comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipsam uolui. Orat autem
sa uoluntate ꝓficiat. Quid sunt
autem dei testimonia÷ nisi quib
ipse sͥ attestatur:. Testimoniis n.¬
iustificationes di et mandata dei.
ce quiequid nobis ꝑsuacdere uult
d̾s. suis testimonũs ꝑsuadet: inqͣ
iste petit inelinari corsuum. ⁊ ñ
in auariciam. Testimoniis quippe
suis agit nobiscum ds. ut eumgͣ.¬
tis colanus: quod impedit auari¬
cia radix omnium malorum. A¬
pit: qui decepti non fuissent. nisi
plusquam acceperant habere. oe¬

Expanded text:
quia ipsam volui:» orat autem sa voluntate proficiat. Quae sunt autem Dei testimonia, nisi quibus sibi ipse attestatur? Testimoniis justificationest quidquid nobis persuadere vult Deus, suis testimoniis persuadet: in quae iste petit inclinari cor suum, et non in avaritiam. Testimoniis quippe suis agit nobiscum Deus, ut eum gratis colamus; quod impedit avaritia radix omnium malorum. pti et dejecti non fuissent, nisi plus quam acceperant, habere
Abbreviated transcription (Latin):
tassis hoc orat ut nonsit uita eiꝰ
sub sole ubi omnia uanitas : s
millo sit in quo se uiuificari pe¬
tit. Ille quippe ascendit non su¬
ꝑ solem tantum. s suꝑ om̃s cȩlos
lit ad impleret omnia:. & in illo
magis quam sub sole uiuunt.
qui non maniter audiunt quod
dicit apłs. que sursum sunt sa¬
pite: non que suꝑ terram. Mor¬
tui enim estis: oe uita ur̃a abscõ¬
dita est eum xp̃o indeo. Ae per
hoc siuita nr̃a ibi est ubi est ue¬
ritas : non est uita nr̃a sub sole:

Expanded text:
tassis hoc orat, ut non sit ejus vita sub sole, ubi omnia vanitas; sed in illo sit, in quo se vivificari petit? Ille quippe «ascendit» non super solem tantum, sed «super omnes coelos, ut adimpleret omnia» . Et in illo magis quam sub sole vivunt qui non inaniter audiunt quod dixit Apostolus: «Quae sursum sunt quae super terram. Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo» . Ac per hoc si vita nostra ibi est ubi veritas, non est vita nostra sub sole
Abbreviated transcription (Latin):
qui de occultis sc̃i iob suspieatur
quod non gratis dm̃ coleret. que
poposcit temptandum: ut crimẽ
quod obiecerat inueniret. Quia gͦ¬
tur. euius autem reicontemplacio¬
ne agantur occultum est. et ileo
datur suspicionib loeus. ut aude¬
at homo iudicare de occultis homi¬
num. ce falsa plerumq. ⁊ siuerata¬
men ei incognita tem̾e suspicari:
ꝓpt̾ea dominus cum de ipso fine
loqueretur. ꝓptͣ quem usticiam fa¬
cere debenius. ut oculos nr̃os a
monuit ne ꝓpter laudes hommũ
eis. Monuit ne propter pecuniã
& alibi. Non potestis deo seriure &
mãmone. Monuit ne ꝓptͣ necessa

Expanded text:
qui de occultis sancti Job suspicatus est quod non gratis Deum coleret, quem poposcit tentandum, ut crimen quod objiceret inveniret . mus; cujus autem rei contemplatione agamus occultum est: et ideo datur suspicionibus locus, ut audeat homo judicare de occultis hominum, et falsa plerumque, et, si vera, tamen incognita temere suspicari. Propterea Dominus cum de ipso fine loqueretur propter quem justitiam facere debemus, ut oculos nostros a monuit ne propter laudes hominum eis.» Monuit, ne propter pecuniam, » et, «Non potestis Deo servire et m
Abbreviated transcription (Latin):
ni:. euius rei contem platione
agamꝰ. Officium quippe nr̃m.
non officio s fine pensantlum
est: ut scilicet nõ tantum si bo¬
num est quod facimꝰ. s p̾cipue
si bonum est ꝓpt̾ qđ facimus
cogitemus. Hos oculos quibus
contemplam᷑ quare facimus.
quod facimus: auerti poscit ne
uideant uanitatem: id ÷ negnͣ¬

Expanded text:
ei contemplatione faciamus. Officium quippe nostrum, non officio, sed fine pensandum est; ut scilicet non tantum si bonum est quod facimus, sed praecipue si bonum est propter quod facimus, cogitemus. Hos oculos quibus contemplamur quare faciamus quod facimus, averti poscit ne videant vanitatem; id e
Abbreviated transcription (Latin):
itaq dĩ nob p̃cipue commendatur:
qñ sͥ legem poni poscit adomino:
qui utiq lam legẽ scdm litt᷑am
nouerat. S quia littã occidit sp̃c
autem uiuificat: orat ut per spm̃¬
scm̃ faciat quod ꝑ litt̾am sciebat.
ne ꝑ scientiam mandati non ob¬
seruati ÷ etiam p̾uarieationis ei

Expanded text:
itaque Dei nobis praecipue commendatur, quando sibi legem poni poscit a Domino, qui utique jam legem secundum litteram noverat. Sed quia littera occidit, spiritus autem vivificat ; orat ut per Spiritum faciat quod per litteram sciebat; ne per scientiam mandati non observati etiam praevaricationis ei
Abbreviated transcription (Latin):
inmente datur. ⁊ incordib seribit᷑:
non quam memoria teneant et ui¬
ta negligant. s quam sciant intel¬
ligendo. faciant diligendo. in la¬
titudine amoris. non intimoris
angustus. Nam quitimore pene.
non amore iusticie opus legis fac̃.¬

Expanded text:
in mente datur, et in cordibus scribitur: non quam memoria teneant, et vita negligant; sed quam sciant intelligendo, faciant diligendo, in latitudine amoris, non in timoris angustiis. Nam qui timore poenae, non amore justitiae opus legis fac
Abbreviated transcription (Latin):
uera. Hominum autem iudicia
de occultis hominum non ioeun¬
da: quia temeraria. Et ideo suũ
dixit obprobrium: quod de aliis
t̾ius obprobrium. non nͥemula¬
tio suspicetur ⁊ dum bonum opꝰ
rep̾hendi non potest. quia se exe¬
rit quod aꝑatũ est: ⁊ quo fine fi¬
at reprehenditur:qi non se exe¬
rit qđ occultum est: atq ita ma
quod latet.: de inuidendo quod e¬
minet : ꝓfecto contra hoc malum
malum quod non ꝓspieit suspi¬
catur: caritas habenda est quȩ

Expanded text:
est. Hominum autem judicia de occultis hominum, non suavia, quia temeraria. Et ideo suum dixit opprobrium quod de aliis est terius opprobrium nonnisi aemulatio suspicetur, dum bonum opus reprehendi non potest, quia se asserit quod apertum est; et quo fine fiat reprehenditur, quia non se exserit quod occultum est; atque ita maquod latet, et invidendo quod eminet: profecto contra hoc malum, malum quod non perspicit suspicatur, charitas habenda est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
meum: s cum dilatasti cor meũ
Cordis dilatatio. iusticie ẽ dilec¬
tatio ⁊ &e hoc est munus cłi ut
inp̾ceptis eius non timore pe¬
ne angustemur : s dilectione
et delectatione uisticie dilatem᷑.
Hanc enĩ nob ꝓmittit latitudi¬
nem dicens. Habitabo in eis:
oe de ambulabom ip̃i. Quam enim
etiam dictum ẽ. Et inplateis tu¬
is: discurrunt aque tuȩ. Platea
quippe de u̾bo gͣco a latitudine
nomen accepit. Qm̃ grece. Na¬
arye dicitur latum. he sunt aũ
sitit. ueniat ad me. Quicredit ĩ
gelista quid dixerit: hoc autem
inquit dixit de spũ. quem aecep¬
equitur¬
quinta litt᷑a he. que sig¬
nificat latine est. uł siẽ
alibi inuenimus. uiuit. Conue¬
nit autem sibi utraq int̾ptatio.
Qui enim est iuuit: &e qui uinit.

