comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
predicat: sed ꝓphetiae
dicta misteriis grãe
grauida demonstrat
Hespicit in cęlũ. ut illic
dirigendam mentis aciẽ
ibi lucem scientiȩ doce¬
at ẽẽ quȩrendam. Fran¬
git. & ante turbas po-¬
nenda distribuit disci¬
płis  qͥa clausa legis &
ꝓphetie sacram̃ta eis
quo ꝑ mundũ p̾dicent
patefecit: Eł sublatũ
est quod suꝑfuit illis
fragmentoꝵ cophini du¬
odecim Qđ turbis suꝑ¬
est a discipłis sustollitur.
qͥa sacratiora mysteria
quȩ a̾ rudibꝰ capi neque¬
unt: non neglegenter
omittenda. sed sunt
inqͥrenda ꝑfectis: Nã
ꝑ cophinos duodecim.
om̃s sequentiũ doctoꝵ
chori figurant᷑. Foris
qd̾ hominibꝰ despecti.
sed intꝰ salutaris cybi
reliquiis ad alenda
humiliũ corda cũmu¬
lati: Constat enĩ cophi¬
nis. oꝑa seruilia geri
solere Sed ipse cophinos
panũ fragm̃tis impleuit.
qui infirma huiꝰ mundi
ut fortia confunderet
elegit. Sft᷑ RMO¬

Expanded text:
praedicat, sed prophetiae praedicat, sed prophetiae dicta mysteriis gratiae gravida demonstrat. Respicit in coelum, ut illuc dirigendam mentis aciem, ibi lucem scientiae doceat esse quaerendam. Frangit, et ante turbas ponenda distribuit discipulis, quia clausa legis et prophetiae sacramenta eis qui per mundum praedicent patefacit. Et sublatum est quod superfluit illis fragmentorum cophini duodecim. Quod turbis superest, a discipulis sustollitur, quia sacratiora mysteria, quae a rudibus capi nequeunt, non negligenter omittenda, sed sunt inquirenda perfectis. Nam per cophinos duodecim, omnes sequentium doctorum chori figurantur, foris quidem hominibus despecti, sed intus salutaris cibi reliquiis ad alenda humilium corda cumulati. Constat enim cophinis opera servilia geri solere, sed ipse cophinos panum fragmentis implevit, qui infirma hujus mundi, ut fortia confunderet, elegit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
colũpnas deauratas. ante
uidelicae incipientes ꝑ
legem castigant᷑ ne peccent.
ꝑfecti aut̃ ꝑ grãm. ut de¬
nentur: Ait aut̃ ad disci¬
płos suos: Pacite homines
discũbere. ꝑ conuiuia
qͥnquagenos: Ꝙ ita fecer:
Diuersi conuiuantium
discubitꝰ. diũsos ꝑ orbem
conuentus eccłarũ quae
unã catholicã faciunt
designant: Qui bene solũ
qͥnquageni. sed adtestante
marco &. iã centũ discubuer̃.
Nam qr qͥnquagesimus
penitentiȩ psalmus est
centenarius aut̃ nume¬
rus de leua transit in
dextam. Quinqͣgeni
ad conuiuiũ dñi discũ¬
bunt. qͥ adhuc inpeniten¬
te aetͣne desiderio sus
pirant: Acceptis autẽ
qͥnq panibꝰ & duobꝰ pisci¬
bus : respexit in celũ.
& benedixit illis & fregit.
& distribuit discipłis
suis: ut ponerent ante
turbad Turbis esurien¬
tibꝰ. saluator non noua
creat cybaria : sed accep¬
tis his quȩ habuerunt
discipłi benedixit. quia
ueniens in carne non
alia quȩ predicta sunt

Expanded text:
columnas deauratas, ante columnas deauratas, ante videlicet incipientes, per legem castigantur ne peccent; perfecti autem per gratiam, ut denentur. Ait autem ad discipulos suos: Facite illos discumbere per convivia quinquagenos. Et ita fecerunt. Diversi convivantium discubitus diversos per orbem conventus Ecclesiarum quae unam catholicam faciunt designant. Qui bene non solum quinquageni, sed attestante Marco, etiam centeni discubuerunt: nam quia quinquagesimus poenitentiae psalmus est, centenarius autem numerus de laeva transit in dextra. Quinquageni ad convivium Domini discumbunt, quia adhuc intae aeternae desiderio spirant. « Acceptis autem quinque panibus et duobus piscibus respexit in coelum, et benedixit illis, fregit, et distribuit discipulis suis ut ponerent ante turbas. Turbis esurientibus, Salvator non nova creat cibaria, sed acceptis his quae habuerunt discipuli, benedicit, quia veniens in carne, non alia quam praedicta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ipse est d̃s̃. ipse fecit nos
&e non ipsi nos: Non solũ
scilic& ut homines simꝰ
uerũ &iã ut scĩ & beati
si puro semꝑ &e infatiga¬
bili corde sectamur. Ipse
iuxta eoꝵ dem patrum
ꝓmissa ꝓpitius fit om̃ibꝰ
iniqͥtatib nr̃is. ipse saci¬
at in bonis desid̃ium nr̃m
ipse non in oꝑibud iusticię
quȩ ex nob̾ hab̾e potu¬
imus. sed in miseratio¬
ne & miscđia quȩ ip̃se
uiuit & regnat cũ patre

Expanded text:
ipse est Deus, ipse fecit nos ipse est Deus, ipse fecit nos et non ipsi nos, non solum scilicet ut homines simus, verum etiam ut sancti et beati si puro semper et infatigabili corde sectamur, ipse juxta eorumdem patrum promissa propitius sit omnibus iniquitatibus nostris, ipse satiet in bonis desiderium nostrum, ipse non in operibus justitiae quae ex nobis habere potuimus, sed in miseratione et misericordia quam ipse vivit et regnat cum Patr
Abbreviated transcription (Latin):
iħu: Hon aut̃ in oꝑum su¬
orum iusticia salutem ꝓs¬
perare didicerant: Hinc
namq unus ex eis dicit:
Iustud aut̃: ex fide uiuit:
Unde & aꝑte subiungitur:
Parare dño : plebem ꝑfec¬
tam: Hec & enĩ pulcher¬
rima dnĩce plebis ꝑfectio
est: quã &e ioħes suo tempo¬
re predicando parabat
& nunc dñð ipse donando
porbem latius ad implae:
Cum nod ȩuangłicis &uer¬
bis instituti & imbuti mys¬
teri is eandem fidem ac di.¬
lectionem habere discimꝰ:
quã legalibus preceptis
edocti patres habuisse pro¬
bantur Hoc ꝑfectissimũ
scȩ aeccłȩ decud est: cum
eadem quȩ illos intrasse
constat. suꝑnȩ pacis gaudia
suspiramus. Atq ut hȩc
& iã nos intrare meream᷑
celestem in terris exercere
uitam contendimus : cũ
eoꝵ exemplo nulla quȩ
facimud uł precipimus
bona nrĩs meritis adscri¬
bimꝰ : sed ad auctoris nr̃i
ꝑ omĩa grãm respicimus
de quo illoꝵ quoq testi¬
moniis edocemur : quta

