comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licta Proinde ergo dũ p̾sencia patitur
⁊ futuza ꝑtunescit quodio sicut ait
ꝓphã pr̃o suis ꝓctĩs duxplicia recipit
isse nõnullos euisd qͣlitatis hoies qui
nesciãt corrigi inisi alios uiderint
flagellari sicq proficiũt cõpations
maloꝵ dũ sibi id accidere timẽt in quo
deperire alios uidẽt uosd̾ deut uidẽt
nolle ꝓprio uoto corzigi aduersitatum
tangit stimulus quosd̃ eciã p̃sciens
m̃ltũ peccare posse in salutẽ slagellat
eos corpis ĩ fu initate ne xeccẽt t cis u¬
tilius sit frangi languoribz ad salutẽ
aiẽ ꝙ manere ĩ columes ad dapnaci¬
onem uifitacio dei nec semx in bonũ
accipitur nec semp in malũ In bonũ
enĩ accipit᷑ sicut est illud Uisita nos ĩ
salutari tuo In malũ uo̾ iuxͣ illud ĩ
temꝑe uisitasionis sue pibũt Trib
ex causis ĩsirmitates accidũt corpi
id ẽ ex pctõ ex tẽptacione ⁊ ex mtẽ¬

Expanded text:
licta. Proinde ergo, dum praesentia patitur, licta. Proinde ergo, dum praesentia patitur, et futura pertimescit, quodammodo, sicut ait propheta, pro suis peccatis duplicia recipit Sunt nonnulli hujus qualitatis homines, qui nesciant corrigi, nisi alios viderint flagellari; sicque proficiunt comparatione malorum, dum sibi id accidere timent, in quo deperire alios vident. 2. Quosdam Deus videns nolle proprio voto corrigi, adversitatum tangit stimulis. Quosdam etiam praesciens multum peccare posse, in salutem flagellat eos corporis infirmitate, ne peccent, ut eis utilius sit frangi languoribus ad salutem animae quam manere incolumes ad damnationem. 3. Visitatio Dei nec semper in bonum accipitur, nec semper in malum. In bonum enim accipitur, sicut est illud: Visita nos in salutari tuo . In malum vero, juxta illud: In tempore visitationis suae peribunt . 4. Tribus ex causis infirmitates accidunt corporis, id est, ex peccato, ex tentatione, et ex intem
Abbreviated transcription (Latin):
Quibusd secreto dei iudicio hic male
ẽ illic bene scilie ut dũ hic castigati
corrigũt᷑ ab eterna dãpnaciõe liberẽ¬
tuz Quibusd̃ u̾o̾ hic bñ ẽ illic male si¬
cut diuiti illi accidit qui hic potẽcie
claritate cõspicuus post mortẽ gehẽ¬
ne nicẽdiis tradit̾ cruciandus. Porro
qͥbusd̃ et hic male ⁊ illic male ẽ qui a
corrigi nolentes et flagellari in hac
uita incipuit et in eterna ꝑcussione
racioĩs profũdo ut nec ꝑ flagella ua¬
leant enidari De quib recte per pro¬
pham̃ dñs dicit Sustra ꝑcussi filios
urõs disciplinã nõ receperũt plerũq
uistus plangit ꝯuia nescit utzũ pro õ¬
nibus sus pctĩs psencia paciatur fla¬
gella an pro uno tiñ ⁊ nescit que sit
culpa illa pro qua meruit eiusmodi pa¬
ti supolicia et pro ipõ ambigno maxi¬
ins in merore uersatuꝵ Quis flagella
p̾sencia ustũ a pctĩs absoluũt adhuc
tiĩ sub metu uiidicte turbat᷑ ne ĩstan¬
tes eiplage nõ sufficiãt ad purgãda de¬

Expanded text:
Quibusdam secreto Dei judicio hic male est, illic bene, scilicet, ut dum hic castigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur. Quibusdam vero hic bene est, illic male, sicut diviti illi accidit qui, hic potentiae claritate conspicuus, post mortem gehennae incendiis traditur cruciandus . Porro quibusdam et hic male, et illic male est, quia, corrigi nolentes, et flagellari in hac vita incipiunt, et in aeterna percussione rationis profundo, ut nec per flagella valeant emendari. De quibus recte per prophetam Dominus dicit: Frustra percussi filios vestros; disciplinam non receperunt . 12. Plerumque justus plangit, et nescit utrum pro omnibus suis peccatis praesentia patiatur flagella, an pro uno tantum, et nescit quae sit culpa illa pro qua meruit ejusmodi pati supplicia, et pro ipso ambiguo maxime in moerore versatur. 13. Quamvis flagella praesentia justum a peccatis absolvunt, adhuc tamen sub metu vindictae turbatur, ne instantes ei plagae non sufficiant ad purganda de
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc cõuersionẽ sctĩtatis p̾tendit
ut aliis qñq pesse defideret iste non
discipls xxĩ sed prauitatis sectator
exiscit qui a nõ pro deo sed pro scli ho¬
nors portare studet crucis xxĩ laborẽ¬

Expanded text:
ad hoc conversionem sanctitatis praetendit, ut aliis quandoque praeesse desideret, iste non discipulus Christi, sed pravitatis sectator existit, quia non pro Deo, sed pro saeculi honore portare studet crucis Christi laborem
Abbreviated transcription (Latin):
to quisqz aut in corps aut in mẽte fla¬
gella sastinet tantose in sine remune¬
rari speret sepe occulto deuudicio ex¬
tra flagelli correxciõẽm sũt reprobi
in hoc mũdo dũq multa dãxnabilia
cõmisisse uideant᷑ despecti tñ a deo
nullo emẽdacioĩs uerbe̾ ferũt᷑ plus
corripit᷑ fla gello qui a deo diligit᷑ si

Expanded text:
nto quisque aut in corpore aut in mente flanto quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tanto se in fine remunerari speret. 9. Saepe occulto Dei judicio extra flagelli correptionem sunt reprobi in hoc mundo: dumque multa damnabilia commisisse videantur, despecti tamen a Deo, nullo emendationis verbere feriuntur. 10. Plus corripitur flagello, qui a Deo diligitur, si
Abbreviated transcription (Latin):
flagello tempali ad puzgacionẽ fe¬
ritꝰ aut iuidicio etezno pumẽd relin¬
quit aut ipẽ in se homo peintẽdo pu¬
unt qd male admisit at promide est
ꝙ deus delinquẽti nõ parcit Iuste tẽ¬
palia flagella ad etezna pficiĩt gau¬
diai ideoq ⁊ iustus in penis gaudere
debet ⁊ impius in prosperitatib tr̃¬
mere Meq iusto neq reprobo deus
miam̃ et iusticia subtrahit Nã et bo¬
nos hic ꝑ afflictionẽ iudicat et illic
zeniunerat ꝑ miseracionẽ ⁊ malos
hic remunerat ꝑ tempalem clem̃¬
ciam ⁊ illit puĩt ꝑ eternã irsticiam
In hac em̃ uita deus parcit inixiis
et tñ nõ parcit electis in illa uita pa¬
cit electis nõ tñ parcit nipiis Peri¬
clõsa ẽ securitas in hac uita maloꝵ
⁊ bonoze doloz trãquillus Nã miquus
Post mortẽ ducit᷑ cruciãdus iustus Uo
dormiti post morte laborẽ secuzus Nõ
tmñ̃ de corpalib passionib sed eciam
piritalib oportet intelligi ut qũ¬

