comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus il aut nullum oĩo man̾¬
datum int̾cessiffi aũt titõirã¬
dasses. Wr ego quia ꝑmes
modius negotium possim
emerim. ne filius meus mã¬
datiiditõ teneatur magis

Expanded text:
emus, si aut nullum omnino mandatum intercessisset, aut Titio mandasses et ego, quia per me commodius negotium possim emerim, ne filius mandati iudicio teneatur, magis
Abbreviated transcription (Latin):
redigendam. pret̾ ire deriq
admissa ẽ. ꝑinde negõr ge¬
stoꝵ nõ tenetur ac si nũqua
f̃ace̾ possit. s ⁊ ñ face̾ possit
mantus acto negoꝵ gestoꝵ
inducitur. quia forte ꝑiculũ
est. ne posse facẽ desinat.
¶Illũd. aũt nõ crediaus te¬
ner qui gent negotia debito¬
ris adredledum pignus. cũ¬

Expanded text:
redigendam: praeterire denique amissa est, perinde negotiorum gestorum non tenetur, ac si numquam facere possit. sed et si facere possit maritus, actio negotiorum gestorum inducitur, quia forte periculum est, ne facere desinat. Illum autem non credimus teneri, qui gerit negotia debitoris, ad reddendum pignus, cu
Abbreviated transcription (Latin):
suam defũcto srdẽ in testam̃¬
to extitisse quanis aĩo gerẽ¬
di sororis negotia id fecisset.
inueritate tñ filior defuẽtiq
suihꝰ des patri. sublato testa¬
mento. erãt gessis s quia e¬
quua ẽ. in dãpno eum nõ u̾¬
sari actõe negõrum gestorũ¬

Expanded text:
suam defuncto heredem testamento extitisse. quamuis animo gerendi sororis negotia id fecisset, ueritate ‹ta›men filiorum defuncti, qui sui heredes patri sublato testamento erant, gessisset: quia aequum est in damno eum non uersari, actione negotiorum gestoru
Abbreviated transcription (Latin):
mistratoẽm. nã illide qbo eõ¬
stiturum est. cũ gtatuitam e̾̃¬
te integra ⁊ abstinẽtem om¬
niluero pr̃are fidem deb̾ent.
licetia qua ind̾iur ab uti: ma¬
ximis usuris uice cuiusiam
pene iubicũitur. bic bona ra¬
tione accepit ab alio mutꝰ¬

Expanded text:
trationem. nam illi, de quibus constit‹ut›um est, cum gratuitam certe integram et abstinentem omni lucro praestare fidem deberent, licentia, qua uidentur abuti, maximis usuris uice cuiusdam poenae subiciuntur: hic bona ratione accepit ab alio mut
Abbreviated transcription (Latin):
dato ẜuicciã depeculio ⁊ de in
remu̾so agere te posse. Resũ.
dauerat: negõꝵ gestoꝵ actõti¬
bi competit. cũ eã solutõe debi¬
tor aeditore lib̾atus sit nis

Expanded text:
datu servi, etiam de peculio et de in rem verso agere te posse responsudaverat, negotiorum gestorum actio tibi competit, cum ea solutione debitor a creditore liberatus si
Abbreviated transcription (Latin):
desmitꝰ competere. si creditori¬
bus eius soluta sit.
solet an̾pupillus cuiꝰs sine tu¬
toris auctoi̾tate negotia ge¬
sta fui̾nt locupletior ilt ex
eare factus cũ is patitur acti¬
onem. si peccunie ꝗs negotiũ
gerat. iisuras quoq prestare
cogitur ⁊ pieulim eoꝵ nõiur
que ip̃e cẽxit nisi fortuitis ea

Expanded text:
desinit competere, si creditori eius soluta sit. solet, an pupillus, cuius sine tutoris auctoritate negotia gesta sunt, locupletior sit ex ea re factus, cuius patitur actionem. Si pecuniae quis negotium gerat, usuras quoque praestare cogitur et periculum eorum nominum, quae ip
Abbreviated transcription (Latin):
Ihopanso salutem ouia
nepotis sui negotiagessit d̾¬
fucts uitisq ame heredes
conuelebantur a nepotis he¬
reputabant hrdes auie ali¬
menta prestita nepoti. mods¬
iure pietatis de suo prestitis
s nõ possit alim̃ta que pie¬
tate cogete de suo prestitiss.
repet̾e ex ꝯtrario dicebãtur
tunc hoc recte dici cũ de suo
aluiisse mater ꝓbaretur at
inꝓpoĩto auiam que nego¬
tia administrabat ueri simi¬
le ẽẽ de ix ip̃ius nepotis euz
aluisse. tractum est. nũ qd u¬
tp patrimõio errogata in¬
deantur quero ꝗd tib̃i iustrũ¬
in matre ꝯstitutum est: non
puto ita ppẽtͣnũ obfuadum.
ꝗd enĩ siecia ꝓtestata est se
filium id̾o alere ut aut ip̃m
aut tutorem eius ꝯreiret. po¬
ne pegre patrem eius obisse
et mat̾rem dum inpatriami
reu̾titur.tam filiũ qũa filiam
eius alluisse. in qua sp̃e eciã
i ip̃m pupillum neg̃oꝵ ge¬

Expanded text:
io Paulo salutem. Auia nepotis sui negotia gessit: defunctis utrisque auiae heredes conueniebantur a nepotis hereputabant heredes auiae alimenta praestita nepoti. iure pietatis de suo praestitissset, non posset alimenta, quae pietate cogente de suo praestitisset, repetere. ex contrario dicebatur tunc hoc recte dici, ut de suo aluisse mater probaretur: at in proposito auiam, quae negotia administrabat, uerisimile esse de re ipsius nepotis eum aluisse. tractatum est, numquid utroque patrimonio erogata uideantur. quaero quid tibi iustiuin matre constitutum est, non puto ita perpetuo obseruandum. quid enim si etiam protestata est se filium ideo alere, ut aut ipsum aut tutores eius conueniret? pone peregre patrem eius obisse et matrem, dum in patriam reuertitur, tam filium quam familiam eius exhibuisse: in qua specie etiam in ipsum pupillum nego
Abbreviated transcription (Latin):
sus tutorem neg̃oꝵ gestoꝵ x
stratum eadem actõ detur. ita
tnsiño sit ꝯscius fraudis sec̃¬
dum que eciã in subcuratore
idem dicedum est.

Expanded text:
sus contutorem negotiorum gestorum stratum eadem actio detur, ita tamen, si non sit conscius fraudis. secundum quae etiam in subcuratore idem dicendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
gestoꝵ actõ creditoriuł fide¬
uiiiori scilicet ad exẽplum
institorie actionis. ¶Es¬
int̾ negotia sẽpronii que se¬
rebat ĩgnoras titii negotrũ
gessit. ob eam quoq speciem.
sempnio tenebitur. Ec̃icau¬
tionem indẽpnitatis offiti
ꝯuiditis prebi neccesse est i¬
adu̾sus titiũ cuidatur actõ.
Idẽ intutore iuris ẽ. ¶Lite
alegans ĩdici eulpam con
est. quia frustrãtor ꝯdẽpna¬
tus est. ¶Eet̾mͣ si anneus cñ
ab sentem defendet. ꝯdemp¬

