comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patrem in spu& ueritate. Veriitaq quia iuxta scĩ ficationem sp̃s & traditionẽ
ueritatis patremadoramus sineullo erroris obstaculo. Nosenim nescimus
pnobis atq transponit in omnemueritatem. Idcirco nulla magis sp̃italis oratio
neq ꝓfusior quamq a filio quiest ueritasex eiusore ꝑcepimus. Amicaenim
& familiaris oratio est dm̃ desuo ipso precipienterogare: & adaurespaternas xpĩ ascen¬
deremandata. Quidigitur putas agnosc& pater filii sui uerba ⁊ ergocum pre¬
cemfacimus id eointra cubiculum intrareiubemur. ut qui habitat xp̃s intus i p
pectore ipsesit& muoce. Alio quinsinedõ apud dm̃ preces fundere. Aerem uerbis
implerepossumus ꝓfecco effectum operis nequaquam obtinebimus Sicergo
inquit uosorabitis: Et quidestdicere sicergo uosorabitis. nisinonut hypocritȩ

Expanded text:
Patrem in spiritu et veritate. Veri itaque, quia, juxta sanctificationem spiritus et traditionem Patrem in spiritu et veritate. Veri itaque, quia, juxta sanctificationem spiritus et traditionem veritatis, Patrem adoramus sine ullo erroris obstaculo. Nos enim nescimus postulat pro nobis, atque transponit in omnem veritatem. Idcirco nulla magis spiritalis oratio neque profusior, quanquam a Filio, qui est Veritas, ex ejus ore percepimus. Amica enim et familiaris oratio est, Deum de suo, ipso praecipiente, rogare, et ad aures paternas Christi ascendere mandata. Quid igitur putas, agnoscetne Pater Filii sui verba? Ergo cum precem facimus, ideo intra cubiculum intrare jubemur, ut qui habitat Christus intus in pectore, ipse sit et in voce. Alioquin sine Deo apud Deum preces fundere, ac rem verbis implere possumus profecto; effectum operis nequaquam obtinebimus. Sic ergo, inquit, vos orabitis: Et quid est dicere Sic ergo vos orabitis? nisi, non ut hypocritae,
Abbreviated transcription (Latin):
quod solus habeat consubstantialitatis optimum. cuncas su abonitate ꝑgratiã do¬
nar& indultum. Qua propter docuit prius nosconformes essedebere. Deinde
concessit quodipsehabebat exnaturaditatis. nobis ꝑadoptionis gratiã possider
Quidigitur ordinabilius dici potest quiduepotentius ⁊ quid benignius.
uel quid largiusquam quod presirat nobis & docuit nos compasticipesee nominiseius
& dignitatis fecit esse consortes: hincestergo quod inter c&era salutariasua
monita & precepta diuina quibuscredentibus consuluit adsalutem. ꝓposuit &iam
orandi formam. instituit qualitatem. tradidit disciplinam. monuit quid p&endũ
dedit ausumadoptionis. ut dum interius in nobis apud patrem p&imus. facilius
audiamur. Impleuit denique quod promiserat qui aueriadoratores adorabt̃

Expanded text:
quod solus habebat consubstantialitatis optimum; cunctis sua bonitate per gratiam doquod solus habebat consubstantialitatis optimum; cunctis sua bonitate per gratiam donaret indultum. Quapropter docuit prius nos conformes esse debere, deinde concessit, quod ipse habebat ex natura deitatis, nobis per adoptionis gratiam possidere. Quid igitur ordinabilius dici potest, quidve potentius? quid benignius, vel quid largius, quam quod praestitit nobis, et docuit nos comparticipes esse nominis ejus, et dignitatis fecit esse consortes? Hinc est ergo quod inter caetera salutaria sua monita et praecepta divina, quibus credentibus consuluit ad salutem, proposuit etiam orandi formam, instituit qualitatem, tradidit disciplinam, monuit quid petendum, dedit ausum adoptionis, ut, 317 dum interius in nobis apud Patrem petimus, facilius audiamur. Implevit denique quod promiserat, quia veri adoratores adorabunt
Abbreviated transcription (Latin):
nosoraredebere quam quod docuit magister ueritatis. & lic& aliis uerbis
frequenter oremus tamen quodaliud nonliceat orare minimedubitamus
pleri. ab inde filiorum a doptio coepit reformari Et siuiderit secisdem
iustitiae partibus faueri: nouerit se iure adoptionis filium uocari. & exeadem
adoptione paterna uiscera admisericordiam ꝑmereri Sinautem minus adtende¬
rii quod premittitur. timendum neoratio fiat ex secrabilif aliter ergo uiuere
quamut docuit. degenerare est agratia. ꝑ quam sibinosdspater ad optauit in
filios Aliter uero orare nonsolumignorantiae uerumerrorisculpa pregrauam᷑
Ex quoidemait. rec̃istis mandatadĩ ut traditiones uestras statuatis
Vndeoremus sicut docuit unicus filius patris. qui patrem suum scilic& anatura.
nostrum prestitit esseꝑ gratiam. Et honorem ꝓpriũ largitu s est hominibus. ut

Expanded text:
nos orare debere, quam quod docuit magister veritatis; et, licet aliis verbis nos orare debere, quam quod docuit magister veritatis; et, licet aliis verbis frequenter oremus, tamen quod aliud non licet orare minime dubitamuspleri, ab inde filiorum adoptio coepit reformari. Et, si viderit se eisdem justitiae partibus favere, noverit se jure adoptionis filium vocari, et ex eadem adoptione paterna viscera ad misericordiam promereri. Sin autem minus attenderit quod praemittitur, timendum ne oratio fiat exsecrabilis. Aliter ergo vivere quam ut docuit, degenerare est a gratia, per quam sibi nos Deus Pater adoptavit in filios; aliter vero orare, non solum ignorantia, verum erroris culpa praegravari. Ex quo idem ait: Rejecistis mandata Dei ut traditiones vestras statuatis . Unde oremus sicut docuit unicus Filius Patris, qui Patrem suum, scilicet a natura, nostrum praestitit esse per gratiam. Et honorem proprium largitus est hominibus ut,
Abbreviated transcription (Latin):
ba quaedicer&. Sed res & sententiarum intelligentiã ex affectu quid ex pos¬
cer& Alio quin numquam aliis uerbis orandum ess& quam eisdem inquibus
haecdocuit Nuncautem qui alonge aliter sentitur. idcirconon uerbis
apud eũ agimus. Sed affectumentis quem exeisdem uerbis ꝑcepimus cum fide
ac spe & caritatis obsequiodeuote implorantes eum quatinus ex uerbis accendatur
cornostrũ & seren&ur in p̃cibus. deinde ab ipsaintentione cordis inlustrati qđ
ipsedocuit fiducialiu simp&remus. Acꝑ hocexipsius doctrina cornostrumquĩ
oraredebeat paucisinlustratur uerbis: inlustratum uero non indicando cui
omniapatent. Sed supplicando qui a omnia potest affectuosius diffunditur
& exposcitcum caritate qđ iam spefidei ꝓcepisse presumitur. Spesuero non
In quonimirũ spuiamq clamamus abbapater. Hincliquido pat& non a liud

