comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
innotiut. qͣnte humilitatis fuerit: qui se eis in¬
feriorẽ negat. quoꝵ longe uitã. sc̃e uiuendo tͣn¬
scenderat: Nam et scđm eoꝵ scientiã se nosse con¬
firmat: qui sciendo cȩlestia. eoꝵ t̾renas cogitati¬
ones ꝑ ꝓphetiȩ quoq sp̃m transibat: Sequit᷑.
scdđiam dep̃camur: Cũ eo uͦ disputamꝰ: dũ nos
illiꝰ iustitiȩ coniungentes. facta nr̃a subtili in¬
dagatione discutimꝰ: Uł certe cũ dõ disputare
ẽ. eũ qui hic eus p̃ceptis paruit. cũ illo p̾modũ
ad uidicandos ppłos uidicẽ uenire: sicut cun¬
cta relinquentib p̃dicatorib dr̃. Uos qui secuti
estis me in regen̾atione cũ sedit filius hominiᷤ
in sede maiestatis suȩ. sedebitis et uos suꝑ duo

Expanded text:
innotuit quantae humilitatis fuit qui se eis inferiorem negat, quorum longe vitam sancte vivendo transcenderat. Nam et secundum eorum scientiam se nosse confirmat, qui, sciendo coelestia, eorum terrenas cogitationes per prophetiae quoque spiritum transibat. Sequitur:sericordiam deprecamur; cum eo vero disputamus dum, nos illius justitiae conjungentes, facta nostra subtili indagatione discutimus. Vel certe 379 cum Deo disputare est eum qui hic ejus praeceptis paruit cum illo postmodum ad judicandos populos judicem venire, sicut cuncta relinquentibus praedicatoribus dicitur: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis in
Abbreviated transcription (Latin):
ui delicet in hac uita om̃ia habeant᷑ incerta.
et nullus ex habita castitate suꝑbiat. quia ef¬
fundit despectionẽ suꝑ pͥncipes: nullus ex
uicioꝵ suoꝵ dep̃ssione desꝑet. quia eos qui op¬
p̾ssi fuerant releuat. E qm̃ cũ hec agunt᷑. ex
eccultis dĩ consiliis suꝑ unũ quẽꝙ sententia

Expanded text:
videlicet in hac vita omnia habeantur incerta, videlicet in hac vita omnia habeantur incerta, et nullus ex habita castitate superbiat, quia effundit despectionem super principes. Nullus ex vitiorum suorum depressione desperet, quia eos qui oppressi fuerant relevat. Et quoniam cum haec aguntur ex occultis Dei consiliis super unumquemque sententia
Abbreviated transcription (Latin):
mortis ꝓduxit: Ista etenĩ mors in qua caro se¬
parat᷑ ab anima umbra illiꝰ mortis ẽ. in qua
anima separat᷑ a dõ: In lucẽ gͦ ũbra morti ꝓdu¬
cit᷑: cũ intellecta morte sp̃c. mors carnis mi¬
om̃sq stultos motus potestate sapientiȩ cõpͥ¬
mt̃: S sepe contingit ut in occulto animꝰ de
ipsa sua sapientia in elationis fastũ suble¬
uet᷑: et sub eis uitiis corruat de quib se uicto¬
rẽ fuisse gaudebat: Recte gͦ dr̃ effundit de¬
spectionẽ suꝑ pͥncipes: S quia ñnũꝗͣ. hi qui
currt̃. seq cont᷑ culpas quib subiacebant eri¬
gunt: apte subiungit᷑ et eos qui opp̃ssi fuerãt
releuat: Nonnulli enĩ suꝑno illustrati mu¬
nere. aspiciunt in qͣntis peccatoꝵ suoꝵ turpi¬
tudinib iacent: factoꝵ maculas lacrimis la¬
uant: et sub se pꝰmodũ carnis suȩ motus depͥ¬
munt. a quib ante p̃mebant᷑: Qđ nimirum¬
magna om̃ipotẽtĩ dĩ dispensatiõe agit᷑: ut

Expanded text:
t. XXII.  Ista enim mors in qua caro separatur ab anima umbra illius mortis est in qua anima separatur a Deo. In lucem ergo umbra mortis producitur, cum, intellecta morte spiritus, mors carnis mintur, omnesque stultos motus potestate sapientiae comprimunt. Sed saepe contingit ut in occulto animus de ipsa sua sapientia in elationis fastum sublevetur, et sub eis vitiis corruat, de quibus se victorem fuisse gaudebat. Recte ergo dicitur: Effundit despectionem super principes. Sed quia nonnunquam hi qui currunt, seque contra culpas quibus subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quibus ante premebantur. magna omnipotentis Dei dispensatione agitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
et pͥncipes in despectionẽ cecidert̃: et hi qui op¬
p̃ssi in culpa ꝑfidiȩ fuerant. in uerȩ fidĩ lib̾ta¬
tẽ ieuati sunt Hunc uͦ isrłitarũ casũ longe an¬
te ieremias intuens ait: Facꝰtus ẽ dñs uelut ini¬
dissipauit munitiones eiꝰ Menia aut̃ in urbib

Expanded text:
et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui opet principes in despectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inidissipavit munitiones e
Abbreviated transcription (Latin):
qđ reducat corda filioꝵ ad patres eoꝵ: ut doctri¬
na senũ quȩ nc̃ a iudeoꝵ corde ablata ẽ. tc̃ mise¬
rante dño redeat: qͣndo hoc de dño intelligere
ceꝑint filii. qđ p̃dicauert̃ patres: Si uͦ senes eos¬
dẽ quoq uideos actipimꝰ. qui suadente ꝑfidia
ueritatis u̾bo contraire conati sunt: doctrina
senũ ablata ẽ. pꝰꝗͣ hanc ȩccłia ex gentib uideli¬
cet uuencula accepit. quȩ ꝑ psalmistã dicit:
Suꝑ seniores intellexi: Quã quia oꝑando tenuit.
qualit̾ suꝑ seniores intellexerit ostendit: dũ ꝓti¬
nus subdit dicens Quia mandata tua exqͥsiui:
Quia enĩ studuit oꝑando implere qđ didicit: ac¬
cepit intelligere qͥd doceret: Uñ adhuc apte sub
in legis mandata ꝑmañ et. et cuncta gentili¬
tas nulla dĩ p̃cepta cognosceret: et illi ꝑfidẽ
pͥncipari uidebant᷑: et isti in ꝓfundo p̾ssi iacu¬
ert ꝑ infidelitatẽ: S cũ in carnationis dñicȩ
mysteriũ uidea negauit. gentilitas credidit:

Expanded text:
quod reducat corda filiorum ad patres eorum. Ut doctrina quae nunc a Judaeorum corde ablata est tunc, miserante Domino, redeat, quando hoc de Domino intelligere erint filii quod praedicaverunt patres. Sin vero senes eosdem quoque Judaeos accipimus, qui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde adhuc apte subin legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerunt per infidelitatem. Sed cum incarnatmysterium Judaea negavit, gentilitas credidit,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ spolia a uideis abstulit: domui cordis genti¬
liũ quã ꝑ fidẽ in habitare dignatꝰ ẽ. speciẽ donoꝵ
dedit. Qđ uidelicet gestũ ẽ. cũ u̾ba dĩ et iudeoꝵ
ppłs ad solã litterã quȩ occidit acciꝑet: et conũ¬
sa gentilitas ꝑ sp̃m qui uuificat penetraret:¬