Expanded text:
creditori vel fideiussori, scilicet ad exemplum institoriae actionis. Inter negotia Sempronii, quae gerebat, ignorans Titii negotium gessit: ob eam quoque speciem Sempronio tenebitur, sed ei cautionem indemnitatis officio iudicis praeberi necesse est adversus Titium, cui datur actio. idem in tutore iuris est. Litemallegans iudici: culpam contest, quia frustrator condemnatus est: ceterum si amicus, cum absentem defenderet condem
Abbreviated transcription (Latin):
cum mad̾ati agẽ possim. et
tu mecũ actoẽm̃ de pẽculio ha¬
heas. quia ⁊ si titiłis id ma¬
datum suscepiss ⁊ ne cono¬
mine tenẽtir: ego emissem.¬
et agerem cũ titio negõꝵ ge¬
stoꝵ. ⁊ ille tecũ ⁊ tu cũ eo man
dati. ¶d est si filio meo ña¬
daueris ut ꝓte fidemberet et
egoꝓ te fideiusỹim. Siꝓpo¬
natur. te titio madasse. ut ꝓ
te fideibet mẽq qd̾ is aliq̃ r
de causa impediretur quomi¬

Expanded text:
cum mandati agere possim et tu mecum actionem habeas de peculio, quia et si Titius id mandatum suscepisset et, ne eo nomine teneretur, ego emissem, agerem cum Titio negotiorum gestorum, et ille tecum et tu cum illo man- dati. idem est, et si filio meo mandaueris, ut pro te fideiuberet, et ego pro te fideiusserim. Si proponatur te Titio mandasse, ut pro te fideiuberet, meque, quod is aliqua de causa impediretur quo
Abbreviated transcription (Latin):
um pater testa¬
mento postumo tutorẽ dede¬
administrͣnnͣt. nec postumuᷤ
natus fuit. cum eo nõ tutele
S⁊ negor gestoꝵ erit agen

Expanded text:
um pater testamento postumo tutorem dedeadministrauerit nec postumus natus fuerit, cum eo non tutelae, sed negotiorum gestorum erit agen
Abbreviated transcription (Latin):
sui gessit negotiaquentum
est. An negõr gestoꝵ actione
summe illiris usuras prare
debeat dici si.asemet ip̃o exi¬
gere eum optint debiturum
u̾suras qd̾ sidies soluẽde pec¬
cunie tp̃r quo negotia gͥebat.
nõ dum uenerat usuras nõ
debiturum. s die pretͣito. si ñ
intulit ratõib creditoris eu
cuniam᷑ a se debitam merito
usuras bone fid̾i uidito pre¬
staturum. E quas usuras d¬
bebit inteamus. utrũi eas q¬
ba allus ioe creditor fene̾ras¬
s. an⁊ maximas usuras qm
ubiꝗs eius peccumam cuiꝰ
tutelam. negotiaue admim¬
strauit. aut magistratus nir¬

Expanded text:
sui gessit negotia: quaesitum est, an negotiorum gestorum actione summae illius usuras praestare debeat. dixi, si a semet ipso exigere eum oportuit, debiturum usuras: quod si dies soluendae pecuniae tempore quo negotia gerebat nondum uenerat, usuras non debiturum: sed die praeterito si non intulit rationibus creditoribucuniam a se debitam, merito usuras bonae fidei iudicio praestaturum. sed quas usuras debebit, uideamus: u‹t›rum eas, quibus aliis idem creditor faenerasset, an et maximas usuras: quoniam ubi quis eius pecuniam, cuius tutelam negotiaue administrat, aut magistratus mun
Abbreviated transcription (Latin):
redibitorie spẽm uẽire in ne¬
gotioꝵ gestoꝵ actoe̾m. ⁊ per
hoc sexr̃ensib exacuis pire
siuł macipium in rebo nõ ĩ¬
uenit uł eo inueto qd̾ acces¬
sionum nõie adiium eꝰ uel
qd̃ det̾ior homo factus eẽt¬

Expanded text:
redhibitoriae speciem uenire in negotiorum gestorum actionem et per hoc ‹s›ex mensibus exactis perire, si uel mancipium in rebus non inuenit: uel eo inuento quod ‹acc›essionum nomine additum est, uel quod deterior homo factus e
Abbreviated transcription (Latin):
mater. filii negotia scđir pa¬
tris uolũtatem pietatis ficiu¬
tia gerat tñ ius actoris pieu
rum eius aienatiuł debito¬
rem impubens accipie mi
pecciam libat. ¶Eut
dente causam cõis aqͣue sen¬
tentia predio dotur. s qui sũ¬
ptus neccessarios ac ꝓhabile
incõilite fecent. negoꝵͣ gesto
ideuissor ͣitialap¬
sus aln̾ius quoq ottactus q
psonam eius nõ ⁊ tĩgebat ⁊
pignora uł ypotecas iuscet.
⁊ utr᷑ ꝙ peccĩim creditoris
soluit. exiti nãs intẽprata¬
se obeas res iunt̃ mama¬
ti frustei ꝯueiẽtur ⁊ ipẽ tabi¬
torem frustra oueniet/ ne¬
neccessarĩa ent Inquallte cł¬
pam exstimari satis est ñe
etian cau̾n quia preto frõ¬

Expanded text:
mater filii negotia secundum patris voluntatem pietatis fiducia gerat, tamen ius actoris pericrum eius alienat vel debitorem impuberis accipiendo pecuniam liberat. Vno defendente causam communis aquae sententia praedio datur: sed qui sumptus necessarios ac probabiles in communi lite fecit, negotiorum gestoideiussor imperitia lapsus alterius quoque contractus, qui personam eius non contingebat, pignora uel hypothecas suscepit et utramque pecuniam creditori soluit, existimans indemnitase. ob eas res iudicio mandati frustra conuenietur et ipse debitorem frustra conueniet, nenecessaria erit: in qua lite culpam aestimari satis est, non etiam casum, quia praedo f
Abbreviated transcription (Latin):
Uliañ. Exfacto quereba¬
tur quendã ad siliginem em̃¬
damcuratore gdcto ordinis
ꝯstitutum᷑ erce aliũd sub cuaͬ¬
torẽ ꝯstitutum. sciligniẽ mi¬
scendo corrupisse atq ita pre¬
tium seiliginis que inpubli¬
cum empta erat:curatori.ad¬
flictum eẽ qil a qͣ actõe cura

Expanded text:
um. Ex facto quaerebatur: quendam ad siliginem emendam curatorem decreto ordinis constitutum: eidem alium subcuratorem constitutum siliginem miscendo corrupisse atque ita pretium siliginis, quae in publicum empta erat, curatori adflictum esse: quaque actione cura
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ad diĩm icũteretur. fugis¬
set. fugitiuum eẽ. Siũo ut ꝑ
matrem faciliorẽ dep̃cationẽ
hab̾et. delicti alicuius. nõ cẽ
fugitunm. Telius quoq
scrib. siẜuum emeris qui sem
tiberim deiccit. si moriẽdi dũ¬
discesiss nõ eẽ fugitiuum. Ea¬
S si fuge prius ꝯsilium hũit.
dem̃ mutata uolũtate intibe¬
rim se deiẽcit. manẽ fugitun
Eadem ꝓbat. ⁊ de coqui de põ¬
te se pcipitauit. hec om̃ĩa ueã
sunt que celius scrib̃. Idẽ art.
si ẜuus tuus fugiens uicari.¬
um suum secũ abduxit. siui¬
canius muitus au in prudens
secutus ẽ. neq occasioẽm ad te
redeundi nactus p̃termisit. nõ

