comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (French):
El tenz outtourea esgaiẽ
Quer len ne uoit buisson ne haie
Qͥ en may parer ne ses ueille
⁊ courir de nouele fuelle
L es bois req̃uurent lor u̾dure
Q̾ sont sec tant 9 liuer dure
La t̾re meesme sorguille
D e la rousee qͥ la moille
⁊ oublie sa pourete
Ou ele a tout liuer este
Lors deuient la t̾re si gobe
Q̾l uelt auoir nouele robe
⁊ de maintes coulors diu̾ses
Cest la robe q̃ ie deuise
Por qͣi la t̾re mielz se price
⁊ oiseanx qͥ se sont teu
T ant ꝯme il ont le freit ou
⁊ le tenz diuars ⁊ frarin
S ont en may por le tenz serin
S i liez. qͥ moustrent en chãtãt
Q uen lor cuer a de ioie tant
C̾ lor esteut chant̾ ꝑ force
Le roussignol lores ses force
De chanter ⁊ de faire noise
Lors sesuertue ⁊ lors sẽuoise
Ie papegay ⁊ la kalandre
Lors estent gelies ad entẽdre
A estre gais ⁊ an ourous
P᷑le tens bel ⁊ doucerons
Ont a dur cuer qͥ ẽ may naime
ꝙͣ̃t il et chant̾ souz la raime
A s oueaus le douz chans pitous

Expanded text:
el tens ou toute rien s'esgaie,  que l'en ne voit buisson ne haie  qui en may parer ne se veille  et covrir de novele fuelle.  Li bois recuevrent lor verdure,  qui sunt sec tant come yver dure  la terre meismes s orgueille  por la rosee qui la mueille  et oublie la povrete  ou ele a tot l iver esté  lors devient la terre si gobe  qu el velt avoir novele robe rses  et de maintes colors diverses  c est la robe que je devise  por quoi la terre mielz se prise  li oisel qui se sont teu  tant come il ont le froit eu  et le tens divers et frarin  sont en may por le tens serin  si lie qu il mostrent en chantant  qu en lor cuers a de joie tant  qu il lor estuet chanter par force  li rosignox lores s esforce  de chanter et de feire noise  lors se deduit et lors s envoise  li papegauz et la kalandre  lors estuet joines genz entendre  a estre gais et amoreus  por le tens bel et doucereus  mout a dur cuer qui en may n aime  quant il ot chanter sus la raime  as oisiaus les douz chans piteus
Abbreviated transcription (French):
creerres de toutes creatures. Qnͣt nous
⁊ nous le serons en la face. Car nous
seruons a toute creature qͥl fist. ne mie
costei. dont sanc ⁊ aigue en issi. pͦ nre
salut en uie ꝑdurable. Laigue est la
grace de baptesme Le sanc est le calice¬

Expanded text:
cria et toutes creatures cria quant nos t nos le ferons en la face , car nos servons a toutes creatures qu il fist , ne mie coste dont sans essi et iave pour nostre salu en vie pardurable .  li iave , si est grace de bautesme .  li san
Abbreviated transcription (French):
no oiseaus est
Si est ml̃t t̾cheresse
si ꝯ dit ieremies li
prophetes. La ꝑdris
cree ⁊ assaible ce
Phisiologes dit q̃ la ꝑdris est ml̾t sage¬
estranges. te sont les oef des autres
ꝑ drio. ⁊ norrist ensi . ⁊ na point de
fruit ꝑ sa boisdie. Qnͣt elle maine
les estrãges pucins elle les pert.
mere qͥ les a post. erraum̃t sen uolent
a lui ⁊ repairent a lor naturels ꝑes.¬

Expanded text:
ns oissiaus est si est mult tricherresse si comme dit jeremies li prophetes : la pertriz cria et assambla ce phisiologes dit que la pertriz est mult sagestranges oes , c est les oes de l autre pertriz , et norrist .  ainsi n a point de fruit par sa boisdie car quant ele amaine les estranges poucins , elle les pert smere qui les oes poust car erraument s envolent a lui et repairent a lor naturel me
Abbreviated transcription (French):
apeles ybex. de
cestui dit phisio loges
qͥl nest mie net oisel.
Car il uit tous iours
ou dautres aigues. ⁊ quiert ꝑ nut ⁊
ꝑ iour les mors poissons. ou la charoigne

Expanded text:
apelez ybex .  de cestui dit phisiologes qu i n est mie nez oisiaus car il vit toz jors ou d autres iaves et quiert par nuit et par jor les morz poissons ou la charoingne
Abbreviated transcription (French):
morir. nulo ne sen doit metuoislier de. la
pole q̃ dex dit ai deuant qnͣt il dit. iai
poestei de mertre mame ⁊ de reprendre
la. Car il descendit dou ciel. il raempli
ses alles de tres doulz aromatisemens

Expanded text:
nul merveillier de la parole que diex dist ca devant : j ai poeste de mestre m ame et et de reprendre la , car quant il descendi des cieus , il raempli ses eles de yy dous aromatisemenz
Abbreviated transcription (French):
pais. ꝯteuante. en bones oures ꝑma¬
noir. en aumones. en uisiter les ma¬
lades ⁊ en la cure des poures. ⁊ en la
loenge de deu ensi resamblerons nous¬
le castoire qͥ oste ses coilles. cest que¬

Expanded text:
pais , continance , en bones oevres permanoir , en aumosnes , en visiter les malades , en la cure des povres et en la loenge de dieu .  ainsi resamblerons le castre qui oste de sour lui ces ge
Abbreviated transcription (French):
de cest oisel est estͥpt en
.i. des liures moyse. Qui
est apeles deutronomis.
q̃ on nẽ doit mãgier. ꝑhi si ologes dit¬
de cest oisel qͥl est tous blans. ⁊ si a .ii.¬

Expanded text:
 en un des yy livres moysi qui est apelez deuteronomius c on n en doit pas mengier .  phisiologes dist cest oisel qu il est touz blans
Abbreviated transcription (French):
rendẽt poĩt de flambe. Et qnͣt la feme le
q̃ lor aprochem̃s nesprengne. a la fois¬
en uous li doubles feus ⁊ q̃ il ne ostat
les bñs qͥl a mis en uous. Car il st̃ un
ange deable qͥ tous iours gerroiẽt les
les fẽmes chastes. en la fin san son ⁊
iosep furẽt temptei ꝑ femes. Li uno
ges ⁊ amonest̾ les deuius ꝯmãdem̃s.
Car lamor des fẽmes ꝑ quoi les pechies

Expanded text:
int de feu , et quant la femelle ue par lor aprochement ne preingne a la foiz li deables fus et qu il ne degast les biens que diex a mis en nos car il sont un angres de deles fames chastes .  en la fin sanson et joseph furent tempté andoi par fame .  li uns ges et amonester les devins commandemanz car l des fames par coi li pechiez
Abbreviated transcription (French):
de ceulo qͥ leo recoiuent. Sire tes nons
est doulo sor tous aromati semẽs. Et
pour ce couient nous iouenceaus cor¬
re apres tes ꝯmãdem̃s. cest les ames
renoue leeo ꝑ baptisme q̃ li roix nous
en maint en iherusalem. ates de deu
est. ⁊ mons de tous sains

Expanded text:
 le recoivent .  sire , tes nons est douz sour toz aromatismenz et pour ce nos covient jouvenceles corre apres tes commandemenz , c est les ames renovelees par bauptesme , que li rois nos enmaint en jerusalem , cite de dieu et monz de touz sainz
Abbreviated transcription (French):
rime se uuet affaitier de mos ꝯchacies.
Que phisiologes. uno des bons clero datheuer
est roix de toutes les bestes
Si fait bõ a om ⁊ a entẽdre
⁊ a retenir les nates de li
dont li seus ꝯm̃ce ci

Expanded text:
rime se vieut afaitier de moz concueilliz que phisiologes , uns boens clers d athenes , est rois de toutes les bestes .  si font bien a oir et a entendre et a retenir les natures de li dont li sens commence ci
Abbreviated transcription (French):
i ꝯmence li liures ꝯ apele
bestiaire. ⁊ p᷑ ce est il apeles
ensi. qͥ ꝑole des natureo
des bestes. Car toutes les
creatures q̃ dex crea en
prendre exemple ⁊de foi ⁊ de creante

Expanded text:
mence li livres que on apele bestiaires et pour ce est apelez ainsi qu il pale des natures des bestes , car toute la creature que diex cria en prendre essample de creance
Abbreviated transcription (French):
cler. Qu homs qui que tu soies iuis
ou paiens. qͥ uestus es dim uiel testa¬
mẽt. ⁊ qͥ les iex dou cuer sont plain
de roil. quier esꝑitel fontãme de deu
qͥ dit qͥ nest regnes daigue ⁊ dou .S̾¬

Expanded text:
crestiens quieus que tu soies et tu juis ou paiens qui vestuz ies des viez vestemenz qui li oeil du cuer sont plain de ruil , qui ert esperitel fontaine de dieu qui dist : qui n est renés d iave et du s
Abbreviated transcription (French):
oiseans est
Cist oiseans est en¬
tendans ⁊ sages
seaus Il ne gouste de charoigne. nẽ
nul lieu ne uole. ains demore ⁊ est¬
de ci en la fin en .i. lieu ⁊ illuc a sa

Expanded text:
oisiaus est cist oisiaus est entendanz et sages siaus .  il ne goute de charoingne ne nuliu ne vole , ainz demore de ci en la fin en zz seul lieu et iluec a sa
Abbreviated transcription (French):
desirs ne q̃ li oiseans ne mangut de
nulle char . Mais en .i. lien se tient.
cest a entendre sainte eglise ⁊ illuc
ꝑ maingnẽt iusqua la fin. dont dex
dit en leuuangile. Qui de ci en la fin
se tenra o moi. il sera sains. Et cil
qͥ en sainte eglise receuront le pain
de uie. il seront refait de saintes ui¬
andeo. cest de doulces ꝑoles de deu
dont lescpture dit. Li homs ne uit¬

Expanded text:
de nulle char mes en zz lieu se tient , c est en sainte eglise et ileuc parmainent de qu en la fin , dont dieux dist en l evangille : qui de ci en la fin se tendra a moi il iert sauf , et cil qui en sainte et ileuc recevront le pain de vie , il iert refaiz de saintes viandes , c est des douces paroles de dieu dont l escreture dit :
Abbreviated transcription (French):
Li as nes saluaiges ne criera ia sil
ne desirre pasture. Et en autre lieu
dit saint pierre dou diable. nr̃e ad¬
uersaire nous auirone si ꝯme li
lyons qͥl qui ert qͥl deuoroit

Expanded text:
: ja li anes sauvages ne criera s il ne desirre pasture .  en autre lieu dit saint peres du deables : nostre aversaire nos avirone si comme li lions que il quiert qu il devort
Abbreviated transcription (French):
coloree de mlt di
u̾ses colours. ⁊¬
est belle de gnͣt
beauter ⁊ ml̾t soef . ꝑhisiologes dit
de ceste beste q̃ li dragona la het młt¬
proie elle sen saoule de dulses uiãdes
⁊ ap̃s se repost en sa fosse ⁊ dort .iii.

Expanded text:
coulouree de mult de diverses coulours , bele , de grant biaute et moult soes .  phisiologes dit que ceste beste que li dragons la het m ele se saoulle de diverses viandes , apres se repont en sa fosse et dort .
Abbreviated transcription (French):
Selles estoient dun sol pois
Si ueuroient a une fois.
Ausi tot lune ꝯme lautre.
Car nature nen feroit autre.
N lus tot uers le mi se tenroit.

Expanded text:
pierres estoient d’un pois , si venroient tout à une foiz ausi tost l’une comme l’autre . Car nature n’en feroit autre cplus pesant si se tendroit
Abbreviated transcription (Latin):
Eꝯxanimari ma&uentes patrue uerba linguȩ:¬
Tibi qualũ cithareac puerales
T ibi telas oꝑosȩ que mineruę
Studiũ aufest neobole lyparei nitor hebri.
Simul unctos thẏberinis humeros la¬
Uit inundis. aeques ipso melior belloro fonte
N eq pugno neq segni pede uictus:
Citus idem ꝑ aꝑtũ fugientes
A gitato grege ceruos iaculari.&
Celer arto latittantẽ fruti c&o exciꝑe aprum
D ulci digne mero. ñ sine floribus.
Primis. & uenerem & p̃lia destinat
Frustra. nã gelidos infici&e tibi
Rubro sanguine riuos.
Lasciui soboles gregis:
Te flagrantis atroxe hora caniculae
Nescit tangere tu frigus amabile
Fessis uuomere ituiris
Prebes & peccori uago:
ł ies nobiliũ utiiquoq fontium.
Me dicente cauiis impositam ilicẽ
Saxis. unde loquaces

Expanded text:
xanimari metuentis patruae verbera lingubi qualum Cythereae puer ales, tibi telas operosaeque Minervae studium aufert, Neobule, Liparaei nitor Hebri, simul unctos Tiberinis umeros lavit in undis, eques ipso melior Bellerophonte, neque pugno neque segni pede victus, catus idem per apertum fugientis agitato grege cervos iaculari et celer arto latitantem fruticeto excipere aprum. ulci digne mero non sine floribus, primis et venerem et proelia destinat; frustra: nam gelidos inficiet tibi rubro sanguine rivos lascivi suboles gregis. te flagrantis atrox hora Caniculae nescit tangere, tu frigus amabile fessis vomere tauris praebes et pecori vago. fies nobilium tu quoque fontium me dicente cavis inpositam ilicem saxis, unde loquaces
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus bella moues. parce p̾cor p̃cor:
N onsum qualis eram bonę
S ubregno cynare. desine dultiũ
Mat seua cupidinũ
Cirea lustra decem flectere mollibus
Quo blaorde iuuenũ terͤuocant p̃ces:
Tempestiuius indomum
ꝑcuili purpureis ales oloribus
Comittibere maximi
Sitorrere iecur quaeris idoneum:
Namque & nobilis & decens.
Et ꝓ sollicitis non tacitus reis.
Et centum puer arcium.
Late signa fera miliciae tuae
Et quandoque potentior
Ltrgis muneribus riserit ȩmuli.
Albanos ꝓpete lacus
Ponet marmoret̃ subtrabe cypria¬
r̃ llic plurima naribus
Duces tura: lẏraequę & berecinthiȩ
Delecctibere tibia
Mixtis carminibus ñ sine fistula:
Illic bis pueri die
Num̃ cum teneris uirginibus tuũ
Laudantes. pede candido
Inmorem saliũ terquatuint humum

Expanded text:
rursus bella moves? parce, precor precor. non sum qualis eram bonae sub regno Cinarae. desine, dulcium mater saeva Cupidinum, circa lustra decem flectere mollibus quo blandae iuvenum te revocant preces. tempestivius in domum Pauli purpureis ales oloribus comissabere Maximi, si torrere iecur quaeris idoneum; namque et nobilis et decens et pro sollicitis non tacitus reis et centum puer artium late signa feret militiae tuae et, quandoque potentior largi muneribus riserit aemuli, Albanos prope te lacus ponet marmoream sub trabe citrea. illic plurima naribus duces tura lyraeque et Berecyntiae delectabere tibiae mixtis carminibus non sine fistula; illic bis pueri die numen cum teneris virginibus tuum laudantes pede candido in morem Salium ter quatient humum
Abbreviated transcription (Latin):
uctantẽ iccreis fluctibus africum
Mercator m&uens. otiũ & oppidi
Laudat runt sui. mox reficit nrtes

Expanded text:
uctantem Icariis fluctibus Africum mercator metuens otium et oppidi laudat rura sui; mox reficit rates
Abbreviated transcription (Latin):
unt quibus in satỹrt uidear nimis acer. ultra
Logem tende opus. sine neruis alt̾a quicquit
Composui pars ec̃ putit. similesq. meorum
Mille die uersus deduci posse: trebati
Obtimũ erat uerum nequeo dormire: ter uncti
Trans nanto tibi. sonno quibus ÷ opus alto
Irriguũq. mero sub noctẽ corpus habento
Aut si tantus amor scribendi terapit. aude
Cęsaris in uicti res dicere multa laborum
Premia laturus: cupidũ pat̾ obtime uires
Deficiunt. neq. enĩ quis orrenti apilis
Agmina. nec fracta ꝑeuntes cuspide gallos
Ait labentis equo deseribat iuilnera parthi

Expanded text:
unt quibus in satura videar nimis acer et ultra legem tendere opus; sine nervis altera quidquid conposui pars esse putat similisque meorum mille die versus deduci posse. Trebati, optimum erat; verum nequeo dormire.’ ‘ter uncti transnanto Tiberim, somno quibus est opus alto, inriguumque mero sub noctem corpus habento. aut si tantus amor scribendi te rapit, aude Caesaris invicti res dicere, multa laborum praemia laturus.’ ‘cupidum, pater optime, vires deficiunt; neque enim quivis horrentia pilis agmina nec fracta pereuntis cuspide Gallos aut labentis equo describit volnera Parthi
Abbreviated transcription (Latin):
Conplures alios doctos egoquos ⁊ amicos
Prudens p̃tereo: quib. hͨ sunt qualia cũq.
airide uelim: doliturus siplaceant spe
Deterius nr̃a: demetri teq. tigelli
iscipularũ int̃ iubeo plorare cathedras:
pueratq. meo citus hȩc subscribe libello

Expanded text:
conpluris alios, doctos ego quos et amicos prudens praetereo, quibus haec, sint qualiacumque, arridere velim, doliturus, si placeant spe deterius nostra. Demetri, teque, Tigelli, discipularum inter iubeo plorare cathedras. i, puer, atque meo citus haec subscribe libello
Abbreviated transcription (French):
Qudte exepta uiuat spmis depluribus una.
Uiuere sirccto nescis decde ꝑitis
Lu sisti satis. disti satis. atq. bibisti.
Tempus abire i ẽ nepotum largiis aequo
N idett e pͥlus x lasciua decencuis aetas.

Expanded text:
quid te exempta iuvat spinis de pluribus una? vivere si recte nescis, decede peritis, lusisti satis, edisti satis atque bibisti: tempus abire tibi est, ne potum largius aequo rideat et pulset lasciva decentius aetas.
Abbreviated transcription (Latin):
omicci lasciuo gtuid& sermone ttilia
el pouenẽ tragico ꝓclaimat mesta boctai
erpsicorẽ affectꝰ citharis mou& iꝑat aug&
lectra gerens cratos altat pede carmine uultu
armina calli ope libris heroica mandant

Expanded text:
comica lascivo gaudet sermone Thalia. Melpomene tragico proclamat maesta boatu. Terpsichore affectus citharis movet imperat auget. plectra gerens Erato saltat pede carmine vultu.carmina Calliope libris heroica mandat
Abbreviated transcription (Latin):
Ibimus osoti i comitesq.
N il desꝑindum teuero duce &auspice teueri
Cestus enim ꝓmisit apollo
Ambiguã tellure noua salamina futuram:

Expanded text:
ibimus, o socii comitesque; nihil desperandum Teucro duce et auspice Teucro; certus enim promisit Apollo ambiguam tellure noua Salamina futuram
Abbreviated transcription (Latin):
Cuo rẽdeducã: siquis ds̃ enego dicat
Iam fatiã qđ uultis. eris tuquimꝰ miles.
Mercator tu consultus: mͦ rusticus hinc uos.¬
Uos hinc mutatis discedite partibus eia
Quid statis: nolunt. atqͥ. lic& esse beͥtis.
Quid cousę ẽ. merito quinillis iuppit̾ ambas
Iratus buccas inflet. n̾eq. se fore pꝰ hac
Lam facilem dicat uotis ut p̃beat aurem
Pret̾ea: ne sic̃ qͣui iõcularia ridens.

Expanded text:
uo rem deducam. si quis Deus ‘en ego’ dicat ‘iam faciam quod voltis: eris tu, qui modo miles, mercator; tu, consultus mvos hinc mutatis discedite partibus. eia, quid statis?’ nolint. atqui licet esse beatis. quid causae est, merito quin illis Iuppiter ambas iratus buccas inflet neque se fore posthac tam facilem dicat, votis ut praebeat aurem? praeterea, ne sic ut qui iocularia ridens
Abbreviated transcription (Latin):
Nudiis castra peto. & trans fuga diuitũ
Ptrtes linquere gestio.
C ontemptȩ dominus splendidior rei.
Q uã siquiequid arait inpiger apulus
Occulttre meis dicerer orreis.
M agnas int̃̾ opes mops
P urȩ riuus aquae. siluaq iugerum
P aucorum. & segetis certa fides meae
Fulgentẽ imꝑio fertilis affricę
ł allit sorte beatior:
Q uc̃ quã nec calabrȩ mella ferunt apes.
Nec lestrigonia bachus inamphora
Languescit : michi nec pinguia gallicis
Crescunt uellera pascus.
I nportuna tam̃ pauꝑies ab est.
Nec si pluni uelim tu dare deneges:
Contracto melius parua cupidine
Uectigalia porrigum.
Qucm si migdoni is regnum haliatici
Campis continuem: multa petentibus
D esunt multa. bene est ciu ds̃ obtulit
Pcrca qđ satis est icoui¬
ł aeli

Expanded text:
nudus castra peto et transfuga divitum nudus castra peto et transfuga divitum partis linquere gestio, contemptae dominus splendidior rei, quam si quidquid arat inpiger Apulus occultare meis dicerer horreis, magnas inter opes inops. purae rivos aquae silvaque iugerum paucorum et segetis certa fides meae fulgentem imperio fertilis Africae fallit sorte beatior. quamquam nec Calabrae mella ferunt apes nec Laestrygonia Bacchus in amphora languescit mihi nec pinguia Gallicis crescunt vellera pascuis: inportuna tamen pauperies abest nec, si plura velim, tu dare deneges. contracto melius parva cupidine vectigalia porrigam quam si Mygdoniis regnum Alyattei campis continuem. multa petentibus desunt multa: bene est cui deus obtulit parca quod satis est manu. Aeli
Abbreviated transcription (Latin):
Ex pugnat iuuenum domos
Pulso thẏas uti concita timpano:
r̃llam cogit canor noti.
Lasciuę similem lude cap̃hę
Te lanę ꝓpe nobilem
Tonse luceriam non cytharę decent
Nec flos purpureus rosae.
Nec poti uetula fecetenus cadi:¬
Aclusam Danahen tuiis aenea.
Robustȩ quae fores. & iugilũ canum
tristes excubiȩ. munierant satis.
Nocturnis ab adulteris.
S inon aerisium uirginis abditę
C ustodem pauidum iuppit̃ & uenus
Risissent: fore enĩ tutum it̃ & patens.
Conuerso in p̾tium deo:
Aurum ꝑmedios irȩ satellites.
Et ꝑ rumꝑe amat satxa potentius
r̃ ctu fulmineo: concidit auguris
Argiui domus. oblucrum
Demersa exitio: diffidit urbium
Postus uir macedo. ⁊ subruit emulos
Reges muneribus: munera nocuium
Seuos in laqueant duces:
Crescentem sequitur cura peccuniam
Mtiorũq fames uire ꝑhorrui
Late conspicuũ tollere uesticem:
Mecenas aequitum decus
Cuatnto quisque sibi plura negauerit.
Ab diis plura fer&: nil cupientium

Expanded text:
expugnat iuvenum domos, pulso Thyias uti concita tympano. illam cogit amor Nothi lascivae similem ludere capreae, te lanae prope nobilem tonsae Luceriam, non citharae decent nec flos purpureus rosae nec poti, vetulam, faece tenus cadinclusam Danaen turris aenea robustaeque fores et vigilum canum tristes excubiae munierant satis nocturnis ab adulteris, si non Acrisium virginis abditae custodem pavidum Iuppiter et Venus risissent: fore enim tutum iter et patens converso in pretium deo. aurum per medios ire satellites et perrumpere amat saxa potentius ictu fulmineo: concidit auguris Argivi domus ob lucrum demersa exitio; diffidit urbium portas vir Macedo et subruit aemulos reges muneribus; munera navium saevos inlaqueant duces. crescentem sequitur cura pecuniam maiorumque fames. iure perhorrui late conspicuum tollere verticem, Maecenas, equitum decus. quanto quisque sibi plura negaverit, ab dis plura feret nil cupientium
Abbreviated transcription (Latin):
lyo gesta canens trans actis tẽpora redit:
ula loquis cͥalaͫ os eu terpe flatibꝰ urg&
omicai lasciuo gaud& sermone ttili a
el pomenẽ tragico ꝓclamat mesta boctai
erpsicorẽ affectꝰ citharis mou& iꝑat aug&

Expanded text:
lio gesta canens transactis tempora reddit. Dulciloquis calamos Euterpe flatibus urget. Comica lasciuo gaudet sermone Thalia. Melpomene tragico proclamat maesta boatu. Terpsichore affectus citharis mouet imperat aug
Abbreviated transcription (Latin):
Ni uetusto nobilis ablamo.
e uando & priores hinc lamias ferunt
De nominatos. & ne potum
Per memores genus om̃c fastos.
Auctore abillo ducis originem.
Qiui formiarum męnia dicitur
Pruicebs. & innantem marice
Litoribus teniusse lirim

Expanded text:
i vetusto nobilis ab Lamo, quando et priores hinc Lamias ferunt denominatos et nepotum per memores genus omne fastos, auctore ab illo ducis originem, qui Formiarum moenia dicitur princeps et innantem Maricae litoribus tenuisse Lirim
Abbreviated transcription (Latin):
el lic& absentẽ dem&rius. aut qđ ieptus
Fuscus. & hec utinc̃ ius corum laudet utt̃q.
Ambitione relegata: te dicere possum

Expanded text:
ellicet absentem Demetrius? aut quod ineptus Fuscus et haec utinam Viscorum laudet uterque ambitione relegata. te dicere possum
Abbreviated transcription (Latin):
Quem fors dierum cũq. dabit lucro
Adpone: nec dulces amores
S perne puer. neq. tu choreas
Donec uirenti canicies ab est
Morosa nunc & campus & aree
Lenesq. sub noctem susurri
Compositt reparintur hora.
N unc & latentis ꝓditor intimo
Qratus puellȩ risus abaigulo
IEs ut alta stat niue candidũ

Expanded text:
quem Fors dierum cumque dabit, lucro adpone nec dulcis amores sperne puer neque tu choreas, donec virenti canities abest morosa. nunc et campus et areae lenesque sub noctem susurri conposita repetantur hora, nunc et latentis proditor intumo gratus puellae risus ab angulo es ut alta stet nive candidum
Abbreviated transcription (Latin):
uͥfit mȩcenas ut nomꝰ quã sibi sortẽ
Scuratio dedit scufors obiccerit illa
ontẽt uiuat laude diũsa seq̃tes.
ofortunati mercatores gruis annis
Miles ait multo iã fractꝰ m̃bra labore :
cõtra meroator nauẽ iactãtibꝰ austris.
ilitia ȩ̃ potior ꝗđ: enĩ c̃currit orȩ

Expanded text:
enas, ut nemo, quam sibi sortem seu Ratio dederit seu Fors obiecerit, illa contentus vivat, laudet diversa sequentis? ‘o fortunati mercatores’ gravis annis miles ait, multo iam fractus membra labore. contra mercator navim iactantibus Austris, ‘militia est potior. quid enim? concurritur
Abbreviated transcription (Latin):
S ilue laborantes. geluq.
Flumina constiterint acuto
D issolue frigus. ligna suꝑ foco
Carge reponens: atq. benignius
Deꝓme quadrimum sabina
Otidiaree merum diota:
Permit te dius c&era: qͥ simul
S trauere uentos aequore feruido
Dep̃liantes nec cupressi

Expanded text:
silvae laborantes geluque flumina constiterint acuto? dissolve frigus ligna super foco large reponens atque benignius deprome quadrimum Sabina, o Thaliarche, merum diota. permitte divis cetera, qui simul stravere ventos aequore fervido deproeliantis, nec cupressi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ emꝑet ora frenis:
C ur timet flauum tyberim ttngere.
Cur oluium sanguine iuꝑino
e autuis etitat: neq iam luuda gestat armis
B rachia. sep̾e disco
S spe trans finem ieculo nobiu̾is expedito:
uid lata ut marinȩ

Expanded text:
eret ora frenis? cur timet flavum Tiberim tangere? cur olivum sanguine viperino cautius vitat neque iam livida gestat armis bracchia saepe disco, saepe trans finem iaculo nobilis expedito? quid latet, ut marin
Abbreviated transcription (Latin):
Aydia dic ꝑ om̃s
Eedeos oro sybarim cur ꝓͣpas amcoido
erdere : cur apricum
Oderit campũ. patiens. atq. solis.

Expanded text:
ydia, dic per omnis te deos oro, Sybarin cur properes amando perdere, cur apricum oderit campum patiens pulveris
Abbreviated transcription (Latin):
lis autem hereditas neq dari neq adimi po¬
test. ne consundalur ius testamentorum et co¬
dicillorũ et ideo n ͨ ex heredatio scribi potest.¬
¶ Directo autem hereditas codicillis neq
dari neq adimi potest: ¶Alam per fideicõ¬
missum hereditas codicillis iure reliquit᷑.
nec conditionem heredi instituto codicillis
adiicere n substiluere directo pot̃. ¶Codi¬
cillos aubem et plures quis facere potest et
nullam solẽmtatem ordmatioms desiderãt

Expanded text:
lis autem hereditas neque dari neque adimi potest, ne confundatur ius testamentorum et codicillorum, et ideo nec exheredatio scribi. directo autem hereditas codicillis neque dari neque adimi potest: nam per fideicommissum hereditas codicillis iure relinquitur. nec condicionem heredi instituto codicillis adicere neque substituere directo potest. Codicillos autem etiam plures quis facere potest: et nullam sollemnitatem ordinationis desiderant
Abbreviated transcription (Latin):
Um sit expositu
superiore libro de
obligatiombus ex
contractu et ex qͣsi
contractu sequitur
ut de obligationib¬
ex maleficio dispi¬

Expanded text:
UR Cum expositum sit superiore libro de obligationibus ex contractu et quasi ex contractu, sequitur, ut de obligationibex maleficio dispi
Abbreviated transcription (Latin):
N nomine domini nostri iesu chri¬
sti. Imperator cesar flauus iustinia¬
nus alemanicus gotticus francus germam¬
cus acticus alancus uandalicus affrican
pus felix melitus uictor ac triũphator sẽ¬
pei augustus cupide legum iuuentuti In ci¬
mperatoriam maiestatem nõ
solum armis decoratam sed
etiam leg̾ibus oportet esse
armatam ut utrũq tempus
et bellorũ et pacis recte possit
gubernari et princeps roma¬
nui uictor existat non solum i hostilibus.
preliis sed etiam per legitimos tramittes ea¬
lumni. intiũ iquit.atem expellat. et fiat tam
uiris religiosissimus ꝙͣ uictis hostibus triũ¬

Expanded text:
N NOMINE DOMINI NOSTRI IHESU CHRISTI IMPERATOR CAESAR FLAVIUS IUSTINIANUS ALAMANNICUS GOTHICUS FRANCICUS GERMANICUS ANTICUS ALANICUS VANDALICUS AFRICANUS PIUS FELIX INCLITUS VICTOR AC TRIUMPHATOR SEMPER AUGUSTUS CUPIDAE LEGUM IUVENTUTI Imperatoriam maiestatem non solum armis decoratam, sed etiam legibus oportet esse armatam, ut utrumque tempus et bellorum gubernari et princeps Romanus victor existat, non solum in hostilibus preliis, sed eciam per ultimos tramites calumpniancium iniquitates expellat et fiat tam iuris religiosissimus quam victis hostibus trium
Abbreviated transcription (Latin):
minus est post tempus dare. Si quid autem fi¬
deuissor pro eo soluerit eius recuperandi causa
habet cum eo mandati iudicium. Orece fide¬
Sed et si dixerit pro eo erunt ac si dix̾it actã.¬
¶ In stipulationbus fideuissorum sciend̃
est hoc generaliter accipi. ut quodcunq sc̃p¬
tum sit quasi acdum. uideatur etiam actum.
I deoq constat si quis scripserit se fideiussis¬
se uideri omnia solẽniter acta.
De litteraꝵ obligatione.

Expanded text:
minus est post tempus dare. Si quid autem fideiussor pro reo solverit, eius reciperandi causa habet cum eo mandati indicium. Graece fidesed et si φημί dixerit, pro eo erit, ac si dixerit λἐγω In stipulationibus fideiussorum sciendum est generaliter hoc accipi, ut, quodcumque scriptum sit quasi actum, videatur etiam actum: ideoque constat, si quis se scripserit fideiussisse, videri omnia sollemniter acta. TIT. 21 DE LITTERARUM OBLIGATIONE
Abbreviated transcription (Latin):
E
Libertarum tutela ad prõnos libe¬
rosq eorum pertmet. que et ip̃a le¬
gitima tutela uocatur. non quia noĩatim ĩ¬
ea lege de hac lutela caueatur sed qr peride
accepta est per inlerpretationẽ: ac si berbis
leg̾ introdutta esset. co enim ipso quo here¬
ditates libertorum libertaꝵq si intestati deces¬
sissent: iusserat lex ad pr̃onos: liberosue eoꝵ
pertinere. crediderunt ueteres uoluisse legem
etiam iutellas ad eos pertmere: cũ ⁊ agnatos
quos ad hereditatem lex uoc. at eosdemꝰ et tuto¬
res esse iussit. ¶Quia ꝑleꝵq ubi suctessio¬
ns est emolumentum ibi et tutele onus esse
debel. I deoq autem diximꝰ ꝑleꝵq quia si.i
femin.a mipubes manumittatur: ipsa ad here¬
ditatẽ uocatur cum alius est lutor.
De legitima parentum tutela

Expanded text:
et libertarum tutela ad patronos liberosque eorum pertinet, quae et ipsa legitima tutela vocatur: non quia nominatim ea lege de hac tutela cavetur, sed quia perinde accepta est per interpretationem atque si verbis legis introducta esset. eo enim ipso, quod hereditates libertorum libertarumque, si intestati decessissent, iusserat lex ad patronos liberosve eorum pertinere, crediderunt veteres, voluisse legem etiam tutelas ad eos pertinere, cum et adgnatos, quos ad hereditatem vocat, eosdem et tutores esse iussit et quia plerumque, ubi successionis est emolumentum, ibi et tutelae onus esse debet. ideo autem diximus plerumque, quia, si a femina impubes manumittatur. ipsa ad hereditatem vocatur, cum alius est tutor. TIT. 18 DE LEGITIMA PARENTUM TUTELA
Abbreviated transcription (Latin):
x emplo pr̃onorum recepta est alia tu¬
tela que et ipsa legilima uocatur.a lã
si quis filiũ aut filiam nepotem aut
neptem ex filio: et deniceps impuberes emãci¬
pauerit. legilimus eorum lutor erit:
De fiduciaria tutela.

Expanded text:
xemplo patronorum recepta est et alia tutela, quae et ipsa legitima vocatur. nam si quis filium aut filiam, nepotem aut neptem ex filio, et deinceps, impuberes emancipaverit, legitimus eorum tutor erit. TIT. 19 DE FIDUCIARIA TUTELA
Abbreviated transcription (Latin):
Eriuis ex persona domini ius
stipulandi habet sed et heredi¬
tas in plerisq persone defuncte
uicem sustinet: I deoq quod
seruus hereditarius ante aditam hereditatẽ
stipulatur acquirit hereditati. ac per hoc ẽt̃
hereditati postea facto acquiritur. ¶ Siue
autem domino siue sibi siue conseruo suo
siue impersonaliter seruus stipuletur do¬
mino acquirit. ¶ Idem iuris est et in libe¬
ris qui in potestate patris sunt. ex quibus
cansis acquirere possunt. ¶Sed cum fac¬
tum in stipulatione continebitur ommmno¬
do persona stipulantis conliebitur. uelu¬
ti si seruus stipulelur. ut sibi ire agere lice¬
at. ipse enim taulum prohiberi non debet.
non eliam donmꝰ eius: ¶Seruus com¬
munis stipulando uniꝰcuiq dominorum
pro portione domimi acquirit. nisi iussu
Unius eorum auł nominatim cui eorum
stipulatus est. tunc emm soli ei acquirit᷑.
quod si seruus cõmunis stipuletur. si alte¬
ri ex dominis acquiri non potest. solidu
alteu acquiritur ueluti si res quam daristi¬

Expanded text:
ervus ex persona domini ius stipulandi habet. sed hereditas in plerisque personae defuncti vicem sustinet: ideoque quod servus hereditarius ante aditam hereditatem stipulatur adquirit hereditati, ac per hoc etiam heredi postea facto adquiritur. Sive autem domino sive sibi sive conservo suo sive impersonaliter servus stipuletur, domino adquirit. idem iuris est et in liberis qui in potestate patris sunt, ex quibus causis adquirere possunt. Sed cum factum in stipulatione continebitur, omnimodo persona stipulantis continetur, veluti si servus stipuletur, ut sibi ire agere liceat: ipse enim tantum prohiberi non debet, non etiam dominus eius. Servus communis stipulando unicuique dominorum pro portione dominii adquirit, nisi si unius eorum iussu aut nominatim cui eorum stipulatus est: tunc enim soli ei adquiritur. quod servus communis stipulatur, si alteri ex dominis adquiri non potest, solidum alteri adquiritur, veluti si res quam dari sti
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens hoc ipm̃ inter contrabentes expres¬
sum fuerit ꝙ propter nouationem prioris
obligationis conuenerunt. alioquin mane¬
re et pristinam obligalionem et secundam
ei accedere ut maneat ex utraq causa obli¬
gatio secundum nostre constitutionis dif¬
finitionem. quam licet ex ipius lectione
apertius cognoscere: ¶ Hoc amplius he
obligationes que con sensu contrahun¬
tur. contraria uoluntate dissoluun¬
tur. Nam si ticius et seyus inter se con¬
senserunt. ut fundum tusculanum emp¬
tum seyus haberet cenlum aureorum de¬
mũ re non secuta. id est neq precio solu¬
to neq fundo tradito placuerit inter eos
Ut discederelur ab ea emptione et uendi¬
tione muicem liberantur. Idem est in cõ¬
ductione et locatione. et in omnibus cõ¬
tractibus qui ex consensu descendunt si¬
cut iam dictum est:
gatiomb que ex delicto uel¬
quasi nascuntur

Expanded text:
quotiens hoc ipsum inter contrahentes expressum fuerit quod propter novationem prioris obligationis convenerunt; alioquin manere et pristinam obligationem et secundam ei accedere, ut maneat ex utraque causa obligatio secundum nostrae constitutionis definitiones, quas licet ex ipsius lectione apertius cognoscere. Hoc amplius eae obligationes, quae consensu contrahuntur, contraria voluntate dissolvuntur. nam si Titius et Seius inter se consenserunt ut fundum Tusculanum emptum Seius haberet centum aureorum, deinde re nondum secuta, id est neque pretio soluto neque fundo tradito, placuerit inter eos ut discederetur ab emptione et venditione, invicem liberantur. idem est et in conductione et locatione et omnibus contractibus qui ex consensu descendunt, sicut iam dictum est. GATIONIBUS QUAE EX DELICTO NASCUNTU
Abbreviated transcription (Latin):
libertarum tutela ad prõnos libe¬
rosq eorum pertmet. que et ip̃a le¬
gitima tutela uocatur. non quia noĩatim ĩ¬
e⁊ lege de hac lutela caueatur sed qr perinde
accepta est per inlerpretationẽ: ac si berbis
leg introdutta esset. eo enim ipso quo here¬
ditates libertorum libertaꝵq si intestati deces¬
sissent: iusserat lex ad pr̃onos: liberosue eoꝵ
pertiuere. crediderunt ueteres uoluisse legem
etiam iutellas ad eos pertmere: cũ ⁊ agnatos
quos ad hereditatem lex uocat eosdemꝰ et tuto¬
res esse iissit. ¶ Quia ꝑleꝵq ubi suctessio¬
nis est emolumentum ibi et Iutele onus esse
debet. Ideoq autem diximꝰ pleꝵq quia si a
femina mipubes manumittatur: ipsa ad here¬
ditatẽ uocatur cum alius est lutor.
De legitima parentum tutela

Expanded text:
libertarum tutela ad patronos liberosque eorum pertinet, quae et ipsa legitima tutela vocatur: non quia nominatim ea lege de hac tutela cavetur, sed quia perinde accepta est per interpretationem atque si verbis legis introducta esset. eo enim ipso, quod hereditates libertorum libertarumque, si intestati decessissent, iusserat lex ad patronos liberosve eorum pertinere, crediderunt veteres, voluisse legem etiam tutelas ad eos pertinere, cum et adgnatos, quos ad hereditatem vocat, eosdem et tutores esse iussit et quia plerumque, ubi successionis est emolumentum, ibi et tutelae onus esse debet. ideo autem diximus plerumque, quia, si a femina impubes manumittatur. ipsa ad hereditatem vocatur, cum alius est tutor. TIT. 18 DE LEGITIMA PARENTUM TUTELA
Abbreviated transcription (Latin):
Dperiore libro de uire per sona¬
rum exposuimus. modo uidea¬
mus de rebus que uel m nr̃o
pali imonio uel extra patri¬
monũ nrm habent᷑ ¶Que¬
Dam enim naturali uire cõmu¬
ma sunł omniũ quedam publica.quedam
uiuersitatis. quedam nullius pleraq sigu¬
lorum que ex uariis causis cuiq acquirit᷑
sicut ex subiectis apparebit. Et quidem na

Expanded text:
periore libro de iure personarum exposuimus: modo videamus de rebus. quae vel in nostro patrimonio vel extra nostrum patrimonium habentur. quaedam enim naturali iure communia sunt omnium, quaedam publica, quaedam universitatis, quaedam nullius, pleraque singulorum, quae variis ex causis cuique adquiruntur, sicut ex subiectis apparebit. Et quidem na
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ uis ñdum precium numeratũ
sit: ac nec quidem arra data sue¬
rit. nam quod arre nomme datur argumen¬
tum est emptionis et uenditiomis contratte.
sed hoc quidem de emptionibus et uenditio¬
nibus. que sine seriplura consistunt obtine¬
re oportet. Nam nihil a nobis in huuismodi
Uenditiombus innouatum est: ¶In his au¬
tem que scriptura conficiuntur non aliter
perfectam esse uenditionem et emptionem
constituimus nisi et instrumenta emptionis
fuerint conscripta. uel manu propria cõtra¬
henlium uel ab alio quidem scripta. a q̃bente¬

Expanded text:
is nondum pretium numeratum sit ac ne arra quidem data fuerit. nam quod arrae nomine datur argumentum est emptionis et venditionis contractae. sed haec quidem de emptionibus et venditionibus quae sine scriptura consistunt obtinere oportet: nam nihil a nobis in huiusmodi venditionibus innovatum est. in his autem quae scriptura conficiuntur non aliter perfectam esse emptionem et venditionem constituimus, nisi et instrumenta emptionis fuerint conscripta vel manu propria contrahentium, vel ab alio quidem scripta, a cont
Abbreviated transcription (Latin):
Onsensu fuut obligationes ĩ emp¬
tionibus uenditiombus locatio¬
nibus conductiombus societatib
mandatis ¶ deo autem istis modis dicitus
obligatid contrahi consensu. quia neq scͥp¬
tura neq pñtia omnimodo opus est. ac nec
dari quicꝙͣ necesse est. ut substantiam capiat
obligatio. sed sufficit eos qui negotia gerũt
consentire. Unde inter. ibsentes quoq talia
negotia contrahuntur. Ueluti per epistolam
uel nuntiũ: ¶ Item i his contrattibus
alter alteri oblig alur mid quod alter alte¬
ri ex bono et equo prestare oportet. cum
alioqum in uerborum obligationibus aliꝰ
stipuletur alius promittat.
De emptione et uenditione.

Expanded text:
unt obligationes in emptionibus venditionibus, locationibus conductionibus, societatibus, mandatis. Ideo autem istis modis consensu dicitur obligatio contrahi, quia neque scriptura neque praesentia omnimodo opus est, ac ne dari quidquam necesse est, ut substantiam capiat obligatio, sed sufficit eos qui negotium gerunt consentire. Unde inter absentes quoque talia negotia contrahuntur, veluti per epistulam aut per nuntium. Item in his contractibus alter alteri obligatur in id, quod alterum alteri ex bono et aequo praestare oportet, cum alioquin in verborum obligationibus alius stipuletur, alius promittat. TIT. 23 DE EMPTIONE ET VENDITIONE
Abbreviated transcription (Latin):
existant fiduciam tutores filioꝵ suorum uel
ergo ut suspettui remoueri poterit qui nõ pre¬
stat alienta GSed si quii presens negat pro¬
pter inopiam alimenta posse decerni si hoc
per mendatium dicat remittendum eum esse
ad prefectum urbis pumendum placuit si¬
cuł ille remittit᷑ qui data pecuma minsteriũ
quoq si fraudulenter tutelam filiorum uel
nepotum palroni gessisse probetur ad prefec¬
tum urbis remittitur pumiendus. ¶Nouissi¬
me autem sciendum est eos qui fraudulenter
lubelam uel curam administrant. etiam si sa¬
tis offerant remouendos esse a lutela. qui a
nõ mutat sed diutius crassandi in refamilia¬
ri facultatem prestat. ¶ Suspectum enĩ eũ
pul amus qui moribus talu est ut suspectu
sit ¶ Emiuero lutor uel curator ꝙͣuis pau¬
per sit fidelis łamen et diligens remouendus
non est quasi suspectus:
dus. De Rerum diuisione.

Expanded text:
extant, fiduciarii tutores filiorum suorum vel ergo ut suspectus romoveri poterit qui non praestat alimenta. Sed si quis praesens negat propter inopiam alimenta posse decerni, si hoc per mendacium dicat, remittendum eum esse ad praefectum urbis puniendum placuit, sicut ille remittitur, qui data pecunia ministerium quoque, si fraudulenter gessisse tutelam filiorum vel nepotum patroni probetur, ad praefectum urbis remittitur puniendus. Novissime sciendum est eos, qui frandulenter tutelam vel curam administrant, etiamsi satis offerent, removendos a tutela, quia non mutat, sed diutius grassandi in re familiari facultatem praestat. Suspectum enim eum putamus, qui moribus talis est, ut suspectus sit: enimvero tutor vel curator, quamvis pauper est, fidelis tamen et diligens, removendus non est quasi suspectus. DE RERUM DIVISIONE.
Abbreviated transcription (Latin):
gationib que ex delicto uel¬
Um sit exposituz
superiore libro de
obligatiombus ex
contractu sequitur
ut de oblig ationib¬
ex maleficio dispi

Expanded text:
GATIONIBUS QUAE EX DELICTO Cum expositum sit superiore libro de obligationibus ex contractu, sequitur, ut de obligationibex maleficio dispi
Abbreviated transcription (Latin):
alter debitum accipiendo uel alter soluendo
omniũ perimit obligationem et omnes
liberat. Ex duobus reis promittendi alius
pure alius in diem uel sub conditione obli¬
gari pobest. nec impedimento erit dies aut
condicio quominus ab eo qui pure obli¬
gatus est petatur:
De stipulatione seruorum.

Expanded text:
alter debitum accipiendo vel alter solvendo omnium perimit obligationem et omnes liberat. Ex duobus reis promittendi alius pure, alius in diem vel sub condicione obligari potest: nec impedimento erit dies aut condicio, quo minus ab eo qui pure obligatus est petatur. TIT. 17 DE STIPULATIONE SERVORUM
Abbreviated transcription (Latin):
Tipulationum alie sunt udi¬
ciales. alie pretorie. alie con¬
uentionales. alie cõmune
¶Iudiciales sunt dumtaxat que a mero iu¬
dicis officio proficiscuntur ueluti de dolo
cautio uel de persequendo seruo qui in fu¬
ga est de restituendo ue precio. ¶Preto¬
rie sunt que a mero pretoris officio profi¬
ciscuntur ueluti dãni infecti uel legatoꝵ¬
¶ Pretorias autem stipulationes sic ex¬
audire oportet ut in his etiam conlieant
edilicie nam et he a uirisdictione pretoris¬
ueniunt: ¶ Conuentionales autem sunt
que ex conuentione utriusq partis conci¬
piuntur. hoc est neq iussu iudicis n u̾ssu
pretoris sed ex conuentione contrahentiũ
quarum totidem genera sunt quot pene
dixerim rerum contrabendarum: ¶ Cõ¬
munes stipulationes sunt ueluti rem sal¬
uam fore pupillo. Nam et pretor iubet rẽ
saluam fore pupillo caueri et interdum
uidex si aliter expedire res non potest uel de
rato stipulatio agitur
De mutilib stipulatiombus.

Expanded text:
tipulatione alie sunt iudiciales, alie pretorie, alie conventionales, alie communese. Iudiciales sunt que ex mero iudicis officio proficiscuntur, veluti de dolo cautio aut de persequendo servo qui in fuga est restituendove pretio. Pretorie sunt que a mero pretoris officio proficiscuntur, veluti damni infecti vel legatorum. praetorias autem stipulationes sic exaudiri oportet ut in his contineantediliciae : nam et hae ab iurisdictione veniunt. Conventionales sunt, quae ex conventione utriusque partis concipiuntur, hoc est neque iussu iudicis neque iussu praetoris, sed ex conventione contrahentium. quarum totidem genera sunt, quot paene dixerim rerum contrahendarum. Communes sunt stipulationes veluti rem salvam fore pupilli: nam et praetor iubet rem salvam fore pupillo caveri et interdum iudex, si aliter expediri haec res non potest: vel de rato stipulatio. TIT. 19 DE INUTILIBUS STIPULATIONIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
tato fiunt
Altestatus decedit qͥ
aut omnino testamen¬
tum non fecit aut nõ
uire fecit: aut id quod
fecerat ruplum. irritũ¬
ue factum est. aut si ex
eo nemo heres exti¬
tit: ¶ Intestator
autem hereditates ex
lege duodecim tabuł. primũ ad suos heredes
perlinent. Su autem heredes estimantur ut
supra diximꝰ. qui in potestate morientis
fuernt. ueluti filiꝰ filiaue neptisue. ex filio
pronepos proneptisue. ex nepote ex filio na¬
to pronatus pronataue: Nec interest utr
naturales sint liberi an adopliui: ¶Quib¬

Expanded text:
TATO DEFERUNTUR Intestatus decedit qui aut omnino testamentum non fecit, aut non iure fecit, aut id quod fecerat ruptum irritumve factum est, aut nemo ex eo heres extitit. Intestatorum autem hereditates ex lege duodecim tabularum primum ad suos heredes pertinent. Sui autem heredes existimantur, ut et supra diximus, qui in potestate morientis fuerunt: veluti filius filia, nepos neptisve ex filio, pronepos proneptisve ex nepote filio nato prognatus prognatave. nec interest, utrum naturales sunt liberi an adoptivi. 2a. Quib
Abbreviated transcription (Latin):
tura fiebat obligatio. que no¬
minibus fieri dicebatur. que
nomina hodie non sunt ĩ usu
¶Plane si quis debere se scripserit quod¬
sibi numeratum non est de pecuma minime
numerata post multum temporis exceptio¬
nem opponere non potest. hoc enim sepissi¬
me constitutum est et sie fit ut et hodie duz
queri non potest scriptura obligetur. sed
in hac exceptione antea quidem ex principa¬
libus constitutiombus usq ad quinquẽmũ
procedebat. Sed ne creditores diutius possĩt
sius peccuniis forsitan defraudari per cõsti¬
tutionem nostram tempus coartatum est.
Ut ultra biennii metas huiusmodi excep ͦ
minime extendatur:¬

Expanded text:
tura fiebat obligatio, quae nominibus fieri dicebatur, quae nomina hodie non sunt in usu. Plane si quis debere se scripserit quod numeratum ei non est, de pecunia minime numerata post multum temporis exceptionem opponere non potest : hoc enim saepissime constitutum est. sic fit ut et hodie, dum queri non potest. scriptura obligetur: et ein hac exceptione antea quidem ex principalibus constitutionibus usque ad quinquennium procedebat : sed ne creditores diutius possint suis pecuniis forsitan defraudari, per constitutionem nostram tempus coartatum est, ut ultra biennii metas huiusmodi exceptio minime extendatur
Abbreviated transcription (Latin):
lude flõre uirginali
Que honore speciali
Transcendis lplẽditeꝵ
Angeloꝵ puncipatũ
Et scõrũ decorãtum
ignitate numerum.itb¬
aude sponsa caradei Nam ut li
lara diei solis datur lumine. Sic tu

Expanded text:
ude flore virginali, que honore speciali transcendes splendiferum angelorum principatum et sanctorum decoratum dignitate munerum. Gaude, sponsa cara dei, nam ut clara lux diei solis datur lumine, sic tu
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus tractaturus sum. stdhae diuidun
Rqoquũibene pecii donatu uttenillam¬
Ĩ piuonea seribene in pantib posrenonem
Omnibi ẽ eni robusta xutilis inchoat alitteris ista
Constat apud om̃s. carmentem

Expanded text:
de quibus tractaturus sum. sed hae diuiduntoniam bene fecit Donatus, partem illam priorem scribere infantibus, posteriorem omnibus. est enim robusta et utilis. inchoat a litteris ista  constat apud omnes Carmentem
Abbreviated transcription (Latin):
naslitteras inuenisse : Ipsa primum transtu lit in italicin
latinas litteras: hoc habemus liui & euandor uir mirabibis

Expanded text:
nas litteras inuenisse. ipsa primum transtulit in Italiam Latinas litteras. hoc habemus initio Liuii, et Euander uir mirabilis
Abbreviated transcription (Latin):
artem dita eẽ : quod artis p̃ceptis cunsta concludat: nihil uerius:
sex casus sunt. Roma nomina ꝑistos sexcasus decurr: Quinq

Expanded text:
artem dictam esse, quod artis praeceptis cuncta concludat. nihil uerius. sex casus sunt, et omnia nomina per istos sex casus decurrunt; quin
Abbreviated transcription (Latin):
rem uiclentissimã nullũ nom̃ duab: mutis terminari .c. aut̃
&t duae mutae sunt: Ergo exclusi sumus ab illa regula super ÷
ut sequamur regula plauti lacte ut dicamus habemus in
ones. Scire aut̃ debes. quodhodiaer illud sequimur quod
dix̃ uirgilius .lac &remansit illa consu&udo
nominis. maiores nr̃i ne itineractione
sermonis aliquod fastidium facerent
inuener aliam particulam : quae suste¬
ner& officium prioris : Ideo dixerunt
ꝓnomina uti uirgilius scripsit georgica
potest &iam dicere uirgilius scripsit ae neidos
& haec ipscc iteratio proprii nominis possitfas¬
tidium ereare : Idcirco ita locuntur homines uirgiłs
scripsit bd colica ipse scripsit georgica ipse scripsit
Daeneida uicrias quomodo uis significatio Eadem ÷̃
uacri&is: tamensermonis ad quirit ornatum Ideo
dicitur ꝓ nomen quod fungitur officio nominis

Expanded text:
rem ualentissimam, nullum nomen duabus mutis terminari. c autem et t duae mutae sunt. ergo exclusi sumus ab illa regula. superest ut sequamur regulam Plauti, lacte ut dicamus: habemus in ones. scire autem debes quod hodie illud sequimur, quod dixit Vergilius, lac, et remansit illa consuetudonominis. maiores nostri, ne iteratione sermonis aliquod fastidium facerent, inuenerunt aliam particulam, quae sustineret officium prioris. ideo dixerunt pronomina. uti Vergilius scripsit georgica: potes etiam dicere Vergilius scripsit Aeneida; sed ne haec ipsa iteratio proprii nominis possit fastidium creare, idcirco ita locuntur homines, Vergilius scripsit bucolica, ipse scripsit georgica, ipse scripsit Aeneida. uarias, quo modo uis, significatio eadem est; uarietas tamen {est} sermonis adquirit ornatum. ideo dicitur pronomen, quod fungitur officio nominis
Abbreviated transcription (Latin):
at autuerbum ponesolum pronomenponer un participium coniunc¬
tionem p̃positionem noli ponere nom̃ & uerbum & ñ estplena elocutio

Expanded text:
at et uerbum. pone solum pronomen, pone participium, coniunctionem, praepositionem, noli ponere nomen et uerbum, et non est plena elocutio