Expanded text:
tum spolia a Judaeis abstulit, domui cordis gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, speciem donorum dedit. Quod videlicet gestum est, cum verba Dei, et Judaeorum populus ad solam litteram quae occidit acciperet, et conversa gentilitas per spiritum qui vivificat penetraret
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ps ds ueritatis u̾bũ facientib tribuit: et ñ
facientib tollit. Quigͦ hoc de ore suo ñ aufer¬
ri petiit: quid aliud qm grãm bonȩ oꝑationis
quesiuit: Ac si aꝑte diceret: A bono oꝑe errare
me ñ sinas: ne dũ amitto ordinẽ bñ uiuendi.
rectitudinẽ ꝑdã loquendi & plerũq doctor qui
docere audet qđ negligit agere: cũ desierit bona
loqui quȩ oꝑari contẽpsit. docere subiectos in¬
cipit pͣua quȩ agit: ut iusto om̃ipotentis dĩ ui¬
dicio. in bono iã nec linguã habeat. qui habere
bonã uitã recusat: quãtinꝰ cũ mens eius t̾rena¬
rũ rerũ amori intendit᷑. de t̾renis reb semꝑ lo¬
quat᷑: Uñ in eugłio ueritas dic̃. Ex habundan

Expanded text:
otens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne, dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit: ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat: quatenus dum mens ejus terreno amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ uideant᷑. fortasse dubitat᷑. Mirant᷑q homine.
si hoc ds̃ uideat. cur fieri ꝑmittat: S ipse nouit¬
et decipientẽ: et eũ qui decipit᷑. Nouit etenĩ de¬
cipientẽ: quia plerũq anteriora eiꝰ mala
conspicit: et hunc iusto udicio cadere eti¬
am in alia peccata ꝑmittit: Nouit decipi¬
entẽ: quia in manu suoꝵ oꝑũ dimissũ. hc̃
ut ad peiora ꝓruat deserit: sic̃ scriptũ est:
Qui nocet. noceat adhuc: et qui in sordib ẽ. sor¬
descat adhuc: Nouit quoq et eũ qui decipit᷑
quia sepe cõmittunt homines mala quȩ sci¬
unt: et idcirco ꝑmittunt᷑ decipi. ut cadant
etiã in mala quȩ nesciunt: Qd̃ tam̃ decep¬
tis aliqͣndo ad purgationẽ. aliqndo uͦ ad ul¬
tionis initiũ fieri solet Adducit aut̃ consi¬

Expanded text:
nitus videantur fortasse dubitatur; miranturque homines nitus videantur fortasse dubitatur; miranturque homines si haec Deus videat, cur fieri permittat; sed ipse novit decipientem et eum qui decipitur. Novit enim decipientem, quia plerconspicit, et hunc justo judicio cadere etiam in alia peccata permittit. Novit decipientem, quia in manu suorum operum dimissum hunc ut ad pejora proruat deserit, sicut scriptum est: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur, quia saepe committunt homines mala quae sciunt; et idcirco permittuntur decipi, ut cadant etiam in mala quae nesciunt. Quod tamen deceptis aliquando ad purgationem, aliquando vero ad ultionis initium fieri solet. + Ast po
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. nũꝗͣ noui uos discedite a me om̃s qui oꝑa¬
mini iniqͥtatẽ: qualit̾ hoc in loco dr̃ quia dñs de¬
cipientẽ nouit: S quia scire dĩ. aliqndo cognosce¬
re dr̃ aliqͣndo approbare: et scit iniquũ quia cog¬
noscendo diuidicat: neq enĩ iniquũ quẽpiã ui¬
dicasset. si nequaꝗͣ cognosceret: ettam̃ iniquũ ne¬
scit. quia eius facta ñ apꝓbat: & nouit gͦ quia dep̃¬
hendit: et ñ nouit quia hunc in suȩ sapientiȩ spe¬
cie ñ recognoscit: sic̃ de ueraci quolibet uiro dr̃
quia falsitatẽ nesciat: ñ quia cũ uł ab aliis fal¬
sũ dr̃ hoc rep̃hendere ignorat: s eandẽ ipsã falla-¬
ciã. et scit in examine. et nescit in amore: ut ui¬
delicet ipse hanc ñ agat. quã actã ab aliis dãpnat
& fit plerũq ut ñnulli in insidiis uacantes alienȩ
uite. ꝑu̾sitatis suȩ laqueos tendãt: et cũ quis ne¬
sciens eisdẽ laqueis capi conspicit᷑: utrũ hec diui¬

Expanded text:
scedite a me omnes qui operamini iniquitatem , qualiter hoc in loco dicitur quia Dominus decipientem novit? Sed quia scire Dei aliquando cognoscere dicitur, aliquando approbare, et scit iniquum quia cognoscendo dijudicat neque enim iniquum quempiam judicasset, si nequaquam cognosceret, et tamen iniquum nescit, quia ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit; et non novit, quia hunc in suae sapientiae specie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dicitur quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat, quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis capi conspicitur, utrum haec divi
Abbreviated transcription (Latin):
rens: quia hi qui pͥus cȩlestia p̃dicando ueraceᷤᷤ
erant. dũ tẽꝑalia diligentes. ad t̾rena corriuit̃.
labiũ ueraciũ cõmutat᷑. et senũ doctrina tollit᷑:
tũ uoluptatis teneant. ñ ad usũ laboris: Qđ̃ ta¬
m̃ aꝑtiꝰ de uideis ualet intelligi: qui ante in¬
carnationẽ dñi ueraces fuert̃. quia hc̃ uenturũ

Expanded text:
veraces erant, dum temporalia diligentes ad terrena corruunt labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur,tum voluptatis teneant, non ad usum laboris. Quod tamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum
Abbreviated transcription (Latin):
et alia sunt dona quȩ nos muniunt. alia quȩ
ornant: ꝓphetia qͥppe. doctrina. gen̾a linguarũ.
curationũ uirtus. quasi quȩdã menia m̃tis st̃:
quȩ et si quisq ñ habeat. stare munitꝰ ꝑ fidem
dine minime ẽẽ uideat᷑. Spes uͦ. fides. et caritaᷤ.
ñ nr̃a menia. s munitiones st̃: quȩ si habere ne¬
gligimꝰ. hostiũ insidus patemꝰ De uidea gͦ. qui
a ꝓpħiã. atq doctrinã uł miracłor signa abstu¬
lit. męnia p̃cipitauit: quia uͦ spem. fidem. atq
caritatẽ. ꝓpt̾ eius duritiã auferri ꝑmisit: muni¬
tiones eius dissipare studuit: Rectus ũ ordo ser¬
uatꝰ ẽ. ut pͥus menia. et pꝰmunitiones dissipate
dicerent᷑: quia cũ peccatrix anima relinquit᷑.