Expanded text:
ba quae diceret, sed res et sententiarum intelligentiam ex affectu quid exposba quae diceret, sed res et sententiarum intelligentiam ex affectu quid exposceret. Alioquin nunquam aliis verbis orandum esset, quam eisdem in quibus haec docuit. Nunc autem longe aliter sentitur. Idcirco non verbis apud eum agimus, sed affectu mentis, quem ex eisdem verbis percepimus, cum fide ac spe et charitatis obsequio devote implorantes eum, quatenus 316 ex verbis accendatur cor nostrum, et serenetur in precibus: deinde, ab ipsa intentione cordis illustrati, quod ipse docuit fiducialius impetremus. Ac per hoc, ex ipsius doctrina, cor nostrum quid orare debeat, paucis illustratur verbis; illustratum vero, non indicando cui omnia patent, sed supplicando qui omnia potest, affectuosius diffunditur, et exposcit cum charitate, quod jam spe fidei percepisse praesumitur. Spes vero nonIn quo nimirum Spiritu jamque clamamus: Abba, Pater. Hinc liquido patet, non aliud
Abbreviated transcription (Latin):
lementer preftaredign&ur. Vnde& composuitbreuissimam preces quomodo
salutemederemmisericors tribuer&. et nulla prepedir& uerborum ꝓlixitas
immofidutiaess& ex breuitatedictorum quod pius iud ex quibreui seuoluit
rogari oraculo citius annuat poscenti exuoto. Uerum tamen quam uis
pauca conposuerit uerba quibus nosdoceatorare. querendum tamen arbitror
curuel isdem paucis uerbis opussit ad eum quiscit omnia & nouit ut dictũ est
quid nobis necessesit antequam p&amus: Ad quodilico fatendum potius
rebusquas animogerimus & intentione cordiscum dilectione pura & simplicita¬
te affectus nos a geredebere apud dm̃ quam uerbis ut imp& remus : idcirco
sciendum uerba nosdocuisse ut eisdem docer& uerbis quidorareoporteat quatinx
exhis animus conciper&. & memoriȩ mandar& regulam orandi. Non uer¬

Expanded text:
clementer praestare dignetur. Unde et composuit brevissimam precem, si quomodo clementer praestare dignetur. Unde et composuit brevissimam precem, si quomodo salutem celerem misericors tribueret, et nulla praepediret verborum prolixitas, imo fiducia esset ex brevitate dictorum, quod pius judex, qui brevi se voluit rogari oraculo, citius annuat poscenti ex voto. Verumtamen, quamvis pauca composuerit verba quibus nos doceat orare, quaerendum tamen arbitror cur vel hisdem paucis verbis opus sit ad eum qui scit omnia, et novit, ut dictum est, quid nobis necesse sit, antequam petamus. Ad quod illico fatendum, potius rebus quas animo gerimus, et intentione cordis, cum dilectione pura et simplicitate affectus, nos agere debere apud Deum, quam verbis, ut impetremus. Idcirco sciendum verba nos docuisse, ut eisdem doceret verbis quid orare oporteat, quatenus ex his animus conciperet et memoriae mandaret regulam orandi: non ver
Abbreviated transcription (Latin):
quidam philo soforum suꝑ fluũdixerunt eumprecibus fatigari qui nouit singu¬
la &iamprius quamp&antur. Sed haecquestio ꝑfacile soluitur. siordo
debitus & iustitiapensatur. Siquidem aliud est ignoranti quodesciebat nar¬
rare. Aliuduero cultu religionis orareillum. cui subiectus essedebes. & apud
scientem p&ere ut accipias gratis quod exte antea non habueras.
Iuippelonge aliud est deuote implorare apud potiorem te suffragium & aliud
infirmonarrari quȩnescit Saneinunieorum iudiciũ est ignorantiȩ. in alte¬
rouero obsequiũ iustitiȩ Ibi fideliter referimus nescienti. hic supplicter
obsecramus & p&imus largitori. Vultenim ds̃ iurerogarise ut bonitase
diriu&ur ad plurimos. & tamen deuotio & statusiustitiȩ seru&ur apud subiec¬
tos Nonquasinesciens doceatur. Sed uelutbonus dñs suppliciter ueneratus

Expanded text:
quidam philosophorum superfluum dixerunt eum precibus fatigari, qui novit singuquidam philosophorum superfluum dixerunt eum precibus fatigari, qui novit singula etiam priusquam petantur. Sed haec quaestio perfacile solvitur, si ordo debitus et justitia pensatur. Siquidem aliud est ignoranti quod nesciebat narrare, aliud vero cultu religionis orare illum cui subjectus esse debes, et apud scientem petere ut accipias gratis quod ex te antea non habueris. Quippe longe aliud est devote implorare apud potiorem te suffragium, et aliud infirmo narrari quae nescit. Sane in uno eorum indicium est ignorantiae, in altero vero obsequium justitiae. Ibi fideliter referimus nescienti, hic suppliciter obsecramus et petimus a largitore. Vult enim Deus interrogari se, ut bonitas ejus derivetur ad plurimos, et tamen devotio et status justitiae servetur apud subjectos. Non quasi nesciens doceatur, sed velut bonus Dominus suppliciter veneratus
Abbreviated transcription (Latin):
sinculla intermissione orationessuas ꝓtelasse. Sed &dnm̃ꝑnotasse in oratione
atq in agonia ꝓlixiusorasse. Itaut sudoreiusquasigutta sanguinis interram
distillar&. Ex quodatur intelligi quod non multiplicatio precum & ꝓ¬
fusio iugis ex affectu diuiniamoris uel intercessioueniȩ damnatur. Sed qđ
tantum uerbotenus uacuas replere auras sineaffectione infideliter conten¬
dunt. Nimirũ quia sicut damnabileest cumhypocritisorare. ut abhomi¬
nibusuideantur. It amfidelitatis est cumgentilib: inmulti loquionosex au¬
diriputare. Nec intelligere saltim credendo quodds̃ cui prestosunt eaquȩ surt
quaeuefuerunt uel quaefutura sunt. ipsum priusscire quam p&amus quid
opusest nobis. De quo rectequȩritur sids̃ antea nouit quam p& amus quidopus
est apud scientem p&ere uel curlic& paucis uerbis orareiubeat. Nam &

