comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
strĩg̾e. ocłos ꝯpͥm̾e. uusltũ ĩclinare. m̃tem erig̾e. oẽm
deniq actum ⁊ oẽm motũ cordis parit̾ ⁊ corꝑis im¬
nisf̾io diuino maucipare. atq ut ita dicã qͣdam
cõu̾satiõis uouitate festos dies honorare. In cet̾iᷤᷤ uͦ
diebꝰ qͥbꝰ oꝑari licet. nullꝰ ociosꝰ oĩo apparere. s unꝰ¬
scĩe ⁊ Cuiriũ suari possibilitas suppecet sese
debet ex̾cere. Qͣntũ enĩ decoris addit diebꝰ festis
qͥes uocatiõis. tantũ ornam̃ti ꝯfert cet̾is diebus
studiũ boni oꝑis ita ut ⁊ in illis qͥsqͥs uolu̾it eẽ qͥetꝰ.

Expanded text:
inclinare, mentem erigere, omnem denique actum et omnem motum cordis pariter et corporis ministerio divino mancipare, atque ut ita dicam quadam conversationis novitate festos dies honorare. In caeteris vero diebus quibus operari licet, nullus omnino otiosus apparere, sed unuiae et virium suarum possibilitas suppetit sese debet exercere. Quantum enim decoris addit diebus festis quies vacationis, tantum ornamenti confert diebus caeteris labor operis; ita ut et in illis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ oꝑis. In nocte debñt eẽ hõies. ⁊ aũ fessa m̃bͣ sõp¬
no resic̾e aut oroibꝰ ł meditatõibꝰ scis ĩ silũcio aĩm
ex̾cere. In dic uͦ de secͤto suo in unum coeunt. ⁊ ad¬
inuicem rursũ uidñdos se ⁊ imitandos ostñdint.
erpedit imitari dissimulat. torpens ⁊ ĩutił m̾to no¬
minat᷑. s n ead̾ eẽ debet facies ur̃a pꝰꝗ᷑ refecti sumuᷤ¬

Expanded text:
essa membra somno reficere, aut orationibus vel meditationibus sanctis in silentio animum exercere. In die vero de secreto suo in unum coeunt, et mutuo videndos se et imitandos ostendunt. expedit imitari dissimulat, torpens et inutilis merito nominatur. Sed nec eadem esse debet facies nostra postquam refecti sumu
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ⁊ sesti dies aliico studiũ ⁊ aliũ ꝯu̾satõis mob̃
erigũt. atq aliũ hii ĩqͥbꝰ oꝑari licet exposcũt. In
illis uos oportet ad eccłiã studiosiꝰ ⁊ alacͥus ꝯueni¬
re ⁊ ad celebnda diuina m̃isteria deuociꝰ ĩtũde
adq ĩ or̃oe diuciꝰ ꝑseuerare habitu ĩcessu. ⁊ actu.

Expanded text:
Sic et festi dies aliud studium et alium conversationis modum exigunt, atque alium ii in quibus operari licet, exposcunt. In illis nos oportet ad ecclesiam studiosius et alacrius convenire, et ad celebranda divina mysteria devotius intendere, atque in oratione diu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ. int̾ sericũ ⁊ ciliciũ: linũ eẽ medrũ.
N os aut̃ qui ñ sumꝰ de domo regias de
eccłia in mediolanã locamꝰ. que ñ asꝑ-¬
itate nunia q̃qͣ. ꝑurget. nͦ mltũ recedit a
suauitate linee uestis. Qui n indiuintꝰ
mollib. in domibꝰ regũ suntr in deito uͦ
ñ uestis suauitas. s asꝑitas q̃ri debet. uñ

Expanded text:
cum, inter sericum et cilicium linum esse medium. Nos autem, qui non sumus de domo regia, sed de Ecclesia, in medio lanam locamus; quae nec asperitate nimia quemquam perurget, nec multum recedit a suavitate lineae vestis. « Qui enim induuntur mollibus, in domibus regum sunt , » in deserto vero non vestis suavitas
Abbreviated transcription (Latin):
discipłs disciplo. dũ peccanti orando ꝯ pa¬
tit᷑. aut qñ inter se ⁊ illũ solũ corripit.
eru̾sis est seuera riligio. Seruat
honestatẽ seu̾itas. leuratẽ cassigat.
tuet᷑ ab indoctis. Ipsa ÷ decor senum.
nuinenũ uuga. Ornat p̃latoꝵ ꝑsonas.
candori si cõpetẽter disponat᷑. Faciẽ gͣtã
realit aspicientib: sic sen̾itas miita
rectitudini. si dulcediue cõdiat᷑. uultũ
religionis decorat. Pulcedo p̃lati tͣhit ad
rectitudo dat legẽ delinq̃nti s̾ nͨ seu̾i
tionẽ. nͦ rectitudo lineã iusticie tͣns

Expanded text:
discipulus discipulo, dum peccanti orando compatitur, aut quando inter se et illum corripit, ersis est severa religio. Servat enim honestatem severitas, levitatem castigat, timetur ab indoctis: ipsa est decor senum, juvenum virga, ornat praelatorum personas, candori, si competenter disponatur, faciem gratam reddit aspicientibus, sic severitas mista rectitudini, si dulcedine condiatur, vultum religionis decorat. Dulcedo praelati adrectitudo dat legem delinquenti. Sic nec setionem, nec rectitudo in linea justitiae trans
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ. scilio cibi sp̃es. hora. ⁊ m̃sura. ne illi¬
atũ aut extͣ horã. aut ultͣ m̃surã aliqͥd
sumamꝰ. Illicitũ comedit adã in paradiso:
et expłłit᷑. extͣ horã ionat̾has ⁊ apat᷑ male¬
diatur. popłs uͦ isrł ad sepłcͣ ꝯcupiscãtie
ult᷑ m̃surã ⁊ occiditꝰ uͣnsgͦdit᷑ adã p̃ceptũ

Expanded text:
damus, scilicet cibi species, hora, mensura, ne illicitum aut extra horam, vel ultra mensuram aliquid sumamus. Illicitum comedit Adam in paradiso, et expellitur; extra horam Jonathas, et a patre maledicitur ; populus Israel ad sepulcra concupiscentiae ultra mensura
Abbreviated transcription (Latin):
ductꝰ thacꝰ donͨ tͣnsfigat sagitta iecͦ eiꝰ uelico si auiᷤ
sestiuet ad laqueũ ⁊ nescit ꝙ de ꝑicło aĩe illiꝰ agit᷑.
rie uferi domꝰ eiꝰ penemñtis in feriora mortis Nemo
gͥ deinceps putat parũ delĩquere eos qͥ ꝯtͣ discipliuã
ad turpes motꝰ ⁊ i nordinatas gesticłatiões mẽbrasua
ĩlectũt q nũꝙͣ scͥpt᷑a tã seuere istos ext̾ĩores corꝑis

Expanded text:
is festinet ad laqueum, et nescit quia de periculo animae illius agitur; viae inferi domus ejus, penetrantes interiora mortis . Nemo ergo deinceps putet parum relinquere eos qui contra disciplinam ad turpes motus, et inordina as gesticulationes membra sua inflectunt, quia nunquam Scriptura tam severe istos exteriores corporis
Abbreviated transcription (Latin):
lumilas ⁊ torq̃s ⁊ monilia. ⁊ arnillas ⁊ muts. ⁊ discͥ¬
minalia. ⁊ ꝑichelidas ⁊ muremilas. ⁊ olfactoria ⁊ ĩ¬
aures ⁊ anulos ⁊ gẽmas ĩ frõce pũdũtes ⁊ muta co¬
ria ⁊ pallia ⁊ linteamĩa ⁊ acꝰ ⁊ specula ⁊ sĩtlones ⁊
iuitas ⁊ terist᷑. ⁊ erit ꝑ suaui odoie fetor. ⁊ ꝑ zona
funicłs. ⁊ ꝑ cͥspauti cͥue caluiciũ ⁊ ꝑ fascia pectoral¬

Expanded text:
lunulas, et torques, et monilia, et armillas, et mitras, et discriminalia, et periscelidas, et murenulas, et olfactoria, et inaures, et annulos, et gemmas in fronte pendentes, et mutatoria, et pallia, linteamina, et acus, et specula, et sindones, et vittas, et theristra; et erit pro suavi odore, fetor; et pro zona, funic
Abbreviated transcription (Latin):
pliꝰ hebet: eo i uebem̃tiꝰ m̾et. qr ex more hebe¬
tat᷑. ⁊ ex hebitudĩe ad morẽ renouat᷑. Suꝑiꝰ agno¬
uimꝰ de ĩfmitate lib̾i arbitͥi ꝑ lãguorẽ capitis: hic
iã didicimꝰ de abigͥtate ꝯsilu ꝑ morẽ cordis. Restat
adhuc audire nagnosc̾e de ĩ giuetudĩe desid̾ii per¬
¶ infirmitacẽ corꝑis.

