comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotalis ẽ. uictima quȩ in re-¬
patibulo crucis suspensus: semet¬
ipsum deo patri hostiam uiuam
ex hibuit. De quo euangłista pul¬
chre sedulius prb̃r inpaschali des¬
scriptione carminis sui: hebrei¬
co ꝑcurrens famine. ait. Iura sa¬
cerdocii: lucas tenet ore iuuenci.
dens: inuersib canit. Hic medicꝰ
lucas: priusarte deinde loquela.
Bis medicus lucas: ut quondã
nos: uitȩ medicamine libros.
ridico eximioq euangłista. Sc̃i

Expanded text:
sacerdotalis est victima, quae in Resacerdotalis est victima, quae in Repatibulo crucis suspensus, semetipsum Patri hostiam vivam exhibuit. De quo evangelista pulchre Sedulius presbyter in paschalis descriptione carminis, heroico percurrens carmine ait: Jura sacerdotis Lucas tenet ore virenti. dens versibus canit: Bis medicus Lucas, prius arte, deinde loquela, Bis medicus Lucas, ut quondam nos vitae medicamina libros. ridico eximioque evangelista, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eblicis quidem primum into-¬
nat aurib. et rigat penitrali
Nam ut psalmographus cecinte
uates. non solum adocciduao
ꝓtenditur partes uox tua¬
omni suauitate melliflua : sed
et inomnibus uidelicet terre
O insignis p̃co almitatis euan-¬
głice lucifer: qui aborientalib
partib renitens nobis lumen
fidei et celestis itineres callem
tum beatissime luca: qui uelut
naredi pistici p̃ciosi unguentum
redolens. interiora peccoris nri
archana ꝑmulcens ad semper
mansura gaudia ubi nullus
inuitare omnimodo non desistis.
euangłia ꝑ matheum quidem
inudea. ꝑ marcum autem in
italia: instigante sp̃u sco magis
achaie bithinieq partib histori-¬
ce suum composuit euangłium
attico sermone. Abhis enim tra¬¬
ditum habuit qui abinitio uider̃.
et magistri fuerunt sermonis dĩ.
incipiens a sacerdotum regumq
temporibus inhunc modum. Tuit
ste luce uultum. hi qui quattuor
arbitrati sunt: inuituli speciem
figurari nituntur. Uitulus deniq

Expanded text:
Aeolicis quidem primum intonans auribus, gyrat penetralia demum ut psalmographus ait vales, non solum occiduas usque protenditur partes, vox omni suavitate melliflua, sed et in omnibus terrae O insignis praeconii et almitatis evangelicae lucifer, ab orientalibus partibus emittens nobis lumen fidei, et coelestis itineris patentetum, beatissime Luca, qui velut nardi pisticae pretiosum unguentum redolens, et interiora pectoris nostri arcana permulcens, ad semper mansura gaudia, ubi nullus cessabili nos invitare omnimodo non desistis. evangelia, per Matthaeum quidem in Judaea, per Marcum vero in Italia, instigante Spiritu sancto, magis Achaiae Bithyniaeque partibus historice suum composuit Evangelium Attico sermone, sicut ab iis traditum habuit, qui ab initio viderunt, eique magistri fuerunt sermonis Dei. Incipiensque a sacerdotum regumque temporibus, in hunc videlicet e etiam hi qui quattuor arbitrati sunt hufigurari. Vitulus denique
Abbreviated transcription (Latin):
die altera portaretur adtumu¬
lum gemini exutero matris suȩ
ceci. ut sc̃i corpusculi loculum
habuerant. ad declaranda defun-¬
cti antistitis merita ilico reciꝑe
meruerunt. Quidam etiam
ex ciuibus ꝑalisi distentus in cõ¬
modo: ꝑ triginta annos tene¬
batur in lectulo. Qui cum psal-¬
lentium chorũ mauriliũ deferen-¬
tium audisset: electulo statim
exiliens quasi ceruus. nemine
ꝓhibente beati maurilii ꝑuenit
adcorpus. Tactoq et osculato
beati funeris feretro: pristinam
sanitatem fide plenus reciꝑe me-¬
meriti apud dñm fuerit dũ coti-¬
dianis uirtutibus et miraculis
eius exornat tumulum dñs
ostendit omnibus post sepul-
et gloriatur ds̃ ꝑ infinita scła
seculorum ameN

Expanded text:
die altera portaretur ad tumudie altera portaretur ad tumulum, gemini ex utero matris suae caeci ut sancti corpusculi loculum nunquam habuerant ad declaranda defuncti antistitis merita ilico recipere meruerunt. 147 Quidam etiam e civibus paralisis distentus incommodo per triginta annos tenebatur in lectulo, qui cum psallentium chorum Maurilium deferentium audisset, e lectulo statim exiliens quasi cervus nemine prohibente beati Maurilii pervenit ad corpus, tactoque et osculato beati funeris feretro pristinam sanitatern fide plenus recipere memeriti apud dominum fuerit, dum cotidianis virtutibus et miraculis eius exornat tumulum, dominus ostendit omnibus post sepulchet gloriatur deus per infinita saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit omnem clerum sibi com¬
missũ: com̃dans illis ultimam
transitus sui diem dicens. Ego
ingredior uiam uniuerse carnis.
uos om̃s admoneo seruate ca¬
ritatem custodite dilectionem.
diligite castitatis pudiciciam.
Pacientes estote adomnes: et
mem̃tote semꝑ p̃cio fanguinis
rea etiam tante conuenerunt
exuicinis undiq partibus uisita-¬
cionis studio populorum cat̾uȩ:
quantũ urbs andegaua reciꝑe
poterat aut recipit. merentes.
et multum flentes. cur tanto
uiduarentur patrono. Quos
omnes patrum piissimus de¬
uotius in summe mortis articu¬
lo constitutus absoluens. et
benedictionibus corroborans:
septima incõmoditatis die ulti¬
moq totiꝰ suȩ etatis anno nona¬
gesimo. et ep̃atus tricesimo. pius
pastor et doctor maurilius: qͣlẽ
de sacri fontis baptismate sump¬
serat. tasẽ idus septembris corã
multis astantibus populis. et
psallentium choris omnipotenti
dnõ animam reddidit. Dum
autem sc̃m eius corpusculum

