comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et celestibz carebis. Et uale dicins ei obsecrasq¬
ut sui menor tantum in xp̃o ei̾t. ac cõmendans¬
cam gentori suo seuero profuiscentes utriq sut
fragauite epo in britaumã percer̾unt. sam sup
dita leisis ⁊ ramani super trititum dissemi¬
nans inter alia contra fidem chntholicam assere¬
let natos ex duob laptuatis sine baptismo pos
se satuari cum or̃o diuinũ elqunum clara uece

Expanded text:
Dei notu allatum, habentem signum crucis, a tellure colligens pro magno munere dedit, inquiens ad eam: 'Hunc transforatum pro memoria mei et collo suspensum semper habeto; nullius metalli neque auri neque argenti seu quolibet margaritarum ornamento collum, saltim digitos tuos honerare paciaris. Nam si seculi huius vel exiguus d
Abbreviated transcription (Latin):
biic cculos inconsumpinatione quadrage¬
ssime procedens a cellula sua oratione et sĩ¬
gno crucis illuminauit.
empore igitur quo ob sidionem pari¬
suis per bis quinnos ut auint annos
a finncis perpessa est compagun eidem
urbit Itn mecdia afflixot ut non milli fa¬
cum peruenissz ad locum ubierat in iam dc̃õ¬
amme arbor que naues merg̾e solebat paulu¬
lum nauiguntes ad ripam appropniquare
precepit. et or̃one facta arborem incidi. ius¬
sit. Cum igitur arborem cum ictib securiũ
uaiugantes eiisdem secii cepissent icidere
ultro orante genouefa ruit auulsa. Protinꝰ
duo monstra fuerunt uario colore ab eccem
lcco egressa de quorum indore ouabz fere loris
nauigantes feoissimo flatu percussi funti
nullusq deinceps in eodem loco naufragĩ
passus en auigantibz fertur. Nemde cum
arciatum oppidum fuisset ingressa. sitũ in¬
sua iunsitatione sanaret. P̃ erseuerante ergo

Expanded text:
ius oculus post consummationem quadraginsime procedens Genovefa ad cellola sua oratione et signo crucis inluminavit. 35. Tempore igitur, quo opsidionem Parisius bis quinos, ut aiunt, annos a Francis perpessa est, pagum eiusdem urbis ita inaedia adflixerat, ut nonnulli facum pervenisset ad locum, ubi erat in amne Sęquana arbor, qui naves mergebat, paul navigantibus ad ripam adpropinquarae precoepit et, oratione facta, arborem incidi iussit. Quam cum hictibus securium navales eiusdem socii cepissent incidere, ultro, orante Genovefa, ruit avulsa. Protinus duo monstra feruntur vario colore ab eodem loco egressa, de corum nidore duabus fere oris navigantes foededissimo flatu perculsi sunt. Nullus deinceps in eodem loco naufragium passus a navigantibus fertur. 36. Deinde cum Arciaca oppidum fuisset ingressa, occurrisuam visitacione sanaret. Obsecrante ergo
Abbreviated transcription (Latin):
edificatur ut ciuitas coaptari potest. Que¬
eciam nommnant᷑ ita. fides. abstinentia. pa¬
cientia. magnammnitas simplicitas. inno¬
centia. concordia. caritas. disciplina. casti¬
tas. ueritas. et prudentia. Quibus et lec ue

Expanded text:
acdificatur ut civitas, quoabtari non potest, que nominantur ita: fides, abstinentia, patientia, magnanimitas, simplicitas, innocentia, concordia, caritas, disciplina, castitas, veritas et prudentia. Haec fue
Abbreviated transcription (Latin):
liquio luminis recepit. Cumq loc bis t̾erq fe¬
sisset: lumen amissum pristinumq usq qua¬
Que cum nicta nuimez annoꝵ ad consecrand̾
ouurintus predictus ulitus pontifex genouetã
uirginbꝰ que ili pponebantur multum sublimi¬
orem. et aut. Illa que post sequitur ante ponat.
qm̃ lre celitus ium est sancti ficcõnẽ acepta. Sic
itaq bũoictionem consecute et ab obtutu pon¬
tifitis dudesserinit. Parentib defunctis accersita
a matre sua sputuali in parisium urbem tran¬
siuit. Et ut uirtus dm̃ in infirmitate enis proma¬
retur et gr̃a xp̃i in ea collata plus cresceret per
aliquet tempꝰ. ita est ibi corpus enis obsessum
paratisi ut iaratis arcubus nulla compages¬
menbrorum ad herere suo crederetur loco. De qͣ
infirmitate mimun profligata: triduo corpꝰ
euis iam examme solis paululum genis rubẽ-¬
tibus custelictatur. Que cum denuo corporalem
fuisset a depta sanitatem: profitebatur semspũ
ab angelo in requiem iustorum et suppliciũ ĩpi-¬

Expanded text:
lum cernere cepit. Cumque hoc bis terque fecisset, lumen amissum pristinumquQue cum iuxta numerum annorum ad consecrandum divinitus praedictus pontifex Genovefa, virginibus que illi proponebantur multum sublimiores ait: 'Illa que postergum sequitur anteponatur, quoniam haec celitus iam est sanctificationem adepta'. Sic itaque benedictionem consecute, ab obtutu pontificis discesserunt. 9. Parentibus defunctis, arcessita a matre sua spiritalem, in Parisius urbem migravit. Et ut virtus Domini in infirmitate eius probaretur, et gratia Christi in ea conlata plus cresceret, tempus aliquod ita est corpus eius obsessum paralisi, ut, laxatus artus, nulla conpago adherere suo crederetur loco. De qua infirmitate nimium afflicta, triduo corpus eius iam exanime, solis paululum genis rubentibus, custodiebatur. Que cum denuo corporalem fuisset adepta sanitatem, profitebatur se in spiritu ab angelo in requiem iustorum et subplicio impi
Abbreviated transcription (Latin):
gerilanus conspicatus ait ad eum. Aue fil. ⁊ ge¬
nonefa. Remiin sccris quis hesteuu. du ge
ris tui integritate michi sis ppilicita. Cui geroue¬
fa respondit. Eenimis cor quis tibi deap pr sanae
promisi quoniã intehuius propositũ me aurois¬

Expanded text:
it ad eam: 'Have, filia Genovefa! Reminisceris, quid esterna die de corporis tui integritate mihi sis pollicita?' Cui Genovefa respondit: 'Reminiscor , quod tibi Deoque, pater sancte, promisi quoniam vite huius propositum avidis
Abbreviated transcription (Latin):
series lectõnis expostulat. Aduemente geno¬
pars ppti in ccursum enus uenit Inter quos
parentes cuiuscam puelle uenerunt q̃ noue
amus ita erat paralisi egritudine affricta. ut
ne quinerit quis quam iudicare conpagem
natus est. Et remeante genonefa ab ipsa ur¬
be. ꝓsallentes et exultantes ppłi eã dedux̾unt.
ueneratõne childericus rex francorũ:¬