Expanded text:
ebetatur, et ex hebetudine ad moerorem renovatur. Superius agnovimus de infirmitate liberi arbitrii per languorem capitis, hic jam didicimus de ambiguitate consilii per moerorem cordis. Restat adhuc audire, et agnoscere de inquietudine desiderii per infirmitatem corporis.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ. qͥ oẽm diem iudicare dc̃s est. ut uiste mira¬
ri debeas. qͦmͦ pꝰsit om̃em diẽ iudicare. qͥ nullũ
oĩo pꝰsit ꝯp̾hendere. Ecce qͣntã habui caliginẽ
cor humañ sustinet. n qͣntã qͣmdu bic uiuit᷑
sustin̾e ht̃. ut mi̾to dicat᷑ qr õe cor m̾et. Met

Expanded text:
 omnem diem judicare dictus est, ut juste mirari debeas, quomodo possit omnem diem judicare qui nullum omnino possit comprehendere. Ecce quantam ambigui caliginem cor humanum sustinet, et quantam quandiu hic vivitur sustinere habet, ut merito dicat
Abbreviated transcription (Latin):
naris. disce saltẽ ab eo qͥ docet hoĩem scĩam. Disce ĩqͣm
⁊ dole. ⁊ defle tãꝙͣ molestiã talẽq misiam. attende
ñ cognosce magnitudinẽ morbi. ut anxiꝰ ꝯcupiscas.
attentiꝰ reqͥras. ardentiꝰ diligas remedia medici. Uide
gͦ quomͦ scd̾m qͥlitatẽ hõis ext̾iori. descͥbit᷑ tͥ statꝰ hõis
int̾ioris. ut ꝑ mala ext̾iora. que. qͣlia ł quãta sint ñ
ignoras: discas. qͥd de int̾ioribꝰ tim̾e debeas. Qͥs enim
ñ uideat hoc adlit̾am oĩo stare ñ posse: Hunqͥd ali¬
quando uisũ ł audit̃ ÷ om̃iũ capita lãguere. ł oĩum
hoĩum corda mere: Om̃e inqͥt cap̃lan. nõe corme.
ext̾ioris designant᷑ ex nõĩe. ut c̃ capd̃. cor. pedẽ. au¬
dimꝰ nõiare. ad ea q̃ oportet de int̾ioribus nosse cõ¬
He tribus principalibus in homine.

Expanded text:
naris, disce saltem ab eo qui docet hominem scientiam; disce, inquam, naris, disce saltem ab eo qui docet hominem scientiam; disce, inquam, et dole, et defle tantam molestiam, talemque miseriam. Attende et cognosce magnitudinem morbi, ut anxius concupiscas, attentius requiras, ardentius diligas remedia medici. Vide ergo quomodo secundum qualitatem hominis exterioris describitur tibi status hominis interioris, ut per mala exteriora, quae, qualia, vel quanta sint non ignoras, discas quid de interioribus timere debeas. Quis enim non videat hoc ad litteram omnino stare non posse? Nunquid aliquando visum, vel auditum est omnium capita languere, vel omnium hominumexterioris designantur ex nomine, ut cum caput, cor, pedem audimus nominare, ad ea quae oportet de interioribus nosse comhere. CAPUT II. De tribus principalibus in homine.
Abbreviated transcription (Latin):
ga tum̃s. ñ ÷ circũligata. nͦ curata medicamine neque
fota oleo. Nouit dñs figm̃tũ suũ. nec lat̾e pͭ su̾niũ medĩc
młtiplicitas seu magnitudo morboꝵ. Ecce descͥbit tͥ mod̾
⁊ magnitudinẽ morbi. ut scias qͥd debeas plang̾e. qͥd ꝓcu-¬
di adhuc ⁊ alia. uulnꝰ ⁊ liuor ⁊ pla.tu. Ecce mala illata:
Ecce qͣlia. ecce qͣnta mala. alia ĩnascunt᷑. alia infligũt᷑.
alia st̾ que patim᷑ intͥnsecꝰ. alia st̃ q̃ offendimꝰ extͥnsecus.
Illa gen̾ant᷑ ex corruptõne ꝓpͥ. ista inferunt᷑ sepe ex
insertatõe aliena. Lãguor. meror. ĩfirmitas ab incꝰ ꝑde¬
unt. uulnꝰ liuor. plaga tum̃s deforis adueniunt. Ad
cumulũ aũ maloꝵ seqͥt᷑ ꝯtẽptꝰ remedioꝵ. inquo u̾e est
desꝑatõ egͦtoꝵ. Non est ĩqͥt circũligata. nͨ curata me¬
dicamine. neq fo .o. Ecce quãtis mał p̾mimͣ. ecce qͣ¬
libꝰ inꝯmodis cotidie urgem᷑. Disce hõ isi abhoĩe dedig¬

Expanded text:
ga tumens, non est circumligata nec curata medicamine, neque fota oleo . Novit Dominus figmentum suum, nec latere potest summum medicum multiplicitas, seu magnitudo morborum. Ecce describit tibi modum, et magnitudinem morbi, ut scias quid debeas plangere, quid procudi adhuc et alia: vulnus et livor et plaga tumens. Ecce mala illata; ecce qualia, ecce quanta. Alia innascuntur, alia infliguntur. Alia sunt quae patimur intrinsecus, alia sunt quae offendimus extrinsecus. Illa generantur ex corruptione propria, ista inferuntur saepe ex insectatione aliena. Languor, moeror, infirmitas ab intus prodeunt; vulnus, livor, plaga tumens de foris adveniunt. Ad cumulum autem malorum sequitur contemptus remediorum, in quo vere est desperatio aegrotorum. Non est, inquit, circumligata, nec curata medicamine, neque fota oleo. Ecce quantis malis premimur, ecce qualibus incommodis quotidie urgemur. Disce, homo, etsi ab homine dedig
Abbreviated transcription (Latin):
uincit᷑. suꝑbie militare ꝯiuncit᷑ : Sic sepe suꝑbie exu¬
uias abicimꝰ. n de humili habitu ãpliꝰ intumescimꝰ.
S honoris sullimitas ꝯtẽpnit᷑. ut de honoris ꝯtẽptu.
qͣnto occłtiꝰ. tanto altiꝰ sullimet᷑. S c̃ uid̾is in hc mod̾
egiptios adu̾sꝰ egiptios ocͣrere. noli mirari neq tim̾e.¬

Expanded text:
vincitur, superbiae militare convincitur? Sic saepe superbiae exuvias abjicimus, et de humili habitu amplius intumescimus. Sic honoris sublimitas contemnitur, ut de honoris contemptu quanto occultius, tanto altius sublimemur. Sed cum videris in hunc modum Aegyptios adversus Aegyptios
Abbreviated transcription (Latin):
Uis nesciat qͣm gͣuis sepe otentõ. ⁊ qͣm lõga fi¬
at disceptat̃o. int̾ auariciã ⁊ gulã ñ dicãde ta-¬
lento. s uno solo ñmo. ẽ ꝙ una uult expendi. alt̾a p̾¬
cip̃ resuari: Sͦ sepe suꝑbia lupxrie adu̾sat᷑. ⁊ una ab alta
uehem̃t̾ infestat᷑. ⁊ młtociens malũ luxie ꝯpescitur.

