comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mutant ea qrib accedurit. nec ab eiꝰ ip̃a
mutantur. sicut anulus iligito põitꝰ¬
qd̃ genꝰ rarissime inuenitur. Quart̃
genus ẽ cũ ea que accedunt. mutant᷑.
⁊ aliam sp̃ẽm ⁊ formã accipunt. ut
est uestis. que deiecta atq deposita. nõ
ht̃ eam formã qm sumit indicta. In¬
duta enĩ m̃bris accipit formam quã
non habebat exuta. Qd̃ genꝰ congruit
huic comparationi. Deus enum filius
mutans. s formã serui accipiens. neq
conuersus aut tnͣsmutatꝰ in hominẽ.
Amissa incominutabili stabilitate. in
similitudinẽ homiñ fc̃s est ip̃e suscep¬
tor uerũ hominem suscipiendo. Hĩoe
nĩ similitudo u̾itatẽ expͥmit. ⁊ habitu
inuen. ut hõ .i. habendõ hominẽ in¬
uentus est ut homo eis quib in hoĩe
apparuit. Qd̃ dicit ut homo tale est.
quale ⁊ illud ẽ. Qiͣ unigeniti apatre.
natura hominis. naturã dei mutauit.
nec ex scłm ñ enĩ mutauit hõ deum.

Expanded text:
mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus positod genus rarissime invenitur. Quartus genus est cum ea quae accidunt mutantur, liam speciem ac formam accipiunt, ut et vestis, quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam quam non habebat exuta; quod genus congruit huic comparationi. Deus enim Filius mutans, sed formam servi accipiens; neque conversus aut transmutatus in hominem amissa incommutabili stabilitate, sed in similitudinem hominum factus est ipse susceptor verum hominem suscipiendo. Haimo Hic enim similitudo veritatem exprimit. Et habitu inventus ut homo, id est habendo hominem, inventus est ut homo eis quibus in homine apparuit. Quod dicit ut homo, tale est, quale et illud, quasi Unigeniti a Patre. natura hominis, naturam Dei mutavit, nec ex secundo. Non enim mutavit homo Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s qr dei u̾bũ homo qr munitate per¬
sone non nature accessit u̾bo anima
rationalis ⁊ caro. Cũ enĩ esset unicus
dei filius ñ gr̃a s natura. ut ess etiã
ꝑlenus gr̃a. fc̃s ẽ ⁊ hominis filius. u¬
nus dei filius. ⁊ dẽq hominis filius ñ
duo filii dei deus ⁊ homo. s unꝰ d̃i filiꝰ.
Ds̃ sine initio. homo a c̾comitio. Sic̃
ẽnĩ ñ augetur numerus ꝑsonarum.
huiꝰ ꝑsone singłaritatẽ. ñ ut suspice¬
murͣ. in carne mutatã iliuinitatem.
Noñ enĩ in illa supitione. alterũ eoꝵ
in alterũ conu̾sũ ⁊ mutatũ ẽ. nͨ diui¬
nitas quippe in creatur̃ mutata est.
ut desiftet esse diuinitas. nec creat᷑a
in diuinitatẽ mutata ẽ. ut desisteret
.i. sua conu̾satione. inuentus est. Alicͥ
quedã eoꝵ. que accedunt ut habitũ
faciunt non mutantur.s ip̃a mu¬
tant inse integra ⁊ inconcussa ma¬
nentia. sicut saꝑiencia accedens hõim
non ip̃a mutatur. s hominẽ mutat.
quẽ destulto sapientẽ facit. Quedã

Expanded text:
Deus, quia Dei Verbum; homo, quia in unitate personae accessit Verbo anima rationalis et caro. Cum enim esset unicus Dei Filius, non gratia, sed natura, ut esset etiam plenus gratia factus est et hominis filius, unus Dei Filius, idemque hominis filius: non duo filii Dei, Deus et homo, sed unus Dei Filius: Deus sine initio, homo a certo initio. Sicut enim non augetur numerhujus personae singularitatem, non ut suspicemur in carnem mutatam divinitatem.Non enim in illa susceptione alterum eorum in alterum conversum et mutatum est; nec divinitas quippe in creaturam mutata est, ut desisteret esse divinitas, nec creatura in divinitatem mutata est, ut desisteret est sua conversatione inventus est alicui quaedam eorum quae accidunt nobis, ut habitum faciant. non mutantur tant in se integra et inconcussa manentia; sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fc̃is. Nomẽ
dei laudari ⁊
exaltari: hor¬
tatur. ut sic
caretint. repre¬
hensione. ut
magnificetur
gist̾io inuitu¬
perabiles sũt

Expanded text:
 factis nomen Dei laudari, exaltari hortatur: ut sic careant repreensione, ut magnificetur gisterio invituperabiles sunt
Abbreviated transcription (Latin):
głam xͥ.i. ⁊̃ cogitationes. ⁊ si aliqua
alia sint. Uł ita. qd̾cũq fa. in uerbo
aut in opere. facite omne .i. ꝑfectũ
deo attribuendo. Et hocẽ qd̾ aperit:
uere agñtes gr̃as non legis deo pr̃i¬

Expanded text:
est etiam cogitationes, et si alia aliqua sint. Vel ita, quodcunque facitis in verbo aut in opere, facite. Omne, id est perfectum, Deo, attribuendo, et hoc est quod aperit vere agentes gratias, non legi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
linquit qui derelinqͥt. nͥ bonũ: Uł pot̃
uideri illud esse delictũ: qd ignorant̃
fit. pec̃cm qd̃ a sciente omittitur. in¬
different̃ tñ plerũq ponĩttur. ut ⁊
pecc̃m nomine delicti. ⁊ delictũ nõie
pecci appelletrir. Preoccupatio aũ est.
dũ uł ad horã ñ uidetur qͥd agendũ
sit: uł qui uiderint uncuntur. ut
.s. malũ fiat cum latet ueritas. uł cũ
teip̃m. qd̾ ⁊ tu fragi¬
enĩ ad mĩam sic inclinat. qmͣ ꝓprii
ꝑicłi cogitatio. ita eos nec deesst uolũ
fr̃i correctioni: nec studere certamini.
dẽoq ne sibi uideatur quisq instru¬
ere. ⁊̃ cũ ꝓt̾ue exagitat. irridetq pec¬
cantẽ: aut superbe tanqͣm insanabi¬
lẽ detestatur. in sp̃u inqͥt mansuetu¬

Expanded text:
linquit qui delinquit, nisi bonum? Vel potest linquit qui delinquit, nisi bonum? Vel potest videri illud esse delictum quod ignoranter fit; peccatum quod a sciente committitur, indifferenter tamen plerumque ponuntur, ut et peccatum nomine delicti, et delictum nomine peccati appelletur. Praeoccupatio autem est, dum vel ad horam non videtur quid agendum sit, vel qui viderint vincuntur, ut scilicet malum fiat, cum latet veritas, vel cum teipsum, quod et tu fragericordiam sic inclinat, quam proprii periculi cogitatio. Ita eos nec deesse voluit fratrum correptioni, nec studere certamini.Deinde ne sibi quisque videatur instruere, etiam cum proterve exagitat irridetque peccantem, aut superbe tanquam insanabilem detestatur, in spiritu, inquit, mansuetu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hõ .s. infirmmuis. p̃occupanus dico: ñ
in muttis. s in aͦ delicto .a. ñ usu cotidi¬
anopeccans. si hoc inqͣm hoc fu̾it. uos
qui sp̃ales estis. ñ ideo despitiatis eum.
s instruite huiꝰmͦi. ñ ꝑ singła pecc̃a de¬
ñ patiatur se argui. s defendere se inci¬
piat. neturpis uideatur. ideo leniter
instruite. qr fr̃s estis ⁊ si superiores. Ad¬
tende quid ꝓprie dicatur delictum: ⁊
fr̃i p̃occupato in delicto. fore indulgñd̃.
Delictũ gͥ fortasse est. declinare abono.
pecc̃m ẽ facere malũ. ut sicut in lau¬
dabili uita. aliud ẽ declinare a malo.
aliud fac̾ẽ bonũ. Qd̃ ammonemur:
dicente scriptura. Declina amalo ⁊ fac
bonũ. ita indãpnabili. Aluid sit decli¬
nare a bond. Aliud facẽ malũ ⁊ iliud
delictũ. hoc ꝑect̃m sit. pecc̃m gͦ: est ꝑ
petratio mali. Delictũ desertio boni¬
qd̃ ⁊ ip̃m nom̃ ostendit. Quid enĩ ali¬
ud sonat delictũ nͥ derelictũs ⁊ quid d̾e¬

