comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ hieronimũ Scd̾m beatũ
agustirm̃ uero potest & de iudeis
ũatelligi qͥ factisunt ñ plebs dei
Nitpsalmo. filii alieri mentitisunt
mͥ. qui post modũ factis plebs xp̃i
quando una die credider̃ Tria milia
altera die .u. milia & deinceps multa
milia. Et qͥ ñerant miscdiam coN¬
secuti ifidelitate manendo miseri¬

Expanded text:
beatum Hieronymum, secundum beatum Augustinum vero potest et de Judaeis intelligi qui facti sunt non plebs Dei,in psalmo: Filii alieni mentiti sunt mihi . Qui postmodum facti sunt plebs Christi, quando una die crediderunt tria millia, altera die quinque millia, et deinceps multa millia , et non misericordiam consecut
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt ideo filui dĩ qm̃ degeneres
s̃ a fide oꝑib abrabȩ neq ꝑtinet
adeos aliquid exdono benedictio¬
nis spiritał quȩ factat᷑ ad abrahã
dexp̃o multitudine credentium:
Gentiles uero qͥ sunt filii ꝓmissio¬
Nis reputant᷑ in semine abrahȩ .÷¬
.tant᷑ ꝓmissionis autẽ filu
appellant᷑ gentiles ꝓpter ꝓmissi¬
one scilicet quȩ facta : de eis ad
abrahã qua dicit᷑ insemine tuo
benedicent᷑ om̃s gentes Infigura
igitur gentilis popłi p̃ces ĩsaac Q¬
ꝓpt̃ licet ñ credant om̃s iudei tam̃¬

Expanded text:
non sunt ideo filii Dei, quoniam degeneres non sunt ideo filii Dei, quoniam degeneres sunt a fide et operibus Abrahae, neque pertinet ad eos aliquid ex dono benedictionis spiritalis, quae facta est ad Abraham de Christo et multitudine credentium. Gentiles vero qui sunt filii promissionis, reputantur in semine Abrahae, tantur. Promissionis autem filii appellantur gentiles, propter promissionem scilicet quae facta est de eis ad Abraham, cui dicitur: In semine tuo benedicentur omnes gentes. In figura igitur gentilis populi praecessit Isaac. Quapropter licet non credant omnes Judaei, tam
Abbreviated transcription (Latin):
nomina uNius hominis fuer̃:
Hon autẽ om̃s qͥeaftirpe illius
ñ cernunt. Itaq isrł inspiritalẽ
& carnialẽ diuidit᷑. Iudei credentes
Gentiles autẽ licet carne ñ sint fili
isrł tam̃ fide & mente filuis isrł &
abrahȩ quia dm̃m̃te contẽplantur
Neq qr̾ sem̃ sunt abrahȩ om̃s filii
sed desolo isaac dictũ : in isa ac
uo cabit᷑ tibi sem̃. Ismabel qͥdẽ ex
semine abrahã fuit & tam̃ non c̃o¬
.putat᷑ eiꝰ filius esse. & sicut ñ om̃s
filii abrabȩ scđm carnẽ eiꝰ dicunt᷑
filu sed sem̃ eius in isaac stabilit᷑
ita modo ñ om̃s qͥ ex eiꝰ starpe ꝑisa ac
descendunt filii eiꝰ reputant sed qͥ¬
habent fidẽ eiꝰ & credunt inxp̃m de.¬
quo ꝓprie dictũ ÷ in semine tuo
benedicent᷑ om̃s gentes. id. Nonqui
filii carnis hifilii dĩ sed qͥfilusunt
ꝓmissionis estimant᷑ in semine: lic&
iudȩi infidelitate ꝑmanentes filu
habrahȩ sint ꝑnaturã carns quia
deꝓsapia illius descender : tamen

Expanded text:
nomina unius hominis fuerunt. Non autem omnes qui ex stirpe illius fide Deum non cernunt. Itaque Israel in spiritalem et carnalem dividitur. Judaei credentes, Gentiles autem, licet carne non sint filii Israel, tamen fide et mente sunt filii Israel et Abrahae, quia Deum mente contemplantur Neque qui semen sunt Aoranae omnes filii, sed de solo Isaac dictum est: In Isaac vocabitur tibi semen. Ismael quidem ex semine Abrahae fuit, et tamen non computatur ejus filius esse. Et sicut non omnes filii Abrahae secundum carnem, ejus dicuntur filii, sed semen ejus in Isaac stabilitur: ita modo non omnes qui ex ejus stirpe per Isaac descenderunt, ejus filii reputantur, shabent fidem ejus, et credunt in o benedicentur omnes gentes, id est non qui filii carnis, hi filii Dei, sed qui filii sunt promissionis, aestimantur in semine. Licet Judaei in infidelitate permanentes, filii sunt Abrahae per naturam carnis, quia de prosapia illius descenderunt, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbaptismũ accepimꝰ remissiorĩe
peccatoꝵ & filii dĩ sumꝰ inspe ñ
mre. q̃r nondũ apparet quales
futuri sumꝰ. Spesautẽ quȩ uidet᷑
non ÷ spes quasi diceret Illa res
quȩ uidet᷑ none spesNam quod
udet quisquid sperat. illud quod
uidemꝰ ñsꝑamꝰͦ. Uerbi grã: uideo te¬
stare in p̃sentia mea non te
mus. id÷ ñ de ficimꝰ int̃ spem et
rẽ media ÷ pacientia quã ꝑ pacr¬
entĩa qua scĩ sustinent aduersa

Expanded text:
baptismum autem accipimus remissionem peccatorum, et filii Dei sumus in spe, non in re, quia necdum apparet quales futuri sumus. Spes autem quae videtur non est spes, quasi diceret: Illa res quae videtur non est spes; nam quod videt quis, quid sperat? Illud quod videmus non speramus. Verbi gratia: video te in praesentia mea stare, non te mus, id est, non deficimus. Inter spem et rem media est patientia, quia per patientiam qua sancti sustinent adversa
Abbreviated transcription (Latin):
codices habent testam̃ta uetus
scilicet & nouũ siuoluerint cre¬
dere: Testamentũ enĩ noũu datũ
÷ illis ut a seruitute legis transi¬
rent ad libertatẽ grãe xp̃i &
legis latio id̃ datio adeos
ꝑtinet q lex moysi eisdata
÷ & obsequium cultus uidelicet
diuinȩ religionis qͥ ÷ illis tradi¬
tione ipsoꝵ iuita &terna illis
datp̃as̃: ut quicquid ꝓmissũ ÷ pa¬
tribus cõpleret᷑ infiluis quoꝵ

Expanded text:
codices habent Testamenta, Vetus codices habent Testamenta, Vetus scilicet et Novum, si voluerint credere, Testamentum enim Novum datum est illis, ut a servitute legis transirent ad libertatem gratiae Christi. Et legislatio, id est datio ad eos pertinet, quia lex per Moysen eis data est. Et obsequium, cultus videlicet divinae religionis, qui est illis traditione ipsorum: et vita aeterna illis data sunt, ut quidquid promissum est patribus, compleretur in filiis. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut bic qđ tale ÷ acsi diceret. Obtaba
ego interfici axp̃o corpore. & hoc ÷
qđ dicit scdm carñẽ: poterat aliqͥs
dicere: obeate apłe quare obtares
int̃fici sod̾m carnẽ axp̃o adhȩc sub¬
qͥ sunt cognati mei sccłm carniem
ostendit ñ esse illos sibi cognatos
cuicũ dixisset dẽis descende pecra¬
.uit popłs tuus & dimitte me ut
deleã eos & faciem te ingentẽ mag
.nã. a it animi caritate ductũs:
aut dimitte eis banc noxam:
aut dele me delibro tuo Uidenis
dĩs eiꝰ caritat̃e erga populũ ait:
caritate cogente deoccisione cor¬
.poris sui cũ omĩtio nullo modo
obtar& mentis affectu separari
electio illoꝵ electio filioꝵ est
quia ex ipsis ad optati sunt filu et
ipse popłs uocabat᷑ filius dĩ Vnde
dicitur in exodo ad faraonẽ filius
primogenitus m̃s isrħ & ꝑ isaiam:
filios genui exaltaui Gla erat illis
qđ deomĩb gentib inpeculiarem
dĩ plebẽ sunt electi illis etiã ÷ testa¬
mentũ uetust tũ ł sicut quidã

