comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem. Rilus dolore misce br̃ ⁊ ex̾ma
ganduluctus comupat. uũs siuł replebr̃ stuł¬
tus et sr̃ eumerit uir bonus ĩ nccens c̃dit
omniũbo. astutus consid̾at g̾stus luos. sapi¬
ens timet ee declinat a malo. stultus ensilit
suo pauper er̃ odiosus. amici ũo diuitum
mlti Qui despic̃ ꝓxim̃ suum peceat. Qui añ

Expanded text:
ma gaudii luctus occupat. Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. Innocens credit omni verbo: astutus considerat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a malo. stultus transilit, suo pauper odiosus erit: amici vero divitum multi. Qui despicit proximum suum, peccat: Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
stulti filiis et int̃ frẽs Hereditatem diuidet. sĩt
igne ꝓbatur argentum et aur̃ camino ita corda
ꝓbat᷑ d̾s. malus obedit singne ĩ q̃. et fallaxob¬
temꝑat labiis mĩdatib. qͥ despicit pauꝑẽ expbͣt
fcõri eius. et qui ĩ ruina letatur alt̾sꝰ. ñ erit ĩ¬
punitꝰ. coronasenũ filii filioꝵ gła filioꝵ pr̃eceoꝵ¬

Expanded text:
m diuidet. sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. malus oboedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. qui despicit pauperem, exprobrat factori eius: et qui in ruina laetatur alterius, non erit inpunitus. corona senum filii filiorum, et glo
Abbreviated transcription (Latin):
Miã ⁊ u̾itas custodiunt regom ⁊ roboratur
clem̃tia thronus eius exultatis iuiueñ forti¬
tudo eoꝵ et dignitas senũ canicies. Liuor iuil¬
ñis abft̾get mala et plage ĩ sec̾tioribuẽtͥs.
Iicut disiones a qͣꝵ ita corregis ĩ manu
domini. quecumq uolũit inlinabit il

Expanded text:
ia et veritas custodiunt regem et roboratur clementia thronus eius exultatio iuvenum fortitudo eorum et dignitas senum canities livor vulneris absterget mala et plagae in secretioribus ventris sicut divisiones aquarum ita cor regis in manu Domini quocumque voluerit inclinab
Abbreviated transcription (Latin):
mã ꝑximi tui. disciure festina suscita a¬
munͣi tuum. Ne ded̾i sompnũ oculis trr¬
is nec dormitent palpebre tue erũe qͣiͣ damu¬
la demanu et qͣr auis de insidus autupis.i
uade eid formicam opig̾ et considerauias
eius et disce sapĩam que cũ ñ hẽat ducem
mies qñ consiroges e sompno tuo pau¬
lulum dormes paululũ dormitabis pap ͥ¬
lulũ consere s mariꝰ tuas ut dormias ⁊ ue¬
niet tͥ qiͣ iuator egestas ⁊ pauperies qͣi
iur̾ armatꝰ. ꝯi ũo impiger fuis ueniet
ut fons messis tua et egestas longe fugi¬

Expanded text:
tina suscita amicum tuum ne dederis somnum oculis tuis nec dormitent palpebrae tuae eruere quasi dammula de manu et quasi avis de insidiis aucupis vade ad formicam o piger et considera vias eius et disce sapientiam quae cum non habeat ducem mies? Quando consurges e somno tuo? Paulum dormies, paululum dormitabis, paulum conseres manus tuas ut dormias; et veniet tibi quasi viator egestas et pauperies quasi vir armatus. Si vero impiger fueris, veniet ut fons messis tua et egestas longe fugi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥ dulcis elequio maiora reꝑiet. fons inteeru¬
ditio possidentis dctͥua stultoꝵ fatuitas cor ca¬
pientis eiudiet oseius et labiis illius addet gra¬
ciam fauus mellis composita ũba duloede aĩe¬
ẽ sanitas ossium. ẽ uia q̃ uideͤ hõĩ recta et no¬
uissima eius ducunt ad mortẽ. aĩa laborantis
labarat sibi qi compulit eũ os smr̃ uir insipi

Expanded text:
io, majora percipiet. Fons vitae eruditio possidentis, doctrina stultorum fatuitas. Cor sapientis erudiet os ejus: et labiis illius addet gratiam. Favus mellis, verba composita: dulcedo animae, sanitas ossium. Est via quae videtur homini recta: et novissima ejus ducunt ad mortem. Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir impi
Abbreviated transcription (Latin):
s̾uum dõmindri printipib doctrma uiri ꝓ
patĩam noscit᷑ et gła eius ẽ iniqͣ p̃t̾grodi. si¬
cut fremitus leonis ita ⁊ regisira. et sicut
ros super herbam ita ⁊ hilaritas eius. dolor
prĩs filiꝰ stultus et tecta iugit ꝑstillantia
litigios a mułr domꝰ ⁊ diuitie dantur apr̃i¬
b adomino aut̃ ꝓp̾e uxorprudẽs. pigredo ĩ

Expanded text:
ncipibus doctrina viri per patientiam noscitur et gloria eius est iniqua praetergredi sicut fremitus leonis ita et regis ira et sicut ros super herbam ita hilaritas eius dolor patris filius stultus et tecta iugiter perstillantia litigiosa mulier domus et divitiae dantur a patribus a Domino autem proprie uxor prudens pigred
Abbreviated transcription (Latin):
ra p̃rs filiꝰ stultꝰ et dolor mr̃is q̃ genuũt eũ ñ
 boñ dampñ ĩfr̾e ĩdo nec ꝑcut̾e principem qui
recta iudicat. Qui mod̾atur ẽmones suos doc¬
tus et prudẽs ẽ et p̾ciosi spẽ iir eiuditus. fcul
tꝰ qͦ sitacũit sapiens reputabr̃ et sicomp̃ssit
labia sua intelligens

Expanded text:
ra patris filius stultus et dolor matris quae genuit eum non est bonum damnum inferre iusto nec percutere principem qui recta iudicat qui moderatur sermones suos doctus et prudens est et pretiosi spiritus vir eruditus stultus quoque si tacuerit sapiens putabitur et si conpresserit labia
Abbreviated transcription (Latin):
bbiñ est scĩa aĩe ñ ÷ bonum et qui festimis
ẽ pedibxffendit. stultitia hoĩs supplantat
gͣssus suos et ce d̾m fu̾et aĩosuo diuitie ad¬
dunt amicoi płimos. a pauꝑe aũ ⁊ hũ qͦs ha¬
buit separantur. testis fis ñ er̃ imputꝰ
et qͥ m̃datia lecqiuitur ñ effugiet multicolũt
ꝑsonam potentis et amici sunt dona tͥbuen¬
tis. frẽs hominis pauperis od̾unt eũ ĩ sr̃ et
amici ꝓcul recessert̃ ab eo. Quitm̃ u̾ba sec¬
tatur nithil hẽbit. Qui aũ possessor ẽ m̃tis

Expanded text:
 bonum, et qui festinus est, pedibus offendit. stultitia hominis supplantat gressus eius, et contra deum feruet animo suo. diuitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et hi quos habuit separantur. testis falsus non erit inpunitus, et qui mendacia loquitur, non effugiet. multi colunt personam potentis et amici sunt dona tribuenti. fratres hominis pauperis oderunt eum, insuper et amici procul recesserunt ab eo. qui tantum uerba sectatur, nihil habebit: qui autem posses
Abbreviated transcription (Latin):
oscendam prudentiam . si .ii. sap̃iam ĩucca¬
ĩis et mncłmaĩus cortrũ prudentie si q̃si¬
eris eam ꝙͣ peciiam et sicut thesauros effo¬
d̾is illam tc̃ intelliges timoremdonim et
scĩam d̾i iuenies qr dominus dat sapĩam
et exoreeius prudentia et scĩa iustodiet rec¬
toꝵ salutem et ꝓteget gradientes simpłr¬