Expanded text:
et infirmus, praeoccupatus: dico non in multis, sed in aliquo delicto, quasi non usu quotidiano peccans. Si hoc, inquam, fuerit, vos qui spirituales estis, non ideo despiciatis eum, sed instruite hominem, non per singula peccata diliter feceritis, non patiatur se argui, sed defendere se incipiat, ne turpis videatur. Ideo leniter instruite, quia fratres estis, etsi superiores. Attende quod proprie dicatur delictum, etfratri praeoccupato in delicto fore indulgendum. Delictum igitur fortasse 160 est declinare a bono. Peccatum est facere malum, vel sicut in laudabili vita, aliud est declinare a malo, aliud facere bonum, quod admonemur, dicente Scriptura: Declina a malo et fac bonum ; ita in damnabili aliud sit declinare a bono, aliud facere malum; et illud delictpetratio mali. Delictum desertio boniod et ipsum nomen ostendit. Quid enim aliud sonat delictum, nisi derelictum, et quid dere
Abbreviated transcription (Latin):
in altero: uest asefore habebit¬
glam in semetip̃o .i. glabitur in dño:
Altero. sic enĩ fiet ut deus qui ẽ in eo
sit gla eius. ⁊ nichil aliud. uł in seiz¬
nec quẽqm uidicat. ut uere sit uistus.
Qui enĩ u̾e ĩustus ẽ. alterũ sibi p̃ponit.
qr plus sua mala scit qm alt̾ius. quoꝵ
cognitio sibi gła gaudet enĩ dũ cognos¬
cit morbũ suũ. q̃m sanare desiderat.
¶nusquisq

Expanded text:
id mali est, a se fore, habebitm in semetipso, id est gloriabitur in Deo altero, sic enim fiet, ut Deus qui est in eo sit gloria ejus, et nihil aliud. Vel, in seipnec quemquam judicat ut vere sit justus. Qui enim vere justus est, alterum sibi praeponit, quia plus sua mala scit quam alterius, quorum cognitio sibi gloria est. Gaudet enim dum cognoscit morbum suum quem sanare desiderat. Unusquisq
Abbreviated transcription (Latin):
tenus toti eccłie ga¬
uerse eccłie loquutꝰ¬
os qui sp̃il est. improbando le-¬
gem. ⁊ ꝯm̃dando gr̃ã.¬
ales estis hu Modo ad p̃latos lo¬
quitur specialiter¬
uismodi ins docens quomͦ tractẽt

Expanded text:
tenus toti Eccleiversae Ecclesiae locutus est, improbando legem, et commendando gratiam; modo ad praelatos loquitur specialiter, docens quomodo tractent
Abbreviated transcription (Latin):
negligeret. s ostendit se affec
det. eisq infuturo meliora optat.
uobis conscii sumus. qd̾ uob̾ insidias
fecĩmꝰ. nͥl cũ fictione ꝓtulimꝰ. nͥl nega¬
tionis gr̃a fecimꝰ. ne gͦ sinistre quid
arbitremini de nob̾. fortasis enĩ inta¬
lib accꝰabatur.
Ampliꝰ aut̃¬
dico. ut oretis
ꝓme. ampliꝰ
aũ deprecor
re pro me. qͦ

Expanded text:
negligeret; sed ostendit se affectdet, eisque in futuro meliora optat. nobis conscii sumus quod vobis insidias fecerimus, nihil cum fictione protulimus, vel negotiationis gratia fecimus. Ne ergo sinistre quid arbitremini de nobis, fortasse enim in talibus accusabatur. Amplius autDico ut oretis me. Amplius autem deprecor re pro me, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ortus sit ex ui¬
da de tͣribuad
tribũ tnͣslatũ
est sac̃dotiũ.
de sac̃dotaliad
regalẽ. ut ead̾
sit saẽdotalis
⁊ regalis. ric
fuit melchi.
rex ⁊ saterdos.
Et intuere mi¬

Expanded text:
ortus sit ex Juda, de tribu ad tribum. Translatum est sacerdotium de sacerdotali ad regalem, ut eadem sit sacerdotalis et regalis, ut fuit Melchisedech rex et sacerdos. Et intuere m
Abbreviated transcription (Latin):
seculo nasci. Erudiens nos¬
exemplo uite. ⁊ doctrina: in qͦ eum
sequi debes .s. ut erudias. Erudiens
nos dico ad hoc: ut nos abnegantes
.i. fugientes. impiẽc̾atẽ uane culture.
⁊ ignorantiam. ⁊ desideria sclaria.
que a mũdi hꝰ pͥncipe suggeruntur.
sobrie in nob̾ ⁊ iuste ad ꝑximum.
¶Nos dicor
xpectan

Expanded text:
t nobis nasci, erudiens noexemplo vitae et doctrina, in quo eum sequi debes, scilicet ut erudias. Erudiens nos dico ad hoc, ut nos abnegantes, id est fugientes, impietatem, vanae culturae et ignorantiam et desideria saecularium, quae a mundi hujus principe suggeruntur, sobrie in nobis, et juste ad proximum, Nos dico exspectan
Abbreviated transcription (Latin):
magni dei¬
⁊ saluato¬
firmitate
ut prius. s¬
testate ueni¬
turus sccłm¬
merita. Qui
in pͥmo ad¬
uentu adeo¬
humilis fũ.
qd̾ ñ solum
⁊̃ dedit .i. tra

Expanded text:
magni Det Salvatofirmitate ut prius, stestate veturus secmerita, qui in primo adventu adeohumilis fuit. Quod non solum ed dedit, id
Abbreviated transcription (Latin):
Q. recte dico ex fide¬
esse iusticiã. qr ñ est
ex alio. Nã his qͥ st̃
que int̾ uͥtutes ⁊ utia sunt: nec fugiẽ¬
da sũt: nec appetenda. ut cͥcũcisio ⁊ pre¬
putiũ. q̃ nͥl ualent in xp̃o. s fides nõ
utiq ociosa. qr fides sñ oꝑib mortua ÷

Expanded text:
 Recte dico ex fidesse justitiam, quia non est ex alio, nam his qui e inter virtutes et vitia sunt, nec fugienda sunt, nec appetenda, ut circumcisio et praeputium quae nihil valent in Christo, sed fides, non utique otiosa, quia fides sine operibus mort
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ celi.
ꝑocalyꝑsi. Uidi
Et recte celos
quia t̾rã cin¬
gunt. Lam fa¬
cile enĩ mutat d̾s¬
Ceficient celos. sic̃ amictus
extenditur ⁊ plicatur. ⁊ post mutatõnẽ
sic manebunt cẽli. Uñ subdit. ⁊ muta¬
buntur .i. mutata sic ꝑmanebũt. qr fcã
dei sub et̾nitate stabunt. nͦ ad corrup¬
dixit uet̾ascent. ⁊ anni tui ñ deficiẽt
.i. et̃nitas tria ñ deficiet. contra quod
ficis. qd̃ ad filiũ dictũ ẽ. Ac ꝑ ħ ⁊̃ deo fi
lio conuenit dr̃e. ego sũ quisũ ⁊ item.
Ego dñs ⁊ ñ mutor. qd̾ tu heretice. io
soli prĩ assignasti. ut filiꝰ in sub̾a sua
crederetur esse mutabilis. tanquã ista
susceperit hominẽ. ut in hominẽ u̾¬
tentur. Hano tantã blasphemiã nõ¬
em̃dabis nisi credicd̃is in assũptione ho¬
minis accessisse filio qd̾ ñ erat. ⁊ ñ deces¬
sisse uł defecisse qd̾ erat. Uł nustyce to¬
tũ potest legi. ⁊ diriguntur u̾ba ad pa¬

