comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mĩciauit. ut uirgines que in templo instituebant᷑. et etatis
cetere paruissent. sola uirgo maria hoc se facere nõ pose
Tunc auxiatus pontifex eo ꝙ neq contra scupturã que di¬
cit uouete et reddite uotum infringendum putaret. nec
morem genti in suetum introducere auderet. ad ĩmmentẽ
oroni insisterent. et pontifex ad consulendum dnĩ accessisset
mox de loco oratorii cunctis audientibus uox insonuit dices¬
ut quicumq de domo dauid impciis habiles cõigati non
essent, singuli uirgas singulas ad altare de ferrent. et cuiꝰ
bio esset, cui bigo desponsari deberet. Erat inter ceteros io¬
uirgas suas afferentibus. solus ip̃e uirgam suã subtraxit.
unde cum nichil diuine uoa cõsonum apareret./ pontifex
ille uirgã suam non actulit/. cui uirgo desponsara deberet

Expanded text:
nuntiabat, ut virgines quae in Templo constituebantur, et hoc aetatis caeterae pronae paruissent: sola virgo Domini Maria hoc se facere non posse tutus animi, cum neque contra Scripturam, quae dicit: Vovete et reddite , votum infringendum putaret: neque morem genti insuetum introducere auderet, praecepit, ut ad orantibus dum pontifex ad consulendum accessit mox de loco oratorii uox cunctis audientibus dixit ut quicumque de domo Dauid nuptiis habiles coniugati non essent singuli uirgas singulas ad altare deferrent et cuiuscse esset cui uirgo desponsari deberet. Erat inter ceteros Iouirgas suas afferentibus ipse solus uirgam suam substraxit. Vnde cum nichil de prophetia consonum appareret pontifici ille uirgam suam non attulit, cui uirgo desposari deberet.
Abbreviated transcription (Latin):
riles partus. mirabiliores esse solere. Proiide anna uxor tua
pariet filiam tibi. et uocabis nomen eius mariã. hec ut uo¬
sed in templo dñi semper morabitur. ne quid sinistrum de ea

Expanded text:
riles partus mirabiliores esse solere. Proinde Anna uxor tua riles partus mirabiliores esse solere. Proinde Anna uxor tua pariet tibi filiam et uocabis nomen eius Mariam. Hec sed in templo domini permanebit, ne quid de ea
Abbreviated transcription (Latin):
offerre nec inter fecundos infecundum. et qui ppłmn dei nõ¬
pudore domũ Redire noluit. ne similiter a contribubꝰ suis
qui hoc audierant tantum obprobriũ sustineret. Ce cedens
ergo ad pastores suos. cum Ibi aliqͣm dui fuisset. quadam
die ei soli angelus cum magna claritate apparuit. et de ei
uisione turbatum ne timeret admonuit dicens. Ego sum
ditas esse. et elemosias in conspectu dñi ascendisse. uid
em̃ pudorem tuũ et audimi sterilitatis obprobriũ. non
recte tib obiectum. Peccati quippe non nature ultor est
deus et Ideo cum alicuius uterum claudit. ad hoc facit
ut mirabilius demo apperiat. et non libidiis ẽẽ quod
nascitur. sed diuini fore muneris cognostatur. porima
gentis nr̃e mater sarra. nonne usq ad nonages mũ ddnũ¬
dui steralis fuit. et tamiẽ Ioseph genuit. qui tociꝰ egipt
dũdim habuat. Quid forcior sampsone. uel sauctior
sannulle. Et tamen hni ambs mrẽs steriles habuere
Racioni Igitur et exemplis crede Dilatos dui conceptꝰ et ste¬

Expanded text:
inter fecundos infecundus in lepudore domum redire noluit ne a contribulibus suis qui hoc a sacerdote audierant tantum obprobrium sustineret. Secedens itaque ad pastores suos cum ibi aliquandiu fuisset quadam die ei soli angelus cum magna claritate apparuit; et de eius uisione turbatum ne timeret admonuit dicens: «Ego sumditas et audiui elemosinas tuas in conspectu dei ascendisse. Vidpudorem tuum, et audivit sterilitatis opprobrium non recte tibi deus et ideo cum alicuius uterum claudit ad hoc facit ut mirabilius denuo aperiat et non libidinis esse quod nascitur, sed diuini esse muneris cognoscatur. Prima gentis uestre mater Sara nonne usque ad annum nonagesimum inu sterilis fuit? Et tamen Ioseph genuit, qui dominus totius Egypti fuit. Quis fortior Sampsone, uel sanctior Samuele? Et tamen ambo matres steriles habuere. Rationi igitur uel exemplis crede, dilatos diu conceptus et ste
Abbreviated transcription (Latin):
rimi concurrerent. Iterum preses iussit ꝓ tribunali eã ad
sid poninitur. Aad quos uirgo facta orone accedens. tetigit illos
ur̃os. Ad cuius uocem mox illi surrexerunt. et super pedes
suos steterunt. Quos preses interrogans ait. Quid faciẽdo
hec mulier demẽtes uos fecit, et resolutos. Iugressus ẽ inqͥnt¬
claritate sua concussit. Preses autẽ ad btam̃ serapiã conner¬
sus. Gacrifica inquit diis ne morte plectaris. Cui unrgo. Non
faciam uolinitatem patris tui sathane. quia xpĩana sũ. Tunc
preses iussit lampades ardentes lateribus eis apponi. et ea¬

Expanded text:
rimi concurrerent, iterum praeses jussit pro tribunali eam sibi iidtro; ad cujus vocem illi steterunt super pedes suos. Quos praeses interrogavit: Quid faciendo haec mulier dementes vos fecit et resolutos? Ingressus est, inquiclaritate sua concussit. Praeses ad beatam Seraphiam conversus: Sacrifica diis, inquit, ne morte plectaris. Cui virgo: Non facio voluntatem patris tui Satanae, quia Christiana sum. Tunc praeses jussit lampades ardentes lateribus ejus apponi, se
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem fuisse zachane qui erat de tribu leur. Et scdm̃ legẽ
quilibet de sua tribu ⁊ familia ducere de bebat bxorem, et
ipãm de filiabus aaron luchas fuisse testatur. Ced sciendũ
Iuda duxerunt uxores. unde tribus sacerdotalis ⁊ Regalis co
gnacione semper ad inuicem ꝓbantur fuisse cõmucte. potuit
que de tribu regia descendit cum tribu sacerdotali cognacoem
generis habuisse constaret. Et Ita btã maria de ueraq tribu
erat. uoluit enĩ dñs ut hee tribus primlegiate ꝓpter miste¬
rium ad imucẽ miscerentur. quia dñs de eis nasciturus erat
suos in milicia huiꝰ uite pugnantes Regeret. et post uictoriã
coronaret. Qd eciam ex nomĩe xp̃i Idest inuncti innuit᷑

