comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que extͥa uillam erant.
cum forcuitos casu hostiatĩ uictũ queruando cotiget. hec diu
incecitate paurans fonditꝰ spem recuꝑandi amiserat uists. Q ue
manu sinistra puerulo data.tter cirpebat. dextra baculũ gratu
sust siticionis gestins. Ingressa gͥ di gentiricis aulim. pone imaginẽ
nrĩ siluatoris argento radiante uestitam. aureoq pulcre constat¬
nittore int̾stinctam ubi eo tempore beatissimi paͥs ueneranda qͥescelĩt
mẽb᷑. causa innouacionis eꝰdẽ aule translata. Anicula gͦ illi dum
ductore dictante ibidem restitisset: memor ꝓprie pauꝑtatis. exoribit
patrem scm̃ ut eiꝰ suffragitet᷑ inopie subpeditando uidł sib uictus
&e uestitꝰ necessaria. Neqi enĩ ae suoꝵ reformitione luminũ de qua
ram despauerat. orationem funde p̾sumebat. S pius pat̾ qui utrũq
largiri poterat. quod potiꝰ erat concessit. qm̃ luminibꝰ restitutis
facilius sibi ipsa ꝓcurare ualeret cet̾.. Ex insꝑito gͥ repulsa ceci¬

Expanded text:
quae extra villam erant. cum fortuito casu ostiatim victum quaeritando contigit. Haec diu in caecitate perdurans, funditus spem recuperandi amiserat visus. Quae manu sinistra puerulo data, iter carpebat, dextera baculum gratia sustentationis gestans. Ingressa ergo Dei Genitricis aulam, pone imaginem nostri Salvatoris argento radiante vestitam, aureoque pulchre nitore interstinctam, ubi eo tempore beatissimi Patris veneranda quiescebant membra, causa innovationis ejusdem aulae translata, anicula illa dum ductore ductante ibidem restitisset, memor propriae paupertatis, exorabat Patrem sanctum, ut ejus suffragaretur inopiae, suppeditando videlicet sibi victus et vestitus necessaria; neque enim de suorum reformatione luminum, de qua jam desperaverat, orationem fundere praesumebat. Sed pius Pater, qui utrumque largiri poterat, quod potius erat concessit, quoniam, luminibus restitutis, facilius ipsa sibi procurare valeret caetera. Ex insperato igitur repulsa caeci
Abbreviated transcription (Latin):
mis ꝓposse eiꝰ minensẽ clem̃tie graciarũ acciones qͥ nos a tã
inmanii eripuerat ꝑiculo. Deniq don ⁊ ec omne illud incendiũ
sopiret᷑ iae ceslauit idem uentꝰ flare uehem̃ ciꝰ ꝑͦ durauit autemiaẽ
inceroium dehiachmi dͥo pessumdans floriacensium edes cum his que

Expanded text:
mus pro posse ejus immensae clementiae gratiarum actiones, qui nos a tam mus pro posse ejus immensae clementiae gratiarum actiones, qui nos a tam immani eripuerat periculo. Denique donec omne illud incendium sopiretur, non cessavit idem ventus flare vehementius. Perduravit autem idem incendium debacchand
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ lix rielson inclamans. Interea iotis paulatin suas in
iliauis angmen do uires. depastis edibꝰ fa e part serde¬
dio ipsus uille stta erat corripit. Enimu̾eyude quasiex eminẽ¬
cion los uberiorib saltibꝰ addmissus circum uaꝙ diffudie. iti ut
etiam tor cularia qͥnc inuinctis centum fereme pessibꝰ longi aberãt
combureret. Erat uͦ tantus eiꝰ stixpis ilt omnes audientes corde
pauerent iux stai̾t italentis quatiente corum genui. qremore
nimio. Tunc deniq om̃s lugens ampiud tuor fr̃s cernentes
carbories igiitis muixtos scimantis suꝑ mouastiritim qđ supula. oꝑ¬
tun erat cadere metuentes ne sub uno mom̃to cuncta eorum
stipula tegebat᷑. Tandem gͥ placatꝰ sasuator ut credimꝰ sue gle
religiosi uiri precibꝰ. induxit affricum ubemetitem qͥ exbbliqͦ
flans aquilenem a ionasterii ambitu peũitꝰ exclud̾et. & uapo¬
res ingenii quos ille suis impellebat flatibꝰ aeo omininodis
arceret. Quam miserationem omnipꝯ tentis cernentes retuli¬

Expanded text:
cleison inclamans. Interea ignis paulatim suas in majus augmentando vires, depastis aedibus, quas a parte septedio ipsius villae sita erat, corripit. Enimvero exinde quasi ex eminentiori loco, liberioribus saltibus admissus, circumquaque diffunditur, ita ut etiam torcularia, quae in vinetis centum ferme passibus longius aberant, combureret. Erat vero tantus ejus crepitus ut omnes audientes corde paverent, vix stare valentes, quatiente eorum genua tremore nimio. Tunc denique omnes ingens arripuit timor fratres, cernentes carbones ignitis mistos scintillis super monasterium, quod stipula opertum erat, cadere, metuentes ne sub uno momento cuncta eorum stipula tegebatur. Tandem ergo placatus Salvator, ut credimus, suae religiosi viri precibus, induxit africum vehementem, qui ex obliquo flans, aquilonem a monasterii ambitu penitus excluderet et vapores incendii, quos ille suis impellebat flatibus, ab eo omnimodis arceret. Quam miserationem Omnipotentis cernentes, retuli
Abbreviated transcription (Latin):
&e palearum. Heoũ luet fuit oniui tempore lctissimũ iors
habulũ. & tamm mutcomagis dempestate quia axclusis tsa¬
qiis uentis sosus aquilo libero flatu orbem ꝑflabat gallicũ ũ
Qͥ omtua more suo adurens arida reddid̾it. uulla penttꝰ pluiie
stissãte gutar ꝑaliquot temporis spatia. Igit᷑ incipiente tercia
abctis parte que conticiniũ uocatur ꝑstrepentibꝰ ils qͥpͥmi ui¬
Ahalit. ignom accends. uilgꝰ reliquũ eoꝑgefactum terrificã illã
entocem cuni horribili ululatu concrepabat ad focum cudł ad
focũ. Quostrepitu etiti fr̃o. linquũt strat᷑. basilicaĩ irrũpentes
eraor lat dtadem bassliea ob paschalem celebritatem houesti¬
simie oloscricis uenustata ornatibꝰ. Ad quos deponendos & in
gatophilacio repouendos. qm̃ ea domĩ fornice lapides ꝑtegebat᷑.
uinioras de fr̃ib̾ certatim acciũgunt᷑. Quod scitissime ꝑagit᷑.

