comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at translatoribꝰ: & qđ his maiꝰ ẽ erret innoĩe. Pro zacharia qͦq
eremiã posuit. Sed absit hoc de pedisseqͦ xp̃i credere. cui c
fuit nͥ uerba aut sillabas aucupare : sed sententias ponere dogma¬
tũ. Ueniamꝰ ad aliud eiꝰdẽ Rachariȩ testimoniũ. qđ ioħs euangłis-¬
Pro qͦ ĩ. lxxx. legimꝰ. & aspicient ad me ꝓhis ꝗ illuser̃ siue ĩsultauer̃.
tẽ apłis fugã. & hoc ipsũ ⁊achariȩ testimonio c̾firmantẽ. Scriptũ
ẽ ait. Percutiã pastorẽ. & disꝑgent᷑ oues. at ĩlxxͣ. & ĩhebreo. multb
patrẽ rogantis. Percute pastorẽ. & disꝑgent᷑ oues. In hoc arbitror
loco iuxta qͦrũdã prudentiã euangłista reus piaculi. qđ ausꝰ sit
ad angłi monitũ tulisse ioseph paruulũ & matrẽ eiꝰ & intrasse
in egyptũ. ibiq mansisse usq ad obitũ herodis: ut impleret᷑ qđ dic
habent. sed in oseȩ iuxta hebraicã ueritatẽ. scribit᷑ qr puer isrł &¬

Expanded text:
at translatoribus: et quod his majus est, erret in nomine, pro Zacharia quippe, Jeremiam posuit. Sed absit hoc de pedissequo Christi dicere: cui curae fuit non verba et syllabas aucupari, sed sententias dogmatum ponere. Veniamus ad aliud ejusdem Zachariae testimonium, quod Joanpretati sunt Latini: et aspicient ad me pro his, quae inluserunt siue insultaueruut. tem apostolis fugam et hoc ipsum Zachariae testimonio confirmantem: scriptum epatrem rogantis: percute pastorem, et dispergentur oues. in hoc, ut arbitror, loco iuxta quorundam prudentiam euangelista piaculi reus estad angeli monitum tulisse Ioseph puerum et matrem eius, et intrasse in Aegyptum, ibique mansisse usque ad obitum Herodis, ut impleretur quod dhabent, sed in Osee iuxta Hebraicam veritatem scribitur: Quia puer Isr
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ orationis locꝰ. illuc miserĩme carnis ergastulũ. Et ut mͥ ipse
testis ẽ dñs. pꝰ multas lacrimas. pꝰ cȩlo ocłos inherentes. nͥ nũqͣ uide
bar mͥ int̾ eẽ agminibꝰ angłors: & letꝰ gaudensq cantabã. Post te
in odorẽ ungentoꝵ tuoꝵ curremꝰ. Si aut̃ hȩc sustinent illi qui
exoso corpore solis cogitationibꝰ oppugnant᷑. ꝗd patit᷑ puella quȩ
deliciis fruitꝰ.¬

Expanded text:
meae orationis locus, illud miserrimae carnis ergastulum: et ut mihi ipse meae orationis locus, illud miserrimae carnis ergastulum: et ut mihi ipse testis est Dominus post mulinibus angelorum et laetus gaudensque cantabam: post te in odorem unguentorum tuorum currimus. Si autem haec sustinent illi, qui exeso corpore solis cogitationibus oppugnantur, quid patitur puella, quae deliciis fruit
Abbreviated transcription (Latin):
carcere dãpnauerã. scorpionũ tantũ sociꝰ & ferarũ: sepe choris ĩ
terã puellarũ. Pallebãt ora ieuiniis. & mens desideriis estuabat.
infrigido corpore: & ante hoĩem suũ iã carne p̾mortua. sola
libidinũ incendia bulliebant. Itaq oĩ auxilio destitutꝰ. ad iħu iace.¬
bã pedes. lĩgabã lacrimis. crine t̾gebã. & repugnantẽ carnẽ ebdo-¬
madarũ inedia subiugabã. Non depudesco infelicitatis meȩ. quin
potiꝰ plango non eẽ qđ fuerĩ. Memini me olamantẽ diem iunexisse
cũ nocte crebro. nec priꝰ apectoras cessasse uerberibꝰ.: ꝗͣ dnõ incre
pante rediret tranꝗllitas. Ipsã qͦq cellulã meã qͣsi cogitationũ mea-
rũ c̃sciã ꝑtimescebã. & mͥmet iratꝰ & rigidꝰ: solꝰ deserta penetrabã.¬
Sicubi concaua ualliũ. asꝑa montiũ. rupiũ p̃rupta cernebã: ibi

Expanded text:
cacatereram puellarum. pallebant ora ieiuniis et mens desideriis aestuabat in frigido corpore et ante hominem suum iam carae praemortua sola libidinum incendia bulliebant. itaque omni auxilio destitutus ad Iesu iacebam pedes, rigabam lacrimis, crine tergebam et repugnantem carnem ebdomadarum inedia subiugabam. non erubesco infelicitatis meae, quin potius plango non esse, quod fuerim. memini me clamantem diem crebro iunxisse cum nocte nec prius a pectoris cessasse uerberibus, quam domino rediret increpante tranquillitas. ipsam quoque cellulam meam quasi cogitationum consciam pertimescebam et mihimet iratus et rigidus solSicubi concava vallium, aspera montium, vel rupium praerupta cernebam, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ꝑ aut erebro de nũmis loquentẽ. excep̃ta elemosina quȩ indif¬
ferent oibꝰ patet. institorẽ potiꝰ habeto. ꝗͦ monachũ. Pret̾ uictum
& uestitũ & manifestas necessitates. nichil ũ ꝗͣ tribuas: ne filiors
panes canes comedãt  in fri. Uerũ xp̃ĩ tẽplũ. aia ẽ creden¬
tis. lilla exor na. illã uesti. illi offer donaria: in illa xp̃m suscipe.
Iquociens in heremo cstitutꝰ in illa uasta solitudine quȩ exus¬
ta solis ardore. horridũ monachis p̾bet habitacłm: putaui me
romanis int̾ ẽẽ deliciis. sedebã solꝰ qr a maritudine repletꝰ erã. hor¬
rebant sacco m̾bra deformia. & squalida cutis sitũ et hyopicȩ car¬
nis obduxerat. Cotidie lacrimȩ. cotidie gemitꝰ. & si qͣndo repugnan¬
tẽ sõnꝰ imminens opp̃sisset: nuda humo uix ossa herentia collidebã.
De cibis uͦ & potu taceo. cũ etiã languentes a qͣfrigida utant᷑. & coerit
aliꝗd accepisse. luxuriȩ ẽ. Ille gͥ ego ꝗ ob gehennȩ metũ tali me

