comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq ignota prius dimittere murmora caelũ
Nec sicut tonitru crebro cũ percitus a& her
ostentat pauidis innoxia flumina terris
sed prorsus finale malũ stridoriminaci
tetra ꝑaerios mittebant signa tumultus
tendebant moniti simul & mandata tenentes
concessam rectis ad sedem uultibus ibant
callidus alta p&ens sed qui subuerterit euuã
serpens femineam consuetus tangere mentẽ
hic quoq formidans animũ temtare uirilẽ
coniugis inspirat uotis ut nos seruinas
uellit & euasas uisu de prendere cladesũt
odemens animi curiam non sufficit unã
sub cubuis sedolo caruit iam parte bonorũ
quimala cognouit sinon exempla priorũ
terrent exemplũ fies nostroque timori
uel post epereat secreti dira cupido
in licitũ quod scire fuit u&itumque tueri
respicien s tantũ nec narratura iuidebis
ergoumaiorẽ uicinam exurbe tumultũ
accepit mulier uultũ tuncflexare tortũ
uix primo inuisu restrictis motib haesit

Expanded text:
Atque ignota prius demittere murmura caelum. Atque ignota prius demittere murmura caelum. Nec sic, ut tonitru crebro cum percitus aether Ostentat pavidis innoxia fulmina terris; Sed prorsus finale malum stridore minaci Taetra per aerios mittebat signa tumultus. Tendebant moniti simul et mandata tenentes Conecssam reetis ad sedem vultibus ibant. Callidus alta petens sed qui subverterat Evam Serpens femineam consuetus tangere mentem, Hic quoque formidans animum temptare virilem Coniugis inspirat votis, ut nosse ruinas Vellet et evasas visu deprendere clades. O demens animi! cur iam non sufficit unam Subcubuisse dolo: caruit iam parte bonorum, Qui mala cognovit. si non exempla priorum Terrent, exemplum fies nostroque timori Vel post te pereat secreti dira cupido. Inlicitum quod scire fuit vetitumque tueri, Respiciens tantum nec narratura videbis. Ergo ubi maiorem vicina ex urbe tumultum Accepit mulier, vultum tunc flexa retortum Vix primo in visu restrictis motibus haesit,
Abbreviated transcription (Latin):
quã uisobstructas scelerũ lamoribus aures
inmin& exitium tellus succensa reatu
ignib: ardebit restingu& fulminis imr
quae non ex tinxit feruentia crimini fl&us
ipsaperpetuas soluetur terra fauillas
quae iiuoscineres & post incendia seruans
sicque solũ fingens leuiter sicalce teretur
adminimũ fugiens discedet pallida tactũ
tununc linq domũ perituras dissere terras
et rea cum dignis subsidant arua colonis
nec te te inpendens la&ũ coniunxerit illis
non iunxit quos uita tibi solacia coniux
praebeat actantũ socia contentus habito
ad celerate fugã tendatur tramite recto
ueu subuertendas quis quã respexerit urbes
uos nescite malũ poenas quicũq subibit
aspiciat mortis que suae speõcula secum
qui meruere ferant saluandis terror abaestu
haec pater astilli properant abscedere t̃rã
inciduntq moras crudeliaq arua relinquunt
coeperat ob duci uictum caligine densa

Expanded text:
Quamvis obstruetas scelerum clamoribus aures. Quamvis obstruetas scelerum clamoribus aures. Inminet exitium, tellus succensa reatu Ignibus ardebit, restinguet fulminis imber, Quae non extinxit ferventia crimina fletus. Ipsa in perpetuas solvetur terra favillas, Quae vivos cineres et post incendia servans Sicque solum fingens, leviter si calce teretur, Ad minimum fugiens discedet pallida tactum. Tu nunc linque domum, perituras desere terras Et rea cum dignis subsidant arva colonis. Nec tete inpendens letum coniunxerit illis, Non iunxit quos vita. Tibi solacia coniunx Praebeat, hac tantum socia contentus abito. Adcelerate fugam, tendatur tramite recto. Neu subvertendas quisquam respexerit urbes. Vos nescite malum; poenas, quicumque subibit, Adspiciat mortisque suae spectacula secum, Qui meruere, ferant; salvandis terror abesto'. Haec pater. ast illi properant abscedere terra Inciduntque moras crudeliaque arva relinquunt. Coeperat obduci victum caligine densa
Abbreviated transcription (Latin):
et neporrecto dicantur singula uerbo
praesenti inlusus damnabitur ille ꝑenni
iudicio quisquis u&itum cognoscere tẽtat
uec iã sola fuit scrutatrix aeuua malorũ
dicam nuncaliã tali quae peste laborans
et coniuncta uiro propriũ non uicerit adã
peccandi quasdã feruor succenderat urbes
ciuica ꝑmitens laxatis crimina frenis
incestus prolege fuit totumq libido
ius habuit regni sedẽ metata uoluptas
indigenas populos domina sub carne tenebat
et scelerum studio fida quod plebelocalis
dudum parendi promptis respublica iussit
abstenuisse nefas & non peccas sepudendũ
credebant oñĩs facinus quos iunxerat omne
talibus offensus iudex atq arbiter orbis
cũ furer& flãmasq loco finemq partcr&
quendam dissimilẽ cunctisq: latentem
qui tunc forte fuit ꝓpriaperegrinus inurbe
atq intermultos solũ sic adloquitur loth
oppida lasciuio iamdudũ plena furore
resꝑgunt caelũ maculis nostrasq fatigaNt

Expanded text:
Et ne porrecto dicantur singula verbo, Et ne porrecto dicantur singula verbo, Praesenti inlusus damnabitur ille perenni Iudicio, quisquis vetitum cognoscere temptat. Nec iam sola fuit scrutatrix Eva malorum: Dicam nunc aliam, tali quae peste laborans Et coniuncta viro proprium non vicerit Adam. Peccandi quasdam fervor suecenderat urbes Civica permittens laxatis crimina frenis. Incestus pro lege fuit totumque libido Ius habuit, regni sedem metata voluptas Indigenas populos domina sub carne tenebat. Et scelerum studio, fida quod plebe localis Dudum parendi promptis res publica iussit, Abstinuisse nefas et non peccasse pudendum Credebant omnes, facinus quos iunxerat omne. Talibus offensus iudex atque arbiter orbis Cum fureret flammasque loco finemque pararet, Quendam dissimilem cunctis tectoque latentem, Qui tunc forte fuit propria peregrinus in urbe, Atque inter multos solum sic adloquitur Loth: 'Oppida lascivo iam dudum plena furore Respergunt caelum maculis nostrasque fatigant
Abbreviated transcription (Latin):
aemula sed signis tantũ nonturib aequa t̃
quod remouere nequid duplicauit iustius ira
hinc est lauda to possunt quod crimine matsi
cũ tacita saeuos producunt aste dracquest
absentes & saepe iubent confligere stecum
tuncut quisq grauẽ bello ꝑsenseritr drumt
aspidis aut durae clausas cognouerit aures
concutit interius secreti carminis armau
nrotenus & lassis uerbo luctante uenenis
x inpune manu coluber tractatur in hernis
irsus tantũ nonuirus in angue tim& ur¬
dum perit incantans sic allida sũrdus
qm̃ dematretrahunt & origine prima
anguine fraudis quodsi lingudeq periꝗ
mutua ꝑ carmen reddunt commerta fiandi
ueominus his pulsat contrana cura salita
angit praescitus ducti quos terminus aeui
cum tamen eductar infernis sedib umbras
conloquiũ miscereputent & nota referre
sp̃eroris sed quibachatur in illis
ad consulta parat uanis responsa figuris