Expanded text:
ale est ac diceret: Optabam ego interfici a Christo corpore, et hoc est quod dicit secundum carnem. Poterat aliquis dicere: O beate Apostole, quare optabas interfici secundum carnem? Ad hoc subqui sunt cognati mei secundum carnem, ostendit non esse illos sibi cognatos cui cum dixisset Dominus: Descende, peccavit populus tuus, et dimitte me ut deleam eos, et faciam te in gentem mag: Aut dimitte eis hanc noxam, aut dele me de libro tuo . Vidensque Dominus ejus charitatem erga populum, ait: charitate cogente de occisione corporis sui, cum nullo modo optaret mentis affectu separari electio illorum, electio filiorum est, quia ex ipsis adoptati sunt filii, et ipse populus vocabatur Filius Dei. Unde dicitur ad Pharaonem: Filius meus primogenitus Israel , et per Isaiam: Filios genui et exaltavi , gloria erat illis, quod de omnibus gentibus in peculiarem Dei plebem sunt electi. Illis etiam est Testamentum Vetus datum: vel sicut quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi faraoni malũ suũ qđ fecit ꝓpͥe
deputat᷑ : Uerbi grã sicut si fueruT
stercore siquis ea agitauerit et
uentilauerit non ÷ auctor odoris
ł foctoris sic ds̃ quitetigit suis pla¬
gis faraonẽ non ÷ auctor malitiȩ
eius. Obduas autẽ causas ꝓcussus ÷
pharao cũ suo exercitu & inmare
sub mersus. Uidelicet ut & eor
malitia pururet᷑ quȩ erat i¬
multiplicata & israhelitis t̃ror
incuteret᷑ quo timerent peccarg
ne similia paterent᷑ Scientes
INuquitatẽ adõ dãpriari Dioit
enuĩ. Ut ostendã inte uirtutom

Expanded text:
ipsi Pharaoni malum suum quod fecit, proprie ipsi Pharaoni malum suum quod fecit, proprie deputatur. Verbi gratia, sicut si fuerint stercore, si quis ea agitaverit vel ventilaverit, non est auctor odoris vel fetoris, sic Deus qui tetigit suis plagis Pharaonem, non est auctor malitiae ejus. Ob duas causas autem percussus est Pharaon cum suo exercitu, et in mari submersus, videlicet ut eorum malitia puniretur quae erat multiplicata, et Israeliticis terror incuteretur, quo timerent peccare, ne similia paterentur, scientes iniquitatem a Deo damnari. Dicit enim: ut ost
Abbreviated transcription (Latin):
inumi uersa t̾ra: lta modo fit.
inuniuersa enĩ t̃ra &ꝑ quadrifi¬
dũ orbẽ adnuntiat᷑ nom̃ dĩtatis
eiꝰ qr poene ubiq liber exodus reci-¬
tat᷑ Antequã excitaret᷑ faro
decẽ plagis adõ: quasi dormiebat
& excitatus cuius malitiȩ esset cor
eiꝰ hominib: igriorantib manifes:¬
tatũ ÷. Vnde dicit ds̃ excitaui te
pulsando decẽ plagis. id ÷ manifesta¬
ui malitiã cordis tui qđ me solũ¬
ñ latebat: Unde excitat᷑ ait Dm̃
ignioro &isrł nondimittã. Et quia
ꝓsua. malitia ignorabat dm̃ in¬
dinauit ds cor illius. idt̃ ñ emoliuit
meritis eiꝰ hoc exigentibus: Sed
eosqͥ indiluuio ꝑierunt quare
qr eoꝵ malitia iã erat consũmata
excedens modũ peccandi & idõ iusto
dĩ iuditio erat punienda: Sic un ͦ¬
quisq peccator diuinutꝰ puit᷑ mͦ¬
& fine peccatoꝵ cõpleto dequo ait
dñs ad abrabã: Non s̃ cõpleta peccata
illius ñ emolienido. Non indeum
reflectitur qͥmalũ non oꝑat᷑ sed

Expanded text:
ta modo sit. In universa enim terra, et per quadrifidum orbem annuntiatur nomen divinitatis ejus, quia pene ubique liber Exodus recitatur: Antequam excitaretur Pharao decem plagis a Deo quasi dormiebat, et excitatus cujus malitiae esset cor ejus hominibus ignorantibus manifestatum est, unde dicit Dominus: Excitavi te pulsando decem plagis, id est manifestavi malitiam cordis tui, quae me non latebat; unde excitatus ait: Deum ignoro, et Israel non dimittam . Et quia pro sua malitia ignorabat Deum, induravit Deus cor illius , id est non emollivit, meritis ejus hoc exigentibus. Sed eos qui in diluvio perierunt? quia eorum malitia jam erat consummata excedens modum peccandi: et ideo justo Dei judicio erat punienda. Sic unusquisque peccator divinitus punitur modo, fine peccatorum completo; de quo ait Dominus ad Abraham: Non sunt completa peccata illius non emolliendo, non in Deum reflectitur, qui malum non operatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fecisti & qr uidit ds̃ cuncta quȩ
fecit erantq ualde boria questio¬
orit᷑ quare dicat odio habere esau:
gratuita. esau odio habuit iusto
iuditio &cũ ambo originali pec¬
cato maculati essent qđur̃ dilex̃

Expanded text:
uncta quae fecit, et erant valde bona, quaestior quare dicitur odio habere Esau. a misericordia gratuita. Esau odio habuit justo judicio: et cum ambo originali peccato maculati essent, quod
Abbreviated transcription (Latin):
scđm qđ ds̃÷ adõ patre ante scła¬
est genitus et ⁊ supra omĩa poten.¬
tia diuinitatis: Notandũ autẽ
qr cũ esset locutꝰ deabiectione
parentũ suoꝵ non murmu-¬
rando neq rep̃hendendo iudi¬
tium dĩ talia ꝓ secutus : sed
potius benedͥpx̃ illũ ꝓcerto
sciens iusto iuditio cuncta ab illo
moderari ac disponere unde & sub¬
intulit. Non autẽ qđ exciderit uer¬
bũ dĩ: Et ÷ sensus: quã uis multe¬
tudo iudȩoꝵ parentũ meoꝵ in in¬
fidelitatis errore remansisset
nolens in xp̃m credere. ñ tam̃ idro
dico qđ euanuerit aut ad nullata
sit ꝓmissio dĩ quȩ facta ÷ ad abra¬
hã qđ insemine eiꝰ benedicerentur