Expanded text:
nes expostulat. Adveniente Genupars populi in occursionem convenit, inter quos et parentes cuiusdam puelle, que novem annis ita erat paralisi egretudinem adflicta, ut nequiverit cuiusquam iudicare conpage natus est, et remeante Genuvefa ab ipso oppido psallentes et exultantes populi deduxerunt. gentiles Childericus rex Francoru
Abbreviated transcription (Latin):
pleta est aceo ut ex eo quiad operandum acci¬
n fuerant quai dui oume opus iasilice cõsũ¬
matum est uberrime bibentes maxm̃ias deo
granas retulerunt.
int illi deuccõ ut noctem sabbi que lu¬
cescit in prima sabbiti secũdum consu

Expanded text:
npleta est, et ex eo, qui ad operandum accersinpleta est, et ex eo, qui ad operandum accersiti fuerant, quam diu omne opus basilice consummatum est, uberrime potantes, maximas Deo gratias retullerunt. 22. Fuit illi devotio, ut noctem sabbati, que lucescit in prima sabbati, iu
Abbreviated transcription (Latin):
tu supatus genouefam prominis terre ꝓstratꝰ
nret que iusserat impleture. uiu̾sis demq
cuub us genoneta implorante auxilium inf̾¬
rentibus in bonore sepeclicti martiris in clrata¬
est basilica. Opere precium duri eciom illudĩ¬
dicare quid miracłi tunc per eam dñs fecit cũ
collectis caxpentarus qui ea que ad crebro dcm̃
edificium delignis erant neccĩa insattu alii
meicerent ac dolarent. alii i plaustra conue¬
lerent contigit ut potus deficeret. sed genoucfe
nesins presbiter genouefam cepit. quatinus
ten pergeret potumiq ueleciter erhib̾et. Huis
auditis genoirefa nas in quo potus delatus
fuat qued cuppami mincupanius sibi pecut mõ¬
strari. Que cum fuisset osten sa expostulauit
a se oumes seorsum discedere. Et illa gembz
in tra fixis lacrumas findens ubi se sensit ob¬
tinuisse quod precabat᷑. surgens or̃one comple¬
ta signum crucis super uas pauli fecit. Mira¬
bile dictu statim cuppa us ad sumniũ potu ĩ¬

Expanded text:
u superatus, Genuvefa pronus in terra nixe que iusserat impleturum. Universis denique civibus, Genuvefa inplorante, auxilium ferentibus, in honorem sepe dicti martires ad faest. 21. Opere precium etiam illud indicare, quid miraculi tunc per eam Dominus fecit. Cum, collectis carpentariis, que ad crebro dictum aedificium de ligno opus erant, in salto alii inciderint ac dolarent, alii in plaustra conveherent, contigit, ut potum deficeret, sed Genovefe,Geneseus presbiter Genuvefa coepit, quatenus tem pergeret potumque velociter exhiberet. His auditis, Genuvefa vas, in quo potum dilatum fuerat, quod cupam noncupamus, sibi petiit monstrari. Que cum fuisset ostensa, expostulavit, a se omnes seorsum discedere. Et illa genibus in terra fixis, lacrimas fundens, ubi sensit se obtenuisse, que praecabatur, surgens, oratione conpleta, signum crucis super vas poculi fecit. Mirabile dictum! Statim cupa usque ad summum poculo ii
Abbreviated transcription (Latin):
beaticudine ubi est impossibile flere. Credo
propter quod et loquor quia dolebant si do¬
lere ualebant. Sicut enim impossibile fuit de¬
um ꝑ assumptum hoĩem mori sic impossi¬
bile fuit angelos beatos ĩmorte dolere diñ
sui. Ioseph ab arimathia uir sanctus et uis¬
tus qui cũ nchodemo deposuerunt xp̃i cor¬
pus de cuuice sicut euangeliũ testimonium
perhibet posuit illud in syndone mũca condi¬
tum preciosis aromatibus et posuit illud
i monumẽtum nouum ꝙ fecerant sibi ala¬
cuter et deuote. Tunc illius exequias ange¬
lorum mille nillia nuliũ decantabant qͥ
bant ad celũ maria plorabat amare iuxta
pelui cum illo. Nec erat nuxa supra dilectum
suum amplectens illum ec cũ omĩ amoris dul¬
cedine obsculans illum dicelat. Miseremin
mei. miseremin mei saltem uos amici mei
illum paululum adhuc relinquite michi ut

Expanded text:
beatitudine ubi est impossibile flere. Credo beatitudine ubi est impossibile flere. Credo propter quod loquor, quod dolebant, si dolore valebant, sicut enim fuit possibile Deum per assumptum hominem mori, ita possibile fuit angelos beatos dolere in morte Domini sui. Joseph ab Arimathaea vir sanctus, et justus, qui cum Nicodemo deposuerat Christi corpus de cruce sicut Evangelium ei testimonium perhibet, posuit eum in sindone munda conditum pretiosissimis aromatibus , et posuit illud in monumentum novum, quod fecerat sibi alacriter, et devote; tunc ad illius exsequias angelorum millia millium decantabant, quia bant ad coelum. Maria plorabat amare juxta peliri cum illo. Haec erat enixa super dilectum suum, amplectens illum cum omni amore, dulcissime deosculans ipsum, dicebat: Miseremini mei, miseremini mei, saltem vos amici mei . Illum paululum relinquite, ut
Abbreviated transcription (Latin):
serere mei. dicat si potest quicũq dicere iu¬
pit quam xp̃i mat̾ tenebat mensurã dolo¬
ris. uirginis dolorem posse nairari nõ credo
Tamen rectus erat amor continens modũ.
Non desperabat sed pie iusteq dolelat. Spe
rans cũ ip̃m terrio resurgere die. Qudam
cum illa plorabant femine sancte quarum
pamus erat numerus pancusq iurorum
qui lugerent xpistum simul cũ uirgine.
Erant et angeli simul cum illa dolentes. tñ
manum. flebant ut arbitror amarissime
bant dolore teneri. O quis angeloꝵ uel ar
iimortalis deus homo mortuns iaceret. ui¬
debant igitur corpus male tractatum ab mm¬
pus sic laceratum iacere et mariam toco¬
lectabilem suam benignissimam matrem
tantis cruciari singultib tam amaris reple¬
ri doloribus et sic amarissime flere nullo mͦ¬
suas la crimas poterat reftenare fiebat luctꝰ
et meror ab angelis presentibz ibi quales
docebat luctus spiritus almus. Inmo mira¬
rer si angeli cuncti non flessent etiam ĩilla

