comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ medio frm̃rector illoꝵ ĩ honore et quitimẽt de¬
um ert̃ incculis illiuis gładinitum honorato¬
nim et pauꝑu timor d̾i est. noli despic̃e s̾tum¬
rem diuitẽ. magnus ẽ uidex et potẽs ẽ ĩ hono¬
re et ñ est maior illo quitimet d̾uisuo sẽsato
liberi si̾nent et iuir prudẽs et disciplinatus non
muituurabit correptꝰ et ĩsciꝰ ñ honorabr̃. Noli
te extolłe ĩ faciendo oꝑetuo et nolicuntau in
tp̃i angustie. melior÷ qui operatur et habundat
ĩ ouinib qm̃ qui głaturꝰ et eget pane filũ mã¬
suetudine serua aĩamtuã et daillihonorem ccd̃
ĩitũ suũ peccantẽ ĩ aĩam suam quis iustifica¬
bit: et quil honorificabit exhonorantẽ aĩam su

Expanded text:
In medio fratrum, rector illorum in honore: et qui timent Dominum, erunt in oculis illius. Gloria divitum, honoratorum et pauperum, timor Dei est. Noli despicere homrem divitem. Magnus, et judex, et potens est in honore et non est maior illo qui timet Deum servo sensato liberi servient et vir prudens disciplinatus non murmurabit correptus et inscius non honorabitur noli te extollere in faciendo opere tuo et noli cunctari in tempore angustiae melior est qui operatur et abundat in omnibus quam qui gloriatur et eget panem fili in mansuetudine serva animam tuam et da illi honorem secundum meritum suum peccantem in animam suam quis iustificabit et quis honorificabit exhonorantem animam su
Abbreviated transcription (Latin):
trimentum. estdatum qd ñ zutile et est datũ
cius retributioduplex. est pp̃ głam iniuora¬
tio et ẽ qui ab humilitate sua leuabit cap̃
ẽ qui multa redimat medico p̾cio et restitu¬
enc ea ĩ septuplum. sapiens in u̾bis seip̃m a¬
mabilem facit᷑. gr̃e ant̃ facuoꝵ effundentur. da¬
tus insipientis ñ erit e utilis tͥ oculi uillius
semptemplices st̃. exigua aibit et młta ĩꝓpe¬
rabit et aꝑtio oris illius ĩ flaminatio ẽ. hodie
fenerat quis etcras expecit et odibilit ÷ huitu

Expanded text:
trimentum. Est datum quod non est utile, et est datum, trimentum. Est datum quod non est utile, et est datum, cujus retributio duplex, sed propter gloro et est qui ab humilitate levavit caput est qui multa redimat modico pretio et restituens ea septuplum sapiens in verbis se ipsum amabilem facit gratiae autem fatuorum effundentur datus insipientis non erit utilis tibi oculi enim illius septimplices sunt exigua dabit et multa inproperabit et apertio oris illius inflammatio est hodie fenerat quis et cras expetit et odibilis homo huiu
Abbreviated transcription (Latin):
rium uetetur peccare. sunueñit tp̃s male¬
fatiendi malefaciet. ex uisu agnoscit᷑ uir
ab cccsu faciei cognoscitur rens atꝰ. amistꝰ cor¬
poris et risus d entiũ et ing̾sius hoĩs enuntiãt
de illo. ẽ correctiom̃dax ĩ ira contumeliosi ⁊ ẽ
uiditiũ qd̾ ñ ꝓbatur eẽ bonumm et est tacent ⁊
ipse est prudens.
am bonum est aigu̾e qm̃ urasci et confitẽ¬
tem ĩ orc̃e ñ prohibere. contupiscencia spa¬
donis deuirginauit inuenclam. sic qui facit
ꝑ uim iuditiũ ĩiquũ. Qmͣ bonũ ÷ correptũ ma¬
infestare pũam. Sic enĩeffugies uoluntarrũ
poc̃m est tacens qui ĩueuit᷑ saꝑiens et ẽ odibi¬
lis qui procax ad loqñdum. est aut̃ tacẽs ñ
poris. homo sapiens tacebit useꝑ ad tp̃s. ⁊ atci
uus aut̃ et imprudens ñ s̾uabunt cp̃s. Qui
multul unt᷑ ũbis ledit aĩam suam et qͥ pote¬
statem sibi assumit ñuste odietur. est ꝑcessio
in malis uiro ĩdisciplinato et ẽ inuesitio ĩde¬

Expanded text:
pus malefaciendi malefaciet. Ex visu cognoscitur vir, et ab occursu faciei cognoscitur sensatus, amictus corporis et risus dentium, et ingressus hominis enuntiat de illo. Est correptio mendax in ore contumeliosi et est judicium quod non probatur esse bonum, et est tacens, et ipse est prudens. am bonum est arguere quam irasci, et confitentem in oratione non prohibere! Concupiscentia spadonis devirginavit juvenculam, sic qui facit per vim judicium iniquum. Quam bonum est correpto manifestare poenitentiam, sic enim effugies voluntarium peccatum. Est tacens qui invenitur sapiens, et est odibilis qui procax est ad loquendum. Est autem tacens non poris. Hrudens non servabit tempus. Qui multis utitur verbis laedit animam suam, et qui potestatem sibi assumit injuste odietur. Est processio in malis viro indisciplinato, et est inventio in de
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ea exhonoranit domnius comuentꝰ maloꝵ ⁊
destruxiteos uiq ĩ finem sedec dutũ sr̃boꝵ de¬
strurit d̾s et sederefecit mites ꝓeis. radices gen¬
tium srbarum arefecit d̾s et plantaiit humi¬
les ex ip̃is gentib. t̾ras gentium eũtit coine
et perdidit᷑ eas us ad sundamentum. arefecit
ex ip̃is et disperdidit eos et cessare fecit memo¬

Expanded text:
ea exhonoravit Dominus convenius malorum, et destruxit eos usque in finem. Sedes ducum superborum destruxit Deus, et sedere fecit mites pro eis. Radices gentium superbarum arefecit Deus, et plantavit humiles ex ipsis gentibus. Terras gentium evertit Dominus, et perdidit eas usque in fundamentum: arefecit Deus ex ipsis, et disperdidit eos, et cessare fecit memo
Abbreviated transcription (Latin):
do qm̃ inmedio laq̃oꝵ ingredieris et sr̃ dolẽ¬
tium arma ambulabis. sed̾m uirtutẽ tuã caue
te a ꝑximotuo. et cũ sapientib excogrta et t̃ piu¬
dentib tracta. Uiri iustisĩt tibi conuine et ĩti¬
futusd̾i. et omnis enairatio tua in preceptis
altisuini. in manu artifitum opera laudabim¬
tur et princeps populi in sap̃ia sermõis su. in
sensi uers semioꝵ ũbum. t̾ribilis ÷ ĩ ciuitate
sua homo lingnosus et temerarius in ubo suo
odibiliseriti¬
udex sapions iudicasbit ppłisuum et principatꝰ
sensati stabilis erit. scd indicẽ ppłi sic ⁊ mĩstrieiꝰ
et qualis rector ⁊ ciuitatis tales et ihĩtantes ĩ e¬
A Q ex inspiens ꝑdet populum iuũ. ⁊ ciuitates
ĩhĩtabuntur ꝑ sensum prudentiũ. ĩ manu d̾i
potestas t̾ro et execrabilis oĩs imquitas genti¬
u et ittilem rectorem ĩ tp̃s suscitabi sr̃ il¬
lam ĩ manud̾i potestas hõis et sĩ faciẽ scribe
nponet honorẽ sim̃. omns ĩurie ꝓxime me