Expanded text:
tationem coeli. pocalypsi: Vidi Et recte coelos quia terram cgunt. Tam facile enim mutat Deus coelos, sicut amictus extenditur et plicatur; et post mutationem, sic manebunt coeli. Unde subdit: Et mutabuntur, id est mutata sic permanebunt, quia facta Dei jam sub aeternitate stabunt, nec ad corrupdixit veterascunt. Et anni tui non deficient, id est aeternitas tua non deficiet, contra hoc qficis, quod ad Filium dictum est, ac per hoc etilio convenit dicere: Ego sum qui sum . Et item: Ego Dominus et non mutor . Quod tu, haeretice, ideo soli Patri assignasti ut Filius in substantia tua crederetur esse mutabilis, tanquam ita susceperit hominem ut in hominem verteretur. Hanc tantam blasphemiam noemendabis, nisi credideris in assumptione hominis accessisse Filio quod non erat, et non decessisse vel defecisse 235 quod erat. Vel mystice totum potest legi, et diriguntur
Abbreviated transcription (Latin):
est dubiũ. qͥn diluuio ꝑierũt. ⁊igne:
tatio scrupulosior int̃ doctos. ⁊ erit
incendiũ mũdi: ñ incendens scõs dei.
qd̃ enĩ fuit caminꝰ regis tͥb ꝑueris.
Hocerit ardens mundus instĩs intͥm
nꝰ esse ostñdi᷑. qr ẽ añ omnia. sic osten¬
datur qi permanet idem. pꝰt mutata.
⁊ om̃s siue celi aerei. suii t̾ra uet̾ascẽt.
ut uestim̃tũ.i. sic̾ut humana corpora
longeuitate uet̾ascũt. corpus enĩ hr̃ia
nũ.&. uestim̃tũ anime ẽ. Uetascereã dꝵͣ¬

Expanded text:
est dubium quin diluvio perierint, et igne tatio scrupulosior inter doctos, et erit incendium mundi non incendens sanctos Dei. Quod enim fuit caminus ignis tribus pueris, hoc erit ardens mundus justis Trinitarnus esse ostenditur quia est ante omnia, sic ostendatur quia permanet idem post mutata. Et omnes, sive coeli aerii, sive terra, veterascent ut vestimentum, id est sicut humana corpora longaevitate veterascunt. Corpus enim humanum quasi vestimentum animae est. Veterascere
Abbreviated transcription (Latin):
Simul aũ
⁊ para mithi
hospicium:
Uł hoc potest
eum mõuere
ad ueniam:
ĩo dito para
Nam spero
dicit ut mag̃
obediat. Solẽt
enĩ absentes¬
S contẽpni:
Salu. te eꝑa.¬

Expanded text:
Simul autem et para mihi hospitium, vel hoc potest eum movere ad veniam. Ideo, dico, para, nam spero dicit ut magis obediant. Solent enim absentes contemni. Salutat te Epa
Abbreviated transcription (Latin):
tionib illis fiebant. ꝓdest enĩ lex scͥpta
in tabulis in quib erant tͥa mandata.
ꝑtinentia ad dilectionẽ dei. ⁊ septem.
ad dilectionẽ ꝓximi. Cet̾a uͦ opera sũt
oneri. qd̾ legis auctoritate ꝓbat subdẽs.

Expanded text:
tionibus fiebant. Prodest enim lex scripta in tabulis, in quibus erant tria mandata pertinentia ad dilectionem Dei, et septem ad dilectionem proximi; caetera vero sunt hominum quod legis auctoritate probat subdens:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut illi: qui ꝑ ea putant se iustificari.
sub maledicto tnͣsgressionis. sunt. ut
Non est alit̾ intelligñdũ. qmͣ suꝑ expo¬
suit. N enĩ sic intelligidebet. ut dicat᷑.
sicut iudei uolũt inte bñdicentur ões
gentes .i. in tuoꝵ operũ similitudine.
Ex oꝑibꝰ enĩ legis ñ est bñdictio s ma

Expanded text:
sicut illi qui per ea putant se justificari, sub maledicto transgressionis sunt, ut non est aliter intelligendum quam supra exposuit. Non enim sic intelligi debet, ut dicatur sicut Judaei volunt, in te benedicentur omnes gentes, id est in tuorum operum similitudine. Ex operibus eni
Abbreviated transcription (Latin):
Hñtes itaq
finito gnͣdi s̾¬
mone de pon¬
tifice magno
eiꝰq noua lege
⁊ facrificio q̃
subditur mor¬
talis instrue¬
tio. inqua eos
hortat᷑ ad mł¬
ta. s maxime
ad fidẽ patĩã.
pacẽ. mũdiciã
⁊ fr̃nitatis ca¬
ritatẽ. ⁊ infert
ex om̃ib sr̃io¬

Expanded text:
ntes itaque. Finito grandi sermone de pontifice magno, ejusque nova lege et sacrificio, quae subditur moralis instructio, in qua eos hortatur ad multa, sed maxime ad fidem, patientiam, pacem, munditiam, et fraternitatis charitatem, et infert ex omnibus superio
Abbreviated transcription (Latin):
ita. sicut fui cũ moyse: itaero tecũ.
Confortare ⁊ esto robustus. ñ te deserã
neq derelinqͣ. hoc aũ dicit oĩ sꝑanti
inse. sic̃ iosue. hoc enĩ nob̾ prom̃tat
si in illo spẽ nr̃am poninꝰ. ñ tenacib
ñ cupidis fit ista ꝓmissio. s sperãtib
tor est: supplẽ¬

Expanded text:
Moyse, ita ero tecum. Confortare et esto robustus, non te deseram neque derelinquam . Hoc autem dicit, omni speranti in se sicut Josue. Hoc enim nobis promittit si in illo spem nostram ponimus. Non tenacibus, non cupidis sit ista promissio, sed sperantibus tor est, supple
Abbreviated transcription (Latin):
mus. natura filii ire .i. filii uindicte.
filii pene. filii ghenne. Qnomͦ nat᷑a :
qr peccante pͥmo homine uitiũ ꝓ na¬
tura in oleuit. Eenebatur gͦ uistadãp¬
natione genꝰ humanũ ⁊ erant om̃s
filii ire. de qua ira dñs dicit. Lui nõ
credit infiliũ. ñ ht̃ uitã. s ira dĩ ma¬
net super cũ. Non ait uenit s manz.
cũ hac quippe ira: om̃is h̾o nascitur.
Ip̃a est illa ira. cũ qua om̃s nati sumꝰ.
cui nascendo hesimus. ira de ꝓpagine
iniquitatis de massa pect̃i. Et nõta
qd̃ ip̃a uere ac proprie natura hõis
dr᷑. qualis sñ uitio primitus ꝯditast̃
translato autẽ u̾bo utimur. ut na¬
turam dicamus. ⁊̃ quał nascit᷑ hõ:¬
hic. Eramꝰ natura filizare sicut ⁊ cet̾i
ac si dicat. Cũ ħ p̾dicta fuerũt inuo¬
bis sicut in gentibus ñ desperet gẽ¬
tilis. quin par uideis fiat. qr ⁊ nos
sicut illi eramꝰ filii ire. In hac iracũ
essent homines. ꝑ originale pecc̃m
tanto grauiꝰ ⁊ ꝑmitiosius. qnͣto ma¬

