comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naufragaue
ctõ. ⁊ sicut ille subam¬
suam ꝑdit. qui nau¬
fragiũ patitur ⁊ insr̾¬
ip̃ꝑit. ita: qui bonã
cõsciam repellunt. fi¬
lit̃. Ex quib. s.¬
psendo doctorib. qͥ¬
fĩdem ꝑdiderunt. ẽ
ymeneus: ⁊ alexan¬
der. nomina ꝓpria
ponit. ut ambiguũ¬
seccet. quos tradidi
excõminicaui. sic ⁊ tu excõmumca. ⁊ nota ꝙ

Expanded text:
Naufragium ctio. Et sicut ille subssuam perdit qui naufragium patitur, et insperit, ita, qui bonam conscientiam repellunt, filiter. Ex quibuspseudodoctoribus qfidem perdiderunt, est Hymenaeus et Alexader. Nomina propria ponit ut ambigusecet. Quos tradidi excommunicavi, sic et tu excommunica.
Abbreviated transcription (Latin):
am nos nescimꝰ.
Eoce infirmitas.¬
Quid oremus sic̃ opor¬
cet orari. Eccẽ iifirmi¬
uorantiã eẽ declarat.¬
Fallimꝰ enun putantes
ꝓdesse qͥ poscimꝰ. cũ nõ¬
ꝓsint. ut ipi paulocõ¬
tigit dum oraret. uͥ sp̃ẽ¬
ab eo discend̾et: qui ex
responso dei didicit qͣ¬

Expanded text:
am nos nescimus. Ecce infirmitaquid oremus, sicut oportet orari. Ecce infirminorantiam esse declarat.Fallimur enim putantes prodesse quod poscimus, cum nosit, ut ipsi Paulo contigit, dum oraret ut spab eo discederet, qui ex responso Dei didicit
Abbreviated transcription (Latin):
tollit timorem. ⁊ dat amorem. ꝙͣ dẽ solus oꝑa¬
sturm nob̾. Melius est enim iustum es̃. ꝙͣ ho¬
minem eẽ. Si gͦ hoiẽm te fecit deus. ⁊ iustum
te facit. ꝙ melius est. non tu te. s sine te. te fec̃.
Non enim adibiusti aliꝙ̾ sensum ut te fac̾et. qͥ gͦ
fecit te sñ ce. ñ te iustificat sũ ce. fecit te nescien

Expanded text:
m et dat amorem, quam Deus solus operatur in nobis. Melius est enim justum esse quam hominem esse. Si ergo hominem te fecit Deus, et justum te facit quod melius est; non tu te, sed sine te fecit te: non enim adhibuisti aliquem sensum ut te faceret. Qui ergo fecit te sine te, non te justificat sine te. Fecit te nescient
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ salutis in car.i. in carn̾ali circuncisione. uł
uĩ gn̾e respexit. quosdam in carne fidentes. ip¬
si erant qui de carnis circuncisione. ee aliis car
contempnere ꝙ nõ ht̃ subdit. Quamqͣ
ego habeam .i. hr̃e possim fi d̾uciam in car. si q̃¬

Expanded text:
spem salutis, in carne, id est in carnali circumcisione, vel in genere. Respexit quosdam in carne fidentes. Ipsi erant qui de circumcisione carnis et aliis carncontemnere quod non habet, subdit: Quanquam ego habeam, id est habere possim confidentiam in carne, si q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hec omĩa p̃dicta habui. S que mͥ fu. ante
xp̃m lucra. ut sigͣ.
tus sum. si post u̾ita¬
tem sequerer eẽ decͥ
ni ẽ dec̾rentia. ⁊ hoc¬

Expanded text:
 Haec omnia praedicta habui, sed quae mihi fuerunt, stum, lucra ut signa tus, si post veritatem sequerer, esse ni est deterentia.
Abbreviated transcription (Latin):
honorem. sĩ solũ esti¬
mo ea det̾m̃ta. s ⁊̃¬
feci. docendo ⁊ spũa¬
lit̃ uiuendo. ut aliis
appareret. omĩa eẽ de¬
quia inquinant iam¬

Expanded text:
honorem, non solum aestimo ea detrimenta, sfeci, docendo et spliter vivendo, ut aliis appareret omnia esse dequia inquinant
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. ⁊ u̾e possum quia¬
etiam plus aliis. ⁊ hẽ
qd̾ subdit. S iquis
alius a me qui uos de¬
cipit. uidetur ꝯfidere
in carne. qͣsi iñ iustus
sit. ego mag̾ uidõr de¬
bere ꝯfid̾e. ꝙͣ illi pseu¬
Do. qr ego sum circuu
octaui diei. ut lex mo¬
taua die circũçidi. cul
cuncidemur ab om̃i cor¬
ruptione pene ce culpe.
& sum ex gn̾e isrł .ĩ. ñ¬

Expanded text:
set. Et vere possim, quia plus aliis, et hoc est quod subdit: Si quis alius a me qui vos decipit, videtur confidere in carne, quasi inde justus sit, ego magis videor, debere confidere quam illi pseudo, quia ego sum circumcoctava die, ut lex Mooctava die circumcidi cultcumcidemur ab omni corruptione poenae et culpae. Et sum ex genere Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
natus iudeus. ⁊ sumñ
bu beniamin. que nõ
fuit de cõcubinis que tͥb
adhesit uide ñ recedens
a templo. qũ fc̃ã ẽ seꝑa¬
tio in seruo salomonis.
tͥb leui que erat sac̾do¬
talis remanserunt simł
ñ recedentes a ierłm ͥ a
templo. ⁊ ego natus ex
agente mea. Not᷑a ꝙͥ
hebrei dñr ꝓ abrahei.
mutata lict̾a ab abra¬
ham. uñ origo trahit᷑
se gentem hebreoꝵ. ẽ quid̃ ⁊ h credibile uͥ. he¬
brei uelut aboahei dicti eẽ uideantur.s ex ilo
in uatel liguntur appellati. qui nocabatur elẽe.

Expanded text:
sum non bu Benjamin, quae non fuit de concubinis, quae tribus adhaesit non recedens a templo quando facta est separatio in servo Salomonis. tribus Levi quae erat sacerdotalis remanserunt simul non recedentes a Jerusalem et a templo; et ego natus ex a gente mea. Nota quod Hebraei dicuntur pro Abrahaei mutata littera ab Abraham, unde origo trahiturse gentem Hebreorum est quidem et hoc credibile, ut Hebrei uelut Abrahei dicti esse uideantur, sed ex illo uerius intelleguntur appellati, qui uocabatur Heber,
Abbreviated transcription (Latin):
in carnem.
carne enim seruit deo.¬
qui de teb carnalib spe¬
rat se placere dõ. Cum
qui carnem domainus. ut sp̃c ob¬

Expanded text:
n carne, Carne enim sevit Deo,qui de rebus carnalibus sperat se placere Deo. Cum qui carnem domamus, ut sp
Abbreviated transcription (Latin):
ui.e. s. hominem. ꝑ ipm̃ filium hominis. q. ꝑ me¬
dicum infirmũ: slota u̾boꝵ ꝓpͥetates. supͣ clixit
memor. uͥ ag̃ de iustis: qui fuerunt añ xͥ aduen¬
tum. quoꝵ. q memor fuit. qñ patͥarchis de celo
misertus. hic asĩ ponit uisi. uͥ agit de incarnati¬
one. cum u̾bum caro fcm̃ est. cum medicus ad ĩ¬

Expanded text:
est hominem per ipsum Filium hominis, quasi per medicum infirmum? Nota verborum proprietates: supra dixit, memor, ubi agit de justis qui fuerunt ante Christi adventum, quorum quasi memor fuit, quando patriarchis de coelo misertus. Hic autem ponit, visitas, ubi agit de incarnatione, cum Verbum caro factum est, cum medicus ad in
Abbreviated transcription (Latin):
Minuisti e.s. dei
filium ⁊ic̾. uel
ita. ut ꝑ hominem in¬
hoc mͦ. homo bonus.
ac iustus. quid ẽ:q.
despectus fragilis pec¬
cator. qͣntum ad hoc

