comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cunq enim pccm̃ fecerit hõ extra corpus est.
qͥ aũt fornicatur ĩ corpus suum peccat. Qd̃
si hoc paruipendendũ existimas. audi quid
postea ĩ sempiternũ deplores. ⁊ gemas Neq
adulteri inquid neq fernicarii nst mascło¬
rum ꝯcubitores regnum dei possidebunt.
O quam praua est concubitus hora qua ꝑ¬
ditur uita futura. Quod ergo emolum̃tum
affert corꝑi. quod ne tribuit luctum qui
tam cito aiãm ducit ad tartarum: Spiri

Expanded text:
fecerit homo, extra corpus est. Qui autem fornicatur, in corpus suum peccat . » Quod si hoc parvipendendum existimas, audi quod postea in sempiternum deplores et gemas: « Neque adulteri, inquit, neque fornicarii, neque masculorum concubitores regnum Dei possidebunt . » O quam parva est concubitus hora, qua perditur vita futura! Quod, rogo, emolumentum affert corpori, quodve tribuit lucrum, quae tam cito animam ducit ad Tartarum? SPIRI
Abbreviated transcription (Latin):
¶ur te ĩ uoluptate tua nõ dilatas. cũ quid
te segnatur ignoras: Acceptum tenpus in
desideriis ꝑdere non debes. quia qua ciciꝰ per¬
transiat nescis. Si enim mise̾ri d̾s hominẽ
ĩ uoluptate coitus nollet. ĩ ap̃o generis hu¬
mani erordio masculum ⁊ feminã nõ fecis¬
set. S castitas illibata respondet.¬
olo ignorare te fingas quid post hanc
uitam recipias. Si enĩ pie ⁊ caste uixe¬
Iss. sine fine gaudebis. Si uero luxuriose ⁊
aũt castiꝰ uiuere debes. unde qmͣ cicius tẽ-¬
pus acceptum ꝑtranseat ignorare te dicis.
Quod q in exordio generis generis huma¬
ni ad hoc masculum ⁊ feminam. deun
creasse ꝓfiteris tt mutuis se amplexib mis¬
cere deberent. oino uerissime dicis. S qͥa nubẽ.¬
di licentia quibꝰdam tribuitur. Hoc est qui
uirginitatẽ uel castitatem uidualem uequa¬
quam ꝓfessi st̃ qͥbꝰdam aut nõ tribitit᷑ id est

Expanded text:
ur te in voluptate tua modo non dilatas, cum quid te sequatur ignoras? acceptum tempus in desideriis perdere non debes, quia quam citius pertranseat nescis; si enim Deus misceri hominem in voluptate coitus noluisset, in ipso humani generis exordio masculum et feminam non fecisset. 78.  Castitas illibata:  Nolo ignorare te fingas quid post hanc vitam recipias; si enim pie et caste vixeris, sine fine gaudebis; si vero impie et luxautem eo castius vivere debes, quo quam citius tempus acceptum pertranseat ignorare te dicis. Quod vero in exordio generis humani ad hoc masculum et feminam Deum creasse profiteris, ut mutuis amplexibus se miscere deberent, omnino verissime dicis; sed quia nubendi licentia quibusdam tribuitur, hoc est, qui virginitatem vel castimoniam vidualem nequaquam professi sunt, quibusdam autem non tribuitur, id es
Abbreviated transcription (Latin):
tutib ante cellis tutius ĩ loco infimo ꝙͣ
ĩ summo temet ipm conseruas. Semꝑ enĩ
de alto peior fit ruina. Quod si tͥ ut asse¬
ris quidam suꝑiores uel equales sint. qͥd te
ledit. qͥd te nocet. Taue ꝓrsus ne dum ali¬
de quo scriptum retines. Inuidia diaboli morᷤ
intrauit ĩ obem t̾raraum. imitant᷑ aũt illũ
qui funt ex parte illius. Odium dicit.

Expanded text:
tutibus antecellis, tutius in loco infimo quam in summo temetipsum conservas; saepe enim de alto pejor fit ruina. Quod si tibi, 211 ut asseris, quidam superiores vel aequales sunt, quid te laedit? quid tibi nocet? cave prorsus, ne dum alide quo scriptum retines: Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum; imitantur autem illum qui sunt ex parte illius
Abbreviated transcription (Latin):
exiatemꝰ: quia in dignum ualde est. ut illiꝰ as¬
sumptionis sollempnitas sit apd nos. sine in axito
honore ꝑ qmͣ meruimꝰ auctorem uite suscipere. Satisc
tirum illiꝰ sollempnitatem illis ñ p̃feramus. que hu¬
ic mũdo edidit. pͥncipem martirum In hac siquidẽ
quo ordine hinc ad suꝑna transierit regna: nulla
chatolica narrat Ghistoria Sunt quidem

Expanded text:
excessu; quia indignum valde est ut illius recordationis solemnitas sit apud nos sine maximo honore, per quam meruimus auctorem vitae suscipere: satisquetyrum, illius solemnitatem illis non praeferamus quae huic mundo edidit Principem martyrum. In hac siquidem quo ordine hinc ad superna transierit regna, nulla catholica narrat historia. Non solum
Abbreviated transcription (Latin):
tis quia iniqui regnum d̾i nõ possidebt̃.
Atq inter cetera subinuxit. Neq fures
ueq rapaces. regnũ d̾i possicebũt. Falla¬
ciã atq mendatium ⁊ ip̃a unũ diicunt᷑.
Fallacia aũt fit ingenio. mendatium uero
simplici uerbo. Fallatia igitur. dicit.
t ex mulas unũ ꝓferamus cũ in ño
Dando aliquem illudere quetit. Qo¬
nnquid ĩ petendo moras innectis: Ns̃ habeo
quod tribuere possim. celans itiq ĩ corde
quod habet. uel quod sibi conseruet. uel
quod alii si uoluntas in est tribuat.

Expanded text:
m Dei non possidebunt? » Atque inter caetera subjunxit: « Neque fures, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . » Fallacia atque mendacium, et ipsa unum dicunt. Fallacia fit ingenio, mendacium vero simplici verbo. FALLACIA IGITUR DICIT: Ut ex multis unum proferamus, cum in non dando, aliquem illudere quaeris. Quid in petendo moras innectis? Non habeo quod tribuere possim. Celat utique in corde quae habet, vel quod sibi conservet, vel quod alii, si voluntas inest, tribuat.
Abbreviated transcription (Latin):
i alena nõ tollis ex ꝓprio uel diues.
uł sufficiens ẽẽ non uales. Fraus di¬
cit. Si cuncta que tͥ p̃latus sernanda cõ-¬
mtsit illibata consignas. ⁊ ne modicum
quid reseruandum existimas. unde uel¬
amicis uł ꝓpriis utilitatib consulis.
uel amicis ⁊ cõmilitonib places
⁊ in fufficientem ẽẽ. nilli q exdata
ꝑlacere quam aliquem ledere furto uel
fraude. Qͥ enĩ aliena quolibẽ mͦ ĩuusteu
cipit ip̃e sibi regni celestis aditum claudit.
Unde ⁊ p̃dicator egregiꝰ quosdam redar¬
guit dicens. Om̃ino delictim est ĩ uobis
quod iudicia habetis int̾ uos. Quare nõ