Expanded text:
Aemula sed signis tantum, non viribus aequa, Aemula sed signis tantum, non viribus aequa, Quod removere nequit, duplicavit iustius ira. Hinc est, laudato possunt quod crimine Marsi, Cum tacita saevos producunt arte dracones Absentes et saepe iubent confligere secum. Tunc ut quisque gravem bello persenserit hydrum Aspidis aut durae clausas cognoverit aures, Concutit interius secreti carminis arma: Protenus et lassis verbo lactante venenis Mox inpune manu coluber tractatur inermis Et morsus tantum, non virus in angue timetur. Interdum perit incantans, si callida surdus Ans. Hoc quoniam de matre trahunt et origine prima, Anguinae fraudis quod sic linguaeque periti, Mutua per carmen reddunt commercia fandi. Nec minus his pulsat contraria cura saluti, Angit praescitus ducti quos terminus aevi: Cum tamen eductas infernis sedibus umbras Conloquium miscere putent et nota referre. Spiritus erroris sed qui bacchatur in illis, Ad consulta parat vanis responsa figuris.
Abbreviated transcription (Latin):
arcanisq sacris tardos inmittere sensus
edita uel caelo uel tetromersa profundo
rimari & cautas naturte in rum pero leges
quaerere nunc astris quoquis qtã siderenatr
prospera quã ducat restantis tempora uitae
dissimi lem paribus prouentũ dicere signis
nec non & geminos uno sub tempore fusos
quos indiscretus luci produxerit ortus
motib aduersis uaria subsorte notarae
indigites quos damstelis ad scribere diuos
iunior antiquis a &as quos protulit astris
atq infernali iamdudũ noc te sepultis
uana ꝑ inmensũ disponere nomina caelum
iammagicã digne ualeat quis dicere fraudẽ
occultas tacito taem tantẽ pectore uires
diuinis iungi uirtutibus & cupientem en
legiferut quondam uatis sub rege suꝑbo
dũ noua monstraret iussimiracula signi
commouit liuore magos ut talia temtent:
ad cumulentq suas gelo feruenteruinas
illos supp&eret rectassi sorte potestas q ui¬
demere nonetiã festinent addere monstrã

Expanded text:
Arcanisque sacris tardos immittere sensus, Arcanisque sacris tardos immittere sensus, Edita vel coelo, vel tetro mersa profundo Rimari, Quaerere nunc, astris quo quisquam sidere natus, Prospera quam ducat restantis tempora vitae, Dissimilem paribus proventum dicere signis; Nec non et geminos uno sub tempore fusos, Quos indiscretus luci produxerit ortus, Motibus adversis varia sub sorte notare; Indigetes quosdam stellis adscribere divos, Iunior antiquis aetas quos protulit astris: Atque infernali iam dudum nocte sepultis Vana per inmensum disponere nomina caelum. Iam magicam digne valeat quis dicere fraudem Occultas tacito temptantem pectore vires, Divinis iungi virtutibus et cupientem? Legifer ut quondam vates sub rege superbo, Dum nova monstraret iussi miracula signi, Commovit livore magos, ut talia temptent Adcumulentque suas zelo fervente ruinas: Illis subpeteret recta si sorte potestas, Demere, non etiam festinent addere monstra;
Abbreviated transcription (Latin):
non illum trepidi concus sit cura pauoris
nec quantũ gusto cunctata est femina primo
sed sequitur uel ox miserae quae ex c̃iugis ore
constanter rapit inconstans dotale uenenũ
faucibus & patulis in imicas porrigit escas
uix uno pomũ liberauerat horridamorsu
ingluuies sumũ quaedabat uix esca saporem
eccerepentinus fulgor circumisteat ora
lugendoque nouos respersit lumine uisus
noncecos natura dedit nec luminis usu
priuatã faciẽ peperit perfectio formae
nunc mage cecuseris cui iã non sufficit illu.
noscere qđ tantus uoluit tenosse creator
aduitam uobiscernendi facta facultas
uos etiam la&ũ uestra sed sponte uidetis
pũ patuis segemunt oculos nãculpa rebellis airce¬
fulsit & obscenos senserunt corpora motus
tum primũ nudos dubiũ quid dicire :
extinctus natus nepudor circũ spic
erubuit propriae iam mens sibi cor
Namq: hinc posteritas uitiato germ
artibus inlicitis cognoscere uelle fittu

Expanded text:
Non illum trepidi concussit cura pavoris Non illum trepidi concussit cura pavoris Nec quantum gustu cunctata est femina primo: Sed sequitur velox miseraeque ex coniugis ore Constanter rapit inconstans dotale venenum Faucibus et patulis inimicas porrigit escas. Vix uno pomum libaverat horrida morsu Ingluvies summumque dabat vix esca saporem: Ecce repentinus fulgor circumstetit ora Lugendoque novos respersit lumine visus. Non caecos natura dedit nec luminis usu Privatam faciem peperit perfectio formae. Nunc mage caecus eris, cui iam non sufficit illud Noscere, quod tantus voluit te nosse creator. Ad vitam vobis cernendi facta facultas: Vos etiam letum vestra sed sponte videtis. Tum patuisse gemunt oculos; naFulsit, et obscenos senserunt corpora motus. Tunc primum nudos dubium quid dicere possim Exstinctus natusne pudor circumspicit artus. Erubuit propriae jam mens sibi consmembris. Namque hinc posteritas vitiato germine duxit Artibus illicitis cognoscere velle futura,
Abbreviated transcription (Latin):
a ernam temtare famẽ ꝑcriminis escam
serpentem satiare cibo quẽ sumeret ipsa
adnuit insidiis pomũq uorata momordit
dulce subit uirus capitur mors horrida pastu
contenet haec primũ suagaudia callidus anguis
dissimulatq ferũ uictoria saeua triũ fum
ignarus facti diuersa parte reuertens
lier cuitunc audacia primũ
ieos animosa incorde furores
misero pomũ exsitialemarito
minibq parẽ non hoc tibi nescia donũ
sediam docta ferã primus mea uisceri gastus
attigit audaci dissoluens pacta periclo
crede libens mentẽ scelus est dubitas se uirilem
quod mulier potui prirece dere forte timebas
saltim consequere atq animos attolle iacentes
lumina quur flectis quur ꝓspera uota moraris
uenturoq diu tempus furaris honori
Haec effata dabat uicturae fercula mostis
inter eunt anma la&um dũ crimina pascuNt
accipit infelix male suade uerba susurri
inflexosq retro deiecit adultima sensus

