comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et diuusmarcus oratiõe qua
inseatu recitauit facultatez
dedit ing̃diendi. tam ces ułs
quam sẽnatoꝵ ⁊ paganorũ
predia uolentib fugitiuos
inquirere scrutariq cubilia
atq uestigia occultantium.
onarii fugitiuode prehẽsos
recte incustodiam retinent.¬
nam ⁊ magistratus muni¬
cipales ad offitum presidiꝰ

Expanded text:
et diuus Marcus oratione, qua‹m› in senatu recitauit, facultatem dedit ingrediendi tam Caesaris quam senatorum et paganorum praedia uolentibus fugitiuos inquirere scrutarique cubilia atque uestigia occultantium. onarii fugitiuos depraehensos recte in custodiam retinent. magistratus municipales ad officium praesidis
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Si mnarenam fugi¬
tiuus fuus se declit. nec̾ i¬
sto ꝗdem piculo discrimini
uite qd tin sibi irrogat ꝑo¬
testatem dm̃i euitarẽ potit
nam diuuspius ita rescrip¬
sit. omino eo dnis suis rel¬
de siũ añ pugṅa aduestias
siue post pugiam qm int¬
dum aut peccuna int̾uersa
aut ꝯmisso aliquo maiore
malefitio ad effugiendã in¬
qͣnsitioẽm ul iustitiam ami¬
madu̾sionis in arenam se i¬

Expanded text:
m Si in harenam fugitivus servus se dederit, ne isto quidem periculo, discriminis uitae tantum, sibi irrogato potestatem domini euitare poterit: nam diuus Pius rescripsit omnimodo eos dominis suis reddere siue ante pugnam ad bestias siue post pugnam, quoniam interdum aut pecunia interuersa aut commisso aliquo maiore maleficio ad fugiendam inquisitionem uel iustitiam animaduersionis in harenam se
Abbreviated transcription (Latin):
fisco. ⁊ ĩ illis reb quas titius
tp̃r prioris obligatioĩs hũit.
ltẽ inhiis reb quas post pri¬
orem obligatioem titius acꝗ¬
fiuit. donce unu̾sum debitũ
cur nõ sit p̾ferrenda. ¶ Nego¬
tiatori marmoꝵ.creditor sub
pignore lapidum quoꝵ p̾cia
uenditores ex peccĩa creditoĩs
ob quoꝵ pẽsiones aliquot an¬
nis nõ solutas. ꝓcurator ex¬
actioĩ prepõitus ad lapidu
uenditioem offm̃ suũ exten¬
dit. qͣiͣtum ẽ. iure pignoris eos
creditor ietinẽ possit. R. scdm¬

Expanded text:
fisco et in illis rebus, quas Titius tempore prioris obligationis habuit, item in his rebus, quas post priorem obligationem adquisiit, donec uniuersum debitum cur non sit praeferenda. Negotiatori marmorum credit‹u›r sub pignore lapidum, quorum pretia uenditores ex pecunia creditoris ob quorum pensiones aliquot annis non solutas procurator exactioni praepositus ad lapidum uenditionem officium suum extendit: quaesitum est, an iure pignoris eos creditor retinere possit. res
Abbreviated transcription (Latin):
primã uicit. exceptioẽ reiu¬
dicate utipõt. aũ ccͣ si post
prinũ iuditiũ ĩ quo pruya
creditix supata ẽ at̃cio edito¬
pot̾it uti exceptiõe rei̾ucticate
creditor succeisit ĩeius locũ
quẽ exclusit. nec int̾ alios res
iudicata alii ꝓeẽ. aut nocete
solet. S⁊ sine p̾iuditio prio¬
ris sñe. totum ius alii credi¬
tori ĩtegrum relinquitur.
dium obligatũ ꝯpauerit. ca¬
tenus tuẽdus ẽ. quatenus
ad priorẽ c̾clitorem ex p̃tio
mam mutuã dedit subuẜis.
acceptis pignorib. eidẽqr de¬
bitori meiũ fubeudẽ pignoĩbo

Expanded text:
primam uicit, exception‹e› rei iuprimam uicit, exception‹e› rei iudicatae uti potest? aut contra si post primum iudicium, in quo prima creditrix superata est a tertio creditopoterit uti exceptione rei iudicataecreditor successit in eius locum quem exclusit, nec inter alios res iudicata alii prodesse aut nocere solet, sed sine praeiudicio prioris sententiae totum ius alii creditori integrum relinquitur. dium obligatum comparauit, eatenus tuendum, quatenus ad priorem creditorem ex pretioiam mutuam dedit sub usuris acceptis pignoribus, eidemque debitori Maeuius sub isdem pignoribus
Abbreviated transcription (Latin):
A. Sino dñs duob eande.
rem diu̾sis tpr̃ib pignorare¬
eno solo poita pignoridar po¬
test. ita tm̃ ut potior cã sit dñi
solisinõ soluatur ei salariũ.
dem fundum trib obligaue¬
rat. eutbiane primu. ⁊ deind̃
rurbõi. tcio loco aliclitori. c̃
eunchiana de iune suo docẽt.
suꝑata. ap̃ iudicẽ a tercio cre¬
ditore nõ ꝓuocauãt. turbo a¬
pud aniũ iudicẽ uictus. appel¬
lauerat. quẽbatur utrum t̃¬
tius cditor eciã turbonẽ suꝑa¬
re deb̾eͭ. qui primã cͥditricẽ ex¬
pulcrat. an ea remota. turbo t̃¬
tium exclud̾et. Plane sicũt᷑¬
tius cͥditor primu de sua per¬
cunia dimisit. ĩlocum eius
substituitur ĩ ea q̃ntitate q̃m
supiori ex soluit. Fuerunt
igitur qui dicerẽt hic quoq f¬
cium cditorem potiore ẽẽ de¬
bere. michi nequaã hoc iustũ
ẽẽ uidebatur. põe primã cre
ditricẽ iuditõ ꝯueisse fcium
creitioẽm. ⁊ exceptioe alioue
adu̾sus turbonẽ qui sodolo¬
cocredid̾at. fẽius creditor ꝗ

Expanded text:
. Si non dominus duobus eandem rem diuersis temporibus pigneraueeno solo posita pignori dari potest, ita tamen, ut prior causa sit domini soli, si non soluatur ei solarium. dem fundum tribus obligauerat, Eutychianae primum, deinde Turboni, tertio loco alii creditori: cum Eutychiana de iure suo doceret, superata apud iudicem a tertio creditore non prouoc‹a›uerat: Turbo apud alium iudicem uictus appellauerat: quaerebatur, utrum tertius creditor etiam Turbonem superare debem, an ea remota Turbo tertium excluderet. plane cum tertius creditor primum de sua pecunia dimisit, in locum eius substituitur in ea quantitate, quam superiori exsoluit: fuerunt igitur qui dicerent hic quoque tertium creditorem potiorem esse debere. mihi nequaquam hoc iustum esse uidebatur. pone ditricem iudicio conuenisse tertium creditorem et exceptione alioue aduersus Turbonem, qui secundo loco crediderat, tertius creditor, qui
Abbreviated transcription (Latin):
d. ¶ulier ĩ dotem dedit mai̾¬
to patum pignori obligatu
et testam̃to maritũ. ⁊ lib̾os ex
eonatos. Itẽ ex alio hrcles in¬
stituit. crediror cũ poss hrde
conuẽnr ydoneos. Ad fundũ
primũ ꝯͣctum tuũ. añquã ali¬
am peccĩam tu credes eidẽ de¬
bitori senis credidiss .l.⁊ ypo¬
thecam hunis reiq̃ tibi pigho¬
ridata eẽt debitor obligasser
dein huic tu eidẽ debitori cre¬

