comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qe ꝗd peccati ẽ cũ qͦ nascit᷑. Nã peccata quȩ male agendo pꝰea com-¬
mittunt᷑: posst̾ & penitendo sanari: sicut etiã pꝰ baptismũ fieriui¬
demꝰ. Ac ꝑhoc ñ ẽ instituta regeneratio. nͥ qr uiciosa ẽ generatio:
usq adeo ut etiã de legitimo matrimonio ꝓcreatꝰ dicat. Iniiiqui-¬
tatib c̾ceptꝰ sũ: & in peccatis mat̾ mea inut᷑o aluit me. Neq hic dix̃.
ininiquitate & inpeccato. cũ hoc recte diei possit: sed iniqͥtates
& percata dicere maluit. qr ⁊ in illo uno qđ in o̾s hoĩes ꝑtransiit:
atq tã magnũ ẽ ut ineo multaret᷑ & conuerteret᷑ in necessitate mor¬
gant filios: nͥ gratuita grã & miscłia diuina subueniat. Sed de
peccatis alioꝵ parentũ. qͥb abipso adam usq ad patrẽ suũ ꝓgeni¬
mał actib & multiplicatis delictis or aginalib qͥnascit᷑ implicet᷑.
ut tanto peiꝰ. qͣnto posteriꝰ ꝗsq nascat᷑.¬

Expanded text:
quidquid peccati est cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post baptismum fieri videmus. Ac per hoc non est instituta regeneratio nisi quia vitiosa est generatio, usque adeo ut etiam de legitimo matrimonio procreatus dicat: In iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis in iniquitate vel in peccato, cum et hoc recte dici posset, sed iniquitates et peccata dicere maluit, quia et in illo uno quod in omnes homines pertransiit, atque tam magnum est ut eo mutaretur in necessitatem morgant filios, nisi gratuita gratia et misericordipeccatis aliorum parentum ab ipso Adam usque ad patrem sumalis actibus et multiplicatis delictis originalibus, qui nascitur implicetur, ut tanto peius quanto posterius quisque nascat
Abbreviated transcription (Latin):
& in õs hoĩes ꝑtransuit: ꝓpt̾ qđ etiã paruuli baptirant᷑. pos¬
sint intelligi plurima peccata : si unũ ipsũ insua qͣsi menbra
singła diuidat᷑. Nã & suꝑbia ẽ illic qͣ hõ in sua potiꝰ ee̾. ꝗͣ indei
potestate dilexit. Et sacrilegiũ: qr dõ non credidit. & homici¬
diũ: qr se p̾cipitauit ĩ mortẽ. Et fornicatio sp̃ualis: qr integri-

Expanded text:
 in omnes homines pertransiit, propter quod etiam parvuli baptizantur, possint intelligi plura peccata, si unum ipsum in sua quasi membra singula dividatur. Nam et superbia est illic, quia homo in sua potius esse quam in Dei potestate dilexit; et sacrilegium, quia Deo non credidit; et homicidium, quia se praecipitavit in mortem; et fornicatio spiritualis, q
Abbreviated transcription (Latin):
sẽgregari. Si gͥ generis grã uidicas easdẽ nullo pacto dimitere.
meito thamar qđ ab ammon frẽ suo corruptasit. Id ipsũ ꝓseqͦr
dilec tissime. Ubi uniꝰ tab̾naculi c̾uersatio. carnis nͥ facile tollit᷑
delectatio. de duobꝰ enĩ qđ unꝰ desiderat. si lo ꝗ ñ potest: ł tẽptat.
Remotio gͥ uiri. castitatis colligit arma. estruit in melior ibus
nͨ discedere. siliceret. Tecla pꝰ tẽptationẽ passionis antlochiȩ. a paulo
ꝓhibet᷑ parit̃ ꝑgere. Nemo miles. cũ uxore ꝑgit adbellũ. Noi iuideo
caritati

Expanded text:
segregari. Si igitur generis gratia judicas easdem nullo pacto dimittere, memento quod Thamar ab Amnon fratre suo corrupta sit . Idipsum persequor, dilectissime: ubi unius est tabernaculi conversatio, carnis non facile tollitur delectatio. De duobus enim, quod unus desiderat, si loqui non potest, vel tentatur. Remotio igitur viri castitatis collocat arma, construit in melioribus non discedere, si liceret. Thecla post tentationem passionis Antiochiae a Paulo prohibetur pariter pergere. Nemo miles cum uxore pergit ad bellum. Non invideo charitati
Abbreviated transcription (Latin):
lo asinȩ sedeat. curis te scłaribꝰ soluãt: ut paleas & lateres egypti
derelinquens. moysen seqͣris in heremo & trã repmissionis introeas. Ne-¬
mosit qͥ ꝓhibeat. nͥ mat̃. nͥ soror. cognata. germanꝰ. dñs te necessa-¬
r̾iã habet. Qđ si uoluerit̃ impedire. timeat̃ flagella pharaonis: ꝗ
popłm dĩ ad colendũ eũ nolens dimittere. passo ẽ illa quę scripta st̃.
lħc in gressꝰ intẽplũ. ea quȩ tẽpli n̾ erãt: ꝓiecit. ds enĩ zelotis ẽ: & nͥ
uult domũ suã & patris sui. fieri speluncã latronũ. Alioꝗn ubi era
numerant᷑. ubi st̃ cauet colũbarũ. & simplicitas necat᷑. ubi in pecto¬
re uirginali scłariũ negotioꝵ cura estuat: statĩ uelũ tẽpli scinditur.
sponsꝰ c̃surgit iratꝰ & dicet : relinquet᷑ uob domꝰ urã deserta¬

Expanded text:
lo asinae sedeat, curis te saecularibus solvat, ut paleas et lateres Aegypti derelinquens, Moysen seqmo sit, qui prohibeat, non mater, non soror, cognata, germanus; dominus te necessariam habet. Quod si voluerint inpedire, timeant flagella Pharaonis, qui populum Dei ad colendum eum nolens dimittere passus est illa, quae scripta sunt. Iesus ingressus templum omnia, quae templi non erant, proiecit. Deus enim zelouult domum patris fieri speluncam latronum. alioquin, ubi aera numerantur, ubi sunt caueae columbarum et simplicitas enecatur, ubi in pectore uirginali saecularium negotiorum cura aestuat, statim uelum templi scinditur; sponsus consurgit iratus et dicit: relinquetur uobis domus uestra deserta
Abbreviated transcription (Latin):
clesia. Et ducenti his qͥcustodiunt fructꝰ eiꝰ. qͥ st̃ doctores scĩ qͥomĩ a
tione que ducentenario de signat᷑ donant᷑ ap̃me. Que habitas inhortis
amici ascultant. It locittio nr̃a finienda ẽ. hoc ultimũ uale ame audito

Expanded text:
centi id est his qui custodiunt fructus ejus. Qui sunt doctores sancti, qui omnia lici remuneratione, quae ducentenario designatur, donantur apud me. Quae habitas in hortis, amici auscultant. Quia locutio nostra finienda est, hoc ultimum vale a me audito.
Abbreviated transcription (Latin):
it̾ t̾rã. Arcũ omps ds int̾ se atq hoĩes ĩ signũ posuit. ut ultra
mundũ diluiuo ñ deleret. Unde & in arcu color aque & ignis si¬
mul ostendit᷑. qr exparte ẽ ceruleus & exparte rubicundꝰ: ut utriꝰq
iudicii testis sit uniꝰ uidelicet facti o alt̾iꝰ faciendi. id ẽ qr mundꝰ
indicu igne cremabit᷑: nã aqͣdiluui ñ delebit᷑.¬

