comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debitam gr̾am bi
tribueret bona ꝓmalꝰ nullo mͦ eẽrit quib
retribueret bona ꝓ bonis. utiq ustus rem
buendo ẽ bona ꝑbonis. q misericors priust
it recribuendo bona ꝓ mał qͣmuis ⁊ ip̃aius¬
sericordia. Et nota qsd̾ qͣtuor sunt retribim¬
ones. Retribuut᷑ enim aut mala ꝓ mabis
aut bona ꝓ bonis. uł bo na ꝓ malis. uł mal
icia admlam Ouartam nescit d̾s. Reccibu¬
it gͥ d̾s bonum ꝑ malo. qͣra retribitionẽ iste
ꝑfidem exqua uiuit iustus. ñ ẽ iste penttui
qui hoc pot̾ orare. uiuifica me priꝰ morturm
⁊ impotentẽ icire ł oꝑari. s ꝑ fidem uiuifis¬

Expanded text:
ebitam gratiam bona retribueret bona pro malis, nullo modo essent quibus retribueret bona pro bonis. Utique justus est retribuendo bona pro bonis, quia misericors prius fuit retribuendo bona pro malis, quamvis et ipsa jus sine misericordia. Et nota quod quatuor sunt retributiones. Retribuuntur enim mala pro malis, aut bona pro bonis, vel bona pro malis, vel mala icordiam. Quartam nescit Deus. Retribuit ergo Deus bonum pro malo, quam retributionem iste ifica me per fidem ex qua vivit justus. Non est iste penitus qui hoc potest orare: Vivifica me, prius mortuum et impotentem scire vel operari, sed per fidem vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hiꝰ tm̃ ꝯuenit oꝑatõ. congrue gͦ distin xix.
ci ꝙ expedit uetini.¬
humanam incligentiam ostendit
Et gr̃am d̾i cͣc eam poscit. hũana u̾o ĩ¬
digentia muttiplex ẽ. s. infirmitas ignorã¬
tiã. exilium hostes. cͣt ꝙͣ auxilium multipli¬
cis gr̃e q̾rit. Uñ bñ huic occonario p̃mittit᷑
litꝰ. Gẏmel q̃ int̾pretatur retributo qi sibi
mutiplicit gr̃am tribui petit dixerat enrm
supͣ. in quo corrigit ad olescẽ. ii.su. deind
at petit auxilium dicen
etribue
retribue .i. tu̾ma ĩtm

Expanded text:
 convenit operatio. Congrue ergo distinxit ci quod expedit retinhumanam indigentiam ostendit, et gratiam Dei contra eam poscit; humana vero indigentia multiplex est, scilicet infirmitas, ignorantia, exsilium, hostes: contra quam auxilium multiplicis gratiae quaerit. Unde bene huic octonario praemittitur littera ghimel, quae interpretatur retributio, quia sibi multipliciter gratia tribui petit. Dixerat enim supra: In quo corrigit adolescentior viam suam. Deinde at petit auxilium, dicens: etribue Retri
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ durat usura¬
re qͣm acceꝑit . nõdi¬
mittit ut sibi cdimt¬
tatur. ⁊ dolus qr ali¬
os decipiuint. de plate¬
is .e. ñ absconduntur

Expanded text:
er durat usurare, quam acceperit: non dimittit ut sibi dimtatur. Et dolus, quia alios decipiunt de plates non absconduntur
Abbreviated transcription (Latin):
dominus. ⁊ clicit᷑ hoc a simili uirge. qm furtenz
ut poma uł uestimenta alt̾uis rapiat. si dormi¬
erte ille cuiꝰ surit uestimenta. fur cumuirgaui¬
gilat. Si aut̃ iuguat ille: fur dormt ⁊ n rapit.
siłr si homo custodit uestimentasua ne ambu¬

Expanded text:
in. Et dicitur hoc a simili virgae, quam fur tenet, ut poma vel vestimenta alterius rapiat. Si dormierit ille cujus sunt vestimenta, fur cum virga vigilat. Si autem vigilat ille, fur dormit, et non rapit. Similiter, si homo custodit vestimenta sua, ne ambu
Abbreviated transcription (Latin):
dumpotes ꝑ fidem uide. si fatiem euis uidere ñ
uales: qm̃ ibi sp̃es: post̾iora eius uide. hoc enim
dictum ẽ moysi a domino q̃renti faniem eiꝰuid̾e
Non potes uidere faciem meam s sta inforamĩe
petre ⁊ ꝓtegamte dextera mea ⁊ post̾iora mea
uideb̃. cum ꝑtͣsiero. Qui gͦ ñ pot̃ iudere faciem
post̾iora indeat: cum transierit ꝑtransinit enĩ
xp̃ ꝑ passionem a morte ad intama. quitransit᷑.
hebraite d̾r pasca. pascha quid̃ ꝓtitat᷑ g̾cum. qͣrꝰ
ut⁊ iniqui credunt. s ꝙ resurrexit. Primum gͦ
ẽ Inprincipio erat u̾bum. post̾us ũbum carot
sc̃m ẽ. Qui gͦ credit ꝙ passus ẽ ⁊ resurrexit israel

Expanded text:
dum potes, per fidem vide; si faciem ejus videre non vales, quoniam ibi species, posteriora ejus vide. Hoc enim dictum est Moysi a Domino, quaerenti faciem ejus videre: Non potes videre faciem meam, sed sta in foramine petrae, et protegam te dextera mea, et posteriora mea videbis, cum pertransiero . Qui ergo non potest videre faciem, posteriora videat, cum transierit. Pertransivit enim Christus per passionem a morte ad vitam; qui transitus Hebraice dicitur pascha. Pascha quidem putatur graecum, quasi mortuus est, ut et iniqui credunt, sed quod resurrexit. Primum ergo est: In principio erat Verbum ; posterius: Verbum caro factum est . Qui ergo credit quod passus est et resurrexit, Israel
Abbreviated transcription (Latin):
dei expͥmens q̃ congrue
hic. Intũtio monet ad laudem modus criꝑtitꝰ
ẽ. primo ꝓpħa sibi qͣi omnib consulit laudare.
nemuanis ccietur ⁊ qͣi acquiescersꝰ consilio: as¬
serit selaudatur̃. ibi ubi pot̾it plene. scd̃o alios¬
monet ñ sꝑare in homine. ibi. Nolite cõ. t̾cio do¬
cet omnem spem in onmipotñti ponendã ibi. be¬

Expanded text:
Dei exprimens. Quae congrue hic. Intentio: Monet ad laudem. Modus: Tripartitus est. Primo Propheta sibi quasi omnibus consulit laudare, ne in vanis otietur, et quasi acquiescens consilio, asserit se laudaturum ibi, ubi poterit plene. Smonet non sperare in homine, ibi: Nolite confidere. Tertio, docet omnem spem in Omnipotente ponendam, ibi: Be
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cogitat sapĩam diuinam illi inħens ⁊ illam
hortans anima ẜ rõnem. dicit. lauda. a. in do¬
Quid enim tibi placet in hor seculo q̃ diuisa es
ꝑ tot secłarium rerum amores: Quid te occupa¬
cura mortalium rerum Collige te ad actorẽ
hic tibi pax ⁊ securitas. Sta ergo metum ⁊ lau¬
da dñm. dem̃ respondet anima menti. Qi hic p̃¬
grauata ⁊ ñ ualens ita consistere ut dignum ẽ
modo fit mors ẽ. hic in morte ista laudo tenuit̾¬

