comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illic ita paratũ inuenit. ut circũ dara
immenso lumine : ita ut nullus posset
Fulgebat enĩ tota cella quasi radians
soł inuirtute sua : Et quanto quis curio¬
sior oculis eẽ uoluiss& : tanto sui uisus
aciem obtundebat Cũꝙq se in orationẽ
dño ꝓstrasse : apparuit ante oculos
eiꝰ stola candidissima: Et prendens eã
xpẽ : qui me innumero ancillarũ tuarũ
cõputans. uestẽ michi largiri p̃cepisti:
Ita nãꝙ ad mensurã corpũsculi eiꝰ aptum
erat uestim̃tũ. et ita nimio candore
conspicuũ : ut nullus dubitar&: hoc ñ¬
nisi manibus angelicis p̃paratũ: Interea.
om̃is qui fuiss& ingressus. ad orar& et ue¬
neraretur : et dans honorẽ immenso lu-¬

Expanded text:
illic ita paratum invenit, ut circumdaret eam illic ita paratum invenit, ut circumdaret eam immenso lumine, ita ut nullus posset Fulgebat enim tota cella illa, quasi radians sol in virtute sua; et quanto quis curiosior esse voluisset, tanto sui visus aciem obtundebat. Cumque se in orationem Domino prostravisset, apparuit ante oculos ejus stola candidissima, et apprehendens eam  Jesu Christe, qui me in numero ancillarum tuarum computans, vestem hanc mihi largiri praecepisti. Ita namque ad mensuram corpusculi ejus aptum erat indumentum, et ita nimio candore conspicuum, ut nullus dubitaret hoc angelicis manibus praeparatum. Interea lomnes qui fuissent ingressi, adorarent et venerarentur, dantes honorem
Abbreviated transcription (Latin):
contẽno minas tuas. Credens qđ neque
sacrificẽ idolis tuis. neꝙ polluar sordib
alienis Mecũ eñĩ habeo custodẽ corpo¬
ris mei angelũ dnĩ Nam unigenitus dĩ
quibus cucumelius fiunt adusus hominũ.
aut lapidei. ex quibus plateae melius
habitat uanis. sed in xcaelis: Neq in aere
aut in alico metallo. sed in regno consistit¬
suꝑno : Tu aut & similes tui. nisi ab istoꝵ
cultura recesseritis similis uos paena con¬
clud&: Sicut enĩ illi igne conflatisunt
ut funderent᷑. sic colentes eos ꝑpetuo in¬
cendio conflabunt᷑. non ut fundantur.
Ad haec insanus iudex iussit eam spoliari.
& nudã adlupanar duci. subpraeconis¬
deis blasphemantẽ scortũ lupanaribus
datã : Stat̃i autẽ ut expoliata est : crine
solłto tantã densitatẽ capillis eius grã
diuina concessit. ut meliꝰ eorũ fimbrus
uideret᷑ quã uestibus tecta: In gressa
autẽ turpitudinis locũ : angelum dñĩ

Expanded text:
contemno minas tuas, credens quod neque contemno minas tuas, credens quod neque sacrificem idolis tuis, neque polluar sordibus alienis; mecum enim habeo custodem corporis mei angelum Domini. Nam unigenitus Dei quibus cacabi melius fiunt ad usus hominum: aut lapidei, ex quibus plateae melius vanis habitat, sed in coelis: non in aere aut aliquo metallo, sed in regno superno consistit. Tu autem et similes tui, nisi ab istorum cultura recesseritis, similis vos poena concludet; sicut enim illi igne conflati sunt, ut funderentur; sic colentes eos perpetuo incendio conflabuntur: non ut fundantur, . 8. Ad haec insanus judex jussit eam exspoliari, et nudam ad lupanar duci, sub voce praeconisdeos blasphemantem, scortum lupanaribus datam. Statim autem ut spoliata et crine soluta est, tantam densitatem capillis ejus divina gratia concessit, ut melius videretur fimbriis eorum, quam vestibus tecta. Ingressa autem turpitudinis locum, angelum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ aspitio: Noli ergo temet ipsam ita
despicere : ut motus deoꝵ incurras: Beata
agnes respondit: Noli infantiã corporalẽ
ĩta in me despicere : ut putesme te hab̾e
uelle ꝓpitiã: Fides enĩ non in annis. sed
insensib geritur Et ds̃ omp̃s mentes
magis cõꝓbat quã aetates: Deos autẽ tuos
qͣm te ad hoc uideo tendere. qđ impetra¬
re non poteris quicquidet᷑ tibi ex erce.¬
Symphronius p̃fectus dix̃ Vnũ elige tibi ł UI¬
eduobus. aut cũ uirginibus dee ueste
sacrifica. aut cũ mẽretricibus scorta.¬
beris in contub̾nio lupanari: & longe
erunt ate xp̃iani. qui te ita magicis
artibus inbuerunt : ut hanc calamitatẽ
intrepido animo te ꝑferre posse c̃fidas :
Vnde ut dixi aut sacrifica dex ueste
adlaudẽ generis tui aut ad ignominiã
nataliũ tuorũ eris publice abiectionis
scortũ: Tunc beata agnes cũ ingenti
constantia dix̃ Siscires quis est ds̃m̃s.

Expanded text:
sensum aspicio. Noli ergo temetipsam ita sensum aspicio. Noli ergo temetipsam ita despicere, ut motus deorum incurras. Beata Agnes respondit: Noli infantiam corporalem ita in me despicere, ut putes me te velle habere propitium. Fides enim non in annis, sed in sensibus geritur: et Deus omnipotens mentes magis comprobat, quam aetates. Deos autem tuos,quoniam ad hoc video te tendere, quod impetrare non poteris, quidquid tibi videSymphronius praefectus dixit: Unum tibi e duobus elige, aut cum virginibus deae Vestae sacrifica, aut cum meretricibus scortaberis in contubernio lupanari. Et longe erunt a te christiani, qui te ita magicis artibus imbuerunt, ut hanc calamitatem intrepido animo te posse perferre confidas. Unde, ut dixi, aut sacrifica deae Vestae ad laudem generis tui: aut ad ignominiam natalium tuorum eris publicae abjectionis scortum. Tunc beata Agnes cum ingenti constantia dixit: Si scires quis est Deus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
suis tribunalibus iussit: cui et dix̃: Suꝑsti¬
tio xp̃ianorũ. dequorũ te. magicis artibus
iactas. nisi a te fuerit segregata.: ñ poteris
in saniã abicere pectoris Neq aequissimis
consiliis p̃bere consensũ: Unde te aduene¬
rabilẽ deã uest& ꝓperare necesse est. ut
cui ꝑseuerantia uirginitatis plac&: eius
die noctuq sacrificiis uenerandis insistas:
Adhȩc beata agnes respondit: Si filiũ tuũ
quãuis iniquo amore uexatũ tamen uiuen¬
tẽ hominẽ recusaui. utiq hominẽ qui est.¬
& rationis capax. qui & audire et uidere
et palpare et ambulare potest. & fulgore
lucis huiꝰ cũbonis ꝑflui. Si ergo hunc
causa amoris xp̃i nulla possũ ratione res¬
picere. quomodo possũ idola muta et
surda et sine sensu & sine anima colere
& adiniuriã sũmidĩ cęruices meas
uanis lapidibus inclinare : Audiens haec
infantiae tuȩ : & adhuc te deos blaspheman¬
t̃e id circo differo quia annos tuos infra