Expanded text:
flagello temporali ad purgationem ferit, aut judicio aeterno puniendum relinquit, aut ipse in se homo poenitendo punit quod male admisit; ac proinde est quod Deus delinquenti non parcit. Justalia flagella ad aeterna proficiunt gaudia; ideoque et justus in poenis gaudere debet, et impius in prosperitatibus timere. 5. Neque justo, neque reprobo Deus misericordiam et justitiam abstrahit. Nam et bonos hic per afflictionem judicat, et illic remunerat per miserationem; et malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. 6. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis; in illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. 7. Periculosa est securitas in hac vita malorum, et bonorum dolor tranquillus. Nam iniquus post mortem ducitur cruciandus; justus vero dormit post laborem securus. 8. Non tantum de corporalibus passionde spiritualibus oportet intelligi, ut qua
Abbreviated transcription (Latin):
culto ordine sibi sux impoĩtas ge¬
mũt Et ꝙͣuis illat ꝑ meliorẽ mtẽ¬
cionẽ fugiãt tñ ꝑ subditam mẽtẽ
portant Quas quid sũmope ẜsi
liceat uitars festinãt sed tĩmẽtes
occiltã dispẽsacionẽ dei suscipiunt
scũtu Intrant em̃ ad cor ⁊ ibi cõfu¬
lunt qͥd uelit occulta uolũtas dei
seseqr sabditos debere ẽẽ sĩmis ordi¬
natioĩb cognoscẽtes humiliant
ceruicẽ cordis ingo diuine dispẽ sa

Expanded text:
culto ordine sibi superimpositas gemunt, et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant, quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant; sed timentes occultas dispensationes Dei, tenent scuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei: seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
regim̃e eccłie qui adhuc uici¬
is subiacent huic ẽ ꝙ p̃ceptũ est da¬
iuid nõ edificare uisibile templum
qz sanguinũ uir id est belli freꝙͣ ci¬
a illicẽt Qua figura illispitaliter
admonẽtu qui uicioꝵ adhuc corrux¬
cioi sũt dediti ne templũ edificẽt hoc
ẽ eccliam docere nõ p̃sumãt . Nõ de¬
bet honoris ducatũ sustipe̾ qui nescit
subiectis tramite uits melioris pire

Expanded text:
regimen ecclesiae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli frequentia esset. Qua figura illi spiritaliter admonentur, qui vitiorum adhuc corruptioni sunt dediti, ne templum aedificent, hoc est, ecclesiam docere praesumant. Non debet honorem ducatus suscipere, qui nescit su
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ potui uobis loqui qͣsi spicalibus
sed qͣsi carnalib tãꝙͣ pariuilis ĩ ep̃o
lac uobis potũ nõ dedi nõ escam Car
re sed medicriter ut inicia eoꝵe mo¬
resq desiderant edoceri Lorunt dũ
suos pullos uiderit albi colozis ñl¬
lis eos cibis alit sed tantũd atten¬
dit donec paterno colore ingrescãt¬
⁊ sic illos freq̃nti cibo reficit Ita et
ecclie doctor strẽnuus nisi eot qͦt
docet uiderit ad suã similitudiẽm
peinitẽcie cõfessione ingrescẽ ⁊ in
te adhuc exteriozib hoc ẽ carnali¬
b nõ aperit ĩtelligẽcie spiritalis
pfũdiora misteriã ne dũ audita.
nõ capiũt prius ĩcioiant cõtẽpne
ꝙ uen̾ari mãdata celestia Dliter
est agendũ erga eos qui nr̃o cõmit¬
tũtu regum̃ si offendũt ato aliter
cũ hiis qui nobis cõmissi nõ sũt qͥ
quũt prosola caritate ut locus ẽ
corripiẽ di sunt nõ tñ cũ ea seue
ate sicut hñ qui nobis regend
lib qui ydonei sũt et alios docere

Expanded text:
obis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus; tanquam parvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam . Caare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et te adhuc exterioribus, hoc est, carnalibus, non aperit intelligentiae spiritualis profundiora mysteria, ne dum audita non capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. 6. Aliter est agendum erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt; quunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen ate, sicut hi qui nobis regendinibus, qui idonei sunt et alios docere
Abbreviated transcription (Latin):
do mod̾ficare nouerũt Quid̃ ip̃m
nom̃ reguñis ad ĩmanitatẽ transu¬
tũt crudelitatis dñq ad culinẽ pote¬
statis uenerint ĩ apostasiam cõse¬
stu labũt᷑ tãtoq se tumore cordis
extollũt ut cũctos subditos ĩsu o¬
pacione despiciant eosq quib p¬
ese cõtingit nõ agnostant Quot
Ducẽ te cõstituerũt noli extolli s
esto illis qͣsi unꝰ ex ipĩs Dũ nuũdi re¬
ges sublinnores se cet̾is sencinit mor¬
tales tñ se ẽẽ agnoscãt nec ⁊egni glo¬
riam ꝯuo ĩ hoc sclõ sublimãtu as¬
piciãt sed opus qd̾ secũ ad ĩferos
deportent attendant ssi ergo amis¬
suri sunt huiꝰ temxis gliam̃ illa
sine fine possideant dũ aplt̃ dicar¬

Expanded text:
m nomen regiminis ad immanitatem transvertunt crudelitatis; dumque ad culmen potestatis venerint, in apostasiam confestim labuntur, tantoque se tumore cordis extollunt, ut cunctos subditos in sui comparatione despiciant, eosque quibus praeesse contigit non agnoscant. Quibus Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto illis quasi unus ex ipsis . 9. Dum mundi reges sublimiores se caeteris sentiunt, mortales tamen se esse agnoscant; nec regni gloriam qua in saeculo sublimantur aspiciant, sed opus quod secum ad inferos deportent intendant. 340 Si ergo carebunt hujus temporis gloria, illa sine fine possideant. 10. D
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quib una ẽ eis nascendi morie¬
diq cõdicio Prodesse ergo debet xo¬
pulis p̾ncipatus nõ nocers nec do¬
minãdo p̃mere sed cõdescendẽdo
cõsule̾ ut uere sit utile hoc ptãtis
ĩsigrrs et dono dei ꝓturcõr utantu
fideles sũt pplĩ quos dũ a ptãte quã
accipuĩt optime ⁊egũt bonã utio
uicisicudiem̃ deo largitori rexedũt
Bonus rex facilius aduisticiã a
delicto regrs ditu ꝙ de uisticia ad
delictũ transfezatu ut noueris hic
ese casum illic ꝓpoĩtum In ꝓpoĩto
tate Quodsi casu titubars cõtigerit