Expanded text:
uis nesciat quam gravis saepe contentio et quam longa fiat disceptatio inter avaritiam et gulam, non dicam de talento, sed de uno solo nummo, cum quod una vult expendi, altera praecipit reservari. Sic saepe superbia luxuriae adversatur, et una ab altera vehementer infestatur, et multoties
Abbreviated transcription (Latin):
bonꝰ młtotiens hãt pr̾em malũ. Cũ enĩ m̃s de t᷑pi de¬
lectato̾e ꝯfundit᷑. ii humiliat᷑. ⁊ de tali ꝑente humili¬
tas nascit᷑ : recte cał ꝑles adu̾sus talem prẽm seꝑat᷑.
Simłr cũ casticas suꝑbiã gignit. recte ꝑlẽ suã tał pa¬
rens decestat᷑. nodit. n se adu̾sus eã diuidit. n uixta
hũc mod̾ pugnat sepe uir adu̾sꝰ fr̃em suũ. ⁊ uir otͣ¬

Expanded text:
ties habeat patrem malum. Cum enim mens de turpi delectatione confunditur, et humiliatur, et de tali parente humilitas nascitur, recte talis proles adversus talem patrem separatur. Similiter, cum castitas superbiam gignit, recte prolem suam talis parens detestatur et odit, et se adversus eam dividit et juxta hunc modum pugnat saepe
Abbreviated transcription (Latin):
Capd̃ lib̾m arbitͥum. cor consiliũ. pes carnale deside¬
d̾ium. Capd̾ coti corꝑi suꝑeminet. ⁊ lib̾m arbitͥum
om̃i actioi̾ p̾sidet. cormediũ ⁊ intimũ loc̃ tenet. ⁊ sa¬
lubre cõsiliũ uixde occłto erui. i in secͤto inueniri
ualet. pes ĩ imo lacet. ⁊ carnale desid̾iũ ꝑ appetitũ
unfimis inh̾et. Lib̾m arbitͥum p̾sidet oĩ acto̾ni. ĩmo
⁊ appetitui. qr ñ cũ male eg̾is. cũ iã foribꝰ pcẽm af¬
fu̾it. subt̃ ce tñ erit appecitꝰ eiꝰ. ⁊ tu dñab̾is illi. uis.
Qͥd ÷ erit subt̃ te. nͥ sub arbitͥo tuo. eoꝙ qͥuis appe¬
titus in actũ ñ ꝑdeat. sine nutu spontaneo ⁊ osensu uolũ¬
tario: Cõsilũ q̃rit᷑ in secͤto. ⁊ eruit᷑ ab intimo. eo quod
sapi̾a tͣhit᷑ de occłto. In imo iacet carniᷤᷤ c̃cupiscẽtia. ꝙͣ¬
dui adheserit pauim̃to aĩa mea. ꝙͣ diu ꝯglutinatꝰ ÷ ĩ t̾ra

Expanded text:
or consilium, pes carnale desiderium. Caput toti corpori supereminet, et liberum arbitrium omni actioni praesidet. Cor medium et intimum locum tenet, et salubre consilium vix de occulto erui, et in secreto inveniri valet. Pes in imo jacet, et carnale desiderium per appetitum infimis inhaeret. Liberum arbitrium praesidet omni actioni, imo est appetitui, q erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius. Quid est, erit subter te, nisi sub arbitrio tuo, eo quod quivis appetitus in actum non prodeat sine nutu spontaneo et consensu voluntario? Consilium quaeritur in secreto, et eruitur ab intimo, eo quod sapientia trahitur de occulto. In imo jacet carnis concupiscentia, quandiu adhaeserit pavimento anima mea, quandi
Abbreviated transcription (Latin):
sũ die. in t̾ra nec nox nec dies sn̾ nocte. Ita ĩ celo. gau¬
diũ sñ ꝑtͣbato̾e. in inf̾no dolor sñ ꝯsolatõe. ĩ t̾ra nͨ dolor
sñ spe. si gaudiũ sñ timore. In sũmo locꝰ semꝑ ridẽdi.
ĩ imo locꝰ sẽꝑ flẽdi. In medio tp̃s ridẽdi. i tp̾s flendi.
Ris enĩ dolore miscebi. ⁊ excͤma gaudii luctꝰ occupat.
H̾ecesse gͦ hc̃ õe cor ut doleat. ut lugeat. donͨ tenebͣs
suas plene euadat. donͨ soliũ gło teneat. ⁊ fiat chro¬
nꝰ eiꝰ sic̃ dies celi. Qdgͦ mir̃ si ille ⁊̃ dicat᷑ lug̾e qͥ pot̾¬

Expanded text:
lo gaudium sine perturbatione; in inferno dolor sine consolatione; in terra nec dolor sine spe, nec gaudium sine timore. In summo locus semper ridendi; in imo locus semper flendi; in medio tempus ridendi, et tempus flendi. Risus enim dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. Necesse ergo habet omne cor ut doleat, ut lugeat, donec tenebras suas plene evadat, donec solium gloriae teneat, et fiat thronus ejus sicut dies coeli. Quid ergo mirum, si ille etiam dicatur lug
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝑfluuũ ĩ planc tu i gemitu effu̾d̾e: Iuidẽtie
au̾ masũ sub silẽtio se absodit. qr liuida m̃s uiciũ
suũ manifestare erubescit. ⁊ icͥco dissimula tõis
pelle se palliat. ne si ĩ aꝑtũ ꝓdeat. ꝯtẽptui pateat.
õĩb q uilescat. Solet tñ ħ in alũ sẽꝑ seip̃m sed
ĩuitũ ꝑ de ꝑ manifestũ indiciũ. eo ꝙ hr̃e soleat
toruũ respectũ. amar̃ respõsũ. pallid̾ uultũ. n
cet̾a latentis ĩfͥmitatiᷤᷤ signa ĩ hũc mod̾. ita ut¬

Expanded text:
nis profluvium in planctu et gemitu effundere? Invidentiae autem malum sub silentio se abscondit, quia livida mens vitium suum manifestare erubescit, et idcirco dissimulationis pelle se palliat, ne, si in apertum prodeat, contemptui pateat omnibusque vilescat. Solet tamen hoc malum semper seipsum, sed invitum, prodere per manifestum indicium, eo quod habere soleat torvum respectum, amarum responsum, pallidum vultum, et caetera latentis infirmitatis signa, in hunc mod
Abbreviated transcription (Latin):
luntarius. ⁊ illoꝵ amor uen̾andꝰ. Reuerencia it.
puerił iudicari debet. sum tanta qͥ humilitate
⁊ reu̾encia melioribꝰ erhibũdũ ẽ. bñficiũ dilectõis.
ut illis qͣ necessitate uid eau᷑ ẽẽ sb̾iecti. ⁊ c̃ tãto
affectu atq hilaritate suꝑioribꝰ soluent̾ ẽ obse¬
quiũ sb̾iectiõis. ut solo pociꝰ diõis debite illis
edam᷑ astricti. Istis sua sic reddamꝰ qͣi nr̃a ĩpñ¬

Expanded text:
luntarius, et illorum amor venerandus. Reverentia enim is judicari debet. Cum tanta igitur humilitate et reverentia melioribus exhibendum est beneficium dilectionis, ut illis quasi ex necessitate videamur esse subjecti, et cum tanto affectu atque hilaritate superioribus solvendum est obsequium subjectionis, ut solo potius dilectionis debito illis credamur astricti. Istis sic reddamus sua quasi n
Abbreviated transcription (Latin):
riꝑe sũ suꝑbia gub̾nare. sñ crudelitate castigare:
cũpietate fouere. uen̾ationẽ nõ exig̾e sociẽtatem
atq egͣlitatem amare. Maioribꝰ ꝑ timorẽ subdi.
Eqͣlibꝰ ꝑ caritatem. ob seqi iunioribꝰ ꝑ eqͣlitatem coe¬
qͣri p̃cipientibꝰ parati. ob edientibꝰ modesti. mnaledi¬
cñtibꝰ tͥaciti. lauoentibꝰ uereꝯdi. Item scd̃m quer¬
sationem alios qiͣ inferiores debeniꝰ aitñd̾e. alios

