comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñicam bona terra fructum perpatientiam
reddidit quae exarata disciplinae uomere
ad remunerationis segetem peruenit: Sed uos
mentum in illo districto iudicio habituri sumus
nos qui ab ono opere torpentes & res & manus
accepimus si praecepta dominica egenus &
sine manibus impleuit : Non contranos dñs
tunc a postolos ostendat qui ad regnum secum
turbas fidelium praedicando traxerunt : Non
contranos martyres exhibeat qui adca elestẽ
patriam sanguinem fundendo peruenerunt :
Quid tunc dicturisumus cum hunc dequo locuti
sumus seruulum uiderimus. Cui longus labor
brachia tenuit sedtamen haec abonoopere
non ligauit: Haec uobiscum fr̃s agite sic uos
adstudium bonio peris instigateut cumbonos
uobis ad imitandum proponitis eorum tuno¬

Expanded text:
dominicam, bona terra fructum per patientiam dominicam, bona terra fructum per patientiam reddidit, quae, exarata disciplinae vomere, ad remunerationis segetem pervenit. Sed vos mentum in illo districto judicio habituri sumus nos, qui, a bono opere torpentes, et res et manus accepimus, si praecepta dominica egenus et sine manibus impleverit. Non contra nos Dominus tunc apostolos ostendat qui ad regnum secum turbas fidelium praedicando traxerunt, non contra nos martyres exhibeat qui ad coelestem patriam sanguinem fundendo pervenerunt. Quid tunc dicturi sumus, cum hunc de quo locuti sumus Servulum viderimus, cui longus languor brachia tenuit, sed tamen haec a bono opere non ligavit? Haec vobiscum, fratres, agite, sic vos ad studium boni operis instigate, ut cum bonos vobis modo ad imitandum proponitis, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
seiam morti proximum agnouit peregrinos
uiros atq inhospitalitate susceptos ad monuit
ut surgerent ut cum eo psalmos pro expectatione
sui exitus decantarent: Cumq cum eis &ipse
moriens psalleret uoces psallentium repente
compescuit cum terrore magni clamoris di¬
cens. Tacete tacete. Num quid non audistis
quantae resonant laudes incaelo. Cumq ad
easdem laudes quas intuitus audierat aurem
cordis intenderet scã illã anima acarnesolu¬
ta est: Sed ex eunte illa tanta illic flagrantia
odoris a spersa est ut omnes illic qui aderant
in estimabili suauitate replerenter Ita ut per
hoc patenter quod eam laudes incaelo suscepis¬
sent: Cui rei monachus noster interfuit quinunc
usq: uiuit & cum magno fletu attestari solet quia
quousq corpus: sepulturae traderent ab eorũ
naribus odoris flagrantia non recessiti Goce
quo fine ex hac uita exiit. qui in hac uitas̃ aequa¬
nimiter flagella tolerauit: Iuxta uocem ergo

Expanded text:
se jam morti proximum agnovit, peregrinos se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. Ecce quo fine ex hac vita exiit qui in hac vita aequanimiter flagella toleravit. Juxta vocem ergo
Abbreviated transcription (Latin):
rebus pauper meritis diues quem longa ȩ¬
gritudo dissoluerat: Nam a primȩua ȩtate
usq: ad finem uitae paraliticus iacebat: Quid
dicam quia stare non poterat. quinum quam
in lecto suo surgere uel ad sedendum ualebat :
Num quã manum suam ad os ducere num¬
quam sepotuit in latus aliud declinare: Huic
ad seruiendum mater cumfratre aderat &
quicquid exelimosina potuisset accipere hoc
eorum manibus pauperibus erogabat. Ne¬
qua quam litteras nouerat sed scripturae sacrȩ
sibimet codices emerat & religiosos quos que
inhospitalitate suscipiens hoscoram selegere
sine inter missione faciebat : Factumq est
ut quantum ad mensuram ꝓpriã plene
sacramscripturam disceret Cum sicut dixi
litteras funditus ignoraret: studeat indolore
gratias agere smnis dĩ & laudibus diebus
ac noctibus uacare: Sed cumiam tempus esset
uttanta eius patientia remunerari debuis sec
membrorum dolor aduitalia rediit: Cumq

