comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uiderem me in porta suꝑiorẽ: ume¬
rus meus a iunctura sua cadat. et bra¬
chium meũ cum suis ossib confringat᷑:
Semꝑ enĩ quasi tum̃tes suꝑ me fluctus
timui dm̃: et pondus eius ferre ñ potui
Si putaui aurũ robur meũ: et obrito
dixi fidutia mea : Si lȩtatus sum super
multis diuitiis meis: et quia plurima
repperit manus mea : Si uidi solem cũ
fulgeret et lunã incedentẽ clare : et lȩ
ẽ. iniquitas maxima et negatio contra
dm̃ altissimũ: Si gauisus sum ad rui¬
nam eius qui me oderat: et exultaui
quod inuenisset eũ malũ: Don enim
dedi ad peccandũ guttur meũ : ut ex¬
expeterem maledicens animã eius Si
ñ dixerunt uiri tab̾naculi mei : quis
det de carnib eius ut saturemur:
foris ñ mansit ꝑ egrinus: ostium meũ
iuatori patuit. Si abscondi quasi ho¬
mo peccatũ meũ: et celaui in sinu meo
iniquitatẽ meã: Si expaui ad multitu¬
dinem nimiã. et dispectio ꝓpinquoꝵ

Expanded text:
cum viderem me in porta superiorem umecum viderem me in porta superiorem umerus meus a iunctura sua cadat et brachium meum cum suis ossibus confringatur semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum et pondus eius ferre non potui si putavi aurum robur meum et obrizae dixi fiducia mea si laetatus sum super multis divitiis meis et quia plurima repperit manus mea si vidi solem cum fulgeret et lunam incedentem iniquitas maxima et negatio contra Deum altissimum. Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat, et exultavi, quod invenisset eum malum. Non enim dedi ad peccandum guttur meum, ut expeterem maledicens animam ejus. Si non dixerunt viri tabernaculi mei: Quis det de carnibus ejus ut saturemur? Foris non mansit peregriuiatori patuit. si abscondi quasi homo peccatum meum et celaui in sinu meo iniquitatem meam? si expaui ad multitudinem nimiam, et despectio propinquorum
Abbreviated transcription (Latin):
sum: scortũ sit alteri uxor mea. et suꝑ
illam incuruentur alii: Hoc enĩ nefas
ẽ: et iniquitas maxima Ignis ẽ: usq
ad ꝑditionẽ deuorans: et omĩa eradi¬
cans genimina: Si contẽpsi subire ui-¬
dicium cũ seruo meo et ancilla mea.
cum disceptarent aduersum me. quid
enĩ faciam cũ surrexerit ad iudicandũ
deus: Et cum quȩsierit quid respon¬
debo illi: Numquid ñ in utero fecit
me qui et illum oꝑatus ẽ. et formauit¬
me in uulua unus: Si negaui quod
uolebant pauꝑib. et oculos uiduȩ ex¬
pectare feci. si comedi bucellam meã
solus. et ñ comedit pupillus ex ea. quia ab
infantia mea creuit mecũ miseratio. et
de utero matris meȩ egressa ẽ mecum.
si despexi pereuntẽ eo quod ñ habuerit
indũtum. et absq operim̃to pauꝑem.
si ñ benedixerunt michi latera eius. et
de uellerib ouium mearũ calefactus ẽ.
si leuaui suꝑ pupillũ manum meã. etiã

Expanded text:
sum scortum sit alteri uxor mea et super sum scortum sit alteri uxor mea et super illam incurventur alii hoc enim nefas est et iniquitas maxima ignis est usque ad perditionem devorans et omnia eradicans genimina si contempsi subire iudicium cum servo meo et ancillae meae cum disceptarent adversum me quid enim faciam cum surrexerit ad iudicandum Deus et cum quaesierit quid respondebo illi numquid non in utero fecit me qui et illum operatus est et formavit in vulva unus si negavi quod volebant pauperibus et oculos viduae expectare feci si comedi buccellam meam solus et non comedit pupillus ex ea quia ab infantia mea crevit mecum miseratio et de utero matris meae egressa est mecum si despexi pereuntem eo quod non habuerit indumentum et absque operimento pauperem si non benedixerunt mihi latera eius et de velleribus ovium mearum calefactus est si levavi super pupillum manum meam etiam
Abbreviated transcription (Latin):
afflictionis Merens incedebam: sine
furore consurgens inturba clamabã:
Frat̃ fui draconũ: et sotius strutionũ:
Cutis mea denigrata ẽ suꝑ me: et ossa
mea aruerunt p̃caumate Uersa ẽ in
luctum cithara mea: et organum meũ
in uocẽ flentiũ: Pepigi fedus cũ oculis
meis: ut ne cogitarem quidem deuir¬
gine: Quã enim partem haberet deus
in me desuꝑ. et hereditatẽ omp̃c de ex¬
celsis: Nunquid ñ ꝑditio ẽ. iniquo.
et alienatio oꝑantib in iusticiam
Nonne ipse considerat uias meas. et
cunctos gressus meos dinumerat. Si
ambulaui inuanitate. et festinauit in
dolo pes meus: appendat me instatera
iusta. et sciet deus simplicitatẽ meam:
Si declinauit gressus m̃s de uia. et si se¬
cutus ẽ. oculus meus cor meũ. et in ma¬
nib meis adhesit macula. seram et ali¬
us comedat. et ꝓgenies mea eradicet᷑:
Si deceptum ẽ. cor meum suꝑ mulierẽ.
et si ad ostium amici mei insidiatus

Expanded text:
afflictionis. Moerens incedebam, sine afflictionis. Moerens incedebam, sine furore; consurgens, in turba clamavi. Frater fui draconum, et socius struthionum, cutis mea denigrata est super me et ossa mea aruerunt prae caumate versa est in luctum cithara mea et organum meum in vocem flentium pepigi foedus cum oculis meis ut ne cogitarem quidem de virgine quam enim partem haberet Deus in me desuper et hereditatem Omnipotens de excelsis numquid non perditio est iniquo et alienatio operantibus iniustitiam nonne ipse considerat vias meas et cunctos gressus meos dinumerat si ambulavi in vanitate et festinavit in dolo pes meus adpendat me in statera iusta et sciat Deus simplicitatem meam si declinavit gressus meus de via et si secutum est oculos meos cor meum et in manibus meis adhesit macula seram et alius comedat et progenies mea eradicetur si deceptum est cor meum super mulierem et si ad ostium amici mei insidiatus
Abbreviated transcription (Latin):
fuit qui ferret auxilium: Quasi ru¬
me : et ad meas miserias deuoluti st̃:
Redactus sum in nichili Abstulisti
quasi uentus desiderium meũ: et ue¬
lut nubes ꝑtransiit salus mea : Nunc
autẽ in memet ipso marcescit anima
mea: et possident me dies afflictionis:
Nocte os meum ꝑforatur dolorib: et
qui me comedunt ñ dormiunt In mul¬
titudine eorũ consumitur uestim̃tum
meũ: et quasi capitio tunice sic cinxe¬
runt me: Comparatur sum luto: et
ad similatus sum fauille et cineri:
Clamo ad te et ñ exaudis me: sto et
ñ respicis me: Mutatus es mͥ incrude¬
lem: et induritia manus tuȩ aduersa¬
ris micbi: Eleuasti me: et quasi suꝑ
tionem eorũ emittis manũ tuã: et
si corruerint ipse saluabis: Nebam
quondam suꝑ eo qui afflictus erat :
et cõpatiebatur anima mea pauperi:
Expectabã bona: et uenerunt michi
mala: Prestolabar lucẽ: et eruperunt
tenebrȩ: Interiora mea efferbuerunt
absq ulla requie: p̃uenerunt me dies