Expanded text:
ipotens Deus inter se atque homines in signo posuit, ut ultra mundum diluvio non deleret. Unde et in arcu eodem color aquae et ignis simul ostenditur; quia ex parte est caeruleus, et ex parte rubicundus, ut utriusque judicii testis sit: unius videlicet facti, et alterius faciendi; id est, quia mundus judicii igne cremabitur, nam aqua diluvii non delebit
Abbreviated transcription (Latin):
& ãbula. Ed hac pauꝑtate locupletiꝰ: Non habet p̃sidia pecuni ȩ.
sed habet dona naturȩ. Iuẽ debilẽ edidit mat̾ exutero. sanũ petrꝰ
fecit ex uerbo. Et ꝗ imaginẽ cesaris ĩ numo ñ dedit. imaginẽ xp̃i ĩ
hoie reformauit. Et infra. Religiosa tristicia. aut alienũ luget
peccatũ : aut ꝓpͥũ. Nec de hoc dolet. qđ diuina iusticia agit᷑: sed de
eo meret. qđ humana iniqͥtate c̾mittit᷑. & infra. Amor mundi cũ
amore dĩ ñ c̃gruit. nec ad societatẽ filioꝵ dĩ ꝑuenit: ꝗse a carna-¬

Expanded text:
 quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae, sed habet dona naturae. Quem debilem edidit mater ex utero, sanum fecit Petrus ex verbo; et qui imaginem Caesaris in nummo non dedit, imaginem Christi in homine reformavit. Hujus autepeccatum luget aut proprium; nec de hoc dolet quod divina justitia agitur, sed de eo moeret quod humana iniquitate committitur; amore non congruit, nec ad societatem filiorum Dei pervenit, qui se a carna
Abbreviated transcription (Latin):
isrłitici popłi centũ uginti annos habebat. & sephorã nͥ mutaũ. Quȩẽ
gͥ ista sunamitis uxor. & uirgo tã feruens ut frigidũ calefaceret.: tã
scã. ut calentẽ adlibidinẽ ñ ꝓuocaret: Exponat sapientissimꝰ salomon
patris sui delicias & pacificꝰ bellatoris uiri narret ãplexus. Posside sa¬

Expanded text:
Israelitici populi, centum et viginti annos habebat, et Sephoram non mutavit. Quae est Israelitici populi, centum et viginti annos habebat, et Sephoram non mutavit. Quae est igitur ista Sunamitis uxor, et virgo tam fervens, ut frigidum calefaceret, tam sancta, ut calentem ad libidinem non provocaret? Exponat sapientissimus Salomon patris sui delicias, et pacificus bellatoris viri narret amplexus. « Posside sa
Abbreviated transcription (Latin):
nos natꝰ septuaginta bellicos qͦndã uir. senec tute frigescente nͥ poterat
calefieri. Querit᷑ itaq puelle de uniuersis filiis isrł abis agsunamitis.
quȩ cũ rege dor mirit & senile cor pꝰ calefaceret. Nonne tͥ uidet᷑ si occi¬
dentẽ sequaris luterã. ł figm̾tũ eẽ de minio. ł ancillarũ ac telarum
ludicra  Frigidꝰ senex obuoluit᷑ uestim̾tis. & nͥ c̾plexu a dolescentulȩ nͥ
tepescit. U̾iuebat ad huc bethsabeȩ. suꝑerat abigail. & relique uxores
& concubinȩ quas scripturȩ c̾memorant: om̃s quasi frigide repridia ꝗ
& imintꝰ tantii adolescentulȩ grandeuus calescit amplexibꝰ. Abraha dđ
multo senior fuit. & tam̾ uiuente sara: ñ quesiuit aliã uxorẽ. Ysaac
duplices annos ꝗͣ dͥđ habuit. & cũ rebecca iã uetula ñ refrixit. Iaceo
de pͥor ibꝰ ante diluuiũ uiris. ꝗ pꝰ annos nͥgentos nͥ dico senilibꝰ sed pene¬
iã curius artubꝰ: neqͦꝗͣ puellares quesiuere cͥplexus. Certe moyses dux

Expanded text:
nos natus septuaginta, bellicosus quondam vir, senectute frigescente, non poterat calefieri. Quaeritur itaque puella de universis finibus Israel Abisag Sunamitis, quae cum rege dormiret, et senile corpus calefaceret . Nonne tibi videtur, si occidentem sequaris litteram, vel figmentum esse de mimo, vel Atellanarum ludicra? Frigidus senex obvolvitur vestimentis, et nisi complexu adolescentulae non tepescit. Vivebat adhuc Bethsabee, supererat Abigail, et reliquae uxores ejus, et concubinae, quas Scriptura commemorat. Omnes quasi frigidae repudiantur, et in unius tantum adolescentulae grandaevus calescit amplexibus. Abraham multo David senior fuit, et tamen vivente Sara, aliam non quaesivit uxorem. Isaac duplices David annos habuit; et cum Rebecca jam vetula nunquam friguit. Taceo de prioribus ante Diluvium virisjam cariosis artubus, nequaquam puellares quaesivere complexus. Certe Moyses, dux
Abbreviated transcription (Latin):
existimat se scire qł nescit: ꝓuero quippe approbat falsu. qd
erroris e ꝓpͥũ. Ueru̾tam ĩ qͣre ꝗsq erret. int̾ cͥ plurimũ. Nam
i una eadeq re.: & nescienti sciens. &erranti ñ errans: recta ratiot¬
ne p̾ponit᷑. In diu̾sis aut̾ reb idẽ eũ iste sciat illa. ille alia: ⁊ iste
utilior .a. ille minꝰ utilia. uł etiã noxia. qͥs ñ ineis quȩ ille scit &
pͥferat nesciente̾: St eni queda quȩ nescirẽ. qͣscire sit melus.
i emꝰ n̾ nullis errare ꝓfuit aliqͣndo

Expanded text:
existimat scire quod nescit: pro vero quippe approbat falsum, quod est erroris proprium. Verumtamen in qua re quisque erret, interest plurimum. Nam in una eademque re et nescienti sciens, et erranti non errans, recta ratione praeponitur. In diversis autem rebus, id est, cum iste sciat alia, ille alia; et iste utiliora, ille minus utilia, vel etiam noxia: quis non in eis quae ille scit, ei praeferat nescientem? Sunt enim quaedam quae nescire quam scire sit melius. Itemque nonnullis errare profuit aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
santiunt auiditiis aliisq causis. uniu̾sos hr̃e uocationẽ. uineo tan¬
pͥmitꝰ ap̃ romanos erat inusu. lege ꝓhibuit. Infigurationibꝰ aut̃
solidoꝵ. unimaginib hoc signũ uissit inscribi. ⁊ figurari. Itẽ

Expanded text:
sancivit a judiciis aliisque causis universos habere vacationem, et in eo tanprimitus apud Romanos erat in usu, lege prohibuit. In figurationibus autem solidorum et in imaginibus hoc signum jussit inscribi semper et figurari, ut
Abbreviated transcription (Latin):
stiã ꝓrso. Curgͦ timer& moyses dicere maledictũ. qđ paulꝰ non
maledictũ. nega mortuũ. Si negas mortuũ. non ia dimicas con-¬

Expanded text:
t. Cur ergo timeret Moyses dicere maledictum, quod Paulus non maledictum, nega mortuum: si negas mortuum, non jam con
Abbreviated transcription (Latin):
onorẽ suũ dat alienis. ꝗad dĩ imaginẽ ac similitudine cͥditꝰ.
uĩte suȩ tẽpora malignoꝵ spu̾ũ uoluptatibꝰ aministrat. annos
etiam suos crudeli tradit. qͥ ad uoluntatẽ male dnantis ad uersarii:
uiuendi spacia expendit. Ubi bene subdit᷑. Ne forte impleantur
extranei uiribꝰ tuis. & labores tui sint indomo aliena. Esqͥs enĩ
m̾tis non exercendis uirtutibꝰ sed ꝑpetrandis uiciis elaborat. ne¬
quaꝗͣ suis uiribꝰ suã domũ implet: sed extraneoꝵ habitacła idẽ in¬
mundoꝵs sp̾uũ facta multiplicat. Inehechieł¬
qͦs in plateis di¬
uidit & solꝰ habet. qͥ ꝑhoc qđ multis p̾dicat. se in cogitatione tẽpo¬