Expanded text:
sine ulla intermissione orationes suas protelasse; sed et Dominum pernoctasse in oratione, sine ulla intermissione orationes suas protelasse; sed et Dominum pernoctasse in oratione, atque in agonia prolixius orasse, ita ut sudor ejus quasi gutta sanguinis in terram distillaret. Ex quo datur intelligi quod non multiplicatio precum et profusio jugis, ex affectu divini amoris, vel intercessio veniae damnatur, sed quod tantum verbotenus vacuas replere auras sine affectione infideliter contendunt. Nimirum quia sicut damnabile est cum hypocritis orare, ut ab hominibus videamur: ita infidelitatis est, cum gentilibus in multiloquio nos exaudiri putare, nec intelligere, saltem credendo, Deum, cui praesto sunt ea quae sunt, quaeve fuerunt, vel quae futura sunt, ipsum prius scire, quam petamus, quidquid opus est nobis. De quo recte quaeritur: si Deus 315 antea novit quam petamus, quid opus est apud scientiam petere, vel cur, licet paucis verbis orare jubeat? Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq dͥmadesse. Quorum in fida supplicatio poscebat ut siabess& quem ro¬
gabant moredemonum tan : demaduen. Uenien sautem quod prius nescie¬
rat ambagib uerborum ad discer&. Nec mirum itaq cumidolis famularent᷑:
simul ta coram surdis profunderent uerba nugatoria. prȩsertim cum nec ipsi de mo¬
nes sure possent antequamignari corum instruerentur eloquio quid obsecrantes uel¬
lent. Sed fidelis di orator non multorũ eg& uerborum. Neque illi narrare plurima
opus est cui omnia patent &ubiquescrutatur secretorũ archana & intensor est cordi¬
um discretor quoque coritationũ ac medullarũ ⁊ Sednecsane multas lacrimas
uel multas obsecratione s inpuritate cordis damnat. damnat aut̃e multiloquiũ
quod demnfidelitate & inpuritatementis generatur. Alioquin & annam
lerimus precesmultiplicasse coramdño. & scorum plurimos biduo triduoq

Expanded text:
ubique Deum adesse. Quorum infida supplicatio poscebat ut, si abesset quem roubique Deum adesse. Quorum infida supplicatio poscebat ut, si abesset quem rogabant, more daemonum tandem adveniret; veniens autem, quod prius nescierat, ambagibus verborum addisceret. Nec mirum itaque, cum idolis famularentur, si multa coram surdis profunderent verba nugatoria. Praesertim cum nec ipsi daemones scire possent, antequam ignari eorum instruerentur eloquio, quid obsecrantes vellent. Sed fidelis Dei orator non multorum eget verborum, neque illi narrare plurima opus est, cui omnia patent, et ubique scrutatur secretorum arcana, et intensor est cordium, discretor quoque cogitationum ac medullarum. Sed nec sane multas lacrymas, vel multas obsecrationes in puritate cordis damnat, damnat autem multiloquium, quod de infidelitate et impuritate mentis generatur. Alioquin et Annam legimus preces multiplicasse coram Domino, et sanctorum plurimos biduo triduoque,
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominib: Sed ora intus clausoostiout patertuus uideat. & pater quiuiderit in absc̃ so
red d&tibi: Redd & autem non uerba ꝓuerbis neq ꝓprecib precem sed fructum.
orationis & mercedem fides Orantes autem nolitemultum loqui sicut &hnici
Plane& hnicos gentiles uocat uel philosofos quiduobĩs obcausis ꝓlixius orabant
put abant enim apposite sicut in rerũ negotiis & causarum statu solitierant ad per¬
suadendum loqui ita inorationedebere. arbitrantes dm̃ uerbis ꝓsua deri posse.
Et sicuti conciliabant uerborum facundia sibi iudices ad fauendum. reddebantq
intentos acbeniuolos. Sic utiq moliebantur ꝑmulceredm̃ quia singulis incausis
opinabantur eum flectiposse ꝑsua sibilibus uerbis. Vel forteideo plurimum
loquebantur quianihil de conscientia. Sedomnia suꝑficie agebant nescientes

Expanded text:
ab hominibus, sed ora intus clauso ostio, ut Pater tuus videat, et Pater, qui viderit in absconso, ab hominibus, sed ora intus clauso ostio, ut Pater tuus videat, et Pater, qui viderit in absconso, reddet tibi. Reddet autem non verba pro verbis, neque pro precibus precem, sed fructum orationis, et mercedem fidei. Orantes autem nolite multum loqui, sicut ethnici. Plane ethnicos gentiles vocat, vel philosophos, qui duabus de causis prolixius orabant. Putabant enim apposite, sicut in rerum negotiis et causarum statu soliti erant, 314 ad persuadendum loqui, ita in oratione debere, arbitrantes Deum verbis persuaderi posse. Et, sicut conciliabant verborum facundia sibi judices ad favendum, reddebantque intentos atque benevolos, sic utique moliebantur permulcere Deum, quia singulis in causis opinabantur eum flecti posse persuasibilibus verbis. Vel forte ideo plurimum loquebantur, quia nihil de conscientia, sed omnia verborum superficie agebant, nescientes
Abbreviated transcription (Latin):
desuolabore in prece. Hincquoq scriptum est. Exultabunt sc̃i ingloria
l& abuntur incubilib suis. Exultabunt ergo degloria ꝓgratia gratis ꝑcep¬
ta. I& abuntur incubilib suis scilic& in conscientiis. quia ineis dum essent
in agonepositi xpigratia gaudium estoperata Quadecausamon& magister ueritatis
ut ingrediatur unusquisq cubilecordis & ibiincipiat orare uel operari quo possit
posteala &ari. Vnusquisq eni ins& antũ gloriam habebit & nonin alter Haec
autem omnia magister uitȩ sic instituit : ut filium erudiat: & ideo ait clauso ostio
orapatremtuum Acsidicat sic ora ut filius & secundum quodrenatus & ubirenatus¬
es sed ad quod renatusesora Paternitas cius tedoceat quafiducia uel quo affec¬
tu orare debeas. Patrem enimoras. in gredereadeum in conscientia. & ora eum
utfilius. Et pater quiuid& in absconso. redd&tibi Noliorare utuidearis