Expanded text:
. Mulier in dotem dedit marito praedium pignori obligatum et testamento maritum et liberos ex eo natos, item ex alio heredes instituit: creditor cum posset heredes conuenire idoneos, ad fundum primum contractum tuum, antequam aliam pecuniam tu crederes, eidem debitori Seius credidisset ham huius rei, quae tibi pignori data esset, debitor obligasset, dehinc tu eidem debitori cre
Abbreviated transcription (Latin):
illo ut ei p̃dium suũ pignori
ypotheceue eẽt. demñ mũtuat᷑
est peccuniã amenio ⁊ pactuᷤ
est cũ eo. ut sititio desierit pie
dium tenͣi. ei tñatur. tertius
dem̃n aliꝗs dat muruã pecc̃iã
tibi ut titõ solu̾es. ⁊ pacisci¬
tur tecũ ut idẽ p̾dium ei pigͦ¬
riypotheceue sit.⁊ locũ eius
subeat. ñuhic medius t̃rio po¬
tior ẽ. ꝗ pactus ẽ. ut titõ soly¬
ta peccĩa ĩpleatur ꝯditõ.⁊ ter¬
cius de sua negligẽtia queriḋ¬
ꝑmitit. ad̾ hoc ut priori pec

Expanded text:
illo, ut ei praedium suum pignori illo, ut ei praedium suum pignori hypothecaeue esset: deinde mutuatus est pecuniam a Maeuio et pactus est cum eo, utdium teneri, ei teneatur: tertius deinde aliquis dat mutuam pecuniam tibi, ut Titio solueres, et paciscitur tecum, ut idem praedium ei pignori hypothecaeue sit et locum eius sube‹a›t: num hic medius tertio potior est, qui pactus est, ut Titio soluta pecunia impleatur condicio, et tertius de sua neglegentia queri depermittit ad hoc, ut priori pecu
Abbreviated transcription (Latin):
stio agitãda. qd int̾cos acrum
sit. utrũ ut discedatur ab ypo¬
theca ĩtotum prior ꝯcessit edi¬
tor alii obligari ypothecã. an
ut ordo seruetur. ⁊ prior credi
nouatioẽ fc̃a. eadem pignora
cum aluis accepit. ĩ suum loc̃
cum succedẽ. O⁊ si scds nõ
offerrat peccĩam. posse prionẽ
uend̾e̾. ut primã tm̃ pecc̾iam
ex spẽsam ferat. nõ eciã quam
posta credidit. ⁊ qd̃ supfluũ
exantiore credito accepit. hoc
sccĩo restituat. Sciẽdum est
sccdo creditori rem teñ. eciam
iuito debitore tã in suũ de¬
bitum. qͣm inprimi cditoris.
et inuẜas suas. ⁊ q̃s primo c̃¬
ditori soluit. S tm̃ uẜ̃arum
quas creditoi primo soluit u¬
suras nõ ꝯsequet᷑ nõ enĩnego¬
tium altius gessit. ẜ magis
scripsit. ⁊ um̃ ẽ Si simplicit̾
cõueniss scd̾s cditor de xpo¬
theca. ab om̃i possessoe̾ eam
auferre pot̾it. pret̾ priorẽ cre¬
ditorẽ.⁊ qui ab eo emit ¶S
titõ mutuatus. pactus ẽ cũm

Expanded text:
stio agitanda, quid inter eos actum stio agitanda, quid inter eos actum sit, utrum, ut discedatur ab hypotheca in totum, prior concessit creditor alii obligari hypothecam, an ut ordo seruetur et prior creditnouatione facta eadem pignora ‹cum› aliis accepit, in suum locum eum succedere: sed si secundus non offerat pecuniam, posse priorem uendere, ut primam tantum pecuniam expensam ferat, non etiam quam postea credidit, et quod superfluum ex anteriore credito accepit, hoc secundo restituat. Sciendum est secundo creditori rem teneri etiam inuito debitore tam in suum debitum quam in primi creditoris et in usuras suas et quas primo creditori soluit: sed tamen usurarum, quas creditori primo soluit, usuras non consequetur: non enim negotium alterius gessit, sed magis scripsit, et uerum est. Si simpliciter conuenisset secundus creditor de hypotheca, ab omni possessore eam auferre poterit praeter priorem creditorem et qui ab eo emit. A Titio mutuatus pactus est cum
Abbreviated transcription (Latin):
ypotiaecene noĩe sit resobli¬
gata sine alio possidẽte priõ
crelitor uẽdicet y pothecaria
actiõe. ⁊ ille excipiat. sino eõ¬
uenit ut sibires sit ooliga¬
ta. hic inmodum sup̃ relatu¬
est. replicabit. O⁊ sicũ alio
possessore c̾c̾ator scd̾s agat.i
recte aget.⁊ adiudicari ei pote¬
rit ypoͬtheca. ut tm prior cu
eo agendo auferrat euxm.⁊
¶Si qͣm nõ restituebat rempi¬
eẽ. ¶Siprimus qui sine y¬
potheca credidit. post scdin q
utrũq fec̃. ip̃e ypothecam ac¬
cepit. sine dubio in ypotheca
ypotheca ꝯueĩt dubium nõ
est. qn potior sit.hcet andiez
cum alio citore pure de cadẽ
conueit.¶S iidembis. idẽ¬
ante ẜm. ⁊ post eũ c̾didit. ĩpri¬
ore peccĩa potior ẽ scdo. ĩ poste¬
riore. fcius ẽ. ¶ Sitecũ de y¬
potheca paciscatur debitor.d̾¬
inde id̾e cũ alio tua uolũtate
scd̾s potior eĩt. pecc̾ia aũt sole¬
ta sedõ. anrursus teneatur ti¬
birecte q̃ritur. eĩt aũt factique¬

Expanded text:
aeue nomine sit res obligata': siue alio possidente prior creditor uindicet hypothecaria actione et ille excipiat 'si non conuenit, ut sibi res sit obligata', hic in modum supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore creditor secundus agat, recte aget et adiudicari ei poterit hypotheca, ut tamen prior cum eo agendo auferat ei rem. Si quoniam non restituebat rem piesse. Si primus, qui sine hypotheca credidit, post secundum, qui utrumque fecit, ipse hypothecam accepit, sine dubio posterior in hypotheca hypotheca conuenit, dubium non est, quin potior sit, licet ante diem cum alio creditore pure de eadem re conuenit. Si idem bis, id post eum crediderit, in priore pecunia potior est secundo, in posteriore tertius est. Si tecum de hypotheca paciscatur debitor, deinde idem cum alio tua uoluntate, secundus potior erit: pecunia autem soluta secundo an rursus teneatur tibi, recte quaeritur. erit autem facti quae
Abbreviated transcription (Latin):
gnorihĩentur. si peccĩa de hus
que gnaliter accep̃. fuati ño
potuissi. deficiẽte scda ꝯuetio¬
ne. scds editor ĩpignore post̾a
dato. nõ tã potior. q̃m solus
pignora priorib adlidit. su¬
ꝑloris tp̃ris ordinem manere
primo editori placinit.tã qũa
insuũ locũ succedẽti. ¶Cum
excã madati p̾dium titio cuiꝰ
neg̃m fu̾i̾t gestum debetur. pͥ¬
usqͣm ei possessio tradẽtur. id
pignori dedit: post tͣditam p̾¬
sessioẽm. idc̃ p̃aium alii demi¬
o pignori dedit.prioris causa

