comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
postulantes ipsum ut
uenire ad diem festũ
nostrum. et sua nos
presentia ullustrare.
sua ipse  nobis dona
sanctificare dignetur.
Declerunt autem poni¬
tifices et phariseĩ mai¬
cdatum. ut siquis cog¬
nouerit ubi sit indi¬
cet. ut apprehenclant
eum. Demus et nos
fratres mei. ut siquis
cognouerit in euius
corde fratris uberiora
sunt uiscera misericor¬
die. maior humilitas.
benignitas. modestia.
pacientia: ceterarumq
habundantior copia
uirtutum. presentis
uidelicet inditia xp̃i.
indicet confestim ribi sit
talis. ut uestigia xp̃i
que apud eum sunt
inuenta. fideliter imi¬
tando teneamus. Sci¬
ens autem dominus
conspirasse de se occi¬
dendo iudẽos. non fu¬
ga insicdiantium de¬
tus de gloria resurrec¬
tionis. primo uenit
bethaniam proximam
iherosolimis ciuitatem.
ubi lazarum suscitaue¬
rat a mortuis. deuide
etiã ierosolunam ubi ip¬
se pateret᷑ & resurgeret a
mortius. Hierosolimã
quidem. ut ipse ibi mo¬
reretur. bethaniam ue¬

Expanded text:
postulantes ipsum, ut postulantes ipsum, ut venire ad diem festum nostrum, et sua nos praesentia illustrare, sua ipse nobis dona sanctificare dignetur. Dederant autem pontifices et Pharisaei mandatum, ut si quis cognoverit ubi sit, indicet, ut apprehendant eum. Demus et nos fratres mei, ut si quis cognoverit in cujus corde fratris uberiora sint viscera misericordia, major humilitas, benignitas, modestia, potentia, caeterarumque abundantior copia virtutum, praesentis videlicet indicia Christi, indicet confestim ubi sit talis, ut vestigia Christi quae apud eum sunt inventa fideliter imitando teneamus. Sciens autem Dominus conspirasse de se occidendo Judaeos, non fugit insidiantium tus de gloria resurrectionis primo venit Bethaniam, proximam Hierosolymis civitatem, ubi Lazarum suscitaverat a mortuis, deinde etiam Hierosolymam, ubi ipse pateretur et resurgeret a mortuis: Hierosolymam quidem, ut ipse ibi moreretur; Bethaniam ve
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis descendebãt.
ente sanctificati ad al¬
tare dominicum acce¬
clamus. non agni car¬
nes comessuri. seł nr̃i
retlemptoris misteria
sancta sumpturi. Mun¬
demus nos ab omni
inquinamento carms
et sp̃e. ꝑficientes sane¬
tificationẽ in timore
dei. Nemo domum o¬
rationis conuertat sn
speluncam latrõnum.
nemo menbris xp̃i nior¬
nemo manens adhuc
in morte. ad accipien¬
da uite mysteria pre¬
sumat acceclere. Qui e¬
nim non diligit mã¬
net in morte. Diligamꝰ
xxp̃m in seipso. diligam᷑
in menbris eius. que¬
ramus dominum et ui¬
uet anima nostra. Que¬
ramus autem eum non
sicut impii ad occicten¬
dum. sed ut ficdeles ꝑ
petuo fruendum. Que¬
rebant inquit iħm. et
conloquebantur ad in¬
uicem in templo stan¬
tes. Quid pritatis quia
ñ uenit ad diem festũ:
Q uerebant enim iudei
iesum. sed male quere¬
bant eum. ut uenien¬
tem ad diem festum in
ne et collo quamur
ad itucem psalmis
hẏmnis et canticis
spiritalibus. in grã

Expanded text:
sanguinis descendebant. sanguinis descendebant. ente sanctificati ad altare Dominicum accedamus, non agni carnes comesuri, sed nostri Redemptoris mysteria sancta sumpturi. Mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Nemo domum orationis convertat in speluncam latronum, nemo membris Christi mornemo manens adhuc in morte ad accipienda vitae mysteria praesumat accedere: qui enim non diligit, manet in morte. Diligamus Christum in seipso, diligamus in membris ejus, quaeramus Dominum, et vivet anima nostra, quaeramus autem eum, non sicut impii ad occidendum, sed ut fideles ad perpetuo fruendum. Quaerebant, inquit, Jesum, et colloquebantur adinvicem in templo stantes. Quid putatis, quia non venit ad diem festum? Quaerebant enim Judaei Jesum, sed male: quaerebant eum ut venientem ad diem festum intin oratione, et colloquamur adinvicem psalmis, hymnis, canticis spiritualibus, in gratia
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiũ
solet. non solum ex
eis que recte appre
illis que aliter ge¬
sta seu dicta cognõ¬
uerint. pruiclentie
discere uirtutem: hec
nimirum ut imiten¬
tur sequendo. illa ne
incurrant deuitan¬
do. Quod nos fũs ca
rissimi. in hodierne
racio cogit. non tan¬
tum uidelicet deuo¬
tionem amatorum xp̃i
ad exemplum discere
quentium. Sequam᷑
enim necesse ẽ illã¬
rum prudentiam fe¬
minarum. quas tanta
fide et dilectione dõ¬
mino adhesisse cog¬
nouimus. fugiamus
insipientiam pontifi¬
cum et phariseorum:
qui sapientiam dei circũ¬
uenire insidiis et in¬
terficere querebant. Ca¬
ueamus dementiam eõ¬
tum. qui sanctifican¬
di propter pascha ie.¬
rosolimam ascenderãt
sed obliti sanctificati¬
onis in ipsa domo
orationis saluatoris ne¬
cem tractabant. Immi¬
nebat pascha. quo scĩ¬
ficatum quemq ac
mundum ad ȩsum agnĩ
uenire oporteret. et ipe¬
si qui sanctificandi ad
templum descenderant.
sordiliores iam de con¬
spiratione effundendi

Expanded text:
prudentium solet, non solum ex eis, quae recte apprehillis quae aliter gesta seu dicta cognoverint, prudentiae discere virtutem; haec nimirum ut imitentur sequendo, illa ne incurrant devitando. Quod nos, fratres dilectissimi, in hodierna ratio cogit, non tantum videlicet devotionem amatorum Christi ad exemplum discere quentium. Sequamur enim necesse est illarum prudentiam feminarum quas tanta fide et dilectione Domino adhaesisse cognovimus; fugiamus insipientiam pontificum et Pharisaeorum, qui sapientiam Dei circumvenire insidiis et interficere quaerebant; caveamus dementiam eorum qui sanctificandi propter pascha Hierosolymam ascenderant, sed obliti sanctificationis, in ipsa domo orationis de Salvatoris nece tractabant. Imminebat pascha, quo sanctificatum quemque ac mundum ad esum agni venire oporteret: et ipsi qui sanctificandi ad templum ascenderant, sordidiores jam de conspiratione effundendi
Abbreviated transcription (Latin):
noscetis. quia ego sum
ueritas. Hoc uitium fr̃s
quod dominus notauit
hoc loco. euacdere in hoc
seculo magni laboris est.
non ꝑsonaliter iudicare.
sed rectum iuditium re¬
tinere. Admonuit qui¬
dem dominus iudeos.
secl monuit nos. Illos
conuicit. nos instriixit.
Illos reclarguit. nos exa¬
cuit. Non putemus hoc
nobis ideo non dictum.
quia tunc ibi non fiumꝰ
Nos itaq sic audiamus
euuangelium. quasi pre¬
sentem dominum. et di¬
camus. O illi felices. qͥ
eum uidere potuerunt.¬
Multi in eis qui uiderũt
eum carnaliter occide¬
runt. multi autem in