Expanded text:
minuisti, scilicet Dei Filium. Vel ita, ut per hominem indo: Homo bonus ac justus. Quid est. Despectus, fragilis, peccator, quantum ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
euntes .i. qui eum seꝙͣ¬
do uenerunt ad sompñ
s ⁊̃ mortuos de quib du¬
bitatis. ñ solum suscita
cinerati sint. tam̃ adducet. ut sint cum eo immor¬
tales: ⁊ in ead̾ beatitudine. Miram rem dicit apłc.¬
xpm enim qui iam uiuit: ⁊ resurgens a mortu¬
is iam non moritur. dic̃ mortuũ. ⁊ electos mor¬
tuos dicit dormientes. xpm̃ gͦ appellat mortir¬
um. ut dum ancdimus illum mortuũ fuisse. &
resurrexisse: nos quoq speremꝰ resurrecturos
ꝑ uirtutem diuinitatis eius. electos aũ sõ di¬
cit dormientes. quia nemotam facile pͭ sociũ ex¬
citare a sop̃no. ꝙͣ facile om̃s excitabuntura sõp¬

Expanded text:
euntes, id est qui eum sequendo venerunt ad somnum rtuos de quibus dubitatis, non solum suscitabcinerati sunt, tamen adducet, ut sint cum eo, immortales, et in eadem beatitudine. Haimo Miram rem ait Apm enim qui jam vivit, et resurgens a mortuis, jam non moritur, dicit mortuum; et electos mortuos dicit dormientes. Christum ergo appellat mortuum, ut dum audimus illum mortuum fuisse, et resurrexisse, nos quoque speremus resurrecturos per virtutem divinitatis ejus. Electos autem ideo dicit dormientes, quia nemo tam facile potest socium excitare a somno, quam facile omnes excitabuntur a somn
Abbreviated transcription (Latin):
aluta priscã.
& aquilam.
Aquila erat uir¬
prisce ap̃ istoͥs ho-¬
spitabatur apłc¬
⁊ onesiphori domũ.
i. familiam.¬
rastus remã.
coruichi. tro

Expanded text:
aluta Priscam et Aquilam. Aquila erat virriscae: apud istos hospitabatur Apt Onesiphori domum, id est familiarastus remansit Corinthi; Tro
Abbreviated transcription (Latin):
hñs recte pocestatem. ħ
ñ facimus. iõ qi ñ aude. uos inisere aut cõꝑa¬
re eis. Ne sicut illi ita ⁊ nos ꝑeamus. ñ hoc fa¬
cunus. s potuis ip̃i sumꝰ metientes.i. metun᷑
nosmet ipõs in nobis .i. in ꝯscientiis nr̃is. an a
dõ missi simus actendimus. ⁊ ñ aliud ꝙͣ iniũ¬

Expanded text:
ns recte potestatem. Hoc non facimus, ideo quia non audemus nos inserere aut comparare eis, ne sicut illi ita et nos pereamus. Non haec facimus, sed potius ipsi sumus metientes, id est metimur nosmetipsos in nobis, id est in conscientiis nostris, an a Deo missi simus attendimus, et non aliud qu
Abbreviated transcription (Latin):
cõsentit legi. nolens ꝙ
ꝓhibet. declarat ills¬
ẽẽ cꝰ ĩpulsu hoc agit.
cio malum. s si goĩ¬
t̾ioͭ facio: ꝙ nc̃ patet.

Expanded text:
consentit legi nolens quod prohibet, declarat ale cujus impulsu hoc agit, cio malum, sed non ego interior facio. Quod nunc patet,
Abbreviated transcription (Latin):
cit sic̃ clei ministros.
lantur hommib ut
placeant dõ. sic̃ ꝑse¬
udo faciunt studen¬
s. in multa patien¬
tia. ut nec moueamiꝰ¬
habita i tͥbsonib¬
i. in aflectionib. de

Expanded text:
 sicut Dei ministros, lantur hominibus, ut placeant Deo, sicut pseudo faciunt studenscilicet in multa patientia, ut nec parum movhabita in tribuid est afflictionibus. De
Abbreviated transcription (Latin):
liciti sumus circa
salutem egroꝵ. ul¬
lam offensionẽ uer¬
bo. ł exemplo. ⁊ hoc
facimus: ut ñ uitu¬

Expanded text:
liciti sumus circa salutem aegrorum, ullam offensionem, verbo vel exemplo. Et hoc facimus, ut non vitu
Abbreviated transcription (Latin):
t am̃ obsequium urm totum in p̃dictis sit ra¬
tionabile .i. cum discrecione. ne quid uimis
sit. s cõcemꝑantia ur̃a corpora ur̃ã castigetis.
ut si nature defectu cogantur dissolui: s ui¬
cĩs mori. Et nolite. Hic anima uibetur of
sic̃ aute uisserat deo¬
corpora offerri. Si em̃
corpus quo inferiore
tamqͣm famulo. uel
instrumento utitur¬
anima. cum eius bonꝰ¬
refertur sacrificium
ipã fit sacrificium.
cum igne diuini amo¬
ris accensa formã cõ¬
cupiscentie secłaris¬
amittit. & dõ se refe¬
rens ei camqͣm incõ¬
mutabili forma sub¬
dita reformatur. Et

Expanded text:
tamen, obsequium vestrum, totum in praedictis sit, ratamen, obsequium vestrum, totum in praedictis sit, rationabile, id est cum discretione ne quid minus sit, sed cum temperantia vestra corpora castigetis, ut non naturae defectu cogantur dissolvi, sed vitiis mori. Et nolite. Hic anima jubetur in sicut ante jusserat Decorpora offerri. Si enim corpus quo inferioretamquam famulo uel tamquam instrumento utituanima, cum eius bonrefertur, sacrificium ipsa sit sacrificium, cum igne divini amoris accensa, formam concupiscentiae saecamittit, et Deo se referens ei tanquam incmutabili formae subdita reformatur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
bitam. Ad rogo: Exhi¬
beatis .i. offeratis cor¬
pora ur̃a. Non tantũ
mentes: s ĩ corpora li¬
l. cet caro repugnet. Offeratis di¬
co. hostiam in mortificationem
carnaliũ desid̾iorũ uiuentẽ ꝑ bona oꝑa. scam¬
in dõ.s. firmam. dõ placentẽ. u bona incenti¬
one faciatis. Nerum enim sacrificium ẽ om̃e
opus ꝙagitur. ut inħ̾eamꝰ deo. relatũ. s. ad illũ
finem boni: quo beati ueracit᷑ eẽ possimus. Un¬
de & ip̃ẽ homo dĩ nomine cõsecratus &e dõnotus
ceptabilis. si ipã incõtaminata seruemus: dis¬
similes illis qui uoluptatib carnis seruiunt.
Et nota ꝙ ait hostyam uiuentem. Olum qui¬
dẽ apd̾ apd̾ uet̾es oblata hostia occidebatur:
ut homines causa peccĩ eterne morti subiecti
ostenderentur. Nunc aũ qr ꝑdonũ dei puri¬
ficati sunt homines. &e a scd̾a morte liberati au¬
eterne. Non enim sic̃ tc̃ corpora ꝓ corporib im¬
molantur. s corpoꝵ uicia ꝑimuntur. Ratio¬
nabile. Q. d. Exhibete corpora ur̃a hostiam.