Expanded text:
 Alia sunt dona quae nos muniunt, alia quae ornant: prophetia quippe, doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam moenia mentis sunt; quae etsi quisque non habeat, stare munitus per fidem dine minime esse videatur. Spes vero, fides, et charitas non nostra moenia, sed munitiones sunt; quae si habere negligimus, hostium insidiis patemus. De Judaea ergo quia prophetiam et doctrinam, vel miraculorum signa abstulit, moenia praecipitavit. Quia vero fidem, spem, et charitatem propter ejus duritiam auferre permisit, munitiones ejus auferre studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia, et post munitiones dissipatae dicerentur, quia cum peccatrix anima
Abbreviated transcription (Latin):
optimates supplantat: quia cũ mentẽ regen¬
tiũ iusto udicio deserit. hȩc in ęt̾nũ retͥbuti¬
onis p̃miũ ñ requirit: & in eo supplantat᷑. qͦ
fallit᷑: ut ꝓ ęt̾na gła. de pͥncipatu temꝑali gra¬
tulet᷑. Supplantant᷑ gͥ optimates: quia dũ ue¬
ra cȩlestis pat̾e p̃mia negligunt. in suis hic uo¬
luptatib cadunt: Sequit᷑. Cõmutans labium¬
ueraciũ: et doctrinã senũ auferens Cũ sacer¬
dos ñ agit bona quȩ loquit᷑. ei etiã sermo subt᷑¬
hit᷑ ne loqui audeat qđ ñ oꝑat᷑: sic̃ ꝑ ꝓpħam dr̃¬

Expanded text:
optimates supplantat, quia cum mentem regenoptimates supplantat, quia cum mentem regentium justo judicio deserit, haec internum retributionis praemium non requirit; et in eo supplantatur quo fallitur, ut pro aeterna gloria de principatu temporali gratuletur. Supplantantur igitur optimates, quia dum vera coelestis patriae praemia negligunt, in suis hic voluptatibus cadunt. Sequitur: CAPUveracium, et doctrinam senum auferens. - Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non operatur, sicut per Pro
Abbreviated transcription (Latin):
cingulũ destruit:. Quid uͦ in fune accipit᷑: nͥ
peccatu: Sic̃ ꝑ salomonẽ dr̃: Iniqui tates suȩ
capiunt impuĩ: et funib peccatoꝵ suoꝵ con¬
stringit᷑. & quia in renib carnis delectatio
pͥncipat᷑: districtus conscientiarũ uidex qui
regũ balteũ dissoluit. fune p̃cingit renes eoꝵ:
quatinꝰ dissoluto castitatis cingulo scilicet eoꝵ
m̃bris delectatio peccati dñet᷑: ut quos in oc¬
culto suꝑbia inquinat: ꝗͣ sint detestabiles etiã
ĩ publico ostendat Sequit᷑ Sucit sacerdotes ui
inglorios: et optimates supplantat: Magna
sacerdotis gła ẽ: rectitudo subditoꝵ. Uñ bñ
egregius p̃dicator discipłis dicit: Quȩ ÷ enĩ nr̃a
spes aut gaudiũ aut corona głȩ: Nonne uõ
ante dñm: S cũ sacerdotes uitã discipłoꝵ ne
Quia ante districtũ uidicẽ nimirũ głam t̃c ñ
inueniunt: quã mͦ in subditoꝵ suoꝵ morib

Expanded text:
cingulum destruit. Quid vero in fune accipitur, nisi cingulum destruit. Quid vero in fune accipitur, nisi peccatum? Sicut per Salomonem dicitur: Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur . Et quia in renibus carnis delectatio principatur, districtus conscientiarum judex, qui regum balteum dissolvit, fune praecingit renes eorum, quatenus dissoluto castitatis cingulo, scilicet eorum membris delectatio peccati dominetur, ut quos in occulto superbia inquinat, quam sint detestabiles etiam in publico ostendat. Sequitur: CAPUT XIingloriosos, et optimates supplantat. - Magna sacerdotis gloria est, rectitudo subditorum. Unde bene egregius praedicator discipulis dicit: « Quae est nostra spes, et gaudium aut corona gloriae. Nonne vos ante Dominum? » Sed cum sacerdotQuia ante districtum Judicem nimirum gloriam tunc non inveniunt quam modo in subditorum suorum moribus
Abbreviated transcription (Latin):
tus: recte consiliarios p̃dicatores accipimꝰ: qui
sius auditorib consiliũ uitȩ p̃bent: S cũ p̃di¬
cator quisq idõ et̾na p̃dicat ut tẽꝑalia lucra
consequat᷑. ꝓfecto in stultũ finẽ deducit᷑. quia
illo ꝑ laborẽ tendit. uñ ꝑm̃tis rectitudinem
stuporẽ Om̃s enĩ qui examinandis alioꝵ mori¬
b p̃sunt: recte uidices uocant᷑. S cũ is qui p̾est.
subiectoꝵ uitã nequaꝗ sollicite discutit. nec
quẽ qualit̾ corrigat agnoscit. in stuporẽ uidex
deductus ẽ: quia qͥ uidicare male acta debu¬
it. nequaꝗͣ. ea quȩ uidicanda st̃ dep̃hendit:¬
renes eoꝵ: Qui mẽbroꝵ suoꝵ motus bñ regere
sciunt: ñ ĩmerito reges uocant᷑ S cũ de ipsa
continentia. elatione mens tangit᷑: plerũq
om̃ips ds eius suꝑbiã deserens. hanc in ĩmun¬
diciã oꝑis cade ꝑmutit Regũ itaq balteum
dissoluit: qnͣdo in his qui bñ regere sua m̃bra
uidebant᷑. ꝓpt̾ elationis culpã castitatis in eis

Expanded text:
 qui suis auditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicator quisque ideo aeterna praedicat, ut temporalia lucra consequatur, profecto in stultum finem deducitur, quia illo per laborem tendit, unde per mentis rectitudinem stuporem. - Omnes enim qui in examinandis aliorum moribus praesunt recte judices vocantur. Sed cum is qui praeest, subjectorum vitam nequaquam sollicite discutit, nec quem qualiter corrigat agnoscit, in stuporem judex deductus est, quia qui judicare male acta debuit, nequaquam ea quae judicanda sunt deprehendit --Qui membrorum suorum motus bene regere sciunt, non immerito reges vocantur. Sed cum de ipsa continentia elatione mens tangitur, plerumque omnipotens Deus ejus superbiam deserens, hanc in immunditiam operis cadere permittit. Regum itaque balteum dissolvit, quando in his qui bene regere sua membra videbantur, propter elationis culpam, castitatis in eis
Abbreviated transcription (Latin):
cor reliquerat. cui foriᷤ ad testimoniũ uerba facie¬
bat. Bͥn aut̃ subdit᷑. si incluserit hominẽ nullũ
ẽ qui aꝑiat: quia om̃is homo ꝑ id qđ male agit.
qͥd sibi aliud ꝗ̃ conscientiȩ suȩ carcerẽ facit: ut
hc̃ animȩ reatus p̃mat. etiã si nemo ext̾ius accu¬
set: Qui cũ uidicante dõ. in malitiȩ suę cecitate
relinquit᷑. quasi int̾ semet ipsũ claudit᷑: ne eua¬
dendi locũ inueniat. quẽ inuenire minime
meret᷑ Nam sepe ñnulli exire a pͣius actib cu
piunt. s quia cordẽ actuũ pondẽ p̃munt᷑. in
malȩ consuetudinis carcere inclusi. a semet¬
ipsis exire ñ possunt E quidã culpas ꝓpͥas
punire cupientes. hoc qđ recte se agere esti¬
mant: in gͣuiorib peccatis u̾tunt. Ritq modo
miserabili: ut qđ exitũ putant. hoc inclusi¬
onẽ inueniant. Sic uidelicet reꝓb uidas. cũ
mortẽ sibi contͣ peccatũ intu lit ad et̾ne mor

