comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contẽptores sacroꝵ canonũ. canonica ĩuectione feriantur.
etiã ad custodieniła uitã ⁊ famã spetiali ordinatione
p̃cipimꝰ. ut nullus elericoꝵ extͣneȩ sit mulieri qualibet
consolatione aut familiaritate ꝯiunctus. ⁊ ñ solu ĩ domũ
illius extranea mulier ñ accedat. sed nec ipse frequentandi
extͣneã mulierẽ habeat potestatẽ. sed cũ matre tantũ ⁊ soro¬
re & nepte si habuerit aut uoluerit. uiuendi habeat liberã
potestatẽ. de quib nominib nefas ẽ aliud ꝗͣ nat᷑a ostituit
⁊ ab cad̾e mansione in qua clericꝰ manet: placuit re¬
prb̃ris. Qui cum eẽnt laici siue lectores. licito ⁊ uxores
ducere ⁊ filios ꝓcreare potuert. S cũ ad p̾dictos ꝑue¬
nerint gradus. cepit eis ñ licere quod licuit. Unde ut
de caruali fiat spiritale ꝯiugiũ. oportet eos nec dimitĩe
uxores. & quasi non habeant sic habere. quo ⁊ salua sit
caritas conubioꝵ. & cessent oꝑa nuptiaꝵ.¬

Expanded text:
ectione feriantur. etiam ad custodiendam vitam et famam speciali ordinatione praecipimus, ut nullus clericorum extraneae sit mulieri qualibet consolatione aut familiaritate conjunctus, et non solum in domum illius extranea mulier non accedat, sed nec ipse frequentandi extraneam mulierem habeat potestatem, sed cum matre tantum et sorore et nepte, si habuerit aut voluerit, vivendi liberam habeat potestatem, de quibus nominibus nefas est aliud quam natura constituit et ab eadem mansione in qua clericus manet, placuit reeris, qui cum essent laici, sive lectores, licito et uxores ducere, et filios procreare potuerunt: sed cum ad praedictos pervenerint gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde ut de carnali fiat spiritale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi non habeant sic habere, quo et salva sit charitas connubiorum, et cesset operatio nuptia
Abbreviated transcription (Latin):
De his uero quȩ in sepedicło concilio illicita contra
uenerandos nicenos canones p̃sũptione tẽptata sunt.
quorundã religionis ur̃ȩ u̾bo mandastis ꝑ uicarios
nr̃os. & hoc spetialit̾ statuentes. ut pret̾ dei sac̾dotes
nullus audeat p̃dicare. seu monachꝰ. siue ille laicꝰ qui
ciuiꝰlibet scientie nomine glorietur.
sibi statuta canonũ legenda ꝑcipiant. ne rei ipsi
uł popłi. quȩ ꝑ salutẽ eoꝵ decreta sunt. excusent se
tutis. Nulli sac̃doti liceat suos canones ignorare.
nec quiequã facẽ quod possit p̃atrũ regulis obiuare.
Que enĩ a nobis res digna seruabit᷑. si decretaliũ nor-¬
ma constitutoꝵ ꝓ aliquoꝵ libitu licentia ppłis per¬

Expanded text:
De his vero quae in saepe dicto concilio illicita contra venerandos Nicaenos canones praesumptione tentata sunt, quorumdam religionis vestrae verbo mandastis per vicarios nostros, et hoc specialiter statuentes ut, praeter Dei sacerdotes, nullus audeat praedicare seu monachus, sive ille laicus, qui cujuslibet scientiae nomine glorietur. sibi statuta canonum legenda percipiant, ne rei ipsi vel populi quae per salutem eorum decreta sunt, excusent se tutis. Nulli sacerdoti suos liceat canones ignorare, nec quidquam facere quod Patrum possit regulis obviare. Quae enim a nobis res digna servabitur, si decretalium norma constitutorum pro aliquorum libitu, licentia populis per
Abbreviated transcription (Latin):
am cũ extra elericoꝵ ordinẽ constitutis. nupti¬
arũ societati & ꝓcreationi filioꝵ studere sit li¬
berum arbitriũ. ad exhibendã tam̃ ꝑfecte continen¬
tie puritatẽ. nec subdiaconis quid̃e conubiũ carnale
concedit᷑. ut & qui habent sint tãquã ñ habentes. &
qui ñ habent: ꝑmaneant singulares. Qͦo si in hoc
dine qui quartus ẽ a capite dignũ ẽ custodiri. qua¬
to magis in primo. uł scd̾o. tercioue seruandũ est:
Ne aut leuitico aut pb̃rali honore. aut ep̃ali excellẽtia
quisꝗͣ idoneus estimet᷑. qui se a uoluptate uxoria necdũ
sacerdotib negotia sua cõmittunt. Et quia sac̃dotes
a xꝑo ad ministeriũ salutis electi sunt. ibi cõsentiant
regib fieri iudices. ubi uire uirando supplicii indulgen¬
tia ꝓmittit᷑. non ubi discriminis sententia p̃paratur.
Siquis etiã sacdotũ contra hoc cõmune consultum dis¬
cussor in alienis ꝑiculis extiterit. sit reus effusi sanguimᷤͤ

Expanded text:
am cum extra clericorum ordinem constitutis nuptiarum societati et procreationi filiorum studere sit liberum arbitrium, ad exhibendam tamen perfectae continentiae puritatem, nec subdiaconis quidem connubium caconceditur, ut qui habent sint tamquam non habentes, et qui non habent permaneant singulares. Quod si in hoc ordine, qui quartus est a capite, dignum est custodiri, quanto magis a primo vel secundo tertiove servandum est ne aut levitico aut presbyterali honore aut episcopali excellentia quisque idoneus estimetur, qui se a voluptate uxoria necdum sacerdotibus negotia sua committunt. Et quia sacerdotes a Christo ad ministerium salutis electi sunt, ibi consentiant regibus fieri judices ubi jurejurando supplicii indulgentia promittitur, non ubi discriminis sententia praeparatur. Si quis etiam sacerdotum contra hoc commune consultum discussor in alienis periculis exstiterit, sit reus effusi sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ep̃i. pb̃ri. & diaconi. uł cleriei. non sint cõducte¬
res aut ꝓcuratores pͥuatoꝵ. neq ullo turpi uł in hone¬
sto negotio uictũ querant. quia respicere debent scrip¬
tum esse. nemo militans d̾o. implicat se negotiis scła
ribus. s Ex coricił tole catio .i. cap̃.uͦ.
rbr. uł diaconꝰ. uł subdiaconꝰ. uł quilibet ȩccłȩ depu¬
tatus clericꝰ. si intra ciuitatẽ fu̾it. uł in loco ĩ quo
eecła est. aut in castello. aut in uico. aut in uilla.
si ad eccłam ad sacrificiũ cotidiauũ ñ uenerit. clericꝰ
ñ habeat᷑. si castigatꝰ non emendauerit.
lericus qui intra muros ciuitatis manet. & ea di
matutinis ymuis sine egritudine defuerit. septem
dies a cõmunione habeatur extraneus. Ex epła

Expanded text:
ri et diaconi vel clerici non sint conductores aut procuratores privatorum, neque ullo turpi vel inhonesto negotio victum quaerant, quia respicere debent scriptum esse: Nemo militans Deo implicat se negotiis sarit. Ex concilio Toletano I, cap. 5. Presbyter, diaconus, vel subdiaconus, vel quilibet Ecclesiae deputatus clericus, si intra civitatem fuerit, vel in loco in quo ecclesia est, aut in castello, aut in vico, vel in villa, si ad ecclesiam ad sacrificium quotidianum non venerit, clericus non habeatur, si castigatus non se emendaverit. Clericus qui intra muros civitatis manet, et ea die matutinis hymnis sine aegritudine defuerit, septem dies a communione habeatur extraneus. CA
Abbreviated transcription (Latin):
rb̃m in nuptiis bigami prandere ñ conuenit.
Quia cũ penitentiã bigamꝰ egeat. quis erit ꝓb̃r
bri. diaconi. subdiaconi. uł deinceps quib
ducendi uxores ñ est licitũ. etiã alienaꝵ nupti¬
arũ euitent conuuua. neq his ectib admisceant᷑
ubi amatoria cantantur & turpia. aut obsceni
motus corpoꝵ. chorris & saltationibꝰ offerunt᷑. ne
auditus & obtutus sacris mysteriis depitatis. tur¬
pium spectaculoꝵ. atq uerboꝵ contagione pollu¬
on liceat sacerdotib uł clericis aliqua spectacła
in nuptiis uł conuiuiis spectare. sed oꝑtet ante quã
ingrediantur ipsa spectacła surgere & redire inde.