Expanded text:
prudentiam. Si enim sapientiam invocaveris, et inclinaveris cor tuum prudentiae: Si quaesieris eam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis illam: Tunc intelliges timorem Domini, et scientiam Dei invenies: Quia Dominus dat sapientiam: et ex ore ejus scientia, et prudentia. Custodiet rectorum salutem, et proteget gradientes simp
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Querudit derisorem ip̃e inuiriam sͥ fa¬
cit. Et qui argnit impium. sͥ macłam geñ¬
at. Noli argũe derisorem ne c̾it te forte. ar¬
guesapientem ⁊ diliget te. dasapiẽti ooca¬
sionem. et adoet᷑ ei sapĩa. doce iustum ⁊ festi¬
lusor solus portab̾it malũ. mułr stulta et

Expanded text:
e. Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam: et qui arguit impium, sibi maculam generat. Noli arguere derisorem, ne oderit te. Argue sapientem, et diliget te. Da sapienti occasionem, et addetur ei sapientia. Doce justum, et festilusor, solus portabis malu
Abbreviated transcription (Latin):
stat᷑a iudicia domini st̃ et oꝑa eius ⁊õs lapi¬
des scłi. ab hominabiles regi qͥ agt̃ impie qm
iusticia fumatur solium uoluntas regũ la¬
bia iusta. Qui recta loquit᷑ diriget᷑. ĩ dignadõ
regis ñtu mortis et uir sapiens placabit eũ
In hilaritate uultꝰ regis uita ⁊ clem̃tia eiꝰ
cnͣ ymber serotinus. posside sap̃iam qr au
ro melice est ⁊ acquiro prudentiã qr p̾ciosi¬
or ÷ argento. semita tͦtoꝵ declinat mala cꝰ¬
tos aĩesue suat uiam suam. cont̾tionẽ p̾ce¬
bis̃. eruditꝰ ĩ u̾bo reꝑiet bona ⁊ qͥ sꝑat ĩ domino

Expanded text:
udicia domini sunt, et opera eius omnes lapides saeculi. abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapimelior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita iustorum declinat mala: custos Animae suae seruat uiam suam. contritionem praecebis. eruditus in uerbo reperiet bona, et qui in domino
Abbreviated transcription (Latin):
mo. Ueni ĩebriemurꝰ ubib et fruamurꝰ cupi¬
uir ĩdomo sua abiit uia longissima. Saccu¬
lum pecunietulit secum ĩ diẽplene lue re¬
ũsurus esb ĩ dom̃suam. Iiretiuiteũ młtil ĩ¬
monib ⁊ blanditiis labioꝵ ꝓtͣxit illum sta¬
tim eã Neqͣ qiͣ bos ductus ad udimam ⁊ qͣi ag¬
nus lasciuiens et ignorans qd̾ ad iuncła sin¬
ltus trahatur donectnͣffigat saguta iecͣ eiꝰ i
uelut si auis festinet ad laq̾um et nescit qꝑ

Expanded text:
ies et fruamur cupivir in domo sua abiit via longissima sacculum pecuniae secum tulit in die plenae lunae reversurus est domum suam inretivit eum multis sermonibus et blanditiis labiorum protraxit illum statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam et quasi agnus lasciviens et ignorans quod ad vincula stultus trahatur donec transfigat sagitta iecur eius velut si avis festinet ad la
Abbreviated transcription (Latin):
sissimis et õe desiderabile ei ñpͣ ei comꝑari. E¬
go sap̃ia hĩto in consilio et eruditis int̾sum
cegitationib timordomini odit malum airo¬
gantiam ⁊ superbram ⁊ uam prauã ⁊ os bis¬
liuigne decestor. meũ ÷ ꝯsilium ⁊ equitas me¬
a÷ prudentia mea fortitudo ꝑ me reges reg¬
nant et legum conditores iusta dec̃nunt ꝑ me
printipes imperant ⁊ potentes dec̾nunt iusti¬
ciam. ege diligentes me diligo. Et qui mane ui
gilau̾int ad me inuenient me. mecum sc̃
diuine et gła opes superbe et iusticia. Nelior
estfructus meus auro ⁊ lapide p̾cioso et geni¬
mina mea argẽto elcõ in uuc iufticie anbu¬
lo ĩ medio semitaꝵ iudicũ ut ditem diligẽtes
me et chesauros eoꝵ repleam. dñs possedit me

Expanded text:
sissimis et omne desiderabile ei non potest conparari ego sapientia habito in consilio et eruditis intersum cogitationibus timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue detestor meum est consilium et aequitas mea prudentia mea est fortitudo per me reges regnant et legum conditores iusta decernunt per me principes imperant et potentes decernunt iustitiam ego diligentes megilant ad me, invenient me. Mecum sunt divitiae, et gloria, opes superbae, et justitia. Melior est fructus meus auro, et lapide pretioso, et genimina mea argento electo. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii: Ut ditem diligentes me, et thesa
Abbreviated transcription (Latin):
llam cculum liga eã ĩ digras tius. scribe il¬
lã ĩ tabulis cordis tui. dic sapĩe soror mea
es et prudentiam uoca amicam tuam. ut
custidiat te a mułe exͣnea et ab aliena q̃ũ
bas ua facit dultia. de fenestra enĩdomꝰ mee
consid̾o uecordem inuenẽ qͥ tͣnsit ꝑ płateas

Expanded text:
am in digitis tuis, scribe illam in tabulis cordis tui. Dic sapientiae, soror mea es, et prudentiam voca amicam tuam: Ut custodiat te a muliere extranea, et ab aliena, quae verba sua dulcia facit. De fenestra enim domus meae co
Abbreviated transcription (Latin):
ditio coram dormo qnͣto magis corda filio¬
rũ hoĩ: Non amat pestilẽt eñ. Aui se corrip̃
n᷑ ad sapientes gͣclitur. cor gaudens exhila¬
rat fanem ĩ merore aĩ deicietur spc̃. cor sa¬
pientis q̃ret doctimam et os stultoꝵ pascit᷑ ĩ¬
ꝑicia. om̃s dies pauꝑis mali. secura meus qͣ¬

Expanded text:
Domino: quanto magis corda filiorum hominum! Non amat pestilens eum, qui se corripit: nec ad sapientes graditur. Cor gaudens exhilarat faciem: in moerore animi dejicitur spiritus. Cor sapientis quaerit doctrinam: et os stultorum pascitur imperitia. Omnes dies pauperis, mali: secura mens qu
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r iurgia seminat huic extimplo ueniet
perditio sua et subito conteretur nͨ hẽbit
ultra medicinemm. Sex sunt q̃ odit dominus
et septmun decestn᷑ aĩa eius. ccłos subli¬
mec lingmͣ m̃dacem manus e fłudeittes sã¬
gumem ĩ noxu cor machinans cogitões
pessimas pedes ueloces ad currend̾ ĩ malũ¬

Expanded text:
pore jurgia seminat. Huic extemplo veniet perditio sua, et subito conteretur, nec habebit ultra medicinam. Sex sunt, quae odit Dominus, et septimum detestatur anima ejus: Oculos sublimes, linguam mendacem, manus effundentes innoxium sanguinem: Cor machinans cogitationes pessimas, pedes veloces ad currendum in malu
Abbreviated transcription (Latin):
pes tui sit uena tua bñdc̃a. ⁊ letaꝵ ec̃ mu¬
liere adolescentie meeme. cerua knia et gͣ¬
tissimꝰ hiuilus ubera eius mebrient te oĩ
tp̃r et ĩ amore euis delectare iugit̃. qrͣ se¬
duceris filimi ab aliena et foueris ĩ sinu
alt̃sꝰ Respicitdomimus iam hoĩs ⁊ ot in
g̃ssus illiuis considerat. Iiquitates sue ca

