comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab ea qua ecetu cubat custodite necredaser unde & a płs malieres uas in fitmũuo¬
cett &eis maritis suis ex hibere honorẽ iub& nenĩ crectus euir propt̃ mulierẽ
resuras & nolitetimarieẽ aidecs. lic&illea dirticundic̃ ꝓuocent & talici fa¬
tam uos noliteeis in amaritudineuicẽ reddere. sed & scilomon in eclesi csten
& hominẽ inquit unũ demilleinueni mulierẽ in his omnibus ñ inueni forsi¬
tansuo dostus exemplo mulieribus ñ credendũ ꝑquas offenderatdm̃ sed

Expanded text:
Ab ea quae tecum cubat, custodite, ne credas ei. Unde et Apostolus mulieres vas infirmum voAb ea quae tecum cubat, custodite, ne credas ei. Unde et Apostolus mulieres vas infirmum vocat, et eis a maritis suis exhiberi honorem jubet. Non enim creatus est vir propter mulierem, vestras et nolite amari esse ad eas ; licet illae ad iracundiam provocent, et talia faίνεσθαι: tamen vos nolite eis in amaritudine vicem reddere. Sed et Salomon in Ecclesiaste: Et hominem, inquit, unum de mille inveni, et mulierem in his omnibus non inveni : forsitan suo doctus exemplo, mulieribus non credendum, per quas offenderat Deum . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tione &n hucusquestecit sed in omnibus inquit tẽptationibus mes euenit
quippeintdũ ut qui nobiscũ pseuertũ inuna tẽptatione aliis uistus recedat
secundo p̃cipit᷑ neque sper&is inducibus maledictus eni om̃ homo quispeha¬
consurgentuiri loquentes ꝑuersa & ipsedñs ꝑ ꝓphetũ ducespopulimei me
nescier̃ filii stultis & non intellegentes scipientes sut faciant male. benecut̃
fucer enescier duces quidẽ ait meiuo cabant᷑ & ducespopulimei. sedqu. ⁊ nes¬
cier̃me. &opere& uocabulũ destruxer̃ propterea filii stultis & ñ intelle¬
gentes prudentiã obhoctantũ habent ut subiciant sibi simplice gregẽ & ꝓ
minũ dignitate nechocdico. quo istius modi gradibus inecdesia ñ debeatis
eẽ subiesti quicũ que enĩ maledixerit patriaut matri. mostemori& & apłs
spẽ habere inducibus honoremus episcopũ presbitero deferamus adsurgamuidi¬

Expanded text:
tione, et non hucusque stetit: sed in omnibus, inquit, tentationibus meis. Evenit tione, et non hucusque stetit: sed in omnibus, inquit, tentationibus meis. Evenit quippe interdum, ut qui nobiscum perseveravit in una tentatione, aliis victus recedat. Secundo praecipitur: Neque 518 speretis in ducibus: Maledictus enim est homo qui spem hame nescierunt, filii stulti sunt, et non intelligentes: sapientes sunt, ut faciant mala: bene autem facere nescierunt . Duces quidem, ait, mei vocabantur, et duces populi mei; sed quia nescierunt me, et opere vocabulum destruxerunt, propterea filii stulti sunt et non intelligentes: prudentiam ob hoc tantum habent, ut subjiciant sibi simplicem gregem, et minum dignitate. Nec hoc dico, quod istiusmodi gradibus in Ecclesia non debeatis esse subjecti: Quicumque enim maledixerit patri, aut matri, morte morietur spem habere in ducibus . Honoremus episcopum, presbytero deferamus, assurgamus di
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑ uix inuenit᷑ difficile seruat᷑ grandis sententia. scripsit cheophrtistus
aequalicasẽ & alcerius eminentia alterius subiestio ib in tãa micitu qua adu¬
lotio est unde& alibilegimus sitamicus eadeanima & łrricus panico cans
quideamieis sectant lucra sius uera a micitia delestari estoamicus di sicutino¬
ses loquebt dõ que si amicus adamicu estocemicus utcioti adquossaluctoo
uũ u ndicẽ uos seruos qui seruus nesct quiduelit dm̃s sius sec̃ dicat uosamicos qm
pseueratis mecũ inomnibus tẽptatiomibus meis delicataẽ amicitia quatami¬
corũ felicititẽ & diuitias sequitur istius modi homines ñmihi uident᷑ amicos
sed seipsos diligere consideremus attentius uerbadñ seddicã uo sin quita mi¬
cos reddit quecctus as quare illostimicosuoc& quia ꝑ seuerastis mecũ intepta¬

Expanded text:
ritur, vix invenitur, difficile servatur. » Scripsit Theophrastus ritur, vix invenitur, difficile servatur. » Scripsit Theophrastus aequalitas est, et alterius eminentia, alterius subjectio, ibi non tam amicitia, quam adulatio est. Unde et alibi legimus: Sit amicus eadem anima. Et Lyricus pro amico precans: qui de amicitiis sectantur lucra. Si vis vera amicitia delectari, esto amicus Dei, sicut Moyses qui loquebatur Deo, quasi amicus ad amicum . Esto amicus, ut Apostoli, ad quos Salvator ait: Jam non dicam vos servos: quoniam servus nescit quid velit dominus suus; sed dicam vos amicos, quoniam perseverastis mecum in omnibus tentationibus meis . Delicata est amicitia, quae amicorum felicitates et divitias sequitur. Istiusmodi homines non mihi videntur amicos, sed seipsos diligere. Consideremus attentius verba Domini: Sed dicam vos, inquit, amicos. Redditque causas quare illos amicos vocet: Quia perseverastis mecum in tenta
Abbreviated transcription (Latin):
quidã quideẽta micus responditalt̃ ego quid sia prthagora eorũ nobis opponit᷑
exemplũ quis euades inuicẽtrrannodeder dicimus ñ genera lit̃ aduersũ om̃sa
micos & caritatis affestũ sententiã ad õ essȩplatã. nec contra omne tempus sed
oboedientes ingrati scelesti sine affectione pastũ non custodientes. delatores.¬
in continentes immites sine benignitate. ꝓditores ꝓterui. inflati. uolupititũ
amatores magis quãdĩ & cetera tuncenĩ trad& frat fratrẽ & pat̃ filiu & mat̾
filiã & inimici homines domesticieius sed & nuncrara fidesẽ aliud in labi¬
is aliud incordeuersait̃ uenenũ animae linguae mella tegunt amicidiuitũ
multi a pauperebus etiã quiuident᷑ eẽ discedunt undedicit̃ si habesa micũ
in temptatione posside eũ legiincuius dã contro uersia amicus diuquae¬

