comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce pastores isti greguni. doc¬
tores quosqz ac rectores fide¬
lumi ammnarum. Nox cu¬
ius iugilias tustodiebant
super gregem suum. pericu¬
la tenitacionum indicat.
a quibz se suosqr subiectos
omes qui perfecte ingilãt
custodire non desistunt. Et
henc nata dño pastores su¬
pra gregem iugilant. Ille
et enim natus est. qui dicit.
Ego sum pastor bonus. Po¬
nus pastor animam su am
dat pro ouibus suis: Sed
et tempus muimmebat quo
idem pastor summe bonus
missus in mundũ pa¬
storib oues suas q̃ lon¬
ge. lateq disperse errabãt.
ad sẽper uirẽcia celestis ui¬
te pascua reuocaret. quarũ
summo pastori precepit. Si
diligis me pasce oues me¬
as. Quod aperiens ait.
Confirma frẽs tuos. Et fac¬
tum est ut discesserunt ab
eis angeli n celum. pasto¬
res loquebantur ab iuuicẽ
Cranseamus usq bethleem:

Expanded text:
ce pastores isti gregum docce pastores isti gregum doctores quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, cujus vigilias custodiebant super gregem suum, pericula tentationum indicat, a quibus se suosque subjectos omnes qui perfecte vigilant, custodire non desistunt. Et bene nato Domino pastores super gregem suum vigilant. Ille etenim natus est, qui dicit: Ego sum pastor bonus: bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis . Sed et tempus imminebat quo idem pastor summe bonus, missis in mundum pastoribus, oves suas, quae longe lateque dispersae errabant, ad semper virentia coelestis vitae pascua revocaret. Quarum curam summo pastori praecepit: Si diligis me, pasce oves meas . Quod apertius aperiens, ait: Confirma fratres tuos . Et factum est: ut discesserunt ab eis angeli in coelum, pastores loquebantur adinvicem: Transeamus usque B
Abbreviated transcription (Latin):
ctum est. quod dñs ostendit
ato in bethleem De.¬
dũo saluatore. sicut
satra euuangelii testatur
historia. pastoribus qui in
regione cadem erant. ingi
mui magna cum luce ap¬
paruit. exortumq minido
solem iusticie. non solum
celestis uoce sermonis. ue¬
rum eciam claritate diui¬
ne lucis astrurit ¶ usqr
enim in tota ueteris instru¬
menti serie reperineus ange¬
loz. qui tam sedulo appa¬
ruere patrib cum luce appa¬
ruisse: Sed hoc priuilegiũ
recte hodierno tempori serua¬
tum est quando exortum
est in tenebris lumen rectis
corde misericors et misera
tor dñs. Perum ne parua
umus angeli iideretur auc¬
toritas. postqmͣ unus sacra¬
mentum noue natiuita¬
tis edocuit. stati multitu¬
do celestium agiinũ que
gloriam deo caneret. pacẽq
simul hominibz predicaret
affuit. aperte demonstrãs
quia per hanc natinitatẽ
homines ad pacem unius
fioei. spei et dilectionis. at
ad gloriam diuine lauda¬
ciomis essent conuertendi
Significant autem misti¬

Expanded text:
stendit ato in Bethleem Domino Salvatore, sicut sacra Evangelii testatur historia, pastoribus qui in regione eadem erant vigilamini magna cum luce apparuit, exortumque mundo Solem justitiae non solum coelestis voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis corde, misericors et justus Dominus. Verum ne parva unius angeli videretur auctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, aperte demonstrans quia per hanc nativitatem homines ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis essent convertendi. Significant autem mysti
Abbreviated transcription (Latin):
ponendi. et sumendi pro no¬
bis animã suamt. Qmni¬
potenciam uero nunc dici¬
mus. qua uerbum quod ĩ
principio erat. et apud deum
erat. et deus erat. fecit omne
quod non erat. graciam ue¬
ro qua uerbũ caro factũ ue¬
int querere. et saluunm facere
quod perierat. Onmpoten¬
ciam qua fecit omnem diẽ.
graciã qua certo die concipi
et certo die dignatus ẽ nasci.
Idẽ igitur inmoratus paulo
minus ab angelis. in die fac¬
tus est hominum. qui coeter¬
nus et equalis deo pr̃i dies
sanctorum semper est ange¬
lorum. De ip̃o quippe ꝓpħa
dicit. Bene nunciate diem
de die salutare eius. Quid
diem de die. insi filium de
patre: Est igitur de patre
filius. de die dies. sed tamẽ
pater et filius non duodies
sed unus est dies. Est de pa¬
tre filus. de deo deus. pater
tamen et filius non duo
dii. sed unus est deus. Diiꝰ
igitur dies eternitatis sił
pater. et filius a nobis ag¬
noscitur. in die autẽ tẽpo

Expanded text:
ponendi et sumendi pro noponendi et sumendi pro nobis animam suam. Omnipotentiam vero hanc dicimus, qua Verbum, quod in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat, fecit omne quod non erat; gratiam vero, qua Verbum caro factum venit quaerere et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit omnem diem; gratiam, qua certo die concipi et certo die dignatus est nasci. 4. Idem igitur minoratus paulo minus ab angelis, in die factus est hominum, qui, coaeternus et aequalis Deo Patri, dies sanctorum 553 semper est angelorum. De ipso quippe propheta dicit: Bene nuntiate diem de die, salutare ejus . Quid est diem de die, nisi Filium de Patre? Est igitur de Patre Filius, de die dies; sed tamen Pater et Filius non duo dies, sed unus est dies. Est de Patre Filius, de Deo Deus; Pater tamen et Filius non duo dii, sed unus est Deus. Unus igitur dies aeternitatis simul Pater et Filius a nobis agnoscitur, in die autem
Abbreviated transcription (Latin):
tas personas genitoris. ge¬
itiq monstranius. Cũ
uero dicimus unum deũ
esse patrem et filiũ. ipsam
unam naturam in discre¬
te diuinitatis ostendimus
Altera est ergo persona ge¬
intoris. et geniti. sed inta
est natura genitors et ge¬
niti. Quando uero suffi¬
cienter. aut digne loqui
poterit. quis de quo. Ho¬
mo de deo. mortalis de im¬
mortali. insibits de inuisibi¬
li. mutabilis de incõmuta¬
bili. opus de opifice. de creato¬
re creatura. de factore factura.
paruus de munenso. tempo¬
ralis de eterno. humilis de al¬
tissimo. plasmatus e luno.
de illo qui omnia creauit ex
nichilo. Cuis est menarra¬
bilis ouimpotencia qua nos
gratuita bonitate fecit. nec
minus tamen menarrabi¬
lis gracia. qua nos onmipo¬
tentissima miseracione sal¬
uauit. Qui et opus creatri¬
cis onmpotencie gratis fe¬
cit. et opus gracie saluatri¬
cis ommpotenter impleuit.
illic habens potestatem. con¬
dendi et regendi creaturam
suam. hic habens potestatẽ