Expanded text:
suis tribunalibus jussit, cui et dixit: Superstisuis tribunalibus jussit, cui et dixit: Superstitio christianorum, de quorum te magicis artibus jactas, nisi a te fuerit segregata, non poteris insaniam abjicere pectoris, neque aequissimis consiliis praebere consensum. Unde te ad venerabilem deam Vestam properare necesse est, et si perseverantia virginitatis placet, ejus die nocteque sacrificiis reverendis insistas. Ad haec beata Agnes respondit: Si filium tuum, quamvis iniquo amore vexatum, tamen viventem hominem recusavi: hominem utique qui est rationis capax, qui et audire, et videre, et palpare, et ambulare potest, et fulgore lucis hujus cum bonis perfrui: si ergo hunc causa amoris Christi nulla possum ratione respicere; quomodo possum idola muta et surda, et sine sensu et sine anima colere, et ad injuriam summi Dei cervicem meam anis lapidibus inclinare? 6. Audiens haec infantiae tuae, et adhuc te deos blasphemantem idcirco differo, quia annos tuos infra
Abbreviated transcription (Latin):
ment̃ inquirere. quis. eẽt. sponsus de
cuiꝰ agnes potestate gloria xetͣ Iunc
extitit quidã exparasitis eius. qui dice¬
r& hanc xp̾ianã esse ab infantia. & magicis
artibus ita occupatã. ut dicat xp̃m suũ
sponsũ ẽẽ Audiens haec p̃fectus. lȩtꝰ¬
efficit᷑ : et missa apparitione cũ grandi
strepitu suis eã tribunalib sisti pͣcepit:
Et primũ quidẽ blandis eã sermonibus
secretius ꝓuocat. de inde terroribus
pulsat. Sed xp̃i uirgo nec blandimento
seducit᷑ : nec terrore concutit᷑. sed eodẽ
uultu. eodẽq animo ꝑseuerans: & ter¬
rentẽ similit̾ sicut blandientẽ animo
deridebat: Uidens itaꝙ simphronius prae¬
fectus tantãt inpuella constantiã. paren¬
tes eiꝰ alloquit᷑: et quia erant nobiles.
& iñ inferre eis non poterat: titulum eis
xp̃ianitatis opposuit: Sequenti nãꝙ die
agnẽ sib psentari iub&. et iterũ at ꝙ¬
amore sermonẽ: Cũꝙ om̃s sermones eius
casso labore deficerent. sisti eam iterũ¬

Expanded text:
me inquirere quis esset sponsus, sancta cujus Agnes potestate gloriaretur. Tunc exstitit quidam ex parasitis ejus, qui diceret hanc christianam esse ab infantia, et magiciartibus ita occupatam, ut dicat Christum sponsum suum. Audiens haec praefectus efficitur, et missa apparitione cum grandi strepitu, suis eam tribunalibus praecepit sisti. Et primo quidem blandis eam sermonibus secretius provocat, deinde terroribus pulsat. Sed virgo Christi nec blandimento seducitur, nec terrore concutitur: sed eodem vultu, eodem animo perseverans, et terrentem similiter sicut blandientem animo deridebat. Videns itaque Symphronius praefectus tantam in puella constantiam, parentes ejus alloquitur: et quia erant nobiles, et vim eis inferre non poterat, titulum eis christianitatis opposuit. Sequente autem die Agnem sibi praesentari jubet: et iterum iteamore sermonem. 5. Cumque omnes sermones ejus casso labore deficerent, sisti eam
Abbreviated transcription (Latin):
fuissent infirmitate detenti: Quod face¬
re xp̃m nullus ambigat usq in hodiernũ
diem: ꝑseuerauit autẽ constantia au¬
gusti filia inuirginitate xp̃i. ꝑquã mul¬
tae uirgineset mediocres et nobiles et
illustres sacrata uelamina susceperunt.
& quia fides mortis dãpna ñ patitur. usq
beatissima quasi in corpore manentẽ ad¬
lit᷑ & integrȩ ꝑ seuerant credentes
quirant: Haec ego ãbrosiꝰ seruus xp̃i
dũ inuoluminib additis inuenissẽ scripta.
non sũ passus infructuoso silentio tegi. Ad
honorẽ igit᷑ tantae martyris sicũt gesta
eiꝰ agnoui. conscripsi et adedificationẽ
uram ouirgines xp̃i textũ passionis eiꝰ
in conspectu dnĩ ualeat inuenire:

Expanded text:
 infirmitate detenti essent. Quod facere Christum nullus dubitat usque in hodiernum diem. Perseveravit autem ipsa Constantia Augusti filia in virginitate, per quam multae virgines et mediocres, et nobiles, et illustres sacra velamina susceperunt. Et quia fides mortis damna non patitur, usquebeatissimam quasi in corpore manentem asliter, et integrquirant. 19. Haec ego Ambrosius servus Christi, dum in voluminibus 484 abditis invenissem descripta, non sum passus infructuosa silentio tegi. Ad honorem igitur tantae martyris sicut gesta ejus agnovi, conscripsi; et ad aedificationem vestram, o virgines Christi, textum passionis ejus in conspectu Dei valeat invenire,
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ pater feminã nescit. eui angeli
seruiunt : cuius pul chritudinẽ sol et
luna mirant᷑. Cuius odore reuiiuiscunt
mortui. cuius tactu confortant᷑ infirmi.
cunis opes nũquã deficiunt. cuius diuitiȩ
amauero casta sũ. cũ tetigero munda
sũ. cũ accepero. uirgo sum. Nec deerunt
post nuptias filii. ubi partus sine dolore
succedit : & fecunditas cotidiana cumu¬
lat᷑: Audi ens hec insanissimus iuuenis
amore arripit᷑ caeco. & int̾ angustias
animi & corporis anhelo cruciabatur
spũ Inter hȩc lecto ꝓsternit᷑: & ꝑ alta
suspiria amor amedicis aperit᷑: Fiunt
nota patri quȩ fuerant inuenta amedi¬
cis: & eadẽ pat̾na uoce quae fuerant.
iã dicta afilio. ad petitionẽ uirginis
re uoluuntur: Ab negat agnes beatis¬
sima. & se nullo pact̃o asserit prioris
sponsi foedara uiolare Cũꝙ pat̾ dicera
in fascibus constitutus. se p̃fectura agere.