Expanded text:
i aliena non tollis, ex proprio vel dives vel sufficiens esse non vales. FRAUS DICIT: Si cuncta quae tibi praelatus servanda commisit, illibata consignas, et ne in modicum quid reservandum existimas, unde vel propriis utilitatibus consulis, vel amicis et commilitonibus places insufficientem, nullique ex dato placere, quam aliquem laedere furto, vel fraude; qui enim aliena quolibet modo 218 injuste praeripit, ipse sibi regni coelestis aditum claudit; unde et praedicator egregius quosdam redarguit, dicens: Omnino delictum est in vobis, quod judicia habetis inter vos; quare non
Abbreviated transcription (Latin):
plicare. uel reb uilissimis satagit occupa¬
re. contra dictum apłi ꝑpetrans qui ait.
Nemo militans d̾o ĩplicat se negociis scłari¬
b. ut ei placeat cui se ꝓbauit. ⁊ rursum.
Sine intermissione orate ĩ om̃ib gratias
Ue ⁊ quanta cõmisisti quam grauia
crimina. quã numerosa delictat ⁊ pe-¬
ne ĩ melius necdum uitã mutasti. necdũ cõ¬
sationem utiliter correxisti. Ecce enĩ ut cer-¬
nis mala semꝑ consuerudine abligatus tene¬
ris. conatiis exsurgere. s pcc̃oꝵ ouerib pre¬
grauatus relaberis. Quid ergo agendum ẽ.
quãdo de p̾teritis certa dampnatio ĩminet.
nõ amittantur rerum temporalium uolũ¬
ptates. dum consequi nequeunt futuri scli
oblationes. S spei fiducia respondet.

Expanded text:
plicare, vel rebus vilissimis satagit occupaplicare, vel rebus vilissimis satagit occupare, contra dicta Apostoli perpetrans, qui ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Et rursum: Sine intermissione orate, in omnibus gratias et quanta commisisti? quam gravia crimina? quam innumera delicta? et tamn in melius necdum vitam mutasti, necdum conversationem utiliter correxisti; ecce enim ut cernis mala semper consuetudine obligatus teneris, conaris exsurgere; sed peccatorum oneribus praegravatus relaberis. Ququando de praeteritis certa damnatio imminet, non amittantur rerum temporalium voluptates, dum consequi nequeunt futuri saeculi oblectationes? SPEI FIDUCIA RESPONDET:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑferenda tam longa temꝑum spatia ꝓpo¬
ercidit qd̃ saluator ĩ wangłio dicit. Wigilate
qͥa nescitis diem neq horam. Qua ppt̃ discute
corꝑis inertiam semꝑ q menĩto quia regnũ
celoꝵ ñ tepidi. ñ molles. nõ desides. s uiolenti
tur custodis.⁊ nõ potiꝰ ad alia transis: S¬
deserendus est quem fugere appetis. qͥa ⁊¬
ĩ ip̃o d̾s ẽ. at inquis. Meliorem inquiro. me¬
liorem ĩuenio. S respondeo. Nũqͥd meliorẽ
aut etiam talem ĩuenis. ꝙͣ lem diabolũ
⁊ hominẽ ꝑdidisse cognoscis: Ilemor esto
itaꝙ pͥtuus angłs de ielo ruit. ⁊ pͥmus ho-¬
mo de ꝑadiso expulsus ad herumpnã huiꝰ
scłi ꝑuenit. Attende quia loth exercio in alo-¬
rum ꝓbatus. int̾ sodomitas sc̃s fuit. ĩ mon¬
te uero securitate torpens ebriatus cum
filiab peccauit. Quod udelicet uagatio¬
nis redium adhuc alterã spẽm reddit. dũ
quosdam etiam ĩ uno loco ꝑseuerantes in
asp̃italib retrahens. uel t̾renis negociis ĩ¬

Expanded text:
ferenda tam longa temporum proponis spaexcidit, quod Salvator in Evangelio dicit: « Vigilate, quia nescitis diem, neque horam . » Quapropter discute corporis inertiam, semperque memento, quia regnum coelorum non tepidi, neque molles, non desides, sed violenti, tur custodis, et non potius ad alia transis. Sdeserendus est, quem fugere appetis, quia ein ipso Deus est. At inquis: Meliorem inquiro, meliorem invenio. Sed ego respondeo: Nunquid meliorem, aut etiam talem invenis, qualem diabolum, et hominem perdidisse cognoscis? « Memor estoia primus angelus de coelo ruit, et primus homo de paradiso expulsus ad aerumnam hujus saeculi pervenit . Attende quia Lot exercitio malorum probatus inter Sodomitas 215 sanctus fuit, in monte vero securitate torpens inebriatus cum filiabus peccavit ; quod videlicet vagationis taedium adhuc alteram speciem reddit, dum quosdam etiam in uno loco perseverantes a spiritualibus retrahens, vel terrenis negotiis im
Abbreviated transcription (Latin):
multum ñ habundauit ⁊ qui modicum ñ
minorauit. hinc quidam iustus ꝓlem di¬
lectiam ãmouet dicens. Si multum tibi fu¬
erit. habundant̾ tribue. Si aũt exiguum.
⁊ hoc ip̃m libent̾ imꝑtire. hinc quoq incar¬
nata ueritas dicit. Uerum quod suꝑest date
elemosinam ⁊ ẽẽ oĩa mũda sunt uobis. Au-¬
dite obdurata p̃cordia Iudicium sine mĩa
nem turĩ. et egenos uagos q induc ĩ domũ
tuam. Cum iuderis iuudum oꝑi eum.. ⁊
carnẽ tuam ne despexeris. Mem̃to qͥd pur¬
purato diuiti contigerit. qͥ nõ ideo damp-¬
natus est quod aliena tulerit. s qd̃ egẽti
pauꝑi sua nõ trbuerit ⁊ in inferno po¬
situs ad minima petenda ꝑuenerit. qͥ
hic praua negauit. Qd̃ etiam ad sinistrã
positus iuder celi ducturꝰ sit. Ite ĩ ignẽ¬

Expanded text:
buit, non abundavit, et qui modicum, non minoravit . » Hinc quidam justus prolem dilectam admonet, dicens: « Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; sin autem exiguum, et hoc ipsum impertire . » Hinc quoque incarnata Veritas dicit: « Verum quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Audite, obdurata praecordia: Judicium sine misericordia nem tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam; cum videris nudum, operi eum, et nis tui ne despexeris . Memento quid purpurato diviti contigerit: qui non ideo damnatus est quod aliena tulerit, sed quod egenti pauperi sua non tribuerit: et in inferno positus ad petenda minima pervenerit, qui hic parva negavit . Quid etiam ad sinistram positis judex coeli dicturus sit, attende: Ite
Abbreviated transcription (Latin):
um. ⁊ sus loca inuolutrabro luti. Qͥl nimirũ
auariie morbus nũqmͣ meliꝰ cõpescitur. nͥ
cum dies mortis sine obliuione meditatur cũ
ctualis pꝰ modum ĩ sepulcto futurꝰ sit homo.
cõsideratur. Hoc certe fixum manebat iu
illius memoria qͥ dicẽbat. Homo ꝓuttedo
⁊ filius hominis uͥmis. hoc ab illtꝰ nõ reces¬
cabis. Qͥ tunc rogo. qͥ tũc diuicie conseruate
ꝓderunt: Andi quid: Nudus egressum de
ntero Matris tnce. nudus reuertar illuc.
Andi qͥd. Nichil utilumꝰ in hunc munidũ.
Enec auferre quid possumꝰ. Odduratio
Si ea que possides egentibdicit.
tribuis. unde subiectos absq pecunia nu
i apłs modum in hac parte renueris. utͣq¬
E
ꝑficere ualebis. Hinc enim idem ip̃e ad
corinthios ait. Si uoluntas prompta est ex
eo quod habet accepta est. ñ scd̾m quod nõ
habeti. Non enĩ ut aliis sit remissio uobis au-

