comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (French):
fous sensib: inherentia quasi mueccifitate nos
nununt sedertum ñꝑtinent aoneceiitatem
quali eara cinem sine sensu pͥctoi posiunt C ce
mhrimana face q̃m ionabili distaictione infru¬
menta sensuum collocata iunt Supiiu lo cil opti¬

Expanded text:
foris sensibus inhaerentia, quasi in necessitate nos muniunt; sed quantum non pertinent ad necessitatem, quasi extra carnem sine sensu praecidi possunt. Ecce in humana facie quam rationabili distinctione instrumenta sensuum collocata sunt. Supremum locum obti
Abbreviated transcription (Latin):
qr ad hominum noticiam rato ꝑuentunt uel ob
hoc ẽoin suo gn̾e pauca creata sunt uel ꝙ inremo.¬
tis secdib &e mabditis naturȩ sinib abstrusa. he
autem ioento creators ꝓindentia seorsum collocare
uoluit. ut illorum consortio quȩ noria sunt n le¬
batur humana societas eorum & preciosa sunt
spetie probet᷑ humana cupiditas aors quȩ tara sunt
nouitate eccitata admirari discat humauatare¬
tas postremo ut hec bona simul &e mala qͣsi eminꝰ
posita quodammꝰ alloqͣntur hominem ut atcen¬
dat quanto stuclio ȩterna mala fugere e bona st̃uia
appetere debet. siphis temporalib bonis acipis.¬
cenbs &e malis euitandis tantos labores sustine.¬

Expanded text:
um notitiam raro perveniunt, vel ob hoc quod in suo genere pura creata sunt, vel quia remotis sedibus et in abditis naturae sinibus abstrusa. Haec autem idcirco Creatoris providentia seorsum collocare voluit, ut illorum consortio quae noxia sunt non laedatur humana societas, eorum quae pretiosa sunt specie probetur humana cupiditas, eorum quae rara sunt novitate excitata admirari discat humana tarditas; postremo ut haec bona simul et mala quasi eminus posita quodammodo alloquantur hominem, ut attendat quanto studio mala aeterna fugere et bona aeterna appetere debet, si pro his temporalibus bonis adipiscendis et malis evitandis tantos labores sustine
Abbreviated transcription (Latin):
terum aut collectione diu̾sorum. aut compositio¬
ne parcium aut similitudine plurium unum e.
cum illud eciam qͦd in nobis rõnale ẽ hors omium
insemetipso nichil possit inuenire. Iuud enĩ nr̃m
copartium multicitoine compositum cernif n¬

Expanded text:
rerum, aut collectione diversorum, aut compositiorerum, aut collectione diversorum, aut compositione partium, aut similitudine plurium unum esse, cum illud etiam quod in nobis rationale est, horum omnium in semetipso nihil possit invenire. Illud enim nostrum quod partium multitudine compositum cerni
Abbreviated transcription (Latin):
aesapientia disponit. Unus inquam. Nam ee hoc qͥsẜ
natã ipsa docet unum scilicet eẽ rerum om̃ium opi¬
ficem unum ẽẽ rectorem. Nam si diu̾sa intꝰ consi¬
lia p̃sidentium eẽnt ipsi se foris rerum cursus abin¬
uicem aliqñ diuiderent. Nunc aũ omĩa dum sic
concorditer adunum finem currunt ꝓfecto indi¬
cant. q unus ẽ fons & origo un ꝓcedunt. Sel quia
unum diu̾sis modis accipit᷑. considerandum ẽ qͦmͦ
creator ierum unus ẽe dicat᷑. Nam aeunum ẽ collec¬
tione. eunũ compositione & unum similitudine.
ceunum ẽẽntia. & unũ identitate. Unum collecti¬
one ẽ quemaomotum cũ gregẽ unum dicimus.
inquo multa sunt animalia. Clnũ compositione ẽ.
quemadmodum cum corpꝰ unum dicimꝰ in quomistta
sunt membra. Unum similitudine q̃madmodum
cum uocem unam dicimꝰ q̃ amultis ẽ ꝓlata. Sed hoꝵs
omium nichil uere unum ẽ Sccdm aliquem tam̃
respectum unum dicta sunt qr quodamm̃ aduni¬
tatem accedunt. Fas gͦñẽ ut existimemꝰ creatorem

Expanded text:
est et immutabilis. Unus inquam. Nam et hoc quoque natura ipsa docet: unum scilicet esse rerum omnium opificem; unum esse rectorem. Nam si diversa intus consilia praesidentium essent, ipsi se foris rerum cursus ab invicem aliquando dividerent. Nunc autem omnia dum sic concorditer ad unum finem currunt, profecto indicant quod unus est fons et origo unde procedunt. Sed quia unum diversis modis accipitur, considerandum est quomodo Creator rerum unus esse dicatur. Nam est unum collectiunum essentia, et unum identitate. Unum collectione est quemadmodum cum gregem dicimus unum in quo multa sunt animalia. Unum compositione, quemadmodum cum corpus unum dicimus, in quo multa sunt membra. Unum similitudine, quemadmodum cum vocem unam dicimus quae a multis est prolata. Sed horum omnium nihil vere unum est. Secundum aliquem tamen respectum unum dicta sunt, quia quodammodo ad unitatem accedunt. Fas ergo non est ut existimemus Creatorem
Abbreviated transcription (Latin):
exom̃ib adiocunditatem elegit & in eis filcem
se ẽẽ posse credidit. qi & onũa suo tempore bene
utenti bona sunt. & tam̃ omĩa quȩ inutabilitati
subiacent licet in miseria qualem cumq consela¬
tionem prebeant. felicitatem tam̃ conferre apos¬
sunt. Nichil gͦ suo tempore abiciendum. e nichl
ñ suo temꝑore eligendum: Sed sic aninꝰ adusil
temporis p̃paref᷑. ut tam̃ aomutabilitatẽ tem¬

Expanded text:
ex omnibus ad jucunditatem elegit, et in eis felicem ex omnibus ad jucunditatem elegit, et in eis felicem se esse posse credidit, quia et omnia suo tempore bene utenti bona sunt et tamen omnia, quae mutabilitati subjacent, licet in miseria qualemcunque consolationem praebeant, felicitatem tamen conferre non possunt. Nihil ergo suo tempore abjiciendum, et nihil non suo tempore eligendum; sed sic animus ad usum temporis praeparetur, ut tamen ad mutabilitatem tem
Abbreviated transcription (Latin):
Nabile imueuite posse uͥ delectationẽ suam tnqua¬
ua e oerinconcussa Stabilitate defigeret. iccuco q̃ti
ena irb habtis uel nqͥo concupierit in uenit ut
cqoamauerat pdidit. ad aliarursum appetent a
conuer sus deñderium siuum uel supplere ut repa¬
rare contendit. Puncaũ tandem omĩb erꝑunto
pbatis uutabilium conoitionem agnoset eq
fatetur dicens. Omnia tempinit. Dina cium
ant uel quando finiant᷑. Siue eciam qͣmdu sub¬
sistant. ut prudens animꝰ ihiis om̃ib ñ putet
aliquto ee qͦo semꝑstare possit. ut meofiduciam
ponat. Ned potiꝰ ueris & ꝑmanentib bonis secon-¬
formans ita rerum mutabilium uarietatẽ despi¬
ciat. ut licet unaquaq re ꝓtempore utat᷑ dum
p̃sens ẽ numqͣm tam̃ in cĩ tͣnsituanimũ astatu
suo declinare ꝑmittat. Ille enim pritoentissimꝰ c̃
qui sic scit tnseuntia inusum uert̾e. ut tam̃ ñ
norit in eorum defectu mentẽ asua stabilitate
inclinare. Male gͦ fecat cum quedam sͥ q̃si potiora:

Expanded text:
tabile invenire posse, ubi delectationem suam tranquilla pace, inconcussa stabilitate defigeret, idcirco quoties in rebus habitis vel id quod concupierat invenit, vel quod amaverat perdidit, ad alia rursum appetenda conversus desiderium suum vel supplere, vel reparare contendit. Nunc autem tandem omnibus experimento probatis mutabilium conditionem agnoscit, efatetur dicens: Omnia tempus habent, et suant, vel quando finiantur. Sive etiam quandiu subsistant, ut prudens animus in his omnibus non putet aliquid esse, quod semper stare possit, ut in eo fiduciam ponat, sed potius veris, et permanentibus bonis se conformans, ita rerum mutabilium vanitatem despiciat, ut licet unaquaque re pro tempore utatur dum praesens est, nunquam tamen in ejus transitu animum a statu suo declinare permittat. Ille enim prudentissimus est, qui sic scit transeuntia in usum vertere, ut tamen non norit in eorum defectu mentem a sua stabilitate declinare. Male ergo fecit cum quaedam sibi quasi potiora
Abbreviated transcription (Latin):
res crescens ꝓse nicrem̃tum sumit. Qui g̃ crescen.¬
tib dat crenicum ipse ccistentib dedit micium.
Iot motus locał ꝓbat Quasdam namꝙ ciraturas
ꝓpeuio motiragitati cermnẽ quasdam ũ i cdm tem.¬
pus moucri uidemiꝰ a alias sic atꝙ alias dic. Etlicet
ira dinsimilit tes moueant᷑ nusqͣm tams ordotersi
confundre ⁊lnde ñ ẽ dubium quinirtus sit dut

Expanded text:
res crescens per se incrementum sumit. Qui ergo crescentibus dat crementum, ipse non existentibus dedit initium. Idem motus localis probat. Quasdam namque creaturas perpetuo motu agitari cernimus, quasdam vero secundum tempus moveri videmus; et alias sic atque alias sic. Et licet ita dissimiliter res moveantur, nusquam tamen ordo rerum confunditur. Unde non est dubiu
Abbreviated transcription (Latin):
imago ẽ hiertm celestis int̾ra: ad q̃mbene in gradib
iurtutum ascendit᷑ abhiis qui p̃senti emulatione¬
suscitati ad ueram pacem stabilitatemq ȩternã
totis desiderũs colligunt᷑.¬
Ulti sunt sermones hominis. qr cor ho¬
miiis inum ñ est. Nam qr intus mens
Salomon uite humanȩ incertum considans. &
qualit̾ duplici in constantia suctuet mortalitatĩ
conditio. dumaeforis rerum mutabilium uarie¬
tate quatif. eintus desib̾ioꝵ inconstantia dlissi¬
patur utrumꝙ hoc in semetipio eremplo parit̃
e eruditione ꝓposuit cum se &erer̃ transtu ce.
meitis aefestutotiens mutatum ostendit. cudi¬
unꝰ emimiam sup̃ quotiens animum suum¬
osalis ab alia appetenda transtulerit. & cũ expi¬
mento terum aomonit deuanitate presentium
sunp habua acspecit. iam̃ suctib: concupiscentiȩ

Expanded text:
imago est Hierusalem coelestis in terra, ad quam bene in gradibus imago est Hierusalem coelestis in terra, ad quam bene in gradibus virtutum ascenditur ab iis qui praesenti aemulatione ad veram pacem, stabilitatemque aeternam totis desideriis colliguntulti sunt sermones hominis, quia cor hominis unum non est. Nisi enim prius mens Salomon vitae humanae incertum considerans, et qualiter inconstantia fluctuaret mortalitatis conditio, dum et foris rerum mutabilium varietate quatitur et intus desideriorum inconstantia dissipatur, utrumque hoc in semetipso exemplo pariter et eruditione proposuit, cum se et rerum transitu, et mentis defectu toties mutatum ostendit. Audivimus enim jam supra quoties animum suum de alia appetenda transtulerit, et cum experimento rerum admonitus de vanitate praesentium semper habita despexerit, tamen fluctibus concup
Abbreviated transcription (Latin):
uerus salomon edificaret effrem ce basillꝰ & Gregorl.
hicronuimꝰ &e ambtosĩ eaugustinꝰ cum multis alis
poidem tͥratum columpne erecti ut̃t amira sapientia
fabricati &esculpti i omẽm formam decoris cegatie.
Nam ces regors alter sp̃u plenꝰ ccipse domũ uaris
aecore as omautt. manistrans pulctudines multaẽ
a iocunditates uerttatis. Martinꝰ. ce tiicholaus. dra
Senedistus miraculis effulserunt in scrtate mira.¬
dilr: &eiihũs omib plenituoo infinem ꝓperans
alios ꝙ̃ oñs qui uiotatisuit asocians cotioie conslie¬
matur Unde uos considerare oportet quanta illic
gła futura sit. cuiꝰ simulachrum ẽ om̃e hoc quod
cerninsꝰ exiguum quidem excellentia decoris
quo tendit utꝑficiat᷑ q̃o nob̃ sit consummatum
Illuc animos erigere. atq intimis desiderĩs ꝓpe¬
rare debens. neforte meo qͣd iam uidimꝰ spẽm boni
mohꝓbrium agnitionis ꝑspexerimꝰ &e fructum
ingaudium felicitatis ñ capiamꝰ. Hoc enim totum

Expanded text:
 Gregorius, Hieronymus, et Ambrosius, et Augustinus cum multis aliis per orbem terrarum columnae erecti sunt, mira sapientia fabricati et sculpti in omnem formam decoris et gratiae. Nam Gregorius alter spiritu plenus, et ipse domum vario decore adornavit, ministrans pulchritudines multas et jucunditates veritatis. Martinus, et Nicolaus, et Benedictus miraculis effulserunt in sanctitate mirabili, et in his omnibus plenitudo in finem properans, alios quoque omnes qui vocati sunt associans, quotidie consummatur. Unde nos considerare oportet quanta illic gloria futura sit, cujus simulacrum est omne hoc quod cernimus, exiguum quidem excellentia decoris quo tendit ut perficiatur, quoad nobis sit consummatum. Illuc animos erigere atque intimis desideriis properare debemus, ne forte in eo quod jam vidimus speciem boni, in opprobrium agnitionis prospexerimus, et fructum in gaudium felicitatis non capiamus. Hoc enim totum
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt scrutator mirabilium secretoꝵ. Sed species
carnis decepit cor es. & corruit prudentia incon-¬
spectu pusctudinum exterarum ꝓpterhocõs
scioit regnum eiꝰ imanu filii eiꝰ. ededt illitd
s eruo suo iheroboam filio nabathut pͥuarica¬
tio singeret in isrł̃. Tunc recesserunt decem aib
necent cum domo d̃dis uitas stent cum fide
ne rueret gła hiertm. Icroboam fil nabathcco¬
gitauit maliciam decorde suout fir maret mipie.¬
tate chronũ suum. & constitiuit uitules auir
ꝓphe euiti scrutators &elociti sunt ina lus
auertereut in dignationem. C tuenit heha. E¬
ontes cohibens pluuiam de cele. e iorem aelil.¬
ret suꝑterram Ipse traxit ignem & descinaca
fecit aminã deiup in uta furoris domim asal
tenderet iuratem etałto. ꝓ ph̃e baal coruc al