Expanded text:
id est filii vindictae, filii poenae, filii gehennae. Quomodo natura? quia peccante primo homine vitium pro natura inolevit. Tenebatur enim justa damnatione genus humanum, et erant omnes filii irae, de qua ira Dominus dicit: Qui non credit in Filium, non habet vitam, sed ira Dei manet super eum . Non ait venit, sed manet. Cum hac quippe ira omnis nascitur. Ipsa est enim illa ira cum qua omnes nati sumus, cui nascendo haesimus, ira de propagine iniquitatis, de macula peccati. Et nota quod ipsa vere ac proprie natura hominis dicitur, qualis sine vitio primitus condita est. Translatitio autem verbo utimur ut naturam dicamus etiam quali nascitur hohic: eramus natura filii irae, sicut et caeteri. Ac si dicat: Cum haec praedicta fuerint in nobis sicut in gentibus, non desperet gentilis quin par Judaeis fiat, quia nos sicut illi eramus filii irae. In hac ira cum essent homines per originale peccatum, tanto gravius et perniciosius, quanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
Dittib
Supra egit
dehis qui
uolunt di¬
uites fieri.
dicens inci¬
dere intẽp̃ta¬
ũ diaboli.
Hic agit de
his qͥ diuites
sunt. monẽs
ñ sperare in
diuitiis. Et
qr dixit ma¬
lum uenire
ex cuꝑidita¬
de. ⁊contra
suasit. ne ui
abiecti det̃
minat. qͣi
incidant ĩ
laq̃ũ diabłi.
nitus abici¬
endi diuites

Expanded text:
itibus. Supra egit de his qui volunt divites fieri, dicens eos incidere in tentaeum diaboli. Hic agit de his qui divites sunt, monens non sperare in divitiis; et quia dixit mala venire ex cupiditate, et contra suasit, ne vidabjecti determinat; quasincidant in laqueum diaboli, nitus abjiciendi divites,
Abbreviated transcription (Latin):
.Q ⁊ quioquid
occurrerit. te¬
neamꝰ in decli¬
nabilẽ. ut ñ
ad t̾rena de¬
clinemꝰ. con¬
fessionẽ spei
mꝰ cõfessionẽ
⁊ spẽ: que est

Expanded text:
 quidquid occurrerit, teneamus indeclinabilem, ut non ad terrena declinemus, confessionem spei mus confessionem et spem quae est
Abbreviated transcription (Latin):
iam dictũ ÷
uera. ⁊ deso¬
lata eligat᷑.
q̃ eccłie pas¬
catur alimo.¬
niis. Et si hꝰ
etatis sit.s.¬

Expanded text:
jam dictum est vera et desolata, eligatur, quae Ecclesiae pascatur alimoniis. Et si hujus aetatis sit
Abbreviated transcription (Latin):
guis feruet.
ta. castitatis¬
suscipi ꝓfefsione. lubrici enĩ etati:
facile credi non debet Cũ enĩ.
qr ħ sepe con¬

Expanded text:
guis fervet, ta castitatessuscipi professione: lubricae enim aetati facile credi non debet. Cum enim. quia hoc saepe con
Abbreviated transcription (Latin):
pecẽm nubere. ip̃e dico habentes dãp.¬
nubere. In coniugali quippe uincło
si pudicicia ꝯseruatur: dãꝑnatio
amplioris expetitur. qua expetita
⁊ electa: ⁊ uoto oblata. iã ñ solũ ca¬
pescere nuꝑtias. s ⁊̃ si ñ nubatur:
enĩ uirginitatẽ. uł uiduitatẽ. non
solũ nubere: s ⁊̃ uelle dãpnabłe ẽ.
tñ uolendo. uͥ uoluntatẽ q̃ aꝓpõito
cecidit. apꝑareat esse dãꝑnatam. si¬
ue seqñtur nuꝑtie. siue desint. Dãp¬
natur em̃ ꝓpõiti fraus. dãpnat᷑ frae¬
ta uoti fid̾es. dãpnantur tales. quia
con tinencie pͥmam fidẽ irritã fece¬
runt. ⁊ om̃s huiꝰmi similes sũt uxo¬
ri loth: que retro aspexie
Simul aũ.¬
.Q. ñ solum
retͦrespiciĩt.¬
s simł cum¬
s predictis ma

Expanded text:
peccatum nubere. Ipse dico, habentes damnanubere. In csi pudicitia conseruatur, damnatio namplioris expetitur: qua expetita et electa et uoti debito oblata iam non solum capessere nuptias, sed etiamsi non nubatur, enim virginitatem vel viduitatem, non solum nubere sed etiam velle damnabile est. tamen volendo ut voluntatem quae a proposito cecidit appareat esse damnatam, sive sequantur nuptiae, sive desint. Damnatur enim propositi fraus, damnatur fracta voti fides; damnantur tales, quia continentiae primam fidem irritam fecerunt, et omnis hujusmodi similes sunt uxori Lot, quae retro aspexit. Simul aun solum retro respiciunt,d simul cum praedictis ma
Abbreviated transcription (Latin):
entur. inqͥb
uitiis. ⁊ uos
ambłastis. ⁊ ideo turpiꝰ ẽ. si mͦ reditis
.i. cũ uitã esse putaretis in ilł. ħ m̾e¬
morat ut se euasisse gaudeant. ⁊de ce¬
t̾o. sibi caueant. Unde subdit.¬

Expanded text:
entur; in quibus, vitiis, et vos ambulastis, et ideo turpius est, si modo reditis est cum vitam esse putaretis, in illis. Haec memorat ut se evasisse gaudeant, et de caetero sibi caveant. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
Unde necesse
qd̾ offerat. scd̾.¬
carnẽ ex nob̃
quã priꝰ ñ hu̾it
huiꝰ capituli
litt̃a. minus¬
⁊ decisa. ideoq
aliquid ad offerendũ. gͦ. illũd uł erit
suꝑ t̾rã. uł celeste. suꝑ t̾rã ẽ: quicquid
in carnalib uł ꝓ carnalib offertire.
nec esset xͦ sac̃dos nedũ põtifex. ñ eẽc sac̃¬
Idos dico:
Cũ essent qͥ

Expanded text:
um. necesse od offerat, sccarnem ex nobis quam prius non habuit. Hujus capituli littera minuet decisa, ideoqueliquid ad offerendum, ergo illud, vel erit super terram vel coeleste. Super terram est quidquid in carnalibus, vel pro carnalibus offertur, nec esset Christus sacerdos, nedum pontifex. Non esset sacerdos, dico, cum essent
Abbreviated transcription (Latin):
.i. celestem eccłiam. ⁊ p̾sentẽ. fix̃ d̾s ⁊ ñ
homo. Et nota qd̃ ait in dext̃a sedis
magnitudinis. Hoc enĩ ꝑotestatis ⁊
maiestatis diuine indiciũ ẽ. It nota
moris est. qm̃ nob̾ ĩpendit. Per ħ gͦ

Expanded text:
 coelestem Ecclesiam et praesentem, fixit Deus, et non homo. Et nota quod ait, in dextera sedis magnitudinis: hoc enim potestatis et majestatis divinae indicium est. Item nota m
Abbreviated transcription (Latin):
.i. digniꝰ lau¬
Ecce hic inci¬
⁊ si ñ ibi d̾s: ⁊ ñ homõ. faciens gͦ
talem hĩs pontifice̾. qui ñ dic̃ sedit
regnat scłm naturam diuinitatis.
in dext̾a sedis magratudinis .i. iñ eqͣ¬
litate sedentis deitatis . s. dei ꝑatris qͥ
qͥescit ⁊ iudicat. ⁊ scłm humanã nat᷑ã
celos. uł suꝑ thͦnos ⁊ dñationes. ⁊ ibi
bratiliũ scõꝵ. s tabernatłi ueri qd̃ ẽ