Expanded text:
se dolebat. Dicat, si potest, quicunque dicere cupit, quantam Christi mater tenebat miseriam doloris Virginis? Dolorem posse narrare non credo. Tamen rectus erat amoris continens modus; non desperabat, sed pie justeque dolebat, quesum die tertio resurgere. 702 5 Quaedam et illae plorabant feminae sanctae, quarum prior erat numerus, paucique virorum, qui lugerent Christum simul cum Virgine matre. Erant et angeli simul cum illa dolentes, tamen manum, flebant, ut arbitror, amarissime tanto dolore teneri. O quis angelorum vel aimmortalis Deus homo mortuus jacebat. Videbant corpus Christi sic male tractatum ab impiis, sic vulneratum jacere exanime, et Mariam lectabilem Mariam suam beatissimam matrem tantis cruciari singultibus, tam amoris repletam doloribus, sic amarissime flere, unde suas lacrymas non poterat refrenare. Fet moeror ab angelis praesentibus ibi quales docebat luctus spiritus almos. Imo mirare, si angeli cuncti non flevissent etiam in illa
Abbreviated transcription (Latin):
respondere uerbũ quia illum uidebant iam¬
quasi mortuũ. Erant illi duo quasi mor
flere. et lebant amaie et amare flebant
quia amare colebant. Nam gladius xp̃i
perimebat. utrumq q̃ magis a mabat se¬
mor fiebat in matre. mater senliebat xp̃i do¬
lores. uirgo quem pepent gladiũ est passa
doloris xp̃i morientis uulnera matus erãt
xpisti doloris seui fuerunt tortores ĩ amma
matris. Mater erat lemata pignoris mor¬
te mente maityrerat ꝑcussa cuspide celi
quo membra xp̃i serui foderunt imiqui.
Ipsa erat quam dolor magnus tenebat.
In mente eius creuerant iumẽsi dolores
nec poterant extra refundi intus atroacer
semences. Dolores naci matus aĩam gla¬
diebãt. In carne xp̃c resoluebat debitum
mortis quam grauius quã mori aĩe ma¬
Et dederunt ei qui auafixerunt eũ a cecum
cum felle mixcũ. qui cum gustasset noluit
bibere se dixit. Consũmatum est. Excla¬

Expanded text:
respondere verbum, quia illum videbant quasi mortuum. Erant enim illi velut mortflere, et flebat amare. Amare flebant, quia amare dolebant. Nam gladius Chrisperimebat utrumque, quo magis amabat segnior fiebat in matre. Mater sentiebat Christi dolores. Virgo quem peperit gladium est passa doloris, Christi morientis vulnera matris erant, Christi dolores fuerant tortores in anima matris. Mater mater erat levata pignoris morte; Morte martyr erat percussa cuspide teli quo membra Christi servi foderunt inique, ipsa erait, quam dolor magnus tenebat. In mente ejus creverant immensi dolores, nec poterant exterius refundi. Intus atrocius saevientes dolores nati matris animam gladiebant. In carne Christus solvebat debitum mortis, quod gravius erat quam mori animae maet dederunt ei, qui crucifixerunt eum, acetum cum felle mistum. Quod cum gustasset noluit bibere , et dixit Consummatum est , et cla
Abbreviated transcription (Latin):
date eum misere matri sue ut habeam illũ
mecũ saltem defunctum aut si illũ pomits
in sepulchio me miseram sopellite cumillo
qui a male post enu suꝑerit michi. Illi pone¬
bant xp̃m in sepulchro et illa eum trahebat
ad seip̃am illa uolebat eum retinere et illi uo¬
lebant eũ tradere sepulture et sic erat ħ pial¬

Expanded text:
date illum miserae matri suae, ut habeam illum mecum, vel saltem defunctum, aut si illum ponitis in sepulcro, me miseram deponite cum illo; quia et post id supererit mihi. Illi ponebant Christum in tumbam, et illa trahebat ad seipsam. Illa volebat eum ad se retinere, et illi volebant eum tradere sepulturae, et sic fiebat haec pia
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat de sui donun morte. flebant igitur
cuncti miserendo dolore gementes et sic dm̃
uce mortis sepulture dedere. Sepulto dño
sepulcium mater amplectit᷑ oĩ corde et qͣ
cui eam cõmendauerat xp̃c et lugens ip̃e¬
eam lugentem. Nam cruciata genitibus

Expanded text:
fuerat de sui Domini morte. Flebant igitur cuncti miserando dolore gementes, et sic vitae Dominum mortis sepulturae dederunt. Sepulto Domino, sepulcrum mater amplectitur omni corde, et qua cui eam commendaverat Christus, et lugens ipse lugentem; nam cruciata gemitibus
Abbreviated transcription (Latin):
omne ĩ la crimis resolui putares. Rigabat
lacriis extinctum filii corpus poĩtum quo
fuerat lapidemq madebat. Illiuis facta et¬
obprobria reuocabat ad mentem. quis uł
qualis fuerat quẽ ip̃a iurgo concepit sine
libidine et pepit sine dolore. Totũ eierat
et sic male ei erat sicut ẽe poterat et ẽe

Expanded text:
omnem in lacrymis resolvi putares. Rigabat lacrymis exstinctum filii corpus expositum, cum fuerat in lapide, quem madebat, in quo ea revocabat ad mentem. Quis vel qualis fuerat, quem ipsa Virgo concepit sine umbedine, peperit et sine dolore, totum ei eratEt sic male ei erat, sicut ipse omne poterat, et esse
Abbreviated transcription (Latin):
confidenter ad pylatum ingreditur sibi
postulans dari corpus dm̃n ihesu. quo con
nomine nichodemũ et uenerunt ad locũ
ubi erat dñs ihesus crucifixus secum ĩstru-¬
menta ferentes quibus clauis enulsis de
cuice possent deponere ip̃m ihesum. Quos
dum mater eius iuidit uolentes deponere
ipsum quasi de morte consurgẽs paululum
reuuuscit spiricus eus. et illis quod pote¬
rat aduicorium ministrabat. Unus clauos
de manib eius trahebat. alius ne caderet
corpus examme sustentabat. Stabat ma¬
ria brachia leuans inaltum et caput et
manus dependencia xp̃i supra pectus trahe
plexibus ruens de socio dilecto sacian non¬
quasi mortua stecit. Stabat ad caput sui¬
extincti filii mater maua: lacrimis faciẽ
eis rigans ꝑ diu̾sa cor quebat suspiria.¬

Expanded text:
confidenter ad Pilatum ingreditur, sibi confidenter ad Pilatum ingreditur, sibi postulans dari corpus Domini nostri Jesu, quo concnomine Nicodemum, et convenerunt ad locum ubi Dominus crucifixus erat, secum instrumenta portantes, quibus clavis avulsis de cruce possent deponere eum. Quos dum mater ejus vidit volentes deponere ipsum; quae de morte consurgens, paululum reviviscens spiritus ejus, et illud, quod poterat, adjutorium ministrabat. Unus clavum e manibus trahebat, alius ne caderet corpus examine sustentabat. Stabat et Maria, brachia levans in altum, ut caput et manus dependentia Christi super pectus traherplexibus ruens de eo suo dilecto, licet quasi mortua stabat. Stabat ad caput exstincti filii sui mater Maria lacrymis faciem ejus rigans; per diversa torquebatur suspiria
Abbreviated transcription (Latin):
manus leuabat. Amplectens crucem ru¬
ens in oscula eius xp̃i quam patrem sã¬
guims unda rigabat ut xp̃m ualeret ã¬
plecti quo non poterat sursum uolebat
tendere manus. Sperat amor multa q̃
raro aut numquã fieri possũt. Sibi cedi
cuncta amor impaciens credit. uolebat
amplecti xp̃m in alco pendentẽ sed ma¬
nus inde frustra tense in se complexe ri
ridebant. Sed leuans a terra sursum enge¬
bat ad xpistum. Et quia cangere nequibat
illum male collidebatur ad terram. Ibi pros¬
trata iacebat inimensitate doloris depressa.
S eam erigere compellebat inx magni a¬
moris intensa. Impetu amoris surgebat
nicensis manib atructare cupiens xp̃m
Erat em̃ uere magno cruciata dolore terrã
ut eum petere cogelatur. O quai male
cunc illi erat. G tanius erat illi iuta miu̾e
tali quam mortis gladio ab impio se¬
uo necan. Tanquam mortis pallor eiꝰ
rim quidam uir nobilis noĩe ioseph qui
erat discipulus eius sed tamen occuite