Expanded text:
esset scrutator mirabilium secretorum. Sed species esset scrutator mirabilium secretorum. Sed species carnis decepit cor ejus, et corruit prudentia in conspectu pulchritudinum exterarum. Propter hoc Deus scidit regnum ejus in manu filii ejus, et dedit illud servo suo Jeroboam filio Nabath, ut praevaricatio surgeret in Israel. Tunc recesserunt decem tribus, ne essent cum domo David. Sed judas stetit cum fide, ne rueret gloria Hierusalem. Jeroboam filius Nabath excogitavit malitiam de corde suo, ut firmaret impietate thronum suum, et constituit vitulos aureos,  viri scrutatores, et locuti sunt in spiritu, ut averterent indignationem. Et venit Elias Thesbites cohibens pluviam de coelo, et rorem ne stillaret super terram. Ipse traxit ignem et descendere fecit flammam desuper in ira furoris Domini, ut ostenderet virtutem ex alto . Prophetae Baa
Abbreviated transcription (Latin):
torqueret᷑ impius esthara modulamine mystico
impetum mitigauit. Cadit philisteus ingladio
suo & lapide funde. & głosus bellator capite am¬
putato golathtro pheum reportauit. Hinc mot̾
inuidia rex ꝑsequit᷑ innocentem: sed manꝰ om̃i¬
potentis fortit dirigebat donec insolio regnihu¬
milem collocaret. Cadit ui gelboe saul. & iona¬
thas. sed t̾̃d dilectionis memor planctum leua-¬
uit suꝑ eos. Pmpt̾ea exaltatus ẽ e magnificatuᷤ
ualde ce nominatus in uniu̾sa terra. Subiecit
hostes infortitudine: & mensus ẽ terram inimi¬
corum suorum. Indieb es exaltatum ẽ regnũ stł.
& ipse magnifi cauit głam. & ad didit ut amplia.¬
ret cultum sc̃itatis Post eum surrexit salomon
filius eiꝰ qͥ edificauit templum domino. & ostu¬
dit sapiãm suam in oꝑib sius. Non enim erat
sapiens interra sic̃ Salomon. quẽ repleuerat d̃o
scientia &e intellectu ut inuestigaret omĩa. &.

Expanded text:
torqueretur impius, cithara modulamine mystico torqueretur impius, cithara modulamine mystico impetum mitigavit. Cadit Philistaeus in gladio suo, et lapide fundae, et gloriosus bellator capite amputato Goliath tropaeum reportavit. Hinc motus invidia rex persequitur innocentem. Sed manus omnipotentis fortiter dirigebat, donec in solio regni humilem collocaret. Cadit in Gelboe Saul, et Jonathas; sed David dilectionis memor planctum levavit super eos. Propterea exaltatus est et magnificatus valde, et nominatus in universa terra. Subjecit hostes in fortitudine, et mensus est terram inimicorum suorum. In diebus ejus exaltatum est regnum Israel, et ipse magnificavit gloriam, et addidit ut ampliaret cultum sanctitatis . Post eum surrexit Salomon filius ejus , qui aedificavit templum Domino, et ostendit sapientiam suam in operibus suis. Non enim erat sapiens in terra sicut Salomon, quem repleverat Deus scientia et intellectu, ut investigaret omnia, et
Abbreviated transcription (Latin):
bur memb̾s martentib reparatur. Quassat co¬
lumnas lacertis inmanib &e ruente culmine mor¬
te sua se ulciscitur inhostes. Piangit isrł quẽ mira¬
turzaluatorem suum. & quem uiuum exegit ad mor¬
tem. mortuum agnouit redemptorem. Hinc heli
plum esferens dum filios suoꝵs intemꝑantiam
cohibere distulit. pęnam cũ filiis ꝑeuntib corruens
ercȩpit. unc aitha dciin alicuigenas deportat᷑ ꝓpt̾
peccata popłis ed cadens dagon truncatus maiesta¬
ti contestat᷑. Dehinc secreta pudoris putrefacta su¬
perbos compellunt consortium timere sc̃itatis. &
Sic arcba testam̃ti adcultores pietatis remissa est
s saul mandatum ñ seruans abiectus ẽ obedien¬
tiȩ uirtutem repbationis exemplo confirmans.
Post hec in beech leem mitait᷑ inlentisco oliuum.
& exquirit᷑ uiter fr̃s puer d̃d: qui pascebat oues
indeserto ut rex ẽẽt in israel. Sp̃c autem dei reces¬
sit asaul ut requiesceret suꝑ d̃o: e cum uesania

Expanded text:
bur membris marcentibus reparatur. Quassat cobur membris marcentibus reparatur. Quassat columnas lacertis et manibus, et ruente culmine morte sua ulciscitur in hostes . Plangit Israel, quem miratur salvatorem suum, et quem vivum exegit ad mortem, mortuum agnovit redemptorem. Hinc Heli,plum efferens, dum filiorum suorum intemperantiam cohihere distulit, poenam cum filiis pereuntibus corruens dedit . Tunc arca Dei in alienigenas deportatur propter peccata populi, sed cadens Dagon truncatus majestati contestatur . Dehinc secreta pudoris putrefacta superbos compellunt consortium timere sanctitatis, et sic arca testamenti ad cultores pietatis remissa est. et Saul mandatum non servans abjectus est, obedientiae virtutem reprobationis exemplo confirmans. Post haec in Bethleem mittitur in lentisco olivum, et exquiritur inter fratres puer David, qui pascebat oves in deserto, ut rex esset in Israel. Spiritus autem recessit a Saule, ut requiesceret super David, et cum vesania
Abbreviated transcription (Latin):
iaia udices fuerunt temporib suis. De hinc iepte
ꝓuictoria belli uoto obligatus filiam immolauit:
crudele posteris pietatis relinquens exemplum.
Post hunc uenit abeths an uidex popłi: cui succes¬
sit achialon. eille moriens iudicem labdonta hũit
suecessorem. Hus temporib famosa illa cunctĩ male̾
suis troia mirmidonum manib ercisa concidit.
cuiꝰ erumpnas &e lam̃tabiles casus ne te apposito
diuertam narrare deuito. Post labdontem uenit
samson fortissimꝰ. & ipse saluauit popłm suum
tempore suo mirabilib magnis. Mille uiros stũit
tulit inhumeris ad terrorem inimicor suoꝵ. Mu¬
lier una uicit inuincibilem. & uͥtutem horrendam
cunctis feminȩ petulantia emolliuit. Captus
gaudium fecit inimicis sius. & dampnat᷑ teneb̾s
semptns mole gerum duce iubet᷑ obꝓbriũ sup¬
borum. Sed iuitus deifica iam satis ludificato
illabit᷑ e capillo capitis pullulante antiquum ro¬