Expanded text:
ni tempore laetissimum ignis pabulum, ea tamen multo magis tempestate, quia exclusis reliquis ventis, solus aquilo libero flatu orbem perflabat Gallicum. Qui omnia more suo adurens, arida reddiderat, nulla penitus pluviae stillante gutta per aliquot temporis spatia. Igitur incipiente tertia noctis parte, quae canticinium vocatur, perstrepentibus illis qui primi viderant ignem accendi, vulgus reliquum expergefactum terrificam illam vocem cum horribili ulutatu concrepabat: Ad focum videlicet, ad focum! Quo strepitu exciti fratres, linquunt stratus, basilicam irrumpentes. Erat autem eadem basilica ob paschalem celebritatem honestissime holosericis venustata ornatibus, ad quos deponendos et in gazophylacio reponendos, quoniam ea domus fornice lapideo protegebatur, juniores de fratribus cer
Abbreviated transcription (Latin):
aule euolantibꝰ & ipsos oruatꝰ deponentibꝰ. aliis eos in huicris
d ulnis sulcipientibꝰ e iniam dictimi tutũ locũ descitutibꝰ. Noc
mruꝰ lib̾cum ꝑ necehariam copiam amittere ignis molencu
ꝑtimescentes eodem congessimus cũ testimentoꝵ & pͥuulegiorũ
nr̃oꝵ congerie. Mectiebamꝰ enim ne turricula in qua he tecon¬
dita erant igniũ uitibꝰ succumbens in fuuillas redigeritur.
oũ foret ruiuarũ plena.  suꝑiori incendio consumpta.
quod domni abbatis gulim tmpore floricense cenobium
resũdedit. forro uinioribꝰ in his que pietaxauimꝰ occupatis

Expanded text:
s in humeris et ulnis suscipientibus, et ad jamdictum tutum locum deferentibus. Nec minus librorum pernecessariam copiam amittere ignis violentia pertimescentes, eodem congessimus cum testamentorum et privilegiorum nostrorum congerie; metuebamus enim ne turricula, in qua haec recondita erant, ignium viribus succumbens, in favillas redigeretur, cum foret rimarum plena, superiori incendio consumpta, quod domini abbatis Gauslini tempore Floriacense coenobium pessumdedit. Porro junioribus in his
Abbreviated transcription (Latin):
aum ante asidor dei qgenie is quod ꝓpe eratꝰ erpectantes cun ipiĩ
uimn pati i i angilium. ⁊ a srustra slemꝑi post al iꝗa̾ tẽporĩ
cebit alo qͥui circumstantes &x de sua int gi itate cercoĩ reddere
supentib illis a dm glorificantibꝰ. hunic delitus id pprũm domũ
at post inultoi aies integse red̾ditꝰ est sospititi. Qui interrogatꝰ
quid̃ nbi uideret᷑ cum de tanta altccudine precipitatꝰ corriueret
iespondit se sic exceptum tellare tamꝗͣ suꝑ multas ceciderio
culcitis nec soli soliditatem aliquatenꝰ senfisse.
ddinis uir lorgi egͥtudiue naceratus adultimum
tenittibꝰ uir colberi poterat ne alecto ꝓfiliens pceps qraq¬
uersum titubancia nferret uestigia Cuiꝰ unici a consinqe

Expanded text:
ope erat, exspectantes tam ipsius quam Patris nostri auxilium. Nec frustra, nempe post aliquanta temporis culis patefactis, coepit alloqui circumstantes, et de sua integritate certos reddere, stupentibus illis et Dominum glorificantibus. Hinc delatus non post multos dies, integrae redditus est sospitati. Qui interrogatus quid sibi videretur, cum de tanta altitudine praecipitatus corrueret, respondit se sic exceptum tellure tanquam super multas ceciderit culcitras, nec soli soliditatem aliquatenus sensisse.ordinis vir, longa aegritudine maceratus, ad ultimum tenacibus vix cohiberi poterat, ne a lecto prosiliens, praeceps quaquaversum titubantia inferret vestigia. Cujus amici et consanguinei
Abbreviated transcription (Latin):
sumpserant: at a paucis tanta mulcitudo fugiret᷑ atͥus inseqũt᷑.
capti sunt gͥ in illa fuga qͣ plurimi nobiles uiri. maxime exer.¬
at̾ burgundie: qui patrem benedictum iniuriari ausi fuerãt.
adireptores ipsiꝰ eristentes possessioius. Deniq ep̃s qui alios sermo¬
ue islusorie ꝓlato. nef arie agere impulerant: cũ patre neuernensiũ
comite captus: corctius est se ipsũ ñ modice quantitatis petunia
relitere. A qua demũ ciptura exmptꝰ. floriacũ pecens: fate¬
tur se stultę eisse. & que sibi contigerant steste contigiise. uenũ
petit ꝓ meret᷑. In e fuga. cõplitũ iuderes qđ infine aeuto nomis
lecitur iuinre a cioniũ aus atr di me ppłe qrsi u
nuo ab iucaruicione at tullesimo non tatmmit tꝵ
quinto flamma uoric aigtis urtiluã fientet si brgi
consumpsit partẽ. Incognitũ auti abecᷤ ũta i xaluale instret¬
uũ idem fuerit incendiur. Nt cunr gocssipr̃. dĩci¬

Expanded text:
sumpserant, ut a paucis tanta multitudo fugaretur, acrius insequuntur. sumpserant, ut a paucis tanta multitudo fugaretur, acrius insequuntur. Capti sunt igitur in illa fuga quamplurimi nobiles viri, maxime exercitus Burgundiae, qui Patrem Benedictum injuriari ausi fuerant, direptores ipsius existentes possessionis. Denique episcopus qui alios sermone illusorie prolato nefarie agere impulerat, cum patre Nivernensium comite captus, coactus est seipsum non modicae quantitatis pecunia redimere; a qua demum captura exemptus, Floriacum petens, fatetur se stulte egisse, et quae sibi acciderant, juste contigisse; veniam petit, promeretur. In ea fuga completum videres quod in fine Deuteronomii legitur in imprecationno ab Incarnatione Domini millesimo monagesimo quinto, flamma voracis ignis maximam Floriacensis burgi consumpsit partem. Incognitum autem habetur utrum casuale, an furtivum idem fuerit incendium. Nocte si
Abbreviated transcription (Latin):
m̃o q̃ oeꝑant tendunt. nichil noxe se contraxisse creaentes apud pa¬
trem benedictũ: ꝓ infractione illiꝰ loci & iniuria suis illata. Enĩuͦ
egẽ cũ reliqͥs milttum legionibꝰ ad puteolũ fist nante⁊ epsi ei
occcirrert̃: Cast᷑ mecuit᷑ tam ipsi quã rex cirea ipsũ eastrũ. Obsesso
ĩta q casł: pꝰ erebͣs aggressiones. aliquot dicbꝰ ibid̾e iã ꝑahsedit
inꝓuisi ad sunt obsidentibꝰ omĩgeno belloꝵ cumultu ꝑsorsites. cor¬
nicinibꝰ de horrifico boatu concrepantibꝰ. Ext̾riti qui uetał ueraint.
subita hostiũ auiacti. Tredunt totiꝰ frantie militũ enhortes noctu
castrum idem utͣsse. & idcͥoo hugopan ad tanti aussi facmoris
prupisse. Quid plura: Terga uertunt fuge. p̃sidio sese cõmitaqͣies:
Aiuersarũ specierũ tentoua uaria suppellectili plena linquentes.
de dec̃a que ad tantim expedicioneni necessaria conuexerant.
hostes cõs fuge cernentes quod nequaꝗͣ mente conciꝑe antra pre¬