Expanded text:
cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciecor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod male agit, qhunc animi reatus premat, etiamsi nemo exterius accuset? Qui cum, judicante Deo, in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe piunt; sed quia eorundem actuum pondere premuntur, malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt. Et quidem culpas proprias punire cupientes hoc, quod recte se agere aestimant, in gravioribus peccatis vertunt, fitque modo miserabili, ut quod exitum putant, hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas, cum mortem sibi contra peccatum intulit, ad aeternae mor
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dat. qđ hi qui p̃dones sunt nequit̃ tollt᷑:
p̃dones faciunt. hoc dispensator equissimꝰ fie¬
riñ nͥ uiste ꝑmittit: ut et is qui raꝑe sinit᷑. ce¬
catꝰ mente culpã augeat: et is qui rapinã pa¬
tit᷑. iam in eiusdẽ rapinȩ dãpno. ꝓ alia quam
ante ꝑpetͣuit culpa feriat᷑ Ecce enĩ quidã in
montis fauce constitutꝰ. insidiat᷑ itin̾antib: s
is qui it̃ agit. iniqua fortasse quedã aliqñdo

Expanded text:
ipse dat, quod hi qui praedones sunt nequiter tolluntperverse praedones faciunt, hoc dispositor aequissimus fieri, nonnisi juste permittit, ut et is qui rapere sinitur, caecatus mente culpam augeat, et is qui rapinam patitur jam in ejusdem rapinae damno pro alia quam ante perpetravit culpa feriatur. Ecce enim quidam in montis fauce constitutus insidiatur itinerantibus; sed is qui iter agit iniqua fortasse quaedam aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
retͥbuens atq hunc insidiatoris manib tra¬
dens: uł spoliari reb uł etiã int̾ire ꝑmittit:¬
Qd gͦ p̃do iniuste appetut. hoc equissimꝰ iudex
iuste fieri ꝑmisit: ut et ille reciꝑet qđ in iuste¬
fecerat. et iste gͣuiꝰ qͣndoq feriat᷑ ꝑ cuiꝰ nequis¬
simã uoluntãtẽ. culpã om̃ps ds̃ in alt̾ũ iuste
uindicauit Ille purgat᷑ qui oppͥmit᷑: in
isto reatꝰ auget᷑ qui oppͥmit: ut uł de ꝓfun¬
do nequitiȩ qndoq ad penitentiã redeat:
ul ñ reu̾tens tanto gͣuiꝰ et̾na dãpnatione fe¬
riat᷑: qͣnto dui ẽ in sua iniquitate toleratus
Cũ illo gͦ miscdit̾ agit᷑ ut peocatũ finiat: cũ
isto districte ut multiplicet. nͥ ad peniten¬
tiã recurrat: In illo mala purgant᷑ dũ uim
ut un nunc expectat. et ñ conu̾sos dui tole¬
rat. qndoq inde plus feriat. Bñ gͦ dr̃ habun¬
dant tab̾nacła p̃donũ. et audact᷑ ꝓuocant
dm̃. cũ ipse dedit omĩa in manib eoꝵ: quia

Expanded text:
retribuens, eum insidiatoris manibus tradit et eum spoliari rebus vel etiam interire permittit.Quod ergo predo iniuste fecit, equissimus Iudex iuste fieri fecerat, et iste gravius quandoque feriatur, per cujus nequissimam voluntatem culpam omnipotens Deus in alterum juste vindicavit. Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus augetur, qui opprimit, ut vel de profundo nequitiae quandoque ad poenitentiam redeat, vel non revertens tanto gravius aeterna damnatione feriatur, quanto diu est in sua iniquitate toleratus. Cum illo ergo misericorditer agitur ut peccatum finiat, cum isto districte ut multiplicet, nisi ad poenitentiam recurrat. In illo mala purgantur dum vim ut unde nunc exspectat, et non conversos diu tolerat, quandoque inde plus feriat. Bene ergo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eo
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad usũ rectitudinis ptͣhit. etiã que ab eiꝰ
recta. s ñ recte ꝓferuit̃. Itaq ĩopiã suã despicienteᷤᷤ
despic̃: atq in sterquilinio corꝑe positus. in q̃nto
culmine uirtutũ apud se sedeat ostendit: cũ
nil ẽẽ p̃sentis uitę diuitias memorat. quas
babundare et reꝓbis narrat dicens. Habun¬
dant tab̾nacła p̃donũ. et audac̾t᷑ ꝓuocant dm
Ncũ ipse dederit om̃ia in manibꝰeoꝵ. Facile ÷ homi¬
nẽ tc̃ diuitias despicere cũ habet: difficile uͦ
ẽ eas cũ ñ habet uiles estimare. Un patenter
ostendit᷑ quantꝰ contẽptꝰ trenaruĩ rerũ in bea¬
ti iob cogitatione fuerit: qui te dicit nulla
eẽ que habundant reꝓbis. qndo om̃ia amisit:
Ait gͦ: Nabundant tab̾nacła p̃donũ. et auda¬
ct ꝓuocant dm̃: quia plerũq mali eo magis
cont᷑ dm̃ suꝑbint. quo ab eius largitate et con¬
t᷑ meritũ ditant᷑: et qui ꝓuocari bonis ad me¬
liora debuert̃: donis peiores fiunt. S incelli

Expanded text:
tiam quae ab eis recta, sed non recte proferuntur. Itaque inopiam suam despicientes despicit, atque in sterquilinio corpore positus, in quanto virtutum culmine apud se sedeat ostendit, cum nil esse praesentis vitae divitias memorat, quos abundare et reprobis narrat, dicens: CAPUacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Facile est hominem tunc divitias despicere cum habet: difficile vero est eas cum non habet, viles aestimare. Unde patenter ostenditur, quatenus contemptus terrenarum rerum in beati Job cogitatione fuerit, qui tunc dicit nulla e quae abundant reprobis, 367 quando omnia amisit. Ait ergo: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, quia plerumque mali eo magis contra Deum superbiunt, quo ab ejus largitate et contra meritum ditantur; et qui provocari bonis ad meliora debuerant, donis pejores fiunt. 3. Quae i
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ enĩ iustus quisq etiã iuuendo loquit᷑. hoc
iniustus plerũq de dõ uł sola uoce cõpellit᷑
fateri. Fitq ut mali auctori om̃iũ cui oꝑib
resistunt. attestatione famulent᷑: qͥa quẽ
impugnare morib ausi st̃. creatorẽ om̃iũ ne¬
gare ñ possunt Qđ tam̃ intelligi uixta so¬
lã speciẽ litterȩ utilit̾ potest: quia om̃is respe¬
cta creatura. quasi dat uocẽ attestatiois ꝓpͥę.
ipsã quã habet speciẽ suã. Ium̃ta. uł uolatili¬
a. t̾rã. uł pisces requirimꝰ: dũ considamꝰ. Quȩ
nob̾ concordit̾ respondent. qđ cuncta dñs fe¬
cerit: quia dũ nr̃is oculis suas species ingert̃.
se a semet ipsis ñ eẽ testant᷑. Eoipso enĩ qđ
creatura sunt. ꝑ ostensã speciẽ. creatori suo
quasi uocẽ confessionis reddunt: qui quia
om̃ia condidit. qualit̾ etiã debeant ammi¬