Expanded text:
rum in nuptiis bigami prandere non convenit, quia cum poenitentia bigamus egeat, quis erit presbri, diaconi, subdiaconi, 155 vel deinceps quibus ducendi uxores non est licentia, etiam alienarum nuptiarum evitent convivia, neque his coetibus admisceantur ubi amatoria cantantur et turpia, aut obsceni motus corporum choris et saltationibus efferuntur; ne auditus et obtutus sacris mysteriis deputatus turpium spectaculorum atque verborum contagione polluon liceat sacerdotibus vel clericis aliqua spectacula in conviviis spectare, sed oportet antequam ingrediantur ipsa spectacula surgere et recedere inde.
Abbreviated transcription (Latin):
absente adu̾sario causã suggesserit. ante utriusq partis diseus¬
sionẽ. uec accusatores uł testes suscipi qr ñ sunt idonei. Placu¬
it. si accusatꝰ uł dampnatꝰ ep̃e appellau̾it romanũ pontificẽ.
id statuendũ qd̃ ipse iuste censuerit. Et om̃s qui aduersus pa-¬
tres armant᷑. infames ẽẽ censemꝰ. neq eos qui cũ inimicis mo¬
rant᷑. ad accusationẽ uł ad testimoniũ recipiendos. Placuit
ut semꝑ in accusatione clericoꝵ. pͥmo ꝑsona. fides. uita. ꝙ
conu̾satio blasphemantiũ ꝑscrutet᷑. Nã fides om̃s actꝰ ħoinis
p̃cedere debet. qr dubiꝰ in fide: uifidelis ẽ. nec eis omnino eẽ

Expanded text:
absente adversario, causam suggesserit, ante utriusque partis discusabsente adversario, causam suggesserit, ante utriusque partis discussionem: nec accusatores nec testes suscipi, qui non sunt idonei. Placuit, si accusatus vel damnatus episcopus appellaverit Romanum pontificem, id statuendum quod ipse juste censuerit. Et omnes qui adversus Patres armantur, infames esse censemus: neque eos qui cum inimicis morantur, ad accusationem vel ad testimonium recipiendos. Placuit ut semper in accusatione clericorum primo persona, fides, vita et conversatio blasphemantium perscrutetur. Nam fides omnes actus hominis debet praecedere, quia dubius in fide infidelis est. Nec eis omnino esse
Abbreviated transcription (Latin):
sit a dño. Quec̃q ligau̾is suꝑ t̾rã. er̃t ligata ⁊ ĩ cęlis. ⁊ q̃cũq sol¬
ueris suꝑ t̾rã. ext̃ soluta & in cęlis. Siquis putat se a ꝓprio me¬
tropolitano gͣuari. apud pͥmatẽ dioceseos. aut penes apłicȩ uni¬
uersalis ȩccłe papã uidicet᷑. Accusatores ⁊ accusationes quas le¬
ges scłi ñ asciscunt. ⁊ nos unanunit submouemꝰ. nec fiat
ĩdistricta ꝓbatioẽ impietas. cũ recta sit udicii ĩ electione
sententia. Siquis erga ep̃m uł actores ȩccłe se ꝓpriũ credi¬
derit hab̾e negotiũ. non priꝰ adeat uidices. quã ad eos re¬
urrat caritatis studio. ut familiari colloquio cõmon
ea sanare debeãt. quȩ in querimoniã deducut᷑. Quod si
aliter egerit. ꝯmunone pͥuet᷑. Nemo pontificũ deinceps
aliquẽ ep̃m suis exspoliatũ reb aut a sede pulsũ. excõmuni¬
care aut uidicare p̾sumat. quia ñ ẽ pͥuilegiũ. quo spoliari
possit iã nudatꝰ. Pari tenore decernimꝰ ñ eredi accusatori. qui

Expanded text:
 ligaveris super terram, erunt ligata et in coelis: et quaecunque solveris super terram, erunt soluta et in coelis. Si quis putaverit se a proprio metropolitano gravari, apud primatem dioeceseos, aut penes apostolicae universalis Ecclesiae papam judicetur. Accusatores et accusationes quas leges saeculi non asciscunt, et nos unanimiter submovemus, ne fiat indistricta probatione impietas, cum recta sit judicii in electione sententia. Si quis erga episcopum vel actores Ecclesiae se proprium crediderit habere negotium, non prius adeat judices, quam ad eos recurrat charitatis studio: ut familiari colloquio commoniti, ea sanare debeant quae in querimoniam deducuntur. Quod si aliter egerit, communione privetur. Nemo pontificum deinceps aliquem episcopum suis exspoliatum rebus, aut a sede pulsum excommunicare aut judicare praesumat: quia non est privilegium quo spoliari possit jam nudatus. Pari tenore decernimus non credi accusatori qui,
Abbreviated transcription (Latin):
ullus enĩ ep̃oꝵ dũ suis fu̾it rebus exspoliatꝰ. aut a se¬
de ꝓpͥa qualibet occasione pulsus debet accusari.
aut a quoꝗͣ ei potest ei crimen obici. priꝰ quã uitegerrime
restauret᷑. & om̃ia quȩ ei ablata quocũq st̃ iugenio. legibus
rediitegrent᷑. & ipse ꝓp̾e sedi ⁊ pͥstino statiu regłarit̾ reddlat
ita ut om̃s possessiones ⁊ cuncta sibi ĩuiste sublata atq fruct
om̃s. ante ꝯceptã accusationẽ pͥmates ⁊ sẏnod ep̃o de quo
agit᷑ funditꝰ restituãt. qr hoc ñ sołu ȩccłastice. s etiã seculi
fensoꝵ. ad aliquos priꝰ accusari debet. quã ipse caritatiue
bis. aut ter. ab eis qui se lesos estimant. uł eos ꝓ aliqͥbꝰ erra¬
tib corriꝑe cupuĩt ꝯueniat᷑. ut ab eis aut familiarẽ em̃dati¬
onẽ. aut iustã ꝑcipiat excusationẽ. Qͦd qͥ p̃sũpserit. limi-¬