Expanded text:
d rogo, ut exhiid est offeratis, corpora vestra, non tamen mentes, sed etiam corpora licet caro repugnet, offeratis, dico, hostiam, in mortificatione carnalium desideriorum, viventem, per bona opera; saicet firmam, Deo placentem, ut bona intentione faciatis. Verum enim sacrificium est omne quod agitur, ut inhaereamus Deo; relatum scilicet ad illum finem boni, quo beati veraciter esse possimus. Unde et ipse homo Dei nomine consecratus, et Deo votus ceptabilis, si ipsa incontaminata servemus, dissimiles illis qui voluptatibus carnis serviunt. Et nota quod ait hostiam viventem olim quod, apud veteres, oblata hostia occidebatur, ut homines causa peccati, aeternae morti subjecti ostenderentur. Hunc autem quia per donum Dei purificati sunt homines, et a saeternae. Non enim sicut tunc, corpora pro corporibus immolantur, sed corporum vitia perimuntur. Rationabile, quasi dicat: Exhibete corpora vestra hostiam;
Abbreviated transcription (Latin):
Post tractanĩ
legis & fideics
naturã udai¬
ci ppłi o gentilis ad¬
bonam uitã agendam
horcatur. Hucusq enĩ
ne alt̾ adu̾sus alt̾m su¬
ꝑbiret monuit. Hinc¬
ẽ moralis ãmonicio qͣtn
monet: ut alt̃ de alt̾ius¬
utilitate laboret. ¶. d.
quia in ip̃o sunt omĩa.

Expanded text:
Post tractatum legis et fidei et naturam Judaici populi et gentilis adbonam vitam agendam hortatur. Hucusque ne alter adversus alterum superbiret monuit. Hincmoralis admonitio, qua monet ut alter de altutilitate laboret, quasi dicat: Quia in ipso sunt omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
calib: ergo auferte
malum hominem
ex uobis ipĩs. qui in¬
de inquinamini.
udet aliquis ⁊¬
c̃. Occasione
huius udicii de quo
supra tractauit. inci¬
pit ag̾e de udiciis ĩ
quib multis mõdis¬
peccabant. s. ꝙ cotẽp
tis fidelib: infideles
uidices adibant. uel
stultos iudices insti¬
tuebant. & litigabãt
ce fraudabant. ⁊ alia
debetis iudicare de his¬
qui intus st̃. & cũ hoc
debeatis aliquis urm̃¬
hũs uegõcium aduer¬
¶T sunt fidelib: quocũqꝙ mͦ posst̃. Et legͥes
diuinas aut omnino sꝑñt: aut ꝓpt̃op¬
pͥmendos bonos: falsa expoñe int̾precantur.
& ñ potiꝰ apd̾ scõs: qui dm̃ timentes iusticiam¬

Expanded text:
alibus, ergo auferte malum hominem ex vobisipsis, qui inde inquinamini.udet aliquis. Occasione hujus judicii de quo supra tractavit, incpit agere de judiciis in quibus multis modispeccabant, scilicet tis fidelibus infideles judices adibant, vel stultos judices instituebant, et litigabant atque fraudabant, et aliadebetis judicare de hisqui intus sunt, et cum hoc debeatis, aliquis bens negotium adverui sunt fidelibus quocunque modo possunt, et leges divinas aut omnino spernunt, aut propter opprimendos bonos falsa expositione interpretantur; et non potius apud sanctos, qui Domini timentes justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ nominationem hic incelligi uoluit apło. q̃
atq integͥtate ꝓfert᷑. Nam si noĩatõ nirũ¬
qͣlibet sufficit. multi dampnandi sunt in¬
nocentes quia seꝑe falso in qͦ quã crimuna
nominantur. Quid en¬
ẽ.i. in attinet. iudicare
de his qui foris sunt.
i. extra eccłiam: his
ii. potiꝰ blandiendũ
ẽ. ac si dicat. nichil
attinet ad me de his¬
eos qui foris sunt:¬

Expanded text:
 nominationem hic intelligi voluit Apostolusatque integritate profertur. Nam si nominatio quaelibet sufficit, multi damnandi sunt innocentes, quia saepe falso in quoquam crimina nominantur. Quid enest mihi attinet, judicare de his qui foris sunt? est extra Ecclesiam. His enim potius blandiendum . Ac si dicat: Nil attinet ad me de hishis qui intus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
non cõtinet. mulier:¬
debet iuiro potius re¬
conciliari: qm alt̾i¬
nubere. Et similicer
uir ñ dimittat uxo¬
rem suam. nͥ cã for¬
nicationis. p̃cer quã
ñ debet uir dimitt̾e
uxorem. quia facẽt
misit. ne ducat aliam ł reconcilietur uxori.
Simibꝰ euim forma seruatur in uiro & in mu¬
liere. Ambrosiꝰ tũ dic̃ iõ ñ subdit ħ de uiro
sicut de muliere: quia licet uiro aliam du¬
cere. qr inferior: non om̃ino hac legeutit᷑
qua potior. ꝙ a falsariis dr̃ eẽ appositum.
conuigio fidelium.

Expanded text:
non continet, mulierdebet potius reconciliari quam altnubere. Et similiter, vir non dimittat  suam, nisi causa fornicationis. Praeter quam n debet vir dimittere uxorem, quia faceretit, ne ducat aliam, vel reconcilietur uxori. Similis enim forma servatur in viro, et in muliere. Ambrosius tamen dicit: Ideo non subdit hoc de viro sicut de muliere, quia licet viro aliam ducere, quia inferior non omnino hac lege utitur qua potior. Quod a falsariis dicitur esse appositum. njugio fidelium,
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ: iusti qui pecc̃o a de mcti in inferno teneban¬
tur resurrexert̃. Solet ã queri utrũ aliquib
uistis qui in inferno tenebant᷑ pecc̃a ceñt remiᷤ¬
sa ꝑficlem & penitenciã ꝙͣ eos uere hui̾sse cõstat.
et si remissa erant omĩa qͣ de causa a ꝓd̃ inferoᷤ
tenebantur. Ad ꝙ dicimus. ꝙ omĩa erant duiᷤ¬

Expanded text:
 qui pro peccato Adae vincti in inferno tenebantur, resurrexerunt. Solet autem quaeri utrum antiquis justis qui in inferno tenebantur peccata essent remissa per fidem et poenitentiam, quam eos vere habuisse constat; et si remissa erant omnia, qua de causa apud inferos detinebantur. Ad quod dicimus, quod omnia erant ei
Abbreviated transcription (Latin):
angłi subsistunt: creatus ẽ ħ significane qi¬
de celis uenturus erat qui spũalit᷑ pasc̾et. Nñ
& manna prius dnico die uenit de celo ad sa¬
turitatẽ ppłi. Idõꝙ sed̾m hoc recte escam & po¬
ibebantaũ

Expanded text:
angeli subsistunt creatus est, hoc significande coelis venturus erat, qui spiritualiter pasceret. Unde et manna prius Dominico die venit de coelo ad saturitatem populi. Ideoque secundum hoc recte escam, et poibeb
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione. ⁊ adu¬
stam igne male cõ¬
cupiscentie. ⁊ signo
iñdatii: aꝑte nota¬
bilem. ut om̃s caue

Expanded text:
cogitatione, et adustam igne malae concupiscentiae, et signo mendacii aperte notabilem, ut omnes cave
Abbreviated transcription (Latin):
actõnem bonam. mun¬
da est a macła. ce ꝑspẽ
stis eus in mont̾e tãꝙͣ
nix de albata effulsit. q̃
tensionem: extensa ẽ a
ruga & desid̾io ad cele¬

