comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiat. Seqr̃: sidicente me adimpiũ morte morieris.
nõ annuntiaueris neq locutꝰ fueris ut auertat᷑ auia sua
ĩpia ⁊uiat : ipse impiꝰ inin quitate sua moriet᷑. sangui¬
nẽ autẽ eiꝰ demanu tua requirã: Inquib u̾bis quid nobis
notandũ ẽ. quid sollicite cogitanduũ. nisi qr nec subiectus
exculpa p̃positi morit᷑. nec p̃positꝰ sine culpa ẽ. qn̾do uer¬
ba uitȩ nõ andiens. ex sua culpa morit᷑ sub iectus: Impi¬
o & enĩ mors debetur. s ei abspecłatore uia uite nunti¬
anda ẽ: ut eiꝰ ĩpietas increpanda. Siuero speculator ta
eiꝰ mi̾tũ fuit. ut dignꝰ nõ eẽt.adquẽ speclatoris sermo
fieret. S sanguinẽ eiꝰ dñs demani specłatoris reqͥrit :
qr ipse hunc occidit. qui eũ tacendo morti ꝓdidit. Inqui¬
h utrisq pensendũ ẽ. quantũ conexast᷑ sibi peccata
sub ditoꝵ atq pp̃ositoꝵ: qr uͥ subiectꝰ ex sua culpa mo¬

Expanded text:
aperiat. « Si dicente me ad impium, Morte morieris, aperiat. « Si dicente me ad impium, Morte morieris, non annuntiaveris ei, neque locutus fueris, uivat; ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram. 9. In quibus verbis quid nobis notandum est, quid sollicite cogitandum, nisi quia nec subjectus ex culpa praepositi moritur, nec praepositus sine culpa est quando, verba vitae non audiens, ex sua culpa moritur subjectus? Impio etenim mors debetur, sed ei a speculatore via vitae nuntianda est, et ejus impietas increpanda. Si vero speculator tactatis ejus meritum fuit, ut dignus non esset ad quem speculatoris sermo fieret. Sed sanguinem ejus Dominus de manu speculatoris requirit, 1285 quia ipse hunc occidit, quia eum tacendo morti prodidit. In quibus utrisque pensandum est quantum sibi connexa sunt peccata subditorum atque praepositorum, quia ubi subjectus ex sua culpa mo
Abbreviated transcription (Latin):
sicut turris lbani Quȩ̃ gͣ laus ẽ. fr̃s hemĩ. ut sponse nasus
Qui nmirũ nasus nsic̃ turris eẽ: libani dr̃: qr p̃prositoꝵ dis¬
cretio:⁊ munita debet semꝑ ẽẽ. ex circũscripͤtione ⁊⁊ in al¬
titudine uitȩ confistere. idẽ. inualle infirmi oꝑis non
iacere Sic̃ enĩ turris in monte idciroo adspeculandum
ponitur. ut hostes quiuieniunt longuis uideantur sic
nariũ disc̾nat fetores uicioꝵ odoresq uirtutũ. Incursus
malignoꝵ spuũ longe ꝓspiciat. ⁊ cõmissas sibi animas
uerbũ ÷ annuntiabis eis exme. Ec̃ce itm̃ monetur ꝓpħa
ne p̃sumat loqui quod nõ audierit s priꝰ aurẽ cordis a¬
piat uoci creatoris. ⁊ pꝰmodũ os sui corꝑis aꝑiat aurib
plebis. Unde ꝓpħa alius dic̃. Inclinabo adsimilitud inem
aurẽ meã aꝑiam inpsalt̾io ꝓpositiomẽ meã. Quienĩ recte
p̃dicat priꝰ sic̃ dictũ ẽ. aurẽ cordis locutioni intime in
cline̾t : uit post modũ os corꝑis imꝑpositione ad monitiois

Expanded text:
sicut turris Libani . Quae ergo laus est, fratres mei, ut sponsae nasus Qui nimirum nasus et sicut turris esse, et Libani dicitur, quia vicretio, et munita debet esse ex circumspectione, et altitudine vitae consistere, id est in valle infirmi operis non jacere. Sicut enim turris in monte idcirco ad speculandum ponitur, ut hostes qui veniunt longius videantur, sicnarium discernat fetores vitiorum odoresque virtutum. Incursus malignorum spirituum longe prospiciat, et commissas sibi animas verbum, et annuntiabis eis ex me. 8. Ecce iterum monetur propheta ne praesumat loqui quod non audierit, sed prius aurem cordis aperiat voci creatoris, et postmodum os sui corporis aperiat auribus plebis. Unde propheta alius dicit: Inclinabo ad similitudinem aurem meam, aperiam in psalterio propositionem meam . Qui enim recte praedicat prius, sicut dictum est, aurem cclinat, ut postmodum os corporis in propositione admonitionis
Abbreviated transcription (Latin):
diuidimꝰ: sihab̾e discretionẽ in bono oꝑe pꝰ ponamꝰ.:
sonsid̾are &e enĩ debemꝰ quid loquamͣ ut iuxta pauli¬
uocẽ serino nr̾ semꝑ ingrã sale sit conditꝰ. Pensandũ uͦ
nob ẽ. cui loquam qr sepe increpationis u̾bũ quodħ
admittit. ꝑsona alt̾a ñ admittit. Ꝙ sepe ipsa eadem
ꝑsonaͬ scd̃m factũ fit alt̾a. Unde nathan ꝓpħa dauid
pꝰ adult̾iũ forti increpationis sententia ꝑcussit: Qui
cum deraptore ouis dice̾t filiꝰ mortis ẽ. uix quifecit

Expanded text:
dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Considerare etenivocem, Sermo noster semper in gratia sale sit conditus . 13. Pensandum vero nobis est cui loquamur quia saepe increpationis verbum quod haec admittit persona, altera non admittit. Et saepe ipsa eadem persona secundum factum fit altera. Unde Nathan propheta David post adulterium forti increpationis sententia percussit. Qui cum de raptore ovis diceret: Filius mortis est vir qui fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ipse quiaẽ iniquitate sua morietur. tu aũ animã tuã
lib̾asti. Tunc enĩ subiectꝰ morit᷑ sine te : qñdo in cau¬
sa mortis cont̾oicorẽ ꝑtulit te. Nã morti eui ñ con¬
tra dicis: adningeris. Ꝙ notandũ qͦq quȩ sunt quȩ
debeant abspeculatore p̃dicari ĩumir̾ fides noꝑa¬
tio. Nã ait. Siaut̃ tu annuntiaueris impio ⁊ ille
non fuerit conũsus aliimpiecate ᷤᷤ ꝯ auia sua im¬
pia Impietas quippe adinfidelitatẽ ꝑtinet: ui a uͦ impia
ad prauã actionẽ. Cł omis speculator hoc habere oebet
intulit: innotesce̾ breuit̾ debemꝰ in ore pastoris qͣnͣtus
cẽ. debeat ordo atq considando locutionis. Pensare et¬
enĩ debet doctor quiꝰ lo qͣtͣ. cui loquat᷑. qn̾do loquat᷑ qua¬
lit̾ loquatur.⁊ quantũ loquat᷑. Si enĩ unũ hoꝵ defue¬
rit̾ locutio apta nõ erit. Scriptũ quippe ẽ.Si rec¬
te offeras. recte autẽ non diuidas. peccasti.Recte aũ
offerimꝰ cum bono studio bonuꝰ opꝰ agimꝰ. S recte nõ

Expanded text:
e quidem in impietate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti. 11. Tunc enim subjectus moritur sine te, quando in causa mortis contradictorem pertulerit te. Nam morti, cui non contradicis, adjungeris. Et notandum quae sunt quae debeant a speculatore praedicari, nimirum fides et operatio. Nam ait: Si autem tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab impietate sua, et a via sua impia. Impietas quippe ad infidelitatem pertinet, via vero impia ad pravam actionem. Et omnis speculator hoc habere debet intulit, innotescere breviter debemus in ore pastoris quantus esse debeat ordo atque consideratio locutionis. Pensare etenim doctor debet quid loquatur, cui loquatur, quando loquatur, qualiter loquatur, et quantum loquatur. Si enim unum horum defuerit, locutio apta non erit. Scriptum quippe est: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti . Recte autem offerimus cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non
Abbreviated transcription (Latin):
olent quidã script᷑ã¬
sacri eloquii legentes. cũ sublimiores eiꝰ sententias
penetrant. minora mandata quȩ infirmioribus
data sunt tum̃ti sensu despice ⁊ ea uelle in alid̃ in tellectũ
ꝑmutare. Qui si recte in eo alta intelligent mandata quo¬
q minima despectui nõ hab̾ent. qr diuina p̾cepta sic in
quibꝰdã locuntꝰ magnis.ut tam̃ in quibꝰdã congruant par¬
iuilis. qͥ ꝑ increm̃ta intelligentie quasi quib dã passib
m̃tis crescant: atq admaiora intelligenda ꝑueniant.⁊¬
Uñ nc̃ scõ ꝑꝑħe dr̃. fili hominis qd̾cunq inueneris quomede
Quic quid enĩ insacra scriptura inuenitur edendũ ẽ : eiꝰ par

Expanded text:
olent quidam scriptasacri eloquii legentes, cum sublimiores ejus sententias penetrant, minora mandata quae infirmioribus data sunt tumenti sensu despicere, et ea velle in alium intellectum permutare. Qui si recte in eo alta intelligerent, mandata quoque minima despectui non haberent, quia divina praecepta sic in quibusdam loquuntur magnis, ut tamen in quibusdam congruant parvulis, qui per incrementa intelligentiae quasi quibusdam passibus mentis crescant, atque ad majora intelligenda perveniant.ur: EZECH. III, 1.-- Fili hominis, quodcunque inveneris comede. 2. Quidquid enim in sacra Scriptura invenitur edendum est, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
ad laborẽ ꝑtinet : lilia ad retributionẽ. Itaq sicutꝰ
apud moysen sperula doctrina p̃dicationis accipit᷑:
ita hic protã ipsa saera scriptura signatur. Proppħa
gͥ dum scã animalia iuderet adiunxit. Cum aspicerem

Expanded text:
ad laborem pertinent, lilia ad retributionem. Itaque sicut ad laborem pertinent, lilia ad retributionem. Itaque sicut apud Moysen sphaerula, doctrina praedicationis accipitur; ita hic per rotam ipsa sacra Scriptura signatur. Propheta igitur dum sancta animalia videret, adjunxit: Cumque aspicerem
Abbreviated transcription (Latin):
inm̃surã ȩtatis plenitudinis x̾. Hastile uͦ eiusdẽ candela¬
bri ipsa eccła debet intelligi quȩ corpꝰ euis ẽ: quia intot
adu̾sa liba stat. Calami autẽ quide astili ꝓdeunt. p̾dica¬
tores sunt : qͥ dulcẽ sonum inmundo dederunt: uidł can¬
ticũ nouum. Sciphi autẽ uino replerisolent Quid
gͦ m̃tes auditoꝵ. nisi sciphi sunt. quȩ ascĩs p̃dicatorib
uino scientiȩ replentur. Sperula aut̃ quidẽ aliud
nisi ualubilitas p̃dicationis: Spera enĩ ex omĩ par¬
te uoluitur. Ꝙ p̃dicatio quȩ nec aduersitate retine¬
ris habet angulũ: nec elationis incursũ. Incursugͦ
suo figi nõ ualet: qr ꝑcunctase uolubilit̾ trahit. Ut
hoc aut̃. quod exempli causa ꝓtulimus ex sequamur:
bene pꝰcalamos. sciphos. ⁊ sperulas. incandelabro
lilia describuntur: qr pꝰ eã quã diximꝰ p̃dicationis
gram̃. atq uolubilitate. illa uirens patria sequitur
quȩ animabꝰ scĩs. id: florib u̾nat ȩt̾nis. Sperula gͦ

Expanded text:
nsuram aetatis plenitudinis Christi . Hastile vero ejusdem candelabri ipsa Ecclesia debet intelligi, quae corpus ejus est, quia inter tot adversa liber stat. Calami autem qui de hastili prodeunt, praedicatores sunt, qui dulcem sonum in mundo ediderunt, videlicet canticum novum. Scyphi autem vino repleri solent. Quid ergo mentes auditorum nisi scyphi sunt, quae a sanctis praedicatoribus vino scientiae replentur? Sphaerula autem quid est aliud nisi volubilitas praedicationis? Sphera enim ex omni parte volvitur. Et praedicatio, quae nec adversitate retineris habet angulum, nec elationis. In cursu ergo suo figi non valet, quia per cuncta se volubiliter trahit. 9. Ut autem hoc quod exempli causa protulimus exsequamur, bene post calamos, scyphos et sphaerulas, in candelabro lilia describuntur, quia post eam quam diximus praedicationis gratiam atque volubilitatem, illa virens patria sequitur, quae animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sphaerulae ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quas agit. om̃s qui intelligunt odore bone oꝑationis
replet: dicatur recte. odor filii mei.siẽ odor agri pleni.
S qc easclem uirtutes exsemet ipso ñhab et aduingat
solũ mͦ oꝑe pinguescit recte illie addit᷑. Det tͥ dñs de
rore celi: & depinguedine t̾raȩ abundantiã. Roseiũ:
desuꝑ i subtilit̾ cadit. E totiens derore celi accipimꝰ. qͦti¬
ens ꝑ infusionẽ contẽplationis intime. desuꝑnis aliqͥd
tenuit̾ uidemus. Cũ uͦ bona oꝑa etiã ꝑcorpꝰ agimus:
det̾rȩ pinguedine ditam᷑. Quid ẽ. autẽ quod esau tar¬
de ad patrẽ redit: nisi quod uidaicꝰ ppłs adplacandum.
dnͣm̃ sero reu̾titur: Cui ⁊ hoc inbenedictione dicit᷑.
Tempꝰ erit cũ soluat᷑ iugũ decollo tuo. EIe seruitute
peccati iudaicꝰ ppłs infine liberat᷑. sic̃ scriptũ ẽ. Do

Expanded text:
quas agit omnes qui intelligunt odore bonae opinionis replet, dicatur recte: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni. Sed quia easdem virtutes ex semetipso non habet, adjungat: solummodo opere pinguescit, recte illud additur: Det tibi Deus de rore coeli, et de pinguedine terrae abundantiam . Ros enim desuper subtiliter cadit, et toties de rore coeli accipimus, quoties per infusionem contemplationis intimae aliquid tenuiter videmus. Cum vero bona opera etiam percorpus agimus, de terrae pinguedine ditamur. Quid est autem quod Esau tarde ad patrem redit, nisi quod Judaicus populus ad placandum Dominum sero revertitur? cui et hoc in benedictione dicitur: Tempusque erit cum solvatur jugum de collo tuo ; quia a servitute peccati Judaicus populus in fine
Abbreviated transcription (Latin):
chia : dum brachiis manus : digiti manib sunt coniun¬
cti:ͥ ac m̃bra cetera cet̾i̾s menbris inherent : corpꝰ o̾e
ꝑficitur. Sic scĩ apłi qui redemptori nr̃o ꝓpinqui
extiter̃ : quasi pectꝰ capiti inhȩser̃. Quos qͥc marty¬
res sunt secuti: quasi coniuncta brachia pectori fuerunt:
Quib dũ pastores ⁊ doctores subuicti sunt: ꝑbona oꝑa
manꝰ brachiis in hȩser̃. Hoc uͦ ome corpꝰ redẽptoris nr̃i co¬
tidie ꝑ nexus ⁊ conuinctiones sub ministratur incelo qͣs
cũ ad eum illuc electe animȩ ducuntur.ei suam̃bra colli¬
gantur. Dequo bene subditur. subministratũ ⁊ constructũ

Expanded text:
chia, dum brachiis manus, digiti manibus sunt conjunchia, dum brachiis manus, digiti manibus sunt conjuncti, et membra caetera membris inhaerent, corpus omne perficitur; sic sancti apostoli qui Redemptori nostro propinqui steterunt, quasi pectus capiti inhaeserunt. Quos quia martyres sunt secuti, quasi conjuncta brachia pectori fuerunt. Quibus dum pastores et doctores subjuncti sunt per bona opera, manus brachiis inhaeserunt. Hoc vero omne corpus Redemptoris nostri quotidie per nexus et conjunctiones subministratur in coelo, quia cum ad eum illuc electae animae ducuntur, ei sua membra colligantur, de quo bene dicitur: Subministratum et constructum
Abbreviated transcription (Latin):
Q ꝓ eo quodnaturã nram̃ sine culpa su cepit: candelabrum
tab̾nacłi exauro pͥurislimo fieri uibetur. Ductile autẽ fe¬
riendo ꝓducitur: Etiredẽptor nr̃. qui ex conceptione ⁊ na¬
tiuitate ꝑfectꝰ ds̃ ihomo extitit. passionũ dolores ꝑtulit:¬
& sic ad resurrectionis głam ꝑuenit. Exauro gͦ mundissi-¬
mo ductile candelabrũ fuit : qr npeccatũ non habuit:
& trr̃ eius corpꝰ ꝑ passionis contuinelias. ad in mortalitatẽ
ꝓfecit. Nam uixta urtutes animȩ: quo ꝑcussionibꝰ potu-¬
isset ꝓficere: omino non habuit. In menbris autẽ suis q̃
ficimur. ut eiꝰ corpus. ȩȩ. meream᷑. ipse ꝓficit. Decuius
corꝑe scriptum ẽ. Ex quo totũ corpꝰ ꝑ nexũ ⁊ coniunti¬
onessub ministratũ. ⁊ constructũ: crescit inaugm̃tũ dĩ:
Corpꝰ quippe illius: nos om̃s sumꝰ. ꝑnexꝰ uero ⁊ conuinti¬
ones corpꝰ ligatur: qr dũ capiti pectꝰ. dũ pectori bra¬

Expanded text:
Qui pro eo quod naturam nostram sine culpa suscepit, candelabrum Qui pro eo quod naturam nostram sine culpa suscepit, candelabrum tabernaculi ex auro purissimo fieri jubetur. Ductile autem feriendo producitur, quia et Redemptor noster qui ex conceptione et nativitate perfectus Deus et homo exstitit, passionum dolores pertulit, et sic ad resurrectionis gloriam pervenit. Ex auro ergo mundissimo ductile candelabrum fuit, quia et peccatum non habuit, et tamen ejus corpus per passionis contumelias ad immortalitateprofecit. Nam juxta animae meritum, quo percussionibus potuisset proficere, omnino non habuit. In membris autem suis, quficimur, ut ejus corpus esse mereamur, ipse proficit, de cujus corpore scriptum est: Ex quo totum corpus per nexus, et conjunctiones subministratum et constructum crescit in augmentum Dei . Corpus quippe illius nos omnes sumus, per nexus vero et conjunctiones corpus ligatur; quia dum capiti pectus, dum pectori bra
Abbreviated transcription (Latin):
uacuas dñs aqua implere p̃erpit. eandenq aquã ꝓti¬
nus inuinũ uertit: S cũ ħ uigilantiores ingenio
audiunt: ⁊sacrã istoriã credendo uenerantur &e qͥd
interiꝰ innuat requir. Qui enĩ mutare aquã in uinũ
potuit etiã uacuas hidrias ualuit uino statimre.
nob inuinũ uertit: qñdo ipsa historia ꝑ allegori e mi¬
sterium inspiritalẽ nob̾ intelligentiã cõmutatur
mone concordat᷑. Etñ magnis spiritalia infundens. quasi
circulũ inaltum leuat: unde sursum erigit᷑ unde t̾rã tangere
paulo ante uideba t᷑. Quia uͦ undiq edificat quasi ꝑcircłm
rota currit. Unde unlege scriptũ ẽ. Facies & candalabrũ duc¬
tile deaurd mundissimo: hastile eiꝰ n calamos. scipos ⁊ speru-¬
las ac lilia exipso ꝓcedentia. Quis in candelabro nisi redẽptor
humani generis designatur: Qui innatura humanitatis
infulsit lumine diuinitatis. ut mundi candelabrũ fieret. qͣti¬
nus eiꝰ lumine omis peccator inqͥbꝰ iaceret tenebris uid̾e̾t:

Expanded text:
vacuas Dominus aqua impleri praecepit, eamdemque aquam protinus in vinum vertit ? Sed cum haec vigilantiores ingenio audiunt, et sacram historiam credendo venerantur, et quid interius innuat requirunt. Qui enim mutare aquam in vinum potuit, etiam vacuas hydrias valuit vino statim repnobis in vinum vertit, quando ipsa historia per allegoriae mysterium in spiritalem nobis intelligentiam commutatur. mone concordat, et tamen magnis spiritalia infundens, quasi circulum in altum levat; et inde sursum erigitur, unde terram tangere paulo ante videbatur. 8. Quia vero undique aedificat, quasi per circulum rota currit. Unde et in lege scriptum est: Facies et candelabrum ductile de auro mundissimo, hastile ejus et calamos, scyphos et sphaerulas ac lilia ex ipso procedentia . Quis in candelabro nisi Redemptor humani generis designatur? Qui in natura humanitatis infulsit lumine divinitatis, ut mundi candelabrum fieret, quatenus in ejus lumine omnis peccator in quibus jaceret tenebris videret.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑchoꝵ nͥ caritatis concordia designat᷑: Qitaq sic abstinentiã¬
tenet ut concordiã deserat: laudat quidẽ intimpano: s non-
laudat inchoro. E sunt ñ nulli qui dũ plussaꝑe quã necesse :
student. aꝑximoꝵ pace resilunt: dũ eos uelut hebetes stultoq
contẽpnunt. Unde ꝑse u̾tas admonet dicens. Habete inuo¬
bis sal: & pacẽ habete int̾uos. Ut quisqͥs hab̾e sal sapientiȩ
studet: curet necesse ẽ. quatinꝰ ad pace concordie nunꝗ rece

Expanded text:
per chorum nisi charitatis concordia designatur? Qper chorum nisi charitatis concordia designatur? Qtenet, ut concordiam deserat, laudat quidem in tympano, sed non laudat in choro. Et sunt nonnulli, qui dum sapere student, a proximorum pace resiliunt, dum eos velut hebetes stultosque contemnunt. Unde pebis sal, et pacem habete inter vos ; ut quisquis habere sal sapientiae studet, curet necesse est quatenus a pace concordiae nunquam rece
Abbreviated transcription (Latin):
qc ipse cibo nõ utitin. qui necessitate corꝑis non urge¬
tur. Distributionẽ trȩnar̾ rer non timet. si eidẽ opi
caritas desit q̃c diurn̾ar̾ subsidiis nec ipse eget Ual-¬
de autẽ in nob̾ caritatẽ uerã id÷ amorẽ humilẽ qͣm
nob̾ uicissim impendimꝰ timet: Q nimis concordiȩ nr̃e
inuidet. ꝗc hanc nos tenemꝰ int̾ra. quã ipse ten̾e no¬
ꝑtimescunt. quo eos ꝑ caritatis concordiã unitos
tes nõ ẽe̾. monstrant᷑: Magna enĩ ẽ. uircꝰ abstinen¬
tiȩ. S siquis ita ab alim̃tis abstineat. ut cetõs inci¬
bo diuidicet. ut alim̃ta ẽadem quȩ os creauit adꝑ
cipiendũ cum gr̃ar actione fidelib etiã dãpnet
quid huic uirtꝰ abstinentiȩ facta ẽ. nisi laquȩus
cuspe Unde psalmista quoq nullã eẽ. abstinen-¬
tiã sine concordia designans ait. Laudate eũ intimpano &
choro Intimpano enĩ coriũ siccũ resonat inchoro autẽ uoces
concordit̾ cantant Quid gͦ ꝑtimpanũ nisi abstinentia: & quid

Expanded text:
 ipse cibo non utitur, quia necessitate corporis non urgetur. Distributionem terrenarum rerum non timet, si eidem operi charitas desit; quia divitiarum subsidiis nec ipse eget. Valde autem in nobis charitatem veram, item amorem humilem, quem nobis vicissim impendimus, timet, et nimis concordiae nostrae invidet; quia hanc nos tenemus in terra, quam ipse tenere nopertimescunt, quo eos per charitatis concordiam unitos tes non esse monstrantur. Magna enim est virtus abstinentiae; sed si quis ita ab alimentis abstineat, ut caeteros in cibo dijudicet, et alimenta eadem, quae Deus creavit ad percipiendum, cum gratiarum actione fidelibus damnet; quid huic virtus abstinentiae facta est, nisi laqueus culpae? Unde Psalmista quoque nullam esse abstinentiam sine concordia designans, ait: « Laudate eum in tympano et choro. » In tympano enim corium siccum resonat, in choro autem voces concorditer cantant. Quid ergo per tympanum nisi abstinentia? quid
Abbreviated transcription (Latin):
dicant. bona quȩ diuinitus acceꝑint narrant: nõ ut
ipsi apud homines sua ostensione ꝓficiant. s ut eos qͥ¬
b p̃dicant exemplosuo aduitã trahant. Unde paulꝰ apłs
quotiens fustib cesus. quotiens la pidatꝰ. quotiens nau¬
fragiũ ꝑtulit. qnta prouitate sustinuit. qd̃ ad t̾eiũ celum

Expanded text:
aedicant, bona quae divinitus acceperunt narrant, non ut aedicant, bona quae divinitus acceperunt narrant, non ut ipsi apud homines sua ostensione proficiant, sed ut eos quibus praedicant exemplo suo ad vitam trahant. Unde Paulus apostolus quoties fustibus caesus, quoties lapidatus, quoties naufragium pertulit, quanta pro veritate
Abbreviated transcription (Latin):
uita inꝰ emplo imitationis ẽ.posita. debent si possunt
detrahentiũ sibi u̾ba compesc̾e ne eoꝵ p̾̃dicationẽ non
audiant qui audire potant. un pͣius moribꝰ remanen¬
tes bene uiuere contempnãt. S in hac re subtili int̾¬
sitione necesse ẽ. ut semet ipsũ animꝰ inuestiget. Ne
fortasse sue laudis głam quȩrat. animar̾ lucra se q̃re¬
re nrã cogitatiosimulet. Sepe enĩ sui nominis laude
animꝰ pascitur:iquasi sub optentu lucroꝵ spãluĩ cum
dese bona dici eognou̾i̾t lȩtatur Qł sepe suȩ głȩ defen¬
sione contra detrahentes irascit᷑ i fingit sibimet qd̃ ħ
exeoꝵ zelo faciat. quoꝵ corda ab ono itine̾ detͣhentis
sermo ꝑ turbat. Illigͦ debent magnoꝑe curare ne
contra eoꝵ opinionẽ detͣhentiũ uerba p̃ualeant.
qui suã conseientiã subtilit̾ discutienter
se mea in ueni¬
unt deamore priuate gle nichil
habere. Hinc :
enĩ quodiusti atq ꝑfecti aliqñ.
uirtutes suas p̃¬

Expanded text:
vita in exemplum imitationis est posita debent, si possunt, detrahentium sibi verba compescere, ne eorum praedicationem non audiant qui audire poterant, et, in pravis moribus remanentes, bene vivere contemnant. Sed hac in re, subtili inquisitione necesse est ut semetipsum animus investiget, ne fortasse suae laudis gloriam quaerat, et animarum lucra se quaerere nostra cogitatio simulet. Saepe enim sui nominis laude animus pascitur, et quasi sub obtentu lucrorum spiritalium, cum de se bona dici cognoverit laetatur. Et saepe suae gloriae defensione contra detrahentes irascitur, et fingit sibimet quod hoc ex eorum zelo faciat quorum corda a bono itinere detrahentis sermo perturbat. Illi ergo debent magnopere curare ne contra eorum opinionem detrahentium verba praevaleant, qui suam conscientiam subtiliter discutientes, se in ea inveniunt de amore privatae gloriae nihil habere. 19. Hinc est enim quod justi atque perfecti aliquando virtutes suas pr
Abbreviated transcription (Latin):
illi ei ulescent quos abeis cognouat ini quȩ uenerari.
Q uod ꝑfecti dũ facunt id ẽ. cũ uirtutes ꝓprias locn̾r¬
loquuntur
minib locppr ut ab hominib cognoscantur. Nã cum

Expanded text:
illi eis vilescerent, quos ab eis cognoverat inique venerari. Quod perperfecti cum faciunt, id est cum virtutes proprias loquuntur,minibus loquitur ut ab hominibus cognoscatur. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
tuã ncor ĩpenitens. thesauritas tͥ irã. indie ire ⁊ reue¬
lationis uisti udicii dĩ: Debenignitate gͦ omp̃is dei
irã sibi in die ire reꝓbus tesauriat: qr dũ aopeniten¬
dũ tempꝰ accipitur. ⁊ ad peccandũ exibetur ipsũ reme¬
collata remecdia conspiẽ adculpe augm̃tũ trahi ĩpsã
benignitatẽ quã contulit. iniudicii districtionẽ u̾tit.
ut inde pꝰ ampluis feriat. unde modo ampliꝰ expectat.
& ꝗs homo malũ deserere nõ uult ut uiuat ãugeat un̾¬

Expanded text:
thesaurizas tibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Dei benignitate ergo omnipotentis Dei iram sibi in die irae reprobus thesaurizat, quia dum ad poenitendum tempus accipitur, et ad peccandum exhibetur, ipsum remecollata remedia conspicit ad augmentum culpae trahi, ipsam benignitatem quam contulit in judicii districtionem vertit; ut inde post amplius feriat unde modo amplius exspectat. Et quia homo deserere malum non vult, ut vivat, augeat un
Abbreviated transcription (Latin):
ante dĩ occłos aduinctis iniquitatib anima cruentaᷤͤ¬
tur. Paulus apłs ait ut impleant peccata sua semꝑ.
insordib sordescat adhuc Unoe nc̃ etiã dñs dicit. Si
conuersus iustus aiusticia sua feci̾t iniquitatẽ: po¬
nã offendiculũ corã eo: Acsi aꝑtedicat: Qt uidere
penitendo noluit. ubi iã impegit. ĩusto euĩ indicio
deserens ponã ei ut & alibi ĩpingat. Qd̾ tñ dñi pone ẽ: noqͣ¬
quã adpeccandũ p̃me̾. s nolle apeccato lib̾are: Siẽ dephara¬
one dr̃. ego indurabo cor eiue Hon enĩ cor peccan¬
tis dñs obdurat: s obdurare dr̃. cũ abobduratione nõ lib̾at:
Misericors enĩ ds̃ tẽpꝰ nob̃ adpenitentiã relaxat: s cũ nos
quod ad parcendũ piȩ disposuit. districtius adferiendũ
rit. ꝑ hoc mala sua adreatũ augeat. ꝑ quos diluere ea po¬

Expanded text:
ante Dei oculos adjunctis iniquitatibus anima cruenteante Dei oculos adjunctis iniquitatibus anima cruentetur. Paulus apostolus ait: Ut impleant peccata sua semperin sordibus est, sordescat adhuc . Unde nunc etiam Dominus dicit: Si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. Ac si aperte dicat: Quia videre poenitendo noluit ubi jam impegit, justo eum judicio deserens, ponam ei ut et alibi impingat. Quod tamen Domini ponere est nequaquam ad peccandum premere, sed nolle a peccato liberare; 1291 sicut de Pharaone dicitur: Ego indurabo cor ejus . Non enim cor peccantis Dominus obdurat, sed obdurare dicitur, cum ab obduratione non liberat. Misericors enim Deus tempus nobis ad poenitentiam relaxat; sed cum ejus quod ad parcendum pie disposuit, districtius ad feriendumrit, per hoc mala sua ad reatum auget, per quod ea diluere po
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s indesidia cordis eoꝵ in inmundiçiã: ut contumeliis
afficiant corꝑa sua insemet ipsis ¶ igitur cognoscen¬
tes dm̃ nõ sic̾ dñ glorificauerunt. exeo peccato ncausa
peccati. ad hoc quoq ꝑducti sunt. ut adcultũ serpenti¬
um n uolucrũ lab̾entur. S qr ꝑhanc etiã cecitatẽ usq
ad inmundiciã carnis. n contumelias ceciderunt: ĩpsa in
fidelitatis eoꝵ cecitas p̃cedenti intellectui npeccatũ
ẽ.⁊ pena peccati. Subsequenti uero inmundiciȩ pecca¬
tũ facta ẽ: ꝯ causa peccati. S qr dehis inlibris morali¬
ut cecata mens etiã in aliis labatur. Unde moyses ait
Nundũ completa sunt peccata amorreoꝵ. Dauio qͦ di-
cit. Appone iniquitatẽ. suꝑ iniquitatẽ ipsoꝵ: ut non ĩ¬
trent in iusticiã tuã. Proppħa alius. etiã dicit. Maledie
homicidiũ. nfurtũ ⁊ adult̾iũ.
inundauer̾ĩsanguis sanguinẽ tetigit. Sanguis enim
sanguinẽ tetigit: qn̾do peccatũ peccato ad ditur: ut

Expanded text:
ut contumeliis officiant corpora sua in semetipsis . Qui cognoscentes Deum non sicut Deum glorificaverunt, ex eo peccato et causa peccati ad hoc quoque perducti sunt, ut ad cultum serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam et carnis confidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est et poena peccati; subsequenti vero immunditiae peccatum facta est et causa peccati. Sed quia de his in libris moraliut caecata mens etiam in aliis labatur. Unde Moyses ait: Nondum completa sunt peccata Amorrhaeorum Genes XV, 16. David quoque ait: Appone iniquitatem super iniquitatem ipsorum, ut non intrent in justitiam tuam . Propheta etiam alius dicit: homicidium, et furtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem teligit . Sanguis enim sanguinem tangit quando peccato peccatum additur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
na portais arȩ suꝑ ĩponit᷑ ⁊uiuit : nͥ qd̾ redẽptor nr̃ ad pas-¬
sionẽ ductꝰ lignũ s crucis ipse portauit: Et sic insacͥfici
o ꝓ nob ex humanitate mortiuiꝰ ẽ. ut tñ in mortał ma-¬
neret ex diuinitate: qͥd ẽ. qd homicida pꝰ mortẽ sumi põ-¬
tificis absolutꝰ ad t̾rã ꝓpͥã redit. nͥ qd humanũ genꝰ qd̾ pec¬
cando sibimet ipsi mortẽ intulit: Post mortẽ ueri sac̾do¬
fieri iubet᷑. suꝑ qd̾ duo cherubin unũ asũmitate una.
n alter̃ a sũmitate alia. ex auid mundissimo ponunt᷑ .
expandentia alas suas et oꝑientia oracłm. q̃ se mutuo
respiciunt u̾sis uultib ĩꝓpiciatoriũ: nͥ qđ utraq testam̃¬

Expanded text:
na portat, arae superimponitur et vivit , nisi quod Redemptor noster ad passionem ductus lignum sibi crucis ipse portavit? Et sic in sacrificio pro nobis ex humanitate est mortuus, ut tamen immortalis maneret ex divinitate. Quid est quod homicida post mortem summi pontificis absolutus ad terram propriam redit , nisi quod humanum genus quod peccando sibimetipsi mortem intulit, post mortem veri sacerdofieri jubetur , super quod duo cherubim, unum a summitate una, et alterum a summitate alia, ex auro mundissimo ponuntur expandentes alas, 1219 et operientes oraculum, qui se mutuo respiciunt versis
Abbreviated transcription (Latin):
oie dñi ⁊ agła uirtutis eiꝰ. Habet staturã: cũ nos
admonet dicens. Uidete nequis malũ alicui ꝓma
sunt condigne passiones huiꝰ tꝑis: ad futãm głam
quȩ reuelabit᷑ innob̾. Habet horribilẽ aspectũ cũ
minatur dicens. Terribił quȩdã expectatio uidicii
n ignis emulatio: quȩ consũptura ẽ. adu̾sarios. Q
rursus ait. Horrendũ ẽ. incid̾e: in manꝰ dĩ uiuen¬
tis. N omĩa breui qͦ sententia string̃ dicens. Et pos¬
sitis comp̃hend̾e cũ om̃ibꝰ scĩs: q̃ sit latitudo. lon¬
gitudo. sublimitas & ꝓfundũ. Lata quippe ẽ. caritas.¬

Expanded text:
i, et a gloria virtutis ejus . Habet staturam cum nos admonet, dicens: Videte, ne quis alicui malum pro malsunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Habet horribilem aspectum cum minatur, dicens: Terribilis quaedam exspectatio judicii, et ignis aemulatio, quae consumptura est adversarios . Qui rursus ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Quae omnia brevi quoque sententia stringit, dicens: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo, et longitudo, et sublimitas,
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ late diligit. etiã longanimit̾ portat. Hoc nos gͦ debe¬
qc ꝑ amorẽ amores dilatat ut fr̃na mala caritas longa¬
nimit̃ porta̾t. Sublimitas aũ ẽ. et̃noꝵ illa remun̾atio
auiliuit. nec incor hominis ascendit q̃ p̃parauit ds̃ dili¬
gentibꝰ se. Habet gͦ insublimitate altitudinẽ q̃c et̃na scõꝵ
gaudia nulla nunc p̃ualent cogitatione penetrari
ł fundũ qͦ ẽ. illa in estimabił dãpnatio supplitioꝵ. q̃ eos
qͦs susceꝑit inimis dem̃git. Inquibꝰsaera eloqͥa horribi¬
lẽ aspectũ ħnt q̃r inestimabilẽ t̾rorẽ audientib incu
tiunt. cũ supplitia inferni locunt᷑. Bene gͦ dr̃ statura
qͦ erat rotis ⁊ altitudo. ⁊ horribił aspectꝰ. q̃e scriptura
sac᷑ in utroq testam̃to ⁊ admonendo recta ẽ.⁊ ꝓmittẽ
diȩ largiente dnõ dixisse sufficiat ut ad disseranda ea
q̃ subiecta sunt ocio reꝑatoͥ redeamꝰ. inauctore om̃iũ¬

Expanded text:
s late diligit etiam longanimiter portat. Hoc ergo nos debequia per amorem mores dilatat, ut fraterna mala charitas longanimiter portet. Sublimitas autem est aeternorum illa remuneratio audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Habet ergo in sublimitate altitudinem, quia aeterna 1223 sanctorum gaudia nulla nunc praevalent cogitatione penetrari. Profundum quoque est illa inaestimabilis damnatio suppliciorum, quae eos quos susceperit in ima demergit. In quibus sacra eloquia horribilem aspectum habent, quia inaestimr: Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus, quia Scriptura sacra in utroque Testamento 1224 et admonendo recta est, et promidie largiente Domino, dixisse sufficiat, ut ad disserenda ea quae subjuncta sunt otio reparati redeamus, in auctore omniu
Abbreviated transcription (Latin):
dies calamitatis ⁊ miserie: dies tenebrarũ ⁊ caliginis.:
dies nebule ⁊ turbinis: dies tube ⁊ clangoris. Sedqꝵ
ext̾ioris rote dicta posuimꝰ: restat nunc ut int̃ioris
quoq staturam  altitudinem & horribilem aspes¬
ctum ꝓferre debeamus: Habet quippe rotennistos
staturam suam: cum ꝑ sc̃m euangelium ad trena
desid̾ia incuruarinos ꝓhibet redemptoris nr̃i uocibus
dicens. Attendite ne grauentur corda ur̃a in crapula
& ebrietate: aut in curis huiꝰ uite. Habet altitudi.¬
nem: cũ de eodem redemptore ꝓmittit dicene.
Quotqͦt autem credidunt in eum: dedit eis po¬
testatem silios dĩ fieri. Quid enĩ hac potestate altiꝰ
qͥd hac altitudine sublimius dici potest. in qua
creatus quisq efficitur filius creatoris: Habet
horribilem aspectũ: cum de reprobis loquit᷑ dicen
lbunt impii in suppliciũ ȩternũ. Habet staturã
cum ueritas discipłos admonet dicens. Uenditi¬

Expanded text:
e, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . 19. Sed quia exterioris rotae dicta posuimus, restat nunc ut interioris quoque staturam, altitudinem, et horribilem aspectum proferre debeamus. Habet quippe rota interior staturam suam cum per sanctum Evangelium ad terrena desideria incurvare nos prohibet, Redemptoris nostri vocibus dicens: Attendite ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate, aut in curis hujus vitae . Habet altitudinem cum de eodem Redemptore promittit, dicens: Quotquot autem crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quid enim hac potestate altius, quid hac altitudine sublimius dici potest, in qua creatus quisque efficitur filius creatoris? Habet horribilem aspectum cum de reprobis loquitur, dicens: Ibunt hi in supplicium aeternum . Habet staturam cum Veritas discipulos admonet, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tib apłoꝵ & dictis:. Scitur autẽ qr uͥ faciẽ intendi¬
miꝰ: ibi qd necesse ẽ. uidemꝰ. Nota gͦ qͣtuor habet faci¬
es: qc pͥꝰ resecanda mala ĩppłis uidit ꝑ legẽ pꝰ modũ
uidit ꝑ ꝓpħas: sub tiliꝰ uͦ ꝑ euangłiũ adextremũ
autẽ ꝑ apłos ea q̃ inculpis hominũ resecarentur
aspexit. Pot̃ qͦ intelligi quod quatuor facies ro¬
ta habeat: ꝓpt̾ hoc qd̾ scriptura sacra ꝑ gram p̃dica-¬
tionis extensa. inquatuor mundi partibꝰ. innotuit
Uñ ibene eadẽ rota una pͥꝰ uixta aĩalia apparuisse.
n pꝰ modũ facies quatuor habuisse describit᷑ qc nͥ lex euangłio
iusio maris similia narrant᷑ qͣc ineis s̃ magna uolumina
sententiar. cũ ueł sensuũ. Nec inmi̾to mari simił script̾a

Expanded text:
tibus et dictis. Scitur autem, quia ibi faciem intendimus, ubi quod necesse est videmus. Rota ergo quatuor habet facies, quia prius resecanda mala in populis vidit per legem, postmodum phetas, subtilius vero per Evangelium, ad extremum autem per apostolos ea quae in culpis hominum resecarentur aspexit. Potest quoque intelligi quod quatuor facies rota habeat, propter hoc quod Scriptura sacra per gratiam praedicationis extensa in quatuor mundi partes innotuit. Unde et bene rota eadem una prius juxta animalia apparuisse postmodum quatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio visioni maris similia narrantur, quia in eis magna sunt volumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito mari similis Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
ram  suã in edificatione morũ: ostendit altitudi-¬
nẽ imꝓmissione p̃mioꝵ: ostendit horribilẽ aspectũ
int̾roribꝰ supplicioꝵ Recta ẽ. enĩ in p̃ceptis: alta imꝑ
missionibꝰ: ħ orribił inminis. Habet staturã. cũ ꝓpħã

Expanded text:
ram suam in aedificatione morum, ostendit altitudiram suam in aedificatione morum, ostendit altitudinem in promissione praemiorum, ostendit horribilem aspectum in terroribus suppliciorum. Recta est enim in praeceptis, alta in promissionibus, horribilis in minis. Habet staturam cum per
Abbreviated transcription (Latin):
narrant᷑ ut staturã. altitudinẽ.⁊ horribilẽ aspectũ
idi t̾ribilẽ habe memorentꝰ: Querendũ magno
ꝑe nob̾ ẽ: quȩ diuinȩ scripturae statura. quȩ al
ante dnm̃ stare uidebat. ait. Niuit dñs incuius
conspectu sto. Altitudo uͦ ẽ.celestis regni ꝓmissio: ad qm
tunc ꝑtingit᷑ : qn̾do iã mortał uitȩ om̃is corruptio sub¬
ni gat᷑. H orribił uͦ aspectꝰ ẽ.t̾ror gehenne: quȩ sin e
fine reꝓbos cruciat:⁊ semꝑ incruciatu reseruat. Sta¬
tura gͦ inrectudine p̃ceptionis ẽ. altitudo incelsitudi¬
ne suꝑ nȩ ꝓmissionis: Horribił uero aspectus ⁊nminis
atq t̾roribꝰ supplicii sequentis. Scͥpta gͥ sacͣ staturã
habet᷑. qr mores ad standũ dirigit. ut auditoꝵ m̃tes at̾re-¬
nã concupiscentiã ñ cͣrucient᷑. Altitudinẽ habet: qͥa
incelesti patria et̃nȩ uitȩ gaudia ꝓmittit. Hor
lẽ qͦ aspectũ habet q̃c om̃ib reꝓbis ge-¬
ne supplicia minat᷑. Ostendit᷑ gͥ statu¬

Expanded text:
et horribilem aspectum, id est, terribilem habere memorentur? Quaerendum nobis magnopere est, quae divinae Scripturae statura, quae altante Dominum videbat, ait: « Vivit Dominus, in cujus conspectu sto . » Altitudo est coelestis regni promissio, ad quam tunc pertingitur, quando mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est terror gehennae, quae sine fine reprobos cruciat, et semper in cruciatu conservat. Statura ergo in rectitudine praeceptionis est. Altitudo in celsitudine supernae promissionis. Horribilis vero aspectus, in minis atque terroribus supplicii sequentis. Scriptura igitur sacra staturam habet; quia mores ad standum dirigit, ut auditorum mentes ad terrenam concupiscentiam non curventur. Altitudinem habet, quia in coelribilem quoque aspectum habet, quia omnibus reprobis gehennae supplicia minatur. Ostendit igitur statu
Abbreviated transcription (Latin):
titudinem: cũ dicit. Uenient ab oriente & occi¬
dente & recumbent cum abraham & isaac &
ia cob in regno cęlorum. Habet horribilẽ aspe¬
ctum: cũ subdit. filii autẽ regni huiꝰ eitient᷑ in te¬
nebras ext̾iores. Ibi erit fletus & stridor dentium.
Quibus rursũ uoce ueritatis dicit᷑. Uos in pecca¬
tis ur̃is moriemini. Habet staturam: cum pͥmi
pastoris uocibus dicit. Ministrate in fide uestra
uirtutem. In uirtute autem: scientiam. In scientia
autem: abstinentiam. In abstinentia autẽ: patien.¬
tiam. In pacientia autem: pietatem. In pietate
autem: amorem fr̃nitatis. In amore aut̃ fr̃nitatis:
caritatẽ. Habet altitudinẽ: cũ paulopꝰ dic̃. Sic enĩ
abundant᷑ ministrabit᷑ uob introitꝰ in regnũ dñi &e

Expanded text:
m cum dicit: Venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum . Habet horribilem aspectum cum subdit: Filii autem regni ejicientur in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium . Quibus 1222 rursum voce Veritatis dicitur: Vos in peccatis vestris moriemini . Habet staturam cum primi pastoris vocibus dicit: Ministrate in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam, in abstinentia autem patientiam, in patientia autem pietatem, in pietate autem amorem fraternitatis, in amore autem fraternitatis charitatem . Habet altitudinem cum paulo post dicit: Sic enim abun
Abbreviated transcription (Latin):
ã p̃ceptoꝵ cũ exibitione oꝑũ: Et ꝑ qͣtuor partes
uadunt. q̃r distinctis ut p̃dixximꝰ tẽꝑibꝰ locunt᷑. uł
certe qr incunctis mundi regionib in carnatũ
dnm̃ p̃dicant: Deqͥb aꝑte max subdit᷑. Eñ reu̾te
s ñ eadẽ intelligi derotis quȩ de aĩalib possunt : Ro¬
tas qͥppe signare testamenta diximꝰ. Et testamen¬
dientiũ uenit: s pꝰ semet ipsũ reu̾sũ ẽ: qr uxta lit¬
t̾am in p̃ceptis suis i sacrificiis usq ad finẽ serua¬
ri ñ potuit. Non enĩ sine ĩmutatione ꝑmansit cũ
uͦ nouũ. etiã ꝑ testam̃ti uet̾is paginaᷤᷤ
testa¬
m̃tũ ȩternũ appellatũ ẽ: qe intellectꝰ illiꝰ¬

Expanded text:
am praeceptorum cum exhibitione operum. Et per quatuor partes am praeceptorum cum exhibitione operum. Et per quatuor partes vadunt, quia distinctis, ut praediximus, temporibus loquuntur, vel certe quia in cunctis mundi regionibus incarnatum Dominum praedicant. De sed non eadem intelligi de rotis quae de animalibus possunt. Rotas quippe signare Testamenta diximus. Et Testamenminum venit; sed post semetipsum reversum est, quia juxta litteram in praeceptis suis et sacrificiis usque ad finem servari non potuit. Non enim sine immutatione permansit cum vero novum, etiam per testamenti veteris paginas, testamentum aeternum appellatum est, quia intellect
Abbreviated transcription (Latin):
mus: ab errore ignorantiȩ eiꝰ alis uelam᷑. Duo uͦ theru-¬
bin se mutuo respiciunt uersis uultib impropicia¬
toriũ q̃c utͣq testam̃ta innullo a se discrepant: Q qͣsi
a̾semet ipsa uicissimfacies tenent: qr qd unũ testamen-
tũ ꝓmittit ħ aliud exibet: dũ int̾ se positũ mediato¬
rẽ dĩ ⁊ hominũ uident: facies quippe asemet ipsis che-¬
rubin auerte̾nt si qd̃ unũ testamentũ ꝓmitte̾t. aliud
negaret. S dũ concordit̃ de mediatore dĩ ⁊ hominũ
locunt᷑ ut uicissim se respiciant. ĩꝓpiciatoriũ intendt̃.
Rotagͦ in medio rote. ẽ: qc inẽ testam̃to ueti̾ testam̃¬
ħ qͥd̾ nouũ exibuitꝰ. Et qd illud occulte annuntiat :¬
ħ istud exibitũ aꝑte clamat. ꝓ pħia gͦ testamenti no-¬
uadunt: S ꝑ qͣtuor partes euntes ibant : qr scͥpt̾a
sacͣ ꝑ legẽ adcorda hominũ uadit. signando mist̾iũ:
rote facies ⁊ uias: qc ostendunt saera eloquia notici¬

Expanded text:
lis velamur. Duo ergo cherubim se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque Testamenta in nullo a se discrepant. Et quasi ad semetipsa vicissim facies tenent, quia quod unum promittit, hoc aliud exhibet, dum inter se positum Mediatorem Dei et hominum vident. Facies quippe a semetipsis cherubim averterent, si quod unum Testamentum promitteret, aliud negaret. Sed dum concorditer de Mediatore Dei et hominum loquuntur, ut vicissim se respiciant, in propitiatorium intendunt. Rota ergo in medio rotae est, quia inest Testamento Veteri Testame hoc Novum exhibuit; et quod illud occulte annuntiat, hoc istud exhibitum aperte clamat. Prophetia ergo Testamenti Novvadunt? Sed per quatuor partes euntes ibant, quia Scriptura sacra per legem ad corda hominum vadit, signando mysterium.rotae facies et vias, quia ostendunt sacra eloquia notiti
Abbreviated transcription (Latin):
Una gͦ ẽ. similitudo ipsar qͣtuor: qc duuna eloqͥa ⁊ si tꝑib¬
distincta sunt. tñ sensib unita. & aspectꝰ ear̃ ce oꝑa qͣsi si sit
rota inmediorote. Rota intra rotã ẽ. testam̃tũ nouũ sic̃
diximꝰ intͣtestam̃tũ uetꝰ. qr qd̃ d esignauit testam̃tũ uetꝰ:
s testam̃tũ nouũ exibuit Ut enĩ pauca demultis loqͣr.

Expanded text:
Una ergo est similitudo ipsarum quatuor, quia divina eloquia etsi tempodistincta, sunt tamen sensibus unita. 15. Et aspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. Rota intra rotam est Testamentum Novum, sicut diximus, intra Testamentum Vetus, quia quod designavit Testamentum Vetus, hoc Test
Abbreviated transcription (Latin):
emanat: ⁊ nunc ultima pꝰ prima: nunc uͦ. prima pꝰ
ultima loqr̃. Unde ierechiel ꝓpħa sub figura sc̃ȩ̃ uni¬
uersalis ȩclie: ⁊ euanglistarũ głam. ꝑ quatuor anima¬
lium similitudinẽ uidit: & tñ repente illa subiũ¬
git quȩ anteriorib temꝑib gesta sunt: ut paten¬
t̾ indicet simui se uidisse qd̾ carnis lingua nõ suf¬
ficeret simul dicere. Qe uero ꝑ quatuor animalia
etiã ꝑfectos om̃s significari oiximꝰ: considandũ qͦ
est quosdã scõꝵ ⁊ ante legem fuisse. qͥ naturali lege
districte uiuen̾t: & om̃ipotenti dñõ place̾nt. Post animalia
gͦ rota describitur: q̃telectoꝵ multi apd̃ oĩpe̾m dm̃ ꝑfecti i¬

Expanded text:
emanat, et nunc ultima post prima, nunc vero prima post emanat, et nunc ultima post prima, nunc vero prima post ultima loquitur. Unde Ezechiel propheta sub figura sanctae universalis Ecclesiae, et evangelistarum gloriam per quatuor animalium similitudinem videt, et tamen repente illa subjungit, quae anterioribus temporibus gesta sunt, ut patenter indicet simul se vidisse quod carnis lingua non sufficeret simul dicere. Quia vero per quatuor animalia etiam perfectos omnes significari diximus, considerandum quoque est quosdam sanctorum et ante legem fuisse, qui naturali lege districte viverent, et omnipotenti Domino placerent. Post animalia ergo rota describitur, quia electorum multi apud omnipotent
Abbreviated transcription (Latin):
ani maliã roca una super t̾rã. Qua in re querendũ ẽ. cum
inferius rote describantur. cur una rota prius apparuisse
dr̃: nisi qr antiquo ppło uetꝰ solũ modo testam̃tũ datũ ẽ.
quod aderudiendã mentẽ illius quasi rota uolueretur
Bene autẽ rota eadem suꝑ t̾rã apparusse or̃. Peccaͬti
dedit. S qr hec pennata animalia scõs ut diximus
euangelistas designant : qͦmodo prius animalia ⁊ pꝰ¬
modũ rota una aspicitur: dũ ante testamentũ uetꝰ
fuerit.   pꝰ modũ scĩ euangłiste secuti sunt. S intel¬
lige̾ in his possumꝰ. quod illi priꝰ aꝓpħa uisi sunt : qui
merito transcendunt. Nã quanto scm̃ euangłium
testamentũ uetꝰ p̃cellit: tanto up̃dicatoreseius in
descriptione ꝓpħica ꝓ ferri debuerunt. Quãuis sit¬
& aliud adhuc quod in hac descriptione considera-
posti̾ora simul colligit. ut ħ simul ꝓpħȩ lingua ꝓfer¬
re nõ possit᷑. s ampla quȩ uidet disꝑtitis sermonibꝰ

Expanded text:
aruit rota una super terram. Qua in re quaerendum est, cum inferius rotae describantur, cur una rota prius apparuisse dicitur, nisi quia antiquo populo vetus solummodo Testamentum datum est, quod ad erudiendam mentem illius quasi rota volveretur? Bene autem rota eadem super terram apparuisse dicitur, peccanti dedit. Sed quia haec pennata animalia sanctos, ut diximus, evangelistas designant, quomodo prius animalia, et postmodum rota una aspicitur, dum ante testamentum vetus fuerit, et postmodum sancti evangelistae secuti sunt? Sed intelligere in his possumus, quod illi prius a propheta visi sunt, qui merito transcendunt. Nam quanto S. Evangelium Testamentum Vetus praecellit, tanto et praedicatores ejus in descriptione prophetica praeferri debuerunt. 11. Quamvis sit adhuc aliud quod in hac descriptione considerariposteriora simul colligit, ut haec simul prophetae lingua proferre non possit. Sed ampla quae videt de dispertitis sermonibus
Abbreviated transcription (Latin):
bantur cũ ambularent qͥc dũ nouũ testam̃tũ ñ re¬
scindit᷑. dũ uetꝰ iã sp̃alit̾ intellectũ tenetur : Postse
nõ redeunt q̃ usq ad finẽ mundi inmutabilia ꝑsis¬
tunt. Ambulant gͦ s ñ reu̾tuntur: qe sic sp̃aliter
adcor nrm uenuint: ut eoꝵ p̃cepta uł studia ult̾iꝰ ñ

Expanded text:
bantur cum ambularent, quia dum Novum Testamentum non rescinditur, dum Vetus jam spiritaliter intellectum tenetur, post se non redeunt, quae usque ad finem mundi immutabilia persistunt. Ambulant ergo, sed non revertuntur, quia sic spiritaliter ad cor nostrum veniunt, ut eorum praecepta vel studia ulterius non
Abbreviated transcription (Latin):
rii aliud u̾ asũmitate altã stat: Qr qd testamtũ
uetꝰ de incarnationẽ nr̃i redemptoris cepit ꝓphando
ꝓmittẽ. ħ testamentũ nouũ ꝑfecte narrat᷑ impletũ
Duo autẽ cherubin ex auro mundissimo facta sunt:
qr utq testam̃ta pura .⁊ simplici u̾itate describñr: Ex¬
pandunt uero alas & oraculũ oꝑuint qs nos oipis dĩ ora

Expanded text:
quod Testamentum Vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum Novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta sunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandunt vero alas, et oraculum operiunt
Abbreviated transcription (Latin):
cũ statĩ subdit. & erit m̃sis ex m̃se. & sabb̃m ex sabbo
⁊ueniet om̃is caro ut adoret corã facie mea dicit dñs
Quid est m̃sis. nisi ꝑfectio dierũ: & qͥd est sabbm nisi
quies. in qua fieri opꝰ seruile ñ licet: Mensis gͦ ex
mense est. qr qui hic ꝑfecte uiuunt. illuc ad ꝑfectio¬
nẽ głe ꝑducunt᷑. Sabb̃m uͦ ex sabbo est: qr qͥ hic ces¬
sant a ꝑuerso oꝑe.: illic requiescunt in cȩlesti retri¬
butione. Ht̃ etiã horribilẽ aspectũ : cũ ꝓtinꝰ adiungit.
& egdient᷑ ⁊ uidebunt cadauera mortuorũ uinors.
eoꝵ ñ extinguet᷑. Quid enĩ horribiliꝰ dici qͥd cogitari
potest: ꝗ dãpnationis uulnera susciꝑe ⁊ dolores uul¬
nerũ ñqͣm finire: De ħ horribili aspectu rotarũ bene
ꝑ sophoniã dr̃ cũ suꝑuenire duris mentib diesiutti¬
cũ denuntiat᷑. Iuxta ẽ. dies dñi magnꝰ uixta &
uelox nimis. Uox diei dñi amara: tribulabit᷑ ibi

Expanded text:
se, et Sabbatum ex Sabbato, et veniet omnis caro ut adoret coram facie mea, dicit Dominus . Quid est mensis nisi perfectio dierum? Et quid est Sabbatum nisi requies in qua fieri opus servile non liceat? Mensis ergo ex mense est, quia qui hic perfecte vivunt, illuc ad perfectionem gloriae perducuntur. Sabbatum vero ex Sabbato est, quia qui hic cessant a perverso opere, illic quiescunt in coelesti retributione. Habet etiam horribilem aspectum cum protinus adjungit: Et egredientur et videbunt cadavera viroreorum non exstinguetur . Quid enim horribilius dici, quid cogitari potest, quam damnationis vulnera suscipere, et dolores vulnerum nunquam finire! De hoc horribili aspectu rotarum bene per Sophoniam dicitur, cum supervenire duris mentibus dies judicii denuntiatur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amora, tr
Abbreviated transcription (Latin):
regi nõ fuit: subiecto increpanti nõ erubuit conficeri
qd̃ fecit : quod publicanꝰ qui reatũ suȩ nequitie cogno-¬
uit. & si inustꝰ ad templũ tienit. i̾tificatꝰ atẽplo redi it.
quod petrꝰ negationis macłas lacrimis lauit. qd̾ latro qͥ meru¬
ce cognouit culꝑam. in ipsa iã morte inuenit ueniã: Deqͥ¬

Expanded text:
Regi non fuit, subjecto increpanti non erubuit confiteri quod fecit ; quod publicanus, qui reatum suae nequitiae cognovit, etsi injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit ; quod Petrus negationis maculas lacrymis lavit ; quod latro qui in cruce cognovit culpam, in ipsa jam morte in