Expanded text:
nis dat, qui ad Dei imaginem et similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluptatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim ntis, non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est, immundorum spirituum facta multiplicat: ni in plateis dividit, et solus habet, qui per hoc quod multis praedicat, se in cogitatione tempo
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. uidisti. gͦ ñ credidisti: Unde putari potest ñ eẽ csequens.
ut ñ uideat᷑ res quȩ cũq credit᷑. Sed meliꝰ hanc appellamꝰ fidẽ.
quã diuina eloqͥa docuert: earũ scilic& rerũ quȩ ñ uidentur.¬

Expanded text:
tur, Vidisti; ergo non credidisti: unde putari potest non esse consequens tur, Vidisti; ergo non credidisti: unde putari potest non esse consequens ut non videatur res quaecumque creditur. Sed melius hanc appellamus fidem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
cepisse nec fuisse utiq sempit̾nũ. Et alia alia: atq nec solũ de ali¬
is hõib multa quȩ ad religionẽ ꝑtinent. ueru̾ etiã de angłis ere¬
dimꝰ. Spes aut̃ non nisi bonaru̾ rerũ ẽ. nec aliarũ nisi futurarũ.
& ad eũ ꝑtinentiũ qui canu̾ sp̃e gerere ꝑhibet᷑. Quȩ cũ ita sint:
ꝓpt̾ has causas distinguenda erat fides ab spe. sicut uocabulo. ita
& rationabili differentia. Nã qđ attinet ad non uidere. siue quȩ
credunt᷑. siue quȩ sꝑant᷑. fidei speiq cõmune ẽ. In epła quippe ad
hebreos. qua teste usi st̾ illustres catholicȩ regule defensores.
fides e̾ẽ dicta ẽ conuictio rerũ quȩ non uidentꝰ: quã uis quan¬
do se qͥsq ñ uerbis. nͥ testib. nͥ deniq ullis argum̃tis. sed p̃sentiũ
reru̾ euidentia. euidentiꝰ credidisse. Hoc ẽ fidem accõmodasse di¬
cit. nͥ ita absurdũ uidetꝰ: ut recte rep̃hendat᷑ in uerbo eiq dica¬

Expanded text:
solum de aliis hominibus multa, quae ad religionem pertinent, verum etiam de angelis credimus. Spes autem non nisi bonarum rerum est, nec nisi futurarum, et ad eum pertinentium qui earum spem gerere perhibetur. Quae cum ita sint, propter has causas distinguenda erit fides ab spe, sicut vocabulo, ita et rationabili differentia. Nam quod attinet ad non videre, sive quae creduntur, sive quae sperantur, fidei speique commune est. In Epistola quippe ad Hebraeos, qua teste usi sunt illustres catholicae Regulae defensores, fides esse dicta est Convictio rerum quae non videntur . Quamvis quando se quisque non verbis, non testibus, non denique ullis argumentis, sed praesentium rerum evidentiae credidisse, hoc est, fidem accommodasse dicit, non ita videtur absurdus, ut recte reprehendatur in verbo, eique dica
Abbreviated transcription (Latin):
& amamꝰ. credendo uent̾um eẽ formidant. Propt̃ hoc apłs pau-
lus. fid̾e quȩ ꝑdilectione oꝑat᷑. approbat atq cõmidat. quȩ utiq
sine spe ñ potest eẽ. Ero inde nec amor sine spe ẽ: neo sine
amore spes: nec utruq sine fide.
at. non rerũ nat᷑a ita rimanda ẽ que admodũ ab eis
quos phẏsicos greci uocant. Nec metuendũ ẽ ne aliꝗd de sex
& de numero elem̃tor. de motu atq ordine. & de defectibus
sẏderũ. de figura cęli. de generib & nat̾is. animaliũ. frutic̃u.
lapidũ. fontiũ. fluminũ. montiũ. de spatiis locoꝵ & tẽpors.
de signis eminentiũ potestatũ. ⁊ alia sex centa de his reb quas
illi ł inuenert̃ ł in uenisse se estimant. xp̃ianꝰ ignoret. qr nec
ipsi oĩa repꝑert᷑. tanto excellentes ingenio. flagrantes studio.
abundantes otio. ut hic quedã humana coniectura inuestigan-¬
tes. quedã uͦ hystorica exꝑientia ꝑscrutantes: & in eis quȩ se in¬

Expanded text:
et amamus credendo venturum esse formidant. Propter quod apostolus Paulus fidem quae per dilectionem operatur, approbat atque commendat , quae utique sine spe non potest esse. Proinde nec amor sine spe est, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide. at, non rerum natura ita rimanda est, quemadmodum ab eis quos physicos Graeci vocant: nec metuendum est, ne aliquid de vi et numero elementorum, de motu atque ordine et defectibus siderum, de figura coeli, de generibus et naturis animalium, fruticum, lapidum, fontium, fluminum, montium, de spatiis locorum et temporum, de signis imminentium tempestatum, et alia sexcenta de iis rebus quas illi vel invenerunt vel invenisse se existimant, christianus ignoret; quia nec ipsi omnia repererunt tanto excellentes ingenio, flagrantes studio, abundantes otio, et quaedam humana conjectura investigantes, quaedam vero historica experientia perscrutantes, et in eis quae se in
Abbreviated transcription (Latin):
credi potest. Quis naq fideliũ penas nͥ credit impioꝵ:
Hec sꝑat tam̃. Et quisquis eas inminere sibi credit. ac fugaci mo¬
tu animi exorret: rec tiꝰ timere dr. quã spare. Quȩ duo. qͥbã
distinguens ait. Liceat sꝑ̧are tim̃ti : Non aut̃ ab alio poeta
quã uis meliore ꝓpͥe dic tu c. hunc ego si potui tantũ sꝑare
Est etia fides & p̃teritaru rerũ & p̃sentiũ & futurarũ. Credis¬

Expanded text:
credi potest. Quis namque fidelium poenas non credit impiorum? nec sperat tamen, et quisquis eas imminere sibi credit ac fugaci motu animi exhorret, rectius timere dicitur quam sperare. Quae duo quidam distinguens ait: Liceat sperare timenti. Non autem ab alio poeta, quamvis meliore, proprie dictum est: Hunc ego si potui tantum sperare Est etiam fides et praeteritarum rerum, et praesentium, et futurarum. Credi
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝑa a filiis inut̾o positis lacerata ꝑimit: ita nos cogitationes nr̃e
intra nosenutrite occidt̃. ⁊ c̃cepte int̾iꝰ. uiꝑeo ueneno c̃sumunt:

Expanded text:
a a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ partes dĩ sed factas adõ. peccasse ac̾ditore recedendo: & diuersis pro¬
gressibꝰ ꝑdiuersitate peccatoꝵ acęlis usq ad t̾ras diuersa corpora quaũ
uincła meruisse. & hc̾ ee̾ mundũ: eãq causã ẽe̾ mundi fuisse facien-¬
di ñ ut c̃derent᷑ bona. sed ut mala cohiberent᷑. Hic origenes. iure culpat᷑.
Ubi plusꝗͣ dici potest miror hoĩem in ȩccłiasticis litteris tã doctũ & exer¬
citatũ. ñ adtendisse pͥmũ ꝗͣ hoc c̾e̾t e̾trariũ seripturȩ huiꝰ tantȩ aue tori-¬