Expanded text:
si pecunia de his, quae generaliter accepit, seruari non potuisset, deficiente secunda conuentione secundus creditor in pignore postea dato non tam potior quam solus pignora prioribus addidit. superioris temporis ordinem manere primo creditori placuit tamquam in suum locum succedenti. Cum ex causa mandati praedium Titio, cui negotium fuerat gestum, deberetur, priusquam ei possessio traderetur, id pignori dedit: post traditam possessionem idem praedium alii denuo pignori dedit. prioris causa
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃imodo sods editor nichil
aliud iuris bt̃. nisiut soluat
priori ⁊ loco eius succedat.¬
pignore placet. si prioroue¬
nit de pignoe̾. licet post̾iorir
tradatur. ad huc potiorem eẽ
ni pensioẽm michi. sequetiũ
tibi accessuram. Pignoꝵ q i
ab inqlino datoꝵ utrũq ꝯse¬
adutr̃aq pẽsionem pignora
sufficerẽt. uis om̃ium pigno¬
rum primũ ad me p̃tiñẽ. qa
nichil ap̃te dc̃m eẽt. ant com¬
munit exom̃ib pignorib i
summa prata fuetur siqd su

Expanded text:
et omnino secundus creditor nihil aliud iuris habet, nisi ut soluat priori et loco eius succedat.pignore placet, si prior convenerit de pignore, licet posteriori res tradatur, adhuc potiorem esseni pensionem mihi, sequentium tibi accessuram pignorumque ab inquilino datorum ius utrumque sead utramque pensionem pignora sufficerent, ius omnium pignorum primum ad me pertinere, quia nihil aperte dictum esset, an communiter ex omnibus pignoribus summa pro rat
Abbreviated transcription (Latin):
sita ẽ. sine ꝯdictioe fc̃a eẽt. qd̾
n eẽnt. ⁊ an quã indueat᷑ alii
rem ypothece nõie obligaue
pure accep̃. qr nõ ex ꝯuc̃tiõe
prioriobligabitur. s exeo
qd̾ inducta ẽ res. qd post̾ius
fcmn ẽ. ¶Gide futurare ꝯue¬
ñt ut ypothecẽ sit. sicuti est
de ꝑtu hoc queritur. an ancil¬
la ꝯuctionis tp̃r in bonis fu¬
it debitoris ⁊ in fructib sis
uenit ut i sint pignori. core
queritur. an fudus. uł ius
utẽdi fruẽdi ꝯuẽtionis tp̃r¬

Expanded text:
sita est, sine condicione facta esset. quod eri essent, et antequam inducat, alii rem hypothecae nomine obligauerpure accepit, quia non ex conuentione priori obligatur, sed ex eo quod inducta res est, quod posterius factum est. Si de futura re conuenerit, ut hypothecae sit, sicuti est de partu, hoc quaeritur, an ancilla conuentionis tempore in bonis fuit debitoris: et in fructibus, si conuenit ut sint pignori, aeque quaeritur, an fundus uel ius utendi fruendi
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ potiorem apparuit. sino ciedi¬
tor seci̾s p̃tium ei quinegniges¬
serat soluiss ũm ĩ ea quatita¬
te q̃m soluiss. eiusq uẜis po¬
tiorem fore ꝯstaret. nisi forte pͥ¬
or ei peccĩam offerrat. qd̃ si debi¬
orem preferirdum. ¶ Bost di¬
uisioem regioĩb feãm int̾ fr̃es
conueĩt. ut si frãt agriur por¬
tioẽm ꝓ ĩdunso pignori datã.
acreditõe suo nõlibass. exdn¬

Expanded text:
e potiorem apparuit, si non creditor secundus pretium ei qui negotium gesserat solvisset: verum in ea quantitate, quam solvisset eiusque usuris potiorem fore constaret, nisi forte prior ei pecuniam offerat: quod si debiorem praeferendum. Post diuisionem regionibus factam inter fratres conuenit, ut, si frater agri portionem pro indiuiso pignori datam a creditore suo non liberasset, ex
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat. ut si ab eo peccĩam ⁊¬
acceꝑit. sit res obligata. lic
ab hoc post̾a acceꝑit. portt̃ei
licet ãna ꝯueĩt. nõ accipe ab eo
peccĩam. Uid̾amus an idẽ sit¬

Expanded text:
uenerat, ut, si ab eo pecuniam acceperit, sit res obligata, licet ab hoc postea accepit: poterat enim, licet ante conuenit, non accipere ab eo pecuniam. Uideamus, an idem
Abbreviated transcription (Latin):
N Error fc̃i nec marbs qͣde
indapins uł ꝯpẽdiis obest Iui
aũt error nec feminis in ꝯpedris
ꝓdest Get̾m om̃ib iuns error
indãpnis amittẽde rei sue nõ¬

Expanded text:
 Error facti ne maribus quidem in damnis uel compendiis obest, iuris autem error nec feminis in compendiis prodest: ceterum omnibus iuris error in damnis amittendae rei suae no
Abbreviated transcription (Latin):
si indebit̾um datum ẽ. siño
ꝑ errorem solutũ est. iepctiñ
põt. ¶Quã obrem cartuli¬
anhredes qui cum extestõ
eius peccĩam adopus aque r
auctus rei.pu. curẽsium re¬
lictam soluint. nõ solum ca¬
utioes nõ exegerũt que int̾¬
pom solẽt. ut qd̃ amplius¬
noͣ cepissẽt municipes q̃ ꝑ legẽ¬
ño falcidiam licuiss. redlerent.
uͣm eciã si  stipulari sũt. ne ea
suma inalios usꝰ ꝯu̾teretur.
et scic̃tes prudetesq passim
sũt cam peccĩam in opus aq̃
auctus impẽdi. ¶ Frustra po¬
stulãt redli sibi are publica
cucẽsium. q̃si plus debito ded¬
rint. cũ sit utrũq iniqũu. pec¬
cuniã que ad opusa queduc¬
tus data ẽ repeti.⁊ rẽ .pu. excõ¬
poirc patrimõni sui impẽdere
ĩ idopus qd̾ totum alene liba¬
litatis glã representet. qd̾ sudo
repetitioem eius pecc̃ie Hr̃e cre¬
dunt qd̾ impitia lapsi. legis
falcidie bñfitio usi nõ sũt. sci¬
ant ignoratiam faca noiu

Expanded text:
si indebitum datum est, si non per errorem solutum est, repeti non potest. quamobrem ‹G›argiliani heredes, qui, cum ex testamento eius pecuniam ad opus aquae ductus rei publicae Cirtensium relictam soluerint, non solum cautiones non exegerunt, quae interponi solent, ut quod amplius cepissent municipes quam per legem Falcidiam licuisset redderent, uerum etiam stipulati sunt, ne ea summa in alios usus conuerteretur et scientes prudentesque passi sunt eam pecuniam in opus aquae ductus impendi, frustra postulant reddi. sibi a re publica Cirtensium, quasi plus debito dederint, cum sit utrumque iniquum pecuniam, quae ad opus aquae ductus data est, repeti et rem publicam ex corpore patrimonii sui impendere in id opus, quod totum alienae liberalitatis gloriam repraesentet. quod si ideo repetitionem eius pecuniae habere credunt, quod imperitia lapsi legis Falcidiae beneficio usi non sunt, sciant ignorantiam facti,
Abbreviated transcription (Latin):
bnoratia uł fciul uiris
est. nam siꝗs nesciat d̾¬
cessisse eum cuius bõꝵ
possessio defertur. no ce¬
defũctum eẽ cognatum.
nesciat aut pximitatis no¬
mine bõꝵ possessioem sibid̃¬
ferri aũse sciat scriptum h̾ite.
nesciat aũt qd̾ scriptis h̾rdibuᷤ
boꝵ possessioem p̃tor ꝓmittit.x
cedit eitp̃s. qr in iure er̾at. Id̃ ẽ
sifrat ꝯsanguincus defucti cre¬
ꝗs nesciat sc cognatum eẽ. int̾-¬
duminiure intdũ in fẽo errat.
natus sit sciat. iura aũt cog̃n¬
onis hie se nesciat. iiure er¬
ẜuum ec̃. in fc̃õ magis quam
in iure errat.Itẽ siqs sciat ꝗ¬