Expanded text:
m, amplectens crucem, rum, amplectens crucem, ruens, et oscula ejus, Christi qua parte sanguis nuda rigabat, ut Christum valeret amplecti, quae non poterat sursum volebat tendere manus. Sperat amor multa, quae raro, vel neque fieri possunt sibi concedi. Cuncta amor impatiens credit, volebat amplecti Christum in alto pendentem; sed manus inde frustra tensae in se complexae redibant. Se levans a terra sursum se erigebat ad Christum, et quia tangere nequibat illum, male collidebatur ad terram; ibi prostrata jacebat doloris immensitate depressa, sed eam erigere compellebat vis magni amoris incensam. Impetu amoris surgebat intensis manibus attractare cupiens Christum. Erat enim vero magno cruciata dolore, terram iterum petere cogebatur. O quam male tunc illi erat, gravius erat illi vita vivere tali, quam mortis gladio ab impiis saeve necari, tamque mortis pallor ejusrim quidam vir nobilis, nomine Joseph, qui erat discipulus ejus , sed tamen occulte,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens expirauit. Tunc cremuit tena sol suã
lunam clausit. Merebant poli. merebant
sydera cuncta. Omne suum iubar amisit.
fulgor. Scinduntur duri lapides. sandunt
fastigia templi. Suexerũt multi aꝑtis tu¬
mulis sepulchr facentes xp̃m aun uo ce
publica deum. Cogitare libet quantus do¬
lor infinit matri cum sic dolebant que incẽ¬
sibilia erant. Nam lingua loqui nec mẽs
cogitare ualebit quanto dolore amma
tunc tenebatur marie. Iuxta crucẽ xpisti
stabat emortua mat̾ que illum concepit
abstulerat uires. Immostrata iacens pal
uiuensq moriebatur nec poterat mori q̃
fecta seue dolore. Expectans corpus xpisti
deponi de cruce. Nec plorabat dicens. atq
tinctum deponite uiam uel silibet magis
me morte iungite illi ut cũ suis pereant
te michi. Habeam ut mecũ eius examine
corpus. Michi solamen ent uel saltem de¬
functus. Iuxta crucem stabat maria cõsi¬
derans nultu benigno xp̃m pendentem ĩ
cruas stipite seuo. Pͥedibusq nitens ĩ altũ¬

Expanded text:
dicens exspiravit . Tunc tremuit terra, tunc sol sua lumina clausit, Moerebant poli, moerebant sidera cuncta, Omne suum jubar amisit slgor ab alto. Scinduntur duri lapides, scinduntur culmina templi. Surrexerunt multi apertis tumbis sepulcri fatentes Christum cum voce publica Deum. 702 4 Cogitare libet quantus dolor interfuit matri, cum sic dolebat, quae ita sensibilis erat. Non lingua loqui, nec mens cogitare valebat quanto dolore anima tunc tenebatur Mariae. Juxta crucem Christi stabat emortua Virgo, quae illum concepit abstulerat vires. Imo strata jacens pallvivensque moriebatur, nec poterat mori, quia fecta saevo dolore, exspectans Christi corpus deponi de cruce; haec plorabat, dicens, atque tinctum deponite. Mater, vel simili magis me morte jungite illi, ut cum suis pereant mihi, ut habeam mecum ejus exanime corpus, mihi solamen erit, vel saltem defunctus. Juxta crucem stabat Maria considerans vultu benigno Christum pendentem in crucis ligno, stipite saevo, pedibusque fl
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis. Bñ scis unde processi et uem qͣre
igitur tristaris si illuc ascendo unde descẽdi.
Tempus est ut reuercar ad eumi qͥ misit¬
me. et quo ego uado nõ potes uenire¬
modo. uemes autẽ postea. Iterum iohes
qui est nepos tuus tibi reputabit᷑ filius¬
curam habebit tui et ip̃e erit solacium tibi¬
fidelissimum. Inde iohannẽ incuitus ait.

Expanded text:
sibilis. Bene scis unde processi et veni. Quare sibilis. Bene scis unde processi et veni. Quare ergo tristaris si illuc ascendo unde descendi? Tempus est ut revertar ad eum qui me misit, et quo ego vado, non potes modo venire; venies autem postea . Interim Joannes, qui nepos tuus reputabitur tibi filiuscuram habebit tui, et erit tibi solatium fidelissimum. Inde Joannem intuitus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
de iohanne ait. mulier. ecce filius tuus. Et
plorans ac si diceret. O mat̾ dulcissima
mollis ad flendum. mollis ad dolendum.
tristis quia ad hoc ueni. et de ce carnem
assũpsi. ut ꝑ cruas patibulũ saluarẽ genꝰ
humanũ. Quomodo implebuntur scrip¬
ture. Suis em̃ quod oportet me pati pro
saluce generis humani. die iamq t̾aa
resuigam tibi et discipulis meis patent
apparano. Desme deflere. dolorem depone
quia ad patrem uado. gloriam pacerne ma¬
iestatis ꝑcipiendo ascendo. Inmo gracula¬
re michi. quia inuem ouẽ eiraneam. quẽ
cam longo tempore ꝑdidi. Moritur unus
deo patri quomodo displicet mat̾ dilecta.
Calicem quẽ dedit michi pat̾ non uis ut
bibam illum. Noli flere mulier. Nõ plan¬
gere dulcissima atq speciosissima. Non te
desero non te relinquo. tecum sum tecũ ero.
onuĩ tempore secłi. Si secundũ carnẽ subia¬
ceo imperio mortis secundum diumitatẽ
sum. fui. ⁊ semꝑ ero inmortalis et impas¬

