comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
montes transferam. caritatem
autẽ ñ habeam: nichil sum.
Hoc si meministis cõm̃dauimꝰ
cum istam epłam legere inciꝑe¬
dari. quomͦ caritatẽ. Et si iude¬
t᷑ alia et alia dixisse: illuc fac̃
recditum ⁊ ad ipsam caritatem
omnia uult referre quecũq
dixerit. Uideamꝰ si et hic hoc fãc̃.
Attende. Omnis qui natꝰ ẽ exd̾o:
ñ facit peccatum. Querimꝰ quod
peccatum: qr si omẽ intellixeris:
contrarius eris illiloco. si dixe¬
rimꝰ qr peccatum ñ habemus. noᷤ¬
ñ ip̃os seducimus. et u̾itas in
nob ñ est.Engo dicat quod por¬
catum. Doceat nos: ne forte ego
temere dixi peccatum hoc ẽẽ iu¬
olationẽ caritatis. Quia sicut¬
supͣ dixit. qui odit frẽm suũ
intenebris ẽ et intenebris am

Expanded text:
montes transferam, charitatem montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 7. Hoc, si meministis, commendavimus, cum istam Epistolam legere incipendari, quomodo charitatem. Et si videtur alia et alia dicere, illuc facit reditum; et ad ipsam charitatem omnia vult referre quaecumque dixerit. Videamus si et hic hoc facit. Attende: Omnis qui natus est ex Deo, non facit peccatum. Quaerimus quod peccatum: quia si omne intellexeris, contrarius erit illi loco, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Ergo dicat quod peccatum, doceat nos; ne forte ego temere dixerim peccatum hoc esse violationem charitatis, quia supra dixit, Que odit fratrem suum, in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
terat p̾beri ascensuro incelum.
Quid illi poterat retribuere pe¬
trus. quia amabat illum eñ.
Audi quid: pasce oues meas.
Id ẽ fac ꝓfratrib quod ꝓte feci.
Om̃s sanguine meo redemi.
Nolite dubitare mori ꝓ u̾ita¬
tis confessione: ut ceceriuos
uitent᷑. Sed hec ut diximus
fr̃s: ꝑ fecta caritas est. Qui na-¬
tus est ex dõ. habet illam Intẽ¬
dat caritas ur̃a: uidete quid di¬
cam. Ecce accepit sacramentũ
natiuitatis. Homo baptizatꝰ¬
ẽ: sacram̃tũ habet. Et magnũ.
ra quale: ut nouũ hominem
faciat. dimissione omniũ pecca¬
torum. Atcendat tñ incor. siper¬
fectum ẽ ibi qd̾ factum ẽ: in cor¬
pore Uideat sihabet caritatẽ:
et tunc dicat natussum ex dõ.
Si autem ñ habet: charatherẽ
quidẽ impositum habet. sed de¬
sertor uagat᷑. Habeat karitatẽ:
alit̾ ñ sedicat natum ex deo S
habeo inquit sacͣmentum. Audi
apłm. Sisciam omnia sacram̃¬
ta et habeam omnẽ fidẽ. ita ut

Expanded text:
terat praeberi ascensuro in coelum. terat praeberi ascensuro in coelum. Quid illi poterat retribuere Petrus, qui amabat illum? Audi quid: Pasce oves meas; id est, Fac pro fratribus quod pro te feci. Omnes sanguine meo redemi: nolite dubitare mori pro veritatis confessione, ut caeteri vos imitentur. 6. Sed haec, ut diximus, fratres, perfecta charitas est; qui natus est ex Deo, habet illam. Intendat Charitas vestra, videte quid dicam. Ecce accepit Sacramentum nativitatis homo baptizatus; Sacramentum habet, et magnum Sra quale: ut novum hominem faciat dimissione omnium peccatorum. Attendat tamen in cor, si perfectum est ibi, quod factum est in corpore: videat si habet charitatem, et tunc dicat, Natus sum ex Deo. Si autem non habet, characterem quidem impositum habet, sed desertor vagatur. Habeat charitatem; aliter non se dicat natum ex Deo. Sed habeo, inquit, sacramentum. Audi Apostolum: Si sciam omnia sacramenta, et habeam omnem fidem, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
um inquit bonorum meoꝵ do
pauꝑib ⁊ sicui aliquid tuli. qͣ¬
druplum reddam. Idõ seruaũ
alterum dimiduim: ñ quo
frueret᷑. sed unde debita solue¬
ret. Suscepit gͦ tunc medicũ
hospicio quia erat infirmitas
carnisindomino. cui obsequi¬
um preberent homes. Et hoc qi
uoluit prestare obsequentib.
Obsequentib enĩ proderat: ñ
illi. Cui enun angłi ministra¬
bant: horũ obsequiũ require¬
bat. Nec belias seruus ipsius
hoc necessariũ habebat aliqͣnͣ
osa benediceret᷑. mittit᷑ seruus
d̃i pascit᷑ auidua: quẽ d̾s inse¬
qui eorum indigentiã cõside¬
rant: ꝓpt̾ illam mercedem a
domino in euangłio manifes¬
tissime positã: qui suscipit ius¬
tum in nomine iusti: mercẽdẽ
iusti accipiee. qui suscipit ꝓphe¬
tam in nomine ꝓphete: mercedẽ
ꝓpħe accipiet. et qui dederit ca-¬
licem aque frigide uni exhis
minimis tantũ in nomine dis¬
dẽ suam: quãus gͦ sibip̃stent
qui hoc facuint. tam̃ nec hoc po¬

Expanded text:
um, inquit, bonorum meorum do um, inquit, bonorum meorum do pauperibus; et si cui aliquid tuli, quadruplum reddam . Ideo servavit alterum dimidium, non quo frueretur, sed unde debita solveret. Suscepit ergo tunc medicum hospitio, quia erat infirmitas carnis in Domino, cui hoc obsequium praeberent homines: et hoc, quia voluit praestare obsequentibus; obsequentibus enim proderat, non illi. Cui enim Angeli ministrabant, horum obsequium requirebat? Nec Elias servus illius hoc necessarium habebat aliquandoosa benediceretur, mittitur servus Dei, pascitur a vidua quem Deus in sequi eorum indigentiam considerant, propter illam mercedem a Domino in Evangelio manifestissime positam, Qui suscipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet; et qui suscipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet; et qui dederit calicem aquae frigidae uni ex his minimis tantum in nomine disdem suam : quamvis ergo sibi praestent qui hoc faciunt, tamen nec hoc po
Abbreviated transcription (Latin):
mox ut nascit᷑. iam prorsus ꝑ¬
fecta est. Ut ꝑficiatur. nascitur.
Cum fuerit nata. nutrit᷑. Cum
fuerit nutrita: roborat᷑. Cum
fu̾it roborata: ꝑficit᷑. Cum ad ꝑ¬
fectionẽ uenerit. quid dicitur.
Michi uiuere xp̃e est: et mori
lucrum. Obtabam dissolui. ⁊
gis oþtimum. Manere incar¬
ne: necessarium ꝓpt̾ uos. ꝓpt̾
paratus mori. Et ut noueritis
quia ip̃a est ꝑfecta caritas qm
ñ uiolat. et inquam ñ pecat qͥ
natꝰ est ex d̾o: hoc dominꝰ dixit
petro. Petre amas me. Et ille.
amo. Non ait si amas me: ob¬
sequere mͥ. Quando enim erat
dominꝰ incarne mortali. esuri¬
uit. sitiuit. Eotempore quo
esuriebat et siciebat. suceptꝰ est
hospitio. Ministrarunt illiqͥ
habuerunt de substantia sua.
sicut logimꝰ in euangłio. Sus¬
cepit illum hospitio ⁊ acheus.
saluus factꝰ ẽ amorbo: suscep¬
to medico. Quo morbo ᷤ. Auari¬
cie. Erat ditissimus: et pͥnceps
publicanorum. Attendite sana¬
tum amorbo auaricie. Dimidi¬

Expanded text:
mox ut nascitur, jam prorsus pmox ut nascitur, jam prorsus perfecta est? Ut perficiatur, nascitur: cufuerit nutrita, roboratur; quum fuerit roborata, perficitur; quum ad perfectum venerit, quid dicit? Mihi vivere Christus est, et mori lucrum. Optabam dissolvi, et gis optimum; manere in carne necessarium propter vos. Propter erat mori. 5. Et ut noveritis quia ipsa est perfecta charitas, quam non violat, et in quam non peccat qui natus est ex Deo; hoc Dominus dicit Petro: Petre, amas me! Et ille: Amo. Non ait, Si amas me, obsequere mihi. Quando enim erat Dominus in carne mortali, esurivit, sitivit: eo tempore quo esuriebat et sitiebat, susceptus est hospitio; ministrarunt illi qui habuerunt, de substantia sua, sicut legimus in Evangelio . Suscepit eum hospitio Zacchaeus: salvus factus est a morbo, suscepto medico. Quo morbo? Avaritiae. Erat enim ditissimus, et princeps publicanorum. Attendite sanatum a morbo avaritiae. Dimidi
Abbreviated transcription (Latin):
ere: Acciꝑe autẽ calicẽ salutarem.
et inuocare nom̃ domini: hoc est
satiari caritate. Et ita satiari. ut
ñ solum ñ oderis frẽm: s ꝑ atus
sis mori ꝑ frẽ. Pfecta ista caritas
est: ut paratussis mori ꝓfrẽ. Hãc
ip̃e dominꝰ in se exhibuit morit᷑us
ꝓ omnib. orans ꝓ eis aquib cru¬
cifigebatur. et dicens. pat̾ ignos¬
ce illis: quia nesciunt quid faci¬
unt. Sed si solus hoc fecit. ñ erat
magist̾: si discipłos ñ habebat.
Secuti discipłi: hoc fecerunt. Lapi¬
datus stephanus: genufico: ait.
Domine: ne statuas illis hoc pec¬
catum. Amabat aquib occide¬
bat᷑: quia et proipsis moriebat᷑.
audi et apł̃m paulum. Et ip̃e
inquid inpendar. ꝓ animabus
urĩs. Int̾ illos enim erat. ꝓ quib
stephanus dep̃cabat᷑ quando
coꝵ manib moriebat᷑. ꝑ fecta
gͦ caritas hec est. Siquis tantam
habuerit cantatẽ. ut paratussit
ꝓfiib et iam mori. ꝑ fecta est
in illo caritas. Sed nunquid

Expanded text:
ere? Accipere autem calicem salutarem, ere? Accipere autem calicem salutarem, et invocare nomen Domini, hoc est satiari charitate; et ita satiari, ut non solum non oderis fratrem, sed paratus sis mori pro fratre. Perfecta ista charitas est, ut paratus sis mori pro fratre. Hanc ipse Dominus in se exhibuit, mortuus pro omnibus, orans pro eis a quibus crucifigebatur, et dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed si solus hoc fecit, non erat magister, si discipulos non habebat. Secuti discipuli hoc fecerunt. Lapidabatur Stephanus, et genu fixo ait: Domine, ne statuas illis hoc delictum . Amabat a quibus occidebatur, quia et pro ipsis moriebatur. Audi et apostolum Paulum: Et ipse, inquit, impendar pro animabus vestris . Inter illos enim erat pro quibus Stephanus deprecabatur, quando eorum manibus moriebatur. Perfecta ergo charitas haec est. Si quis tantam habuerit charitatem, ut paratus sit fratribus etiam mori, perfecta est in illo charitas. Sed numquid
Abbreviated transcription (Latin):
hec epła. Post resurrectionẽ d̃ñs
quid aliud int̾rogauit petrum.
nͥ amas me᷑. Et parum fuit semel
interrogare. et it̾m nichil aliud.
et t̾cio nichil aliud. Cum iã t̾cio
ille tedio afficeret᷑. quasi ñ sibi cre¬
deret. quomͦ qui nesciret qͥd in
illo ageret᷑: tam̃ et pͥmo. ⁊ scdõ.
et t̾cio: hoc int̾rogauit. Ter nega¬
uit timor: ter confessus estamor.
Et ecce amiat petrꝰ dñm. Quid p̃¬
turbatꝰ est in illo psalmo. quid
retribuam dño. ꝓ omnib que
retͥbuit m: Qui eñi dicebat hec
inpsalmo. attendebat quanta
sibi ẽẽnt p̃stita ado̾. et querebat
quid retribueret do̾. ⁊ ñ inueni¬
ebat. Quicqͥd enim retribuere
uolueris: ab ip̃o accepisti quõd
reddas. Et quid inuenit quo
retribuat. qd̾ ut diximus fr̃s ab
ip̃o acceperat: Hix inuenit quod
retribueret. Calicem salutaris ac¬
cipiam: et nom̃ dominiinuocabo.
Quisenim decdat illi calicẽ saluta¬
rem. nisulle qui uolebat retribu¬

Expanded text:
haec Epistola. Post resurrectionem Dominus haec Epistola. Post resurrectionem Dominus quid aliud interrogavit Petrum, nisi, Amas me? Et parum fuit semel interrogare; et iterum nihil aliud, et tertio nihil aliud. Cum jam tertio ille taedio afficeretur, quasi non sibi crederet, quomodo qui nesciret quid in illo ageretur; tamen et primo, et secundo, et tertio hoc interrogavit. Ter negavit timor, ter confessus est amor . Ecce amat Petrus Dominum. Quid prturbatus est in illo psalmo, Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Qui enim dicebat haec in Psalmo, attendebat quanta sibi essent praestita a Deo; et quaerebat quid retribueret Deo, et non inveniebat. Quidquid enim retribuere volueris, ab ipso accepisti ut reddas. Et quid invenit ut retribuat? Quod, ut diximus, fratres, ab ipso acceperat, hoc invenit quod retribueret. Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Quis enim illi dederat calicem salutarem, nisi ille cui volebat retribu
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. ⁊ u̾itas in nob̃ ñ ẽ. Sic gͥ forte
potest solui questio. Est quoddã
pecratum quod ñ potest ad mitt̾e:
ille qui natus est ex dõ. Et quo ñ
admisso: soluunt᷑ cetera. quo ad¬
misso: confirmant᷑ cetera. Quod
ẽ hoc peccatum. fac̾e contͣ inanda¬
tum xp̃i. contͣtestam̃tum nouũ.
Quod ẽ mandatũ noiui. Mãda¬
tum nouũ do uob̃: ut uos inui¬
cẽ diligatis. Qui facit contͣ cari¬
tatẽ. ⁊ contͣ dilectionẽ fr̾nam ñ
audeat głari. ⁊ dicere natum se
ẽẽ exdõ. Qui autẽ indilectione
frt̾ua constitutus est: certa sunt
peccata que ñ potest ad mitt̾e. ⁊
hoc maxime. ne oderit frem. Et qͥd
deccteris peccatis facit. unde didũ
est: si dixenmus qr peratũ ñ ha¬
bemus nos ip̃os seducunꝰ. ⁊ u̾itas
in nob̃ ñ est: Audiat securitatẽ de
alio loco script᷑e. Caritas cooperit
multitudinẽ pecratoꝵ. Caritatẽ
gͦ conm̃damꝰ: caritatẽ cõmendat