Expanded text:
tas personas genitoris getas personas genitoris genitique monstramus; cum vero dicimus unum Deum esse Patrem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est enim persona genitoris et geniti, sed una est natura genitoris et geniti. 3. Quomodo vero sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipotenter implevit: illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
pater omina fecit. ostendit̾
quia hoc uerbũ genint. ipse
non fecit. Illud igitur uerbũ
de deo deus est. de creatore cre¬
ator est. unde hoc in se natu¬
raliter habet esse. quod pater
est. Matus est itaq de patre
deo. filius deus. alius in per¬
sona. non aliud in natilra
Semper apud patrem. sẽꝑ
cum patre. semper de patre
semper in patre. Semper
apud patrem. cum quo illi
una estuaturalis inmensi¬
tas. Semꝑ cum patre. cum
quo illi una est. naturalis
eternitas. Semper de patre
de quo illi est na turaliter eter¬
na natiuitas. Semper in
patre cum quo illi est una
naturaliter equalisq diui¬
iitas. Et alter quid ẽ ille qͥ
pater est. alter ille qui filius
est. neuter tamen alter deus
quia et filius filius unus ẽ
deus. Quappter qũ de patre
deo et filio deo nascitur ser¬
mo digne dicimus alterũ
esse patrem. et alterum fili¬
um et nichilominus digne
dicimus unum deum pa¬
trem esse et filium. Cũ enĩ
alterum esse filium. discre¬

Expanded text:
Pater omnia fecit, ostenditur Pater omnia fecit, ostenditur quia hoc Verbum genuit ipse, non fecit. Illud igitur Verbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde hoc in se naturaliter habet esse, quod Pater est. 2. Natus est itaque de Patre Deo Filius Deus, alter in persona, non alius in natura: semper apud Patrem, semper cum Patre, semper de Patre, semper in Patre: semper apud Patrem, cum quo illi una est naturalis immensitas; semper cum Patre, cum quo illi una est naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illi est una naturaliter aequalisque divinitas: et alter quidem ille qui Pater est, alter ille qui Filius est; neuter tamen alter Deus, quia Pater et Filius unus est Deus. Quapropter quando de Patre Deo et Filio Deo nascitur sermo, digne dicimus alterum esse Patrem, et alterum Filium; et nihilominus digne dicimus unum Deum esse Patrem et Filium. Cum enim alterum Filium, discre
Abbreviated transcription (Latin):
trus. ut mortem susciperẽt
illum amando. quem ter
negauerat timendo. Dic ⁊
tu moyses legis lator dux
populi isrl̃. testimonium
cristo. Prophetam uobis
extitabit dũs de fratribue.
uestris. Oiuinis anima que
non audierit prophetam illũ
extermin abitur de populo su
aliquid de huius diei
sollemnitate uarrare simul¬
qr tonsiderantes illud unũ
uerbum. De quo dicere uolu¬
mus. nulla inuenimus ner¬
ba quibus sufficienter aliqͥd
dicere ualea̾uus. Est enim
hoc uerbum non quod desinit
prolatum. sed quod perma¬
net natũ. Non transitorm̃
sed etermini. Non factum a
deo patre: sed genitum. nec
solum genitum. sed eciam
Huingenitum. Pnũ quip¬
pe uerbum leus pater genu¬
it de se ipso. per qued omnia
creaunit ex nichilo. In principt¬
o emni erat uerbum. et ner¬
bum erat apud deũ et deus
erat uerbum. Hec erat ĩ prĩ¬
cipio apud deuni. Suma
per ipĩ facta sunt. et sine ip¬
so factum est nichil. In hoc añt
quod per illud uerbum. deus

Expanded text:
trus, ut mortem susciperet, trus, ut mortem susciperet, illum amando quem ter negaverat timendo. Dic et tu, Moyses, legislator, dux populi Israel, testimonium Christo. Prophetam vobis suscitabit Dominus de fratribus vestris. Omnis anima quae non audierit prophetam illum, exterminabitur de populo sualiquid de hujus diei solemnitate narrare, simulque considerantes illud unum Verbum, de quo dicere volumus, nulla invenimus verba quibus sufficienter aliquid dicere valeamus. Est enim hoc Verbum non quod desinit prolatum, sed quod permanet natum; non transitorium, sed aeternum; non factum a Deo Patre, sed genitum; nec solum genitum, sed etiam Unigenitum. Unum quippe Verbum Deus Pater genuit de seipso, per quod omnia creavit ex nihilo. In principio enim 552 erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . In hoc autem quod per illud Verbum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
at sanctus sanctorum demõ¬
strate unctionem. Si aũt
quod uerũ est. cessauit nr̃a
unctio. agnoscite aduenis¬
se sanctũ sanctorũ. Ipe est
enun et lapis ille abscisus
ne sine manb couplecte¬
cium. qui in tantũ creuit
ut mons magnus fieret.
et impleret unmuersam fa¬
ciem terre. De quo mõte
dicit propha. Denite asce¬
damus in moutem dm̃i
Et de quo damio dicit.
ons dei mous uber
ut qui d suspicaunm mõ¬
tes incascatos. moutem ĩ
quo placun deo habitare in
ipso: Cum enun ip̃e dñs
cristus discipulos suos in¬
terrogaret. quem dicerent¬
esse homines filium hõis
responderunt. Aln heli .aii.
alii iheremiani. aut unũ
er prophetis. Et ille. St
quid suspicannui montes
incaseatos. montem ĩ quo
placuit deo habitare in eo:
Hunc cognouit petrus di¬
cens. Tu es cristus filius
dei. Agnouit moutem. et
ascendit in moutẽ. Cesti¬
monium dixit ueritati.⁊
dilectus est aueritate. Su¬
per petrain fundatus est pe¬