Expanded text:
Aeternam temptare famem per criminis escam, Aeternam temptare famem per criminis escam, Serpentem satiare cibo, quem sumeret ipsa, Adnuit insidiis pomumque vorata momordit. Dulce subit virus, capitur mors horrida pastu. Continet hic primum sua gaudia callidus anguis Dissimulatque ferum victoria saeva triumphum. Ignarus facti diversa parte revertens  Occurrit mulier, cui tunc audacia primum Flabat femineos animosa in corda furoresmisero pomum exitiale maritoNuminibusque parem. non hoc tibi nescia donum, Sed iam docta feram. primus mea viscera gustus Attigit audaci dissolvens pacta periclo. Crede libens, mentem scelus est dubitasse virilem, Quod mulier potui. praecedere forte timebas, Saltim consequere atque animos attolle iacentes. Lumina cur flectis? cur prospera vota moraris Venturoque diu tempus furaris honori'? Haec effata dabat victurae fercula mortis, Intereunte anima letum dum crimina pascunt. Accipit infelix malesuadi verba susurri Inflexosque retro deiecit ad ultima sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
illeut ucino uictam discrimine sensit
atq sarũ nomen memorans arcẽq deorũ
unũ decunctis la&ali exarbore malum
detrahit & suaui pulchrũ ꝑfundit odore
conciliat speciẽ nutantique in suꝑ offert
nec spernit miserũ mulier male credula muns
sed capiens manib pomũ la& ale retractat
uaribus interdũ labiisq p&entibus ultro
iungit &ignorans lud& demorte futura
oquotiens oriat motũ conpuncta recraxit
audacisq malititubans subpondere łexira
cessit & effectũ sceleris treme facta refugio
dus tam̃ es secupit similis serpitq uenenũ
ambitione nocens rapiunt contraria mentẽ
hincamor inde m&us pulsat iactantia legẽ
interdũq etiam lex subuenit aestuat anceps
diuidui cordis dura inter proelia fluctus
uec tamen incentor desiftit fallere serpens
ostentatq cibũ dubiae quaeriturq: morari
et iuuat in lapsũ pendentis pronaruinae
ut tandem uictae grauior sententia sedit

Expanded text:
Ille ut vicino victam discrimine sensit, Ille ut vicino victam discrimine sensit, Atque iterum nomen memorans arcemque deorum Vnum de cunctis letali ex arbore malum Detrahit et suavi pulchrum perfundit odore. Conciliat speciem nutantique insuper offert Nec spernit miserum mulier male credula munus; Sed capiens manibus pomum letale retractat. Naribus interdum labiisque patentibus ultro Iungit et ignorans ludit de morte futura. O quotiens ori admotum conpuncta retraxit Audacisque mali titubans sub pondere dextra Cessit et effectum sceleris tremefacta refugit! Dis tamen esse cupit similis serpitque venenum Ambitione nocens. rapiunt contraria mentem Hinc amor, inde metus: pulsat iactantia legem Interdumque etiam lex subvenit. aestuat anceps Dividui cordis dura inter proelia fluctus. Nec tamen incentor desistit fallere serpens Ostentatque cibum dubiae queriturque morari Et iuvat in lapsum pendentis prona ruinae. Vt tandem victae gravior sententia sedit
Abbreviated transcription (Latin):
terroris uacuũ formidas femina nomꝗ
Nonueniet uobis rapidae sententia moris
sedpater inuisus sortẽ non contult aequã
necuos scire dedit sibim& quae sũma reseruat
quidiuuat ornatũ conp̃hendi ut cernere mundũ
et eaecas misero concludi carcere mentes
corporeos pariter sensus oculosq patentes
sic brutis natura creat solomnibus unus
seruit & humano non distat belua uisu
consiliũ mage sume meũ mentẽq suꝑnis
insere &erectos incaelũ porrige sensus
Namq: hoc qđ u&itũ formidasꝰ tangere pomũ
Scire dabit quaecumq pater secreta reponit
tumodo suspensos tantũ ne contens tactus
Nec captiua diufrenetur lege uoluptas
namq: ubi diuinum liba ueris ore saporẽ
mox purgatatuo facient telumina u.
a equi perare deos sic scã ut noxiano s
inicstũ recto falsũ discernere ueri
talia fallacis pondentẽ dona susur
creduli submis somiraturfemina u
etiamiamq magis cunctari a cflecti

Expanded text:
'Terroris vacuum formidas femina nomen. 'Terroris vacuum formidas femina nomen. Non veniet vobis rapidae sententia mortis: Sed pater invisus sortem non contulit aequam Nec vos scire dedit, sibimet quae summa reservat. Quid iuvat ornatum conprendi aut cernere mundum Et caecas misero concludi carcere mentes? Corporeos pariter sensus oculosque patentes Sic brutis natura creat, sol omnibus unus Servit et humano non distat belua visu. Consilium mage sume meum mentemque supernis Insere et erectos in caelum porrige sensus. Namque hoc, quod vetitum formidas tangere, pomum Scire dabit, quaecumque pater secreta reponit. Tu modo suspensos tantum ne contine tactus, Nec captiva diu frenetur lege voluptas. Namque ubi divinum libaveris ore saporem, Mox purgata tuo facient te lumina visu Aequiperare deos, sic sancta ut noxia nosse, Iniustum recto, falsum discernere vero'. Talia fallaci spondentem dona susurro Credula submisso miratur femina vultu. Et iam iamque magis cunctari ac flecter
Abbreviated transcription (Latin):
non pud& ut uestram p̃sumat belua linguã
det monstrum pateris responsũq insuꝑ addis
ergo ubi mgn taferũ seductilis aeuiua uenenũ io¬
Auribus accipiens. laudi consensit iniquae
Tunc ad serpehtem uanosicore loquuta est
suauibus opollns colubendulcissime dictis
uon utere deus nobis ieiunia suasit
nec prohib& lirgo curari corpora pastu
mȩcce uidesepulas totus quas porrigit orbis u
Somnibus his licito genitor promptis simus as
prefatasttotus uitae laxauit habenas
Haec sola est nemoris medii quã ꝑspicis arbor
interdicta cibis haec tantũ tangere poma
uonlicitum diuis praesumit cesera uictus
uam silibertas temeraret noxia legem
iurans terribili precedixit uocȩ creator
quadã nos fiatm luituros moste reatũ
quid uocitet mortẽ tununc docassimȩ scpens
pande libens qm̃ rudibus non cognitaresẽ
callidus inde draco & laetitũ sponte magifter
interitũ docet & captas sic fatur ad aurts