Expanded text:
pes tui sit vena tua benedicta et laetare cum muliere adulescentiae tuae cerva carissima et gratissimus hinulus ubera eius inebrient te omni tempore in amore illius delectare iugiter quare seduceris fili mi ab aliena et foveris sinu alterius respicit Dominus vias hominis et omnes gressus illius considerat iniquitates suae c
Abbreviated transcription (Latin):
mansuecis dabit gr̃am. głam sapientes po¬
ssidebunt stultoꝵ exultatio ignominia Au¬
dite filu disciplinam pr̃s ⁊ actendite ut
sciatis piudenciam. donũbonũ tͥbuam uob̾
legem meam ne d̾elinq̃tis. Nam ⁊ ego fcu
fui. pr̃ĩs mei tenellus ⁊ ungenitꝰ coram ma¬
tre mea. et docebat me atq decebat. Sustipi¬
at u̾ba mea cor tinum. custodi p̾cepta mea ⁊
uiues posside sap̃iam posude posside pruden¬
tiam. neoblunscaus n declines s u̾bis oris
ner nedmuitas eam et enftodiet᷑. dilige eam
et s̾uabit te principiũ sapĩe posside sap̃am
et ini omini possoẽ tua. acquire ꝑiudennam
Arripe illam et exaltabit te. głifrraberis
ab eã cum eam fũis amplexatꝰ. dabit ca¬
piti tuo augtñta gr̃arum et corona inclita
ꝓteget te. audifili mi ⁊ suscipe ũba me¬
a ut multiplicentur tibi atini. uiã sap̃i
e monstrabo tibi ⁊ duoau te perdemitas
equitatis qͣs cum ingssus fuĩs ñ artabũ¬
tur g̾ssus tin. et ciuirens ñ hẽbis offen¬

Expanded text:
mansuetis dabit gratiam gloriam sapientes possidebunt stultorum exaltatio ignominia audite filii disciplinam patris et adtendite ut sciatis prudentiam donum bonum tribuam vobis legem meam ne derelinquatis nam et ego filius fui patris mei tenellus et unigenitus coram matre mea et docebat me atque dicebat suscipiat verba mea cor tuum custodi praecepta mea et vives posside sapientiam posside prudentiam ne obliviscaris neque declines a verbis oris mei ne dimittas eam et custodiet te dilige eam et servabit te principium sapientiae posside sapientiam et in omni possessione tua adquire prudentiam arripe illam et exaltabit te glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus dabit capiti tuo augmenta gratiarum et corona inclita proteget te audi fili mi et suscipe verba mea ut multiplicentur tibi anni vitae vite per semitas aequitatis: quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offen
Abbreviated transcription (Latin):
piecate sua corruet imꝑiꝰ iusticia rectoꝵ li¬
berabit eos et ĩ inlidiis suis capient᷑ iniqui
Mortuo hoĩe impio nlła uidͣ er̃ spes et expec¬
tatio collicitoꝵ ꝑibit. iꝰtꝰ de angustia lib̾a¬
tus ẽ ec tͣdet᷑ impiꝰ ꝑro eo. simulator ore de¬
cipit amic̃ suũ iusti aut̃ lib̾abunt᷑ scda. In

Expanded text:
pietate sua corruet impius. Justitia rectorum liberabit eos: et insidiis suis capientur iniqui. Mortuo homine impio, nulla erit ultra spes: et expectatio solicitorum peribit. Justus de angustiis liberatus est: et tradetur impius pro eo. Simulator ore deci
Abbreviated transcription (Latin):
letificabr̃. Qui aut̃ negligit dampuũ pp̃ a
mic̃ iustus est. It̾ aut̃ impioꝵ decipiet eos ñ
ĩueniet fraudulentꝰ lucrum et sub̾a hõis e¬
rit auri p̾ciũ ĩ senita i̾ticie uita. It̃ aũ deni¬
um ducit ad mortem.

Expanded text:
 Qui negligit damnum propter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum: et substantia hominis erit auri pretium. In semita justitiae, vita: iter autem devium ducit ad mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
is carnes tuas ⁊ corpus tuũ ⁊ dicas curdetest¬
atus sum disciplinam et intrepationib ñ ac¬
quieuit cor meum. Nec audim uocẽ docentiũ
me et magr̃is ñ intlmaui aurem meam. pe¬
ne fui ĩ oĩntaio ĩ medio eccłe synagogo. bibe
aqũ decist̾uatua ⁊ siuenta putei turderiuẽ¬
tur fontes tuiforas et ĩplateis aqͣs tuas

Expanded text:
s carnes tuas, et corpus tuum. Et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, Nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam: Pene fui in omni malo, in medio Ecclesiae et synagogae. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fonte
Abbreviated transcription (Latin):
et integrum qrͣ descendentẽ ĩ lacum oẽm p̃¬
ciosam sub̾am reꝑiemus. implebimꝰ domoᷤ
nr̃as spolus. sortẽ nutte nob̾tum marsupi¬
um sit unũ omnũ nr̃m. filimi ne amb¬
ules cumeis. prohibe pedõ tuũ a semitis eo¬
rum. pedes enim illoꝵ ad malũ curĩt et fe¬
stinant uͭ effundant i anginnem. frustin aũ
iaciturꝰ rete añ ccłos ponnatoꝵ. Ip̃i qͦ ocͣ san

Expanded text:
dentem in lacum. Omnem pretiosam substantiam reperiemus, implebimus domos nostras spoliis. Sortem mitte nobiscum, marsupium sit unum omnium nostrum. Fili mi, ne ambules cum eis, prohibe pedem tuum a semitis eorum. Pedes enim illorum ad malum currunt, et festinant ut effundant sanguinem. Frustra autem jacitur rete ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
deseendunt ĩ mortem. ⁊ ad inferos gressus il¬
lius penetrant ꝑ semitam uite ñ ambłant
uagi st̃gssus euis. et inuestigabiles nẽgͦ fili¬
mi audime et ne recedas a uerbis oris mez
Longe fac abea iuam tuam et ne appinq̃t
forib domus euis. ne des alienis honorẽ tu¬
unt et annos tuos crudeli. ne forte impleari¬
tar exͣnei uirib tius et labores tuist indo

Expanded text:
essus illius penetrant. Per semitam vitae non ambulant, vagi sunt gressus ejus, et investigabiles. Nunc ergo, fili, audi me, et ne recedas a verbis oris mei. Longe fac ab ea viam tuam, et ne appropinques foribus domus ejus. Ne des alienis honorem tuum, et annos tuos crudeli. Ne forte impleant
Abbreviated transcription (Latin):
aet. Saꝑiens p̃cepta suscipiet. stultus cedit᷑
labus. Qui ambłat simplicit̾ ambłat ꝯfi¬
dent᷑. aui aũ depuat uias iues manifestꝰ
erit. Quiannuit ecło dabit dolorem stultue
labiis ũberabitur. uenci iite os iusti. os aũ
impioꝵ oꝑit inquitatẽ. odiũ suscitat rix¬
as et unmersa delicta oꝑit oaritas ĩ labus
Sapientis inuenitur sapĩa et uirga ĩdor¬
so euis qui idiget corde. sapientes abicõ¬
dunt sciam. os aũ stulti ꝯfusiomi ꝑrimũ

