comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uo luptate correxit : Quando la&itia illius quic qũã
lasciuue redolens: Quando tristitia non salubris :
Quando gemitus nisi depeccati alien merore descen¬
dens : Quis cum non auͥȩ torem inuenit quã prius uide¬
rat: Semꝑ insũmitate uirtuttm positus. semper
quo crescere possit inuenit. Iamuero sub exortati¬
one ipsius quis auxius non dolorem suũ s preuit.
quis feris inoribus non insaniam suã execrec̾atus ẽ:
Quis arrogans non plusquã om̃s suꝑbiam ipse suã
abiominatus est : Quis lasciuus luxuriam nonde¬
testaturo Et quid plura : Omnib: om̃a ut apłs
Ait factus communis omnnũ medicina erat: Nullã
poene gratiam noninse tamplenã habuit: ut ipsã
specialiter excolere et possidere tamqũã unicã
putar&ur. Innullo uitae ordine non ita uiguit.
ut ipsi specialiter aptus uider&ur . Denique ut
primũ ecclesi ae huus regimen accepit : prima ei
cura concordiae fuit. et praeciplis labor frater¬

Expanded text:
, correxit? Quando laetitia illius quidquam , correxit? Quando laetitia illius quidquam lasciviae redolens? Quando tristitia non salubris? Quando gemitus, nisi de peccati alieni moerore descendens? Quis eum non auctiorem invenit quam prius viderat? Semper in summitate virtutum positus, semper quo crescere posset invenit. 27. Jam vero sub exhortatione ipsius, quis anxius non dolorem suum sprevit? Quis feris moribus non insaniam suam exsecratus est? Quis arrogans non plusquam omnes superbiam ipse suam abominatus est? Quis lascivus luxuriam non detestatus est? Et quid plura? Omnibus omnia, ut Apostolus ait, factus , communis omnium medicina erat. Nullam pene gratiam non in se tam plenam habuit, ut ipsam specialiter excolere et possidere tamquam unicam putaretur. In nullo vitae ordine non ita viguit, ut ipsi specialiter aptus videretur. 28. Denique ut primum Ecclesiae hujus Arelatensis regimen accepit, prima ei cura concordiae fuit, et praecipuus labor frater
Abbreviated transcription (Latin):
diu congruũ uidebat indulsit. et ꝑmaria et ꝑterras
ad utilitatẽ uidentium hanc tantã circum egit
re facile metire datur : qui plus deillo uihis
quidminus dixero. Vidistis enĩ dilectis simi illam
sollicitudinis uigilantiã: illud disciplinae ẽt̃stu¬
dium̃. illas pia&atis lacrimas. illam iugem ac ꝑ¬
p&uam inentis serenitatẽ . Cuius testimonium
uultus in mut abilis erat. Audistis quoque os illud
congruens uitȩ : inquo erat conscientiam pur fatipec¬
toris sermonis Vculentia Vidistis illam latitudinẽ
claritatis qua&canta in illo fuit : ut non in inerito de
illo sc̃s̃ idem cuius proximã sententiam posui dixerit
Quodsi arbitriosuo caritas ipsa ex primenda essec
inuultum honorati potissimũ pingidebere uultuuide¬
r&ur. Quis itaque illum uinquam sufficienter uidis¬
se sibi uisus est : Cui non locoomniũ affectum fuit:
uauit& Quem non cumipsius qui corrigebatur¬

Expanded text:
diu congruum videbat, indulsit, et per maria et per terras diu congruum videbat, indulsit, et per maria et per terras ad utilitatem videntium hanc tantam cultoris suire, facile metiri datur, quid plus de illo in his, quid minus dixero. Vidistis enim, dilectissimi, illam sollicitudinis vigilantiam, illud disciplinae studium, illas pietatis lacrymas, illam jugem ac perpetuam mentis serenitatem, cujus testimonium vultus immutabilis erat. Audistis quoque os illud congruens vitae, in quo erat consentanea puritas pectoris, sermonis luculentia. Vidistis illam latitudinem charitatis, quae tanta in illo fuit, ut non immerito de illo sanctus idem, cujus proximam sententiam protuli, dixerit: quod si arbitrio suo charitas ipsa exprimenda esset, in vultum Honorati potissimum pingi debere videretur. Quis itaque illum umquam sufficienter vidisse sibi visus est? Cui non loco omnium affectuum fuit? navit? Quem non cum ipsius gaudio, qui corrigebatur
Abbreviated transcription (Latin):
allud xp̃ĩiugum inquanto mili lenius blandim̃tis
suis fecerat Quoties me mentẽ suam : quoties aninũ.
quoties linguam suã nominabat: Quam in faciens
absentiae. quam semꝑ in dignissimi conspectus mei cu¬
piditaserat. Quid dehis omnib: dicam. nisi illud ꝓ-¬
pheticum. quoddũs ei retribuit prome Interea¬
ego dilectissimi strictim. contingens potius cuncta
quã referens. de solertis simo pastore ur̃o ȩaque aluis
potius quã uobis erant nota replicaui. Sacerdotiũ
quippesuũ in ecclesia ac nomine auctum uidimus
scĩmonia uero et actibus iam prius summũ : Sed un¬
de illud quȩso quod tam longinquo  tamignotus ex¬
petitur& Quis illam absentis nec prius uisi gratiã
urĩs pectoribus ad fixit : Quis illud desideriũ susci¬
tauit ut orbatis hisquibus adño apud heremum
indultus erat. uobis nasceretur: Ille utique qui
cuncta dispensat. ille qui eum et patriaesuȩ quam¬

Expanded text:
illud Christi jugum quantum mihi levius blandimentis illud Christi jugum quantum mihi levius blandimentis suis fecerat! Quoties me mentem suam, quoties animam, quoties linguam suam nominabat! Quam impatiens absentiae, quam semper indignissimi conspectus mei cupidus erat! Quid de his omnibus dicam, nisi illud propheticum, quod Dominus ei retribuit pro me, dilectissimi, strictim contingens potius cuncta quam referens, de solertissimo pastore vestro ea quae aliis potius quam vobis erant nota replicavi. Sacerdotium quippe suum in Ecclesia hac nomine auctum vidimus; sanctimonia vero et actibus jam prius summum. Sed unde illud, quaeso, quod tam e longinquo tam ignotus expetatur? Quis illam absentis nec prius visi gratiam vestris pectoribus affixit? Quis illud desiderium suscitavit, ut orbatis his quibus a Domino apud eremum indultus erat, vobis nasceretur? Ille utique qui cuncta dispensat; ille qui eum et patriae suae, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dictione deposita : nouus praecator accedo. Sic sic
scĩ oratio fugitiuos suos reducqͥt. sic contumaces
subiugat : sic expugnat rebelles. Iam quibus
ille tunc lacrimis ariditatẽ meã inrorauit . quã
pio fl&u me quoque traxit in lacrimas : talime
humilitate etblandimento : tamqũa siipse a me
exciperetur excepitis: Ablata est ilico causa
remorandi Tunc primũ illam esse patriam
quam fugiendã essedudum crediderat agnouit
Educit me secum praedam suã : gaudet trium¬
phat. exultat heremo meiam tamen exemplo
suo secr&ĩ cupidum : festinat indudere¬
SꝓAix primum lacte : et post mnodum cibo potat¬
&iam profludio illo quiin se erat caclistis fontis sapi¬
entiae: At que utinam tantum angustiȩ sp̃s mei rece¬
pissere quantũ illestudet᷑ in fundere Praeparasset
me profectoꝰ uobis et desiderio urõ dignum dedis sãc
et successorem sibi i doneum nesciens erudis set Iam
inuidia dixerim quantum in me adiecerat. et lene