Expanded text:
uxor pontificis Zacharie qui erat de tribu Leui cum secundum legem de sua quisque tribu et familia duceret uxorem et ipsam de filiabus Aaron Lucas testatur fuisse, Iugnatione semper ad inuicem probatur esse coniuncta. Potuit que de tribu regia descendit, cum cognationem generis habuisse constaret et ita beata Maria de utraque tribu erat. Voluit enim dominus ut hee due tribus priuilegiate ratione misterii miscerentur, quia ipse de eis nasciturus erat, suos in militia huius uite pugnantes regeret et post uictoriam coronaret. Et hoc ex nomine Christi, id est uncti, innuitur,
Abbreviated transcription (Latin):
erapia uirgo anthiocena genere cũ in domo sabi¬
ne p̾clarissime femine in urbe cõmaneret rapta
ab officio presidis exhibita est in conspectu eius. Quidixit¬
ei. Sacrifica diis immortalibus. quibus sucrificant dñi
ĩperatores Illa respondit. deum om̃ipotentẽ colo. qui fecit

Expanded text:
erillo. Haec Antiochena genere, cum in domo Sabinae praeclarissimae feminae apud urbem commaneret, rapta ab officio praesidis, exhibita est in conspectu ipsius. Cui praedixit: Sacrifica diis immortalibus quibus sacrificant domini imperatores. Bea
Abbreviated transcription (Latin):
et uaccas libenter custodiret tanta sauacĩtate pollebat qd
eciam aues siluestres adse uemientes manu ꝓpria nutrie¬
bus enpuit. et a bue fecit lll latrones quidam cum eũ expo
liassent. et uestem eius. secum ferentes abirent. solum et
palliolum dimisernus ru statim̃ pꝰ ees elamauit dice̾̃ns
Reuertimini dñi mer E ce denariũ in medio palliolo colliga

Expanded text:
et uaccas libentissime custodiret, tanta sanctitate pollebat quod etiam aues siluestres ad se uenientes manu propria nutrieeius aprum latratibus excitantes et uaccas libentissime custodiret, tanta sanctitate pollebat quod liassent et uestem eius secum ferentes abirent solum ei palliolum dimiserunt. Qui statim post eos clamauit dicens: «Reuertimini, domini mei, ecce denarius in meo pallio colli
Abbreviated transcription (Latin):
quidem temꝑe btĩtudinem tuã eo quo docet honore uenerat᷑
sum. et hĩcantem in te dilex diĩ saluatorẽ Ged ninc si
fie ⁊ potest cumulo aliquid addimus et plene complemꝰ
ut absq noĩs tui mensione ne unam quidem horã prete¬
ue quicqm de libris beatitudims tue actingere audeam
Sufficit enĩ michi nrea ꝓbare. et aliena non carpere
de eius libris sic ait. Qd̃ exposicõem sanct Ios nobis trã¬
sinitti uolustis nr̃o studio congandemꝰ. Sed si delicioso
enpitis pabulo saciaꝵ bc̃i augustim cõpatriote nestri
opuscula legite et ad comparacõem illius similaginis nr̃m
ꝙ btũs angustinꝰ nec cum sorore hĩtare consenserit. dicens
Que cum sorore mea sunt sorores mee non sunt. Docti ergo
uiri cantela magna nobis debet esse instructio  in p̾facione

Expanded text:
quidem tempore beatitudinem tuam eo, quo decet, honore ueneratus sum et habitantem in te dilexi dominum saluatorem, sed nunc, si fieri potest, cumulo aliquid addimus et plena complemus, ut absque tui nominis mentione ne unam quidem horam praeteut quidquam de libris Beatitudinis tuae attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Affrice sic scribit: «Quod expositionem sancti Iob vobis transmitti voluistis, vestro studio congaudemus: sed si delitioso cupitis pabulo saginari, beati Augustini, compatriote vestri, opuscula legite, et ad comparationem illius similaginis nostrum quod B. Augustinus nec cum sorore habitare consenserit, dicens: Quae cum sorore mea sunt sorores meae non sunt. Docti ergo viri cautela magna nobis debet esse instructio. C. XXVI. De
Abbreviated transcription (Latin):
homo Innocens et fidelis. a quo audiui qd narro. Cum enĩ
quidam sibi negasset qd ei acomodauerat. uel ꝯd sibi debebat̃
cõmotus ile ꝓnocauit eum ad insiurãdum. Ille igitur iura¬
uit. et iste perdidit Dicebat ergo in ip̃a nocte. se ad iudicem
raptum fuisse. et ab eo interrogatũ fuisse hus serbis Quare
ꝓuocasti hoiẽm ad iuracõem. que sciebas falsum ẽẽ iura¬
turum. Rñdit ille. negauit michi rem meam. Et index. mhe¬
lius erat ut rem tuã perderes. qmͣ ut aiam eius falsa iura¬
ẽ ut in dorso eingilantis plagarũ uestigia apparerent
Ged indultum est ill pꝰ qm̃ emendatus ẽ. hec autẽ augꝰ¬

Expanded text:
homo innocens et fidelis a quo audivi quod narro. Cum enim quidam sibi negasset quod ei accomodaverat vel quod sibi debebatur, commotus ille provocavit eum ad iusiurandum. Ille igitur iuravit et iste perdidit. Dicebat ergo in ipsa nocte se ad iudicem raptum fuisse et ab eo interrogatum fuisse hiis verbis Quare provocasti hominem ad iurationem quem sciebas falsum esse iuraturum? Respondit ille «Negavit michi rem meam». Et iudex «Melius erat ut rem tuam perderes quam ut animam eius falsa iuradi ut dorso eius evigilantis plagarum vestigia apparerent. Set indultum est ei postquam emendatus est». Ad tertiu
Abbreviated transcription (Latin):
gauit dicens. Cu es sabina uxor condam ualentum illu¬
strissime mẽorie. et filia herodis. Sabina respõdit. Ego
sum. Prefectus dixit. Quare oblita tui es. et sociasti te xx̃ĩ¬
anis. quor uita mors ẽ. et non adoras magis deos ⁊ ho¬
scam̃ famulam serapiam de multis sordibus ⁊ ptãte de
demones adorant et non deos. Sabia rũdit. utinã deũ
spondet. Non sacrificabo dyabole insane dus tuis. quia
Sabinam diis mobedientem duos quoq ⁊ augustos nr̃os
blaffemantẽ gladio percuti decreuimꝰ. atq oñs facultates
eius publicis titulis pͥsignari. Amputato igitur capite xp̃i¬

Expanded text:
gauit dicens: «Tu es Sauina, uxor quondam Valentini illustrissimae memoriae, et filia Herodis?». Sauina respondit: «Ego sum». Prefectus dixit: «Quare oblita es tui et sociasti te Christianis, quorum uita mors est, et non adoras magis deos, et hoctam famulam suam Seraphiam de multis sordibus et potestateones adorant, et non deos!». Sauina respondit: «Vtinam Deum spondit: «Non sacrificabo, diabole insane, demoniis tuis, quia Sabinam diis inobedientem, dominos quoque et Augustos nostros blasphemantem, gladio percuti decrevimus, atque omnes facultates ejus publicis titulis praesignari. Passa est aute
Abbreviated transcription (Latin):
haberet misit ut parisius deferretur. ut ab ip̃o sepius audiret᷑
Ced cum hoc sancto lupo displicuisset mox ut de urbe senonicade
situi eam iussit. Scatimq sono reddito insouuit Septimo ab
urbe miliario. Itaq sanctꝰ lupus obuiam perrexit. et qd dolens ꝑ¬
diderat cum honore recepit ¶ Nocte quadam cum oraret in¬
stuntu diaboli uehementer siciens iussit sibi aquã fugidam
deportari. Dolos autem intelligens immici. puluinar suũ
super uas posuit. et Ibi diabolum intus inclusit. Qui tota
temptare uenerat in die confusus abscessit ¶Quadam nocte