Expanded text:
semper aut crebro de nummis loquentem excepta elemosyna, quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto quam monachum. praeter uictum et uestitum et manifestas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes comedant. Uerum Christi templum anima credentis est: illam exorna, illam uesti, illi offer donaria, in illa Christum suscipe. quotiens in heremo constitutus et in illa uasta solitudine, quae exusta solis ardoribus horridum monachis praestat habitaculum, putaui me Romanis interesse deliciis! sedebam solus, quia amaritudine repletus eram. horrebam sacco membra deformis, squalida cutis situm Aethiopicae carnis adduxerat. cotidie lacrimae, cotidie gemitus et, si quando repugnantem somnus inminens oppressisset, nuda humo uix ossa haerentia conlidebam. de cibis uero et potu taceo, cum etiam languentes aqua frigida utantur et coctum aliquid accepisse luxuriae sit. ille igitur ego, qui ob gehennae metum tali me
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe offert᷑ sacrificiũ. cũ offert᷑ uͦ dõ: cui uni tantũmͦ sacrifi-¬
candũ ẽ. Non aut̃ recte diuidit᷑. dũ nͥ rec te discernunt᷑ ł loca
ł tẽpora. ł res ipse quȩ offerunt᷑. ł qͥ offert & cui offert᷑. ł hi qͥbus¬
ad uescendũ distribuit᷑ qđ oblatũ ẽ: ut diuisionẽ hic discretionẽ
penitꝰ debuit. siue cũ electiora sibi eiꝰdẽ generis rerũ ten& homo. quã
sint ea quȩ offert dõ. siue eiꝰ rei quȩ oblata ẽ. fit particeps ꝓfanꝰ. aut
qͥlibet quem fas ñ ẽ fieri. In qͦ aut᷑ hoꝵ dõ displicuerit chain. facile nͥ
gi. ꝓpterea d̾m respexisse inmunꝰ eiꝰ: qr hoc ipse male diuidebat.
dans aliqͥd suũ.: sibi aut̃ se ipsũ. Qd om̃s faciunt qͥ ñ dm̃. sed suã
sẽc tantes uoluntatẽ id ẽ nꝰ recto sed ꝑuerso corde uiuentes: offert̾
tam̃ dõ munꝰ.¬

Expanded text:
autem offertur sacrificium, cum offertur Deo vero, cui uni tantummodo sacrificandum est. Non autem recte dividitur, dum non recte discernitur vel loca, vel tempora, vel res ipsa quae offertur, vel qui offert, et cui offertur. ad uescendum distribuitur quod oblatum est, ut diuisionem hic discretionem penitus debuit, siue cum electiora sibi eiusdem generis rerum tenet homo quam sunt ea, quae offert Deo, siue eius rei. quae oblata est, fit particeps profanus aut quilibet quem fas non est fieri. In quo autem horum Deo displicuerit Cain, facile non gi propterea deum non respexisse in munus eius, quia hoc ipso male diuidebat, dans deo aliquid suum, sibi autem se ipsam. quod omnes faciunt, qui non dei, sed suum sectantes uoluntatem, id est non recto, sed peruerso corde uiuentes, offerunt tamen deo mun
Abbreviated transcription (Latin):
rt significauit. Sc̃s quoq augustinꝰ. hac̃ opinionẽ in octo admodũ
uoluminibꝰ: uerbis tueri cernit᷑. Sed cũ originale peccatũ penasq
paruuloꝵ ꝗ sine baptismate moriunt᷑ declarare nitit᷑. adeo factã
in adã: & exipsa õiũ hoĩnũ aĩas existere. tã siuis argum̃tis ꝗͣ serip.¬
turarũ testimoniis. ut ẽ illud: aĩȩ quȩ ingressȩ st̃ cũ iacob egrptũ.

Expanded text:
re significavit. Sanctus quoque Augustinus hanc opinionem in octo admodum voluminibus, verbis tueri cernitur. Sed cum originale peccatum poenasque parvulorum, qui sine baptismate moriuntur, declarare nititur, a Deo factam in Adam, et ex ipsa omnium hominum animas existere, tam suis argumentis, quam Scripturaru
Abbreviated transcription (Latin):
riens pascit alies. & or e pallente ieuniis fame tor quebat᷑ aliena : õem¬
a nistro uumineo sanguinẽ portat inuitro. ꝗauaricia pient ide t̃¬
plo: ꝗ absq funicło & in crepatione cathedras uendentiũ colubosolde
abrabuar dt pat nia ce de cognatione tua: &e ꝑge qͦmescis. Si habes subs¬
cantia uenoe & da pauꝑibꝰ. Si ñ habes. grandi honere libatꝰ e&. dinudũ
xpri. nudꝰ sequere. Surũ. grande diffiale. sed magua sunit prenia.
cantes. matronarũ opes uenerent᷑ obseꝗis: sit̃ ditiores monachi quã

Expanded text:
riens pascit alios: et ore pallente jejuniis, fame torquetur aliena: omnemanistro vimineo, Sanguinem 948 portat in vitro. Qui avaritiam ejecit e Templo: qui absque funiculo et increpatione, cathedras vendentium columbas, id est, Abraham de patria et de cognatione tua et perge, quo nescis. si habes substantiam, uende et da pauperibus, si non habes, grandi onere liberatus es; nudum Christum nudus sequere. durum, grande, difficile, sed magna sunt praemia. cantes matronarum opes uenentur obsequiis, sint ditiores monachi, quam
Abbreviated transcription (Latin):
miserentis dĩ. sed uolentis ẽ hõis: qr id miscdia dĩ sola non impl&:
minis: ne apło aꝑtissime c̃tradicat. restat ut ꝓpt̾ea recte dic tũ in¬
telligat᷑: ñ uolentis neq currentis sed miserentis ẽ di. ut totũ det᷑ deo:
qͥ hõis uoluntatẽ bonã & p̃parat adiuuandã. &adiuuat p̃paratam.
Precedit enĩ bona uoluntas hois. multa dĩ dona: sed ñ oĩa. Quȩ aũ
ñ p̾cedit ipsa : ineis e̾ & ipsa. Nã utruiq legit᷑ in sc̾is eloquiis. & miscdia¬
eiꝰ p̃ueni& me: & miscdia eiꝰ subsequet᷑ me. Nolentẽ p̃uenit. ut uelii.
uolentẽ subseqͥt᷑. ne frustra uelit. Cur enĩ iubem᷑ orare ꝓ inimicis
a qͦ factũ ẽ ut uelimꝰ : Oramꝰ gͦ ꝓ inimicis nr̃is ut miscđia eiꝰ p̃ue¬¬
niat eos. sicut p̃uenit & nos: Oramꝰ aut̃ ꝓ nob̾: ut miscđia eiꝰ sub

Expanded text:
miserentis est Dei, sed volentis est hominis, quia id misericordia Dei sola non implet? minis, ne Apostolo apertissime contradicat, restat ut propterea recte dictum intelligatur: Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, ut totum deuntatem bonam et praeparat adjuvandam et adjuvat praeparatam. Praecedit enim bona voluntas hominis multa Dei dona, sed non omnia; quae autem non praecedit ipsa, in eis est et ipsa. Nam utrumque legitur in sanctis eloquiis: Et miseriet: Misericordia ejus subsequetur me . Nolentem praevenit ut velit; volentem subsequitur ne frustra velit. Cur enim admonemur orare pro inimicis a quo factum est ut velimus? Oramus ergo pro inimicis nostris, ut misericordia Dei praeveniat eos, si
Abbreviated transcription (Latin):
qr necesse erat pascha illud tipicũ antea cõsumari. ⁊ sica
ueri pasche sacram̃ta transire. Nunc inhonorẽ tanti tãq t̾ribił
sacram̃ti placuisse magistris ȩccłȩ. pͥmo nos dnicȩ passionis parti¬
cipatione muniri. pͥmo spũalib epulis interiꝰ ex teriꝰq sacrari.
ac de inde t̾renis dapib corpꝰ ⁊uilib escis refici