Expanded text:
actionem bonam munda est a macula, et per spem vestis ejus in monte tanquam nix dealbata effulsit, quatensionem extensa est a ruga, et desiderio ad coele
Abbreviated transcription (Latin):
sis. unum menbrũ
ti debent omĩa men¬
bra .a. suũ sit ma¬
lum. Poc de men¬
uris corporis ambi¬
guũ ñ ẽ quia si ocłs
ł pes capitur aliqua
egritudine totũ cor¬
pus ꝯdolet. ita os
nos decet ꝯdolere fr̃i¬
b. si quid adu̾sita¬
tis emerserit. & le¬
tari: si bũ cesserit.
hũ subdit.
iue głatur. de
bonis unum m̃¬
brum. omĩa menb᷑
quis dic̾et quid ad
nos ista: Respon¬
det subdens.
os aũ estis cor¬
pus fidei uni
a me m̃bro ouius
p̾dicatioẽ institu¬
ti estis. Ecce osten¬
carnaliũ rõnẽ tõ¬
tasse. & quos dã
hic det̾minat de domiᷤ¬
dei que sint altiora: ⁊
& q̃ sint inferiora. qr¬
de his: putabant co¬
rinthii ꝙ minus eẽt¬
minns. & exponit in¬
fidelib diu̾sitatem
qͣm dixit eẽ in menbͥs¬
dum sub̃t. & quos¬

Expanded text:
sis unum membrum, compati debent, omnia membra, quasi suum sit malum. Hoc de membris corporis ambiguum non est, quia si oculus vel pes capitur aliqua aegritudine, totum corpus condolet, ita et nos decet condolere fratribus, si quid adversitatis emerserit, et laetari, si bene cesserit. Unde subdit: Sive gloriatur de bonis unum membrum, omnia membra quasi quis diceret: Quid ad nos ista? Respondet subdens: Vos autem estis corpus fidei unita me, membro cujus praedicatione instituta estis. Ecce ostencarnalium rationem tractasse. Et quosdam hic determinat de doniDei quae sint altiora et quae sint inferiora, qde his putabant Corinthii quod minus esminus. Et exponit infidelibus diversitatem quam dixit esse in membdum subdit: Et quos
Abbreviated transcription (Latin):
inde uircutes .i. eos qui miracła faciunt.
Exinde grãs curatõnum .i. eos qui infirmoᷤ
curant. Et Oppitulationes .i. ene qui ma¬
iorib fecerunt opes
ut titꝰ apło. Nel archi¬
ones. guber¬
nationes. ge
presbit̾i sunt. qui ple¬
nera linguarum. Ec̃ce
donũ dĩ est. multas¬
tum. scire linguas. & nota ꝙ ultimum.
ponit illũd. ꝙ illi pͥmũ ponebant.
M. diuersis hec
dantur ce recte. quia¬
nõ om̃ib omĩa dan¬
da sunt. quia sie nõ¬
eeñt quib hec offi¬
cia seruirent. ꝙ ita
ait. sũquid omneᷤᷤ
sunt apłi. Nũquid
quid om̃s doc̃tores:

Expanded text:
inde virtutes, id est eos qui miracula faciunt; exinde gratias curationum, id est eos qui infirmos curant; et opitulationes, id est eos qui majoribus ferunt opes, ut Titus Apostolo, vel archiopis; guberaelationes ut presbyteri sunt, qui plenera linguarum. Ecce donum Dei est multas scire linguas. Et nota quod ultimum ponit illud quod illi primum ponebant. t: Diversis haec dantur, et recte, quinon omnibus omnia danda sunt, quia sic noent, quibus haec officia servirent; quod ait: Nunquid omnes sunt apostoli? nunquid q
Abbreviated transcription (Latin):
&. diu̾sa sunt dona.
s de his emulamini.
i. desid̾ate karismata
meliora .i. uciliora.¬
ñ linguas ut soletis.
&̾ adhue. gradatim.¬
illos ad utiliora ꝓue¬
hit ostendens p̃clictaᷤᷤ¬
grãs ñ semꝑ ad m̾icũ
ꝑtinere. s ad honori

Expanded text:
nt dona; sed de his aemulamini, st desiderate, charismata meliora, id est utilion linguas ut soletis. Et adhuc, gradatimillos ad utiliora provehit, ostendens praedictaas non semper ad meritum pertinere, sed ad honori
Abbreviated transcription (Latin):
dita rõne quare diu̾¬
tum alicui cõcedatur.
& exemplo humani
corporis spũale cor¬
pus insinuauit. as
ꝑ hoc in omib deum¬

Expanded text:
dita ratione quare divtum alicui concedatur, et exemplo humani corporis spirituale corpus insinuatum, ac r hoc in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
mist̾ium: qr iam tunc diabolus occulte ꝑnero¬
uem. ⁊ alios oꝑabatur occidendo martyres. si¬
cut tunc aꝑte oꝑaturus ẽ ꝑ antixp̃m. int̾ficiẽ¬
instigante patre suo diabolo. ⁊ elo ydolorum
int̾fec apłos. ⁊ sut̾ nero ⁊ alii umbra futuri.¬

Expanded text:
mysterium, quia jam tunc diabolus occulte per Neronem et alios operabatur occidendo martyres, sicut tunc aperte operaturus est per Antichristum interficieninstigante patre suo diabolo, zelo idolorum interfecit apostolos. Et sunt Nero et alii umbra futuri
Abbreviated transcription (Latin):
rali hoc drẽt: in quo
ł agͥcole ł opifices la.
ngͣ cet̾is caliginem obducere. ut qd̵ utiliter
caritas monet non solum facere uoliit. s nͨ
intellig̾e. cum multis aliis locis epłaꝵ suaꝵ
quid hinc sentiat apłc aꝑtissime doceat. uult
enim seruos dĩ corporałr oꝑari: uñ uiuant. ũ
ũ cõpelsantur egestate neccia: pet̾e. uͭ est ꝯͣ illd̾.¬
Euñ honeste potuerint. s ut nõ ista intue¬
antur. i ñ pp̃ istafaciant quicqͥd in euͣngłis
p̃conio facere uibentur. udiuar¬
¶hic ostendr̃ rõ
cur laboris sui iñtionẽ
s de alienis curiose
agentes. hoc mͦ m̾en¬
tur pasci. ꝙ fc̃m ab¬
horret disciplia do¬
uent᷑ est qui feda cu¬

Expanded text:
re hoc diceret, in quo vel agricolae vel opifices labois caliginem obducere, ut quod utiliter charitas monet, non solum facere nolint, sed nec intelligere: cum multis aliis locis epistolarum suarum quid hinc sentiat Apostolus apertissime doceat. Vult enim servos Dei corporaliter operari, unde vivant, ut non compellantur egestate necessaria petere, nec est contrest, unde honeste potuerint, sed ut non ista intueantur, et non propter ista faciant quidquid in Evangelii praeconio facere jubentur. AHic ostenditur ratio, cur laboris sui mentionem e alienis, curiose agentes. Hoc modo mtur pasci, quod factum abhorret disciplina Doventer est qui foeda cu
Abbreviated transcription (Latin):
sent decipi: respondet
quia ñ solum fama.
s. ⁊̃ ip̃a re infirmatus
est. ⁊ita ꝯfirmaretur
auditus eoꝵ. magis
at magis. ⁊ dolor au¬
g̾etur. nͥ cito ad cos iret.