Expanded text:
cum quibus una est eis nascendi, moriendique conditio. Prodesse ergo debet populis principatus, non nocere, nec dominando premere, sed condescendendo consulere; ut vere sit utile hoc potestatis insigne, et donum Dei pro tuitione utantur fideles sunt populi, quos dum ea potestate, quam accipiunt, optime regunt, bonam utique vicissitudinem Deo largitori restituunt. 4. Bonus rex facilius ad justitiam a delicto regreditur quam de justitia ad delictum transfertur, ut noveris hic esse casum, illic propositum. In proposito itate. Quod si casu titubare contigerit,
Abbreviated transcription (Latin):
scit docere ignorãcia quippe psulum
uite nõ cõgunit subiectoꝵ secus em
si ceco ducatũ p̃buerit ambo in fo¬
ueã cadũt sace dotes indoctos per
Wpĩ inquit pastores ignorab ãt ĩtel¬
ligẽciã Et iteꝵ Speclãtores ceci¬
uniu̾si canes muti nõ ualẽtes latra¬
re hoc est plebes cõmissas nõ uale¬
tes resistendo malis ꝑ uerbũ doct̾ne
Am doctzina ꝙͣ uita clarere de¬
bet eccliãsticus docto Siam doc¬
crna sine uita arrogãtem ⁊ eddit
uita sine doctzina ĩutilẽ facit Sac̾¬
dotis p̃dicacio oꝑib cõfirmãda ẽ itant
qd̾ docet uerbo instruat exemplo Ue¬
ra est illa doctrina quã u̾niẽdi sequi¬
tur forma Nam nichil turpurs est
ꝙͣ si bonũ qd̾ quisq serme s̾dicat
explere ope negligat Tunc em̃ u

Expanded text:
esulum vitae non congruit subjectorum. Caecus enim si caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Sacerdotes indoctos per at: Ipsi, inquit, pastores ignoraverunt intelligentiam . Et iterum: Speculatores euniversi canes muti, non valentes latrare: hoc est, plebes commissas non valentes, resistendo malis, per verbum doctrinae am doctrina quam vita clarere debet ecclesiasticus doctor. Nam doctrina sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit. 2. Sacerdotis praedicatio operibus confirmanda est, ita ut quod docet verbo, instruat exemplo. Vera est enim illa doctrina, quam vivendi sequitur forma. Nam nihil turpius est quam si bonum, quod quisque sermone praedicat, explere opere negligat. Tunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad plebes ꝑtrãsit Icilic ueldũ mi¬
riq sacerdotes ⁊ clerici praue uuuẽ¬
tes forma ceteris in malũ existurir
qui in bonis exemplũ aliis ¶e debu¬
erñt hn em̃ ꝯuoscũq exemplo male
cõuersacioĩs sne ꝑdunt de illit ⁊ acio¬
ne̾ sine dubio redidituri sũt Ex ca¬
naliũ p̃poĩtoꝵ exxemplo plerũq sit
uita deterior subditoꝵ et ꝓlebit mi¬
to fuñt tales sacerdotes qui exẽxlo de¬
teriore ppliñ destinãt nõ edificent
Sxm̃ito em̃ plebĩs nõnũꝙͣ epĩde¬

Expanded text:
ad plebes pertransit: scilicet vel dum marique sacerdotes et clerici prave viventes, forma caeteris in malum existunt, qui in bonis exemplum esse debuerunt. Hi enim quoscunque exemplo malae conversationis suae perdunt, de illis rationem sine dubio reddituri sunt. Ex carnalium praepositorum exemplo, plerumque fit vita deterior subditorum; et plebis merito fiunt tales sacerdotes, qui exemplo deteriore populum destruant, non aedificent. Ex merito enim plebis nonnunquam epi
Abbreviated transcription (Latin):
uicia cernũt suc nõ aspicĩt Et cũ
ixĩ maximis crimĩb obuoxi tene¬
ãtu minora pctã frĩb nõ diunit¬
tũt Ypocrite trabẽ in oclõ suo cõsi¬
stents nõ sẽciĩt ⁊ herẽtem festucã ĩ¬
lumis frĩs intendũt facilius ⁊ ex̃hẽ¬
diniꝰ uicia aliena ꝙ nostra Nã se¬
pe q̃ puersa ĩ aliis iudicamꝰ ĩ nobis
nocibilia ẽẽ iunꝰ sentimut et qd̾
ĩ aliis ⁊ ex̃hendimus agere ixĩnõ
erubescimus sacilius uicis uniꝰ cuiꝰ
q ꝙ uirtutes ĩtendimiꝰ nec quid
boni quisq gesserit agnoscere cu¬
pumiꝰ sed quid mali egerit ꝑseruta

Expanded text:
vitia cernunt, sua non aspiciunt, et cum vitia cernunt, sua non aspiciunt, et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. Hypocritae trabem in oculo suo consistents intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minus sentimus: et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescimus. Facilius vitia uniuscujusque, quam virtutes, intendimus: nec quid boni quisque gesserit cupimus agnoscere, sed quid mali egerit, perscruta
Abbreviated transcription (Latin):
ut dũ aꝑta abiur gacione sanãt᷑
hi qui eos umitando delĩquezant
corrigãtu Dũ unus corripit᷑ plu
multoꝵ saluacione unus cõdãne¬
tu ꝙͣ ꝑ uiius licẽciã multi ꝑicli¬
mo ẽ ꝓferendus sicut. euit qui cos¬
ripitu expostulat salus Osi o
tores nõnũ ꝙͣ duriꝰ ferĩt ĩerepa¬
ciõib subditos qui tñ a caritate e¬
oꝵe quos corripiũt nõ recedũt sepe
eccliẽ censura arrogantib uidetur
eẽ supbia et quod a bonis pie fit
⁊udeliter fieri putatuz a prauis
qui a nõ discernũt recto occulo ꝯd̾
a bonis recto fit aiõ Niotãdum ẽ
uehenite ab õm põtifice ut tanto
caucuis erga cõmissos agat qnͣto
Nam sicut scriptũ ẽ An qua mẽsur¬
ra mensi fueritis ĩ ip̃a remeciet᷑
uobis Quoctidie nãq oũis delin
quimꝰ et ĩmultis erroribus labim
Qui eñ ĩ nostris delictis demẽtes
sumius ĩ alieno pctõ rigorẽ tene̾
ne quaꝙͣ debemus multi alienoꝵ