Expanded text:
vocavit omnem clerum sibi comvocavit omnem clerum sibi commissum commendans illis ultimam transitus sui diem dicens: Ego ingredior viam universae carnis, vos omnes admoneo: servate caritatem, custodite dilectionem, diligite castitatis pudicitiam, patientes estote ad omnes et mementote semper pretio sanguinis rea etiam tantae convenerunt ex vicinis undique partibus visitationis studio populorum catervae quantum urbs Andecava recipere poterat aut recepit, maerentes et multum flentes, cur tanto viduarentur patrono. 145 Quos omnes patrum piissimus devotius in summae mortis articulo constitutus absolvens et benedictionibus corroborans, septima incommoditatis die ultimoque totius suae aetatis anno nonagesimo et episcopatus tricesimo pius pastor et doctor Maurilius qualem de sacri fontis baptismate sumpserat talem idus Septembris coram multis astantibus populis et psallentium choris omnipotenti domino animam reddidit. 146 Dum autem sanctum eius corpusculum
Abbreviated transcription (Latin):
bibus sibi cõmissis flectendo ea-¬
dem: instar geninum camelorũ
quandam duriciam concreuisse et
concaluisse uisum ẽ. Nam bonũ
qđ maurilius elegit arripuit. tenu-¬
it nec dimisit: sed compleuit. Ni
chil enim erat illius seueritate io¬
cundius: nichil iocunditate seue-¬
rius. Nichil rifu tristius: nichil
in eo tristicia suauius. Erat om-¬
nino sermone silens: et silentio
loquens. Nec citus. nec tardus:
idem illi habitus. idemq semꝑ in¬
cessus. Erat etiam neglecta illi
mundicies. et inculta uestis: cultꝰ
tamen: ipse sine cultu. Talibus gͦ
cum abipsa puericiȩ suȩ etate uir-¬
tutibus floreret semꝑ et meritis
et appropinquare cerneret sui
transitus diem: ad cõꝑationem
patriarche nr̃i abrahe haud lon¬
gius abandegaua urbe ad septẽ-¬
trionalem eiusdem urbis partem
dupplicem sepulturȩ suȩ scriptã
qua defossus quiesceret edificari
tis officium de more complesset
modica pulsatus infirmitate con-¬

Expanded text:
bibus sibi commissis flectendo eabibus sibi commissis flectendo eadem instar genuum camelorum quandam duriciem concrevisse et concalluisse visum est. Nam bonum quod Maurilius elegit arripuit, tenuit nec dimisit sed complevit. 141 Nihil enim erat illius severitate iocundius, nihil iocunditate severius, nihil risu tristius, nihil in illo tristicia suavius. Erat omnino sermone silens et silentio loquens nec citus nec tardus, idem illi habitus idemque semper incessus. Erat etiam neglecta illi mundities et inculta vestis, cultus tarnen ipse sine cultu. 142 Talibus ergo cum ab ipsa pueritiae suae aetate virtutibus floreret semper et meritis et appropinquare cerneret sui transitus diem, ad comparationem patriarchae nostri Abrahae haud longius ab Andecava urbe ad septentrionalem eiusdem urbis partem duplicem sepulturae suae criptam qua defossus quiesceret aedificaripnitatis offitium de more complesset, modica pulsatus infirmitate con
Abbreviated transcription (Latin):
nus die tercia cibus. aqua tepi-¬
da. et modicum salis. ac panis or-¬
deiceus: quem tamen ip̃se excu-¬
cie: summisq utebatur deliciis.
nere. Ueruntam̃ non ideo macie
corꝑis torpebat: ñ pallens in uul-¬
tu apparebat. Robustꝰ semꝑ in
corpore: facies eius ut rosa rube¬
bat. Reuera qđ dicturi sumus.
impossibile forsitan hominibus
ẽẽ poterit: sed credentibus deo
prestante satis possibilia eẽ posst̃.
lam etenim ad senilem beatus
maurilius ꝑuenerat ȩtatem: ꝓp-¬
terea non caput. ñ dentes. non
uisum. ñ stomacum. ñ cetera
menbra dolebat. non uiscerũ
cruciabat᷑ doloribꝰ. ñ sicca humꝰ
iacentia suꝑ se ipsius menbra.
confregerat: sed totus semꝑ fanꝰ
corꝑe. mente etenim sanior. et¬
in utrisq semꝑ robustior appare.¬
bat. Solitudinem qua inter ho-¬
mines utebatur: putabat ẽẽ de¬
licias. Et inter ciues constitut᷑.
solitudinem ħemi aut monacho
genibus suis et cubitis. sedule ꝓ ple¬

Expanded text:
nus die tertia cibus aqua tepinus die tertia cibus aqua tepida et modicum salis ac panis ordeaceus, quem tarnen ipse excucie summisque utebatur deliciis. nere. Veruntamen non ideo macie corporis torpebat, non pallens in vultu apparebat: robustus semper in corpore, facies eius ut rosa rubebat. Re vera quod dicturi surnus impossibile forsitan hominibus esse poterit, sed credentibus deo praestante satis possibilia esse possunt. 139 Iam etenim ad senilem beatus Maurilius pervenerat aetatem. Propterea non caput, non dentes, non visum, non stomachum, non caetera membra dolebat, non viscerum cruciabatur doloribus, non sicca humus iacentia super se ipsius membra confregerat, sed totus semper sanus corpore, mente etenim sanior, in utrisque semper robustior apparebat, cum solitudinem qua inter homines utebatur putaret esse delitias et inter cives constitutus solitudinem heremi aut monachornamque genibus suis et cubitis sedule pro ple
Abbreviated transcription (Latin):
meo diuina contulit uirtus et
oꝑatus ẽ. sp̃c sc̃s. sensus comp̃hen-¬
dere possit humanus. Sed tam̃
si ex oꝑibus eius chotidianis in
exemplum et usum nr̃e conuer¬
sationis ad ꝓfectum et ĩmutatio¬
nem aliquid scribere poterimꝰ.
quis audire non cupiat. Et qͥs
silere audeat ore taciturno qđ
de eo iam patefactum et notum
cum ante episcopii dignitatem
exipsa sua fere infañcia in om¬
nibus scĩs oꝑibus se dño fide¬
liter mancipauerit. ut breuiter
aliquit de eius chotidiana oꝑa-¬
cione narremus: ab exordio ep̃a¬
tus sui usq ad t̾minum uitȩ.
ut canonicam adimpleret sen¬
tentiam quȩ p̃cipit sit tibi ca-¬
nonicȩ suppellectilis uilis. et ar-¬
tus panis. et aqua breuis. tenu¬
is scilicet uictus et int̾dum uesꝑ¬
tinus: semꝑ uictũ pauꝑem et
aquam breuẽ ac suppellectilẽ
habuit uilem. Sane cũ sc̃e qua¬
dragesime dies aduenirent ꝑ
omne tempus afflictionis erat
ei ut dictum ẽ. aridus et uesꝑti¬