Expanded text:
quidam quid esset amicus, respondit: Alter ego. Quod si Pythagoraeorum nobis opponitur quidam quid esset amicus, respondit: Alter ego. Quod si Pythagoraeorum nobis opponitur exemplum, qui se vades invicem tyranno dederunt, dicimus, non generaliter adversum omnes amicos et charitatis affectus, sententiam a Deo esse prolatam, nec oboedientes, ingrati, scelesti, sine adfectione, sine incontinentes, immites, sine benignitate, proditores, protervi, inflati, voluptatum amatores magis quam Dei , et caetera. Tunc enim tradet fratrer fratrem, et pater filium, et mater filiam, et inimici hominis domestici ejus . Sed et nunc rara fides est: cum aliud in labiis, aliud in corde versatur: venenum animi, linguae mella tegunt. Amici divitum multi, a pauperibus autem etiam qui videntur esse, discedunt. Unde dicitur: Si habes amicum, in tentatione posside eum . Legi in cujusdam Controversia: « Amicus diu quae
Abbreviated transcription (Latin):
surrex contra rebeccã inimici hominis domesticieius hic exemplañ quae
ta ad cim aspiciã & exulttbo addm saluatore meũ siue inihm̃ meum. & iudi& me
quie ꝓsceleribus inferendas̃ mihi in quituindista ego retribuã dicithis & in ali¬
oloco uener dies retributionistuae sticitenĩ ds̃ ultionẽ uoci ferantiũ adse diecic
nũ ut plangant quianteriser & statĩ ex euntes descło. torm̃ta sustineant quae
diues ille quondã purpuratus & deliciis affluens sustin& in inferno ubiẽ fletꝰ
& stridordentiũ qđ ciut̃ sequit̃ nuncerunt uel in finẽ uniuscuius queuitȩ in tel¬
lege uel in consumationererũ omniũ & indieiudicii quando generales super
uniuersos uenient ultiones noliteergo credereamicis. quic om̃ cmicus supplan¬
tatione supplantit & qui propt̃ aliquidẽ amicus. ñtãamicus eius ẽ quẽ a ma¬
resesimulat abamore quippeamicus dicit᷑ quã eius reiquã diligit in t̃rogatꝰ

Expanded text:
surrexit contra Rebeccam . Inimici hominis, viri domestici ejus. Hic exempla non quata, ad Dominum aspiciam, exsultabo in Deum Salvatorem meum, sive Jesum meum, et audiet me quae pro sceleribus inferenda sunt. Mihi, inquit, vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus . Et in alio loco: Venerunt dies retributionis tuae . Facit enim Dominus ultionem vociferantium ad se die ac num, ut plangant qui ante riserunt, et statim exeuntes de saeculo, tormenta sustineant, quae dives ille quondam purpuratus, et deliciis affluens, sustinet in inferno, ubi est fletus et stridor dentium . Quod autem sequitur, Nunc erunt; vel in fine uniuscujusque vitae intellige, vel in consummatione rerum omnium, et in die judicii, quando generales super universos venient ultiones. Nolite ergo credere amicis, quia omnis amicus supplantatione supplantat, et qui propter aliquid est amicus, non tam amicus ejus est quem amare se simulat ab amore quippe amicus dicitur quam ejus rei quam diligit. Interrogatus
Abbreviated transcription (Latin):
a quia cecidi& resurgũ quia si c̃bula uero in tenebris ds̃illuminabitme ir adnĩ sus¬
tinebo quia peccaui ei donec iusti fic& cciusci mec̃ & fticiatiudiciũ meũ &educ& me
inlucẽ uidebo iustitiã eius & uidebit inimictimea & operi& et̃ confusio quaedicit
ad me ubiẽ dñs ds̃tuus. oculi mei uidebunteam: nunc erit in conculcatione sicut
lutũ inuiis dies liturae lateris delitiotua & repell& legiti madies illa & ur¬
bestuae uenient in conclusionẽ & in diuisionẽ assyriorũ. &ciuita testuae

Expanded text:
a: quia cecidi, et resurgam: quia si ambulavero in tenebris, Dominus illuminabit me. Iram Domini susa: quia cecidi, et resurgam: quia si ambulavero in tenebris, Dominus illuminabit me. Iram Domini sustinebo, quia peccavi ei, donec justificet causam meam, et faciat judicium meum, et educat me in lucem, et videbo justitiam ejus, et videbit me inimica mea, et operiet eam confusio, quae dicit ad me: Ubi est Dominus Deus tuus? Oculi mei videbunt eam, nunc erit in conculcationem, sicut lutum in viis, dies liturae lateris deletio tua, et repellet legitima tua dies illa, et urbes tuae venient in conclusionem et in divis
Abbreviated transcription (Latin):
mesticieius his ita & disestis sittim̃ potuimus sensuat tingere scripturarũ sc̃sre¬
frigeratt̃ intellegens caritatẽ & homines in cõsummationemundi ñ eẽ amato¬
resdĩ sed a matores sui. aliis credentibus amicis & ducibus ux oribus. filioque& filia
& nurũ aduersũ patrẽ & matrẽ & socrũ consurgentibus & in imicihominis do¬
H dirigens sperat seex cudiendũ quoties eũ inuocauerit. Nel aeteris inimica mea
suꝑme quia cecidi consurgã cũ sedero intenebris dñs lux meaẽ irã dñĩ porta¬
bo qm̃ peccuiei doneciudic& causã mect̃ & faci& iudiciũ meũ educ& mein lucẽ
uidebo iustitia eius &aspici& in imica mea & operi& confusione quaedicit adm
platearũ diesutciedificent᷑ maceriaetuae indicilla longe fi& lox indieilla &usque
m̃ & admarede mari & cid montẽ demonte &erit terrtn desolationẽ propterha¬
bititorestuos & propt̃fructũ cogitationũ eorũ . Ixx. nein sultes mihi inimicame¬

Expanded text:
ripturarum, sanctus refrigeratam intelligens charitatem, et homines in consummatione mundi non esse amatores Dei, sed amatores sui, aliis credentibus amicis et ducibus et uxoribus, filioque et filia et nuru adversus patrem et matrem et socrum consurgentibus, etinimicis hominis doer dirigens, sperat se exaudiendum, quoties eum in vocaverit. Ne laeteris, inimica mea, super me quia cecidi consurgam cum sedero in tenebris Dominus lux mea est iram Domini portabo quoniam peccavi ei donec iudicet causam meam et faciat iudicium meum educet me in lucem videbo in iustitiam eius et aspiciet inimica mea platearum. Dies, ut aedificentur maceriae tuae: in die illa longe fiet lex. Inmen, et ad mare de mari, et ad montem de monte. 522 Et erit terra in desolationem propter habitatores suos, et propter fructum cogitationum eorum. LXX: Ne insultes mihi, inimica me
Abbreviated transcription (Latin):
siue in diuisionẽ cissyriis teimpugnantibus: siquidẽ babrlon chaldeorũ fuit
ciuitti s ñ assyriorũ . & urbestuaemunita er̃ in diuisione hostilis eercitus atrro
us que cid flum̃ tigrim quacircũieris. & amari magno usque admarerubrũ
niuersa regio quae nuncate ten&ur inmedio aduerscriorũ imperio sub¬
iugabit᷑ & erit terrtundesolatione propt̃ pessimos fructus studiorũ ur̃orũ

