comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia sic̃ dictũ est. porta uentris eiusdẽ uiginis clan¬
sa Seruans igitur mino naturã humanitatis : in
altero uͦ humanã naturã suꝑans om̃ipotencia diui¬
nitatis. Siquis suꝑ hoc alit̃ sentit. uel alit̃ loquitꝰ:
uitandus est ñ sequendus. qm̃ ipse deiua sequitur
Ded ocet enĩ uenitatẽ: & docet errorẽ. Et cum alie
dicere nititur: quasi nouã sibi gloriam pingit. Et
dũ falsam sequit᷑ felicitatẽ : uerã infelicitate conseqͥ¬
tur. Hoc idcnto dixerĩ: quia quib dã ꝑsonis ascribi¬
tur. quod matrẽ dñi. & ante partũ & post partũ
p̾dicant qiudẽ uirginẽ. sed portã uentris eius ap
sasuo partu. & post partã statĩ clausam clau¬
sam fuisse fatentur. quasi adhorã fuerit urgo.
& ad horã perdiderit uirginitatẽ. In sanum est
hoc dicere: & credere ꝓfanũ. Qui hoc dicit uel
credit: spũi scõ contradicit. Nã difficetur ueri¬

Expanded text:
quia, sicut dictum est, porta ventris ejusdem virginis clauquia, sicut dictum est, porta ventris ejusdem virginis clausa superans omnipotentia divinitatis. Si quis super hoc aliter sentit, vel aliter loquitur, vitandus est, non sequendus, quoniam ipse devia sequitur. Dedocet enim veritatem, et docet errorem. Et cum aliendicere nititur, quasi novam sibi gloriam pingit, et dum falsam sequitur felicitatem, veram infelicitatem consequitur. Hoc idcirco dixerim, quia quibusdam personis ascribitur quod matrem Domini et ante partum et post partum 348 praedicant quidem virginem, sed portam ventris ejus apertam in suo partu, et post partum statim clausam fuisse fatentur, quasi ad horam fuerit virgo, et ad horam perdiderit virginitatem. Insanum est hoc dicere, et credere profanum. Qui hoc dicit, vel credit, Spiritui sancto contradicit. Nam diffitetur veri
Abbreviated transcription (Latin):
te & inmundicia. & sibi sponsam elegit & templũ.
Fons iste. ẽẽ. signatus non in congrue ꝑ hibetur.
quia in om̃i ueritate & sanctitate aest apatre
scĩficatus. Fons iste manens & in deficiens suo rore.
sc̃i sp̃c scilicet infusione. rigauit uiscera głosȩ
mariȩ : quã plenitudo diuinitatis corporaliter
in habitans. dedit illi suã benignitatẽ. nouã & so¬
lã sine exemplo conceptionẽ. Illa autẽ scĩssima
terra dedit fructũ suũ. uirgo uidelicet maria.
quem angelo nunciante fide & dilectione ẽcepit:
clausa eius uteri porta. peperit filiũ. in deo quidẽ
homine. & in homine dm̃. Hoc inesfabili & in excogita¬
bilimͦ. uerbũ factũ est caro. deus scilicet dei patrs fus
factus est filius feminȩ uirginis: naturalit simus
& potencia lit natus. Naturalit̃ utiq quia exea
parte corporis mariȩ uirginis. qua homo quisq de
sua matre nascit᷑. natus est xp̃c: sed potencialiter

Expanded text:
te et immunditia, et sibi sponsam elegit et templum. te et immunditia, et sibi sponsam elegit et templum. Fons iste esse signatus non incongrue, perhibetur , quia in 347 omni veritate et sanctitate est a Patre sanctificatus. Fons iste manens, et indeficiens suo rore, sancti Spiritus scilicet infusione, rigavit viscera gloriosae Mariae, quam plenitudo divinitatis corporaliter inhabitans , dedit illi suam benignitatem , novam et solam sine exemplo conceptionem. Illa autem sanctissima terra dedit fructum suum , virgo videlicet Maria, quem angelo nuntiante fide et dilectione concepit, clausa ejus uteri porta peperit filium, in Deo quidem hominem et in homine Deum. Hoc ineffabili et inexcogitabili modo, Verbum factum est caro , Deus scilicet Dei Patris Filius, factus est filius feminae virginis, naturaliter simul et potentialiter natus. Naturaliter utique, quia ex ea parte corporis Mariae virginis, qua homo quisque de sua matre nascitur, natus est Christus; sed potentialiter,
Abbreviated transcription (Latin):
reuelante diit
dispensacionis consilium dicitur. Ad mariam quidẽ.
sp̃e sc̃s in te ueni& maria : & concipies filium dei.
Ad ioseph uͦ. noli timere accipe maria coniugem tuã.
quod in ea natũ est de spũ sc̃o est. Pariet filiũ. & uoca¬
bis nom eius iħm : qui saluũ faciet populum suũ
apeccatis eorũ. Ortus nr̃i saluatoris licet angelis
sc̃ĩs & per eos hominib bonȩ uoluntatis manifestus
extiterit : occultus tam̃ fuit diabolo & idolis eiꝰ.
Idoladiaboli sunt p̃cipue infideles & retrogradi
homines : quib ꝓpt corinpenitens eorũ ignotũ .e.
concepcionis dñicȩ & natiuitatis misteriũ. Qui ido¬
la diaboli recte uocant᷑: quia in ipsis & ꝑ ipsos loqͥ¬
tur parit̃ & operatur. Saluatorẽ nr̃m scriptura
sacra merito fontẽ apellauit. quia ipse unda
aquȩ & sanguinis. suo ꝓfluentis ex latere. genus
humanũ lauit a sordib peccatorũ: & creauit
ȩccłam sine ruga & macula. id est sine deformita¬

Expanded text:
revelante divinae revelante divinae dispensationis consilium dicitur; ad Mariam quidem: Spiritus sanctus in te veniet, Maria, et concipies Filium Dei ; ad Joseph vero: Noli timere accipere Mariam conjugem tuam; quod in ea natum est, de Spiritu sancto est. Pariet filium, et vocabis nomen ejus Jesum, qui salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Ortus nostri Salvatoris, licet angelis sanctis et per eos hominibus bonae voluntatis manifestus exstiterit, occultus tamen fuit diabolo et idolis ejus. Idola diaboli sunt praecipue infideles, et retrogradi homines, quibus propter cor impoenitens eorum, ignotum est conceptionis Dominicae et nativitatis mysterium. Quae idola diaboli recte vocantur, quia in ipsis, et per ipsos loquitur pariter et operatur. Salvatorem nostrum Scriptura sacra merito fontem appellavit, quia ipse unda aquae et sanguinis, suo profluentis ex latere, genus humanum lavit a sordibus peccatorum, et creavit Ecclesiam sine ruga et macula , id est sine deformita
Abbreviated transcription (Latin):
UNa substancia : sic uerbum. caro . & anima. sunt
tres substanciȩ. & trium substanciarum est una ꝑ¬
sona deus & homo. Nata est itaq hodie in uNa
persona. & in homine uera diuinitas. & in deo ue¬
ra anima & uera caro. Hac Nat iuitate diabo¬
lus. quam mendacio ceꝑat preda piriuatus est:
ueritatis cõpassione. Crexit creator creatum qui
lapsus suerat: & ꝑdidit ꝑditor ꝑditũ. hodie nata est int̾ dm̃ & hõiẽ
maior concordia quã fuerat ante casum : & int̾hominẽ & diabo
discordia grauior. qui se non solũ uictũ erubescit. sed quẽ uice¬
rat hominẽ eciã angelis esse p̃latum indubitanter
agnoscit. ille pessimus emulator. Hodie ortucs
conclus exilla porta proce it
& in illã & ꝑ illã fons manauit signatꝰ de qua ꝓpħa
dicit. Est porta quȩ ñ aperietur in domo dñi
ria beatissima & incõparabilis uirgo. decuiꝰ utero
ad nos uenit dei patris imago. Et quomodo uene¬
rit & quare uenerit os tenditur : cum
ad mariam et ad ioseph ab angło ei

Expanded text:
una substantia, sic Verbum, caro et anima sunt tres substantiae, et trium substantiarum est una persona, Deus et homo. Nata est itaque hodie in una persona, et homine vera divinitas, et in Deo vera anima et vera caro. Hac nativitate diabolus, quam mendacio ceperat, praeda privatus est veritatis compassione, erexit Creator creatum qui lapsus fuerat, et perdidit perditor perditum. Hodie nata est inter Deum et hominem major concordia quam fuerat ante casum, et inter hominem et diabolum discordia gravior; qui se non solum victum erubescit, sed quem vicerat hominem, etiam angelis esse praelatum indubitanter agnoscit ille pessimus aemulator. Hodie hortus conclusus 346 ex illa porta processit, et in illam et per illam fons manavit signatus, de qua propheta dicit: Est porta, quae non aperietur in domo Dominria beatissima et incomparabilis virgo, de cujus utero ad nos venit Dei Patris imago. Et quomodo venerit, et quare venerit, ostenditur, cum ad Mariam et ad Joseph ab angelo eis
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ una est: & de uno limo facta. S magis
m plebe israelitioa xp̃c carnẽ accipere uoluit ad
maiorẽ eoꝵ głiam : quã in alia gente. In hac gͥ carne
eiꝰ honorabilis mat̾ uirgo eũ concepit & peperit. ⁊
causa salutis & humilitatis exemplo optulit in tem¬
plo hostiam uiuã & uiuificantẽ in odorẽ suauitatis.
om̃iũ hominũ & p̃cipue xp̃ianoꝵ. Et nos quidẽ xp̃i¬
ani sumus. At uoluntate malicia & multiplici malig¬
nitate a tanta frat̾nitate facti degeneres. tanti patͥs
nos indignos fecimꝰ hereditate. Unde ad matrẽ ip¬
suis ce ꝑ ipsam ad ipsum recurramꝰ. qͥ pia & misericordi
dispensatione matrẽ suã nr̃am. eẽ. uoluit. ut nob̾ in nr̃a
necessitate ferret auxiliũ. Et qm̃ redẽptorẽ nr̃m para¬
tissimũ ad ignoscendũ nouimꝰ. && eius głosam matrẽ habe

Expanded text:
hominum una est, et de uno limo facta. Sed magis hominum una est, et de uno limo facta. Sed magis in plebe Israelitica Christus carnem accipere voluit ad majorem eorum gloriam, quam in alia gente. In hac igitur carne ejus honorabilis Mater Virgo eum concepit, et peperit, et causa salutis, et humilitatis exemplo obtulit in templo hostiam vivam et vivificantem in odorem suavitatis. omnium hominum et praecipue Christianorum. Et nos quidem Christiani sumus: et voluntate, malitia et multiplici malignitate a tanta fraternitate facti degeneres, tanti Patris nos indignos fecimus haereditate. Unde ad matrem ipsius, et per ipsam ad ipsum recurramus, qui pia et misericordi dispensatione matrem suam nostram esse voluit, ut nobis in nostra necessitate ferret auxilium. Et quoniam Redemptorem nostrum paratissimum ad ignoscendum novimus, et ejus gloriosam matrem habe
Abbreviated transcription (Latin):
reuelatȩ sunt. hoc lumine quȩ ꝑdicȩ fuerant. sunt
muentȩ . Hoc etiã lumine illuminatȩ sunt : quia hoc
anima interiꝰ. siue exteriꝰ in corpore. De hoc lumine
dicit ꝓpħa. Accedite ad eũ & illuminamini. & facies
ur̃e ñ confundent᷑. Que enĩ fiunt in tenebris. mala
sunt oedigna confusione. Unde dñs in euangłio. dic̃.
m̃is qͥ male agit odit lucẽ. & ñ uenit ad lucẽ : ne eiꝰ
mala oꝑa manifestent᷑. Lum̃ paratũ ad reuelationẽ
gentiũ: paratũ est ⁊ ad głiam plebis iudeoꝵ. Plebs
ista ualde illuminata est & spetialit̃ sua est. quia p̃
cetĩs nationib electa est. De plebe ista patriarchas
erant custodes peccoꝵ.rectores popłoꝵ & dños¬
fecit. Legẽ ꝓmissiones multũ ꝑ om̃em modũ qd
apłs panlus testat᷑: huic popło dedit. Pret̃ cet̃a &
suꝑ om̃ia que cis dederat: de ipsis elegit matrẽ
&e de eoꝵ carne carnẽ assumpsit. Carõ si quidẽ om̃iũ

Expanded text:
revelatae sunt; hoc lumine quae perditae fuerant, sunt revelatae sunt; hoc lumine quae perditae fuerant, sunt inventae. Hoc etiam lumine illuminatae sunt, quia hoc anima interius, sive exterius in corpore. De hoc lumine dicit Propheta: Accedite ad eum, et illuminamini, et facies vestrae non confundentur . Quae enim fiunt in tenebris, mala sunt, et digna confusione. Unde Dominus in Evangelio dicit: Omnis qui male agit, odit lucem, et non venit ad lucem, ne ejus mala opera manifestentur . Lumen paratum ad revelationem gentium, paratum est et ad gloriam plebis Judaeorum . Plebs ista valde illuminata est, et specialiter sua est, quia prae caeteris nationibus electa est. De plebe ista patriarchas,erant, custodes pecorum, rectores populosiones, multum per omnem modum, quod apostolus Paulus testatur, huic populo dedit. Praeter caetera et super omnia quae eis dederat, de ipsis elegit matrem, et de eorum carne carnem assumpsit. Caro siquidem omnium
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnoressione. aꝓpria offensione : && in pacẽ missus Ne¬
mõ enĩ pacẽ quã sẏmeon habuit habere potest. nͥ ab
hoc scło alienꝰ fiat : & a peccatoꝵ pondere fuerit abso¬
lutus. Quia uider̃ oculi mei salutare tuũ. Quẽ corpo¬
reis oculis uidebat hominẽ : corde credebat & uoce
confitebat᷑ mundi saluatorẽ. Huiꝰ itaq uenerabilis
senis cordis intentio. ad suã ipsuis iusticiã ꝑtinebat:
& eus oris confessio ad ꝓximoꝵ salutẽ. Qd parasti ante
faciẽ om̃iũ popłoꝵ. Hoc salutare dei paratũ. id est ad
salutẽ om̃ib ꝓpositũ: om̃s popłi nec corporeis nec spũ¬
alib oculis uiderunt. d ideo ante faciẽ om̃iũ popłoꝵ
paratũ dicit᷑: quia ex om̃ib: popłis crediderunt in
xp̃m. ⁊ credentes eũ oculis fidei conspȩxerunt. Lum̃
ad reuelationẽ gentiũ. Noc enĩ lumme gentes quȩ de¬
os colentes alieños se a facie creatoris absconderant

Expanded text:
transgressione, a propria offensione, et in pacem missus. Netransgressione, a propria offensione, et in pacem missus. Nemo enim pacem, quam Simeon habuit, habere potest, nisi ab hoc saeculo alienus fiat, et a peccatorum pondere fuerit absolutus. Quia viderunt oculi mei Salutare tuum . Quem corporis oculis videbat hominem, corde credebat et voce confitebatur mundi 379 Salvatorem. Hujus itaque venerabilis senis cordis intentio ad suam ipsius justitiam pertinebat, ejus oris confessio ad proximorum salutem. Quod parasti ante faciem omnium populorum . Hoc salutare Dei paratum, id est, ad salutem omnibus propositum, omnes populi, nec corporeis, nec spiritualibus oculis viderunt. Sed ideo ante faciem omnium populorum paratum dicitur, quia ex omnibus populis crediderunt in Christum, et credentes eum oculis conspexerunt. Lumen ad revelationem gentium . Hoc enim lumine, gentes quae deos colentes alienos se a facie Creatoris absconderant,
Abbreviated transcription (Latin):
in templũ. Et cũ inducerent puerũ iħm parentes eiꝰ ut
facerent scdm consuetudinẽ legis ꝓ eo: ⁊ ipse accepit eũ
nulnas suas. Et hoc siquidẽ iusta dñi dispositione factũ
contigit. ut cuiꝰ diuinitati longo tempore iustꝰ iste cor¬
dis deuotione seruierat. nunc tandẽ qͣsi ĩ ultimo po¬
sitꝰ eiꝰ corpori corporis deseriuret officio: & sic piã uitã
digna morte finiret. & benedixit dm̃. Benedixit
dm̃. ei scilicet gr̃as agens: benedici ab eo meruit. Bene¬
dicere dm̃ est: optare a deo benedici. & ei gr̃as agere. dci
in carnationẽ & originale peccatũ. eẽ. sibi dimissum:
⁊ quẽ ꝑse contͣxerat reatũ. Unde exultabat interiꝰ.
& exteriꝰ gaudebat dicens. Nunc dimittis seruũ tuũ
dñe. scdm uerbũ tuũ in pace. Se suũ dicit. & xp̃m
dñm uocat: seruũ utiq illiꝰ & dimissum scðm qd ei ille
pmiserat. Propħa sc̃s missus credit᷑ & dimissus. Quo mis-¬
sus: Unde missus :  Dimissus a tribulatione scłi. a pͥma

Expanded text:
inducerent puerum Jesum parentes ejus, ut facerent secundum consuetudinem legis pro eo, et ipse accepit eum in ulnas suas . Et hoc siquidem justa Domini dispositione factum contigit ut cujus divinitati longo tempore justus iste cordis devotione servierat, nunc tandem quasi in ultimo positus, et ejus corpori corporis deserviret officio, et sic piam vitam digna morte finiret. Et benedixit Deum . Benedixit Deum, ei scilicet gratias agens, benedici ab eo meruit. Benedicere Deum, est optare a Deo benedici, et ei gratias agere. Sincarnationem, et originale peccatum esse sibi dimissum, et quem per se contraxerat reatum. Unde exsultabat interius, et exterius gaudebat, dicens: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace . Se servum dnum vocat, servum utique illius, et dimissum, secundum quod ei ille promiserat. Propheta sanctus missus creditur et dimissus. Quo missus? unde dimissus? dimissus a tribulatione saeculi, a prima
Abbreviated transcription (Latin):
nichil penitꝰ agere possumꝰ : aliunde queramꝰ consiliũ.
Solummͦ & miscđia redẽptoris & eiꝰ matris auxilio: nob̾
restat agendũ. Et ideo fratres nos miseros & infelices
humilit consiceam̃. & cũ timore parit̾ & dilectione
oremꝰ bonã dñi matrẽ mariam piam uirginẽ. ut nob̃
peccatorib ñ indignet᷑ quã nunꝗͣ ut dignũ est honora.¬
uimꝰ. s multis inuiriis ꝓuocauimꝰ ad iram. Non sit mes¬
mor inuiriarũ. s qͦ nos genuit amore uincat᷑. & matris
pietate circa nos hereat qͣsĩ iam ꝓpeccatis deputatos
ad penã. Suscipiat causam nr̃am piissima mat̾. &
negotiũ nr̃m agat. nob̃q auxiliet᷑: ut nos a morte
peccatoꝵ eius auxilio suscitatos. inducat cũ lumine
fidei & sapientiȩ in tẽplũ głȩ cȩlestis. & offerat filio
suo. & ad pedes euis nos ponat. & in ierłm quȩ pacis . ẽ
usio cũ iusto symeone suis piis p̃cib faciat ꝑmanere
qd ipsẽ filius dei & filius uirginis iħc xp̃c dñs nr nob¬

Expanded text:
nihil penitus agere possumus, aliunde quaeramus consilium. Solummodo et misericordia Redemptoris, et ejus matris auxilio, nobis restat agendum. Et ideo, fratres, nos miseros et infelices humiliter confiteamur, et cum timore pariter et dilectione oremus bonam Domini matrem Mariam piam virginem, ut nobis peccatoribus non indignetur, quam nunquam, ut dignum est, honoravimus, sed multis injuriis provocavimus ad iram. Non sit memor injuriarum, sed quo nos genuit amore vincatur, et matris pietate circa nos haereat, quasi jam pro peccatis deputatos ad poenam. Suscipiat causam nostram piissima mater, et negotium nostrum agat, nobisque auxilietur, ut nos a morte peccatorum ejus auxilio suscitatos inducat cum lumine fidei et sapientiae in templum gloriae coelestis, et offerat filio suo; ad pedes ejus nos ponat, et in Hierusalem, quae pacis est visio, cum justo Simeone suis piis precibus faciat permanere; quod ipse Filius Dei, et filius Virginis Jesus Christus Do
Abbreviated transcription (Latin):
entum in p̃cepto: in consilio puudum. Trib: istis precipue
pastor eecłe. & animarũ utilitati: & corporũ nece siteti
pdẽ potest. Iuod si unũ istorũ defucrit : ata duo. aut
minos aut niebil penitus ꝓsunt: Na siuste uidicet pastor
medserete p̃cipuat: ipsa in discreta pcepcio. &iã uisti
te p̃cepent. inconsilio autẽ amimariia udes misumis
tionẽ inpeutto: & inconsilio sollicitud

Expanded text:
cretum in praecepto, in consilio providum. Tribus istis praecipue cretum in praecepto, in consilio providum. Tribus istis praecipue pastor Ecclesiae et animarum saluti, et corporum necessitati prodesse potest. Quod si unum istorum defuerit, caetera duo aut minus, aut nihil penitus prosunt. 305 Nam si juste judicet pastor, et indiscrete praecipiat, ipsa indiscreta praeceptio etiam justi te praeceperit, in consilio autem animarum providus minime tionem in praecepto, et in consilio sollicitud
Abbreviated transcription (Latin):
escas. s mescis illis retia quib: capti ⁊ hamũ qͦ st̃ transgulati.
muener. hii comparabiles st̃ coruo infideli nuncio. qui
cupiditate cadaueris noe scĩ patriarchȩ contempsĩt imꝑiũ.
rtus quide ut columba acceper̃ ramũ oliuȩ cũ quo ad arcã
redirent. ⁊ in arca manerent: sed de fenestris arcȩ adquas
fide baptisinatis ⁊ monastica ꝓfessione ia uolauerant. non
redituri euolauerunt. De quorũ numero quemlibȩt
hominem multominus gͥ dñici gregis pastorem ⁊ custo¬
dem esse non opto. ne forte contingat quod deus abnuat.
illũ expastore lupũ fieri ⁊ excustode latronẽ. Ualete:
quȩ bono ammo scripsimus: uobis placeat retinere.
astorib eccłȩ tra specualit̃ inee debent: iusticia
uilelicet. discrecio & ꝓudentia. Unumqueq igt᷑
di spensatorẽ eccłȩ in udicio iuistum eẽ decet. dis¬

Expanded text:
escas; sed in escis illis retia, quibus capti, et hamum, quo sunt strangulati, escas; sed in escis illis retia, quibus capti, et hamum, quo sunt strangulati, invenerunt. Hi comparabiles sunt corvo infideli nuntio, qui cupiditate cadaveris Noe sancti patriarchae contempsit imperium. Prius quidem, ut columba, acceperunt ramum olivae, 189 cum quo ad arcam redirent, et in arca manerent, sed de fenestris arcae, ad quas fide baptismatis et monastica professione jam volaverant, non redituri evolaverunt. De quorum numero quemlibet hominem, multo minus igitur Dominici gregis pastorem et custodem esse non opto, ne forte contingat, quod Deus abnuat, illum ex pastore lupum fieri, et ex custode latronem. Valete, et quae bono animo scripsimus, vobis placeat retinere.astoribus Ecclesiae tria specialiter inesse debent, justitia videlicet, discretio et providentia. Unumquemque igitur dispensatorem Ecclesiae in judicio justum esse decet, dis
Abbreviated transcription (Latin):
necesse e: ñ ꝑegrinã querere sepulturã. Nigit᷑ sub occasiõe
erusolimitani itineris deuiemꝰ abitinere nr̃e ꝓfessionis.
ne dũ falsam beatitudinẽ querimꝰ uerã ⁊ corporis ⁊ aiẽ
inueniamꝰ miseriã. Carnalis amore fr̃is ur̃i quux
matis mori potest mens ura ad illicita minime trahatur.
& spaliũ filiorũ ⁊ fr̃m. quos sub pollicitacione fidei ur̃ȩ
regendos suscepistiᷤ. : de quib etiã dño redditurꝰ estis ra¬
cionẽ cura deserat᷑. Non ẽ enĩ opꝰ fidelis ⁊ bonȩ mulieris.
ꝓpͥos partus porcis exponere.⁊ quos semel uigilans pepit
dormiendo opprimere. Hac arte satanȩ multi qui in regeneraciõe
pͥma cdiabolo. ⁊ in secunda diabolo simul ⁊ seculo renunci
de inegiptũ st̃ reuersi :⁊ manna fastidientes. ollas carniũ
⁊cet̾a que diuinȩ legi erant contraria pecier̃. Habuer utiq

Expanded text:
necesse est, non peregrinam quaerere sepulturam. Non igitur sub occasione necesse est, non peregrinam quaerere sepulturam. Non igitur sub occasione Hierosolymitani itineris deviemus ab itinere nostrae professionis, ne, dum falsam beatitudinem quaerimus, veram et corporis et animae inveniamus miseriam. Carnalis amore fratris vestri, quousque illuc perveniatis mori potest, mens vestra ad illicita minime trahatur et spiritualium filiorum, et fratrum, quos sub pollicitatione fidei vestrae regendos suscepistis, et de quibus etiam Domino redditurus estis rationem, cura deseratur. Non est enim opus fidelis et bonae mulieris, proprios partus porcis exponere, et quos semel vigilans peperit, dormiendo opprimere. Hac arte Satanae multi, qui in regeneratione prima diabolo, et in secunda diabolo simul et saeculo renuntde in Aegyptum sunt reversi, et manna fastidientes, ollas carnium, et caetera, quae divinae legi erant contraria, petierunt. Habuerunt itaque
Abbreviated transcription (Latin):
.G. sał & diłc. fama discurrente sinistra. ad nr̃m
usq ꝑuenit auditũ: quod ierłm redeundi habetis
animũ. Ierłm semel udisse uob̃ sufficere deb&. qͣm
si nunqͣm uidissetis neq ꝓpt̾ hoc contra uos. orta es¬
set calũpnia diaboli: neq uob̃ necessaria indulgen¬¬
tia dĩ. fides utiq monasticȩ ꝓfessionis eundo ierłm.
obseruari minime potest: sed uiolari. Ierłm & enĩ
ire.sic̃ indictũ est laicis. sic in t̾dictũ est monatħiss
ab apłica sede. Iđ noui ego ipse. sic̃ ille cuiꝰ aures
erant ad os domni Urbani pape:cum & eundo ierłm
ꝑegrinari p̃ciꝑet laicis ⁊ ipsam ꝑegrinacionẽ monachis
phiberet. Ubi ses benedictus de ꝑegrinis monachis inci-¬
onẽ fac̃. de illis loqͥt᷑. qͥeo tẽpore mundo quidẽ reni¬
ciabant. sese in dñi seruitutẽ ꝓfitentes. nullã tam̃ sua ꝓ¬
fessione alicubi firmantes stabilitatẽ. Eos uͦ qͥ certo in loco
ꝓfitent᷑ ubi ꝓfessi sunt & banilare crucẽ dñi. ⁊ dñm seqͥ

Expanded text:
. Fama discurrente sinistra ad nostrum usque pervenit auditum, quod Hierusalem redeundi habetis animum. Hierusalem semel vidisse vobis sufficere debet, quam si nunquam vidissetis, neque propter hoc contra vos orta esset calumnia diaboli, neque vobis necessaria indulgentia Dei. Fides utique monasticae professionis eundo Hierusalem observari minime potest; sed violari. Hierusalem etenim ire, sicut indictum est laicis, sic interdictum est monachis ab apostolica sede. Quod novi ego ipse, sicut ille, cujus aures erant ad os domini Urbani papae, cum et eundo Hierusalem peregrinari praeciperet laicis, et ipsam peregrinationem monachis prohiberet. Ubi sanctus Benedictus de peregrinis monachis mentionem facit, de illis loquitur qui eo tempore mundo quidem renuntiabant, sese in Domini servitutem profitentes, nullam 188 tamen sua professione alicubi firmantes stabilitatem. Eos vero, qui certo in loco profitentur, ubi professi sunt, et bajulare crucem Domini, et Dominum sequi
Abbreviated transcription (Latin):
sta sunt enĩ quȩ discipuloꝵ obȩdientiã laudabilẽ faciunt.
& tranquillã mente̾ magistroꝵ. Hȩc absens scribo. ut mͥ
detis occasionẽ uob qđ melius potero faciendi cũ p̃sens
fuero Si fr̃s qͥ alit̃ quã debuissent fecerunt se digna em̃da¬
tione correxerunt: mͥ multũ placet. & omĩpotenti dõ mul¬
tiplices grates & gr̃as ago. Natura nr̃a etiã adculparũ iun-¬
dictã inuita trait᷑: & uelox . ẽ. ad indulgentiã. Consiliũ qͥdẽ
stabile unicuiq rectori animȩ in .eẽ. debet. s in eo qͥ peccauit
& penitet. ñ sit difficilis mutare sententiã. Utinã qͥ peccauit
tã cito penitentia duceret᷑: quã cito mutaret᷑ impso nr̃a senten-¬
tia. In edificationẽ me missũ in telligo. ñ in destructionẽ. Neminẽ
urm̃ uexare quero: s uob om̃ib opto qͥetẽ. S ille inquã in sanꝰ ẽ

Expanded text:
Ista sunt enim quae discipulorum obedientiam laudabilem faciunt, Ista sunt enim quae discipulorum obedientiam laudabilem faciunt, et tranquillam mentem magistrorum. Haec absens scribo, ut mihi detis occasionem vobis quod melius potero faciendi cum praesens fuero. Si fratres, qui aliter quam debuissent fecerunt, se digna emendatione correxerunt, mihi multum placet, et omnipotenti Deo multiplices grates et gratias ago. Natura nostra etiam ad culparum vindictam invita trahitur, et velox est ad indulgentiam. Consilium quidem stabile unicuique rectori animae inesse debet, sed in eo qui peccavit et poenitet, non sit difficilis mutare sententiam. Utinam qui peccavit, tam cito poenitentia duceretur quam cito mutaretur in ipso nostra sentent vobis omnibus opto quietem. Sed ille, inquam, insanus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatio dissuadet. Et hec quidẽ ꝓtanti dni & magistri
uoluntate post ponenda fusseł. si corporis infirmitas qđ
iubet᷑ fieri ulla ratione ꝑmitteret. Se ipsũ exponere¬
mortinisi certa spe retributionis ȩtͣnȩ nullus sensatꝰ unquam
fecit. Siquis uͦ insẽ concitauit mortẽ quã uitare debuisset reqͥem
inuenisse ñ legitur sederũnã. Xp̃s utiq baiulare crucẽ iubet:
non querere sẽpulturã. Uał.¬
rat̃ .G. fr̃ib & filiis . R. pͥori. & cę̧t̾is om̃ib. dm̃ ti¬
mere. & obseruare mandata eiꝰ. Mandaui & man¬
do qđ ꝓ ur̃a necessitate & utilitate feci morã. sed ad p̃sens
p̃uio spũ scõ ueniã ad uos. quos purę dilectionis affectu di¬
lexi & diliga̾. Si tales inuenero quales uos inuenire deside¬
ro. talem me inueneritis qualẽ inuenire desidatis. Ser-¬
uate innocentiã. humilitatẽ habetote. diligite patientia̾

Expanded text:
tribulatio dissuadet. Et haec quidem pro tanti domini et magistri tribulatio dissuadet. Et haec quidem pro tanti domini et magistri voluntate postponenda fuissent, si corporis infirmitas quod jubetur fieri ulla ratione permitteret. Seipsum exponeremorti, nisi certa spe retributionis aeternae, nullus sensatus unquam fecit. Si quis vero in se concitavit mortem, quam vitare debuisset, requiem invenisse non legitur, sed aerumnam. Christus utique bajulare crucem jubet , non quaerere sepulturam. Varatribus et filiis, R. priori, et caeteris omnibus, Deum timere, observare mandata, ejus. Mandavi et mando quod pro vestra necessitate et utilitate feci moram; sed ad praesens praevio Spiritu sancto veniam ad vos, quos purae dilectionis affectu dilexi, et diligam. Si tales invenero, quales vos invenire desidero, talem me inveneritis, qualem invenire desideratis. Servate innocentiam, humilitatem habetote, diligite patientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Xp̃c etenim pͥmus hoc sacram̃tum ꝑsemet
ipsum fec̃: consecrationẽ scilicet apłorũ. Prȩterea
sciendum ẽ nec obliuioni tradendum : quod quic̃q
emit ȩccłam iudeorũ ꝑfidiam. & qui uendit eam :
traditorem udam iitatur. Iudei etenĩ xpm̃ emis¬
se noscunt᷑. qui ẽ caput ȩccłȩ : & eum uendidisse iu¬
das minime dubitatur. Qui uͦ ꝓ diuino misterio
munꝰ exigit : gieti sequitur discipulũ helisei & naaman
siri leprã consequitur. Caueant gͥ ep̃i et ab bates.
uices : ne cont᷑ xp̃i auctoritatẽ qui gratis tribuit.
& euis uocem qui gratis dari monet & p̃cip̃. cupidi¬
tatẽ siue consuetudinẽ sequant᷑ : qua fides eccłe. lib̾¬
tas ⁊ castitas simul corrumpit᷑. Non medio crit̃
utiq delinquit ep̃c nisi gratis dederit. & abbas
nͥ gratis acceꝑit similit̾ peccat: quia facientem
& obsequentẽ par pena constringit. & facinus
quos inquinat ȩquat.

Expanded text:
hoc sacramentum per semet hoc sacramentum per semet ipsum fecit, consecrationem scilicet apostolorum. Praeterea sciendum est nec oblivioni tradendum, quod quicunque emit aecclesiam, Iudeorum perfidiam, et qui vendit eam, traditorem Iudam imitatur. Iudei etenim Christum emisse noscuntur, qui est caput aecclesiae, et eum vendidisse Iudas minime dubitatur. Qui vero pro divino misterio munus exigit, Giezi sequitur discipulum Helisei et Naaman Siri lepram consequitur. Caveant igitur episcopi et abbates, untur agere vices, ne contra Christi auctoritatem, qui gratis tribuit et eius vocem, qui gratis dari monet et praecipit, cupiditatem sive consuetudinem sequantur, qua fides aecclesiae, libertas et castitas simul corrumpitur. Non mediocriter utique delinquit episcopus, nisi gratis dederit; et abbas, nisi gratis acceperit, similiter peccat, quia facientem et obsequentem par poena constringit; et facinus quos inquinat, aequat.
Abbreviated transcription (Latin):
cum ipsum male ꝓmissum subiectionis obsequiũ
seruatur. Qui sic agit forsitan dic̃. ꝓ benedictioẽ
ñ quero pȩcuniam: immo satis amplius exigit.
quia hominis ꝑsonam. Sicut anima plus ẽ quã
corpus. ita corpꝰ simul & anima tota uidelicet
hominis ꝑsona. multo plus ẽ quam eius pęcunia.
Diina lege & manifesta ratione ꝓbatur. quia
benedictio minime dat᷑ gratis quam p̃cedit ab̃b̃is
illa ꝓscriptio. ut quod desiderat assequatur.
Non enim faceret illam. si repulsam non pat̾et᷑.
llud etiã quod bonii. ẽ. fit ꝑniciosũ cũ ꝑmittit᷑
non bñ uel male suscipit᷑. Nã pęcunia quam
sẏmon magus optulit petro. bona quidẽ erat:
s quia male optulit illã. dampnatus apetro
p̃dicat᷑. Et idõ net euangelica. nec canonica
ẜ nauicularia ẽ illa quȩ dr̃ benedictio. quam que fal¬
so nomine uocatur ꝓfessio p̃cedit siue subsequitur.
Ibi uenditur simul & emitur pͥmum ȩccłȩ sacram̃

Expanded text:
cum ipsum male promissum subiectionis obsequium cum ipsum male promissum subiectionis obsequium servatur. Qui sic agit forsitan dicit: 'Pro benedictione non quero pȩcuniam': immo satis amplius exigit, quia hominis personam. Sicut anima plus est quam corpus, ita corpus simul et anima, tota videlicet hominis persona multo plus est quam eius pȩcunia. Divina lege et manifesta ratione probatur, quia benedictio minime datur gratis quam praecedit abbatis illa proscriptio, ut quod desiderat assequatur. Non enim faceret illam, si repulsam non pateretur. Illud etiam quod bonum est fit perniciosum , cum promittitur non bene, vel male suscipitur. Nam pecunia, quam Symon magus optulit Petro, bona quidem erat, sed quia male optulit illam, dampnatus a Petro praedicatur. Et ideo nec euangelica nec canonica, sed navicularia est illa quae dicitur benedictio, quam quae falso nomine vocatur professio praecedit sive subsequitur. Ibi venditur simul et emitur primum aecc
Abbreviated transcription (Latin):
quolibet ingenio ꝓhuiusmodi facto quippiã exigat᷑.
ne dũ falsa queritur beatitudo: uera miseria inueni-¬
atur. Sunt quidã ep̃i qui ꝓ benedictionib abbatũ
sub nomine ꝓfessionis ab eis exigunt quod xp̃iane ꝓ
diuma laude sit. alia ꝓpeccatoꝵ deposicione: ssta lau¬
dem dĩ ñ facit s minuit. nec deponit peccata : s ap¬
ponit. Nec sacre fidĩ ꝓfessio recto nomine dr̃. s exe¬
cranda ꝓmissio: quȩ claues ȩccłȩ agitare. & unicũ
ac singulare eiꝰ ostium uiolare conat᷑. Ista neq ueri¬
tate neq auctoritate inuenta. s consuetudine et
hominum cupiditate reꝑta. trplici genere symo¬
nie contra scãm eccłam iaculatur qm̃ symonia
alingua. symonia amanu. symonia ab obsequio
ibi commititur. Est alingua: cum publice recitat᷑
illa ꝓmissio. fit amanu : quando carta qua con¬
tinetur scripta ponitur suꝑ altare. fit ab obseqͥo:

Expanded text:
quolibet ingenio pro huiusmodi facto quippiam exigatur, quolibet ingenio pro huiusmodi facto quippiam exigatur, ne, dum falsa queritur beatitudo, vera miseria inveniatur. Sunt quidam episcopi qui pro benedictionibus abbatum sub nomine professionis ab eis exigunt quod est Christdivina laude sit, alia pro peccatorum deposicione, ista laudem Dei non facit, sed minuit, nec deponit peccata, sed apponit. Nec sacre fidei professio recto nomine dicitur, sed execranda promissio, quae claves aecclesiae agitare et unicum ac singulare eius ostium violare conatur. Ista neque veritate neque auctoritate inventa, sed consuetudine et hominum cupiditate reperta, triplici genere symoniae contra sanctam aecclesiam iaculatur, quoniam symonia a lingua, symonia a manu, symonia ab obsequio ibi committitur. Est a lingua, cum publice recitatur illa promissio; fit a manu, quando carta, qua continetur, scripta ponitur super altare; fit ab obsequio,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃secͣtione sub noĩe ꝓfessioĩs abbates faciunt ep̃is:
gratis accepistis gratis date : ⁊ quod monet u̾bo
facto compleuit. Ipse enm gr̃a nos creauit: &¬
redemit mĩa. Suis itaq sermonib monet & docet
oꝑib. munera sua. sc̃ȩ̃ uidelicet ȩccłȩ sacram̃ta. et
gratis accipi deb̾e. & gratis dari. quia licet habi pos-¬
sint. ñ possunt tam̃ comparari dona sp̃c scĩ. Et here-¬
ticus ẽẽ ratione & auctoritate conuincit᷑: qui quod
incomparabile factũ ẽ adõ. credit ł actione p̾dicat
posse comparari ab homine. Ideo sẏmon magꝰ hereticꝰ
factꝰ .ẽ. quia donum dĩ se posse estimauit pęcunia
possidere. Ñ ẽ utiq uenundandũ uel emendũ ȩccłȩ
quodlibet sacram̃tũ quod ẽ donũ scĩ spẽ. ex quo.⁊
inquo. & ꝑquem. diuina mysteria nire cȩlebrant᷑.
& peccatoꝵ datur remissio: & sine quo nulla scĩficat᷑
oblatio. Igicur ȩccłarum & hominũ conseerationes
siue benedictiones. omnino gratis fieri debent. nec

Expanded text:
SECRATIONE, SUB NOMINE PROFESSIONIS, ABBATES FACIUNT EPISCOPGratis accepistis, gratis date : et quod monet verbo, facto complevit. Ipse enim gratis nos creavit, et redemit misericordia. Suis itaque sermonibus monet, et docet operibus, munera sua, sanctae videlicet Ecclesiae sacramenta, et gratis accipi debere et gratis dari, quia licet haberi possint, non possunt tamen comparari dona Spiritus sancti; et haereticus esse ratione et auctoritate convincitur, qui quod incomparabile factum est a Deo, credit vel actione praedicat posse comparari ab homine. Ideo Simon Magus haereticus factus est, quia donum Dei se posse aestimavit pecunia possidere. Non est utique venundandum vel emendum Ecclesiae quodlibet sacramentum, quod est donum sancti Spiritus, ex quo, et in quo et per quem divina mysteria iure cȩlebrantur, et peccatorum datur remissio, et sine quo nulla sanctificatur oblatio. Igitur aecclesiarum et hominum consecrationes sive benedictiones omnino gratis fieri debent, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ brachia erigatis. quȩ uos ⁊ nos creauit. ñ nr̃is
meritis. sed sua gr̃a. Ualete in dño semp.¬
necessitate corporis occupatꝰ. Cũ uͦ a necessitate qua detineor
fuero lib̾atꝰ. aduos ueniã tẽpore cõpetenti de pagano &
de suis iustitiã recepturus. Paganꝰ ille sic̃ dr̃. a uobis exposcit
qd̃ olĩ ascĩs apłis int̃dictũ .ẽ. & de cretis apłicȩ sedis nunc
int̾ dicit᷑. Laicis eiũ etiã religiosis ut ipse meliꝰ nostis dispo¬
nendarũ ȩcdiarũ uł eccłiasticarũ rerũ. om̃is facultas ne¬
nere. scđm gregoriũ septimũ & urbanũ. & paschalẽ .ii. ex cõmunicatꝰ ẽ.
& ab ipsis etiã hereticꝰ iudicat᷑. Uał & de gradii ingradũ ds̃ uos ꝓmotũ habe¬
at. adutilitatẽ eccłiȩ sue. In uob̾ cõpletũ. ẽ ut credit᷑ qđ legitur in eũgłio.
Qui se humiliat ex altabit᷑. humilẽ m̃tẽ ur̃am nc̃ usq: credidimꝰ. audiuimꝰ

Expanded text:
tatem brachia erigatis, quae vos et nos creavit, non nostris tatem brachia erigatis, quae vos et nos creavit, non nostris meritis, sed sua gratia. Valete in Domino sempnecessitate corporis occupatus. Cum vero a necessitate, qua detineor, fuero liberatus, ad vos veniam tempore competenti, de Pagano, et de suis justitiam recepturus. Paganus ille, sicut dicitur, a vobis exposcit quod olim a sanctis apostolis interdictum est, et decretis apostolicae sedis nunc interdicitur. Laicis enim, etiam religiosis, ut ipse melius nostis, disponendarum ecclesiarum vel ecclesiasticarum rerum omnis facultas ne excommunicatus est, et ab ipsis etiam haereticus judicatus. Vale; et de gradu in gradum Deus vos promotum habeat ad utilitatem Ecclesiae suae. In vobis completum est, ut creditur, quod legitur in Evangelio: Qui se humiliat, exaltabitur . Humilem mentem vestram nunc usque credidimus; audivimus
Abbreviated transcription (Latin):
quelibet uindocinensem monachũ nulli ep̃o potestatẽ
aliquã exercere liceat. ab ipso eodẽ felicis memoriȩ
papa urbano hoc mͦ ꝓhibet᷑. Urbanus ep̃c seruus seruoꝵ¬
nensi c̃cilio residentib nob̾cum galliarũ ep̃is. p̃ceptũ &
terii potestatem aliquã exercere p̃sumat. Monasteriũ
enĩ ipsum & fr̃s eiusdẽ loci ita spetialit̾ sub apłicȩ sedis
defensione. acromana libertate positi sunt. ut nulli om̃i¬
no hominũ nͥ romano pontifici. & eoꝵ abbati in ipsis potes¬
tatẽ aliquã aut dñationẽ liceat uindicare. Si quis au¬
tẽ ista temerare scient̃ p̃sumpserit. ex cõmunicatꝰ ma¬¬
neat nͥ resipuerit. &romane ȩccłiȩ satis fecerit. Dat̃¬
monast̾ium nr̃m munit᷑. uobuidenda sepe obtulimꝰ.
S quia sublimitas ur̃a distulit uidere uł noluit: que¬
dã ex ipsis ur̃ȩ dilectioni tnscripta mittimꝰ. ne dem¬
ceps quasi ex ignorantia contͣ apłicȩ sedis benigni¬

Expanded text:
quemlibet Vindocinensem monachum nulli episcopo potestatem quemlibet Vindocinensem monachum nulli episcopo potestatem aliquam exercere liceat, ab ipso eodem felicis memoriae papa Urbano hoc modo prohibetur: « Urbanus episcopus, sernensi concilio residentibus nobiscum Galliarum episcopis, praecepterii potestatem aliquam exercere praesumat. Monasterium enim ipsum, et fratres ejusdem loci ita specialiter sub apostolicae sedis defensione, ac Romana libertate positi sunt ut nulli omnino hominum, nisi Romano pontifici et eorum abbati, in ipsis potestatem aliquam aut dominationem liceat vindicare. Si quis autem ista temerare scienter praesumpserit, excommunicatus maneat, nisi resipuerit, et Romanae Ecclesiae satisfecerit. Datmonasterium nostrum munitur, vobis videnda saepe obtulimus. Sed quia sublimitas vestra distulit videre, vel noluit, quaedam ex ipsis vestrae dilectioni transcripta mittimus, ne deinceps quasi ex ignorantia contra apostolicae 89 sedis benigni
Abbreviated transcription (Latin):
tificẽ. Hoc caput habuit monasteriũ nr̃m in initio sui. ⁊
habebit deo auxiliante usq in finem scłi. Professionẽ quã
obicitis. ascẽ memoriȩ papa urbano. p̃decessoris ur̃i tẽpo¬
re irritã penitꝰ factã in hȩc uerba noueritis. Urbanꝰ ep̃s¬
seruus seruoꝵ dei uenerabili congregationi uindocinen
tione quã accepit ab eo ꝓfessionẽ extorserit. Quã qr con¬
tra romane ecdiȩ auctoritatẽ factã agnouimꝰ. abbati qͥ¬
dem nos miscdit̃ huius modi noxã indulsisse noueritis. Pro
fessionẽ uͦ ipsam ita ad nullamꝰ. ut nullas penitꝰ uires ob¬
tineat. Insuꝑ etiã ne abbas monasterii ur̃i deinceps ep̃o
ꝓ fessionẽ faciat. & nr̃ȩ auctoritatis pͥuilegio firmatũ. ẽ
& p̃sentib litteris ꝓhibemꝰ. Si quis autẽ in posterũ cont᷑
hec uenire tẽptauerit. a scẽ ȩccłiȩ liminib arceat̾. &¬
dõnus papa paschał sua auctoritate firmauit. Qđ suꝑ

Expanded text:
tificem. Hoc caput habuit monasterium nostrum in initio sui, et tificem. Hoc caput habuit monasterium nostrum in initio sui, et habebit, Deo auxiliante, usque in finem saeculi. Professionem, quam objicitis, a sanctae memoriae papa Urbano, praedecessoris vestri tempore, irritam penitus factam in haec verba noveritis: « Urbanus episservus servorum Dei, venerabili congregationi Vindocinenstione quam accepit ab eo professionem extorserit. Quam quia contra Romanae Ecclesiae auctoritatem factam agnovimus, abbati quidem nos misericordifessionem vero ipsam ita annullamus, ut nullas penitus vires obtineat. Insuper etiam, ne abbas monasterii vestri deinceps episcopo professionem faciat, et nostrae auctoritatis privilegio firmatum est, et praesentibus litteris prohibemus. Si quis autem in posterum contra haec venire tentaverit, a sdominus papa Paschalis sua auctoritate firmavit. Quod super
Abbreviated transcription (Latin):
Parati enĩ sumꝰ ante uos loco oportuno & tẽpore cõpeten¬
ti uenire qđ iustũ fuerit accepturi. & de fr̃ĩb nr̃is quibꝰ
crim̃ sacrilegii intenditis quantũ iusticia dictauerit ⁊ aplicȩ
sedis ꝑmittĩt auctoritas. responfuri. In hoc tam̃ ñ noctes
scõm consuetudines laicoꝵ. s scdm instituta canonum
inducias postulamꝰ. Nolite iudicare ꝑsonalit̃. Dñ uerba st̃
het. Nemo recte in iudicio ꝑsonã accipit alienã. nͥ priꝰ acci¬
piat suã. Certe ñ plus ĩ concessione ornam̃toꝵ sacerdo tali¬
ũ ab apłica sede abbatib indulget᷑: quã illi qͥ sine uitȩ meritiꝰ &xo¬
dinibꝰ sacͥs ep̃c digit᷑. Si cuilibet retractare placet qd romanꝰ
pontifex facit. & in eũ qͥ soli cęlo innocentiã debet ospone¬
re p̃sumit: ⁊ illud recctare placeat qd illũ magis in tuitu
miscdiȩ quã censura iusticiȩ respexit. Ascefali ñ sumꝰ. quia
xp̃m saluatorẽ caput habemꝰ : & post ipsum. romanũ pon¬

Expanded text:
portuno et tempore competenti venire, quod justum fuerit accepturi, et de fratribus nostris, quibus crimen sacrilegii intenditis, quantum justitia dictaverit, et apostolicae sedis permittit auctoritas, responsuri. In hoc tamen non noctes, secundum consuetudines laicorum sed secundum instituta canonum, inducias postulamus. Nolite judicare personaliter. Domini verba sunt haec: Nemo recte in judicio personam accipit alienam, nisi prius accipiat suam. Certe non plus in concessione ornamentorum sacerdotalium ab apostolica sede abbatibus indulgetur quam illi qui sine vitae meritis et ordinibus sacris episcopus eligitur. Si cuilibet retractare 87 placet quod Romanus pontifex facit, et in eum qui soli coelo innocentiam debet, os ponere praesumit, et illud retractare placeat, quod illum magis intuitu misericordiae, quam censura justitiae respexit. Acephali non sumus quia Christum Salvatorem caput habemus, et post ipsum, Romanum pon
Abbreviated transcription (Latin):
Natiuitate domini
irum est quod hodie factum est: sed fide & de¬
uocione mirandum. Hodie pro salute nr̃a
natus est deues de fȩmina. de filia pater.
dominu de ancilla: de creatura creator. sol de stel¬
la . Hodie natus es ł in sȩculo. ante sȩcula natus : qͥ
sȩcula fecit. & omnia creauit ex nichilo. Xp̃e per
quem deue pater cuncta creauit. quod homo
est es Se uoluit: ut quod xp̃c est fieri posset
est homo. hoc autem secundum naturam assumptȩ
humanitatis dico: non secundum deitatis substanciã.
sit de homine. Non ineo est homo quod xp̃c est. quod
xp̃c factor est: sed ineo quod xp̃c factuꝰ est. Extrib¬

Expanded text:
NATIVITATE DOMINI IV. Mirum est quod hodie factum est, sed fide et devotione mirandum. Hodie pro salute nostra natus est Deus de femina, de filia 345 pater, Dominus de ancilla, de creatura Creator, sol de stella. Hodie natus est in saeculo ante saecula natus, qui saecula fecit, et omnia creavit ex nihilo, Christus, per quem Deus Pater cuncta creavit, quod homo est esse voluit, ut quod Christus est fieri posset ristus factus est homo. Hoc autem secundum naturam assumptae humanitatis dico, non secundum deitatis substantiam. us assumpsit de homine. Non in eo est homo quod Christus est, quod Christus factor est, sed in eo quod Christus factura est. Ex tribu
Abbreviated transcription (Latin):
norauit. & mͥ seruiuit seruire desido. ⁊ uos aurelianis ante
c̃ciliũ uł pꝰ conciliũ. si infirmitas corporis ꝑmiserit eo die
qͦ uob̃ placuerit dilig̃nt̾ uidebo. Ad conciliũ aut̃ le¬
gatoꝵ. qd salua ur̃a dico reuerentia. uocatꝰ uenire
nec possũ. nec debeo. Nã nouerit clilectio ũra. pͥuile¬¬
giis romanoꝵ. pontificũ. uictoris. Nicholai. Alexandri¬
& regorii. Urbani. Pascalis & Calixti sub anathe mate
confirmatũ . ẽẽ. ⁊ int̾elictũ : ne alodiariꝰ beati petͥ
abbas uindocinensis. ab ep̃o uł a quolib& apłice sedis le¬
gato ad conciliũ uocet᷑: nec ullo mͦ uenire cogat᷑.
UaLEte.

Expanded text:
noravit, et mihi servivit, servire desidero, et vos Aurelianis ante concilium, vel post concilium, si infirmitas corporis permiserit, eo die, qui vobis placuerit, diligenter videbo. Ad concilium autem legatorum, quod salva vestra dico reverentia, vocatus venire nec possum, nec debeo. Nam noverit dilectio vestra, privilegiis Romanorum pontificum, Victoris, Nicolai, Alexandri, Gregorii, Urbani, Paschalis, et Calixti sub anathemate confirmatum esse et interdictum ne allodiarius Beati Petri abbas Vindocinensis, ab episcopo, vel a quolibet apostolicae sedis legato ad concilium vocetur, nec ullo modo venire cogatur. Valete.
Abbreviated transcription (Latin):
tos labores ⁊ timores diu passus sũ: & qͥd ibi egeri ꝓfidelita¬
te romane eccłȩ ⁊ quo modo om̃a nr̃a usq: ad norusimã
equitaturã ꝓad quisitiõe lat̾anensis palatii seminaueri:
nouit ds ⁊ beatꝰ petrꝰ ⁊ nouert̃ romani illiꝰ tẽporis. foctiã
tẽpore. romȩ p̃sbit̾ ordinatꝰ. inuestiturã de eccła beate
pͥscȩ ꝑmanũ dñi pp̃. ur. recepi: quã p̃decessores nr̃ longe
ante possedant . s quia noluert̃ obedire guitbto. inde fuerant
eiecti. & quis etas ⁊ infirmitas nr̃a quietẽ potiꝰ desiderent
q laborẽ. animo tͥhente aduospie pat̾ ꝗ citiꝰ potõ
uenire agg̃diar : lic& animꝰ ipse ꝑegͥnã ñ medio ct̃ timeat
sepulturã. Interĩ ad Km̃m patrẽ mitto latorẽ p̃sentiũ. aliqͦ
ñre caritatis signa ferentẽ : cuiꝰ lingua supplebit. qd minꝰ
dilectiõe letific&.

Expanded text:
idelitate Romanae Ecclesiae, et quomodo omnia nostra usque ad novissimam equitaturam pro acquisitione Lateranensis palatii seminaverim, novit Deus et B. Petrus, et noverunt Romani illius temporis. Eo etiam tempore Romae presbyter ordinatus, investituram de ecclesia B. Priscae per manum domini papae Urbani recepi, quam praedecessores nostri longe ante possederant: 31 sed, quia noluerunt obedire Guitberto, inde fuerant ejecti. Et, quamvis aetas et infirmitas nostra quietem potius desiderent quam laborem, animo trahente ad vos, pie Pater, quam citius potero venire aggrediar, licet animus ipse peregrinam non mediocriter timeat sepulturam. Interim ad charissimum Patrem mitto latorem praesentium aliqua nostrae charitatis signa ferentem: cujus lingua supplebit quod minus dilectione laetificet.
Abbreviated transcription (Latin):
manentẽ in nob & oꝑantẽ. Nam nͥ qͥsq ante mortẽ cor¬
poris sp̃uali gra cerneret & haberet illũ: morte dãna¬
ret̾ ȩt̃na. Pidit symeon oculis corporis xp̃m hominẽ :¬
& corde ⁊ corpore dei in homine adorauit maiestatẽ.
Et nos qͥdẽ in bapeismate oculis tarnis aquã uidemus :
&i aqua xp̃m ipsũ oculis animȩ p̃sentẽ cernimꝰ. &
in ipso totã trinitatẽ. Sic̃ enĩ tota trinitas affuit in
baptismate xp̃i. sic tota trinitas firmit̾ adesse credit᷑
& in baptismate xp̃iam : in qͦ ñ solũ cernmꝰ xp̃m.s ip¬

Expanded text:
manentem in nobis, et operantem. Nam, nisi quisque ante mortem cormanentem in nobis, et operantem. Nam, nisi quisque ante mortem corporis spirituali gratia cerneret et haberet Deum, morte damnaretur aeterna. Vidit Simeon oculis corporis Christum hominem, et corde et corpore Dei in homine adoravit majestatem. Et nos quidem in baptismate oculis carnis aquam videmus, et in aqua Christum ipsum oculis animae praesentem cernimus, et in ipso totam Trinitatem. Sicut enim tota Trinitas adfuit in baptismate Christi, sic tota Trinitas firmiter adesse creditur et in baptismate Christiani, in quo non solum cernimus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ illis: & ꝓ illis timebat. Sciebat enĩ qd̃ ita ꝓ ꝓximis
sic̃ ꝓ seipso erat agendũ: & qd sibi & ꝓximis fuerat p̃¬
miũ expectandũ. Timoratꝰ gͥ ex p̃teritoꝵ memoria pec¬
catoꝵ. & ex legis obseruatiõne & ex fidei oꝑatione. atq
pia compassione ꝓximoꝵ uistꝰ. uiste ꝑhibet᷑ in eo esse
sp̃c sc̃s. Et responsũ acceꝑat asp̃u scõ. ñ uisurũ se mortẽ:
nisi priꝰ uideret xp̃m dñi. Sic̃ nescimꝰ ubi & quando acce¬
ꝑit: ita qd acceꝑit & a quo & quomͦ acceꝑit certi sumus.
Nam fide & dilectione. multiplici p̃ce. assidua oratione.
& bonoꝵ assertione oꝑum hoc responsũ meruit a spũ sc
delis anima a spũ scõ ꝑcipit. se uidelicet ñ uisurã mor¬
tẽ . nͥ prius uideat saluatorẽ. Nidit symeon corporali
intuitu xp̃m in carne : & corporalit̃ habuit p̃sentem.
Et nos obtutib m̃tis & fidei illũ in suis sacram̃tis uidemꝰ

Expanded text:
pro illis et pro illis timebat. Siebat enim quod ita pro proximis pro illis et pro illis timebat. Siebat enim quod ita pro proximis sicut pro seipso erat agendum; et quod sibi et proximis fuerat praemium exspectandum. Timoratus igitur ex praeteritorum memoria peccatorum, et ex legis observatione, et 377 ex fidei operatione, atque pia compassione proximorum justus, juste perhibetur in eo esse Spiritus sanctus. Et responsum acceperat a Spiritu sancto non visurum se mortem, nisi prius videret Christum Domini . Sicut nescimus ubi et quando acceperit, ita quod acceperit, et a quo et quomodo acceperit certi sumus. Nam fide et dilectione, multiplici prece, assidua oratione, et bonorum assertione operum hoc responsum meruit a Spiritu delis anima a Spiritu sancto percipit, sed videlicet non visurum mortem, nisi prius videat Salvatorem. Vidit Simeon corporali intuitu Christum in carne, et corporaliter habuit praesentem. Et nos obtutibus mentis et fidei illum in suis sacramentis videmus