Expanded text:
 apostolos, quia necesse erat Pascha illud typicum antea consummari, et sic ad veri Paschae sacramenta transire. Nunc in honore tanti tamque terribilis sacramenti placuisse magistris Ecclesiae, primo nos Dominicae passionis participatione muniri, primo spiritualibus epulis interius exteriusque sacrari, ac deinde terrenis dapibus, corpus et vilibus escis refici
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ possessionũ pauꝑibꝰ diuidãt: ꝗͣ illos qͥ possessionibꝰ semel uenundatis oĩa¬
rit. ꝗs celebrabit ȩccłias: Is scłares hoi̾es. lucri faciet: ꝗs peccantes.
ad uirtutes poterit coartare : Hoc enĩ mͦ. si os tecũ fatui sit̃: sapiens c̾e̾
ꝗs poterit. Et uirginitas. n erit apꝓbanda. Si  enĩ os uirgines fuerĩt
nuptiȩ ñ ert̃. interibit genꝰ humanũ: in fantes incunis ñ uagient.
ob̾tetrices absq mercedibꝰ m̾dicabt̃: & grauissimo frigore. solꝰ atq c̃
appetit᷑. aAtq utinã hoc os e̾ent qđ pauei st̃: de ꝗbꝰ dr̃ multi st̃ uocati.¬

Expanded text:
tus possessionum sutus possessionum sudine, quis celebrabit ecclesias, quis saeculares homines lucrifaciet, quis peccatores ad virtutes poterit coarctare? hoc enim modo, si omnes tecum fatui sunt, sapiens esse esse poterit? Et virginitas non erit approbanda. Si enim omnes virgines fuerint, nuptiae non erunt: interibit humanum genus: infantes in cunis non vagient; obstetrices absque mercedibus mendicabunt: et gravissimo frigore solus  Al. soappetitur. Atque utinam hoc omnes essent, quod pauci sunt, de quibus dici
Abbreviated transcription (Latin):
tria sua posse facere: nec pauꝑes defuturos. ꝗeccłiȩ opibꝰ sustentandi-
sit᷑. Nec nos negamꝰ cunctis pauꝑibꝰ etiã udeis & samaritanis sitanta
sinã: sed maxime ad domesticos fidĩ. de qbꝰ & saluator in euangłio loque¬
bat᷑. Facite uob̾ amicos de mãmona iniꝗͥtatis. qͥuos recipiant inȩt̾na ta
bernacła. Nũꝗd isti pauꝑes int̾ quoꝵ pannos & illuiuem corporis fla-¬
grans libido duat᷑. posst̃ habere ȩterna tabnacła: ꝗ nec p̾sentia possidẽt
nec futura : Non enĩ simplicit᷑ pauꝑes. sed pauꝑes spũ beati appellant᷑.
de qbꝰ scriptũ ẽ. Beatꝰ qͥ intelligit suꝑ egenũ & pauꝑem. in die mala
lib̾abit eũ dñs. Inuulgi pauꝑibꝰ sustentandis neqͣquã intellectu. sed
elemosina opꝰ ẽ: in scĩs pauꝑibꝰ beatitudo intelligentiȩ. ut ei tribuat
ꝗerubescit acciꝑe : & cũ acceꝑit dolet. metens carnalia : & seminans
spũalia. Id aut̃ asseris meliꝰ eos facere ꝗ utant᷑ rebꝰ suis. & paulatĩ fruc¬

Expanded text:
tria sua facere: nec pauperes defuturos, qui Ecclesiae opibus sustentandi sint. Nec nos negamus cunctis pauperibus etiam Judaeis et Samaritanis, si tanta es eleemosynam, sed maxime ad domesticos fidei . De quibus et Salvator in Evangelio loquebatur: Facite vobis amicos de mammona iniquitatbernacula . Numquid isti pauperes, inter quorum pannos et illuviem corporis, flagrans libido dominatur, possunt habere aeterna tabernacula, qui nec praesentia possident, nec futura? Non enim simpliciter pauperes, sed pauperes spiritu beati appellantur: de quibus scriptum est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem: in die mala l. XL, 1. In vulgi pauperibus sustentandis nequaquam intellectu, sed eleemosyna opus est. In sanctis pauperibus beatitudo est intelligentiae, ut ei tribuat, qui erubescit accipere: et cum acceperit, dolet: metens carnalia, et seminans spiritalia. Quod autem asserit eos melius facere, qui utuntur rebus suis, et paulatim fruc
Abbreviated transcription (Latin):
Mulla sccuritas ẽ: uicino serpente dormire. Potest fieri ut me non
mor deat. tam̾ potest fieri: ut me aliqͥndo mordeat. Matres uocamꝰ &¬
sorores. a filias. & nͥ erubescimꝰ uicũs nris noĩa pietatis obtendere Ho
facit msonachan celluł feminarũ: Qͥa sibi uolt̾ sola &r pͥuata collogi
& arbitros fugientes ocłi: Sc̃s amor. inpacientiã n habet. I de libidi¬
ne diximꝰ. reftramꝰ adauariciã : & adoĩa uicia quȩ uitart᷑ solitudine
aicairco ur biũ frequenter deelinamꝰ: ne facere c̃pellam̃. que nosnitã

Expanded text:
Nulla securitas est vicino serpente dormire. Potest fieri ut me non Nulla securitas est vicino serpente dormire. Potest fieri ut me non mordeat, et tamen potest fieri ut aliquando mordeat. Idcirco urbium ina pietatis obtendere. Quid facit monachus in cellulis feminarum? quid sibi volunt sola et privata colloquia, et arbitros fugientes oculi? Sanctus amor impatientiam non habet. Quod de libidine diximus, referamus ad avaritiam, et ad omnia vitia quae vitantur solitudine. Et idcirco urbium frequentias decli
Abbreviated transcription (Latin):
gentis habet officiũ: ꝗ ł se ł mundũ lugeat. & dnĩ pauidꝰ p̾stoletur
ad uentũ: ꝗsciens in becillitatẽ suã & uas fragile qđ portat. tim&
offendere: impingat & corruat atq frangat᷑. Unde mulierũ maxi-¬
meq adolescentularũ uitat aspectũ. & in tantũ castigator ẽ sui.
ut etiã quȩ tuta st̃. ꝑtimescit. Eur inꝗes ꝑgis ad heremũ: Uidelie&e¬
ut te ñ audiã. n uidã. ut tuo furore iͥ mouear ut eua belluna
paciar a noanie capiat oełł meretrices: ne forma pulcherr sine
adillicitos ducat ãplexus. Respondebis. hoc ñ ẽ pugnart. sed fugere.
Sta macie aduersario armatꝰ obsiste : ut pꝰ qͣuiceris. coroneris. pate¬
toriã. Si fugero. gladiũ deuitaui. sistetero. aut uincendũ mͥ ẽ : aut ca¬
dendũ. Qdaut̃ necesse ẽ certa dimutere. & incerta sec tari  Aut seu¬
to aut pedibꝰ mors uitanda ẽ. Iu qͥpugnas. & suꝑari potes: & uince¬
re. Ego cũ fugero. ñ uncor in eo qđ fugio: sedido fugio ne uincar.

Expanded text:
ficium: qui vel se, vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum: qui sciens imbecillitatem suam, et vas fragile quod portat, timet offendere, ne impingat, et corruat atque frangatur. Unde et mulierum, maximeque adolescentularum vitat aspectum, et in tantum castigator suietiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquies, pergis ad eremum? Videliceut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebis: Hoc non est pugnare, sed fugere; sta in acie: adversario armatctoriam. Si fugero gladium, devitavi: si stetero, aut vincendum mihi est, aut cadendum. Quid autem necesse est certa dimittere, et incerta sectari? aut scuto, aut pedibus mors est vitanda. Tu qui pugnas, et superare potes et vincere. Ego cum fugio, non vinco in eo quod fugio, sed ideo fugio, ne vincar.
Abbreviated transcription (Latin):
ntiꝗͣ patrũ regulã sequens nulli umꝗͣ ꝗe ꝗͣ de or dina:¬
tionibꝰ accipiendũ ee constituo. neq ex datione pallũ. neq extraditio¬
latione pastelli. Q enĩ in ordinando ep̃o pontifex manũ ponit guan:¬
in ordinatione eiꝰ uoc̃t suã ł calamũ uenundart. Ero or dinatione gͦ
ł usu pallii seu cartis atq pastellis cũ deq qͥordinandus ẽ ł or¬
dinatur oĩno aliqͥd dare ꝓhibeo. exqbꝰ p̃dictis rebꝰ siqͥs huic aliquid
c̾modi appellatione exigere ł petere forte p̾su̾pserit: in districto
dĩ oĩpotentis examine reatui subiacebit. Gres oRiꝰ. Si quando