Expanded text:
ut dum aperta objurgatione sanantur, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt corrigantur. 14. Dum unus corripitur, plmultorum salvatione unus condemnetur, quam per unius licentiam multi periclimo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod tores nonnunquam durius feriunt increpationibus subditos; qui tamen a charitate eorum quos corripiunt non recedunt. 17. Saepe Ecclesiae censura arrogantibus videtur esse superbia; et quod a bonis pie fit, crudeliter fieri putatur a pravis, quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. 18. Notandum est vehementer ab omni pontifice ut tanto cautius erga commissos agat, quantnam sicut scriptum est: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . 19. Quotidie namque omnes delinI, et in multis erroribus labimur. Qui enim in nostris delictis clementes sumus, in alieno peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uos maliciã scudioꝵ uestroꝵ Ho
nõꝵ studia sacerdotũ multa diligẽ¬
cia eciã praua plebiũ facta ꝑ qui¬
rũs ut dũ ĩ miminis subditoꝵ pctĩs
se acerrimos p̾stant de maioribz ma¬
lis cantos sibi subiectosq ac sollicitos
faciãt sicut medici morbos ĩminẽ¬
tes curãdos suscipiũt futuros u̾o̾ ne
irrepant medicine obiecti quad pre¬
sciẽcia añcedũt ita et doctores bom
sic ea q̃ male acta sũt resecant ut es
q̃ admitti possũt ne ꝓpetrẽtur doctri¬
na sua succurrẽte preuemãt Qui
blando uerbo castigatꝰ nõ corrigitur
acrius necesse ẽ ut arguatur Cũ do¬
lore enñ abscindenda sunt que le¬
urtez sanari nõ possunt Qui ad¬
monitus secrete de peccato corri¬
gi negligit publice arguẽdus
est ut Wolnus qd̾ occulte sanari
nescit mainfeste debe at eiñdari
Mamfesta pctã nõ sunt occulta
correpcione pur ganda palam
sunt eĩ arguẽdi qui palã nocẽt

Expanded text:
super vos masuper vos maBonorum studia sacerdotum, multa diligentia etiam parva plebium facta perquirunt: ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi subditos, ac sollicitos faciant. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objectu quadam praescientia antecedunt: ita et doctores boni sic ea, quae male acta sunt, resecant, ut ea quae admitti possunt, ne perpetrentur, doctrina sua succurrente praeveniant. Qui blando sermone castigatus non coacrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. 12. Qui admonitus secrete de peccato, corrigi negligit, publice arguendus est, ut vulnus, quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. 13. Manifesta peccata non sunt occulta correptione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ gemiscũt De talib Ysaiam dñs
cõminãs dicit Qui dicũt recede a
nie nõ appropinques mn quia ĩmũ¬
dus es Isti sumus erũt in furore me¬
o igis ardẽs tota die Iude ẽ ꝙ et
erroris sed cõpassionis miseracione
scilic ut ita uicia aliena fleret quẽ¬
admod si tali ⁊ ip̃e imiplicaretur e¬
rors Som pastores plĩ debẽt delic¬
ta deflere et totos se plat plancibus
traders nuitantes ihereniã ꝓphãm
dicẽtẽ Quis dabit capiti meo aquã
⁊ oclis meis fontẽ lacrimaꝵ ⁊ plora¬
bo die ac nocte ĩterfectos pplĩ mei
Tanꝙͣ poria igit᷑ delicta plebis pec¬
cata sacerdos flere debet si affectu cõ¬
paciẽdi nõ accusacione cõmissi Nõ¬
nulli p̃sules gregis quosd pro pctõ
hortando nõ uisitant Quib cõgrue
sermo diuinus increpans cõmina¬
tu Pastores qui pascitis pliñ me¬
ũ uos dispsistis gregẽ mneũ eiecistis
⁊ nõ uisitastis eos ecce ego uisitabo

Expanded text:
ingemiscunt. De talibus per Isaiam Dominus ingemiscunt. De talibus per Isaiam Dominus comminans, dicit: Qui dicunt, Recede a me: non appropinques mihi, quia immundus es, isti fumus erunt in furore meo, ignis ardens erroris, sed compassionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes Jeremiam prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo die ac nocte interfectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta plebis peccata sacerdos flere debet, sed affectu compatiendi, non actione commissi. 8. Nonnulli praesules gregis quosdam pro pecchortando non visitant. Quibus congrue sermo divinus increpans comminatur: « Pastores, qui pascitis populum meum, vos dispersistis gregem meum, ejecistis, et non visitastis eos: ecce ego visitabo
Abbreviated transcription (Latin):
te sua morietur sangurem aũt eiꝰ
demanu tua requiram Sit em he¬
li sacerdos pro filio ĩiquitate dã¬
natus ẽ ⁊ licet eos delinq̃ntet ãmo¬
nurrit sed tñ nõ ut oportebat r edar¬
quẽq probare iuxoͣ cestimoniũ dm̃
ad iheremiã loquẽtis Probatorẽ
ĩquit dedi te ĩ pplõ meo robustũ et sci¬
es ⁊ probabis uias eoꝵ ssacer doter stu¬
dio corrigẽdi fctã ꝑscrutari debẽt sub¬
iectoꝵ ut eñidatos lucrifacere possit
Dicut aũt pctõrem cõueiit argui
ita instũ nõ exxulcerari sacerdoter
curã debẽt habere de hiis qui ꝑeunt
ab eccliã sexarẽtu Atrocte arguu¬
t qui decipiẽdo pectantes nõ solũ qr¬
nõ arguũt pro pctõ sed eciã adulã¬
ter decipũt dicẽte ꝯphã Et erunt
qui bt̃ificant plmm̃ istũ seducẽtes
⁊ qui btĩficant p̃cipitati Atrocitꝰ
iteꝵ argnũtur qui peccatem nõ
recipiñt sed despiciũt ⁊ speruũt
nec alterius delictũ tamꝙͣ ppriũ

Expanded text:
te sua morietur; sanguinem vero ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est, licet eos delinquentes admonuit, sed tamen non ut oportebat redarquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi te in populo meo robustum: et scies, et probabis vias eorum . Sacerdotes studio corrigendi facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulcerari. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereuntab ecclesia separentur. Atrociter arguuntur, qui decipiendo peccantes, non solum non arguunt pro peccato, sed etiam adulanter decipiunt, dicente propheta: Et erunt qui beatificant populum istum, seducentes: et qui beatificantur, praecipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem non recipiunt, sed despiciunt et spernunt, nec alterius delictum, tanquam proprium,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi deseriẽdo uiciis frat sine uiolẽ¬
ca dolorie resecare nõ posu pt
tat ĩ ppetrando pctõ Ram si ueliortã¬
tũdem nõ peccare et data occasione
peccauĩs tu tibi ⁊ reus et iuidoo en qͥ
⁊ cõmissa dãxnar ⁊ dãpnata cõuit
bi auctores. Nã si unũ uiciũ districho
uitetu et alia negligãt᷑ ĩcans labor
ẽ ħõ em̃ potess ĩ unius obseruatioe
uirtutis fortite ꝑdurare cuiꝰ alia ui¬
cia dnãntu in corde Nõnũꝙͣ hoiẽm

