comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui tẽptant᷑
auxiliari. De m̃car¬
carne quã suscipit. multa seua paᷤ¬
sus est. noui̾tq ꝑ exꝑimentũ q̃ est
ista tͥbłatio. ⁊ temptatio patientiũ
ñ sicut ds̃ solũ nouit ꝑassiones no¬
stras. s ⁊̃ sicut homo cõgnoũ ꝑ exꝑi¬
tens est eis auxiliari qui tẽptant᷑.
.i. cũ multa alacritate pyotendit
manũ ad ꝯpatiendũ tẽꝑtatis.ꝑ
fecteq nouit id fac̾e̾. Nota qd̾ ait.
tẽꝑtatus: tẽptat quid d̃s. temptat

Expanded text:
qui tentantur auxiliari. De incarcarne quam suscepit multa saeva passus est, novitque per experimentum quae est ista tribulatio et tentatio patientium, non sicut Deus solum novit passiones nostras, sed etiam sicut homo cognovit per experitens est eis auxiliari qui tentantur, id est cum multa alacritate protendit manum ad compatiendum tentatis, perfecteque novit id facere. Nota quod ait, tentatus. Tentat quidem Deus, te
Abbreviated transcription (Latin):
UoHis negotiũ agatis. dimis¬
sis alienis. qd̾ uob̾ utile ẽ. in em̃dati¬
onẽ uite ur̃e. ⁊ oꝑemini manibus
urĩs. qd̾ adiuuat᷑uos quietos esse. Il¬
lud enĩ malũ: ex ocio uenit. ⁊ ħ fa¬
ciatis ita. sicut p̾cipimꝰ uob̾. ⁊ ideo ꝯ¬
Sperem̃ mãibꝰ¬
ambu. ad eos quiforis sunt ⁊ nulł.¬
aͥd desideretis.
Q. ideo opus
est agñdum
qr honestũ ẽ.¬
siderabitis rẽ
Alt̾ius. ne dũ rogetis uł tollatis aͥd.¬

Expanded text:
issis alienis, quod nobis utile est in emendatione vitae vestrae. Et operemini manibus vestris, quod adjuvat vos quietos esse, illud enim malum ex otio venit. Et haec faciatis ita, sicut praecipimus vobis, et ideo operemini manibuletis ad eos qui foris sunt; et nuld desideretis. t: Ideo opus est agendum et honestum ederabitis rem alterius, nedum rogetis vel tollatis a
Abbreviated transcription (Latin):
.&. hominib¬
S T uolentes. sed
seruite in sĩ¬
dis .i. pura intentione. ut quales es¬
tis in corde tales extra sitis. uos dico
timentes deũ. qm̃ ñ potestis fallere.
facitis oꝑami¬
tes penã exdo.
s ex animo

Expanded text:
 hominibu nolentes; sed servite, in siid est pura intentione, ut quales estis in corde, tales extra sitis. Vos dico, timentes Deum, quem non potestis fallere. facitis, operamites poenam ex Deo, sed ex animo
Abbreviated transcription (Latin):
mali erant.
⁊ inerrorẽ
mutunt. tu
firmꝰ. in his
que didicis¬
ti adeo . uł a
me. ⁊ credita
sunt tͥũ fi¬
deli dispensa¬
tori: ut ali
annunties.
Permanens
dico: sciens
.i. memorit̃
retinens. a qͦ¬

Expanded text:
Mali errant et in errorem mittunt, tu firmus in his quae didicisti a Deo vel a me; et credita sunt tibi, ut fideli dispensatori, ut aliis annunties; permanens, dico, sciens, id est memoriter retinens, a q
Abbreviated transcription (Latin):
ne añ legem. ali¬
que promissioẽs
fuerunt utique.
falleret d̾s dicte
sunt ꝑmissiones
adeo. Płałr dicit
A ꝓmissiones. quia

Expanded text:
legem aliquae promissiones Fuerunt utique, falleret Deus, dictae sunt promissiones a Deo. Pluraliter dicit promissiones, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lt q̃ sem̃ eiꝰ xp̃c sit: ñ aliꝰ: nota: ex
u̾bis scripture genesis q̃ est. In semi¬
ne tuo benedicentur om̃s gentes. N
dicit scriptura in seminib qͣi in mł¬
.i. sicut uellet facẽt: si de multis uel¬
let intelligi. s dicit. In semine tuo.

Expanded text:
alius, notat ex verbis Scripturae Genesis, quae est: In semine tuo benedicentur omnes gentes. Non dicit Scriptura, in seminibus, quasi in multis, id est sicut faceret, si de multis vellet intelligi: sed dicit in semine tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
uris suis communit de mori¬
bus egit. nunc. q̃dã¬
communia specialiter dico. ut mulie
sunt. sicu̾t sara subiecta erat uiro que
dñm uocabat abraham. Et bñ ũtiq
put ẽ mu eccłie. qui est rector

Expanded text:
usque communiter de omnibus egit, nunc communia specialiter dico, ut muliertae sunt, sicut Sara subdita erat viro, quae dominum vocabat Abraham. Et bene utiquetus caput Ecclesiae, qui est rector
Abbreviated transcription (Latin):
mini. quia liberi estis
mine libertatis im¬
seruite inul pune uobis peccand̃
esse arbitremini. s ꝑ caritatem
tis. Not̃a. qr ñ ꝑ affectũ carnis: caritas
habenda. s per sp̃m. ut subiecti sint
inuicem:

Expanded text:
mini, ut quia liberi estis mine libertatis, impune vobis peccandum esse arbitremini. Sed per charitatis. Nota quia non per affectum carnis charitas est habenda, sed per spiritum, ut subjecti sint invicem.
Abbreviated transcription (Latin):
teatris cantantur. siue inmica scurri¬
litate ridentur. ⁊ ñ tales quales adu̾sꝰ
dm̃ fingere potusse illã dolemꝰ insiꝑi¬
entiã. ⁊ miramur audatiam. Tuu¬
Tu uero iugi
est uo dixiz
hẽs uigila

Expanded text:
eatris cantantur, sive rhythmica scurrilitate ridentur, et non tales quales adversus Deum fingere potuisse illam dolemus insipientiam, et miramur audaciam. Tu vero. Quasi est ut dixi. habes, vigila
Abbreviated transcription (Latin):
¶TO ore p̾dicas. h opere testare. ũ¬
retorq̃atur as turturis ad asellas. ⁊ sĩt
mala punica ⁊ tintinnabła in extͤmis
horis iacinctine tunice. Opus facdico
.i. in om̃ib modũ serua. ꝑ qd̃ imꝑlere
potĩs. qr ħ uirtus temperat om̃s alias.
ħ̾ ideo maxime dicit. nesi nimis affli¬
geret ꝓp̃ p̃dictũ p̃ceꝑtum Ego enĩ.
A bora. ⁊ sic te

Expanded text:
od ore praedicas hoc opere testare, retorqueatur os turturis ad axellas, et sint mala punica et tintinnabula in extremis oris hyacinthinae tunicae. Opus fac dicoest in omnibus modum serva per quod implere poteris, quia haec virtus temperat omnes alias. Haec ideo maxime dicit, ne se nimis affligeret propter praedictum praeceptum. Ego enim, labora, et sic te
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. face̾.
iam delibor¬
offerri. grata
inde componitur delibare. qd̾ hic põit
pro ip̃a imolatione. Passionẽ enĩ suã.
delibationẽ appellat. deo enĩ ĩmolatur:
qui ꝓciusticia eius patitur. Unde addit.
pe ẽ. Etͣ .a. aliquis q̃reret: uñ hoc sc̃is :
Respondet. ecce quia dei gracia pre¬
ueniente :
Bonũ c̾tamẽ

Expanded text:
oportet facere, jam deliborofferri, grata Inde componitur delibare, quod hic ponitur pro ipsa immolatione. Passionem enim suam delibationem appellat. Deo enim immolatur qui pro justitia ejus patitur. Unde subdit:prope est. Et quasi aliquis quaereret: Unde hoc scis? respondet: Ecce quia gratia Dei praeveniente, Bonum certame
Abbreviated transcription (Latin):
anmintiamꝰ¬
.s. qd̃ sñ lege.¬
saluat gñtes.
Nos dico cor¬
arguentes. ñ¬
solũ uos. sed
omnẽ hõinẽ.¬
qui deuiat a
ueritate q̃ no

Expanded text:
annuntiamus, quod sine legesalvat gentes. Nos dico, corarguentes, nsolum vos, sed omnem hominequi deviat a veritate quam no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑterea qd̃ qd̃ audieratiᷤ
eum infirma¬
inistracione um̃
dolebatis. Nã
Respondet. qr
non solũ fama.¬
s ⁊̃ in ip̃a re.
infirmatus ẽ.¬

Expanded text:
terea quod audieratis eum infirmainistratione, unde dolebatis. Nam,Respondetur. Quia non solum fama,am in ipsa re infirmatus e
Abbreviated transcription (Latin):
Estimaui
necessarium
fore mittere
ad uos epafro¬
ditum fr̃atrẽ
meum in fide.
⁊ cooperatorẽ
in prẽdicatio¬
ne ⁊ cõmilito¬
nem in adu̾¬
sis. uestrum
autem apłm¬
chi ministra¬
uit necessaria.

Expanded text:
existimavi necessarium fore mittere ad vos Epaphroditum fratrem meum in fide, et cooperatorem in praedicatione, et commilitonem in adversis, vestrum autem apet ministrum nece
Abbreviated transcription (Latin):
Qiͣ hũnc mittam
aduos. uos autẽ
cognoscite. inuita.
⁊ doctrina. experi¬
q̃m nos exꝑti sumꝰ.
⁊ bonum cognoui¬
mus qm̃ ip̃e obẽdi¬
ens. sicut filiꝰ pr̃i
mecum seruit deo

Expanded text:
 Hunc mittam ad vos, vos autem cognoscite in vita et doctrina, experiquem nos experti sumus et bonum cognovimus, quoniam, ipse obediens mihi sicut filius patri mecum servivit Deo
Abbreviated transcription (Latin):
p̈dicando. ad
confirmandos
uos addendo
siquid deerat
uob̾ ⁊ exhortã¬
ab integritate fidei in tribulatiõib
istis transitoriis.

Expanded text:
dicando, ad confirmandos vos, addendo, si quid deerat vobis, et exhortanab integritate fidei in tribulationibus istis transitoriis.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. om̃ib obla¬
tã. quã spem
hm̃s. sic̃ ancho¬
rã anime. sic̃
enĩ anchora
nauem. sicsꝑeᷤ
tenet animã.
ne m̾gatur
in salo huiꝰ m̃¬
di. tonsentien¬
do iniquitati.
Sigͦ uidẽis fluc¬
tuare in mari

Expanded text:
 omnibus oblatam, quam spem habemus sicut anchoram animae. Sicut enim anchora navem, sic spes tenet animam: non emergatur in salo hujus mundi consentiendo iniquitati. Si ergo videris fluctuare in mari
Abbreviated transcription (Latin):
.i. qd̾ nos apłi p̃ aliis habebimꝰ głam.
ñ ut stetis ⁊ hereatis. s tendatis ãd ilid̾
maius qd̃ habebimꝰ. Qd̃dã enĩ increm̃¬
tũ głe habebunt sũmi doctores ultra
illud qd̃ ꝯmunit̃ om̃s habebunt. ha¬
bebunt enĩ om̃s eũdẽ denariũ. s difft̃
stella. astella in claritate. ⁊ ert̃ diu̾se
mansiones in domo pr̃is.⁊ int̾ alios cla¬
rius fulgentes. apłi altius sedebunt.
Uñ in tabernacło dnũ suꝑ m̃sam fc̃a ẽ
corona int̾rasilis alta digitis qͣttuor
oꝑiens totam m̃sam. ⁊ suꝑ eã alt̾a co¬
rona aureola. ꝑ coronam᷑ altã digitis
quattuor. q̃ m̃sam oꝑiebat gła uite et̃¬
ne significat᷑. qua om̃s electi fruentur.
q̃ in .iiiͦi. libͥs euugł̾ii. digito dei .i. sp̃u

Expanded text:
d nos apostoli prae aliis habebimus gloriam, non ut stetis et habeatis, sed tendatis ad illud majus quod habebimus. Quoddam enim incrementum gloriae habebunt summi doctores ultra illud quod communiter omnes habebunt. Habebunt enim omnes eumdem denarium, sed differet stella a stella in claritate, et erunt diversae mansiones in domo Patris: et inter alios clarius fulgentes, apostoli altius sedebunt. Unde in tabernaculo Domini super mensam facta est corona in terra simul alta digitis quatuor et operiens totam mensam, et super eam altera corona aureola. Per coronam altam digitis quatuor quae mensam operiebat, gloria vitae aeternae signatur, qua omnes electi fruentur, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ nominatur. ñ solũ in hoc scło sed
⁊̃ in futuro .i. suꝑ om̃e nominabile
qd̾ iam uł scitur. uł in futuro scietur.
hoc dicit pp̃ incarnationẽ filiidei. ut
⁊̃ homo fcs. super om̃s celos esse dicat᷑
⁊ super om̃em crcaturã. hñs nom̃ dei ꝑ
naturã . ñ ꝑ adoptionẽ. ⁊ ne uderetur
preesse om̃i creãture dignitate tm̃: ⁊ ñ

Expanded text:
d nominatur non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro, id est super omne nominabile quod vel jam scitur vel in futuro scietur. Hoc dicit propter incarnationem Filii Dei, ut etiam homo factus super omnes coelos esse dicatur, et super omnem creaturam, habens nomen Dei per naturam, non per adoptionem. Et ne videretur praeesse omni
Abbreviated transcription (Latin):
scõs. ñ cesso agens ꝓ
ñ uos s dm̃ laudo.
qui hoc fecit. Ei e̾nĩ
qui fecit aguntur
gr̃e ideo ait. Non ces¬

Expanded text:
sanctos, non cesso agens prnon vos, sed Deum laudo qui hoc fecit. Ei enim qui fecit aguntur gratiae. Ideo ait: Non ces
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ in udicio agnos ad dexterã. hedos ad
sinistram esse positurũ. uł ita ꝯstituens
.i. stabilit̾ statuens. illũ .s. hominẽ xp̃m.
ad dext̾am suã .i. in sede iudicaria. in
potestate iudicandi. Quia enĩ om̃e iu-¬
dicium pat̾ dedit filio. ido addext̾am di
sedere cłr .a. uidex. Uñ ait uideis. Amͦ ui¬
debitis filiũ hominis sedentẽ ad dexte.

Expanded text:
etiam dixit agnos ad dexteram, haedos ad sinistram se positurum Vel ita: constituens, id est stabiliter statuens, illum hominem, Christum, ad dexteram suam, id est in sede judiciaria, in potestate judicandi. Quia enim omne judicium Pater dedit Filio , ideo ad dexteram Dei sedere dicitur quasi judex. Unde ait Judaeis: Amodo videbitis Filium hominis sedere ad de
Abbreviated transcription (Latin):
qui corporali sensu ñ¬
tetis corporeo sensũ de
audite. In corpore ubi
alibi audis. alibi ui
⁊ uirtutem ocłos ut sciatis pleniꝰ¬

Expanded text:
qui corporali sensu ntetis corporeo sensu Deumaudite. In corpore enim Alibi audis, alibi vidlluminet oculos, ut sciatis, pleni
Abbreviated transcription (Latin):
dico. ⁊ faciens memo.
reuelationis uobis implorans. Uñ
p̃mutitur graciarũ
actio. Qui enĩ orandꝰ
est ut faciat. illi est
gr̃arũ actio reddenda
cũ fec̃ĩt. Hoc añ in o¬
rationib meis peto:

Expanded text:
tiam faciens memoriam Deum ulteriora vobis implorans. Unde praemittitur gratiarum actio. Qui enim orandus est ut faciat, illi est gratiarum actio reddenda cum fecerit. Hoc autem in orationibus meis peto,
Abbreviated transcription (Latin):
audiamꝰ qui negant ad det̾am patris
dextrũ uł sinistrũ sicut corpora: Nec
nos hoc dedeo sentimꝰ. Nulla enĩ forma
corporis: d̾s̃ finitur. ⁊ ꝯcluditur. s dext̾̃a
dei est beatinido et̾na. q̃ scĩs datur. sic̃
sinistra cius dr᷑ miseria perpetua. que
tum. in celestib .i. in celo. Exem̃plum
uatoris. ut inea cognoscant fideles.
quid eis ꝓnussũ ẽ. Simili enĩ mͦ extol¬
lentur super celos cũ xp̃o. sicut ip̃e dic̃.
Pat̾ uolo ut nͥ ego fuero. ⁊ hii mecum
.i.in ip̃a beatitudine erit. Qmͣuis enim
corpus nr̃m nũdũ ibisit: tñ spes nostra

Expanded text:
qui negant ad dexteram Patris dexterum, vel sinistrum, sicut corpora? Nec nos hoc de Deo sentimus. Nulla enim forma corporis Deus finitur et concluditur. Sed dextera Dei est beatitudo aeterna quae sanctis datur, sicut sinistra ejus dicitur miseria perpetua quae tum, in coelestibus, id est in coelo. Exemplum avatoris, ut in ea cognoscant fideles quid eis promissum est. Simili enim modo extollentur supra coelos cum Christo; sicut ipse dicit: Pater, volo ut ubi ego fuero, et hi mecum est in ipsa beatitudine, erit. Qcorpus nostrum nondum ibi sit, tamen spes nostra
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s xp̃i ⁊ pat̃ det uob̾¬
in nos. qul ea que sequuntur. Ql¬
s ad impetrandũ illa:
sciłm opera hoc inqm precor. ut
det uobis. ⁊ si iã sapi-¬
S⁊ reuelationis in ag

Expanded text:
 det vobis ea quae sequuntur. Q: Ad impetrandum illa sti est. Hoc, inquam, precor, ut det vobis, et si jam sapt revelationis in ag
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ꝑ eas uiros.
ẽuam seduxit. ⁊ ꝑ eam adã uł penetrãt
domos .i. rimantur propͥetatem cͦꝰq
seducũt. Mulierculas dico: oneratas
pecc̃is. ⁊ ideo erant digne seduci. Uñ
sb̃idit. qui seducuntur uariis de. qr¬
semper discen. ⁊ nũqm adsci. ũitatis¬
uiam ꝑueniunt. Nos ã semꝑ ãbłemꝰ
inuia: donec eo ueniamꝰ. qͦ ducit uia
nũquã in illa remaneamꝰ: donec ꝑ¬
ducat ribi maneamꝰ. atq ita ⁊ q̃rendo
tendimꝰ. ⁊ inueniendo ad aliqͥd̃ ꝑue.¬
Quemadmo¬
modũ autẽ¬
cunt. uerita¬
ti aũ semꝑ¬

Expanded text:
per eas viros Evam seduxit, et per eam Adam. Vel, penetrant domos, id est rimantur proprietatem cujusque, seducunt. Mulierculas, dico, oneratas peccatis, et ideo erant dignae seduci. Unde subdit: Quae seducuntur variis desideSemper discentes et nunquam ad scientiviam perveniunt. Nos autem semper ambulemus in via donec eo veniamus quo ducit via; nusquam in illa remaneamus, donec perducat ubi maneamus, atque ita et quaerendo tendimus, et inveniendo ad aliquid perQuemadmodum auteseducunt: veritati autem
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ inuidentes mala facit manis¬
gła. Et sciẽndũ qr cũ ꝑ om̃e uitiũ. an¬
tiqui hostis uirus hũmano cordi in¬
fundatur. in delo inuidie. tota suauis¬
modũ ñ ht̃. ꝑmanens iugiter sñ fine¬
antur. qnͣtoq ille cui inuidetur. suc¬
cessu meliore profec̾it. tanto inuidus
in maius incendiũ. liuoris ignibus
mardescit. Hinc: ex inuidia. uultus
minax. toruus aspectus. pallor in fa¬
cie. in labiis tremor ẽ. stridor indenti¬
b. u̾ba rapida. ⁊ effrenata conuitia.

Expanded text:
ec mala facit inaniia. Et sciendum quod cum per omne vitium antiqui hostis virus humano cordi infundatur, in zelo invidiae tota sua vismodum non habet, permanens jugiter sineantur; quantoque ille cui invidetur successu meliore profecerit, tanto invidus in majus incendium livoris ignibus inardescit. Hinc est vultus minax, toruus aspectus, pallor in facie, in labiis tremor, stridor in dentibus, uerba rabida, effrenata conuicia,
Abbreviated transcription (Latin):
Hr̃ãs ago
agit gras
de bonis etꝰ
ꝯmendans.
fidi grãm q̃
in ip̃o est a¬
it gͦ: Grãs
ago deo meo
de hoc qd sñ
int̾missiõe
tui. in orõi.
orans tibi.
maiora dona.
hortatio. ad
ult̾iora. Do
meo dico. cui
secuio quẽ
⁊tu sequere.
Seruio dico:
edoctus aꝓ
tiquis patͥb¬

Expanded text:
as ago. Agit gratias de bono ejus, commendans fidei gratiam quae in ipso est. Ait ergo: Gratias ago Deo meo, de hoc quod sine intermissione tui in orationibus orans tibi majora dona, hortatio ad ulteriora. Deo meo, dico, cui servio, quem et tu sequere. Servio, dico, edoctus a antiquis pat
Abbreviated transcription (Latin):
carnales obseruantias cre¬
tecIt dit pecc̃a dimiti : a quib
retrahit nos sangiis xp̃i. ⁊ ita pollu¬
tus ẽ. ⁊ nos polluit. si ab eo inĩ ẽ remiꝰ¬
sio: nos retrahit. Seqͦr. ⁊ sp̃ui gracie¬
.i. spĩqscõ. gratis dato: Uł qͥ dat gr̃am.
contumeliam fec̾it. Sp̃ui ꝯtumeliã
facit. qui remissionẽ quã ip̃e sꝑ̃s fac̃.
ascribit carnalib obseruanciis. uł
quieũ maleuiuendo a sabicit. Uł
participat. Sanguinẽ pollutũ ducit:
si ab eo mũdatus ad nomitũ redit.
⁊ pñite negligit. Sp̃ui ẽ in iuriogus.
qui eiꝰ bñficiũ grate ñ suscipit Sci

Expanded text:
carnales observantias credit peccata dimitti, a quibus retrahit nos sanguis Christi: ita pollutus est, et nos polluit, si ab eo unde est remissio nos retrahit. Et spiritui gratiui sancto gratis dato, vel qui dat gratiam, contumeliam facit. Spiritui contumeliam facit, qui remissionem quam ipse Spiritus facit, ascribit carnalibus observantiis, vel qui eum male vivendo a se abjicit. Vel participat, sanguinem pollutum ducit, si ab eo mundatus ad vomitum redit et poenitere negligit. Spiritui est injurius qui ejus beneficium grate non su
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e. s sccłm excludit baptismũ. Nõ
enĩ dicit. ñ est ultra pñia uł remissio
s hostia .i. trux sccła. que una fuffec̃
uolens ne ultra hoc expectemꝰ. s peni¬
infestans. que ssũptura ẽ adu̾sarios
Nritã quis
ciens irritam
legẽ moysy du¬
obuis uł trib¬
testibus ꝯuic¬
tus. sñ ulla mi

Expanded text:
nostrae, sed secundum excludit baptismum; non enim dicit: Non est ultra poenitentia vel remissio, sed hostia, id est crux secunda quae una suffecit, volens ne ultra hoc exspectemus, sed poeniinfestans quae consumptura est adversarios Nam quis faciens irritam, legem Moysi, duobus vel tribtestibus convictus, sine ulla
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c itm̃ ĩ molandus est ꝓ pecco. qd̃ se¬
mel fc̃m est. ⁊ sccło ñ est opꝰ. s magis
opus ẽ manere in fide.⁊ ueritate. q̃d̃
si ñ fecis: iuditiũ ultionis te expͦtat.
nist per penitentiam renouaris. Et
ideo sũb dit:
Terribilis
hio quidam
exurgunt. ho

Expanded text:
 immolandus est pro peccato: quod semel factum est, et secundo non est opus, sed magis opus est manere in fide et veritate. Quod si non facis, judicium damnationis te exspectat, nisi per poenitentiam renovaris. Et ideo subdit: Terribilis hic quidam exsurgunt, ho
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ hostia¬
ꝓ peccis. ñ re¬
uinquit᷑ dico:
p̃resenti. ꝑ qd̾ ostat qd̾ nec in futuro.
ñ relinquitur iam dico: pt acceptã
lentib peccare. s uoluntarie peccan¬
tib. qr uolũtariꝰ est. qui in aliquo as¬
siduus est. uolens qui ad tempꝰ. ꝑgenꝰ
hoc significat ꝑseuerantes usq in fi

Expanded text:
stia peccatis. Non relinquitur, dico, praesenti; per quod constat quod nec in futuro. Non relinquitur jam dico, post acceptam lentibus peccare, sed voluntarie peccantibus, quia voluntarius est qui in aliquo assiduus est, volens qui ad tempus; per hoc ergo significat perseverantes usque in fi
Abbreviated transcription (Latin):
tione dignꝰ
.i. amatores m̃¬
di. Et ideo ne uiles¬
munduis habrantur istipro
digni habitare inter eos. Sequitur.

Expanded text:
tione, dignus est amatores mundi. Et ideo ne viles habeantur isti pro digni habitare inter eos. In solitud
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sp̃s sc̃s ostendit mͥ dete. Quid p̾cipioi
multis miliciã .i. consuenudinẽ docen¬
do te. ⁊ alios. ⁊ ꝑficiendo oꝑe. qd̃ p̾dicas
ore. qui bñ potes hoc face̾. tu dico hñs
fidẽ rectã. ⁊ bonã conscĩam. ne docẽs
erubescat: male uite conscius. Erubes¬
cibile enĩ ẽ. alid̃ age. ⁊ aliud p̃dicare.

Expanded text:
 sanctus ostendit mihi de te. Quid praecipio? multis, militiam, id est consuetudinem docendo te et alios, et perficiendo opere quod praedicas ore, qui bene potes hoc facere. Tu dico, habens fidem rectam, et bonam conscientiam, ne docens erubescat malae vitae conscius. Erubescibile enim est aliud agere, et aliud praedicare.
Abbreviated transcription (Latin):
quo formata ẽ.Nõ¬
ueritatis: enĩ reformare se ipam
potest: sicut potuit deformare. q̃ in ip̃a
agnitione dei creata ẽ. añqͣm delicto ue¬
t̃asceret. s post lapsũ pecc̃i in eadem
reformatur. Satis gͦ offñdit᷑. uͭ hõ sit
creatus. ad imaginẽ dei .s. ñ in corporis
limam̃tis. uł forma quadam. intelli¬
gibłis mentis illuminate. Eũ gͦ dicit
uoluit .q. aliud sit mens. ⁊ aliud sit¬

Expanded text:
quo formata est. Non enim reformare seipsam potest, sicut potuit deformare: quae in ipsa agnitione Dei creata est antequam delicto veterasceret, sed post lapsum peccati in eadem reformatur. Satis ergo ostenditur ubi homo sit creatus ad imaginem dei, quia non corporis liniamentis, sed forma quadam intellegibili mentis inluminatae. Ac per hoc, voluit, quasi aliud sit mens, aliud spir
Abbreviated transcription (Latin):
mortui. Uoce dico: archangłi .s. uł sui
ip̃ius archangłi. uł angłoꝵ. q̃ faciẽt
resurgere mortuos. de qua uoce add̾:
⁊ in tuba. Euba nãq erit magna uox
festa erit. Uł in tuba dr᷑ descende̾. qr¬
.4. ad̾ bellũ ueniet. sicut tuba in błłis
sonat: qr tunc inimicos debellabit.
Et sic̃ tuba in festis sonabat: sic ami¬
cos ad sollẽpnitatẽ et̃ne głe inuita¬
bit. Uox illa erit . e. tube .s. suos exci¬
tans: ⁊ malos t̃rens. q̃ tuba erit dei
dico: qd̃ mortui resurgent pͥmi

Expanded text:
mortui. Voce, dico, archangeli, scilicet sui ipsius archangeli, vel angelorum, quae faciet resurgere mortuos: de qua voce addit, et in tuba, tuba namque erit magna vox festa eritquasi ad bellum veniet sicut tuba in bellis sonat, quia tunc inimicos debellabit; et sicut tuba infestis sonat, sic amicos ad solemnitatem aeternae gloriae invitabit. Vox ergo illa erit quasi tubae suos excitans, et malos terrens: quae tuba erit Dei,Dico quod mortui resurgent primi,
Abbreviated transcription (Latin):
creatura que conditione. si
fluctuantes ⁊ stabiles. ut ꝑ uos non
recedatis. ⁊ immobiles alio ĩplłante.
aspe eutungłii .i. si estis stabiles inspe
premii.⁊ ab ea ĩmobiles qd̃ ꝑmittit᷑
in eiuiangłio. si ħ fec̾int. exhibebit

Expanded text:
itione, si fluctuantes, et stabiles, ut per vos non recedatis; et immobiles, alio impellente a spe Evangelii, id est si estis stabiles in spe praemii, et ab ea immobiles, quae promittitur in Evangelio. Si haec fecerint, exhibebunt
Abbreviated transcription (Latin):
s lex ñ ex fide. ut
s timore. Posset e¬
legis ex fide fierent
na. de quib fides est qd̾ uti¬
S qui fec̃it ea uiuet in illis. Non ait
qui fec̾ie eam. uiuet in ea. cũ premi¬
sisset lex ñ ex fide. ut intelligas legẽ
in hoc loco. pro ip̃is oꝑib q̃ in illis
obseruationib fiebant᷑ positã. Nũi
aũ uiuebant in his operib timebãt
utiq si ea ñ fecissent. lapidationem
Qui fec̾it ea uiuet in illis. ñ apud
morte puniatur. ałr enĩ plecteret᷑.
Qͥ aũ ex fide uiuit. cũ hinc exierit
mag̃ tũc habebit p̾sentissimũ p̾mi¬
um. Nongͦ ex fide uiuit. qͥsqͥs pre-¬
sentia. q̃ uidentur. uł cupit. ułtumz.
quia fides dei ad inuisibilia ꝑtinet.
dendũ. s faciendũ. Alia ñ mutant᷑:¬

Expanded text:
on est ex fide, ut d timore. Posset elegis ex fide fierent, na, de quibus fides est, quod utiSed qui fecerit ea, vivet in illis. Non ait qui fecerit eam, vivet in ea, cum praemisisset, lex non est ex fide, ut intelligas legem in hoc loco pro ipsis operibus quae in illis observationibus fiebant positam. Qui autem vivebant in his operibus, timebant utique, si ea non fecissent, lapidationem,Qui fecerit ea, vivet in illis, non apud morte puniatur, aliter enim plecteretur. Qui autem ex fide vivit, cum hinc exierit, tunc magis habebit praesentissimum praemium. Non igitur ex fide vivit quisquis praesentia quae videntur, vel cupit, vel timet, quia fides Dei ad invisibilia pertinetdendum, sed faciendum. Alia non mutant
Abbreviated transcription (Latin):
esse uobis on̾̃i¬
ere dicat: cũ lideret illi ⁊ subsidia reqͥr̾e:
ad cõpͥmendũ illos: quib nͨ facũltas e¬
qui illud indebiteusurpantes impor¬
tune aplebib exigebãt. s fci .e. nͥl¬

Expanded text:
esse vobis oneriere dicat, cum liceret illi subsidia requirere ad comprimendum illos, quibus non facultas equi illud indebite usurpantes importune a plebibus exigebat. Sed facti.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc ꝓ bono. ⁊ ita solli ⁊ uos si cite
ñ alienos. Alienos cni qñq nutrit
mulier ꝓ m̃cede non ex amore. ꝓpͥos
uͦ ex duettione. iõ congrue ait. tanqͣ
⁊ humiliatio. ⁊ dilectioi qr ñ ꝓm̃cede
fit. hoc aũ ad intelligñdã caritatem.
suã erga eos se dixisse significat dicẽs.
tra nos in toto labore nr̃o desiderantes

Expanded text:
 hoc pro bono; et ita sollicite non alienos. Alienos enim quandoque nutrit mulier pro mercede, non ex amore; proprios vero ex dilectione. Ideo congrue ait, tanquaet humiliatio, et dilectio, quia non pro mercede fit. Hoc autem ad intelligendam charitatem suam erga eos se dixisse significat, dicens: ita nos in toto labore nostro desiderantes,
Abbreviated transcription (Latin):
Nondico in
auaricia. s nͦ
feci nec dixi. ⁊̃
in qͦ ess occ̃o.
auaricie. ⁊ in
d̃s testis ẽ mͥ
qui noũ corda.
hoc enĩ ñ itapa¬
tet. Auariciã
ñ sectamur.¬

Expanded text:
non dico in avaritia, sed nec feci, nec dixi etiam in quo esset occasio avaritiae. Et inde Deus testis est mihi qui novit corda. Hoc enim non ita patet. Avaritiam non sectamur
Abbreviated transcription (Latin):
tinencie con¬
i. ab excellenti illo usduali
rũt ⁊ int̾ierũt. ⁊ ideo huiꝰm᷑i ñ sunt
recipiende. sed.¬
habentibus¬

Expanded text:
tinentiae, conab excellenti illo vidualisrunt, et interierunt, et ideo hujusmodi non sunt recipiendae. Sedhabe
Abbreviated transcription (Latin):
re. ⁊ħ̾ item
quare hoc di¬
xerit: pand̾¬
sic nullam
maledicendi
dare aduer.¬
.i. infideli. qd̃̾
ẽ ei ingr̃ã.¬
rio gratũ ẽ.

Expanded text:
et hoc item quare hoc drit, pandisic nullam maledicendi, dare adverest infideli, quod est ei in gratirio gratum est.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ credamꝰ in ictu ocłi futurã resurrec¬
tionẽ.⁊ in m̃bra sine fine uictura. tã¬
ta felicitate. ⁊tãq inestimabili uelo¬
citate rediturũ antiqͥssimoꝵ cadaue¬
rũ puluerem: Nec ab illa sñia illos ar¬
sauita. qd̃ eias añqm sumeres uitam.
hoceris exanimatus. qd̃ eras añqͣtn
esses aĩatus. Nos gͦ electi: rapienur
semꝑ cũ dño erimꝰ. Qd̃ ẽnĩ ait. ⁊ sic.
semꝑ cũ dño erimus. ñ ita acciꝑiend
est .q. in aere nos dix̃it: cũ dño semꝑ¬
esse mansuros. qr nec ip̃e ibi manebit.
semꝑ erimꝰcũ dño. ubicumq cũm illo

Expanded text:
cit, in ictu oculi futuram resurrectionem et in membra sine fine uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum antiquissimorum cadauerum puluerem? Nec ab illa ssa vita, quod eras antequam sumeres vitam. Hoc eris exanimatus, quod eras antequam esses animatus. Nos ergo electi, rapiemur semper cum Domino erimus. Quod enim ait, et sic semper cum Domino erimus, non ita accipiendum est, quasi in aere nos dixerit, cum Domino semper mansuros, quia nec ipse ibi manebit; semper erimus cum Domino, ubicunque cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ residui. an¬
ab angłis si¬
mł cũ illis¬
serunt ad re¬
quiẽ in nu¬
suscipient eoᷤ
Rapiemur dico: obiuã xͦ in aera.
In ip̃o ã raptu: mors erit eoꝵ: erit¬
⁊ resurrectio. ut.Q. anima ꝑ soporẽ.
ꝑtinet asserere. quosdã infine scłi
adueniente xp̃o. cũ futura ẽ resurrec¬
tiomortuoꝵ ñ esse morituros. s uinoꝰ
reꝑtos in immortalitatẽ repente nu¬
tañdos. s uellẽ de his u̾b̾. potiꝰ audire
doctores. Quẽri enĩ solet utrũ illi qͦs
rituri sint. an ip̃o temꝑis puncto. qͦ
rapientur obuiã xp̃o. ad ĩmortalitatẽ
mira celeritate sint transituri. Nõ
enĩ dicendũ ẽ fieri ñ ꝑosse: uͥꝑ aera
insublime portentur in illo ĩpatio.
⁊ moriantur ⁊ reuiuistant. Ad hũc
ã sensũ. qͦ estimemꝰ illos. qͦs hic uiuos
inuenturus ẽ dñs. in ip̃o paruo spaci¬
o. ⁊ passuros mortẽ. ⁊ accẽpturos ĩmor¬
talitatẽ. Apłs nos urgere uidetur. uͥ¬

Expanded text:
 residui Anab angelis simul cum illisserunt ad requiem, in nususcipient eos,Rapiemur, dico, obviam Christo in aera, in ipso autem raptu mors erit eorum et resurrectio, ut quasi anima per pertinet, asserere quosdam in fine saeculi adveniente Christo cum futura est resurrectio mortuorum, non esse morituros, sed vivos repertos in immortalitatem repente mutandos; sed vellem de his verbis potius audire doctiores. Quaeri enim solet utrum rituri sint, an ipso temporis puncto quo rapientur obviam Christo, ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non posse ut dum per aera in sublime portentur, in illo spatio et moriantur et reviviscant. Ad hunc emus etiam illos quos hic uiuos inuenturus est dominus in ipso paruo spatio et passuros mortem et accepturos immortalitatem, ipse apostolus nos uidetur u
Abbreviated transcription (Latin):
hñtes int̾ se. His assũptis scĩficat te
cum ip̃is. ⁊ scient om̃s falsa esse. q̃ de
est. ⁊ iacobũ hoc ĩo monuisse ut scirẽt
falsa esse. q̃ de illo audierant. hii qui
cũ ex uideis credidissent. tñ emulato¬
res legis erant. qui sic eam uolebãt
obseruari. tanqͣm sñ hiis: in ei̾ugłi¬
o salus credentib ẽẽ ñ possit. Hiisñ
serant paulũ uehem̃tissimũ gracie
p̃dicatorẽ. ⁊ intentioni eoꝵ maxime
aduersũ. Ab emulis enĩ noue legis
qui ñ intelligebant. quo aĩo a iude¬
is fidelib illa t̃c obseruari deb̾ent.¬

Expanded text:
habentes super se: his assumptis, sanctifica te habentes super se: his assumptis, sanctifica te cum ipsis, et scient omnes falsa esse quae deest, et Jacobum hoc ideo monuisse, ut scirent falsa esse quae de illo audierant hi, qui cum ex Judaeis credidissent, tamen aemulatorserant, qui sic ea uolebant obseruari, tamquam sine his in euangelio salus credentibus esse non posset. ipsserant Paulum vehementissimum gratiae praedicatorem, et intentioni eorum maxime adversum. Ab aemulis enim novae legis qui non intelligebant quo animo a Judaeis fidelibus illa tunc observari deberent
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃m. se sñ illĩs legalib saluos ẽẽ
ñ posse. hoc enĩ ꝯtendebant antiochie
qui ex circũcisione crediderant. Ip̃m
uero paulũ credo ñ ita egisse. qñ tymo¬
theũ circũcidit: uł cenchris uotum
ꝑsoluit: uł iherosolimis a iacobo
monitus: legalia illa sufceꝑit. uͭ pir¬
tare uideretur. per illa legalia salu
tẽ dari: s ne illa. q̃ in umbris fut᷑oꝵ
d̃s fieri iusserat tanqm ydolatriã
gentiũ dãpnare crederetur. Hoc est
enĩ qd̃ illi iacob ait. Uides inquit
fr̃ quot milia sunt in uidea qͥ cclid̾nt
m xp̃o. Et̃ hii om̃s emulatores legis
sunt. Audierunt aũ de te. qd̃ discis¬
sionẽ doceas a moyse eoꝵ. qui ꝑ gñtes
sunt iudeoꝵ. dicens: ñ debere circum¬
cidere filios suos. neq sccłm ꝯsuetudi¬
nẽ legis ingredi. Nuid ergo est:uti¬
q oportet ꝯuenire multitudinẽ. Au¬
dierũt ⁊ enĩ te suꝑuenisse. ħ gͦ fac:

Expanded text:
in Christum, se sine illis legalibus salvos esse in Christum, se sine illis legalibus salvos esse non posse. Hoc enim contendebant Antiochiae qui ex circumcisione crediderant. Ipsum vero Paulum credo non ita egisse, quando Timotheum circumcidit, vel Cenchris votum persolvit, vel Hierosolymis a Jacobo monitus, legalia illa suscepit, ut putare videretur per illa legalia salutem posse dari, sed ne illa quae in umbris futurorum Deus fieri jusserat, tanquam idololatriam gentium damnare crederetur. Hoc est enim quod Jacobus ait: Vides, inquit, frater, quot millia sunt in Judaea qui crediderunt hristo, et hi omnes aemulatores legis sunt. Audierunt enim de te quod discissionem 146 doceas a Moyse eorum qui per gentes sunt Judaeorum, dicens non debere circumcidere filios suos, neque secundum consuetudinem legis ingredi. Quid ergo est? Utique oportet convenire multitudinem. Audierunt etenim supervenisse. Hoc ergo fac
Abbreviated transcription (Latin):
legi subditos esse. nec ꝑeccare si cͥcũcid̃t.
⁊ sacrificant. mͦ spẽ salutis. in eis ñ
ꝯstituant. nec ꝑeccat petrꝰ si uidaitat:
s qd̾ cogit gñtes. uidaitare suo exẽ¬
plo. In quo solo paulus rep̾hendit. eũ
ut doctor gñtiũ. ut sit repͣrehñsio
uera. nͨ dispñsatoria. Alioqͥn: m̃titus
est paulus. Si enĩ hoc fecit petrus: ꝙ
facẽre debuit. m̃titus est pau̾lris. qd̾
eũ uid̾it ñ recte ambłantẽ. ad u̾itatẽ
cuugłii. Nuisqͥs enĩ facit qd facere de¬
bet. recte utiq facit. Et ĩo falsũ de il¬
lo dicit. qui dic̃ eũ ñ recte fetisse. qd̾
nouit eũ fac̾e debuisse. Si aũ uer̃ scͥp¬
sit paulus: uerũ est qd̃ petrꝰ ñ recte
ambulabat. ad u̾itatẽ euugłii. Ego qͥd̃
illut. petr̃. sic egisse cͤdo. ut gñtes coge¬
ret udaitare. Hoc enĩ lego scriꝑsisse
paulũ: quẽ m̃titũ ẽẽ ñ credo Et ĩo ñ
recte agebat hocꝑetrꝰ. qr erat ccͣ. eun¬
głii u̾itatẽ. ut putarent qͥ credebãt

Expanded text:
legi subditos esse, nec peccare si circumcidunt et sacrificant, modo spem salutis in eis non constituant, nec peccat Petrus si judaizat, sed quia cogit gentes judaizare suo exemplo, in quo solo, Paulus reprehendit eum ut doctor gentium, ut sit reprehensio vera, nec dispensatoria. Alioquin mentitus est Paulus. Si enim hoc fecit Petrus quod facere debuit, mentitus est Paulus qui eum vidit non recte ambulantem ad veritatem Evangelii. Quisquis enim facit quod facere debet, recte utique facit, et ideo falsum de illo dicit, qui dicit eum non recte fecisse, quod novit eum facere debuisse. Si autem verum scripsit Paulus, verum est quod Petrus non recte ambulabat ad veritatem Evangelii: ego quidem illud Petrum sic egisse credo, ut gentes cogeret judaizare. Hoc enim lego scripsisse Paulum quem mentitum esse non credo, et ideo non recte agebat hic Petrus, quia erat contra Evangelii veritatem, ut putarent qui credebant
Abbreviated transcription (Latin):
CS tis ꝑati ad predicandũ euuan¬
głiũ. uł ad cõplendũ p̃cepta eunͣgłii.
predicat pede mẽntis t̾rãtangat .i. ꝓ
terrenis faciat. hacͣ significatione mͣr¬
chus dicitapłos sandaluis uł soleis
calciari. ut scł. neq pes sit tectus. ne¬

Expanded text:
ita praeparati ad praedicandum Evangelium vel ad complendum praecepta Evangelii, praedicat pede mentis terram tangat, id est pro terrenis faciat. Hac significatione Marcus dicit, sandaliis vel soleis calceari, ut neque pes sit tectus ne
Abbreviated transcription (Latin):
bis lorica. cui scłm
ius faciendo. ne pa¬
teat locꝰ hosti. ⁊ esto
te calciati pedes .i.
affectiones ur̃e sint
munite uirtutib¬
ne auitiis p᷑gantur.¬

Expanded text:
bis lorica cuique secundum jus faciendo, ne pateat locus hosti; et te calceati pedes, id est affectiones vestrae sint munitae virtutiba vitiis pungantur
Abbreviated transcription (Latin):
pͣt xp̃m ñ sũt obser¬
uande. ostendens iꝰti¬
gr̃a fidei essẽ. pͥmo
scripturar̃ attestatõ¬
catur homo ne. tandem humana
ꝯsuetudine. De ĩpbatõne itaco legis.¬
Quasi dicet. Gentes
ñ debent uidarare.
liumꝰ in lege. scimꝰ¬
eam ñ iustificare.
Et ideo ea dimifsa

Expanded text:
tum non sunt observandae, ostendens justiia fidei esse, primo,Scripturarum attestatione, tandem humana consuetudine. De improbatione itaque legisQuasi: Gentes non debent judaizare, imus in lege, scimeam non justificare: et ideo, ea dimissa
Abbreviated transcription (Latin):
rant nomine xp̃ia¬
ni. qui eqͦ iure xp̃m¬
qͦ timens ñ misce¬
batur gentib Qd̃
bile. sic̃ ⁊ ip̃e pauluᷤ¬
pro scandalo aliqñ

Expanded text:
ant, nomine Chni, qui aequo jure Chris timens non miscebatur gentibus, quod bile, sicut et ipse Paulupro scandalo aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ũũ erudit
nos ad so qd̃¬
id qđ utile
uitã. Erudit
dico: si sumꝰ¬
in recipiendo
scĩficationem
eiꝰ .i.s. recipimꝰ¬

Expanded text:
uum erudit nos ad id quod utile vitam. Erudit, dico, si sumin recipiendo sanctificationem, id est si recipim
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾. dũ in tẽplo cũ hostiis p̃sentatꝰ fu̾
Iñ figͣis ilł u̾itas p̾ñtiabat᷑ͦ. Celebrabãt
fig᷑as: future rei ml̃ti scientes. s płes
ignorantes. q̃ cessare debebãt re exhi¬
bita. Uñ subdit.
Tũc dixi ec

Expanded text:
emplo cum hostiis fuit praesentatus. In figuris illis veritas praenuntiabatur. Celebrabant figuras futurae rei, multi scientes, sed plures ignorantes, quae cessare debebant re exhibita. Unde subdit: Tunc dixi: Ec
Abbreviated transcription (Latin):
pediente. credant in iftũ. libera uolum¬
tate. Proĩ hoc opus gr̃e qmͣ atrulit
scł̃s adam: ñ nature qͣm corrupit
primus adã. filios aũ diffidencie re¬
git pͥnceps iste .i. diabolus ad arbitri¬
um suũ. qd nec ip̃e ht̃ liberũ. ad bñ¬
faciendũ. s in maximã maliuolenti¬
am suis scełib obduratũ. uñ. Nemo
sane fidei tredit uł dic̃. hos aposta¬
tas angłos ad pͥstinã pietatẽ correc-¬
ta aliqñ uoluntate comierti. Quidaũ
operatur hic pͥnceps in filios diffiden¬
tie. nͥ oꝑa fua mala : Et in pͥmis ma¬
rimeq ip̃am diffidentiã. ⁊ infidelitatẽ
qua sint̾ inimici fidei. ꝑ qm scit eos
posse mundari. Iniqͣm ergo obstinati¬
onẽ. qm ds plerumq facere dicitur.
ñ instigando. ⁊ inspirando. s dese̾ndo.
in filiĩ diffidencie qd̾ deus debite iuste¬
IN quibus pec̃cis
Nquibus gentiles aliqñ con¬
uersati sumus. agñ

Expanded text:
pediente credant in istum libera volunpediente credant in istum libera voluntate. Proinde hoc opus est gratiae quam attulit secundus Adam, non naturae quam corrupit primus Adam. Filios autem diffidentiae regit princeps iste, id est diabolus, ad arbitrium suum, quod nec ipsum habet liberum ad faciendum, sed in maximam malevolentiam suis sceleribus obduratum. Unde nemo sanae fidei credit vel dicit hos apostatas angelos ad pristinam pietatem correcta aliquando voluntate converti. Quid autem operatur hic princeps in filios diffidentiae, nisi opera sua mala? et in primis maximeque ipsam diffidentiam et infidelitatem qua sint inimici fidei, per quam scit eos posse mundari? In quam ergo obstinationem cum Deus plerumque facere dicitur non instigando et inspirando, sed deserendo in filiis diffidentiae: quod Deus debite justein quibus, peccatis, icet ut gentes, aliquando conver
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ p̾atẽ in hoc aere caliginoso ñ cum
hom̃ib in mundo. Quid ad ista caligr¬
nosa. de apparatu suꝑboꝵ angłoꝵ cũ
angłis apostatis. lapsus ẽ tanqͣm ad
carterem. Ẽaliginosꝰ enĩ aer: infernus
est demonũ: usq ad inditiũ. Uñ inca¬
nonica epła dicit᷑. carcerib caliginis
inferni retrusus in iudicio seruaripu
niendus. Sp̃m gͦ erroeis. dicit pͥncipẽ
aeris. qr in hoc aere dñatur. Hanc enĩ
sibi partẽ usurpauit. ad exercendam
dñationẽ. ⁊ qi ita uicim sunt nobis:
⁊ sp̃s inuisibiles magis sunt timendi.
diffidunt de et̃ras. Uł de quoꝵ salute
nos diffidimus. ⁊ ideo erectiei sint gͣ¬
ti ereptori xͦ. Qui intrauit in domũ for
in suo dñatu gñs humanũ habentis.
⁊ prius ip̃m alligarit .i. eiꝰ cohercnuit¬
⁊ cohibuit potestatẽ. potestatis sue for¬
tiorib uincłis. ⁊ sic eripuit uasa eiuꝰ
q̃cũq p̃destinauit eriꝑe. arbitriũ eoꝵ
ab eius liberans potestate. uͭ illo ñ im¬

Expanded text:
tatem in hoc aere caliginoso, non cum hominibus in mundo, qui ad ista caliginosa de apparatu supernorum angelorum cum angelis apostatis lapsus est tanquam ad carcerem. Caliginosus enim aer infernus est daemonum usque ad judicium. Unde in canonica Epistola dicitur: Carceribus caliginis inferni retrusus in judicio servaretur perimendus. Spiritum ergo erroris dicit principem aeris, quia in hoc aere dominatur. Hanc enim partem sibi usurpavit ad exercendam dominationem; et quia ita vicini sunt nobis, et spiritus invisibiles sunt, magis sunt timendi. diffidunt de aeternis, vel de quorum salute nos diffidimus, et ideo erepti ei sint grati ereptori Christo. Qui intravit in domum fortis in suo dominatu genus humanum habentis, et prius ipsum alligavit, id est ejus coercuit et cohibuit potestatem, potestatis suae fortioribus vinculis, et sic eripuit vasa ejus quaecunque praedestinavit eripere. Arbitrium eorum ab ejus liberans potestate, ut illo non im
Abbreviated transcription (Latin):
uituperando ex iniii
Occõne caritatis ħ uitiũ eoꝵtetͣigit. qr
dissenͣsio inimica est dilectionis. Hoc
enĩ maxime uitio ꝯtentionis. ⁊ inuidie.
ꝑnitiosa int̾ eos uirgia nutriebatitur.
quib consumitur societas ⁊ uita: De¬

Expanded text:
ituperando ex invidiOccasione charitatis hoc vitium eorum tetigit, quia dissensio inimica est dilectionis. Hoc enim maxime vitio contentionis et invidiae, perniciosa inter eos jurgia nutriebantur, quibus consumitur societas et vita.
Abbreviated transcription (Latin):
bona facit. in quo p̾¬
isto. Diliges ꝓxim̃
pleri legẽ uniuisam. cũ tñ duo sint p̾¬
cepta caritatis in qͥb tota lex pendet.
⁊ ꝓphe. quia dilectio dei: in dilectione
ꝑtimi continetur. Et ideo in hõc p̃cep¬
to. ꝑfectio salutis ẽ. quia sñ ꝓximo ñ di¬
ligitur d̾s. Qui enĩ ñ diligit ꝓximum
suũ quẽ uidet. dm̃ quem ñ uidet qͦmͦ pͭ
p̃cepto ⁊ dono dilectionẽ ꝓximi possit
implere: Cũ gͦ utrũq p̃ceptũ. ita sit. ut
neutrũ possit teneri sñ alt̾o: unũeoꝵ ꝯ
memorare sufficit. Et nota qd̃ ait. sic̃ te¬
ip̃m. Sicut se ñ pͭ proximũ diligẽ. qͥ ñ
diug̃ sese aũ ñ dilig̃. quidilig̃ ĩiqͥtatẽ.¬

Expanded text:
bona facit. In quo pristo: Diliges proximpleri legem universam, cum tamen duo sint praecepta charitatis in quibus tota lex pendet et prophetae, quia dilectio Dei in dilectione proximi continetur; et ideo in hoc praecepto perfectio salutis est, quia sine proximo non diligitur Deus: Qui enim non diligit proximum suum, quem videt, Deum, quem non vidpraecepto et dono dilectionem proximi possit implere? Cum ergo utrumque praeceptum ita sit, ut neutrum possit teneri sine altero, unum eorum commemorare sufficit. Et nota quod ait: sicut teipsum. Sicut non potest proximum diligere, qui non diligit se. Se autem non diligit qui dilig
Abbreviated transcription (Latin):
Postqͣm loqͦ¬
tus ẽ de filio
dei. multa qui¬
tionẽ ualent.¬
Hortatur eos
quib scribit¬
ut diligenter
animadr̾tãt.
⁊ custodiant
ea q̃ per illũ
annũtiata st̃¬

Expanded text:
Postquam ltus est de Filio Dei multa qtionem valenhortatur eos quibus scribitut diligenter animadvertant t custodiant ea quae per illum annuntiata s
Abbreviated transcription (Latin):
honor nobis existit. ut ad nos sicut
adamicos mini stros suos destinet
d̃s. qmius enĩ multũ int̾sit interã¬
głos ⁊ homines. ꝓpinqͦs tñ eos nobis
fecit: qi nr̃e saluti student. pp̃ nos discͣ¬
rũt nobis suo fungunt᷑ officio. hoc ÷
opus anglicũ. Angłice functionis of¬
ficiũ. ut om̃ia fiant ꝓ salute ꝓximo¬
rũ. magis aũ ħ ⁊ opus xͥ. qr angelis

Expanded text:
honor nobis existit, ut ad nos sicut ad amicos ministros angelos suos destinet Deus. Quamvis enim multum intersit inter angelos et homines, propinquos tamen eos nobis fecit, quia nostrae saluti student, propter nos discurrunt, nobis suo funguntur officio. Hoc est opus angelicum, angelicae functionis officium, ut omnia fiant pro salute proximorum. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ excludatur a sathana regñ satha
in ueritate ñ stetit querens gloriã
suã. que uelit: nolit. diuine ꝓuiden¬
cie ñ seruiat. S uolens facit cum ea
qd̾ bonũ ẽ. de illa uero q̃ hoc ñ uult.
ip̃a iuste fit. s qͦ animo ip̃a facit. qr

Expanded text:
modo excludatur a Satana regnum Satamodo excludatur a Satana regnum Satain veritate non stetit quaerens gloriam suam, quae velit nolit, divinae providentiae non serviat; sed volens, facit cum ea quod bonum est. De illa vero quae hoc non vult, ipsa jus
Abbreviated transcription (Latin):
.i. utrũq excõmunitani: sic ⁊ tuexrõ¬
munica. Et nõta. qd̃ ait. tradidi satha¬
ne. qr illo ad correctionẽ hominum
utebatur illa potestas apłica. p̃ua¬
ricatores enĩ angłi cũ pͥncipe suo di¬
abło. recte dnr ꝓcuratores uł actores¬
stratus sub tanto imꝑatore ñ facit:
actoresq h mũdi. nͥl facunt nͥ qnt̃
ad hoc᷑ ꝑatus ẽ. ut adu̾sos adõ acci¬
ꝑiat ĩꝑotestatẽ. audita snĩa: corrip
eos. qd̾ ideo facit apłs: ñ ut ꝑeant.
s ut sic correcti: discant ñ blasphe¬
mare.⁊ intelligant se iõ penis as-¬
tringi. qr blasphemauerũt. Unde
in euũngłio dñs dicit int̾ cetera.
ostendens cã pecc̃i. Aliqñ infirmitates
inferri corꝑorib.⁊ q ministrodia¬
bło fuĩt declarauit dñs dicens. int̾
multa. ħ aũ cũ sit filia abrahe qm
alligauit sathanas decẽ ⁊ octo ãnis.
ñne oportuit solui auincło die sab¬
bati. Ideo aꝑłs art. quos tradicti sacha.
ut ꝑ hoc discant. ñ blasphe. ut hoc

Expanded text:
est utrumque excommunicavi, sic et tu excommunica. Et nota quod ait tradidi Satanae, quia illo ad corruptionem hominum utebatur illa potestas apostolica. Praevaricatores enim angeli cum principe suo diabolo recte dicuntur procuratores stratus sub tanto imperatore non facit, actoresque hujus mundi nihil faciunt nisi quantum ad hoc paratus est, ut aversos a Deo accipiat in potestatem, audita sententia corripit eos. sed ut sic, correcti, discant non blasphemare, et intelligant se ideo poenis astringi, quia blasphemaverunt. Unde in Evangelio Dominus dicit inter caetera, . Ostendens causa peccati aliquando infirmitates inferri corporibus. Et bolo fiunt, declaravit Dominus dicens inter multa: Haec autem cum sit filia Abrahae quam alligavit Satanas decem et octo annis, nonne oportuit solvi a vinculo die Sabbati? Ideo Apostolus ait; quos tradidi Satanae, ut, per hoc, discant non blasphemare, ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nullis indigere. Nio monet: neilli qͥ
habebant. uñ seriuis dei necc̃ia p̾berẽt.
hac occõne ꝑigrescerent. Non .it. in
rep̃hensionẽm uenit qͥ humanꝰ ÷ in
largiendo. S hic quitũ ñ possit labo¬
rem ferre: ociose uult uitam a¬
gerez¬

Expanded text:
nullis indigere. Et ideo monet ne illi qui habebant unde servis Dei necessaria praeberent, hac occasione pigrescerent. Non enim in reprehensionem venit qui humanus est in largiendo, sed hic qui cum possit laborem ferre, otiose vult vitam agere
Abbreviated transcription (Latin):
nes habebunt. in et̾na domo ꝓ diu̾si¬
tate meritorũ. Uñ. in domo patͥs mei
mansiones multe sunt. liber uite ẽ
predestinatio dei. in quo om̃s saluan
philippenses grauiter f̾re ꝗ om̃s uos
si mẽa ñ estiꝰ scͥpti in libꝰ tñuite ꝯtinemini:¬

Expanded text:
na domo pro diversitate meritorum. Unde: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Liber vitae est praedestinatio Dei, in quo omnes salvanPhilippenses, graviter ferre quod omnes vos etsi in ea non estis scripti, in libro t
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑtingens ⁊̃ usq ad discretionem.
iunctura ip̃ius sensualitatis ⁊ rõnis.
conueniant. dũ suꝑior differentia sẽ¬
sualitatis ꝯsentiendo conuieñ cũ diffe¬
rentiis rõnis. q̃ sũt ii. ut iã ostñsũ ẽ.
Uł inferior differentior rõnis pressa
⁊ captiua aliqũ ꝯsentit inferiori dif¬
ferentie sũsualitatis. Medulla uero
tiliꝰ ẽ in anima. uł sp̃u. qd ⁊̃ uidet fi

Expanded text:
ertingens etiam usque ad discretionem junctura ipsius sensualitatis et rationiconveniant, dum superior differentia sensualitatis consentiendo convenit cum differentiis rationis quae sunt tres, ut jam ostensum est. Vel inferior differentia rationis pressa et captiva aliquando consentit inferiori differentiae sensualitatis. Medulla vero tilius est in anima vel s
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualia .i. omni ingenio carnali uł
noscit dĩ filius. qͦmͦ diuidatur sensu¬
alitas a rõne. ⁊ ip̃a ead̾ ase. dũ plus
ded̾ita infimis reb inferior ẽ. uł ab
his reuocata dignor. sicut ⁊̃ uidet qͦ¬
ũ iniat de diuina usia cogitãs. uł¬
uł inferiꝰ celestia considerat. uł in t̃¬
ra inferiꝰ. de mũdanis recte agendis
litate sec̃nitur. dũ qd̾ in se .i. in rõe
inferius ẽ. suꝑat qd̃ in illa .s. sensu

Expanded text:
est in omni ingenio carnali velnoscit Dei Filius quomodo dividatur sensualitas a ratione, et ipsa eadem a se, dum plus dedita infimis rebus inferior est, et ab his revocata dignior: sicut etiam videt qum inhiat de divina usia cogitans vel inferius coelestia considerat, vel in terra inferius de mundanis recte agendis litate secernitur, dum quod in se, id est in ratione inferius est, superat quod in illa alteriu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bestiis. sp̃ii intelligimꝰ cũ angłis.
idõq per anĩam intelliguntur car¬
nalia pecc̃a .i. q̃ actu corporis fiunt
ur luxuria. ꝑ sp̃m uero spiritualia.
.i. q̃ sunt m̃tĩs ut suꝑbia. Discernit
aũ sermo dei in t̃ carnalia pec̃ca ⁊¬

Expanded text:
cum bestiis, spiritu intelligimus cum angelis. Ideoque per animam intelliguntur carnalia peccata, id est quae actu corporis fiunt, ut luxuria. Per spiritum vero spiritualia, id est quae sunt mentis, ut superbia. Discernit autem sermo Dei inter carnalia pecca