Expanded text:
 partes Dei, sed factas a Deo, peccasse a Conditore recedendo et diuersis progressibus pro diuersitate peccatorum a caelis usque ad terras diuersa corpora quasi uincula meruisse, et hunc esse mundum eamque causam mundi fuisse faciendi, non ut conderentur bona, sed ut mala cohiberentur. Hinc Origenes iure culpatur. Ubi plus quam dici potest miror hominem in ecclesiasticis litteris tam doctum et exercitatum non adtendisse, primum quam hoc esset contrarium scripturae huius tantae auctori
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit qͦ ad tantũ sacram̃tũ dignꝰ accedat. Qui enĩ manducauerit
in digne. iudiciũ sibi manducabit & bibit. Aliꝰ contra. immo ĩ¬
qͥt si tanta ẽ plaga pcecati atq impetꝰ morbi. ut medicam̾ta dif¬
ferenda st̃ fint auc toritate antistitis deb& quisq ab alterio re.
moucri ad agendã penitentiã & eadẽ auc toritate reconciliari.
hoc eͣ enĩ ĩ digne acciꝑe si eo tẽpor e accipiat. qͦ deb& agere pe¬
nitentiã. nͥ ut arbitrio suo cũ lib& ł se auferat. ł reddat cõmui.¬
moni. Ceterũ si tanta nͥ st̾ ut ex cõmunicandꝰ qͥsq hõ udicet᷑ ñi
se debere a cotidiana medicina dnĩci corporis separare. Rectiꝰ
int̾ eos fortasse quispiã dirimit litẽ. qͥmonet ut p̃cipue ĩ xp̃i
pace ꝑmaneant. Faciat aut̾ unꝰ qͥsq q̃d scđm fidẽ suã pie credit
et faciendũ. Neut̃ enĩ eoꝵ exhorreat corpꝰ & sanguinẽ dñi. sed
saluberrimũ sacram̃tũ certatim honorare c̾cendant. Neq enĩ

Expanded text:
uiuit, quo ad tantum sacramentum dignus accedat. qui enim manducauerit indigne, iudicium sibi manducat et bibit". alius contra: ,,immo" inquit "si tanta est plaga peccati atque impetus morbi, ut medicamenta differenda sint, auctorimoveri ad agendam poenitentiam, et eadem auctoritate reconciliari. Hoc est enim indigne accipere, si eo tempore accipiat quo debet agere poenitentiam, non ut arbitrio suo, cum libet, auferat se commun. ceterum si tanta non sunt, ut excommunicandus quisque homo iudicetur, non se debere a cotidiana medicina dominici corporis separare". rectius inter eos fortasse quispiam dirimit litem, qui monet, ut praecipue in Christi pace permaneant. faciat autem unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. neuter autem eorum exhorreat corpus et sanguinem domini, sed saluberrimum sacramentum certatim honorare contendant. neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
magog de tecto. tãꝗͣ domꝰ. & ipse qͥ ꝓcedit de domo. Gentiles gͦ
st̾ in quibꝰ diabolũ uelut in abyssõ suꝑiꝰ intelligebamꝰ in clusum.
& ipse de illis qͦdãmodo sese efferens & ꝓcedens. ut ille sint tec-¬
tũ. ipse de tecto. Si aut̃ utrũq referamꝰ ad gentes. unũ hors ad
illas. alterũ addiabolũ & tectũ ipse st̃ : quȩ in eis nc̃ concludit᷑. &
qͦdãmͦ tegit᷑ inimicꝰ antiquus : & de tecto ipse ert̾. qͣndo in aꝑtum¬

Expanded text:
Magog "de tecto", tamquam domus et ipse qui procedit de domo. gentes ergo Magog "de tecto", tamquam domus et ipse qui procedit de domo. gentes ergo sunt, in quibus diabolum uelut in abysso superius intellegebamus inclusum, et ipse de illis. quodam modo sese efferens et procedens, ut illae sint tectum, ipse de tecto. si autem utrumque referamus ad gentes, non unum horum ad illas, alterum ad diabolum: et tectum ipsae sunt, quia in eis nunc includitur et quodam modo tegitur inimicus antiquus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid breuiꝰ. ueriꝰ. salubriꝰ dici potuit: Dm̃ inqͥt time. & man-¬
data eiꝰ custodi : qr hoc ẽ oĩs hõ. Qui cũq enĩ ẽ. hoc ẽ custos utiq
mandators dĩ : qm qͥ hoc ñ ẽ : nichil est. Non enĩ adueritatis
imaginẽ reformat᷑. remanens in similitudine uanitatis. qr om̃e
hoc opꝰ idẽ qđ ab hoĩe fit in hac uita siue bonũ siue malũ. deus
adduc& iniudiciũ ĩ oĩ despectu. id ẽ in oĩ etiã qͥ ẽtẽptibilis hic¬
dicat p̾terit.
entes iste quas appellat gog
& magog. ñsic st̃ accipiendȩ tãꝗͣ sint aliqͥ ĩ aliqͣ parte terrarum
barbari c̃stituti. siue qđ qͥdam suspicant᷑ getas & massagetas ꝓpt᷑
litteras hoꝵ nominũ pͥmas. suie aliqͦs alios alienigenas. & aromano
iure seiunctos. Ioto nãq orbe t̾rarũ significati st̾ isti eẽ cũ dic¬
tũ c̃. Nationes quȩ st̃ in qͣttuoꝵ angulas t̾rȩ. easq subiecit etͣ gog
magog. Quoꝵ int̾pretatione noĩum eo c̃ꝑimꝰ. gog. tec tun

Expanded text:
ici potuit? Deum, inquit, time et mandata eius custodi, quia hoc est omnis homo. Quicumque enim est, hoc est, custos utique mandatorum Dei; quoniam qui hoc non est, nihil est; non enim ad ueritatis imaginem reformatur, remanens in similitudine uanitatis. Quia omne hoc opus, id est, quod ab homine fit in hac uita, siue bonum sine malum, Deus adducet in iudicium in omni despecto, id est in omni etiam qui contedicat praeterit.e istae, quas appellat Gog t Magog, non sic sunt accipiendae, tamquam sint aliqui in aliqua parte terrarum barbari constituti, siue quos quidam suspicantur Getas et Massagetas propter litteras horum nominum primas, siue aliquos alios alienigenas et a Romano iure seiunctos. toto namque orbe terrarum significati sunt isti esse, cum dictum est: nationes, quae sunt in quattuor angulis terrae, easque subiecit esse Gog et Magog. quorum interpretationem nominum esse comperimus Gog "tectum",
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑe uident᷑ qͥ utrũq sexũ resurrecturũ ee ẽẽ nͥ dubitantꝰ.
Mon enĩ libido ibi erit. quȩ c̾fusionis eͣ causa. Nã priusꝗͣ pec-¬
cassent nudi erant. & ñ confundebant᷑ uir & femina. Cor poribꝰ
gͦ illis uicia ditrahentũr. nat᷑a seruabit᷑. Non ẽ aut̃ scxus
femineus. sed nat᷑a. quȩ te̾ qͥdem & ac̾cubitu & a partu inmuniserit.
det᷑ sapientia atq clem̃tia qͥ & qđ ñ erat fecit. & liberauit acorrup.¬
tione qđ fecit.

Expanded text:
sapere uidentur, qui utrumque sexum resurrecturum esse non dubitant. Non enim libido ibi erit, quae confusionis est causa. Nam priusquam peccassent, nudi erant, et non confundebantur uir et femina. Corporibus ergo illis uitia detrahentur, natura seruabitur. Non est autem uitium femineus, sed natura, quae tunc quidem et a concubitu et a partu inmunis erit; detur sapientia adque clementia, qui et quod non erat fecit et liberauit a corruptione quod fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ miser
locutꝰ sũ. qđ uirgines sepiꝰ deberent cũ mulieribꝰ ẽe: ꝗͣcũ mascłis.
Iotiꝰ orbis ocłos offendi. cunctor digitis notor. Multiplicati st̃ suꝑ
capillos capitis mei. qͥodert̃ me gratis: & factꝰ sũ illis in parabolam.
at. amphora cepit institui: currente rota. cur urceus exit : Re¬
uertam᷑ ad nrõs bipedes asellos. & in eoꝵ auribꝰ bucina magis quã
cythara concrepemꝰ.¬

Expanded text:
num miser locutus sum, quod uirgines saepius deberent cum mulieribus esse, quam cum masculis: totius oculos urbis offendi, cunctorum digitis notor. multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui oderunt me gratis, et factus sum eis in parabolam, at — amphora coepit institui: currente rota cur urceus exit?—, reuertimur ad nostros bipedes asellos et in eorum aurem bucina magis quam cithara concrepam
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ meruerimꝰ eẽ cũ xpõ. & similes angłis erimꝰ : tc̃ libroꝵ doc trina
cessabit. Iuarta conexio ẽ : manꝰ. cordis. siue discipline. manꝰ intelli:¬
gunt᷑ in oꝑe. cor & disciplina int̾p̃tant᷑ in sensu: qr nichil facere pos:¬
sumꝰ. nͥ priꝰ quȩ facienda st̃ scierimꝰ. Enta conexio ẽ: exipsis. ad iuito¬
sin. tau. id ẽ capitis. uocatio. dentiũ. signa. ꝑdentes articulata
toris inspicere a sermonẽ dnĩ tui: ꝗ abhuiꝰ mundi sapientibꝰ de-¬
ridet᷑. pleniꝰ edoceri sapientia spũali: Habeãt ceteri sibi suas gazas.
gẽma bibant. serico niteãt. plausu popłi delec tent᷑. & ꝑuariasuolup.¬
tates diuitias suas uincere nequeãt : nrȩ diuitiȩ sit̃ in lege dĩ medi-¬
tari die ac nocte. pulsare ad ianuã patentẽ. panes trinitatis acciꝑe:

Expanded text:
autem meruerimus esse cum Christo et similes angelis fuerimus, tunc librorum doctrina cessabit. Quarta conexio est \'manus cordis\' siue \'disciplinae\'. manus intelleguntur in opere, cor et disciplina interpretantur in sensu, quia nihil facere possumus, nisi prius, quae facienda sunt, scierimus. Quinta conexio est \'ex ipsis aete\'uocatio capitis dentium signa\'. per dentes articulata toris inspicere et sermones domini tui, qui ab huius mundi sapientibus deridentur, plenos docere sapientia spiritali! habeant sibi ceteri suas opes, gemma bibant, serico niteant, plausu populi delectentur et per uarias uoluptates diuitias suas uincere nequeant: nostrae deliciae sint in lege domini meditari die ac nocte, pulsare ianuam non patentem, panes trinitatis accipere
Abbreviated transcription (Latin):
filii irȩ: sicut & cet̾i. In hac ira cũ e̾ent hoĩes ꝑoriginale peccatũ.
tanto grauiꝰ & ꝑniciosꝰ: qͣnto maiora ł plura ĩ suꝑ addider̃. neces¬
sariꝰ erat mediator hoc ẽ reconciator ꝗ hanc irã sacrificii singłaris
cuiꝰ erant umbrȩ oĩa sacrificia legis & ꝓpħarũ. oblatione placaret.
Unde dicit apłs. Si enĩ cũ inimici e̾e̾mꝰ rec̃ciliati sumꝰ dõ ꝑ mortẽ
filii eiꝰ. multo magis rec̃ciliati n̾e̾ insanguine ipsiꝰ. salui erimꝰ ab ira

Expanded text:
originale peccatum, tanto gravius et perniciosius, quanto majora vel plura insuper addiderant, necessarius erat mediator, hoc est reconciliator, qui hanc iram sacrificii singularis, cujus umbrae omnia sacrificia Legis et Prophetarum, oblatione placaret. Unde dicit Apostolus: Si enim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, multo magis reconci
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnat. I enĩ in hac uita p̾cet̾is illã grã sui c̃ceptꝰ honoraũ. piũ ẽ
credere de singulari saluatione: etiã inmorte speciali grã honoras.¬
se. Potuit eã aputredine & puluere alienã facere. ꝗ exea nascens uir-
ginẽ poterat relinquere. Putredo nãq & u̾mis. humanȩ ẽ obꝓbrium
c̃ditionis. a qͦ obꝑbrio iħe cũ sit alicnꝰ. nat᷑a mariȩ excipit᷑: quã iħe ab
ea suscepisse ꝓbat᷑. Caro enĩ iħu. caro mariȩ ẽ. quȩ n̾ uidit corruptio¬

Expanded text:
illam gratia sui conceptus honoravit, pium est credere singulari salvatione eam in morte et speciali gratia honorasse. Potuit enim eam a putredine et pulvere alienam facere, qui ex ea nascens potuit virginem relinquere. Putredo namque et vermis humanae est opprobrium conditionis, a quo opprobrio cum Jesus sit alienus, natura Mariae excipitur, quam Jesus de ea suscepisse probatur. Caro enim
Abbreviated transcription (Latin):
teritate mutatꝰ sit. Qđ si quesieris qͦre uocet᷑ uillicꝰ iniꝗtatis. ĩ lege
quȩ dĩ ẽ iniquus erat uillicꝰ: ꝗ bene ꝗdẽ offerebat. sed n̾bene diuidebat:

Expanded text:
teritate mutatus sit. quodsi quaesieris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, teritate mutatus sit. quodsi quaesieris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑariꝰ : Fodere n̾ ualeo. Oiã enĩ mandata legis quȩ t̾ra incubabant.
dicare erubesco ut ꝗ doctor fuerã iudeoꝵ : cogor agentibꝰ & a
piant me xpĩani ĩ domos suas. Cepitq eis qͥ priꝰ u̾sabant᷑ ĩ lege & sic
abolitã. ꝓpħas p̾terisse. & quȩ antea plucro fuerĩt : reputari inst᷑¬
cora. Uocauit itaq duos de plurimis debitoribꝰ. pͥmũ ꝗ debebat
centũ cados olei: eos uidelicet ꝗ fuerãt ex gentibꝰ c̃gregati. & magna
indigebãt miscđia dĩ: & de centenario numero ꝗ ꝑfee tꝰ ẽ scribere¬
fecit qͥnqͣgenariũ. qͥ ꝓpͥe ẽ penitentiũ iuxta iubeleũ: & illã ĩ eugłio
parabolã ĩ qͣ alteri ꝗngenti. alti ꝗnqͣginta denarii dimittunt᷑. Scd̾m
bat ei centũ choros tritici : eoegit ut decentũ oc toginta faceret. idẽ
crederet ĩ dnĩ resurrectionẽ quȩ oc taui diei numero c̾tinet᷑: & de oo¬
to cͥpletꝰ decadis. ut de sabbato transiret ad pͥmã sabbati. Ob hãc causã

Expanded text:
 Fodere non valeo. Omnia enim mandata Legis, quae terrae incubabant, dicare erubesco, ut qui doctor fueram Judaeorum, cogar a gentibus et a piant me Christiani in domos suas. Coepitque eos qui prius versabantur in Lege, et sic abolitam, prophetas praeterisse et, quae antea pro lucro fuerint, reputari in stercora. uocauit itaque duos de pluribus debitoribus. primum, qui debebat centum batos olei, eos uidelicet, qui fuerant ex gentibus congregati et magna indigebant misericordia dei, et de centenario numero, quinquagenarium, qui proprie paenitentium est iuxta iubeleum et illam in euangelio parabolam, in qua alteri quingenti, alteri quinquaginta denarii dimittuntur. secunbat ei centenarium numerum, et coegit, ut de centum octoginta faceret, id est crederet in domini resurrectionem, quae octauae diei numero continetur, et de octo conpleretur decadis, ut de sabbato transiret ad primam sabbati. ob hanc causam
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾c sub dõ p̾mit᷑: caro illicite c̾tra sp̃m n̾ leuat᷑. habet qͥppe sp̾c c̾missũ
sibi dniũ carnis. si tam̾ sub dn̾o recognoscit iura legitimȩ seruitutis.
Mã si auctorẽ suũ suꝑbiendo c̾tẽpnit. iure a subiecta carne p̾liũ
suscipit. Unde & ille pͥmꝰ in obediens. mox ut suꝑbiendo peccauit:
pudenda c̾texit.

Expanded text:
spiritus sub Domino premitur, caro illicite contra spiritum non levatur. Habet quippe spiritus commissum sibi dominium carnis, si tamen suo Domino recoNam si auctorem suum superbiendo contempnit, iure et a subiecta carne praelium supudenda contexit.
Abbreviated transcription (Latin):
intiri . qͣ isto mͦ falli l cõparabilit̾ p̾stat: Multoq minor is mali ẽ
ĩ illũ error e aliquẽ ĩ ducere. ꝗͣ in istũ ab aliqͦ decipi. Inqͥbꝰda gͦ re¬
no fallim̃. Nã magno malo fallit᷑ ho. cũ hoc ñ credit qđ ad uita
ducit eͥnã: ł hoc credit qđ ad mortẽ ducit et̾na. Paruo aut̃ ma¬
lo fallitꝰ qͥ falsũ ꝓ uͦ approbando. i cidit ĩ aliqͦs molestias tẽpor ales.
Quib tam̃ adhibita fideli pacientia. cͥuertit eas inusũ bonũ: uelut

Expanded text:
mentiri quam isto modo falli imcomparabiliter praestat, multoque minoris mali est in illum errorem aliquem inducere, quam in istum ab aliquo induci? no fallimur. Nam magno malo fallitur homo, cum hoc non credit quod ad vitam ducit aeternam, vel hoc credit quod ad mortem ducit aeternam. Parvo autem malo fallitur, qui falsum pro vero approbando incidit in aliquas molestias temporales, quibus tamen adhibita fidelis patientia convertit eas in usum bonum. Velut
Abbreviated transcription (Latin):
si nichil noceat hõ malꝰ qͥ ẽ putatꝰ bonꝰ. Ite̾q aliud ẽ ipsã uiam
putare. quȩ nͥ e ipsa. ⁊ aliud ẽ erroris ex hoc malo aliqđ bonum
consequi: uelut ẽ ab insidiis maloꝵ hoĩnũ lib̾ari. Nescio sane
utrũ etiã huiꝰmodi sit modꝰ erroris. cũ hõ de malo homine bene
sentit: qualis sit nesciens.¬

Expanded text:
si nihil noceat homo malus, qui est putatus bonus. Itemque aliud est ipsam viam si nihil noceat homo malus, qui est putatus bonus. Itemque aliud est ipsam viam putare, quae non est ipsa; et aliud est ex hoc erroris malo aliquid boni consequi, velut est ab insidiis malorum hominum liberari. utrum etiam hujusmodi errores: cum homo de malo homine bene sentit, qualis sit nesciens
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpł Qui ũ ipli holem dic̃t boruã quẽ putas castũ. neseat ad¬
ulterũ. ñ in doctrina rerũ bonarũ & malarũ. sed in oceultis huma
nesciendo adult̾ũ eeꝰ. ñ castũ. Porro siꝑ errorẽ euadit ꝗsq ꝑnicit̾.
sict suꝑiꝰ dixi nob̾ initinere c̾tigise: etiã boni aliꝗd hoĩ errore cfert᷑.
ded cũ dico in qͥb̾dã reb nullo malo alique̾. ł ñ nullo etiã bono fal¬
li ñͣ ipsũ errore dico nullũ malũ ł ñ nullũ bonũ. sed malũ qͦ ñ ue¬
nit᷑ ł bonũ qͦuenit᷑ errando. id e̾ exipso errore ꝗd ñ eueniat. ł quid
ꝓueniat. Nã ipse ꝑse ipsũ error. aut magnũ i̾re magna. aut
paruũ ĩre parua. tam̃ sẽꝑ ẽ malũ. Quis enĩ nͥ errans malũ negae
approbare falsa ꝓueris. aut inꝓbare uera ꝓ falsis: aut habere
iͥ certa ꝓcertis. ł certa ꝓ i̾certis: Sed aliud ẽ malũ hoi̾em putare
qͥ bonꝰ ẽ: qđ ẽ error is. & aliud ẽ exhoc malo. aliũ malũ n̾ conpati:

Expanded text:
etica. Qui vero ipsum hominem dicit bonum, quem putat castum, nescit adulterum, non in doctrina rerum bonarum et malarum, sed in occultis humannesciendo adulterum esse, non castum. Porro si per errorem evadit quisque perniciem, sicut superius dixi nobis in itinere contigisse, etiam boni aliquid homini errore confertur. Sed cum dico in quibusdam rebus nullo malo aliquem, vel nonnullo etiam bono falli; non ipsum errorem dico nullum malum vel nonnullum bonum; sed malum quo non venitur, vel bonum quo venitur errando, id est, ex ipso errore quid non eveniat vel quid proveniat. Nam ipse per se ipsum error aut magnum in re magna, aut parvum in re parva, tamen semper est malum. Quis enim nisi errans malum neget, approbare falsa pro veris aut improbare vera pro falsis, aut habere incerta pro certis, vel certa pro incertis? Sed aliud est bonum hominem putare qui malus est, quod est erroris; et aliud est ex hoc malo aliud malum non pati,
Abbreviated transcription (Latin):
cũdedũt me canes multi. c̃ciliũ malignantiũ obsedit me. Canũ
canes ceci. nescientes. latrare. Canũ enĩ mos ÷. ut ait nr̃ hilariꝰ. pas¬
torẽ adludẽ. gregẽ nosse. insidiantes feras ꝑseqͥ. At uͦ isti ceci canes.
pastorẽ suũ ñ uidentes. offm̃ ñ intellig̾tes. latratꝰ suos aferis ad gre¬
insagittã reciꝓcam.

Expanded text:
cumdederunt me 36 canes multi, concilium malignantium obsedit me . Canumcanes caeci, nescientes latrare. Canum enim mos est, ut ait noster Hilarius, Pastori alludere, gregem nosse, insidiantes feras persequi. At vero isti caeci canes, pastorem suum non videntes, officium non intelligentes, latratus suos a feris ad grein sagittam reciprocam.
Abbreviated transcription (Latin):
Cecis enĩ dm̃ ut cognosc̾ent. ꝓfunde noctis caligo det̾git᷑. De fun¬
tis rediuiuę lucis grã reddit᷑. ut animȩ uiuificarent᷑. Surdi
ut auditũ fidi susciꝑent. audire cęꝑunt. Claudi. muti. ut dm̃¬
lurida m̃bra deposuer̃. Bffectꝰ enĩ maiestatis suȩ multa fec̃. quȩ
p̾teunda s̃. dũ cuncta legantꝰ. Nã excellentię suȩ utute pen¬
duł gssib tumtis equoris fluctꝰ calcaũ. ⁊ maris magni ꝓcellas
suo imꝑio mitigaũ. Iã uͦ passionis eiꝰ obitũ etiã elem̾ta tre¬
muer. dũ sol fug.dũ tellꝰ cõcutit. saxaq sese illudentia dis¬

Expanded text:
Caecis, enim, ut Deum cognoscerent, profundae noctis caligo detergitur. Defunctis redivivae lucis gratia redditur, ut animae vivificarentur. 3. Surdi, ut auditum fidei susciperent, audire coeperunt. Claudi, ut ad Dlurida membra deposuerunt; effectu enim majestatis suae multa fecit, quae praetereunda sunt, dum cuncta legantur. 4. Nam excellentiae suae virtute pendulis gressibus tumentes aequoris fluctus calcavit, et maris magni procellas suo imperio mitigavit. 33 Jam vero passionis ejus obitum etiam elementa tremuerunt, dum sol fugit, dum tellus concutit
Abbreviated transcription (Latin):
ni at qͥ mitendꝰ ẽ. upse erit expectatio gentiũ. Certũ enĩ ẽ
usq adortũ xp̃i ñ defuisse pͥnceps ppłi uideoꝵ exgenere ui¬
da. nec duces exfemorib eiꝰ. usq adherodẽ alienigenã regẽ.
qͥ ꝑ ambitionẽ regni inrepserat potestatẽ. Scatĩ enĩ ut hoc fac¬
tũ ẽ.⁊ defec̃ dux ex semine uidȩ. aduenit ille qͥ mittendus
erat. quẽ gs̃ ⁊ ppłi expectabant. Iudĩ aut̃ ꝑuicatia inpudicȩ
frontis dicũt. ñ dũ eẽ idẽ tp̃s expletũ m̃tientes nescio quẽ
regẽ exgenere uidȩ in extremis orientis partib regnũ te¬
nere. Nec adtendũt m̃te cecati simulatioĩs sue m̃datiũ

Expanded text:
niat qui mittendus est. Et ipse erit exspectatio gentium . Certum est enim, usque ad ortum Christi non defuisse principes populi Judaeorum ex genere Juda, nec duces de femoribus ejus usque ad Herodem alienigenam regem, qui per ambitionem regni irrepserat potestatem. 2. Statim enim ut hoc factum est, et defecit dux ex semine Judae, advenit ille qui mittendus erat, quem gentes et populi exspectabant. Judaei autem pervicacia impudicae frontis dicunt nondum esse id tempus expletum, mentientes nescio quem regem 20 ex genere Judae in extremis Orientis partibus regnum tenere. 3. Nec attendunt, mente caecati, simulationis suae mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
no. ille utiq qͥsolebat abea raꝑe p̾dã. dũ ad eã cõutitꝰ. cũ in no¬
centib cõmorat᷑. In cuiꝰ ouili pardꝰ cũ hedo accubat. ꝑmixti sub¬
doli cũ pccõrib Ibi cẽ uitulꝰ decircũcisioẽ. leo de scłi potestate.
Ouis de ppłari ordine simul morant᷑. qi̾ infine cõmunis ẽ cõditio
oiũ. Pueraũ paruul minans eos. ille ẽ utiq qͥse humiliaũ. ꝓ
nb̾ ut paruulꝰ. Bos aut̃ ⁊ leo ibi comedent paleas. qr pͥncipes cũ
subiectis plebib cõmunẽ hñt doctrinã. Delectat᷑ qͦq infans ab
ubere suꝑ foramina aspidis. dũ gñsquȩ solebãt aliqđo uenena
p̃dicare. cõu̾se etiã pariili xp̃i fidẽ delectant᷑ audirę. Sauna
enĩ reguli corda s̃ infideliũ. in qͥb ille serpens tortuos reqͥescebat
quẽ ablactatꝰ cõphensũ exinde captiuũ trax̃. ut in monte scõ¬

Expanded text:
no, ille utique, qui solebat ab ea rapere praedam, dum ad eam convertitur, cum innocentibus commoratur, in cujus ovile pardus cum haedo accubat. Permixti sdoli cum simplicibus, ibi etiam vitulus de circumcisione, leo de saeculi potestate, ovis de populari ordine, simul morantur, quia in fide communis est conditio omnium. Puer autem parvulus minans eos ille est utique, qui se humiliavit pro nobis, ut parvulus. Bos autem et leo ibi comedent paleas, quia principes cum subjectis plebibus communem habent doctrinam. 10. Delectatur quoque infans ab ubere super forapraedicare, conversi etiam parvuli Christi fidem delectantur audire. Caverna autem reguli corda sunt infidelium, in quibus ille serpens tortuosus requiescebat, quem ablactatus comprehensum exinde captivum traxit, ut in monte s
Abbreviated transcription (Latin):
gant. quȩ cũq ĩ eis uiciosa & deformia m̾bra gestart̾: in reqͥrendo
laborare qͥd opꝰ ẽ. Neq enĩ fatigare nos deb& ĩ certa eors habitudo
ł pulchritudo. quor ꝑ erit certa & sẽpit̾na dãpnatio. Mec moueat
qͦmͦ erit in eis corpꝰ cͥorruptibile si dolere poterit. aut qͦmͦ corrup¬
tibile simora ñ poterit. Non ẽ uera uita. nͥ ubi felicit̾ uiuit᷑: nec
uera ĩ corruptio. nͥ ubi salꝰ nullo dolore corrũpit᷑. Ubi aut̾ ĩfelix
mori n̾ sinit᷑. & ut ita dicã mors ipsa nͥ morit᷑: &ubi dolor ꝑpetuꝰ
n̾ ĩterunit sed affligit. ipsa corruptio nͥ finit᷑. Hȩc ĩ sc̾is scriptis. se¬
cđa mors dr̃. Nec pͥma tam̃ qͦ suũ corpꝰ anima relinquere cogit᷑. nec
scda qͣ penale corpꝰ anima relinquere nͥ ꝑmittit᷑ hoĩ accidisset: si
nemo peccass&.¬

Expanded text:
starunt, in requirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat modo erit in eis corpus incorruptibile, si dolere poterit, aut quomodo corruptibile, si mori non poterit. Non est enim vera vita nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dmori non sinitur, et, ut ita dicam, mors ipsa non moritur, et ubi dolor perpetuus non interimitur; sed affligit ipsa corruptio, et non finitur: haec in Scripturis sima poena. Nec prima tamen qua suum corpus anima relinquere cogitur, nec secunda qua poenale corpus anima relinquere non permittitur, homini accidisset, si nemo peccass
Abbreviated transcription (Latin):
ineis
uestibꝰ miscere purpurã. & linostima ueste indui aliqͣndo peccatũ
fuit : nẽ nͥ ẽ peccatũ. sed in ordinatȩ uiuere & diuersi generis ꝓfessi¬
ones uelle miscere: ut ł scĩmonialis habeat or nam̾ta nuptiarum.
ł ea quȩ se nͥ cͥcinens nupsit speciem iurginis gerat: om̃imꝰ percatũ ẽ¬

Expanded text:
ineis uestibut miscere purpuram et linostima ueste indui aliquando peccatum fuit, nunc non. est peccatum. sed inordinate uiuere et diuersi generis professiones uelle miscere, ut uel sanctimonialis habeat ornamenta nuptarum uel ea quae se non continens nupsit speciem uirginis gerat, omni modo peccatum e
Abbreviated transcription (Latin):
acerdos in altare ignẽ nutriens cotidie ligna subiciat. id est
fidelis ꝗsq ne in eo caritatis flãma deficiat in corde suo : tam
exepla p̾cedentiũ ꝗͣ sacrȩ scripturȩ testimonia cͥgerere ñ desistat. Nã qͦsi
quedã fom̾ta igni dari ẽ : in exercitacione caritatis ł exẽpla patrũ ł p̃¬
cepta dni̾ca ministrare. r enĩ int̾na nouitas nr̃a ipsa cotidie huiꝰ uitȩ̨
c̾uersatione ueterascit. ignis iste adhibitis lignis nutriendꝰ ẽ: ut dũ iste
ꝑusũ se nrẽ uetustatis extenuat. ꝑ patrũ testimonia & exc̾pla reuiuis¬
cat. Et bõne illic p̾cipit᷑. ut mane ligna ꝑdies singłos congerant᷑. hȩo
qͥppe n̾ fuit̾. nͥ cũ nox cecitatis extinguit᷑. Uł certe qr mane pͥma pars
diei ẽ : post positis cogitationibꝰ uitȩ p̃sentis hoc pͥmũ loco ꝗsqͥs fidelium
ante lucẽ csurgere. surgite postꝗͣ sederitis. Ante lucẽ qͥppe surgere ẽ.

Expanded text:
ergo in altare ignem nutriens quotidie ligna subjiciat, id est, fidelis quisque ne in eo charitatis flamma deficiat, in corde suo tam exempla praecedentium, quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat; nam quasi quaedam fomenta igni dare, est in exercitatione charitatis vel exempla patrum vel praecepta dominica ministrare. Quia enim interna novitas nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhibitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis extenuat, per patrum testimonia et exempla reviviscat. Et bene illic praecipitur ut mane ligna per dies singulos congerantur. Haec quippe non fiunt, nisi cum nox caecitatis exstinguitur. Vel certe quia mane prima pars diei est, postpositis cogitationibus vitae praesentis, hoc priori loco quisque fidelium ante lucem surgere, surgite postquam sederitis . Ante lucem quippe surgere, est
Abbreviated transcription (Latin):
sic eis utit᷑ ut metas c̾suctudinis bonoꝵ int̾ quos uersat᷑ excedat.
aut aliꝗd significat. aut flagiciosus ẽ. In oibꝰ enĩ talibꝰ ñ usꝰ rerũ.
sed libido inculpa ẽ. Qd gͥ locis. & tẽpori. & ꝑsonis conueniat. dili-¬
gent̃ adtendendũ ẽ : ne temere flagicia rephendamꝰ. Pieri enĩ po-¬
test. ut sine aliqͦ uicio cuppediȩ ł uoracitatis p̾ciosissimo cibo sapi¬
ens utat᷑ : in sipiens aut̃ fedissima gulȩ flãma in uilissimũ ardes-¬
cat. & saniꝰ qͥsq maluerit more dni pisce uesci. ꝗͣ lenticula more
esau nepotis abrahã. aut hordeo more uim̾tors. Non enĩ ꝓpt᷑ea
continentior es stͣ nob̾ plerȩq bestiȩ qr uiliorabꝰ alunt᷑ escis. Nã¬

Expanded text:
 eis utitur, ut metas consuetudinis bonorum inter quos versatur, excedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus rerum sed libido in culpa est. Quod igitur locis et tempori et personis conveniat diligenter attendendum est, ne temere flagitia reprehendamus. Fieri enim potest ut sine aliquo vitio cupiditatis vel voracitatis pretiosissimo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gnlae flamma in uilissimum ardescat. et sanius quisque maluerit more domini pisce uesci quam lenticula more Esau nepotis Abraham, aut hordeo more iumentorum. non enim propterea continentiores nobis sunt pleraeque bestiae, quia uilioribus aluntur escis. na
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant recessert̾: illa uͦ noc te quȩ lucescebat ĩ diẽ dñicã .xͦ. die
bełdarũ maiarũ fons sacer hora conpetenti repletꝰ ẽ. Euidenti gͥ mi¬
racło. claruit occidentaliũ partiũ fuisse errorẽ.

Expanded text:
fuerant recesserunt. Illa vero nocte quae lucescebat in diem Dominicam, decimo die fuerant recesserunt. Illa vero nocte quae lucescebat in diem Dominicam, decimo die Calendarum Maiarum, fons sacer hora competenti repletus est; evidenti ergo miraculo claruit occidentalium partium fuisse errorem.
Abbreviated transcription (Latin):
m̾sis crescit & decrescit.
egimꝰ iterũ scribente sc̃o pascha¬
sino lillibeo antistite ad beatũ papã leonẽ. qr tẽpore zosimi pape eũ
ẽẽt ultimꝰ circuli decẽnoualis annꝰ. & declinarent quidã . xͦ. kalenda¬
rũ maiarũ die pascha tenere. celebrantes oc tauo die kłdarum
apriliũ id ẽ ꝓ embolismo cõmunẽ tenentes annũ. quȩ ee̾t paschalis
obseruantiȩ ueritas. multiplici miracło suꝑnȩ uirtutis clar
Quedã in qͥd uilissima possessio ineltinas ap̃pellat᷑ in montibꝰ arduis.
ac silius densissimis constituta illic ꝑparua atq uili oꝑae c̃strue-¬
ta ȩccłia ẽ : in cuiꝰ baptisterio noc te sacrosc̾a paschali baptizan-¬
di hora cũ nullꝰ canalis nulla sit fistula. nec aqͣ oĩno uicina fons
ex sese replet᷑: paucisq qͥ fuerint c̾secratis. cũ deduc toriũ nullũ
habeat: ut uenerit aqua exsese discedit. Tc̃ gͦ eu sub sc̃ę memoriȩ
papa Zosimo usq lucẽ aqua ñ ueniente. ñ c̃secrati qͥ baptizandi

Expanded text:
sis crescit et decrescit. Legimus, item, scribente sancto Paschasino Lilybaei antistite ad beatissimum papam Leonem, quia tempore Zosimi papae cum esset ultimus circuli decennovenalis annus, et declinarent quidam decimo Calendarum Maiarum die Pascha tenere, celebrantes octavo die Calendarum Aprilium, id est, pro embolismo communem tenentes annum, quae esset paschalis observantiae veritas multiplici miraculo supernae virtutis claruerit. « Quaedam, inquit, vilissima possessio Melthinas appellatur, in montibus arduis ac sylvis densissimis constituta, illic perparva atque vili opere constructa ecclesia est, in cujus baptisterio nocte sacrosancta paschali, baptizandi hora, cum nullus canalis, nulla sit fistula, nec aqua omnino vicina, fons ex sese repletur, paucisque qui fuerint consecratis, cum deductorium nullum habeat, ut venerat aqua, ex sese discedit. Tunc ergo sub sanctae memoriae papa Zosimo usque ad lucem aqua non veniente, non consecrati qui baptizandi
Abbreviated transcription (Latin):
abothuir uistꝰ mori maluit. quã uineã patrũ suoꝵ in nonicis.
hortũ holerum transfeni. Uineã qͥppe patrũ inhortũ olerum trans mu¬
care est. fortia u̾tutũ oꝑa que expatrũ doc truia ꝑcepimnꝰ. fragili uitioꝵ
delectam̃to mutare. it̃. Hm̃ nemo uidit uinquã. Sũ uͦ additur.¬
unigenit filiꝰ qͥe insinu patris. ipse enanabit mentiũ magis. quam
mente concipit᷑. qł eãque indeo habitat plenitudo diuintatis nemo
cõspex̾. nemo mente aut oculis cõphendit. Eo aut̃ mͦ qͦuidet᷑ sic̃ est:¬

Expanded text:
aboth vir justus mori maluit, quam vineam patrum suorum in hortum olerum transferre. Vineam quippe patrum in hortum olerum transmutare est, fortia virtutum opera, quae ex patrum doctrina percepimus, fragili vitiorum delectamento immutare. Justi autem Unigenitus filius qui est in sinu patris, ipse enarrabit, mentium magis quam m, quia eam quae in deo habitat plenitudinem diuinitatis nemo conspexit, nemo mente aut oculis conprehendit; uidit e