Expanded text:
stino, quo coeperant tendunt, nihil noxae se contraxisse credentes apud Patrem Benedictum pro infractione illius loci et injuria suis illata. Enimvero rege cum reliquis militum legionibus ad Puteolum festinante, et ipsi ei occurrunt. Castra metantur tam ipsi quam rex circa ipsum castrum. Obsesso itaque castro, post crebras aggressiones, aliquot diebus ibidem jam peractis, die  portis improvisi adsunt obsidentibus, omnigeno bellorum tumultu personantes, cornicinibus etiam horrifico boatu concrepantibus. Exterriti qui in castris erant subita hostium audacia, credunt totius Franciae militum cohortes noctu castrum idem intrasse, et idcirco Hugonem ad tanti ausum facinoris prorupisse. Quid plura? terga vertunt, fugae praesidio sese committentes, diversarum specierum tentoria varia supellectili plena linquentes, et caetera quae ad tantam expeditionem necessaria convexerant. Hostes eos fugere cernentes, quod nequaquam mente antea concipere prae
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ eiꝰ audaciam compescere cupiens. unde quaq militum mi¬
litum contrahit manum. Int̾ reliqͦs etiam auxiliares: exercitũ
de burgundia aduentare iubet. Qui accepto mandato in franciã
guillelmꝰ. autissiodorensium pontifex guifrediis. & alii ꝗͣ plures qͦs
retexere ꝑ longum putauimꝰ. hii ceptum iter espentes: uia dictinte
in quoddam prediũ patͥs beuedicti euerã uocatum: metationẽ acce¬
ꝑunt. Ut uͦ moris agrestũ ÷ in aduentu militũ formidare. ꝑstrepere.
quaqua uersu fugere. sua in locis tucioribꝰ recondere. inaxime in
tanto strepitu rustici supra meinoriti pagi omĩa sua ad eccłiã con¬
uehunt. tam annonã quã suppellectilem uarũ. Porro militum

Expanded text:
vero ejus audaciam compescere cupiens, undequaque mivero ejus audaciam compescere cupiens, undequaque militum contrahit manum. Inter reliquos etiam auxiliares, exercitum de Burgundia adventare jubet. Qui accepto mandato, in FranciamGuillelmus, Antissiodorensium pontifex Gaufredus, et alii quamplures, quos retexere perlongum putavimus. Hi coeptum iter carpentes, via dictante in quodam praedio Patris Benedicti, Everam vocato, metationem acceperunt. Ut vero moris agrestium est in adventu militum formidare, perstrepere, quaquaversum fugere, sua in locis tutioribus recondere, maxime in tanto strepitu rustici supra memorati pagi omnia sua ad ecclesiam convehunt, tam annonam quam supellectilem variam. Porro militum
Abbreviated transcription (Latin):
Rob̃tũ. hugonem. Quorum i pb̾tus adhuc puerulus decessit. hugo
comitatum postinodum urimidensiũ adept̾ est. Philippꝰ aurem
patre defuncto: tociꝰ regni francorũ gubernacula obtinuit. Sep¬
prudentissime regni administrans negotia donec idem ꝓhilippꝰ
intelligibiles adtingeret annos tirannos ꝑ totam pullalant es fra¬
ciam tam consiliis quam arnus ꝑdomuit. & picem maximã tencri
fecit. dinde philippo iam iuuene facto: integrum absq uniꝰ uiculi
imminueione i regnuiti restituit. & ipse non multo post finem¬
iuuendi fecit. Pmlippꝰ uͦ in pͥmis multa streuue gessit annis. s
etate ꝓcedente. mole carnis ad grauatꝰ ampliorem oꝑmi cibo indul¬
sit & sompno: quam rebus bellicis. hic ducis frisie filiam uomĩe
bertam in matͥmonio accepit: que ei genuit ludouicũ. Rebel
lelini regis anglorum fidentes. Ex quibꝰ hugo de puteolo aduer¬
sus eum arma corripuit plures sibi adsciscens auxiliatores. Rex

Expanded text:
Rotbertum, Hugonem: quorum Rotbertus adhuc puerulus decessit; Hugo comitatum postmodum Virimandensium adeptus est; Philippus autem patre defuncto totius regni Francorum gubernacula obtinuit. Sepprudentissime regni administrans negotia, donec idem Philippus intelligibiles attingeret annos, tyrannos per totam pullulantes Franciam tam consiliis quam armis perdomuit, et pacem maximam teneri fecit. Proinde Philippo jam juvene facto, integrum absque unius viculi imminutione regnum restituit, et ipse non multo post vivendi finem fecit. Philippus vero in primis multa strenue gessit annis, sed aetate procedente, mole carnis aggravatus, ampliorem operam cibo indulsit et somno quam rebus bellicis. Hic ducis Frisiae filiam nomine Bertham in matrimonium accepit, quae ei genuit Ludovicum. Rebelllelmi regis Anglorum fidentes; ex quibus Hugo de Puteolo adversus eum arma corripuit, plures sibi asciscens auxiliatores. Rex
Abbreviated transcription (Latin):
meritorum dignitaitem regnidi pat& in
troitus ubinon ẽ distintio quasc& in scł.¬
Laicus. uel clericus. diues. uđ p̾ciuper¬
lunior uel senior. seruus aut dominus¬
sed unus quisque secundum meritum
boni operis ꝑpaua coronabit᷑ gloria

Expanded text:
meritorum dignitatem regni Dei troitus, ubi non est distinctio quis eslaicus vel clericus, dives aut pjunior vel senior, servus aut dominused unusquisque secundum meritum boni operis perpetua coronabitur gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ctaentis partibus ad eiꝰ sacre scm̃ tumulũ tanti accug¬
it: Nam non quiq pagenses uerũ diam plebs urbana
Milib uiris c̃serta : clericoꝵ dict̃ honestis quasi in florata
ꝑseiis. lettibunda c̃fluit: ã comune patrociniũ deuota re¬
quseit : Nã quasi eni parũ esse desiderio deuotorũ dĩ pros
coluissent: Existere causas prestitit: quib & alias
c& illuis tranislatione pecñ &tumulatione qua sdiuinit
cẽ dnpositas multa signoꝵ documfapdunt. Quo udelica

Expanded text:
artibus, ad eius sacrosanctum tumulum tanti accurrunt. Nam non quique pagenses, verum etiam plebs vrbana, nobilibus viris conserta, clericorum etiā honestis quasi inflorata personis, lætabunda confluit: & commune patrocinium deuota requirit. Nam quasi parum esse desiderio deuotorū Deus prospcoluissent: existere causas præstitit, quibus & alias cet illius translatione, nec non et tumulatione, quas divinitus esse dispositas, multa signorum documenta produnt. Quo videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
diuina miracula. uelibi uelalias nr̃oꝵ enormitos peca¬
minũ facit: qui pisti Ectatã xp̃igratiã retro suras
potuerit patrare uirtutẽ. Nos ergo nonsumus dgsłii:
ut illo fauore scs̃ iste paternos foueat. aut consolari
dignetur: quosibi placcitos alumnos letificarȩ tonsu¬
euit: Hoc solũ quippe magnũ deb& uideri : quod talibus
p̃stat: ut eiꝰ scae sollẽpnitate possimus int̾ eẽ. Udespe mi¬
sericordie ei gaudere. Nec minor est eiꝰ potentia elpi&as.
quãsi miracula frequentar& Sednimir Necesse ẽ
ut ꝑ omnẽ a eccłam cessantib signis manifesear. qui
sint illi qui uni uȩr salẽ fidẽ ꝓpt̃ p̃sentia miicula. uel
qui propt̃ futurae uitae bectutudinẽ colunt Nuin