Expanded text:
ntiquam Patrum regulam sequens, nulli unquam quidquam de ordinationibus accipiendum esse constituo: neqappellatione pastelli. Quia enim ordinando episcopo pontifex manum imponit, euangin ordinatione eius vocem vel calamum venundare. Pro ordinatione ergo l usu pallii seu cartis atque pastellis eumdem, qui ordinandus est, omnino aliquid dare prohibeo. Ex quibus praedictis rebus si quis huic aliquid commodi appellatione exigere vel petere forte praesumpserit, in districto Dei omnipotentis examine reatui subiacebit. Item eidem Virgilio
Abbreviated transcription (Latin):
uantũ mͥ uide.¬
tur salua fide intelligi potest utriꝰq fornicationis malũ tã speciał
ꝗͣ uniuersalis in hoc uno capitulo tanti & tã magni doctoris ubi ait.
omẽ peccatũ qđ cũq fecerit hõ extra corpꝰ ẽ.: qͥaut̃ fornicat᷑. in
corpꝰ ꝓpͥum peccat: ut aut exaggeratio facta sit ab apło huiꝰ speci¬
alis fornicationis. qͣin corpꝰ ꝓpͥũ peccari recte intelligit᷑: qr nusꝗͣ
si ꝑcorpꝰ exerceant᷑. quẽ ad modũ soliꝰ fornicationis uis quedã ĩꝑiosȩ
libidinis conditioni suȩ subdit: ꝓpͥũq ipsiꝰ corporis mancipiũ pessi-¬
mũ facit. tẽpore maxime ipsiꝰ inmundissimȩ oꝑationis: ut aliud qͥdẽ
p̾t̃ qđ agit. in ipso corpore n̾ sit liberũ humanȩ m̾ti ł cogitare ł ĩten.¬
& concupiscens merito in corpꝰ ꝓpͥũ peccare dicat᷑: idẽ uniuersȩ concu¬

Expanded text:
uantum mihi videtur, salva fide, intelligi potest utriusque fornicationis malum, tam specialis, quam universalis, in hoc uno capitulo tanti et tam magni doctoris, ubi ait, Omne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat: ut aut exaggeratio facta sit ab Apostolo hujus specialis fornicationis, qua in corpus proprium peccari recte intelligitur; quia nusquam si per corpus exerceantur, quemadmodum solius fornicationis uis quaedam imperiosae libidinis condicioni suae subdit propriumque ipsius corporis mancipium pessimum facit, tempore maxime ipsius immundissimae operationis, ut aliud quid praeter quod agit in ipso corpore non sit liberum humanae menti uel cogitare uel intenralia diligens et concupiscens, merito in corpus proprium peccare dicatur, id est uniuersae concu
Abbreviated transcription (Latin):
ufficit ĩqt diei malicia sua. id ẽ sufficit qđ ista sumere
urgebit ipsa necessitas: ꝗͣ ꝓpt̾ea maliciã nõĩatã arbitror.
qr penalis ẽ nobis. Pertin& enĩ ad hanc fragilitatẽ. & mortalita¬
tt̃ ꝗͣ peccando merumꝰ. huic gͦ penȩ tẽporalis necessitatis noli
ꝓpt̾ hanc explendã milites dõ. Hoc aut̾ loco uehem̾t̾ cauendũ
ẽ: ne forte cũ uiderimꝰ aliquẽ seruũ di ꝓuidere ne ista necessa.¬
ria de sint ł sibi ł eis quoꝵ sibi cura cõmissa ẽ: iudicemꝰ eũ c̾tra
p̾ceptũ dñĩ facere. & de crastino eẽ sollicitũ. Nã & ipse dñs cui mi-¬
nistrabat angłi. tam ꝓpt̾ exẽplũ ne ꝗs postea scandalũ pateretur:
cũ aliquẽ seruoꝵ eiꝰ animaduertiss& ista necessaria ꝑcurare. lo-¬
cłos habere dignatꝰ ẽꝰ cũ pecunia unde usibꝰ necessarus qͥcꝗd opꝰ fuis.

Expanded text:
uit, diei malitia sua; id est, sufficit quod ista sumere urgebit ipsa necessitas, quam propterea malitiam nominatam arbitror, quia poenalis est nobis, pertinet enim ad hanc fragilitatem et mortalitatem quam peccando meruimus. Huic ergo poenae temporalis necessitatis noli ed etiam propter hanc explendam milites Deo. Hoc autem loco vehementer cavendum est ne forte cum viderimus aliquem servum Dei providere ne ista necessaria desint vel sibi, vel eis quorum sibi cura commissa est, judicemus eum contra paeceptum Domini facere, et de crastino esse sollicitum; nam et ipse Dnistrabant angeli, tamen propter exemplum ne quis postea scandalum pateretur, cum aliquem servorum ejus animadvertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignat
Abbreviated transcription (Latin):
gant. quȩ cũq ĩ eis uiciosa & deformia m̾bra gestart̾: in reqͥrendo
laborare qͥd opꝰ ẽ. Neq enĩ fatigare nos deb& ĩ certa eors habitudo
ł pulchritudo. quor ꝑ erit certa & sẽpit̾na dãpnatio. Mec moueat
qͦmͦ erit in eis corpꝰ cͥorruptibile si dolere poterit. aut qͦmͦ corrup¬
tibile simora ñ poterit. Non ẽ uera uita. nͥ ubi felicit̾ uiuit᷑: nec
uera ĩ corruptio. nͥ ubi salꝰ nullo dolore corrũpit᷑. Ubi aut̾ ĩfelix
mori n̾ sinit᷑. & ut ita dicã mors ipsa nͥ morit᷑: &ubi dolor ꝑpetuꝰ
scda qͣ penale corpꝰ anima relinquere nͥ ꝑmittit᷑ hoĩ accidisset: si
nemo peccass&.¬

Expanded text:
starunt, in requirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat modo erit in eis corpus incorruptibile, si dolere poterit, aut quomodo corruptibile, si mori non poterit. Non est enim vera vita nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dmori non sinitur, et, ut ita dicam, mors ipsa non moritur, et ubi dolor perpetuus secunda, qua poenale corpus anima relinquere non permittitur, homini accidisset, si nemo peccass
Abbreviated transcription (Latin):
tristisq recedat. De rapinis alienis elemosinã fac̾e. ñ ẽ offitiũ misera¬
tioĩs. s emolum̃tũ sceleris. Uñ ⁊ salomõ. Ioffert in qͥt sacͥfitiũ de ra¬
pina pauꝑũ. tãꝗͣ siqͥs uictimet filiũ in cõspectu patris sui. & enĩ in
uste tollit. iuste nũꝗͣ tribuit. Nec bene alt̾o p̾bet. q abalio male ex¬
torquet. Magnũ scebꝰ ⁊ res pauꝑũ prãre diuitib. ⁊ de sũptib in opũ.
adqͥrere fauores potentũ. Itẽ¬
i piecas ꝓdefunctis fi¬
delib flere iubeat. fides tñ ꝓeis lug̾e uetat. Illi deplorandi s̃ in
mortẽ : qͦs miseros infernꝰ exhac uta recip̃. ñ qͦs cȩlestis aula letifica¬
dos includit