Expanded text:
Jair Judices fuerunt temporibus suis . Dehinc Jephte Jair Judices fuerunt temporibus suis . Dehinc Jephte pro victoria belli voto obligatus filiam immolavit, crudele posteris pietatis relinquens exemplum . Post hunc venit Abessan judex populi, cui successit Abialon, et ille moriens judicem Abdon habuit successorem . Hujus temporibus famosa illa cunctis malis suis Troja Myrmidonum manibus excisa concidit, cujus aerumnas, et lamentabiles casus ne te a proposito divertam narrare devito. Post Abdontem venit Samson fortissimus, et ipse salvavit populum suum tempore suo mirabilibus magnis . Mille viros stravit tulit in humeris ad terrorem inimicorum suorum . Mulier una vicit invincibilem, et virtutem horrendam cunctis feminae petulantia emollivit. Captus gaudium fecit inimicis suis, et damnatus tenebris sempiternis molae gyrum ducere jubetur, opprobrium superborum. Sed virtus deifica jam satis ludificato illabitur, et capillo capitis pullulante pristinum ro
Abbreviated transcription (Latin):
mandata & tabnaculum celestium imaginem.
a arram fȩderis et̾ni cum tabulis consignatẽ Post
danis sustiere sacra mirabilia: Sed deterritꝰ fugit.
aeriuam patefecit ut transirent agnina exercitus
pugnaturi. Tunc iosue gentes prelũs deleuit. &e
dii sit terram tribub duodecim infuniculo dist̃¬
bitionuis Post hunc othoniel popłm iudicautu &.
Samgar sexcentos strauit inuomere. Aiothinpo¬
pili libationem ꝑiculo se dedit &e regemalienige¬
nam nuntiꝰ crudelis extinxit. Debbora q̃. in ucrbo
ꝓphetiȩ confortata. sis aram intorrente q don&.
rabin multitudinem eoꝵ dispsit: & delcuit hos¬
tes ensuuctora głosa. Behinc gedeon uellus cipan¬
dit uarra. &e rore concepto & ipie nouo tumpho
lagenas ce lampades cum trecentis aflumine por¬
tauit aobellum. Abielechaũ cerebro ereusso¬
ceuertice contrito parabolarum omen inuenit ram¬
nus alignis siluar᷑ conculcatus. Post hec thola &

Expanded text:
mandata, et tabernaculum coelestium imaginem, mandata, et tabernaculum coelestium imaginem, et arcam foederis aeterni cum tabulis consignatis. Postdanis sustinere sacra mirabilia, sed deterritus fugit, et viam patefecit, ut transirent agmina exercitus pugnaturi . Tunc Josue gentes praeliis delevit et divisit terram tribubus duodecim in funiculo distributionis . Post hunc Othoniel populum judicavit, et Sangar sexcentos stravit viros vomere . Aioth in populi liberationem periculo se dedit, et regem alienigenam nuntius crudelis exstinxit. Debbora quoque in verbo prophetia confortata, Sisaram in torrente Cison, et Jabin, multitudinem eorum dispersit, et delevit hostes Dei victoria gloriosa . Dehinc Gedeon vellus expandit in area, et rore concepto, et ipse novo triumpho lagenas et lampades cum trecentis a flumine portavit, ad bellum . Abimelech autem cerebro excussovertice contrito parabolarum omen invenit rhammus a lignis silvarum conculcatus . Post haec Thola, et
Abbreviated transcription (Latin):
amorte. & ñ est qua ds ad hominẽ ueniat nͥ pcatita.¬
tem. Dedit gͦ mandatum ut educ̾et filios israel
de egipto ipdigiis & plagis ce portentis ut osten¬
deret mirabilia sua. & scirent om̃s gentes qi ds ipse
ẽ omp̃s. Uenit moyses tnp̃cepto. & scindens mare.
rubrum uirga aperuit ut daret uiam popło euitti
adsalutem. Educta gͦ sunt aginina filioꝵ isił de
egs pto ꝑsemitam abyssi. quos pharao secutus in
uirtute sua cum currib & exercitib absorptus est
quasi ñ fuisset. & popłs liberat᷑ laudem dño decan¬
tauit. Dehinc ꝑ deserti uiam gradientes celeste obr¬
ostendens ininuio. inestu umbram prebens. &e lucẽ
inteneb̾s Cęli manna pluerunt. & sp̃c cong̾gauit.
uolatilium multitudinem. petra ali fudit potũ
acamensam filiors dei. In tantis mirabilib signifi¬
cauit se d̾s hominib ut in syna legem daret. &

Expanded text:
a morte, et non est qua Deus ad hominem veniat nisi per charitaa morte, et non est qua Deus ad hominem veniat nisi per charitatem. Dedit ergo mandatum, ut educeret filios Israel de Aegypto in prodigiis, et plagis, et portentis, ut ostenderet mirabilia sua, et scirent omnes gentes, quod Deus ipse est omnipotens. Venit Moyses in praecepto, et scindens mare Rubrum virga aperuit, ut daret viam populo eunti ad salutem. Educta ergo sunt agmina filiorum Israel de Aegypto per semitam abyssi, quos Pharao secutus in virtute sua cum curribus et exercitibus absorptus est quasi non fuisset, et populus liberatus laudem Domino decantavit . Dehinc per deserti viam gradientes coeleste obeunte viam ostendens in invio, in aestu umbram praebens, et lucem in tenebris . Coeli manna pluerunt, et spiritus congregavit volatilium multitudinem. Petra autem fudit potum ad mensam filiorum Dei. In tantis mirabilibus significavit se Deus hominibus, ut in Sina legem daret, et
Abbreviated transcription (Latin):
cem se collidentia passa sunt: Nam &e scite cama¬
tones hiis temporib seminarunt nouum ac sin¬
gulare malum interris. &egy ptus supra se uirẽ
effundens. & quasi intumescendo t̾minos suos
egrediens. dum aliena inconsulte appecit ꝓpria
amisit. M ulta sunt alia quȩ dinumerare siñc
potuisset. Sed nos in parte totum uidicantes ui¬
deanꝰ quanta Sit confusio huiꝰ mundi. &quead.¬
modum nichil tutũ eẽ possit interra. grãs agentes
q̃d hec omĩa mala iam mente secura contempnimꝰ.
&e quasi de tuta statione siuctuantẽ. ae bullientem
inse mundum sine piculo admiramur: A. Re.¬
uertamur it̾m ad domesticam natronem quia
magis nẽ lbet auadne quȩ uera sunt. quia siana.
& falsa audiendo. quartum ila fastidio. tantum adista
mardes co.Rm¬
Um tempꝰ iam aduenisset ut educeret popłm
suum ds̃ de egipto. apparuit nioysi in rubo
pignem: ostendens caritatem qr ipsa ẽ quȩ liberat.