Expanded text:
ullus enim episcoporum, dum suis fuerit rebus exspoliatus, aut a seullus enim episcoporum, dum suis fuerit rebus exspoliatus, aut a sede propria qualibet occasione pulsus, debet accusari: aut a quoquam ei potest crimen objici, priusquam integerrime restauretur, et omnia quae ei ablata quocunque sunt ingenio, legibus redintegrentur, et ipse propriae sedi et pristino statui regulariter reddatur: ita ut omnes possessiones, et cuomnes ante conceptam accusationem primates, et synodus episcopo de quo agitur, funditus restituant, quia hoc non solum ecclesiasticae, sed etiam saeculi r auctor vel defensor ad aliquos prius accusari debet, quam ipse charitative bis aut ter ab eis, qui se laesos aestimant, vel eos pro aliquibus erratibus corripere cupiunt, conveniatur, ut ab eis aut familiarem emendationem, aut justam percipiat excusationem. Quod qui praesumpserit, limi
Abbreviated transcription (Latin):
a ciuitatib ꝓpriis pulsos. qui alibi ep̃i ostitui non
possunt. nisi ĩ ciuitatib ñ minimis. & alios in eis ipsis ui¬
uentib ostitutos. Ido hec uob̃ scͥbimꝰ. ut sciatis hoc fieri ñ
licere. s ꝓprios reuocari. & iutegerrime restitui debere. Illos
uͦ qui adulterina feditate suas sponsas. qͣs & uxores eoꝵ p̃¬
fixo tenore eẽ intelligimꝰ tenent. eici ut adulteros atq
infaies fieri. eosq ab eccłasticis honorib arceri iuibemus.
Si aut̃ adu̾sus eos aliquã quereła habueritis his ꝑactis.
inqͥrendũ erit. ⁊ auctoritate huiꝰ sẽȩ sedis t̾minandun¬
ullus enĩ ep̃c qui suis rebus ẽ exspoliatꝰ ut a sede pro¬
pria ui aut t̾rore pulsus. ante quã om̃ia sibi ablata le¬
gib restituant᷑. ⁊ ipse pacifice aunũ uł plus. suis fruat᷑ ho-¬
norib sediq ꝓpͥe sit regłarit̾ restitutꝰ. uixta canonicã insti¬
tutionẽ accusari. uocari. uidicari. aut dapnari potest.¬

Expanded text:
 civitatibus propriis pulsos quia alibi episcopi constitui non possunt, nisi in civitatibus non minimis, et alios in eis ipsis viventibus constitutos. Ideo haec vobis scribimus, ut sciatis hoc fieri non licere, sed proprios revocari et integerrime restitui debere. Illos vero, qui adulterina foeditate sponsas suas quas et uxores eorum praefixo tenore esse intelligimus tenent, ejici ut adulteros, atque infames fieri, eosque ab ecclesiasticis honoribus arceri jubemus. Si autem adversus eos aliquam querelam habueritis, his peractis inquirendum erit et auctoritate hujus sanctae sedis terminanducopus, qui suis rebus exspoliatur, aut a sede propria vi, aut terrore depulsus, antequam omnia sibi ablata legibus restituantur, et ipse pacifice annum vel plus suis fruatur honoribus, sedique propriae sit regulariter restitutus, juxta canonicam institutionem accusari, vocari, judicari, aut damnari potest.
Abbreviated transcription (Latin):
tholica ȩccła in uniu̾so orbe diffusa custodiet. Et subscͥp¬
ep̃os eẽ. ⁊ multos negligentes absq licentia dñoꝵ suoꝵ. siue
magistroꝵ. prb̃ros ⁊ diacones ordinent. Quoꝵ ordinationem
quia pleꝵq in symoniacã incidit heresim. & multis errori¬
bus subiacet. modis om̃ib irritã fieri debere. oñis uno osen¬

Expanded text:
tholica Ecclesia in universo orbe diffusa custodiet. Et subscriptholica Ecclesia in universo orbe diffusa custodiet. Et subscripepiscopos esse, et multos negligentes, absque licentia dominorum suorum sive magistrorum, presbyteros et diaconos ordinent. Quorum ordinationem, quia plerumque in Simoniacam incidit haeresim, et multis erroribus subjacet, modis omnibus irritam fieri debere omnes uno consen
Abbreviated transcription (Latin):
tam instructũ neq tã doctũ. is uero qui aduenit. incipiat con¬
tempu̾e eũ. & frequent̾ face̾ sermouẽ. ut de honestet & infirmet
illiꝰ ꝑsonã. ita ut ex hac occasione ñ dubitet relinquere assigna¬
tam sibi eccłiã. & tͣnseat ad alienã. Definite gͦ tp̃ra. qr ⁊ non
recipi ep̃m. ĩhumanũ est. & si diutius resideat ꝑuitiosum ẽ.¬
Suggerente fratre ⁊ coep̃o nr̃o olimpio etiã hoc placu¬
it. ut si aliquis uim ꝑpessus est. ⁊ inique expulsus. ꝓ discipli-¬
na ⁊ catholica confessione. uł ꝓ defensione ueritatis effugi¬
ens ꝑicula. innocens ⁊ deuotus ad aliã uenerit ciuitatem.
ñ ꝓhibeat᷑ immorari. quã dui aut redire possit. aut in iuria
eiꝰ remediũ acceꝑit. Qͥa durũ ẽ eũ qͥ ꝑsecutionẽ patit᷑. non
recipi. etiã & larga beniuolentia ⁊ humanitas ei ẽ exhiben¬
da. Om̃is synodus dixit. Hniu̾sa que cõstituta sunt. ca¬

Expanded text:
tam instructum, neque tam doctum, is vero qui advenit incipiat contam instructum, neque tam doctum, is vero qui advenit incipiat contemnere eum, et frequenter facere sermonem, ut dehonestet et infirmet illius personam, ita ut ex hac occasione non dubitet relinquere assignatam sibi Ecclesiam, et transeat ad alienam. Definite ergo tempus, quia et non recipi episcopum inhumanum est, et si diutius resideat, perniciosum eSuggerente fratre et coepiscopo nostro Olympio, etiam hoc placuit, ut si aliquis vim perpessus est, et inique expulsus, pro disciplina, et catholica confessione vel defensione veritatis, effugiens pericula, innocens et devotus ad aliam venerit civitatem, non prohibeatur immorari, quandiu, aut redire possit, aut injuria ejus remedium acceperit, quia durum est eum qui persecutionem patitur non recipi, etiada. Omnis synodus dixit: Universa quae constituta sunt ca
Abbreviated transcription (Latin):
e passim ep̃c multitudinẽ clericoꝵ faciat. sed sedm
meritũ uł reditũ eccłarũ numerus moderetur.
De ep̃is ꝑegrinis qui in urbem solent uenire quos
ueraciter ep̃os scimus eẽ. placuit eis locũ dari ut offerant.
diguitatib eminere. ita quisquis ea ordinatꝰ ẽ cunctis se imi¬
tandu debet ostendere. ut exemplo sui nulli nocere. s uitam
potius ualeat cõponẽ subiectoꝵ. Nam si actus dissentiat
a nomine. quanto pontificatꝰ ipse plus erigit. tantomagis
ꝑnitiosũ ẽ. ut imitatione ipsius. qui ȩdificari debuerant
destruant᷑. In qua re ñ sołu ille culpabilis. sed etiã qui non
restiterit inuenit᷑. Nã consentire uidet᷑ erranti. qui cor rigen¬
da ut resecari debeant ũ cõcurrit. Ex setł SaRDIEE NSt.¬
cap̃. xiiii. Osuis ep̃c dixit. Et hoc quoq statuere de¬
betis. ut ex alia ciuitate cũ uenerit ad aliam ciuitatẽ. & ambi
tate multo tẽꝑe residere. forte enĩ euenit ep̃m loci non esse