Expanded text:
 dignius lauEcce hic inciet finit ibi: Deus et non homo. Faciens ergo abemus pontificem qui, non dico sedit, regnat secundum naturam divinitatis, in dextera sedis magnitudinis, id est in aequalitate sedentis deitatis, scilicet Dei Patris qui quiescit et judicat, et secundum humanam naturam, coelos, vel super thronos et dominationes. Et ibi bratilium sanctorum, sed tabernaculi veri, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
de ⁊ dilectione.
ũt sicut ego cͤdo¬
oꝑor. doceo. ita
⁊ uos faciatis.
⁊si me p̾sentẽ
non habetis. ob¬
t̾ inspicite ⁊ i¬
mam nr̃am mitamini eos
miles imitamini. Uuͣlt illos esse sol¬
licitos ne prauorũ hominũ subtili¬

Expanded text:
de et dilectione, ut, sicut ego credoor et doceo, ita et vos faciatis. si me praesentem non habetis, obter inspicite et imitamini eos miles imitamini. Ambrosius Vult illos esse sollicitos, ne pravorum hominum subtili
Abbreviated transcription (Latin):
s nt .q. dico: exhiberet sͥ eccliam. non
hñtẽ macłam. neq rugam. s potius
talem. ut sit scã. hic ꝑ bona oꝑa. ⁊ im¬
macłata. in abstinentia mali. uł de
qua fruetur. ⁊ ĩmacłata ꝑ corruꝑtio¬
nis remotionẽ. Sicut gͦ xp̃c fudit. sã¬
guinẽ. ut lauaret macłam eccł̃ie. ⁊ ex¬
tñd̾ se incruce. ut tolleret rugã. sic ⁊
uiri si opͦ ẽ. debent mori ꝓ saluandis
uxoribus. ⁊ u̾bo uite eãs instruere.
ut ꝓhibeant eas deo Item:
lier portio corporis¬
Q uiri ẽ. Beñdixi ut¬
diligant uxores su¬
Qui diligit uxo¬
ip̃m. qr uxor corpus

Expanded text:
si dicat: Dico exhiberet sibi Ecclesiam non habentem maculam neque rugam, sed, potius talem, ut sit sancta, hic per bona opera, et immaculata, id est abstinentia mali. Vel de iam fruetur, et immaculata, per corruptionis remotionem. Sicut ergo Christus fudit sanguinem ut lavaret maculam Ecclesiae, et extendit se in cruce, ut tolleret rugam, sic et viri, si opus est, debent mori pro salvandis uxoribus, et verbo vitae eas instruere, ut exhibeant eas Deo. Item, lier portio corporis viri est. Bene dixi,diligant uxores squi diligit ipsum, quia uxor corpus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc: lauachro aque sanctificate.¬
te ad elementũ. fit
sacram̃tũ. quo sc̃ĩfi¬
catus homo accipit
uitam et̾nã. qd̾ uti

Expanded text:
acro aquae sanctificatte ad elementum, fit sacramentum, quo sanctificatus homo accipit vitam aeternam. Quod uti
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sunt mĩa ⁊ ueritas. Inuestigabłes
gͥ sunt ⁊ misccłia. qua gratis liberat. ⁊
ueritas qua iuste iudicat. fidelis aũ .a.
dec̾ipiãt ⁊ amalo custodiet uos
Confidimꝰ¬

Expanded text:
ricordia et veritas . Investigabiles igitur sunt, et misericordia, qua gratis liberat, et veritas, qua juste judicat. Fidelis autem, qdecipiant, et a malo custodiet vos. Confidim
Abbreviated transcription (Latin):
tium: nondũ credentes credere facit.
ut ostendeit. qr ipẽ facit. Nemo ẽ enĩ
tã imꝑitꝰ. tã ingenio tardꝰ. qui ñ uide¬
at dm̃ facere. qd̾ rogari se precepit ut
faciat. Et sciendũ q posse hr̃e caritatẽ.

Expanded text:
tium, nondum credentes credere facit, ut ostendat quia ipse facit. Nemo est enim tam imperitus, tam ingenio tardus, qui non videat Deum quod rogari se praecipit, ut faciat. Et sciendum quia posse habere
Abbreviated transcription (Latin):
mediat. dũ ẽos qͥ a deo recesserant.
ꝑse reconciliat. Mediꝰ enĩ ñ est: nͥint̾
duos. Recesseramꝰ a maiestate dei ⁊
pecc̃o nr̃o ⁊̃ offend̾amꝰ eũ. Missus est
dei filiꝰ mẽdiator. qͥ sangͥnt suo solu̾et
situs redd̾e̾t nos: ⁊ recõnciliaret ei: a
qͦ au̾si pec̃tis nr̃is ⁊ delictis tenebam᷑.
S ds̃: ut cͤarem. hõ: ut recrearemur.
Ds: ut fac̾e̾t. Hõ: ut reficeret. Me¬

Expanded text:
mediat, dum eos qui a Deo recesserant per mediat, dum eos qui a Deo recesserant per se reconciliat. Medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum, missus est Dei Filius mediator, qui sanguine suo solveret situs redimeret nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis nostris et delictis tenebamur. sed Deus, ut crearemur; homo, ut recrearemur; Deus ut faceret, homo ut reficeret. Me
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ accessit .i. sũmi regis filius. de
consensu pr̃is. ad tolerandam mortẽ
passionis de equalitate maiestatis
ad paribłm crucis de sede regali. Adof¬
ficinã pecc̃i de lumĩe celi. ad tenebras
mundi. uł inferm uenit:⁊ ueniens
locitus est ꝑacẽ. dedit gr̃am. ꝓposuit
mĩam. ꝓmisit ueniã. ⁊ ita rupto si¬
lentio cͥcperũt egri pura fide ac uera
confessione .Q. magnis olamoribus
flagitare remediũ. ⁊ accelerare ad me¬
dicũ. ꝑ quẽ uuln̾a sanarentur. mor¬
bus cũraretur. Recepta uͦ sanitate ⁊
donata uent᷑e ĩmortalitatis felicitate
uͥl ultra restabit petendũ. ⁊ tũc erit
t̾ciũ. ⁊ beatũ silentiũ. Ordinabilit̃ gͥ
⁊ sapienti confilio. lex data ẽ ꝑange¬
los in quib d̾s loq̃batur. Nui gͦ nc̃
eam reducit: ccͣ ordinẽ angłoꝵ fac̃.
lex dico posita in manu mediatoris.
.i. in potestate xͥ. ut staret dũ uellet:
uł cessaret: cum uellet. Ergo ccͣ eũ fa

Expanded text:
tuum accessit, id est summi regis Filius, de tuum accessit, id est summi regis Filius, de concessu Patris ad tolerandam mortem passionis, de aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli ad tenebras mundi vel inferni venit. Et veniens locutus est pacem, dedit gratiam, proposuitiam, promisit veniam, et ita rupto silentio coeperunt aegri pura fide ac vera confessione, quasi magnis clamoribus flagitare remedium, et accelerare ad medicum, per quem vulnera sanarentur, morbus curaretur. Recepta vero sanitate, et donata venturae immortalitatis felicitate, nihil ultra restabit petendum: et tunc erit tertium beatum silentium. Ordinabiliter igitur et sapienti consilio lex data est per angelos, in quibus Deus loquebatur. Qui ergo nunc eam reducit, contra ordinem angelorum facit. Lex dico, posita in manu Mediatoris, id est potestate Christi, ut staret dum vellet, vel cessaret cum vellet. Ergo contra eum
Abbreviated transcription (Latin):
namitis. ꝑ quem. cũ ille ñ surgeret.
tand̾ uenit ip̃e helyseus. ⁊ contraxit
surrexit mortuus. hic ÷ ⁊̃ angłs ille
in cꝰ descensu mouebatur aqͦ. ⁊ sanabat᷑
unꝰ. Hic ÷ oĩpotens sermo. qͥ a regalib
sedib uenit. dũ mediũ silentiũ tene¬
rent om̃ia. Orimũ silentiũ fuit añ
legẽ. Scłm: sub lege. t̾tiũ: erit in gła.¬
Orimũ fuit ignorantia languoris.
suũ ñ agnoscebat. Ideoq silebat. nec
q̃rebat remediũ. Ut aũ lex subintra¬
uit: ⁊ ostñd̾ langid̃ nuln̾a sua. mox
ruptũ est ip̃m silentiũ. ⁊ ceperũt egͥ
poscere remediũ. S ꝑ oꝑa legis ubi
ñ est salus. sanari uolentes. ꝙ q̃rebãt.
inuenire neqͥbant. Eand̾ gͥ considerãs
homo: neminẽ ꝑ legẽ uistificari. eiͣ
ꝑ diuturnos clamores fatigatus. ⁊ des¬
indutus in mũdũ uenit samarita¬
nus: ad uuln̾atũ appropinquauit.
angłs magni consitii in piscinam
descendit. Heliseꝰ ad suscitandũ mor¬