Expanded text:
st, a Deo Patre ante saecula genitus, est supra omnia potentia Divinitatis. Notandum autem, quia cum esset locutus de abjectione parentum suorum, non murmurando, neque reprehendendo judicium Dei talia prosecutus est, sed potius benedixit illum, pro certo sciens justo judicio cuncta ab illo moderari ac disponi, unde et subdit: Non autem quod exciderit verbum Dei; et est sensus: Quamvis multitudo Judaeorum parentum meorum infidelitatis errore remansisset, nolens in Christum credere, non tamen ideo dico quod evanuerit, aut annullata sit promissio Dei, quae facta est ad Abraham, quod in semine ejus benedicentur
Abbreviated transcription (Latin):
& illũ indie iuditu ad głam dais
ei imortalitatẽ & incorruptibili¬
tatẽ incorpore & incõmutabilita¬
mors corporis usq ad generalem
resurrectionẽ omĩb a qualites: &¬
Debitores sumꝰ ñ carni: ut scđm
carise uiuamꝰ: debitor ÷ qͥ alicui ali¬
quid deb& Non id circo creati sumꝰ

Expanded text:
 in die judicii ad gloriam, dans ei immortalitatem et incorruptibilitatem in corpore, et incommutabilitamors corporis usque ad generalem resurrectionem omnibus aequaliter edebitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus. Debitor est qui alicui aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
cerent intribulatiorub: Uide
petrũ: consida paulũ : Ante po¬
tuit illos nero occidere: quã aca¬
ritate xp̃i se iungere.s Stephanus
lapidib obrutus laurentius ustu¬
latus ñ potuer̃ axp̃o separari qm̃
ita erant mente dõ copulati: ut in¬
sensibiles essent ad omĩa tormenta
tolerare Nũquid nos separabit
tribulatio. aut angustia᷑. Angustia¬
genera supplicioꝵ. fames & nuditas
non poterant eos separare quia
habebant panẽ uerũ xp̃m qui eos
spiritalit̃ pascebat &uestiebat:
sicut alibi paulus ait. Quotquot
inxp̃o baptizati estis xp̃m induis.¬
tis: Qua ꝓpt̃ te mortificabim᷑ tota.
die: Uox martyrũ ad xp̃m totadie

Expanded text:
e Petrum, considerate Paulum; ante potuit Nero illos occidere quam a charitate Christi sejungere; Stephanus lapidibus obrutus, Laurentius ustulatus, non potuerunt a Christo separari quoniam ita erant mente Deo copulati, ut insensibiles essent ad omnia toleranda tormenta. Nunquid nos separabit tribulatio, an angustia? Angustiagenera suppliciorum. Fames et nuditas? Non poterant eos separare, quia habebant panem verum Christum, qui eos spiritaliter pascebat et vestiebat, sicut alibi Apostolus ait: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis . Quia propter te mortificamur tota die. Vox martyrum ad
Abbreviated transcription (Latin):
peccandi Utsit ipse primogenitus
inmultis fr̾ibus Om̃is unigenitus
potest dici primogenitus. Nontam̃
omĩs primogenitus dici potest ut u¬
genitus. Quicũq enĩ primꝰ aperit
uuluã matris nascendo nec habet
alios fr̃s sequentes: & primogenitus :
& unigenitus: Quiuero primus egre¬
ditur abutero matris hab& post¬
modũ fr̃s sequentes: solũ modo pri¬
.mogenitus: filius autẽ dĩ redẽptor
uidelicet humani generis sidigna
consideratione ꝑ pendimꝰ tã scđm
diuinitatẽ quã scđm humanitatẽ
dus ÷ Unigenitus qͥdẽ scđm diuini

Expanded text:
ntatem peccandi. Ut sit ipse primogenitus in multis fratribus. Omnis unigenitus potest dici primogenitus, non tamen omnis primogenitus dici potest unigenitus. Quicunque enim primus aperit vulvam matris nascendo, nec habet alios fratres sequaces, et primogenitus est, et unigenitus: qui vero primus egreditur ab utero materno et habet postmodum fratres sequentes, solummodo primogenitus est. Filius autem Dei, Redemptor videlicet humani generis, si digna consideratione perpendimus, tam secundum divinitatem, quam secundum humanitatem, d
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sapientia exore altissimi ꝓdiui
primogenita ante omnẽ creaturã.
ded̾m humanitatẽ autẽ unugenitꝰ
qͣidẽ potest dicibeate mariȩ. et
primogenit᷑ inmultis frĩb adop.¬
tiuis: quia ipse primꝰ surrexit
amortuis. Primus ascendit ad cȩlos
Istis fr̃s de quib: ipse dix̃ ad mariã
Uade ad fr̃s meos: & dic eis : fr̃s enim

Expanded text:
a ex ore Altissimi prodivi, primogenita ante omnem creaturam . Secundum humanitatem autem unigenitus quidem potest dici beatae Mariae, et primogenitus in multis fratribus adoptivis, quia ipse primus surrexit a mortuis, primus ascendit ad coelos. Isti sunt fratres, de quibus ipse dixit ad Mariam: Vade ad fratres meos, et dic eis . Fratres enim
Abbreviated transcription (Latin):
ł strepitu uocis sed menarrabilit̃
sicuti conuennt eiꝰ diuitntati qͥ¬
a equał & consubstantiał ⁊ dõ pa¬
tri & plerũq ea quetios petimus
nob contraria. ipse mutat iN
melus: nondando qđ petimus.
alios doctores ac gemere :q̃ quos¬
cũq gr̃a sua replet postulantes
facit & gementes ꝓsuis reatib et
alioꝵ. t̃ qr differunt᷑ aregno. Qui
gemitus bene inenarrabiles di¬
cunt᷑ qr nemo potest enarrare
quanta cõpunctio iNcordibus
fideliũ ÷ ł quanta remimeratio¬
Ne dignis corã dõ. Qui autem
scrutatur corda. scit quid desiđet¬

Expanded text:
rabiliter, sicut convenit ejus divinitati, quae aequalis et consubstantialis est Deo Patri; et plerumque ea quae nos petimus nobis contraria, ipse mutat in melius, non dando quod petimus. alios doctores, ac gemere, quia quoscunque gratia sua replet, postulantes facit et gementes pro suis reatibus et aliorum: vel quia differuntur a regno; qui gemitus bene inenarrabiles dicuntur, quia nemo potest enarrare quantae compunctiones in cordibus fidelium sint, vel quanta remuneratione digni sunt coram Deo. Qui autem scrutatur corda, scit quid deside
Abbreviated transcription (Latin):
inpatrib suis spm̃ seruitutis
dictatã & scriptã quȩ eoscoge¬
bat ꝑtimorẽ ad obseruantiam
sui minans & dicens. Siqͥs hoc
ł illud fecerit morte moriatur:
Ipse etiã sp̃s sc̃s quẽ illi acceꝑunt
quando data÷ lex cogebat eos
ut legẽ obseruarent: & qx turac
acceꝑant isti inpatrib siis sp̃m¬
scm & legẽ: idõ dicit apłsDon
accepistis iterũ sp̃m seruitutis
qͥ uoscogat ꝑtimorẽ ad seruitiũ
omĩpoteritis dĩ. sed accepistis
grãm euangłii ubi ñ cogit᷑ aliqͥs
uer ure ad fidẽ xp̃i ꝑtimorem
laccepistis quoq sp̃m adoptio¬
nis siue electionis filioꝵ dĩ qui
uos inpartẽ dĩ uocauit ad libta¬
tẽ Ut iã nonsitis seruientes dõ
timore seruuli. sed amore &tr¬
more filiatiotus quo seruit
bonꝰ filius patri timens eñ offen.¬
dere: Quod uero subdit in quo
sp̃ũ scõ clamamꝰ abba paterꝰ lale
est Acsidiceret. ꝑ quẽ spm̃ scm̃