Expanded text:
dilatasti cor meum.» Cordis dilatatio, justitiae est delectatio. Haec munus est Dei, ut in praeceptis ejus non timore poenae angustemur, sed dilectione, et delectatione justitiae dilatemur. Hanc enim nobis promittit latitudinem ejus dicens: «Habitabo in eis, et deambulabo» . Quam enim etiam dictum est, «Et in plateis tuis discurrant aquae tuae» : platea quippe de verbo graeco a latitudine nomen accepit; quoniam graece πλατὺ dicitur latum. Hae sunt aquae sitit veniat ad me. Qui credit inngelista quid dixerit, «Hoc autem,» inquit, «dicebat de Spiritu quem accepSequiturquinta littera \'He\', quae significat Latine \'est\' uel, ut alibi inuenimus, \'uiuo\'. conuenit sibi utraque interpretatio; qui enim est, uiuit et qui uiuit,
Abbreviated transcription (Latin):
. me: &e exercebor in mirabilibus
tius. Ipsas iustificationes ampli¬
ores quas ꝓficiendo eupit appre¬
hendere: mirabilia dĩ uoeat. St̃
gͦ quedam di iustificationes. tea
mirabiles: ut humana infirmi¬
⁊ modo fatigatus. adiungit. Dor¬
mitauit anima mea p̾tedio: con¬
firmame in u̾bis tius. Quid est
dormitauit ⁊ nisi aspe friguit
quas eas se app̾hensurum esse
crediderat .. S confirma me ĩqͥdĩ
uerbis tius: ne ab eis adquas
lam ꝑuenisse me sentio. decidã
dormitando. Confirma me ini
iam facio: ut exhis ad alia pos
impedit inuia iustificationum
d̾i sic ambulare. ut homo facile
possit ad illa etiam mirabilia
git. uiam iniquitatis amoue
a me& Q quia lex factorum sub¬
intrauit. ut habundaret delie¬
tum: sequitur oe dicit. Et lege
tua miserere mei. Hec ÷ lex fio̾i

Expanded text:
. «Et exercebor in mirabilibus tuis.» Ipsas justificationes ampliores, quas proficiendo cupit apprehendere, mirabilia Dei vocat. Sunt ergo quaedam Dei justificationes ita mirabiles, ut humana infirmim modo fatigatus, adjungit: «Dormitavit anima mea prae taedio; confirma me in verbis tuis.» Quid est, «dormitavit,» nisi ab spe refriguit qua eas se apprehensuram esse crediderat? Sed, «confirma me,» inquit, «in verbis tuis,» ne ab eis quoque ad quae pervenisse me jam sentio, decidam dormitando: confirma itaque jam facio, ut ex eis ad alia possimpedit in via justificationum Dei sic ambulare, ut homo facile possit ad illa etiam mirabilia ns: «Viam iniquitatis amove a me?» Et quia «lex» factorum «subintravit, ut abundaret delictum» ; sequitur, et dicit, «Et» «lege tua miserere mei.» Qua lege, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ a dimitt̾es. Doce me iustificatio¬
nes tuas Confessus sum uras
meas. delesti eas: doce me tuas.
Sie doce me ut agam: non ut
tantum mꝰ sciam quid ag̾e de¬
beam. Sicut enm dictumẽ de
domino qd̃ nonnouerat pecca¬
tum. et intelligitur non fecerat:
sic et iusticiam ille uere dicẽdꝰ:

Expanded text:
ut dimitteres ea. «Doce me justificationes tuas.» Confessus sum vias meas, delesti eas; doce me tuas. Sic doce me, ut agam; non ut tantummodo sciam quid agere debeam. Sicut enim dictum est de Domino quod «non noverat peccatum» , et intelligitur, non fecerat; sic et justitiam ill
Abbreviated transcription (Latin):
Ctã si om̃ino ñ fac̾et. utiq superio¬
ra illa non dic̾et: seruus aut̃
tuus exercebatur in iustificatio¬
nib tuis. Non gͦ in quib exer¬
cebatur has uult a domino dis¬
cere: s abistis ad illas ꝓficien¬
do uelut crescendo desidat per

Expanded text:
eriora non diceret: «Servus autem tuus exercebatur in tuis justificationibus.» Non ergo in quibus exercebatur, has vult a Domino discere; sed ab istis ad alias proficiendo, velut crescendo, desiderat per
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Aesi aꝑte diceret. Mortuus
sum: uiuifica me. S quid est pa
uim̾tum:. Sitanquam unam qͣn¬
dam domum. uniu̾sum mundũ
uelimus accipere: uidemus uelut
euis cam̾am cȩlum. Terra erit gͥ
paium̃tum. Uult itaq terrenis
erui. &e cum apło dicere: nr̃a conu̾¬

Expanded text:
tanquam diceret: Mortuus sum; vivifica me. Quid est ergo pavimentum? Si tanquam unam quamdam domum magnam universum mundum velimus accipere, videmus velut ejus cameram coelum: terra erit igitur pavimentum. Vult itaque terrenis erui, et cum Apostolo dicere, «Conve
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ nonelationis: ut scd̾m grãm
firma sit ꝓmissio omnisemi¬
ni.Hoc est̾ u̾bĩ ẽnim ꝓmissio¬
nis. In ysaac uoeabitur tibi se¬
Non qui filũ carnis. hi filiidi:
s filii ꝓmissionis deputantur ĩ
semine. Nam quod erat ipse ꝑ
se ipsum: in eo qd̾ sequitur. con¬
fitetur. Uias meas enuntiaui:¬

Expanded text:
 elationis; ut secundum gratiam firma sit promissio omni semini. Hoc est enim verbum promissionis: «In Isaac vocabitur tibi seNon qui filii carnis, hi filii Dei, sed filii promissionis deputantur in semine» . Nam quid erat ipse per seipsum, in eo quod sequitur, confitetur: «Vias meas enuntiavi
Abbreviated transcription (Latin):
sum. quia ex terra est intelligi pa
tibile est et aggrauat animam:
recte uuillo inge miscitur et diei¬
tur deo. Adhesit paurm̃to ani¬
ma mea: uiuifica me scdm uer¬

Expanded text:
sum, quia ex terra est, non absurde tibile est et aggravat animam , recte in illo congemiscitur et dicitur Deo, «Adhaesit pavimento anima mea, vivifica me secundum ver
Abbreviated transcription (Latin):
niam ipsi non ꝑmanserunt in
testam̃to meo: & ego neglexi eos
dieit dominus. Qm̃ hoc est testa¬
m̃tum qđ constituam domui ia¬
cob post dies illos dicit dñs ÷ da¬
bo leges meas inmentibus eorum:
cẽ incordib eorum scribam eas cli¬
iste legem sͥ poni a domino:non