Expanded text:
ui angeli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt mortui, cujus tactu confortantur infirmi, cujus opes numquam deficiunt, cujusque divitiae amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatur. 3. Audiens insanissimus juvenis, amore carpitur caeco, et inter angustias animi et corporis anhelo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto prioris asserit sponsi foedera violare. Cumque pater diceret in fascibus se constitutum praeturam agere,
Abbreviated transcription (Latin):
lare : Piuitias. domos. possessiones. familias.
atq om̃s mundi delitias. reꝓmit tere : si
consensũ suũ eiꝰ c̃iugio ñ negara:: Ad hȩc
respensũ : Discede a me fomes peccati.
nutrim̃tũ facinoris : pabulũ mortis: Disce¬
de ame : quia iã abalio amatore p̃uentit
sũ. qui michi satis meliora. te optulit
or nam̃tit : & anulo fidei suae subarrauit
me: Longe te nobilior. & genere & dig¬
nitate. Ornauit in aestimabili decore dex¬
trã meã. & collũ meũ cinxit lapidibꝰ
p̃ciosis: Tradidit aurib meis in aestimabiles
margaritas. & circũdedit me uernantibꝰ
atꝙ coniscantibus gẽmis Posuit signum
suꝑ faciem meã: ut nullũ p̃ter ipsũ amato
rẽ adm̃it tã ad me Induit me ciclade
auro texta & inmensis munilibus ornauit
me: Ostendit michi thesauros in conpara¬
tum eliã prioris amatoris uel aspicere aliũ
fortior. aspectꝰ pulchrior amor suauior :¬

Expanded text:
lari diuicias .| domos . possessiones . lari diuicias .| domos . possessiones . atque omnes mundi thesauros repro| mittere . si consensuum eius coniugio non negaret. | Ad haec responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mortis: discede a me; quia jam ab alio amatore praeventa sum, qui mihi satis meliora obtulit ornamenta, et annulo fidei suae subarrhavit me, longe te nobilior et genere et dignitate. Ornavit inaestimabili dextrocherio dexteram meam, et collum meum cinxit lapidibus pretiosis. Tradidit auribus meis inaestimabiles margaritas, et circumdedit me vernantibus atque coruscantibus gemmis. Posuit signum in faciemInduit me cyclade auro texta, et immensis monilibus ornavit me. Ostendit mihi thesauros incomparatumeliam prioris amatoris vel aspicere alium ortior, aspectus pulchrior, amor suavior, e
Abbreviated transcription (Latin):
uirginibus sacris Diem festũ
sacratissime uirginis celebrae¬
mus : hinc psalmi resonent :
in de concrepent lectiones:
Hinc populoru turbae letantur : in de sub¬
leuantur pauperes xp̃i. Om̃s ergo gratule¬
mͣ in dño. & ad edificationẽ uirginũ: qualit̃
passasit agnes beatissima ad memoriã reuo¬
cemus: Fertio decimo aetatis sue anno mor¬
tẽ ꝑdidit & uitã inuenit : quia solũ uitae
dilex̃ auctorẽ: Infantia conpatiebatur
in annis: sed erat senectus mentis in mensa¬
Corpore quidẽ iuuencula : sed animocana:
Pulchra facie. sedpulchrior fide Quae dũ¬
ascoł reuerteret᷑. ap̃fecti urb filio adama¬
t᷑ Cuiꝰ parentes cũ requisisient et inuenissent:
coeperunt plura offerre. & ampliora ꝓ¬
mit tere: Deniq de tulerat secũ p̃ciosissima
or namentit quae abeata agne ueluti quae¬
dã stercora sunt recusatã Unde factũ
est ut iuuenis maiori urgeret᷑ stimulo.
& puttins eam melior e accipere uelle¬

Expanded text:
virginibus sacris. 1. Diem festum sacratissimae virginis celebremus: hinc psalmi resonent, inde concrepent lectiones: hinc populorum turbae laetentur, inde subleventur pauperes Christi. Omnes ergo gratulemur in Domino, et ad aedificationem virginum qualiter passa sit Agnes beatissima, ad memoriam revoluamus. Tercio decimo aetatis suae| anno mortem perdedit uitam inuenit Quia solum uitae| delexit auctorem infantia conputabatur in annis . sed| erat sencorpore quidem juvencula, sed animo cana. Pulchra facie, sed pulchrior fide, ea scholis reverteretur, a praefecti Urbis filio adamaCujus parentes cum requisissent, et invenissent, coeperunt pulchra offerre, et pulchriora promittere. Denique detulerant secum pretiosissima ornamenta, quae a beata Agne veluti quaedam stercora sunt recusata. Unde factum est| ut iuuenis maiore urgueretur  stimulo et putans eam| meliora uelle accipere
Abbreviated transcription (Latin):
recuperande salutis. uenit ad tumulum
marty̧ris nocte. & lic& pagana tam̃
credula animi intentione p̃ces fidelit̾¬
effundebat Qđ̾dũ facer&e repentina
somnu suauitate corripit᷑. et uidit per
uisũ agnẽ beatissimã talia sibi monita
ꝓferentẽ Constant᷑ age constantia. et
uul nerũ quȩ in corpore tuo pateris ani¬
maet łanitatẽ. Ad hanc uocẽ constantia
euigilat sana. ut nec signũ in eiꝰ m̃bris
alicuiꝰ uul ner᷑u remaner&: Re uersa
igit᷑ ad palatiũ sanissima. facit gaudiũ

Expanded text:
recuperandae salutis, venit ad sepulcrum recuperandae salutis, venit ad sepulcrum martyris nocte; et licet pagana, tamen credula animi intentione preces fideliter fundebat. Quod cum faceret repente somni suavitate corripitur, et videt per visum beatissimam Agnem talia sibi monita praeferentem: Constanter age, Constantia, et vulnerum, quae in corpore tuo pateris, sanitatem. Ad hanc vocem Constantia evigilat sana, et sic sana, ut nec signum in suis membris alicujus vulneris remaneret. Reversa igitur ad palatium sanissima, facit gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
in medio noctissilentio exercitũ uirginum
quae om̃s auro textis cicladibus indutae
cũ ingenti lumine p̃teribant. Inter quas
beatissimã agnẽ simili ueste fulgent̾e &
Haec itaque dũ uiderunt parentes eius et
qui simul erant stuporẽ mentis incurrunt.
Sed beata agnes rogat scãs uirgines parũꝑ
gradũ figere. & stuns parentib su is
dix̃: Uidete neme quasi mortuã lugeatis.
sed congaudete michi atꝙ gratulamini
quia cũ his om̃ib sororib meis lucidas sedes
accepi. Et illi sũ iuncta in caelis quẽ int̾ris
posita tota animi intentione dilexi: Et
his dictis. ꝑ transiit: Haec uisio publice
abõnib quiuiderant cotidie uulgabat᷑:
Vnde factũ ẽ. post aliquantos annos ut
constantiȩ constantini augusti filiae hoc
fact̃u abhis qui uiderant narraret᷑ Erat
eni ipsa constantia regina uirgo pruden¬
tissima. sedita obsessã uulnerĩb ut acapite
usꝙ ad pedes nulla m̃broꝵ pars libera