Expanded text:
a patribus suis spiritum servitutis dictatam et scriptam, quae eos cogebat per timorem ad observantiam sui, minans et dicens: Si quis hoc vel illud fecerit, morte moriatur. Ipse etiam Spiritus sanctus, quem illi acceperunt quando data est lex, cogebat eos ut legem observarent. Et quia tunc acceperant isti a patribus suis Spm et legem, ideo dicit Apostolus: Non accepistis iterum spiritum servitutis, qui vos cogat per timorem ad servitium omnipotentis Dei, sed accepistis gratiam Evangelii, ubi non cogitur aliquis venire ad fidem Christi timore. Accepistis quoque spiritum adoptionis sive electionis filiorum Dei, qui vos in partem Dei vocavit ad libertatem, ut jam non sitis servientes Deo timore servili, sed amore ac timore filiationis, quo servit bonus filius patri, timens eum offendere. Quod vero subdit, in quo Spiritu sancto clamamus: Abba Pater tale est, ac si diceret: Per quem Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
habitat indextra patris. id ir
&ñ solũ ingła erimꝰ ei coheredes
sed. c̃ciã in potestate sicut
ipse dixit apłis. Cũ sederit filius
homirus in sede maiestatis sue

Expanded text:
habitat in dextera Patris, id estet non solum in gloria erimus ei cohaeredes, sed etiam in potestate, sicut ipse dixit apostolis: Cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositũ siue p̃destinationẽ omĩ um̃¬
potentis dĩ adhoc uocatis ut sc̃ȩ or
uiuendo scĩ sint : siquando aliqͥd:
INepte atq inperite contra suã
utilitatẽ petunt sicut paulus
& fili ⁊ ebe dĩ. dsomĩpotens coope.¬
ra t᷑ illis itibonũ aut ñ dando
qđ petunt aut etiã mutando
aliud ꝓipso qͥdpetunt neq inpu¬
tat illis inpeccatũ sed ea tribuit
petunt. Cooꝑatur ds̃ om̃p̃s im¬
plendo quȩ adsalut̃ẽ illoꝵ ꝑtinent:
uit. siue p̃finiuit & ordinauit.
conformes fieri imaginis filii
sui. id÷ similes fieri ingła hume¬
Aitatis filii sui : qͥ reformauit cor¬
pus humitatis nrãe. ut idem
apłs alibidicit configuratum
corpori daritatis suȩ. lic&̾ enĩ
INpotentia diuinitatis ñ simus
&quales: Illi tamen ingła & in¬

Expanded text:
positum sive praedestinationem omnipotentis Dei ad hoc vocati sunt, ut sancte vivendo sancti sint: si quando aliquid inepte atque imperite contra suam utilitatem petunt, sicut et Paulus et filii Zebedaei, Deus omnipotens cooperatur illis in bonum aut non dando quod petunt, aut etiam mutando aliud pro ipso quod petunt; neque imputat illis in peccatum, sed ea tribuit petunt, cooperatur Deus omnipotens, implendo quae ad salutem illorum pertinent. vit, sive praefinivit et ordinavit conformes fieri imaginis Filii sui, id est similes fieri in gloria humanitatis Filii sui, qui reformavit corpus humilitatis nostrae, ut idem Apostolus alibi dicit: Configuratum corpori claritatis suae . Licet enim in potentia divinitatis non simus aequales illi, tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
N eq fortitudo id ÷ diabolus princeps
demonũ dequo dicit᷑ Cũ fortis ar¬
matus custodit atriũ suũ. neq altr¬
tudo id÷ astrologia. Neq ꝓfundũ.
id÷ negromantia quȩ inferiora iN¬
ferni scruta t. ꝑquȩ duo: multi
auertebant᷑ afide : Et ÷ sensus Etiã¬
siom̃s astrologi &mathematici hoc :
astroꝵ conspectores qͥse fatentur
rationẽ siderũ penitrare &cursus
uenerint contranos. ł etiã illi qͥ ꝑ
ne gromantiã id ÷ mor tuoꝵ resusci¬
tationẽ animas abnferis reuocant
sicut mulier illa phitonissa reuoca.¬
uit animã samuhelis. nequaquam
tura ⁊ sursũ aut deorsũ p̃ter istas
quas dixi: nec ipsa poterte nos in¬
tinũ alia creatura intelligit᷑ hic
homo qͥse potest acaritate dĩ sepa¬
rare male uiuendo Et est sensus:¬
Neq alia creatura: quã nosipsi poterit
separare acaritate dĩ : Que ÷ in
separare abea male uiuendo. m̃tes

Expanded text:
bolus princeps daemonum de quo dicitur: Cum fortis armatus custodit atrium suum . Neque altitudo, id est astrologia. Neque profundum, id est necromantia, quae inferiora inferni scrutatur, per quae duo multi avertebantur a fide. Et est sensus: Etiamsi omnes astrologi et mathematici, hoc est astrorum conspectores, qui se fatentur rationem siderum penetrare et cursus, venerint contra nos; vel etiam illi qui per necromantiam, id est mortuorum resuscitationem, animas ab inferis revocant, sicut mulier illa pythonissa revocavit animam Samuelis, nequaquam sum, aut deorsum, praeter istas quas dixi, nec ipsa poterit nos rium, alia creatura intelligitur hic homo qui se potest a charitate Dei separare male vivendo. Et est sensus-Neque alia creatura quam nos ipsi poterit nos separare a charitate Dei, quae est in separare ab ea male vivendo. Mentes
Abbreviated transcription (Latin):
ad illũ benedictiorus gratiã c̃seqͥ
meret᷑: Ponsolũ autẽ illi s rebeca¬
ex imo concubitu habens ista ad
etiam rebecea dypũ credentiũ &̾ re¬
ꝓboꝵ gessit induob filiis suis iacob
ł esau babens illos eximo cubitu
patris nr̃i isa ac Rec uacatt qđ
ait exuno concubitu neforte dice.¬
re posset iacob quando me genuit
pat̾ m̃s boru animi a bone uolun.¬
tatis erat. quando uero frm meũ
esau genuit malȩ uoluntatis
erat. idõq bonitas eiꝰ ꝑ semen
illius diffusa ÷ inme malitia
autẽ frm meir aut etiã ne aliqͥs
hominũ hoc ita dicere. posset ait
apłs ex uno concubitu genitos ẽẽ.
illos duos extenders ex uocatioros
dono unũ dilectũ. alterũ ex iusto
iuditio odio habitũ: Nã om̃s ex
adȩ descendentes ꝓsapia filii
nascunt᷑ peccati. & ideo dãpna.¬
tione dignii: si qͥ uero liberantur