Expanded text:
acula, vel ibi, vel alias, nostrorū enormitas peccaminum facit: qui post reuelatam Christi gratiā retro sumus potuerit patrare virtutem. Nos ergo non sumus digni, vt illo fauore sanctus iste Pater nos soueat, aut consolari dignetur: quo sibi placitos alumnos lætificare consueuit. Hoc solum quippe magnum nobis debet videri: quod talibus præstat, vt eius sanctæ solemnitati possimus interesse, & de spe misericordię eius gaudere. Nec minor est eius potentia vel pietas, quam si miracula frequentaret. Sed nimirum necesse est, vt per omnem Ecclesiam cessantibsint illi qui universalem fidem, propter praesentia miracula, vel qui propter futuram beatitudinem, colunt. Quin
Abbreviated transcription (Latin):
effecta fuerat curua. ita ut nullo pacto suos uersi
qui diu de suo desciuerat loco inantiquũ remean
m

Expanded text:
si contracta, effecta fuerat curva, ita ut nullo pacto suos versusqui diu de suo desciverant loco in antiquum remeanm
Abbreviated transcription (Latin):
sequanam fluuitm oboratoriũ in illiꝰ honore ibi constructum. sc̃s be¬
lictus suꝑ sequanam nuncupatum. Porro habitabat in eo mulier
maria nomine que diutino detenta languore. spina dorsi contͣcta
effecta fuerat curua. ita ut nullo pacto suos uersus celũ erigere ua¬
leret uultꝰ. hec indigena ipsiꝰ predii de familia eiusdem patris origi
nem t᷑bebat. Multis itaq in eadẽ cͣuitatate ꝑmensis lustris desꝑaue¬
rat iam de sua salute. nequaꝗͣ audens opinari se ulteriꝰ posse subrigi.
Quadam gͦ die dnĩca dũ in codem oratorio adstans cum cet̾is misse cele¬
bracionem audiret: legereturq euangelium. exinspato nodis spine
qui diu de suo desciuerat loco inantiquũ remeantibꝰ statum dorso

Expanded text:
oratorium in illius honore inibi constructum Sanctus Benedictus super Sequanam nuncupatum. Porro habitabat in eo mulier, Maria nomine, quae diutino detenta languore spina dorsi contracta, effecta fuerat curva, ita ut nullo pacto suos versus coelum erigere valeret vultus. Haec indigena ipsius praednem trahebat. Multis itaque in eadem curvitate permansis lustris, desperaverat jam de sua salute, nequaquam audens opinari, se ulterius posse subrigi. Quadam ergo die Dominica, dum in eodem oratorio astans cum caeteris missae celebrationem audiret, legereturque Evangelium, nodis spinae qui diu de suo desciverant loco in antiquum remeantibus statu
Abbreviated transcription (Latin):
misereret᷑:. relaxate sunt manus illiꝰ. & cepit adstire solutꝰ qui ante
paululum inuisibilibus loris tenebatur adstrictꝰ. Indicibili gͥ exhi¬
laratus gaudio: uotum quod fecerat efficaciter implere studuit. Nã
floriacum tendens presentauit se abb̃i reinerio fr̃ibꝰq. indie octaua
eiusdem festi dum celebraretur missa referens. ꝗͣ magnifica inse oster

Expanded text:
 coepit astare solutus, qui ante paululum invisibilibus loris tenebatur astrictus. Indicibili ergo exhilaratus gaudio, votum quod fecerat, efficaciter implere studuit. Nam Floriacum tendens, praesentavit se abbati Rainero, fratribusque in die octava ejusdem festi, dum celebraretur missa, ref
Abbreviated transcription (Latin):
& inclina aurem cordis tui: & ammoni¬
tionẽ pii patris libenter ecipe. & effi¬
caciter comnle: ut ad eum ꝑoboedieN¬
tiȩ laborem redeas. a quo ꝑ in oboe di¬
entiȩ desidiam recesseras Adte ergo
nunc meus sermo dirigitur: quisquis
abrenuntians ꝓpriis uoluptatibus.
DIo xp̃o uero regimiltaturus. oboe¬
dientiȩ fortissima. atq prȩclara arm
adsumis In primis ut quicquid agen¬
dum inchoas bonũ ab eo ꝑfici instan¬
tissima oratione deposcas t quinos

Expanded text:
 inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus Domino Christo vero regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oratione deposcas: ut qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
bis. fistigiuoet capiunt. ut pape atat: Codem modo
&cetere similiter ł acutum ł circum flexe̾m.
inultimo sumunt. accentum  ar ftdn ta uorsis

Expanded text:
bis fastigium capiunt, ut papae, attat. eodem modo et ceterae similiter uel acutum uel circumflexum in ultimo sumunt accentum. de ar
Abbreviated transcription (Latin):
bis fastigium caprunt. ut papeatat Eodem modo
&cetere similiter. ł acutum ał circum flexeͥm.
inultimo sumunt accentum. uer fonta ueu
es est syllabarum & temporum

Expanded text:
bis fastigium capiunt, ut papae, attat. eodem modo et ceterae similiter uel acutum uel circumflexum in ultimo sumunt accentum. de arte metrices est syllabarum et temporum
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur empireum celum. sꝓsui mundiciam.
qͦnq sensilis mundue qui agcis pan. a latinis
qi ħ sola aĩantia nobis nota ht̃ de qua pͥnceps
imaginem rep̃sentat. Unde a oño omnis
crexura dictus est. ⁊̃ grecu ip̾m microcos
nu.i. minorẽ mundum uoeat. Empireõ
au̾. ⁊ sensilem mundum ⁊ sublunare regio¬
nem creauit deus .i. denichilo fecit. homi
quit legis lator. In principio cauit deue er¬

Expanded text:
dicitur propter sui munditiam; quaudoque sensibilis mundus, qui a Graecis pan, a Latinis haec sola animantia nobis nota habet de qua: Princeps imaginem repraesentat. Unde a Domino homo omnis creatura dictus est, et Graecus hominem microcosmum, id est minorem mundum vocat. Empyreum autem et sensibilem mundum, et sublunarem regionem creavit Deus, id est de nihilo fecit; hominquit legislator: In principio creavit Deus co
Abbreviated transcription (Latin):
patrice domino suo.
guillelmo dei gr̾a seno¬
nensi archiep̾o. petrus
tum beatum. Causa
luicepti laboris. fuit ĩnstans petitio socioru̾.
Qui cum hystoriam sacre scripture in serie
& glosis diffusam lectitarent. breuẽ nimis
& inexpositam opus aggredi me compulert.
quenda. In quo sic animus stilo imꝑauit.
ut a dictis patiꝵ non reced̾em. licet nouitas.
fauorabilis sit & mulcens aures. Porro a cos¬
mographia mousi inchoans riuulũ hystori.¬
cũ deduxi usq ad ascensionem saluatoris.
pelagus mist̾ioꝵ ꝑitiorib relinquens. in
quib &e uetera ꝓsequi & noua cude licet.
De hystoriis quoq ethnicoꝵ quedam inci¬
dentia ꝓ ratione tempoꝵ inserui. instar ri¬
nuli qui secus alueum du̾ticula que inue¬
nerioreplet piet̾sluere tamen ñ cessat. Uere¬
tam̃ qi stilo rudi opus est lima. uobis pater
inelite lunam reseruaui. ut huic oꝑi deo uo.¬
lente. & coirectio urꝰa splindorem. ⁊ auctori¬
tas p̾beat ꝑhennitatem. ꝑ omnia benedi