Expanded text:
e passim episcopus multitudinem clericorum faciat, sed secundum meritum, vel redditum Ecclesiarum numerus moderetur. . De episcopis peregrinis qui in urbem solent venire, quos veraciter episcopos scimus esse, placuit eis locum dari ut offerant. dignitatibus eminere, ita quisquis ea ornatus est, cunctis se imitandum debet ostendere, ut exemplo sui nulli nocere, sed vitam potius valeat componere subjectorum. Nam si actus dissentiat a nomine, quanto pontificatus ipse plus erigit, tanto magis rniciosum est, ut imitatione ipsius, qui aedificari si debuerant destruantur. In qua re non solum ille culpabilis, sed etiam qui non restiterit invenitur. Nam consentire videtur erranti, qui corrigenda, ut resecari debeant, non concurrit. Quia vero quidam T. XIV. Osius episcopus dixit: Et hoc quoque statuere debetis, ut ex alia civitate cum venerit ad aliam civitatem, vel ex tate multo tempore residere. Forte enim evenit episcopum loci non esse
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis ꝯcurrerit. ex eo tp̃re iam pacificꝰ iutra ȩccłiam reci¬
piet᷑. ex quo ad cõcordiã festinasse conuincit᷑. sententia tam̃
suꝑiori seruata. ut tẽpꝰ qd̾ in irã expendit. geminatũ ĩ peniten¬
re uistã crediderit. ñ priꝰ pͥmates aut alios adeat iudices.
quã ipsos a quib se lesũ estimat conueniat familiariter. non
seinel. s sepissune. ut ab eis aut suã iusticiã accipiat. aut exeu¬
sationẽ. Si aut̃ secus egerit ab ipsis. ⁊ ab aliis ꝯmunione pͥue¬

Expanded text:
charitatis cucurrerit, ex eo tempore jam pacificus intra Ecclesiam recicharitatis cucurrerit, ex eo tempore jam pacificus intra Ecclesiam recipietur, ex quo ad concordiam festinasse convincitur; sententia tamen superiori servata, ut tempus quod in ira expendit, geminatum poenitenam habere crediderit, non prius primates aut alios adeat judices, quam ipsos a quibus se laesum existimat, conveniat familiariter, non semel, sed saepissime, ut ab eis aut suam justitiam aut excipiat excusationem. Si autem secus egerit ab ipsis et ab aliis communione prive
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aut̃ ex ur̃o collegio fuerit. ⁊ ab auxilio ur̃o se subtraxe¬
rit. magis scismaticus quã sacerdos eẽ ꝓbabit᷑. Ex Dec̃t is bo¬
elate sut nob̃ quorundã sac̾dotũ hifatii. papȩ.¬
ꝑsonȩ. ĩ tantã obstinationis efferbuisse discordiã. ut
ñ sołu illos ab ira occasus solis ñ reuocet. s ne annosa qͥd̾e
tͣnsactio tẽpoꝵ ad bonũ caritatis reclinet. Quippe ĩ quorũ
cordib ide sol iusticiȩ xpc occubuit. ut ad lum̃ caritatis redi¬
re uix possint. Horũ igit᷑ & similiũ discordantiũ fratrũ obla¬
tiones. uxta antiqui canonis definitionẽ nullomꝰ recipien¬
da eẽ censemꝰ. ꝑ sonis tam̃ discordantiũ id spetiali definitiõe
p̃cipimꝰ. ut aute ꝗͣ eos recõciliatio uera ĩnectat. nullus eoꝵ acce¬
dere ad altare dñi audeat. uł gr̃ãm ꝯmunionis sc̃e ꝑcipiat.
s geminato tp̃r ꝑ penitentiã ꝯp̾ensabunt. quo discordiȩ ser¬
uierunt. Qͦd si unus eoꝵ alio ꝯtẽpuente ad satisfactionem

Expanded text:
Qui autem ex vestro collegio fuerit, et ab auxilio vestro se subtraxerit, magis schismaticus quam sacerdos esse probabitur. Ecce, ielatae sunt nobis quorumdam sacerdotum perin tantam obstinationis efferbuisse discordiam, ut non solum illos ab ira occasus solis non revocet, sed ne annosa quidem transactio temporum ad bonum charitatis reclinet. Quippe in quorum cordibus ita sol justitiae Christus occubuit, ut ad lumen charitatis redire vix possint. Horum igitur et similium discordantium fratrum oblationes, juxta antiqui canonis definitionem, nullo modo recipiendas esse censemus. Personis tamen discordantium id speciali definitione praecipimus, ut, antequam eos reconciliatio vera innectat, nullus eorum accedere ad altare Domini audeat, vel gratiam communionis sanctae percipiat: sed geminato tempore per poenitentiam compensabunt, quo discordiae servierunt. Quod si unus eorum, alio contemnente, ad satisfactionem
Abbreviated transcription (Latin):
s taliter cõsideratis. atq cũ reliquoꝵ ep̃oꝵ decretis. tãꝗͣ
om̃iũ curã gerentes. ꝓpt̾ sedis ꝓprie apicẽ deceruimus.
ut nemo pontificũ aliquẽ suis reb exspoliatũ ep̃m. aut a se¬
de pulsũ ex cõmunicare aut iudicare p̃sumat. qr ñ ẽ pͥulegiũ
quo exspoliari possit iã nudatꝰ. Siquis aũ alit̾ agere p̃sũpiit.
sciat censurã huiꝰ sedis cũ om̃ib m̃bris suis sibi ñ defuturã.
& sic̃ egerit ita recipiet. Si bene: bene. Si graue: graue. Si pes¬

Expanded text:
atis, atque cum reliquorum episcoporum decretis, tanquam omnium curam gerentes, propter sedis propriae apicem decernimus ut nemo pontificum aliquem suis rebus exspoliatum episcopum, aut a sede pulsum, excommunicare aut judicare praesumat: quia non est privilegium quo exspoliari possit jam nudatus. Si quis autem aliter agere praesumpserit, sciat censuram hujus sedis cum omnibus membris suis sibi non defuturam, et sicut egerit, ita recipiet. Si bene, bene. Si grave, grave. Si pes
Abbreviated transcription (Latin):
Pastoralis officii cura nos ãmonet. destitutis ȩcclesiis
ꝓprios ꝯstituere sac̾dotes. qui gregẽ dñi cũ pastora¬
li debeant sollicitudine gubernare. ꝓpterea te ioħem
ab hostib captuatȩ lysitane cuitatis ep̃m. in squillaci¬
na ȩccła cardinałe necesse duximꝰ ꝯstituere sac̾dotẽ. ut
susceptã semel animaꝵ curã intuitu fut᷑e retͥbutionis
impleas. ⁊ licet a tua hoste imminente depulsus sis. aliã¬
quȩ pastore uacat. debeas ȩccłam guber uare. ita tamen
ut si cuutatẽ ilła ab hostib liberã effici. & dño ꝓtegente ad
pͥore statũ contigerit reuocari. in eam in qua ⁊ prius or¬
dinatꝰ es eccłiam reu̾taris. Sinautẽ p̃dicta eiuitas. ꝯtiniia
captiuitatis calamitate p̾initur. in hac in qua & a nobis
hoĩnes ep̃is obedire. & capita sua submutere. eoꝵq ad iuto¬
res existere p̃cipiebat. ut om̃s pariter fideles. & eooꝑatores
legis di monstrarent᷑. ne eis dicat᷑ confundent᷑ & erubescent