Expanded text:
es? De Joanne, ait: Mulier, ecce filius tuus , etes? De Joanne, ait: Mulier, ecce filius tuus , etplorans, ac si diceret: O homolus  cod. homulus, ad flendum mollis, ad dolendum! Tu scis quia ad haec veni et de te carnem assumpsi, ut per crucis patibulum salvarem genus humanum. Quomodo implebuntur Scripturae? Scis enim quia oportet me pati pro salute generis humani, sed die tertia resurgam tibi, et discipulis meis patenter apparens. Desine flere, dolorem depone, quia ad Patrem vado, gloriam paternae majestatis percipiendam ascendo. Quinimo et gratulare mihi, quia nunc inveni ovem errantem, quam tam longo tempore perdidi. Moritur unus,Deo Patri, quomodo displicet tibi, mater dilecta? Calicem quem dedit mihi Pater , non vis ut bibam illum? Noli flere, mulier, noli flere, dulcissima mater. Non te defero, non te derelinquo, tecum sum, tecum ero omni tempore saeculi; si secundum carnem subjaceo imperio mortis, secundum divinitatem fui, sum et ero semper immortalis et impas
Abbreviated transcription (Latin):
Mala solus moritur. Orbat orbem radio
me uidea filio grandio dolore. uita mea¬
collitur omĩs spes mea. Cur ego uiuit
post filium mater in dolore. Gollite suspẽ¬
dice macrem in filio pignore. non paras
proli non ꝑcas michi. tu michi soli mors
esto seua. Tunc sũme ganderem si mori
possẽ simul cum xp̃o meo. dulce ess mori
miserere sed mors optaca recedit. ue michi
infelix infelix tibi ihesu precipitata uenit.
Morte michi melius est quã uicam ducere.
S fugit a misera et me infelicẽ reliquid.
cui multũ ip̃a mors optata nunc esset. O
fili care. O begingnissime nace miserere
matris suscipe p̾ces. desme matri nunc ẽẽ
tem semꝑ. Nil uere dulcus est michi ꝙͣ im
pater. tu michi mat̃. tu michi sponsus.
tu michi filius. tu michi om̃is eras. Nũc¬
ergo orbor patre. uiduor sponso. desolor prole.
dilectissime omĩa possibilia sunt tibi. Sed
si non uis ut moriar tecum michi relinq̃
aliquod bengne consiliũ. Cui dñs iam

Expanded text:
radio, ne videam filium, gaudium, dulcorem! vita meatollitur spes mea. Cur ergo vivit post filium mater in dolore? Tollite, suspendite matrem cum suo pignore. Non parcis proli, non parcas et mihi; tu mihi, mors, esto serva. Tunc summe gauderem, si mori possem simul cum Christo meo dulci, et simul mori misera. Sed mors optata recedit. Vae mihi infelici! Tibi, Jesu, praecepta vincit mors. Morte mori melius mihi quam vitam dulcem mortis; sed fugit a misera, et me infelicem relinquit, cui ipsa mors optata nunc esset. O fili chare, o benigne, summe nate, miserae matris suscipe preces. Desine matri nunc esse tem semper. Nihil vivere dulcius mihi quampater, tu mihi mater, tu mihi sponsus, tu mihi filius, tu mihi omnia eras. Nunc orbor patre et matre, viduor sponso, et desolor prae charissime? Omnia possibilia sunt tibi. Sed si non vis ut moriar tecum, mihi relinque aliquid benigne consilium. Cui oculis et
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidelam me desid̾ari ab ip̃o quem
genueram nec suꝑera alius quia michi
erat unicus et ideo non pot̾at capere in me
dolor meus. uox mea fere perierat omĩs.
S cabam gennitus spiaq doloris uolebã
loqui sed uerba doloris rũpebat. quia uerbũ
iam mente conceptũ dum ad formationẽ
pretenderet oris ad se imꝑfectum reuoca¬
bat dolor non minus cordis. uox tristis so¬
nabat foris. uulnus denũciens mẽtis ũba
dabat amor querenciũ sonabant. Nam lĩ¬
gua uocis ingistra ꝑdiderat usum loquẽ¬
di . uidebam morientẽ quem diligit aĩa
et tota li quefiebat predoloris angustia.
aspiciebat ⁊ ipse ut est benignissimo ualtu
Aebam dicendo. et dicebam plorando. fili
dabit et ego moriar prote. Omisera qͥs¬
mi amor uince. fili dulassime noli me
derelinquere post te trahe me ad ce ip̃m ut mo
rar tecum. Male solus morieris teaun mor¬
Matrem cum filio perime simul fili dulcor
unce lingulare grandũ gaudiũ. uita aĩe

Expanded text:
 videbam me deseri ab ipso quem genui, nec supererat alius, quoniam mihi erat unicus, et ideo non poterat capere in me dolor meus; vox mea fere perierat omnis, sed dabam gemitus suspiriaque doloris. Volebam loqui, sed dolor verba rumpebat, quoniam verbum jam mente conceptum, dum ad formationem praetenderet oris, ad se imperfectum revocabat dolor, non inimica cordis vox tristis sonabat foris vulnus denuntians mentis, verba dabat amor, qui raucum sonabat, non lingua vocis magistra perdiderat usum. Loquendo videbam morientem, quem diligebat anima mea, et tota liquefiebam prae doloris angustia. Aspiciebat et ipse benignissimo vultu eram, sed flebam dicendo, et dicebam plorando: Fili dabit, ut ego moriar pro te? mor unice, fili mi dulcissime, noli me derelinquere post te trahe me ad te ipsum , ut ipsa moriar tecum. Male solus moreris, tecum moret cum filio perime simul, Fili et indulcor unice, singulare gaudium vitae
Abbreviated transcription (Latin):
mestissima mat̾ cum mulierib q̃ secute
fuerant a galylea munstrantes ei. A q̃b
leuatus et in ligno durissimo claiuis affi¬
agnus coram tondente se uocẽ non da¬
xebar ĩ mente quanto dolore nõ posset ex¬
plicare sermonẽ. Non mirum discuire bat
em̃ ex quatuor ꝑtib rigantib iuidis ĩ
ligno manib podibusq clauis cõfixis.
de uultu illius pulchritudo affluxerat oĩs
et qui erat prefilus hoĩnum speciosus ui¬
debatur oĩum indecorus. uidetam quod
complebatur propheticũ illud in eo. uidi¬
mus eñ eum et non erat species nec de¬
cor quia miquoꝵ nultũ illus uerberib

Expanded text:
estissima mater cum mulieribus, quae secutae fuerant a Galilaea ministrantes ei, a quibulevatus, et ligno durissimis clavis affim tondente se vocem non daxabatur in mente, quanto non posset explicari sermone. Nec  ex quatuor partibus rigantibus nudis, ligno manibus, pedibusque clavis confixus, de vultu illius pulchritudo effluxerat omnis. Et qui erat prae filiis hominum speciosus , videbatur omnium indecorus. Videbam quod complebatur propheticum illud in eo judicium, cum et non erat illi species, neque decor , quoniam iniquorum vultum illius verb
Abbreviated transcription (Latin):
dit ad dñm meum flens ꝑueni. Cumq
illũ fuissem incuita pugnis ꝑaun a lapidis
cedi. faciem cõspui spimis coronari et ob¬
probrium hominũ fieri. Cõmota stuit
oĩa iustera mea et defecit spiritus meus
et non erat michi fere uox neq sensus.
Erant et mecũ mee sorores et alie femi¬
ne multe plangentes eũ quasi unigeni¬
tũ inter quas erit mana magdalene ũ
sibi lauilans crucem ad suppliciũ traheret᷑.
factus est conu̾sus populorum post ip̃m