Expanded text:
iat Sanctus sanctorum, demoniat Sanctus sanctorum, demonstrate unctionem. Si autem quod verum est cessavit unctio vestra, agnoscite venisse Sanctum sanctorum. Ipse est enim et lapis ille abscissusne sine manibus complectentium, qui tantum crevit ut mons magnus fieret, et impleret universam faciem terrae. De quo monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem Domini . Et de quo dicit David: Mons Dei mons uberrimus, ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in ipso? Cum enim ipse Dominus Christus discipulos suos interrogaret quem dicerent homines esse Filium hominis, responderunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis. Et ille: Ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in eo? Hunc cognovit Petrus, dicens: Tu es Christus Filius Dei vivi . Agnovit montem et ascendit in montem, testimonium dixit Veritati, et dilectus est a Veritate. Supra petram fundatus est Pe
Abbreviated transcription (Latin):
est nobis. Accedat et alius
testis. Dic et tu ierenna te¬
stimemamn cristo. Hic est
inquit deus noster. et non
estimabitur alius absq il¬
lo. qui inuenit oumem mã
sciencie. et dedit eapi ia cob
et cum hommibz conuersa¬
tus est. Ecte duo testes ydo¬
nei. ex lege uestra. ex quorũ
testimomio non sunt cõpũc¬
ta corda uestra: Sed alii.
troducantur ut frontes du¬
rissime inimicorũ conterã¬
tur. Demat et ille damel
sanctus. nuuenis quidem e¬
tate. semior uero sciencia ac
mansuetudine. cõuincat
omnes falsos testes: Sicut
cõuincit semores impudi¬
cos: ita suo testimonio crif¬
sti conterat inumicos. Dic
sancte d amel. dic de cristo
quod nosti. Cum uenerit
inquit sanctus sanctorũ:
cessabit unctio uestra.¬
re illo presente cui infultã¬
tes dicebatis. tu de te ipso
testimoniun dicis. testr̃s¬
mum tuum non est uerũ.
cessaint unctio uestra. insi
quia ipse est qui uenerat
sanctus sanctorum: Si
ut nos dicitis nundũ ue¬
uit. sed expectatur ut uem¬

Expanded text:
s . Accedat et alius testis. Dic et tu, Jeremia, testimonium Christo. Hic est, inquit, Deus noster, et non aestimabitur alius absque illo, qui invenit omnem viam scientiae, et dedit eam Jacob et cum hominibus conversatus est . Ecce duo testes idonei ex lege vestra, ex quorum testimonio non sunt compuncta corda vestra. Sed alii troducantur, ut frontes durissimae inimicorum conterantur. Veniat et ille Daniel sanctus, juvenis quidem aetate, senior vero scientia ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita suo testimonio Christi conterat inimicos. Dic, sancte Daniel, dic de Christo quod nosti. Cum venerit, inquit, Sanctus sanctorum, cessabit unctio . Quare illo praesente cui insultantestestimonium dicis, testimonium tuum non est verum, cessavit unctio vestra, nisi quia ipse est qui venerat Sanctus sanctorum? Si, ut vos dicitis, nondum venit, sed exspectatur ut ven
Abbreviated transcription (Latin):
si tu es cristus dic nobis pa¬
lam: Ille autem uos ad con¬
sideracionem miraculorũ
mittebat dicens. epera que
ego facio. ipsa testimonium
perhibent de me. ut cristo te¬
stimonium dicerent non
uerba sed facta. Gos autẽ
non agnoscentes saluatorẽ
qui operabatur salutem in
medio nestre terre. adiciẽtes
in malo. aistis. Tu de te ip̃o
testimonium dicis. Testi¬
monium tuum non est ue¬
rum. Sed ad hec ille quid
nobis responderit. aduerte¬
re noluistis. Nonne scrip¬
tum est in lege uestra q du¬
orum hominũ testimoniũ
uerum sit: Preuaricatores
legis. intendite legem. Te¬
stumonium queritis de cris¬
to: In lege uestra scriptum
est ꝙ duorũ hom̃n testimo¬
niuni uerum sit. Precedãt
ex lege non tantũ duo: sed
eciam plures testes custi. et
connicant auditores legis
nec factores. Dic ysaya te¬
stimoniũ cristo. Ecce ĩquit¬

Expanded text:
Si tu es Christus, dic nobis paSi tu es Christus, dic nobis palam . Ille autem vos ad considerationem miraculorum mittebat, dicens: Opera quae ego facio, ipsa testimonium perhibent de me, ut Christo testimonium dicerent non verba, sed facta. Vos autem non agnoscentes Salvatorem, qui operabatur salutem in medio terrae vestrae, adjicientes in malo, aistis: Tu de teipso testimonium dicis, testimonium tuum non est verum . Sed ad haec ille quid vobis responderit, advertere noluistis. Nonne scriptum est in lege vestra, quod duorum hominum testimonium verum sit? Praevaricatores legis, intendite legem. Testimonium quaeritis de Christo? In lege vestra scriptum est, quod duorum hominum testimonium verum sit? Procedant ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi, et convincant auditores legis, nec factores. Dic, Isaia, testimonium Christo. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
plenus spiritu saucto. regres
ilxsus cristus suscepit caruẽ
et tameu pater et sp̃r lauta
uon defint in maiestate. Si
celum et terrã implet pater
implet spiritus sanitus cas¬
nem cristi deserere non potu¬
erunt. quando in diumita¬
tis unitate manserunt.
Adhuc citharam respice. ut
musicum melos. tois dul¬
cibus reddat.tria pariter ad¬
esse inidentur. ars manus.
tat. manus tangit. resonat
Nec ars nec manus sonũ
reddunt: sed ea cum corda
pariter operautur. Sic nec
pater nec spiritus sanctus
susceperunt carnem. et tam̃
cum filio pariter operantur
Sonum sola corda discu¬
tit. carnem solus cristus ac¬
cepit. Operacio in tribus
constat. Sed quomodo per¬
tinet ad solam cordam so¬
ui reddicio. sic pertinet ad
solum cristum caris hu¬
mane suscepcio. u
Os inquam cõuemio
o iidei. qui usq in hodiernũ
diem negastis filium dei.
Ponne uor uestra est illa
quando eum indebatis ini¬
racula facientem. atqr tem¬
tentes dicebatis. quousq a¬
nimas nostras suspendis.

Expanded text:
plenus Spiritu sancto . Ecce Jesus Christus suscepit carnem, et tamen Pater, et Spiritus sanctus non defuerunt majestate. Si coelum et terram implet Pater, implet et Spiritus sanctus; carnem Christi deserere non potuerunt, quando in divinitatis unitate manserunt. Ad hoc citharam respice, ut musicum melos sonis dulcibus reddat, tres pariter esse videntur; ars, manus, tat, manus tangit, resonat Nec ars, nec manus sonum reddunt, sed ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater, nec Spiritus sanctus suscipiunt carnem, et tamen cum Filio pariter operantur. Sonum sola chorda excutit, carnem solus Christus accepit. Operatio in tribus constat; sed quomodo pertinet ad solam chordam soni retinctio, sic pertinet ad solum Christum carnis humanae susceptio. E os, inquam, convenio, o Judaei, qui usque in hodiernum diem negastis Filium Dei. Nonne vox vestra est illa quando eum vidistis miracula facientem, atque tentantes dicebatis: Quousque animas nostras suspendis?
Abbreviated transcription (Latin):
ut de se ip̃o sacientur ĩ patri¬
a. et nos pascit per fidem ne
deficiamus in ma. Ille pa¬
ius qui se ipũ dat angelis
ad gaudium stabilitatis.
se ip̃m dedit hominibu
ad remedium saiitatie
Et qui est angelorum esca:
nobis factus est medicina.

Expanded text:
ut de ipso satientur in patriut de ipso satientur in patria, et nos pascit per fidem, ne deficiamus in via! Ille panis, qui seipsum dat angelis ad gaudium stabilitatis, seipsum dedit hominibus ad remedium sanitatis; et qui est angelorum esca, nobis factus est medicina.
Abbreviated transcription (Latin):
pus et amman fecit. ĩ die
uero temponis. solus filius
nostrum corpus animãq
suscepit. Cristus dies eter¬
nus. unigenitꝰ ĩ forma
dei mranẽs cristus ĩ die
temporis uigenitus for¬
mam serin accipiens. Cri¬
stus dies etermis. diues ꝑ¬
manens. ut conderet nos.
cristus in die temporis pau¬
per factus ut reduneret nos.
Dies eternus cristus. deᷤ
de deo patre. cristus in die
temporis deus homo deuir¬
gie matre. Cristus dies
eternua uerbũ eructuatũ
de corde patris. cristus ĩ die
temporis uerbũ caro factũ
de utero nirguns matris.
Cristus dies eternus deus
uerus de deo uero. cristus i
die temporis sponsus proce¬
dens de thalamo suo. Dies
eteruitatis cristus. angelos
creans. dies in tempore cri¬
stus. homines saluans. Di¬
es eteruitatis cristus in celo
sanctos angelos pascens. di
panem angelorum mandu
caret homo creator angelor
factus est homo. utrosq pas¬
cens. et integer permanens.
Quai bonus painis qui
et angelos pascit. ꝑ speciem

Expanded text:
s et animam fecit; in die vero temporis solus Filius nostrum corpus animamque suscepit. Christus dies aeternus unigenitus in forma Dei manens; Christus in die temporis unigenitus formam servi accipiens. Christus dies aeternus dives permanens ut conderet nos; Christus in die temporis pauper factus ut redimeret nos. Dies aeternus Christus Deus de Deo Patre, Christus in die temporis Deus homo de virgine matre. Christus dies aeternus Verbum eructatum de corde Patris, Christus in die temporis Verbum caro factum de utero virginis matris. Christus dies aeternus, Deus verus de Deo vero; Christus in die temporis sponsus procedens de thalamo suo . Dies aeternitatis Christus angelos creans, dies in tempore Christus homines salvans. Dies aeternitatis Christus in coelo sanctos angelos pascens, diepanem angelorum manducaret homo, creator angelorum factus est homo, utrosque pascens, et integer permanens. Quam bonus panis qui et angelos pascit per speciem,
Abbreviated transcription (Latin):
ma. Sic et pater et filius
licet unũ sint et uuus deus
sit ad cristum soluni perti¬
net caro sicut ad solam ĩa¬
cionci pertinei sapiencia.
licet non recedat ab anima.
Ecce aliud. In sole calor. et
splendar in mio radiosunt.
sed calor exsicat splendo: illu¬
minat. Aliud suscipit calor.
aliud splendoz. et licet calor⁊
splendor ab inuicem nou que¬
aut separari. suscipit spleudo:
illumacionẽ nõ feruorem.
suscipit calor frruorem. no di
illuminacionem. Aliud sil
aluid singulare agunt. et
iamen ab nuncẽ non sepa¬
rantur. Set et filius susce¬
pit carnem. et non deseruit
patrem. net se dunsit a pr̃e
Duscepit in quani filius
carnem in proprietate. et
tamen et pater. et spiritus
sanctus non definit i maie¬
state. In diuinitate equali¬
tas. in carne sola filii pro
deitas. una duuinitas. mi¬
pleuit quidem carnẽ cristi.
pater et spiritus sanctus:
sed marestate non susceptio¬
ne. Dis sare quia cum eo
erat pater. Non sum ĩquit

Expanded text:
ma. Sic et Pater et Filius, ma. Sic et Pater et Filius, licet unum sint et unus Deus sit, ad Christum solum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non separantur. Sic et Filius suscepit carnem; et non deseruit Patrem, nec se divisit a Patre. Suscepit, inquam, Filius carnem in proprietate: sed tamen et Pater et Spiritus sanctus non defuit majestate. In divinitate aequalitas, in carne sola Filii propdeitas, una sit divinitas, implevit quidem carnem Christi et Pater et Spiritus sanctus; sed majestate, non susceptione. Vis scire quia cum eo fuit et Pater? Non sum, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
tis glorie tue iherusalem
ciuitas sancta quia non
adiciet ultra. ut pertranse¬
at per te incircuncisus ei
mimundus. Excutere de
puluere consurge sede ih¬
rusaleut. solue unncla col¬
li tui captiua filia syon.¬

Expanded text:
tis glorie tue Iherusalem civitas sancta. Quia non adiciet ultra ut pertranseat per te incircumcisus et immundus: excutere de pulvere consurge sede Iherusalem, solbe vincula colli tui capti
Abbreviated transcription (Latin):
uennidati estis: et sine ari¬
gento redimemim Tma
hec dixit domnrs deus. In
egiptum descendit popul
meus in principio ut colõ¬
nus esset ibi. et assur absor
ulla causa caluiniatus
ablatus est populus me¬
us gratis. dñatores eius
inque agunt dicit dñs. ⁊
ingiter tota die nomẽ me¬
uu blaphematur. Prop¬
ter hoc sciet populus meus
nomen meum in die illa
quia ego ip̃e qui loquebar
ecte ad sum. Quam pulchri
su per montes pedes annũ¬
ciantis et predicantis pacẽ.
annunciantis bonũ predi¬
cantis salutem. dicentis

Expanded text:
ine argento redimemini. Quia haec dicit Dominus Deus: In Aegyptum descendit populus meus in principio, ut colonus esset ibi: et Assur absque ulla causa calumniatus ablatus est populus meus gratis? Dominatores ejus inique agunt, dicit Dominus, et jugiter tota die nomen meum blasphematur. Propter hoc sciet populus meus nomen meum in die illa: quia ego ipse qui loquebar, ecce adsum. Quam pulchri super montes pedes annuntiantis et praedicantis pacem; annuntiantis bonum, praedicantis salutem, dicentis
Abbreviated transcription (Latin):
in requiem suscipiat u¬
um igitur sic desperã
tes clamarent. qui d̃
pontificalibus uestimentis
ornatũ. iuxta nauem assi¬
stere uident. Qui helsinũ
abbatem propris nomine
compellans. hoc ei retulit
inquiens. O tu abbas hel¬
sine. uem surgẽs et mecum
loquere. Dum autẽ aliis
surrexit. prefata persona ut
credimus angelica. hec ei di¬
rit. Si uis sanus effuge¬
re. si us mortem euadere. si
us patriã cernere. tuosq la¬
res uisere. prounitte fidelissi¬
me matri xp̃i pussime: te
facturum percebrem concep¬
ciomis ip̃ius diem. In qua
ipsa nirgo incomparabilis
futura dei genitrix in aluo
matris concepta fuit. et do¬
ce quoscunq poteris. ut cele¬

Expanded text:
in requiem suscipiat. Cin requiem suscipiat. Cum igitur desperati sic clamarent, quemdam pontificalibus vestibus ornatum juxta navim assistere vident, qui Elsinum abbatem proprio nomine compellens, hoc ei retulit, inquiens: O tu, abba Elsine, veni surgens et mecum loquere. Dum autem, admirsurrexisset, praefata persona, ut credimus, angelica haec ei infit: Si vis sanus effugere, si vis mortem evadere, si vis patriam cernere tuosque lares visere, promitte fidelissime Matri Christi piissimae te facturum per celebrem conceptionis ipsius festum diem, in qua ipsa Virgo incomparabilis Dei futura Genitrix, in alvo matris concepta fuit, et doceto quoscunque potueris, ut pe
Abbreviated transcription (Latin):
liquisse miserabiliter ge¬
nunt. In ranto discrum¬
ne mortis positis: maiora
pericula procurrunt. Nãq
sirtes aspiciunt quas nau¬
leri cana dicũt. Tunc
magis auxii et dubii ne¬
lut in morte positi. dama¬
bant ad deuni fortius. O
deus clementissime pater
miscricor die. dignare noꝰ¬
si
respicere mersos pro nostro
crimine. Respice nos dul¬
bonitas. adsint dona gra¬
tuita. Succurre nobis
miseris pietate ineffabi¬
lis. ne nos sorbeat inferus
nunc pro nostris crimini¬
bus. Pie deus cognosci¬
mus. ꝙ grauiter deliqui¬
mus. peiora cõmeriumus
qui a multum petcauimꝰ
Benigna tua gracia. fa¬
tentibus indulgeat. fate¬
mur nostra crimina dele
tua gr̃a. Qui promisisti
nuseria qua hor a ingenui¬
erint. et corde penituerint
ce mũc confitentibus. mi¬
serere gementibus. nunc
flentibus. et nere peniten¬
ria mater dm̃ ora pro nob
miseris. tuo filio domino
cõmenda nostra flamina.
namq mari sunt tradita
nostra misera corpora. tuus

Expanded text:
liquisse miserabiliter geliquisse miserabiliter gemunt. In tanto discrimine positis majora pericula occurrerunt, namque syrtes pcleri scamma dicunt. Tunc magis anxii et dubii velut in morte positi clamabant ad Deum fortius. O Deus clementissime, Pater misericordiae, dignare nos respicere mersos pro nostro crimine. Respice, clemenbonitas! assint bona gratuita dona! Succurre nobis miseris, pietas ineffabilis, ne nos sorbeat infernus nunc pro nostris criminibus. Pie Deus, cognoscimus quod graviter deliquimus, pejora commeruimus, quia multum peccavimus. Benigna tua gratia fatentibus indulgeat, fatemur nostra crimina, tu dele tua gratia. Qui promisisti miseris qua hora ingemuerint et corda poenituerint ce nunc confitentibus, miserere gementibus, miserere nunc flentibus et vere poeniten, Mater Domini, ora pro nobis miseris, tuo filio, o domina, commenda nostra flamina. Namque mari sunt tradita misera nostra corpora, tuus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃orum et acta diligenter ĩ¬
quireret. et eorum in angli¬
amn aduentũ. prout posset
aduerteret. Ascensa igitur
puppe prospero uento flãte
in dacia uenit. ip̃ius qr ter
re regi se presentaint. et sa¬
lutes ac munera atq serui¬
cia ex guillerini regis nom¬
anglorũ parte obtulit. De¬
in de omnia ut sibi iussũ fue¬
rat inquisunt quid dicerent.
et quomodo se haberent per¬
cunctari non destitit. L.u.¬
ostqmͣ autẽ ommi a
illuc ierat stremuissime com¬
numcribus et promissis pla¬
canit. in anglian regredi
misit. Qui mor cũ sius so¬
cus n aueui conscendit. Nau¬
te ergo applustria colleger̃t
et in altum carbasa exten¬
debiiñ. ac per frc̾̃mencia e¬
quadra iter suũ direxeru
Dum itaq per alta maris
pergerent. contrarius uẽtus
eis surrerit. qui mare fun¬
ditus cõmoit. ommes q
qui in mari erant. formidi¬
ne repleuit. Tunore igitur
ti. preces cum la crunis dño
fundunt et se grainter de¬