Expanded text:
namitis, per quem cum ille resurgeret, namitis, per quem cum ille resurgeret, tandem venit ipse Eliseus, et contraxit resurrexit mortuus. Hic etiam est angelus ille in cujus descensu movebatur aqua, et sanabatur unus. Hic est omnipotens sermo qui a regalibus sedibus venit, dum medium silentium tenerent omnia. Primum silentium fuit ante legerimum est ignorantia languoris; non agnoscebat suum, ideoque silebat, nec quaerebat remedium. Ut autem lex subintravit et ostendit languidis vulnera sua, mox ruptum est silentium, et coeperunt aegri poscere remedium; sed opera legis, ubi non est salus sanari volentes, quod quaerebant, invenire nequibant. Tandem igitur considerans homo neminem per legem justificari, quasi per diuturnos clamores fatigatus, et desindutus in mundum venit. Samaritanus ad vulneratum appropiavit, Angelus magni consilii in piscinam descendit, Eliseus ad suscitandum mor
Abbreviated transcription (Latin):
ut sic iures sue nature cognosceret.uͥ
cũ defic̾e̾t ud̾̃s sͥ liberũ arbitͥũ ñ suf¬
ficere adiusticiã. nec sic se humiliauit
ad poscendã gr̃am. s superbe legem scͥ¬
ptam. legi nat᷑ali adiũctã. sufficere¬
sibi putans. clamabat: ñ deẽ qͥ ĩpleat.
añ qm sliũ mutt̃et legẽ dedit. q̃ pec̃ci
morbũ decexit: ñ ꝯsũpsit. Qua data.
inualuit morb.⁊ aucta ẽ infirmitas
ñ legis: s nature uitio. ⁊ diaboli ins¬
tantia. ut ita cognita legis insuffici
medicũ. ⁊ q̃reret gr̃e auxiliũ. Et ita
fc̃m est. Multiplicatis enĩ infirmi¬
tatib: pꝰt ea accelerauert̃ ad medicũ.
qͥ ueniens in forma serui. sananit uul¬
nera hominis languentis. ħ÷ samari¬
tamis ille. qui ad uuln̾atũ qͥ incid̾at
in latrones appropinquauit. atque
uulncra eius ligauit. qm̃ sactrdos
uetus ⁊ sac̃dotiũ. qr iex ad perfectũ¬
neminẽ duxit. hic ẽ helysens ille: qͥ
misit bacłm ad suscitandũ filiũ su¬

Expanded text:
ognosceret, ubi cum deficeret videns sibi liberum arbitrium non sufficere ad justitiam, nec tamen sic se humiliavit ad poscendam gratiam, sed superbe legem scriptam legi naturae adjunctam sibi sufficere putans clamabat: non deest qui impleat, am Filium mitteret, legem dedit, quae peccati morbum detexit non consumpsit: qua data invaluit morbus, aucta est infirmitas, non legis, sed naturae vitio et diaboli instantia, ut ita cognita utriusque legis medicum, et quaereret gratiae auxilium, et ita factum est. Multiplicatis enim infirmitatibus postea acceleraverunt ad medicum, qui veniens in forma servi sanavit vulnera hominis languidi. Hic est Samaritanus ille qui ad vulneratum qui inciderat in latrones appropinquavit, atque vulnera ejus alligavit, quem sacerdos vetus  duxit. Hic est etiam Eliseus ille qui misit baculum ad suscitandum filium Su
Abbreviated transcription (Latin):
est d̾s̃. s int̃̾ dm̃i ⁊ hominẽ .a. int̃ duo
extrema. S mediator in qũt hõ. Nam
hoc idẽ qd̾ paret cũ pr̃e. unus deus.
Deus enĩ suꝑnos ẽ. ⁊ nos infra illum
⁊ multa int̾iacent sꝑatia maxime pͦ¬
cati int̾uallũ. longe nos distinguit. at¬
q abicit. In hac tanta distantia. ut
esset nob̾ uia: qua ueniremꝰ ad dm̃.
accedit ho ad dm̃. ⁊ fit una ꝑsona. uͭ
ñ sit semĩd̾s .&. ꝑte dei. d̾s ⁊ parte hõis

Expanded text:
est Deus; sed inter Deum et hominem, quasi inter duo extrema. Sed Mediator est in quantum homo. Nam hoc idem quod Pater, cum Patre unus Deus. Deus enim supra nos est, et nos infra illum, t multa interjacent spatia, maxime peccati intervallum longe nos distinguit atque abjicit. In hac tanta distantia ut esset nobis via qua veniremus ad Deum, accedit homo ad Deum, et fit una persona, ut non sit semideus, quasi parte Dei Deus; et parte hominis
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ uniꝰ ppłi. s duoꝵ int̾ se. qr duos ppłos
discordes. pacificauit in se: lapide an¬
gulari. Hinc numerũ deoꝵ ⁊ famussa¬
tũ elem̃toꝵ. uide ritꝰ legis auferens. ꝑ
que discordabant. ⁊ sic fcĩ sũt pacifici
Ip̃e enĩ est pax nr̃a. qͥ fecit utraq um̃̃.
gem: de duob fectrt̃ unũ ppłm ⁊ uniꝰ
ppłi: nullus ẽ mediator. Deus aũ unꝰ¬

Expanded text:
ter unius populi, sed duorum inter se: quia duos populos discordes pacificavit in se lapide angulari. Hinc numerum deorum, et famulatum elementorum, inde ritus legis auferens, per quae discordabant, et sic facti sunt pacifici. Ipse enim est pax nostra qui fecit utraque unum , gem de duobus fecerunt unum populum, et unius populi nullus est Mediator. Deus au
Abbreviated transcription (Latin):
ordinabilit̾ data .s. int̾ tẽpus nat᷑ał
legis. de qua conuicti erant. qd̃ iuua¬
re ñ poterat. ⁊ tempus gr̃e. anteqm
gram conuincendi erant de lege. Mag¬
no itaq consilio dei factũ ẽ. uͭ pꝰt ho¬
minis casũ. illico lex ñ daretur. uel
dei filius mitt̾etur. Nisi enĩ hominis
superbia priꝰ uires suas experiretur.
arrogaret. ⁊ legẽ suꝑflue datã. ⁊ dei
filiũ frustra uenisse iudicaret. Item
nͥ priꝰ lex scͥpta eidaretur. ꝑ qm quid
iudicaret. Negͥ detrahendi. ui murmͦ¬
andi occ̃onem hr̃et. reliqͥt eũ d̾s pͥus