Expanded text:
 cogitat sapientiam divinam, illi inhaerens et in illam hortans anima, secundum rationem dicit: Lauda, anQuid enim tibi placet in hoc saeculo quae divisa es per tot saecularium rerum amores? Quid te occupat mortalium rerum cura? collige te ad actorem. Hic tibi pax et securitas. Sta ergo mecum, et lauda Dominum. Deinde respondit anima menti, quasi hic praegravata, et non valens ita consistere ut dignum estmodo fit, mors est, hic in morte ista laudo tenuit
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stat corporee qͣm
mouet regit sinsficat. ⁊ cap̃ ip̃a spuał natura
infinita nitĩa ẽ sube di. Sicut aurum uituꝑa¬
tum qr sordidum p̃est plumbo in sua purita¬
te laudato. sic ⁊ malus homo optimo eqͦ. Nõ
gͦ datur anime consilium a carne. qͣmuis do¬
mita ualde ⁊ pacata q̃ tñ mortua ẽ p̃p pec̃cm nec

Expanded text:
stat corporeae quam movet, regit, sensificat, et caput ipsa spiritualis natura infinita vicina est substantiae Dei. Sic aurum vituperatum quia sordidum est praeest plumbo in puritate laudato; sic et malus homo optimo equo. Non ergo datur animae consilium a carne, quamvis domita valde et pacata quae tamen mortua est propter pec
Abbreviated transcription (Latin):
dare ut eidetur infut᷑o.
nitatis ignoitendoꝵ
gandoꝵ. Uñ dimittite
⁊ dimitet᷑ uob̃. date ⁊ da¬
ri u̾su pendent. gła ⁊
tur qui dat egentibus

Expanded text:
dare, ut ei detur in futuronitatis ignoscendorum gandorum. Unde: Dimittite et dimittetur vobis: date, et dari versu pendent; Gloriatur, qui dat egentibus
Abbreviated transcription (Latin):
uet dominum. Etce hic premia illuis beatitucdli-¬
iusostendit dicens. qd semen eiꝰ .i. mñces bonioꝑis
at potens in terra ñ hacubisancti sunt derisui:
ħ celesti ubi fulgebunt sicut sol. ul ⁊̃ hic inisto
tempore quo minus udetur semen eiꝰ .i. oꝑamĩe.¬

Expanded text:
ia illius beatitudicens, quod semen ejus, id est merces boni operis, erit potens in terra, non in hac ubi sancti sunt derisui, sed coelesti, ubi fulgebunt sicut sol. Aug. Vel etiam hic in isto tempore quo minus videtur, semen ejus, id est ope
Abbreviated transcription (Latin):
ara rettoꝵ bñdiccturł retributõe. recti sunt qͥ ñre¬
listunt patri em̃ danti⁊ tredunt ꝓmitcenti ñ cre-¬
dunt ꝑisse oꝑa sua cum eis temꝑalit̾ sĩ recribuit᷑
Sunt enim quidam ad t̾rena curui quibona
tiam hominũ nec terrenas ꝯcupisete diuitias.

Expanded text:
r aeterna retributione. Recti sunt qui non resistunt patri emendanti, et credunt promittenti, non credunt periisse opera sua, cum eis temporaliter non retribuitur. Sunt enim quidam ad terrena curvi, qui bona riam hominum nec terrenas concupiscit divitias.
Abbreviated transcription (Latin):
est tibi peccatturatuũ.
⁊ leticiam de et̾nis que¬
ata. ꝓmittil michi. Qui enuimhimulusau¬
dit ⁊ discit: intus gaudec de u̾tate.
Uñ anuitus sponsi stcit ⁊ audit. stat ñ caditlo¬
quendo ⁊ gaudio gaudet p̃p uocem sponsi ⁊ ꝙr
mor enim infusa repellit.
plenam restrtucionẽ¬
a .d. ossa sunt humi¬
liata. ⁊ ideo auercea
pecc . in. noname faci¬
meam habeo. Si enira
homo auert̾t pec̃m¬
⁊d̾s auercit faciemn
puniat. Adu̾te gͦ nt¬
catum ut au̾tat d̾z. fe ꝓumiat. Aduitedi
tat qui est uirga iugiliarum. uñ ad iere dicuͦ
Quid tu uides ieremia: uirgam nigiliarũego
uideo uirga uigiliarum deus ẽ. qui iugilat
suꝑ ppłm suum ad puniendum. sulle dormis
ad confitendum. Dorrait uerosi illerugilat. di¬
co au̾te ⁊ aitrendo. dele denoticia tua omnes
nib orat dico dele ⁊ deletis maus¬

Expanded text:
est tibi peccatum tuum . Et laetitiam de aeternis, quae promittis mihi. Qui enim humilis audit et discit, intus gaudet de veritate. Unde amicus sponsistat et audit: stat, non cadit loquendo; et gaudet gaudio, propter vocem sponsi. Et quia mor enim infusa repellit. plenam restitutionemat: Ossa sunt humiliata. Et ideo, averte meis non a me, facimeam habeo. Si enim homo advertit peccaus avertit faciem ne puniat. Adverte ergo peccatum, ut avertat Dtat, qui est virga vigiliarum. Unde ad Jerem. dicitur: Quid tu vides Jeremia? virgam vigiliarum ego video . Virga vigiliarum Deus est, qui vigilat super populum suum ad puniendum, si ille dormit ad confitendum; dormit vero, si ille vigilat. Dico averte et avertendo dele de notitia tua omnes nibus orat. Dico dele, et deletis ma
Abbreviated transcription (Latin):
mił sed meditialis cuius radix petre herere
d̾r. Ita homo hac inmisterio aspersus sit humi¬
lis radice caritatis foxus in hemuli xp̃o ⁊ sicmũ¬
datur dicitur ħ herba purgare eciam pulmo¬
nes inquibus est inflatio. sit humilitas suꝑbiã
depellit. ⁊ sic mundabor⁊ supponit qualtter
lauabis me aqua bap̃i .i. sicut in baptismo
lauabis fideles tempore gracie. uel mundabis
me alia litt̾a. ⁊ dealbabor superniuem .i. incon¬
parabiliter. ł ideo dicit supet niuem ut notet se
esse uestem domini ⁊ ideo siemacula ⁊ tuga qr
uestimenta xp̃i in transfiguratõe facta sunt al¬
ba sicut nix ꝑ que sc̃i significant᷑. Uñ quot quot
ĩ xp̃o baptizati estis. xp̃m incluistis. Quorum
si fũ̾nt pet̾ca ur siminilus: nelut iur dealbabi¬
tur ⁊ hoc est ⁊ dealbabor suꝑ ninem .i. ut simue¬
stis domini sine matula rruga. Uñ ⁊ in monte
uestis xp̃ifulsit sicut nix. ⁊ sic ego audiam te. ⁊

Expanded text:
 sed medicinalis, cujus radix petrae haerere dicitur, ita homo hac in mysterio aspersus fit humilis radice charitatis, fixus in humili Christo, et sic mundatur. Dicitur haec herba etiam purgare pulmones, in quibus est inflatio: sic humilitas, superbiam depellit. Et sic mundabor et supponit qualiter. Lavabis me aqua baptismi, id est sicut in baptismo lavabis fideles tempore gratiae. Vel, mundabis me. Alia littera et dealbabor super nivem, id est incomparabiliter. Vel ideo dicit, super nivem, ut notet se esse vestem Domini: et ideo sine macula et ruga, quia vestimenta Christi in transfiguratione Domini facta sunt alba sicut nix, per quae sancti significantur. Unde: Quotquot in Christo baptizati estisnt peccata ut vermiculus, velut nix dealbabuntur . Et hoc est, et dealbabor super nivem, id est ut sim vestis Domini sine macula et ruga. Unde et in monte vestis Christi fulsit sicut nix. Et sic ego audiam et,
Abbreviated transcription (Latin):
aũ qui ñ apparinẽs
qui corde sordido ⁊ ce¬
tuam. apparebora
conspectu tuo ⁊ cũ
illi saturati sint in¬