Expanded text:
Pastoralis officii cura nos admonet, destitutis Ecclesiis proprios constituere sacerdotes, qui gregem Dominicum pastorali debeant sollicitudine gubernare. Propterea te Joannem ab hostibus captivatum Lisitanae civitatis episcopum in Squillacina cardinalem necesse duximus constituere sacerdotem: ut et susceptam semel animarum curam intuitu futurae retributionis impleas; quae pastore vacat debeas Ecclesiam gubernare: ita tamen ut, si civitatem illam ab hostibus liberam effici, et Domino protegente ad priorem statum contigerit revocari, in eam in qua et prius ordinatus es Ecclesiam revertaris. Sin autem praedicta civitas continua captivitatis calamitate premitur, in hac in qua et a nobis homines eis obedire, et capita sua submittere, eorumque adjutores existere praecipiebat, ut omnes pariter fideles et cooperatores legis Domini monstrarentur, ne de eis dicatur. « Confundantur, et erubescant
Abbreviated transcription (Latin):
nes fideł ħomis uitã custodurnt auditoꝵ. Doctorẽ enm
catholicũ. & p̃cipue dñi sac̾dotẽ. sic̃ ullo errore implicari.
ita nulla oportet machinatione aut cupiditate iuolari. di-¬
cente scͥptura sc̃a. Post cõcupiscentias tuas non eas. ⁊ a uolun¬
tate tua auerteris. sEx Epła ahaeleti papȩ. seripta

Expanded text:
nes fidelis hominis vitam custodiunt auditorum. Doctorem enim catholicum, et praecipue Domini sacerdotem, sicut nullo errore implicari, ita nulla oportet machinatione aut cupiditate violari, dicente Scriptura sancta: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua aver
Abbreviated transcription (Latin):
decretũ. is qui mediator extitit. si elericus ẽ: ꝓprio
qͣdu decidat. si laicus. aut monachꝰ. auathematizetur.
sEx eogeilio parasiensi cap̃ .xxil.¬
p̃s non constituat prb̃ros aut diaconos alteri
subiectos ep̃o. uisi forte cũ consilio & uoluntate ipsius.
Siquis aut̃ tale aliquid agere tẽptauit. irrita sit eius
ordinatio. & ipse coerceatur a synodo. fa eonei¬

Expanded text:
decretum, is qui mediator exstitit, si clericus, proprio decretum, is qui mediator exstitit, si clericus, proprio gradu decidat, si laicus aut monachus, anathematizetur.Ex concilio Parisiensi, cap. 22. Episcopus non constituat presbyteros aut diaconos alteri subjectos episcopo, nisi forte consilio et voluntate ipsius. Si quis autem tale aliquid agere tentaverit, irrita sit ejus ordinatio, et ipse coerceatur a synodo. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ecreuit sc̃a synodus domesticã & interiorẽ ep̃i
conuersationẽ totuis rep̃hensionis atq suspitio¬
amus bona ñ sołu corã do. s ⁊̃ corã omĩb hominibꝰ
Oportet igit᷑ ut cubicło ep̃i & secretiorib quibꝰlibet
obsequiis sincere opinionis. sac̾dotes ⁊ clerici assistãt.
qui uigilantẽ. orantẽ. sacra eloquia scrutantẽ. ep̃m
tores. & ad d̃i głiam p̃dicationis existant. ¶Ex Otetis¬
p̃s quasi hospes fieri debet.
& priuatã domũ non habeat. s quasi hospes ẽẽ
debet. ut xp̃e ait. filius hominis non habet ubi ca¬
tatuimꝰ ut ñ tantũ dñicis dieb & p̃cipuis festiuita¬
tibus ep̃i missas celebrent. s cũ possibile fuerit. cotidia¬
na quoq sacrificia frequentent. nec fastidiant.
a nib ministris eccłastice dignitatis int̃dicimꝰ.
ut nullꝰ quocũq mun̾e̾ aut fauore corruptꝰ. clericum
alterius parrochiȩ latenter ac furtiue ad ordinationem
sub introduce p̃sumat. Qͦd si fec̾it: uixta caleidonẽ se

Expanded text:
Decrevit sancta synodus domesticam et interiorem episcopi conversationem totius reprehensionis atque suspicioamus bona non solum coram Deo, sed etiam coram omnibus hominibus . Oportet igitur ut cubiculo episcopi et secretioribus quibuslibet obsequiis sincerae opinionis sacerdotes et clerici assistant, gilantem, orantem, sacra eloquia scrutantem, episcopum tores, et ad Dei gloriam praedicationis existant. CAP. CIpus quasi hospes fieri debet, et privatam domum non habeat, sed quasi hospes esse debet, ut Christus ait: Filius hominis non habet ubi catatuimus, ut non tantum Dominicis diebus, et praecipuis festivitatibus episcopi Missas celebrent, sed cum possibile fuerit, quotidiana quoque sacrificia frequentent, nec fastidiant. Omnibus ministris ecclesiasticae dignitatis interdicimus, ut nullus, cujuscunque munere aut favore corruptus, clericum alterius paroeciae latenter ac furtive ad ordinationem subintroducere praesumat. Quod si fecerit, juxta Chalcedonense
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus uir filiꝰ m̃r ꝑ illiricũ scriptis suis nob̃ indicasse
eꝓpͥis locis hostilitatis furor expułat. ad eos ep̃os qui nunc
quoq ĩ locis ꝓpriis degunt. ꝓ sustentatione ac stipendiis
p̃sentis uitȩ eẽ uingendos. Et licet ad hoc frat̾nitate̾ ur̃am
iussio pͥncipalis ãmoneat. hĩns tñ maiꝰ hoꝵ mandatum
ȩt̾ni principis. quo ad hȩc t̾ribilius ꝑagenda cõpellimur.
ut ñ dico fratres ⁊ coep̃os ur̃os. sed ipsos etiã quos nob̃ contͣ¬
rios ẽẽ patimͣ. cũ oportunitas postulat. ĩ conferendis sub.¬
sidiis. necessitatũ carnaliũ diligamꝰ. Slt̃e ⁊̃ EDEm.
s tñ eos ur̃is solatiis contineri sũmoꝑe hortamur.

Expanded text:
tissimus vir filius noster per Illyricum scriptis suis nobis indicasse  quos e propriis locis hostilitatis furor expulerat, ad eos episcopos qui nunc quoque in locis propriis degunt, pro sustentatione ac stipendiis praesentis vitae esse jungendos. Et licet ad hoc fraternitatem vestram jussio principalis admoneat, habemus tamen majus horum mandatum aeterni principis, quo ad haec terribilius peragenda compellimur, ut non dico fratres et coepisarios patimur, cum opportunitas postulat, in conferendis subsidiis necessitatum carnalium, diligamus. Oportet sed tamen eos vestris solatiis contineri summopere hortamur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui conuuaut᷑ in clero. ꝓprii gradꝰ ꝑiclo subiacebit. & qui or¬
dinatꝰ est: nicħ ex hac ordinatione ꝓficiet. sed alienus sit
a diguitate. Siquis uero mediator datis uł acceptis extiterit.
si quide elerieus fuerit. ꝓprio gradu decidat. si uero mona¬
Ni accipiunt. & tam̃ sacros ordines ꝓ humana gr̃a larg¬
untur. Hi nuirũ quod gratis accipiunt. gratis non tribu̾¬
unt. quia nũmũ fauoris de unpenso offitio sc̃itatis expe¬
tunt. Unde cũ uirũ iustũ describeret ysaias. ait. Qui
exeutit manꝰ suas ab om̃i mune. quia aliud est munus
ab obsequio. aliud munꝰ a manu. aliud munus a lingua.
Aunꝰ ab obsequio ẽ. subiectio indebite inpensa. Nunus
a manu. pecunia ẽ. Munꝰ a lingua. fauor. Qui gͦ sacros or¬
dines tribuit. tẽ ab om̃i munere manꝰ excutit. quando