Expanded text:
de suo labore in prece. Hinc quoque scriptum est: Exsultabunt sancti in gloria, de suo labore in prece. Hinc quoque scriptum est: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis . Exsultabunt ergo de gloria pro gratia gratis percepta, laetabuntur in cubilibus suis, scilicet in conscientiis, quia in eis, dum essent in agone positi, Christi gratia gaudium est operata. Qua de causa monet magister veritatis ut ingrediatur unusquisque cubile cordis, et ibi incipiat orare vel operari quo possit postea laetari. Unusquisque enim in se tantum gloriam habebit, et non in altero. Haec autem omnia magister vitae sic instituit, ut filium erudiat, et ideo ait: Clauso ostio ora Patrem tuum. Ac si dicat: Sic ora ut filius, et secundum quod renatus es ora. Paternitas ejus te doceat qua fiducia vel quo affectu orare debeas: Patrem enim oras; ingredere ad eum in conscientia, et ora illum ut filius. Et Pater, qui videt in absconso, reddet tibi. Noli orare ut videaris
Abbreviated transcription (Latin):
quiacũ eo quiubiq presensest largiter flens in sese interius uersabatur
Clausoitaq ostiodm̃orat quisquis ea quae aforis in probe se in mergunt ui sp̃s
& obsecrationis custodia funditus nesubrepant repellit. App&unt enĩnostra
interiora & obstrepunt a cordis ostium ui sibilia &omnia quaehuius uites tẽporalic
Proptereac obsecrandũ est & totus interior homo intrinsecuscolligendus. quatine
cubiculũ ingrediatur. dequosponsal&ertur incanticis quod introduxerit eam
rex incubiculum suum Exhocquippe cubiculo adillum ꝑuenitur
Etideo fidelis anima priussese in grediatur dm̃q mansione cordis suscipiat. ut
deinde ꝑ ipsum adipsum subuecta quandoq pertingat. Et quod nunc spe
tunc reipsa iamin patriabeate fruatur. Quialic& pergratiã a&erna nobis
concedatur gloria. in conscientia tamen sibi unus quisq gerit quiduelit ad ipisci

Expanded text:
quia cum eo qui ubique praesens est, largiter flens, in sese interius versabatur. quia cum eo qui ubique praesens est, largiter flens, in sese interius versabatur. Clauso 313 itaque ostio Deum orat quisquis ea quae a foris improbe se immergunt, vi spiritus et obserationis custodia, funditus ne surrepant, repellit. Appetunt enim nostra interiora, et obstrepunt ad cordis ostium visibilia, et omnia quae hujus vitae sunt temporalia. Propterea obserandum est, et totus interior homo intrinsecus colligendus, quatenus cubiculum ingrediatur. De quo sponsa laetatur in Canticis, quod introduxerit eam rex in cubiculum suum . Ex hoc quippe cubiculo ad illum pervenitur. Et ideo fidelis anima prius sese ingrediatur, Deumque mansione cordis suscipiat, ut deinde per ipsum ad ipsum subvecta quandoque pertingat: et quod nunc spe, tunc reipsa jam in patria beate fruatur. Quia, licet pro gratia aeterna nobis concedatur gloria, in conscientia tamen sibi unusquisque gerit quid velit adipisci
Abbreviated transcription (Latin):
capacitate fideidilatatur. ut inmensum & in conprehensibilem ad prehendat
ubi quicumq in gressusorat. nihil hesitans exposcat quõ in sehab& perfidem
quemorat. A quo ꝑ faciledeuotus obtinebit fideliter quodorat. Vndepsalmista
inquit apud meoratiomea dõ uitemee Atq paulo superius. Haec recordatus
sum & effudi inmeanimam meam: In meinquit effudianimã mẽa qui a intra
meest quem fid&emeo caritatediligo suꝑquem specerta innitor. & cultu religi¬
onis suppliciter imploro. Sicitaq deannalegitur cummultiplicar& preces
coramdño & heliobseruar& os eius. Quodillaloquebatur incordesuo tantũq
labiaillius mouebant᷑ & uoxpenitus non audiebatur. Quid putasnum quit᷑
ut uider& orabat i nonutiq sed clauso ostio scilic& tacita conscientia. ut ex¬
audir& in cubiculodmncui prestosunt omnia rogabat. Et ideo exaudita est

Expanded text:
capacitate fidei dilatatur, ut immensum et incomprehensibilem apprehendat: capacitate fidei dilatatur, ut immensum et incomprehensibilem apprehendat: ubi quicunque ingressus orat, nihil haesitans exposcat, quoniam in se habet per fidem quem orat, a quo perfacile devotus obtinebit fideliter quod orat. Unde Psalmista inquit: Apud me oratio mea Deo vitae meae . Atque paulo superius: Haec recordatus sum, et effudi in me animam meam . In me, inquit, effudi animam meam, quia intra me est quem fide tenet, charitate diligit, super quem spe certa innitor, et cultu religionis suppliciter imploro. Sic itaque de Anna legitur, cum multiplicaret preces coram Domino, et Heli observaret os ejus, quod illa loquebatur in corde suo, tantumque labia illius movebantur, et vox penitus non audiebatur . Quid putas, nunquid ut videretur orabat? Non utique, sed clauso ostio, scilicet tacita conscientia, ut exaudiretur in cubiculo, Deum, cui praesto sunt omnia, rogabat. Et ideo exaudita est,
Abbreviated transcription (Latin):
ire orandigratia quonullus est religionis locus ⁊ id circoquia gratis uenit
xp̃s. pulsans adostium suscipiatur . & percaritatem interius tacita
conscientia amplectatur dr̃ trinitas. tumutique sicuti pcipitur. clau¬
datur ostium. & or&ur. ds̃ pat̃. Or&ur autem nonstrepitu uerborũ tantũ.
sed fide acspe & caritate intus quod querimus imp&r&ur. Hac oest inquam
uera religio xp̃ianitatis. non ut ultracelos aut infraabyssum uelcir castnes
tarum quacrendodm̃ animus sediffundat. Sed intus quemdiligit fideteneat.
& eis demuirtutibus quibuseumcolit attentius exor&. Sicitaquedec& adora¬
recum quineclococlauditur. nec fine terminatur. Hincquoq mulieri samari¬
tanȩ. Veni& inquit tempus quandoueriadoratores ad orabunt patrẽ inspũ
ponaliubi quam inseipso adoratur. & colitur Felixplane cubile quod tanta

Expanded text:
ire, orandi gratia, quo nullus est religionis locus? Idcirco, quia gratis venit ire, orandi gratia, quo nullus est religionis locus? Idcirco, quia gratis venit Christus pulsans ad ostium, suscipiatur, et per charitatem interius tacita conscientia amplectatur Deus Trinitas: tum utique, sicut praecipitur, claudatur ostium, et oretur Deus Pater. Oretur autem non strepitu verborum tantum, sed fide ac spe et charitate intus quod quaerimus impetretur. Haec est, inquam, vera religio Christianitatis, non ut ultra coelos aut infra abyssum, vel circa fines terrarum quaerendo Deum animus se diffundat, sed intus quem diligit fide teneat, et eisdem virtutibus quibus eum colit attentius exoret. Sic itaque decet adorare eum, qui nec loco clauditur, nec fine terminatur. Hinc quoque mulieri Samaritanae: Veniet, inquit, tempus quando veri adoratores adorabunt Patrem in spiritu  Deus Trinitas non alibi quam in seipso adoratur et colitur. Felix plane cubile, quod tanta
Abbreviated transcription (Latin):
mentem afficit cuius profecto uox quam sepeblandientis affectu
ingeminat itadicens. aperimihi sorormea amicamea columbamea
inmaculatamea Quaenisi pulsanti aperuerit uacua introrsus
inseredit. Quidenim prodest orare in eo cubiculomentis ubi nec pater
nec filius. pec sp̃ssc̃s uenientes adhucrecepti sunt. neq mansionem apud
eumfacere: Qua propter quisquis infracubiculum cordis dm̃ut iussũ est
uultorare. prius ꝑfidem hostiũ pulsanti aperiat & deoscul& eñ ꝑcaritatẽ
atq intracubiculum gen&ricissue ubi doceatur ab eodeuotus inducat
Alioquinquid ꝓdestorare ubinonesseuelis quemoras ⁊ qđ si fideiã tenes
quem diligis ex toto corde tuo & extota animatua. & extotauir tut&ua. rect
intras cubiculum mentis ubids̃ trinitas ꝑfidemcolitur ꝑ caritatem amplectit᷑
ꝑspem quoq ꝓfundius solidatur Talequipp&emplum iam sacrumest

