viderat, cunctis qui aderant exposuit. Consulunt illi monentis mandato parere, quia praedictus abbas a multis sanctus habebatur, et vere sic erat, fulgente in eo gratia divina. Mulier igitur spe bonae visionis et consolatione suorum confortata, ad claustrum mobiliore properat gressu, et officia
Abbreviated transcription (Latin):
c dum flos euis. ⁊ odorem pa¬
xiter. ⁊ ruborem ostendit re¬
tu ⁊ uos effectos pauꝑes gemu¬
istis. Estote floridiut marcesca¬
tis. Estote diuites temꝑpalit ut
in ꝑpetuo mendicetis. Num quid
ñ ualet manus dñi ut faciat ser¬
uos suos duirtiis affluentes. ⁊
incomꝑabilit splendentes: E
certamen statuit animorum:
ut credant se et̾nas htuuros di¬
uitias. qui ꝓ eius nomine tem-¬
porales hr̃e noluerint. Deniq

Expanded text:
d, dum flos ejus et odorem pariter et ruborem ostendit, reet vos effectos pauperes gemuistis. Estote floridi, ut marcescatis; estote divites temporaliter, ut in perpetuum mendicetis. Nunquid non valet manus Domini ut faciat servos suos divitiis affluentes et incomparabiliter splendentes? Sed certamen statuit animarum ut credant se aeternas habituros divitias qui pro ejus nomine temporales habere opes noluerunt. » Dum
Abbreviated transcription (Latin):
mine ihu xp̃e. ad tuas epulaᷤ
inurtarez ĩciens ꝙ ex toto cor¬
de meo desid̾abam tes uidi fa¬
ciem tuam ⁊ qͣiͣ de sepultro sus¬
citatus sum. Odor tuus concu¬
piscentias in me excitauit et̾̃nas.
Uox tua plena suauitate melli¬
flua. ⁊ allocutio tua in compara¬
bilis eloquiis anglorum. Quoci¬

Expanded text:
las invitare, sciens quod ex toto corde meo desiderabam te. Vidi faciem tuam, et quasi de sepulcro suscitatus sum. Odor tuus concupiscentias in me excitavit aeternas. Vox tua plena suavitate melliflua, et allocutio tua incomparabilis est eloquiis angelorum. O
Abbreviated transcription (Latin):
chi pulsanti ianuam uitez itt pͥnci¬
pes tenebrarum ñ octurrant michi.
nec ueniat michi pes suꝑbie. ⁊ ma¬
nus extranea a te ñ contingat me
S suscipe me scd̾m u̾bum tuum⁊
ꝑduc me ad conuiuium epularũ
tuarum ubi epulant᷑ tecum om̃s
amici tui. Tu es enim xp̃c filuis

Expanded text:
hi pulsanti januam vitae, princeps tenebrarum non occurrat mihi, nec veniat mihi pes superbiae, et manus extranea a te non contingat me; sed suscipe me secundum verbum tuum, et perduc me ad convivium epularum tuarum, ubi epulantur tecum omnes amici tui. Tu es Christus Filius
Abbreviated transcription (Latin):
cepit calicem ⁊ signacłm crucis
fecit in eo dicens. Deus m̃s ⁊ pãt¬
firmati sunt. cui omnia subiec¬
ta sunt. cui omnis creatura de¬
seruit. ⁊ omnis potestas subiecta ẽ.¬
et meturt ⁊ expauesctiz cum nos te
ad auxilium uocamus. cuius au¬
dito nomine serpens conquies
torpescit. scorpius extinguitur.
regulus uincitur. ⁊ spalangius
nicħ noxium oꝑatur. ⁊ omnia¬

Expanded text:
 signacu- lum crucis faciens in eo dixit: «Deus meus, Patpiritus Sactus, cui omnia subiecta sunt, cui omnis creatura deseruit et omnis potestas subiecta est, metuit et expauescit, cum nos te ad auxilium prouocamus, cuius audito torpescit. scorpio extinguitur. regulus vincitur. squalangus nichil noxium operatur
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ ei. Bñica resurrectionis mee¬
die. q̃ post quinq dies futurꝰ
est.ita uenies ad me. Et cum
hec dixiss celo receptus ẽs ue¬
niente itaq dominica. conue¬
nit ad iohem uniu̾sa multitu¬
do. in eccl̃ia que in eius nomine
fu̾at fabricataz. Et a primopul¬
lorum cantu agens nist̾ia d̾̃i.
omẽm pplm usq ad horam diei
ĩtiam allocutus est. dicens Fr̃s
et conserui mei ⁊coheredes ⁊ꝑ
ticipes regni dei. cognoscite
et carismata. similit̾ ⁊ doctrinã
te ergo in eius mandatis: me
enun dominus iam de ħ mũ¬
do uocare dignat᷑. Post ħ. iuxta
dratam. ⁊ tram eius foras ec¬
cli̾am ꝓici. Et descendens in eã.
expandens manus suas ad
dñm. dixit. Inuitatus ad con¬
uiuium tuum uenio. gr̃as a

Expanded text:
Dominica resurrectionis meae, quae post quinque dies futura est, ita venies ad me. » Et cum haec dixisset, coelo receptus est. Veniente itaque Dominica, convenit ad Joannem universa multitudo in ecclesia quae in ejus nomine fuerat fabricata; et a primo pullorum cantu agens mysteria Dei, omnem populum usque ad horam diei tertiam allocutus est, dicens: « Fratres et conservi mei, haeredes et participes regni Dei, cognoscite et charismata, similiter et doctrinam te ergo in ejus mandatis. Me etenim Dominus jam de hoc mundo vocare dignatur » Post haec, juxta dratam et terram extra ecclesiam proici. Et descendens in eam expansis manibus ad deum dixit: «Inuitatus sum ad conuiuium tuum; gratia
Abbreviated transcription (Latin):
paratum uobis. ⁊ ex choruscanti¬
b gemmnis ⁊etas instructas ple¬
nas gaudiis. plenas epulis. ple¬
te. plenas lumine et̃no.plenas
delectationib quas amisistis.

Expanded text:
paratum vobis, et ex coruscantibus gemmis zetas instructas plenas gaudiis, epulis ea, lumine aeterno, plenas delectationibus quas amisistis;
Abbreviated transcription (Latin):
tictum firmabat exemplis. Nam
cum dicerent ei. quis inde huc ue¬
nit ut credamus ei: Ille. ait. Defer¬
te huc mortuos quos hetis. Sum¬
q adportassent coram illo tria
torpora mortuorum uelun dor¬

Expanded text:
tutum firmauit exemplis. Nam cum dicerent ei: «Quis inde huc uenit ut credamus ei?», «Deferte», inquit, «mortuos quos habetis». Cumque attulissent coram eo tria corpora mortuorum, uelut dor
Abbreviated transcription (Latin):
domini. Cum aut̃ ingrederetut
bat᷑ mortua. Lunc sc̃s iohannes
uidens flentes pauꝑes. ⁊ parentes.
apłe. ecce drusianam efferimus.
citet te druuana surge. ⁊ pe¬
dib tus reu̾tere ad domũ tuã.