Expanded text:
Patri, ac domino suo GULIELMO, Dei gratia, Senonensi archiepiscopo, PETRUS tum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus alveum diverticula quae invenerit replens praeterfluere tamen non cessat. Verumtamen quia stylo rudi opus est lima, vobis, Pater inclyte, limam reservavi, ut huic operi, Deo volente, et correctio vestra splendorem, et auctoritas pra
Abbreviated transcription (Latin):
cenacło. in qua sic suos mebriat. ut sobuos
reddat. Unde. ambulauimus in domo der
cum ꝯsensu .i. in sacra scriptura id ip̃m sapien¬
tres partes. fundamentum paries. tectum.
Annalis. kalendaria. ef¬
fimera. Allegoria pari¬
es suꝑ imminens. que¬
ꝑ factum. aliud ft̃m fi¬
ma culminis suꝑpositõ¬

Expanded text:
oenaculo, in qua sic suos inebriat, ut sobrios reddat. Unde: Ambulavimus in domo Dei cum consensu , in sacra Scriptura id ipsum sapientres sunt partes, fundamentum, paries, tectum. annalis, kalendaria, ephimera. Allegoria pares superinnitens, quafactum aliud factum fia culmini superposit
Abbreviated transcription (Latin):
patri ce domino suo.
guillelmo dei gr̃a seno¬
nensi archiep̾o. petrus
tum beatum. Causa
luscepti laboris. fuit instans petitio socioru̾.
Qui cum hystoriam sacre scripture in serie
& glosis diffusam lec̾titarent. breue nimis
Annalis. kalen
fimera. Allego
gurat. Tropol
ma culminis

Expanded text:
Patri, ac domino suo GULIELMO, Dei gratia, Senonensi archiepiscopo, PETRUS tum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis annalis, kalendaria, ephimera. Allegorfigurat. Tropologia, doma culmini
Abbreviated transcription (Latin):
cenaclo. in qua sie luos mebriat ut sobuos
reddat. Unde. ambulauimus in domo dei
cum osensu .i. in sacra scriptura id ip̃m sapien¬
tres partes fundamentum. paries. tectum.
Annalis. kalendaria. ef¬
fimera. allegoria pari¬
ꝑ factum. aliud ft̃m fi¬
gurat. Tropologia do¬
ma culminis suppositõ.
que ꝑ ft̾m quid a nobis
sit faciendu insinuat.¬
Prima planior scd̃a acu-¬
tior tertia suauior. A¬

Expanded text:
oenaculo, in qua sic suos inebriat, ut sobrios reddat. Unde: Ambulavimus in domo Dei cum consensu , in sacra Scriptura id ipsum sapientres sunt partes, fundamentum, paries, tectum. annalis, kalendaria, ephimera. Allegoria parir factum aliud fagurat. Tropologia culmini superpositum, tum est quid a nobis faciendum insinuatPrima planior, secutior, tertia suavior:
Abbreviated transcription (Latin):
in palatio tres habere mansiones. Au¬
ditorium uł ꝯsistorium. in quo iura
decernit. cenaculum in quo cibaria
distribuit. thalamum in quo quiescit.
Ad hunc modum imꝑator nr. qui imꝑ¬
poro. ubi ad nutum eiꝰ omnia disponũ

Expanded text:
in palatio tres habere mansiones: auditorium vel consistorium in quo jura decernit: coenaculum, in quo cibaria distribuit; thalamum, in quo quiescit. Ad hunc modum Imperator noster, qui imp pro auditorio: ubi ad nutum ejus omnia disponunt
Abbreviated transcription (Latin):
patriae domino suo.
guillelmo dei gra seno¬
sis. uitam bonam ⁊ exi¬
tum beatum. Causa
Tuscepti laboris. fuit instans petitio socioru̾.
Qui cum hystoriam sacre scripture in serie
& glosis diffusam lec̾titarent. Bieue nimis
& in expositam opus aggredi me compulert.¬
quenda. In quo sic animus stilo inꝑauit.
ut a dictis patiꝵ non reced̾em. licet nouitas
fauorabilis sit & mulcens aures. Porro a coe¬
mographia mopsi inchoans riuulũ hystor.¬
cu deduxi usq ad ascensionem saluatoris.
pelagus mist̾ioꝵ ꝑitiorib relinquens. in
quib &e uetera ꝓsequi & noua cud̾e licet
De hystoriis quoq ethnicoꝵ quedam inci¬
dentia ꝓ ratione tempoꝵ inserui. instar ri¬
uuli qui secus alueum diu̾ticula que inue¬
nerioreplet. pret̾sluere tamen ñ cessat. Uen¬
tam᷑ qi stilo rudi opus est luma. uobis pater
inclite luam reseruaui. ut huic oꝑi deo uo¬
lente. & correctio ur̾a splindorem. ⁊ auctori¬

Expanded text:
Patri, ac domino suo GULIELMO, Dei gratia, Senosis, vitam bonam et exitum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulercurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus alveum diverticula quae invenerit replens praeterfluere tamen non cessat. Verumtamen quia stylo rudi opus est lima, vobis, Pater inclyte, limam reservavi, ut huic operi, Deo volente, et correctio vestra splendorem,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs hanc muliere sic̃ rachel ⁊liam que
edificauerunt domuꝰ isrł. Accepit itaq
booth ruth in uxore̾.⁊ pꝰ annũ natꝰ ẽ ei
filius quẽ posuit noemi in sinu suo. nu¬
tͥcis ⁊ gerule fungens offõ. & dixert̃ ad
eã uicine ꝯgratulantes. Ecce hs̃ qͥ nu¬
tͥat senectutẽ tuã.⁊ seruiat tͥ plus quã
.uii. filii. Ob hoc uocauit nom̃ eiꝰ obeth
qd̃ hebraice int̾p̃r seruiens. hic ẽ pat̾
ysai. pr̃is dauid.