Expanded text:
mentem afficit, cujus profecto vox, quam saepe blandientis affectu mentem afficit, cujus profecto vox, quam saepe blandientis affectu ingeminat, ita dicens: Aperi mihi, soror mea, amica mea, columba mea, immaculata mea , quae nisi pulsanti aperuerit, vacua introrsus in se redit. Quid enim prodest orare in eo cubiculo mentis, ubi nec Pater, nec Filius, nec Spiritus sanctus venientes adhuc recepti sunt, neque mansionem apud eum fecere? Quapropter quisquis infra cubiculum cordis Deum, ut jussum est, vult orare, prius per fidem ostium pulsanti aperiat, et deosculetur eum per charitatem, atque intra cubiculum genitricis suae, ubi doceatur ab eo, 312 devotus indicat. Alioquin quid prodest orare ubi non esse velis quem oras? Quod si fide jam tenes quem diligis ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua, recte intras cubiculum mentis, ubi Deus Trinitas per fidem colitur, per charitatem amplectitur, per spem quoque profundius solidatur. Tale quippe templum jam sacrum est
Abbreviated transcription (Latin):
quomaxima communio a ecclesi aemonstratur.TUAUTEM INQUITCŨ
ORABIS Acsidicat qui a omniu ecclesiarum unum est corpus. idcirco tu
amicamea & sponsa quaemihi corpuses. quotiens oras intra incubiculũtuũ
Cubiculum autem dicit secr&ius mentis archanum ubinemouiderepotest
quidsit in illonisi sp̃s hominis qui est in eo. Dehocqui ppecubilodauid mo¬
nendo canit quaedicitis inquit incordibus uestris & incubilibus uestris
conpungimini. Uid&ur enimaliquid secr&ius per ea uelle significari
dumquaecorde ꝓmimus quasi introrsus prius conpungi iubemur
Adhuius ergo cubilis ostiumpulsat sapientia patris ita dicens. Ecce
sto adostium& pulso. Quod sane ostium ei ꝑfidem apentur dequo
iincanticis sponsaloquitur pessulum ostuimei aperui dilectomeo
Ditlisatritaq xp̃sadostium quotiens peradspirationem bonioperis

Expanded text:
quo maxima communio Ecclesiae monstratur. Tu autem, inquit, cum quo maxima communio Ecclesiae monstratur. Tu autem, inquit, cum orabis. Ac si dicat, quia omnium Ecclesiarum unum est corpus, idcirco tu, amica mea et sponsa, quae mihi corpus es, quoties oras, intra in cubiculum tuum. Cubiculum autem dicit secretius mentis arcanum, ubi nemo videre potest quid sit in illo, nisi spiritus hominis qui est in eo. De hoc quippe cubili David monendo canit: Quae dicitis, inquit, in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini ; videtur enim aliquid secretius per ea velle significari, dum quae corde promimus, quasi introrsus prius compungi jubemur. Ad hujus ergo cubilis ostium pulsat sapientia Patris ita dicens: Ecce sto ad ostium et pulso . Quod sane ostium ei per fidem aperitur, de quo in Canticis sponsa loquitur: Pessulum ostii mei aperui dilecto meo . Pulsat itaque Christus ad ostium, quoties per aspirationem boni operis
Abbreviated transcription (Latin):
Iuautem inquitcumorabis intra incubiculumtuum. Singulariter edoc&
quod supra sicut & deiustiti apluriter effestur Vndedatur intelligi quod hic
unitas ꝓuniuersali ecclesi a colligitur. Neqrationecar& quodsaepe uniuer sa¬
lia praecepta quasi adinum diriguntur. Dumpluralitas in cotencatur undeẽ
illud indeuterio nomioquam sepe &in aliis quibus lib& locis. Et nunc irł au¬
diprecepta & iuditia quaeegodoceote ut faciensea uiuas & ingrediaris & possideas ter¬
ram: Namsicperomn& extum ipsius libri quasi singulariꝑsone loquitur
ut unitas totius populi commend&ur. Quiddeniq magis unum esse potest
quam corpus ecclesiȩ quõ multis ex pastibus counitur Significantius enim
catur perunum uniuersalitas exprimitur & si comnib: ueluti solisermodiui¬
nusintimatur. ut ꝑhocunus incunctis &cunctiinunosimulanimentur ex

Expanded text:
autem, inquit, cum orabis, intra in 311 cubiculum tuum. Singulariter nempe edocetur autem, inquit, cum orabis, intra in 311 cubiculum tuum. Singulariter nempe edocetur quod supra, sicut et de justitia, pluraliter effertur. Unde datur intelligi quod hic unitas pro universali Ecclesia colligitur; neque ratione caret quod saepe universalia praecepta quasi ad unum diriguntur, dum pluralitas in eo teneatur. Unde est istud in Deuteronomio quam saepe, et in aliis quibuslibet locis: Et nunc, Israel, audi praecepta et judicia quae ego doceo te, ut faciens ea vivas, et ingrediaris, et possideas terram . Nam sic per omnem textum ipsius libri quasi singulari personae loquitur, ut unitas totius populi commendetur. Quid denique magis unum esse potest, quam corpus Ecclesiae, quae multis ex partibus counitur? Significantius enim catur, per unum universalitas exprimitur, et sic omnibus veluti soli sermo divinus intimatur. Ut per hoc unus in cunctis, et cuncti in uno simul animentur, ex
Abbreviated transcription (Latin):
bemur: Quod simili modo accipiendum sicut iam supra deiustitia exposuimȩ
Nonenĩꝓhib& orareubiq sed signanter ait Cum autemoratis noneritis sicut
hypocrite qui amant stantesorare utuideantur abhominib acc&era Nequaquã
igitur nefas est quocũq dm̃orare acuideri abhominibus. Sedideo orare utuidea¬
ris &ibi constituere finem orationis utdauderis. Quod benesequentia demons¬
trant. Amendicouobis receperunt mercedem suã eandem uidelic& mercedem
quaui si & laudatisunt orantes quasireligiosi. Non quod ueralaus noceat
sedideo orare utuidcaris & lauderis ab eis quodhr pocritarum estii onmodo nulla
mer cesest quia frutus prauaintentione intus euacuatur uerũ &iam uitiũ. sildu¬
lationis& inrisioniscontradm̃ aug&ur: Dsenim non inrid&ur sfit utiqͥ quia
latior est cordenro quidsibi quiduanegloriȩ in conscientia appe datura urtocu