Expanded text:
ad illum, benedictionis gratiam consequi meretur. Non solum autem illi, sed et Rebecex uno concubitu habens Isaac paium, verumetiam Rebecca typum credentium et reproborum gessit in duobus filiis suis, Jacob et Esau, habens illos ex uno concubitu patris nostri Isaac. Nec vacat quod ait: Ex uno concubitu. Ne forte enim dicere posset Jacob: Quando me genuit pater meus, boni animi et bonae voluntatis erat, quando vero fratrem meum Esau genuit, malae voluntatis erat, ideoque bonitas ejus per semen illius diffusa est in me, malitia autem in fratrem meum. Aut etiam, ne aliquis hominum ita dicere posset, ait Apostolus, ex uno concubitu genitos esse illos duos: ostendens ex vocantis dono unum dilectum, alterum ex justo judicio odio habitum. Nam omnes ab Adae descendentes prosapia filii nascuntur peccati, ideoque damnatione digni. Si qui vero liberantur,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s adiuuat infirmitatẽ nr̃am.
id ÷ sicut spes & pacientia ad ur¬
uant & sustinent infirmitatẽ
illa petere quȩ nob̃ non c̃ uenumt
sic̃ sequentia manifestant. Nãqͥd
oremꝰ sicut oportet nescimꝰ plerũq
dũ uolumꝰ bona nobis petẽ. ẽtra¬
ria & aduersa petimꝰ si nob illa
concederet᷑ sicut beatus paulus
contraria sibi petebat. quando
dep̃cabat᷑ auferriasẽ spm tẽpta.¬
tionis & infirmitatẽ. Sienĩ ex audi.¬
ret᷑ forsitan reuelationũ magni.¬
tudine se extolleret & caderet in
lapsũ sic etiã plerũq positi it ꝓꝓ¬
.ri quȩsi semꝑ nobis maneret forsi¬
tan amore sui inplicaret animũ
nr̃m Similit̃ quando sumꝰ positi
ininfirmitate causa ꝓbatiotus
aut emendationis imploramꝰ libari:
quȩsi a nob̾ tolleret᷑. fortasse ad pec-¬
cata pristina reuerterem᷑. aut
remisius in bono oꝑe laboraremꝰ.
Ideoq nescimus orare sicut oport&:
nisi spũ scõ docente. Sed ipse sp̃s¬

Expanded text:
Spiritus adjuvat infirmitatem nostram. Id est, sicut spes et patientia adjuvant et sustinent infirmitatem mque illa petere quae nobis non conveniunt, sicut sequentia manifestant: nam quid oremus sicut oportet nescimus. Plerumque dum volumus bona nobis petere, contraria et adversa petimus; si nobis illa concederentur, sicut beatus Paulus contraria sibi petebat, quando petebat ferri a se spiritum tentationis et infirmitatem. Si enim exaudiretur, forsitan revelationum magnitudine se extolleret, et caderet in lapsum. Sic etiam plerumque positi in prri, quae si semper nobis maneret, forsitan amore sui implicaret animum nostrum. Similiter, quando sumus positi in infirmitate, causa probationis aut emendationis imploramus liberari: quae si a nobis tolleretur, fortasse ad peccata pristina reverteremur aut remissius in bono opere laboraremus. Ideoque nescimus orare sicut oportet, nisi Spiritu sancto docente, sed ipse Sp
Abbreviated transcription (Latin):
mortiis & qͥ nobis dixit. Polite
timere᷑ qͥoccidunt corpus quia
animã non possunt occidere
Certussũ enĩ qr̾ neq mors quȩ ir¬
figitur corpori poterit nos sepa¬
rare a caritate xp̃i N dix̃ opmor
sus. Siminatꝰ fuerit mͥ nero
mortẽ omĩb crudeliorẽ aut
uitã inp̃senti scło omĩb felicio.¬
rẽ: non poterit me separare
.cis: ł scđm illud Siangelus de
caelo euangelit et uob pret̃ qđ
nos euangebzamꝰ: anathema sit.
& est sensus Et siangłs decȩlo
uellet me separare a caritate
xp̃i qđ fieri ñ potest: ñ posset me¬
abea separare. Neq principatꝰ.
id ÷̃ contrarie potestates demo¬
nũ: quȩ aliis principant᷑. deqͥb
ipse dix̃ in epła ad ephesios: Non
÷ nob̵ c̃luctatio aduersus carnẽ

Expanded text:
mortuus, et qui nobis dixit: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Certus enim sum quia neque mors, quae injungitur corpori, poterit nos separare a charitate Christi. Non dixit opinor, sus: Si minatus fuerit mihi Nero mortem omnibus crudeliorem, aut vitam in praesenti saeculo omnibus feliciorem, non poterit me separare cis; vel secundum illud: Si angelus de coelo evangelizet vobis praeter quod nos evangelizamus, anathema sit . Et est sensus: Etsi angelus de coelo vellet me separare a charitate Christi, quod fieri non potest, non posset me separare. Neque principatus, id est contrariae potestates daemonum, quae aliis principantur, de quibus ipse dicit in Epistola ad Ephesios : Non est nobis colluctatio adversus carnem
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt. illi qͥdõ adhereNt.
aut qͥ pot est alecitia intristitiam
conuerti ut homoł cẽtȩ omnium
rerũ creaturȩ cõparatione omi.¬
.potentis dĩ qͥ semꝑ idẽ ÷ uanitas
sint sicut dic̃ aecclesiastes uanitas
uanitatũ & omĩa uanitas tamen
ñ ideo om̃s ingemiscit sicut angłi
dõ adberentes qͥ iã inmutabiles st̃
effecti. sicut & ez echiel monstra¬
.tũ ÷ incristallo qđerat super
intelligere hominẽ qͥcũ omnib
creaturis quandã cõmur uonem
habet. qx omĩs creatura intria
diuiditur. Aut enĩ ÷ corporalisqđ
potest moueri & ualui ꝑ loca.
aut ÷ animał quȩ anima uiuifi.¬
catur aut ÷ spiritał ut angłi
qͥratione utunt᷑. Homo erg̃o IN
hoc qđ corpꝰ hab& coniungitur
corporalib creaturis. ꝑ animam.
anima uegetantib ꝑrationem
qua discernut int̃bonũ & malũ
spiritalib Qđ beatꝰ gregorius
aliis uerbis sed eodem̃ sensu ita
exponit dicers. habet inquit¬

Expanded text:
non possint illi qui Deo adhaerent, non possint illi qui Deo adhaerent, aut qui potest a laetitia in tristitiam converti, ut homo vel caeterae omnium rerum creaturae, comparatione omnipotentis Dei qui semper idem est, vanitas sint, sicut dicit Ecclesiastes, Vanitas vanitatum, et omnia vanitas : tamen non ideo omnis ingemiscit, sicut angeli Deo adhaerentes, quia jam immutabiles sunt effecti, sicut Ezechieli monstratum est in crystallo quod erat super intelligere hominem qui cum omnibus creaturis quamdam communionem habet, quia omnis creatura in tria dividitur: aut enim est corporalis, quae potest moveri et volvi per loca; aut est animalis, quae anima vivificatur; aut est spiritualis, ut angeli qui ratione utuntur. Homo ergo in hoc quod corpus habet conjungitur corporalibus creaturis per animam, anima vegetantibus, per rationem qua discernit inter bonum et malum, spiritalibus. Quod beatus Gregorius aliis verbis, sed eodem sensu ita exponit dicens: Habet homo, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ mr̃e. Qđergo dicit expectatio
creature siue expectatio nr̃a
reuelatiorie filioꝵ dĩ expectat.
sic uident᷑ heec uerba sonare
quasi aliud sit creatura att aliud
filii dĩ cũ unũ sit: Sicdemq soliti
sunt homines dicere uidentes in
p̃sentia sui multos colores ꝑdiuer.¬
sa uasã orditiatos. Expectatio
ł exp̃ssio istoꝵ coloꝵ manifesta¬
tionẽ imagiiis expectat cũrĩ
sit aliud imago & aliud colores:
Uanitatietn creatura subiecta ÷
non uolens sed propt̃ eũ qui sub¬
iecit in spe. In hoc loco &etiã in
.sub sequentib ubi dicit apłs
qđ omĩs creatura ingemiscit rep̃¬
. hendit beatꝰ augusti uis acutis¬
sime originẽ quare in hoc nomi¬
ne qđ ÷ creatura cõprebenderit
Ñ solũ bestias sed etiã solem cete.¬
.taq sidera &angelos pariter cũ
homine dicens omĩa uanitati
subiecta esse: & qđ mauis ÷ inge¬
miscere iNsuo cursu &oꝑatione:
sedlicet omĩs creatura quȩ potest¬
mutari in melius aut deterius sic̃