Expanded text:
ipsorum et acta diligenter inipsorum et acta diligenter inquireret, et eorum in Angliam adventum, prout posset, averteret. Ascensa igitur puppe, prospero vento flante, in Daciam venit, ipsiusque terrae se regi praesentavit, et salutes ac munera atque servitia ex Guillelmi regis parte obtulit. Deinde omnia, ut sibi jussum fuerat, inquisivit, quid dicerent et quomodo satagerent percunctari non destitit. Postquam autem omnia illuc erat strenuissime communeribus et promissis oneravit, in Angliam regredi misit. Qui mox cum sociis navem conscendit. Naturae igitur aplustria collegerunt, et in altum carbasa extenderunt, ac per frementia aequora itinera direxerunt. Dum itaque per alta maris pergerent, contrarius ventus eis surrexit, mare funditus commovit, omnesque nesque qui in navi erant formidine replevit. Timore igitur ti, preces cum lacrymis Deo fundunt, et se graviter de
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore quo mui¬
guillermus normã¬
norum dux potentissimꝰ.
prostrato anglorũ rege ge¬
raldo. ipsos anglicos bello
stremio superando sibi sub¬
iecerat. quidam abbas hel¬
sins nomine in ecclesia
apostolorũ petri et pauli ⁊¬
sancti augustini anglo¬
rum ep̃i residebat: in qua
ecclesia ip̃ius augustim
helsimis certis ex causis
q gemtricem seruiciũ eiꝰ
faciendo deuoto studio
uenera batur. Contigit aũ
ut danoriui rex audita
heraudi morte anglorum
subiectionem uenire in an¬
gliam properaret. et suo cã
donunio subiugaret. Pro¬
strato guillerio nouo re¬
ge ut ip̃e testabatur ip̃ius
terre inuasionem cã imꝑ
petuũ possideret. Quo au¬
dito guillermus rex ad def¬
fedendum se preparauit.i
ex artinacentib regionib
nulites qm plurimos con¬
gregauit. Et ut erat pru¬
la stremussime muntuit.
et omibr neccefsariis opu¬
lentissime repleuit. Consi¬
matibus suis strenuissi¬
mũ ablatem helsinũ de
quo supra retulimus ĩ da¬
ciam nisit. ut consilia

Expanded text:
o tempore quo Willelmus, Normannorum dux potentissimus, prostrato Anglorum rege Heraldo, ipsos Anglos bello strenue superando sibi subjecerat, quidam abbas, Elsinus nomine, in ecclesia apostolorum Petri et Pauli Sanctique Augustini, Anglorum apostoli, residebat, in qua ecclesia ipsius Augustiniaque Elsinus certis ex causis sque genitricem, servitium ejus faciendo devotissime, venerabatur. Contigit autem ut Danorum rex, audita Heraldi morte Anglorumque subjectione, venire in Angliam properaret et suo eam dominio subjugare, prostrato Guillelmo novo rege, ut ipse testabatur, ipsius terrae invasor, et eam in perpetuum possideret. Quo audito, Guillelmus ad defendendum se praeparavit, et ex circumjacentibus regionibus milites quamplurimos congregavit, et. ut erat la strenuissime munivit, et omnibus necessariis opulentissime replevit. Consimatibus suis strenuissimum abbatem Elsinum, de quo supra retulimus, in Daciam misit, ut consilia
Abbreviated transcription (Latin):
montem excelsum asceude
tu qui uangeluas syon.
Exalta in fortitubne uo¬
cem tuam qui cuuange¬
luas iherusalem. Exalta
noli timere. Sic cuitati¬
bus ide. Ecce deus noster.
Ecce domiuns deus ui for¬
titudine uemiet. et brachi¬
un eius dñabitur. Ecce

Expanded text:
m excelsum ascende tu qui evangelizas Sion, exalta in fortitudine vocem tuam qui evangelizas Jerusalem, exalta, noli timere; dic civitatibus Judae, Ecce Deus vester, ecce Dominus Deus in fortitudine veniet, et brachium ejus dominabitur. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
infert dicens. Quomodo¬
penitus ignoro. Dei nuin¬
cius respondit. In sextonã¬
q idus decembris est dies
celeberrimus huius concep¬
ciomis. Hunc ut celebres
moneo. et celebrandum di¬
cito: quibus dicere poteris.
et qui scire uoluerint. Tũc
abbas helsuus. Et quale
ĩ hoc festo: Cui diuim
in hac celebritate dicetur.
Predictus abbas post ꝙͣ
talia audiuit. deo grãs
reddidit. et deuotissime no¬
uit. se seruaturũ quod au
dunitus iussũ. S tatim
ut hoc uouit. tempestas ces¬
sauit. et serenitas rediit.
Dento igitur prospero
procedunt. et in angliam
alacres ueniunt. S or¬
it quoqz ini ramesiensi et¬
desia. cui ip̃e abbas pree¬
rat. ut hoc festũ omni ãno
sollemniter serto idus de¬
cruibris celebretur: Ip̃e tns

Expanded text:
s: Quomodpenitus. Dei nuntius respondit: In sexto Idus Decembris est dies celeberrimus hujus conceptionis; hunc ut celebres moneo, et celebrandum dicito quibus dicere potueris et qui scire voluerint. Tunc abbas Elsinus: Et quali, in hoc festo? Cui divinuin hac celebritate dicitur. Praedictus abbas postquam talia audivit, Deo gratias reddidit, et devotissime vovit se servaturum quod audierat divinitus jussum. Statim ut hoc vovit, tempestas cecidit, et serenitas rediit. Vento igitur prospero redeunt, et in Angliam alacres veniunt. Stait quoque in Ramesiasensi Ecclesia, cui ipse abbas praeerat, ut hoc festum omni anno solemniter sexto Idus Decembris celebretur, multos
Abbreviated transcription (Latin):
tes. mũes nestientes:
insirmoz insuantes:
in rribulanie gau¬
dentes in uerhis calũ¬
nie uel conmmelie pa¬
uentes. in augmento
sue profritimus humi¬
les. ui dampno rerum
temparalium. den grãs
et hissinilia pro deside¬
rio regin celestis. et prop¬
ter spem cierne remune¬
ratiois ardentissimo
uuore in desinenter. atq
li benter insistunt. et sic ĩ
caritate dei. et prorimor
amore perseuerantes. Deo
soli uitam finire gau¬

Expanded text:
udos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae patientes; in augmento suae profectionis humiles, in damno rerum temporalium Deo gratias et his similibus pro desiderio regni coelestis, et propter spem aeternae remunerationis, ardentissimo amore indesinenter atque libenter insistentes, sic in charitate Dei ac proximorum amore perseverantes, Deo soli vitam finire gau
Abbreviated transcription (Latin):
iecta sũt. aliiuita dnm¬
tans gracia repleunir. ni
en eis dñs sedeal. ei per css
lua iudicia deçernat.
Alii tanto perfectiori scien¬
cia plem sunt: qnͣto clarita¬
tẽ dei uicimus contẽplãt᷑.
Ali uero ita deo cõnincta
sunt angelorũ agnma.
ut ĩter hec et deum milli
alii inter sĩt. que tanto
magis ardẽt amore ꝙͣto
sb̃tilius claritatẽ dnunita¬
us eiꝰ aspiciũt Calibr ut
diximus a primordio ĩci¬
piẽtis inte beatorũ spiri¬
tuũ distĩctionib suꝑna
celorum regna a deo con¬
ditore imperpetuum mi¬
rabiliter collocata subsi¬
fratres carissui tam de¬