Expanded text:
i ad Dominum meum flens perveni. Cumque illum fuissem intuita pugnis percuti, alapis caedi, faciem conspui, spinis coronari et opprobrium hominum fieri, commota sunt omnia viscera mea , et defecit in me spiritus meus et non erat mihi fere vox, neque sensus. Erant et mecum meae sorores et feminae multae, mecum plangentes eum quasi unigenitum, inter quas erat Maria Magdalena, quae sibi bajulans crucem ad supplicium traheretur, et factus est concursus populorum post ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
rum largitate redemerit non sine graudi
dolore in illis implebit᷑ illud ꝙ dixit apo¬
stolus. Sicuius opus arserit detrimentũ
patiet᷑ ip̃e uero saluus erit. sic tñ quasi ꝑ
etiani pro capitalib criminib in curata
remanserint posse fieri credat. Et ideo ut
sepe dixi quantum possumꝰ cum dei ad¬
utorio laboremus ut maiora peccata pos¬
simus euade̾. et minuta sine quib esse nõ
possumus iugit̾ amore inimcoꝵ redima¬

Expanded text:
rum largitate redemerit, non sine grandi rum largitate redemerit, non sine grandi dolore in illis implebitur illud quod dicit Apostolus, Si cujus opus arserit, detrimentum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per etiam pro capitalibus criminibus, si incurata remanserint, posse fieri credat. Et ideo, sicut jam saepe dixi, quantum possumus, cum Dei adjutorio laboremus; ut et majora peccata possimus evadere, et minuta sine quibus esse non possumus, jugiter amore inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
tione tnͣsibũt. Illi uero qui quanns ca¬
pitalia criimina non admittant ad per¬
petranda minuita peccata sunt fuciles et
ad redimenda sunt uegligentes ad uitam
tionib exccquendi aut illi ip̃i per inuitas
ciemosinas et precipue duni minutis cle¬
certe illo igne de quo dixit apostolꝰ longo
tempore cruciandi ut ad uitam eternani si¬
ne macla et ruga peruemant. Illi u̾o qui
ant bomitidiũ aut sacrilegium aut adulte¬
lia coumiserunt sicut iam dictum est si eie
digna pr̃na non subuenerit non per purga¬
tornim ignem tnͣsire merebuntin ad uitã
s et̾no in cendio pretipitabuntur ad mortẽ¬
Et i deo queciens in lectione apostouca au¬
dieritis. Si quis super fundam̃tũ xp̃i super¬
eclificat auꝵ argentum lapides p̾tiosos de
sanctis hoc et perfectis xp̃ianis accipite qui
uelut .aurum purgatum merebunt᷑ ad et̾¬
na premia peruenire. Illi u̾o qui superedi¬
tionib purgau̾it et umusquisq elemosina-¬

Expanded text:
tione transibunt. Illi vero, qui quamvis catione transibunt. Illi vero, qui quamvis capitalia crimina non admittant, et ad perpetranda minuta peccata sunt faciles, et ad redimenda sunt negligentes; ad vitamtionibus sunt excoquendi, aut illi ipsi per multas eleemosynas, et praecipue dum inimicis suis clecerte illo igne, de quo dicit Apostolus, longo tempore cruciandi, ut ad vitam aeternam sine macula et ruga perveniant. Illi vero qui aut homicidium, aut sacrilegium, aut adultelia commiserunt, sicut jam dictum est, si eis digna poenitentia non subvenerit, non per purgatorium ignem transire merebuntur ad vitam, sed aeterno incendio praecipitabuntur ad morteEt ideo quoties in lectione apostolica audieritis, Si quis supra fundamentum Christi superaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; de sanctis hoc et perfectis christianis accipite, qui velut aurum purgatum merebuntur ad aeterna praemia pervenire. Illi vero qui superaeditionibus purgaverit, nec unusquisque eleemosyna
Abbreviated transcription (Latin):
aunis. plus dũm amare quam seruumi¬
plus dñam diligere quam ancillam. id ẽ
plus animã ad ymaginem dei factam qͣ
carnem de limo t̾re formatam ut cum die
ultimo caro nr̃a putrescere et au̾mmb de¬
norari ceperit in sepulchro. aima uostra
mabra le gremio angeloꝵ manib eleue¬
tur. et in die iudicii recepto corpore per re¬
surrectionẽ mercantur audire euge eue
que supra diximꝰ cordib uestris tenatius
ualeant in herere et ipsa apłica lectio ple¬
mus possit intelligi bremter ca caritatine¬
stre uolo repetere. Ouines minirum sc̃¬
qui deo fideliter seruimt lectiomi et or̃om
nacare et in boms operib persen̾are contẽ¬
dunt nec capitalia crimina nec immuta p̾¬
cata. id est ligna fenũ stipulam super fun¬
damentũ xp̃i sed bona opera hec est aurum
argentum lapides pretiosos supereclifican¬
tes per illum ignem de quo dicit apostolus
quia in igne reuelabit᷑ abeq utla mola¬

Expanded text:
amus plus Dominum amare quam servumamus plus Dominum amare quam servumplus dominam quam ancillam, id est, plus animam ad imaginem Dei factam, quam carnem de limo terrae formatam: ut cum die ultimo caro nostra putrescere, et a vermibus devorari coeperit in sepulcro; anima in Abrahae gremio Angelorum manibus elevetur, et in die judicii recepto per resurrectionem corpore audire merequae supra diximus, cordibus vestris tenacius valeant inhaerere, et ipsa apostolica lectio plenius possit intelligi, breviter ea Charitati vestrae volo repetere. Omnes sancti qui Deo fideliter serviunt, lectioni et orationi vacare, et in bonis operibus perseverare contendunt, nec capitalia crimina, nec minuta peccata, id est, ligna, fenum et stipulam supra fundamentum Christi, sed bona opera, id est, aurum, argentum, lapides pretiosos superaedificantes, per ignem illum, de quo dicit Apostolus, Quia in igne revelabitur, absque ulla viola
Abbreviated transcription (Latin):
peccata redumuitur. Pro capitalib uo
crumb nõ in loc solum sufficit s
addende sunt la crime. rugitus et gemi¬
tus. ⁊ continata longo tempore ac pro¬
tracta ieua et largiores elemo sine¬
erogande. Ultro nos ip̃os a commumone
ecclie remouentes in luctu et tristitia mł¬
to tempore permanentes et penitentiam
cciam p̾ublice agentes qr iustum est ut
quicumq młtorum destructione se per¬
clidit cum multoꝵ eclificatione se redi¬
mat. Ad extremum non est nuposibue
uel graue quod sugero ut ł sic lugeamiꝰ
nem alienani mortuam plangimus.
Siantem uror uł filins aut maritus mortui
fuint in t̾ram se collidunt boĩes capillos
trabendo tundendo pectora et in luctu et
abstinentia uel lacrimis non paruo tẽ¬
pore perseuerant. Rogo uos fratres kũu.
exhibranius amic nr̃e quod illi exhi
quod nob̾ peius est corpus mortuũ plan¬
gums q amaniꝰ aniuiam u̾o mortuam
quani non amamus nec dolemus nec
plangimus. Et ideo mutata uice incipi¬

