comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nioni monastĩi ur̃ĩ contͣriũ eẽ. cognoscimꝰ. uob celare
nec possumꝰ nec debemꝰ. Cũ nuꝑ scõnicũ iremꝰ sic̃ priꝰ
uob̾ nos illuc ituros dixeramꝰ. metuenda repente tom-¬
trui &choruscationis tẽpestas exorit᷑. Qua uehem̃t̃
t̃riti & reũberationib grandinis & pluuiȩ inundati¬
onib ñ mediocrit̃ fatigati. ad obȩdientiã urãm de
pinu quã obuiã habuimꝰ hospitandi grã diũtere
dignũ duximꝰ. Ubi ualde indignũ obȩdientia rep-¬
ꝑimꝰ monachũ garinũ cellarartũ domꝰ. in huma-¬
nũ uidelicet hominẽ & auariciȩ seruũ. Qui qͣndo
pͥmũ pͥmã domꝰ portã intuimꝰ grunnire cepit &
nos toruo uultu & obliqͦ oculoꝵ lumine inspicere.
pea uͦ in disciplinata u̾ba ꝓferre ñ distulit. Dm̃ ñ
metuens. nullã nob̃. nullã ordini reuerentiã exhi.¬
bens. uocib qͣs ieo deformis formabat tenacitas.
nos subsannando dnõs uocans demoniacꝰ monachus
ille clamabat. Quo intratis: Prior ab est. nichil

Expanded text:
ontrarium esse cognoscimus, vobis celare nec possumus nec debemus. Cum nuper Santonicum iremus, sicut prius vobis nos illuc ituros dixeramus, metuenda repente tonitrui et coruscationis tempestas exoritur; qua vehementer territi, et reverberationibus grandinis, et pluviae inundationibus non mediocriter fatigati, ad obedientiam vestram de Pinu, quam obviam habuimus, hospitandi gratia divertere dignum duximus. Ubi valde indignum obedientia reperimus monachum Garinum cellarium domus, inhumanum videlicet hominem et avaritiae servum. Qui quando primum primam domus portam intravimus, grunnire coepit, et nos torvo vultu, et obliquo oculorum lumine inspicere; postea vero indisciplinata verba proferre non distulit, Deum non metuens, nullam nobis, nullam ordini reverentiam exhibens; vocibus quas in eo deformis formabat tenacitas, nos subsannando dominos vocans, daemoniacus 169 monachus ille clamabat; Quo intratis? Prior abest; nihil
Abbreviated transcription (Latin):
siue ad generalẽ sy nodũ uocari debet. uł in aliquo
iudicari expoliatꝰ. Et si contͣ hȩc uob̾ consentiente
nos deinuestire & expoliare qͥsquã tẽptauerit : ad¬
ũsus consentientẽ parit̃ & tẽptatoris p̃sup̃tionẽ
dnĩ papȩ audientiã appellamꝰ: cuiꝰ feciales filii
sumꝰ. Ualete & netalia fieri ꝑmittatis ꝓqͥb: intole

Expanded text:
ive ad generalem synodum vocari debet, vel in aliquo judicari exspoliatus. Et si contra haec, vobis consentiente, nos deinvestire et exspoliare quisquam tentaverit, adversus consentientem pariter et tentatoris praesumptionem, domini papae audientiam appellamus, cujus speciales filii sumus. Valete; et ne talia fieri permittatis, pro quibus intole
Abbreviated transcription (Latin):
sic nos ꝑ eos monere. nec eoꝵ qđ sapient̃ uitauert̃
hanc urãm monitionẽ susciꝑe. Monitio nãq huuꝰ¬
modi qđ uos ignorare ñ credimꝰ. ñ ꝑ eosqͥ impetunt᷑.
s ꝑ eos qͥ impetunt. siue palios iudicis legatos debet
fieri. Imxetiti aut̃ si legationẽ cont᷑ se sisciꝑent. qͥͣs
cultrũ qͦ iugularent᷑ secũ portarent. Siqͥs alit̃ sentire
uoluerit. ecclias tica sibi deerit auctoritas. & erit ꝓ

Expanded text:
sic nos per eos monere, nec eorum, quod sapienter vitaverunt, sic nos per eos monere, nec eorum, quod sapienter vitaverunt, hanc vestram monitionem suscipere. Monitio namque hujusmodi, quod vos ignorare non credimus, non per eos qui impetuntur, sed per eos qui impetunt, sive per alios judicis legatos debet fieri. Impetiti autem si legationem contra se susciperent, quasi cultrum, quo jugularentur, secum portarent. Si quis aliter sentire voluerit, ecclesiastica sibi deerit auctoritas, et erit pro
Abbreviated transcription (Latin):
ali amico .G. uindocinensis monastĩ i seruus: sał &
reuerentiã. Illud qđ qͣs ꝓconcordra Goffriđ taum¬
acensis se nob̃ obtulisse asserit. nũquã mͥ placuit. nec
placet. nec imȩt̾nũ placebit. Cȩterũ qđ consilio ur̃o se
satis facturũ nob ꝓmittit satis laudamꝰ : s uerendũ uob
ẽ. ne subhac humilitatis specie simplicitatẽ urãm deci¬
piat qđ & nos ñ mediocrit̃ formidamꝰ. Rogamꝰ igit᷑
scĩtatẽ urãm . & rogando monemꝰ. ne a uob inducias
habeat nͥ priꝰ uos bene securũ fecerit qđ scđm diũ
uob directas suscepimꝰ. qͥs urãs. eẽ. minime credi-¬
dissemꝰ nͥ eas sigillo ur̃o sigllatas uidissemꝰ. Ibi qͥdẽ
continet᷑ uos dereb monastĩi nr̃i alodii uidelicet
rus nr̃is nob̾ absentib immo nescientib diffinitio¬
nis diẽ dedisse. Qđ salua pace ur̃a dicimꝰ. nec iustũ
fuisse. nec canonicũ. Indecretis utiq romanor ponti¬-¬
ficũ p̃cipit᷑. ne iudices ȩccłiȩ sententiã ꝓferant absen

Expanded text:
idus Vindocinensis monasterii servus, salutem et reverentiam. Illud quod quasi pro concordia Goffridus Tauniacensis se nobis obtulisse asserit, nunquam mihi placuit, nec placet, nec in aeternum placebit. Caeterum quod consilio vestro se satisfacturum nobis promittit, satis laudamus; sed verendum vobis est ne sub hac humilitatis specie simplicitatem vestram decipiat: quod et nos non mediocriter formidamus. Rogamus igitur sanctitatem vestram, et rogando monemus, ne a vobis inducias habeat, nisi prius vos bene securum fecerit, quod secundu a vobis directas suscepimus, quas vestras esse minime credidissemus, nisi eas sigillo vestro sigillatas vidissemus. Ibi quidem continetur, vos de rebus monasterii nostri, allodii videlicet nobis absentibus, imo nescientibus, diffinitionis 147 diem dedisse. Quod, salva pace vestra, dicimus nec justum fuisse, nec canonicum. In decretis utique Romanorum pontificum praecipitur ne judices Ecclesiae sententiam proferant absent
Abbreviated transcription (Latin):
& patri. fr̃ .G. uindocinensis monastĩi humilis
seruus. qͥcqͥd potest mandari & hab̾i salubriꝰ.
discretione nr̃a humilitas eũ reposcit quẽ ꝓurã
necessitate uob̵ adhorã nr̃a caritas cõm̃dauit. Qđ
si usq ad qͥntã feriã nͥ graui corporis infirmitate

Expanded text:
 Patri, fr. Goffridus Vindocinensis monasterii humilis servus, quidquid potest mandari, et haberi salubrius. discretione nostra humilitas eum reposcit, quem pro vestra necessitate vobis ad horam nostra charitas commendavit. Quod si usque ad quintam feriam, nisi gravi corp
Abbreviated transcription (Latin):
nia uob. eeñt. inadiutoriũ : & contͣ illũ iacularent᷑
ad sempit̾nũ eiꝰ oꝓbriũ. Littẽ qͥs uob ante istas mi¬
simꝰ mansuetudinẽ urãm aliqͥntulũ turba uert̃. si
auduumꝰ. Unde eas miisse nos penitet. fatemq erras:¬
se. si nimio labore fatigati & im̃modata sp̃s agitati
ꝓcella. contͣ tot reluctantiũ fluctuũ impetꝰ nauẽ
ntẽ rationis gubnare neqͥuimꝰ. Ualete & bonu qđ
in ordinato timore dimisistis: caritate quȩ foras
mittit timorẽ ꝑficite.

Expanded text:
nia vobis essent in adjutorium, et contra illum jacularentur ad sempiternum ejus opprobrium. Litterae, quas vobis ante istas misimus, mansuetudinem vestram aliquantulum turbaverunt, sicut audivimus: unde eas misisse eos poenitet, fatemurque errasse. Sed nimio labore fatigati et immoderata spiritus agitati procella, contra tot reluctantium fluctuum impetus navem nostrae rationis gubernare 142 nequivimus. Valete, et bonum quod inordinato timore dimisistis, charitate, quae foras mittit timorem , perficite.
Abbreviated transcription (Latin):
Nostis dilectissime pat̾ qđ monasteriũ nr̃m patri-¬
moniũ beati petri sit. & eiꝰ alodiũ. & res ad ipsũ ꝑti-¬
nentes ubicũq sint subscȩ̃ romanȩ ȩcdiȩ posite sint
defensione. Unde benigne pat̾nitati ur̃ȩ humilit̃
humilitate de petro de caortiis & de castello in quo
habitat nob̃ iustitiã faciatis. qͥ quendã monachũ nrĩ
de eqͦ suo ꝓstrauit turpit̃. & ei unũ seruũ nr̃m &¬

Expanded text:
ilectissime Pater, quod monasterium nostrum patrimonium B. Petri sit, et ejus alodium, et res ad ipsum pertinentes, ubicunque sint, sub sanctae Romanae Ecclesiae positae sint defensione. Unde benignae paternitati vestrae humiliter humilitate de Petro de Caortiis, et de castello in quo habitat, nobis justitiam faciatis; qui quemdam monachum nostrum de equo suo prostravit turpiter, et ei unum servum
Abbreviated transcription (Latin):
obȩdientiã & suȩ ꝓfessionis fidẽ irritã fec̃ &
inultodiens ammonitꝰ & longo tẽpore expastatꝰ
qũ deliquerat em̃dare neglex̃ & negligit. a nob
roueritis excõmimicatũ. &a corpore soẽ ȩccłiȩ sẽpa¬
ratũ mqntũ regula scã docet & p̃cipit. Unde om̃s¬
& aplice gcłie unitatẽ nouit humilit̃ rogam &c
obtestam. ut ab huiꝰ excõmunicati consortio sẽ abs¬
tneant. ne eꝰ qđ absit feda & nimiũ sordida parti¬
sipatione maculent᷑ & ꝑeant. Alemorato aut̃
hororabili uiro cenomannensi ep̃o. diligent᷑ sup¬
plicamꝰ ut ñ solũ a cõmunione nequã illiꝰ que ei
peccłiȩ sue necessitate ad horã cõm̃dauimꝰ se absti¬
neat s q̃ iã se facturũ ꝓmisit nob redđe stude:¬
at cõm̃datũ.

Expanded text:
ientiam, et suae professionis fidem irritam fecit, et multoties admonitus et longo tempore exspectamus, quod deliquerat emendare neglexit et negligit, a nobis noveritis excommunicatum, et a corpore sanctae Ecclesiae separatum, in quantum regula sancta docet et praecipit. Unde omEcclesiae unitatem vovit, humiliter rogamus et obtestamur ut ab hujus excommunicati consortio se abstineant, ne ejus, quod absit! foeda et nimium sordida participatione maculentur et pereant. Memorato autem honorabili viro Cenomanensi, episcopo diligenter supplicamus ut, non solum a communione nequam illius, quem ei pro Ecclesiae suae necessitate ad horam commendavimus, se abstineat, sed, quod jam se facturum promisit, nobis reddere studeat commendatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ita studeatis corrigere.
ñ timere. nec qͣlibet suasione minꝰ dõ quã hominib
obȩdire. Litt̃as qͣs clerici turonenses uob̾ miser̃ nob̃
misistis in qͥb altitudinẽ ordinis uri subiectionis uin¬
culis alligantes mandauer̃ ne in castro carceris apđ
ȩccłiam scĩ nicholai cimiteriũ faceretis. Hoc totũ ad
dep̃ssionẽ ur̃ẽ dignitatis. & ad iniuriã cęnomannen
quẽ innullo etiã si alit̃ egis set redarguere debuissent.
N dissentiret a catholica fide : Archep̃s cormagist̃¬

Expanded text:
ita studeatis corrigere. ita studeatis corrigere. est timor, non timere, nec qualibet suasione minus Deo quam hominibus obedire. Litteras, quas clerici Turonenses vobis miserunt, nobis misistis, in quibus altitudinem ordinis vestri subjectionis vinculis alligantes, mandaverunt, ne in castro Carceris apud ecclesiam S. Nicolai coemeterium faceretis. Hoc totum ad depressionem vestrae dignitatis, et ad injuriam Cenomannensbjicere, quem in nullo, etiam si aliter egisset, redarguere debuissent, nisi dissentiret a catholica fide. Archiepiscopus
Abbreviated transcription (Latin):
.s. uindocmnensis monastĩi humił seruus. ueritatẽ
diligere & qͥcqͥd ẽ. ueritati contͣriũ odio hab̾e. Sagita
quȩ qͣll a turono contͣ nos missa. ẽ. ex qͣ pharetra ꝓcessit
satis cognouimꝰ : ñ enĩ uersutias hominũ ignoramus.
Nulla siqͥdẽ ratione uł auc toritate uob̃ potuit ꝓhibi.
ut bonũ qđ grã dilectionis pęne cencies ꝓmiseratis
nob̵ debuisset negari. Defuit plane auctoritas. sed si
unquã affuit uob ẽ iminutata uoluntas. ꝓ missionẽ
tam̃ urãm ueritatis effectꝰ cõmendare debiusset.
ñ quȩlibet impedire dolositas. Illud etiã ur̃ȩ bonita¬
ti nec debemꝰ nec possumꝰ occultare. qđ excellentiȩ
pontificali minime uidet᷑ expedire. amicũ scilicet
incassũ fatigare. & deciꝑe credulũ qͥ se suaq om̃ia cõ-¬
miserat fidei ur̃ȩ. Ualete. & qđ minꝰ erga amicũ. ami.¬
cũ dico ñ quelibet. s uob̃ in om̃ib fidũ. & contͣ illũ
ampliꝰ sinstro consilio fecistis. sic̃ uitare debuissetis

Expanded text:
ii humilis servus, veritatem diligere, et quidquid est veritati contrarium odio habere. Sagitta, quae quasi a Turono contra nos missa est, ex qua pharetra processit, satis cognovimus; non enim versutias hominum ignoramus. Nulla siquidem ratione vel auctoritate vobis potuit prohiberi ut bonum, quod gratia dilectionis pene centies promiseratis, nobis debuisset negari. Defuit plane auctoritas; sed, si unquam affuit vobis, est immutata voluntas. Promissionem tamen vestram veritatis affectus commendare debuisset, non quaelibet impedire dolositas. Illud etiam vestrae bonitati nec debemus, nec possumus occultare, quod excellentiae pontificali 140 minime videtur expedire, amicum scilicet incassum fatigare, et decipere credulum, qui se suaque omnia commiserat fidei vestrae. Valete; et quod minus erga amicum, amicum dico non quemlibet, sed vobis in omnibus fidum, et contra illum amplius sinistro consilio fecistis, sicut vitare debuissetis,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃nȩ dilectionis remedia refugit. si mat̾nȩ dulcedonis
iuscera contẽpnit. eũ sic̃ sacrilegũ excõmuicamꝰ do-¬
nec regularit̃ satis faciat in qͣntũ regula ipsa docet

Expanded text:
ternae dilectionis remedia refugit, si maternae dulcedinis ternae dilectionis remedia refugit, si maternae dulcedinis viscera contemnit, eum sicut sacrilegum excommunicamus, donec regulariter satisfaciat, in quantum regula ipsa docet
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset priꝰ sic̃ debuisset. Qđ exnrã licentia eũ reqͥri-¬
tis uob̾cũ habitare. ñ .ẽ. hoc animȩ suȩ consulere. sed
nocere. Monastĩo & enĩ suo a qͦ ꝑ inobȩdientiã discessĩt.
regulari satis factione reconciliarĩ priꝰ debet: quã
urã sit uł alicuiꝰ catholici dignꝰ cõmunione. Ueniat
itaq: ad monasteriũ suũ. & se minꝰ ꝑfecte egissẽ con-¬
fiteat᷑. & de sua imꝑfectione ñ pęnã s medicinã
consequat᷑. & qͥcqͥd deinceps scĩtas ur̃a a nob petierit .
nr̃a humilitas ꝓsequet᷑. Non timeat ille uenire.
ñ trepidet ubi ñ ẽ. timor timxore. uulneratũ utiq cura¬
re nos decet ñ uulnera augm̃tare. qͥa pastor sũmꝰ las¬
sã ouẽ portasiẽ legit᷑ ñ abiecissẽ. cuiꝰ infirmitati intan.¬
tũ cõpas sus. ẽ. ut infirmꝰ ipse fieri mallet quã eiꝰ infir¬
mitatẽ pietatis remedio ñ sanaret. Si uͦ nob eũ diligent̃
uocantib ñ acqͥescit. si oblata sibi & sẽpe exhibita pu¬

Expanded text:
prius, sicut debuisset. Quod ex nostra licentia eum requiritis vobiscum habitare, non est hoc animae suae consulere, sed nocere. Monasterio etenim suo, a quo per inobedientiam discessit, regulari satisfactione reconciliari prius debet, quam vestra sit vel alicujus catholici dignus communione. Veniat itaque ad monasterium suum, et se minus perfecte egisse confiteatur et de sua imperfectione non poenam, sed medicinam consequatur, et quidquid deinceps sanctitas vestra a nobis petierit, nostra humilitas prosequetur. Non timeat ille venire; n trepidet, ubi non est timor 138, timore; vulneratum utique curare nos decet, non vulnera augmentare, quia Pastor summus lassam ovem portasse legitur, non abjecisse. Cujus infirmitati in tantum compassus est ut infirmus ipse fieri mallet quam ejus infirmitatem pietatis remedio non sanaret. Si vero nobis eum diligenter vocantibus non acquiescit, si oblata sibi et saepe exhibita pa
Abbreviated transcription (Latin):
epo .G. uindocinensis monastĩi seruus: cũ dilectio¬
ne reuerentiã. Utȩ uenerabił p̃sul cũ turonis uos
& nos. eẽmꝰ dixistis qđ de comitissa uindocinensi inuno
dedieb paschalis ebdomadȩ nob̵ iustitiã faceretis. ip-¬
sũq diẽ nob̵ ante significare ꝓmisistis. Et qͥa aut
noluistis facere. aut fortassis obliuioni tͣdidistis: ad:¬
huc urẽ dilec tioni supplicamꝰ diu desidatã iustitiã
& ꝓmissũ iustitiȩ diẽ diligent̃ reqͥrentes. Ualete. &
festirant̃ atq ueracit̃ uoluntatẽ urãm nob̃rescribite.

Expanded text:
ectione reverentiam. Vitae venerabilis praesul, cum Turonis vos et nos essemus, dixistis quod de comitissa Vindocinensi in uno de diebus 134 Paschali hebdomadae nobis justitiam faceretis, ipsumque diem nobis ante significare promisistis. Et quia aut noluistis facere, aut fortassis oblivioni tradidistis, adhuc vestrae dilectioni supplicamus diu desideratam justitiam, et promissum justitiae diem diligenter requirentes. Valete; et festinanter at
Abbreviated transcription (Latin):
ldeb̾to bone uitȩ epõ .G. uindocinensis
monastĩ i seruus : salutẽ. Hamelinũ demonte aureo
ꝓpt̃ mala quȩ nob fecerat a uob & alegato roma
nȩ edie ex cõmunicatũ nulla tam̃ nob̾ facta satis-¬
factione absolutũ auduumꝰ & scimꝰ. Unde bonitati
utrẽ diligent̃ supplicamꝰ ut aut ea que nob abstulit
sibceleritate restituat : aut ex cõmunicationi quã
eitasisse illicite uidet᷑ iterũ subiaceat. ne qđ in eũ
auos & auicario sedis apłicȩ actũ dinoscit᷑ irritũ fiat

Expanded text:
ndocinensis ndocinensis monasterii servus, salutem. Hamelinum de Monte-aureo propter mala quae nobis fecerat, a vobis et a legato Romanae Ecclesiae excommunicatum, nulla tamen nobis facta satisfactione absolutum audivimus et scimus. Unde bonitati vestrae diligenter supplicamus, ut, aut ea quae nobis abstulit sub celeritate restituat, aut excommunicationi, quam evasisse illicite 132 videtur, iterum subjaceat, ne, quod in eum a vobis, et a vicario sedis apostolicae actum dignoscitur, irritum fiat
Abbreviated transcription (Latin):
em̃dare curetis. Non . ẽ. nob necessariũ nec uob utile
ꝓpt̃ iniustã iã dictȩ fȩminȩ causã. a caritate qͣ uos
pure semꝑ dileximꝰ separari. Deilla siqͥdẽ iustitiã
acciꝑe incuria ur̃a parati fuimꝰ & sumꝰ & apđ mon¬
tẽ aureũ. uł apd carcerẽ. seu apđ seusã obhoc uob ob¬
inã ibimꝰ. Cȩnomannũ uͦ ire nec possumꝰ nec uolumꝰ
qͥa uos gͣuare timemꝰ & olĩ nob̵ mandastis ne ad uos
cũ turba famuloꝵ ueniremꝰ. Sed credite mͥ ñ tã mi-¬
rũ extitit. si ibi ubi nemo tutꝰ eẽ. potest quęsiumꝰ
conductũ : quã mitandũ foret si tã longa t̾re spa-¬
cia tͣnsissemꝰ sine consortio famuloꝵ. Hilgoto & uul-¬
grino deqͥb nob̵ scripsĩstis iustitiã exeqͥ uolumꝰ: &
ab ipsis idẽ acciꝑe desidamꝰ. Ualete. Ioħem cȩm̃tariũ
monachũ nrm quẽ uob̾cũ habetis ꝓpt̃ iniqͥtatẽ
suã a nob̾ excõmunicatũ indubitant᷑ agnoscite.

Expanded text:
emendare curetis. Non est nobis necessarium, nec vobis utile, emendare curetis. Non est nobis necessarium, nec vobis utile, propter injustam jam dictae feminae causam, a charitate, 131 qua vos pure semper dileximus, separari. De illa siquidem justitiam accipere in curia vestra parati fuimus, et sumus; et apud Montem-aureum, vel apud Carcerem, seu apud Seusam ob hoc vobis obviam ibimus. Cenomannum vero ire nec possumus, nec volumus, quia vos gravare timemus et olim nobis mandastis, ne ad vos cum turba famulorum veniremus. Sed, credite, mihi non tam mirum exstitit, si ibi, ubi nemo tutus esse potest, quaesivimus conductum, quam mirandum foret si tam longa terrae spatia transissemus sine consortio famulorum. Hilgoto et Vulgrino, de quibus nobis scripsistis, justitiam exsequi voluimus, et ab ipsis idem accipere desideramus. Valete. Joannem caementarium, monachum nostrum, quem vobiscum habetis, propter iniquitatem sua
Abbreviated transcription (Latin):
urõ recusantes. Tc̃ ꝓpt̃ uos offendimꝰ comitissã : de
qua & ꝓpt̃ quã nc̃ s immerito distulistis nob̵ & ad:¬
huc differtis iustitiã. In libro canonũ degrato ep̃o
uiuat. pp̃so se ipsũ reuelante occultare ñ possumꝰ.
tis. qͥ priꝰ contͣ nos indisciplinata ũba ꝓfudistis. ñ qͥdẽ
ȩqͥtatis censura. s amore mulieris. Dnẽ epẽ meminis¬
se debuissetis. qm̃ multũ uos dilȩximꝰ. multũ uob̃
seruiuimꝰ. multũ infuturo seruituri eramꝰ. Bene
in qͣntũ potuimꝰ uob cantauimꝰ. & ut nob saltare̾tis
expectabamꝰ. Sed dũ expectaremꝰ qͣtinꝰ uixta canti-¬
lenã nram saltũ ipe daretis. amaritudines qͣsdã subyro¬
nica locutiore conscriptas cont᷑ nos direxistas. Nc̃ uos
erga nos ueracit̃ agnouimꝰ pigrũ: contͣ nos factis &
dicꝰ lis uelocẽ & ꝓnui. Unde fr̃nitate qͣ coniungum uos¬
rogamꝰ & rogando monemꝰ ut qđ minꝰ iustitie & dilecti-¬
onis nr̃o & ur̃o monasterio exhibuistis: subcderitate

Expanded text:
 recusantes. Tunc propter vos offendimus comitissam, de qua, et propter quam nunc, sed immerito, distulistis nobis, et adhuc differtis justitiam. In libro canonum de Grato episcopo vivat, ipso seipsum revelante, occultare non possumus. tis qui prius contra nos indisciplinata verba profudistis, non quidem aequitatis censura, sed amore mulieris. Domine episcope, meminisse debuissetis, quoniam multum vos dileximus, multum vobis servivimus, multum in futuro servituri erimus. Bene, in quantum potuimus, vobis cantavimus, et, ut nobis saltaretis, exspectabamus. Sed dum exspectaremus, quatenus juxta cantilenam nostram saltum ipse daretis, amaritudines quasdam sub ironica locutione conscriptas, contra nos direxistis. Nunc vos erga nos veraciter agnovimus pigrum, contra nos factis et dictis velocem et pronum. Unde frrogamus, et rogando monemus, ut quod minus justitiae et dilectionis nostro et vestro monasterio exhibuistis, sub celeritate
Abbreviated transcription (Latin):
usq uenert᷑. quȩ & mentẽ nrãm ꝓcausa quã nostis
ñ mediocrit̃ ꝑ turbatã modulatione suȩ cytharȩ
mitigauer̃. & qͥb oculus nr̃ penitꝰ obtundebat᷑ ma¬
nu sȩ lenitatis lacrimas det̾sert̃. Et qͥa nob̃ optime
cantare nc̃ tandẽ cepistis : si ꝑseueraueritis usq in
finẽ negotii. nos ñ ingratos saltatores habebitis.

Expanded text:
quam nostis non mediocriter perturbatam modulatione suae citharae mitigaverunt, et quibus oculus noster penitus obtundebatur, manu suae lenitatis lacrymas deterserunt. Et quia nobis optime cantare nunc tandem incoepistis, si perseveraveritis usque in finem negotii, nos non ingratos saltatores habebitis.
Abbreviated transcription (Latin):
re cr uriosẽ. Uide cauendũ ẽ uob̵ uenerande põsa
uosagere cont̃romanã ȩccłiam uram matre
Ssta erĩualde ad decgoiendũ serus femineus.
Serus erĩ iste sua sua sione decepit homine pm̃¬
suiaq. mdr aaciome circũseripst a plom petru:
Ibet ad p̃uaricandũ impulit hian copulet ao
nogandũ Hietao serus more ancille ostiarie ge-¬
pers ofticiũ om̃s oͦs illicit aut exeluditsutt¬

Expanded text:
e criminosum. Unde cavendum est vobis, venerande praesul, vos agere contra Romanam Ecclesiam vestram matrem. Usitatus est valde ad decipiendum sexus femineus. Sexus enim iste sua suasione decepit hominematione circumscripsit apostolum Petrum. Illum ad praevaricandum impulit; hunc compulit ad negandum. Hic itaque sexus more ancillae ostiariae gerens officium, omnes quos illicit, aut excludit
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc fr̃ ueridica uoce se fecisse abnegant. &qđ rer
asfirant st dõ alua ur̃a pace dicimꝰ qd giatnos
uostaba didicisse. contristat nos uostalia mandase
lis contra prorsus exstunt habet᷑ enĩ ut pse meliꝰ
sententiã ꝓferant. Et sc̃ accusatũ eo absente ñ statĩ

Expanded text:
Hoc fratres veridica voce se fecisse abnegant, et quod affirmant. Et ideo salva vestra pace dicimus, quod gravat nos, vos talia didicisse; contristat nos vos talia mandasselis contraria prorsus existunt. Habetur enim, ut ipse melius sententiam proferant. Et sicut accusatum, eo absente, non statim
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ firmissime scitis & nullatenꝰ dubitatis. eũ tam̃ cont
sue ꝓfessionis fidẽ & nrãm uoluntatẽ du retiniuistis
& adhuc retinetis illiꝰ ut uidet᷑ alutis contẽptor. & ur̃ȩ
oblitꝰ ꝓmissionis. Promisistis enĩ qͣndo nouissime no¬
bcũ locutꝰ fuistis: qđ illũ ad monasteriũ suũ subcele¬
ritate remitteretis. Et qͥa nec a uob̾ missus nec a sua
iniqͥtate ꝑmissus ñdũ uenire uoluit. illũ iã admo¬
nitũ iterũ ammonemꝰ & monendo rogamꝰ ut qui
a nob̾ recessit inobȩdient̃ ad nos usq ad ꝓximã dñicã
ueniat obediturꝰ regularit̃. & suscipiendus misericor¬
dit̃. Qđ si qͣlibet occasione distulerit. eũ donec resipis-¬
cat ita excõmunicamꝰ. ut nec cõmunionẽ ꝑcipiat ui-¬
uus. nec sepulturã defunctꝰ. Uob̵ aut̃ Rm̃o dño nr̃o¬
& amico supplicando mandamꝰ. ut quẽ ur̃ẽ petitioni
ad tẽpꝰ concessimꝰ caritatis gr̃a. eũ nob̃ diutiꝰ ñ deneget
ur̃a prudentia.

Expanded text:
se, firmissime scitis, et nullatenus dubitatis. Eum tamen, contra suae professionis fidem et nostram voluntatem, diu retinuistis et adhuc retinetis, illius, ut videtur, salutis contemptor, et vestrae oblitus promissionis. Promisistis enim quando novissime nobiscum locutus fuistis, quod illum ad monasterium suum sub celeritate remitteretis. Et quia nec a vobis missus, nec a sua iniquitate permissus, nondum venire voluit, illum jam admonitum, iterum admonemus, et monendo rogamus, ut qui a nobis recessit 139 inobedienter, ad nos usque ad proximam Dominicam veniat obediturus regulariter et suscipiendus misericorditer. Quod si qualibet occasione distulerit, eum, donec resipiscat, ita excommunicamus ut nec communionem percipiat vivus, nec sepulturam defunctus. Vobis autem char amico supplicando mandamus ut quem vestrae petitioni ad tempus concessimus, charitatis gratia, eum nobis diutius non deneget vestra prudentia.
Abbreviated transcription (Latin):
que gose suggerit : ẜ inhis tantũ quȩ dĩ p̃cipit. Nã
siqͥd cont᷑ constitutionẽ dĩ uł patrũ p̃lati p̃cppiunt.
statĩ auctoritatẽ p̃cipiendi amittunt: & mnilla re
nullatenꝰ ẽ eis oediendũ. exẽplo uidelicet apłoꝵ. Ipsi
certe a bono magistro formã acceper̃ obȩdientiȩ in qͥ
ne obedientiȩ fallacit᷑ imꝑatũ fuerat sapient̃ uita-¬
uer̃ dicentes. oportet obȩdire dõ magis quã hominib.
Hanc lineã obȩdientiȩ si tenere uob̾ placuis et ꝓmis.¬
sionẽ utiq urãm ueritatis dedicas set effectꝰ & qd cont᷑

Expanded text:
suggerit, sed in his tantum quae Deus praecipit. Nam si quid contra constitutionem Dei, vel Patrum, praelati praecipiunt, statim auctoritatem praecipiendi amittunt, et in illa re nullatenus est eis obediendum, exemplo videlicet apostolorum. Ipsi certe a bono Magistro formam acceperunt obedientiae; in qua ne obedientiae fallaciter imperatum fuerat, sapienter vitaverunt dicentes: Oportet obedire Deo magis quam hominibus Hanc lineam obedientiae si tenere vobis placuisset, promissionem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionẽ ampliꝰ qͣlibet occasione implere differatis.
s ueniatis lauartinũ qđ optamꝰ facturꝰ sic̃ ante ꝓpo¬
suistis. & inqͣ ebdomada iunii ieiuinia sitis celebratur
ilec tissimo patri Ildeb̾to uenerabili cenomannoꝵ¬
ep̃o .G. uindocinensis monastũ humił seruus. cũ
dilectone salutẽ. Significastis nob̶ iohem monachũ
hierłm redisse. satis meliꝰ sibi. eẽt. inmonastĩo suo
bene uixisse. Non om̃s qͥ t̾restrẽ hierłm uider̃. s qͥ¬

Expanded text:
feratis, sed veniatis Lavarzinum, quod optamus, facturus sicut ante proposuistis, et in qua hebdomada Junii jejunia sitis celebraturuis. EPISTOLA XXIV. Dilectissimo Patri Ildeberto venerabili Cenomanno Vindocinensis monasterii humilis servus, cum dilectione salutem. Significastis nobis Joannem monachum Hierusalem rediisse. Satis melius sibi esset in monasterio suo bene vixisse. Non omnes qui terrestrem Hierusalem viderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ne ł toe mtoletano concilio sefuusse defsnatus auob
ut ordimꝰ ñ gnorat᷑. Hec dericis dectos sufficauit
qͥ si bene dm̃ timuissent. eiꝰ iustitiã utroq pede clau-¬
dicare minime fecissent. Urẽ aut̃ religioni optae
p̃sul tota deuotione supplicamꝰ: ut querimoniȩ nrȩ
finẽ imponatis. & iustitiȩ uitiate aclericis statũ eri-¬
gere diutiꝰ ñ differatis. Ualete. & nob̃ seruis ur̃is ne
sic om̃na indiocesi ur̃a ꝑdamꝰ piclitante iustitia ꝓdĩ
amore succurrite.

Expanded text:
no concilio sic fuisse difinitum, a vobis, ut credimus, non ignoratur. Haec clericis dicta sufficiant, qui si bene Deum timuissent, ejus justitiam utroque pede claudicare minime fecissent. Vestrae autem religioni, optime praesul, tota devotione supplicamus, ut querimoniae nostrae finem imponatis, et justitiae vitiatae a clericis statum erigere diutius non differatis. Valete, et nobis servis vestris, ne sic omnia in dioecesi vestra perdamus periclitante justitia, pro Dei amore succurrite.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ligabat᷑. qđ aliud agebat opꝰ. quã iusto iudicio
uincula peccatoꝵ nr̃oꝵ soluebatꝰ. Iudicat.
etiã in hoc scło suos xp̃c: cũ eos aut martirio. aut
exilio. siue falsoꝵ ꝑsecuciõe fratrũ examinat.
Unde apłs paulus dicit. Cũ iudicam᷑ ad ño corripi¬
mur: ut ñ cũ hoc mundo dãpnem᷑. Xp̃c ipse q̃d
uidex uenerat testificabat᷑: quando dicebat. Ego siẽ
aldio iudico: & iudiciũ meũ uerũ est. Et iterum.
Iniudiciũ ego in hunc mundũ ueni. Et alibi. Prin¬
ceps huiꝰ mundi uidicatꝰ est. Ego sic̃ audio scilicet
apatre meo in assumpta carne: sic udico. & iudi.¬
ciũ meũ uerũ est. Ac si diceret. Non potest uerũ ñ
ẽẽ iudiciũ meũ : quia pat̾ qui mͥ iudicandi tribuit

Expanded text:
vero ligabatur, quod aliud agebat opus, quam justo judicio vero ligabatur, quod aliud agebat opus, quam justo judicio vincula peccatorum nostrorum solvebat? Judicat etiam in hoc saeculo suos Christus, cum eos aut martyrio, aut exsilio, sive falsorum persecutione fratrum examinat. Unde apostolus Paulus dicit: Cum judicamur, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur . Christus ipse quod judex venerat testificabatur, quando dicebat: Ego sicut audio judico, et judicium meum verum est . Et iterum: In judicium ego in hunc mundum veni . Et alibi: Princeps hujus mundi judicatus est . Ego sicut audio, scilicet a Patre meo in assumpta carne, sic judico, et judicium meum verum est. Ac si diceret: non potest verum non esse judicium
Abbreviated transcription (Latin):
carnalit̃ : ego autẽ carnalit̾ scilicet inuuste
quẽquã non iudico siẽ uos facitis. Siue non iudi¬¬
co quẽquã secundũ carnẽ tantũ. sic̃ uos iudica¬
tis : sed eciã scđm cordis intencionẽ. Uel ego non
iudico quẽquã.non dixit. ñ iudicabo: sedilla
hora quaista dicebat. neminẽ iudicabat. Uera¬
citer udicandꝰ & iudicaturus in hunc mundũ
uenit: & sacra testificante scriptura.i terũ
iudex uenturꝰ asserit᷑. Ubi eũ iterũ uenturũ
iudicem sc̃a seriptura testatur: eũ extitisse
iã iudicẽ manifeste monstrat᷑. Quodutiq ite-¬
rũ faciendũ est : hoc altera uice fuisse factũ mi¬
nime dubitat᷑. Nos quidẽ miseros bonꝰ factor &
pius redẽptor respexit intuitu misedȩ: sed contͣ
diabolũ egit censura iusticiȩ. Nã ubi ꝓnobis ad
mortẽ iudicabat᷑ iniuste. qͥd aliud faciebat quã
nos uero iudicio ab ȩt̃na morte liberauitꝰ Ubi

Expanded text:
carnaliter: Ego autem, carnaliter, scilicet injuste, carnaliter: Ego autem, carnaliter, scilicet injuste, quemquam non judico, sicut vos facitis. Sive, non judico quemquam, secundum carnem tantum, sicut vos judicatis: sed etiam secundum cordis intentionem. Vel, Ego non judico quemquam, non dixit, non judicabo; sed 369 illa hora, qua ista dicebat, neminem judicabat. Veraciter judicandus, et judicaturus in hunc mundum venit, et sacra testificante Scriptura, iterum judex venturus asseritur. Ubi eum iterum venturum judicem sacra Scriptura testatur, eum exstitisse jam judicem manifeste monstratur. Quod utique iterum faciendum est, hoc altera vice fuisse factum minime dubitatur. Nos quidem miseros bonus factor et pius Redemptor respexit intuitu misericordiae, sed contra diabolum egit censura justitiae. Nam ubi pro nobis ad mortem judicabatur injuste, quid aliud faciebat, quam nos vero judicio ab aeterna morte liberabat? Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
quã xp̃c ñ habuit exeo qͦd est filus hominis : ali¬
und& acceꝑit. Unde: Desuꝑ utiq: Apatre a filio
aspũ sc̃o. In de xp̃o patestas data est: unde eius
amnia & caro beata facta est. Axp̃o dõ. xp̃c
homo beatus factus est : & ei ab illo potestas
xp̃o ligat.soluit & iudicat. Adeo enĩ sunt uni¬
ta in dei filio & diuinitas humanitat. & huma¬
nitas duunitati : quod licet ñ sint unĩ. una
tam̃ est ꝑsona utriusq unũ opus. unũ uelle.
una potẽstas. unaueritas. una miscricordia:
una cenisura iusticie. Patris & filii & sp̃e scĩ¬
est ubiq una & comiunis eꝑacio : & tociꝰ
trinitatis disposicione ad formã hominis quã solus
filius suscepit specialit̾ iudiciũ ꝑtinet. Quod ipse
in euangelio asserit dicens. pat̾ non iudicat quẽꝗ.
sed iudiciũ omne dedit filio. Quod alibi dicit.
ego non iudico quẽquã ad hoc respicit quod
dixerat iudeis. uos seđm carnẽ iudicatis. id est

Expanded text:
quam Christus non habuit ex eo quod est Filius hominis, aliquam Christus non habuit ex eo quod est Filius hominis, aliunde accepit. Unde? desuper utique, a Patre, a Filio, a Spiritu sancto. Inde Christo potestas data est, unde ejus anima et caro beata facta est. A Christo Deo Christus homo beatus factus est, et ei ab illo potestas Christo ligat, solvit et judicat. Adeo enim sunt unita in Dei Filio, et divinitas humanitati, et humanitas divinitati; quod licet non sint unum, una tamen est persona utriusque, unum opus, unum velle, una potestas, una veritas, una misericordia, una censura justitiae: Patris, et Filii, et Spiubique una et communis operatio, et totius Trinitatis dispositione ad formam hominis, quam solus Filius suscepit, specialiter judicium pertinet. Quod ipse in Evangelio asserit, dicens: Pater non judicat quemquam, sed judicium omne dedit Filio . Quod alibi dicitur: Ego non judico quemquam , ad hoc respicit quod dixerat Judaeis: Vos secundum carnem judicatis , id est
Abbreviated transcription (Latin):
in ea potestate qua iuste iudicaturus est.
Quod dã p̃cipuũ uidetur fuisse diuine dis¬
pens acionis misteriũ. qͦd in eo quod minor
est patre filiꝰ. equalis filio ẽẽt homo : &
ab inicio hoc speciale priuilegiũ homiNi
seruaretur. ut ñ solũ hominũ iudex fier&:
s eciã angeloꝵ. Inqua potestate udicii
cũ hõ iudex futurus singularit᷑ dicitur.
membra acapite minime separant᷑. Ds filiꝰ
hominis hõ. est caput ȩccłȩ: & huiꝰ capitis
membra. apłi p̃cipue dicunt᷑. quicũ illo iudicabt̃. qͦd xp̃c
in euangło ꝓtestat᷑. Nec apłi soli iudicabt cũ eo ÷ sed qͥ
apłos uita & morib imitant᷑. Hec potestas ad eo patre
data est filio. & afilio data est petro. & in petro data
ȩccłȩ. Hanc filiꝰ accepit informa hominis qua patre
quã habet. nec ampliꝰ. In ea utiq forma nichil filio
datur : in qua ipse omĩa continet & habet. Potesta¬
tẽ autẽ de qua loquim᷑ accepit humanitas adiuini-

Expanded text:
in eain eaQuoddam praecipuum videtur fuisse divinae dispensationis mysterium, quod in eo quod minor est Patre Filius, aequalis Filio esset homo; et ab initio hoc speciale privilegium homini servaretur, ut non solum hominum judex fieret, sed etiam angelorum. In qua potestate judicii cum homo judex futurus singulariter dicitur, membra a capite minime separantur. Deus Filius hominis, homo, est caput Ecclesiae, et hujus capitis membra apostoli praecipue dicuntur, qui cum illo judicabunt, quod Cin Evangelio protestatur . Nec apostoli soli judicabunt cum eo, sed qui apostolos vita et moribus imitantur. Haec potestas a Deo Patre data est Filio, et a Filio data est Petro, et in Petro data Ecclesiae. Hanc Filius accepit in forma hominis, qua Patrequam habet, nec amplius. In ea utique forma nihil filio datur, in qua ipse omnia continet et habet. Potestatem autem, de qua loquimur, accepit humanitas a divinit
Abbreviated transcription (Latin):
Huius mirȩ gaudio & dilectiore miran¬
de diuine & humanȩ ascensionis. magna
suNt sacramenta. de quorum mag¬
nitudiNe. nec homo nec angelued
de cęlo tantum dicere posset. quod ad compa¬
racionem magnitudinis eoꝵ.modicum non
uideretur. & ẽẽt. Hoc inter cętera es ⁊ mag¬
na deuocione mirandum. quod homo
prius diabolo subditus per peccatum:
non solum liber factus ei⁊ apecca¬
to. sed quodcumnq ligat ligatuo est.
& quoðcuoq soluit noscitur absolu-¬
tum. Homo minor angelo ante factus fu.¬
erat: sed gloria & honore postea coronatꝰ.
constitutus est super omina quȩ ds
fecerat. homo siquidem angelos archanglos
troroe dominacionee princi¬
patus potestates uirtutes cęloꝵ cherubin
et seraphin sua magnitudine suꝑat. &
eis imꝑat : & ei obediunt uoluntate. hõ
p̃t̃ea in dei filio collocatus in celo. insede ma¬
iestatis diuine uenturus est adiudiciũ. non
in ea humilitate qua iuste iudicatus est : s

Expanded text:
Hujus mirae gaudio et dilectione miranHujus mirae gaudio et dilectione mirandae divinae et humanae ascensionis magna sunt sacramenta, de quorum magnitudine nec homo, nec angelus de coelo tantum dicere posset, quod ad comparationem magnitudinis eorum modicum non videretur, et esset. Hoc inter caetera est magna devotione mirandum, quod homo prius diabolo subditus per peccatum, non solum liber factus est a peccato, sed quodcunque ligat, ligatum est, et quodcunque solvit, noscitur absolutum. Homo minor angelo ante factus fuerat, sed gloria et honore postea coronatus, constitutus est super omnia quae Deus fecerat. Homo siquidem angelos, archangelos, thronos, dominationes, 367 principatus, potestates, virtutes coelorum, cherubim et seraphim sua magnitudine superat, et eis imperat, et ei obediunt voluntate. Homo praeterea, in Dei Filio collocatus in coelo, in sede majestatis divinae venturus est ad judicium, non in ea humilitate qua injuste judicatus est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
o dieR die dilectissimi. homo in deo
cȩlos ascendit : & deus in homine. Xp̃c
dei & uirginis filius matrem in qua cepit
animam & carnem. corporaraliter in terra
reliquit. & ascendeNs incęlum peciit pa¬
trem : qui licet in alio alud eẽt. in altero ex¬
titit idem. Aliud quidem innatura diuinita¬
tis: non alius tameN in ꝑsona assumptę hu¬
manitatis: forma utiq dei. forma hominis in¬
duta est. quod salubriter creditur: & qui
erat cum patre. patrem pecit in homine.
sed alter ab altero eleuatur: & susceptus
a nube in patris dextera collocatur. hanc
uenerabilen ascersionem euam.
prius quidem persemet ipsum & postea
magdalena nunciante maria. xp̃c pre¬
dixit apostolis . qui eum ascer dentem
incelum uiden tes pariter. & admiran¬
tes. loquentib ad eoes angelis infide &
spe prit Mę & secuN dȩ̨ resurrectio.¬
nie corfirmantur. Prima quidem
resurrectio. incapite nr̃o iam precessit. quȩ
uera fide creditur: secunda uero sequet᷑
in membris. quȩ certa spe expectatur.

Expanded text:
odierna die, dilectissimi, homo in Deo coelos ascendit et Deus in homine. Christus Dei et Virginis Filius, matrem, in qua cepit animam, et carnem corporaliter in terra 366 reliquit, et ascendens in coelum petiit Patrem: qui licet in alio aliud esset, in altero exstitit idem. Aliud quidem in natura divinitatis, non aliud tamen in persona assumptae humanitatis. Forma utique Dei forma hominis induta est, quod salubriter creditur, et qui erat cum Patre, Patrem petiit in homine. Sed alter ab altero elevatur, et susceptus a nube in Patris dextera collocatur. Hanc venerabilem ascensionem suam prius quidem per semetipsum, et postea Magdalena nuntiante Maria, Christus praedixit apostolis: qui eum ascendentem in coelum videntes pariter et admirantes, loquentibus ad eos angelis, in fide et spe primae et secundae resurrectionis confirmantur. Prima quidem resurrectio in capite nostro jam praecessit, quae vera fide creditur; secunda vero sequetur in membris, quae certa spe exspectatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dandũ ualde iudiciũ facturꝰ ad qͦd oĩa elem̃ta &
eciã uirtutes cęloꝵ cõmouebunt᷑. Forma diuinitatis
quȩ una est patris & filii & sp̃c scĩ.nec mundo apa¬
ruit nec aparebit iniudicio. s forma hõiscũ clarita¬
te multa & magna potestate uidebit᷑. que indei
filio: & dernis mea iuoicabit. Et hoc qͥdẽ iusta & raci¬
onabili ordinaciõe constat. ẽẽ. dispositũ : ut dsin
ea forma in qua iudicatꝰ est amundo. iudicet mun¬
dũ. Quã qͥa mundꝰ uidit humilẽ. & suꝑb contẽpsit:
uidebit sublime & timebit. & quȩ fuit incruce exal¬
tata ad penã. & in ascensioe exaltata adgłam. &
iniudicio exaltabit᷑ & humiliabunt᷑ suꝑbi : & tẽ
maxime cõplebit᷑ quod dr̃. qͥse exaltat humiliabit᷑.
& qui se humiliat exaltabit᷑. Hri saluatoris aduentꝰ

Expanded text:
alde judicium facturus, ad quod omnia elementa, et etiam virtutes coelorum commovebuntur . Forma divinitatis, quae una est Patris et Filii et Spiritus sancti, nec mundo apparuit, nec apparebit in judicio; sed forma hominis cum claritate multa, et magna potestate videbitur, quae in Dei Filio, et Dei Filius in ea judicabit. Et hoc quidem justa et rationabili ordinatione constat esse dispositum, ut Deus in ea forma, in qua judicatus est a mundo, judicet mundum. Quam quia mundus vidit humilem, et superbus contempsit, videbit sublimem et timebit, et quae fuit in cruce exaltata ad poenam, et in ascensione exaltata ad gloriam, et in judicio exaltabitur. et humiliabuntur superbi. Et tunc maxime complebitur quod dicitur: Qui se exaltat humiliabitur, et qui se h
Abbreviated transcription (Latin):
credit iã iudicatus est. Hoc in loco mundi nomi¬
ne popłs iudeoꝵ intelligit᷑. quib ipse specialit̃ lo¬
cutꝰ est. & ad qͦs p̃cipue missus est. Mundus itaq
& pͥnceps mundi huius xp̃o testimontũ ꝑhiben¬
te iudicatꝰ est. Ubi pͥncipẽ huiꝰ mundi diabolũ
iudicatũ asserit. se ꝓfecto uidicasse diabolũ osten¬
dit: cũ anullo nͥ ab ipso. & ꝑ ipsũ possit diabolus
tũ foras de cordib hominũ. & nullũ posset tene¬
re qui crederet. Eciã incruce positꝰ circa illos
duos latrones crucifixos. int̃ quos & ipse cru¬
cifixus fuerat. iura iusticiȩ exercebat. ubi
illoꝵ alterũ iudicauit ad głam. alterũ uͦ
deputauit ad penã. Sua uoluntate stans fixꝰ
incruce uerus imꝑator ille de hoste suꝑbo
triũphabat. iã diuina potestate iustus iu¬
dex iudicabat. iã agnos ab hedis seꝑabat. &
quid malio iudicio sit facturꝰ significabat.

Expanded text:
credit, jam judicatus est . Hoc in loco mundi nomicredit, jam judicatus est . Hoc in loco mundi nomine populus Judaeorum intelligitur, quibus ipse specialiter locutus est, ad quos praecipue missus est. Mundus itaque et princeps mundi hujus . Christo testimonium perhibente, judicatus est. Ubi principem hujus mundi diabolum judicatum asserit, se profecto judicasse diabolum ostendit cum a nullo nisi ab ipso, et per ipsum possit diabolus tum foras de cordibus hominum, et nullum posset tenere, qui crederet. Etiam in cruce positus circa duos illos latrones crucifixos, inter quos et ipse crucifixus fuerat, jura justitiae exercebat, ubi illorum alterum judicavit ad gloriam, alterum vero deputavit ad poenam. Sua voluntate stans fixus in cruce verus imperator ille de hoste superbo triumphabat. Jam divina potestate justus Judex judicabat; jam agnos ab haedis separabat, et quid
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑ : quod illuminant᷑ humiles peccatores. & iusti
suꝑbi excecant᷑. Istã discrecionẽ quã int̃ bona et
mala oꝑa hominũ tenuit xp̃e & tenet: iudiciũ
apellauit. Alibi dictũ est. Non misit d̃s filiũ suũ
in mundũ ut iudicet mundũ: s ut saluatur mundꝰ
ꝑ ipsũ. hocutiq uerũ omnino eredit᷑: ñ enĩ potest
uerũ ñ eẽ quod ueritas loquitur. Uere filius dĩ
ñ .ẽ. in mundũ missus apatre ut mundũ iudica¬
ret. qui ad hoc in mundũ uenit ut mundꝰ ꝑ ipsũ
saluaret᷑. si mundꝰ uoluiss S quod uoluit
xp̃c: noluit mundꝰ. Si uoluisset mundus
qͦd uoluit xp̃c: in euangelio ipse ñ diceret.
Hierłm qͦciens uolui congregare. filios tuos
quẽ admodũ gallina congregat pullos suos sub
alas tu noliusti. Si qͦd uoluit xp̃c mundꝰ uoluiss:
credere utiq & saluari potuiss Nonenĩ credere
potuit: quia noluit qͦd xp̃c uoluit. Et quia sua
eũ iudicatũ ñ dubitamꝰ cũ xp̃e dicat. Qui non

Expanded text:
agitur, quod illuminantur humiles peccatores, et justi superbi excaecantur. Istam discretionem, quam inter bona et mala opera hominum tenuit Christus et tenet, judicium appellavit. Alibi dictum est: Non misit Deus Filium suum in mundum ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . Hoc utique verum omnino creditur; non enim potest verum non esse quod Veritas loquitur. Vere Filius Dei non est in mundum missus a Patre ut mundum judicaret, qui ad hoc in mundum venit, ut mundus per ipsum salvaretur, si mundus voluisset. Sed quod voluit Christus, noluit mundus. Si voluisset mundus quod voluit Christus, in Evangelio ipse non diceret: Hierusalem, quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti? Si quod voluit Christus mundus voluisset, credere utique et salvari potuisset. Non enim credere potuit, quia noluit quod Christus voluit. Et quia sua eum judicatum non dubitamus, cum Christus dicat: Qui non
Abbreviated transcription (Latin):
ccłia semꝑ catholica. lib̾a. & casta. eẽ. debet.
Catholica: qr nec uendi debet nec emi. Lib̾a:
qr scłari potestati ñ debet subici. Casta: qr nulla-¬
tenꝰ debet munerib corrũpi. Quando enĩ ȩccł̃ia
uendit᷑ uł emit᷑: euacuat᷑ fide. qr qđ in cõparabile
factũ est adõ. ab homine cõparari posse estimat᷑.

Expanded text:
ia semper catholica, libera, et casta esse debet. Catholica, quia nec vendi debet, nec emi; libera, quia saeculari potestati non debet subjici; casta, quia nullatenus debet muneribus corrumpi. Quando enim Ecclesia venditur vel emitur, evacuatur fides, quia quod incomparabile factum est a Deo, ab homine comp
Abbreviated transcription (Latin):
uauer̃ mandatũ. Uos aũ quȩ in ep̃atu ur̃o nobis
ablata se. & quot & quantas fr̃s nr̃i qͥ ibi habitant
portauer̃ inuirias satis audistis: s aut noluistis
corrigere aut minime potiuistis. In suꝑ etiã de¬
cimas salinarũ ur̃arum quas monasteriũ patͥmo

Expanded text:
vaverunt mandatum. Vos autem quae in episcopatu vestro nobis vaverunt mandatum. Vos autem quae in episcopatu vestro nobis ablata sunt, et quot, et quantas fratres nostri, qui ibi habitant, portaverunt injurias, satis audistis, sed aut noluistis corrigere, aut minime potuistis. Insuper etiam decimas salinarum vestrarum, quas monasterium no
Abbreviated transcription (Latin):
uit in cruce. & suȩ sponsȩ eccłiȩ persemet ipsũ
dedit. ut homines alios ꝑpeccatũ factos diaboli
seruos. ipsa lib̾a lib̾os & dei filios faceret & suos qͥ
sibi diligent̃ serurent. & tãqͣm bone matͥ deuoti
filii humilit̾ obȩdirent. Tunc etiã ȩccłiȩ̨ castitas
sominino ꝑiclitat᷑. cũ corrũpit᷑ ipsa munerib & ex
casta & uirgine sponsa dñi. qͣsi mulier publica
ueracit̾ facta dinoscit᷑. Hoc enĩ est ꝓpriũ mere¬
tricis. ut sẽper sub p̃cio redigat᷑. ł xp̃c namq: pasto¬
bonꝰ. sponsam fidelẽ querit. respuit infidelem.
Lib̾am sibi sociat. abicit ancillã. Castã diligit:
odit corruptã.
alodiariꝰ apłice sedis & seruus: non facere
alii qđ non uult fieri sibi. Domini papȩ caliti
fuerat prȩceptũ.ut rerũ uindocinensis monaste¬
rii sic̃ earũ quȩ apłice sedis sunt proprię defenso¬
res essetis & adiutores. & alii qͥdã om̃s non u̾bo nec
lingua tantũ sed oꝑe & ueritate domini papę ser¬

Expanded text:
it in cruce, et suae sponsae aecclesiae per semet ipsum dedit, ut homines alios per peccatum factos diaboli servos ipsa libera liberos et Dei filios faceret, et suos, qui sibi diligenter servirent et tanquam bonae matri devoti filii humiliter obedirent. Tunc etiam aecclesiae castitas omnino periclitatur, cum corrumpitur ipsa muneribus et ex casta et virgine sponsa Domini quasi mulier publica veraciter facta dinoscitur. Hoc enim est proprium meretricis, ut semper sub precio redigatur. Haec tbonus sponsam fidelem quaerit, respuit infidelem, liberam sibi sociat, abjicit ancillam, castam diligit, odit corruptam. allodiarius apostolicae sedis et servus, non facere aliis quod non vult fieri sibi. Domini papae Calixti fuerat praeceptum ut rerum Vindocinensi monasterii, sicut earum quae apostolicae sedis sunt propriae, defensores essetis et adjutores. Et alii quidem omnes non verbo nec lingua tantum, sed opere et veritate, domini papae ser
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aut emit ill&: iudaicã auaritiã sectat᷑.
udas utiq cupiditate uendidit xp̃m qͥ est caput
ȩccłiȩ & udei auaritia emer̃ illũ. Quando uͦ eccłia
scłari potestati subicit᷑. quȩ ante dña erat ancilla
tis amittit. Hanc enim lib̾tatis cartã xp̃s uindica

Expanded text:
llam Iudaicam avaritiam sectatur. Iudas utique cupiditate vendidit Christum, qui est caput aecclesiae, et Iudei avaritia emerunt illum. Quando vero aecclesia saeculari potestati subicitur, quae ante domina erat ancilla tis amittit. Hanc enim libertatis cartam Christus vindica