Expanded text:
sive in divisionem, Assyriis te impugnantibus siquidem Babylon Chaldaeorum fuit sive in divisionem, Assyriis te impugnantibus siquidem Babylon Chaldaeorum fuit civitas, non Assyriorum. Et urbes tuae munitae erunt in divisionem hostilis exercitus, a Tyro usque ad flumen Tigrim, quo circuiris, et a mari Magno usque ad mare Rubrum, universa regio, quae nunc a te tenetur in medio, adversariorum imperio subjugabitur. Et erit terra in desolationem propter pessimos fructus studiorum vestrorum.
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus usque admare mostuũ qđ uicinũ ẽ terraetuae & ad montẽsionde mon¬
tibus ꝑscrum atque medorũ inquostruns latiprius fuerant. &erit terra reliqua
chaldeorũ & eorũ quite uastauer in desolatione propt̃ habittorestuos & propt̃
mala opercieorũ. hoc sibiiud ȩi usque hodie pollicent᷑ & in eolo co inquonos & posu¬
imus indie illa longefi& lex sicut nobis uisũ ẽ & sicut prudentiores eorũ disserunt
aliqui friuolȩ mentiunt᷑ &cuunt indieilla cũ axp̃o aedificate fuerint macȩriae
hierusalẽ scripturtsscãs legis & ꝓphetarũ quae nunctenent᷑ a nobis tollide
bylonẽ diciintellegamus qđ & ipsadelenda sit . & in morẽ lateris conculcan¬
da & repellit legitima dies illa legitimadĩ sed ea legitima quae aduersum
legẽ dĩ obabrlonius sercis obsercri & ciuitates tuae uenient in condusionẽ

Expanded text:
gentibus usque ad mare Mortuum, quod vicinum est terrae tuae, et ad montem Sion, de mongentibus usque ad mare Mortuum, quod vicinum est terrae tuae, et ad montem Sion, de montibus Persarum atque Medorum, in quos translati prius fuerant; et erit terra reliqua Chaldaeorum, et eorum qui te vastaverant in desolationem, propter habitatores suos, et propter mala opera eorum. Hoc sibi Judaei usque hodie pollicentur, et in eo loco, in quo nos exposuimus: In die illa longe fiet lex, sicut nobis visum est, et sicut prudentiores eorum disserunt, aliqui frivole mentiuntur, et aiunt: In die illa, qua a Christo aedificatae fuerint maceriae Jerusalem, Scripturas sanctas Legis et Prophetarum, quae nunc tenentur a nobis, tolli de bylonem dici intelligamus, quod et ipsa delenda sit, et in morem lateris conculcanda. Et repellet legitima dies illa, non legitima Dei, sed ea legitima quae adversum legem Dei, o Babylon, jusseras observari. Et civitates tuae venient in conclusionem,
Abbreviated transcription (Latin):
teus quetid montẽ : & erit terra indissipatione cũ habitatoribus sius propter
frustus adinuentionũ eorũ. Vid& mihi iuxta litterã hierusclẽ contraba¬
brlonẽ & c&ertis gentes loqui quae sibi in sultauer̃ nelaetemini inruinã meã
neculcis car degentibus & fiat iudiciũ meũ noui quippe qđ mesitedusturus
in lucẽ &uidebo iustitiã eius & aspici& in imica mea babrlon & c&erae
gentes incircuitu &operient᷑ confusione. quaen uncdicit insultans ubiẽ
dñs ds̃tuus : oculimei uidebuntet̃ & ñ longo posttempore. sed nunc & in p̃¬
sentiarũ conculcata quasi lutũ platearũ: astenus hierusalẽ siuȩ ꝓpheca
&x ꝑsoncipopulisit locutus nund s̃ ad hieruscilẽ respondens inducit᷑ ohierł
quã babrloniorũ imperio subia cebis. indieilla qua cedificabunt᷑ maceriae
tucie uenient adtedecissur & deciuitatibus munitis. aciuitatibus inquam
munitis usqueadiordanẽ ꝑquẽ & ante transiuit populus &amarirubro & cunctis

Expanded text:
s propter fructus adinventionum eorum. Videtur mihi juxta litteram, Jerusalem contra Babylonicam et caeteras gentes loqui, quae sibi insultaverant: Ne laetemini in ruina mea: nec ulciscar de gentibus, et fiat judicium meum. Novi quippe quod me sit educturus in lucem, et videbo justitiam ejus, et aspiciet inimica mea Babylon, et caeterae gentes in circuitu, et operietur confusione, quae nunc dicit insultans: Ubi est Dominus Deus tuus? Oculi mei videbunt eam, et non longo post tempore, sed nunc et in praesentiarum conculcatam, quasi lutum platearum. Hactenus Jerusalem, sive propheta ex persona populi sit locutus: Nunc Deus ad Jerusalem respondens inducitur: O Jerquam Babyloniorum imperio subjacebis, in die illa qua aedificabuntur maceriae tuae, venient ad te de Assur, et de civitatibus munitis: a civitatibus, inquam, munitis usque ad Jordanem, per quem et ante transivit 523 populus, et a mari Rubro, et cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
sed contrasuu sentiunt caput. qui cbsque magistro & gratiadnĩ. scientia scriptu¬
rarũ suo iudicio ꝑmittentes inflati sunt &nihilsciunt & languent circaquaes¬
tiones & contentiones pugnasque uerborũ quiuere consistentes indomo. inimi¬
cis ueritatis scire aut̃ debemus qđ in euuangelio ꝓpeeadẽ uerba sint quae nunc
legimus in ꝓpheta & iuxta contextũ illius loci alterũ haberesensũ. qua eutrũ
assumta sint deꝓphect an ꝓpria austoritate p̃cepta nos sed nĩẽ qui& inꝓphe¬

Expanded text:
apite 521 quidem non recedunt, sed contra suum sentiunt caput, qui absque magistro, et gratia Domini, scientiam Scripturarum suo judicio promittentes, inflati sunt, et nihil sciunt, et languent circa quaestiones, et contentiones pugnasque verborum, qui vere consistentes in domo, inimici sunt veritatis. Scire autem debemus, quod in Evangelio prope eadem verba sint, quae nunc legimus in Propheta, et juxta contextum illius loci alterum habere sensum, quae utrum assumpta sint de propheta, an propria auctoritate praccepta, nosse Domini est, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
cipes haeres con eẽ ꝓmittunt ñ enĩ urãm salute sed sua quaer lucra &
deceptũ gregẽ pedibus suis conterunt & ei quae tecũ dormitctiue nequic¬
quã credideris quã ñ possumus clic̃ intellegerenisi carnẽ ut ñ sticilecreda¬
mus carnis blandicus nec nimiduritia uirilisque constaintia illius edomi¬
to mollescutillecebris filius eni quinatus ex̧dõ est neglesto creatoresuo blas¬
phemateũ a quo conditus ẽ dicente scriptura non neds̃ unus creauitnos non ne
pat̃unus omniũ urm̃ &anima caelestẽ despicit hieruscilẽ matrẽque contem¬
nit ecclesiã quã qui contem serit moste mori&ur & nurus consurg& aduer¬
sus socrũ suã qđ iuxtatropologia intellestui uid& difficile. sed qui legerit
canticũ cunticorũ & sponsa animae sermonẽ dĩ intellexerit. credideritque
euuangelio qđ secundũ hebreo seditũ nuꝑ transtulimus inquo ex ꝑsona sal¬