Expanded text:
noscetis, quia ego sum noscetis, quia ego sum veritas. Hoc vitium, fratres, quod Dominus notavit hoc loco, evadere in hoc saeculo, magni laboris est, non personaliter judicare, sed rectum judicium retinere. Admonuit quidem Dominus Judaeos, sed monuit nos. Illos convicit, nos instruxit. Illos redarguit, nos exacuit. Non putemus hoc nobis ideo non dictum, quia tunc ibi non fuimus. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum: ne dicamus, O illi felices, qui eum videre potuerunt!Multi in eis qui viderunt eum carnaliter, occiderunt: multi autem in
Abbreviated transcription (Latin):
prepitio nascitur. qr
omnis homo cum u̾itio
propaginis nas citra. Et
non mundat đs. siue
a uitio cum quo nãsci¬
mur. siue a uitiis que
male uiuendo addimꝰ.
nͥ ꝑ cutellum petrinum
id est dominum nostrũ
pitrinis cirtun cidebant.
et petre nomine ap̃m fi¬
gurabant. et presentem
non agnoscebant. secl
insuꝑ eum occidere co¬
gitabant. Quod uero
circunciditis hominem
in sabbato. intelligite
hoc significari opus bo¬
num. quod ego feci to¬
tum hominem saltrum
sabbato. quia et curãtꝰ
est ut sanus esset incor¬
pore. et credidit ut sa¬
nus esset in anima. No¬
lite iudicare ꝑsonalit̾.
sed rectum uuditium iu¬
dicate. Quid est hoc:
Modo quasi ꝑ legem moy¬
si circunciditis sabbato.¬
nec irascimini moysi.
et quia ego die sabbati
saluum feci hõminem.
irascimini michi. ꝑsona¬
liter udicatis. Ueritatẽ
attendite. et iustum ui¬
ditium iulicate. Si se¬
cundum ueritatem udi¬
catis. neq moysem. neq
me condempnabitis. Et
ueritate cognita me cog¬

Expanded text:
praeputio nascitur, quia omnis homo cum vitio propaginis nascitur. Et non mundat Deus sive a vitio cum quo nascimur, sive a vitiis quae male vivendo addimus, nisi per cultellum petrinum, id est Dominum nostrum petrinis circumcidebant, et petrae nomine Christum figurabant, et praesentem non agnoscebant, sed insuper eum occidere cupiebant. Quod vero circumciditis hominem in sabbato, intelligite hoc significari opus bonum, quod ego feci totum hominem in sabbato salvum; quia et curatus est, ut sanus esset in corpore; et credidit, ut sanus esset in anima. « Nolite judicare personaliter, sed recte judicium judicate. » Quid est hoc modo? Quasi per legem Moysi circunon irascimini Moysi; et quia ego die Sabbati salvum feci hominem, irascimini mihi: personaliter judicatis, veritatem attendite, et justum judicium judicate. Si secundum veritatem judicatis, neque Moysen neque me condemnabitis; et veritate cognita, me cog
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam quam iuuare de ꝓpriis facul¬
tatibus debuerunt. suis expensis in-¬
sationis cura cominissa ẽ. ñ solũ sine
cupiditate. sed etiam cum laude pie¬
tatis acciptre debet apopło dispen-¬
sanda. & fidelit̃ dispensare accepta.

Expanded text:
ecclesiam, quam iuvare de propriis faculecclesiam, quam iuvare de propriis facultatibus debuerunt, suis expensis insationis cura commissa est, non solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis, accipit a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta,
Abbreviated transcription (Latin):
possideant. & iccirco sciant nicħ aliud eẽ res
eccłiȩ. nisi uota fidelium. precia peccatõ¬
rum. & patrimonium pauꝑm: ñ eas
uendicent in usus suos ut propriai. ed
ut comm̃datas muꝑibꝰ diuidant. hoc
ẽ possidendo contempnere. ñ sibi sed
aliis possidẽ. Hec habendi cupidita-¬
te ȩccłiȩ facultates ambire. sed eas pi¬
etate subueniendi suscipe qͦd habet ex¬
cłia cum om̃ib nichil habentibꝰ hab̾e
commnune. nec aliquid inde qui sibi de
suo suficiunt erogare. qͣndo nichil ali¬
ud sit habentious dare qm ꝑdere: Nec
illi qui sua possidentes darͥ sibi aliqͥd
uolunt. sine grandi peccato suo. unde
pauꝑ uictus erat accipiunt: De cleri¬
cis quidem dicit sp̃s scs̃. peccata popłi.
mei comedunt. S sic̃ nichil habentes
pprium. ñ peceata sed alim̃ta quibus
indigere uidentur accipiunt. ita pos¬
sessores ñ alim̃ta quibus habundant
sed aliena peccata suscipuir. Unde¬
Non in cognitum ẽ qualȩ peccatum
cibos pauꝑũ p̃sum̃do suscipiunt. qͥ

Expanded text:
aliud esse res ecclesiae, nisi vota fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum, non eas vendicaverunt in usus suos, ut proprias; sed ut commendatas, pauperibus diviserunt. Hoc est enim possidendo contemnere, non sibi, sed aliis possidere, nec habendi cupiditate ecclesiae facultates ambire, sed eas pietate subveniendi suscipere. Quod habet ecclesia, cum omnibus nihil habentibus habet commune. Nec aliquid inde eis, qui sibi de suo sufficiunt, erogat: quando nihil aliud sit habentibus dare, quam perdere. Cilli qui sua possidentes dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper victurus erat accipiunt. De clericis quidem dicit Spiritus sanctus: Peccata populi mei comedunt . Sed sicut nihil habentes proprium, non peccata, sed alimenta quibus indigere videntur, accipiunt; ita possessores, non alimenta quibus abundant, sed aliena peccata suscipiunNon est meum dicere quale peccatum cibos pauperum presumendo suscipiant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tentib pauꝑes opprimũ¬
tur. ad eripiendos eos bo¬
ni sacerdõtes protectionis
auxilium ferunt. nec
uerentur cuiusquã ini¬
micitiarum molestias.
sed oppressores paupe¬
rum palai arguunt.
increpant. excominuni¬
cant: minusq metuũt
eorum nocendi insidias.
etiam si nocere ualeant.
Pastor enim bonus: ani¬
mam suam ponit pro
ouib suis. Sicut ꝑ ui¬
gilias pastor contra bẽ¬
stias oues custodire so¬
let. ita et dei sacerdos.
suꝑ gregẽ xp̃i sollicitꝰ
esse debet. ne inimicus
uastet. ne ꝑsecutor in¬
festet. ne potentioris cu¬
irisq cupiditas uitam
pauꝑum inquietet. s
sua potius sollicitudi¬
ne et cura diligenti.
uitam et salutem mere¬