Expanded text:
in medio noctis silentio exercitum virginum, in medio noctis silentio exercitum virginum, quae omnes auro intextis cycladis indutae cum ingenti lumine praeteribant: inter quasimiliter fulgentem, et Haec dum viderent parentes ejus, et qui simul erant, quasi stupore mentis detenti sunt. Sed beata Agnes rogat sanctas virgines parumper gradum figere, et stans parentibus suis dixit: Videte ne me mortuam lugeatis, sed congaudete mihi et congratulamini; quia cum his virginibus lucidas sedes accepi, et illi sum juncta in coelis, quem in terris posita tota devotione dilexi. Et his dictis, pertransiit. 17. Haec visio publice ab omnibus, qui viderant, divulgata est. Unde factum est ut post aliquantos annos ad Constantiam Augusti filiam hoc factum ab his qui viderant, narraretur. Erat enim ipsa Constantia virgo prudentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes nulla membrorum pars libera
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat collactanea eiꝰ uirgo scĩssima. lic&¬
miseri. caduci. atꝙ atrocissimi eos qui dm̃
omnipotentẽ colunt occidistis & ꝓdefensio¬
ne lapidũ in nocentes hoĩes iugulastis: Hȩc
et his similia dũ turb̾ furentibus dicer&.
lapidatit .ẽ. abeis: Et orans iuxta sepul-
quȩ ꝓdefensione iustitiȩ dũ confitetur
dñm. mortẽ constanter excepit. Eadẽ
deniq hora fuit terrae motus uehe men¬
tissimus. et cũ nimia eẽt caeli serenitas.
tanta coruscatio tantaꝙ fulgura ac to¬
nitrua extitenunt. ut pars maxima in¬
sani populi expirar&: Vnde factũ est.
ut millus penitus exeo aduenientibus ad
sepulchra scãrũ. aliquas molestias excitarae:
Venientes autẽ parentes beatȩ agnetis
cũ sacerdotibus nocte. abstulerunt corpus¬
scẽ uirginis emerentianȩ. et sepeli erunt
illud inconfinio agelli scȩ̃ uirginis agnetis:
Igit᷑ dũ parentessẽ agnetis assiduis ꝑnocta-¬
tionib uigilarent ad tumulũ eiꝰ. uident

Expanded text:
a collactanea ejus virgo sanctissima Emermiseri, caduci, atque atrocissimi, Deum omnipotentem colentes occiditis, et pro defensione lapidum homines innocentes jugulatis. Haec et his similia dum turbis furentibus diceret, lapidata est ab eis, et orans juxta sepulcrquae pro defensione justitiae, dum confiteretur Dominum, mortem constanter excepit. Eadem denique hora fit terrae motus vehementissimus; et cum nimia esset coeli serenitas, tantae coruscationes, tantaque fulgura et tonitrua exstiterunt, ut pars maxima insani populi exspiraret. Unde factum est ut nullus penitus ex eo advenientibus ad sepulcra sanctorum aliquas molestias excitaret. Venientes autem parentes beatae Agnae virginis cum sacerdotibus nocte, abstulerunt corpus Emerentianae, et sepelierunt illud in confinio agelli beatissimae virginis Agnae. 16. Igitur dum parentes sanctae Agnae assiduis pernoctationibus vigilarent ad sepulcrum ejus, vident
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ita ignis om̃is extinctus. ẽ. ut nec tepor¬
quidẽ incendii remanera : Tunc aspasius¬
ł UIIIIurb̵ romȩ uicariꝰ populi seditionẽ ñ ferens:
ingut t᷑eeiꝰ gladium mergi p̃cepit: Atꝙ
hoc exitu roseo sanguinis sui rubore ꝑfusa.
xp̃ssibi sponsam & martyrẽ consecrauit.
Parentes uero eiꝰ nullã ex inde tristitiam
habentes cũ om̃i gaudio abstulerunt corpꝰ
eius et posuerunt illud inp̃diolo suo ñ longe
aburbe inuia quȩ dicit᷑ num̃tana. Ubi
cũ om̃is turba xp̃ianoꝵ concurrer&. insi

Expanded text:
nem, ita omnis ignis exstinctus est, ut nec teporquidem incendii remansisset. Tunc Aspasius urbis Romae vicarius, populi seditionem non ferens, in guttur ejus gladium mergi praecepit: atque hoc exitu, roseo sui sanguinis rubore perfusam Christus sibi sponsam et martyrem dedicavit. Parentes vero ejus nullam 483 penitus tristitiam habentes, cum omni gaudio abstulerunt corpus ejus, et posuerunt illud in praedio suo non longe ab Urbe, via quae dicitur Numentana. Ubi cum omnis turba christianorum concurreret, in
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ apłi obeiꝰdẽ curationis miraculũ credide¬
runt: & ille pauꝑ qui ñ habebat qđ petenti da¬
r&. tantã dedit diuinȩ grãe largitatem:
ut quẽ ad modũ unũ hominẽ redintegrat inpe¬
dibus sic tot milia credentiũ sanara. in cordibꝰ
facer& ꝙ eos in xp̃o alacres: quos in iudaica
ꝑfidia inuenerat claudicantes¬

Expanded text:
tionem Apostoli ob ejusdem curationis miraculum credidetionem Apostoli ob ejusdem curationis miraculum crediderunt . Et ille pauper qui non habebat quod petenti daret, tantam dedit divinae gratiae largitatem, ut quemadmodum unum hominem redintegrarat in pedibus, sic tot millia credentium sanaret in cordibus, faceretque eos in Christo alacres, quos in Judaica perfidia invenerat claudicantes
Abbreviated transcription (Latin):
di opibus augeri appetit : sed cȩlestibus bonis
qui omã sua sine differentia relinquentes ad
uocẽ caelestis magistri acaptura pisciu᷑ inpisca¬
tores hominũ alacri c̃uersione mutati sunt:¬
& multos sui similes fidei suȩ imitatione fecerunt
anima erat una credentiũ: Qui uniuersis rebus
suis possessi onibusq distractis: ꝑ deuotissimam
pauꝑtatẽ bonis ditabant᷑ aet̾nis. & exapostolica
p̃dicatione gaudebant nihil hab̾e de mundo.
& oma possidere cũ ꝓpõ: hinc beatus apłspetrus
cũ ascendens ad tẽplũ aclaudo elemosinã posceretꝰ :
ambula: Quid hac humilitate sublimius e quid
hac pauptate locupletius: ñ habe p̃sidia pecuniȩ:
sed haba dona nature Quẽ debilẽ edidit mat̾
refor mauit: Huius autẽ thesauri opibꝰ non
solũ ille ad iutus ẽ. ci gressus est redditus sed
& iam quinꝙ milia uiroꝵ. qui tunc adexorta¬