Expanded text:
qui connumerantur in clero: proprii gradus periculo subjacebit: et qui ordinatus est, nihil ex hac ordinatione proficiet, sed alienus sit a dignitate. Si quis vero mediator datis vel acceptis exstiterit: si quidem clericus fuerit, proprio gradu decidat: si vero monaon accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur. Hi nimirum quod gratis accipiunt, gratis non tribuunt, quia nummum favoris de impenso officio sanctitatis expetunt. Unde cum virum justum describeret Isaias, ait: Qui excutit manus suas ab omni munere . Quia aliud est munus ab obseMunus quippe ab obsequio est subiectio indebite inpensa; munus a manu pecunia; munus a lingua favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, q
Abbreviated transcription (Latin):
psi autẽ ep̃i si exorbitauerint. ab istis non sunt rep̃hen¬
dendi. uł arguendi. sed portandi. nͥ in fide errauerint.
Hĩ ergo sunt suꝑ hos. non illi suꝑ istos. qm̃ maior a minore
ñ argui nec uidicari potest. Nullus se extollat erga docto
Cac magistros suos. quia discipulꝰ suꝑ magistrum n
ab ipsisq corrigant᷑. ut humana formidine peccare metuant.
qui diuina uidicia non formidãt. Deteriores quippe sunt.
qui doctoꝵ uitã moresq corrũpunt. his qui sub̃as alioꝵ
p̃diaq diripiunt. Ipsi quidẽ ea quȩ extra nos licet nostra
int auferunt. nr̃i quoq detͣctores ⁊ moꝵ corruptores
stroꝵ. siue qͥ adu̾sũ nos armant᷑. ꝓprie nos ipsi decipiunt.
& id̃o iuste infames sunt. & merito ab ȩccła extorres fuint.
ues uͦ quȩ pastori suo cõmisse fuint. eũ nec rep̃hen¬
dere. nisi a recta fide exorbitauerit: debent. nec ullatenus
accusare possuut. qr facta pastoꝵ oris gladio ferienda non

Expanded text:
psi autem episcopi si exorbitaverint ab istis, non sunt reprehendendi, vel arguendi, sed portandi, nisi in fide erraverint. Hi ergo super hos sunt, non illi super istos, quoniam major a minore nec argui, nec judicari potest. Nullus se extollat erga doctores ac magistros suos, quia « discipulus super magistrum non ab ipsisque corrigantur, ut humana formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Deteriores quippe sunt qui doctorum vitam moresque corrumpunt, his qui substantias aliorum praediaque diripiunt. Ipsi quidem ea quae extra nos, licet nostra sint, auferunt; nostri quoque detractores, et morum corruptores nostrorum, sive qui adversum nos armantur, proprie nos ipsi decipiunt, et ideo juste infames sunt, et merito ab Ecclesia extorres fiunt. Oves vero quae pastori suo commissae fuerint, eum nec reprehendere, nisi a recta fide exorbitaverit, debent, nec ullatenus accusare possunt: quia facta pastorum eorum gladio ferienda non
Abbreviated transcription (Latin):
ullus ep̃e ex alla ꝓuintia audeat ad aliam
transgredi. & ad ꝓmotionẽ m inisterii aliquos in eegi¬
clesuis ordinare. licet consensũ uideant᷑ p̃bere ñ nulli.
nisi luteris tam metropolitani. quã ceteroꝵ qui cũ
eo sunt ep̃oꝵ rogatꝰ adueniat. & sic ad actionẽ ordina¬
nis accedat. Si uero nullo uocante in ordinato
more depperet suꝑ aliquib ordinationibꝰ & eccłiastieiᷤ
n egotiis ad eũ ñ ꝑtinentib cõponendis. irrita quid̃e
que ab eo gerunt᷑ existant. Ipse uero incõpositi motus
sui. & irrationabilis audatiȩ suȩ subeat ultionẽ. ex hoc
ĩuadere & ĩ sua ȩccła ordinare tẽptauit. ñ consentiente
ep̃o a quo discessit is qui regule mancipat᷑. ordinatio huiꝰ¬

Expanded text:
ullus episcopus ex alia provincia audeat ad aliam transgredi, et ad promotionem ministerii aliquos in Ecclesiis ordinare, licet consensum videantur praebere nonnulli, nisi litteris tam Metropolitani, quam caeterorum, qui cum eo sunt, episcoporum rogatus adveniat, et sic ad actionem ordinationis accedat. Si vero, nullo vocante, inordinato more deproperet super aliquibus ordinationibus, et ecclesiasticis negotiis ad eum non pertinentibus componendis: irrita quidem quae ab eo geruntur existant. Ipse vero incompositi motus sui, et irrationabilis audaciae subeat ultionem, ex hoc invadere, et in sua Ecclesia ordinare tentaverit non consentiente episcopo a quo discessit is qui regulae mancipatur, ordinatio hujusce
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s ergo qui eis contra eunt. ita dãpuatos. ⁊ infames
usq ad satisfactionẽ monstrabat. ⁊ uisi ꝯuerterent᷑. a li¬
minib ecclẽ alienos ẽẽ p̃cipiebat. ¶ Ex sod cap̃ .xxxuii.¬
cãm ergo ȩccłam ĩmacłatã omnes seruare debere eu̾głi¬
zabat. cuiꝰ claues ep̃os ẽẽ dicebat. Ipsi enĩ hñt potestatẽ
claud̾e cęlũ ⁊ aꝑire portas eiꝰ. qr claues cęli facti sunt

Expanded text:
s ergo qui eis contraeunt, ita damnatos et infames usque ad satisfactionem monstrabat, et nisi converterentur, a liminibus ecclesiae alienos esse praecipiebat. am ergo Ecclesiam immaculatam omnes servare debere, evangelizabat, cujus claves episcopos esse dicebat. Ipsi enim habent potestatem claudere coelum et aperire portas ejus, quia claves coeli facti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ignorantia mater cunctoꝵ erroꝵ. xxu.¬
maxime in sac̾dotib di uitanda ẽ. qui docendi offitiũ
in ppłis susceꝑunt. Sacerdotes enĩ legere sc̃a scriptura
ammouet. paulo apło dicente ad thymotheũ. Iutende
lectioni. ⁊ exhortationi. Noctores semꝑ se ꝑmane̾ in his
sciant. Igitur sac̾dotes scripturas sc̃as & canones medi¬
tent᷑. ut opus eoꝵ in p̃dicatione ⁊ doctrina osistat. atq
edificent ciuctos. tam fidei scientia. quam operum
eos. ad pac̾e magis quã ad iuditiũ hortetur.

Expanded text:
Ignorantia mater cunctorum errorumaxime in sacerdotibus Dei vitanda est, qui docendi officium in populis susceperunt. Sacerdotes enim legere sancta Scriptura admonet, Paulo apostolo dicente ad Timotheum: Intende lectioni, exhortationi. Doctores semper se permanere in his sciant. Igitur sacerdotes Scripturas sanctas et canones meditentur, ut omne opus eorum in praedicatione et doctrina consistat, atque aedificent cunctos tam fidei scientia, quam operum cos, ad pacem magis quam ad judicium hortetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Calistus ep̃c ȩecłe catholicȩ urbis romȩ. benedicto fratri &
coep̃o: salutẽ ĩ xꝑo. Criminationes uͦ contra doctorẽ nemo
suscipiat. quia ũ oportet filios patres rep̃hendere. nec seruos
dños lacerare. Iltem in eodem.
Doctores gͦ qui & patres uocant᷑. magis portandi. ꝗͣ reprehen¬
dendi sunt. nisi ĩ recta fide errauerint. Hullꝰ gͦ doctoꝵ ꝑ
scripta accuset᷑. nec nisi fideli & legituo qui ⁊̃ urep̃hensibi¬
łe uitã ac ꝯu̾sationẽ ducat: accusatori respondeat. quia indi¬
gnũ ẽ ut doctor stulto ⁊ indocto atq rep̃hensibilit̾ uiuenti
uideat ne falsa loquat᷑. aut cuiquã insidias ponat. Fidelis
homo semꝑ fidelit̾ agit. ⁊ infideł callide insidiat᷑. atq fideles
⁊ pie ac iustȩ̨ uiuentes ꝑdere uitit᷑. quia similis simiłe sibi q̃¬