Expanded text:
cipes haereseon esse promittunt: non enim vestram salutem, sed sua quaerunt lucra, et cipes haereseon esse promittunt: non enim vestram salutem, sed sua quaerunt lucra, et deceptum gregem pedibus suis conterunt: et ei quae tecum dormit, cave ne quidquam credideris, quam non possum aliam intelligere nisi carnem, ut non facile credamus carnis blanditiis, ne animi duritia virilisque constantia illius edomita mollescat illecebris. Filius enim qui natus a Deo est, neglecto Creatore suo, blasphemat eum a quo conditus, dicente Scriptura: Nonne Deus unus creavit vos? nonne pater unus omnium vestrum ? et anima coelestem despicit Jerusalem, matremque contemnit Ecclesiam, quam qui contempserit, morte morietur. Et nurus consurgit adversus socrum suam: quod juxta tropologiam intellectu videtur difficile; sed qui legerit Canticum canticorum, et sponsum animae, Dei sermonem intellexerit, credideritque Evangelio, quod secundum Hebraeos editum nuper transtulimus in quo ex persona Sal
Abbreviated transcription (Latin):
ae corporũque consurgant & illis ftciant contumeliã . quos uultu quoque
lederescelus est: sed haec expositio nequaquã conuenit nurui aduersum¬
socrũ consurgentẽ & inimicorũ homines domesticoru eius terentius in echrra
quidẽ hocinquit : om̃s socrus odernurus qđ quanqua ambiguũ sit tam ꝓpemo¬
dũ naturaleest ut & nurus socrũ & socrus oderit nurũ. haec de consumatione
& fine mundi qual is cidaduentũ xp̃i generatio praessurt sit ꝓpheticus se¬
dixercimus audi tribus & quis ornauittiuitatẽ nũ quidignis & domus impu
& rursũ deecdesia uae mihi quic fastus sum sicut qui colligͣ stipula in mes¬
ẽ desideriũ animae suce unde duplex maledictio sequit᷑ uaeua ultiones
cuae uener nuncerunt ploratus ecrũ &dicamus scriptũ de hereticis noli¬
tecredere inamicis opopuli simplices & inducibus prcuis qui seci micos &prin¬

Expanded text:
ae corporumque consurgant, et illis faciunt contumeliam, quos vultu quoque ae corporumque consurgant, et illis faciunt contumeliam, quos vultu quoque laedere scelus est. Sed haec expositio nequaquam convenit nurui adverssocrum consurgenti, et homini, cui inimici domestici ejus. Terentius in Hecyra: Quid est hoc? omnes socrus oderunt nurus: quod quamquam ambiguum sit, tamen propemodum naturale est: ut nurus socrum, et socrus oderit nurum. Haec de consummatione et fine mundi, qualis adventum Antichristi generatio praecessura sit, propheticus sediximus: Audi, tribus, et quis ornavit civitatem? numquid ignis et domus impii? Et rursum, de Ecclesia: Vae mihi, quia factus sum sicut qui colligit stipulam in mesest, desiderium animae suae. 520 Unde duplex maledictio sequitur: Vae, vae, ultiones tuae venerunt: nunc erunt ploratus earum, et dicamus scriptum de haereticis: Nolite credere in amicis, o populi simplices, et in ducibus pravis qui se amicos et prin
Abbreviated transcription (Latin):
torice grtectie & latinae quantiuiri abuxoribus deceptisunt eorũque uitasit
ꝓditti descripturis cut̃ &dalila cuius supra fecimus mentionẽ & alterius an¬
tedalilã testant᷑ exempla. quae arcanũ scmson septẽ dierũ ex pressit lacri¬
mis &a moresimulato qđ latebat inuenit unde scim sonpostealoquitur nisi
domuis setis uitul̃ meã ñ inuenis s&is ꝓpositionẽ mea. cistenus p̃cipit᷑ necimi¬
cis neducibus neux oribus facile credamus cousaqueredditur ñ satis respon¬
dens adꝓpositionẽ cit enĩ quic filius in honorat patre. filia surgit aduersũ
matrẽ nurus contrasocrũ suã & in inimic hominis domesticieius nãquid ꝑtin&
adcmicũ ad ducẽ aaduxorẽ si filius & filia &nurus contra patrẽ matrẽ socrũ¬
que consurgut uid&ur ergomihi secũ superioribus posseconiungi nolite cre¬
derea micis & ducibus & ux oribus quae muturi possunt & esse ptempore
cũ filius quoque& filia obliti educationis inftntiae aduersũ ciustoresuittie su¬

Expanded text:
is decepti sint eorumque vita sit prodita. De Scripturis autem et Dalilae, cujus supra fecimus mentionem, et alterius ante Dalilam testantur exempla, quae arcanum Samson septem dierum expressit lacrymis, et amore simulato, quod latebat, invenit. Unde Samson postea loquitur: Nisi domuissetis vitulam meam, non invenissetis propositionem meam . Hactenus praecipitur, ne amicis, ne ducibus, ne uxoribus facile credamus. Causaque redditur non satis respondens ad propositionem; ait enim: Quia filius inhonorat patrem, filia surgit adversus matrem, nurus cad amicum, ad ducem, ad uxorem, si filius et filia et nurus, contra patrem ac matrem socrumque consurgant? Videtur ergo mihi sic cum superioribus posse conjungi: Nolite credere amicis, et ducibus, et uxoribus, quae mutari possunt, et esse pro tempore: cum filius quoque et filia obliti educationis et infantiae, adversum auctores vitae su
Abbreviated transcription (Latin):
fuga ꝓphi&e & ad homines referre in cõmunẽ ꝑsonã quidĩ p̃cepta
contẽpnens Reces sit a facie eius & semundo tradidit. ubi postea ma¬
lorũ tẽpestate & totius mundi contrase seuiente naufragio conpul¬
sus est sentiredm̃ & reuerti ad eũ quẽ fugerat. Vnde intellegimus &iã
contrad ñi uoluntatẽ periclitabat᷑ nauis. quia periclitantẽ susceperat
uento maria concitantur intranquillitate tẽpestas oritur. Nihildõ ad¬
uersante securũ est: & timuerunt nautȩ. Et clamauerunt ad dñm
suũ & miserunt uasa quȩ erant in naui inmare. ut alleuiar&ur ab