Expanded text:
 qui non apparui eis, qui corde sordido itiam tuam, apparebo conspectu tuo; et cum illi saturati sint i
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦ xp̃c natus ẽ rex met̾num. s ñ asi dauid te¬
net regnum qͣm liberatur a perseq̃ntib. ⁊ si¬
cut dauid prins sustinnt sauler qͣm inꝑace
naret quietus. sic ⁊ corpus eius ꝙ est ecc̃a ⁊̃ bñ
saul ꝑsecrtor dauid: mors d̾r q̃ solanos per¬
sequitur. Nisi enim mortales ẽemus: nichil
nob̾ fac̾et inimicus. ⁊ sicut d̾s illum regemñ
elegit ira hanc non fecit d̾s. S impii manib
ne de hystoria dauid accipiact᷑ cantici dicoten¬

Expanded text:
 natus est rex in aeternum. Sed non ante David tenet regnum, quam liberatur a persequentibus. Et sicut David prius sustinuit Saulem quam in pace naret quietus, sic et corpus ejus quod est Ecclesia. Et bene Saul persecutor David mors dicitur, quae sola nos persequitur. Nisi enim mortales essemus, nihil nobis faceret inimicus. Et sicut Deus illum regem non elegit, ita hanc non fecit Deus , sed impii manibus ne de historia David accipiatur. Cantici dico, ten
Abbreviated transcription (Latin):
hoc pbauit bonum
nõmen si alit̾ sciret
tribulatio ei necc̃a
ñ fuiss. ⁊ suꝑ inimi¬
cosme. florentes ocłs
mens sursum ten¬
dens despexit mente
raptã ad dm̃ uidet
ꝙ omnis flos estnt
fenum coco

Expanded text:
hoc probavit bonum nomen, si aliter sciret, tribulatio ei necessario non fuisset, et super inimicos meos florentes oculus meus sursum tendens, despexit mente rapta ad Deum, videt quod omnis flos est ut fenum CO
Abbreviated transcription (Latin):
eccla que sumino õpere au̾tere debet in quo
malo nunc ẽ a quo libari optat. plangens
int̾ mala seculi quia non ẽ mnp̃senti incolatũ
lorus gaudii s meroris ⁊ hoc ẽ. hicostenditir.
intellectus dauid .i. ecclẽ .i. quid intelligere
debrat. Magna enimitnra debet intelligere
eccła in quo malonunc ẽ undelibari optat
plangit enim int᷑ mala secrili qui intelligie
ꝙ hec regionon ẽ gaudi s meroris. alis ñm¬
trificium laudis ñ
rie qr gratis amo
ꝙ laudo quia pp̾ se
ab eo uelim. Qui p̃p
aluid laudat ex ne¬
cessitate laudat su l¬
cent. ⁊ confitebor .n.¬

Expanded text:
Ecclesia, quae summopere advertere debet, in quo malo nunc est, a quo liberari optat, plangens inter mala saeculi, quia non est in praesenti incolatu locus gaudii, sed moeroris. Et hoc est: Hic ostenditur intdebeat. Magna enim cura debet intelligere Ecclesia, in quo malo nunc est. Unde liberari optat; plangit enim inter mala saeculi, qui intelligit, quia haec regio non est gaudii, sed moeroris, et alius nrificium laudis, non rie, quia gratis amo quod laudo, quia propter se ab eo velim. Qui propter aliud laudat, ex necessitate laudat; si ilcent; et confitebor n
Abbreviated transcription (Latin):
dies singulr ille unus
ht̃ noctem. Ille dies ẽ cui
clauditur. Necindubi
at u̾bum. qm̃ omnia ⁊ temporalia ⁊ et̾¬
na ĩuiunt tibi omnuia enim ꝓ suo iuitu dispo
qi ted̾et eum huiꝰ mutabilitatis ⁊ temptõnum
inflammatus desid̾io cel estisierłm. ⁊ in eamsuspi
lis custodientib et̾nam miliciam. post celum
nit iste in t̾ra gen̾atiõnes q̃ ñsunt incelo cum
ut ppłm legis ⁊ eimgłu. demñde subdit cãm q̃r uli¬

Expanded text:
 Singulariter ille unus bet noctem. Ille dies est cuiclauditur, nec inde at verbum, quoniam omnia, et temporalia et aeterna, serviunt tiquasi taederet eum hujus mutabilitatis et tentationum, inflammatus desiderio coelestis Jerusalem, et in eam suspiclis custodientibus aeternam militiam: post coelum nit iste in terra generationes quae non sunt in coelo, cum um legis et Evangelii. Deinde subdit causam, quare veri
Abbreviated transcription (Latin):
reges. ⁊ ꝯqͣssauit reges .i. illos qui uolunt ẽ
festurs lapis cadens. suꝑ eos ꝯt̾et. Uñ qui offende¬
rit in lapidẽillum ꝯqͣtiabit᷑. suꝑ quem aut̾ceti¬
derit cont̾et eum ⁊ nunc
udicabit ĩna
rum ꝓprietates. regeꝰ¬
frangit ꝓ suꝑbia. po¬
pulos iudicat.i. pu
les ñ ereccos cadenteᷤ
.s. ab altitudine qua
ccͣxp̃m seerexerunt.
bñ clico ruinas. qr
hic enim de multis srbis humiles facit. ł intere.

Expanded text:
vel conquassavit reges, scilicet illos, qui volunt vel festius lapis cadens super eos conteret. Unde qui offenderit in lapidem illum conquassabitur, super quem autem ceciderit, conteret eum . Et Judicabit inrum proprietates, regefrangit pro superbia; populos judicat, id les, non erectos, cadentes scilicet ab altitudine, qua Christum se erexerunt. Bene dico ruinas, quiHic enim de multis superbis humiles facit. Cassiod.,
Abbreviated transcription (Latin):
dear te ⁊ ñ erit pector ꝓ quo gemis .i. ñ erit domi¬
nium pecc̃oris qui nunc unuuit pro .i. ad utilita¬
tempii q̃m purgat pusillum ẽ usq ad finem
ubi erunt sc̃i. quib
dicetur. uenite bene¬
dicti patris mei .i. ñ
habebis geminam¬
stolam qͣm habebt̃
t̾is ẽẽ in illa requie ĩ
modo ht̃ cumutitur d̾s ad ꝓbanclum iustum.
flagellum nempe facit sibi d̾s de malis qͦ castig⁊¬

Expanded text:
deat te, et non erit peccator, pro quo gemis, id est non erit dominium peccatoris, qui nunc vivit pio, id est ad utilitatem pii, quem purgat pusillum, est usque ad finem ubi erunt sancti, quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei , id est non habebis geminamstolam, quam habebunt eris esse in illa requie, inmodo habet, cum eo utatur Deus ad probandum justum; flagellum nempe facit Deus de malis si
Abbreviated transcription (Latin):
Qune głosa qrtune nos cutumnestiet aignitas fioꝵ
⁊ ub̃tas fructuum locupletabit hec autem ⁊ si lon¬
gum uidecctur patienti cito ẽ d̾o. Iunge gͦ ced̾o ⁊ li¬
bi cito erit. ⁊ est cdies illa incognita qrtanqͣm fur
ueniet. setundum illud de clie aut̃ illa nemonotit
silius nescire qui omnianouit que pr: ut d̾rdiẽ
letus qi letos facit ⁊ frigus ꝑigrum qr pigros red
lib ꝓficit facile ꝑ holera que non hortorum
sut s ħbarum .i. ulissima que ꝑ agros sporite
nascuntur intellur medioeres sed ⁊ illi cito ares¬
cent .i. nobiles. ⁊ hii .i. mediotres decident ⁊hoc est