Expanded text:
cem se collidentia passa sunt? Nam et Scythae, et Amacem se collidentia passa sunt? Nam et Scythae, et Amazones his temporibus seminarunt novum ac singulare malum in terris; et Aegyptus supra se vires effundens, et quasi intumescendo terminos suos egrediens, dum aliena inconsulte appetit, propria amisit, multa sunt alia, quae dinumerare si nunrum sufficere potuisset, sed nos in parte totum judicantes, videamus quanta sit confusio hujus mundi, et quemadmodum nihil tutum esse possit in terra, gratias agentes quod haec omnia mala jam mente secura contemnimus, et quasi de tuta statione fluctuantem, et bullientem in se mundum sine periculo admiramur. A. Revertamur iterum ad domesticam narrationem, quia magis nunc libet audire quae vera sunt, quia vana et falsa audiendo quantum illa fastidio, tantum ad ista inardesco.um tempus jam advenisset, ut educeret populum suum Deus de Aegypto, apparuit Moysi in rubo per ignem ostendens charitatem ; quia ipsa est, quae liberat
Abbreviated transcription (Latin):
aeadultimos usq fines terre dilatans imꝑium
babiloniȩ muros incredibili humanis mentib
amplitudine exstruxit confusionẽ extollens ut iret
ipsa mopus suum. Nam tandem ultima confusi¬
one filio ꝑincestum cognito abhominandũ cũ ct̃
sclus penetrans pͥmum uiscera sua ꝑ libidinem
polluit. postra inuiscera sua ulciscentẽ parricidio
maculauit iusto scelere int̾fecta quẽ scelere maio¬
trucidatȩ parentis successor uiolentus effecł. Post
hunc cucurrit as sirioꝵ imꝑium exempla sce¬
lerum ao posteros tͣnsmittens ut in libidine sẽꝑ
& sanguine uersarent᷑. qui libidinis parit̃ e sangu¬
nis tam crudele ac detestandum ab initio docuñta
accepant. Nec enim decuit babyloniȩ regnum ali
studiis ampliari młi ut ininmundicia e crude¬
litate grassarent᷑ silii confusionis. Et quis om̃s
hoꝵ tempors pestilentias & confusiones enume.¬
rare queat quȩ p orbem terrat᷑ regna mundi inui¬

Expanded text:
et ad ultimos usque fines terrae dilatans imperium, et ad ultimos usque fines terrae dilatans imperium, Babyloniae muros incredibili humanis mentibus amplitudine exstruxit, confusionem extollens ut iret ipsa in opus suum. Nam tandem in ultima confusione a filio per incestum cognita abominandum cunctis scelus perpetrans, primum viscera sua per libidinem polluit, postea in viscera sua ulciscentem parricidio maculavit, justo scelere ab eo interfecta, quem scelere majotrucidatae parentis successor violentus effectus. Post hunc cucurrit Assyriorum imperium exempla scelerum ad posteros transmittens, ut in libidine semper et sanguine versarentur, qui libidinis pariter et sanguinis tam crudele ac detestandum ab initio documentum acceperant. Nec enim decuit Babyloniae regnum aliis studiis ampliari, nisi ut immunditia et crudelitate grassarentur filii confusionis. Et quis omnes horum temporum pestilentias et confusiones enumerare queat, quae per orbem terrarum regna mundi invi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mam nescientib exemplum ertoris reliqut.
Cidentes enim homines putauerunt lil¬
num aliqͥo imaginib presentari. & culausani
echibentes sculptili sel feceit̃. famoũ nalum
interra. Inde alũ post alios mutuato erins el
quoq &e declphegor uocauert̃. Et sic quiden
sculptilium culturam huma ił ertor suscepi
q̃ m pꝰstusaicia humara uana pietate istraut.
Ninis aittem regnum asriors uutute aule¬
dustria ampliando. totam pene asiam tandem
suȩ ditioni subiecit. qui ae ⁊ oroastrem regem bis.¬
tmanoꝵ bello supans int̾facit. ⁊ es malefii. oll.¬
ces igne concremauit ut dei usticia que cuicta
impio ut impietas non regnaret. Hus itaq anno
obscurus latuit inter potentes hurꝰ scłi. magnꝰ fu¬
turus ceexcelsus in regno dei. Postminum semi¬
ranus uxor eiꝰ gub̃nandum suscepit imꝑium. q̃
uirilem habitum assumens iurtuti aũ suꝑadici¬
ens indos qͦꝙ extremos popłos bello ꝑdomuit.

Expanded text:
primam nescientibus exemplum erroris reliquit. primam nescientibus exemplum erroris reliquit. Videntes enim homines putaverunt divinum aliquod imaginibus praesentari, et culturam exhibentes sculptili Bel fecerunt, famosum malum in terra. Inde alii post alios mutuato  al. imiquoque et Beelphegor vocaverunt. Et sic quidem sculptilium culturam humanus error suscepit, quam prius stultitia humana vana pietate instituit. Ninus autem regnum Assyriorum virtute et industria ampliando totam pene Asiam tandem suae ditioni subjecit, qui et Zoroastrem regem Bactrianorum bello superans interfecit, et ejus maleficii codices igne concremavit, ut Dei justitia, quae cuncta impio, ut impietas non regnaret. Hujus itaque anobscurus latuit inter potentes hujus saeculi, magnus futurus et excelsus in regno Dei. Post Ninum Semiramis uxor ejus gubernandum suscepit imperium, quae virilem habitum assumens, virtuti artem superadjiciens, Indos quoque extremos populos bello perdomuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocet illuic maloꝵ despestio ae exemplũ pati¬
entiȩ confirmet.R. Erant temporib illsꝰ mali
potentes inscło numerositate & uirib atq di¬
uitiis intantum supiores. ut bonor uita mt̾
cos ẽẽ posset. sed cognosci abeis pre paucitate ni
posset. Iam tunc enim regna mundi insilis hꝰ
sclĩ cum magnofastu & pompa surgentia aq̃-¬
tuor plagis mundum cinxerant. quasi ꝓp̃um
possessura. assyrioꝵ ab oriente ubi pͥmꝰ iegna¬
uit belus & sitioniors ab occidente ubi prim
regnauit egaleus. & scitarũ abaquilone ubi
pͥmꝰ regnauit thanus. & egiptioꝵs ameridie
ubi pͥmꝰ regnauit mineus sec ashrioꝵs regiũ
potentia ae urib famosissimum. post belũ iutiꝰ
filius esꝰ optinuit. qui pat̾s affectum obatus
consolari uolens sculptilib ad pat̾nam maginẽ
fabrefactis idolatriȩ exordium fuit. Dumenũ
memoriam parentis ꝑuultus sculptiles apito
honunes ꝑpetuam facere uoluit. posteris ausa

Expanded text:
provocet, illinc malorum despectio exemplum patiprovocet, illinc malorum despectio exemplum patientiae confirmet. R. Erant temporibus illis mali potentes in saeculo numerositate, et viribus atque divitiis in tantum superiores, ut bonorum vita inter eos posset esse, sed cognosci ab eis perpaucitate non posset. Jam tunc enim regna mundi in filiis hujus saeculi cum magno fastu et pompa surgentia, a quatuor plagis mundum cinxerant quasi proprium possessura; Assyriorum ab oriente, ubi primus regnavit Belus; et Sycioniorum ab occidente, ubi primus regnavit Agialeus - et Scytharum ab aquilone, ubi primus regnavit Thanus; et Aegyptiorum a meridie, ubi primus regnavit Mineus. Sed Assyriorum regnum potentia et viribus famosissimum post Belum Ninus filius ejus obtinuit, qui patris affectum orbatus consolari volens sculptilibus ad paternam imaginem fabrefactis idololatriae exordium jecit. Dum enim memoriam parentis per vultus sculptiles apud homines perpetuam facere voluit, posteris causam
Abbreviated transcription (Latin):
cet in uniu̾sa terra. Iamenim erat ꝑopł̃s dei aegeis
dia segregata abimpioꝵ natione eres pullulare
incipiens quo abrahan exuit deur chaldeors
ut ꝯ eparet᷑ abhiis cum quib habitabat. e ñ ficret
uium tumhũ adquos pgebat. Propt̾ea g̃ po¬
pulus dei diuisus ẽ abimpĩs ingnatione sua.
pͥmum modicus ut cresceret aut scrant qui recta
gradiunt̃ uia. qͣm oportet aparuis incipere ut
adimagna ꝑueniat᷑. Potens ẽ enim ds ñr modi.¬
a eraltare ealta depͥmere ut si habeat homo fi¬
duciam in magnificentia sua. ꝙspes hominis
mortalis est sicut ipse homo. L Magni isti apo¬
tentes uirtutib uiri in scłis suis cum quib ads
locutus ẽ secreta sua. qui ocłis sius antiq̃ uideit̃.
quȩ nr̃a gn̾atio mirat᷑ pret̾ita. Uelim aũ nosst
quales illi fucrt̃. int̾ quos isti conu̾satione ꝓbati
placuerunt ut alterutrũ hinchonoꝵ emulato

Expanded text:
esset in universa terra. Jam enim erat populus Dei, et gens esset in universa terra. Jam enim erat populus Dei, et gens sancta segregata ab impiorum natione, ex eo pullulare incipiens quo Abraham exivit de Ur Chaldaeorum, ut separaretur ab iis, cum quibus habitabat, et non fieret unum cum iis, ad quos pergebat. Propterea ergo populus Dei divisus ab impiis a generatione sua primum modicus ut cresceret, ut sciant qui recta gradiuntur via, quoniam oportet a parvis incipere, ut ad magna perveniatur. Potens est enim Deus noster modica exaltare, et alta deprimere, ut non habeat homo fiduciam in magnificentia sua, quia spes hominis mortalis est sicut ipse homo. A. Magni isti et potentes virtutibus viri in saeculis suis, cum quibus Deus locutus est secreta sua, qui oculis suis antiqua viderunt, quae nostra generatio miratur praeterita. Velim autem nosse quales illi fuerunt, inter quos isti conversatione probati placuerunt, ut alterutrum hinc bonorum aemulatio
Abbreviated transcription (Latin):
qui hereditatem possidebunt. ñ illagentium q̃
contaminat᷑ abimpiis. sea ala quã ñ uident nec
mueniunt nisi be. Hec terra incelis ẽ figuram
h̃s interra ⁊ quod bonũ hominis interra Sit.s
quia ⁊igno interra querit᷑. qͦd incelo sp̃e possidet᷑
mea onib dieb spe ꝓmissionem expectans &e ñ
minoratus ẽ obȩdientia ꝓpt̃ dilationẽ ut ñ immo¬
laret unigenitum in quo ꝓmissionem acceperat.
sipuidentia diuiña uoce. desup lapsa dextram
ñ cohibuisset parentis. Post eum successit yaac
sacficium uiuum stans ꝓpatre ingaudium.
& ipse decedens reliquit ia cob successorem. qͥ fuit
luctator fortiꝰ ut unceret &benediceret᷑ ex quo du¬
ios eph afr̃ib uendit᷑ que mox secutus pat̾ cum
eptuagura animab ineai ptum uenait ut ha¬
biaret ibi intempore angustis. Mortuio auiiacos¬
ut mauifestum sieret q aeus hebreoꝵ dominus

Expanded text:
qui haereditatem possidebunt, non illa gentium, quae qui haereditatem possidebunt, non illa gentium, quae contaminatur ab impiis, sed illa, quam non vident, nec inveniunt nisi beati. Haec terra in coelis est figuram habens in terra, non quod bonum hominis in terra sit, sed quia signo in terra quaeritur, quod in coelo a spiritu possidetur. in ea omnibus diebus, spe promissionem exspectans, et non minoratus est obedientia propter dilationem, ut non immolaret unigenitum, in quo promissionem acceperat, si providentia divina voce desuper lapsa dextram non cohibuisset parentis . Post eum successit Isaac sacrificium vivum, stans pro patre in gaudium, et ipse decedens reliquit Jacob successorem, qui fuit luctator fortis, ut vinceret et benediceretur. Ex quo duJoseph a fratribus venditur , quem mox secutus pater, cum septuaginta animabus in Aegyptum venit, ut habitaret ibi in tempore angustiae. Mortuo auut manifestum fieret quod Deus Hebraeorum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
flii hominum ꝓuocantes iram de excelso. nec
recordantes iudicia metuenda. &e putauerunt
ascendendo sine pena peccare ut aq̃m euaderent
inigne iudicanoi. Et ecce machina illa contaicti.¬
onis insublime acum̃ extulerat. eletabant im¬
pũ uota sua completumati imalum cu sibito
respectus desuꝑ linguas om̃ium confuncdens ma.¬
lignam conspirationem dissipauit. & disꝑsi suĩ
exeo loco inomt̃m t̾ram malicia ñ recedentes ab
inuicem. In hoc tempore surrẽx̃ heber patarcha
magnus. ut ñ deficerent uiri uͥtutum qͥ nomen
bonum &dilectum deo post̾itati reliq̃t: uit sciant
hii qui deo placent qm̃ tͣnsire oportet & recedere
agn̾atione pessima. Denide uenit abraham no-¬
minis pat̾ii heres & egressus iubente deo de t̾ra
sua deur chaldeore tͣnsiuit ut ueniret interram
uisionis qi illamꝓiniserat. ei d̃s. Hec ẽ terra di.¬
lecta deo quȩ ab initio fundata ẽ & preꝑata hus