Expanded text:
sibi deserviendo vitiis fecit, sine violensibi deserviendo vitiis fecit, sine violentia doloris resecare non possit. itat in perpetrando peccato. Nam si velis tantumdem non peccare, et data occasione peccaveris, tu tibi et reus, et judex es, quia et commissa damnas, et damnata committbi auctores. Nam si unum vitium districte vitetur, et alia negligantur, inanis labor est. Non enim potest in unius observatione virtutis fortiter perdurare, cujus alia vitia dominantur in corde. 6. Nonnunquam hominem
Abbreviated transcription (Latin):
qui cõsciencis idex tostis ẽ ita hoc ac¬
cipit sicut ille cui iurat᷑ ĩtelligit Dup¬
plicite aũt reus fit qui et dei nom̃
ĩuanu assumit ⁊ pxnnũ dolo capit
Nõ est obseruã dũ iiram̃itũ quo mia¬
lũ incante promittitꝰ ueluti si quis¬
piã adultere ꝓpetnio cũ ea ꝑmãnedi¬
fidẽ polliceatu Tolerabilius ẽ eñ
nõ implere sacram̃tũ ꝙ ꝑmanere
in scupri flagicio Iurare dei ẽ illa
prouidẽcia qua statuĩt nõ cõuelle
statuta Pentẽcia aũt dei reze mu¬
tacio est nõ penitere aũt scatuta
Ecedens homo a deo statim ui¬
cioꝵe tradit᷑ potestati ut dũ pati¬
tur infesta uiçia ⁊ euertendo ũde ce¬
ciderat resipiscat Et si scĩ toto amimi¬
nnisu contẽdũt suꝑare uicianes exlur¬
gũt quid agũs hii qui nõ solã nõ cdi¬
uit uitia sed toto ea amore sectantã
hatis delicate sepalat qui uultꝰ /n
labore uicia supare dũ ꝑcti legã quã

Expanded text:
qui conscientiae testis est, ita hoc acqui conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut ille cui juratur, intelligit. Dupliciter autem reus fit, qui et Dei nomen in vanum assumit, et proximum dolo capit. Non est conservandum sacramentum quod malum incaute promittit, veluti si quispiam adulterae peTolerabilius est enim non implere sacramentum quam permanere in stupri flagitio. 10. Jurare Dei est illa providentia, qua statuit non convellere statuta. Poenitentia autem Dei rerum mutatio est; non poenitere autem, statutDe vitiis. 1. Recedens homo a Deo statim vitiorum traditur potestati, ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unde ceciderat resipiscat. 2. Et si sancti toto nisu contendunt superare vitia, nec exstinguunt, quid agunt hi qui non solum non odiunt vitia, sed toto ea amore sectantur? 3. Satis delicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
iizare non appetit Cauendã igr̃¬
eẽ iuracionem nec ea utendum
nisi in sola necessicate nõ est contra
dei ẜceptũ iurare sed dum usum iu¬
zandi facimꝰ puirii crimẽ incurri
Nũ ꝙͣ ergo uret qui piurare timet
Multidum loquũtu iurare semꝑ
delectãt᷑ dũ oporteat hoc tm̃ esse in
Suzãt ut ꝑ fidem sacram̃ti fidẽ faci¬
ãt uerbi sicq fallendo dũ ꝑ iurãt et
mẽcuit᷑ hoiem̃ incantũ decipiũt et
creditar incerdũ ⁊ falsis lacrimis s
seducti decipimꝰ et creditꝰ dũ plorãt
quib credendũ nõ erat plerũq sñ
iuiram̃to loqui dispommꝰ sed meredu¬
litate eoꝵ qui nõ credũt qd dicimꝰ in¬
zare cõpellimꝰ taliq necessitate inu¬
rãdi cõsuetudiem facimus Sũt m̃l
ti ad credẽdum pigri qui nõ mouẽt᷑
ad fidẽ uerbi Grauite autẽ delinquũt
qui sibi loquẽtes iurare cogñt Qua¬
cũ q arte uerboꝵ quisq uiret deꝰ tñ

Expanded text:
jurare non appetit. Cavenda est igijurare non appetit. Cavenda est igitur juratio, nec ea utendum, nisi in sola necessitate. 2. Non est contra Dei praeceptum jurare, sed dum usum jurandi facimus, perjurii crimen incurrimus. Nunquam ergo juret qui perjurare timet. 3. Multi, dum loquuntur, jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse perjurant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verbi sicque fallendo, dum perjurant et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. 5. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur, dum plorant, quibus credendum non erat. 6. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus jurare compellimur, talique necessitate juranditi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque arte verborum quisque juret, Deus tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
gũt hoiẽs põ huãnam laudẽ sicq fit
ut ⁊ isti mẽciẽdo pereãt ⁊ eos quot̃
laudauit ad uane glorie ziunã ꝑ du¬
cant sicut br̃ sibi cõsciris nõ mẽtuit
aliene lingue uiciũ ita et qui lauda¬
tur ab alio nõ debet errorẽ aliene lau¬
dis actẽdere sedmagis unusquisq
tesaimonium cõsciencie sue q̃ras cui
dat Opus em suũ unusquisq pro¬
in suar cõsciencia nõ palã in aliena
liigua ẜerfecti qui alta radice
fũdati sunt ⁊ siflamĩe laudis ac ui¬
cupacioĩs utrũq quasi uentoꝵ in¬
terdũ curuẽtu impulsu fũditatus
tñ nõ deniciũt᷑ sed potineis firmitate
malum nec p̾miis nec terrorib uĩ¬
cituzNam ĩiqui terrorẽ blandiciis
miscet ut aut oblectacione quẽꝙͣ de¬
ipiãt aut terrorib frãgant Qui
laudatuz ĩ auditoꝵ amors inserit̾
sedsi ueraciter et nõ ficte laudetur
hoc ẽ si uera sunt que de illo dicũt᷑¬
Itut mẽtiri nõ potest qui nõ loq̾¬
tuz sic puirare nõ poterit qui

Expanded text:
 hominum laudem: sicque fit ut et isti mentiendo pereant, et eos quos laudant ad vanae gloriae ruinam perducant. Sicut bene sibi conscius non metuit alienae linguae convicium, ita et qui laudatur ab alio, non debet errorem alienae laudis attendere, sed magis unusquisque testimonium conscientiae suae quaerat: cui dat. « Opus enim suum unusquisque proin sua conscientia, non palam in aliena lingua. Perfecti, qui alta radice fundati sunt, et si flamine laudis ac vituperationis, utcunque quasi ventorum interdum curventur impulsu, funditus tamen non dejiciuntur, sed protinus firmitate malum nec praemiis, nec terroribus vincitur. Nam iniqui terrorem blanditiis miscent, ut aut oblectatione quemquam decipiant, aut terroribus frangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore inseritur, sed si veraciter et non ficte laudetur, hoc est, si vera sunt quae de illo dicuntcut mentiri non potest qui non loquitur, sic perjurare non poterit qui
Abbreviated transcription (Latin):
iuxtã ꝓpham̃ foricacio et ebrietas au¬
ferũt corfornicacio eiñ sicut ait salomõ
infatuat sapiẽtem Ebrietas sicut in
loth sensus ⁊ racionẽ captiuat uñ et
in ꝯoũbiis Potẽtes inquit qui iracũdi
sunt uinũ nõ bibãt ne cũ biberint
obliuiscãtur saxiẽciam plerisq lau
ẽ multũ bibere et nõ ĩebriari Audiãt
hu aduersum se dicẽtem ꝓpham̃ ue q̾
potẽtes estis ad bibẽd uinũ et uiri
fortes ad miscẽdam ebrietatẽ unio