Expanded text:
bemur. Quod simili modo accipiendum, sicut jam supra de justitia exposuimus. bemur. Quod simili modo accipiendum, sicut jam supra de justitia exposuimus. Non enim prohibet orare ubique, sed signanter ait. Cum autem oratis, non eritis sicut hypocritae, qui amant stantes orare, ut videantur ab hominibus, etc. Nequaquam igitur nefas est quocunque loco Deum orare ac videri ab hominibus; sed ideo orare ut videaris, et ibi constituere finem orationis ut lauderis. Quod bene sequentia demonstrant: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam. Eam videlicet mercedem, qua visi et laudati sunt orantes, quasi religiosi. Non quod vera laus noceat, sed ideo orare ut videaris et lauderis ab eis, quod hypocritarum est, non modo nulla merces est quia fructus prava intentione intus evacuatur, verum etiam vitium simulationis, et irrisionis contra Deum augetur. Deus enim non irridetur; scit utique quia latior est corde nostro, quid sibi, quid vanae gloriae in conscientia appendatur. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
sicuthypocrite. Quia sicut phariseisimulatores id esthrpocritȩ fiebant. Ita& in
oratione gloriabantur. acsuꝑstitiose tantum utuiderentur ab hominibus insr¬
nagogis & inangulis platearum orabant In angulis autem quasi absconsores
precum suarum. & tamen in plateis utuiderentur. ac ꝑ hoc exutroq ampli¬
us gloriabantur. Quossepeinfirmiores quiq aspicientes putabant eo sesse ali¬
quid quodnonerant In anguloenimorat quisquis arecta conscienti adeflectens
tenebrisse obducit & abscondi se simulat. Sed tam̃quam uis in absconso orare
sefingat inplatea tamen orat qui apublicam & latam hominũ famam elatus
captat. Necdubium quinsu ꝑstitiose adlitteram ista eos obseruasse
Nam & nos frequenter non solum inpublico uel in quolib& angulo sedubiq
oramus ꝓfectoquia sem ꝑ &ubiq nonminus orare quam & gratias agere iu¬

Expanded text:
sicut hypocritae. Qua, sicut Pharisaei simulatores, id est, hypocritae fiebant, ita et in sicut hypocritae. Qua, sicut Pharisaei simulatores, id est, hypocritae fiebant, ita et in oratione gloriabantur, ac superstitiose tantum. Ut viderentur ab hominibus, in synagogis, et in angulis platearum orabant. In angulis autem, quasi absconsores precum suarum, et tamen in plateis ut viderentur; ac per hoc ex utroque amplius gloriabantur. Quos saepe infirmiores quique adspicientes putabant eos esse aliquid quod non erant. In angulo enim orat quisquis, a recta conscientia deflectens, tenebris se obducit, et abscondi se simulat. Sed tamen, quamvis in absconso orare se fingat, in platea tamen orat, quia publicam et latam hominum famam elatus captat, nec dubium superstitiose ad litteram istas eos observasse. Nam et nos frequenter non solum in publico vel in quolibet angulo, sed ubique oramus; profecto quia semper et ubique non minus orare quam et gratias agere ju
Abbreviated transcription (Latin):
ubi &uita nrã absconsa estcumxp̃o. & magnamultitudodulcedinis sibitimentib:
reseruatur. Ibi quippe reeteabsconditur nostraconscientia ut ibi sit cor
nostrum ubi& thesaurus noster Ibienimds̃ pater conspicit. ibiuid& & appro¬
bat. ibisibiplacentomnia Extra quod secr&um nihiluid& utapprob&
Nihilest quod placeat. Nihil quodmaneat. Idcirconecesscest ut ꝓxp̃afiant
omnia: quianihil est patriquodextraxpm ubi sibi bene conplacuit placeat
aliquid ueluidendo comꝓb&. Hincest quod sequitur. Et cumoratis noneritis
sicuthr pocrite a creliqua. Quaenimirum sententia coniungitur ad priorem
exipsaconiu netionesimilis ordoloquendi reiteratur. Prius dixerat ad tendite ne
iustitiam uestram faciatiscoram hominib: acsubditur. Et cumoratis non eritis

Expanded text:
ubi et vita nostra absconsa est cum Christo, et magna multitudo dulcedinis sibi timentibus ubi et vita nostra absconsa est cum Christo, et magna multitudo dulcedinis sibi timentibus reservatur. Ibi quippe recte absconditur nostra conscientia, ut ibi sit cor nostrum, ubi et thesaurus noster. Ibi enim Deus Pater conspicit, ibi videt et approbat, ibi sibi placent omnia. Extra quod secretum nihil videt et approbat, nihil est quod 310 placeat, nihil quod maneat. Idcirco necesse est ut pro Christo et in Christo fiant omnia; quia nihil est Patri quod extra Christum, ubi sibi bene complacuit, placeat aliquid, vel videndo comprobet. Hinc est quod sequitur: Et cum oratis, non eritis sicut hypocritae, ac reliqua. Quae nimirum sententia conjungitur ad priorem; ex ipsa conjunctione similis ordo loquendi reiteratur. Prius dixerat: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ac subditur: Et cum oratis, non eritis
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia uestram faciatiscora hominib: istincuero singulariter teautem in¬
quit facienteelemosina nesciat sinistratua. Vndedatur intelligi quod &ibiunus
in omnes. & hicomnessimul in uno accipiuntur Omnib. tamen cauendum
ut insecr& o conscientiȩ coramdõcuncta fideliter agant. ponmodo ut tempora¬
lia caueantur & omniscommoditas laudis uel r&cributio exteriorum uerũ omnis
uitiorũ fucus auferatur. Quiasinescire iub& quidagat dextera. multomin:
sinistra operari potest quod placeat uelquodreput &ur indextera. Haecigitur
disciplina filiorumest id circo coram paternis uultib semꝑ inabsconso conscientiȩ
uistus iustitiȩ exhibenda est Non quod non uideant alteri quaegerimus. Sed
utnihil scĩs admisceatur operib: immo ad laudem & gloriam patris ꝓficiant uni¬
uersa. Nihilq ex eaquęratur aliud commoditatis. Sed abscondantur om̃a