Expanded text:
copus Ecclesiae catholicae urbis Romanae, Benedicto fratri et coepiscopo, salutem in Christo. Criminationes vero contra doctorem nemo suscipiat: quia non oportet filios patres reprehendere, nec servos dominos lacerare. Filii ergo Doctores ergo qui et Patres vocantur, magis portandi quam reprehendendi sunt, nisi in recta fide erraverint. Nullus ergo doctorum per scripta accusetur, nec nisi fideli et legitimo qui etiam irreprehensibilem vitam ac conversationem ducat, accusatori respondeat, quia indignum est ut doctor stulto et indocto atque reprehensibiliter viventi, videat ne falsa loquatur, aut cuiquam insidias ponat. Fidelis homo semper fideliter agit, et infidelis callide insidiatur, atque fideles et pie ac juste viventes perdere nitit
Abbreviated transcription (Latin):
cos ledit ciuꝰ legatione fungunt᷑. Predicare eos assidue.
& mandata d̾ñi sine intermissione annuntiare rogabat.
Oꝑa eoꝵ bona corã hoĩb monstrare. & conscientiam bouã
reliquoꝵ discipłoꝵ uicẽ tenere prb̃ros debere in si¬
nuabat. ⁊ siquis aliquẽ ex his scandalizaret. grauissimam¬
sibi penã inferri debere p̃dicabat. Cunctos se inuic̃ẽ dili¬
gere ⁊ adiuuare debere. & neminẽ ab adiuitorio fr̃is se sub¬

Expanded text:
 laedit cujus legatione funguntur . Praedicare eos assidue et mandata Domini sine intermissione annuntiare rogabat. Opera eorum bona coram hominibus monstrare, et conscientiam bonam reliquorum discipulorum vicem tenere presbyteros debere insinuabat, et si quis aliquem ex his scandalizaverit, gravissimamsibi poenam inferri debere praedicabat. Cunctos se invicem diligere, et adjuvare debere, et neminem ab adjutorio fratris se sub
Abbreviated transcription (Latin):
t om̃s ep̃i qui ĩ quibꝰda gͣuioribꝰ pulsant᷑ uł cͥminant᷑
causis. quotiens necẽe fu̾i̾t libere apłicã appellent sedẽ.
atq ad cã quasi ad matrẽ ꝯfugiant. ut ab ea sic̃ semꝑ fuit
pie fultiant᷑. defendant᷑. ⁊ lib̾e̾nt᷑. Cuiꝰ dispositioni. omnes
culpant᷑ ep̃i. qui aliter erga fr̃es egerint. quã euisdẽ sedis
papȩ fieri placuerit. Placuit ut accusatus. uł iudicatus
a ꝯpuntialib ĩ aliqua causa ep̃c licenter appellet ⁊ adeat¬
apłicȩ sedis pontificẽ. qui aut ꝑ se. aut ꝑ uicarios suos. eiꝰ¬
retractari negotiũ ꝓcuret. Et du iterato iudicio pontifex causã
suã agit. nullus alius ĩ eiꝰ loco subroget᷑. ponat᷑ aut ordinetur

Expanded text:
 episcopi qui in quibusdam gravioribus pulsantur vel criminantur causis, quoties necesse fuerit, libere apostolicam appellent sedem , atque ad eam quasi ad matrem confugiant, ut ab ea sicut semper fuit pie fulciantur, defendantur, et liberentur. Cujus dispositioni omnes iam culpantur episcopi qui aliter erga fratres egerint, quam ejusdem sedis papae fieri placuerit. III. Placuit , ut accusatus vel judicatus a comprovincialibus in aliqua causa epapostolicae sedis pontificem, qui aut per se aut per vicarios suos eiretractari negotium procuret. Et dum iterato iudicio pontifex causam suam agit, nullus alius in eius loco ponatur aut ordinetur
Abbreviated transcription (Latin):
ponsus⁊ sponsa cũbeneli sunt a sacercdote. aparentib ł apara¬
nimphis ineccła sac̃doti offerant᷑. & cũ benedictionẽ acceꝑint. eaclem
nocte ꝓreuerentia ip̃iꝰ benedictionis. inu̾ginitate ꝑmaneant.
ullum sine cdote fiat coniugiũ. uxta possibilitatem fiat dos.
Esponsus ⁊ sponsa cum p̃cib & oblationib a sac̃dote benecli¬
cant᷑. ⁊ legib sponset᷑ ⁊ tlonet᷑. ⁊ ã paranimphis custodiat᷑. ⁊ publice sol
lempnit̾q accipiat᷑. Biduo eciam ac tͥluo abstineant se. & doceant᷑
ut castitatem int̾ se custodiant. certisq temporib nubant. ut filios
non spurios. s. heclitarios do et scło generent. Excorclme uiolanẽ¬
Npͥmo coniugio cdebet pb̃r missamag̃e. ⁊ benedicere ¶Si. cap̃.i.¬
ambos. & postea se abstineant ab eccła xxx dieb ¶ Apłs uicit.

Expanded text:
ponsus et sponsa cum benedicendi sunt, a sacerdote, a parentibus, vel a paranymphis in ecclesia sacerdoti offerantur, et cum benedictionem acceperint, eadem nocte pro reverentia ipsius benedictionis Nullum sine dote fiat conjugium; juxta possibilitatem fiat dos, Ut sponsus ac sponsa cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicantur: et legibus sponsetur ac donetur, et a paranymphis custodialemniterque accipiatur. Biduo etiam ac triduo abstineatur; et doceatur eis ut castitatem inter se custodiant, certisque temporibus nubant, ut filios non spurios, sed haereditarios Deo et saeculo generent. CAPUT Lmo conjugio debet presbyter missam agere et benedicere ambos, et postea se abstineant ab ecclesia XXX diebus. CAP. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
Ulier si sine licencia mariti sui uelũ incapud miserit. siuuiro pla¬
gathosa latrix p̃sentiũ. questa est maritũ suũ cont᷑ uo. Elxxx.¬
luntatem suã in monaftio urbici abbatis eẽ conuersũ Quod qͥa
adeiꝰdem abbatis culpã & inuidiã non ẽ dubiũ ꝑtinere. exꝑientie
tue p̃cipimꝰ. ut diligenti inqͥsicione discuciat. ne forte cũ eiꝰuolun
tate conuersus sit. ł ip̃a se mutare. ꝓmiserit. Et si hoc repperit.⁊
illũ in monastio ꝑmanere ꝓuideat ⁊ hanc sic̃ ꝓmisit mutare com
cet uxorẽ relinq̃re. p̃dictam mulierẽ cõmisisse cognou̾is. ne illiꝰ con¬
uersio uxori relicte inscło fieri possit ꝑclicionis occasio. uolumꝰ ut ma¬
ritũ suum illi uł si iã tonsuratꝰ est reddas. omni excusatione cessã¬
te. Nam excepta fornicationis causa. uirũ uxorẽ relinq̃re nulla ra¬
cione conceclit᷑. quia post qͣm copulacione coniugii. uiri ac mulieris