Expanded text:
dictione deposita novus precator accedo. Sic, sic dictione deposita novus precator accedo. Sic, sic sancti oratio fugitivos suos reducit, sic contumaces subjugat, sic expugnat rebelles. 24 . Jam quibus ille tunc lacrymis ariditatem meam irroravit, quam pio fletu me quoque traxit in lacrymas! Tali me humilitate et blandimento, tamquam si ipse a me exiperetur, excepit. Ablata est illico causa remorandi. Tunc primum illam patriam, quam fugiendam dudum crediderat, agnovit. Educit me secum, suam praedam; gaudet, triumphat, exsultat. Eremo me jam tamen exemplo suo secreti cupidum festinat includere. Alit primum lacte, et postmodum cibo. Potat etiam profluo illo, qui in se erat, coelestis fonte sapientiae. Atque utinam tantum angustiae spiritus mei recepissent, quantum ille studuit infundere! Praeparasset me profecto vobis, et desiderio vestro dignum dedisset; et successorem sibi idoneum nesciens erudisset. Jam  invidia dixerim, quantum in me adjecerat, et leve
Abbreviated transcription (Latin):
et edomandum dex terad̃ suscepit : Illȩ enĩ me orati¬
onem̃ tradiderat: quitunc in cordemeo fluctus quȩ
tempestates diuersarũ et interse compugnantiũ
uoluptatum excitatȩsint. Quoties sibi in animonieo
uelle & nolle suc cessit. Et quid pluras Absente illo
partes in me suas xp̃s ex sequitur. Et post triduum
orationibus suis ꝑmiserationẽ dĩ. mea contumacia
subiugatur. Eugauerat enĩ somin ũ cogitatio. et
inuitante mepiodño totus eminus cũ uoluptatibus
suis mundus ad stabat. Quid expedendum quid relin¬
quendũ suaderetur : animus mecũ meus tanquã
conlatis apud amicũ tractatibus uentilabat Grati¬
as tibuhũ bone. gratias quidis rupisti uinculamea.
famulitui honorati pia supplicatione ꝑmotus: &
iniecistimihi uincula amoristui Qubus si teneas
numqũã peccati uinola reualescent. Occurro itãq
subditus qui suꝑbus abscederam: Et omni contra¬

Expanded text:
et edomandum dextera Dei suscepit; illi enim me oratiet edomandum dextera Dei suscepit; illi enim me oratione tradiderat. Qui tunc in corde meo fluctus! Quae tempestates diversarum et inter se compugnantium voluntatum excitatae sunt! Quotiens sibi in animo meo velle et nolle successit! Et quid plura? Absente illo partes in me suas Christus exsequitur: post biduum orationibus suis per miserationem Dei mea contumacia subjugatur. Fugaverat enim somnum cogitatio, et invitante me pio Domino, totus eminus cum voluptatibus suis mundus astabat. Quid expetendum, quid relinquendum suaderetur, animus mecum meus, tamquam collatis apud amicum tractatibus, ventilabat. Gratias tibi, Jesu bone, gratias, qui dirupisti vincula mea, famuli tui Honorati pia supplicatione permotus, et injecisti mihi vincula amoris tui, quibus si tenear, numquam peccati vincula revalescent. Occurro itaque subditus, qui superbus abscesseram, et omni contra
Abbreviated transcription (Latin):
exortationibus ingeniisui uiolentiam in quib
cumante propositum accerrimos sibimet ipsi
ad conuersionem stimulos ad mouere potuisset.
haustis diusapientiae fontibus. multipliciter
diffundebatur. Sed cum parũ in aures meas
pietatis illius uerba discederent : ad solita orati¬
onis praesidia conuertitur . Et ita de functus
suiolimore pulsus. duritia mea piissimas dĩ
usque ad miseri cordiam pulsauit & penitra¬
int aures. Et uere oblectante mihi et ꝑ sȩcula¬
rem illã nimis periculosam consuetudinem
obstinationẽ. interdum mea sac ram̃to obstrin¬
gend ꝓphaico ut itadicam spũ ante quã prae¬
miseram. hoc inquiens quod mbi tu. non prestas
dĩ praestat. Et o quã diu duritiã mẽã mollire insus ẽ
imbrelacrimarũ quampiis mecũ prosalite meame
osculis amplexibus que certauit: ad prȩsenstti men
ubi ille aitͥ uici pessima uictoria s& agitandã me illimnc

Expanded text:
exhortationibus ingenii sui violentiam, in quibus exhortationibus ingenii sui violentiam, in quibus cum jam ante propositum acerrimos sibimetipsi ad conversionem stimulos admovere potuisset, haustis diu sapientiae fontibus multipliciter diffundebatur. Sed cum parum in aures meas pietatis illius verba descenderent, ad solita orationis praesidia convertitur et affectus sui clamor repulsus duritia mea piissimas Dei usque ad misericordiam pulsavit ac penetravit aures. Et vere obluctanti mihi, et per saecularem illam nimis periculosam consuetudinem obstinationem interdum meam sacramento obstringenti, prophetico, ut ita dicam, spiritu ante prmiserat: Hoc, inquiens, quod mihi tu non praestas, Deus praestat. Et o quamdiu emollire duritiam meam nisus est imbre lacrymarum! quam piis mecum pro salute mea osculis amplexibusque certavit! ad praesens tamen, ut ille ait, vici pessima victoria. Exagitandum me illinc
Abbreviated transcription (Latin):
non scrinis aut armariis. sed arca pectoris condir :¬
meretur. Indeest quod plurimi ea inscripta
sensibus suerunt : et libentissime ad testimoni¬
um amoris sui proferunt. Denique quisumquã
tantum sibi amicorum praesentibus inligauit
officiis. quantos qui se diligerent. et auidissi¬
me desiderant habuit ignotos: Interea ego¬
duminultimodam eius in om̃s gratiam memoro.
mine infinitam curam praecermitto : Cũ ipsius
utique mihicura nonminus inxp̃osalutis ad tu¬
lerit quam amor intereos ornamenti et amoris
reliquit. A ei enĩ gratia quod ad meritũ suũ et
iudicium meũ ꝑtin& : patriam quã fastidierat
non dedignatur accedere. Nec refugit laborem
tantiitineris suis praecipue multis iamdudum
infirmitatibus grauem. meque illie iam in illis
annis nimis amicũ saeculo et contumacem dõ
ut seductor & uerax ad amoreni xp̃i blanda ma¬
nu temptat. Longũ est intromittere illam in