Expanded text:
fuga prophetae et ad hominis referri in communi personam, qui Dei praecepta contemnens, recessit a facie ejus, et se mundo tradidit, ubi postea malorum tempestate, et totius mundi contra se saeviente naufragio, compulsus est sentire Deum, et reverti ad eum quem fugerat. Unde intelligimus etiam contra Domini voluntatem. Periclitatur navis quae periclitantem susceperat: vento maria concitantur, in tranquillitate tempestas oritur, nihil, Deo adversante, securum est. Et timuerunt nautae, et clamaverunt viri ad Deum suum, et miserunt vasa 397 quae erant in navi in mare, u
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tatur contẽplatio gaudii. ueniens adiopen ꝓph&a quae& ipsã specis¬
sã sonat irefestinat ad gaudiũ & qui&is beatitudine ꝑfrui totũ se
tradere theoriae. melius eẽ arbitrans pulchritudinẽ & uari& ati
scientiae ꝑfrui quã ꝑ occasionẽ salutir gentiũ c&erarũ perire populũ. Dequo

Expanded text:
terpretatur contemplatio gaudii, veniens ad Joppen propheta, quae et ipsa specioterpretatur contemplatio gaudii, veniens ad Joppen propheta, quae et ipsa speciosam sonat, ire festinat ad gaudium, et quietis beatitudine perfrui, totum se tradere theoriae, melius esse arbitrans pulchritudine et varietate scientiae perfrui, quam per occasionem salutis gentium caeterarum perire populum, de qu
Abbreviated transcription (Latin):
egosũ & d nm caliegotimeo qͥ fẽc mare &aridã Siaũt ipsefecit mare
& aridã cur aridã derelinquens arbi trariste conditorẽ maris in mari
posse uitare : simulque instru&ur ꝑsalutẽ. Conuersationẽque nautarũ
&iã tantã multitudinẽ nin neue simileposse saluari confessione dedn¬
aut̃ saluator enr̃o possumꝰ dicere . qđ demiserit domũ & patriã suã &
as supta carne qđ ammodo decaelestib: fuger& ueneritq: intharsis. hoc
est inmare istius scłi. Secundũ qđ alibi dicit᷑. Hoc mare magnũ &
conclamunte. crucifige crucifige talẽnos ñ habemꝰ regẽ nisicae sare
Plenitudo gentiũ sub intrar&. & frangerent᷑ rami oliue ꝓquib: oleuist
uirgultas uecrescerent: Tantȩq pi&atis fuit & amoris in populo ꝓe
lestione patrũ &reꝓmissione ad abrahã . ut incruce dicer& positus
Pater ignosce eis. qđ enĩ faciunt nesciunt. Vdcerte qm̃ tharsis im¬

Expanded text:
ego sum, et Dominum coeli ego timeo, qui fecit mare et aridam: si autem ipse fecit mare ego sum, et Dominum coeli ego timeo, qui fecit mare et aridam: si autem ipse fecit mare et aridam, cur aridam relinquens arbitraris te conditorem maris in mari posse vitare? Simulque instruitur per salutem conversionemque nautarum, etiam tantam multitudinem Ninive simili posse confessione quod dimiserit domum, et patriam suam, et assumpta carne, quodammodo de coelestibus fugerit, veneritque in Tharsis, hoc est, in mare 394 istius saeculi, secundum quod alibi dicitur: Hoc mare magnum et em nisi Caesarem , plenitudo gentium subintraret, et frangerentur rami olivae, pro quibus oleastri virgulta succrescerent . Tantaeque pietatis et amoris fuit in populum pro electione patrum, et repromissione ad Abraham, ut in cruce positus diceret: Pater, ignosce eis, quod enim faciunt, nesciunt . Vel certe quoniam Tharsis in
Abbreviated transcription (Latin):
um credebatur qđ quando nationes credidis sent tunc perir& domꝰ is ł
& qđ aliquando futurũ erat hocne in suo tẽpore fier& uerebatur.
nde imitatꝰ cam iona & recedens a faciedĩ fugere uoluit intharsis
qđ sepds inter p̃tat᷑ tharsũ ciliciȩ ciuitatẽ. Prima tantũ lit tera
cõmutata quantũ uero in paralippo men intellegidat᷑. quidã locus indie
sic uocatur. Porro hebrei tharsis maredicigeneraliter autumant. secun¬
ues tharsis suꝑ quo ante annos plurimos in apistola quadã ad marcellã di¬
xisse memini. Nonigit᷑ ꝓph&a ad certũ fugere locũ cupiebat. sed mare
ingrediens quocũq ꝑgere festinabat. & magis hoc conuenit fugitiuo &ti¬
mido ñ locũ fugi otiose eligere. sed primã occasionẽ arripere nauigandi.
Hoc quoq possumꝰ dicere quinotũ tantũ putabat iniudea dm̃ &isrł magnũ¬
nomen eius. Postquã sensit illũ influstib confitet᷑ &dicit. Haebreus

Expanded text:
um credebatur, quod quando nationes credidissent, tunc periret domus Israel, um credebatur, quod quando nationes credidissent, tunc periret domus Israel, et quod aliquando futurum erat, hoc ne in suo fieret tempore, verebatur. Unde imitatus Cain Jonas , et recedens a facie Domini, fugere voluit in Tharsis, quam Josephus interpretatur Tharsum Ciliciae civitatem, prima tamen littera commutata: quantum vero in Paralipomenon libris intelligi datur, quidam locus Indiae sic vocatur. Porro Hebraei THARSIS  , mare dici generaliter autumant secunves Tharsis . Super quo ante annos plurimos in epistola quadam ad Marcellam dixisse me memini: Non igitur propheta ad certum fugere cupiebat locum; sed mare ingrediens, quocumque pergere festinabat: et magis hoc convenit fugitivo, et timido, non locum fugae otiosae eligere; sed primam occasionem arripere navigandi. Hoc quoque possumus dicere, qui notum tantum putabat in Judaea Deum , et inin fluctibus, confitetur, et dicit: Hebraeus
Abbreviated transcription (Latin):
umpotius dñm occasionẽ accepisse ꝑseruum. ut c&eris conseruis
illius parcer&. Dũ enĩ dicit dimitteme ostendit seposse ytine¬
re talequid & apostolus loquit᷑ optabã anathema ẽẽ profratrib
meis quisunt israhelite secundũ carnẽ: Non quo ipseperire de¬
sider& . cui uiuere xp̃s est & morilucrũ. sed magis mer&ur ui tam
dũ saluare uult c&eros. Propterea uidens ioncis c̃ proph&as suos mit¬
tiadoues ꝑditas domus i srł ut ad poenitentiã populũ ꝓuocarent. Ba¬
lam quoque diuinũ desalute israhelitici populi proph&asse. dol& se
solũ elestũ quimitter&ur ad asirios in imicos isrł. & ad ciuitatẽ hosti¬
um maximã ubi idolatria ubi ignoratiodĩ. & qđ his maius est time¬
bat. neꝑ occasionẽ p̃dicationis sua illis conuersis ad poenitentiã isrł
redinquer&ur prenitus. Nouerat enĩ eodẽ sp̃u quo illegentiũ p̃coni¬

