comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saulem dormientẽ in tentorio et reliquũ
uulgus ꝑ circuitũ eiꝰ ait dauid ad achime¬
lech etheũ et abisai filiũ sariuiȩ frẽm ioab
dicens: Quis descendet mecũ ad saul in ca¬
stra : Dixitq abisai Ego descendã tecum:
Cener̃ gͦ dauid et abisai ad popłm nocte. &
inuener̾ saul iacentẽ et dormientẽ in ten-¬
torio et hastam fixã in t̾ra ad caput eiꝰ. ab¬
ner autẽ et popłin dormientẽ in circuitu
eius Dixitq abisai ad dauid Conclusit dñs
hodie inimicũ tuũ: in manus tuas Nunc
gͦ ꝑfodiã eũ lancea in tra semel: et scdo
opusñ erit. Et dixit dauidabisai: Ne int̾fi¬
cies eũ Quis enĩ extendet manũ suam in
xp̃m dni et innocens erit : Et dixit dauid
Qiuit dñs qͥa nisi dñs ꝑcusserit eũ. aut dies
eius uenerit ut moriat᷑. aut in p̃liũ descen¬

Expanded text:
Saulem dormientem in tentorio et reliquum Saulem dormientem in tentorio et reliquum vulgus per circuitum ejus: ait David ad Abimelech Cetheum et Abisai filium Sarvie fratrem Joab dicens. Quis descendet mecum ad Saul in castra? Dixitque Abisai. Ego descendam tecum. Venerunt ergo David et Abisai ad populum nocte: et invenerunt Saul jacentem et dormientem in tentorio: et hastam fixam in terra ad caput ejus. Abner autem et populus dormientes in circuitu ejus. Dixitque Abisai ad David. Conclusit Deus hodie inimicum tuum in manus tuas. Nunc ergo perfodiam eum lancea in terram semel: et secundo opus non erit. Et dixit David ad Abisai. Ne interficias eum: quis enim extendit manum suam in Christum Domini et innocens erit? Et dixit David: vivit Dominus quia nisi Dominus percusserit eum: aut dies ejus venerit ut moriatur: aut in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq puellȩ ierunt cũ ea pedisseq eiꝰ. Et se¬
cuta nuncios dauid: et facta: illiuxor:
Sed & achinoem accepit dauid de iez rabel.
et fuit utraq uxor eius: Saulautẽ dedit mi¬
chol filiã suã uxorẽ dauid falti filio lais: qui
erat de gallim ¶ Et uener̃ ⁊iphei ad saul in
gabaa dicentes Ecce dauid abscondiꝰ : in
colle achile: quȩ ÷ exaduerso solitudins:¬
Et surrȩxit saul et descendit in deserto ⁊iph:
et cũ eo tria milia uiroꝵ de electis isrł ut
quereret dauid in deserto ⁊ iph Et castra¬
metatus.ẽ. saul in gabaa achile: quȩ erat
ex aduerso solitudinis in uia: Daid autẽ
habitabat in deserto: Cidens autẽ qͦd uenis¬
set saul post se in desertũ. misit explorato¬
res: et didicit qͦd huc uenisset certissime &
surrexit dauid clam et uenit ad locũ ubi e¬
rat saul. Cũq utnlisset locũ in qͦ dormiebat
saul et abuer filiꝰner pͥncepsmilitiȩ eius.

Expanded text:
quinque puellae ierunt cum ea pedisequae eius et sequinque puellae ierunt cum ea pedisequae eius et secuta est nuntios David et facta est illi uxor sed et Ahinoem accepit David de Iezrahel et fuit utraque uxor eius Saul autem dedit Michol filiam suam uxorem David Falti filio Lais qui erat de Gallim et venerunt Ziphei ad Saul in Gabaa dicentes ecce David absconditus est in colle AchilEt surrexit Saul et descendit in desertum Ziph: et cum eo tria millia virorum de electis Israel: ut quereret David in deserto Ziph. Et castrametatus est Saul in Gabaa Achille quod erat ex adverso solitudinis in via. David autem habitabat in deserto. Videns autem quod venisset Saul post se in desertum misit exploratores et didicit quod venisset certissime. Et surrexit David clam: et venit ad locum ubi erat Saul. Cumque vidisset locum in quo dormiebat Saul et Abner filius Ner princeps milicie ejus:
Abbreviated transcription (Latin):
nabal iocundũ: Erat enĩ ebriꝰnimis Et ñ in¬
dicauit ei uerbũ p usillũ aut grande: usq
in mane: Dilucło autẽ cũ digessisset uinum
nabal. indicauit eiuxor sua uerba hȩc: et emor¬
tuũ÷ cor eiꝰ intrinsecus. et factꝰ. ẽ qͣsi lapis:
Cumq ꝑtransissent decẽ dies: ꝑcussit dñs
nabal: et mortuus. ẽ: Qđ cũ audisset dauid
mortuũ nabal. ait: Benedictꝰ dñsqͥ uidicauit
causã opꝓbru mei de manu nabal et seruũ
sũ custodiuit amalo: et maliciã nabal red¬
didit in caput eius ucii¶ Ui sit gͦ dauid
et locutꝰ ÷ ad abigail: ut sumeret eã sibi in
uxorẽ: Et uener̃ pueri dauid ad abigail in
carmelũ: et locuti sunt ad eã dicentes: Da
uid misit nos ad te: ut accipiat te sibi in uxo¬
rem: Quȩ c̃surgens adorauit ꝓna in t̾ram:
et ait: Ecce famula tua sit in ancillã: ut la
surrexit abigail. et ascendit suꝑ asinũ: et

Expanded text:
Nabal iucundum erat enim ebrius nimis et non inNabal iucundum erat enim ebrius nimis et non indicavit ei verbum pusillum aut grande usque in mane diluculo autem cum digessisset vinum Nabal indicavit ei uxor sua verba haec et emortuum est cor eius intrinsecus et factus est quasi lapis cumque pertransissent decem dies percussit Dominus Nabal et mortuus est quod cum audisset David mortuum Nabal ait benedictus Dominus qui iudicavit causam obprobrii mei de manu Nabal et servum suum custodivit a malo et malitiam Nabal reddidit Dominus in caput eius misit ergo David et locutus est ad Abigail ut sumeret eam sibi in uxorem et venerunt pueri David ad Abigail in Carmelum et locuti sunt ad eam dicentes David misit nos ad te, ut accipiat te sibi in uxorem. Quae consurgens adoravit prona in terram, et ait: Ecce famula tua sit in ancillam ut  Mssurrexit Abigail, et ascendit super asinum, et
Abbreviated transcription (Latin):
uentiũ apud dñm dm̃ tuũ: Poro anima ini¬
micoꝵ tuoꝵ rotabit᷑: qͣsi in impetu et cir¬
culo funde: Cũ gͦ fecerit tibi dñs dño meo
omĩa quȩ locutus ẽ. bona de te. et c̃stitu¬
erit ducẽ te suꝑ isrł: ñ erit tibi hoc in sin¬
gultũ. et in scrupulũ cordis dño meo. qd̃
effudis sanguinẽ innoxiũ aut ipse te ultꝰ¬
fueris Et cũ benefecerit dñs dño meo. re-¬
cordaberis ancillȩ tuȩ : Et ait dauid adabiga
nedicta tu quȩ ꝓhibuisti hodie me ne irẽ
ad sanguinẽ ut ulciscerer me manu mea
Alioqͥn uiuit dñs ds̃ isrł. qui ꝓhibuit me¬
hodie ne malũ facerẽ tibi: nisi cito uenisses
in occursũ micbi. ñ remansisset nabal usq ad
lucẽ matutinã mingens ad parietẽ: Suscepit
gͦ dauid de manueius omĩa quȩ atculerat
ei: Dixitq ei. Cade pacifice indomũ tuam:
Ecce audiui uocẽ tuã: et honoraui faciẽ tuã
Ulenit autẽ abigail adnabal: et ecce erat ei con¬
uiuiũ in domo eiꝰ quasi c̃uiuiũ regis. et cor