Expanded text:
et sus lota in volutabro luti . » Qui nimirum avaritiae morbus nunquam melius compescitur, nisi cum dies mortis sine oblivione meditatur, cum qualis post modicum in sepulcro futurus sit homo, consideratur. Hoc certe fixum manebat in illius memoria qui dicebat: « Homo putredo, et filius hominis vermis . » Hoc ab illo non recescabis . » Quid tunc, rogo, quid tunc divitiae conservatae proderunt? Audi quid: « Nudus egressus sum de ventre matris meae, nudus revertar illuc . Apostolus: Nihil intulimus in hunc mundum, sed nec auferre quid possumus ? 55.  Obduratio:  Si ea quae possides egentibus tribuis, unde subjectos absque pecunia nutris? i modum in hac parte tenueris, utrumque perficere valebis; hinc enim idem ipse ad Corinthios ait : Si voluntas prompta est, ex hoc quod habet accepta est, non secundum id quod non habe
Abbreviated transcription (Latin):
tudini resistens dicat mane ⁊ uesꝑe. nec cepi.
cupissis. quia uõ multiplicari appetis. s egere
ꝑtimescis. ⁊ quod male aliꝰ retinet ip̃e meliꝰ
sta nec apud homines scłares sine ꝑiculo uł
offensione ꝓcurantur. qͥa ⁊ quanto qͥsq ani¬
pliꝰ habere cepit tanto ampliꝰ habere cõcupis
cit. fecitq ut modum cõcupiscendo ñ habeat.
dũ innumeris huiꝰ scłi curis deseruire festi¬

Expanded text:
tudini restudini rescupiscis, quia 216 non multiplicari appetis, sed egere pertimescis; et quod male alius retinet, ipse melius Ista nec apud homines saeculares sine periculo vel offensione procurantur, quia quanto quisque amplius habere coeperit, tanto ampcit: fitque ut modum in concupiscendo non habeat, dum innumeris hujus saeculi curis deservire festi
Abbreviated transcription (Latin):
Qam sit detestanda quidam sapiens de¬
nuntiat dicens. Auaro nichil est scelestius
nunc diuites plorautes ⁊ ululante ĩ mise¬
riis que aduenient uobis. Diuicie ur̃e putre¬
facte sunt. Uestimenta ur̃a atineis cõmesta st̃.

Expanded text:
am sit detestanda, quidam sapiens denuntiat, cum dicit: « Avaro nihil est scelestius nunc, divites, plorate, ululantes in miseriis quae advenient vobis. Divitiae vestrae putrefactae sunt. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃is quã apopularib erogentur xp̃i pau¬
ꝑib. Ꝙ ego consentio s p̾latis non aũt sub¬
ditis. Quos maxime illud mulieris loth ex¬
emplum det̾ret que dum pꝰ tergũ a sodo¬
mis exiens exiens respexit. in statuam salis
p̃cauendum denuntiat dicens. Ne mo nut¬
tens manũ suam in aratrum et respici¬
ens retro. aptus est regno dei. Hinc pets
ait. Meliꝰ erat illis nõ cognoscere uiam
iusticie. quã post cognitionẽ retror sum

Expanded text:
ab ipsis quam a popularibus erogentur Christi pauab ipsis quam a popularibus erogentur Christi pauperibus. Et ego consentio, sed praelatis, non autem subjectis, quos maxime illud mulieris Loth exemplum deterret, quae, dum post tergum a Sodomis exiens respexit, in statuam salis praecavendum denuntiat, dicens: « Nemo mittens manum suam ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . » Hinc Petrus ait: « Melius erat illis non cognoscere viam justitiae quam post cognitionem retrorsum
Abbreviated transcription (Latin):
go eoꝵ ĩ testimonium uobis erit ⁊ manduca¬
bit carnes ur̃as sicut ignis. S nec redẽptor
nr̃ p̃t̾ire uoluit cupiditatis malũ qmͣ noxiũ
eẽt. Ait enim. Difficile qͥ pecunias habent
regnũ celoꝵ intrabunt. ⁊ rursum. faciliꝰ est
camelum ꝑ foramen arcus transite quã diui-¬
ris ita est ꝑiculosa cupiditatis industria
tum qd̃ uiuunt dñi eẽ deuouerunt. Ad qͦs
specialiter redemptoris transeunt uerba.
quib destrui possit morb auaricie. Noli¬
te inquid sollicite eẽ. qͥd manducetis aut
quid bibatis aut quo oꝑiamini. Hec enĩ
om̃ia gentes inquirunt. Querite primũ
reglium dei et iusticiam eius. ⁊ hec oĩa
adicientur uobis. O quam beata. oquam
secura. oquam amplectenda sententia. Nullus
sub hac sponsione ꝓbenuir habere. sicut pau¬
lus ditissimꝰ pauꝑ dicebat. Tanqmͣ nichil
habentes. et oĩa possidentes. Om̃ia utiq ñ
suꝑ flua. s tm̃ necessaria ip̃o confirmante.

Expanded text:
 in testimonium erit vobis, et manducavit carnes vestras sicut ignis . » Sed nec Redemptor noster praeterire voluit cupiditatis malum, quam noxium esset. Ait enim: « Difficile, qui pecunias habent, regnum coelorum intrabunt . » Et rursum: « Facilius est camelum per foramen acus transire, quam diviris ita est periculosa cupiditatis industria,tum quod vivunt, Domino esse dovoverunt? Ad quos specialiter Redemptoris transeunt verba, quibus destrui possit morbus avaritiae: « Nolite, inquit, solliciti esse quid manducetis, aut quid bibatis, aut quo operiamini. Haec enim omnia gentes inquirunt. Quaerite autem primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . » O quam beata, o quam secura, quam amplectenda sententia. Nullus enim sub hac sponsione probatur habere, sicut Paulus ditissimus, pauper dicebat: « Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . » Omnia utique non superflua, sed tantum necessaria, ipso confirmante
Abbreviated transcription (Latin):
si indignis te socdaueris. Piculosum ẽ cum malis
uitam ducere. ꝑnifiosum ẽ cũ hiis qui praue uo¬
nis uita scõꝵ. sic plurima mala affert maloꝵ. Qui
laude etiam aures tu Sobscenitate ñ audienda.

Expanded text:
ngi solent. Periculosum est cum malis ngi solent. Periculosum est cum malis vitam ducere, perniciosum est cum his qui pravae vonis vita sanctorum, sic plurima mala affert societas mar ab eo; claude etiam aures tuas, ne audia
Abbreviated transcription (Latin):
ua ꝓpt̾ uita simulationem. uita flictionem.
Obͣscuriori ueste nõ fimules scĩtatem. Qua-¬
lis haberi uis talis esto. Professionẽ tuam.⁊ ha-¬
bitu ⁊ incessũ demonstra. Sit in gressu tuo sim¬
plicitas. ĩ motu. puritas. in gestu grauitas. in ces¬
su honestas. Nichil dedecoris. nichil lasciuie. ni¬
chil petulantie. in solentie. nichil leuitatis. ĩ cessu tuo
appareat. Animꝰ enim ĩ corꝑis habitu apparet Mes¬
habeat. In cessus ergo tuus alteriꝰ ocłos nõ offendat.
Non p̃beas de te aliis spectaculum. ñ des aliis de te
obtrectandi locum. Non te adiungas leuib ꝑsonis.
ne te admisceas uanis. Uita malos. caue miquos.
fuge ĩ ꝓbos. sꝑne ignauos a te. fuge turbas hominũ
maxime eiꝰ etatis quid ad uicia poni sũt. Boms te
coniunge: bonoꝵ cõsortiũ appete bonoꝵ societatẽ
quere. S anctis indiuidue adhere. Ui fueris sociꝰ
cõuersationis eris et uirtutis. Qyi cũ sapientib
graditur. sapiens est. Qͥ cũ stultis stultꝰ est. Simileᷤ