Expanded text:
Ordinabiliter data, scilicet inter tempus naturalis legis, de qua convicti sunt quod juvare non poterat, et tempus gratiae ante quam gratiam convincendi erant de lege. Magno utique consilio Dei factum est ut post hominis casum illico lex non daretur, vel Dei Filius mitteretur. Nisi enim hominis superbia prius vires suas experiretur, arrogaret, et legem superflue datam, et Dei Filium frustra venisse judicaret. Item, nisi lex scripta ei daretur, per quam quid judicaret. Ne igitur detrahendi vel murmurandi occasione
Abbreviated transcription (Latin):
ut medicus optaretur. qui sͥ tͥbuebãt.
rũ arbitriũ sͥ putarent. suffic̾e ad us¬
ticiã dicentes. ñ deest qͥ ĩpleat. s deest
qͥ iubeat. Data est gͦ lex: ad domandã
tatem. Data est ⁊̃ duris in flagellum.
Data est ⁊̃ insignũ futuroꝵ. ut fut᷑a
figuris attestarent᷑. Ecce habes qͣtuor
causas legis date breuit distinctas. q̃
in epła ad rõanos pleniꝰ explicantur
uͥ dititur. lex subintrauit uͭ habũda¬
ret delictũ. Põita ẽ dico: ut instaret. do¬

Expanded text:
ut medicus optaretur, qui sibi tantum trrum arbitrium sibi putarent sufficere ad justitiam, dicentes; Nec deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Data est ergo lex ad domandam tatem. Data est etiam duris in flagellum, data est etiam in signum futurorum, ut futura figuris attestaretur. Ecce habes quatuor datae legis causas breviter distinctas, quae in Epistola ad Romanos plenius explicantur, ubi dicitur; Lex subintravit, etc. Posita est, dico, ut staret, do
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe. est solidꝰ
cybus. de qͣuo¬
alibi ait. Sa¬
pĩam loquimͦ¬
aũ ꝑfectos hĩc¬
intelligi uelit:
declarat sub¬
hñt sensus .I.
mͦ naturałr acutos. s ⁊̃ exerci

Expanded text:
e est solidus cibus. De quoalibi ait: Sapientiam loquimautem perfectos hicintelligi velit, declarat subhabent sensus, id modo naturaliter acut
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ia neophitoꝵ. Hec om̃ia nͥ p̃cesserĩt
in fundam̃to: nemo potest bñ oꝑari.
feram᷑ ad ꝑfectionẽ. Iacientes ħ om̃ia¬
.i. ñ ita negligñter u olim. ũ sicut pͦ
ceciderũt. sic itm̃ cadant. Uł ita fer̃a¬
mur ad ꝑfectionem. ñ rursus .i. ñ¬

Expanded text:
tia neophytorum. Haec omnia nisi praecesserint tia neophytorum. Haec omnia nisi praecesserint in fundamento, nemo potest bene operarferamur ad perfectionem. Jacientes, non ita negligenter ut olim, ut sicut prius ceciderunt, sic iterum cadant. Vel ita, feramur ad perfectionem. Non rursus, id
Abbreviated transcription (Latin):
corroborationẽ ñ est fundatus. ac fr̃da¬
mentũ ⁊̃ resurrectionis mortuoꝵ Cla
nͥ quis credat. qd̃ resurrectio xͥ facit
dificet. ⁊ fundam̃tũ uiditii et̾ni. quia
quicqͥd ibi ftatuetur. inet̾nũ durabit.
qd̾ uidiciũ qui ñ cred̾it: ñ ht̃ fũda¬
ñ integre credebant. Si enĩ scirent
om̃ia in baꝑtisiate dimitu. ⁊ ꝑ in¬
positionẽ maniiũ sp̃m sc̃m dari: lex
rent. si scirent ꝑ eũ resrecturos mor¬
tuos ⁊ uiuificandos. uẜ iudicandos.
Et nota ħ sex recte dici fũdamentum
Sicũt enĩ cũ qui ad doctrinã lut̾arũ
inducitur. Elem̃ta oportet pͥmũ au¬
dire: sic ⁊ xͥanũ ħ scire integre: ⁊ nil
dubitare de istis. sine quib uita ñ
aderit integra. Ideo quicũq aliqͦs ad
fidẽ ꝯuertit. prius facit pñiterẽ. in
deũcredere. baptizari in remissionẽ
pecc̃oꝵ ꝯfirmari ꝑ impositionẽ ma¬
nuũ. ac resurrectionẽ. ⁊ diẽ iuditii
p̾stolari. ħ gͥ om̃ia pertinent. ad ini¬

Expanded text:
corroborationem, non est fundatus; ac fundamentum etiam resurrectionis mortuorum, quia nisi quis credat quod resurrectio Christi facit quia quidquid ibi statuet in aeternum durabit. Quod judicium qui non credit, non habet fundatolus non integre credebant. Si enim scirent omnia in baptismate dimitti, et per impositionem manuum Spiritum sanctum dari, lex rent, si scirent per eum resurrecturos mortuos, et vivificandos et judicandos. Et nota haec sex recte dici fundamentum. Sicut enim eum qui ad doctrinam litterarum inducitur elementa oportet primum audire, sic Christianum haec scire integre, et nil dubitare de istis sine quibus vita non aderit integra. Ideoque quicunque aliquos ad fidem convertit, prius facit poenitere, in Deum credere, baptizari in remissionem peccatorum, confirmari per impositionem manuum, ac resurrectionem et diem judicii praestolari. Haec igitur omnia pertinent ad ini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonarũ oꝑatio. Non gͦ ĩo dr᷑ baptismꝰ
fleri in pñia uł in sanguine. qd̾ satra¬
mentũ baptisin celebretur: nisi in aqͥ
accedente u̾bo. S qr uicẽ baptisme sup¬
plet effusio sanguinis pro nomine xͥ¬

Expanded text:
rum operatio. Non ergo ideo dicitur baptismus fieri in poenitentia, vel in sanguine: quod sacramentum baptismi celebratur, nisi in aqua accedente verbo; sed quia vicem baptismi supplet effusio sanguinis, pro nomine
Abbreviated transcription (Latin):
priora bona oꝑa peccando fecerunt
irrita. Mortua enĩ oꝑa dicit pecc̃a.
qr occidũt am̃as. Uñ in lege ꝓhibeba¬
tur: tang̾e mortuũ. Tangit᷑ enĩ mor¬
tuũ. qui fac̃ pecc̃m. Uł priora bona ꝑ¬
sequens malũ: mortua erant. Pñi¬
tere aũ ab his est fundamentũ sñ qͦ¬
nichil boni edificatur. Quid ẽ aũ a mor
tius oꝑib pñit̾e. nͥ ab his que oportet
fidei h̃ant. ⁊ ñ aliun putent esse iusti¬
ciã. contra hanc fecerunt qͥ in lege iꝰti¬
ciam querũt.⁊ fũdam̃tũ ⁊̃ doctri ne
baptismatũ. Płałr dicit. qr ẽ baptismꝰ
in aqua. in pnia. in sanguine.qr sic

Expanded text:
 de hoc, quia priora bona opera peccando fecerunt irrita. Mortua enim opera dicit peccata, quia occidunt animas. Unde in lege prohibebatur tangere mortuum. Tangit enim mortuum qui facit peccatum, vel priora bona, persequens malum, mortua. Poenitere autem ab his est fundamentum quo nihil boni aedificabitur. Quid est autem a morus poenitere, nisi ab his quae oportet fidei habeant, et non aliunde putent esse justitiam. Contra hanc fecerunt qui in lege justitiam quaerunt; et fundamentum etiam doctrinae baptismatum, pluraliter dicit, quia est baptismus i
Abbreviated transcription (Latin):
sũt studio ⁊ lectione seripturar. ex̾ci¬
tatos dico: ad discrenionẽ bõiꝰ ⁊ mali
int̾ se. uł boni a minꝰ bono. uł mali
a minꝰ malo. Ecce hic ostendit. quid
tos. Quĩ aũ inualida ⁊ mexercitata
mente ħ ñ possunt ꝓfecto nͥ fidei qͦ¬
dã lacte teneantur. ut ⁊ inuisibilia
que ñ uident ⁊ intłłigibilia q̃ nond̾¬
intelligunt: credant: facile ad uanã
⁊ sacrilegas fabłas ꝓmissione scĩese
ducũtur. ut ⁊ bonũ ⁊ malũ. ñ nisi
corporalib ymaginib cogitent. ⁊
ip̃m dm̃ ñ nisi corpus aliqd̃ esse ex

