comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in domo dñi om̃s dies uite meȩ. & ut ui¬
deã delectationẽ dñi. & considerẽ tẽ¬
płũ eius Quis poterat cognoscere quod
offerrit diues magnũ munus setđm̃ quod
potest manus eius. ut soluat᷑ eius petca¬
tũ: Quis poterat intellegere si non habe¬
quas soluit non lex quã putant iude.
sed lix spiritalis quã paulus agnouit:
Quis poterat uidere remissiones pecca¬
torũ urras quarũ exemplar in lege ueri¬
tas in euangelio t̃: dicente dño iħu. dimis¬
sa sunt tibi peccata: non ꝑ hyrcorũ san¬
guinẽ. sid ꝑ ostiã sui corporis: Ille itaq
diues in lege quiꝑfecte mairstatis in xp̃o
plenitu dinẽ confitendo. & quasitam
quibiis dã adillud altare carlestefi¬
dei manib offerendo peccatũ suũ solue¬
nt: illeuidit uerũ sacerdotẽ. quiuidit
principẽ sacer dotũ. Ille tẽplũ conside
rat uerũ. qui audit dicentẽ. Soluite
hoc tẽplũ: & in tniduo resuscita boillud
Magnũ tẽplũ de quo uirtus exibat. & cu¬

Expanded text:
omnes dies vitae meae: et ut videam delectationem Domini, et considerem templum ejus . Quis poterat cognoscere, quod offerret dives magnum munus, secundum quod potest manus ejus, ut solvatur ejus peccatum? Quis poterat intelligere, si non habequas solvit non Lex quam putant Judaei, sed lex spiritalis, quam Paulus agnovit? Quis poterat videre remissiones peccatorum veras, quarum exemplar in Lege, veritas in Evangelio est, dicente Domino Jesu: Dimissa sunt tibi peccata ; non per hircorum sanguinem, sed per hostiam sui corporis? Ille itaque dives in Lege, qui perfectae majestatis in Christo plenitudinem confitendo, et quasi eam quibusdam ad illud altare coeleste fidei manibus offerendo, peccatum suum solverit. Ille videt verum Sacerdotem, qui videt Principem sacerdotum: ille templum verat qui audit dicentem: soluite temp lum hoc, et in triduo resuscitabo illud. magnum templum, de quo uirtus exibat et cu
Abbreviated transcription (Latin):
bonorũ. ipsa bona ia ꝑ um brã. sed a prr¬
tis oculis uidere cupirbat. Nouerat
quia exemplan. & umbrȩ carlestiũ mys¬
teriorũ seruiebant: qui scđm legẽ mos¬
si deseruirbant. uolebat ipsã cultus diui¬
ni conp̃hendere ueritatẽ. & ideo ut abo¬
culis suis uel amen decuteret. conuersus
ad dñm p̃cabat᷑ dicens: Ad aperi oculos
meos & considerabo mirabilia dehe tua
Intellegebam uere militiã esse cȩlestrm
quã possit unus quisq ex lege cognoscere.
cuitamen dñs reuelassit. Quis enĩ decer¬
renis ad caelestia deumbra ad clanta¬
tẽ deexemplari ad penetralia ueritatis
humanogradu sinediuino ductu possit
ascendere:. Quis potest considerare alta¬
re illud celeste uerũq: tempłu sacerdo¬
tes & leuitas. non istos secđ carnis offitia.

Expanded text:
bonorum; ipsa bona non iam per umbram, sed apertis oculis uidere cupiebat. nouerat, quia exemplari et umbrae caelestium mysteriorum seruiebant, qui secundum legem Moysi deseruiebant. uolebat ipsam cultus diuini conprehendere ueritatem et ideo, ut ab oculis suis uelamen discuteret, conuersus ad dominum precabatur dicens: adaperi oculos meos, et considerabo mirabilia delege tua. intellegebat uere militiam esse caelestem, quam posset unusquisque ex lege cognoscere, cui tamen dominus reuelasset. quis enim de terrenis ad caelestia, de umbra ad claritatem, de exemplari ad penetralia ueritatis humano gradu sine diuino ductu possit ascendere? Quis potest considerare altare illud caeleste uerumque templum, sacerdotes et leuitas, non istos secundum carnis officia,
Abbreviated transcription (Latin):
me satana. Sequendo prerus in drx¬
trra meriit collocan idroq ridicit᷑
Pascr agniculos mros. Sed qͦrxrat au¬
di. Ad tabrrna cula inquit pastorũ
Hoc est ad gentes ad dspersionẽ Idro¬
que dixit. Percutiam pastorẽ. et dis¬
pergent᷑ oues gregis ut replrat᷑ cotus
orbis terrarum grege xp̃i. Significans
tunc foresaluam synagogam cum se
huic dispersiomi & ipsa sociauent qua
repleuetit hunc mundum Taber

Expanded text:
me, satana. sequendo Petrus in dextera meruit collocari, ideoque ei dicitur: pasce agniculos meos. sed quo exeat. audi: ad tabernac-ula, inquit, pastorum, hoc est: ad gentes, ad dispersionem. ideoque dixit: percutiam pastorem et dispergentur oues gregis, ut repleatur totus orbis terrarum grege Christi, significans tunc fore saluam synagogam, cum se huic dispersioni et ipsa sociauerit, quae repleuit hunc mundum; taber
Abbreviated transcription (Latin):
habet gratiã cũ inbasis statua fuerit
conlocata. standiq accipit firmitatẽ.
ita uerbũ dĩ. uelrationabile dĩintimore
sc̃o melius statuit᷑. fortius radicat᷑. hoc
est in pectore timentis dm̃. nelabatur
uerbum decorde uiri. neuemant uolu¬
cres. & auferant illud de incunosi &de¬
si mulantis affectu. sed &iã uerbo di
timoripse aptari adutilitatẽ & con¬
stabiliri uidet᷑. ut nonsit alienꝰ scien¬
tiȩ. sicut basis accepta statua. nonẽ
aliemͣ gratiȩ: Timor ergo: uerbi ẽ
locus. sicut in pace locus eius. Timor
quidẽ stadiũ uerbi: uerbum timoris
ẽ disciplina. Plenus enĩ disciplinȩ

Expanded text:
habet gratiam cum in basi statua fuerit habet gratiam cum in basi statua fuerit conlocata standique acceperit firmitatem, ita uerbum dei uel rationabile dei in timore sancto melius statuitur, fortius radicatur, hoc est in pectore timentis deum, ne labatur uerbum de corde uiri, ne ueniant uolucres et auferant illud ae incuriosi et dissimulantis affectu. sed etiam uerbo dei tunor ipse aptari ad utilitatem et constabiliri uidetur, ut non sit alienus scientiae, sicut basis accepta statua non est aliena gratiae. timor ergo uerbi est locus, sicut in pace locus eius; timor quoddam studium uerbi, uerbum timoris est disciplina; plenus enim disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis offensa. Quod circũcidunt
infantulos suos. Quod sabatũ custodi¬
unt timorẽ dĩ habent sed quia nesci¬
unt legẽ spiritalem eẽ circũ cidunt cor¬
pus. non cor suũ Ignẽ sabbato ad ole¬
re formidant. cũ lex scĩficationis die
libidinũ ignẽ ꝓhibeat accendi. Et quid
dehis dicã: Sunt etiã in nobis quiha¬
bent timorẽ dĩ. sed non scđm scientiam.
statuentes duriora p̃cepta quȩ nom pos¬
sit humana conditio sustinere: Timor
in eoẽ: quia uident᷑ sibi consulere disci¬
plinȩ. opus uirtuteͥs exigere. sed inscien¬
tia inro. quia non cõpatiunt᷑ naturȩ. non
aestimant possibilitatẽ Non sit ergo
in rationabilis timor: & enĩ uera sapien¬
tia. atimore dĩ incipit Nec ẽ sapientia
spiritalis. sine timore dĩ Ita : timorsi¬
ne sapientia rẽ non deb&. Basis quȩdã
uerbiẽ timor sc̃s. Si enĩ simulacrũ ali¬
quod inbasis statuit᷑. & tunc maiorem