Expanded text:
Quod enim justus quisque etiam vivendo loquitur, hoc Quod enim justus quisque etiam vivendo loquitur, hoc injustus plerumque de Deo vel sola voce compellitur fateri; fitque ut mali, auctori omnium, cui operibus resistunt, attestatione famulentur, quia quem impugnare moribus ausi sunt, creatorem omnium negare non possunt. Quod tamen intelligi etiam juxta solam speciem litterae utiliter potest, quia omnis respecta creatura quasi dat vocem attestationis propriae, ipsam quam habet speciem suam. Jumenta, vel volatilia, terram, vel pisces requirimus, dum consideramus quae nobis concorditer respondent, quod cuncta Dominus fecerit; quia dum nostris oculis suas species ingerunt, se a semetipsis non esse testantur. Eo ipso enim quod creata sunt, per ostensam speciem creatori suo quasi vocem confessionis reddunt, qui quia omnia condidit, qualiter etiam debeant adm
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ: Animalia tua habitabt̃ in ea Ꝙ
quia sublimia sapientes in u̾bis nr̃i redẽpto¬
ris euolant: scriptũ ẽ. Ita ut uolucres cȩli ue¬
niant: et habitent in ramis eius Quid uͦ ꝑ¬
t̾rã : nͥ t̾rena sapientes: Uñ et pͥmo homini &ȩ¬
lestia deserenti: dictũ ẽ: Terra es: et in t̾ram
ibis Quid ꝑ pisces maris. nͥ curiosos huiꝰ
scłi debemus acciꝑe: de quib psalmista
ait. pisces maris qui ꝑabulant semitas
maris: Qui in magnis rerũ in quisitionib.
quasi in abditis fluctib latent Quid autẽ
cuncta hȩc inquisita doceant: adiungit
Sdicens: Quis ignorat qđ om̃ia hȩc manꝰ dñi
fecerit: Ac si aꝑte dicat Siue sensu tardi¬
ores. seu sublunia sapientes. siue t̾renis acti¬
b deditos. seu huiꝰ mundi occupatos inqui¬
sitionib requiras: cuncta hȩc creatorẽ om̃i¬
ũ dm̃ fatent᷑. et de pocestate eius concordit᷑
sentiunt: ꝗͣuis sub ea ñ concordit̃ uiuant:

Expanded text:
scriptum est: « Animalia tua inhabitabunt in ea . » Et quia sublimia sapientes in verbis nostri Redemptoris evolant, scriptum est: « Ita ut volucres coeli veniant, et habitent in ramis ejus . » ram, nisi terrena sapientes? Unde et primo homini coelestia deserenti dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Quid per pisces maris nisi curiosos hujus saeculi debemus accipere? de quibus Psalmista ait: « Pisces maris qui per ambulant semitas maris . » Qui in magnis rerum inquisitionibus quasi in abditis fluctibus latent. Quid autem cuncta haec inquisita doceant, adjungit dicens: VERS. 9. Quis ignorat quod omnia haec manus Domini fecerit? - Ac si aperte dicat: Sine sensu tardiores, seu sublimia sapientes sine terrenis actibus deditos, seu hujus mundi occupatos inquisitionibus requiras, cuncta haec creatorem omnium Deum fatentur, et de potestate ejus concorditer sentiunt, quamvis sub ea non concorditer vivant.
Abbreviated transcription (Latin):
g manu ẽ anima om̃is uiuentis. et sp̃c uniũ¬
sȩ carnis hominis: dũ et in illo boc p̃stat ani¬
mȩ ut uiuificet carnẽ : et in isto ad hoc iuui¬
ficat animã. ut ad intelligendã ꝑueniat et̃¬
nitatẽ Sciendũ uͦ ẽ: quia in sacro eloquio
sp̃c hominis duob modis poni consueuit. Ali
capite scriptũ ẽ: Inclinato capite: tradidit
sta diceret: exeunte utiq spĩi anima reman¬

Expanded text:
est anima omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis, dum et in illo hoc praestat animae ut vivificet carnem, et in isto ad hoc vivificat animam, ut ad intelligendam perveniat aeternitatem. Sciendum vero est quia in sacro eloquio spiritus hominis duobus modis poni consuevit. Aliqcapite scriptum est: Inclinato capite tradidit sta diceret, exeunte utique spiritu, 369 anima reman
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tib et̾ni regni ꝑfecꝰto lumine infulgebit S
quia ante extremi diẽ iudicii. udicare cotidie
occultis dispositionib facta mortaliũ ñ desistit:
ad hoc qđ nc̃ agit᷑ redit᷑. cũ subdit᷑. Ipse nouit et¬

Expanded text:
mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed quia ante extremi diem judicii judicare quotidie occultis dispositionibus facta mortalium non desistit, ad hoc quod nunc agitur reditur, cum subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
lo suꝑiꝰ dictũ fuerat. apud ipsũ ẽ sapientia et for¬
titudo: nc̃ aut̃ dr̃ apud ipsũ ẽ fortitudo et sapi-¬
homo factus. pͥus mansuetudinis doctrinã ꝓtu¬
lit et p̾modũ in iudicio qͣnͣte sit fortitudinis
ostendit: recte suꝑiꝰ sapientia ante fortitudinẽ
memorat᷑. cũ de patris unigenito dr̃. apud ipsũ
ẽ sapientia et fortitudo: Quia uͦ ad iudicandũ
ueniens. in t̾rore suȩ uirtutis apparebit: et repul.¬
sis reꝓbis. electis suis in regno ꝑpetuo qualit̾ sapi¬
entia patͥs sit ĩdicabit: recte in subsequenti sen¬
tentia apud ipsũ eẽ pͥus fortitudo. et pꝰmodũ sa¬
pientia dr̃ In u̾bis itaq pͥorib quib ait. apud ip¬
sũ ẽ sapientia et forritudo: aꝑte indicat quia hoc
qđ mansuetis edocuit. qualit̃ credendũ fuerit
sequentib quib ait. apud ipsũ ẽ fortitudo et sa¬
pientia. luce clarius demonstrat. qđ pͥus in uidi
cio ꝑurtutẽ reꝓbos destruet: et p̾modũ electoꝵ