Expanded text:
justitiam vestram faciatis coram hominibus. Istinc vero singulariter: Te autem, injustitiam vestram faciatis coram hominibus. Istinc vero singulariter: Te autem, inquid, faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua. Unde datur intelligi quod et ibi unus in omnes, et hic omnes simul in uno accipiuntur. Omnibus tamen cavendum, ut in secreto conscientiae, coram Deo, cuncta fideliter agant; non modo ut temporalia caveantur, et omnis commoditas laudis, vel retributio exteriorum rerum, verum omnis vitiorum fucus auferatur. Quia, si nescire jubet quid agat dextera, multo minus sinistra operari potest quod placeat, vel quod reputetur in dextera. Haec igitur disciplina filiorum est. Idcirco coram paternis vultibus semper in absconso conscientiae virtus justitiae exhibenda est. Non quod non videant alteri quae gerimus, sed ut nihil sanctis admisceatur operibus, imo ad laudem et gloriam Patris proficiant universa; nihilque ex ea quaeratur aliud commoditatis, sed abscondantur omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
sequimur intelligentiã tenere. lic& superius ꝑdexteram uxorem uel amicum
scandaliz antes nos posse accipi & abscidi a nobis deberedixerimus. Seruatur
autem idioma loquendi ut quicquid in hoc sermone generaliter ꝓposuerit. speci¬
aliter exsequatur. Hincest quod supra xp̃ĩanorum iustitiam coepit implere
& eam aphariseorum distinguere. quam ꝓfecto u&uit utuideamur corã hominib
exhibere Nuncautem eandemiustitiam sicut perpastes impl& aest. Ita ꝑpartes
quomodo fieridebeat explanat. Namelemosina parsiustitiȩest sicut pluri¬
ma quaesecuntur. Etideodicit teautem faciente elemosinã nesciat sinistra
tua quid faciat dexteratua Ergopharisei faciunt elemosinam. ita ut eidem
sinistra commisceantur uanȩlaudisopera. Id circo doc& inspecie quod paulo su¬
perius docuerat ingenere: Illincquippe pluraliter dictũ estomnib: cau&ene

Expanded text:
sequimur intelligentiam tenere: licet superius per dexteram uxorem vel amicum sequimur intelligentiam tenere: licet superius per dexteram uxorem vel amicum scandalizantes nos posse accipi, et abscindi a nobis debere, dixerimus. Servatur autem idioma loquendi, ut quidquid in hoc sermone generaliter proposuerit, specialiter exsequatur. Hinc est quod supra Christianorum justitiam coepit implere, et eam a Pharisaeorum distinguere, quam profecto vetuit ut videamur coram hominibus exhibere. Nunc autem eamdem justitiam sicut per partes impleta est: ita per partes quomodo fieri debeat, explanat. Nam eleemosyna pars justitiae est, sicut plurima quae sequuntur. Et ideo dicit: Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextra tua. Ergo Pharisaei faciunt eleemosynam, ita ut eidem sinistra commisceantur vanae laudis opera. Idcirco docet in specie, quod paulo superius docuerat in genere. Illinc quippe pluraliter dictum est omnibus: Cavete ne
Abbreviated transcription (Latin):
sed cuncta circum specte conuenit inlucem clarescere. Vt sit inquit elemosinatua
in absconso. Absconsa autem elemosina tunc rectefit. Sinullis tenebris misceanit
quia tenebre semꝑ exterioressunt aluce. lux uero semꝑ interior Et ideo
quicquid interiusfit. idest inluce semꝑin abs consoest. quod uero intenebris
id estuitus ad misc&ur semexterius & ueritatis lucepriuatur. In qua ni¬
mirũ luce idest in abscondito. quod cumq fit qui ads̃ luxest approbatͥ luce
Videreenĩdĩ approbareest. Et quicquid in luceest nonreicitur. quicquid
uero exterius idest intenebris reprobatur. Multi quidem multa suꝑ hoc
capitulo fingentes. opiniones uarias ediderunt Namquidam eorum
persinistram paganos. quid amuero inimicos & quam plurimi uxorem debere
intelligisanxerunt: Sedrepugnantia sen suum cogunt earespuere. & hancquã

Expanded text:
sed cuncta circumspecte convenit in lucem clarescere. Ut sit, inquit, eleemosyna tua sed cuncta circumspecte convenit in lucem clarescere. Ut sit, inquit, eleemosyna tua in absconso. Absconsa autem eleemosyna tunc recte fit, si nullis tenebris misceatur, quia tenebrae semper exteriores sunt a luce, lux vero semper interior. Et ideo quidquid interius fit, id est, in luce, semper in absconso est; quod vero in tenebris, id est vitiis admiscetur, semper exterius, et veritatis luce privatur. In qua nimirum luce, id est, in abscondito, quodcunque fit, quia Deus lux est, approbatur luce; videre enim Dei, approbare est. Et quidquid in luce est, non rejicitur; quidquid vero exterius, id est in tenebris, reprobatur. Multi quidem multa super hoc capitulo fingentes, 309 opiniones varias ediderunt. Nam quidam eorum per sinistram paganos, quidam vero inimicos, et quamplurimi uxorem debere intelligi sanxerunt; sed repugnantia sensuum cogunt ea respuere, et hanc quam
Abbreviated transcription (Latin):
quia sicut tenebrelucem nesciunt. Si copost& uitia uirtutes nesciant. Immo
sicut lux eas fugat. Ita fugentur uitialuce recteoperationis. Haecideo medixis¬
sesufficiat. nealiquissuꝑstitiose uelit asserere tamocculte quod mandatur nos
facere debere. ut nullialteri uel nobisscireliceat presestimcũ dictum sit. sic luce¬
atluxuestracoram hominib: utglorificent patremuestrum. Pr&erea sunt plu¬
rimiquamuissecr&e uideantur bonaagere. tamen scit sinistra illorum quiddex¬
terageratur. quõ ꝑmiscent lucemtenebris. & ita confundunt bonaquȩagunt
utomnia obscurentur tenebris & priuentur luce. Neq putandum quod solũ de
gloriadicatur nesciat sinistratua. Omnia enimuitiorum membra sinistrasunt
uistutib: contraria. Id circo quicquid nobisuitii est ꝓlege peccatiinsitum prorsus
nesciredeb& arctusbonioperis. id÷ innullo admitt ut quȩlucissunt obfuscent᷑