Expanded text:
quia tunc nos circumvestiet dignitas florum, et ubertas fructuum locupletabit. Hoc autem et si longum videatur patienti, cito est Deo. Junge ergo te Deo et tibi cito erit. Et est dies illa incognita, quia tanquam fur veniet, secundum illud: De die autem illo nemo scitilius nescire, qui omnia novit quae Pater? Ut dicitur dies laetus, quia laetos facit, et frigus pigrum, quia pigros reddlibus proficiunt facile. Per olera quae non hortorum sunt, sed herbarum, id est vilissima quae per agros sponte nascuntur, intelliguntur mediocres; sed et illi cito arescent
Abbreviated transcription (Latin):
oli hicexponit unde̾
solet nasci inclignatio
tu es in ma ꝓsꝑaturis¬
sid finem ꝑuen̾it erit
infelix tibi iusto. ecc ⁊
id̾o noli enui. ĩ eo qͥ ꝓspe.¬
las. betur oculus tuus ira uide
caris de flore malorum

Expanded text:
 Hic exponit unde solet nasci indignatio. tu es. In via prosperatur isad finem pervenerit, erit infelix; tibi justo econtra. Et ideo, noli aemulari in eo qui pbetur oculus tuus ira. Videcaris de flore malorum
Abbreviated transcription (Latin):
salutis qr ꝑspem intͣ¬
tur aduidendum illõ
ꝙ creclitu ⁊ sperare ĩ d̾o¬
minitio fidei docemur
suauitatem. in cliitiis eius terrȩ quȩ sunt ip̃ed̾s
uel in scripturis sacris ⁊¬

Expanded text:
ia per spem intur ad videndum illud quod creditur: et sperare in Deoinitio fidei docemur,suavitatem in divitiis ejus terrae, quae sunt ipse Deus, vel in Scripturis sacris
Abbreviated transcription (Latin):
Setunda pars dicto qd
nt emulari malos sub
dit humalos suꝑ bõs
iindia torqueri ꝙ ñ¬
sunt eis similes ⁊ id̾o
cusari abeo. suiero non pot̾allicere: stridebit
suꝑ eum dentib suis ut furer belua qͣi q̃m ñ¬

Expanded text:
Secunda pars. Dicto quod nt aemulari malos, hic malos super bonos invidia torqueri, sunt eis similes. Et ideo cusari ab eo; si vero non potest allicere, stridebit super eum dentibus suis, ut furens bellua.
Abbreviated transcription (Latin):
Ira subita ẽ furordiutiꝰ
durat s utraq deseren¬
da surit ꝑ que petcatur.
infuremus tumet eur ñ bona sibi dentrr que
ligne fatiendo ad tempus florent uł ita ab il¬
qua faciunt desme abira .i. ne sis iratus ꝙ ⁊ si
do sis malignus¬

Expanded text:
utius durat; sed utraque deserenda sunt, per quae peccatur. infirmus tumet, cur non bona sibi dantur, quae ligne faciendo ad tempus floret. Vel ita ab ilqua faciunt, desine ab ira, id est ne sis iratus. Quod edo sis malignus
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ aliis orlor tute muitam aliis odor mortis ĩ
mortem. Om̃s gͦ suie boni siuemali: qui u̾bod̾i
animas irrigant nubes dici possunt. de quib
pluit dominus suꝑ pectores. ut inde in excusabi¬
les sit. qͥ pliua est illis laq̾us q uł ñ saneĩ¬
telligunt uł opere ñ complent. dem̃ penablaᷤ¬
phemorum describitur cum sub subditur Ignis
la seꝑitõ aiuistis: sunt ꝑs calicis .i. pene eorum
sunt secundum modum ⁊ m̾suram m̾itoꝵ ⁊ no¬
tatur hicordopenarum qͣs patiuntꝰ iniqui. pͥmo
enimigne tupiclitatis uastantur. In malorm
oꝑum fecore. abicumt᷑ a sc̃is in mnginitur ec̾nis

Expanded text:
 sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Omnes ergo sive boni sive mali, qui verbo Dei animas irrigant, nubes dici possunt, de quibus pluit Dominus super peccatores, ut inde sint inexcusabiles. Quae pluvia est illis laqueus, quia vel non sane intelligunt, vel opere non complent. Deinde poena blasphemorum describitur, cum subditur, ignisla separatio a justis, sunt pars calicis, id est posunt, secundum modum et mensuram meritorum. Et notatur hic ordo poenarum quas patiuntur iniqui. Primo enim igne cupiditatis vastantur: inde malorum operum fetore abjiciuntur a sanctis, inde merguntur aeternis
Abbreviated transcription (Latin):
effectus indicat: qr¬
dominus pluet laq̃os
.i. doccrinam illaque¬
nubib . i. de ꝑseudo ꝓpħis qui ĩis falsa admii¬
cent uł ⁊ de bonis ꝓphis de quib laq̾i manant
aale intelliguntur eorum doccrine m los

Expanded text:
tus indicat, qDominus pluet laqueos, id est doctrinam illaqnubibus, scilicet de pseudo prophetis, qui veris falsa admiscent; vel etiam de bonis prophetis, de quibus laquei manant, cum male intelliguntur eorum doctrinae; s
Abbreviated transcription (Latin):
minem descendit. ⁊ forma dei formam serui susce
inuocat adintorium dei. qͣt inlucta sumusẜut
sĩ deficiamus domine inclina ce.t .i. ꝯtemꝑaho¬
minib apłos. ut humiles dicant aliis extellenti¬
am tuam ⁊ ꝑ eos clescende in noticiam aliorum
⁊ tange de tua gr̃a montes .i. elationes terre cu

Expanded text:
minem descendit, et forma Dei formam servi suscepinvocat adjutorium Dei. Quasi, in lucta sumus, sed ne deficiamus. Domine, inclina. Domine. Idem aminibus apostolos, ut humiles dicant aliis excellentiam tuam. Et per eos descende in notitiam aliorum; et tange de tua gratia montes, id est elationes terrae, tu
Abbreviated transcription (Latin):
prius ex ꝑsona ctł pre¬
cantis pro incarnatõe¬
xͥaccipitur qui hiciã
tiustiei qi tunt inno-¬
tuit ds homini: qnin

Expanded text:
prius ex persona David precantis pro incarnatioaccipitur, qui hic jam uisti ei, quia tunc innotuit Deus homini, quan
Abbreviated transcription (Latin):
lier indolore parturit: sunt fructusuentiis s
filios. bonos ⁊ maios ut rebecca geminos int̾ se
dissicdentes ut̾o gestabat. quos cumꝑtus appa¬
ruisset discreuit ⁊ dilexit iacob. Ita ⁊ ect̃a In cꝰ
figura clictum ẽ eue. In dolore paries fiios bo¬
nos parit ⁊ malos uñ apłs filiolimei qͦs it̾m
parturio. boni uero: sunt fructus uentrisut ia¬
cob: dilectus matri. horum ẽ m̃ces surgere post
sessionem letaripost panem doloris. Modo gͦ do¬
lor ⁊ gemttus ẽ eis s inrelurr̃oe hereditas. tunc
apparebit partus ecc̃e. tunc uidebitur qui sint p̾de¬
i. sed ꝑ quid acquisiti sunt hii filii: ꝑsagittas qr¬
int sagittẽ