Expanded text:
ne ad dominum reuerteretur, fugisset, fugitiuum esse: sin uero ut per matrem faciliorem deprecationem haberet delicti alicuius, non esse fugitiuum. Caelius quoque scribit, si seruum emeris, qui se in Tiberim deiecit, si moriendi dudiscessisset, non esse fugitiuum, sed si fugae prius consilium habuit, deinde mutata uoluntate in Tiberim se deiecit, manere fugitiuum. eadem probat et de eo, qui de ponte se praecipitauit. haec omnia uera sunt, quae Caelius scribit. Idem ait, si seruus tuus fugiens uicarium suum secum abduxit: si uicarius inuitus aut imprudens secutus est neque occasionem ad te redeundi nactus praetermisit, non
Abbreviated transcription (Latin):
glul. Siaũt quis ita spado
est. ut tam necessaria pars cor¬
poris ei penitus ab sit morbo
queritur. ⁊ extat hec questio
apud offilium. relata apud
cum in equo. ait enĩhũc ui
utum morbosum eẽ
sab̃. ait. morbosum enĩ eẽ. si
sine uoce eẽ apparcat. s quiᷤ g̃¬
uter loqtur. morbosus nõ ẽ¬
S.I. dem offilius. ait. Si
hõi cłigitus sit abscisus men¬
briue ꝗd laceratum. quauisso
solidauĩt. si tm obeam rem eo
minus utipossit. nõ uideri sa¬
num esse. Eatonem quoq i
scribe lego. cui digitus de ma¬
nui. aũde pede p̃cisus sit cum
scriptam distictionem. G̾et
siꝗs ples digitos hãt.suue in
manib siuc inpedib sinicħ̾
impeditur. nũo eoꝵ. nõ ẽ in cã
redhibitiois. ꝓꝑ qd̾ nõ illud
spect̾adum ẽ. qs nũs sit digi¬
toꝵ. Or an sine impedimñto. ł
plurib. uł pautiorib uti poꝰ¬
sit de ydropido quesitum est
an sanus eẽt. ⁊ puto eum re¬
morbosum eẽ ꝯstat. idem ubi
homoneqr matutino tp̃r ui¬

Expanded text:
um. Sin autem quis ita spado est, ut tam necessaria pars corporis et penitus absit, morbosquaeritur. et exstat haec quaestio apud Ofilium relata apud eum in equo: ait enim hunc uiutum morbosum esse Sabinus ait: morbum enim esse sine uoce esse apparet. sed qui grauiter loquitur, morbosus noIdem Ofilius ait, si homini digitus sit abscisus membrive quid laceratum, quamvis consanaverit, si tamen ob eam rem eo minus uti possit, non videri sanum esse. Catonem quoque scribere lego, cui digitus de manu aut de pecriptam distinctionem. Sed si quis plures digitos habeat siue in manibus siue in pedibus, si nihil impeditur numero eorum, non est in causa redhibitionis: propter quod non illud spectandum est, quis numerus sit digitorum, sed an sine impedimento uel pluribus uel paucioribus uti possit. De myope quaesitum est, an sanus esset: et puto eum remorbosum esse constat, id est ubi homo neque matutino tempore ui
Abbreviated transcription (Latin):
dibo. Expriuatis aũt noxiso¬
ritur dãpnum pecc̾iarium. si
quis forte noxe dede noluĩt.
ẜlitis exstimatioẽm sufferie. t
¶Uiꝗs talis sit suus qui oĩo r
manumitti nõ possit. ex ꝯstitu¬
tioĩb. uł si sub pena uinculo¬
rum distractus sit adño: ułab
aliqua potestate dampnatusͤ
uł siexportãdꝰ equissimum ẽ
nt̾ hec predici. ¶Giqs affur¬
mauit aliꝗd adec ẜuo necad¬
sit. uł abeẽ. ⁊ adsit. utputa sidi¬
x̾it furcmnõ eẽ. ⁊ fur sit. si dixe¬
rit artificem eẽ. ⁊ nõ sit. hui eñi
quia qd̾ asseuerauerunt nõ p̃¬
stant. adu̾sus dẽm ꝓmissũue
facere uidentur

Expanded text:
dibus. ex priuatis autem noxiis odibus. ex priuatis autem noxiis oritur damnum pecuniarium, si quis forte noxae dedere noluerit, sed litis aestimationem sufferre. Si quis talis sit seruus, qui omnino manumitti non possit ex constitutionibus, uel si sub poena uinculorum distractus sit a domino uel ab aliqua potestate damnatus uel si exportandus: aequissimum erit etiam hoc praedici. Si quis adfirmauerit aliquid adesse seruo nec adsit, uel abesse et adsit, ut puta si dixerit furem non esse et fur sit, si dixerit artificem esse et non sit: hi enim, quia quod adseuerauerunt non praestant, aduersus dictum promissumue facere uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
s int̃ edes patroni tota nocte
oblituit. uidi cum cẽ fugitur
celius ait. Plane si talem custo¬
diam ca hĩtatio nõ habuit. ⁊¬
inea cella lib̾tus habitauit.⁊
cuicõe ⁊ ꝓmiscuum plunium
cellarum int̾est. cẽ placere dbe¬
ix. celius ait. ⁊ labo ꝓbat. Idẽ
celius ait. ẜuum inꝓuiciam
missum adño. cum cum mor¬
rere cepisẜ̃. hũc nõ ec̃ fugitiu̾r.
nec eni mẽtiendo se lib̃m inꝗt
fugitiuus eẽ cepit. quia sinc i¬
fuge ꝯsilio id fecit. ¶E uoda¬
iunt ccliles noxa solutus non
sit. sic intlłigẽdũẽ. ut no hoc de¬
beat. ꝓnunari ulłam eum noxã
commisisse. s illud noxa solu¬
tum eẽ. hoc ẽ noxali iuditio sub¬
iectũ nõ eẽ. ergo sinoxam ꝯmi¬
sit. nec ꝑmanet noxa solutus
uidetur. noxas accipe debemũ
priuatas. hẽ eas quecũq ꝯmit¬
tuntur ex delictis. nõ publicis
criminib ex quib agitur iu¬
dicus noxalib.demq sp̃aliter
cauetur infra de capitalib frar¬

Expanded text:
sed intra aedes patroni, et tota nocte sed intra aedes patroni, et tota nocte oblituit: uideri esse fugitiuum Caelius ait. plane si talem custodiam ea habitatio non habuit et in ea cella libertus habitauit, cui commune et promiscuum plurium cellarum iter est, contra placere debere Caelius ait et Labeo probat. Idem Caelius ait seruum in prouinciam missum a domino, cum eum morrere coepisset, hunc non esse fugitiuum: nec enim mentiend‹o› se liberum, inquit, fugitiuus esse coepit, quia sine fugae consilio id fecit. Quod aiunt aediles 'noxa solutus non sit', sic intellegendum est, ut non hoc debeat pronuntiari nullam eum noxam commississe, sed illud noxa solutum esse, hoc est noxali iudicio subiectum non esse: ergo si noxam commisit nec permanet, noxa solutus uidetur. Noxas accipere debemus priuatas, hoc est eas, quaecumque committuntur ex delictis, non publicis criminibus, ex quibus agitur iudiciis noxalibus: denique specialiter cauetur infra de capitalibus frau
Abbreviated transcription (Latin):
gerit. auco se ꝯferrat. quo solt
ueire qui sese uenales postulã
an fugitiuus sit. ego putonõ
esse cum fugitiuum qui facia
qd publice facẽ licẽ arbittuꝵ.¬
Nec eum ꝗdem qui ad statua¬
cesaris ꝯfugit. fugitiuum ar¬
bitor. nõ enim fugiẽdi aĩo b̾
facit: Id̾ puto ⁊ in cum qui in
asilum.ul qd aliud ꝯfugit. x¬
quia nõ fugiẽdi aĩo hoc facit
si tm̃ añ fugit.⁊ posta se cõtulit
nõ ideo mag̾ fugitiuus ẽẽ desi¬
nit. It celius scrib. place̾ eum
quoq fugitiuum eẽ. qui eo se
conferat. ũn eũ dominus recu¬
perare nõ possit. multoq mag̾
illum fugitiuum eẽ. quico se.
ferrat uñ abduci nõ possit. s¬
Erronem ita definit laḃo puxil¬
lum fugitium eẽ. ⁊ ex diu̾so fu¬
gitiuum magnum erronẽ esse
Rꝓp̃rie erronem sic difinimimꝰ.
quinõ ꝗdem fugit s frequeter
sine causa uagatur. ⁊ tp̃ribm
res nugatorias ꝯsumptis se¬
ẜuus camente ne rediret ad eũ
extrabĩtationem lib̾ti fugit.