Expanded text:
iussit ut Parisius deferretur, ubi ab ipso sepius audiretur. Sed cum sancto Lupo displicuisset mox ut signum restitui; statimque sono reddito insonuit septimo ab urbe miliario. Itaque sanctus Lupus de urbe audiens obuiam perrexit et quod dolens perdiderat cum honore recepit. Nocte quadam cum uigilans oraret instinctu dyaboli uehementer sitiens iussit sibi aquam frigidam deportari et dolos intelligens inimici puluinar suum super uas posuit et ibi dyabolum sic inclusit. Qui tota temptare uenerat clara die confusus absces
Abbreviated transcription (Latin):
retur ambo niueo candore colimmba diuinitꝰ elapsa suꝑ caput
cienscumq martinmuis ad sacram consecrãd̃ antistitis bndicti¬
onem super caput eus extendisset manũ semper ei p̾fata
erat qđ ad bñdicendum mauriliũ non solum in specie colũbe
Ordinato Itaq in pontifficali sede tanta in eo grã dei Rutilabat¬
ut nõ minora per eum qmͣ dudum per apłos miracula fierẽt

Expanded text:
rita, niveo candore columba divinitus elapsa, super caput beatus Martinus ad sacram consecrandi sacerdotis benedictionem super caput ejus extendisset manum, semper ei praefata s, quod ad benedicendum Maurilium antistitem non solum in specie columbae64 Ordinato itaque in pontificali ut non minora per eum quam dudum per apostolos signa
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum dixit. O tu miser. sine deo quis te coegit appre
aut quis te seduxit. ut recedens a conuentu pacis. dic¬
gnantem uideres. Quomodo uulueratus es nec dumi¬
enuissa sagitta. Et ego mirabar si ex gente sine deo. et de
uere impiore. Non est concessum michi uniꝰ hore spacio
ut uocarer uxor martiris. sed ut dicerer uxor traunsgresss¬
ris Ad modicum quidem exultacio mea fuit. et ecce per
diens uehementer gaudebat admirans de feĩa inuene¬
pulcherrima et nobili. et ante .xiiii. menses nuxta quomodo
talia loqui possit. unde ex hoc ardencior ad martiriũ effettꝰ¬
uideret dixit ei. Aperi miclui dña mea natalia. Non eñ
ut putas martiriũ fugi. sed te ut ꝓmisi uocare beni que¬
non credens ait. uidete quomodo me seducit trans gressor
ꝯuomodo mentitur alter indas., fuge a me miser iam
uidebis me. et post hec lugebis. ꝙ me ante exctũ meũ nõ
uideris. fideuissores dedi scos martires. et si ministri me
requirentes non inuenerunt. sustinebunt sancti tormenta

Expanded text:
retur. O tu miser sine deo! Quis te coegit compreanctis, quis te seduxit, ut recederes a conuentu pacis? gnantem uideres? Heu me! emissa sagitta . et ego+| mirabar . si ex gente sine deo . et depiis impio. nec conces| sum est mihi unius horae spacium . ut uocarer| uxor martyres . sed ut dicerer coniux transgressores .| ad modicum exultacio mea fuit . et ecce per ehementer gaudebat et mirans de femina iuuene et ante XIIII menses nupta quomodo taliter loqui posset ex hoc ardentior ad martyrium e tribulari dixit ei: «Aperi michi domina mea Natalia. Non enim ut putas effugi martyrium, sed ueni uocare te uns: «Vide», inquit, «quomodo me seducit transgressor, quomodo mentitur alter Iudas! Fuge a me miser, etiam uidebis et post hoc lugebis eo quod me ante exitum meum non uideris. Fideiussores enim dedi sanctos martyres, et si ministri me inquirentes non inuenerint sustinere habent sancti tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
tinus autẽ in fide catholica mirabiliter cõfirmatus. spem
om̃em quã habebat in sclo dereliquit et scolis quas rege¬
Sagittaneras tu cor meũ caritate tua ⁊ gestabã uerba
tua transfixa in uisceribus. et exempla seruoꝵ tuor
quos de nigris lucidos. de mortuis uiuos feceras cõgesta
in sinum cogitacõis mee urebant ⁊ assimebãt grauem

Expanded text:
tinus in fide catholica confirmatus, spem omnem quam habebat in seculo dereliquit et scholis renuntians quas regeSagittaueras tu cor nostrum caritate tua, et gestabamus uerba tua transfixa uisceribus et exempla seruorum tuorum, quos de nigris lucidos et de mortuis uiuos feceras, congesta in sinum cogitationis nostrae urebant et absumebant grauem
Abbreviated transcription (Latin):
cognoni Reuerberasti infirmitatẽ aspectus mei. radians
in me uehementer. et cõtremni amore et horrore et inuen
longe me esse a te in regione dissinulitudinis tãqͣm au¬
dire uocem tuã de excelso. Cibus sum grandiũ cresce ⁊
manducabis me. nec tu me inuitaris in te sicut cibũ car¬

Expanded text:
 reuerberasti infirmitatem aspectus mei radians in me uehementer, et contremui amore et horrore: et inueni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tamquam audirem uocem tuam de excelso: "cibus sum grandium: cresce et manducabis me. nec tu me in te mutabis sicut cibum car
Abbreviated transcription (Latin):
Et Ideo cum datur michi uendo eam ut quia uestis non
potest ẽẽ cõis. p̾cium sit comuine. ¶Mensa frugali ⁊ parca
Indignam nouerit ẽẽ sibi. Nam et aliqñ cũ quidã sib fa¬
miliarissimi coepi ad detractõem linguã laxassent a deo
dure eos Redarguit. ut diceret ꝙ iisi desisterent. aut uer
sus ip̃os deleret. aut a mensa recederet ¶ Quadã uice cũ¬

Expanded text:
et ideo cum datur michi uendo eam, ut quia uestis non potest esse communis, pretium sit commune». Mensa frugali parca usindignam noverit esse sibi. Nam et aliquando, cum quidam sibi familiarissimi coepiscopi ad detractionem linguam laxassent, adeo dure eos redarguit, ut diceret quod, nisi desisterent, aut superfluos versus ipsos deleret aut a mensa recederet. Si sic
Abbreviated transcription (Latin):
palã. hic occultus baptista purgaret. et mutuo alternoq
misterio. et aquis corpus et aquas corpore cousecraret
Et hec causa ꝓfecto extitit. ut natand̃ adinimniculo ad ripam¬
preheusus ab eo atq decollatus martirii gliam̃ cruore ꝓptio
baptizatus accepit / Terrena interim terris mẽbra cõmẽdat.¬
tins titula aneret. Nam in ip̃o beate passionis loco cõse¬
crati cruoris uestigia relinquentes. in alterũd fluuii la¬

Expanded text:
, occultus Baptista purgaret; et mutuo alternoque mysterio et aquis corpus, et aquas corpore consecravit. Atque haec causa profecto exstitit, ut natandi adminiculo pprehensus atque decollatus, martyrii gloriam proprio cruore baptizatus accepit. tiris tutelam mu| niret. Nam in ipso beata passionis loco consecrati| cruoris uestigia. Relinquentes in alterum fluuii| la
Abbreviated transcription (Latin):
nõis xp̃i execratus fui. et in tanta derisione xp̃ianos habui
ut misteria eors diligenti examĩacõe perquirerẽ. et ex eo¬
rum sc̃ificacõe ludum uobis exhibere uellem. At ubi me aqua¬
baptisimi nidũ tetigit. et interrogatus credere me rñdi.
uidi supet me manũ celicꝰ uemientẽ angelos iuxta me stan¬

Expanded text:
Christiani execratus sum, et in tanta derisione habui christianos, ut mysteria eorum diligenti examinatione perquirerem, et ex eorum sanctificatione ludum vobis exhibere vellem. At ubi me aqua nudum tetigit, et interrogatus, credere me respondi, vidi super me manum coelitus venientem, et angelos Dei radian
Abbreviated transcription (Latin):
Sero te amani pulchritudo tam autiqua ⁊ tã noua
sero te amain. Intus eras. et ego foris et ibi te que
rebam et in ista formosa que secisti de formis yrruebã¬
Mecum eras et tecum non erã. uocasti ⁊ clamasti ⁊ ru
pisti furditatem meam. Coruscasti et fugasti cecitatẽ
meam. fragraste ⁊ eduxisti sp̃m meũ. et hanelo tibi
Gustai et esuio et sicio te. Tetigisti me et exarsi in

Expanded text:
Sero te amaui, pulchritudo tam antiqua et tam noua, sero te amaui! et ecce intus eras et ego foris et ibi te quae- rebam et in ista formosa, quae fecisti, deformis inruebamecum eras, et tecum non eram. ea me tenebachritudo tam antiqua et tam noua, pisti surditatem meam. Coruscasti, splenduisti, et fugasti caecitatem meam. Fragrasti, et duxi spiritum, et anhelo tibi. Gustavi, et esurio, et sitio. Tetigisti me, et exarsi in
Abbreviated transcription (Latin):
pertingere posse. Ad hec imperator dioclecianus uelemen¬
tissime indignatus. statim cũ fustibus crudelissime cesum
planciano prefecto tradidit ad sacrificia cõpellend̃. A quo
in eculeo suspensus et ungulaꝵ duitissima laceracõe ue¬
uatus. lampadibus inflãmatꝰ cum infide xx̃i persisteret
dicens. Non est rex preter illũ quẽ ego uidi. et adoro. ⁊ colo.

Expanded text:
posse pertingere. Ad haec imperator Diocletianus vehementissime indignatus, statim eum fustibus crudelissime caesum Plutiano praefecto tradidit ad sacrificia compellendum; a quo in equuleo suspensus, et ungularum diutissima laceratione vexatus, lampadibus etiam inflammatus, cum in fide persisteret, dicens: Non est rex praeter illum quem ego vidi, et adoro, et colo,
Abbreviated transcription (Latin):
quid est de arte loquend̃ et disserendi quidqnid de di¬
uersiombus figurarum et le musicis ⁊ de numeris sine
magna difficultate nullo hom̃i tradente intellexi. Ecis
tu dñe deus mens quia celeritas intelligendi ⁊ discẽdi
aciuuen doñi tuũ est sed non inde sacrificabam tibi

Expanded text:
quid de arte loquendi et disserendi, quidquid de dimensionibus figurarum et de musicis et de numeris sine magna difficultate nullo hominum tradente intellexi, scis tu, domine deus meus, quia et celeritas intellegendi et dispiciendi acumen donum tuum est. sed non inde sacrificabam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
enesius Romanus. prius mnimitele artis mag̃r fuit¬
Qui cum quadam die uellet dyocleciano imꝑatora
cui xp̃iam ut pote seuissimo exosi erant. de misterus xp̃i¬
aue obseruancie ludum exhibere. Et liuius rei gr̃a spec¬
tance imperatore. et omi ppło in medio theatrĩ quasi
egrotus decumbens. se posceret baptizari. nimium
ius es. Niiquid nos fabri sumꝰ. et ad riuicinã te missuri
Quare inquiũt. Quibus genesius. ut cũ deo in illa die uelud
fugituus inueniar. Euocato autẽ ꝓbr̃o et exorcista repẽte

Expanded text:
us Themelae artis magister fuit. Et quadam die cum vellet Diocletiano imperatori, cui Christiani, utpote saevissimo, exosi erant, de mysteriis Christianae observantiae ludum exhibere, et hujus rei gratia spectante imperatore et omni populo, in medio theatri quasi aegrotus decumbens se posceret baptizari, mimum ivis es? Numquid nos fabri sumus, et ad runcinam te missuri Quare? inquiunt. Quibus Genesius: Ut in illa die veluti fugitivus in Deo inveniar. Evocato autem presbytero et exorcista, repente
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam tuam de corde mes. Et Illa audiens turbata
nmiũ in ciitatem uenit et pre tasticia febricitare
sanctos iuipngnat. Et ꝓpt̾ ea seuex loc dixit nam
eius discipulus diceres / Sennisti abba Accedamꝰ parũ iuxta
Mulierem. nsi forte solitudo. Et ille Ergo et in solitudine me
tolle ¶ Alius eciam frater cum mrẽm suam betulam trãs
fluniũ portare deberet, Ille manus suas pallio inuoluit/ Eui
Illa ut quid sic operuisti manus tuas fili, Et ille. Corpus nur¬
lieris ĩgnis est et ex eo ꝙ te contingebam aliaꝵ fenmarꝭ
memoria in meo aĩo ueniebat ¶ s senius autẽ per totum¬

Expanded text:
memoriam tuam de corde meo'. Quod illa audiens, turbata nimium, in civitatem venit et pre tristitia febricitare sanctos viros impugnat, et propterea senex hoc dixit. Namcum discipulus eius dixisset: 'Senuisti, abba, accedamus parum iuxta mulierem, nisi forte solitudo?'. Et ille: 'Ergo, in solitudinem me tolle!'. Alius etiam frater, cum matrem suam vetulam trans fluvium portare deberet, ille manus suas pallio involvit. Cui illa: 'Ut quid sic operuisti manus tuas, fili?'. Et ille: 'Corpus mulieris ignis est, et ex eo quod te contingebam aliarum feminarum memoria in meo animo veniebat'. Hinc Sapiens ait, Pro
Abbreviated transcription (Latin):
pulsaretur a fratribꝰ dixit. In conspecti dñi indicii assisto
dicunt ei. Et tu times. Et ille in Custodiendis mandatie¬
houn. Cum autem adhuc eum uellent interrogare lait¬
Ostendite caritatem et nolite mecum loqie quia occupatꝰ
eñ eum colligentem sp̃m quẽadmnodum si q̃uis salutet
amicos suos dilectos hec in utus pas uita patrum¬

Expanded text:
In conspectu divini judicii assisto. Dicunt ei: Et tu times? Et ille dixit: Interim laborhominum. Cum autem vellent eum adhuc interrogare aOstendite charitatem, et nolite mecum loqui, quia occupatus ant enim eum colligentem spiritum, quemadmodum si quis salutat amicos suos dilectos. Habuit autem custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
ipse deus bonitas sua. Sed in illo sit tãꝙͫ in sr̃o. unde
qui inconuitabilis est. Idq suũ nomen famulo suo moysi
Qui est. misit ne ad uos. Sed tamẽ siue essencia. dicat᷑
ip̃e pater est. non quo pater est. sed quo est. Ita ⁊ ꝑsona
patris non aliud qmͣ ip̃e pater est. ad se quppe dicit᷑
et magnus. et bonus. et instus. et si quid alius huiꝰ. Et
quẽadinodum hoc Illi est esse. qd deum esse qd magnũ
qd bonũ esse. Ita hoc ilłi est esse. qd personã ese. Cur
ergo non hec tria simul unam personã dm̃ꝰ. sicut
unam essenciam et unũ deũ. Ged dicimꝰ tres ꝑsonas
cum tres deos aut tres essencias non dicamꝰ. insi quia
uolumus uẽl unũ aliquod uocabulũ sernre huic siginsicacõi
qua inteligitur trmitas. ne om̃ino tacerenus int̾rogãti

Expanded text:
ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo sit tanquam in subjecto.ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo sit tanquam in subjecto.quia incommutabilis est, idque suum nomen esse Moysi Qui est misit me ad uos. Sed tamen siue essentia dicatur ipse Pater est, non quo Pater est, sed quo est; ita et persona Patris, non aliud quam ipse Pater est: ad se quippe dicitur et magnus, et bonus, et justus, et si quid aliud hujus modi. Et quemadmodum hoc illi est esse quod Deum esse, quod magnum, quod bonum esse; ita hoc illi est esse, quod personam esse. Cur ergo non haec tria simul unam personam dicimus, sicut unam essentiam et unum Deum, sed tres dicimus personas, cum tres Deos aut tres essentias non dicamus; nisi quia volumus vel unum aliquod vocabulum servire huic significationi qua intelligitur Trinitas
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo speciale. hoc autẽ generale nomen est eis si
consuetudinẽ loquendi respicimus. Certe eñ quia¬
pater persona. et filius persona et spũs sunctꝰ ꝑsena
ideo tres persone. Quia ergo pater deus. ⁊ filius
deus. et spũs sanctus deus. Cur non tres dii. An qr¬
et disputandi necessitate tres personas dicere. Nõ
quia scaptura dicit. Sed quia scriptura non cõtradicit
Si autem diceret tres deos. contradic̾et scriptura dicẽs
Audi israel dñs deus tuus. deus unus est. Cruesunt
nominibꝰ non diuersitatem intelligi uoluit. Sed sin¬
gularitatem noluit. ut non soł. Ibi unitas intelligat᷑¬
mutabiles nreq simplices ꝓprie dicunt᷑ substancie
Deus autem si subsistit ut substancia sit. ꝓprie dici possit
Iest in eo aliquid tãꝙͣ in sbõ. et non est simplex. Nephas
est autem dicere ut sub sistat. uel subsit deus bonitati¬
sue. atq ilła bonitas non sc̃a sit. uel pocius essencia. neq

Expanded text:
ergo speciale hoc aut generale nomen est eis, si ergo speciale hoc aut generale nomen est eis, si consuetudinem loquendi respicimus. Sed ubi Pater persona, et Filius persona, et Spiritus sanctus persona, ideo tres personae: quia ergo Pater Deus, et Filius Deus, et Spiritus sanctus Deus, cur non tres dii? Aut qet disputandi necequia Scriptura dicit, sed quia Scriptura non contradicit: si autem diceremus tres deos, contradiceret Scriptura, dicens, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est ? Cur ergo nominibus non diversitatem intelligi voluit, sed singularitatem noluit; ut non solum ibi unitas intelligamutabiles neque simplices proprie dicuntur substantiae, Deus autem si subsistit, ut substantia proprie dici possit, inest in eo aliquid tanquam in subjecto; et non est simplex. Nefas est autem dicere ut subsistat Desuae, atque illa bonitas non substantia sit, vel potius essentia, neque
Abbreviated transcription (Latin):
sapiencia quia una essencia. et sigillatim sapiã d
sapiã sicut essencia de ẽẽncia. Et Ideo xpus uirtꝰ¬
et sapiencia dei. quia de patre uirtute ⁊ sapiencia
et ip̃e uirtus ⁊ sapiã est sicut lumrẽ de lur̃e. et deus
homiem. exemplũ sanis ad permanẽdũ. exͫ Ifirmis
ad conualestendum. Exemplũ morituris ad nõ tunẽdũ
tenens. Nos autẽ nittentes imitamur mane̾tem et
sequimur stantem. et in ip̃o ambulantes tendimꝰ ad
ip̃m̃ quia factus est nobis uia temporalis per hũlitate
que mansio nobis eterna ẽ per diuuitatẽ Amemꝰ
pater. lumen filius. luniẽ spũs scũs. Sinul aut non
generale tantum quo cõplectamur hec tria neq et
occurrit aiõ quia excedit super emimnẽtiam diniitat
usitati eloqui facultatem. uerius eiũ cogitatur deus
qnͣi. Dicit᷑ et uerius est qm̃ cogitatur E Pater ergo¬
ent̃ tres persone cõmue est eis Id quod persona est

Expanded text:
sapientia, quia una essentia, et singillatim sapientia de sapientia, quia una essentia, et singillatim sapientia de sapientia, sicut essentia de essentia. Quaproptet sapientia Dei, quia de Patre virtute et sapientia, etiam ipse virtus et sapientia est, sicut lumen Dei de hominem, exemplum sanis ad permanendum, exemplum infirmis ad convalescendum, exemplum morituris ad non timendum, est; nos autem imitantes imitamur manentem, et sequimur stantem, et in ipso ambulantes tendimus ad ipsum: quia factus est nobis via temporalis per humilitatem, qui mansio nobis aeterna per divinitatem; Pater, lumen Filius, lumen Spiritus sanctus: simul autem non generale nomen, quo complectamur haec tria, neque occurrit animo, quia excedit supereminentia divinitatis usitati eloquii facultatem. Verius enim cogitatur Deus quam dicitur, et verius est quam cogitatur. Cum enim tres personae, commune est eis id quod persona est:
Abbreviated transcription (Latin):
perfundens om̃s creaturas pro captu eaꝵ ut¬
ordinem suum teneant. et locis suis acquiescãt ¶Te¬
hoc est ibi esse qd sapere non per illam sapienciã quã
genuit sapiens est pater. alioquin non ip̃e illam. Sed
Illa eum genuit. Quid enĩ aliud dicimꝰ cum dicimꝰ. hoc
Illi est esse ꝯdi sapere ñ eo est quo sapiens est. Qua ꝓpt̾
que causa illi est ut sapiens sit. Ipã illi causa est ut sit
Proinde si sapiencia quam genuit causa ẽ illi ut sapiẽs
sit. eciam ut sit illa causa est. Qd fieri non potest insi
gignendo eã ant faciendo. Sed neq genitricem neq
conditricem prĩs ullomodo quisqm̃ dix ͭ sapiam. Quid
enũ est insamiꝰ. Ergo et pater ipã sapiencia ẽ. Et ita
dicitur filius sapiencia patris quomodo dicit᷑ linmen
patris.i. ut quẽadmodum luniẽ de linẽ. et utrũq unũ
lumen sic intelligat᷑ Sapiencia de sapiẽtia. ⁊ utrlĩq
ũna sapiencia. unde pater et filius simul una

Expanded text:
perfundens omnes creaturas, pro captu earuperfundens omnes creaturas, pro captu earuordinem suum teneant, et locis suis acquiescanthoc est ibi esse quod sapere, non per illam sapientiam quam genuit sapiens est Pater; alioquin non ipse illam, sed illa eum genuit. Quid enim aliud dicimus, cum dicimus, Hoc illi est esse quod sapere, nisi, Eo est quo sapiens est? Quapropter quae causa illi est ut sapiens sit, ipsa illi causa est ut sit: proinde si sapientia quam genuit, causa illi est ut sapiens sit, etiam ut sit ipsa illi causa est. Quod fieri non potest, nisi gignendo eum aut faciendo. Sed neque genitricem, neque conditricem Patris ullo modo quisquam dixerit sapientiam. Quid enim insanius? Ergo et Pater ipse sapientia est: et ita dicitur Filius sapientia Patris, quomodo dicitur lumen Patris; id est, ut quemadmodum lumen de lumine, et utrumque unum lumen; sic intelligatur sapientia de sapientia, et utrumque una sapientia:
Abbreviated transcription (Latin):
bonitas que sapiencia ⁊ magnitudo ⁊ eadem ueritas
que illa omã. et non est ib̃i aliud. beatid est. ⁊ aliud
magnũ aut sapientem. aut uerũ aut uomd̃esse. aut
om̃imo ip̃m esse. Nec qm̃ trimitas est. Ideo triplex¬
putandus est. alioquiꝯ minor erit pater soiũs. aut filiꝰ
solus/ qm̃ simul pater et filius. ¶ In Rebus spiritalisꝰ
cum minor maiori adheserit sicut ereatura creatori
illa fit maior qm̃i erat non ille. in hus eni que nõ
mole magna sunt. hoc est maius esse. quod ẽ meliꝰ
esse. Melior autem fit spũs aliciuiꝰ creature cum
adheret creatori qmͣ si non adhereat. et ideo eciã
maior. qm̃ius fiat Ille qui deo adheret ¶ Cũ decedant
stiencie dei Non enĩ hec que creata sunt ides scuuit
adeo quia facta sunt. ac non pocuis Ideo facta sunt¬
ues mutabilia quia ĩmutabiliter adeo sciunt᷑. ¶ Ca
est in trintate spũs scũs non genitꝰ. sed genitoris

Expanded text:
bonitas quae sapientia et magnitudo, et eadem veritas bonitas quae sapientia et magnitudo, et eadem veritas quae illa omnia: et non est ibi aliud beatum esse, et aliud magnum, aut sapientem, aut verum, aut bonum esse, aut omnino ipsum esse. putandus est. Alioquin minor erit Pater solus, aut Filius solus, quam simul Pater et Filius. Item cum de solo cum minor majori adhaerescit, sicut creatura Creatori, illa fit major quam erat, non ille. In iis enim quae non mole magna sunt, hoc est majus esse quod est melius esse. Melior autem fit spiritus alicujus creaturae, cum adhaeret Creatori, quam si non adhaereat; et ideo etiam major, quamvis fiat ille qui adhaeret d scientiae Dei. Non enim haec quae creata sunt, ideo sciuntur a Deo, quia facta sunt; ac non potius ideo facta sunt mutabilia, quia immutabiliter a Deo sciuntur. Haec est in Trinitate Spiritus sanctus non genitus, sed genitoris,
Abbreviated transcription (Latin):
dño inquit unus spũs est. non dixit qui ad heret dño
unus est. aut unũ sunt. Ced addidit spũs. diuersũ eĩ
natura spũs homis ⁊ spũs deus. Sed inherendo fit
unus spũs ex diuersis duobus. Ita ut sine humano
spũ. beatus sit spũs dei atq perfectus. beatus autem
qd est fortem esse. aut iustum esse. aut sapientẽ esse
et si quid de Illa multiplicitate uel multiplici sim¬
plicitate dixeris quo sbã eius significetur A Epñs
caritas ¶ Et ideo non amplius qͣm tria sunt. unus di¬
ligens eũ qui de Illo est et unus diligens en de quo
ut̃iqz partibus constat. Ita ut̃ sit Ibi alia pars maior alia
minor. ⁊ manis sit unuõsũ qm pars quelibet aut quã¬
diffimiditur per spaciũ loci. Ged in uno quoq corpore
bomis. sapiens beatꝰ. uerus. et quidquid aliud non
indigne dici uĩdet᷑. Sed eadem magnitudo eiꝰ ẽ que
sapĩa. non eiũ mole magnus est sed uirtute. Et ead¬

Expanded text:
Domino, inquit, unus spiritus est : non dixit, Qui adhaeret Domino, Domino, inquit, unus spiritus est : non dixit, Qui adhaeret Domino, unus est, aut, unum sunt; sed addidit, spiritus. Diversi sunt enim natura, spiritus hominis et spiritus Dei; sed inhaerendo fit unus spiritus ex diversis duobus, ita ut sine humano spiritu beatus sit Dei spiritus atque perfectus, beatus autem quod est omnipotentem esse, aut justum esse, aut sapientem esse, et si quid de illa simplici multiplicitate, et multiplici simplicitate dixeris, quo substantia ejus significetur. » Et a est: et ideo non amplius quam tria sunt. Unus diligens eum qui de illo est, et unus diligens eum de quo s constat; ita ut sit ibi alia pars major, alia minor, et majus sit universum quam pars quaelibet aut quandiffunditur per spatium loci, sed in unoquoque corpore, bonus, sapiens, beatus, verus, et quidquid aliud non indigne dici videtur; sed eadem magnitudo ejus est, quae sapientia. Non enim mole magnus est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ut eo modo dicatur quo potest huãno affectu capi ꝯd
Dicitur Sic eciam cum iratus mat dicit᷑ ex placidis
bonis illi mirtantur non ip̃e. Sicut lux infirmis ocłis
ntelligimꝰ natum esse deo. sempiternũ esse. ut sic
coeternus prĩ filius sicut splendor quĩ gignitur
eternus ¶Cum sic dicitur unũ. ut non addatimr. ꝯuid
unum. et plura unum dicant᷑ eadem natura atq ẽẽncia
non diffidens nͨ dissenciens signat᷑: Cum uero addit᷑
quid unũ potest aliquid significari ex pluribꝰ unũ factũ
qm̃ius diuersis natura. sicut anima ⁊ corpus non sũt
utiq unũ. Quid eiĩ add tam diuersum nisi addatur
aut subincelligatur quid unum .i. uius homo. aut unũ
al inde apłus. Qui adheret meretrici in quid. unũ
corpus est. non dixit unũ sunt. aut unũ est. Sed
addidit corpus. tanqm ex duosꝰ diuersis masculo et
fennã unũ corpus adimictõe compositũ. Et qui adhet