Expanded text:
dio. Cum autem ingrederetur batur mortua. Tunc beatus Iohannes uidens flentes pauperes et parentes annes, ecce, Drusianam efferimus citet te, Drusiana. Surge, pedibusque tuis ad domum tuam
Abbreviated transcription (Latin):
tulistis. Uñ siuultis recupare.
michi uirgas restas in singuł
fastib. Qd̾ cum fecissent. inuo-¬
uerse sunt in aurum. It̃m dixit¬
eis. Deferte mͥ lapides minutos

Expanded text:
uestre. Si ergo uultis recuperare michi uirgas in singulis fascibus». Quas cum attulissent, outate sunt in aurum. Itemque dixit: «Deferte michi lapides minimos
Abbreviated transcription (Latin):
obnixe que iusserat impletu¬
rum. Uniũsis deniq ciuib.
genouefa implorante a uxili¬
um ferentib in honore sepe-
lud indicare. quid mira¬
culi tunc ꝑ eam dñs fectt tum
collectis carpentariis. qui ea q̃¬
ad  p̃dictum edificium de
tu alii inciderent ac dolarent.
alii in plaustra comneherent:
ret: potum q uelociter exhi¬
beret. His auditis genoue¬
fa.uas in quo potus delatuͦ
fuerat. tid̃ cuppam nimcupa-¬
mus. sibi petiit monstrari.
Que tuin fuisset ostensa¬
expostulauit a se omnes seorsum
discedere. Et illa genib in trã fi¬
xis. lacrimas fundens. ubi se sen
sit obtinuisse qd̃ p̃cabatur: sur-
uas poculi fecit. Mirabile dic-¬
tu. statim cuppa usq ad sum¬
mũ potu impleta est: a deout
ex eo qui ad oꝑandum acciti
fuerant.qͣm dui omme opus
basilice tonsummatum est.u¬
berrime bibentes. maximas d̾o
gr̃as retulerunt fuit illi deuo¬
tio. ut noctem sabbati que lu¬
cescit in pͥma sabb̃i. scd̃m con¬

Expanded text:
obnixe que iusserat impleturum. Universis denique civibus, Genuvefa inplorante, auxilium ferentibus, in honorem sepe detiam illud indicare, quid miraculi tunc per eam Dominus fecit. Cum, collectis carpentariis, que ad crebro dictum aedificium de to alii inciderint ac dolarent, alii in plaustra conveherent, ret potumque velociter exhiberet. His auditis, Genuvefa vas, in quo potum dilatum fuerat, quod cupam noncupamus, sibi petiit monstrari. Que cum fuisset ostensaexpostulavit, a se omnes seorsum discedere. Et illa genibus in terra fixis, lacrimas fundens, ubi sensit se obtenuisse, que praecabatur, surgeucis super vas poculi fecit. Mirabile dictum! Statim cupa usque ad summum poculo iinpleta est, et ex eo, qui ad operandum accersiti fuerant, quam diu omne opus basilice consummatum est, uberrime potantes, maximas Deo gratias retullerunt. 22. Fuit illi devotio, ut noctem sabbati, que lucescit in prima sabbati, iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃m. ꝑuigilem duceret. Uñ¬
intempesta noctis. iam ꝓximũ
diem dñitum. gallorum can-¬
tu ⁊ plausu indicante. egres¬
sa de receptaculo suo. ad basi¬
ne cordis contigit ut cereus
qui ante eam deferebatur. ex¬
tingueret᷑. Turbatis uirginib.
que cum ea erant. ab orrore te¬
tre noctis. ⁊ animio ceno.⁊ im¬
bre qui ab ethere fundebaiur:
tum. sibi dari petiit. Quem cũ
manu accepisset. continuo illu-¬
minatus est: eumq in manu
gestans. ad basilicam usq ꝑue
nec dum ab igne contactus¬
fũat. dinino nutu succensus.
in manu eius illuminatus ẽ.
Item in cellula sua aumt. ce¬
reum in manu eus sine suc¬
censione igniꝰ illumiãtum.
De quo enam cereo. multi infit¬
mi. fide instigante. paululum cũ

Expanded text:
rvigilem duceret. intempesta nocte, iam proximum diem dominicum gallorum cantu vel plausu indicante, egreditur de receptaculo suo, ut ad basi. Contigit, ut cereos qui ante eam deferebatur extingueret, turbateque sunt virginis qui cum ea erant ab horrore tetre noctis et a nimio cyiio vel imbre, qui ab ethere fundebatur. tum sibi dare petiit. Quem cum in manu accepisset, continuo inluminatus est, eumque in manu gestans, ad basilicam usque penecdum ab igne contactos, divino nuto succensus, in manu eius inluminatus est. Idem in cellola sua agiunt cereum in manu eius sine succensione ignis inluminatum, de quo etiam cereo plures infirmi, fide instigante, paulolum cu
Abbreviated transcription (Latin):
tem totam inorone ⁊lacrimis
consummauit: obsetrans sibi
a domino opitulationem. atq
aucilium conferri quatinꝰ pos¬
set in honore summi antistitis
ac martỹris sc̃ĩ dyonisii basili¬
cam construere. Que luce pri-¬
ꝑrexit lacessiuit q eum. ut ali
honore construeret:cui ⁊de
calce quã dominus ꝓuide¬

Expanded text:
tem totam in oratione et lacrimis consummavit, obsecrans, sibi a Domino opitulationem adque auxilium conferri, quemadmodum possit in honorem summi antestites ac martires sancti Dionisi basilicam construere. 20. Que luce priirexit lacessevitque eum, quatenus honorem construerent, cui et de calcis, quas Deus
Abbreviated transcription (Latin):
salon de eccłia beate marie de
kopmanhauen cum fr̃ib sus
et om̃s ciues illius castri.
Memorabile ⁊ init̃ fideles me¬
morandum qd̃ piissimi pr̃is nr̃i
gr̃a quorumdã uotum p̃uenit. ⁊
ad uoti obligationem eos com¬
pellit. quorumdã sponsionem sta¬
tuim cum salute subsequitur quib¬
dam occurrit initinere quosdam
suscipit in introitu cuniterii. ali¬
os uł in eccł̃ia uł ad ip̃m sepulcrũ
p̾stolatur. alios abeuntes comi¬
tatur ñ ullos ditius ab auxilio
suspendens. tandem sanitati res¬
tituit. Mulieri de ciuirtate lunden¬
si guda nõie contractis neruis at
reu̾sa. Scd̾o die post ascensionẽ
domini tcio aduenit. ⁊ usq in ui¬
gilia pentecostes iugit̃ uixta sepł¬
chrum iugiliis ⁊ or̃onib incum¬
bens: miscd̃iam dei ⁊ ip̃ius sc̃i de¬
uotius p̾stolabat᷑. Respexit dñs
humilitatem ancille sue adici¬
ens ei qd̃ or̃one intendebat. Nã
in sc̃a uigilia pentecostes exple¬