Expanded text:
tentibus pauperes opprimuntentibus pauperes opprimuntur. Ad eripiendos eos boni sacerdotes protectionis auxilium ferunt, nec verentur cujusquam inimicitiarum molestias, sed oppressores pauperum palam arguunt, increpant, excommunicant, minusque metuunt eorum nocendi insidias, etiamsi nocere valeant. Pastor enim bonus animam suam dat pro ovibus suis. Nam sicut per vigilias pastor contra bestias oves custodire solet, ita et Dei sacerdos super gregem Christi sollicitus esse debet, ne inimicus vastet, ne persecutor infestet, ne potentioris cujusque cupiditas vitam pauperum inquietet, sed sua potius sollicitudine et cura diligenti vitam et salutem mere
Abbreviated transcription (Latin):
tione uel uane gle appe¬
stinere.si non refrenaue
rit linguam suam.Un¬
de dicitur in psalmo.
Quis est homo qui uult
uitam. et cupit uidẽre
dies bonoᷤ: cohibeat lin¬
guam suam a malo. et lã¬
bia eius ne loquantur
dolum. Nam sũbditur.
ius uana est religio: quam
sua. Religio munda et
immaculata apud deum
et patrem. hec est: ui sitare
pupillos et uiduas in tri-¬
bulatione eorum. Cura
pupilloꝵ et iuduarum ȩc¬
clesiȩ commendatur: et sa¬
cerdotib magnum ꝑicł̃m
cõminatur. si contradicen¬
tib ueritati resistere no¬
luerint. Quoniam quis¬
quis ꝑsonam potentis ac̃¬
cipit. et ueritãtem loqui
pauescit: graui multatur
culpe sententia. Multi
enim presules ecclãrum
timentes ne amicitiam
ꝑdant. et molestiam odi-¬
orum incurrant. peccan¬
tes non arguunt. et cor¬
riꝑe pauꝑum oppressores
uereñtur: nec ꝑtimẽscunt
de seueritãte reddende ra¬
cionis. pro eo quod conti¬
cescunt. de plebib sibi
commissis: Quando a po¬

Expanded text:
tione vel vanae gloriae appetione vel vanae gloriae appesrit linguam suam. Unde dicitur in Psalmo: « Quis est homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos? Cohibeat linguam suam a malo, et labia ejus ne loquantur dolum . » Nam subditur: jus vana est religio, » quasua. « Religio munda et immaculata apud Deum et Patrem haec est: Visitare pupillos et viduas in tribulatione eorum. » Cura pupillorum ac viduarum Ecclesiae commendatur, et sacerdotibus magnum periculum comminatur, si contradicentibus veritati resistere noluerint: quoniam quisquis personam potentis accipit, et veritatem loqui pavescit, gravi multatur culpa sententiae. Multi enim praesules Ecclesiarum, timentes ne amicitiam perdant, et molestiam odiorum incurrant, peccantes non arguunt, et corripere pauperum oppressores verentur. Nec pertimescunt de severitate reddendae rationis, pro eo quod conticescunt de plebibus sibi commissis, quando a po
Abbreviated transcription (Latin):
tatis et ꝑmanserit in ea.
non auditor obliuiosus
factus. sed factor õꝑis.
hic beatus in facto suo
erit. Legem libertãtis.
caritatem dicit. De qua
paulus apl̃s ait. In liber¬
tate caritatis xp̃i uo
cãti es L tis. Et iterum.
Honera urã inuicem por¬
tantes cum caritãte. Nã
siquis in caritate ꝑfẽcta
se custodire satagerit.
deum uidelicet ex toto
corde. tota anima. tota
diligendo urtute. et pro¬
ximum suum sicut semet¬
ipsum.Hic non auditor
obluuosus. sed factor oꝑis
euuangłici comprobatur.
Et si in eadem speculati¬
one diuinȩ legis oꝑan¬
do ꝑmanserit. hic uere
beatus erit: et ad beati¬
tudinẽ ꝑueniet sempit̃¬
nã. Siquis autẽ putat
se religiosum esse. lau¬
dando semetipsum. et ꝓ
bonis suis que fecerit.
glorificari se coram ho¬
minib quesierit. ut pba¬
riseus stans in templo
computans bona sua. ñ
se sicut publicanũ esse
profitebatur. non refrẽ¬
nans linguam suam a
mia. uel cor suum ab ela¬

Expanded text:
tatis, et permanserit in ea, tatis, et permanserit in ea, non auditor obliviosus factus, sed factor operis, hic beatus in facto suo erit. » Legem libertatis charitatem dicit, de qua Paulus ait: « In libertate charitatis Christi vocati estis . » Et iterum: « Onera vestra invicem portantes cum charitate . » Nam si quis in charitate perfecta se custodire sategerit, Deum videlicet ex toto corde, tota anima, tota diligendo virtute, et proximum suum sicut seipsum: hic non auditor obliviosus factus, sed factor operis evangelici comprobatur. Et si in eadem speculatione divinae legis operando permanserit, hic vere beatus erit, et ad beatitudinem perveniet sempiternam. « Si quis autem putat se religiosum esse, dando semetipsum, et pro bonis quae fecerit, glorificare se coram hominibus quaesierit, ut Pharisaeus stans in templo, et computans bona sua, non se sicut publicanum esse profitebatur , « non refrenans linguam suam, t, cor suum ab ela
Abbreviated transcription (Latin):
incle ornamenti in ad¬
impletione sacramentõ¬
rum eius habeamus: ut
uiro nostro xp̃o dõmino
placere ualea mus. Si ue¬
ro quid minus ornamen¬
ti animãb nostris in ꝑ¬
fẽcto opere euuangłii
habeamus adeptum om¬
ni sollicitudine festinã¬
re oportet ipsum nobis¬
met ipsis ornamentum
exhibere in oꝑib sancti¬
tatis: ne cum sponsus
noster xp̃s hora qua ñ
putamus uenerit. et uo¬
cauerit nos. ne forte un¬
paratos inuẽniens. exclu¬
damur a nuptiis regni
cȩlestis. et postrẽmo cum
fatuis uirginib frustra
ante ianuam incipiamꝰ
clamare. et aclit um
introeundi querere: cũ
non possimus inuenire.
Non ergo obliuiscãmur
preceptorũ domini que
sunt animarũ ornamen¬
ta nostrarum. sed seruas¬
tes uoluntãtẽ eus. ador¬
nẽmus nos dignis mori¬
bus et sancta conuer¬
satiõne: ut cum xp̃s
sponsus noster nos uo¬
candos uenerit. merea¬
mur cum eo ad eterna
tur. Qui autem ꝑspexe¬
rit in lege ꝑfecte liber¬

Expanded text:
inde ornamenti in adinde ornamenti in adimpletione sacramentorum ejus habeamus, ut viro nostro Christo Domino placere valeamus. Si vero quominus ornamenti animabus nostris imperfecto opere Evangelii habeamus adeptum, omni sollicitudine festinare oportet, ipsum nobismetipsis ornamentum exhibere in operibus sanctis, ne cum sponsus noster Christus, hora qua non putamus, venerit et vocaverit nos, forte imparatos inveniens, excludamur a nuptiis regni coelestis, et postremo cum fatuis virginibus frustra ante januam incipiemus clamare, et aditum introeundi quaerere, cum non possumus invenire. Non ergo obliviscamur praeceptorum Domini, quae sunt animarum ornamenta nostrarum, sed servientes voluntati ejus, adornemus nos dignis moribus et sancta conversatione, ut cum Christus sponsus noster nos vocaturus venerit, mereamur cum eo ad gaudia tur: « Qui autem perspexerit in lege perfectae liber
Abbreviated transcription (Latin):
re. si ad cȩlestia reg¬
na uolumꝰ ꝑuenire: ia¬
cõb apłs nos in presen¬
ti lectione ut audistis
hortatur dicens. Estõte
factores uerbi et non au¬
uerbi sunt: qui custõdi¬
unt precepta dõmini.
uersantur in aliis rebus:
desiderantes euuangłiũ
audire. sed non implere:
Siue qui abscondit a sacer¬
dõte diuino medico suo¬
rum uulnera peccatorũ
nec ea ad suam uult aꝑĩ¬
re salutem. nec scriptũrã.
neq sacercdotem. sed se¬
met ipsum fallit: dũ nos
dei sed cliãboli sequitur
uoluntatem. De quibus
subditur. Quia siquis
auditor ẽ uerbi et non
factor: hic comparabitur
uiro consideranti uul¬
tum natruitãtis sue in
speculo. Considerauit
enum se et abiit: et statĩ
oblitus est qualis fuerit.
Mulie rum mos ẽ in spẽ¬
culo se consiclerare. ut
se ualeant adornãre. quã¬
liter uiris suis placere
possint: ita animas nos¬
tras oportet nos sollicite
considerare in spẽculo
ȩuuangłii. et eius per¬
pendere dicta. quid ex¬

Expanded text:
re, si ad coelestia regna volumus pervenire. Jacobus apostolus nos in praesenti lectione, ut audistis, hortatur, dicens: « Estote autem factores verbi, et non auverbi sunt, qui custodiunt praeceptum Domini: versantur in aliis rebus, desiderantes Evangelium audire, sed non implere, sive qui abscondit a sacerdote divino medico suorum vulnera peccatorum, nec ea ad suam vult aperire salutem. Nec Scripturam, neque sacerdotem, sed semetipsum fallit, dum non Dei, sed diaboli sequitur voluntatem, de quibus subditur: « Quia si quis auditor est verbi et non factor, hic comparabitur viro consideranti vultum nativitatis suae in speculo. Consideravit enim se et abiit, et statim oblitus est qualis fuerit. » Mulierum mos est in speculo se considerare, ut se valeant adornare, qualiter viris suis placere possint. Ita animas nostras oportet nos sollicite considerare in speculo Evangelii, et ejus perpendere dicta, quid ex
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑmanseritis usq in finẽ.
bonis certando oꝑib sal¬
ui eritis in eternum. No
enum qui cẽperit bonum.
secd qui ꝑseuerauerit in bo¬
no. hic saluus erit. Cunc
enim placet deo nr̃a conũ¬
sãtio. quando bonum qd
inchoamus ꝑseueranti fi¬
ergo non incepisse. sed ꝑfe¬
cisse uirtus ẽ. non incho¬
antib premiũ promittit᷑.
sed ꝑseuerantib datur. ꝑ

Expanded text:
si permanseritis usque in finem, si permanseritis usque in finem, bonis certando operibus, salvi eritis in aeternum. Non enim qui coeperit bonum, sed qui perseveraverit in bono, hic salvus erit. Tunc enim placet Deo nostra conversio, quando bonum qinchoamus, perseveranti fiergo non coepisse, sed perfecisse, virtus est. Non inchoantibus praemium promittitur, sed perseverantibus datur.
Abbreviated transcription (Latin):
cata nostra ipse ꝑtulit
in corpore suo suꝑ lignũ.
Adhoc enim in ligno cru¬
cis pati uoluit. ut lig¬
ni preuaricationẽ quã
adam fecerat deleret. et
iter nobis ad regnũ cȩ¬
lorum qd̾ ꝑ peccatum
ade mundo clausum fu¬
erat aꝑiret.Ut peccãtis
mortui iusticie uiuamꝰ.
cuius liuore sanati sumꝰ.
ut sicut antea ꝑ peccatũ
deo mor̾tui erãmus. ita et
nunc ꝑ passionem et resur¬
rectionem eius ad immor¬
talitatem ȩternam ꝑdu¬
ceret. et deo nos patri suo
reconciliaret. nobisq po¬
testatem tribueret. mun¬
do mori posse et peccatis
omnib ꝑ confessionem
et ꝑ iusticiam uiuere deo.
Eratis enim sieut oues er¬
rantes. Error ouium cul¬
pa pastorum esse intelli¬
gitur. qui negligunt cor¬
ripere delinquentes.Sed
conuersi estis nunc ad
pastorem et episcopum
animarum uestrãrũ. Co¬
uersi a diabolo ad xp̃m.
de tenebris ad lucẽ. de
morte ad uitam. de infi-¬
delitate ad fidem. de infir¬
mitate ad saliitem. In qua

Expanded text:
cata nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum. » Ad hoc enim in ligno crucis pati voluit, ut ligni praevaricationem, quam Adam fecerat, deleret, et iter nobis ad regnum coelorum, quod per peccatum Adae mundo clausum fuerat, aperiret. « Ut peccatis mortui, justitiae vivamus, cujus livore sanati sumus. » Ut sicut antea per peccatum Deo mortui eramus, ita et nunc per passionem et resurrectionem ejus ad immortalitatem aeternam perduceret, et Deo nos Patri suo reconciliaret, nobisque potestatem tribueret mundo mori posse et peccatis omnibus per confessionem, et per justitiam vivere Deo. « Eratis enim sicut oves errantes. » Error ovium culpa pastorum esse intelligitur, qui negligunt corripere delinquentes, « sed conversi estis nunc ad pastorem et episcopum animarum vestrarum. » Conversi a diabolo ad Christum, de tenebris ad lucem, de morte ad vitam, de infidelitate ad fidem, de infirmitate ad salutem, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
tari exempla. Hȩc ẽacdem
mala omni studio uitare
debemus. omnem dolum
et odium. omnemq mali¬
tiam et simulatiõnes et in¬
uidias atq detractiones
depõnere. et in bonis oꝑi¬
bus certamen magnum
habere xp̃o dõmino famu¬
lari. Cum pateretur. noi
cõminabatur. idẽ iniui¬
rie uindictam ñ ꝓmisit.
sed etiam pro suis perse¬
cutorib exorauit. ut nos
alibi docuit dicens. Orã¬
te pro ꝑsequentib et ca¬
lumpniantib uos: ut si¬
tis filii patris uestri qui
in celis est. Tracdebat au¬
tem iudicanti se iniuste.
ꝑdiuinitatẽ tradidit hu¬
manitatem quam assump¬
sit ad passionem. iudican¬
ti se põpulo iudaico. ut
crucifigeretur. Si enim ip¬
se qui sine peccato erat
propte peccãta nostra ut
nos redimeret ad nortem
se trãdidit. quid retribue¬
re condignum eius miseri¬
cordiȩ possumus. nisi tan¬
tum ut nos pura confessi

Expanded text:
tari exempla, haec eadem tari exempla, haec eadem mala omni studio vitare debemus. Omnem dolum et odium, omnemque malitiam et simulationes, et invidias atque detractiones deponere, et in bonis operibus certamen magnum habere, Christo Domino famulari. « Cum pateretur, non comminabatur. » Injuriae vindictam non promisit, sed etiam pro suis crucifixoribus exoravit, ut nos alibi docuit, dicens: « Orate pro persequentibus et calumniantibus vos, ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est . » « Tradebat autem judicanti se injuste. » Per divinitatem tradidit humanitatem, quam assumpsit ad passionem, judicanti se populo Judaico ut crucifigeretur. Si enim ipse qui sine peccato erat, propter peccata nostra, ut nos redimeret a morte, se tradidit, quid retribuere condignum ejus misericordiae possumus, nisi tant
Abbreviated transcription (Latin):
rs kañ in lectione
apostolica quam
audistis. beatus pe¬
trus. xp̃i nos imitã¬
ri exempla monet dicens.
Cp̃s passus ẽ. pro nobis. uo¬
bis relinquens exemplum
ut sequamini uestigia eiꝰ.
dem est quod ipse dñs in
euuangłio ait. Siquis
uult post me uenire ab¬
neget semetipsum. id est
uoluntates proprias relin¬
quat. et dei se omnimo¬
dis subitiat uoluntati.
Et tollat crucem suam. car¬
nales mortificet delecta¬
tiones. et sequãtur me
mundi desideriis repiig¬
net. quantũ diuina grã¬
ualeat largiente.His e¬
nim modis et talib his
similib morib sanctis.
gia. Qui peccãtum non
fecit. nec inuentus est
dolus in ore eius. ut de
ipso ꝓpħa ait. Solus enĩ
sine peccãto. qui peccãta
mundi tollere uenit. Et
alibi. Non cõtendit neq
clamauit. neq audiuitqͥs
in plãteis uocem eius. Se¬
quitur. Qui cum maledi¬
ceretur. non maledicẽbat.
Subdola uerba et mendã¬
tium. nec detractio. inuen¬
ta sunt in ore eius. Nos
ergo si xp̃i uolumus imi¬

Expanded text:
simi, in lectione apostolica quam audistis, beatus Petrus Christi nos imitari exempla admonet, dicens: « Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus. » Id est, quod ipse Dominus ait in Evangelio : « Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, » id est voluntates proprias relinquat, et Dei se omnimodis subjiciat voluntati, « et tollat crucem suam, » id est carnales mortificet delectationes, « et sequatur me, » mundi desideriis repugnet, quantum valeat divina gratia largiente. His enim modis, et talibus his similibus moribus sanctis, « Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus. » Ut de ipso propheta ait: « Solus enim sine peccato, qui peccata mundi tollere venit . » Et alibi: « Non contendit, neque clamavit, neque audivit quis in plateis vocem ejus . » Sequitur: « Qui cum malediceretur, non maledicebat. » Subdolum et mendacium, nec detractio inventa est in ore ejus. Nos ergo si volumus imi
Abbreviated transcription (Latin):
quam inliscipulis suis
toto mundo effecit. cũ
opus consummabo pas¬
sionis mee et resurrecti¬
onis. Quod dedisti mͥ
¶ut faciam. Sed nunc iͦt
clarifica me tu pater.
Dicendo enim te clarifi¬
caui suꝑ terram. se au¬
tem a patrȩ apud eund
patrem postulat clarifi¬
candum. modum pro¬
fecto utriusq clarifica¬
tionis ostendit. Ipse qͥp¬
pe patrem clarificauit
suꝑ terram. eum gentib
predicando. pater uero
ipsum apud semet ipsũ
ad suam dexteram col¬
locando  subiunxit. Cla¬
ritate quam habui apd̃¬
tez. priusquam mundus

Expanded text:
quam in discipulis suis quam in discipulis suis toto mundo efficit; dum opus consummabo passionis meae et resurrectionis, quod dedisti mihi ut faciam. Sed nunc vero clarifica me, tu Pater. « Dicendo enim, te clarificavi super terram, se autem a Patre apud eumdem Patrem postulat clarificandum, modum profecto utriusque clarificationis ostendit. Ipse quippe Patrem clarificavit super terram, eum gentibus praedicando: Pater vero ipsum apud semetipsum, ad suam dexteram collocando. Subjunxit: Claritate quam habui priusquam mundus
Abbreviated transcription (Latin):
go decdisti ei potestatẽ
omnis carnis. ita te cla¬
rificet filius. id est
notum faciat omni car¬
nĩ quam dedisti ei. Sic
enim dedisti. ut omne
quod dedisti. det eiᷤ ui¬
tam eternam. Hec est
cognoscant te solum
uerum deum. et quem
‸misisti iħm xp̃m. Ordo
uerboꝵ est. ut te et quẽ
noscant solum uerum
deum. Plena cognitio
deĩ patris et filii et sp̃s
eterna. summna beatitui¬
do ẽ. Sumina beatitudo
non ẽ nisi uita eterna.
Ideo dixit hec est uita
eterna. ut cognoscant
deum. Ego te clarificaui
suꝑ terram. opus consũ¬
maui quod decdisti mi¬
chi ut faciam. Quid est
quod preterito tempore
posuit clarificaui et con¬
summaui. et statim sub¬
uinxit futuri temporis
uerbum faciam. nisi qd̃
omnia deo sunt presen¬
tia. et indiuina predes¬
tinatione. futura qua¬
si transacta esse creden¬
da sunt : Quod enim
futurum fuit ut fieret.
hoc ei quasi transactum
fuit. Ego te clarificatii.
Quasi dixisset. Ego te clari
ficabo pretlicationis gła.¬

Expanded text:
go dedisti ei potestatem, go dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te clarificet Filius; id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. Sic enim dedisti. Ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Haec est cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum. Ordo verborum est, ut te et quem noscant solum Deum verum. » Plena coDei Patris, et Filii, et Spiritus eterna, summa beatitudo est; summa beatitudo non est nisi in vita aeterna; ideo dixit: Haec est vita aeterna, ut cognoscant Deum. Ego clarificavi te super terram: opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Quid est quod praeterito tempore posuit, clarificavi et consummavi, et statim subjunxit futuri temporis verbum, faciam, nisi quod omnia Deo sunt praesentia et in divina praedestinatione futura quasi transacta esse credenda sunt? Quod enim futurum fuit ut fieret, hoc ei quasi transactum fuit. Ego te clarificavi. Quasi dificabo praedicationis glor
Abbreviated transcription (Latin):
otuit silent
hec eaclem ũ¬
ba orationis
patri filius
dicere. sed o¬
ratio filii doctrina ẽ dis¬
cipuloꝵ. nec non et eo¬
rum qui illoꝵ exempla
sequi uoluissent. uel
Uenit hora. Hora itaq
passionis adpropinquat.
Clarifica filium tuum. Id
est resurrectionis głori¬
am prececlat humilitas
passionis. et subsequa¬
tur cito resurrectionis
clarificãtio. Sequitur.
Ut filius tuus clarificet
te. Clarificatio patris
eterna e que nec auge¬
ri nec minui pocest. S
hec clarificatio ad noti¬
ciam dei patris ꝑͥtinet.
ut resurrectionis gła¬
in filio ꝑacta. innotes¬
ceret deus pater toto or¬
be. qui ante in iudeis
tantummodo notus e¬
rat. Clarifica filium tu¬
um. ut filius tuus cla¬
rificet te. Quasi dixis¬
set. Resuscita me. ut
innotesca s toto orbe
per me. Sequitur. Si¬
cut dedisti ei potestã¬
Otem omnis carnis. id ẽ
omnis hominis. Apar¬
te totum. Caro pro ho¬
mine. Hec ait ut osten¬
deret magis ac magis.
quomodo clarificatiirꝰ
esset patrem. Sicut er¬

Expanded text:
Potuit silenter haec eadem verba orationis Patri Filius dicere; sed oratio Filii doctrina est discipulorum, nec non et eorum qui illorum exempla sequi voluissent  Ms.Venit hora. Hora itaque passionis appropinquat. Clarifica Filium tuum, id est, resurrectionis gloriam praecedat humilitas passionis, et subsequatur cito resurrectionis clarificatio. Sequitur: Ut Filius tuus clarificet te. Clarificatio Patris aeterna est, quae nec augeri nec minui potest. Sed haec clarificatio ad notitiam Dei Patris pertinet, ut resurrectionis gin Filio peracta, innotesceret Deus Pater in toto orbe, qui ante in Judaeis tantummodo notus erat. « Clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te, quasi dixisset: Resuscita me, ut innotescas in toto orbe per me. » Sequitur: Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis. Id est, omnis hominis, a parte totum, caro pro homine. Haec ait ut ostenderet magis ac magis quomodo clarificaturus esset Patrem. « Sicut er
Abbreviated transcription (Latin):
largitori deo continen¬
tie libamenta offerãmꝰ.
Quod enim potest efficã¬
tius esse ieiunium. cu¬
uis obseruantia appro¬
pinqͣntes dõ et resisten¬
tes diãbolo uitia blan¬
da suꝑãmus : Semper
enim uirtutis cybus. ie¬
iu̾nium fuit. De absti¬
nentia deniq prodeunt
caste cogitationes. racio¬
nabiles uoluntãtes. sa¬
lubriora consilia. Et ꝑ
uoluntarias afflictiones
caro concupiscentiis mo¬
tur. Sed quia ñĩ solo ie¬
iunio animarum nostrã¬
rum salus adquiritur.
ieiunium nr̃m misericor¬
diis pauꝑũ supplieãmus.
Impendamus uirtuti. quȩ
subtrahimus uoluntati.
Eiat refectio pairꝑis. ab¬
stinentia ieiunantis.Stu¬
deamus uiduarum defen¬
sioni. pupilloꝵ utilitati.
lugentium consolationi.
dissidentium paci. Sus¬
cipiatur ꝑegrinus. ad¬
iuetur oppressus. uesti¬
atur midus. foueatur
egrotus. ut qui cumq
nostrum de iustis labo¬
rib auctori bonorum om¬
nium deo sacrificium
huius pietatis obtũle¬
rit. ab eõdem regni cȩ¬

Expanded text:
largitori eorum Deo continentiae libamen offertur. Quid enim potest efficacius esse jejunio, cujus observantia appropinquamus Deo, et resistentes diabolo, vitia blanda superamus? SEMPER enim virtuti cibus jejunium fuit, De abstinentia prodeunt castae cogitationes, rationabiles voluntates, salubriora consilia. Et per voluntarias afflictiones caro concupiscentiis motur. Sed quia non solo jejunio animarum nostrarum salus acquiritur, jejunium nostrum misericordiis pauperum suppleamus. Impendamus virtuti, quod subtrahimus voluptati. Fiat refectio pauperis, abstinentia jejunantis. Studeamus viduarum defensioni, pupillorum utilitati, lugentium consolationi, dissidentium paci. Suscipiatur peregrinus, adjuvetur oppressus, vestiatur 44 nudus, foveatur aegrotus; ut quicumque nostrum de justis laboribus auctori bonorum omnium Deo sacrificium hujus pietatis obtulerit, ab eodem regni coe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerare uõluerint. Au¬
dituri sunt illam metu
encdam et in reuocabilẽ
uocem. Discedite a me ma¬
ledicti in ignem eternũ.
esurienti non delerit pa¬
nem suum. putas ubi
mittendus est qui tol¬
lit alienum: Si in ig¬
nem mittitur qui nu¬
dum non uestiuit. ubi
mittendus est qui uesti¬
tum expoliauit: Si cũ
diabolo dampnatur qͥ
hospitib non prebuit
domum suam. putas
ubi mittendus est qui
tulit aliẽnam: Si peri¬
turus ẽ qui in carcere¬
quid de illo fiet. qui
in carcerem misit: Ro¬
go uos fr̃s hinc attendi¬
te quam span habere
possunt qui mala faci¬
unt. quando illi ꝑitu¬
ri sunt. qui bona non
faciunt Denq et alio
loco cdominus terribi¬
liter nos admonet dicẽs.
Omnis arbor que non fa¬
cit fructum bonum: ex¬
cidetur. et in ignem mit¬
tetur. Non dicit quȩ
facit fructum malum.
sed quȩ non facit fruc¬
tum bonum. Hinc er¬
go possumus euident̃
agnoscere. quas penas
arbor spinosa in diem
iuditii patiatur. quai¬

Expanded text:
perseverare voluerint, auperseverare voluerint, audituendam et irrevocabilem vocem, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. esurienti non dedit panem suum; putas ubi mittendus est, qui tulit alienum? Si in ignem mittitur, qui nudum non vestivit; ubi mittendus est, qui vestitum exspoliavit? Si cum diabolo damnatur, qui hospitibus non praebuit domum suam; putas ubi mittendus est, qui tulit alienam? Si periturus est qui in carcerequid de illo fiet, qui in carcerem misit? Rogo vos, fratres, hic attendite: quam spem habere possunt qui mala faciunt; quando illi perituri sunt qui bona non faciunt? Denique et alio loco Dominus terribiliter nos admonet, dicens: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Non dixit, Quae facit fructum malum; sed, quae non facit fructum bonum. Hinc ergo possumus evidenter agnoscere quas poenas arbor spinosa in die judicii patietur; quan
Abbreviated transcription (Latin):
catores fuerunt. sed qr
tos sola sterilitas con¬
dempnabit. Quia sicut
impossibile ẽ. ut nullꝰ
homo esse possit absq
peccato. ita ꝑ dei mise¬
ricordiam possibile est
ut bonis oꝑib et preci¬
pue elemosinis. se unus¬
quisq redimat a peccã.¬
to. ut non in illo imple¬
at illud quod scriptum
ẽ. Iudicium sine mise¬
ricordia ei qui non fe¬
cit mĩsericordiam. S
magis ad eum senten¬
tia illa ꝑtineat. Beati
misericordes. quoniam¬
ipsi in isericordiam con¬
sequentur. Et illud. Dis¬
persit dedit pauꝑibus.
iusticia eĩus manet in
seculum seculi. Et hoc¬
considerate fr̃s meĩ. pro
qua re mittiintur in ĩg¬
nem ȩcernum. Non enĩ
solum eis dicendum ẽ
quia homicidia fecistis.
quia adulteria cõmi¬
sistis. quia alienam sub¬
stantiam rapuistis
sed potius auditiiri sũt.
Quia esuriui. et non de¬
distis michi manducã¬
re. Rogo
sitorie cogitare. Nec cre¬
datis quia hoc de iuclẽ¬
is tantum aut paganis
primum fuerit dictum.

Expanded text:
nt; sed quitos sola sterilitas condemnabit: quia sicut impossibile est ut ullus homo esse possit sine peccato; sic per Dei misericordiam possibile est ut bonis operibus, et praecipue eleemosynis se unusquisque redimat a peccato: ut non in eo illud impleatur quod scriptum est, Judicium sine misericordia illi qui non fecit misericordiam ; sed magis ad eum sententia illa pertineat, Beati misericordes, quoniam misericordiam consequentur ; et illud, Dispersit, dedit pauperibus; justitia ejus manet in saeculum saeculi . considerate, fratres, pro qua re mittentur in ignem aeternum. Non enim illis dicendum est, Quia homicidium fecistis, quia adulterium commisistis, quia alienam substantiam rapuistis: sed hoc solum audituri sunt, Quia esurivi, et non dedistis mihi manducare. Rogo sitorie cogitare, nec credatis quod hoc de Judaeis tantum aut Paganis fuerit dictum:
Abbreviated transcription (Latin):
diuimus do¬
tem. Uenite benedicti
patris mei. ꝑcipite reg¬
num. quod uobis pa¬
ratum ẽ ab origine
mundi. Ut ergo istam
uocem desiderabilem
audire. et ab auditu
malo possitis per dei¬
liante contencdite. lec
tionem diuinam et
quenter legere. et in¬
eñ uox illa desiderabilis ẽ
ꝑ quam dicitur mise¬
ricordibus. uenite be¬
pite regnum. sic aduer
num cęlorum uobis p̃¬
destinatum ẽ. gehen¬
na autem non uobis
sed diabolo preparata
ẽ. Deniq sic auditiiri
sunt ad sinistram po¬
nendi. Discedite ame
malecdicti in ignem eter¬
num. qui paratus est

Expanded text:
us dium, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Ut ergo istam vocem desiderabilem audire, et ab auditu malo possitis evadeliante, attendite et hanc lectionem divinam in quenter legere, et enim vox illa desiderabilis est, per quam dicitur misericordibus, Venite, bepite regnum; ita enum coelorum nobis praedestinatum est? gehenna autem, non nobis, sed diabolo praeparata est. Denique sic audituri sunt ad sinistram positi, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est
Abbreviated transcription (Latin):
Plorans plorauit in noc¬
te. et lacrime eus
in maxillis eius. Non
est qui consoletur eam:
ex omnib caris eius
Omnes amici eius spreue¬
runt eam. et facti sũt¬
Gimel Mi¬
grauit iucla ꝓpter af¬
flictionem: et multitu¬
dinem seruitutis. Habi¬
tauit inter gentes. nec
inenit requiẽ. Om̃s ꝑ

Expanded text:
ploravit in nocte, et lacrymae ejus in maxillis ejus: non est qui consoletur eam ex omnibus caris ejus; omnes amici ejus spreverunt eam, et facti sunt Gimel.  Migravit Juda propter afflictionem et multitudinem servitutis: habitavit inter gentes, nec invenit re
Abbreviated transcription (Latin):
me consequende pro¬
mittant:currentes im¬
pellant. remorantes ac¬
cendant. et quicquid
ad officium suum ꝑͥti¬
net constanter exerce¬
ant. Qui sic erit alie¬
nus a fide. ut duibitet
tales contemplatiue
uirtũtis esse participeᷤᷤ
quorum exemplo sunul
ac uerbo plures fiunt
regnoꝵ celestium cohe¬

Expanded text:
niae consequendae proniae consequendae promittant; currentes impellant, remorantes accendant, et quidquid ad officium suum pertinet, constanter exerceant: quis sic erit alienus a fide, ut dubitet tales contemplativae virtutis esse participes, quorum exemplo simul ac verbo plures fiunt regnorum coelestium cohae
Abbreviated transcription (Latin):
tholicos bonis exemplis
quam luculentis uerb̾
solent profĩcere: eaq
doctrina. quam conuer¬
satio spiritalis ostendit.
Non quam manis sermo
in die iuditũ uerba
querenda sunt sed õꝑa.
Quo circa si sacerdotes si¬
cut non quales illi fr̃
quos iudicandos atq
dampnandos cõminiã¬
tio diuina pronunti¬
at. s quales apłica doc¬
trina commendat: mul¬
tos ad deum sancte ui¬
uendo et predicando
conuertant. si nichil
ex imꝑio sed humilit̃
omnia agant. ac se cõ¬
miines eis quib sunt
prepositi. stiidio sanc¬
te dilectionis exhibe¬
ant. Si infirmitãtes
carnalit̾ uiuentium
fratrum uerborum sa¬
lubrium medicaminib
curent. modo quos in¬
curabiles iudicant. pa¬
cientiȩ uircũte sustine¬
ant. si morib ac predi¬
cationib suis. non su¬
am sed xp̃i gloriam qͦ¬
rant. si consolentur af¬
flictos. pascant egenos.
uestiant nudos. redi-¬
mant captiuos. suscipi¬
ant ꝑegrinos. si erran¬
tib uiam salitis osten¬
dant. desꝑãtis spem ue¬

Expanded text:
tholicos bonis exemplis, quam luculentis verbis solere proficere; eamque doctrinam, quam conversatio spiritualis ostenderit, non quam inanis sermo in die judicii verba quaerenda, sQuocirca, si sacerdotes sancti non quales illi sunt quos judicandos atque damnandos comminatio divina pronuntiat, sed quales apostolica doctrina commendat, multos ad Deum sancte vivendo et praedicando convertant; si nihil ex imperio, sed omnia humiliter agant, ac se communes eis quibus sunt praepositi, studio sanctae dilectionis exhibeant, si infirmitates carnaliter viventium fratrum modo verborum salubrium medicaminibus curent, modo quas incurabiles judicant, patientiae virtute sustineant; si moribus ac praedicationibus suis non suam, sed Christi gloriam qant: si consolentur afflictos, pascant egenos, vestiant nudos, redimant captivos, suscipiant peregrinos; si errantibus viam salutis ostendant, desperatis spem ve
Abbreviated transcription (Latin):
pater . quia auctor est
enim credentib datur.
na sanitas ẽ. Ceneamus
fidem tanquam sensũ.
teneamus caritatem tai¬
quam sanitatẽ. Et qͣm¬
uis diuersa menbra di¬
uersa munera hãbeant
caritatis unitãte tene¬
antur: et omnia ire me¬
rentur post caput. Ca¬
put enim in celo ẽ. nos
hic laborẽmꝰ. et inuicẽ
onera nrã portemus. Q
enim iuit caput. cete¬
ra menbra itira sunt.
Rogo uos fr̃s. si cdominꝰ
et saluator noster qui
nullum peccatum ha¬
buit. tanto affectu nos
peccatores amare dig¬
natur. ut quod nos pa¬
timur se pati testẽtur.
Quare nos qui sine pec¬
cãto non sumus. et qͥ
peccata nostra ꝑ carita¬
tem redimere possumꝰ.¬

Expanded text:
Pater, quia auctor est enim credentibus datur, na sanitas est: teneamus fidem tanquam sensum, teneamus charitatem tanquam sanitatem. Et quamvis diversa membra diversa munera habeant; tamen charitatis unitate tenentur, et omnia merentur ire post caput. Caput enim in coelo est, nos hic laboremus et invicem onera nostra portemus: quo enim ivit caput, caetera membra itura sunt.Rogo vos, fratres, si Dominus et Salvator noster, qui nullum peccatum habuit, tanto affectu nos peccatores amare dignatur; ut quod nos patimur, se pati testetur: quare nos, qui sine peccato non sumus, et qui peccata nostra per charitatem redimere possum
Abbreviated transcription (Latin):
rãpitur omni uento do¬
tur. nunc diabolo ser¬
uiens nunc deo. Habe¬
nr̃m unum corpus bo
suam deo templum exhi¬
beat. et in uno sp̃u ea¬
ꝑquirens in una spe uo¬
cationis. Et Nequaquã
de repromissionib am¬
bigat. sed in resurrectiõ¬
ne et restitutiõne om

Expanded text:
rapitur omni vento doDeo, nunc diabolo serviens, nunc Deo. Habenum corpus bonsuam Deo templum exhibeat. Et unum spiritum: eantiens: in una spe vocationis, ut nequaquam de repromissionibus ambigens, in resurrectione et restitutione o
Abbreviated transcription (Latin):
num baptisma. quia
maiestas. Propterea fi¬
des una dicitur. quia
similiter in patrem et
et tex mergimur. ut tri¬
nitatis unum appareat
sacramentũ. Unus d̃s

Expanded text:
s, quia s est. Propterea et fides una dicitur, quia similiter in Patrem, etEt ter mergimur, ut Trinitatis unum appareat sacramentum. Et non
Abbreviated transcription (Latin):
illud sacramentũ. quod si¬
mul et humanitas consũ¬
mauit et dẽitas. dispensã¬
tio fuit misericordie. et ac̃¬
tio pietatis. Calib enm
uinculis tenebamur obstri¬
cti: ut nisi ꝑ hanc opem ñ
possemus absolui. Humi¬
litas ĩgitur diuinitãtis.
nostra prouectio ẽ. Nos tan¬
to redimimur precio: nos
tanto curãmur impendio.
Quis enim ab impietãte ad
iusticiam. a miseria adbe¬
atitiidinẽ esset recursus.
nisi iustus ad impios. et
beatus snclinaret ad mise¬
ros: Habent ergo diuinã¬
hȩc oꝑa uirtũtem. Sed qͦd
dominus maiestatis sue
potentiam comprimit. et
uim in se ꝑsecutoris admit¬
tit. ex illa ẽ uoluntate qua
dilexit nos. et tradidit se¬
met ipsum pro nobif. Co¬
oꝑante in hoc ipsum pa¬
tre. qui filio suo ꝓprio
non peꝑcit. sed pro nob̾
omnib tradicdit eum:¬

Expanded text:
illud sacramentum, quod simul et humanitas consummavit et Deitas, dispensatio fuit misericordiae, et actio pietatis. Talibus enim vinculis tenebamur obstricti, ut nisi per hanc opem non possemus absolvi. Humilitas igitur Divinitatis nostra provectio est. Nos tanto redimimur pretio, nos tanto curamur impendio. Quis enim ab impietate ad justitiam, a miseria ad beatitudinem esset recursus, nisi et justus ad impios, et beatus inclinaretur ad miseros? haec opera virtutem. Sed quod Dominus majestatis suae potentiam comprimit, et vim in se persecutoris admittit ex illa est voluntate qua dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis : cooperante in hoc ipsum Patre, qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit il
Abbreviated transcription (Latin):
dierum afflictiarus suc: et
preuaricacionis ommi
de siderabilium suorũ q̃ habii¬
erat a dicbus antiquis: cum
caderet populus cuis in ma¬
ru hostili. et non esset aurili

Expanded text:
ierum afflictionis suae, et praevaricationis omnium desiderabilium suorum, quae habuerat a diebus antiquis, cum caderet populus ejus in manu hostili, et non esset auxili
Abbreviated transcription (Latin):
sur. Diuina uidelicet potestate. & suȩ
maiestatis imꝑio. cuiꝰ uississe fecisse est.
Non mexercituũ multitudine. ñ in ro¬
sed quomͦ tenebre solis fugantur exor¬
tu. sic inlustratione aduentus sui eũ
dñs destruet. atq delebit: Nos autem¬

Expanded text:
 divina scilicet potestate et imperio majestatis suae, cujus jussisse fecisse est, non in exercitus multitudine, non in roSed quomodo tenebrae solis fugantur adventu, sic et illustratione adventus sui eum Dominus destruet atque delebit. Occide
Abbreviated transcription (Latin):
mo nostrum fuisset ab
iniquitate dimissus.
Lauit ergo õculos in
ea piscina que inter¬
pretatur missus. bap¬
tiratus ẽ in xp̃o. Si er¬
go quando eum in se
sa io cramenti exponi
et ꝑtractari profundi¬
tas. sed hoc sufficiat
caritati uestre. Ungit᷑
cathecuminus. id est
docetur ut crecdat in
xpm. Mittitur ad pis¬
cinã baptismi ut il¬
luminetur. ut lum̃
uerum agnoscat. ut
remissionem peccatoꝵ
accipiat. ut ex filio
ire efficiatur filius di.
inluminatusq ueniat
predicare .xp̃m. Itaq et
iucini qui uicderant
dicus erat. dicebant.

Expanded text:
mo nostrum fuisset ab mo nostrum fuisset ab iniquitate dimissus. Lavit ergo oculos in ea piscina, quae interpretatur missus, baptizatus est in Christo. Si ergo, quando eum in seisacramenti exponi et pertractari profunditas; sed hoc sufficiat charitati vestrae. Ungitur catechumenus, id est, docetur ut credat in Christum: mittitur ad piscinam baptismi, ut illuminetur, ut lumen verum agnoscat, ut remissionem peccatorum accipiat, ut ex filio irae efficiatur Filius Dei, illuminatusque veniat praedicare Christum. Itaque vicini, et qui viderant dicu