Expanded text:
fuit qui ferret auxilium. Quasi rufuit qui ferret auxilium. Quasi rume, et ad meas miserias devoluti sunt. Redactus sum in nihili: abstulisti quasi ventus desiderium meum: et velut nubes pertransiit salus mea. Nunc autem in memetipso marcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. Nocte os meum perforatur doloribus; et qui me comedunt, non dormiunt. In multitudine eorum consumitur vestimentum meum, et quasi capitio tunicae succinxerunt me. Comparatus sum luto, et assimilatus sum favillae et cineri. Clamo ad te, et non exaudis me: sto, et non respicis me. Mutatus es mihi in crudelem, et in duritia manus tuae adversaris mihi. Elevasti me, et quasi supeationem meam emittis manum tuam: et si corruerint, ipse salvabis. Flebam quondam super eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima mea pauperi. Exspectabam bona, et venerunt mihi mala: praestolabar lucem, et eruperunt tenebrae. Interiora mea efferbuerunt absque ulla requie, praevenerunt me dies
Abbreviated transcription (Latin):
tur indigni egestate et fame steriles:
Qui rodebant in solitudine squalentes
calamitate et miseria: et mandebant
herbas et arborum cortices. et radix
iuniperorũ erat cib eorũ: Qui decon¬
uallib ista rapientes: cũ singula rep¬
perissent ad ea cũ clamore currebant:
In desertis habitabant torrentiũ. et in
cauernis t̃rę: uel suꝑ glaream: Qui int̾¬
huiuscemodi letabantur: et eẽ subsen¬
tibus delicias computabant: Filii stulto¬
rum et ignobilium: et int̾ra pęnitus
ñ parentes: Nunc in eorũ canticum
uersus sum: et factus sum eis ꝓuerbiũ:
Ab hominantur me et longe fugiunt
a me: et faciem meã conspuere ñ ue¬
rentur: faretram enĩ suam aperuit
et afflixit me: et frenũ posuit in os
meũ: Ad dexteram orientis: calamita¬
tes mee ilico surrexerunt: Pedes meos
subuerter̃: et opp̃sseruis quasi fluctib
semitis suis Dissipauer̃ itinera mea:
Insidiati sunt michi et p̃ualuer̃. et ñ

Expanded text:
tur indigni egestate et fame steriles tur indigni egestate et fame steriles qui rodebant in solitudine squalentes calamitate et miseria et mandebant herbas et arborum cortices et radix iuniperorum erat cibus eorum qui de convallibus ista rapientes cum singula repperissent ad ea cum clamore currebant in desertis habitabant torrentium et in cavernis terrae vel suhujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant. Filii stultorum et ignobilium, et in terra penitus non apparentes. Nunc in eorum canticum versus sum, et factus sum eis proverbium. Abominantur me, et longe fugiunt a me, et faciem meam conspuere non verentur. Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me, et frenum posuit in os meum, et ad dexteram orientis calamitatis meae illico surrexerunt. Pedes meos subverterunt, et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis. Dissipaverunt itinera mea: insidiati
Abbreviated transcription (Latin):
sum: Iustitia indutus sum: et uestiui
me sicut uestim̃to et diademate u¬
dicio meo: Oculus fui cȩco: et pesclau¬
do: Pater eram pauꝑum: et causam
quã nesciebam diligentissime inuesti¬
gabam: Conterebam molas iniqui :
et de dentib illius auferebam p̃dam:
Dicebamq. In nidulo meo moriar:
et sicut palma multiplicabo dies:
Radix mea aꝑta ẽ secus aquas: et
ros morabitur in messione mea: Gla
mea semꝑ innouabitur: et arcus m̃s
in manu mea instaurabitur: Qui me
meũ: Uerb̃ meis addere nichil aude¬
bant: et suꝑ illos stillabat eloquium
meũ: Expectabant me sicut pluiuã:¬
et os suum aperiebant quasi ad imbrẽ
serotinũ: Si quando ridebam ad eõs
ñ credebant: et lux uultus mei ñ cade¬
bat in t̾ram: Si uoluissem ire ad eos:
sedebam primus: Cumq sederem qͣsi
rex circũstante exercitu: eram tamen
ñ dignabar patres ponere cũ canib
gregis mei. Quoꝵ uirtus manuũ erat
michi ꝓnichilo: et uita ipsa putaban¬

Expanded text:
sum; iustitia indutus sum, et vestivi sum; iustitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento et diademate iuditio meo. Oculus fui ceco et pes claudo. Pater eram pauperum. Et causam quam nesciebam diligentissime investigabam. Conterebam molas iniqui, et de dentibus illius auferebam praedam. Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Radix mea aperta est secus aquas, et ros morabitur in messione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Qui me meum. Verbis meis addere nihil audebant, et super illos stillabat eloquium meuet os suum aperiebant quasi ad imbrem serotinum; Si quando ridebam ad eos, non credebant, et lux vultus mei non cadebat in terram. Si voluissem ire ad eos, sedebam primus: cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen n dignabar patres ponere cum canibus gregis mei quorum virtus manuum erat mihi pro nihilo et vita ipsa putaban
Abbreviated transcription (Latin):
ddidit quoq iob a ssumens para¬
bolam suam: et dixit: Quis mi-¬
chi tribuat ut sim iuxta menses pri¬
stinos. scđm dies quib deus custodie¬
bat me: Quando splendebat lucer¬
na eius. suꝑ caput meũ: et ad lucen
eius ambulabam intenebris: Sicut fui
in dieb ad olescentiȩ meȩ: quando se¬
creto deus erat in tabernaculo meo Iuã¬
do erat omp̃c mecũ: et incircuitu meo
puri mei: Quando lauabam pedes buti¬
ro: et petra fundebat michi riuos olei:
Quando ꝓcedebam ad portam ciuitatis:
et in platea parabant cathedram michi:
Uidebant me uiuenes et abscondeban¬
tur. et senes ad surgentes stabant: Prin¬
cipes cessabant loqui: et digitum suꝑ¬
ponebant ori suo Vocem suã cohibe
bant duces: et lingna eoꝵ guituri suo
adherebant: Auris audiens beatifica¬
bat me: et oculus uidens testimoniũ
reddebat michi. quod liberassem pau¬
perem uociferantem. et pupillũ cui ñ¬
erat adiutor: Benedictio perituri suꝑ
me ueniebat: et cor uiduȩ consolatus

Expanded text:
ddidit quoque Iob adsumens parabolam suam et dixit quis mihi tribuat ut sim iuxta menses pristinos secundum dies quibus Deus custodiebat me quando splendebat lucerna eius super caput meum et ad lumen eius ambulabam in tenebris sicut fui in diebus adulescentiae meae quando secreto Deus erat in tabernaculo meo quando erat Omnipotens mecum et in circuitu meo pueri mei quando lavabam pedes meos butyro et petra fundebat mihi rivos olei quando procedebam ad portam civitatis et in platea parabant cathedram mihi videbant me iuvenes et abscondebantur et senes adsurgentes stabant principes cessabant loqui et digitum superponebant ori suo vocem suam cohibebant duces, et lingua eorum gutturi suo adhaerebat. Auris audiens beatificabat me, et oculus videns testimonium reddebat mihi, quod liberassem pauperem vociferantem, et pupillum cui nesset adiutor. Benedictio pauperis super me veniebat, et cor viduae consolatus
Abbreviated transcription (Latin):
oħes apłs et euangłista a dño xp̃o electus
atq dilectus intanto amore dilectionis
abeo ẽ. habitus. ut incena suꝑ pectus eius
recumberet: et adstanti ad crucem soli ma¬
trem ꝓpͥam comm̃daret : ut quẽ nubere uo¬
lentẽ ad amplexum uirginitatis adsciuerat
ipsi etiã custodiendã uirginẽ traderet:
Hic itaq cum ꝓpter uerbum dĩ et testimo¬
taretur. illic ab eodẽ apocalipsis p̃ostensa
describitur: ut sicut in pͥncipio canonis
id÷ libri geneseos in corruptibile pͥncipiũ
p̃notatur. ita etiã in corruptibił finis ꝑuir¬
ginẽ in apocalipsi reddẽtur dicentem ego
qͥsciens suꝑ uenisse sibi diem egressionis
de corpore conuocatis in epheso discipuł.
descendit in defossum sepulturȩ suȩ locũ
orationeq completa reddidit sp̃m tam
adolore mortis factus extraneus. quã acor¬
ruptione carnis nascitur alienus Quius
tamen scripturȩ dispositio uel libri ordina¬
tio ideo a nobis ꝑsingła ñ exponitur: ut

Expanded text:
ostolus et evangelista, a Christo electus atque dilectus, in tanto amore dilectionis uberior habitus est, ut in coena super pectus ejus recumberet, et ad crucem astanti soli matrem propriam commendasset, ut quem nubere volentem ad amplexum virginitatis asciverat, ipsi etiam custodiendam virginem tradidisset. Hic itaque cum propter verbum Dei et testimoum, illic ab eodem Apocalypsis praeostensa describitur, ut sicut in principio canonis, id est libri Geneseos, incorruptibile principium praenotatur, ita etiam incorruptibilis finis per virginem in Apocalypsi redderetur, dicens: Ego qui sciens supervenisse sibi diem egressionis de corpore, convocatis in Epheso discipulis, descendit in defossum sepulturae suae locum, orationeque completa, reddidit spiritum tam dolore mortis factus extraneus, quam a corruptione carnis noscitur alienus. Cujus tamen Scripturae dispositio, vel libri ordinatio, ideo a nobis per singula non exponitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nprimis dicendũ ẽ. cur apłs paulus in hac
epła scribendo ñ seruauerit morẽ suum.
ut uel uocabulũ nominis siusuel ordinis
describeret dignitatẽ: Hȩc causa ẽ: quod
ad eos scrib̾et qui excircũcisione credidan:
quasi gentiũ apłs. et ñ hebreoꝵ. Sciens
quoq eorũ suꝑbiã. suãq humilitatẽ ipse¬

Expanded text:
 est cur Apostolus Paulus in hac Epistola scribenda non servaverit morem suum, ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis describeret dignitatem. Haec causa est quod, ad eos scribens qui ex circumcisione crediderant, quasi gentium Apostolus, et non Hebraeorum; sciens quoque eorum superbia
Abbreviated transcription (Latin):
laboret. in sapientia. et doctrina. et solli-¬
citudine: homini otioso quȩsita dimit¬
tit: & hoc ergo uanitas: et magnũ ma-¬
lum: Quid enĩ ꝓderit homini de uni¬
uerso labore suo et afflictione sp̃c. qua
subsole cruciatus ẽ: Cuncti dies eius
dolorib et erumnis pleni sunt: nec ꝑ
noctẽ m̃te requiescit Et hȩc ñ uanitas
ẽ: Nonne melius ẽ comedere et bibere.
et ostendere animȩ suȩ bona de labo-¬
rib suis: & hoc de manu dei ẽ Quis
ita uorabit et delitiis affluet ut ego:
Homini bono in conspectu suo dedit
deus. sapientiã et scientiã et lȩticiam:
Peccatori autẽ dedit afflictionẽ et curã
suꝑfluã. ut addat et congreget. et tra-¬
dat ei qui placuit deo Sed et hoc uani-¬
tas: et cassa sollicitudo mentis:¬

Expanded text:
laboret in sapientia, et doctrina, et sollilaboret in sapientia, et doctrina, et sollicitudine, homini otioso quaesita dimittit: et hoc ergo vanitas, et magnum malum. Quid enim proderit homini de universo labore suo, et afflictione spiritus, qua sub sole cruciatus est? Cuncti dies ejus doloribus et aerumnis pleni sunt, nec per noctem mente requiescit: et hoc ergo vanitas est. Nonne melius est comedere et bibere, et ostendere animae suae bona de laboribus suis? et hoc de manu Dei est. Quis ita vorabit, et deliciis affluet ut ego? Homini bono in conspectu suo dedit Deus sapientiam, et scientiam, et laetitiam: Peccatori autem dedit afflictionem, et curam superfluam, ut addat, et congreget, et tradat ei qui placuit Deo: sed et hoc vanitas, et cassa sollicitudo mentis
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ differt lux a tenebris: Sapien¬
tis oculi incapite eius: stultus in tene¬
bris ambulat: Et didici qđ unus utri¬
usq eẽt interitus: Et dixi in corde meo
Si unus et stulti. et meus occasus erit.
quid mͥ ꝓdest qđ maiorem sapientię
dedi oꝑam: Locutusq cũ m̃te mea:
animaduerti qđ hoc quoq eẽt uani¬
tas: Non enĩ erit memoria sapientis.
similiter et stulti imꝑpetuum: et fu¬
tura tẽpora obliuione cuncta parit̃¬
repperient: Moritur doctus. similit̃
et in doctus. et iccirco teduit me ui¬
tȩ meȩ: uidentẽ mala ẽẽ uniuersa
subsole. et cuncca uanitatẽ atq af¬
flictionẽ sp̃c Rursus detestatus sũ
omnẽ industriam meã. et quȩ sub
sole studiosissime laboraui: habiturꝰ
heredem post me quẽ ignoro. utrum
sapiens anstultus futurus sit: et dña¬
bitur in laborib meis. quib desudaui.
et sollicitus fui Et ẽ. quicquã tã uanũ ͤ¬
Unde cessaui: renuntiauitq cor meũ
ultra laborare subsole: Nam cũ alius

Expanded text:
s. Sapientis oculi in capite ejus: stultus in tenebris ambulat: et didici quod unus utriusque esset interitus. Et dixi in corde meo: Si unus et stulti et meus occasus erit, quid mihi prodest quod majorem sapientiae dedi operam? Locutusque cum mente mea, animadverti quod hoc quoque esset vanitas non enim erit memoria sapientis similiter ut stulti in perpetuum et futura tempora oblivione cuncta pariter obruent moritur doctus similiter et indoctus et idcirco taeduit me vitae meae videntem mala esse universa sub sole et cuncta vanitatem atque adflictionem spiritus rursum detestatus sum omnem industriam meam quae sub sole studiosissime laboravi habiturus heredem post me quem ignoro utrum sapiens an stultus futurus sit et dominabitur in laboribus meis quibus desudavi et sollicitus fui et est quicquam tam vanum unde cessavi renuntiavitque cor meum ultra laborare sub sole nam cum ali
Abbreviated transcription (Latin):
ultra om̃s qui fuer ante me in ierłm
stantias regũ. ac ꝓuintiarũ: feci michi
cantatores. et cantatrices. et delitias fi-¬
liorum hominũ. seyphos et urceos iu
ministerio ad uina fundenda: et suꝑ¬
gressus sum opib om̃s qui fuer̃ ante me
mecũ: et omnia quȩ desiderauerunt
ocłi mei ñ negaui eis: nec ꝓhibui cor
meũ quin omni uoluptate frueret᷑
et oblectaret se in his quȩ parauerã.
Et hanc ratus sum partem meã: si
uterer labore meo: Cũq me conuer-¬
tissem ad uniuersa oꝑa quȩ fecert̃
manus meȩ : et ad labores in quibus
frustra sud auerã. uidi in omnib ua¬
nitatẽ et afflictionẽ animi. et nichil

Expanded text:
s qui fuerant ante me in Ierusalem. stantias regum et provinciarum. Feci michi cantores et cantatrices et delicias filiorum hominum, scyphos et urceos in ministerio ad vina fundenda, et supergressus sum opibus omnes, qui ante me desideravunt oculi mei, non negavi eis: Nec prohibui cor meum quin omni voluptate frueretur. et oblectaret se in his, quae praeparaveram: Et hanc ratus sum partem meam, si uterer labore meo. Cumque me convertissem ad universa opera, quae fecermanus mee et ad labores quibus frustra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem et afflictionem animi, et nichil
Abbreviated transcription (Latin):
cta sub sole: et ecce uniuersa uanitas et
afflictio sp̃c: Peruersi difficile corrigunt᷑.
et stultorũ infinitus ẽ numerus Locutꝰ
sum incorde meo: dicens: Ecce magnus
effectus sum: et p̃cessi sapientia om̃s qͥ
fuer̃ ante me in ierłm: et mens mea con¬
tẽplata ẽ multa sapient̃ et didici De¬
diq cor meũ ut scirem prudentiã atq
doctrinã. erroresq stulticiam: et agno
ui qđ in his quoq eẽt labor. et afflictio
spc̃. eo qđ in multa sapientia multa sit
indignatio. et qui addit scientiã. ad
nis: et uidi qđ hoc quoq eẽt uanitas:
Risum reputaui errorem: et gaudio
dixi: Quid frustra deciperis: Cogita¬
ui in corde meo abstrahere a uino car
nem meã: ut animũ meũ transferrem
ad sapientiã. deuitarẽq stulticiã donec
uiderem quid ẽẽt utile filiis hominũ¬

Expanded text:
ecce universa vanitas, et afflictio spiritus. Perversi difficile corriguntur, et stultorum infinitus est numerus. Locutus sum in corde meo, dicens: Ecce magnus effectus sum, et praecessi sapientia omnes, qui fuerunt ante me in Jerusalem: et mens mea contemplata est multa sapienter, et didicit. Dedique cor meum, ut scirem prudentiam, atque doctrinam, errvi quod in his quoque esset labor, et afflictio spiritus. Eo quod in multa sapientia, multa sit indignatio: et qui addit scientiam, addnis. Et vidi quod hoc quoque esset vanitas. Risum reputavi errorem: et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Cogitavi in corde meo abstrahere a vino canem meam, ut animum meum transferrem ad sapientiam deuitaremque stulticiam, donec uiderem, quid esset utile filiis hominu
Abbreviated transcription (Latin):
cłpt̃ ipsum c̃summatꝰ ẽ itineris finis: et
in sermone eiꝰ c̃posita st̃̾ omĩa. Multa
mirabił potentia ipsiꝰ. Głificantes dñm.
ꝗtũcũq potueritis suꝑualebit adhuc:
et admirabił magnificentia eiꝰ. Bene-¬
dicentes dñm: ex altate illũ ꝗtũ po¬
testis. Maior. ẽ enĩ omĩ laude. Exaltan
tes eũ: replemini uirtute. Ne laboretis.
Non enĩ ꝑuenietis. Quis uidit eũ et enar¬
rabit. et qͥs magnificauit eũ sic̃ est ab
initio. multa abscondita st̃: maiora
his. Pauca enĩ uidimꝰ oꝑũ eiꝰ. Omĩa aũt

Expanded text:
pter ipsum consummatus est itineris finis, et in sermone ejus consummata sunt omnia . » Multa mirabilis potentia ipsius. Glorificantes Dominum quantumcunque poteritis, supervalebit adhuc et admirabilis magnificentia ejus. Benedicentes Dominum, exaltate illum quantum potestis: major est enim lates eum replemini virtute, ne laboretis, non enim pervenietis. Quis vidit eum et enarravit, et quis magnificavit cum sicut est ab initio? Multa abscondita sunt majora his. Pauca enim vidimus operum ejus. . » Cum
Abbreviated transcription (Latin):
et suꝑ imbrẽ eiꝰ ex pauescet cor. Gelu sic̃
salẽ effundet suꝑ trã: et dũ gelauerit
fiet tanꝗ cacumina tribuli. frigidꝰ uentꝰ
aqͥlo flauit : et gelauit cristallus ab aqͦ.
Suꝑ omnẽ ẽgregationẽ aqͥrũ reqͥescit:

Expanded text:
et super imbrem ejus expavescet cor. Gelu sicut et super imbrem ejus expavescet cor. Gelu sicut salem effundet super terram; et cum gelaverit, fiet tanquam cacumina tribuli. Frigidus ventus aquilo flabit, et gelabit crystallus ab aqua, super omnem congregationem aquarum requiescet,
Abbreviated transcription (Latin):
crescens admirabilit̃ in c̃sũmatiõe. uasca-¬
stroꝵ in excelsis: infirmam̃to cęli resplen¬
dens. Głiosa species cȩli. gła stellarum
mundũ illuminans: in excelsis dñs. In
uerb sc̃ĩs stabt̃ adiudiciũ : et ñ deficient
inuigiliis suis. Uide arcũ: et benedic qͥ
fecit illũ. Ualde speciosus ẽ insplendore
fuo. Girauit cȩlũ in cureuitu głe suȩ: manꝰ
excelsi aꝑuer̃ illũ. Imꝑio suo accelerauit
niuẽ: et accelerat choruscatioẽs emittere
iudici sui ꝓpte̾a aꝑti st̃ thesauri: et euo-¬
lauer̃ nebule sic̃ aues. In magnitudine
sua posuit nubes: et c̃fracti st̃ lapides gͣn¬
dinis. In c̃spectu eiꝰ cõmouebunt᷑ montes:
et in uoluntate eiꝰ adspirabit nothus
Uox tonitrui eiꝰ u̾b̾auit trã: tẽpestas a¬
qͥlonis et c̃gregatio sp̃c. Et sic̃ aiuis depo¬
nens ad sedendũ. adsꝑgit niuẽ: et sic̃
locusta demergens. descensus eiꝰ. Puleri¬
tudinẽ coloris eiꝰ admirabitur ocłs:

Expanded text:
summatione vas castrorum in excelsis in firmamento caeli resplendens species caeli gloriosa stellarum mundum inluminans in excelsis Dominus in verbis Sancti stabunt ad iudicium et non exardescent in vigiliis suis vide arcum et benedic qui fecit illum valde speciosus est in splendore suo gyravit caelum in circuitu gloriae suae manus Excelnivem et adcelerat coruscationes emittere iudicii sui propterea aperti sunt thesauri et evolaverunt nebulae sicut aves in magnitudine sua posuit nubes et confracti sunt lapides grandinis in conspectu eius commovebuntur montes et in voluntate eius adspirabit notus vox tonitrui eius exprobravit terram tempestas aquilonis et congregatio spiritus sicut avis deponelocusta demergens descensus ejus. Pulchritudinem coloris ejus admirabitur oculus,
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe sterił efficiat᷑. Suꝑ filiã luxurio¬
sam c̃firma custodiã: ne forte faciat te in
opꝓbriũ uenire inimicis. a detractione in
ciuitate et abiectione plebis: et c̃fundat
te in multitudine ppłi. Omĩ homini noli
intendẽ in specie: et in medio mulierũ
noli cõmorari. De uestim̃tis enĩ ꝓcedit ti-¬
nea: et a muliere iniqͥtas uiri. Melior ẽ
iniqͥtas uiri quã benefaciens mulier: et
monib dñi oꝑa eiꝰ. Sol illuminans ꝑ omĩa
respexit: et gła dñi plenũ ẽ opꝰ eiꝰc.xu.
onne dñs fecit scõs enarrare omĩa mi-¬
rabilia sua. quȩ c̃firmabit dñs om̃pe
stabiliri in gła sua: Abissũ et cor homi¬
nũ inuestigabit: et in astutia illorum
excogitabit. Cognouit enĩ dñs omnẽ
scientiã. et inspexit in signũ eui: annũ¬
tians quȩ p̃terier̃ et quȩ suꝑuent᷑a re¬

Expanded text:
aut certe sterilis efficiatur super filiam luxurioaut certe sterilis efficiatur super filiam luxuriosam confirma custodiam nequando faciat te in obprobrium venire inimicis a detractatione in civitate et abiectione plebis et confundat te in multitudine populi omni homini noli intendere in specie et in medio mulierum noli commorari de vestimentis enim procedit tinea et a muliere iniquitas viri melior est iniquitas viri quam benefaciens mulier et monibus Domini opera eius sol inluminans per omnia respexit et gloria Domini plenum est opus eius nonne Dominus fecit sanctos enarrare omnia mirabilia sua quae confirmavit Dominus omnipotens stabiliri in gloria sua abyssum et cor hominum investigavit et in astutia illorum excogitavit cognovit enim Dominus omnem scientiam et inspexit in signum aevi adnuntians quae praeterierunt et quae super
Abbreviated transcription (Latin):
c̃fusione et inuenies gr̃am in c̃spectu om̃iũ
hominũ ne ꝓhis omnib c̃fundaris. Ne acci-¬
pias ꝑsonã ut delinqͣs. de lege altissimi et
cestam̃to. et de iudicio. iustificare impiũ.
de u̾bo sotioꝵ et uiatorũ. et dedatione
hereditatis amicoꝵ. de ȩqͣlitate statere et
ponderũ. de adqͥsitione multoꝵ et paucoꝵ.
de corruptione ẽptionis et negociatorum.
et de multa disciplina filiorũ. Et seruopes¬
simo latꝰ sanguinare. suꝑ mulierẽ neꝗͣ: bo¬
nũ ẽ signũ. Ubi manꝰ multȩ st̾ claudȩ: et
t de seniorib
qui iudicant᷑ ab adolescentibꝰ: et eris erudit
in omĩb et ꝓbabilis in c̃spectu omiũ uiroꝵ.
filia patris abscondita ẽ: uigilia et sollicitu¬
do eiꝰ auferet somnũ: ne forte in ad olescentia
sua adultera efficiat᷑. et cõmorata cũ iuro
odibilis fiat nequando polluat᷑ in uirgini¬
tate sua. et in pat̃nis siuis grauida inueni¬
atur. ne forte cũ iuimo cõmorata tͣnsgrediat᷑.

Expanded text:
um hominum ne pro his omnibus confundaris et ne accipias personam ut delinquas de lege Altissimi et testamento et de iudicio iustificare impium de verbo sociorum et viatorum et de datione hereditatis amicorum de aequalitate staterae et ponderum et de adquisitione multorum et paucorum de correptione emptionis et negotiatorum et de multa disciplina filiorum servo pessimo latus sanguinare super mulierem nequam bonum est signum ubi manus multae sunt clude et t de senioribus qui iudicantur ab adulescentibus et eris eruditus in omnibus et probabilis in conspectu omnium virorum filia patri abscondita est vigilia et sollicitudo eius auferet somnum ne forte in adulescentia sua adultera efficiatur et commorata cum viro odibilis fiat nequando polluatur in virginitate sua et in paternis suis gravida inveniatur ne forte cum viro commorata transgrediatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanebit tͥ: quã mille thesauri magni
p̃ciosi. Bone uitȩ numerꝰ dierũ: bonum
autẽ nom̃ ꝑmanebit in euũ. Disciplinam
inpace conseruate filii: Sapientia enim
abscondita. et thesaurus inuisus. quȩ uti¬
litas inutrisquȩ: Melior ẽ. homo qui
abscondit stulticiam suam: quã homo qͥ
abscondit sapientiam suam: Gerum tam̃
reuertimini in his quȩ ꝓcedunt de ore
meo. Non ẽ enim bonum. omnẽ ureue-¬

Expanded text:
am mille thesauri magni pretiosi bonae vitae numerus dierum bonum autem nomen permanebit in aevo disciplinam in pace conservate filii sapientia enim abscondita et thesaurus occultus quae utilitas in utrisque melior est homo qui abscondit stultitiam suam quam homo qui abscondit sapientiam suam verumtamen revemeo: non est enim bonum omnem irreve
Abbreviated transcription (Latin):
rubescite a matre et apatre
de fornicatione: et ap̃sidente et apotente
de m̃datio. aprincipe et auidice de deli¬
cto. a sinagoga et plebe de iniquitate
a socio et amico de iniusticia. de loco in qͦ
habitas defurto. de ueritate dei et testa¬
m̃to. de discubitu in panib et ab offusca¬
tione dati et accepti. a salutantib de silen¬
tio. a respectu mulieris fornicariȩ: et ab
auersione uultus cognati. Ne auertas
faciem aꝓximo tuo. Et ab auferendo
partẽ: et ñ restituendo: Ne respicias mu¬
lierẽ alieni iuri: et ne scruteris ancillã eius.

Expanded text:
rubescite a patre et a matre de fornicatione; et a praesidente et a potente de mendacio; a principe et a judice de delicto; a synagoga et plebe de iniquita socio et amico de iniustitia de loco in quo habitas de furto de veritate Dei et testamento de discubitu in panibus et ab offuscatione dati et accepti a salutantibus de silentio a respectu mulieris fornicariae et ab aversione vultus cognati ne avertas faciem a proximo tuo ab auferendo partem et non restituendo ne respicias mulierem ali
Abbreviated transcription (Latin):
frequentiꝰ res ei ꝓsꝑe cedẽ: ad ptolomeum
ducẽ cȩlesiriȩ et fenicis scripsit. ut auxili-¬
um ferret regis negociis: At ille uelocit̃
misit nichanorẽ patrocli. de pͥmorib ami¬
cum. datis ei ꝑmixtis gentib armatis ñ
deleret. adiuncto ei gorgia uiro militari:
Constituit aut̃ nichanor regi: ut tribu¬
tum romanis qđ erat dandũ. duo milia
talenta de captiuitate iudeoꝵ supple¬
ret: Statĩq ad maritimas ciuitates mi-¬
sit: c̃uocans ad coemptionẽ iudaicoꝵ
mancipiorũ ꝓmittens se nonaginta man¬
cipia talento distracturũ. ñ respiciens ad
uindictã quȩ eũ ab omp̾te ẽẽt. c̃secutura
Iudas aut̃ ubi c̃ꝑit indicauit hisqͥsecũ
erant uideis nichanoris aduentũ: Ex qͥ¬
b qͥdã formidantes et ñ credentes dĩ iusticiȩ
in fugã u̾tebant᷑. alii uͦ. siqͥ dehis suꝑerañ
ueniebant: simulq dñm dep̃cabant᷑ ut

Expanded text:
frequentius res ei prospere cedere ad Ptolomeum frequentius res ei prospere cedere ad Ptolomeum ducem Coelesyriae et Foenicis scripsit ut auxilium ferret regis negotiis at ille velociter misit Nicanorem Patrocli de primoribus amicum datis ei permixtis gentibus armatis non deleret adiuncto ei Gorgia viro militari constituit autem Nicanor regi ut tributum Romanis quod erat dandum duo milia talentum de captivitate Iudaeorum suppleret statimque ad maritimas misit civitates convocans ad coemptionem iudaeorum mancipiorum promittens se nonaginta mancipia talento distracturum non respiciens ad vindictam quae eum ab Omnipotente esset consecutura Iudas autem ubi conperit indicavit his qui secum erant Iudaeis Nicanoris adventum ex quibus quidam formidantes et non credentes Dei iustitiae in fugam vertebantur alii vero si quid eis supererat vendebant simulque Dom
Abbreviated transcription (Latin):
udas uͦ machabeꝰ et qͥ cũ illo erant introi¬
bant latent̃ in castella. et c̃uocantes cog.¬
natos et eos qͥ remanserant inuidais mo
assum̃tes. eduxer̃ ad sex milia uiros &
inuocabant dñm ut respiceret in ppłmqͥ ab
omĩb calcabat᷑. misereret᷑ templo qđ ẽta¬
minabat᷑ ab impiis. misereret᷑ etiã ext̃minio
ciuitatis. quȩ eẽt ilico cõplananda. et uo¬
cem sanguinis ad se clamantis audiret.
memoraret᷑ qͦq iniqͥssimas mortes in nocen¬
tiũ paruuloꝵ. et blasphemias nomini suo
illatas. et in dignaretur suꝑ his: At ma¬
chabeus c̃gregata multitudine: intole¬
rabił gentib efficiebat᷑: Tra enĩ dñi. in
miscđiam c̃uersa ẽ. Et suꝑueniens castelł
et ciuitatib impuisus succendebat eas:
et oportuna loca occupans. ñ paucas ho¬
stiũ strages dabat: Maxime aut̃ noctib
adhuiꝰmodi excursus ferebat᷑. et fama uir¬
tutis eiꝰ ubiq diffundebat᷑ Uidens autẽ
philippꝰ paulatĩ uirũ adꝓfectũ uenire. ac

Expanded text:
udas vero Macchabeus et qui cum illo erant introibant latenter in castella et convocantes cognatos et eos qui permanserant in iudaismo adsumentes eduxerunt ad sex milia viros et invocabant Dominum ut respiceret in populum qui ab omnibus calcabatur misereretur templo quod contaminabatur ab impiis misereretur etiam exterminio civitatis quae esset ilico conplananda et vocem sanguinis ad se clamantis audiret memoraretur quoque iniquissimas mortes innocentium parvulorum et blasphemias nomini suo inlatas et indignaretur super his at Macchabeus congregata multitudine intolerabilis gentibus efficiebatur ira enim Domini in misericordiam conversa est et superveniens castellis et civitatibus inprovisus succendebat eas et oportuna loca occupans non paucas hostium strages dabat maxime autem noctibus ad huiuscemodi excursus ferebatur et fama virtutis eius ubique diffundebatur videns autem Philippus paulatim virum ad profectum venire ac
Abbreviated transcription (Latin):
riorum respondere maledictis. qui
interp̃tationem meam reprehensione¬
septuaginta interp̃tum criminantur.
quasi non et apud grecos. aquila. et¬
simmachiis. et theodocion. uel uerbũ
ex uerbo. uel sensum ex sensu. uel ex
utroq commixtum et medie tempe
ratum. genus transiationis expresserint.
et omnia ueteris instrumenti uolumi¬
na. origenis obelis astericisq distin¬
xerit: quos uel additos uel ex theodo¬
cione sumptos. transiationi antiquȩ
inseruit. ꝓbans defuisse quod additũ
est Discant igitur obtrectatores mei.
recipere in toto quod in partib susce¬
perunt: aut interp̃tationem meam
cum astericis siuis radere Neq enim
fieri potest. ut quos plura intemisisse
susceꝑint. non eosdem etiam in quibus¬
dam errasse fareantur. p̃cipue in iob:
cui si ea quȩ sub asteriscis addita sunt
sub traxeris. pars maxima de truncabi¬
tur. et hoc dum taxat apud grecos
Cȩterum apud latinos ante eam trans¬
lationem quam sub asteriscis et obęlis

Expanded text:
riorum respondere maledictis, qui interpretationem meam, reprehensioneinterpretum criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus et Theodotion vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroratum genus translationis expresserint: et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis
Abbreviated transcription (Latin):
ost quinq autẽ dies descendit pͥnceps sacer¬
docum ananias cũ seniorib quib dã et t̾tul¬
lo quodã oratore: qui adier̃ p̃sidẽ adu̾sus
paulũ Et citato paulo. cepit accusare
t̃tullus dicens Cum inmulta pace agamus
ꝑ te. et multa corrigant᷑ ꝑ tuã ꝓuidentiã.
semꝑ et ubiq suscepimꝰ obtime felix cũ omĩ
gr̃arũ actione: Ne dutius autẽ te ꝓtrahã
oro breuit̃ audias nos ꝓtua clem̃tia Inuemi-¬
mus hunc hominẽ ꝑestiferũ concitantẽ se-¬
diciones omnib iudeis in uniu̾so orbe. et
auctorẽ seditionis sectȩ nazarenoꝵ qͥ etiã
templũ uiolare conatus ẽ: quẽ et app̃hen-¬
sum uoluimꝰ scd̾m legẽ nr̃am iudicare¬
Suꝑueniens autẽ tribunꝰ lisias cũ ui magna
eripuit eũ de manib nr̃is: iubens accusato-¬
res eius ad te uenire. a quo poteris ipse uidi-¬
cans de omnib istis oognoscere de quibꝰnos
accusamꝰ eũ Ad iecer̃ autẽ et iudei: dicentes.

Expanded text:
ost quinque autem dies descendit princeps sacerdotum Ananias, cum senioribus quibusdam, et Tertullo quodam oratore, qui adierunt praesidem adversus Paulum. Et citato Paulo coepit accusare Tertullus, dicens: Cum in multa pace agamus per te, et multa corrigantur per tuam providentiam: semper et ubique suscipimur, optime Felix, cum omni gratiarum actione. Ne diutius autem te protraham, oro, breviter audias nos pro tua clementia. Invenimus hunc hominem pestiferum et concitantem seditiones omnibus Judaeis in universo orbe, et auctorem seditionis sectae Nazaraenorum: qui etiam templum violare conatus est, quem et apprehensum voluimSuperveniens autem tribunus Lysias, cum vi magna eripuit eum de manibus nostris, jubens accusatores ejus ad te venire: a quo poteris ipse judicans, de omnibus istis cognoscere, de quibus nos accusamus eum. Adjecerunt autem et Judaei, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
erant p̃bebant᷑. Sed et filioꝵ aaron ꝑ agros
et suburbana urbiũ singłarũ. dispositi e¬
rant inri: qͥ partes distribuerent uniu̾so
sexui. masculino de sacerdotib et leuitis.
fecit gͦ ezechias uniu̾sa quȩ diximꝰ in oĩ
uda: oꝑatusq ẽ bonũ et rectũ: ⁊ uerum
corã dño dõ suo. in uniu̾sa cultura mini

Expanded text:
erant, praebebantur. Sed et filiorum Aaron per agros, erant, praebebantur. Sed et filiorum Aaron per agros, et suburbana urbium singularum, dispositi erant viri, qui partes distribuerent universo sexui masculino de sacerdotibus et Levitis. Fecit ergo Ezechias universa quae diximus, in omni Juda: operatusque est bonum et rectum et verum, coram Domino Deo suo, in universa cu
Abbreviated transcription (Latin):
ioiabath qͦq et heliel. ⁊ iesmachias ⁊ maath.
et banaias. p̃positi sub manib choneniȩ.
et semei frĩs eius. ex imꝑio ezechiȩ regis.
et azariȩ pontificis domꝰ dñi: ad quos
omĩa ꝑtinebant. Chore uͦ filius iemna
leuites ⁊ ianitor orientalis portȩ p̃positꝰ
erat his quȩ sponte offerebantur dño.
pͥmitiisq et consecratis in scĩs scõꝵ et
sub cura eius eden. ⁊ beniamin. iesue. et
semeias. amarias qͦq et sechenias. in ci¬
uitatib sacerdotum: ut fideliter distri¬
buerent frĩb suis partes minoribꝰ atq
maiorib exceptis marib ab annis trib
et suꝑ hȩc cunctis qͥ ingrediebant᷑ tem¬
cebat in minist̾io atq obseruationib iu¬
xta dispositiones suas. Sacerdotib ꝑ fa¬
milias ⁊ leuitis. a uicesimo anno ⁊ supra.
ꝑ ordines et turmas suas. uniu̾sȩq multi¬
tudini tã uxorib quã libis eoꝵ utriꝰq
sexus: fidelit̾ cibi de his quȩ scĩficata fu¬

Expanded text:
Iozabath quoque et Helihel et Iesmachias et Maath et Banaias praepositi sub manibus Choneniae et Semei fratris eius ex imperio Ezechiae regis et Azariae pontificis domus Domini ad quos omnia pertinebant Core vero filius Iemna Levites et ianitor orientalis portae praepositus erat his quae sponte offerebantur Domino primitiisque et csub cura ejus Eden, et Benjamin, Jesue, et Semeias, Amarias quoque et Sechenias, in civitatibus sacerdotum, ut fideliter distribuerent fratribus suis partes, minoribus atque majoribus: exceptis maribus ab annis tribus et supra, cunctisque qui ingrediebantur temcebat in ministerio, atque observationibus juxta divisiones suas, sacerdotibus per familias, et Levitis a vigesimo anno et supra, per ordines et turmas suas, universaeque multitudini, tam uxoribus quam liberis eorum utriusque sexus, fideliter cibi, de his quae sanctificata fu
Abbreviated transcription (Latin):
Timor dñi ad uitã: et inplenitudine com¬
morabit᷑. absq usitatione pessimi: Abscon¬
dit piger manum suã sub ascella: nec ad
os suum applicat eã: Pestilente flagellato.
stultus sapientior erit: si autẽ corripueris
sapientem. intelliget disciplinã: Qui af¬
fligit patrẽ. et fugit matrem: ignomini¬
osus ẽ etͫ felix. Non cesses fili audire do¬
ctrinã : nec ignores sermones scientiȩ
Testis iniquus deridet iudiciũ : et os im¬
pioꝵ deuorat iniquitatẽ: Parata sunt
derisorib iudicia: et mallei ꝑcutientes
stultoꝵ corporibꝰ Luxuriosa res uinũ: et
tumultuosa ebrietas Quicũq his delec¬
tatur: ñerit sapiens Sic̃ rugitus leonis.

Expanded text:
timor Domini ad vitam et in plenitudine comtimor Domini ad vitam et in plenitudine commorabitur absque visitatione pessimi abscondit piger manum suam sub ascella nec ad os suum adplicat eam pestilente flagellato stultus sapientior erit sin autem corripueris sapientem intelleget disciplinam qui adfligit patrem et fugat matrem ignominiosus est et infelix non cesses fili audire doctrinam nec ignores sermones scientiae testis iniquus deridet iudicium et os impiorum devorat iniquitatem parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corporibus luxuriosa res vinum et tumultuosa ebrietas quicumque his delecta
Abbreviated transcription (Latin):
stultũ deliciȩ: nec seruũ dñari pͥncipib
Doctrina uiri ꝑpatientiã noscitur: et gła
eius ẽ iniqua p̃tergredi: Sicut fremitus
leonis. ita et ira regis: et sicut ros suꝑ her¬
bam. ita et hilaritas eiꝰ: Dolor patris filiꝰ
stultus: et tecta uigit̃ ꝑstillantia litigi¬
osa muliet. Domus et diuitiȩ dantur
a parentibus: a dño autẽ uxor prudens:
Pigredo immittit soporẽ: et anima dis¬
soluta esuriet Qui custodit mandatũ.
custodit animã suã: qui autẽ negligit
uias suas. mortificabitur:
situdinẽ suam reddet ei: Erudi filium
tuũ ne desperes: ad int̾fectionẽ autẽ eiꝰ
ne ponas animã tuã : Qui impaciens ẽ.
sustinebit damnũ: et cũ rapuerit aliud
apponet Audi consiliũ et suscipe disci¬
plinã : ut sis sapiens innouissimis tuis:
Multȩ cogitationes in corde uiri: uolun¬
tas autẽ dñi ꝑmanebit: Homo indigens
misericors ẽ: et melior pauꝑ quã uir m̃dax