Expanded text:
itur: Fornicatio et ebrietas auferunt cor . Fornicatio enim, sicut ait Salomon, infatuat sapientem. Ebrietas, sicut in Lot, sensum rationis captivat ; unde et in Proverbiis: Potentes, inquit, qui iracundi sunt vinum non bibant, ne, cum biberint, obliviscantur sapientiam . Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fo
Abbreviated transcription (Latin):
homo aminiiurs uiciis in maximis
proruit ita a modicis uirtutib gra¬
datim ad ea que sunt excelsa conscen¬
dit Quu aute ĩ ordinate uirtutes cõ¬
phendere intit᷑ cito piclitat᷑ Hec ẽ
causa in reꝵ natura ut ꝯuecũq uelo¬
cite ad profectum tẽdũt siĩ dubio
celerite fimãtur sicut herbe q̃ tanto
festimus peuñt quãto celezius cre¬
scat᷑ t u̾o̾ contra arbores alta radi¬
ce fundate iõ ꝑdurãt diucius quia
prodest admixto malo agere aliqͥd
bonũ sed prius ẽ cohibendũ amalo
deĩde exercẽd bonũ hoc em̃ indicat ꝓ¬
te bñfaceze Prius uicia extirpãda
sut in hõis deinde inserende uitost¬
tes nam coherere ⁊ cõuingi nõ potest
ueritas cũ mẽdacio pudor cũ petulan¬
cia fides cũ ꝑfidia castitas cũ luxuria

Expanded text:
homo a minimis vitiis in maximis homo a minimis vitiis in maximis proruit, ita a modicis virtutibus gradatim ad ea quae sunt excelsa contendit. 4. Qui autem inordinate virtutes comprehendere nititur, cito periclitatur. Haec est causa in rerum natura, ut quaecunque velociter ad profectum tendunt, sine dubio celeriter finiantur; sicut herbae, quae tanto festinius pereunt, quanto celerius crescunt. At vero contra arbores alta radice fundatae ideo perdurant diutius, quia  Nihil prodest, admisto malo, agere aliquod bonum; sed prius est cohibendum a malo, deinde exercendum bonum. Hoc enim indicat pte benefacere . Prius vitia exstirpanda sunt in homine, deinde inserendae virtutes. Nam cohaerere et conjungi non potest veritas cum mendacio, pudor cum petulantia, fides cum perfidia, castitas cum luxuria
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ inuitantur ⁊ tñ se nõmilli eẽ
uistos cõfidũt uñ maxins ⁊ eproban¬
tu Aꝑtum exemplũ uicioꝵ de la¬
trouis specis sumitu nam sicut ex i¬
sidiis latro prodit seq iter agẽtib
iũgit fingens se sociũ dones decipi¬
at improui sũ ⁊ dũ subito eruperit
ad exitũ latro manifestus oscendit᷑
ita semiscent interdũ piclõ se uirtuti¬
b uicia quousq õnem opis efficaci¬
am in suis usib zapiant ut aiã q̃
sibi erat placens de uirtutib decextã
D uirtutes dificile cõsur ginus ad
uicia sine labors dilabimuz ista
eñ proua illa ardua sunt Grandes
eñ̃ sudores perpetimu ut adcelum
cõscendere ualeamꝰ Que admodũ
ad uirtutũ tẽdẽtes calinẽ nõ asũmis
nichoant sed a modicis ut sensũ ad al¬
ciora ꝑtinguãt ita ⁊ qui delabũtu
ad uicia non statim a magnis c̾m̃ib
incipiũt sed a modicis assuescũt et sic
ĩmaxinus proruũt Sicut paulatim

Expanded text:
virtutum imitanturvirtutum imitanturjustos confidunt, unde maxime reprobantur. 4. Aptum exemplum vitiorum de latronis specie sumitur. Nam sicut ex insidiis latro prodit, seque iter agentibus jungit, fingens se socium, donec decipiat improvisum, et dum subito eruperit, ad exitium latro manifestus ostenditur: ita se miscent interdum periculose virtutibus vitia, quousque omnem boni operis efficaciam in suis usibus rapiant, et anima quae sibi erat placens de virtutibus deceptamm. 1. Ad virtutes difficile consurgimus, ad vitia sine labore dilabimur. Ista enim prona, illa ardua sunt. Grandes enim sudores perpetimur ut ad coelum conscendere valeamus. 2. Quemadmodum ad virtutum tendentes culmen, non a summis inchoant, sed a modicis, ut sensim ad altiora pertingant, ita et qui dilabuntur ad vitia, non statim a magnis criminibus incipiunt, sed a modicis assuescunt, et sic in maximis proruunt. 3. Sicut paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
qued uicia soẽs uirtutũ ese uident᷑
sed tñ unrtutes nõ sunt. Lam inter¬
dum sub u̾textu iusticie audelitat᷑
agitur et putatur ese uirtus qd in¬
miꝵ est uiciũ sicut et remissã se¬
gnicies mãsuetudo ese creditu et
qd̾ agit torpens negli gẽcia pu¬
tatu agere indulgencia pietatis
Nõnũ ꝙͣ ecĩa uirtutẽ largitatisi¬
mitat᷑ uiciũ prodige efusioĩs et
uirtutẽ darcitatis cristis tenacitas imui¬
tatu ⁊ uiciũ ꝑtinacie absconditur
sub uirtute cõscancie Item cimor Ib
spẽ cõ obediẽcie occultat᷑ ⁊ dicitu u̾¬
tus humilitatis qd̾ tñ uiciũ ẽ timo¬
ns Eed ⁊ procacitas uocis pro ueri¬
tatis libertate accipitu et uiciũ xi¬
gricie quietis uirtutẽ imitatur Por¬
ro uiciũ inquietudĩs uirtutẽ se wlt
uocari sollicitudĩs et p̃cipitacioĩs fa¬
cilitas feruor bomi studii credit᷑ et
bñ agendi tarditas cõsilii mora ẽe
uidetur dũ tñ isca uirtus sit illa uici¬
ui Tali igr exemplo uicia species

Expanded text:
es virtutum esse videntur, sed tamen virtutes non sunt. Nam interdum sub praetextu justitiae crudelitas agitur, et putatur esse virtus quod nimirum est vitium, sicut et remissa segnities mansuetudo esse creditur, et quod agit torpens negligentia putatur agere indulgentia pietatis. Nonnunquam etiam virtutem largitatis imitatur vitium prodigae effusionis, et virtutem parcitatis tristis tenacitas imitatur, et vitium pertinaciae absconditur sub virtute constantiae. Item timor sub specie obedientiae occultatur, et dicitur virtus humilitatis, quod tamen vitium est timoris. Sed et procacitas vocis pro veritatis libertate accipitur, et vitium pigritiae quietis 238 virtutem imitatur. Porro vitium inquietudinis virtutem se vult vocari sollicitudinis, et praecipitationis facilitas fervor boni studii creditur, et bene agendi tarditas consilii mora esse videtur, dum tamen ista sit virtus, illa vitium. Tali igitur exemplo vitia species
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fincerã nõ uibere utraq em̃ statũ m̃¬
tis euertũt et ebrios faciũt luxuriam
quoq carnis utraq eqͣlite gignũt q̃¬
d cõtinuẽtes sicut panẽ cũ pondere edũt
ita ⁊ aquã cũ mensura sumũt asseren¬
tes ad castimoniã cariis eciã aque ab¬
nabile ieuimũ qñ noste homo
exterior ieuiuat et interior orat fa¬
cilius ꝑ ieuimũ oracio penetrat ce¬
lũ Tunc em̃ homo spiritalis efectꝰ
angelis cõiũgit᷑ idõq liberius copulat᷑
Der ieuimũ eciã occulta misterioꝵ ce¬
lestium reuelant᷑ diuimo sacram̃ti
archana pãduntur Sic namq damel
anglõ ⁊euelante misterioꝵ sacram̃ta
cognoscere meruit hec ẽm uirtus et
an geloꝵ manfestaciones ⁊ eoꝵ ãnũ¬
ciaciones ostendit iema forcia te¬
la sunt aduersus tẽptam̃ta demomio