Expanded text:
Exspectatio creaturae, sive exspectatio nostra revelationem filiorum Dei exspectat, sic videntur haec verba sonare, quasi aliud sit creatura, atque aliud Filius Dei, cum unum sit. Sic denique soliti sunt homines dicere, videntes in praesentia sui multos colores per diversa vasa ordinatos: exspectatio vel expressio istorum colorum manifestationem imaginis exspectat, cum non sit aliud imago, et aliud colores. Vanitati enim creatura subjecta est non volens, sed propter eum, qui subjecit eam in spe. In hoc loco et etiam subsequentibus, ubi dicit Apostolus quod omnis creatura ingemiscit, repehendit beatus Augustinus acutissime Origenem, quare in hoc nomine quod est creatura, comprehenderit non solum bestias, sed etiam solem, caeteraque sidera et angelos pariter cum homine, dicens omnia vanitati subjecta esse, et, quod majus est, ingemiscere in suo cursu et operatione. Sed, licet omnis creatura quae potestmutari in melius aut deterius, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
Necessitate cogente spe iurabat apłr
ñ agens contra drũ p̃ceptũ. Etqi
dic̾turꝰ erat rem pene incredibilẽ :
idõ iurauit necessitate cogerite:
Nã int̃ romanos qͥ crediderant erant
iudei credentes: quib ista scribebat.
Et qr erant qͥdicerent paulũ nor
diligere gente suã et qđ euangeli¬
zaret gentibus uira mento ołligat
asserens se diligere & amare gentem
suã. Unde subiungit. Testimoniũ
dicit modica. parua tristitia mihi.
aut tẽporaneus dolor subito accr¬
dens subitoq recedens: sed testatur
magnã tristitiã assiduũ dolorem
se missũ non solũ noluer̃ suscipere.
sed in suꝑ acclamauer̃ eũ dignum
morte dicentes ad pilatũ crucifige
crucifige illũ reus ÷ mortis. Quod
illius testẽ ad hib& conscientiȩ suȩ
Ipsa conscientia sua testimoniũ sibi
ꝑhibente qđ nimiũ dolo̾ret deꝑditi¬

Expanded text:
Necessitate cogente saepe jurabat Apostolus, non agens contra Domini praeceptum, et quia dicturus erat rem pene incredibilem, ideo juravit necessitate cogente. Nam inter Romanos qui crediderant erant Judaei credentes, quibus ista scribebat: et quia erant qui dicerent Paulum non diligere gentem suam, eo quod evangelizaret gentibus, juramento obligat asserens se diligere et amare gentem suam, unde et subjungit: Testimonium dicit modica et parva tristitia mihi est, aut temporaneus dolor subito accidens, subitoque recedens, sed testatur magnam tristitiam et assiduum dolorem se missum, non solum noluerunt suscipere, sed insuper declamaverunt eum dignum morte, dicentes ad Pilatum: Crucifige, crucifige eum , reus est mortis. Quod illius, testem adhibet conscientiae suae, ipsa conscientia testimonium sibi perhibente, quod nimium doleret de perditi
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis. Siuos filius libauerit uere
libiri eritis & potest.  differentia
esse in hoc loco int̃creaturã &crea¬
turã. Nã paulo superius ubi dixit
expectatio creaturȩ filioꝵ dĩ re.¬
uelationẽ expectat. fideles tantũ¬
.modo possunt intelligi qui crede.¬
bant. hicuero ubi dicit ipsa crea¬
tura lib̾abit᷑ a seruitute corrupti¬
orus in fideles intelligi possunt qͥ
nec dũ tẽporib apłoꝵ credideraÑ¬

Expanded text:
Judaeis. Si vos Filius liberaverit, vere liberi estis . Potest etiam differentia esse in hoc loco inter Creatorem et creaturam; nam paulo superius ubi dixit: Exspectatio creaturae filiorum Dei revelationem exspectat, fideles tantummodo possunt intelligi, qui jam credebant, hic vero ubi dicit: Ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, infideles intelligi possunt, qui necdum temporibus apo
Abbreviated transcription (Latin):
ratiorus &uerua᷑. Nã in hoc osten.¬
ditur ds̃ om̃ps esse iustus qr eius
peccatũ non dimisit inpurutum
Et in hoc p̃dicat᷑ esse misericors qr
ñstatim illũ penitꝰ dãpnauit et
occidit. sedreseruauit ad peniten¬
tiam dansei sp̃e uerue & libatio¬
Nis regressionisq ingradũ pristi.¬
rĩuut expectet illud qđ in sequea¬
tib dicit᷑. Quia & ipsa creatura
id ÷ homo qͥlibet electus libabitur
indie uiditii a seruitutẽ corrup.¬
tiorus in lib̾tatẽ głae filioꝵ dei:
homo inp̃senti scło positus sub ser¬
uirtute corruptionis & morta.¬
litatis positus. qx subiacet muta¬
bilitati & uitiis Libabit᷑ autẽ
indie iuditi abonũ fece mor¬
talitatis & peccati quando mor.¬
tale corpꝰ acceꝑit inmortalitatẽ
& corruptibile hoc incorrupti¬
oñẽ & transibit u ilibertatẽ

Expanded text:
rationis et veniae. Nam in hoc ostenditur Deus omnipotens esse justus, quia ejus peccatum non dimisit impunitum, et in hoc praedicatur esse misericors, quia non statim illum penitus damnavit et occidit, sed reservavit ad poenitentiam, dans ei veniae spem et liberationis, regressionisque in gradum pristinum ut exspectet illud quod in sequentibus dicitur. Quia et ipsa creatura, id est quilibet homo electus, liberabitur in die judicii, a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei. Homo in praesenti saeculo sub servitute corruptionis et mortalitatis est positus, quia subjacet mutabilitati et vitiis; liberabitur autem in die judicii ab omni faece mortalitatis et peccati, quando mortale corpus acceperit immortalitatem, et corruptibile hoc incorruptionem, et transibit in libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
erit similes ei erimꝰ qm̃ uidebi¬¬
mus eũ sicuti est. Nã expecta.¬
tio creature reuelationẽ filioꝵ
dĩ expectat: Creaturã in hoc
loco appellat hominẽ. qͥ meri.¬
to creatura appellat᷑ qr uitio
.tudinẽ omĩpis dĩ quã habebat
manima. Ista uero creatura .i.
omĩs homo fidelis manifestatr¬
onẽ filioꝵ dei expectat ut
appareat qđ missũ ÷ quando ipsa
manifestabit᷑ quisint dĩ quomodo¬