Expanded text:
jecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum mirabiliter collocata, subsifratres charissim
Abbreviated transcription (Latin):
perna celorum regna spi¬
ritbus anccelicis ad lan¬
dem et glanam atq ho¬
noreu sin nomus as
maiestatis imperpetuũ
mira ardine collocanit.
De quimr loqui plura ꝑ¬

Expanded text:
perna coelorum regna spiritibus angelicis ad laudem et gloriam, atque honorem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De qui
Abbreviated transcription (Latin):
ta ie candidas. uel de pas¬
sione purpureas. In cele
stius castris pax et acies
habeni slores suos. quibz
milites cristi coronãtur.
Dei enim inefsa bilis ⁊
nmensa bonitas enã
hec preuidit. ut laborum
qui dem tempus et ago¬
ns non extenderet. nec
longum faceret. aut et¬
num. sed breue et ut ita
dicam momentancum
ut in hac breui et exign¬
a uita agunes esset ei la¬
hores. in illa uero que e¬
terna est corone et premi¬
a meritorim. et labores
quidem cita fintrentur.
meritorum uero. pͥmia
sine sine durarent. nt pꝰ¬
iusuri essent candidissi¬
mam lucem. et accepni¬
passionum cunctarĩi
aterbitanbus beantudi¬
nem. testante hoc apłm

Expanded text:
opere candidas uel de pasopere candidas uel de passione pustibus castris pax et acies habens flores suos, quibus milites Christi coronantur. Dei enim ineffabilis et immensa bonitas, etiam hoc praevidit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, ne longum faceret, aut aeternum, sed breve, et, ut ita, dicam, momentaneum, ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores, nulla vero quae aeterna est, corona et praemia meritorum, ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent, ut pvisuri essent candidissimam lucem, et acceptupassionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc idem
Abbreviated transcription (Latin):
rum sub una sollemini¬
tatis leticia celebremus
festiuitatẽ quorum sollẽ¬
intate celum exultat. quo
patrocus terra letatur.
quorũ triumphis eccla
sancta coronatur. Quo¬
riu confessio quantũ
ui passione forcior.tãto
est clarior in honore.q
dum creuit pugna. cre¬
uit et pugnanciũ gla.
et martirii triumphus
multiplici passionũ
genere adornatur. Per¬
que grauiora tormẽta.
graciora fuere et p̾mia.
dum catholica mater
ecclesia per tatũ orbeni
lange lateqz diffusa. in
ip̃o ⁊̃ apite suo ihũ cristo
non resistendo. sed perfe
rendo. Ouiuersos aũt
quos agnine indito car¬
cer penalis includit. pa¬
ri ac simli calore uirtu¬
uis ad gerendum certa¬
men glonia triumpha¬
lis inspirauit. Ouere
bea ta mater ecclester. quã
sic honor dunne digna¬
cionis illuminai. quã
uicencium gloriosus
martirũ sangus exor¬
nat. quam inuiolate
confessionis candida ĩ¬
duit uirginitas. Florib
eius nec rose nec lilia de¬
sunt. Certent nunt ca¬
rissim singuli ad utros

Expanded text:
emnitatis laetitia celebramus festivitatem, quorum societate coelum exsultat, quorum patrociniis terra laetatur, quorum triumphis Ecclesia sancta coronatur: quorum confessio quanto in passione fortior, tanto est clarior in honore; quia dum crevit pugna, crevit et pugnantium gloria, et martyrii triumphus multiplici passionum genere adornatur, perque graviora tormenta, gratiora fuere et praemia. Dum catholica mater Ecclesia per totum orbem longe lateque diffusa, in ipso capite suo Christo non rendo. Universos autem quos agmine inclyto carcer poenalis inclusit, pari et simili calore virtutis ad gerendum certamen gloria triumphalis inspiravit. O vere beata mater Ecclesia, quam sic honor divinae dignationis illuminat, quam vincentium gloriosus martyrum sanguis exornat, quam inviolatae confessionis candida induit virginitas! Floribus ejus nec rosae, nec lilia desunt. Certent nunc, cha singuli ad utrius
Abbreviated transcription (Latin):
munis ascendit. insi eo¬
rum qui corda perfrui
digni inueniuntur. qͦ¬
rum nomina scripta
sunt in libro uite. qui
et iauerunt stollas su¬
as in sangumne agni.
et sunt ante sedem dei
sermuntqz ei die ac noc¬
te. Non est senectus i¬
bi. non senectutis mi¬
seria. dum omnes in¬
currunt in uirum per¬
fectum. in men̾suram
etatis plenindinis tri

Expanded text:
minis ascendit , nisi illominis ascendit , nisi illorum qui ea perfrui digni inveniuntur, quorum nomina scripta sunt in libro vitae, qui et laverunt stolas suas in sanguine Agni, et sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die et nocte. Non est senectus ibi, nec senectutis miseria, dum omnes occurrunt in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
cillitas: Nemo ledinir.
irascitur nemo. Nemo
muidet. cupidil as nul¬
la mardescit. Nullum
cihi desiderium. nulla ho¬
noris pulsat. aut potes¬
tats ambicio. Nullus
ihi draboli metus. insi¬
die demonun nulle:
terror gehenne procul.
Mors neq corporis. neq
amme. sed imortali¬
tatis munera iocunda.
Nulla erit tunt usꝙͣ
discordia: sed cuncta cõ¬
son a. cuncta cõneniẽ¬
cia. Quia omnum
cru sanctorum una cõ¬
cordia. pax cuncta et le¬
ticia continet. tranqͥl¬
la sunt ommia et quie¬
ta: Iugis splendor. non
iste qui nunc est. sed tã¬
to clarior quanto felicior
quia ciuitas ut legitur
illa non egebit lumine
solis: sed dominus om
nipotens illuminabit
eam. et lucerna eius est
agnus. Ohi sancti ful¬
gebunt ut stelle in per¬
petuas eternitates: et si
la. nulle tenebre. cõcur¬
sus nubuim nullus.
nec frigoris ardoris ue
asperitas nulla. sedta¬
lis quedam crit rerum
temperies. quam nec
oculus iudit. nec auris
audiuit. nec in cor ho¬