Expanded text:
ripere, sine superbia gubernare, sine crudelitate castigare, cum pietate fovere. Venerationem non exigere, societatem atque aequalitatem amare, majoribus per timorem subdi, aequalibus per charitatem obsequi, minoribus per humilitatem coaequari, praecipientibus parati, obedientibus modesti, maledicentibus taciti, laudantibus verecundi. Item secundum conversationem alios n
Abbreviated transcription (Latin):
nõe scõꝵ mag̾ auditoreᷤᷤ ꝙͣ doctoreᷤ eẽ
sagatiores. Suffitiat nob̾ si forte res exigat
lin gͣ ĩ disc̾te ad młti loqͥ̃ resoluitꝰ
at distbãdã pacẽ cordis nr̃i qͣiͣ ianua hosti aꝑit
restat gͦ fr̃es ut si u̾e discipłi Nũitatis ẽẽ cupitis:
tales uos studeatis exhiłẽ qͥbꝰ u̾itas facile ꝑsua deu
possit. ꝙr n p̃a doct᷑na u̾itatis tales auditoreᷤᷤ amat
qͣͥ ea ⁊ a sapientibꝰ exhibitã hunułr suscipiunt a
siplicioribꝰ ꝙͦ administͣtami arrogant̾ ñ ꝯtẽpiñt.¬

Expanded text:
tione sanctorum magis auditores quam doctores esse sagaciores. Sufficiat vobis si forte res sic exigat lingua indiscrete ad multiloquium resolvitur, ad disturbandam pacem cordis vestri quasi janua hosti aperitur. Restat ergo, fratres, ut si vere discipuli veritatis esse cupitis, tales vos studeatis exhibere quibus veritas facile persuaderi possit, quia et ipsa doctrina veritatis tales auditores amat, qui eam et a sapientibus exhibitam humiliter suscipiunt, a simplicioribus quoque administratam arroganter non cont
Abbreviated transcription (Latin):
ueliit᷑. O qͣm sullimis p̾stas. oqͣm potẽs sulluitas. ĩꝑare be¬
stus t̾re. uolues celi. piscesmaris sub p̾state hr̃e. O digni-¬
tas sullimitatis. osullimitas pͥstatis. tot uolatꝰ auium. tot
discursus bestiaꝵ. tot natatꝰ pisciũ ĩ tot studiis. tot ex̾ci¬
ons. tot oblec tam̃tis sullimiũ inuestigatõnũ. młtiplicium
affec to̾nũ uariaꝵ uolupta: sub arbitͥi sui uire possid̾e.
i ꝑ uolũtate dispon̾ẽ. ⁊ ad imꝑii sui nutũ inclinare.¬

Expanded text:
ur. O quam sublimis potestas! O quam potens sublimitas, imperare bestiis terrae, volucres coeli et pisces maris sub potestate habere! O dignitas sublimitatis! O sublimitas potestatis, tot volatus avium, tot discursus bestiarum, tot natatus piscium, in tot studiis, tot exercitiis, tot oblectamentis sublimium, investigationum, multiplicium affectionum, variarum voluptatum, sub arbitrii sui jure possidere, et pro voluntate disponere, et ad imperii sui nutu
Abbreviated transcription (Latin):
pecitꝰ. inqͥetudo ñ extĩgͥtur. S c̃ corꝑis sensus ui¬
rilit̾ domat᷑ iugore abstinẽtie ⁊ iuolent̃ restͥngi
rigore discipline. ĩ cipͣ mãsuetis oblectam̃tis in inꝰ
minꝰq delectari. ⁊ ad pͥstinas delectatões magis
mag̃q hebetari. hebetudinẽ aũ sensuũ necessa¬
rio sequit᷑ lentitudo appetuũ. In ꝙͣ tũ gͦ appetitꝰ¬

Expanded text:
oris sensus viriliter donatur vigore abstinentiae, et violenter restringitur rigore disciplinae, incipit in assuetis oblectamentis minus minusque delectari, et ad pristinas delectationes magis magisque hebetari. Hebetudinem autem sensuum necessario sequitur lentitudo appetituum. Inquantum ergo appetit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectõ̾is ꝑfectũ uͥtutũq ꝑmotõnẽ dĩa cognitio
augm̃tat᷑. Uinee cłtores: cogitatões ⁊ affecto̾es.
st̃ ĩ inuestigatoe u̾itatis: scd̃i aũ ĩ ex̾citato̾e uͥtutis.
ad illos ꝑtinet ĩ altũ fod̾e. ⁊ occłta penetͣre. ad istoᷤᷤ
spectat sacm̃toꝵ suꝑflita amputare. ⁊ moꝵ inuti¬
lia resecare. Illoꝵ labor ÷ correc to̾ erroꝵ. istoꝵ
labor castigato̾ uicioꝵ. Intͦduẽt sane mane. ⁊ hora
t̾cta. sexta. nona. n undecuna: qͥ laborãt ĩ uinea. ⁊
desudãt ĩ hiͦ cł̾tura. Mane pͥmo lix m̃di ĩ cip̃ appare̾.
ad t̾ciã dieᷤᷤsolet ĩ calesc̾e̾. ad sextã ã uehem̃tiꝰ estuare.
ad notiã ꝯstat solẽ ad ĩf̾i̾ora ĩ clinare. calorẽq cẽꝑare.
Ad undecimã uͦ ꝯtĩgit calorẽ cũ luce paulatĩ defic̾e̾.
Qͥd ita ÷ ortꝰ lucis. nͥ illumĩatõ u̾itatis. ⁊ qͥd ÷ ĩcho¬
ato caloris. nͥ acceptatõ bouitatis: Estuatõ au̾ ca¬

Expanded text:
fectionis profectum, virtutumque promotionem divina cognitio augmentatur. Vineae cultores, cogitationes, et affectiones. sunt in investigatione veritatis, secundi autem in exercitatione virtutis. Ad illos pertinet in altum fodere, et occulta penetrare, ad istos spectat sarmentorum superflua amputare, et morum inutilia resecare. Illorum labor est correctio errorum, istorum labor castigatio vitiorum, introducuntur sane mane, hora tertia, sexta, nona et undecima qui laborant in vinea, et desudant in hujusmodi cultura. Mane primo lux incipit apparere, ad tertiam dies solet incalescere, ad sextam autem vehementius aestuare, ad nonam constat solem ad inferiora inclinare, caloremque temperare, ad undecimam vero contingit calorem cum luce paulatim deficere. Quid itaque est ortus lucis, nisi illuminatio veritatis, et quid est inchoatio caloris, nisi acceptat
Abbreviated transcription (Latin):
carnał ⁊ Mane ita fac̃ discͤto̾ boni ⁊ mali. t̾ciã.
appetitꝰ u̾i boni. m̾idiẽ: desid̾iũ su̾mi boni. nonã:
fastidiũ falsiboni. undecimã: uͦ: effic̃ odũ seu q̃
obliuio u̾i bomali. Mane ita illumĩat᷑ inclłs.
Ad t̾ciã: corrigi᷑ ꝯsensꝰ ad sextã: inflãmat᷑ affec¬
tꝰ. ad nonã: restͥngi siuie ⁊̃ hebetat᷑ oꝑis sensus.

Expanded text:
carnalis? Mane itaque facit discretio boni et mali, tertiam appetitus veri boni, meridiem desiderium summi boni, nonam fastidium falsi boni, undecimam vero efficit odium, seu etiam oblivio veri mali. Mane itaque illuminatur intellectus, ad tertiam corrigitur consensus, ad sextam inflammatur affectus, ad novam restring
Abbreviated transcription (Latin):
pͥꝰ ÷ abs dubio ut uiciũ appetituũ ł sensuũ destru¬
at᷑.ꝙͣ uolũtas bona ad u̾am pacẽ ꝯponat᷑. ⁊ ꝙͣ diu
uolũtas ĩuenit un oporteat erubesc̾e. sẽꝑ cogitatõ
ht̃ ꝙ debeat accusare. Om̃s ã uince cłtores ad ues¬
ꝑam denariũ accipiũt. qͥ in uinee cult᷑a ꝑseu̾ant.