Expanded text:
stultus caeditur labiis. qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem deprauat uias suas, manifestus erit. qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis uerberabitur. uena uitae os iusti: et os impiorum operiet iniquitatem. odium suscitat rixas, et uniuersa delicta operit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in dorso eius qui indiget corde. sapientes abscondunt sapientiam: os autem stulti confusioni proximum
Abbreviated transcription (Latin):
ili mi ne obluuscaris legis mee et p̃cepta
er̃et annos uite et pacem apponent tͥ. mĩa
tuo et describe ĩ tabulis cordis tui et ĩuenies
grãm et clisciplinam bonam coram d̾o ⁊ hoĩ¬
b. habe fiduciam ĩ domino ex toto cordetrro
et ne ĩnitaris prudentietue.In omnibr ui¬
u tius cogita illum et ip̃e diriget gressus tu¬
os. Ne sis sapiens ap̃temetip̃m timed̾m et

Expanded text:
i mi, ne obliviscaris legis meae, et praecepta erum, et annos vitae, et pacem apponent tibi. Mistuo, et describe in tabulis cordis tui: Et invenies gratiam, et disciplinam bonam, coram Deo et hominibus. Habe fidet ne innitaris prudentie tue. In omnibus viis tuis cogita illum: et ipse diriget gressus tuos. Ne sis sapiens apud temetipsum. Time Dominum: et
Abbreviated transcription (Latin):
q̃nte̾m mec̃. et dicentẽ. uade et accipe libr̃
aꝑtum. de manu angłistantis supͣ mare
et supͣ t̾ram. et abii ad angelum dicẽsei.
uͭ daret mͥ libr̃. et dixit mͥ accipe lbr̃ et
illum et erat ĩ ore meo tanꝙͣ melduice ⁊ c̃
deuorassem eũ amaricatus est uend̾ m̃s⁊
dixit michi. oportet me it̾m ꝓph̾are genti¬

Expanded text:
quentem mecum, et dicentem: Vade, et accipe librum aptum de manu angeli stantis supra mare, et supra terram. Et abii ad angelum, dicens ei ut daret mihi librum. Et dixit mihi: Accipe et illum, et erat in ore meo tanquam mel dulce. Et cum devorassem illum, amaricatus est venter meus, et dixit mihi: Oportet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphe. qm̃ indicaruit d̾s iuditiũ ur̃m de illa. Et
austulit uñ angłs fortis. lapidẽ qͣi molarem
magnum et miit ĩmare dicẽs. hoc impetui
nittet᷑ babilõ illa ciuitas magna et ultͣ iã
ñ inueniet᷑. Et uox cithare dorum et musico¬
rum. et tibia canentiũ et tuba ñ audiet᷑ ĩe
a amplius. st onnus artifex qr ars ñ ĩue¬
nietͣ in ea amplius. Et uox mole ñ audiet᷑
amplius et lux luc̾ne ñ lucebit ĩ ea ampliꝰ

Expanded text:
quoniam judicavit Deus judicium vestrum de illa. Et sustulit unus angelus fortis lapidem quasi molarem magnum, et misit in mare, dicens: Hoc impetu mittetur Babylon civitas illa magna, et ultra jam non invenietur. Et vox citharoedorum, et musicorum, et tibia canentium, et tuba non audietur in te amplius: et omnis artifex omnis artis non invenietur in te amplius: et voamplius. Et lux lucernae non lucebit tibi amplius,
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑit caracterem ĩ frontesua. aũ ĩ manu
ꝯua hio bibet de uino ired̾i ꝙ mixtũ ẽ mero
in calice ire ip̃nꝰ et truciabr̃ igne et sulphure
ĩ ⁊spectu angłoꝵ scõꝵ et ante conspectum
agni et fumus torm̃toꝵ eoꝵ ĩ scła scłoꝵ¬
amen. ascendet. Nec hñt requiem die ac
nocte. qui adoraũnt bestiam ⁊ ymaginẽ eiꝰ

Expanded text:
fronte sua aut in manu sua, et hic bibet de vino irae Dei, qui mixtus est mero in calice irae ipsius, et cruciabitur igne et sulphure in conspectu angelorum suorum et ante conspectum agni, et fumus tormentorum eorum in saecula saeculorum ascendit, nec habent requiem die ac nocte, qui adoraverint bestiam et ima
Abbreviated transcription (Latin):
destum uiq met̾num. Reliquie pd̾ mei. diri¬
pient il los. Residui gencis mee possidebũt
eos. lxoenĩ eis eueniet pro superbia sua qͣ
blasphemaũnt et magiificatisunt superͥ
populum domini exc̃ituum. horribilis domi¬
nus sũ eos et accenuabit õs d̾os t̃re et ado¬
rabunt eum uiri de leco suo õs insulegenti¬
um. s ⁊ uos ethiopes int̾fcĩgladio meo eri¬
tis et extendet manum suam sr̃ aqͥlonem ⁊
ꝑdet assur et ponet spẽtiosam ĩ solttudinẽ et
in ĩuiũ et qiͣ des̾tum et actubabt̃ in medio eiꝰ
õs g̾ges bestiegentium et onocrotalus ⁊ heri

Expanded text:
in aeternum reliquiae populi mei diripient illos residui gentis meae possidebunt eos hoc eis eveniet pro superbia sua quia blasphemaverunt et magnificati sunt super populum Domini exercituum horribilis Dominus super eos et adtenuabit omnes deos terrae et adorabunt eum vir de loco suo omnes insulae gentium sed et vos Aethiopes interfecti gladio meo eritis et extendet manum suam super aquilonem et perdet Assur et ponet speciosam in solitudinem et in invium et quasi desertum et accubabunt in medio eius greges omnes bestiae genti
Abbreviated transcription (Latin):
bule ⁊ tͣbinis. dies tube et clangoris sr̃ ciui¬
tates muintas et sr̃ anglos excelios. et tͥbła¬
bo homines et ambłabunt ut ceci qr domino pe¬
ocaũnt et effundetur sangius eorum sic̃ hu¬
mus et corpora eoꝵ sic̾ st̾cora. s ⁊ argentu
Inigne zeli eius deuorabit om̃is t̾ra qr cõ

Expanded text:
bulae et turbinis dies tubae et clangoris super civitates munitas et super angulos excelsos et tribulabo homines et ambulabunt ut caeci quia Domino peccaverunt et effundetur sanguis eorum sicut humus et corpus eorum sicut stercora sed et argentum in igne z
Abbreviated transcription (Latin):
rite iꝰtum q̃rite mansuctũ. Si qͦmodo abscõda¬
mini ĩ die furoris domoini qr ga ⁊ a destructa
er̃ et ascalon ĩ destum. A zotum ĩ m̃idie eiciẽt
et accaron eradicabr᷑. uequihĩtatis funicu¬
lum maris gens ꝑditoꝵ. U̾ bumdoninu suꝑ
uos chauaan t̾ra pbilistinoꝵ et disperdam ce
ita ut ñ sit inhĩtator. Et er̃ funicłs maris pe

Expanded text:
mansuetum: si quo modo abscondamini in die furoris Domini. Quia Gaza destructa erit, et Ascalon in desertum; Azotum in meridie ejicient, et Accaron eradicabitur. Vae qui habitatis funiculum maris, gens perditorum: Verbum Domini super vos, Chanaan, terra Philistinorum. et disperdam te, ita ut non sit inhabitator.
Abbreviated transcription (Latin):
Songgans hõiem et peiꝰ cong̾¬
gans uolacilia celi et pices maris ⁊ ruine
impioꝵ erunt et di perdam homines a facie
los hoc reliqͥas baal et nõia editiroꝵ c̃ sac̃¬
dotib et oos qui adorant supertecta militi¬
ain celi et adorant et iurant in domino et
uirant in melchom. Et qui aũtunt᷑ de pꝰ t̾gĩ
donuim et qui ñ q̃siert̃ dñm nec ĩuestigaue¬
runt eum. Silete a facie dominid̾i. qr uirͣ ẽ
dies domi qr pp̃arauit dominus hostiant
scĩficauit uceacos suos. Eter̃ in die hostiede
mun uisitabo sr̃ principes et sr̃ filios regis ⁊¬
super õs qui induti sunt ueste peregrina e
lunẽ in dic slla qui complẽt dom̃ uñi d̾i sui
inquitate et dolo. et eẽ in die illa dic̃ domi¬
muis. uox l amoris a porta piscium et ulula¬
tus a sod̾a et contͥcio magna a collb. ulu¬
late hĩtatores pile conticuit oĩc ppłs chema¬
an. Disꝑieit̃ õs ĩuoluti argento. Et ex̃ ĩ tp̃re