Expanded text:
uapropter vita simulationem, vita fictionem, obscuriori veste non simules sanctitatem; qualis haberi vis, talis esto, professionem tuam et habitu et incessu demonstra, sit in ingressu tuo simplicitas, in motu puritas, in gestu gravitas, in incessu honestas, nihil dedecoris, nihil lasciviae, nihil petulantiae, nihil insolentiae, nihil levitatis in incessu tuo appareat; animus enim in corporis habitu apparet, geshabeat, incessus tuus alterius oculos non offendat; non praebeas de te aliis spectaculum, non des aliis de te obtrectandi locum, nec te adjungas levibus personis, nec te admisceas vanis: vita malos, cave iniquos, fuge improbos, pelle ignavos a te; fuge turbas hominum, maxime ejus aetatis qui ad vitia proni sunt. 44. Bonis te adjunge, bonorum consortium appete, bonorum societatem quaere. Sanctis individue adhaere. Si fueris socius conversationis, eris et virtutis; qui cum sapientibus graditur, sapiens erit, qui cum stultis, stultus erit, similes
Abbreviated transcription (Latin):
pus uͦ apłi ab ermogene ⁊ phueto aliisq discipulis
quidum elementum mergi cõspiciunt. Eo temꝑe
gistrum suum sepelirent. Quos illa cõprehensos
crudelisimo regi misit ꝑdendos. Rex iͦ iussit cos
Sublata aũt mensa tex ad carcerem misit:⁊
neminẽ inuenerũt: reu̾siq dño suo renũciauert.¬

Expanded text:
 ab Hermogene et Phileto aliis quinque discipulis quidum elementum mergi conspiciunt. Erat illoissum sibi recipiant. Quos illa comprehensos crudelissimo regi misit perdendos. Rex vero jussit eos tatem egrediuntur. Sublata autem mensa rex ad carcerem misit, neminem inveneru
Abbreviated transcription (Latin):
suauius. Nichil stulticia penis. nichil insipĩade¬
pe. dignũ nõ sentit. Ignorantia nec quãdo delin
sipiens assidue peccat. In doctꝰ enĩ facile decipitur.
stultus ĩ uicia cito delabit᷑. Prudens aũt cito de¬
p̃hendit insiduas. Prudens sceleriꝰ errores ag¬
noscit. Noxia ñ uitamꝰ nisi ꝑsapientiam. Scientia
enim a malis abstinet.Sapiens oĩa prudent̾ ex-¬
aminat. Int̾ bonum ⁊ malum sapiens intelligen¬
do diuidicat. Sumiũ bonũ est scire qͥd caueas sũma
miseria nescire qͥd teneas. Dilige igitur sapientiam.
⁊ manifestabitur tͥ. accede ad illam ⁊ ad propinqͣ¬
bit adte. uocr. De doctrina. ococoooc co.

Expanded text:
stultitia pejus, nihil insipientia denum culpa non sentit, ignorantia nec quando delinqsipiens assidue peccat. indoctus enim facile decipitur. Stultus in vitia cito dilabitur. Prudens autem cito deprehendit insidias, prudens celerius errores agnoscit; noxia non vitamus, nisi per sapientiam. 66. Scientia enim a malis abstinet, sapiens omnia prudenter examinat. Inter bonum et malum sapiens intelligendo dijudicat. Summum bonum est scire quid caveas, summa miseria nescire quo tendas. Dilige ergo sapientiam, et manifestabitur tibi, accede ad illam, et appropinquabit ad te,
Abbreviated transcription (Latin):
qui de regno ad regnum. de plublico ad heremũ
transeunt sũma laude nõ ducam. s quo illos ⁊
sib felices atq ꝑfectos ostendã. Obsecro itaq
illes qui hec apud uos fieri posse denegant. ut
iugilanti studio considerent cur nõ dixerit dñs
nemo ꝓph̾a acceptus est ĩ patria sua nisi qͥa

Expanded text:
qui de regno ad regnum, de publico ad eremum qui de regno ad regnum, de publico ad eremum transeunt, summa laude non ducam: sed quo etiam illos qusibus, felices atque perfectos ostendam. Obsecro itaque illos qui haec apud vos fieri posse denegant, ut vigilanti studio considerent, cur non dixerit Dominus: Nemo propheta perfectus est in patria sua, sed: Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
scõs cõdãpnant. Si enĩ tta est ut as¬
serunt. ergo quotqͦt ex romanis
cis apud germanicos. qͦtquot ex aquitanicis¬
apud aquitanicos. quot quos ex britan nicis
apud britãnicos quotq ax angłis apd̃ ange¬
los religiose uiuũt. iiꝑfecti erunt. Ecce par¬
lus ⁊ antonius ex thebeis apd̃ thebeos ꝑfec¬
ti inuenti sunt. Ecce hilarion expalestinis
apd palestinos ꝑfectum est. Ecce macariꝰ ex
egitiis apd̃ egiptios ꝑfectus est. Ecce oxirin
ut ad uicinos nr̃os ueniamꝰ ꝓthosius ⁊ ger¬
uasius ĩ ꝓpͥa hoc est ĩ mediolanensi ciuita¬
a extra hanc regulam erit excepta ut ñ
cos: Satagendum gͥ magis est. ut ubi qͥs
parentum. nõ ꝓpinquoꝵ ñ affiniũ
illecebris. auia ꝑfectionis declinet.
Sic certe iuxta saluatoris sen¬
tentiam patri matriq. frĩb. sororib. uxorib fi¬
liis. domib agris.⁊ cunctis que possidet renũ¬
ciare ualebit. Hoc aũt dico non quo se cessores

Expanded text:
sanctos contemnant. Si enim ita est, ut assanctos contemnant. Si enim ita est, ut asserunt, ergo quotquot ex Romanis cis, apud Germanicos: qapud Aquitanicos; quotquot ex Britannicis apud Britannicos; quotquot ex Anglis apud Anglicos religiose vivunt, imperfecti erunt. Ecce Paulus et Antonius ex Thebaeis apud Thebaeos perfecti sunt. Ecce Hylarion ex Palaestinis apud Palaestinos perfectus est. Ecce Macharius ex Aegyptiis apud Aegyptios perfectus est. Ecce Oxirincut ad vicinos nostros veniamus, Protasius et Gervasius in propria hac Mediolanensi civitaa extra hanc regulam erit excepta, ut nochos. Satagendum igitur magis est, ut ubi quisparentum, non propinquorum, non affinium illecebris a via perfectionis declinet . Sic certe, juxta Salvatoris sententiam, patri, matrique, fratribus, sororibusque, uxoribus, filiis, domibus, agris, et cunctis quae possidet renuntiare valebit. Hoc autem dico non quo secessores
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝓpt̾ea gestum. ut ĩ eo mũdicia cordis fe¬
ditas illa seruaret. ne hanc calidus hosti̾
inanis głe macula fedaret: Sicuti paulus
stimulũ carnis accepit. Sit itaq hoꝵ quo¬
libet. Aut certe si nõ fuerit. nũquid tamẽ
quod extremum positurꝰ sũ uerum ñ erit:
Uerum est oĩno. uerũ est qd̃ dico. non
ẽẽ colluuionẽ illam extrinsecus anime noxi¬
am si ip̃a seruare studuerit. intꝰ cordis mũdi¬
ciam Interea si tu ip̃e in dicare curasti. au¬
dio quosdam aput uos dicere. ñ posse a¬
liquem ĩ patria sue natiuitatis ꝑfcm eẽ.
illud ĩ argumentur assum̃tes qd̃ dñs dicit.
Nemo ꝓpħa acceptꝰ ẽ in patria sua. Quos
pͥma oportet ratione uitatis refelli. ⁊ sic
demũ qualit̾ ãtelligenda sit ꝓlata sentẽ¬
tia demonstrari. Audiam igit̾ patientꝰ
qui hec dicunt qͥa dñs sensum sacre scͥi¬
ture prudent̾ ñ considerant. pene om̃s