Expanded text:
sent decipi? Respondetur. Quia non solum fama, sed etiam in ipsa re infirmatus est, et ita confirmaretur auditus eorum magis ac magis, et dolor augeretur, nisi cito ad eos veniret.
Abbreviated transcription (Latin):
quid p̃sens dixi uobis.
s eadscribere uob̾ que
p̃sens dixi .s. ut in do¬
mino tm̃ gaudeatis.
bis aũ necm est. contra instantes
pseudo. Idõ dicit necessarium scribere. que p̃sẽs̃
dix̾at. quia scͥptara diutius ionet quã ꝓlatio.
idete ca

Expanded text:
quidem praesens dixi vobis, sed eadem scribere vobis, sens dixi, scilicet ut in Domino tantum gaudeatis, bis autem necessarium est, contra instantes pseudo. Ideo dicit necessarium scribere quae praesens dixerat, quia scriptura diutius manet quam prolatio. Videte,
Abbreviated transcription (Latin):
nocẽbat uobis. & quia ds̃ misertus ẽ eius ⁊ nr̃i
gͥ festinantius ꝙͣ eẽt ꝓpositũ misi illum aduos.
ut iuso illo it̾m gaudeatis. ꝓ cuius absentia tri¬
stari uos noui.  ego sim sñ tristicia. ꝙͣ habeham
de nob̾ tͥstib. ⁊ quia misi eun. Itaꝙ.E
xcipiteita¬
q illum cũ oĩ¬

Expanded text:
nocebat vobis. Et quia Deus misertus est ejus et nostri, ergo festinantius quam esset propositum misi illum ad vos, ut viso illo iterum gaudeatis, pro cujus absentia tristari vos novi, et ego sine tristitia sim, quam habebam de vobis tristibus. Et quia misi eum, itaque excipite illum cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ tͥbulationes¬
max̾ie exhortatus est
cos. de ceto ꝯͣ pseudo¬
apłos monet ne lega¬
lia ab eis recipiant.
cere credant: ⁊ iucipit¬
h ag̾e de sinc̾itate fidei.
brdam aliis hucusꝙ
inceps o frẽs mei. in
fide dico uob̾ gaude¬
omis boni habeatis in¬
domino. nõ ui caruali.

Expanded text:
 tribulationesaxime exhortatus est eos, de caetero contra pseudoolos monet ne legalia ab eis recipiant, cere credant. Et incipic agere de sinceritate fidei busdam aliis. Hucusque deinceps, o fratres mei, in fide, dico, gaudeomnis boni habeatis Domino, non i
Abbreviated transcription (Latin):
cit occasione illius sñe
qͣm ibi dix̾at. ꝑati ul¬
cisci omẽm inobedien¬
ciam. ne pucarent eũ
absentem tm̃ in inari.
& p̃sũtem nich̾ facere.
qͣi hanc potestatem de¬
dit mͥ dñs in edificatõ¬
nem. & ñ in destronẽ.
s tam̃ ulciscar. Hid̾e¬
tur enu ilł iõ debere
blandiri: quia pote
rũdam se dicit. Nt aũ
ad incelligñdum. os for¬
ces ad tetrendum. pre¬
sentia aũ cor. ẽ infir.
nõ audẽs exercere seu̾i¬
tatem. ⁊ sermo est con¬
cempcibilis. qr ut ydi¬
ota sñ argum̃tis loqͦr
utaiunt. attende ꝙ
infirma dicit ꝯͣ forteᷤᷤ
& ꝯtemptibiles ꝯtra
graues. ut aũ non esti. a uob̾ tamq̃. cer .u.¬

Expanded text:
cit occasionem illius sententiae quam ibi dixerat, parati ulcisci omnem inobedientiam, ne putarent eum absentem tantum minari, et praesentem nihil facere.otestatem dedit mihi Dominus in aedificationem et non in destructionem, sed tamen ulciscar. Videretur enim illis ideo debere blandiri, quia potesrumdam se dicit. Ut autead intelligendum, et fortes ad terrendum. Praesentia autem corporis est infirma, non audens exercere severitatem, et sermo est contemptibilis, quia ut idiota sine argumentis loquor, ut aiunt. Attende quod infirma dicit contra fortes, et contemptibilis contra graves. Ut autem non existimer a vobis tanquam ter
Abbreviated transcription (Latin):
i. eum qui corrũpit
uos. qui est menbrũ¬
uet̾is hominis. & aci¬
dus. E iecto gͥ illo for¬
nicatore. uetus ferm̃¬
TIIItum eicitur. Expurgate dico ut si
uati uirtutib. & sine corruptione pecc̃i. sicut¬
cati puri. Consꝑsio enĩ est farina: ꝑ aqͣm con
glutinata sine fermento. idẽ iazima. Hult
ruptione. zima enim grece. latine dr̃ fer¬

Expanded text:
 eum qui corrumpit vos, qui est membrueris hominis, et acidus. Ejecto igitur illo fornicatore vetus fermentum ejicitur. Expurgate, dico, ut siati virtutibus et sine corruptione peccacati puri. Conspersio enim est farina per aquam glutinata, sine fermento: idem est et azyma.ruptione. Zyma enim graece, latine dicitur fer
Abbreviated transcription (Latin):
qua xꝑm occidert̃ euuͣngłio sine dubitatione
ꝓfecit. & hoc ostendit ex dei dispotione uenis¬
qr ip̃o illis bene utente ꝓsunt electis. Est gͦ in
maloꝵ potestate peccare. ũ aũ peccãdo ħ uel h¬
ł illa mala faciant. si ẽ in eoꝵ potestate: s dĩ
ꝑmutentis. Ex se gͦ possunt inimicari: ꝙ ꝓ
ficit euungłio deo utente malis ad bonum.
ut cũ faciant cõtra uoluntatẽ .i. p̃ceptũ dĩ: im¬
pleatur tũde illis & si ũ ab illis uoluntas dei sa

Expanded text:
um occiderunt, Evangelio sine dubitatione profecit. Et hoc ostendit ex Dei dispositione venisosint, sed ipso illis bene utente, prosunt electis. Est ergo in malorum potestate peccare, ut autem peccando hoc, vel hoc, illa malitia faciant, non est in eorum potestate, sed Dei permittentis. Ex se ergo possent inimicari, quod proficit Evangelio Deo utente malis ad bonum, ut cum faciant contra voluntatem, id est praeceptum Dei, impleatur tamen de illis, et sinit ab illis voluntas D
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ostñsa. in oiñs
uos s din laudo qui
ħ fec̃. ei enim qui fe¬
cit aguntur gr̃e. idõ
mittitur grãꝵ actõ.
qui enia orandus ẽ
ut faciat: illi ẽ grãꝵ
actõ reddenda cum fe¬
c̾it. ħ autẽ in orõnib
meis peto. Uods dñi
pat̾ & ds̃ xͥ ẽ. ⁊ pat̾.
ẽ homo ⁊ natus exfe¬
mina uũ in p̾o dic̃.
De uentre matͥs mee
ds̃ m̃s estu. Ostendẽs
patrem eẽ dm̃ siuim
quia homo fc̃s ẽ. homo enim de uentre matͥs
natꝰs: ⁊ scd̾m hoiẽm de uirgine natus ẽ deus.
ut ñ solũ pat illi eẽt qui eum de seip̃õ gerui
nem creauit. Qui gͦ ẽ pr̃ filio ex ut̾o suo de

Expanded text:
tatis ostensa, in omnes vos, sed Deum laudo qui hoc fecit. Ei enim qui fecit aguntur gratiae. Idmittitur gratiarum actio. Qui enim orandus est ut faciat, illi est gratiarum actio reddenda cum fecerit. Hoc autem in orationibus meis peto, ut Deus Patest homo et natus ex femina. Unde in psalmo dicit: De ventre matris meae Deus meus es tu . Ostendens Patrem esse Deum suum, quia homo factus est: homo enim de ventre matris natus, et secundum hominem de virgine natus est Deus, ut non solum Pater illi esset qui eum de seipso genuit,nem creavit. Qui ergo Pater est Filio ex utero suo, de
Abbreviated transcription (Latin):
nem eius .i. sp̃ms qui det uob̾ sapiãm de cele¬
stib plemus quã mͦ hãtis. ita ut non obscu¬
re s clare a sũ uelo eum agnoscatis. I dec .i.
nedĩ. In imagine gͦ sua cognosce auctorem
eiꝰ qui corporali sensu ñ actingit᷑. ne gͦ pu¬
tecis corporeo sensu. dm̃ actingi. s ocłis m̾iiᷤ
ipm̃ cognoscite. ⁊ aurib mencis ip̃m audi¬
te. In corpore uͥ cliu̾sa m̃bra st̃. alibi audis.
alibi uides. in corde aũ tuo uͥ diu̾sa m̃bra ñ
inueniuntur: ibi audis uͥ uides. ad hoc illu¬
minet ocłos.