Expanded text:
ongregans hominem et pecus congregans volatile caeli et pisces maris et ruinae impiorum erunt et disperdam homines a facie loco hoc reliquias Baal et nomina aedituorum cum sacerdotibus et eos qui adorant super tecta militiam caeli et adorant et iurant in Domino et iurant in Melchom et qui avertuntur de post tergum Domini et qui non quaesierunt Dominum nec investigaverunt eum silete a facie Domini Dei quia iuxta est dies Domini quia praeparavit Dominus hostiam sanctificavit vocatos suos et erit in die hostiae Domini visitabo super principes et super filios regis super omnes, qui induti sunt ueste peregrina, ilimen in die illa: qui complent domum Domini Dei sui iniquitate et dolo. Et erit in die illa, dicit Dominus, vox clamoris a porta piscium, et ululatus a Secunda, et contritio magna a collibus. Ululate, habitatores Pilae; conticuit omnis populus Chanaan, di
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Nolouatuam de reu̾ti. ad sccrumtuã.
dñq noemi expecta doneꝯfilia doneo uideansꝰ
ꝙ̃ res exitum hẽat. n enim cessabit. homo nͥ
q uidics ꝓpinquum p̃t̾ire de quo priꝰ c̃¬
mo hĩtus ẽ. dixit adeum declina paulisꝑ ⁊ se¬
de hic uccans eum noĩe suo. Qui diũtit ⁊̃ sedit
tollens aut̃ boor .x. uiros de semorib ciuita¬
tis dixit ad eos. sedete hic. Quib residentib
locuius est. ad ꝓpinquum. partẽ agri fr̃s nr̃i
elimelech uendit noemi q̃ reũsa oe regione
moabitide qd̃ auoire teuoluiet ⁊ dr̃e corã
cimai sedentib et matorib natu de ppͣ meo¬

Expanded text:
ait: Nolo vacuam te reverti ad socrum tuam. Dixitque Noemi: Exspecta, filia, donec videamus quem res exitum habeat. Neque enim cessabit homo nisique vidisset propinquum praeterire, de quo prius sermo habitus est, dixit ad eum: Declina paulisper, et sede hic, vocans eum nomine suo. Qui divertit, et sedit. Tollens autem Booz decem viros de senioribus civitatis, dixit ad eos: Sedete hic. Quibus residentibus, locutus est ad propinquum: Partem agri fratris nostri Elimelech vendit Noemi, quae reversa est de regione Moabitide: quod audire te volui, et tibi dicere coram cunctis sedentibus, et majoribus nat
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. qd̾ statmi solutt de pedes uo at ille maio¬
rib natu et unnũso pͦp. testes nos inquid e
sus hodie qd̾ possederim onmia q̃ fũnt elime¬
lech et chelion ⁊ maalon tradente noemi et
richincabitidem. uxorẽ maalon ĩ ꝯuigiũ sũp¬
serim ut suscitem nom̃ defunsti ĩ heditate su¬
a ne uocbilum eius de familia sua ac stĩb
et ppͥ d eleatur. uos inqͣmͣ huius rei testes eftiꝰ
sxdit omnis ppłc qui erat ĩ porta et maior ep na¬
tuslos testes suinus faciat dominus hanc
mulem q̃ ingdit᷑ dom̃ tuam. sic̃ inchel ⁊ ly¬

Expanded text:
statim solvit de pede suo at ille maioribus natu et universo populo testes inquit vos estis hodie quod possederim omnia quae fuerunt Helimelech et Chellion et Maalon tradente Noemi et Ruth Moabitidem uxorem Maalon in coniugium sumpserim ut suscitem nomen defuncti in hereditate sua ne vocabulum eius de familia sua ac fratribus et populo deleatur vos inquam huius rei testes estis respondit omnis populus qui erat in porta et maiores natu nos testes sumus faciat Dominus hanc mulierem quae ingreditur domum tuam sicut Rachel et Li
Abbreviated transcription (Latin):
milias reꝑero gr̃am. cui illa R̾dit. uade filise
muabit itaq et colligebat spicas post t̾ga me¬
ecce ip̃e ueniebat de bethleem. dixiceꝵ messori¬
ncenui de regione moibitide et rogauit ut
spicas colligẽt remanentes sequens messo¬
rum uestigia. et demane us ad nunc stat ĩ a¬
gro et nec ad momentum quid̃ domuni reũia
ab hoc loco. s iung̾e puellis meis et ubi me¬
ssuerunt seq̃re. mandaui enĩ pũis meis ut
nemomolestus sit dͥ. s si ⁊̃ sitieris uade ad
Sarcinulas ⁊ bibe aqͣs dequib ⁊ pũimeibi

Expanded text:
milias reperero gratiam. Cui illa respondit: Vade, filia mi: Abiit itaque et colligebat spicas post terga meecce ipse veniebat de Beth-Leem, dixitque messoriNoemi, de regione Moabitide, et rogavit ut spicas colligeret remanentes, sequens messorum vestigia, et de mane usque nunc stat in agro, et ne ad momentum quidem domum reversa ab hoc loco: sed jungere puellis meis, et ubi messuerint, sequere. Mandavi enim pueris meis, ut nemo tibi molestus sit: sed etiam si sitieris, vade ad sarcinu
Abbreviated transcription (Latin):
Que es iua Rdit. ego ium ruch antilla tu¬
a. expande pallũ tuum sĩ famłaurtuam.
filia et p̾orem miscd̃iam post̾iore superasti
qr ñ es secuta uiuienes pauperes sũ duutes.i
soligͦ metũe. s quicquid dixeris mͥfacrã
me ꝓpinquior quiescere hac nocte. et facto
mane si te uolu̾it ꝑpmquitatis iure rettñe
bñ rea actaẽ. Si alitem ille nolu̾it ego te ab¬
sq ulla dubitatione suscipiam uiutt dñs
doru usq mane. dormunt itaq ad pedes es¬

Expanded text:
Ruth ancilla tua: expande pallium tuum super famulam tuam, filia, et priorem misericordiam posteriore superasti: quia non es secuta juvenes, pauperes sive divites. Noli ergo metuere, sed quidquid mihi dixeris, faciam e propinquior. Quiesce hac nocte, et facto mane, si te voluerit propinquitatis jure retinere, bene res acta est: sin autem ille noluerit, ego te absque ulla dubitatione suscipiam, vivit Dominus. Dormi usque mane. Dormivit itaque ad pedes e
Abbreviated transcription (Latin):
minus ꝓ opere tuo et pleram m̾tẽdẽ reci¬
pies a dõmino d̾o urł ad ꝙ̃ uenisti et sub cꝰ
confugistialas. Que ait. inuemi gr̃am corã o¬
culis tuis domiemi qui consolat᷑ es me et
licutus es ad cor anclle tue q̃ ñ sũ sinuł n¬
mꝰ puellaꝵ tuaꝵ dixitq ad eam beoꝵ qñ
hora uescendi fũit uemi hue ⁊ ꝯmede panẽ
et intingue bucellanituam ĩ acero. sed̾
itaq ad messoꝵ latꝰ et congessit polentam
Sibi commneditq et saturata ẽ ⁊ tulit relicͥ¬
as atq nĩ surrexit ut spicas exmore col¬
lig̾et p̃cepro aut̃ boo pũis siusdicẽs. ⁊̃ si uo

Expanded text:
minus pro opere tuo, et plenam mercedem recipias a Domino Deo Israel, ad quem venisti, et sub cujus confugisti alas. Quae ait: Inveni gratiam apud oculos tuos, domine mi, qui consolatus es me, et locutus es ad cor ancillae tuae, quae non sum  puellarum tuarum dixitque ad eam Booz quando hora vescendi fuerit veni huc et comede panem et intingue buccellam tuam in aceto sedit itaque ad messorum latus et congessit pulentam sibi comeditque et saturata est et tulit reliquias atque inde surrexit ut spicas ex more colligeret praecepit a
Abbreviated transcription (Latin):
est fames mẽra. abut ergo homo de bethle¬
em uida ut ꝑ egrinaretur ĩ regione mo¬
abinde õuxoresua ac duob liberis ipẽ uo¬
oabatur elimelech et uxor eius noemi et
duosilii alõ maalon et alt̾ chelion. effra¬
ter de bethleem iuda. ing̃ssiq regionem
moabuidem morabantur ibi. et mortuꝰõ

Expanded text:
Beth-Leem Juda, ut peregrinaretur in regione Moabitide, cum uxore sua ac duobus liberis. Et ipse vocabatur Elimelech, et uxor ejus Noemi, et duo filii, alter Maalon, et alter Chilion, Ephrathaei de Beth-Leem Juda. Ingressique regionem Moabitidem, morabantur ibi. Et mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
ere cultiorib uestimentis ⁊ ab scõd̾e ĩ area
ñ te uideat homo donec esum potumq f̾sui¬
erit qñ aut̃ ierit ad dormondum nota loõ
ĩquo dormiat. ueniesq ⁊ disccoꝑies palliũ
quo oꝑitur. a parte pedum ⁊ ꝓiĩes de et ibi
iacebis. ip̃e audem dicet tͥ quid agere debeas
q̃ Rdit. euicquid p̃ciperis faciam. descenditq
ĩ aueam et fecit onnia q̃ sibi imperauerat
sccrus. cumq commediss beor et bibiss ⁊ fc̃̾s
eẽt hilarior. iss q aodormiend̾ uixͣ ac̃uũ ma¬
ipłoꝵ uenit et abscondit se et discropto¬
pallio a pedib eius se ꝓiecit. Et ecce iam¬

Expanded text:
ere cultioribus vestimentis ac descende in aream non te videat homo donec esum potumque finierit quando autem ierit ad dormiendum nota locum in quo dormiat veniesque et discoperies pallium quo operitur a parte pedum et proicies te et ibi iacebis ipse autem dicet tibi quid agere debeas quae respondit quicquid praeceperis faciam descenditque in aream et fecit omnia quae sibi imperaverat socrus cumque comedisset Booz et bibisset et factus esset hilarior issetque ad dormiendum iuxta acervum manipulorum venit abscondite et discoperto a pedibus eius
Abbreviated transcription (Latin):
cͣcͣme. eleuata gͥ uoce rursũ fłeceper̃t. orpha
oscłata: srium ac reu̾sa ẽ. Nuith ad hesit sccui
isue cui dixit uoemuen reu̾sa ẽ cognata tua ad po¬
płm suum. et ad d̾os suos uade c̃ea. q̃ fedit. ne
ad u̾seris mͥ ut relinqmͣte ⁊ abeam. Quocum¬
q ꝑrex̾is pergam et ubimorata fu̾is egopaut̃
Sela mors iue et te separaĩt uidens gͦ noemi
qd̃ obstinato aĩo. ruth decreuiss sec̃ perg̾e ad¬
ũsari noluit nec ad suos ultͣ reditũ ꝑ suadere
ꝓfcẽq sunt simł et uenert̃ in bechleem. seui¬
b urbem ingressis uelox ap̃cunctos fama ꝑcre

Expanded text:
perunt: Orpha osculata est socrum, ac reversa: Ruth adhaesit socrui suae: cui dixit Noemi: En reversa est cognata tua ad populum suum, et ad deos suos, vade cum ea. Quae respondit: Ne adverseris mihi ut relinquam te, et abeam: quocumque perrexeris, pergam: et ubi morata fueris, et ego pariter sola mors me et te separaverit. Videns ergo Noemi quod obstinato Ruth animo decrevisset secum pergere, adversari noluit, nec ad suos ultra reditum persuadere: profectaeque sunt simul, et venerunt in Beth-Leem. Quibus urbem ingressis, velox apud cunc
Abbreviated transcription (Latin):
.i. tres mod ios quos portans roũsa  ĩtiuitatẽ ⁊
ostendit sccriusue. ĩ sr̃ ꝓtulit et dedit ei reliqͥ¬
as cibisin. quo saturata fũat. dixitorei socr᷑. nͥ
hod ie collegisti et ubi fecistiopus: sit bñdẽs
qui mistus ẽ tui. indicauitq ei ap̃ ꝙ̃ eẽt o¬
perata it nom̃ dixit uiri qd̃ boor uccaret᷑. tr

Expanded text:
 tres modios: quos portans reversa est in civitatem, et ostendit socrui suae: insuper protulit,et dedit ei reliquias cibi sui, quo saturata fuerat. Dixitque ei socrus sua: Ubi hodie collegisti, et ubi fecisti opus? sit benedictus qui misertus est tui. Indicavitque ei apud quem esset operata: et nomen dixit viri, quod B
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciam quid fad̾e debeam. nuitus ÷ enĩ ꝓpĩ¬
quus excepto te qui prior es ⁊ me qͥ scd̾s sr̃
at ille Redit ego agrum emam. cui dix̃ beoce
qnͣemeris agrum demanuimulis ruth qͦ
icabitidẽ q̃ uxordefunttr fuit debes accipere
ut suscites nom̃ ppingurtu in h̾editade sua

Expanded text:
iam quid facere debeam. Nullus enim est propinquus, excepto te, qui prior es, et me, qui secundus sum. At ille respondit: Ego agrum emam. Cui dixit Booz: Quando emeris agrum de manu mulieris, Ruth quoque Moabitidem, quae uxor defuncti fuit, debes accipere: ut suscites nomen propinqui tui in haereditate sua
Abbreviated transcription (Latin):
doenssimos fĩ. auus m̃s ih̾e postqm se amplius
dedit ad diligentiam lectionis legis et ꝓpharũ
et alioꝵ librorum qui nobis a parentib nr̃is tͣ¬
ditisunt. uoluit ⁊ ip̃e scribe aliquid hoꝵ q̃ ad
doctrina et sap̃iam ꝓtiuẽt ut desid̾antes disc̃ẽ

Expanded text:
fieri. 2 avus meus Iesus postquam se amplius dedit ad diligentiam lectionis Legis et Prophetarum et aliorum librorum qui nobis a parentibus nostris traditi sunt, volui et ipse scribere aliquid horum quae ad doctrinam et sapientiam pertinent, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
listos ñ ꝑue n c̃dempnende doctrine. Idaq bo¬
nam et ncͣcͣium putaui et ip̃e aliꝙͣ add̾e dili¬
gentiam et laborem int̾pretandi istum librũ
et mlta ingilia attulr doctrinamĩ spatiocõriẽ
adiula que ad finem ducunt libr̃ istum dare
et illis qui uolt̃ aĩm intend̾e ⁊ ditcere ꝙ̃admo¬
dum oporteat instituere mores qͥłcdꝰ legẽ dñi ꝓ
posuerit uitamag̾e¬