Expanded text:
salon, de ecclesia B. Mariae de salon, de ecclesia B. Mariae de Copmanhaven cum fratribus suis, et omnes cives illius castri. Memorabile et inter fideles memorandum, quod piissimi Patris nostri gratia quorumdam votum praevenit, et ad voti obligationem eos compellit; quorumdam sponsionem statim cum salute subsequitur; quibusdam occurrit in itinere, quosdam suscipit in introitu coemeterii, alios vel in ecclesia vel ad ipsum sepulcrum praestolatur; alios abeuntes comitatur; nonnullos diutius ab auxilio suspendens, tandem sanitati restituit. Mulieri de civitate Lundensi, Guthae nomine, contractis nervis atqreversa. Secundo die post Ascensionem Domini tertio advenit, et usque in vigiliam Pentecostes jugiter juxta sepulcrum vigiliis et orDei et ipsius sancti devotius praestolabatur. Respexit Dominus humilitatem ancillae suae, adjiciens ei quod oratione intendebat; nam in sancta vigilia Pentecostes, exple
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit qr ꝓpe ẽent dies cu¬
rationis sue anxiabatur tñ
qd̃ uestes ñ hr̃et talares. S
tm̃modo breues in quib sole¬
bat repere. Uñ sc̃m̃ in hunc
modum int̃pellabat. Alme xͥ
confessor wilłe. si uolueris mͥ
gr̃am sanitatis conferre: qso
ne sinas me ꝑ pauim̃tum uo¬
lutari cum sim semitecta ne re¬
ueletur turpitudo mea. ⁊ fiam
in derisum omni ppło. Orauit
et scd̃m oronem suam fcm̃ ẽ ei.
Nam pͥmo nocturno finito cũ
quiesceret dextri cruris neruos
a natiuitate contractos sensit
laxari ⁊ laxando extendi. ⁊ item
qͣi post horam unam similiter
neruos sinistri cruris. Consoli¬
datis post paululum basib. ⁊
plantis suis erigitur supͣ pedes
et qd̃ natura ñ dederat huc illuc¬
q incedenclo ex̾citio app̃hendit.
Quo fc̃o: inmisit in os ppłi cã¬
ticum nouum carmen deo nr̃o.
uid̾unt enim multi ⁊ letati sunt
et sꝑau̾unt in domino. Huius
mulieris testis fu it decanus ab¬

Expanded text:
cognovit quia prope essent dies cucognovit quia prope essent dies curationis suae. Anxiabatur tamen, quod vestes non haberet talares, sed tantummodo breves in quibus solebat repere; unde sanctum in hunc modum interpellabat: « Alme Christi confessor Wilhelme, si volueris mihi gratiam sanitatis conferre, quaeso, ne sinas me per pavimentum volutari, cum sim semitecta, ne reveletur turpitudo mea, et fiam in derisum omni populo. » Oravit, et secundum orationem suam factum est ei; nam primo nocturno finito cum quiesceret, dextri cruris nervos a nativitate contractos sensit laxari et laxando extendi: et item quasi post horam unam similiter nervos sinistri cruris. Consolidatis post paululum basibus et plantis suis, erigitur supra pedes; et quod natura non dederat, huc illucque incedendo, exercitio apprehendit. Quo facto, immisit in os populi canticum novum, carmen Deo nostro: viderunt enim multi et laetati sunt, et speraverunt in Domino. Hujus mulieris testis fuit decanus Ab
Abbreviated transcription (Latin):
cuutatib ꝓperarent ad eum:
q̃dam contracta a natiuitate
sua olaua nomme de oppido
kopmanhauen audita prioris
miraculi fama. in uigilia scĩ
uenire ñ potuit. Nocte igitur
seq̃nti cum iuxta eccliam u̾sus
meridiem sederet. ⁊ sc̃i gr̃am
abortis lacrimis ꝓ sui libera¬
tione deuotissime int̃pellaret.
apparuit ei quidam ueneranda
canicie dicens. Milier ingrede
eccl̃iam. At illa. Bñe in cessu
carens p̃ multitudine nequeo
ingredi. nec habeo hominem
qui mittat me in eccłiam. Re-¬
pe inquit ei senior ad ostium
eccł̃ie qd̃ respicit ad aquilonẽ
et ibi occurret tibi homo in gri¬
sea cappa albo q pilleo qui te in¬
troducet. In his u̾bis consola¬
ta repsit uelocit. ⁊ cum ꝑuenis¬
set ad ostium inuenit hoĩem
hñtem uestitum sic̃ dixit ei se¬
nior. Qui ab ea rogatus tran¬
suexit eam in eccłiam. ubi re-¬
cepta int̾ langiudos trem̃tes
et huc illuc q corruentes incep̃
et ip̃a tremere. Qd̃ cum feciss

Expanded text:
civitatibus properarent ad eum; civitatibus properarent ad eum; quaedam contracta a nativitate sua, Olava nomine, de oppido Copmanhaven, audita prioris miraculi fama, in vigilia S. Jovenire non potuit. Nocte igitur sequenti, cum juxta ecclesiam versus meridiem sederet, et sancti gratiam obortis lacrymis pro sui liberatione devotissime interpellaret; apparuit ei quidam veneranda canitie, dicens: « Mulier, ingredere ecclesiam. » At illa: « Domine, incessu carens prae multitudine nequeo ingredi, nec habeo hominem, qui mittat me in ecclesiam. » « Repe, inquit ei senior, ad ostium ecclesiae, quod respicit ad aquilonem; et ibi occurret tibi homo in grisea cappa alboque pileo, qui te introducet. » In his verbis consolata repsit velociter, et cum pervenisset ad ostium, invenit hominem, habentem vestitum sicut dixit ei senior; qui ab ea rogatus, transvexit eam in ecclesiam. Ubi recepta inter languidos, trementes et huc illucque corruentes, incoepit et ipsa tremere; quod cum fecisset,
Abbreviated transcription (Latin):
scame de pisce. ⁊ om̃s qui uide¬
bant bñdicebant dñm dicentes
Quia hodie uidimus mirabi
dducta est ad nos q̃dam
contracta de noruegia .xxui.
annos etatis hñs. Ista auxilio
suorum multorum sc̃orum limi¬
na expetierat ut cui natura of¬
ficium gradiendi negau̾at. aue¬
tor nature cui omnis natura
subditur. sc̃orum suffragio cõ¬
ferret. S distulit deus apd̃ ali¬
os dare ei salutem. ut sc̃o suo wilło
fieret cã laudis ⁊ głie. Applicuit
mulier ad portum salutis. scilz
ad sepulchrum uiri dei. ⁊ statu¬
it in corde suo sp̃m ab orone
ñ relaxare nec alias cliscedere qͦ¬
usq consolidaret bases eius ⁊plã¬
tas. Post .xu. dies neruis exten¬
sis. ⁊ talis pedum a natib ꝓten-¬
sis: statuit confessor nr̃ supra
petram pedes eus. ⁊ direxit g̾ssus
eus. ⁊ uidit ommnis ppłs contrac¬
tam ambulantem ⁊ laudantẽ
deum. uidit ⁊gauisus est.
um turba płima conue¬
nirent ad sc̃m wilł̾mum.⁊de