Expanded text:
Dominus hanc mulierem tibi sicut Rachel et Liam, quae Dominus hanc mulierem tibi sicut Rachel et Liam, quae aedificaverunt domum Israel. » Accepit itaque Booz Ruth in uxorem. Et post annum natus est ei filius quem posuit Noemi in sinu suo, nutricis et gerulae fungens officio. Et dixerunt ad eam vicinae congratulantes: « Ecce habes qui nutriat senectutem tuam, et serviat tibi plus quam septem filii. Ob hoc vocavit nomen ejus Obed, quod Hebraice interpretatur serviens. Hic est pater Isai patris David.
Abbreviated transcription (Latin):
offeram dño. & ꝑcussit iepte filios amõ
plaga magna nuis.⁊ humiliati sunt
coram filiis isrł. Reuertenti aũ iepte in
masphat. occurrit ei unigenita filia eiꝰ
cum tympanis & choris. Qua uisa scid̾
uestimenta sua.⁊ ait. Heu filia. decepisti
ria pr̃is ait. fac mͥ pater quodcũq polli¬
citus es. Hoc solũ pta mͥ. ut duob mͥ sib
cͥcueam monte.⁊ plangam uirginita¬
tẽ meam cũ so dalib meis. & ait paf̾.
Uade. & expletis duob mensib rediit
ad pr̃em suũ.⁊ fecit ei sicut uouerat. Ex¬
inde mos increbruit in isrł. ut annua¬
tim oueniant filieisrł.⁊ plangant filia
iepte .iiͦii. dieb. Arguit io sephus iepte
qr obtulit holo caustum. nec legitimũ
nec deo cam. Qͥd si canẽ obuiũ huisset
ĩmolasset eum dño: fuit gͦ ⁊ in uouendo
stultus. ⁊ insoluendo impius. ꝑ otuit tñ¬
legem domus eiꝰ dicebat᷑ domꝰ discalcia¬
t. & ait booth astantib. Huiꝰ rei testes
estis: Qui dixerunt. Testes sumꝰ. faciat

Expanded text:
offeram. » Et percussit Jephthe filios Ammon plaga magna nimis, et humiliati sunt coram filiis Israel. Revertenti autem Jephthe in Maspha, occurrit ei unigenita filia ejus cum tympanis et choris. Qua visa, scidit vestimenta sua, et ait: « Heu! filia, decepisti ria patris ait: « Fac mihi, pater, quodcunque pollicitus es. Hoc solum praesta mihi ut duobus mensibus circumeam montes, et plangam virginitatem meam cum sodalibus meis. Et ait pater: Vade. Et expletis duobus mensibus rediit ad patrem suum, et fecit ei sicut voverat. » Exinde mos increbuit in Israel ut annuatim veniant filii Israel, et plangant filiam Jephthe quatuor diebus. Arguit Josephus Jephthe, quia obtulit holocaustum non legitimum, nec Deo charum. Quid si canem obvium habuisset, immolasset eum Domino? Fuit ergo in vovendo stultus, in solvendo impius. Potuit talegem domus ejus dicebatur, domus discalceati. Et ait Booz astantibus: « Hujus rei testes estis. Qui dixerunt: Testes sumus. Faciet
Abbreviated transcription (Latin):
&e misit nuncios ad regem moab in hec
uerba. Exi de t̾ra mea. cur uastas eam:
xisset eam iure belli acquisitam. ⁊ mul¬
noluit acquiesc̾e amon.ut exiret. & ait
iepte. Iudicet hodie dñs inter isrł ⁊amõ¬

Expanded text:
Et misit nuntios ad regem Ammon in haec Et misit nuntios ad regem Ammon in haec verba: Exi de terra mea. Cur vastas eam? xisset eam jure belli acquisitam, et mulnoluit acquiescere Ammon ut exiret. Et ait Jephthe: « Judicet hodie Dominus inter Isra
Abbreviated transcription (Latin):
tabant tranç iordanẽ in t̾ra amorrei.
Amonite qͦ iordane transmisso. uasta¬
bant uidã ⁊ beniamin. ⁊ effraim. Qui af¬
flicti clamauerunt ad dnm. Qui cũ dure
respondilset eis. ite &e inuocate dos quos
elegistis ꝓiecerunt omnia idola de fim¬
b suis. ce doluit dñs suꝑ miserias eoꝵ.
Cong̾gatiq sunt filii isrł in masphat ꝯͣ
amonitas. qui fyxerant tentoria in ga¬
laad. fuit eo tempore iepte galaadites
uir fortissimus pugnator. s filius metri¬
cis. hit hũit uxorem de galaad. de qua
luscepit filios. Qui csũ adoleuissent eie¬
cerunt eum tanquam spuriũ dicentes.
don pot̾is ẽe heres in domo pr̃m nr̃oꝵ.¬
uiri inopes & latͦtinantes.⁊ eũ qͣi pͥnci¬
pem sequebantur: Descenderunt ad eỹ
maiores natu de galaad dicentes. Esto
uenimus ut ꝑsequamur. s ut sequam᷑
te. & ait iepte. Iurate gͦ mͥ. iurauerũt.
&e ascendens cu eis in masphat. humilia¬
uit se coram dn̾o. ⁊ fẽs ẽ princeps ppłi.

Expanded text:
trans Jordanem in terra Amorrhaei. Ammonitae quoque Jordane, transmisso, vastabant Judam, et Benjamin, et Ephraim. Qui afflicti clamaverunt ad Dominum. Qui cum dure respondisset eis: « Ite invocate deos, quos elegistis, » projecerunt omnia idola de finibus suis, et doluit Dominus super miserias eorum. Congregatique sunt Filii Israel in Maspha contra Ammonitas, qui fixerant tentoria in Galaad. « Fuit eo tempore Jephthe Galaadites vir fortissimus pugnator ; » sed filius meretricis; habuit uxorem Galaad, de qua suscepit filios. Qui cum adolevissent ejecerunt eum, tanquam spurium dicentes: « Non poteris esse haeres in domo patrum noviri inopes, et latrocinantes, et eum quasi principem sequebantur. » Descenderuntque ad eum majores natu de Galaad dicentes: « Esto  sed ut sequamur te. Et ait Jephthe: Jurate ergo mihi. Et juraverunt. » Et ascendens cum eis in Masphath, humiliavit se coram Domino, et factus est princeps populi.
Abbreviated transcription (Latin):
trui abimelech. Nec moueat te phua &
ioas fr̃s ẽẽ. cum alter de ysacar. alt̾ de ma¬
nasse fu̾it. filii enĩ fuerunt unius matͥs
ce duoꝵ pr̃m. de dis̾isis tͥbub. Hic iudi ca¬
uit isrł in sanir .xxiii. annis ⁊ mortuꝰ est.
o tp̾r hercules antheui
uicit in palestra.⁊ ilium uastauit.
Bellum fuit int̾ laphitas.⁊ centauros. qͦs
palefatus in libro de incredibilib nobi¬
les fuisse scribit equites thessaloꝵ. primꝰ
athenis dolo interficitur. thestus mnago¬
ne minotaiiꝵ occidit. sp̃ qd̾ athenienses
pueri tributarii apena liberati sunt
fuit aũ minotaurus uir quidã in huma¬
nus & ualens in palestra. magistratus
minois. unde ce sic dictus ẽ. quasi mino¬
is taurus .i. minois carnifex
ciuitatum. quas uocauit nomine suo. a¬
iochiai .i. opida lait. & mortuus ẽ. Inci
o tp̃r theseus rapuit helenã.
quam rursus receꝑunt fr̃s eiꝰ castor
&e pollux. capta matre thesei. eo ꝑegre ꝓ¬
fecto. Philistus scribit aciub tyriis ⁊o¬