Expanded text:
propterea gestum, ut in eo munditiam cordis foepropterea gestum, ut in eo munditiam cordis foeditas illa servaret, nec hanc callidus hostis inani gloria foedaret: sicuti Paulus stimulum carnis accepit. Si itaque horum quodlibet, aut certe si non fuerit, numquid tamen quod ad extremum positurus sum verum non erit? Verum est omnino. Verum est quod dico, non esse colluvionem illam extrinsecus animae noxiam, si ipsa servare studuerit intus cordis munditiam. Interea sicut tu ipse judicare curasti, audio quosdam apud vos dicere: Non posse aliquem in patria suae nativitatis perfectum esse, illud in argumentum assumentes, quod Dominus dixit: Nemo propheta acceptus est in patria sua . Quos primum oportet ratione veritatis refelli, et sic demum qualiter intelligenda sit prolata sententia demonstrari. Audiant igitur patienter qui haec dicunt, quia dum sensum sacrae Scripturae prudenter non considerant, pene omnes
Abbreviated transcription (Latin):
gis stupenda narranti fidem p̃beto. Cuiꝰdam
relatione nuꝑ cognoui q̃ dico. uir quidam
religiosus atq ĩmonachico. hĩtu cõstitutꝰ nr̃o
nunc tempore antiqui hostis in audita tẽp̃¬
tatione pulsatus est. ut idem malignus
cõposite ĩ munda colluuione crebruis feda¬
ret. Que ĩ tantum erat hoͣrenda et noria.
ut pars uestium quam tetigiss nulliꝰ deĩ¬
cops ẽẽt usui apta quãquam fuisset ablu-¬
ta. De quo cum t̾rogatus fuissem cur oĩpo¬
tens d̃s talem u̾suto sempenti potenstatem
in eũ ded̾it. respondi. Ut cordis eiꝰ ĩmundi-¬
ciam foris ostenderet. Quod nũqmͣ in ex¬
teriori habitu fecisset. nͥ interiorem oĩno
corrupisset. scilicet aut infidelitate ⁊ blas-¬
nies quippe intus ĩ corde. foras ꝑ uestim̃ta
manauit. Quẽ quia longe positus erat.
ego qui dẽ nõ udi. s tamen ut arbitror
hec ĩ illo uere p̃uidi. Qd̃ si nõ est ita nũ-¬
quid tñ factum putatur fine causa. aut

Expanded text:
gis stupenda narranti fidem praebeto. Cujusdam gis stupenda narranti fidem praebeto. Cujusdam relatione nuper cognovi quod dico. Vir quidam religiosus atque in monastico habitu constitutus, nostro nunc tempore antiqui hostis est inaudita tentatione pulsatus, ita ut idem malignus incompositas immunda colluvione crebrius foedaret. Quae in tantum erat horrenda, fetida et noxia, ut pars vestium quam tetigisset, nulli deinceps esset usui apta, quanquam fuisset abluta. De quo cum interrogatus fuissem cur omnipotens Deus talem versuto serpenti potestatem in eum dederit, respondi ut cordis ejus immundiiam foris ostenderet, quod numquam in exteriori habitu fecisset, nisi interiorem omnino corrupisset, scilicet aut infidelitate et blasnies quippe intus in corde foras per vestimenta manavit. Quem quia longe positus erat, ego quidem non vidi, sed tamen, ut arbitror, haec in illo vere praevidi. Quod si ita non est, numquid tamen factum putatur sine causa et
Abbreviated transcription (Latin):
uit d̾s dilligentib se. adhauc faelicitatẽ mł¬
tis scłi diuitiis cõstipatus daiuid hanelauit
cum dicerit. Qͥd mͥ restat ĩ celo. ⁊ ate quid
uiuũ. quando ueniam ⁊ apparebo ante faciem
dei. Rursũq. Hen inͥ qͥa iucolatus ñs ꝓlonga¬
tus est. hinc ⁊ paulits. Cupto dissolui ⁊ ecce
cũ xp̃o. multo aũt melius. Hiis itac decursis.
quanquam multa p̃ter miserim. tamen lt mͥ
iudetur. hostis nr̃i fortia castra monstraui.
argumenta. dũ quibdam ĩ sõpnis sepiꝰ uera
ꝓnũciat. ut eos quãdoq ad falsitatẽ trahat. Cũ
dormientes ante horam uel tempꝰ exsuscitat. ut
eos uigiliarum tempore sompno grauissimo
de pͥmat. cum psallentes atq orautes. sibilis
stridentib. latratib diu̾sis. ⁊ in conditis uocib
lactis etiam lapidib. uel stercorib ꝑturbat.¬
ut eos quoquo pacto ad sp̃itali opere ꝑtrahat¬
etiam ĩ anes efficiat. Tu aũt homo dei uigi¬
lanti studio attende q̃ dico ⁊ mͥ adhuc ma¬

Expanded text:
ui diligunt eum . » Ad hanc felicitatem multis saeculi divitiis constipatus David anhelabat, cum dicebat: « Quid mihi restat in coelo, et a te quid vivum. Quando veniam et apparebo ante faciem Dei ; » rursumque: « Quia incolatus meus prolongatus est ! Hinc Paulus: Cupio dissolvi et esse cum Christo; multo enim melius . 87. His ita decursis, quanquam multa praetermiserim, tamen ut mihi videtur, hostis nostri fortia castra monstravi, argumenta, dum quibusdam insomniis saepius vera pronuntiat, ut eos quandoque ad falsitatem pertrabat; cum dormientes ante horam vel tempus suscitat, ut eos vigiliarum tempore somno gravissimo deprimat; cum psallentes atque orantes sibilis stridentibus, latratibus diversis, et inconditis vocibus, jactis etiam lapidibus, vel stercoribut eos quoquo pacto a spiritali opere retrahens, inanes efficiat. Tu autem homo Dei, vigilanti studio attende quae dico, et mihi adhuc ma
Abbreviated transcription (Latin):
trinsecus. adhibitis auro geminis distinc¬
tis monilib. ⁊ si qua sunt alia que modo
i te ita delectant que subrespond̾.¬
celo sunt. ctir nõ magis delectent
ea que ĩ celo sunt: Si carcer ita pulcher
ẽ. praua. ciuitas. ⁊ domꝰ qualis est: Si ta¬
lia sunt que colunt ꝑegriui qualia ft̃
que possident filii.Si mortales ac miseri ĩ hac
iuta taliter sunt remunerati ĩ mortales ⁊ bea¬
ti qualtter sunt ĩ illa uita ditati: Qua ꝓpt᷑
recedat amor p̃sentis scłi. ĩ quo ita nullus nas¬
citur ut nõ moriatur. ⁊ succedat a mor futu¬
ri scłi. ĩ quo sicut om̃s uiuificantes. ut de in¬
ceps nemo moriatur. ubi nulla adu̾sitas tur-¬
bat. nulla necessitas augustat. nulla molestia
inqͥetat. s ꝑhenniis leticia regnat. Si queris
quid ibi sit ubi tanta ⁊ talis beatitudo ꝑsistit.