Expanded text:
quoniam in medio laqueorum ingredieris, et super dolentium arma ambulabis. Secundum virtutem tuam cave te a proximo tuo; et cum sapientibus et prutem illic-: Viri iusti. sint tibi conuiuae, et in tictatus, et omnis narratio tua in praeceptis altissimi. in manibus artificum opera laudabitur et princeps populi in sapientia sermonis sui in sensu vero seniorum verbum terribilis est in civitate sua homo linguosus et temerarius in verbo suo odibilis erit iudex sapiens vindicabit populum suum et principatus sensati stabilis erit secundum iudicem populi sic et ministri eius et qualis rector est civitatis tales et inhabitantes rex insipiens perdet populum suum et civitates inhabitabuntur per sensum prudentium in manu Dei potestas terrae et exclamabilis o et utilem rectorem in tempus suscitabit super illam in manu Dei potestas hominis et super faciem scribae inponet honorem suum omnis iniuriae proximi ne
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũmeũ. Iince pedẽ tuũ ĩ compedes illiꝰ et ĩ
torq̃s illiꝰ tuũ couũ subice hũm tuũ et porta
suam et ne accidieris uinculis eiis ĩ eĩ ammo
tuo accede ad illam et ĩ omi uirture tua ⁊c̾ua
uias eius ĩuestiga illam et manifestabr̃ tͥ ⁊

Expanded text:
pedem tuum in conpedes illius et in torquem eius tuum collum. subice umerum tuum et porta illam et ne acedieris uinculis eius. in omni animo tuo accede ad illam et in omni uirtute tua serua uias eius. inuestiga illam et manifestabitur tibi, et
Abbreviated transcription (Latin):
ciemdonum et minue offenditła. reu̾t̾e ad duĩ
et aũt̾e abimusticia tua et minis odito erecͣ¬
tionem et cognos ceuisticias et iudicia di et
sta in sorte ꝓpositionis et orõis altissimi d̾ i. ĩ
partes uade ccłi sc̃ĩ cumuiuis et dantib ⁊fe¬
suonemd̾o. Ne demoreris ĩ eirore impioꝵ añ¬

Expanded text:
te ad Dominum et avertere ab iniustitia et nimis odito execrationem et cognosce iustitias et iudicia Dei et sta in sorte propositionis et orationis altissimi Dei in partes vade saeculi sancti cum vivis et dantibus confessionem non demoreris in errore impio
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis et bases uircutis et torques illiꝰ ĩ stola
Sauitaris. stola głeindues eam et coronam gͣ¬
tulationis sr̃pones tibi fili si accend̾is michi di¬
sces eam. et si accommodaũis aĩm tuũ Sapient
eris. sunclinau̾is aurẽ tuam excipies doctrinã
et sidilex̃is audire sapiẽs eris ĩ multitudĩe p̃br̃o¬
u̾bia laudis ñ effugiant. ate. Et suderis censa¬
tum eiugila ad eum et gradus hostioꝵ ulliꝰ ex¬
terat pes tuus. cegitatum habe ĩ p̃ceptis di et in
mandatis illius maxime assiduus esto et ip̃eda¬
bit tͥ cor et concupiscentias sap̃ie dabr̃tibu
oli fac̾e mala et ñte apprehendent. discede abĩ¬
iqͦ et deficieno mala abste. fili ñ semines ma¬
la ĩ sulcis inusticie et ñ metes eaĩ septuplum¬

Expanded text:
torques illius in stolam salutaris stolam gloriae indues eam et coronam gratulationis superpones tibi fili si adtenderis mihi disces et si adcommodaveris animam tuam sapiens eris et si inclinaveris aurem tuam excipies doctrinam et si dilexeris audire sapiens eris in multitudine presbyteroverbia laudis non effugiant te et si videris sensatum evigila ad illum et gradus ostiorum illius exterat pes tuus cogitatum habe in praeceptis Dei et in mandatis illius maxime adsiduus esto et ipse dabit cor tibi et concupiscentia sapientiae dabitur tibi noli facere mala et non te adprehendent discede ab iniquo et deficient mala abs te non semines mala in sulcis iniuriae et non metes ea
Abbreviated transcription (Latin):
daris. honor ⁊ gła in sermone sensati. lingͣ u̾o
impiudentis subũuo ⁊ ip̃iꝰ. ñ applłeris si fur¬
to susuro ĩ iutertua et lingua tua ne capiaris
et confundaris. sr̃ furem enĩ ÷ confusio ⁊ pña
et denotatio possima sr̃ bilingnẽ. susurrom ã
odiũ ⁊ ĩ mucicia et ꝯtimmelia. iustifica pusillũ
et magnum siłr.
mindus ⁊ bilinguis ñ de excollas ĩ cogitrẽ aĩe
tue uelut caurꝰ ne furte elidatur uirtus tua
ꝑ ftultitiam et foliatua comimadat et fucctus
fuos perdat et reliqͣuis uelud lignum aridũ
gaudumũimiti dat illũ et deducet ĩ sortẽ im¬
pioꝵ uͥbrmm dulce młtiplicat amicos ⁊ mici¬
gat innuicos et lingua eucharis ĩ bono hoĩe
habundabat. multi pacifici sc̃tͥ et consiliariꝰ sit
tibi irrns de mille. si possides amic̃ ĩ tempta¬
tõe poctide eum et ne facile credas ei teipsum

Expanded text:
 lingua uero inprudentis subuersio est ipsius. non appelleris susurrio et lingua tua capiaris et confundaris. super furem enim est confusio et paenitentia, et denotatio pessima super bilinguem: susurratori autem odium et inimicitia et contumelia. iustifica pusillum et magnum similiinuidus et bilinguis. non te extollas in cogitatione animae tuae, uelut taurus, ne forte per stultitiam, et folia tua comedat, et fructus tuos perdat, et relinquaris velut lignum aridum gaudium inimici dat illum et deducit in sortem impiorum verbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos et lingua eucharis in bono homine abundat multi pacifici sint tibi et consiliarii tibi sint unus de mille si possides amicum in temptatione posside eum
Abbreviated transcription (Latin):
on ⁊eles mulierem sinꝰtin ne oftñdat sr̃ te
malitiam doctrine noqͣm. ñ des mułi podesta¬
tem aiẽ tue ne ingrediaris in iurcutetua et cõ¬
fundaris. Ne respicias mulierẽ multiuolam ne
forte incidas ĩ laq̃os illiꝰ. Uirginem neconspi.¬
cias ne fortescandali zeris ĩ decore illiꝰ. Ne de
forncariis aĩamtuam mnullo ne ꝑdas te et¬
cũanituam et hereditatem tuam. Noli cͥcũspi¬
ce inuitis cuutatis nec oberrau̾is ĩ platei aliꝰ
aũte factemtuam a mule compta et ne cͥcumi¬
spicias spẽm alienam pp̃ spẽm mulls młti pe¬
rierunt. et ex hos concupiscentia qiͣ ignis exarde¬
scit. omnis mulr̃ q̃ ÷ forncaria qͣi stertus ĩ ia
aliene multi admirati reprobi frĩ sunt. collequi¬
um enĩ illius qͣ ignis exardescit. cum aliena
bitum et ñ abi̾reris cum illa ĩumone forte de
cliuet cortuu̾i illam. et sangiũe tuo labars ĩ
ueterascet et c̃ suauitate bibes illud ñ ⁊ elec

Expanded text:
on zeles mulierem sinus tui, ne ostendat super te malitiam doctrinae nequam. Ne des mulieri potestatem animae tuae, ne ingrediatur in uirtute tua et confundaris. Ne respicias mulierem multiuolam, ne forte incidas in laqueos illius. Item: Opndalizeris in decore illius non des fornicariis animam tuam in nullo ne perdas te et hereditatem tuam noli conspicere in vicis civitatis nec oberraveris in plateis illius averte faciem tuam a muliere compta et non circumspicias speciem alienam propter speciem mulieris multi perierunt et ex hoc concupiscentia quasi ignis exardescit omnis mulier quae est fornicaria quasi stercus in via alienae multi admirati reprobi facti sunt conloquium enim illius quasi ignis exardescit cum aliena mcubitum et non alterclinet cor tuum in illam, et sanguine tuo labaris in veterascet, et cum suavitate bibes illud . Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
illam complectentur placatorem eus. qͥ tenu̾¬
ĩt illam uitam ħeditabt̃ etqͦ introibit bñdi
cecur d̾s. Qui s̾uiunt ei obseqñtes erc̃d̾o et eos
qui diligunt illam diligit d̾s Qui audit iliã
iudicat g̃s. Et qui intuetur illam ꝑmanebit
confidens sic̾did̾it ei ꝓmanebit et hereditabit
slam et er̃t ĩ confirmatione c̃ature illoꝵ qm̃¬

Expanded text:
illam, complectentur placorem ejus. Qui tenueillam, complectentur placorem ejus. Qui tenuerint illam, uitam hereditabunt, et quo introiuit bene dicit deus. qui seruiunt ei, obsequentes erunt sancto: et eos qui diligunt illam diligit deus. qui audit illam, iudicat gentes: et qui intuetur illam, permanebit confidens. si crediderit ei, hereditabit illam et erunt in confirmatione c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis ne defraudes. et ccłos tuos ne tnͣsũtas a
hupere aĩam esurientẽ ne despexeris ⁊ ñ exas¬
iͥperes pauperom ĩ ĩopia sua corĩoꝑis ne affli¬
xeris et ñ pertrahas datum angustianti. rogra¬
tionem contribulati ne abicias et ũ au̾tas
faciemtuam ab egeno. abc̃ope ne aũtas ccłos
dicere. maledicentis a t̾ ĩ amaritudine aĩe ex¬
audietur p̃cario illius. exaudiet aut̃ eũ qui
fecroillum. congg̃atõn ꝓuꝑm affabilẽ de faci¬
to et p̾brõ humilia aminam tuam et magnaro
humilia capꝰ tuum. decdina pauꝑi sñ tͥsticia aurẽ
tuam et redde debitũtuũ et sede illipatrfice in
mansuctudine. lib̾aenm qui ĩiuriam patit᷑
de manu superbi et ñ acideferas in aĩa tua
In iudicando esto pupillis mu̾icors ut pr̃ et
tissimiobediens et miserebitur tui magis qmͣ
int̃. sap̃ia filiis suis uitam ĩspirauit ed susci¬
pit exquirentes se et p̃ibit ĩ uia iusticie ⁊ qͥ il¬
lam diligit diligit uitam. Et q̃ igilaũit ad

Expanded text:
tas a paupere. animam esurientem ne despexeris et non exasperes pauperem in inopia sua. cor inopis ne adflixeris et non protrahas datum angustianti. rogationem cum tribulatione ne abicias et non auertas faciem tuam ab egeno. ab inope non auferas oculos dine animae exaudietur deprecatio illius. Exaudiet autem eum, qui fecit illum. Congregationi pauperum affabilem te facito, et presbytero humilia animam tuam, et magnato humilia caput tuum. Declina pauperi sine tristitia aurem tuam, et redde debitum tuum, et responde illi pacifica in mansuetudine. Libera eum qui injuriam patitur, de manu superbi; et non acide feras in anima tua. In judicando esto misericors, pupillis ut pater, et tissimi obaudiens, et miserebitur tui magis quam mater. Sapientia filiis suis vitam inspiravit, et suscipit inquirentes se et praeibit in via justitiae. Et qui illam diligit, diligit vitam; et qui vigilaverint ad
Abbreviated transcription (Latin):
hẽbis anuciciam bonam. ab inmicis tuis sepa¬
rare et abinniutis tius actende. amitꝰ fortis ꝓ¬
ponderatio auri et argenti contͣ bonitatẽ fid̾i
illiis. amncus fidelis medicam̃tũ uite et im¬
mortalitatis. et qui metuũt dominũ ĩueniũt
uentute cusi excipe doctrinam et lisq ad canos
ĩuenies c ap̃iam. qiͣ is qui arat et qui seminat
accede ad eam et sustme banq fructus illiꝰ. ĩ oꝑe
eium ip̃iꝰ exiguum laborabis et citoedes de ge¬
nerationib illiꝰ. qmͣ aspersa nimiiũ sapĩa ĩdet¬
tis hominib et non ꝑmanebit ĩ illa excors. qiͣ

Expanded text:
habebis amicitiam bonam ab inimicis tuis separare et ab amicis tuis adtende amicus fidelis pponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. amicus fidelis medicamentum uitae et inmortalitatis: et qui metuunt dominum, inueniunt entute tua excipe doctrinam et usque ad canos invenies sapientiam quasi is qui arat et seminat accede ad illam et sustine bonos fructus illius in opere enim ipsius exiguum laborabis et cito edes de generationibus illius quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus et non permanet in illa exc
Abbreviated transcription (Latin):
uabr̃ ĩ colorib et poc̃or adicet ad petoandũ
synagoge siboꝵ ñ er̃ sanitas scutexi poc̃i
eradicabr̃ in illis et ñ incelligetur. cor sapiẽ¬
tis intelligio᷑ ĩsap̃ia et auris bona audiet
cum orn ⁊cupiscencia sap̃iam. Sapiẽs cor¬
et intelligibile absimebit se a poc̃is et ĩ oꝑib

Expanded text:
or adiciet ad peccandum synagogae superborum non est sanitas frutex enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur cor sapiens intellegitur in sapientia et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam sapieet intelligibile abstinebit se a peccatis et in operibus
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓbatur aur̃ et argentum. hoĩes u̾o recepti¬
biles ĩ camino humiliationis. credod̾o et recuꝑ¬
abit te et dirige uiam tuam et sꝑaĩ illũ sua ti¬
morem illiꝰ et ĩ illo uet̾asce. metuentes dm̃n su¬

Expanded text:
ne probatur aurum et argentum; homines vero receptine probatur aurum et argentum; homines vero receptibiles in camino humiliationis. Crede Deo, et recuperabit te; et dirige viam tuam, et spera in illum. Serva timorem illius, et in illo veterasce. Metuentes Dominum, su
Abbreviated transcription (Latin):
culturad̾i fili ꝯcupisoenꝯ sap̃iam consũa iusti¬
ciam et d̾s p̃bebit illam tibi. sapĩa enĩ ⁊ disci¬
plina timor domini et qd̾ bñplacitum÷ ilu fi¬
des et mansuetudo et adimplebet thecauros ib¬
luis. contumaxñ sis et incredibir cimoridñi ⁊
ne accesseris ad illuiti ĩ duplicicorde. ne fiu̾s y¬
pocrita ĩ aspͦtu hor̃m et ñ soandalizeris ĩ labiis
rius. attende inilus ne forte cadas et adducas aĩe
tue ĩ houorationem tͥ ⁊ reuelet d̾s absconsa
tua et ĩ medio syuagoge elidat te. qm̃ accessisti
maligne ad dominum. ⁊ cortuum plenũ ẽ do¬
lo et fallacia.
ssi acccdẽs ad s̾uitutem dista ĩcticia ⁊ ĩtimore
et pp̃ara aĩam tuam ad temptationẽ. depͥme
cor tuum et sustino et intlina aurem tuam
et suscipe u̾ba intellectus et ne festines ĩ tp̃si
obductionis. sustine sustentationes d̾i nunge̾
deo et sustine ut crescat ĩ nouissimo uitatu¬
ne et in humilitatetua patĩam habe qm̃ ĩ ig

Expanded text:
tura Dei. Fili, concupiscens sapientiam, serva justitiam, et Deus praebebit illam tibi. Sapientia enim et disciplina, timor Domini; et hoc, quod beneplacitum est illi, fides et mansuetudo, et adimplebit thesauros illius. Contumax non sis, et incredibilis timori Domini, et ne accesseris ad illum duplici corde. Ne fueris hypocrita in conspectu hominum et non scandalizeris labiis tuis adtende in illis ne forte cadas et adducas animae tuae inhonorationem et revelet Deus absconsa tua et in medio synagogae elidat te quoniam accessisti maligne ad Dominum et cor tuum plenum est dolo et fallacia fili accedens servituti Dei sta in iustitia et timore et cor tuum, et sustine. Inclina aurem tuam et suscipe verba intellectus, et ne festines in tempore obductionis. Sustine sustentationes Dei. Conjungere Deo et sustine, ut crescat in novissimo vita tut, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ filios Qindiligitd̾m exorabit propec̃is et conti¬
nebit se ãb ilus. et in orc̃e dier̃ exaudietur. et siẽ
qui thesaurirat ita et qui honorificat mr̃em su¬
am. Qui honorat prẽm suum iocundabr̃ in fili¬
um uita uiuet longiore. et quiobedit prĩ re¬
frigerabit mr̃em. Qui tunec dum̃ houorat pa¬
rentes et qĩom̃s s̾ĩiet his quise genu̾nt ĩ oꝑe
et sermone et ommi patĩa. honora prẽmturun

Expanded text:
II uersus: Qui diligit deum, exorabit pro peccatis et continebit se ab illis: in oratione dierum exaudietur. et sicut qui thesaurizat ita et qui honorificat matrem suam. qui honorat patrem, iocundabitur in filium, uita uiuet longiore, et qui obaudit patri, refrigerabit matrem. qui timet deum, honorat parentes: et quasi dominis seruiet his qui se generauerunt. in opere et sermone et omni patientia honora patrem tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
mandataet̾na radix sapie cui reuelata÷ et aftu¬
cias illius quis agnouit: disciplina sap̃ie cui te¬
uelataestet manifestata et młtiplicõem ing̾riͦ
illiꝰ. quis intellexit. unꝰ ÷ altissimus c̾ator ołm oĩ¬
potens et rex potens et metuendꝰ minis sedẽs sc̃
thronum illiꝰ. et dominans d̾s. ip̃ẽ c̾auit illã in¬
spũscõ et uidit et dinũauit et m̃sus ẽ et effud̾
illam supor omnia opera sua et sr̃ oẽm carnẽ scd̾

Expanded text:
tur. « Radix sapientiae cui revelata est, et astutias illius quis agnovit? Disciplina sapientiae cui revelata est, et manifestata? Et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? Unus est Altissimus creator omnipotens, et rethronum illius et dominans Deus ipse creavit illam spiritu sancto et vidit et dinumeravit et mensus est et effudit illam super omnia o
Abbreviated transcription (Latin):
replens pacem et salutis frustum et uidit et
dinũauit eam. utͣq aut̃ sc̃ dona d̾i. Scĩam ⁊ ĩ¬
dellectum prudentie sap̃ia compartietur ⁊ gło¬
niinum. rami enĩ illiꝰ longeui ĩ thesauris sapĩ¬
e intollectꝰ et scĩe religiositas. execratio aut̃ pe¬
ccatorib sap̃ia. timor diũ expellit poc̃m. Nam qͥ

Expanded text:
et dinumeravit eam utraque autem sunt dona Dei scientiam et intellectum prudentiae sapientia conpartietur et glotimere Dominum rami enim illius longevi in thesauris sapientiae intellectus et scientiae religiositas execratio autem peccatorib
Abbreviated transcription (Latin):
tua concupisoentiam cordis tui et ne dixeris
qũo potui aũ quis me subiciet pp̃ fc̃a mea: d̾s
enĩ undicans iundicabit. Ne dixeris peocaui et
quid nͥ accidit tͥste: altissimus i⁊ patiens red
ra auus ñ tardes conũti ad domnnum et ne
differas dedie indiem. subito enĩ ueniet ira uliꝰ
et ĩ tp̃r unidc̃e disperoet te. Noli anxiꝰ eẽ ĩ diui¬

Expanded text:
concupiscentiam cordis et ne dixeris: concupiscentiam cordis et ne dixeris: quomodo potui? aut quis me subiciet propter facta mea? deus enim uindicans uindicabit. ne dixeris: peccaui et quid accidit mihi triste? altissimus enim est patiens reddra illius. non tardes conuerti ad dominum et ne differas de die in diem. subito enim uenit ira illius et in tempore uindictae disperdet te. noli anxius esse in diui
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus faciemtuam m̃datum. Ne reueari
ꝓrimũ tuum ĩ casu sus nec retineas u̾bum
In tp̃r salutis. ñ abscondas sap̃iam tuam
et sensus et scĩa et doctrina inu̾bo sensatĩ¬
ed firmament̃ ĩ operib sticie. ñ ccͣdicas u̾bo¬
ũtretis ullo modo et de m̃datio ĩ eruditõuie
tue ꝯ⁊fuind̾e. Non ci findaris afit̾̃i pec̃atua
et ne subiceas te omni homini pro pec̃o. No¬
li resistere cͣoͣ faciempotentis nec conerit ce
ictum fliuiũ. prouisficia agonirare pro aĩa¬
tua et us ad mortẽ cta pro iusticia et ds expug¬
nabte prote ĩmucos tuos. Nolicitatꝰ eẽ ĩ lingͣ
tua et inutilis ed remissus ĩ oꝑib tuis. noli eẽ
sic̃ leoĩ domo tua eũdens domesticos tuos et
o ipͥmens subiectostͥ ñ sit porrecta mauꝰ tu¬
a ad accipiendum et ad dandum collecta.
Sli actend̾e adposdoẽs iniq̃s et ne dixeris est
mͥ sufficiens uita. nichil enim ꝓd̾it inrtp̃r⁊
uindicte et cbductionis. Ne seqͣruis mnͦ fornitudĩe

Expanded text:
rearis proximum tuum in casum suum nec retineas verbum in tempus salutis non abscondas sapientiam tuam ntia et sensus et scientia et doctrina inet firmamentum in operibus justitiae. Non contradicas veritati ullo modo, et de mendacio ineruditionis tuae confundere. Non confundaris confiteri peccata tua; et ne subjicias te omni homini pro peccato. Noli resistere contra faciem potentis; nec coneris contra ictum fluminis. Pro justitia agonitua et usque ad mortem certa pro iustitia, et deus inpugnabit pro te inimicos tuos. noli citatus esse in lingua tua et inutilis et remissus in operibus tuis. noli esse sicut leo in domo tua euertens domesticos tuos et opprimens subiectos tibi. non sit porrecta manus tua ad capiendum et ad dandum collecta. Noli adtendere ad possessiones iniquas et ne dixeris: est mihi sufficiens uita. nihil enim proderit in tempore uindictae et obductionis. non sequaris
Abbreviated transcription (Latin):
tas qtͣ moratur fuiꝰ meus. aut qrͣ detentiꝰ
est ibi putas ne gabelus mortuns ẽ ⁊ nemo
illi redd̾at pecuniam: cepit aut̃ contͥstari ni¬
dace et nolitutbari. Sanus: filiꝰ nr̃ satis est¬
fidelis ẽ uir ille cum quomisimꝰ eum. Illa ã
nullomodo consolari pot̾at. s cotidie exiliẽe
cͥuinspiciebat et ccuibat uas omnes ꝑ qͣs
lres remeandi uidebat᷑ ił ꝓcul uid̾et eũ si
fiꝰposs uemientẽ. at u̾o raguel dicebat
ad gener̃ suum. Mane hic et ego mutam ñ¬
a mododies computant et cruciatur spẽ eoꝵ
in ip̃is. cumq ũbis multis rogaret tobiam ra¬
guel et ille eum ulla rõne uellet audire. tͣ

Expanded text:
tas quare moratur filius meus aut quare detentus tas quare moratur filius meus aut quare detentus est ibi putasne Gabelus mortuus est et nemo illi reddet pecuniam coepit autem contristari nitace et noli turbari sanus est filius noster satis fidelis est vir ille cum quo misimus eum illa autem nullo modo consolari poterat sed cotidie exiliens circumspiciebat et circuibat vias omnes spes remeandi videbatur, ut procul videret eum, si fieri posset, venientem. At vero Raguel dicebat ad generum suum: Mane hic, et ego mittam nua modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. Cumque verbis multis rogaret Raguel Tobiam, et ille eum nulla ratione vellet aud
Abbreviated transcription (Latin):
euiꝰ. et c̾te uides qm̃ raguel ꝯiuraũat me cꝰ
adiuramentum spernere ñ possũ. tc̃ raphael
assumens iiiiͨ. exc̾uic raguelis. et duos oameloꝰ
gabelum dedit ei cyrographum suum ⁊ rece¬
ꝑit abeo pecuniam. indicaũq eide cobia fi¬
lio tobie onnia q̃ gestast̃. fecitq eum sec̃ ue¬
ire ad nuptias. cumq ing̃ssus eẽt domũ
raguelis iuenit tobian discumbentẽ ⁊ ex¬
iliens oscłati st̃ se adimuoem. ⁊ fleuit gabeb ꝰ¬
bñdixtes deuinecdixit. Sñdicat te dominꝰ d̾s
isł quia filiꝰ es optimi uiri et iͦti et tiĩtis
d̾m ⁊ elemosmas facientis et dicatur bñdic¬
tio super uxorem tuam et sẽ parentes ur̃os
et uideatis filios uros et filios filioꝵ ut̃õꝵ
bñdiaum ad̾o isrł. qui regnat ĩscła scłoꝵ cũ¬
ꝑe domim imptiar̃ ꝯuiuium ex̃cebant.
um uͦ moras fac̾et tobias causa iptiar̃
sollicitus erat pr̃ eius tobias dicens. pu¬

Expanded text:
eius et certe vides quomodo Raguhel coniuraverit me cuius eius et certe vides quomodo Raguhel coniuraverit me cuius adiuramentum spernere non possum tunc Rafahel adsumens quattuor ex servis Raguhelis et duos camelos Gabelum dedit ei chirografum suum et recepit omnem pecuniam indicavitque ei de Tobia filio Tobiae omnia quae gesta sunt fecitque eum secum venire ad nuptias cumque ingressus esset domum Raguhelis invenit Tobiam discumbentem et exiliens osculati sunt se altedixit benedicat te Dominus Deus Israhel quia filius es viri optimi et iusti et timentis Deum et elemosynas facientis et dicatur benedictio super uxorem tuam et super parentes vestros et videatis filios vestros et filios filiorum vestrbenedictum a Deo Israhel qui regnat in saecure Domini nuptiarum convivium exercebant cum vero moras faceret Tobias causa nuptiarum sollicitus erat pater eius Tobias dicens pu
Abbreviated transcription (Latin):
terra fossam qm̃ fecerant priuisqͣm illucesc̃et
Uiori aut̃ sue dixit ut ĩstrũet ⁊ uiuiũ ⁊ pp̃a¬
raret omiua q̃ in cibos erant to agentib
xccidi fecit et pparari epulas omnib uicis
tius cunctis q amicis. et adiumuit raguel
tobiam ut duas ebdomadas moraret᷑ a pd̾ eũ
de omnib aut̃ que possidebat raguel dimdi¬
am partem dedit tobie et fecit hanc scͥpturũ
uͭ pars dimidia q̃ super erat p᷑ obitum eoꝵ
gobie dominio de ueniret. tr̃¬
Unc uecauit ad se tobiãs angelum ꝙ̃ qͥdẽ
hominem existimabat. dixitq ei azarias
fr̃ peto ut ascultes u̾ba mea. sinio ip̃m t̃¬
dam̾tibi suum ñ ero condignus ꝓuidentis
tue tñ obsecio te ut assumastibi at̃alia siũ
seruicia et uadas ad gabelum ĩ rages ciuitatẽ¬
medoꝵ reddas q cyrographum suum et recipi
es pecuniam ab eo. roges q eum uenire ad
nuptias meas. Scis enimip̃e qm̃ nũat dies pat̃
meus et sitarda ũo unadie plus contͥctabr̃ aĩa

Expanded text:
m fecerant, priusquam elucesceret. Uxori autem suae dixit, ut instrueret convivium, et praepararet omnia quae in cibos erant iter agentibus occidi fecit, et parari epulas omnibus vicinis suis, cunctisque amicis. Et adjuravit Raguel Tobiam, ut duas hebdomadas moraretur apud se. De omnibus autem, quae possidebat Raguel, dimidiam partem dedit Tobiut pars dimidia quae supererat post obitum eorum Tobis dominio deveniret tunc vocavit ad se Tobias angelum quem quidem hominem aestimabat et dixit ei Azarias frater peto ut auscultes verba mea si me ipsum tradam tibi servum non ero condignus providentiae tuae tamen obsecro ut adsumas tibi animalia sive servitia et vadas ad Gabelum in Rages Medorum reddasque ei chirografum suum et recipias ab eo pecuniam et roges eum venire ad nuptias meas scis enim ipse quoniam numerat dies pater meus et si tardavero una die plus contristatur anima
Abbreviated transcription (Latin):
et pecunia multa et saluũ atq gaudendem
matis omiia recta cura ꝑarentes ur̃os ⁊ ui¬
deant cculi mei filios ur̃os priꝰqm moriar:
et app̃hendentes ꝑarentes filiã suam oecłati
suntͥ eam et dimiert̃ ire. monentee eam honora¬
re scceros diug̾e maritum. rege familiam gub̾¬
nare domum et seip̃am uirẽprebensibilem exi¬
bepe

Expanded text:
et in pecunia multa: et salvum atque gaudentem niatis omnia recte circa parentes vestros, et videant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et apprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam, et dimiserunt ire: monentes eam honorare soceros, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, et se ipsam irreprehensibilem exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
amisti qm̃ hiuie tim̃ti dm debet᷑ ruix fili¬
a tua pp̃ea asiꝰ ñ potuit hre illam. d̾e dix̃
raguel non dubito qd̾d̾s preces ⁊ lacͥmas
meas in conspectusuo admisent ⁊ cdo qm̃¬
ista ꝯ uing̾erur conatõisue scd ͬ legẽ mo¬
ysi. Et nc̃ nolid ubiũ g̾ere qd̾ t̾ eamt̾dam᷑
et app̃hendens dexteram filie sus dext̃e dobi¬
e tͣdidit dicens. d̾s abħam ⁊ d̾s y̾sãac ⁊ ds
atcs bñdcõem suam in uobis. et accepta carca
Recerõ conscriptionem coniugii. et post ħepu¬
laci sõ bũdicentes d̾m. uocauitq raguel ad
raret alt̾m cubiculum ⁊ ĩcredux̃ ĩ eũ sarã
filiam suam et lacrimata ẽ. dixiteꝑeu forti
aĩo esto filia mea. dñs celi dͥec tibi gaudiũ pre
ĩt uiuenem ad eam.
eondatus itaq tobias s̾moñ angłi ꝓtulit
de cassidili suo ꝑtem iecoris et posurt eam
super carb̾ones uiuos. tc̃ raphael angłs ap¬
p̾hend̾ demonium et religauit eum ĩ deserto

Expanded text:
am isti, quoniam huic timenti Deum debetur conjux filiam isti, quoniam huic timenti Deum debetur conjux filia tua: propterea alius non potuit habere illam. Tunc dixit Raguel: Non dubito quod Deus preces, et lacrymas meas in conspectu suo admiserit. Et credo qista conjungeretur cognationi suae secundum legem Moysi: et nunc noli dubium gerere quod tibi eam tradam. Et apprehendens dexteram filiae suae, dextrae Tobiae tradidit, dicens: Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus atque benedictionem suam in vobis. Et accepta charta, fecerunt conscriptionem conjugii. Et post haec epulati sunt, benedicentes Deum. Vocavitque Raguel ad raret alterum cubiculum. Et introduxit illuc Saram filiam suam, et lacrymata est. Dixitque ei: Forti animo esto, filia mea: Dominus coeli det tibi gaudium pro t juvenem ad eam. Recordatus itaque Tobias sermonum angeli, protulit de cassidili suo partem jecoris, posuitque eam super carbones vivos. Tunc Raphael angelus apprehendit daemonium, et religavit illud in deserto
Abbreviated transcription (Latin):
Ng̾su t̃ ã ad raguelem et succep̃eos raguel
cumgandio. Intuens q tobiam raguel dixit
anneuxorisue. Qͣm̃ silis ÷ uiuenis iste ꝯsobͥ¬
nomeo. Et cum hecdixicoet ait. uñ estis uiue¬
nes frẽs nr̃i cit illidixerunt. ex tͥbri neptha¬
lim simnus ex captuitate ninine. dix̃ ilł ra¬
gueb Nostis tobiam frẽm meũ: eu federt̃
Nouimꝰ cumq młta bona loq̃retur de eo
dixit angłs ad raguelem. tobias deqͦ int̃ro¬
gas pr̃ huius est. et milit se inguel ⁊ cͥla¬
cimus oscłatus ẽ eũ. et plorans suꝑ collũ
eius cdixit bñdictio sccoͥ filimiq bomĩ ⁊ oꝑti¬
mi uiri es filiꝰ. et anna uxoreuis ⁊ sara filia
el cccidi arietem et parari ruiũ cumq ho¬
itaretur eos disccmb̾e ad pͣndium. tobias
ato. hic ego hodie ñ manduoabon bibam
nisi priꝰ peticionem mneã ꝯfirmes et ꝓmittas
michi dare saram filam tuam. q audito
ũbo raguel expauit sciec quid euem̃it uł se¬
ti srsum dixit ei Angłs. Nolite tm̃e dare e¬

Expanded text:
nt autem ad Raguhelem et suscepit eos Raguhel cum gaudio intuensque Tobiam Raguhel dixit Annae uxori suae quam similis est iuvenis iste consobrino meo et cum haec dixisset ait unde estis iuvenes fratres nostri at illi dixerunt ex tribu Nepthalim sumus ex captivitate Nineven dixit illis Raguhel nostis Tobiam fratrem meum qui dixerunt novimus cumque multa bona loquerentur de eo dixit angelus ad Raguhel Tobias de quo interrogas pater huius est et misit se Raguhel et cum lacrimis osculatus est eum et plorans super collum eius dixit benedictio sit tibi fili mi quia boni et optimi viri filius es et Anna uxor eius et Sael occidi arietem, et parari convivium. Cumque hortaretur eos discumbere ad prandium, Tobias dixit: Hic ego hodie non manducabo neque bibam, nisi prius petitionem meam confirmes, et promittas mihi dare Saram filiam tuam. Quo audito verbo, Raguel expavit, sciens quid evenerit illis sellum responsum, dixit ei angelus: Noli timere dare e
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ er cordis eiꝰ particłam si sr̃ crͣbones ponaᷤᷤ
fumus eius extricat ẽẽ genus demonioꝵ sũ
et felualet ad iigendos ccłds ĩ qͥb fũit al¬
bugo ⁊ sanabunt᷑. ⁊ dix̃ eitobias. bbiuis uͭ
el noĩe uir ꝓpinqͦ de tͥbutua. ethic ht̃ fili¬
monium occidit illos tumneo ergo ne forte
meis deponam senectutem illoꝵ cuutͥsticia
ad inferos. tc̃ angłs raphael dixit ei audi
me et oftñdam tibi qui st̃ quib pot̃ p̃uałe

Expanded text:
dixit ei: Cordis ejus particulam si super carbones ponas, fumus ejus extricat omne genus daemoniorum, Et fel valet ad ungendos oculos in quibus fuerit albugo, et sanabuntur. Et dixit ei Tobias: Ubi vis ut el nomine, vir propinquus de tribu tua, et hic habet filimonium occidit illos. Timeo ergo, ne forte meis, deponam senectutem illorum cum tristitia ad inferos. Tunc angelus Raphael dixit ei: Audi me, et ostendam tibi qui sunt, quibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
q eis angłs. pax uobis. Nolitetim̾̃e. et enĩ cũ
uobiscum manducare ⁊ bib̾e. s ego cibo rauisi¬
biliet potuciui ab hominib iuderiñ pͭ utoꝵtẽ
uñdicite dominum. ⁊ enarate omnia nurab¬
risset ab aspetucoꝵ ablat᷑ ÷ et ultͣ eum indẽ ñ
potu̾nt. cunc ꝓrostinti per horas eͣs ĩ faciẽ bñ¬
dixeit̃ dñm et exiugentes narau̾nt oĩa
mirabilia eius.
ꝑiens aut̃ tobias semor os suum bñclix̃

Expanded text:
 eis Angelus; Pax uobis, nolite timere: etenim cum bar quidem uobiscum manducare et bibere; sed ego cibo invisibili et potu qui ab hominibus uideri non nedicite Deum et narrate omnia mirabxisset ab aspectu eorum ablatus est et ultra eum videre non potuerunt tunc prostrati per horas tres in faciem bdixerunt Deum et exsurgentes narraverunt omnia mirabilia eius aperiens autem Tobias
Abbreviated transcription (Latin):
liũ ur̃is mandate ut fatiant iͨtitias ⁊ ele¬
mosmas u̾sint memores d̾i ⁊ bñdicant d̾m
inonni cp̃r inu̾ctate ⁊ intota uirtute sua
Nunc ergo filũ auditeme et nolite man̾e ħ
S qͦcumq die sepelieritis nr̃em ur̃am cͥca
meĩ uno sepulchro exeodirigite g̾ssus ur̃os
ut exeatis hnic uideo enim qr iniquitas eiꝰ fi¬
nem dabiter fc̃m̃ aut̃ pꝰ obitum mr̃is sue to¬
bias abcessit ex niniue cumupore sua ⁊ fai¬
i et filioꝵ filiis. et reũsus ÷ ad seceros suos ĩ¬
nenitq eos incolumes in senectute bona et
curam eoꝵ gessit et ip̃s cdaulit ccłos eoꝵ ⁊ õẽm
h̾editatẽ domꝰ raguelip̃e ꝑcep̃. uiditq qͥntã

Expanded text:
t faciant iustitias et elemosynas ut sint memores Dei et benedicant eum in omni tempore in veritate et in tota virtute sua nunc ergo filii audite me et nolite manere hic sed quacumque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulchro ex eo dirigite gressus vestros ut exeatis hinc video enim quoniam iniquitas eius finem dabit ei factum est autem post obitum matris suae Tobias abscessit ex Nineven cum uxore sua et filiis et reversus est ad soceros suos invenitque eos incolomes in senectute bona et curam eorum gessit et ipse clausit oculos eorum et omnem hereditatem domus Raguhel ipse percepit viditque quintam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ luxurie cã accipio sororem tnam s sola pͤ¬
t̾itatis dilcc̃e ĩ qͣ bñdicas᷑ nom̃ tuũ ĩ scła se¬
cłorum dixitita sara. misere nob̾ dne mise̾¬
te nobis et consenescamꝰ ambo pariter cani
ec fcm̃ ⁊ cura pulloꝵ eantum. acc̃siriiꝰ sit ra¬
uxorem suam dixitei mute unã exancilł
llus et uideat si mrortuꝰ ẽ. et sepeliam eũ am̃
is q̃ ing̃ssa cubiculum repperit eos saluos⁊
incolumes. sec̃ partt̃ dormentes. Et reu̾sa ñ ti¬
aeuit bonum nuntium. Et bñdixert̃ dm̃ r¬
gueletanna uxoreius et dixerunt. Sñdicimꝰ
re domine d̾s isł quia ñ contig̾ nob̾ ꝙ̃ admod̾
putabamus. fecisti enim nobiscum mĩam tu¬
am et exclusisti a nob̾ uimut perseqñtẽ nos
Misertus aut̃ dnob imicis. faceos domine mi

Expanded text:
uxuriae causa accipio sororem meam sed sola posteritatis dilectione in qua benedicatur nomen tuum in saecula saeculorum dixit itaque Sarra miserere nobis Domine miserere nobis et consenescamus ambo pariter sani et factum est circa pullorum cantum accersiri iussit Rauxorem sutuis, et videat si mortuus est, ut sepeliam eum anteis. Quae ingressa cubiculum, reperit eos salvos et incolumes, secum pariter dormientes. Et reversa, nuntiavit bonum nuntium: et benedixerunt et Anna uxor eius et dixerunt benedicimus te Domine Deus Israhel quia non contigit nobis quemadmodum putabamus fecisti enim nobiscum misericordiam tuam et exclusisti a nobis inimicum persequentem nos misertus es autem duobus unicis fac eos Domine i
Abbreviated transcription (Latin):
te et t̾rã cuanũ scĩficatione hebunt. mom̃¬
i magnum inuocabt̃ ĩ te. maledcĩ ert̃ qͥ com¬
tempserint te et condempnati er̃t qͥ blasphe¬
te. tuaut̃ letab̾is infilus tius qm̃ om̃s bñ¬
de et qui gaudent super pacem tuam. aĩame¬

Expanded text:
te et terram tuam in sanctificatione habebunt nomen magnum invocabunt in te maledicti erunt qui contempserint te et condemnati erunt omnes qui blasphete tu autem laetaberis in filiis tuis quoniam omnes bene diligunt te et qui gaudent super pace tua anima me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝓfcũ timoris d̾i ꝑcex̃i pace ĩ hora ã mortis
sue nocauit ad ce tobiam filiũ suũ et uw iu
uenes filios eius nepotes suos. dixitos eis ꝓpe
er̃ int̾itꝰ uiniue. Non enĩ excid̾ u̾bum deu et
fres nr̃i quidispersisunt a t̾ca iccł reũtent
t̾re adorantes regem isrł. audite ergo filim̃i

Expanded text:
u timoris Dei perrexit in pace in hora autem mortis suae vocavit ad se Tobiam filium suum et septem iuvenes filios eius nepotes suos dixitque eis prope erit interitus Nineven non enim excidit verbum Dei et fratres nostri qui dispersi sunt a terra Israhel revertentur a omnes adorantes regem Israhel audite ergo filii
Abbreviated transcription (Latin):
aut quid dignum poterit eẽ bñficuc eius. Mne
duxitet reduxit sanum. pecunam agabelo ipẽ
suscepit uporem ip̃e me hre fecit. et demoniũ
ab ea ip̃e compescuit. gaudium parentib eiꝰ
fecit me ip̃m a deuorãtione piscis eripuit. de
quoꝵ uidere lumen celi fecit. et bonis omnnb
peum repleti simꝰ. Quid uuad ħ dignum pot̾i¬
mus dare. s pecote pr̃ miut roges eum si forte¬

Expanded text:
aut quid dignum poterit esse beneficiis ejus? Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, uxorem ipse me habere fecit, et daemonium ab ea ipse compescuit, gafecit me ipsum a devoratione piscis eripuit te quoque fecit videre lumen caeli et bonis omnibus per eum repleti sumus quid illi ad haec dignum poterimus dare sed peto te pater mi
Abbreviated transcription (Latin):
canis qui simnul fuerat in uia et qiͣ mnt blã
pt̾ cepit offendeus pedib currere et data ma¬
nupuero eccurrit obuiam filio suo et suscipi¬
ens oscłacus est eum tumuxore sua et ceperũt
flere cuigaudio. cumq adorassentd̾m ⁊ gͣ
tias egissent conseder̃t. cunc sumens tobiasde
felle piscis liniuit ocłos pat̾s sur et sustinuit
qĩdimidiam fere horam et cepit albugo ero¬
cuł eiꝰ qĩmembrana oui egredi. qmͣ app̃hen¬
dens tobias tͣrit aboculis eius. statimq uisũ
recep̃ et głificabant d̾i ipẽ uidel ⁊ uxor eiꝰ ⁊
om̃s quisciebant eũ. dicebatq tobias. Sñdi¬
cunia multa ninus uxoris s ⁊ alia pecuma
qͣm receperat agabelo. et narauit parẽti¬
b suis omnia bñficia d̾i q̃ feciss circa eũ ꝑ
hominem qui eum dur̃at. bener̃tq achaior
et nabath consobritobie gaudentes dobi¬
am congratulantee e⁊ de oĩb bonis que cͥca
uium ostũderat d̾s. et perbir dies epulantes¬

Expanded text:
cancanpater coepit offendens pedibus currere et data manu puero occurrit in obviam filio suo et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua et coeperunt flere prae gaudio cumque adorassent Dominum et gratias egissent consederunt tunc sumens Tobias de felle piscis linivit oculos patri suo et sustinens quasi dimidiam fere horam coepit albugo ex oculis eius quasi membrana ovi egredi quem adprehendens Tobias traxit ab oculis eius statimque visum recepit et glorificabant Deum ipse videlicet et uxor eius et omnes qui sciebant eum dicebatque Tobias benedicunia multa uxoris sed et alia pecunia quam receperat a Gabelo et narravit parentibus suis omnia beneficia Dei quae fecisset circa eum per hominem qui eum duxerat veneruntque Achior et Nabath consobrini Tobiae gaudentes ad Tobin congratulantes ei de omnibus bonis quae circa illum ostenderat Deus et per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ angłs tobias fr̃ scis ꝙͥ admod̾ reliquisti pal¬
tremtuum. si placetitaq tibi p̃oedamus ⁊
lento gradu seqntur it̃ nr̃m familie simł cũ
comuge tua et cumaĩalib cumq ħ placunc¬
s uͭ irent dixit inaphael ad tobiam tolleteõ
ex fello piccis erit enĩ ncͣcͣium. tulit itaq to¬
bias ex telie illo et abier̃t. Anna aut̃ sedebat
sec uiam cotidie ĩ suꝑcilio montis uñ respic̃e
pot̾at de longinquo. et dumexeod̃ loco specula¬
retur aduentum eius iudit alonge ⁊ ilico cog¬
nouit uenientem filium suum. currencq ñ
nuntiauit iuro suo dicens eoce uenit filius t̾nꝰ
dixitq raphaeb ad tobiam. at ubuntroie¬
ris dom̃tuam statĩ adora ditm̃ d̾in tuum et
gr̃ac agensei accede ad prẽm tuum. ⁊ oscła¬
reeum. ftatiq lini super ccłos eius ex fel¬
le isto piscis quemportas tecum. scias enĩ
qm̃ mox aꝑient᷑ cculieiꝰ et idebit pr̃tuͣ lu¬
ĩceli. et mͥaspectu tuogaudebit. tc̃ p̃cucrit

Expanded text:
 angelus: Tobia frater, scis quemadmodum reliquisti patrem tuum. Si placet itaque tibi, praecedamus, et lento gradu sequantur iter nostrum familiae, simul cum conjuge tua, et cum animalibus. Cumque hoc placuisset ut irent, dixit Raphael ad Tobiam: Tolle tecum ex felle piscis: erit enim necessarium. Tulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. Anna autem sedebat secus viam, quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et dum ex eodem loco specularetur adventum ejus, vidit a longe, et illico agnovit venientem filium suum: currensque nuntiavit viro suo, dicens: Ecce venit filius tuus: Dixitque Raphael ad Tobiam: At ubi introieris domum tuam, statim adora Dominum Deum tuum: et gratias agens ei accede ad patrem tuum et osculare eum statimque lini super oculos eius ex felle isto piscis quod portas tecum scias enim quoniam mox aperientur oculi eius et videbit pater tuus lumen caeli et in aspectu tuo gaudebit tunc praecucurrit
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰq̃ris mncemiaxii. an ip̃m icennarium qͥ
cum fiuo tuo eat : s ne forte sollicitum te red¬
dam. ego sum a ⁊ arias ananie magnifiuus
et tobias Rdit. ex magno genere estu. S peto
ne irascaris qr nolũim cognosoẽ genus tuum
dixit aut̃ auangelus ego sanumducam ⁊ sañ
tibi reducam filũ tuum Redens ã dobias ait
Eñ ambłetis et sit dominus ĩ itin̾e ur̃o ⁊ an¬
głs eius comitetur uob̾tum tc̃ paratisoĩb q̃
erant ncͣcia ĩ uia portanda fecit tobias. Ua¬

Expanded text:
eris mercennarii an ipsum mercennarium qui cum filio tuo eat sed ne forte sollicitum te reddam ego sum Azarias Ananiae magni filius et Tobias respondit ex magno genere es tu sed peto ne irascaris quod voluerim cognoscere genus tuum dixit autem illi angelus ego sanum ducam et sanum tibi reducam filium tuum respondens autem Tobias dixit bene ambuletis et sit Deus in itinere vestro et angelus eius comitetur vobiscum tunc paratis omnibus quae erant in via portanda fecit Tobias va
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃tis tius nudos tege. panẽ tuũ. ⁊ uiũ tu¬
um sr̃ sepulturam i̾tu ꝯstitue ⁊ uoliex eo
mãducare et bibere cum poc̃orib. asiliũ sem¬
per a sapiente perquire. oĩ tp̃r bñdic d̾m et
pete abeo ut uias tuas dirigat et omnia cõ¬
scua tua in ipõ ꝑmaneant. Indico ⁊̃ t̾ fili mi
debisseme .x. talenta argenti dũ ad h t̃fãtu
lus eẽs gabelom rages cuutate medoꝵ ⁊ ꝙỹ
rographum eius ap̃ me hẽo et id̾o perquire gͦ¬
medo ad eum ꝑuenias et recipias ab eo supͣ
memoratum pondꝰ argenti ⁊ restituas eigs¬
rogphum suum. Noli timere filimi pauperẽ

Expanded text:
estimentis tuis nudos tege panem tuum et vinum super sepulturam iusti constitue et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus consilium semper a sapiente perquire omni tempore benedic Deum et pete ab eo ut vias tuas dirigat et omnia consilia tua in ipso permaneant indico etiam tibi fili mi dedisse me decem talenta argenti dum infantues, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo: et ideo perquire quomodo ad eum pervenias, et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti, et restituas ei chirographum suum. Noli timere, fili mi: pauperem
Abbreviated transcription (Latin):
cum lacrimis dep̃cabatur d̾m ut ab ilto imꝑ¬
ꝑio liberaret eam fcm̃ ÷ aut̃ diet̾cia dum co¬
pͣłet orõem bñdicens dominum dix̃. Sñdc̃mẽ
facies et in tp̃r tͥblonii pec̃a dimitis his qͥ in¬
uccant te. Ad de domine faciem meam ⁊ñto
ad de cclos meos erigo. peto dñe uͭ de ũcło
iperii huius absoluas me autc̃ce dest̾ t̃¬
ram eripias me. Tuscis domine qr numꝙͣ cõ¬
cupiui uir̃ et ininidam suauiaĩam meam¬
aboĩ concupiecentia. Numꝙͣ ẽ ludentib mi¬
sciu me. n c̃ his qͥ ĩ leuidate ambłant ꝑtiti¬
pem in ep̃bur uirũ aut̃ cum timoretuo ñ
cum libidine mea consensi. suscipe et aute¬
goidigna fu illis Aut illi forsitan mͥ
ñ fu̾nt digi qr forsitan iuro alii consuasti
me. Non÷ enĩ in hom̃is potestade ꝯsiliũ tuũ

Expanded text:
cum lacrymis deprecabatur Deum, ut ab isto improperio liberaret eam. Factum est autem die tertia, dum compleret orationem benedicens Dominum, dixit: Benedictum est facies et in tempore tribulationis peccata dimittis his qui invocant te ad te Domine faciem meam converto ad te oculos meos converto peto Domine ut de vinculo inproperii huius absolvas me aut certe desuper terra eripias me tu scis Domine quia numquam concupivi virum et mundam sam cum ludentibus miscui me: neque cum his, qui in levitate ambulant, participem me praebui. Virum autem cum timore tuo, non cum libidine mea consensi suscipere. Et, aut ego indigna fui illis, aut illi forsitan me non fuerunt digni: quia forsitan viro alii conservasti me. Non est enim in hominis potestate consilium tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad textͥcum epꝰ cotidie et de labore manuũ su¬
tum ut edum capunum accipiens detulisset
domi. cuius cum uocem haiantis iur eius au¬
dissecdint. uidere ne fortefuturꝰ sit. & reddite
eum dñs suis qr ñ licet nob̃ aut ede̾ de furto
aliquid. aut continẽe. ad hec uporetus irata
sedit. Mantfeste uana fcazlꝑes tua et ele¬
mosine tue modo aꝑuert. atq hiis ⁊ aliis¬

Expanded text:
labore manuum sutum est, ut haedum caprarum accipiens detulisset domi: cujus cum vocem balantis vir ejus audisset, dixit: Videte, ne forte furtivus sit, reddite eum dominis suis, quia non licet nobis aut edere ex furto aliquid, aut contingere. Ad haec uxor ejus irata respondit: Manifeste vana facta est spes tua, et eleemosynae tuae modo appa
Abbreviated transcription (Latin):
mis et sepeliebas mortuos et derelinq̃bas ẜndrã¬
tuum. et mortuas perdiem abscondebas in do¬
mo tua et necte sepenebas. ego obtuli orõem
ruam domino et qr acceptꝰ eras d̾o ncc̃e fuit il
temptatio ꝓbaret te. st nunc misit misit me
domaius ut curaremte et saram uxorẽ filiĩtu
a demonio liberarem. ego n sum raphael angłs

Expanded text:
mis et sepeliebas mortuos et derelinquebas prandium et mortuos abscondebas per diem in domo tua et nocte sepeliebas ego obtuli orationem tuam Domino et quia acceptus eras Deo necesse fuit ut temptatio probaret te et nunc misit me Dominus ut curarem te et Sarram uxorem filii tui a daemonio liberarem ego enim sum Rafahel angelus