Expanded text:
Jesu, non autem in operum suJesu, non autem in operum suorum justitia, salutem sperare didicerant. Hinc namque unus ex eis dicit, Justus autem ex fide vivit; unde et aperte subjungitur: Parare Domino plebem perfectam. Haec etenim pulcherrima Dominicae plebis perfectio est, quam et Joannes suo tempore praedicando parabat, et nunc Dominus ipse donando per orbem latius adimplet, cum nos evangelicis et verbis instituti et imbuti mysteriis eamdem fidem ac dilectionem habere discimus, quam legalibus praeceptis edocti patres habuisse probantur. Hoc perfectissimum sanctae Ecclesiae decus est, cum ad eadem quae illos intrasse constat supernae pacis gaudia suspiramus, atque ut haec etiam nos intrare mereamur, coelestem in terris exercere vitam contendimus, cum eorum exemplo nulla quae facimus vel percipimus bona nostris meritis ascribimus, sed ad auctoris nostri per omnia gratiam respicimus. De quo illorum quoque testimoniis edocemur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ad filios. & corda filiorum
ad patres eoꝵ Unum igit᷑
atq idem utriusq opus ẽ:
fidem scilicae atq intellec¬
tum quã habuere patres.
filioꝵ mentibꝰ predicando
infundere: Nam patres &
iusti appellantur ueteres
scĩ: de quibꝰ saluator ait
discipłis suis. Multi propħȩ
& iusti uoluerunt uidere
que uos uidetid: &e non ui¬
derunt: Filu uͦ & incredibi¬
led. illiꝰ aeui homines quo
uł ioħes predicabat uocant᷑:
Conuertit aut᷑ ioħed corda
patrũ in filiod. quia sapien¬
tiam quã habuerunt pa¬
tres xpm credentes ac desi¬
derantes in carne uenire.
transfudit in filios. docendo
eos credere ae gaudere xp̃m
in carne uenisse: Gonuer¬
tit incredibiles ad pruden¬
tiam iustoꝵ : quia eos quos
sine fi ne fide xpiͣ inuenit
de oꝑibꝰ legis frustra glorian¬
tes: docuit credere in xpm̃
submittere. ac precedentium
iustorũ imitari prudentiã:
Quia &e legem ꝑficere di¬
ligentissime studebant.
& nichilominꝰ in gr̃a dñi

Expanded text:
iliorum ad patres eorum . Unum igitur atque idem utriusque opus est, fidem scilicet atque intellectum, quem habuere patres, filiorum mentibus praedicando infundere. Nam patres et justi appellantur veteres sancti, de quibus Salvator ait discipulis: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae vos videtis, et non viderunt. Filii vero et incredibiles illius aeJoannes praedicabat, vocantur. Convertit autem Joannes corda patrum in filios, quia sapientiam quam habuerunt patres Christum credentes ac desiderantes in carne venire, transfudit in filios docendo eos credere et gaudere, Christum in carne venisse. Convertit incredibiles ad prudentiam justorum, quia eos quos sine fide Christi invenit de operibus legis frustra gloriantes, docuit credere in Chrissubmittere, ac praecedentium justorum imitari prudentiam, qui et legem perficere diligentissime studebant, et nihilominus in gratia Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ri debet : missa coram
dauid rege. & pͥncipibus
familiarũ sacerdotaliũ
& leuiticarũ sorte: quȩ¬
rebatur. In quarum
distributione sortium.
abia de cuiꝰ uice &
generatione zacharias
oritur : octauo loco posi¬
tus inuenitur: W recte
preco noui testamenti.
in quo gła resurrectionis
multo declaratur. loco
octaue sortis nascitur.
qͥa &e dñs nrͣ una sabbati
quae ẽ a die conditionis octa¬
ua resurrexit a mortuis . &
nob̾ pꝰ sex huiꝰ scłi aeta¬
tes. ac septimã quietis
animarum quȩ ẽ in alia
uita. octaua iam ȩtas
ꝑpetuȩ resurrectionis
in fine ꝓmittit᷑: Grant

Expanded text:
ri deberet, missa coram ri deberet, missa coram David rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte quaerebatur. In quarum distributione sortium, Abia, de cujus vice et genere Zacharias oritur, octavo loco positus invenitur. Et recte praeco Novi Testamenti, in quo gloria resurrectionis mundo declaratur, loco octavae sortis nascitur: quia et Dominus noster una sabbati, quae est a die conditionis octava, resurrexit a mortuis, et nobis post sex hujus saeculi aetates, ac septimam quietis animarum, quae est in alia vita, octava jam aetas perpetuae resurrectionis in fine promittit
Abbreviated transcription (Latin):
tur : sed & iã suauitate
sonoꝵ qua ducebantur
erigerent Uolensq ut cres¬
cente cultu &e magnificen¬
tia tẽpli . decus quoq mi¬
nisterii illiꝰ & ministranti¬
um crescer& cȩtus: conuo¬
cauit omnẽ ꝓgeniem fili¬
orũ aaron. & eos uidelicoe
qͥ de elearar. & illos qͥ de
ithamar stirpe descendant
diuisitq hos in partes ui-¬
ginti quatuor: Ac de his
singłis singulos pontifices
eligens: cȩteros qui in par¬
tibus erant sacerdotii mi¬
norid. qͥ nunc presbiteratꝰ
uocantur: offitio fungi
precepit: Ea uidelicet
ꝓuisione. ut dũ quiliba
pontificum uita decede¬
roe : quicũq in eiꝰ parte
optimꝰ putaretur. ei in
pontificatum succeder& :
Quas uidelicae partes
taltt̃ ordinauit: ut sin¬
guli pontifices cũ sublec¬
tis sibi sacerdotibꝰ ꝑ octo
gradu sacerdotali essent
eis qui dignior uidetur
speciali reuerentia ac
potestate preminens.
sũmi sacerdotis nomen
hab̾et Qui autͣ ordo
partis̃ earundẽ serua¬

Expanded text:
tur, sed etiam suavitate tur, sed etiam suavitate sonorum qua dicebantur, erigerent. Volensque ut crescente cultu et magnificentia templi, decus quoque ministerii illius et ministrantium cresceret coetus, convocavit omnem progeniem filiorum Aaron, et eos videlicet qui de Eleazar, et illos qui de Ithamar stirpe descenderant, divisitque hos in partes viginti quatuor, ac de his singulis singulos pontifices eligens, caeteros qui in partibus erant sacerdotii minoris, qui nunc presbyteratus vocatur, officio fungi praecepit, ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pontificatu succederet. Quas videlicet partes taliter ordinavit ut singuli pontifices cum subjectis sibi sacerdotibus, per gradu sacerdotali essent eis qui dignior videretur, speciali reverentia ac potestate praeeminens, summi sacerdotis nomen haberet. Qui autem ordo partium earumdem serva
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibetur : hic tẽporibus
dauid regis sũmus erat
sacerdos: Siquidẽ iubente
dño ꝑ moysen: pͥmo unus in
lege pontifex aaron est cons¬
titutus : Post cuiꝰ mortem.
eleatar filius eiꝰ sacerdotiũ
suscepit. E hoc quoq mor¬
tuo. finees filius eiꝰ sacer¬
dotii successor exticit: E
sic usq ad tempora dauid
ꝑannos circiter quadrin¬
gentos septuaginta. unus
post unũ extitere pontifi¬
catus hę̧redes: At uͦ dauid
cũ magno feruens studio.
religionis templũ dño con¬
dere desi derassoe. dñs aut̃
magis hoc ꝑfiltũ eiꝰ salomo¬
nem uello impleri: nichilo¬
iminꝰ
ipse dauid omĩa quȩ ad
futuram eiꝰdem templi cons¬
tructionẽ uł reuerentiã
ꝑtinerent. sollicitꝰ p̃para¬
re curauit. Unde ce iã
cantores statuit. qͥ tempore
sacrifitii cotidie psal mos
cũ melodia ꝑsonarent. atq
animos populi circũstantis
ad memoriã amoremq
cȩlestiũ. non solũ sublimi¬
tate uerboꝵ quȩ diceban¬

Expanded text:
perhibetur, hic temporibus perhibetur, hic temporibus David regis summus erat sacerdos. Siquidem jubente Domino per Moysen, primo unus in lege pontifex Aaron est constitutus, post cujus mortem Eleazar filius ejus sacerdotium suscepit. Et hoc quoque mortuo, Phinees filius ejus sacerdotii successor exstitit, et sic usque ad tempora David per annos circiter quadringentos septuaginta, unus post unum exstitere pontificatus haeredes. At vero David cum magno fervens studio religionis templum Domino condere desiderasset, Dominus autem magis hoc per filium ejus Salomonem vellet impleri, nihilominus ipse David omnia quae ad futuram ejusdem templi constructionem vel reverentiam pertinerent, sollicitus praeparare curavit. Unde etiam cantores statuit qui tempore sacrificii quotidie psalmos cum melodia resonarent, atque animos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium, non solum sublimitate verborum quae diceban
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotii. quã sũmi iux¬
ta legem sacerdotis fi¬
lius propħarae. Qui
cũ & ipse sũmus sacerdos
scđm legem existere pos¬
se uideretur . maluit.
docente intrinsecus in¬
cõmutabili ratione ue¬
ritatis . noui sacerdotis
preco. quã successor &
heres existere ueteris:
Maluit doctꝰ. in sp̃u. uo¬
catis in desertũ popłis
menti predicare: quã
ad se uenientibꝰ in tem¬
plũ gloriosissimo illo
tunc tẽporis sacerdotio
uetĩs officii preesse:
Pretulit longam solitu¬
dinis sitim & ȩsuriem.
continuis hostiarum
sollempniis. Pilis cameloꝵ
&e cinctui zonȩ pellitie.
auro textas pontificũ
post posuit stolas. Ut qͥd
qͥ merito iusticiȩ ꝑfecti¬
oris. auctoritatem sibi
predicandi ad sciuerat.
ipse & iã neglectu pat̾ni
pontificatꝰ oftendet. qͥa
indubius melioris pontifi¬
catus preco & precursor
exister&: Si uͦ fr̾nitatẽ
urãm audire delectat
qui sit abia de cuiꝰ uice
racharias genus dipxisse

Expanded text:
sacerdotii, quam summi juxsacerdotii, quam summi juxta legem sacerdotis filius prophetaret? Qui cum et ipse summus sacerdos secundum legem existere videretur posse, maluit docente intrinsecus incommutabili ratione veritatis novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in desertum populis menta praedicare, quam ad se venientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse. Praetulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stolas. Ut quidqui merito justitiae perfectioris auctoritatem sibi praedicandi asciverat, ipse etiam neglecto ordipontificatus ostenderet quia non dubie melioris pontificatus praeco et praecursor existeret? Si vero fraternitatem vestram audire delectat quis sit Abia, de cujus vice Zacharias genus duxisse
Abbreviated transcription (Latin):
hec ipse non quasi nouitia
didiciss&e. sed uelut hȩredi¬
tario uire ã ꝓgenitoribus
accepta seruar&e: De sacer¬
dotali ꝓsapia ortus est : ut
eo potentius mutationem
sacerdotii preconaretur.
quo ipsum ad sacerdotale
genꝰ ꝑtinere darescero.
Redemptor & enĩ nr in
carne apparens. sicut rex
nob̾ ficri dignatus est. reg¬
num cęleste tribuendo.
ita oiã pontifex factus
ẽ. semae ipsũ ꝓ nob̾ offe¬
rendo hostiã dño in odo¬
rem suauitatis. Unde
scriptũ est. Iurauit dñs
& non penitebit. eum.
tu es sacerdos in aetͬnum
scđm ordine᷑ mechisedech
Melchi sedech quippe
ut legimus sacerdos dĩ
sũmi. longe legalis sacer¬
dotii tẽpora precessit.
offerens dño paneni &
uinũ:  ideo redemp
dech quia ablatis uicti¬
mis legalibus. idem sacri¬
fitii genus in mysteriũ
sui corporis ce sanguinis
in nouo testam̃to offe¬
rendũ instituit Quis
ꝙ̾ congruentiꝰ transla¬
tionem legalis & substi¬
tutionẽ ęuangłici

Expanded text:
haec ipse non quasi novitia haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus pertinere claresceret. Redemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juravit Dominus et non poenitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Melchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptdech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo instituit. Quis ergo congruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici
Abbreviated transcription (Latin):
IN BORUS In carne
dñs & redemptor
Enr̃. multos dispensa¬
tionis suȩ testes p̾misit.
& nuncios : qͣui diũsis
temporibꝰ diuersis israhe¬
liticę plebis tribubus
orti. non diuersa fide: sed
uno eodemq ꝑ omĩa sensu.
eiusdem incarnationis¬
eiꝰ mysteriũ ꝓpħando pre¬
cinerent. Horum ultimꝰ
& quasi limes quidã legis
& euangłii. figurȩ & ueri¬
tatis. ioħes apparuit. dño
adcestante qui ait. Hex
& ꝓpħȩ usq ad iohannẽ:
Ex eo: regnũ di ȩuangłi a¬
tui. Unde &iã plusquã
ꝓpħa dictus est: qͥa quẽ
cȩt̾i a longe ꝓphetando
te gr̃a dispensationis uon
solum iustis. sed & de pon¬
tificali stirpe ortis paren¬
tibus natus asseritur: Ruit
enĩ sacerdos sicut ex lecti¬
one euangłica audiuimꝰ
nomine zacharias de uice
abia. & uxor illiꝰ de filiabꝰ
aaron: & nom̃ es elisabeth
Erant aut̃ iusti ambo an¬
te dm̃. Iustis qͥppe paren¬
tibus est genitus. ut eo
confidentius iusticie pre¬
cepta popłis darae : quo

Expanded text:
nturus in carne Dominus et Redemptor noster multos dispensationis suae testes praemisit et nuntios, qui diversis temporibus diversis Israeliticae plebis tribubus orti, non diversa fide, sed uno eodemque per omnia sensu, ejusdem incarnationis mysterium prophetando praecinerent. Horum ultimus et quasi limes quidam legis et Evangelii, figurae et veritatis Joannes apparuit, Domino attestante qui ait: Lexnnem, ex eo regnum Dei evangelizatur . Unde etiam plus quam propheta dictus est, quia quem caeteri a longe prophetando te gratia dispensationis non solum justis, sed et de pontificali stirpe ortis parentibus natus asseritur. Fuit enim sacerdos, sicut ex lectione evangelica audivimus, nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Erant autem justi ambo ante Dominum. Justis quippe parentibus est genitus, ut eo confidentius justitiae praecepta populis daret, quo
Abbreviated transcription (Latin):
extulerat : ꝑ michaelem
ꝑemptꝰ discat. qͥa ad d̃i¬
similitudinẽ ꝑ suꝑbiam
nullus exsurgat: Ad
mariam quoq gabrihel
mittitur. qͥ đi fortitudo
nominatur .: Illũ qͥppe
nunciare ueniebat . qͥ
ad debellandas aereas po¬
testates humilis appare¬
re dignatꝰ est : de quo

Expanded text:
etur, ut per Michaelem peremptus discat quia ad similitudinem Dei per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoque Gabriel mittitur, quia Dei fortitudo nominatur: illum quippe nuntiare veniebat, qui ad debellandas aereas potestates humilis apparere dignatus est. Raphael quo
Abbreviated transcription (Latin):
ueni&e: ita iohannes non
minore sp̃s potentia pre¬
ditus preuenit primũ :
Sicut enĩ ille precursor
futurus est rudicis : ita iste
precursor factus est redẽp¬
torid: Hec solum aduentꝰ
ordine. sed doctrine qͦq
similicudine : ioħes in
precessit: Nam sicut de
ioħe angłs subiungit. ut
conuertat corda patrum
disparem de helyȩ predi¬
catione sententiam ꝓtu¬
lit dicend: Ecce ego mit¬

Expanded text:
veniet, ita Joannes non minore spiritus potentia praeditus praevenit primum. Sicut ille praecursor futurus est judicis, ita iste praecursor factus est Redemptoris. Nec solum adventus ordine, sed doctrinae quoque similitudine Joannes in praecessit. Nam sicut de Joanne angelus subjungit. Ut convertat corda patrum disparem de Eliae praedicatione sententiam protulit, dicens: Ecce ego mit
Abbreviated transcription (Latin):
spem totam auerterat.
ut neq angło ꝓmutenti
credere nasci sibi fil ium
posse: Sed hoc certissime
sciendum. qͥa ꝓpopłi sal¬
uatione rogabat : quẽ
& maximo peccatorum
langore uexatũ. & infu¬
ꝑ asienigene regis domi¬
nio pressum nouerat:
Unde angłico oraculo.
& se exauditum cognouit
a dño: & quo ordine salus
quã querebat essae aduen¬
tura didicit.. Quia uide¬
licoe nasceretur sibi filiꝰ.
qui ꝓpħa ce doctor eximi¬
us existens: eundem po¬
pulum ad uiam ueritatis
spemq ꝓmerende salu¬
tis conuerterae : & mox
sequeretur ipse saluator
exultatio : & multi in
natiuitate eiꝰ gaudebunt:
Magne laudis est &e uir¬
tutisꝰ inditrum. quotiend
in scripturis hominibꝰ
ã dõ nomen imponitur
uł mutatur: Bene autẽ
precursor redemptoris
ioħed uocari iubetur:
Iohanned quippe dñi
gr̃a. siue in quo est grã
dr̃ : quia & ipse specialem
cursionis grãm accepit :¬
& in auditam eatenus
mundo cȩlestis gr̃am in
gressus predicare adue¬

Expanded text:
spem totam averterat, spem totam averterat, ut neque angelo promittente crederet nasci sibi filium posse. Sed hoc certissime sciendum quia pro populi salvatione rogabat, quem et maximo peccatorum languore vexatum, et insuper alienigenae regis dominio pressum noverat. Unde angelico oraculo et se exauditum cognovit a Domino, et quo ordine salus quam quaerebat esset adventura didicit: quia videlicet nasceretur sibi filius qui propheta et doctor eximius existens, eumdem populum ad viam veritatis spemque promerendae salutis converteret, et mox sequeretur ipse Salvator, exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Magnae laudis est et virtutis indicium, quoties in Scripturis hominibus a Deo nomen imponitur vel mutatur. Bene autem praecursor RedemptorisJoannes vocari jubetur, Joannes quippe Domini gratia, sive In quo est gratia, dicitur, quia et ipse specialem cursionis gratiam accepit, et inauditam eatenus mundo coelestis ingressus gratiam praedicare adve
Abbreviated transcription (Latin):
ostiũ scĩ scõrum ad adolenda
timia matha erat statutũ
quod interiorem ꝑfectiorẽq
noui testam̃ti & cultor um
illiꝰ gram designat: Stubat
ce iã a dextrisꝰ eiusdem alta¬
ris. ut non terrena cein¬
fima. sed gaudia cȩlestis
& sempiternȩ beatitudi¬
nis. quȩ ꝑdext̃am solent
figurari. hominibꝰ se pro¬
mittere monstrarae: illis
Maxime qͥ ꝑ cordis sui mun¬
ditiam ipsum altare aure¬
um effici: Qui ꝓpe ingres¬
sum regni cęlestis sedula
cogitatione adsistere : qui
aromata orationum per
ignem amorid do incende.
qui dicere possint cũ ꝓpħa:
Dirigatur oratio mea: sicut
incensum in conspectu
tuo: Quod aut̃ ait zacha¬
riȩ.qm̃ exaudita est dep̃¬
catio tua. &. uxor tua
helisabeth pariae tͥ filiũ.
non ẽ arbitrandum quod
pontifex qͥ ꝓ popło oratu¬
rus intrauerat mutato
repente animo : ꝓpriuatid
negotiis cepit rogare. ma¬
xime ꝓ liberis. Aquoꝵ
generatione in tantum
homo senex ac decrepitꝰ

Expanded text:
ostium Sancti sanctorum, ad adolenda ostium Sancti sanctorum, ad adolenda thymiamata erat statutum, quod interiorem perfectioremque Novi Testamenti et cultorum illius gratiam designat. Stabat etiam a dextris ejusdem altaris, ut non terrena et infima, sed gaudia coelestis et sempiternae beatitudinis, quae per dextram solent figurari, hominibus se promittere monstraret: illis maxime qui per cordis sui munditiam ipsi altare aureum effici, qui prope ingressum regni coelestis sedula cogitatione assistere, qui aromata orationum per ignem amoris Deo incendere, qui dicere possunt cum Propheta: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Quod autem ait Zachariae: Quia exaudita est deprecatio tua, et uxor tua Elizabeth pariet tibi filium, non est arbitrandum quod pontifex, qui pro populo oraturus intraverat, mutato repente animo, pro privatis negotiis coeperit rogare, maxime pro liberis, a quorum generatione in tantum homo senex ac decrepitus
Abbreviated transcription (Latin):
lum deuoti oꝑis & orationis.
roborauit. Hec de obser¬
uantia festiuitatis legalis
latius exposuimꝰ. ut agnos¬
cer& caritas ur̃a quã con¬
gruenter in ea noua grãẽ
preconia sũpserint exor¬
dium: in qua tã multipli¬
citer opus eiusdem grãe:
& totius mundi redemp¬
tio signabatur: Apparu¬
it autem oranti zacha¬
rie angelus. stans a dex
uirtute sermonũ quos
apparuit. grẽ quã ȩuange¬
lizare uenerat testimoni¬
um ꝑhibae. Tempore qͥppe
oblationis sacerdoti appa¬
ruit. ut uerũ se aeternũq
pontificem. ueram ꝓ mundi
salute hostiam uenturã
predicare signar&:. Stabat
iuxta altare incensi. ut
noui testamenti preconem
se uenisse docerae. Duo nãq
altaria erant in templo.
que duo testamenta signant
in eccła. Primũ altare ho¬
locausti aere cooꝑtum est.¬
& ante fores templi ad offe¬
rendad uictimas &e sacrifitia
positum: quod carnales
ueteris testamend cultores
significat: De inde altare
incensi auro tectũ ꝓpter