Expanded text:
trinsecus adhibitis auro, et gemmis distinctis monilibus: et si qua sunt alia, quae modo i te ita delectant quae sub coelo sunt, cur non magis delectant ea quae super coelo sunt? Si carcer ita pulcher est, patria, civitas, domus qualis est? Si talia sunt ea quae colunt peregrini, qualia sunt quae possident filii? si mortales et miseri in hac vita taliter sunt remunerati 221, immortales et beati qualiter sunt in illa vita ditandi? Quapropter recedat amor praesentis saeculi, in quo nullus ita nascitur, ut non moriatur; et succedat amor saeculi futuri, in quo sic omnes vivificantur, ut deinceps non moriantur, ubi nulla adversitas turbat, nulla necessitas angustat, nulla minquietat, sed perennis laetitia regnat. Sed quaeres quid ibi sit, ubi tanta et talis beatitudo persistit.
Abbreviated transcription (Latin):
accepti s magis spreti. stephzano ad eos dicetite.
Quem ꝓpħarum ñ sunt ꝑsecuti patres ur̃i
q̃ p̃nuitiabant de aduentu usti: Cuis nos
nunc homicide ⁊ ꝓditores fuistis. Qls aut̃ ñ
uideat quante temeritatis quante sit p̃sũp¬
tionis aliquem sibi ꝓph̾e nomen assumerie:
Tu igitur cirincaritatis affectione tales re-¬
daglie.⁊ iuxta regulam patrum uiuere seꝑ
stude. maxime aut̃ scĩ ⁊ confessoris. Bene¬
dicti. Non declines ab ea quoꝙͣ nec illi ad¬
das quippiam nec minuas. Totum enim
quod sufficit ht̃ ⁊ nusqmͣ minas habet.
Tuiꝰ uerba atq imꝑia sectatores suos ꝑdu¬
cunt ad celi palatia.
cce fratres karissimi inter ceteras meas
monem. licet inculta uenustate dictaui atq
cõscripsi. quem quem quia epłarem modũ
transire cognoui libellũ potius de cõflictu
uicioꝵ atq uirtutũ nũcupare in alui. In
quo si edificationis aliquid repeteris. hunc
legendũ ⁊ aliis tradere debes. Erplicit

Expanded text:
no ad eos dicente: Quem prophetarum non sunt persecuti patres vestri, qui praenuntiabant de adventu Justi, cujus vos nunc homicidae et proditores fuistis? Quis autem non videat quantae temeritatis, quantaeque sit praesumptionis aliquem sibi prophetae nomen assumere? Tu igitur cum charitatis affectione tales redargue; et juxta regulam Patrum vivere semper stude, maxime autem sancti confessoris Benedicti. Non declines ab ea quoque, nec illi addas quidpiam, nec minuas. Totum enim quod sufficit, habet, et nusquam minus habet. Cujus verba atque imperia sectatores suos perducunt ad coeli palatia. Ecce, frater charissime, inter caeteras meas  horis, licet inculta venustate, dictavi atque conscripsi. Quem quia epistolarem modum transire cognovi, libellum potius De conflictu vitiorum atque virtutum nuncupare malui, in quo si aedificationis aliquid repereris, hunc legendum et aliis tradere debes.
Abbreviated transcription (Latin):
fectu ĩ uarietate stellarũ ⁊ cursu. Quam ob¬
lectabilis t̾ra. ĩ nemoꝵ florib. ĩ fructuum
ĩ segetum culmis luxuriantib. ĩ uineaꝵfło¬
uinbris ⁊ planis exitib ĩ equoꝵ ⁊ canũ cur¬
sib. ĩ ceruoꝵ ⁊ capreaꝵ saltib. ĩ accipitriim
uolantib. ĩ pauonũ colũbaꝵ. turturũ q

Expanded text:
fectu, in varietate stellarum et cursu! Quam oblectabilis terra in nemorum floribus, in fructuum in segetum culmis luxuriantibus, in vinearum fosilvarum et planis exitibus, in equorum et canum cursibus, in cervorum et caprearum saltibus, in accipitrum volatibus, in pavonum, colu
Abbreviated transcription (Latin):
da detrahendi occasio. ñ sitsurrandi sus¬
picio. s si aut funt que corrigantur mani¬
festanda aut certe si desunt humili ꝓ testa-¬
tione neganda. qͥa ⁊ apostolus monet nul¬
lam occasionem dare diabolo maledicti grã.
Quod etiam ĩ illis detestatus est qͥ xp̃ianã
cõbebant. ⁊ quãquã ip̃m ydolum ꝓuichilo
ducentes. ĩmolata qͥsi innoxio cibos sume¬
rent. infirmas tamen fratrum cõscientias
ꝑ hoc factum ad nefandos ydoloꝵ ri
uid habes unde gaudeas.
cum tanta mala de ꝓximis
portas. Ppende cum quo me¬
rore om̃s intuendi sunt qui
in tanto contra te amaritudi¬
nis felle uersantur. S sꝑitale gaudium reddit.
eminam tristiciam ẽẽ noui. immo duas
i tristicias noiu. Unam scilicet que salu¬
tem. alteram uero que ꝑniciem oꝑatur. Unã
que ad penttentiam trahit altam que ad des¬
pationem ꝑducit. Tu qͥdem una ex illis ẽẽ
cꝯguosceris. s oĩno que mortem oꝑaris. Non
est igitur ĩ his contristandum que suades

Expanded text:
da detrahendi occasio, nec susurrandi suspicio; sed si sunt, 214 quae corrigantur, manifestanda; aut certe si desunt, humili protestatione neganda, quia et Apostolus admonet nullam occasionem dare diabolo maledicti gratia ; quod et in illis detestatus est qui. Christicumbebant; et quanquam idolum pro nihilo ducentes, immolata quasi innoxios cibos sumerent, infirmas tamen fratrum conscientias per hoc factum ad nefandos idolorum ritus Quid habes unde gaudeas, cum tanta mala de proximis portas? perpende, cum quo moerore omnes intuendi sunt. qui in tanto contra te amaritudinis felle versantur? 40.  Spirituale gaudium:  Geminam esse tristitiam novi, imo duas esse tristitias novi; unam, scililicet, quae salutem, alteram quae perniciem operatur; unam quae ad poenitentiam trahit, alteram quae ad perditionem perducit. Tu quidem una ex illis esse cognosceris, sed omnino quae mortem operaris; non est igitur in his contristandum, quae suades,
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Alem̃to quia nr̃e teligionis apli.
ibãt gaudentes a cõspectui cõcilii.
qñi digni habiti sunt ꝓ noĩe ihu̾
contumeliam pati. Nullus
gͦ meroris locis locus ẽẽ de¬
bet. ubi tanta  leticia suc¬
cedit. Torpor uel igna uia
i locutio continuato studio semꝑ insistis ocu¬
loꝵ caliginem incurris. Si indesinent̾ lacͥ¬
mas fundis ipsos ⁊ occulos amittis. Si ꝓtela-¬
tis uigiliis psalmoꝵ censum ꝑsoluis. insani¬
am capitis acquiris. Si cottidiano labore te
cõficis ad epꝰ sp̃itale quando surgis: S uir¬
Ui tͥ adhec tutis exercicium respondet.