Expanded text:
squamae de pisce: et omnes, qui videsquamae de pisce: et omnes, qui videbant, benedicebant Dominum, dicentes, quia hodie vidimus mirabilia . Adducta est ad nos quaedam contracta de Norwegia, viginti sex annos aetatis habens. Ista auxilio suorum, multorum sanctorum limina expetierat, ut cui natura officium gradiendi negaverat, auctor naturae, cui omnis natura subditur, sanctorum suffragio conferret. Sed distulit Deus apud alios dare ei salutem, ut sancto suo Wilhelmo fieret causa laudis et gloriae. Applicuit mulier ad portum salutis, scilicet ad sepulcrum viri Dei, et statuit in corde suo spiritum ab oratione non relaxare, nec alias discedere, quousque consolidaret bases ejus et plantas. Post quindecim dies, nervis extensis, et talis pedum a natibus protensis, statuit confessor noster supra petram pedes ejus, et direxit gressus ejus; et vidit omnis populus contractam ambulantem et laudantem Deum: vidit et gavisus est. Cum turba plurima conveniret ad S. Wilhelmum, et de
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ata facies eius sic lepra ad¬
nichilata sic caro florida. Sac̃-¬
dos iohannes ⁊mat̾ eius ꝑhi¬
bebant testimonium qm̃ meri-¬
tis sc̃i will̾mi mundata erat
a lepra sua.
ggrauata est manus
domini sr̃ mulierem allandẽ¬
sem tonnam nomine. lepram
ꝑtotum corpus eius diffundẽs
et carnem eins graui ulcere muil¬
nerans. Om̃s qui uidebant eã
pedis usq ad u̾ticem ñ erat in
ea sanitas. Audiuit mulier
famã confessoris: ⁊ płima ꝑce¬
pit de miraculis eius. uñ fes¬
tinauit adire eum ut tribue¬
ret ei scd̃m cor suum. ⁊ adim¬
pleret desid̾ium suum ⁊ fieret
scd̃m fidem suam. Cum ꝑue¬
nisset ad locum ꝓstrauit se
in or̃one iuxta sepulchrum eiꝰ
et clamauit ad dñm in toto cor¬
de suo ut sui misereretur. Aucli¬
uit dominus ⁊ misertus est. do¬
minus fẽs est adiutor suus. Nã
ea surgente ab er̃one: in cons¬
pectu omnium qui aderant ce¬
cidit lepra de corꝑe ip̃ius uelt

Expanded text:
alterata facies ejus, sic lepra analterata facies ejus, sic lepra annihilata, sic caro florida. Sacerdos Joannes et mater ejus perhibebant testimonium, quoniam meritis S. Wilhelmi mundata erat a lepra sua. Aggravata est manus Domini super mulierem Allandensem, Tonnam nomine, lepram per totum corpus ejus diffundens, et carnem ejus gravi ulcere vulnerans; omnes, qui videbant eam, pedis usque ad verticem non erat in ea sanitas . Audivit mulier famam confessoris, et plurima percepit de miraculis ejus, unde festinavit adire eum, ut tribueret ei secundum cor suum, et adimpleret desiderium suum et fieret secundum fidem suam. Cum pervenisset ad locum, prostravit se in oratione juxta sepulcrum ejus, et clamavit ad Dominum ex toto corde suo, ut sui misereretur. Audivit Dominus et misertus est ejus, factus est adjutor suus; nam ea surgente ab oratione, in conspectu omnium, qui aderant, cecidit lepra de corpore ipsius, velut
Abbreviated transcription (Latin):
dei sue meritum de die indiem
meliorat᷑ lepre contagio eua¬
nescente Reu̾sus it̃m ad patri¬
am suam ꝑfecte curatus est:̃⁊
qui prius p̃ fetore omnib e¬
rat uitabilis est deinceps ha-¬
buit cõmunionem cum hoĩb:
et h̃itauit cum illis. Testes fu¬
e curationis habuimus parro¬
chianos suos ⁊ sac̃dotem qui
reintegrata carne sua. ⁊ reflo¬
rescente nullum signum lepͤ
in eo testati sunt remansisse.
in sc̃o suo ⁊ laudabilis in oꝑib
illius qui puelle inghefrit no¬
mine de nordenberge de uilla
lungbe pessimo contagio lepͤ
infecte ac sinistro oculo cecate
miscd̃iter subuenit in domo
reddidit:⁊ ꝑtim alepra mun¬
dauit. Hec tanti bñficii mu¬
nus adepta parentib suis qͥ¬
dum tota mundata inopina¬
Seq̃nti anno cum matre su¬
a rediit lepra ex toto fuga¬
ta sco wilłmo ꝓ tanto bñfi¬
cio gr̃as actura qui libera¬
uit corpus suum a ꝑditione.
In retlitu eius obstupuerunt qͥ
eam prius uiderant. qr sic era

Expanded text:
dei suae meritum, de die in diem dei suae meritum, de die in diem melioratur, leprae contagio evanescente. Reversus iterum ad patriam suam perfecte curatus est, et qui prius prae fetore omnibus erat vitabilis, deinceps habuit communionem cum hominibus, et habitavit cum illis. Testes suae curationis habuimus parochianos suos et sacerdotem; qui reintegrata carne sua et reflorescente, nullum signum leprae in eo testati sunt remansisse. in sancto suo, et laudabilis in operibus illius, qui puellae Inghefrit nomine de Nordenberghe, de villa Luagbe, pessimo contagio leprae infectae, ac sinistro oculo caecatae, misericorditer subvenit, in domo reddidit, partim a lepra mundavit. Haec tanti beneficii munus adepta, parentibus suis, qudum tota mundataenti anno cum matre sua rediit, lepra ex toto fugata, S. Wilhelmo pro tanto beneficio gratias actura, qui liberavit corpus suum a perditione. In reditu ejus obstupuerunt, qui eam prius viderant, quia sic erat
Abbreviated transcription (Latin):
tis uirum cuius p̾cib ab omni
clade tam anime qmͣ corꝑis
liberata est mulier. O insigne ꝓ¬
digium q qͣnto anima pars ho¬
minis est potior tanto constat
curationem ip̃ius głosius ẽẽ mi¬
raculum. uere ꝑ confessorem nos¬
trum fc̃m est istud.⁊ est mirabi¬
le in oculis.
rat quidam iuuenis in
guthlandia lignerus nomine
diues ualde. sz lepsus. Mutta
medicis filiis hominũ in quib ñ
est salus ꝓ sui corꝑis mundatio¬
ne uoluit dare s ñ fuit qui ad¬
iuuaret eum. Au̾tens tandem
qr uana salus hominis. ⁊ qm̃
adherere deo bonum est erpone¬
re in domino deo spem suam:
ad nos post transitum maris
ꝑuenit spe corꝑalis sanitatis al¬
ipiscende. Manus illuis brachi¬
a pedes ⁊ crura totum q corpꝰ
sordida lepra infecerat. ꝑ ali¬
quod tempus scd̃m petitionẽ
suam mansit nob̃cum uigili¬
is ⁊ or̃onib insistens. ⁊ se sepiꝰ
aqua medicinali lauans ac
refrigerans. Quo fc̃o: scd̃m fi¬