Expanded text:
et siceram non bibere , utraque enim statum meet siceram non bibere , utraque enim statum mentis evertunt, et ebrios faciunt, luxuriam quoque carnis utraque aequaliter gignunt. Quidam continentes sicut panem cum pondere edunt, ita et aquam cum mensura sumunt, asserentes ad castimoniam carnis etiam aquae abnabile jejunium, quando noster homo exterior jejunat, interior orat. Facilius per jejunium oratio penetrat coelum. Tunc enim homo spiritalis effectus, angelis conjungitur, Deoque liberius copulatur. Per jejunium etiam occulta mysteriorum coelestium revelantur, divinique sacramenti arcana panduntur. Sic namque Daniel, angelo revelante, mysteriorum sacramenta cognoscere meruit. Haec enim virtus et angelorum manifestationes et eorum annuntiationes ostendit. Jejunia, fortia tela sunt adversus tentamenta daemo
Abbreviated transcription (Latin):
ias sit argrat dicẽs Ue qui cõsurgitis
mane ad ebrietatẽ sectandã et poten¬
dũ usq ad uersperũ ut uino estuetis
De talib et alio loco dicit᷑ Detibi ci¬
uitas cuiꝰ roe iuuenis est ⁊ cuiꝰ p̾ncipes
mane cõmedunt Multi eñ amane
usq ad solis occubitũ ebrietati ⁊ gule
uoluptatib desermũt nec intelligũt
curnati sunt sed cõsuediẽ belua de¬
centi luxeurie tãtum tota die exulis¬
q ĩseruiũt Clamat Iohel ꝓhã hiis¬
qui ebrietati deseruiũt dicẽs Exxgi¬
scum̃ ebrii es flete ⁊ ululate om̃s qui bi¬
bitis uiiũ ĩ dulcedine Quo testimomi
nõ ait taritũ flete om̃s qui bibitis ui¬
nũ ut bibere oĩno non liceat sed adie¬
cit in dulce dine qd̾ ad uoluxtuosam
otinet ⁊ prodigam efusionẽ uã ꝙͣ¬
tum satis est nescessitati edocet Tlumo¬
theum bibere apls dicẽs uiio modi¬
co ute. Qõ solũ ex uino ĩebriãtur que¬
uario modo cõficiunt᷑ Uñ ⁊ nazareit̾

Expanded text:
rguit dicens: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestuetis . De talibus alio in loco dicitur: Vae tibi, civitas, cujus rex juvenis est, et cujus principes mane comedunt . Multi etiam a mane usque ad solis occubitum ebrietati et gulae voluptatibus serviunt, nec intelligunt cur nati sunt, sed consuetudine belluina detenti, luxuriae tantum tota die epulisque inserviunt. Clamat Joel prophqui ebrietati deserviunt, dicens: Expergiscimini ebrii, et flete, et ululate omnes, qui bibitis vinum in dulcedine . Quo testimonio non ait tantum: Flete omnes, qui bibitis vinum, ut bibere omnino non liceat, sed adjecit in dulcedine, quod ad voluptuosam pertinet et prodigam effusionem. Nam quantum satis est necessitati edocet Timotheum bibere Apostolus dicens: Vino modico utere . Non solum ex vino inebriantur vario modo conficiuntur. Unde et Nazaraeis
Abbreviated transcription (Latin):
zũq in abhounnãdam caris
ĩmudiciam itu Nam alterũ pen¬
det ex altero sedsicut ꝑ suꝑbiã mẽtis
itu in ꝓstitucionẽ libidinis ita pe
humilitatẽ mentis salua fit castitãs
carnis Deus autẽ nõnũꝙͣ dencit
occultã mẽtis suꝑbiam ꝑ carnis ma¬
infestam runã Libidĩs nasai ĩmũdici¬
bidinẽ sensit et pudenda operuĩt ꝯͣ¬

Expanded text:
que in abominandam carnis immunditiam itur, nam alterum pendet ex altero. Sed sicut per superbiam mentis itur in prostitutionem libidinis, ita per humilitatem mentis salva fit castitas carnis. Deus autem nonnunquam dejicit occultam mentis superbiam per carnis manifestam ruinam. Libidinis nasci immunditibidinem sensit, et pudenda operuit
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit em̃ ꝓ ysaiam ꝓpham Ecre gau¬
dium ⁊ leticia occidere uitulos et in¬
gulare arietes cõmedere carnes et
bibere uinũ si dimittetur iiquitas hec
uobis donec moriam̃̃ Sicut om̃s caꝵ¬
nales cupiditates abstinẽcia resecãt᷑
ita om̃es aĩẽ uirtutes edacitatis uici¬
muros ihrlm̃ subuertit quia ⁊ uentez
cuiseruit a cocis uirtutes aĩe destruit
Neq eñ posse quẽ uia uirtutũ ꝑfec¬
tionẽ actingere insi prius uentris
uentris zestriuxerit Nec quisꝙͣ faci¬
pellers nisi ⁊ abstinẽciam gule Tnc̃
eñ hostes qui extra nos sũt a nobis
forcius supantu qñ prius qui ĩtra
nos sut uicia extragũt᷑ Nã frustra
foris agit bellũ qui nitus habet ꝑi¬
chñ nõ qualitatẽ ciboꝵ sed eoꝵ cupi¬
ditatẽ cauẽdam Uam sepe accuraci¬
us p̾parata sine gule cõcupiscẽ cia
degustãtur ⁊ sepe abiecta ⁊ uilia edẽ¬
di cupiditate sumũtu Sicq fit ut
nõ sit in culpa ciboꝵ qualitas sed illd̾

Expanded text:
dicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia, occidere vitulos et jugulare arietes, comedere carnes et bibere vinum, si dimittitur iniquitas haec vobis, donec moriamini . » Sicut omnes carnales cupiditates abstientia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vitimuros Jerusalem subvertit, quia et venter, cui servitur a coquis, virtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi prius ventris ventris restrinxerit. Nec quisquam facipellere, nisi per abstinentiam gulae. Tunc enim hostes qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agit bellum, qui intus habet  Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud
Abbreviated transcription (Latin):
oñs iefertur Ennõ ad ĩxaciẽciam sesti¬
naciõis ascribitꝰ Nullus hom̃m tãmi¬
portunus ex actor est ꝙͣ uenter qui
quottidianã refectionẽ quottidiana
famis exactione ad implet Cũ cetĩs
em̃ uiciis ⁊ sinterdũ nasciniu ĩter¬
dũ tñ cũ eis nõ morimꝰ Cũ isto autem
⁊ nascimi᷑ cũ isto et morimꝰ plerũq uo¬
luxtas uescendi ita sub obtẽtu necessi¬
tatis subrepit ut dũ prtat̾ seruire
necessitati uoluptas desiderio serua¬
t᷑ nec facile discerint̃ utrũ qd̾ accipi¬