Expanded text:
lo superius dictum fuerat: Apud ipsum est sapientia et fortitudo; nunc autem dicitur: Apud ipsum est fortitudo et sapihomo factus est, prius mansuetudinis doctrinam protulit, et postmodum in judicio quantae sit fortitudinis ostendit, recte superius sapientia ante fortitudinem memoratur, cum de Patris Unigenito 373 dicitur: Apud ipsum est sapientia et fortitudo. Quia vero ad judicandum veniens in terrore suae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo, qualiter sit sapientia Patris indicabit, recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post sapientia dicitur. In verbis itaque prioribortitudo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credendum fuerit, sequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius demonstrat, quod prius in judicio per virtutem reprobos destruit, et postmodum electorum
Abbreviated transcription (Latin):
tes singulas ad logendũ sumis: reducere sẽꝑ
ad memoriã eam quã p̃posui cause originẽ
stude: quia et ꝑ beatũ iob qui dolens dr̃. pã¬
siones dñi. eiusq corꝑis id ẽ sc̃e eccłe designañ
et amici euis hereticoꝵ speciẽ tenent: Qui ut
sepe iam diximꝰ: dũ dm̃ defende nicuntur
offendt̃. Qui dũ ficte consulunt: sc̃oꝵ m̃tẽ
fortit̾ affligunt Nec tam̃ ꝑ cunc̾ta que lo¬
quunt᷑ a ueritatis cognitione desipiunt: s
plerũq & stultis prudentia. et fictis uera ꝑ¬
miscent: ut dũ ex ueritate aliqͥd p̃rogant. fa¬
cile ad falsitatẽ thant: Uñ amici quoq bea¬
ti iob. mͦ despicabilia: mͦ aut̃ mira st̃ quę lo¬
quunt᷑ Quȩ tam̃ sc̃s uir aliqñdo reꝓbando¬

Expanded text:
tes singulas ad legendum sumis, reducere semper ad memoriam eam, quam proposui causae originem, stude, quia et per beatum Job, qui dolens dicitur, passiones Domini ejusque corporis, id est sanctae Ecclesiae designantur, et amici ejus haereticorum tenent speciem, qui, ut saepe jam diximus , Deum dum defendere nituntur, offendunt. Qui dum ficte consulunt, sanctorum mentem fortiter affligunt; nec tamen per cuncta quae loquuntur a veritatis cognitione desipiunt, sed plerumque et stultis prudentia, et fictis vera permiscent, ut dum ex veritate aliquid praerogant, facile ad falsitatem trahant. Unde amici quoque beati Job modo despicabilia, modo autem mira sunt quae loquuntur; quae tam
Abbreviated transcription (Latin):
porem : Pene nullũ latet. qđ qͥnq sensus corꝑiᷤ
nr̃i uidelicet uisus. auditꝰ gustus. odoratꝰ. tac¬
tꝰ. in om̃e qđ sentiunt. atq discernt̃. uirtutem
discretioĩs et sensus. a cerebro trahunt: et cũ
unꝰ sit uidex sensus cerebri. qui intͥnsecus p̃si¬
mire oꝑante: ut neq oculus audiat. neq auriꝰ
uideat. neq os olfaciat. neq nares gustent. neq
manꝰ odorent᷑ E cũ ꝑunũ sensũ cerebri om̃ia
disponant᷑: quilibet tam̃ hor sensus aliud fa¬
cere ñ potest p̃t̃ id qđ ex dispositione conditorĩ
accepit Ex istis gͦ corꝑalib ext̃iorib int̾iora et
sp̃ualia colligenda sunt: ut ꝑ id qđ in nob̾ pub¬
licũ ẽ. transire debeamꝰ ad secretũ qđ in nob̾ẽ.
et int̾ nosmet ipsos latet: Intuendũ quippe ẽ
quia cũ una sit sapientia. aliũ minꝰ. aliũ ma¬
gis inhabitat: alii hoc alii illud p̾stat: et quasi¬
cerebri more. nob̾met ipsis uelut quibdã sensib

Expanded text:
oris nostri, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus, in omne quod sentiunt atque discernunt virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt . Et cum unus sit judex sensus cerebri, qui intrinsecus praesimira operante, ut neque oculus audiat, neque auris videat, neque os olfaciat, neque naris gustet, neque manus oderetur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione Conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritualia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus ad secretum quod in nobis est et in nobismetipsis latet. Intuendum quippe est quia, cum una sit sapientia, alium minus, alium magis inhabitat; alii hoc, alii illud pcerebri more, nobismetipsis velut quibusdam sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
UANUIS IN ꝓLIXO OꝑE
ẽẽ culpabilis stili muta¬
bilitas ñ debeat: ne quis
tam̃ me ex locutiõis meş
p̃missa causã reddidi cur t̾ciã huiꝰ oꝑis par¬
tẽ ad aliarũ usq similitudinẽ minime eindã¬
do ꝑduxi: Quib scilicet exclusis: hoc quoq ad¬
dit. qđ ab eo uersu quo dr̃ habundant taber¬
nacła p̃donũ. eiusdẽ partis expositio incipit:
et usq ad hoc qđ scriptũ ẽ dulcedo eoꝵ u̾mis
disserendo ꝑtingit Quȩ nimirũ tã multa
sunt. ut in uno corꝑe cõphendi ñ possent: nͥ
sub magna breuitate dicerent᷑ Qui gͦ ab ali¬
is actib uacat: legat cet̾a multiplicit̾ dicta
Cui ũ ad studiose legendũ ñ uacat: huiꝰ par¬
tis ei breuitas placcat: in qua ñ tam que sen¬
timꝰ diciꝰ. qm ea que sunt dicenda signamꝰ:¬

Expanded text:
uamvis in prolixo opere esse culpabilis styli mutabilitas non debeat, ne quis tamen me ex locutionis meae praemissa causam reddidi cur tertiam hujus operis partem ad aliarum usque similitudinem minime emendando perduxi. Quibus scilicet exclusis, hoc quoque additur, quod ab eo versu, quo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, ejusdem partis expositio incipit, et usque ad hoc, quod scriptum est: Dulcedo eorum vermis; disserendo pertingit. Quae nimirum tam multa sunt, ut in uno corpore comprehendi non possent, nisi sub magna brevitate dicerentur. Qui ergo ab aliis actibus vacat, legat caetera multipliciter dicta. Cui vero ad studiose legendum non vacat, hujus partis ei brevitas placeat, in qua non tam quae sentimus dicimus quam ea quae sunt dicenda signam
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ mens qd̾ ꝑu̾se egisse se meminit deplorat. iam pͣita acta
ñ solum deserit. s ⁊ amarissimis lam̃tis punit: s tñ dũ eoꝵ
q̃ egit reminiscit᷑. graui de iudicio pauore t̃ret᷑.Iam se ꝑfecte cõ¬
u̾tit. s ad huc ꝑfecte in secͣttate ñ erigit. qr qnͣta sit extremi
udicii deffctõ pensat: tnt̾ spemr ⁊ formidinẽ illieita trepidat: qr
uisdex iustꝰ uentens. quid de ꝑpetratis reputet. quid laxet igno

Expanded text:
uod perverse egisse se meminit, deplorat; jam prave acta non solum deserit, sed amarissimis etiam lamentis punit; sed tamen dum eorum quae egit reminiscitur, gravi de judicio pavore terretur. Jam se perfecte convertit; sed adhuc se perfecte in securitatem non erigit, quia dum quanta sit distriexaminis pensat, inter spem ac formidinem sollicita trepidat, quia justus judex veniens quid de perpetratis reputet, quid relaxet, igno
Abbreviated transcription (Latin):
Priꝰqmͣ redemptor morte sua hu mani gn̾is penam solu̾ct. etiam qͥ
celestis prĩe uias sectati sunt post egressũ carnis. infni claustra
tenuerunt ñ ut pena qͣiͣ pecc̃oees plecteret. s ut eos in locis remo¬
tiorib qutescentes. quia necclũ int̾cessio mediatoris adu̾en̾at. ab
ingressii regnireat᷑. pͥme culpe ꝓhib̾et. S redemptor nr̃ ꝓ culpe
niẽ debito occunbens infn̾a penetrat. ut suos quiei inheserant.
ad celestra reducat. S quo niuue homo redemptꝰ ascendit. illuc ꝓ¬
fecto si peccare noluiss etiam sũ redemptõne ꝑting̾et. It libͦ.xii.

Expanded text:
r noster morte sua humani generis poenam solveret, eos etiam qui coelestis patriae vias sectati sunt, post egressum carnis in ferni claustra tenuerunt, non ut poena quasi peccatores plecteret, sed ut eos in locis remotioribus quiescentes, quia necdum intercessio mediatoris advenerat, ab ingressu regni reatus primae culpae prohiberet. Nunc autee debito occumbens, inferna penetrat, ut suos, qui ei inhaeserant, ad coelestia reducat. Sed quo nunc homo redemptus ascendit, illuc profecto, si peccare noluisset, etiam sine redemptione pertingeret.
Abbreviated transcription (Latin):
capͦ. Utiͦi. Cum diras atq insensibiles mentes respicit. modo eaᷤ
minis. modo u̾b̃ib. modo reuelatõnib t̃ret. ut que pessima se¬
cͤitate dicruenaint. salubͥtandem timore mollescant. qͣtinꝰ uel
sero redeant. ⁊ hoc ip̃m saltim qd̾ diu expectate situt erubescãt.
Sicit enim dñs quia extrema uite nr̃e plus ueclicat. ⁊ idcͥco elec¬
tos sitos in fine solliciciꝰ purgat. uñ dñs udicabit fines t̾re.¬

Expanded text:
at. Cum duras atque insensibiles mentes respicit, modo eas minis, modo verberibus, modo revelationibus terret, ut quae pessima securitate duruerant, salubri timore mollescant, quatenus vel sero redeant, et hoc ipsum saltem quod diu exspectati sunt erubescant. Scit enim Dominus quia extrema vitae nostrae plus judicat, et idcirco electos suos in fine sollicitus purgat. Hinc ergo scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
si scimꝰ bona que ag̾imꝰ ad elattonẽ dedicimur. si nescimꝰ nitutine
utr̃q quid stꝑest. nͥ ut recta que agimꝰ screndo nesciamꝰ. ut hec ⁊
recta estememꝰ ⁊ minima. qͣtinꝰ ⁊ ad custodiam sensifecet. aĩmtĩ
scĩa rectitudins. ⁊ in tumorem ñ eleuet estimatõ intnoratõis
ĩuinsi. infu̾rs. Quasi lat̾ncłs qͥppe estappetit᷑ lauclis humane
qui recto itin̾e gradientib ex lat̾e uingit᷑. ut ex occultis cducto

Expanded text:
si scimus bona quae agimus, ad elationem ducimur; si nescimus, minime utraque quid superest, nisi ut recta quae agimus sciendo nesciamus, ut haec et recta aestimemus, et minima, quatenus et ad custodiam sensificet animum scientia rectitudinis, et in tumorem non elevet aestimatio minorationisservire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto
Abbreviated transcription (Latin):
le fec̾int. Hii nimir̃ ñ sospitate erigunt᷑ s insania qui suꝑbi¬
unt dum afflige debu̾int. ⁊ inde miseri in exultatõne defliũt.
uñ abonis flent᷑. freneticoꝵ uidelicet sensib similes. insantã
qua p̃ualent uͥtutẽ putant. qr ex morbo eẽ nesciunt hoc quod
amplius sanis possunt. ⁊ qͣi creuisse se uirib estimant: dũ ad
uite t̾mintem ꝑ augm̃ta languoris appropinqnͣt qui quia rõ¬
nis sensum ñ hñt. flent᷑ ⁊ rident᷑. ⁊ tanto in magna exultatõe
se cdilatant. qnͣto ⁊ insensibiles malum qd patiunt᷑ ignorant.¬

Expanded text:
eant . Hi nimirum non sospitate eriguntur, sed insania, qui superbiunt cum affligi debuerant; et inde miseri in exsultatione defluunt, unde a bonis flentur. Phreneticorum videlicet sensibus similes, insaniam qua praevalent, virtutem putant; qui ex morbo esse nesciunt hoc, quod amplius sanis possunt; et quasi crevisse se viribus aestimant, dum ad vitae terminum per augmenta languoris appropinquant. Qui quia rnis sensum non habent, flentur et rident. Et tanto in magna exsultatione se dilatant, quanto et insensibiles malum quod patiuntur ignorant
Abbreviated transcription (Latin):
na gra tunc magis crudicudo custodit cũ qua¬
si ꝑcutieus deserit: dicat᷑ iecit: Lpppinquauit
corruptioni anima cus et uita illi mortiferis:
ut quo se suis iurib uicinũ morti ꝑ adũsa con¬
sid̾at. co in cunctis quę fortit̃ egerit. ad diuinȩ
spci munũ fugiens soliditis uiuat ꝑ XUIIEI¬

Expanded text:
na gratia tunc magis erudiendo custodit, cum quasi percutiens deserit, dicatur recte: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis, ut quo se suis viribus vicinum morti per adversa considerat, eo in cunctis quae fortiter egerit, ad divinae spei munimen fugiens solidius vivat. LIBE
Abbreviated transcription (Latin):
conditione ñ potuit. atq idõ mortẽ nr̃am
om̃i necessitate calcata cum uoluit sponte
suscepit: recte dr̃ qdđ ꝓ tẽptato homine iste
angłs unũ de similil loquit᷑: quia nec ita
natus ut reliqui. nec ita mortuus nec ita it¬
ra et fęcunda erhibuit: et incorrupta serua¬
uit. Rur sũ nos om̃s cum nolumꝰ moruñ. qr
ad soluendę pene debitũ. culpę nĩȩ conditi
one coaitam̃. Ille aut̃ quia nulli admutꝰẽ
culpe: nulli ex necessitate succubuit pene:.
S quia culpã nr̃am dũando subdidit. penã
nr̃am miserando suscepit: sicut ipse ait:
Pocestatẽ habco ponendi animã meã. et poct¬
rescurrectio in scłi fine dilata c̃ illiꝰ uero die
t̃cio celebrata E nos quidc̃ ꝑ illũ resurgimꝰ:
nam ipse ꝑse Neq enĩ qui ds̃ erat. sicut nõ
ab alio ut resuscitari potiusset. indigbat. In

Expanded text:
conditione non potuit, atque ideo mortem nostram conditione non potuit, atque ideo mortem nostram omni necessitate calcata, cum voluit, sponte suscepit, recte dicitur quod pro tentato homine iste angelus unum de similibus loquitur, quia nec ita natus ut reliqui, nec ita mortuus, nec ita rera et fecunda exhibuit, et incorrupta servavit. Rursum nos omnes cum nolumus morimur, quia ad solvendae poenae debitum culpae one coarctamur. Ille autem quia nulli admixtum est culpae, nulli ex necessitate succubuit poenae. Sed quia culpam nostram dominando subdidit, poenam nostram miserando susce« Potestatem habeo ponendi animam meam; et poteresurrectio in fine saeculi dilata est, illius vero die tertio celebrata. Et nos quidem per illum resurgimus, nam ipse per se. Neque enim qui Deus erat sicut nos ab alio ut resuscitari potuisset indigebat. In
Abbreviated transcription (Latin):
iloquat᷑ audiamꝰ. Unũ de siilib Mos medici¬
nȩ ẽ ut aliqñdo similia sumilib aliqñdo cont̃¬
ria cont̾rus curet: Nam sepe calida calidis: se
consueuit. Ueniens g̃ ad uos desuꝑ medicꝰ nr
tantisꝙ nos inueniens langnor ib p̃ssos qͥddã
nob̾ simile. et quiddã cont̾riũ apposuit. Ad ho¬
mines qͥppe homo uenit: s. ad pectator es uistus
Concordauit nob̾ ueritatt nature. s disciepatit
a nob̾ iugore iusticie: Uiciosus enĩ homo corrigi
ĩ pocerat ñ ꝑ dm̃ in lab. Uideri aut̃ debitit qui
corrigebat: ut p̃beudo unitationis fornã ante¬
acte maliciȩ fnutares mutaret uitã: Sed
uideri ab bomine ñ poterat ds̃: Homog̃
factus ẽ: ut uideri potuisset. Iustus gͥ attp
inusibilis ds̃ apparuit similis nob̃ homo
iusibilis: ut dũ uidet̃ ex simili curaret ex
iusto: et dũ ueritate geñis concordat con¬
ditioni: urtute aitis obui aret egritudini:
la enĩ labe peccati pollutus. reatus nr̃i tcñi

Expanded text:
loquatur, audiamus: Unum de similibus. Mos medicinae est ut aliquando similia similibus, aliquando contraria contrariis curet. Nam saepe calida calidis, friconsuevit. Veniens ergo ad nos desuper medicus noster, tantisque nos inveniens languoribus pressos, quiddam nobis simile, et quiddam contrarium apposuit. Ad homines quippe homo venit, sed ad peccatores justus. Concordavit nobis veritate naturae, sed discrepavit a nobis vigore justitiae. Vitiosus enim homo corrigi non poterat nisi per Deum. Videri autem debuit qui corrigebat, ut praebendo imitationis formam, anteactae malitiae mutarent vitam. Sed videri ab homine non potefactus est, ut videri potuisset. Justus igitur atque invisibilis Deus apparuit similis nobis homo visibilis, ut dum videtur ex simili, curaret ex justo. Et dum veritate generis concordat conditione, virtute artis obviaret aegritudini. la enim la
Abbreviated transcription (Latin):
quia et p̃dicator egregius dicit:
Cadem uob̃ scribere mͥ quidẽ non
pigrũ: uob̃
aut̃ necessariũ: Be¬
atus iob iccirco gestas
uirtutes narrat:
quia int̾ increpationis u̾ba et ꝑcussionis u̾b̾a
dep̾hensus. ab spei fidutia m̃tẽ suam labefacta¬
ri consid̾at. Multa quippe egisse se mala ab un.¬
crepantib amicis audierat: et ne u̾bis pariter
et flagellis p̃ssa in desꝑatione mens corruat.
hanc ꝑ suarũ uirtutũ memoriã ad spem refor¬
mat: ut nequaꝙ̃. se debeat in calamitate deice¬

Expanded text:
ator egregius dicit: Eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium . Beatus Job idcirco gestas virtutes narrat, quia inter increpationis verba et percussionis verbera deprehensus, a spei fiducia mentem suam labefactari considerat. Multa quippe et egisse se mala ab increpantibus amicis audierat, et ne verbis pariter et flagellis pressa in desperationem mens corruat, hanc per suarum virtutum memoriam ad spem reformat, ut nequaquam se debeat in calamitate dejice
Abbreviated transcription (Latin):
Non ualet: qͣndo ip¬
Sa quoq inuisibilia
ta. humanis ocłis cõp̃¬
hendi non posst̃
In reb gͦ creatis di¬
scimꝰ creatorẽ om̃iũ qͣnta humilitate ue¬
nerem᷑: ut in hac uita usur pare sibi de¬
pare sibi de
om̃ipotentis dĩ specie mens humana nil au¬
deat: qđ solũ electis suis p̃miũ in subsequen¬
ti remuneratione seruat: Uñ bñ pꝰꝗͤ dictũ ẽ
abscondita ẽ ab oculis om̃iũ uiuentiũ: ilico
subinfert᷑. Uolueres celi quoq latet In scriptu¬

Expanded text:
o ipsa quoque invisibilia sunt humanis oculis comprehendi non possunt? In rebus ergo creatis discimus creatorem omnium quanta humilitate veneremur, ut in hac vita usurpare sibi de omnipotentis Dei specie mens humana nil audeat, quod solum electis suis praemium in subsequenti remuneratione servat. Unde bene postquam dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, illico subinfert
Abbreviated transcription (Latin):
Constat aut̃ quia in hac uita cum ꝑcutit: st¬
ꝑcussionẽ correptio sequit᷑. disciplina patris
ẽ ñ ira uidicis. Amor corrigentis: ñ districtio
punientis. Ex ipso gͦ p̃senti u̾bere: uidicia et̃¬
na pensanda sunt: Hinc etenĩ ꝑpendere. hinc¬
quȩ repbat: si ferri mͦ uix ualet eiꝰ ira quȩ purgat:¬

Expanded text:
Constat autem quia in hac vita cum percussionem correptio sequitur, disciplina patris est non ira judicis, amor corrigentis est, non districtio punientis. Ex ipso ergo praesenti verbere judicia aeterna pensanda sunt. Hinc etenim perpendere quae reprobat, si ferri modo vix valet ejus ira quae purgat
Abbreviated transcription (Latin):
frontis inuento illũ quem querebas numerũ eiusdẽ
euanglistȩ. qui & ipse ex inscriptione signat᷑ inuenies
atq euicino cę̧teroꝵ tramitib inspectis. Quos nume¬
ros aregione habeant ad notabis. & cum scieris re¬
curres ad uolumina singulorum. & sine mora reꝑtis
numeris quos ante signaueris repperies. & loca inquib

Expanded text:
frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum scieris, recurres ad volumina singulorum, et sine mora repertis numeris, quos ante signaveras, reperies  Al. reperias