Expanded text:
tis virum, cujus precibus ab omni tis virum, cujus precibus ab omni clade, tam animae quam corporis, liberata est mulier! o insigne prodigium! quia quanto anima pars hominis est potior, tanto constat curationem ipsius gloriosius esse miraculum. Vere per confessorem nostrum factum est stud, et est mirabile in oculis nostris Erat quidam juvenis in Guthlandia, Lignerus nomine, dives valde, sed leprosus. Multa medicis, filiis hominum, in quibus non est salus , pro sui corporis mundatione voluit dare, sed non fuit, qui adjuvaret eum. Advertens tandem, quia vana salus hominis , et quoniam adhaerere Deo bonum est, et ponere in Domino Deo spem suam , ad nos post transitum maris pervenit, spe corporalis sanitatis adipiscendae. Manus illius, brachia, pedes et crura, totumque corpus sordida lepra infecerat: post aliquot tempus secundum petitionem suam mansit nobiscum vigiliis et orationi insistens, et se saepius aqua medicinali lavans ac refrigerans. Quo facto, secundum fi
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigans. quo cõmisso ad¬
huc teneret᷑ obnoxia. Tandem
reminscit᷑ qd̃dam facinus se
ꝓmisisse qd̃ numqͣm alicui fu-¬
erat confessa. Tunc ingemiscẽs
p̃cib q ⁊ lacrimis largiorib in¬
dulgens ad sc̃m dei regreditur
et inuento fr̃e qui custodiam
h̾ebat sepulchri adorat eum ꝓ-¬
na dicens. Dñe ꝓpicius esto mͥ
peccatrici. Multum quid̃ pecca¬
ui nec emendare curaui. Sz au¬
dime sero penitentem.⁊ora
ꝓ pcc̃is meis. Confessa igitur
p̃dicto sac̃doti crimen qd̃ cela¬
uerat.⁊ emendatioris uite fa-¬
ciens sponsionem repente mari¬
cidi brachii recepit sanitatem
uidens se mulier tocius cor¬
poris recepisse ualitudinem gra¬
tulabunda exclamauit. Conu̾ti
tas sci iohannis bap̃te. ⁊ conue¬
nerat maxima multitudo utrins¬
q sexus que audientes q̃ fc̃a fue¬
rant głificabant deum. qui ad h
hactenus mulierem flagellauit
in corꝑe. ut animã eius munda¬
ret a crimine. O magne pieta¬

Expanded text:
investigans quo commisso adinvestigans quo commisso adhuc tenetur obnoxia. Tandem reminiscitur quoddam facinus se commisisse, quod nunquam alicui fuerat confessa. Tunc ingemiscens, precibusque et lacrymis largioribus indulgens, ad sanctum Dei regreditur; et invento fratre, qui custodiam habebat sepulcri, adorat eum prona, dicens: « Domine, propitius esto mihi peccatrici. Multum quidem peccavi, nec emendare curavi; sed audi me sero poenitentem, ora pro peccatis meis. » Confessa igitur praedicto sacerdoti crimen quod celaverat, et emendatioris vitae faciens sponsionem, repente marcidi brachii recepit sanitatem. Videns se mulier totius corporis recepisse valetudinem, gratulabunda exclamavit: Convertiitas S. Joannis Baptistae, et convenerat maxima multitudo utriusque sexus, quae audientes quae facta fuerant, glorificabant Deum, qui ad hoc hactenus mulierem flagellavit in corpore, ut animam ejus mundaret a crimine. O magnae pieta
Abbreviated transcription (Latin):
tis sc̃o gr̃arum actiones relat᷑a
ad tumbam ip̃ius accedit. fit
clamor. in ppło. laudat᷑ deus
in excelso qui tantam curatio¬
nis gr̃am sc̃o suo p̾stat Wll̃o.
Cur tam̃ brachium aridum re-¬
manserit nec omnimodã con¬
secuta sit sanitatem. stupet mu¬
lier mirat᷑ fr̃ sepulchri custos.
uñ seq̃nti dñica rogat eam
redire. ⁊ pietatem dñi ⁊ ip̃ius sc̃
ꝓ brachii sui restauratione ef¬
flagitare. Conseruabat muli¬
er u̾ba rogantis in corde suo.
et dñica seq̃nti reu̾titur. S qͣlis
uenit. talis recessit. It̃m in sc̃o
die pentecostes rediit. nec tũc
exaudiri meruit. Miratus cus¬
tos sepulcri mulierem totius
casso labore uenire ⁊redire:
ait illi. Mulier. scrutare con¬
sc̃iam tuam ⁊ diligentius inqͥ¬
re si aliqua uia iniquitatis in
te est. ⁊ confitere eam ⁊munde¬
ris. Paruit sanis dictis. ⁊ in do¬
mo sua reu̾sa statuit añ ocłos
cordis occulta conscĩe diligent̃

Expanded text:
tis sancto gratiarum actiones relatura, tis sancto gratiarum actiones relatura, ad tumbam ipsius accedit. Fit clamor in populo, laudatur Deus in excelso, qui tantam curationis gratiam suo praestat Wilhelmo. Cur tamen brachium aridum remanserit, nec omnimodam consecuta sit sanitatem, stupet mulier, miratur frater sepulcri custos. Unde sequenti Dominica rogat eam redire, et pietatem Domini et ipsius sancti pro brachii sui restauratione efflagitare. Conservabat mulier verba rogantis corde suo, et Dominica sequenti revertitur; sed qualis venit, talis recessit. Iterum in sancto die Pentecostes rediit; nec tunc exaudiri meruit. Miratur custos sepulcri mulierem toties casso labore venire et redire, ait illi: « Mulier, scrutare conscientiam tuam, et diligenter inquire si aliqua via iniquitatis in te est, et confitere eam et mundaberis. » Paruit sanis dictis, et in domo sua statuit ante oculos cordis occulta conscientiae, diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
cecilia nomine de uilla ekebe mẽ¬
bra hñs unu̾sa palisi nunia dis¬
soluta. Manuum pedum tocius¬
q corꝑis sui: penitus impos iace¬
bat. Nullum uite udebat᷑ hr̃e in¬
dicium nͥ qd̃ oculis mnerat mo¬
tio. Quocum q illam corꝑis uo-¬
cabat necc̃itas cluorum uł tͥum
ferebat᷑ auxilio t ñ se ip̃am a
latere in latus u̾tere ñ manus
uł expansas claudere uł clau¬
sas porrigere ñ pedes uł ꝓtentos
retrahere uł a se collectos ꝓten¬
dere ualebat. Iacebat ab hora no¬
na usq in uesꝑan: dei expectãs
miscd̃iam. Tunc primo incepit
tremere deinde caput parumꝑ
mouere. Sensit tandem crura pe¬
des q ab insensibilitate reuoca-¬
ri calefieri neruos totum q cor¬
pus p̃ter dextrum brachium in
qnͣdam agilitatis gr̃am reno-¬
uari. Sensit igitur ⁊ exꝑta est
mantfesta dei uirtute se sanã
effectam p̃ter dextrum brachiũ
qd̃ ad sui correctionem reman¬
sit aridum. Letabunda ilico re¬
sedit. ⁊ lacrimis p̃ leticia abor¬

Expanded text:
elia nomine, de villa Ekebe, membra habens universa paralysi nimia dissoluta; manuum, pedum, totiusque corporis sui penitus impos jacebat: nullum vitae videbatur habere indicium, nisi quod oculis inerat motio. Quocunque illam corporis vocabat necessitas, duorum vel trium ferebatur auxilio, quia non se ipsam a latere in latus vertere, non manus vel expansas claudere vel clausas porrigere, non pedes vel protensos retrahere vel ad se collectos protendere valebat. Jacebat ab hora nona usque in vesperam Dei exspectans misericordiam. Tunc primo incipit tremere, deinde caput parumper movere; sensit tandem crura pedesque ab insensibilitate revocari, calefieri nervos, totumque corpus praeter dexterum brachium in quamdam agilitatis gratiam renovari. Sensit igitur et experta est, manifesta Dei virtute se sanam effectam, praeter dexterum brachium, quod ad sui correctionem remansit aridum. Laetabunda illico resedit, et lacrymis pro laetitia obor
Abbreviated transcription (Latin):
Non est opus medicina uł scͥpto
in tali articulo. s dei ⁊ scõrum
suffragio. Si fidem adhibueris.
credome ei antidotum posse cõ¬
ferre salutis. Lauabo dentem
sẽi ull̃mi in aqm̃ qͣm ei defe.¬
res ad bibendum. Si credid̾it se
eus meritis posse liberari: post gͦꝰ¬
tum illius euadet ꝑiculum mor¬
tis. fecit qd̃ ꝓmisit. ⁊ instructum
bñ infide cum potu salutifero re-¬
misit ad ꝓpria. Cumq domum
reu̾sus fuiss qd̃ attulit infudit
ori mulieris p̃ dolore morti iam
ꝓxime ⁊ egredit᷑. Uix eo egͥsso fo¬
ras ⁊ liquore sc̃o ad secreta mu¬
lieris decurrente peꝑit fetum pu¬
cum uidiss resumpto sp̃u excla¬
maurt. si sic michi futurum era¬
triuid nec̃ce hũi conciꝑe Attende
domine ⁊ uide si est dolor ut est
dolor m̃s. S gr̃ãs tibi ago qui
me mertus sc̃i confessoris tui
uilł̃mi aꝑiculo mortis liberas¬
ti. Audientes uicini qd̃ fc̃m fu¬
isset cum illa tale miraculum

Expanded text:
Non est opus medicina vel scripto Non est opus medicina vel scripto in tali articulo, sed Dei et sanctorum suffragio; si fidem adhibueris, credo me ei antidotum posse conferre salutis. Lavabo dentem S. Wilhelmi in aqua, quam ei deferes ad bibendum: si crediderit se ejus meritis posse liberari, post gustum illius evadet periculum mortis. » Fecit quod promisit, et instructum bene in fide cum potu salutifero remisit ad propria. Cumque domum reversus fuisset, quod attulit infudit ori mulieris, prae dolore morti jam proximae, et egreditur. Vix eo egresso foras, et liquore sancto ad secreta mulieris decurrente, peperit foetum pucum vidisset, resumpto spiritu, exclamavit: « Si sic mihi futurum erat, quid necesse habebam concipere. Attende, Domine, et vide si est dolor ut est dolor meus , sed gratias tibi ago, qui me meritis sancti confessoris tui Wilhelmi a periculo mortis liberasti. » Audientes vicini quod factum fuisset cum illa tale miraculum,
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ se hr̃et inuenit eam sane sa¬
pientem ⁊ laudantem deum in
sc̃o suo. qui fecit miscd̃iam suã
cum illa.
Neadem uilla uxor uideri e¬
rat grauida. Impletum ẽ tempꝰ
illuis pariendi: S p̃ difficultate
partus parere ñ pot̾at. Torqueba¬
tur misere laborans ꝑtu. s ñ pa¬
riens languens sz ñ moriens Ea¬
lib cruciatib afflicta. omnib
suis fit cã doloris. Int̾ẽa intͣ ma¬
tris claustra infans pͥuat᷑ uita.
et fit infelicis matris ut̾us mise¬
re ꝓlis tumulus. Iacet fuus ĩ
fimere mortuum inmoriente.
añ subtractum qͣm uisum ante
sepultũ qmͣ natum. uir aut̃ ip¬
sius ꝓ morte mulieris sue anxiꝰ
huc illuc q discurrit: om̃s circũ¬
uenit si quid remedii moribun¬
de mulieri posset repperire. Tan¬
dem uenit ad claustrum sacris¬
tam inuenit. inquirit ab eo si a¬
liquid consilii scripto uł medici¬
na nouit contͣ tam miserum ca¬
sum. Qui sic int̾roganti respond̾.

Expanded text:
liter se haberet; invenit eam sane saliter se haberet; invenit eam sane sapientem et laudantem Deum in sancto suo, qui fecit misericordiam suam cum illa. In eadem villa uxor Wideri erat gravida: impletum est tempus illius pariendi; sed prae difficultate partus parere non poterat. Torquebatur misere, laborans partu, sed non parcens; languens, sed non moriens. Talibus cruciatibus afflicta, omnibus suis fit causa doloris. Interea intra matris claustra infans privatur vita, et fit infelicis matris uterus miserae prolis tumulus; jacet funus in funere, mortuum in moriente, ante subtractum quam visum, ante sepultum quam natum. Vir autem ipsius, pro morte mulieris suae anxius, huc illucque discurrit, omnes circumvenit, si quid remedii moribundae mulieri posset reperire. Tandem venit ad claustrum, sacristam invenit, inquirit ab eo si aliquid consilii, scripto vel medicina, novit contra tam miserum casum. Cui sic interroganti respondit: «
Abbreviated transcription (Latin):
appetitum edendi radices holerũ
ingressa est ortum suum ⁊ cep̃
eas ab humo effodere ⁊ effossas a¬
uide corrodere. Qd̃ cum fecisset: sta¬
tim insiluit in eam sp̃c malignus
uehement̃ discerpens eam. Et ec¬
ce eam ligatam tenemus ne se
ĩp̃am int̾ficiat ac pueros suos strã¬
gulet. Uirgis eam cedimus ⁊ ma¬
iora flagella minam᷑. s in hoc
ñ ꝓficimus inmo magis penam
pene accumulamus. Cõmotus
ille sẽ infortunium mulieris iuis¬
sit sibi aqm exhiberi. Qmͣ dente
sc̃ĩ Ull̾mi quem sibi retinuerat
consignans. ⁊ in ea attingens
inuocato nomine sc̃e trinitatis
et ip̃ius sc̃i dedit eis ut inferrẽt
ac furenti porrigerent mulieri.
Cumq allatam bibiss aqmͣ
mox hospes impb uim sacri
liquoris ñ sustinens domiciliũ
td̃ occupau̾at reliquit inuitus
mulier q sensum recepit p̾sti¬
num. frat u̾o supͣdictus post
paululum reu̾sus declinaurt ad
domũ mulieris ut uideret qua¬