Expanded text:
tristisque recedat. 17. De rapinis alienis eleemosynam facere non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Unde et Salomon: Qui offert, inquit, sacrificium de rapina pauperum, tanquam si quis victimet filium in conspectu patris sui . Qui enim inuste tollit, juste nunquam distribuit, nec bene alteri praebet quod ab alio male extorquet. Magnum scelus est res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere favores potentum; arei pietas pro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetificandos includit
Abbreviated transcription (Latin):
tes: in ꝑiculũ uertit᷑ loquentiũ. Ego si fecero. si dixero qͥppiã qđ rep̃¬
hensione dignũ ẽ. dignũ de scĩs egredior & polluo uocabulũ xp̃i inqͦ
tantarũq uirtutũ ut seꝑ moret᷑ ĩ scĩs & sẽꝑ paratꝰ sit uictimas offer¬
re ꝓpopło: sequester hoĩũ & dĩ & carnes agni sacro ore cficiens. qr
scm̃ oleũ xp̃i dĩ sui suꝑ eũ ẽ: nͥ egredietꝰ e scõ ne uestim̾tũ qđ indutꝰ ẽ¬

Expanded text:
tes, in periculum loquentium uertitur. ego, si fecero, si dixero quippiam, quod reprtes, in periculum loquentium uertitur. ego, si fecero, si dixero quippiam, quod reprehensione dignum est, de sanctis egredior et polluo uocabulum Christi, itantarumque uirtutum, ut semper moretur in sanctis et paratus sit uictimas offerre pro populo, sequester hominum et dei et carnes agni sacro ore conficiens, quia sanctum oleum christi dei sui super eum est! non egreditur e sancto, ne uestimentum, quod indutus e
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ patre & matre pollui nob̃ nͥ licet. qͣntomagis suꝑ fribꝰ. sororibꝰ.
c̃sobrinis. familia. seruulis : Genꝰ regale & sacerdotale sumꝰ. illũ
adtendamꝰ patrẽ ꝗ nũꝗͣ morit᷑ aut ꝗ pronob̾ morit᷑: & qͥidõ uiuens
mortius ẽ. ut nos mortuos uiuificaret. Si ꝗd habemꝰ de egẏpto qđ
pͥnceps mundi suũ possit agnoscere. tenenti palliũ egyptiȩ cũ pallio
relinqmꝰ. Sindone ad oꝑtꝰ adolescens iunctũ dñm sequebatꝰ in curris¬
set laqueos. nͥ expeditꝰ & nudꝰ ꝑsequentiũ impetꝰ dcclinasset. Reddamꝰ
parentibꝰ quȩ parentũ st̃ si tam̃ uiuũt. si seruientes dño filios sues p̃fer¬
ri sibi głantur. Et de scĩs nͥ egredict᷑. & ñ polluet scĩficationẽ dĩ sui.
Pro ocioso qͦq uerbo rationẽ reddituri sumꝰ. & õe qđ nͥ edificat audien¬

Expanded text:
super patre et matre pollui nobis non licet, quanto magis super fratre, soronbus, super patre et matre pollui nobis non licet, quanto magis super fratre, soronbus, consobnms, lamiha, seruulis! genus regale et sacerdotale sumus. illum adtendamus patrem, qui numquam moritur aut qui pro nobis moritur et qui ideo uiuens mortuus est, ut nos mortuos uiuificaret. si quid habemus de Aegypto, quod princeps mundi suum possit agnoscere, tenenti Aegyptiae cum pallio relinquamus. sindone opertus adulescens uinctum dominum sequebatur: incurrisset laqueos, nisi expeditus et nudus persequentium impetus declinasset. reddamus parentibus, quae parentum sunt; si tamen uiuunt, si seruientes deo filios suos praeferri sibi gloriantur. Et de sanctis non egredietur et non polluet sanctificationem dei sui. pro otioso quoque uerbo rationem reddituri sumus et omne, quod non aedificat audien
Abbreviated transcription (Latin):
n scindet qr candida st̃: q ĩpolluta mere sig¬
num sequentia. &e dc actonsis eius efecte uellerau Amia sõ¬
dicicia. scidit tunicã. Cay Phas ꝑdito sacerdotio. rupit publicȩ ues.¬
tim̾ta. Suꝑoẽm aĩam quȩ mortua ẽ : ñ ingredit᷑. Ubi cũq pecca¬
tũ ẽ & inpeccato mors. illuc pontifex nͥ accedaͥt. anima quȩ pecca¬
uerit. ipsa moriet᷑. uã uis ille sit diues. qͣuis potens. & multi.¬
tudinẽ offerãt uictimarũ. simortuus ẽ : nͥ tangit᷑ apontifice. ñ
uidet᷑. Id si resurgit. & ad uocẽ saluatoris egredit᷑ de sepulchro
suo. & fasceolis peccatorꝓ solutis incedit: intrabit ad eũ pontifex.
& ibi facret mansionẽ : & cũ resurgente prandebit. Suꝑ patre
suo & matre sua: nͥ inꝗnabit᷑. Multa nos facere cogit affec tꝰ. &
dũ ꝓpinqͥtatẽ respicimꝰ corpor: & corporis & animȩ offendimus
monachors dũ patrismatrisue miserent᷑. suas animas ꝑdidert᷑ꝰ.

Expanded text:
non scindet, quia candida sunt, quia inpolluta, quia agnum sequentia et de adtonsae ouis confecta uelleridicitia scidit tunicam; Caiafas perdito sacerdotio rupit publice uestimenta. super omnem animam, quae mortua est, non ingredietur. ubicumque peccatum est et in peccato mors, illuc pontifex non accedet. anima, quae peccauerit, ipsa morietur. quamuis ille sit dines, quamuis potens et multitudinem offerat uictimarum, si mortuus est, non tangitur a pontifice, non uidetur. quodsi reuiuiscit et ad uocem saluatoris egreditur de sepulchro suo et fasceis peccatorum solutus incedit, intrabit ad eum pontifex et ibi faciet mansionem et cum resurgente prandebit. Super patre suo et super matre sua non inquinabitur. multa nos facere cogit affectus et, dum propinquitates respicimus corporum, et corporis et animae offendimus monachorum, dum patris matrisque miserentur, suas animas perdiderunt!
Abbreviated transcription (Latin):
puritatẽ: petri c̃sortio in dignꝰ fuit. Consuluisti me fauiola tius lit
& pͥmiciis sacerdotũ & de obseruatione pontificis. p̾faciunculã cͥstru
ẜgressa de sodomis & ad montana festinans. ñuis habitare.
uenis. Sed dũ uestes eiꝰ & rationale pectoris diligent̾ ĩꝗris. nr̃a tibi
displicuere csortia. Et tu ꝗdem optato frueris socio. & iuxta babi.
lonẽ bethleemitica rura suspiras. Nos inephrata tandẽ pace reddita.
uagientẽ de p̾sepe audimꝰ infantẽ: & querimonias eiꝰ ac uocula. ad
ad remissionẽ peccatoꝵs redeunt. iuxta ilecretalia in nocentii pa-¬
pȩ: ꝗdicit. De penitentibꝰ aut̃ qͥ siue ex grauioribꝰ conmissis siue ex
leuioribꝰ penitentiã gert̾. si nulla int̾ueniat egritudo: qͥnta feria

Expanded text:
puritatem, Petri consortio indignus fuit. 8. Compulisti me, Fabiola, litteris et primitiis sacerdotum, et de observatione Pontificis Praefatiunculam struerem. Egressa de Sodomis, et ad montana festinans, non vis habitare in venis. Sed dum vestes ejus et Rationale pectoris diligenter inquiris, nostra tibi dilonem Bethlemitica forsitan rura suspiras; nos in Effrata tandem pace reddita uagientem de praesepe audiuimus infantem et querimonias eius ac uoculam ad ad remissionem peccatorum redeunt juxta Decretalia Innocentii papae, qui dicit: De poenitentibus autem, sive de gravioribus commissis, sive ex levioribus poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
I nocentiꝰ tẽpꝰ figit. ieronimꝰ modũ in epła ad occeanũ de morte fa¬
biolȩ cuiꝰ idẽ fabiolȩ penitentiã laudat. de adulterio c̃misso dicens.
Id gͦ in abolitis & antiꝗsmoror. querens excusare culpã cuiꝰpe-¬
nitentiã ipsa confessa ẽ: Qs hoc crederet. ut pꝰ mortẽ scđi uiri
insemet ipsã reuersa : qͦ solent uiduȩ neglegentes iugo seruitutis
excusso. agere se liberiꝰ. ad ire balnea. uolitare ꝑ plateas. uultus
circũ ferre meretricios : saccũ indueret. errorẽ publice fateret᷑.¬
& tota urbe spec tante romana ante diẽ paschȩ inbasilica qͦndã
eranensi qͥ cesariano truncatꝰ ẽ gladio. staret in ordine peni
squalidas manꝰ. sordida submitteret colla. Quȩ peccata. fletꝰ iste
n purget. Qs in ueteratas macłas. hȩc lam̾ta ñ abluant:¬
tam. nulli residere licitũ erat: sed pͥma ł int̾ pͥmas ueniens cetera
hora tercia. sexta. nona. uesꝑe. noctis medio. ꝑordinẽ psalteriũ

Expanded text:
efigit, Hieronymus modum in epistola ad Oceanum de morte Fabiolae, cujus, id est, Fabiolae, poenitentiam laudat de adulterio commisso, dicens: Quid ego in abolitis et antiquis moror, quaerens excusare culpam, cujus poenitentiam ipsa confessa est? Quis hoc crederet, ut post mortem secundi viri in semet reversa, quo tempore solent viduae negligentes, jugo servitutis excusso, agere se liberius, adire balneas, volitare per plateas, vultus circumferre meretricios, saccum induere? errorem publice fateretur? et tota urbe spectante Romana, ante diem Paschae, in publica quodam Laterani, qui Caesariano truncatus est gladio, staret in ordine poenisqualidas manus, sordida colla submitteret? Quae peccata fletus iste non purget? Quas inveteratas maculas haec lamenta non abluanttam, nulli residere licitum erat, sed prima uel inter primas ueniens coetumhora tertia, sexta, nona, uespera, noctis medio per ordinem Psalterium
Abbreviated transcription (Latin):
tacionẽ & ĩstructionẽ animȩ. Cũq finieris spacia. & frequent᷑ te ad
figendũ genua sollicitudo animi suscitauerit: habeto lanã sc̃ꝑ ĩmanibꝰ
⁊ staminis pollice fila diicito. ł adtor quenda subtegmina ĩ alueoł fusa
uer tant᷑: aliarũq neta aut ĩglobũ collige. aut texenda cpone.: & rł.

Expanded text:
tationem et instructionem animae. Cumque haec finieris spatia, et frequenter te ad figenda genua sollicitudo animae suscitaverit; habeto lanam semper in manibus, vel staminis pollice fila deducito, vel ad torquenda subtegmina in alveolis fusa vertantur, aliarumque neta, aut in globum collige, aut texenda compone. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ ista abhoibꝰ iura acceꝑunt regũ uultis recitamꝰ leges. ut gaudeatis
qr ł unũ hortũ habetis: & ñ ĩputetis nͥ mansuetudini colũbȩ. qr ł ibi
uob̾ ꝑmittit᷑ ꝑmanere : Legunt᷑ enĩ manifeste ubi p̾ceꝑunt ĩꝑator es.
pace uolt̾ colere pacis auctorẽ. nichil noĩe ȩccłiȩ audeat᷑ possidere. Sed
qͥd nob̾ & ĩꝑatori : Sed iã dixi. de iure humano agit᷑. & tam̃ apłs uo

Expanded text:
antur ista ab hominibus, iura acceperunt regum, vultis, recitemus leges, ut gaudeatis, antur ista ab hominibus, iura acceperunt regum, vultis, recitemus leges, ut gaudeatis, quia vel unum hortum habetis, et non imputetis nisi mansuetudini columbę, quia vel ibi vobis permittitur permanere? Releguntur enim leges manifeste, ubi preceperunt imperatores  volunt in pace colere pacis auctorem, nichil nomine ęcclesię audeant possidere. Sed quid nobis et imperatori? Sed iam dixi: de iure humano agitur. Et tamen apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
deuor auimꝰ uillas. colũba illas habeat. Nã nostis fr̾s mei. qr uillȩ
istȩ: ñ st̃ augustini. & si uos ñ nostis. & putatis me gaudere in posses¬
sione uillarũ: ds nouit. Ipse scit: qͥd ego de illis uillis sentiã. ł qͥd
ibi sufferã. nouit gemitꝰ meos: si mͥ aliqͥd de colũba ĩꝑtiri dignatꝰ
ẽ. Ecce uillȩ st̃. Uo iure defendis uillas. diuino. anhumano: Res.¬
podeant. Diuinũ ius ĩ scripturis habemꝰ. humanũ ius ĩlegibꝰ regũ.
Unde qͥspossidet. qđ possidet: Nonne iure humano: Nam iure di-¬
uino. dñi ẽ t̾ra : & plenitudo eiꝰ. Pauꝑes & diuites ds de uno limo fecit.
rũ. Quare  Iuia ipsa iura humana ꝑĩꝑatores & scłi reges. distri¬
agamꝰ de uillis: Si iure humano uultis possidere. recitemꝰ leges
Scdm ius ipsiꝰ possides t̾rã. aut tolle iura ĩꝑatoꝵ. Et qͥs audet dicere. mea
ẽ uilla illa : Aut m̾s ẽ iste seruus. aut ihomꝰ hȩc ẽ mea : Si aut̃ ut tene:¬

Expanded text:
columba, et ipsa habeat. Nam nostis, fratres mei, quia villae istae non sunt Augustini: et si non nostis, et putatis me gaudere in possessione villarum, Deus novit, ipse scit quid ego de illis villis sentiam, vel quid ibi sufferam; novit gemitus meos, si mihi aliquid de columba impertire dignatus e sunt villę. Quo iure defendis villas? Divino an humano? Respondeant: Divinum ius in scripturis habemus, humanum ius in legibus regum. Unde quisque possidet, quod possidet, iure humano. Nam iure divino Domini est terra et plenitudo eius. Pauperes et divites Deus de uno limo fecit, rum. Quare? Quia ipsa iura humana per imperatores et reges sagamus de villis? Si iure humano vultis possidere, recitemus legesSecundum ius ipsius possides terram. Aut tolle iura imperatorum et quis audet dicere: mea est illa villa, aut meus est iste servus, aut domus hęc mea est? Si autem ut tene
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. Sed cũ sacerdos ad sc̃m mninisteriũ accedit. eũ intꝰ ꝑ conpunctionẽ
in gredit᷑. subtiliori intellectu necesse ẽ quasi lineo indum̾to uestiat᷑.
Sed cũ ad popłm foras egredit᷑. oportet ut uestim̾ta in qbꝰ intrinsecus
ministrauerat reponat: atq popło aliis uestibꝰ indutꝰ appareat. qr si ĩ
conpunc tionis suȩ rigore se teneat: si in eo quẽ orationis tẽpore ha-¬
buit merore ꝑdurit. rerũ exterior uerba susciꝑe ñ admittit. itẽ
Quia ꝑ ꝓpaginẽ generis humani. sicut ordinationes originis matħo
ł luca narrantibꝰ describunt᷑ : in hoc mundo dñs uenit ex uirgine.
& ꝑ in carnationis suȩ mysteriũ qr rex e̾et & dñs: cunctis ubiq
gentibꝰ indicauit inuestim̾to & infemore scriptũ habuit: regũ. rex
qr ignoras ꝗd mali futurũ sit suꝑ t̾rã. Partẽ & cnĩ septẽ simul &
octo damꝰ. qͣndo sic ea quȩ septẽ diebꝰ cuoluunt᷑ disponimꝰ: ut ꝑhȩc

Expanded text:
Sed cum sacerdos ad sanctum ministerium accedit, cum intus per compunctionem ingreditur, subtiliori intellectu necesse est quasi lineo vestimento vestiatur. Sed cum ad populum foras egreditur, oportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministraverat reponat, atque populo aliis vestibus indutus appareat, quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo quem orationis tempore habuit moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit. Et quivel Luca narrantibus describuntur, in hoc mundo venit ex Virgine; et per incarnationis suae mysterium quia Rex esset gentibus indicavit, in vestimento et in femore scriptum habuit: Rex regum equia ignoras quid mali futurum sit super terram . Partem etenim septem simul et octo damus, quando sic ea quae septem diebus evolvuntur disponimus, ut per haec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficimꝰ incogitatione. tango nob̾ indignam̃ ãpliꝰ de ꝑuerso oꝑe. uł¬
sicut transsatione dicit᷑. ꝗaddit scientiã. addit & laborẽ. Quo enĩ
scire incipimꝰ quȩ sint gaudia cęlestia. eo magis ut erroꝵ nr̃oꝵ
la queos possimꝰ euadere. flendo laboramꝰ. Mirũ ualde ẽ. si dulce¬
do simul & amaritudo c̾ueniat. Sed uxta suꝑiorẽ sensũ. sciendũ

Expanded text:
proficimus in cognitione, tanto 1280 nobis indignamur amplius de proficimus in cognitione, tanto 1280 nobis indignamur amplius de icitur: Et qui addit scientiam addit laborem. Quo enim scire incipimus quae sint coelestia gaudia, eo magis ut errorum nostrorum laqueos possimus evadere, flendo laboramus. In multa edo simul et amaritudo conveniant. Sed juxta superiorem sensum sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃essimo. Acetũ qͥppe si mittat᷑ inuitrũ. feruescit uitrũ ꝓtinꝰ & ebullit.
Et ꝑuersa mens quando ꝑ increpationẽ corripit᷑. aut ꝑ p̾dicationis
dulcedinẽ adbona suadet᷑: de correptione fit deterior. & inde in
murmurationis iniqͥtatẽ succendit᷑: unde debuit abiniqͥtate cͥpesci¬
potente dõ sciunt suauit̾ loqͥ. qͥh̾c̾ didicerint in cordis sui iusceribus
ueraciter amare. In eiꝰ qͥppe ore scripta sacra dulcis ẽ: cuiꝰ uitȩ uis¬
cera mandatis illiꝰ replent᷑. qr ei suauis ẽ ad loquendũ. eui interius in¬
reꝓba intra conscientiã remordet. Itẽ. Salomon. Inmulta sa¬
pientia. multa fit indignatio: & qͥ apponit scientiã. apponit &¬
dolorẽ. Cȩlestia & enĩ cognoscentes. terrenis aninu subdere de dig¬
nani : & dũ płꝰ saꝑe ĩcipimꝰ. de his quȩ male egimꝰ nob̾ ipsis irasci¬
mͣ. Et fit inmulta sapientia. multa indignatio: qr qͣntũ plus

Expanded text:
pessimo . Acetum quippe si mittatur in nitro, fervescit nitrum protinus et ebullit. Et perversa mens quando per increpationem corripitur, aut praedicationis dulcedinem bona suadetur, de correptione fit deterior; et inde in murmurationis iniquitate succenditur, unde debuit ab iniquitate compesci de omnipotenti Domino sciunt suaviter loqui, qui hunc didicerint in cordis sui visceribus veraciter amare. In ejus quippe ore Scriptura sacra dulcis est, cujus vitae viscera mandatis illius replentur, quia ei suavis est ad loquendum, cui interius ima sapientia multa sit indignatio, et qui apponit scientiam apponit dolorem . Coelestia etenim cognoscentes, terrenis animum subdere dedignamur. Et dum plus sapere incipimus de his quae male egimus, nobis ipsis irascimur, et fit in multa sapientia multa indignatio, quia quanto plus
Abbreviated transcription (Latin):
sed ĩuia pedũ. ñ in uia moꝵ. Nã nob̾ ipsis accidit. ut lqͦdam
biuio fallerem̃ & ñ iremꝰ ꝑillũ locu. ubi oꝑiens transitũ nr̃m
donatistaru manꝰ armata sub sederat. Atq ita factũ ẽ ut eõ qͦ
tendebamꝰ ꝑdeuiũ circuitũ ueniremꝰ. cognitisq in sidiis eor nos gra¬
uiatore. sic nͥ errantilatroni p̾ponere dubitauerit: & for tasse
ido apud illũ sumu̾ poetã loquens. qdã miser amator ut uidi iꝗs

Expanded text:
sed in via pedum, non in via morum. Nam nobis ipsis accidit ut in quodam bivio falleremur, et non iremus per eum locum ubi opperiens transitum nostrum Donatistarum manus armata subsederat: atque ita factum est ut eo quo tendebamus, per devium circuitum veniremus; cognitisque insidiis illorum, nos grasic non erranti latroni praeponere dubitaverit? Et fortasse ideo apud illum summum poetam loquens quidam miser amator, Ut vidi in
Abbreviated transcription (Latin):
timatio ꝗͣ iusticia : qͣse qͥsq humiliat penitendo. Unde n̾ solũ cu
agit᷑ penitentia. uerũ etiã ut agat᷑ : d̾i miscdia necessaria est.
dit extremũ. reus ẽ illo in remissibili peccato in sp̃m sc̃m: inquo
cscripto libello: enueleatissime qͣntũ potui disputani. de resur
de resur¬

Expanded text:
timatio, quam justitia qua se quisque humiliat poenitendo. Unde non solum cum agitur poenitentia, verum etiam ut agatur, Dei misericordia necessaria est. dit extremum, reus est illo irremissibili peccato in Spiritum sanctum,conscripto libello enucleatissime, quantum potui, disputavi. CAPUT is resur
Abbreviated transcription (Latin):
ex trinsecꝰ urebat᷑ oẽ corp putridũ gestabat. atq comuptũ. In erat febrł
maxima. prurigo intolerabił. colidolor inm̃sꝰ pedũ tumor extensꝰ. ue
biles plebis. ad se iubet colligi. ⁊ in loco recludi.⁊ait sorori sue. Noui ui¬
deos de mea morte gauisuros. s ut habeã lugentes. cũ spm̃ exalauero
os int̾fice. Igitꝰ duob filiis a se necatis. cultellũ petiit. ut pomũ solito