Expanded text:
cillitas; nemo laeditur, cillitas; nemo laeditur, irascitur nemo, nemo invidet; cupiditas nulla exardescit, nullum cibi desiderium, nulla honoris pulsatio, aut potestatis ambitio. Nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul, mors neque corporis neque animae, sed immortalitatis munere vita jucunda. Nulla erit tunc usquam discordia; sed cuncta cosona, cuncta convenientia, quia omnium erit sanctorum una concordia, pax cuncta et laetitia continet. Tranquilla sunt omnia et quieta, jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior, quanto felicior, quia civitas ut legitur illa non egebit lumine solis, sed Dominus omnipotens illuminabit eam, et lucerna ejus est Agnus: ubi sancti fulgebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris ardorisve asperitas ulla; sed talis quaedam erit rerum temperies, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor ho
Abbreviated transcription (Latin):
niram que reuclabitur
in nobis. Quam leto
sumi de prelio reuerten¬
tes. auitas celestis exci¬
pit. de hoste prostrato. tro¬
plxa ferentib accurrit.
Cum trumphantib
uiris et semine ueniñt.
que cum seculo serum
quoq uixerunt. et gemi¬
nata gloria milcie uir¬
gines cum pucris tene¬
ros annes uirtutibus
transeuntes. S ed et se¬
tera fidelium turba au¬
le perpenie regiam ĩtrai
qui sinceritatem fider ĩ¬
concussis preceptoru
celestium disciplins u¬
iita pace obseruauerũt.
Ergo agite nunc tratres
aggrediamur iter uite.
reuertamur ad ciꝑatatẽ
celestem. in qua scripti
sumus. et ciues decreti.
Non sumus hospites:
sed cies sanctorum et
domestici dei. eciam illẽ
heredes. coheredes auteni
cristi. Huius nobis ur¬
aperir fortitudo et fidu¬
cia latum prebebit in¬
uere est nullus sufficiet.
Dicitur de ea in quod̃
loco. sic. qui au fugiet
ibi dolor et tristicia et
geminis. Quid hac
uita beacius. ubi non
est paupertatis metus.
non egrituduns im be¬

Expanded text:
iam quae revelabitur in nobis . Quam laeto sinu de praelio revertentes civitas coelestis excipit, de hoste prostrato tropaea ferentibus occurrit! Cum triumphantibus viris et feminae veniunt, quae cum saeculo sexum quoque vicerunt, et geminata gloria militiae virgines cum pueris teneros annos virtutibus transeuntes. Sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis uita pace observaverunt. Ergo agite nunc, fratres aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes autem Christi. Hujus nobis uraperiet fortitudo, et fiducia latum praebebit inere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in quodam loco sic, quod aufugiet ibi dolor et tristitia et gemitus . Quid hac vita beatius? Ibi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbe
Abbreviated transcription (Latin):
los dignos se. Tan qmͣ
aurum in fornace pro¬
bauit illos: et qua si ho¬
locausti hostiã accepit
illos. Nunc ergo mar¬
tirũ cristi certamina.
atq uictorias andiui¬
mus. eis nimirũ hunt
diem tantũ credimus
sanctificatũ quantũ
in semet ip̃is ut sancti¬
ficarentur laborare ꝑ¬
tormenta nec cessauere.
sacerdotibus atq
doctoripus siue confesso¬
ribus huius festunta¬
tem diei non ignotã
esse credimus. qui corda
fidelium spiritaliter qͥ¬
si mubribus irrigabãt

Expanded text:
los dignos se. Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausta hostiam accepit illos. » Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare enta non cessavere; sacerdotibus atque doctoribus, sive confessoribus, hujus festivitatem diei non ignotam esse credimus, qui corda fidelium spiritaliter quasi imbribus irrigant
Abbreviated transcription (Latin):
nolussent super ierrã.
ligatum essei in celis. ei
quodcumq soluerent sr̃
terram. solurum in celis
esse promisit. Et iterum.
Cum uencrii ad indicã¬
dum seculum. eos super
sedes duodecim esse cessu¬
ror. et secum iudicaturos
orbem terre predixerat.
Talibus ut credimus pa¬
ironis hec dies su biecta
declaratur. L axta¬
Is subiectum est
Ariumphale mar¬
urum nomen. qui per
diuersa tormentorum
genera cristi passionem
nan lassescentibus precor¬
diorun mentibus imi¬
tabaniur. Alii ferrõ
perempti. alii flanimis
erusti. alii flagris uerbe¬
rati. alii uectilius perfora¬
n. alii truudati paribulo
alii pelagi periculo. alii
afflicti. alii fame crucia¬
manibus. siue ceteris ce¬
si membris. spectaculũ
contumelie in populis
nuditatem propter na¬
men dñi portantes. Hai
sunt triumphatares ci
amin dei. qui contemp¬
nentes sceleratorũ iussa
principum. modo caro¬
uantur et accipnini pal¬
mas laborũ. qui funda¬
i cram supra firman
petram. idest cristum.

Expanded text:
nt super terram, ligatum esse et in coelis; et quodcunque solverent super terram, solutum esse in coelis promisit. Et iterum, cum venisset ad judicandum saeculum, eos super sedes duodecim esse sessuros, et secum judicaturos orbem terrae praedixerat. Talibus, ut credimus, patronis haec dies subjecta declaratur. His subjectum est triumphale martyrum nomen, qui per diversa tormentorum genera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforati, alii cruciati patibulo, alii pelagi periculo subjecafflicti, alii fame cruciamanibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini portantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo coronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est, Christum.
Abbreviated transcription (Latin):
go post partum. presen¬
us sollemntatis diei cũ
suis nirginibus expers
nullo inau irdenda est.
que ui iupalum faciẽdo
iumhai spernere perini¬
ri fuuis sunliia leuoci¬
ma mortalis nature de¬
nore intra cordis hospici¬
a unecuare. eamq õ¬
inium uiruitum re¬
gmium. sruuum salutis

Expanded text:
go post partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae denore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum reginam, et fructum salutis
Abbreviated transcription (Latin):
in melotis. in pellibus
caprmis. egentes angu¬
stiati. afflicti. quibus di¬
gnus non erat mũdus.
Er cetera Et beatus pa¬
pa gregorius in exposici¬
one cuiusd enuangelii.
de istius modi bellatori¬
ms. querimoniain faci¬
endo. etce inquit electi dei
carnem domant spiritũ
roborant: demonibus im¬
perant. nirtutibus choru¬
scant. Presencia despici¬
unt. eternã patriã uoci¬

Expanded text:
in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus, et caetera. Et beatus papa Gregorius, in expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patriam