Expanded text:
quin potius Dominum occasionem accepisse per servum, ut caeteris conservis quin potius Dominum occasionem accepisse per servum, ut caeteris conservis illius parceret. Dum enim dicit, dimitte me, ostendit se posse retineri. Tale quid et Apostolus loquitur: Optabam anathema esse pro fratribus meis, qui sunt Israelitae secundum carnem . Non quod ipse perire desideret, cui vivere Christus est, et mori lucrum ; sed magis meretur vitam, dum salvare vult caeteros. Praeterea videns Jonas comprophetas suos mitti ad oves perditas domus Israel, ut ad poenitentiam populum provocarent, Balaam quoque divinum de salute Israelitici populi prophetasse , delet se solum 393 electum, qui mitteretur ad Assyrios inimicos Israel, et ad civitatem hostium maximam, ubi idololatria, ubi ignoratio Dei: et quod his majus est, timebat ne per occasionem praedicationis suae, illis conversis ad poenitentiam, Israel penitus relinqueretur. Noverat enim eodem spiritu, quo illi gentium praeconi
Abbreviated transcription (Latin):
ipse uulneribus & fleuit suꝑ hierusalẽ & liuore eius sanati sum
Uerefilius ueritatis ds̃ quippe ueritas est. Mit tit᷑ ad ninieuen
unde &apud grecos ab ornato nomen accepit. Consumatisque ope¬
ribus singulis deeo dicitur & uidit dr̃ quiabonũ. adninneuen in¬
quã ciuitatẽ magnã mittitur ut que isrł audire contẽpsit totus
gentiũ mundus & audiat. & hoc propterea quia ascenderit ma¬
litia eius corãmͦe Cũ enĩ ds̃ quasi quandã pulcherrimã domum
seruituro sibi homini & truxerit. deprauatus est Homo propria uo¬
luntate. & apueritia diligenter ad positũ est cor eius ad malũ po¬
suittue incalũ ossuũ. && trusta turre suꝑbie merer&ur ad se
a faciedñi LX X. Similiter scit ꝓph&a scõ sibi spũ suggerente
qđ poenitentia gentiũ ruinasit iudaorũ. Idcirco amator patriȩ
sue ñtã saluti inuid& ninneue quã ñ uult perire populũ suum.
lioquin legerat moysen rogantẽ dixisse peo. sidimittis eis pecca¬

Expanded text:
ipse vulneribus, et flevit super Jerusalem, et livore ejus sanati sumus : vere filius veritatis; Deus quippe veritas est, mittitur ad Niniven Unde et apud Graecos ab ornatu nomen accepit κόσμος: consummatisque operibus singulis, de eo dicit: Vidit Deus quia bonum est. Ad Niniven, inquam, civitatem magnam, ut quia Israel audire contempsit, totus gentium mundus exaudiat. Et hoc propterea, quia ascenderit malitia ejus coram Deo. Cum enim Deus quasi quamdam pulcherrimam 392 domum servituro sibi homini exstruxerit, depravatus est homo propria voluntate, et a pueritia diligenter appositum est ad malum cor ejus : posuitque in coelum os suum, et exstructa turre superbiae , meretur ad se a facie Domini. LXX similiter. Scit propheta, sancto sibi Spiritu suggerente, quod poenitentia gentium, ruina sit Judaeorum. Idcirco amator patriae suae, non tam saluti invidet Ninive, quam non vult perire populum suum. Alioquin legerat Moyse rogantem dixisse pro eo: Si dimittis eis pecca
Abbreviated transcription (Latin):
citat dormientẽ &arguit in ꝓuidȩ securitatis. cõmon& que ut ipse
quoque pro uirili portione dep̃c&ur dm̃suũ. ut cuius erat cõmune
periculũ cõmunis eẽ oratio. Porro iuxta tropͥologiã plure sunt
quicũ iona nauiganter & habentes ꝓprios deos ad contẽplationem
gaudii irefestinant. Sed postquã ionas sortedep̃hensus fuerii &¬
morte illius sed ata tẽpestas marisque tranquillitas redita. tunc

Expanded text:
citat dormientem, et arguit improvidae securitatis, commonetque ut ipse citat dormientem, et arguit improvidae securitatis, commonetque ut ipse quoque pro virili portione deprecetur Deum suum: ut cujus erat commune periculum, communis esset oratio. Porro juxta tropologiam plures sunt qui cum Jona navigantes, et habentes proprios deos, ad contemplationem gaudii ire festinant. Sed postquam Jonas fuerit sorte deprehensus, et morte illius mundi sedata tempestas, marique tranquillitas reddita
Abbreviated transcription (Latin):
praecepta neglexerat & tẽpestatẽ ignorantib: c&tris contrase seuire cer¬
nebat Ideo descendit ad interiora nauis & tristis absconditur. Nequ¬
sidĩ uindices flustus aduersũ se uideret intumescere : & qđ aut̃ dor¬
mit . ñ securitatis est sed meroris nã & a postolos legimꝰ in dñi pasno¬
ne p̃tristitiae magnitudine somno fuisse depraessos. Sinaũt̃ interp¬
tam᷑ intypo osomnus ꝓph&e & grauissimus sopor hominẽ significas
erroris sopore torpente Cui ñ suffeerat fugisse a faciedi nisi& qua¬
dã uecordiã mens illius obruta ignorar& iracundiã dĩ & quasi secu¬
rus dor mir& & pro fundis simũ somnũ rauca nare sonar& : Raccessit
adeũ gubernator &dixit ei . quidtu dep̃meris sopore: surge &in
periculo dealio plus sperare undegubernator siue pr&a qui uestor¬
est timidos consolari debuerat Cernens discriminis magnitudinẽ &x¬

Expanded text:
praecepta neglexerat: et tempestatem, ignorantibus caeteris, contra se saevire cerpraecepta neglexerat: et tempestatem, ignorantibus caeteris, contra se saevire cernebat: ideo descendit ad interiora navis, et tristis absconditur, ne quasi Dei vindices fluctus adversum se videret intumescere. Quod autem dormit, non securitatis est, sed moeroris. Nam et Apostolos legimus in Domini passione prae tristitiae magnitudine somno fuisse depressos . Sin autem interpretamur in typo, somnus prophetae et gravissimus sopor hominem significat erroris sopore torpentem, cui non suffecerat fugisse a facie Dei, nisi et quadam vecordia mens illius obruta, ignoraret iracundiam Dei, et quasi securus dormiret et profundissimum somnum rauca nare resonaret. Et accessit ad eum gubernator, et dixit ei: Quid tu soppericulo de alio plus sperare: unde gubernator, sive proreta, qui vectores timidos debuerat consolari, cernens discriminis magnitudinem, ex
Abbreviated transcription (Latin):
xur nauis Arbitrant᷑ nauẽ solita onere p̃grauari. & ñ intelle¬
gunt totũ pondus eẽ fugitiui ꝓph&e. timent nautȩ clamant
unus quisque addm̃suũ ignorantes ueritatẽ. ñ ignorant ꝓuidentiã
& sub errore religionis se eẽsciunt aliquid uenerandũ ꝑiciunt
onera in mare. ut magnitudinẽ flustuũ classis leuior transilir&
sontra isrł Necbonis nec malis intellegit dm̃ & plangente xp̃o
populo sic cos oculos hab& & ionas descendit ad interiora na¬
uis &dormiebat sopore graui. IXX. Ion as aũt descendit in
ꝓph&e mens secura describit᷑ Non tẽpestate ñ periculis con¬
turbat᷑ eundẽ & intranquillo & imminente naufragio gerens
animũ Denique ali iclamant addeos suos. uasa ꝑiciunt nia¬
tur unus quisq qđ potest ⁊ste tã qui&us est & securus. Animiq
tanquilli ut ad nauis interiora descendens somno placido ꝑfrua¬
tur Sed & hoc dici potest conscius erat fugȩ & peccati quodni

Expanded text:
ur navis. Arbitrantur navem solito onere praegravari, et non intelligunt totum pondus esse fugitivi prophetae. Timent nautae, clamat unusquisque ad Deum suum; ignorantes veritatem, non ignorant providentiam, et sub errore religionis sciunt aliquid esse venerandum: projiciunt onera in mare, ut magnitudinem fluctuum classis levior transiliret. At contra Israel nec bonis nec malis intelligit Deum; plangente Christo populum, siccos oculos habet. Et Jonas descendit ad interiora navis, et dormiebat sopore gravi. LXX: Jonas autem descendit in m pertinet, prophetae mens secura describitur: non tempestate, non periculis conturbatur, eumdem et in tranquillo, et imminente naufragio animum gerens. Denique alii clamant ad deos suos, vasa projiciunt, nititur unusquisque quod potest. Iste tam quietus est et securus, animique tranquilli, ut ad navis interiora descendens, somno placido perfruatur. Sed et hoc dici potest: Conscius erat fugae et peccati, quo Domini
Abbreviated transcription (Latin):
transitor sicut & abraham
qui dicere poterat aduenasũ ego & peregrinus sicut omnes patre
mei Dequo in alio psalmo scribitur. Transierunt degente ingoni
& deregno ad populũ alterũ moyses transeã inquit. &uidebo ui¬
sionẽ hanc magnã & dñm dm̃ caeli egotimeo. Nondeos quos in uoca¬
tis & qui saluare ñ possunt. sed dm̃ caeliquimarefecit & aridã. Mare
in quofugio. aridã dequa fugio & eliganter ad distinstionẽ mari
ñ terras sed aridã nuncupat᷑ & in breui uniuersitatis. Ostenditur¬
factor . qui &cceli dñs est & terrae & maris quaritur aũt quomodo¬
ueredicere conꝓb&ur. Dnm dm̃cali egotimeo cũ eius p̃cepta ñfaci¬
at nisi forteres pondeamus qđ & peccatores timeant dm̃ seruorum¬
quȩ sit ñdiligere sed timere. Quanquã in hoc lo cotimor ꝓocculto
possit intellegi iuxta sensũ eorũ qui au diebant & ad huc ignorabam
dm̃ & timuerunt uiri timore magno. &dixerunt ad eũ: quid hoc fe

Expanded text:
transitor, sicut et Abraham, transitor, sicut et Abraham, qui dicere poterat: Advena sum ego et peregrinus, sicut omnes patres mei : de quo in alio psalmo scribitur: Transierunt de gente in gentem, et de regno ad populum alterum . Moyses, Transeam, inquit, et videbo visionem hanc magnam . Et Dominum Deum coeli ego timeo: non deos quos invocatis, et qui salvare 400 non possunt, sed Deum coeli, qui mare fecit et aridam. Mare, in quo fugio; aridam, de qua fugio. Et eleganter ad distinctionem maris, non terra, sed arida nuncupatur. Et in brevi universitatis factor ostenditur, qui et coeli Dominus est, et terrae, et maris. Quaeritur auur: Dominum Deum coeli ego timeo, cum ejus praecepta non faciat. Nisi forte respondeamus, quod et peccatores timeant Deum, servorumque sit non diligere, sed timere; quamquam in hoc loco timor pro cultu possit intelligi, juxta sensum eorum qui audiebant, et adhuc ignorabant Deum. Et timuerunt vi
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃t quẽ malitia ec est suꝑnos. Hic malitiã ꝓadflistione & calamitate
accipere debemus secundũ illud. sufficit diei malitia sua & in amos
qui facio pacẽ. & creo mala. In aliolo co malitia contraria uirtuti intel
litiae eius ad me. &dixerunt ad eũ indica nobis cuius causa malũ istud
onfiteri . curtanta tẽpestas sit uelquare contra eos dĩ irade seuiat. in¬
terra dequo populo ꝓficiscaris. quo ab ire festinas & notanda breuitas
quã ad mirari inuirgilio solebam. Iuuenis que caura subegit. ignotas
tẽptare uias quo tenditis inquit quigenus undedomo pacẽ nehuc
ueratis anerma In terrogatur ꝑsonaregio . iter ciuitas. ut & his cognor¬
catur & causa discriminis & dixit haebreus egosũ &dm̃ndm̃ caeli ego
timeo quifecit mare&aridam IXX Similiter non dixit iudeur
egosũ qđ scis sura .x. tribuum aduabus populo nomen in posun
sed ebreus sũ hoc est itp̃atue

Expanded text:
propter quem malitia haec est super nos, hic malitiam pro afflictione et calamitate propter quem malitia haec est super nos, hic malitiam pro afflictione et calamitate accipere debemus, secundum illud: Sufficit diei malitia sua . Et in Amos qui facio pacem, et creo mala . In alio vero loco malitia contraria virtuti  Al. litiae ejus ad me. Et dixerunt ad eum: Indica nobis, cujus causa malum istud confiteri, cur tanta tempestas sit, vel quare contra eos Dei ira desaeviat: Interra, de quo populo proficiscaris, quo abire festines. Et notanda brevitas, quam admirari in Virgilio solebamus: Juvenes, quae causa subegit Ignotas tentare vias, quo tenditis, inquit: Qui genus: unde domo, pacemne huc fertis, an arma? Interrogatur persona, regio, iter, civitas: ut ex his cognoscatur et causa discriminis. Et dixit ad eos: Hebraeus egocolo, qui fecit mare et aridam. Non dixit, Judaeus ego sum, quod scissura decem tribuum a duabus populo nomen imposuit; sed, Hebraeus sum, hoc est περατὴς,
Abbreviated transcription (Latin):
haec est suꝑnos: Nouerant naturã maris & ttnto tẽpore nauigantes
sciebant tẽpestatũ uentorũ que rationes. &utique sisolitos & quos aliquan¬
do & ꝑtifuerant flustus uidissent consurgere. nũquã sorte austor ẽ nau¬
fragii quarerent. & ꝑrem in certã certũ cuperent euitare discrimen¬
ecstatim debemꝰ sub hoc &xemplo sortibus credere. uel illud deactib: a posto¬
lorũ huic testi monio copulare ubi sorte in a postolatũ mathias elegitur
cũpriuilegia singulorũ ñ possint legẽ facere cõmunẽ : Sicut enĩ incondẽ¬
natione balaam asina loquit᷑. & pharao & nabugod onosor in iudiciũ sui
omnis futura cognoscunt & tam̃ dm̃ñ intellegunt reuelantẽ. Caifas quo¬
que ꝓph&at ignorans qđ &x pedir& unũ perirȩ ꝓcunstis. Ita& hic fugitiuus
sorte dep̃hendit̃ non uiribus sortiũ & maxime sortib: & iniquorũ sed uo¬
iuntate eius quisortes regebat inceritis . Qđ aũt dicit᷑ & cognoscamus

Expanded text:
er Jonam. Noverant naturam maris, et tanto tempore navigantes sciebant tempestatum ventorumque rationes, et utique si solitos, et quos aliquando experti fuerant, fluctus vidissent consurgere, numquam forte auctorem naufragii quaererent, et per rem incertam, certum cuperent evitare discrimen. Nec statim debemus sub hoc exemplo sortibus credere, vel illud de Actibus Apostolorum huic testimonio copulare, ubi sorte in Apostolatum Matthias eligitur , cum privilegia singulorum non possint legem facere communem. Sicut enim in condemnationem Balaam asina loquitur , et Pharao , et Nabuchodonosor in judicium sui , somniis futura cognoscunt, et tamen Deum non intelligunt revelantem: Caiphas quoque prophetat ignorans, quod expediret unum perire pro cunctis : ita et hic fugitivus sorte deprehenditur, non viribus sortium, 399 et maxime sortibus ethnicorum, sed voluntate ejus qui sortes regebat incertas. Quod autem dicitur: Et cognoscamus
Abbreviated transcription (Latin):
trẽsuã quid possumꝰ int̃pretare. nisi fortedicamꝰ reliquisse eũ caȩle¬
stẽ hierus alẽ quae est materscorũ. &c& era multo his difficiliora Il¬
rentes repl&i sunt : Nã uniuersã locieius hystoriã ꝑhano occasionẽ
cogimus sublegis allegoriae. & ñ potius unus quisq locus secundũ
sicut haec testimonia suas interp̃tationes habent. & nec p̃cedentia nec
absque periculo interp̃tantis totus referre addm̃ poterit: nec ꝗeo

Expanded text:
trem suam, quomodo possumus interpretari, nisi forte dicamus reliquisse eum coelestem Jerusalem, quae est mater Sanctorum, et caetera multo his difficiliora? Ilrentes repleti sint. Num universam loci hujus historiam per hanc occasionem cogemus sub lege allegoriae? et non potius unusquisque locus secundum gitur sicut haec testimonia suas interpretationes habent, et nec praecedentia, nec absque periculo interpretantis, totus referri ad Dominum poterit. Nec ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
populũ salu& acccilas maris &inter turbines ac tẽpestates . Id est passio¬
nẽsuã crucisq conuitinũ submersus inferno salu& eos quos quasi inna¬
ui dormiens neglegebat. prudens rogandus est lestor ñ eundẽ ordinẽ
to pologiae quẽ hystori aequaerere. Nã & apostolus. agar & sarã adu¬
otestam̃ta refert & tam̃ ñ omnia quae in hystoria illa narrant᷑ tropo¬
oice interp̃tari possumꝰ. et ad ephesios deadam & eua disputans ait
ropter hoc relinquet homo patrẽ & matrẽ suã & ad hȩrebit uxorisuae
& erunt duo in carne una. Sacramentũ hoc magnũ est. Ego aũt dro

Expanded text:
populum, salvet accolas maris, et inter turbines ac tempestates, id est, passionem suam, crucisque convicia submersus in inferno, salvet eos, quos quasi in navi dormiens negligebat . Prudens rogandus est lector, ne eumdem velit ordinem tropologiae, quem et historiae quaerere. Nam et Apostolus, Agar et Saram ad duo Testamenta refert: et tamen non omnia quae in historia illa narrantur, tropologice interpretari possumus. Et ad Ephesios de Adam et Eva disputans, ait: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt
Abbreviated transcription (Latin):
portũ iudeae eẽ & inregnorũ parali pomenon que libris legimꝰ. ad quẽ
hiram rex tfri quoque ligna delibanoratibus trans ferebat quaeluerusa¬
lẽ terreno itinere ꝑuenerent᷑. Hic locus est in quo usque hodie saxa
monstrant᷑ in litore andromedare ligata perse i quondã sit liberata p̃sidio
ut eruditus lestor hystoriã sed & iuxta regionis naturã demontanis &
arduis adiopen & cãpestria ueniens ꝓph&a restedicit᷑ descendisre & in ue¬
nisse nauẽ funẽ soluentẽ elitore & ingredientẽ mare deditque naulũ ei:

Expanded text:
esse Judaeae, et in Regnorum et Paralipomenon libris legimus , ad quem Hiram quoque rex Tyri ligna de Libano ratibus transferebat, quae Jerusalem terreno itinere perveherentur. Hic locus est, in quo usque hodie saxa monstrantur in littore, in quibus Andromeda religata, Persei quondam sit liberata praesidio. Scit eruditus lector historiam; sed et juxta regionis naturam de montanis et arduis ad Joppen et campestria veniens propheta, recte dicitur descendisse, et inveni
Abbreviated transcription (Latin):
Excepto eo qđ dixerunt ascendit clamor malitiae
eius ad me C&erasimiliter transtulerunt in cõdẽna¬
tione is rahelis. Ionas ad gentes mittit᷑ qđ ninneue
agente poenitentiã. illi inmalitiã ꝑseuerent Porro
qđ ait. Ascendit malitia eius corãme. siue clamor malitiae
eius adme. Hoc ipsũ est qđ ingenesi dicitur. clamorsodome
& gomrra multiplicatus est. & ad cam uox sanguinis fratristus
clamat adme d&erra. iuxta thropologiã uero dñs nr̃t Ionas

Expanded text:
excepto eo quod dixerunt, ascendit clamor malitiae ejus ad me, caetera similiter transtulerunt. In condemnationem Israelis Jonas ad gentes mittitur, quod Ninive agente poenitentiam, illi in malitia perseverent. Porro quod ait, ascendit malitia ejus coram me, sive, clamor malitiae ejus ad me, hoc ipsum est quod in Genesi dicitur: Clamor Sodomae et Gomorrhae multiplicatus est . Et ad Cain: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra . Juxta tropo
Abbreviated transcription (Latin):
eñ noui qđ ppt me flustus magni contra uos sunt . Contra metẽ¬
pestas de tonat. mequerit naufragium uobis minatur. ut mep̃hor¬
dat meprendit ut mea morte uiuatis Scio inquit . qui aꝓpter
me tẽpestas hac grandisost non ignoro in meã poenã elementatur¬
bari mundieẽ consug̾ionẽ mihi irasci inuosse uire naufragiũ flu

Expanded text:
enim novi quod propter me fluctus magni contra vos sunt. Contra me temenim novi quod propter me fluctus magni contra vos sunt. Contra me tempestas detonat, me quaerit, naufragium vobis minatur, ut me prehendat: me prehendet, ut mea morte vivatis. Scio, inquit, quia propter me tempestas haec grandis est. Non ignoro in meam poenam elementa turbari, mundi esse confusionem, mihi irasci, in vos saevire naufragium: flu