Expanded text:
gerit aut eo se conferat, quo solent venire qui se venales postulant, an fugitivus sit: ego puto non esse eum fugitivum, qui id facit quod publice facere licere arbitrate eum quidem, qui ad statuesaris confugit, fugitivum arbitror: non enim fugiendi animo hoc facit. idem puto et in eum, qui in asylum uel quod aliud confugit, quia non fugiendi animo hoc facit: si tamen ante fugit et postea se contulit, non ideo magis fugitiuus esse desinit. Item Caelius scribit placere eum quoque fugitiuum esse, qui eo se conferat, unde eum dominus reciperare non possit, multoque magis illum fugitiuum esse, qui eo se conferat, unde abduci non possit. Erronem ita definit Labeo pusillum fugitiuum esse, et ex diuerso fugitiuum magnum erronem esse. sed proprie erronem sic definimus: qui non quidem fugit, sed frequenter sine causa uagatur et temporibus in res nugatorias consumptis seseruus ea mente, ne rediret ad eum, extra habitationem liberti fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝗd act̃i eẽt ⁊ redue ad tecũ
possit. noluit cc̃ ẽẽ. Idem puta
dicẽdum de co quẽ plagianu̾
cum priusqua ex fundo tuo⁊
exiss ꝯprehediss fugitiuum
uid̾i. aium eni fugitiuum fa¬
cere. Idem ait nec eum qui ad
fugam gradum unum. alt̾m
ueꝓmouit. uł eciam currerece¬
pit. si dum sequẽtem nõ põt e¬
uadere. nõ eẽ fugitiuum¶ Idẽ
iecte ait lib̾tatis cuiusdam spe¬
ciem eẽ fugisse. hoc ẽ potestate
dominica inp̾sentilibarum eẽ.
¶Pignoridatus ẜuus debito¬
rem ꝗdem dñm hãt s si postea

Expanded text:
uid acti esset et redire ad te cum posset noluit, contra esse. idem putat dicendum de eo, quem plagiarius eum, priusquam ex fundo tuo exisset, comprehendisset, fugitiuum uideri: animum enim fugitiuum facere. Idem ait nec eum, qui ad fugam gradum unum alterumue promouit uel etiam currere coepit, si dominum sequentem non potest euadere, non esse fugitiuum. Idem recte ait libertatis cuiusdam speciem esse fugisse, hoc est potestate dominica in praesenti liberatum esse. Pignori datus seruus debitorem quidem dominum habet, sed si, pos
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ apud uiuianum relatũ
est. fugitiu fere ab effectu aĩ
intlligẽdum eẽ. nõutiqr afu¬
ga nã cumͣ qui hostem aut la¬
latronem incẽdium rumam¬
ue fug̾et. quauis fugisse ue

Expanded text:
 apud Uiuianum relatum est fugitiuum fere ab affectu animi intellegendum esse, non utique a fuga: nam eum, qui hostem aut latronem, incendium ruinamue fugeret, quamuis fugisse ue
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃ Qui sit fugitiuus. defi
quo se adño celaret.mansit¬
decilius. aũt fugitiuum eẽ ait.
cum qui ea m̃te discedat. ne ad
dñm recdleat. tm̃ ⁊ si mutato
consilio ad eum reu̾tatur. ne¬
mo enim tali peccato inqt pe¬
nitẽcia sua nocẽs ẽẽ desinit. caᷤᷤ¬
sius quoq serib̾. fugitiuu eẽ¬

Expanded text:
 Quid sit fugitiuus, definquo se a domino celaret, mansit. Caelius autem fugitiuum esse ait eum, qui ea mente discedat, ne ad dominum redeat, tametsi mutato consilio ad eum reuertatur: nemo enim tali peccato, inquit, paenitentia sua nocens esse desinit. Cassius quoque scribit fugitiuum e
Abbreviated transcription (Latin):
exceꝑit dealiquo morbo. et
de cetero sanum eẽ dix̾it. aũꝓ
remittẽtib eni actioc̃s suas ñ
est regͥssus dandus nisi scies
uenditor morbum ꝯsulto re¬
ticuit. tũc em̃dandam cẽ de do¬
lomalo replicatioẽm. ¶O no¬
minatim morb exceptus nõ
sit. talis tin morb sit qui om̃i¬
b potuit apparere. ut puta si¬
cecus hõ ueicbat. au̾qui eica¬
tricem euidetem ⁊ ꝑiculosam
habebat. uł incapite uł in ali¬
ad eos eni morbos uiciaq ꝑ¬
tinere edictum edilium curu¬
lium ꝓbãdum ẽ. quequis i

Expanded text:
exceperit de aliquo morbo et exceperit de aliquo morbo et de cetero sanum esse dixerit aut remittentibus enim actiones suas non est regressus dandus, nisi sciens venditor morbum consulto reticuit: tunc enim dandam esse de dolo malo replicationem. Si nominatim morbus exceptus non sit, talis tamen morbus sit, qui omnibus potuit apparere ut puta caecus homo uen‹i›bat, aut qui cicatricem euidentem et periculosam habebat uel in capite uel in aliad eos enim morbos uitiaque pertinere edictum aedilium probandum est, quae quis i
Abbreviated transcription (Latin):
uicio id accidit. ueluti qd̾ iecur
uł pulmo. aũ aliud qd similre
bosa sit. ⁊ ait sab̃. siuuluc uitõ
hoc ꝯtĩgit. morbosam eẽ. ¶ Si
mulier pregnãs uẽĩerit. inter
ximum em̃ ac p̃cipuum mu¬
nus feminarum ẽ. ꝯcipe actu¬
eri ꝯceptum. ¶Puerꝑam quo¬
qr sanam eẽ. si m̃o nichꝰ extri¬
secus accidit. qd̃ corpꝰ eiꝰ in a¬
liquã ualitudinẽ immitteret
D sterili cecilium distrĩgere tre¬
batius dixit. usinatura sterili
rem sanum nõ cẽ. qd inlecto.
pigricia surgẽdi urinam fa¬
eiatSm aũt uicio uesiee. col¬
lectum humorem ꝯtinẽ nõ
põt. nõ quia urinam in lec¬
to facit. s quia uiciosam ue¬
sicamhãt. redhib̾iposse. et
uerius ẽ. qd pedius idem. ait.
hr̃e. Siꝗs digitis comuncti
naseatur. nõ uidetur sanus eẽ.
sita dem̃u si inꝯmodaturad
usum manus. ¶Mulierer
ita artamut mulier fierino
possit. sanam nõ uidiꝯstat.
tino possint. faucium tumo¬
est. ¶Sruenditor noĩatim