Expanded text:
imiles ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Creaturam in hoc loco appellat hominem, qui merito creatura appellatur, quia vitio tudinem omnipotentis Dei, quam habebat in anima. Ista ergo creatura, id est omnis homo fidelis, manifestationem filiorum Dei exspectat, ut appareat quod promissum est, quando ipsa re manifestabitur qui sint filii D
Abbreviated transcription (Latin):
uerabimꝰ in eiꝰ filiatione: Si autẽ
filii & heredes: Seruus ñ meret᷑
acciꝑe hereditat̾e : filius accipit
Etnos filii dĩ sumꝰ hereditatẽ mere¬
.bim᷑ accipe: hoc quoq considan¬
dũ qͥa bereditas inmorte patris
confirmat᷑ scđm huma s leges:
Quã ergo hereditatẽ poterit ds
pat̃ dare nob̾ qͥñ potest moris se¬
ipsum utiq dabit ut sicut ipse ÷¬
inmortał & in corruptibilis. ita
& nos simus in mortales: in corrup¬
.tibilesq atq incõmutabiles t̃hes¬
.auros quoq sapientiae ascientis
diuinitatis suae: Heredes qͥdẽ dĩ :
coheredes autẽ xp̃i Heredes dĩ
patris erimꝰ ut diximus sed conside.¬
remꝰ quomodo simꝰ heredes xp̃i
Heredes igitur xp̃i iam exparte
sumꝰ qđ ꝑgens ad passionẽ reliqͥt
nob possessione pacis aecclesiasticȩ
inqͥeas. Pace relinquo uoł pacẽ. Qđ¬

Expanded text:
verabimus in ejus filiatione. Si autem filii, et haeredes. Servus non meretur accipere haereditatem, filius accipit: et nos, si filii Dei sumus, haereditatem merebimur accipere. Hoc quoque considerandum, quia haereditas in morte patris confirmatur secundum humanas leges. Quam ergo haereditatem poterit Deus Pater dare nobis, qui non potest mori? Seipsum utique dabit, ut sicut est immortalis et incorruptibilis, ita et nos simus immortales, et incorruptibiles, atque incommutabiles, thesauri quoque sapientiae et scientiae divinitatis suae. Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi. Haeredes Dei Patris erimus, ut diximus; sed consideremus quomodo simus haeredes Christi. Haeredes igitur Christi jam ex parte sumus, quia pergens ad passionem, reliquit nobis possessionem pacis ecclesiasticae, inquiens: Pacem relinquo vo
Abbreviated transcription (Latin):
accusat electos dĩ sicut accusauit
multa possunt responderi ::¬
Introgationi autẽ aut adfirmatr
cunctationẽ qua dicimꝰ. quisac¬
cusabit aduersus electos di illud
qđ sequit᷑ d s̃ qͥiuistificat enunti¬
etur sono int̾rogantis ut tacite
respondeat᷑ Non: Similit̃ illud
qđ sequit᷑: quis ÷ qͥ condẽpnet ꝑ
cunctando legendũ ÷ ut subiti¬
.ferat᷑ int̃rogando xp̃s iħs qͥmor
condẽpnabit nos: non utiq sed
potius saluabit.. Hoc uero quod
sequit᷑. qui ÷ ad dexterã patris
qͥ etiã int̾pellat ꝓnob̾. non iam¬

Expanded text:
accusat electos Dei, sicut accusavit accusat electos Dei, sicut accusavit multa possunt responderi,interrogationi autem aut affirmativcontentionem qua dicimus, quis accusabit adversus electos Dei? illud quod sequitur, Deus qui justificat, enuntietur sono interrogantis, ut tacite respondeatur, Non. Similiter illud quod sequitur, quis est qui condemnet? percontando legendum est, ut subinferatcondemnabit nos? Non utique, sed salvabit. Hoc vero quod sequitur, quis est ad dexteram Patris, qui etiam interpellat pro
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ p̃destinauit iustificat & glorifi¬
.cat. Quis contra nos. ualet pugna:¬
re: sub audis nullus neq diabolus
neq nero siue qͥlib& ꝑsecutor
Qui etiã ꝓprio filio non pepeit. id :
amorte non seruauit: Sed ꝓnobis
omĩb p̃destinatis aduitã &ternã
tradidit illũ: Et ipse pat̾ tradidit
filiũ qr tradi ꝑmisit. Multisq
modis ÷ ipse filius traditus. hoc
uerbũ qđ ÷ parcere aliquando
significat dimittẽ ut illud i
filio ñ pepercit. Unde apes parce
uocant᷑. id ÷ seruatrices qr seruant
sua mella. Quomodo etiã non cũ
illo omĩa nobis donauit: hoc
referri ad om̃s p̃destinatos qͥ inca-¬
pite suo xp̃o omĩa possident quȩ ipse
possid& Cũ enĩ om̃s creatura
longe incõparabilit̃ distet afilio
tantũ nos dilex̃ ut ꝓ nob trader&
illũ utiq poterit innob̾ ista im¬
plere. Quis acusabit aduersus
electos dĩ id ÷ qͥ sumet accusationẽ
ad uersus electos dĩ : Diabolus

Expanded text:
qui praedestinat, justificat et glorifiqui praedestinat, justificat et glorificat, quis contra nos valet pugnare? Nullus: neque diabolus, neque Nero, sive quilibet persecutor. Qui etiam proprio Filio suo non pepercit, id est a morte non servavit, sed pro nobis omnibus praedestinatis ad vitam aeternam tradidit illum. Et ipse Pater tradidit Filium, quia tradi permisit, multisque modis est ipse Filius traditus. Hoc verbum quod est parcere aliquando significat dimittere, ut illud Filio suo non pepercit: unde apes parcae vocantur, id est servatrices, quia servant sua mella. Quomodo non etiam cum illo omnia nobis donavit? Hoc referri et ad omnes praedestinatos, qui in capite suo Christo omnia possident, quae ipse possidet. Cum enim omnis creatura longe incomparabiliter distet a Filio tantum nos dilexit, ut pro nobis traderet illum, utique poterit in nobis ista implere. Quis accusabit adversus electos Dei? id est: quis sumet accusationem adversus electos Dei? Diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
adfinẽ scłi Quos autẽ iustificauit:
illos & glorificauit. Preterito tẽpore
utit᷑ apłs in hoc loco ꝓfuturo iN
hoc qđ dicit glorificauit mor em
sacrȩ scripturȩ tenens: quȩ sic sol&
narrare futura quasi p̃terita :
Illos enĩ quosuocat &iustificat in
p̃senti scło: hos glorificabit indie
iuditii. sicut idẽ apłs alias dicit:
Cũ xp̃s apparuerit tunc & uos appa.¬
rebitiscũ illo inigła Quid uero
dicemꝰ ad hȩc sub audis quomodo¬
diximus deuocatione iustificatione
ã glorificatione ᷑ quã gr̃arũ actio¬
nẽ reddemꝰ illi qͥ gratis nullisq me-¬
ritis p̃cedentib antequã essemus
nos p̃destiniauit regnaturos secũ.
ac post ea uocauit & iustificauit.
ad ultimũ etiã glorificabit. Lale ÷
illud psalmistae: Quidretribuam
drĩo ꝓom̃ĩb quȩ retribuit mihi:
Potest ita intelligi. Quid p̃destina¬
tioni dĩ contra dicere possumͦ. si
om̃s p̃destinam ad hoc ut regnemꝰ
cũ illo: Sids ꝓnob̃: uult pugnat¬

