comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur tres serm ut defructu acti¬
piatur. cum lex psalmodia
ꝓpħia. ad bñ agend̾ hortatur.
s ꝯtumeliis afflicti uł cesi eitum¬
tur cum sermo auditur: ⁊ uł ꝯtẽ¬
nitum uł blasfematur. ⁊ missum
insuꝑ hedem occidit. qui filium
dei ꝯtempnit.⁊ sp̃ui quo scĩfica¬
tus ẽ ꝯtumeliam facit. Umea al¬
t̾i datur cum gr̃a qmͣ suꝑb a¬
bitit humilis ditatur. Scribe
manum mitt̃e in illum quert̃
si diore retinentur cum falsus
quilibet imitatem eccłie pp̃ bo¬
norum multitudinẽ uł erubescit
uł timet impugnare. Moralis¬
fortis mundus uasa homines for¬
tis alligato draboli refrenaco. ne
temptet nos ultra uires nr̃as. di¬
repc̃o uasorum comĩsio hominũ
ad fidem uenientium. fortior fortẽ
domũ enis intns alligauit. ⁊ uasa illiꝰ
dum ueniens. ⁊ diabłm aseuitia
temptatõnum chohibens. homĩes
adiabolo possessos ad fidem suam
conũtit.

Expanded text:
tur tres servi, ut de fructu accitur tres servi, ut de fructu accipiant, cum lex, psalmodia, prophetia ad bene agendum hortatur: sed contumeliis affecti, vel caesi ejiciuntur, cum sermo auditus vel contemnitur, vel blasphematur. Missum insuper haeredem occidit, qui Filium Dei contemnit, et Spiritui quo sanctificatus est contumeliam facit. Vinea alteri datur, cum gratia, quam superbus abjicit, humilis ditatur. Scribae manum mittere in illum quaerunt, sed timore retinentur, cum falsus quilibet unitatem Ecclesiae propter bonorum multitudinem, vel erubescit, vel timet impugnare. LIfortis, mundus vasa, homines; fortis alligatio, diaboli refrenatio, ne tentet nos ultra vires nostras. Direptio vasorum, conversio hominum ad fidem venientium. Fortior fortem, domum ejus intrans, alligavit, et vasa illius dum veniens, et diabolum a sententia tentationum cohibens, homines a diabolo possessos ad fidem suam convertit.
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt cuius uinee st̾ilitatem iere¬
mias deplorat dicens. ego planta¬
ui te uineam electam quomͦ gͦ cõ¬
ũsa es in amaritudine uinea alie¬
na quid fatiam ÷ mittam filium
meũ dilectum forsitan cum hunc
uid̾int uerebunt᷑. quero cumuidis¬
sent coloni cogitauerunt intͣ se di¬
centes. hic ẽ heres. Octidamus eum
fidem que ꝑeum ẽ extinguere co¬
nantur dĩ iustitie non subditi. s
suam constituere uolentes ⁊ eitiẽ¬
tes eum exͣ umneam ottiderunt.
Marthꝰ mutat hunc ordinem dicẽs.
octiderunt ⁊ eieterunt eum extra
uineam inquo ꝑtinatia eorum no¬
tatur. qui pꝰresmrectionem predi¬
cantib apłis credere nolũunit. s
qͣi uile cadauer ꝓ hitient᷑s. gentib
suscipiend̾ dederunt. S. dommus
malos colonos maleꝑdidit. dum
incredulos iudeos incredulitate
dereliquit. ⁊ ꝑ pͥntipes romanos
longe lateq disꝑsit. Scd̾m mo¬
ralem sensum. Umnea locatur
cum mist̾ium bap̃mi fidelib ad
ex̾tendum oꝑe ꝯmittitur. Mittũ¬

Expanded text:
unt. Cujus vineae sterilitatem Jeremias deplorat, dicens: Ego plantavi te vineam electam, quomodo conversa es in pravum vinea aliena? Quid faciam? mittam filium meum dilectum: forsitan cum hunc viderint, verebuntur. Quem cum vidissent coloni, cogitaverunt intra se, dicentes: Hic est haeres, occidamus eum,fidem, quae per eum est, exstinguere conantur: Justitiae Dei non subjecti, sed suam constituere volentes . Et ejicientes eum extra vineam, occiderunt. Marcus mutat hunc ordinem, dicens: Occiderant, et ejecerunt eum extra vineam : in quo pertinacia eorum notatur, qui post resurrectionem praedicantibus apostolis credere noluerunt, sed quasi vile cadaver projicientes gentibus suscipiendum dederunt. Sed Dominus malos colonos male perdidit, dum incredulos Judaeos in sua incredulitate dereliquit, et per principes Romanos longe lateque dispersit. Secundum moralem sensum vinea locatur, cum mysterium baptismi fidelibus ad exercendum opere committitur. Mittun
Abbreviated transcription (Latin):
s temꝑib ⁊ in dempore misit
Dcultores seruũ ut defructu ui¬
ee darent ei. uinea domini
abaot domus isrł ẽ. coloni. o¬
presens ẽ cum uinitorib lib̾m
arbitͥum oꝑandi dereliquid
pͥmus seruus qui mittitur moyses
in quirebat s cesum dimittũg.
⁊ ianem quia irutaũunt mͣoy.
incastris ⁊ aaronscm̃ domini. Et

Expanded text:
re misit ad cultores servum, ut de fructu vineae darent illi . Vinea Domini sabaoth, domus Israel est; coloni, opraesens est, cum vinitoribus liberum arbitrium dereliquit. Primus servus qui mittitur, Moyses inquirebat. Sed caesum dimittunt inanem, quia irrataverunt Moysem in castris, et Aaron sanctum Domini, et
Abbreviated transcription (Latin):
prm̃ ⁊ seniores qui uid̾ant tẽp¬
lum pͥusqm̃ fundatum eẽt ⁊ ħ
templũ in occulis eoꝵ flebant
uoce magna. in edificacõne
templi spũalis fletus simul ⁊ le¬
ticia pͥntipib nastit᷑. Gaudent
enĩ doct̾ores in salute peniten¬
tia ꝯmittunt. Srultant ip̃i desa¬

Expanded text:
viderant templum priusquam fundatum esset, et hoc templum in oculis eorum, flebant voce magna . In aedificatione templi spiritualis fletus simul et laetitia principibus nascitur. Gaudent enim doctores in salute poenitennda commiserunt. Exsultant ipsi de sa
Abbreviated transcription (Latin):
de captiuitate ascenderunt.
⁊ aninialia quib ad tuuabã¬
tur describunt᷑. ⁊ eorũ sicut nu¬
m̃us hoĩum designat᷑. quia st̃
multi neccłia ł sensu tardiores
uł minus sp̃ũales qui cummagͥ¬
stris spũalib deuote obtemꝑant
captiuitatis erecti ad suꝑne cin¬
tatis menia tendunt. ⁊ noꝵ ⁊̃ rui¬

Expanded text:
de captivitate ascenderunt, etiam animalia quibus adjuvabantur, describuntur, et eorum sicut numerus hominum designatur; quia sunt multi in Ecclesia, vel sensu tardiores, vel minus spissa devotione obtemperant captivitatis erepti, ad supernae civitatis moenia tendunt. Quoru
Abbreviated transcription (Latin):
cõnem suam qui reũsus ẽ
de babylone. Youigilant̃ scͥp¬
tura distinut. de qͣ gñatõne
captinorũ solinimpũam re¬
dieiunt. ut greo ad moñemꝰ
qnͣta c̃citudine dominꝰsũ amã