Expanded text:
Quia, sicut tenebrae lucem nesciunt, sic oportet vitia virtutes nesciant. Imo Quia, sicut tenebrae lucem nesciunt, sic oportet vitia virtutes nesciant. Imo sicut lux eas fugat, ita fugentur vitia luce recte operationis. Haec ideo me dixisse sufficiat, ne aliquis superstitiose velit asserere, tam occulte quod mandatur nos facere debere, ut nulli alteri vel nobis scire liceat; praesertim cum dictum sit: Sic luceat lux vestra coram Hominibus, ut glorificent Patrem vestrum. Praeterea sunt plurimi qui, quamvis secrete videantur bona agere, tamen scit sinistra illorum quid dextra geratur, quoniam permiscent lucem tenebris, et ita confundunt bona quae agunt, ut omnia obscurentur tenebris, et priventur luce. Neque putandum quod solum de gloria dicatur: Nesciat sinistra tua: omnia enim vitiorum membra sinistra virtutibus sunt contraria. Idcirco quidquid nobis vitii est pro lege peccati insitum, prorsus nescire debet actus boni operis, id est, in nullo admitti, ut quae lucis sunt offuscentur;
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi fortehocloco hiperbolicedicatur nesciat sinistratua quid dexteratua faciat
uidelic& ut tamocculto fiat. saltim ut nec sinistre id scireliceat. Quidigitur
si ꝑ sinistram elemosina porrigatur aut sidextera precisafuerit numquid ea
manu quippiamdari nonlic&: Constatigitur utrasq fecissedm̃ &ideonon qđ¬
per eamfithonũ ds̃ odireratareditur. sĩd per eam significatur malum. Hab & eñĩ
interior homonr̃ suamdexteram hab& & sinistram. Sedutinã totus homo
noster dexter ess& Perdexteram quippeuistutũ operadesignantur. ꝑsinis¬
tramuerouitia. Ideodicitur nesciat sinistratua. nulla uidelic& uitiorũ operatio
quidagatdexteratua. quod estaꝑtedicere. Nesciat uiciũ elationis aut suꝑbiȩ
ueluanegloriȩ Seuquodcumq exilla pasteest. quidagat uistutum dextera

Expanded text:
Nisi forte hoc loco hyperbolice dicatur: nesciat sinistra tua quid dextera tua 308 faciat, Nisi forte hoc loco hyperbolice dicatur: nesciat sinistra tua quid dextera tua 308 faciat, videlicet ut tam occulto fiat, saltim ut nec sinistrae id scire liceat. Quid igitur si per sinistram eleemosyna porrigatur, aut si dextera praecisa fuerit, nunquid ea manu quidpiam dari non licet? Constat igitur utrasque fecisse Deum, et ideo non qper eam fit bonum, Deus odire recte creditur, sed quod per eam significatur, malum. Habet enim interior homo noster suam dexteram, habet et sinistram: sed utinam totus homo noster dexter esset! Per dexteram quippe virtutum opera designantur, per sinistram vero vitia. Ideo dicitur, nesciat sinistra tua, nulla videlicet vitiorum operatio, quid agat dextera tua. Quod est aperte dicere, nesciat vitium elationis, aut superbiae, vel vanae gloriae, seu quodcunque ex illa parte est, quid agat virtutum dextera.
Abbreviated transcription (Latin):
dexteratua. nonqđ natura corporis istud secundum litterã intellegere ꝑmit tat
Sedut extam cuidenti cor poris secr&o aliud cogitare conpellat. Quisum quadixe¬
rit qd anima qua& otaubiq inomnilo cocorporis est. possit nonsentire in sinistra
manu. quodagatur indextera. Nam sicut conpatiuntur omnia membra sipa¬
titur unũ membrũ. Ita sentiunt omnia puiui ficantem animam quicquid sen¬
titur in uno. Anima enim quacest in omnib membris non minusscit insinis¬
tra quidagatur indextera quam quidintoto. qui aubiq ad est tota. &ideoscit ac
sentit omnia Quaꝓptercogimur alium requireresensum & docemur ubi¬
cumq sic demembris loquimur. Sicut iamsupra fecisse cernimus demanu uel
oculo uel sicut dehisqui secastrauerunt ꝓpter regnacelorũ. non debere secundũ
lit teram accipere. Sed ꝑhocmrsticõsdoctrinarum efficientias cogitare

Expanded text:
dextera tua. Non quod natura corporis istud secundum litteram intelligere permittat; dextera tua. Non quod natura corporis istud secundum litteram intelligere permittat; sed ut ex tam evidenti corporis secreto, aliud cogitare compellat. Quis unquam dixerit quod anima, quae tota ubique in omni loco corporis est, possit non sentire sinistra manu quod agatur in dextera? Nam sicut compatiuntur omnia membra si patitur unum membrum, ita sentiunt omnia, per vivificantem animam, quidquid sentitur in uno. Anima enim, quae est in omnibus membris, non minus scit in sinistra quid agatur in dextera, quam quid in toto: quia ubique adest tota, et ideo scit ac sentit omnia. Quapropter cogimur alium requirere sensum, et docemur, ubicunque sic de membris loquitur, sicut jam supra fecisse cernimus de manu vel oculo, vel sicut de his qui se castraverunt propter regna coelorum; non debere secundum litteram accipere, sed per hoc mysticas doctrinarum efficientias cogitare.
Abbreviated transcription (Latin):
ipcorde Quapropter quisquis app&it uideri exterius qđ ñ ẽintus
eos sedscipsumꝑdit :De quibussequitur Amendico uobis quia reccperuĩ
mercasemsuam: Hocdehisdicit quosi amin srnagogis & uicis laudes humanȩpa¬
uerant: cum quibus &iam hicolliguntur quieorum imitatores fuerint.
Amenquippedicouobis. quia receperunt mercedemsuam: Suamscilic& andi
Suam scilic& quiaquam quesierunt laudemferentes. pensumerroris & poenã
quam meruerant culpis exigentib recepere. Notaquam puidemagister
ueritatis omnesiustitiȩ partes tangat. Priusigitur quidazas deinden&ua
laude deceptus ex eademiustitiacumhr pocritis dampneris. Postremũ insinu¬
at illud quod potueris quomodoazas ut infuturo ex indepostea coroneris
Hinc quoq est qđ sequit᷑. teautẽ facienteelemosinã nesciat sinistratua quid faciat

Expanded text:
in corde. Quapropter quisquis appetit videri exterius quod non est iin corde. Quapropter quisquis appetit videri exterius quod non est ieos sed seipsum perdit. De quibus sequitur: Amen dico vobis, quia receperunt mercedem suam. Hoc de his dicit, quos jam in synagogis et vicis laudes humanae paverant; cum quibus etiam hi colliguntur qui eorum imitatores fuerint, Amen quippe dico vobis, quia receperunt mercedem suam. Suam scilicet, et non Dei. Suam scilicet, quia quam quaesierunt laudem, ferentes pensum erroris et poenam quam meruerant, culpis exigentibus recepere. Nota quam provide magister veritatis omnes justitiae partes tangat. Prius igitur quid agas; deinde ne, tua laude deceptus ex eadem justitia, cum hypocritis damneris; postremum insinuat illud quod potueris, quomodo agas, ut in futuro exinde postea coroneris. Hinc quoque est quod sequitur: Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat