comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uissimum. ramis felicib afferebat. non
ei uel in palmo terre ad arandum locus¬
suberat. neq uel cubiti spacium ad uiti-
lento incuruata progressu. raras segetis ab¬
scise reliquias scrutabatur. & residuas uł
caducas progressis messorib spicas. breui
gremio colligebat. In quo rielut de men-
sa sibi estimatione numeratam ꝓ anni
spatio. reponebat annonam. Ad hanc
ergo inissus a domino. uenit helyas in
tempore famis. quando totus fere orbis t̾¬
rarum. defectu pluuiarum siccatꝰ arue¬
rat. & inopia gignentium tabefac̾tus:
animantib uic̾tum negabat. Quando &ȩ¬
lum ȩstib ignitis exarserat. & crassus aer
nebulosis uaporib caligabat. subductisq
ẏmbribus. nubila refrenata pendebant.
Quando nec herba inec flores. nec ulla g̾¬
mina prillulabant. non spicarum aristas
roscida aura creabat. quando flumina
tenuata imis alueis breues meatꝰ ageb̾at.¬
& fontium ubera torridi solis diuturno
ardore restrinxerant. & usitatum amari

Expanded text:
uvam racemis felicibus afferebat. Non ei vel in terra palmi locus ad arandum suberat, neque vel cubiti spatium ad viticulento incurvata progressu, raras segetis abscissae reliquias sectabatur, et residuas vel caducas progressis messoribus spicas, brevi gremio colligebat, in quo velut dimensam et sub aestimatione numeratam pro anni spatio reponebat annonam. Ad hanc ergo missus a Domino venit Elias in tempore famis, quando fere totus orbis terrarum defectu pluviarum siccatus aruerat, et inopia gignentium tabefactus, animantibus victum negabat, quando coelum aestibus ignitis inarserat, et crassus aer nebulosis vaporibus caligabat, sed subductis imbribus nubila refrenata pendebant, quando nec herba, nec flores, nec ulla germina pullulabant. Non spicarum aristas rosida aura recreabat, quando flumina tenuata rivis, alveis breves meatus agebant, et fontium ubera torridi solis diuturno ardore refrixerant, et usitatum amari
Abbreviated transcription (Latin):
tam in nomine prophecȩ mercedem
prophetȩ accipiet: et qui potauerit
sitientem calioe aquȩ frigidȩ in noĩe
discipuli: non perdet̾ mercedem suam.
ꝙ quid scrutatur quod propħ̃a dixit
festina: HIumquid tantum tunc e¬
suriebat: ut indifferent̾ festinatione
mulieris indigeret:N Ion utique.
S docere eam uoluit prompto ammo
esse. & feruenti & hllari ad bom oꝑis
effectum. non cum tristicia neq ex ne¬

Expanded text:
t in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet; et qui potaverit sitientem calice aquae frigidae in nomine discipuli, non perdet mercedem suam . Quid est autem quod propheta dixit, festina? Nunquid tantum esuriebat, ut indifferenter festinatione mulieris indigeret? Non utique, sed docere illam voluit, prompto animo esse et ferventi et hilari ad boni operis effectum, non cum tristitia, n
Abbreviated transcription (Latin):
tam iulianum. Iulianus autem bellum
aduersus parthos parans. cum romanas
uires contractas undiq ad destinatam se¬
cum traher& ꝑditionem xp̃ianorum
sanguinem dns stus nouit: palam ꝑse¬
cutur̃ ecclesias: si uictoriam posset adi¬
pisci. Nam & amphiteatrum ihero¬
solimis extrui iussit: in quo reuers
a parthis episcopos. monacos. omnesq
loci eius scõs. bestiis etiam arte seuiorib
obiceret: spectaretq lanandos. Huius a
sebasten palestinȩ urbem. sepulchrum io¬
hannis baptistȩ inuadunt. ossa disꝑgt̃:
eadem rursus collecta & cremata. latiꝰ
disꝑgunt. S d̃i prouidentia. affuere qͥ¬
dam ex iherusolimis monacbi. qui mix¬
ti colugentib queq ipsi poterant abla-¬
ta ad patrem suum philippũ ierusoli-¬
hec supra se enim ducebat tantum
thesaurum proprils seruare uigilils.
maximum tunc achanasium ꝑ uilia¬
num diaconem suum mitit. Quȩ ille
suscepta paucis arbitͥs sub cauaco sacͣ¬
rii pariere inclusa. prophetico spiricu

Expanded text:
aluerunt. Inlianns autem bellum aduersum Parthos parans cum Romanas uires contractas undique ad destinatam secum traheret perditionem, Christianorum sanguinem dis suis uouit, palam persecuturus ecclesias, si uictoriam potuisset adipisci. nam et amphitheatrum Hierosolymis extrui iussit, in quo reuersus a Parthis episcopos monachos omnesque eius loci sanctos bestiis etiam arte saeuioribus obiceret spectaretque laniandos. itaque Sebasten Palaestinae urbem sepulcrum Joannis Baptistae invadunt, ossa dispergunt, eadem rursum collecta et cremata latius dispergunt. Sed Dei providentia affuere quidam ex Hierosolymis monachi qui, mixti colligentibus, quaecunque ipsi poterant ablata ad patrem suum Philippum perhaec supra se enim ducebat tantum thesaurum propriis servare vigiliis maximum, tunc Athanasium, per Julianum diaconum suum mittit. Quae ille, suscepta paucis arbitris, sub cavato sacrarii pariete inclusa, prophetico spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
uidua cito uindemiauit. Bonorum enim
laborum fructus gloriosus est: & inconcus¬
sa radix prudentiȩ. Audistis õ mulieres
&e malarum mulierum actus: & bonaꝵ
uirtutes. Illarum gͦ facinora calcate: ha¬
rum uero exempla sec̾temiri. Illas erecͣ¬
mini. has uero imitemini: ut cum sc̃a¬
rum feminarum cursus & inuestigia
consequuȩ fueritis: in earum choro at¬
q consortio pari gloria & laude annu-¬
cula seculorum amei¬
iosephus uinctum fuisse
iohannem baptistam. in
castello macherunta: ibiq
caput eius truncatum fuisse. Quod¬