Expanded text:
Non pudet, ut vestram praesumat belua linguam? Non pudet, ut vestram praesumat belua linguam? Et monstrum pateris responsumque insuper addis? Ergo ubi mortiferum seductilis Eva venenum Auribus accipiens laudi consensit iniquae, Tunc ad serpentem vano sic ore locuta est: 'Suavibus o pollens coluber dulcissime dictis, Non, ut rere, deus nobis ieiunia suasit Nec probibet largo curari corpora pastu. Ecce vides epulas, totus quas porrigit orbis: Omnibus his licito genitor promptissimus uti Praestitit et totas vitae laxavit habenas. Haec sola est nemoris medii, quam perspicis, arbor Interdicta cibis, haec tantum tangere poma Non licitum, dives praesumit cetera victus. Nam si libertas temeraret noxia legem, Iurans terribili praedixit voce creator Quadam nos statim luituros morte reatum. Quid vocitet mortem, tu nunc, doctissime serpens, Pande libens, quoniam rudibus non cognita res est'. Callidus inde draco et leti tum sponte magister Interitum docet et captas sic fatur ad aures:
Abbreviated transcription (Latin):
porrigitur tractumq: suũ sublimib: aequans
auditum facilem leni sic uoce momordit
ofelix mundiq decus pulcherrima uirgo Nin
ornat quam roseo praefulgens forma pudore
tugeneri uentura parens temaximus orbis
exspectat matrẽ tuprima & certa uoluptas
solamenque uiri sinequa non uiuert ipse
utmaior sic iure tuo subiectus amori
praedulcis coniux reddes cui fdedere prolẽ
uobis dignadatur para disi inuerqce sedis
uos subiecta tremit famulans substanti amum
quod caelũ qđ terra creat qđ gurgite magno
producit pelagus uestros confertur inusus
Nilnatura negat datur ecce incuncta potestas
uec equidẽ inuideo miror magis ut tamenunt
contineat liber dulcis super arbore tactus
scire uelim quisdura iub& quistalia dona
inuidet & rebus ieiunia miscet opimis
haec maleblanditam finxerunt sibi lauocẽ¬
uiguuis stupor omuliermentem caligine clausit
oũ seꝑpentẽ loqui uerbũ commit tere bruto

Expanded text:
Porrigitur tractumque suum sublimibus aequans Porrigitur tractumque suum sublimibus aequans Auditum facilem leni sic voce momordit. 'O felix mundique decus pulcherrima virgo, Ornat quam roseo praefulgens forma pudore, Tu generi Ventura parens, te maximus orbis Expectat matrem: tu prima et certa voluptas Solamenque viri, sine qua non viveret ipse Vt maior, sic iure tuo subiectus amori Praedulcis coniunx, reddes cui foedere prolem. Vobis digna datur paradisi in vertice sedes, Vos subiecta tremit famulans substantia mundi: Quod caelum, quod terra creat, quod gurgite magno Producit pelagus, vestros confertur in usus. Nil natura negat, datur ecce in cuncta potestas. Nec equidem invideo, miror magis. ut tamen una Contineat liber dulci super arbore tactus, Scire velim, quis dira iubet, quis talia dona Invidet et rebus ieiunia miscet opimis?' Haec male blanditam finxerunt sibila vocem. Quis stupor, o mulier, mentem caligine clausit Cum serpente loqui, verbum committere bruto?
Abbreviated transcription (Latin):
inque repentinũ mutatus tenditur anguẽ
fit longa ceriuce draco splendentia colla
depingit maculis teretis que uolumina dorsi
asperat &squamis ꝑ terga rigentibus armat
qualis uere nouo primis cum mensib: aestas
praemittit laetos post frigora pigra tepores
eua dens uaterẽ reparatis motibus annui
et siccum nitido discingens corpore tegmen
procedit coluber terrarũq abdita linquens
profertterribilis metuendũ forma decorẽ
diramicant oculi tũ lumine uisus acuto
laetior optatũ discit consuescere solemi
nuncsimulat blandũ crebroceu carmine fauces
ludunt & trifidam dispergunt gut tura linguã
ergo ut iui peream male suada fraude figura
induit & totum fallax proces sit in anguem̃
peruolat adlucum nã forterubentia lagti
carpebant iuuenes uiridi depalmite mala
tum ueritus serpens firma nemente uiri
non queat iniecto subuertere corda ueneno
arboris erectae spiris reptantibus alto

Expanded text:
Inque repentinum mutatus tenditur anguem: Inque repentinum mutatus tenditur anguem: Fit longa cervice draco, splendentia colla Depingit maculis teretisque volumina dorsi Asperat et squamis per terga rigentibus armat. Qualis vere novo, primis cum mensibus aestas Praemittit laetos post frigora pigra tepores, Evadens veterem reparatis motibus annum Et siccum nitido discingens corpore tegmen Procedit coluber terrarumque abdita linquens Perfert terribilis metuendum forma decorem: Dira micant oculi; tum lumine visus acuto Laetior optatum discit consuescere solem; Nunc simulat blandum, crebro ceu carmine fauces Ludunt et trifidam dispergunt guttura linguam. Ergo ut vipeream malesuada fraude figuram Induit et totum fallax processit in anguem, Pervolat ad lucum; nam forte rubentia laeti Carpebant iuvenes viridi de palmite mala. Turn veritus serpens, firma ne mente virili Non queat iniecto subvertere corda veneno, Arboris erectae spiris reptantibus alto
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitas ignaua dolos ad tela patebit
et melics soli capientur fraude prius quam
fecundammittant ae ternam siecula prolem
inmortale nihil terra prodire sinendũ est
fons geteris pereat capits deiectio uicti
semen mortiserit pareat discrimina la&i
uitae principium cunc tiferiantur inuno
non faciet uiuũ radix occisa cacumen
haec mihi deiecto tantũ solacia restant
sine queo clausositerũ conscendere caelos
his quoque claudantur leuius cecidis seputandũ e
sinoua perdatur simili substantia casu
sit comis excidii subeat consortia poenae
et quos praeuideo nobiscum diuidat ignes
sed nec difficilis fallendi causa pete tur
Haec monstranda uia est dudũ quã sponte cucurr
inpronum lapsus quae me iactantia regno
depulit haec hominem paradisi limine pell&
sic ait &gemitus uocem clausere dolentis
forte fuit cunctis animantibus altior astu
aemulds arguto call& qui pectore serpens
huius trans gressor decunctis sumere formã
eligit aerium circumdans tegmune corpus

Expanded text:
ara dolos ad tela patebit. Et melius soli capientur fraude, priusquam Fecundam mittant aeterna in saecula prolem. Inmortale nihil terra prodire sinendum est, Fons generis pereat, capitis deiectio victi Semen mortis erit. pariat discrimina leti Vitae principium. cuncti feriantur in uno: Non faciet vivum radix occisa cacumen. Haec mihi deiecto tantum solacia restant. Si nequeo clausos iterum conscendere caelos, His quoque claudantur. levius cecidisse putandum est, Si nova perdatur simili substantia casu. Sit comes excidii, subeat consortia poenae Et, quos praevideo, nobiscum dividat ignes. Sed nec difficilis fallendi causa petetur: Haec monstranda via est, dudum quam sponte cucurri In pronum lapsus: quae me iactantia regno Depulit, haec hominem paradisi limine pellet'. Sic ait et gemitus vocem clausere dolentis. Forte fuit cunctis animantibus altior astu, Aemulus arguto callet qui pectore, serpens: Huius transgressor de cunctis sumere formam Eligit aerium circumdans tegmine corpus
Abbreviated transcription (Latin):
nam quicquid toto dirum comnututur orbe
iste doc& scelerũq manus acteligubernait
pugnat & occultus ꝑpublica crimina latro
et nunc saepe hominũ nuncille in saeua ferarũ
uertitur ora nouos uarians fallentia uultus
alitis interdum subitomentita uolantis
fitspecies habitusq iterũ confingit honestos
apparens nec non pulchrae iceu corpore uirgo
prorahit ardentes obseena ingaudiauisus
saepo etiam cupidis argentũ inmanticcrusat
accenditq animos aurifallentis amo
delusus fugiens uano fantas mate tactia
uulli certa fides constat uel graae formar
sed quod quemque modo capiat teneatq noces
oportuna dolis clausaeq ad commoda ficudi¬

Expanded text:
quidquid toto dirum committitur orbe, Iste docet, scelerumque manus ac tela gubernat, Pugnat et occultus per publica crimina latro. Et nunc saepe hominum, nunc ille in saeva ferarum Vertitur ora, novos varians fallentia vultus. Alitis interdum subito mentita volantis Fit species, habitusque iterum confingit honestos, Apparens nec non pulchro ceu corpore virgo, Pertrahit ardentes obscena in gaudia visus. Saepe etiam cupidis argentum immane coruscat, Accenditque animus auri fallentis amore, Delusos fugiens vano phantasmate tactus. Nulli certa fides constat vel gratia formae Sed quo quemque modo capiat, teneatque nocendo Opportuna dolis, clausaeque a
Abbreviated transcription (Latin):
mollibus ipratis pictaq recumbitur herba
cumq uoluptati sacrũ nemus offeratomnis
delicias opibusque nouis sepraebeat amplũ
sicepulas tamen hii capiunt escamq requirũ
conpellit quod nulla famis nec las sa fauendo
indiguus hortatur conpleriuiscerauentes
& nisi concessũ libuis s& noscere pastum
esuries ignota cibos non posceret ullos¬

Expanded text:
ur herba. Cumque voluntati sacrum nemus offerat omnes Delicias, opibusque novis se praebeat amplum: Sic epulas tamen hi capiunt, escamque requirunt, Compellit quod nulla fames, nec lassa fovendo Indigus hortatur compleri viscera venter. Et nisi concessum libuisset noscere pastum, Esurie
Abbreviated transcription (Latin):
hicoperis dulcistudio secura quiescat
delicusq fruens longaeuo in tempore uita
est amen inmedio nemoris quã cernitis arbor
Notitã rec a pracuiq ingermine portans
huius abacces su uetitũ restringite tactum
nec uos forte praemat temeraria discere cura
quod doctor prohib& melius nescire bextis

Expanded text:
io secura quiescat Deliciisque fruens longaevo in tempore vita. Est tamen in medio nemoris, quam cernitis, arbor Notitiam recti pravique in germine portans: Huius ab accessu vetitum restringite tactum. Nec vos forte premat temeraria discere cura, Quod doctor prohibet: mel
Abbreviated transcription (Latin):
libertas secura bonis fruitur que beata
ubertate locis largos hinc porrigit illis
Tellus promptacibus fruticis quin alter opimi
sumitur adsiduus tenui decaespite fructus
atsicuruat fecundo pondere rami
mitia submit tunt sublimi ex arbore pomi
protenus inflorẽ uacuus turgiscerepalmis
incipit inque nouis f&lum promittere gẽmis

Expanded text:
a bonis fruiturque beata Vbertate loci. largos hinc porrigit illis Tellus prompta cibos: fruticis quin alter opimi Sumitur adsiduus tenui de caespite fructus. At si curvati fecundo pondere rami Mitia submittunt sublimi ex arbore poma, Protenus in florem vacuus turgescere palmes Incipit inque novis fetum promittere
Abbreviated transcription (Latin):
disponens iuncli nectit conubia uerbo
uiuite concordistudio mundumq replete
crescat longaeuum felici semine germen
uon annis numerus uitae nec terminus esto
progeniem sine fine dediquam tẽpore toto
Accipies generiprimus quiponeris auctor
pronepos eductos spargens ꝓsaecla nepotes
uiuentes numeret ꝓauos inque ora parentũ
Ducant annosus natorũ pignora natus

Expanded text:
Disponens vincli nectit conubia verbo: Disponens vincli nectit conubia verbo: 'Vivite concordi studio mundumque replete, Crescat longaevum felici semine germen, Non annis numerus vitae nec terminus esto. Progeniem sine fine dedi, quam tempore toto Adspicies, generi primus qui poneris auctor. Pronepos eductos spargens per saecla nepotes Viventes numeret proavos inque ora parentum Ducant annosos natorum pignora natos
Abbreviated transcription (Latin):
iecit & iinensotar dauit pondere sensus
uis ut nulla queat sopitam soluere mentem:
nonsi forte fragor securas uerberet aures :
uec si commota caelũ tunc intonet axie
sed nec praessa manu rupissent membra quietẽ
Tum uero cuinctis costarũ exossibus unans
subducit laeuo lateri carnemque reponet: ÷¬
erigitur pulchro genialis forma decore
inque nouum subito procedit femina uultũ:
quaimds̃ aeterna cõniungens lege marito
coniignfructu pensat dispendia membra
istius indicium somni morsilla sequuta est
Sponte sua subiit sumpto quã corpore xp̃s
quicum panstirus ligno subliitus in alto
penderetnexusculpas dumpenderet orbis
inlatus extensi defixit missile lictor
protẽnus exiliens manauit uulnerae lymfa
quam uiuũ populis iãtũ spondente lauacrum
fluxit martyriũ signans & sanguinis unda
inde quie scentigemina dum nocte iaceret
delateris membro surgens ecdesia nupsit
Principiorector tantisacrare figuram