Expanded text:
ipsi non permanserunt in Testamento meo; et ego neglexi eos, dicit Dominus. Quoniam hoc est testamentum quod constituam domui Israel: Post dies illos, dicit Dominus, dabo leges meas in mentibus eorum, et in cordibus eorum scribam easiste legem sibi poni a
Abbreviated transcription (Latin):
o lege tua miserere mer. de be¬
non sum oblitus: ut eurrerem.
Adhesi testimoniis tuis: eũ curre
rem. Noli me confundere. nec¬
ro ꝑtendam: quotendo ꝑueni¬
am. Non enim uolentis neq
Et quia potius eius beneficia ꝗͣ.
sua m̾ita domino allegat: tan¬
quam ei diceretur. quomͦ uiam
adherendo ÷ anꝑte ipsum ista
potiustiꝰ. Non. ait. Quid ergos
Uiam inquit mandatorum tuo

Expanded text:
de lege tua miserere mei, de benon sum oblitus, ut currerem. Adhaesi testimoniis tuis, cum currerem, Domine, noli me confundere. Quortendam, quo tendo, perveniam? Non enim volentis, neque Et quia potius ejus beneficia quam sua merita Domino allegat; tanquam diceretur ei, Quomodo adhaerendo, an per teipsum ista potuisti? Non, ait. Quid ergo? «Viam mandatorum tuo
Abbreviated transcription (Latin):
& times : nonne choruseatio terru¬
it te. S cum penitentia corrigeris.
ee agnoscis hoc ꝑmiscd̃iam fieri.
in pluuiam uertitur fulguris ter-¬
Sror. Qui edurit uentos de thesau¬
i ris sius. Eosdem puto predicato¬
res. &ẽ nubes. & uentos. Nubes ꝓpt̃
carnem: uentos ꝓpt̾ sp̃m. Nubes
enim uidentur: uenti sentiuntur.
⁊ non uidentur. Deniq qm̃ carnẽ
uidemus ẽẽ de terra. nubes inquit
educit ab extremo terre: ce exp̃ssit
unde educat nubes. Uenit ad uen¬
tos. quia sp̃e hominis ignoratur un

Expanded text:
 times; nonne coruscatio terruit te? Sed cum poenitendo corrigeris, et agnoscis hoc misericordia fieri, in pluviam vertitur fulguris terror. «Qui educit ventos de thesauris suis.» Eosdem puto praedicatores et nubes et ventos: nubes, propter carnem; ventos propter spiritum. Nubes enim videntur, venti sentiuntur et non videntur. Denique quoniam carnem videmus esse de terra. «Nubes,» inquit, «excitat ab extremo terrae.» Expresserat unde excitet nubes: venit ad ventos, quia spiritus hominis i
Abbreviated transcription (Latin):
catus es. Eo ip̃o quo te miramur. ter¬
ubił es: cum tremore gaudemus.
Timemꝰ enim ne donis tius nos ex¬
tollentes ꝑsuꝑbiam mereamur a¬
uitt᷑e. quod humilitate ꝑcepimus.

Expanded text:
catus es:» eo ipso quod te miramur, tu terribilis es; cum tremore gaudemus. Timemus enim ne de donis tuis nos extollentes per superbiam, mereamur amittere quod humilitate percepimus.
Abbreviated transcription (Latin):
mis maris. Quas pennas uult
assumere: nisi duas alas. duo p̃cep
pennas. si recipiam diluculo. id:¬
bitau̾o in extremis maris: possũ
fugere a facie tua. ad faciem tuã.
A facie irati. ad faciem placati. ¶oͥ
est autem extremum maris: nisi

Expanded text:
m. Quas pennas vult assumere, nisi duas alas, duo praecepennas si recipiam sic, bitabo in extrema maris, possum fugere a facie tua ad faciem tuam, a facie irati ad faciem placati. Quid enim est extremum maris, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
non est qs  Quis fallit dm̃ cꝰ Quẽ
non uidet ds: Aut quo fugituũ
suum non repperit d̃s ÷ Quo gͦ ibit
fugitiuius iste a facie dei:. Uertit se
hac atq illac: quasi querens locũ
Id est si me extulero. te inuenio re¬
pͣssorem ⁊ si me abscondero. te in
Si enim insuꝑbiamiero de iusti¬
cia mea: tu ibi es. cuius est uera ui¬
sticia. Si peccando uenero inꝑfun¬
dum malorum. oe confiteri contẽp¬
sero dicens quis me uidet: in in¬
ferno enim quis confitebitur tͥ ꝰ
Etiam illic ades: ut uindices. Qͦ
gͦ iturꝰ sũ uͭ a facie tua fugiam.
inquit a facie tua fugiam a syũ
tuo: ab ultore spũ: a uindice fa

Expanded text:
non est Deus? quis fallit Deum? quem non videt Deus? a quo fugitivum suum non repetit Deus? Quo ergo ibit fugitivus iste a facie Dei? Vertit se hac atque illac, quasi quaerens locum » Si me extulero, te invenio repressorem; si me abscondero, te invSi enim superbiero de justitia mea, tu ibi es, cujus est vera justitia. Si peccando venero in profundum malorum, et confiteri contempsero , dicens, «Quis me videt» ? «inferno» enim «quis confitebitur tibi» ? etiam illic ades, ut vindices. Quo ergo iturus sum, ut a facie tua fugiam, inquit, a facie tua, sic fugiam a Spiritu tuo; ab ultore Spiritu, a vindice fa
Abbreviated transcription (Latin):
ligas: ut hoc ineis oderis qd̵ iniqui
sunt. hoc diligas qd̃ homines sunt.
occidebat.: nͥ qr. ꝑfecto odio od̾at eoͦ: Ea
nãq ꝑfectioẽ sic oderat iniquitatem
quam puniebat: ut diligeret hu¬
manitatem ꝓ qua orabat. & quia¬

Expanded text:
io; ut hoc in eis oderit quod iniqui sunt, hoc diligat quod homines sunt? occidebat, nisi quia perfecto odio oderat eos? Ea namque perfectione sic oderat iniquitatem quam puniebat, ut diligeret humanitatem pro qua orabat.
Abbreviated transcription (Latin):
minem non delectari ꝓsꝑis. ne frã¬
gatur aduisis: incipit homo fidelis
indifferenter uti mundo isto ec
extolli qñ res ꝓspere accedunt. nec
frangi qñ res adu̾se sunt: s ubiq
dm̃ bñ dicere non solum qñ abun¬
dat. s etiam qñ amittit ÷ non solum
qñ sanus est. s etiam qñ egrotat:
ut sit millo uera illa cantatio. Be¬
nedicã dnm in om̃i tpr̃: sẽꝑlaus eiꝰ n¬

Expanded text:
minem non delectari prosperis, ne franminem non delectari prosperis, ne frangatur adversis; incipit homo fidelis indifferenter uti mundo isto, nec extolli quando res prosperae accidunt, nec frangi quando res adversae sunt, sed ubique Dominum benedicere; non solum quando abundat, sed etiam quando amittit; non solum quando sanus est, sed etiam quando aegrotat; ut sit in illo vera illa cantatio: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre sunt. Dum non confiten-¬
tur mala que fecerunt. s insuper
rant. Ergo si peccasti intenebris
es: s confitendo tenebras tuas
merebͣis illuminari. Unde autẽ¬
Quia non sunt impunite abire
peccata nr̃a. Nagellat nos inistis
laborib. ce erudit. Tota ista mise¬
ria generis humani. ingua gemit
his talib flagellis erudit nos. ut
non tenebrentur tenebre nostͤ.
agnoscamus nos sub pena flagelli
eẽ: & bñdicamus dm̃ miscentem ama¬
ritudines dulcedim uite temporalis.
ne temporalium deliciarum delecta¬
tione cecatr: non desideremus deliei¬
as et̾nas. nec uelimus finire mare:
oe habitare in nouissimo maris. Sie
noscamꝰ m̾ito peccatoꝵ nostroꝵ nos ad¬
u̾sitates pati. ⁊ dulcia sint nob̃ flagel¬
la patͥs. ne sit amara sententia uidi¬
ita & lumen eius. In hac nocte in hac
mortalitate uite humane. habent
⁊ habitau̾it animam ꝑ fidem. ⁊ ꝓmi¬
serit aliam lucem. ⁊insprrau̾it. ⁊ do¬
nau̾it pacientiam. ⁊ monuerit ho¬

Expanded text:
tenebrae sunt; dum non confitentur peccata quae fecerunt, sed insuper suas. Ergo jam si peccasti, in tenebris es: sed confitendo tenebras tuas, mereberis illuminari teQuia non nos sinit impunita habere peccata: flagellat nos in istis laboribus, et erudit nos. Tota ista miseria generis humani in qua gemit hic talibus flagellis eruit nos, ut non tenebrentur tenebrae nostrae; agnoscamus nos sub poena flagelli esse, et benedicamus Deum miscentem amaritudines dulcedini vitae temporalis, ne temporalium deliciarum delectatione caecati; non desideremus delicias aeternas, nec velimus finiri mare et habitare in novissima maris. Saenoscamus merito peccatorum nostrorum nos adversitates pati, et dulcia nobis sint flagella Patris, ne sit amara sententia judint noctis hujus. In hac nocte, in hac mortalitate vitae humanae habent et habitaverit animam per fidem, et promiserit aliam lucem, et inspiraverit et donaverit patientiam, et monuerit ho
Abbreviated transcription (Latin):
nox illuminatio mea in delieiis
meis. Facta est mͥ nox illuminatio:
quia in nocte desꝑaueram posse
transire tantum mare. ⁊ tantã
uiam suꝑare. ⁊ uenire adextre.¬
mum ꝑseuerando usq ad finem.
Grãs illi qui me quesiuit fugiti¬
uum. quiterga mea flagelli pla¬
ga ꝑeussit: qui me uocando ab
interitu reuocauit: fecit mͥ illu¬
minatam noctem. Nox enim
est: quanidui uita ista agitur.
Quomͦ ẽ nox illuminata cꝰ Quia
xp̃c descendit in noctem. Aecepit
nauit nobis noctem. Pediderat
enim dragnnã mulier unam:
peratoris nr̃i. factus est enim homo
ad imaginem di: &e ꝑierat. Et quid
fecit mulier sapiens. Accendit lu¬
cernam. Lucerna de luto est. S ed
habet lucem: qua inueniatur drag¬
ma. Lucernagͦ sapientie. caro xp̃i
de luto facta est: s uerbo suo lucet.¬
⁊ inuenit ꝑditos. Et nox illumina¬

Expanded text:
nox illuminatio» «in deliciis meis.» Facta est mihi nox illuminatio: quia in nocte me desperaveram posse transire tantum mare, et tantam viam superare, et venire ad extremum perseverando usque in finem. Gratias illi qui me quaesivit fugitivum, qui terga mea flagelli plaga percussit, qui me vocando, ab interitu revocavit, qui fecit mihi illuminatam noctem. Nox est enim quamdiu ista vita agitur. Quomodo est nox illuminata? Quia Christus descendit in noctem. Accepit navit nobis noctem. Perdiderat enim drachmam mulier illa; peratoris nostri. Factus est enim homo ad imaginem Dei , et perierat. Et quid fecit mulier sapiens? Accendit lucernam. Lucerna de luto est, sed habet lucem qua inveniatur drachma. Lucerna ergo sapientiae, caro Christi, de luto facta est; sed Verbo suo lucet, invenit perditos. «Et nox illumina
Abbreviated transcription (Latin):
co ereatura corruptibił ꝑsistere ad
incorruptionem potest: quia tue
potestatis manu deducitur. & tui
respectus gr̃a ut ꝑsistat tenetur.
Humana namq natura. eo ipso
quo creatura est inseip̃a habet sil
se defluere: s aconditore suo homs
aecepit ut ce suꝑ se contẽplations¬
homo rapiatur. & inseipso in ieor¬
subse defluat. s in incorruptione ꝑ¬
sistat: ad incommrutabilitatis sta¬
tum. auctoris sui dextera leuatur.
Pot̾ qͦ dextere nomine filius desig¬
nari: quia omnia ꝑ ip̃m facta st̃.
tera sua tenet: quia ut abiectum at¬
q in infimis lacens ad summa de
nitum misit. ex euius nobis incar¬
natione datum est. ut qui ex uolũta.¬
te ꝓpͥa. incorruptionem cecidimus:
largitatem diuine miscđie pensa¬
re quis ualeat: quod ad tantam glo¬
riam hominem ꝑducit pꝰculpame
Pensat ds mala que fecimus. de tam̃
ꝑ benignitatis sue gr̃am ea miscđit᷑
relarat. Dicatur gͦ. Et enim il lic ma

Expanded text:
co creatura corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia Dei omnipotentis manu erigitur, et sui respectus gratia ut persistat tenetur. Humana creatura eo ipso quo creatura est, in semetipsa habet sub se defluere; sed a conditore suo homo accipit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso in incorsub se defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum AuctPotest quoque dexterae nomine Filius designari: Quia omnia per ipsum facta sunt . teram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens ad summa erinitum misit. Ex cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, largitatem divinae misericordiae pensare quis valeat, quod ad tantam perducit gloriam hominem post culpam? Pensat Deus mala quae facimus, et tamen per benignitatis suae gratiam ea misericorditer relaxat
Abbreviated transcription (Latin):
rio: habentes alas gemine carita¬
tis. Nonsit nobis requies: nisi inex¬
tremis maris. Nam ⁊ si alibi regui¬
em quesierimus: in mari p̾cipita.¬
bimur. Uolemus usqͦ finiatur ma-
ciem irati uolumus fugere. Sequi¬
hec sit consolatio nr̃a. Recipiamus
pennas ꝑcaritatem. quas amise¬
ramus ꝑ cupiditatem. Opus est ut¬
habeamus pennas: opus est ut ip¬
se deducat. Adiutor enim nͬr est.
Habemus lib̾um arbitrium : sed

Expanded text:
rio, habentes alas geminae charitatis: non sit nobis requies, nisi in extremo maris. Nam si alibi requiem voluerimus, in mare praecipitabimur. Volemus quo usque finiatur mareciem irati volumus fugere. Quihaec sit consolatio nostra. Recipiamus pennas per charitatem, quas amisimus per cupiditatem. Cuhabeamus pennas, et opus est ut ipse deducat; adjutor enim noster est. Habemus liberum arbitrium; sed
Abbreviated transcription (Latin):
sor. quinon solũ cor tenet. s etiã renes:
ñ solum cogitationes. s etiam delecta:¬
tiones. Ipse gͦ possidet: unde me
delectet᷑ aliguid lucis in nocte. Nõ¬
de felicitate temporum. de honorib.
de diuitiis. de familia: s de luce int̾¬
sem inuto matris meẽ. non indifferẽ¬
ter habebam tenebras illiuis noctis

Expanded text:
sor: non solum cor tenet, sed etiam renes; non solum cogitationes, sed etiam delectationes. Ipse ergo possidet unde me delectaret aliquid lucis in nocte; ipde felicitate temporum, de honoribus, de divitiis, de familia? Non delectsem in utero matris meae, non indifferenter habebam tenebras illius noctis e
Abbreviated transcription (Latin):
isti. tu approbastr. scđm uolunta¬
temtuam factum est. Si autem
uolueris accipere uocem capitis
ex ꝑsona corporis. dicamus ⁊ nos:
tu cognoisti sessionem meam
⁊ resurrectionem meam. Sedet
enim homo qñ se humiliat in
penitentia: surgit autem in re¬
missis peccatis. qñ erigitur in spẽ
uite ȩtͥne. ꝓpt̾ea ⁊ in alio psalmo
dr᷑. Surgite postquum sederitis:
qui mandueatis panem doloris.
Panem doloris penitentes man¬
ducant: qui cantant in alio p̃so.
te postea quam sedisti. Nolite ex¬
altari: nisi humiliati fueritis.
Multi enim uolunt surgere ante¬
qͣm sederint: uolunt se uistos ui¬
deri. antequam peccatores se ẽẽ
confessi suint. Ergosi ex ꝑsona ca¬
pitis nr̃i accipis intellectum: tu
cognouisti sessionem meam ⁊ re¬
surrectionem ineam: id ÷ passio¬

Expanded text:
isti, tu approbasti; secundum voluntatem tuam factum est. Si autem volueris accipere vocem capitis ex persona corporis, dicamus et nos, «Tu cognovisti sessionem meam et resurrectionem meam.» Sedet enim homo, quando humiliat se in poenitentia; surgit autem remissis peccatis, quando erigitur in spem vitae aeternae. Propterea et in alio psalmo dicitur: «Surgite posteaquam sedistis, qui manducatis panem doloris» . Panem doloris poenitentes manducant, qui cantant in alio psalmote posteaquam sedistis?» Nolite exaltari, nisi humiliati fueritis. Multi enim volunt surgere, antequam sederint; volunt se justos videri, antequam peccatores se esse confessi sint. Ergo si ex persona capitis nostri accipis, sic intellige: «Tu cognovisti sessionem meam et resurrectionem meam
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ior firmitas: ubi non frangitur.
Quelibet torm̃ta. quelibet tribula
fecit firmum in nobis: frangi non
condito factum a domino: apłs paulꝰ¬
his uerbis. Non solum autem inqͥt:
s etiam gloriamur intribulatiomi¬
dominus in abscondito. ut parũ
sit nonfrangr:nisi etiam glorier.

Expanded text:
interior firmitas, ubi non frangitur. Quaelibet tormenta, quaelibet tribulatfecit firmum, in nobis frangi non condito factum a Deo idem apostolus Paulhis verbis: «Non solum autem,» inquit, «sed etiam gloriamur in tribulationifecit in abscondito, ut parum sit non frangi, nisi etiam glorier.
Abbreviated transcription (Latin):
nem exiit foras:. & fleuit amare.
fletus ille de respectione dei fuit.
dñi passione. ꝓeuldubio ꝑiret: sed
uiderunt eum ocłi tui. non solũ
ip̃m s iom̃s qui imꝑfecti fuerũt.
donec xp̃i resurrectione firmarẽ¬
tum ꝓficiant. Nec quia dixi non
timeant. ament imꝑfectionẽ:
nibi remaneant ubi inuentist᷑.
Tantum ꝓficiant quantium
in ipsis est᷑. cotidie addant. coti¬
die accedant: tam̃ acorpore dñi
hon recedant. ut inuno corpore ce
in his m̃bris compaginati. possũt
mereri de se dictam ẽẽ uocem istã.
imꝑfectũ meũ uiderunt oculi
ti: & in libro tuo om̃s seribentur.

Expanded text:
exiit foras, et flevit amare» : fletus ille de respectione Dei fuit; Domini passione, procul dubio periret: sed viderunt eum oculi tui; non solum ipsum, sed et omnes qui imperfecti fuerunt, donec Christi resurrectione firmarentum proficiant. Nec quia dixi, Non timeant, ament imperfectionem, et ibi remaneant ubi inventi sunt. Tantum proficiant, quantum in ipsis est. Quotidie addant, quotidie accedant: tamen a corpore Domini non recedant; ut in uno corpore, et in his membris compaginati possint mereri de se dictam esse vocem istam, «Imperfectum meum viderunt oculi tui; et in libro tuo omnes scribentur.
Abbreviated transcription (Latin):
partem substancie mee petuu. An¬
tiqua nostra fuerunt exordia ma-
lapsi sumꝰ. Nouissima pena: qñ
in istam mortalitatem laboriosã.
ꝑiculosamq deuenimus. Atq uti-
nam ista sit nouissima. Erit ista
nouissima: siam redire uolueri¬
mꝰ. Est enim alia quibdam impiis
nouissima: quib dicetur. ite in ig¬
nemȩtͣnum. qui p̃paratus est dia-¬
bolo. ⁊ angłis eius. Nos autem fr̃s
hucusq deseruimus dm̃: usq ad
huius uite mortalitatem sufficiat
labor nrͣ. Recordemur panem pa¬
tris nr̃r: recolamus beatitudinem
domus patris nr̃i: non nos delectent
silique porcorum. doctͥne demonioꝵ.
Ecce tu dñe cognouisti omnia no¬
uissima &r antiqua. Nouissima qͦ
ꝑueni: antiqua ubi te offendi. Tu
formasti me. ⁊ posuisti suꝑme ma¬
num tuam. finxistime. Ubiꝰ. In
ista mortalitate: in isto labore. Et
posiusti suꝑ me manum tuam. Uin¬
dicem manum: grauantem suꝑbũ.
Et miro modo salubriter deiecit ela¬
tum: ut erigeret humilem. Unde¬

Expanded text:
partem substantiae meae expetivi. Antiqua mihi fuerunt exordia malolapsi sumus; novissima poena, quando in istam mortalitatem laboriosam periculosamque pervenimus. Atque utinam nobis ista sit novissima! Erit ista novissima, si jam redire voluerimus. Est enim alia quibusdam impiis novissima, quibus dicetur: «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus» . Nos autem, fratres huc usque deseruimus Deum: usque ad hujus vitae mortalitatem sufficiat labor noster. Recordemur panem Patris nostri, recolamus beatitudinem domus patris nostri; non nos delectent siliquae porcorum, doctrinae daemoniorum. «Ecce tu, Domine, cognovisti omnia novissima et antiqua: novissima,» quo perveni; «antiqua,» ubi te offendi. «Tu finxisti me, et posuisti super me manum tuam. Finxisti me:» ubi? In ista mortalitatposuisti super me manum tuam;» vindicem manum, gravantem superbum. Ita enim salubriter dejecit elatum, ut erigat humilem.
Abbreviated transcription (Latin):
Intellexisti cogitationes meas de lõ¬
meum inuestigasti. & omnes uias
mea p̃uidisti. Quid est de longe ⁊ꝰ
Cum adhuc in peregͥnatione sũ:
antequam ad illam patriam ue¬
niam. cognoiusti cogitationem
ierat. s in agro oꝑabatur: oe sig.¬
nificat scõs in lege facientes oꝑa.
⁊ p̾cepta legis. Gemis autem hu-¬
manum quod deflurerat inydo¬
lorum culturam: in longinquo
quam.portans secum substanci

Expanded text:
i cogitationes meas de lonmeum investigasti, et omnes vias meas praevidisti.» Quid est, «de longinquo?» Cum adhuc in peregrinatione sum, antequam ad illam patriam veniam, tu cognovisti cogitationem ierat, sed in agro operabatur, et significat sanctos in Lege facientes opera et praecepta Legis. Genus autem humanum quod deflexerat in idolorum culturam, in longinquo quam, portans secum substantia
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo tanquam de p̾hensus fugi
cantis: in affectiones nr̃as quac̃q
ierimus. ⁊ quoẽq ꝓgressi fuerimꝰ.¬
agnoscimur. Tanquam dep̾hensis
larem p̃uidisti eas: oe ꝑmisisti mẽ
in labore ire uias meas. ut si nol¬
lem laborare. redirem inuias tur¬
mͥ bene eet sine te: nollem forsitan

Expanded text:
Ergo tanquam deprehensus fugitcantis in affectiones nostras, quacumque ierimus et quocumque progressi fuerimus; tanquam ergo deprehensus larem, praevidisti eas; et permisisti me in labore ire vias meas, ut si nollem laborare, redirem in vias tumihi bene esset sine te, nollem forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
Intellexisti cogitationes meas de sõ¬
dicitur in euangłio: quia occurrit
ei pater uenienti. Uere quia intel¬
ut patrem desereret. & quasi occul¬
tus ẽẽ posset ab ocuł uindicantis ̃¬

Expanded text:
Intellexisti cogitationes meas de lonDominus in Evangelio, quia «occurrit illi pater venienti» . Vere, quia intelut patrem desereret, quasi occultus esse posset ab oculis vindicantis
Abbreviated transcription (Latin):
Litt̾is autem singulis octonos u¬
siculos ascripsit: ut unitatem
doceret non pluralitatem. Unitaᷤᷤ
enim cohercet omnia. ⁊ regit.
eui subiecta omnia sunt:⁊ pur.¬
gatio legitime sanctificationis¬
impleta est. Octaua enim die sol¬
lempnis purgatio: uel ex lege qi
eisionis impleri statuta est: uel
quia totus mundus comquina¬
tus erat peceatis nr̃is. ⁊ septẽ illis
pollutus diebus. Ubi autem ue-¬
nit dies resurrectionis: conuui¬
ficati domino iħu xp̃o resurrexi¬
mus. et erecti sumus in nouitate

Expanded text:
Litteris autem singulis octonos uersiculos adscripsit, ut simul et unitatem doceret, non pluralitatem — unitas enim cohercet omnia et regit, cui subiecta sunt omnia -; et purgationem legitimae sanctificationis. octaua enim die sollemnis purgatio uel ex lege, qulemnitas impleri statuta est. uel quia totus mundus coinquinatus erat peccatis nostris et septem illis pollutus diebus. - ubi autem autem dies resurrectionis, conuiuificati domino Iesu resurreximus et erecti sumus in nouitate
Abbreviated transcription (Latin):
titudinem. Beatum quippe ẽẽ
tam magnum est bonum: ut
hoc ⁊ boni uelinit ⁊ mali. Nec
mirum est quod boni ꝓpt̾ea st̃
boni s illud est mirum quode¬
tiam maliꝑꝑea s̃ mali. uͭ sit bĩ. Nã
qͥs qͥs libidim deditus. Luxuria
stuprisq corrumpitur. in hoc
malo beatitudinem querit: &¬
se miserum putat.eum ad sue
concupiscentie uoluptatem. le¬
dieiamq non ꝑuenit. Beatũ uͦ¬
se non dubieat iactare: cum mi¬
quis auaricie facib in ardescit:
ad hoc congregat quocunq mͦ
diuicias. ut beatus sit. Inimico¬
rum sanguinem fundere qui¬
cumq desid̾at. dominationẽ
quisq affectat. crudelitatem su¬
am quis quis alienis cladibus

Expanded text:
unt. Beatum quippe esse, tam magnum est bonum, ut hoc et boni velint et mali. Nec mirum est quod boni propterea sunt boni; sed illud est mirum, quod etiam mali propterea sunt mali, ut sint beati. Nam quisquis libidinibus deditus, luxuria stuprisque corrumpitur, in hoc malo beatitudinem quaerit, et se miserum putat, cum ad suae concupiscentiae voluptatem laetitiamque non pervenit, beatum vero non dubitat jactare cum quis avaritiae facibus inardescit, ad hoc congregat quocumque modo divitias, ut beatus sit: inimicorum sanguinem fundere quicumque desiderat, dominationem quisquis affectat, crudelitatem suam quisquis alienis cladibus
Abbreviated transcription (Latin):
octauumdecimum psal¬
mum: uelut plenilu¬
minis solem meridiano feruo¬
stituit etatȩ. ite neq matutum
ortus semiplena exordia. neq
uesꝑtini occasus quida senilis
defectus. claritati aliquid ꝑfecti splẽ¬
doris decerperent. Quem ꝑsingu¬
las hebreorum disgessit litteras:
ut quemalmodum paritulorũ ĩ¬
genia. pͥmis litt̾arum elementis.
assuescunt usum discendi assu-¬
mere: ita etiam nos huiusmodi e¬
lementis. usum discamus uiuen¬
ta. ut omnia hebreorum nomi¬
na. non sunt rationabilis int̾pͣta¬
tionis uacua: atq ĩmunia. Quoꝵ
significationes. Locis suis aꝑiemꝰ¬

Expanded text:
octauum decimum psalmum uelut pleni luminis solem meridiano feruestituit aetate, ut neque matutini ortus semiplena exordia neque uespertini occasus quidam senilis defectus claritati aliquid perfecti splendoris decerperent. quem per singulas Hebraeorum digessit litteras, ut, quemadmodum paruulorum ingenia primis litterarum elementis adsuescunt discendi usum adsumere, ita etiam nos huiusmodi elementis usum discamus uiuenmenta. ut omnia Hebraea nomina, non sunt rationabilis interpretationis uacua atque immunia. quorum significationes locis \' suis ape
Abbreviated transcription (Latin):
nolunt uidere bona domini: in
terra uiuentium. S magnum ẽ¬
cor confirmatum habere ⁊ non
cõmoueri ⁊ eum illi gaudent qͥ
non uidet sperat: ⁊ non commno¬
uebitur donec uideat oe ipse. ñ

Expanded text:
us videre bona Domini in terra viventium . 7. Sed magnum est, confirmatum habere cor et non commoveri, cum illi gaudent qui non videt sperat: et «non commovebitur donec vid
Abbreviated transcription (Latin):
infructuosa penitentia. Nam
eui irascetur magis quam sibi:
eum dicet. quid nobis ꝓfuit su.¬
ꝑbia. ⁊ diuiciarum iactantia qͥd
contulit nob̃: Tidens cornu iu¬
sti exaltari ingła. qui disꝑsit oe
dedit pauꝑib. dentib sius fre-
met ⁊ tabescet: quia illie crit
flecus ⁊ stridor dentium. Nlon
fieret. si oportuno eum tp̃r pem¬
deret. S tunc penitebit. cum de¬
sicłium peccatorum ꝑibit: nullo
sucedente solatio. Peribit desidi¬
um peccatorum. eum transiens
omnia tanquam umbra: cũ
feno aresẽẽte flos decidet. Her-¬
bum autem domini qd̃ ma¬
net inet̾num. ficut falsorũ
beatorum uanitate derisum
est: sic eorumdem miserorũ
uerorum. ꝑditioni subridebit.

Expanded text:
infructuosa poenitentia. Nam «irascetur» cui magis quam sibi, cum dicet: «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit nobis?» videns cornu ejus exaltari in gloria, qui sparsit et dedit pauperibus. «Dentibus suis frendet, et tabescet:» quia illic erit ploratus et stridor dentium. Non fieret si opportuno eum tempore poeniteret; sed tunc poenitebit, cum «desiderium peccatorum peribit:» nullo succedente solatio. Peribit desiderium peccatorum, cum transient omnia tanquam umbra , cum feno arescente flos decidet. Verbum autem Domini quod manet in aeternum , sicut falsorum beatorum vanitate derisum est, sic eorumdem verorum miserorum perditioni superridebit.
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit. Quanti ualet hoc. qd̃
non uidecur ⁊ emitur: Eantum:
rit. Propter hoc ⁊ille disꝑsit : de¬
dit p̃auꝑib. Non uidebat: & eme¬
bat. S ille thesaurum seruabat
incȩlo: quiesurire ⁊ sitire in pau¬
ꝑib dignabatur int̾ra. Nongͥ mi¬
rum est. si uisticia euis manet inse¬
culum scłi:. custode illo quicondi¬
dit omma. Cormi euis exaltabit᷑
ingła. Cuius humilitas a suꝑ¬
bis contempnebatur. interra. Qͥd¬

Expanded text:
s eum . Quanti valet hoc quod non videtur, et emitur tanti rit! Propter hoc et ille «sparsit, dedit pauperibus:» non videbat, et emebat; sed ille thesaurum servabat in coelo, qui esurire et sitire in pauperibus dignabatur in terra. Non mirum est igitur si «Justitia ejus manet in saeculum saeculi:» custode illo qui condidit saecula. «Cornu ejus exaltabitur in gloria:» cujus humilitas a superbis contemnebatur. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
uersum parturiebat ille suꝑior.
Gła ⁊ diuicie in domo eius. Qui
hȩc itaq facit: disponit sermo¬
nes suos inuidicio. Facta ipsa: ser¬
mones sunt quib in udicio de¬
fendetur. Non enim erit sine
miscdia: quia ipse fecit mĩam.¬

Expanded text:
ersum parturiebat ille superior, «Gloria et divitiae in domo ejus.» 5. Qui haec itaque facit, «Disponet sermones suos in judicio.» Facta ipsa sermones sunt quibus in judicio defendetur; quod ei non erit sine misericordia, quia et ipse fecit mi
Abbreviated transcription (Latin):
nouum canticum. Uetus testam̃tũ:
uetus canticum. Nlouum testamen¬
tum: nouum cantieum. Inueteri
testamento ꝓmissiones sunt tem
diligat ȩtña. Ipsa dilectio noua est:
quia nonquam ueterascit. S nos¬

Expanded text:
m. Vetus Testamentum vetus canticum. Novum Testamentum novum canticum. In Veteri Testamento promissiones sunt terrdiligat aeterna. Ipsa dilectio nova est, quia nunquam veterascit, et
Abbreviated transcription (Latin):
mato. Tympanum laudat dm̃: cũ ĩ
carne mutata nulla est terrene cor¬
ruptionis infirmitas. Chorꝰ laucdat¬
dm̃: qñ eum laudat pacata societaᷤ.
laudate eum in cordis ⁊ organo. Cor¬
das habet psalt̾uim eythara:. que su¬
ꝑius commemorata sunt. Organum
autem generale nomen est uasorũ
omnium musicorum: quanuis iã
obtinuerit consuetudo. ut organap¬
prie dicantur que inflantur follibꝰ.
quod genus significatum hic non¬

Expanded text:
o.» Tympanum laudat Deum, cum jam in carne mutata nulla est terrenae corruptionis infirmitas. De cDominum, quando eum laudat pacata societas. Laudate eum in chordis et organo: chordas habet et psalterium, et cithara, quae superius commemorata sunt. Organum autem generale nomen est vasorum omnium musicorum. Quamvis jam obtinuerit consuetudo, ut organa proprie dicantur ea quae inflantur follibus. Quod genus significatum hic
Abbreviated transcription (Latin):
disiuingit sanctos ab impiis. Sepa¬
rat ate: quod te impedit. filius
uult seruire deo: pater non uult̃. Ue¬
nit gladiuis. uenit sermo di. diui¬
dit filium apatre. filia uult. mat̾
non uult: gladio diiduntur ab
inuieem. Nurus uult. soerus non
uult: uemat gladiuis bisaccutus:
offerat ꝓmissionem uite p̾sentis

Expanded text:
Disjungit sanctos, disjungit impios, separat a te quod te impedit. Filius vult servire Deo, pater non vult: venit gladius, venit sermo Dei; dividit filium a patre. Filia vult, mater non vult; gladio dividuntur ab invicem. Nurus vult, socrus non vult; veniat gladius bis acutus, afferat promissionem vi
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. &r mortale hoc induerit in¬
mortalitatem. tune plena et firma
par. Nichil enum litigat adu̾sus ani¬
mam in homine: non ipsa adũsum
se ex quadam parte saueia. non eiefsl
fragilitas. non indigentia corporis. ñ
fames. nonsitis. non frigus. non estꝰ.
non lassitudo. non inopia. non ꝓuo¬
aduisũs nos. Ideo cumdixit. qui po¬
suit fines tuos pacem. quia ibi sa¬
titas. ⁊ nulla indigentia. subdit
statim et adipe frum̃ti satiat te.

Expanded text:
tionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc plena pax, tunc firma pax; nihil litigat adversus animam in homine, non ipsa adversum se, ex quadam parte saucia; non carnis fragilitas, non indigentia corporis, non fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo, non ulla inopia, non proimus. Ideo cum dixisset, «Qui posuit fines tuos pacem;» quia ibi saturitas et nulla indigentia, subdidit statim, «Et adipe frumenti satians te»
Abbreviated transcription (Latin):
incaritate. s ꝑfecta caritas foras
mittit timorem. Quia gͦ timortor¬
lum ferreum. Et tamen homo nͥ¬
timore meipiat dm̃ colere: non
ꝑueniet ad amorem. Inicium i.¬
sapientie : timor domini. Incip̃
gͦ a uinculis ferreis: finitur ad
torquem auream. Incipit atrmo
multisunt qui ꝓpt̾ea nolunt ma¬
le facere: quia gehennam timens.
& nobiles: quib non facile dicitur.
quid fecisti. Nam pauꝑ homo. ⁊siñ
timeat dĩ. qͥa nullaꝵ uiriũ est. nul¬

Expanded text:
charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem, quia timor torlum ferreum. Et tamen nisi timore incipiat homo Deum colere, non perveniet ad amorem. Initium sapientiae timor Domini . Incipit ergo a vinculis ferreis, finitur ad torquem aureum. Dictum multi sunt qui propterea nolunt male facere, quia gehennas timent, et nobiles, quibus non facile dicitur, Quid fecisti? Nam pauper homo, etsi non timeat Deum; quia nullarum virium est, nul
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia in ip̃o. Qͥd aũ potentus. quam
regnare inȩt̾num ⁊ sub pedib positis
omnib inunicis: Cur non oe ipsi sĩt
õe multitudo magnitudinis eiꝰ ĩqͥbꝰ¬
s qͥa magnos eos fecit: i tam multos

Expanded text:
«justitia Dei in ipso.» Quid enim potentius, quam regnare in aeternum, sub pedibus positis omnibus inimicis? Cur non ipsi sint etiam multitudo magnitudinis esed qua magnos eos fecit, tam multos
Abbreviated transcription (Latin):
bus. s elegit ꝓdesse imꝑatori de pisca¬
dore: nonpiscatori de imꝑatore. Et ele¬
git eos qui nulluis momentierant
inmundo. ipsos impleuit spũ scõ: oc̃
dedit eis gladios bisacutos. Ceꝑunt pͣ¬
dicare eiuiangłium: ire ꝑ totumor¬
bem terrarum. fremuit munduse
ierit se leo adu̾sus agnum: s fortior
leone inuentus est agnus. Leo uictus
est seuiendo: agnus uicit patiendo.
Conu̾sa sunt corda hominum ad
tumorem xp̃i. Ceperunt reges ce no.¬
biles miraculis commouen. ꝓphe¬
tie adimplectione turbari: uidere
inunum nomen concurrere genꝰ
humanum. Et quid fecerunt: Ele
gerunt multiignobilitatem: &e di-¬
biles gentium. elegerunt pariꝑta¬
tem inscł̃o: nobilitatem in xp̃o. Mul¬
tiautemtenent ipãm nobilitatẽ
or regias potestates: et sic sunt xp̃ia¬
ni. Ipsi sunt tanquam in compe¬
dib: tanquam in manicis ferreis.
sle enim ꝓgrederentur adillicita:.
compedes acceperunt sapientiȩ.

Expanded text:
ibus: sed elegit prodesse imperatori de piscatore, non piscatori de imperatore; et elegit ea quae nullius momenti erant in mundo. Ipsos implevit Spiritu suo, dedit eis frameas bis acutas, pit Evangelium, et ire per totum orbem terrarum . Fremuit mundus, erexit se leo adversus agnum: sed fortior leone inventus est agnus. Leo victus est saeviendo, agnus vicit patiendo. Conversa sunt corda hominum ad timorem Christi; coeperunt reges, coeperunt nobiles miraculis commoveri, prophetiae adimpletione turbari, videre in unum nomen concurrere genus humanum. Et quid facerent? Multi elegerunt ignobilitatem, et diesse gentium; elegerunt paupertatem in saeculo, nobilitatem in Christo. Multi autem tenent ipsam nobilitatem, tenent regias potestates, et sic sunt christiani. Ipsi sunt tanquam in compedibus, et tanquam in vinculis ferreis. Unde hoc? Ne progrederentur ad illicita, compedes acceperunt; compede
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ di in potestate uͭ uͥ uellet᷑ p̃dica¬
ret. cii uellẽt dic̃ent. non timerent
potestatẽ: ñ coritẽpn̾ent paupetem.
Inmanibꝰ gͦ habebant gladium. gnͣ
uolebant iubrabant. uersabant: ꝑ¬
euciebant. Et hoc totumerat inpo¬
testate p̾dicantium. Si non eẽc in ma¬

Expanded text:
monem Dei in potestate, ut ubi vellent dicerent, cui vellent dicerent; non timerent potestatem, non contemnerent paupertatem. In manibus enim habebant gladium, qua volebant, vibrabant, versabant, percutiebant: et hoc totum erat in potestate praedicantium. Nam si non est in ma
Abbreviated transcription (Latin):
xit. Exultationes cdi inguiture
eorum. Sic letabuntur ineubilib
sius ut nonsͥ tribuant quod bo¬
ni sunt. s illum laudent aquo ac¬
ceperunt quod sunt. aquo uo-¬
cantur ut ꝑueniant ad id quod
nondum sunt: oe a quo sperant
ꝑfectionem. eui gr̃as agunt. qͥa
inchoauerunt. Exultatio gͦ in

Expanded text:
im, «Exsultationes Dei in faucibus eorum.» Sic laetabuntur in cubilibus suis, ut non sibi tribuant quod boni sunt, sed illum laudent a quo acceperunt quod sunt, a quo vocantur ut perveniant ad id quod nondum sunt, et a quo sperant perfectionem; cui gratias agunt, quia inchoavit: «Exsultation
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. Michi mundus eruerfixiis
est: & ego mundo. Ipsum psalt̾ium
amat canticum nouum. Ipse te oo
concupiscentia carnis. Neruiquan¬
to plus fuerint extenti: tanto acitꝰ
sonant. At aecute sonaret pauli psal
ad palmam suꝑne uocationis. Esxtẽ¬
dit seipsum. tetigit xp̃c: &e sonuit dul¬
cedo caritatis. Ergo laudent nomen¬

Expanded text:
dicebat: «Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo» ! Ipsum psalterium, amat canticum novum, qui te doceconcupiscentia carnis. Nervi quanto plus fuerint extenti, tanto acutius sonant. Ut ergo acute sonaret Pauli apostad palmam supernae vocationis» . Extendit se ipse; tetigit Christus, et sonavit dulcedo veritatis. «In
Abbreviated transcription (Latin):
Credidit abraham d̃o. ⁊ deputatũẽ
illi ad iusticiam. Quisquis imnitatus
fuerit abraham: filuis est abrahe. Quis¬
quis degenerau̾it a fide abrahe: ꝑdi¬
dit ꝓgeniem abrahe. Iudei degeneraue¬
runt: ꝑdiderunt. Nos imitati sumꝰ:
xp̃o nos sumus. Et ex isrł populus. x
quo populo maria: de qua mariax:

Expanded text:
«Credidit autem Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam» . Quisquis imitatus fuerit Abraham, filius est Abrahae: quisquis degeneraverit a fide Abraham, perdidit progeniem Abrahae. Judaei degeneraverunt; perdiderunt: imitati sumus nos; o nos sumus; et ex Israel populus, de quo populo Maria, de qua Maria Ch
Abbreviated transcription (Latin):
innouatur ꝑ gr̃am. Ommes gͦ qui
nam incipiant ꝑtinere: eantieum
nouumeantant. Et hoc cantieum:
tus est enim uet̾em animositatem:
non nouam caritatem. In noua ea¬
titate qͥd est: Uinculum sancꝰte so¬
eietatis: compago sp̃itał: edificiũ
de lapidib unus. Nbiest hoc

Expanded text:
innovatur per gratiam. Omnes ergo qui nam incipiant pertinere, canticum novum cantant. 2. Et hoc canticum ptus est enim veterem animositatem, non novam charitatem. In nova charitate quid est? Pax, vinculum sanctae societatis, compago spiritualis, aedificium de lapidibus vivis. Ubi est hoc?
Abbreviated transcription (Latin):
uera. ⁊ erłm uera: quia ipsa syon
ex parte peregͥna: ex magna parte
beatitudo est angelorum: ex parte
rum. De illa dictum est. Gła inex-¬
celsis deo. De hac dictum est. Et int̾¬
ra pax hominib bone uoluntatis.
Qui erggo in hac uitagemunt: et
desid̾ant illam patriam. dilectio¬
ne eurrant non pedib corporis. ñ¬

Expanded text:
usalem vera quia ipsa Sion,x parte peregrina, ex magna parte beatirum. De illa dictum est: Gloria in excelsis Deo; de hac dictum est: Et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Qui ergo in hac vita gemunt, et desiderant illam patriam, currant, non pedibus corporis,