Expanded text:
entia publica. Pro capitalibus vero criminibus non hoc solum sufficit; sed addendae sunt lacrymae, rugitus et gemitus, continuata et longo tempore protracta jejunia, largiores eleerogandae, ultro nos ipsos a communione Ecclesiae removentes, in luctu et in tristitia multo tempore permanentes, et poenitentiam etiam publice agentes: quia justum est ut qui cum multorum destructione se perdiderit, cum multorum aedificatione se redimat. Ad extremum non est impossibile vel grave quod suggero: vel sic lugeamus ienam carnem mortuam plangimus. Si aut uxor, aut filius, aut maritus mortui fuerint, in terram se collidunt homines, capillos trahendo, pectora tundendo, in luctu et poenitentia, vel in lacrymis non parvo tempore perseverant. Rogo vos, fratres, exhibeamus animae nostrae, quod illi exhibquod nobis pejus est, corpus mortuum plangimus quod amamus; animam vero mortuam quam non amamus, nec dolemus, nec plangimus. Et ideo mutata vice incipi
Abbreviated transcription (Latin):
ruie prorimus. ip̃am bãm uirginem. et u¬
nũ sũ ppłm pertnͣseuntem sustin̾e potunit. ⁊
qued post tnͣsitum eiusd̃ uirginis toriusq
ppł̃i. uem̃ie leso corruit. insuper quod seqͣna
tumens eius uirtute se ip̃m retraxit. et restͥn¬
git. ꝙ tanta etiam subsecuta est temporis
serenitas.qmͣ meritis sancte genouefe grͣa
dei contulit ad salutem ppli̾ parisiensss. ad
ciuitatis eiusdem et tecius prĩe lib̾acõnẽm
ad gł̾iam diuinam. ad bonorem be uirg̃ gͦe¬
nouefe. cuiꝰ suffragiis ab om̃ib periculis li¬
berant᷑ qui digne eius memoriam uen̾ant᷑.
Miremur ergo miracłm. ueneremur miste¬
rium. Adoremus dm̃i. ad et̾ne uite suspiremꝰ.

Expanded text:
ruinosus ipsam D. virginem et uruinosus ipsam D. virginem et universum populum transeuntem sustinere potuit et quod post transitum ejusdem virginis totiusque populi nemine laeso corruit. Insuper quod Sequana tumens ejus virtute seipsam retraxit et restrinxit, quod tanta etiam subsecuta est temporis serenitas, quod meritis S. Genovefae, gratia Dei contulit ad salutem populi Parisiensis, ad civitatis ejusdem et totius patriae liberationem, ad gloriam divinam, ad honorem B. Genovefae, cujus suffragiis ab omnibus periculis liberantur qui digne ejus memoriam venerantur: miremur ergo miraculum, veneremur mysterium, adoremus Deum, ad aeternae vitae suspiremus
Abbreviated transcription (Latin):
ius rei cestis est ppłs parisiensis. qd̃ ab illa
die que sabbĩu erat. in qua sancta genoue¬
fa super intumescentes uncas fluminis per¬
transiit. aque abeuntes decrecebant. usque¬
quo secana fluius infra alueũ suum se
collegit. Et ab ip̃a die non pluit dñs super
terram donec plenissime de siccata essz suꝑ¬
ficies t̾re. Tandem patificatis om̃ib. et spe̾
salutis in presentia uirg̃ concipientibus.
reuersa est beata uirgo sub sequente unn̾̃¬
so ppło per pontem fractum et nacillantem.
cuius runma defferebatur. donec beate uirgim
ad ꝓpria reuertenti mirabile et memorabĩle
exhiberet obsequium. Mirandis plus mi
eam comitabaitur ad ꝓpria redut. ure tnͣs¬
acto diundie hore spatio. scil in noctis crepͦ¬
culo paruus pons corruit. et qui paulo au̾
uit. ppło tnͣsacto nemñe leb uel submerso
corruens. precedentis miracłi in diciũ fuit.
et testimoniũ. Beate igitur uirginis lau¬
dib ascribendum est. ꝙ pons confractus. et

Expanded text:
jus rei testis est populus Parisiensis, quod ab illa die; quae Sabbatum erat, in qua S. Genovefa super intumescentes undas fluminis pertransiit; aquae abeuntes decrescebant, usquequo Sequana fluvius intra alveum suum se collegit, et ab ipsa die non pluit Dominus super terram, donec plene desiccata est terrae superficies. Tandem pacificatis omnibus et spem salutis in praesentia virginis concipientibus, reversa est B. virgo subsequente universo populo per pontem fractum et vacillantem, cujus ruina differebatur, donec B. virgini ad propria revertenti mirabile et memorabile exhiberet obsequium. Mirandis plus miream comitabatur ad propria rediit, vix transacto dimidiae horae spatio, scilicet in noctis crepusculo, Parvus Pons corruit, et qui paulo ante nuit, populo transacto, nemine laeso vel submerso, corruens, praecedentis miraculi indicium fuit et testimonium. B. igitur virginis laudibus ascribendum est quod pons confractus et
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ boni filii gratias aganus et minus nos
pati qmͣ mereamus cum uera humilita¬
te proficeamuinr ita peccata ip̃a in uir sclo
purgantur ut in futuro ille ignis pur¬
gatorius aut nou inuemat aut parum
inueniat quod exurat. Si autem nec
in tribulatione gr̃as aganius nec bonis
operib peccata ip̃sa redimamus tam diu

Expanded text:
 permittit, tanquam boni filii gratias agamus, et minus nos  permittit, tanquam boni filii gratias agamus, et minus nos pati quam meremur, cum vera humilitate proferamus; ita peccata ipsa in hoc saeculo purgantur, ut in futuro ille ignis purgatorius aut non inveniat, aut certe parum inveniat quod exurat. Si autem nec in tribulatione Deo gratias agimus, nec bonis operibus peccata redimimus, ipsi tamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentiam corum qui in nobis poc¬
cant afsidue redinantur. ne forte sul
collecta cumulum fatiant et ininfer¬
mun demergant. Quicquid enim dei¬
stis peccatis a nobis redemptum nõ fue¬
rit igne purgandum est. de quo apostoiꝰ¬
dixit. Quia ni igne reuelabitur. et cui opꝰ
arserit detrimentum patietur. Ant enim
dum in hoc mundo uiiumus si ip̃i pem¬
tentiam nos fa cunus aut certe uolente
et peruuttente deo in iuitis tribulatio-¬
nib pro istis peccatis affligimu et si gͣ
cias agamus liberamur. Quod .ĩ. fit quo¬
ciens maritus aut uxor aut filius mori¬
turuł si substantia a nobis quam plusqͣ
oporcet amanius auferatur licet plus .xͣ.
quam ip̃am sb̾stantiam diliganius. Et si
necessitas fuerit malumus ip̃m su̾stan¬
tian pordere quam xp̃m negare. tamẽ
quia sicut iam supradixi plus eam qm
debemius diligunus amitere eam dumi
luuimus aut dum morumur sine gran¬
di dolore non possumus. Et tamen si deo