Expanded text:
lier, in dolore parturit, sunt fructus ventris, sfilios bonos et malos, ut Rebecca geminos inter se dissidentes utero gestabat , quos cum partus apparuisset, discernit et dilexit Jacob. Ita et Ecclesia in cujus figura dictum est: In dolore paries filios , bonos parit et malos. Unde Apostolus: Filioli mei, quos iterum parturio . Boni vero sunt fructus ventris, ut Jacob dilectus matri, horum est merces, surgere post sessionem; laetari post panem doloris. Modo ergo dolor et gemitus est eis; sed in resurrectione haereditas tunc apparebit partus Ecclesiae, tunc videbitur qui sint, sed per quid acquisiti sunt hi filii? per sagittas, qucut sagitt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc sic̃ pellẽ .i. ñ labore aliquo ut tu homo tectũ
tuũ extendis s tam facile ut pellemquis dũ nͦ ait.
ca omnia ẽ. mistice ⁊̃ pot̃ legi ⁊ pendet ex illa sña
sacram̾itis expoñ qͦ mͦ ecc̃a fca ẽ lux ⁊ ssĩ matula ł ru¬
ga. ꝑ celũ n scͥptura sacra accipitur ꝑ pellem q̃ de
mortuis aialib dechit᷑ mortalitas p̃dicantiũ aiti¬
pit᷑ uñpͥmiparentes adam ⁊ eua pꝰ tnsg̃ssionẽ fcĩ

Expanded text:
. Hoc sicut pellem, id est non labore aliquo, ut tu, homo, tectum tuum extendis, sed tam facile ut pellem quis; dum vero aca omnia est. Mystice etiam potest legi, et pendet ex illa sentesacramentis exponit quomodo Ecclesia facta est lux, et sine macula et ruga. Per coelum enim Scriptura sacra accipitur. Per pellem quae de mortuis animalibus detrahitur, mortalitas praedicantium accipitur. Unde primi parentes Adam e
Abbreviated transcription (Latin):
de ui .n. dequib supra
dix̃ int̾ quo ẽ ecc̃a usꝙ¬
ad seꝑatõem furam
septuplum septenario
nũo .i. septupla retrib¬
utõe ꝑfectõem pene sig̃c¬
qr h mũo plenitudo sig¬
nificarisolet sicut ⁊de

Expanded text:
de vicinis, de quibus supra dixit, inter quos est Ecclesad separationem futuram, septuplum. Septenario id est septupla retributione, perfectionem poenae sighoc numero plenitudo significari solet, sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
ebat. qñ carnales pro
carnalib seruiebant
cantat ecca in sextaqͣ
feruore caritatis ꝓdiens nob̃ cã ẽ ⁊ inat̾ia lay¬
dancli dm̃ dilectione intencissima. ⁊lausein¬
er̃ inore meo ut alios instruam ⁊ hoc semꝑ
nilis humilitatem ꝯmendans ait¬

Expanded text:
ebat, quando carnales pro carnalibus serviebant. cantat Ecclesia in sexta, qua fervore charitatis prodiens, nobis causa est et materia laudandi Dominum dilectione intentissima, Cassierit in ore meo ut alios instruam. Aug. Et milis humilitatem commendans
Abbreviated transcription (Latin):
tudo clierum ⁊ anniuite in dext̾a eius. ⁊ mimis¬
tra euis diuitie ⁊ honor. dext̃a gͦ dei est et̾na feli¬
citas. Sinistramundana q̃ ⁊ ad̾o Id̾oq ad dext̾¬
am eius locandi dñr: qui et̾na q̃sierunt. ad si¬
sicut illi qui dixunt heatum ppłm cui ħ teꝑa¬
lia sunt. cc qͦs dominus dicit. Nesciat sinistra
ãmisceat. partim celo partim mundo seruiẽs
Ecce quid ẽ dexc̃a ꝑ manum u̾o accipitur po¬
testas. sicut ibi. Mors ⁊ uita inmanibsigue.
Manus gͦ dextere potestas ẽ. qͣm d̾s declit tredẽ¬
tib. ut suit fuii. ut sunt ad dext̾am sccłm illud.
tem quam dedittibi d̾s ut sis ad dext̾am utsis
tegat. ut manus ẽ ip̃afides. suꝑ gͦ manũ dextere
tue .i. suꝑ fidem qua fiunt filii.dominus ꝑte¬
git ut ñ iinat temptari supͣ ꝙͣ possunt. S qͣr
oporcet ut ꝑtegat p̃p scandaia q̃ sunt de cluob

Expanded text:
udo dierum et anni vitae, in dextera ejus; et in sinistra ejus divitiae et honor . Dextera ergo Dei est aeterna felicitas; sinistra mundana, quae et a Deo. Ideoque ad dexteram ejus locandi dicuntur, qui aeterna quaesierunt; ad sisicut illi qui dixerunt: Beatum populum cui haec temporalia sunt . Contra quos Dominus dicit: Nesciat sinistra admisceat, partim coelo, partim mundo serviens. Ecce quid est dextera; per manum vero accipitur potestas, sicut ibi: Mors et vita in manibus linguae Manus ergo dexterae potestas est, quam Deus dedit credentibus ut sint filii, uttem quam dedit tibi Deus, ut sis ad dexteram, ut sis protegat. Vel manus est ipsa fides. Super ergo manum dexterae tuae, id est super fidem qua fiunt filii, Dominus protegit, ut non sinat tentari supra quam possint. Sed quare oportet ut protegat? propter scandala, quae sunt de du
Abbreviated transcription (Latin):
nisi uinifices ut de uirtute humilitatis agit. t̃
ait humiliatus sumuisꝙꝙͣ hoc uolebat quicus¬
toclit iudicia iusticie. beatus quigłatur huraili¬
tate mag̃ qͣra potestate. potestas enum decipithu¬
militas ñ destituit Id̾o o domine uiui. in .s. si. tu.¬

Expanded text:
nisi vivifices. Vel de virtute humilitatis agit, cum ait: Humiliatus sum usquequaque; hoc volebat, qui custodit judicia justitiae tuae. Beatus qui gloriatur humilitate magis quam potestate: potestas enim decipit; humilitas non destituit. Ideo, o Domine, vivifica me secund
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o quia custodio. humi
sum usqueqͣ¬
ꝑsetutore ñ dicohumili¬
aiiment humiltatẽ q̃
in p̃cepto ẽ. intelligi sit

Expanded text:
ideo quia custodio humiliatus sum usqueqpersecutore, non dico humilit humilitatem quae in praecepto est, intelligi sit
Abbreviated transcription (Latin):
com. igni hec ominia inaduentu xp̃i ad lit fĩ
fuerunt. seumdum illũd. conflabunt glacios
suos. innuom̾es ⁊ lanceas suas in falces. Si gͦ cõ¬
busta suntaria. uacate o homines a bellis a
ego sum ds ñ ille qui uos deludebat s eciamud
conu̾tentur ad fidem. Et postqͣm plenitudo gẽ¬
tium intrau̾it exalta. interia .i. iniidea. Sge¬

Expanded text:
 igni, haec omnia in adventu Christi ad litteram fuerunt; secundum illud: Conflabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces . Si ergo combusta sunt arma, vacate, o homines, a bellis, non ego sum Deus, non ille qui vos deludebat; non etiam vos convertentur ad fidem, et postquam plenitudo gentium intraverit , exaltabor in terra, id e
Abbreviated transcription (Latin):
datis infirmitatem.
ur̃am. Infirmaris a¬
de te .i. infirmari debes
ut fortissis de deo. łita¬
ab illo loco: uenite ⁊ ẽ
ibi uox domini ⁊ ag̃
dehis ad sitam q̃ maduent
terram. & signa ad conuocandum errantempo¬
pulum ad uam u̾itatis q̃erant ꝓdigia. qͣi por¬
rodicia .i. fiture nonitatis indicia. Ut de partu
uirginis ⁊ destella ⁊ de pace nimia ⁊ cet̾is Aufens