Expanded text:
filii hominum provocantes iram de excelso, nec filii hominum provocantes iram de excelso, nec recordantes judicia metuenda, et putaverunt ascendendo sine poena peccare, ut aquam evaderent in igne judicandi . Et ecce machina illa contradictionis in sublime cacumen extulerat, et laetabantur impii vota sua completum iri in malum, cum subito respectus desuper linguas omnium confundens malignam conspirationem dissipavit et dispersi sunt ex eo loco in omnem terram malitia non recedentes ab invicem. In hoc tempore surrexit Heber patriarcha magnus, ut non deficerent viri virtutum, qui nomen bonum et dilectum Deo posteritati reliquit, ut sciant ii, qui Deo placent, quoniam transire oportet et recedere a generatione pessima. Deinde venit Abram , nominis patrum haeres, et egressus jubente Deo de terra sua, de Ur Chaldaeorum transivit, ut veniret in terram promissionis quia illam promiserat ei Deus. Haec est terra dilecta Deo, quae ab initio fundata est, et praeparata iis,
Abbreviated transcription (Latin):
diddicisset qͦd cessassent aquȩ suꝑ terram exiuit de
archa deo teserante claustra ac patefaciente in pͥn¬
cipium scłiuenturi. Et educta sunt partt omĩa
animantia quȩ inibi seruabant̃ in posfitatis ꝓpa¬
ginem suꝑ teriam. Sed &ezem. &e cham & iaphet.¬
filis es &utoes coꝵ cum co ecepit it̾m mundus
alio exortu ꝓdire p̾oris gñationis dampna compes¬
sans &erat genus humanum sgrpc iam tͥplici
totum ut crescet q̃o exuna radice ꝓdierat. Sem g̃
araphet honorem dantes pͥncipio suo bene dictio¬
nem meruert suꝑ tram e multiplicati st in here.¬
ditat ꝓ missionis cum maledictionis heres infi.¬
lio suo dolorem possidet. quem ipse pͥor intulit
patͥnitati. Diseminatum ẽ dem genus humanũ.
emultiplicata ⁊t̃ it̾m mala supterram oeuene.¬
runt parit excogitantes cogitationes malignas.
uit Se cont̃ acum erigerent & editicarẽt edificati.¬
onem incelo qui corde erant interra. Hoc fecerui

Expanded text:
didicisset, quod cessassent aquae super terram, exivit de didicisset, quod cessassent aquae super terram, exivit de arca Deo referente claustra, ac patefaciente in principium saeculi venturi. Et educta sunt pariter omnia animantia, quae inibi servabantur in posteritatis propaginem super terram. Sed et Sem, et Cham et uxores eorum cum eo: et coepit iterum mundus alio exortu prodire prioris generationis damna compensans . Et erat genus humanum, stirpe jam triplici, totum ut cresceret, quo ex una radice prodierat. Sem ergo et Japhet honorem dantes principio suo benedictionem meruerunt super terram et multiplicati sunt in haereditate promissionis. Cham maledictionis haeres in filio suo dolorem possidet quem ipse prior intulit paternitati. Disseminatum est deinde genus humanum, et multiplicata sunt iterum mala, et supervenerunt pariter excogitantes cogitationes malignas, ut se contra Deum erigerent, et aedificarent aedificationem in coelo, qui corde erant in terra. Hoc fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
inquo saluus eẽ potuisset lignum &euenientib
aquis illesus pman̾e subarchȩ culmine qͣm ipie
sabruauit iubente aes: ut in fut̃o icło sem icrua¬
retur. An no gͥ sexcentesimo uitȩ noç inundaueit̃
aquȩ diluiui suꝑt̾ram. cedeleta ẽ omĩs caro de sub
cȩlo interra. Et erat noc in aira ipse &e uxor sua tres
filu ei &e uxores filioꝵ ciꝰ octo anime ut uiuerent
ceñꝑirent. cum mundo insignũ sem̃ posteritatĩ.
saciam̃tum resurrestionis. qui pͥmum iudiciũ
maqua salui euadent ut consũmationis inigne
formam demonstrarẽt. A. Magna ualde estupen¬
da sunt uniu̾sis oꝑa dci. quib ñ solum preti̾toꝵs
scelerum exercet iudicium. sed & fut᷑oꝵ format
cremplum. Que mens in hoꝵ consideratione ñ
corruat. uit ñ dicam subsistat nec tota dissoluatar
Hoc intͣ claustra archȩ seuientis diluuii ꝑculo
tutus. columba indice in ramo oliuȩ iurentis ca

Expanded text:
in quo salvus esse potuisset, lignum, et venientibus in quo salvus esse potuisset, lignum, et venientibus aquis illaesus permanere sub arcae culmine, quam ipse fabricavit jubente Deo, ut in futuro saeculo semen servaretur. Anno igitur sexcentesimo vitae Noe inundaverunt aquae diluvii super terram , et deleta est omnis caro de sub coelo in terra. Et erat Noe in arca ipse, et uxor ejus, tres filii ejus, et uxores filiorum ejus , octo animae ut viverent et non perirent cum mundo in signum futurae posteritatis, et sacramentum resurrectionis, qui primum judicium in aqua salvi evaderent, ut consummationis in igne formam demonstrarent. A. Magna valde et stupenda sunt universis opera Dei, quibus non solum praeteritorum scelerum exercet judicium, sed et futurorum format exemplum. Quae mens in horum consideratione non corruat, ut non dicam subsistat, nec tota dissolvatur Noe intra claustra arcae saevientis diluvii periculo tutus columba indice in ramo olivae virentis cum
Abbreviated transcription (Latin):
insuo qͦd suum ñ erat & ideo mota ẽ pictas ne ꝑi¬
ret bonum amalo q̃d factum ũerat admalĩ. Pe¬
qituit gͣ ds qͦs hominẽ fecisset int̾ra. ce uoluit de¬
lere deterra qͦo malum erat int̾ra. & nisi iustꝰ stetis¬
set coram eo perisset radix genis humani cũ uicio
suo. & totum corruptum cum corruptione subiss
uidicium. nisi miscdia interueniente ae gĩa ueritã
uberasset iustum. Hoc enim inuenit grãm corã
dño. & erat nõe uir iustus atq pfectus ingn̾atione
pessimoꝵ iustus ut placere debuisset ne periret:
erat tam̃ cur & ipse udiciũ euadere ñ potuisset nͥ
gram inueniret. Inuenit g̃ grãm iustus ne puret.
qui a hoc pꝰ ergĩa accepat ut ustus eẽt e subeunte
mundo ext̾minum seruatus ẽ uimundo sine mor¬
as piculo qui uirerat in mundo sine dolo. Iustus
quippe erat. nec sine peccato erat sed iub peccato
ñ erat. qi giam inuenerat. Pptea monstratũ ẽ ei