Expanded text:
ut eo modo dicatur quo potest humano affectu capi quod ut eo modo dicatur quo potest humano affectu capi quod dicitur. Sic etiam cum iratus malis dicitur, et placidus bonis; illi mutantur, non ipse: sicut lux infirmis oculis tiam natum esse Deo sempiternum esse, ut sit coaeternus Patri Filius, sicut splendor qui gignitur aeternunum, et plura unum dicuntur, eadem natura atque essentia non dissidens nec dissentiens significatur. Cum vero additur quid unum, potest aliquid significari ex pluribus unum factum, quamvis diversis natura. Sicut anima et corpus non sunt utique unum; quid enim tam diversum? nisi addatur aut subintelligatur quid unum, id est, unus homo, aut unum animal. Inde Apostolus: Qui adhaeret meretrici, inquit, unum corpus est: non dixit, Unum sunt, aut, Unum est; sed addidit, corpus, tanquam ex duobus diversis masculino et feminino unum corpus adjunctione compositum. Et, Qui adhaeret
Abbreviated transcription (Latin):
semptterne dnã retur. nisi ista sempiterne famularet᷑.
aut meus qui modo esse cepimus ex tempore accidit deo.
refugium nr̃m similiter deus Relatine dicitur. Ad nos em̃
Refertur et tunc Refugium nr̃m fit cũ ad eum Refugimus
adenu Refugiendo meliores in illo ã nulla ¶ Quod g¬
temporaliter dici incipit deus. ꝯd antea non dicebat᷑ maior
est relatine dici. non tamẽ scdm̃̃ accidens dei. qd ei aliquid
acciderit. Sed plane scdm̃ accũs eius / ad quod dici aliqud
deus Recipit relatiue. Et ꝯd amicus dei instus esse incipit
ip̃e mutatur. Deus autem absit ut temporaliter aliqne
diligat. qñ nona dilcc̃e difecte que in illo aute nõ erat
apud quem nec preterita transierunt. et fictura iam
facta sunt. Itaq om̃s sanctos suos aute mũdi cõstitucoẽm̃
dilexit sicut predestinauit. Sedcum conuertunt᷑ et
inueniunt illum tunc incipere ab eo diligi deũ dicũt᷑

Expanded text:
sempiterne non dominaretur, nisi etiam ista sempiterne famularetur. sempiterne non dominaretur, nisi etiam ista sempiterne famularetur. vel meus, qui modo esse coepimus, ex tempore habuit.refugium ergo nostrum Deus relative dicitur, ad nos enim refertur: Et tunc refugium nostrum fit, cum ad eum refugimus:ad eum refugiendo meliores? in illo autem nulla: Sic etemporaliter dici incipit Deus quod antea non dicebatur, manifestum est relative dici: non tamen secundum accidens Dei quod ei aliquid acciderit, sed plane secundum accidens ejus ad quod dici aliquid Deus incipit relative. Et quod amicus Dei justus esse incipit, ipse mutatur: Deus autem absit ut temporaliter aliquem diligat, quasi nova dilectione quae in illo ante non erat, apud quem nec praeterita transierunt, et futura jam facta sunt. Itaque omnes sanctos suos ante mundi constitutionem dilexit, sicut praedestinavit: sed cum convertuntur et inveniunt illum, tunc incipere ab eo diligi dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
imucem. Dicimꝰ ergo spũs s. ineffabilis est quedam prĩs
fili q comuniõ. Et ꝯdeo fortasse sic appellat᷑. qr patri et
filio potest eadem appellacõ conuenire. Nam hoc ppẽ ꝓpͥe
pater sanctꝰ. et filius sanctꝰ. ut ergo ex noiẽ qd utriq
conuenit. ueriusq comiuinõ significetur uatt᷑ uocat᷑ donũ
Relature dicit᷑ principiũ. et si quid forte aliud. Sed pater
ad filiã dicit᷑. principiũ uero ad omiã que ab ip̃o sunt
Item dicit᷑ relatiue fllius. Relatine dicit᷑ et uerbũ. et
ymago et in om̃sꝰ l̃us uocabulis ad preñ refertur.
non duo principia creature dicimꝰ. quia et pater et filius
simul ad creaturã unũ principiũ est. sicut unus creator
enm. Nec iam principiũ ei tantũ rei erit quã gignit aut
facit. Sed eciam ei quã dat. ubi et illud elucescit ut potest¬
ꝙ solet multos mouere cum nõ sit filius eciã spũs scũs cũ
et ipẽ a patre exeat sicut in enuãgelio legit᷑ Exiit eĩ

Expanded text:
 sanctus ineffabilis est quaedam Patris Filiique communio; et ideo fortasse sic appellatur, quia Patri et Filio potest eadem appellatio convenire. Nam hoc ipse proprPater sanctus et Filius sanctus. Ut ergo ex nomine quod utrique convenit, utriusque communio significetur, vocatur donum relative dicitur principium, et si quid forte aliud: sed Pater ad Filium dicitur, principium vero ad omnia quae ab ipso sunt. Item dicitur relative Filius, relative dicitur et Verbum et imago; et in omnibus his vocabulis ad Patrem refertur, non duo principia creaturae dicimus, quia et Pater et Filius simul ad creaturam unum principium est, sicut unus creator, est, non jam principium est ei tantum rei erit quam gignit aut facit, sed etiam ei quam dat, ubi et illud elucescit, ut pote quod solet multos movere, cur non sit Filius etiam Spiritus sanctus, cum et ipse a Patre exeat sicut in Evangelio legitur. Exit enim
Abbreviated transcription (Latin):
enter pocest ¶ Non ait dñs. discite a me quatridu¬
anos mortuos sustitare. sed ait. Discite a me qm̃ mittis
sum et huilis corde. potencior est eñ et tutior sõli¬
dissima huilitas qm̃ uento sissima celsitudo ¶ Memõ¬
dicat non noui quid diligam diligat frem̃. et diligãt
eamdem dilectionem. Magis em nouit dilectionẽ
qua diligit qm̃ frem quem diligit. Ecce Iam potest
nociorem deũ habere qm frem̃. polane nociorem quia
presentiorẽ. Nociorem quia interiorem. Nociorẽ quia
Certiorẽ. Ilmpleccẽ.

Expanded text:
er uos. et non dixit: discite a me quadriduanos mortuos . suscitare, sed ait: discite a me, quia mitis sum et humilis corde. potentior est enim et iustior solidissima humilitas quam uentosissima celsitudo. edicat: "non noui quod diligam". diligat fratrem et diligat eandem dilectionem. magis enim nouit dilectionem, qua diligit, quam fratrem, quem diligit. ecce iam potest notiorem deum habere quam fratrem, plane notiorem, quia praesentiorem, notiorem, quia interiorem, notiorem, quia certiorem. amplecte
Abbreviated transcription (Latin):
ienius non esse in hac trintate mains aliquid
duas aut t̾res personas qm bnam eaꝵ qd nõ capit
consuetudo carnalis. non ob aliud insi quia uera que creata
sunit sentit. ut potest. ueritatẽ autẽ ipam̃ qua creata sũt
de profundo isto in illam sũmitatem respiramꝰ. si anꝙͣ
scire possimius quid sic deus possumꝰ iam scire quid
non sit. non est em̃ certe nec terra nec celum nͨ tale

