comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a muhele iramdĩ populo nunciante. ibi inquid&
osos habuieos & sibi raegem hominem postulantes
a me imperio recesserunt siue quia galgala ido¬
lacrae locusẽ ubi oma scelera commisserunt
Verumquia gulgtila interpr&citur reuelcitio
aut HVCΜΟ idest uolutabra. Omnes malitias
uen icoum dicit eotemi pore reelandascum eis
dederit ds̃ uulucim sterilem &ubera arentia &
aniderint ignominam suam & qui sciactibant ꝑ su¬
perbim quod ad excelsci conscenderent deuoluentꝰ
interram siue ad inferos pertrahentur. Vere he¬
ICi ediodi dignisunt qui loquuntur contra dm̃
meidacium dequibus dicit in consequentibus ꝓp¬
termalitum adinuentionum conum dedomom ea
osise quitur : RNon ałam ut diligum eos om̃s¬

Expanded text:
Samuele iram Dei populo nuntiante . Ibi, inquit, Samuele iram Dei populo nuntiante . Ibi, inquit, exosos habui eos, et sibi regem hominem postulantes, a meo imperio recesserunt. Sive quia Galgala idololatriae locus est, ubi omnia scelera commiserunt. Verum quia Galgala interpretatur revelatio, aut κυλισμοὶ, id est, volutabra, omnes malitias haereticorum dicit eo tempore revelandas, cum eis dederit Deus vulvam sterilem et ubera arentia, et viderint ignominiam suam. Et qui se jactabant per superbiam, quod ad excelsa conscenderint, devolventur in terram, sive ad inferos pertrahentur. Vere haeretici odio Dei digni sunt, qui loquuntur contra Dominum mendacium, de quibus dicit in consequentibus: Propter malitiam adinventionum eorum de domo mea ejiciam eos. Non addam ut diligam eos: om
Abbreviated transcription (Latin):
proph&cidnm de precatur edicit. Dacis dñe sib¬
quiipse respondit. Quid lcibis eis & stitim infirt
aes uuluam sterilem &ubera arentia nehabear
iusas superbie & inquo sibi gloriarisolent in eo
confundantur. Quod & demagiscris contrarioꝵ
doyatum intellegi possit serspi cuum est qui
in populorum multitudine gloriantur & his leberis
quos putrierunt ab interitum ut educerent eos de
ex clesia Neducerent ad inter feccorem Totenimdia¬
bolus iugulat quod her&ici in herrore genuerunt
que non comouit cubile inpetccito. Beatus enime uir
e detiustiuis qui comparatione her&ici inernore filios
uonirtarit &in alio loco degimus Meliusẽ filios
non habere quam uirtutem. Hiniquo enim concu¬
bita semex peribit & cum longifuerint temporis
repucabuntur innihili & in nobilis in nouissimis erit
seneccus trum Fecinda enim impiorum multiudo
ad nihilẽ utilis. Neque & Istimare debemus quod
uuluam scerilem &ubera arentia corporaliter dep̃catꝰ sit

Expanded text:
 dicit: Da eis, Domine. Sibique ipse respondit: Quid dabis eis? et statim infert: Da eis vulvam sterilem, et ubera arentia, ne habeant causas superbiae, ut in quo sibi gloriari solent, in eo confundantur. Quod et de magistris contrariorum dogmatum intelligi posse, perspicuum est, qui in populorum multitudine gloriantur, et in iis liberis quos nutrierint in interitum, ut educerent eos de Ecclesia et inducerent ad interfectorem. Tot enim diabolus jugulat, quot haeretici in errore genuerint quae non cognovit cubile in peccato . Beatus est enim vir Ecclesiasticus, qui comparatione haeretici in errore filios non procrearit. Et in alio loco legimus. Melius est filios non habere cum virtute. Ex iniquo enim concubitu semen peribit : et cum longi fuerint temporis, reputabuntur in nihilum et ignobilis in novissimis erit senectus eorum: fecunda enim impiorum multitudo ad nihilum est utilis; neque enim aestimare debemus, quod vulvam sterilem, et ubera arentia corporaliter deprecatus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
uobis artifici composueratis eloquio quod inter pre¬
tutur argentum possidebit urtica qua euos a&er¬
no ardore consumit &erit lappa uel spina intar¬
bernaculis urĩs Spine quippe oriuntur in manibuscoꝵ
qui in hebriati sunt calicebaby lonio & in euangelio
legimus turpes cogitationes & curas huius mundi
& inherentia uitia spinas appellari quaecur¬
gentia & in herbis frumentt suffocent
INerunt dies uisicationis. Venerunt dies r&ributionis
Suco isrłte stultum proph&am insanum uirum spũ
propter multitudinem iniquictitis tue & mulci¬
dies retributionis tuae & adfligitur isrł sicuc prop¬
cti in saniens homo quihabetit spm̃ propter multitudi¬
nem inquitatum uiarum multiplicataẽ amentia
Et in hocloco error ẽ solitus. Vbi enimnos int̃p̃tati sumꝰ
scitote isrł hocẽ israbelittie & in hebraicolegtur IAΜ¬

Expanded text:
vobis artifici composueratis eloquio, quod interprevobis artifici composueratis eloquio, quod interpretatur argentum, possidebit urtica, quae vos aeterno ardore consumet: et erit lappa vel spina in tabernaculis vestris, spinae quippe orientur in manibus eorum, qui inebriati sunt calice Babylonio . Et in Evangelio legimus, turpes cogitationes et curas hujus mundi, et inhaerentia vitia, spinas appellari, quae surgentia in herbis frumenta suffocent nerunt dies visitationis venerunt dies retributionis scitote Israhel stultum prophetam insanum virum spiritalem propter multitudinem iniquitatis tuae et multidies retributionis tuae, et affligetur Israel sicut propheta insaniens, homo qui habebat spiritum, propter multitudinem iniquitatum tuarum, multiplicata est amentia tua. Et in hoc loco error est solitus: ubi enim nos interpretati sumus, scitote, Israel, hoc est, Israelitae, et in Hebraeo legitur JA
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce enini pro feca sunt auaestitate aegiptus congre¬
gtiuit eos nemphis sepeli& eos & detribiiuda accipere
quando inter fecto godolici ab hismahele quem
Nabucho do nossor terrae proposuerat reliquia e
populi cum hieremia proph&a ad aegrptum trans¬
tulerunt &ibi persequentibus poscea chaldu eis uel
sequitur lappa intabernaculis eorum longum signi¬
ficat uastircitem utubi quonda domuserant ibi lappe
&urtice nascuntur &spine Dicitur & adber&icos
Cum dies sollemnis aduenerit quid facturiestis pro
die sollemni aquila int̃ p̃tatus ẽ tempus. Ex quoma¬
nifestumest nonfestam diem sonape sed tempus p&ri¬
butionis Stim euim sequitur. Venerunt dies tribu
assimiuos cbaldeiq: uigularunt. Eugistis ad sȩculũ
& c&eris estis nationibus comparati. Ibiuos menphis
sepeli& quod interpre tatur & oie id est sensus
iuxtourãs blas phemias recipi&is. & quod loquuti estis
in suppliciis sentientes descderabilia hoc ẽ dogmata quȩ

Expanded text:
Ecce enim profecti sunt a vastitate, Aegyptus congregabit eos, Memphis sepeliet eos, et de tribu Juda accipere: quando, interfecto Godolia ab Ismaele, quem Nabuchodonosor terrae praeposuerat, reliquiae populi cum Jeremia propheta ad Aegyptum transfugerunt, et ibi persequentibus postea Chaldaeis, vel sequitur, lappa in tabernaculis eorum, longam significat vastitatem, ut ubi quondam domus eorum erant, ibi lappae et urticae nascantur 95 ac spinae. Dicitur et ad haereticos: Cum dies solemnis advenerit, quid facturi estis? Pro die solemni, Aquila interpretatus est, tempus. Ex quo manifestum est, non festum diem sonare, sed tempus retributionis: statim enim sequitur: Venerunt dies ultionAssyrii vos Chaldaeique jugularunt, fugistis ad saeculum, et caeteris estis nationibus comparati: ibi vos Memphis sepeliet, quod interpretatur ex ore; et est sensus: juxta vestras blasphemias recipietis, et quod locuti estis, in suppliciis sentietis: desiderabilia, hoc est, dogmata quae
Abbreviated transcription (Latin):
crimarum Dinnia enim quae faciunt uertent᷑
laum Necudire potuerunt beati lugentes
qmipsi consolabuntur sede contrario audient
ue ridentibus quia ipsi lugebunt. Quidquid
osiuunt nondõ sed mortuis offerunt. hi siudelio
quis celeratas hereses confinxerunt & quicumq
deedium comederit uictimis contaminabitur
eci in fouean ducentur acitis. Quic quid fecerit
delio arum cciusa sticiunt utpopulum decipianꝰ
uelomus douortit unduarum  Cuiein luctus pos¬
sumus dicere uerba mortifera quibus iniquitticem lo¬
cuntus ontitidim Qui panis noningreditur indoniumdi
her&icorum enim conciliabula nondornusdĩ appellant
uid faciais indie sollemoni indieꝰ Eice enim pro fec¬

Expanded text:
crymarum: omnia enim quae faciunt vertentur in crymarum: omnia enim quae faciunt vertentur in fletum. Nec audire poterunt: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur ; sed econtrario audient: Vae ridentibus, quia ipsi lugebunt . Quidquid offerunt non Deo, sed mortuis offerunt: his videlicet qui sceleratas haereses confinxerunt; et quicumque de eorum comederit victimis, contaminabitur, Caeci in foveam ducentur a caecis. Quidquid fecerint, deliciarum causa faciunt, ut populum decipiant, ut domos devorent viduarum. Panem luctus possumus dicere, verba mortifera, quibus iniquitatem loquuntur contra Dominum: qui panis non ingreditur in domum Dei: haereticorum enim conciliabula, non domus Dei appellantur, uid facietis in die solemni, in die festi
Abbreviated transcription (Latin):
libabuntdhõ uinum sed dȩ monibus & non placebunt
Et quilibant diis alienis & qui incaptiuitate r&inent᷑
& qui massyrus ido lathitha comedunt. & quasi
panis lugentium sunt. Nonẽ enim licitum desa¬
crificiis comedere iugentium &sic omederit
mus dicere abeo quod parentibus mortuis immo¬
leuur Non solum qui obtulerint sed &iam qui come derin
Dehuius modiubis inmundus erit Panis enimearum
ho est cibus quem offerunt. Non intrabit indomum
dñi quaedest ructai ẽ quaeba brlonio ignesuuensa
siderit aminaeorum. Et est sensus suaegule
& sue prouident uoluntiti. C& erum mi hi pol
lutu uencon placent non habitabunt interra
dis qui abeclesia reces serunt & reuerii sunt
men inaegyptum &assyriorum idẽ duemo
uinum quo in hebriati sunt in luxuriam & non
placent ei nec illa que offerunt necipsi qui of fe¬
runt sacrificia her&ĩcorum panis lucuisẽ & la¬

Expanded text:
libabunt Domino vinum, sed daemonibus, et non placebunt libabunt Domino vinum, sed daemonibus, et non placebunt ei, qui libant diis alienis, et qui in captivitate retinentur atque in Assyriis idolothyta comedunt, et quasi panes lugentium sunt. Non est enim licitum de sacrificiis comedere lugentium, et si comederit,mus dicere, ab eo quod parentibus mortuis immolentur. Et non solum qui obtulerit, sed etiam qui comederit de hujuscemodi cibis immundus erit: panis enim eorum, hoc est cibus quem offerunt, non intrabit in domum Domini, quae destructa est, quae Babylonio igne succensa est; sed erit animae eorum. Et est sensus, suae gulae, et suae provident voluptati; caeterum mihi non placent polluta. Non habitabunt in terra domini, qui ab Ecclesia recesserunt, et reversi sunt mente in Aegyptum, et Assyriorum, id est, daemonvinum quo inebriati sunt in luxuriam, et non placent ei nec illa quae offerunt, nec ipsi qui offerunt. Sacrifia haereticorum panis luctus est et la
Abbreviated transcription (Latin):
Non habitabunt interra dnĩ reuersus est epheon¬
inaegyptum & in assyriis pollutum comedit p̃
libabunt dño uinum & onplacebunt ei sacri¬
ficia eorum quasi panis lugentium om̃s quico
eorum anima ei psorum non intrabit indomũ
pplauerunt ei sacrificia eorum quia panis
uuiusicis om̃s quimanducaiueriot ea conta¬
minabuntur quia panis animarum eorum
uonintrabunt in domumhĩ nonsolum areti
toncular rm pauiteos & uinum mentitumẽ¬
interrais rahel quando ꝑtriennium & menses
& cunc perierunt sed & ipsi habitaitores secedent
de terra ch̃i. & ducentur interram alienam neha¬
bitent int̃ra scã quam suis formcationibus polluer
leuer sus ẽ inquid ephaaim inaegiptum & in assyrus
pollutum comedit. De hoc loco quidam supra ad di¬
derunt & in assiriis pollutum comedit quod in he¬
praico non hab&ur  de quo iam diximus. Cum aut̃
fueri in chaldȩa absque templo & absq altari: pon

Expanded text:
Non habitabunt in terra Domini. reNon habitabunt in terra Domini. rein Aegyptum, et in Assyriis pollutum comedit. Non libabunt vinum Domino, et placebunt ei sacrificia eorum quasi panis leorum, animae ipsorum, non intrabunt in domum um, nec placuerunt ei sacrificia eorum: quasi panis luctus ejus: omnes qui manducaverint ea, contaminabuntur; quia panes animarum eorum non intrabunt in domum Domini. Non solum area, et torcular non pavit eosin terra Israel, quando per triennium, et menses sex cuncta perierunt, sed et ipsi habitatores recedent de terra Domini, et ducentur in terram alienam, ne habitent in terra sancta quam suis fornicationibus polluerunt. Reversus est, inquit, Ephraim in Aegyptum, et in Assyriis pollutum comedit. De hoc loco quidam supra addiderunt: et in Assyriis pollutum comedit, quod in Hebraico non habetur, de quo jam diximus. Cum autem fuerint in Chaldaea absque templo et absque altari, non
Abbreviated transcription (Latin):
torcilar siue negabit uinum suum quos in hebri¬
andos putcibant Legimus subacab regeisrahd
& helici proph&a famem grauissimam fuisse
in samaria ita ut matris filiorum suorum cadi¬
ueribus uescerentur Eo tempore iuxttilittrã
area & tincular non pauit eos &uinum mena¬
tumest eis & inaeges tate taibuerunt. diatar
& adher&icos neexultent atque la&entur &
putent se c&erarum similes nationum. Illieñ
non crediderunt indm̃ istiuero sub nominedĩ
idola colunt & fornicantur adõ suo & pluressibi
areas & torcularia infinita multiplicant &co¬
medent triticum de quo efficitur panis luct̃
&bibunt uinum sodomorum quod cumas¬
pidum fellecalcatur & quia sibi plura torcu¬
laria & multas areas preparant i durco
deuera & deuna areai & corculari quod
calcauit dñs ihs̃ nonuescentur & nonbibent
sed quod cum que sehabere puctiuerint mo¬
dacio de prauabitur

Expanded text:
torcular, sive negabit vinum suum, quo se inebritorcular, sive negabit vinum suum, quo se inebriandos putabant. Legimus sud Acab rege Israel, et Elia propheta, famem gravissimam fuisse in Samaria: ita ut matres filiorum suorum cadaveribus vescerentur . Eo tempore, juxta litteram, area et torcular non pavit eos, et vinum mentitum est eis, et in egestate tabuerunt. Dicitur et ad haereticos, ne exsultent atque laetentur, et putent se caeterarum similes nationum. Illae enim 92 non crediderunt in Deum; isti vero sub nomine Dei idola colunt, et fornicantur a Deo suo: et plures sibi areas, et torcularia infinita multiplicant, et comedunt triticum, de quo efficitur panis luctus, et bibunt vinum Sodomorum, quod cum aspidum felle calcatur. Et quia sibi plura torcularia, et multas areas praepararunt: idcirco de vera et de una area, et de torculari quod calcavit Dominus Jesus, non vescentur, et non bibent; sed quodcumque se habere putaverint, mendacio depravabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ncatus es adotuo dilexisti mertedes sui ptromĩs litdu
tritici &area & torcular non pasc& &uinum mq
ttri sicit populi quia fornicatuses adõtuo dilas¬
ti munera superomnem aream tritia area &e
cular non cogouit eos &uinum mentitum ẽ illis
quiadõ recesserint cum in profundum uenerint per¬
caitorum & desperauerint salutem suam uniuersa
contempnent Denique & isrhł recedens algedĩ
& colens idola ex multis gentibus unam gentem secẽ
gens mixtcum c&eris Et propterea nunc cor¬
ripit eos &dicit negaudeas nel&eris nec puas
itilem te ut sunt c&erenationes. Alit̃enim pes¬
ciensdm̃ Aliterpunitur. Recedens adõ quia seruis
qui sut uoluntatem dñi sui & nonfacit eam uapula¬
uit multum. mercedem fornicationis tuae inas
multas &torcularia reputa sti utrerumomnium
habundantia fruereris. ideo area & corcularqri¬
ticum uinum qua e non facient &mentetur eius

Expanded text:
nicatus es a Deo tuo dilexisti mercedem super omnes areas nicatus es a Deo tuo dilexisti mercedem super omnes areas tritici area et torcular non pascet eos et tari sicut populi: quia fornicatus es a Deo tuo: dilexisti munera super omnem aream tritici. Area et torcular non cognovit eos, et vinum mentitum est illis. Qui a Deo recesserunt, cum in profundum venerint peccatorum, et desperaverint salutem suam, universa contemnent . Denique et Israel recedens a lege Dei, et colens idola, ex multis gentibus unam gentem esse sgens mixta cum caeteris, et propterea nunc corripit eos, et dicit: Ne gaudeas, ne laeteris, nec putes te talem esse, ut sunt caeterae nationes. Aliter enim nesciens Deum, aliter punitur recedens a Deo, quia servus qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multum . Mercedem fornicationis tuae areas multas et torcularia reputasti, ut rerum omnium abundantia fruereris: ideo area et torcular, triticum vinumque non facient, et mentietur eis
Abbreviated transcription (Latin):
sti idola deos putant quȩ desuocorde finxerunt
& ideo peputunt᷑ innumeronationum Sin aut̃
constituere & principes eius ut intellegamus
pruumpegem diabolum ad distinctionemn mag¬
nisegis qui soci&citem cumbelial habere non po¬
ef Sed statim ut receptus fuerit decordecredenti¬
um fugat paruumregem & principes eius. Iux¬
ta haebraicum aut̃ congregabunt᷑ in ecłam dĩ qui
fuerant ante disꝑsi & metedes sibi conduxerant
scissos ab eła increpatdicens : Si n enobis pegiatis
aique ut inam regnapetis & a principibus quos haberꝰ
insinagogis diaboli constitut
iua multiplicauit ephraim altaria ad pecan¬
Idum: factę sunt ei are indelictum. scribã
Cei multiplices legemeas quae uelut alienȩ
reputattȩ sunt. Hostias ad fer ad fer inmolabur
carnes & comedent : dñs non suscipi& eas: Lxx¬

Expanded text:
isti idola deos putant, quae de suo corde finxerunt, isti idola deos putant, quae de suo corde finxerunt, et ideo reputabuntur in numero nationum. Sin auteconstituere et principes ejus. Ut intelligamus parvum regem diabolum, ad distinctionem magni regis, qui societatem cum Belial habere non potest; sed statim ut receptus fuerit, de corde credentium fugat parvum regem et principes ejus. Juxta Hebraicum autem, congregabuntur in Ecclesia Dei qui fuerant antea dispersi, et mercede sibi conduxerant scissos ab Ecclesia increpat, dicens: Sine nobis regnatis: atque utinam regnetis , et a principibus quos habent in synagogis diaboli constitutos. quia multiplicavit Ephraim altaria ad peccandum factae sunt ei arae in delictum scribam ei multiplices leges meas quae velut alienae conputatae sunt hostias adfer adfer immolabunt carnes et comedent Dominus non suscipiet eas
Abbreviated transcription (Latin):
cede adauxiliandũ sibi condũx erint nationes
Congregũ buntur adpugnãm &iucti parũ
adducentur Et quia amant offerre adue¬
sariis munera ideo pauilis per beneficium con¬
sequentur ut non soluant stipendia regnis &
principibus donec ꝑueniant in assyrios ubi ne¬
quaquam tributa & stipendia dabunt ut libe¬
ri sed redigentur inultimam serui tutem.
De her&icis nonambigimus qui iuxca erpore
isaiam. Quid factum ẽ tibi runc quia
ascendisti om̃is interra uana. quorum assyriorum
proceps ẽ sensus magnius unde in sem& ipso germi¬
ut epłraum prae sumtione sui aestimans secre¬
uisse. Siue onager ftictus ẽ solitarius ut non eđȩ
consita sed diaboli deserta pene trar& Amauit
munura proerrore suo ipsesibi p̃mia re ꝓmitters
sue turpis lucrigratia omã faciens uel certede¬
qu anitorbus suis dȩ monibus miinera atque mer¬
cads lt cum hoc fecerit. trad&ur gentib: Sicut
enimnationes corporalia simulacra uenerant᷑ sic

Expanded text:
cede ad auxiliandum sibi conduxerint nationes, cede ad auxiliandum sibi conduxerint nationes, congregabuntur ad pugnam, et vincti pariter abducentur. Et quia amant offerre adversariis munera, ideo paulisper beneficium consequentur, ut non solvant stipendia regi et principibus, donec perveniant in Assyrios, ubi nequaquam tributa, et stipendia dabunt ut liberi; sed redigentur in ultimam servitutem. De haereticis non ambigimus, quin juxta errorem Isaiam: Quid factum est tibi nunc, quia omnes in tecta vana ? quorum Assyriorum princeps est sensus magnus. Unde in semetipso germinavit Ephraim, praesumptione sui aestimans se crevisse. Sive onager factus est solitarius, ut non Ecclesiae consita, sed diaboli deserta penetraret. Amavit munera pro errore suo, ipse sibi praemia repromittens, sive turpis lucri gratia omnia faciens. Vel certe dedit amatoribus suis daemonibus munera atque mercedes, et cum hoc fecerit, tradetur gentibus. Sicut enim nationes corporalia simulacra venerantur: sic
Abbreviated transcription (Latin):
Quod autem dicit deuoratus ẽ uel ab sortus
hoc significat quod mnixtꝰidolis & nationib pro¬
prium his rahelis &xp̃iani nom̃ amiserit
uia ipsi ascenderunt ad assyr onciger soli¬
tarius sibi ephraim munera dederunt
amatoribus Sed &cum mercede condu¬
xerint nationes Nunc congregabo eos &
qui escent paulis per ab honere regis &
principum Lxx Quia ipsi ascenderunt
adassyrios germinauit ephraim apud
tus ẽ tumquam uas in utile siue in mundum
dequonon super sit testa inqua auriri potest a
aut modicum quid igni culi & quia ftictus ẽ uas
in mundum ideo ascexderunt in assyrios imitan¬
tes onagrum solittrium Nequaquam ut uuespa
adnõ sed male abutentes libertate sua &educti
incaptiuitaitem quos proph&a plangit & dico
E phraim munera dederunt assirus & conduxr̃
mercede amatores suos. de quibus scribit hiete¬
cedes: amatorbus tuis &econtrario ftictũ est
inte. Cumq dederint donagentib & mer¬

Expanded text:
Quod autem dicit, devoratus est, vel absorptus, Quod autem dicit, devoratus est, vel absorptus, hoc significat, quod mixtus idolis et nationibus, proprium Israelis et Christiani nomen amiserit. Quia ipsi ascenderunt ad Assur, onager solitarius sibi: Ephraim munera dederunt amatoribus, sed et cum mercede conduxerunt nationes: nunc congregabo eos, et quiescent paulisper ab onere regis et principum. LXX: Quia ipsi ascenderunt ad Assyrios, germinavit apud factus est tamquam vas inutile, sive immundum, de quo non supersit testa, in qua hauriri possit aqua, aut modicum quid igniculi. Et quia factus est vas immundum, ideo ascenderunt ad Assyrios imitantes onagrum solitarium: 87 nequaquam ut oves pasti a Domino, sed male abutentes libertate sua, et educti in captivitatem, quos propheta plangit et dicit: Ephraim munera dederunt Assyriis, et conduxerunt mercede amatores suos, de quibus scribit Ezecedes amatoribus tuis , et econtrario factum est in te. Cumque dederit dona gentibus, et mer
Abbreviated transcription (Latin):
derit her&icus ut farinam quoque sementis
eorum facicit dehac farina fi& subcinerisius
panus que non reuersatur & quem ali eni comedent
Vnde & nunc ait. Quodsi & fecerit farinam
alieni comedent etum. Alienos aut̃ illos debemus
mundamehĩe & ab alienus parceseruotuo. Quisiius¬
to uiro non fuerint dominati tunc in maculatus
inutilemtrans tulerunt. C&era similit̃ transtu¬
lerunt. Inmundum uas siue in utilem hebraeima¬
tulam uocant. qua ad suscipienda & proicienda
stercora uti solemus Ruius in munditiae ido¬
la trasis& her&i cos comparat quimiscnitꝰ
gentibus dumdĩ noncus todiunt ueritatem &
cuerunt. Talis erat hiechonias idolis mancpe
De quo per hieremiam loquitur ds̃ in honora
E contrario paulus qui dicere potercit an&
perimentum queritis eius qui in melo quitur
xp̃s appellaturuas electionis aureum &
argenteum qui habebat sapientium & ro¬
quium quo xp̃i euangelium predicalat

Expanded text:
derit haereticis, ut farinam quoque sementis derit haereticis, ut farinam quoque sementis eorum faciat, de hac farina fiet subcinericius panis, qui non reversatur, et quem alieni comedent. Unde et nunc ait: Quod et si fecerit farinam, alieni comedent eam. 86 Alienos autem illos debemus munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Qui si justo viro non fuerint dominati, tunc immaculatus inutile transtulerunt, caetera similiter. Immundum vas, sive inutile, Hebraei matulam vocant, qua ad suscipienda et projicienda stercora uti solemus. Huic immunditiae idololatras et haereticos comparat, qui miscentur gentibus, dum Dei non custodiunt veritatem, et cuerunt? Talis erat Jechonias idolis mancipatus, de quo per Jeremiam loquitur Deus: Inhonoratilitas . Econtrario Paulus qui dicere poterat: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? appellatur vas electionis aureum et argenteum: quia habebat sapientiam, et eloquium, quo Christi Evangelium praedicabat.
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia tum de her&icis quamdehis qui insamaria
fabricat sunt idola communis ẽ sensus com¬
muniter dis puitindum ẽ. Istiuentum semi nand
si uequȩ auento corrupta sunt semina quae me¬
dullam non habent quae greci eNTEΡIua
uocanit Et idcirco uacua seminantes inania
uacuaque recipiunt immo seminantes in car¬
ne decarne m& unt corruptionem & circum¬
feruntur omni uento doctrine Cumq uentum
semincirent m&unt turbines & tem pestates. Et
primum quidem culmis hoc est sti pula nonerit
ex his seminibus nec aliquam poterunt speciem se¬
g&sis habere fecunde. Quod siraro acuderit
ut ecclesiastici quid do matis simile habere uideaN
ipsum germen & spica farinam Non faci& in
cuius farine satis tribus mittit fermentum
euangelica mulier Vt sp̃s quo sentimus & ani¬
ma qua uiuimus & corpus quo incedi musinunũ
uiuimus mouemur & sumus Quod siraro acci¬

Expanded text:
Et quia tam de haereticis quam de his, qui in Samaria Et quia tam de haereticis quam de his, qui in Samaria fabricati sunt idola, communis est sensus, communiter disputandum est. Isti ventum seminant, sive quae a vento corrupta sunt semina, quae medullam non habent, quam Graeci ἐντεριώνην vocant, et idcirco vacua seminantes, inania vacuaque recipiunt: immo seminantes in carne, de carne metunt corruptionem, et circumferuntur omni vento doctrinae. Cumque ventum seminaverint, metent turbines et tempestates, et primum quidem culmus, hoc est, stipula non erit ex his seminibus, nec aliquam poterunt speciem segetis habere fecundae. Quod si raro acciderit, ut Ecclesiastici quid dogmatis simile habere videantur: ipsum germen et spica farinam non faciet. In cujus farinae satis tribus mittit fermentum Evangelica mulier : ut et spiritus quo sentimus, et anima qua vivimus, et corpus quo incedimus, in unuvivimus, movemur et sumus . Quod si raro acci
Abbreviated transcription (Latin):
leuanit &idurio iratus ẽ furor dñi supereos
& miratur quaesit tanti per uersitis ut noliÑ
nonaccepit is rahol qui dm̃ uidere sefingit a c&eris gen¬
tibus sed de scripturis scĩs sibupse conflauit intel¬
legentia e prauitatem &arti fex ẽ dĩ sui quicito peribit
a ĩra uearũ telas imitabit᷑ quȩ ltui rumpuptur ad tactu
uia uentum seminabunt & turbi nẽmeterit
Culmus sttins non est in eis germen non fau& fari¬
nam. Quodsi & fecerit alien comedent eam
Ixx Quia corruptauento semina uerunt
& sub uersio eorum suscipi& ea. Manipulus N
hab& iuiros ut faciat farinam. Quod si & fecerit
alieni comedent eam Aranearum telis samariȩ
uitulum comparat id circo m&aphoram seruat
in reliquis ut quos aranearum dixerattelas
compa rar& uento & turbini culmis quȩ nons¬
tantibus. Ets. ste terint farinã non habentib
Itsi farinam in quit fecerint ab aliis deuorabitur

Expanded text:
levant; et idcirco iratus est furor Domini super eos, levant; et idcirco iratus est furor Domini super eos, et miratur quae sit tanta perversitas, ut nolint non accepit Israel, qui Dominum videre se fingit 85 a caeteris gentibus: sed de Scripturis sanctis sibi ipse conflavit intelligentiae pravitatem, et artifex est Dei sui, qui cito peribit et aranearum telas imitabitur, quae levi rumpuntur attactu. Quia ventum seminabunt, et turbinem metent: culmus stans, non est in eo germen, non faciet farinam: quod et si fecerit, alieni comedent eam. LXX: Quia corrupta vento seminaverunt, et subversio eorum suscipiet ea: manipulus non habens vires ut faciat farinam: quod et si fecerit, alieni comedent eam. Aranearum telis, Samariae vitulum comparat: idcirco metaphoram servat in reliquis, ut quos aranearum telas dixerat, comparet vento, et turbini, culmisque non stantibus: et si steterint, farinam non habentibus; et si farinam, inquit, fecerint, ab aliis devorabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ .x. tribuũ quȩ appellantur samaria Alio¬
quin in urbe samaria uituli nonerant sed indan
& i b& hel ut proiciat uitulos super quos irats
adteriimpersonam loquitur us que quo ñ poterutꝰ
emundari Quȩ est ifta inquid in sania est medanite
ti. Et quia dixerat proice uitulum uum samaria
Exponit qui istesit uitulus quia & isrł & ipse est
Non abaliis ait uitulum gentibus accipistis ut
ba hal & afraroth asydouiis & camosa moabitis
ut moloch ab am monitis Seduos ipsi & rexur
hiero boam quod in egypto didiceratis fecistis inisrł
Aut qualis ille ds̃ est quimanu formatur artificis
Denique ut a ranearum fila dis soluuntur inuentum
ittiuitulus samariae redig&ur innihilo. proicitds̃
her&i corum uitulos & samariae qui se dicunt
leis precepta seruare. Quiuituli herent humo o pe¬
rantur interra. Non sp̃m nec oculos ad caelum

Expanded text:
omnium decem tribuum, quae appellantur Samaria alioomnium decem tribuum, quae appellantur Samaria alioquin in urbe Samaria vituli non erant, sed in Dan et in Bethel, ut projiciat vitulos super quos iratus ad tertiam personam loquitur: Usquequo non poterunt emundari? Quae ista, inquit, insania est, me danteti Et quia dixerat: Projice vitulum tuum, Samaria, exponit quis iste sit vitulus: quia ex Israel et ipse est: non ab aliis ait, vitulum gentibus accepistis, ut Baal et Astaroth a Sidoniis, ut Chamos a Moabitis, ut Moloch ab Ammonitis ; sed vos ipsi, et rex vester Jeroboam, quod in Aegypto didiceratis, fecistis in Israel. Aut qualis ille est deus, qui manu formatur artificis? Denique ut aranearum fila dissolvuntur in ventum, ita vitulus Samariae redigetur in nihilum. Projicit Dominus haereticorum vitulos et Samariae, qui se dicunt legis praecepta servare: qui vituli haerent humo, et operantur in terra, non spiritu, nec oculos ad coelum
Abbreviated transcription (Latin):
suimus a ranea rum telcis in hebraico scriptume
ut quidam falso putant sababum id est peruaũ. qđ¬
LXX. & teo dotio TΙΛΛΝΩΝ interpr&ccti sunt id est
seducens atq decipiens Aqula errantibus siue
conuers is. Simmachus inconstans ł stabile id est
uagus & fluctuans. Nos ab hebreo discimus saba¬
bim propie nominari: Ara nearum fila per
aerem uolitantia quedum uidentur intereuN
& in a tomos itq innihilũ dissoluunt᷑: &rerte lis
samariae uitulus comparatur. quẽ eotemprꝰ prȩ¬
tii magnitudine quia aureus erat populus adoreebat
Nocquod supradixerit irgentũ suũ & aurũ suũ
fecerunt sibi idola ut interirent uunc ex ponit ma¬
nifestius. Proiectus est uitulus tuus samaria. Ira¬
tus est furor meus in eos ael iuitulos quiaduos fe¬
cerant uel in samariae habitatores quieos idorabađ
Porro duod in lex legimus proice uitulũ tuẽ samas¬
ria cohortat᷑ habitatores eius Nonuniu s urbis. sed

Expanded text:
suimus aranearum telas, in Hebraico scriptum est suimus aranearum telas, in Hebraico scriptum est ut quidam falso putant, SABABUM  , id est, per VAU, qet Theodotion, πλανῶν interpretati sunt, id est, seducens, atque decipiens: Aquila errantibus, sive conversis: Symmachus, inconstans, vel instabile, id estvagus et fluctuans. Nos ab Hebraeo didicimus SABABIM proprie nominari aranearum fila per aerem volantia, quae dum videntur intereunt, et in atomos atque in nihilum dissolvuntur. Et recte his Samariae vitulus comparatur, quem eo tempore pro pretii magnitudine, quia aureus erat, populus adorabat. Hoc quod supra dixerat: Argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut interirent, nunc exponit manifestius: Projectus est vitulus tuus, Samaria, iratus est furor meus in eos: vel in vitulos, quia duos fecerant: vel in Samariae habitatores, qui eos adorabant. Porro quod in Septuaginta legimus: Projice vitulum tuum, Samaria, cohortatur habitatores ejus, non unius urbis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc faciunt cum ipsi sibi reges conscrtuerunt &
contrameam fecerunt uoluntatem & principes
habetint aduersarios meos quosgo nescio quia
mei notitidmn non merentur Argentum quo suũ
& aurum quidquid habere pot̾ erant natura¬
liter sermonis ac sensus uerterunt inidola q
desuo corde fincxerunt &uerterunt non ut
interirent sed quia uerterunt ideo interieruN
Neque enim hac ratione fecerunt ut periređ
sed quia fecerunt id circo perierunt
Pro iec cus ẽ uitulus tuus samariae iratusẽ
furor meus in eis usquequo non poterunt emun¬
dari quia ex hisrahel. & ipse est arrisa fecit
illud & non est dr̃ qm̃ in ara netirum tela seric
uitulus samariae. LXX Proiceuitulũ tuũ
simaria conciititus ẽ furor meus supereos
usque quo non poter̃ emundari in israhel &
oc arasex fecit & non est ds̃ quia seduceni
erar iuitulus tuus samaria. In eo loco quonos po¬

Expanded text:
haec faciunt, cum ipsi sibi reges constituerint, et haec faciunt, cum ipsi sibi reges constituerint, et contra meam fecerint voluntatem, et principes habeant adversarios meos, quos ego nescio, quia mei notitiam non merentur. Argentum quoque suum, et aurum, et quidquid habere poterant naturaliter, sermones ac sensus verterunt in idola, quae de suo corde finxerunt: et verterunt, non ut interirent; sed quia verterunt, ideo interierunt. Neque enim hac ratione fecerunt, ut perirent; sed quia fecerunt, idcirco perierunt. Projectus est vitulus tuus, Samaria. Iratus est furor meus in eis: usquequo non poterunt emundari? quia ex Israel et ipse est: artifex fecit illud, et non est Deus: quoniam in aranearum telas erit vitulus Samariae. LXX: Projice vitulum tuum, Samaria: concitatus est furor meus super eos: usquequo non poterunt emundari in Israel? et hoc artifex fecit, et non est Deus: quia seducens erat vitulus tuus, Samaria. In eo loco, in quo nos po
Abbreviated transcription (Latin):
didend ers principibus quiei in imperio succes serunt
u seitim quia ds̃ salo moniiratus regnum eius
diuidi uolut. Idcirco isrł bene sus cepit rgem
Debueratenim iuixtit iuxtt legis precepta in¬
terrortire dũm anuella hoc fieri nam & de
saluatore dicitur. Quodo porteat qui dem
tradi silium hominis seduae illi perquem craden¬
dussit dabolum qui ponere cupit superascracdi
tidumsuum &ina quila insepissime lgimus
O culus quoque qui in rid& patrem & des picit senec¬
dim marris effodi&ur a ceruis & deuoranteũ
pulli aquilarum Perdiabolum & daemones darũ
usionis suae lumen amittens Vnde in lege precipit᷑
ut noncomedamus aquilam. haecigitur a quila
uenit super her&i corum conciliabula quaequon¬
dom fuerunt domusdñi. Etidcirco uenit quia pre¬
uaricat sunt foeduscius & legem dĩ reliquerunt
& sinec ciusa in uocant eum & diuint dĩm̃s &
comouimuste Nos qui uocamur isrł cernentes
dnm & uocamur nomine xp̃iano frustra inquid

Expanded text:
et de caeteris principibus, qui ei in imperio successerunt. Nec statim, quia Deus Salomoni iratus, regnum ejus dividi voluit, idcirco Israel bene suscepit regem. Debuerat enim juxta legis praecepta interrogare Dominum, an vellet hoc fieri. Nam de Salvatore 83 dicitur: quod oporteat quidem tradi Filium hominis, sed vae illi, per quem tradendus sit . Diabolum qui ponere cupit supra astra coeli nidum suum, aquilam saepissime legimus: . Oculus quoque qui irridet patrem, et despicit senectutem matris, effodietur a corvis, et devorabunt eum pulli aquilarum : per diabolum ac daemones, clarum visionis suae lumen amittens. Unde in Lege praecipitur, ut non comedamus aquilam . Haec igitur aquila venit super haereticorum conciliabula, quae quondam fuerant domus Domini: et idcirco venit, quia praevaricati sunt foedus ejus, et legem Dei dereliquerunt: et sine causa invocant eum, et dicognovimus te, nos qui vocamur Israel, cernentes Deum, et vocamur nomine Christiano. Frustra, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
uinis uerbis sed & linicorum sensibus conparindũ ẽ
Istimultas immolant hostias & comedunt carnes
earum unam xp̃i hostiam deserentes nec comeden¬
tes eius carnem cuius caro cibuscredentium ẽ quid¬
quid fecerint sacrificiorum ordinẽ ritumq simu¬
lantes siuedederint elai mosinam siue pudititiam
repromittant siue humilitttem simulata fic¬
tisq blandicus simplices quosque decipiant nichil
dehuius cemodi sacrificiis dñs suscipia
Iupc recor dibitur iniquitates eorum aiufita¬

Expanded text:
vinis verbis, sed ethnicorum sensibus comparandum est. vinis verbis, sed ethnicorum sensibus comparandum est. Isti multas immolant hostias et comedunt carnes earum, unam Christi hostiam deserentes: nec comedentes ejus carnem, cujus caro cibus credentium est. Quidquid fecerint, sacrificiorum ordinem ritumque simulantes, sive dederint eleemosynam, sive pudicitiam repromittant, sive humilitatem simulent, fictisque blanditiis simplices quosque decipiant, nihil de hujuscemodi sacrificiis Dominus suscipiet. Nunc recordabitur iniquitates Vulg. iniq
Abbreviated transcription (Latin):
inqud as nirsus leges quas prius dederam
ꝑ mnoysen. Sed quid prod est ulcra alias scribere
tum contemserit eas quas ante suscepit annon
contentus dĩẽ quandone iubente ut unum in
hicrusalem eet altare. Rom nes mantes & colles
idola fabricati sunt quibus in ritarent dñm
Altaria quoque id circo fecerunt nonut mich
placerent sedut multis hostiis immolacis carnes
earum comederent luxtti illud quodchis loquit᷑
ineuangelio. AmeN amen dico uobis queritis me
non quia uidistis signa sed quia manducastis depa¬
nibus & saturati estis. Onines enim studium uicti¬
marum in eo habent ut deuorent hostias. Non
ut pereas placeant dõ nec suscipi& eascdͥñs. quas non
illi sed suiͦꝰ uentri immolauer & gutturi. Unum
fabricatisunt non ad placandum dm̃ sed indelictor
multitudinem propterea legesdĩ accipere nonine¬
rentur. cumeas quas aueperant ante contem seript
Et si quid dixerint de scripturis nequamquam di¬

Expanded text:
inus non suscipiet eas: quas prius dederam per Moysen. Sed quid prodest ultra alias scribere, cum contempserit eas quas ante suscepit? Annon contemptus Dei est, quando, me jubente, ut unum in Jerusalem esset altare, per omnes montes et colles idola fabricati sunt, quibus irritarent Dominum? Altaria quoque idcirco fecerunt, non ut mihi placerent; sed ut, multis hostiis immolatis, carnes earum comederent, juxta illud quod Dominus loquitur in Evangelio: Amen, amen dico vobis, quaeritis me, non quia vidistis signa; sed quia manducastis de panibus, et saturati estis . Omne enim studium victimarum in eo habent, ut devorent hostias, non ut per eas placeant Deo: nec suscipiet eas Dominus quas non illi, sed suo ventri immolaverunt et gutturi. Unum fabricati sunt, non ad placandum Deum, sed in delictorum multitudinem. Propterea leges Dei accipere non merentur, cum eas quas acceperant, ante contempserint. Et si quid dixerint de Scripturis, nequaquam di
Abbreviated transcription (Latin):
regibus seruituras utad dnm̃ reem lementis¬
simum reueritintur Sed ilłi absque uolun¬
turedi principes &titorunt & noneis suf¬
ficit hoc scelus Nisimaiori impi&aci facinus
dupliccrent u targentum suum & curam
quodacceperapit addiutias aornatum inidola
iuoterent Ergosiul nonex uoluntatedr

Expanded text:
regibus servituras, ut ad Dominum regem clementisregibus servituras, ut ad Dominum regem clementissimum convertantur ; sed illi absque voluntate Dei principes exstiterunt. Et non eis suffecit hoc scelus, nisi majori impietate facinus duplicarent, ut argentum suum et aurum quod acceperant ad divitias et ornatum, in idola verterent. Ergo Saul non ex voluntate Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
It ueniat non ad alium locum sid adhierus alem
in quatem plumdĩ situm ẽ ut eam destruat atque
sub uertcit. Dehac aquila & hic rechihel plem¬
us loquitur. Magnarum halarum plumanim
&unguium quae hab& ductum intrandi in liba nam
hoc est in templum dĩ luxtt zachariam proph&am
in quo scriptum ẽ. Aperi libane portes tuas & cone¬
dat ignis cedrostuas hoc autem o proph&a qd
tibi dico atque praipio ingut tur&uo sit tuba
nisi quod trans gressisunt foedus in eum & intascor¬
monias reliquerunt Vnde cemipore necessititas
& angustiae quando captiui tas uenerit meinuoe
appellamur israhel sumuste arque tognoscimus &
Nomen ia cob quitil placuit set uamus antiquũ
Vt dicimur isrł. Quibus respondit dñs. Quomodo
hocest assyrius persequetur eum atque con pre¬
hend& qui merege deserto petierunt sibi regem
regis ex ponit imperia & filioseorum ac filia sdut

Expanded text:
et veniet non ad alium locum, sed ad Jerusalem, et veniet non ad alium locum, sed ad Jerusalem, in qua templum Dei situm est, 82 ut eam destruat atque subvertat. De hac aquila et Ezechiel plenius loquitur : magnarum alarum plumarumque et unguium; quae habet ductum intrandi in Libanum, hoc est, in templum Dei. Juxta Zachariam prophetam, in quo scriptum est: Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros tuas . Hoc autem, o propheta, quod tibi dico atque praecipio: In gutture tuo sit tuba, nisi quod transgressi sunt foedus meum, et meas caeremonias reliquerunt. Unde tempore necessitatis et angustiae, quando captivitas venerit, me invoappellamur Israel, scimus te atque cognoscimus, et nomen Jacob, qui tibi placuit, servamus antiquum, ut dicamur Israel. Quibus respondit Dominus: Quomodo hoc est, Assyrius persequetur eum, atque comprehendet: qui, me rege deserto, petierunt sibi regem, regis exponit imperia, et filios eorum ac filias dicit
Abbreviated transcription (Latin):
inter prauutisumus ingut curauosic tuba sroquo
in hebreo s. riptumest alechar suphar &aquila &
si mmachus & cheo dotio similiter transculerunt
quod quid signisic& incertum est. Quidam
enimaestimant sinum dupliciter accipi in serior
partem uestimenti ageni talibus usque adpedes
& colphon maris id est sinum uerbigratia hadri
& ionii & pro pontidis falsosque magistros oquibla¬
phemiam aegipti sunt secuti. Omnia insinusio
bidini seruieñtia & terrena r&inere uelcerter
portu et re fugio nauigationis sue pihil preciosar
mercum sed terrena conquirere. Nos autem sicu
ad eum inguttur&uo sit tuba hoc est sic mxala
uocemtuam ut tube similissit Ue plurimi auhi
quia plurimi peccauerunt Cumque exaltauer
cemtuam hocdicito cumclumore quasi aquila
domum dñi. Et est sensus ueniat Nabo chodo nosor
cum omni exerutu suo tam raptim tam uelo citer
ut aquilȩ imit&ar uolatum festinantis ad predi

Expanded text:
interpretati sumus, in gutture tuo sit tuba, pro quo in Hebraeo scriptum est, ALECHCHAC SOPHAR  , Aquila et Symmachus et Theodotio similiter transtulerunt.quod quid significet, incertum est. Quidam enim aestimant sinum dupliciter accipi, et inferiorem partem vestimenti a genitalibus usque ad pedes: et colpum maris, id est, sinum, verbi gratia, Hadriatici, et Ionii, et Propontidis, falsosque magistros, qui blasphemiam Aegypti sunt secuti, omnia in sinu suo libidini servientia et terrena retinere: vel certe in portu et refugio navigationis suae, nihil pretiosarum mercium, sed terrena conquirere. Nos autem sequead eum: In gutture tuo sit tuba, hoc est, sic exalta vocem tuam, ut tubae similis sit: ut plurimi audiant, quia plurimi peccaverunt. Cumque exaltaveris vocem tuam, hoc dicito cum clamore, quasi aquila super domum Domini, et est sensus: Veniet Nabuchodonosor cum omni exercitu suo tam raptim, tam velociter, ut aquilae imitetur volatum festinantis ad praedam:
Abbreviated transcription (Latin):
ut des truas inimicum & ultorem. It quianon uerũ
uelaux iliatorem ueliudicem de precati sunt idur¬
co permanerecos indolore languoris &imunculis
delictorum Legimus uiiusdam commenttirus
regemiarib xp̃minterpr&ari : Etquia sequitur
ipsenon poterit sanareuos : Hoc argumentuosus ẽ
qued her&icos & edesiasticos peccitores xp̃s sana¬

Expanded text:
ia non verum vel auxiliatorem vel judicem deprecati sunt; idcirco permanere eos fecit in dolore languoris et vinculis delictorum. Legi in cujusdam commentariis regem Jarib, Christum interpretari. Et quia sequitur: Ipse non poterit sanare vos, hoc argumento usus est, quod haereticos vel ecclesiasticos peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
eos sanguinesuo &ipsi loquantur contracum
mendacia impia falsitatis dognata componen¬
tes & nonclamant incordibus suis sedululant
senꝑ in conciliabulis quȩ pulcre cubilia ap¬
pellat & ferarum lustra istius modi non possũ
diccre. Lauaibo ꝑ singulas noctes lectum meũ¬
in lacrimis stratũ meum rigabo Sed uoluttim᷑
in sordibus libi dinum uacant stupris It quid¬
quid loquuntur et put auerunt sein laudes dĩ
dicere ulu latus luporam &uaccarũ in sani¬
entium sonitus est Raro er&icus diligit casti¬
tatem & quicum que pudititiam simulant¬
seamare ut manicheus & maruon & arrpus
&ttianus & stciu ratores ueceris heres eos
uent nato orem ella promittunt c&erum iuxta
a postolum quȩ secr&o agunt turpeest & dicere
upes triticum &uinum ruminabant recesser
Iame &ego erudiui & conforttiu brachia eorũ
& inme corittiuer̃ malitim reuersi sunt ut

Expanded text:
eos sanguine suo: et ipsi loquuntur contra eum eos sanguine suo: et ipsi loquuntur contra eum mendacia, impia falsitatis dogmata componentes, et non clamant in cordibus suis, sed ululant semper in conciliabulis, quae pulchre cubilia appellat, et ferarum lustra. Istiusmodi non possunt dicere: Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo : sed volutantur in sordibus libidinum, vacant stupris, et quidquid loquuntur et putaverint se in laudem Dei dicere, ululatus luporum et baccharum insanientium sonitus est. Raro haereticus diligit castitatem, et quicumque amare pudicitiam se simulant, ut Manichaeus, et Marcion, et Arius, et Tatianus, et instauratores veteris haereseos, venenato ore mella promittunt. Caeterum juxta Apostolum, quae secrete agunt, turpe est dicere . Super triticum et vinum ruminabant: recesserunt a me, et ego erudivi et confortavi brachia eorum: et in me cogitaverunt 79 malitiam: reversi sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Illi reces serunt & resiluerunt amȩ hoc
Quodixx trinstulerunt et proptereta uasto¬
buntur quia preuaricati sunt inme. Proeo qđ
ta n sunt porro ineditione uulgata duplicit̃
legimus Quidam enim codices habent
timentes ac formidantes quia preaaricati sunt
incdm̃ adorantes uitulos aureos & relinquen¬
tes cum quiredemit eos de egrptia seruicute¬
canqadnm̃ mendacia dicentes deidolis hus¬
dutui isrł qui teeduxerunt de terra egypti
& non clamauerunt ad dnm in cordesuo Sed in
idolatriae fornicationibus uoluitintur. Siuequia
diemonum cultum sequitur libido & luxdria
qui colebant demones consequenter instorpor¬
crum in caeno libi dinum uersabantur. Et pul¬
chreccintica idolis seruientium noncarmina
indm̃ sedululatum appellat. Super her&i¬
cis sticilis inter pr&latio est quoducie habeaN
sempiternum quia reces serunt ado & nuserisint
quia reliquerunt crecitorem suum qui redemit

Expanded text:
illi recesserunt et resilierunt a me, hoc illi recesserunt et resilierunt a me, hoc Septuaginta transtulerunt: et propterea vastabuntur, quia praevaricati sunt in me. Pro eo qetati sunt. Porro in editione Vulgata dupliciter legimus; quidam enim codices habent, timentes ac formidantes, quia praevaricati sunt in Deum, adorantes vitulos aureos, et relinquentes eum qui redemit eos de Aegyptia servituteunt contra Dominum mendacia, dicentes de idolis: Htui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti , et non clamaverunt ad Dominum in corde suo, sed in idololatriae fornicationibus volutabantur. Sive quia daemonum cultum sequitur libido et luxuria, qui colebant daemones, consequenter instar porcorum in coeno libidinum versabantur. Et pulchre cantica idolis servientium, non carmina in Deum, sed ululatum appellat. Super haereticis facilis interpretatio est, quod vae habeant sempiternum, quia recessesunt a Deo, et miseri sunt, quia reliquerunt Creatorem suum qui redemit
Abbreviated transcription (Latin):
dicit cedam eos secundum auditionem co&useo¬
Ethoc significare potest sicut iuncto consilio
omnes idola fabricati sunt ittime irato omnes
pariter uas toibuntur magistros contrariorun
dormatum quixp̃m reliquere sapientiam &
de ccclesia sunt egressi Recte insipientem
sapientiae sermone contextum. Vt elcuantis se
contra scientiam dĩ & insttir auis ad celsa
uolittntes ad humilia decrahat & corripiat
eos comminatione & auditione potnarũ
ut correpti non pereant in a&ernum
aehis qm̃ recesserunt ame uastabuntur q
& ipsilo quuti sunt contrame mendacia
Q non clamauerunt adme in cordesuo
qm̃ impie egerunt in me Ego autem redemo
ipsi uero loꝰ: quuti sunt contrame mendatiuo
et noncla mauerunt adme cordaecorum sed
ulu labant incubilibus suis.
Aeextendente r&emeum ut eo sconprelien¬
derem quasi uolucrem cueli de superbie
deponerem & cederem in auditu angusae

Expanded text:
dicit, caedam eos secundum auditionem coelus eodicit, caedam eos secundum auditionem coelus eorum, hoc significare potest: sicut juncto consilio omnes idola fabricati sunt: ita me irato, omnes pariter vastabuntur. Magistros contrariorum dogmatum, qui Christum reliquere sapientiam, et de Ecclesia sunt egressi, recte insipientem sapientiae sermone contextum, ut elevantes se contra sapientiam Dei, et instar avis ad excelsa volitantes, ad humilia detrahat, et corripiat eos comminatione, et auditione poenarum, ut correcti non pereant in aeternum. Vae eis, quoniam recesserunt a me: vastabunturet ipsi locuti sunt contra me mendacia, et non clamaverunt ad me in corde suo,quoniam impie egerunt in me: ego vero redemi eos: ipsi vero locuti sunt contra me mendacium, et non clamaverunt ad me corda eorum, sed ululabant in cubilibus suis. Me extendente rete meum, ut eos comprehenderem, et quasi volucrem coeli de superbia deponerem, et caederem in auditu angustiae,