Expanded text:
pturarum exercitatos ad discretionem boni ac mali inter se. Vel, boni a minus bono, et mali a minus malo. Ecce hic ostendit quid tos. Qui autem invalida et inexercitata mente hoc non possunt perfecto nisi fidei quodam lacte teneantur, ut et invisibilia quae non vident et intelligibilia quae nondintelligunt, credant, facile ad vanas et sacrilegas fabulas promissione scientiae seducuntur, ut etiam bonum et malum non nisi corporalibus imaginibus cogitent, et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
impleat. inde
aũ ei gr̃e agan¬
tur. Et ħ est qd
ait. Deo autẽ
⁊ parri nostro.
sit gła usq in

Expanded text:
impleat. Inde autem ei gratiae agantur. Et hoc est quod ait: Deo autem et Patri nostro, sit gloria, usque in
Abbreviated transcription (Latin):
ita in xͦ inferior nat᷑a¬
⁊̃ angłi adorant. ⁊¬
sunt. Et ip̃m. Postqͣm¬
qui est om ꝯmemorauit digni¬
tatẽ xp̃i. redit ad nos.¬
tẽ ad nos ꝑtinere .4.
ħ eiꝰ exaltatio ad nos ꝑtinz.¬
pletUT qr ip̃e tał ẽ caput. ⁊ nos

Expanded text:
 inferior natetiam angeli adorant, sunt. Et ipsum. Postquam commemoravit dignitatatem Christi, redit ad nos,ejus ad nos pertinere.  ejus exaltatio ad nos pertinet, quia ipse talis est caput, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
dedit esse caput illũ añ om̃ia gignendo
⁊ gr̃a. Nam in eo plenitudo gr̃e fuit.
de cuius plenitudine nos accepimuꝰ.
Nullumq mauis donũ p̾stare d̾s pos¬
sẽt hominib qͣm ut uerbũ suũ ꝑ qd̃
condidit om̃ia faceret illis caput. ⁊ il¬
los ei tanqm membra coaptaret uͭeẽt
fuiꝰ dei. ⁊ filiꝰ hominis. unꝰ ds̃ cũ patre.
unꝰ h̃o cũ hominib Seqͣr. Que eccłia
est corpꝰ illiꝰ .i. unitaei gr̃a ⁊ natura.
⁊ plenitudo eiꝰ .s. implens eũ. ut hãt
om̃ia membra. Et ue̾ est plenitudo eiꝰ
qr ip̃e ẽ qui adimpletur ꝑ eos. cũ nͥ
reg̃ssi ad confessionẽ. flectunt genu
xp̃o adimpletur qui a recedentib eua¬
cuari uidetur ꝑ eos adimpleturdico
tñ ens om̃ia in om̃ib Hic uł in fut᷑o
qr m̃bra nichil ei oferunt. s ip̃e om̃a
mẽbris. qui ido dr᷑ͦ esse omnia in õĩb
qr õmnia ab ip̃o sunt in eis cuius uͥ¬
tute sunt qd̃ sunt:

Expanded text:
dedit ei esse caput illum ante omnia gignendo.et gratia. Nam in eo plenitudo gratiae fuit, de cujus plenitudine nos accepimus. Nullumque majus donum praestare Deus posset hominibus, quam ut Verbum per quod condidit omnia, faceret illis caput, et illos ei tanquam membra coaptaret, ut esset Filius Dei et filius hominis, unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus. Quae, Ecclesia, est corpens eum ut habeat membra omnia. Et vere est plenitudo ejus quia ipse est qui adimpletur per eos. Cum enim regressi ad confessionem flectunt genu Christo adimpletur, quia recedentibus evacuari videtur. Per eos adimpletur dico, tamen ens omnia in omnibus, hic vel in futuro, quia membra nihil ei conferunt, sed ipse omnia membris. Quod ideo dicitur esse omnia in omnibus, quia omnia ab ipso sunt in eis, cujus virtute sunt quod sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lũ p̾est om̃ib dignitate.
om̃ia subiecit ds̃ pa¬
subiecit ei plene. ut¬
tio notetur. quã oĩa¬
dedit caput m̾̃ito sunt ei subiec¬
ta. qr ꝑ cũ fc̃a sunt.¬
sub humanitate tiuᷤ.¬

Expanded text:
est omnibus dignitate, omnia subjecit Dsubjecit ei plene, uttio notetur: quae omnia merito sunt ei subjecta, quia per eum facta sunt.sub humanitate eju
Abbreviated transcription (Latin):
inqua pace uo¬
cati estis. ꝑ eã
põiti in uno
corpore eccłie.
Pax enĩ neccia
est ad unitatẽ
docentes ⁊uos
⁊ alios. q̃ igno¬
ratis per uos
⁊ cõmonentes

Expanded text:
in qua pace vocati estis, per eam positi in uno corpore Ecclesiae. Pax enim necessaria est ad unitatem docentes, et vos et alios quem ignoratis per vos. Et commonentes
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ẽ ymago dei. qui creauit eũ .s. nouũ
hominẽ. in agnitionẽ sui. Satis os¬
tendit: ubi hõ sit creatus ad inagi¬
nẽ dei. qr ñ corporeis lineam̃tis. sed
forma quadã intelligibłi mentis Si¬
cut enĩ post lapsũ pecti. hõ in agniti¬
one dei renouatur. sccłm imaginem
eius qui creauit eũ. ita in ip̃a agni¬
tione creatus est: añqͣm delicto uete¬
rasceret. uñ rursus in ead̃ agnitione

Expanded text:
quae est imago Dei, qui creavit eum, scilicet novum hominem in agnitionem sui. Satis ostendit ubi homo sit creatus ad imaginem Dei, quia non corporeis lineamentis, sed forma quadam intelligibilis mentis. Sicut enim post lapsum peccati homo in agnitione dei renouatur secundum imaginem eius, qui creauit eum, ita in ipsa agnitione creatus est, antequam delicto ueterasceret, unde rursus in eadem agnitione
Abbreviated transcription (Latin):
uł fortis scłm corpus ñ sc̃łm ani¬
mã. Et nota. qd̾ alia ẽ unago ista:
que renouatur magnitione dei:
Alia est imago illa ad quã perfc̃s
est primus hõ: non mulier. Unde
imago .s. est ut quomͦi ex uno deo
omnia. ita ex uno homine omnes
homines essent. Hec aũ imago. qͣm
de agnitione dicit creari: ⁊ in femi¬
na est sicut in uiro. Uł ita. Scd̾m

Expanded text:
 fortis secundum corpus, non secundum animam. Et nota quod alia est imago ista quae renovatur in agnitionem Dei, alia est imago illa, ad quam factus est primus homo non mulier. Unde imago, scilicet est, ut quomodo ex uno Deo omnia, ita ex uno homine omnes homines essent. Haec autem imago quam de agnitione Dei dicit creari, et in femina est sicut in viro. Vel ita, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ne scđm aliam creaturã pritetur fie̾i.
Scd̾m imaginẽ dei ĩo: ut in ea re
intelligatur fieri ħ renonatio uͥ ẽ
mago. scłm quã sit alia q̃ renona¬
tur. s ip̃a sicut dm̃s aliquẽ fidelẽ.¬

Expanded text:
ne secundum aliam creaturam putetur fieri, secundum imaginem Dei, ideo, ut in ea re intelligatur fieri. Haec renovatio ubi est mago secundum quam sit, alia quae renovatur
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatifũt. Hec
autẽ ꝓ fide ꝑas¬
stenti sunt in
is tormentis.
.i. euasionẽ p̾sentem dema
onł nui inimicoꝵ. ut inuenirẽt
tanto głosius coronabitur. Alii uͦ¬

Expanded text:
unt, haec autem pro fide passtenti sunt in is tormentis, t evasionem praesentem de manu inimicorum, ut invenirent tanto gloriosius coronabitur. Alii ve