Expanded text:
Iecit et inmisso tardavit pondere sensus, Iecit et inmisso tardavit pondere sensus, Vis ut nulla queat sopitam solvere mentem: Non si forte fragor securas verberet aures, Nec si commoto caelum tunc intonet axe, Sed nec pressa manu rupissent membra quietem. Turn vero cunctis costarum ex ossibus unam Subducit laevo lateri carnemque reponit. Erigitur pulchro genialis forma decore Inque novum subito procedit femina vultum. Quam deus aeterna coniungens lege marito Coniugii fructu pensat dispendia membri. Istius indicium somni mors illa secuta est, Sponte sua subiit sumpto quam corpore Christus. Qui cum passurus ligno sublimis in alto Penderet nexus, culpas dum penderet orbis. In latus extensi defixit missile lictor. Protenus exiliens manavit vulnere lympha, Qua vivum populis iam tum spondente lavacrum Fluxit martyrium signans et sanguinis unda. Inde quiescenti, gemina dum nocte iaceret, De lateris membro surgens ecclesia nupsit. Principio rector tanti sacrare figuram
Abbreviated transcription (Latin):
postquam nascentẽ sollers prũdentia sensum
inbuit &purarationis lumine fulsit
surgit &erectis firmat uestigia plantis
Timuãrias muridispecies caelumq refulgens
mir antem tali conpellat uoce creator
haecq nundanis cernis pulcherrima rebus
incrementa nouis ornatumtensa ꝑ orbem
solus habe totisq prior doniinaro fruendo
tumihi cunotatibi faniulentur maximus ordo ẽ
tẽ parerepio qui subdidit omnia patrd
Nonspecies ullae necnumina uana colantur
uonsiquit caelo subline mouũque coruscat
Nonquae uel terris uiuunt formata uelundis
Nec quod forte praemens phibetntura iuderi
usibus istatius noncultibus esse memento
praecellens factis factorem pronus adora
Interei sextus noc us primordia uesper
rectulit alterno depellens tempore lucemur
dum que petunt dulcem spirantiã cuncta quietẽ
soluitur & somno laxati corporis adim
caipater omni potens praes sũ ꝑcorda sopore

Expanded text:
Postquam nascentem sollers prudentia sensum Postquam nascentem sollers prudentia sensum Inbuit et puro rationis lumine fulsit, Surgit et erectis firmat vestigia plantis. Turn varias mundi species caelumque refulgens Mirantem tali conpellat voce creator: 'Haec quae mundanis cernis pulcherrima rebus Incrementa novis ornatum tensa per orbem, Solus habe totisque prior dominare fruendo. Tu mihi, cuncta tibi famulentur; maximus ordo est, Te parere pio, qui subdidit omnia, patri. Non species ullae nec numina vana colantur, Non si quid caelo sublime novumque coruscat, Non quae vel terris vivunt formata vel undis Nec quod forte premens prohibet natura videri. Vsibus ista tuis, non cultibus, esse memento; Praecellens factis factorem pronus adora'. Interea sextus noctis primordia vesper Rettulit alterno depellens tempore lucem: Dumque petunt dulcem spirantia cuncta quietem, Solvitur et somno laxati corporis Adam. Cui pater omnipotens pressum per corda soporem
Abbreviated transcription (Latin):
Ac ueem crebropellitur anhellitur haustu
extratenet iecoris uigitandũ sanguine fontẽ
quoclausũ uenae spargant ꝑ uiscera flumen
liens & in laeuam sortitur regula partem
quaermes ꝑhibent unguesq recrescere sectas
quaeuiuunt sensuque carent in corporis usu
ua abscisa dolent hic nunc augmenta resumũ
post quã ꝑfecte iacuit nouitatis imago
formatumq lutũ speciem ꝑuenit in om̃nem
uertitur in carnẽ limus durataque molles
us ceribus medus traxpruntossa medullas
inseritur uenis sangius uiuo que colore
inficitora rubontutum cui corpore pallor
pellitur &niueos depingit purpura uultus
inde ubi ꝑfectis consuescit uiuere membris
totus homo g iumant calefacta ut uiscera solam
expectant animam pliro quam fontẽ creator
promat &erectos recturammittat martus
lenem perpetuo flatum profundit abore
Inspiratq hõmit̾ii quemptotenur ille receptum
attrahit & crebridiscit spiraminis auras

Expanded text:
Inque vicem crebro pellatur anhelitus haustu. Inque vicem crebro pellatur anhelitus haustu. Dextra tenet iecoris vegetandum sanguine fontem, Quo clausum venae spargant per viscera flumen. Lienis laevam sortitur regula partem, Qua crines perhibent unguesque recrescere sectos. Quae vivunt sensuque carent in corporis usu Nec abscisa dolent, hinc nunc augmenta resumunt. Postquam perfectae iacuit novitatis imago Formatumque lutum speciem pervenit in omnem: Vertitur in carnem limus durataque molles Visceribus mediis traxerunt ossa medullas. Inseritur venis sanguis vivoque colore Inficit ora rubor: toto tum corpore pallor Pellitur et niveos depingit purpura vultus. Inde ubi perfectis consuescit vivere membris Totus homo et fumant calefacta ut viscera, solam Expectant animam, puro quam fonte creator Promat et erectos recturam mittat in artus: Lenem perpetuo flatum profundit ab ore Inspiratque homini, quem protenus ille receptum Attrahit et crebri discit spiraminis auras.
Abbreviated transcription (Latin):
itiat & proprlum spargat ꝑ mẽmbra iugorẽ
exilis artatur recauo sic lingua palato tiu¬
uessus ut in camerã pulsantes uerbere plectrl
cussore sonet modolatus inacre sermo
ims ucciduũ portecto incorpore peotũs p¬
argit ramosas postbrachia forta palmas
cedit stom achomedus qui tegmine molli
erutrumq latus soueit uitalialenter N
diduam partemfemor excipit aptius ut se
ternũ moueat duplicato poplite grersur .i
Iparte ex alia fingit quam conditor unus
cipriti subnussa suo discendere ceruix
cipit & uastos conpagibi addoe neruos
ꝑina rigens crebris inter commercia nodis
ffundit duplicem costarũ exordinecratems
sinterna nouos uitae formatur adurus
aturale parent tegmenuitalia cordi
issaq congefas pendens absconditur extr
ddditur & enim pascendus ab aere pulmo
uoncepta tahens lentispiramina flatus
tiriatreddens reddit quas sumserit auras

Expanded text:
Sentiat et proprium spargat per membra vigorem. Sentiat et proprium spargat per membra vigorem. Flexilis artatur recavo sic lingua palato, Pressus ut in cameram pulsantis verbere plectri Percusso resonet modulatus in aere sermo. Exim succiduum porrecto in corpore pectus Spargit ramosas post brachia fortia palmas. Succedit stomacho medius, qui tegmine molli Inter utrumque latus foveat vitalia, venter. Dividuam partem femur excipit, aptius ut se Alternum moveat duplicato poplite gressus. At parte ex alia, fingit quam conditor unus, Occipiti submissa suo descendere cervix Incipit et vastos compagibus addere nervos. Spina rigens crebris inter commercia nodis Diffundit duplicem costarum ex ordine cratem. Pars interna novos vitae formatur ad usus, Naturale parant tegmen vitalia cordi Massaque congestis pendens absconditur extis. Additur et tenui pascendus ab aere pulmo, Qui concepta trahens lenti spiramina flatus Accipiat reddens, reddat, quas sumpserit, auras
Abbreviated transcription (Latin):
bruta domet lege cunctis ac nomina ponat
astra notet uelique uias & sidera nont
discat & inspettis dissemere tẽpor siguis
subiciat᷑ pelagu snñ ngenioq tenaei
posudeait quaecumqu udet cui bestia frende
seruiat & posito discant mansueta furorem
imperiũ iumenta pati. lus sit que ligari
festinent grepidi consueta inuincla suuenci
quo ꝗmagisnatura hoͥminis sublimior exto
accipiat rectos incaelum tollere uultus
factorem quaerat propniũ cuimente fideli
empeg ⁊ ortẽ ceriꝑso inpuluere limum
ctere laxatas ꝑcuncta sequacia ceras
uũltus inpleremanus eu corpora gipso
sigere uelsgnispeciẽ componere masse
ater ommipotens iuccurũ protenus aruũ
actat & snlento meditater cuscera taenom
cardem capits subboi inuertico signat
ti forem uultũ rationis sersibus aptans
icto auditu iisu gufluque pbtentem
etus erit soluis toto qui corpore iudix

Expanded text:
Bruta domet, legem cunctis ac nomina ponat, Bruta domet, legem cunctis ac nomina ponat, Astra notet caelique vias et sidera norit Discat et inspectis discernere tempora signis: Subiciat pelagus saevum ingenioque tenaci Possideat, quaecumque videt: cui bestia frendens Serviat et posito discant mansueta furore Imperium iumenta pati iussique ligari Festinent trepidi consueta in vincla iuvenci. Quoque magis natura hominis sublimior extet, Accipiat rectos in caelum tollere vultus: Factorem quaerat proprium, cui mente fideliTemperat umentem consperso in pulvere limum su est Flectere laxatas per cuncta sequacia ceras Et vultus implere manu seu corpora gypso Fingere vel signi speciem conponere massae. Sic pater omnipotens victurum protenus arvum Tractat et in lento meditatur viscera caeno. Hinc arcem capitis sublimi in vertice signat Septiforem vultum rationis sensibus aptans Olfactu, auditu, visu gustuque potentem. Tactus erit solus, toto qui corpore iudex
Abbreviated transcription (Latin):
et quae monstra solet rarus nunc prodere po
optat ad informes condens sollertia formu
quod que hominũ falso credit mens nescia fed
perpropriã speciem natura iudice pulchru
Ergo ubi conpletis fulserunt omnia rebus
ornatuq suo ꝑ fectus constetit orbis
Tum pater omp̃s aeterno lumine laetums
contulit ad terras sublimi ex aethere uulti
inlustrans quod cumq uidet placet ipsa tuen
artificifactura suo laudat que creator
dispositũ pulchro quem condidit ordine minb
Tum demũ talis apientia uoce loquuta est
enpraeclara nitet mundano machina cultu
et tamenimpleta in ꝑfectis omnibus orbem
quid iuuat ulterius nullo cultore teneri
sed nelonganouã contristant otia terram
Nunc homofertur sũmiquem tangat imagi
numinis & nostrã cȩlio donatus honore
induat ingerius formonsa inmente figurã
hunc libeterectũ uultũ praeponere pronis
quiregat aeternosubiectũ foedere munduñ

Expanded text:
Et quae monstra solet rarus nunc prodere pontus, Et quae monstra solet rarus nunc prodere pontus, Aptat ad informes condens sollertia formas. Quodque hominum falso credit mens nescia foedum, Per propriam speciem natura iudice pulchrum est. Ergo ubi conpletis fulserunt omnia rebus, Ornatuque suo perfectus constitit orbis: Turn pater omnipotens aeterno lumine laetum Contulit ad terras sublimi ex aethere vultum Inlustrans, quodcumque videt: placet ipsa tuenti Artifici factura suo laudatque creator Dispositum pulchro, quem condidit, ordine mundum. Tum demum tali sapientia voce locuta est: En praeclara nitet mundano machina cultu. Et tamen impletum perfectis omnibus orbem Quid iuvat ulterius nullo cultore teneri? Sed ne longa novam contristent otia terram, Nunc homo formetur, summi quem tangat imago Numinis, et nostram celso donatus honore Induat interius formonsa in mente figuram. Hunc libet erectum vultu praeponere pronis, Qui regat aeterno subiectum foedere mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
undique collectis discreuerat arida lymfis
litoribus pontũ constringens flumina ripis : mar¬
iamproprias pulchro monstrabat p lumine far
obscurocedente die uarioque colore
plurima distinctũ pingebat gratia mundum
temporibus sortita uices tum lumina caelo
fulsere alternosolis lunaeque meatu
quin& sidereus nocturno in tempore candor
temperat horrentes astrorum luce tenebras
actistum suaui producens onima feru
pulchra repentino uestita est gramine tellus
acceperigenus sine germine iussa creari
et semen uoluis se fu sicubere uerbi
frondiscunt siluae teneris radicibus arbor
durauit uastos paruosblam pore ramos
protenus in tecras animalia multa figuras
gurgunt & uacuum discurrunt bruta ꝑ orbẽ
elatae in altũ uolucres motuque citato
pendentes secuere uias & maere sudo
prcepitibus librant membrorũ pondera pinnis
post edam dausi uasto subgurgite pisces
accipiunt que cauis habitacula digna latebđ

Expanded text:
Vndique collectis discreverat arida lymphis Vndique collectis discreverat arida lymphis Litoribus pontum constringens, flumina ripis: Iam proprias pulchro monstrabat lumine formas Obscuro cedente die varioque colore Plurima distinctum pingebat gratia mundum. Temporibus sortita vices tum lumina caelo Fulsere alterno solis lunaeque meatu. Quin et sidereus nocturno in tempore candor Temperat horrentes astrorum luce tenebras. Actutum suavi producens omnia fetu Pulchra repentino vestita est gramine tellus. Accepere genug sine germine iussa creari Et semen voluisse fuit. Sic ubere verbi Frondescunt silvae: teneris radicibus arbor Duravit vastos parvo sub tempore ramos. Protenus in taetras animalia multa figuras Surgunt et vacuum discurrunt bruta per orbem: Elatae in altum volucres motuque citato Pendentes secuere vias et in aere sudo Praepetibus librant membrorum pondera pinnis. Post etiam clausi vasto sub gurgite pisces Accipiuntque cavis habitacula digna latebris:
Abbreviated transcription (Latin):
Si quacumq ex parte peccandũ est salubri¬
as dicenticlerico non impletur pompa quã
regula & totius artis pede quã ueritatis uesti¬
uerbo otioso quod locuti fuerint homines
rationẽ redhibere cogentur agnosci in promp¬
to estillud periculosius laedere quodiracta¬
tum atq meditatũ ante podta uiuendi legi¬
bus loquendi lege pricesumitur
ingente labores
unde breuem carpunt mortalia tempora uitã
uel quod pollutiui tiantur origine mores
quos aliena praemunt priscorũ facta parentũ
adda tur quam quã nostra de parte reatus
quod tamen amissodudũ pector honore
ad scribam tibi prime pater qui semine mostis
tollis succiduae uitalia germina proli
et licet hoc totũ christus ꝑsoluerit in se
contraxit quantum ꝑ cussa instrpe propago
ad tamen auctoris uitio quidebita laeti
instituit morbosq suis ae funera misit
uiuit peccatimoribunda in carne cicatrix
Iampater omnipotens librantes pondere uerbi

Expanded text:
si quacumque ex parte peccandum est, salubrisi quacumque ex parte peccandum est, salubrius dicenti clerico non impletur pompa quam regula et tutius artis pede quam veritatis vestiverbo otioso, quod locuti fuerint homines, rationem redhibere cogentur, agnosei in promptu est illud periculosius laedere, quod tractatum atque meditatum, anteposita vivendi legibus loquendi lege, praesumitur.in gente labores, Vnde brevem carpunt mortalia tempora vitam, Vel quod polluti vitiantur origine mores, Quos aliena premunt priscorum facta parentum. Addatur quaraquam nostra de parte reatus, Quod tamen amisso dudura peccatur honore, Adscribam tibi, prime pater, qui semine mortis Tollis succiduae vitalia germina proli. Et licet hoc totum Christus persolverit in se, Contraxit quantum percussa in stirpe propago: Attamen auctoris vitio, qui debita leti Instituit morbosque suis ac funera misit. Vivit peccati moribunda in carne cicatrix. Iam pater omnipotens librantis pondere verbi
Abbreviated transcription (Latin):
& alias tamen causas inuenta materiae opor¬
tunitate ꝑstringunt. Huergo quia iubes &¬
si obscuri sunt operemeo tuosaltim nomine
in lustrabuntur quamquã quilibet acer ille
doctusque sit sirelegionis propositae stlum
nonminus fidei quamm&ri lege seruauerit
uix aptisesse poematiq ad quippe cũlicentiam
mentiendi quae pictoribus ac poetis aeque con¬
ceditur satis procul acausarũ serietate pellen¬
dasit insaeculare namque uersuum operȩ
condendo tanto quis peritior appellatur quanto
quae nobis uecinalienis quidem operibus fre¬
quentare nedicam in nostris conscribere lic&
quae ad ampendia poetarum aliud ex alio
significantia plurimũ ualent quocirca saecu¬
lariũ iudicio qui aut inperitiae aut ignauiae
dabunt nonutinos licentia poetarum
Plus arduum quã fructuosũ opus ad grersi
diuinã longe discreuimus ab humana existi¬
matione censurã qm̃in as serendis quibus cũq
rebus uel etiã prout supp&it explicandis

Expanded text:
et alias tamen causas inventa materiae opporet alias tamen causas inventa materiae opportunitate perstringunt. Hi ergo, quia iubes, etsi obscuri sunt opere meo, tuo saltem nomine inlustrabuntur. Quamquam quilibet acer ille doctusque sit, si religionis propositae stilum non minus fidei quam metri lege servaverit, vix aptus esse poemati queat; quippe cum licentia mentiendi, quae pictoribus ac poetis aeque conceditur, satis procul a causarum serietate pellenda sit. In saeculari namque versuum opere condendo tanto quis peritior appellatur, quantoquae nobis nec in alienis quidem operibus frequentare, ne dicam in nostris conscribere licet: quae ad conpendia poetarum aliud ex alio significantia plurimum valent. Quocirca saecularium iudicio, qui aut inperitiae, aut ignaviae dabunt non uti nos licentia poetarum, plus arduum quam fructuosum opus adgressi divinam longe discrevimus ab humana existimatione censuram. Quoniam in adserendis quibuscumque rebus vel etiam, prout suppetit, explicandis
Abbreviated transcription (Latin):
mo acbeatissimo apollinari epispopo
cimus egditius auitus fracter Nuper quidẽ
ucis omeliarũ mearum in unũ corpus re¬
tis hortatu amicorũ discrimen editio
in traui. Gedadhuc te maiorx suadente
in quoturnũ petulantioris audaciae dura
fronte procido. In iungis namq ut si
quame dequibus cumque causis m&rile¬
ge conscriptum est sub profersione
opuis culi uestro nomine dedic&ur
Recolo equidem non nullame uersu dixis¬
e adeo ut siordinarentur nonminimo
uolumine stringi potuerit epigramma¬
tum multitudo quod dũ facere struato
causarã uel temporũ ordinem meditarer
omna pene milla notissimae ꝑ turbationes
necessitate disꝑsasunt. quae qm̃ singilla¬
tim aut requiri difficile aut inuenire in¬
possibile forto abieciea de animomeo
uorum mihi uelordinatio saluorum tie
dicam disꝑsorum reparatio dura uide¬
etur aliquos sane libellos apud quendam
amiliarẽ meũ postea repperi. qui licet
nominibus proptiis atulisq tespondeg̃

Expanded text:
mo et beatissimo Apollinari episcopo Alcimus Ecdicius Avitus frater. Nuper quidem paucis homiliarum mearum in unum corpus redactis hortatu amicorum discrimen editionis intravi. Sed adhuc te maiora suadente in coturnum petulantioris audaciae durata fronte procedo. Iniungis namque, ut si quid a me de quibuscumque causis metri lege conscriptum est, sub professione opusculi vestro nomini dedicetur. Recolo equidem nonnulla me versu dixisse: adeo ut, si ordinarentur, non minimo volumine stringi potuerit epigrammatum multitudo. Quod dum facere servato causarum vel temporum ordine meditarer, omnia paene in illa notissimae perturbationis necessitate dispersa sunt. Quae quoniam singillatim aut requiri difficile, aut inveniri inpossibile foret, abieci ea de animo meo, quorum mihi vel ordinatio salvorum, ne dicam dispersorum reparatio, dura videretur. Aliquos sane libellos apud quendam familiarem meum postea repperi: qui licet nominibus propriis titulisque respondeant,