Expanded text:
ulier si sine licentia mariti sui velum in caput miserit, si viro plagathosa latrix praesentium questa est maritum suum contra voluntatem suam in 409 monasterio Urbici abbatis esse conversum, Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discutiat, ne tate conversus sit, vel ipsa se mutare promiserit. Et si hoc repererit, et illum in monasterio permanere provideat, et hanc sicut promisit mutare compcet uxorem relinquere, praedictam mulierem commisisse cognoveris, ne illius conversio uxori relictae in saeculo fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, vel si jam tonsuratte. Nam excepta fornicationis causa viro uxorem dimittere nulla ratione conceditur, quia postquam copulatione c
Abbreviated transcription (Latin):
Ex epła nicholai pp̃ ar karolom rese m
cripsit nob̾ thietbirga regina. regiase uelle clignitate seu co¬
pula exui. & solam pͥuata uita ẽẽ contentã desiłare. Cui nos scͥpsi¬
mꝰ. non hoc alit̾ fieri posse. nisi eandẽ uitam coniux eiꝰ lothariꝰ ele¬
gerit. Et post pauca. De retro acta contͦuersia thietbirga non lebet
est. ⁊ int̾positis iuramentis delib̾atum nulla cdebet it̃atione nͥ for¬
ssis ubi fuerit maior auctoritas retͣctari. ¶Itr Exeapem e pła.¬
erum sic̃ młtoꝵ relatu didicimꝰ. lotharius rex conuentũ celebꝰ¬
re disponit: & thiebirgam reginam examini ꝓprio & uidicio
subicere meclitat᷑. Et siqͥdem ea prestigiis falsitatis sue potuerit
exib̾e. quasi non fuerit legitima sua uxor. uult eam penitus a se se¬
questrare. Sin autẽ: uult eam tanqͣm ꝓpriam uxorẽ cdinutt̾e. s t̃lem¬
de quasi mechata fuerit in simulare. adq ꝓhoc hominẽ suum: ⁊ ho¬
minẽ thietbirge atdmono machrã impelłe. & si homo ipsiꝰ regine

Expanded text:
Ex epistola Nicolai papae ad Carolum regem. CXIII. Scripsit nobis Thietbirga regina regia se velle dignitate seu copula exui, et sola privata vita esse contentam desiderare. Cui nos rescripsimus hoc aliter fieri non posse nisi eamdem vitam conjux ejus Lotharius elegerit. Et post pauca: De retroacta controversia Thietbirga non debet est, et interpositis juramentis deliberatum, nulla debet iteratione, nisi fortassis ubi fuerit major auctoritas, retractari. De judicio eerum, sicut multorum relatu didicimus, Lotharius rex conventum celebrare disponit, et Thietbirgam reginam examini proprio et judicio subjicere meditatur. Et si quidem eam praestigiis falsitatis suae potuerit exhibere, quasi non fuerit legitima sua uxor, vult eam penitus a se sequestrare: sin autem, vult eam tanquam propriam uxorem admittere, sed deinde, quasi moechata fuerit, insimulare, atque pro hoc hominem suum et hominem Thietbirgae ad monomachiam impellere, et, si homo ipsius reginae
Abbreviated transcription (Latin):
rito Soluis fornicationis causa. licet uxorẽ adult̾am climitĩe sed
illa uiuente non licet. alteram cducere. UIteM AUGUSTIRI.
uale est ⁊ illud qd mlti uiroꝵ ante nuptias concubinas sibi
acsħere non erubescunt. qͦs post aliqͦt annos dimittunt. ⁊ sic
postea legitimas uxores accipiunt: Unde corã cło & corã angłis con¬
testor atq denuncio. dm ⁊ ista semꝑ ꝓhibuisse. ⁊ nunqͣm ei placu¬
isse. Et p̃cipue temporib xp̃ianis. concubinas hab̾e nunqͣm licet.¬
ulli liceat uno tempore luas uxores hab̃e. sed neq unquam con-¬
iqͥs ancillam suam lib̾tate donauerit.⁊ in matͥmonio sibi socia¬
uerit. dubat᷑ apud qͦscłam utrũ huiꝰ mocli nuptie legitime ẽẽ ui¬
deant᷑ an non. Nos itaq uetustã ambiguitatẽ deicientes. talia coniu¬
bia legitima ẽẽ censemꝰ. Si enĩ ex affectu fiunt om̃s nuptie. ⁊ nichil

Expanded text:
rito. Solius fornicationis causa licet uxorem adulteram dimittere; sed rito. Solius fornicationis causa licet uxorem adulteram dimittere; sed illa vivente, non licet alteram ducere. CAP. Quale est et illud quod multi virorum ante nuptias concubinas sibi adhaerere non erubescunt, quas post aliquot annos dimittunt, et sic postea legitimas uxores accipiunt. Unde coram Deo et coram angelis ejus contestor, atque denuntio, Deum et ista semper prohibuisse, et nunquam ei placuisse. Et praecipue temporibus Christianis concubinas haberNulli liceat uno tempore duas uxores habere: sed neque unquam conis ancillam suam libertate donaverit, et in matrimonio sibi sociaverit, dubitabatur apud quosdam, utrum hujusmodi nuptiae legitimae esse videantur, an non. Nos itaque vetustam ambiguitatem decidentes, talia connubia legitima esse censuimus. Si enim ex affectu fiunt omnes nuptiae, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
TEXCON CILIO HE LIBERTNO. CAPITULO
lrgines que uͥginitatem siam non custocdierint. si eosclem qͥ eas
uiolauerint maritos acceꝑint. eo qd solas nuptias uiolauerint. post
penitentiã uniꝰ anni reconcilient᷑. Si alios cognouerint uiros. eo quod
mechate sunt. qͥnquennio peniteant:⁊ sic acd communionẽ acceclant.
orncari uob̾ non licet. sufficiant uob̾ ¶Ex uictis Auousti Ni
uxores. concubinas uob̃ non licet hab̃e. Audiat d̃s si uos sur¬
di estis. audian angłi eiꝰ si uos contempnitis. concubinas non licet¬
nas. qͣs postea climittatis.⁊ du catis uxores. Lanto maior cdampnatio
uob̾ erit. si uolueritis hab̾e & concubmas ⁊ uxores. Non licet uob̾ hab̾e
uxores. qͣrum pͥores mariti uiuunt. Nec uob̾ feminis hab̾e uiros licet
quoꝵ pͥores uxores uiuunt. Adult̾ia siue ista coniugia. non st̾̃ iure ce¬
li.s. iure scl̃i. Nec illã feminã licet hab̾e. q̃ ꝑ repudiũ discessit am̃a¬

Expanded text:
Ex concilio Eliberitano. CLI. irgines quae virginitatem suam non custodierint, si eosdem qui eas violaverint maritos acceperint, eo quod solas nuptias violaverint, post poenitentiam unius anni reconcilientur. Si alios cognoverint viros, eo quod moechatae sunt, quinquennio poeniteant, et sic ad communionem accedant.ornicari vobis non licet. Sufficiant vobis aut uxores aut nec uxores: concubinas vobis habere non licet. Audiat Deus, si vos surdi estis; audiant Angeli ejus, si vos contemnitis. Concubinas vobinas, quas postea dimittatis et ducatis uxores; Tanto major damnatio vobis erit, si volueritis habere et concubinas et uxores. Non licet vobis habere uxores, quarum priores mariti vivunt. Nec vobis, feminae, habere viros licet, quorum priores uxores vivunt. Adulteria sunt ista conjugia, non sunt jure coeli, sed jure saeculi. Nec illam feminam licet habere, quae per repudium decessit a ma