Expanded text:
trui Abimelech . Nec moveat te Phua, et Joas fratres esse, cum alter de Issachar, alter de Manasse ortus fuerit. Filii enim fuerunt unius matris, et duorum patrum, de diversis tribubus; hic judicavit Israel in Sanir viginti tres annos et mortuus est.ntheum vicit in palaestra, et illum vastavit; bellum fuit inter Lapitas et Centauros, quos Palephactus, in libro De incredibilibus, nobiles fuisse describit equites Thessalorum. PriaAthenis dolo interficitur. Theseus in agone minotaurum occidit, propter quod Athenienses pueri tributarii a poena liberati sunt. Fuit autem minotaurus vir quidam inhumanus, et valens in palaestra magistratus Minois. Unde et sic dictus est, quasi minois taurus, id est minois carnifex.civitatum, quas vocavit nomine suo Avothjair, id est oppida Jair, et mortuus est . Incio tempore Theseus rapuit Helenam, quam rursus receperunt fratres ejus Castor, et Pollux, capta matre Thesei, eo peregre profecto. Phylistus scribit a civibus Tyriis Zo
Abbreviated transcription (Latin):
& dici solet. legitur hoc in nius. Gerii
liter hic nuantur. de omni pp iuri apti
ad arma ferenda. pͥmogeniti.leuite.qui
⁊ bis numerantur. mansiones ꝑ quas
ꝓfecti sunt. S nec mulieres.nec minores
.xx.annoꝵ. nec uulgus ꝓmiscuũ. nec de¬
biles ad bella numerantur. Ad hanc par-¬
tem hystorie sic transit iosephus. Moyses
p̃dictam ꝯstitutionẽ legum dũ sub syna

Expanded text:
et dici solet; Legitur hoc in Numeris. Merito liter hic numerantur. De omni populo, viri apti ad arma ferenda; primogeniti Leviti, qui etiam bis numerantur, mansiones per quas profecti sunt. Sed nec mulieres, nec minores viginti annorum, nec vulgus promiscuum, nec debiles ad bella, numerantur. Ad hanc partem historiae sic transit Josephus. Moyses praedictam constitutionem legum, dum sub Sina
Abbreviated transcription (Latin):
rcdimus ergo ⁊ sacͥdotib et monachis ligandi soluendiq offic
tes ergo monachi atq canonici qui cotidit scã dei p̾cepta an
tiant. angeli uocantur racione non incongrua. S unus qui
angłicus ordo qnͣto claritatẽ dei uitinius contemplatur. tanto
unslib demonstnͣt᷑ assercionib. Illud uͦ tunice qd̃ brachiis exten¬

Expanded text:
redimus a sacerdotibus monachis ligandi solvendique officium, otes igitur monachi adque canonici qui cotidie sancta Dei precepta atiant, angeli vocantur, ratione non incongrua. Sed unusquisque angelicus ordo quanto claritatem Dei vicinius contemplatur, tanto similibus demonstratur assertionibus. Illud vero tunicae quod brachiis exten
Abbreviated transcription (Latin):
lenitudo noui &t ueteriss toris t
quam in canone ulic& recetica
ccclesici iuxta ue seto priotun
libellus cuius est titulus ruth qu non ao
riam iudicum udhraei asserunt. sdmap
ad principium regum ꝑcinere uid&un
Doc sequuntur quattuoꝵ librire cum. quori
quid pecralipoon libriduo lcterelidne¬
tuntur quia eo undem gesturum rerum ci¬
tinent cadis a quae in libror egũs ẽẽ noscuntur

Expanded text:
lenitudo Novi et Veteris Testamenti, quam in canone catholica recipit Ecclesia, juxta vetustam priorum libellus cujus 191 est titulus Ruth, qui non ad historiam Judicum, ut Hebraei asserunt, sed magis ad principium Regum pertinere videtur. 4. Hos sequuntur quatuor libri Regum. Quorum quidem Paralipomenon libri duo e latere annectuntur, quia earumdem gestarum rerum continent causas quae in libris Regum esse noscun
Abbreviated transcription (Latin):
exodus pumerus siue deuteronunium io
recapitulatio legis. quasi secundalex. Hi
succe lunt libri hiesunaue. uel iudicim. sile
libellus cuius est titulus ruth qu non ao
quid pacralipo non libriduo: laterelidna¬
tuntur quia ei rundem gesturum rerum co

Expanded text:
us, Numeri, Deuteronomium, id est, recapitulatio legis et quasi secunda lex. 3. Huic succedunt libri Jesu Nave, Judicum, et libellus cujus 191 est titulus Ruth, qui non ad quidem Paralipomenon libri duo e latere annectuntur, quia earumdem gestarum reru
Abbreviated transcription (Latin):
globosq describe d stellar̃ mͦ deceli c̃usiõe t̾stare que sitũ
dionũ ⁊ muisũ est ⁊ aliis sertosse uideat᷑. ne uitos sapienaa
da sunt ut liquido m̃s opis dquo loqͥmͣ in notescat. Nerũ ommu

Expanded text:
globosque describere, de stellarum modo, de caeli conuersione tractare, quaesitu dignum et mihi uisum est et aliis fortasse uideatur, ne uiros sapientia da sunt, ut liquido mens operis de quo loquimur innotescat. Rerum om
Abbreviated transcription (Latin):
INTEREA MEDUMANEAS IACLASSE TENEDAT
Scande uersum. Interea medium ene as ũclasse tene bat.
Quot habet ceniras: unã semi septenariã. ut interea medium
ȩneas: Quot sigurarũ est : decẽ. Hab& enĩ tres dactilos ⁊ duos¬
spondeos. Racta singulos pedes. Interea & c&era. Quot par¬
tesorationis hab& hic uersus: sex. Quot nomina: Ria. Me
dium. aeneas. ciasse. Quot uerba: unum: lenebat. quid
aliud: duo aduerbia. interea. ⁊dam. intereaquȩ pars ora¬
tionis est: aduerbium. Quid est aduerbium: pars orationis
& c&era. Quot accidunt aduerbio : Eia significatio. speties.
figura. Na cõparatio nõ generalit̃ accidit omniaduerbio.
speciẽ autẽ habent omnia aduerbia sufit eni pͥmitiua ut
diriuatiua. cuiꝰ ẽ significationis hoc aduerbium : tẽporis
Potest tamen eẽ &loci. Cuiꝰ ẽ s̃pecier oiriuatiuȩ. abineñ dr.¬

