comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisalemꝰ que inter pr&citur ecclesia intellega¬
mus adher&ucos sermonem prophecicum dirigi
quiuendunt uirum sc̃m iustum que sed & pauperẽ
propecuniaa. Vir pauper & iustus ille est eccle¬
suuis qui non licib& scientiam scripturarũ
smplicitate contemptus facit mandata
uius sasunt. De quo scriptumẽ pauper
uorsistin& comminationem & adgtilathas
icuitum ut pauperum memores eemus. hec
mia her&iq prodiuitus fticiunt & pro cal¬
cuntñtis quibus calcant puluerem terrȩ
cnim non possunt xudis pedibus stũro
supe cerram scim inqua stetit morsos & ihs̃
slus uaue. Vnde & cipłi nudis pedibus iu¬
uentur incedere nequid mortis habetint
pellium quȩ referuntur ad carnos. Ideo
eruitiunt incapite pauperes & scilua cor
discpulis p̃cipit ut si forte qm̃ ad huc uer¬
sibantur in terra mortile. Quidineorũ
operibus adhesiss& ex cuterent pulucrem
de pedibus suis percutiunt autem her&ici
copita pauperum quam quam hoc in he

Expanded text:
interpretatur Ecclesia, intelligamus ad haereticos sermonem dirigi propheticum, qui vendunt virum sanctum justumque, sed pauperem, pro pecunia. Vir pauper et justus, ille est ecclesiasticus, qui non habet scientiam Scripturarum, sed simplicitate contentus, facit mandata, quae jussa sunt, de quo scriptum est: Pauper non sustinet comminationem . Et ad Galatas: Tantum ut pauperum memores essemus . Haec omnes haeretici pro divitiis faciunt, et pro calciamentis, quibus calcant pulverem terrae: quia enim non possunt nudis pedibus stare super terram sanctam in qua stetit Moyses, et Jesus filius Nave : unde apostoli nudis pedibus jubentur incedere , ne quid mortis habeant et pellium, quae referuntur ad carnes, ideo percutiunt in capite pauperes. Et Salvator discipulis praecepit, ut si forte, quoniam adhuc versabantur in terra, mortale quid in eorum operibus adhaesisset, excuterent pulverem de pedibus suis . Percutiunt autem haeretici capita pauperum, quamquam hoc in Heb
Abbreviated transcription (Latin):
laum Necudire potuerunt beati lugentes
qmipsi consolabuntur sede contrario audient
ue ridentibus quia ipsi lugebunt. Quidquid
osiuunt nondõ sed mortuis offerunt. hi siudelio
quis celeratas hereses confinxerunt & quicumq
deedium comederit uictimis contaminabitur
eci in fouean ducentur acitis. Quic quid fecerit
delio arum cciusa sticiunt utpopulum decipianꝰ
uelomus douortit unduarum  Cuiein luctus pos¬
sumus dicere uerba mortifera quibus iniquitticem lo¬
cuntus ontitidim Qui panis noningreditur indoniumdi
her&icorum enim conciliabula nondornusdĩ appellant
uid faciais indie sollemoni indieꝰ Eice enim pro fec¬

Expanded text:
fletum. Nec audire poterunt: Beati lugentes, fletum. Nec audire poterunt: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur ; sed econtrario audient: Vae ridentibus, quia ipsi lugebunt . Quidquid offerunt non Deo, sed mortuis offerunt: his videlicet qui sceleratas haereses confinxerunt; et quicumque de eorum comederit victimis, contaminabitur, Caeci in foveam ducentur a caecis. Quidquid fecerint, deliciarum causa faciunt, ut populum decipiant, ut domos devorent viduarum. Panem luctus possumus dicere, verba mortifera, quibus iniquitatem loquuntur contra Dominum: qui panis non ingreditur in domum Dei: haereticorum enim conciliabula, non domus Dei appellantur, uid facietis in die solemni, in die festi
Abbreviated transcription (Latin):
Et quilibant diis alienis & qui incaptiuitate r&inent᷑
& qui massyrus ido lathitha comedunt. & quasi
panis lugentium sunt. Nonẽ enim licitum desa¬
crificiis comedere iugentium &sic omederit
mus dicere abeo quod parentibus mortuis immo¬
leuur Non solum qui obtulerint sed &iam qui come derin
Dehuius modiubis inmundus erit Panis enimearum
ho est cibus quem offerunt. Non intrabit indomum
dñi quaedest ructai ẽ quaeba brlonio ignesuuensa
siderit aminaeorum. Et est sensus suaegule
& sue prouident uoluntiti. C& erum mi hi pol
lutu uencon placent non habitabunt interra
dis qui abeclesia reces serunt & reuerii sunt
men inaegyptum &assyriorum idẽ duemo
uinum quo in hebriati sunt in luxuriam & non
placent ei nec illa que offerunt necipsi qui of fe¬
runt sacrificia her&ĩcorum panis lucuisẽ & la¬
crimarum Dinnia enim quae faciunt uertent᷑

Expanded text:
ei, qui libant diis alienis, et qui in captivitate retinentur ei, qui libant diis alienis, et qui in captivitate retinentur atque in Assyriis idolothyta comedunt, et quasi panes lugentium sunt. Non est enim licitum de sacrificiis comedere lugentium, et si comederit,mus dicere, ab eo quod parentibus mortuis immolentur. Et non solum qui obtulerit, sed etiam qui comederit de hujuscemodi cibis immundus erit: panis enim eorum, hoc est cibus quem offerunt, non intrabit in domum Domini, quae destructa est, quae Babylonio igne succensa est; sed erit animae eorum. Et est sensus, suae gulae, et suae provident voluptati; caeterum mihi non placent polluta. Non habitabunt in terra domini, qui ab Ecclesia recesserunt, et reversi sunt mente in Aegyptum, et Assyriorum, id est, daemonvinum quo inebriati sunt in luxuriam, et non placent ei nec illa quae offerunt, nec ipsi qui offerunt. Sacrifia haereticorum panis luctus est et lacrymarum: omnia enim quae faciunt vertentur in
Abbreviated transcription (Latin):
dacio de prauabitur
Non habitabunt interra dnĩ reuersus est epheon¬
inaegyptum & in assyriis pollutum comedit p̃
libabunt dño uinum & onplacebunt ei sacri¬
ficia eorum quasi panis lugentium om̃s quico
eorum anima ei psorum non intrabit indomũ
pplauerunt ei sacrificia eorum quia panis
uuiusicis om̃s quimanducaiueriot ea conta¬
minabuntur quia panis animarum eorum
uonintrabunt in domumhĩ nonsolum areti
toncular rm pauiteos & uinum mentitumẽ¬
interrais rahel quando ꝑtriennium & menses
& cunc perierunt sed & ipsi habitaitores secedent
de terra ch̃i. & ducentur interram alienam neha¬
bitent int̃ra scã quam suis formcationibus polluer
leuer sus ẽ inquid ephaaim inaegiptum & in assyrus
pollutum comedit. De hoc loco quidam supra ad di¬
derunt & in assiriis pollutum comedit quod in he¬
praico non hab&ur  de quo iam diximus. Cum aut̃
fueri in chaldȩa absque templo & absq altari: pon
libabuntdhõ uinum sed dȩ monibus & non placebunt

Expanded text:
dacio depravabitur. dacio depravabitur. Non habitabunt in terra Domini. rein Aegyptum, et in Assyriis pollutum comedit. Non libabunt Domino vinum, et non placebunt ei: sacrificia eorum, quasi panis leorum, animae ipsorum, non intrabunt in domum um, nec placuerunt ei sacrificia eorum: quasi panis luctus ejus: omnes qui manducaverint ea, contaminabuntur; quia panes animarum eorum non intrabunt in domum Domini. Non solum area, et torcular non pavit eosin terra Israel, quando per triennium, et menses sex cuncta perierunt, sed et ipsi habitatores recedent de terra Domini, et ducentur in terram alienam, ne habitent in terra sancta quam suis fornicationibus polluerunt. Reversus est, inquit, Ephraim in Aegyptum, et in Assyriis pollutum comedit. De hoc loco quidam supra addiderunt: et in Assyriis pollutum comedit, quod in Hebraico non habetur, de quo jam diximus. Cum autem fuerint in Chaldaea absque templo et absque altari, non libabunt Domino vinum, sed daemonibus, et non placebunt
Abbreviated transcription (Latin):
ticum uinum qua e non facient &mentetur eius
torcilar siue negabit uinum suum quos in hebri¬
andos putcibant Legimus subacab regeisrahd
& helici proph&a famem grauissimam fuisse
in samaria ita ut matris filiorum suorum cadi¬
ueribus uescerentur Eo tempore iuxttilittrã
area & tincular non pauit eos &uinum mena¬
tumest eis & inaeges tate taibuerunt. diatar
& adher&icos neexultent atque la&entur &
putent se c&erarum similes nationum. Illieñ
non crediderunt indm̃ istiuero sub nominedĩ
idola colunt & fornicantur adõ suo & pluressibi
areas & torcularia infinita multiplicant &co¬
medent triticum de quo efficitur panis luct̃
&bibunt uinum sodomorum quod cumas¬
pidum fellecalcatur & quia sibi plura torcu¬
laria & multas areas preparant i durco
deuera & deuna areai & corculari quod
calcauit dñs ihs̃ nonuescentur & nonbibent
sed quod cum que sehabere puctiuerint mo¬

Expanded text:
ticum vinumque non facient, et mentietur eis ticum vinumque non facient, et mentietur eis torcular, sive negabit vinum suum, quo se inebriandos putabant. Legimus sud Acab rege Israel, et Elia propheta, famem gravissimam fuisse in Samaria: ita ut matres filiorum suorum cadaveribus vescerentur . Eo tempore, juxta litteram, area et torcular non pavit eos, et vinum mentitum est eis, et in egestate tabuerunt. Dicitur et ad haereticos, ne exsultent atque laetentur, et putent se caeterarum similes nationum. Illae enim 92 non crediderunt in Deum; isti vero sub nomine Dei idola colunt, et fornicantur a Deo suo: et plures sibi areas, et torcularia infinita multiplicant, et comedunt triticum, de quo efficitur panis luctus, et bibunt vinum Sodomorum, quod cum aspidum felle calcatur. Et quia sibi plura torcularia, et multas areas praepararunt: idcirco de vera et de una area, et de torculari quod calcavit Dominus Jesus, non vescentur, et non bibent; sed quodcumque se habere putaverint, men
Abbreviated transcription (Latin):
ncatus es adotuo dilexisti mertedes sui ptromĩs litdu
tritici &area & torcular non pasc& &uinum mq
tiaur eis lXX Nolignudere his rahel & nolilas¬
ttri sicit populi quia fornicatuses adõtuo dilas¬
ti munera superomnem aream tritia area &e
cular non cogouit eos &uinum mentitum ẽ illis
quiadõ recesserint cum in profundum uenerint per¬
caitorum & desperauerint salutem suam uniuersa
contempnent Denique & isrhł recedens algedĩ
& colens idola ex multis gentibus unam gentem secẽ
gens mixtcum c&eris Et propterea nunc cor¬
ripit eos &dicit negaudeas nel&eris nec puas
itilem te ut sunt c&erenationes. Alit̃enim pes¬
ciensdm̃ Aliterpunitur. Recedens adõ quia seruis
qui sut uoluntatem dñi sui & nonfacit eam uapula¬
uit multum. mercedem fornicationis tuae inas
multas &torcularia reputa sti utrerumomnium
habundantia fruereris. ideo area & corcularqri¬

Expanded text:
nicatus es a Deo tuo, dilexisti mercedem super omnes areas nicatus es a Deo tuo, dilexisti mercedem super omnes areas tritici: Area et torcular non pascet eos, et ntietur eis. LXX: Noli gaudere, Israel, et noli laetari sicut populi: quia fornicatus es a Deo tuo: dilexisti munera super omnem aream tritici. Area et torcular non cognovit eos, et vinum mentitum est illis. Qui a Deo recesserunt, cum in profundum venerint peccatorum, et desperaverint salutem suam, universa contemnent . Denique et Israel recedens a lege Dei, et colens idola, ex multis gentibus unam gentem esse sgens mixta cum caeteris, et propterea nunc corripit eos, et dicit: Ne gaudeas, ne laeteris, nec putes te talem esse, ut sunt caeterae nationes. Aliter enim nesciens Deum, aliter punitur recedens a Deo, quia servus qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multum . Mercedem fornicationis tuae areas multas et torcularia reputasti, ut rerum omnium abundantia fruereris: ideo area et torcular, tri
Abbreviated transcription (Latin):
dum turrium aedificatas domos & funda menta
posita subuersorum nec possint sacrilega contradm̃
delubra conscituere. Quidam urbes aiuda munitas
in bonam parte maccipiunt. Fillud quod huic sensui
concrarium uidebatur immitctimignem in uuita tese
& deuorabit aedes illius itti temperare pituntur ut
postquam uenerit quod ꝑfeccum ẽ id quod& partrẽ
descracitur Quod iuxta LX incerpraes legimus
It inasserus immunda comederunt in hebraico Non
hab&ur. Etidarco oboelo prenocandumest. Pos¬
sumus iutemdicere quod desiderantes aegeptum is¬
rahelite captiabissiriis ibu in munda comederunt
luxta hie⁊ ehiliel quieos inchaldea idolotrta co¬
medisse describit &intantum idolorum polluta
sa dibus ut humano stercore comparentur here¬
tici quoque quorum prinupes sunt assyrii. Dequib
crebro diximus comedent apudeos inmunda dum
illorum sordibus inquinentur

Expanded text:
dum turrium aedificatas domos: et fundamenta male dum turrium aedificatas domos: et fundamenta male posita subversurum, ne possint sacrilega contra Deum delubra construere. Quidam urbes a Juda munitas in bonam partem accipiunt, et illud quod huic sensui contrarium videbatur: immittam ignem in civitates ejus, et devorabit aedes illius, ita temperare nituntur, ut postquam venerit quod perfectum est, id quod ex parte est, destruatur. Quod juxta LXX interpretes legimus, ÷ et in Assyriis immunda comederunt, in Hebraico non habetur, et idcirco obelo praenotandum est. Possumus autem 91 dicere, quod desiderantes Aegyptum Israelitae, capti ab Assyriis, ibi immunda comederint, juxta Ezechielem, qui eos in Chaldaea idolothyta comedisse describit : et in tantum idolorum polluta sordibus, ut humano stercori comparentur. Haeretici quoque, quorum principes sunt Assyrii de quibus crebro diximus, comedunt apud eos immunda, dum illorum sordibus inquinantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs distructurum cẽsedicit usque ad fundamenta
urbium pro illius legtint secundum anagogen
quas ante baptismum commissimus & quae nob
in baptis mate sunt dimisse peccata aut̃ que post
baptismum egimus dequibus & in psalmo scriptumẽ
Seati quorum remissesunt iniquitates & quorum
tecta sunt peccatoi Queomã imputabuntur
her&icis ut& ueteres iniquitates & nouaeis pec¬
catti redigantur. Qui enim deagypto &iert̃
per confessionem xp̃i perfidia in agypto sunt
reuersi Oblitus ẽ is rahel factoris sui &creatore
contemto alium sibi finxit dm̃ ludas quoque
idest uir eulesi asticus inmalis operibus uel in scãrũ
scripturarum inter pr&atione peruersa edi fi¬
cabit sibi urbes munitas. Nonauxilio dĩ sedartificis
men datio quas dñs ignesui sp̃s succẽs surum eẽ sedic̃
& deuoraturum BAPEICeius id est magnas & inimo¬

Expanded text:
Dominus destructurum esse se dicit, et usque ad fundamentum Dominus destructurum esse se dicit, et usque ad fundamentum urbium pro illius legant. Secundum autem anagogen quas ante baptismum commisimus, et quae nobis in baptismate sunt dimissae: peccata autem quae post baptismum egimus, de quibus et in psalmo scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quae omnia imputabuntur haereticis ut et veteres iniquitates, et nova eis peccata reddantur. Qui enim de Aegypto exierant per confessionem Christi, perfidia in Aegyptum sunt reversi. Oblitus est Israel factoris sui, et Creatore contempto, alium sibi finxit dominum. Judas quoque, id est, vir Ecclesiasticus, in malis operibus, vel in sanctarum Scripturarum interpretatione perversa, aedificavit sibi urbes munitas, non auxilio Dei, sed artifici Al. artificis  mendacio: quas Dominus igne sui spiritus succensurum esse se dicit, et devoraturum βάρεις ejus, id est, magnas et in mo
Abbreviated transcription (Latin):
nem inuitactes eius & uorabit aedes illius Lax¬
ł nunc recor dabitur iniquitates eorum & ulci sc&¬
÷ iniustitias eorum ipsi in aeriptum conuersi sup
& oblitus ẽ isrł eum quifecit illum & aedifica¬
fundamenta illius. IÑ A ÑOMIANI iId est
inquitatem & peccatum hocint̾ẽ quod iniqͥ¬
tas antelegem peccatum postlegem est & qui ꝑ¬
manent indelictis iniquitates corum chĩsre¬
cordabitur quam antelegem comisserant.
peccatorum aut̃ non recordabitur. sed faci&
ultionem. Ideo autem & ueterum iniquitum
recordabitur & pt cata pristina uisitabit.
quia in acgiptum sunt reuer si uel auxilia postulantes uel cosdẽ
colentes deos in quibus prius errauerant ACIM & inneum
Oblitus ẽ enimisrł ftictori sui & aedificauit delubra
in &celsis Iotos colles e montes & umbrosas ar¬
bores babalim & astharthi & aliis idolis consecrans
addm sed inurbium munitione confisus ẽ. quas

Expanded text:
ivitate ejus, et devorabit aedes illius. LXX: Nunc recordabitur iniquitates eorum, et ulciscetur injustitias eorum: ipsi in Aegyptum conversi sunt, et oblitus est Israel eum qui fecit illum, et aedificafundamenta ejus. Inter ἀνομίαν, id est, iniquitatem, et peccatum, hoc interest, quod iniquitas ante legem, peccatum post legem est, et qui permanent in delictis, iniquitates eorum Dominus recordabitur, quas ante legem commiserant: peccatorum autem non recordabitur, sed faciet ultionem. Ideo autem et veterum iniquitatem recordabitur, et peccata pristina visitabit: quia in Aegyptum sunt reversi, vel auxilia postulantes, vel eosdem colentes deos, in quibus prius erraverant, ἄπιν et μνεῦιν. Oblitus est enim Israel factoris sui, et aedificavit delubra in excelsis, totos colles et montes, et umbrosas arbores, Baal et Astaroth, et 90 aliis idolis consecrans.rsus ad Dominum, sed in urbium munitione confisus est, quas
Abbreviated transcription (Latin):
nerint om̃a animantia contremescent & fixo
tradu se mouere nompossunt lantus pauor est
tanta fortitudo itaq dñs cum instar leonis ru¬
gierit & intonuerit acdederit uocem suam.
aunctac aues & uniuersa uolatilia per horres¬
ant & ibunt adnidos id est addomossuas inqui¬
bus dñs habitabit cumcis Dicamus &aliter
umuerus leo infremuerit falsus le qui esł iuxct
apostolum p&rum aduersarius ur ilico conti¬
tesc& &orine dogma peruer sum ossuum a peri¬
renon poterit Quique antrabeo capti fuerin
rgitulemis soluti & comminatione terribili
sequentir dnindm suum Iunctimebunt filii
maris siue auarum qui in a maritudine & falsis
her&icoru aquis fuerint procretici & ad suptis
pennis uolabunt quisi aues x egipto & quasi¬
columba & uolabo & rituies camꝰ : ut quiapud
ri& anguscias nouiinus. Asyrios quoque dirigen¬
tes uur ut melius arbicramut arguentes ab his er¬

Expanded text:
gierint, omnia animantia contremiscant, et fixo gierint, omnia animantia contremiscant, et fixo gradu se movere non possint: tantus pavor est et tanta formido. Itaque et Dominus cum instar leonis rugierit, et intonuerit, ac dederit vocem suam, cunctae aves et universa volatilia perhorrescent: et ibunt ad nidos, id est, ad domos suas in quibus Dominus habitabit cum eis. Dicamus et aliter: Cum verus leo infremuerit, falsus leo qui est 132, juxta apostolum Petrum, adversarius noster , illico conticescet, et omne dogma perversum os suum aperire non poterit: quique ante ab eo capti fuerant, rugitu leonis soluti et comminatione terribili, sequentur Dominum Deum suum. Tunc timebunt filii maris, sive aquarum, qui in amaritudine et salsis haereticorum aquis fuerant procreati; et assumptis pennis, volabunt quasi aves ex Aegcolumbae, et volabo et requiescam ? ut qui apud ari, et angustiam novimus: Assyrios quoque, dirigentes, sive, ut melius arbitramus, arguentes. Ab his er
Abbreviated transcription (Latin):
Rugit tuitem quandodicit sicutudama ponate
utsebom Cumque ille rugierit tunc formiduinint
filumaris siueaquarum utiax transtulerunt
It enim uerbum mai quod pertres litterus
scribitur mem ioth mem silega cur ians aquas
significcit simeiam demare intellegitur hec helirei
adaduentum xp̃i referun quamsperanitesse
uenturum: Nosiam trans acta conuinciinus quia
& dea egrpto & deassyriis hoc et &iboriente
&occidente & ab abuilone & meridie ueneruN
a couidie ueniunt quidis cumbant cum habraham
aisa ac & ia cob. Filios autem maris si ue aiquarũ
cospossumus appellare Qui sagenadñi conp̃¬
hensi sunt & abstracti demare huius scłi. Cũq
capti fuerint demorte inuitam Collo cabuntur
in domib suis quae horrea uocat eugłm in quib
electa & apaleis separata frumenta condunt᷑
uatura leonum eẽ dicit ut cum in fremuerint & ru¬

Expanded text:
Rugiet autem quando dicit: sicut Adama, ponam te Rugiet autem quando dicit: sicut Adama, ponam te ut Seboim. Cumque ille rugierit, tunc formidabunt filii maris, sive aquarum, ut LXX transtulerunt. Etenim verbum MAIM  , quod per tres litteras scribitur MEM, JOD, MEM: si legatur MAIM, aquas significat: si MEJAM, de mari intelligitur. Haec Hebraei ad adventum Christi referunt, quem sperant esse venturum. Nos jam transacta convincimus; quia et de Aegypto, et de Assyriis, hoc est, ab Oriente et Occidente, et ab Aquilone et a Meridie venerunt, et quotidie veniunt qui discumbant cum Abraham, Isaac et Jacob . Filios autem maris, sive aquarum, eos possumus appellare, qui sagena Domini comprehensi sunt, et abstracti de mari hujus saeculi . Cumque capti fuerint de morte ad vitam, collocabuntur in domibus suis: quae horrea vocat Evangelium , in quibus electa et a paleis separata frumenta conduntur. Natura leonum esse dicitur: ut cum infremuerint et ru
Abbreviated transcription (Latin):
uoccibo & quia sessum proptereti non in grediar
ciuitatem conciliabula & urbes her&i corum furas
exeuntes deurbibus suis libenter recipio Inciuito¬
teseorum non ingrediar hocquoddixit Nonin¬
grediar ciuitatem. EtiuNILU Sequitur post
dnm̃ ambulabo Qui damsic inaer praati sun
peccattinrã fecistinobis sedimitaris clementia
tium & nr̃a delicta Nonpunis łtpolliceris tesen¬
atque clementem in nrimedio uersaturum Idciro
& ego malorum hominum non ingrediar ciui
nec ero denumero perctitorum sed ambulaibo posidim
Nonte derelinquam ponibo ad aliam gentũ
in orediar alteram ciuitatem
st dnmambulabunt quasileo rugi& quia ipse
rugi& et formidabunt filii maris & uolabuN
quasi aues exegepto & quasi columba de terra
ass:riorum & collo cabo eos indomibus suis dic
amos proph&a cominemorat dñs desion
rugi& etdehierusalem dabit uocem suam

Expanded text:
vocabo. Et quia sanctus sum, propterea non ingrediar vocabo. Et quia sanctus sum, propterea non ingrediar civitatem, id est, conciliabula et urbes haereticorum. Foras exeuntes de urbibus suis, libenter recipio: in civitates eorum non ingrediar. Hoc quod dixit, non ingrediar civitatem, et juxta LXX sequitur: post Dominum ambulabo, quidam sic interpretati sunt,  secundum peccata nostra fecisti nobis; sed imitaris clementiam tuam, et nostra delicta non punis, et polliceris te sanctum et clementem in nostri medio versaturum; idcirco et ego malorum hominum non ingrediar civitatem: nec ero de numero peccatorum; sed ambulabo post Domsserunt. 131 Non te derelinquam: non ibo ad aliam gentem: nec ingrediar alteram civitatem ambulabunt: quasi leo rugiet, quia ipse rugiet, et formidabunt filii maris. Et volabunt quasi avis ex Aegypto, et quasi columba de terra Assyriorum: et collocabo eos in domibus suis, dicAmos propheta commemorat: Dominus de Sion rugiet, et de Jerusalem dabit vocem suam .
Abbreviated transcription (Latin):
quod potentes potenter tormentt patiantur.
t seruus quiscit uoluntatem ni sui & nonstcitet̃
ua pulabit multas. Vnde & ecclesiastici siusdem
quibus her&icis scelerib: continentur nequaquam
adama & seboim quae inferiores sunt sed sodo mȩ
& gommorre qutemaiorum criminum eẽ dicunt᷑
qucicitibus subiaicebunt. Adher&ĩcos quoque
deteptum que abeis populum loquitur dñs.
quod nisiegerint paenitaentiam ponantur sicut
adama & seboim & nullam spem habeant salutis
Rur sum que clementis simus pater dicit sesua mutare
sententiam et peniteri quod itilia sit loquutus utillos
quoque ad conuersionem & ad paeni tentiam ꝓuoc&
Nonsticiam inquid in furoremeo nondisperdam ephraini
Quantum inquid inineest quantum egocupio sier¬
rorem ueritite correxerit Sime magis amauerro
quam principes hereseos Dsenini egosum & no
homo. Lapsis manun porrigam errantes ad saluẽ

Expanded text:
quod potentes potenter tormenta patiantur : quod potentes potenter tormenta patiantur : et servus qui scit voluntatem Domini sui, et non facit eam, vapulet multis . Unde et Ecclesiastici viri, si iisdem quibus haeretici sceleribus continentur, nequaquam Adamae et Seboim, quae inferiores sunt; sed Sodomae et Gomorrhae, quae majorum criminum esse dicuntur, cruciatibus subjacebunt. Ad haereticos quoque deceptumque ab eis populum loquitur Dominus, quod nisi egerit poenitentiam, ponantur sicut Adama et Seboim, ut nullam spem habeant salutis. Rursum ut clementissimus pater dicit se suam mutare sententiam, et poenitere quod talia sit locutus, ut illos quoque ad conversionem et ad poenitentiam provocet. Non faciam, inquit, in furore meo, non disperdam Ephraim. Quantum, inquit, in me est, quantum ego cupio, si errorem veritate correxerit, si me magis amaverit quam principes haereseos, Deus enim ego sum, et non homo, lapsis manum porrigam, errantes ad salutem
Abbreviated transcription (Latin):
tem i nomine filii sui enoch. In huius cemodi ur¬
ben dũs Non ingreditur quae scelere & sanguine ac
pncdio fabricataẽ. Sin aũt uoluerimus legere
umodo dabote ephraim protegtm te is rahel
suitellegendum est. Quidtibi faciam nunc pro¬
tatione dignuses quia tanta fecisti. Nottindum
quoquȩ quod ubi contra iudam dicitur idẽ popu¬
lumdi Nonadama ponitur & sebdim sed sodoma
agem morra. Legimus eniminisaia. Audite lege
dĩ principes sodomorum. & ad tendite legemdNũ
populus gomorrae In euangelio qq̃ ciuitas
que a postõlos non receperit excutientibus eis
puluerem pedum suorũ dicitur deea quod iN
die iudicii colercibiliussit terrae sodomorum
& gom morre quamciuitati illi & adhierusalem
pro ph&cilis sermo dirigitur. Iuxti ficaatẽ sodo¬
ma &te. datus ergonobis suspicio quod sodoma
a gommorra principes fuerunt in pecccito & ad¬
ima & seboim etirum &xempla sec tatesint Et

Expanded text:
tatem in nomine filii sui Enoch, in hujuscemodi urtatem in nomine filii sui Enoch, in hujuscemodi urbem Dominus non ingreditur, quae ex scelere et sanguine et parricidio fabricata est. Sin autem voluerimus legere, quomodo dabo te, Ephraim, protegam te, Israel? Sic intelligendum est: Quid tibi faciam? num protectione dignus es, qui tanta fecisti? Notandum quoque quod ubi contra Judam dicitur, id est, populum Dei, non Adama ponitur et Seboim, sed Sodoma et Gomorrha. Legimus enim in Isaia: Audite legem Dei, 130 principes Sodomorum: attendite verbum Domini, populus Gomorrhae . In Evangelio quoque civitas, quae et apostolos non receperit, excutientibus eis pulverem pedum suorum, dicitur de ea, quod in die judicii tolerabilius erit terrae Sodomorum et Gomorrhae, quam civitati illi . Et ad Jerusalem prophetalis sermo dirigitur: Justificata est Sodoma ex te . Datur ergo nobis suspicio, quod Sodoma et Gomorrha principes fuerint in peccato, et Adama et Seboim earum exempla sectatae sint,
Abbreviated transcription (Latin):
protulis s&. Rursum parentis affectu mise¬
ricordia uinatur &cus teritate miudias
pi&a cem mitigtit patris dicit enim
muer sumest inme cor meum parit̾ conturbata est
uentudo mea stãtim̃ uit locutũs sum̃ me ephrain
dit memeum quondam populum delere in ꝑ¬
aium. Ider conon faciam secundum furorem
uodiae meae nec demea clementia commuta¬
a utdisꝑdam eplraim. Nonenim percutio ut per
inmper p&uum sed utemendem. Crudelitas inea
uententiae &pi&atis occasio est. Osenim egosum &
inbomo Homo ad oc punit ut perdat: Os ad hoc
corrpr temend& in medio tuiscs̃ & non ingre¬
dae cutatẽ. Noc est non sum unus debis qui in urbi¬
bis habitant qui humanis legibus uiuunt qui cru¬
us item arbitrcntur iustitiam iussum mum
sinma malitia ẽ. Meci autem Lex metique ius¬
unaẽ saluarecorreptu Possumus &aliter
dicee quia primus ccun parricidet &truxit ciui¬

Expanded text:
protulisset, rursum parentis affectu miseprotulisset, rursum parentis affectu misericordia vincitur, et austeritatem judicii pietate mitigat patris. Dicit enim: Conversum est in me cor meum: pariter conturbata est poenitudo mea. Statim ut locutus sum, me Ephraim nituit me meum quondam populum delere in perpetuum: idcirco non faciam secundum furorem iracundiae meae, nec de mea clementia commutabor, ut disperdam Ephraim: non enim percutio ut perdam in perpetuum; sed ut emendem. Crudelitas mea poenitentiae et pietatis occasio est: Deus enim ego sum, et non homo. Homo ad hoc punit ut perdat, Deus ad hoc corripit ut emendet. In medio tui sanctus, et non ingrediar civitatem, hoc est, non sum unus de his, qui in urbibus habitant, qui humanis legibus vivunt, qui crudelitatem arbitrantur justitiam, quibus jus summum summa malitia est; mea autem lex meaque justitia est salvare correctos. Possumus et aliter dicere: quia primus Cain parricida exstruxit civi
Abbreviated transcription (Latin):
nuda boce & auferam ate oTTAOΝ hocest
scutum quote ante protex eram Et hic sensus
magis conuenitño comminanti. Quodigitur
dicitur hocẽ. Qm̃ poluorunt conuerti & assu
factusẽ rexeorum deuorabitq gladius &ur¬
bes & principes & populum & impon&ur eisicg
quod non aufer&ur abeis & uidebatur dura sen¬
tenti nequa quam eis locum paenitentiae de¬
r&linquens : Nunc dr̃ parentis adifrahel loqutͥ
affectu. Quid tibi faciam eph: raim quomodo
te meo auxilio denudabo quid tibi facum qua
te arte corripiam quo potero sanare medicimin
sicut adama & seboim ponante quȩduȩ sunt
quinq urbium Sicut ingenesi legimus sodema
& gommorra adama & seboim &bale que
esseror & syrosermone zoara dicitur. ponai
te ittiq &uertam in solitudine & delebo usq
a dcineres acfauillas sicut delem adima & sebo
Cum que duram imino cradelem sententiã

Expanded text:
nudabo te, et auferam a te ὅπλον, hoc est, nudabo te, et auferam a te ὅπλον, hoc est, scutum, quo te ante protexeram: et hic sensus magis convenit Domino comminanti. Quod igitur dicit, hoc est: quoniam noluerunt converti, et Assur factus est rex eorum, devorabit gladius et urbes et 129 principes et populum, et imponetur eis jugum, quod non auferetur ab eis: et quia videbatur dura sententia, nequaquam eis locum poenitentiae derelinquens, nunc Deus parentis ad Israel loquitur affectu: Quid tibi faciam, Ephraim? quomodo te meo auxilio denudabo? quid tibi faciam? qua te arte corripiam? quo potero sanare medicamine? Sicut Adama et Seboim ponam te, quae duae sunt quinque urbium, sicut in Genesi legimus: Sodoma et Gomorrha, Adama, et Seboim et Bale, quae est Segor, et Syro sermone Zoara dicitur. Ponam itaque et vertam te in solitudinem, et delebo usque ad cineres ac favillas, sicut delevi Adama et Seboim. Cumque duram, immo crudelem sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
liberauit eum quisuo uitio corruit hociuxtalx
Fundem aut̃ sensum & hebraico coaptauimus
Suomodo da bote ephrum protegamte s rahd
aluomodo dabote sicut adama ponante ut
sebo him Conuersum ẽ inmeꝰũ pariter contr¬
battiẽ paenitudomea Non faciam furorem irea
non conuertam ut disperdam ephraim qm̃dr̃
ego & non homo in medio tuises̃ & non ingrediar
simul conturbata pęnitudomea Non faclamuo
iram furoris inei Nonderelinquam ut deleatur
ephram quia ds̃ egosum & non homo sc̃s & nonin
grediar ciui tatem In quoloco ubi & nos &la
inter pr&citi sumus protegamte israhel in hebra¬
bonam partem putaremus intellegi & significri
ꝓtestionem. Exeditione symmachi contrarius
nobis sensus subicitur dicentis ΕΚDΟTONRECE
idest tradamte Extrans latione quoq theodi¬
tionis nonpros pera sed aduersaria demons¬
titintur AΦOTTAIUICE Quod significat