Expanded text:
ppetituum vel sensuum destruatur, quam voluntas bona ad veram pacem componatur. Et quandiu voluntas invenit unde oporteat erubescere, semper cogitatio habet quod debeat accusare. Omnes autem vineae cultores, ad vesperum, denarium accipiunt, qui in vineae cultura perseverant.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ neget młtos ex dia inspiratõe nosse ñ solũ utilia
elig̾e̾. u̾m ñ ex utilib utiliora sec̾nere. c̃ ñ pꝰsit̾ ad oĩa
suf fic̾e. ⁊ qͥd mag̃ qͥd minꝰ ⁊ qͥd minime expedi¬
at sagacit̾ dep̾hend̾e: Scias ita: te gemĩa ualde p̾ciosa
de dñi ꝯmissio̾e ꝑcepisse talẽta. cũ ceꝑis recte distĩ¬
guere int̾ utilia ⁊ inutilia. ⁊itẽ int̾ utilia: q̃ sint
largitate acceꝑis stude oꝑari ĩ eis. ⁊ lucͣri exeis. ut et
ext̾ius expͥmas in oꝑe. ꝙ int̾iꝰ expͥssum est ĩ cognitõe.
i duo ex duob adqͥrẽs. pꝰsis geminata talenta ĩ dñica

Expanded text:
enim neget multos ex divina inspiratione nosce non solum utilia eligere, verum etiam ex utilibus utiliora secernere, cum non possint ad omnia sufficere, et quid magis, quod minus, et quid minime expediat, sagaciter deprehendere? Scias itaque te gemina valde pretiosa de Domini commissione percepisse talenta, cum coeperis recte distinguere inter utilia, et inutilia, et item inter utilia quae sint largitate acceperis, stude operari in eis et lucrari ex eis, ut et exterius exprimas in opere quod interius impressum est in cognitione, et duo ex duobus acquirens possis geminata
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰsit fĩ casꝰ occasio. uł qͥd q̃so cã malũ ꝙ fore neq̃at cau¬
dele ꝯmonitõ: Ecce qͦmͦ õe cor ad õe ꝯsiliũ nutat. ecce
qͦmͦ õe ꝯsiliũ ad omẽm ꝑuidentiã caligat. ut recte dͥ
debeat. qr õe cormeret ut ex merore minuat. caligi¬
nẽ quã sustinet. Uides c̾te qi faciliꝰ ÷ iudicare qͥd liceat
qͥd ñ liceat. qͣm elig̾e qͥd expediat. Iud̃ ÷ discͤcõis. istd̃ de

Expanded text:
s occasio, vel quid, quaeso, tam malum quod fore nequeat cautelae commonitio? Ecce quomodo omne cor ad omne consilium nutat, ecce quomodo omne consilium ad omnem providentiam caligat, ut recte dici debeat, quia omne cor moeret, ut ex moerore innuat caliginem quam sustinet. Vides certe quia facilius est judicare quid liceat, quid non liceat, quam eligere quid expe
Abbreviated transcription (Latin):
admõiciõ ibꝰ ĩ formari neq̃at illos qͥd̾ acͥoribꝰ stimłiᷤ
ur geri oportet. ut qd̾ sponte fac̾e uolũt faciãt
ł ĩuiti scio it ꝗͣ difficile sit cor malicia ĩduratũ
ad formã discipline. ⁊ spc̃m houestatis ĩcuare.
s uecesse ẽ ut dura mat̾ia c̃ facile ad formã ũ fleclitꝰᷤ
a ⁊ acͥoris alãme ĩcñdiũ. ⁊ in allei gͣnioris tõsio adhibeat᷑.

Expanded text:
admonitionibus informari nequeant, illos quidem acrioribus stimulis urgeri oportet, ut quod sponte facere nolunt, faciant vel inviti. Scio enim quam difficile sit, cor malitia induratum ad formam disciplinae et speciem honestatis incurvare, sed necesse est ut dura materia cum facile ad formam non flectitur, ei et acrioris flammae incendium et mallei gravioris tunsio adhibeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis agatͦ s ut sciat uũqd̾q ĩ qͦ alt̾i debeat succͦre¬
re ⁊ ĩ qͦ dũ aliud mouet᷑ se debeat qͥetũ custodure.
Est i qiͣ q̃dã res publica corpꝰ huianũ ĩ qͦ sĩgłis
mẽbris sĩgła officia distribita sunt. Dũ g uñ
m̃brũ alteriꝰ m̃bri offm̃ ĩ ordinate sibi uend icat aͥd
aiuid ꝙͣ ꝯcordiã inui̾sitatis ꝑtͦbat: dũq aliud suo
motu alt̾ius mocũ ĩpedit. c̾te illi ꝙͣ natura mod̾at᷑
dispogiciõi qͣdicit. Prima ÷ qͥ custodia discipline

Expanded text:
poris agatur, sed ut sciat utrumquodque in quo alteri debeat succurrere, et in quo dum aliud movetur, se debeat quietum custodire. Est enim quasi quaedam respublica corpus humanum, in quo singulis membris sua officia distributa sunt. Dum ergo unum membrum alterius membri officium inordinate sibi vindicat, quid aliud quam concordiam universitatis perturbat? Cumque aliud suo motu alterius motum impedit, certe illi quam natura moderatur, dispositioni contradicit. Prima igitur est custodia discipli
Abbreviated transcription (Latin):
sicientes lĩgͣm ꝓtũdũt ⁊ ad sĩglas actões uelud
molã labia torꝙͣto cͥꝯducũt. Alii loꝙ̃tes digitũ
ostũdũt. suꝑcilia erigũt ⁊ ocłos ĩ orhẽ rotãtes ail
ꝓfimda qͣdã ꝯsid̾atõe defigentes cuiꝰdã ĩtͥnsecꝰ
magnificũcie conatꝰ ostñdũt. Alii capd̾ iactant
comã excuciũt ⁊ uestim̃ta ad aptãto apponunt.
t lat̾a cubicãdo pedesq extũdũdo ridicłam satiᷤᷤ
ostũtatõ is formã fingũt. Alii qͣ ãbe aures ad au

Expanded text:
dunt, et ad singulas actiones velut molam labia torquendo circumducunt. Alii loquentes digitum extendunt, supercilia erigunt, et oculos in orbem rotantes, aut profunda quadam consideratione defigentes, cujusdam intrinsecus magnificentiae conatus ostendunt. Alii caput jactant, comam excutiunt, vestimenta adaptando componunt, et latera cubitando, pedesque extendendo ridiculam satis o
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudo.ꝙͣ lenire ñ pꝰsit hꝰmͦi dĩe unctõis ĩfusio:
Si doleᷤᷤde lãguore ⁊ defectu tuo. insiste p̾tib. nͦ pͥꝰ
desistas. doñ induaris uͥtute ab alto. donͦ qͥescas penitꝰq
ꝯualescas. ab oĩ dolore ł lãguore tuo. ut pote delibutꝰ
p̾ciosissĩo illo euãgłice ydrie ungẽto. Si enĩntistis
inqͥt c̃ sitis mali bona data dare filiis ur̃is. qͣtitomagis

Expanded text:
amaritudo, quam lenire non possit hujusmodi divinae unctionis infusio? Si doles de languore et defectu tuo, insiste precibus, nec prius desistas donec induaris virtute ab alto, donec quiescas penitusque convalescas ab omni dolore vel languore tuo, utpote delibutus pretiosissimo illo evangelicae hydriae unguento: Si enim nostis, inquit, cum sitis mali bona data dare filiis vestris, quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
bitͦr olei spĩes fuit. cꝰ debitorẽ se c̃ẽ recognoũ qui
int̾i oganti sibi respãdit. Q tũ ĩqͥt debes dũo tnco:
n ille. Cent̃ ca. oł. Atcẽde obset᷑ ĩ qͣnta habũdĩtia
gr̃e oleu acceꝑat: qͥ cẽtũ cados olei sedeb̾e ñ negat.
Hoc olei debit̃ redd̾e ꝯpellebat. qͥ dñi sui debitores
alloq̃ndo instant̾ ãmonebat. Uidete inqͥt ne ĩ uacu¬
ũ gr̃am dei recipiatis. Hoc olei debit̃ ĩ se ip̾o cog.¬