Expanded text:
inem saeculi. Quos autem justificavit, illos et glorificavit. Praeterito tempore utitur. Apostolus in hoc loco pro futuro, in hoc quod dicit glorificavit, morem sacrae Scripturae tenens, quae sic solet narrare futura quasi praeterita. Illos enim quos vocavit, et justificavit in praesenti saeculo, hos glorificavit in die judicii: sicut idem Apostolus alias dicit: Cum Christus apparuerit, tunc et vos apparebitis cum illo in gloria . Quid ergo dicemus ad haec? subaudis qudiximus de vocatione, justificatione, et glorificatione, id est quam gratiarum actionem reddemus illi, qui gratis nullisque meritis praecedentibus antequam essemus nos, praedestinavit regnaturos secum, ac postea vocavit et justificavit, ad ultimum etiam et glorificabit. Tale est et illud Psalmistae: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Potest et intelligi: Quid praedestinationi Dei contradicere possumus, si omnes non praedestinamur adhuc ut regnemus cum illo? Si
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ cũ filio suo qͥ omĩa archaria
cordiũ & secretoꝵ ñ solũ hominĩu
sed angłoꝵ penitrat scit qđ desi¬
deret sp̃s sc̃s habitans in cordib
fideliũ suoꝵ qr unius scientiae s̃.
ł quid nos desiderare faciat postu
facit nospostulare quedõ & pla-¬
ceant & Nob utilia sint ita ut
dicamꝰ positunoratione. ds̃ at̃nȩ
qͥ absconditoꝵ & futuroꝵ es cogni¬
.tor sicut scis nob necessarur eẽ.
& sicut tibi placet miserere nr̃i.
Dõ ergo loquit᷑ sme strepitu uocis
cũniob tacere uidet᷑ qr &̃ iudet

Expanded text:
a arcana cordium et secretorum, non solum hominum, sed et angelorum penetrat scit quid desideret Spiritus sanctus, habitans in cordibus fidelium suorum, quia unius scientiae sunt, vel quid nos desiderare faciat. Postulfacit nos postulare quae et Deo placeant et nobis utilia sint, ita ut dicamus positi in oratione: Deus aeterne, qui absconditorum et futurorum es cognitor, sicut scis nobis necessarium esse et sicut tibi placet, miserere nostri. Deo ergo loquitur sine strepitu vocis cum nobis tacere videtur, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sequunt᷑. Et quid dicit defruc
sp̃s : Caritas gaudiũ pax. longa
ergo possumꝰ mortificare ꝑ grãm¬
scĩ sp̃s oꝑa cartus: hoc modo
Uerbi gr̃a uiuit in nob & regnat
suꝑbia ãccipientes a scõ spu humi¬
litatẽ simus humiles & sic morti¬
ficabimus suꝑbiã. Uiuit in nob̾
libido accipientes a spũ sc̃o castita¬
tẽ simꝰ casti & sic potirimꝰ morti¬
ficare libidinẽ si inquit scđm
dm̃ uiuendo uoluptates carnus
& desideria carnalia extinxeri¬
tis. heatieritis iniuta acterna:

Expanded text:
quae sequuntur. Et quid dicit de frucquae sequuntur. Et quid dicit de frucSpiritus est charitas, gaudium, pax , ergo possumus mortificare per gras opera carnis? Hoc modo; verbi gratia: vivit in nobis et regnat superbia, accipientes a sancto Spiritu humilitatem, simus humiles, et sic mortificabimus superbiam; vivit in nobis libido, accipientes a Spiritu sancto castitatem, simus casti, et sic poterimus mortificare libidinem. Si, inquit, secundum Deum vivendo voluptates carnis et desideria carnalia exstinxeritis, beati eritis i
Abbreviated transcription (Latin):
qr non sumꝰ carni debitores sed dõ
ut spiritalit̃ conuersemꝰ cunc ta
transitoria & caduca ꝓnibilo du¬
centes & dõ debitũ nr̃m reddentes:
quid ergo accepimꝰ ab illo ut eide¬
bitores essemus : quic quid boru
habenꝰ cũ enĩ ñ essemꝰ ab illo de
nihilo conditi sumus &̃cũ nr̃o
uitio ꝑditi essemꝰ ab ipso redẽpti
sumꝰdonans nob parit̃ bona tẽpo¬
possumꝰ ei debitũ reddere : seruien¬
do uoluntati illius obtẽperando
mandatis eiꝰ &̃ quic quid boni ha-¬
bemꝰ non nr̃is meritis sed illius gĩae
imputando Sienĩ sođm carnem
uixeritis id÷ sicarnales concupis¬
centias & delectationies scđm ap¬
petitũ carnaliũ desideriũ oꝑe
impleueritis. Moriemini morte
Atna : quidẽ scđm carnẽ uiuere:
carnalia oꝑa exercere. ad ulteriũ
uidelicet. homicidiũ. furtũ et
cetera talia ¶Siautẽ spu. id ÷ p
ex aliis uerb̵ apłi. Manifesta in qͥd
s̃ oꝑa caruns. Quȩ sunt forncatio
Inmunditia. luxuria. & cetera

Expanded text:
d Deo, ut spiritualiter conversemus, cuncta transitoria et caduca pro nihilo dicentes, et Deo debitum nostrum reddentes. Quid ergo accepimus ab illo ut ei debitores essemus? Quidquid boni habemus. Cum enim non essemus, ab illo de nihilo conditi sumus, et cum nostro vitio perditi essemus, ab ipso redempti sumus, donante nobis pariter bona tempopossumus ei debitum reddere? Serviendo voluntati illius, obtemperando mandatis ejus, et quidquid boni habemus non nostris meritis, sed illius gratiae imputando Si enim secundum carnem vixeretis, id est, si carnales concupiscentias et delectationes secundum appetitum Carnalium desideriorum opere impleveritis, moriemini morte aeterna. Quid est secundum carnem vivere? Carnalia opera exercere, adulterium videlicet, homicidium, furtum, et caetera talia. Si autem spiritu, id est ex aliis verbis Apostoli: Manifesta autem sunt opera carnis; quae sunt forricatio, immunditia, luxuria et caetera talia
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore baptismatis accepissemꝰ.
nequaꝗ audiremꝰ dm̃ omĩpotentẽ
factore nrm̃ patr̃e clamare
dicentes moratione dominica.
pat̃ nr̃ quies incȩlis: nemo paga¬
noꝵ hoc p̃sumit dicere Abba
popłos ad fidẽ colligendos posuit
duo nomina subutia significati.¬
one ut illi qͥcredunt ex ebreis
& fyrus dicant abba miserere
credunt dicant pat̃: łale quid
in euangebo marti habetor dicm¬
transeat ame calix iste. Ipse sp̃s

Expanded text:
matis accepissemus, nequaquam auderemus Deum omnipotentem factorem nostrum Patrem clamare, dicentes in oratione Dominica: Pater noster, qui es in coelis . Nemo enim paganorum hoc praesumit dicere. Abba populos ad fidem colligendos, posuit duo nomina sub una significatione, ut illi qui credunt ex Hebraeis et Syris dicant: Abba, miserere credunt, dicant: Pater. Tale quid in Evangelio Marci habetur, dicetranseat a me cali
Abbreviated transcription (Latin):
aculcos inigulasustulationes.
lapidationes crucifixiones. frixi.¬
ones insartagine ꝑmulta cur¬
ricula tẽpoꝵ nequaꝗ esset dig.¬
Nuis gła futura quã ꝑcepturi
sunt electi Quȩrit aliquis
Quare: ideo utiq qr ista tẽpora¬
lia sunt illa gerna. Quȩ erit
illa gła. Qua fulgebt̃ electi sic̃
sol in regno patris sui &er̃ sicut
angłi dĩ ceruientes presentissi

Expanded text:
aculeos, ungulas, ustulationes, lapidationes, crucifixiones, frixiones in sartagine per multa curricula temporum, nequaquam esset dignus gloria futura quam percepturi sunt electi. Quaerit aliquis, quare? Ideo utique quia ista temporalia sunt, illa aeterna. Quae erit illa gloria? quia fulgebunt electi sicut sol in regno Patris sui, et erunt sicut angeli Dei, cernentes praesentissi