Expanded text:
vidua cito vindemiavit. Bonorum etenim vidua cito vindemiavit. Bonorum etenim laborum fructus gloriosus est, et inconcussa radix prudentiae . Audistis, o mulieres, et malarum mulierum actus, et bonarum virtutes. Illarum ergo facinora calcate, harum vero exempla sectamini. Illas exsecramini, has vero imitamini, ut cum sanctarum feminarum cursum et vestigia consecutae fueritis, in earum choris atque consortio pari gratia et laude annucula saeculorum. AmeJosephus vinctum fuisse abductum Joannem Baptistam in castellum Macheronta, ibique caput ejus truncatum fuisse;
Abbreviated transcription (Latin):
michi sicut abraham in angelorum
aduencu festinauit ad boues uitulum
nes subemericios faciendos. ut acciꝑet
illum in cȩlis absconditum panem. fes¬
tina ꝙ fac sicut abraham hostias dño.
Non pͥmum tibi & postea michi sic̃
cain. & ofni. & finees. filii heli sacerdo¬
tis: qui despiciebant honorem di. pri¬
mum sibi sacrificioꝵ primitias eligen¬
tes ex omnib donis quȩ offerebantur.
Illa gͦ uidua quod imꝑatum ẽ ei a pro¬
locuplecem ẽẽ mercedem oꝑantib in do
repositam. Proph̃a uͦ preꝑationem uiduȩ
suscepit. gustauit. locutꝰ est: & domũ
eius repleuit bomis. NIon deficiet in¬
quit farmȩ hydria. & oleum de cap¬
sace : donec det d̾s pluuiam suꝑ faciẽ
terre. & quare usq ad ulud cempus
finem benedictionis dedit: Necessa¬
rium utiq oporcebat enim noua gła
sicut pluuiam uenientem in terram ue¬
terem legem terminũ accipere: & con¬
sequens est opus uerbum dei. Uides quo¬
modo hospitalitatis mercede benedicta

Expanded text:
mihi, sicut Abraham in angelorum adventu festinavit ad oves, et vitulum nes sub cinere faciendos, ut acciperet illum in coelis absconditum panem . Festina, et fac sicut Abraham hostias Deo, non primum tibi, et postea mihi, sicut Cain, et Ophni et Phinees filii Heli sacerdotis, qui despiciebant honorem Dei, primum sibi sacrificiorum primitias eligentes ex omnibus donis quae Deo offerebantur . Illa ergo vidua quod imperatum est ei a prolocupletem esse fructum operantibus in Deo repositum. Propheta vero praeparationem viduae suscepit, gustavit, locutus est, domum ejus replevit bonis. Non deficiet, inquit, farina hydriae, et oleum de capsace, donec det Dominus pluviam super terram. Et quare usque ad illud temporis, finem benedictionis dedit? Necessario utique. Oportebat enim nova gratia sicut pluvia superveniente in terram, veterem legem terminum accipere, et consequens est opus verbo. Vides quomodo hospitalitatis mercedes benedicta
Abbreviated transcription (Latin):
proprias imitent᷑. Illarum castos labo¬
res: suas coronas ẽẽ existiment. Muli¬
er bona & hospitalis beata sunamites.
que uirum suum deprecatalmansionẽ
uertens ad eos quod facere consueuerat:
secretum haberet refectionis locum. Po¬
suit ergo ei lectum ut scriptura declarat
& lucernam ꝙ mensam. Lectum uero ñ
utiq uacrium tegumentis. s habente
competentia stratui indumenta: & lu¬
cernam non sine lucinio. s cum stup¬
pa & oleo habentem lumen: & mensã
non sine panib s instructam cibis ne¬
cessariis. Quid autem digne dicimus.
et de beata illa uidua: quȩ suscepit. ꝓ¬
pħam belyam. Quam in nullo impediuic
iopia rerum diuitis bonȩ uoluntatis.
cui erat neque frumentum neq uinum
neque pulmentariũ. neq aliud ullum t̾¬
restris alimoniȩ genus ad pauꝑtatis ex¬
hauste consolationem:NIon ager illi
frugifer semen panis prebebat. non ui-¬

Expanded text:
proprias intuentur, et illarum castos laboproprias intuentur, et illarum castos labores suas esse coronas existimant. Mulier bona et hospitalis beata Sunamitis, quae virum suum deprecata est mansionem vertens ad eos, quod facere consueverat, secretum haberet refectionis locum. Posuit ei lectum ut Scriptura declarat et lucernam et mensam. Lectum utique non vacuum tegumentis, sed habentem competentia strato indumenta; et lucernam non lucernario lino, sed cum stupa et oleo habentem lumen; et mensam non sine panibus, sed instructam cibis necessariis . Quid autem digne dicamus et de beata illa vidua quae suscepit Eliam , quam in nullo impedivit inopia rerum, divitem bona voluntate, cui non erat neque frumentum, neque vinum, neque pulmentum, neque aliud quid terrestris alimoniae, ad paupertatis exhaustae consolationem? Non ager illi frugifer semen panis proferebat, non vi
Abbreviated transcription (Latin):
euertit: ut quem multa milia hostium
torruerant: hunc una muliercula sine
arimis dolo malitiȩ armata conficeret.
Propter hoc annuntiat tibi proph̃a et
dicit. A conuge tua custodi te: ne ma¬
nifestes ei cor tuum. Dic em̃. Que bestia
contra masculum talia facere aliquan¬
do audita est: Quȩ dracena uult con¬
iugem suum perdere: uel quȩ leena
marem suum iugulandum tradidit:
uides gͦ quia apre dixerit sapientia. qm̃
non est caput suꝑ caput serpentis: et
ñ est malitia suꝑ malitiam mulieris. Et
simul omnis quisquis babet mulierem
malam cognoscat: quia iam iniquita¬
tum suarum mercede portat. Pon ca¬
ret testimonio ueritatis hic sermo. Andi
sapientiam dicentem. Mulleri male &
iniquȩ portio dabitur pro oꝑib malis
S hactenus michi de muliere mala: ser¬
mo habitus. hic habeat finem. Oportet.
enim nnc uicissim commemorare bo¬
nas: maxime ꝓpt̾ eas quȩ absunt. Bonȩ
autem feminȩ bonarum uirtures sicut

Expanded text:
evertit, ut quem multa millia hostium evertit, ut quem multa millia hostium vicerant, hunc una muliercula sine armis dolo male armata vicerit. Propter hoc annuntiat tibi propheta, et dicit: A conjuge tua custodi te, ne manifestes ei cor tuum. Dic ergo mihi, quae bestia contra masculum suum talia aliquando meditata est? Quae dracaena vult conjugem suum perdere? vel quae leaena marem suum jugulandum tradidit? Vides ergo quod praedixit Sapientia, quoniam non est caput super caput serpentis, et non est malitia super malitiam mulieris. Et semel omnino quisquis habet mulierem malam, cognoscat quia jam iniquitatum suarum mercedem portat. Non caret testimoniis veritatis hic sermo. Audi sapientem dicentem: Mala mulier et iniqua portio dabitur pro operibus malis . Sed hactenus mihi de muliere mala sermo habitus, hic habeat finem. Oportet enim nunc vicissim commemorare bonas, maxime propter eas quae adsunt. Bonae enim feminae, bonarum virtutes sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tis ossibus asini cadaueris arenti maxillas
allophilos mille uiros prostrauit. S pre¬
terea & sc̃s erat. Atq in tantum sc̃s. ut
cum stetiss post laborem pugnȩ in loco
sicco. deprecat᷑ in defectu animȩ suȩ dnm̃
statim & ex ipsa quam in manu tenebat
maxilla crumpentẽ aquam biberet. at¬
.q in de sitis ęstum ex eodem mortui peco¬
ris osse quo uicerat: rectus extingueret.
Et hunc tantum & talem uirum. et
pulchritudine & uirtute & sancticate p̃¬
stantem uxor sua sicut mimicum despici¬
ens: & alligans allophilis tradidit. Unde
autem illa mulier. illi tam forti uiro pre¬
ualuit: unde nͥ ingenica illi simplici¬
tate bonitatis: & sibi maliciȩ cauiditare:
Non solum em̃ curiosa s &e subdola
irrepsit in precoulia mariti simpricis
et importunis obsecrationib atq illecebris
blandiens. fatigatum archano illo uir¬
tutis suȩ mysterio spoliauit: atq: ita de¬
rasis crinib uirtuce nudatum funditus

Expanded text:
tis ossibus asini arente maxilla tis ossibus asini arente maxilla allophylos mille prostravit. Sed praeterea sanctus erat, atque in tantum sanctus, ut cum sitisset post laborem pugnae in loco sicco, deprecatus in defectu animae suae Dominum, statim ex ipsa quam in manu tenebat maxilla erumpente aqua biberit, atque inde sitis aestum ex eodem mortui pecoris osse quo vicerat, refectus exstinxerit. Et hunc talem et tantum virum et pulchritudine et virtute et sanctitate praestantem, sua uxor sicut inimicum decipiens et alligans, allophylis tradidit. Unde autem illa mulier illi tam viro forti praevaluit, nisi ingenita illi simplicitate bonitatis, et sibi malitiae calliditate? Non solum enim curiosa, sed et subdola irrepsit in praecordia mariti, quem simplicibus et importunis obsecrationibus, atque illecebrosis blanditiis fatigatum, arcano illo virtutis suae mysterio spoliavit, atque ita derasis crinibus virtute nudatum funditus
Abbreviated transcription (Latin):
culo neq in futuro: uis udere & aliã
malitiȩ huius parem: Da michi dali¬
lam. Nam & ip̃sa fortissimum sanson¬
illum uirum suum nouacula rasum &
uinc̾tum allophilis hostib in predam:
& lu dibrium tradidit. Illum cubilis sui
coniugem. cum mollissime blandiebat᷑
quem simpliciter adorabat. quem seipsa
cariorem carere existimabat: quem he¬
sterno die ut amica complec̾cebatur: ho¬
die ut inimica deepit. Quem pauloan¬
ir cauidis maleblanda palpabat illecebris
uelut diligens: hunc paulopost morti tra
pucuerat uxori : forte non erat specios̾.
Et quis eo pulchrior eo tempore uidebat᷑
qui septem crines sacrato uercice in sep¬
tisormis gr̃ȩ imaginem prȩferebat: An
uͦ non erat fortis: O contemptu ignauiȩ
spernebatur: Ꝙ quis illo fortior. qui leo¬
nem terribilem uenlentem sibi obuiam
solus inermis iniectis manibus strangła¬
uit: U ut scriptum ẽ sicut hedum ca¬
prarum discerpsit. & qui una de uietus¬

Expanded text:
culo, neque in futuro? Vis videre et aliam culo, neque in futuro? Vis videre et aliam malitiae hujus parem? Da mihi Dalilam. Nam et ipsa fortissimum Samsonem virum suum novacula rasum et vinctum, allophylis hostibus in praedam et ludibrium tradidit. Illum cubilis sui conjugem, cui mollissime blandiebatur, cui simpliciter adulabatur, quem seipsa chariorem habere aestimabatur, quem hesterno die unanimis amplectebatur, hodie ut inimica decipit. Quem paulo ante callidis male blanda palpabat illecebris ut diligens, hunc paulo post morti tradplicuerat uxor? Forte non erat speciosus? Et quis eo pulchrior sub illo tempore videbatur, qui septem crines vertice in septiformis gratiae imagine praeferebat? An vero non erat fortis, et contemptu ignaviae spernebatur? Et quis illo fortior, qui leoni terribili obvianti sibi obviat, solus et inermis innexis sibi manibus strangulat, et ut scriptum est, sicut haedum caprarum discerpsit? Et qui una de vetus
Abbreviated transcription (Latin):
Non mitigata ÷ ad affecꝰtionem m̃¬
tis liguriȩ. cum illum quem in rega¬
li quondam purpura amictum uide¬
rat: tunc in aggere stercoris nudato
corpore iacentem uideret: non recordata
est pristinȩ cum eo consuetudinis suȩ
neq quanta per ipsum gła in dicitis
& honorib floruisset. s oblita omnium
morere. O grã coniugalis. o malagina
dolorib leniendis accommodatum: o ca¬
ritatis constans fides. Dic michi mulier
putasne umquam si te in simili tribula¬
tione positam ille uidisset. tale ad te uer¬
bum potuisset emutere. & non orationi¬
bus magis & benefactis passionem tuam
abstersisset: I Ion fusficiebat tempo
ralis castigatio. nisi & tu dolorib ꝙ uul¬
nerib eius grauior morbus accederes: qͦ
sempuernam illam per hasphemiã pec¬
cati ad duceres pęnam: An ignoras quod
omne peccatum & blasphemia remit¬
tetur hominib in spũ autem scõ blasphe¬
manti non remitetur ei neq in isto sȩ¬

Expanded text:
Non mitigata est affectione meNon mitigata est affectione mentis uxor, cum illum quem regali quondam purpura amictum viderat, nunc in aggere stercoris nudato corpore jacentem videret. Nec recordata est pristinae cum eo consuetudinis suae, neque quanta per ipsum gloria et divitiis et honoribus floruisset, sed oblita omnium morere. O gratia conjugalis, o sermo magnis doloribus leniendis accommodatus, o charitatis unanimis fides! Dic mihi mulier: Putasne unquam, si te in simili tribulatione positam vidisset, tale ad te verbum potuisset emittere, et non orationibus et benefactis passionem tuam abstersisset? Et non sufficiebat sibi tam gravis passio, nisi et tu doloribus et vulneribus gravior accederes, quae sempiternam illi blasphemiae peccato adduceres poenam? An ignoras quod omne peccatum et blasphemiae remittuntur hominibus, in Spiritum autem sanctum blasphemantibus non remittetur, neque in isto sae
Abbreviated transcription (Latin):
siltis: sicut herodias fecit herodi. Si uͦ
pauꝑem urum habeat. ipsum quoq
ad iracundias ce rixas incitare ñ de¬
omnes passim despicit: & ad omnem¬
audaciam spũ superbiȩ inflatur. Timo¬
re enim dei non refrenat linguam suã
nec in futurum iudicium. prospicit.
neq ad dm attendat. non amicitiȩ
iura seruare. non religionis fidem
nouit uereri. Nichil est ei uirum
suum tradere ad mortem. Deniq iustũ¬
illum iob. mulier sua ad mortem trade¬
bat dicens ei. Dic uerbum in domnũ
& morere. O malignitas meffabilis: o
uoluntas impia. N Ion miserata est
inri sui. cum uideret omnia eius men
bra. atq uitalia uiscerib ignitis arden¬
tia: & totas carnes eius uermib: inuo¬
lutas. N Ion flexa est ad miscđiam
uidens eum totis dolorib inherere:¬
& duris crutiatib constrictum. agone
fueris dimicare. Heu ululatu lac̾ma¬
bili dolores suos ab intentione laterum
thabidoꝵ erpressit uocibus decantare

Expanded text:
silium, sicut Herodias fecit Herodi. Si vero silium, sicut Herodias fecit Herodi. Si vero pauperem virum habeat, ipsum quoque ad iracundias et rixas incitare non deomnes passim despicit, et ad omne mendacium spiritu superbiae inflatur. Timore enim Dei non refrenat linguam suam, nec futurum judicium prospicit, neque ad Deum intendit. Non amicitiae jura servare, non religionis fidem novit vereri. Nihil ei est virum suum tradere ad mortem. Denique justum Job mulier sua ad mortem tradebat, dicens: Dic verbum in Dominum, et morere . O malignitas ineffabilis, o voluntas impia! Non miserta est viro suo, cum videret omnia membra ejus atque vitalia ulceribus ignitis ardentia, et totam carnem ejus vermibus involutam. Non inflexa est ad misericordiam, videns eum tot doloribus volvi, et duris cruciatibus constrictum, agone funereo dimicare, et ululatu lacrymabili dolores suos intentione laterum tabidorum expressis vocibus decantare.
Abbreviated transcription (Latin):
minabatur iniic̾tus. Per muuerem cas¬
tissinum ioseph uinculis aiuigatum de¬
trusit in carcerem. ꝑmulierem totius
mundi uicernam iohannẽ capite trũ¬
cauit. & quid dicam de hominibus:¬
uerem cuncta omnino prostrauit. &
iugulauit. Omnes interfecit: om̃s eli¬
sit. replecos ignominia. & honore uacu¬
atos. Muuer enim impudens nemini
parcit. Hon leuitam hono
inutier mala. Sine illa pauꝑ siue sic
pera: immedicabile uenenum. Scio
go aspides blandimentis incantantium
mitigari: & leones & tigrides & par¬
dos domica seritate mansuescere. Muli¬
er enim mala si iniuriam patiatur in¬
sanit. et si honorem accipiat extolitur.
co si potentis alicuius sit uxor. non ces¬
sat nocte ac die uirum suum callidi
stimulare sermonib Blanda neqͥter &
importuna uiolenter. donec a mente. eiꝰ
extrudat patientiam. &e ad consensiror¬
sui furoris eracuat: ut sionlem sibi faci¬
at maritum. Im probis male suadet con¬

Expanded text:
minabatur invictus. Mulier casminabatur invictus. Mulier castissimum illum Joseph vinculis alligatum detraxit in carcerem. Mulier illam totius mundi lucernam Joannem capite truncavit. Et quid dicam de mulier cuncta omnino prostravit et jugulavit, omnes interfecit, omnes elidit, repletos ignominia, et honore vacuos. Mulier enim impudens nemini parcit: non levitam honormulierem malam! sive illa pauper sit, sive pera, immedicabile venenum. Scio enim et ego aspides blandimento incantantium mitigari, et leones et tigrides et pardos domita feritate mansuescere. Mulier mala et si injuriam patitur, insanit, et si honorem accipit, extollitur. At si potentis alicujus uxor sit, non cessat die ac nocte virum suum callide stimulare, blande, nequiter, importune et violenter, donec mentem ejus extrudat impatientia, et ad sui consensum furoris exacuat, ut sibi similem faciat maritum. Improbis male suadet con
Abbreviated transcription (Latin):
helyas: & abiit scd̾m animam suam.
Et peruerit in desertum uiam qua¬
draginta dierum: & cepit quasi tedẽs
in defectione animi postulare ut mo¬
reretur & dixit. Domine ds̃ sufficit m.¬
iam accipe animam meam: quia ñ
sum melior suꝑ patres meos. Ue michi:
quid adhuc dicam: Ille tantꝰ ꝓpheca
hehras timuic mulierem. qui totĩ mũ¬
di statum &e cęli pluuiam & agri spe¬
ciem in linguȩ suȩ potestare portaue¬
rat. qui ignem de cȩlo deduirerat. & ꝑ
uirtutem orationis mortuum suscita¬
uerat: hic timuit mulierem. Hul
lieri malȩ. Attestatur iterum sermoni
meo sapiens salomon. quia non est
caput suꝑ caput serpentis: & non ẽ
matitia suꝑ malitiam mulieris. Oma¬
lum summum: & acutissimũ telum
mum illum dauid ut necem militiꝰ
sui innocentis uriȩ ethei in epistole
dolo mandaret armauit. ꝑ mulierem¬
q erauit: ut  uirturẽ crinib & de¬
corem oculis expoliatus. iudibriũ fore
Cum his captiuus mioleret: quib do¬

Expanded text:
Elias, et abiit secundum animam suam, Elias, et abiit secundum animam suam, et perrexit in desertum, viam quadraginta dierum, et coepit quasi taedians in defectione animae postulare ut moreretur, et dixit: Domine Deus, sufficit jam, accipe animam meam, quia non sum ego melior super patres meos. Vae mihi. Quid adhuc dicatur, si ille propheta tantus timuit mulierem, qui totius mundi statum et coeli pluviam et agri speciem in linguae potestate portaverat, qui ignem e coelo eduxerat, et per virtutem orationis mortuos suscitaverat? Hic timuit mulierem? timulierem malam. Attestatur iterum huic verbo meo sapientissimus Salomon: Quia non est caput super caput serpentis, et non est malitia super malitiam mulieris . O malum summum et acutissimum mum illum David in necem militis sui innocentis Uriae Hethaei, ut epistolam dolo mandaret, armavit. Mulier svirtutum crinibus, et decore oculorum exspoliatus, ludibrio foret et cum his captivus moleret, quibus do
Abbreviated transcription (Latin):
lo inferiores sunt. Testificat᷑ huic ser¬
moni meo sapientissimtis salomon di¬
cens. Cohabitare leoni & draconi me¬
lius est: quam cum muliere mala &
linguosa. Et ne putes sapientem uirũ¬
in hionia hoc dixisse: ex ipsis rebus
disce manifestius. Danihelem leones in
lacu reueriti sunt: iustum uero ulum
naboth iezabel interfecit. Cetus ionam
in uentre eustodiuit: dasila autem san
baptistam in deserto uiuentem subdi¬
ta feritare tremuerunt: herodias ue¬
ro eidem caput abscidit. & tanti uiri
mortem in precium saltationis accep̃.
Helyam corui in monte pauerunt: et
iezabel eum post redditam per ipsum
terris plinuȩ grãm ꝑsequebat᷑. ut pęnã¬
ei mortis redderet: cinius orationib de¬
pulsa generis humani fame. & ipsa lica
indigna uiuebat. Quid enim dixit post
illud ammirabile beneficium: Si tues
hehyas: ego sum ierabel. Hȩc michi fa¬
ciant di & hȩc apponant: nisi crasta¬
no hac hora ponam animam tuamisic̃