Expanded text:
di opibus augeri appetit, sed coelestibus bonis di opibus augeri appetit, sed coelestibus bonis buerunt, qui omnia sua sine differentia relinquentes, ad vocem coelestis magistri, a captura piscium in piscatores hominum alacri conversione mutati sunt , et multos sui similes fidei suae imitatione fecerunt, cor omnium et anima erat una credentium ; qui universis suis rebus possessionibusque distractis, per devotissimam paupertatem bonis ditabantur aeternis, et ex apostolica praedicatione gaudebant nihil habere de mundo, et omnia possidere cum Christo. Hinc beatus Petrus apostolus, cum ascendens in templum a claudo eleemosyna posceretur, Areni surge et ambula . Quid hac humilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae, sed habet dona naturae. Quem debilem edidit mater reformavit. Hujus autem thesauri opibus non solum ille adjutus est cui gressus est redditus, sed etiam quinque millia virorum, qui tunc ad exhorta
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate patiunt᷑: Sed cũ ait. beati pauperes
sp̃u : ostendit eis regnũ celoꝵ tribuendũ. quos
humilitas cõm̃dat animoꝵ. magis quã ieligentia
facultatũ: Dubitari autẽ ñ potest qđ humilita¬
tis istius bonũ facilius pauperes quã diuites asse¬
quant᷑ : dũ & illis intenuitate amica ẽ mansuetudo.
& istis indiuiciis familiaris elatio : Veruntam̃
& in plerisq diuitibus inuenit᷑ hic animus. qui
abundantia sua ñ adtumorẽ suꝑbiȩ. sed adopera
benignitatis utat᷑. Idꝙ plucris maximis numer&:
qđ ad releuandã miseriam alieni laboris ĩpende¬
rit: Omni generi atq ordini hominũ datur
in hac uirtute c̃sortiũ : quia possunt eẽ ꝓposito
pares. & impares censu: Nec inter ẽ. quantũ sint
interrena facultate dissimiles: qui insprritalibus
bonis inueniunt᷑ equales: Beata igit᷑ illa pauꝑtas
quȩ rerũ temporaliũ amore ñ capitur. nec mun¬

Expanded text:
necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari autem non potest quod humilitatis istius bonum facilius pauperes quam divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est mansuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio. Verumtamen et in plerisque divitibus invenitur hic animus qui abundantia sua 368 non ad tumorem superbiae, sed ad opera benignitatis utatur, idque pro lucris maximis numeret quod ad relevandam miseriam alieni laboris impenderit. Omni generi atque ordini hominum datur in hac virtute consortium, quia possunt esse proposito pares, et impares censu; nec interest quantum sint in facultate terrena dissimiles, qui in spiritalibus bonis inveniuntur aequales. Beata igitur illa paupertas, quae rerum temporalium amore non capitur, nec mun
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. dabo leges meas insensu ipsoꝵ : & in corde
ipsoꝵ scribã eas Quigͦ locutus fuerat moysi:
locutus ẽ & apłis: & in cordibus discipuloꝵ uelox
scribentis uerbi manus. noui testam̃ti decreta
condebat : nulla ut quondã cireũ fusa nubium
crassitudine. neq ꝑ terribiles sonos at ꝙ fulgo¬
res popło ab accessu montis absterrito: sed
patente ad aures circũ astantiũ tranquillitate
colloquii. ut ꝑgr̃ȩ lenitatẽ remoueretur
legis asperitas: & sp̃s ad optionis auferret
formidinẽ seruitutis : Qualis igit᷑ doctrina
sit xp̃i. sacre ipsius sententiȩ ꝓtestant᷑: ut qui
adaet̃nã beatitudinẽ ꝓuenire de siderant :
gradus felicissime ascensionis agnoscant: Beati
eẽt ãbiguũ si dicens. beati pauperes: nihil ad¬
der& de intelligenda pauperũ qualitate . &.
sufficere uideret᷑ ad ꝓmerendũ regnũ cȩlo¬
rũ ea sola in opia. qua multi subdura & graui

Expanded text:
corde corde ipsorum scribam eas . Qui ergo locutus fuerat Mosi locutus est et apostolis, et in cordibus discipulorum velox scribentis Verbi manus novi Testamenti decreta condebat; nulla ut quondam circumfusa nubium crassitudine, neque per terribiles sonos atque fulgores populo ab accessu montis absterrito, sed patente ad aures circumstantium tranquillitate colloquii: ut per gratiae lenitatem removeretur legis asperitas, et spiritus adoptionis auferret formidinem servitutis. CAP. II. Qualis igitur doctrina sit Christi sacrae ipsius sententiae protestantur: ut qui ad aeternam beatitudinem pervenire desiderant, gradus felicissimae ascensionis agnoscant. Beati,esset ambiguum, si dicens, Beati pauperes, nihil adderet de intelligenda pauperum qualitate; et sufficere videretur ad promerendum regnum coelorum ea sola inopia quam multi sub gravi et dura
Abbreviated transcription (Latin):
euangłm regni. & diuersos ꝑ totã galileã
curante languores. in omnẽ syriã se uirtutũ eius
fama diffuderat : & multȩ exuniuersa iudea
turbe ad cȩlestẽ medicũ confluebant Quia
enĩ tarda ẽ. humanȩ ignorantiȩ fides ad creden¬
da que ñuid& & spanda quȩ nescit : oportebat
diuina erudicione firmandos corporeis beneficis
& uisibilibꝰ miraculis incitari. ut cuiꝰ tã benignã
experiebant᷑ potentiã : non abigerent salutarẽ
eẽ doctrinã : Vt ergo ex terior es medelas dñs
ad remedia interiora transferr& : et post
sanitatẽ corpoꝵ curationes operaret᷑ animarũ:
segregatus acircũstantibus turbis sec essũ uicim
montis ascendit. aduocatis apłis quos sublimioribꝰ
institutis abedito mysticȩ sedis imbuer& : exipsi
loci atq oꝑis qualitate significans se eẽ qui moy¬
sen quondã suo fuiss& dignatus ad loquio illic
quidem terribili ore iustitia : hic autẽ sacrati¬
ore clem̃tia. ut ĩpleret᷑ qđ fuerat ꝓpħe hiere

Expanded text:
um regni, et diversos per totam Galilaeam curante languores, in omnem se Syriam virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate significans se esse qui Mosen quondam suo fuisset dignatus alloquio: illic quidem terribiliore justitia, hic autem sacratiore clementia, ut impleretur quod fuerat, propheta
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sẽꝑ mentẽ cũ dõ sunt. solliciti seruare
unitatẽ sp̃s inuinculo pacis. nũquã ab et̾na
lege dissentiunt. fideli oratione dicentes.
fiat uoluntas tua sicut incelo & int̾ra : hi
sunt pacifici. hibene unanimes. scẽq c̃cordes:
Quia hoc merebit᷑ dilectio dĩ & dilectio ꝑximi :
ut nullas iam aduersitates sentiat. nulla scan¬
dala ꝑtimescat. sed finito omniũ tẽptationũ
certamine. intranquillissima dĩ pace re¬

Expanded text:
autem semper cum Deo mente sunt solliciti servare autem semper cum Deo mente sunt solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis , 372 numquam ab aeterna lege dissentiunt, fideli oratione dicentes: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Hi sunt pacifici, hi bene unanimes, sancteque concordquia hoc merebitur dilectio Dei et dilectio proximi, ut nullas jam adversitates sentiat, nulla scandala pertimescat; sed finito omnium tentationum certamine, in tranquillissima Dei pace re
Abbreviated transcription (Latin):
obtineat Merito hec beatitudo : cordis pro¬
mittitur puritati Splendorẽ enĩ luminis¬
ueri sordens acies uidere ñ poterit : & qđ
erit iocunditas m̃tibus nitidis: hoc erit pena
maculosis : Declinent᷑ ergo terrenarũ caligi¬
nes uanitatũ : & ab omni squalore iniquitatis.¬
dũ illud intelligimus ꝑtinere qđ sequit᷑¬
Beati pacifici: qm̃ fili i dĩ uocabunt᷑ Beatitudo
ista dilectissimi ñ cuius lib& consensionis. nec
qualiscumq concordia. ẽ: sed illius de qua
apostolus dicit Pacẽ habete addm̃ et de
qua dicit ꝓpħa dauid Pax multa diligen
& indiscrete similitudines animoꝵ ñ ueracit᷑
sibi uindicant : si non cũ dĩ uoluntate concor¬
dant: Extra dignitatẽ pacissunt ̃pbarũ
parilitates cupiditatũ : foedera scelerũ. &.
pacta uicioꝵ: Amor mundi cũ dĩ amore
ñ congruit : nec ad societatẽ filioꝵ dĩ ꝑuenit
qui se ac arnali generatione ñ diuidit Qui

Expanded text:
obtineat. Merito haec beatitudo cordis proobtineat. Merito haec beatitudo cordis promittitur puritati. Splendorem enim veri luminis sordens acies videre non poterit; et quod erit jucunditas mentibus nitidis, hoc erit poena maculosis. Declinentur igitur terrenarum caligines vanitatum, et ab omni squalore iniquitadum illud intelligimus pertinere quod sequitBeati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Beatitudo ista, dilectissimi, non cujuslibet consensionis, nec qualiscumque concordiae est, sed illius de qua dicit Apostolus: Pacem habete ad Deum : et de qua dicit propheta David: Pax multa diligentet indiscretae similitudines animorum non veraciter sibi vindicant, si non cum Dei voluntate concordant. Extra dignitatem hujus pacis sunt improbarum parilitates cupiditatum, foedera scelerum et pacta vitiorum. Amor mundi cum Dei amore non congruit, nec ad societatem filiorum Dei pervenit, qui se a carnali generatione non dividit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad quȩ p̃mia uoceris intellige Misericor¬
dẽ te miscdia. iustũ uult ẽẽ iustitia : ut in
creatura sua creator appareat. & inspeculo
cordis humani ꝑlineas imitationis expressa
dĩ imago resplendeat: Secura esto oꝑantiũ
fides. aderunt ibi desideria tua: & his que
quȩ c̃sequent̾ ẽ: ꝓmissa ꝑuenies. dicente
bunt: Magna felicitas dilectissimi. cui tantũ
p̃miũ p̃parat᷑ Quid ergo est hab̾e cor mundũ.
nisi eis que supͣ dicte sunt uirtutibus s tudere¬
Uidere autẽ dm̃ quantȩ sit beatitudinis. q̃
mens concipere. que lingua ualeat expli¬
care : Et tamen hoc c̃sequetur cũ transfor¬
mabit᷑ humana natura: ut ñ iã ꝑspeculum
neq in enigmate. sed facie ad faciem. ipsã
quã nullus hominũ uidere potuit sicuti ẽ
uideat deitatẽ: & quod oculus ñ uidit. nec
auris audiuit. nec incor hominis ascendit:
ꝑ in effabile gaudiũ aet̾ne contẽplationis

Expanded text:
ad quae praemia voceris intellige. Misericorad quae praemia voceris intellige. Misericordem te misericordia, justum vult te esse justitia, ut in creatura sua Creator appareat, et in speculo cordis humani per lineas imitationis expressa Dei imago resplendeat. Secura est operantium fides, aderunt tibi desideria tua, et iis quae quae consequenter est promissa, pervenies, dicente bunt . Magna felicitas, dilectissimi, cui tantum praemium praeparatur. Quid ergo est habere cor mundum, nisi eis quae supra dictae sunt studere virtutibus? Videre autem Deum quantae sit beatitudinis, quae mens concipere, quae lingua valeat explicare? Et tamen hoc consequetur, cum transformabitur humana natura, ut non jam per speculum, neque in aenigmate, sed facie ad faciem , ipsam quam nullus hominum videre potuit , sicuti est, videat Deitatem: et quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , per ineffabile gaudium aeternae contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
& dicit: Beati qui efuriunt & siciunt iusticiã.
qm ipsi saturabunt᷑: Nihil hec esuricio corporeũ.
nihł expetit sitis ista t̾renũ: sed iustitȩ bono
desiderat saturari & in omniũ occultorum
introducta secretũ ipso dño optat impleri
Felix mens quȩ hunc concupiscit cybũ. & ad talẽ
aestuat potũ: quẽ utiq ñ expeter&. sinihil
de eius suauitate gustass&: Audiendo autẽ
dicentẽ sibi ꝓpheticũ sp̃m. Gustate & uidete
quã suauis ẽ. dñs: accepit quandã suꝑne dul¬
cedinis portionẽ. & inamorẽ castissimae
uoluntatis exarsit : ut spretis omnibus tẽpora¬
libus adedendã bibendãq iustitiã. toto accen¬
deret᷑ affectu. & illius primi mandati ap¬
p̃hendera ueritatẽ. dicentis: diliges dñm
dm̃ tuũ extoto corde tuo. & extota m̃te
tua. & extota uirtute tua Qm̃ nihil. ẽ. ali
ud diligere dm̃ : quã amare iustitiam: Deniq
sicut illic dilectione dĩ ꝓximi cura subiun-¬
git᷑ : ita & hic desiderio iustitiȩ. uirtus nu¬

Expanded text:
it: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Nihil haec esuritio corporeum, nihil expetit sitis ista terrenum; sed justitiae bono desiderat saturari, et in omnium occultorum introducta secretum, ipso Domino optat impleri. Felix mens quae hunc concupiscit cibum, et ad talem aestuat potum; quem utique non expeteret, si nihil de ejus suavitate gustasset. Audiens autem dicentem sibi propheticum spiritum: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus , accepit quamdam supernae dulcedinis portionem, et in amorem castissimae voluptatis exarsit, ut spretis omnibus temporalibus, ad edendam bibendamque justitiam toto accenderetur affectu, et illius primi mandati apprehenderet veritatem dicentis: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota virtute tua : quoniam nihil aliud est diligere Deum quam amare justitiam. Denique sicut illi dilectioni Dei, proximi cura subjungitur, ita et huic desiderio justitiae virtus
Abbreviated transcription (Latin):
tis. caro scoꝵ ẽ : que obhumilitatis meritum
felici resurrectione mutabit᷑ & immortali¬
tatis gła uestiet᷑: innullo iam spiritui futura
contraria. & cũ uoluntate animi ꝑfecte unita¬
tis habitura c̃sensũ Tunc enĩ exterior homo
interioris hominis erit quieta & inte merata
possessio : tunc mens uidendo deo intenta
mullis corporeȩ infirmitatis impediet᷑ obsta¬
culis nec iã dici necesse erit. corpus quõ cor¬
rũpit᷑ ad grauat animã: & t̾rena in habitatio
de pͥmit sensis̃ multa cogitantẽ: q̃m habitatori
suo ñ reluctabit᷑ t̾ra : nec immoderatũ aliquid
c̃tra imꝑiũ suirectoris audebit: Possidebunt
enĩ illã mites pace ꝑpetua: & nil ũ quã de eoꝵ
iure minuet᷑ : cũ corruptibile hoc induerit