Expanded text:
ationis, roboravit. Haec de observantia festivitatis legalis latius exposuimus, ut agnosceret charitas vestra quam congruenter in ea nova gratiae praeconia sumpserint exordium, in qua tam multipliciter opus ejusdem gratiae et totius mundi redemptio significabatur. Apparuit autem oranti Zachariae angelus, stans e dextvirtute sermonum quos apparuit, gratiae quam evangelizare venerat, testimonium perhibet. Tempore quippe oblationis sacerdotii apparuit, ut verum se aeternumque pontificem veram pro mundi salute hostiam venturam praedicare signaret. Stabat juxta altare incensi, ut Novi Testamenti praeconem se venisse doceret. Duo namque altaria erant in templo, quae duo Testamenta signant in Ecclesia. Primum altare holocausti aere coopertum, et ante fores templi ad offerendas victimas et sacrificia positum, quod carnales Veteris Testamenti cultores significat. Deinde altare incensi auro tectum, prope
Abbreviated transcription (Latin):
dicant uituis. qui uirtu¬
tum studiid animũ sub¬
iugant Insuꝑ & iã alios
cotidiano exercitio ad auc¬
torem sui gram student
con uertere. & crebra
animarũ fideliũ adquisi¬
tione gaudiũ semꝑ patrię
celestis augere: & ipse
pͣcedae ante illũ in spũ
& uirtute helyȩ : Iohannes
in spũ & uirtute heliȩ dnm

Expanded text:
dicant a vitiis, qui virtutum studiis animum subjugant, insuper etiam alios quotidiano exercitio ad auctoris sui gratiam student convertere, et crebra animarum fidelium acquisitione gaudium semper patriae coelestis augere? Et ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae. Joannes i
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo alloquutꝰ ẽ Ecce nris
quoq temporibꝰ peccator
cepenitens uocẽ de cȩles¬
tibꝰ audiuit. Illi dictũ
est quid me ꝑsequeris :
dimissũ est peccatũ tuũ:
Konge est inferior meri¬
tis peccator iste & pęni¬
tens quã paulus: Sed qͥa
adhuc hac in re de saulo
loquimur crudelitate᷑
necis anhelante. liceat
audent̃ dicere: quia sau-¬
lus ꝓpt̃ suꝑbiam uocem
increpationis. iste uͦ ꝓpt̃
humilitatem uocẽ consola¬
tionis audiuit: Hunc qͥa
humilitas stra uerat. di¬
uina pietas erigebat .
illũ quia suꝑbia erexerat.
diuina seueritas humilia
citis. recogitate quȩ fecistis:
Pargitatem suꝑnȩ pieta¬
tis aspicite. & ad misericor¬
dem iudicem dũ adhuc
expectat cũ lacrimis ue¬
nite  Considantes namq
qđ iustꝰ sit : peccata ur̃ã
nolite negligere Conside¬
rantes uͦ qđ piussit : nolite
desperare : Prebae apud dm̃
homini fidutiã ds homo.
est nob̾ spes magna peniten¬
tibꝰ. quia aduocatꝰ nrͣ fac¬

Expanded text:
cce nostris quoque temporibus peccator et poenitens vocem de coelestibus audivit. Illi dictum est: Quid me persequeris? Dimissum est peccatum tuum. Longe est inferior meritis peccator iste poenitens quam Paulus. Sed quia adhuc in hac re de Saulo loquimur crudelitatem necis anhelante, liceat audenter dicere quia Saulus propter superbiam vocem increpationis, iste vero propter humilitatem vocem consolationis audivit. Hunc quia humilitas straverat, divina pietas erigebat, illum quia superbia erexerat, divina severitas humiliabcitis, recogitate quae fecistis. Largitatem supernae pietatis aspicite, et ad misericordem judicem, dum adhuc exspectat, cum lacrymis venite. Considerantes namque quod justus sit, peccata vestra nolite negligere; considerantes vero quod pius sit, nolite desperare. Praebet apud Deum homini fiduciam Deus homo. Est nobis spes magna poenitentibus, quia advocatus noster fac
Abbreviated transcription (Latin):
in qua popłs om̃is ab oꝑibꝰ
uacare. & ꝑ orationes absq
abstinentia affligi & castiga¬
ri preceptꝰ est.: Quod
beati ioħis & uite & predi¬
cationi multũ congruit.
qͥ ce ipse a mundanis uaccans
oꝑibꝰ : cęlestibꝰ solũ studiis
ac desideriis animũ dabat:
Q conuenientes ad se tur¬
bad. a malis oꝑibus abstine¬
re : ac ꝑpęnitentiã fidẽq
expiari &e consecrari doce
bat: Quia tempꝰ ia diui¬
ne ꝓpiciationis instar&r.
in qua cunctis pie creden¬
tibus. regni cęlestis paterar
ingressus: Quod aut̃ had
die pontifex seũarium &
tab̾nacłm testimonii atq
altare. sacerdotes quoq
& uniũsum popłm expi¬

Expanded text:
in qua populus omnis ab operibus in qua populus omnis ab operibus vacare, et per orationes atque abstinentiam affligi et castigari praeceptus est. Quod beati Joannis et vitae et praedicationi multum congruit, qui et ipse a mundanis vacans operibus, coelestibus solum studiis ac desideriis animum dabat, et convenientes ad se turbas a malis operibus abstinere, ac per poenitentiam fidemque expiaribat: quia tempus jam divinae propitiationis instaret, in quo cunctis pie quaerentibus regni coelestis pateret ingressus. Quod autem hac die pontifex sanctuarium et tabernaculum testimonii, atque altare, sacerdotes quoque et universum pop
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcunctis peccatis eorũ
semel in anno: E paulo
suꝑius cũ ritum eiusdẽ
expiationis docer&e. ait
inter alia: Hullus homi¬
num sit in tab̾naculo quan
pontifeos¬
dos ingreditur scũarium.
singłis huiꝰ diei cerimoniis
scripturȩ testimonia pone¬
re: longius multo singła
exponere. Unde hoc ma¬
xime libae ur̃ȩ fr̃nitatis
auribꝰ intimare. quã conue¬
nient᷑ electum sit tempꝰ
in. quo precursoris dñi na¬
tiuitas & uirtꝰ futura pre¬
nunciaretur Septimꝰ qͥppe
mensis & decima huiꝰ dies
sacratissimo huic oraculo
dedicat᷑. Quia nimirum
ille nasciturus predicabat᷑.
qͥ consũmationem obseruan¬
p̃dicar&e initium: Quia
ortus monstrabatur illiꝰ.
Qui primꝰ om̃iũ & ueniret
dnm saluatorem. De quo
scriptum est Finis enim
legis xp̃c. ad iusticiã omĩ
credenti: Nam & septena¬
rio ꝓpt᷑ sabbatũ. & dena¬
rio numero ꝓpt̃ decalogũ
legis adimpletio recte
figuratur Dies haec ꝓpici¬
ationis erat & expiationis.

Expanded text:
cunctis peccatis eorum semel in anno. Et paulo superius, cum ritum ejusdem expiationis doceret, ait inter alia: Nullus hominum sit in tabernaculo, quando pontifex ingreditur sanctuarium, singulis hujus diei caeremoniis Scripturae testimonia ponere, longius multo singulaexponere. Unde hoc maxime libet vestrae fraternitatis auribus intimare, quam convenienter electum sit tempus, in quo praecursoris Domini nativitas, et virtus futura nuntiaretur. Septimus quippe mensis, et decima hujus dies sacratissimo huic oraculo dedicatur, quia nimirum ille nasciturus praedicabatur qui consummationem observanpraedicaret initium: quia ortus monstrabatur illius, qui primus omnium et venire, Dominum salvatorem, de quo scriptum est: Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Nam et septenario propter sabbatum, et denario numero propter decalogum, legis adimpletio recte figuratur. Dies haec propitiationis erat et expiationis,
Abbreviated transcription (Latin):
elisabeth sterilis. & ambo
ꝓcessissent in diebꝰ suis. Diui¬
nitus est ꝓcuratum. ut ste¬
rili matre & utroq paren¬
te ꝓuectioris aetatis ioħs
nasceretur. quatinus &iã
ipso ortus eiꝰ miraculo pa¬
tescer&. uirũ i magnȩ uir¬
tutis futurum e̾̃e qui nas¬
cebatur. U̾bi desinenti
om̃i lasciuia concupiscen¬
tiȩ carnalis. constarae qͥa
nulla inconceptione causa
uoluptatis. sed sola cogita¬
ta sit spiritalis grã ꝓlid
Sic isaac filiꝰ ꝓmissionis. qͥ
in figuram redemptoris nr̃i
factus est obediens patri
usq ad mortem. de uetera¬
nis parentibꝰ & sterili diu
matre natus est: Sic iacob
& ioseph patriarchȩ. sic
sanson fortissimꝰ ducũ. &
ꝓpħarũ eximiꝰ samuhel. ste¬
riles diu corpore. sed fecun¬
das semꝑ uirtutibꝰ habue¬
re genitrices : ut miracło
natiuitatis natoꝵ dignitas
nosceretur. & ꝓbarentur
sublimes inuita futuri
qui in ipso uite exortu.
conditionis humane ira
transcenderent: Quod uͦ

Expanded text:
Elizabeth sterilis, et ambo Elizabeth sterilis, et ambo processissent in diebus suis. Divinitus est procuratum ut sterili matre et utroque parente provectioris aetatis Joannes nasceretur, quatenus etiam ipso ortus ejus miraculo patesceret virum magnae virtutis futurum esse qui nascebatur, ubi desinente omni lascivia concupiscentiae carnalis constaret quia nulla in conceptione causa voluptatis, sed sola cogitata sit spiritualis gratia prolis. Sic Isaac filius promissionis, qui in figuram Redemptoris nostri factus est obediens patri usque ad mortem, de veteranis parentibus et sterili diu matre natus est: sic Jacob et Joseph patriarchae, sic Samson fortissimus ducum, et prophetarum eximius Samuel steriles diu corpore, sed fecundas semper virtutibus habuere genitrices, ut miraculo nativitatis, natorum dignitas nosceretur, et probarentur sublimes in vita futuri, qui in ipso vitae exortu conditionis humanae jura transcenderent; quod vero
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. incedentes in om̃ibꝰ
mandatis & iustificati¬
onibus dñi sine querela:
Sepe contingit. ut hui
qui iam ꝑfecti hominũ
estimatione iudicant᷑.
adhuc in occulis interni
arbitrii minꝰ aliqͥd ꝑfec¬
tionis habeant: E rur¬
sum sola euenire. ut
non nulli quibꝰdã uirtu¬
tũ oꝑibꝰ in moderatius
studendo. dũ sine scientia
do placere appetunt: ꝓxi¬
moꝵ occłos offendant. &
qua utraq reprehensione.
parentes beati ioħis immu¬
nes eẽ declarant᷑: De quibꝰ
cũ dictum ẽẽt erant aut̃
iusti ambo. consubnectit᷑
ante dm: E cũ adiunctũ
eẽt. incedentes in om̃ibus
mandatis & iustificationibꝰ
dnĩ : mox infertur. sine que¬
rela : Acsi aꝑte dicatur:
Ad eo se in actibꝰ pariter &
cogitationibꝰ suis circum¬
specte agebant: ut ce diui¬
nis obtutib in occulto. &
humano foris iuditio pla¬
cerent : iuxta illud apłi:
Prouidemꝰ enĩ bona non
solum coram do: sed &iam
coram hominibꝰ: &t non
erat illis filiꝰ eoquod esset

Expanded text:
edentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Saepe contingit ut hi qui jam perfecti hominum aestimatione judicantur, adhuc in oculis interni arbitri, minus aliquid perfectionis habeant; et rursus evenire solet ut nonnulli quibusdam virtutum operibus immoderatius studendo, dum sine scientia Deo placere appetunt, proximorum oculos offendant. A qua utraque reprehensione parentes beati Joannis immunes esse declarantur, de quibus cum dictum esset, Erant autem justi ambo, continante Deum; et cum adjunctum esset, Incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini, mox infertur, sine querela. Ac si aperte dicatur, Adeo se in actibus pariter et cogitationibus suis circumspecte agebant, ut et divinis obtutibus in occulto, et humano foris judicio placerent, juxta illud Apostoli: Providemus enim bona non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Et non erat illis filius, eo quod esset
Abbreviated transcription (Latin):
bula te iam in oꝑatione
in illa sc̃ã ciuitate quã
diuisione omipotentis
đi plena scientia ꝑficit
sciri non possint. sed cũ
ad nos aliqͥd ministratu¬
ri ueniunt: apud nos
&iã nomina aministerus
trahunt: Michael nãq
quis ut d̾s. Eabrihel
aut fortitudo di: Ra¬
phael uͦ dr medicina d̃i
E quotiend mirȩ uirtu¬
tis aliquid agitur. mi
chael mitti ꝓhibetur
ut ex ipso actu &e nomi¬
ne detur intelligi. qđ
nullꝰ potest facere. qđ
facere preualae đs:
Unde & ille antiquus
hostis qui ẽẽ đõ ꝑsuꝑbiam¬

Expanded text:
tione, in illa sancta civitate, quam de visione omnipotentis Dei plena sciencia perficit,sciri non possint, sed, cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Michael namque «quis ut Deus», Gabriel autem «fortitudo Dei», Raphael vero dicitur «medicina Dei». Et quotiens mire virtutichael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine detur intelligi, quia nullus potest facere quod facere praevalet Deus. Unde et ille antiquus hostis qui esse Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ferocitate deseuiens. ad
idolatriã cõpelle: nunc
diabolus serpentino den¬
te suadens ꝑfidiȩ uirus
infũdit: Paganus occi¬
dendo martẏres mitte¬
bat ad regnũ : diabolus
seducendo. secũ ducit¬
ix ad ignem aet̾nũ. Illi gͦ
uicerunt tolerando sup¬
plicia pagani tortoris.
toris. Illi gͦ fortiter
restiterunt pagano seui¬
enti. tu uigilant̾ resiste
diabolo seducenti. xp̃i
fretus aupcilio. ꝓ catholi

Expanded text:
ferocitate desaeviens, ad ferocitate desaeviens, ad idololatriam compulit, nunc diabolus serpentino dente suadens, perfidiae virus infudit. Paganus occidendo martyres mittebat ad regnum; 635 diabolus seducendo, secum ducit ad ignem aeternum. Illi ergo vicerunt tolerando supplicia pagani tortoris; toris. Illi fortiter restiterunt pagano saevienti; tu vigilanter resiste diabolo seducenti, Christi fretus a
Abbreviated transcription (Latin):
illud qđ in psalmo canit᷑.
ibunt scĩ de uirtute
in uirtutem. Hoc uͦ
qui ꝓ nobis suũ sangui¬
anus consider&e quo cer¬
setur uocabulo. & xpm
in om̃ibꝰ quantũ eiꝰ lar¬
giente grã ualeat imi¬
tetur ut sicut ẽ parti¬
ceps ipsiꝰ nominis. sit imi¬
tator &e oꝑis. Honores ac
diuitias scłi. amore regni
celestis ꝓ nichilo ducat᷑
& si facultates terrenȩ̨
deficiunt. nequaquã ꝑ
rapinam uł fraudem adqͥ¬
rantur in mundo: Si aut̃
habentur : non ꝑ auariti¬
am diligantur in scło. sed
ꝑ elemosinarũ largitatẽ
ꝑmansurȩ seruentur in cęlo:
tionis ardore : & si hoc tẽ¬
pore non est tanta contͣ
carnales ꝑsequutores cer¬
tandi necessitas. sit &iã
contra spĩtales hostes &
contͣ uitia carnis certan¬
di constantia. Nlam &e si
nunc a pagano ñ inferun¬
tur tormenta quȩ suffe¬
ras. offerunt᷑ tam ã diabo¬
lo temptamenta. quȩ
necesse ẽ ut suꝑes: Nam
paganus manu cruenta
sius. quo occultius cruti¬
at. Tunc paganꝰ le onina

Expanded text:
canitur: Ibunt sancti de virtute in virtutem . Hoc vero qui pro nobis suum sanguianus consideret quo censetur vocabulo, ut Christum in omnibus, quantum ejus largiente gratia valet, imitetur; ut sicut est particeps ipsius nominis, sic imitator sit et operis. Honores ac dignitates saeculi, amore regni coelestis, pro nihilo ducat; et si facultates terrenae deficiunt, nequaquam per rapinam et fraudem acquirantur in mundo. Si autem habentur, non per avaritiam diligantur in saeculo, sed per eleemosynarum largitatem permansurae serventur in coelo. Ationis ardore; et si hoc tempore non erit tanta contra carnales persecutores certandi necessitas, sit etiam contra spirituales hostes, et contra carnis certandi constantia. Nam etsi nunc a pagano non inferuntur tormenta quae sufferas, offeruntur tamen a diabolo tentamenta quae necesse est ut superes. Nam et paganus manu cruenta sius, quo occultius, cruciat. Tunc paganus leonis
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ dño offerimꝰ ex
om̃ibꝰ habitaculis nr̃is.
uoluntate scđm ȩuangłi¬
ca mandata noui testa¬
menti mortificationem
corporis sui offert do. Ue¬
tus enĩ lex precipit. cres¬
cite & multiplicamini.
& replete t̾ram: E item:
Si uolueritis & audieritis
me : bona t̾rȩ comedetis.
ait dñs d̃s: Nouũ autẽ
destam̃tũ ita precipit:
Contendite angustam
portã intrare Qui uult

Expanded text:
novum Domino offerimus ex novum Domino offerimus ex omnibus habitaculis nostris, voluntate, secundum evangelica mandata Novi Testamenti, mortificationem corporis sui offert Deo. Vetus enim lex praecipit: Crescite et multiplicamini, et replete terram ; et item: Si volueritis et audieritis me, bona terrae comedetis, ait Dominus Deus ; Novum autem Testamentum ita praecipit: Contendite per angustam portam intrare ; qui vult,
Abbreviated transcription (Latin):
sis ur̃e ad sacerdotẽ: Qui
leuabit fascicłm coram
dño: ut acceptabilis sit
ꝓ uobis. E paulo post: Cũ
de die expletionis ebdo¬
madȩ septimȩ disputat.
offeretis inquit sacrifitiũ
noiu dño ex om̃ibꝰ habi¬
taculis ur̃is. panes primi¬
tiarũ duos de duabus
decimis simile fermenta¬
to. quos coquitis in p̾miti¬
as dñi: offeretisq cũ pani¬
bus agnos in maculatos
septẽ agniculos. E uitu¬
lum de arm̃to unũ &e ari¬
etes duos. & erunt in
holocaustũ cũ libam̃tis
suis in odorem suauissimũ
quoq sp̃italit̾ modo obser¬
uare & facere debemꝰ in
scã eccła. manipulũ pͥmi
ciarũ messis nr̃ẽ ad sacer¬
dotẽ nrm offerimꝰ : cum
fidẽ dnĩcȩ passionis ac
resurrectionis qͥ resurre¬
xit primitie dormienti¬
um ipso sacerdoti sũmo
offerimus: Quam ille
leuabit. ut acceptabilis
sit coram dño. Quia ut
iohes ait. aduocatũ habe¬
iustum. Qui apparce
nunc uultui di ꝓ nob̾.
& ipse fit ꝓpiciatio pro
peccatis nrĩs Sacrifitrũ

Expanded text:
rae ad sacerdotem, qui levabit fasciculum coram Domino ut acceptabilis sit pro vobis ; et paulo post, cum de die expletionis hebdomadae septimae disputat: Offeretis, inquit, sacrificium novum Domino ex omnibus habitaculis vestris, panes primitiarum duos de duabus decimis similae fermentatae, quos coquetis in primitias Domini: offeretisque eum panibus agnos immaculatos septem anniculos, et vitulum de armento unum, et arietes duos, et erunt in holocaustum cum libamentis suis in odorem suavissimum quoque spiritaliter modo observare et facere debemus in saarum messis nostrae ad sacerdotem nostrum offerimus, cum fidem Dominicae passionis ac resurrectionis, qui resurrexit primitiae dormientium, ipso sacerdoti summo offerimus; quam ille elevabit ut acceptabilis sit coram Domino, quia ut Joannes ait: Advocatum habejustum, qui apparet nunc vultui Dei pro nobis, et ipse fit propitiatio pro peccatis nostris . Sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
Ieiuniũ quidem quarti
tẽporibꝰ ordinabat. Nunc
p̾ces urãs cũ lacrimis corã
dño. petentes eiꝰ misdiam.
ut qͥ uos in ueneratione
dñicȩ resurrectionis ad
tempus consolabatur. in
suꝑna eiꝰ uisione in aet̾¬
num consolari dignetur
Pacto aut̃ misse officio.
cũ ad cenandũ domi con¬
ueneritis : non obliuisca¬
mini pauꝑũ. sed portionẽ
eoꝵ eis detis: Sicut sepe
uos cõmonui qͥa indignũ
ẽ : ut quando miscđiam di
intentius expetitis. ipsi uł¬
in misericordes contra
ꝓximos urõs in ueniami¬
ni. Scriptũ est enim:
Date elemosinã. & ecce
om̃ia munda sunt uob
qͥa sic̃ aqua extinguit
ignem: ita elemosina
extinguit peccatũ: Cari

Expanded text:
Jejunium quidem quarti Jejunium quidem quarti temporibus ordinabat. Nunc ibi preces vestras cum lacrymis coram Domino, petentes ejus misericordiam ut qui vos in veneratione Dominicae resurrectionis ad tempus consolabatur, in superna ejus visione in aeternum consolare dignetur. Peracto autem missae officio, cum ad coenandum domi conveneritis, non obliviscamini pauperum, sed portionem eorum eis detis, sicut saepe vos commonui, quia indignum est ut quando misericordiam Dei intentius expetitis, ipsi immisericordes contra proximos vestros inveniamini. Scriptum est enim: Date eleemosynam et ecce omnia munda sunt vobis , quia, sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit pecca
Abbreviated transcription (Latin):
sacrifitia & libatio
scientia uidelica &
oblatio feste pentechos¬
ten cõpetit. qͥa confũ¬
matione totius ꝑfec¬
tionis sp̃s paracliti gr̃ã
tribuit: Ideo fr̃s sciꝰ
patris nrĩ expleta
celeberrima festiuitate
pentechostes. hoc salubre
ieiuniũ sanxerunt. ut ꝑ
abstinentiã &. supplicatio¬
nes intentas dõ acceptabiles
hostias offeramꝰ: Qui dũ
uero ex euangłica aucto¬
ritate instructi. in hoc
quod saluator phariseis &
discipłis ioħis interrogan¬
tibus cur discipłi nrͣi ie
iunarent: Respondit:
Non possunt filii sponsi
lugere. quã diu cũ illis
e sponsus . Uenient dies
cũaufferetur ab eis sponsꝰ.
& tunc ierunabunt. Inde
instituerunt ut pꝰ ascen¬
sionem dñi qͥ matris ȩccłȩ
uerus ẽ sponsus & pꝰ diem
pentechostes. statim die
altͣa ieiuniũ incipientes
usq ad quadraginta dies
illud ꝓtendant. Hoc uͦ
qͥ non uoluerit aut non
poterit ꝑ infirmitatem
carnis facere. saltim istos
tres dies continentie salu¬
taris legitime ex soluat ⁊

Expanded text:
sacrificia et libatio, scientia videlicet et c etiam oblatio festo Pentecostes competit, quia consummationem totius perfectionis Spiritus paracliti grate tribuit. Ideo, fratres, sancti patres nostri, expleta celeberrima festivitate Pentecostes, hoc salubre jejunium sanxerunt, ut per abstinentiam et supplicationes intentas Deo acceptabiles nos offeramus. Quidam vero, ex evangelica auctoritate instructi, in hoc quod Salvator Pharisaeis et discipulis Joannis interrogantibus cur discipuli ejus non jejunarent, respondit, Non possunt filii sponsi lugere quandiu cum illis est sponsus: venient autem dies cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt ; inde instituerunt, ut post ascensionem Domini, qui matris Ecclesiae verus est sponsus, et post diem Pentecostes statim die altera jejunium incipientes, usque ad quadraginta dies illud protendant. Hoc vero qui non voluerit, aut non potuerit per infirmitatem carnis facere, saltem istos tres dies continentiae salutaris legitime exsolvat.
Abbreviated transcription (Latin):
laudes laeti
martyrũ celebramꝰ: qͦs
diuina auxiliante grã
roboratos audiuimꝰ. &
in corm̃tis iniuctos.
Dedit enĩ illis uirtutẽ
&. consolationẽ. qͥ pricx
&r ꝓ illis & ꝓ nob̾ subire
dignatꝰ est passionem:
& dedit eis exultatio.¬
nẽ copiosã. illis in cęlo
ꝓmittendo mercedem:
At nunc cũ lectio euan¬
głii legeretur. audistis
consolantẽ eos dnm̃¬
ac dicentem. Tũ audi
eritis aut̃ bella &
opiniones belloꝵ: ne
timueritis . Oportte
enĩ hec fieri: sed nun¬
dum finis. Premonuit
discipłos suos .&. ꝑ eos
t̾rores & ꝑsequutiones.
diuersitatemq tribula¬
tionũ a ꝑsequentibus
in rogatas fortit᷑ sꝑne¬
consolatione refoueri:
Q qͥa hec nob̾ sepius pec¬
catis nr̃is exigentibꝰ con¬
tingunt: ideo mores &
in meliꝰ cõmutare opor¬
t&: deserere uitia. &
crescere in uirtutibus

Expanded text:
laudes laeti martyrum festa celebramus, quos divina auxiliante gratia roboratos audivimus, et in tormentis invictos. Dedit enim illis virtutem et consolationem, qui prior et pro illis, et pro nobis subire dignatus est passionem, et dedit eis exsultationem copiosam, illis in coelis promittendo mercedem; at nunc cum lectio Evangelii legeretur, audistis consolationem, eis Dominum dicentem: Cum autem audieritis bella, et opinionem bellorum, ne timueritis; oportet enim haec fieri, sed nondum finis . Praemonuit discipulos suos, et per eos terrores et persecutiones, diversitatemque tribulationum a persequentibus irrogatas fortiter sperneconsolatione refoveri. Et quia nobis saepius, peccatis nostris exigentibus, contingunt, ideo mores et in melius commutare debemus, deserere vitia, et crescere in virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
substantie confitere.
si uis regnũ cęloꝵ cũ
scĩs om̃ibꝰ possidere.
Ab hac salubri confessio¬
ne ñ seducaris in lect
tẽporalibꝰ premiis. nec¬

Expanded text:
substantiae confitere, si vis regnum coelorum cum sanctis omnibus possidere. Ab hac salubri confessione non seducaris illectus temporalibus praemiis; ne
Abbreviated transcription (Latin):
& salutante elisabeth.
exultauit in gaudio in¬
fans in utero eiꝰ: Sed &
in eo quod illũ multos
conuersurum asseruerat
manifeste angelud quã
magnꝰ coram dño essce
futurud indicat. quem
optimo genere conuer¬
sandi uitam ꝑacturũ ẽẽ
declarat: Quȩ enĩ inter
homined sublimior & do
gratior ẽẽ conuersatio

Expanded text:
et salutante Elizabeth, et salutante Elizabeth, exsultavit in gaudio infans in utero ejus. Sed et in eo quod illum multos conversurum asseverat, manifeste angelus quam magnus coram Domino esset futurus indicat, quem optimo genere conversandi vitam peracturum esse declarat. Quae enim inter homines sublimior, et Deo gratior esse conve