Expanded text:
non scriniis aut armariis, sed arca pectoris condi menon scriniis aut armariis, sed arca pectoris condi mererentur. Inde est quod plurimi ea inscripta sensibus ferunt, et libentissime ad testimonium amoris sui proferunt. Denique quis umquam tantum sibi amicorum praesentibus illigavit officiis, quantos ille, qui se diligerent et avidissime desiderarent, habuit ignotos? CAPUT dum multam ejus in omnes gratiam memoro, in me infinitam curam praetermitto: cum ipsius utique mihi cura non minus in Christo salutis attulerit, quam amor inter vos ornamenti et amoris reliquit. Mei enim gratia, quod ad meritum suum et judicium meum pertinet, patriam quam fastidierat non dedignatur accedere; nec refugit laborem tam longi itineris, suis praecipue multis jamdudum infirmitatibus gravem; meque illic jam in illis annis nimis amicum saeculo et contumacem Deo, ut seductor et verax ad amorem Christi blanda manu tentat. Longum est intromittere illam in
Abbreviated transcription (Latin):
deferebatur expenderet. Sic unius dispensa¬
toris gratia dispensatores multos habebat. &¬
fides sua quasi cominunis quidã fons. etdantib:
et accipientibus plurimis profluebat. Nulli.¬
us poenȩ angustiȩ ad ipsũ ꝑuenerunt. quȩ ul¬
ꝑtra ipsum protenderentur . ac non in ipsom& ã
tabat autcerte ut optabat latentem undique
litterarum officia ꝑlatasunt. Quibus ille qũa
nouis affectibus uariata reddebat quã graui.¬
A qu ablanda quam dulcia : Vnde pulcher.¬
rime splendidus mundo splendidior in xp̃o
Aemulus uirtutes suae beatus eucherius. cum
ab heremo in tabulis ut ad sol& cera inlitis ripei¬
ma ad ipsum degens insula litteras enis susce¬
piss& : mel inquit suũ cacris reddidistĩ Quis
itaque non beatum sed beatã domũ. beata
scrina credidit in paruo Et̃ ore ipsius mone¬
it magna benedictione ditatus : Et sane tantum
inscriptis illius salis tantum̃ dulcedinis erat: ut

Expanded text:
deferebatur, expenderet. Sic unius dispensadeferebatur, expenderet. Sic unius dispensatoris gratia, dispensatores multos habebat, et fides sua, quasi communis quidam fons, et dantibus et accipientibus plurimis profluebat. Nullius angustiae ad ipsum pervenerunt, quae ultra ipsum protenderentur, aut non in ipso metam tabat, aut certe ut optabat, latentem undique litterarum officia perlata sunt, quibus ille quam novis affectibus variata reddebat, quam gravia, quam blanda, quam dulcia! Unde pulcherrime splendidus mundo, splendidior Christo aemulus virtutis suae beatus Eucherius cum ab eremo in tabulis, ut assolet, cera illitis, in proxima ab ipso degens insula, litteras ejus suscepisset: Mel, inquit, suum ceris reddidisti. Quis itaque non beatum se, beatam domum, beata scrinia sua credidit, in parvo ex ore ipsius munere magna benedictione ditatus? Et sane tantum in scriptis illius salis, tantum dulcedinis erat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
coctidie in alieno facer&. quod in suos semel
fecerat e hoc est nihil sibi nihilsuis praeter
praesentium dierũ uictum et uestitũ reserua
r&. Ex haustaest aliquando dispensationis subistan¬
tia. fides numqu̾ã. Quadam enim uice cumunũ
iam exmultis militibus aureũ nummum proflua
ad munificentia arca retiner&. hunc ipsum iom
multarũ rerum defectũ constantissimȩ prȩcereun¬
ti pauperidedit. & mͥẽ atque aliis ad stantibus dĩx̃
Certumest iam ad propinquare qui deferat.: suã.
non habet munificentia nr̃a quod proferat
Vixtrium aut quattuor brarũ spatiũ die fluen¬
te transierat. et continuo qui uerbissuis fidem
fecerat occurrit. Ofelix munificentia. cui fides
minis trauit Ofelix fides cuimunificentia num¬
quam morã fecit : Et uere quantũ fides sua sua¬
sub petebat dispensare sua tantũ manu non oc¬
currit. Plurimos multis locis probatissimos
uiros habuit quorum semꝑ manibus quod sibi

Expanded text:
quotidie in alieno non faceret, quod in suo semel quotidie in alieno non faceret, quod in suo semel fecerat? Hoc est, nihil sibi, nihil suis praeter praesentium dierum victum et vestitum reservabat. 21. Exhausta est aliquando dispensationis substantia, fides numquam. Quadam enim vice cum unum jam ex multis millibus aureum nummum proflua ad munificentiam arca retineret, hunc ipsum, etiam in multarum rerum defectu, constantissime praetereunti pauperi dedit, et me atque aliis astantibus dixit: Certum est jam appropinquare qui deferat, si non habet munificentia nostra quod proferat. Vix trium aut quatuor horarum spatium, die fluente, transierat, et continuo qui verbis suis fidem faceret, occurrit. O felix munificentia, cui fides ministravit! O felix fides, cui munificentia numquam moram fecit! Et vere quantum fides sua suppeditabat, dispensare sua tantum manu non occurrit. Plurimos multis locis probatissimos viros habuit, quorum semper manibus, quod sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uigationis obsequium. a cerbissimã tempestatẽ
computauit. Nemo illuc nonfestinus accessit.
nemo illic morassuas sensit. nemo illic non secu¬
rissimus soluit. prosequente ipsoa more. sump¬
tibis uotis. Et tunc primum agnitis. tam quã
dudum suos emittente insqualore heremi deliti¬
as conspectusuo minis trabat. Cum tanto om̃s
set tam quam exspectass&. Ad erat praeterea
munificentiȩ animo ꝑsubstantia parifide
ministrata Nam qui libenter audierat uende
om̃atua et da pauperibus et ueni sequere me :
huic libentissime unusquisq siquid miseri¬
cordiae animo deuouerat. dispensandum inge¬
rebat:. Securus illi sua cuncta committens. cu¬¬
ius in relinquendis om̃ibus secutus fuerat exem¬
plum. hinc ad eum frequens exdiuersarũ regio¬
num castitae concursus. & qdis illeerat Qui
non parcus dispensator aut timidus respector
s ibi creditȩ. et crescentis cõtidiȩ congregatio¬
nis aliqua tribuer& plura seruar& e Sedquid

Expanded text:
vigationis obsequium, acerbissimam tempestatem vigationis obsequium, acerbissimam tempestatem computavit. Nemo illuc non festinus accessit; nemo illic moras suas sensit; nemo illinc non securissimus solvit, prosequente ipso amore, sumptibus, votis, et tunc primum agnitos tamquam dudum suos emittente. In squalore eremi delicias conspectu suo ministrabat, cum tanto omnes tamquam exspectasset: aderat praeterea munificentiae animo par substantia, pari fide ministrata. Nam qui libenter audierat: Vende omnia tua, et da pauperibus, et veni, sequere me ; huic libentissime unusquisque, si quid misericordiae animo devoverat, dispensandum ingerebat; securus illi sua cuncta committens, cujus in relinquendis omnibus secutus fuerat exemplum. Hinc ad eum frequens ille ex diversarum regionum vastitate concursus. Et vere is ille erat qui, non ut parcus dispensator aut timidus, respectu sibi creditae et crescentis quotidie congregationis aliqua tribueret, plura servaret. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
reddita cõnputantes : didicerant om̃s ipsosibi
conpatiente dolores illius suos computare. ut
non in merito egregius et in xp̃obeatissimus uir
saluianus presbiter. carorum suorum unus inscrip¬
tissuis dixerit. quod sicut caeli faciem prosua sola
aut obscuritate aut serenitate mutar&. ita con¬
gregatio illa cadum sitiens et cael estib: studus
mancipata ab ipsõ uel nubila uel serenitatẽ menti¬
hinc illa erat. Et adhuc orationibus suis ꝑman&
exemplo et ad monitione firmata. inuariis charis¬
matũdonis. et humilitate et mansu & udine. et in
caritate non ficta. Et una capitis gloria: indiuersi¬
tate membrorum. Magna illi interhaec. et adue¬
nas & hospites cura Quis enim aliquando illũ prae¬
terir&e quis umquam lib& prosperam nauigati¬
onẽ. quam libet suosuentas aud ꝓtanti uiri deside¬
riom commodi sui contemptor abripit ÷ Aut si
in sula tenere non licuit uiolentum saecundȩ na¬

Expanded text:
reddita computantes. Didicerant omnes, ipso sibi reddita computantes. Didicerant omnes, ipso sibi compatiente, dolores illius suos computare, ut non immerito egregius et in Christo beatissimus vir Salvianus presbyter charorum suorum unus in scriptis suis dixerit, quod sicut coeli faciem pro sua sol aut obscuritate, aut serenitate mutaret, ita congregatio illa coelum sitiens et coelestibus studiis mancipata ab ipso vel nubila, vel serenitatem mentievalesceret. Hinc illa erat, et adhuc orationibus suis permanet exemplo et admonitione firmata in variis charismatum donis, in humilitate et mansuetudine, in charitate non ficta, et una capitis gloria in diversitate membrorum. 20. Magna illi inter haec in advenas et hospites cura. Quis enim illum aliquando praeteriret? Quis non quamlibet prosperam navigationem, quoslibet suaves ventos mox per tanti viri desiderium, commodi sui contemptor abrupit? aut si insulam tenere non licuit, violentum secundae na
Abbreviated transcription (Latin):
recurrebat. hic alget. hic cogitat. Illiç labor gra¬
uisest. huic haec esca non congruit: ille abaliolesus ẽ:
graue quod hic intulit: nec minus graue quod iste
sensit inuriam:. Grandi instantia opus ẽ. ut offensa
gratiam consequatur. et hic sibi inlatam contumeliã
aut leuem aut nullam comput&. hic autem se grauissi¬
mam intulisse suspir&. haec illis iugisopera. iugis
intentio erat. leuigare omnib: iugumxp̃i. et quic quid
diabolus iniecisset auerter&x. discus soculparum
nubilo gratiarum serena reuocare. amorẽ xp̃i &
proximorũ amando inserere. et mentes omnium
tã quam suũ pectus excolere. in nouareg. adia. &
tionis die in ardescere hinc illuderat. quod con:
gregatio diuinȩ cupichrtas seruitutis. ad nomen ipsi¬
us exdiuersis terrarum partibus collecta. tammo¬
ribus quam linguis dissona in illius amorem con¬
spirabat. Om̃s dominum. om̃s patrem uocabant.
In illo sibi patriam ac propinquos & om̃a simul

Expanded text:
recurrebat: hic alget, hic cogitat: illi labor grarecurrebat: hic alget, hic cogitat: illi labor gravis est; huic haec esca non convenit: ille ab alio laesus est; grave est quod hic intulit, nec minus grave quod iste sensit. Grandi instantia opus est ut offensa gratiam consequatur, et hic sibi illatas contumelias aut leves aut nullas computet; hic autem se gravissimas intulisse suspiret. Haec illi jugis opera, jugis intentio erat, levigare omnibus jugum Christi, et quidquid diabolus injecisset, avertere, discusso culparum nubilo, gratiarum serena revocare, amorem Christi et proximorum amando inserere, et mentes omnium tamquam suum pectus excolere; innovare gaudia, et ersionis die inardescere. 19. Hinc illud erat quod omnis congregatio illa divinae cupida servitutis, ad nomen ipsius ex diversa terrarum parte collecta, tam moribus quam linguis dissona, in illius amorem conspirabat. Omnes dominum, omnes patrem vocabant, in illo sibi patriam, propinquos, et omnia simul
Abbreviated transcription (Latin):
delicti metum et timor disciplinȩ amorẽ introdu¬
ceree : Incredibile est quantȩ illi curae fuerit
nequẽ tristia affligeret necogitatio saecula¬
ris urger&: Quam facile ꝑspexerit quid qũẽq
uexaret. quam singulorũ mentes mente gestare
quantȩ prader ea pietatis dispensatione proui¬
der&: ne quem miniat labores granarent. nequis
nimia quiete torpesceret: ipsõ sidici potest
singulorum fratrum somnos piopens aut affec¬
tu Ualentes corporea desidia semꝑdiscutiens
feruentes spũ cogebat ad requem Ominium
uires onmiũ animos omniũ stomachos instine
tot simul officia conpleuerit. tam uaria prae¬
sertim in firmitate uexatus : Fortissimos quoss
et recenti adhuc conuersatione praeualidos
mienuniis uigilisque im paruiribus pari lege comi¬
tatus est: infirmos ipse infirmior uisitauit: Refri¬
gerium animarum simul prouidit et corporum : &
nequid cui quamminus fuiss& in pensum: Animosẽꝑ

Expanded text:
dilecti metum, et timor disciplinae amorem introdudilecti metum, et timor disciplinae amorem introduceret. 11. Incredibile est quantae illi curae fuerit, ne quem tristitia affligeret, ne cogitatio singularis urgeret; quam facile perspexerit quid quemque vexaret, tamquam singulorum mentes mente gestaret. Quanta praeterea pietatis dispensatione providit, ne quem nimius labor gravaret, ne quis nimia quiete torpesceret. Ipsos, si dici potest, singulorum fratrum somnos pio pensavit affectu. Valentes corpore a desidia semper excutiens, ferventes spiritu cogebat ad requiem. Omnium vires, omnium animos, omnium stomachos instincttot simul officia compleverit, tam varia praesertim infirmitate vexatus. Fortissimos quosque, et recenti adhuc conversatione praevalidos in jejuniis vigiliisque, impar viribus, pari lege comitatus est. Infirmos ipse infirmior visitavit; refrigeria animarum simul providit et corporum; et ne quid cuiquam minus fuisset impensum, animo semper
Abbreviated transcription (Latin):
non ȩxtender& illa instantia cum a lacritate con¬
iuncta: Aut qui lapides non nͣe abrahae filios
uerterentur. Ubi tanta in expoliendis mertb
officina uirtutum : siminus hominẽ ad salutem
suam uiuis exortationibus ꝑmouer&. dm̃ orntio¬
ne constringer&. Omnium emim ille passiones suas
credidit et tamquam suas fleuit. Profectus lab ues
omnium suos conputauit. sciens gaudere cumgau¬
dentibus. flere cumflentibus: simul et uitia et
uirtutes omnium inmeriti su cumulum transfe¬
rebat. Sicut enim uirtus aduirtutem exer¬
tans. i tamiseratio miseris inpensa fructificat
Nectit ergo in singulis : plusqũa sibi singuli. Singu¬
lorum emisalus. unam illius gloriam struit: Im¬
hunc palam. seuerus hunc blandus ad greditur.
et ad castigandi inmutationẽ. ipsam plerum que
faciem castigationis inmutat. Inde illuderat.
quod noͫ facile quemquam tantum uel a mari
uidemus ueltimeri. Ita enim duos hos affectus
in uno quoque suorũ collocabat ut amorsuus

Expanded text:
non extunderet illa instantia cum alacritate conjuncta? aut qui lapides non in Abrahae filios verterentur? ubi tanta in expoliendis mentibus erat officina virtutum, ut si minus hominem ad salutem suam vivis exhortationibus promoveret, Deum oratione constringeret. Omnium ille passiones suas credidit et tamquam suas flevit; profectus laboresque omnium suos computavit; sciens gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, simul et vitia et virtutes omnium in meriti surebat. Sicut enim virtus ad virtutem excitat: ita miseratio miseris impensa sanctificat. Metit ergo in singulis plus quam singuli sibi. Singulorum enim salus summam illi gloriam struit. Imhunc palam; hunc severus, hunc blandus aggreditur, et ad castigandi immutationem, ipsam plerumque faciem castigationis immutat. Inde illud erat, quod non facile quemquam tantum vel amari vidimus, vel timeri. Ita enim duos hos affectus in unoquoque suorum collocabat, ut amor suus
Abbreviated transcription (Latin):
rum carcerem decestabantur. Pulsã ꝑorationes ipsi
us uaria pestis animorũ : amaritudo asperitas et
rabies : locum dabant libertati quam xp̃s obtulerat :
et delectabatur requies: Post longam et graudi
faraoniam seruitutem : stupenda it ad mirabilis
ꝑ ͣurbatio: Non circeo ut aiunt poculo ex hominib:
feras sed exferis homines Xp̃c uerbum tãm qũã
dulcissimũ poculũ honorato minis trate faciebat :¬

Expanded text:
rum carcerem detestabantur. Pulsa per exhortationem illius rum carcerem detestabantur. Pulsa per exhortationem illius est varia pestis animorum. Amaritudo, asperitas, et rabies locum dabant libertati, quam Christus obtulerat, et delectabat requies post longam et gravem Pharaonicam servitutem. Stupenda et admirabilis permutatio, non Circeo, ut aiunt, poculo ex hominibus feras, sed ex feris homines Christi verbum tamquam dulcissimum poculum, Honorato ministrante, faciebat
Abbreviated transcription (Latin):
quisquis honoratũ expetut inuienit: Illic em̃ ille totus
ugebat pectus suiũ quasi prȩcelsam arcem et splendidis¬
simum templũ insiderat. illic castitas quȩ est scĩtas.
fides sapientia. et uirtus habitauit. ibi iustitia fulsit
et ueritas . Itaque uelut effusis ulnis prtentił̵ que bra¬
chiis inamplexũ suũ om̃s hoc est in amorẽ xp̃i inuita¬
bat. om̃s undique adillum certatim confluebant.
Et denĩquȩ adhuc terra quaenatio in monasterio illius
ciuessuos non habet : quamille bracdium nonmitiga¬
uit: Quoties demnmanib beluis quãmites fecit colũ¬
bas : quã a mar&s interdum mores xp̃idulcedines
asꝑarsit: Et quorum prauitas sibimet ipsis paenalis
fuerat. eoum post̃ modum gratia oblectamento om̃ib
erat degustata: De indeboni suauitate non poterant
non magis odisse quod fuerat. Hamuelut eoducti
in nouam lucem: antiquum illũ diu in sidientium erro¬

Expanded text:
quisquis Honoratum expetiit, invenit. Illic enim ille totus quisquis Honoratum expetiit, invenit. Illic enim ille totus vigebat, pectus ejus quasi praecelsam arcem et splendidissimum templum insederat. Illic castitas, quae est sanctitas, fides, sapientia et virtus habitavit; ibi justitia fulsit et veritas. Itaque velut ulnis effusis patentibusque brachiis in amplexum suum, hoc est in amorem Christi, invitabat; omnes undique ad illum certatim confluebant. Etenim quae adhuc terra, quae natio in monasterio illius cives suos non habet? Quam ille barbariem non mitigavit? Quoties de immanibus belluis quasi mites fecit columbas? Quam amaros interdum mores Christi dulcedine aspersit? Et quorum pravitas sibimetipsis prius poenalis fuerat, eorum postmodum gratia oblectamento omnibus erat; degustata deinde boni suavitate, non poterant non magis et magis odisse quod fuerant. Nam velut adducti in novam lucem, antiquum illum diu insidentium erro
Abbreviated transcription (Latin):
lis infala inrectit. Et qui uenire ad dignitatem de¬
trectauerat. adipsum dignitasuenit: Apparuit
illic prȩsbiter. non duplicitantum sed & multiplici
honore dignissimus q oram quonullã sacerdotu dis¬
tantiam. nullũ nominis priuilegium episcõpatus
agnoscer& : Nemouiqua epis coporũ sibitantum
usurpauit. ut se praes biterullius collegam compu¬
taret. Verum ille tam integram in sacerdotio mo¬
nachi humilitatẽ conseruabat. quã plene mona¬
chus sacerdotii merita possederat. Industria
ilic et sua sufsiciens electisdĩ ecclesiae templum
excitatur. apta monachorũ habitaculis tecta con¬
surgunt negatae a saeculis aquac largiter fluũ:
in unohor tusuo duo ueterds̃ testamenti miracula
praeferentes. Namcum esaxo erũperant in media
maris a maritudine dulces profluebant: Certatim
iamillic omnis regio quȩrentes dm̃ dirigebat. honora¬
tum expetuit quisquis. xp̃m desiderauit. Et planexp̃m

Expanded text:
lis infula innectit; et qui ire ad dignitatem delis infula innectit; et qui ire ad dignitatem detrectaverat, ad ipsum dignitas venit. Apparuit illic presbyter non duplici tantum, sed multiplici honore dignissimus, coram quo nullam sacerdotii distantiam, nullum nominis privilegium episcopatus agnosceret. Nemo umquam episcoporum sibi tantum usurpavit, ut se presbyteri illius collegam computaret. Verum ille tam integram in sacerdotio monachi humilitatem conservabat, quam plene monachus sacerdotii merita possederat. 17. Industria illic sua sufficiens electis Dei Ecclesiae templum excitatur, apta monachorum habitaculis tecta consurgunt: negatae a saeculis aquae largiter fluunt, in uno ortu suo duo veteris Testamenti miracula proferentes. Nam cum de saxo erumperent, in media maris amaritudine dulces profluebant. Certatim jam illuc omnis regio quaerentes Deum dirigebat. Honoratum expetiit, quisquis Christum desideravit; et plane Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
solitudinis. caet : dit turba serpentium. Aut quae non
tenebrȩ illudlumen refugerunt: Quae non illi medicom¬
tõ uenena gesserunt: In auditum uero illud ex plane
inter miracula ac merita illius deputandum reor: quod
tam frequens ut uidemus in illis ariditatib: serpentium
occursus marinis praesertim aiestibus excitatus nulli
umquam periculo sed nec pauori fuit. Quid longis morer
Cooperante ut ita dicam xp̃o. om̃a quae prius decerru-¬
erat aduersitate superata. honoratis uester castra illic
quaedam dĩ conlocat. Et qui locus dudum homines asua
comriemoratione repulerat. anglicis inlus tratur
officus. Inluminatur latibulum. dumlumen occulit᷑
Caeridit ignotiprius exili obscuritas uoluntarui
exulis claritati. Quidergo emendatio illa conferat:
quocumq honoratus accesserit: adesse illic &iam¬
honorem necesseest hic primũ ligatur duoeuita¬
tiȩ clericatus officio. hic refugam suum sacerdota¬

Expanded text:
solitudinis, cedit turba serpentium. At quae non solitudinis, cedit turba serpentium. At quae non tenebrae illud lumen refugerunt? Quae non illi medicamento venena cesserunt? Inauditum vere illud et plane inter miracula ac merita illius deputandum reor, quod tam frequens, ut vidimus, in illis ariditatibus serpentium occursus, marinis praesertim aestibus excitatus, nulli umquam non solum periculo, sed nec pavori fuit. 16. Quid longius morer, cooperante, ut ita dicam, Christo, omni, quae prius deterruerat, adversitate superata, Honoratus vester castra illic quaedam Dei collocat; et qui locus dudum homines a sua commoratione repulerat, angelicis illustratur officiis. Illuminatur latibulum, dum lumen occulitur. Cedit ignoti prius exsilii obscuritas voluntarii exsulis claritati. Quid ergo accessio, quid emendatio illa conferat? Quocumque Honoratus accesserit, adesse illic honorem necesse est. Hic primum illigatur diu evitati clericatus officio; hic refugam suum sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
uitat. Uocantem itaque insulam obmmietatem
squaloris et in accessam ueneratorũ animalium
m&ũ. alpino aut longo uigo subditam p&it ꝓfae¬
tor secreti oportun tatem scĩ acbeatissimi in xp̃o
uiri leontii ep̃i oblectatus uicinia et caritate
constrictus plurimis tam nouo ausũ r&rahere
conantibus : Nam circum iecti accolae terribi¬
lem illam Estitatẽ ferebant et suis illũ occupa
refinibus fidei ambitione certabant. Verum
illȩ humanae conuersationis inpatiens. et cir¬
cumcidi a mundo uel obiectu fr&i concupiscens.
illud ore eccorde gestabat. nunc sibi nunc suis
proferens. Su ꝑ aspidem eebasiliscũ ambulabis:
et conculcabis leonem &draconem. Et ineuan¬
geliis xp̃i addiscipulossuos factam promissi¬
onem : eccededi uobis potestatẽ calcandisupra
Sserpentes et sccrpiones. Ingreditur itique inpauidus.
et pauorẽ suorũ securitate sua discutit . Fugit horror

Expanded text:
hristus invitat. Vacantem itaque insulam ob nimietatem hristus invitat. Vacantem itaque insulam ob nimietatem squaloris, et inaccessam venenatorum animalium metu, Alpino haud longe jugo subdit m petit. Praeter secreti opportunitatem, sancti ac beatissimi in Christo viri Leontii episcopi oblectatus vicinia et charitate constrictus, plurimus etiam novo ausu retrahere illum conantibus. Nam circumjecti accolae terribilem illam vastitatem ferebant, et suis occupare illum finibus fidei ambitione certabant. Verum ille humanae conversationis impatiens, et circumcidi a mundo vel objectu freti concupiscens, illud corde et ore gestabat, nunc sibi, nunc suis proferens: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem ; et in Evangeliis Christi ad discipulos suos factam promissionem: Ecce dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones . Ingreditur itaque impavidus, et pavorem suorum securitate sua discutit. Fugit horror
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃idesideriomaris reum adͥ toleratum: Squalorẽ
ac sterilitatẽ achaicilittoris exp&itam. et tam
delicate quam molliter educatus. contratantas
aquarum uari& ãtes decertasse : Quod quã graue
quam in tolerabili illi teneri tudineͥ fuerit.: exces
aut ꝑcepisse crediderit: multiplicibus psallentium
indicauit agminibus. hic hebreus. hic grecus hie latmꝰ
admiratur. Astra ipsa feruentis choripulsant
Et ut credimus. cum humanis uocibus angelicichori
concinnunt : fideli famulo suo xp̃s occurrit . Euge
ingaudiũ dm̃tui: mem̃ tonr̃ĩ quos adhuc saeculigaudia
inpugnant. Accipiunt finem carnis animaeque
certamina sumit᷑ & principium uitȩ ꝑhennis etgłae¬
quid praeterfluens tangit inluminat. huius italia
benedicigaudet introitu. hinc tuscia utnerat ac com¬
plectitur. &blandissimas ꝑsacerdotes suos moras
nectit: Porrodĩ prouidentia nobis prospiciens cuncta
dis rumpit. et quemȩ patribꝯhere midesideria ꝓuo-¬

Expanded text:
Christi desiderio maris rheuma toleratum, squalorem Christi desiderio maris rheuma toleratum, squalorem ac sterilitatem Achaici littoris expetitam; et tam delicate, tam molliter educatos contra tantas aquarum et aurarum varietates decertasse: quod quam grave, quam intolerabile illi teneritudini fuerit, excessaut percepisse crediderit, multiplicibus psallentium indicavit agminibus. Hinc Hebraeus, hinc Graecus, hinc Latinus admiratur. Astra ipsa ferventes chori pulsant, et ut credimus cum humanis vocibus angelici chori concinunt, fideli famulo suo Christus occurrit. Euge, in gaudium Domini tui , memento nostri quos adhuc saeculi gaudia impugnant. Accipiunt finem carnis animaeque certamina; sumit principium vita perennis et gloquid praeterfluens tangit, illuminat. Hujus Italia benedici gaudet introitu. Hunc Tuscia venerata complectitur, et blandissimas per sacerdotes suos moras nectit. Porro Dei providentia nobis prospiciens cuncta disrupit, et quem e patria eremi desideria provo
Abbreviated transcription (Latin):
Beati quoscalestẽ patriam sentiens peregrinus
inlustrat. Aliadorientes oras et quaecumq alia
plena scĩs loca accipiendi exempligratia accenduã
hũ quicquid adeunt. exemplis bonis suscitant
Spargitur ubique substantia. et mnomini accensirecaũ
bonus xp̃i odor flagrat: Hunc ipsum iam tunc
cuis hodie memoria pascimur. ubi huic massi¬
e liensis ecclesiaȩ poene praeripuit: Obtante illius
urbis antsate et᷑ali eogaudente collegio. Sed
quid non ille feruor lacrimarũ certamine etblan¬
dimentorũ ambitione eiuncerete Alacrius
ergo tamquam nouo ad moniti periculo. maria
trans mitunt. Expetunt litoa. quibus barbara
esset illa quȩplurima in ipsis erat romana eloquen¬
tiã Longumest ꝑ currere quem abillis profectum
unus quisq locus traxerit quams a lubritatem
ecclesiis sine ullo clericatus actu inuexerint:
quod magistris magistri insilentio fuerint : ilud
commemorasse sufficiat intrepide ab illis pro

Expanded text:
beati, quos coelestem patriam sitiens peregrinus beati, quos coelestem patriam sitiens peregrinus illustrat! Alii Orientis oras, et quaecumque alia plena sanctis loca accipiendi exempli gratia, accedunt; hi quidquid adeunt exemplis bonis suscitant. Spargitur ubique substantia, et in omni accessu eorum bonus Christi odor flagrat. 13. Hunc ipsum jam tunc cujus hodie memoria pascimur, urbi huic Massiliensis Ecclesia pene praeripuit, hortante illius urbis antistite, et tali eo gaudente collegio. Sed quid non ille fervor lacrymarum certamine et blandimentorum ambitione evinceret? Alacrius ergo, novo admoniti periculo, maria transmittunt, expetunt littora quibus barbara esset illa, quae plurima in ipsis erat, Romana eloquentia. Longum est percurrere quem ab illis profectum unusquisque quisque locus traxerit, quam salubritatem Ecclesiis sine ullo clericatus actu invexerint, quot magistris magistri in silentio fuerint. 14. Illud commemorasse sufficiat, intrepide ab illis pro
Abbreviated transcription (Latin):
pͥinquus atque extraneus auetionatar ad mit¬
titur. lta nullus in lucris dumtaxat parentũ
respectus est : Ac si rem nonsuam uendant: posses¬
sio quȩ pauperibus ex quo ab ipsis fuerat pos¬
sessa seriuerat : pauperib: nunc distribuenda
distrahitur. Excepit patria effusam miseri¬
cordiam et fl&ibus effusit repensat. Exeunt
deterra sua. ecdedomo et decognatione sua :
et exemplo patrisuere abrahȩ filii de mons¬
trantur. Nequid tamen iuuenali ans u
temere ab ipsis inceptum putar&ur. ad sumul
senem perfecte consumma teque grauitatis
quam dilectio ur̃a nomen actenus ignoraue¬
rit et adhuc nesciat uitam. amicis eum suis xp̃s ad
numerat. hunc tamquam ordinatorẽ indño atque
custodem suae ꝓcatis adsumunt. quos custodes
sibi plurima iuuentus elegerat. Quaeritur
ergo peregrinationis latebra. fugitur flãma
uirtutis. Igitur ubi cumque ibi alia uellent:
nollent fama pariatur: felices terrȩ . et pantus

Expanded text:
pinquus atque extraneus auctionator admitpinquus atque extraneus auctionator admittitur. Ita nullus in lucris dumtaxat parentum respectus est, ac si rem non suam vendant. Possessio quae pauperibus, ex quo ab ipsis fuerat possessa, servierat, pauperibus nunc distribuenda distrahitur. Excipit patria effusam misericordiam, et fletibus effusis repensat. 12. Exeunt de terra sua et de domo et de cognatione sua, et exemplo pari veri Abrahae filii demonstrantur. Ne quid tamen juvenili ausu temere ab ipsis incoeptum putaretur, assumunt senem perfectae consummataeque gravitatis, quam dilectio vestra nomen hactenus ignoraverit, et adhuc nesciat vitam, amicis eum suis Christus annumerat. Hunc tamquam ordinatorem in Domino atque custodem suae aetatis assumunt, quos jam custodes sibi plurima juventus elegerat. Quaeritur ergo peregrinationis latebra, fama fugitur virtutis; at ubicumque itur, ibi alia, velint nolint, fama pariebatur. Felices terrae, et portus
Abbreviated transcription (Latin):
patria consurgit. iterum propinqui reluctan¬
tur spoliare sẽ Sednu iositdi sumine suo me¬
tuunt: quodillic ibũ bone cirepitio fulei atque amo¬
ris fuit : Quinunc consiboumi qni praecum. qui
lacrimarum ambitus : quis non illi &ibi officium
propinqui uindi cabt : aut cuius lacrimȩ non cũ
lacrimis patris certauerunt A mittere enĩ se
omnis patria iuuembus illis patrss sentiebat : et
uere erat illic senectus non annis cana sed gratus:
Non cariosa artibus sed maigribus uenusta
Quanta dñe dispensatio procurationis tuȩ : quilam¬
padas tuȩ fidei igne fulgentes non locofixas stare
pateris ed priefers eas pͥniuminationẽ diuerso¬
rum locorum inspirans migrandi uoluntatẽm
et fugiendi gloriam. quȩ utique multiplic anda
erat ipso ꝑsud ceftam pero grinationem uirtutis
augmento Diripitur itaque dudum quidem uario
misericordiarum opere uexata ad huc tamen lar¬
ga substantia & aequaliter ad patrimonium pro¬

Expanded text:
patria consurgit, iterum propinqui reluctanpatria consurgit, iterum propinqui reluctantur. Spoliari se, sed nunc sanius, lumine suo metuunt. Quod illic, Jesu bone, certamen fidei atque amoris fuit? Qui tunc consiliorum, qui precum, qui lacrymarum ambitus? Quis non illic sibi officium propinqui vindicavit, aut cujus lacrymae non cum lacrymis patris certaverunt? Amittere enim se omnis patria in juvenibus illis patres sentiebat. Et vere erat illis senectus non annis cana, sed gratiis; non cariosa artubus, sed moribus venusta. O quanta, Domine, dispensatio procurationis tuae! qui lampades tuas fidei igne fulgentes, non loco fixas stare pateris, sed praefers eas illuminationi diversorum locorum, inspirans migrandi voluntatem et fugiendi gloriam; quae utique multiplicanda erat, ipso per susceptam peregrinationem virtutis augmento. Diripitur dudum quidem vario misericordiam opere vexata, adhuc tamen larga substantia; et aequaliter ad patrimonium pro
Abbreviated transcription (Latin):
Tamqũa re ꝑcussaclaritas. utrumq: radiabat :
lamquȩ illorũ grauitas. quam senilis maturitas:
quam rara fõeminarum uisitatio : &iam proxi-¬
marum : Et quȩ inter tot uirtutes totius uanita¬
tis fuga quamblanda consolatio & quam
sollicita custodia erga eorũ salutem qui sedoc-¬
trinȩ eorũ mancipant:  Angelica ab illis
uita in terris ducebatur: In multa patientia
inuigilus. in ieiunus. in castitate . inscientia
in longanimitate . in suauitate. in spũ scõ
Incaritate non ficta in uerboueritatis. in
uirtutedĩ: Patebant in terea illigloriam suã.
et odorem bonȩ conuersationis longe lateque
diffusum. lic& addĩ laudem referrent : sibita-¬
men uanitatis periculum inferre m&uebant:
percepisse se inuitasua mercedem reputabant :
humanam conuersationem & gratiam fastidian¬
tes. heremi amore flagrabant : Inito itaque con¬
silio. et quod ammodo passi honorissui persecu¬
tionem: ad peregrinandum contendunt : lterũ

Expanded text:
tamquam repercussa claritas utrumque irradiabat. tamquam repercussa claritas utrumque irradiabat. Jam quae illorum gravitas, quam senilis maturitas, quam rara feminarum visitatio etiam proximarum, et quae inter tot virtutes totius vanitatis fuga; quam blanda consolatio, et quam sollicita custodia erga eorum salutem qui se doctrinae eorum mancipaverant! Angelica ab illis vita in terra ducebatur, in multa patientia, in vigiliis, in jejuniis, in castitate, in scientia, in longanimitate, in suavitate, in Spiritu sancto, in charitate non ficta, in verbo veritatis, in virtute Dei. Pavebant interea illi gloriam suam, et odorem bonae conversationis longe lateque diffusum, licet ad Dei laudem referrent, sibi tamen vanitatis periculum inferre metuebant; percepisse se in vita sua mercedem suam reputabant, humanam conversationem et gratiam fastidientes eremi amore flagrabant. 11. Inito itaque consilio, et quodammodo passi honoris sui persecutionem, ad peregrina contendunt. Iterum
Abbreviated transcription (Latin):
corpora secum tulerint. Ornabant itaque omnẽ
simul patriam. & quantũ apud ammos multorũ
man& : cus todiebant᷑ aliorũ abillis corpora aliorũ
aut sumptisunt. Vestiebantur instruebantur
alebantur : nullus illic peregrinationis labore
defessus : Non tamquam ad patriam et patri¬
monisui rura ꝑuenit. Nullus illine ad ulteriora
discedens. non tamquam iterum adomosua pedem
mouit. & iterũ sibi relinquere ciues suos uisus est
iterum propinquos. Interea amor millos omniũ
crescebat : multiplicabatur. disseminabatur & fa¬
ma inulteriora qua que ferebatur: Totaque iam
erga illos patria obsequiis & amore & honore cer-¬
tabat: ꝑuemire illis adignobilitatem et pauper:¬
tatem non licebat. Quanto magis eorum uita abs-¬
condebatur : tanto magis fama emicabat. Alter
alterum laudi obicere & gloriae exponere. & ad
unum communem uirtutẽ referre. Seddum unꝰ¬
quisq subumbra alterius obscurari uolebat

Expanded text:
in corpore secum tulerunt. Ornabant itaque omnem in corpore secum tulerunt. Ornabant itaque omnem simul patriam, et quantum apud animos multorum manet, custodiebantur aliorum ab illis corpora, aliorum aut sumptibus, vestiebantur, alebantur, instruebantur. Nullus illuc peregrinationis labore defessus, non tamquam ad patriam et patrimonii sui rura pervenit; nullus illinc ad ulteriora discedens, non tamquam iterum a domo sua pedem movit, et iterum sibi relinquere cives suos visus est, iterum propinquos. 10. Interea amor in illos omnium crescebat, multiplicabatur, disseminabatur, et fama in ulteriora quaeque ferebatur, totaque jam erga illos patria obsequiis et amore et honore certabat. Pervenire illis ad ignobilitatem et paupertatem non licebat: quanto magis eorum vita abscondebatur, tanto magis fama emicabat, et alter alterum laudi objicere et gloriae exponere, et ad unum communem virtutem referre. Sed dum unusquisque sub umbra alterius obscurari volebat,
Abbreviated transcription (Latin):
es sec cibus durior : cui sermoblandior: cui
amictus asperior : qui loqui rarius : quis orare cre¬
brius possit : quẽ minus d&ineret lectulus quẽ
magis lectio : qũẽ minus inouer& in iuria : qũe ma¬
gis miseri cordia : Quis daret promtius quod sibi
decraxiss& Quis libentius ospitia stratum
cilicii : et ceruical illud consu&i lapidis offerret:
Quis pere grinũ promptius ante :: dele mosinae
dispensationẽ lacrimis fouer&. et affectu
prius xp̃m quam aduenã conuiuo pasceret : cui
honore rarior mundus : cui frequentior xp̃s:
Quis milla sublimitate uirtutũ sibimet ipsĩ mi¬
nor uideretur. Et quo magis merito ascende¬
ret: hoc magis conpunctione de cresceret:
Priuatus quidam iam tunc in conuersatione
corũ eps gerebatur . Mlentior nisi plurimi ep̃orũ
didicere abillis dum excipiuntur excipere
Nam siqui rigorem illũ ꝓpositi non ex pauerunt.
plus illic humanitatis anim᷑ qtiam refectionis

Expanded text:
s cibus durior, cujus sermo blandior, cujus s cibus durior, cujus sermo blandior, cujus amictus asperior; quis loqui rarius, quis orare crebrius; quem minus detineret lectus, quem magis lectio; quem minus moveret injuria, quem magis misericordia; quis daret promptius quod sibi detraxisset; quis libentius hospiti stratum cilicii et cervical illud consueti lapidis offerret; quis peregrinum promptius ante eleemosynae dispensationem lacrymis foveret, et affectu prius Christum quam advenam convivio pasceret; cui in ore rarior mundus, cui frequentior Christus; quis in illa sublimitate virtutum sibimet ipsi minor videretur, et quo magis merito ascenderet, eo magis compunctione decresceret. Privatus quidam tunc in conversatione eorum episcopatus gerebatur. Mentior, nisi plurimi episcoporum didicere ab illis, dum excipiuntur, excipere: nam si qui rigorem illum propositi non expaverunt, plus illinc humanitatis in animo quam refectionis