Expanded text:
uitio id accidit, ueluti quod iecur, uitio id accidit, ueluti quod iecur, quod pulmo aut aliud quid similiter bosa sit: et ait Sabinus, si uuluae uitio hoc contingit, morbosam esse. Si mulier praegnas uenierit, inter ximum enim ac praecipuum munus feminarum est accipere ac tueri conceptum: Puerperam quoque sanam esse, si modo nihil extrinsecus accidit, quod corpus eius in aliquam ualetudinem immitteret. De sterili Caelius distinguere Trebatium dicitrem sanum non esse, quod in lecto pigritia surgendi urinam faciat: sin autem uitio uesicae collectum umorem continere non potest, non quia urinam in lecto facit, sed quia uitiosam uesicam habet, redhiberi posse: et uerius est quod Pedius. Idem ait, habere. Si quis digitis coniunctis nascatur, non uidetur sanus esse, sed ita demum, si incommodatur ad usum manus. Mulierem ita artam, ut mulier fieri non pti non possint faucium tumoest. Si venditor nominatim
Abbreviated transcription (Latin):
N ⁊ qui tardius loquitur. ⁊ uarus.
morbosus. magna emi pars
hominum aliquo dẽte caret.¬
neqr ido morbosi sũt. p̃sertim
cumsinc dẽtib nascatimr. nec
ido minus sanisumus donec
dentes hẽamus. alioqu nulluᷤᷤ
senes sanus eẽt.
ui clahͣum ht̃ morbo¬
sus ẽ. s poliposus eum qui al¬
terum oculum. aut altam ma¬
xillam maiorem h̃t. si recte uta¬
tur. sanumuidi pedius scrib̾.
ait cñi in equalitatẽ maxilarũ.
ocłor. brachioꝵ. sinch̾ ex mun¬
stio prando subthit extra redhi¬
tioem eẽ s ⁊ latus. uł crus bieui
põt afferre impedim̃tum. gͦ et
hic eĩt recłbibe̾dus. ¶Eiqs na¬
tura gutturosus sit. añ ocłos e¬
minetes hãt. sanus uidetur It
sciẽdum ẽ sceũa no eẽ morbosũ
uł uitiosum. p̃ter qũa simbecil¬
litate dextrr ualidius sinixtra
utatur. ẜ hũc nõ sceuã. s m̃a¬
cum eẽ ¶ Iscuios oleat ansa
iolere. ueluti hucosum. stra¬
bonem. hoc enĩ ex ingluuier
oris accide solet sitm̃ excorꝑis

Expanded text:
ue qui tardius loquitur et varus morbosus: magna enim pars hominum aliquo deneque ideo morbosi sunt: praesertim cum sine dentibus nascimur nec ideo minus sani sumus donec dentes habeamus: alioquin nullus senex sanus esset.ui clauum habet, morbosus est: sed et polyposus. Eum, qui alterum oculum aut alteram maxillam maiorem habet, si recte iis utatur, sanum uideri Pedius scribit: ait enim inaequalitatem maxillarum oculorum bracchiorum, si nihil ex ministerio praestando subtrahit, extra redhibitionem esse. sed et latus uel crus breuius potest adferre impedimentum; ergo et hic erit redhibendus. Si quis natura gutturosus sit aut oculos eminentes habeat, sanus uidetur. Item sciendum est scaeuam non esse morbosum uel uitiosum, praeterquam si inbecillitate dextrae ualidius sinistra utitur: sed hunc non scaeuam, sed mancum esse. Is cui os oleat an sai olere, ueluti hircosum, strabonem: hoc enim ex illuuie oris accidere solere. si tamen ex corporis
Abbreviated transcription (Latin):
uicium aĩreticu̾it. si aũt cõpo¬
ris solius uicium ẽ. aũ ⁊ corpo¬
ris ⁊ aĩ mixtum uiciũ. redhibi¬
tio locum hẽbit. Illud eĩt ad¬
notãdum qd de morbo gñaliter
scriptum ẽ. nõ de sũtico morbo.
nec mirum hoc uideri põp.ait.
nicħ eñi ibi agit᷑ deare cui hic
ipe morb obitet. Idẽ ait. nõ om¬
nem morbum dare locum re¬
dhibitioĩut putaleuis lippi
deniqr febriculam quãtulamli¬

Expanded text:
uitium animi reticuit: si autem corpouitium animi reticuit: si autem corporis solius uitium est aut et corporis et animi mixtum uitium, redhibitio locum habebit. Illud erit adnotandum, quod de morbo generaliter scriptum est, non de sontico morbo, nec mirum hoc uideri Pomponius ait: nihil enim ibi agitur de ea re, cui hic ipse morbus obstet. Idem ait non omnem morbum dare locum redhibitioni, ut puta leuis lippitdenique febriculam quantulamli
Abbreviated transcription (Latin):
Aius. U el propt̾ui ul lepro¬
si. uł curu. uł pruriginosi: uł
scabiosi. itẽ muti ⁊ sundi.ꝰ
dhibitioem eẽ. s exep̃to dati
ena.ul qui ꝑuicos more ĩsayo¬
rum deridenda loqu̾ãtur. in qͦ si
animi uicium excorpis uicio
accidit. redhib̾i posse. Itẽ ale¬
atores ⁊ uinarios nõ ꝯtineri e¬
dicto quosdam respõdisse. põp.
ait. queadmodum nec gulosõ
nec inposteros. aũmendaces.
anlitigiosos. Ide᷑ põp. ait. quã¬
uis nõ ualde sapiẽtem ẜuum
uenditor pr̃are debeat. tm̃ si ita
fatuum. uł murionẽ uẽdidit.
ut in cousꝰ nullus sit. uiden ⁊
uitium. ⁊ ud̃mur hoc uire uti.
ut uiciimorbiq appellatõ nõ
uideatur ꝑtinẽ. nisi ad corpoã.
¶Animi aũt uicium ita demũ
prabit uẽditor. siꝓmisit. simirꝰ.
nõ ⁊ id̾o noiatim deerrone. ⁊ fu¬
gitiuo excipitur. hoc eñ aĩ uici¬
um ẽ. nõ corporis und̾ ꝗdam
ium̃ta pauida. ⁊ calcitrosa mõ
sidictum ẽ hoc abeẽ. ⁊ nõ ab est
Exemptotm agipõt sisciẽs id

Expanded text:
lium. uel proterui uel gibberosi uel curui uel pruriginosi uel scabiosi, item muti et surdi: dhibitionem esse, ex empto dat ena uel qui per uicos more insanorum deridenda loquantur, in quos id animi uitium ex corporis uitio accidit, redhiberi posse. Item aleatores et uinarios non contineri edicto quosdam respondisse Pomponius ait, quemadmodum nec gulosos nec impostores aut mendaces aut litigiosos. Idem Pomponius ait, quamuis non ualide sapientem seruum uenditor praestare debeat, tamen, si ita fatuum uel morionem uendiderit, ut in eo usus nullus sit, uideri uitium. et uidemur hoc iure uti, ut uitii morbique appellatio non uideatur pertinere nisi ad corpora: animi autem uitium ita demum praestabit uenditor, si promisit, si minus, non. et ideo nominatim de errone et fugitiuo excipitur: hoc enim animi uitium est, non corporis. unde quidam iumenta pauida et calcitrosa morbsi dictum est hoc abesse et non abest: ex empto tamen agi potest, si sciens id
Abbreviated transcription (Latin):
quartana que tm̃ iam sꝑni po¬
test. uł uulnusculũ modicum.
nullum h̃t ĩ se delictum. qua¬
sipnũtiatum nõ sit. contĩpni
enͣi hoc potuerũt. Exempli ita
gra referamus qui morbosiui¬
tiosiq sũt. Apd uiuianũ q̃rit᷑.
siẜuus int̾ fanaticos nõ sẽꝑ ca¬
pudiactaret. ⁊ aliqua ꝓphatuᷤ
eẽt. an nich̾ominus sanus uid̾¬
retur. ⁊ ait unuanꝰ nicħominus
hũc sanum eẽ. neq eñinos in¬
quit minus aĩuitio aliquos
ratioe multos sanos eẽ negare¬
mus. ut putaleuẽ suꝑstinio¬
sum.ara cõdum. ꝯtumacẽ. ⁊ si
quasimilia sũt anũuitia. ma¬
gis eñi decorꝑis sanitare. q ua
de ammi uicus ꝓmitti. Inter
quia idei exfrebrib acciderit.
um tale ubi id aueditore exci

Expanded text:
quartana quae tamen iam sperni poquartana quae tamen iam sperni potest uel uulnusculum modicum nullum habet in se delictum, quasi pronuntiatum non sit: contemni enim haec potuerunt. exempli itaque gratia referamus, qui morbosi uitiosique sunt. Apud Uiuianum quaeritur, si seruus inter fanaticos non semper caput iactaret et aliqua profatus esset, an nihilo minus sanus uideretur. et ait Uiuianus nihilo minus hunc sanum esse: neque enim nos, inquit, minus animi uitiis aliquosratione multos sanos esse negaremus, ut puta leuem superstitiosum iracumdum contumacem et si qua similia sunt animi uitia: magis enim de corporis sanitate, quam de animi uitiis promitti. interdητικῷ, quia id ei ex febribus acciderit. um tale, ut id a uenditore ex
Abbreviated transcription (Latin):
edictũ hoc nõ ꝑtinẽ aduẽditõeᷤᷤ
fiscales. Sitm̃ res.pu. aliq̃
faciat uẽclitionem. edictũ hoc
locum hẽbit. Impupillarib
quoq uẽditionib eĩt hoc edic¬
tolocus. Gũtelligatur uici¬
um morbus ue macipii.ut
płmq signis ꝯbusdã solẽt ma¬
cessare. hoc eĩ tm̃ intuẽlum ẽ.
ne eptor decipiat᷑. Si sciẽaur
est morbũ ap̃. sab̾. sic definitũ
naturã qui usũ eius. ad id fa
ciat detiorem. cuius cã natuã
nobis eĩ corꝑis sanitatẽ dedit
Yd aũt alias intoto corpore. a¬
lias ĩparte accideꝰ naq totius
corꝑis morb ẽ. puta febris ⁊
partis. ueluti cecitas. licet hõ
ita natus sit uitiumq amõ¬
bo multum differre. ut puta
siꝗs balbus sit. nam hũc iuti
i. siue morbĩ. qd̾ usum ministẽ¬
umq hõis impediat iddabit
redhibitioĩ locum. Tum mõ
memirerimus nõ utiqr qd̃ li¬
bet᷑ qua leuissimum efficẽ. uti
morbosus uitiosusue hẽatur.

Expanded text:
edictum hoc non pertinere ad uenditiones edictum hoc non pertinere ad uenditiones fiscales. Si tamen res publica aliqua faciat uenditionem, edictum hoc locum habebit. In pupillaribus quoque uenditionibus erit edicto locus. Si intellegatur uitium morbusue mancipii ut plerumque signis quibusdam solent dcessare: hoc enim tantum intuendum est, ne emptor decipiatur. Sed sciendum est morbum apud Sabinum sic definitum naturam, qui ucit deteriorem, cuius causa natura nobis eius corporis sanitatem dedit: id autem alias in toto corpore, alias in parte accidere namque totius corporis morbus est puta φθίσις febris, partis veluti caecitas, licet homo itaque natus sit: vitiumque a morbo multum differre, ut puta si quis balbus sit, nam hunc vitioi siue morbi, quod usum ministeriumque hominis impediat, id dabit redhibitioni locum, dummodo meminerimus non utique quodlibet quam leuissimum efficere, ut morbosus uitiosusue habeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa familie ꝓcuratoris ue ciuuꝰ
fcm eĩt. siue qd ex eo post uẽdi¬
tionem natũ acꝗsitum fuit.⁊
siqd aliud inuenditõe ei acce¬
ẜat. siue qd exea re fructus per¬
ueneiͣt adeptorem. ut ea om̃ia
restituat. It siqͣs accessioẽs ip̃e
prestit̾it. ut recĩpiat. It si qd̃ ña¬
cipium capitalẽ fraude admi¬
ẜit. mortis consciende sibi cau¬
sa qd feit. Inue arenã depugra¬
dicausa. ad bestias intromissũ
fuit. ea om̃ia muẽditõe pnuti¬
ent ex his eñi caĩs iuditiumda¬
bimus. Doc ãplius siqs adu̾¬
sus ea scies dolo malo uẽdidis¬
se dicetur iuditiũ dabimꝰ. Ca¬
occurratur fallatus uendẽtiu
et ẽptorib sucõratur. ꝯ cũq d̾cep¬
ti auẽditorib fui̾nt. dum mo
sciamus uẽditorem ecia sugio¬
rauit ea que ediles prari iubẽt.
tm̃ tñi deb̾e. nec ẽ hoc iniquum
potuit eñi ea nota hr̃e uẽditõ
neqr eñĩ intest ep̃toris cur falla¬
tur. ignorãna ueditoris. an
callicitate. ẜllud sciẽdum ẽ.

Expanded text:
a familiae procuratorisue eius factum erit, siue quid ex eo post uenditionem natum adquisitum fuerit, et si quid aliud in uenditione ei accesserit, siue quid ex ea re fructus peruenerit ad emptorem, ut ea omnia restituat. item si quas accessiones ipse praestiterit, ut recipiat. item si quod mancipium capitalem fraudem admiserit, mortis consciscendae sibi causa quid fecerit, inue harenam depugnandi causa ad bestias intromissus fuerit, ea omnia in uenditione pronuntianto: ex his enim causis iudicium dabimus. hoc amplius si quis aduersus ea sciens dolo malo uendidisse dicetur, iudicium dabimus'. Caoccurratur fallaciis uendentium et emptoribus succurratur, quicumque decepti a uenditoribus fuerint: dummodo sciamus uenditorem, etiamsi ignorauit ea quae aediles praestari iubent, tamen teneri debere. nec est hoc iniquum: potuit enim ea nota habere uenditor: neque enim interest emptoris, cur fallatur, ignorantia uenditoris an calliditate. Illud sciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
bachatus sit.⁊ responsa reclli¬
derit. tm si nũc hoc nõ faciant
aliq̃n id fecit actio eĩt. sicutia
liqn si febrem hũit. cet̾m sim
chilominus manẽt ineo uiti¬
o.ut cura fana bachan soleret
et quasidemes resposadaret.e¬
tiam siꝑ luxuriam id fc̃m est
les decorporalib uiciis locun¬
tur. at tñ exẽpto actioem a̾mit¬
ti. Idem dicit eciam in his qui
pret̾ modum timidi. cupidi.

Expanded text:
hatus sit et responsa reddiderit, tamen, si nunc hoc non faciat, aliquando id fecit, actio est, sicuti si aliquando febrem habuit: ceterum si nihilo minus permaneret in eo uitio, ut circa fana bacchari soleret et quasi demens responsa daret, etiamsi per luxuriam id factum est,les de corporalibus uitiis loquuntur: attamen ex empto actionem admittit. Idem dicit etiam in his, qui praeter modum
Abbreviated transcription (Latin):
tiuum diec̃t qͣ domi ĩ altũloc̃¬
se ad precipitadum ascẽdisset.
magisqr hũc mortem sibicõ¬
sciscer uoluisse. ¶Illud em̃
qd płmq abimprudẽtib in¬
quit dici solet. eum ẽẽ fugiti¬
uum qui nocte aliqua sine ⁊¬
uolũtate dnũ emasiss nõ eẽ
uerum. S⁊ ab effectu animi
cuiuscũq extimadum ¶ Idẽ
uiuianus ait. Giamagistro
puer recessit. ⁊ rursus adma¬
trem ꝑuenit. cum querẽt᷑ nũ
fugitius ẽẽt sicelan di causa

Expanded text:
tiuum diceret, qui domi in altum loctiuum diceret, qui domi in altum locum ad praecipitandum se ascendisset, magisque hunc mortem sibi consciscere uoluisse. illud enim, quod plerumque ab imprudentibus, inquit, dici solet, eum esse fugitiuum, qui nocte aliqua sine uoluntate domini emansisset, non esse uerum, sed ab affectu animi cuiusque aestimandum. Idem Uiuianus ait, si a magistro puer recessit et rursus ad matrem peruenit, cum quaereretur, num fugitiuus esset: si celandi causa
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽ. nõ tm fugitiuum eẽ.
Item nec cum ꝗdem qui apre¬
ceptore cui indisiplina tradi¬
tus eãt aufugiss. fugitiuu¬
eẽ. si forte id̃o fugit quia ĩmo¬
derate eoutebaturidemq pro¬
bat. ⁊ si ab eo fug̾it cueãt cõ¬
modatus. si ꝑꝑcandem causa
sugerit. ide ꝓbat uiuianus. et
siseuericũco agebat. hec ita
sieos fugisẜ. ⁊ ad dr̃mueiss.¬
Cet̾m si ad dñm nõ uẽiss. si¬
ne ulla dubitarioẽ fugiruñ
uid̾i ait. Idem ait interroga¬
tus ꝓculus de eo qui domila¬
tuiss. inhoc scilicet ut fuge
nactus occasioẽm se subtra¬
heret ait. tã ⁊ si fuge̾ nõ posset
uid̃i qui domi mãsiss. t̾m̃ esi
fugitiuum fuisse. Sin autẽ
iuboc tm̃nlatuiss quo ad iracũ¬
diam dominoꝵ efferuesceret.x
fugitiuum nõ cẽ sicuti ns cũ
qdem qui cum dominum a¬
nimadu̾teret. u̾berib se affic̃t
uelle. preripuit sead amicuz̃
qui in hoc ꝓg̾ssus ẽ. ut se p̃cipi¬
taret cetm eciam cum as fusi¬

Expanded text:
rum est, non tamen fugitivum esse. item ne eum quidem, qui a praeceptore cui in disciplinam traditus erat aufugit, esse fugitivum, si forte ideo fugit, quia immoderate eo utebatur. idemque probat et si ab eo fugerit cui erat commodatus, si propter eandem causam fugerit. idem probat Vivianus et si saevius cum eo agebat. haec ita, si eos fugisset et ad domierum si ad dominum non venisset, sine ulla dubitatione fugitivum videri ait. Idem ait: interrogatus Proculus de eo, qui domi latuisset in hoc scilicet, ut fugae nactus occasionem se subtraheret, ait, tametsi fugere non posset videri, qui domi mansisset, tamen eum fugitivum fuisse: sin autem in hoc tantum latuisset, quoad iracundia domini effervesceret, fugitivum non esse, sicuti ne eum quidem, qui cum dominum animadverteret verberibus se adficere velle, praeripuisset se ad amicum, qui in hoc progressus est, ut se praecipitaret ceterum etiam eum quis fugi
Abbreviated transcription (Latin):
sioĩs que fuerãt. altius
h̾rditatis qd̾ si filius iste
eius postq̃ heres ex titit
morte obieĩt. ille tractatꝰ
incorrit. an ip̃e sibi cãm pꝰ¬
sessioĩs mutare uidtur
cepit: postea facit ꝯtrousi¬
am h̾rditatis ut iuris p̾¬
sessor ꝯueĩtur. idẽ eciã in
hoc filio respondẽdume¬
tit. Oepossõria hereditatis

Expanded text:
sionis, quae fuerunt alterius hereditatis. quod si filius iste eius, postquam heres extitit, mortem obierit, ille tractatus incurrit, an ipse sibi causam possessionis mutare uideatucoepit, postea faciens controuersiam hereditatis ut iuris possessor conuenitur, idem etiam in hoc filio respondendum erit. DE POSSESSORIA HEREDITATIS
Abbreviated transcription (Latin):
loco administrauerũt eoder
loco ⁊ defendi debent ha  u
uendam. uł pecc̃iam suscipi¬
encdam. qui em̃ suo noĩe uti
bendum recte agct.
commissa est: põt exigẽ ali
ud ꝓ alio ꝑuiutare. nou̾are.¬
Dẽ. Set id quoq manda
tum indetur ut soluat c̾dito
rali nõ ꝯtmerieciam transac¬
noẽ decidedi cauia intpoitã.
et id̃o sipostea is qui m̾adaũ.
transactoẽm ratam nõ hũit.
nõ posse eũ repelli ab actõib¬

Expanded text:
loco administrauerunt, eodem loco et defendi debent. 55 Uluendam uel pecuniam suscipiendam: qui enim suo nomine utbendum recte aget. dus est permittere procuratori et postea litem peragere. Si quis remisit exceptionem procuratoriam, non poterit ex paenitentia eamrali non contineri etiam transactionem decidendi causa interpositam: et ideo si postea is qui mandauit transactionem ratam non habuit, non posse eum repelli ab acti
Abbreviated transcription (Latin):
tioĩb ꝓ̃ciatordarinõ possit
tñ dictumest merito eũ quide
uia publica agͥit. ⁊ priuato
magis dabit ad sepulcri uio¬
lati actõem is adquẽ eares
ꝑtinet. ¶ Ad actõe ĩ iunaꝵ
ex lege cornelia ꝓcuratordaĩ
te ex̾cet᷑.priuata tñ est.¶Eao¬
bligitio que int̾ dñm ⁊ ꝓcu¬
ratorem cõsistere sol mada¬
daͣti sicut eueĩt. cũ inrem su
amꝓcuratorẽ prestamueo

Expanded text:
ocurator dari non possit, ‹t›amen dictum est merito eum qui de uia publica agit et priuato magis dabit ad sepulc‹h›ri uiolati actionem is ad quem ea res pertinet. Ad actionem iniuriarum ex lege Cornelia procurator dari te exercetur, priuata tamen est. Ea obligatio, quae inter dominum et procuratorem consistere solet, mandadati: sicut euenit, cum in rem suam procuratorem praestamus
Abbreviated transcription (Latin):
rerte dabit ꝓcuratorẽ adser
ex duob reis ꝓmittẽdi. alter
h̾rdes sint.⁊ familichͥrciscun¬
adiudicatoes ⁊ ꝯdempnatõᷤᷤ
plane ꝑmittẽdum᷑ dare. si u¬
nieobrdi ples brdes existãt.
Reo latitãte post litem ꝯte¬
statam ita demũ fideiussoe̾
eum defend̾e udetim: siuł unꝰ
ex his eũ ꝓsolido defetidat ł

Expanded text:
recte dabit procuratorem ad Serex duobus reis promittendi alter heredes sint et familiae erciscunadiudicationes et condemnationes: plane permittendum dare, si uni coheredi plures heredes existant. Reo latitante post litem contestatam ita demum fideiussores eum defendere uidebuntur, si uel unus ex his eum pro solido defendat, uel
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃i ⁊ fideuissorib eius per
iñim̾. restitutionem succur¬
ratur.sqm̃ tñ defendere est. eã¬
dem uicem quam subire reũ:
defensor manti in amplius
q̃ marituᷤ face̾ poͣssit nõ est
condẽpnandꝰ. sis qui suscep̃
defensioẽm. ⁊ si locupleeti᷑ si¬

Expanded text:
et ipsi et fideiussoribus eius per in integrum restitutionem succurritur. Quoniam tamen defendere est ea‹n›dem uicem quam reus subire, defensor mariti in amplius quam maritus facere possit non est condemnandus. Is qui suscepit defensionem, etsi locupleti
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. nam ⁊ eos quino cogy¬
tur remdefende post sotuda¬
tionem cogi. labo ait cauia
cognita temꝑandum ⁊ sica¬
ptio actoris sit. ꝓp tpr̃is trac¬
tum: uiditium eum accipe co¬
gendum. qd̃ s̃. aut affinitas
direpta sit ᷑ aut inmiticie in¬
tercessint. aut bona abͣ sentis
nus ait. nullas pretoris ꝑ¬
tes eẽ. ad compellẽdum de¬
fendere. E exstipulatu o bre
nõ derc̃sam agi posse at si
iustas canͣsas habert. cum
iuditurm accipe noluit. fi¬
deuissores nõ teneri quiauĩ
bonus arbitratus nõ fmͣt.
ut qui iustam excusatõem
statuẽdum est. Qulde pu¬
blico agunt ut ⁊ priuatum
ꝯmodum  defendant:causa
cognita ꝑmittũtur ꝓcurato¬
remdare⁊ postea alius age
exceptiõe repelitur.
isq int̾dicto utatm᷑. ne eiuiᷤ
fiat edificã ti defensor̃s par

Expanded text:
cepit: nam eos, qui non coguntur rem defendere, post satisdationem cogi. Labeo causa cognita temperandum, et si captio actoris sit propter temporis tractum, iudicium eum accipere cogendum: quod si aut adfinitas dirempta sit aut inimicitiae intercesserint aut bona absentisnus autem nullas praetoris partes esse ad compellendum defendere, sed ex stipulatu ob rem non defensam agi posse: a‹t› si iustas causas habeat, cur iudicium accipere nolit, fideiussores non teneri, quia uir bonus arbitraturus non fuerit, ut qui iustam excusationemstatuendum est. Qui ita de publico agunt, ut priuatum commodum defendant, causa cognita permittuntur procuratorem dare, et postea alius agens exceptione repelletur. isque interdicto utatur 'ne si u‹i›s fiat aedific
Abbreviated transcription (Latin):
ubiꝗs quasiunus exppło a¬
git: defẽsionem ⁊it ꝓcurator
prest.are cogẽdus no est. ¶ Ii
qui curatorem alici presenti¬
petit. nõ alit̾ auditur. nisi ad¬
ultoꝯsentiẽte. qd̾ il aͣbͣseti tat̾a
rem qmi hiturum necẽe haber¬
satisdares ħena nõ defendetis
ꝓcuratoris hec est. ut denẽgͥet᷑
ei actio Sẏiꝓcurator agat.
et preses sit absentis ẜuus.
atilicmus ait. suo cauedum
eẽ no ꝓcuratoris Eui nõ co

Expanded text:
uis quasi unus ex populo agit, defensionem ut procurator praestare cogendus non est. Is, qui curatorem alicui praesenti petat, non aliter audietur nisi adulto consentiente: quod si absenti, ratam rem eum habiturum necesse habet dare. Poena non defendentis procuratoris haec est, ut denegetur ei actio. Si procurator agat et praesens sit absentis seruus, Atilicinus ait seruo cauendum, non procuratori. Qui non co
Abbreviated transcription (Latin):
ab ouicino fũdum puteo¬
lanum lege cõminoria e
partẽ aimidiam no soluis¬
set in ep̃tus eẽt. It si intra
alios duos m̃ses relieum
pretium nõ numerass p
militer eẽt inemptus. intͣ
priores duos m̃ses defũc¬
to lugiano. rutiliana pu¬
pillaris etatis fuccessat cy¬
ius tutores in solutõe cessa¬
ũ aũt ieditor denotationi¬
b tutorib sepe datis post
amiu eãdem possessioẽm
rat pupilla mintegr̃u resti¬
tui desdabat uictatã ap̃ p̃¬
torem q̃ apud prefectũ uR¬
ne iudicatũꝙͣs pat̾ eius nõ
motus e. qd dies cõmut̾e̾¬
di in tp̃s pupille ineidisset
eiq effeciss ne paretur le¬
gi in uenditois dĩcebã po¬
se maͥgis ẽ ea rõe restituie¬
am qd ueditor renutiando
post diem quo placuerat ẽẽ
cõmissum ⁊ pretiũ petendo.
recessisse a lege sua uideret᷑
si creditor pignus distraxi¬
set post mortẽ debitoĩs ai¬
es solutois finita quia tñ
lex cõmissoria displiceb̾at
eipniitiauit ei imtegru resti¬

Expanded text:
ab Ovinio fundum Rutilianum lege commissoria empartem dimidiam non solvisset, inemptus esset, item si intra alios duos menses reliquum pretium non numerasset, similiter esset inemptus. intra priores duos menses Lariano defuncto Rutiliana pupillaris aetatis successerat, cuius tutores in solutione cessaverunt. venditor denuntiationibus tutoribus saepe datis post annum eandem possessionemrat. pupilla in integrum restitui desiderabat: uicta tam apud praetorem quam apud praefectum urne iudicatum, quod pater eius, non motus est, quod dies committendi in tempus pupillae incidisset eaque effecisset, ne pareretur legi uenditionis. dicebam posse magis ea ratione restitui eam, quod uenditor denuntiando post diem, quo placuerat esse commissum, et pretium petendo recessisse a lege sua uideretur: si creditor pignus distraxisset, post mortem debitoris die solutionis finita. quia tamen lex commissoria displicebat ei, pronuntiavit in integrum resti
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe accõem pret̾or dedit.i¬
ta ⁊ adu̾sus eos iustism̃ne
edicẽdum putaiit. set et¬
legato qui innegotium p̾ubli¬
cum sumptum fecit: putodã¬
dam actoem in municipes.¬
siquid uniu̾sitati debẽtur sin¬
hͥgulis nõ debetur. nec qd̾ deber
nminsitas. singuli debents ĩde¬
cunõib uł alus unnu̾sitatibo
nichil refeit. utrum om̃s idẽ
maneãt an pars maneat. uł¬

Expanded text:
em praetor dedit, ita et aduersus eos iustissime edicendum putauit. sed elegato, qui in negotium publicum sumptum fecit, puto dandam actionem in municipes.Si quid uniuersitati debetur, singulis non debetur: nec quod debet uniuersitas singuli debent.In decurionibus uel aliis uniuersitatibus nihil refert, utrum omnes idem maneant an pars maneat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑ eos qu̾ires carum admini¬
strant. nõ defendũtur nec qcq̃
est corporale rei publice qd po¬
sideatur. ꝑ actões debitoꝵ ciui
pib brlitas cõmunis erit:
familie Brciscunde iuiditiu
inter uos redditur. ideqr dicẽ¬
ini mintiatõem. ad stipulatcẽs¬
dł intponendas. neluti legatoꝵ.
dampni in fecti iudicatum
solui quauis fuo potius eiui¬
tatis caueridebeat. Ẽ ⁊ si ac̃to¬
ri cautum fuit utilis actõ ad¬
ministratorirerum ciuitatis
dabitur. D̾ negocu̾s gestis.

Expanded text:
per eos qui res earum administrant non defenduntur nec quicquam est corporale rei publicae quod possideatur, per actiones debitorum ciuitpibus hereditas communis erit, familiae erciscundae iudicium inter uos redditur. idemque diceovi nuntiationem et ad stipulationes interponendas, veluti legatorum, damni infecti, iudicatum solvi, quamvis servo potius civitatis caveri debeat: sed et si actori cautum fuerit, utilis actio administratori rerum civitatis dabitur. V DE NEGOTIIS GESTIS
Abbreviated transcription (Latin):
tamq̃ iare publica qd cõ¬
muniter ag̾. ficri ꝙ oporte¬
at. agtur. fiat. qd sineno
eos defendat: qd eoꝵ com¬
niti nõ excitẽtin ad suidefe¬
sionem uenire se iussinum ꝓ
pendietur. Gut in abiͣls ñt
ad agẽdum s⁊ si extraneu
defendere uelit uiu̾sitatẽ
pmituit ꝓꝯsulsicut in priua¬
torum defensiõib obr̾uat᷑
quia eomo mebor ꝯlitio n¬
mu̾sitatis fit.

Expanded text:
am in re publica, quod communiter agi fierique oporteat, agatur fiat.Quod si nemo eos defendat, quod eorum comniti non excitentur ad sui defensionem, uenire se iussurum prpedietur aut inhabilis sit ad agendum.Et si extraneus defendere uelit uniuersitatem, permittit proconsul, sicut in priuatorum defensionibus obseruatur, quia eo modo melior condicio uniuersitatis fit.