comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
perius dixerit : quousq caritas ꝑficiatur:
quod & dñs in euangelio dit: maiorẽ hanc
nemo hab& caritatẽ : quã ut animã suam
ponat ꝓamicis suis: et iste hoc dixerat. Si¬
cut ille animam suam pronobis posuit de¬
bemus & nosanimam profratrib: ponere:
haec ẽ. ꝑfestio caritatis: & maioromni¬
nonon potest inuenire : sed quia non i nom¬
nib: ꝑfecta .ẽ. & dispent renondeb&: in
quo ꝑfecta non .ẽ. Siiamnata ẽ quae ꝑfi¬
ciat᷑. & utiq sinata ẽ. Nutrienda ẽ : et
quibusdã suis nut rim̃tis ad ꝑfectionem
ꝓpriã producenda: quae siuimꝰ in coatio¬
nẽ caritatis unde incipiat: & ibi conti¬
nuo inuenimꝰ :
iquis hader pacuł.¬
rares mundi. er uiderit pra¬
t rẽ suũ exenrẽ erclauseptruis¬

Expanded text:
ur; quod et Dominus in Evangelio ait, Majorem hac nemo habet charitatem, quam ut animam suam ponat pro amicis suis : et iste hoc dixerat, Sicut ille animam suam pro nobis posuit, debemus et nos animas pro fratribus ponere. Haec est perfectio charitatis; et major omnino non potest inveniri. Sed quia non in omnibus perfecta est, et desperare non debet in quo perfecta non est, si jam nata est quae perficiatur: et utique si nata est, nutrienda est, et quibusdam suis nutrimentis ad perfectionem propriam perducenda. Quaesivimus inchoationem charitatis unde incipiat, et ibi continue invenimus: Si quis habet facultates mundi, et viderit fratrem suum egente
Abbreviated transcription (Latin):
ic meministis fr̃s hesternonos clausis¬
sesermonẽ Ad istã sententiã quae
sine dubiomaneredebuit. & deb& in cor
deuro quidipsam nouissimam dudistis.
Pilioli nondiligamꝰ uerbo tantũ &e linguat.

Expanded text:
i meministis, fratres, hesterno nos clausisse sermonem ad istam sententiam, quae sine dubio manere debuit et debet in corde vestro, quia ipsam novissimam audistis: « Filioli, non diligamus verbo tantum et ling
Abbreviated transcription (Latin):
Putomanifestatũ uobis esse. Magnũ &ne
Ices sariũ secra&eũ & sacram̃tumꝰ fittresmei
quidualeat caritas : omnis scripturt comm̃¬
dat: Sed nescio si alicub amplius quamisto
epistola commendatur: Nogamꝰuos &e ob¬
secritmꝰ in dño ut & illic quae audistis memo¬
ria teneatis & ad eaquae ad huc dicenda sint
done fineatur ips aepistola intentiuenia¬
tis: intentidudiatis: A perite autẽcorad
semin abona. extirpate spinas. neeffoc&ꝰ
in uobis quod seminatur: Sed potius crescat
seges & gaudeat agricola & orreũ uobis
prepar& tam quam frum̃tis nonignẽ tã¬

Expanded text:
uto manifestatum esse vobis magnum et necessarium secretum et sacramentum, fratres mei. Quid valeat charitas, omnis Scriptura commendat; sed nescio si alicubi amplius quam in ista Epistola commendetur. Rogamus vos et obsecramus in Domino, ut et illa quae audistis memoria teneatis; et ad ea quae adhuc dicenda sunt, donec finiatur ipsa Epistola, intenti veniatis, intenti audiatis. Aperite autem cor ad semina bona: exstirpate spinas, ne effocetur in vobis quod seminatur, sed potius crescat seges; et gaudeat agricola, et horreum vobis praeparet tanquam frumentis, non ignem ta
Abbreviated transcription (Latin):
mur: slacuda mun inflamun
Lacuae pedes nros ante mundactos
sed cum a periendum tibi ꝑtentem ꝑ
gimur in quinatos: Haec uobis ho¬
die satissint dlectissimi: siquiel
secus quam oportuit dicentes
fortams offendimus. uel laudi¬
bus ur̃is in modenitius quamopor¬
tuit elatisumus: In p&ro temunda¬
tionem pedibus nris. dõ placetłi¬
bus oratiombus uestris . x¬

Expanded text:
mur; si laudamur, inflamur. mur; si laudamur, inflamur. Lava pedes nostros ante mundatos, sed cum ad aperiendum tibi per terram pergimus, inquinatos. Haec vobis hodie satis sint, dilectissimi. Si quid secus quam oportuit dicentes fortassis offendimus, vel laudibus vestris immoderatius quam oportuit elevati sumus; impetrate mundationem pedibus nostris, Deo placentibus orationibus vestris.
Abbreviated transcription (Latin):
qua exp̃o apperire euaengelir cendo
excellentissime potuerunt quo¬
modo ad corpora quibus exutos
redirenunc ponun De inde reipi¬
ciens adeor qui p̃dicare & popu¬
los ad quirere a cregere. acsiꝓ
xp̃o aperire ut cumque possum
Sedinhis difricultatibus actionum
peccarem& uunt Lauiin quit pe¬
dermeor quomodo in quinabo eo
Quisquis enim in uerbo non offenđ:
hic ꝑfectus estuir: & quis est per¬
fectus quis ẽ quinon offendit in
tanta habundantia iniqui tatis
tantorrigore hraritatis:Hoc uipe¬
desmeos quomodoi quin abo eosn
quando quidem lego & audio: No¬
offendimus omnes : Laui pedes meor
quomodo in quinabo eos: sed eccesur¬
go & aperio : xp̃e lacua eos dimit¬
tenobis debita nrtẽ: qm̃ non est ex¬
tincta haritas nostra. quaendo¬
& nos dimittimus debitoribus nris:
Quando te audimus exultant te¬
cum in cocelestibus ossac humiliatao.
sed quando tep̃camut tesom
cocleamur ut tibi apperiamus:
Sedideo si rephendimur ꝑ turbo¬

Expanded text:
quae Christo aperire evangelizando excellentissime potuerunt, quomodo ad corpora quibus exuta sunt, redire nunc possunt? 6. Deinde respiciens ad eos qui praedicare, et populos acquirere ac regere, ac sic Christo aperire utcumque possunt, sed in his difficultatibus actionum peccare metuunt, Lavi, inquit, pedes meos; quomodo inquinabo illos? Quisquis enim in verbo non offendit, hic perfectus est vir. Et quis est perfectus? quis est qui non offendit in tanta abundantia iniquitatis, tanto frigore charitatis? Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? Quandoquidem lego, et audio, Nois enim offendimus omnes . Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? Sed ecce surgo, et aperio. Christe, lava eos, Dimitte nobis debita nostra, quoniam non est exstincta charitas nostra: quia et nos dimittimus debitoribus nostris . Quando te audimus, exsultant tecum in coelestibus ossa humiliata . Sed quando te praedicamus, terram calcamus ut tibi aperiamus: et ideo si reprehendimur, perturba
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ipso : cuncta perse ipsum:
Nemocautem potest aliquid sine
& spũ scõ non sunt tres dii
us fecit quae cum que ineu ope
rit fecit : Qum̃ quis quis alius
homo aliquid eorum fecit. ipso
facciene fecit: Hacec autem ipse
non illis feccientibus fecit:

Expanded text:
quippe ipse cuncta per seipsum; quippe ipse cuncta per seipsum; nemo autem potest aliquid sine et Spiritu sancto, non sunt tres dii,us fecit quaecumque opera in eis fecit; quoniam quisquis alius homo aliquid eorum fecit, ipso faciente fecit. Haec autem ipse, non illis facientibus, fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
factum est iniudateisneque
corameis. & non dum hoca
fecerat quando dicebat
Si opert non fecirsem in eisu
quac enemo aliur fecit : Numni¬
rum ergo illa sunt .io. quate in eoꝵ
uaditudinibus tanta mirccrila
salutis ostendit. queanta illis antea.
nemodontuit: Haaecenim uider̃ :
& hoc eis ex probans adiungit
÷ &dicit: Nuncautem &uiderunt
um: sedut impleatur ser mo
qui in lege eorum scriptus est:
qui odiohabu erun megratis.
Eorum legemdicit non abipsis
inuenitm sed ipsis datem.
sicut dicimus. Panem nostrum
qͣotidianum. quem tamen a dõ
o&imus addendo de nobis
Tratis autemodit quinullum
exodio commodum querit.
uel in commodum fugit: si coder̃
d̃ impn: sic diligunT iusti: Hoc
estgratis ut alicp̃ter illum non
ex pecten bona. qm̃ipse erit in
omnibus omnia: Quirqis uero
caltius adtenderit xpm̃ dicentem
siopera non fecissem in eis quae
neno alius fecit. inueni& ipsum
fecisse siquando quis picom dĩ
homo tele al quid fecit: Pot ÷

Expanded text:
factum est in Judaeis, neque factum est in Judaeis, neque coram eis: et nondum hoc fecerat, quando dicebat: Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit. Nimirum ergo illa sunt, quae in eorum valetudinibus tanta miracula salutis ostendit, quanta illis antea nemo donavit; haec enim viderunt, et hoc eis exprobrans adjunxit, et dicit: Nunc autem et viderunt, um, sed ut impleatur sermo, qui in lege eorum scriptus est: Quia odio habuerunt me gratis. Eorum legem dicit, non ab ipsis inventam, sed ipsis datam, sicut dicimus: Panem nostrum quotidianum , quem tamen a Deo petimus, addendo, da nobis. Gratis autem odit, qui nullum ex odio commodum quaerit, vel incommodum fugit. Sic oderunt Deum impii, sic diligunt justi, hoc est, gratis, ut alia propter illum non exspectent bona, quoniam ipse erit in omnibus omnia . Quisquis vero altius attenderit Christum dicentem: Si opera non fecissem in eis quae nemo alius fecit, inveniet ipsum fecisse, si quispiam Dei homo tale aliquid fecit. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃cabantur eum ut uel fim¬
S bricm uestimentieius tange¬
rent: & quot quot tange¬
banteum: salui fiebent.
Hatec nemo alius fecit in eis.
Sicenim est intellegendum
quodait in eis non intereos.
uel cortmeos. sed prorsus
in eis. qui asanauit eos:
Haec quippe intellegiuoluit
quite non solum facerent ad¬
miritionem uerum & dcc̃
manifesttom conserentsalu¬
tem. Pro quibus beneficiis
utique amorem non odium
r&ribuere debuerunt: Om¬
nia quidẽ c&erorum mira¬
cula supertit: quodest nat᷑
exuirginematrisque in te¬
grittotem solus potuit. nec
conceptus uiolare necnatꝰ:
Sedhocneccoram eis feactũ
est necineis Ad cognos¬
cendam qui ppe huius mira¬
culi ueritatem. non commu¬
ni cumeis aspectu. sed dis¬
er &cocbeis discipulato a pos¬
toli peruenerunt: Iam uero
illud quod die tertio in car¬
ne in quet occisus fuerat de
sepulchro se redidit uiuum.
& nuinquem deinde moritu¬
rus cumilla ascendit in cę¬
lum Superat &icam cunc¬
ta qu efecit: sed nequeboc

Expanded text:
ntur eum, ut vel fimbriam vestimenti ejus tangerent; et quotquot tangebant eum, salvi fiebant . Haec nemo alius fecit in eis. Sic enim est intelligendum, quod ait in eis, non inter eos, vel coram eis, sed prorsus in eis, quia sanavit eos. Haec quippe intelligi voluit, quae non solum facerent admirationem, verum etiam manifestam conferrent salutem: pro quibus beneficiis utique amorem, non odium retribuere debuerunt. Omnia quidem caeterorum miracula superat, quod est natus ex virgine, matrisque integritatem solus potuit nec conceptus violare, nec natus. Sed hoc nec coram eis factum est, nec in eis. Ad cognoscendam quippe hujus miraculi veritatem, non communi cum eis aspectu, sed discreto ab eis discipulatu apostoli pervenerunt. Jam vero illud, quod die tertio in carne, in qua occisus fuerat, de sepulcro se reddidit vivum, et nunquam deinde moriturus, cum illa ascendit in coelum, super etiam cuncta quae fecit. Sed neque hoc
Abbreviated transcription (Latin):
aemerederent horinesquo m¬
tellege e nondum. auen exotecar¬
nis ueba songerunt &t abierunt
trisuolante. sonis arepueruit ꝓer¬
actis morulis te ipor isuorino sed
reciosue quecrum sigua sunt soniditio¬
tice quod amiedo in eorum memoriam
sicloquiur ueritus. intellegentibur
mentibus intusloquitur. sine sonom
struit. intellegibiblucepfundit Qui
ergo potest meic uidere natiuitatis
eius & a&etnitatem: ipseillam sic
audidoquentem. sicut ei dexit ꝓcct̃
quodloquer&ur. Excitcuit nos ad
magnum desiderium. interioris dul¬
ceclinis suue: sed crescendo capiamꝰ
Ambulando crescimus proficiondo
ambulamus. ut ꝑuenite possimus: Ãn¬

Expanded text:
tem crederent homines quod intelligere nondum valent, ex ore carnis verba sonuerunt, et abierunt; transvolantes soni strepuerunt, peractis morulis temporum suorum: sed res ipsae quarum signa sunt soni, trajectae quodammodo in eorum memoriam sic loquitur veritas: intelligentibus mentibus intus loquitur, sine sono instruit, intelligibili luce perfundit. Qui ergo potest in ea videre nativitatis ejus aeternitatem, ipse illam sic audit loquentem, sicut ei dixit Pater quod loqueretur. Excitavit nos ad magnum desiderium interioris dulcedinis suae: sed crescendo capimus, ambulando crescimus, proficiendo ambulamus, ut pervenire possimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut adintas a&erna: iacxmanda¬
rsion quod fibus non habeat pat̾
uit sed sicut die inscpientia patis
uod est uerbum patris. omniaman¬
ata sunt pciris Dicracutem man¬
lictum datum quian on est aseipsocui
dicitur datun, & hocest darefilio qi¬
iequo numquam fuit filius, quod ẽ
tignere filium: quinum quam non fuit:
sequitur uutem & scioquia man¬
atum eius uitica &ernaest. siergo¬
uiti ge&erna est ipsefilius. &uita ae¬
ccest mandactum patris. quidꝰ
uudelictamied qua megosum mand
mptris. Oroindeid quoda diungi
cheit: qui oegoloquo sicutdixit
iipatet s. cloquor : Non accipid¬
uerbum. Orxnterg. pater filio: sic̃
it uitamfilio: Nlon quod nesciebat
mon hadebat. sed quo dipse filius
quor. nisi uerbum loquor : Itco
rait ui uerix. itacisteloquitur ut
do÷ Vertax cutem genuit ueritio
quidergo ium dicer& uerititi¬

Expanded text:
 aeterna. Ita et mandatum non quod Filius non habebat, Pater dedit; sed, sicut dixi, in Sapientia Patris, quod est Verbum Patris, omnia mandata sunt Patris. Dicitur autem mandatum datum, quia non est a seipso cui dicitur datum: et hoc est dare Filio sine quo nunquam Filius fuit, quod est gignere Filium qui nunquam non fuit. 8. Sequitur autem: Et scio quia mandatum ejus vita vita aeterna est ipse Filius, et vita aeterna est mandatum Patris, quid aliud dictum est quam ego sum mandatum Patris? Proinde et id quod adjungit et dicit: Quae ego loquor, sicut dixit mihi Pater, sic loquor: non accipiaDei verbum. Dixit ergo Pater Filio, sicut dedit vitam Filio: non quod nesciebat, vel non habebat, sed quod ipse Filius loquor, nisi verbum loquor? Ita ille dixit ut verax, ita iste loquitur ut veritas. Verax autem genuit veritatem. Quid ergo jam diceret verit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. Ide o ergo dixit. si dilige¬
rłtir me gituder&s utique
quitudo  patrem mnum.¬
Qim̃ naturie humaanae gra¬
tulandus est. eo quod sic eal¬
sumptitest  uerbo unigenito.
utmn mortidis constituer &ur
incitelo: At quentefier& ter¬
rit sublimis ut incorruptibi¬
lis puluis seder& seeree
addexteram patris. Hoc
enim modo seiturumdixit ead
patrem.: Nam profecto cal
illumibat: quicumillo er&:
s ed hocerat irecadeum & rece¬
dere anobis muttorecit que
in mortadefacer& quodmor¬
tidis suscegit ex nobis. & leua¬
reincaelor perquod fuit int̃¬
rat pronobis: Quis non higatu¬
dacit. qui si diligit xp̃m ut &
talem gractular&ur inxpõ
Atque idsesper& fututum

Expanded text:
Christus. Ideo ergo dixit, Si diligeChristus. Ideo ergo dixit, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quia naturae humanae gratulandum est, eo quod sic assumpta est a Verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo, atque ita fieret terra sublimis, ut incorruptibilis pulvis sederet ad dexteram Patris. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem. Nam profecto ad illum ibat qui cum illo erat. Sed hoc erat ire ad eum et recedere a nobis, mutare atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et levare in coelum per quod fuit in terra pro nobis. Quis non hinc gaudeat, qui sic diligit Christum, ut et talem gratuletur in Christo, atque id se speret futurum
Abbreviated transcription (Latin):
turat̃ cõmendathumanam Tu
in illo udes reformare diuincem
in fidelis ingrate : Ideo n&uminu¬
uis eum qui fecitte: quia diotille
quid featussit propterte: Equa¬
lis enimpatrifilius perquem foc¬
tus est homo ut minor ers&
patrefaaturesthomo: Quidnisi
fier&. quidess& homo & dicat
plane dñs & maigisternoster
Sichligeritis megituder &is uti¬
que quiccucado aalpettrem
quictpater incuorme est: Eũ
chscipulis auxhamus uerba doc¬
toris. non cum celienis seque¬
mur estutim deceptoris: Ag¬
noscitmur geminam substan¬
qua aequalis est patri: huma¬
nam quam dior est pater: utrũ¬
que ccutem simul non duo. sed
unus xp̃s Nesitquaternitas.
mur: Qui sestergo. perquẽ
ficctus est mundus: X pc̃ ihs̃ sed
in formtłi: Quis est sub pontio
in forma serui. Item desingulis
quibus homo consttt: quis nĩ
recturus triluo iatuit insepul¬
Dicitur ergo &c in bis singulis
xõsibs. uerum hae comnit
non duo ueltres: sed unus est

Expanded text:
turam commendat humanam; tu turam commendat humanam; tu in illo audes deformare divinam? Infidelis, ingrate, ideone tu minuis eum qui fecit te, quia dicit ille quid factus sit propter te? Aequalis enim Patri, Filius per quem factus est homo, ut minor esset Patre, factus est homo: quod nisi fieret, quid esset homo? 3. Dicat plane Dominus et Magister noster, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Cum discipulis audiamus verba doctoris, non cum alienis sequamur astutiam deceptoris. Agnoscamus geminam substanqua aequalis est Patri, humanam qua major est Pater. Utrumque autem simul non duo, sed unus est Christus; ne sit quaternitas, mur. Quis est ergo per quem factus est mundus? Christus Jesus, sed in forma Dei. Quis est sub Pontio in forma servi. Item de singulis quibus homo constat. Quis non recturus triduo jacuit in sepulDicitur ergo et in his singulis Christus. Verum haec omnia non duo, vel tres, sed unus est
Abbreviated transcription (Latin):
genitum filium dĩ qui sub ponio
pilato quci fixus est & sepultus:
sine nima. Acperhoc cumere¬
dimus in dĩfilium qui sepultus est.
profecto filium dĩ dicimur. &
catro quaesola sepultaest: Ipse
ergoxp̃s filius dĩ equedis patri
informacedĩ
quicsem&ipsum
exinaniuit
Non formam dĩ
etmittens
sed sorm m serui
accipiens. Mecio¬
quidintior est sormadĩ. quae
amis sanonest quamserui
quat eacceptaest: Quidititq
mirum uel quid indignum.
si secundum hatnic serui form am
loquens cath̃ filius paterma¬
ior meest. & recimdum dĩ forma
loquenscut Idemipse filius dĩ
ego & paterunum sumus. Vnũ
suntenim secundumid quod dr̃
ercit uerbum & matiorest pa¬
ter: secundum id quod uerbũ
caro fiactum est: Dicam&i com
quod arriani & eo nomiani ne¬
girenon possunt secundum
hacne formam serui: Ouerxp̃s
&icm patrentibus suis minorer&
quando paruus matioribur. si¬
cutscriptum est subditus erat.
& aclumniaris edm̃ Ille in sena¬

Expanded text:
genitum Dei Filium, qui sub Pontio genitum Dei Filium, qui sub Pontio Pilato crucifixus est et sepultus? sine anima? Ac per hoc cum credimus in Dei Filium qui sepultus est, profecto Filium Dei dicimus et carnem quae sola sepulta est. Ipse ergo Christus Filius Dei, aequalis Patri in forma Dei, quia semetipsum exinanivit, non formam Dei amittens, sed formam servi accipiens, majoquia major est forma Dei quae amissa non est, quam servi quae accepta est. Quid itaque mirum, vel quid indignum, si secundum hanc formam servi loquens, ait Dei Filius, Pater major me est; et secundum Dei formam loquens, num sunt enim, secundum id quod Deus erat Verbum: major est Pater, secundum id quod Verbum caro fatum est . Dicam etiam quod Ariani et Eunomiani negare non possunt: secundum hanc formam servi puer Christus etiam parentibus suis minor erat, quando parvus majoribus, sicut scriptum est, subditus erat .et calumniaris Deo? Ille in se na
Abbreviated transcription (Latin):
uinitate. quat mnullus contin&
locus: Cumenm in formahe&
sicut a postolus loquitur Non
sapintm arbitaitus est esse ae¬
qua lisdõ: Quomodo enimra¬
pͥitocm possit essenatura q̃
non erat usurpata sed nato
Sem&ipsum autem exinceniuit.
formam serui accipiens Non
ergo amittens illam sed acci¬
piens istam eo modo seexinco¬
niens quo hicminor appare¬
bat. quamapud patrem mane¬
bat: formaquip peserui cacces¬
sit non formadĩ recessit: Hȩc
est assumptto. non illa con¬
sumpta: Propterha nohicit.
pater maior me oropter
illamuero. ego & pater unũ
sumus: Hoc aadtendat arriao¬
nus & haac attenione sit sanus.
ne contentionesit uanus. Aut
quod est peius inscomis: Hitec
enum forma serui in qua dĩ fili¬
us minorest non patresolo sed
ipse in formadĩ maiorest seipso
neque enimhomoxp̃s nondicit᷑
filius dĩ quod &i am solacaro
eius in sepul ehromeruit appella¬
ri. Nam quid aliud confitem᷑
cum dicimur. crederenos in uni¬

Expanded text:
vinitate, quam nullus continet vinitate, quam nullus continet locus. Cum enim in forma Dei esset, sicut Apostolus loquitur, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Quomodo enim rapina posset esse natura quae non erat usurpata, sed nata? Semetipsum autem exinanivit, formam servi accipiens : non ergo amittens illam, sed accipiens istam. Eo modo se exinaniens, quo hic minor apparebat quam apud Patrem manebat. Forma quippe servi accessit, non forma Dei recessit: haec est assumpta, non illa consumpta. Propter hanc dicit, Pater major me est: propter illam vero, Ego et Pater unum sumus . 2. Hoc attendat arianus, et attentione sit sanus: ne contentione sit vanus, aut, quod est pejus, insanus. Haec est enim forma servi, in qua Dei Filius minor est, non Patre solo, seipse in forma Dei major est seipso. Neque enim homo Christus non dicitur Filius Dei, quod etiam sola caro ejus in sepulcro meruit appellari. Nam quid aliud confitemur, cum dicimus credere nos in uni
Abbreviated transcription (Latin):
ergo trbari & formidare po¬
terat cõrillorum. quo dibat
iibeis quacmuis uenturus aas
eos: Neforsitan gregem lupus
hoc interuallo inuccder&. ꝓccsto¬
ris cebsentia: Sed aoquibus ho
& manebat perid quod dr̃er&
Ibatperid quodunolocoer
manebatper id. quodubiq: er&:
Curnitque turbar&ur &
formidar& cor quoodosic de¬
serebat oculos. ut non deserer&
cor Quaenuis dr̃ &icomqui
nullo contin&ur loco eliscedat
abeorum cordibus qui cum re¬
ribus: &ueniat adillos qui
conuertuntur adeum non ser¬
cie sed side: E accedunt ord
eummente non carne. ut toi¬
temintelligerent secundum . id.
quod homoer eum dixisse
Vecdo & uenio a duos Adecit
atquecat: Sidiligeritis me
gaudertis utique. quiccuado
cteipatrem quic paterm eciq
meest: Per quodergo filius
nestccequelis patri ꝑ hocerł
iturus aadpatrem a quo &uen¬
turus est iudicaturus uiuos&
mortuos. Perilludeaitem in quo¬
est aequedis gignentiun ⁊ genitus
num quam receht etpaatre. sed
tum illo est ubique totus patridi¬

Expanded text:
turbari et formidare poterat cor illorum, quod ibat ab eis, quamvis venturus esset ad eos: ne forsan gregem lupus hoc intervallo invaderet, pastore absente. Sed a quibus homet manebat per id quod Deus erat. Ibat per id quod uno loco erat, manebat per id quod ubique erat. Cur itaque turbarentur et formidarent, quando sic deserebat oculos, ut non desereret cor? quamvis Deus etiam qui nullo continetur loco, discedat ab eorum cordibus qui eum redibus, et veniat ad illos qui convertuntur ad eum non facie, sed fide, et accedunt ad eum mente, non carne. Ut autem intelligerent secundum id quod homo erat, cum dixisset: Vado et venio ad vos, adjecit atque ait, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado ad Patrem; quia Pater major me est. Per quod ergo Filius non est aequalis Patri, per hoc iturus erat ad Patrem, a quo venturus est vivos judicaturus et mortuos: per illud autem in quo aequalis est gignenti Unigenitus, nunquam recedit a Patre; sed cum illo est ubique totus pari di
Abbreviated transcription (Latin):
lecriodĩ inuonis: Ecceut diligamꝰ
dm̃ ortationẽ habeccmꝰ possumꝰ illũ dilige¬
renisi prior illediliger&e : sipigrientmus
adamandũ : ñ simꝰ pigria dredeͥm̃dũ: prior
grotoscmiuit: sed sanundos uisiticuit:
dsergo diletio ẽ. in hoc manifestata ẽ.di

Expanded text:
lectio Dei in nobis. Ecce, ut diligamus Deum, hortationem habemus. Possemus illum diligere, nisi prior ille diligeret? Si pigri eramus ad amandum, non simus pigri ad redamandum. Prior grotos amavit, sed sanandos visitavit. Deus ergo dilectio est. In hoc manifestata
Abbreviated transcription (Latin):
nis sude quod uerboͥ ñ ẽ. p̃dicatũ &e cons¬
criptũ nisi ad medicinam &e salutẽ: omnis
inquidqui facit peccatũ & iniqͥtatẽ facit᷑:
Ne soste discernas. peccatũ iniquitas est:
nedicas peccator sũ. sed iniquus non sum :
peccatũ iniquitas ẽ: &e scitis qͥa in hoc ille
manifestatus ẽ ut peccata auserat& pec¬
catũ in illoñ e: Et quid prodest nob qͥ due¬
nit sinepeccato  omnis qͥ ñ peccatin ip¬
soman& : & omnis qui peccat non uid& eũ
neq: cognouit eũ : Faloline mouos seducat:
qui facit iustitiã iustus ẽ: Sicut &e ille ius

Expanded text:
nis suae, quod verbum non est praedicatum et consnis suae, quod verbum non est praedicatum et conscriptum, nisi ad medicinam et salutem. Omnis, inquit, qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Ne forte discernas: Peccatum iniquitas est. Ne dicas, Peccator sum, sed iniquus non sum: Peccatum iniquitas est. Et scitis quia in hoc ille manifestatus est, ut peccata auferat; et peccatum in illo non est. Et quid prodest nobis quia venit sine peccato? Omnis qui non peccat, in ipso manet: et omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Filioli, nemo vos seducat. Qui facit justitia
Abbreviated transcription (Latin):
rttate ꝓm̃daullũ iniqͥtatis uel uestigiũ formi¬
des. ueritas in quid in nobñ ẽ. Si dixerimus
qͥ a peccatũ ñ habemꝰ ñ ait. Non habuimꝰ ne forte
de p̃teritauita dictũ uider&: habuit enĩ peccata
homo iste Sed ex quonatus ẽ exdõ. coepit ñ ha¬
bere: Siitaess& nulla nos angustar&e quaestio
diceremꝰ enĩ fuimꝰ peccatores. Sed modo iusti¬
ficati sumꝰ habuimꝰ peccatũ sed modo ñ habe¬
mus: p̃hocdit: sed quidait. Sidixerimꝰ qͥa
peccatũ ñ habemꝰ nos ipsos seducimꝰ & ueri¬
ta sin nob̵ ñ ẽ. postaliquando pursus qui
nes ipse ñ erat natus exdõ de quodudistis qͥa¬
ꝓmittere generationẽ factã inse. q̃đ ille
habere ñ meruit : qui suppectus dñi discũbe¬
re meruit: quẽ dñs plus quã c&eeros dilige¬
bat ipsũ solũ despũ ñ genuerat : Ad tendite
nunc uerba ista: adhucangustias nrãs com¬
mendo ut ꝑ intentionẽ uram qua eoratio ẽ

Expanded text:
ritate promenda ullum iniquitatis vel vestigium formiritate promenda ullum iniquitatis vel vestigium formidicis: Veritas, inquit, in nobis non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. Non ait, Non habuimus; ne forte de praeterita vita dictum videretur. Habuit enim peccata homo iste; sed ex quo natus est ex Deo, coepit non habere. Si ita esset, nulla nos angustaret quaestio. Diceremus enim: Fuimus peccatores, sed modo justificati sumus habuimus peccatum, sed modo non habemus. Non hoc ait: sed quid ait? Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Post aliquantum rursus, Quines ipse non erat natus ex Deo? Si Joapromittere regenerationem factam in se, quam ille habere non meruit, qui super pectus Domini recumbere meruit? Quem Dominus plus quam caeteros diligebat , ipsum solum de Spiritu non genuerat? 2. Attendite nunc verba ista: adhuc angustias nostras commendo, ut per intentionem vestram, quae oratio est
Abbreviated transcription (Latin):
uenistis ⁊ Est enĩ ñ parua quaestio quomodo
dicat in ista epistola qͥnatus ẽ. ex dõ ñ peccat.
& quo modo in eadẽ epistola superius dixe¬
rit. Sidixerimꝰ qͥd peccatũ ñ habemꝰ : nos
iꝑsos seducimꝰ & ueritas in nob ñ ẽ quid fac¬
turus ẽ que mut̃q: sermo exeadẽ epistola
inmedio coa stauit.. Sise confessus fuerit
peccatorẽ: tim& nedicat᷑ illi: Nonergo ex
dõnatus es. qͥa scriptũ ẽ qui natus ẽ exdõ
ñpeccat: Siautem sedixerit iustũ &e ñ ha¬
bere peccatũ: accipiat ex alia parte pla¬
ga. exipsa epistola. Sidixerimꝰ qͥa peccatũ
ñ habemꝰ nos ipsos sedicimꝰ & ueritas in nob
ñ ẽ: positus ergo in medio homo quid dicat¬
& quid confiteatur  dut quid ꝓfiteatur ñ
inuenit: ꝓfiteri se. eẽ sinepeccato periculo
sũ ẽ ñ solũ periculosũ sed ce iãmendosũ nos
ipsos inquid seducimꝰ & ueritas in nob non. ẽ
Sidixerimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ : sedutinam
n haberes & diceres. uerũ enĩ diceres neinue¬

Expanded text:
venistis. Est enim non parva quaestio, quomodo dicat in ista Epistola, Qui natus est ex Deo, non peccat: et quomodo in eadem Epistola superius dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Quid facturus est quem uterque sermo ex eadem Epistola in medio coarctavit? Si se confessus fuerit peccatorem, timet ne dicatur illi, Non ergo ex Deo natus es; quia scriptum est, Qui natus est ex Deo, non peccat. Si autem dixerit se justum, et non habere peccatum, accipit ex alia parte plagam ex ipsa Epistola, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Positus ergo homo in medio, quid dicat, et quid confiteatur, aut quid profiteatur, non invenit. Profiteri se esse sine peccato, periculosum est; et non solum periculosum, sed etiam mendosum: Nos ipsos, inquit, seducimus, et veritas in nobis non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. Sed utinam non haberes, et diceres! verum enim diceres, nec in ve
Abbreviated transcription (Latin):
Int̃ illos enĩ erat ꝓquib: stephanus dep̃caba¬
tur : quando eorũ manib: moriebatꝰ : per¬
festa ergocaritas haec ẽ: Siquistantũ ba¬
buerit caritatẽ ut paratus sit ꝓfratribus¬
&i ammori ꝑfesta ẽ in illo caritas: Sed nũ¬
quid moxut nascitur iã prorsus ꝑfecta .ẽ
ut ꝑficiatꝰ nascitꝰ : cum fuerit nata. nutri¬
dor : Cũ fuerit nutrita: roboratꝰ cũ fuerit
roborata ꝓficitꝰ acũ ad ꝑfectionẽ uenerit¬
a quid dicit inihi uiuere xp̃s ẽ & morilucrũ:
optabã dissolui & essecq̃ xp̃o imultoenim

Expanded text:
Inter illos enim erat pro quibus Stephanus deprecabaInter illos enim erat pro quibus Stephanus deprecabatur, quando eorum manibus moriebatur. Perfecta ergo charitas haec est. Si quis tantam habuerit charitateetiam mori, perfecta est in illo caritas; sed numquid mox, ut nascitur, jam prorsus perfecta est? ut perficiatur, nascitur; quum fuerit nata, nutritur; quum fuerit nutrita, roboratur; quum fuerit roborata, perficitur; quum ad perfectum venerit, quid dicit? Mihi vivere Christus est, et mori lucrum. Optabam dis
Abbreviated transcription (Latin):
quidr aribueraedõ & ñinueniebat :
quicquidenimrteribuere uolueras ab
ipso accepisti quod reddas: & quidin¬
uenit quod raribuat. quodut diximꝰ
fr̃s abi pso acceperat : hoc inuenit quod re¬
tribuer&e : Calcẽ salutaris accipiã & nom̃
dm̃ inuocabo: qui s enĩ dederat illi. calicẽ
salutaris. Anisi ille cui uolebat r&eribue¬
re s Accipere dutẽ calicẽ salutaris & inuo¬
care nomendñr hoc ẽ satiars caritate &
ita satiari ut ñ solũ ñoderis fratrẽ N.
in se exibuit mortuus pomnib: orans ꝓeis
a quib: crucefigebat᷑ ͥdicens : pat̃ ignosce
illis quia nesciunt quidfaciunt: sedsi solus
hoc fecit ñ erat magist . discipulos ñ habebat:
Sicuti discipuli hoc fecer̃ : Lapidabatꝰ ste¬
phanus genufixoait. dñe nestatuas illis
hoc delictũ : Amabat ã quib: occidebatur :
qͥa & ꝓipsis moriebatꝰ: audi&e apostolũ pau¬
lũ: & ipse inquit inpendar ꝓanimab: ur̃is.

Expanded text:
quid retribueret Deo, et non inveniebat. quid retribueret Deo, et non inveniebat. Quidquid enim retribuere volueris, ab ipso accepisti ut reddas. Et quid invenit ut retribuat? Quod, ut diximus, fratres, ab ipso acceperat, hoc invenit quod retribueret. Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Quis enim illi dederat calicem salutarem, nisi ille cui volebat retribuere? Accipere autem calicem salutarem, et invocare nomen Domini, hoc est satiari charitate; et ita satiari, ut non solum non oderis fratrem, in se exhibuit, mortuus pro omnibus, orans pro eis a quibus crucifigebatur, et dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed si solus hoc fecit, non erat magister, si discipulos non habebat. Secuti discipuli hoc fecerunt. Lapidabatur Stephanus, et genu fixo ait: Domine, ne statuas illis hoc delictum . Amabat a quibus occidebatur, quia et pro ipsis moriebatur. Audi et apostolum Paulum: Et ipse, inquit, impendar pro animabus vestris .
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ indilectione frat̃ naconstitutus ẽ:
cesta sunt peccata qua e non potestad¬
mittere: & hoc maxime neo deritfra¬
trem : & quid dec&eris peccatis facit
Vndedictũ .ẽ. Si dixerimꝰ quia peccatũm̃
habemꝰ nos ipsos decipimꝰ & uerita s inno¬
bis ñ ẽ : Audiat securitatẽ de aliolo coscrp¬
turae : caritas cooperit multitudinẽ pec¬
catorum : Caritatẽ ergo commendamꝰ :
caritatẽ commendathaec epistola: post
rogare & iterum nihilaliud. & testio
nihil aliud: cũ iamtestio ille tedio adfi¬
cer&ur : quasi non sibi creder& : quomo¬
do qui nescir&e quidillia gerceur : tamen
& primo & secundo & testio. hoc int̃roga¬
uit : ter negauit timor terconfessus ẽ
amor: &ecceamat p&rus dñm quid
praestaturus dño ÷ Nenĩ &ipse n tꝰbatus ẽ
in illo psalmo qui drceribuã dño ꝓomnib:
quaer aeribuit mihi e qui senim dice¬
bat haec in psalmo & Ad tendeba t qͣan¬
tasibiessent prestita ãdõ & quaerebat

Expanded text:
autem in dilectione fraterna constitutus est, autem in dilectione fraterna constitutus est, certa sunt peccata quae non potest admittere, et hoc maxime ne oderit fratrem. Et quid de caeteris peccatis facit, unde dictum est, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est? Audiat securitatem de alio loco Scripturae: Charitas cooperit multitudinem peccatorum . 4. Charitatem ergo commendamus; charitatem commendat haec Epistola. Post rrogare; et iterum nihil aliud, et tertio nihil aliud. Cum jam tertio ille taedio afficeretur, quasi non sibi crederet, quomodo qui nesciret quid in illo ageretur; tamen et primo, et secundo, et tertio hoc interrogavit. Ter negavit timor, ter confessus est amor . Ecce amat Petrus Dominum. Quid praestaturus Domino? Non enim et ipse non turbatus est in illo psalmo, Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Qui enim dicebat haec in Psalmo, attendebat quanta sibi essent praestita a Deo; et quaerebat
Abbreviated transcription (Latin):
intrat ut transigat negocia saecula¬
ria. Sedideo intrat. ut aliquid sibiae¬
ternũ ꝓmissũ teneat quoꝑueniat  ne¬
cesse ẽ cogit& quẽ ad modũ abul& inuias
neremaneat ner &ro eat. neaberr&.
ned audicando ñ ꝑueniat: quiergo sol¬
licitus ẽ tardus sit uelox sit. Nrecedede
uia: hocergo dixĩ quid quinatus ẽ exdo
non peccat ⁊ fostassis secundũ qđ pecca¬
tũ uoluit intellegi. Nđ erit contrariũ ilb
loco : Sidixerimꝰ quia peccatũ ñ habemus.
nos ipsos seducimꝰ & ueritas in nobis ñ ẽ:
Siergo foste potest solui qua estio : Estqđ¬
dampeccatum quod ñ potest ad mitere
illequinatus ẽ exdõ: & quo ñ ad missosol¬
uuntur c&era ꝓ quo admisso: confirman¬
tꝰ c&era : quod ẽ hoc peccatũ contraman
mandatũ nouũ : manda tũ nouũ douobis
ut uos inuicẽ diligatis qui facit con racari¬
tatẽ & contradilectionẽ frat̃nañ aude¬
at gloriarie dicere natum sees se exdõ qͥ

Expanded text:
intrat ut transigat negotia saeculaintrat ut transigat negotia saecularia; sed ideo intrat, ut aliquid sibi aeternum promissum teneat, quo perveniat: necesse est cogitet quemadmodum ambulet in via, ne remaneat, ne retro eat, ne aberret, ne claudicando non perveniat. Qui ergo sollicitus est, tardus sit, velox sit, non recedat de via Hoc ergo dixi, quia qui natus est ex Deo, non peccat, fortassis secundum quoddam peccatum voluit intelligi: nam erit contrarium illi loco, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Sic ergo potest solvi quaestio. Est quoddam peccatum quod non potest admittere ille qui natus est ex Deo; et quo non admisso solvuntur caetera, quo admisso confirmantur caetera. Quod est hoc peccatum? datum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Qui facit contra charitatem et contra dilectionem fraternam, non audeat gloriari, et dicere natum se esse ex Deo: qui
Abbreviated transcription (Latin):
Fostiterstrincxit fortassis secundũ quod¬
dam peccatũ dixit ñ peccat. Ñsecundũom¬
nepeccatũ : Vt quodait : qui natus ẽ. ex dõ¬
ñ peccat: Certũ quoddam peccatũ intelle¬
gas quod ñ potest admittere homoqͥex
dõnatus e: & tale peccatũ ẽ illud ut siqͥis¬
quã hoc admiserit confirm& c&era : Siqͥis
dutẽ hoc ñ admiserit: soluat ceera : qđ
ẽ hoc peccatũ facere contramandatum:
quod ẽ mandatũ : mandatũ nouũ deuo¬
bis ut uos inuicẽ diligatis : Intendite hoc
mandatũ xp̃i dilectio uocatꝰ phanc di¬
lestionẽ peccata soluuntꝰ : Haec siñtene¬
atur & grauepeccatũ . ẽ: & radixomnium
peccatorum : Intedite fratres protulimꝰ
aliquidin quobene intellegentib: soluta ẽ
quaestio ⁊ sed numquid cũ celeriorib: tan¬
tũ ambulamꝰ uiã : & quitardius ambu¬
lant ñ sunt relinquendi: Versemꝰ hoc
quibus possemꝰ uerbis : ut adomnes pue¬
niat: puto enim fr̃s quidomnis homo
sollicitus ẽ ꝓanima sua.: qui ñ sine cou

Expanded text:
titer instrinxit. Fortassis secundum quoddam peccatum dixit, non peccat, non secundum omne peccatum: ut quod ait, Qui natus est ex Deo, non peccat, certum quoddam peccatum intelligas, quod non potest admittere homo qui ex Deo natus est: et tale peccatum est illud, ut si quisquam illud admiserit, confirmet caetera; si quis autem hoc non admiserit, solvat caetera. Quod est hoc peccatum? Facere contra mandatum. Quod est mandatum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Intendite. Hoc mandatum Christi dilectio vocatur: per hanc dilectionem peccata solvuntur. Haec si non teneatur, et grave peccatum est, et radix omnium peccatorum. 3. Intendite, fratres; protulimus aliquid in quo bene intelligentibus soluta est quaestio. Sed numquid cum celerioribus tantum ambulamus viam? Et qui tardius ambulant, non sunt relinquendi. Versemus hoc quibus possumus verbis, ut ad omnes perveniat. Puto enim, fratres, quia omnis homo sollicitus est pro anima sua, qui non sine caus
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ tũ natiuitatis: homob aptita¬
tus sacram̃tum hab&: & mugnũ sacram̃¬
tum: diuinum scm̃ in effibile : considera
quale s̃ ut nouum hominem faciat dimis¬
sione omnium peccatorũ : Ac tendattam̃
in cor : siꝑfectũ ẽ ibi quod factum .ẽ in cor¬
pore : uideat si hab& caritatẽ & tunc di¬
cat: natussum exdõ: Si dutem non hab&s
characterem quidem in positũ hab&
sed desesto uagatur : habeat caritatem :

Expanded text:
Sacramentum nativitatis homo baptizaSacramentum nativitatis homo baptizatus; Sacramentum habet, et magnum Sacramentum, divinum, sanctum, ineffabile. Considera quale: ut novum hominem faciat dimissione omnium peccatorum. Attendat tamen in cor, si perfectum est ibi, quod factum est in corpore: videat si habet charitatem, et tunc dicat, Natus sum ex Deo. Si autem non habet, characterem quidem impositum habet, sed desertor vagatur. Habeat charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
angeliministrabant horũ obsequiũ require¬
.bat nec helias seruus ipsius. hoc necessariũ
habebat aliquando cui panẽ & carnẽ ꝑcor¬
uũ mittebat r& tam̃ ut̃ uidua religiosabe
dehis seruis disibi praesten qui eorũ indigen¬
tiam considenunt: ꝓpt̃ illã mercedẽ udño
in eu angelio manifestissime positã. qui
suscipit iustũ in nomine iusti. mercedẽ
iusti accipi&: qui suscipit ꝓph&ã in nomine
ꝓph&ae mercedẽ ꝓph&ae accipi& : Et qͥ
dederit calicẽ aquae frigidae uniex hismi¬
nimis tantũ in nomine discipuli : A mes
dico uob non ꝑd& mercedẽ sud̃ : quã ui sergo
sib: praestent qui hoc faciunt. tamen nechoc
poterat praeberi ascensuro incaelũ : quidilli
poterat r&e ribuere p&rus quia amabat
illum  Audiquid: pasceo uesmeas: idẽ fac
ꝓfratribus quod protefeci: omnes sanguine
meo redemi: nolste dubitare moriproue¬
ritatis confessione ait c&eeriuos imitentur:
tasurã : uid& equid dicam. Ecceaccipit

Expanded text:
Angeli ministrabant, horum obsequium requireAngeli ministrabant, horum obsequium requirebat? Nec Elias servus illius hoc necessarium habebat aliquando, cui panem et carnem per corvum mittebat; et tamen ut vidua religiosa bede his servis Dei sibi praestent, qui eorum indigentiam considerant, propter illam mercedem a Domino in Evangelio manifestissime positam, Qui suscipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet; et qui suscipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet; et qui dederit calicem aquae frigidae uni ex his minimis tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam : quamvis ergo sibi praestent qui hoc faciunt, tamen nec hoc poterat praeberi ascensuro in coelum. Quid illi poterat retribuere Petrus, qui amabat illum? Audi quid: Pasce oves meas; id est, Fac pro fratribus quod pro te feci. Omnes sanguine meo redemi: nolite dubitare mori pro veritatis confessione, ut caeteri vos imitentur. 6. tas vestra, videte quid dicam. Ecce accepit
Abbreviated transcription (Latin):
b: paratus erat mori: & ut noueritis quia ipsa
ẽ. ꝑfecta caritas quam nonuiolat. & in qͦc
non peccat quinatus. ẽ exdõ. hocdñs dicit p&ro:
pareamasme && ille: amo: nonait si amus
me obsequeremihi : quando enĩ erat dñs in
carne mortaliẽ suriuit. sitiuit: eotẽ poreq
es uriebat & sitiebat. susceptus ẽ hospitio :
ministrauer̃ illi qui habuer̃ desubstantia sua.
sicut legimus in eu angelio: Suscepit eũ hospitio
taccheus saluus factus ẽ ã morbosusceptome¬
dico: quo morbo : auariciae: eratenĩ ditissi¬
mꝰ & princeps publicanorũ : Adtendite sanatũ
ã morbo auariciae: dimidiũ inquit bonorum
meorũ dopauperib: & sicui aliquidtuli quadru¬
plũ reddã Id eo seruicuit alterũ dimidiũ ñon
quo furer& a Sedunde debita soluer& : Susce¬
pitergotunc medicũ hospitio: quia erat in fir¬
mitus carnis in dño: cui hoc obsequiũ p̃berent
homines: & hocquia uoluit praestare obseqͥen¬
tibus : obsequentib: enim ꝓderat m̃ illi: cuienĩ

Expanded text:
 paratus erat mori. 5. Et ut noveritis quia ipsa est perfecta charitas, quam non violat, et in quam non peccat qui natus est ex Deo; hoc Dominus dicit Petro: Petre, amas me! Et ille: Amo. Non ait, Si amas me, obsequere mihi. Quando enim erat Dominus in carne mortali, esurivit, sitivit: eo tempore quo esuriebat et sitiebat, susceptus est hospitio; ministrarunt illi qui habuerunt, de substantia sua, sicut legimus in Evangelio . Suscepit eum hospitio Zacchaeus: salvus factus est a morbo, suscepto medico. Quo morbo? Avaritiae. Erat enim ditissimus, et princeps publicanorum. Attendite sanatum a morbo avaritiae. Dimidium, inquit, bonorum meorum do pauperibus; et si cui aliquid tuli, quadruplum reddam . Ideo servavit alterum dimidium, non quo frueretur, sed unde debita solveret. Suscepit ergo tunc medicum hospitio, quia erat infirmitas carnis in Domino, cui hoc obsequium praeberent homines: et hoc, quia voluit praestare obsequentibus; obsequentibus enim proderat, non illi. Cui enim
Abbreviated transcription (Latin):
Sedimitatores es tam quã exillo nascuntꝰ : In
hoc manifestatus ẽ filius dĩ : ut soluat opera
diaboli : Ergo ut soluat peccata ille qͥñ hab&
peccatũ : deinde sequitꝰ Omnis qͥnatus ẽ. ex
dõ ñ facit peccatũ qͥa semeneiꝰ inipsoma¬

Expanded text:
sed imitatores ejus tanquam ex illo nascuntur. In hoc manifestatus est Filius Dei, ut solvat opera diaboli . Ergo ut solvat peccata ille qui non habet peccatum. Deinde sequitur: Omnis qui natus est ex Deo, non facit peccatum, quia semen ejus in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
dente ihũ &iam nunc tãq.¬
nunc cumillis dicimus. quã¬
do scm̃ euangelium uellegimꝰ
uelitudimus: Quiaergodi¬
& mundus mei com non uid&
uos caitem ui debitis me : In¬
terrogituit eum dehoc ipso
iudts non ille traadito eius
quiscariothir cognominatus::
sedcuius epistolit iterttnoni¬
quio ficctumest quit nobis mani¬
festiturus teipsum. & monmun¬
do simus cumipsis. ttm quam
interrogitates discipuli cõmu¬
nem que magistrum audamur &
nos. Iudas enim ser non in mun¬
dus necinsectator dnũ. sed secta¬
tor. Citusam quesiuit qua¬
res enioninundo. se suismatnifes¬
tocturus ess& ihs̃ Queeetelhuc
modicum & mundus non uider&

Expanded text:
dente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Quia ergo diet mundus me jam non videt, vos autem videbitis me; interrogavit eum de hoc ipso Judas, non ille traditor ejus qui Iscariotes cognominatus est, sed cujus Epistola inter Scriquid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? Simus cum ipsis tanquam interrogantes discipuli, communemque magistrum audiamus et nos. Judas enim sanctus, non immundus, nec insectator Domini, sed sectator, causam quaesivit quare se non mundo, sed suis manifestaturus esset Jesus; quare adhuc modicum et mu
Abbreviated transcription (Latin):
ut desideremus pacem. ubiaa¬
uersarium non habemur Q
uero dñs adiunexit at quecat non
quomodomundus dat egodo uobis
Quidestediud nisi non quomodo
homines dant quidiligunt
mundum. itaa douobis. qui prop¬
tesea sibideant parcem utsine
molestia litium atque bellorum
nondõ sed atmico suo mundo per¬
fruantur e quando iustis edaũ
pacem ut non eos persequantur
sunt corda: Quomodo enim con¬
sorsdicitur qui sorte miungit :
Itaille concors dicendus est.
mundus seds cutille perquem
facctus est mundus. Vt concorder
simus. iungetmus inuicem corda :
utcor unum sursum habectmus.
necorrum patur interra¬

Expanded text:
ut desideremus pacem, ubi aut desideremus pacem, ubi adversarium non habebimus. Quod ero Dominus adjunxit, atque ait, Non quomodo mundus dat, ego do vobis; quid est aliud, nisi, non quomodo homines dant qui diligunt mundum, ita do vobis? Qui propterea dant sibi pacem, ut sine molestia litium atque bellorum, non Deo, sed amico suo mundo perfruantur: et quando justis dant pacem ut non eos persequantur,sunt corda. Quomodo enim consors dicitur, qui sortem jungit; ita ille concors dicendus est, mundus, sed sicut ille per quem factus est mundus, ut concordes simus; jungamus invicem corda, et cor unum sursum habeamus, ne corrumpatur in terra
Abbreviated transcription (Latin):
repugnantem legimentis nostre :
itemque internos ipsos est pax
quitinuicem nobis credimus.
quodinuicem diligumus : sed
necipsea plenaest: quicccogi¬
tationer cordis nostri inuicem
non uidemus. & queceditm
denobis quace non sunt in nobis
uel in melius inuicem: uel inde¬
teriur opinamur. Itet que
istit&icom si eabillo nobis relic¬
ticest. paxnrc̃o est. si enim
cobillo non haberemur & tedẽ:
sedipsenon hab& tadem: Si
tenuerimus usque infinem
quedem accepimus qualem
hab& habebimus. ubinihi
nobis repugn& ex nobis & nil
nos inuicem latect in cordib
bet &icon si accipiposre
& eiusdemsententie rep&i¬
tio uidectur. acem relin¬
quo uoliis. pacemmecon douob
Vt quod dixer& paccem hocre¬
p&ierit dicens pacem ieo.
& quod dixerat relin quo uobis
hocrep&ierit dicens douobis.
Vt uol& quisque eaccipiaat.
metimen delectat: Credo
quod &uos frs̃ mei dilecti sic
tenere isteompacem ubi cad¬
uersitrium concorditer uincimꝰ:

Expanded text:
repugnantem legi mentis nostrae. repugnantem legi mentis nostrae. Itemque inter nos ipse est nobis pax, quia invicem nobis credimus, quod invicem diligamus. Sed nec ista plena est, quia cogitationes cordis nostri invicem non videmus; et quaedam de nobis, quae non sunt in nobis, vel in melius invicem vel in deterius opinamur. Itaque ista etiam si ab illo nobis relicta est pax, nostra est. Nisi enim ab illo, non haberemus et talem: sed ipse non habet talem. Si tenuerimus usque in finem, qualem accepimus, qualem habet habebimus, ubi nihil nobis repugnet ex nobis, et nihil nos invicem lateat in cordibus ba etiam sic accipi posse, ut ejusdem sententiae repetitio videatur. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Ut quod dixerat pacem, hoc repetiverit, dicens, pacem meam; et quod dixerat, relinquo vobis, hoc repetierit, dicens: Do vobis. Ut volet quisque accipiat: me tamen delectat credo quod et vos, fratres mei dilecti, sic tenere istam pacem, ubi adversarium concorditer vincimus,
Abbreviated transcription (Latin):
trem: Quid cuitem nobis re¬
linquit etscendens a nobis
nisi seipsum dum non rece¬
go ipse nobisest. & cum credimus
qui est: & cum uidebios eum
sicudest: si enim quitm diu sumus
incorpore corruptibili quod ad¬
grauat animam cum ꝑfidem
ambulconus non perspeciem
non deserit peregrinantes se.
quanta magis cumadipsam spe¬
ciem uenerimus nos impleuit
exse  Sed quidest quodubi
cat pacem nel in quo uobis
non addidit metm. ubi uero
cat do uobis. ibi dixit mettm.
Vtrum subaudiendumesti ect̃
&ubi dictum nonest quia post¬
a dutrum que &im quod semel
dictum estAnforte & hic̃¬
caliquidlat& quod o&endum
est &querendum. & cadquod
pulrantibus aperiendum: Quid
dicenda quamipsius Ills quip¬
pe nihi lrepugnat in reipso qe
nullum hab& omni pectatum.
Nos etutem tadem paccem nunc
habemus inquec aadhucdictemꝰ¬
÷ di mitte nobis debitt nostrat :
Estergo nobis pegadiqua qum̃
condelecitmur legich̃ secun¬
dum interiorem hominem
secinonestolaena : quiauidemur
cilicm legem in mem bris nostris

Expanded text:
 quid autem nobis relinquit ascendens a nobis, nisi seipsum, dum non recego ipse nobis est, et cum credimus quia est, et cum videmus eum sicuti est . Si enim quamdiu sumus in corpore corruptibili quod aggravat animam, cum per fidem ambulamus, non per speciem, non deserit peregrinantes a se ; quanto magis cum ad ipsam speciem venerimus, nos implebit ex se? 4. Sed quid est quod ubi ait, Pacem relinquo vobis, non addidit meam; ubi vero ait, do vobis, ibi dixit meam? Utrum subaudiendum est meam, et ubi dictum non est, quia poad utrumque etiam quod semel dictum est? An forte et hic aliquid latet quod petendum est et quaerendum, et ad quod pulsantibus aperiendum? Quid otius dicenda quam ipsius. Illi quippe nihil repugnat in seipso, qui nullum habet omnino peccatum: nos autem talem pacem nunc habemus, in qua adhuc dicamus, Dimitte nobis debita nostra . Est ergo nobis pax aliqua, quoniam condelecdum interiorem hominem : sed non est plena, quia videmus aliam legem in membris nostris