Expanded text:
lo inferiores sunt. Attestatur huic serlo inferiores sunt. Attestatur huic sermoni meo sapientissimus Salomon, dicens: Cohabitare leoni et draconi melius est, quam cum muliere mala et litigiosa. Et ne putes propheticum hoc vane dixisse, ex his rebus disce manifestius: Danielem leones in lacu reveriti sunt, justum vero illum Naboth Jezabel interfecit. Cetus Jonam in ventre custodivit. Dalila autem Samse Joannem Baptistam in deserto viventem subdita feritate tremuerunt. Herodias vero eidem caput abscidit, et tanti viri mortem in pretium saltationis accepit. Eliam corvi in monte paverunt, et Jezabel eum post illam redditae per ipsum terris pluviae gratiam persequebatur, ut poenam mortis ei redderet, cujus orationibus depulsa generis humani fame, et ipsa licet indigna, vivebat . Quid enim dixit post illud admirabile beneficium? Si tu es Elias, et ego sum Jezabel. Haec mihi faciant dii, et haec apponant, nisi crastina hac hora ponam animam tuam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uocem mirantur mecum. uel iohan¬
nis constantiam uel herodis leintarẽ.
uel impiarũ mulierum ferinam dem¬
tiam. Quid enim audiuimus: Hero¬
des inquit apprehensum iohannẽ: po¬
suit in carcerem. Quamobrem: Propt̃
herodiadem uxorem philippi fratͥs sui
& reprehensam forsitan leuitatem he
malitiam: Etquidem existimo nullam¬
esse in hoc mundo bestiam comꝑabilẽ
mulieri malȩ. S nimc michi de mala
muliere sermo est: non de bona & ho¬
nesta. I Ioui enim multas bonas &
honestas & ordinatas in omne opus bo¬
num promptas: quarum me uitam
commemorare oportet. ad alificationẽ
audientiũ. & ad amorem bonorũ exci¬
tandum mentib singulorum. Nulla
ergo in hoc mundo bestia: similis ÷ mu¬
ueri malȩ. Quid inter quadrupedia a¬
nimalia leone sȩuius:S nichil ad
hanc. Aut in serpentib quid dracone
attrocius: N Iec hoc quidẽ uxta mu¬
uerem malam & linguosam conferri
potest. am & leo & draco: in ma¬

Expanded text:
vocem, et mirantur mecum vel Joanvocem, et mirantur mecum vel Joannis constantiam, vel Herodis nequitiam, vel impiarum mulierum ferinam levitatem. Quid enim audivimus? Herodes, inquit, apprehensum Joannem posuit in custodiam. Quamobrem? Propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui. Et reprehendam forsitan levitatem Hermalitiam? Et quidem ego existimo nullam in hoc mundo esse bestiam comparabilem mulieri malae. Sed nunc de mihi mala muliere sermo est, non de bona et honesta. Novi enim multas bonas et honestas et ornatas, in omne opus bonum promptas, quarum me vitam commemorare oportet ad aedificationem audientium, et ad honorem bonarum excitandum in mentibus singulorum. Nulla ergo in hoc mundo bestia similis est mulieri malae. Quid inter quadrupedia animalia leone saevius? Sed nihil ad haec. Aut in serpentibus quid dracone atrocius? Nec hoc quidem juxta mulierem malam et litigiosam conferri potest. Nam et leo et draco in ma
Abbreviated transcription (Latin):
uasit. Uerum nequis estimet & de talibꝰ
nos uelle declamare. nos non declama¬
re s uolumus clamare: ut festiuitatis
suram. E pulis ur̃is intersit. xꝑc̃: in fa¬
cie prandeatur auctoritas. Honestate
coninuii natura ipsa quȩ nos ꝓducit
bonoretur: lȩticia mensȩ ur̃ȩ pertin¬
gat ad pauꝑes xp̃i: familia ur̃a inno¬
centiȩ tripudiet disciplina. Absit ebri¬
etas. lurus absistat. fugetur effusio.
saltatricum pestis. lenocinia cantorũ.
uoluptatum fomenta. uentris onera.
naufragium mentis. cum herodiadis
conuio abscidant᷑: ut presens gaudi¬
unn ur̃m ad lȩtitiam ueniat. sempiter¬
nam. Frarres hodie sermonem tulimus
git quanta sit gła martẏris: quando
miseriam ꝑsecutoris audierit. uerum
tam̃ nos conuenic scire. quia iohanneᷤ
de morte sua natus est: &e de natali
eu me quid agam. unde ser¬
monis exordium faciam:⁊
quid dicam uel taceam:
Non enim ego tantũ
in stũporem mentis factus sum: sed
& omnes qui audierunt euuangelii

Expanded text:
ucit. Verum ne quis existimet declamare nos velle de ta libus, nos non declamare volumus, sed clamare, ut festivitatum suram, epulis nostris intersit Christus, in facie prandeatur auctoris; honestate convivii natura ipsa, quae vos produxit, honoretur; laetitia mensae vestrae pertingat ad pauperes, familia vestra innocentiae tripudiet disciplina, luxus absistat, fugetur effusio; saltatricum pestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis conviviis abscindantur; ut praesens gaudium vestrum ad laetitiam perveniat sempiternam. Hodie, fratres, sermonem tulimus,git quanta sit felicitas martyris, quando miseriam persecutoris audierit: scire tamen nos convenit quia et Joannes de morte sua natus est, et de natali eu me, quid agam? Unde sermonis exordium faciam? Quid dicam, vel quid taceam? Non enim ego tantum in stuporem mentis factus sum solus, sed et omnes qui audierunt Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
put eius in disco. & datum est puellȩ:
puella autem oetuuit matͥ suȩ. Audistis
fr̃s quanta nata sit de uoluntate crude¬
litas: de libidine impietas. Alatum ẽ
domus. fiunt de pransorib specta¬
fic eybus cȩdes uinum transit in san¬
guinem. finis apponitur in natali. in
ortu exhibetur occasus. conuuuium mu¬
tur in funus. tragedlȩ personant secu¬
lorum. Intrat bestia non puella: quȩ¬
rit caput ampuitare non saltare: dis¬
currit fera non femina: aspargit iu¬
bas ꝑ ceruices non capillos: anfractibus
dilatat menbra: seuitia crescit augm̃¬
tis: fit gͣndis crudelitare non corpore:
& singularis fera usque dum capiat p̾-¬
dam: fremit ore. dentib frendit: fer¬
rum non suscipit s producit. Prȩmoni¬

Expanded text:
datum est puellae, et puella dedit matri suae. Audistis, fratres, quanta sit nata de voluptate crudelitas, de libidine impietas. Et allatum est fiunt de pransoribus spectafit cibus caedes, vinum transit in sanguinem, finis apponitur natali; in ortu exhibetur occasus, conviviumtur, organa tragoediam personant saecularem; intrat bestia, non puella; quaerit amputare, non saltare; discurrit fera, non femina; spargit jubas per cervicem, non capillos; membra dilatat anfractibus, saevitiae crescit augmentis; fit grandis crudelitate, non corpore; et singularis fera usque dum capiat praedam, fremit ore, dentibus frendit; ferrum non suscipit, sed producit. Verum n
Abbreviated transcription (Latin):
buit facultatem. S audiamus ipsam
iohannis beatissimi passionem. Nie in¬
quit natalis herodis saltauit herodia¬
dis filia in medio triclino: & placuit
rando pollicitus est dare ei: quodcumq
postuiasset ab eo. At illa premonica ama-
tre sua: da michi inquit in disco capt
iohannis baptistȩ. Hec est hȩc est mu¬
lier. antiqua malitia: quȩ adam eiecit
de paradysi delicus: hec cȩlestes homines
facit terrenos: hec humanũ genus m̃¬
sit in infernum. hec uitam abstulit
mundo. propt̾ unius arboris pomũ.
Hoc malum quod homines ducit ad
mortem: hoc malum fugit helyas pro¬
pheta. M cinus lingua clauis facta est
çeli: tanquam reus fugit a facie mulie¬
ris. Hec inuenit uerum laborem et
pressuram. que nune occidit ioħem
baptistam. deicit pueritiam. ꝑdit iu¬
uentutem: iuicit & inquietat emortu¬
am senectutem. Prȩmonita inquit a
matre sua: da michi ĩn disco inquit
caput iohanis baptistȩ. Libidine ȩstu-¬

Expanded text:
buit facultatem. Sed audiamus ipsam buit facultatem. Sed audiamus ipsam Joannis beatissimi passionem. Die natalis Herodis saltavit Herodiadis filia in medio triclinio, et placuit rando pollicitus est dare ei quodcumque postulasset ab etre sua: da mihi inquit in disco caput Joannis Baptistae. Haec est mulieris antiqua malitia, quae Adam ejecit de paradisi deliciis ; haec coelestes homines fecit esse terrenos, haec humanum genus misit in infernum, haec vitam abstulit mundo propter unius arboris pomum. Hoc malum quod homines ducit ad mortem, hoc malum fugit Elias propheta ; et cujus lingua clavis facta est coeli, tamquam reus fugit a facie mulieris; haec invenit verum laborem et pressuram, quae nunc occidit Joannem Baptistam, dejicit pueritiam, perdit juventutem, illicit et inquietat emortuam senectutem. Praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, in disco caput Joannis Baptistae. De
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. quem corrigere uoluit non
perire: sed herodes facib libidinis
ardens perire maluit quam redire.
& uxorem fratͥs illicice possidere: et¬
placere captiuis criminum. In nocen¬
tie inimicis: odiosa fit semꝑ libertas.¬
IIam uirtus contraria uitiosis. sac¬
legis exosa sanctitas. inimica castitas
impudicis. corruptis integritas pęna.
luxuriosis aduersa frugalitas. crude
tui. Ecce unde lohannes offendit: ecce
unde herodes furit. Malos qui mon&e
offendit: incurrit odium. qui arguit
criminosos. Dicebat iohannes quod
erat legis. quod iusticiȩ. quod erat sa¬
lucis: certe qd̃ erat non odii s amori
Ecce qualem consecutus ÷ ab impio ꝓ
pietate mercedem. uolens inquit occi¬
dere eum: timuit populum. facile de¬
uiat. ã iusticia: qui in causis non dm
& ȩstuat animo quousq perficiat qͦd
cogitat malum. Solus enim dei est ti¬
mor. qui nocentes corrigit. fugatecͥ mi¬
na. innocentiam seruat: perpecem tri¬

Expanded text:
corrigere voluit, non corrigere voluit, non perire: sed Herodes facibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa frugalitas, crudeltui. Ecce unde Joannes offendit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, et aestuat animo quousque perficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tri
Abbreviated transcription (Latin):
& posuit in carcerem. Herodes tu ad¬
ulterium facis: & in carcerem uadit
iohannes: Sic uidicat sedens in loco
iudicis reus. in loco uindicis: innocen¬
tie persauior. Rogo ubi rerum facies.
ubi forma. ubi pudor. ubi existimatio.
publici cognitoris: ubi ds. ubi homo.
ubi fas. ubi lex: ubi ipsius iura natu¬
re: Simul om̃ia sunc. herodes ce agen¬
te. te iudicante. te uiuente confusa.
Tenuit inquit iobannem. & alligans
posuit eum in carcerem. Herodes te pe¬
tit causa. te arguunt uncula. te car¬
cer accusat. te diuulgat in publicũ
sam custodiȩ qui requirit. in te inue¬
nit quod puniat: & in iohanne quod
doleat. Iohannes orbi notus. famȩ uir¬
ture cognitus. celebratissimus sc̃itate.
dum attrahit ad se inquisitores. iniu-¬
riȩ. facit ut tutus. cunctis innotes¬
cat incestus. Agit ut te habeat con¬
fusio publica: quem corrigere non ua-¬
luit secreta correctio & pͥuata. Hero¬
dem iohannes monitis. non accusa¬

Expanded text:
et posuit in carcere. Herodes, tu adet posuit in carcere. Herodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Tenuit, inquit, Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcere. Herodes, te causa petit, te arguunt vincula, te carcer accusat, te divulgat producta in sam custodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio. Herodem Joannes monitis, non accusa
Abbreviated transcription (Latin):
speculum. pudicitiȩ titutus. castitatis
exemplum.penitentiȩ uia. peccatoꝵ
uenia. fid̃i disciplina. Iobannes maior
homine. par angelis. legis summa.
euu angłii satio. apłorum uox. silen¬
tium propharum. lucerna mundi.
tantus datur inceste. traditur adulre¬
rȩ. addicitur saltatrici. Merito ergo
confusa sunt uiscera: corda tremue
fudit ordinem. temerauit regnũ.
corrupit quicquid erat religionis.
quod legis. quod uicȩ. quod morum.
quod fid̾i. quod discipline. ꝑdidit q
confudit. Herodes siccariꝰ in ciues
in domesticos predo. plebis interemp¬
tor. occisor filiorum. in extraneos homi¬
cida. in proprios parricida. mebri¬
ans terram. cruore: in siti sanguinis
ꝑmanebat. Hinc est quod iohannis
sanguinem pium. in poculo crude¬
litatis absorbuit. S ista lec̾tio iam lo¬
quatur. Herodes inquit tenuit ioħem:
& ailigauit eum. Qui uincula solue¬
rat peccatorum. peccatoris umculis
alligatur. ut uinc̾ta uenia. locum
ueniȩ non relinquat. Alligauit eum

Expanded text:
us, castitatis exemplum, poenitentiae via, peccatorum venia, fidei disciplina; Joannes major homine, par angelis, legis summa, Evangelii sanctio, apostolorum vox, silentium prophetarum, lucerna mundi, datur incestae, traditur adulterae, addicitur saltatrici. Merito ergo concussa sunt viscera, corda tremuerfudit ordinem, temeravit inperium, corrupit, quidquid erat religionis, quod legis, quod vite, quod quod fidei, quod disciplinae, perdidit et confudit. Herodes sicarius in cives, in domesticos praedo, interemptor plebis, occisor filiorum, homicida in extraneos, in proprios parricida, inebrians cruore terram, in siti sanguinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. Herodes, inquit, tenuit Joannem, et alligavit eum. Qui vincula solverat peccatorum, peccatoris vinculis alligatur, ut vincta venia locum veniae non relinquat. Alligavit eum
Abbreviated transcription (Latin):
bus non flagellabitur nec occidetur:
bitur. Pars ergo marthe ei aufertur.s
bono suo: quia pars mariȩ ei ꝑficitur.
quȩ non auferet᷑ ab ea. Exaitata enim
est suꝑ choros angelorum. repletum:
in bonis desiderium suum. uidet d̾m
facie ad faciem sicuti ẽ: gaudet eum
filio in ȩternum. Hȩc pars optima gͦ
non auferetur ab ea: cuius & nos par¬
ticipes si mus. meritis & precib eius.¬

Expanded text:
bus, non flagellabitur, nec occidetur; bus, non flagellabitur, nec occidetur; bitur . Pars ergo Marthae ei aufertur, sed bono suo; pars vero Mariae ei perficitur, quae non auferetur ab ea. Exaltata est enim super choros angelorum, repletum est in bonis desiderium suum , videt Deum facie ad faciem, sicuti est , gaudet cum filio in aeternum. Haec est pars optima, quae non auferetur ab ea; cujus et nos participes simus, meritis et precibus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius filii sui: conferens in corde suo.
Temo uinquam sicut ista gostauit.
qriam suauis est dñs. In ebriabat᷑ ab u¬
bertate domus d̃i: ce torrente uolupta¬
tis eius potabatur. Pec mirũ: qm̃
apud eam immo intra eam erat fois
uitȩ: de quo manabat tanca ꝑfec̾tio
utriusq uitȩ. Circa plurima ut mar¬
tha occupabatur. cirra unum ut maria
delec tabatur: quia unum est necessari¬
um. Plurima auferuntur: inum manoe
Singłariter igitur partem marche ꝑ¬
egit: singularit̾ optimam mariȩ partẽ
elegit. S: pars marthȩ ei aufertur. Iam
enim non erit sollicita: ut ministret
el sicut puero. eui omnes angelorim
ministrant ordines. sicrit domino. Iam
non curbabitur fugiens cum eo in ȩ¬
gyptum a facie herodis: quia ipse as¬
scendit in celum & herodes descendit.
in infernum. a facie eius. Iam non
turbabitur erga plurima quȩ feccrt̃
filio suo udei: quia omnia subiecꝰta st̃
ei. Iam filius mariȩ a iudeis uel militi¬

Expanded text:
ipsius filii sui, conferens in corde suo . ipsius filii sui, conferens in corde suo . Nemo unquam sicut ipsa gustavit quam suavis est Dominus . Inebriabatur ab ubertate domus Dei, et torrente voluptatis ejus potabatur . Nec mirum; quoniam apud eam, imo intra eam erat fons vitae , de quo manabat cuncta perfectio utriusque vitae. Circa plurima, ut Martha, occupabatur; circa unum, ut Maria, delectabatur, quia unum est necessarium ; plurima auferuntur, unum manet. Singulariter igitur partem Marthae peregit, singulariter optimam partem Mariae elegit: sed pars Marthae ei aufertur . Jam enim non erit sollicita ut ministret ei, sicut puero, cui omnes ordines angelorum ministrant, ut Domino. Jam non turbabitur fugiens cum eo in Aegyptum a facie Herodis; quia ipse ascendit in coelum, et Herodes descendit in infernum a facie ejus. Jam non turbabitur erga plurima, quae fecerunt filio suo Judaei; quia omnia subjecta sunt ei . Jam filius Mariae a Judaeis, vel militi
Abbreviated transcription (Latin):
flagitat. Hec de parte marche. Norro de
parte mariȩ quȩ optima predicatur.
quanta uel qualis in beata maria fue¬
ric quis digne loquat᷑: Si talis est ut
diximus. immo quia melior est quã
diximus in beata maria pars marthe
quȩ tamen a domino non laudatur.
sed tantum non uituꝑatur: qualis ẽ
pars quam optimam maria elegit: qͦ
sic laudat᷑ ut ab ea non auferri dicat᷑:
Oquam magna multitudo dulcediniꝰ
dei fuit in beata uirgine: quando sp̃e
concẽpit. Quid de d̾o non sapiebat: in
qua dei sapientia latebat: & in cuius
utero corpꝰ sibi aptabat: Xp̾c est ait a-¬
postolus. di uirtus & d̾i sapientia: & in
eo sunt omnes thesauri sapientiȩ & sci¬
entiȩ absconditi. xp̃c autem in maria.
Ergo d̾i uirtus et dei sapientia. & om̃s
thesauri sapientie & scientiȩ. in maria.
Hȩc non tantum ad pedes. sed etiam ad
caput domini sedens: audiebat uerbũ
ex ore eius. Hȩc conseruabat uerba an¬
głorum. pastorum. magorum. nec non

Expanded text:
flagitat. Haec de parte Marthae. Porro de flagitat. Haec de parte Marthae. Porro de parte Mariae, quae optima praedicatur, quanta vel qualis in B. Maria fuerit, quis digne loquatur? Si talis est, ut diximus, imo quia melior est quam diximus, in beata Maria pars Marthae, quae tantum a Domino non laudatur, sed tamen non vituperatur: qualis est pars, quam optimam Maria elegit, quae sic laudatur, ut ab ea non auferri dicatur. O quam magna multitudo dulcedinis Dei fuit in beata Virgine, quando Spiricoacepit! Quid de Deo non sapiebat, in qua sapientia Dei latebat, et in cujus utero corpus sibi aptabat? Christus est, ait Apostolus, Dei virtus, et Dei sapientia : et In eo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , Christus autem in Maria. Ergo Dei virtus et Dei sapientia, et omnes thesauri sapientiae et scientiae in Maria. Haec non tantum ad pedes, sed etiam ad caput Domini sedens audiebat verbum ex ore ejus. Haec conservabat omnia verba angelorum, pastorum, magorum, nec non
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur. Marcha autem satagebat: cura
frequens ministerium. Comprehenso
& crucifiro quasi in carrere posito affu
in egyptum a facie herodis: qui suum
talem filium adeo ꝑsequebat᷑. ut mul-¬
tos ȩtatis suspecꝰtȩ pueros occideret. Tur¬
babatur: cum iudeos insidiantes & mortẽ
ei inferre uolentes cognosceret. Ad ulti¬
mum turbata ẽ ualde: & iuxta sẏmeo
nem. suam ipsius animam ꝑtransiuit
gladius: cum uidisset suum talem fi¬
uum. comprehendi. ligari. flagellari:
conspui. spinis coronari. derideri. co¬
laphizari. crucifigi. mori. sepeliri.
Unde bene ei congruit quod dicituꝵ.
Martha martha. sollicita es: & turba¬
ris erga plurima. Nemo uͦ dubitat
quod beata maria filium suum uellos
sam in tribulatione adiuuari a diuri¬
tare. quam eidem filio suo in ẽe scie-¬
bat per cheoricam quȩ ÷ pars mariȩ.
Hoc est quod martha conquericur.
quod eam solam reliquerit soror mini¬
strare: & eius aurilium in ministerio

Expanded text:
dicatur: Martha autem satagebat circa dicatur: Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Comprehenso et crucifixo quasi in carcere posito adfuiin Aegyptum a facie Herodis, qui suum talem filium adeo persequebatur, ut multos suspectae aetatis pueros occideret. Turbabatur cum Judaeos insidiantes et mortem ei inferre molientes cognosceret. Ad ultimum turbata est valde, et juxta Simeonis vocem, suam ipsius animam pertransivit gladius , cum videret suum talem filium comprehendi, ligari, flageconspui, spinis coronari, derideri, colaphizari, crucifigi, mori, sepeliri. Unde et bene ei congruit quod dicitur: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erga plurima . Nemo vero dubitat quod B. Maria filium suum vellet sam in perturbatione adjuvari a divinitate, quam eidem filio suo inesse sciebat per theoriam, quae est pars Mariae. Hoc est, quod Martha conqueritur quod eam soror sua reliquerit solam ministrare, et ejus auxilium in ministerio
Abbreviated transcription (Latin):
ubi caput reclinet. non in domo s in
utero suscẽpit. Alii nudum quemlibae
ueste mut abili. atq corruptibui undeli¬
bet composita oꝑiunt: ista uestiuit u̾¬
bum dei quod in eadem uirgine. carnẽ
in unitate ꝑsonȩ assumpsit: quȩ sine
fine incommutabilis atq incorrupti¬
bilis ꝑmanebit. Alii quemlibet esurien¬
tem uel sitientem cybo uel potu exteri¬
ori reficiunt: ista dm hominem hu¬
manitus. indigentem non solum ex¬
teriorib cibis uel potibus pauit: ue¬
rumetiam interiori suo lac̾te aluit.
Et ut breuiter sex illa miscdiȩ opera ꝑ¬
curramus: quȩ cum uni ex minimis
suis fiunt. deus sibi aucta confuetur.
ista non quemlibet ex minimis. s sum¬
mum d̾i filium suscepit hospitem:
nudum carne. uel etiam pannis ope¬
ruit. esurientem pauit. sitiemrẽ lacte
potauir: infirmum ꝑ infantiam et
iacentem non solum uifitauit: sed eti¬
am balneando. fouendo. leniendo. ge-¬
stando frequentauit: ut merico de ea

Expanded text:
ubi caput reclinet , non in domo, sed in ubi caput reclinet , non in domo, sed in utero suscipit. Alii nudum quemlibeveste mutabili atque corruptili undelibet composita operiunt, illa Verbum Dei in eadem virginea carne in unitate personae assumpsit, quae sine fine incommutabilis atque incorruptibilis permanebit. Alii quemlibet esurientem et sitientem cibo et potu exteriori reficiunt; ista Deum hominem humanitus indigentem, non solum exterioribus cibis vel potibus pavit, verum etiam uteri sui lacte aluit, et ut breviter sex illa misericordiae opera percurramus, quae, cum uni ex minimis ejus fiunt, Deus sibi facta confitetur; ista non quemlibet ex minimis, sed summum Dei Filium hospitem suscepit, nudum carne, vel etiam pannis operuit, esurientem pavit, sitientem lacte potavit, infirmum per infantiam et aetatem non solum visitavit, sed etiam balneando, fovendo, liniendo, gestando frequentavit, ut merito de ea
Abbreviated transcription (Latin):
posuerunt. duas in sca eccłia uitas de¬
signant: marcha scilicet act̾uiam: ma¬
ria contemplatiuam. Ista laborat ad ex¬
hibenda indigenti omnia humilitatis
officia: illa uacat & uidet qm̃ ds ẽ. Ista
cura exteriora occupatur: illa interio¬
ra contemplat᷑. Sicut autem dei mater
est singłaris: ita et istarum effec̾tus
uitarum: quarum istȩ duȩ sorores ty¬
pum tenent. in ea extitit singłaris. Nũ¬
quam in auqua persona. immo in om¬
nibus: martha sic oꝑata est. Num¬
quam sic alias. maria contempiatiõi
illa quod suum ẽ exb̃ibuit. Cum mar¬
tham uel mariam dico: earum signifi¬
cata inteiligo. S iam udeamꝰ ac̃tionẽ.
huius marthȩ. dein de coniciamus cõ¬
templationem. huius mariȩ: & ut pla¬
nius id faciamus quid alu ꝑ martba
oꝑantur. & quid oꝑata est ista consera¬
mus. Aui hospiem quemilibet in do¬
mo sua suscipiunt: ista non quelibet
s proprium d̾i filium. qui non habce

Expanded text:
posuerunt, duas in Ecclesia sancta vitas deposuerunt, duas in Ecclesia sancta vitas designant: Martha scilicet activam, Maria contemplativam. Ista laborat ad exhibenda indigenti omnia humanitatis officia, illa vacat et videt quoniam Deus est. Ista circa exteriora occupatur, illa interiora contemplatur. Sicut autem mater Dei est singularis, ita et istarum effectus vitarum, quarum istae duae sorores typum tenent, in ea exstitit singularis. Nunquam in aliqua persona Martha sic operata est, nunquam alias sic Maria contemplationi illa, quod suum est, exhibuit. Cum Martham, vel Mariam dico, earum significata intelligo. Sed jam videamus actionem hujus Marthae; deinde conjiciamus contemplationem hujus Mariae. Et, ut planius id faciamus, quid alii Martham operantur; et quid ista operata est conferamus. Alii hospitem quemlibet in domo sua suscipiunt; ista non quemlibet, sed proprium Dei Filium, qui non habet