Expanded text:
Interea medium Aeneas iam classe tenebat’ Scande uersum. Intere amedi umaene asiam classete nebat. Quot habet caesuras? Vnam semiseptenariam, interea medium Aeneas. Quot figurarum est? Decem, habet enisingulos pedes. intere et cetera. quot partes orationis habet uersus iste? sex. quot nomina? tria. quae? medium Aeneas classe. quot uerba? unum, tenebat. quid aliud? duo aduerbia, interea et iam. interea quae pars orationis? aduerbium. quid est aduerbium? pars orationis et cetera. quot accidunt aduerbio? tria significatio species figura. nam comparatio non est generale accidens omni aduerbio, speciem autem omnia habent aduerbia. sunt enim uel primitiua uel deriuatiua. cuius est significationis hoc aduerbium? temporis, potest tamen esse et loci. cuius speciei? deriuatiu
Abbreviated transcription (Latin):
Ponicũ ama iore. lonicũ aminore. Antis
deũ. expondeo & duob choriã bis & pyr¬
richio. Choriã bicũ gliconium. expondeo
choriãbo & pȩrrichio. Similit̃ alia bui
generis plura inueniunt᷑ metra. ut il¬
lud. hora tianũ. lidia dic per om̃s.¬

Expanded text:
ionicum a maiore, ionicum a minore, antispdeum ex spondeo et duobus choriambis et pyrrichio, choriambicum glyconium ex spondeo choriambo et pyrrichio. Similiter alia huius generis plura inueniuntur metra, ut etiam illud Horatianum ‘Lydia dic per om
Abbreviated transcription (Latin):
IEEA TURLACNIMARIS CLASSI¬
RUE INMIT TIT Haberias:
Eande uersum. Sic factur lacrimans¬
class̃ique inmittit habenas Dic cesu¬
ras. Semiquinariã & semi septenariã. Sic fatur lacri
pedes. Sic fatur. &c&̃. Quot partes orationis hab&
isteuersus: Septem. Quot nomina : duo classi. ha¬
benas Quot uerba: duo. fatur inmittit. Quot par¬
ticipia : unũ lacrimans. Quid aliud: ad uerbium
Sic & coniunctionẽ Aue. Practa singulas partes::
Sic. Uȩpars orationis est : aduerbium. Sid ẽ aũbiũ

Expanded text:
atur lacrimans classique immittit habenas’ Scande uersum. Sic fa turlacri mansclas siqueim mittitha benas. Dic caesuras. Semiquinariam, sic fatur lacripedes. sic fatur et cetera. quot partes orationis habet iste uersus? septem. quot nomina? duo. quae? classi habenas. quot uerba? duo, fatur immittit. quot participia? unum, lacrimans. quid aliud? aduerbium sic et coniunctionem que. tracta singulas partes. sic quae pars orationis? adu
Abbreviated transcription (Latin):
scoriambicũ
onicũ amaiore. lonicũ aminore. Antis
deũ. expondeo & duob choriã bis & per¬
richio. Choriã bicũ gliconium. expondeo
choriãbo & pȩrrichio. Similit̃ alia bui
generis plura inue niunt᷑ metra. ut il¬
lud hora tianũ. Tidia dic per om̃s.¬

Expanded text:
, iambicum, ionicum a maiore, ionicum a minore, antispdeum ex spondeo et duobus choriambis et pyrrichio, choriambicum glyconium ex spondeo choriambo et pyrrichio. Similiter alia huius generis plura inueniuntur metra, ut etiam illud Horatianum ‘Lydia dic per om
Abbreviated transcription (Latin):
erditionis amat. deus hunc uirtutis amator
inquit & in creditur qua se temptatio ducit
bhac ergopedem retro faciamus & artu
orde petamus iter. tenuis qua semita monstrat¬
reperangustam regna ad cȩlestia portam¬
uare malum debemus ad ire

Expanded text:
erditionis amat, Deus hunc, uirtutis amator, Linquit, et ingreditur qua se temptatio ducitb hac ergo pedem retro faciamus, et Corde petamus iter, tenuis qua semita monstrper angustam regna ad coelestia portamum, debemus adire
Abbreviated transcription (Latin):
i alit alc negeis. nam quantum silgra terris
gris aquis lb ñei tenebris concordia bellis
tai sepũ ũrs tantum bonã longua ao sant
isociaaimalis dexoam qui cunq. necese et
ĩeuum gradũtur iter sed dextra bonorum
enita conspicuos uocit inssa gaudia iustos

Expanded text:
 alit, ille necat. nam quantum sidera terris, Ignis aquis, lumen tenebris, concordia bellis, Vita sepulturis, tantum bona longius absunt Dissociata malis. dextrum quicumque necesse est Aut laeuum gradiatur iter. sed dextra bonorum Semita conspicuos uocat in sua gaudia iustos
Abbreviated transcription (Latin):
adpositꝰ eodeq panis inlo simul abipsis inuentꝰ catholica religi one cernit᷑.
ncarere Napiscis aqua uidet᷑ intelligi qu&e nos abliu certũ ẽ acrenascr Panis
xpͥmsignificat saluatorẽ cuiꝰ eodẽ corpore uesuim᷑ ad salitẽ Ignisspiscĩ gerit

Expanded text:
adpositns, eodemque panis in loco simul ab ipsis inuentus catholica religione cernitur adpositns, eodemque panis in loco simul ab ipsis inuentus catholica religione cernitur non carere. nam piscis aqua uidetur intellegi, qua nos ablui certum est ac renasci, panis Christum significat saluatorem, cuius eodem corpore
Abbreviated transcription (Latin):
uan asq nebulas figuras addecipiendas in ftruit mentes incautas. Non uult sua
facta cognosci qͣlateat sub nubis uelam̃to fallacis oculosq conpositis nuseros
simula chris inludens odit sollicitoss. dep̃hendi coeperit & amicos Dñ saũt
ut digitos qͦq mergat inuulnera. leui facilitate concedit. Sciens huiꝰ ꝓbationis
exẽplũ ñ ad thome cantũ qͥfuerat iãbeatꝰ .s ad fidẽq einceps ꝑtinere multor ũ:
Sgt paucos itẽ dñs dies pao piscinti. cũ sociis ad marinũ seselitꝰ oftendit.
toteq noctis labore ꝑuigili. nullã cernens fesses habunsse captura. Dextra
retia dimiti iub& inpelagis Confestiq clauio girgtis salo piscose gregacio
in m̃sa crepitantes sin eduxere cũ plena Iuũ antedũ gaudentes ꝓiecereuestigia
Talegenꝰ g miniculi ñuulgari facto sentiri s tipica deb& intelligentia

Expanded text:
uanasque nebulas et figuras ad decipiendas instruit mentes incautas, non uult inquiri, non uult sua uanasque nebulas et figuras ad decipiendas instruit mentes incautas, non uult inquiri, non uult sua facta cognosci, quo lateat sub nubis uelamento fallacis, oculosque compositis miseros simulacris inludens odit sollicitos, si deprehendi coeperit, et amicos. Dominusut digitos quoque mergat in uulnera, leni facilitate concedit, sciens huius probationis exemplum non ad Thomae tantum, qui fuerat iam beatus, sed ad fidem deinceps pertinere multorum. Post paucos iterum Dominus dies Petro piscanti cum sociis ad marinum sese litus ostendit, totaeque noctis labore peruigili nullam cernens fessos habuisse capturam, dextrum retia dimitti iubet in pelagus, confestimque clauso gurgitis salo piscosae congregationis inmensa crepantes sinus eduxere cum praeda, quam ante Domini gaudentes proiecere uestigia. tale genus ergo miraculi non uulgari facto sentiri, sed typica debet intellegentia