Expanded text:
tionem suam, qui reversus est de Babylone . Ideo vigilanter Scriptura distinxit de qua generatione captivorum soluti in patriam redierunt, ut ex eo admoneremur quanta certitudine Domin
Abbreviated transcription (Latin):
mas hũit cum homines ⁊ ange¬
los adymaginem suam creauit
s unam ꝑdidit cum homo asi¬
militudine creatoris recessit. s
sapientia lucernam adquerend̾
accendit. cum incarne apparu¬
it. quia luterna lux in testa .i. ũ
bum incarne quia iͥint̾ homi¬
nes apparuit. domũ eũtit. quia
constientias hominum de creato¬
re suo ꝑturbauit. ⁊ sic dragma
reꝑitur. dum in homine simili¬
tudo ꝯditoris: reꝑitur

Expanded text:
mas habuit, cum homines et angelos ad imaginem suam creavit. Sed unam perdidit, cum homo a similitudine Creatoris recessit. Sed Dei sapientia lucernam ad quaerendum accendit, cum in carne apparuit, quia lucerna est lux in testa, id est verbum in carne. Quod ubi inter homines claruit, domum evertit, quia conscientias hominum de reatu suo perturbavit, et sic drachma reperitur, dum in homine similitudo Conditoris repar
Abbreviated transcription (Latin):
tĩo modo. in lege ã moyses
mandauit nobis huiꝰmi lapi¬
dare. tu gͦ qͥd dicis : ħ mulier
significat᷑ gentilem eccstam a
diabolo ꝑcultũ y dolorũ uola¬
tam. hanc iud̾i uoluert̃ lapid¬
re. qr uolunt eam dampna
dum uident eam gr̃e cer¬

Expanded text:
terio. In lege autem Moyses mandavit nobis hujusmodi lapidare. Tu ergo quid dicis? Mulier ista significat gentilem Ecclesiam a diabolo per culturam idolorum violatam: hanc Judaei volunt lapidari, quia volunt eam damnari, dum invident eam gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
adultã reus eẽt mortis. ꝙ si scd̾
copitur calumpnia.s. seruat in¬
stitie. Qui sñ pecc̃o ẽ pͥmus ĩ eã
lapidem mictat. iħc aut̃ inclinãs
se deorsum: digito stͥbebat int̃¬
m. digito dei scͥpta fuit lex pro
docet nos. nisi auditis malis aliẽ
non demere iudicare. s prius
digito disc̾tõnis nos intꝰ discu¬
t̾e. Sicut iͥ dicit. qui sñ pecc̃o ẽ
ur̃m pͥmus in eã la.mit.Q.d.¬
pͥus sitis iusti pꝰea ueam puniataĩ
Sicut enĩ iubet lex puiri ᷝeos.
ñ tñ asisib puniendos. ecte ple¬
na iusticia ut iustus malos puni¬
at. illi gͦ uł ream dimittant.
uł cumi ea ipenam subeant.
exmore alio uultum ũtens ut

Expanded text:
adultera reus mortis. Quod si secundum capitur calumnia, sed servata m primus in eam lapidem mittat. Ipse autem inclinans se deorsum, digito scribebat in terra. Digito Dei scripta fuit lex in tdocet nos de auditis malis alicujus non temere judicare, sed prius digito discretionis, nos ipsos intus discutere sicut ibi dicit: Qui sine peccato est, vestrum primus in eam lapidus sitis justi, postea ream puniatis. Sic enim jubet lex puniri reos; non tamen a similibus puniendos. Ecce plena justitia, ut justus malos et mala puniat. Illi ergo vel ream dimittant, vel cum ea poenam subeant. ex more alio vultum vertens, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qr nescitis diemn horam. Ecte
qͦ dendit ꝑabola. ad ħ namq tẽ¬
dit ut ad futula occulos cordis
aꝑlamus mala enadamꝰ deferẽ¬
doculpam: bona ꝓuideamus sec¬
cando iustitiam

Expanded text:
quia nescitis diem, neque horam. Ecce quo tendit parabola. Ad hoc namque tendit, ut ad futura oculos cordis aperiamus; mala evadamus deserendo culpam, bona promereamus sectando justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
laudem huitanã querunt.Sa¬
pientes uirgines . st̃ q̃ in bonis¬
oꝑilbi que fatiunt nõ querũt
dormitõ uͥginum. mors hoĩum
mediũ aut̃ noct̾is. insꝑatus euẽ¬
tus resurrectionis.clamor adue¬
mentis spõsi tuba angłita in
die iudicii p̾paracõ lampad̾. ipcor
tuarum extingunt᷑.&. in aduẽ¬
tuiuditis ititus obsturant᷑. ⁊ ñ
hñt m̃cedem quia receꝑunt
laudem date nob̾ de oło ur̃o
⁊ c̃. destimoniũ dicite de oꝑib
nr̃is. ite potius aduendentes
quid uos ad iuuent qui uobis lã¬
res sunt ad ulatores. qui dant lau¬
dem ut accipiant aliqtn m̃cedem
S uirgmib fatuis tarde bonã
ꝯscĩam querentib intnͣt sapien¬
tes cum sponso ad nuptias qr ue
ꝓbis eiectis ad dampnacõnem
electi cum ꝓp̃o intrabunt ad be¬
atitudinem. clausa ẽ iatura .i.
aditus regni telorum. domine

Expanded text:
laudem humanam quaerunt. Sapientes virgines, sunt qui in bonis quae faciunt non quaerunt dormitio virginum, mors hominum; medium noctis, insperatus eventus resurrectionis; clamor advenientis sponsi, tuba evangelica in die judicii; praeparatio lampadum, recortuarum exstinguuntur, quia in adventu judicii intus obscurantur, et non habent mercedem, quia receperunt laudem. Date nobis de oleo vestro, id est testimonium dicite de operibus nostris. Ite potius ad vendentesnumquid uos adiuuant qui uobis lares, sunt adulatores qui dant laudem, ut accipiant aliquam mercedem. Sed virginibus fatuis, tarde bonam conscientiam quaerentibus, intrant sapientes cum sponso ad nuptias; quia, reprobis ejectis ad damnationem, electi cum Christo intrabunt ad beatitudinem. Et clausa est janua, id est aditus regni coelorum. Domine
Abbreviated transcription (Latin):
mortificatꝰ ẽ ꝑcłpam. tantoq mi¬
nori purgatur penitentie satis¬
facõne qnͣto minori depͣuatus eitrat.
iniquitate. Unde dominꝰ pautis
arbitus adhibitis solo ũbo pri¬
ellam in domo iacentem iedent̃
mortuam suscitasse. legitur resu
domino tam facilis non fũit re¬
sustitacõ s lazari sic puelle . s. de

Expanded text:
mortificatus est per culpam. Tantoque minori purgatur poenitentiae satisfactione, quanto minori depravatus exstitit iniquitate. Unde Dominus, paucis arbitris adhibitis, solo verbo puellam in domo jacentem recenter mortuam suscitasse legitur. ResuDomino tam facilis non fuerit resuscitatio Lazari quam puellae, se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ dominꝰ tresmortuos sustitauit
puellamin domo. iuuenem inagͦ.
laxarum ĩmonum̃to. tres mortui
tuinamq sunt indomo qͥ sine de¬
monstracõne oꝑis ꝯceptam neqͥci¬
am ad huc incorde seruant. ma
gro sunt qui culpam ꝑ ꝯsensum ꝯ¬
ceptam in sensuũ ꝓpatulo ꝑ oꝑacõ¬
nem demonstnͣt. In monumto sunt¬

Expanded text:
 Dominus tres mortuos suscitavit, puellam in domo , juvenem in agro . Lazarum in monumento . Tres mortui,tui namque sunt in domo, qui sine demonstratione operis conceptam nequitiam adhuc in corde servant. In agro mortui sunt, qui culpam per consensum conceptam in sensuum propatulo per operationem demonstrant. In monumento mort
Abbreviated transcription (Latin):
inqua ad future głie io cunditatẽ
uificamur. ortiatꝰ uestibłi desi¬
gnat ornatum ecͤc. instatu p̾sen¬
tis scłi. Uasa quib potꝰ infereba¬
cur st̃ scĩ p̃dicatores ꝑ quos gr̃a¬
celestis amministrat᷑. tͨ eiat qͥ
nolentes cog̃et qi rex stutuerat
ut sum̃et quisq ꝙ uellet. Sic nã¬
q temꝑanda ẽ p̃dicacõ ut om̃ib
utilisfiat nullinoteat. ⁊ int̃ ui¬
cia qi gladiusn anteps dnͣsseat.
suꝑbiam recidens auferat. ut ñ
augeat timiditatem.Sit ociosis
⁊ corpentib oꝑib imponat. solli¬
citudinem ut inqͥetis ⁊ curiosis
nõ augeat importunã actionẽ¬

