comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
renit quid iiceat apparet uirille
spurius. Et ide dyaboliu in corde
alicunis astendens / unde: A rom¬
tatu maligno. ad uerba conuiti¬
I Reuelatus: Oubus⁊ Ilis qui
dicere possunt non enim ꝯgnora¬
mũt cogitacões eius. Philisteꝰ
de geth Philistenꝰ cadens ponigẽ
iterpretutur cadens ab altitudiẽ
suꝑbis. potione desperatiens i¬
btus et oblitus miserirordie Gech
qui intpretatur bed torcular teda
artestante. aꝑtissime multitudie
pranerum desiguat. cuntatem
uidel. draboli ad bonorum in hoc¬
Slo. tormenta. semx exc̾tatam
Sunt eium in tortulau premit᷑
una premitͥ. et ex pr mutio se¬
ad cõnuurum domiini acius aur̃
datiro lotus. in sterquilimis. su
n iultiaudine prauorum insti
cultantur/ Et sicut in torculari
Recedunt. ¶De geth g philiste¬

Expanded text:
rente quid noceat, apparet ille spurius, id est, diabolus in corde alicujus descendens. Unde? A cogitatu maligno ad verba convici revelatus. Quibus? Illis qui dicere possunt: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Philisthaeus de Geth. Philisthaeus, cadens potione interpretatur. Cadens ab altitudine superbiae, potione desperationis imbutus, et oblitus misericordiae. Geth, quod interpretatur torcular, Beda attestante, aptissime multitudinem pravorum designat, civitatem videlicet diaboli, ad bonorum in saeculo tormenta semper exercitatam. Sicut enim in torculari premitur uva, premitur et exprimitur, sead convivium Domini; acinis autem datur locus in sterquilinio, sic a multitudine pravorum justi calcantur; et sicut in torculari recedunt. De Geth igitur Philist
Abbreviated transcription (Latin):
ta sed eyprobria piofert Net uent
in nouunt dontim ad philiftenm
ꝯui Religioni uel nobilitati sut . sei
et uon dĩne gr̃e tribuit quod per¬
nersum corrigat Asic multi ue¬
nut. Et ideo non tradit deut phi¬
asteum in mauu eorum Qnod
non maledixir dauid. philistee ben¬
guitatis est. quod. deo ast̾ysit su
aduentus efficaciam humilitatis
Quod autem minatus est seu̾tati
Sed quid miuatus. Anferam ĩst
raxut tuum ate. et dabo cadanor

Expanded text:
ofert. Nec venit in nomine Domini ad Philisthaeum, qui religioni vel nobilitati suae, seu et non divinae gratiae tribuit quod perversum corrigit. Sic multi veniunt, et ideo non tradit Deus Philisthaeum in manus eorum. Quod non maledixit David Philisthaeo, benignitatis est; quod Deo ascripsit sui adventus efficaciam, humilitatis; quod autem minatus est, severitatis. Sed quid minatur? Auferam, inquit, caput tuum a te, et dabo cadaver
Abbreviated transcription (Latin):
caxut est intentio prine actionis.
sunsteum latus pars sinistai. trnga
Cassit uero iitentiomis cõmendatie
clixens sinistre partis excusatio. due
ocree persenerancia et obsiinatio
Iorca tocuit actronis aꝑta defensio
hitar nus cognostitux philisteꝰ m
prodir ad prelium sSunt amer
aln quorum peruersitas est occul¬
ta qui consilre suo fres commouẽt
ad doam Excitant ad ripas: qui
lon contra dauio .i. filios spnoitales
contra eoruin pr̃et ad distoidiaz
prouiouent qui machinantur.
Ui moricitur danid in castris. sic
de arintofel legituo. ¶ed utrisq
senera debet esse Religie ut apte
puersis Resistat in faciem. et occul¬
torum consilia mutent Sic dd̾
philistei frontem lapide cõninuu

Expanded text:
caput est intentio pravae actionis, sinistrum latus, pars sinistra, crura cassis vero, intentionis commendatio; clypeus, sinistrae partis excusatio; duae ocreae perseverantia et obstinatio; lorica, totius actionis aperta defensio. His armis cognoscitur Philisthaeus, cum procedit ad praelium. Sunt autem alii quorum perversitas est occulta, qui consilio suo fratres promovent ad iram, excitant ad rixas, qui lon contra David, id est, filios spirituales contra eorum patres ad discordiam promovent, qui machinantur ut moriatur David in castris, sicut de Achitophel legitur . Sed utriusque severa debet esse religio, ut aperte perversis resistat in faciem, et occultorum consilia mutet. Sic David Philisthaei frontem lapide comminuit,
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ chusi consilcum architefel.
quia uer sitentium illorum qui st̾
quasi Rina frmm. ad nnchilatur
consilium. Prouidet chusi ne tubẽ
ext̾itus ift. quouiam per silentiur
incupsus et. Impetus. ser monum
a counentu sr̃m. Deum uidere defi-¬
derancium Racionabiliter ace arcẽt᷑
hec duo ad seneritatem. Rarue s
sexmo. et Rigor sermonit pertiuẽt
Rarus enim sermo concordiam
seruant Rigor sermours coroign
emendanda ¶ Asfabilis est seuĩtas
non garrula. Asperitate in monstrat
sed non est litigiosa. Senĩtas.
condelitate differt. her corxugit. illa¬
Tu onie inquit ad me tum glidis
Maleditit ille rhilisteo qui tinmr
aliquem cadentem potione drotai¬

Expanded text:
ilium Chusi consilium Achitophel; quia per silentium, eorum qui sunt quasi ruina fratrum, annihilatur consilium. Providet Chusi ne turbetur exercitus Israel, quia per silentium, impetus et incursus sermonum a conventu fratrum Deum videre cupientium rationabiliter arcentur. Haec duo ad severitatem, rarus scilicet sermo et rigor sermonis, pertinent. Rarus enim sermo concordiam servat, rigor sermonis corrigit emendanda. Affabilis est severitas non garrula, asperitatem monstrat, sed non est litigiosa. Severitas a crudelitate differt; haec corrigit, illaTu venis, inquit, ad me cum gladio Maledicit ille Philisthaeo qui, cum ad aliquem cadentem potione dia
Abbreviated transcription (Latin):
castrorum philistirm caruales afft̃
Reproborum qui sunt castra dyabdi
moraliter designant ¶Cadaner ef
quasi caro data uermbus situt euz
caro putrida. Uernubus nnt̾mẽtu
prestat sit coruales affectus coi¬
tacoes peruersas untruit. Anel
celi illos designant. qui alit con¬
templatetus. ad cogitanda cele¬
stra. subleuantur bestus t̾re coae¬
tantur. illi qui terram suam nolil¬
uinit. excolere qui neccessitat fiñ
t̾rena ininistrant Rei fambarit cirrã
gerentes quos alibi designant Rachel
et lin et martha et maria ¶Hĩs
auibus celi et bestus terre cadanera
costrorum uhilistum .i. caruales affcte
Iexroborum dautur ad coreigendum
mundi. Renunciacõ. Optimos
uero. Religionie cohabitatõ. Mumdꝰ
loius est pessimus Rtligie antem
etiam malis est optima.: fant eui
quandoz de malo bonuz de bono
meliorem. de meliori optinium
EEt hor fu quando uifitat deus amixm
truorem terram malami uisitat

Expanded text:
castrorum Philisthiim, carnales affectus reproborum qui sunt castra diaboli moraliter designant. Cadaver est quasi caro data vermibus. Sicut enim caro putrida vermibus nutrimentum praestat, sic carnales affectus cogitationes perversas nutriunt. Aves coeli illos designant, qui alis contemplationis ad cogitanda coelestia sublevantur. Bestiis terrae coapiantur illi qui terram suam noverunt excolere, qui necessitati fratrum terrena ministrant, rei familiaris curam gerentes, quos alibi designant Rachel et Lia , Martha et Maria . His avibus coeli et his bestiis terrae cadavera castrorum Philisthiim, id est, carnales affectus reproborum, dantur ad corrigendum. mundi renuntiatio, optimos autem, religionis cohabitatio. Mundus bonis est pessimus, religio vero bonis et malis est optima. Facit enim quandoque de malo bonum, de bono meliorem, de meliori optimum, et hoc fit quando visitat impium Deus. tos: et terram malam, peccat
Abbreviated transcription (Latin):
defendant axte quod antein alii
beneficit detestantur, et impu¬
gnant. Iucerrigibiles suit hoc so¬
lum qued nolunt fore bonum credũt
Tbediencian autem ninꝙ. aut ne¬
gligenter implenr huutes fres
prourcant. turbant silentium Eca¬
lum figuram gestat philisteꝰ ille
qui eggssus de rasts philistum pro¬
noctit filies ifil. Cums magnitude
et armorum diuersitas: moralit̾
statum peruersorum. qui magui
sunt apud ipsos et morum qualita
tet desiguant sad hunc philisteuz
sed hoc bellum tribus midie fit hysto
lum et xp̃n. inter quenilib dustu
et aliquod dyabdi memboum. Prc¬
cessu in Re. centrgit in mustio hãm¬

Expanded text:
uod autem bene alii faciunt, detestentur et impugnent. Incorrigibiles sunt: hoc solum quod volunt, esse bonum credunt; obedientiam autem nunquam aut negligenter implent, humiles fratres provocant, turbant silentium: Talium figuram gestabat Philisthaeus ille, qui egressus de castris philisthiim, provocabat filios Israel . Cujus magnitudo et amorum diversitas, moraliter statum perversorum qui magni sunt apud semetipsos et qualitates morum designant. Ad hunc PhilisthaeuSed hoc bellum tribus modis fit: histotum et diabolum, inter quemlibet justum et aliquod diaboli membrum. Prcessit in re, contigit in mysterio, ha
Abbreviated transcription (Latin):
philistum ex adaneoso fueram ỹ¬
parati et citrurrit danid ad lot
rertamims. Introgans si om̃m
Recte agerentur eria fres sues
Cunq adhuc loqueretur ds
Axpariuir uir ille spurius astemãt
itoliat nemine. Philesteꝰ de gehi
ex castris phuistinge  Er̃es tuos

Expanded text:
Philisthiim ex adverso fuerant praeparati: et cucurrit David ad locum certaminis, interrogans si omnia recte agerentur erga fratres suos. Cumque adhuc loqueretur David, apparuit vir ille spurius ascendens Goliath nomine, Philisthaeus de Geth ex castris Philisthinorum . Fratres tuos
Abbreviated transcription (Latin):
platea que est ante portain a quar
dr̃ Cong̾iatus est om̃is yp̃łus
quasi uio uius ¶ Ad platiam q̃
est aute. portam aquarum et dixe¬
unui efore scribe ut afferret librui
legis moysi quem precepit dñs
ifra heli de platea siquidemporte effrã
dr̃ Earessus est ppłus et actulenũ
fecerunt q fibi taber naculã uiuisas
in domate suo. et in atrnt suit et
in atrnt donuus dei. et in platea
porte aquarũ et in plarea porte effia

Expanded text:
te portam aquarum dicitur: Congregatus est omnis populus quasi vir unus ad plateam, quae est ante portam aquarum, et dixerunt Esdrae scribae, ut afferret librum legis Moysi, quem praeceperat Dominus Israeli . De platea siquidem portae Ephraim  egressus est populus et adtulerunt feceruntque sibi tabernacula unusquisque in domate suo et in atriis suis et in atriis domus Dei et in platea portae Aquarum et in platea portae Ephra
Abbreviated transcription (Latin):
ueq mutentur. sed orimt sicur au¬
geli dei in celo / unde etrain per lohõ
dicitur Mensura hoĩs que est agłi
quia usq ad illam altitudinem
ꝯlorie. homo perducetur. in qua¬
se solidatco angeli leta uiuo . Lan¬
tudo gͦ ciuitatis tanta est. quͣta
et altitudo. quĩ elerti quiq qui modo

Expanded text:
ue nubentur, sed erunt sicut angeli Dei in coelo . Et unde per Joannem dicitur: Mensura hominis quae est angeli . Quia usque ad illam altitudinem gloriae homo perducitur, in qua solidatos se angeli laetantur. Latitudo ergo aedificii tanta est, quanta et altitudo, quia electi quique qui modo
Abbreviated transcription (Latin):
nuitas sancta Ihilm. quam inhĩrat
deus eo augelica sirulꝰ sinił ei
huinãa natura perfintiro / ꝑhͦ qd̾
augelita t̾atura sursum est et huã
na deosum potest ꝑ altitudinem
e latitudiuem cuntatis h ͬ est utq
penianz / Sõd altitudo et latitude
eqͣlia sunt qm̃ hũilitas hõm ad

Expanded text:
itas sancta Jerusalem quam inhabitat Deus, ex angelica simul et humana natura perficitur; per hoc quod angelica creatura sursum est, et humana adhuc deorsum, potest per latitudinem et altitudinem, civitatis haec utraque permanet. Sed latitudo et altitudo aequalia sunt, quoniam humilitas hominum ad
Abbreviated transcription (Latin):
exigit et correctum post cõmissa dili¬
gir. Her ideo dico quia sunt nõ
mlli qui tum aliquem famliare
Habeant si perrat despitunt et h
quod penis est. Satentux ꝙ uon
diligant eos sicut prius ¶eccanit
petrus se tum xx̃t enm nen despex
s. Resxexit et dilexit Miseretur
et prelato discipulus tribut medis
dum drato non Resistit magr̃o
ant regcanti non detrahit. Uel.
reruersum patitur/ Iratum eiiz
sanl fugiebat daund purgantem
posset occidere non occidit uerusu¬
qz passus est. ꝙͣ diu uixit. Mse¬
uetur siquidem discipulus distroto
Dum petcaut orando compatit᷑

Expanded text:
erigit, et correctum post commissa diligit. Haec ideo dico, quia nonnulli sunt qui, cum aliquem familiarem habeant, si peccet, despiciunt, et hoc, quod pejus est, fatentur quod non diligant eos sicut prius. Peccavit Petrus, sed Christus eum non despexit, sed respexit et dilexit. Miet praelato discipulus tribus modis, dum irato non resistit magistro, vel peccanti non detrahit, vel perversum patitur. Iratum enim Saul fugiebat David. Purgantem posset occidere, non occidit. Perversum passus est, quandiu vixit. Miseretur et discipulus discipulo, dum peccanti orando
Abbreviated transcription (Latin):
yugaudet ueuitenti Idrtante
euotat de no grane / despantom
tonsolatur uer syem uenie Peuitẽ¬
tui Roborat ex pomussis glori
maisbretuo et honus honum toibus
modis Miseretur eium prelatus di¬
scipulo discipulus prelato. et disti¬
uulue quandoq discixulo¶ Iłisere¬

Expanded text:
gaudet poenitenti. Peccantem revocat dono gratiae, desperantem consolatur per spem veniae, poenitentem roborat ex promissis gloriae. Miseretur et homo homini tribus modis: Miseretur enim praelatus discipulo, discipulus praelato, et discipulus quandoque discipulo. Misere
Abbreviated transcription (Latin):
scioius sainiti beiuiguitatei amil
tem prĩs cum diceret. mulier quã
de disti nchi se duxit me. eta sin
sa piam Redarguit q̃d non sap¬
enter egerit quia posuit serpẽta
in paradiso a quo decexta est
Dyabolus autem beuiguitate infpẽ
sancti Aguorat dum desyerande
de uena in delicto max nur perse¬
Et emundabor a delicto muat nuo
Ait beatus augꝰ. Delictum inqͥt¬
est ueritas de mendarii excusa¬
trone Silis qui est pr̃ĩ obedieus
testimenium profert Canenduz
est gͥ nobis qui culyas nr̃as excusa¬
mus. qui sumus duobedientes et
suybi ne aduersum nos deut hñ
tres tesimonium. in celo Supiori
nen ebedunt sanl. nei pexcit infe

Expanded text:
Spiritus sancti benignitatem tem, cum diceret: Mulier quam dedisti mihi, seduxit me . Eva Filii sapientiam redarguit, quod non sapienter egerit, quia posuit serpentem in paradiso a quo decepta est. Diabolus autem benignitatem Spiritus sancti ignorat, dum desperando de venia in delicto maximo perseEt emundabor a delicto maximo . Ubi beatus Augest veritas, de mendacii excusatione; Filius, qui est Patri obediens testimonium proferunt. Cavendum igitur nobis est, qui culpas nostras excusamus, qui sumus inobedientes et superbi, ne adversum nos dent hi tres testimonium in coelo. Superiori non ob
Abbreviated transcription (Latin):
nnelem ¶Dignins est enm sac̾de¬
cum Regus qd̵ in passione domiiii
figuratum nouruius esse. per ser¬
num pontificis, cui petrus abscid̾
aurialam. huic nomen erat maltꝰ
quod impretatur rex.. Seriuebat
igitur malcus pontifiti. quia digniꝰ
et sacerdocium Regno. Mirautur
natoe saulis. hoc qued dixiniut᷑
num et Imnement ibidem tres
Inter arietes daiid numeratur
iter oues donachas inter edes
saul. ad siistram gͣ saul quia ede
do sunstram donachas autem ad

Expanded text:
 Dignius est enim sacerdotium regno. Quod in Passione Domini figuratum novimus esse per servum pontificis, cui Petrus abscidit auriculam, huic nomen erat Malchus , quod interpretatur rex. Serviebat enim Malchus pontifici, quia dignius est sacerdotium regno. Mirantur natione Saulis, hoc quod diximus. num, et invenient ibidem tres Inter arietes David numeratur, inter oves Jonathas, inter haedos Saul. Ad sinistram ergo Saul, quia haedi ad sinistram; Jonatha
Abbreviated transcription (Latin):
syonte Thobias cõmifit dobamefu
abraam duisit Hit pecaunam
et cogua couem unnr inspe alter
endo. Sic non iedunt cupidirati q̃
in tribus consistit s. in auiere possidẽa
in delere auuttendi in coahoue de¬
serendi, sed sumul expellunt tres. fa.
quisq suum. Nec cedint carualia¬
ti Non plus enmn amiainit thobiah
filium ꝙͣ debuit nec caruglitatez
urexosuit. sed Impponit spm̃alitati
¶Dresentein filium toua docuit, ua¬
bat pro absente dob. uoro de morte
filior uin non doluit plusꝙͣ necresse
fuit. pro morts eorum la counas

Expanded text:
sponte. Tobias commisit, Job amisit, sponte. Tobias commisit, Job amisit, Abram dimisit; hic pecuniam, et cognationem; unus in spe, alter endo. Sic non cedunt cupiditati, quae in tribus consistit, id est, in amore possidendi, in dolore amittendi, in coactione deserendi. Sed similiter expellunt tres tria, quisque suum, nec cedunt carnalitati. Non plus enim amavit Tobias filium quam debuit, nec carnalitatem praeposuit sed supposuit spiritualitati, praesentem filium bona docuit, orabat pro absente . Job vero de morte filiorum non doluit plusquam necesse fuit, pro morte eorum lacrymas
Abbreviated transcription (Latin):
Deo Raxtores. coram deo et houmubz¬
mendaces sut ¶ Decip uunt frẽt
sues Iguorantes quid possuit of¬
fendunt deum. oculis cuis mida
et apta sunt omia.. non Reddiuit¬
deo quod coram frĩbue uouerñt
Hor est erum proy̾um furti et ra¬
pne et meudarii. ut buum ociadte
alterum. aperte Terciam uero ał
ꝙͣ pro muttit᷑ eueniat ¶ Rẽstat nt̾
ut de illis. qui sunt fortes animo.
aliquid ditamius Siuit enm
quidam fortes aln uero fornores.
Aln fortissum ¶Tortis thobias. for¬
cior dob. fortissmius abraam / dñob
modis probatur fortitudo. animi¬
cupiditate stz et carualitate. Non
cessir thobias cuxitati quando ga-¬
belo contribuli suo egeut pondꝰ
argenti cõmisit. Nec plus ama¬
unt peccuniam ꝙͣ proximum. A¬
misit dob substantiam. s quidait
Dominus Anaint de dit dominus
abstulit sirut deo platuit Ata fĩmg
sit nomen domim benedictum. di¬
misit abraa in quod. possidebat e ce¬
Diuit uoci do miiiz non coactus sed

Expanded text:
Deo raptores, coram homDeo raptores, coram hommendaces sunt. Decipiunt ergo fratres ignorantes quod possint, offendunt Deum, oculis cujus nuda et aperta sunt omnia , non Deo reddunt quod coram fratribus voverunt. Hoc est enim proprium furti, rapinae et mendacii, ut unum occulte, alterum aperte, tertium vero aliter quam promittitur eveniat. Restat nunc ut de illis qui sunt fortes animo, aliquid dicamus. Sunt enim quidam fortes, alii fortiores, alii fortissimi. Fortis Tobias , fortior Job , fortissimus Abram . Duobus modis probatur animi fortitudo, cupiditate scilicet et carnalitate. Non cessit Tobias cupiditati, quando Gabelo consobrino suo egenti pondus argenti commisit, nec plus amavit pecuniam quam proximum. Amisit Job substantiam, sed quid Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est. Sit nomen Domini benedictum. Dimisit Abram quod possidebat et obedivit voci Domini, non coactus sed
Abbreviated transcription (Latin):
carins fut suꝑbiam. ut brrtus de¬
ficiat Cum latorarẽ uelint .si. de¬
innare. stouiacus languet si
legunt uertigniem si quid laboris
aguut copitis delerem paciunturo
in quibus maxine delet sciencia
Nisi eium labori succedat qmes et
Refectit. non potest humana nata¬
ua laborem tillerare. si labor mo¬
deratus et abstinentia cibi delicati
et statute a sanctie prĩbz. Uigilie
corpori et medels anime. conferunt
santatis qui autem sic uiuunt
debiles qutein aninio parcunt sibi
se ipsos amanies sectantiro ocim
uatant fubulis tates accusantun
de. furto. de Raxina de mendano
Fures sunt: quia cõmuni neccess¬
tati subtrahunt quod cõnime fece¬
uant. cum Reruinarẽt inuundo
se ipsos abuegantes, Raxtores sunt
coram deo. qui eo uidente qui no¬
uit occulta cordium cõnui uite
que sciunt aut que possuur uiolẽ¬
ter. anferunt ¶ Me ncunturr.
autem. corain dee. et homimbus mẽ¬
Reddere possunt. sed nolunt GSi
ig̃ coram foĩbus suis fures ceraz

Expanded text:
carnis superbiam, ut virtus decarnis superbiam, ut virtus deficiat cum laborare velint: si jejunant, stomachus languet; si legunt, vertiginem; si quid laboris agunt, capitis dolorem patiuntur. im qNisi enim labori succedat quies et refectio, non potest humana natura laborem tolerare, sed moderatus labor, et abstinentia cibi delicati, et statutae a sanctis Patribus vigiliae, corpori et animae medelam conferunt sanitatis. Qui autem sic vivunt,debiles autem animo, parcunt sibi, seipsos amantes, sectantur otium, vacant fabulis. Tales accusantur de furto, de rapina, de mendacio. Fures sunt quia communi necessitati subtrahunt quod commune fecerant cum renuntiarent mundo, seipsos abnegantes. Raptores sunt coram Deo, quia, eo vidente qui novit abscondita cordium, communi vitae quod sciunt aut possunt violenter auferunt. Mentiuntur autem coram Deo et hominibureddere possunt, sed nolunt. Sic igitur coram fratribus suis fures, coram
Abbreviated transcription (Latin):
Orcioribus est moderata Religie
teuendus est in om̃ibus modus
Qurd enim excedit modum: exce¬
dir et uires. Modus Rem seruat
nroluen. quam dimoderatie
confundit. Modus equa lance
berat ouera fertiormm siue debiliu
iie grauentur fortiores. aut debiles
careant liret fortitudo corporis non
tatem. et suam negligenciam Reco¬
gnostunt. Iuctinant animi Rigo¬
rei. et corpus cogunt seruire suo.
cãtori/ Ouera fom consolando por¬
tant. corruentes alleuant docendo
et si corrueruit ipsi cito Resurgũt
ne. standalum genent quia saxiẽtes
sunt. Duo grania portant. añnũ
uidelicet lobentem. caruem qz in¬
firmam. te gunt occulta tordis. et
stuint bene operari. ¶Corpors fortel¬
sunt. quos nutura soludauit ad
toleuandes labores quoruim quida.
quod profit operari possunt. s nolut̾
aln possut et uoluin Alu uero
plus uolunt quod pati possunt
Notuit sed noluit bene operari go¬
lias cum esset corpore fortis Potunit
a uoluit sernire dauid. suo t̾atori
Iusti. quandoqz qui sit edomant

Expanded text:
ortioribus moderata est religio. Tenendus est in omnibus modus, quod enim excedit modum, excedit et vires. Modus servat rem incolumem, quam immoderatio confundit. Modus aequa lance librat onera fortiorum sicut debilium, ne graventur fortiores, aut debiles careant, licet fortitudo corporis non tatem et suam negligentiam cognoscunt inclinant animi rigorem, et corpus cogunt servire suo Creatori, onera fraterna consolando portant, corruentes allevant docendo, et si corruerint ipsi, cito resurgunt, ne scandalum generent, quia sapientes sunt. Duo gravia portant, animum videlicet labentem, carnemque infirmam; tegunt occulta cordis et asciunt bene operari. Corpore sunt fortes, quos natura solidavit ad tolerandos labores, quorum quidam quod prosit operari possunt, sed nolunt; alii possunt, et volunt; alii vero plus volunt quam pati possunt. Potuit sed noluit bene operari Golias, cum esset corpore fortis. Potuit et voluit servire David Creatori justi quandoque, qui sic edomant
Abbreviated transcription (Latin):
perfit de dit pauꝑibut Abraam
filium sim deo obtudit. laurentius
seiplum pro filio dei. Hic dgnem
parat. colligat filium / gladium
euaniuat. s annelum a udut proꝵ¬
bentem ut perficint᷑ Ille ad dine
positus xx̃m predicat. caruifies
urgentes carbones ministrande xtis
non exasperat ¶ Efficitur holaaustuz
in tormentis a dei filio reupitur
ad salutem. Hec est fortitudo cari¬
tutis. De hac scriptum est. fortis
Ut mers dilectio, a ut uerum est¬
ficiar: forcor dilectis. Alichil eurm
sexarat a caritate Suut igit᷑ ut¬

Expanded text:
persit et dedit pauperibus . Abram persit et dedit pauperibus . Abram filium suum Deo obtulit. Laurentius seipsum pro Filio Dei; hic ignem parat, colligat filium, gladium evaginat, sed angelum audit prohibentem ne perficiat, ille ad ignem positus Christum praedicat, carnifices urgentes, carbones ministrantes verbis non exasperat, efficitur holocaustumin tormentis, a Dei Filio recipitur ad salutem. Haec est fortitudo charitatis. De hac scriptum est: Fortis ut mors dilectio , et ut verum fatear, fortior dilectio. Nihil enim separat a charitate
Abbreviated transcription (Latin):
sed uiudicantes nosinet ipses. ar̃o
persequinturo. quando hor quod ui
aut ciorãuentione non possinuins
odio et proterintate. misere mẽtis
persequi non desistuans. quod apłe
prohiber diceus Tum ombz mq̃t
pacem habentes Quĩd Agiturdicã
pioxiunẽ ꝑsecunt᷑ Quid facerẽt
A sextem filiorum sicut bto Iob. nũ¬
tia tuin est estuuas eueuisse Iuston
dititur lnñe dob. canstrales de pa¬
ia. qualier dampna Rerum tpãluiz
sustiuere debeant. qualiter pro
morte carnalium amicorum dolere
conuenat. Utrunqz beiigne por¬
taus qui nec uro dompno Rerum
persetitus est hostem. nec pro morte
filiorum. ad odium quod est mors
annue cor duchuauit¶ Qui uuli
antem fortiss ununt esse sicut abraã
qui non aunsit sua sed diuusit
iui nen sic ariut filurm suum ut
dei filium offenderet tulit dico Ro¬
uimet om̃ibus. que possidet et
dimole gladis rerbi dei illoe qͦt
fortissims  Andiamus qualitor abra¬
am sua dimisit laurencius sua dis¬

Expanded text:
sed vindicantes nosmetipsos . Animo autem sed vindicantes nosmetipsos . Animo autem persequimur, quando hoc quod vi aut circumventione non possumus, odio et protervitate miserae mentis persequi non desistimus: quod Apostolus prohibet dicens: Cum omni, inquit, pacem habentes . Quid ergo, proximum persequuntur? Quid facerent, si septem filiorum, sicut Job nuntiatum est, autumares evenisse? Instruit igitur beatus Job claustrales de patientia, qualiter damna rerum temporalium sustinere debeant, qualiter pro morte amicorum carnalium dolere conveniat, utrumque benigne portans, qui nec pro damno rerum persecutus est hostem, nec pro morte filiorum ad odium quod est mors animae cor inclinavit. Qui vult autem fortissimus esse sicut Abram, qui non amisit sua, sed dimisit; qui non amavit filium suum ut Dei Filium offenderet, talis dico renuntiet omnibus quae possidet, et immolet gladio verbi Dei illos quosfortissimo. Audiamus qualiter Abram sua dimisit, Laurentius sua dis
Abbreviated transcription (Latin):
bat dob cunctis diebus ¶ dbiaam
uero non tantum hysmcelem expula
sed etiam ysaat. quem se in seneci¬
ce sua de sterile cõ ige generanat
qui erat amor pr̃is. Apse est enim
quom diligebat ysaat matris so¬
Iacium gauduis utruisq. illum
dico talem ad diuiuolandum deo
obtulit. ¶ Sit frẽs debenir ese
amino fortes ut toburs si ioquat᷑
enm bona: si uero absens fueri
Orec pro absente/ Si uero feceen
esse uolnit  cum auferuur sua m̃
persequar᷑ hostes. Non enum dob. per¬
sentus est caldeos cum auferrent sua
Tribut modit reoseq unur hostes
ẜ manu lingna et amino. Mlauns
persequintur hostes quando illũd qdͤ
ui Raptores absticlerant ui Recux amꝰ
contradicente apło qui dicit ne Repe
tat᷑ qui eium Repetit cum lingio
mole Repetit Lingua persequiui᷑
quando conquerendo siue accusando
axud potenciores ut nr̃a Recipiamiꝰ
proximos nr̃os licet mali fuit sub
articuto mertis uinctos Relimgnmꝰ
Non dantes locum die. ut ait apłus

Expanded text:
at Job cunctis diebus . Abram vero non tantum Ismaelem expulit, sed etiam Isaac, quem in senectute sua de sterili conjuge genuerat, qui erat amor patris ipse est enim quem diligebat, Isaac matris solatium, gaudium utriusque : illum dico talem, ad immolandum Deo obtulit. Sic, fratres, debemus esse animo fortes, ut Tobias. Si loquatur eum bona; si vero absens fuerit, oret pro absente. Si autem fortior esse voluerit, cum auferuntur sua, non persequatur hostes. Non enim Job persecutus est hostes Chaldaeos cum auferrent sua. Tribus modis persequimur hostes, scilicet manu, lingua et animo. Manu persequimur hostes, quando illud quod vi raptores abstulerant, vi recuperamus, contradicente Apostolo, qui dicit: Ne repetas tua. Qui enim repetit cum litigio, male repetit . Lingua persequimur, quando conquerendo sive accusando apud potentiores ut nostra recipiamus proximos nostros licet mali sint, sub articulo mortis vinctos relinquimus, non dantes locum irae, ut ait Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
antem censistit fortitudo tecius Reli¬
giens qui scit enim et uult et
potest bene operari. si modum tentai
tribus modis Peuicet home
ore tantum. aut corde tm̃. aut torde
et ore suuul. Saulore petrus corde.
dauid ore et coide. simul penituit
Tria cõunsit dauid erga serunz
houncidiũ. adulterium cum uxere
eius. et tamen accusante muithim̃

Expanded text:
autem consistit fortitudo totius religionis. Qui scit enim et vult et potest bene operari, si modum teneat,Tribus modis poenitet homo: ore tantum, aut corde tantum, aut ore et corde simul. Saul ore, Petrus corde, David ore et corde simul poenituit. Tria commisit David erga servum homicidium, adulterium cum uxore ejus; et tamen accusante Nathan
Abbreviated transcription (Latin):
occidiuins. Se ipsum sciul exuis ai
sed urłm acisat. Poxulus inq̾t
pex cis quod donnuus non p̾cxi
nõs autem Reliqua occidunus qd̃
prerepai donnunt ¶ unde beda.
sur sanuielem Saul inquit ea
que dome Iulente occisa sunt. se
tum ppło occidissẽ: his uero que
contra interdictum eius Reseruata
sunt. Non se sed xpłm pepcisse.
cestatur ¶Per suxbiam pecaint
tum deiuũ dicet̾ sauueli. peccam.¬
. s muit hourra me cum semorib
ipłi mei et coram Isrt.⁊ Inmod̾ata
sanlis surbia. s modesta samuelis
humilitas: heuoran Reprobus q̃rit:
et houerat uropħa reprobum it
ecram nr̃is temporibut Iuneniuut᷑
multi qui a magrĩs sprritatibus
Redarguti, pe inconces ore tantuz
timeut honore p̾uari Ci antem
inter nos uideunis, aut pati ne¬
luuint aut aciuisamius quia
incorigibiles sinit Samuel aut̾
non tantum patitur. s houerat
Onde beda suy faumelem Nlos qz
inguit in exemplum lt̃i sanuelis
erit tales modeste agere neq as

Expanded text:
us . Seipsum Saul excusat, sed populum accusat. Populus, inquit, pepercit, quod Dominus non praecepit; nos autem reliqua occidimus, quod praeceperat Dominus. Unde Beda per Samuelem: « Saul, inquit, ea quae, Domino jubente, occisa sunt, se cum populo occidisse, his vero quae contra interdictum ejus reservata sunt, non se, sed populum pepercisse testatur. » Per superbiam peccavit, cum demum diceret Samueli: Peccavi, sed nunc honora me coram senioribus populi mei et coram Israel . Immoderata Saulis superbia, sed moderata Samuelis humilitas. Honorari reprobus quaerit, et honorat propheta reprobum. Sic etiam nostris temporibus inveniuntur multi, qui a magistris spiritualibus redarguti, poenitentes ore tantum, timent honore privari. Si quidem inter nos tales videmus, aut pati nolumus, aut accusamus, quia incorrigibiles. Samuel autem non tantum patitur, sed etiam honorat. Unde Beda super Samuelem: « uoque in exemplum beati Samuelis decet ergo tales modeste agere. »
Abbreviated transcription (Latin):
non habent unde tompasliruilt
opera compleaut prelatis quii
es piouddere et ompendere incressaͣ
qualie sit et quid possit fi̾ ille dili¬
genter Intrurant ¶ Comparuntur
et magro: ne quis prerre debet de fi¬
nat in ura/ unde quidam usus mo¬
lemt in connentu quormndam frmn
ut aliguem de fribus abbati suo p̃po¬
nant. cui obediat in agenda sui-
cppa ut cuin uisum fr̃i fuit con¬
gouum. abbatem suram in esu car¬
mum. seu in aligno tali sibi ixsi.
condestendere faciat. ne Rigori pre¬
lationis frangat humanam fra¬
gilitatem Et l est compassio pru¬
dentie ¶ria sun per que compre¬
batur uera comxassio. s. occulta be¬
neficia. pauxtas et morsDBene¬
fitium eium si imipendatur occulte
huinane landis fanorem. extiungͥ
Quende antem paupi miseretur
aliquit. temporalie Remonet spez
Rtribucionis cum pro prexano mertẽ
pati non Remnt. amorem mundi
nen prepouit. Mec suut enum illa
tria que solat eue ruare compassioĩs
memibra. humguns scłi fauor
temporalis Retributio et auior mudi

Expanded text:
non habent unde compassionis opera compleant, praelatis quorum est providere et impendere necessaria qualis sit et quid possit frater ille, diligenter intimant. Compatiuntur et magistro, ne qui praeire debet, deficiat in via. Unde quidam usus inolevit in conventu quorumdam fratrum, ut aliquem de fratribus abbati suo praeponant, cui obediat in agenda sui cura, ut cum visum fuerit fratri congruum, abbatem suum in esu carnium seu in aliquo tali sibi ipsi condescendere faciat, ne rigor praelationis frangat humanam fragilitatem, et haec est compassio prudentiae. Tria sunt per quae probatur vera compassio, scilicet occulta beneficia, paupertas et mors. Beneficium enim si impendatur occulte, humanae laudis favorem exstinguit. Quando autem pauperi miseretur aliquis, temporalis removet spem retributionis. Cum pro proximo mortem pati non renuit, amorem mundi non praeponit. Haec sunt enim tria illa quae solent enervare compassionis membra, humanis favor, temporalis retributio et amor mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
quem e iuitem, saulis buctis uen
indece nter exꝑunt: cognoniuus
Insigintes ¶Sũit enim multi qͣ
autem contungtat qued uolunt ilie
quos Indicauerunt meliores ñ
sunt Sit iguuo. Ut supradiximꝰ¬

Expanded text:
quem ejusdem Saulis vinctio non indecenter exprimit cognoverimus insignitos. Sunt enim multi qui autem contingat quod volunt, illis quod judicaveverant, meliores non sunt. Sicut igitur dixim
Abbreviated transcription (Latin):
consolatur Corde bero guando
aliquis qui habundat diuitut
alirui oppresso. egtudine. siue
egestate occirorit: et pietate
motus companiendo mentis affitz
Iuclinat. transions autem non
sticcurrit egenti. ¶Yet passio ste¬
uilis est concexir. sed non peꝵit
De contextu enim uere compassie¬
benefica mulr partum Ingulu¬
auapitia. ne predeat in lucem. l¬
est ele mo sie fouctum Impedit
et conceptum compassionis deso¬
mine pretatis prolaplum a corde
honinis uelut a matrice muhe¬
ris mortuum eicit Ala que del
fit tantum ad ulatoria. est. hec
autem steritis mincupatur ⁊ deqt
alici que multa tribuit. sed ĩdee
be laudetur aut plus recipiat h
poudut uere compassioins nen
portat sed. uant glorie leuirate
subleuatur. ne compacitur. sed.
gloriatur et ideo suꝑba uocita
potest ¶ Sit uua earum adulade
fingendo la c̾mas etiam saxientis
decipit tertia multa tribue̾s ma¬
iora Recipit. Accipunt᷑ et in bam̃¬

Expanded text:
consolatur. Corde vero, quando consolatur. Corde vero, quando aliquis, qui abundat divitiis, alicui oppresso aegritudine vel egestate occurrit, et pietate motus, compatiendo mentis affectum inclinat; transiens autem non succurrit egenti. Haec compassio sterilis concepit, sed non peperit. De conceptu enim verae compassiovenefica mulier avaritia jugulat partum, ne prodeat in lucem. Haec eleemosynae fructum impedit, et conceptum compassionis de semine pietatis prolapsum, a corde hominis velut a matrice mulieris mortuum ejecit. Illa quae ore fit tantum, adulatoria est, haec autem sterilis nuncupatur. Sequitur alia, quae multa tribuit sed ideo ut laudetur, aut plus recipiat. Haec pondus verae compassionis non portat, sed vanae gloriae levitate sustollitur, nec compatitur sed gloriatur, et ideo superbia vocari potest. Sic una earum adulando fingendo lacrymas, etiam sapientes decipit; tertia vero multa tribuens, majora recipit. Accipiuntur et ha
Abbreviated transcription (Latin):
usus a bolendnt est ¶Senere deli¬
cati sunt filii nobilium. qui siriu
fuerunt in secuto nobiliores digͥtate.¬
geu̾is. Ita in connentu fp̃m. no¬
suni uerbo uestitu et opere amabi¬
les ad societatem tractabiles. si
corripiantur. honesti consiluĩ fiz
consolatores. hu sui gemrs auctore¬
tatem non pretendunt ut hono¬
uari queaut in ecclia ned de pa¬
uentum suornm dignirare gle¬
riantur sed occultant imusat suꝑ¬
bie ne pes ecrum labatur in uicinz
¶latura uero delican sunt. qꝵ
complexio tuns est. ut pondus la¬
uoris, deurun et uigiliarum f̾re
uon ualeant. qui ecram cibes
exquisitee fastidunit qui sibi sum
oueri qui talorem solis dissoluti
lassantiro/ et fontore stutim torpes¬
cunt, tales euam quosdam de
populo natura plasinauit Cb
hũs comxanens est Religio Est et
bera et falsa cour passis utaiqz
tamen tribus modis. fieri solet .s
ore corde et opere Ore fit falsa.
compassio ¶ Unando aliguis.
flebilibus uerbis dampntm alt̾ins

Expanded text:
usus abolendus est. Genere deliusus abolendus est. Genere delicati sunt filii nobilium: qui, sicut fuerunt in saeculo nobiliores dignitatneris, ita in conventu fratrum nosunt verbo, vestitu et opere, amabiles ad societatem, tractabiles si corrigantur, honesti consilii, fratrum consolatores. Hi sui generis auctoritatem non praetendunt, ut honorari queant in Ecclesia, non de parentum suorum dignitate gloriantur, sed occultant causas superbiae, ne pes eorum labatur in vitium. Natura vero delicati sunt, quorum complexio talis est, ut pondus laboris, jejunii et vigiliarum ferre non valeat, qui etiam cibos exquisitos fastidiunt, qui sunt oneri sibi, qui calore solis dissoluti, cito lassantur, et frigore statim torpescunt. Tales etiam quosdam de populo natura plasmavit. Omnibus his compatiens est religio. Est et vera, et falsa compassio, utraque tamen tribus modis fieri solet, scilicet ore, corde et opere. Ore ficta compassio fit, quando aliquis flebilibus verbis damnum alterius
Abbreviated transcription (Latin):
Eliratit est cymxanent Religio
Aucituor sunt deliratorum
natura/ uelmntate delirati suui
illi qui cum grossioribus cibis uti
possent. nolunt, sz ex diuersa et
exq insita fercula querentes
Respondent uentri et petenti obe¬
diunt Respondeo et ego frẽt mei¬
p̃r̃ filn le nocinantis pranos mo¬
res. birga castigat. sic per aͥstine¬
ciain uentris et gule ueluptursꝰ
Ristringitur affectus¶ Sellicitur
soli quandoq fertula plura parã¬
iritacõnein uencris ut ait ltũs
git̃. utanur sed discantus sac¬
ari et esurne, et habundare. et
reuuriam pati Cum btõ panle
Ie plus caru tribuauius ꝙͣ. nec¬
cessitas petat Et sic exctudatur
delicata uoliitus usu uero de¬
licati sunt multi licet simt de plebe
qui cum in seculo. essent. seruietãt
uentri. in ecclĩa uero pofiti usum
soliti cibi iuncare nelunt. ne seq̃t
poris tuuent, et amme fus morte
confermit Impossibilitatis sue
usum uite precedentis fore causaz
testantur ¶E ut dici soler malus

Expanded text:
elicatis est compatiens religio. Quatuor sunt delicatorum natura. Voluntate delicati sunt illi qui cum grossioribus cibis uti possunt nolunt; sed diversa et exquisita fercula quaerentes, respondent ventri et petenti obediunt. Respondeo, fratres meipater filii lenocinantis pravos mores virga castigat, sic per abstinentiam ventris et gulae voluptuosus restringitur affectus. Sollicitum soli quandoque fercula plura parabgitationem ventris, ut ait beatus Gregorius, utamur; sed discamus » satiari et esurire, et abundare et penuriam pati cum beato Paulo , « ne plus carni tribuamus quam necessitas petat, et sic excludatur delicata voluptas. » Usu vero delicati sunt multi, licet sint de plebe: qui cum in saeculo essent, serviebant ventri; in Ecclesia vero positi, usum soliti cibi mutare nolunt, ne sequatur m timent, et animae suae mortem inferunt. Impossibilitatis suae, usum vitae praecedentis esse causam testantur; sed, ut dici solet, malus
Abbreviated transcription (Latin):
nunciat et hoc in fine Tnit eĩ
tantum ab his que possidet spoliat᷑
quando suscessione mortis utine
a terrems sepatur. Idonderat antẽ
plus teream ꝙͣ celum plus enim
auiat esse. in domo lurea. ꝙͣ in nõ.
manu facta que est in celis .in.
transitoria. ꝙͣ in eterna. ¶Et hor
pondere publio. et non pondere
scũorii daidi pondus scũarii᷑ põdꝰ
panli Cupio inquit dissolui et ẽẽ
cum xp̃o irdi pendus pullicum¬
ue habuamibus in terra. non illis
qui corpore habirant sed qui torde
claustri Respuat antem cõsilium
achitofel. ut non amet negocia pñ¬
cipum nec secularem̃ uagꝰ querat
accessum

Expanded text:
nuntiat, et hoc in fine. Tunc enim nuntiat, et hoc in fine. Tunc enim tantum ab iis, quae possidet, spoliatur, quando succisione mortis ultimae a terrenis separatur. Ponderat autem plus terram quam coelum, plus enim amat esse in domo lutea, quam in non manufacta, quae est in coelis; in transitoria, quam in aeterna, et hoc pondere publico, non pondere sanctuarii. Audi pondus sanctuarii, pondus Pauli: Cupio, inquit, dissolvi, et esse cum Christo . Audi pondus publicumae habitantibus in terra , non illis qui corpore habitant, sed qui corde claustri. Respuat autem consilium Achitophel, ut non amet negotia principum, nec saecularium vagus quaerat accessum
Abbreviated transcription (Latin):
mise ritordie. cunt dominnus furpõit
manum suam. Fonf Nosint
pondus desperationis non mustiͤ
Mor pondus apud se habebat. illo
carebat. et ideo forsitam quia mi¬
sereu noluit misericordie ueram
ꝯuerere dubitanit Audi pondns
sanctuarnĩ. Peccami delictum me¬
um cognitum tibi feci. et nusticia
meam a non abstondi. Dixi confi¬
tebor adudosum me Iiistinam
meam donmo. Et tu Remifisti im¬
pietatem pc̃ti mei : Iustum põdꝰ
habuudans miserirordia. Delictu
suum coguitum facit conficetur
Iniusticiam. et qͦ plue ptĩms dete¬
gitur abeo: tanto plus. tegitur
a deo.Andi pondus̃ publicm.
pondus caymn Aat enm maior
main merear Plus suam male¬
nam ꝙͦ dei miseritordiam ponda¬
nit Sed et appetitut caonie. iesa¬
uiem nitrit. quia cogitanonum
supfliutatem producit. que cesaries
granat mentem dium de primit
terrena Inhabitano seusum multu
cognantem¶ Qui tousus semel in
anno ducentis sichis exmes pou¬
derauit. quando in onũ sꝑatũ. uite
sue cupidnatibus seculi semet Re¬

Expanded text:
misericordiae, cui Dominus supponit manum suam. Posuit pondus desperationis, non misericordiae, hoc pondus apud se habebat, illo carebat, et ideo forsitan, quia misereri noluit, misericordiae veniam quaerere dubitavit. Audi pondus sanctuarii: Peccavi, delictum meum cognitum tibi feci, et injustitias meas non abscondi. Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . Justum pondus abundans misericordia, delictum suum cognitum facit, confitetur injustitiam, et quo plus peccatum detegitur ab eo, tanto plus regitur a Deo. Audi pondus publicum, pondus Cain; ait enim: Major niam merear , plus suam malitiam, quam Dei misericordiam ponderavit. Sed et appetitus carnis caesariem nutrit, quia cogitationum superfluitatem producit. Quae caesaries gravat mentem, dum deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Qui tonsus semel in anno ducentis siclis crines ponderat, quando in omni spatio vitae suae cupiditatibus saeculi semel re
Abbreviated transcription (Latin):
filius sin cuint arbitrio erat quod¬
tunqz uellet eligere tempns. Eleg¬
antem qd̵ molestins est/ presertim
parunto et panpie mris filro. q̃
uix. pannos habebat ad innoluãd̾
presepe ad Reclinandum et mum¬

Expanded text:
Filius, cujus in arbitrio erat quodcunque vellet eligere tempus, elegit quod molestius est, praesertim parvulo, et pauperis matris filio, quae vix pannos haberet ad involvendum, praesepe ad reclinandum. Et cer
Abbreviated transcription (Latin):
De lingna quis nestrat ꝙͣ multum
inquinau̾it nos per uana coltoquia
et mendatia de tractoes et adulacoẽs¬
Pro his ominibus mnͣa est hydria
fortitudo nostra.

Expanded text:
de lingua quis nesciat, quam multum inquinaverit nos per vaniloquia et mendacia, per detractiones et adulationesPro his omnibus necessaria est hydria fortitudo nostra.
Abbreviated transcription (Latin):
Sculxuntur etram parietes cum
per diuinas scripturas precip
nullus fidelium contradicit. sed
p̾saliista Paratus sum et nõ.
sum turbatus ut custodiam mã¬
data tua. Et alius propha ¶Ete
ego. mitte me In torno g simacq
mandatis diuinis obediunt Mo-¬
ualiter uero uarñs celaturis:
sculpuntur temxli parietes duz
per diuersa loca diuersaru Rex
Imp̾munt᷑ ymnagines. Ut hẽãr¬
fiuigil singule uirtuces Iuxta
moralitatis intuitum formas sibi
connementes ctende gͥ in quol
loco intelligibelis templi bouis.
ymagurem .I. mansutudinem
Imp̾me et alibi figuram leomo.
Rigorem uidelicet senere dist̾cãs
Imp̾ine colmbari simpliciratis
formain. adde et trrturem Idest
dum mtusecus in amiio uirtuu
diue rfirates loras Sculpuntur
eciain moralitorno. Dum uaubi¬
litate obediencis. uirtutes anii
dasponunntur sub predicationis
ferro. Doctrins et enim ꝟbum
potest appellari tornatorio ferar
Tornator est in mente discretionis

Expanded text:
Sculpuntur etiam parietes cum Sculpuntur etiam parietes cum ae divina Scriptura praecipit, nullus fidelium contradicit, sed Psalmista: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua ; et alius propheta: Ecce ego, mitte me . In torno sunt, qui mandatis divinis obediunt. Moraliter vero variis caelaturis sculpuntur templi parietes, dum per diversa loca diversarum rerum imprimuntur imagines, ut habeant singulae virtutes juxta moralitatis intuitum formas sibi convenientes. Attende igitur in quolibet loco intelligibilis templi, bovis imaginem, id est, mansuetudinem. Imprime, et alibi figuram leonis, rigorem videlicet severae districtionis. Imprime columbam, simplicitatis formam. Adde et turturem, id estdum intrinsecus in animo virtutum diversitates locas. Sculpuntur etiam morali torno, dum in volubilitate obedientiae virtutes animi disponuntur sub praedicationis ferro. Doctrina enim verborum, potest appellari tornatoris ferrum. Tornator est in mente discretionis
Abbreviated transcription (Latin):
mtate. sper ut de coretur ami p̃¬
nrositate .i. caritate. Teguntur
mento. quia spei rersentrantra
nullum debz habere finem in har
uita. sr a primo Iusto usq ad.
ultunum Iustum sub tutela sper
insudare de bet ecclesia bomt oꝑilz
more pario. uestitur cedro. Decorar
Mauior parium candidum esfe
diuistirur cedrus odore suo seryẽ¬
tes fugat aurum puruate sun.
metallorum oiũs exupas spẽs
In marmore Itaq pario. cande/¬
ueni. in cedro Rexmins oderem.
in auro splendorem. Candorem
uidel numdicie. odorem bone.
munditia in mente. odor in cedro
suguitas fame. procedens ex bõẽ
operationis exemplo. splendor
uero in auro est uelut pu̾itas
ed et omes parretes templi
per crrcuitum stulpfit uariis
celatuxit. et toruo Mistice parietes
Templi uarut celaturis siulpunt᷑
dum diuersit fidelibus per spm̃
diuerse douationes actoibnunt᷑
Utai ut deiur alii. sermo sapiencie
ali sermoscientie. alii gracian
pationum. ami int̾pretatio sermonũ

Expanded text:
tate spei, ut decoretur auri pretiositate; id est charitate. Teguntur ietum, quia spei perseverantia nullum debet habere finem in hac vita, sed a primo justo usque ad ultimum justum, sub tutela spei insudare debet Ecclesia bonis operibus, more Pario, vestitur cedro, decoratur auro. Marmor Parium candidum esse dignoscitur, cedrus odore suo serpentes fugat, aurum puritate sua metallorum omnes exsuperat species. In marmore itaque puro candorem, in cedro reperimus odorem, in auro splendorem; candorem videlicet munditiae, odorem bonae munditia in mente; odor in cedro, suavitas famae procedens ex bonae operationis exemplo; splendor vero in auro est quasi puritas ed et omnes parietes templi per circuitum sculpsit caelaturis variis, et torno . Mystice parietes templi variis caelaturis sculpuntur, dum diversis fidelibus per spiritum diversae donationes attribuuntur, ita ut detur alii sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii gratia curationum, alii interpretatio sermonum .
Abbreviated transcription (Latin):
tinem mortificant et mentem
doman. labor uidelicet oledienne.
eroctio discipline Lurnuim sub
nde preutur. Uroga desuyer
muatur q ad obediam crginus
dum discipline legibus tratum
uobus acuminibus feru animꝰ
had Regnum transeas. tumr euĩ
uomxellu mor uero trahir Auter
he ataꝯs uoluitur. qui in toruo.¬
spiritali ponitur et dicit Paratur
cor menin deus: paratũ cor meuz
Bis dint paratũ. .i. inter ins in
mente. et exterins in opacõne

Expanded text:
carnem mortificant, et mentem carnem mortificant, et mentem domant, labor videlicet obedientiae et correctio disciplinae. Lignum sub pede premitur, virga desuper minatur, quia ad obedientiam cogimur, dum disciplinae legibus coarctamur. A duobus acuminibus ferri animuut ad regnum transeas. Timor enim compellit, amor vero trahit. Inter haec itaque volvitur, qui in tornospirituali ponitur, et dicit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum . Bis dicit paratum, id est interius in mente, et exterius in ope