Expanded text:
datis infirmitatem vestram. Infirmaris te, id est infirmari debes ut fortis sis de Deo. Vab illo loco, Venite, et est ibi vox Domini; et agit de his ad litteram, quae terram, quasi signa ad convocandum errantem populum ad viam veritatis, quae erant prodigia, quasi porrodicia, id est futurae novitatis indicia, ut de partu Virginis, et de stella, et de pace nimia, et de
Abbreviated transcription (Latin):
erat ille qui est pax nr̃a qui fecit utraq unum.
fringet arma .i. publicam impugnatõem ⁊ scu
ta .i. uane p̃sumptionis ꝑtettionem. Uñ ait iob
Enturrit adu̾sus dm̃ incrassa. ceruice scuti sui
comburet igni sp̃e. sci. ut armemur eũngłici
armis q̃ describit apłs.¬
dedit uocem qͣm: ua¬
cate armis diaboli .s.¬
auitiis ⁊ atumultib
contentiosis utatten

Expanded text:
erat ille qui est pax, qui facit utraque unum , fringet arma, id est publicam impugnationem, et scuta, id est vanae praesumptionis protectionem. Unde ait Job: Cucurrit adversus Deum, in crassa cervice scuti sui . Comburet igni Spiritus sancti, ut armemur evangelicis armis, quae describit ApostDedit vocem. Quam? Vacate ab armis diaboli, svitiis, a tumultibus contentiosis, ut atten
Abbreviated transcription (Latin):
qr ⁊ pane temꝑali e¬
gent. ⁊ inopiam pati¬
untur int̾dum ł po
interiorib Non enĩ¬
diuites iniquos mori indinitiis suis nec fc̃os
fusse pauꝑes c̃ usũent s inrt̾ magnas copias
diuitiarum usꝙ ad ultimum uiteꝑcluci ⁊
expirare inlectis eburneis circunfluente fa-¬
milia ⁊ magnificam celebrari pomꝑam fim̾iꝰ
ac pompato fun̾e ad tumulum deduci a suis.
Ne ergo te fallat hec scriptura de sp̃ualib hicac¬
dm̃i nlaciantur. Quid enim hñt qui dr̃anon
hñt. ł diuites eguerunt .i. carebunt in futuro

Expanded text:
am pane temporali egent, et inediam patiuntur interdum. Vel potinterioribus: Non enidivites iniquos mori in divitiis suis, nec factos fuisse pauperes cum viverent; sed inter magnas copias divitiarum usque ad ultimum vitae perduci, et exspirare in lectis eburneis circumfluente familia, et magnificam celebrari pompam funeris, ac pompato funere ad tumulum deduci a suis. Ne ergo te fallat hic Scriptura: de spiritualibus hic acDomini non satiantur. Quid enim habent, qui Deum non habent? Vel, divites eguerunt, id est carebunt in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in hoc seculo hoc
omnes faterit᷑ se uelle
bonam remuolunt¬
s non in regione eius
bonranuirum ⁊ magnum qͥris sednoliq̃rere
hic uͥ ñ inueꝵies eum. ita q̃ramus ⁊ nos uitam

Expanded text:
sunt in hoc saeculo? omnes fatentur se velle, bonam rem volunted non in regione ejus Bonum virum et magnum quaeris, sed noli quaerere hic, ubi non invenies eum; ita quaeramus et nos vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
enite t̾cia pars trac¬
tatis supra ecĩe sacra¬
m̾tis ammonet iam
eos qui qͣl extra sunt
fidei rudimenta acci¬
enim ꝓpħitus est: discipulos uocare filios ue¬
timoris horreatrir. Adlit docebo uos filios quoᷤ
in hoc ẽ urta. ꝙ itaait.¬

Expanded text:
Tertia pars. Tracatis supra Ecclesiae sacramentis, admonet jam asi qui extra sunt, fidei rudimenta acciicus est, discipulos vocare filios. Vetimoris horreatur, addit, docebo vos filios, Casin hoc est vita, quod ita ait
Abbreviated transcription (Latin):
graduum sextus
hic namq p̾s decet ñ intendere in ꝓsꝑantes ĩ hoc
seculo. de qua ꝓsꝑitate suꝑbia euenit ut se p̃fe
nurant. qͣlit̾ supͣ infirmi cuiusdam pedes pacẽ
pect̃oꝵ uidentis moti fore leguntur s credendũ
⁊ ita erit rectum corut ꝯfidamus ĩ domino ⁊ ñ¬

Expanded text:
um. Sextus Hic namque psalmus docet non intendere in prosperantes in hoc saeculo: de qua prosperitate, superbia evenit, ut se praefernutant, qualiter supra infirmi cujusdam pacem peccatorum videntis, moti pedes leguntur; sed credendum Et ita erit rectu
Abbreviated transcription (Latin):
i heseramut añ imule¬
pula ⁊ nota qd ait. laq̃ui contritułẽ ꝯ qui
ferreus erait. si ait ruptus ut smpa rimpiur
tanta fortitudo mali: tanta potucia lib̾antis.
Qr̾ contritus ẽ laq̃us ⁊ nos liberatr: qr¬

Expanded text:
i haeseramus ante in muscipula. Et nota quod ait laqueus contritus est, quasi qui ferreus erat. Non ait ruptus, ut stupa rumpitur: tanta fortitudo mali, tanta potentia liberantis. Quare contritus est laqueus, et nos liberati? q
Abbreviated transcription (Latin):
mino. Modus biꝑtitus ẽ. primo asserit ñ posse
uindc̃a. sbi bñfac ostendens. gͦ fidentem in d̾o ñ
posse mon̾i ait.¬
ui confi¬

Expanded text:
iod. Bipartitus est. Primo asserit non possevindicta, ibi Benefac. Ostendens ergo fidentem in Deo non posse moveri, aitui conf
Abbreviated transcription (Latin):
totum attende flam¬
ma tui amoris dõ
longeadeo non fat̃
nisimiquctas sola¬
cui adherens intus
ñ clamat ad clĩnct
liextra uociferetur
n conspectu an .ꝓł.¬

Expanded text:
totum accende flamma tui amoris. IdeLonge a Deo non facit, nisi iniquitas solacui adhaerens intus non clamat ad Deum, extra vociferetur. n conspectu an
Abbreviated transcription (Latin):
Captinus qui supra fleuerat sedens suꝑ
flumina babylonis iam qͣi reedificata
lerłm ⁊ templo restituto ⁊ qͣi fc̃s conciuis illi
parti ierłm que ñ fuit captina .i. angelis exia¬
ta. s cd̃o dicit quomͦ hec ad omnes dilatertur
onfiteborti.do .i.

Expanded text:
Captivus qui supra fleverat, sedens super flumina Babylonis, jam quasi reaedificata Jerusalem, et templo restituto, et quasi factus concivis illi parti Jerusalem, quae non fuit captiva, id est angelis exsuAug. Secundo dicit quomodo haec ad omnes dilatentur,Confitebor tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
lentitule rubro ꝑ quo
uendiclit primoge¬
acl petraM nita sua: minoritri suo iacob
Ile autem concessit uolup¬
tatis ⁊ sumpsit honorem dignitatis. ita factu
ẽ ille maior lignitate qui erat minor tempore.
incipit ẽẽ. si autem a captiuitate ꝯũtitur: in
imucus fuit iacob: tta omnes carnales inimi
ant᷑. ⁊ boni coronentur. qui dicunt exin . ex.i
uñ si aqua hauritur. ad fundam̃tum ꝑueni¬
tur s quid prodest eciam iutam talib tolle
dum putant mali nocere coronas dant. demñ¬