Expanded text:
in qua ad futurae gloriae jucunditatem justificamur. Ornatus vestibuli designat ornatum Ecclesiae in statu praesentis saeculi. Vasa, quibus potus inferebatur, sunt sancti praedicatores, per quos elestis administratur. Nec erat, qui nolentes cogeret, quia rex statuerat ut sumeret quisque quod vellet. Sic namque temperanda est praedicatio, ut omnibus utilis fiat, nulli noceat, et inter vitia quasi gladius anceps transeat. Sic superbiam recidens auferat, ut non augeat timiditatem; sic otiosis et torpentibus imponat sollicitudinem, ut inquietis et curiosis non augeat importunam actione
Abbreviated transcription (Latin):
Ager ad qm̃ iatob uenit sacra
scͥtura ẽ. in qua diũsi pastores
.i. diũfi doct̾ores diu̾sos pascũt
g̾ges. diũsos .i. fideles. In ħ gͦ
⁊ uirgines. alii pascunt᷑ p histo¬
tͦpologiam. Om̃s inĩ carpunt pa¬
stũ nutͥm̃ti qui iñ sumunt doc¬
tͥtiam rett̃e uidendi. puteus
de quo ad aquabu̾nt᷑ gͥges diui¬
nam significat sqͥpturam. Sapi¬
entia dequa potant᷑ fideles. la¬
pis quo osputei oꝑiebat᷑ inte¬
iligentie difsicultatem expͥmit
⁊ om̃s doctores adħ inscͥptum¬
ad ħ laborant. ut iemoto iapi
de .ii difficaltate intelligentie
fidelib aministnͣt potũ uero
⁊ latentis sapientie. In ħ agͦ
suum illum assumit. ⁊ duas fi¬
lias suas. atͥbuit. lyam q̃ int̾pr̃¬

Expanded text:
Ager, ad quem Jacob venit, sacra Scriptura est, in qua diversi pastores, id est diversi doctores, diversos pascunt greges, diversos, scilicet fideles. et virgines. Alii pascuntur per histotropologiam. Omnes inde capiunt pastum nutrimenti, qui inde sumunt doctrinam recte vivendi. Puteus, de quo adaquabantur greges, divinam significat sapientiam, de qua potantur fideles. Lapis, quo os putei operiebatur, intelligentiae difficultatem exprimit. Et omnes doctores ad hoc in Scriptura laborant ut, remoto lapide, id est difficultate intelligentiae, fidelibus administrent potum verae et latentis sapientiae. In hoc agro suum illum assumens, et duas filias suas attribuit. Liam, quae inter
Abbreviated transcription (Latin):
pium .i. uitam ꝯtemplatiuã.
sualitatem. racõ namq subser¬
uit ꝯtemplacõni. sensualitas
actioni. mulciplitatꝰ ẽ iacob
infiliis ⁊ pectorib.cum laban
⁊ iustus ditat᷑ sensib spũali¬
b affectionib. cogitacõnib.
sermonib. oꝑib. habitans
cum eo a lalan. cum reb sius
furtiue iacob discessit.⁊ iustꝰ
nõ ñĩqmͣ minus caute se dis¬
cutiens uirtutes ad eo collatas
sibilatent̃ ascͥbit. laban ꝯsecu¬
tus ẽ ratob fugientẽ ĩmontẽ ⁊
deus ꝯsequit᷑ iustũ ꝑmanes cogi¬
tacõnes ase discedentem inelacõ¬
ne. affirmabat labanqͦtumꝙ.
a laban reũtens afĩẽ timuit occi¬
di i sensus humanꝰ ꝑꝑ infirmitatẽ
mortalitatis ad inferiora descen¬
dens a corꝑis uicõtimet dempta¬
ꝯtempnit feruorem carnis ha
tura. puttus sapientia. hỹa:
bona actio. rachel ꝯtemplacõ.
ditacõ iacob inꝓle ⁊ pectoribus
multiplicacõ iusti ĩuͥtute ⁊ bonis

Expanded text:
id est vitam contemplativam. sensualitatem. Ratio namque subservit contemplationi, et sensualitas actioni. Multiplicatus est Jacob in filiis et pecoribus cum Laban, et justus ditatur sensibus spiritualibus, affectionibus, cogitationibus, sermonibus, operibus, habitans eum Deo. A Laban cum rebus suis furtive Jacob discedit; et justus nonnunquam minus caute se discutiens, virtutes a Deo collatas sibi latenter attribuit. Laban consecutus est Jacob fugientem in montem, et Deus consequitur justum per inanes cogitationes a se discedentem in elationem. Affirmabat Laban, quod qa Laban revertens, a fratre timuit occidi; et sensus humanus propter infirmitatem mortalitatis ad inferiora descendens, a corporis vitio timet tentacontemnit fervorem carnis habtura; puteus, sapientia; Lia, bona actio; Rachel, contemplatio; ditatio Jacob in prole et pecoribus, multiplicatio justi in virtute et bonis
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium in sp̃u scõ. Uestim̃ta
bona oꝑa.ager cui bñduit dñs
Scã eccłia inqua redolet testan
ꝑhumilitatem. flos spice ꝑ ma¬
odiuit esau: iacob odio hñt iͥnͥ¬
num ppłm exgentib collect̾um
uidei uidentes dñari sibi.De be¬
de suppõito ⁊ uidit scalam incelo
erect̾am ⁊ dñi enuũ scale. ⁊ as¬
tendentes angłos ⁊ descendentes
deiñ uenit in agium ad puteũ
ius᷑ aram. uͥ g̾ges pascebantur.
accepit liam ⁊ rachel filids eiur
inurores. ⁊ exeis ⁊ ancillis eaꝵ¬

Expanded text:
gaudium in Spiritu sancto; vestimenta, gaudium in Spiritu sancto; vestimenta, bona opera; ager, cui ba Ecclesia, in qua redolet, testanper humilitatem, flos spicae per maOdivit Esau Jacob; odio habenex gentibus collectum Judaei, videntes eum dominari sibi. de supposito: et vidit scalam in coelum erectam, et Deum innixum scalae, et ascendentes angelos et descendentes. Deinde venit in agrum ad puteum juxta Aran, ubi greges pascebantur, accepit Liam, et Rachel filias ejus in uxores: et ex eis, et ancillis ea
Abbreviated transcription (Latin):
ca designat mrẽm grãm q̃ iacob
depaterna bñdictione ꝯsuluit.
Iacob postior natu: domiremanẽs
bñdictionem ꝯseqñs gentilem de¬
signat ppłm qui pꝰ isrłiticũ ppłm
ad cognico̾nem diuinam uenit.
unt᷑ se cum mr̃e grã uotanutut.
quereddunt laudatõnes deo bñ¬
dicitur ab eo in mundo ꝑgiãm
qui addei cognicõnem uenit. sed
foris inlitt̃a iustitiam querit.⁊ hñ¬
dictionẽ celestis heredntitis ditnit¬
tit. pelles quib rebecta filium coo¬
ꝑuit. ꝯfessionem expͥmunt pecc̃a¬
torum cibus sunt uͥtutes quibus
pascitur dum ꝑgentilem pplin.
cooꝑante gr̃a sitetur. Uestes st̃
bonaoꝑa legis. quib miscd̃it̃¬
uestit. ppͥ isrłitico foris stante ⁊ ua¬
gante uinũ designat gaudiũ
dum nos in sp̃u scõ exultamus.
iudaicus ppłi. Iacob gentilis. ue¬
nacõ esau forinseca carnalium
obseruantiar̃ custodia ⁊ carnał
inseptionis indelligentia. pelles
hedorum confessio pect̾orum.
cibus uitutum eĩtitacõ. Uinũ

Expanded text:
ca significat matrem gratiam, quae Jacob de paterna benedictione consuluit. Jacob posterior natu, domi remanens, benedictionemque consequens, gentilem designat populum, qui post Israeliticum populum ad cognitionem divinam venit, et intra se cum matre gratia vota nutrit, quae reddunt laudationes Deo: benedicitur ab eo in mundo per graqui ad Dei cognitionem venit, qui foris in littera justitiam quaerit, et benedictionem coelestis haereditatis dimittit. Pelles, quibus Rebecca filium cooperuit, confessionem exprimunt peccatorum. Cibus, sunt virtutes quibus Deus pascitur, dum per gentilem populum cooperante gratia exercetur. Vestes, sunt bona opera legis quibus misericvestit, populo Israelitico foris stante et vagante. Vinum, designat gaudium dum nos in Spiritu sancto exsultamus. Judaicus populus; Jacob, gentilis; venatio Esau forinseca, carnalium observationum custodia, et carnalis inscriptionis intelligentia. Pelles haedorum, confessio peccatorum; cibus, virtutum exercitatio; vinum,
Abbreviated transcription (Latin):
mur. ꝑmariam religiosa m̃tis
suspitamꝰ. auct̾ura uł panem
doctnam ignoranti tͥbuit er¬
rantem corrigit. suꝑbum ad
humilitatem reuocat que si¬
guilis gipediat. dispfisat ꝯtẽ¬
platiua caritatem d̾i ⁊ ꝓximi
recinet. s abext̃iori auctione

Expanded text:
a mentis suspiramus. Activa panem doctrinae ignoranti tribuit, errantem corrigit, superbum ad humilitatem revocat, quae singulis expediant dispensat: contemplativa, charitatem Dei et proximi retinet, sed ab
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ꝑ ferm̃tũ sĩc supͣ caritatẽ.
Muher itaq ferm̃tũ intͥb satis fa¬
rine donͤ totum ferm̃tatũ ẽ ab¬
scondit. dum quelibet fidelis
anima feruorem caritatis in co¬
gitacõne tͥum nat᷑alium uirtu¬
tum reponit. dotum uͦ ferm̃tat᷑
dum uͥtutum tͥum tͥplex cogita¬
cõ insaporem ⁊ feruorem carita¬

Expanded text:
fermentum sicut supra, charitatem. Mulier itaque fermentum in tribus satis farinae, donec totum fermentetur, abscondit, dum quaelibet fidelis anima fervorem charitatis in cogitatione trium naturalium virtutum reponit. Totum ergo fermentatur, dum virtutum trium triplex cogitatio in saporem, et fervorem charita
Abbreviated transcription (Latin):
abscondit.⁊ p̃gaudio illiꝰ uadit¬
agium illum.ager: scͥpͥtura.
thesaurus: cognic̃o diunia.
absconsio thesauri: reuelacõ
appetitu. fauoris humani. Omĩa
iam uendit ⁊ agrum emit. qͥsꝙ

Expanded text:
ditagrum illum . Ager est Scriptura; thesaurus, cognitio divina; inventio thesauri, revelatio appetitu favoris humani. Omnia autem vendit et agrum emit, quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
uferm̃to ꝙ acceptũ mulierabscõ¬
dit infarine tͥb satis donet totũ
ẽ fermẽtatum. Suꝑiꝰ de fide. hic
agit detͥnitate. mulier signifũt
sapientiam diumã ferm̃tũ: cari¬
tatem. farma corda. tua saga:
ta gn̾a hoĩum. hominesnat᷑alis

Expanded text:
uod acceptum mulier abscondit in farinae tribus satis, donec totum esset fermentatum . Superius de fide, hic agit de charitate. Mulier, significat sapientiam divinam; fermentum, charitatem; farina, corda; tria sata, tria genera hominum; homines naturalis
Abbreviated transcription (Latin):
cõnem atting̃e usq ad beatitu¬
dinem. qr nc̃ in pace ꝯsistũt
omĩa. ⁊ scã eccłia fere denulla
qr ubiq temptacõnes sunt ⁊
ꝑsecutõties quia cotidie inpe¬
netialib sanct̾e ect ꝑ sequit᷑
caym abel. yfinael ysaat esau
iacob .i. impius iustum. ⁊ siquis
neis patitur dñ afalsis fr̃ib. Dm̃s
enim qui pie uolunt uiu̾e in xp̃o¬

Expanded text:
tionem attingere ad beatitudinem, quia nunc in pace consistunt omnia, et sancta Ecclesia fere de nulla quod ubique tentationes sunt et persecutiones, quia quotidie in penetralibus sanctae Ecclesiae persequitur Cain, Abel; Ismael, Isaac; Esau, Jacob, id est impius justum. Et si quis neis, patitur tamen a falsis fratribus. Omnes enim, qui pie volunt in Ch
Abbreviated transcription (Latin):
imsiis suis assistunt. ⁊ eos ꝑos.
pͦsibilitatem suam ꝓdegunt ⁊ de¬
fendrnt. Beatimundo corde qm̃
ip̃i dm̃i uidebunt. mundo corde
st̃ illi qui nec pulũe inutilis cogi¬
tetigit nebula t̾rene ignorantie
iscentie mundemꝰ gͥ corda nr̃a
abom̃i ignorantia ꝑinquisicõnẽ
Beati patifici qm̃ filii dei uocabũ¬
tur: patisii sunt qui in semetip̃is
facere pacem ⁊ custodire norunt
qui uͥtutes erigunt. qui uitia ad¬
ũsantia subm̃gunt ⁊ extingũt.¬
cõnis. oꝑis ue rep̃hendunt p̾¬
dent̃ ⁊ potent̾ gipellunt nec ali
quid eis adũsitatis occuriat. pa¬
cem suã tñ seruant. ⁊ cunctͥa cũ
sui cordis tnͣqͥllitate iuditant
patifici st̃ qui cum eis amalis
malamferunt. mala mitume
retͥbuunt. si cum eis qui odert̃
patem patifici sunt. qui nõ in
se tñ pacem custodiunt. um̃
alios discordantes sibiad ini¬
tatem paris redutunt. isti uo¬
cabunt᷑ filii d̾i. qr d̾s sũmapar
ẽ ⁊ omĩa cum tnͣqͥllitate m̃tis

Expanded text:
in miseriis suis assistunt, et eos secundum possibilitatem suam protegunt et defendunt Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Mundo corde sunt illi, qui nec pulvere inutilis cogitegit nebula terrae ignorantiae, iscentiae. Mundemus igitur corda nostra ab omni ignorantia Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Pacifici sunt, qui in semetipsis facere pacem, et custodire norunt; qui virtutes erigunt, qui vitia adversantia submergunt et exstingutionis operisve deprehendunt, prudenter et potenter expellunt, nec aliqquid eis adversitatis occurrat, pacem suam tamen servant et cuncta cum sui cordis tranquillitate judicant. Pacifici sunt, qui cum eis a malis mala inferuntur, mala minime retribuunt, sed cum eis, qui oderunt pacem, pacifici sunt; qui non in se tantum pacem custodiunt, verum et alios discordantes sibi ad unitatem pacis reducunt. Isti vocabuntur filii Dei, quia Deus summa pax est et omnia cum t
Abbreviated transcription (Latin):
sicornr̃m fũit elatõne. repletũ
orõ nr̃a apud dm̃ non recipitur
nec nr̃ animus exauditur. Qui
aũtit aurem suam ne audiat le¬
gem: orõ eius erit grecrabilis
Mediator itaq dei ⁊ hoĩum iħc
or̃onis instituit. ⁊ quomͦ prẽm
orare debeamus edocuit dicens.
cum orabitis noneritis sicut y¬
pocͥte qui amant insinagogis
⁊ in angulis pladearum stantes
orare. orantes multum nolite
loqui sicut echniti. putant.N.¬
ꝗm̃q in multi loquio suo audi¬
ri.Sic gͦ uos orabitis. Pater nr̃

Expanded text:
inani fuerit elatione repletum, oratio nostra apud Deum non recipitur, nec noster animus exauditur. Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Mediator itaque Dei et hominum Homo orationis instituit, et quomodo Patrem orare debeamus edocuit dicens: Cum orabitis, non eritis sicut hypocritae, qui amant in synagogis et in angulis platearum stantes orare: orantes autem nolite multum loqui sicut ethnici. Putant enim quia in multiloquio suo exaudiantur. Sic ergo vos orabiti
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ꝑpauꝑtatem sp̃c attingit᷑ ad
regnum celorum ꝑmansuetudi¬
sr̃ne iotunditatis sacietatem. ꝑ
sionem ꝑpatem ad dei filiacõnẽ.
ꝑ p̃sentem ꝑsecutõnem ad et̾nã
regni celestis tnͣqͥllitatem reqͥem.

Expanded text:
 paupertatem spiritus attingitur ad regnum coelorum; per mansuetndisupernae jucunditatis satietatem; pesionem; per pacem, ad Dei filiationem; per praesentem persecutionem, ad aeternam regni coelestis tranquillitatem et requiem.
Abbreviated transcription (Latin):
dieb sigulis clerꝰ ippłs uiri ⁊
mulieres s p̃cipue diebus sollẽ¬
nib sgatim ad basilitas conuo¬
lant. uestib meliorib coram
aspͣtib hominũ siguli ꝓposse
suo se adornant. domũ dei se¬
curi ꝗ filii d̾i comunit̃ intrant

Expanded text:
diebus clerus et populus, viri et mulieres, sed, praecipue diebus solemnibus gregatim ad basilicas evolant, vestibus melioribus coram aspectibus hominum singuli pro posse suo se adornant, domum Dei sancti quasi filii Dei communiter intrant,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ lugeamꝰ frẽs hamissionem
bonorum oꝑm. amissionẽ uir¬
duteum. lugeat coruptus amissi¬
onem uirgmalis indegͥcatis. lu¬
geat malicõsus amissionẽ pie¬
tatis. lug̃ suꝑb amissionẽ huĩ¬
litatis. lug̃ iratundꝰ amissionẽ
ederne tnͣqͥllitatis. lug̃ auaius
amissionẽ largitatis. lug̃. ebri
amissionẽ caritatis. Beatinãq
qui lugent mͦ ꝑpenitentiã qr¬

Expanded text:
 lugeamus amissionem bonorum operum, amissionem virtutum. Lugeat corruptus amissionem virginalis integritatis, lugeat malitiosus amissionem pietatis; lugeat superbus amissionem humilitatis; lugeat iracundus amissionem internae tranquillitatis, lugeat avarus amissionem largitatis, lugeat ebrioamissionem charitatis. Beati namque qui lugent modo per poenitentiam, q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fructͥuose coram occulis creato¬
ris lugentium. aliiuͦ iugent ꝓĩ
dulgentia culpe. alii lugent᷑ ex
suanitate gr̃e diuinitꝰ sibi colla¬
de. alii ampliori feruore accetisi
lugent. exdesid̾io future głie
⁊mn hiis om̃ib beatiquilugent
qi qui seminatt it lacͥmis in er¬
ultatõne medent. abst̾get deus

Expanded text:
et fructuose coram oculis Creatoris lugentium. Alii namque lugent pro indulgentia culpae, alii lugent ex suavitate gratiae divinitus sibi collatae, alii ampliori fervore accensi lugent ex desiderio futurae gloriae. Et in his omnibus beati qui lugent, quia qui seminant in lacrymis, in exsultatione metent
Abbreviated transcription (Latin):
suriunt ⁊ sitiunt. s aliiesuiũt
⁊ siciunt malum. alii esuriunt
⁊ siciunt bonum. Alii esuriunt
⁊ siciunt aur̃ ⁊ argentũ uestes
.i. de diuiciis. nõ ꝙ res diuitiaium
eẽnt inique. s ꝑiniquitatem at¬
quisite. aliĩ esũ.⁊ si. potestates.

Expanded text:
suriunt et sitiunt, sed alii esuriunt et sitiunt malum, alii esuriunt et sitiunt bonum. Alii etenim esuriunt et sitiunt aurum, argentum, vestes , id est divitias; non quod res divitiarum sint iniquae, sed per iniquitatem acquisitae. Alii e
Abbreviated transcription (Latin):
gitelsum ascende tu q̃ eungeliras
sẏon. Ascensio aut̃ in montem sub¬
limem designat: ꝯũsacõnem.
Sessio domini: auctoritatẽ ma¬
gist̾ii. aꝑcõ oris : effect̾um p̃dica¬
mes sp̃u pauꝑes humiles. suꝑbi¬
entes fatiunt nõ facienda ꝑelacõ¬
nem. pusillanimes facienda p̃t̃¬
ꝑtas itaq sp̃c nĩ hñs defectionis.
nil hñs suꝑ fluitatis ꝑuiam regi¬
am ducit adbeatitudinẽ suꝑnã
Beati mites. mites sc̃ lenes ⁊ paciẽ¬
tes qui neminẽ ledunt ⁊ imꝓ¬
biscedunt. Sunt ã quidam qui
uolunt ita eẽ mites ut nitħ cu¬
rent de aliena uita neminẽ do bono
ad moneant. neminẽ demalo
corigant. S talis lenitas non
nõ ẽ multum laudanda qr pa¬
titur defectum uͥ debent ex̃te¬
re uirtutis effectum tales gͥ
debent mitesut neminem le¬
dant. mala illata pacienter
sustineant. ⁊ñ solum suam
s nͨ alienã negligant: uitam.
ut si opus fũit ⁊ bonis ad me¬
liora exhibeant ex hortacõnem.
⁊ malis demalo correctionẽ. Est

Expanded text:
excelsum ascende, tu qui evangelizas Sion . Ascensio ergo in montem, sublimem designat conversationem, sessio Domini auctoritatem magisterii, apertio oris effectum praedicames. Spiritu pauperes humiles. Superbientes faciunt non facienda per elationem, pusillanimes facienda praetee spiritus, nil habens defectionis, nil habens superfluitatis, per viam regiam ducit ad beatitudinem supernam. Beati mites. Mites sunt lenes et patientes, qui neminem laedunt et improbis cedunt. Sunt autem quidam qui ita volunt esse mites, ut nil curent de aliena vita, neminem de bono admoneant, neminem de malo corripiant. Sed talis lenitas non est multum laudanda, quia patitur defectum, ubi debet exercere virtutis effectum. Tales igitur debent esse mites, ut neminem laedant, mala illata patienter sustineant, et non solum suam, sed nec alienam negligant vitam, ut si opus fuerit et bonis ad meliora exhibeant exhortationem, et malis de malo correctionem. Est
Abbreviated transcription (Latin):
botiam oꝑacõnem. Inpͥma tabłã
t̾a sunt p̾̃cepta. qr ꝗ fide credit᷑
tͥnitas ẽ. Inscd̾a tabula .uii. sunt
conplent. quia ꝑfectũ fides recta
facit. ⁊ oꝑac̃o bona.pͥmũ p̃cep¬
tum pͥme tabule ad dm̃ ꝑtinet
pr̃em.sic̃ p̃ceptum pͥmũ scd̾e ta¬
bule ad hominem pr̃em. ut¬
toritate honcretur. In pͥma tabu¬
in altõ namq si offendis delict̾ũ
ẽ. in alt̃o uͦ pect̃m. facẽ enĩ non
facienda: pectm̃ ẽ. facienda ã
nõ facere: delictum ẽ.¬

Expanded text:
onem. In prima tabula, tria sunt praecepta; quia quod fide creditur, Trinitas est. In secunda tabula, septem sunt complent, quia perfectum fides recta facit et operatio bona. Primum praeceptum primae tabulae ad Deum pertinet Patrem, sicut praeceptum primum secundae tabultoritate honoretur. In prima tabuIn altero namque si offendis, delictum est; in altero vero peccatum. Facere enim non facienda, peccatum est; facienda autem non facere, delictum e
Abbreviated transcription (Latin):
alt̃i promitt̾et se aliquid seda¬
turum habens uoluntatem
dandi. pꝰ ea uͦ mutata uo luti¬
tate dare nollet: m̃datium
eẽt nõ qr in ꝓmissione cordu¬
plex fuit. s quia ꝓmittens cor
pꝰea dupplicauit᷑. ꝑurium ẽ
m̃datium sacro scã attestacõ¬
ne inducta confirmatũ. Ue¬

Expanded text:
alteri promiserit se quid daturum, habens voluntatem dandi, postea vero mutata voluntate dare nollet, mendacium esset; non quia cor in promissione duplex fuit, sed quia promittens cor postea duplicavit. Perjurium, est mendacium sacrosancta attestatione inducta confirmatum.
Abbreviated transcription (Latin):
onfuitum facies. furtum acci¬
pitur in hoc loto ꝓqualibet
ĩfitita usurpacõne rei. aliene.
suie occulta. sũ manifesta. qui
non contessit. cum maiꝰ pecc̃m
sit ut testant᷑ sancti. aꝑte uio¬
qi maiꝰodium ⁊ iram eititat.¬

Expanded text:
on furtum facies . Furtum accipitur in hoc loco pro qualibet illicita usurpatione rei alienae, sive occulta, sive manifesta. Qui non concessit, cum majus peccatum sit, ut testantur sancti, aperte vioquia majus odium et iram ma
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾. conꝑat᷑ aut̃ diues arꝑrus.
qnͣto plus bibit tanto pliqsitit
sic miser aitarus. ⁊ cupidis. qnͣto
ampliꝰ tnsitoria actumuladant
magis adampliora ag̃gand
ꝑcupiditatem succensus haĩe¬
lat. quirect̾e fetidum hanel¬
tum emittit dum sue pͣuta
infamiam uͥq disꝑgit. assimi¬
latur aut̃ qrlibet carnis uo¬
i rtiub deditus ydropico
qr qnͣto magis carnalis quisq
fetida suauitate concupistentie
degustat tanto eadem concup¬
iscentia fedari desid̾at. totiens
gͦ ydropitus ab infirmitate sana¬
tur quociens uł carnalis aliquis
luxurta uł auar̾ cupiditate
curatur.

Expanded text:
liter. Comparatur autem dives avarus, quanto plus bibit, tanto plus sitit, sic miser avarus, et cupidus quanto amplius transitoria accumulat, tanto magis ad ampliora aggreganda per cupiditatem succensus anhelat. Qui recte fetidum anhelitum emittit, dum suae pravitatis infamiam ubique dispergit. Assimilatur etiam quilibet carnis voluptatibus deditus hydropico; quia, quanto magis carnalis quisque fetidam suavitatem concupiscentiae degustat, tanto magis ea concupiscentia foedari desiderat. Toties ergo hydropicus ab infirmitate sua sanatur, quoties vel carnalis quisque a luxuria, vel avarus a cupiditate curatur.
Abbreviated transcription (Latin):
catis ꝑueniamus ad sabb̾m fu¬
re salb̾m uenalia inferendo in
cepto p̃tio nuĩ ꝯsensus quo di¬
muris nrr̃e urbis .i. custodia uite
ꝓfectionis ꝓrsus uitare debeniꝰ.

Expanded text:
catis, perveniamus ad Sabbatum fure Sabbatum, venalia inferendo in cepto pretio nostri consensus: quo dmuris nostrae urbis, id est custodia vitae perfectioris, prorsus vitare debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ccͣ ectłiam bellum gerere: extitat̃.
⁊ ꝑtales affligitur ppłs dei qui ẽ
torib longe ẽ tim̃tib dñm ꝓpͥe ẽẽ
scitur. dicit enĩ dominꝰ. cras modius
simile uno statere erit. ⁊ duo modii
ordeistat̾e uno. Modiꝰ simile ꝑfecta¬

Expanded text:
cclesiam bellum gerere excitant, et per tales affligitur populus Dei, qui est toribus longe est , timentibus Deum prope esse scitur. Dicit enim Dominus: Gras modius similae uno statere erit, et duo modii hordei statere uno . Modius simil
Abbreviated transcription (Latin):
cõ ꝑfect̾e conpleatur. Quatuor uiri
erant leꝓsi iuxͣ intͦitũ porte. Qui dix¬
eiunt adinuicem. Uenite dnͣsfugi¬
amus ad castra syrie. fecerat ã dñs
in castra syrie sonitũ ⁊ fug̾ant syri.
bumq uenissent syri leꝓsi ad pnͥcipi

Expanded text:
tio perfecte impleatur, Quatuor viri erant leprosi juxta introitum portae, qui dixerunt ad invicem: Venite transfugiamus ad castra Syriae. Fecerat autem Dominus in castra Syriae sonitum, et fugerant Syri. Cumque venissent leprosi ad
Abbreviated transcription (Latin):
runtq aurum ⁊ argentum. ⁊ uestes
dixeruntq ad inuitem. ħ dies bo¬
ni nuntũ ẽ.Si tacuerimus ⁊ no¬
luerimꝰ annũtiare usq mane sce¬
lis aiguemur. leꝓsi sunt qͥ uauis
uitiis dediti uł errorib implicati.
feditatem exint̾na peste educẽ¬
tes ostendunt intute. hos oñs
sepe conũtens ad fidem ⁊ em̃dãs
auitiis uere salutis nũtios effitit.

Expanded text:
runtque aurum, argentum, et vestes, dixeruntque ad invicem: Haec dies boni nuntii est. Si tacuerimus, et noluerimus annuntiare usque mane, sceleris arguemur. Leprosi sunt qui, variis vitiis dediti vel erroribus implicati, foeditatem ex interna peste educentes ostendunt in cute. Hos Dominus saepe convertens ad fidem, et emundans a vitiis, verae salutis nuntios efficit.
Abbreviated transcription (Latin):
horam turbati s ꝯtinuo pꝰ lib̾¬
ati. plus libacõnis sue miratłm
stuperent. ⁊ lib̾atori suo maio
itsgĩns reserrent. Smt sepe
utitur diuina pietas. fideles in
tubłone ⁊ temptacõne deseruire.
Uñ scͥptum ẽ quare me repulisti

Expanded text:
horam turbati, sed continuo post liberati, plus liberationis suae miraculum stuperent, et liberatori suo majorem gratiam referrent, sicut saepe videtur divina pietas fideles in tribulatione et tentatione deserere. Unde scriptum est: Quare me repulisti
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s cogitacõnes ⁊̃ ꝑ lapides signã¬
tur cum subditur. Non relinquet᷑
inte lapis suꝑ lapidem. ꝑũsa enĩ
anima cum ꝑũse cogitacõni ꝑũ¬
siorem add̾. qiͣ lapidem suꝑ lapi¬
demstruit .s: cum aninra ad ula¬
cõne rapitur. talis cogitacõnum
ꝯstructio dissipatur. ⁊ ħ iõ qr nõ
ꝑũsam enim animã d̾s uisitat.
miraculo. s qr suꝑbiens ꝯdempnnt.
nec de malis suis erubescit. mextre¬
mo iudicis inimicis dradetur. cum
quib inet̃no iudicõ dampnacõ¬
nis societate colligatur.

Expanded text:
 cogitationes etiam per lapides signantur, cum subditur: Non relinquetur in te lapis super lapidem, Perversa enim anima, cum perversae cogitationi perversiorem addit, quasi lapidem sudem struit. Sed cum anima ad ultionem rapitur, talis cogitationum constructio dissipatur, et hoc ideo, quia non rsam enim animam Deus visitat, miraculo. Sed quia superbiens contemnit, nec de malis suis erubescit, in extremo inimicis tradetur, cum quibus in aeterno judicio damnationis societate colligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
fleuit sr̃ illam ditens. Lina si cogno¬
semel fecit. ħ cotidie ꝑelectos suos
eccłiam ag̃.plus tangit plangit
reꝓbos qm̃ nestit cur plangantur
si eiultant in reb pessimis. qui si
dampnacõnem suam p̃uiderent
seipõs cum electͥorum iacͥmis plã¬
suam hiic hñt inqͣ. patem hñt¬

Expanded text:
r illam, dicens: Quia si cognosemel fecit, hoc quotidie per electos suos Ecclesia agit. Plus plangit reprobos, qui nesciunt cur plangantur, quia exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem sui praeviderent, seipsos cum electorum lacrymis plansuam hic habent, in qua et pacem hab
Abbreviated transcription (Latin):
gͣno sinapis ꝙ. accipiens cdo¬
homo seminauit in agro: suo.
homo iste signifitat dm̃. ager:
mundum. gͣnum synapis fidem
q̃ modica uidet᷑ ꝑꝑ scandalũ ct̾is.
gͣnum .i. fides catholica fit arbor
magna.⁊ ħt stipitem ꝑspem.
⁊ dilatatos ꝑcaritatem :xͥ. habi¬
tant in ramis eius uolutres celi.
⁊ elect̾us quisq gͣnum sinapis se¬
minat in agro. dump̃ditacõnẽ
diuinam ꝑꝑ scandalũ crutis repro¬
bisminimã recondit in corde suo.
que crestit in arborem magnam
dum robur accipit ꝓeraltacõtie
uͥtutis ⁊ ramos ꝑ młtiplicitatem
boni oꝑis. In cuiꝰ rami uolutres
celi in habitacõnem recc̃e ꝯstitu¬
unt. dum setisus sp̃uales in ip̃a
ꝓbacõne cotscĩe sublimitatem
requiescunt.

Expanded text:
no sinapis, quod accipiens homo seminavit in agro suo . Homo iste significat Deum; ager, mundum; granum sinapis, fidem quae modica videtur propter scandalum crucis;  arbor magna, et habet stipitem per spem et dilatatos per charitatem proximi; habitant in ramis ejus volucres coeli,et erectus quisque granum sinapis seminat in agro, dum praedicationem divinam propter scandalum crucis reprobis minimam recondit in corde suo. Quae crescit in arborem magnam, dum robur accipit per etutis, et ramos per multiplicationem boni operis in cujus ramis volucres coeli habitationem, recte constituunt, dum sensus spirituales in ipsa per bonae conscientiae sublimitatem requirunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sne uł qr ꝑaera discurrunt pe¬
tra ẽ. indomit̃ cor ⁊ durũ nullo
uom̃e fid̾i penetͣtũ in quo ñ ẽ ue¬
rus amor. aut ꝑseuerantia uir
cant derra bona cor mite ⁊ do¬
cile quod uere fructum facit
cum in ip̃o ꝑfacta bonoꝙ oꝑm
plenitudo crescit fructiis semĩs
iustificacõ ẽ hominis.

Expanded text:
er aera discurrunt. Petra est indomitum cor, et durum, nullo vomere verae fidei penetratum; in quo non est verus amor, aut perseverantia virtcant. Terra bona, cor mite et docile; quod vere fructum facit; cum in ipso perfecta bonorum operum plenitudo crescit. Fructus seminis, justificatio est hominis.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renis ꝓ uinis exbentur ꝑ multa
suꝑneuisionis e rigunt᷑. uolucͤs
satͥsicõ insidiantes demones st̃
sũ in munde cogitacõnes. qͣs iꝰ¬
stantia orõnis ⁊ cautela discrecõ

Expanded text:
renis proximis exhibentur, per multa supernae visionis eriguntur. Volucres sacrificio insidiantes daemones sunt sive immundae cogitationes, quas instantia orationis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ulum esticum obsidendo ⁊ de¬
uastando cotidie afficit. cum eos
nis tnͣsfert int̾ram alienam. regi
cołent diis qͦ suis seruiebant
illi signifitant ħericos qui hñt.
q̃damsacͣm̃ta ꝯmunia t̃ scã eccͤ.¬

Expanded text:
 ecclesiasticum obsidendo et devastando quotidie afficit, cum eos nis transfert in terram alienam, regiocolerent, diis quoque suis serviebant . Isti significant haereticos, qui habent quaedam sacramenta communia
Abbreviated transcription (Latin):
hedificauit altare ꝓp̃cedent¬
uro fidem. ⁊ sr illd̾ offent saifici¬
um pat bonam fidelium suoꝵ
attiouen. Ibiq delectatur ado¬
rientem: ⁊ octidentẽ ad septemtͥ¬
pnem im̃idiem. sic̃ scͥptũ e. uoca¬
bo aboriente ⁊ occidente semen
tuum ⁊ dicam aqͥloni da ⁊ austͦ
nicħ ꝓhibere. In om̃ib namq. ꝑ¬
tib mundi possessiꝗ xͥ. qr inomĩb¬

Expanded text:
edificavit altare per praecedentium fidem, et super illud offert sacrificium Patri, bonam fidelium suorum actionem. Ibique dilatatur ad orientem et occidentem, ad septentrionem et meridiem, sicut scriptum est: Vocabo ab oriente et ab occidente semen tuum, et dicam aquiloni, Da, et austro, Noli prohibere . In omnibus namque partibus mundi, possessio Christi
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte seruiunt. hii om̃s eitiũ¬
tur deꝑte sortis scõꝵ. qͥ uł ficte
bona. uł aꝑte mala faciunt.
nam ostendit irꝓbam. es tmẽ¬
sas subũtit. quia infine ip̃e
res quas dilȩrant destiuunt᷑.¬

Expanded text:
 serviunt. Hi omnes ejiciuntur de parte sortis sanctorum, qui vel ficte bona, vel aperte mala faciunt, et fnam ostendit reprobam. Et mensas subvertit, quia in fine ipsae res quas dilexerunt, destruunt
Abbreviated transcription (Latin):
guim. ꝯtmentia. uirginitas.
do: effectus boni oꝑis in ꝑrimo
altitudo gitellentia: tͥum pͥn¬
cipaliũ uͥtutum fidei. spei.⁊
atmenie sublimitas uite et̃ne
retessus sũ desiccacõ aquar̃ : abl¬

Expanded text:
gium, continentia, virginitas; do, effectus boni operis in proximo; altitudo, excellentia trium principalium virtutum, fidei, spei et Armeniae, sublimitas vitae aeternae; recessus sive desiccatio aquarum, abl
Abbreviated transcription (Latin):
aop it̃ iniuotare nom̃ dñi. designat
eos qui ꝓfecti sunt infide scẽ t̾ͥnita¬
tis. eno̾ch .uiiꝰ. ab adam. qui deo
platuit. significat eos qui scĩfi¬
cati sunt donis gr̃e spũalis. noe
.iꝰ ab adam. qui gr̃am inuenit
coram dño. eipͥmit eos quiꝑbo
nam act̾ionem ꝯplent decalo.¬

Expanded text:
pit invocare nomen Domini, designat eos qui perfecti sunt in fide sanctae Trinitatis. Henoch septimus ab Adam, qui Deo placuit, significat eos qui sanctificati sunt donis gratiae spiritualis. Noe decimus ab Adam, qui gratiam invenit coram Deo, exprimit eos qui per bonam actionem complent decalo
Abbreviated transcription (Latin):
acceptam gram sicut pͥus pecc̃o
deseruire uolunt.⁊ ip̃i ꝓcontẽpt
tu gũe detĩores qmͣ prius erant
efficiuntur.⁊ grã eis aufertur.
aliter. nemo mitait uinum no¬

Expanded text:
acceptam gratiam sicut prius peccato deservire volunt et ipsi pro contemptu gratiae deteriores, quam prius erant, efficiuntur - et gratia eis aufertur. Aliter: Nemo mittit novum vi
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ꝯmissura. anouo. nouũ
uestim̃tum opꝰ botum. Uetus
uestimentũ: pect̃m. quic̃q ã
quodlibet bonũ opus. ⁊ petc̃m
in quo manet ꝯuingit. hoc .q.
facit amittit.⁊ maior etiam scis¬
sura fit. qr melius erat ei non
agnouisse iiam iustitie qmͣ pꝰag
nitam retrorsum ueu̾ti. ab eo ꝙ.
traditum illi erat scõ mandato
⁊ nemomittit uinũ inutres ue¬

Expanded text:
o . Novum vestimentum, opus bonum est, vetus vestimentum, peccatum. Quicunque autem quodlibet opus bonum et peccatum, in quo manet, conjungit; hoc quod facit amittit, et major scissura fit quia melius erat ei non cognovisse viam justitiae, quam post agnitam retrorsum converti ab eo quod traditum illi erat sancto mandato . Et nemo mittit vinum novum in utres ve
Abbreviated transcription (Latin):
ermonem intulit ab ner¬
abner ad semores isrłis
dicens. tam heri quam nu¬
dius t̾tius quem reprobatis
dauid ut regnaret suꝑ nos
abner hortatur isrł uniũ¬
sum ut relict̾o ysbosech fi¬
lio saul ad daiud conueniat
quia doctores sancti qui pa¬
tris lucerna dñr luine fidei
⁊ scientie pleni om̃s genteᷤ
ex hortantur ut sumpta
ydolorum cultura. ⁊ uelit¬
to errore conũsionis cum
auctore suo diabolo adda
indolo loquens ⁊ ꝑtutiens ĩ
inguine int̃fecit. hostem
signifitat antiquũ qui fide¬
les fraudulent̃ subũtit. ⁊
ꝑlibidinis contagionem in¬
terficit. Ioab enim mnimitꝰ
nel idem pat̾ int̃pretatur.
om̃iumenim iniquorum
uoseipatre diabolo estis.
ab hac int̾fett̾ione dauid
ĩmimis ẽ. quia deus nemi
ꝑ sonafigurare populum

Expanded text:
ermonem intulit Abner ad seniores Israel, dicens: Tam heri quam nudiusterius quaerebatis David ut regnaret super vos . Abner hortatur Israel universum ut, relicto Isboseth filio Saul, ad David conveniant; quia sacerdotes sancti qui patris lucerna dicuntur, lumine fidei et scientiae pleni, omnes gentes exhortantur ut, spreta idolorum cultura et relicto errore confusionis cum auctore suo diabolo, ad vin dolo loquens et percutiens in inguine interfecit, hostem significat antiquum, qui fideles fraudulenter subvertit, et per libidinis contagionem interficit. Joab enim, inimicus vel idem pater interpretatur. Omnium iniquorum Vos ex patre diabolo estis , ab hac interfectione David immunis est; quia Deus neminpersona figurare populum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposicõnis saciam stͥpturã que
quot fententiis nos instruit. dot
eiũpanib nosreficit. quatuor
historia allegoria. t̃pologia ana¬
goge. quib ip̃a engit᷑. ⁊ aterenis
eleuatur. labunti significat piꝑ¬

Expanded text:
icat sacram Scripturam, quae quot sententiis nos instruit, tot panibus nos reficit. Quatuor historia, allegoria, tropologia, anagoge, quibus ipsa erigitur, et a terrenis elevatur. Labium, significat pra
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ amili. eo ꝗ nob̾ et̃nitatem
inqͣ finis ñ ẽ: ꝓmittunt. corona
int̾ra silis. differentiã designat
miti. corona aurea illi suppõita
siam hũndantẽ ⁊ ꝑfectam ex¬
pͥmunt scĩam ⁊doctͥnam. uati
qui minꝰ capiebant : angustio¬
rem scĩam sũ doctͥnam signifitãt
thuribula eo ꝙ thus in orõne
solet offerri. oionem ñ iti quetu¬
enter designat.

Expanded text:
nuli eo quod nobis aeternitatem, in qua finis non est, promittunt. Corona interrasilis, differentiam designat mentis. Corona aurea illi superposita,suram, abundantem et perfectam exprimunt scientiam et doctrinam. Cyathi, qui minus capiebant, angustiorem scientiam et doctrinam significant. Thuribula, eo quod thus cum oratione solet offerri, orationem non inconvenienter designant.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod samuel saulẽ in excelsum
ducit ⁊ refect̾iomi tͥbuit signifi¬
cat ꝓoħas. Ppłm hebreorum doc¬
tͥnã sua ad altiora ꝓuocantes
ut scientia spũali refectus in cu¬
linine uircutum ꝯsistat nec re¬
labatur ad uitia. tulit samuel¬
tas regni designatur.

Expanded text:
Quod Samuel Saulem in excelsum duxit, refectionem tribuit, significat prophetas populum Hebraeorum doctrina sua ad altiora provocantes, ut scientia spirituali refectus, in culmine virtutum consistat, nec relabatur ad tas regni designatur.
Abbreviated transcription (Latin):
phira. filũ uiri gemini. fortis
robore. ⁊ erat eius filiꝰ uocabło
cum unũ depueris ⁊ ꝯsurgens
uade quere asmas ⁊ quesiuit
iuenit ad samuelem ⁊ intͦoux¬
it eum samuel intͥclimũ ⁊ dedit
ei locum int̾ eos qui fũant ad pñ¬
lenticulam ołł ⁊ uuit eũ inix¬
gemsaul qui offenso dño. fẽs

Expanded text:
phia, filii vir Jemini, fortis robore. Et erat ei filius vocabulo cum unum de pueris; et consurgens vade, et quaere asinas. Et quaesivit et venit ad Samuelem, et introduxit eum Samuel in triclinium et dedit ei locum inter eos, qui fueranlenticulam olei; et unxit eum in regem . Saul, qui offenso Deo factus
Abbreviated transcription (Latin):
pħiseus ⁊ alt̃ pupplicanus. pħi¬
seus stans ħ apt̃ se orabat. Ueus
gr̃as ago tͥ quia nõ sum sicut te¬
t̃i hoĩum. iͣ. sunt tumoris sp̃es
cum quis uł bonum ꝙ. ħt ase ha¬
beie estimat aut si datum adeo
cred̾ ꝓm̃itis suis sibi datum putat
autcum seiactat hr̃e ꝙ nõ ħt¬
aut despͤtiscetĩs appetit solus sig¬
hariseus peste laborabat qui id̾o
tion iustificatus descendit quia
m̃ita bonorumo ꝑmi sibi sigula¬
tustodiatur ⁊ imum foram̃ ꝑ eid̾
hostesintnt relinqͣtur. pħrͣ po¬
cacõnib legis eitollit m̃ita sua.
⁊ suꝑbiendo recedit. humiliatus

Expanded text:
licanus. Pharisaeus stans haec apud se orabat. Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri hominum . Quatuor sunt tumoris species: cum quis vel bonum quod habet a se habere existimat; aut si datum a Deo credit, pro meritis sibi datum putat; aut cum se jactat habere quod um despectis caeteris, appetit singharisaeus peste laborabat: qui ideo non justificatus descendit, quia merita bonorum operum sibi singulacustodiatur, et unum foramen, per quod hostes intrent, relinquatur. Pharisaecationis legibus extollit merita sua, et superbiendo recedit. Humiliatus