Expanded text:
liberabit eum qui suo vitio corruit. Hoc juxta LXX; liberabit eum qui suo vitio corruit. Hoc juxta LXX; eumdem autem sensum et Hebraico coaptabimus. uomodo dabo te Ephraim protegam te Israhel quomodo dabo te sicut Adama ponam te ut Seboim conversum est in me cor meum pariter conturbata est paenitudo mea non faciam furorem irae meae non convertar ut disperdam Ephraim quoniam Deus ego et non homo in medio tui Sanctus et non ingrediar m in ipso: simul conturbata est poenitudo mea. Non faciam juxta iram furoris mei. Non derelinquam ut deleatur Ephraim: quoniam Deus ego sum, et non homo: ingrediar civitatem. In eo loco ubi nos et LXX interpretati sumus: protegam te, Israel? in Hebrabonam partem putaremus intelligi, et significare protectionem, ex editione Symmachi contrarius nobis sensus subjicitur, dicentis, ἐκδώσω σε, id est, tradam te. Ex translatione quoque Theodotionis non prospera, sed adversa demonstrantur: ἀφοπλίσω σε quod significat,
Abbreviated transcription (Latin):
puersim fidei semper incie pto commoratus e
Quia igitur habitauit in aegepto sensus magnus
assirius erit r&eius. Noluit enim reuerti ad eo¬
desiam & urtute perdita id est xp̃o qui est dĩ
uirs & disapientia Semꝑ in languore uersa¬
tusẽ & infirmus fuit cunctis daemonib acpertur¬
bationibus subiacens. Io circo gladius hocẽ
sententia spiritalis uel sermo ec̃ clesiasticiuiri
uastins Atque debellans semper uersibitur
in urbibus eus quasimpie xeraxit contradm̃ a
ipse gladius requies at imanibus eius utoccsus
abalio alium nonpossi occidere nec contra ad¬
uersarium leaare nanum. Denique recipient
& uortibunt secundum consiliasu infelix autẽ
populus &uulgus induccum suspirabit anti¬
quim patriam & cptum seee̾ senti& siue pen¬
debit incolata suo nescens quid agcit & quo
ueritituriinorans. dr̃ uero super pretiosa corũ
aurum uidelic& & argentum que acceperant abeo
Dequibus sepediximas̃ irascitur & Nequa quam

Expanded text:
e fidei semper in Aegypto commoratus est. Quia igitur habitavit in Aegypto, sensus magnus Assyrius erit rex ejus: noluit enim reverti ad Ecclesiam, et virtute perdita, id est, Christo, qui est Dei virtus et Dei sapientia, semper in languore versatus est, et infirmus fuit, cunctis daemonibus ac perturbationibus subjacens: idcirco gladius, 128 hoc est, scientia spiritualis, vel sermo Ecclesiastici viri, vastans atque debellans semper versabitur in urbibus ejus, quas impie exstruxit contra Dominum, et ipse gladius requiescet in manibus ejus, ut occisus ab alio, alium non possit occidere, nec contra adversarium levare manum. Denique recipient, et vorabunt secundum consilia sua. Infelix autem populus et vulgus indoctum suspirabit antiquam patriam, et captum se esse sentiet, sive pendebit in incolatu suo, nesciens quid agat, et quo vertatur ignorans. Deus vero super pretiosa eorum, aurum videlicet et argentum quae acceperant ab eo, de quibus saepe diximus, irascetur, et nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
liguta est quam in & celso locuti sunt & abscon¬
ditum est peccatum eorum dumseputant uenena
sui cordis abscondere & habere secr&a.
Queumdies parturitiomis aduenerit dolore
eulationibus quȩ pandentur. Iste ephraim
flus insipiens .ẽ quia dĩ sapientiam dereliquid
dequo & in hieremia scriptum est. Nouissimũ
dus erit insppiens & in contritione filiorum suoꝵ

Expanded text:
ligata est, quam in excelso locuti sunt: et absconligata est, quam in excelso locuti sunt: et absconditum est peccatum eorum, dum se putant venena sui cordis abscondere et habere secreta: quae cum dies parturitionis advenerit, dolore ejulationibusque pandentur. Iste Ephraim filius insipiens est, quia Dei sapientiam dereliquit, de quo in Jeremia scriptum est: Novissimum ejus erit insipiens , et in contritione filiorum s
Abbreviated transcription (Latin):
qusi parturientis uenientei isteest filius
cius sapiens quia nunc nonsus tinebit in con¬
tricione filiorum ⁊ Quomodo si lig&ur quidin
sacculo conseru&ur & non perit ei cuiliga¬
ciẽ. Si comnis iniquitas quia in dm̃
peccauit ephraim colligattiẽ ei &abscon¬
dita & quasi in marsupio reseruatur.
Denque cumdies ultionis aduenerit extre¬
macaiptiuitas dolores quasi parturieñtis
ueniant ei siue ad prehendent illum. Mu¬
lies parturiens multo antequam pariat
& eo tempore quo concepit scit se eẽ pari¬
turam & ex pecttit cotidie &trema torm̃ta
Cruciatus que uenturus iti ephraim filius
insipiens de quo supradixerat ephraim
columba insipiens non abens cor in con¬
tritione filiorum & populisui cum dies par¬
curitionis &captiuitaitis aduenerit aut
stare aut sufferre non poterit. Proin sipi¬
ente filio inLxx perhieremiam legitur iste
filius sapiens hocest quem sapientem pu¬
tabas ut ec ontrario intellegatur insipi¬
ens Omnibus autem hereticis inquitas col¬

Expanded text:
quasi parturientis venient ei: iste est filius tuus sapiens: quia nunc non sustinebit in contritione filiorum. Quomodo si ligetur quid in saeculo, conservatur, et non perit ei cui ligatum est: sic omnis iniquitas qua in Deum peccavit Ephraim, colligata est ei, et abscondita quasi in marsupio reservatur. Denique cum dies ultionis advenerit, et extrema captivitas, dolores quasi parturientis venient ei, sive apprehendent illum. Mulier 151 parturiens multo antequam pariat, ex eo tempore quo concepit, scit se esse parituram, et exspectat quotidie extrema tormenta cruciatusque venturos. Ita et Ephraim filius insipiens, de quo supra dixerat: Ephraim columba insipiens, non habens cor in contritione filiorum et populi sui, Cum dies parturitionis et captivitatis advenerit, aut stare aut sufferre non poterit. Pro Insipiente filio in LXX per ironiam legitur: Iste filius sapiens, hoc est quem sapientem putabas, ut econtrario intelligatur insipiens. Omnibus autem haereticis iniquitas col
Abbreviated transcription (Latin):
ta hebreos dicatur inpsalmo. Abias do¬
mus eius aut certe ego uero quasi iuni perus
condensa ut subinea umbra requiescat de
memoratur. Quia xp̃s perquem ad patrẽ
accedimus hanc hab& naturam ut sem¬
per floreat semper nouos afferat frucc
&num quam depon& uirorem suum Hȩc
iuni perus subumbra sua qui es centibus
nemundi huius ardore feriantur & percutiat
aestus caput eorum Sict quondam per¬
secundum AΝΑΓΩTΗΝ inter pr&ati sumus
maduentum chũi saluatoris & in conuersio¬
ne ueriisrhł Hoctam adher&ĩcos &iude¬
os quam ad gentes & cidomne dignie peruer¬
mreferr potest Ut cum egerint preniten¬
qmi ueniam consequantur Siergo ple¬
niciuo sepromissionis &implectiẽ in aduentu
ialuacois ec cotidie impl&ur in ecclesia
Oriderdum ẽ utplenius impleatur quand
persttione ueniente quod nuno &x parte est
destrudur Notandum quod sẽpe diximus
soluteni is rahelis etrcuersionis ad dm̃ & de¬

Expanded text:
ta Hebraeos dicatur in psalmo: Abies dota Hebraeos dicatur in psalmo: Abies domus ejus . Aut certe ego ero quasi juniperus condensa, ut sub mea umbra requiescat. Dememoratur, quia Christus, per quem ad Patrem accedimus, hanc habet naturam, ut semper floreat, semper novos afferat fructus, et numquam deponat virorem suum. Haec juniperus sub umbra sua quiescentibus, ne mundi hujus ardore feriantur, et percutiat aestus caput eorum, sicut quondam persecundum ἀναγωγὴν interpretati sumus, in adventu Domini Salvatoris, et in conversione veri Israel, hoc tam ad haereticos et Judaeos, quam ad gentes et ad omne dogma perversum referri potest: ut cum egerint poenitentiam, veniam consequantur. 162 Si ergo plenitudo repromissionis adimpleta est in adventu Salvatoris, et quotidie impletur in Ecclesia, credendum est quod plenius impleatur, quando perfectione veniente, quod nunc ex parte est, destruetur. Notandum quod saepe jam diximus, salutem Israelis et reversionis ad D
Abbreviated transcription (Latin):
tritico hoc est rerum omnium habundan¬
tia Quod autem hic hebri&as non euer¬
sionem mentis sed copiam rerum omnium sig¬
nific& uersiculus ille declarit dicens.
Visitasti terram & inhebriasticam łtioseph
conuiuium in quo in hebriasse dicitur fratroi
suos & dñs loquens ad apostolos: comedite amici
crediderit in eo in hebrian dicitur. Deni que
sequitur & florebit quasi uinea memori aleei
sicut uinum libani. Uinum autem libam pos¬
sumu̾s appellare mixtum & conditum thimiama¬
te ut odorem suciuissimum habetit ueluinum
libani quod dño libatur intemplo dequo in
Zacharia sublibani uocabulo legimus aperi
libane portas tuas cumergo tanta rerum
abundantia sit futura. Dephraim omnis
qui agis peni tentiam & qui meus. eẽ coepifti
dimitte idola simulacra contemne. Ego
enim sum qui humili auite & ego exailtabote
Siue ergo &x cuidiam & dirigam & faciam
eum quasi abietem uirentem ut deillo iux¬

Expanded text:
tritico, hoc est, rerum omnium abundantritico, hoc est, rerum omnium abundantia. Quod autem hic ebrietas non eversionem mentis, sed copiam rerum 161 omnium significet, versiculus ille declarat, dicens: Visitasti terram et inebriasti eam . Et Joseph convivium, in quo inebriasse dicitur fratres suos . Et Dominus loquens ad apostolos: Comedite, amici mei, crediderit in eo, inebriari dicitur. Denique sequitur: Et florebit quasi vinea memoriale ejus sicut vinum Libani. Vinum autem Libani possumus appellare mixtum et conditum thymiamate, ut odorem suavissimum habeat, vel vinum Libani quod Domino libatur in templo, de quo in Zacharia sub Libani vocabulo legimus: Aperi, Libane, portas tuas . Cum ergo tanta rerum abundantia sit futura, o Ephraim omnis, qui agis poenitentiam, et qui meus esse coepisti, dimitte idola, simulacra contemne: ego enim sum qui humiliavi te, et ego exaltabo te, sive ego exaudiam et dirigam, et faciam eum quasi abietem virentem, ut de illo jux
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat erum p& radix eius siue emit tol
radices suas quasilibanus. Detedris eum loqui
& infractuosis arboribus scm̃ uirum & con¬
uersum ad dnm olibs fructifere conparat
quaedicit in alio loco. Egoaut sicut oliua
fructifera indomodĩ cuiũs fractum quinq
sapientes uirginos parauerunt &x quo
uulnerum mitigatur timor languentiũ
membra requies cunt in tenebris lume
accenditur unguntur in agone ceriantes
Hec oliua habobit hodorem qua silibani
uel turris quod genus e thimia matis oMOΝYMoC
apud grecos & hebreos & mons appellatur &
thus uelcerte montes libani quifercilissimu
& uirens densissimus arborum comis pro¬
tegitur itti ut possit oliua dicere xp̃ibonus
hodor sumus Qui autem conuersi fuerino
Ad dñm accipient conuersionis suȩ pre¬
mium uo sedeant inumbra eius &dicant sub
umbra eius requi eu & sedi & fructus eius
dulcis est in oremeo Cum que sederint in
umbra illius uiuent qui prius mortui fuerant

Expanded text:
dixerat, erumpet radix ejus, sive emittet dixerat, erumpet radix ejus, sive emittet radices suas quasi Libanus, de cedris eum loqui et infructuosis arboribus, sanctum virum et conversum ad Dominum, olivae frugiferae comparat, qui dicit infructifera in domo Dei . Cujus fructum quinque sibi sapientes virgines paraverunt , ex quo vulnerum mitigatur tumor, languentis membra requiescunt, in tenebris lumen accenditur, unguntur in agone certantes. Haec oliva habebit odorem quasi Libani, vel thuris, quod genus est thymiamatis: ὁμωνύμως apud Graecos et Hebraeos et mons appellatur, et thus, vel certe montis Libani, qui fertilissimus et virens, densissimis arborum comis protegitur, ita ut possit oliva dicere: Christi bonus odor sumus . Qui autem conversi fuerint ad Dominum, accipient conversionis suae praemium, ut sedeant in umbra ejus et dicant: Sub umbra ejus requievi et sedi, et fructus ejus dulcis est in ore meo . Cumque sederint in umbra illius, vivent qui prius mortui fuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
lius misericordiam & peccatorum febri¬
bus aestuamus in rorem nobis uertitur
adquem dicit isaas Rosenim quia te est
sanittis corum ẽ Etinde utero nomii can¬
tico morses loquitur descendant sicut
ros uerbamet Cum autem nos dñs suo
rore asperserit & siccitatem peccatoris
nr̃i suis pluuiis inrigcuerit. Gormina¬
bimus immo Florebimus utlilium tini¬
ttntes dñm scilu citorem quidicit incantico
caniticorum lgo flos camp̃i & lilium conual¬
lium et loquitur ad sponsam suam quaenon
hab& rugam neque maculam. Sicut lilium in
medio spincirum sic proxima meci in medio si¬
liarum Cum que creuerimus in dño mittemꝰ
radices nostras sicut arbores libani quȩ
quantum in auras consurgunt uertice. Tan¬
tum radice inima demergunt utnulla tem¬
pesitite quatiantur seđ sttibili mole con¬
sis tant harum arborum ramihuie illucq
tenduntur ut ueniatl uola tilia caoli & ha¬
bitent in eis Etne forsitan puta remus quia

Expanded text:
lius misericordia, et peccatorum febrilius misericordia, et peccatorum febribus aestuamus, in rorem nobis vertitur, ad quem dicit Isaias: Ros enim qui a te est, sanitas 160 eorum est . Et in Deuteronomii Cantico Moyses loquitur: Descendant sicut ros verba mea . Cum autem nos Dominus suo rore resperserit, et siccitatem pectoris nostri suis pluviis irrigarit, germinabimus, immo florebimus ut lilium, imitantes Dominum Salvatorem, qui dicit in Cantico canticorum: Ego flos campi et lilium convallium , et loquitur ad sponsam suam, quae non habet rugam neque maculam: Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum. Cumque creverimus in Domino, mittemus radices nostras sicut arbores Libani, quae quantum in auras consurgunt vertice, tantum radicem in ima demergunt, ut nulla tempestate quatiantur, sed stabili mole consistant. Harum arborum rami huc illucque tenduntur, ut veniant volatilia coeli et habitent in eis. Et ne forsitan putaremus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
defflorebit sicutuinea memorale eius sicut
uinim libani. Ephrauim quidei ultra &idolis
ego humiliaui eum & ego confortabo illum.
loo siuit iuniperus condensa ex mefructus
uus muentus ẽ
uinuersus ad paenitentiam & in stoirpopuli
patrem quem relinquerunt cognoscentib:
espondit ds̃ sanabo contritiones uel ha¬
bi tacula eorum in quibus fuerant uulne¬
rati siue confracti uel in quibus male
bittitione diligit aut̃ d̃s diligentes se de
quibus & inalio loco ait. Ego diligentes
mediligo quienim prius irascebarꝰ eis p̃p̃t̃
peccata que fecerant. Nunc iniserebor
propter clementiam meam &ero eis quasi
ros ut fornacem babyloniam & caminum
estuantis incendii. Meorore restinguã
qui & perisaac patriarcham & ia cobser¬
uum meam loquutus sum derore cceli
nerit habitaculumtuum Quomodo enĩ
dñs fit credentibus lumen uia ueritas
panis uineti ignis pastor agnus ianua
uermis & c&erai. Sic qui indigemus il¬

Expanded text:
et efflorebit ut vinea memoriale ejus quasi et efflorebit ut vinea memoriale ejus quasi vinum Libani Ephraim. Quid ei ultra et idolis? ego humiliavi eum, et ego confortabo illum, ego sicut juniperus condensa: ex me fructus tuus inventus est. Conversis ad poenitentiam, et instar pupilli patrem quem reliquerant cognoscentibus, respondit Deus: Sanabo contritiones, vel habitacula eorum in quibus fuerant vulnerati, sive confracti, vel in quibus tam male bitatione. Diligit autem Dominus diligentes se, de quibus et in alio loco ait: Ego diligentes me diligo . Qui enim prius irascebar eis propter peccata quae fecerant: nunc miserebor propter clementiam meam. Et ero eis quasi ros; ut fornacem Babylonicam, et caminum aestuantis incendii meo rore restinguam, qui et per Isaac patriarcham ad Jacob servum meum locutus sum: De rore coeli erit habitaculum tuum. Quomodo enim Dominus fit credentibus lumen, via, veritas, panis, vinea, ignis, pastor, agnus, janua, vermis, etc.: sic qui indigemus il
Abbreviated transcription (Latin):
dicent operibus manuum suarum quacipsi
artifici eloquio confinxerunt dii nr̃i gulo¬
siuenter ds̃ auarus col& mammonam here¬
ticus dogma quod finxit. Qui un uersa hȩc
deseruerit id est assyr & equuni oopera
manuum suarum reuertitur ad dnm̃ & pla¬
cabit patrem suum a quo fuerat abiectus :¬
Anabo contritiones eorum diligam eos spona¬
radixeius utlibani ibunt ramiei Eterit
quasi oliua gloricicius & hodorcius udibani¬
tritico & germinabunt quasi uineti memo¬
riale cius sicut uinum libani. Ephraim quid
qnhi ultra idola ego &cuidiam & dirigam cũ
lgoit abi&lem uirentem & enefructus tuus in¬
uemis ẽ LXX. Sanabo habitatores eorũ
diligone os manifeste quia auer sei ẽ iramea
uas ł roquasi ros his raheli florebit
utlilium Et mit& radices suas quasi
libunis ibunt ramieius &erit quasioli¬
io sructifera & odorillius quasi liba¬
ni. Conuertentur & sedebunt sub
an bracius bibent & in hebriabuntur frum̃to

Expanded text:
dicent operibus manuum suarum, quae ipsi dicent operibus manuum suarum, quae ipsi artifici eloquio confinxerunt, dii nostri. Gulosi venter deus est: avarus colit mammona, haereticus dogma quod finxit; qui universa haec deseruerit, id est, Assur et equum et 159 opera manuum suarum, revertetur ad Dominum, et placabit patrem suum a quo fuerat abjectus. Sanabo contritiones eorum, diligam eos spontaradix ejus ut Libani: ibunt rami ejus, et erit quasi oliva gloria ejus, et odor ejus utritico, et germinabunt quasi vinea. Memoriale ejus sicut vinum Libani. Ephraim quid mihi ultra idola: ego exaudiam et dirigam eum: ego ut abietem virentem, ex me fructus tuus inventus est. LXX: Sanabo habitatores eorum: diligam eos manifeste, quia aversa est ira mea ab eis, ero quasi ros: Israel florebit ut lilium, et mittet radices suas quasi Libanus: ibunt rami ejus, et erit quasi oliva fructifera, et odor illius quasi Libani, convertentur et sedebunt sub umbra ejus: bibent et inebriabuntur frumento,