Expanded text:
enim non esse in hac Trinitate majus aliquid duas aut tres personas quam unam earum: quod non capit consuetudo carnalis, non ob aliud, nisi quia vera quae creata sunt sentit ut potest; veritatem autem ipsam qua creata sunt de profundo isto in illam summitatem respiramus, si antequam scire possimus quid sit Deus, possumus jam scire quid non sit. Non est enim certe, nec terra, nec coelum, ne
Abbreviated transcription (Latin):
sed se ip̃o magno magnus est. quia ipẽ sua est magnitudo
hoc de bonitate de eteruitate et de om̃ipotencia dei dictũ
et spũs saintꝰ Ille qui eciam donũ dei uõcat᷑᷑ nͨ pater sit
nec filius. tres utiq sunt. Ideoq pluraliter dictum et
Ego et pater unũ sumꝰ. Non enĩ dixit bnũ est qd sabelliam
dicunt. sed unũ sumꝰ. Tamẽ cum querit᷑ quid tres magñ
prorsus inhopia huãnũ iacborat eloquiũ. Dictũ est tam̃
tres persone non ut Allud diceret᷑. Sed ne taceretur
Idem q ipe sic suã dici potest dectas. ipe sua magnendo
ipẽ sua bonitas. ꝓpẽ sua eternitas. ipe sua oĩpotencia
non sie potest dici trinitas pater. insi forte eranslatine

Expanded text:
sed se ipso magno magnus est; quia ipse sua est magnitudo. sed se ipso magno magnus est; quia ipse sua est magnitudo. Hoc et de bonitate, et de aeternitate, et de omnipotentia Dei dictum et Spiritus sanctus ille qui etiam donum Dei vocatur, nec Pater sit nec Filius, tres utique sunt. Ideoque pluraliter dictum est: Ego et Pater unum sumus . Non enim dixit, Unum est, quod Sabelliani dicunt; sed, unum sumus. Tamen cum quaeritur quid tres, magna prorsus inopia humanum laborat eloquium. Dictum est tamen, Tres personae, non ut illud diceretur, sed ne tacereturipotens: idemque ipse sic sua dici potest deitas, ipse sua magnitudo, ipse sua bonitas, ipse sua aeternitas, ipse sua omnipotentia: non sic dici potest Trinitas Pater. Dicitur ergo relative
Abbreviated transcription (Latin):
us̃yam bocant. ¶ Accidens non solet dici. insi ꝙ aliqua
mutacione eius rei cui accidit amitti potest. Nichil itaq
accidens in deo. quia nichil mutabile aut amissibile. In Rebꝰ¬
dicitur. quia nichil in eo mutabile ẽ. nͨ tñ om̃e qd dicit᷑
et filius ad prem. qd non est accidens quia et ille semꝑ
pater. et ille semper filius. quia quod dicit᷑ pater et qͥd¬
dicit᷑ filius eternũ atq ĩcõnutabile est eis. Quã obrem
et si diuersum sit prem̃ esse. et filiũ esse non est tamen
dicit᷑. Sicut enĩ genitꝰ non ad se ipm̃ dicit᷑: sed qa ex geni¬
tore sit. Ita cum dicit᷑ ingenitꝰ non ad se ipm̃ dicit᷑ ses
qd ex genitore non sit ostendit Cum enĩ relatiuũ dicat᷑¬
scdm̃ bamĩ dicit᷑ ¶ Qm̃ non aliud est deo esse. et aliud
magnũ esse. sed hoc idem Illi est. et esse. et magnũ esse
dinem. Eadem cansa nͨ magnos tres dicimꝰ sed unum
magnũ. qr non participacõe magnitudinis deus magnus

Expanded text:
ulo 8: « Accidens dici non solet, nisi quod aliqua mutatione ejus rei, cui accidit, amitti potest. Nihil itaque accidens in Deo, quia nihil mutabile, aut amissibile. Quamobrdicitur, quia nihil in eo mutabile; nec tamen omne quod dicitet Filius ad Patrem. Quod non est accidens; quia et ille semper Pater, et ille semper Filius; et non ita semper, qdicitur Filius, aeternum atque incommutabile est eis. Quamobrem quamvis diversum sit Patrem esse et Filium esse, non est tamen dicitur. Sicut enim genitus non ad se ipsum dicitur, sed quod ex genitore sit: ita cum dicitur ingenitus, non ad se ipsum dicitur, sed quod ex genitore non sit ostenditur. In eodem tam quippe non aliud est Deo esse, et aliud magnum esse: sed hoc idem illi est esse quod est et magnum esse: esse. Eadem causa nec magnos tres dicimus, sed unum magnum: quia non participatione magnitudinis Deus magnus est,
Abbreviated transcription (Latin):
xxxui. hore sunt. ¶ Contra racionẽ nemo sobrius
contra scripturas nemo xpĩanus. contra eccłiam nemo
¶ Sient dyabolus elatus cecidit. et deiecit consencientem
Sic xpũs humiliatꝰ surrepit. et erexit credentem.
Ifacile est spiritibus nequissimis. et per aera corpora
facere multa. que mirentur aĩẽ cerrenis corporibꝰ agra¬
Illudendos / humanos seusus fantasmatũ ymaginũ
machinari ꝯuisꝰ uigilantes dormiẽtes ue decipiat
Retribucoem. Instissima mors irrogata est pcc̃ori. sicut
suppliciũ Iudex irrogat reo. causa taniẽ supplicii non ẽ
iusticia iudicis sed meritum crimĩs ¶ Non peccare. aut¬
non curatur. aut parum curat᷑. non mori antẽ ꝯmͣius
non obtineatur uehemẽter satagitur. ¶ Spũs nr̃qr
uite mediator mortis mediatorẽ ab spiritisꝰ in se crede̾tiũ
foras misit. ut non Regnaret Intrinsecus. sed forĩsecus
oppugnaret. nec tamen expugnaret ¶ unde dyaꝰ accepͭ¬

Expanded text:
ue collegi. Contra rationem nemo sobrius, contra Scripturas nemo christianus, contra Ecclesiam nemo  sicut ille elatus cecidit et deiecit consentientem, sic iste humiliatus surrexit et erexit credentem.Facile est enim spiritibus nequissimis per aeria corpora facere multa quae mirentur animae terrenis corporibus aggrainludendos humanos sensus phantasmata imaginum machinari, quibus uigilantes dormientesque decipiat retributionem justissimam mors irrogata est peccatori. Sicut supplicium judex irrogat reo, causa tamen supplicii non est justitia judicis, sed meritum criminis. non curatur, aut parum curatur; non mori autem quamvis non obtineatur, vehementer satagitur; vitae Mediator um et mortis mediatorem a spiritibus in se credentium foras misit, ut non regnaret intrinsecus, sed forinsecus oppugnaret, nec tamen expugnaret. Cui se ip
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis exutus est carne. Sed ip̃e se exuit. Nã qui posset
non mori si uellet. proculdubio quia uoluit mortuus est.¬
dei nobis fieri dignatus est amicus. quo nõ perueniẽdo
meliorem se nobis atq maiorẽ putabat inimicus ¶ Quatuor¬
considerant᷑ in onĩ sacrificio. Cui offerat᷑ A quo offeratur
quem offeratur. pro quibꝰ offerat᷑. ¶ Dixit quidã illorũ¬
fides nr̃a uidendo fiet ueritas. tunc mortalitatẽ nr̃am cõmu¬
tatam tenebit eternitas ¶factum creaturã per quẽ facta¬

Expanded text:
potestatis exutus est carne, sed ipse se exuit. Nam qui posset non mori si nollet, procul dubio quia voluit mortuus estDei nobis fieri dignatus est amicus, quo non perveniendo meliorem se nobis atque majorem putabat inimicus. considerantur in omni sacrificio, cui offeratur, a quo offeratur, quid offeratur, pro quibus offeratur: idem unus ifides nostra uidendo fiet ueritas, tunc mortalitatem nostram commutatam tenebit aeternitas.