Expanded text:
in eo divina contulit virtus et in eo divina contulit virtus et operatus est spiritus sanctus sensus comprehendere possit humanus, sed tarnen si ex operibus eius cotidianis in exemplum et usum nostrae conversationis ad profectum et imitationem aliquid scribere poterimus, quis audire non cupiat? Et quis silere audeat ore taciturno quod de eo iam patefactum et notum cum ante episcopii dignitatem ex ipsa sua fere infantia in omnibus sanctis operibus se domino fideliter mancipaverit, ut breviter aliquid de eius cotidiana operatione narremus, ab exordio episcopatus sui usque ad terminum vitae, ut canonicam adimpleret sententiam quae praecipit: Sit tibi canonice suppellectilis vilis et artus panis et aqua brevis, tenuis scilicet victus et interdum vespertinus, semper victum pauperem et aquam brevem ac suppellectilem habuit vilem. 137 Sane cum sanctae quadragesimae dies advenirent, per omne tempus afflictionis erat ei ut dictum est aridus et vesperti
Abbreviated transcription (Latin):
ad ipsum ꝑuenire potuisset:
repentina morte inuia p̃uentꝰ
occubuit mortuus. Ubi cum
ꝑegrinorum alii multiq exuici-¬
nis etiam partibus ad plangen-¬
dum ꝑegrini obitum c̃uenissent:
accidit ut electus dei sacerdos
qui ꝓ supplendis sibi commissi
gregis necessitatibus infatigabi¬
liter laborare certabat. auico
saponaria reuertens. ad sci et iu-¬
sti ꝑegrini hominis cadauer. ni-¬
stus et sc̃s ac pis pastor mau¬
rilius aduenisset. Cui cum de¬
bitum de more ꝓabsolutione
anime funeris officium ex sol¬
uisset et cũ populis qui aduene¬
rant sermonem de religione
conferret. mirũ dictu sũbito se
palam omnib defunctus uiuens
erexit: et cum reliquis dõ gr̃as
referens. qđ ꝑ beatum mauriliũ
dñs eum resuscitauerit euidenter
minorem heliseo maurilium:
qui nr̃is temꝑibus mortuos sus¬
citabat etiam post sepulchrũ.
Ut supra dictum ẽ. enim indi¬
cibilia maurilii multa sunt
oꝑa: nec reuera ẽẽ potest ut qđ

Expanded text:
ad ipsum pervenire potuisset, ad ipsum pervenire potuisset, repentina morte in via praeventus occubuit mortuus. Vbi cum peregrinorum aliqui multique ex vicinis etiam partibus ad plangendum peregrini obitum convenissent, accidit ut electus dei sacerdos, qui pro supplendis commissi sibi gregis necessitudinibus infatigabiliter laborare certabat, a vico Saponaria revertens ad iusti et sancti peregrini hominis cadaver iustus et sanctus ac pius pastor Maurilius advenisset. 133 Cui cum debitum de more pro absolutione animae funeris officium exsolvisset et cum populis qui advenerant sermonem de religione conferret, mirum dictu! subito se palam omnibus defunctus vivens erexit et cum reliquis deo gratias referens, quod per beatum Maurilium dominus eum resuscitaverit, evidenter minorem Helisaeo Maurilium, qui nostris temporibus mortuos suscitat etiam post sepulchrum. 135 Vt supra dictum est, etenim indicibilia Maurilii multa sunt opera nec re vera esse potest, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
deniq lepsi subipso temꝑe ua-¬
riis uulneribus obsessi atq feda-¬
ti. dum salitis remedium abeato
pontifice postularent. et ipse qđ
dñs eos saluare dignaretur hu¬
militer responderẽt: ilico eos uer¬
bo tantum medicante submom̃-
sed tamen incredibilia non sunt
omnipotentis xp̃i miracula. De
beato gͦ maurilio ñ solũ genera-¬
les et chotidianas quas ꝑ eum dñs
oꝑabatur uirtutes. sed nec speti-¬
ales tantũ et precipuas scribere
digne quis poterit: Unum sed
tamen ad huc mirabile miracłm
qđ nr̃is omnibus et multis iam
aliis regiomibus ẽ. notum: quall¬
ter ꝑ eum dñs fecerit annectemꝰ.
Peregrinus quidã dum hiemali
temꝑẽ penitentis habitũ gerens.
medicinam animȩ suȩ quȩrendo
uicos et urbes ꝑ plurimas circũ¬
iret: beatum mauriliũ cuius iã
bonitatis famam audierat. qua-¬
tinus abipso uerbum salutis au-¬
dire potuisset longius exul apa-¬
tria cũ aliis ꝑegrinis itinerator

Expanded text:
denique leprosos sub ipso tempore perdenique leprosos sub ipso tempore pervariis vulneribus obsessos atque foedatos, dum salutis remedium a beato pontifice postularent et ipse quod dominus eos salvare dignaretur humiliter responderet, ilico verbo tantum medicante sub momensed tarnen incredibilia non sunt omnipotentis Christi miracula. De beato ergo Maurilio non solum generales et cotidianas quas per eum dominus operabatur virtutes sed vel speciales tantum et praecipuas scribere digne quis poterit? 131 Vnum sed tarnen adhuc mirabile miraculum quod nostris omnibus et multis iam aliis regionibus est notum qualiter per eum dominus fecerit adnectemus. Peregrinus quidam dum hiemali tempore paenitentis habitum gerens medicinam animae suae quaerendo vicos et urbes perplurimas circuiret, beatum Maurilium cuius iam bonitatis famam audierat, quatinus ab ipso verbum salutis audire potuisset, longius exul a patria cum aliis peregrinis iterator
Abbreviated transcription (Latin):
catecuminus de numero ȩcclesiȩ
sibi commisse absente maurilio
tam uehementem febrem incur-¬
rerat: ut antequã sacri fontis
baptismate regenerari potuisset
sp̃m exalaret. Nec mora parentes
ipsius non sine immensis ac crebris
suspiriis singultibusq atq lacrimis.
dum locus funeri p̃ꝑaretur eum
adęccł̃iam detulerunt: cum subi-¬
to beatus maurilius adesse nunti-¬
atur. Qui comꝑto qđ sine bap-¬
tismatis remedio. ultimo funge-¬
retur officio: ingemuit. Tum sen¬¬
tiens ꝑ sp̃m sibi ad eẽ uirtutem:
egredi omnes cellulam inqua cor-¬
pus iacebat sponte p̃cepit. Ubi
singularis cum puero remanens
de more ꝓstrauit se moratione
cum gemitu. Et rigans lacri-¬
mis solum: uix tantum spatio
unius hore int̾cesserat: uidit
defunctum palpitante sp̃u
paulatim inenbris omnib cõ-¬
moueri. Quem statim ut de
oratione surrexit. parentib
qui ꝓforibus asstiterant uniũ
et incolumen reddidit: ac sacro
baptismate consecrauit. Duo

Expanded text:
catecuminus de numero ecclesiae catecuminus de numero ecclesiae sibi commissae absente Maurilio tarn vehementem febrem incurrerat, ut antequam sacri fontis baptismate regenerari potuisset, spiritum exhalaret. Nec mora parentes ipsius non sine inmensis ac crebris suspiriis singultibusque atque lacrimis, dum locus funeri pararetur, eum ad ecclesiam detulerunt, cum subito beatus Maurilius adesse nuntiatur. 128 Qui comperto quod sine baptismatis remedio ultimo fungeretur offitio ingemuit. Tum sentiens per spiritum sibi adesse virtutem, egredi omnes cellulam in qua corpus iacebat sponte praecepit, ubi singularis cum puero remanens de more prostravit se in oratione cum gemitu et rigans lacrimis solum, vix tantum spatio unius horae intergresso, vidit defunctum palpitante spiritu paulatim membris omnibus commoveri, quem statim ut de oratione surrexit parentibus qui pro foribus astiterant vivum et incolumem reddidit ac sacro baptismate consecravit. 129 Duos
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑: occulis hȩc uidere meru¬
ere corporeis. Bubula uero gre-¬
gi suo statim mitior se oue im¬
miscuit. et neminem deinceps
lesit: et nunquã aliquid mali
ꝑtulit. Quadam namq die
dum ꝑmeduane fluuium na-¬
uali subuectione in ligeris alue-¬
um secure descenderẽt: mauri-¬
lius ieiunio fatigatus et orati-¬
onẽ. innauis puppe paululum
obdormierat. cũ subito huma-
cere fluctus. ita ut cadentibus
desuꝑ limphis submergi nauis
autumaretur inundis. Tunc
discipuli timore ꝑt̾riti excita-¬
uerunt eum dicentes. Exur-¬
ge quantocius et succurre mau-¬
rili: insup̃mo mortis naufragio
constitutis. Exꝑgefactus aut̃.
clementius inquit. Qđ ame quȩ
liquoris erat uascłm ampulla.
mox ut oleum cũ oratione et
signo sc̃ȩ crucis ingurgitem res-¬
ꝑsit: illa seuiens tempestatis
ꝓcella temperatis flatibus. equa¬
tisq undarum molibus extem¬
plo cessauit. Leti ergo et incolu¬
mes: ut optauerant᷑ ꝑuenerunt
ad portum.Adolescens quidã

Expanded text:
bantur oculis haec videre corporeis meruerunt. Bubula vero gregi suo statim mitior se ove inmiscuit et deinceps neminem laesit et nunquam aliquid mali pertulit. 124 Quadam namque die dum per Meduanae fluvium navali subvectione in Ligeris alveum secure descenderet, Maurilius ieiunio fatigatus et oratione in navis puppe paululum obdormierat, cum subito humanicere fluctus, ita ut cadentibus desuper limphis submergi navis autumaretur in undis. 125 Tum discipuli timore perterriti excitaverunt eum dicentes: Exurge quantotius et succurre, Maurili, in supremae mortis naufragio constitutis. Expergefactus autem illis clementius inquit: Quod mihi quliquoris erat vasculum ampulla, mox ut oleum cum oratione et signo sanctae crucis in gurgitem respersit, illa saeviens tempestatis procella temperatis flatibus aequatisque undarum molibus extemplo cessavit. Laeti ergo et incolumes ut aptaverant pervenerunt ad portum. 127 Adolescens quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ctior uniuersis: quȩ sola fuisti
digna portare talentum huius
sentẽ cat̾uam. intuis hodie lau¬
dibus congregatã. et tuo uexillo
signatam. Hoc cũ imꝑator dixis¬
Set: p̃ciosissimã partem ligni quã
secũ detulerat loco suo restituit.
Tunc renouante dõ antiqua
miracula: die eodem mortuuis
unus recepit ꝓpriam uitam.
Paralitici. iiii. adepti sunt sanita¬
tem amissam. Leꝓsi decem:
cutis receperunt᷑ munditiam.
Quindec̃i quoq ceci: luci sunt
restituti. Piurimi quoq ademo-¬
nibus erepti: multi quoq alii
sunt a uariis infirmitatibus li¬
tibus. reddens priuilegia aucto¬
ritate ꝓpria restituens captiuos
in ꝓpria donans oportuna p̃si¬
dia omnibus constantinopolĩ
rediit fretus diuina uirtute.¬
signaculo. et miracłorum plu¬
rima incrementa oꝑante dño

Expanded text:
ctior universis! quae sola digna ctior universis! quae sola digna fuisti portare talaesentem catervam, in tuis hodie laudibus congregatam, et tuo vexillo signatam. Haec cum dixisset, pretiosissimam partem ligni, quam secum detulerat, loco suo restituit. Tunc renovante Domino antiqua miracula, die eodem mortuus unus recepit propriam vitam; paralytici quatuor adepti sunt sanitatem amissam; leprosi decem cutem receperunt mundam; quindecim quoque caeci luci sunt restituti; plurimi quoque a daemonibus erepti, multique a variis sunt infirmitatibus litibus, reddens privilegia auctoritate prolata, restituens captivos in propria, dans opportuna praesidia; Constantinopolim rediit, fretus divina pesignaculo, miraculorum plurima incrementa, donante Do
Abbreviated transcription (Latin):
signibus. discalciatus ꝓtinus.
linea tantum zona precinctus.
erucem dnĩ in manus suscipiers.
ꝑfusus faciem lacrimis adcelũ
occulos erigens: ꝓꝑat ad por-¬
tam usq ꝓgrediens. Max illo
humiliter ꝓpinquante duricia¬
lapidum celeste ꝑsensit imꝑiũ.
Ptatimq porta subrigens:
liberum intrantibus patefecit
ingressum. Odorq: suauissi¬
mus qui uolitante diuinitus
aura de ꝑsarũ ꝓuintia ꝑ lon-¬
gua terrarum spacia ieroso¬
limis fuerat illapsus. mom̃ito
eodem quo de fano chosdroe
scã crux fuerat eraclio baiu-¬
lante egressa tunc rediit: om-¬
ter infudit. Uincebat enim
aromata omnia: terebinti qͦq
naturam. et balsami atq mir¬
re. Confestim gͥ popularis
gaudii fauor inaltum sublatꝰ.
diuinam laudabat potentiam.
Sicq gloriosus augustus erũ¬
pens inlaudibus:ait. Ocrux
niueis candoribus. radiante
nr̃e salutis. O crux splendi.¬
di or astris. mundo celebris. ho¬
minibus multũ amabilis. san-¬

Expanded text:
imperii insignibus, discalceatus, protinus, imperii insignibus, discalceatus, protinus, lintea tantum zona praecinctus, crucem Domini manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum oculum erigens properabat, ad portam usque progrediens. Mox illo humiliter propinquante, duritialapidum coeleste persensit imperium, statimque porta se subrigens liberum intrantibus patefecit ingressum. Odorque suavissimus qui, volitante divinitus aura de Persarum provincia, per longa terrarum spatia Hierosolymis fuerat illapsus momento eodem quo de fano Chosroe sancta crux fuerat Graccho bajulante egressa, tunc rediit, omnter infudit. Vincebat enim aromata omnia terebinthi natura vel balsami atque myrrhae. Confestim igitur popularis gaudii favor in alto sublatus Dei laudabat potentiam; sicque gloriosus Augustus erumpens in laudibus ait: O cruxniveis candoribus radiante nostrae salutis! O crux splendidior astris, mundo celebris, hominibus multum amabilis, san
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosissime crucis quos impiꝰ
asportauerat. ierusoliman ꝓ-¬
puli cum ramis palmarũ et
cereis ac lampadibus et diuer-
sis gle apparatibus cũ ymnis et
canticis obuiam alii ꝑgunt:
atq alii sub sequuntur. Cumq
imꝑator de monte oliueti des-¬
cendens. ꝑ eam portam quam dñs
intrauerat quando adpassionẽ
ornamentis imꝑialibus decoratus
uoluisset intrare: repente lapides
porte descendentes clauserunt se
inuicem. et factus ẽ paries unus.
Cumq mirarentur attoniti. et ni-¬
mio merore constricti: respicientes
inaltum uiderunt signum crucis
incȩlo flammeo fulgore splende¬¬
re. Angłs enim dñi accipiens il-
lito manibus: stetit supra portã
et ait. Quando rex cȩlorũ dñs to-¬
cius mundi passionis suȩ sacra-
tũ introiuit: non se purpuratum
nec diademate renitentem exhi¬
uit. sed humilis aselli terga in¬
sidens. cultoribus suis humilita¬
ts exempla teliquit. His dictis:¬
Tunc imꝑator gaudens in dño

Expanded text:
gloriosissimum lignum crucis, quod impius gloriosissimum lignum crucis, quod impius asportaverat, Hierosolymam depuli cum ramis palmarum, cereis et lampadibus vel diverso gloriae apparatu, cum hymnis et canticis obviam alii pergunt, atque alii subsequuntur. Cumque imperator de monte Oliveti descendisset per eam portam quam Dominus intraverat quando ad passionem ornamentis imperialibus decoratus, sedens voluisset intrare, repente lapides portae descendentes, clauserunt se invicem, et factus est paries unus. Cumque mirarentur attoniti, nimio terrore constricti, respicientes in altum, viderunt signum sanctae crucis in coelo, flammeo fulgore resplendere. Angelus enim Domini aspiciens illud in manibus, stetit super portam et ait: Quando rex coelorum Dominus totius mundi passionis sacramenta proiit non se purpuratum, nec diademate nitentem exhi requisivit, sed humilis aselli terga insidens, cultoribus suis humilitatis exempla reliquit. Tunc iTunc imperator gaudens in Domin
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam omnes eum exosum
habebant. Nec immerito. Quip¬
pe qui manifeste dõ erat contra¬
rius. quomͦ acreatura dĩ posd
ẽẽ amatus: Cumq treme factꝰ
salutationis uerba ꝓferret: era¬
clius respondit. Si uis salutem
habere. ꝓ eo qđ lignum sc̃ȩ cru¬
cis quãuis indignꝰ honorifice¬
tamen iuxta modulũ tuum
tract̾asti. si credere dñõ ihu xp̃o¬
uolueris. et seruum te istius ẽẽ cu
ius ego sum famulus inueritate
confessus fueris. regnum tibi ꝑsa-¬
rum tantũ cum patrimonio et
geris: mox meo gladio interibis.
Cumq ille nequaquã adquies¬
ceret: eraclius extracto gladio.
caput illius amputauit. Sepe-
rimandauit: ipseq eum de sa-¬
cro fonte suscepit. Erat enim
decem annorum. descriptionẽ
etiam regni ꝑsarum sub eius
nomine fecit: totumq argen-¬
tum turris illius in p̃dam sui
exercitus deputauit. Aurum
silia: adrestaurationẽ ȩcclesiarũ
quas tirannus destruxerat.
reseruauit. Suscipiens gͥ lignũ

Expanded text:
superbiam eum omnes exosum superbiam eum omnes exosum habebant; nec immerito, quippe qui manifeste Deo erat contrarius, quomodo a creatura Dei esse potuisset amatus? Cumque tremefactus salutationis verba proferret Graccho, ille respondit: Si vis salutem habere, pro eo quod lignum sanctae crucis, quamvis indignus, honorifice juxta modulum tuum tractasti, si credere Domino Jesu Chrivolueris, et servum te illius esse promiseris cujus ego sum famulus, in veritate confessus fueris, regnum tibi Persarum tantum cum patrimonio et geris, mox meo gladio interibis. Cumque ille nequaquam acquiesceret, Gracchus extracto gladio caput illius amputavit. Tamen ri jussit, ipseque eum de sacro fonte suscepit; erat enim decem annorum. Descriptiones etiam regni Persarum sub ejus nomine fecit, totumque argentum turris illius in praedam sui exercitus deputavit, aurum silibus ad restaurationem ecclesiarum, quas tyrannus destruxerat, reservavit. Suscipiens igitur
Abbreviated transcription (Latin):
populo hȩc pactio placuisset:
inuicem contra se ut dictum ẽ
tis medio sunt congressi. Tan¬¬
dem pulsatus dñs lacrimis xp̃ia¬
norum. ꝑ uirtutẽ sc̃ȩ crucis cui
se plenius eo die memoratus
hoste triumphum. Tantaq m̃¬
tis mutatio chosdroe inuasit
exercitum ut non solum p̃dictã
pactionem nequaquã uellent
trans cendere: sed etiam uolun-¬
tarie cũ omni sua familia atꝙ
ꝓle eraclio se subderent tam po¬
testate quã fide. Quos ille benig¬
niter suscipiens. in hoc illis clem̃¬
ciam uitȩ prestitit: ut omnes ad
baptismum conuolarent. Quod
ita factũ ẽ: ut om̃s pariter bap¬
autẽ. xp̃ianissimus princeps
cũ suo tantũ exercitu regna
quȩ chosdroe tenuerat cirẽqͦq
plustrans: ad sedem ipsius ꝑue¬
nit. Et cũ paucis adeum ascen¬
dit: sedentemq eum inthrono
aureo repperit. Nullus namq
exeius exercitu fuerat. qui ei
exercitũ belli aliquatenus nun¬
tiasset: quia ꝓpt̾ suȩ crudelitatis

Expanded text:
populo haec pactio placuisset, populo haec pactio placuisset, invicem ut dictum est tis medio sunt congressi. Tandem pulsatus Dominus lacrymis Christianorum, per virtutem sanctae crucis, cui se die eodem memoratus hoste triumphum; tantaeque mentis mutatio Chosroe invasit exercitum, ut non solum praedictam pactionem nequaquam vellent transcendere, sed etiam voluntarie, cum omni sua familia atque prole Graccho se subderent tam potestate quam fide. Quos ille benigniter suscipiens in hoc illis clementiam praestitit, ut omnes ad baptismum convolarent: quod ita se facturos esse omnes pariter spautem Christianissimus princeps cum suo tantum exercitu regna quae Chosroe tenuerat circumquaque perlustrans, ad sedem ipsius venit. Cum paucis ad eum ascendit, sedentemque eum in throno aureo reperit. Nullus namque ex ejus exercitu fuerat, qui ei excidium belli aliquatenus nuntiasset, quia propter suae crudelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ebatur. In hoc itaq loco sedem
sibi ꝑauerat: atq iuxta eam qͣsi
collegam crucem dñicam posu¬
erat. Filioq suo regno tradito:
ipse infano huiscemodi reside¬
bat. Illo itaq temꝑe eraelius ar-¬
cem tenebat imꝑii. uir armis¬
strenuus. lingua eruditus. corꝑe
decorus. Et quãuis scłaribus
actib deditus. totus tamen erat
catholicus: et erga dĩ cultores
supplex beniuolus ac deuotus.
Pergens gͥ filius chosdroe con-¬¬
tra eraclium: iuxta danubium
magnum fluuium cũ suo con-¬
sedit exercitu. Tandem inspiran¬¬
te clementia saluatoris. utrisq
principibus placuit. ut ipsi sin-¬
guli inmedio ponte fluminis
dimicaturi confligerent: et cui
sors uictoriam contulisset. ipse
sine dampno utriusq exercitus
imꝑium usurparet. decretum
etiam cũ iuramento ꝓcessit. ut
si aliquis exeorum popło pͥncipi
suo inauxilium uenire p̃sũpsisset.
cruribus excisis et brachiis in flu-¬
mine mergeretur: Cumq utriq

Expanded text:
ebatur. In hoc itaque loco sedem ebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta ea, quasi collega Deo, crucem Dominicam posuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemodi residebat. Illo itaque tempore Gracchus arcem tenebat imperii, vir armistrenuus, lingua eruditus, corpore decorus, et quamvis saeculari actui deditus, totus tamen erat fide catholicus; et ergo Dei cultoribus supplex, benevolus ac devotus. Pergens igitur filius Chosroe contra Gracchum, juxta Danubium magnum fluvium consedit exercitus. Tandem inspirante clementia Salvatoris, utrisque principibus placuit ut ipsi singuli in medio ponte fluminis dimicaturi confligerent, et cui sors victoriam contulisset, ipse sine damno victorque exercitus imperium usurparet. Decretum etiam cum juramento processit ut si aliquis ex eorum populo principi suo venire in auxilium praesumpsisset, cruribus excisis et brachiis, in flumen mergeretur. Cumque utrique
Abbreviated transcription (Latin):
dampnationis interitum: uerũ
etiam siriã et palestinam atq¬
na quoq quȩ extra et infra limi¬
taneum glomerabant᷑ ꝑcircui.¬
tum suo crudelissimo subiecisset
dnãtui: ierus olimam abiit. et
ecclesias xp̃i subuertit totamq
finitimam regionem uastauit.
incendit: atq predauit. Ad se-¬
pulchrũ uͦ dnĩ cum uoluisset
accedere. territus rediit: sed ta¬
men ligni salutaris partem
quã religiosa regina ibi intesti¬
moniũ uirtutis reliquȩrat aspor-¬
tauit. Fecerat namq sibi turrem
argenteam inqua inter lucentibꝰ
gẽmas thronũ extruxerat au-¬
reum. ubi solis quadrigã et lu-¬
ne et stellarĩ imagines colloca-¬¬
uerat. et ꝑ occultas fistulas et¬
meatus aquas adduxerat: ut
quasi deus pluuiam desuꝑ uide.¬
retur infundere. Et dum sub¬
terraneo specii equis incircuitu
trahentibus circũacta turris
fabrica moueri uidebatur: qua¬
si quodãmͦ rugitũ tonitrui uix¬
ta possibilitatem artificis menti-¬

Expanded text:
damnationis interitum, verum damnationis interitum, verum etiam Syriam et Palaestinana quae extra et infra limitanea glomerabantur per circulum suo crudelissimo subjugaret dominatui. Hierosolymam advenit, ac ecclesias Christi subvertit, totamque finitimam regionem vastavit, incendit atque praedavit. Ad sepulcrum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit. Fecerat namque sibi turrem argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, et quasi deus pluviam desuper videretur infundi, et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabrica movere videbatur, quasi quodammodo rugitum tonitrui juxta possibilitatem artificis menti
Abbreviated transcription (Latin):
EMPORE illo
postꝗͣ constanti¬
no augusto con¬
tra maxentium
tirannum ꝓpe-¬
ranti ad bellum
signum sc̃e crucis celitus fuis¬
set ostensum. et ipso feliciter
obtinente triumphum. abhele-
na iam dicti principis matre
sc̃a crux fuisset inuenta. atq ꝑ
sanitatem egroti ac resurrecti-¬
onem mortui fuiss et euidenti
inditio uirtittis declarata: regi-¬
na uoti compos effecta ita saluta¬
re lignum seccari fecit ꝑ mediũ.
ut et crucem constantinopolim
deferret ad filium. et crucem ie-¬
rusolimis. tecis argenteis con¬¬
usa consilio: scilicet ut ubi fuerat
menbris dominicis aptata sup-¬
plicio iͣdem glorificata uenera-¬
retur apopulo. Multorum itaq
temporũ labente curriculo. cũ
exigente mole peccaminum
chosdroe quidã ꝓfanus et impiꝰ
regnũ adeptus est ꝑsarum. Qui
ut abincolis uicinarum gentiũ
quas impetu uastans barbarico
suo nefando subiugarat dñio
coli se iuberet ut dm̃. et uocari
regem regũ et dominũ dñanti¬
um. Nec hoc ei suffecit ad suȩ

Expanded text:
empore illo postquam, Constantino Augusto contra Maxentium tyrannum properante ad bellum, signum sanctae crucis coelitus fuisset ostensum, et ipso feliciter obtinente triumphum, ab na jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem Hierosolymis thecis argenteis consa sapiente consilio, scilicet ut ubi fuerat membris Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica veneraretur a populo. Multorum itaque temporum labente curriculo, cum, exigente mole peccatorum hominum,Chosroe quidam profanus et impius regnum est adeptus Persarum, qui ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem regum, et dominum dominantium. Nec hoc solum ei abundavit ad suae
Abbreviated transcription (Latin):
piscis iecore repererunt. Quas
recognoscentes. nimiũq miran¬
tes: turbabant᷑ attoniti metuen-¬
tes ne cũ ipsis maurilius naufra-¬
gium passus hominẽ exisset. De
tes ut mane reuerterent᷑ asseren-¬
sum dño tribuente uiderunt.
Nolite metuere. nec reuertamini
de itinere ceptum maturate ne-¬
godium: ꝓculdubio diu quesi-¬
tum et huc usq dilatum ur̃i

Expanded text:
piscis iecore reppererunt. Quas piscis iecore reppererunt. Quas recognoscentes nimiumque mirantes turbabantur attoniti. metuentes ne cum ipsis Maurilius naufragium passus hominem exisset. 87tes, ut de mari reverterentur, asserensum domino tribuente viderunt: Nolite metuere nec revertamini de itinere, coeptum maturate negotium, procul dubio diu quaesitum et huc usque dilatum
Abbreviated transcription (Latin):
Omniq fere europa circũ ita.
septimo tandem in partes gal¬
liȩ reuertentes anno. et mini¬
me quẽ quȩrebant inuento du¬
ctu diuino ad portũ occeani ma.¬
ris. qui inbritannia minori ma-¬
net cursu auido ꝑuenerunt:
quatinus eis mare quẽ inueni-¬
re non poterant. transmare
quęrere niterent᷑. Prestolantes
igit᷑ nauim cũ qua ceptũ exple-¬
re ualerent obsequiũ: dũ reside¬
tent inlittore scriptũ qđ supra
diximꝰ inuenerunt insilice. Hic
transiit maurilius. andegauorũ
episcopus. De tam euidenti igit᷑
alacres effecti inditio: trans
pontũ abiere securi. Haud lon-¬
ge autẽ adhuc acta puppis a
uttore. cũ lenis flatib et pendu¬
lo uelo ac mare tranquillo medios
iã salis fluctꝰ sulcare secura ce¬
pisset: repente immanis emersus
egurgite piscis ꝓsiliuit in argi.
de quo cum deoꝰ grãs retulies e.
ipsumq piscẽ exenterare cepis¬
sent: reliquiarũ claues quas
maurilius in mari ꝑdiderat. in

Expanded text:
Omnique fere Europa circuita, Omnique fere Europa circuita, septimo tandem in partes Galliae revertentes anno et minime quem quaerebant invento, divino ductu ad portum oceani maris qui in Britannia manet minori cursu avido pervenerunt, quatinus cis mare quem invenire non poterant trans mare quaerere niterentur. 84 Praestolantes igitur navem, cum qua coeptum explere valerent obsequium, dum residerent in litore, scriptum quod supra diximus invenerunt in silice: Hic transiit Maurilius Andecavorum episcopus. De tarn evidenti igitur alacres effecti inditio trans pontum abiere securi. 85 Haud longe autem adhuc acta puppis a litore, cum lenis flatibus et pendulo velo ac mari tranquillo medios iam salis fluctus sulcare secura coepisset, repente immanis emersus e gurgite piscis prosilivit in Argim. 86 De quo cum deo gratias retulissent ipsumque piscem exenterare coepissent, reliquiarum claves quas Maurilius in mari perdiderat in
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus quibꝰ necesse fuerit ex
eisdẽ sufficienter tribueret. et
tamen olera nunquã deficerent.
Vnde ꝑ pluribus placebat: et
pene abomnib amabatur. Inte
rea plebs andegauorũ celitus
quondam sibi dato uiduata
pastore ñ minimo pauore ꝓcel¬
litur: crebrisq uisionibus mina¬
tur. ꝑ sepe etiam admonet᷑ ut
ꝓprium pastorẽ circ̃quaq ꝑqui-¬
rerent: nisiq maurilius inuentꝰ
suȩ redderetur ecclesiȩ. urbẽ an¬
degauem fore celerius subuersu¬
ram. Vnde eius dẽ regionis to-¬
ta nobilitas. sed et uulgaris
imm̃sitas collatione facta inu-¬
nũ conuensre decretũ: eligen-¬
tes e conciuib quatuor diffuse.
uirtitis ac fidei uiros. Quibꝰ
qui necessarii adtanti itineris
erant supplenda negocia sũp-¬
tibus exuoto collectis: p̃cipnurt
ne unquã reuerterent᷑. nisi priꝰ
ꝓprium inuenissent patronũ.
Qui functi legatione et deuotiꝰ
iussa exequentes: urbes omnes
opidaq uel uicos p̃ter legunt.

Expanded text:
omnibus quibuscumque necesse fuerat ex omnibus quibuscumque necesse fuerat ex eisdem sufficienter tribueret et tamen holera nunquam deficerent. Vnde perpluribus placebat et paene ab omnibus amabatur. 81 rea plebs Andecavorum e caelitus sibi quondam dato viduata pastore non minimo pavore percellitur crebrisque visionibus minatur, persaepe etiam admonetur, uti proprium pastorem circumquaque perquirerent, nisique Maurilius inventus suae redderetur ecclesiae, urbem Andecavam fore celerius subvertendam. 82 Vnde eiusdem regionis tota nobilitas sed et vulgaris inmensitas collatione facta in unum venere decretum eligentes e concivibus quattuor diffusae virtutis ac fidei viros. Quibus qui necessarii ad tanti itineris erant supplenda negotia, sumptibus ex voto collatis, praecipiunt, ne umquam reverterentur, ni prius proprium invenissent patronum. 83 Qui functi legatione et devotius iussa sequentes urbes omnes oppidaque vel vicos praeterlegunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenisset ad mare: diuina om-¬
ipotentis dĩ ꝓuidente clem̃tia.
qui manebat inlittore diem
transitus sui exarauit in lapide.
Sicq ascensa pupi: inchoati iti-¬
neris cepit maturator existere.
Cũ autem ꝓcessisset inaltũ. et
quare reliquiarũ claues secum
detulerit cogitaret: insidiante
humani generis inimico.tit do-¬
lorem sc̃o uiro suꝑ dolorem im¬
poneret. repente claues elapse¬
de manibus sũmerguntur in
equore. Tunc cũ lacrimis id fer¬
tut exclamasse maurilius: qđ
postea rei ꝓbauit euentus. Ni-¬
si inquit has iterũ claues uide-¬
re meruero: patriam urbẽq
nunquã repetam quã effugio.
Transmisso gͥ mari. quo quis
esset. abscondere potuisset: mu-¬
tato habitu uni regionis pͥnci-¬
pum adhesit. ꝓfessus sel ortola-¬
num fore: quatinus corpus qđ
ieuniis uigiliis et orationibus
castigare decreuerat ne ex toto
Qui cum tali ꝓficeretur mini¬
sterio: tantam copiam eius me¬¬
ritis dñs oleribus dabat. ut et

Expanded text:
pervenisset ad mare, divina omnpervenisset ad mare, divina omnipotentis dei providente clementia qui manebat in litore diem transitus sui exaravit in lapide sicque ascensa puppi inchoati itineris coepit maturator existere. 78 Cumque processisset in altum et quare reliquiarum claves secum detulerit cogitaret, insidiante humani generis inimico, ut dolorem sancto viro super dolorem imponeret, repente claves de manibus elapsae submerguntur in aequore. Tunc cum lacrimis id fertur exclamasse Maurilius, quod postea rei probavit eventus: Nisi, inquit, has iterum claves videre meruero, patriam urbemque nunquam repetam quam effugio. 79 Transmisso igitur man, quo quis esset abscondere potuisset, mutato habitu uni regionis principum adhaesit, professus se ortolanum fore, quatinus corpus quod ieiuniis, vigiliis et orationibus castigare decreverat, ne ex toto Qui cum tali praeficeretur ministerio, tantam copiam eius meritis dominus holeribus dabat, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
resuscitabit corꝑa. aut adpenã.¬
tum mauriliũ gloriosũ antistitẽ
suũ post septimum depositiõis
annũ mortuũ resuscitauit pue-¬
rum satis crede possumus.
Sane beato testante papa
gregorio: fides ñ habet meri-¬
tũ. cui humana racio prebet
qui ñ firme crediderit: quod
inscĩs et ꝑ scõs suos alia multa
quȩ et p̃misimꝰ dñs oꝑari dig¬
credere ualebit. Beatissimus gͥ
maurilius expleto sancte solen-¬
nitatis capitello obituq pueri
qui absq karismatis dono ex-¬
cesserat ꝑ cognito. totũ id suȩ
dissitudini depitauit: lacrimis
multo temꝑe irremedialibus
suȩ culpã lugens in obedientie.
Cui cũ nec ista sufficerent. diu
multumq quid ageret secũ am-¬
mo colluctante: tandẽ repꝑit
qđ inter conciues tante negli-¬
gentie piaculum plene expiare
nequiret. nisi singularis elapsus
te exinde semet ipsũ eripuit :¬
ex scõrũ reliquiis quib sc̃a ande¬
gauensis mat̾ eccłia decorabat᷑

Expanded text:
resuscitabit corpora aut adresuscitabit corpora aut adtum Maurilium gloriosum antistitem suum post septimum depositionis annum mortuum resuscitaverit puerum, satis credere possumus, sane beato testante papa Gregorio: Fides non habet meritum, cui humana ratio praebet non istud firme crediderit, quod in sanctis et per sanctos suos alia multa quae et praemisimus dominus operari digcredere valebit 76 Beatissimus igitur Maurilius, expleto sanctae sollempnitatis capitello obituque pueri qui absque carismatis dono excesserat percognito, totum id suae desitudini deputavit lacrimis multo tempore inremediabilibus suae culpam lugens inoboedientiae. Cui cum nec ista sufficerent, diu multumque quid ageret secum animo colluctante, tandem repperit, quod inter concives tantae neglegentiae piaculum plene expiare nequiret, ni singularis elapsus te exinde semet ipsum eripuit ex sanctorum reliquiis, quibus sancta Andecavensis mater ecclesia decorabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nos tam̃ minime reticebimꝰ qđ
uerũ ẽẽ scimus: quia ad głam
xp̃i laudemq antistis sui res ẽ.
condigna describi. Nam nouimꝰ¬
dicente ꝓpha quia omnia quȩ¬
cũq uoluit dñs fecit incęlo et
interra: in mari et in omnibus
abyssis. Et iterum: quia in scĩs
suis idem ipse ẽ. mirabilis. Si enim
credimus qđ fide obtenta adius-¬
sionem unius hominis sol. luna.
ceteraq sydera spacio uniꝰ diei
immobilia substitere. et qđ ad ꝑ-¬
cussionem uirge moysi mare in
geminas ẽ. partes diuisum. siccaq
oreb petra ꝑ largas euomuit un-¬
das. quodq contra naturam in-¬
telligibiles asina edidit pauefa-¬
cta loquęlas. adpeticionẽq heliȩ
tribus annis et medio ne plue-¬
ret reseratum ẽ cęlum. iterũq cũ
idemq ꝑ crucis misterium mor¬
tis destruxit imꝑium. qđq etiã
ꝑ ipsum infine scłi ds̃ pat̃ mor-¬
tuorũ om̃iũ hominũ exinicio
incineres redacta submom̃to

Expanded text:
nos tarnen minime reticebimus, quod nos tarnen minime reticebimus, quod verum esse scimus, quia ad gloriam Christi laudemque antistitis sui res est condigna describi. 73 Nam novimudicente propheta, quia omnia quaecumque voluit dominus fecit in caelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis, et iterum, quia in sanctis suis idem est ipse mirabilis. 74 Si enim credimus, quod fide obtenta ad iussionem unius hominis sol, luna caeteraque sidera spatio unius diei immobilia substitere et quod ad percussionem virgae Moysi mare Rubrum in geminas est partes divisum siccaque Horeb petra perlargas evomuit undas quodque contra naturam intelligibiles asina edidit pavefacta loquelas ad petitionemque Heliae tribus annis et medio ne plueret seratum est caelum iterumque cum idemque per crucis mysterium mortis destruxit imperium quodque etiam per ipsum in fine saeculi deus pater mortuorum hominum omnium ex initio in cineres redacta sub momento
Abbreviated transcription (Latin):
um habuit quendã cecũ. ex ute¬
ro matris suȩ carentem lumine.
Qđ cum sibi a dñõ tribui ꝑ me¬
rita beati maurilii fideliter po¬
stularet: beatus antistes pau-¬
lisꝑ erubuit. Sed cũ suꝑ ocłos ip-¬
sius signũ sc̃ȩ crucis imprimeret:
erumpente mox sanguine cum
dolore lumen qđ nunquã habue-¬
rat habere ꝓmeruit. Tam̃ ho-
mo ipse ꝓamore beati maurilii.
eidẽ beati petri traditus basilice
deseruiuit. Sequenti siquidẽ
die beato maurilio antistite in ea¬
dem beati petri apłi basilica scã
solennia celebrante: aduenit
cũ moriente puero matrona cui
quondã sterili eundẽ ut nasceret᷑
ante episcopatũ apud dñm suis
meritis obtinuerat: postulans
ut filio suo quẽ dño habendũ
obtulerat manuum suarum
impositione sp̃m sc̃m daret. an-¬
tequã obiret. Sed remorante
in scã corꝑis ac sanguinis xp̃i con-¬
secratione paululũ p̃sule: puer
ximus illud fortunatꝰ omiserit.

Expanded text:
um habuit quendam caecum ex uteum habuit quendam caecum ex utero matris suae carentem lumine. 69 Quod cum sibi a domino tribui per merita beati Maurilii fideliter postularet, beatus antistes pauler erubuit. Sed cum super oculos ipsius signum sanctae crucis imprimeret, erumpente mox sanguine cum dolore lumen quod numquam habuerat habere promeruit. 70 Tarnen homo ipse pro amore beati Maurilii eidem beati Petri traditus basilicaedeservivit. 71 Sequenti si quidem die beato Maurilio antistite in eadem beati Petri apostoli basilica sancta sollempnia celebrante, advenit cum moriente puero matrona, cui quondam sterili eundem ut nasceretur ante episcopatum apud dominum suis meritis obtinuerat, postulans ut filio suo quem domino habendum obtulerat manuum suarum impositione spiritum sanctum daret, antequam obiret. Sed remorante in sancta corporis ac sanguinis Christi consecratione paululum praesule, puer ximus illud Fortunatus omiserit,
Abbreviated transcription (Latin):
cula fierent.Nam uerbis tantũ:
demones effugabat. E grotos
uͦ: sola oratione curabat. Sed et
cecis imposito crucis signo: ui¬
sum reddebat. Sane ꝑaliticos
sepissi me adpristinam corꝑis
soliditatem: uerus medicus: me-¬
rito medicante reuocabat. Sunt
etiam et ꝑ plurima alia eius mi-¬
racula: quȩ licet scripta non
inueniantur: tam̃ qr uera sunt
deficere ñ possunt: sed multorũ
ore celebrantur. Talis igit᷑ uir
dei antistes maurilius apostolica
simplicitate redimit᷑. cordisq
puritate ꝑlucidus: sine int̃mis.¬
sione ꝓ sibi cõmisso xp̃i grege
inuigiliis et orationibus atq̃ ie-¬
iuniis totũ sese dño mancipa¬
bat ut antiquus hostis diabolꝰ
qui circuit tanquã leo quęrens
de unitate quẽ deuoret ȩcclesie.
nullam exouibus sibi creditis
tẽptando posset lede aut aufer-
dignitatẽ temꝑe dũ de basili-¬
ca beati petri apł̃i egrederetur.
ubi ꝑuigil morationibꝰ totam
noctẽ insomnẽ duxerat: obui-¬

Expanded text:
cula fierent. 65 Nam verbis tantum cula fierent. 65 Nam verbis tantum daemones effugabat, aegrotos vero sola oratione curabat, sed et caecis imposito crucis signo visum reddebat. Sane paraliticos saepissime ad pristinam corporis soliditatem verus medicus merito medicante revocabat. 66 Sunt etiam et perplurima alia eius miracula, quae licet scripta non inveniantur, tarnen quia vera sunt deficere non possunt, sed multorum ore celebrantur. 67 Talis igitur vir dei antistes Maurilius apostolica simplicitate redimitus cordisque puritate perlucidus sine intermissione pro sibi commisso Christi grege in vigiliis et orationibus atque ieiuniis totum se se domino mancipabat, ut antiquus hostis diabolus, qui circuit tanquam leo quaerens de unitate quem devoret ecclesiae, nullam ex sibi ovibus creditis tempdignitatem tempore, dum de basilica beati Petri egrederetur, ubi pervigil in orationibus totam noctem insomnem duxerat, obvi