Expanded text:
 neque contemnendae doctrinae. 5 itaque bonum et necessarium putavi et ipse aliquam addere diligentiam et laborem interpretandi istum librum; et multa vigilia adtuli doctrinam in spatio temporis, ad illa quae ad finem ducunt librum dare, et illis qui volunt animum intendere et discere quemadmodum oporteat instituere mores qui secundum legem Domini proposuer
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾ demonioꝵ qr ñ potestis calicem dnĩbide
et calicem demonioꝵ. ñ potestis m̃se dñi ꝑti¬
cipes ẽẽ et m̃se demonioꝵ. anemulamurdo¬
nimum ñꝙͥ fortiores illo sumus: oĩa mͥ licẽt
s ñ omnuia expedunt. omnia licent s ñ oĩ

Expanded text:
tis calicem domini bibere et calicem daemoniorum. non potestis mensae domini participes esse et mensae daemoniorum. an aemulamur dominum? numquid fortiores illo sumus? omnia licent, sed non omnia expediunt. omnia licent, sed non omnia
Abbreviated transcription (Latin):
initiam. s ad id ꝙ honestum est. ꝙ facuł¬
tatem hx̃at p̾̃becit᷑ sũ impedim̃to domino
cobisetrandi. Si quis autem turpem se ui¬
deri existimat fr̃ uirgine sua qd̾ sit suꝑ¬
adulta et it a oportet fuquod iuslt faci¬
at ñ peccat sinubat. Nam qui statuit ĩ cor
de suo t̾uare nrginem suam bñfacid. Igi¬
tur ⁊ qͥ irr̃imonio uingit uirginẽ suam
alligata est legi qnͣto tp̃r iur eius uiuit
Quod sidormierit iur eius lib̾ataẽ a lege cͥ
ult nubat tm̃ in domino. Beatior aũ
er̃ si sic ꝑmant̾it scd̾ meũ consiliũ. puto¬

Expanded text:
iam, sed ad id quod honestum est et quod facultatem praebeat sine inpedimento dominum obseruandi. si quis autem turpem se uideri existimat super uirginem suam, quod sit superadulta, et ita oportet fieri, quod uult faciat: non peccat: nubat. nam qui statuit in cordde suo seruare uirginem suam, bene facit. igitur et qui matrimonio iungit uirginem suam, alligata est legi quanto tempore uir eius uiuit. quod si dormierit uir eius, liberata est a lege | cui uult nubat, tamen in Domino. Beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium.
Abbreviated transcription (Latin):
lum demus eim̃gelio xp̃i. Nescitis qm̃ qui ĩ
Satrario operantur q̃ de sacrario sunt edũt :
qi altari des̾uiunt. c̾ altario ꝑticipant᷑. Ita
et dominus ordinauit hiis qͥ euͣgłiũ annĩ¬
tiant. de eu̾ngelio uiũe. Ego aut̃ ullbhoꝵ u
sus sum. Non aut̃ scripsi hec ut ita fiant in
me. Ronumẽ i mͥ magis mori ꝙͣ ut głam
meam qͥs euacueti Nam si euͣngłizaũo ñ ẽ¬

Expanded text:
scitis, quoniam qui in sacrario operantur, quae de sacrario sunt, edunt? Et qui altari deserviunt, cum altari participant? Ita et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere. Ego autem nullo horum usus sum. Non autem scripsi haec, ut ita fiant in me. Bonum est enim mihi magis mori, quam ut gloriam meam quis evacuet. Nam si e
Abbreviated transcription (Latin):
in doctrina tũ q̃ sñ aĩa sunt uocenidantia
sũ tp̃bia sũ cithara nisi distinctõem sonitu¬
uni. ded̾int quomodo scietur id ꝙ canit᷑ aut
qd̃ citharizatur. et eiũ si inc̃cam uccẽ det tu¬
ba. quis parabit se ad bellum: Itaet uos ꝑ
linguam nisi manifestum d̃nonem deditis¬
quomodo sciet᷑ id qd̾ dicit᷑. Eritis enĩ ĩ aeralo¬
quentes tam multa ut puta gña liua¬
pͥaent in hco mundo et nͥl fñ uoce ẽ. Sig nes¬
ciero ututẽ uccis. ero ei cui loqͣr barbatꝰ tis

Expanded text:
in doctrina? Tamen quae sine anima sunt vocem dantia, sive tibia, sive cithara, nisi distinctionem sonituum dederint, quomodo scietur id quod canitur, aut quod citharizatur? Etenim si incertam vocem det tuba, quis parabit se ad bellum? Ita et vos per linguam nisi manifestum sermonem dederitisquomodo scietur id quod dicitur? eritis enim in aera loquentes. Tam multa, ut puta, genera linguarum sunt in hoc mundo: et nihil sine voce est. Si ergo nesciero virtutem vocis, ero ei, c
Abbreviated transcription (Latin):
Inpaceaut̃ uocauit uos d̾s. Uñ enĩ scis
nuiłr. siuir̃ Saluũ facies: aut im̃ scis si
mubem saluam facies: nisi uniciq sieut
dimisit dominus. Unũꝙꝙͣq sic̃ d̾s uocauit.
ita ambłet. et sic̃ in om̃ib ecellic doceo cͥ¬
cumcisus aliguis uccatꝰ ẽ. ñ adducat p̾¬
putium. ĩ pp̃ucio aliqͥs uecatꝰ ẽ. ñ cͥcũcida¬
tur. circũcisio nich ẽ a obs̃uacio manda

Expanded text:
in pace autem vocavit nos Deus unde enim scis mulier si virum salvum facies aut unde scis vir si mulierem salvam facies nisi unicuique sicut divisit Dominus unumquemque sicut vocavit Deus ita ambulet et sic in omnibus ecclesiis doceo circumcisus aliquis vocatus est non adducat praeputium in praeputio aliquis vocatus est non circumcidatur circumcisio ni
Abbreviated transcription (Latin):
tñbꝵ et manifestabit consilia cordiũ et t̃c
laus er̃ unicuiq ad̾o. ho aut̃ fr̃es tͣnffigͣ¬
aur mine et apollo pp̃ uos ut ĩ nobis disca¬
tis ne supͣ ꝙ scriptum est. unꝰ adũsus qlt̃¬
diuites fcĩ estis. Sine nobis regnatis et ut̃
regnetis. ut et nos uob̾cum regnarem. putd
u quodd̾s nos apłos nouissimos oftendit tã¬
sumus mundo et angelis et hominib nos

Expanded text:
 et manifestabit consilia cordium et tunc laus erit unicuique a Deo haec autem fratres transfiguravi in me et Apollo propter vos ut in nobis discatis ne supra quam scriptum est unus adversus alterdivites facti estis sine nobis regnastis et utinam regnaretis ut et nos vobiscum regnaremus puto enim Deus nos apostolos novissimos ostendit tamsumus m
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃. apocalipsim hãt lingͣm hãt int̾pretatio¬
nem hãd. omnaad editicationẽ fianti siueli¬
gria quis loquit᷑ ud̾ duos aut ut multũtͤs
et perpartes ut unus int̾pretet᷑. si autẽ
non fũit int̾pres in eccła taceat. sibi aut̃
loquatur et deo. ꝓphe aut duo audtres di¬
cant et cet̾i diuidicent. Quod si aͥd reuela¬
tum fũit sedenti pͥor taceati potestis nõs ꝑ