Expanded text:
ventium, apud Dominum Deum tuum: porro anima inimicorum tuorum rotabitur, quasi in impetu et circulo fundae. Cum ergo fecerit Dominus tibi domino meo omnia, quae locutus est bona de te, et constituerit te ducem super Israel, non erit tibi hoc in singultum, et in scrupulum cordis domino meo, quod effuderis sanguinem innoxium, aut ipse te ultfueris; et cum benefecerit Dominus domino meo, recordaberis ancillae tuae. Et ait David ad Abigaim, et benedicta tu, quae prohibuisti me hodie, ne irem ad sanguinem et ulciscerer me manu mea alioquin vivit Dominus Deus Israhel qui prohibuit me malum facere tibi nisi cito venisses in occursum mihi non remansisset Nabal usque ad lucem matutinam mingens ad parietem suscepit ergo David de manu eius omnia quae adtulerat ei dixitque ei vade pacifice in domum tuam ecce audivi vocem tuam et honoravi faciem tuam venit autem Abigail ad Nabal et ecce erat ei convivium in domo eius quasi convivium regis et cor
Abbreviated transcription (Latin):
tactũ. ẽ aute in dieb illis: c̃gregauer̃ fili¬
stum agmina sua ut p̃parent᷑ ad bellũ
contra isrł Diritq achis ad dauid: Sciens
nunc scito qm̃ mecũ egredieris in castris.
tu et iuiri tui Dixitq dauid ad achis:
Nunc scies quȩ facturus. ẽ seruus tuus
capitis mei ponã te cunctis dieb Samu¬
hel autẽ mortuus. ẽ. planxitq eũ omĩs
isrł: et sepelier̃ eũ in ramatha urbe sua
Et saul abstulit magos et ariolos de t̾ra
Congretiq sunt philistum. et uener̃ et
castra metati st̃ in sunam: Congregauit
autẽ saul uniuersũ isrł: et uenit in gel¬
boe Et uidit saul castra philistinoꝵ. et
timuit et expauit cor eiꝰ numis: Consulu¬
itq dñm: et ñ respondit ei. neq ꝑ somna.
neq ꝑsacerdotes neq ꝑ ꝓpb̃as Dixitq¬

Expanded text:
actum est autem in diebus illis, congregaverunt Philisthim agmina sua, ut praeparentur ad bellum contra Israel: dixitque Achis ad David: Sciens nunc scito, quoniam mecum egredieris in castris tu, et viri tui. Dixitque David ad Achis: Nunc scies quae facturus est servus tuus. capitis mei ponam te cunctis diebus. Samuhel autem mortuus est planxitque eum omnis Israhel et sepelierunt eum in Rama urbe sua et Saul abstulit magos et ariolos de terra congregatique sunt Philisthim et venerunt et castrametati sunt in Sunam congregavit autem et Saul universum Israhel et venit in Gelboe et vidit Saul castra Philisthim et timuit et expavit cor eius nimis consuluitque Dominum et non respondit ei neque per somnia neque per sacerdotes neq
Abbreviated transcription (Latin):
dauid Contra meridiem uidȩ: et contra
meridiem ierameli: et contra meridiẽ cȩni
Uirũet mulierẽ ñ uiuificabat dauid nec
adducebat ingech dicens:. ne forte loꝗͣtur
aduersũ nos Hec fecit dauid. et hoc erat
decretũ illi omĩb dieb qͥb habitauit ni
regione philistinoꝵ. Credidit gͦ dd̃ achis
dicens: Multa mala oꝑatꝰ. ẽ c̃tra popłm

Expanded text:
ontra meridiem Iudae et contra meridiem Hiramel et contra meridiem Ceni virum et mulierem non vivificabat David nec adducebat in Geth dicens ne forte loquantur adversum nos haec fecit David et hoc erat decretum illi omnibus diebus quibus habitavit in regione Philisthinorum credidit ergo Achis David dicens mul
Abbreviated transcription (Latin):
cisitudinẽ hanc: ꝓ eo quod hodie oꝑatꝰ
es in me: Et nunc qͥa scio certissime qd̃¬
regnaturus sis et habiturus in manu
tua regnũ istł iura michi in dño ne de¬
leas sem̃ meũ post me. neq auferas nom̃
meũ de domo patris mei: Et iurauit dd

Expanded text:
cissitudinem hanc pro eo quod hodie operatus cissitudinem hanc pro eo quod hodie operatus es in me et nunc quia scio quod certissime regnaturus sis et habiturus in manu tua regnum Israhel iura mihi in Domino ne deleas semen meum post me neque auferas nomen meum de domo pa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in manu mea malũ. neq iniqͥtas: neq
peccaui in te: Tu autẽ insidiaris aninae
meȩ: ut auferas eam: Iudicet dñs int̃ me
et te et ulciscatur me dñs ex te. manꝰ autẽ
mea ñ sit in te. sicut & in ꝓuerbio antiqͦ
dicitur Ab impis egrediet᷑ impietas. Aa-¬
nus gͦ meañsit in te: Quẽ ꝑsequeris rex
isrł. quẽ ꝑsequeris: Canẽ mortuũ seque¬
ris. et pulicẽ unũ. Sit dñs iudex et uidi¬
cet int̾ me et te. & uideat & iudicet causã
meã: et eruat me de manu tua Cũ autẽ
cõplesset dauid loquens sermones huiꝰ¬
cemodi ad saul: dixit saul Nunqͥd uox
hȩc tua: filimi dauid: Et leuauit saul
uocem suã et fleuit: dixitq ad dauid
Iustior tu es quã ego: Tuenĩ tribuisti
michi bona: ego autẽ reddidi tibi
mala : Et tu indicasti michi hodie quȩ
feceris michi bona: qͦmͦ tradidit me do¬
munꝰ in manu tua. et ñ occidis me Quis
enĩ cũ inuenerit inimicũ suũ. dimittet
eũ in uia bona: Sed dñs reddat tibi ui-¬