Expanded text:
appetitum edendi radices olerum, appetitum edendi radices olerum, ingressa est hortum suum, et coepit eas ab humo effodere, et effossas avide corrodere; quod cum fecisset statim insiluit in eam spiritus malignus, vehementer discerpens eam: et ecce eam ligatam tenemus, ne se ipsam interficiat ac pueros suos strangulet; virgis eam caedimus et majora flagella minamur, sed in hoc non proficimus, imo magis poenam poenae accumulamus. » Commotus ille super infortunio mulieris, jussit sibi aquam exhiberi, quam dente S. Wilhelmi, quem sibi retinuerat, consignans et in ea tingens, invocato nomine sanctae Trinitatis et ipsius sancti, dedit eis ut auferrent, ac furenti porrigerent mulieri. Cumque oblatam bibisset aquam, mox hospes improbus, vim sacri liquoris non sustinens, domicilium quod occupaverat reliquit invitus, mulierque sensum recepit pristinum. Frater vero supradictus post paululum reversus, declinavit ad domum mulieris, ut videret qua
Abbreviated transcription (Latin):
tum tuum me latere. Recede
a me pessime recede. Longe sit
a me bñdictio tua. Biaconus
de sibi obiectis confusus. tris¬
tior qm aduenerat in domũ
suam est reu̾sus obiecti crimi¬
nis conscius. Conu̾sus quidã
de familia. ⁊ de domo ip̃ius
sc̃i in eadem uilla existens mã¬
sionarius p̃dicte mulieris de¬
testatus insaniam uenit ad
claustrum: ⁊ petiit sibi dari a¬
qͣm inqua dens sc̃i uiri lotus
ẽẽt. Petiit ⁊ obtinuit. ⁊ reu̾sus
obtulit illam mulieri ad bibend̃.
Sibit ⁊ expulso sp̃u inmundo sal¬
ua fc̃a est ex infirmitate sua. Post¬
ea ñ multo elapso temꝑe. alt̃a mu¬
lier in eademuilla arrepta est a
demonio: ⁊ simili curata est medi¬
camine.
ter faciente fr̃e saxone dum trã¬
siret methdeluse homines illius
uille clamabant ad eum dicentes.
Dñe si quid potes adiuua nos mi¬
sertus nr̃i. Quos cum uttrogar et
quid hr̃ent. ⁊ quid sibi uellent fie¬
ri respond̾unt. Est hic mulier hes¬
trich nomine que hñs nuium

Expanded text:
tum tuum me latere. Recede tum tuum me latere. Recede a me, pessime, recede: longe sit a me benedictio tua. » Diaconus de sibi objectis confusus, tristior quam advenerat in domum suam est reversus, objecti criminis conscius. Conversus quidam de familia et de domo ipsius sancti, in eadem villa existens mansionarius, praedictae mulieris detestatus insaniam, venit ad claustrum, et petiit sibi dari aquam, in qua dens sancti viri lotus esset. Petiit et obtinuit, et reversus obtulit illam mulieri ad bibendum: bibit, et, expulso spiritu immundo, salva facta est ex infirmitate sua. Postea non multo elapso tempore, altera mulier in eadem villa arrepta est a daemonio, et simili curata est medicamine. Iter faciente fratre Saxone, dum transiret Metheluse, homines illius villae clamabant ad eum dicentes: « Domine, si quid potes, adjuva nos, misertus nostri. » Quos cum interrogaret quid haberent et quid sibi vellent fieri, responderunt: « Est hic mulier Hestrith nomine, quae habens nimium
Abbreviated transcription (Latin):
uit nec quicquid molestie in¬
tulit. Hoc initium signorum
fec̃ seruus dei post transitum
suum in conspectu discipłoꝵ
suoꝵ ⁊ mantfestauit glam
suam. Eandem consecutus ẽ
miscd̃iam. sueno filius tholf
morbo laborans simili.
leue: manifestauit aut̃ sic.
Erat inibi mulier quedamob¬
sessa demone pessimo. ħ om¬
nib ad se consolationis cã
accedentib secreta cordis de¬
tegebat. ⁊ exꝓbrabat. pec̃a ꝓ
ut suggessit ei inimictꝰ. Dia¬
conus qui erat in uilla illa
uenit. ut inuocaret sr̃ eam no¬
men dei sui ⁊ eiceret demoni¬
um. Uidit mulier diaconem.
ad se intrantem concitata est al
contumelias. ⁊ exclamauit. Bia¬
cone ad quid uenis. Sta foris
ñ es dignus ut intres sub tecto
meo. Quis es bñ noui ⁊ fr̃a
tua. hñs scĩam uiarum tuaꝵ
Tu es qui paupis mulieris gal¬
linam furabaris ⁊ depluma ii¬
bas.⁊ plumas cum pennis sub¬
tus umo sepe abscondebas. ⁊ ean¬
dem in cena edebas: putans f¬

Expanded text:
vit, nec quidquam molestiae invit, nec quidquam molestiae intulit. Hoc initium signorum fecit servus Dei post transitum suum, in conspectu discipulorum suorum, et manifestavit gloriam suam. Eamdem consecutus est misericordiam Sueno filius Tolph, morbo laborans simili. leven; manifestavit autem sic: Erat inibi mulier quaedam, obsessa daemone pessimo; quae omnibus ad se consolationis causa accedentibus secreta cordis detegebat, exprobrabat peccata, prout suggessit ei inimicus. Diaconus, qui erat in villa illa, venit ut invocaret super eam nomen Dei sui, et ejiceret daemonium. Vidit mulier diaconum ad se intrantem, et concitata ad contumelias, exclamavit: « Diacone, ad quid venis? Sta foris. Non es dignus ut intres sub tecto meo. Quis es, bene novi, et facta tua, habens scientiam viarum tuarum. Tu es qui pauperis mulieris gallinam furabaris, et deplumabas, et plumas cum pennis subtus una sepe abscondebas, et eamdem in coena edebas, putans fur
Abbreviated transcription (Latin):
hñs morbo laborans caduco. Q¬
dam die cum in t̾ram p̃dicto mor¬
bo elisus uolutaret᷑ spumans. sr̃¬
uenit abbas ricardus uiri dei suc¬
cessor ⁊ miscd̃ia motus sr̃ eum:
dicit secretario qui secum uen̾at
uides qmͣ miserabilit̾ cruciatur
clicus iste: uade ocius ⁊ dentem
pr̃is in aqua laua ⁊ ip̃am aqmͣ
ori eiis infunde. ut ꝓbemus qͥd
uirtitis habeat in se dens ille.
Obtemꝑans p̾cepto abbatis si¬
bi iniunctum impleuit. Cum¬
q salutiferum liquorem ori
laborantis infundere uellet nõ
potuit qr dentes ad inuicem te¬
nebat comp̾ssos. Arripiens gͥ
cultellum fauces illius dium¬
xit infundens ori eus aqmͣ al¬
latam. Qmͣ cum gustando ob¬
sorbuiss cepit fremere ⁊ge¬
mere sic̃ bullientem olei liquo¬
rem sumpsisset. Post paululũ
tam̃ requieuit qͣi in extasi rap¬
tus. Transactis aliquib horis
diei reuixit sp̃c eius. ⁊ surrexit
sanus. De reli quo .N. morbus
ille eum ñ tetigit neq contͥsta¬

Expanded text:
habens, morbo laborans caduco. Quohabens, morbo laborans caduco. Quodam die, cum in terram praedicto morbo elisus volutaretur spumans, supervenit abbas Richardus, viri Dei successor: et misericordia motus super eum, dicit secretario qui secum venerat: « Vides quam miserabiliter cruciatur clericus iste? Vade ocius, et dentem Patris in aqua lava, et ipsam aquam ori ejus infunde, ut probemus quid virtutis habeat in se dens ille. » Obtemperans praecepto abbatis, sibi injunctum implevit; cumque salutiferum liquorem ori laborantis infundere vellet, non potuit, quia dentes ad invicem tenebat compressos. Arripiens igitur cultellum fauces illius disjunxit, infundens ori ejus aquam allatam; quam cum gustando absorbuisset, coepit fremere et gemere, sicut si bullientem olei liquorem sumpsisset; post paululum tamen requievit, quasi in extasi raptus. Transactis aliquibus horis diei, revixit spiritus ejus, et resurrexit sanus; de reliquo vero morbus ille eum non tetigit, neque contrista
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ tulit eum dominus de medio
discipuli eius qui suꝑstites erait
in memoriam tanti pr̃is aliquid
de reb uł uestimentis eius sibi im¬
ꝑtiri obtabant. Int̾ quos affuit
sacrista brictius nomine conque¬
rens se nich de reb ip̃ius accepis¬
se p̃ter mitram pelliciem qm so¬
litus erat gestare in capite: Qui sie
conq̃renti fr̃ tui dentes cõmissi fu¬
erant respondit. Dabo tibi donũ
ñ ꝑuum ĩmo magnum merga¬
ritã p̃ciosam. scil dentem prĩs nr̃i
qui te in uita sua dilexit ñ singu¬
larit̃ solum s spetialit unum. Et
hec dicens tradidit dentem. Ille ꝓ
collato sibi mun̾e grates agens
multimodas. susceptum dentem
ꝓut decuit in magna hũit uene¬
ratione. O qnͣta deus mortalib
ꝑ hunc dentem postinodum con¬
tulit bñficia. q̃ si scriberent᷑ mẽs
infirma credere nequaqͣm acqui¬
esceret. Erat tunc temꝑis in clau¬
stro quidam scolaus grimolfus
nomine. fere .xu. annos ab ortu

Expanded text:
autem tulit eum Dominus de medio, autem tulit eum Dominus de medio, discipuli ejus, qui superstites erant, in memoriam tanti Patris, aliquid de rebus vel vestimentis ejus sibi impertiri optabant; inter quos adfuit sacrista, Brixius nomine, conquerens se nihil de rebus ipsius accepisse, praeter mitram pelliceam, quam solitus erat gestare in capite. Cui sic conquerenti, frater cui dentes commissi fuerant, respondit: « Dabo tibi donum non parvum, imo magnum, margaritam pretiosam, scilicet dentem Patris nostri, qui te in vita sua dilexit non singulariter solum, sed specialiter unum. » Et haec dicens, tradidit dentem. Ille pro collato sibi munere gratias agens multimodas, susceptum dentem, prout decuit, in magna habuit veneratione. O quanta Deus mortalibus per hunc dentem postmodum contulit beneficia, quae si scriberentur, mens infirma credere nequaquam acquiesceret. Erat tunc temporis in claustro quidam scholaris, Grimolfus nomine, fere quindecim annos ab ortu
Abbreviated transcription (Latin):
Demonia ab obsessis corꝑib
effugabat. paraliticos sanabat.
cetis uisum restituebat. claudi
g̾ssum surdis auditum mutis
loquelam. contractos ac ꝓpriis
genib repentes in statum erige¬
bat debitum. Leꝓsos mundabat
mortuos suscitabat. ⁊ semimor¬
tuos a fautib ip̃ius mortis ad
uitam reuocabat. ⁊ ñ tm̃ homĩes
st animalia sanabat. q̃admo¬
dum multiplicabat d̾s miãm
suos ad inuocationẽ ip̃ius no¬
minis coarcebat. ⁊ maria ab
amaritudine quiescebãt. S his
breuit cõmemoratis ueniamꝰ
ad miracula que uł audiuimꝰ
uł uidimus in ciuitate dei nr̃i
idest in paraclito ubi requies¬
cit głosus confessor der wllmꝰ
Cum adhuc ẽẽt
abbas wll̃mus incorꝑe corru-¬
ptibili laborans senio:duo dẽ¬
tes ex capite eius auulsi sunt
Quos cõmittens fr̃i saxoni:
dixit. Habe custodiam hoꝵ
dentium penes te ⁊nolullos
amittere. fecit ille qd̃ rogatꝰ
fũat. hesitans intͣ se cur hoc
ei mandato dediss. Postqm

Expanded text:
Daemonia ab obsessis corporibus Daemonia ab obsessis corporibus effugabat, paralyticos sanabat, caecis visum restituebat, claudis gressum, surdis auditum, mutis loquelam, contractos ac propriis genibus repentes in statum erigebat debitum, leprosos mundabat, mortuos suscitabat, et semimortuos a faucibus ipsius mortis ad vitam revocabat; et non tantum homines, sed et animalia sanabat, quemadmodum multiplicabat Deus misersuos ad invocationem ipsius nominis coercebant, et maria ab amaritudine quiescebant. Sed his breviter commemoratis, veniamus ad miracula, quae vel audivimus, vel vidimus in civitate Dei nostri, id est in Paracleto, ubi requiescit gloriosus confessor Dei Wilhelmus. Cum adhuc esset abbas Wilhelmus in corpore corruptibili, laborans senio, duo dentes ex capite ejus avulsi sunt; quos committens fratri Saxoni, dixit: « Habe custodiam horum dentium penes te, et noli illos amittere. » Fecit ille quod rogatus fuerat, haesitans intra se cur hoc ei mandatum dedisset. Postquam