Expanded text:
norantia uel facti uel iuris est. Nam si quis nesciat decessisse eum, cuius bonorum possessio defertur, non cedefunctum esse cognatum, nesciat autem proximitatis nomine bonorum possessionem sibi deferri, aut se sciat scriptum heredem, nesciat autem quod scriptis heredibus bonorum possessionem praetor promittit, cedit ei tempus, quia in iure errat. idem est, si frater consanguineus nesciat se cognatum esse, interdum in iure, interdum in facto errat. natus sit sciat, iura autem cognationis habere se nesciat, in iure erseruum esse, in facto magis quam in iure errat. Item si qui‹s› sciat q
Abbreviated transcription (Latin):
bĩtitionem legatã. qd̾ est
uerum. ⁊ plane si dixisset
testator usumhĩtandi eã
nõ aubitanemus. qn uaͣle¬
ret autrũ aũt unius anni
sit h̃tatõr anusq adin¬
tam apud u̾eres quesitũ¬

Expanded text:
habitationem legatam, quod est uerum. plane si dixisset testator 'usum habitandi causa', non dubitaremus, quin ualeret. Utrum autem unius anni sit habitatio an usque ad uitam, apud ueteres quaesitu
Abbreviated transcription (Latin):
Quł. CIetarum quoq re¬
rum usu legato dicẽdum
est uxor̾ cum uiro in ꝓmi¬
seno usu eas res hr̃e posse
pinde sir. atq si usu̾s qͥrit᷑.

Expanded text:
um Ceterarum quoque rerum usu legato dicendum est uxorem cum viro in promiscuo usu eas res habere possperinde sit atque si usus, quaeritur.
Abbreviated transcription (Latin):
aristo notat. ap̃ sabmum
et hoc usꝙ eĩt ꝑcedẽdum ũ
coscł q̃q̃ quos masculi reci¬
tione sine se nec uẽdent u¬
sumss susus adium muli¬
en legatus sit ea ꝯdietioe si

Expanded text:
et Aristo notat apud Sabinum. et huc usque erit procedendum, ut eosdem quos masculi recitionem sine se nec uendent usum. Sed si usus aedium mulieri legatus sit ea condicione 'si
Abbreviated transcription (Latin):
eciam in ꝗlinum recipe pos¬
sit ap̃ labonem memimi tẽ¬
tatum libro postioꝵ. ⁊ait.
labo. eñ qui ip̃e habitat in¬
quilĩ posse iecipe idẽ et
ospites et lib̾tos suos.
Lp ¶eteruin sine conec
hos ꝗdem habitare posse i¬
spcuł aũt deinqlmo notat.
nolle mnalirum dici qui
et si pẽsionem recipiat. dũ
ip̃e queꝙ inhabitat nõ e¬
nt ei inuidẽdum. quid eĩ
si tam spauose domus. u¬
sus sit relictus hõi meci¬
ori utpor uncula stẽp¬
loo ẜuor inopio habet
habitabit licer libi sint

Expanded text:
etiam inquilinum recipere possit, apud Labeonem memini tractatum libro posteriorum, et ait Labeo eum, qui ipse habitat, inquilinum posse recipere: idem et hospites et libertos suos  ceterum sine eo ne hos quidem habitare posse. Proculus autem de inquilino notat non belle inquilinum dici, qui et si pensionem percipiat, dum ipse quoque inhabitat, non erit ei inuidendum: quid en‹i›m si tam spatiosae domus usus sit relictus homini mediocri, ut portiuncula contenloco seruorum in operis habet, habitabit, licet liberi sint
Abbreviated transcription (Latin):
fundumemeris utrucumd̾¬
deris precium. ages mecum
mandati. an ⁊ anquanides
necẽe habas res tuas uende¬
re. ⁊ recte dicitur. in hoc ẽẽ ir̃a¬
dati acticem. ut suscipiami¬
obligatioẽm que adususte
uenitori competit. nã et
ego tecum age̾ possum ut p̃¬
stes michi adu̾sus uendito¬

Expanded text:
fundum emeris, utrum cum dederis pretium ageres mecum mandati an et antequam des, ne necesse habeas res tuas uendere? et recte dicitur in hoc esse mandati actiobligationem, quae adversus te venditori competit: nam et ego tecum agere possum, ut praestes mihi adversus vendito
Abbreviated transcription (Latin):
qua societas erat coitanõ
ei pr̃atur. aut qd sita iniu¬
riosus ⁊ dampnosus sociuᷤ
sit. ut nõ expediat. eũ pati.
demqrerit dicẽdum
si socius rem̃itiauerit socie¬
tati quireipublice causadi
u⁊ inuitus sit ab futurus.
quauis nõminꝗͣ ei obicipꝰ¬
sit. qr potuit ⁊ ꝑ alium socie¬
tatem administrare uł soci¬
o cõmitt̾e. E hoc no alias ni¬
siualde nĩt ydoeus socius
alium idcitatis ad ministͣ¬
tio quugitur paciscitur ne
diuidat. nist aliqua iustar
ratio intueniat. nec uendere
pot̾it. ne alia ratõe efficiat.¬
uidat q̃ diuid̾et is ꝗuẽdid.
tet. ⁊ tenetur societatis au̾
cõi cludundo iuditõ. ¶Si
ab sẽti renũtiata societas sit.
quo isscient: quot is acqui¬
ssuit quirenũ auit. ineõe re¬
digrdetrim̾itum aũt soluis
eius ẽẽ qui reminciam̃t. set
quod absens acꝗsiuit. ad
attinet de renũtiatione ca¬
nere. quia ip̃o nire. societatis
intẽpestiua renũtiatiomex
coierit. nõ sufficit siubeatu̾
useia tm̃ socius ẽ quiadim¬

Expanded text:
qua societas erat coita, ei non praestatur: aut quid si ita iniuriosus et damnosus socius sit, ut non expediat eum pati? demque erit dicendum, si socius renuntiauerit societati, qui rei publicae causa diu et inuitus sit afuturus: quamuis nonnumquam ei obici possit, quia potuit et per alium societatem administrare uel socio committere: sed hoc non alias, nisi ualde sit idoneus socius alium societatis administratio. Qui igitur paciscitur ne diuidat, nisi aliqua iusta ratio intercedat, nec uendere potvidat, quam divideret is qui et tenetur societatis aut communi diuidundo iudicio. Si absenti renuntiata societas sit, quoad is scierit, quod is adquisiuit qui renuntiauit in com mune redigi, detrimentum autem solius eius esse qui renuntiauerit: sed quod absens adqu‹i›siit, ad attinet de renuntiatione ‹cauere›, quia ipso iure societatis intempestiua renuntiatio in coierit, non sufficiet, si iubeatur us, ei tantum socius est qui admi
Abbreviated transcription (Latin):
quis no ad ministr̃idi ño
sfraudulẽter aliẽa ss ulirã¬
eẽt. mandasse.It queroan
cum seius magistratu fũctꝰ
debitorex titit. lutius titĩ¬

Expanded text:
quid non administrandi animo, sed fraudulenter alienasset uel manset, mandasse. item quaero, an, cum Seius magistratu functus debitor exstitisset, Lucius Titi
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Qui mutuam peccu¬
niamdanmandauit. omis¬
soneo ꝓmittẽdi ⁊ pignorib
nõ distractis eligipot qd u¬
tiliceit. silittis exprimatur.
distraetis quoq pignorib.
ad eui creditorredire pot̾it.
⁊ emi que dubitatoĩs tollen¬
de causa. contractib inẜunt̃
ius cõe nõ ledũt. ¶ Fidenis¬
sor qui pecciaminuure ob¬
tulit. ⁊ ꝑꝑ etatem eius qui
petebat obñgnauit. acpu
deominus omis tpris bȯar
fidem exploran optet. ꝙ do¬
minus post annos .u. de ꝓ
causa ꝑfectimus. nõ accep¬
tis ratiõib mãdatum insta¬
uram̃t. Sumigitur ad of¬
fitium ꝓcuratoris ptimñta
quieqd ex prima nog̃or ge¬
stor administratõe debuit.
ad scdam ratioẽm trãsterrẽ
scdi tpr̃is causa priorem litẽ
suscipiet. ¶Salarium in¬
certe pollicitatoĩs. n ex̃or
dinemrecte petitur. n iudi¬
tio mãdatiut salarium tibi
ꝯstituatur. ¶Sumptus
bõafide necc̃ios fc̃os. ⁊ sine¬
gotiom finem adhibe pro¬
curator nõ potuit. iuditio
mandati restitui necc̃e est.

Expanded text:
rum. Qui mutuam pecuniam dari mandauit, omisso reo promittendi et pignoribus non distractis eligi potest: quod uti liceat si litteris exprimatur, distractis quoque pignoribus ad eum creditor redire poterit: etenim quae dubitationis tollendae causa contractibus inseruntur, ius commune non laedunt. Fideiussor qui pecuniam in iure optulit et propter aetatem eius qui petebat obsignauit ac pudeo minus omnis temporis bonam fidem explorari oportet, quod dominus post annos quinque de causa profecturus non acceptis rationibus mandatum instauraverit. cum igitur ad officium procuratoris pertinuerit quidquid ex prima negotiorum gestorum administratione debuit ad secundam rationem transferre, secundi temporis causa priorem litem suscipiet. Salarium incertae pollicitationis neque extra ordinem recte petitur neque iudicio mandati, ut salarium tibi constituat. Sumptus bona fide necessario factos, etsi negotio finem adhibere procurator non potuit, iudicio mandati restitui necesse est.
Abbreviated transcription (Latin):
creditorilibari potuit fideĩ¬
soridar. ⁊ fidenssor id qd
ded̾it. idest melius triticum
xlicet exoeptõe eumdolima¬
li sub moueri existimo.
ofidemlt presente ⁊ non
iecante. utrosq obligatos ba¬
beat iure mandati qd sipro
ñuitonł ignorãte. alt̾ius
mandatum secutus fidei¬
sit. eum sommno uenr põt
quimandauit. nõeciamir¬
uinꝓmittẽdi. nec memo¬
uet qd peccĩa fideiussorisi

Expanded text:
creditori liberari potuit, fideiussori dare et fideiussor id quod dederit, id est melius triticum condicet, exceptione eum doli mali summoueri existimo. o fideiussit praesente et non recusante, utrosque obligat‹o›s habet iure mandati: quod si pro inuito uel ignorante alterutrius mandatum secutus fideiussit, eum solum conuenire potest qui mandauit, non etiam reum promittendi: nec me mouet, quod pecunia fi
Abbreviated transcription (Latin):
indempnem roem tuã me
c̃ẽ ex causa mãdatimeum
diem quo adiuxeritblesi¬
us seuerius pr̃aturum.
¶Pauł. Re. nõ uideri manda¬
ti ꝯdictõi paritum. cũ in ma¬
dato adiectum sit. ut ydo¬
nea cauto adebitore exige¬
retur. sin fideuusso. nẽq
pignora accepta sĩt.

Expanded text:
m tuam me esse ex causa mandati in eum diem, quoad vixerit Blaesius Severus, praestaturum. Paulus respondit non videri mandati condicioni paritum, cum in mandato adiectum sit, ut idonea cautio a debitore exigeretur, si neque fideiussor neque pignora accepta sint.
Abbreviated transcription (Latin):
Aut. Ouod filio r̾amilias
ut peterẽt. madaniem. inci¬
patus exegit. depecl̾io intͣ
annũ ntisiter ag̾. pauł .R.
set ⁊ cum filio ãgendum ẽ.

Expanded text:
um Quod filio familias ut peteret mandavi, emancipatus exegit: de peculio intra annum utiliter agam. Paulus: sed et cum filio agendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Rp. Et itade h̾rditatis. le¬
tius scribit.
nisi qd exquestu pendebit: ue
ut nõ aliud luctum qͣ qd̾ ex
ne intrac̾tum tp̃s coĩs res i¬
dundatint no uidetur ꝯũẽis¬
se. ne asocietate habeatur.
quid tñ si hoc ꝯueĩt. ne Reat᷑
anualeat.elegãter põp. sẽ
bit. frustrahoc ꝯuenire nã
⁊ sinõꝯueĩt. si tm̃ intempe¬
stiue renũtietur societati. ẽẽ
ne int̃ certum tp̃s asociette

Expanded text:
um. et ita de hereditate lecius scribit. nisi quod ex quaestu pendebit, uenest non ad aliud lucrum, quam quod ex ne intra certum tempus communis res diuidatur, non uidetur conuenisse, ne societate abeatur. quid tamen si hoc conuenit, ne abeatur, an ualeat? eleganter Pomponius scripsit frustra hoc conuenire: nam et si non conuenit, si tamen intempestiue renuntietur societati, esse ne intra certum tempus societate
Abbreviated transcription (Latin):
gocia meageris alicuidecre
su scipiam. aut si nolit crr¬
ditor obligõem mutare. cauẽ
tibi debebo. tẽ defensinum.
¶Suuditõ te sisti promifo
nec exhibuen: ⁊ anqũa pre¬
stem. mandati agẽ possum
ut melib̾es. uł sĩpro te reus
ꝓmittẽdi factus sim.⁊ simã¬
dauero tibi ut creditori meo
exeacausa dãpnatus sisbu¬
manius ẽ. ⁊ in hoc cau̾man¬
dati actoẽm tibi competere.
Quot̾ aut añ solutam peccu¬
sicut mandãte aliquo. actio
cadem cã obligatos h̾re mar¬
datiactõem ut libemui. ¶ Si
fideiussor multi plicam̃t su¬
mam inquã fidenissit sump¬
tib ex iustis ratõib fcĩs to¬
tameam pr̃abit isꝑ quo fid̾¬
iissit. ¶Quod michidebe¬
bas adebitore tuo stipłatu
sum ꝑiculo tuo. me posse a
gere tecũ mandatiundqd̾
minus ab illo suare potero.
nerua. ⁊ atilicinus auit. qͣuis
idmãdatum ad tuam remꝑ
tineat. ⁊ merito. tũc enmmli¬
beratur is qui debitoremde

Expanded text:
gotia mea geris, alicui de crsuscipiam: aut si nolit creditor obligationem mutare, cauere tibi debeo defensurum te. Si iudicio te sisti promisero nec exhib‹u›ero, et antequam praestem, mandati agere possum, ut me liberes: uel si pro te reus promittendi factus sim. Sed si mandauero tibi, ut creditori meo ex ea causa damnatus sis, humanius est et in hoc casu mandati actionem tibi competere. Quotiens autem ante solutam pecunsicut mandante aliquo actioneeadem causa obligatos habere mandati actionem, ut liberemur. Si fideiussor multiplicauerit summam, in quam fideiussit, sumptibus ex iusta ratione factis, totam eam praestabit is pro quo fideiussit. Quod mihi debebas a debitore ‹tuo› stipulatus sum periculo tuo: posse me agere tecum mandati in id, quod minus ab illo seruare potero, Nerua Atid mandatum ad tuam rem pertineat, et merito: tunc enim liberatur is qui debitorem de
Abbreviated transcription (Latin):
morte mãdatoris nõ ⁊̃ ma¬
dati acto soluitur qd si siñ
mandato defẽsionem susce¬
pistinegotium quodã mo
defũcti gerẽ institueras. et
que admodums̃ illũ libe¬
rasses. compet̾et tibi nego
torisuo mandatorem ded.
deinde defuc̃to debitore. nri¬
iore parte creditor ꝯsenti¬
ente. apretore decietumẽ
ut portoem creditores ab
b̾rdibo ferãt absẽte eocre¬
ditore apd̾ quẽ mãdator
exstit̾at. quero simadator
ꝯuẽiatur an eãdem bãtex¬
ceptioem quã h̾rs debĩto
ris .4. si presens apud pre¬
torem ip̃e quoq ꝯ sensisset.
pactus uideturex instacã.
ea qr exceptio ⁊ fiderusso
set cum ꝓponas eum alfuis¬
se. iniquum ẽ aufferriei elẽ¬
tionem. sicut pignus auti
priuilegium qui potuit pre¬
sens idip̃in ꝓclamare. necd¬
sid̾an decietum pretoris. Ni
enim siqs dixit submouẽ¬
dum creditorem. Prdissuli¬
tur. s mãdatori. uł fideuiso¬
riqbꝯmandati iuditõ eãdẽ
partem pr̃aturus ẽ. plane
si abhrde partem accepis¬

Expanded text:
morte mandatoris, non etiam mandati actio solvitur. quod si sine mandatu defensionem suscepisti, negotium quodammodo defuncti gerere institueras, et quemadmodum, si illum liberasses, competeret tibi negottori suo mandatorem dedit: deinde defuncto debitore maiore parte creditorum consentiente a praetore decretum est, ut portionem creditores ab heredibus ferant, absente eo creditore apud quem mandator exstiterat: quaero, si mandator conueniatur, an eandem habeat exceptionem quam heres debitoris. respondi: si praesens apud praetorem ipse quoque consensisset, pactus uidetur iusta ex causa eaque exceptio et fideiussosed cum proponas eum afuisse, iniquum est auferri ei electionem sicut pignus aut privilegium, qui potuit praesens id ipsum proclamare nec desiderare decretum praetoris. nec enim si quis dixerit summovendum creditorem, heredi consulitur, sed mandatori vel fideiussori, quibus mandati iudicio eandem partem praestaturus est. plane si ab herede partem accepis
Abbreviated transcription (Latin):
torpignus uenclidit. que¬
ro an⁊ sieuicta sit possessio
emptori.rrgssum creditor
admandatoremh ab̾e pos¬
sit. ⁊ an infsit. creditoris u¬
reuedidit. ancõnure ꝓmi
tio pignoꝵ debitum ꝯsecu¬
tus nõn sit. madatorem li¬
beratum nõ uidẽriẽ xhoc
respõso apparet. ⁊ sieiuctõ¬
iis noĩe nõ tenẽatur. ꝓfice̾
eamrem adlib̾atoẽm. ¶I¬
le illi salutem. mandatoti¬
biut blesio seuero ad fini ⁊¬
meo octuaginta credas sb̃
pignore illo ⁊ illoinquam
noĩe accesẜit indemꝑnem

Expanded text:
tor pignus uendidit: quaero, an, si euicta sit possessio emptori, regressum creditor ad mandatorem habere possit et an intersit, creditoris iure uendideri‹t› an communi ietio pignorum debitum consecutus non sit, mandatorem liberum non uideri. ex hoc responso apparet, si euictionis nomine non teneatur, proficere eam rem ad liberationem. 'Ille illi salutem. Mando tibi, ut Blaesio Seuero adfini meo octoginta credas sub pignore illo et illo: in quam nomine accesserit indemnem
Abbreviated transcription (Latin):
gere posse. palamenim ti¬
ne. q̃ quod ꝯsultum sibi uel¬
let.mandasse It̃ si maritus
adu̾sus mãdatorem agẽt.
summouẽdus sit ¶ Duo¬
bo ꝗs mandauit negõr ad¬
ministratões. quesitum ẽ.
anunus ꝗsq mãdati aiudi¬
tõ insolidum teneatur ix.

Expanded text:
gere posse: palam enim fane, quam quod consultum uellet, mandasse. item si maritus aduersus mandatorem ageret, summouendus sit. Duobus quis mandauit negotiorum administrationem: quaesitum est, an unusquisque mandati iudicio in solidum teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
prestet. Id ẽ ⁊ siexacta est i
acalphurnio peccĩa. ¶ꝑa¬
rem pignoris iure obligatã.
acreditoreemit. mandati
iuditio ꝯuetum abhrde de¬
bitoris. oblatoõi debitore¬
stituere cñ fructibcogẽdu.
n hncdum similem extrare
dato intra quẽ pr̃aturum
se lutius titius scripsit. nõ
eẽ impedim̃to quominus
cciam post eũ diem sucĩa
nõ sit ꝯcessum inmandato¬
poit odempnatioem aut

Expanded text:
si exacta est a Calpurnio pecunia. Parem pignoris iure obligatam a creditore emit, mandati iudicio conventum ab herede debitoris oblato omni debito restituere cum fructibus cogendum neque habendum similem extraneodato, intra quem praestaturum se Lucius Titius scripsit, non esse impedimento, quo minus etiam post eum diem conveniri non sit concessum inpost condemnationem aut
Abbreviated transcription (Latin):
iocietatis ꝯstitueres. adui
ribom arbitrio. ut nõuti¬
q ex equis ꝑtibo socii simꝰ.
ueluti si alter plus ope. in¬
Ap. Cohiri societatem. ⁊
simpliciter licet.⁊ sino fm̃t
distrĩctum. uidetur cohita
cẽ ⁊ uniu̾sor que exquestu
ueniunt. hocẽ qd lucrum ex
gitur qũi ex opacuiuscunq¬

Expanded text:
societatis constitueres, ad boni ri boni arbitrio, ut non utique ex aequis partibus socii simus, veluti si alter plus ope. Coiri societatem et simpliciter licet: et si non fuerit distinctum, uidetur coita esse uniuersorum quae ex quaestu ueniunt, hoc est si quod lucrum ex gitur, qui ex opera cuius de
Abbreviated transcription (Latin):
Aul. Potest ⁊ ab unadum¬
tarat parte mandatuudi¬
cium dari.namsus quimã¬
datum suidepit egressusi
fuerit mandatumip̃iqd
mandatudicium nõcom¬
petit. at eiquimandauit. ad¬
usus eum competit lot
excuteres ires b̾rditatis.

Expanded text:
ale. Potest et ab una dumtaxat parte mandati iudicium dari: nam si is qui mandatum suscepit egressus fuerit mandatum, ipsi quidem mandati iudicium non competit, at ei qui mandauerit aduersus eum competit. 42 excuteres uires hereditatis,
Abbreviated transcription (Latin):
rore lapñno. aĩo flrãdi. set
ereq̃nai qd defũctus suecu¬
re fecerat. ẜuos uendid̾ãt.
eos abemptoi̾b ususop¬
tos underi. placuit. E uena¬
puiblitiana actoẽ nõutili¬
ter acturum. cũ exceptio
iusti diñii cã cõgnitadetur.
n oꝑteat eũ quicertihois
fidemelegit obertorema¬
ut imperĩtiam b̾rdum dq̃p¬

Expanded text:
rore lapsi non animo furandi, sed exsequendi, quod defunctus suae curae fecerat, servos vendiderant, eos ab emptoribus usucaptos videri placuit. sed venaPubliciana actione non inutiliter acturum, cum exceptio iusti dominii causa cognita detur neque oporteat eum, qui certi hominis fidem elegit, ob errorem aut imperitiam heredum
Abbreviated transcription (Latin):
iocst dumn
uunt uel ad
tempus uel ex tempore uel
sub adietione. ¶Insocieta¬
te om̃iumbonoꝵ om̃s resq̃
coeuntium sũt. Stinuo cõieã¬

Expanded text:
id est dum uiuunt, uel ad tempus uel ex tempore uel sub condicione. In societate omnium bonorum omnes res quae coeuntium sunt continuo co
Abbreviated transcription (Latin):
pulatolitt̾as seciita ẽ.que¬
situmẽ cumtrãsexigit idẽ
menius cum scripto h̾rde
ita ut predia ⁊ alie queda
res exeatr̃asactione ad cu
pueurnt: anexlitt̃is siuis
possit asororib ꝯnẽni.r.

Expanded text:
pulatio litteras secuta est: quaesitum est, cum transegerit idem Maevius cum scripto herede ita, ut praedia et aliae quaedam res ex ea transactione ad eum pervenirent, an ex litteris suis possit a sororibus conveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
uus manumitt̾etur. neci
manumifit ⁊ preciumꝯ se¬
quatur dñs ut uẽditor᷑ ex
affectus ratõe mãdati age¬
tur fingeeñĩ filium natura¬
lem ul fratemeẽ. placuite¬
nim prudẽtioribꝰ affectus
ratioem in bonefidei iudi ⁊¬
ciis h̾ndam q̃d side suis r¬
nummis ep̃tor pretiũ dede¬
rit n enĩ alit iuditio uen¬
ditilib̾arĩ põt: querisolet.

Expanded text:
us manumitteretur nec manumiserit, et pretium consequetur dominus ut venditor et affectus ratione mandati agetur: finge filium naturalem vel fratrem esse placuit enim prudentioribus affectus rationem in bonae fidei iudiciis habendam. quod si de suis nummis emptor pretium dederit neque enim aliter iudicio venditi liberari pot
Abbreviated transcription (Latin):
Perrorẽm ancdiem pecc̃iqr
soluit. iepetẽ tm̃ abxõnon
potest. acii madati ꝗdem
actõeanq̃ dies soluẽdi ne¬
niat. cumreo habebit.
ne adiectoc bonitatis tritici
ꝑ alpo triticum spopoclit. qd¬
libet triticumdando iruli¬
berare posse existimo.airo
aũt nõ aliud. triticumdan¬
do. repetẽ pot̾it. quam quo
pessimo tritico libare se asti

Expanded text:
m ante diem pecuniam solverit, repetere tamen ab eo non potest ac ne mandati quidem actionem, antequam dies solvendi veniat, cum reo habebit. ne adiectione bonitatis tritici pro altero triticum spopondit, quodlibet triticum dando reum liberare posse existimo: a reo autem non aliud triticum repetere poterit, quam quo pessimo tritico liberare se a st
Abbreviated transcription (Latin):
idactum eẽt. ultacito intel¬
lectu. ut honus eehibende
uxoris ad maritum rediret.
prante patre dotis uiliras.
ulłam actoe̾m suꝑ fore maͬ¬
rito adrecipiendum qd ne¬
get̾ur ꝯsumptum. qd sipa¬
ter puelle exhibitoem mã¬
dasse sedoceat actoẽm man¬
dati competẽ. Qutius ti¬
tius fratͥes filio cominisiti
ierum suaꝵ ad ministratoe̾¬

Expanded text:
id actum esset vel tacito intellectu, ut onus exhibendae uxoris ad maritum rediret praestante patre dotis usuras, nullam actionem superfore ad recipiendum quod negetur consumptum: quod si pater puellae exhibitionem mandasse se doceat, actionem mandati competere. Lucius Titius fratris filio commisit rerum suarum administrat
Abbreviated transcription (Latin):
natumẽ. aut quaq̃ ratc̃e
retur. ¶De illoqueritur
si ita societas cohita sit. ant
siqua iusta hrditas alter¬
sit iusta h̾rditas utrum q̃
iure legittimo obuenĩt. q
cietas si dolo malo aut frau¬
dandicausa cobita sit ip̃oi
uur ulłius mom̃tiẽ. quia
fides bona cc̃ia ẽ fraudi⁊ do

Expanded text:
 aut quaqua ratione iretur. De illo quaeritur, si ita ‹sit coita› societas, ut, si qua iusta hereditas alter‹sit› iusta hereditas, utrum quae iure legitimo obuenit an ecietas si dolo malo aut fraudandi causa coita sit, ipso iure nullius momenti est, quia fides bona contraria est fraudi et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ita ꝓmisit. sistichum non
dedis cẽtummnilia dabis. et
stichu redemerit uilius et
soliĩt necentũmiliũ stipy¬
latõ ꝯmitatur ꝯstat posse
cum mãdati agẽ. Igituri
comodissĩe illa torma man¬
datiruada ẽ. ut quociens cer¬
tum mandatum sit recedia
licet aliis prationb ex so¬
luta sit cã mandatiquãque
ip̃i madato merant. si tm̃h̾¬

Expanded text:
 ita promisit: 'si Stichum non dederis, centum milia dabis'? et Stichum redemerit uilius et soluerit, ne centum milium stipulatio committatur, constat posse eum mandati agere. igitur commodissime illa forma in mandatitum mandatum sit, recedi a licet aliis praestationibus exsoluta sit causa mandati quam quae ipso mandato inerant, si t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocauit. querẽdum ẽ. ant
manẽte applłatõe. debitora
creditore ꝯuẽiri põt. redi. pos¬
sẽ. ¶Adeum quiuxorez
deducturus erat. litteras fe¬
cit tales. titins seio salutẽ.
semproniã ꝑtinẽ ad aĩmũ
meum cognouisti. idoqrcũ
ex uoto mẽo nupturatibisit.
uelimccrtus sis. scđindign¬
tatem tuam cc̾here te m̾at᷑¬
moĩum ⁊ quãuis ydoneei
repmissuram tibi. titiam i¬
matrem puelle dotem scia
tm̃⁊ ip̃e quo magis ꝯiliem
amimum tuum domui me¬
e. fidem meam int̾ponere ñ
dubito. quare scias quod¬
cũqr abca ex hac eã stipuła¬
tus fuis. id me mea fide eẽ.
iussisse saluumte h̾itinu
quod scripsat. dotem seiop¬
misit. quero slheres tituex
causa madati prestitit. an
actioẽ mandatib̾rdem titi

Expanded text:
uocauit: quaerendum est, an manente appellatione debitor a creditore conueniri potest. respondi posse. Ad eum qui uxorem ducturus erat litteras fecit tales: 'Titius Seio salutem. Semproniam pertinere ad animum meum cognouisti: ideoque cum ex uoto meo nuptura tibi sit, uelim certus sis secundum dignitatem tuam contrahere te matrimonium. et quamuis idonee repromissuram tibi Titiam matrem puellae dotem sciam, tamen et ipse quo magis conciliem animum tuum domu‹i› meae, fidem meam interponere non dubito: quare scias, quodcumque ab ea ex hac causa stipulatus fueris, id me mea fide esse iussisse saluum te habituruquod scripserat, dotem Seio promisit. quaero, si heres Titii ex causa mandati praestiterit, an actione mandati heredem Titiae
Abbreviated transcription (Latin):
recusair uellet. subusuris
potãtem ircãndicas reo su¬
stuliss eampecẽiam areo
nõ petiturum. s sureus fide¬
iũssoridenũtia sr̾ ut recu¬
saret sub usuris debitami
eẽ. nec is ppsuamexistima¬
tioẽ n recusare uellet. qd ita
solui̾t:. areo petiturum. hoc
bene censuit. sc̃eũ. parum
enim fideliter facit fideius¬
sor insupiore cau. qd pote¬
statemexime̾ reouidetur
suo iurciti. cẽt̾m inpostioẽ
casuno optet ẽẽ noxie fide¬
iussori. si ip̃e perꝑtiss pudo¬
risuo. ¶Cummandauõ
tibi ut credendo pecciam.⁊
negocium michigeras. et¬
in eo ꝑiculum. ⁊ meum e¬
molum̃tum sit. puto man
bitrii nt nomen. idest ut
ad meꝑtineat. iam ex̃ mã¬
dati formamẽ. quẽ. ad mod
simãdem ut tibiquẽ uis
alio boafide ⁊ possidoman¬
datomeo eũ titius nẽdidit
cum ignoraret suunieẽ uł
to. c̾um forte iscuiheres ex¬
titerit eum emiis. deiuiee¬
uictõis ⁊ demãdato quesi¬
tum ẽ. ⁊̃ pũto titium qͣuis
quasi ꝓcurator uẽdicliss⁊

Expanded text:
recusare uellet sub usuris potestatem recusandi eas reo sustulisset, eam pecuniam a reo non petiturum. sed si reus fideiussori denuntiassaret sub usuris debitam esse nec is propter suam existimationem recusare voluisset, quod ita solverit, a reo petiturum. hoc bene censuit Scaevola: parum enim fideliter facit fideiussor in superiore casu, quod potestatem eximere reo videtur suo iure uti: ceterum in posteriore casu non oportet esse noxiae fideiussori, si pepercisset pudori suo. Cum mando tibi, ut credendo pecuniam negotium mihi geras miin eo periculum, meum emolumentum sit, puto mandbitrii sit nomen, id est utad me pertineat, iam extra mandati formam est, quemadmodum si mandem, ut mihi quemvisalio bona fide et possideo: mandatu meo eum Titius vendidit, cum ignoraret suum esse, vus mandatu, cum forte is, cui heres exstiterit, eum emisset: de iure evictionis et de mandatu quaesitum est. et puto Titium, quamvis quasi procurator vendidisset,
Abbreviated transcription (Latin):
plus impẽdit q̃ est p̃cium i¬
solute rei. siue stichum sol¬
uit. isq decessit. aut debili¬
tate. uł flagitio ad nlłm p̃¬
cu sin redactus ẽ.id manda¬
ti iuditio consequetur.

Expanded text:
plus impendit quam est pretium solutae rei, siue Stichum soluit isqu‹e› decessit aut debilitat‹e› flagitioue ad nullum pretium sui redactus est, id mandati iudicio consequeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
di certiorare fideussorem
suum. neforte ignarus sol¬
uat indebitum. ¶Nõ ma¬
le tractabitur sicũ ignorar
fideuissorinitilit̾ seobliga¬
tum solui̾t an madati accio¬
nemhãt. ⁊ si ꝗdem fc̃m ignꝰ¬
rauit. recipi ignor̃tia eius
põt. Ouio ius aliud dici d.
¶Sicum debitor soluisset.

Expanded text:
di certiorare fideiussorem suum, ne forte ignarus soluat indebitum. Non male tractabitur, si, cum ignoraret fideiussor inutiliter se obligatum, soluerit, an mandati actionem habeat. et si quidem factum ignorauit, recipi ignorantia eius potest, si uero ius, aliud dici debet. Si, cum debitor soluisset,
Abbreviated transcription (Latin):
quor res ueneunt quas
pignoridederunt. supposu¬
erunt emptores.⁊ eis cme¬
das res madent. madatũ
intlłigitur licet qͣtum ad
meram ratoẽm mandatũ
nõ ꝯsistat. nam cum irm
tuam̃ emas nlłaeptio est
in tua ꝑ sonareitue. ¶Iu¬
liañ scripsit. mandaobli¬
gatoẽm ꝯsistere ⁊ in remie¬
ius qui mãdatum susceꝑit.¬
exeo maxime ꝓbari qd sipli¬
bo hrdib uendẽtib uni m̃a¬
dauõ. ut rẽ b̾rditariam eme¬
ret. ⁊ ꝓ ea parte. qua keres ⁊¬
sit obligatur mandatiac¬
tione ⁊ obligat. ⁊ sane si
ille ꝑphoc extraneo rẽ nõ
addixerit. qd̾ mandatum

Expanded text:
quorum res ueneunt quas pignori dederunt, supposuerunt emptores et eis emendas res mandent, mandatum intellegitur, licet quantum ad meram rationem mandatum non constitit: nam cum rem tuam emas, nulla emptio est in tua persona rei tuae. Iulianus scripsit mandati obligationem consistere etiam in rem eius qui mandatum suscex eo maxime probari, quod, si pluribus heredibus vendentibus uni mandavero, ut rem hereditariam emeret, etiam pro ea parte, qua heres sit, obligatur mandati actione et obligat: et sane si ille propter hoc extraneo rem non addixerit, quod mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
tornrẽ ab co nẽchcare uelit.
exceptõe doli subinouetur.
⁊ adustis uẽlitorem testa¬
toris suih̃t exem̃pto. iure
h̾rditario actoem.
fideuissoris gerebatãta sol¬
uit stipłatori ut reum. fiõ¬
iussoremqr lib̾aret. idq u¬
tiliter fec̾it. negõꝵ gõꝵ acti¬

Expanded text:
rem ab eo uindicare uelit, exceptione doli summouetur et aduersus uenditorem testatoris sui habet ex empto iure hereditario actionemfideiussoris gerebat ita soluit stipulatori, ut reum fideiussoremque liberaret, idque utiliter fecit, negoti
Abbreviated transcription (Latin):
quo agitur. isi forte aut ꝑ
missorem stet̾it quominũ
comunem ꝑmisit. nõdona¬
tionis causa creditori filii
obligar. postea meuio defũ¬
ctoir lictapupillatutores i¬
eius iudicem adu̾sus titiũ
accepunt. ⁊ titius demutu¬
is petitoĩbo. quero. indom̃
pars quamtitius obligan¬
dam. Filio suo commo¬
dauit arbitractu iudicis li¬

Expanded text:
quo agitur, nisi forte aut per promissorem steterit, quo minus communem permisit non donationis causa creditori filii obligare: postea Maevio defuncto relicta pupilla tutores eius iudicem adversus Titium acceperunt et Titius de mutuis petitionibus: quaero, an domus pars, quam Titius obligandam filio suo accommodavit, arbitratu iudicis li