Expanded text:
diuinitatis offensam. quod circumcidunt diuinitatis offensam. quod circumcidunt infantulos suos, quod sabbatum custodiunt, timorem dei habent; sed quia nesciunt legem spiritalem esse, circumcidunt corpus, non cor suum, ignem sabbato adolere formidant, cum lex sanctificationis die libidinum ignem prohibeat accendi.- Et quid de his dicam? sunt etiam in nobis qui habent timorem dei. sed non secundum scientiam, statuentes duriora praecepta. quae non possit humana condicio sustinere. timor in eo est, quia uidentur sibi consulere disciplinae, opus uirtutis exigere, sed inscientia in eo, quia non conpatiuntur naturae, non aestimant possibilitatem. non sit ergo inrationabilis timor. etenim uera sapientia a timore dei incipit nec est sapientia spiritalis sine timore dei; ita timor sine sapientia esse non debet. basis quaedam uerbi est timor sanctus. sicut enim simulacrum aliquod in basistatuitur et tunc maiorem
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo ut homo xp̃s iħs ex uirgine nas¬
citur: obumbrauit uirtus altissimi
matrẽ fucurã: quia inumbra descen¬
dit: Ab umbra incipiens operari salu¬
tẽ hominiis. & consum maturus clarita¬
te solis aeterm Umbra ẽ ergo uita
harc. festina ad solẽ ut te defendat
abumbra huius frigons. & calorẽ tibi
ꝓfundat aestiuum & ideo suadeto¬
randũ. nefiat fuga pr̃a hieme aut sab¬
bato. non tempus diemq significansseb
ȩfrigere nos meritis ꝓhibens. & bonorũ
operũ esse ieiunos. Disce nunc que ad¬
modũ auertat oculos eius: quẽ misere¬
atur dñs auanitate. Ex his enĩ que se¬
cant᷑ hoc in tellegere possumꝰ. subiecit
rum VI. STATOE SERUOTUO ELO¬
QUIUMTOUM INTIMORE TOO:
nitiũ esse sapientię. timorẽ dñi dicit
ꝓpheta. Quodẽ aut̃ initiũ sapientiȩ
nisi sȩculo renuntiare: Quia sapere
mum. Siquidem iudȩi habent zelũdĩ.
sed quia non habent scđm scientiã in ip¬
sozelo & timore maiorẽ contra hunt

Expanded text:
ideo, ut homo Christus Iesus ex uirgine nasideo, ut homo Christus Iesus ex uirgine nasceretur, obumbrauit uirtus altissimi matrem futuram, quia in umbra descendit, ab umbra incipiens operari salutem hominis et consummaturus claritate solis aeterni. umbra est ergo uita haec; festina ad solem, ut te defendat ab umbrae huius frigore et calorem tibi profundat aestiuum. et ideo suadet orandum, ne fiat fuga nostra hieme aut sabbato, non tempus diemque significans, sed frigere nos meritis prohibens et bonorum operum esse ieiunos. Disce nunc, quemadmodum auertat oculos eius, quem miseratur dominus, a uanitate. ex his enim quae secuntur hoc intellegere possumus; subiec-it enim: statue seruo tuo eloquium tuum in timore tuo. initium esse sapientiae timorem domini dicit propheta. quod est autem initium sapientiae nisi saeculo renuntiare, quia sapere mum; siquidem Iudaei habent zelum dei, sed quia non habent secundum scientiam, in ipso zelo et timore maiorem contrahunt
Abbreviated transcription (Latin):
fidem eius. cuius gratia delictorũ suorũ
detergerit fetorẽ. Facies igit᷑ dasias¬
ci fides ẽ gentiũ. nullo obum brata a mic¬
tu: nullo adoꝑta uestitu. nuda aclibe¬
ra caelo magis intenta quã terris.:
hanc speculant᷑ & ꝓspiciunt nares ar¬
clesiȩ: quod suaue mra & odorũ ẽ
aspirationis & gratiȩ colligentes:
& benenares eius sicut turris liba¬
ni. quia insacrisiciis odor sua ins
ec desiȩ ẽ. in quibus ẽ boniodoris hos¬
tia remissio peccatorũ. Sume igit᷑
has nares o homo: ut graue olenti¬
b florulenta secernas. & tunc uiuifi¬
cabit te dñs: Cũ enĩ aduerterit qđ
deipso p&as ut auertat oculos mentis
tuŗ auanitate: cooperat᷑. animȩ tuȩ
ut sispetie aliqua capit᷑. aut duritia
& infirmitate non flrctat᷑. flectat
eam iugo uerbi: & ab enis suis regat. ut
uoluntate dĩ abducat᷑ auitiis & uitȩ
odorẽ capiat aeternȩ. Non eni ħ̃
uita perfectaẽ: sed ħuita inumbra

Expanded text:
fidem eius, cuius gratia delictorum suorum fidem eius, cuius gratia delictorum suorum detergeret faetorem. facies igitur Damasci fides est gentium nullo obumbrata amictu, nullo adoperta uestitu, nuda ac libera, caelo magis intenta quam terris. hanc speculantur et prospiciunt nares ecclesiae, quod suaue in ea et odorum est aspirationis et gratiae colligentes. et bene nares eius sicut turris Libani, quia in sacrificiis odor suauis ecclesiae est, in quibus est boni odoris. hostia remissio peccatorum. Sume igitur has nares, o homo, ut a graue olentibus florulenta secernas, et tunc uiuificabit te dominus. cum enim aduerterit quod de ipso petis, ut auertat oculos mentis tuae a uanitate, cooperatur animae tuae, ut, si specie aliqua capitur aut duritia et infirmitate non flectitur, flectat eam iugo uerbi et habenis suis regat, ut uoluntate dei abducatur a uitiis et uitae odorem capiat aeternae. non enim hic uita perfecta est, sed haec uita in umbra.
Abbreviated transcription (Latin):
huius stercora. nefrtor inmundus
nares repleat tuȩmentis. in quibus
sps sc̃s esse consuruit ut possis dicere.
sp̃s diuinus quiẽ innarib meis: na¬
resigit᷑ animȩ tuȩ. foetorẽ auertan¬
t᷑ criminũ diuersorũ. Estenĩ in his
ueluð quod dã insigne iudicii: unde
dicit̾ sponsȩ. Hares tuȩ sicut turris
libani. ꝓspiciens faciem damasci. eo
quod unguentũ ueri sacer dotis quod
decapite descendit in barbam Hoc
ẽ odor ille diuinꝰ Odor gratiȩ spiri¬
talis. qui depatre in xp̃o erat. & sa¬
cramento incarnationis descendit in
terras. ut om̃a fusoreplerent᷑ unguen¬
to. emineat p̃celsi potestate iudi¬
cII & nares repleat animȩ : ut brolen¬
tia discernat & fȩtida. suauia scorũ
qui possunt dicere xp̃i enĩ bonuso¬
dor sumꝰ dõ. f&cidaᷤ peccatorũ. Hȩ
suñnares sicut turris libani p̃celsȩ su¬
pra mundũ. & ideo ꝓspicit facienda¬
masci: gentilẽ scilicit populũ. od orans

Expanded text:
huius stercora, ne faetor inmundus huius stercora, ne faetor inmundus nares repleat tuae mentis, in quibus spiritus sanctus esse consueuit, ut possis dicere: spiritus diuinus qui est in naribus meis? nares igitur animae tuae a faetore auertantur criminum diuersorum; est enim in his uelut quoddam insigne iudicii. unde dicitur sponsae: nares tuae sicut turris Libani prospiciens faciem Damasci, eo quod unguentum ueri sacerdotis, quod de capite descendit in barbam, hoc est odor ille diuinus, odor gratiae spiritalis, qui de patre in Christo erat et sacramento incarnationis descendit in terras, ut omnia fuso replerentur unguento, emineat praecelsi potestate iudicii et nares repleat animae, ut bene olentia discernat et faetida, suauia sanctorum, qui possunt dicere: Christi enim bonus odor sumus deo, faetida peccatorum. Hae sunt nares sicut turris Libani praecelsa supra mundum, et ideo prospicit faciem Damasci, gentilem scilicet populum, odorans
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. pete ut dñs auertat oculos tuos.
& hait gratia dĩ: & hoc munus est
dñi. ut oculos animȩ nr̃ȩ Anegotus
mundi huius auercat. Beatitudo eñ
omnis adnõẽ. Bratus aut̃ uircui
nomendm̃ spes eius: & non respexit in
uanitates. & insanias falsas. Qui non
respicit haeobratꝰ ẽ Quiaut̃ respi¬
cit: in sanus atq furiosus ẽ &ideo
resipiscat unusquisq a furore secula¬
riũ cupidatũ quȩ ita mentẽ animũ¬
q ꝑturbant. ut cãpos suitẽ non pos¬
sit Si mnauigio fluctuante sis con¬
stitutus a uertis a sentina oculos. ne
uomitũ mourat tibi. Siin ciuitate
ambulans. Ali quid fetidi odoris
offendas. longe refugis. atq: decli¬
nas: si occurrat quod orreat oculus
tuus. claudit. aut a uertit᷑. Insalo
sȩculi huius fluctus influit sentina
uitiorũ: In hoc nauigio tui corporis
mourt᷑ aestus cupidatũ. & non auer¬
tis oculos animȩ tuȩ neuideant sen¬
tinã libidinũ. neaspitiant mundi

Expanded text:
tum; pete ut dominus auertat oculos tuos. tum; pete ut dominus auertat oculos tuos. et haec gratia dei et hoc munus est domini, ut oculos animae nostrae a negotiis mundi huius auertat. beatitudo enim omnis a domino est: beatus autem uir, cui nomen domini spes eius et non respexit in uanitates et insanias falsas. qui non respicit haec, beatus est; qui autem respicit, insanus atque furiosus est. et ideo resipiscat unusquisque a furore saecularium cupiditatum, quae ita mentem animumque perturbant, ut compos sui esse non possit. Si in nauigio fluctuante sis constitutus, auertis a sentina oculos, ne uomitum moueat tibi; si in ciuitate ambulans aliquid faetidi odoris offendas, longe refugis atque declinas: si auid occurrat quod horreat oculus tuus, clauditur aut auertitur. in salo saeculi huius fluctuuitiorum; in hoc nauigio tui corporis mouetur aestus cupiditatum, et non auertis oculos animae tuae, ne uideant sentinam libidinum, ne aspiciant mundi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mendã pondere. noli inhare auro atq
argento: nete scłi uinculis alligandum
p̃bras Ideo dixit dñs. Holite pos¬
sidere aurũ atq argentũ. ne nos aur
at que argenti cupiditas auara pos¬
sideat. Noliergo inserere colũ tuũ
diabolilaqueis : stangulat auaritia
pauperẽ in hoc scło: sed in perpetuum
diues suis laquris suffocat᷑. Cuius sen¬
sus inuanitate ẽ. intenebris ambulat
qui in his laborat qussibi ꝓdesse non
pos sunt. Vanitas ẽ sollicitudo uitȩ
huius: unde non incrapula & ebrirta¬
te. non in delitiis corporis. sed in cog¬
nitione p̃ceptorũ cȩlestiũ delectati¬
onẽ nr̃am debemꝰ ponere. Inuanita¬
tecurrit quisibi suc cissib: uidet᷑ afflu¬
ere sȩcularib qui tã quã umbra p̃tere¬
unt. A uerte igit᷑ oculos tuos: neua¬
nitatẽ uideant. Sed non satis ẽ ut
tu auertas. neforte uelis & non possis.
offondat tibidiabolus uanitatũ spec¬
tacula. incentiua inserat uolupta¬

Expanded text:
premendam pondere; noli inhiare auro atque premendam pondere; noli inhiare auro atque argento, ne te saeculi uinculis alligandum praebeas. ideo dixit dominus: nolite possidere aurum atque argentum u m, ne nos auri atque argenti cupiditas auara possideat. noli ergo inserere collum tuum diaboli laqueis. strangulat auaritia pauperem in hoc saeculo, sed in perpetuum diues suis laqueis suffocatur, cuius sensus in uanitate est, in tenebris ambulat, qui in his laborat, quae sibi prodesse non possint. uanitas est sollicitudo uitae huius: unde non in crapula et ebrietate, non in deliciis corporis, sed in cognitione praeceptorum caelestium delectationem nostri debemus ponere. in uanitate currit, qui sibi successibus uidetur afluere saecularibus, qui tamquam umbra praetereunt. auerte igitur oculos tuos, ne uanitatem uideant. Sed non satis est ut tu auertas, ne forte uelis et non possis, offundat tibi diabolus uanitatum spectacula, incentiua inserat uolupta
Abbreviated transcription (Latin):
illi eãuident quos apłs dampnat. Vn¬
de ipso magis auctore discamꝰ quȩ ua¬
nitas. & quioculi sunt Manifestũ enĩ
ẽẽ plerosq quiuanitate sensus obscura¬
tisint corde & alienati auita dĩ ꝓpt̃
ignorantia. quȩ impsis ẽ ꝓpt̃ cȩcitatẽ
cordis eorũ. Illos tamen. gentes apłs
dicit Ignoret igit̾ gentilis ille quot
non didicit. Ignor&. quod non credi¬
dit Tibi ignorare nonlicet: qđ con¬
fitrris. Xp̃s non inuanitate uenit: sed
inuirtute. Non inflauit sensũ hominis.
sed uiuificauit. Noncȩcitatẽ cordis. sed
in luminationẽ mentis operat᷑ẽ: Infla¬
mauit cortuũ: ut conp̃henderes quȩ man¬
datorũ cȩlestiũ ratio. quȩ ammȩ substan¬
tia. quȩ uitȩ futurę gr̃a. in quostatu post¬
haec erimꝰ. Frige igit᷑ mentẽ: utere na¬
turali ingenio Ad imaginẽ dĩ factuses:
ut superna aspitias. & terrena non quȩ¬
ras. Noli curuare. ceruicẽ tuã mundi

Expanded text:
illi eam uident quos apostolus damnat. unilli eam uident quos apostolus damnat. unde ipso magis auctore discamus, quae uanitas et qui oculi sint. manifestum enim esse plerosque, qui uanitate sensus sui obscurati sunt corde et alienati a uita dei propter ignorantiam quae in ipsis est, propter caecitatem cordis eorum. illos tamen gentes apostolus dicit. ignoret igitur gentilis ille quod non didicit, ignoret quod non credidit: tibi ignorare non licet quod confiteris. Christus non in uanitate uenit, sed in uirtute, non inflauit sensum hominis, sed uiuificauit, non caecitatem cordis, sed inluminationem mentis operatus est. inflammauit cor tuum, ut conprehendas quae mandatorum caelestium ratio, quae animae substantia, quae uitae futurae gratia, in quo statu posthaec erimus. Erige igitur mentem, utere naturali ingenio; ad imaginem dei factus es, ut superna aspicias et terrena non quaeras. noli curuare ceruicem tuam mundi
Abbreviated transcription (Latin):
sua intrat. cualique petulantis ocu¬
li temptat lasciuia. Exclude igit᷑
hanc fenestrã uerbi ostio necapiaris
oculis meretricis. & abripiaris pal¬
pebris. Sed non una ẽ fenestra: per
qua mors consueuit intrare Est&
fenestra uerborũ. ꝑ quã semones cõ¬
meant meretricis Et ideote ab ali¬
ena uxore custodi: ne tesermonib:
ideo caue. netelaqueis labiorũ tuo¬
rũ alliget. In trat mors. site mere¬
tris osculet᷑. Intrat mors: sicito ad¬
qui escas loquenti. Intrat mors. silo¬
quaris intrat mors: simultũ loqua¬
ris Multiloquio enim: peccatũ mn¬
currit᷑ Intrat mors &iã si non loqua¬
ris. & xp̃m timeas confiteri. Ore
enim confessio fit ad salutẽ: Intrat
mors &iã percauernas duriũ. & ideo
aures spinis sunt sȩpiendę ut in lece¬
bras meretricii sermonis excludas
Haec moralia. Sunt &iã mystici ocu¬
li. quos a uertere debeas auanitate
Est eni & sensuũ uanitas quã oculia¬
nimȩ tuȩ uidere non debrant: qui a

Expanded text:
um intrat, cum aliquem petulantis oculi temptat lasciuia. exclude igitur hanc fenestram uerbi ostio, ne capiaris oculis meretricis et abripiaris palpebris. sed non una est fenestra, per quam mors consueuit intrare. est et fenestra uerborum, per quam sermones commeant meretricis. et ideo te ab aliena uxore custodi, ne te sermonibus  oscula, et ideo caue, ne te laqueis labiorum suorum alliget. intrat mors, si te meretrix osculetur, intrat mors, si cito adquiescas loquenti. intrat mors, si loquaris, intrat mors, si multum loquaris — multiloquio enim peccatum incurritur —, intrat mors etiam si non loquaris et Christum timeas confiteri — ore enim confessio fit ad salutem —, intrat mors etiam per cauernas aurium et ideo aures spinis sunt saepiendae, ut inlecebras meretricii sermonis excludas. haec moralia. Sunt etiam mystic-i oculi, quos auertere debeas a uanitate; est enim et sensuum uanitas, quam oculi animae tuae uidere non debeant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯpuit excõicatõe cõstringat. ꝙ si sit ligatus. ꝓpoĩ¬
ta q̃rnnoma petat ab archiep̃o se absolui. sũ qñ est
suffraganeus exsuo ꝓcessit offõ sũ qũ adip̃m arͥep̃ni¬
añ diftiitiuã fũiam applsatum ⁊ ab adu̾sario ꝓpo¬
natur ꝙ absoluendris nõ sit nec pari ei debeat uidi¬
cii aditus nͥ prius expensas restituat ⁊ uidõ sisti exhi¬

Expanded text:
uit, excommunicatione constringat; quia si sic ligatus proposita querimonia petat ab Archiepiscopo se absolvi; sive quando Suffraganeus ex suo processit officio, sive quando e diffinitivam sententiam appellatum, & ab adversario proponatur, quod absolvendus non sit, nec pandi ei debeat judicii aditus, nisi prius expensas restituat, & judicio sisti exhi
Abbreviated transcription (Latin):
licto sen qi contisso coram suo uidice d agi nͦ
acis iudicis quis sortitur. ¶Suffragi¬
nene no si requisitꝰ ab eo qui se grauatũ asẜit¬
su lefum de sin offici dolo seu malefitõ iꝗr̾e
sen cegnosc̾e at illum ad eñidam ceg̾e negli¬
mod p̾textu illius maleficii ad iudiciũ suffra¬
gineus ip̃e trahi. sũ illuni absoluat qr de delc̃o
late ab offãli pro uirib suffraganei cuiꝰ offic̾.

Expanded text:
licto, seu quasi commisso coram suo judice debet agi;alicujus judicis quis sortitur. Suffraganeus autem si requisitus ab eo, qui gravatum sve læsum de sui Officialis dolo, vel maleficio inquirere, seu cognoscere; ac illum ad emendam cogere negli potest postmodum prætextu illius maleficii ad judicium Suffraganeus spe trahi, sive illum absolvat, quia de delicto latæ ab Officiali pro juribus Suffraganei, cujus Officialis
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdẽ ordins exatati ꝑitsis ac ad illa saunbrib ⁊ o¬
portimis ꝑ emuidẽ sodis prouidenciam cͥcũspectam
a dhibendis sb̾mouenda remediis ñe sollicituoĩs
studiũ conu̾tentes ad dei laudem bĩ francisci pc̃oni¬
ũ eiusq p̾tati ordinis pacẽ consolacõnẽq fideliũ
nec nõ minus cautis nuiꝰq hñtib ĩ obediendi uł
euagandi crasionis sb̃ducendã mat̾iam ac ad tre¬
pidanciũ ubi timor nõ aderat. scrupulosam caligi¬
nẽ detergendam ecs q suanit᷑ reducendos ut filics ad
ipĩus religionis gremiũ ueld̾ mmrĩs diligẽti sr̃ hiis
nos et p̾cepta q̃ inf̾ius inserunt᷑ duximꝰ ad m̃gẽda
Inpͥmis cũ dicatur in regła qd̾ illi qui ꝓmiẜuut o

Expanded text:
eiusdem ordinis excitati periculis et ad illa salubribus et opportunis per eiusdem sedis providentiam circumspectam adhibendis submovenda remediis, nostrae sollicitudinis studium convertentes, ad Dei laudem, beati Francisci praeconium, eiusque praefati ordinis pacem consolationemque fidelium, nec non minus cautis minusque habentibus inobediendi vel evagandi occasiones subducendam materiam et ad « trepidantium ubi timor non aderat » scrupulosam caliginem detergendam, eosque suaviter reducendos ut filios ad ipsius religionis gremium velut matris, diligenti super his nes et praecepta, quae inferius inseruntur, duximus adiungenda. In primis, cum dicatur in regula, quod « illi
Abbreviated transcription (Latin):
anoꝵ uidicio p̾senciũ auctoritate cõmittunus det̾¬
miare uidelz arbitrari. ataz pc̃ipe. suius longitudĩs¬
et latitudinis grossiciei et sb̃tilitatis forme siue fi¬
gure atu similiũ accidenciũ eẽ debeant tam hĩtus
ip̃oꝵq capucia ꝙͣ int̾iores timice quib fr̃es om̃s
dcĩ imioris ordinis ĩduĩtur. ac insr̃ cuius ꝙͣteq¬

Expanded text:
sentium auctoritate committimus determinare, videlicet arbitrari ac praescribere, cuius longitudinis, latitudinis, grossitiei et subtilitatis, formae sive figurae atque similium accidentium esse debeant tam habitus ipsorum quam caputia quam interiores tunicae, quibus fratres omnes dicti Minorum ordinis induantur, ac ins
Abbreviated transcription (Latin):
cuamus. religio nanq ꝑimit᷑ si a meritoria sb̾diti
obedĩa sb̃trabatur. magna quidẽ pauꝑtas set ma
p̾dcĩ nõ inuiti set sponte redeant. hanc uelint et appe¬
tant hãt magnus desiderus concupiscãt. Illd̃q uotis
canticor ingemmẽt oscłetꝰ me oris sui cautatis
optimis scil bone fama flagrancia suauitatis odo¬
rẽ. : Nec formidẽt hii ad obedĩam ordius deo aucto¬
re dũredemit nam prelatis suos ut furit̃ spanius
eisq innĩginius sͥ benignes et mites inuemiẽt cet̾o
dłces atq palpabiles cũ sint et ẽẽ debeant om̃s et sĩ¬
głi fr̃es in xp̃o et cdamitẽt quis michi det tefrem meũ¬

Expanded text:
cuamus. Religio namque perimitur, si a meritoria subditi obedientia subtrahantur. Magna quidem paupertas, sed maipraedicti non inviti sed sponte redeant, hanc velint et appetant, hanc magnis desideriis concupiscant, illudque votis canticorum ingeminent: « Osculetur me osculo orisoptimis scilicet bonae famae fragrantia suavitatis odorem ». Nec formident hi, ad obedientiam ordinis Deo auctore dum redeunt; nam praelatos suos ut firmiter speramus eisque iniungimus sibi benignos et mites invenient, ceteros dulces atque palpabiles, cum sint et esse debeant omnes et singuli fratres in Christo; clamitent: « Quis mihi det fratrem meu
Abbreviated transcription (Latin):
assensu frẽs om̃s et singłi sequi õnnode illisq pere
ꝑ omma ten eantur ac insr̃ qd̾ illoꝵ seꝙ̃do arbrauũ¬
detinacõnẽ sine iudiciũ illisq pendo nec suit nec
dici possint ul debeant neq ip̃i se ip̃os autument
sue regłe uł constõni sui ordinuis transg̾ssores. Id̃o¬

Expanded text:
isdem fratres omnes et singuli sequi omnino eisque parere per omnia teneantur; ac insuper, quod illorum sequendo determinationem seu iudicium illisque parendo non sint nec dici possint nec debeant nec ipsi seipsos autument suae regulae vel constitutionum sui ordinis transgressores
Abbreviated transcription (Latin):
p̃̾decessoꝵ ñoꝵ et p̃fatas ordinis constõnes reluceat
asꝑitas iulitas et pauꝑtas utr ne ꝙͣtũ ad colorẽ ptm̃
uilitatem pauꝑtatem quoq ac cetera acadentia supͣ¬
dcã fr̃es restimentis induant᷑. ut debent sr̃ quib eor¬
dẽ nũstroꝵ custodũ et gardianoꝵ conscĩasa oñamꝰ¬

Expanded text:
decessorum nostrorum et ordinis constitutiones reluceat asperitas, vilitas et paupertas, utrumve quantum ad colorem, pretium, vilitatem, paupertatem quoque ac cetera accidentia supradicta fratres vestimentis induantur, ut debent; super quibus eorum ministrorum, custodum et guardianorum conscientias on
Abbreviated transcription (Latin):
uentu loci discretor sa cerdotum et antiquoꝵ ĩ ordĩe
frm̃ concilio et assensu p̃fatus demens iudicio du¬
x̾it reliꝙ̃dũ an sit młtũ credibile exiam exꝑtis
qd̃ frẽs ip̃i absq grauariis ⁊ cellariis nõ possint
uite necessaria inuenire quo casu gͣnaria ⁊ cella¬
ria cõg̾gacõnes et esernatõnes hiꝰ eis ip̃e conces¬
sit ꝓut inp̃dc̃is eiusdẽ clement̃. hrĩs plemus cõtine
tate committimus det̾mmare uidel arbitrarii atq¬
ant consernare sine repou̾e eciam si ponenda sint in
p̾dãs gͣuariis et cellariis conseruanda. statuentes
et districte p̾cipiendo mãdãtes qd̾ ĩ p̾dcĩs et hiis siłi¬

Expanded text:
ventu loci discretorum sacerdotum et antiquorum in ordine ventu loci discretorum sacerdotum et antiquorum in ordine fratrum consilio et assensu praefatus Clemens iudicio duxerit relinquendum, an sit multum credibile ex iam expertis, quod fratres ipsi absque granariis et cellariis non possint vitae necessaria invenire quo casu granaria et cellaria, congregationes et conservationes huiusmodi eis ipse concessit, prout in praedictis eiusdem Clementis litteris plenius continettate committimus determinare, videlicet arbitrari atqant, conservare, sive reponere, etiamsi reponenda sint in praedictis granariis et cellariis conservanda; statuentes et districte praecipientes mandamus, quod in praedictis et his simi
Abbreviated transcription (Latin):
dianor ĩ p̃dãs hoꝵq siłib fore indiciũ declarare cõ¬
Non eiz ꝑticłarium oĩm certa p̃t dari scĩa neq eorũ
tũ infuita sint contingit fĩ disciplinã. Non ars nõ
regła cutimistancias singłas accidenciaq cũcta cõ¬
sunt aitib quib obediant possunt aitib quib obedi¬
ns ut illaꝵ finis eg̾gius debitis obsequenciũ uius¬
tiis sb̾seqͣtur sic̃ indicans cuncta rimatur et discucit
leges casib applicat. canonũ decreta se ceruit sic mor¬
b agͣgnãs medicũ sic uirtus estãs ĩ medio sapiẽtẽ
prudentẽq deposcit ne si quis regatur ut appetit confe¬
stim cormat ut nõ q̃rit neq talit̾ ꝯuinentib nõ ordo
s horror mhĩtet. ab sit qd̾ ad sit discordia religans re¬
ligiorelegetur. suĩe namq uariantꝰ ut capita et cre¬
scit ĩ stolidis opimionib fantasia. Eodem mõ eis¬
dẽq quodãmõ rõnib inuitati cũ p̾fatoꝵ miustroꝵ

Expanded text:
dictis horumque similibus fore iudicium declarare comNon enim particularium omnium certa potest dari scientia, neque horum, cum infinita sint, contingit fieri disciplinam; non ars, non regula circumstantias singulas accidentiaque cuncta comesunt artibus, quibus obediant, praesunt regulis, quibus oblarum finis egregius debitis subsequentium ministeriis subsequatur. Sic iudicans cuncta rimatur et discutit, leges applicat casibus, canonum decreta secernit; sic morbus aggravans medicum, sic virtus constans in medio sapientem prudentemque deposcit: ne, si quisque regatur, ut appetit, confestim corruat, ut non quaerit, neque taliter convenientibus non ordo sed horror inhabitet, adsit quod absit discordia religans, religio relegetur; sententiae namque variantur ut capita, et crescit in stolidis opinionibus phantasia. Eodem modo, eisdem quodammodo rationibus invitati, cum praefatorum ministrorum
Abbreviated transcription (Latin):
luceat ꝓut ipis ex eoꝵ regła inuenitur indcã ac ĩ cõ¬
stitucionib eiusdẽ ordinis gen̾alib caueatur ut as¬
serunt qd̃ ĩ omĩb q̃ ad hĩtum frate spectant reluce¬
at semꝑ asꝑitas uilitas et pmꝑtas. unde tam nec
et gardianes uestes exist̾ent nec ipõꝵ suꝑioꝵ ordĩs
su inteponendo uestes qͣs gererent nec ireassumẽ¬
do quas tarent sequi iudiciũ nullatenus tenebant᷑
generli ministro et ceteris fũb quipro coĩtate eius¬
dẽ ordnus aderant sius rõnib quas breuitatis cã¬
cã omittimus contrariũ asserentib ex adu̾̃so ꝓut
hec et alia huicinde coram nob̃ et eisdẽ fr̃b mr̃is
scriptis lecta u̾boq fuere ꝓposita ac eciam coram a
laramus et dicimus qd̾ cũ sicut supͣ pretangitur
dicatur in regła qd̃ frẽs om̃s uestimẽtis uilib in¬
duantur. Et cum uulitatẽ hiꝰ uestiũ tam hĩtus ꝙͥ
int̾ioꝵ tumcaꝵ illam p̾fatus Clemens intelłi de

Expanded text:
luceat », prout ipsis ex eorum regula invenitur indicta, ac in constitutionibus eiusdem ordinis generalibus cavetur, ut asserunt, quod in omnibus, quae ad habitum fratrum spectant, reluceat semper asperitas, vilitas et paupertas: unde, cum nec et guardianos vestes existerent, nec ipsorum superiorum ordinis sui in deponendo vestes, quas gererent, nec in assumendo, quas darent, sequi iudicium ullatenus tenebantur — generali ministro et ceteris fratribus, qui pro communitate eiusdem ordinis aderant, suis rationibus, quas brevitatis causa omittimus, contrarium asserentibus ex adverso, prout haec et alia hinc inde coram nobis et eisdem fratribus nostris scripto lecta verboque fuere proposita ac etiam coram allaramus et dicimus, quod, cum sicut supra praetangitur dicatur in regula, quod « fratres omnes vestimentis vilibus induantur », et cum vilitatem huiusmodi vestium tam habitus quam interiorum tunicarum illam praefatus Clemens intelligi d
Abbreviated transcription (Latin):
mũs mee. religionis utiq et ꝓfessionis eius uł dũ
mr̃ĩs cõtemplacõis et leccõnis suauia et dulcia po¬
cła ut inueniãte foris ab eiusdẽ obẜuanciis quodã¬
mõ disꝑem et de oscłet blande uidel. et intra carita¬
tis iustera te complexus. et iam te ymo et tenemo
despiciat pro fcõ quos foris positis multi qͣsi diuisos
et desides fortasse despexant mais puta inf̾ra diłc¬
cionis int̾ne p̾cordia et confornus obseruancie dau¬
stra repositos iam nemo despiciat set suscipiẽtes e¬
osdẽ dulcedine quisqz digne laudibz offerret et sus¬
ceptos. Aulli ergo ⁊c.¬

Expanded text:
strae religionis utique et professionis eiusdem velut matris contemplationis et lectionis suavia et dulcia pocula, ut inveniam te foris ab eiusdem observantiis quodammodo disparem et deosculer blande videlicet intra caritatis ubera te amplexans, et iam me immo et te nemo despiciat »: profecto, quos foris positos multi ac si divisos et dissidentes fortasse despexerant, intus, puta intra dilectionis internae praecordia et conformis observantiae claustra repositos, iam nemo despiciat, sed suscipientes eosdem dulcedine quisque digne laudibus efferat et susceptos. Nulli ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ad illius religionis gub̾nacõnẽ ꝓreccõnẽ defensio¬
nẽq int̾iꝰ ex̾tius q ꝓpitiã pastoralis cura sollicitu¬
do nos angit p̃uie cogit ꝓuidencie debitum ac int̾ne
caritatis ⁊ elus accendit quieta pace gaudeat. scõ
oscl̾am mactet uitulũ eoꝵq libens et cedula cor¬
ruat s amplexus. ꝑ fcõ cũ ip̃ius religionis ador
trahat cautatis attrahat scĩa lucidet oracõ merea¬

Expanded text:
ad illius religionis gubernationem, protectionem, defensioad illius religionis gubernationem, protectionem, defensionemque interius exteriusque pastoralis curae sollicitudo nos angit, paternae cogit providentiae debitum, ac internae caritatis zelus accendit quieta pace congaudeat, sancto in oscula, mactet vitulum, eorumque libens et sedulo corruat in amplexus. Profecto cum et ipsius religionis odor trahat, caritas attrahat, scientia lucidet, oratio merea
Abbreviated transcription (Latin):
ambignũ ac ip̃oꝵ quodamõ indecta scĩa ne-
diximus qd̾ ureligiosa hoꝵ sit uana uł in lpe sc̃sti¬
ciosa religio ut dumi suis ianult tem̾e sb̃ ꝯscĩe ue¬
lamento conceptib ꝙͣ p̃latoꝵ ordinis sui cũ obedi¬
encie m̾ito ꝓuide inherere sentenciis. Nos post p̃deces
rie clementis .u. Romanoꝵ pontificum fr̃ intelłon¬
salubrit̾ editas solidas quidẽ claras et lucidas mul¬
taq maturitate digestas nr̃as deo fauẽte ĩ dubias
sic q dies dia eructet uerbũ. et nox nccti scĩam mani
sr̾iorib contumax p̾fato ordim detrabẽs odiosci cõ¬
fũb unionẽ scindens si ualeat ac gͣne redoatur ĩ ppłos
scandalũ allatura quĩ pocius ut n̾ra uelemẽt᷑ flagtͣ
intencio antedãs profligatis ĩ comodis. hec scã mi¬
noꝵ frũm religio ad ꝙͣ iam dudũ cũ minor nos gra¬
ous hĩet disccionis et deuccionis fuor ĩ canduit.¬
⁊ suĩt u̾o post susceptũ a nob̾ apsice ẜuitutis iugũ

Expanded text:
ambiguum ac ipsorum quodammodo indocta scientia ne dixerimus, quod irreligiosa horum sit vana vel in hoc superstitiosa religio, ut, dum suis mavult temere sub conscientiae velamento conceptibus quam praelatorum ordinis sui cum obedientiae merito provide inhaerere sententiis, nos post praedeceriae Clementis V Romanorum pontificum super intellsalubriter editas, a solidas quidem, claras et lucidas multaque maturitate digestas, nostras, Deo favente, indubias sicque « dies diesuperioribus contumax, praefato ordini detrahens, odiosa confratribus, unionem scindens, si valeat, ac grave credatur in populos scandalum allatura; quin potius, ut nostra vehementer flagrat intentio, antedictis profligatis incommodis haec sancta Minorum fratrum religio ad quam iamdudum, cum minor nos gradus haberet, dilectionis et devotionis fervor incanduit, nunc vero post susceptum a nobis apostolicae servitutis iugum
Abbreviated transcription (Latin):
stiones ꝓpria excrenere licencia. ut ex eisdẽ fr̃b aliqͥ
nitare plenos ac dissidii nõ ignaros cũ a coĩtate or¬
duus discreparent assumm̾ent nec ecs administroꝵ
custodũ garoianoꝵ eormindẽ mandatũ requisiti depo¬
n̾ent nec alios ꝓut eiuscẽ ordinis coĩtas deferebat
hĩtus iuxͣ eormindẽ muuistroꝵ custodũ et guidianoꝵ
arbitruim duc̾ent resumendos dicẽtes ĩ hoc eorũdẽ
p̾latorũ suoꝵ nõ parendũ fore arbitrio cũ et suñ sic de¬
spectum regłarem et cruciformẽ assererent. Ceterorũ
ic eoꝵ opiniam p̾fati clemen. decłaracõnem sepius
repetitam obesse. Nam ncet nĩstris custodib et gar¬
diams p̾fatis nestiũ uilitatis debetur ĩ illa iudiciũ tñ
nhibi conseꝙ̃t̃ adnĩgitur. Ita tamẽ qd̾ ulitatẽ in

Expanded text:
aestiones propria excrevere licentia, ut ex eisdem fratribus alvitate plenos ac dissidii non ignaros, cum a communitate ordinis discreparent, assumerent, nec eos ad ministrorum, custodum et guardianorum eorundem mandatum requisiti deponerent nec alios, prout eiusdem ordinis communitas deferebat, habitus iuxta eorundem ministrorum, custodum et guardianorum arbitrium ducerent resumendos dicentes, in hoc eorumdem praelatorum suorum non parendum fore arbitrio, cum et suum sic despectum et regularem et cruciformem assererent, caeterorumic eorum opinioni praefati Clementis declarationem saepius repetitam obesse — nam, licet ministris, custodibus et guardianis praefatis vestium vilitatis detur in illa iudicium, tamen inibi consequenter adiungitur: « ita tamen quod vilitatem in
Abbreviated transcription (Latin):
aũt decĩas intelligimꝰ talr posse a religiosis de
mami laicori recipi uł acquiri que añ lat᷑a.
terum hiid̾ religiosi tam exempti qmͣ nõ exep¬
ti de t̾ris ⁊ possonib acquisitis hactenus ⁊ amͦ
acquirendis dec̃ias integre ꝑsoluant illis ec̃ciis
quib heedem posẜones ⁊ t̾re prius fu̾ant decĩa¬
ꝓeoꝙ forte ĩ aliquib prechiis om̃s maiores de¬
cinias sen ꝑtem illarim acquirũt demãib lap¬
corum possunt ꝓ ead̾ uł sunili portõne. si de no¬
no postinod̾ fiant noualia ĩeisd̾ pet̾e uł pciꝑe ⁊
nonaliũ decimas eorimd̾ nͥalia ratõnabilis ꝑ

Expanded text:
autem decimas intellegimus posse taliter a religiosis de manu laicorum recipi uel acquiri que ante Lateraterum iidem religiosi tam exempti quam non exempti de terris et possessionibus acquisitis hactenus et amodo acquirendis decimas integre persoluant illis ecclesiis quibus eedem possessiones et terre prius fuerant decimaquod forte in aliquibus parrochiis omnes maiores decimas seu partem illarum acquirunt de manibus laicorum possunt pro eadem uel simili portione si de nouo postmodum fiant noualia in eisdem petere uel percipere noualium decimas eorundem, nisi alia rationabilis per
Abbreviated transcription (Latin):
ł hũt s dicunt lib̾tatis sue limites excedẽtes
religiosis a se. ap. sit indultũ. ut ñ aliũ deci¬
mas pea portõne qua uet̾es illos cõtingũt
icipe naleant uł hr̃e ip̃isicut accepiuiꝰ p̾textu
ioꝵ earim ꝑtem de nonalib ꝙ̃admod̾ illas
cia ⁊ futura nõ alia eand̾ indulgeciam exten¬
dentes. ¶Intelleximus ⁊ ꝙ cũ religiosis ge
machinãtur cũ laicis detinẽtib decimas. ⁊
dolose ꝓcurant ut fiant ĩfeudat̃ones de ip̃is
rip̃i laici se illas abillis religiosis ersdem te¬
sic ad religiosos ip̃os heedem decime absq ꝯ¬
sensu ep̃orim ualeant ꝓueiire. ¶Si qñ ⁊
t̾ras que ꝑrcchialib ecc̃iis fu̾ant decinales
acquirunt uolũt postea deillis decimas łde
tricesimã aut quadragesimã exhib̾e. ¶Cũ
reromaiores decimas sũ illas sũ illarum ac
quirũt uł conseqũtur alaicis si postmod̾ nou¬
alia ibi frant satagunt ex illis hr̃e decimas

Expanded text:
uel habere se dicunt libertatis sue limites excedentes religiosis a Sede Apostolica sit indultum ut noualium decimas pro ea portione qua ueteres illos contingunt percipere ualeant et habere ipsi sicut accepimus pretextu iorem eorum partem de noualibus quem admodum illas tia et futura noualia eandem indulgentiam extendentes. Intelleximus etiam quod, cum religiosis genmachinan/9tur cum laicis detinentibus decimas, et dolose procurant ut fiant infeudationes de ipsis, et iidem laici se illas ab eisdem religiosis tenere in fesic ad religiosos ipsos eedem decime absque consensu episcoporum ualeant peruenire. Si quando etiam terras que parrochialibus ecclesiis fuerant decimales acqui/runt nolunt postea de illis decimas uel tricesimam uel quadragesimam exhibere. Cum uero maiores decimas siue omnes siue illarum partem acquirunt uel consequuntur, a laicis si postmodum noualia ihi fiant, satagunt ex illis habere decimas
Abbreviated transcription (Latin):
dem molestarii naleant aut aliquatenꝰ ipe¬
qui ꝓlate seu.hĩti fu̾ut ccͣ eosdem ordĩarice ĩi
cãu om̃io caneant ñ teneant nlłmꝙ robur ł¬
h̾eant uł uigorem ¶ Sdh̾statuto ppetuo de
ut noualium decimas ꝑ ea portr̃e ꝑciꝑe uale¬
ant qua uet̾es eos conting̾it ad eos noualiũ
decimas qͣs tempe illo quo ĩpetratum łopt̃etũ
extitit ħ indultuui alii possidebant. eũ de ħin
ip̃o m̃tio ulła fiat mlatenus se extendat nͨ ad
tum indultũ impetratũ fuit ip̃ius impetrato¬
teb hebant ⁊ pro ea solumo portẽe qr ip̃i temꝑe
impetratõis hiꝰ nõ ꝑcipiebant antiqͣs ¶ Sta¬

Expanded text:
dem molestari ualeant aut aliquatenus impequi prolate seu habiti fuerint contra eosdem ordinarios in hoc casu omnino non teneant nullumque robur habeant uel uigorem. Ad hec statuto perpetuo decut noualium decimas pro ea portione percipere ualeant qua ueteres eos contingunt / ad illas noualium decimas quas tempore illo quo impetratum uel obtentum extitit hoc indultum alii possidebant cum de hoc in ipso mentio nulla fiat nullatenus se extendit nec ads tunc quando dictum indultum impetratum fuit ipsius impetratores habebant et pro ea solummodo portio/ne qua ipsi tempore impetrationis huiusmodi percipiebant antiquas. Sta
Abbreviated transcription (Latin):
decessore l ⁊ a nobis ꝯcessa nͥ principes ip̃i suit
reges uł uxores aut filii sen fr̃es reguiaut
ani magnates sblimesꝙ iuiri qui antiqtus a
p̾cc̃a. se. siłem grãm hũerunt totałr auͣcte ap.¬
renccamus itaꝙ deĩceps ulłm robͣ. nlłm ui
gorem optineant. ¶Nec p̾missi ꝓ ea se uit̾ius

Expanded text:
edecessore vel etiam a nobis concessa, nisi principes ipsi sint reges vel uxores aut filii seu fratres regum aut magnates sublimesque viri, qui antiquitus a predicta Sede similem gratia habuerunt, totaliter arevocamus, ita quod deinceps nullum robur nullumque vigorem obtineant nec premissi per ea juvare se
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾iut pͥoratus aut nõ exempti deforo opeten¬
ti ac̾ dcĩ abbates ꝑ ip̃as pͣs constituenda a no¬
bis denũciantib dyccesans eorund̾ pͥoratuũ
compescantur. ¶Statnmꝰ insuꝑ ut p̃missa
constõ ab eod̾ p̾decessore nr̃o cͥca exemptos ui¬

Expanded text:
fuerint prioratus autem non exempti dicti abbates per ipsas personas constituendas a nobis denuntiantibus diocesanus eorumdem prioratuum compescantur. Statuimus insuper ut premissa constitu/tio ab eodem predecessore nostro circa exemptos
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ celis. memoratũ pͥncipem q se ĩ¬
pio ⁊ regniᷤ om̃ qi honore ⁊ digͥta¬
te reddidit tam ĩdignum. quiq
p̃p suas imquitates a deo ne regn
rimpet ẽ abiectus sius ligatimi
põc̃is ⁊ abiectum. oĩꝙ honore idi¬
gtate pͥuatum a dño oñdimꝰ. demũ¬

Expanded text:
c., memoratum principem qui se imperio et regnis omnique honore ac dignitate reddidit tam indignum quique propter suas iniquitates a deo, ne regnet vel imperet, est abiectus, suis ligatum peccatis et abiectum omnique honore ac dignitate privatum a domin
Abbreviated transcription (Latin):
deo ⁊ honore suo fĩ pot̾at recipe. de ĩui
ntegatis. satisfaccõm ab ip̃o uolebat¬
ut nũqmͣ hc̃ ecc̃ce possent aliqd̾ sb̾ire
discrimen. s licet sic ap̃ eum ꝓpate
duriciam. ⁊ obturãs more aspidis ⁊
stinatõe ac obstinata elatõne despexͭ.¬

Expanded text:
Deo et honore suo fieri poterat, recipere, de iniuriis per eum irrogatis, satisfactionem ab ipso. Uolebatut nunquam hac occasione posset aliquod subire discrimen. Sed licet sic apud eum pro pduritiam, et obturans more aspidis austinatione ac obstinata elatione despex
Abbreviated transcription (Latin):
toritatem discernendi sen cognoscẽdi int̃ lepͣm et le¬
prã si ip̃am dix̃imꝰ ẽẽ dauẽ . iul alud ꝑ ip̃am illi cui
datur tribuitur nisi auͣctas cognoscendi. ei ã cuidat᷑
auct̃as de re aliq̃ cognoscendi potestas de illa diffimi¬
endi nõ intelłr eẽ data. qͣre restat qd̾ ad conuenient̃
statuend̃ seu aliquid diffiniend̾. utraq clauis .s. cog¬
noscendi et diffiniendi ⁊̃ nccͣio requiratur. uł qd̃ soli
clam potencie statuere competat et eciã diffinire. sec
sic̃ lumẽ mat̾iale clauig̾um ĩ usu dauis mat̾ialis
digit. sic et scĩa clanigum spñalis clanis potenae in
eis usu dĩgit. et qiͣ qnͣtum ad ħ optineat scĩa icẽ
lucis. et ħ saluator nͣr inꝓmissione clamũ fr̃a bõ pe

Expanded text:
tatem discernendi inter lepram et lepram, si ipsam dixerimus esse clavem, nihil aliud per illam illi, cui datur, tribuitur nisi auctoritas cognoscendi. Ei autem, cui datur auctoritas de re aliqua cognoscendi, potestas de illa diffiniendi non intelligitur esse data. Quare restat, quod ad convenienter statuendum aliquid seu diffiniendum utraque clavis, scilicet cognoscendi et diffiniendi, necessario requiratur, vel quod soli clavi potentiae statuere competit et etiam diffinire. Sed sicut lumen materiale clavigerum in usu clavis materialis dirigit, sic et scientia clavigerum spiritualis clavis potentiae in eius usu dirigit, et quasi quantum ad hoc obtinet scientia vicem lu
Abbreviated transcription (Latin):
abieccõm tacite q̃ sibi de loculis quos xp̃c̃ hũisse ĩ
cungłio legit᷑ poterat fĩ. statim q̃ secunt᷑ sb̃m̃xit n ͨ
is quisꝙͣ putet obsistere qd̾ int̾dum dicitur xpm lo¬
ailes huisse nam sic ipe xpt̃ cuius ꝑfrĩ sunt oꝑa ĩ sui ᷤ¬
actib mani ꝑ feccionis ex̃ cuit. qd̃ int̾dũ infirnoꝵ
ĩ ꝑ feccionib condescendens et uiam ꝑ fr̃onis extol

Expanded text:
oculis, quos Christus habuisse in evangelio legitur, poterat fieri, statim quae sequuntur subiunxit: « Nec his quisquam putet obsistere, quod interdum dicitur Christus loculos habuisse; nam sic ipse Christus, cuius perfecta superfectionis exercuit, quod interdum infirmorum imperfectionibus condescendens et viam perfectionis extoll
Abbreviated transcription (Latin):
conditorẽ canonũ. alia u̾o cñ int̾ nõ nullos utiq
archiẽpis et ep̃is aliisq ecrãꝵp̾latis. nec nõ et cum
płib sacre theologie magr̃is ac utusq iuris ꝓfessori¬
b. delib̾acõne phĩta diligenti digestis ac de p̃misso¬
rum fraty p̾missoꝵ mõꝵ consilio ꝓmulgatis. nõ ab¬
sq multa tem̾tate ꝑlectibłi. isi st̃ detrałr. et initũ¬
tur acu̾itatem ꝙͣ continẽt ꝑ fłas insanias obfus¬
care. Nos tam ꝑuicionis ausib ne eoꝵ dotuma
pestitera simplicium aĩos labeface̾ ac insui eiroris
mus sr̃ hoc salubrit̾ ut sequitur ꝓuide. Ad ipugnã¬
das autẽ constõnes preddãs sb̾ scripta rõne tam u̾¬
bo ꝙͣ scripto usi sunt publice sic̃ fertiu illõ inquiũt
qd̾ ꝑ clanẽ scĩe in fide ac morib semel diffimerimt¬
post romani pontifices adõ ĩ mutabłe ĩmutabłe ꝑ¬
señat qd̾ illd̾ succ̃ori renccare nõ licet s̃ dubiũ nẽc

Expanded text:
conditorem canonum , alia vero: Cum inter nonnullos , utique  nec non cum multis sacrae theologiae magistris ac utriusque iuris professoribus deliberatione praehabita diligenti digestis ac de praemissorum fratrum nostrorum consilio promulgatis, non absque multa temeritate plectibili nisi fuerunt detrahere et nituntur ac veritatem, quam continent, per falsas insanias offuscare: nos tam perniciosis ausibus, ne eorum doctrina pestifera simplicium animos labefacere ac in sui erroris  ut sequitur, providere. Ad impugnandum autem constitutiones praedictas subscripta ratione tam verbo quam scripto usi sunt publice, sicut fertur: « Illud, inquiunt, quod per clavem scientiae in fide ac moribus semel diffinierunt Romani pontifices, adeo immutabiliter perseverat, quod illud successori r
Abbreviated transcription (Latin):
statẽ audiendi confõnes. ĩ mo nec deus. quin ꝯfessꝰ
magr̃. dc̃es arlos et contenta in ipĩs. defentere nit̾et.
asserebat tamẽ se paratum credẽ et tene in premissis
et aliis ea q̃ tenenda et credenda cẽ sedes apłica diffi-¬
niret. Nos igitur actendentes qd̃ dcõrum articu-¬
lor asẜ̃tio. p̃dicacõ. et doctrina. redundare pot̾ant in
gros ni tixologia examinar fecimus diligẽt᷑. Nos

Expanded text:
statem audiendi confessiones, immo nec deus, quin confessstatem audiendi confessiones, immo nec deus, quin confessarticulos et contenta in ipsis defendere niteretur, asserebat tamen se paratum credere et tenere in premissis et aliis ea que credenda et tenenda esse sedes apostolica diffiniret. Nos igitur, attendentes quod dictorum articulorum assertio predicatio et doctrina redundare poterant in tros in theologia examinari fecimus diligenter. Nos