Expanded text:
tis, caro sanctorum est, quae ob humilitatis meritum tis, caro sanctorum est, quae ob humilitatis meritum felici resurrectione mutabitur et immortalitatis gloria vestietur, in nullo jam spiritui futura contraria, et cum voluntate animi perfectae unitatis habitura consensum. Tunc enim exterior homo interioris hominis erit quieta et intemerata possessio; tunc mens videndo Deo intenta nullis corporeae infirmitatis impedietur obstaculis, nec jam dici necesse erit: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem : quoniam habitatori suo non reluctabitur terra, nec immoderatum aliquid contra imperium sui rectoris audebit. Possidebunt enim illam mites 370 pace perpetua, et nihil umquam de eorum jure minuetur, cum corruptibile hoc induerit
Abbreviated transcription (Latin):
c̃solabunt᷑: Luctus hic dilectissimi cui c̃solatio
cõmunis. nec beatũ quẽ quã faciunt ista lamenta :¬
que totius humani generis de ploratione fun¬
dunt᷑: Alia ratio ẽ scoꝵ gemituũ: alia beatarũ
causa lacrimarũ: Religiosa tristitia. aut alie¬
nũ peccatũ lug& : aut ꝓpriũ: Nec de hoc dolet
qđ diuina iustitia agitur : sed de eo mera. qđ
humana iniquitate cõmittit᷑: Libi magis plan¬
gendus est faciens maligna quã patiens quia
in iustũ malicia sua di mergit adpȩnã: iustum
autẽ tolerantia ducit ad głam: deinde ait
dñs Beati mites: qm̃ ipsi hereditate possidebt̃
t̾rã. Mitibus atq mansuetis. humilibus ac mo-¬
destis & adomniũ in iuriarũ tolerantiã p̃pa-¬
ratis: possidenda terra ꝓmit titur Nec
parua aestimanda . ẽ hec aut uilis hereditas.
tã quã acelesti habitatione discreta sit: cũ reg¬
nũ cȩloꝵ ñ alii intelligant᷑ intrare: Terra gͦ
ꝓmissa mitibus & in possessionẽ danda mansue¬

Expanded text:
buntur . Luctus hic, dilectissimi, cui consolatio communis; nec beatum quemquam faciunt ista lamenta quae totius humani generis deploratione funduntur. Alia ratio est sanctorum gemituum, alia beatarum causa lacrymarum. RELIGIOSA tristitia aut alienum peccatum luget aut proprium; nec de hoc dolet quod divina justitia agitur, sed de eo moeret quod humana iniquitate committitur; ubi magis plangendus est faciens maligna quam patiens, quia injustum malitia sua demergit ad poenam, justum autem tolerantia ducit ad gloriam. CAP. V. Deinde ait Dominus: Beati mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram . Mitibus atque mansuetis, humilibus ac modestis, et ad omnium injuriarum tolerantiam praeparatis possidenda terra promittitur. Nec parva aestimanda est haec aut vilis haereditas, tamquam a coelesti habitatione discreta sit, cum regnum coelorum non alii intelligantur intrare. Terra ergo promissa mitibus, et in possessionem danda mansue
Abbreviated transcription (Latin):
Tam̃ quia ibi erã qua ora hȩc patiebaris. con¬
sideraui & uidi. quia potest curã salutis
tua mamilla suscipere: Tunc scã agatha
corpori mȩo nũquã ex hibui. Turpe ẽ. ut
xp̃ianus sũ & noui medicinã : nolome uẽ-¬¬
recunderis: Dicit ei agatha: Et quȩ
sim puella : Ita totũ corpus meũ uariis
laceratu ẽ paenis: ut uulnera ipsa non
ꝑmit tant in aliquo stimulari mentẽ. unde
possit uerecundia excitari. Sed¬
ad corpus meũ medicam̃ta ab homine fac¬
ta nũquã accedent. Dicit ei ille senior.¬
& quare ñ ꝑmittis ut curem te: Agatha
uult potest me saluã facere. Tunc subridens
senior dix̃ Et me ipse misit adte. Nã &¬

Expanded text:
tamen quia ibi eram qua hora haec| paciebaris . consideraui et uidi quia potest cura sa| lutis tua mammellas suscipere. Tunc sancta corpore numquam exhibui . et tstianus sum . et noui me| dicinam. Nolo me ueriaris. Dicit ei agate. Quid  uero sim puella. Ita totum corpus meum| laceratum est . ut uulnera ipsa non permittant te| aliquid stimulare in mentem meam . unde possit uerecun| dia excitari. Sedad corpus meum medicamenta ab homine facta| numquam accedunt. Dicit ad eam ille senior. Quare non| permittis ut curem te. Beata agate uult potest me| saluam facere. Tunc subridens senior dixit . et me ipse misit| ad te. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis : mons et hna eructuauit incen¬
diũ Et ecce quasi fluuiꝰ torrens. ita¬
ad cathȩnensiũ ciuitatẽ: Tunc grandis
inde uelũ unde erat cooꝑtũ sepulchrũ eiꝰ:
statuerunt illud contra ueniens: incen¬

Expanded text:
eius . mons ethenus eructauit| incendium. Et quasi fluuius torrens . itaad cathenensium| ciuitatem. Tunc paganorum is uelum unde erat coopertum sepulchrum eius . et| statuerunt eum contra ignem uen
Abbreviated transcription (Latin):
me dignatus. ẽ : abõni plaga quã in me exer¬
cuisti ita curare : ut etiam̃ mamillã meam
Dicit ei quintianꝰ. Et quis est qui te curauit:
conde in uocare noncesso. Quintianus dix̃
Nunc uidebo si xp̃s tuus curabitte. Et c̃festim¬
iussit testas acutas spargi. & subtꝰ testas
carbones ignitos mitti. & ibidẽ agathem
hoc fier&. ec ce subito terre motus gran

Expanded text:
me dignatus est ab omni| plaga quam in me+ exercuisti ita curare . ut etiam| mammillam meam dicit ei quintianus . et quis est qui te curauit| corde inuocare non cesso. Quintianus dixit «Nunc uidebis si Christus te curabit». Et iussit testas fractas spargi et carbones ignitos submitti et ibi nudam Agatham t, ecce, subito terre mot
Abbreviated transcription (Latin):
eã in mamillã torqueri. & diutissime torta
& dire tyranne. ñ es confusus hoc amputare
infeminã qđ ipse inmatre suxisti : sedego
habeo mamillas integras intus in anima mea.
ex quib: nutrio om̃s sensus meos: quos ab in¬
Quintianꝰ iussit eã iterũ in carcerẽ recipi.¬

Expanded text:
e in mamilla torqueri, quam diu tortam e in mamilla torqueri, quam diu tortam  dire tyranne non es confusus hoc ampotare in| faeminam quod ipse in matre suxisti. Sed ego habeo| mammillas integras intus in animam meam ex qui| bus nutrio omnis sensus meos . quos ab inutem iussit eam sic in carcere recipi
Abbreviated transcription (Latin):
tiigit᷑ die. impiissimꝰ quintianus eã suis
aspectib iussit aptari Cui dix̃ Quid trac¬
tasti circa salutẽ tuã: Agatha ueneranda
respondit Salus mea xp̃s. ẽ. Qiuintianus
ditx̃ Quo usq infelix ꝓtrahis intentioñe
deos. ne uitam tuae iuuentutis acerba
morte consumas Agatha dix̃: Tu infelix¬
tu nega deos tuos qui sunt lapides & ligna:
et creatorẽ tuũ qui te fecit dm̃ uerũ adora:
Quẽ si contẽpseris: aet̾nis paenis. & ꝓpetuis
in cendiis sub iacebis: Tunc cõmotus uehe¬
sicut qui bonũ ñtiũ audit. aut sicut qui
uid& quẽ diu desiderauit aut qui inuenit
thesauros multos: ita ego delector. in his
penis corporalib  posita : Neq enĩ
poterit triticũ inhorreũ reponi. nisi teca
eiꝰ fuerit fortit̾ conculcata. & redacta in
paleas: ita & anima mea ñ potest in p̾ara¬
dysũ dñi cũpalma introire martyrir: nisi
diligent᷑ ꝑfeceris corpus meũ a carnificibus

Expanded text:
ti igitur die impiissimus| quintianus . suis ti igitur die impiissimus| quintianus . suis eam aspectibus iussit aptari . cui et dixit| quid tractasti circa salutem tuam. Agathe respon| dit salus mea christus est. Quintianus dixit quousque infilex| protrahis intencionem. et consule tuae iuuentutis ne acerba morte con| sumas. Agathe dixit tu nega deos tuos qui sunt lapides| et ligna . et creatorem tuum qui te fecit . deum uerum adora .| quem si contempseris aeternis poenis et perpetuis incendiis| subiacebis. Tunc iratus sicut si quis bonum nuntium au| dit aut qui uidet quam diu desiderauit. Aut qui inuenit| thpoenis corporalibus posita. Non enim potest triticum in horreo reponi, nisi theca ejus fortiter fuerit conculcata, et redacta in paleas. Ita et anima mea non potest in paradisum Dei cum palma intrare martyrii, nisi diligenter feceris corpus meum a carnificibus
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ Miror te uirũ prudentẽ ad tantã
stultitiã de uolutũ. ut illos de os tuos dicas
& dicas tibi in uiriã fieri. si ẽoꝵ uiuas exẽplo.
si enĩ uere. dii tuist̃ boni. bonũ tibi optaui.
mecũ sentis: Dic ergo eos tãpessimos. eẽ. &¬
tã sordidissimos: ut qui cũq aliquẽ male
dicere uoluerit : talẽ illũ opt&. eẽ. qualis¬
& illoꝵ execrabił uita fuit. Quintianus
dix̃: Quid mͥ tantoꝵ uerboꝵ suꝑfluum¬
tas: audito xp̃i noĩe mansuescent: Si ig¬
nẽ adhibeas. decȩlo michi saluificũ rorẽ¬
angeli ministrabunt: Si plagas. & uerba
uersa tua torm̃ta despiciã: Tunc ne farius¬
quintianꝰ agitans caput : iussit eã incarcerẽ
tenebrosũ recipi dicens ei Cogita tecũ a gatha.
et penitere ut possis euadere torm̃ta horrifica.
quae te fortiter laniabunt: Agatha dix̃:
Tu minister es satanȩ : tu penitere ut possis
euadere aet̾nã dãnationẽ: Tunc uͦ quintianꝰ.
iussit eã celeriꝰ trahi ad carcerẽ: quia eum

Expanded text:
dixit miror te urum pruden| tem . ad tantam stulticiam deuolutum ut illos | deos tuos dicas se uel imitare et dicas tibi iniuriam fieri. Si| eorum uiuas exemplo . si enim dii tui sunt . bonum tibi opta| uim sentis. Dic ergo| tam pessimos esse tamque sordedissimos+ ut qui male| dicere uoluerit aliquem talem illum optit esse qualis| fuit execrabilis  uita eorum. Quintianus dixit quid| tanttas . audi christo nomine| mansuescunt. Si ignis adhibeas de caelo mihi ros| saluificum angeli ministrabunt. Si plagas et uer| uersa tua| tormenta dispiciam. Tunc quintianus agitans| caput . iussit eam in carcerem tenebrosum recipi di| cens ad eam cogita tecum agathe . et paenetere| ut possis euadere tormenta horrifica quae te for| titer laniabunt. Agathe respondit . tu minister es| satanae. tu paenetere ut possis euadere aeternam| decollationem. Tunc quintianus iussit eam celerius| tradi ad carcerem . quia uoce
Abbreviated transcription (Latin):
nunc accede. & sacrifica diis om̃i potentibꝰ:¬
quos ueros deos eẽ. diuinitas de monstrauit:
Agatha dix̃ Sit talis uxor tua qualis deatia
uenꝰ fuit. & tusis talis. qualis iouis tuus ex¬
iussit eã alapis cedi dicens In in iuriã iudicis.
noli temehio ore garrire: Agatha dixit:
Dixisti deos tuos. ẽẽ : quos ueros diuinitas de¬
monstrauit: Sit ergo uxor tua ut uenus.
Appar& te ex hoc eligere. ut diuersa tor

Expanded text:
 sacrifica diis omnipotentibus·quos| uera diuinitas esse demonstrat. Beata Agathe dixit| Sit+ tales uxor tua qualis dea tua uenus fuit . et tu sis ta| lis ut ioues deus tuus exius| sit eam alapis caedi. et dixit iniuriam iudici noli teme| rario ore garrire. Agathe dixit . dixisti deos tuos esse| quos uera diuinitas demonstrat. Sit ergo talis uxor tua| ut uenus . appare te
Abbreviated transcription (Latin):
factus es mei. & misisti adme apostolũ
tuũ qui me confortauit & recreauit
uiscera mea. Cũꝙ cõpless& orationẽ suã.
respiciens ad om̃s maculas corporis sui.
effugerent. & carcerẽ aꝑtũ relisquerent.
Illa autẽ dix̃ absit ame ut ego coranã
meã ꝑdã : & eos qui custodes sunt tri-
rabo in confesssione eiꝰ qui me saluã fecit.
& consolatusiẽ me. Factũ ẽ autẽ post¬
tianꝰ : scẽ uirgini dix̃: Quousq furiaris
contra de crẽta principũ inuictorũ :¬
quali iaN Immola diis sin autẽ scitote
& iniqua p̃cepta tua. etiam aerẽ ipsũ macu¬

Expanded text:
 es mei·| et misisti apostolum tuum qui me confortauit et sana| uit uiscera mea. Et dum conplisset oracionem suam| respiciens ad omnes maculas corporis sui. fugirent . et carcirem aper| tum derelinquerent. m . dixit absit a me ut ego coronam meam perdam| et eis qui custodes sunt triburabo in confessione| eius . qui me saluam fecit et consolatus est me.| Factum est autem posttare . cui . et| dixit quousque furiaris contra decreta principum in| uictorum. Immola diis. Sin autem. scito te  iniqua praecepta| tua aerem ipsum macu