Expanded text:
bitror, olei species fuit cujus debitorem se esse recognovit, qui interroganti sibi respondit: Quantum, inquit, debes domino meo? Et ille: Centum cados olei . Attende, obsecro, in quanta abundantia gratiae oleum acceperat, qui centum cados olei se debere non negat. Hoc olei debitum reddere compellebat, qui domini sui debitores alloquendo instanter admonebat: Videte, inquit, ne in vacuum gratiam Dei recipiatis . Hoc olei debitum in seipso cogn
Abbreviated transcription (Latin):
sio cͥmtuniᷤ. Languor ĩfirmitatiᷤᷤ. defectꝰ uͥtutiᷤ. Defa¬
tigato laboris: tediũ expͥtato̾is surgens ex mulcitu¬
dĩe tͥbulatõis ⁊ ĩpatiẽti desid̾io ꝑmissid̃is recͥbutõis.
Ex his sane oĩb dolor surg̃. aĩuĩq hõis młtiplicit̾ afflig̃.
S ꝯͣ tͥplicẽ dolorẽ hñis cͥplicẽ olei spĩem. Si ita do¬
les ex uuln̾e cͥmĩisq ꝯmissioe. hs oleũ ꝓposite uenie
ex dñi uti ꝑmissio̾e. Si doles ex infirmitate. n defec-¬
tõ uͥtutiᷤᷤ tenuit te. h̾s oleũ ꝑmisse gr̃e. Si doles fati
namq dcl̃icã uocẽ ĩmo dĩe unto̾is effusiõẽ: uiuo ego

Expanded text:
sio criminis. Languor infirmitatis defectus virtutis. Defatigatio laboris, taedium exspectationis, surgens ex multitudine tribulationis et impatienti desiderio promissae retributionis. Ex his sane omnibus dolor surgit, animumque nominis multipliciter affligit. Sed contra triplicem dolorem habes triplicem olei spem. Si itaque doles ex vulnere criminisque commissione, habes oleum propositae veniae ex Domini utique promissione. Si doles ex infirmitate, et defectio virtutis tenuit te, habes oleum promissae gratiae. Si doles fatignamque Dominicam vocem imo divinae unctionis effusionem. Vivo ego,
Abbreviated transcription (Latin):
Ero qͥdem misi qd̾ pecenti ꝓmisi. s necessi¬
tatis ñ uoluntatis uir amantissime fuit. ꝙ
pꝰ nõ feci ꝙ pͥus qͥdẽ uolui. s multis occasio¬
nibus inc̾currentib. ꝓpositũq impedientibus. iꝰsionẽ
tuã explere ñ potui. Uñ qd̾ tamichi pꝰ tam multam
ꝑmissiõis mee ꝑcͣstinato̾nẽ uidebat᷑ suꝑ eẽ statui diut᷑ne
dilaco̾̃nis dispendia saltẽ ub̃iore debiti fenore recũpẽsare.
Int̾ ħ amice amãti amici animũ libeat ꝑpend̾e. cui
dulce fuit duleis amici obsequiis diutiꝰ inħere. ⁊ ut su¬
us labor illiꝰ uolũtati. ñ audeo dr̾e utilitati diutiꝰ mili¬
caret : cõpendiosũ opꝰ ex industͥa in longũ ꝓtͣħe. Sp̃p¬
hõis statu diffusiꝰ digessi. Deãbulãtis itaq ñ icin̾antis
more b̾ius itiu̾s ꝯpendia młtiplici euagatõne ꝓtͣxi.

Expanded text:
ero quidem misi quod petenti promisi. Sed necessitatis, non voluntatis, vir amantissime, fuit quod prius non feci quod prius quidem volui, sed multis occasionibus intercurrentibus, propositumque praepedientibus jussionem tuam explere non potui. Unum quod mihi post tam multam promissionis meae procrastinationem videbatur superesse, statui diuturnae dilationis dispendia, saltem uberiore debiti fenore recompensare. Inter haec, amice, amici animum libeat perpendere: cui dulce fuit dulcis amici obsequiis diutius inhaerere, et, ut suus labor illius voluntati non audeo dicere utilitati diutius militaret, compendiosum opus ex industria in longum phominis statu diffusius digessi. Deambulantis itaque, non itinerantis more brevis itineris compendia multiplici evagatione protraxi,
Abbreviated transcription (Latin):
stͣliũ dũ de regib fabulant᷑. dũ casꝰ militũ
narrant. dũ ꝓ aliis loquntꝰ᷑: a qͥbꝰ ip̃i ñ ag¬
noscuntꝰ. Multoꝵ partes defendunt. pro
multis irascuntꝰ. pro multis litigant. igno¬
De regib s̾mo ẽ docet leĩo claustͥ regum
c̾tamĩa. casꝰ ⁊ euentꝰ blłoꝵ. qͦmͦ moriatur

Expanded text:
ibus fabulantur, dum casus militum narrant, dum pro illis loquuntur, a quibus non agnoscuntur, multorum partes defendunt, pro multis irascuntur, pro multis litigant, ignode regibus sermo est, docet lectio claustri regum certamina c
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾e labor. tcie laq̃us. de p᷑ dicit᷑. ui di
sathanã qͣ fulgur de celo cadñdẽ. des d̾a
in sudore uult tin uesceris ꝑa. tuo
Hũ scib̾ qͥ sedẽ p̃lationis q̃runt. ⁊ illi qͥ nec
p̃esse possunt nͦ obedire uolunt. Alii uͦ qͥ fa¬
miliares magr̃is loculos portant. ⁊ in oc
cet ne dignitas. potestas. ⁊ fanpliaritas:
Creatꝰ in tanta dignitate angłs ut lucif̾
uocaretur ũ attñdens dignitatẽ creatõiᷤ
casuiꝰ sedẽ q̃siunt elatiõis. Siic qͥdã clau¬
¶fliũ dũ qñis nobilitate p̃minent. dũ
fr̃es p̃cellunt. elatõis sedẽ petirut. ⁊ qͥ
ex dono tanti mun̾is humiliores eẽ de¬
berent: qͣ debiliores ⁊ illit̾atos: suꝑbi tu¬
nĩt. Hostis ⁊̃ potestatẽ pͥmi hõis. q ẽ ĩ

Expanded text:
ndae, labor; tertiae, laqueus. De prima dicitur: Vidi Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . De secunda: In sudore vultus tui vesceris pane tuo ui sedem praelationis quaerunt; et illis qui nec praeesse possunt, nec obedire volunt, alii autem, qui familiares magistris loculos portant, et in occetne dignitas, potestas et familiaritas? Creatus in tanta dignitate angelus ut Lucifer vocaretur, non attendens dignitatem Creatoris, casurus sedem quaesivit elationis. Sic quidam claustralium dum generis nobilitate praeeminent, dum fratres praecellunt, elationis sedem petunt et qui ex dono tanti muneris humiliores esse deberent, contra debiliores et illitteratos superbi tument. Nostis etiam potestatem pri
Abbreviated transcription (Latin):
in patre pietas mi s̾atõis. in silio affectus
redemptionis. in sꝑũ scõ beuiguitas re¬
missionis. Motus si qͥd̾ pat̾ pietate. misit
ad patrẽ ꝑotestas mitoñtis ad fslum
humilitas obedientis ad spm̃ scm remis

Expanded text:
in Patre pietas miserationis, in Filio affectus redemptionis, in Spiritui sancto benignitas remissionis. Motus siquidem Pater pietate misit ad Patrem potestas mittentis, ad Filium humilitas obedientis, ad Spiritum s
Abbreviated transcription (Latin):
ornam̃ta lectuli secdĩ portant. bimeo aut̃
ne in hꝰi lectulis uideantꝰ sõpna uanitatis.
ne in eisd paciat᷑ aiꝰ illusionẽ carnis. ⁊ sic̃ in
ext̾iori lecfulo caro mollit̾ uoluitͦ. sic ũ uo
luptatis lectulo aĩa spoliata uͥtutib delec¬

Expanded text:
ornamenta lectuli secum portant. Timeo autem, ne in hujusmodi lectulis videantur somnia vanitatis, ne in eisdem patiatur animus illusionem carnis. Sicut in exteriori lectulo caro molliter volutatur, sic et in voluptatis lectulo anima spoliata virtutibus ene
Abbreviated transcription (Latin):
uindicantes lim̃i: s date locũ ire. Ph dolor.
ubi uͥa religio. ubi ꝑfectiõis integͥtas. ubi
caritatis inuenit ᷤ fundam̃tũ. forsitan
in claustͥlib qͥ seipsos uidicantes coridie ac¬
cus ant. sũmi uidicis snĩam formidant dicũteᷤᷤ.¬
it claustͣles iudicia dñi u̾a. ñ scłaria. legẽ
dñi custodiunt iiuendo. meditando. amãdo.
uiuendo: puritas ꝯscĩe. meditando: plenitu¬
do scĩẽ. amando caritatis ꝑfectio: solec a di¬
pisci. Ht̃ ã lex claustliũ iudices ⁊ testes. atq
hõib uita. Concordant ã in uidi cio scien

Expanded text:
charissimi, sed date locum irae! Proh dolor! Ubi vera religio? ubi perfectionis integritas? ubi charitatis invenitur fundamentum? Forsitan in claustralibus, qui seipsos judicantes quotidie accusant, summi judicis sententiam formidant dicenteenim claustrales judicia Dei vera, non saecularia. Legem Domini custodiunt vivendo, meditando, amando. Vivendo, puritas conscientiae; meditando, plenitudo scientiae; amando, charitatis perfectio solet adipisci. Habet etiam lex claustralium judices, et testes atque hominibus vita. Concordant a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ so. ũ n. tͥ. Caldei feroces .i. demones. cameli
sollicitas cͥcũsp̾tiones ñtiꝰ qͥ euadit discre¬
tionẽ designat aĩ. I camelus partĩ mund̾̃
aĩal qr ruminat. partĩ inmundũe qr un¬
gulã ñ diuidit. bonas t̾renoꝵ dispñsatiõs
dicit. Quas diabolus modo tirpenti. mͦ p̃ci¬
pitata actione ferit. modo pigra uł inmo¬
d̾ata locutione ꝯfundit. pene aut̃ semꝑ
nimiis cogitanũ molib p̃mit. Sic gͥ dal¬
deu tͥb turbus camelos rapiunt: qñ illi¬
cita oꝑ atiõe. suꝑflua locitiõe. in ordĩata
ni ꝑ ĩmod̾ atiõem sollicitudis alioꝵ se negli¬
solłcer agit. aliqͣ subito cã emĩgit. q̃ õs cir¬
c̃pectiões obruit. ⁊ sic sola discretio aĩo
discretiõis qͥd ñtiet m̃ti. Audi dãpna came¬
loꝵ. ⁊ casũ pũ̾oꝵ. hñ rapiuntꝰ illi moriunt᷑.

Expanded text:
em tibi . Chaldaei feroces, id est daemones; cameli,sollicitas circumspectiones, nuntius qui evadit discretionem designat animi. Camelus partim mundum animal, quia ruminat, partim immundum, quia ungulam non dividit, bonas terrenorum dispensationes innuit, quas diabolus modo torpenti, modo praecipitata actione ferit, modo pigra vel immoderata locutione confundit, pene autem semper nimiis cogitationum molibus premit. Sic igitur Chaldaei tribus turmis camelos rapiunt, quando illicita cogitatione, superflua operatione, inordinata nec per immoderationem sollicitudinis aliorum se neglisolerter agit, aliqua subito causa emergit, quae omnes circumspectiones obruit; et sic sola discretio animodiscretionis quid nuntiet menti. Audi damna camelorum, et casum puerorum. Hi rapi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplo uasa sunt corda.q̃ tt̃ sunt uasa tem¬
płi dñi : cũ plena uͥtutib placũt diuine
uoluntati. fiunt aut̃ uasa palatii: qͣndo
pac̃e desid̾ant cuilibet humane pocestati.
fiunt ⁊̃ uasa coqͥne.dũ cor qd̾ priꝰ sob̾e¬
tati suierat: postea s̾uit gule. uñ ieremiaᷤ.
Aui nutͥebant᷑ inqͥt in croceis: ãplerati

Expanded text:
mplo vasa sunt corda, quae tunc sunt vasa templi Domini, cum plena virtutibus placent divinae voluntati, fiunt autem vasa palatii, quando placere desiderant cuilibet humanae potestati. Fiunt etiam vasa coquinae, dum cor, quod prius sobrietati servierat, postea servit gulae. Unde Jeremias: Qui nutrieban
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbuint. ⁊ licet eis alii obechiant. ip̃i tã o-
bedire p̃latis nolunt. uñ gͥ ꝓcessit deiec¬
tio in dignitate: uñ sb̾iectio in potestate:
uñ tͦbatio in familiaritate: Uñ it̾ũ ma-
p̃cepto creatoris. ꝙͣ suggestionibiantiqui
hostis : Quomꝰ contigit ut uidas qͥ in tant̾
sathan ad capłm ꝯfessionis: in petͣre
poss indulgentiam remissionis. S he
desꝑaret hõmo cũ audiret angłm ⁊an
te dignitatis desꝑasse. hoĩem tante po¬
testatis p̾casse. dĩscipłm tante familia¬
ritatis apostatass e ostñd̾ nob̾ d̾s exẽplũ
ci dĩ fc̃i sunt. An ignoras petͥ negatdẽ.
an nescis thome dubitatõem: Ñne post
cie. ad extusandeͥs ertusatões in pcc̃is.

Expanded text:
unt, et licet eis alii obediant, ipsi tamen obedire praelatis nolunt. Unde igitur processit dejectio, in dignitate; unde subjectio in potestate; unde turbatio in familiaritate? Unde iterum mapraecepto Creatoris, quam suggestionibus antiqui hostis? Quomodo contigit ut Judas, qui in tantum Satanas ad capitulum confessionis, impetrare posset indulgentiam remissionis. Sed ne destae dignitatis desperasse, hominem tantae potestatis peccasse; discipulum tantae familiaritatis apostatasse, ostendit nobis Deus exempla ci Dei facti sunt. An ignoras Petri negationem? An nescis Thomae dubitationem? Nonne post tiae ad excusandas excusationes in peccatis.
Abbreviated transcription (Latin):
in claustro: hora ꝯstituta lc̃oi. in capi¬
tulo ꝯfessiõĩ. in eccłia or̃oi. Claudit᷑ it̾ũ
in claustro ꝯfabulatiõi. in capitulo ex
sitatẽ corꝑis. uł ad doctͥnã ord̾is. sen ad
edificationẽ m̃tis. Pot̾ ħ ostia applłari li
aut negaiꝰ ꝑ ħ ostiũ sepe intͦeunt. qͥ ostiũ
to uenienti a regiõe desti. ne domꝰ.iiii.¬

Expanded text:
ituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clauditur iterum in claustro confabulationi, in capitulo excsitatem operis, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedificaaut negatur. Per hoc ostium saepe introeunt, qui ostium nto venienti a regione deserti, ne dom
Abbreviated transcription (Latin):
templa ꝯstrui. altaria erigi. ministͥ
ad seruuiend̾ ordĩari. immolari petude.
thura ꝯcremar. ud siqͥd̾ uentͥ tẽplũ ÷
coqͥna altare mensa ministri. cociũ
molare pecudes: parare i carnes. fumꝰ
incensoꝵ. odor sapoꝵ. ħ in irłm ñ ꝯstru

Expanded text:
templa construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, fumus incensorum, odor saporum. Haec in Jeru
Abbreviated transcription (Latin):
on negat religio:
qͦd recfrit necossitas natͦe ꝓhibet tñ qd̵̾
appetit suꝑflatas gule. Causariꝰ xeñ solent
quidam scłares qd tam diu̾sis ⁊ tã delica¬
conficitꝰ. ⁊ tãcito gliatꝰ. Nec minꝰ forsttla
cari debent qͥdã religiosi qͥ delicatiores
possunt ppłłari. qui i delicatiora q̃rt̃
Belicatiores dici ꝑossunt. Cũgͥ legas.
deli quisse ionathan in gustũ mellis.
es au in edũlio lentis s odomitas ĩ satͦ¬
desto sumꝰ: inirandũ non: si ollas car¬
niũ suspiramꝰ. ollas carniũ suspirat:
ꝗ̃ carius desid̾iũ tẽptat. Isti ã qͣre suspi¬
rent. qͥ ollas carnũ semꝑ hñt: Ad huic

Expanded text:
Non negat religio quod requirit necessitas naturae, prohibet tamen quod appetit superfluitas gulae. Causari etenim solent quidam saeculares, quod tam diversis et tam delicaconficitur, et tam cito deglutitur. Nec minus forsitan causari debent quidam religiosi, qui delicatiores possunt appellari. Qui enim delicatiora quaerunt, delicatiores dici possunt. Cum enim legas deliquisse Jonathan in gustu mellis . Esau in edulio lentis , Sodomitas in saturideserto sumus, mirandumne est si ollas carnium suspiramus? Ollas carnium suspirat, quem carnis desiderium tentat. Isti autem quare suspirent, qui ollas carnium semper habent? Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
telligñs aũ r.d. Nec mirũ si ħ uideat. qͥ capd̾
lectulo: audite de uestim̃to. ł induit ĩ qͥt
eũ mat̾ sua uestim̃tis esau ualde bonis.
qͣs apd̾ se habebat. forsitan cũ audis qd̾ in¬
duit eũ mat̾ sua uestim̃tis ualde bonis scił.¬
es au: similit̾ p̃ciosis uestiri q̃ris: dũ legis
bant illis in figurã: An ignoras qr in iacob
fraglantia uestim̃toꝵ famã designat u̾tu¬
tum. ⁊ in ioseph cunica talaris. ꝑseu̾antia
longanimitatis : Hee sunt gͥ uestes qͣs apd̾
se n abebat rebecca.⁊ qͥb induit iacob cum
Int᷑ illos ⁊̃ qui tunicis induuntꝰ uoluptaᷤᷤ
pedẽ posuit. ñ qd̾ camisiis muitantꝰ s qͦdã
delicato panuo qͥ uulgo saya uocatͦ. In ostũ¬
sione gͥ lanee uestis asꝑitatẽ qu̾sionis ostñ¬
dunt. s in delectatione delicati panni sua¬
uitatis molli ciẽ q̃runt. uidi ⁊ ego nͥ fallor
monachũ camisia uestitũ.i õcantẽ ⁊ dicãtẽ.
carior ⁊ staminea ꝙͣ camisia. d̾unica uꝰ uesti¬

Expanded text:
requirens Deum . Nec mirum si hoc videat, qui caput lectulo, audite de vestimento: Et induit, inquit, eum mater sua vestibus Esau valde bonis, quas apud se habebat . Forsitan cum audis, quod induit eum mater sua vestibus valde bonis, similiter pretiosis vestiri quaeris, dum legis omnia contingebant illis in figura? An ignoras, quod in Jacob fragantia vestimentorum famam designat virtutum; in Joseph tunica talaris perseverantiam longanimitatis? Hae sunt igitur vestes, quas apud se habebat Rebecca, et quibus induit Jacob cum Inter illos etiam, qui tunicis induuntur voluptas pedem posuit, non quod camisiis utantur, sed quodam delicato panno, qui vulgo saia dicitur. In ostensione igitur lanei vestis, asperitatem conversationis ostendunt, sed in delectatione delicati panni suavitatis mollitiem quaerunt. Vidi et ego, ni fallor, monachum camisiam indutum, locantem et dicentem: carior est stamina, quam camisia; tunica vero vesti
Abbreviated transcription (Latin):
mouachi ñ cdliffert̃. a pallio militis. s ut
ait guidã sapiens. miles ⁊ mouacꝰ ex eo¬
dem paino parti ungt  sibi cucullã ⁊ cla¬
midem. Nõ multũ diffrt habitꝰ cano¬
nici scłaris ⁊ regłaris. s. si force regłarẽ
iudeis. archidiaconũ uł ep̃m te uidisse con¬
tendas. S forsitan dices. delicatis delicata
conueniunt ex regła testi moniũ ꝓferens.
Ait eñi beatꝰ arigustinꝰ. Si eis qui uen es̃t ex
morib delicatiorib ad monast̾iũ aliqͥd alim̃toꝵ¬

Expanded text:
monachi non differunt a pallio militis; sed, ut monachi non differunt a pallio militis; sed, ut ait quidam sapiens, miles et monachus ex eodem panno partiuntur cucullam, et chlamydem. Non multum differt habitus canonicvideas, archidiaconum vel episcopum te vidisse contendas. Sed forsitan dices, delicatis delicata conveniunt, ex regula testimonium proferens. Ait enim beatus Augustinus: « Si eis, qui venerunt ex moribus delicatis ad monasterium aliquid alimento
Abbreviated transcription (Latin):
tas: n diligat᷑ pauꝑtas. Qui it diuitũs ha-¬
onis hĩtꝰ. Ait .it. ñ in ueste p̃ciosa. slui mol¬
liciei mulierũ p̃ciosiorẽ uestẽ negat. pu¬
tas ne monachuͣ p̃ciosiorẽ liestẽ ꝯcedati᷑
Plus amat spõsꝰ sponse castitatẽ: ꝗ p̃ciosam¬
plus simp lictatẽ ꝙͣ tortũ cͥnẽ. Sio inmortał
sponsꝰ plus amat int̾iorẽ hĩtũ: ꝙͣ ext̾iorẽ.
Molles mollia q̃runt. elati p̃cios a. delicatispe¬
ciosa. Ext̾ior ⁊ n suꝑfluitas: aĩ ñtiat uanita¬
fũit. emĩdũ puto. ut sit diu̾sitas ĩt̾ indu¬
m̃tũ palatii: ⁊ monast̾ii. Qui i mollibꝰ in¬
diuintꝰ. in domib regũ sunt. Loquor qͣłc̃q
canonicꝰ de ionachis. s qͥd dici debeat de
qͥbidã nr̃i ordinis canonicis ⁊ mens ⁊ facies
fulciuntꝰ plumeis. linteis ⁊ lodicib accurate
parantꝰ. catinis deguntꝰ oꝑtoriis. qͦs si forte
uideres. lectulũ sponse q̃ sponsũ desid̾et.
forsitan estimares. Capa canouici ⁊ cuculla

Expanded text:
tas, nisi diligatur paupertas. Qui enim divitiis aonis habitus, ait enim: Non in veste pretiosa . Qui mollitiei mulierum pretiosam vestem negat, putasne monacho pretiosiorem habitum concedat? Plus amat sponsus sponsae castitatem quam pretiosamplus simplicitatem quam tortum crinem. Sic immortalis sponsus plus amat interiorem habitum quam exteriorem. Molles mollia quaerunt, elati pretiosa, delicati speciosa. Exterior ergo superfluitas, animi nuntiat vanitafuerit, emendum puto, ut sit diversitas inter indumentum palatii et monachi. » Qui enim mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Loquor qualiscunque canonicus de monachis. Sed quid dici debeat de quibusdam nostri ordinis canonicis? et mens, et facies fulciuntur plumeis, linteis et lodicibus accurate parantur, cothurnis teguntur et opertoriis, quod si forte videres, lectulum sponsae, quae sponsum desideret, forsitan aestimares. Cappa canonici, et cuculla
Abbreviated transcription (Latin):
irdeo frẽs meipso det̾iores: accusatiões
eoꝵ pati nolo. cũ dicis fr̃es te ipso det̾iores:
det̾ior fc̃s es Quare ꝯtẽpnis magistrum
an nesas xp̃m corã pilato iudicatũ: An
nescis regem celi a nulitib in t̾ra flagella¬
iti uirgam renius: Nagellari ñ erubuit
corã popło ⁊ tũ dedignaris spoliari corã
ut daret nͥ ob̾ exẽplũ pacĩe. q̃ccusaris ⁊ tu
ticcͣdicunt ⁊ humilitatẽ ꝯfessi oneᷤ sꝑnt.
qͣre gͦ in loco remissĩonis intuas litẽ
hic̃ amittit. qd̾ alias acqͥsitũt. hic ⁊ ⁊ locꝰ¬

Expanded text:
video fratres meipso deteriores, accusationes eorum pati nolo. Cum dicis fratres teipso deteriores, deterior factus es. Quare contemnis magistrum? An nescis Christum coram Pilato judicatum? An nescis regem coeli a militibus in terra flagellatu virgam renuis? Flagellari non erubuit coram populo, et tu dedignaris spoliari coram ut daret nobis exemplum patientiae; accusaris et tu, ti contradicunt, et humilitatem confessionis spernunt. Quare ergo in loco remissionis inducis litem hic amittit quos alibi acquisivit: hic est