Expanded text:
in suo quod suum non erat, et ideo mota est pietas, ne periin suo quod suum non erat, et ideo mota est pietas, ne periret bonum a malo, quod factum non erat ad malum. Poenituit ergo Deum quod hominem fecisset in terra, et voluit delere de terra quod malum erat in terra, et nisi justus stetisset coram eo, periisset radix generis humani cum vitio suo et totum corruptum cum corruptione subiisset judicium, nisi misericordia interveniente et gratia veritas liberasset justum. Noe enim invenit gratiam coram Domino, et erat Nopessimorum justus, ut placere debuisset ne periret, erat tamen cur et ipse judicium evadere non potuisset, nisi gratiam inveniret. Invenit ergius ex gratia acceperat, ut justus esset, et subeunte mundo exterminium servatus est in mundo sine mortis periculo, qui vixerat in mundo sine dolo. Justus quippe erat nec sine peccato erat, sed sub peccato non erat, quia gratiam invenerat. Propterea monstratum est ei
Abbreviated transcription (Latin):
misceret᷑ neforte su cum amarituclinis tiaheret. siui¬
ciat radici inserta fuisset. Primo seruabat᷑ manda¬
tum dei ꝑmansitq diu utrimq discreta religio
Procurrerte autẽ tempore dum mora negligenti.¬
am aleret. simulq cupiditas ꝑsuadet p̃sũptionẽ:
uicit tandem amor carnuis reuentiani creatorĩ. Et
uudentes filii adci filias hominũ. hoc ẽ fideles impi
tores scm̃ neqͣm qui ꝑimpiam suꝑbiam dđm con¬
tempnerent. & malis cotioie oꝑib iram atq furo
rem ultionis diumȩ inse ꝑuocare ñ timerent. Et
penituit ds qd hominẽ fecisset interra. Penitũt os
n sua mutatione sed nr̃a. Penitutt. ñ q ipse male
fecerat sed qͦo bene fec̃at ipse abono defecerat. dco
penituit cs ĩ corrigendo qͥo fecerat qi bene fecerat:
sed corruptum cernens qͦd ipse sine corruptione
adincorruptionẽ creauerat. Nongͦ penituit de suo
erat qͦd nr̃m erat malum erat. & insuo erat. Non
enim alibi potuisset ẽẽ malum qͦo nr̃m erat. nisi

Expanded text:
misceretur, ne forte succum amaritudinis traheret, si vitiatae radici inserta fuisset. Primo servabatur mandatum Dei, permansitque diu utrorumque discreta religio. Procurrente anni tempore dum mora negligentiam aleret, simulque cupiditas persuaderet praesumptionem, vicit tandem amor carnis reverentiam Creatoris. Et videntes filii Dei filias hominum, hoc est fideles impiotores, semen nequam, qui per impiam superbiam Deum contemnerent, et malis quotidie operibus irat. Et poenituit Deum quod hominem fecisset in terra . Poenituit Deum, non sui mutatione sed nostri. Poenituit, non quia ipse male fecerat, sed quia quod bene fecerat ipse, a bono defecerat. Ideo poenituit Deum non corrigendo quod fecerat, quia bene fecerat, sed corruptum cernens quod ipse sine corruptione ad incorruptionem creaverat. Non ergo poenituit eum de suo,erat, quod nostrum erat malum erat, et in suo erat. Non enim alibi potuisset esse malum, quod nostrum erat, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
uina creatus & singulȩ creat̃e quasi figure quedã
sunt. ñ humano placito inuente. secd dliuino ar¬
bitrio institute a omanifestaioam. & qͣsi quodã m
significandam inuisibilem dei sapĩam. Quemad.¬
modum autem si illiterat᷑ quis aꝑtum librum
uideat. figuras aspicit. lntas ñ coguoscit. itastultũ
e aminalis homo qui ñ pcipit ea quȩ dei sunt. in
inuibilib istis cirasis foris uidet spẽm s ñ uttelli¬

Expanded text:
 divina creatus, et singulae creaturae quasi figurae quaedam sunt, non humanae placito inventae, sed divino arbitrio institutae ad manifestanda, et quasi quodammodo significanda Dei invisibilia. Quemadmodum autem si illitteratus quis apertum librum videat, figuras aspicit, litteras autem non cognoscit; ita stultus et animalis homo, qui non percipit ea quae Dei sunt ; in visibilibus istis creaturis foris videt spe
Abbreviated transcription (Latin):
strata lumini choruscanti reu̾entiam prebuert̃.
Pecẽ autẽ uexillum efferens crucis pͥme̾ hostes as¬
grodis eut impios sac̾dotes debellaret assumpto
secum iohe ucrbi amico ascendit intemplum Ad
imꝑium aũ iubentis claudꝰ ꝓsiliens statim tbas
popłors inunum cõgregauit. &e contestante pes
mlio Post hec ingͥnagoga pontificum contu¬
macram. humibauit rationis constantia: qi rescrato
carcere egressi angłis famulantib in templo docu¬
erunt. Cum aũ quinq. milia hominũ docentib
apłis credidissent trib milib adiunctis consũma¬
tus enumi̾us adbeatitudinẽ consignat᷑. Sed hostẽ

Expanded text:
strata lumini coruscanti reverentiam praebuerunt. strata lumini coruscanti reverentiam praebuerunt. Petrus autem vexillum efferens crucis primus hostes aggreditur, et ut impios sacerdotes debellaret assumpto secum Joanne Verbi amico ascendit in templum. Ad imperium autem libentis claudus prosiliens statim turbas populorum in unum congregavit, et contestante Petrmillibus. Post haec in synagoga pontificum contumaciam humiliavit rationis constantia, quia reserato carceris ingressu, angelis famulantibus, in templo docuerunt. Cum autem quinque millia hominum docentibus apostolis credidissent, tribus millibus adjunctis, consummatus e
Abbreviated transcription (Latin):
piciat. conu̾sationem tam̃ aiting̾e ñ potest infir¬
mus.  Quemadmodum inpat̾b antiquis erẽpla
subiecta untutem docuerunt ita nunc oportet
emulationem ꝓposita inspectione nouis exempla¬
rib suscitare. R. Duodecim uirĩ inpͥmis mun¬
dum debellauerunt lecti a xp̃o in miracłm con-¬
certationis: ut uet̾es figuras noua ueritate adim¬
pleret. Uellus cnim carnis iam rorem concepat.
deitatis. ⁊e electi decuntis fiumine hausto uiri¬
cum lagenis & tubis ad p̃lium preerunt. Non
fuert arma miraculo pugnaturis: sed lampadẽ
latuerunt dum uasa testea frangerent. Dextiȩ
tibas baiularunt ut in omẽm t̾ram exiuet ionꝰ coꝵe.
ae honor uerbi corporis obsequio in sui cdlarificali¬
one uteret᷑ dum concusis utrib in morte carnis
lampades miracułoꝵꝑ choruscarent. Hon gͦ stare
potuerunt hostes uisis mirabilib contra dei beal¬
latores. ce castra dadran intoto mundo timore con-¬

Expanded text:
piciat, conservationem tamen attingere non potest infirpiciat, conservationem tamen attingere non potest infirmus. A. Quemadmodum in patribus antiquis exempla subjecta virtutem docuerunt, ita nunc oportet aemulationem proposita inspectione novis exemplaribus suscitare. R. Duodecim viri in primis mundum debellaverunt electi a Christo in miraculum concertationis, ut veteres figuras nova veritate adimpleret. Vellus enim carnis jam rorem conceperat Deitatis, et electi de cunctis flumine hausto cum lagenis et tubis ad praelium perrexerunt. Non fuerunt arma miraculo pugnaturis, sed lampades latuerunt dum vasa testea frangerentur. Dextrae tubas bajularunt, ut in omnem terram exiret sonus eorum et honor verbi corporis obsequio in sui clarificatione uteretur, dum conscissis viribus in morte carnis lampades miraculorum coruscarent. Non ergo stare potuerunt hostes visis mirabilibus contra Dei bellatores, et castra Madiam in toto mundo timore con