Expanded text:
interpretationem habet omnia ad aedificationem fiant sive lingua quis loquitur secundum duos aut ut multum tres et per partes et unus interpretetur si autem non fuerit interpres taceat in ecclesia sibi autem loquatur et Deo prophetae duo aut tres dicant et ceteri diiudicent quod si alii revelatum fuerit sedenti prior tace
Abbreviated transcription (Latin):
egipti. et siuert̃ diis alienis et acoraunt e¬
os quos nesciebant et quibñ fuñit arcͥbuti
Idcͥco irat  furor domiini cẽ t̾ram istam. ut
induc̃et cr̃ iam omina maledõa q̃ ĩ hoc uo¬
lumine scripta st̃ et eiecit eos de t̾m sua. ĩ
ira et in fuore et ĩdignatione maxima ꝓ¬
iecitq int̾ram alienam sic̃ hodie ꝯꝓbatur¬

Expanded text:
Aegypti et servierunt diis alienis et adoraverunt eos quos nesciebant et quibus non fuerant adtributi idcirco iratus est furor Domini contra terram istam ut induceret super eam omnia maledicta quae in hoc volumine scripta sunt et eiecit eos de terra sua in ira et furore et indignatione maxima proiecitque in terram alienam sicut hodie
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. ⁊ͥ uscipiens q sac̃dos cartallum de ⁊¬
manu euis tua. poneͣtͣ altare dominid̾itu
et lcq̃ris ĩ ꝯspectu doninudi tu. sỹrus per¬
seq̃batur pr̃em meum qͥ descend̾ ĩ egipt̃ et iͥ¬
ꝑeg̾natꝰ ÷ ĩ pͥaucissimo nũo. Ereuitq ĩ gentẽ
magnam et robustam et t̃finite młtitudi¬
nis afflixerunte nos egiptii. ⁊ ꝑsecuti sũt
imponentes oña grauissima et clamauimꝰ

Expanded text:
nobis. β Suscipiensque sacerdos cartallum de manu tua, ponet ante altare Domini Dei tui, et loqueris in conspectu Domini Dei tui. α Syrus persequebatur patrem meum, qui descendit in Aegyptum, et iest in paucissimo numero: crevitque in gentem magnam et robustam et infinitae multitudinis. Afflixeruntque nos Aegyptii, et persecuti sunt imponentes onera gravissima, et clamavimus
Abbreviated transcription (Latin):
abarim .i. transitum. in montẽ nebo qͥ÷ ĩ
t̾ra moab odͣ ihico. et iide t̾ram chanaan. ꝙͣ
egotradaam filiis isrł obtinendam et more¬
re ĩmonte. ꝙ̃ ꝯscendens uingeris ppłis tu¬
is sic̃ mortuus ÷ aaron fr̃ tuus inmonte
hor et appositus ÷ ppłis suis quia p̃uarica¬
tiestis contͣme ĩ medio filioꝵ urb ad aqͣs cͣ¬

Expanded text:
m, montem Nebo, qui est in terra Moab contra Jericho: et vide terram Chanaan, quam ego tradam filiis Israel obtinendam, et morere in monte. Quem conscendens jungeris populis tuis, sicut mortuus est Aaron frater tuus in monte Hor, et appositus populis suis: quia praevaricati estis contra me, in medio filiorum Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
xx. amoꝵ sum hodie ñ possum ultͣ egredi et
ingredi. p̃fc̾im eum et dominus dix̃it m. ñ
transibis iordanem istum. dominus gͦd̃stuł
tͣnsibit añ ce ipẽ delebit om̃s g̃s has ĩcõspͤ¬
tu tuo et possidebis eas et iosue iste tnͣsibit
añ te sic̃ lecutus ÷ dominus. faciecq domi¬
nus eis sicut fecit seon et og regib amor¬
reoꝵ et t̾re eoꝵ delebitq eos. cum ergo et
hos tradid̾it uobis smmiliter facietis eis. siõ
precepi uobis. uirsłr agite et ꝯfortamini
solite tim̃e ne paueatis ad aspectumeoꝵ¬

Expanded text:
m sum hodie non possum ultra egredi et ingredi praesertim cum et Dominus dixerit mihi non transibis Iordanem istum Dominus ergo Deus tuus transibit ante te ipse delebit omnes gentes has in conspectu tuo et possidebis eas et Iosue iste transibit ante te sicut locutus est Dominus facietque Dominus eis sicut fecit Seon et Og regibus Amorreorum et terrae eorum delebitque eos cum ergo et hos tradiderit vobis similiter facietis eis sicut praecepi vobis viriliter agite et confortamini nolite timere nec paveatis a conspectu eo
Abbreviated transcription (Latin):
canticum istud ꝓtestimonio qd̾ nilla dele¬
bit obliuio exole seminis tui. ⁊cio enm
cogitationes eius q̃ fcũrus sit hodio añ ꝙͣ
intraducam eum ĩ t̾ram qmͣ ei pollicit̾us
sum. Scripsit ergo moỹ ses cantitum etdo¬
cuit filios istł. p̃cepit q dominus iosue ti¬
lio nim et ait. confortare et esto robustus

Expanded text:
cum istud pro testimonio quod nulla delebit oblivio ex ore seminis tui scio enim cogitationes eius quae facturus sit hodie antequam introducam eum in terram quam ei pollicitus sum scripsit ergo Moses canticum et docuit filios Israhel praecepitque Iosue filio Nun et ait confortare et esto robustus
Abbreviated transcription (Latin):
gente illa  ftucta uritabo illos ignis succen¬
sus est ĩ fruore meo et ardebitus ad int̾nino¬
uissima. deuorabites t̾ram c̃ g̾mine suo et
montium fundam̃ta comburet. ꝯg̾gabo sr̃
eos mala et s agittaꝯ meas complebo ĩ eis
ꝯsumentur fame et deuorabunt eos aues
morsu amarissimo. deirtes bestraꝵ ĩmittam
ĩ eos c̃ furore tͣhentiũ sr̃ t̾ramacq s̾penti¬

Expanded text:
gnis succensus est in furore meo, et ardebit usque ad inferni novissima: Devorabitque terram cum germine suo, et montium fundamenta comburet. Congregabo super eos mala, et sagittas meas complebo in eis. Consumentur fame, et devorabunt eos aves morsu amarissimo. Dentes bestiarum immittam in eos, cum furore trahentium s
Abbreviated transcription (Latin):
die ñ suprate est n ꝓcul positum nec ĩ celo
situm. ut possis dicͤere. Qius nr̃m ad celum
ualet conscend̾e ut deferat illud ad nos et
fretare pot̾it mare et illud ad nos usq de¬
fr̾e ut possimꝰ audire et fac̾e qd p̃ceptum

Expanded text:
die, non supra te est: neque procul positum, nec in coelo situm, ut possis dicere: Quis nostrum ad coelum valet conscendere, ut deferat illud ad nos, etsfretare poterit mare, et illud ad nos usque deferre ut possimus audire, et facere quod praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
retͣhet dominus d̾s cuuꝰ et assimet atq
intrrdncet ĩ t̾ram ꝙͣ possederõ piẽs tui et ob¬
tinebiseam. et benedicens tͥ maioris nũi te
eẽ faciet ꝙͣ f̾u̾int prẽstur cͥcuncidet domi¬
nus d̾s enus corcuum ed corseminis tuy ũ di¬
ligas diũ d̾mntiuim ĩ todo cordecuo ⁊ ĩdota
aĩa tua et possis uin̾e. õt aũ maledictoẽs

Expanded text:
het Dominus Deus tuus, et assumet, atque introducet in terram, quam possederunt patres tui, et obtinebis eam, et benedicens tibi, majoris numeri te esse faciet quam fuerunt patres tui. Circumcidet Dominus Deus tuus cor tuum, et cor seminis tui, ut diligas Dominum Deum tuum in toto corde tuo, et in tota anima tu