Expanded text:
e religionis apostoli, « ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati. » Nullus ergo moeroris locus esse debet, ubi tanta laetitia succedit. TORPOR VEL IGNAVIA Si lectioni continuato studio insistis, oculorum caliginem incurris. Si indesinenter lacrymas fundis, ipsos etiam oculos amittis. Si protelatis vigiliis psalmorum censum persolvis, insaniam capitis acquiris. Si quotidiano labore te conficis, ad opus spiritale quando te surgis? VIRTUTIS EXERCITIUM RESPONDET
Abbreviated transcription (Latin):
tendas. ĩ nulla actione decertare studeas. Con¬
tentio contradictionẽ exigit. Contentio lites pa-¬
rit. Contentio lites gignit. Contentio faces odi¬
oꝵ accendit. Pacem cordis contentio extinguit.¬

Expanded text:
tendas, in nulla actione decertare studeas. Contendas, in nulla actione decertare studeas. Contentio contradictionem exigit, contentio lites parit, contentio rixas gignit, contentio faces odiorum accendit. Pacem cordis contentio exstingui
Abbreviated transcription (Latin):
uid zeli referam ignẽ. Inuidia cunta uirtutũ
germina cocremiat. inuidia cuncta bona ardore
medit pectus urit. m̃tem efficit. cor hominis qua¬
si quedam pestis depascit. Occurrat igitur contra
zelum bonitas. adu̾sus ĩiidiam caritas pͣparetur.
De bono alteriꝰ nõ doleas. de alteriꝰ ꝓfectib nõ tabes¬
cas. Nulliꝰ ꝓsꝑitate lacereris. nullius felicitate cru¬
aͬris. nulliꝰ inuidie facib agiteris. Pacem ama. pacẽ
Om̃s ĩ mansuetudine retine. ⁊ caritate amplectere.
ꝓbate ampliꝰ amare. quam ip̃e ameris. Non sis in pa¬
ce ĩ fidus. ñ sis leitis. ĩ amicicia. retine semꝑ uincu¬
lum constantie. Odientes ad pacem ĩuita. Siscor.¬
des ad concordiam reuoca. dissidentiũ corda ad¬
abeto placabilitatẽ mentis. habeto animt
benignitatẽ. ꝓmptꝰ esto ĩ affectu. a fabillis ĩ
sermone grato affare om̃s. Nullus existat sermo.
tem sꝑue. uiiue semꝑ ĩ pace. In nulla causa cõ¬

Expanded text:
uid zeli referam ignem? invidia cuncta virtutum uid zeli referam ignem? invidia cuncta virtutum germina concremat, invidia cuncta bona ardore medit, pectus urit, mentem afficit, cor hominis, quasi quaedam pestis, depascit. Occurrat igitur contra zelum bonitas, adversus invidiam charitas praeparetur; de bono alterius non doleas, de alterius profectibus non tabescas, nullius prosperitate lacereris, nullius felicitate crucieris, nullius invidentiae facibus agiteris. 38. Pacem ama, pacem in mansuetudine et charitate amplectere; proba te amplius amare quam ipse amaris; non sis in pace infidus, non sis levis in amicitia. Retine semper vinculum constantiae, odientes ad pacem invita, discordantes ad concordiam revoca, dissidentium corda abeto placabilitatem mentis, habeto animi benignitatem, promptus esto in affectu, affabilis in sermone, grato animo affare omnes; nullus existat sermo jve semper in pace, in nulla causa con
Abbreviated transcription (Latin):
cum h̾militate ad grãm humilitate illi affectum
ꝓsterne fupplici aĩo ueniam dep̃care. Petenti qͦ
tibi ueniam. libent̃ ĩpende. Poscenti indulgenti¬
am. placabilit̾ dimitte. Reuentẽ ad pacem. statĩ
amplectere. Redeuntẽ. cõfestim benigna suscipe
caritate. dimitte ut dimittat᷑ tͥ. Ignosce. ut ignoᷤ¬
a tͥ possit. Peccanti ĩ te nõ retribuas scd̾m culpã.
sciens qͥa ĩ te neturũ ẽ iudicium. Non habebis
indugentiam nisi dederis. Et si ille ñ supplicet.
si sibi dimitti ñ postulet. si ad precandi humilita¬
tem ñ subeat. si peccatũ suum mala cõscientia nõ
agnoscat. tu relara ex corde. tu dimitte ex aĩo tu
gratis indulge tu ueniam ꝓpͥa uoluntate concede.
Dolorem ĩ corde ñ reserues. dolorem ĩ corde ñ retine¬
as. Aufer a corde frat̾nam offensionem. Aliene ne¬
seꝑat. a celo subtrahit a paradiso eicit. Odiũ uec
passione adimitur nec martirio expiatur. nec

Expanded text:
um humilitate ad gratiam; humili te illi affectu um humilitate ad gratiam; humili te illi affectu prosterne, supplici animo veniam deprecare. Petenti quoque tibi veniam libenter indulge; poscenti indulgentiam placanter dimitte, revertentem statim amplectere. Redeuntem confestim benigna suscipe charitate. 36. Dimitte, ut dimittatur tibi. Ignosce, ut ignoscatur tibi, peccanti 506 in te non retribuas secundum culpam, sciens quia et in te venturum est judicium. Non enim habebis indulgentiam, nisi dederis; et si ille non supplicet, si sibi dimitti non postulet, si deprecandi humilitatem non subeat, si peccatum suum mala conscientia non agnoscit, tu relaxa ex corde, tu dimitte ex animo, tu gratis indulge, tu veniam propria tua voluntate concede. Dolorem in corde non reserves, dolorem in animo non retentes, aufer a corde fraternam offensionem, alienae nei separat, a coelo subtrahit, a paradiso ejicit, odium nec passione adimitur, nec martyrio expiatur, nec fuso
Abbreviated transcription (Latin):
aris. mala tua faciunt hoc. Qͥcquid tibi contingit
quib infertur intenderis. Cum gͦ derogatur tibi.
tu ora. cum maledicitur. tu benedic. Maledicenti. be¬
nedictionem oppone. Irascentem. patientia delinire.
Blaudimento iracundiam furentis dissolue. Uince
nequiciam lenitate uince bonitate maliciani. Inimi¬
micos pacts. quũ modestia placa. Mlala alioꝵ. tuo bo¬
no exsupera. Tranquilla mente illatas contumelias
graue. aꝑtum aeuaporat. Ualde eñi comedit ani-¬
mum uulnus inclusum. Quanto magis enĩ illud
tegls. tanto maxime auges: Aꝑi hoc ergo grato a¬
i contristaueris ĩ aliquo fratrem tuũ satis fac
illi. Si peccaueris ĩ illum age penitentiam.
coram illo. Si offenderis quẽquam reꝑpicia eũ
p̃ce. Perge uelocit̾ ad reconcilianem. offensioni tue
cito ueniam postula. Non dormias nͥ reuertaris ad
pacem. Non requiescas. nisi reconsiliatꝰ fueris. Re-
uoca eum celerrimo dilectionis affectu. reuoca eũ¬

