comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne eiꝰdem breuit̾ tractemꝰ. Quatuor sunt ii religione no¬
tanda. Suauis ẽ enim ⁊ mittis. qͥ eta ⁊ secura. Suauis ui
choabitatione. nutis uisermonẽ. qͥeta in mente secura
mnactione. Nec tli sic suauis ẽ ut ñ discreta sit. uec sic
mitis ut patiat᷑ iniusta. nͨ sit mente qͥeta. ut bouum
cogitet ociosa. nͨ sic secura ut dñi nontimeat. s sic
secura ut ꝓtunore humano. ab oꝑe bouo non desistat.
pulcͥtudine illiꝰ delectetur. ⁊ deuobilitate filioꝵ głe¬
cur. ut augeant᷑ sua illiꝰ censu. ⁊ seruent᷑ sensu. huic
ẽ regni celestis et̾uitas. Amat luxuriosus speciosã.
s ñ amat castam. Sic qũꝙ caruał animꝰ tactꝰ pul¬
cͥtudine religionis uiduit habitũ. cũ aũ castitatis
niunditiam inuen̾it. displicet ꝙ placuerat. Sic
uxorem habrae qͣ rex egypti ꝓpt̃ pulcͥtudinem ra¬
puit uitactam reddidi marito dicens. Ecre inqͥd uxor tua
aute te accipe eam ⁊ uade huic. Suꝑ huuc locũ dic̃ bea¬

Expanded text:
ne diligenter notanda. Quatuor sunt in religione notanda. Suavis est enim et mitis, quieta et secura. Suavis est in cohabitatione, mitis in sermone, quieta in mente, secura in actione. Nec tamen sic suavis est ut sit indiscreta, nec sic mitis ut patiatur injusta; nec sic mente quieta, ut bonum non cogitet; nec sic secura, ut Dominum non timeat; sed sic secura, ut pro timore humano ab opere bono non desistat. pulchritudine illius delectetur, et de nobilitate filiorum glorietur, ut augeantur sua illius censu, et serventur sensu. Huic st regni coelestis aeternitas. Amat luxuriosus speciosam, sed non amat castam, si quandoque carnalis animus tactus pulchritudine religionis, ejus induit habitum. Cum autem castitatis munditiam reperit, displicet quod placuerat. Sic uxorem Abrae, quam rex Aegypti propter pulchritudinem rapuerat, intactam reddidit marito dicens: Ecce, inquit, uxor tua ante te, accipe eam, recede hinc . Super hunc locum bea
Abbreviated transcription (Latin):
tur ex̾citꝰ isrł. qu̾ ꝑsilentiũ incursus umpetꝰ sermonũ
conuentu fr̾m. dũi uid̾e desid̾autiũ rationabilit̾ arcẽ¬
tur. ħ duo ad seu̾itatem rarꝰ scilicet sermo⁊ rigor ser¬
monis ꝑtinent. Rarꝰ eiun sermo concordiam seruat:
rigor sermonis corrigit emendanda affabil ẽ seu̾itas.
non garrula asꝑitatem moutͣt: s non ẽ litigiosa. Se¬
ueritas acrudelitate differc. ħ corrigit illa cruciat. ħ
iustis conuenit illa ꝑuersos comitatur. Minat᷑ se u̾itas
s non maleclicit. Maledix philisteꝰ dauid: s ñ male¬
dix̾ dauid philisteo. Tu uenis inqͥd adme c̃ gladio ⁊¬

Expanded text:
sermonum a conventu fratrum Deum videre cupientium rationabiliter arcentur. Haec duo ad severitatem, rarus scilicet sermo et rigor sermonis, pertinent. Rarus enim sermo concordiam servat, rigor sermonis corrigit emendanda. Affabilis est severitas non garrula, asperitatem monstrat, sed non est litigiosa. Severitas a crudelitate differt; haec corrigit, illa cruciat; haec justis convenit, illa perversos comitatur. Minatur severitas, sed non maledicit. Maledixit Philisthaeus David, sed non maledixit David Philisthaeo. Tu venis
Abbreviated transcription (Latin):
seuera deb eẽ religio. ut aꝑte ꝑuersis resistat. in
fatiem ⁊ occultoꝵ consilia mutet. Sic dauid phi¬
listei froutem lapide c̃minuit. sic chusi confiliũ
destruxit achito fel. frons philistei est cognitio ꝑ¬
ũsitatis. ꝑcutit᷑ gͦ philisteus infronte. qũ ꝑu̾sitas
insipientis agn̾ita. reu̾berat᷑ asapiente. Chuisi aũ
inc̾pretatur silentium. achitofel uͦ riuna fr̃is. Destru¬

Expanded text:
severa debet esse religio, ut aperte perversis resistat in faciem, et occultorum consilia mutet. Sic David Philisthaei frontem lapide comminuit, sic Chusi consilium destruxit Achitophel. Frons Philisthaei est cognitio perversitatis. Percutitur ergo Philisthaeus in fronte, quando perversitas insipientis agnita, reverberatur a sapiente. Chusi autem interpretatur silentium; Achitophel vero ruina fratris. Destru
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmit᷑. seꝑat᷑ ab aciuis. uinum tͣnssit ad cõuiuium dnĩ.
acinis autẽ dat᷑ locꝰ inst̃qͥliuio: sic amultitudĩe pͣuoꝵ
pͣuoꝵ. Et cassis erea suꝑ capud eiꝰ. ilorica hamata indue¬
bat᷑. ocreas ereas habebat incrurib. ⁊ clipeus ereus tege¬
bat huui̾os eiꝰ. Cassis lorica ocreẽ ⁊ cłipeus. diu̾sa defensi¬
onis sunt genera. quib sui ip̃iꝰ qͥẽ capd̾ ominum impr¬
oꝵ diabolus stulticiã defend̾e conat᷑. Moralit̾ aũ ꝑu̾si
casside capd̃ tegunt. dũ ꝑu̾se accionis intentionẽ laudãt.
Sinistrum uͦ latꝰ obunbrant clipeo. dũ sinistͣm pͣue¬

Expanded text:
paratur vinum ab acinis, vinum transit ad convivium Domini; acinis autem datur locus in sterquilinio, sic a multitudine pravorum pravorum. Et cassis aerea super caput ejus, et lorica hamata induebatur; et ocreas aereas habebat in cruribus, et clypeus ejus aereus tegebat humeros ejus. Cassis, lorica, ocreae et clypeus, diversa defensionis sunt genera, quibus sui ipsius qui est caput omnium impiorum diabolus stultitiam defendere conatur. Moraliter autem perversi casside caput tegunt, dum perversae actionis intentionem laudant. Sinistrum vero latus obumbrant clypeo, dum sinist
Abbreviated transcription (Latin):
totam defeudunt actiouẽ. he siqͥdem species armoꝵ
ex ere fc̃e ꝑhibent᷑ eẽ metallo. uidelicer cet̾is amplius
cauors. qr quic qͥd agit ꝑu̾sus: ñ humili confessione
ꝓ fitet᷑. nͨ ratione u̾itatis. s elamoso strepitu scłaris
eloquentie defeudit.⁊ ꝑ exempla reꝑboꝵ confiriat. Uũ
seqͥtur. Et armiger eiꝰ aute ceclebat eũ. Ar iniger golie¬

Expanded text:
s armorum ex aere factae perhibentur esse, metallo videlicet caeteris amplius canoro. Quia quidquid agit perversus, non humili confessione profitetur, nec ratione veritatis, sed clamoso strepitu saecularis eloquentiae defendit, et per exempla reproborum confirmat. Unde sequitur, et armiger ejus antecedebat eum. Armiger Goli
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ cessat. Sic gͥ ꝑu̾sitatis capd̾ ẽ intentio pͣue ac¬
tiouis. sistrũ latꝰ. pars snustra. crura finis actiõis
corpꝰ actio tota. Cassis uͦ intentionis comendatio coe¬
pꝰ sunstre partis excusatio. Due ocree ꝑseu̾antia ⁊
ob̾stinatio. Lorica tociꝰ acdionis aꝑta defensio. hĩ
armis cognoscit᷑ philisteꝰ c̃ ꝓcedit ad pliũ. Sunt

Expanded text:
re non cessat. Sic igitur perversitatis caput, est intentio pravae actionis; sinistrum latus, pars sinistra; crura, finis actionis; corpus, actio tota; cassis vero, intentionis commendatio; clypeus, sinistrae partis excusatio; duae ocreae perseverantia et obstinatio; lorica, totius actionis aperta defensio. His armis cognoscitur Philisthaeus, cum procedit ad praelium. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
diue crudelitatem ostendunt. St sic confundit᷑ uultꝰ
religionis. ubi exflãma crudelitatis ignescũt oculi pal
cantem turbat. a maritudo ꝑseqͥt᷑. crudelitas affligit. Ira
p̾lati causam dat ꝑuerso. iustum uͦ ꝓuocat ad iram. Du¬
e sunt species ꝑu̾sitatis aꝑte .s. ⁊ oculte. Sunt qͥdam ad̾o¬
bñfatiunt. detestant᷑ ⁊ impugnant. In corrigibiles sunt
hoc solũ qd̃ uolunt. fore bonum crectinit. obedientiam
aut mĩquam aut negligenter exibent: humles frͣs
ꝓuocant turbant silentiũ. Talium figurã gestat philis¬
teus ille. qͥ egressus de cast̃s philistuim ꝓuocat filios isrł.
nant. Ad hunc philistei in expugnandũ dauid ue
nisse legr̃. S hoc bellum tͥbus modis fit. hystorialit̾
scilicet mistice atq moraliter .i. iut̾ goliam. ⁊ dauid

Expanded text:
dine crudelitatem ostendunt, et sic confunditur vultus dine crudelitatem ostendunt, et sic confunditur vultus religionis, ubi ex flamma crudelitatis ignescunt oculi, palcantem turbat, amaritudo persequitur, crudelitas affligit. Ira praelati casum dat perverso, justum vero provocat ad iram. Duae sunt species perversitatis, scilfaciunt, detestentur et impugnent. Incorrigibiles sunt: hoc solum quod volunt, esse bonum credunt; obedientiam autem nunquam aut negligenter implent, humiles fratres provocant, turbant silentium: Talium figuram gestabat Philisthaeus ille, qui egressus de castris philisthiim, provocabat filios Israel . nant. Ad hunc Philisthaeum expugnandum venisse David legitur. Sed hoc bellum tribus modis fit: historialiter scilicet, mystice et moraliter, id est, inter Goliam et David
Abbreviated transcription (Latin):
spelunca purgantẽ uentrem c̃ poss non occidi. ꝑ¬
u̾sumꝙ passus ẽ qͣm diu uxit. Miseret᷑ siqͥdem dis¬
cipłs discipło dum peccanti orando cõpatitur. aut
qũ uit̾ se ⁊ illum solum corrripit. aut qñ peccanti
tur ab indoctis. Ipsa ẽ decor senum iuuenum uirga.
Oruat p̾latoꝵ ꝑ sonas. colorat spetiem uirtutũ. Sic̾
enĩ rubor mixtus candori si cũpetenter disponat᷑.
fatiem gratã redlit aspitientib sic seueritas mnixta
rectitudimi. si dulcedine condiat᷑ uultum religionis
decorat. Dulcedo p̃lati trahit ad penitentiam. pecca¬
tẽ discipłm se u̾itas corrrigit. rectitudo dat legem de¬
linquenti. Sic nec seneritas leuitatem patit᷑. nec dul¬
cedo dissolutionem. nec rectitudo lineam iusticie tͣns¬
gͥdi ꝑmittit. Uñ psalmista. Dulcis ⁊ rectꝰ dñs ꝓpt̾ hoc¬
s nesciunt. ⁊ dũ uolunt eẽ seu̾i: crudeles efficiunt᷑.
Iran ꝓ seueritate. amaritudinẽ ꝓclulcedine. ꝓ rectitu¬

Expanded text:
entrem, cum posset, non occidit, perversumque passus est quandiu vixit . Miseretur itidem discipulus discipulo, dum peccanti orando compatitur, aut quando inter se et illum corripit, aut quando peccanti tur ab indoctis: ipsa est decor senum, juvenum virga, ornat praelatorum personas, colorat speciem virtutum. Sicut enim rubor mistus candori, si competenter disponatur, faciem gratam reddit aspicientibus, sic severitas mista rectitudini, si dulcedine condiatur, vultum religionis decorat. Dulcedo praelati ad poenitentiam trahit, peccantem discipulum severitas corrigit, rectitudo dat legem delinquenti. Sic nec severitas levitatem patitur, nec dulcedo dissolutionem, nec rectitudo lineam justitiae transgredi permittit. Unde Psalmista: dulcis et rectus dosed nesciunt et dum volunt esse severi, crudeles efficiuntur. Iram pro severitate, amaritudinem pro dulcedine, pro rectitu
Abbreviated transcription (Latin):
de ⁊ore simul. Saul ore petrus corde. dauid ore:
corde simul penituit. Oria cominisit dauid erga
seruum suum uriam: ꝑfidiam. ꝓ eodem homicr¬
dium. adult̾ium c̃ urore sua. ⁊ cũ accusante uatham ꝓpħa¬

Expanded text:
et corde simul. Saul ore, Petrus corde, David ore et et corde simul. Saul ore, Petrus corde, David ore et corde simul poenituit. Tria commisit David erga servum suum Uriam, scilicet perfidiam, homicidium, adulterium cum uxore ejus; et tamen accusante Nathan p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmorte filioꝵ adodium qd̾ ⁊ moes ani¬
mo cor inclinauit. ꝙult aũ fortiss¬
mꝰ eẽ sic̃ abraham qͥ uon amisit sua s dimisit. qͥ ñ sic a¬
inauit filium. ut d̾i filiũ offend̾et. tał dico renuntiet
ominib q̃ possidet. ⁊ unmolet gladio u̾bi dei illos qͦs
sit. Laurentiꝰ sua disꝑsit. ⁊ dedit pauꝑib. Abraham fi¬
ħ ignẽ parat colligat filiũ. gladium euaginat. s an¬
gelum d̾i audiat ꝓhibentem ue ꝑfitiat. Ille ad ignẽ po
trantes. uerbis ñ exasꝑat. efficit᷑ dũo holocaustum.
caritatis. ext̾ius uͦ flamina tͣbulationis. ħ qr obeli¬
ens efficit᷑: filium recipit in columen. Iile qr ꝑseu̾at
uitorm̃tis: ad̾i filio recipitur ad salutem. ħ ÷ fortitu¬
do earitatis: deqͣ scͥptum ẽ fortis ut mors dilectio. Ni¬
chil seꝑat si ꝑai acaritate. Sunt gͥ ut supͣdiximꝰ treᷤ
species fortium. corpore scilicet animo ⁊ scientia. In
his aũ consistit fortitudo totiꝰ religionis. qͥ scit eium

Expanded text:
morte filiorum ad odium quod est mors animae cor inclinavit. Qui vult autem fortissimus esse sicut Abram, qui non amisit sua, sed dimisit; qui non amavit filium suum ut Dei Filium offenderet, talis dico renuntiet omnibus quae possidet, et immolet gladio verbi Dei illos quos sit, Laurentius sua dispersit et dedit pauperibus . Abram fi hic ignem parat, colligat filium, gladium evaginat, sed angelum audit prohibentem ne perficiat, ille ad ignem postrantes verbis non exasperat, efficitur holocaustum charitatis, exterius vero flamma tribulationis. Hic quia obediens efficitur, filium recipit incolumem, ille quia perseverat in tormentis, a Dei Filio recipitur ad salutem. Haec est fortitudo charitatis. De hac scriptum est: Fortis ut mors dilectio charitate Christi. Sunt igitur, ut supra diximus, tres species fortium, corpore scilicet, et animo, et scientia. In his autem consistit fortitudo totius religionis. Qui scit enim
Abbreviated transcription (Latin):
p excusationẽ pec̾ci. suꝑbieq diaboli p̾uaricati¬
onis ade. excusationis eue particeps effitit᷑. Adam
contra patrẽ. Eua contͣ filium. Diabolus contra sp̃m
scm̃ peccauit. Ad am: pat̾s bonitatẽ. eua filii fapi¬
entiam. Diabolꝰ sp̃c sci benignitatẽ accusauit. Acu¬
sauit adam pr̃is honitatẽ ẽ dic̾et. mulier qͣm dedisti
mͥ seduxit me. Euã filii sapienttam redarguit: ꝙ.
ñ sapient̾ eg̾it qr posuit serpentẽ in ꝑadiso aqͦ de
desꝑando cle uenia indelicto maxĩo ꝑseu̾at. id ⁊ insp¬
ꝑia. uũ psalmista. Et eniundabor adelicto marimo.¬

Expanded text:
 excusationem peccati, superbiaequae diaboli, praevaricationis Adae, excusationis Evae particeps efficitur. Adam contra Patrem, Eva contra Filium, diabolus contra Spiritum sanctum peccavit. Adam Patris bonitatem, Eva Filii sapientiam, diabolus Spiritus sancti benignitatem accusavit. Adam Patris bonitatem, cum diceret: Mulier quam dedisti mihi, seduxit me . Eva Filii sapientiam redarguit, quod non sapienter egerit, quia posuit serpentem in paradiso a quodesperando de venia in delicto maximo perseverat, id est, in superbia. Unde Psalmista: Et emundabor a delicto maximo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ego audio: ꝙtait saul. De amalech ad luxerunt ea. se¬
ꝑcit enĩ popłc meliorib ouib ⁊ ariuentis: ut uinolaret
domino uo tuo relqͣ uͦ occidimnꝰ. Se ip̃m saul exeusat: spo¬
se. hii uͦ q̃ contͣ int̾clictũ eiꝰ reseruata sunt. non se s po¬
płm peꝑcisse testat᷑. ꝑ suꝑbiam peccauit cũ cleunun dic̾ee
samueli peccaui. s honora me coram seniorib ropłi mei
⁊coran ifri. In mod̾ata saulis suꝑbia. s modesta samu¬
elis humilitas honorari reꝑb querit: ⁊ honorat ꝓpha
uari. Si aũ uit̾ nos tales uidenus: aut pati noluiꝰ. aia
acusamꝰ ꝙ incorrigibiles Samuelaũ ũ tũ patitrs ho¬
dam naudos. maxune illos qͦs aliqͦͥ gͣdu eccłiastico quẽ
eusdẽ saulis iictio ñ inclecent̃ expͥmit cognou̾imꝰ in¬
siuitos. Sunt enĩ młti qͥdetrabunt p̃latis. detͣhunt¬

Expanded text:
audio? et ait Saul. De Amalech adduxerunt ea, pepercit enim populus melioribus ovibus et armentis, ut immolaret Domino Deo tuo, reliqua vero occidimus . Seipsum Saul excusat, sed pose, his vero quae contra interdictum ejus reservata sunt, non se, sed populum pepercisse testatur. » Per superbiam peccavit, cum demum diceret Samueli: Peccavi, sed nunc honora me coram senioribus populi mei et coram Israel . Immoderata Saulis superbia, sed moderata Samuelis humilitas. Honorari reprobus quaerit, et honorat propheta ivari. Si quidem inter nos tales videmus, aut pati nolumus, aut accusamus, quia incorrigibiles. Samuel autem non tantum damnandos, maxime illos quos aliquo gradu ecclesiastico quem ejusdem Saulis vinctio non indecenter exprimit cognoverimus insignitos. Sunt enim multi qui detrahunt praelatis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
conuge insenectute sua genuerat qͥ erat amor pr̃is. ip̾e enĩ
ꝙͦ diligebat. ysaac mat̾s solatium. gaudiũ utͥusq illum di¬
cotalem adimolandum dõ obtulit. Sic fr̾s debemꝰ eẽ animo
fortes ut tobias: si loqͣtur aliqͥs ur̃m c̃amico suo doceat eu̾
bona. Si uͦ absens fui̾t: oret ꝓ absente. Si uͦ forcior ẽẽ uolu¬
erit: cũ auferuut᷑ sua. non ꝑseqͣtur hosteᷤ. Nou enum iob ꝑse¬
scilicet lingͣ. uranu. ⁊ aiuimo. Manu ꝑ seqͥm᷑ hostes qu il¬
lud ꝙ ui raptores abstułant. ui recuꝑamꝰ contͣ dicentes¬
dũo. q̃ͥdicit uerepetas. Q enun repetit c̃ litigio male re
suit sub articło mortis iunctos reluiqͥmꝰ. ũ dantes locũ
ire. ut ait apłc. s iudicautes nosmet ip̃os. aiimo añꝑ¬

Expanded text:
conjuge genuerat, qui erat amor patris ipse est enim quem diligebat, Isaac matris solatium, gaudium utriusque : illum dico talem, ad immolandum Deo obtulit. Sic, fratres, debemus esse animo fortes, ut Tobias. Si loquatur aliquis nostrum cum amico suo, doceat eum bona; si vero absens fuerit, oret pro absente. Si autem fortior esse voluerit, cum auferuntur sua, non scilicet manu, lingua et animo. Manu persequimur hostes, quando illud quod vi raptores abstulerant, vi recuperamus, contradicente Apostolo, qui dicit: Ne repetas tua. Qui enim repetit cum litigio, male repsint, sub articulo mortis vinctos relinquimus, non dantes locum irae, ut ait Apostolus, sed vindicantes nosmetipsos . Animo a
Abbreviated transcription (Latin):
cuit ita fc̃m ÷ sit uoĩ diu̾ bñdictũ. Dinusit abraham
ꝙ possidebat. ⁊ obediuit uoci du̾i. ũ coactꝰ s sponte.
Tobias cõmisit. abraham dimisit. io bamisit. ħ pec¬
cuniam. iste substantiã. ille doniu̾ ⁊t̾rami. domũ ⁊ cog¬
sistit: in amore possideudi. ui dolore amittendi. iu co ac¬
tioue deserendi. S simł expellũt tres tͥa. qͥsq suũ. nec
cedunt carualitati. Non plus eiũ amauit tobias filiũ
ꝙͣ debuit. nec carnalitatẽ p̃posuit. s suꝑꝑosuit sp̃ualita¬
ti. Preseutẽ filium bona docuit orabat ꝓabsente. Iob u
de morte filioꝵ uondoluit. plusꝙͣ necc̃e fuit. Promor¬
de eoꝵ lac̾ias fudit. reddens debitũ ꝓruno c̃passio

Expanded text:
ta factum est. Sit nomen Domini benedictum. Dimisit Abram quod possidebat et obedivit voci Domini, non coactus sed sponte. Tobias commisit, Job amisit, Abram dimisit; hic pecuniam, iste substantiam, ille terram, domum et cog consistit, id est, in amore possidendi, in dolore amittendi, in coactione deserendi. Sed similiter expellunt tres tria, quisque suum, nec cedunt carnalitati. Non plus enim amavit Tobias filium quam debuit, nec carnalitatem praeposuit sed supposuit spiritualitati, praesentem filium bona docuit, orabat pro absente . Job vero de morte filiorum non doluit plusquam necesse fuit, pro morte eorum lacrymas fudit, reddens proximo compassio
Abbreviated transcription (Latin):
ter auferũt. Mentiunt᷑ corã d̾o ⁊ hoĩb. qͥ ꝙ uouer̃t
reddere possunt. s nolunt. Sic gͥ coram fr̃ib suis.
sunt. Decipiant fr̃s suos ignorantes qͥd possint. of¬
fendunt diñ. ocłis cuiꝰ nuda ⁊ aꝑta sũt omĩa. ñ
reddunt d̾o ꝙ. corã fr̃ib uouer̾t. ħ ÷ enĩ ꝓpͥum fur¬
ti. rapine ⁊ mendacii. ut unũ ocłte. alterũ aꝑte
t̾cium uͦ aliter ꝙͣ ꝓmutitur eueniat. Restat nu̾c ut deil¬
lis qͥfortes sunt amino aliqͥd dicamꝰ. Sunt enĩ qͥdam for¬
tes. alui fortiores alii fortissimi. fortis fuit tobias. forti¬
or iob. fortissimus abraham. Duob modis ꝓbatur animi
fortudo. cupiditate.s. ⁊ carnalitate. Non cessit tobias
cupiditati. qũ Gabelo contͥbuli egenti pondꝰ cõmisit ar¬

Expanded text:
ter aufeter aufereddere possunt, sed nolunt. Sic igitur coram fratribus suis sunt. Decipiunt ergo fratres ignorantes quod possint, offendunt Deum, oculis cujus nuda et aperta sunt omnia , non Deo reddunt quod coram fratribus voverunt. Hoc est enim proprium furti, rapinae et mendacii, ut unum occulte, alterum aperte, tertium vero aliter quam promittitur eveniat. Restat nunc ut de illis qui sunt fortes animo, aliquid dicamus. Sunt enim quidam fortes, alii fortiores, alii fortissimi. Fortis Tobias , fortior Job , fortissimus Abram . Duobus modis probatur animi fortitudo, cupiditate scilicet et carnalitate. Non cessit Tobias cupiditati, quando Gabelo consobrino suo egenti pondus ar
Abbreviated transcription (Latin):
Ut uirtꝰ defitiat: cum laborare uelint. si ieiunant:
stomacꝰ languet. si legunt u̾tiginem. si qͥd laboris a¬
gunt: capitis dolorem patiunt᷑. Et ħ ideo qͥa habuert
zelum d̾i. s non scd̾m seientiam. Sunt enĩ qͥdam in
qͥb maxie deb haberi scientia scilicet ieiuniũ. ui¬
gilie. labor. uͥ enĩ labori qͥes succedat ⁊ refectio. ñ pͭ hit
mana nat᷑a laborem tolerare. s mod̾atꝰ labor ⁊ absti¬
neutia cibi delicati. Et statute a sc̃ĩs patb uigilie
corpori ⁊ auime mecdelam ꝯferunt sanitatis. qͥ au̾
sSͥ. se ip̃os amantes. sectant᷑ ocium. uacant fabulis.
Lases acusant᷑ de furto. derapina. de m̃datio. fures
sunt qr cũmuni necessitati subtͣhunt qd̾ c̃mune fe¬
cerant c̃ renutiarent mũdo: se ⁊ sua ab neganteᷤ.
Raptores sunt corã dõ. qͥ eo uidente qͥ nouit oculta
cordiũ cõmuni uite q. sciunt aut ꝙ. possunt uiolen¬

Expanded text:
ut virtus deficiat cum laborare velint: si jejunant, ut virtus deficiat cum laborare velint: si jejunant, stomachus languet; si legunt, vertiginem; si quid laboris agunt, capitis dolorem patiuntur. Et hoc ideo quia habuerunt zelum, sed non secundum scientiam. Sunt enim quaedam in quibus maxime debet haberi scientia, scilicet jejunium, vigiliae et abor. Nisi enim labori succedat quies et refectio, non potest humana natura laborem tolerare, sed moderatus labor, et abstinentia cibi delicati, et statutae a sanctis Patribus vigiliae, corpori et animae medelam conferunt sanitatis. Qui autsibi, seipsos amantes, sectantur otium, vacant fabulis. Tales accusantur de furto, de rapina, de mendacio. Fures sunt quia communi necessitati subtrahunt quod commune fecerant cum renuntiarent mundo, seipsos abnegantes. Raptores sunt coram Deo, quia, eo vidente qui novit abscondita cordium, communi vitae quod sciunt aut possunt violen
Abbreviated transcription (Latin):
modꝰ. ꝙ enim excedit modum. excedit ⁊ uires. Mo¬
dus rem seruat incolumen. qͣm inunod̾atio confundit.
Modꝰ eqͣ lauce librat omĩa. fortioꝵ aut debilium. ne
gͣuent᷑ forciores. aut debiliores opͥmanti: sub ouere. Tre
sunt eium species fortium. Sunt enĩ qͥdam forteᷤ
fortitudo corporis u̾ suppetat ip̃is. tũ qͣdam ratio
negligentiam recognoscunt. melinant aiimi ri¬
gorem ⁊ corpꝰ cogunt seruire suo creatori. Quera
fr̃m consolando portant. corruentes alleuant docẽ¬
do. ⁊ si corruerunt ip̃i cito resurgunt. ne scandalũ
num labentem. carnẽq infirmam. regunt occulta
cordis ł auimi. ⁊ regunt oꝑa carnis sola discͤtione: ⁊ sic
discunt bene amari. qr sciunt bũ oꝑari. Corꝑe fortes
qd̾ ꝓfit oꝑari possunt. s nolunt. alii possunt ⁊ uo¬
lunt. alii uͦ plus uolunt ꝗͣ pati possunt. Potuit. s
noluit bñ oꝑarigolias. c̃ eẽt corpore fortis. Potuit
⁊ uoluit seriure dauid suo cͤatori. uolunt plusqͣm paci

Expanded text:
modus, quod enim excedit modum, excedit et vires. Modus servat rem incolumem, quam immoderatio confundit. Modus aequa lance librat onera fortiorum sicut debilium, ne graventur fortiores, aut debiles opprimantur sub onere. Tres sunt enim species fortium. Sunt enim quidam fortesfortitudo corporis non suppetat ipsis, tamen rationabilnegligentiam cognoscunt inclinant animi rigorem, et corpus cogunt servire suo Creatori, onera fraterna consolando portant, corruentes allevant docendo, et si corruerint ipsi, cito resurgunt, ne scandalum  videlicet labentem, carnemque infirmam; tegunt occulta cordis et animi, et regunt opera carnis sola discretione: et sic discunt bene amare, quia sciunt bene operari. Corpore it operari possunt, sed nolunt; alii possunt, et volunt; alii vero plus volunt quam pati possunt. Potuit sed noluit bene operari Golias, cum esset corpore fortis. Potuit t voluit servire David Creatori suo. Volunt plusquam pati
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ ⁊ magistro. ne qͥ p̃ire deb defitiat inuia. Unde in¬
fr̃ib abb̃i suo p̃ponant cui obediat inagenda sui cura.
ut c̃ uisũ fu̾it fr̃i ꝯgruum abb̃em suum iesu carni¬
um. seu in aliqͦ tali sͥ condescend̾e fatiat. ue rigor p̾¬
latiouis fraugat humanam fragilitatem. Etħ ÷ cõ¬
passio prudentie. Eria sunt ꝑ qͤ ꝓbatur uera compassio.
scilic ocłta bũfitia. pauꝑtas imors. Bñfitium enĩ si
im pendatur ocłte: humane laudis fauorem extin¬

Expanded text:
untur et magistro, ne qui praeire debet, deficiat in via. Unde untur et magistro, ne qui praeire debet, deficiat in via. Unde fratribus abbati suo praeponant, cui obediat in agenda sui cura, ut cum visum fuerit fratri congruum, abbatem suum in esu carnium seu in aliquo tali sibi ipsi condescendere faciat, ne rigor praelationis frangat humanam fragilitatem, et haec est compassio prudentiae. Tria sunt per quae probatur vera compassio, scilicet occulta beneficia, paupertas et mors. Beneficium enim si impendatur occulte, humanae laudis favorem exstin
Abbreviated transcription (Latin):
oppressus eg̾tudine siue egestate occurrit. ⁊ pietate motꝰ.
conpatiendo mentis affectum incluiat. tnͣsiens aũ ñ succu¬
rit egenti. ħ cõpassio stilis concepit. s non peꝑit. De concep
ne pietatis ꝓlapsum acorde hoĩs uelud amat̾ce mnulie¬
ris mortuum eiecit. Illa q̃ ore fit tm̃: adulatoria ẽ ħ autẽ
lando amicam se ẽẽ dic̃. alia uͦ fingendo lac̾mas. etiam sa¬
pientes decipit. Tercia multa tͥbuens. maiora recipit. Acci
aliqͥs fr̃om suum benigne ꝯsolatur .i. qn̾ uere ꝯpungit᷑
corde̾. aut cũ pauꝑi miseret᷑ ⁊ cõmodat. nec recbutionẽ
seqͥt᷑. s solo pietatis affectu ad munꝰ tͣhit᷑. Nna ex istis con¬
gistro. Pͥmũ modestie ẽ. scd̃m dilectioĩs. t̾cium prudentie.
Qdam enĩ uerecuudia. siue desid̾ium carnis affligen¬
de repͥuut ne carnis indulgentie ⁊ necc̃itati c̃ pati uelint.
qͥ simodesti eent: c̃ pat̾ent᷑ sͥ. ne iut̃ficiant ciuẽ. Alios uͦ

Expanded text:
oppresso aegritudine vel egestate occurrit, et pietate motus, compatiendo mentis affectum inclinat; transiens autem non succurrit egenti. Haec compassio sterilis concepit, sed non peperit. De conceptne pietatis prolapsum, a corde hominis velut a matrice mulieris mortuum ejecit. Illa quae ore fit tantum, adulatoria est, haec autem lando dicit se amicam esse; alia vero fingendo lacrymas, etiam sapientes decipit; tertia vero multa tribuens, majora recipit. Accipaliquis fratrem suum benigne consolatur, vel quando vere compungitur corde, aut pauperi quando miseretur et commodat, nec retributionem sequitur, sed solo pietatis affectu trahitur ad munus. Una ex istis congistro. Primum modestiae est, secundum dilectionis, tertium prudentiae. Quosdam verecundia sive desiderium carnis affligendae reprimit, ne carnis indigentiae et necessitati compati velint, qui si modesti essent, compaterentur sibi, ne interficerent civem. Alios vero
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt uͦ alii qͥ nou seruiunt carni. s uolunt ut seruiat caro
aliquem q̃rimouuis. ũ sunt q̃rulosi. sic̃ illi deq̃b locuti su¬
mus. Quatuor sunt iuide conqͥrunt᷑ infirmi. scilicet de
infirmitate. ⁊ de mnediciua. de cybo. de ordiue. De uifirmita¬
te qͥdam ideo conquerunt᷑. q pondꝰ iufirmitatis port᷑aͣt
eẽ nequeant. De mediciua uͦ ꝙ ñ subuenitur eis. ut ip̃i

Expanded text:
Sunt alii qui non serviunt carni, sed volunt ut serviat caro aliquem querimoniis, non sunt querulosi, sicut illi de quibus locuti sumus. Quatuor sunt unde conqueruntur infirmi, scilicet de infirmitate, de medicina, de cibo, de ordine. De infirmitate ideo quidam conqueruntur, quia pondus infire nequeant. De medicina vero quod non subveniatur eis, ut ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aĩe sue mortẽ ꝯferunt. Inpossibilitatis sue usũ uite
p̃cedentis fore causã testant᷑. s ut dici solet malus usi
abolendꝰ ẽ. Geu̾e delicati sunt filii nobiliũ. qͥ sic̃ fue¬
runt i scło nobiliores diguitate gei̾is. ita in conuen¬
tu fr̃m nobiliores Nnt ꝓcessu boni operis. Iactant se ñ ẽẽ¬
delicatos. humiles sunt u̾bo. uestiti ⁊ oꝑe amabiles ad so¬
cietatem. tͣctabiles si corrigant᷑. houesti consilii. fr̾m cousola¬

Expanded text:
ae suae mortem inferunt. Impossibilitatis suae, usum vitae praecedentis esse causam testantur; sed, ut dici solet, malus usus abolendus est. Genere delicati sunt filii nobilium: qui, sicut fuerunt in saeculo nobiliores dignitate generis, ita in conventu fratrum nobiliores delicatos, humiles sunt verbo, vestitu et opere, amabiles ad societatem, tractabiles si corrigantur, honesti consilii, fratrum consola
Abbreviated transcription (Latin):
etatem. cũ sulunt inedicum. sistatim ñ conualeant: irascñ¬
tur uifiriuitati. desꝑaut de sanitate. S qͥd dicam fr̃s dehis:
Dolorem capitis ũ patiuit᷑ benigne: ⁊ qͦmͦ ꝓxͦ capitis abcisi

Expanded text:
etatem, consulent medicum, si statim non convaleant, irascunetatem, consulent medicum, si statim non convaleant, irascuntur infirmitati, desperant de sanitate. Sed quid dicam, fratres, de iis? Dolorem capitis non patiuntur ben
Abbreviated transcription (Latin):
arga est infirmis religio. Etuor aũ sunt infiruita¬
tis species Qdam aũ sunt: qͥ uifirmant᷑ exsenio. Ali uͦer
menbaoꝵ leslone. alii ex infirmitate ad tempus rececden
Et lic ocłs eoꝵ cecitate teuebrescat. licet mauꝰ treme¬
bunda cesset ab oꝑe lic offitiũ suũ pes ignoret: lic
retur: cor ilingna eiꝰ ñ senescunt. hi sunt dgłantus
c̃ male fec̾uit. qͥ gaudent se fuisse diuites. bella pͥuci¬
pũ scłariũ nõ pace̾ scõꝵ recitant. ad causas uocari uo¬
lunt qͥ p̃t̾ita nou̾iuit. Tales accusarent susannam si
ioeo iuiditium eoꝵ reuertet᷑ in capd̾ suũ. ⁊ descendet au¬
gelus dñi ut seccet eos medios. Siuit ⁊ alii qͥcũ ñ t̾ram
uideant ocłis. celum mente consid̾ant. qͥlicet pedib
offendant. lic toto corpore nutent. ñ offendunt tũ
lugua. ñ iutant animo. tacent noxia.q. instru¬
it narrant. hominem meriorem labori supponunt: cũ ñ pos
gorem patiuntur. siuuit qͥdam qͥ egre ferentes corporis auxi¬

Expanded text:
arga est infirmis religio. Quatuor autem sunt infirmitatis species. Quidam enim sunt qui infirmantur ex senio, alii vero ex membrorum laesione, alii ex infirmitate ad tempus recedenteet licet oculus eorum caecutiens tenebrescat, licet manus tremebunda cesset ab opere, licet officium suum pes ignoret, licet eretur, « cor et lingua ejus non senescunt. Hi sunt qui gloriantur cum male fecerint, qui gloriantur se fuisse divites, bella principum saecularium non pacem sanctorum recitant, ad causas vocari volunt quia praeterita noverunt. » Tales accusarent Susannam, siideo judicium eorum revertetur in caput suum: et descendet angelus Domini ut secet eos medios . Sunt et alii qui, cum terram non videant oculis, mente coelum considerant, qui licet pedibus offendant, licet toto corpore nutent, non offendunt tamen lingua, non nutant animo, tacent noxia, quod instruit narrant, hominem interiorem labori supponunt, cum non posguorem patiuntur: sunt quidem aegre ferentes corporis anxi
Abbreviated transcription (Latin):
liganĩta ꝓpter rigorem carceris ad horã relaxau̾tat. ut tu¬
nica cca pedes dumissa frigꝰ noctis. ut ẽq tẽꝑaret. exemplũ
p̃bet infirmis. c̃ molestia temporali ł miuria tẽptami hu
maua lic̾e nob̾ aliqͥd de nr̃i ꝓpositi rigore laxare. Utant᷑ gͥ
bũdictꝰ. Suꝑ omnia ⁊ añ omiua. agenda ẽ cura infirmoꝵ.
ut ermultis aliqͥd placeat. delicatiora: ut c̃gustau̾uit resi¬
elicatis ẽ compatiens religio. Quatuor sunt delicatoꝵ¬
species. Scilicet uolunta usu. genere. ⁊ nar̾a. uolũ¬
tate delicati suuit illi qͥ c̃ gͦssiorib cibi uti possent. uolũt.
s diu̾sa ⁊ exqͥsita fercła querentes. respondent uent̾. ⁊pe

Expanded text:
ligamenta propter rigorem carceris ad horam laxaverat, ut tuligamenta propter rigorem carceris ad horam laxaverat, ut tunica circa pedes demissa, frigus noctis utcunque temperaret, exemplum praebens infirmis, vel cum molestia corporalimana, liceat nobis aliquid de nostri propositi rigore relaxare. Utantur igitur Benedictus: « Super omnia et ante omnia, agenda est cura infirmorumut ex multis aliquid placeat, delicatiora, ut cum gustaverint, refidelicatis species, scilicet voluntate, usu, genere et natura. Voluntate delicati sunt illi qui cum grossioribus cibis uti possunt nolunt; sed diversa et exquisita fercula quaerentes, respo
Abbreviated transcription (Latin):
dinis gͣuitati infirmitatis sue causam. ⁊ sic ꝙ bene eg̾at
male ꝑdunt. Siuit aũ alii qͥ ideo conqueriuit᷑ de ordi¬
dinẽ qr aconuentu fratrũ seꝑati delicatꝰ tractent᷑. Seũt
autẽ alectulo fr̃m inchoro psallentium uoces audierĩt.
tẽ psalmos ruminant. orantes incubiculo cordis chausis
hostis ⁊ licet cotam noctsm ꝑuigilem duxint dolorib
suis agitati. illos tũ beatos uidicant. qͥ perpartem noctis dõ
seruentes saborant. Spondam lectuli non egrediuut᷑: tũ
chil de ordine implere se fatent᷑: s uͥ fallor implent totũ.
Iufirmitatis elaustro coartantur. disciplurant᷑. aprietate.
uiegis spiuis. doloꝵ. ieuiuant. uigilant. laborant. q cibũ
gaut᷑ sine casigis doruure. qi aliqͥd c̃iminale fec̾uit. inhul¬
cemodi fuure timent. iuitã. Tales indigent consolacione¬
ne ues molestia corꝑis uł int̾ioris hõĩs afflictione defici¬
ant: Audiant isti qͥd clicat angłs petro. Precing̾e ⁊ calciate

Expanded text:
bene egerant, male perdunt. Sunt autem alii qui ideo conqueruntur de ordine, quia a conventu fratrum separati delicatius tractentur. Si autem a lectulo, fratrum in choro psallentium voces audierint, tunc psalmos ruminant, orantes in cubiculo cordis clausis ostiis: et licet totam noctem pervigilem duxerint doloribus suis agitati, illos tamen beatos judicant qui per partem noctis Deo servientes laborabant. Spondam lectuli non egrediuntur: et  putant, nihil de ordine implere se fatentur; sed, nisi fallor, implent totum. Infirmitatis claustro coarctantur, disciplinantur anxietatum virgis et spinis dolorum; jejunant, vigilant, laborant; quia cibgantur sine caligis dormire, quasi aliquid criminale fecerint, in hujusmodi vitam timent finire. Tales indigent consolatione, ne molestia corporis vel interioris hominis afflictione deficiant. Audiant isti quid dicat angelus Petro: Praecingere, et calcea te
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ad ex̾citũ isrł. ⁊ iuuenit eos uociferatos ad p̾¬
lium. ⁊ philistum exaduerso p̃paratos. Ueniunt ⁊ in¬
ueniunt p̃lati qñq fr̾m discordiam. Et cucurrit
dauid ad loc̃ certaminis. ⁊ uit̾rogabat si omina rec¬
te ag̾entur erga fr̃s suos. Curriuit p̾lati tam m̃tis af¬
fectu.ꝙͣ gͦssib pedũ. solliciti de salute suoꝵ inuestigã¬
tes si oꝑa suit recta eoꝵ. an adhuc corrigenda uide¬
ant᷑. Inqͣrunt mores discunt uisu ⁊ auditu q̾ sit dis¬
cordie causa. Uñ beda suꝑ samuelem. Nũc quoq: in qͥd
ꝑ sua m̃bra dñs id ip̃m ag̾e uõ cessat c̃ bonos ama¬
lis discernẽs. his sua muña partit᷑. illos dimittit in¬
anes. Cumq ad huc loqͥet᷑ dauid. apparuit ibi ille uir
spuriꝰ ascendens golias nomure philisteus de gech.
ex castͥs philistinoꝵ. Loquente uͦ aliquo iusto. ⁊ do¬
cente que recta sunt ⁊ inqͥrente qͥd noceat. apparet¬
ibi ille spuriꝰ .i. diabolꝰ incorde alicuiꝰ conscendeus. Un¬

Expanded text:
David ad exercitum Israel: et invenit eos vociferatos ad praelium, et Philisthiim ex adverso praeparatos. Veniunt et inveniunt praelati quandoque fratrum discordiam. Et cucat si omnia recte agerentur erga fratres suos. Currunt praelati tam mentis affectu quam gressibus pedum, solliciti de salute suorum, investigantes si recta sunt opera eorum, an adhuc corrigenda videantur. Inquirunt mores, discunt visu et auditu quae sit discordiae causa. Unde Beda super Samuelem: « Nunc quoque, inquit, per sua membra Dominus idipsum agere non cessat, cum bonos a malis discernens, his sua munera partitur, illos dimittit inanes. » Cum adhuc loqueretur David, apparuit ille vir spurius ascendens, Goliath nomine Philisthaeus de Geth et castris Philisthinorum. Loquente vero aliquo justo et docente quae recta sunt, et inquirente quid noceat, apparet ille spurius, id est, diabolus in corde alicujus descendens. Un
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ c̃plexio tał ẽ. ut pondꝰ laboris. ieiunii. ⁊ iugiliarũ fer¬
re uon ualeaut. qͥ etiã eybos exqͥsitos fastidiunt. qͥs sũt
houeri. qͥ calore soł dissoluti cito lassant᷑. ⁊ frigore statim
torpescunt. tales etiã qͦsdam de popło nat᷑a plasmauit.
Oniuib his cõpatiens ẽ religio. Est ⁊ uera ⁊ falsa cõpaᷤ

Expanded text:
 complexio talis est, ut pondus laboris, jejunii et vigiliarum ferre non valeat, qui etiam cibos exquisitos fastidiunt, qui sunt oneri sibi, qui calore solis dissoluti, cito lassantur, et frigore statim torpescunt. Tales etiam quosdam de populo natura plasmavit. Omnibus his compatiens est religio. Est et vera, et falsa compa
Abbreviated transcription (Latin):
ta: fiat exuna tm̃ margarita ħ aũ genus lapis iuenit᷑ lus
qb dam piscis marinis. Ne cocleis enĩ marinis legr᷑ ꝙ. inearĩ
carne qiͣ calculus candioꝰ nascat᷑. Ne celesti siq̃dem rore calcu
ceptio reddit candidas. has senectus seu uesꝑtinꝰ aer gig¬
nit obscuia ¶argarita uͦ mistice significant euͣngłicam
doctͥnam seu dulcedinẽ celestis uite. Uñ legr̃ in euͣngłi¬
ca ꝑabola de hoĩe q̃rente bonas margaritas. ꝙ iuuenta
itnia p̃ciosa margarita abierit ⁊uendid̾it oĩa q̃ habue¬
ea q̃ int̾ris amauerat. libent̃ cuncta d̾eliqͥd. inc̃paratione
eĩ uilescunt omna deserit. habita ꝯgͤgata disꝑgit. In ar¬
descit incelestib animis. nil int̾renis libet de forme
ꝯspicit᷑ qͥcqͥd det̾rena placebat specie. qr sola p̃ciose mar¬
margarite exqͥb funt duodecĩ porte. Exrore sic̃ su¬
ꝑuis diximꝰ margarite suint q̃ certis anni temporib coclee

Expanded text:
ta fiat tantum ex una margarita . Hoc autem genus lapidis invenitur in quibusdam piscibus marinis. De cocleis enim marinis legitur quod in earum carne quasi calculus candidus nascitur. De coelesti siquidem rore calculceptio reddit candidas; has senectus seu vespertinus aer gignit obscuras. Margarita vero mystice significat evangelicam doctrinam seu dulcedinem coelestis vitae. Unde legitur in evangelica parabola de homine quaerente bonas margaritas, quod, inventa una pretiosa margarita, abierit et vendiderit omnia quae habueea, quae in terris amaverat, libenter cuncta derelinquit. In comparatione ejus vilescunt omnia. Deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus; nil in terrenis libet; deforme despicitur, quidquid de terrena placebat specie; quia sola pretiosmargaritae, ex quibus fiunt duodecim portae. Ex rore, sicut superius diximus, margaritae fiunt, quae certis anni temporibus cocleae
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ ambrosiꝰ dic̃ de archa noe. Boni custodis p̃sentia ni¬
qͣd ibi frequentior ẽ ubi uiuri fragiliores suit. Rgrum
socium uedefitiat hortat᷑ salomonis utit᷑ ꝯsiłio dicentiᷤ
fãi accedens ad seruitutẽ d̾i: p̃para aminã tirã ad tẽp¬
tationẽ. Nocet rationabilit̾ iudisc̾tum qͣliter sustin̾e
tebeat iinas hostium. religionis bouum c̃mendat. delec¬
tationis uͦ pessime uitium dampnat. Monet eum ne ab¬
orreat fluctuationẽ uite huiꝰ qi ad tempꝰ e̾̃. s pouat
auchoram spei ⁊ dicat. Expectabo eũ qͥ saluum mne fecit

Expanded text:
beatus Ambrosius dicit de arca Noe: « Boni custodis praesentia, ibeatus Ambrosius dicit de arca Noe: « Boni custodis praesentia, inquit, ibi frequentior est, ubi muri fragiliores sunt. » Pigrum socium, ne deficiat, hortatur; Salomonis utitur consilio dicentis: Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam ad tentationes ; docet rationabiliter indiscretum, qualiter sustinere debeat minas hostium; religionis bonum commendat, delectationis vero pessimae vitium damnat; monet eum ne exhorreat fluctuationem vitae hujus, quia ad tempus est, sed ponat anchoram spei, et dicat: Exspectabo eum qui salvum me fe
Abbreviated transcription (Latin):
Non ut medĩ uelit: s ut occid̾e possit. Non ut egͥtudi¬
nẽ curet. s ut securius inferat mortẽ. Uidet exsuib¬
tͣctione cyboꝵ. luxurie uires posse minui. ⁊deo noi
tardat minari egͥtudinem. Timet ocium ꝑire. ⁊ sompno¬
semptiam destrui. ⁊ ideo laboris intolerantiam ⁊ ꝓ
tensa uigiliarum spatia p̃tendit. Credit expauꝑtate
plicare claustralib non desunt .ħ plurib de renuntiatõne
mundi cogitautib añ pouit. Ocalliditas autiqͥ hostis. oiu¬
genium sine sapientia. s ñ siune malitia. abstinentiã ⁊ ieiu¬
defic̾e astruit. ⁊ tũ suꝑfluitas uiciũ tacet ꝑ ꝙͣ natura sufo¬
homini ert̾iori. id ÷ carni ꝑdelectationẽ temporalium
niuat᷑ ut e̾reat: sic locum munitionis aggdit᷑ hostis in
quo nouit eẽ debiliorem .S. homo int̾ior diseretꝰ ⁊ expe¬
pitus uidelicet anima excitatꝰ tumultu minarun. sine
mora socio ad defentlionem adiungit᷑ im plens ils̾ ꝙ

Expanded text:
Non ut mederi velit, sed ut occidere possit; non ut aegritudiNon ut mederi velit, sed ut occidere possit; non ut aegritudines curet, sed ut securius inferat mortem. Videt ex subtractione ciborum luxuriae vires posse minui, et ideo non tardat minari aegritudinem. Timet otium perire et somnolentiam destrui: et ideo laboris intolerantiam, et protensa vigiliarum spatia praetendit. Credit ex paupertate plicare claustralibus non desinit, haec pluribus de renuntiatione mundi cogitationibus anteponit. O calliditas antiqui hostis! o ingenium sine sapientia, sed non sine malitia! Abstinentiam et jejudeficere astruit, et tamen superfluitatis vitium tacet, per quod natura suffohomini exteriori, id est carni, per delectationem temporalium minatur ut terreat, sic locum munitionis aggreditur in quo novit esse debiliorem. Sed homo interior discretus et expeditus, scilicet anima, excitatus tumultu minarum, sine mora socio ad defensionem adjungitur, implens illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ⁊ qͣntum sit alapsum ꝓliuis humane nature fragi¬
litas p̃tendit. Uestis aspitatem. lecti duritiam. ulium ey¬
boꝵ assiduitatem. laboris intollerantiam. p̃latorium eru¬
delitatem. fr̃m discordiam. m̃tis añ ponit ocłis. Aodit eti¬
ani longa uigiliarum nocturuaꝵ. spatia. claustͥ tediũ.
ꝯstitutas silentii horas. ieuui diuturnitatẽ. ⁊ ciboꝵ licet
uilium subtracionem. Et ut grauiꝰ t̾reat si fieri poss¬
ut ad desꝑationem ꝑtrahat qͥd existis euenire mali qͥat
diligent̾ inqͥrit. ⁊ aununtiat. Ounia ista imbecillitati
eẽ bonum nat᷑e complexiones turbare cũ exsubtͣctione
cẏboꝵ mutentur cõplexiones. ex mutatione cõplexio¬
num ꝯturbatio nat᷑e ꝯtingat. extͣbatione uat᷑e iufir¬
mitas. ex infirmitate mors. Ecce fr̃s diabolus phisicã
docet. ecce mecdicꝰ fc̃s ẽ. de cõplexionib loqͥtur. infirmita¬
tes diu̾sas siteneat᷑ religio: gen̾ari p̃dicat. S qͣre hoc.

Expanded text:
t, quantum sit ad lapsum prompta humanae naturae fragilitas, praetendit; vestis asperitatem, lecti duritiam, vilium ciborum assiduitatem, laboris intolerantiam, praelatorum crudelitatem, fratrum discordiam, mentis ponit ante oculos. Addit etiam longa vigiliarum nocturnarum spatia, claustri taedium, constitutas silentii horas, jejunii diuturnitatem, et ciborum licet vilium subtractionem. Et ut gravius terreat, et si fieri possit ad desperationem pertrahat, quid ex istis evenire mali queat diligenter inquirit, et annuntiat. Omnia ista imbecillitati esse bonum naturae complexiones turbare, cum ex subtractione ciborum mutentur complexiones, ex mutatione complexionum conturbatio naturae contingat; ex conturbatione naturae infirmitas; ex infirmitate, mors. Ecce, fratres, diabolus physicam docet: ecce medicus factus est, de complexionibus loquitur: infirmitates diversas, si teneatur religio, generari praedicat. Sed quare hoc?
Abbreviated transcription (Latin):
pem. licet cum eo inpugnetur ⁊ ꝯt̾stetur in ex̾ citatio¬
ne sua. Cũ enĩ in secaro affligit᷑. ł secłarium hominũ
patit᷑ c̃uitia: tẽ hõ int̾ior ut ait beatꝰ augustinꝰ asfatꝰ
cedio ⁊ multoꝵ rabie c̃cumlatͣtus. reluctans odio ut ꝑfi¬
ciat dilectionẽ in ip̃a lucta ꝯt̾statur.⁊ ideo dicat ẽ ꝓpħa.
Exaudi dł dep̃cationẽ meã ⁊ ne desi r̾is de p̃cationẽ meã.

Expanded text:
n exercitatione sui. Cum enim caro in se affligitur, vel saecularium hominum patitur convicia, tunc « homo interior, ut ait beatus Augustinus, affectus taedio, et multorum rabie circumlatratus, reluctatur odio, ut perficiat dilectionem et in ipsa lucta contristatur, » et ideo dicat cum Propheta: Exaudi, Deus, orationem meam, et ne despexeris dep
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑: Nemo gͥ acaritate nos seꝑet. qͥ enim caritatem
habuerit: autiqͥ hostis minas timere non pot̾it: or cari¬
tas foras mittit tunorem. nec impugnatiouib delecta¬
tionum cedet. qͥ caritatis utit᷑ cdipeo. qi caritas patient
omiua sustinet. Hoc gͥ elipeo homo iut̾ior iext̾ior utan¬
tur ad defenssionẽ. ne uł treant᷑ minis. uł inpuguatł¬

Expanded text:
quuntur? Nemo igitur a charitate nos separet. Qui enim charitatem habuerit, antiqui hostis minas timere non poterit, quia charitas foras mittit timorem , nec impugnationibus delectationum cedet qui charitatis utitur clypeo, quia charitas patienter omnia sustinet . » Hoc igitur clypeo homo interior et exterior utantur ad defensionem, ne vel terreantur minis, vel impugnat
Abbreviated transcription (Latin):
amibrosiꝰ suꝑ beati inmacłati. frena pacis. habene sint
caritacis. Onst̾eti uit̾ se concordie retinacłis ⁊ iugo fidei
sũb iecti. iiii. rotis euugłii honũ auris ⁊ portantes uer¬
bũ di. Qui fagello fugant᷑ illecebre scłares. ⁊ niundi istiꝰ
pͥncipes ext̾minant᷑. Mira res. Rota uit̾ rotã currebat.
Iñ mmpediebat᷑ currꝰ cełitas. idẽ nouũ testam̃tũ inue¬
ti testaĩto. Intra illud currebat: ꝑ qd̾ anuuntiabat᷑.

Expanded text:
Ambrosius super Beati immaculati, « frena pacis, habenae sunt charitatis, constrictae inter se concordiae vinculis, et jugo fidei subjectae, quatuor rotis Evangelii bonum aurigam portantes verbum Dei. Cujus flagello fugantur illecebrae saeculares, et mundi istius princeps exterminatur. » Mira res. Rota intra rotam currebat, et non impediebatur currus celeritas, id est, Novum Testamentum in Veteri Testamento, int
Abbreviated transcription (Latin):
ħ sunt arma clautraliũ. hii sunt qͥuit̾fiaunt regeni
iabin. qͥchariansoꝵ habitantium inmaritimis. ẽmotioñ
ñ tinuent. qͥ suꝑbis habitantib imiontanis ũ cedunt nes
uoluptuosis camipoꝵ planitie gaudentib c̃miscent᷑. aaͥb
uou exauclit᷑ supradict̾ symeon uec conlitunit᷑ c̃ Ii s de
feuendor. s uit̾ficiunt regem c̃exerticu. sub ueruant eqͦs

Expanded text:
c sunt arma claustralium. Hi sunt qui interficiunt labin, qui Chananaeorum habitantium in maritimis commotionem non timent, qui superbis habitantibus in montanis non cedunt, nec voluptuosis camporum planitie gaudentibus commiscentur, a quibus non exauditur supradictus Simeon, nec convertuntuntur cum illis de Fennendor, sed interfic
Abbreviated transcription (Latin):
uedontas pͣcelli ꝙ ẽ inmedio mat̾ialis claust̃ ocłos clau¬
staliun reficit. ⁊ eos ałacͥores ad legendũ reddit. Ea
eul natura coloris uuridis. ut ocłos foueat obtentu sue ui¬
siouis. Suuilit᷑ utiditas pͣtelli ꝙ. ẽ tnꝰ medio celestis clauꝰ¬
tri ocłos suꝑuoꝵ ciuium tecreat.⁊ eos semꝑ sua noiuit a¬
te confortat. Amenitas siqͥdemi future uite. qͣi iuriditas pͣ¬
telli m̃tes suꝑnoꝵ ciuium reficit. sua uouitate. lichil enĩ
ibi uetustũ ł tnsitoriũ erit. s semꝑ uouitate sue iridita¬
tis absꝙ: dubio ꝑmanebit. Nec iiuere crescit. uͦ in autũꝑno
defitiet. nͦ calore siccabit᷑ estatis. nec marcescet frigoribus
hyemis. Ibi enĩ ñ erit uarietas temꝑis. uͥ semꝑ ẽ idemptitaᷤ
et̾nitatis. Uã ioħ̃es in apocalipsi dic̃. qr tempꝰ iam ñ erit

Expanded text:
ditas pratelli, quod est in medio materialis claustri, oculos claustralium reficit, et eos alacriores ad legendum reddit. Est enim natura coloris viridis, ut oculos foveat obtentu suae visionis. Similiter viriditas pratelli, quod est in medio coelestis claustri, oculos supernorum civium recreat, et eos semper sua novitate confortat. Amoenitas siquidem futurae vitae, quasi viriditas pratelli mentes supernorum civium reficit sua novitate. Nihil enim ibi vetustum vel transitorium erit, sed semper in novitate suae viriditatis absque dubio permanebit. Nec in vere crescet, nec in autumno deficiet; nec calore siccabitur aestatis, nec marcescet frigoribus hiemis. Ibi enim non erit varietas temporis, ubi semper est identitas aeternitatis. Unde B. Joannes in Apocalypsi dicit, quia tempus non erit
Abbreviated transcription (Latin):
uitulum petulantie. hedum lacune. taurũ suꝑbie. Sepissi¬
me eium gaudet auiinꝰ uanitate carus desidio delectatur. in¬
ꝯt̾rionis altare. Intuet᷑ etiã ocło discretiouis lie louge po¬
sitꝰ dũ aꝑitur t̾emplũ: ip̃iꝰ templi pulc̾tudinem. dũ iiꝯ
u̾sis qͥb lib. ꝑ exemplũ bomi oꝑis foras apparentẽ acteu¬
dit moꝵ uenustatẽ ad dĩm clamat. dum ꝓhiis inqͥbi

Expanded text:
vitulum petulantiae, haedum lasciviae, taurum superbiae. Saepissivitulum petulantiae, haedum lasciviae, taurum superbiae. Saepissime enim gaudet animus vanitate, carnis desiderio delectatur, inponantur super contritionis altare. Intuetur etiam oculo discretionis licet longe positus dum aperitur templum ipsius templi pulchritudinem, dum in conversis quibuslibet per exemplum boni operis foris apparentem attendit morum venustatem. A