Expanded text:
mus, et veritas in nobis non est. Sic ergo mus, et veritas in nobis non est. Sic ergo potest solvi quaestio. Est quoddam peccatum quod non potest admittere ille qui natus est ex Deo; et quo non admisso solvuntur caetera, quo admisso confirmantur caetera. Quod est hoc peccatum? Facere contra mandatum Christi, contra testamentum novum. Quod est mandatum novum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Qui facit contra charitatem et contra dilectionem fraternam, non audeat gloriari, et dicere natum se esse ex Deo: qui autem in dilectione fraterna constitutus est, certa sunt peccata quae non potest admittere, et hoc maxime ne oderit fratrem. Et quid de caeteris peccatis facit, unde dictum est, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est? Audiat securitatem de alio loco Scripturae: Charitas cooperit multitudinem peccatorum . 4. Charitatem ergo commendamus; charitatem commendat
Abbreviated transcription (Latin):
catorum. Intendite fr̃s. Ptulimꝰ
aliquid in quobene intelligenti¬
b soluta est questio. S nun¬
quid cũ celeriorib tantum am-¬
bulamꝰ uiam: Et qui tardius ã¬
bulant. ñ sunt relinquendi. U̾¬
semus hoc quib possumꝰ u̾bis. ut
ad omnes ꝑueniat. Puto enim
fr̃s. qr omĩs homo sollicitꝰ ẽ pro
anuma sua. qui ñ sine causa in¬
trat eccłiam. qui ñ temporalia
querit in eccłia: qui ñ ꝓpt̾ea in¬
trat ut transigat negotia secła-¬
ria. s id̾o intrat: ut aliquid sibi
et̾num ꝑ missum teneat. quo ꝑ¬
ueniat. Necesse ẽ ut cogitit. quẽ¬
ad modum ambulet inuia. ne
remaneat. neretroeat. ne aber¬
ret nec claudicando ñ ꝑ ueniat.
Qui gͦ sollicitus est tardus ñ sit:
uelox sit: ñ receilat de ua. Hoc gͦ
dixi. quia quinat᷑ ex dõ ñ peceat:
fortassis scłm qd̾clam peccatum.
uoluit intelligi. Nam erit contͣ¬
riũ illi loco. Si dixerimus quia
pecratũ ñ habemꝰ: nos ipõs seduti¬

Expanded text:
catorum. 3. Intendite, fratres; protulimus catorum. 3. Intendite, fratres; protulimus aliquid in quo bene intelligentibus soluta est quaestio. Sed numquid cum celerioribus tantum ambulamus viam? Et qui tardius ambulant, non sunt relinquendi. Versemus hoc quibus possumus verbis, ut ad omnes perveniat. Puto enim, fratres, quia omnis homo sollicitus est pro anima sua, qui non sine causa intrat Ecclesiam, qui non temporalia quaerit in Ecclesia, qui non propterea intrat ut transigat negotia saecularia; sed ideo intrat, ut aliquid sibi aeternum promissum teneat, quo perveniat: necesse est cogitet quemadmodum ambulet in via, ne remaneat, ne retro eat, ne aberret, ne claudicando non perveniat. Qui ergo sollicitus est, tardus sit, velox sit, non recedat de via Hoc ergo dixi, quia qui natus est ex Deo, non peccat, fortassis secundum quoddam peccatum voluit intelligi: nam erit contrarium illi loco, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seduci
Abbreviated transcription (Latin):
sed imitatores eius tanqͣm ex illo
nascunt᷑. In hoc manifestatꝰ ẽ. filiꝰ
d̾i: ut soluat opera diaboli. Ergo
ut soluat peccata: ille quin habet
peccatum. Deinde sequit᷑. Omnis
qui natus ẽ exdeo ñ facit peccatũ.
quia sem̃ eius in ip̃o manet: et
ñ potest pecrare quia ex deo natꝰ
ẽ. fortit̾ instruixit. fortassis scd̃m
qd̾dam peccatum: dixit ñ peccat
ñ sccłm omne peccatum. Ut qd̃
ait qui natꝰ est ex deo ñ peccat.
certum quoddam peccatum in¬
telligas. quõd ñ potest ad mitt̾e
homo: qui ex do̾ natus ẽ. Et tale
peccatum ẽ illud. ut siqius quã
hoc ad miserit: confirmet cet̾a.
Siquis autẽ hoc ñ ad miserit.
soluat cetera. Quod est hoc pec¬
catum. fac̾e contra mandatum.
Quod est mandatum᷑. Manda¬
tum nouum do uob̃: ut uosin¬
uicem diligatis. Intendite hoc.
Mandatum xp̃i: dilectio uocat᷑
Dhanc dilectionem peccata sol¬
uunt᷑. Hec siñ teneat᷑. ⁊ graue pec¬
catum est: et radix omniũ pec¬

Expanded text:
sed imitatores ejus tanquam ex illo sed imitatores ejus tanquam ex illo nascuntur. In hoc manifestatus est Filius Dei, ut solvat opera diaboli . Ergo ut solvat peccata ille qui non habet peccatum. Deinde sequitur: Omnis qui natus est ex Deo, non facit peccatum, quia semen ejus in ipso manet; et non potest peccare, quia ex Deo natus est. Fortiter instrinxit. Fortassis secundum quoddam peccatum dixit, non peccat, non secundum omne peccatum: ut quod ait, Qui natus est ex Deo, non peccat, certum quoddam peccatum intelligas, quod non potest admittere homo qui ex Deo natus est: et tale peccatum est illud, ut si quisquam lud admiserit, confirmet caetera; si quis autem hoc non admiserit, solvat caetera. Quod est hoc peccatum? Facere contra mandatum. Quod est mandatum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Intendite. Hoc mandatum Christi dilectio vocatur: per hanc dilectionem peccata solvuntur. Haec si non teneatur, et grave peccatum est, et radix omnium pec
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba ista. Ad huc angustias nras
cõm̃do ut ꝑ intentionẽ urãm. q̃
d̾s: ⁊ det exitum ne aliquis inu̾¬
bo eus inueniat occasionẽ ꝑdi¬
tionis sue: quod u̾bum ñ est p̃¬
dicatum et c̃scriptum. nisi ad
medicinã. et salutẽ. Omnis in¬
quit. qui facit peccatum: ⁊ iniqͥ¬
tatem facie. Ne forte discernas.
peccatum iniquitas est. Ne dicat
peccator sum s iniqͦrs ñ sum: pec¬
catum iniquitas ẽ. Et scitis quia
in hoc ille manifestatus est ut
peccatũ auferat. ⁊ peccatum in illo
ñ est. Et quid prodest nob̃. quia
uenit line perato. Omnis qͥ nõ
pecrat: in ip̃o manet. Et omnis qͥ
uit eum. filioli. nemo uosseclueat:
Qui fac̃ iusticiam iustusẽ: sicut
et ille iustus est. Iam ista diximus:¬
quia sic̃ scd̾m quandam similitu¬
dinem. ñ scđm equalitatẽ dici so¬
let. Qui fac̃ paccatum de diabolo ẽ:
quia ab initio diabolus pecrat.
Et hoc diximus quia neminem
creauit diabolus: neq genuit.