Expanded text:
aris, mala tua id faciunt. Quidquid tibi contigit aris, mala tua id faciunt. Quidquid tibi contigit quibus infertur intenderis; cum ergo derogatur tibi, tu ora; cum maledicitur tibi, tu benedic maledicenti, benedictionem oppone, irascentem patientia delinire, blandimento iracundiam furentis dissolve. Vince nequitiam lenitate, vince bonitate malitiam, inimicos pacis omni modestia placa, mala aliorum tuo bono supera, tranquilla mente illatas contumelias , apertum evaporat, valde autem comedit animum vulnus inclusum, quanto enim magis id tegis, tanto maxime auges; aperi ergo hoc gravato ai contristaveris in aliquo fratrem tuum, satisfac illi. Si peccaveris in eum, age poenitentiam coram illo, si offenderis quemquam, repropitiare eum prece. Perge velociter ad reconciliationem offensionis tuae, cito veniam postula; non dormias, nisi revertaris ad pacem; non requiescas, nisi reconciliatus fueris fratri. Revoca eum celerrimo dilectionis affectu. Revoca e
Abbreviated transcription (Latin):
i p̃uenerit iracundia. restringe illam Si
p̃ocupauerit ira mitiga eam. Tempora furorem. tem¬
pora indignationem. Cohibe animi motum. refrena
iracundie ĩpetum. Si nõ potes iram uitare. uel tẽꝑa
Si nõ potes furorem cauere. uel cohibe. ꝓmptior
esto ad suscipiendam. quam ad inferendam molestiã.
Disce mala tolerare. quam facere. Disce mala ferre
de patientie. Mansuetudine disce portare ꝓbra illa¬
te contumelie. Irrisionem despiciendo ex suꝑa. dissi¬
mulando errores trahentiũ calca. Contumelias trahẽ¬
tium cũ patientia suꝑa. Sagitas cõtumelie patientie¬
clipeo frange. Prepara contra asꝑum u̾bum. toleran¬
ex asꝑet. quãus insultet. quãuis lacessat. quãus ad
tempne tu nõ loquaris tu exerce tu silentium iniu¬
riatus nõ respondeas. conuiciũ ñ retorqueas con-¬
tumeliam ñ rependas. Tene silentii patientiam.
tacendo cicius uincis. Disce axp̃o modestiam. dis
clauis confirus. spinis coronatus. cruci dampnatꝰ.

Expanded text:
i praevenerit iracundia, restringe illam; si praeoccupaverit, mitiga eam. Tempera furorem, tempera indignationem, cohibe animi motum, refrena iracundiae impetum. Si non potes iram vitare, vel tempera; si non potes furorem cavere, vel cohibe: promptior esto ad suscipiendam quam ad inferendam molestiam. Disce mala magis tolerare quam facere, disce mala ferre de patientiae et mansuetudini, despice probra illatae contumeliae. Irrisionem despiciendo exsupera, dissimulando errores detrahentium calca, contumelias detrahentium patientia supera. Sagittas contumeliae clypeo patientiae frange. Praepara contra asperum verbum toleranexasperet, quamvis insultet, quamvis lacessat, quamvis cotemne, tu non loquaris, tu exerce silentium. Injuriatus non respondeas, convicium non retorqueas, contumeliam non repetas. Tene silentii patientiam, tacendo citius vinces. 33. Disce a Christo modestiam, discclavis confixus, spinis coronatus, cruci damnatus,
Abbreviated transcription (Latin):
enit nuꝑ ad manus meas quedam scedula ciceronis quã sino¬
nima dicut: cuius formula ꝑsũasit animo quoddam lam̃tum
mn uult miseris condere. imitatus ꝑfecto ñ eiꝰ oꝑis eloquium s
tatib mundi huiꝰ tangeris te ip̃m censorio uidicio discute: et statĩ
agnosces quia quascunq affluctiones pateris ĩ hoc scło. retributio¬
ne tͥ iustissima inferunt᷑. Duoꝵ aũt hic ꝑsone inducuntur deflen¬
tis hõis. ⁊ ammonentis rationis. Incipit liber solioquioꝵ sc̃i¬

Expanded text:
Venit nuper ad manus meas quaedam schedula, quam Synonyma dicunt; cujus formula persuasit animo quoddam lamentum mihi, vel miseris condere. Imitatus profecto non ejus operis eloquium, setatibus mundi tangeris, te ipsum censorio judicio discute, et statim agnosces quia quascunque afflictiones pateris in hoc saeculo, retributione tibi justissima inferuntur. Duorum autem personae hic inducuntur, deflentis hominis, et admonentis rationis. LIBER PRIMUS.
Abbreviated transcription (Latin):
homo qͥd tantum diffidis animo: Cur a dõ mente debili
a mittis: ¶ uare tanta pusitlanimitate deiceris: Quare ĩ adiisisa¬
deo fiangeris: Omitte tristiciam: desine tͥstis esse. Ttristiciam re¬
pelle a te. mesticie noli sub cũbere. noli te multũ dare mesticie.
R epelle a corde doloren: ab aĩo exclude dolorem Inibe p̃petum do
lorem homo. Qualiter: Qro pacto: Quomͦ. Qremadinodũ: Qua
ratione: Qua arte: Ctro consilio: Quo ingenio: Rationa iigeni¬

Expanded text:
O homo, quid tantum diffidis animo? cur adeo mente debilitO homo, quid tantum diffidis animo? cur adeo mente debilitis? quare tanta pusillanimitate dejiceris? quare in adversis adeo frangeris? Omitte tristitiam, desine tristis esse, tristitiam repelle a te, moestitiae noli succumbere, noli te multum dare moestitiae, repelle a corde tuo dolorem, ab animo exclude dolorem, inhibe doloris ilorem. 23. Qualiter? quo pacto? quomodo? quemadmodum? qua ratione? qua arte? quo consilio? quo ingenio? 24. O
Abbreviated transcription (Latin):
iuteritus casusq subruerunt me. Tur infelix natus sum: Cur
ĩ hanc uitam miseram ꝓtectus sum: Ut qͥd miser hanc lucẽ ni¬
di: Ut quid misero mͥ huiꝰ uite ortꝰ occurrit: utiuam citiꝰ egre¬
ri. qmͣ male uiuere. Meliꝰ est ñ esse qmͣ infelicit̾ esse. ad cõꝑationẽ
miseriarum feliciores c̃ẽ mortuos qmͣ uiuentes dico. Parcite dolori
meo. queso parcite merori meo queso: ignoscite angustie mee: ue¬
niam date: indulgente meis dolorib. ĩ tanto dolore contra me cõ¬
moueri nolite. ꝑcussionẽ enim meã plango: calamitatẽ meã
deploro: ⁊ familiarẽ cladem miserie mee. lugeo: plura enĩ mi¬
nistrat dolor. Nõ ualeo cõsolari miser: ĩpatiens ẽ enĩ dolor m̃s
ĩ finitꝰ meror nĩs ⁊ nullatenꝰ leuiatur nullus meũ. Nullus la¬
crimis modꝰ ẽ: nullꝰ doloꝵ finis est. Iam nulla fiducia aĩe. Iam
ferre nõ potest animꝰ: iam tuctus miseriis concidit animꝰ. Ratio.

Expanded text:
interitus, casusque me subruerunt. 19. Cur infelix natus sum? cur interitus, casusque me subruerunt. 19. Cur infelix natus sum? cur in hanc miseram vitam projectus sum? ut quid miser hanc lucem vidi? ut quid misero hujus vitae ortus occurrit? Utinam velocius egreri quam male vivere; melius est non esse quam infeliciter esse; ad comparationem miseriarum mearum feliciores sunt mortui quam viventes; parcite dolori meo, quaeso: moerori meo, quaeso, ignoscite; angustiae meae veniam date, indulgete meis doloribus, in tanto dolore contra me commoveri nolite; percussionem enim meam plango, calamitatem meam deploro, familiarem cladem miseriae meae lugeo, plura enim ministrat dolor; non valeo consolari miser, impatiens enim est dolor meus, infinitus est moeror meus. Nullatenus linitur vulnus meum, nullus lacrymis modus est, nullus dolorum finis est, jam nulla fiducia est animi, jam ferre non potest animus, jam victus miseriis concidit animus. 480 22.