Expanded text:
lenticulae rubro, pro quo vendidit primogenita sua minori fratri suo Jacob . Ille autem concessit cibum voluptatis et sumpsit honorem dignitatis. Ita factus est ille major dignitate, qui erat minor tempore. incipit esse. Si autem a captivitate convertitur, in imicus fuit Jacob, ita omnes carnales inimicantur et boni coronentur. Qui dicunt: ExinaniUnde si aqua hauritur, ad fundamentum pervenitur; sed quid prodest etiam vitam talibus tollerterna est? Dum putant mali nocere, coronas dant.
Abbreviated transcription (Latin):
am u̾itatis ciues tuos qui dum paruuli sunt
possunt recluci. ñ omnino in malicia obdura¬
ti. s ẜ moralem sensum totum pot̾ accipi. Edõ
enum qui int̾pretatur t̾renuis ut sangumens
carnalitas ẽ que ꝑ illicitos motus. tanꝙͣ ꝑ fili¬
os suos nos seducit. ⁊ ẽ memor e. do. fi. e .i. illi
ierłm .i. in bonis qui sunt dies ecc̃e. unde dies di¬
satio datur. ut sicut concitat eco uicia. ita rep̃s¬
torum ẽ. qui eciam paruulos qui ex tarne nas-¬
cunt᷑ .i. malos motus añꝙͣ crescant retinent ne
sint liberi. ⁊ allidliratad petrama xp̃m ut confrac¬
enun babylonia natos in mundo dum paru
sunt parentum ⁊ seculi huius suffocat errorib
ita quuam iuuenes sunt data agnitõe dei. par¬
uulos babylonis allicdunt .i. nascentes cupi¬
ditates añqͣm robur accipiant sic facilius¬
uincunt᷑ .i. dlum paruule sunt sed ⁊ maiores
ad petram octidende sunt.

Expanded text:
am veritatis cives tuos, qui, dum parvuli sunt, possunt reduci, non omnino in malitia obdurati. Vel secundum moralem sensum totum potest accipi. Edom enim qui interpretatur terrenus vel sanguineus carnalitas est, quae per illicitos motus tanquam per illicitos suos nos seducit. Et est: Memor esto, Domine, filiid est in bonis, qui sunt dies Ecclesiae. Unde: Dies disatio datur, ut sicut concitat ad vitia, ita represtorum est, qui etiam parvulos qui ex carne nascuntur, id est malos motus, antequam crescant, retinent, ne sint liberi, et allidunt ad petram tributionem? ut Babylonia natos in mundo, dum parvi sunt, parentum et saeculi suffocat erroribus: ita qui jam juvenes, data agnitione Dei, parvulos Babylonis elidunt, id est nascentes cupiditates, anvincuntur, scilicet dum parvi sunt, sic et majores ad petram occidendi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
torem iunc̾e discamꝰ. sic̃ ⁊ ⁊ baptirari
uoluit a seruo ñ ꝑ sua nect̾itate sed ꝓ hon utili¬
tate. ut ñ asꝑnem̾ur baptizari a consuis. dñs i
rum sr̃biam retundendã ne quis melior uitꝗ
⁊ scĩa quibdam xpĩanis dr̃et. Quid michi opꝰ
ẽ bap̃o q̾ni iste ht̃ quo iam melior sunre atten¬

Expanded text:
e discamus: sicut etiam et baptizari voluit a servo, non pro sua necessitate, sed pro hominis utilitate, ut non aspernemur baptizari a conservis. Dominfuturorum superbiam retundendam, ne quis melior vita et scientia quibusdam Christianis diceret: Quid mihi opus est baptismo quem iste habet, quo jam melior su
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mita mea sed mi¬
sericorcliara tuarci
q̃ talerame ferit attẽ¬
do ne illo igne consu
meas inspice ⁊ tuncut ferre
lectauones igne u̾bi d̾i de quo dominus ait.
ignem ueni mittere int̾ram. hoc igne delecta¬
uiones urit bonas inflammando malas ab¬
sim̃ido ⁊ ure cor meum .i. cogitaciones bonas

Expanded text:
n merita mea, sed miericordiam tuam, quae talem me fecit. Attdo ne illo igne consummeas inspice, et tunc ut ferrelectationes, igne verbi tui, de quo Dominus ait, Ignem veni mittere in terram : Aug. Hoc igne delectationes urit, bonas, inflammando, malas absumendo. Et ure cor meum, id est cogitationes bonas
Abbreviated transcription (Latin):
ẽcsau. Saul peticio. ⁊ sig̾cat mortem qͣm ħõpec¬
cans u̾bis ⁊ manib appetiit. Sic̃ ꝓpłs a domino
saulem regem extorsit. Dauid manu fortis
des occidit ñ dauid. Sic̃ aues immolatus fuit
ꝓysaac: non ysaat. ubi .i. in quo utroꝵ fc̃o et¬
nem fund̾et ⁊ pateretur. ꝙ sig̃cat arietis ĩmo¬
latio ⁊ satdotum cersio. tn scdm ditatem im¬
passibilis ⁊ illesus uinelat. Qd sig̾cat ed̾ eua¬
sio doech ydumeus .i. motus ⁊ t̾renus ẽ genus ma¬
lorum hominum. Terrenum ꝙ mouetur. ñ per¬
seuerat mnet̾num. Daiud rex comedit panes ꝓ¬
põnis quos ñ licet edere nisi solis sac̃dotib. figu-¬
muit ñ solum ꝑsona regis s etiam sac̃dotis. Est
tenun regnum. ⁊ celeste .i. boni qui sunt regnũ
d̾i. ⁊ mali qui sunt regnum diaboli. Dehis auo¬
b gn̾ib hominum agit hie p̃s. ⁊ ñ est oratõ pro
malis s ꝓpħia qua dicitur quid sit eis futurũ

Expanded text:
est Esau. Saul petitio, et significat mortem, quam homo pecest Esau. Saul petitio, et significat mortem, quam homo peccans verbis et manibus appetiit, sicut populus a Domino Saulem regem extorsit . David manu fortis, es occidit, non David. Sicut aries immolatus fuit pro Isaac, non Isaac, ubi, id est in quo utroque facto efnem funderet et pateretur, quod significat arietis immolatio, et sacerdotum occisio; tamen secundum deitatem impassibilis et illaesus vivebat, quod significat David evasio. Doeg Idumaeus, id est motus et terrenus, est genus malorum hominum, terrenum quod movetur, non perseverat in aeternum. David rex comedit panes propositionis, quos non licet edere, nisi solis sacerdotibus , figuravit non solum personam regis, sed etiam sacerdotis. Est rrenum regnum, et coeleste, id est boni, qui sunt regnum Dei, et mali qui sunt regnum diaboli. De his duobus generibus hominum, agit hic psalmus; et non est oratio pro malis, sed prophetia, qua dicitur quid sit eis futurum.
Abbreviated transcription (Latin):
libro regum ꝙ dauid fugiens pͥ¬
a facie saul. uenit in nõbe ci¬
uitatem ad abymelech sacerootem a quo q̃sinii
panes ⁊ gladium. cui dedit panes ꝓpõnis ⁊ gla¬
dium golie ⁊ reuessit dauid ad achis regengech
Qñ uero abymelech dedit do̾ gladium ⁊ panea.
int̾erat dohec ydumeus potentisslimus pasto¬
rũ saul. Cum autem saul quadam die conq̃re¬
tur ꝙ nullus nunciaret sibi ubi ẽẽt dd̾: dix̃ do¬
het. iudi filium ysai in nobe aput abymelech
dium golie. Precepit gͦ sauil emissariis ut ĩ
thar filius abymelech euasit ⁊ fugit ad dauid.
hanc ystoriam dangid iste cytulus nee disc̾pat
a u̾itate ystorie. niu quia in libro regum legr̃
tunt uariatur abymelech. uł forsan sieut su¬
pͣ in precedenti psõ cytulus ħt. non corã achis
s coram abymelech mutato nomine ut ñ res
pretationes. deinde misticas eoruidem sig̃cati¬
ones attendamuiꝰ. Abymelech ergo it̃pretatur
ydumeus. t̾renus abedom. quo nomine uocatꝰ

Expanded text:
libro Regum quod David fugiens a facie Saul, venit in Nobe civitatem ad Abimelech sacerdotem, a quo quaesivit panes et gladium. Cui dedit panes propositionis et gladium Goliae, et misit David ad Achis regem Geth. Quandovero Abimelech dedit David gladium et panes, intererat Doeg Idumaeus, potentissimus pastorum Saul. Cum autem Saul quadam die conquereretur quod nullus nuntiaret sibi David, dixit Doeg: Vidi filium Isai in Nobe apud Abimelech,dium Goliae . Praecepit ergo Saul emissariis, ut inthar filius Achimelech evasit et fugit ad David.Hanc historiam tangit iste titulus, nec discrepat a veritate historiae, nisi quia in libro Regum legiturunt, variatur Abimelech. Vel forsan sicut supra in praecedenti populo titulus habet, non coram Achis, sed coram Abimelech , mutato nomine, ut non rerpretationes, deinde mysticas eorumdem significationes attendamus. Abimelech interpretatur Idumaeus, terrenus ab Edom, quo nomine vocatus
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat ꝓpħa tempuᷤ
gr̾e quo hec figuratiua
cessarent si nouusses de¬
dissem s ñ delectaberis
sacrificiis nec ⁊ holocau.¬
stis que sunt dĩgniora
que aduentu xp̃i res¬
puunt᷑ quid gͦ offen¬
dum: sipecudes non

Expanded text:
idebat propheta tempus gratiae, quo haec figurativa cessarent. Si voluisses, dedissem, sed non delectaberis sacrificiis nec etiam holocaustis quae sunt digniora, quae adventu Christi respuuntur. Quid ergo offerendum? non pecudes, non
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatores qui orbem inugitib predicationis
implent qui amaiorib ut ab apłis imponũ¬
tur super altare ec̃te ⁊ est cunc imponent .s.
maiores p̾lati uitulos .i. predicatores super
ferunt in sacrificium .i. martyres ⁊ ẽ. imponẽt
le ip̃os uttulos sĩ altare. t .i. seip̃os offent tłita¬
.i. xp̃i oblationes ⁊ holocausta ad fideles ꝑti

Expanded text:
praedicatores, qui orbem mugitibus praedicationis implent, qui a majoribus, ut ab apostolis imponuntur super altare Ecclesiae. Et est; tunc imponent, scilicet majores praelati, vitulos, id est praedicatores. Superferunt in sacrificium, id est martyres. Et est imponent, seipsos vitulos, super altare tuum, id est seipsos offerent tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
primum hominem destructi .i. numin̾ita ĩmor¬
talitatis nr̃e que dabitur infuturo consiruan¬
tur infide spe ⁊ caritate. ħ st̾ bona m̃ita. ꝑ que
nob̃ defendet᷑ immortalitas infuturo q̃mͦ con¬
sũmari p̃catur.⁊
unc accepta

Expanded text:
primum hominem destructi, id est munimenta immortalitatis nostrae quae dabitur in futuro, constituantur in fide, spe et charitate. Haec sunt bona merita per quae nobis defendetur immortalitas in futuro, quo modo consummari precatur, unc accepta
Abbreviated transcription (Latin):
nus sig̾ͥcat antix̃p̃m qui totum orbemmone¬
bit. qui ueniet ꝑ signa ⁊ miratula añ aduẽ¬
tum iuclicii ⁊ auxilium a saule .i. adiabolo
petens nunciabit dd̾ uenisse indonium abꝰ
nem. hic aꝑitur habitus de hoc ꝙ fĩmẽ. cum
ma ẽ mnueccio. in doech. ut fideles roboret. scd̾o

Expanded text:
nus, significat Antichristum, qui totum orbem movebit, qui veniet per signa et miracula ante adventum judicii; et auxilium a Saule, id est a diabolo petens, nuntiabit David venisse in domum Abimnem. Hic aperitur habitus de hoc quod factum esma est invectio Doeg, ut fideles roboret, Secundo
Abbreviated transcription (Latin):
sacrifitium iusticie
⁊ tunt acceptabis ob¬
lationes ⁊holocaustz
uinus ignis eos totos
uetur holocaustum ut fiant sp̃u¬
ales ut absorbeatur mors in uictoria. ⁊ tuncin¬
ponent angłi messores intulos .i. nouos ppło
innocencia. s. noue etatis colla libera a iugo
legis ⁊ peccati. suꝑ altare cuum .i. celestemie¬
rusalem. uł ita ⁊ legitur de p̃senti. dico edifi¬

Expanded text:
sacrificium justitiae. Et tunc acceptabis oblationes et holocausta, , ita ut divinus ignis eos totos vetur holocaustum, ut fiant spirituales, ut absorbeatur mors in victoria. Tunc imponent angeli messores vitulos, id est novos populos innocentia, scilicet novae aetatis, colla libera a jugo legis, et peccati super altare tuum, id est coelestem Jerusalem. Vel ita, et legitur de praesenti: Dico
Abbreviated transcription (Latin):
.d. xͦ pꝰ resurrectõem rex
ppłi quicolebant ydola ⁊ nota ꝙ ñ ait irascentur
ꝓuentura cernebat ex ira it ip̃oꝵ multa bõa fecir
hãt. si ẽ ibi caritas ẽ ibi plenitudo legis ⁊ ita sedes
di esft̃s. sicut scriptum ẽ. sedes sapĩe ẽ aĩatͦti ⁊ alibi

Expanded text:
 resurrectionem rex populi qui colebant idola. Et nota quod non ait irascentur, de proventura cernebat. Ex ira enim ipsorum multa bona fecit habeat. Si est ibi charitas, est ibi plenitudo legis . Et ita sedes Dei factus es, sicut script
Abbreviated transcription (Latin):
ui ⁊ mors .i. diabolus pastor est eis. alia litt̾a¬
ut xp̃c uita. ita diabolus ẽ mors qui pastorẽ
illis utouib quas trahit ad pascua mortisł
fno sic̃ oues. Oues enim amissa lana ma
m̃toꝵ q̃ ñ radicitus uellunt herbas sed sũmi¬
tates carpunt unde tt̾m ħbe nascunt᷑ ad pas¬
tum. sic ⁊ illi morte depasti reuiuiscunt qr
ñ deficiunt. uł depascet eos .i. de pascua ad yã¬
tuam .i. de pena ad penam ducet.

Expanded text:
ors, id est diabolus, pastor est eis; alia litus vita, ita diabolus est mors, qui pastor est illis, ut ovibus quas trahit ad pascua mortis. nferno sicut oves: oves enim amissa lana manmentorum, quae non radicitus vellunt herbas, sed summitates carpunt, unde iterum herbae nascuntur ad pastum, sic et illi morte depasti reviviscunt, quia non deficiunt. Vel depascet eos, id est de pascua ad pascuam, id est de poena ad poenam ducet.
Abbreviated transcription (Latin):
uit᷑ ut rotatus ⁊ sinuosus sonus semit᷑ hñt
enĩ tonitrua qͣndã ꝯtussionẽ ułem uehiculis
S nũqͥd ad ista puecilia redituri sumꝰ. Non
fuit tomi t .i. aꝑta ⁊ fuit in rota tocius mñdi
Rota N ẽ orbis terre unĩ ⁊ b̾uis rotella orbiculꝰ
ciuerlnt nubes tonando p̃ceptis coruieando

Expanded text:
vitur, ut rotatus, et sinuosus sonus sentiatur. Habent enim tonitrua quamdam concussionem, similem vehiculis. Sed nunquid ad ista puerilia redituri sumus? non t aperta. Et fuit in rota totius mundi. Rota enim est orbis terrae. Unde et brevis rotella, orbiculus  quem circuierunt nubes tonando praeceptis, coruscando