Expanded text:
verba ista: adhuc angustias nostras verba ista: adhuc angustias nostras commendo, ut per intentionem vestram, quae Deus, et det exitum; ne aliquis in verbo ejus inveniat occasionem perditionis suae, quod verbum non est praedicatum et conscriptum, nisi ad medicinam et salutem. Omnis, inquit, qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Ne forte discernas: Peccatum iniquitas est. Ne dicas, Peccator sum, sed iniquus non sum: Peccatum iniquitas est. Et scitis quia in hoc ille manifestatus est, ut peccata auferat; et peccatum in illo non est. Et quid prodest nobis quia venit sine peccato? Omnis qui non peccat, in ipso manet: et omnis qui uit eum. filioli, nemo uos seducat. omnis qui facit iustitiam, iustus est, sicut et ille iustus est. quia sicut secundum quamdam similitudinem, non secundum aequalitatem, dici solet. Qui facit peccatum, de diabolo est; quia ab initio diabolus peccat. Et hoc diximus, quia neminem creavit diabolus, neque genuit;
Abbreviated transcription (Latin):
facis. si dicis. quia m̃datiũ dicis.
Ueritas inquit in nob̾ ñ ẽ: sidi¬
xerimꝰ qi pecratum ñ habemus.
Nõ ait ñ habuimus: ne forte
dep̃terita uita dictum uid̾etur.
Habuit enim peccata ho iste: seb
ex quo natꝰ ẽ exdo. cepit ñ habe.
Suta eẽt: nulla nos angusta¬
ret questio. Direremus enim.
fuimꝰ peccatores: s mͦ uistificati
sumus habuimus peccatu: l
mͦ ñ habemus. Non hoc ait. S
quid. Si dixerimus qr peccatũ
ñ habemus: nos ip̃os sedutuꝰ:
⁊ u̾itas in nob̾ ñ est. Post aliqͣn¬
tum rursus. Qui natus est ex
deo inquit: ñ peccat. Nunquid
iohannes ip̃e ñ erat natus ex deo:
Si iohannes ñ erat natꝰ ex deo de
quo audistis. quia suꝑ pectus do-¬
mni recum bebat. aliquis sibi
audet ꝓmitt̾e regenerationẽ fac-¬
tam inse. quam ille habe̾ ñ meru-¬
it. qui suꝑ pectus domini discum¬
b̾e meruit: Quem dominꝰ pł qͣm
ceteros diligebat. ipsum solum
despũ ñ genuerat: attendite nc̃

Expanded text:
facis si dicis quia mendacium dicis: facis si dicis quia mendacium dicis: Veritas, inquit, in nobis non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. Non ait, Non habuimus; ne forte de praeterita vita dictum videretur. Habuit enim peccata homo iste; sed ex quo natus est ex Deo, coepit non habere. Si ita esset, nulla nos angustaret quaestio. Diceremus enim: Fuimus peccatores, sed modo justificati sumus habuimus peccatum, sed modo non habemus. Non hoc ait: sed quid ait? Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Post aliquantum rursus, Qui natus est ex Deo, inquit, non peccat. Numquid Joannes ipse non erat natus ex Deo? Si Joannes non erat natus ex Deo, de quo audistis quia supra pectus Domini recumbebat; aliquis sibi audet promittere regenerationem factam in se, quam ille habere non meruit, qui super pectus Domini recumbere meruit? Quem Dominus plus quam caeteros diligebat , ipsum solum de Spiritu non genuerat? 2. Attendite nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Ntente audite obsecro uos. quia
conuenistis. Ett enim ñ parua
questio. quomͦ dicat in ista epł̃a.
qui natus est exd̾o: ñ peccat. Et
est. quem iuterq sermo exeadẽ
epła in medio coartauit. Si se
confessus fuerit peccatorem: ti¬
met ne dicatur illi. Nõ gͦ exdo
natus es: quia scriptum ẽ. Qui
natꝰ est ex d̾o. ñ peccat. Si autẽ¬
se dixerit iustu: ⁊ ñ habere
peccatum: accipit ex alia parte
plagam ex ipsa epła. Si dixe¬
rimus quia peccatum ñ habemꝰ.
noł ip̃os sedutimꝰ: et u̾itas in no¬
b̃ ñ ẽ. Positus gͦ ho in medio: qͥd
dicat. et quid confiteat᷑ aut qͥd
profiteat᷑: ñ inuenit. ꝓfiteri se ẽẽ
sine peccato peritulosum est: ñ
solum periculosum: s etiam m̃do¬
sum. Nos ip̃os inquid sedutimꝰ.
⁊ u̾itas in nob̃ ñ ẽ: si dixerimꝰ qr
peccatum ñ habemus. Sed uti¬
nã ñ haberes: et diceres uerum
enim diceres: nec in u̾itate ꝓ ñ¬
datio ullum iniquitatis uł ues¬
tigiũ formidares. Sed id̾o male

Expanded text:
ntente audite, obsecro vos, quia convenistis. Est enim non parva quaestio, quomodo dicat in ista Epistola, Qui natus est ex Deo, non peccat: et est quem uterque sermo ex eadem Epistola in medio coarctavit? Si se confessus fuerit peccatorem, timet ne dicatur illi, Non ergo ex Deo natus es; quia scriptum est, Qui natus est ex Deo, non peccat. Si autem dixerit se justum, et non habere peccatum, accipit ex alia parte plagam ex ipsa Epistola, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Positus ergo homo in medio, quid dicat, et quid confiteatur, aut quid profiteatur, non invenit. Profiteri se esse sine peccato, periculosum est; et non solum periculosum, sed etiam mendosum: Nos ipsos, inquit, seducimus, et veritas in nobis non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. Sed utinam non haberes, et diceres! verum enim diceres, nec in veritate promenda ullum iniquitatis vel vestigium formidares. Sed ideo male
Abbreviated transcription (Latin):
nõ inte manet.Si dilectio pr̃is ñ
inte manet: ñ es uatꝰ ex d̾o. Qͦmodo
ft̃a ñ habes. Siañ nomen secutum
fu̾it opꝰ: dicat te quisq paganũ.
tu factis ostende te xp̃ianũ. Nã
si factis nõ ostendis xp̃ianũ. ⁊ cẽs¬

Expanded text:
n in te manet, non es natus ex Deo. Quomodo facta non habes Si autem nomen secutum fuerit opus, dicat te quisquam paganum, tu factis ostende te christianum. Nam si factis non ostendis te c
Abbreviated transcription (Latin):
dat q modo gła eiꝰ oculta ẽ. Cimi
uiget enĩ s ad huc ĩhiene. Higet
radix s qͣi aridi st̾ rami Intus ẽ
medulla q̃ uiget. intꝰ st̃ folia ar¬
boꝵ: unitꝰ fructus. s estatẽ expͤtãt.
Ergo nos scimꝰ qr tͣnsiuimꝰ demorte
git. manet in morte. Neputetis fres
leue ẽẽ odisse aut dilig̾e. Auclite qͥd
seqͥtur. Om̃is qͥ oclit fre̾m suũ homici¬
da ẽ. Iam gͦ si contẽpnebat qͥsq odi¬
um frat̾num. nũqͥd ⁊ homicilium
ĩ corde suo cõtemptiuiꝰ est: Nõ mo¬
uet manus ad occidendũ hominẽ.
homicida iã tenet᷑ a d̾o. uiuit ille. s
iste iã int̾fector iudicatur. Om̃is
qͥ odit frẽm suũ homicida ẽ. Et sci¬
tis q om̃is homicida ñ hc̃ uitam

Expanded text:
modo gloria ejus occulta est: cum Viget enim, sed adhuc in hieme; viget radix, sed quasi aridi sunt rami: intus est medulla quae viget, intus sunt folia arborum, intus fructus; sed aestatem exspectant. Ergo nos scimus quia transivimus de morte git, manet in morte. Ne putetis, fratres, leve esse, odisse aut non diligere, audite quod sequitur: Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Jam um fraternum, numquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non movet manus ad occidendum hominem, homicida jam tenetur a Domino; vivit ille, et iste jam interfector judicatur. Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Et scitis quia omnis homicida non habet vitam
Abbreviated transcription (Latin):
frib animã pon̾e. Ecce un ueniebat.
petre amas me: pasce oues meas. Hã
ut nou̾itis qr sic ab eo pasci uolebat o¬
uessuas. ut animã suam ꝓ ouib po¬
neret: hocilli cõtinuo dixit. Cũ iu¬
uenis eẽs p̾cingebaste. ⁊ ibas quo uo¬
lebas. Cũ aũt fi̾is senior. aliꝰ te p̾cin¬
get: ⁊ tollet te qͦtun̾uis. Hoc autẽ
dixitait euͣngłista: significans qͣ
morte glorificatuꝰ erat dm̃. ut cui

Expanded text:
fratribus ponere. Ecce unde veniebat, Petre, amas me? pasce oves meas. Nam ut noveritis quia sic ab eo pasci volebat oves suas, ut animam suam pro ovibus poneret; hoc illi continuo dixit, « Cum juvenis esses, praecingebas te, et ibas quo volebas; cum autem fueris senior, alius te praecinget, et tollet te quo tu non vis. Hoc autem dixit, » ait Evangelista, « significans qua morte clarificaturus erat Deum » : ut cui
Abbreviated transcription (Latin):
facultates mũdi ⁊ uid̾it frẽm su¬
um egentẽ ⁊ clauserit uiscasua
ab eo. quomͦ potest cdilectio dei
ẽẽ uob̾ magnũ ⁊ neccessariũ secͤ¬
tum sacramentũ frẽs mei. Qe d
ualeat caritas oĩs script̾a cõmen¬
dat. S nescio si alicubi amplius
qͣm ĩnista epła commendetur.
Rogamꝰ uos frẽs ⁊ obsetͣmus ĩ dño.
ut et illa q̃ audistis memoria te¬
neatis. ⁊ ad ea q̃ ad hucdicenda
sũt donec finiat᷑ ip̃a epłã inten¬
tiueniatis: intenteq audiatis.
aꝑite aũ cor ad semina bona. ex¬
tirpate spinas ne effocet᷑ ĩ uob̾
ꝙ seminat᷑: s pociꝰ crescat seges
et gaudeat agricola. ⁊ horreum
uobis preparet tanqͣm frum̃tis:
non ignem tanquam paleis. aiñ.¬
ex uitate sumꝰ. ⁊ corã ip̃o ꝑsuade¬

Expanded text:
tates mundi, et viderit fratrem suum egentem, et clauserit viscera sua ab eo; quomodo potest dilectio Dei esse vobis magnum et necessarium secretum et sacramentum, fratres mei. Quid valeat charitas, omnis Scriptura commendat; sed nescio si alicubi amplius quam in ista Epistola commendetur. Rogamus vos et obsecramus in Domino, ut et illa quae audistis memoria teneatis; et ad ea quae adhuc dicenda sunt, donec finiatur ipsa Epistola, intenti veniatis, intenti audiatis. Aperite autem cor ad semina bona: exstirpate spinas, ne effocetur in vobis quod seminatur, sed potius crescat seges; et gaudeat agricola, et horreum vobis praeparet tanquam frumentis, non ignem tanquam paleis. ex veritate sum
Abbreviated transcription (Latin):
et t̾ra est: et que inhis continẽ¬
t᷑ oꝑa dei. Unde dr. et mundus
ꝑ ipͥsum factus est. Item mũdꝰ est
plenitudo terre: sicut ip̃e dixit.
iohannes. Nõ solum autẽ nr̃oꝵ
peccatorum ꝓpitiator ẽ: Sed et
tocius mundi. Mundi dicit om¬
nrum fideliũ ꝑ orbem sparsoꝵ.
Mundꝰ autẽ in malo. amatores
mũdi sunt. Qui amant mũ¬
dũ: frẽm amare ñ possunt. Si
õdit uos mundꝰ: nossimus.
Quid nos scimus: Quia tͣnsiui¬
mꝰ demorte ad uitam. Unde sci¬
tis: Quia diligimꝰ frẽs. Nemo
int̾roget homiuem redeat iuius

Expanded text:
et terra est, et quae in his opeet terra est, et quae in his opera Dei; unde dicitur, Et mundus per eum factus est . Item mundus est plenitudo terrae, sicut dixit ipse Joannes, Non solum autem nostrorum peccatorum propitiator est, sed et totius mundi . Mundi dicit omnium fidelium per orbem sparsorum. Mundus autem in malo, amatores mundi sunt. Qui amant mundum, fratrem amare non possunt. 10. Si odit nos mundus: nos scimus. Quid nos scimus? Quia transivimus de morte ad vitam. Unde scimus? Quia diligimus fratres. Nemo interroget hominem; rede
Abbreviated transcription (Latin):
ficium respexit. Quem iudit cũ
uiuidia offerre: ab ipsius sacͥ¬
ficio occłos au̾tit. Opera gͦ bona
abel: ñ dicit nͥ caritatem. Oꝑa
mala camiñ dicit nͥodium frat̾¬
num. Parum ẽ quia odit frẽm
suum. et in uidit operib bonis:
quia imitari noluit: necare uo¬
luit. Et hinc apparuit quia filiꝰ
ruit uistus dĩ. Hinc gͦ discernũ¬
tur homines. frs mei nemo atten
dat linguas. s facta: et cor Siñ¬
bene faciat ꝓfrĩb suis: ostendit
quid inse habeat. Temptationib
ꝓbant᷑ homines. Nolite mirari
fiͣs. si odit uos mund̃:. Nunquid
dus: Non celum. ñ t̾ra: nec ista
opera que d̾s fecit: sed dilectores
mundi. Ista sepe dicendo: quib¬
damonerosus sum. Sed usq ad¬
eo ñ frustͣ dico. ut aliqui inter¬
rogent᷑ andixerĩ: et ñ responde¬
ant. Ergo ułin culcando hereat
aliquid in cordib audientium:
quid est mundus. Mund̾ ẽ qñ
inmalo ponit᷑ dilectores mundi.
Mundꝰ qñ in laude ponit᷑. celum

Expanded text:
ficium respexit; quem vidit cum ficium respexit; quem vidit cum invidia offerre, ab ipsius sacrificio oculos avertit. Opera ergo bona Abel non dicit nisi charitatem: opera mala Cain non dicit nisi odium fraternum. Parum est quia odit fratrem suum, et invidit operibus bonis; quia imitari noluit, necare voluit. Et hinc apparuit quia filius ruit justus Dei. Hinc ergo discernuntur homines, fratres dat linguas, sed facta. Cur si nbenefaciat pro fratribus suis, ostendit quid in se habeat? Tentationibus probantur homines. Nolite mirari, fratres, si odit nos mundus. Numquid dus? Non coelum, non terra, nec ista opera quae Deus fecit; sed dilectores mundi. Ista saepe dicendo quibusdam onerosus sum: sed usque adeo non frustra dico, ut aliqui interrogentur an dixerim, et non respondeant. Ergo vel inculcando haereat aliquid in cordibus audientium. Quid est mundus? Mundus est, quando in malo ponitur, dilectores mundi: mundus quando in laude ponitur, coelum
Abbreviated transcription (Latin):
peccato illo est scelerato. in qd̃
incidunt. qui ñ uascunt᷑ ex do:
sicut caim qui ex maligno erat.
⁊ occidit. fratrem suũ. Et cuius
rei gr̃a occidit᷑. Quia oꝑa illius
maligna fuerunt: frĩs uͦ eius:.
iusta. Ergo ubiẽ inidia: amor
frat̾nus eẽ ñ potest. Intendat
caritas ur̃a. Qui miudet: ñ a¬
mat. Peccatum diaboli ẽ uullo:
quia et diabolus inuidendo
et inuidit stãti. Non id̾o uo¬
luit deicere. ut ip̃e staret: s ne
solus caderet. Tenete in animo ex
hoc quod subiecit. inuidiam ñ
posse ẽẽ incaritate. Habes aperte
cum laudaret᷑ ip̃a caritas: caritas
ñ emulatur. Nõ fuit caritas incaini.
Et nͥ eet caritas in abel: ñ acciꝑet
d̾s sacrificium eius. Cum eñuim
ambo obtulissent. ille defructi¬
bus t̾re. illi defetib ouium: qͥd
putatis fr̃s quia d̾s fructus t̾re
neglexit. et fecus ouium dilex:
Nõ uitendit d̾s ad manus: sed
incorde uidit. Et quem uidit.
cum caritate offerre: ipsius sacͥ¬

Expanded text:
peccato illo est scelerato, in quod peccato illo est scelerato, in quod incidunt qui non nascuntur ex Deo. Non sicut Cain qui ex maligno erat, et occidit fratrem suum. Et cujus rei gratia occidit? Quia opera ejus maligna fuerunt, fratris vero ejus justa. Ergo ubi est invidia, amor fraternus esse non potest. Intendat Charitas vestra. Qui invidet, non amat. Peccatum diaboli est in illo; quia et diabolus invidendo et invidit stanti. Non ideo voluit dejicere ut ipse staret, sed ne solus caderet. Tenete in animo ex hoc quod subjecit, invidiam non posse esse in charitate. Habes aperte cum laularetur ipsa charitas, Charitas non aemulatur . Non fuit charitas in Cain; et nisi esset charitas in Abel, non acciperet Deus sacrificium ejus. Cum enim ambo obtulissent, ille de fructibus terrae, ille de fetibus ovium; quid putatis, fratres, quia Deus fructus terrae neglexit, et fetus ovium dilexit? Non intendit Deus ad manus; sed in corde vidit: et quem vidit cum charitate offerre, ipsius sacri
Abbreviated transcription (Latin):
habeas: hoc habe: et implesti le¬
gem. Qui enim diligit alterũ.
legem inpleuit. Ait apl̃s. ⁊ ple¬
nitudo legis: caritas. Puto istã
et emit eam. Hec est margarita
preciosa caritas. sine qua nich¬
il tͥ prodest quod cũq habueris.
Qaͣm si solam habeat: sufficit tͥ.
Mõdo cum fide uides: tunc cũ
spetie iuideb̃. Si enim amamus
cũ nõ uidemꝰ. quomͦ amplecta¬
mur cũ uiderimꝰ: Sed ubi noᷤ
debemus excercere: In amore frͣ¬
no. Potest mͥ dicere ñ uidi de¬
um. nunquid potes mͥ dicere
ñ uidi hominẽ: Dilige frẽm.
Si enim frẽm quem uides dile¬
xeris: simul uides deum. Quia
uides ipsam caritatem: et intꝰ
in habitat d̾s. Qui ñ ẽ iustus.
ñ est ex d̾o: et qui ñ diligit fra¬
trem suum. Quia hec ẽ ad nun¬
tiatio. Uide quomͦ confirmat.
quia hec est adnuntiatio qͣm
audiuimus abinitio: ut dili¬
gamus inuicẽ. Manifestauit
uob̾ inde se dicere. Contͣ hoc
mandatum quisquis facite. in

Expanded text:
habeas, hoc habe, et implesti Lehabeas, hoc habe, et implesti Legem. Qui enim diligit alterum, Legem implevit, ait Apostolus: et, Plenitudo Legis charitas . Puto istam et emit eam . Haec est margarita pretiosa, charitas, sine qua nihil tibi prodest quodcumque habueris: quam si solam habeas, sufficit tibi. Modo cum fide vides, tunc cum specie videbis. Si enim amamus cum non videmus, quomodo amplectemur cum viderimus? Sed ubi nos debemus exercere? In amore fraterno. Potes mihi dicere, Non vidi Deum; numquid potes mihi dicere, Non vidi hominem? Dilige fratrem. Si enim fratrem quem vides dilexeris, simul videbis et Deum; quia videbis ipsam charitatem, et intus inhabitat Deus. 8. Qui non est justus, non est ex Deo; et qui non diligit fratrem suum. Quia haec est annuntiatio: vide quomodo confirmat: Quia haec est annuntiatio quam audivimus ab initio, ut diligamus invicem. Manifestavit nobis inde se dicere: contra hoc mandatum quisquis facit, in
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre excecauerunt oculos eiꝰ.
Sed forte aliquid dix̃ inposteri¬
orib: ⁊ ñ nominauit caritatẽ.
Uidete quia circuitꝰ ille u̾borum¬
hũc habet exitum. Omnis qui
natꝰ est ex deo. ñ peccat: quia sem̃
potest peccare: quia exdeo natꝰ
est. Dic ad huc. Uideamus in qͦ
ñ potest peccare. In hoc manifes¬
tatisunt filii clĩ et filii diaboli.
Omĩs qui ñ est iust᷑: ñ est ado̾
⁊ quiñ diligit frẽm suũ. Certe
iam manifestum ẽ unde dicat.
et qui ñ diligit inquit. frem
suum. Dilectio gͦ sola discernit
int̾ filios dr᷑. et filios diaboli.
ignent se om̃s signo crucis
xp̃i. respondeant om̃s am̃: can¬
tent omnes alleliua. baptirẽ¬
t᷑ omnes. intrent eccł̃ias. faciãt
parietes basilicarum: ñ discer¬
nunt᷑ filiidi a filiis diaboli:
nisi caritate. Qui habent carita¬
tẽ natisunt ex deo. Qui ñ habẽt:
ñ sunt natiex deo. Magnum
udicium: magna discretio.
Quitquid ius habe. hoc solum
ñ habeas: nichil tͥ ꝓ est. Alia siñ

Expanded text:
tenebrae excaecaverunt oculos ejus . Sed forte dixit aliquid in posterioribus, et nominavit charitatem. Videte quia circuitus ille verborumhunc habet exitum. Omnis qui natus est ex Deo, non peccat; quia semenpotest peccare, quia ex Deo natus est. Dicat hoc, videamus in quo non potest peccare. In hoc manifestati sunt filii Dei et filii diaboli. Omnis qui non est justus, non est a Deo, et qui non diligit fratrem suum. Certe jam manifestum est unde dicat, Et qui non diligit, inquit, fratrem suum. Dilectio ergo sola discernit inter filios Dei et filios diaboli. Signent se omnes signo crucis Christi; respondeant omnes, Amen; cantent omnes, Alleluia; baptizentur omnes, intrent Ecclesias, faciant parietes basilicarum: non discernuntur filii Dei a filiis diaboli, nisi charitate. Qui habent charitatem, nati sunt ex Deo: qui non habent, non sunt nati ex Deo. Magnum indicium, magna discretio. Quidquid vis habe; hoc solum non habeas, nihil tibi prodest: alia si non
Abbreviated transcription (Latin):
deseres: etiã site illa uiuentẽ ñ
deserat. quid inde factunꝰ es:
łsurit fr̃tuus ĩnecc̃itate positꝰ ẽ.
fortassis suspendit᷑. a creditore
angꝰtiat᷑. ñ habet ip̃e. habestu.
miser ẽ: sihabet facultates mũ
di. Qͥd ad meꝑtinet fortedicis:
Ego datiuꝰ sum pecuniam meã
ne ille molestiam paciat᷑: Si tͥ h
respond̾it cortuũ: dilectõ pr̃ĩs

Expanded text:
deseres, etiam si te illa viventem non deseres, etiam si te illa viventem non deserat: quid inde facturus es? Esurit frater tuus, in necessitate positus est: fortassis suspenditur, a creditore angustatur; non habet ipse, habes tu:misereris, si habes facultates mu di. Quid ad me pertinet, forte dicis? Ego daturus sum pecuniam meam, ne ille molestiam patiatur? Si hoc tibi responderit cor tuum, dilectio Patris
Abbreviated transcription (Latin):
ait. qͣm ut animã suam ponat ꝓ
amicis suis. ꝑfectionẽ ergo eius
ostendit ĩ euangłio: ⁊ hͥ cõmenda¬
ta ẽ eiꝰ ꝑfectio. Sed int̾rogatis uoꝰ
⁊ dicitis uob̾. Qñ possum hr̃e istã
caritatẽ: Nolicito de te desꝑare
forte nata ẽ. s nõdum ꝑfecta est.
Nutri eã: ne effocet᷑. S licturuᷤ
es mͥ. Et unde noui: Quo enĩ ꝑfi¬
ciat᷑ audiuimꝰ uñ incipiat audi¬
tates mũdi ⁊ uid̾it frẽm suũ esurien¬
tẽ. ⁊ clauserit uisc̾a sua ab eo. qͦmodo
pot̾it dilectio d̾i man̾e in eo: Ecce
uñ incipit caritas. S ñdũ es idoneꝰ
mori ꝓfr̃e. iã idoneus esto dare de
tuis facultatib fr̃i. Iam ꝑcuciat
uisc̾a tua caritas. ut ñ de iactãcia
facias. s deintimo adipe miscd̾ie:
ut cõsid̾es illũ in egestate positũ.
Si enĩ suꝑflua ñ potes dare frĩ
tuo. animã tuã potes pon̾e ꝓfrẽ:
Iacet pecunia ĩsinu tuo. qͣm tibi
sures possũt auferre. ⁊ sullã ñ
auferẽt fures. moriendo illam

Expanded text:
nimam suam ponat pro amicis suis . Perfectionem ergo ejus ostendit in Evangelio, et hic commendata est ejus perfectio: sed interrogatis vos, et dicitis vobis, Quando possumus habere istam charitatem? Noli cito de te desperare: forte nata est, sed nondum perfecta est; nutri eam, ne effocetur. Sed dicturus es mihi, Et unde novi? Quo enim perficiatur audivimus; unde incipiat audimundi, et viderit fratrem suum esurientem, et clauserit viscera sua ab eo: quomodo poterit dilectio Dei manere in eo? Ecce unde incipit charitas. Si nondum es idoneus mori pro fratre, jam idoneus esto dare de tuis facultatibus fratri Jam percutiat viscera tua charitas, ut non de jactantia facias, sed de intimo adipe misericordiae; ut consideres illum in egestate positum. Si enim superflua non potes dare fratri tuo, animam tuam potes ponere pro fratre? Jacet pecunia in sinu tuo, quam tibi fures possunt auferre; et si illam non auferent fures, moriendo illam
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ genere exornatõnis.⁊ ñ in parte dñi. s undi¬
q: filios uocat cogitatõnes.⁊ filias u̾ba femini
adhiberi. ⁊ sic̃ solent ip̃e filie mag̃ hoĩes iescare
q̃m filii. sic ⁊ u̾ba ħeticoꝵ magis nocent qm
cositatõnes eor. Si it dĩ cogitarẽt neqͣ qͣm here¬
si sua dot simplices ⁊ idiotas dolose irretirent
⁊ iõ necesse est ut liberes. qr u̾ba eoꝵ st̃ simili

Expanded text:
i genere exhortationis - et non in parte tantum, sed undique. Filios vocat cogitationes, et filias verba, feminiadhiberi: et sicut magis ipsae filiae solent inescare homines, sic verba haereticorum magis nocent quam cogitationes. Si enim tantum cogitarent, nequaquam haeresi sua tot simplices et idiotas dolose irretirent. Et ideo necesse est ut me liberes, quia verba eorum
Abbreviated transcription (Latin):
habens fontes quib irriget᷑. In¬
terior gͦ magist᷑ ẽ qui docet. xp̃c
docet. inspiratio eius docet. U̾bi
ad arborem. Forinsecꝰ oꝑat᷑. ad hi¬
bet aquam. ⁊ diligentiam cult᷑e.
quelibet forinseeꝰ ad hibet. Nũqͥd
ponia format. Nunquid nudi¬
tatem lignorum. uestit umbra
foliorum:. Nñqͥd tale aliquid
intruisecꝰ agit: S quiꝰ agit hoc : Au¬
dite agricolam apłm et uidete qͥd
sumꝰ. et audite magistrum inte¬
riorem. Ego plantai. apollo ri¬
gauit: s deus in crem̃tũ dedit.
Neq qui plantat ẽ aliquid. ne¬
q qui rigat: s qui increm̃tũ dat

Expanded text:
habens fontes quibus irrigetur. Inhabens fontes quibus irrigetur. Interior ergo magister est qui docet, Christus docet, inspiratio ipsius docet. Ubi ad arborem: forinsecus operatur, adhibet aquam et diligentiam culturae: quaelibet forinsecus adhibeat, numquid poma format? numquid nuditatem lignorum vestit umbra foliorum? numquid tale aliquid intrinsecus agit? Sed quis agit hoc? audite agricolam Apostolum, et videte quid sumus, et audite magistrum interiorem: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed q
Abbreviated transcription (Latin):
baris: Tu dixisti. quia unctio.
ipsius docet uos de omnib. Ut¬
quid talem epłam fecisti: Quid
illos tu docebas. quid instrue¬
bas. quid edificabas. Iam uide¬
te magnum sacramentum fr̃s.
Sonus uerborum nrorum au¬
res ꝑcutit. magist̾ intꝰ est. noli¬
te putare quẽquam hominẽ¬
aliquid discere ab homine. Ad¬
monere possumus ꝑ strepitum
uocis nr̃e: si ñ sit intus quido¬
ceat: in anis sit strepitus nr̃. Au
dio fr̃s. uultis nosse: Nunquid
ñ sermonẽ istum om̃s audistisͤ
Quam multi hinc indocti exi¬
omnib loquutus sum S quib
unctio illa intꝰ ñ loquit᷑. quos spi¬
ritus sc̃s uitꝰ ñ docet: indocti rede¬
unt. Magis teria forinsecꝰ. adui¬
toria quedam sunt: ⁊ admoni¬
tiones. Cathedram incelo habet.
Quia et si aliquis est alatere tuo:
nullus est incorde tuo. Et ñ sit
nullus incorde tuo. Xp̃e sit in cor
de. unctio ipsius sit incorde: ne
sit insolitudine cor siciens: ⁊ nõ

Expanded text:
baris? Tu dixisti, Quia unctio baris? Tu dixisti, Quia unctio ipsius docet vos de omnibus. Utquid talem Epistolam fecisti? Quid illos tu docebas? quid instruebas? quid aedificabas? Jam hic videte magnum sacramentum, fratres: sonus verborum nostrorum aures percutit, magister intus est. Nolite putare quemquam aliquid discere ab homine. Admonere possumus per strepitum vocis nostrae; si non sit intus qui doceat, inanis fit strepitus noster. Adeo, fratres, vultis nosse? Numquid non sermonem istum omnes audistis? Quam multi hinc indocti exiomnibus locutus sum; sed quibus unctio illa intus non loquitur, quos Spiritus sanctus intus non docet, indocti redeunt. Magisteria forinsecus, adjutoria quaedam sunt, et admonitiones. Cathedram in coelo habet quia etsi aliquis est a latere tuo, nullus est in corde tuo. Et non sit nullus in corde tuo: Christus sit in corde tuo; unctio ipsius sit in corde, ne sit in solitudine cor sitiens, et non
Abbreviated transcription (Latin):
nip̃s. ama quod pollicet᷑ om̃ps:¬
⁊ iulescat omnis mund̾. siue
ꝓ mittens. siue t̾rens. Hec scribo
nob̾ de eis qui uos seducunt.
ut sciatis quia oͣctionẽ habetis:
et nos unctionem. quam acce¬
pimus abeo. qui ꝑmanet inno¬
bis. Unctionis sacram̃tum. ẽ: uͥtꝰ
ipsa inuisibilis. Unctio in uisi¬
caritas illa est: que in quocũq
fieͬrit. tanquam radix illi erit.
quãuis ardente sole arescere ñ
potest. Omne quod radicatum
ẽ nutritur. calore solis ñ arescit.
Et ñ habetis necessitatẽ ut aliqͥs
doceat uos: quia unctio ipsius
docet uos de omnib. Quid gͦ
nos facimus frs. qr docemus
uossi unctio ipsius doces uos
de omnibz. Quasi nos sine causa
łaboramus. Et ut quid tantũ
clamamus: Dimittamꝰ uos uc̃¬
tioni ipsuis: et doceat uos unc¬
tio ipsius. S modo mͥ facio q̃s¬
tionem. et illi ipsi apło facio.
Dignet᷑ audire paruulum que¬
rentẽ ase: ĩpsi iohanni dicõ. Unc¬
tionem habebant quibus loq̃¬

Expanded text:
nipotens, ama quod pollicetur Omnipotens, ama quod pollicetur Omilescit omnis mundus, sive promittens, sive terrens. Haec scripsi vobis de his qui vos seducunt; ut sciatis quia unctionem habetis, et unctio quam accepimus ab eo, permaneat in nobis. Unctionis sacramentum est, virtus ipsa invisibilis, unctio invisicharitas illa est quae in quocumque fuerit, tanquam radix illi erit, quamvis ardente sole arescere non potest. Omne quod radicatum est, nutritur calore solis, non arescit. 13. Et non habetis necessitatem ut aliquis vos doceat, quia unctio ipsius docet vos de omnibus. Quid ergo nos facimus, fratres, quia docemus vos? Si unctio ejus docet vos de omnibus, quasi nos sine causa laboramus. Et utquid tantum clamamus? Dimittamus vos unctioni illius, et doceat vos unctio ipsius. Sed modo mihi facio quaestionem, et illi ipsi apostolo facio: dignetur audire parvulum quaerentem a se; ipsi Joanni dico, Unctionem habebant quibus loque
Abbreviated transcription (Latin):
rib ur̃is in requiem uite et̾ne.
Etce quid ꝓ mittit d̾s. uitam et̾¬
nam. Ecce quid minat᷑ d̾s. ig¬
nem et̾num. Quis illis ad dex¬
teram constitutisͦ. Uenite bene¬
dictipatris mei. ꝑcipite regnũ.
quõd uob̃ ꝑatum ẽ aborigine
mundi. Ad sinistram quidꝰ. Ite
inignẽ et̾num. qui parat᷑ ẽ dia¬
bolo et angłis eius. Illud nondũ
amas. ł hoc time. Mementote
gͦfr̃s mei. quia uitam eternam
pollicitatio. quam ip̃e pollicitus
est nob̾. uitam et̾nam. Hec scrip¬
si uob̃ de his qui uos seducunt.
Nemo uos seducat ad mortem.
ꝓmissionem uite et̾ne desiderate¬
Quid potest mundus ꝓ mitt̾e:
Quiequid libet ꝓmitat᷑ fortas¬
sis crastino morituro ꝓ mittit.
Et qua fronte ad illum qui ma¬
net in et̾num exiturꝰ est. S mi¬
nat᷑ mͥ potens homo. ut aliqͥd
mali faciat. Quid minat᷑: Car¬
ceres. catenas. ignes. tormẽta.
bestias. Nunquid ignẽ et̾num:
Exhorresce quod minatur om¬

Expanded text:
ribus vestris in requiem vitae aeternae. ribus vestris in requiem vitae aeternae. Ecce quid promittit Deus, vitam aeternam. Ecce quid minatur Deus, ignem aeternum. Quid illis ad dexteram constitutis? Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Ad sinistram quid? Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo, et angelis ejus . Illud nondum amas, vel hoc time. 12. Mementote ergo, fratres mei, quia vitam aeternam pollicitatio quam ipse pollicitus est nobis, vitam aeternam. Haec scripsi vobis de his qui vos seducunt. Nemo vos seducat ad mortem; promissionem vitae aeternae desiderateQuid potest mundus promittere? Quidquid libet promittat, fortassis crastina morituro promittit. Et qua fronte ad illum qui manet in aeternum, exiturus es? Sed minatur mihi potens homo, ut aliquid mali faciam. Quid minatur? Carceres, catenas, ignes, tormenta, bestias: numquid ignem aeternum? Exhorresce quod minatur Om
Abbreviated transcription (Latin):
labiorum tuorum: ego custodi¬
i uias duras. Ad ꝙͣ gͦ mercedẽ:
Audi et noli deficere. Si deficiebas
in laborib. ꝓmissa mercẽde for¬
tis esto. Quis est qui operet᷑ in ui¬
nea. et recedat illi de corde quod
accepturꝰ est᷑. fac illum oblitum
mercedem suam. deficiunt manꝰ.
Memoria ꝓmisse mercedit. ꝑse¬
uerantẽ facit in oꝑe et homo pro¬
misit quite potest fallere. Qnͣto
forcior ee debes in agro d̾i. quando
ꝓmisit u̾tas cui nec succedi potest.
nec mori nec fallere potest eum
cui ꝓmissum ẽ: Et quid est ꝓ¬
missum: Uideamꝰ quid ꝓmisit.
Aurum ẽ qd̃ hic multum amãt
homines. an argentum: An pos¬
sessiones ad quas fundunt homi¬
nes aurum. quamius multum
ament aurum: An amena p̃dia.
ample domus. multa mancipia.
animalia mimerosa. Nõ hec est
merces ad quam nos hortat᷑. ut
in labore duremus. Quid dr
merces istaͦ. Uita et̾na. Audistis.
et gaui exclamastis. Amate qd̃
audistis: et liberabimini alabo¬

Expanded text:
labiorum tuorum ego custodilabiorum tuorum ego custodivi vias duras . Ad quam ergo mercedem? Audi, et noli deficere. Si deficiebas in laboribus, promissa mercede fortis esto. Quis est qui operetur in vinea, et recedat illi de corde quod accepturus est? Fac illum oblitum mercedem suam, deficiunt manus. Memoria promissae mercedis perseverantem facit in opere: et homo promisit qui te potest fallere. Quanto fortior esse debes in agro Dei, quando promisit veritas, cui nec succedi potest, nec mori, nec fallere potest eum cui promissum est? Et quid est promissum? Videamus quid promisit. Aurum est, quod hic multum amant homines, an argentum? An possessiones, ad quas fundunt homines aurum, quamvis multum ament aurum? An amoena praedia, amplae domus, multa mancipia, animalia numerosa? Non haec est quaedam merces ad quam nos hortatur, ut in labore duremus. Quid dicitur merces ista? Vita aeterna. Audistis, et gavisi exclamastis: amate quod audistis, et liberamini a labo