Expanded text:
indulgentiam eorum qui in nos pecindulgentiam eorum qui in nos peccant, assidue redimantur; ne forte simul collecta cumulum faciant, et demergant animam. Quidquid enim de istis peccatis a nobis redemptum non fuerit, illo igne purgandum est, de quo dixit Apostolus, Quia in igne revelabitur: et si cujus opus arserit, detrimentum patietur. Aut enim, dum in hoc mundo vivimus, ipsi tentiam fatigamus: aut certe, volente aut permittente Deo, multis tribulationibus pro istis peccatis affligimur; et si Deo gratias agimus, liberamur. Quod ita fit, si quoties maritus, aut uxor, aut filius moritur; vel si substantia nobis, quam plus quam oportet amamus, aufertur. Licet plus Christum quam ipsam substantiam diligamus, et si necessitas fuerit, malimus ipsam substantiam perdere, quam Christum negare: tamen quia, sicut jam dixi, si plus eam quam oportet diligimus, amittere eam aut dum vivimus, aut dum morimur, sine grandi dolore non possumus: et tamen si Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
surientib mimum sibi delitio sa uel sũp¬
tuosa conuiuia preparauerit si se aut m¬
ecclesia aut extra ecliam cciosis fabulis de
quib in die iudicii ratio reddenda est ccu¬
pauerit. si dum iuramus incaute et cum
lic per aliquam necessitatem implere ñ
pot̾imus utiq periuremus et cum ouum
facilitate uel temeritate maledicimuis
qm̃ sicut scptum est malediti regnum dei¬
non possi debunt. et si tenere aliquid sus¬
picaniuz quod tamen pierimq non ita
ut credimus comprobatur sine dubita tõe
deluiquimus. Hec autem et hus sumlia
ad miuuta poccata pertinere non dubnii
peccatis licet ccidi ammam non credamꝰ
tamen ita eam ueld̃ qͥbusdã postuus et
quasi horrenta scabie replentes de formẽ
faciunt ut eam ad amplerus illius cele¬
stis sponsi ant uix ant cum grandi
confusione uenire permittant. De quo
scriptum est. Optainit sibi ecclesiam nõ
habentem macłam neq rugam Et idõ
et largioribz elemosinis et precipue per

Expanded text:
surientibus, nimium deliciosa vel sumpsurientibus, nimium deliciosa vel sumptuosa convivia sibi praeparaverit; si se in ecclesia aut extra ecclesiam fabulis otiosis de quibus in die judicii ratio reddenda est occupaverit; si dum incaute juramus, et quum hoc per aliquam necessitatem implere non poterimus, utique perjuramus, et cum omni facilitate vel temeritate maledicimusue maledici regnum Dei possidebunt . Et cum aliquid suspicamur temere, quod tamen plerumque non ita, ut credimus, comprobatur, sine ulla dubitatione delinquimus. Haec enim, et his similia, ad minuta peccata pertinere non dubium peccatis licet occidi animam non credamus; ita tamen eam velut quibusdam pustulis, et quasi horrenda scabie replentia deformem faciunt, ut eam ad amplexus illius sponsi coelestis aut vix, aut cum grandi confusione venire permittant: de quo scriptum est, Aptavit sibi Ecclesiam non habentem maculam aut rugam . 4. Aut et largioribus eleemosynis, et praecipue per
Abbreviated transcription (Latin):
uni insi longo tempore penitentiani ege¬
rit et largas elemosmas erogauerit et a pec¬
ccatis ipss abstinuerit. igne tnͣsitorio illo
de quo ait apostolus purgari non poterit
Sed eterna illum flamina sine ullo reme¬
dio ardebit. Que autem sunt minuta pec¬
cata licet omnib nota sint tamen quia
longuni est ut omma replicentur. opus
est ut ex eis aliqͣ nominemus. Quociens
aliquis in cibo aut in potu plus accipiat
quami necesse est ad minuita peccata no¬
uerit pertinere. Quocieus plus lequitur
quam o portet plus tacet quam expedit. q ͤ¬
tiens pauperem importune petentem exaspe¬
ent. Queiens cum sit corpore sams ali¬
is iemnantibus prandere uoluerit aut
sompno deditus tardius ad eccliam sur¬
git. quociens excepto desiderio filiorum
icorem suamn cognouerit. quociens ĩ carc̾e¬
uerit si discordes ad concordiam reuocare
neglexerit. si plus aut proximum aut
ux̃orem aut seruum exasperauerit qmͣ
oportet si amplius fuerit blandus quam

Expanded text:
um, longo tempore poenitentiam egeum, longo tempore poenitentiam egerit, et largas eleemosynas erogaverit, et a peccatis ipsis abstinuerit, illo transitorio igne, de quo ait Apostolus, purgari non poterit, sed aeterna illum flamma sine ullo remedio cruciabit. § 7. Quae autem sint minuta peccata, licet omnibus nota sint, tamen quia longum est, ut omnia replicentur, opus est, ut ex eis vel aliqua nominemus. Quoties aliquis in cibo aut potu plus accipit, quam necesse sit, ad minuta peccata noverit pertinere; quoties plus loquitur, quam oportet, aut plus tacet, quam expedit; quoties pauperes importune petentes exasperat; quoties quum sit sanus corpore, aliis jejunantibus prandere voluerit, aut somgit; quoties, excepto desiderio filiorum, uxorem suam cognoverit; quoties tards visitaverit; si discordes ad concordiam revocare neglexerit, si plus aut proximum aut uxorem aut servum exasperaverit quam oportet, si ampl
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui lectionem istam male intelli¬
gentes falsa securitate decipiunt᷑. Dum
credunt qued si supra funndamentũ xp̃risti
crimina capitalia edificent. Peccata ip̃a
per ignem tnͣsitorium possint purgari.
et ipsi postea ad utam perpetuam perue¬
nire. In tellectus iste fr̃es carissimi corri¬
gendus est quia ipsi se seducunt qui sͥ¬
taliter blandiuntur. Illo enim tnͣsitorio
igne de quo dicit apostoiꝰ ip̃e enmi sal¬
uus erit sic tamen quasi per ignem nõ
capitalia sed minta peccata purgant᷑¬
et si non omma nel auqua. cõmemorã¬
da sunt ne aliquis maniter excussare co¬
nem facere i deamur breuiter dicemus
que illa sunt. Cacrilegium bomicidum
adulterium. falsum testimoninm. furtũ.
rapina. superbia. inuidia. auaricia. et si
longo tempore teneatur rracundia et ebri¬
etas si assidua sit ineorum nimero com¬
pritatur. Quicuniq enim aliqua de is¬
tis poccatis in se dominari cognouerit insi¬
digne se emeudauerit et si habuerit spaci¬

Expanded text:
sunt, qui lectionem istam male intelligentes falsa securitate decipiuntur, dum credunt; quod si supra fundamentum Christi capitalia crimina aedificent, peccata ipsa per ignem transitorium possint purgari, et ipsi postea ad vitam perpetuam pervenire. Intellectus iste, fratres carissimi, corrigendus est, quia ipsi se seducunt, qui taliter sibi blandiuntur. Illo enim transitorio igne, de quo dicit Apostolus: Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem, non capitalia, sed minuta peccata purgantetsi non omnia, vel aliqua commemoranda sunt, ne aliquis se inaniter excusare conem facere videamur, breviter dicimus quae sint illa: sacrilegium, homicidium, adulterium, falsum testimonium, furtum, rapina, superbia, invidia, avaritia; et, si longo tempore teneatur, iracundia; et ebrietas, si assidua sit, in eorum numero computatur. Quicumque enim aliqua de istis pdigne se emendaverit, et si habuerit spati