comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seruilem timorem. uł laudis amorem. Expectantes aque motum .i. pecc̃or. ueniam. scientes
dm̃ misericodoem. Primi: trepidauerunt timore uͥ ñ erat timor. De scd̃̾is ait. d̾d̾ Inm̃¬
ocłoꝵ meꝙ ip̃m non ẽ mec̃. De t̾ciis. Inuet̾ati sunt ⁊ elaudicaũnt a semitis siuis. De
quartis in iob. Si continuerit aquas: omĩa siccabunt᷑. Si eniserit eas: subu̾tẽt t̾ram
De qͥntis. Abyssus aiunt uallauit me. ⁊ pelagꝰ cooꝑuit caput meũ. Putas uidebo
templum sc̃m tuum aquis istis motis. Angłs dñi descendit in hanc piscinã. ⁊ mou
aquam quotiẽs xp̃c inspirat cor nr̃m. ⁊ stultas affectiones ꝯũtit in bonas. Que¬

Expanded text:
servilem timorem, vel laudis amorem. Exspectantes aquae motum, id est peccatorum veniam, scientes servilem timorem, vel laudis amorem. Exspectantes aquae motum, id est peccatorum veniam, scientes Deum misericordem. Primi « trepidaverunt timore ubi non erat timor; » de secundis ait Daviorum ipsum non est mecum. » -- « Inveterati sunt et claudicaverunt a semitis suis; » de quartis ait Job: « Si continuerit Dominus aquas, omnia siccabuntur; si emiserit eas, subvertent terram; » de quintis: « Abyssus autem vallavit me, et pelagus cooperuit caput meum. » Putas videbo templum sanctum tuum aquis istis motis. Angelus Domini descendit in hanc piscinam, et movet aquam: quoties Christus inspirat cor nostrum, et stultas affectiones convertit in bonas. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
cłpe ⁊ pene Quarta piscina: est cor homĩs quam moralem diximꝰ ħ hr̃ aquas suas .i. affec-¬
is .s. sanctas affectõnes. he qñ surgentes ab interiori diriuant᷑ ꝑ sensim ad exteriora.
uñ dñs in eungłio. Non qd̾ in os intrat comquinat hõiem. s qd̾ de corde ꝓcedit. De
corde .ii. exeunt cogitatõnes male. homicidia. adult̾ia. ⁊ c̃. Qñ autem ab exteriori per
eosdem senstis interiꝰ fluunt. Uñ ꝓpħa. Intrauit mors ꝑ fenestras nr̃as. ⁊ingressa est
Ceci. Clau. ari. expec. Languidi: pusillanimitate. Ceci: mundi uanitate. Claudi: parrẽ-¬
tes pedi spũali. ⁊ innites in carnali pede. Aridi: qui bona faciunt sine deuotõne. Expec-¬
tantes aque motum: qui peccant. ⁊ tñ expectant locum uenie. Pusillamitate: qua ti-¬
ment religionis asꝑitatem. Mundi uanitate: qͣm putãt sũmam bitudinẽ. Innitũtes
pedicarnali: qr delectat eos pescend̾e in ceni uilitatẽ. Facientes bona sũ deuotõne. ꝑꝑ

Expanded text:
culpae et poenae. Quarta piscina est cor hominis quam moralem diximus: haec habet aquas suas, id earas, scilicet sanctas affectiones. Hae quandoque surgentes ab interiori derivantur per sensus ad exteriora; unde Dominus in Evangelio: « Non quod in os intrat, coinquinat, sed quod de corde procedit. De corde enim exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, » etc. Quandoque autem ab exteriori per eosdem sensus interius fluunt, unde propheta: « Intravit mors per fenestras nostras, et ingressa est ectantium. Languidi pusillanimitate, caeci mundi vanitate, claudi parcentes pedi spirituali, et innitentes in carnali pede, aridi, qui bona faciunt sine devotione, exspectantes aquae motum, qui peccant et tamen exspectant locum veniae. Pusillanimitate, quia timent religionis asperitatem, mundi vanitate, quam putant summam beatitudinem, innitentes pedi carnali, quia delectat eos descendere in coeni vilitatem, facientes bona sine devotione, propter
Abbreviated transcription (Latin):
si sit fracto pede. si naso. Iñ ⁊̃ orat eccła. Da nob̾ dñe q̃s semꝑ spm cogitandi q̃ recta st
ꝓpitiꝰ ⁊ agñdi. Itẽ. Primꝰ nastis ẽ: ut foeam̃ clibani. sc̃d: ut coriũ timpani. Terciꝰ. ut t̾ris
libani. foram̃ clibani: ꝙ fumum euaporat. Coruim timpani: ꝙ unctum detertꝰ
sonat: Turris libani: q̃ altitudĩe fumũ clibani excedat. Clibanꝰ fumũ euaporat: dũ
sachanas ĩ cendit tẽpt̾otub. uorium tmpani unctum. deterius sonat. U Uo
sapiens scd̃m carnem uoluptatib impinguatꝰ. deteriꝰ sonat. psalmis. ⁊ymnis ⁊ can¬
ticis sꝑitalib. Primum: quia dum suꝑbit impiꝰ incenditur pauꝑ. Scdm: qr ñ ẽ ds̃¬
in conspectu eiꝰ. inqͥnate st̃ iue illiꝰ in omĩ temꝑe. Turris altitudine fum̃ suꝑat. dũ
diseretus homo sursum corsuum eleuat. ⁊ ibi inuenit auxilium in temptatõnib¬

Expanded text:
s, et agendi. » Item: Primus nasus ut foramen clibani, secundus ut corium tympani, tertius ut turris Libani. Foramen clibani, quod fumum evaporat, corium tympani, quod unctum deterius sonat; turris Libani, qui altitudine fumum clibani excedat. Clibanus fumum evaporat, dum Satanas incendit tentationibus; corium tympani unctum deterius sonat, dum sapiens secundum carnem voluptatibus impinguatus deterius sonat psalmis, hymnis, et canticis spiritualibus. Primum quia, « dum superbit impius, incenditur pauper. » Sin conspectu ejus, inquinatae sunt viae illius in omni tempore. » Turris altitudine fumum superat, dum discretus homo sursum cor suum elevat et ibi invenit auxilium in tentationib
Abbreviated transcription (Latin):
stiadet diabłs ut delicate nutͥas suum tuum .i. corpꝰ. ut postea sentias eum ꝯtumacẽ. Cõtͣ
ħ gͥ oꝑtet. ut affectꝰ inflãmet᷑. Ratõ iluminet᷑. Infirmum corpꝰ adiuuet᷑. Si gͥ mons es:
esto mõs libani. qui dr̃ candsoatõ. ut meditando suꝑnam suauitatẽ. sic acqͥras deuotõnis
infłamatõnem. habeto nasum. pete a d̾o sp̃m disc̾tonis. ad roĩs illuminatõnẽ. Esto turris.
recole penas infernales. ut sic acqͥras pac̃ĩe fortitudĩem. De his ait ieremias. De excelso mi¬
num suam tota die hoc de t̾cio. De pͥmo. d̾d̾. In meditatõne mea: exardescet ignis .i. adsu¬

Expanded text:
suadet ut delicate nutrias servum tuum, id est corpus ut postea sentias eum contumacem. Contra haec igitur oportet ut affectus infirmetur, ratio illuminetur, infirmum corpus adjuvetur. Si igitur mons es, esto mons Libani, qui dicitur candidatio, ut meditando supernam suavitatem sic acquiras devotionis inflammationem; habeto nasum, pete a Deo spiritum discretionis ad rationis illuminationem; esto turris, recole poenas infernales, et sic acquiras patientiae fortitudinem. De his ait Jeremias: « De excelso minum suam tota die, » hoc de tertio. De primo David: « In meditatione mea exardescet ignis, » id
Abbreviated transcription (Latin):
turitatẽ. ꝯͥme: s̃ turbat̾ores. scd̾e: tepidiores. uͦi: pinguores. pͥme: tͣbat̾o¬
res. ex peccatoꝵ ꝯfusione. Scd̾e: tepidiores qr amoris feruore. ⁊ deuot̾onis
humore.faciunt aromata crescere. Tercie pingͥores: qr ad matͣitatẽ
ꝑducunt ex suꝑne dulcedinis suauitate.Labia qͦ spõsi dicunt᷑ lilia
Qͥa uilium intra se ht̃ aureũ colorẽ. In foliis candorẽ. In utroq odorem

Expanded text:
turitatem. Primae sunt turbatiores, secundae tepidiores, tertiae pinguiores. Primae turbatiores, ex peccatorum confusione; secundae tepidiores, quia amoris fervore et devotionis humore faciunt aromata crescere; tertiae pinguiores, quia ad maturitatem producunt ex superna dulcedinis suavitate. Labia quoque sponsi dicuntur lilia, quia lilium intra se habet aureum colorem, in foliis candorem, in utroque odorem
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥbꝰ. Gratis accepistis: gͣtis date. hiis precep̃ ioseph seruis suis medicis: ut ũ¬
gerent iacob patrẽ suum defunctũ. ut eorũ odore corpꝰ eiꝰ manens incorrup
p̾cipit ut patrẽ suũ ungant.i. genꝰ humanũ. de quo natꝰ ẽ scd̾m carnẽ¬
.i. gr̃ã sp̾c sc̃ĩ p̾dicando ꝑfundãt. donec de egipto huiꝰ mundi ad patͥam
cȩlestẽ incorrupti cͥminib ꝑueniãt. Ecce areole istę st̾ arate. st̾ aromatibus
ratione. Rigant᷑ aqͥs de puteis .i. ꝓfundis gemitibꝰ cordis. ꝓ incolatu hꝰ misere
Rigant᷑ aquis de celo: suspirando ꝓ desidio pat̾e. de pͥmo: lauabo ꝑ singłas

Expanded text:
 Gratis accepistis, gratis date. » His praecepit Joseph servis medicis suis, ut ungerent Jacob patrem suum defunctum, ut eorum odore corpus ejus manens incorruptli, quibus praecipit ut patrem ungant, id est genus humanum, de quo natus est secundum carneitus sancti praedicando perfundant, donec de Aegypto hujus mundi ad patriam coelestem incorrupti criminibus perveniant. Ecce areolae istae sunt alatae, sunt aromatibus ratione. Rigantur aquis de puteis, id est profundis gemitibus cordis, pro incolatu hujus miseriae; rigantur aquis de coelo suspirando pro desiderio patriae. De primo: « Lavabo per singulas
Abbreviated transcription (Latin):
Infumos: portat. pusillanimes: ꝯfortat. p̃cipites: refrenat. fortes: p̾ordinat. laᷤ¬
sos qͥ di portauer̃t pondꝰ diei ⁊ estus. I firmos: tã corꝑibꝰ qͣm moribꝰ pusillanimeᷤ.
timore. p̾cipites: temuitate. fortes: caritate. l. expectat. ex com passione. I portat:¬

Expanded text:
infirmos portat, pusillanimes confortat, praecipites refrenat, fortes praeordinat: lasinfirmos portat, pusillanimes confortat, praecipites refrenat, fortes praeordinat: lassos qui diu portaverunt pondus diei et aestus, infirmos tam corporibus quam moribus, pusillanimes timore, praecipites temeritate, fortes charitate: lassos exspectat ex compassione, infirmo
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem.ue. ĩ.h.m. ꝓt̾cio: dr̃ sol. qͣi semitas oĩum lustrans. onũa uegetando.
oĩa uidendo. Oĩum ẽ .ii. artifex õem habens uirtutẽ. oĩa ꝓspiciens. ⁊ alibi.
te potentiã ut temptat̾onib resistas. Si sap̃iam qua fraudẽ ꝑcipias. Si be¬
niuolentiã qua dm̃ diligas. Item. Si dm̃ menioras. si intelligis. si qd̾ memo¬
ras ⁊ intelligis uis: electa eᷤᷤ ut sol.Q̾a uͦ diabolꝰ iustos impugnare ñ cessat. opor¬
ter ut sis t̾ribił ut castroꝵ acies ordinata. hẽ ordinem suum aĩa. ht̃ ⁊ suũ ecła
priꝰ diligat: qd̾ supͣ se ẽ. sed̾o: qd̾ iꝑ̃a ẽ. i̾cio: qd̾ uixta se ẽ. Qrͣto: qd̾ sub sec̃.pͥmũ:¬
ẽ ds̃. sod̾m: ip̃e hõ t̃ ciũ: ꝓximꝰ. Qrtũ: ꝓpͥũ corpꝰ. pͥmũ gͥ deb dilig̾e. płqͣm se. scd̾m
ẽ ip̃e. t̾ciũ: sic̃ se. Qrͣtũ : minꝰ qͣm ꝓximũ ⁊ se. Qrdo ẽ eccłie: qͦd lassos expectat.

Expanded text:
trans, omnia vegetando, omnia videndo: « Omnium est enim artifex, omnem habens virtutem, omnia prospiciens, » et alibi: te potentiam, ut tentationibus resistas, si sapientiam qua fraudem percipias, si benevolentiam qua Deum diligas. Item, si Deum memoras, si intelligis, si quod memoras et intelligis, vis; electa es ut sol. Quia vero diabolus justos impugnare non cessat, oportet ut sis terribilis ut castrorum acies ordinata. Habet ordinem suum anima, habet et suum Eprius diligat quod supra se est, secundo quod ipsa em est ipse, tertium sicut se, quartum minus quam proximum et se. Ordo est Ecclesiae quod lassos exspectat,
Abbreviated transcription (Latin):
sat̃ ĩuenit. ⁊ reficit. Ifirmoꝵ ht̃ sigͣam: hõ qui descendens a ierłm ĩ iherico. uul¬
ñatꝰ ẽ a iatͦnibꝰ Pusulanimes figurat ppłs isrł qui ĩ deserto fatigatꝰ laboribꝰ:
uoluit reu̾ti ĩ egiptum. p̃cipites figurauit araei fr̃ ioab. qͥ nimis ĩpetuose ꝑse¬
q̃ns ãner. int̾fectꝰ ẽ ab eo. fortes figͣauit dd̾ pugnans c̃golia. ̃ pugnans c̃ phi¬
listiĩ: ducentis p̃putiis despondit sib micol filiã regis saul. ħ eadẽ debcata uͥgine

Expanded text:
 refecit. Infirmorum habet figuram homo qui descendens a Jerusalem in Jericho, vulneratus est a latronibus. Pusillanimes figurat populus Israel, qui in deserto fatigatus laboribus, voluit reverti in Aegyptum. Praecipites figuravit Asael super Joab, qui nimis impetuose persequens Abner interfectus est ab eo. Fortes figuravit David pugnans cum Goliath. Et pugnans cum Philisthiim ducentis praeputiis despondit sibi Michol filiam regis Saul. Haec eadem de beata Virgine
Abbreviated transcription (Latin):
obscurat᷑. aliqñ eclipsim patit᷑ Moalit̾. Primũ accidit ex ĩ firmitate.qr pꝰ laborẽ
infirmitas nr̃a tepescit. ex lassitudine. Scd̾m: ex mundana sollicitudinȩ q̃ ma¬
gistrũ impedit ne possit desolato fr̃i uacare. Terciũ: exuitiosa magistri ꝯu̾satione.
ne. de t̾cio. Sol ꝯu̾tet᷑ ĩ tenebͣs ⁊luna ĩ sangͥnẽ. In sangͥnẽ quippe luna u̾tit᷑. dũ
uita doctoris cͥmine macłat᷑. nima electa ẽ ut sol:imaginẽ ueri solis .i. c̾atoris
ĩ adam deformatã.: in se reformando. ut dicat. Signatum sr̃.n .l.u.t.d. ħ ẽ ã¬
beto memoriã ut dicas. Memor fui d̾i.⁊ delectatꝰ sum. a filio: intelligentiã. dicens
eᷤᷤ dñi creatoris tui. Itellige: ne decipiaris.⁊ audias. hõ c̃ ĩ honore. e. ñ.ĩ.Inolu¬

Expanded text:
obscuratur, aliquando eclipsim patitur. Moraliter: Primum accidit ex infirmitate, quia post laborem infirmitas nostra tepescit ex lassitudine, secundum ex mundana sollicitudine, quae magistrum impedit, ne possit desolato fratri vacare, tertium ex vitiosa magistri conversatione, ne. De tertio: « Sol convertetur in tenebras et luna in sanguinem. » In sanguinem quippe luna vertitur, dum vita doctoris crimine maculatur. Anima electa est ut sol, imaginem veri Solis, id est Creatoris in Adam deformatam in se reformando, ut dicat: « Signatum est super beto memoriam, ut dicas: « Memor fui Dei et delectatus sum. » A Filio intelligentiam, dicens ces Domini creatoris tui. » Intellige ne decipiaris et audias: « Homo cum in honore esset no
Abbreviated transcription (Latin):
ligenier consid̾at: ut ip̃t cognitis ea libentius sugiat. ⁊ cont᷑ria feruentꝰ diligat. Iñ
est qd̃ salomon mittebat naues suas in tarsis. ⁊ un afferebãt ei aurũ. argentum.
dentes elefantoꝵ. simias. pardos. Salonon qui sapiens dr. est qͥlibet uistus. tarsis
uͦ exploratio gaudii dr. Mare ẽ mundꝰ. Nauis ẽreligiosa curiositas. qd̾ de tharsis
idẽ exploeat̾o̾ẽ gaudii aiffert aurum .i. mundi sap̃iam. Argentũ.i. eloquenitam.
Dentes elefantoꝵ .i. potentes mundi. qui alios deuorãt. ꝯ comedũt. Simia:. est
animal derisioẽ plemũ. ꝑ qd̃ de signant᷑ illi. qui gaudẽt qi alios deridñt. Pardꝰ. ẽ auimal
distinct uarus macłis. ł q̃d̾ designantur duplicrs. ⁊ deceptores. De .iͦ. aurũ urm erugi

Expanded text:
ligenter considerat ut, ipsis cognitis, ea libentius fugiat, et contraria ferventius diligat. Inde ligenter considerat ut, ipsis cognitis, ea libentius fugiat, et contraria ferventius diligat. Inde est quod Salomon mittebat naves suas in Tharsis, et inde afferebant ei aurum, dentes elephantorum, simias, pardos. Salomon qui sapiens dicitur est quilibet justus, Tharsis vero exploratio gaudii dicitur, mare est mundus, navis est religiosa curiositas, quae de Tharsis, id est exploratione gaudii affert aurum, id est mundi sapientiam; argentum, id est eloquentiam; dentes elephantorum, id est potentes mundi, qui alios devorant et comedunt. Simia est animal derisione plenum, per quod designantur illi qui gaudent. Quia pardus est animal distinctum variis maculis, designantur duplices et deceptores; vel pavo, id est i
Abbreviated transcription (Latin):
tur: qui inmultitudine diuiciar̃ suar głantur. S eũ multiplicatafuerit gła dom̾
eus: nen inueris. Quia ñ descendet cum eo gła domus etus. b ñ tam̃ possumꝰ głari. his
bene utendo: ut in omm̃ib głisicet᷑ ds̃. Intra te oritur mali: side bonis dłisuꝑbis. Quĩd
em̃ habes q̃d̃ ñ accepisti: Si accepisti quid głaris qi ñ acceꝑis: Igitur qui głatur. in¬
dnõ głetur. Quia om̃is gła eius filie regis abintus in fibriis aureis. Itrate sunt
in dño .n.e. img. o.r.c. De.iiͦi. ait ꝓpħa. Cũ auulsi fueritis a lacte: epulenimi ab intro¬
sine semine piatͥs. Natus sine corruptiõe uirginitatis. formatꝰ ⁊ portat᷑ inuen¬
tre: snͣ lesioẽ uentͥs. Cum itaq de̾ sit eis bona opinio: ueracit᷑ potest dici. Uinee
florentes odoren dederũt. Nam flos bene odorat in uinea: cum bona opino re.¬
dolet meccłia. Gaudia qͦ mundi. ñ minꝰ s̃ fugienda quã uanitas. Q sapiens di¬

Expanded text:
icata fuerit gloria domus ejus, ne timueritis, quia non descendet cum eo gloria domus ejus. » Bene tamen possumus gloriari his bene utendo, ut in omnibus glorificetur Deus. Intra te oritur mala, si de bonis Dei superbis. « Quid enim habes quod non accepisti? Si accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? » Igitur « qui glorietur. » Quia « omnis gloria ejus filiae regis ab intus in fimbriis aureis. » Intra te sunt e; » de tertio ait propheta: Cum avulsi fueritis a lacte, epulemini ab intuine semine patris carnalis, natus sine corruptione virginitatis, firmatus et portatus in ventre sine laesione ventris. Cum itaque de fide sit eis bona opinio, veraciter potest dici: Vineae florentes odorem dederunt. Nam flos bene odorat in vinea, cum bona opinio redolet in Ecclesia. Gaudia vero mundi non minus sunt fugienda quam vanitas. Quae sapiens di
Abbreviated transcription (Latin):
gra de signat᷑ s. uelocitas remislions. An uelox fuit ħ gra marie mag dalen e
ad pede dñ recũbentiͨ An uelox fuit pet᷑.pꝰ negatõem lacͥntanti  An uelox fuit

Expanded text:
r, scilicet velocitas remissionis. An velox fuit haec gratia Mariae Magdalenae ad pedes Domini recumbentis? An velox fuit Petro post negationem lacrymanti? An velox fuit
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrosum. In secretis calami. Ecce uanũ. In locis um̃tibꝰ. Eoce lub̾cũ. S
ba bcum ẽ negligentia: ad c̾cũspectionẽ leuitate: ad dissolutionẽ. In ꝯstãtia
ꝑ boni ꝓpositꝰ mͦutationẽ. Prgo contra istum uidete qͦmͦ caute ambuletis.
blim qd̾ uulpes egroto cauta leoni: respondit referam qͥa me uestigia t̾¬
rent. oĩa aduersum te spectantia nulla retrosũ. Est ⁊ aliud bellũ qd̾ salua¬
tor gessit ꝓ nob̾ ĩ carne. Uñ cauit eccłia sic. Pange lingua głosi p̃ .c. ⁊ .s.c. t.¬

Expanded text:
tenebrosum. « In secretis calami. » Ecce vanum. « In locis humentibus. » Ecce lubricum. Sed tenebrosum. « In secretis calami. » Ecce vanum. « In locis humentibus. » Ecce lubricum. Sed lubricum est negligentia ad circumspectionem, levitate ad dissolutionem, inconstantia per boni propositi mutationem. Ergo contra istum « videte quomodo caute ambuletis. » Olim quod vulpes aegroto cauta leoni Respondit, referam: Quia me vestigia terrent, Omnia te adversum spectantia, nulla retrorsum. Est et aliud bellum quod Salvator gessit pro nobis in carne. Unde canit Ecclesia sic: Pange, lingua, gloriosi Praelium cert
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ .i. eccłiam. occidit leonem.i.diabolum. ⁊ inuenit ĩ ore eiꝰ exam̃ apum .i. patrie ᷤ
qui erant ĩ inferno ⁊ comedit mel .i. amoris dulcedine eos educens: s̾ incorꝑaũ
sentimꝰ nob̾ suscitari a diabolo. ꝯͣ ursum ait dñs. Estote prudentes sic̃ sp̾entes
qm̃ si sci et pat̾ familias qua hora fuit uenturꝰ eẽt:uigilaret utiq ⁊ ñ si¬
net ꝑfodi domũ suã. Nã fur ille mille ꝑ meandros fraudesq flexuosas agitat
ħcules c̃ cacho latͦne. qui dr᷑a cachos qd̾ ẽ malũ. Ille uaccas ꝑ eaudas tͣhe¬
bat ĩ foueã suã. ne possent inueniri uestigia ing̾dientiũ. qr diaboł bonũ
pͥncipiũ malo fine ꝯcludit. s ħcules boues audit mugientes .i. sp̃c affectꝰ
ciam qd̾ infiuat iordanis mos eiꝰ. Iste latet infouea.qr cor dilig̃ tenebrosũ
cor uanũ. cor lubricũ. Tenebrosũ: ignorantia. uanũ. mundigła. lubric̾ũ.
negligentia. leuitate in constantia. Uñ dñs ad iob. In umbra dormit. Eoce

Expanded text:
est Ecclesiam, occidit leonem, id est diabolum, et invenit in ore ejus examen apum, id est patres qui erant in inferno, et comedit mel, id est amoris dulcedine eos educens sibi incorporavit. sentimus nobis suscitari a diabolo. Contra ursum ait Dominus: « Estote prudentes sicut serpentesilias qua hora fur venturus esset, vigilaret utique et non sineret perfodi domum suam. » Nam fur ille per meandros fraudesque flexuosas, agitat Hercules cum Caco latrone, qui dicitur a Cacos, quod est malum. Ille vaccas per caudas trahebat in foveam suam ne possent inveniri vestigia ingredientium, quia diabolus bonum principium malo fine concludit. Sed Hercules boves audit mugientes, id est spiritus ciam quod influat Jordanis in os ejus. Iste latet in fovea, quia cor diligit tenebrosum, cor vanum, cor lubricum. Tenebrosum ignorantia, vanum mundi gloria, lubricum negligentia, levitate, inconstantia. Unde Dominus ad Job: « In umbra dormit. » Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ad montẽ dñi. Isti ascendt̃ usq ad celos. pͥmi descend̾t usq ad abyssos. ħ ẽ lucta
ħculis c̃ antheo. ħcules dr̃ lut głosus .i. sp̃c. Antheꝰ. ꝯͣ dm̃ .i. caro. hic qͦtiens in c̾tamĩe¬
pot̾at tang̾e t̾ram: iures suas renouabat. qr caro t̾renis roborat᷑. qd̃ uidens ħcles
hendo: mori pecẽo cog̃. hanc sentiens pugnã apłs: clamat. Inuenio aliã legẽ ĩ mẽ¬
bris meis repugnantẽ legi m̃tis meẽ. In felix ego hõ qͥs me lib̾abit de corꝑe mortiᷤ¬
nando cũ antheo. scd̾am: ꝗͣ. laborauit celũ sustinendo. terciã: pugnando c̃ latͦne
bolo. Simiłr ioħs baptista pͥmũ bellum gessit uestitꝰ pilis cameloꝵ. ⁊ rona pelli
cia cͥca lumbos suos: Scd̾m: rep̾hendens herodẽ de adult̾io. Terciũ: qñ pot̾at dici
xp̃c: s respuit uanã głam ñ consentiens subgerenti diabolo. ⁊ saluator ait. In
e pͥmꝰ hostis uincit᷑ fugiendo. qr qui tetig̾it picẽ: inqͥnabit᷑ ab ea. Scd̾s uĩcet᷑.

Expanded text:
mus ad montem Domini. » Isti ascendunt usque ad coelos, primi descendunt usque ad abyssos. Haec est lucta Herculis cum Antaeo. Hercules dicitur poterat tangere terram, vires suas renovabat, quia caro terrenis roboratur, quod videns Herchendo mori peccato cogit. Hanc sentiens pugnam Apostolus clamat: « Invenio aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae. Infelix ego honando cum Antaeo, secundam quando laboravit coelum sustinendo, tertiam pugnando cum latrone militer Joannes Baptista primum bellum gesshendens Herodem de adulterio ; tertium quando poterat dici Christus, sed respuit vanam gloriam non consentiens suggerenti diabolo. Et Salvator ait: « In est: Primus hostis vincitur fugiendo; quia « qui tetigerit picem in
Abbreviated transcription (Latin):
Agar .i. q̃ seruitꝰ dr᷑ .i. sensualitas q̃ su̾ire deb rõni: suꝑbiebat ꝯͣ dñam suã:⁊ isma¬
hel tͣpit̾ ludebat. c̃ ysaac fr̃e suo. qr sepe euagat̾ones sensuũ: bonos usus eu̾tunt.
Adolescẽtule qͦ in obsequiũ s̃ regine: dũ sc̃̾e meditatones pios affectꝰ nutͥunt. Hĩc
ẽ qd̾ abysac sunamitis q̃ d̾r patris me risus ł gaudiũ: pedes dd̾. fouebat. Qd̾ uͦ re¬
gine sub nu̾o sexagenario. ꝯcubine sub octogenario ponunt᷑. ad rem ꝑtinet .Lx.ii.¬

Expanded text:
nam suam; et Ismael turpiter ludebat cum Isaac fratre suo, quia saepe evagationes sensuum bonos usus evertunt. Adolescentulae quoque in obsequium sunt reginae, dum sanctae meditationes pios affectus nutriunt. Hinc est quod Abisac Sunamitis, qui dicitur patris mei risus, vel gaudium, pedes David fovebat. Quod vero reginae sub numero sexagenario, concubinae sub octogenario ponuntur, ad rem pertinet. Sexagi
Abbreviated transcription (Latin):
accedebit ad conspectũ regis assueri. qr delicata erat ⁊ fere extimore cadebat in
t̾ram: duas habebat ĩ obsequiũ suum adolescentulas quar̃ uua .i. spes:tap̃ eiꝰ susti¬

Expanded text:
accedebat ad conspectum regis Assueri, et quia delicata erat, et fere ex timore cadebat in accedebat ad conspectum regis Assueri, et quia delicata erat, et fere ex timore cadebat in terram, duas habebat in obsequium suum adolescentulas, quarum una, id est s
Abbreviated transcription (Latin):
Popło gͣni iniquitate. Semini neqͣm. filiis sccłatis. adolescentular̃ ẽ: ĩ eccłia: re¬
ligiosorũ uitã inspice̾. Magistroꝵ doctͥna: qͣi pane se refic̾e̾. In amaritudine pec¬
cata sua remeniorare. Sese frequẽt. lacͥmis ꝑfund̾e. ut sic tandẽ possit ẽẽ de num̾o
uitã inspiciebat. Magistroꝵ doccͥna qͣi pane se reficiebat. ħ ẽ qd̾ dix̃ ei boor. Come¬
de panẽ c̃ puellis nr̃is. ⁊ adiecit: ⁊intingue buccellã tuã in acceto. hoc ẽ qd̾ in re¬
fectione sua: deb ĩ amaritudine pecc̃a sua rememorare. Abibe inqͥt aquã de
sarcinulis nr̃is. hoc ẽ qd̾ lacͥmis se deb ꝑfund̾e: ⁊ sic crescens fit aliq̃n regina:
ut p̾dicando possit regi filios parere. Moralit̾. Rex ẽ sp̃c nr̃. Regina: rõ. ꝯcubina
regi filios: dũ ext̾iores sens qͦs uiuificat. ĩ usus bonos dirig̾. Adolescentuler ssi ñ pa¬
unt aduiuãt tñ ad partꝰ nutͥendos. ⁊ s̃ ĩ obsequiũ regine. hest̾ i. regina t̾mebunda

Expanded text:
iis sceleratis! » Adolescentularum est in Ecclesia religiosorum vitam inspicere; magistrorum doctrina, quasi pane se reficere; in amaritudine peccata sua rememorare; sese frequenter lacrymis perfundere, ut sic tandem possint esse de numero vitam inspiciebat. Magistrorum doctrina quasi pane se reficiebat. Hoc est quod dixit ei Booz: « Comede panem cum pueris nostris. » Et adjecit: « Et intinge buccellam tuam in aceto. » Hoc est quod in refectione sua, debet in amaritudine peccata sua rememorare. « Et bibe, inquit, aquam de sarcinulis nostris, » hoc est quod lacrymis debet se perfundere. Et sic crescens fit aliquando regina, ut praedicando possit regi filios parere. Moraliter rex est spiritus noster; regina ratio, concubina regi filios, dum exteriores sensus quos vivificat, in usus bonos dirigit; adolescentulae etsi non paunt, adjuvant tamen ad partus nutriendos, et sunt in obsequium reginae. Esther enim regina tremebunda
Abbreviated transcription (Latin):
tis: ui dete ne abinuicem consumamini. De aliis iob. Cont̾ebam inquit molaᷤ in¬
iqui: ⁊ dedentib eius aufe̾bã p̾dam. bentes ouimi. ⁊p̃i mor̃dent. lac̾ant. Runni¬
nant. ¶cedent: in eͤpatiõe lac̾ant cõminatiõe. Ruminãt. eruditiõe. Incͦpati¬
one uitiorũ. Cõminatiõe: in fernaliũ penar. Eruditioe: celestiũ beatitudinum.
Isti sũt dentes mandibłe asini inqͣ sanson qui ĩtp̾tatur sol eoꝵ .i. xp̃s qui ẽ solius
dem̃ aliis p̾dicau̾unt. Septẽ modis fit istud lauacͣm. lauant᷑. u: pecc̃a baptis¬
mo.penitentia. eucharistia. Martirio. Clemosin̾ã donando. Pecõnem conu̾tendo.
sum. quid cõmodũ uł incõmod̾̃. Neqͥb in leuitico. de olocaustis bouis instruimur.

Expanded text:
tis, videte ne ab invicem consumamini. » De aliis Job: « Conterebam, inquit, molas iniqui, et de dentibus ejus auferebam praedam. » Dentes ovium et ipsi mordent, lacerant et ruminant. Mordent increpatione, lacerant comminatione, ruminant eruditione. Increpatione vitiorum, comminatione infernalium poenarum, eruditione coelestium beatitudinum. Isti sunt dentes mandibulae asini, in qua Samson qui interpretatur sol eorum, id est Christus qui deinde aliis praedicaverunt. Septem modis fit istud lavacrum. Lavantur enim peccata baptismo, poenitentia, eucharistia, martyrio, eleemosynam dando, peccatorem convertendo, sum, quid commodum vel incommodum. De quibus in Levitico, de holocaustis bonis instruimur:
Abbreviated transcription (Latin):
get nͥ ut pedes lauec. s est mundu᷑ totu̾. Acd dic̾et. Loti estis in baptismate.⁊
id̾o mundi. s qr sine pecc̃o saltem cogitationũ ñ potestis uiu̾e: necesse habetis
pedes urõs .i. affectus cotidie in confessioẽ lauare. Septies .i. cãdit iustꝰ s
ꝑhãc fortior resurgit. De.iiͦii. Quartũ lauacrũ d̾r fons ortoꝵ .p.a.ui. q.s. ĩm¬
pe. d.l.seduliꝰ. Fonte suꝑmno letificata seges: spiuiᷤᷤ mĩdat᷑ adep̃tiᷤ. De pͥmo
itaq ascendit hõ mu̾dice.De. uͦ securior. De. tii. fortior. Ad.uͦii. ascenditgło¬
sior. In .iͦ. ttaq: sũt .iiiͦi. effectuᷤ. Relarat culp̾a. Remittit peña. fomit̾e pec
ci debłitati Gram donat. Ista figͣata sũt: in his quȩ accider̾ siliis isrł in mari
rubͦ. hoste ᷤᷤ ĩ eo subi̾si sut᷑. Eoce peoca remissa. Alabore luti ẽ lat̾is s lib̾at. Ecce
pena pecõi dimissa. Qui pͥꝰ sub egyptiis ñ audebãt repugnare. ꝗͣrege̾ in circ̾cisoᷤᷤ

Expanded text:
iget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. » Ac si diceret: Loti estis in baptismate et ideo mundi. Sed quia sine peccato, saltem cogitationum, non potestis vivere, necesse habetis pedes vestros, id est affectus, quotidie in confessione lavari. « Septies enim cadit justus, » sed per hanc fortior resurgit. Quartum lavacrum dEt Sedulius: Fonte superno Laetificata seges, spinis mundatur ademptis. De primo itaque ascendit homo mundior, de secundo securior, de tertio fortior, ad quartum ascendit gloriosior. In primo itaque sunt quatuor effectus. Relaxat culpam, refigurata sunt in his quae acciderunt filiis Israel in mari Rubro. Hostes in eo submersi sunt, ecce peccata remissa; a labore luti et lateris liberati, ecce poena peccati dimissa; qui prius sub Aegyptiis non audebant repugnare, contra reges incircumcisos
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ħ sũt tͥa qͥb inpeditꝰ erat lazaruꝰ intumło neresurg̾et. Erat.u. institis pedeᷤᷤ
iimanũ ligat᷑. Sũdario: in uolutꝰ. lapide eooꝑtiᷤ. Institis .i. amore tẽpaliũ bonorũ.
neca erogaret. Sudario: i. amore carnaliũ amicoꝵ: ne abeis recedet. Lapĩde: indu-¬
rate conu̾satioĩs: ut obstinatũ reman̾et. Ecce quomͦ tondentur magistri. Sequit᷑
ut tondant᷑. ⁊ tendant᷑:. ꝓ pt̃ pͥmũ it: dixer̃ apłi ad iħm. Eoce nos reliquim᷑ oĩa.¬
Ac si dicent. ẜ longanimitatẽ ꝓhis expectamꝰ ate p̾miũ. Audi gͦ quomͦ tondeba-¬
gello: passiõis. Nonne u̾hũ irrisioĩs erat: Paule. malte litt̾e te deduxerunt
sicem flagelli. Ter uirgis cesus sũ. Semel lapidatũ sũ. Ternaufrag̃ium fec. Ecce qͦmͦ
tusus. Audi quom̾ tensus. Tensus est: in longanimi orõẽ ⁊ poetanda sua infir mita¬

Expanded text:
edes et manus ligatus, sudario involutus, lapide coopertus. Institis, id est amore temporalium bonorum, ne ea erogaret. Sudario, id est amore carnalium amicorum ne ab eis recederet. Lapide induratae conversationis, ut obstinatus remaneret. Ecce quo tondentur magistri, sequitur ut tendantur Ac si dicerent: Per longanimitatem pro his exspectamus a te praemium. Audi ergo quomodo tundebagello passionis. Nonne verbum irrisionis erat: « Paule, multae litterae te deduxerunt , » etc; audi tunsionem flagelli: « Ter virgis caesus sum, semel lapidatus sum, ter naufragium feci. » Ecce quomodo tusus, audi quomodo tensus. Tensus est in longanimi oratione, in portando suam infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
ode at ubos lacant: facło. Rumiuãt oclio. uł moedent blasphemia. pontimelia.
dura in qra tioe. lac̾ant deceliõe. Ruminãt. nocendimachinatiõe. Mordent: uit
confunait lacant unt bona eor ummumant. Ruminant: ut nocendi opaerttiuita

Expanded text:
Mordent verbo, lacerant facto, ruminant odio. 79 Mordent blasphemia, contumelia, Mordent verbo, lacerant facto, ruminant odio. 79 Mordent blasphemia, contumelia, dura increpatione, lacerant detractione, ruminant nocendi machinatione. Mordent ut confundant, lacerant ut bona eorum minuant. Ruminant ut nocendi opportunita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectiores ad regendam eccłiam apti. designantut¬
in dentib. qr illi num̾ositate. isti pͥstant firmitate.
sti intus t̾ibo resiciunt. illi eccłam bonis oꝑib or¬
nant. Dẽs erat petrus cũ ei dicebatur. Surge. mac¬
ta ⁊ manduca. Nidẽ suꝑiꝰ dicti sũt ocłiqr secͤta eccłiȩ
uidẽt p̾cet̾is. Dentes. qr in ꝓbos u̾bo u̾itatis corripi¬
ascenderunt De unt. ⁊ ad sc̃e eccłie m̃bra relucñt. Dentes sũt: q pa
ñe doctͥne debiliorib parãt. hu dentes gregi tonsar᷑ q̃ ascen
lalla CRO. derũt delauac cõꝑantur. qr ⁊baptis mifonte sũt mondati.
ꝯfacultatũ suarum sũt abiectione mudati. Sut denteᷤᷤ
serpentũ ⁊⁊ sũt dentes ouiuoi. hii uenenati. mordent ut oocidãt. Iiblande pre¬
bat qͥ oerdines dentiũ. Sic.u. difqngiii solent. Dentium alii sũt moesorr alii ea¬
mm. ali matillares uł molares. Primi mor̾dent: Sod̾i. lac̾ant. Tercii. rumuãt.

Expanded text:
fectiores ad regendam Ecclesiam apti designantur dentibus, quia illi numerositate, isti praestant firmitate. Isti intus verbo reficiunt, illi Ecclesiam bonis operibus ornant. Dens erat Petrus cum ei dicebatur: « Surge, macta et manduca. » Et idem superius dicti sunt oculi quia secreta Ecclesiae vident prae caeteris. Dentes quia improbos verbo veritatis corripiunt: et ad sanctae Ecclesiae membra reducunt, dentes sunt, quia panem doctrinae debilioribus parant. Hi dentes gregi tonsarum quae ascenderunt de lavacro comparantur, quia et baptismi fonte sunt mundati, et facultatum suarum sunt abjectione nudati. Sunt dentes serpentum, et sunt dentes oviubat tres ordines dentium. Sic enim distingui solent: Dentium alii sunt morsorii, alii canini, alii maxillares vel molares. Primi mordent, secundi lacerant, tertii ruminant.
Abbreviated transcription (Latin):
b: iã celesti refect̾one saginatã. Laudãt: supͣ ꝯdit̾onẽ hũam ad suꝑna
st̾. de quibꝰ ait. samuel. ad saul. ẽ uen̾is ad q̃rcum thabor occͣrent tͥ tres uiri
euntes ĩ bethel. unꝰ: portans tres edos. aliꝰ: portans tres tortas panis. aliꝰ: lage¬
nam uini. Tabor: ueniens lumen dr᷑ quercꝰ. ẽ crux xͥ ꝑ qͣm uenit lum̃. tres ui
ri: st̾ tria gen̾a hoĩũ. Icipientes. ꝓficientes. ꝑficiẽtes. uł daniel. Iob. Noe.
N tribꝰ edis: triplex sacͥficiũ ẽ. quibꝰ spõsa. iẽ purificata. qr edi ĩ lege sacri¬

Expanded text:
 jam coelesti refectione saginatam; laudant supra conditionem humanam ad superna sunt de quibus ait Samuel ad Saul: « Cum veneris ad quercum Thabor, occurrent tibi tres viri euntes in Bethel: unus portans tres hydrias, alius portans tres tortas panis, alius lagenam vini. » Thabor veniens lumen dicitur, quercus est crux Christi per quam veniri sunt tria genera hominum: incipientes, proficientes, perficientes, vel Daniel, Job, Noe. In tribus haedis triplex sacrificium est, quibus sponsa est purificata, quia haedi in lege sacri
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. ꝯlestes hee que u̾e regni eiꝰ sunt participes. siũ ille q̃
ei solo noĩe adh̾entes: s spe s ⁊ aĩo t̾restres. ꝑhenni eam dignã laude fatentur.
Ider̃t filie. uid̾er̃ regine. uder̃ ꝯcubine. filie: suspirantes in eiꝰ emulat̾one.
mat. Quoc̃q ibis: ⁊ ego uadã. quoc̃q maneb̾: ⁊ ego. uiuiit dñs qr sola mors
me ⁊ te seꝑabit. Regine dicunt. Letatꝰ sũ ĩ his .qͦ. d.mͥ. ĩ.d.d. ibimꝰ. Concu

Expanded text:
ere regni ejus sunt participes, sive illae quae ei solo nomine adhaerentes, sed spe sunt et animo terrestres perenni eam dignam laude fatentur. Viderunt filiae, viderunt reginae, viderunt concubinae. Filiae suspirantes in ejus aemulatione, mat: « Quocunque ibis et ego vadam; quocunque manebis et ego, vivit Dominus, quia sola mors me et te separabit. » Reginae di
Abbreviated transcription (Latin):
ruptior etate: sap̃ia. In resurrectione. immortalitatis gła. In ascensione: er¬
altatione in patͥs dect̾a. In gen̾ali resurrectione: cum adeum colliget mulĩa
eius uł confessioẽm. uł mist̾ia circũferunt. Soda¬
cismatici. fures. Mercennarii. Simoniaci ⁊ deu̾tales. Quoru¬
seconformat ignarans qͥd deeis dõ placeat uł displiceat. Iecrecosponsa seił¬
mito. Sorꝑe non m̃te. Primi sunt hetici. Scd̃i scismatici. Tertũ male uiueo
tate iurtitũ: hanctimet uagationem. Nam ĩsidie. pͣ̾dentiam. dem̾itas:¬

Expanded text:
resurrectione, in immortalitatis gloria; in ascensione, exaltatione, in Patris dextera: in generali resurrectione, cum ad eum colligetur militans ejus vel confessionem vel mysteria circumferunt. Sodaschismatici, fures, mercenarii, Simoniaci, et caeteri tales: quors vel operibus se conformat, ignorans quid de eis Deo placeat vel displiceat. Idcirco sponsa se ilmerito, corpore non mente. Primi sunt haeretici, secundi schismatici, tertii male viventtate virtutum, hanc timet vagationem. Nam insidiae prudentiam, temeritas
Abbreviated transcription (Latin):
tur agento: ut fiat electrũ. Aliqñ gẽme ꝯuingit᷑. ut fiat ormam̃tum. Aliq̃n ꝑ
se ponit᷑ : sẽ ex sui nat᷑a p̾tõ ꝯsum.Expͥmo: ꝯtrahit pallorẽ.Ex. uͦ: uariũ ht̃ colorẽ
In.iͦi. qͣi sol ex se natiuum ht̃ splondorẽ. De pͥmo: pteriora dorsi oiꝰ. in pallore
gẽme ii. iam głificate humanitatis. de.iuͦi. di᷑. fulgebunt iꝰti sic̃ sol ĩ reg¬
nob̾ ꝓficiat. Primũ bonum fuit c̃ se argento nr̃e hũaitatis iungens. luce gͦ
sue tenebras nr̃as illuminauit. qui eramꝰ aliqn tenebre n̾c autẽ lux in dño. Scd̃

Expanded text:
aliquando gemmae conjungitur, ut fiat ornamentum; aliquando per se ponitur, et est ex sui natura pretiosum. Ex primo contrahit pallorem, ex secundo varium habet colorem, in tertio quasi sol ex se nativum habet splendorem. De primo: « Posteriora dorsi ejus in pallore gemmae, id est jam glorificatae humanitatis. De tertio: « Fulgebunt justi sicnobis proficiat. Primum bonum fuit cum se argento nostrae humilitatis inungens, luce gratiae suae tenebras nostras illuminavit; qui eramus aliquando tenebrae nunc autem lux in Domino. Secundum
Abbreviated transcription (Latin):
paliar̃ .i. raiis uł palmis: in alt̾ elatis. Q uatuor N. ht̃ palma: in quibꝰ eam debe¬
q̃ suꝑior ẽ. in morũ lenitate. Itẽ. inferiꝰ debemꝰ eẽ gratiliores: ne t̾rena nimis
appetamꝰ suꝑius gssiores: effundendo ad suꝑna cor nr̃m: ut q̃ sursum st̾ sapia¬

Expanded text:
palmarum, id est ramis vel palmis in altum elatis. Quatuor enim habet palma in quibus eam debepalmarum, id est ramis vel palmis in altum elatis. Quatuor enim habet palma in quibus eam debesuperior est in morum lenitate. Item inferius debemus esse graciliores, ne terrena nimis appetamus; superius grossiores, effundendo ad superna cor nostrum, ut « quae sursum sunt » sapia
Abbreviated transcription (Latin):
renes auro obriso. In apochalipsi. legit᷑ in figura scd̾i ad mãmilla s cinctꝰ aurea
zona. I figura t̾cii.: in eodẽ uisus angłs. ⁊ corona aurea in capite eiꝰ. Itẽ in figͣa
pͥmi: archa dñi foris erat deaurata. In figura scd̾i int̾iꝰ. In figͣa t̾cii: intus
⁊ amicti auro pͥmo: quomͦ reputati st̾ in uasa testea. de scd̾o in apocał. angło
iaoditie. Suad̾o tͥ ut emas aurũ ignge̾ipurũ: ut locuples fias. Itẽ. de t̾cio. ieremi¬
as. Quomͦ obscuratũ ẽ anrũ. Mutatꝰ ẽ color optimꝰ: Primũ lucet ocłis alienis
Scd̾m ꝓpriis. terciũ diuinis. de pͥmo accip̃ ꝓximꝰ. ut a malo declinet. In scd̾o ui¬
det ĩ sẽ ip̃o hõ: ut creatori se inclinet. In tercio: ht̃ filiꝰ hoĩs: uͥ caput reclinet.
Ibi ii. fec̃ s̾ salomon: reclinatoriũ aureum. In qͦ requiescat ip̃e. Ex ħ capite
dependent come .i. fideles. seq̃ntes caput suum obediendo. q̃ similes dnͣr elatis

Expanded text:
renes auro obryzo. In Apocalypsi, in figura secundi ad mammillas cinctus aurea zona. In figura tertii in eodem visus angelus: « Et corona aurea in capite ejus. » Item in figura primi, arca Domini foris erat deaurata; in figura secundi interius; in figura tertii intus et amicti auro puro, quomodo reputati sunt in vasa testea? » De secundo in Apocalypsi angelo Laodiciae: « Suadeo tibi ut emas aurum ignitum purum ut locuples fias. » Item de tertio Jeremias: « Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus? » Primum lucet oculis alienis, secundum propriis, tertium divinis. De primo accipit proximus ut « a malo declinet, » in secundo videt in seipso homo ut Creatori se inclinet, in tertio « habet Filius hominis ubi caput reclinet. » Ibi enim « fecit sibi Salomon reclinatorium aureum, » in quo requiescat ipse. Ex hoc capite dependent comae, id est fideles sequentes caput suum obediendo, quae similes dicuntur elatis
Abbreviated transcription (Latin):
cłia ꝓ q̃ sacͥficat᷑ Ip̃a. it: ẽ qͣi ĩsula: uudis tͥbłat̾onũ õcussa. Qdruplex ẽ
radix. Est .u. radix: arboriᷤ exsiccate. Est radix: de t̾ra siciente. Est radix: que
mittit᷑ ad humorẽ aquȩ. Est qͦ radix iesse. Prima ẽ mala uoluntas pecc̃o¬
rig. Scdã: bona uoluntas penitentis. Tercia: est uoluntaᷤᷤ affecta grã dero¬
tioĩs. Quarta. ẽ filiꝰ uirgius. Pma reuiuiscit: apposito cofino steroꝵ. Scdi
languet: ex uehem̃ita desid̾iaꝵ. Tercia uiuet ꝯ g̾minat: p̾ magnitudine
sp̃italiũ gaudioꝵ. Quarta: stat in signũ ppłoꝵ. Suꝑ pͥmã: apient p̾dica

Expanded text:
t quasi insula undis tribulationum concussa. Quadruplex est radix: est enim radix arboris exsiccatae, est radix de terra sitiente, est radix quae mittitur ad humorem aquae, est quoque radix Jesse. Prima est mala voluntas peccatoris, secunda bona voluntas poenitentis, tertia est voluntas affecta gratia devotionis, quarta est filius Virginis. Prima reviviscit apposito cophino stercorum, secunda languet ex vehementia desideriorum, tertia viret et germinat prae magnitudine spi
Abbreviated transcription (Latin):
dentib a concupiscentia caruiᷤᷤ ts.pacientia. misiꝰcoedia. cõpũctio. abiunorã¬
tia. Cognit̾o. meditat̾o. contẽplat̾o. acaritate. Temꝑantia. Prudentia. forti¬
tudo. Adã pͥmũ creatus fuit in caritate.s cȩcidit in suꝑbiã. deu̾ in ꝯcupisce̾nã.
pꝰt mod̾ in innorantiã. Ergo uͥ pͥmũ cecidit. in de pͥmum ascendit. i. asuꝑbia¬
piscentiã. Tercio: calcauit pectus serpentiᷤᷤ.i. ĩnorautiã. ascende̾s de caritate:
unde cecid̾at. totũ p̾ssit serpentẽ cõplicat᷑. qnͣ pͥmo cep̾ reu̾ti. euiͦ caudã rup̾.
qua ĩ malo ꝑseu̾auim usq adpenitentiã. Quia gͥ isti lapsus ade fuer radix
hu̾ane ruine.oportebat ut ueniret hõ. qui radix eẽt ex qͣ repullubaret in

Expanded text:
a, compunctio; ab ignorantia, cognitio, meditatio, contemplatio; a charitate, temperantia, prudentia, fortitudo. Adam primum creatus fuit in charitate, sed cecidit in superbiam ; deinde in concupiscentiam, postmodum in ignorantiam. Ergo ubi primum cecidit, inde primum ascendit, id esconcupiscentiam; tertio calcavit pectus serpentis, id est ignorantiam. Ascendens de charitate unde ceciderat, totum pressit serpentem complicatum; quando primo coepit reverti ejus caudam rupit, qua in malo perseveravimus usque ad poenitentiam. Quia igitur isti lapsus Adae fuerunt radix humanae ruinae oportebat ut veniret homo, qui radix esset ex qua repullularet in
Abbreviated transcription (Latin):
qui implet ub̾a ad fortitudĩem. scdm̃ filii. qui os oꝑit ut emittat doctͥne odorẽ.
Setciũ sp̃s sc̃i. qui ad p̃parat᷑orem uoluntatis gutturi suꝑnum infundit sapooem.
inftrix̃. Pmꝰ.ii. hũiliatꝰ ẽ: in uirgine carnẽ assumendo. sedõ disciplinã sustinuit.
in cruce patiendo. Tercio quietẽ adeptꝰ ẽ. iacens in sepulchro. ł a mortuis resurgñdo.
ysaiam audi. in his tͥb eũ p̃uidentẽ. uidimꝰ ait eũ lepsum. ⁊ ꝑcussum ad̾o ⁊ hũiliatũ.
Ecce pͥmum. ⁊ subũigit. disciplina pacis nr̃e suꝑ eum. disciplina fuit suꝑ eum. Ecce¬

Expanded text:
qui implet ubera ad fortitudinem; secundum Filii, qui os aperit, ut emittat doctrinae odorem; tertium Spiritus sancti, qui ad praeparationem voluntatis gutturi supernum infundit saporem. instruxit. Primo enim humiliatus est in Virgine carnem assumendo, secundo disciplinam sustinuit in cruce patiendo, tertio quietem adeptus est jacens in sepulcro, vel a mortuis resurgendo. Isaiam audi in his tribus eum praevidentem: « Vidimus, ait, eum leprosum et percussum a Deo et humiliatum, » ecce primum. Et subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
tand̾. qi pͥmꝰ redemptor ꝑ se p̃dicauit eu̾ngłm. Labia eiꝰ ⁊ dentes sunt predicatores. qͥ de
eũngłio int̾ se ꝯferunt. ⁊ aliis predicãt. ¶ria tͥb hie ꝯferunt᷑ ub̃a botro. os pomo
odorifero. Guttur: uuno optimo. Ib̾e: nut̾unt᷑ minores. ore. interiores emittuntire
odoros Outt̾e. discͥnunt᷑ sapares. Primo nutͥt᷑ infantia. scõo erudit᷑ ignorantia f̾cio
habetur sapoꝵ diffr̾a. pͥmo dat᷑ potñtia infirmis scd̾o scĩa ignari. t̾cio tiolũtas p̃¬
parat᷑ inuitis Si enim hãs uolũtatẽ sine duob p̃missis. dr̃ t. uamñ ẽ uob̾ an̾̃ lucẽ fur.

Expanded text:
tes sunt praedicatores, qui de Evangelio inter se conferunt, et aliis praedicant. Tria tribus hic conferuntur: ubera botro, os pomo odorifero, guttur vino optimo. Ubere nutriuntur minores, ore interiores emittuntur odores, gutture discernuntur sapores. Primo nutritur infantia, secundo cruditur ignorantia, tertio habetur saporum differentia. Primo datur potentia infirmis, secundo scientia ignaris, tertio voluntas praeparatur invitis. Si en
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ħ enim ostñdit scͥptura. Iħe enĩ saluator dr̃. Nararet flos. ł sc̃itas. ł g̾men munditie.
Corꝑa .i. nr̃a reflorebt incorruptõne. Sancti er imꝰ. ꝑpetua caritate. Mundi ermmiꝰ.
qr ampliꝰ ñ pot̾imꝰ peccare. Iste sunt . uii. tube. ad quaĩ sonum corruer̃t muri
ierico. Ege quantũ ẽ arbor ista nobił frond̾. nͨ solũ. s flore. s g̃mine. ħ ẽ .it. foliũ
ꝙ uento ñ rapitur. h ẽ flos quo frigꝰ a quilonis retundit᷑. ħ ẽ fructꝰ. qui ꝯmestus
iteg̾ reꝑitur. Folium gͥ istud ẽ docum̃tum. flos medicam̃tum. In fructu. hm̃s medic̃.
folum nãq docet ⁊ pec̃ei cognitõnẽ. ⁊ cͤat̾onis artem. flos sanguinis fac̃ curato¬
mundauit. incarceratos lib̾auit. Mortuos suscitauit. Humañ quippe genꝰ la¬
uit a pec̃c̃o. Patres extraxit ab inferno. moetui exierunt de sepulcro. De pͥmo.
Ip̃e pͥor uilex̃ nos ⁊ lauit nos a pec̃cis nr̃i in sanguine suo. De scd̾o. In sangiũe

Expanded text:
im ostendit Scriptura. Jesu enim Salvator dicitur, Nazareth flos, vel sanctitas, vel germen munditiae. Corpora enim nostra reflorebunt in incorruptione, sancti erimus perpetua charitate, mundi erimus, quia amplius non poterimus peccare. Istae sunt septem tubae, ad quarum sonum corruerunt muri Jericho. Ecce quantum est arbor ista nobilis fronde; nec solum sed flore, sed germine. Hoc est enim folium quod vento rapitur; hic est flos quo frigus aquilonis retunditur, hic est fructus qui comestus, integer reperitur. Folium igitur istud est documentum, flos medicamentum: in fructu habemus medicum, folium namque docet et peccati cognitionem et creationis artem; flos sanguinis facit curatiomundavit, incarceratos liberavit, mortuos suscitavit. Humanum quippe genus lavit a peccato, patres extraxit ab inferno, mortui exierunt de sepulcro. De primo: « Ipse prior dilexit nos et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, » de secundo: « In sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
fid̃i debemꝰ relinq̃re. Qͥ enim scrutabit᷑ maiestatẽ. oppͥmet᷑ agła. Itaq istud u̾bum. Ponit
nob fidem in ꝓfundo. Latitudo ẽ lignum ex transt̃so pottum. ħ ẽ caritas.q̃ se extndit usꝙ
ad inimicos diligñdos. q̃d̾ ostñdit᷑ in hoc ũbo Pat̾ ignosce ilł qi nesciũt qͥd faciunt.
Longitudo ẽ lignum sursum erectum. qd nob̃ ostendit in desid̾io suꝑnor ꝑ seue.¬
rantiã. qd̾ ẽ in hoc ũbo. sitio. De caritatis latitudĩe dr̃. bñfacite his qͥ od̾unt uoᷤ.
De hac ꝑseũantia. Qui ꝑseu̾au̾it usq in finem: hic saluus erit. Sublimitas crucis

Expanded text:
fidei debemus relinquere: « Qui enim scrutabitur majestatem, opprimetur a gloria. » Itaque istud verbum ponit fidei debemus relinquere: « Qui enim scrutabitur majestatem, opprimetur a gloria. » Itaque istud verbum ponit nobis fidem in profundo. Latitudo est lignum ex transverso positum, hoc est charitas, quae se extendit usque ad inimicos diligendos, quod ostenditur in hoc verbo: « Pater, ignosce illis quia nesciunt quid faciunt. » Longitudo est lignum sursum erectum quod nobis ostendit in desiderio supernorum perseverantiam; quod est in hoc verbo: « Sitio. » De charitatis latitudine dicitur: Benefacite iis qui oderunt vos. » De hac perseverantia: « Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. » Sublimitas crucis
Abbreviated transcription (Latin):
lius tuus. nos inittat ad ꝓpͥam deiectõnem ⁊ ꝓximi ꝯpassionẽ. Acsi dr̃et matͥ. Me
exibebo tͥ uiliter tractatum. ⁊ tu ꝯpatiaris suꝑ me tanquam ꝓximum. Has hũit
abraham cum se pulũem ⁊ cinerem dr̃et. ⁊ de sodoma ꝑitura inuestigando scru¬
licitũdĩem nr̃am nos ꝓic̃e in eum: ⁊ ab ip̃o solo: nos sꝑare adiutoritum. Omnem
sollicitudĩem ur̃am ꝓicientes in eum. Iacta ait. d̃d. cogitatum tuum in dño. ⁊ ip̃e
te enutriet. Ecce illud tͥuium. Sequitur quadruuium. in quo qͣi in cruce uidet᷑
erat lignum absconditum in t̾ra. in quo crux fixa erat. ⁊ hoc erat ꝓfundum.
in quo accipitur fides q̃ ẽ de occłtis. qd̾ accipit᷑ in hoc u̾bo. Eli eli. lamarabata¬
ni. hoc ẽ. D̾s m̃s. d̾s m̃s. quare me dereliquisti: Questionem ꝓponebat xp̃e. ñ ꝙ igno¬
q̃rere q̃ utił ẽ scire. Uñ iob. Cãm qͣm ignorabam diligñter inuestigabam. Quedam. et soli

Expanded text:
Ac si diceret matri: Me exhibeo tibi viliter tractatum, et tu compatiaris super me tanquam proximum. Has habuit Abraham cum se pulverem et cinerem diceret, et de Sodoma peritura investigando scrulicitudinem nostram nos projicere in eum, et ab ipso solo nos sperare adjutorium, omnem sollicitudinem nostram projicientes in eum. « Jacta, ait David, cogitatum tuum in Domino, et ipse te enutriet, » ecce illud trivium. Sequitur quadrivium, in quo quasi in cruce videterat lignum absconditum in terra in quo crux fixa erat, et hoc erat profundum, in quo accipitur fides quae est de occultis quod accipitur in hoc verbo: « Eli, Eli lama Sabacthani, hoc est, Deus mquae utile est scire. Unde Job: « Causam quam ignorabam diligenter investigabam. » Quaedam enim soli