Expanded text:
 cremebatur, omne corpus putridum gestabat atque corruptum, inerat febris maxima, prurigo intolerabilis, colli dolor immensus, pedum tumor extensus, vebiles plebis ad se jubet colligi, et in loco uno recludi, et ait sorori suae: Novi Judaeos de mea morte gavisuros, sed ut habeam lugentes cum spiritum exhalavero, omnes interfice. Igitur sex filiis suis a se necatis, cultellum petiit, ut pomum, mo
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ ostendit᷑. d forib uͦ domꝰ eiꝰ bases quedã in loco editiore collocata mon¬
strat᷑. inqͣmulieris ipsiꝰ ł ut genib ꝓuolute palmasq supplicit̾ tendenti
imago uidet᷑ ere exp̃ssa. Astat uͦ alia ere nihilominꝰ fusa statua. habitu
uiri. stola compte circũdata. ⁊ dexterã mulieri porrigentis. huiꝰ ad pe¬
dẽ statuȩ.e basi herba quedã noua spetie nascit᷑. que cũ exorta fuerit
exerescere usq adstole illiꝰ erei indum̃ti solet fimbnã. Iuã cũ sũmo
ũtice crescens herba tetig̾i̾t. uires ad om̃s depellendos morbos languoresq
ꝯqͥrit ita ut que cũq fuerit illa infirmitas corꝑis haustu exiguo made¬
facti. salutaris g̃minis depellat᷑. niħ omĩno uriũ gerens. siante quam
eree fimbrie sumitatẽ crescendo cũtig̾it: decerpat᷑. hanc statuã ad si¬
militudinẽ uultuᷤ iħu formatã tradebãt. que ꝑmansit ad nr̃a usq¬

Expanded text:
 vero domus ipsius basis quaedam in loco editiore collocata monstratur, in qua mulieris ipsius velut genibus provolutae palmasque simpliciter tendentis imago aerea videtur expressa. Astat vero alia aerea nihilominus fusa statua, habitu viri stola compte circumdati, et dextram mulieri porrigentis. Hujus ad pedem statuae in basi herba quaedam nova specie nascitur. Quae cum exorta fuerit, exerescere usque ad stolae illius aereae indumenti fimbriam solet. Quam cum summo vertice crescens herba contigerit, vires inde ad depellendos omnes morbos languoresque conquirit, ita ut quaecunque fuerit illa infirmitas corporis, haustu exiguo madefacti salutaris graminis depellatur, nihil omnino virium gerens, si antequam aereae fimbriae summitatem crescendo contigerit decerpatur. Hanc statuam ad similitudinem vultus
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. at postꝗͣ grã omĩpotentis dĩ apparuit. p̾cepta legis quȩ ꝑfigu¬
rã dicta st̃: iuxta litterã seruari nͥ posit̾. Nã siꝗs dicit hoc de sab¬
bato eẽ seruandũ. dicat necesse ẽ etiã carnalia sacrificia per¬
soluenda. dicat p̾ceptũ qͦq de circucisione corporis adhuc usq re¬
tinendũ: sed c̾tra se paulum apłm audiat dicentẽ. si circũcida

Expanded text:
isti apparuit, praecepta legis, quae per figuram dicta sunt, juxta litteram servari non possunt. Nam si quis dicit hoc de Sabbato esse servandum, dicat necesse est etiam carnalia sacrificia persolvenda; dicat praeceptum quoque de circumcisione corporis adhuc usque retinendum. Sed contra se Paulum apostolum audiat dicentem: Si circumdamin
Abbreviated transcription (Latin):
ad imaginẽ dĩ creauit illũ: mascłm & feminã fecit eos. Nec dũ
laterȩ erat ꝓculdubio femina ꝓcessura. in illo iã c̾putat᷑ ꝑsubstan¬
ĩ plio elephantẽ feriens strauit. sed sub ipso quẽ extinxit occubuit.
Es gͦ iste significatique̾ sua uictoria oppssit. nͥ eos ꝗuicia suꝑant.
sed sub ipsis quȩ subigt̾. suꝑbiendo occũbt̾. Quasi enĩ sub hoste
que̾ ꝓsternit moritur. ꝗ de culpa ꝗͣ suꝑat: eleuat᷑¬

Expanded text:
ad imaginem Dei creavit illum, masculum et feminam fecit eos . Necdum latere erat procul dubio femina processura, in illo jam computatur per substanin praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit: quid ergo iste significat, quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant; sed sub ipsis quae subjiciunt superbiendo succumbunt? quasi enim sub hoste, quem prosternit, moritur, qui de culpa, quam superat, elevat
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendã eiꝰ suꝑ eminentissimã diuinitatẽ: excedt̃ uniuersã ereat᷑am
ut eũ inueniant. in principio dm̃ apud dm̃: ꝑ quẽ facta st̾ oĩa. Descen¬
dentes uͦ ut eũ inueniant factũ exmuliere. fac tũ sub lege: ut eos
qͥ sub lege erant redimeret. In illa enĩ seala at̾ra usq ĩ cȩlũ. acarne
usq ad sp̃m: qr in illo carnales ꝓficiendo. uelut ascendendo spãles
fiunt. Ad qͦs lacte nutriendos. etiã ipsi spuales descendt̾ qͦdã modo:
cũ eis ñ posst̾ loqͥ qͣsi sp̃ualibꝰ. sed qͣsi carnalibꝰ. Sic ascenditur & des¬
cendit᷑ suꝑ filiũ hõis. qͥ sursũ ẽ in capite nr̃o saluator: & deor sũ ĩ

Expanded text:
intelligendam ejus supereminentissimam divinitatem excedunt universam creaturam, ut eam inveniant in principio Deum apud Deum, per quem facta sunt omnia ; descendentes autem, ut eum inveniant factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret . In illo enim scalae a terra usque ad coelum, a carne usque ad spiritum; quia in illo carnales proficiendo, velut ascendendo spirituales fiunt: ad quos lacte nutriendos, etiam ipsi spirituales descendunt quodam modo, cum eis non possunt loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Sic et ascenditur et desce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ successiones gn̾ationũ sem̃ seth. pat̾na traditione suscipiens. donet diuꝗ¬
sũ asaerilega ꝓpagine ꝑdurauit. quẽ ad modũ scẽ susceꝑit. ita etiã ł adđ
dei cultũ. ł aditilitatẽ uite cõmunis exercuit. Tũ uͦ ĩpie gnãtioni fuisset
admixtũ. adres ꝓfanas. ac noxias. abhis qͥ pie didicerat. instuictu de mo¬
nũ deriuauit. curiosasq ex ea malefitioꝵ artes. atq p̾stigias ac magicas
suꝑstitiones audact̾ instituit. docens posteros suos. ut sacro illo cultu di¬

Expanded text:
 successiones generationum semen Seth paterna traditione suscipiens, donec diuisum a sacrilega propagine perdurauit, quemadmodum sancte perceperat, ita etiam uel ad dei cultum uel ad utilitatem uitae communis exercuit. eam uero impiae generationi fuisset admixtum, ad res profanas ac noxias quae pie didicerat instinctu quoque daemonum deriuauit curiosasque ex ea maleficiorum artes atque praestigias ac magicas superstitiones audaciter instituit, docens posteros suos, ut sacro illo cultu di
Abbreviated transcription (Latin):
omͦ enochcũ deo ambulau. ⁊ ubi sem ⁊ iaphet legerant. turpitu.
patris tui ñ reuelabis. ut incedentes retrorsũ patris uerenda uelarent¬
⁊ quomꝰ monitꝰ ẽ abrahã abstinere abspoliis hostiũ que sibi offerebant᷑.
ne retributionẽ laboris sui cõsequeret᷑. ⁊ detimas dedit sac̾doti melchi¬
humanitatis iura.⁊ ablutionẽ pedũ. nec dũ eugło coruscante obtuler̃.¬

Expanded text:
 aliquo consecutus? ubi Sem et Iapheth legerant: turpitudinem patris tui non reuelabis, ut incedentes retrorsum patris uerecunda uelarent? unde monitus Abraham spoliis hostium quae sibi offerebantur, ne retributionem laboris sui consequeretur, abstinuit, uel decimas sacerdoti Melchihumanitatis iura et ablutionem pedum necdum euangelico coruscante