Expanded text:
rebus pauper, meritis dives, quem longa aerebus pauper, meritis dives, quem longa aegritudo dissolverat . Nam a primaeva aetate usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, hos coram se legere sine intermissione faciebat. Factumque est ut, quantum ad mensuram propriam, plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
saeculi aduersitas crescit : Hinc est enim qđ
plerosq cernimus & bona agere & tamen
subgraui tribulationum fasce desudare :
terrenanamq: iam desideria fugiunt & tamen
flagellis durioribus fatigantur : Sed iuxta
uocem dñi fructum perpatientiam redduntꝰ
quia cum humiliter flagella suscipiunt postfla¬
gella adrequiem sublimiter suscipiuntur:
Sic uua calcibus tunditur & inuini saporem liqua¬
tur. sic oliua contritionibus expressa amurcã
suam deserit &inoleiliquorem pinguescit: Sic
pertrituram areac a palcis granã separantur
& adhorreum purgata perueniunt : Quis quisergo
appetit plene uicia uincere studeathumiliter
purgationis suae flagella tolerare. ut tanto
post adiudicem mundior ueniat. quanto nunc
eius rubiginem ignis tribulationis purgat :
nea porticu quae euntibus adeclesiam beati
clementis est peruia fuit quidam seruulus
nomine quem multi uestrum mecum nouert̃:

Expanded text:
saeculi adversitas crescit. Hinc est enim quod saeculi adversitas crescit. Hinc est enim quod plerosque cernimus et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam desideria fugiunt, et tamen flagellis durioribus fatigantur. Sed juxta vocem Domini fructum per patientiam reddunt, quia cum humiliter flagella suscipiunt, post flagella ad requiem sublimiter suscipiuntur. Sic uva calcibus tunditur, et in vini saporem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat. 5. In ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia fuit quidam Servulus nomine, quem multi vestrum mecum noverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ardebat: Notandum uero est quod exponens
dñs dicit quia sollicitudines & uoluptates & di¬
uitiae suffocant uerbum: Suffo cant enim
qui a inportunis cogitationibus suis guttur
mentis strangulant & dumbonum desideriũ
intrare adcor. nonsinunt quasi aditum fla¬
tus uit alis nec ant : Notandum etiam quod
duo sunt quae diuitiis iungit sollicitudines
uidelicet & uoluptates. quia profecto & per
curam mentem opprimunt & peraffluen¬
tiam resoluunt: Res enim contrariae posses¬
sores suos & afflictos & lubricos faciunt:
flictione alio quidem tempore percustodix
suae sollicitudinem affligunt atq: alio per
abundantiam ad uoluptates emolliunt:
Terra autem bona fructum perpatientiam
reddit quia scilicet nulla sunt bona quae a¬
gimus si non a equanimiter etiam proximo¬
rum mala toleramus: Quanto enimquisq
altius profecerit tanto in hoc mundo inuenit
quod durius portet: Quia cum a praesentise¬
culo mentis nostrae dilectio deficit eiusdẽ

Expanded text:
ardebat. 3. Notandum vero est quod exponens ardebat. 3. Notandum vero est quod exponens Dominus dicit quia sollicitudines, et voluptates, et divitiae suffocant verbum. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant; et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum eduo sunt, quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt. Res enim contrariae possessores suos, et afflictos et lubricos faciunt. n potest, alio quidem tesuae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet, quia cum a praesenti saeculo mentis nostrae dilectio deficit, ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiderit animus quod concupiscat obliuisci¬
tur quod laudabat: Multi cum uerbum contra
luxoriam audiunt pollutiones carnis non solũ
perpetrare non appetunt sed etiam perpetra¬
tas erubescunt : Sed mox ut carnisspecies eorũ
oculis apparet sic mens addesiderium rapitur
Acsi adhuc ab ea nihil sit contrahaec eadem
desideria delibatum & damnanda agit quae
quicquid egisse sememinit iam & ipsadam¬
nauit: Saepe etiam contra culpas compungi¬
mur & tamen post fletum adculpas redimus :
Sicbalaam israheliti populitabernacula con¬
templatus fleuit eisq sesimilem fieri in mor¬
te de poscit dicens. Moriatur anima mea
morte iustorum & fiant nouissima meahoꝵ
similia: Sed mox ut hora compunctionis trans¬
iit in auaritiae nequitiam exarsit: Nam
propter promissa munera in eius dempopu¬
limorte consilium dedit cuius morti se fieri
similemoptauit. & oblitus est quod planxe¬
rat cum extinguere noluit qđ perauaritiam

Expanded text:
ut viderit animus quod concupiscat, oblivisciut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem desideria deliberatum; et damnanda agit, quae quidquid egisse se meminit jam et ipsa damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum ad easdem culpas redimus. Sic Balaam Israelitici populi tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in morte deposcit, dicens: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia ; sed mox ut hora compunctionis transiit, in avaritiae nequitiam exarsit. Nam propter promissa munera in ejus populi mortem consilium dedit, cujus morti se fieri similem optavit; et oblitus est quod planxerat, cum exstinguere noluit quod per avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Curergo a matur quod relinquitur. Cur
illud negligitur quo peruenitur. Mementote
quod dicitur siquis habet aures audiendi au¬
diat: Omnes enim qui illic aderant aures cor¬
poris habebant: Sed qui cunctis aureshaben¬
tibus. siquis habet aures audiendi audiat dicit:
Aures procul dubio cordis requirit: Curate
ergo ut acceptus sermo incordis aure remanea
Curate nesemen iuxtauiam cadat ne malignus
spiritus ueniat & a memoria uerbum tollat:
urate ne petrosa terra uerbum excipiat &
fructum boni o peris sine perseuerantia eradi¬
cibus mittat: Multis enim libet qđ audiunt
boni operis inicia proponunt. sed mox ut
fatigari aduersitatibus coeperint inchoata
derelinquunt: Petrosa ergo terrahumorem
non habuit quia quod germinauerat adfru¬
ctum perseuerantiae non perduxit: Multi
namq cum uerbum contra auaritiam audi¬
unt eandem auaritiam de testantur re¬
rum omnium contemptum laudant: sed mox

Expanded text:
tis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur tis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, et fructum boni operis 1490 sine perseverantiae radicibus mittat. Multis enim libet quod audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum perseverantiae non perduxit. Multi namque cum verbum contra avaritiam audiunt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox
Abbreviated transcription (Latin):
cuangelista testante nequaquam dñs diuitias sed
fallaces diuitias appellat: F allaces enim sunt
qua enobiscum diu permanere non possunen galli¬
ces sunt quae mentis nostrae inopiam non expel¬
lunt : Solae autem diuitiae uerae sunt quaȩnos
culmen uerihonoris quaeritis ad ca eleste reg¬
num tendite sigloriam dignitatum diligitis
in illa superna angelorum curia adscribi fes¬
tinate. uerbadi quae aure percipitis mente
retinete: Cibus enim mentis est sermodĩ. &
quasi acceptus cibus stomacho languente re¬
icitur quando auditus sermo inuentre memo¬
riae nontenetur: Sedquisquis alimenta non
retinet huius profecto uita disperatur Aeter¬
nae ergo mortis periculum formidate si cibũ
quidem scãe exhortationis accipitis & uerba
uitae idestalimenta iustitiae in memoria
non tenctis: Ecce transit omne quod agitis &
ad extremum iudicium sineulla momentiin ter¬
positione cotidie uolentes nolentesq propera¬

Expanded text:
evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim sunt quae nobiscum diu permanere non possunt, fallaces sunt quae mentis nostrae inopiam non expellunt. Solae autem divitiae verae sunt quae nos culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque propera
Abbreviated transcription (Latin):
do fr̃s lem̃i audistis expositione non indiget
sedaminonitione : Quam enim perse metipsa
ueritas exposuit hanc discutere humana fra¬
gilitas non praesumit: Sed est quod sollicite
in hac ipsa expositione dñica pensare debeatis
quia sinos uobis semen uerbum agrũ mundũ
uolucres daemonia spinas diuitias significare
diceremus. ad credendum nobis mens forsiai
uestra dubitaret. unde & isdem dñs persemet¬
ipsum dignatus est exponere quod dicebat
ut sciatis rerum significationes quaerern in
hisetiam quae persemet ipsum noluit explunare
Exponendo ergo quod dixit figurata seloquu
innotuit quatenus certos uos red deret : cum
uobis nostra fragilitas uerborum illius fgde¬
ras aperiret : Quis enim mihium quan crẽde¬
rec sispinas diuitias interprecareuo luisent
maxime cum illa e pungant istae delectent
&taimenspinae sunt quia cogicatianuuesim¬
rum punctionibus mentem laceranto dicum
usq id peccatum pertrahunt qua supflicto
uulnere cruentant : Quas benehoc inloco alio

Expanded text:
rissimi, audistis expositione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio
Abbreviated transcription (Latin):
uidisse & inducias petisse quid profuit qui
easdem inducias quas petit non accepit :
nobis inuacuum tempora pereant & tunc quae¬
ramus ad bene agendum uiuere cumiam com¬
pellimur decorpore exire: Mementote quid
ueritas dicit Orate nefiat fuga uestra hieme
uel sabbato: Perlegis quippe mandatum
ambulare longius in sabbato non licet. hiems
quoq: ad ambulandum impedimentum est :
quia gressus ambulantium torpor frigoris
adstringit: Ait ergo. Orate nefiat fuga uestra
hieme uel sabbato. Acsi a perte dicat: Uidete
ne tunc quaeratis peccata uestra fugere quando
iam non licet ambulare: Illud ergo tempus
quo fugere non licet modo debetꝰ cogitari
dum licet: Illahora est nostriexitus semper
intuenda ista redemptoris ammonitio ante
mentis oculos semperponenda quaait uigi¬
late itaq: quia nescitis diemneq: horam

Expanded text:
vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, non accepit? Nnobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe ambulare longius in sabbato non licet. Hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris adstringit. Ait ergo: Orate ne fiat fuga vestra hieme, vel sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus, quo fugere non licet, modo debet dum licet. Illa hora nostri exitus est semper intuenda, ista Redemptoris nostri admonitio ante mentis oculos semper ponenda, qua ait: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam
Abbreviated transcription (Latin):
nũm quam tibi male aliquid feci infide tua
me suscipe: Turbatus moxmaximus ad¬
fuit lugens & perstrepens familia conuenit:
Eos autem quos ille insistentes sibi grauitertole¬
rabat ipsi malignos spiritus uidere non pote¬
rant: Sed eorum praesentiam in confusione &in
pallore actimore illius qui trahebatur uidebant:
Pauore autem tetrae eorum imaginis huc illucq
uertebatur in lectulo: Iacebat insinistrolatere
a spectum corum ferre non poterat. Vertebatur
ad parietem ibiaderant: Cumq constrictus
nimis relaxarise iam non posse disperaret :
coepit magnis uocibus lamare. Inducias uelusq
mane inducias uelusq mane: Sed cũ haec clama¬
ret in ipsis uocibus dehabitaculo suȩ carnis euulsus est¬
De quo nimirum constat quia pronobis non
prose ista uideret ut eius uisionibus profici¬
at quos adhuc diuina patientia longanimiter
expectat: Nam illi tetros spiritus ante mortẽ

Expanded text:
nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus estDe quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem
Abbreviated transcription (Latin):
audire uult caritas uestra ex consideratione
illius uehementer instruetur: Quidam
uir nobilis inualeria prouincia nomine
crisorius fuit quem lingua rustica populus
crisaurium uocabat. uir ualde idoneus
sedtantum plenus uicis quantum rebus:
superbia tumidus carnis sua e uoluptatibus
subditus In ad quirendis rebus auaritia e
facibus accensus: Sed cum tot malis dñs finẽ
ponere decreuisset sicut a religioso quodam
quinunc super est propinquo illius didici cor¬
poris languore percussus est: Qui ad extre¬
mum ueniens ea hora quaiamde corpore
erat exiturus a pertis oculis uidit tetros &ni¬
gerrimos spiritus coram se adsistere & uehe¬
menter imminere ut ad inferni claustra se
ra perent: Coepit tremere pallescere sudare
& magnis uocibus inducias petere. filiumq
suum nomine maximum quem ipse iammo¬
nachus monachum uidi nimis & turbatis
clamoris uocare dicens: Maxime curre

Expanded text:
audire vult charitas vestra, ex consideratione audire vult charitas vestra, ex consideratione illius vehementer instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica populus Chryserium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus, in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, sicut a religioso viro quodam, qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre,
Abbreviated transcription (Latin):
deserit quos modo suos peruitae meritum
non agnoscit. ubi aperte quoque generalis ad
discipulos exhortatio sub infertur cumdicitur :
Vigilate itaque quia nescitis diem neq: horam :
Quia post peccata ds̃ penitentiam suscipit. Si
sciret unus quisq: de praesentisaeculo quo tem¬
pore exiret aliud tempus uoluptatibus atq
aliud penitentiae apta re potuis set: Sed qui
penitenti ueniam spopondit. peccanti diem
crastinum non promisit: Semper ergo ex¬
tremum diem debemus mecuere quẽnũ quã
possumus praeuidere : Ecce hunc ipsum diẽ
in quoloquimur ad inducias conuersionis
accepimus & tamen mala quae fecimus flcre
recus amus non solum commissa non plangi¬
mus sed etiam quae defleantur augemus:
At si aliqua nos agritudo corripiat si signa eggri¬
tudinis uicinam mortem denuncient Indu¬
cias uiuendi quaerimus ut peccata nostra
defleamus & eas cum magno aestu desiderii
pecimus quas acceptas modo pronihilo habe¬

Expanded text:
deserit, quos modo suos per vitae meritum deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non solum commissa non plangimus, sed etiam quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihilo habe
Abbreviated transcription (Latin):
test in uocate eum dumpropeest: Vnde &
easdem uirgines fatuas in uocantes dñs non
audit. quia interclausa regnii anuais qui
prope essepoterat prope iam nonerit : Na
subditur. Nouissimae ueniunt reliquae
uirgines dicentes dñe dñe a perinobis atille
Ibiiam ađo non potest mereri quod petit qui
hic noluit audire quod iussit: Qui tempus
congruae penitentiae perdidit frustra ante
regni ianuam cum precibus uenit: Hinc est
enim quod persalomonem dñs dicit. uoca ui
&renuistis extendimanum meam & non fuit
qui aspiceret dispexistis omne consilium¬
meum & incͬepationes meas neglexistis
ego quoq in interitu uestro ridebo & subsan¬
nabo cum uobis quod timebatis aduenerit
uenerit superuos tribulatio & angustiatunc
in uocabunt me & non exaudiam mane con¬
surgent & non inuenient me: Ecce aperi
clamant & repulsionis suae dolore compulsȩ
appellationem dominantis ingeminant.
sciuntur quia tunc uelut in cognitos dĩ

Expanded text:
test, invocate eum dum prope est . 5. Unde et test, invocate eum dum prope est . 5. Unde et easdem virgines fatuas invocantes Dominus non audit, quia interclusa regni janua, is qui prope esse poterat, prope jam non erit. Nam subditur: Novissime veniunt et reliquae virgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobisIbi jam a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit: qui tempus congruae poenitentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus venit. Hinc est enim quod per Salomonem Dominus dicit: Vocavi et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceretmeum et increpationes meas neglexistis? Ego quoque in interitu uestro ridebo et subsannabo, cum uobis quod timebatis aduenerit, venerit super vos tribulatio, et angustia, tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et, repulsionis suae dolore compulsae, appellationem dominantis ingeminant, sciuntur, quia tunc velut incognitos Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
& caliginis dies nebulae & turbinis dies tubȩ
& clangoris: Pensate fr̃s Rm̃i extremidiem
iudicii super corda re proborum. qua asperi¬
tate propheta uidit amarescere quẽ tot
appellationibus non ualet explicare. Quan¬
ta uero tunc erit electorum laetitia qui eius
merentur uisione gaudere. decuius conspec¬
tu uident & elementa contremescere cum eo
simul adnuptias intrare qui & insponsi¬
qui & insponsi
nuptias gaudent & tamen ipsi sunt sponsae
quia in illo a eterni regni thalamo uisioni
nostrae ds̃ coniungitur quae scilicet uisio
num quamiam inperpetuo ab amoris sui
amplexibus euelletur : Tunc regniianua
lugentibus clauditur quae modo cotidie
penitentibus aperitur : Eritnamq &
tunc penitentia sed fructuos aiam nonerit :
quia nequa quam tunc ueniam inuenit
quimodo aptum ueniae tempus perdit :
Hinc & enimpaulus dicit Eccenunctempus ac¬
ceptabile eccenunc dies salutis. hinc pro¬
phetaait. Qua erite dñm dum in ueniripo¬

Expanded text:
et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies tubae et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies tubae et clangoris. Pensate, fratres carissimi, extremi diem iudicii super corda reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaudere, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, qnostrae Deus conjungitur. Quae scilicet visio nunquam jam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evelletur. Tunc regni janua lugentibus claudetur, quae modo quotidie poenitentibus aperitur. Erit namque tunc poenitentia, sed fructuosa jam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum veniae tempus perdit. Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Hinc propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri po
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo adnuptias & clausa estianua: Osi
sapere incordis palato possit quid ad mira¬
tionis habet quod dicitur uenitsponsus
quid dulcedinis intrauerunt cum eo ad
nuptias: Quid amaritudinis & clausa est
ianua: Uenit quippe ille qui aduentu suo
elementa concutit incuius conspectu caeli
cum terra contremescit. Vnde etiam per
prophetam dicitur Adhuc semel ego moueb
non solum terram sed & caelum: Adcuius
examen omne humanum genus deducitur
cui aduindictam malorum remuneratione¬
q: honorum angeli archangeli throni
cis qui in illodie terror erit quandoiam
inpena remedium nonerit. Quae illa confu¬
sio cui reacusuo exigente contingłt in con
uentu hominum angelorumq erubescere
qui pauor eum quem & tranquillum mens hu¬
mana capere non ualet etiam iratum uidere:
Quem diem bene propheta intuens ait: dies
irae dies illa dies tribulationis & angustiae
dies calamitatis & miseriae dies tenebrarũ

Expanded text:
cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa ccum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni,cis, qui in illo die terror erit, quando iam in poena remedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi a sua fidutia deceptae proximis dicanti
quia nos quasi sine opere repelli conspicitis
forte non sufficiat nobis & uobis: In illo eni
die quod tamen de quibusdam in pace ecdesiȩ
quiescentibus loquor sibi metipsis testimoniũ
unius cuiusq uix sufficit quantominus &
sibi & proximo: Vbi & protinus per increpa¬
tionem subdunt: Ite potius aduendentes
& emite uobis: Venditores quippe olerad¬
ulatores sunt. qui enim accepta qualibet
gratia uanis suis laudibus nitorem gloriae
offerunt quasi oleum uendunt. dequo profecto
oleo psalmista dicit. oleum autem peccatoris
non inpinguet caput meum: Principale &
enim nostrum caput est. appellatione autem
capitis eaquȩ principatur incorpore mens
uocatur: In pinguat ergocaput oleũ pecca¬
toris cum demulcet mentem fauor adulantis:
Sed cumirent emere uenit sponsus. quia cum
uitae suae testimonium a proximis quaerunt
est: Quae autem paratae erant intrauert

Expanded text:
Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum Psal. CXL, 5. Principale etenim nostrum caput est. Appellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae testimonium a proximis quaerunt,est. Quae autem paratae erant, intraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
num uero dormitare est ante mortem a
salute languescere. Quia perpondus egritu
dinis peruenitur ad somnum mortis: Me¬
dia autem nocte clamorfactus est eccespon¬
sus uenit exite obuiam ei : De aduentus pon¬
siclamor in media noctefit quia sicdies iudi¬
cu subripit ut praeuideri non ualeat quando
uenit : Vnde scriptum est dies dñi sicut fur
in nocte itaueniet: Tunc omnes uirgines sun¬
gunt quia electi & reprobi a somno suaemor¬
tis excitantur: Lam pades ornant quia sua
secum opera numerant proquibus se aeter¬
nam recipere beatitudinem expectant:
Sedlam pades fatuarum uirginuna aextingur¬
tur quia eorum opera quaedara hominibus
foris apparuerunt in aduentu iudicis intus
obscurantur & ado retributionem non in¬
ueniunt quia pro eis receperunt ab homini¬
bus laudes quas amauerunt: Quid est aut
quod tunc a prudentibus oleum petunt nisi
quod in aduentu iudicis cumse intus uacuas
inuenerint testimonium foris quaerunt

Expanded text:
num vero dormitare, est ante mortem a num vero dormitare, est ante mortem a salute ladinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
oleum quippe nitor gloriae designatur. uas¬
cula autem nostra sunt corda in quibus fe¬
rimus cuncta quae cogitamus: Prudentes
oleum inuasis habent quinitorem gloriae
intra conscientiam retinent paulo attestante
qui ait gloria nostra haec est testimoniũ
conscientiae nostrae: Fatuae autem uirgines
oleum secum non sumunt qui a gloriam
intra conscientiam non habent dũ hanc ab
ore proximorum quaerunt̃ : Notandum
uero quod omnes lampades habent sed om̃s
oleum non habent quia plerumq bona inse
o pera cum electis & reprobi ostendunt:
Sed soli adsponsum ueniunt cumoleo qui dehis
quae foris egerunt intus gloriam requirunt:
Unde perpsalmistam quoq descã electorum
ecclesia dicitur omnis gloria eius filiaeregũ
abintus: Moram autem faciente sponso
dormitauerunt omnes & dormierunt quia
dum uenire iudex ad extremum iudicium dif¬
fert el ecti & reprobi in mortis somno sopi¬
untur dormire & enim mori est. Ante son¬

Expanded text:
oleum quippe nitor gloriae designatur; vasoleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non haopera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Moram autem faciente sponso dormitaverunt omnes, et dormierunt. Quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur: dormire etenim mori est. Ante som
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo colligitur. sc̃a ecclesia decem
uirginibus similis denunciatur: In qua
quia mali cum bonis &reprobi cum electis
admixti sunt recte similis uirginibus pru¬
dentibus & fatuis esse perhibetur: Suntnãq:
pleriq continentes qui ab exteriore se ap¬
petitu custodrnt & spe ad interiora rapi¬
untur. Carnem macerant & toto desiderio
ad caelestempatriam anhelant. a eterna
premia expętunt prolaboribus suis reci¬
pere laudes humanas nolunt : Hinimirum
gloriam suam non in orehominum ponunt
sed intra conscientiam continent: &sunt
pleriq qui corpus per abstinentiam. Efli¬
gunt. sed de ipsa sua abstinentia humanos
fauores expetunt doctrinae in seruiunt
indigentibus multa largiuntur:
sed fatuȩ profecto sunt uirgines quia solã lau¬
dis transitoriae retributionem quaerunt :
Vnde & apte subditur quinque fatuae non sum¬
serunt oleum secum prudentes aut̃ accepert̃
oleum inuasis suis cum lampadibus: Per

Expanded text:
multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis et reprobi cum electis admisti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab appetitu se exteriori custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur, carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt, pro laboribus suis recipere laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt, doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur. Sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et apte subditur: Quinque fatuae, pserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per
Abbreviated transcription (Latin):
angelos suos & colligent de regno eius om¬
niascandala: Neq enimin illo regnobea¬
titudinis in quo pax summa est inueniri
scandala poterunt quae colligantur: &unde
rursum dicitur qui enim soluerit unum
demandatis istisminimis. & docuerit sic ho¬
mines: minimus uocabiturregno caelorũ:
uocabitur in regno caelorum: Mandatu
qui ppesoluit & docet. quando hoc quisq
uoce praedicat quod uiuendo non implet:
ed ad regnum aeternae beatitudinis per
uenire non ualet qui non uult opere imple¬
re quod docet: Quo modo ergo in eo minimus
uocatur qui adhoc nullomođo intrare per¬
mictitur: Quid itaq: perhancsententiam
nisi praesens eccles. a caelorum regnum di¬
citur in qua doctor quimandatum solue¬
rit minimus uocatur. quia cuius uita dispi¬
citur restat ut & praedicatio contemnatur:
nquinq autem corporis sensibustunus quisq
subsistit geminatus autem quinarius dena¬
rium perficit. & quia ex utroq sexu fideliũ

Expanded text:
angelos suos, et colligent de regno ejus omangelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit, et docet, quando hoc quisque voce praedicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis non valet pervenire, qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur, qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia coelorum regnum dicitur? in qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur, restat ut praedicatIn quinque autem corporis sensibus unusquisque subsistit, geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia 1477 ex utroque sexu fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
ua opera fugere. mundi huius inquina¬
menta deuitare: sed hodierna scĩ eu angelii
lectione compellor dicere: ut & bona quae
agitis cum magna cautelatimeatis: ne per
hoc quod a uobis rectum geritur. fauor aut¬
gratia humana requiratur. Ne appetitus
laudis subripiat. & quod foris ostenditure
intus a mercede uacuetur: Ecce enim redẽ¬
toris uoce decim uirgines & omnes dicuntur
uirgines: & tamen intrabeatitudinis ianuam
non omnes receptae Quia earum quaedam
dum de uirginitate sua gloriam foris expe¬
tunt: inuasis suis oleum habere noluerunt :
Sed prius quaerendum nobis est quidsit cae¬
lorum regnum. Aut curdecim uirginibus
comparetur: quae etiam uirgines prudentes
& fatuae dicantur: Dum enim caelorum
regnum constat: quia reproborum nullus
ingreditur. etiamfatuis uirginibus cursi¬
mile esse perhibetur: Sed sciendum est quod
saepe insacro eloquio. regrui
praesentis temporis ec clena dicitur: de quo
alio in loce dñs dicit: mittet filius hominis

Expanded text:
va opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor agratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur. Dum enim coelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum nobis est quod saepe in sacro eloquio regnum coelorum praesentis temporis Ecclesia dicitur. De quo alio in loco Dominus dicit: Mittet Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
gratulantur. & tamen nos ab amore aeter¬
nitatis tepidi nullo desiderio ardemus: In¬
teres setantae sollemnitati non quaerimus
priua murgaudiis & laetisumus: Accenda¬
mus ergo animum fr̃s recales catfides in id
quod credidit In ardescant ad superna nostra
desideria & sicamare iamire est: Ab inter¬
nae sollemnitatis gaudio nullanos aduersi¬
tus reuocet quia &siquis ad locum proposi¬
bumiure desiderat eius desiderium quaeli¬
betuiae asperitas non inmutat nullanos
prosperitas blandiens seducat quia stultus
uiatorest quiinitinere amoena prata conspi¬
quens obliuiscitur quotendebat : Toto ergo
desiderio ad supernam patriam animus n
helet nihil in hoc mundo appetat quod con¬
stat quia citius relinquat ut sicaclestis pas¬
torts toniciter oues sumus quia in uiaede¬
leuatione non figimur aeternis pascuis
inperuentione saciemur

Expanded text:
gratulantur, et tamen nos, ab amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti sumus. Accendamus ergo animum, fratres, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad superna nostra desideria, et sic amare jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperitas non immutat. Nulla nos prosperitas blandiens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desihelet; nihil in hoc mundo appetat quod constat quia citius relinquat; ut si coelestis Pastoris veraciter oves sumus, quoniam in vitae delectatione non figimur, aeternis pascuis in perventione satiemur
Abbreviated transcription (Latin):
gaudeamus ipsa nos lae tantium festiuitas
inuitet: Certe si cubi populus nundinas cele¬
braretsi ad alicuius ecclesiae dedicationem
denunciata sollemnitate concurreret. festi¬
naremus omnes simulinueniri. interesse
tanta e sollemnitati unus quisq: satageret
graui sedamno afflictum crederet si sollem¬
nitatem communis laetitiae non uideret:
Ecce in caelestibus electorum ciuium laetitia
agitur uicissim dese omnes in suo conuentu

Expanded text:
gaudeamus. Ipsa nos laetantium festivitas gaudeamus. Ipsa nos laetantium festivitas invitet. Certe sicubi populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclesiae dedicationem denuntiata solemnitate concurreret, festinaremus omnes simul inveniri, et interesse unusquisque satageret, gravi se damno afflictum crederet si solemnitatem communis laetitiae non videret. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu
Abbreviated transcription (Latin):
tis paradisi: Pascuanamq electorũ sunt : uultus
praesentis dĩ qui dũ sinede fectu conspicitur
sine finemens uitae cibo saciatur: In istis pas¬
cuis de aeternitatis sacieta te laeti sunt. quiq:
iam laqueos uoluptuosae temporalitatis eua¬
serunt : Ibi hrmnidici angelorum chori ibi so¬
cietas supernorum quium ibi dulcis sollem¬
nitas a peregrinationis huius tristilabore re¬
deuntium ibi prouidi prophetarum chori
ibi iudex apostolorum numerus ibi innume¬
rabilium martrrum uictor exercitus. tanto
illiclactior quanto hic durius ad flictus.
ibi confessorum constantia praemii sui percep¬
tione consolata ibi fideles uiri quos auirili¬
tatis suae robore uoluptas saeculi e mollire
non potuit lbi scãe mulieres quaȩ cums aeculo
& sexum uicerunt. Ibi pueri qui hic annossu¬
os moribus transcenderunt. Ibi senes quos
hic &lactas debiles reddit &uirtus operis non
inquibus cum tantorum ciuium sollemnitate

Expanded text:
tis paradisi? Pascua namque electorum sunt vultus tis paradisi? Pascua namque electorum sunt vultus praesens Dei, qui dum sine defectu conspicitur, sine fine mens vitae cibo satiatur. In istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dulcis solemnitas a peregrinationis hujus tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi judex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic durius afflictus; ibi confessorum constantia, praemii sui perceptione consolata; ibi fideles viri quos a virilitatis suae robore voluptas saeculi emollire non potuit; ibi sanctae mulieres quae cum saeculo et sexum vicerunt; ibi pueri qui hic annos suos moribus transcenderunt; ibi senes quos hic et aetas debiles reddidit, et virtus operis non in quibus cum tantorum civium solemnitate
Abbreviated transcription (Latin):
hoc reconciliatis gentibus factum hodie uidistis:
quasi ex duobus gregibus unum ouile efficit.
quia iudaicum & gentilem populum in sua fide
coniungit. Paulo attestante quiait. Ipse est
pax nostra qui fecit utraq unum : Dum enim
ad aeternam uitam ex utraq natione simplices
elegit ad ouile proprium oues deducit. De quib:
profecto ouibus rursumdicit. Oues meae uocem
meam audiunt &ego cognosco eas & sequuntur
me & ego uitam aeternamdo eis. De quibus
& paulo superius dicit permesiquis introierit
saluabitur &ingredietur & egredietur &
pascua inueniet : Ingredietur quippe adfidẽ
egredietur uero a fiđe adspeciem Acreduli¬
tate ad contemplationem: Pascua autem in¬
ueniet in aeterna refectione: Ques ergo eius
pascua inuenient. Quiaquisquis illum corde
simplici sequitur a e ternae uiriditatis pabulo
nutritur: Quae autem sunt istarum ouium
pascua nisi internagaudia sempiterna uiren¬

Expanded text:
hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi enim ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit, Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad ovile proprium oves deducit. 3. De quibus profecto ovibus rursum dicit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis . De quibus et paulo superius dicit: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur quippe ad fidem, egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem, pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua inveniunt, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi interna gaudia semper viren