Expanded text:
 in manu mea malum, neque iniquitas, neque peccavi in te: tu autem insidiaris animae meae ut auferas eam. Judicet Dominus inter me et te, et ulciscatur me Dominus ex te: manus autem mea non sit in te. Sicut et in proverbio antiquo dicitur: Ab impiis egredietur impietas: manus ergo mea non sit in te quem sequeris rex Israhel quem persequeris canem mortuum sequeris et pulicem unum sit Dominus iudex et iudicet inter me et te et videat et diiudicet causam meam et eruat me de manu tua cum autem conplesset David loquens sermones huiuscemodi ad Saul dixit Saul numquid vox haec tua est fili mi David et levavit Saul vocem suam et flevit dixitque ad David iustior tu es quam ego tu enim tribuisti mihi bona ego autem reddidi tibi mala et tu indicasti hodie quae feceris mihi bona quomodo tradiderit me Dominus in manu tua et non occideris me quis enim cum invenerit inimicum suum dimittet eum in via bona sed Dominus reddat tibi vi
Abbreviated transcription (Latin):
que ad eũ ꝑtinebant: et reddit michi ma-
lum ꝓ bono: hȩc faciat dñs inimicis daiud
et hȩc addat: si reliquero de omĩb quȩ ad
eum ꝑtinent usq mane mingentẽ ad pari¬
etem. Cum autẽ uidisset abigail dauid:
festinauit et descendit de asino Et ꝓcidit
corã dauid suꝑ faciem suã. et adorauit suꝑ
terrã: et cecidit ad pedes eiꝰ et dixit. In me sit
dñe mi: hȩc iniquitas Loquat᷑ obsecro an¬
cilla tua in aurib tuis: et audi uerba fa-¬
mulȩ tuȩ: Ne ponat obsecro dñsm̃s rex cor
suũ suꝑ uirũ istũ iniquũ nabal: qͥa scdm¬

Expanded text:
quae ad eum pertinebant: equae ad eum pertinebant: es inimicis David, et haec addat, si reliquero de omnibus quae ad eum pertinent usque mane, mingentem ad parietem. Cum autem vidisset Abigail David, festinavit, et descendit de asino, et corruit coram David super faciem suam, et adoravit super terram, et cecidit ad pedes ejus, et dixit: In me sit, domine mi, haec iniquitas: loquatur, obsecro, ancilla tua in auribus tuis: et audi verba famulae tuae. Non ponat, oro, dominus meus rex cor suum super virum istum iniquum Nabal: q
Abbreviated transcription (Latin):
os de deserto ut benedicerent dño nr̃o:
et auersatus ÷ eos homines isti satisbo¬
ni fuer̃ nobis et ñ molesti: nec quicquã
aliquando ꝑut omĩ tẽpore quo sumꝰ
conuersati in deserto: Pro muro erant
nobis tam in nocte quã in die: omnib
dieb quib pauimꝰ apud ipsos greges:
Quã obrem c̃sida et recogita qͥd facias.
qm cõpleta ÷ malicia aduersũ uirũ tuuĩ
et aduersũ domũ tuã. Et ipse filiꝰ: belial:¬
ita ut nemo ei possit loqui Festinauit
igitur abigail et culit ducentos panes
et duos utres uimi. et qͥnꝙ arieces coctos.
it suꝑ asinos: Dixitq pueris suis Precedite
me: Ecce ego poit t̃gum sequar uos Ciro
autẽ suo nabal: ñ indicauit: Cũgͦ ascendis
set asinũ. et descendẽt ad radicem montis:
dauid et uiri eius descendebant in occur-¬
sum eius: Quib & illa occurrit Et ait dd̃
Vere frustra seruaui omĩa quȩ huiꝰ erant
in deserto: et ñ perut quicquã de cunctis

Expanded text:
os de deserto, ut benedicerent Domino nostro: os de deserto, ut benedicerent Domino nostro: et adversatus est eos: homines isti, satis boni fuerunt nobis, et non molesti: nec quicquam aliquando periit omni tempore, quo sumus conversati cum eis in deserto: pro muro erannobis tam in nocte quam in die omnibus diebus quibus pavimus apud eos greges quam ob rem considera et recogita quid facias quoniam conpleta est malitia adversum virum tuum et adversus domum tuam et ipse filius eita ut nemo ei possit loqui. Festinavit igitur Abigail, et tulit ducentos panes, et duos utres vini, et quinque arietes coctos, it super asinos: dixitque pueris suis: Praecedite me: ecce ego post tergum sequar vos: viro autem suo Nabal non indicavit. Cset asinum, et descenderet ad radicem montis, David et viri ejus descendebant in occursum ejus: quibus et illa occurrit. Et ait David: Vere frustra servavi omnia quae hujus erant in deserto, et non periit quicquam de cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo inueniant pueri tui grãm in ocłis
tius. Indie enĩ bona uenimus. Quodcũq
inuenerit manꝰ tua daseruis tuis: et filio
tuo dauid. Cũq uenissent pueri dauid.
locuti sunt ad nabal omĩa uerba hec ex
nomine dauid: et siluer̃: Respondens au¬
tem nabal pueris dauid: ait: Quis : dauid
et qͥs ÷ filiꝰ isai : hodie increuer̃ serui qͥ
fugiunt dños suos Tollã gͦ panes meos.
et aquas meas. et carnes pecorũ quȩ oc¬
cidi tonsorib meis et dabo uiris quos
nescio unde sint: Regressi sunt itaq pu¬
eri dauid ꝑ uiã suã: et reuersi uenerunt
et nuntiauer̃ ei omĩa uerba quȩ dixerat:
Tume dauid ait uiris suis accingatur
unusqͥsq gladio suo Et accinxi st̃ singłi
gladio suo: accinctusq÷ et daiid ense
suo Et secuti sunt dauid qͣsi qͣdrĩgenti
uiri: porro ducenti remanser̃ ad sarcinas
Abigail autẽ uxori nabal nunciauit unꝰ
de pueris dicens Ecce misit dauid nunci¬

Expanded text:
ergo inveniant pueri gratiam in oculis ergo inveniant pueri gratiam in oculis tuis in die enim bona venimus quodcumque invenerit manus tua da servis tuis et filio tuo David cumque venissent pueri David locuti sunt ad Nabal omnia verba haec ex nomine David et siluerunt respondens autem Nabal pueris David ait quis est David et quis est filius Isai hodie increverunt servi qui fugiunt dominos suos tollam ergo panes meos et aquas meas et carnes pecorum quae occidi tonsoribus meis et dabo viris quos nescio unde sint regressi sunt itaque pueri David per viam suam et reversi venerunt et nuntiaverunt ei omnia verba quae dixerat tunc David ait viris suis acunusquisque gladio suo. Et accincti sunt singuli gladiis suis, accinctusque est David ense suo: et secuti sunt David quasi quadringenti viri: porro ducenti remanserunt ad sarcinas. Abigail autem uxori Nabal nuntiavit unus de pueris, dicens: Ecce misit David nunti
Abbreviated transcription (Latin):
in domo sua in ramatha. Consurgensq
dauid: descendit in desertũ fara N Erat
autẽ uir quispiã in solitudine maon. et
possessio eiꝰ in carmelo: et homo ille mag¬
nusnimis Erantq ei oues tria milia: et
mille capre: Et accidit ut tondẽtur grex
eius. in carmelo: Nom̃ autẽ uiri illiꝰ erat
nabal: et nom̃ uxoris eiꝰ abigail Erat illa
mulier prudentissima et speciosa: Porro
uir eiꝰ durus. et pessimꝰ et maliciosus. E¬
rat autẽ de genere chaleb. Cũ gͦ audisset
dauid in deserto qd̾ tondet nabal gregem
suũ: misit decẽ iuuenes et dixit cis. Ascendi¬
te in carmelũ. et uenietis ad nabal: et salu-¬
tabitis eũ ex nomine meo pacifice. et dicetis
sic trĩb meis. et tibi pax. et domui tuȩ pax.
et omĩb quecũq habes sit pax Audiui qͦd
tonderent pastores tui: qͥ erant nobiscũ
in deserto: Nunqͣm eis molesti fumꝰ. nec
aliquando defuit eis qͥcqͣm de grege om̃i
roga pueros tuos: et indicabt tibi: Nunc

Expanded text:
o sua in Rama consurgensque David descendit in desertum Pharan erat autem vir quispiam in solitudine Maon et possessio eius in Carmelo et homo ille magnus nimis erantque ei oves tria milia et mille caprae et accidit ut tonderetur grex eius in Carmelo nomen autem viri illius erat Nabal et nomen uxoris eius Abigail eratque mulier illa prudentissima et speciosa porro vir eius durus et pessimus et malitiosus erat autem de genere Chaleb cum ergo audisset David in deserto quod tonderet Nabal gregem suum misit decem iuvenes et dixit eis ascendite in Carmelum et venietis ad Nabal et salutabitis eum ex nomine meo pacifice et dicetis sic fratribus meis et tibi pax et domui tuae pax et omnibus quaecumque habes sit pax audivi quod tonderent pastores tui qui erant nobiscum in deserto numquam eis molesti fuimus nec aliquando defuit eis quicquam de grege omni erroga pueros tuos et indicabunt tibi nunc
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ancilla tua ñ uidi pueros tuos dñe
mi: qͦs misisti. Nunc gͦ dñe mi iuiuit dñs
et uiuit anima tua. qui ꝓhibuit te ne ue¬
nires in sanguinẽ. et saluauit manũ tuam
tibi Et nunc fiant sicut nabal inimici tui:
et qͥ quer̃ dño meo malũ: Qua ꝓpt̃ suscipe
benedictionẽ hanc quã attulit ancilla tua
tibi dño meo: et da pueris qͥ sequunt᷑ te

Expanded text:
e mi, quos misisti. Nunc ergo, domine mi, vivit Dominus, et vivit anima tua, qui prohibuit te ne venires in sanguine, et salvavit manum tuam tibi; et nunc fiant sicut Nabal inimici tui, et qui quaerunt domino meo malum. Quapropter suscipe benedictionem hanc, quam attulit ancilla tua tibi domino meo; et da pueris qui sequuntur te
Abbreviated transcription (Latin):
fregit dauid iuiros suos sermonib: & ñ
ꝑmisit eos ut c̃surgerent in saul: Porro
saul exurgens de spelunca: ꝑgebat
ceptõ itinere: Surrexit autẽ et dauid
post eũ: et egressus de spelunca post¬
saul post se: Et inclinans se dauid ꝓnꝰ
in t̾ram adorauit: dixitq ad saul Qua¬
re audis uerba hominũ loquentium.
dauid querit malũ aduersũ te : Ecce
hodie uider̃ ocłi tui qd̃ tradidit te dñs
in manꝰ meas in spelunca. et cogitaui
ut occidem te: sed peꝑcit tibi ocłs
mĩs: Dixi enĩ. Non extendã mañ meã

Expanded text:
fregit David viros suos sermonibus et non permisit eos ut consurgerent in Saul porro Saul exsurgens de spelunca pergebat coepto itinere surrexit autem et David post eum et egressus de spelunca Saul post se: 291 et inclinans se David pronus in terra, adoravit, dixitque ad Saul: Quare audis verba hominum loquentium, David quaerit malum adversum te? Ecce hodie viderunt oculi tui, quod tradidit te Dominus in manu mea in spelunca: et cogitavi ut occiderem te, sed pepercit tibi oculus meus: dixi enim: Non extendam manum meam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ÷ ad caput eiꝰ et sciphũ aque: et abea¬
erat quisꝗͣ qui uidec et intelligeret. et
euigilaret sed om̃s dormiebant: qͥa sopor
dnĩ irruerat suꝑ eos Cumq transisset
dauid ex aduerso et stetisset in uertice
abner filiũ ner dicens: Nonne responde¬
bis abner: Et respondens abner: ait:
Et ait dauid ad abner: Nunqͥdñ uir tu
es : Et quis aliꝰ similis tui in isrł: Quare
gͦ ñ custodisti dñm tuũ regem Ingres¬
sus.ẽ. enĩ unus de turba: ut int̃ficeret
regem dñm tuũ: Non ÷ bonũ hoc quod
Nunc gͦ uide ubi sit hasta regis. et ubi ser¬
phus aquȩ qͥ erat ad caput eiꝰ. Cognouit
gͦ saul uocẽ dauid et dixit: Num uox tua
hȩc: filimi dauid: Et dauid Uox mea dñe
mi rex Etait: Quã ob causã dñs m̃s ꝑseqͥt᷑
seruũ suũ: Quid feci. aut qͦd: in manumea
malũ: Nunc gͦ audi oro dñe mi rex uerba

Expanded text:
quae est ad caput ejus, et scyphum aquae, et abeaerat quisquam, qui videret et intelligeret, et evigilaret, sed omnes dormiebant, quia sopor Domini irruerat super eos. Cumque transisset David ex adverso, et stetisset in vertice Abner filium Ner, dicens: Nonne respondebis, Abner? Et respondens Abner, ait: Et ait David ad Abner: Numquid non vir tu es? et quis alius similis tui in Israel? quare ergo non custodisti dominum tuum regem? ingressus est enim unus de turba, ut interficeret regem dominum tuum. Non est bonum hoc, quod Nunc ergo vide ubi sit hasta Regis: et ubi scyphus aquae qui erat ad caput ejus. Cognovit autem Saul vocem David et dixit. Numquid vox tua est hec fili mi David? Et ait David. Vox mea domine mi Rex. Et ait. Quam ob causam Dominus meus persequitur servum suum? Quid feci? aut quod est malum in manu mea? Nunc ergo audi oro
Abbreviated transcription (Latin):
nunciauer ei dicentes: Ecce dauid in
deserto : engaddi: Assumens gͦ saul
rexit adinuestigandũ dauid et uiros eiꝰ.
etiã suꝑ abrustissimas petras quȩ solis
ibicib ꝑuiȩ sunt Et uenitad caulas o-
uiũ: quȩ se offerebant uianti: Eratq
ibi spelunca: quã ingressus: saul. ut
purgaret uentrẽ: Porro dauid et uiri
eius: in interiori parte spelunce late¬
bant Et dixer̃ serui dauid adeũ: Ecce
dies de qͣ locutus est dñs ad te: ego tra-¬
dam tibi inimicũ tuũ. ut facies ei sicut
placuerit in ocłis tuis. Surręxit gͦ dauid.
et p̃cidit oram clamidis saul silent̃: Post
hec ꝑcussit cor suũ dauid: eo qd̃ absci

Expanded text:
nuntiaverunt ei, dicentes: Ecce David in deserto est En-Gaddi. Assumens ergo Saurexit ad investigandum David et viros ejus, etiam super abruptissimas petras, quae solis hibicibus perviae sunt et venit ad caulas quoque ovium quae se offerebant vianti eratque ibi spelunca quam ingressus est Saul ut purgaret ventrem porro David et viri eius in interiori parte speluncae latebant et dixerunt servi David ad eum ecce dies de qua locutus est Dominus ad te ego tradam tibi inimicum tuum ut facias ei sicut placuerit in oculis tuis surrexit ergo David et praecidit oram clamydis Saul silenter post haec percussit cor suum David eo quod abs
Abbreviated transcription (Latin):
nobis et custodiuit nos: et tradidit latrun¬
culos qͥ eruꝑant aduersũ nos in manu no¬
stra: nec audiet uos quisqͣm suꝑ sermone
cinas. et descendentis ad p̃liũ: et similiter
diuident. Et factũ: hoc ex illa die et de¬
inceps constitutũ et p̃finitũ et qͣsi lex in
isrł: usq ad diem hanc Uenit gͦ dauid in
siceleg. et misit dona de p̃da semorib iuda
ꝓximis sius dicens accipite benedictionẽ
de p̃da hostiũ dni: hisqui erant in bechel.
et qui in ramoth ad meridiẽ et qͥ in iether. &
qui in aroer. et qͥ in sefamoth. etqͥ in estama.
et qͥ in rachal. et qui in urbib ierameli. et qui
in urbib cheni. & qͥ in arama. & qͥ in lacu asan.
et qͥ in athac. & qͥ inhebron & reliqͥs qͥ erant
in his locis in qͥb cõmoratꝰ fuerat ddđ & uiriciꝰ:¬

Expanded text:
nobis et custodivit nos et dedit latrunnobis et custodivit nos et dedit latrunculos qui eruperant adversum nos in manu nostra nec audiet vos quisquam super sermone oelium et remanentis ad sarcinas et similiter divident et factum est hoc ex die illa et deinceps constitutum et praefinitum et quasi lex in Israhel usque ad diem hanc venit ergo David in Siceleg et misit dona de praeda senioribus Iuda proximis suis dicens accipite benedictionem de praeda hostium Domini his qui erant in Bethel et qui in Ramoth ad meridiem et qui in Iether et qui in Aroer et qui in Sefamoth et qui in Esthama et qui in Rachal et qui in urbibus Ierameli et qui in urbibus Ceni et qui in Arama et qui in lacu Asan et qui in Athac et qui in Hebron et reliquis qui erant in his locis in quibus commoratus fuerat David i
Abbreviated transcription (Latin):
cussit eos dauid auesꝑe usq ad uespũ alteriꝰ
diei: et ñ euasitͤ cis qͥsqͣm nisi qͣdringenti ui¬
ri adolescentes qͥ ascendant camelos & fuge¬
rant: Eruit gͦ dauid omĩa que tulerant ama¬
lechite. et duas uxores suas eruit. nec defuit
a paruo usq ad magnũ tã de filiis ꝗͣ de fili-¬
ab et de syolus Et quec̃q rapuerant omĩa
reduxit dauid.: et culit uniuersos greges &
centos uiros qͥ lassi sustiterant nec seqͥ potu¬
erant dauid: et residere eosusserat in torren-¬
te besor Qui egressi sunt obuiã dauid: ec po¬
pulo qͥ erat cũ eo accedens autẽ dauid ad
popłm: salutauit eos pacifice: Respondeis¬
q omĩs uir pessimꝰ et iniquus de uirisqui
erant cũ dauid: dixit. Quia ñ uener̃ nobiscũ
ñdabimꝰ eis quicꝗͣ de p̃da qͣm eruimꝰ. sed
sufficiat unicuiq uxor sua et filii quos cũ
acceꝑint recedant Dirit autẽ dauid Non
sic facietis frẽsmei. de his quȩ tradidit dñs

Expanded text:
alterius diei et non evasit ex eis quisquam nisi quadringenti viri adulescentes qui ascenderant camelos et fugerant eruit ergo David omnia quae tulerant Amalechitae et duas uxores suas eruit nec defuit quicquam a parvo usque ad magnum tam de filiis quam de filiabus et de spoliis et qureduxit David. Et tulit universos greges etcentos viros, qui lassi substiterant, nec sequi potuerant David, et residere eos jusserat in torrentem Besor: qui egressi sunt 300 obviam David et populo qui erat cum eo. Accedens autem David ad populum, salutavit eos pacifice. Respondensque unus vir pessimus et iniquus, de viris qui erant cum David, dixit: Quia non venerunt nobiscum, non dabimus eis quicquam de praeda quam eruimus sed sufficiat unicuique uxor sua et filii quos cum acceperint recedant dixit autem David non sic facietis fratres mei de his quae tradidit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
in nemore qͦd ÷ in rama hastã manu te¬
nens. cunctiq serui eiꝰ circunstarent
eũ: ait ad seruos suos qͥ assistebant ei
uobis dabit filiꝰ usai agros & uineas. et
uniuersos uos faciet tribunos. et centu-¬

Expanded text:
in nemore, quod est in Rama, hastam manu tein nemore, quod est in Rama, hastam manu tenens, cunctique servi ejus circumstarent eum, ait ad servos qui assistebant ei: uobis dabit filius Iesse agros et uineas, et uniuersos uos faciet tribunos, et centu
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ insanũ. quare adduxistis eum ad
me : An desunt nobis furiosi. qͦd intro-¬
duxistis istũ ut fureret me p̃sente: Hic¬
Quod cũ audissent frẽs eiꝰ et omis domus
patris eius. descender̃ ad eũ illuc. et con¬
uenerunt ad eũ om̃s quierant in angu
stia constituti. et opp̃sũ ere alieno et ama¬
ro animo: Et factus : eorũ pͥnceps: fuer̃q
cũ eo quasi qͣdringenti uiri Et ꝓfectus:
dauid inde in masphat: quȩ : moab. Et
dixit ad regem moab. Maneat oro pater
m̃s et mat̾ mea uobiscũ: donec sciã quid
faciat michi dñs Et reliquit eos ante
faciem regis moab Mlanser̃q apud eũ
cunctis dieb: quib dauid fuit in p̃sidio
ixitq gad ꝓpħa ad dauid Noli xUiui¬
manere in p̃sidio: Proficiscere : et uade
in t̾ram uda Et ꝓfectus ẽ. dauid: et ue¬
nit in saltũ areth Et audiuit saul qͦd ap¬
paruisset dauid: et uiri qͥ erant cũ eo:
Saul autẽ cũ maneret in gabaa et eẽt.

Expanded text:
minem insanum: quare adduxistis eum ad minem insanum: quare adduxistis eum ad me? An desunt nobis furiosi, quod introduxistis istum, ut fureret, me praesente? hicQuod cum audissent fratres ejus, et omnis domus patris ejus, descenderunt ad eum illuc. Et convenerunt ad eum stia constituti, et oppressi a rege alieno, et amaro animo: et factus est eorum princeps, fueruntque cum eo quasi quadringenti viri. Et profectus est David inde in Maspha, quae est Moab: et dixit ad regem Moab: Maneat, oro, pater meus et mater mea vobiscum, donec sciam quid faciat mihi Deus. Et reliquit eos ante faciem regis Moab: manseruntque apud eum cunctis diebus, quibus David fuit in praesidio. Dixitque Gad propheta ad David: Noli manere in praesidio, proficiscere, et vade in terram Juda. Et profectus David, et venit in saltum Hareth. Et audivit Saul quod apparuisset David, et viri qui erant cum eo. Saul autem cum maneret in Gabaa, et esset
Abbreviated transcription (Latin):
de mulierib agitur: continiumꝰ Ab heri &
nudiꝰtcius quando egrediebam᷑. et fuer̃ uasa
pueroꝵ scã. Porro uia hec polluta : sed &
ipsa hodie scĩficabit᷑ in uasis: Dedit gͦ eis
sacerdos scĩficatũ panẽ: Neq enĩ erat ibipa¬
nis: nisi tantũ panes ꝓpositionis qͥ subla¬
ti fuerant a facie dnĩ: ut ponerentur panes
calidi. Erat autẽ ibi uir qͥdam de seruis
mecũ : Sermo enĩ regis urgebat: Et dixit
sacerdos: Ecce hic gladiꝰ goliath filistei.
quẽ ꝑcussisti in ualle terebinti. ẽ inuolutꝰ
pallio post ephoth: Si istũ uis tollere: tol¬
michieũ: Surrexit itaq dauid et fugit
indie illa a facie saul: et uenit ad achis
regem gech Dixer̃q ei serui achis Nun¬
quidñ ipse : dauid rex trȩ: Nonne huic
muit ualde a facie achis regis geth &
ĩmutauit os suũ corã eis: et collabebat᷑
int̾ manus eorũ: Et impingebat in ostio
portȩ: defluebantq saliuȩ eiꝰ in barbam.
Et ait achis ad seruos suos Cidistis ho¬

Expanded text:
 ab heri, et nulliustertius, quando egrediebamur, et fuerunt vasa puerorum sancta: porro via haec pollata est, sed ea ipsa hodie sanctificabitur in vasis. Dedit ergo ei sacerdos sanctificatum panem: neque enim erat ibi panis, nisi tantum panes propositionis, qui sublati fuerant a facie Domini, ut ponerentur panes calidi. Erat autem ibi vir de servis mecum: sermo enim regis urgebat. Et dixit sacerdos: Ecce hic gladius Goliath Philisthaei, quem percussisti in Vallem terebinthi, est involutus pallio post ephod: si istum vis mihi eum. Surrexit itaque David, et fugit in die illa a facie Saul, et venit ad Achis regem Geth: dixeruntque ei servi Achis: Numquid non iste est David rex terrae? nonne huic muit valde a facie Achis regis Geth. Et immutavit os suum coram eis, et collabebatur inter manus eorum, et impingebat in ostia portae, defluebantque salivae ejus in barbam. Et ait Achis ad servos suos: Vidistis ho
Abbreviated transcription (Latin):
manib philistinoꝵ: Cumq renunciafseent
serui eius uerba dauid que dixerat saui
placuit sermo in oculis dauid ut fieret
gener regis: Et post dies paucos surgens
dauid abut cũ iuris qͥ cũ eo erant. et ꝑcus¬
sit exphilistum ducentos uiros. et attulit
p̃pucia eorũ. et annumerauit ea regi. ut eẽt
gener eius: Dedit itaq ei saul michol filiã
suã uxorem: Et uidit saul et intellexit qͦd
dñs eẽt. cũ dauid Michol autẽ filia saui
diligebat eũ: et saul magis cepit timere
dauid factusq: saul inimicus dauid:
cunctis dieb Et egressi sunt pͥncipes filisti¬
norũ: Apͥncipio autẽ egressionis eoꝵ pru¬
dentiꝰ se agebat dauid. quã om̃s serui sa

Expanded text:
manibus Philisthinorum. Cumque renuntiassent manibus Philisthinorum. Cumque renuntiassent servi ejus David, verba quae dixerat Saul, placuit sermo in oculis David, ut fieret gener regis. Et post dies paucos surgens David, abiit cum viris, qui sub eo erant. Et percussit Philisthiim ducentis viris, et attulit praeputia eorum, et annumeravit ea regi, ut esset gener regis. Dedit itaque ei Saul Michol filiam suam uxorem. Et vidit Saul, et intellexit quod Dominus esset cum David. Michol autem filia Saul diligebat eum. Et Saul magis timere coepit David: factusque est Saul inimicus David cunctis diebus. Et egressi sunt principes Philisthinorum: a principio autem egressionis eorum, prudentius se gerebat
Abbreviated transcription (Latin):
dari merob filia saul dauid: data: ad ri-¬
hel molachitȩ uxor Dilexit autẽ michol
filiã saul alterã dauid Et nunciatũ est
saul: et placuit ei Dixitq saul Dabo eã
illi ut fiat ei in scandalũ: et sit suꝑ eũ ma¬
nus philistinoꝵ: Dixit gͦ saul ad dauid
Induab reb: gener m̃s eris hodie Et mai¬
dauit saul seruis suis Loquimini ad da¬
uid clam me: dicentes: Ecce places regi.
et om̃s serui eius diligunt te: Nunc gͦ
esto gener regis Et locuti sunt serui sa-¬
ul in aurib dauid omĩa uerba hȩc: stait
dauid: Num parũ uobis uidet᷑ generum
eẽ regis: Ego autẽ sũ pauꝑ: et cenuis:
Et enunciauer̃ serui saul: dicentes: Huiꝰce¬
modi uerba: locutꝰ . ẽ. dauid Dixit autẽ
saul. Sic loquimini ad dauid Non habet
necesse rex sponsalia: nisi tantũ centũ p̃-¬
pucia philistinoꝵ. ut fiat ultio de inimicis
regis Porro saul cogitabat trade dauid in

Expanded text:
dari Merob filia Saul David, data est Hadridari Merob filia Saul David, data est Hadrieli Molathitae uxor. Dilexit autem Michol filiam Saul alteram David, et nuntiatum est Saul, et placuit ei. Dixitque Saul: Dabo eam illi, ut fiat ei in scandalum, et sit super eum manus Philisthinorum. 284 Dixit ergo Saul ad David: In duabus rebus gener meus eris hodie. Et mandavit Saul servis suis: Loquimini ad David clam me, dicentes: Ecce places regi, et omnes servi ejus diligunt te. Nunc ergo esto gener regis. Et locuti sunt servi Saul in auribus David omnia verba haec. Et ait David: Num parum vobis videtur, generum esse regis? Ego autem sum vir pauper et tenuis. Et renuntiaverunt servi Saul, dicentes: Hujuscemodi verba locutus est David. Dixit autem Saul: Sic loquimini ad David: Non habet necesse rex sponsalia, nisi tantum centum praeputia Philisthinorum, ut fiat ultio de inimicis regis. Porro Saul cogitabat tradere David in
Abbreviated transcription (Latin):
q saul lanceã. et misit eã: putansquod
configere possit dauid cũ pariete : Et de¬
clinauit dauid a facie eius scd̾o Et timuit
sisset: Amouit gͦ eũ saulase. & fecit eum
tribunũ suꝑ mille uiros Et egredieba¬
tur. et intrabat in c̃spectu ꝑopłi. In omĩb
quoq uiis suis dauid prudent̃ agebat:
et dñs erat cũ eo Uidens itaq saul quod
ptudens. eẽc nimis: cȩpit cauere eum:
Om̃is autẽ isrł et iuda : diligebat dauid
Ipse enĩ egrediebatur. et ingrediebatur.
ante eos Dixit autẽ saul ad dauid Ecce
filia mea maior merob: ipsam dabo tibi
uxorem. tu tantũmodo esto uir fortis.
et p̃liare bella dni Saul autẽ reputabat
dicens: ñ sit manꝰ mea in eo. sed sit suꝑ eũ
manus philistinorũ: dit autẽ dauid ad
saul Quis ego sum. aut quȩ uita mea
aut cognatio patris mei in isrł ut fiam ge¬
ner regis: Factũ ÷ autẽ tempꝰ cũ deberet

Expanded text:
que Saul lanceam, et misit eam, putans quod que Saul lanceam, et misit eam, putans quod configere posset David in pariete: et declinavit David a facie ejus secundo. Et timuit sisset. Amovit ergo eum Saul a se, et fecit eum tribunum super mille viros: et egrediebatur, et intrabat in conspectu populi. In omnibus quoque viis suis David prudenter se agebat, et Dominus erat cum eo. Vidit itaprudens esset nimis et coepit cavere eum omnis autem Israhel et Iuda diligebat David ipse enim egrediebatur et ingrediebatur ante eos dixit autem Saul ad David ecce filia mea maior Merob ipsam dabo tibi uxorem tantummodo esto vir fortis et proeliare bella Domini Saul autem reputabat dicens non sit manus mea in eo sed sit super illum manus Philisthinorum ait autem David ad Saul quis eaut cognatio patris mei in Israel, ut fiam gener regis? Factum est autem tempus, cum deberet
Abbreviated transcription (Latin):
ta sua usq ad gladiũ. et arcũ suũ. et usq
ad balteũ: Egrediebat᷑ quoq dauid ad
omĩa quec̃q misisset eũ saul: et prudent̃
se agebat: Posuitq eũ saul: suꝑ uiros bel¬
li Et acceptꝰ erat in ocłis uniuersi popłi.
maximeq in conspectu famulorũ saul
Porro cũ reuerteret᷑ ꝑcusso philisteo dauid.
egresse sunt mulieres de uniuersis urbib
isrł: cantantes chorosq ducentes in occur.
sum regis saul. in timꝑanis letitiȩ et si-
stris: Ec p̃cinebant mulieres ludentes:
atq dicebant: Pcussit saulmille: et dauid
decem milia: Iratus ÷ autẽ saulnimis: et
displicuit in ocdis eius iste sermo Dix̃q
Deder̃ dauid decẽ milia: et michi deder̃
mille: Quid ei suꝑ ÷ nisi solũ regnũ : Non
rectisgͦ ocłis saul aspiciebat dauidadie
illa: et deinceps: Post diem autẽ alterã in¬
uasit sp̃c dñi malus saul: et ꝓpħabat in
medio domꝰ suȩ: Dauid autẽ psallebat
manu sua: sicut ꝑ singulos dies Tenebat¬

Expanded text:
d gladium et arcum suum et usque ad balteum egrediebatur quoque David ad omnia quaecumque misisset eum Saul et prudenter se agebat posuitque eum Saul super viros belli et acceptus erat in oculis universi populi maximeque in conspectu famulorum Saul porro cum reverteretur percusso Philistheo David egressae sunt mulieres de universis urbibus Isretitiae et in sistris et praecinebant mulieres ludentes atque dicentes percussit Saul mille et David decem milia iratus est autem Saul nimis et displicuit in oculis eius iste sermo dixitque dederunt David decem milia et mihi dederunt mille quid ei superest nisi solum regnum non rectis ergo oculis Saul aspiciebat David ex die illa, et deinceps. Post diem autem alterum, invasit spiritus Domini malus Saul, et prophetabat in medio domus suae: David autem psallebat in manu sua, sicut per singulos dies: tenebat
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s seruos suos: ut occid̾ent dauid Purro
ionathan filius saul diligebat ualde dauid
Et indicauit ionathan dauid dicens. Que¬
rit saul pat̃ m̃s occide te: Qua ꝓpt̃ obser¬
ua te queso mane: et manebis clam. et ab-¬
sconderis: Ego autẽ egrediens stabo uixca
loquar de te adpatrem meũ. & qͦdcũq
uidero nunciabo tibi Locutꝰ. ẽ autẽ iona¬
than de dauid bona: ad saul patrẽ suũ.¬
Dixitq ad eũ Nec pecces rex in seruũ tuũ
dauid. qͥa ñ peccauit tibi: et oꝑa eiꝰ bona
sunt ualde tibi Et posuit animã suã in
manu sua. et ꝑcussit philisteũ: et fecit
dñs salutẽ magnã in uniuerso ifrł Uidi¬
sti: et letatus es Quare gͦ peccas in sangui¬
ne innoxio int̾ficiens dauid qͥ ÷ absq culpa
Quod cũ audisset saul: placatꝰ : uoce io¬
nathe iurauit: Ciuit dñs: qͥa ñ occidetur:
Cocauit itaq ionathan dauid: et indica
uit ei omĩa uerba hȩc Et introduxit io¬
nathan dauid ad saul: et fuit ante eum.

Expanded text:
ent David. Porro Jonathan filius Saul diligebat David valde. Et indicavit Jonathan David, dicens: Quaerit Saul pater meus occidere te: quapropter observa te, quaeso, mane, et manebis clam, et absconderis. Ego autem egrediens stabo juxta loquar de te ad patrem meum, et quodcumque videro, nuntiabo tibi. Locutus est ergo Jonathan de Dadixitque ad eum ne pecces rex in servum tuum David quia non peccavit tibi et opera eius bona sunt tibi valde et posuit animam suam in manu sua et percussit Philistheum et fecit Dominus salutem magnam universo Israhel vidisti et laetatus es quare ergo peccas in sanguine innoxio interficiens David qui est absque culpa quod cum audisset Saul placatus voce Ionathae iuravit vivit Dominus quia non occidetur vocavit itaque Ionathan David et indicavit ei omnia verba haec: et introduxit Jonathas David ad Saul, et fuit ante eum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħas Et omĩs isrł p̃uaricati sunt legẽ tuã
et declinauer̃ ne audirent uocẽ tuã. et stil¬
lauit suꝑ nos maledictio. et detestatio quȩ
scripta. ẽ in libro moisi serui dei: quia peccaui¬
mus ei Et statuit sermones suos quos locutus
ẽ. suꝑ nos et suꝑ pͥncipes nr̃os. qui iudicauert̃
nos: ut suꝑducerẽt in nos malum magnuim
quale nunquã fuit sub om̃i cęlo. scđ̾m qđ factũ
ẽ in ierłm. sicut scriptũ ẽ. in lege moysi Om̃e
malum hoc uenit suꝑ nos: et non rogauinus
iniquitatib nr̃is. et cogitaremꝰ ueritatẽ tuam:
Et uigilauit dñs suꝑ malitiam: et adduxit eã
quȩ fecit: Non enim audimus uocem eius:¬

Expanded text:
is Israel praevaricati sunt legem tuam, et declinaverunt, ne audirent vocem tuam, Et stillavit super nos maledictio, et detestatio, quae scripta est in libro Mosi servi Dei, quia peccavimus ei. Et statuit sermones suos, quos locutus est super nos, et super principes nostros, qui judicaverunt nos, Ut supeomni coelo, secundum quod factum est in Jerusalem. Sicut scriptum est in lege Mosi, omne malum hoc venit super nos. Et non rogavimus iniquitatibus nostris, et cogitaremus veritatem tuam. Et vigilavit Dominus super malitiam, et adduxit eam quae fecit: non enim audivimus vocem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
scires hȩc omĩa: sed aduersũ dñatorẽ cȩli
eleuatus. es. et uasa domus eius allata st̃
coram te. et tu et optimates tui. et uxores tuȩ
et concubinȩ tue uinũ bibistis in eis: Dõs qͦq
argenteos. et aureos. creos. ferreos. et ligneos.
et lapideos. qͥñ uident neq audiunt. neq
sentiunt laudasti: porro dm̃ qui habet fla¬
tum tuũ in manu sua. et om̃s uias tuas non
glorificasti Iccirco ab eo missus. ẽ articulꝰ
manus: que scripsit hoc quod exaratũ. ẽ:
hec. ẽ. autẽ scriptura que digesta. ẽ Ala¬
ne thecel. phares Et hec int̃p̃tatio sermo¬
nis Mlane numerauit ds̃ regnũ tuũ. et
compleuit illud Techel: appensus. ẽ. iN
statera. et inuentus. ẽ minus habens Pha-¬
res: diuisũ ẽ. regnũ tuũ. et datum: medis.
et ꝑsis Tunc iubente rege indutus. ẽ damel
purpura. et circũdata. ẽ. torques aurea collo
eius: et p̃dicatũ. ẽ. de eo quod hab̾et potesta¬

Expanded text:
scires haec omnia: Sed adversum Dominatorem coeli scires haec omnia: Sed adversum Dominatorem coeli elevatus es, et vasa domus ejus allata sunt coram te: Et tu, et optimates tui, et uxores tuae, et concubinae tuae, vinum bibistis in eis? Deos quoque argenteos, et aureos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos, qui non vident, neque audiunt, neque sentiunt, laudasti: Porro Deum, qui habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et complevit illud. THECEL: appensus es in statera, et inventus es minus habens. PHARES: divisum est regnum tuum, et datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura, et circumdata est torques aurea collo ejus: et praedicatum est de eo quod haberet potesta
Abbreviated transcription (Latin):
legam tibi rex. et int̃p̃tationẽ eiꝰ ostendã tibi
rex ds̃ altissimus regnũ et magnificen¬
tiam. głam & honorẽ. dedit nabugo dono¬
sor patri tuo: ꝓpt̾ magnificentiã quã de¬
derat ei. uniuersi popłi trib et lingue trẽme¬
baut. et metuebant eũ Quos uolebat int̃fici¬
ebat: et qͦs uolebat ꝑcutiebat: Et quos uolebat
ȩxaltabat: et qͦs uolebat humiliabat. Quando
autẽ eleuatũ. ẽ cor eius et sp̃c illius obfirma¬
tus. ẽ. ad suꝑbiã: depositus. ẽ de solio regni
sui. et gła eius ablata. ẽ et a filus hominum
eiectus. ẽ.: Sed & cor eius cũ bestus positũ. c̃
et cũ onagris erat habitatio eius fenũ qͦq
ut bos comedebat: et rore celi corpus eiꝰ in¬
fectum. ẽ donec cognosceret qͦd potestatẽ
habeat altissimꝰ in regno hominũ. et quẽc̃q
uoluerit suscitabit suꝑ illud Tu quoq fi¬
lius eius balthasar ñ humiliasti cor tuũ cum

Expanded text:
legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentiam, et gloriam et honorem dedit Nabuchodonosor patri tuo. Et propter magnificentiam quam dederat ei, universi populi, tribus, et linguae, tremebant et metuebant eum: Quos volebat, interficiebat: et quos volexaltabat et quos volebat humiliabat. Quando autem elevatum est cor eius, et spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, depositus est de solio regni sui, et gloria eius ablata est, et a filiis hominum ejectus est, sed et cor ejus cum bestiis positum est, et cum onagris erat habitatio ejus: Fenum quoque ut bos comedebat, et rore coeli corpus ejus infectum est; Donec cognosceret quod potestatem habeat Altissimus in regno hominum. et quemcumque voluerit, suscitabit super illud. Tu quoque, filius ejus Baltassar, non humiliasti cor tuum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
niorũ. et ostensio secretorũ. et solutio ligato¬
rum inuentȩ sunt in eo hoc ẽ in daniele
cui rex imposuit nom̃ balthasar: Nunc itaq
daniel uocetur: intp̃tationẽ narrabit: Igit᷑
introductus.ẽ. danel: corã rege Ad quẽ p̃-¬
fatus rex: ait: Tu es daniel de filuis captiui¬
tatis iudeȩ. quẽ adduxit rex pat̾ m̃s de
gressi sunt in conspectu meo sapientes magi.
ut scripturã hanc legerent. et int̃p̃tationem
eius indicarent michi: et neqͥuer̃ sensũ sermo¬
nis huiꝰ edicere: Porro ego audiui de te qͦd
possis obscura int̾p̃tari: et ligata dissoluere:
Si gͦ uales scripturã legere et int̾p̃tationem
eius indicare michi: purpura uestieris. et tor-¬
quẽ aureã circa collũ tuũ habebis. et t̃cius in
regno meo pͥnceps eris. Ad quȩ respondens
damel: ait corã rege: Munera tua sint tibi:
et dona domꝰ tuȩ alteri da Scripturã autẽ

Expanded text:
niorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatoniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit nomen Baltassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretationem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefatus rex ait: Tu es Daniel de filiis captivitatis Judae, quem adduxit rex pater meus dgressi sunt in conspectu meo sapientes magi, ut scripturam hanc legerent, et interpretationem ejus indicarent mihi: et nequiverunt sensum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura vestieris, et torquem auream circa collum tuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tationem eius manifestam michi fece¬
rit: purpura uestietur. et torquẽ auream
habebit in collo. et t̃cius in meo regno erit:
Tunc ingressi om̃s sapientes regis ñ potuert̃¬
nec scripturã legere. nec int̃p̃tationẽ eius¬
indicare regi Unde rex balthasar satis con-¬
turbatus. ẽ: et uultus illiꝰ ĩmutatus. ẽ: Sed
et optimates eius conturbabantur: Regina
autẽ ꝓre quȩ accidat regi. et optimatib
suis domũ conuuui ingressa. ẽ. et ꝓloquens
ait Rex in ȩt̾nũ uiue: Non te conturbent
cogitationes tuȩ: neq facies tua ĩmutetur:
Est uir in regno tuo qui sp̃m dõrũ scõrum
habet inse. et in dieb patris fui scientia et
sapientia inuentȩ sunt in eo: Nam et rex na¬
bugodonosor pat̾ tuus pͥncipẽ magorũ in¬
cantatorũ chaldeorũ. et aruspicũ ẽstituit
eũ. pat̾ inquã tuus o rex: quia sp̃c amplior
et prudentia intelligentiaq int̃p̃tatio som¬

Expanded text:
interpretationem ejus manifestam mihi feceinterpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantur. Regina autem, pro re quae acciderat regi, et optimatibus ejus, domum convivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, neque facies tua immutetur. Est vir in regno tuo, qui spiritum deorum sanctorum habet in se: et in diebus patris tui scientia et sapientia inventae sunt in eo: Nam et rex Nabuchodonosor pater tuus, principem magorum, incantatorum, Chaldaeorum, et aruspicum constituit eum, pater, inquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et prudentia, intelligentiaque, interpretatio som