Expanded text:
onem refertur. Quomodo ad impatientiam festinationis ascribitur. 14. Nullus homini tam importunus exactor est quam venter, qui quotidianam refectionem quotidiana famis exactione adimplet. Cum caeteris enim vitiis etsi interdum nascimur, interdum tamen cum eis non morimur; cum isto autem et nascimur, cum isto et morimur. 15. Plerumque voluptas vescendi ita sub obtentu necessitatis subrepit, ut dum putatur serviri necessitati, voluptatis desiderio serviatur; nec facile discernitur utrum quod accipi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam a ꝯuib habent᷑ utiq ueraciter
habẽtu Dlie u̾õ uirtutes medie sunt
quia ⁊ ad utilitatẽ ⁊ ad pinciem pos¬
sunt haberi si de hiis arrogãte quisq
cumuerit ut pote doctzina ieuriũ ca¬
scitas sciẽcia. siue temꝑales diuicie de
quib scilic ⁊ bñ oꝑari possumus et ma
le cansq̃s exdeteriors iam melior eẽ ce¬
pit caueat et de acceptis extolli uirtu¬
tib ne grauius per uirtutes corruat
ꝙ prius ex lapsu uicioꝵ iacebat Quem
deus iristisicat ne iter se de uirtutibus
engat quedilli uirtutũ dona tribuit¬
deus qued retrahit ut dũ mẽs de hoc
qd habet ⁊ erigit᷑ iteꝵ de hoc quod ne¬
quaꝙͣ habere cognoscit᷑ humilietur
Quuisquis dono celestis grẽ inspiratus
ad uirtutes erigit᷑ si forte moderãtir
dei manu aliqua adu̾sitate rep̾mitu
ne de accextis uirtutib attolatur fran¬
gi nõ debet quia ⁊ hoc ipm̃ ꝙ plagis
humiliat᷑ equamiite ferre ꝓculdubio

Expanded text:
a quibus habentur, utique veraciter habentur. Aliae vero virtutes mediae sunt, quia et ad utilitatem et ad perniciem possunt haberi, si de his arroganter quisque tumuerit, utpote doctrina, jejunium, castitas, scientia, sive temporales divitiae, de quibus scilicet et bene operari possumus, et male. 8. Quisquis ex deteriore jam melior esse coepit, caveat de acceptis extolli virtutibus, ne gravius per virtutes corruat, quam prius ex lapsu vitiorum jacebat. 9. Quem Deus justificat, ne iterum se de virtutibus erigat, quaedam illi virtutum dona tribuit, quaedam retrahit, ut dum mens de hoc quod habet erigitur, iterum de hoc quod nequaquam habere cognoscitur humilietur. 10. Quisquis dono coelestis gratiae inspiratus ad virtutes erigitur, si forte moderantis Dei manu aliqua adversitate reprimitur, ne de acceptis virtutibus attollatur, frangi non debet, quia et hoc ipsum, quod plagis humiliatur, aequanimiter ferre procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
qui mẽdaciũ meditari autẽ nõ potest
nisi ꝑ studiũ G auius ergo ille ex scu¬
dio mẽtiri phibetur ꝙͣ is qui ex p̾cipi¬
tacione sola mentitur Sũmope ca
oris si quisq pro salute hom̃n mẽcia

Expanded text:
qui mendacium. Meditari autem non potest qui mendacium. Meditari autem non potest nisi per studium grave. Pejus ergo ille ex studio mentiri perhibetur, quam is qui ex praecipitatione sola mentitur. Summopere oris, si quisquam pro salute hominum mentia
Abbreviated transcription (Latin):
exulcerãt Qui dolorẽ ĩuirie clauso pͦ¬
tore terit quãto amplius per silẽciũ lĩ¬
guã p̃iit tauto acriorẽ dolorẽ intrin¬
secus nutrit Dñ ⁊ uere quidi poetaꝵ
gẽtiliũ dixit Quoq magis tegitur
tectus magis estuat ignis Cecus em̃
languor uehemes ẽ ac minius quia
tacitũ uiuit sub pectore Wliuis in¬
tib credatur ieddit sepe eiñ homi¬
nẽ multa falsitas eciã in ueritate sus¬
pectũ Sepe uera promittit qͥ falsa
dicturus ẽ ut cũ pͥmũ acquisieͤrit fi¬
dẽ ad zeliqua mẽdacia audiẽtes cre¬
dulos faciat ultis uidẽtu uera ẽẽ
que falsa sunt ⁊ iõ nõ ex deo sed exsuo
mẽdacio loqu̾utuNõnũꝙͣ falsitas
ueriloquio adiĩgitu ⁊ plerũq aue¬
ritate incipit qͥ fala cõfingit Latent
sexe circũlita melle uerboꝵ ⁊ tamdiu
decepto ueritatẽ dissinuilat quousq
mẽdaciũ meditari ꝙͣ loqui Nã interdũ¬
quisq incaunitus solet ex p̃cipitacõe lo¬

Expanded text:
e clauso ptore tegit, quanto amplius silentio linguam premit, tanto acriorem dolorem intrinsecus nutrit. Unde et vere quidam poetarum gentilium dixit: Quoque magis tegitur, tectus magis aestuat ignis. Caecus enim languor vehemens est ac nimius, quia tacitum vivit sub pectore vulntibus credatur; reddit enim saepe hominem multa falsitas etiam in veritate suspectum. Saepe vera promittit qui falsa dicturus est, ut, cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos faciat. Multis videntur vera esse quae falsa sunt, et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacio loquuntur. Nonnunquam falsitas veriloquio adjungitur, et plerumque a veritate incipit qui falsa confingit; latent saepe vera circumlinita melle verborum, et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque mendacium meditari quam loqui. Nam interduquisque incautus solet ex praecipitatione lo
Abbreviated transcription (Latin):
cacio nascit᷑ ꝙuis et si ab ope malo qͥs¬
q uacet prosolius tñ prãne cogitacõ¬
ns malicia nõ erit ĩnocens uñ ⁊ dñs
ꝑ ysaiã Muferte in quit nzalũ cogita¬
cionũ urãꝵ ab ocłis meis Non em̃ so¬
lũ factis sed et cogitacioĩb delinqͬmus
si eis illicits occurzẽtib delectenui si¬
cut uixera a filiis ĩ ut̾o poĩtis lacera¬
ta piunt᷑ ita nos cogitaciones nr̃e ĩtra
nos enutrite occidũt ⁊ cõcepto ĩterius
uixereo ueneno cõsuniũt aiãm q ne

Expanded text:
tatio nascitur. Quamvis et si ab opero malo quistatio nascitur. Quamvis et si ab opero malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogitationis malitia non erit innocens. Unde et Dominus per Isaiam: Auferte, inquit, malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur. Sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno co