comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuerãt reuelati: bi regnũ celoꝵ deqͦ rex cȩloꝵ penitentiã inqͥt agite apꝓpinqͣuit enĩ reg.¬
nũ cȩloꝵ lũqͥd hec tam felicia tempora. & ut uerbo poctico utar aurea scła qͥb pat̾ mundi miscit᷑.
qͥb filiꝰ ꝓmundo õblatus. qͥb sp̃c altismu mundo infusus. qͥb mors extincta. qͥb uita reddita. qͥb
clamante ñ minꝰ ei debent. cii ñ solum ex conditione.s qd̾ carnis ẽ exredemptione. & sc o qͣ uire possurt
om̃ia debent. Q si omĩa: tc̃ & sacͥficia. Ro̾ne gͥ necessaria cogente. q̃ auferre catholicis uolebatis nccessatio

Expanded text:
bi regnum coelorum, de quo rex coelorum: Poenitentiam, inquit, agite, appropinquabit enim regnum coelorum? Nunquid haec tam felicia tempora, et, ut verbo poetico utar, aurea saecula, quibus Pater mundi misertus, quibus Filius pro mundo oblatus, quibus Spiritus Altissimi mundo infusus, quibus mors exstincta, quibus vita reddita, quibuclamante, non minus ei debent, cui non solum ex conditione, sed, quod charius est, ex redemptione, et se et quae jure possunt omnia debent. Quod si omnia, tunc et sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
cruciatꝰ est. & morte qͣ extinit. eadem ip̃e occisus ẽ. Tunc impletum ẽ qd̾ in psalmo qͥndã ptħi

Expanded text:
cruciatus est; et morte, qua eum exstinxit, eadem ipse occisus est. Tunc impletum ecruciatus est; et morte, qua eum exstinxit, eadem ipse occisus est. Tunc impletum e
Abbreviated transcription (Latin):
addam. ñ sic famosus ille pugnator dd fecit. Non inqͣm ȩxecratꝰ est uł confregit goliȩ gentilis gla¬
dium. qͣm adu̾sum se ille ꝓduxirat. q̃ elatꝰ agminibꝰ isrł exꝓbrau̾at acies di unientis blasphemaue¬
rat. s eo armatꝰ & tc̃ capł  immicũ abstulit. & pꝰ. eundẽ descũario asacerdote accepit. Q nec intra
sac̃ reponeret᷑. nec aꝓpħa inusum bellandi acciꝑet᷑. si iuxta ur̃am sapientiã exet̾ndꝰ uł confrm¬
gendꝰ iudicaret᷑. nec dic̾ct᷑ de illo: da mͥ illũ. ñ enĩ ẽ hic aliꝰ simił illi. S & de iuda machabeo
optimo hebreoꝵ duce uerax scͥptura cõmemorat. qd̾ deleto pagano exertitu. gladiũ apollonũ
ducis a se int̾sesti abstulit. & erat pugnans in eo om̃ib. Sic certe xp̃c oħetici sic płane ip̃c. crue¬

Expanded text:
addam, non sic famosus ille pugnator Dauid fecit. Non, inquam, execratus est vel confregit Golię gentilis glaaddam, non sic famosus ille pugnator Dauid fecit. Non, inquam, execratus est vel confregit Golię gentilis gladium, quem aduersum se ille produxerat, quo elatus, agminibus Israel exprobrauerat, acies Dei viuentis blasphemauerat: sed eo armatus & tunc caput inimicum abstulit, & post, eumdem de sanctuario a sacerdote accepit. Qui nec inter sacra reponeretur, nec a Propheta in vsum bellandi acciperetur: si iuxta vestram sapientiam, execrandus vel confringendus iudicaretur: nec diceretur de illo, Da mihi illum, non enim est hic alius similis illi. Sed & de Iuda Machabæo optimo Hebręorum duce, verax scriptura cōmemorat: quod deleto Pagano exercitu, gladium Apollonij ducis a se interfecti abstulit, & erat pugnans in eo omnibus diebus. Sic certe Chr
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus armatos armatꝰ est: Otp̃ra. omores. qͥ talia uł audire potestis. In dignabor ꝓstitu exer¬
citu contra tela inmicorum. & ꝑempto pat᷑. adu̾sus gladios bella suscipiam. lrascar occiso ft̃e
telo ꝑimnenti. & suspenso amico inlaqͥum stomachum cõmouebo. Luent culpas inimicoꝵ res
innocue. & ꝓ sceleribꝰ improꝵ. innocens creatura dampnabit᷑. Inferet᷑ pena ñ sentieini. & brutȩ
rei contumelia irrogabit᷑. Desecabit᷑ illa gladũs nec dolebit. comburet᷑ ignibꝰ. nec curabit. de¬
formabit᷑ ludibriĩs. nec erubescet. Pascet᷑ his torm̃tis inimicꝰ ammꝰ. & egregia uindicta sa¬
tiatꝰ. a furore concepto paulatim detumescet. fxardescet odium nr̃m cont᷑ gladios hostiũ
& ad epta uictoria sic̃ hostes ꝑuni. sic istos necesse erit confringi. Non sic ut aliqͥd auctortati

Expanded text:
uersus armatos armatus est? O tempora! o mores, qui talia vel audire potestis! Indignabor prostrato exeruersus armatos armatus est? O tempora! o mores, qui talia vel audire potestis! Indignabor prostrato exercitu contra tela inimicorum, & perempto patre, aduersus gladios bella suscipiam. Irascar occiso fratre, telo perimenti: & suspenso amico, in laqueum stomachum commouebo. Luent facta inimicorū res innocuæ, & pro sceleribus impiorū innocens creatura damnabitur. Inferetur pœna non sentienti, & brutæ rei contumelia irrogabitur. Dessecabitur illa gladiis, nec dolebit: cōburetur ignibus, nec curabit: deformabitur ludibriis, nec erubescet. Pascetur his tormentis inimicus animus, & egregia vindicta satiatus, a furore concepto paulatim detumescet. Exardescet odium nostrum contra gladios hostium, & adepta victoria sicut hostes perimi, sic istos necesse erit confringi. Non sic, vt aliquid auctoritatis
Abbreviated transcription (Latin):
solitis. deconsulari uł regio tͥbunali. &clamatorio ore gestuq t̾ribili uob̾ ꝓferre moris sit. adducto
statim ĩ sentenciã ur̃am eruditissimoꝵ illoꝵ conuentu. in uicte orõni subito acclamat᷑. altis om̃es
uocib cognite tandẽ ꝑ uos u̾itati adgaudent. ꝯflant̃ ĩmensa ĩ crucẽ odra aduindicanda crueifixi
tom̃ta. contra crucem gladũs &e ignib uniu̾si armant᷑. E qͥs unq̃m p̃t̾ uos. basinina stoliditas pat̾nã
necẽ uł fr̃num sanguinẽ alaqis uł gladiĩs & ñ magis asuspensoribꝰͥ uł intͥfestoribꝰ eregit: ¶s ũqͥma
p̃ter uos inuindictã sanguinis laqͥos cõbussit. gladios confregit: Qs umqͣ p̃teruos ꝑemptorĩs¬
instrum̃tis. & ñ potiꝰ ꝑimentibꝰ impiĩs uratꝰ est. Ns umq̃m p̃t̾ uos ad u̾sus arma & ñ magis ad¬

Expanded text:
soletis, de consulari vel regio tribunali, declamatorio ore gestuque terribili vobis proferre moris sit: adducto soletis, de consulari vel regio tribunali, declamatorio ore gestuque terribili vobis proferre moris sit: adducto statim in sententiam vestram eruditissimorum illorum cōuentu, inuictæ orationi subito acclamatur: altis omnes vocibus cognitæ tandem per vos veritati adgaudent, conflantur immensa in crucem odia, ad vindicanda crucifixi tormenta, contra crucem gladiis & ignibus vniuersi armantur. Et quis vnquam præter vos, o asinina stoliditas! paternam necem vel fraternum sanguinem a laqueis vel gladiis, & non magis a suspensoribus vel necatoribus exegit? Quis vnquam, præter vos, in vindictam sanguinis laqueos combussit, gladios confregit? Quis vnquam prnstrumentis, & non potius perimentibus impiis iratus est? Quis vnquam præter vos, aduersus arma, & non magis ad
Abbreviated transcription (Latin):
aut condempnat. Excusatur gͥ hac gemina rõne crux areatu cruciatuum. qͥa ubi senfus
ñ fuit. nec assensus cͥminis ẽẽ potuit. & qͥa reliq̃ passionis loca obsalutarium penarũ qͣm
contrahere. ñ potueit᷑ culpam. nec uos ip̃i ut estimo nec qͥlibet iudicat execͣnda. Male gͥ fc̃m ẽ
qn innoxium lignum qͣsi nefandi sceleris obnoxium. p̃sumptuosis manib ur̃is confractũ:
male. qñ in iustis ignib cõbustum ẽ. S uos adhuc. Si qͥs ouiri laqͥum qͦ partis guitur
fregisset. gladium qͦ amicũ uł frẽm necasset uob̾ afferens. honorare uł adorare uos illa mo¬
neret. ñne in monitorẽ si facultas daret᷑ toto motu animi in surg̾etis. ñ ne oblata aut flãmis
absum̾etis. aut q fieri possit mͦ pessundaretis: Ista cũ in capitolio senatorũ qͣles uos aggregare

Expanded text:
aut condemnatur. Excusatur ergo hac gemina ratione crux a reatu cruciatuum: qui vbi sensus aut condemnatur. Excusatur ergo hac gemina ratione crux a reatu cruciatuum: qui vbi sensus non fuit, nec assensus criminis esse potuit: & quia reliqua passionis loca ob salutarium pœnarum quam contrahere non potuerunt, culpam, nec vosipsi, vt æstimo, nec quilibet iudicat execranda. Male igitur factum est, quando innoxium lignum quasi nefandi sceleris obnoxium, præsumptuosis manibus vestris confractum est, male quando iniustis ignibus combustum est. Sed vos adhuc. Si quis, o viri, laqueum quo patris guttur fregisset, gladium quo amicum vel fratrem necasset vobis afferens, honorare vel adorare vos illa moneret: nonne in monitorem, si facultas daretur, toto motu animi insurgeretis? nonne oblata aut flammis absumeretis, aut quo fieri posset modo, pessundaretis? Ista cum in Capitolio Senatorum, quales vos aggregare
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchrum eruendum in qͣ licet qͥeuerit. dõ tñ sepeliri in uiria extitit. mors eiꝰ insuꝑ deces¬
tancda. passio conculcanda. & ut breuit̾ multa dicam. tota saluatͥtis humilitatis dispen¬
satio contempnenda. Ut qͥd sic loqͣ᷑ Ut tanta uob̾ absurditate obiecta erubescatis. & nulla
uena uł contumelia cdignã eẽ rem in q̃ culpa ñ pot̾ cadẽ cognoscatis. In eẽ culpa ñ pot̾.
rõ ñ ẽ neq culpa ut dixi ẽ. Qd si culpa nulla in ea ẽ: nec reatꝰ morts xͥ ei imputandꝰ :. hoc
si uerũ ẽ ñ erat ei uelut ꝓpena culpe inferenda contumelia. ñ erat cedenda sicurib. ñ ignib
conc̾manda. In cruciatib enĩ uł morte saluatoris. praua tantum uoluntas pͣuoiũ hominum
condẽpnat᷑. qͥa solus creature rõnał affectꝰ. creatoris gr̃a aduitꝰ uł desertꝰ. semꝑ aut remuñat

Expanded text:
sepulchrum eruendum: in quo licet quieuerit, Deo tamen sepeliri iniuria extitit: mors eius insuper detessepulchrum eruendum: in quo licet quieuerit, Deo tamen sepeliri iniuria extitit: mors eius insuper detestanda, passio conculcanda, &, vt breuiter multa dicam, tota saluatricis humilitatis dispensatio contemnenda. Vt quid sic loquor? vt tanta vobis absurditate obiecta, erubescatis: & nulla pœna vel contumelia dignam esse rem, in qua culpa non potest cadere, cognoscatis. Inesse enim culpa non ratio non est, neque culpa, vt dixi, est. Quod si culpa nulla in ea est, nec reatus mortis Christi ei imputandus est. Hoc si verum est, non erat ei velut pro pœna culpæ, inferenda contumelia: non erat cædenda securibus, non ignibus concremanda. In cruciatibus enim vel morte Saluatoris, praua tantum voluntas prauorum hominum cōdemnatur: quia solus creaturæ rationalis affectus, creatoris gratia adiutus vel desertus, semper aut remuneratur
Abbreviated transcription (Latin):
Mois dm̃ ñ ẽ horario expianda tormento. in uiria conditoris ñ nͥ pena ꝑpecua ẽ punienda.
Non ẽ necẽe repecitis igtib recundi secures uias. nec feriendo m̃bra lassare. Extinguite igne
succensos. congestum aggerem crucium dissipate. ẽ qͥ ulciscat᷑ in iurias suas. Creator ip̃e qͥ
passus ẽ impiã crucẽ se corqͤntẽ torqͥbit. & cũ herode ac pilato. iuda uł ccipha eam inge¬
hennã retrudet. Erit eis cõmune supplicium. qͥb fuit par reatꝰ. & qͥa deo simul torm̃ta in¬
tulert̾. parit᷑ in inferno ardebunt. Sic plane sic iustum ẽ. ut qͥ de morte dĩ cȩli arguitur.
ñ minore qͣm inferni supplicio puniat᷑. hac iusticia qͥcqͥd contumeliȩ uł indignitatis dõ
homini mat̾ia fuit: condempnandum ẽ. Inde loca ipsa passionis execranda. ciuitas eu̾tenda.

Expanded text:
Mors Domini nō est horario expianda tormento, iniuria cōditoris non nisi pœna perpetua est punienda. Mors Domini nō est horario expianda tormento, iniuria cōditoris non nisi pœna perpetua est punienda. Non est necesse repetitis ictibus retundi secures vestras, nec feriendo membra lassare. Extinguite ignes succēsos, congestum aggerem crucium dissipate: est qui vlciscatur iniurias suas. Creator ipse qui passus est, impiam crucem se torquentem torquebit: & cum Herode ac Pilato, Iuda vel Caipha, eam in gehenna retrudet. Erit eis commune supplicium, quibus fuit par reatus: & quia Deo simul tormenta intulerunt, pariter in inferno ardebunt. Sic plane, sic iustum est, vt qui de morte Dei cœli arguitur, non minore quam inferni supplicio puniatur. Hac iustitia quicquid contumelię vel indignitatis Deo homini materia fuit, condemnandum est. Inde loca ipsa passionis execranda, ciuitas euertenda,
Abbreviated transcription (Latin):
cum inferno ñ stabit. slam ut poeta ille ait. nulla fides regni sociĩs. & ut xp̃c in eu̾glio. om̃e reg
parta concordia & impioꝵ pax diut̾na ẽẽ ñ pot̾it. qi ñ ẽ pax dic̃ ds̃ nĩs impĩs. fiet gͥ lignum
une uob̾ lignum mortis ut qͦs semel de eiꝰdem sacͥ ligni ftustis succendistis focos. uob̃ ꝑpetui
ꝑseu̾ent. & sic̃ ipsis uos ĩmortales. sic illi uob̾ inextingiubiles ꝑmanebt̃. S ne morã facian
spiret iam serpens sibila sua. & qͥb diii tumet uenena ꝓfundat. Stultum ẽ inqͥt & ꝓphanũ
acdorare uł uenari crucem qͥa lignũ qđ xp̃i menbra toisit magis ẽ cont̾endũ uł cõburendũ
qͥm ueu̾andum. uł adorandum. Opreclara sapientia. õ ratio de intimis eruta philosophiȩ.
sion digno supplicio cruciatꝰ dñicos uindicatis. nec tanũ scelus congrua ultione dampnati

Expanded text:
cum inferno non stabit. Nam, ut poeta ille ait: Nulla fides regni sociis, et ut Christus in Evangelio: Omncum inferno non stabit. Nam, ut poeta ille ait: Nulla fides regni sociis, et ut Christus in Evangelio: Omnparta concordia, et impiorum pax diuturna esse non poterit, quia non est pax, dicit Deus meus, impiis . Fiet igitur lignum vitae vobis lignum mortis, ut quos semel de ejusdem sacri ligni frustis succendistis focos, vobis perpetui perseverent; et sicut ipsis vos immortales, sic illi vobis inexstinguibiles permanebunt. Sed ne moram faciam, spiret jam serpens sibila sua, et quibus diu tumet venena profundat. Stultum est, inquit, et profanum adorare vel venerari crucem, quia lignum quod Christi membra torsit, magis est conterendum vel comburendum, quam venerandum vel adorandum. O præclara sapientia! o ratio de intimis eruta philosophiæ! Non digno supplicio cruciatus Dominicos vindicatis, nec tātum scelus congrua vltione damnatis.
Abbreviated transcription (Latin):
peni erop os u̾nulas fallaciȩ suȩ optime ꝓuidisse. ut hoc imo iacłõ si uuliiꝰ incautio
i fligere possit. leui negotio ñ tantũ sospitatẽ. s & uitã auferte ualenet. llam sublato
de medio erucis nomine. ubi crucifiri mentio remanebit. Subtiacto car suuoa
bulo. ubi mortic uł passionis recordatio ꝑmanebit: Ablata matis uł passiorio ane¬
moria. que redernptis spes salutis euacuato redemptionis pretio suꝑ ere Na ao
npostate ip̃o apparente erutrꝰ signo. & suꝑbi angli. qͥ cont᷑ ipsã inuctam maistatẽ capd ens
insi sunt. usto qd̾ sic contempnitis ab icetionis inditio. ut nebula maticami solis radũs
bis cussa uanescunt. Hoc uos ꝑmoti in iuria iurata cont᷑ crucẽ dm̃ bella sustpistis eo
homines neqͥores demonib eorũ pati dedecora ñ potestis. Non potestis cerie qo odunt

Expanded text:
per proprios vernulas fallaciæ suæ optime prouidisse, vt hoc vno iaculo, si vulnus incautis per proprios vernulas fallaciæ suæ optime prouidisse, vt hoc vno iaculo, si vulnus incautis infligere posset, leui negotio, non tātum sospitatem, sed & vitam auferre valeret. Nam sublato de medio crucis nomine, vbi crucifixi mentio remanebit? Subtracto crucifixi vocabulo, vbi mortis vel passionis recordatio permanebit? Ablata mortis vel passionis memoria, quę redemptis spes salutis, euacuato redemptionis precio, supererit? Seapostatæ spiritus apparente crucis signo, & superbi Angeli, qui contra ipsam inuictam maiestatem caput erigere nisi sunt: isto, quod sic contemnitis, abiectionis indicio, vt nebula matutini Solis radiis discussa, vanescunt. Hac vos permoti iniuria, iurata contra crucem Domini bella suscepistis, & homines nequiores dæmonibus eorum pati dedecora non potestis. Non potestis certe quod odiunt
Abbreviated transcription (Latin):
INit ad defendendam crucem dñi cont᷑ secures ur̃as & glachos
srmo festmet. licet iam ñonñ tanus accclta possit. ꝑteuenstis sccdestis oꝑib celetta¬
prucabꝰ agd eie sc̃o ignẽ imiisistes. pitam fecistis. carnes corstis. & ipso passiomo am̃te de.
paschalem. dm̃icam p̃cedente in uitatis publice ad talem esum popłis. comedisti. Sic sacais
ligunis sacͤlegos igntes alentes. credo uta ꝓpħam ysaiam cum idolat̃s cbtristre. Uahe
lebastus sum. uidi foctum. Ita ignibꝰ calisacti carnibꝰ inpinguati. medullatũ uos ipsor
sacficium ñ dõ ẜdiabolo optulistis.& sic̃ depuaricatore popło moysea die in ccasseo et
eliest̃ meud &t pecalete rauit. in crassatꝰ in prnguatꝰ cdilatatꝰ. dereliqt dm̃ factore sĩ. &.
pacessit ado sactor suo. Riecessistis plane &e uos si adqͥescere ñ uultis. crucẽ negatido ad
tema. coniempserlt. Credo astu hecetico hoc uos confilium in uenisse immo neqtie pro

Expanded text:
inc ad defendendam Crucem Domini contra secures vestras & gladios sermo festinet, licet iam non nisi tardus accedere possit. Præuenistis scelestis operibus celeritacrucibus aggere instructo, ignem immisistis, pyram fecistis, carnes coxistis, & ipso passionis Dominicæ die Paschalem Dominicam præcedente, inuitatis publice ad talem esum populis, comedistis. Sic sacris lignis sacrilegos ignes alentes, credo iuxta Prophetam Esaiam, cum idololatris dixistis. Vah! calefactus sum, vidi focum. Ita ignibus calefacti, carnibus impinguati, medullatum vos ipsos sacrificium non Deo, sed diabolo obtulistis, & sicut de præuaricatore populo Moyses dicit, Incrassatus est dilectus, & recalcitrauit: incrassatus, impinguatus, dilatatus, dereliquit Deum factorem suum, & recessit a Deo salutari suo. Recessistis plane & vos, si adquiescere non vultis, Crucem negādo, a Detuta, contempserit. Credo astu hæretico hoc vos consilium inuenisse, immo nequitiæ Principē
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ ẽ gͥ honoranda ab hõĩb qͥ angłicũ cis honorẽ p̃parate Nũ ẽ glificanda a mortalib. qͣ imimnor¬
talem eis głam pr̾at. Nõ ẽ uitał e salutifera adoranda. qͦ uitã mortuis beatã. qͣ salutẽ ꝑditis confere
ģ̾nam. Est plane uelint nolint herecici. uitał qͥa uitã. salutifera: qͥa salutẽ. honorabił. qͥa honorẽ
amabil.: qͥa amorẽ. admirabił. qi admirõnẽ. felix. qͥa feliciatẽ. nobił. qͥa nobiłitatẽ. beata. qr ben

Expanded text:
um. Non est igitur honoranda ab hominibus, quæ angelicum eis honorem præparat? Non est glorificanda a mortalibus, quæ immorum. Non est igitur honoranda ab hominibus, quæ angelicum eis honorem præparat? Non est glorificanda a mortalibus, quæ immortalem eis gloriam præstat? Non est vt vitalis & salutifera adoranda, quæ vitam mortuis beatam, quæ salutem perditis conferet æternam? Et plane velint nolint hæretici, vitalis, quia vitam: salutifera, quia salutem: honorabilis, quia honorem: amabilis, quia amorem; admirabilis, quia admirationem: felix, quia felic
Abbreviated transcription (Latin):
filĩ hoñs ĩcelo crux ẽ. Q qͥa ⁊ bic insignũ gxp̃o leuata natiões oib̃ ad fid̃e salutis ȩtne aqͥtior uentis
congͤgat. & in ultimo xp̃i uidicio ad cande et̾nã salutẽ ⁊ gla̾m aqͥtuor uentis hoc t̃ de toto mundo eleb̃
mane causã cõm̃dandã celũ exhibet t̾ra respuat. An dignũ ẽ ut eã hões abitiant. qͣm angli
adorant: An ñ honorãt qñ cõmotis ad iudiciũ celi uirtutib ipsã mundo iudicando sccũ pant̾
rep̃sentant: Hã qͥ chx̃ uirtutes celoꝵ mouebunt᷑. ip̃e subdidit. E tc̃ apparebrt signũ filũ hoĩs in
cȩlo. sũq ut dictũ ẽ hoc signũ crux xͥ sit. cũ uirtutes celoꝵ hoc ẽ ordo totꝰ celestiũ sp̃iũ desuꝑue
mens apparuerit: tc ipsa parit̾ incelo fulgebit. Fulgebit in celo ut discant t̾rigene ñ possesdi
conscensũ ẽẽ ad celos nͥ ꝑ ipsa̾. & agnostant siln hoĩum ñ nͥ ꝑ ip̃am se posse fitri sotios angłoꝵ

Expanded text:
tuor ventis congregat; et in ultimo Christi judicio ad eamdem aeternam salutem et gloriam a quatuor ventis, hoc est de toto mundo, electos manæ causam commēdandam cœlum exhibet, terra respuat? An dignum est, vt eam homines abiiciant, quam Angeli honorant? An non honorant, quando commotis ad iudicium cœli virtutibus, ipsam mundo iudicando, secum pariter repræsentant? Nam qui dixit, Virtutes cœlorum mouesignum crux Christi sit, cum virtutes cœlorum, hoc est, ordo totus cœlestium spirituum desuper veniens apparuerit, tunc & ipsa pariter in cœlo fulgebit. Fulgebit in cœlo, vt discant terrigenæ non posse sibi conscensum esse ad cœlos, nisi per ipsam: & agnoscant filij hominum, non nisi per ipsam se posse fieri socios angelor
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. & int̾fecisse imracicias in semetip̃o asscrit. Głat᷑ in cruct & eam glã dignã p̃dicat qͣndo in
subseqͤntib fleste̾ se genua addm patrẽ dicit. ut int̾ alia qͣ eis clari postulat det eis cop̃hendẽ
cũ om̃ib scĩs qsit crucis eiꝰdẽ. latitudo. longittdo. sublimitas. & ꝑfunctũ. Uidens apls sũmũ
p̃ditatio Ini ur̃ȩ clissona p̃dicare. Cernitis eũ ñ tantũ crucifixũ ẜ & crucẽ eiꝰ maximis salutis hi¬
mane mist̾is tantoꝑe ad aptare Adu̾tis formã eiꝰ qͦ ad eo uob̃ contẽptienda uidebat᷑ utflã¬
mis chigna indicatet᷑ qͣnto ille celestiũ archanoꝵ seritatol̾ honore dignã existimau̾it. dixerit. sc̃pserit:
Nsͣ ilt aii paitẽ tiꝰ aliqͣm. aut totã sinna. s singillatm ac studiose partes uinu̾sas crucis enum̃at. &¬

Expanded text:
cem, & interfecisse inimicitias in semetipso asserit. Gloriatur in cruce, & eam gloria dignam prædicat, quando in cem, & interfecisse inimicitias in semetipso asserit. Gloriatur in cruce, & eam gloria dignam prædicat, quando in subsequentibus flectere se genua ad Deum patrem dicit, vt inter alia, quæ eis dari postulat, det eis comprehendere cum omnibus sanctis, quæ sit crucis eiusdem latitudo, longitudo, sublimitas & profundum. Videtis Apostolorum prædicationi vestræ dissona prædicare? Cernitis eum non tantum crucifixum, sed & crucem eius maximis salutis humanæ mysteriis tantopere adaptare? Aduertitis formam eius, quæ adeo vobis contemnanda videbatur vt flammis digna iudicaretur, quanto ille cœlesNon ille aut partem ejus aliquam, aut totam simul, sed sigillatim ac studiose partes universas crucis enumerat,
Abbreviated transcription (Latin):
cruce.d̾. pon̾e. aliide qͣm atruce dñi reciꝑe uelim. Non qd cruci qͣntũ ad erucẽ ꝑtinit. aliud
s uͭ habitet inme uitꝰ xͥ. hũc apłicũ intellectũ & beatitudines eũgłice ꝓbant. cũ beati pauꝑes
& btati qͥ lugent. & beati qͥ esurnint. Ibeati pacifici. & qͥ ꝑsecutionẽ fustinent appellant᷑. ñ qd
pauꝑies. aut lustꝰ. aut esurier. aut patientia beatos faciant. s qͥa regnũ celorũ pauꝑib. conso¬
latio lugentib saturitas esurientib dĩ filiatio pacificis datur. Sic & de cet̾is. Unde uititutes
heȩ qͦ licent torqͤant. tñ glificant. ñ ft̃ contẽptibiles. s głose. ita crix dñi qͣmuis eũ torserit. qͥa
in epła acdephesios xp̃m reconciliasse ambos hoc ẽ udeũ & gentilem in uno suo corpore deo ꝑcru¬

Expanded text:
ni recipere velim. Non quod cruci, quantum ad crucem pertinet, aliud ni recipere velim. Non quod cruci, quantum ad crucem pertinet, aliud ti. Hunc Apostolicum intellectum & beatitudines Euangelicæ probant, cum beati pauperes, & beati qui lugent, & beati qui esuriunt, & beati pacifici, & qui persecutionem sustinent, appellantur: non quod pauperies, aut luctus, aut esuries, aut patientia beatos faciant, sed quia regnum cœlorum pauperibus, consolatio lugentibus, saturitas esurientibus, Dei filiatio pacificis datur. Sic & de cæteris. Vnde sicut virtutes hæ, quæ licet torqueant, tamen glorificant, non sunt contemptibiles, sin Epistola ad Ephesios, Christum reconciliasse ambos, hoc est, Judaeum et gentilem in uno suo corpore, Deo per cru
Abbreviated transcription (Latin):
tutib qͣ ꝑtrucẽ signam adu̾samini. s & ipsũ crucis nom̃. crucfia cultorib auferie conami¬
m: Sublata enĩ ut sup̃dixi cruce. ubi erit crucisixus: Enicisico recedente. qͥs erit ur̾ do̾: llle aatte
distentos. ⁊ idcitco optimũ uob̾ dm uenrem istatuisse. ut qͥ crucẽ in cendendo crucisixum ab¬
negastis. uentrem ꝓ ipso dm̃ iam saturi hab̾etis. hinc laudes crucis. qͥ cepit ꝑficiat.
& pꝰ deploratã iniuriã doctor sũmꝰ eccłiȩ glam eiꝰ aꝑiat. Absit inqͥt mͥ głari nͥ inctu¬
cat. ut alibi qͣm in ipsa głari. alibi qͣm in ipsa głam suã consiiuere nefas clucat. Absit inqͥt ñ
contingat. nũqͣm sit. longe fiat. ame hec meditatio. ħ uoluntas. ħ cogitatio. Q: ut intentio¬
nis meȩ finẽ. laboꝵ meoꝵ reqͥem passionũ mercedem. totã illã qͣm expecto głam. alibi qͣm in

Expanded text:
per crucem signantur, aduersamini: sed & ipsum crucis nomen crucifixi cultoribus auferre conamiper crucem signantur, aduersamini: sed & ipsum crucis nomen crucifixi cultoribus auferre conamini? Sublata enim, vt supra dixi, cruce, vbi erit crucifixus? Crucifixo recedente, quis erit vester Deus? ille certe,distentos, & idcirco optimum vobis Deum ventrem instituisse, vi qui crucem incendendo crucifixum abnegastis, ventrem pro ipso Deum iam saturi haberetis. Hinc laudes crucis qui cœpit perficiat, & post deploratam iniuriam Doctor summus Ecclesiæ gloriam eius aperiat. Absit, inquit, mihi gloriari,cat, ut alibi quam in ipsa gloriari, alibi quam in ipsa gloriam suam constituere, nefas ducat. Absit, inquit! non contingat! nunquam sit! longe fiat a me haec meditatio, haec voluntas, haec cogitatio! Quae ut intentionis meae finem, laborum meorum requiem, passionu
Abbreviated transcription (Latin):
delignamini. & contͣ tubã celestem si audiais rauco nr̃o murmure musitate. Andite auncum
crucis. inimici crucis. & qͥd de uob̾ sentiat diligent̾ adu̾tice. Multi ait ambulant qͥs sipt dice.¬
bam uobie. nc̃ autẽ & flens dico municos crucis xp̃i qͥrũ finis mi̾ttꝰ qͥrũ ds̾ uent̾ est. & glã inconfusic̃e¬
micos crucis xp̃i flet gla̾m uiãm uersam inconfusionẽ. flet. & uos rid̾eas. plorat. & uos gaudeaᷤᷤ
dolit is uos liamini. Ere hoc Nͥa unta flentis dñi uocem. in hac die ur̃a quȩ achpacẽ uob̾. nt
autẽ abscondita st̃ ab oclĩs ut̃is s patent oclĩs apłicis. & qͥs finis inimicos crucis tp̃i segtur
si tanta meruert̃ qͥ ñ ut uos cruci xp̃i inimicabant᷑. s qͥa q̃dã cruti. id ÷ mortisicõmi sp̃uali con¬
t᷑ria &e faciebant. & dicebant. inmici dñr crucis. qͥd uos mereri potestrs. qͥ ñ tantũ scĩs iur

Expanded text:
dedignamini: & contra tubam cœlestem, si audetis, rauco vestro murmure musitate. Audite amicum dedignamini: & contra tubam cœlestem, si audetis, rauco vestro murmure musitate. Audite amicum crucis, inimici crucis, & quid de vobis sentiat diligenter aduertite. Multi, ait, ambulant, quos sæpe dicebam vobis, nunc autem & flens dico, inimicos crucis Christi: quorum finis interitus, rucis Christi. Flet gloriam vestram versam in confusionem. Flet, & vos ridetis: plorat, & vos gaudetis: dolet, & vos lætamini. Quare hoc? quia iuxta flentis Domini vocem, in hac die vestra, quæ ad pacem vobis: nunc autem abscondita sunt ab oculis vestris. Sed patent oculis Apostolicis, & qsi tanta meruerunt, qui non, ut vos, cruci Christi inimicabantur, sed quia quaedam cruci, id est mortificationi spirituali contraria e
Abbreviated transcription (Latin):
pugnatores. aberit ⁊ suꝑ nꝰ ãspector qͥ ñ uires s causas pugnantiũ examinãs᷑ more suo ñ nuisticit pa¬

Expanded text:
pugnatores: aderit & supernus inspector, qui non vires, sed causas pugnantium examinans, more suo non nisi pugnatores: aderit & supernus inspector, qui non vires, sed causas pugnantium examinans, more suo non nisi
Abbreviated transcription (Latin):
eã magnis austoritatib muniri. ualid̾ ro̾nb roberari. S ecce poatatuos sertuo ⁊ humanas ñtã pentus
q̃ terebiano aures sic andact᷑ i nudꝰ om̃i rõne. desitutꝰ omm̃ uurtute. se nob̾ ñ occulte s palã ingesiti
tores suos diuina cͣalta s̃ aut ctctunt᷑ it̾rȩ ñ egent. qm̃ auctoritate plenisima iugent. Ubi enĩ deitas
nucb̾ absꝙ rõne posse p̃ciꝑe certũ tenct᷑. Sic doftores isti sic iqͥm audacissimi bostis tp̃i utnenastcũ
dognna oribi xͥano ꝓpinait᷑. e absq cõpage auctoritatũ. absq neruis to̾nũ nugas suas nugeces hõec
uba iltant᷑ & ñ diumo sp̃u admonitis s demonico ĩsigatis ̃p̾i ĩmino ꝑ eos loq̃nti maligno spiũ benigtꝰ¬
sapis sp̃ce itspondeat. & ñ lib̾et milehictũ alabsis suis Nenite gͥ uenite uos. cũqͥb mn comuns capꝰ est
uentte pugiles mei & pꝰ ict qͦs intulistis ctã ꝙͣ poto icẽ eeferte. Adert̃ testes pugat m̃e ipͥi ꝯͥ cirẽster̾iat

Expanded text:
us sermo, & humanas non tam penetrans quam terebrans aures, sic audacter & nudus omni ratione, destitutus omni virtute, se nobis non occulte, sed palam ingessit, ta sunt, aut creduntur, ratione non egent, quoniam auctoritate plenissima vigent. Ubi enim deitas nihil absque ratione posse præcipere, certum tenetur. Sic doctores isti, sic, inquam, audacissimi hostes Christi, veneniferum dogma orbi Christiano propinant, & absque compage auctoritatum, absque neruis rationum, nugas suas, nugaces homines vertantur, & non diuino spiritu admonitis, sed dæmonico instigatis; immo ipsi per eos loquenti maligno spiritui, benigondeat, & non liberet maledictum a labiis suis. Venite ergo, venite vos, cum quibus mihi communis campus est, pugiles mei: & post ictus, quos intulistis, eam, quam potero, vicem referte. Aderunt testes pugnæ nostræ, ipsi qui circunsteterint
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccli̾ȩ ꝑ ysaiam dictũ ẽ sle partas. longos fac funicłos tuos & clauos tuos consolida. Dilata
Locum tentorũ tui. Dilatab̾is ad orientẽ. & occidentẽ. ad aqͥlonẽ. & ad austrum. Inde & coalachias
Non ẽ mͥ ait dñs uoluntas in uob̾. neq accipiã sacͥficiũ de manib ur̃ĩs. Ab ortu enim solis
usq ad occasum. magnũ ẽ nom̃ meũ ingentibꝰ. & in om̃i loco offert᷑ nomini meo oblatio

Expanded text:
Ecclesiae per Isaiam dictum est: Ne parcas, longos fac funiculos tuos, et clavos tuos consolida. Dilata Ecclesiae per Isaiam dictum est: Ne parcas, longos fac funiculos tuos, et clavos tuos consolida. Dilata locum tentorii tui . Dilataberis ad orientem et occidentem, ad aquilonem et ad austrum. Inde et Malachias: Non est mihi, ait Dominus, voluntas in vobis, neque accipiam sacrificium de manibus vestris. Ab ortu enim solis usque ad occasum, magnum est nomen meum in gentibus, et in omni loco offertur nomini meo oblati
Abbreviated transcription (Latin):
a illtͥ sublimiꝰ. si tam̃ uidanando figuras ñ abicitis. qd illo uno tẽplo una eccłia. illiꝰ uniꝰ
templi sac̾ficiis imicũ ꝑcłie sac̾ficium designabat᷑. Qs cũ sit remota uet̃i multiplicitate unũ. ñ
fides. unũ baptisma. una eccłia. una hostia. Hex̨ sunt causȩ quȩ ad p̾sens occurrere potut̾.
cur uno tantũ tẽplo a iuders colebat᷑. qͥ a xͥanis ñc mnnumis qͣntũ ad elificia ꝑtinet ȩccłus
scd̃m apłm om̃ia illis infigura contigisse. & scͥpta cẽ ad correctionẽ nr̃am. qͣ sic multos
asus erroribꝰ corexert̃. uttinam & uos aur̃is corrig̾e possint. Cur uͦ pꝰ udaici templi um
tatẽ. hec xͥanarũ eccłi̾atũ multiplicitas orta sit. ex supͣdictis lucide demonstrat᷑. U̾num
eni templũ qd̵ uni ppło sufficiebat. uniu̾so tã mundo suffic̾e ñ pot̃. lmpletũ nãq ẽ qd̾

Expanded text:
et illud sublimius, si tamen judaizando figuras non abjicitis, quod illo uno templo, una Ecclesia, illius unius et illud sublimius, si tamen judaizando figuras non abjicitis, quod illo uno templo, una Ecclesia, illius unius templi sacrificiis, unicum Ecclesiae sacrificium designabatur. Quod cum sit, remides, unum baptisma , una Ecclesia, una hostia. Hae sunt causae quae ad praesens occurrere potuerunt, cur uno tantum templo a Judaeis colebatur, quia Christianis nunc innumeris, quantum ad aedificia pertinet, ecclesiis catis secundum Apostolum, omnia illis in figura contigisse, & scripta esse ad correctionem nostram: quæ sicut multos a suis erroribus correxerunt, vtinam & vos a vestris corritatem, haec Christianarum ecclesiarum multiplicitas orta sit, ex supradictis lucide demonstratur. Unum enim templum, quod uni populo sufficiebat, universo jam mundo sufficere non potest. Impletum namque est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
itigetẽ. ⁊rectam sc̃ificantẽ. ꝓphas diruta restaurantes. restaurata consetrantes. xp̃m ipsũ templi
dñm. templũ celesti uerbo & sublimibꝰ miracłis honorantẽ. negotiatores cle illo uerbis &euer¬
beribꝰ eliminantẽ. domũ dĩ. domũ patͥs sui domũ orõnis ẽe dicentẽ. Nolite ultra destrucre.
qͥd dm̃ elificare cerintis. nolite ꝓphanare. qͣ eum dedicare uiletis. nolite contẽpnere. qd̵ eũ honora¬
it conspicitis. Intelligite dm̃ xͣanorũ. dm̃ fuisse iudeoꝵ. qͥ sic̃ tunc sine templo ẽt nolunt. ita
ñc sine pccłuis ẽẽ ñ uult. Qd si qͣrttis qͣre tunc ñ nͥ unũ aiideis. nc̃ uͥ multa s gtams ficri tẽplo¬
uelit: patet iõ. qͥa um & cictũposite genti templum unũ deꝑximo sufficiebat. & ne clemonũ
sacficũs que ubiq fiebant. paulatim illectꝰ iunge̾tur ꝓno adidolatͥam ppłõ ꝓspiciebat. ẽ

Expanded text:
erigentem, erectam sanctificantem: Prophetas diruta restaurantes, restaurata consecrantes: Christum ipsum templi erigentem, erectam sanctificantem: Prophetas diruta restaurantes, restaurata consecrantes: Christum ipsum templi Dominum, templum cœlesti verbo & sublimibus miraculis honorantem, negociatores de illo verbis & verberibus eliminantem, domum Dei, domum Patris sui, domum orationis esse, dicentem. Nolite vltra destruere, quod Deum ædificare cernitis: nolite prophanare, quod eum dedicare videtis: nolite contemnere, quod eum honorare conspicitis. Intelligite Deum Christianorum, Deum fuisse Iudæorum: qui sicut tunc sine templo esse noluit; ita nūc sine Ecclesiis esse non vult. Quod si quæritis, quare tunc nō nisi vnum a Iudęis, nvelit: patet ratio, quia uni et circumpositae genti templum unum de proximo sufficiebat; et ne daemonum sacrificiis, quae ubique fiebant, paulatim illectus jungeretur, prono ad idololatriam populo prospiciebat. Est
Abbreviated transcription (Latin):
cestimonio int̾pans dỹe Scͥptũ ÷. Domꝰ mea. domꝰ or̃ons t̃ U̾os aũ fecistis cã speluncã lat̾nũ.
la qͥs tot ista. Ut tandẽ pudeat uos stultissimi erroris. qͣm nec uidcais. nec pagam̾ nec xͥat̾is
altꝰ p̾ter uos in uenite potuit. Uult enim om̃is religio locũ: ubi sacͣ sua uen̾ari & ubi familariꝰ
usticitis sius ualeat deseruire hinc ucda in templo dĩ. hin pagan in phanis. licet ꝓphanis.
tantũ hostias ĩmolabant. tłinc xani usq ad uĩa tpr̃a ado instititas qͥs subu̾tere qͥritis ȩccłas¬
habebant. Q crca dũ inhis ꝑ mansertas. m̃ito extͣ num̃um om̃iũ hominũ ericis. qͥ inhis legibꝰ
om̃ium repugnatis. & expulsi afidelibꝰ nec apd̾ infideles latibulũ in uenictis. Redite gͥ p̃ua¬
ricatores ad cor. & qͥ diu desipuistis iã tandẽ saꝑe inciptte. Uidete dm templi sui fabricam

Expanded text:
testimonio increpans dixit. Scriptum testimonio increpans dixit. Scriptum Ad quid tot ista? vt tandem pudeat vos stultissimi erroris, quem nec Iudæus, nec Paganus, nec Christianus alter, præter vos, inuenire potuit. Vult enim omnis religio locum, vbi sacra sua venerari, & vbi familiarius institutis suis valeat deseruire. Hinc Iudæi in tēplo Dei, hinc Pagani in sanis, licet profanis, tantum hostias immolabant. Hinc Chrishabebant. Quodcirca dum in his permanseritis, merito extra numerum omnium hominum eritis: quin in his, legibus omnium repugnatis, & expulsi a fidelibus, nec apud infideles latibulum inuenietis. Redite ergo præuaricatores ad cor, & qui diu desipuistis, iam tandem sapere incipite. Videte Deum templi sui fabricam
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥd reu̾entiş sadͥs locis debeat᷑. priꝰ tacens eremplo qͣm docens uerbo clamaũ. E ne in aliam partẽ
ꝑridacia q̃ cepistis eciã istud ĩtp̃tari uelitis. legite tũglium  uidete qͥtiens in pasca. iscenophegia.
in trchenoꝵ sollempnitate ierosolimã uenicis in tẽplũ ascend̾it. qͣlit̾ ibi u̾bũ uitȩ qd ip̃e ciat ppłis¬
palam pbicau̾t. selcis uixta gatophilatiũ offerentes d̾o muña. & mar̃ie uiduã laudau̾it. offert
pauliꝰ qd̾ p̃cepat moy ses curato ase lepso p̃ceꝑit. accedentes adse in tẽplo cecos & claudos locũ
buuns miracsis honorando curaũit. Recolite & illd̾ qͣ solo uelut ariete tota insani dogmatis
uti machina subũtit᷑. illdꝰ in qͣm recolite: qͥd iam ꝑximꝰ passioni fec̾t. qñ fc̃o flagello defimi¬
dis. uendemes ⁊ cm̃tes d̾tẽplo eiecit. chathedras uendñtiũ colũbas eu̾it. &. deut̾onomĩ assũpto

Expanded text:
& quid reuerentiæ sacris locis debeatur, prius tacens exemplo, quam docēs verbo clamauit. Et ne in aliam partem pertinacia qua cœpistis, etiam istud interpretari velitis: legite Euangelium, & videte quotiens in Pascha, in Scœnophegia, in Encæniorum solemnitate, Hierosolymam veniens in templum ascenderit: qualiter ibi sedens iuxta gazophylacium offerentes Deo munera, & maxime viduam laudauerit: offerri munus quod præceperat Moyses curato a se leproso præceperit, accedentes ad se in templo cæcos & claudos, locum diuinis miraculis honorando, curauerit. Recolite & illud, quo solo velut ariete tota insani dogmatis vestri machina subuertitur. Illud, inquam, recolite, quid iam proximus passioni fecerit, quando facto flagello de funiculis, vendentes & ementes de templo eiecit, cathedras vendentium columbas euertit, & Deuteronomij assumpto
Abbreviated transcription (Latin):
in hoĩes eiunt iniqͥ. nec ferens ult᷑ ꝓmissiones sp̃uales ac celestes at̾renis & carnalibꝰ corculeari. eleg̃
eis successores. qͥ qd̾ illi respuebant susciꝑent. qͥ qd̾ nolebant ułlent. qͥuinee ftuctũ miderent tĩporib
suis. Plegit ꝓuno ppso om̃es gentes. ꝓparticła siriȩ uniu̾sum orbem t̾ratũ. atq ꝑ filiũ suũ huiꝰ magnai
consiliĩ angłm. legẽ suã. cultũ suĩi. sacͥficia ei tradidit. & eo mediante inundũ amorte eripiens ĩ moita¬
li uite restituit. Hec ut absq scrupulo aliqͦ uem c̃ẽ cͤclerent᷑. & suo tẽpore sisciꝑent᷑ ꝑnuntios suos muil¬
tipharie multisq mod̾ p̃clix̃. Et qͥs uniu̾sa emnim̾ete S qd̾ ad cultũ õqͥ agit᷑ ꝑtinet. audite dd̾ in spũ

Expanded text:
in homines erant iniqui, nec ferens vltra promissiones spirituales ac cœlestes a terrenis & carnalibus cōculcari: elegit eis successores, qui quod illi respuebant susciperent, qui quod nolebant vellent, qui vineæ fructum redderent temporibus suis. Elegit pro vno populo omnes gentconsilii Angelum, legem suam, cultum suum, sacrificia ei tradidit; et eo mediante mundum a morte eripiens, immortali vitae restituit. Haec ut absque scrupulo aliquo vera esse crederentur, et suo tempore susciperentur, per nuntios suos multifarie multisque modis praedixit. Et quis universa enumeret? Sed quod ad cultum, de quo agitur, pertinet, au
Abbreviated transcription (Latin):
glificat. ⁊ grãs ag̃. qñ totã sp̃e.s. in eo ꝯstiticens. necessaria uniu̾sa se ab ip̾o solo aciꝑe cudit. qũ aita¬
tate confidit. Hãc seruitutẽ hõ cultũ fibi debitũ. hoc ut dyxi imcõmutabile nom̃ nes celestib spin¬
tibꝰ. nec t̾renis hominib. nec alicui creat̾e. nec ip̾i om̃ium citaturarũ beatissimt matͥ suȩ ac ui-¬
gini creator largitus ẽ. qi sic̃ ordine ip̃o creationis. c̾ttor creaturȩ qͣm creaũ m̃tto iusteq p̃feitur:
sic decebat. ut p̾latio illa aliqͦ signo congruo signaret᷑ Signat᷑ gͥ plata creciturisditas sacfitioꝵ sigra.

Expanded text:
glorificat, et gratias agit, quando totam spem suam in eo constituens, necessaria universa se ab ipso solo accipere credit, quando auxitate confidit. Hanc servitutem, hunc cultum sibi debitum, hoc, ut dixi, incommunicabile nomen, nec coelestibus spiritibus, nec terrenis hominibus, nec alicui creaturae, nec ipsi omnium creaturarum beatissimae matri suae ac virgini, Creator largitus est, quia sicut ordine ipso creationis, Creator creaturae, quam creavit, merito justeque praefertur, sic decebat ut praelatio ipsa aliquo signo congruo signaretur. Signatur igitur praelata creaturis deitas sacrificiorum, signo
Abbreviated transcription (Latin):
men sub modio uult latere. nec ea quȩ catholica łr amat fieri singłaris. qͥa
quȩ ꝑ totũ mundum xp̃i precepto dissusa est. mundi partibꝰ contenta ñ est.
uenite a maritimis septimaniȩ. ad uocem uos uocantis eccłȩ. & si qͥd ut ip̃i dicitis
ꝓ ea. uł ut nos credimꝰ contͣ eam affertis: edicite. A gam & ego contͣ. ñ ut aliĩs sa¬
pientior. s forte ut effrenacior. paratꝰ ꝓmodulõ meo ueritati quȩ in notuerit
cedere. falsitati obinare. Prima ꝓpositio nouoꝵ herecicoru

Expanded text:
men sub modio vult latere, nec ea quæ Catholica dicitur, amat fieri singularis, quia men sub modio vult latere, nec ea quæ Catholica dicitur, amat fieri singularis, quia quæ per totum mundū Christi præcepto diffusa est, mundis partibus contenta non est. Venite a maritimis Septimaniæ ad vocem vos vocantis Ecclesiæ, & si quid, vt ipsi dicitis, pro ea, vel, vt nos credimus, contra eam affertis, edicite. Agam & ego econtra, non vt aliis sapientior, sed forte vt effrenatior, paratus pro modulo meo veritati quæ innotuerit cedere, falsitati obuiare. Prima propositio nouorum hæreticoru
Abbreviated transcription (Latin):
qtido tantos turbines annosas etiã qͣrcus. & elatas in cęlum abietes auellentes
crudelib ꝑsis. ꝓdigiosis antixp̃i temporib resiste̾tis. qui non młts gn̾tib s. duob tantũ
homuncionib petro de bruis. & henrico tiꝰ pseudo apło tam facile cessistis: Crum
nulla uos sap̾ia conuicit. nuilla potenria subegit. nulla torm̃ta terruert̾. nulla uł
magica portenta deceꝑunt. S fc̃ĩ estis uelut columba seducta ñ hñs cor. & uelut
bos ductus ad uictimã. qui iam iamq immolandꝰ. bruto pectore ad mortẽ ułt ad
situm stilus recurrat. & qd̃ diu parturiuit. nc tandẽ pariat. Tos gͥ uos quos
supͣ nominaui. magistri errorũ ceti. duces cecoꝵ. feces heresum. reliquie scisma¬
ticoꝵ. uos ego inqͣm seductoꝵ seductores conuenio. & ut delatibulis ur̃is ad
publicum nr̃m prodeatis: in uito. Non ht̃ ut uulgo dicit᷑ ueritas angulos. nec lu¬

Expanded text:
quādo tantos turbines, annosas etiam quercus, & elatas in cœlum abietes auellentes, quādo tantos turbines, annosas etiam quercus, & elatas in cœlum abietes auellentes, crudelibus Persis, prodigiosis Antichristi temporibus resisteretis: qui non multis gentibus, sed duobus tantum homuncionibus, Petro de Bruis, & Heinrico eius pseudo-Apostolo tam facile cessistis? Quorum nulla vos sapientia conuicit, nulla potentia subegit, nulla tormenta terruerunt, nulla vel magica tormenta deceperunt. Sed facti estis velut columba seducta non habens cor, & velut bos ductus ad victimam, qui iam iamque immolandus bruto pectore ad mortem velut ad situm stylus recurrat, & quod diu parturiuit, nunc tandem pariat. Vos igitur, vos, quos supranominaui, magistri errorum, & cæci duces cæcorum, fæces hæresum, reliquiæ schismaticorum: vos ego, inquam, seductorum seductores cōuenio, & vt de latibulis vestris ad publicum nostrum prodeatis inuito. Non habet, vt vulgo dicitur, veritas angulos, nec lu
Abbreviated transcription (Latin):
mi mea. Qͭ & de lupis uł mercennariis ait. Alienũ aũ ñ sequunt᷑. s fugiunt ab eo:
neq alidiunt uoce alienoꝵ. Et o miseri qͥcũq estis homines qͥ om̃i ueritate & gra.¬
uitate natnati. uanitati & leuitate omnt̃ paleam & stipulã suꝑgressi circũ fermim
omni uento docttine. & ad singła nouarum spiramenta aurarum. nil solidum uł stabi
tis ꝑicła ⁊ ułtima necessitas uos urg̾et. si cruentꝰ ꝑsecutor ignibꝰ gladñs. & tormenti
ut olim excogitatis instaret. si ip̃e cuiꝰ: aduentꝰ in om̃i uirtute signis ⁊ ꝓdigũs
mͣ̃dacibꝰ q aureis agg̾ib scoꝵ pauptatẽ. qͥ scłi luxibꝰ frugalitatem. qͥ torm̃tis constan¬
ciam qͥ muacłis fid̃em longe aliis ferociꝰ ꝑsecuturꝰ ẽ urg̾e̾t. qͥd uos. Qͥd uos inq̃m.
qͥd uos tc̃ ad illa: q ad lenis aure sibilum arundinea fragilitate mouemini.

Expanded text:
nu mea. Qui & de lupis vel mercenariis ait. Alienum autem non sequuntur, sed fugiunt ab eo, nu mea. Qui & de lupis vel mercenariis ait. Alienum autem non sequuntur, sed fugiunt ab eo, neque audiunt vocem alienorum. Et, o miseri quicunque estis homines, qui omni veritate & grauitate vacuati, vanitate & leuitate omnem paleam & stipulam supergressi, circunferimini omni vento doctrinæ, & ad singula nouarum spiramēta aurarum, nil solidum vel stabitis periculū & vltima necessitas vos vrgeret, si cruentus persecutor ignibus, gladiis, & tormentis, vt olim, excogitatis instaret, si ipse, cuius est aduentus in omni virtute, signis & prodigiis mendacibus, qui aureis aggeribus sanctorum paupertatem, qtiam, qui miraculis fidem, longe aliis ferocius persecuturus est, urgeret, quid vos? Quid vos, inquam, quid vos tūc ad illa? Qui ad leuis auræ spiritum arundinea fragilitate mouemini,
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis ex se. ignobilis exerrore ciuitas. contra xp̃m antixp̃i p̃ ambulos. & oblita
qum lactis quo imbita. quo enutrita. quo in robur inrile ꝓuecta ẽ: aquas fuitiuas
dulciores. ce parem absconditum suauiorem iudicauit. Hon ẽ recordata uixta ꝓ¬
pħam dicrum adolescentiȩ suȩ. nec tantorũ testium xpͥi inse fusis cruorib ficdĩ
spiane restificantib aquitut. s ftã ẽ quasi mulier fastidio augens p̾cium.
qũe sũꝑ uitũ suii inducit alienos. Ete o. oues xp̃i heccine de uobis meruit. qui
telictis nonaginta nouẽ in deserto. ueait qͥtere & saluũ fac̾e qd̵ ꝑierat: Ista di
uob̾ sanguint suo lucrat᷑ ẽ. ut dimisso bono pastore. lupis rapacit̾ uos dissi¬
uox ip̃iꝰ pastous cdictnis. Dues meȩ uocem meã audient.⁊ ego dñs agnosco eas. & se
qͣnt᷑ me. & ego uitã ȩc̃nam do eis. & ñ ꝑibunt in ȩtͥnum. & ñ rapiet eas qͥsqͣm de ma.¬

Expanded text:
nobilis ex se, ignobilis ex errore ciuitas, contra Christum Antichristi præambulos, & oblita nobilis ex se, ignobilis ex errore ciuitas, contra Christum Antichristi præambulos, & oblita diuini lactis, quo imbuta, quo enutrita, quo in robur virile prouecta est, aquas furtiuas dulciores, & panem absconditum suauiorem iudicauit. Non est recordata, iuxta Prophetam, dierum adolescentiæ suæ, nec tantorum testium, Christi in se fusis cruoribus fidei Christianæ testificātibus acquieuit, sed facta est quasi mulier fastidio augens precium, quæ super virum suū inducit alienos. Et o oues Christi, hæccine de vorelictis nonaginta novem ovibus in deserto, venit quaerere et salvum facere quod perierat? Ista de vobis sanguine suo lucratus est, ut dimisso bono Pastore, lupis rapaciter vos dissivox ipsius Pastoris dicentis: Oves meae vocem meam audiunt, et ego Dominus agnosco nam do eis, & non peribunt in æternum, & non rapiet eas quisquam de ma
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad narbonensem ꝓuinciam sese contulit. & qd̾ apd uos in deseitis & uillulis
sus camore sibilabat. nunc in magnis conuentib & popłosis urbib audacter p̾dicat.
putabam alpis gelicdas & ꝑpetuis nuibꝰ optos scopulos in colis ur̃is barbariem
in uerisłe. & cassimilem om̃ib terris terium. dissimilem cȩt̾is omnibꝰ popłm crea¬
usse. ⁊taq ãgrestis & in doctis hominitamorib. peregrinum dogma faciliꝰ icrepsisse.
e hant opinionem meam ultima rapidi rodani litora. & circumiacens tolose
planities. ipaq uicinis popłosioi expurgat. quȩ aduersus falsum cdogma tanto
cautioi ee qcibuit. qͣnto assiduitate frequentanciũ popłoꝵ &e exꝑientia multipli¬
cium doetrinatum. doctior ẽẽ potuit. Suscepit enim qͥd ñ imꝑꝑans. s condolen
t̃bonis detrahens s. malos amalis suis exthere cupiens dico. suscepit inquam

Expanded text:
sus, ad Narbonensem Prouinciam sese contulerit, & quod apud vos in desertis & villulis sus, ad Narbonensem Prouinciam sese contulerit, & quod apud vos in desertis & villulis cum timore sibilabat, nunc in magnis Conuentibus & populosis Vrbibus audacter prædicat. Putabam Alpes gelidas, & perpetuis niuibus opertos scopulos incolis vestris barbariem inuexisse, & dissimilem terris omnibus terram dissimilem cæteris omnibus populum creauisse: itaque agrestibus & indoctis hominum moribus, peregrinum dogma facilius irrepsisse. Sed hanc opinionem meam vltima rapidi Rhodani littora, & circumiacens Tolosæ planities, ipsaque vrbs vicinis populosior expurgat, quæ aduersus falsum dogma tanto cautior esse debuit, quanto assiduitate frequentantium populorum, & experientia multiplicium doctrinarum doctior esse potuit. Suscepit enim, quod non improperans, sed condolens, non bonis detrahens, sed malos a malis suis extrahere cupiens dico: suscepit, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis discipłis apłica uoce prccipitur. ut parati siit reddere ro̾nem om̃i poscenti. de ea quȩ in nob̾
eEt spe. &e fide. usum ẽ michi rõne maxime &e auctoritate cui p̃cipue sides in nitit. hereticis¬
caluinipnũs respondete. ne si nemo responderit. iactent uł estiment erronei homines. ñ consi¬
lio s respondendi in op̃ia catholicos siluisse. Et quidẽ doctis iam & eruditis infide xp̃iana
hors temporbꝰ maro contemptui habenda q̃m responsione digna. heresis nefanla
uidertt n ae publita ꝑicula. & animarũ clampna. & ꝑtinax erroris ip̾iꝰ iam ꝑ uigiti
aios ꝑseu̾antia. ñ dissimulandam s. in crepandam. conuincendã detestandã admo¬
nereot. ꝑncciat magis ac̃ħec & uelut adiectiz dorso stimulis acciꝰ instigat. fama nuꝑ
nelara qd scilicet angiss lubric de regionibꝰ ut̃is elapsus immo uob̾ ꝑseqͤntibꝰ expul¬

Expanded text:
tatis discipulis Apostolica voce præctatis discipulis Apostolica voce præcest, spe et fide , visum est mihi ratione, et maxime auctoritate, cui praecipue fides innititcalumniis respondere, ne si nemo responderit, iactent vel æstiment erronei homines, non consilio, sed respondendi inopia Catholicos siluisse. Et quidem doctis iam & eruditis in fide Christiana nostris temporibus, magis contemptui habenda, quam responsione digna, hæresis nefanda videretur, nisi & publica pericula & animarum damna, & pertinax erroris ipsius iam per viginti annos perseuerantia, nō dissimulandam, sed increpandam, conuincendam ac detestandam admonerent. Incitat magis ad hæc, & velut adiectis dorso stimulis acrius instigat fama nuper relata, quod scilicet anguis lubricus de regionibus vestris elapsus, immo vobis prosequētibus expul