Expanded text:
m sanctum qui det vobis sapientiam de coelestibus plenius quam modo habeatis; ita ut non obscure, sed clare et sine velo eum agnoscatis, scilicet dne Dei. In imagine ergo sua cognosce auctorem ejus qui corporali sensu non attingitur. Ne ergo putetis corporeo sensu Deum attingi, sed oculis mentis ipsum cognoscite, et auribus mentis ipsum audite. In corpore enim diversa membra sunt. Alibi audis, alibi vides; in corde autem tuo, ubi diversa membra non inveniuntur, ibi audis ubi vides. Ad hoc illuminet oculos,
Abbreviated transcription (Latin):
tam multitudinem scõ¬
rum. qui sunt testes fi¬
dei. qui ut nubes exem¬
plo su in estu cͥbłonũ¬
nos refrigerant: sdoctͥ¬
nis cõpluunt. ĩ poĩtam.¬
nob̾ in exemplum fidĩ.¬

Expanded text:
ntam multitudinem sanctorum, qui sunt testes fidei, qui ut nubes exemplo suo in aestu trinos refrigerant, et doctrinis compluunt. Impositam,bis in exemplum fid
Abbreviated transcription (Latin):
&s idõ qõ huic fieri nõ
debet. Omĩa enim uo¬
luntati humane sub¬
iudicet. mano subiesta sunt. Et qui ñ
maudusat omĩa: ñ udicet mã¬
ducantem tãquã reum . i. ñ credat & asserat
eum peccare. cum nesciat quo animo faciat.
De manifestis enim nõ de occultis iudicandũ
ẽ. Manifesta u̾osut que ñ possũt bono animo
fieri. ut sut̃ stupra. blasphemie furta. & huiꝰ
que dubia sunt. quo anino fiant in meliorẽ
partem iñterp̃tari debemus. ut de cibis. quia
possunt bono animo & simplici corde sine ui¬
cio cõcupiscentie. quicũ ꝙ humani cibi indif¬
ferent̃ sumi. De talib enim reb que possũt
bono animo fieri & nĩ bono. uolebant illi cũ
homines eeũt ferre sententiam in occłtacor¬
dis: de quib solus. deus uidicat. Lnde dr᷑. No¬
lite antetempus iudicare. Sunt gͦ quedam
facta meclia que ignoramus quo animo fiãt.
quia bono & malo fieri possunt. de quib ce

Expanded text:
stio huic fieri non debet. Omnia eniluntati humanae subinio humano subjecta sunt. Et qui non manducat omnia, non judicet manducantem tanquam reum, id est non credat et asserat eum peccare, cum nesciat quo animo faciat. De manifestis enim, non de occultis judicandum est. Manifesta vero sunt quae non possunt animo bono fieri, ut sunt stupra, blasphemiae, furta, et huquae dubium est, quo animo fiant, in meliorem partem interpretamur, ut de cibis, quia possunt bono animo et simplici corde sine vitio concupiscentiae quicunque humani cibi indifferenter sumi. De talibus enim rebus quae possunt bono animo fieri, et non bono, volebant illi, cum homines essent, ferre sententiam in occulta cordis, de quibus solus Deus judicat. Unde dicitur: Nolite ante tempus judicare . Sunt ergo quaedam media facta, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt. De quibus te
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ẽ ñ sum ingratus
grẽ dĩ. ũt ei ꝯparem
alid̾.i. legem. uͣt di¬
cain per legem ẽẽ ui¬
sticiam. nͨ debeo.
i enĩ ꝑ legem

Expanded text:
: Non sum ingratus gratiae Dei, ut ei comparem id est legem, ut dicam per legem esse tiam. Nec debeo: Si enim per legem,
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide ẽ iusticia. & ex dilectione se ꝓ nob̾ tra¬
didit xͨͦ. ⁊ cum omĩa ħ ꝯstent. & in his iustru¬
cti fuistis. odolendo dic̃. uos galathe estis in¬
sensati. qr nͨ se circũuentos cognoscunt. & cũ
prius recte instructi fu̾itis. quis uos fascina¬
uit: i. decepit. u̾itati ñ obedire: Uitas enim
se ing̾it uob̾. ⁊ uos ei ñ creditie. & quis uosita
dam ocłis hominũ ostñdũtur ꝙͣ sint. ⁊ dñr
ille fascinatoes. dr̃ fascinus siue fascinatio
uulgo qui nocet infantib. dñr it quoꝵ¬
dam ocłi uisu urentes. ⁊ hic eoꝵ actus fascina
nes. Simiłr inuidia tãꝙͣ fascinis urit. Inui¬
dus enim si sͥ mͦ uocet cũ aliena felicitate ta¬
bescit. s q̃ his in quib aliqua bona ẽẽ inci¬
piunt. uñ in libͦ qui sapĩa salomonis inscͥb̃r̃
fascinacõ malignitatie obscurat bona. Sic fa¬
ctum ẽ ut inuidi tãꝙͣ fascinantes nocuer̃t
galathis nuꝑ in xp̃o renatis. ut id galathe
fidĩ stomaco nauseante cibum sp̃c s. euo

Expanded text:
 et Christus ex dilectione se pro nobis tradidit. Et cum haec omnia constent, et in his instructi fuistis. O, dolendo dicit, vos Galatae, estis insensati, quia nec se circumventos esse cognoscunt. Et cum prius recte instructi fueritis, quis vos facinavit, id est decepit, veritati non obedire? Veritas enim se ingerit vobis, et vos ei non creditis. Et quis vos itadam oculis hominum ostenduntur quam sint, et dicuntur illae fascinationes. vulgo quod nocet infantibus. Dicuntur enim quorumdam oculi visu urentes, et hic eorum actus fascinatnes. Similiter invidia tanquam fascinus urit. Invidus enim non modo sibi nocet, cum aliena felicitate tabescit, sed etiam his in quibus aliqua bona esse incipiunt. Unde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatis obscurat bona . Sic factum est ut invidi tanquam fascinantes nocuerint Galatis nuper in Christo renatis, ut iidem Galatae fidei stomacho nauseante cibum Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ. postꝙͣ demõ¬
strauit q̃ ⁊ ꝙͣta sint
bñficia: patris. ⁊ xͥ¬
erga pecc̃ores. quomͦ popłm
imbuat discipsinai
mothee tͥ. q. ituro ãd¬
bellum. Hoc p̃cep¬
licet tͥ dissimulare. ꝯ¬

Expanded text:
um, Postquam demonstravit quae et quanta sint beneficia Dei Patris eerga peccatores, quomodo populum imbuat disciplina emothee, tibi, quasi ituro adbellum, hoc praeceplicet tibi dissimulare, c
Abbreviated transcription (Latin):
tur legali pona. qr lex moysi reos illos ñ facie¬
bat:. si seruaretur .i. uiuebat faciendo legem.
& uõcat hic iusticiam legis: oꝑa illa legalia.
unde os in moyseita habetur. Qui fẽc̾it ea ui¬
uet in illis. Tunebant utiq ne si non ea fecissent
pat̾entur lapidationem: ł aliquid hmͦi. Nuiet
gͦ in ea .i. habebit hoc p̃miũ: ne ista morte pu¬
matur. Non ẽ gͦ magna iusticia tunere: uec
ht̃ m̾itum apd̾ dm̃. Aliud ẽ gͥ sĩ iustificari a¬
pd̾ dm̃: aliud ñ omĩno iustificari. Qui om̃i¬
no si iustificantur. nec illa seruant que tem¬
ꝑale habent p̃miũ: nec illa que eternũ. Qui
uͦ in oꝑib legis iustificantur. temꝑalem in¬
de expectant mercedem. nec iustificant᷑ apd̃
deum. S tam̃ &. ista q̃dam ẽ: ut sic dicam ter¬
rena carnalisq iusticia. Dem̃ de iusticia fidei sub-¬

Expanded text:
tur legali poena, quia lex Mosi reos illos non faciebat, si servaretur, id est vivebant faciendo legem. Et vocat hic justitiam legis opera illa legalia. Unde et in Mose ita habetur: Qui fecerit ea, vivet in illis . Timebant utique ne si non ea fecissent, paterentur lapidationem, vel aliquid hujusmodi. Vivet ergo in ea, id est habebit hoc praemium ne ista morte puniatur. Non est ergo magna justitia timere, nec habet meritum apud Deum. Aliud est ergo non justificari apud Deum, aliud non omnino justificari. Qui omnino non justificatur, nec illa servat quae temporale habent praemium, nec illa quae aeternum; qui vero in operibus legis justificatur, temporalem inde exspectat mercedem, nec justificatur apud Deum; sed tamen et ista quaedam est, ut sic dicam, terrena carnalisque justitia. Deinde de justitia fidei sub
Abbreviated transcription (Latin):
am. isrł uͭ sectando
ꝑ oꝑa legalia legẽ iu¬
sticie .i. legem moysi.
que ẽ iusticie si bene
sit intellecta. uel sec¬
tando legem iusticie.
i. iusticiam legis. qͥ est
ex tuore pene ñ ex
uit ui lege iusticie .i.
lex u̾e docet: & idõ cõpetentent̃ dic̃ sectando.
Secutꝰ enim ẽ iudens legem qͣi retro. quia ñ¬
ꝙͣ attigit spĩnlem intelligentiam. qua iusti¬
ficaretur. Quare ñ ꝑuenit: Qliͣ actende diligẽ

Expanded text:
ael vero sectando, per opera legalia, legem justitiae, id est legem Mosi quae est justitiae, si bene sit intellecta; vel, sectando legem justitiae, id est justitiam legis quae est ex timore poenae, non ex nit in legem justitiae, id lex vere docet, et ideo competenter dicit, sectando. Secutus enim est Judaeus legem, quasi retro, quia nunquam attingit spiritualem intelligentiam qua justificaretur. Quare non pervenit? Quasi dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
deus non ꝑuenit in legem iusticie. quia non ex
fide q̃rebat iusticiam .i. qr non petiuit illam a
dõ. si credit in eum qui iustificat impium. nõ
credens dm̃ oꝑari in homine quo iustificet᷑. Iu¬
stificatõ aũ ex fide impetratur. Unde uͦ cõtige¬
rit ut nõ cred̾ent supponit. Offenderiuntem¬

Expanded text:
e, quia non ex fide quaerebat justitiam; quia non petivit illam a Deo, non credidit in eum qui justificat impium, non credens Deum operari in homine quo justificetur, justificatio autem ex fide impetratur. Unde ergo contigerit, ut non crederent, supponit, offenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
um oꝑatur. & tales ha. su. apd̾alios. Item
uel eramus egestatẽ
patientes in terre¬
nis. eramus aũ locu¬
plectantes multos
ita su. habi. ap̃alios.

Expanded text:
um operatur. Et tales habiti sumus apud alios. Item, vel, eramus egestatem patientes in terrnis. Eramus autem locupletantes 127 ita sumus habiti apud alios.
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ sumus mortifica¬
ti. qͦr ñ uincebant᷑.¬
ũ cedebant. mortifica
ut castigati p̃ssuris. quia ꝑinisit eos deus
p̃ssuris exerceri: ut m̃ito crescerent: ⁊ ñ mor
tñ moritur eccłia. s adu̾sis em̃datur. Icem
habiti su. ap̃ qͣsdam . Quasi cͥstes de tͥbu¬
latione. iõ addit .a. qr nõ u̾e tristes. semꝑã

Expanded text:
non sumus mortificati, quia non vincebanturc cedebant. Mortificatut castigati pressuris, quia permisit eos Deus pressuris exerceri, ut merito crescerent. Et non motamen moritur Ecclesia, sed adversis emendatur. Aug. Item, habiti sumus apud quosdam quasi tristes, de tribulatione. Ideo addit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. t̾sticia u̾o sic̃ in sompnĩs tnͣsiit. Si quis it.
sompnium indicat addit qiͣ dicens. qͣiͣ sede¬
dic̃ .o. qr ꝙ uidebat dormiens: cum eiugila¬
u̾it non inuenit.
cõm̃datione ⁊ mł

Expanded text:
est: Tristitia vero sicut in somniis transit. Si quis enim somnum indicat, addit quasi, dicens: Quasi sedeia quod videbat dormiens, cum evigilavit non invenit. commendat
Abbreviated transcription (Latin):
bis dixi. s in om̃ib
rinchii patet aper.¬
tĩone & młticud̾ie¬
ad uos instruendos .i. ad utilitatẽ urãm. qr¬
illa omĩa ample & diffuse dicta sunt ad s¬

Expanded text:
bis dixi, sed in omnibus rinthii, patet apertione et multitudiad vos instruendos, id est ad utilitatem vestram, qilla omnia ample et diffuse dicta sunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
xP̃i.xum. ⁊ que tũc obseruabatur ad p̃nũ.¬
ciationem: nc̃ recitatur ad ꝯfirmatio¬
nem. gͦ si manducare azunũ ꝑstatutos septẽ
dies. tempore illo pecc̃m fuit. tempore aũ isto:
ñ ẽ peccm. sic ⁊ de cet̾is. Eunc it. fuerunt hmͦ

Expanded text:
um: et quae tunc observabatur ad praenuntiationem, nunc recitatur ad confirmationem. Ergo non manducare azymum per statutos VII dies, tempore illo peccatum fuit; tempore autem isto, non est peccatum; sic et de caeteris. Tunc enim fuerunt ista
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ in figura fu¬
turi. ꝙ sanguine
ne uetus test̾.cõ
firmatum est..
ecto enim.
prius a mo¬
ut totum confir¬
maret: lecto inꝙͣ¬

Expanded text:
figura futuri, quod sanguine ne Vetus Testamentum confirmatum est. Lecto enim prius a Mout totum confirmaret. Lecto, in
Abbreviated transcription (Latin):
uum t. dr̃ xͥ morte confirmatum ẽ. Sig̃s testa¬
mentum morte testatoris confirmatur: sioi
xͨ in assertione eoꝵ que cestabatur se datur:
uoluit morii ne quis de eis dubitaret. nec ali¬
ter pot̾at nob̾ eẽ uita. morte ⁊̃ erͣngłium in
nobis confirmauit. ut quia ꝓ nob̾ mortiuis
est: p̃cepta eius diligamus. &e in auctoritate
habeamus. ⁊ ꝑ mortem grãm nob̾ impet᷑iut
qua cõplere possimus. Alioquin.q mor

Expanded text:
ur; Christi morte confirmatum est. Sicut ergo testamentum morte testatoris confirmatur, sic et tempus in assertione eorum quae testabatur se daturum voluit mori, ne quis de eis dubitaret, nec aliter poterat nobis esse vita, morte etiam Evangelium in nobis confirmavit, ut quia pro nobis mortuus est, praecepta ejus diligamus et in auctoritate habeamus, et per mortem gratiam nobis impetravit qua complere possimus. Alioquin. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ncle nec pri
enim omni mã¬
dato legisa moy.¬
se uniu̾so ppło
accipiens sãgui¬
nem uituloꝵ os
hẏrcoꝵ. cum aqͣ
& lana cocciisa.¬
xi morte. morte inter¬
cedente qi uͥcũq est.
estam̃tum neces.¬
se ẽ. ut mors te¬

Expanded text:
nde nec primenim omni mandato legis a Moyse universo populo, accipiens sanguinem vitulorum et hircorum cum aqua et lana coccixi morte intercedente, quia ubicunque est testamentum, necesse est ut mors te
Abbreviated transcription (Latin):
li actꝰ. dĩ iustificatioi ꝓficiant.
& ꝑ mala nr̃a iustus appareat: & in iusticia no¬
stra iustũ illum ostendat. Dixit enim supraꝙ
na: in qͦ apparet cõm̃dabilior eiꝰ grã. &. iustici¬
a Nñ carnalis dices dm̃ uti malis. qͣi iustrum̃¬
to ad głiam suam: eorem deduc̃ ut dicat iniquũ¬
deum qui peccã punit q̃ sͥ ꝓsunt. Si ensĩ iniusti¬
cia nr̃a ei ꝓfic̾. sine clubio iniqꝰ ẽ si dampnat pͦ

Expanded text:
 Dei justificationi proficiant, et per mala nostra justus appareat, et injustitia nostra justum illum ostendat. Dixit enim supra qna, in quo apparet commendabilior ejus gratia et justitia. Unde carnalis dicens Deum uti malis quasi instrumento ad gloriam suam, eo rem deducit, ut dicat Deum iniquum qui peccata punit quae sibi prosunt. Si enim injustitia nostra ei proficit, sine dub
Abbreviated transcription (Latin):
Iram uamq ħ loco apłs ꝓ ꝯdempnatione po¬
suit. qi illius rei ds̃ ultor ẽ. euiꝰ auctor nõ ẽ i.¬
iniquitatis. quã potest deus punire ñ fat̾e. Et
tissum dict̃. ⁊ eo ampliꝰ iusticia eius ⁊ scĩtas creᷤ¬
cit i apparet: iniquus est deꝰ. infe̾ndo uindictã
ꝓ malis q̃ uult ut faciamꝰ. Si enim uult ũ pecce¬
mus ut quidam stultoꝵ dict̃. gͦ qñ dampnat ho¬
qui infert iram: lidr̃ utiq ħ quibdã. S ab¬
hominẽ dico .i. scd̾m intelligentiam cari. ĩ. na¬
lis hominis. Qiͣ hec qo carnalium ẽ. qu̾os con¬
stat ierrare ⁊ falli & fallere. Nam ds̃ ĩmutabi

Expanded text:
natione posuit, quia Deus illius rei ultor est, cujus auctor non einiquitatis, quam potest Deus punire non facere. Eidissimi dicunt; et eo amplius justitia ejus et sanctitas crescit et apparet, iniquus est Deus inferendo vindictam pro malis quae vult ut faciamus. Si enim vult ut peccemus, ut quidam stultorum dicunt, ergo quando damnat hoqui infert iram? Videtur utique hoc quibusdam. Sed abhominem dico, id est secundum intelligentiam carnalis hominis, quia haec quaestio carnalium est, quos constat et errare et falli, et fallere. Ambrosi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Q. ita hoc fe¬
ci sic̃ scriptum ẽ. in y¬
aniuĩciatum de eo .i.¬
audierunt prius p̃di¬
Incelligent meam p̃¬
dicationem ẽẽ ueram.

Expanded text:
 Ita hoc feci, sicut scriptum est in annuntiatum de eo, iaudierunt prius alielligent meam praedicationem esse veram.
Abbreviated transcription (Latin):
os in his sitis gaudentes spe. ut ñ nͥ et̾na sꝑe¬
tis. & inde gaudeatis. Certi enum de futuris
gaudent. quia sꝑant certissime se acceptu¬
ros. o idõ patientes st̃ in tribulationib.
Nnde subdit. IN tribulatione. Qiͣ hoc
agite que dixi. ut si in his bonis inala occur¬
runt. sitis patientes
N tribulati¬

Expanded text:
et in his sitis, gaudentes spe, ut nonnisi aeterna speet in his sitis, gaudentes spe, ut nonnisi aeterna speretis, et inde gaudeatis. Certi enim de futuris gaudent, quia sperant certissime se accepturos, et ideo patientes sunt in tribulationibus. Unde subdit, in tribulatione. Quasi dicat: Hoc agite quae dixi, etsi in his bonis mala occurrunt, sitis patientes in tribulati
Abbreviated transcription (Latin):
eiui ñ ẽfraternus a-¬
mor nͥmutuis se p̃ue¬
mant obsequiis. Et si¬
Sollicitudi
tis in sollicitudĩe ñ pi¬
gri: iᵈ solliciti estis tor¬
de: ñ sitis pigri opere.
Maledictus enim ẽ. si¬
cut lereimas ait: qui¬
cõuersatione diuina.
sine spes̃. & idõũ pi¬
gricie frigus pellatur:. sitis feri¬
uentes sp̃u .i. igne carĩtatis. &
si actu sĩ pocestis implere ꝙ uultis. Idõ aũ di¬
cit feruences. quia sp̃c̃ sci ignis ẽ quo feruet
caritas: que diffunditur in cordib nͣrĩs. ꝑ¬
spmñ scm̃. Cui feruori cõcrarium ẽ ꝙ dic̃ do¬
minus: refrigescet̾ carit᷑as młtoꝵ. Se hoc ig¬
ue dñsait. Ignem ueni mitcere in terram
quamuis dixerim ut spũ feruentes sitis. ta¬
men sĩ passim os mo
portune uerba dei in¬
geratis. s cempori .i.
oportunitati sitis ser¬
uiences. ut modeste¬
& cum honestate. os
aptis locis. & ꝑsoniᷤ.
& apto tempore. fidei uerba loquamii. uł
ximo impenditis credite uos impendere deo.

Expanded text:
er non est fraternus amor, nisi mutuis se praeant obsequiis, et sisollicitudtis in sollicitudine non pigri, id est si solliciti estis corde non sitis pigri opere. Maledictus enim est, sicut Jeremias ait, quiconversatione divina sine spe sunt. Et ideo ut pigritiae frigus pellatur, sitis ferventes spiritu, id est igne charitatis, et si actu non potestis implere quod vultis. Ideo autem dicit, ferventes, quia Spiritus sanctus ignis est quo fervet charitas, quae diffunditurtis in sollicitudine non pigri, id est si solliciti estis corMaledictus enim est, sine Dominus ait: Ignem veni mittere in terram Quamvis dixerim, ut spiritu ferventes sitis, tamen non passim, et portune verba Dei ingeratis, sed tempori, portunitati sitis servientes, ut modes cum honestate, et aptis locis, et personis, et apto tempore fidei verba loquamini. Vel icat: Quod proximo impenditis, credite vos impendere Deo
Abbreviated transcription (Latin):
& cotidianam medicinã. Hec
enim miseratio ẽ: cocidiana medicina cotidia¬
nis os si leuiorib tñ uulnerib &e młtis. Iudici
ti. Quisquis uͦ qͣĩ nimis iustus & securus iu¬
oppresso subuenire. ⁊ c̃. Et idõ ñ suꝑflue hoc
qui tribuit in simplicitate. hic dic̾ in hilari¬
tate. Simplicitas excludit hipocrisim. hila¬
ritas .i. gaudiũ ostñdit fretum spe futuri.
ilectio. Quia diuersa do¬
na uniuntur. sit sine
simulatione: os sic erit¬
alteralt̾us menbrũ.
Et sicis odientes malũ.

Expanded text:
inicam et quotidianam medicinam. Haec enim miseratio est quotidiana medicina quotidianis et si levioribus tamen vulneribus et multis. Judiciuti. Quisquis vero quasi nimis justus et securus juoppresso subvenire, etc. Aug. Et ideo non superflue hoc qui tribuit in simplicitate, hoc dicit in hilaritate. Simplicitas excludit hypocrisim. Hilaritas gaudium ostendit fretum spe futuri. ilectio qua diversa dna uniuntur, sit sine simulatione, et sic eritalterius membrum; et sitis odientes malum
Abbreviated transcription (Latin):
nes credentiũ. nond̃
credentes cred̾e fac̃.¬
ut ostendant qr ip̃e
facit. Nemo ẽ enim
genio tardus qui ñ¬

Expanded text:
nes credentium, nondum credentes credere facut ostendat quia ipse facit. Nemo est enim genio tardus, qui n