Expanded text:
stultum deliciae nec servum dominari principibus stultum deliciae nec servum dominari principibus doctrina viri per patientiam noscitur et gloria eius est iniqua praetergredi sicut fremitus leonis ita et regis ira et sicut ros super herbam ita hilaritas eius dolor patris filius stultus et tecta iugiter perstillantia litigiosa mulier domus et divitiae dantur a patribus a Domino autem propPigredo immittit soporem, et anima dissoluta esuriet. Qui custodit mandatum, custodit animam suam: qui autem negligit vias suas, mortificabitur. di filium tuum ne desperes ad interfectionem autem eius ne ponas animam tuam qui inpatiens est sustinebit damnum et cum rapuerit aliud adponet audi consilium et suscipe disciplinam ut sis sapiens in novissimis tuis multae cogitationes in corde viri voluntas autem Domini permanebit homo indigens misericors est et melior pauper quam vir mendax
Abbreviated transcription (Latin):
ui inuenit mulierẽ bonã. inuenit
bonum: et hauriet iocunditatẽ a dño:
Cũ obsecrationib loquetur pauꝑ: et
diues effabitur rigide Uir amabilis
ad societatẽ: magis amicus erit quã fr̃.
Melior ẽ pauꝑ qui ambulat insimpli¬
citate sua: quã diues corquens labia in¬
sipiens: Ubi non ẽ scientia anime. ñ ẽ
bonũ: et qͥ festinus ẽ. pedib offendit:
Stulticia hominis supplantat gressus
euis: et contra dm̃ feruet animo suo
Diuitiȩ addunt amicos plurimos: a
pauꝑe autẽ et hi quos habuit separant᷑:
Testis falsus ñ erit impunitus: et qͥ m̃da-¬
tia loquitur ñ effugiet Multi colunt
ꝑsonã potentis: et amici sunt dona tri-¬
buentis: fr̃s hominis pauꝑis oder̃ eũ:
insuꝑ et amici ꝓcul recesserunt ab eo
Qui tantũ uerba sectatur nichil habe¬
bit: qͥ autẽ possessor ẽ. m̃tis. diligit ani-¬
mã suã. et custos prudentiȩ inueniet
bona: Testis falsus ñ erit impunitus:
et qͥ loquitur m̃datia ꝑibit: Non decent

Expanded text:
ui inuenit mulierem bonam, inuenit bonum et hauriet iocunditatem a domino. cum obsecrationibus loquitur pauper, et diues effabitur rigide. uir amicalis ad societatem magis amicus erit quam frater. Melior est pauper, qui ambulat in simplicitate sua, quam torquens labia insipiens. ubi non est scientia animae, non est bonum, et qui festinus est, pedibus offendit. stultitia hominis supplantat gressus eius, et contra deum feruet animo suo. diuitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et hi quos habuit separantur. testis falsus non erit inpunitus, et qui mendacia loquitur, non effugiet. multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. Fratres hominis pauperis oderunt eum: insuper et amici procul recesserunt ab eo. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam suam, et custos prudentiae inveniet bona. Testis falsus non erit impunitus: et qui loquitur mendacia, peribit. Non decent
Abbreviated transcription (Latin):
carebit Medicas reddã malũ: expecta dñm
et lib̾abit te: xlii. Abhominatio¬
apud dñm: pondus et pondus. statera dolo¬
sa ñ ẽ bona. Adño dirigant᷑ gressus uiri:
Quis autẽ hominũ intelligere potest uiã
suã: Ruina ẽ homini deuorare scõs: et post
uota tractare Dissipat impios rex sapiens:

Expanded text:
rebit. Ne dicas: Reddam malum: exspecta Dominum, rebit. Ne dicas: Reddam malum: exspecta Dominum, et liberabit te. Abominaapud Dominum pondus et pondus: statera dolosa non est bona. A Domino diriguntur gressus viri: quis autem hominum intelligere potest viam suam? Ruina est hominis devorare sanctos, et post vota tractare. D
Abbreviated transcription (Latin):
quet Rex qͥ sedet in solio udicii dissipat
omẽ malũ intuitu suo xli. Quis
potest dicere mundũ ẽ cor meũ. purus sũ
a peccato: Pondus et pondus. m̃sura et
m̃sura: utrũq ab hominabile ẽ apud dm̃i
Exstudus suis intelligitur puer: si mun¬
da et recta sunt oꝑa eiꝰ Aurẽ audientẽ. et
ocłum uidentẽ. dñs fecit utrũq Noli dilige̾
somnũ: ne te egestas oppͥmat. Aꝑi ocłos
tuos: et saturare panibꝰ Malũ ẽ malum ẽ.
dicit omĩs emptor: et cũ recesserit tẽ głat᷑.
uissor exticit alieni: et ꝓ extraneis aufer
pignus ab eo:Suauis ẽ homini panis m̃da¬
tu: et postea implebitur os eiꝰ calculo: Cogi
tationes consiliis roborabunt᷑: et gub̾nacii¬
lis tractanda sunt bella Ei qͥ reuelat mi¬
steria et ambulat fraudulenter et dilatat
labia sua: ne cõmiscearis: Qui maledicit
patri suo et matri: extinguet᷑ lucerna eiꝰ
in medis tenebris: Hereditas ad quã festi¬
nat᷑ in pͥncipio: in nouissimo benedictione

Expanded text:
io judicii, dissipat omne malum intuitu suo. Quis potest dicere: Mundum est cor meum, purus sum a peccato? Pondus et pondus, mensura et mensura: utrumque abominabile est apud Deum. Ex studiis suis intelligitur puer, si munda et recta sint opera ejus. Aurem audientem, et oculum videntem, Dominus fecit utrumque. Noli diligere somnum, ne te egestas opprimat: aperi oculos tuos, et saturare panibus. Malum est, malum est, dicit omnis emptor: et cum recesserit, tunc glorijussor exstitit alieni, et pro extraneis aufer pignus ab eo. Suavis est homini panis mendacii: et postea implebitur os ejus calcutationes consiliis roborantur et gubernaculis tractanda sunt bella ei qui revelat mysteria et ambulat fraudulenter et dilatat labia sua ne commiscearis qui maledicit patri suo et matri extinguetur lucerna eius in mediis tenebris hereditas ad quam festinatur in principio in novissimo bene
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩgestate erit: qui amat uiriũ et pin¬
guia. ñ ditabit᷑. Piusto dabitur impus :¬
et ꝓ rectis iniquus: Meluis ẽ habitare
in t̾ra deserta: quã cũ muliere rixosa
et iracunda Thesaurus desiderabilis et
oleũ in habitaculo iusti: et in prudens
xit robur fidutiȩ eiꝰ. Qui custodit ossuũ
et linguã suã: custodit angustiis animã

Expanded text:
in egestate erit qui amat vinum et pinin egestate erit qui amat vinum et pinguia non ditabitur pro iusto datur impius et pro rectis iniquus melius est habitare in terra deserta quam cum muliere rixosa et iracunda thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti et inprudens xit robur fiduciae eius qui custodit os suum et linguam suam custodit ab angustiis animam