comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ad p̃sentem. sed &iam ad futuram
uitã ꝑtinet Nullxs tã ꝑfectus in p̃senti
uita eẽ potest. ut omnem ueritatẽ cape¬
re possit. maximȩ cum apłs paulus
qui raptus usq ad tertiũ cęlũ fuerat.
dicat Ex parte enĩ cognoscim. & ex
parte ꝓphetamꝰ. Et psalmista. Existima¬
bam ut cognoscerẽ hoc labor ẽ ante me
Donec intrẽ inscũarium dĩ. & intellega
in nouissimis coꝵ docebit ergo uos om

Expanded text:
solum ad praesentem, sed etiam ad futuram vitam pertinet. Nullus tam perfectus in praesenti vita esse potest ut omnem veritatem capere possit, maxime cum apostolus Paulus, qui raptus usque ad tertium coelum fuerat, dicat: « Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus ; » et Psalmista: « Existimabam ut cognoscerem hoc, labor est ante me, donec intrem in sanctuarium Dei, et intelligam in novissimis
Abbreviated transcription (Latin):
misit. & nemo ex uobis interro¬
gat me quo uadis: et reliꝗͣ
requent̃ ab initio suę p̃dicatio¬
Inis dñs discipulos se diligere os¬
tendit. maxime tamen tunc af¬
fectum dilectionis eis exibuit. cũ
imminente passionis articulo. ꝑ
corporalẽ p̃sentiam ab illis recẽs¬
surus erat Sicut idem cuange¬
lista alibi manifestat cũ dicit
Dciensiłis quia uenit hora eius ut
transeat ex hoc mundo ad patrẽ
cũ dilexisset suos qui erant in
mundo. in sinẽ dilexit eos. Sicut
eni doctus pat̾ familias cum in
longinquã regionem ꝓfecturus
est. tunc maxime sibi subiectos
qualit̃ se ꝓuidere debea ẜ com
eis ostendere. dignatus. Est. ꝓcens
e quud mei
discipuli estis. si dilectionẽ habue¬

Expanded text:
 nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? » Et reliqua. Frequenter ab initio suae praedicationis Dominus discipulos se diligere ostendit, maxime tamen tunc affectum dilectionis in eis exhibuit, cum imminente passionis articulo, per corporalem praesentiam ab illis recessurus erat, sicut idem ipse evangelista alibi manifestat, cum dicit: « Sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos . » Sicut enim doctus paterfamilias, cum in longinquam regionem profectus est, tunc maxime sibi subjectos, qualiter se providere debeant, commeis ostendere dignatus est, dicens: s quia mei discipuli estis, si dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
guis. ꝓut sp̃s sc̃sdabat eloqui illis
Uarificauit etiam filiũ. cum p̃dica¬
tores filii tantis actalib: uirtutib
adornauit. ut uniuersus orbis ad
eius credulitatẽ concũrrer&
Quod aut ait. quia de meo accipi¬
& et adnuntiabit uobis. subaudi¬
endũ est de meo patre. Qui enĩ
de nullo sit de nullo ꝓcedit. solus
est prct̾ filius aũt ascipso non
esse dicit᷑. quia a patre natus est¬

Expanded text:
us sanctus dabat eloqui illis . » Clarificavit etiam Filium, cum praedicatores Filii tantis ac talibus virtutibus adornavit, ut universus orbis ad ejus credulitatem concurreret. Quod autem ait: « Quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, » subaudiendum est, de meo Patre. Qui enim de nullo fit, de nullo procedit, solus est Pater. Filius autem a seipso non esse dicitur, quia a Patre natus est
Abbreviated transcription (Latin):
culũ & in enigmate. tunc uidebimus
facie ad faciem Uel certe qđ ait do¬
cebit uos omnẽ ueritatẽ. id est diffun
quia patris & filii eiusdemq sp̃s scĩ
una est substantia & una diuinitas.
recte subdit᷑ Non eñi loquetur a
semetipso. Non loquetur sp̃s ses aseip¬
so. quia apatre & filio ꝓcedit. Et quib
una est essentia atq unanatura. non
possunt diuidi. ut unꝰ sine altero loqua¬
scilic& a patre a quo est non tempora¬
liter. sed gernalit̾ Non uisibiliter.
sed inuisibilit᷑. Loqui enim spiritui
sc̃õ est. occulta inspiratione mentes
nr̃as docere iuxta qđ dñs alibi ait
Dp̃s ubi uult spirat & uocẽ rius audis.
et nescis unde ueniat aut quo uadat

Expanded text:
culum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . » Vel certe quod ait: « Docebit vos omnem veritatem, » id est, diffunquia Patris, et Filii, ejusdemque Spiritus sancti una est substantia et una divinitas, recte subditur: « Non enim loquetur a semetipso. » Non loquetur Spiritus sanctus a seipso, quia a Patre et Filio procedit, et quibus est una essentia atque una natura, non possunt dividi, ut unus sine altero loquascilicet a Patre, a quo est non temporaliter, sed aeternaliter: non visibiliter, sed invisibiliter. Loqui enim Spiritui sancto est occulta inspiratione mentes nostras docere, juxta quod Dominus alibi ait: « Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat
Abbreviated transcription (Latin):
magis mundũ qua creatorẽ deum
diligunt. De quo dñs ait Uenit
ad me princeps huius mundi. & in
me non habet quicquã Princepser¬
go mundi ĩa iudicatus ẽ. quia ꝑ dĩ
p̾sentiam a cordib fideliũ cius potes¬
tas expulsa est Sicut dñsait Nunc
eos de iudicio. quos exemplo damp¬
nati angłi. ne contra dm̃ suꝑbire
audeant terretic̃ iudas apłs ait¬

Expanded text:
atorem Deum diligit, de quo Dominus ait: « Venit enim princeps hujus mundi, et in me non habet quidquam . » Princeps ergo mundi jam judicatus est, quia per Dei praesentiam a cordibus fidelium ejus potestas expulsa est, sicut Dominus ait: « Nueos de judicio, quos exemplo damnati angeli, ne contra Deum superbire audeant, terret, sicut Judas apost
Abbreviated transcription (Latin):
sideranti uultũ natiuitatis suc
inspeculo Considerauit enĩ se
& abiit & statĩ oblitus est qualis fuerit
Mulicrũ mos est inspeculo se considerã¬
re. ut seualeant adornare. qualiter
uiris suis placere possint Ita animas
nostras oportet nos sollicite considera¬
re inspeculo euangłii. & eius ꝑpendere
dicta. quid exinde ornamenti in adim¬
nr̃is in ꝑfecto oͥpere euangelii habea¬
mus ademptũ: om̃i sollicitudine festi¬
nobis i&ip̾sis ornamentũ exidere in

Expanded text:
nativitatis suae in speculo. Consideravit enim se et abiit, et statim oblitus est qualis fuerit. » Mulierum mos est in speculo se considerare, ut se valeant adornare, qualiter viris suis placere possint. Ita animas nostras oportet nos sollicite considerare in speculo Evangelii, et ejus perpendere dicta, quid exinde ornamenti in adimnostris imperfecto opere Evangelii habeamus adeptum, omni sollicitudine festiis ornamentum exhibere in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ad nuntiabit uobis. patet iuxta
lnter̃a. quia frequent̃ fidelib sp̃s sc̃s
futura adnuntiauit: quib: mysteriũ
ꝓphetandi dedit Sed quod cunctis
fidelib generalit̃ conuenit. sp̃s sc̃s futu¬
ra adnuntiat. quia om̃s quos repleue¬
rit. adamandam uitam & erña quę
futura est inflammat De quo adhuc
subdit᷑ Ille me clarificabit Parifi¬
cauit sp̃s scs̃ filiũ. quando omnẽ ti¬
morẽ a cordib apłoꝵ expulit. & ad

Expanded text:
vobis, » Patet juxta litteram, quia frequenter fidelibus Spiritus sanctus futura annuntiavit, quibus mysterium prophetandi dedit. Sed quod cunctis fidelibus generaliter convenit, Spiritus sanctus futura annuntiat: quia omnes quos repleverit, ad amandam vitam aeternam quae futura est inflammat. De quo adhuc subditur: « Ille me clarificabit. » Clarificavit Spiritus sanctus Filium, quando omnem timorem a cordibus a
Abbreviated transcription (Latin):
neq altitudo. neq: ꝓfundum.
neq alia creatura poterit nos
separare a caritate xp̃i. quȩ est
dulo nr̃ȩ fragilitatis in p̃senti
uita cũ apłis contristari non
renuerimus adila in effabile
gaudiũ qđ ille ꝯmittebat que¬
nire merebĩmur quando in¬
troibim in conspectu dñiiri
exultatione. Quia ut ait
& consclationisesi com pati¬
ur. & conregnabimꝰ Quod
gardiĩ nemo tolletnobis: qui
mulla uametas. nulla tristim¬
a nullus metus mortis inte
nalgutia inaeniri poterit. e
sicut ait scriptura gaudiũ & lȩti¬
tiam obrinebunt. qui redempti fue¬
rint adño. & uenient insion lȩtan¬
tes. et lętĩtia sempĩterna suꝑ capita

Expanded text:
ltitudo, neque profundum, neque alia creatura poterit nos separare a charitate Dei, quae est modulo nostrae fragilitatis in praesenti vita cum apostolis contristari non renuerimus, ad illud ineffabile gaudium quod ille promittebat, pervenire merebimur, quando introibimus in conspectu Domini in exsultatione: quia, ut aitet consolationis: et si compatimur, et conregnabimus . » Quod gaudium nemo tollet a vobis, quia nulla varietas, nulla tristitia, nullus metus mortis in aeterna laetitia inveniri poterit; sed, sicut ait Scriptura, gaudium et laetitiam obtinebunt qui redempti fuerint a Domino, et convenient in Sion laetantes, et laetitia s
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ. & loquebant᷑ uerbũ dei
cũ fiducia Clarificauit &iam:
sp̃s sc̃s filium. quando ab comissus
sic̃ fuerat ꝓmissus die pente costes.
scientiam om̃ium linguarũ apłis
tribuit Unde in actib apłoꝵ¬

Expanded text:
Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiducia . » Clarificavit etiam Spiritus sanctus Filium, quando ab eo missus, sicut fuerat promissus, die Pentecoste, scientiam omnium linguarum apostolis tribuit. Unde in Actibus apo
Abbreviated transcription (Latin):
abolũ iam iudicatũ ostendisset dicens.
uidebã satanan sicut fulgur de cęlo
cadentẽ. magis. sub eius durissima ser¬
uitute manere uoluer̃. quã ad libera¬
toris leue uigũ transire Sed qđ dñs
ꝑ semetipsũ in una gente iudȩoꝵ fecit.
hoc sp̃m scm̃ ꝓmittit facturũ in uni¬
uersas gentes. ꝑ p̃dicationem apłoꝵ.
Rcdarguit enĩ sp̃s sẽs mundum. idest
mundi amatores de peccato. quan¬

Expanded text:
ostendisset, dicens: « Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem , » magis sub ejus durissima servitute manere voluerunt, quam ad liberatoris leve jugum transire. Sed quod Dominus per semetipsum in una gente Judaeorum fecit, hoc Spiritum sanctum promittit facturum in universas gentes per praedicationem apostolorum. Redarguit enim Spiritus sanctus mundum, id est mundi amatores, per a
Abbreviated transcription (Latin):
diuina factis nos adimpleresi
one ut audistis. hortat᷑ dicens
Istote aũt factores uerbi & non au¬
ipsos Eactores uerbi sunt. qui
tes aũt sunt. qui uersantꝰ aliis
reb desiderantes euangeliũ au¬
dire. sed non implere: Siue qui
abscondit asacerdote diuino me¬
dico suorũ uulnera peccatorũ.
nec ea ad sua uult aperiri salu¬
tem N ec scriptura. nec sacer¬
dote. sed sem& ipsũ fallit. dũ
non dĩ. sed di aboli sequit᷑ uolun¬
tate. De quib subdit᷑. Quia

Expanded text:
 divina factis nos oportet adimplere, sone, ut audistis, hortatur, dicens: « Estote autem factores verbi, et non au» Factores verbi sunt, qui tes autem sunt, qui versantur in aliis rebus, desiderantes Evangelium audire, sed non implere, sive qui abscondit a sacerdote divino medico suorum vulnera peccatorum, nec ea ad suam vult aperire salutem. Nec Scripturam, neque sacerdotem, sed semetipsum fallit, dum non Dei, sed diaboli sequitur voluntatem, de quib
Abbreviated transcription (Latin):
At iterũ Nemo ascendit in cęlũ. nisi
ĩqui descendit de cęlo. filius hominis
qui est in cęlo Quod aut subiungit
& nemo ex uobis interrogat me
quo uadis. tale est acsi diceret: Tã
lucida & p̃clara erit ascensio mea
ut nullus ur̃m indĩgeat me inter¬
rogare quo uadã. uidentib cunctis
qđ cęlũ ascendam. Nam cũ supe¬

Expanded text:
t iterum: « Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo. Filius hominis qui est in coelo . » Quod autem subjungit « Et nemo ex vobis interroget me: Quo vadis? » tale est ac si diceret: Tam lucida et praeclara erit ascensio mea, ut nullus vestrum indigeat me interrogare quo vadam, videntibus cunctis quod coelum ascendam. Nam cum supe
Abbreviated transcription (Latin):
Poterat utiq Sed quam diu apłi
dm̃ hõminẽ secum conuersan¬
tem. conuestentẽ. collo quentẽ
habebant. cius p̃sentia delectati
minus adsciendam diuinitatẽ
oculos mentis erigebant Post¬
quam aũt dominicũ corpus
ad patris dexteram collocatũ
nouer̃. illo totum suum deside¬
rium transtuler̃ quo caput p̃¬
cessisse cognouer̃ Iuxta illud
qđ alibi a dño dicit᷑ Ubi est
thesaurus tuus. ibi est & cor
tuum. Et iterũ Ubi fuerit cor¬
pus. illuc congregabunt & a
quile Et ideo tanto ꝑfectius
scm̃ spm̃ post ascensionem ac¬
cipere uisibilit̾ meruer̃. quan¬
to in eius amore amplius ex¬
arserunt. Et hoc est qđ ait
siego non abiero para cletus
non ueni & aduos. Bene aut
sp̃s sc̃s parachȩtus nominat᷑

Expanded text:
Poterat utique. Sed quandiu apostoli Deum hominem secum conversantem, convescentem, colloquentem habebant, ejus praesentia delectati, minus ad sciendam divinitatem oculos mentis erigebant. Postquam autem Dominicum corpus ad Patris dexteram collocatum noverunt, illo totum suum desiderium transtulerunt, quo caput praecessisse cognoverunt, juxta illud quod alibi a Domino dicitur: « Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum ; » et iterum: « Ubi fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae . » Et ideo tanto perfectiusctum post ascensionem accipere visibiliter meruerunt, quanto in ejus amore amplius exarserunt: et hoc est quod ait. « Si ego non abiero, Paracletus non veniet ad vos. » Bene autem Spiritus paracletus nominatur,
Abbreviated transcription (Latin):
mis in pharaone. in egxpto. in ma¬
rirubro & in ipso is rahelitico popu¬
lo in desertoUnde psalmo graphus
canit. Iratus est furore dñs in po¬
pulo suo Et multis locis legimꝰ. u¬
bi ira dĩ quę semꝑ iustissimo fit
examine. reetissima operat᷑ iusti¬
tiam Prop̃t quod abicientes om¬
nem immunditiã. & ab undantia¬
ternũ expectans debitũ. honorẽ
parentib: reddit. nec cruentꝰ ho¬
micidio. nec fornicatione turbatꝰ.
nec furto fraudulentꝰ. nec menda¬
cio duplicatus. nec rei uel luxuri¬
is aliene concupiscentia sordĩdatꝰ.
Nec in suis &iã reb aut luxuria
ꝑfluat. aut arescat auaritia Non
sit contentiosus. non sit contu me¬
liosus non maledic. Uendat postre¬
mo om̃a sua. det pauperib & sequa¬
tur dm̃. atq inthesauro cȩlesti radi¬

Expanded text:
mis, in Pharaone, in Aegypto, in mari Rubro, et in ipso Israelitico populo in deserto. Unde Psalmographus canit: « Iratus est furore Dominus in populum suum , » et multis in locis legimus, ubi ira Dei, quae semper justissimo fit examine, rectissimam operatur justitiam. « Propter quod abjicientes omnem immunditiam. » Alii in hocertus exspectans, debitum honorem parentibus reddens, nec cruentus homicidio, nec fornicatione turpatus, nec furto fraudulentus, nec mendacio duplicatus, nec rei vel uxoris alienae concupiscentia sordidus; non in suis etiam rebus aut luxuria diffluat, aut arescat avaritia; non sit contentiosus, non sit contumeliosus, non maledicus; vendat postremo omnia sua, et det pauperibus, et sequatur Christum, atque thesauro coelesti radi
Abbreviated transcription (Latin):
totus in maligno positus est Sed
ambratica atq fumatica eoꝵ
letitia in tristitiã uertit᷑. quia
sic̃ ait beatꝰ iob ducunt in
bonis dies suos. et inpuncto
ad inferna descendunt. Qui¬
b dñs at in euangelio Ue
quiridetis quia plorabitis: Qui
tur. uosaut confundemini
Icce serui mei exultabunt in lę¬
titia. uos aut clamabitis pre
dolore cordis. & p̃ contritione
sp̃s ur̃i ululabitis Iustorum
aũt breuis tristitia in &erna
letitiã conuertet᷑. quando mor¬
tale hoc induetͬ immortali¬
tate. & corruptibile hoc indu¬
et᷑ in corruptione t qui mo¬
do seminant in lacrimis tunc
ingaudio metent. & quando¬
s implebit᷑ illud qđ dñs dic̃¬

Expanded text:
totus in maligno positus est . » Sed umbratica atque fumatica eorum laetitia in tristitiam vertitur, quia sicut ait beatus Job: « Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt , » quibus Dominus ait in Evangelio: « Vae qui ridetis, quia plorabitis , » qtur, vos autem confundemini. Ecce servi mei exsultabunt in laetitia, vos clamabitis prae dolore cordis, et prae contritione spiritus vestri ululabitis . » Justorum autem brevis tristitia in aeternam laetitiam convertetur, quando mortale hoc induetur immortalitate, et corruptibile hoc induetur incorruptione. Et qui modo seminant in lacrymis, tunc in gaudio metent. Et quando implebitur illud quod D
Abbreviated transcription (Latin):
Sed selendũ quia gaudiũ quod
de eius resurrectione et ascen¬
sione ꝑceper̃: nulla tristitia.
nulla ꝑsequtio. nulla angustia
ab cis auferre potuit. quin potĩ¬
us ut scriptura refert ibant
gaudentes a conspectu concilii
dicentes. dignos se esse ꝓ nomĩ¬
ne iħu contumelias pati Vinde
& unus eoꝵ gratulabunda uo
existimate fr̃s cum in tempta

Expanded text:
sciendum quia gaudium quod de ejus resurrectione et ascensione perceperunt, nulla tristitia, nulla persecutio, nulla angustia ab eis auferre potuit, quin potius ut Scriptura refert ibant gaudentes a conspectu concilii, dicentes « dignos se esse pro nomine Jesu contumelias pati . » Unde et unus eorum gratulabundus existim
Abbreviated transcription (Latin):
rat primũ loqui uerbũ dei. sed quia
repellitis illud et indignos uos iudi¬
catis & erna uita. ecce conuertimur
ad gentes Et pulchrȩ in primordio
diis peccatum incredulitatis quasi
speciale posuit. quia sicut fides o¬
rigo est om̃ium uirtutũ. sic incre¬
dulitas fundamentũ omnium ui¬
tioꝵ Et sicut iustus ex fide uiuit.
sic qui non credit. iam iudicatus est
De iustitia uero. quia adpatrẽ uado
& ĩa non uidebitis me dicut iusti¬
tia apłorũ in eo maximę comꝓba
ta est. qđ eum quẽ humilẽ homi¬
nem uider̃. sublimem dm̃ credide¬
runt. sic & iustitia ceterorum fi¬
deliũ in hoc laudabilis apparet.
quod eum quẽ corporaliter non
uident. mente diligunt & credunt
Vnde bene dicit᷑. De iustitia uero.
quia ad patrẽ uado. & iam non ui¬
debitis me Quod est dicere Non
me uidebitis mortalẽ. corruptibi¬
lem. esuriente. sitientem. qualẽ
torũ De iustitia ergo redarguit.
illos sp̃s sc̃s quos iustorũ bona¬
opera imitaripigit. qui cum dm̃ cor¬

Expanded text:
i Verbum Dei, sed quia repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . » Et pulchre in primordio Dominus peccatum incredulitatis, quasi speciale posuit: quia sicut fides origo est omnium virtutum, sic incredulitas fundamentum omnium vitiorum: et sicut justus ex fide vivit, sic qui non credit jam judicatus est. « De justitia vero, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. » Sicut justiti eum quem humilem hominem viderunt, sublimem Deum crediderunt: sic et justitia caeterorum fidelium in hoc laudabilis apparet, quod eum quem corporaliter non vident, mente diligunt et credunt. Unde bene dicitur. « De justitia vero, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. » Quod est dicere: Non me videbitis mortalem, corruptibilem, esurientem, sitientem, qualem torum. De justitia ergo redarguit illos Spiritus sanctus, quod justorum bonaopera imitari piget, qui cum Deum cor
Abbreviated transcription (Latin):
tem meagi et eripe me Uidit er¬
go apłos dñs. quando eos de an¬
gustus quas decius passione sustinu¬
erant liberauit. Siue certe quod ait
ui debo uos. tale est acsi dsceret ꝑtro¬
picãs bocattonẽ. uidere uos̃ faciam¬
U AsErc henim deuil dict᷑. quandosutꝰ
nos uideamꝰ inluminate Sicut et
cognoscere dicit᷑. quando ut cõgnos¬
cansꝰ facit. uelut ipse ait abrahȩ
Tunc cognoui qđ timeas dm̃. i dest
cognoscere te feci Quod aũt ait
& gaudebit cor urm. dat intelli¬
gi. quia gauisum est cor discipu¬
lorum qđ de eius passione fuerat
contristatũ. quando eũ amortu¬
is resurrexisse uiderunt Et ad¬
huc uberiori gaudio sunt iocun¬
dati. quando hominẽ deo coniunc¬
tum conlaudantib angłis in cȩ¬
lis ascendisse conspexer. sicut¬

Expanded text:
tem meam, et eripe me . » Vidit ergo apostolos Dominus, quando eos de angustiis quas de ejus passione sustinuerant, liberavit. Sive certe quod ait: « Videbo vos » tale est ac si diceret per tropicam locutionem: Videre vos faciam. Videre enim Deus dicitur, quando ut nos videamus illuminat, sicut et cognoscere dicitur, quando ut cognoscamus facit, velut ipse ait Abrahae. « Nunc cognovi quod timeas Deum , » id est, cognoscere te feci. Quod autem ait: « Et gaudebit cor vestrum » datur intelligi, quia gavisum est cor discipulorum, quod de ejus passione fuerat contristatum, quando eum a mortuis resurrexisse viderunt. Et adhuc uberiori gaudio sunt jucundati, quando hominem Deo conjunctum, collaudantibus angelis, in coelos ascendisse conspexer
Abbreviated transcription (Latin):
qui assumptꝰ esta uobis in celũ. sic
ueni& quemad: uidistiscũ euntẽ
in cęlũ Et quia nõuerat dñs quod
hȩc sua uerba tanto maiorẽ tristiti¬
am in cordib apłoꝵ generarent.
quanto se uicinius ab eis recessurũ
p̃dicebat. adiunxit dicens Sed qui¬¬
a hȩc locutus sũ uobis. tristitia im¬
pleuit cor urm Nec eñ absq
graui merore eius absentiam cor¬
poralem audire poterant. cuius
gra de mundo electi erant. cuius
doctrina instruebant᷑. cuius sermo¬
nib: informabant᷑. cuius miraculis
iocundabant᷑ Et quẽ obicem et
defensorẽ in om̃ib sentiebant. si ne
magno dolore ab eo separari non
poterant Vnde cũ suam passionẽ
alibi p̃dicero. ꝓ hibere uolens cũ
petrus. aiebat Propitius esto fibi
dñe. non fiat istudIon enini
decet ut filius dei gustet mortẽ
It cũ in ultima cęna recumbens di¬

Expanded text:
obis in coelum, sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . » Et quia noverat Dominus quod haec sua verba tanto majorem tristitiam in cordibus apostolorum generarent, quanto se vicinius ab eis recessurum praedicebat, adjunxit, dicens. « Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. » Nec enim absque gravi moerore ejus absentiam corporalem audire poterant, cujus gratia de mundo electi erant, cujus doctrina instruebantur, cujus sermonibus informabantur, cujus miraculis jucundabantur. Et quem obicem et defensorem in omnibus sentiebant, sine magno dolore ab eo separari non poterant. Unde cum suam passionem alibi praediceret, prohibere volens eum Petrus, aiebat: « Propitius esto tibi, Domine, non fiat istud; non enim decet ut Filius Dei gustet mortem . » Et cum in ultima c
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Sit aũt om̃is homo ue¬
lox ad audiendũ. tardus aũt ad
loquendũ Stiebat eñi apłs cos
ad quosi epłas mittebat. primatũ
uerbi uoluisse tenere. & docere
plus quã doceri. ideo admonet
eos humilitatẽ seruare ueloci¬
tas enĩ audiendi. facit hominem
docibilẽ Tarditas uero loquen¬
di. mansuctũ: Cardus ad iram
Quod naturalit̃ accidit. penitus
uitare non potuit Tarditatẽ
interdixit. quia ira dilata decres¬
cit Aliter Fardus aũt adirã.
idest secundũ legem ueteris testa¬
menti ad uin dictã Lex enim
oculũ ꝓ oculo. dentẽ ꝓ dente
Ira enĩ uiri. iustitiã dei non ope¬
ratur. Iram uiri dicit. ir̃a homi¬
nis. quę secundũ testamenti uete

Expanded text:
it autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum. » Sciebat enim apostolus eos ad quos epistolas mittebat, primatum verbi voluisse tenere, et docere plusquam doceri: ideo admonet eos humilitatem servare. Velocitas enim audiendi facit hominem docibilem: tarditas autem loquendi mansuetum. « Tardus ad iram. » Quod naturaliter accidit, penitus vetare non potuit. Tarditatem indixit, quia ira dilata decrescit. Aliter: Tardus ad iram, id est secundum legem Veteris Testamenti ad vindictam. « Lex enim,oculum pro oculo, dentem pro dente. « Ira enim viri justitiam Dei non operatur. » Iram enim viri dicit iram hominis, quae, secundum Testamenti Vete
Abbreviated transcription (Latin):
us fuerit uiuet Illa aũt natiui¬
tas multo felicior est ista. quia
prima natiuitate terris nascie¬
mur morituri. secunda uero.
cęlo nascimur sine fine uicturi
Lanentes cũ psalmista Melior
est dies una in atriis tuisduꝑ milia
Ixponens aut dñs quid in similitu¬
dine. quã de muliere ꝓposuerat in¬

Expanded text:
us fuerit, vivet . » Illa autem nativius fuerit, vivet . » Illa autem nativitas multo felicior est ista, quia prima nativitate terris nascimur morituri, secunda vero coelo nascimur sine fine victuri, canentes cum Psalmista: « Melior est dies una in atriis tuis super millia . » Exponens autem Dominus quid in similitudine quam de muliere p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗm priora transier̃ De quorũ
spiritali letitia &iã ꝑ psalmistã
dicit᷑ Exultabunt scĩ in gła.
letabunt᷑ in cubilib suis Tanta
enĩ ibi erit securitas. ut etiam
morti insultenti dicentes
Ubi est mors aculeus tuus. ubi ẽ
contentio tua Ubi est sum¬
mauita. imago mortis non¬
erit ulla. Quia qui nunc pug¬
nant in certamine. tunc coro¬
nabunt᷑ in remuneratione
cum anima fidelis ad futuram
uita transitQuia sic̃ consue¬
ta narratione nasci dicimur
cũ de utero matris inmundũ
ꝓgrẽdimur. sic fidelis anima
spiritalit̃ nascicredit᷑. quando
de erumna p̾sentis uitȩ. ad bea¬
ta uita transire meret᷑ Vnde
mos ecclesiasticus obtinuit. ut
dies beatorũ martirũ siue con¬
fessorũ quib de hac uita migra¬
uerunt. non funebria. sed na¬
talicia uocemꝰ Quia tunc fe¬
licius uiuere coeperunt. cum
ꝑ mortis umbrã ad uitam ȩter¬
nam ꝑuenire meruer̃ Quã
uit̾a dñs fidelib ꝓmittĩt dicens
Qui credit in me: etiã si mortu¬

Expanded text:
De quorum spiritali laetitia etiam per Psalmistam dicitur: « Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis . » Tanta enim ibi erit securitas, ut etiam morti insultent, dicentes: Ubi est mors aculeus tuus? Ubi est contentio tua? Ubi est summa vita, imago mortis erit nulla: quia qui nunc pugnant in certamine, tunc coronabuntur in remuneratione.cum anima fidelis ad futuram vitam transit: quia sicut consueta narratione nasci dicimur, cum de utero matris in mundum progredimur, sic fidelis anima spiritaliter nasci creditur, quando de aerumna praesentis vitae ad beatam vitam transire meretur. Unde mos ecclesiasticus obtinuit ut dies beatorum martyrum sive confessorum, quibus de hac vita migraverunt, non funebria, sed natalitia vocemus: quia tunc felicius vivere coeperunt, cum per mortis umbram ad vitam aeternam pervenire meruerunt. Quam vitam Dominus fidelibus promittit, dicens: « Qui credit in me, etiamsi mortu
Abbreviated transcription (Latin):
Per multas tribulationes oportet nos
intrare in regnũdi Ad cuius mulie¬
ris menbra nouerat se apłs ꝑtine¬
re. cũ spiritalium filiorũ lapsum
gemebunda uoce deflebat dicens
sic ȩcła cum fideliũ animas ad ȩter¬
nam uitã transmittit gratulatur
Demꝑ enĩ inter pressuras tribulati¬
onum. subleuat᷑ spe premiorum
illud apłi in memoriam redũ¬
cens Non enĩ condigne passiones
sunt huius temporis ad futura
głam quȩ reuelabit᷑ in nobis Qua¬
le aũt quantumue ibi sit gaudiũ.
est homo in mundũ Tanta enĩ
gła datur scĩs. ut non solũ de fu¬
turo nihil timeant. sed &iam
p̃teritarum pressurarũ obliuis¬
cantur icut ꝑ iohannem in
a pocalipsi dicit᷑ Ab sterget
deus omnẽ lacrimã ab oculis

Expanded text:
s intrare in regnum Dei . » Ad cujus mulieris membra noverat se Apostolus pertinere, cum spiritualium filiorum lapsum gemebunda voce deflebat, dicenssic Ecclesia, cum fidelium animas ad aeternam vitam transmittit, gratulatur. Semper enim inter pressuras tribulationum sublevatur spe praemiorum, illud Apostoli in memoriam reducens: « Non enim condignae passiones sunt hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . » Quale autem quantumve ibi sit gaudium, est homo in mundo. » Tanta enim gloria datur sanctis, ut non solum de futuro non timeant, sed etiam praeteritarum pressurarum obliviscantur, sicut per Joannem in Apocalypsi dicitur: « Absterget Deus omnem lacrymam ab oculis
Abbreviated transcription (Latin):
betis Iterũ aũt uidebo uos. & gau¬
debit cor ur̃m. et gaudium urm̃
nemo tollet a uobis Ac si dicer&
Sicut mulier cũ parit tristitiam
habet. sic uos de mea passione
contristabimini: Et sicut mulier
nato puero gaudet. sic uos mea
resurrectio letificabit Ded quid
est quod ait iterum aũt uidebo
uos: Numquid aliquo interual¬
lo temporis ab eius uisione abscon¬
dimur. cuius oculis nuda & aꝑta
sunt. om̃a: Non Sed quod ait ui
pidebo uos. tale est acsi dixisset
Lruam uos de tribulatione: & libe¬

Expanded text:
gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. » Ac si diceret: Sicut mulier, cum parit, tristitiam habet, sic et vos de mea passione contristabimini: et sicut mulier nato puero gaudet, sic vos mea resurrectio laetificabit. Sed quid est quod ait: « Iterum autem videbo vos? » Nunquid aliquo intervallo temporis ab ejus visione abscondimur, cujus oculis nuda et aperta sunt omnia? non; sed quod ait: « Videbo vos, » tale est ac si dixisset: Eruam
Abbreviated transcription (Latin):
qđ accepti mulier abscondit infa¬
rin& sata tria. donec fermentaret᷑
totu Quia ȩccła doctrina scĩ eu¬
angelii in trib partib mundi se¬
minauit. asia. africa curopa do¬
nec fermentaret᷑ totũ. id est donec
totũ genꝰ humanũ p̃dicationẽ xp̃i
audir& De qua etiã ꝑ salomo¬
nẽ dicit᷑ Mulierem fortem quis
in ueniet : ꝓcul & de ultimis fini¬
b prȩtiũ eius Confidit inea cor
uiri sui. et spoliis non indigebit
In cuius tẏpo uel figura regina
saba a finib terrȩ uenit in hierł.
audire sapientiam salomonis. Sed
hȩc mulier cũ parit tristitia hab&.
quia uenit hora eius. quia scã eccła

Expanded text:
acceptum mulier abscondit in farinae satis tribus, donec fermentaretur totum , » quia Ecclesia doctrinam sancti Evangelii in tribus partibus mundi seminavit, Asia, Africa, Europa, donec fermentaretur totum, id est donec totum genus humanum praedicationem Christi audiret. De qua etiam per Salomonem dicitur: « Mulierem fortem quis inveniet? procul et de ultimis finibus pretium ejus: confidit in ea cor viri sui, et spoliis non indigebit . » In cujus typo vel figura regina Saba a finibus terrae venit in Jerusalem audire sapientiam Salomonis. Sed haec mulier cum parit, tristitiam habet, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m scm̃ qui datus est nobis
dicebat: Petite & accipietis. ut
gaudiũ meũ in uobis sit. et gau¬
dium ur̃m implext᷑ Huius in¬
eftabilis gaudie qđ nemo ab apłes

Expanded text:
m sanctum, qui datus est nobis dicebat: « Petite et accipietis ut gaudium meum in vobis sit, et gaudium vestrum impleatur . » Hujus ineffabilis gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
cerner& eũ crucifigi qui grauis
erat & iam eis aduidendũ. exis¬
timantes nomen eius eẽ deletũ
Ded nũ quid semꝑ rȩꝓbi letabunt᷑.
& electi contristabunt᷑. Non
Dicã quid dicat. tristitia ur̃a uer¬
tet᷑ ingaudiũ Sed tristitia apłoꝵ
uersa est in letitiã. quando sic̃¬
lucas ait. gauisi sunt discipuli.
uiso dño. Et contra falsa lȩtitia
iudeoꝵ commutata est in tristi¬
tiam. intantũ ut eius resurrec¬
tione audita. militib pecunia
ꝓmitterent dicentes. Dicite quia
nobis dormientib uener̃ discipu¬
li eius & furati sunt corpus eius
Et si hoc auditũ fuerit ap̃side.
nos suadebimꝰ er & securos uos
faciemꝰ. Sed quia partẽ huius
lectionis superius generalit ad
uni uersalẽ ecłam ꝑtinere diximꝰ
suis uerbis dñs fidelib luctũ &
fletũ indicit. quib ait: Amen¬

Expanded text:
cerneret eum crucifigi, qui gravis cerneret eum crucifigi, qui gravis erat etiam eis ad videndum, existimantes nomen ejus esse deletum. Sed nunquid semper reprobi laetabuntur, et electi contristabuntur? non. Dicam quid dicat: « Tristitia vestra vertetur in gaudium. » Sed tristitia apostolorum versa est in laetitiam, quando, sicLucas, gavisi sunt discipuli viso Domino. Econtra laetitia Judaeorum commutata est in moestitiam, in tantum ut ejus resurrectione audita, militibus pecuniam promitterent, dicentes: « Dicite quia nobis dormientibus venerunt discipuli ejus nocte, et furati sunt corpus ejus, et si hoc auditum fuerit a praeside, nos suadebimus ei, et securos vos faciemus . » Sed quia partem hujus lectionis superius generaliter ad universalem Ecclesiam pertinere diximus, suis verbis Dominus fidelibus luctum et fletum indicat, quib
Abbreviated transcription (Latin):
sionib. que tam facile occulta
suarũ cogitationũ uidebant
dinoscere Unde et subditur
Lognouit aũt iħs quia uolebant
eum interrogare. & dix̃ eis¬
De hoc queritis int̾ uos quia dixi
modicũ & non uidebitis me. et
iterum modicũ et ui debitis me.:
Ac si diceret. Si hoc uos conturbat.
et uras mentes sollicitat. quia dixi
modicũ & non uidebitis me. Adhuc
audite. Amen amendico uobis.
quia plorabitis. & flebitis uos.
Mundus aut gaudebit. uos aut̃ con¬
tris tabim. sed tristitia ur̃a uer¬
tet᷑ ingaudiũ Elebant & enim a¬
matores xp̃i. cum eum quẽ sine
culpa inmundo conuersari con¬
spexerant. quasi reũ comp̃hendi
ligari. flagellari atq crucifigi¬
uiderunt Neq enĩ sine graui
dolore uel fletu eius mortem
uidere poterant. cuius uitam
imio amore dilexerant Quẽ¬
q: prius mortuos suscitare uide¬
rant. mortuum uidebant At
econtra mundus gaudebat. idẽ
iudeoꝵ populus qui ꝓp̃t mundi
amorẽ recte mundus uocat᷑ cũ

Expanded text:
sionibus, quem tam facile occulta sionibus, quem tam facile occulta suarum cogitationum videbant dignoscere. Unde et subditur: « Cognovit autem Jesus quia volebant eum interrogareDe hoc quaeritis inter vos quia dixi: Modicum et non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. » Ac si diceret: Si hoc vos conturbat, et vestras mentes sollicitat quia dixi: Modicum et non videbitis me, adhuc audite: « Amen, amen dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. » Flebant enim amatores Christi, cum eum quem sine culpa in mundo conversari conspexerant, quasi reum comprehendi, ligari, flagellari, atque crucifigividerunt. Neque enim sine gravi dolore vel fletu ejus mortem videre poterant, cujus vitam nimio amore dilexerant: quemque prius mortuos suscitare viderant, mortuum videbant. At econtra mundus gaudebat, id est Judaeorum populus, qui propter mundi amorem recte mundus vocatur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Et ipsi nihil horũ intellexer̃ Erat
enĩ uerbum istud absconditũ ab
eis. et non intellegebant quȩ dice¬
bant᷑ Quare : quia quẽ pati ñ
optabant. ut pati poss& non intel¬
li gebant.ded quia querelas suas¬
non ad callida argumenta conuer¬
terunt. sed pium magistrũ humi¬
liter interrogare disposuerunt.
ille qui cordis est scrutator eorũ
cogitationes p̃ueniens. ante quã
inter rogaret᷑ respondit Ut qui in
multis se dm̃ esse ostendit. &i am
in cordiũ inspectione se deum ẽẽ
declararetallũ scilic& de quo scrip¬
tum ẽ Dñs nouit cogitationes ho¬
minũ : qm̃ uane sunt Et psalmis¬
ta Intellexisti cogitationes meas
de longe Et iterũ Cogitatio homi¬
nis confitebit᷑ tibi Et salomori
Iu dẽ solus nosti corda filiorũ homi¬
num. Et iterũ. Quȩ sunt in
corde hominũ. oculi tui uide̾nt
dñe Et rursus homo uidet
infacie. ds̃ aũt in corde. Siue
cogitati ones eorum p̃uenire
uoluit. ut ostenderet eis non
debere dubitare ex eius ꝓmis¬

Expanded text:
t enim verbum istud absconditum ab eis, et non intelligebant quae dicebantur. » Quare? quia quem pati non optabant ut pati posset non intelligebant. Sed quia querelas suas ad callida argumenta non converterunt, sed pium magistrum humiliter interrogare disposuerunt, ille, qui cordis est scrutator, eorum cogitationes praeveniens, antequam interrogaretur, respondit, ut qui in multis se Deum esse ostendit, etiam in cordium inspectione se eum esse declararet, illum scilicet, de quo scriptum est: « Dominus novit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt ; » et Psalmista: « Intellexisti cogitationes meas de longe ; » et iterum: « Cogitatio hominis confitebitur tibi ; » et Salomon: « Tu Deus solus nosti corda filiorum hominum ; » et iterum: « Quae sunt in corde hominum, oculi tui viHomo videt in facie, Deus autem in corde. » Sive cogitationes eorum praevenire voluit, ut ostenderet eos non debere dubitare ex ejus promis
Abbreviated transcription (Latin):
in gaudiũ In conuallenamq
la crimarũ positi. sarcina pecca¬
torũ grauati. non solũ ꝓ remit¬
tendis peccatis deflent. sed &iã
ꝓ expectatione &ernȩ patriȩ
cotidie gemunt. dicentes cum
psalmista Lauabo ꝑ singulas
noctes lectũ meũ. Et iterũ. Ciba¬
bis nos pane lacrimarũ Et rur¬
sus Heu mihi quia in colatus
Euerunt mihi lacrime meę pa¬
nes die ac nocte. Recolunt
enim unde cecider̃. & conside¬
rant ubi ꝑuenerint: Dumq re¬
ꝓborũ penas. & głam iustorũ
Ante mentis oculos recolunt.
in conspectu piisfimi iudicis
maci las peccatorũ fonte abluuis
lacrimarũ. dicentes cũ psalmista
tibi & cetr̃ Nec solũ ꝓsuis. sed
&iam ali quotiens ꝓ alienis scĩ de¬
flent peccatis. cũ eos inreuocabi¬
lit̃ incis ꝑ sistere uident. Sicut
faciebat paulus apł̃s. qui dicebat
Lugeo multos ex his qui ante
peccauer̃. & non eger̃ poeniten¬
tiam suꝑ impudiciis quas gesser̃
At uero mundus gaud&. id est

Expanded text:
in gaudium. » In convalle namque lacrymarum positi, sarcina peccatorum gravati, non solum pro remittendis peccatis deflent, sed etiam pro exspectatione aeternae vitae quotidie gemunt, dicentes cum Psalmista: « Lavabo per singulas noctes , » etc.; et iterum: « Cibabis nos pane lacrymarum . » Et rursus: « Heu mihi! quia incolatus « Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte . » Recolunt enim unde ceciderunt, et considerant ubi pervenerint. Dumque reproborum poenas et gloriam justorum ante mentis oculos reducunt, in conspectu piissimi judicis maculas peccatorum fonte abluunt lacrymarum, dicentes cum Psalmista:tibi . » Nec solum pro suis, sed etiam aliquoties pro alienis sancti deflent peccatis, cum eos irrevocabiliter in eis persistere vident, sicut faciebat Paulus apostolus, qui dicebat: « Lugeo multos ex his qui antea peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super impudicitiis quas gesserunt . » At vero mu
Abbreviated transcription (Latin):
& in simi litudinẽ in ꝓperii
Nos insensati uitam illorũ esti¬
mabamꝰ insania. & finẽ illor
sine honore. Quomodo nunc
inter scos sunt reputati. & int̃
scõs sors illorũ est: Sed quia
discipuli nondũ erant capaces
ad supradicta intelle genda.
uoluit dñs ex reb terrenis da¬
re similitudinẽ. & ad eorũ tris¬
titia consolanda dñs simili¬
tudine intulit dicens Mulier
cũ parit tristitia habet. qui a
uenit hora eius luxta littera
ita este Qm̃ mulier cũ parit
cũ merore & tristitia parit.
mulieris natura est cũ merore
& dolore parere. Sp̃italiter
hȩc mulier sanctam significat
eccłam. quȩ non ꝓp̾t molliciẽ
mulier dicit᷑. sed ꝓp̃t coniunc¬
tionẽ uiri de quo iure canitur
Nobilis in portis uir eius. quando
sederit cũ senatorib terrę Ex
fecunditate ꝓlis mulieri comparat᷑
quia hȩc mulier tot cotidie filiosa¬
deo parit. quot fideles ꝑ undã bap¬

Expanded text:
litudinem improperii: nos insensati, vitam illorum aestimabamus insaniam, et finem illorum sine honore. Quomodo nunc inter filios Dei sunt computati, et inter sanctos fors illorum est? » Sed quia discipuli nondum erant capaces ad supradicta intelligenda, volens Dominus ex rebus terrenis dare similitudinem, et ad eorum tristitiam consolandum similitudinem intulit, dicens: « Mulier cum parit, tristitiam habet, quia venit hora ejus. » Juxta litteram ita est: quoniam mulier cum parit, cum moerore et tristitia parit: mulieris natura est cum moerore et dolore parere. Spiritualiter haec mulier sanctam significat Ecclesiam, quae non propter mollitiem mulier dicitur, sed propter conjunctionem viri, de quo jure canitur. « Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . » Ex fecunditate prolis mulieri comparatur, quia haec mulier tot quotidie filios parit, quot per fideles per undam bap
Abbreviated transcription (Latin):
fier& Ordo uerborum est. quã ha¬
bui apud te prius quã mundus eẽt
In hoc ual& quod ait. & nunc clari¬
ficame. hoc est sicut tunc. ita & ñẽ.
Dicut tunc prędestinatione. ita nunc
ꝑfectione. Eac inmundo. qđ apud
te fuerat ante mundũ. Fac in suotẽ¬
pore. quod ante om̃a tempora sta¬
tuisti. Conuenit nos intellegere in
hõc loco p̃destinationẽ claritatis hu¬
manȩ: quȩ in illo est naturȩ ex morta¬
li immortalẽ apud patrẽ futurȩ: in hoc
p̃destinando factũ fuisse ante quam
mundus ess&. qđ inmundo &iã suo
tẽpore fier& Sic̃ enim de nobis dix̃
debemus p̃destinatũ dicere filium
dĩ secundum humanitatẽ. qui in
tem pore suo uenit inmundũ. Ante

Expanded text:
fieret. Ordo verborum est, quam hafieret. Ordo verborum est, quam habui apud te priusquam mundus esset. In hoc valet quod ait, et nunc clarifica me, hoc est, sicut tunc, ita et nunc; sicut tunc praedestinatione, ita nunc perfectione: fac in mundo quod apud te fuerat ante mundum, fac in suo tempore quod ante omnia tempora statuisti. Convenit nos intelligere in hoc loco praedestinationem claritatis humanae, quae in illo est, naturae ex mortali immortalem apud Patrem futurae, et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset quod in mundotempore fieret, sicut de nobis dixitdebemus praedestinatum dicere Filium Dei secundum humanitatem, qui in tempore suo venit in mundum, a
Abbreviated transcription (Latin):
terram. opus consummaiñ. qđ
de distimihi ut faciam Quid
est qđ prȩterito tempore posuit.
clarificaui & comsummaui.
Sixtim subinxit futuri temporis
uerbum faciam: nisi qđ om̃a dõ
sunt p̃sentia. & in diuina p̃des¬
tinatione futura. quasi transacta eẽ
credenda sunt Quod enĩ futurũ
fuit ut fier&. hoc quasi transactum
fuit Egote clarificaui. quasi dixiss&.
ego te clarificabo p̃dicationis gła.
quam in discipulis suis totomundo
efficit. dũ opus consummabo passio¬
nis mee. & resurrectionis. qđ de¬
disti mibi ut faciam. Sednuncue¬
ro clarifica me tu pater. Dicendo
enim te clarificaui suꝑ terram. se
aũt apatre apud eundem patrem
postulat clarificandum. modo ꝓfec¬
to utriusq clarificationis oftendit¬
głam: Ipse quippe patrẽ clarificauit
suꝑ terrã. eum gentib p̃dicando. pat̃
uero ipsum ꝑsem& ipsũ ad suam dex¬
teram collocando Subiunxit. Cla¬
ritate quã habui apud te. prius quã munđ

Expanded text:
terram, opus consummavi quod terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Quid est quod praeterito tempore posuit, clarificavi et consummavi, et statim subjunxit futuri temporis verbum faciam, nisi quod omnia Deo sunt praesentia, et in divina praedtinatione futura quasi transacta esse credenda sunt? Quod enim futurum fuit ut fieret, hoc quasi transactum fuit. Ego te clarificavi, quasi dixisset: Ego te clarificabo praedicationis gloria, quam in discipulis suis toto mundo efficit; dum opus consummabo passionis meae et resurrectionis, quod dedisti mihi ut faciam. Sed nunc vero clarifica me, tu Pater. « Dicendo enim, te clarificavi super terram, se autem a Patre apud eumdem Patrem postulat clarificandum, modum profecto utriusque clarificationis ostendit. Ipse quippe Patrem clarificavit super terram, eum gentibus praedicandvero ipsum apud semetipsum ad suam dexteram collocando. Subjunxit, claritate quam habui apud te priusquam mundus
Abbreviated transcription (Latin):
patris ꝑtin&. ut resurrectionis gła
in filio ꝑacta. in notescer& ds̃ pater
toto orbe. qui ante in iudȩis tantum¬
modo notus erat Vlarifica filium
tuum. ut filius tuus clarific& te
Quasi dixiss&. resuscitame. ut in no¬
tescas toto orbi ꝑ me Sequitur Sic̃
dedisti ei potestatem om̃is carnis. id
est om̃is hominis. a parte totũ caro
ꝓhomine Hȩc ait. ut ostender&
magis acmagis. quomodo clarifi¬
exturus ess& patrẽ. Sicut ergo
dedisti ei potestatem om̃is carnis.
itate clarific& filius. idest notũ
te faciat omi carni quã dedisti ei¬
& que misisti iħm xp̃m Ordo
uerborum ẽ. ut te & quem misis¬
dm̃ solum Plena cognitio dĩ
patris et filii & sp̃s sc̃ĩ. plena est.
& ꝑsecta. et gerna. Perfecta uita¬
ȩterna summa beatitudo est
Dumma bextitudo non est. nisi in
uita gerna Ideo dixit. hȩc est
uita ȩterna. ut cognoscant te . &
quẽ misisti iħm xp̃m solũ & ue¬
rum dm̃ Igo te clarificaui suꝑ

Expanded text:
Patris pertinet, ut resurrectionis gloria Patris pertinet, ut resurrectionis gloria in Filio peracta, innotesceret Deus Pater in toto orbe, qui ante in Judaeis tantummodo notus erat. « Clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te, quasi dixisset: Resuscita me, ut innotescas in toto orbe per me. » Sequitur: Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis. Id est, omnis hominis, a parte totum, caro pro homine. Haec ait ut ostenderet magis ac magis quomodo clarificaturus esset Patrem. « Sicut ergo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te clarificet Filius; id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei quem misisti Jesum Christum. Ordo verborum est, ut te et quem misisDeum verum. » Plena cognitio Dei Patris et Filii et Spiritus sancti plena est et perfecta vita aeterna; perfecta vita aeterna, summa beatitudo est; summa beatitudo non est, nisi in vita aeterna. Ideo dixit: Haec est vita aeterna, ut cognoscant te, et quem misisti Jesum RS. 4.-- Ego te clarificavi super
Abbreviated transcription (Latin):
in agro illius cordis in quo huius ma¬
li planta conualuit. spinȩ potius tri¬
buliq uitiorũ. quam ullum uere
uirtutis semen oriatur. Resistamꝰ
ergo dilectissimi huicpestifero
malo. & caritatẽ sine qua nulla uir¬
tus potest nitere sectemur. ut ꝑhanc
qua adnos xp̃c descendit dilectio¬
nisuiam. &iam nos ad ipsũ possimus
ascendere. cui est cum dõ patre &
lum. dixit. Pater uenit hora. clarifica
filium tuum. Et rł¬
Potuit silenter hȩc eadem uerba ora¬
tionis patri filius dicere. sed oratio
filii doctrina est discipulorũ. nec non
& corum qui illorũ exempla sequi
Dixit. uenit hora. Hora itaq passio¬
nis ad ꝓpinquat. clarifica filium tuũ.
id est resurrectionis gloriam Prȩ¬
cedat humilitas passionis. & subse¬
quatur cito resurrectionis clarifica¬
tio Sequitur Vt filius tuus clari¬
fic&te Clarificatio patris &erna
est. quȩ nec augeri. nec minui potest:
Ded hȩc clarificatio. ad notitiam dĩ

Expanded text:
in agro illius in quo hujus main agro illius in quo hujus mali plantatio convaluit, spinae potius tribulique vitiorum quam ullum verae virtutis semen oriatur. Resistamus ergo, dilectissimi, huic tam pestifero malo et charitatem, sine qua nulla virtus potest nitere, sectemur, ut per hanc, qua ad nos Christus descendit, dilectionis viam, et jam nos ad ipsum possimus ascendere, cui est cum Deo Patre et lum dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum. Potuit silenter haec eadem verba orationis Patri Filius dicere; sed oratio Filii doctrina est discipulorum, nec non et eorum qui illorum exempla sequi Dixit: Venit hora. Hora itaque passionis appropinquat. Clarifica Filium tuum, id est, resurrectionis gloriam praecedat humilitas passionis, et subsequatur cito resurrectionis clarificatio. Sequitur: Ut Filius tuus clarificet te. Clarificatio Patris aeterna est, quae nec augeri nec minui potest. Sed haec clarificatio ad notitiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
mus adipisci Nos qui terra uide¬
bamur indigni. in hac sollempnita¬
te eleuati sumus ad cęlum. qui nec
terrestria merebamur. cęloꝵ tran¬¬
siuimus fines. & ipsa sede regali
decoremur innatura humana.
Exultemus itaq dilectissimi gaudio.
spiritali & digna apud dnm gra¬
tĩarum actione lȩtantes. liberos.
cordis oculos ad illam altitudinẽ
inqua xp̃c est erigamus. Sursũ
uocatos animos desideria terre¬
na teu ast non deprimant. adgerna
p̃latos peritura non occupent: uiam
lidius dilectissimi contra diaboli dolos.
quã benignitas misericordiȩ. et largi¬
tas caritatis. ꝑ quã omne peccatũ Aut
uincit᷑. aut declinat᷑. Sedhuius uir¬
tutis sublimitas non prius adp̃hendi¬
tur. quã illud quod ei est aduersari¬
um subruat. Quid ergotã inimicũ
misericordiȩ & operib: caritatis. quã
auaritia. de cuius radice omnium
malorũ germen emergit: quȩ nisi
in suis fomitib enecet᷑. necesse est ut

Expanded text:
mus adipisci. Nos qui terra videmus adipisci. Nos qui terra videbamur indigni, in hac solemnitate elevati sumus ad coelum. Qui nec terrestria merebamur, coelorum transivimus fines et ipsa sede regali decoramur in natura humana. Exsultemus itaque, dilectissimi, gaudio spiritali, et digna apud Deum gratiarum actione laetantes, liberos cordis oculos ad illam altitudinem in qua Christus est, erigamus: sursum vocatos animos desideria terrena non deprimant, ad aeterna praelatos peritura non occupent, viam lidius, dilectissimi, contra diaboli dolos, quam benignitas misericordiae et largitas charitatis, per quam omne peccatum aut vincitur aut declinatur. Sed hujus virtutis sublimitas non prius apprehenditur quam illud quod ei est adversarium, subruatur. Quid ergo tam inimicum misericordiae et operibus charitatis quam avaritia, de cujus radice omnium malorum germen emergit? quae nisi in suis fomitibus enecetur, necesse est ut