comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subtraxeris ybum: cum non detrahis ui¬
tia. in malis ꝑseuerans. magis horres qͣm
placeas deo. Tunc erunt deo accepta ieuinia:
si oꝑib scĩs fuerit expiata coñscientia. Cur enĩ
corpus fame discrũtias: cui turpiter peccandõ
blandiris: Principalit̾ gͦ animus ieuinet
amalis: & sic corpꝰ subeat exercendã ieuima.
N am cum sit ieiunium animȩ humiliatio:
quale ẽ humiliari cybo. & augerĩ peccato᷑
Qui gͥ corpori suo ieunia deuotꝰ indicit. pͥn¬
cipaliter renũntiet uitiis: cupiditatum fomi¬
tes comprimat. frangat impetꝰ mentis. libi¬
dines uincat. faces auariciȩ ardentes extin¬
guat: latiusq factis uim dilectionis exdendat.
cata ammi uirtute calcent᷑: ut & anima
sancticate corporis adiuuet᷑. Tunc enim &
impetrari põterit qͦ d optat᷑: si corpꝰ castum.
animꝰꝙ deuotꝰ ad officia sanctitatis implen¬
da. ꝑcuram obseruationis incedat. Hȩc st̃
quȩ diuinam commouent pietatẽ: quȩ

Expanded text:
subtraxeris cibum; cum non detrahis visubtraxeris cibum; cum non detrahis vitia in malis perseverans, magis horres quam placeas Deo. Tunc erunt Deo accepta jejunia, si operibus sanctis fuerit expiata conscientia. Cur enim corpus fame discrucias, cui turpiter peccando blandiris? Principaliter ergo animus jejunet a malis; et sic corpus subeat exercenda jejunia. Nam cum sit jejunium animae humiliatio, quale est humiliari cibo, et augeri peccato? Qui igitur corpori suo jejunia devotus indicit, principaliter renuntiet vitiis, cupiditatum fomites comprimat, frangat impetus mentis, libidines vincat, faces avaritiae ardentis exstinguat, latiusque factis vim dilectionis extendat, cata animi virtute calcentur; ut et anima sanctitate corporis adjuvetur. Tunc enim et impetrari poterit quod optatur, si corpus castum animusque devotus ad officia sanctitatis implenda per curam observationis incedat. Haec sunt quae divinam commovent pietatem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ungite capita ur̃a: ne pareatis hominib
ieuinantes. Et pater ur qui uidet inoccul¬
to: reddet uob̃ inpalam. Quare fr̃s ꝑuidet
scitas ur̃a. aliter ieiunia acceptari non
posse: nisi contigerit legaliter ieiunare:
dem uobis dicere non piget: uob̃ autem
tutissimum. Sed & d̃s in ęuangelio. Om¬
nis inquit scriba doctus in regno cȩloꝵ.
similis ẽ homini patrifamilias: qui ꝓfert
de horreo suo noua & uetera. ut sciat scitas¬
ur̃a: non solum noua dicenda. seo & uete¬
ꝓpħam taliter imꝑfectos increpantẽ. Neo¬
menias ur̃as. & sabbata. & diem magnũ
non sustineo: dicit dñs. Ieiunium ẽ. qđ
probat altissimus. non solum intermissa
corporis refectio: uerum etiam amalis actibꝰ
facta discessio. Itaq cura. ne mens tua gra¬
uetur oppressa peccatis: neq animꝰ tuus
uitiorum illecebris delectet᷑. & digna deo
exsoluiste ieiunia. Ceterum si corpꝰ tuum
ieiunia longa consumpserint. atq illi

Expanded text:
ungite capita vestra, ne pareatis hominibus ungite capita vestra, ne pareatis hominibus jejunantes: et Pater vester qui videt in occulto, reddet vobis in palam . Quare, fratres, pervidet Sanctitas vestra, aliter jejunia acceptari non posse, nisi contigerit legaliter jejunare. dem vobis dicere non piget, vobis autem tutissimum . Sed et Dominus in Evangelio, Omnis, inquit, scriba doctus in regno coelorum, similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera . Ut res, non solum nova dicenda sunt, sed et veter Isaiam prophetam taliter imperfectos increpantem: Neomenias vestras et sabbatum et diem magnum non sustineo, dicit Dominus . Jejunium est quod probat Altissimus, non solum intermissa corporis refectio, verum etiam a malis actibus facta discessio. Itaque cura ne mens tua gravetur oppressa peccatis, neque animus tuus vitiorum illecebris delectetur; et digna Deo exsolvisti jejunia. Caeterum si corpus tuum jejunia longa consumpserint, atque illi
Abbreviated transcription (Latin):
spiritaliter potius qͣm carnaliter exercenddã
sunt. Unde apeccatis pͥncipalit̾ ieiunemꝰ
ne ieiuna nr̃a sicut iudeorum ieiunia ã
dño respuant᷑. Quale ẽ enim ut a cybis
quos dñs creauit nescio quis impostor ab¬
stineat: & peccatoꝵ sagina pinguescat: Non
tale ienuinium ego elegi: dicit dñs. Nlam si
flectas inquit ut circulum ceruicem tuã.
nec sic uocabis inquit ieiumum acceptũ.
Sed quid Solue inquit omnẽ nodum
iniquitatis: & obstinationẽ malorum. Di¬
tionem dissipa. Paruum ẽ enim ieiunt¬
um. abstinere tantummꝰ apeccatis: nisi
addamꝰ & bona. frange inquit esurienti
panem tuum: & egenos sine tecto induc
indomum tuam. Si uideris nudum
uesti eum. Porro autem ieiuniis nr̃is eti¬
am illud oportet accedere: qͦd dñs in ȩuan¬
gelio precepit. Cum autem ieiunatis inqͥt:
nolite fieri sicut ypocrite tristes. Extermi
nant enim facies suas:ut pareant homi¬
nib ieiunantes. Am̃ dico uobis: ꝑceꝑunt
mercedem suam. Nos autem cum ieiunatis

Expanded text:
spiritualiter potius, quam carnaliter exercenda sunt. Unde a peccatis principaliter jejunemus; ne jejunia nostra, sicut Judaeorum jejunia, a Domino respuantur. Quale est enim ut a cibis quos Dominus creavit, nescio quis impostor abstineat; et peccatorum sagina pinguescat? Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas, inquit, ut circulum cervicem tuam, nec sic vocabo, inquit, jejunium acceptum. Sed quid? Solve, inquit, omnem nodum iniquitatis, et obstinationem malorum. Diam conventionem dissipa. Parum est enim jejunium abstinere tantummodo a peccatis, nisi addamus et bona. Frange, inquit, esurienti panem tuum, et egenos sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, vesti eum . Porro autem jejuniis nostris etiam illud oportet accedere, quod Dominus in Evangelio praecepit: Cum jejunatis, inquit, nolite fieri, sicut hypocritae, tacies suas, ut pareant hominibus jejunantes: amen dico vobis, receperunt mercedem suam. Vos autem cum jejunatis,
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Iam hic nobiscũ mane. decli¬
nauit in uesꝑum dies. Tene hospi¬
tem. siuis agnoscere saluatorẽ. Qͦd
tulerat infidelitas. reddidit hospita¬
litas. Dñs gͦ p̾sentauit seipsũ in fra¬
ctione panis. Discite ubi dñm quera
manducatis. Norunt enim fideles
aliquid quod melius intelligunt
in ista lectione. quam illi qui ñ no¬
ea quã cognitus ẽ misquã apparuit.
Ab eis abscessit corpore. qui teneba¬
tur in fide. Id̾o enim absentauit se
corpore ab om̃i ȩccła dñs nr̃. & ascen¬
dit in cęlũ : ut fides edificetur. Si
enim non nosti nisi quod uides: ubi
ẽ fides. Si autem credis ea quȩ non
uides : cum uideris gaudebis. Edifi¬
cetur fides: quia redditur species.

Expanded text:
runt: Jam hic nobiscum mane, declirunt: Jam hic nobiscum mane, declinavit enim in vesperum dies. Tene hospitem, si vis agnoscere Salvatorem. Quod tulerat infidelitas, reddidit hospitalitas. Dominus ergo praesentavit se ipsum in fractione panis. Discite ubi Dominum quaeratmanducatis. Norunt enim fideles aliquid quod melius intelligunt in ista lectione, quam illi qui non noeaquam cognitus est, nusquam comparuit. Abscessit ab eis corpore, qui tenebatur fide. Ideo enim Dominus absentavit se corpore ab omni Ecclesia, et ascendit in coelum, ut fides aedificetur. Si enim non nosti nisi quod vides, ubi est fides? Si autem credis et quod non vides, cum videris gaudebis. Aedificetur fides, quia reddetur species.
Abbreviated transcription (Latin):
ne illũ cognoscerent. Non teneban¬
tur ne uiderent. sed tenebantur ne
agnoscerent. Eia fr̃s: ubi uoluit
dñs agnosci: In fractione panis.
Securi simus. panẽ frangimꝰ. & dm
agnoscimus. Noluit agnosei nisi ibi
propt̃ nos. qui ñ eum uisuri eramꝰ
in carne. & tanquã manducaturi
eramus eius carnẽ. Quisqͥs gͦ fidelis
es. quisqͥs non manit̾ xpĩanus uoca¬
ris: quisquis ȩccłam non sine causa
ingrederis: quisqͥs uerbũ dñi cum
timore & spe audis: consoletur te
fractio panis. Absentia dñi: non ẽ
absentia. Habeto fidem: & tecum ẽ
quẽ non uides. Iili quando cũ eis do¬
minus loquebat᷑ nec fidem habebant
quia eũ resurrexisse ñ credebant.
nec resurgere posse sperabant. ꝑdi-
illis ambulabat uita. sed in eoꝵ cor
fecerunt. ut cognoscas dñm. Hospi¬
cio susceꝑunt. similis enĩ erat dñs
tanquam in longinquo ꝑgenti. illi
uͦ tenuerunt eum. Postea quã uene¬
runt ad locum quo tendebant. dixe¬

Expanded text:
ne illum agnoscerent : non tenebanne illum agnoscerent : non tenebantur ne viderent; sed tenebantur ne agnoscerent. Eia, fratres, ubi voluit Dominus agnosci? In fractiSecuri sumus, panem frangimus, et Dominum agnoscimus. Noluit agnosci, nisi ibi; propter nos, qui non eum visuri eramus in carne, et tamen manducaturi eramus ejus carnem. Quisquis ergo fidelis es, quisquis non inaniter christianus vocaris, quisquis ecclesiam non sine causa ingrederis, quisquis verbum Dei cum timore et spe audis, consoletur te fractio panis. Absentia Domini, non est absentia: habeto fidem, et tecum est quem non vides. Illi, quando cum eis Dominus loquebatur; nec fidem habebant: quia eum resurrexisse non credebant, non resurgere posse sperabant. Perdideillis ambulabat vita; sed in eorum cofecerunt, ut agnoscas Dominum. Hospitio susceperunt. Similis enim erat Dominus tanquam in longinqua pergenti, illi vero tenuerunt eum. Et posteaquam venerunt ad locum quo tendebant, dixe
Abbreviated transcription (Latin):
uiter hoc attigit marcus quia ap¬
paruit duob in uia: sed quid uii
dixerint. dño. uel quid eis dixerit
dñs. p̃termisit. Quid gͦ ista lectio
contulit nobis: Magnũ aliquid
si inte lligamus. Apparuit is. uide io¬
batur oculis: & non agnoscebature
Magister ambulabat cũ illis in uia.
&e ip̃se erat uia: & nondũ illi ambu¬
labant in uia. lnuenit eos exorbitas¬
se de uia. Quando enĩ cũ illis fuerat
ante passionem. omnia predixerat
obliuio fuit. Sic ꝑturbati sunt quan¬
ut obliuiscerentur docente. non ex¬
pectarent resurgentem. nec tenerent
ꝓmittentẽ. Nos inquiunt sꝑabamꝰ.
quia ipse erat redempturus ifrł. O
discipuli sperabatis. Ergo iam ñ spe
Uidebatur & abscondebatur. Quo¬
mͦ illum interrogantẽ audiebant.
interroganti respondebant : In
uia cum illis tanquã comes ambu¬
labat: & ipse dux erat. Utiq uide¬
bant. & non agnoscebant. Teneban¬
tur enim oculi eoꝵ sicut audiuimꝰ.

Expanded text:
viter hoc attigit Marcus , quia apviter hoc attigit Marcus , quia apparuit duobus in via: sed quid illi dixerunt Domino, vel quid eis dixerit Dominus, praetermisit. Quid ergo ista lectio contulit nobis? Magnum aliquid, si intelligamus. Apparuit Jesus, videbatur oculis, et non agnoscebatur. Magister ambulabat cum illis in via, et ipse erat via: et nondum illi ambulabant in via; sed invenit eos exorbitasse de via. Quando enim cum illis fuerat ante passioblivio fuit. Sic perturbati sunt quanut obliviscerentur docentem, non exspectarent resurgentem, nec tenerent promittentem. Nos, inquiunt, sperabamus quia ipse esset redempturus Israel . O discipuli, sperabatis? Ergo jam idebatur. Nam si non videbatur, quomodo illum interrogantem audiebant, et interroganti respondebant? In via cum illis tanquam comes ambulabat, et ipse dux erat. Utique videbant, sed non agnoscebant. Tenebantur enim oculi eorum, sicut audivimus,
Abbreviated transcription (Latin):
es terno die idẽ
nocte lecta ẽ ex
euuangłio resur¬
rectio saluatoris.
Lecta autem ex
euuangłio scd̾m
matħm. hodie
uͦ sicut audistis
proniuitiari lectionem recitata ẽ no¬
bis dm̃ nr̃i resurrectio. sicut lucas e¬
uiugelista scripsit. Quod sepe am¬
monendi estis. & memorit᷑ tenere de¬
betis. Non uos debet mouere quod
aburs euuangelista dicit. si quid abius
p̃termitat: quia & ille qui p̃termittit
quod alius dicit. dicit aliquid quod
ille p̾ter miserat. Aliqua uͥ singuli di¬
cunt. & alii tres ñ dicunt: aliqua
duo dicunt & alii non dicunt : aliqͦ
tres dicunt & unus ñ dicit. Auctori¬
quia meis loquebatur unus sp̃s: ue¬
rũ sit etiã quod dixerit unꝰ. Hoc uͦ
q uod modo audistis. quia dñs iħc
post quã resurrexit a mortuis inue¬
nit duos in uia ex discipulis suis col¬
loquentes ad inuicẽ de his quȩ con¬
tigerant. & dixit eis. qui sunt ser
mones isti quos loquimini uobiscũ.
solus dixit lucas euuangelista. Bre¬

Expanded text:
esterno die, id est nocte, lecta est ex Evangelio resurrectio Salvatoris. Lecta est autem ex Evangelio secundum Matthaeum: hodie vero, sicut audistis pronuntiare Lectorem, recitata est nobis Domini resurrectio, sicut Lucas evangelista conscripsit. Quod saepe admonendi estis, et memoriter tenere debetis; non vos debet movere quod alius evangelista dicit, si quid alius praetermittit: quia et ille qui praetermittit quod alius dicit, dicit aliquid quod ille praetermiserat. Aliqua vero singuli dicunt, et alii tres non dicunt; aliqua duo dicunt, et alii non dicunt; aliqua tres dicunt, et unus non dicit. Auctoriquia in eis loquebatur Spiritus unus, verum sit etiam quod dixerit unus. Hoc ergo quod modo audistis, quia Dominus Jesus, posteaquam resurrexit a mortuis, invenit duos in via ex discipulis suis, colloquentes invicem de his quae contigerant, et dixit illis, Qui sunt sermones isti, quos loquimini vobiscum, et estis tristes ? solus dixit Lucas evangelista. Bre
Abbreviated transcription (Latin):
speciem iam uidemus. Resurrectu¬
rum enĩ humanũ genus uidemus¬
in scłi consummatione post mortẽ.¬
sicut nunc resurgit in baptismo.
Suscitandus ẽ tunc popłs di post
soporẽ. nunc suscitatur post infide¬
litatem. Liberandus ẽ tunc a morta¬
li conditione: nunc liberatur ab ig¬
norantiȩ cecitate. Renasciturus est
ad ȩternitatẽ: nunc renascitur ad
salutẽ. Om̃s enĩ qui olim in xp̃o bap¬
tizati assumere non possunt candi¬
dam uestẽ. conuersationẽ saltẽ can¬
didam ñ relinquant. Solet sub ni-¬
gro habitu. anima satis pura latita-¬
re. Nec multum int̾ ẽ si non habet
quis candidam uestẽ. Talis fuit la
tro ille in euuangłio. qui crucifixus
cũ saluatore clamasse dicit᷑. Mem̃¬
to mei dñe cum ueneris in regnum
dete. quis noctis p̃teritȩ gratum la

Expanded text:
speciem jam videamus. Resurrectuspeciem jam videamus. Resurrecturum est enim humanum genus in saeculi consummatione post mortem, nunc resurgit in Baptismo: suscitandus est tunc Dei populus post soporem, nunc suscitatur post infidelitatem: liberandus est tunc a mortali conditione, nunc liberatur ab ignorantiae caecitate: renasciturus est ad aeternitatem, tunc renascitur ad salutem. Omnes enim qui olim in Christo baptizati, assumere non possunt candidam vestem, conversationem saltem candidam non relinquant. Solet sub nigro habitu anima satis pura latitare; nec multum interest si non habet quis candidam vestem. Talis latro fuit ille in Evangelio, qui crucifixus cum Salvatore clamasse dicitur, Memento mei, Domine, dum veneris in regnum dete
Abbreviated transcription (Latin):
dentium. resurre¬
ctio mortuoꝵ. testimoniũ mise¬
rationis diuinȩ. premiũ redemp¬
tionis humanȩ. contritio mortis
abõlitȩ. Qe festiuitas di sacra¬
ta mysterio. & cognita sacram̃to.
uirtutem dominicȩ resurrectio¬
nis ꝑ angłos indicat. ꝑ apłos ma¬
nifestat. ꝑ corda credentium dona mul-¬
tiplicat. Hic. gͥ ẽ dies dilectissimi quẽ
fecit d̾s utͥ audistis. excelsior cunctis.
lucidior uniuersis. in quo dñs resur¬
rexit. in quo nouam sibi plebem ut
ipsi uidetis generationis spũ conqui¬
siuit. in quo singuloꝵ mentes gau¬
dio & exultatione ꝑfudit. Sic ergo
suscitat de terrenis. collocat in excel¬
sis. Consummat iustos. firmat dubi¬
os. dampnat incredulos. Ad hoc gͦ
hodie dñs resurrexit ut imaginem no¬
bis futurȩ resurrectionis ostenderet.
Et ido hodie uitali lauachro resur¬
gens dei popłs instar resurrectionis.
eccłam nram splendore nuei cando
bemus. quod dum sc̃ĩ paschȩ sollemp¬
nitatẽ colimus. futurȩ resurrectionis

Expanded text:
rnorum, resurrectio mortuorum, testimonium miserationis divinae, praemium redemptionis humanae, contritio mortis abolitae. Quae festivitas Dei sacrata mysterio et cognita sacramento, virtutem Dominicae resurrectionis per Angelos indicat, per Apostolos manifestat, per corda credentium bona multiplicat. Hic igitur est dies, dilectissimi, quem fecit Dominus , ut audistis, excelsior cunctis, lucidior universis, in quo Dominus resurrexit, in quo sibi novam plebem, ut ipsi videtis, regenerationis spiritu conquisivit, in quo singulorum mentes gaudio et exsultatione perfudit. Hic ergo suscitat de terrenis, collocat in excelsis, consummat justos, firmat dubios, damnat incredulos. Ad hoc enim Dominus hodie resurrexit, ut imaginem nobis futurae resurrectionis ostenderet: et ideo hodie vitali lavacro resurgens Dei populus ad instar resurrectionis Ecclesiam nostram splendore nivei candorbemus, quod dum sancti Paschae solemnitatem colimus, futurae resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse credebamus. uicio nob̾ elationis
pisse comꝑimus. & hoc humili satisfac¬
tione castigemus. Hec enim nob̃ sepius
fit causa flagelloꝵ. Cȩterum in nocentes
& iustos ad augmenta p̾miorum flagel¬
lari. ꝑfectorum ẽ donum speciale: uer
tormenta compelli. impatientiũ est
pena repborum. Ut autem sciatis qͥa¬
filius hominis habet potestatẽ in terra¬
dimittendi peccata: dixit paralytico.
Surge tolle lectum tuum. & uade in
domũtuã Et surrexit. & abiit in do¬
mum suam. Scrutator animorũ pre¬
uenit mentium maligna consilia. &
deitatis suȩ potentiam. oꝑis attestati¬
one monstrauit: dum dissipati corꝑis
menbra componit. neruos stringit.
iungit ossa complet uiscera. firmat uͥ¬
tutem. & gressus ad cursum suscitat.
in uiuo cadauere iam sepulto¶ Tolle
lectum tuum. hoc ẽ portate portantem.
oneris muta uices. ut quod fuit infir¬
mitatis testimoniũ. sit probatio santa¬
tis: ut lectus doloris tui. sit meȩ curati¬

Expanded text:
fecisse credebamus, vitio in nobis elationis fecisse credebamus, vitio in nobis elationis perisse comperimus, et hoc humili satisfactione castigemus: haec enim nobis saepius fit causa flagellorum. Caeterum innocentes et justos ob augmenta praemiorum flagellari, perfectorum est donum speciale virord aeterna tormenta compelli, impoenitentium est poena reproborum. Ut autem sciatis qFilius hominis habet potestatem dimittendi peccata, dixit paralytico: Surge, tolle lectum tuum, et vade in domum tuam; et surrexit, et abiit in domum suam. Scrutator animarum praevenit mentium maligna consilia, et Deitatis suae potentiam operis attestatione monstravit, dum dissipati corporis membra componit, nervos stringit, jungit ossa, complet viscera, firmat artus, et gressus ad cursum suscitat in vivo cadavere jam sepultos. Tolle lectum tuum; hoc est, porta portantem, omnes muta vices, ut quod est infirmitatis testimonium, sit probatio sanitatis, ut lectus doloris tui sit merae curati
Abbreviated transcription (Latin):
los suos:. sicut cecus natꝰ in euuangłio.
qui neq ipse peccauit neq parentes
eius sed ut manifestarent᷑ oꝑa dei in
illo: sicut lazarus cuius infirmitas ñ
fuit ad mortem: sed pro glã dĩ ut glo¬
rificaret᷑ filius dei ꝑeum: aut ad incho¬
ationem dampnationis ȩternȩ. quod
reproborum ẽ propͥum. sicut anthiocꝰ
& herodes qui uterq suo tempore ad¬
uersus d̾m repugnantes. quod torm̃toꝵ
ingehenna ꝑpetuo passuri ẽẽnt. pre¬
sentium afflictionum miseria cunctis
ostendebant. quib congruit illud ꝓpħȩ.
& duplici contricione contere eos. Unde
necesse ẽ in omnib quȩ temporaliter
aduersa patimur. cum humilitate do
grãs agamus: & infirmitatis nr̃ȩ con¬
scii dcollatis nob̃ remediis gratulemur.
Ns ecesse ẽ ut ad conscientiam nr̃am reu̾si
sollerter oꝑa nr̃a simul & cogitationes
exploremus. & quicquid nos peccasse
deprehendimus. digna castigatione
purgemus: quicquid his quȩ nos recte

Expanded text:
los suos, sicut caecus natus in Evangelio, los suos, sicut caecus natus in Evangelio, qui neque ipse peccavit neque parentes ejus, sed ut manifestarentur illo: sicut Lazarus, cujus infirmitas non fuit ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificaretur Filius Dei per eam . Aut ad inchoationem damnationis aeternae, quod reproborum est et proprium: sicut Antiochus et Herodes, qui utrique suo tempore adversum Deum repugnantes , quod tormentorum in gehenna perpetuo passuri essent, praesentium afflictionum miseria cunctis ostendebant. Quibus congruit illud prophetae: Et duplici contritione contere eos , unde necesse est in omnibus quae temporaliter adversa patimur, cum humilitate Domino gratias agamus, et infirmitatis nostrae conscii de collatis nobis remediis gratulemur. Necesse est ut ad conscientiam nostram reversi solerter opera nostra simul et cogitationes exploremus, et quidquid nos peccasse deprehendimus, digna castigatione purgemus, quidquid de his quae nos recte
Abbreviated transcription (Latin):
approbare poterant. fit gͥ carnale sig¬
num ut probet᷑ sp̃uale. qͣm qͣm eiꝰdem
uirtutis sit & corporis & animȩ uitia
dimittere: & dat᷑ nob̃ intelligentia ꝓpt̾
peccata plerasq euenire corporũ dẽbili¬
tates
ta. ut causis debilitatis ablatis. sanitas
augenda ꝑ patientiam iusti. corporis
infirmitate grauant᷑. ut beati patres iob
& thobias. & innumeri martyres inutͦq
testamento: aut ad custodiam uirtutũ
ꝑceptarum. ne suꝑbia temptante disꝑe¬
ant. sicut illi głoso apło paulo: cui ne
magnitudine reuelationum extolleret᷑
datus ẽ stimulus carnis suȩ angelus
sathanȩ qui eum colaphizaret: aut
ad intelligenda & corrigenda peccata
nr̃a. sicut maria soror aaron obuerba
temeritatis & suꝑbiȩ lepra ꝑcussa est:
sicut paraliticus de quo tractamus. qui
non nsi dimissis pͥmo peccatis potinit
ab infirmitate curari : aut ad glam d̃i
saluantis siue ꝑ se ipsum siue ꝑfamu¬

Expanded text:
approbare poterant. Fit ergo carnale sigapprobare poterant. Fit ergo carnale signum, ut probetur spirituale, quanquam ejusdem virtutis sit et corporis et animae vitia dimittere. Et datur nobis intelligentia, propter peccata plerasque evenire corporum debilitates. , ut causis debilitatis ablatis, sanitas augenda per patientiam justi corporis infirmitate gravamur, ut beati patres, Job et Tobias et innumeri martyres in utroque Testamento. Aut ad custodiam virtutum perceptarum, ne superbia tentante dispereant, sicut apostolus Paulus, cui ne magnitudine revelationum extolleretur, datus est stimulus carnis suae angelus Satanae, qui eum colaphizaret. Aut ad intelligenda et corrigenda peccata nostra sicut Maria soror Aaron in eremo ob verba temeritatis et superbiae lepra percussa est. Vel sicut paralyticus de quo tractamus, qui nonnisi dimissis primo peccatis, potuit ab infirmitate curari. Aut ad gloriam Dei salvantis sive per seipsum sive per famu
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ non ẽ. & ẽ singulare deitatis
in signe. dm pectorib illum inserebat
humanis. Probat hoc pharisaicus liuor.
N am cum dixisset remittunt᷑ tͥ peccata.
responderunt pharisei. Hic blasphe¬
mat. Quis enim potest peccata dimit¬
tere nisi solus ds: Phariseȩ qui scien¬
do nescis. confitendo negas. cum testaris
impugnas: si ds ẽ qui remittit peccata
gentiȩ suȩ munere tocius mundi pro¬
batur abstulisse peccata: E cce inquit
agnus dĩ. qui tollit peccata mundi.
Ut autem possis maiora caꝑe eis diuini¬
tatis insignia: audi eum pectoris tui
pęnetrasse secretum. Aspice eum ad co-¬
gitationum tuarum latebas ꝑuenisse:
intellige eum pectoris tui nudare con¬
silia. Et cum uidisset inquit iħc co¬
gitationes eorum dixit eis. Quid cogi¬
dicere & facere multa distantia est.
Is trum sint paralytico peccata dimissa:
solus nouerat qui dimittebat. Surge
autem & ambula: tam ille qui sur¬
gebat qͣm hi qui surgentẽ uidebant

Expanded text:
hominem non est, et est singulare deitatis hominem non est, et est singulare deitatis insigne, Deum illum pectoribus inserebat humanis. Probat hoc pharisaicus livor; nam cum dixisset, remittuntur tibi peccata tua, responderunt Pharisaei: Hic blasphemat. Quis enim potest peccata dimittere, nisi solus Deus? Pharisaee, qui sciendo nescis, confitendo negas, cum testaris impugnas. Si Deus est qui remittit peccata,gentiae suae munere, totius mundi probatur abstulisse peccata? Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Ut autem possis majora capere divinitatis ejus insignia, audi eum pectoris tui penetrasse secretum. Aspice eum ad cogitationum tuarum latebras pervenisse, intellige eum cordis tui nudare consilium. Et cum vidisset, inquit, Jesus cogitationes eorum, dixit: Quid cogidicere et facere, multa distantia est. Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui surgebat quam ii qui surgentem videbant
Abbreviated transcription (Latin):
tes. cum semꝑ contraria desideret & re¬
quirat infirmus: Hinc ẽ quod nunc
ferrum. nunc ignem. nunc amara pocła
ingerit: & apponit inuitis: ut curam
sam sentiant. qͣm sentire non poterant
egrotantes. Et si homo iniurias despicit.
maledicta contempnit. ut sauciatis
manib sponte uitam conferat & salutẽ:
qͣntõmagis xp̃c medicus. bonitate di¬
tuna morbis saucios peccatoꝵ. & frene¬
si criminum laborantes. ad salutẽ etiã
inuitos attrahit & nolentes O si ueli¬
mus fr̃s. õ si uelimus mentis nr̃ȩ omnes
paralysim ꝑ uidere. & animã nram uir¬
tutib destitutam. iacere in uitioꝵ stratib
luntates. & ad salutaria nos remedia ꝑ¬
trahit. & ꝑurget inuitos. Fili inquit
remittunt᷑ tibi peccata tua. Hȩc dicẽs.
dm se uolebat intelligi. qui ꝑ hominẽ
oculis adhuc latebat humanis. Uirtu¬
tib enim & signis comparabat᷑ ꝓpħis.
qui ꝑ ipsum fecerant & ipsi uirtutes.
Peccatis autem dare ueniam quia pęnes

Expanded text:
tes, cum semper contraria desideret et retes, cum semper contraria desideret et requirat aegrotus? Hinc est quod nunc ferrum, nunc ignem, nunc amara pocula ingerit et apponit invitis, ut curam sani sentiant, quam sentire non poterant aegrotantes. Et si homo injurias despicit, maledicta contemnit, ut sauciatis manibus sponte vitam conferat et salutem, quanto magis Christus medicus bonitate divina morbis saucios peccatorum, et phrenesi criminum laborantes, ad salutem etiam invitos attrahit et nolentes? O si velimus, fratres, o si velimus mentis nostrae omnes paralyses semper videre, ut animam nostram virtutibus destitutam, jacere in vitiorum stratibus luntates, et ad salutaria nos remedia pertrahit, ut purget invitos. Fili, inquit, remittuntur tibi peccata tua. Haec dicens, Deum se volebat intelligi, qui per hominem oculis adhuc latebat humanis. Virtutibus etenim et signis comparabatur prophetis, quia per ipsum fecerant et ipsi virtutes. Peccatis, autem dare veniam, quia penes
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a angustauit in carne: cepit habere
humanã patriã. cepit ciuitatis iudaice
eẽ ciĩ. Parentes hab̾e cepit parentũ õiũ
ipse parẽs. ut inuitaret amor. attraheret
caritas. uinciret affectio. suaderet huma¬
nitas. qͦs fugarat dñatio: ietꝰ disꝑserat
tur tibi peccata tua. O mira humilitas
despectũ & debilẽ totisq menbroꝵ com¬
pagib dissolutum filium uocat: quem
sacerdotes ñ dignabant᷑ attingere. Aut
cerce iđo filium. qͥa dimittunt᷑ ei pecca¬
ticus. nec ullam respondet grãm: quia
plus corporis qͣm animȩ tendebat ad
curam: & temporales erumpnas reso¬
luti corporis sic deflebat. ut ȩt̾nas pęnaᷤ
resolutioris amme ñ defleret: gratio¬
rem sibi p̃sentẽ uitã iudicans. qͣm fu¬
ut fidei alienȩ suffragio. paralitici ani¬
uoluntates. ñ expectare ignorantium
fidem. non infirmi stulta desideria ꝑ¬
scrutari: sed ad alterius fidem subueni¬
re. Et reuera fr̃s. qͣndo medicus languen¬
tium aut quęrit aut respicit uolunta¬

Expanded text:
ngustiavit in carne, coepit habere humanam patriam, coepit civitatis Judaicae esse civis: parentes habere coepit, parentum omnium ipse parens, ut invitaret amor, attraheret charitas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus disperserat,tur tibi pdespectum et debilem, totisque membrorum compaginibus dissolutum filium vocat, quem sacerdotes non dignabantur attingere. Aut certe ideo filium vocat, quia dimittuntur ei peccaticus, nec ullam respondet gratiam, quia plus corporis quam animae tendebat ad curam, et temporales aerumnas resoluti corporis sic deflebat, ut aeternas poenas resolutioris animae non defleret, gratiorem sibi praesentem vitam judicans quam fu, ut fidei alienae suffragio, paralytici anivoluntates, non exspectare ignorantium fidem, non infirmi stulta desideria perscrutari, sed alterius fidei subvenire. Et revera, fratres, quando medicus languentium aut quaerit aut respicit volunta
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsfretauit. & uenit in ciuitauitatẽ suã.
Nonne ipse ẽ qͥ fugatis fluctib maris
ꝑ funda nudauitꝰ. ut israheliticꝰ popls
int̾ stupentes undas sico uestigio uelut
montiũ concaua tͣnsiret: Nonne hic
ẽ qui petri pedib marmos u̾tices incli¬
nauit. ut it liquidũ humanis gressib
solidũ preberet obsequiũ: Et qͥd ẽ qͦd
ipse sibi maris sic denegat seruitutem.
ut breuissmi laci tͣnsitũ subm̾cede nautica
tͣnsfretaret: Ascendit inqͥt in nauiculã.
& tͣnsfretauit. Et qͥd mirũ fr̃s : Ap̃c ue
nit susciꝑe infirmitates nr̃as: & suȩ nob̾
conferre remedia sanitatis: quia medicꝰ qͥ
ñ fert infirmitates. curare nescit: & qui ñ
fuerit cũ in firmo infirmatꝰ. infirmo ñ
potest conferre sanitatẽ. Xp̃c gͦ si in
suis mansisset uͥtutib cõmune cũ homini¬
b nil haberet. Et nͥ implesset carnis ordi¬
nẽ Carnis in illo eẽt ociosa susceptio.
Sustinuit gͦ has necessitates. ut homo uerꝰ

Expanded text:
itatem suam. Nonne hic est qui fugatis fluctibus maris, profunda nudavit, ut Israeliticus populus inter stupentes undas sicco vestigio velut montium concava transiret ? Nonne ipse est qui Petri pedibus marinos vertices inclinavit, ut tunc liquidum humanis gressibus solidum praeberet obsequium ? Et quid est quod ipse sibi maris sic denegat servitutem, ut brevissimi lacus transitum sub mercede nautica transfretaret? Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit. Et quid mirum, fratrenit suscipere infirmitates nostras, et sua nobis conferre medicamenta sanitatis, quia medicus qui non fert infirmitates, curare nescit, et qui non fuerit cum infirmo infirmatus, infirmo non potest conferre sanitatem. Christus ergo si in suis mansisset virtutibus, commune cum hominibus nihil haberet; et nisi implesset carnis ordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait. Nolite timere. quia ego
uici mundũ. Siue gͦ contra ambiti¬
onem scłi. seu contra concupiscenti-¬
as carnis. siue contra hereticoꝵ iacu¬
la dimicemus. dñi cruce semꝑ ar-¬
memur: nec uniquã a paschali fes¬
to recedimus. si a fermento malitiȩ
namq uitȩ huius uarietates quȩ di¬
uersarum plenȩ sunt passionũ. apłi¬
cȩ exhortationis meminisse debemus:
qua nos instruit dicens. Hoc sentite
in uobis quod & in xp̃o iħu: qui cũ
informa dei ẽẽt non rapinam arbi¬
tratus est esse se ȩqualem do: sed semet

Expanded text:
quod ait: Nolite timere, quia ego quod ait: Nolite timere, quia ego vici mundum . Sive ergo contra ambitionem saeculi, sive contra concupiscentias carnis, sive contra haereticorum jacula dimicemus, Dominica cruce semper armemur. Nec enim umquam a paschali festo recedimus, si a fermento malitiae namque vitae hujus varietates, quae diversarum plenae sunt passionum, apostolicae exhortationis meminisse debemus, qua nos instruit, dicens: Hoc sentite in vobis, quod et in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aeq
Abbreviated transcription (Latin):
enim estis. & uita ur̃a abscondita
est cum xp̃o indeo. Cũ enim xp̃c
apparuerit uita ur̃a : tunc & uos
apparebitis cum ipso in gła. Ut au¬
tem nouerint corda fidelum habe-¬
re se unde ad suꝑnam sapientiam
spretis mundi cupiditatib ualeant
eleuari: spondet nobis dñs presen¬
tiam suam dicens. Ecce ego uobis¬
cũ sum om̃ib dieb. usq ad consũ¬
mationẽ scłi. Non enĩ frustra ꝑ
isaiam dixerat sp̃s sc̃s: ecce uirgo
in utero concipiet & pariet filium.
& uocabitur nomen eius emmanu¬
hel : quod est interp̃tatũ nobiscũ
ds. lmplet gͦ iħc ꝓprietatẽ nominis
sui. Et qui ascendit in cȩ Elos.
non deserit adoptatos. qui sedet
ad dexteram patris. ipse totius ha¬
bitator est corporis : & ipse deor¬
sum confortat ad patientiam. qui
inter aduersa trepidandũ. Ibi qui¬
dem blandiuntur deceptiones. et
hic grauescunt labores. Sed quia mi¬
sericordia dñi plena ẽ terra. ad est no-¬
bis xp̃i ubiq uictoria. ut impleatur

Expanded text:
ndita est cum Christo in Deo. Cum enim Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Ut autem noverint corda fidelium habere se, unde ad supernam sapientiam spretis mundi cupiditatibus valeant elevari, spondet nobis Dominus praesentiam suam, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Non enim frustra 287 per Isaiam dixerat Spiritus sanctus: Ecce virgo in utero accipiet et pariet filium; et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod e. Implet ergo Jesus proprietatem nominis sui, et qui ascendit in coelos, non deserit adoptatos; qui sedet ad dexteram Patris idem totius habitator est corporis; et ipse deorsum confortat ad patientiam, qui inter adversa trepidandum. Ibi quidem blandiuntur deceptiones, et hic gravescunt labores. Sed quia misericordia Domini plena est terra , adest nobis Christi ubique victoria, ut impleatur
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ ipsoꝵ. ut om̃s unũ sint. sicut
tu pater inme & ego inte. ut & ipsi
nullum poterunt habere consortiũ:
qui in di filio do uero humanam ne¬
gant manere naturã: impugnatores
salutiferi sacramenti. & paschalis
exules festi. Quod qui ab euuan¬
gelio dissentiunt & symbolo contra¬
dicunt. nobiscũ celebrare non posst̃:
quia & si audent sibi xp̃ianũ nom̃
assumere. ab omĩ tamen creatura
cui xp̃e caput ẽ repelluntur. Uo¬
bis in hac sollempnitate merito ex¬
ultantib. pieq gaudentibus. qui
nullũ recipientes in ueritate men¬
daciũ. nec de natiuitate xp̃i scđ̾m
carnẽ. nec de passione ac morte.
nec de corporal resurrectione euis
ambigitis: qm̃ sine ulla separatione
deitatis uerum xp̃m ab utero uirgi¬
nis. uerũ in ligno crucis. uerum in se¬
pulebro carnis. uerum in gła resur-¬
rectionis. uerũ in dextera paternȩ
maiestatis agnoscitis. Unde etiam si

Expanded text:
rum in me: ut omnes unum sint, sicut et tu Pater in me, et ego in te, ut et ipsi nullum poterunt habere consortium, qui in Dei Filio Deo vero humanam negant manere naturam, impugnatores salutiferi sacramenti, et paschalis exsules festi; quod, quia ab Evangelio dissentiunt et Symbolo contradicunt, nobiscum celebrare non possunt: quia etsi audent sibi Christianum nomen assumere, ab omni tamen creatura, cui Christus caput est, repelluntur; vobis in hac solemnitate merito exsultantibus, pieque gaudentibus, qui nullum recipientes in veritate mendacium, nec de nativitate Christi secundum carnem, nec de passione ac morte, nec de corporali resurrectione ejus ambigitis: quoniam sine ulla separatione Deitatis, verum Christum ab utero Virginis, verum in ligno crucis, verum in sepulcro carnis, verum in gloria resurrectionis, verum in dextera paternae majestatis agnoscitis. Unde etiam, si
Abbreviated transcription (Latin):
bis pascha nominatur. apud hebre.¬
os phase. id est transitus dicitur.
attestante euuangelista atꝙ dicen¬
tes Ante diẽ festũ ãutẽ pasche. sei¬
ens iħc quia uenit hora eius ut
transiret de mundo ad patre. Cuiꝰ
autẽ naturȩ futurus erat transitus
iste. nisi nr̃ȩ : cum inseparabiliter
& pater in filio. & filius ẽẽt in patre:
Sed quia uerbum & caro una ꝑso¬
na est. non diuiditur a suscipiente
susceptus. & honor ꝓuehendi. ꝓue¬
hentis nominatur augmentũ dicen¬
te apło. quod iam cõmemorauimus:
& donauit illi nomen quod ẽ suꝑ
om̃e nomen. In quo utiq assumpti
hominis exaltatio cõmendatur. ut
in cuius passionib indiuisibilis ma¬
net deitas. idem coȩternus sit in gła
deitatis. Ad hanc participationem in¬
effabilis muneris beatum transitũ
fidelib suis ipse dñs preparabat: cũ
instanti iam ꝓximus passioni. non so¬
lũ ꝓ apłis suis atq discipulis. seo etiã

Expanded text:
bis Pascha nominatur apud Hebraebis Pascha nominatur apud Hebraeos Phase, id est transitus, dicitur, attestante evangelista atque dicente: Ante diem festum Paschae sciens Jesus quia venit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem . Cujus autem naturae futurus erat transitus 289 iste, nisi nostrae, cum inseparabiliter et Pater in Filio, et Filius esset in Patre? Sed quia Verbum et caro una persona est, non dividitur a suscipiente susceptus, et honor provehendi provehentis nominatur augmentum, dicente Apostolo, quod jam commemoravimus: et donavit illi nomenomne nomen . In quo utique assumpti hominis exaltatio commendatur, ut in cujus passionibus indivisibilis manet Deitas, idem coaeternus sit in gloria Deitatis. Ad hanc participationem ineffabilis muneris beatum transitum fidelibus suis ipse praeparavit, cum instanti jam proximus passioni, non solum pro apostolis, atque discipulis, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
euacuando quod carnis. Uerus enĩ
d̾s est filius dĩ. totum habens ex pa¬
tre quod pater est: nullo exordio tẽ¬
poralis. nulla uarietate mutabilis.
nec ab uno diuisus. nec ab ommipo¬
tente diuersus. sempiterni genitoris
unigenitus sempiternus. ut mens
fidelis credens in patrem & fihum
tis essentia. nec unitatẽ gradibus
diuidat. nec trinitatẽ singularita¬
te confundat. Non autẽ sufficit
di filiũ in sola patris nosse natura:
nisi eum non recedentẽ a ꝓpriis ag¬
noscamus in nr̃is. Exinanttio enum
illa quã reparationi appendit hu¬
manȩ. dispensatio fuit miserationis.
non priuatio potestatis. Nam cũ
ex ȩterno consilio łi ñ e̾ẽt aliua
nomen sub cȩlo datũ hominib in
quo oportet saluos fieri: inuisibilis
iusibilẽ. intemporalis temporalem.
impassibilis passibilẽ substantiã suã
fecit: non ut uirtus deficeret in in¬
firmitatẽ. sed ut infirmitas in incor¬
ruptibilem posset transire uirtutẽ.

Expanded text:
evacuando quod est carnis. Verus enim evacuando quod est carnis. Verus enim Deus est Filius Dei, totum habens ex Patre quod Pater est, nullo exordio temporalis, nulla varietate mutabilis; nec ab uno divisus, nec ab omnipotente diversus, sempiterni genitoris unigenitus sempiternus: ut mens fidelis credens in Patrem, et Filitis essentia nec unitatem gradibus dividat, nec Trinitatem singularitate confundat. Non autem sufficit Dei Filium in sola Patris nosse natura, nisi eum non recedentem a propriis, agnoscamus in nostris. Exinanitio enim illa quam reparationi impendit humanae, dispensatio fuit miserationis, non privatio potestatis. Nam cum et ex aeterno consilio Dei non esset aliud nomen sub coelo datum hominibus, in quo oporteat salvos fieri ; invisibilis visibilem, intemporalis temporalem, impassibilis passibilem substantiam suam fecit: non ut virtus deficeret in infirmitate, sed ut infirmitas in incorruptibilem posset transire virtutem.
Abbreviated transcription (Latin):
di filius gessit aduertitis: hoc sen¬
tite in uobis quod & in xp̃o iħu. cu¬
iis humilitas nulli est spernenda
diuitum. nulli est erubescenda nobi¬
liũ. Nec enĩ in tantum ꝓuehi potest
quelibet felicitas humana fastigiũ:
ut estimet sibi pudendũ quod ma
tratus indignũ. Imitamini quod o¬
peratus est. diligite quod dilexit:
& inuenietis in uobis d̃ĩ grãm. urãm
in illo redemptã naturã : qm̃ sicut
ille pauꝑtate diuitias non amisit.
głam humilitate ñ minuit. eterni¬
tatẽ morte ñ ꝑdidit: ita & uos eis¬
dem gradibus. eisdemq uestigiis ut
cȩlestia apprehendatis. terrena des¬
picite. Susceptio enim crucis est. in¬
terfectio cupiditatũ. occisio uitioꝵ.
declinatio uanitatis. & abdicatio
omnis erroris. Nam cum pascha dñi
non impudicus. non luxuriosus. non
suꝑbus celebret non auarus: nulli ta¬
men ab hac festiuitate longiuis quã
heretici separantur: maximeq illi qͥ
de uerbi incarnatione male sentiunt.
aut minuendo quod est deitatis. aut

Expanded text:
Dei Filius gessit advertitis, hoc sentite in vobis quod et in Christo Jesu, cujus humilitas nulli aspernenda divitum, nulli est erubescenda nobilium. Nec enim in tantum provehi potest quaelibet felicitas humana fastigium, ut aestimet sibi pudendum quod mantratus indignum. CAP. V. Imitamini quod operatus est; diligite quod dilexit, et invenientes in vobis Dei gratiam, vestram in illo redamate naturam. Quoniam sicut ille paupertate divitias non amisit, gloriam humilitate non minuit, aeternitatem morte non perdidit, ita et vos eisdem gradibus eisdemque vestigiis, ut coelestia apprehendatis, terrena despicite. Susceptio enim crucis est interfectio cupiditatum, occisio vitiorum, declinatio vanitatis, et abdicatio omnis erroris. Nam cum Pascha Domini non impudicus, non luxuriosus, non superbus celebret, non avarus, nulli tamen ab hac festivitate longius quam haeretici separantur, maximeque illi qui de Verbi incarnatione male sentiunt, aut minuendo quod est Deitatis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
sit esse terribilis: cum ita dubitan¬
dũ non ẽẽt de consortio głȩ. sicut
dubitandũ non erat de communione
Tissimi corde credimus. quod ore
ꝓfitemur: nos in xp̃o crucifixi nos
sumus mortus. nos sepulti :̃ nos enã
cum ipso die tercio suscitati. Unde a-¬
płs dicit. Si consurrexistis cum xp̃o.
quȩ sursum sunt quęrite. ubi xp̃c ẽ
in dextera di sedens. Quȩ sursũ sunt

Expanded text:
set esse terribilis: cum ita dubitanset esse terribilis: cum ita dubitandum non esset de consortio gloriae, sicut dubitandum non erat de communione tissimi, credimus corde quod ore profitemur, nos in Christo crucifixi, nos sumus mortui, nos sepulti, nos etiam in ipso die tertio suscitati. Unde Apostolus dicit: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Suscepit nos illa natura: quȩ nec nr̃is
sua. nec suis nr̃a consumeret. Quȩ
ita unam in se fecit deitatis humani¬
tatisq ꝑsonam. ut sub dispensatione
infirmitatum atq uirtutũ. nec caro
ꝑ diuinitatẽ in uiolabilis. nec druini¬
tas ꝑ carnẽ posset esse passibilis. Sus¬
cepit nos illa natura. quȩ & ꝓpaginẽ
nr̃i generis a communi tramite non
abrumperet. & contagium. peccati in
om̃s homĩnes transeuntis excluderet.
Infirmitas sane atꝙ mortalitas quȩ.
non uĩ peccatum erant sed pęna
peccati: a redemptore mundi recepta
sunt ad suppliciũ. ut impenderent᷑
ad precium. Quod gͦ in om̃ib homi¬
nib transfusio erat dampnationis:
hoc in xp̃o sacramentũ est pietatis. Pre¬
buit enim se crudelissimo exactori li¬
ber a debito: & ministras diabolus ui¬
daicas manus incruciatũ immaculate
carnis admisit. Quam ido usq ad ce
lerrimam resurrectionẽ uoluit esse
mortalem: ut credentib in eum nec
ꝑsecutio inseparabilis. nec mors pos¬

Expanded text:
etatem illa natura quae nec nostris sua, nec suis nostra consumeret: quae ita unam in se fecit Deitatis humanitatisque personam, ut sub dispensatione infirmitatum atque virtutum nec caro per Divinitatem inviolabilis, nec Divinitas per carnem posset esse passibilis. Suscepit nos illa natura quae et propaginem nostri generis a communi tramite non abrumperet, et contagium peccati in omnes homines transeuntis excluderet. Infirmitas sane atque mortalitas, quae non peccatum erant, sed poena peccati, a Redemptore mundi recepta sunt ad supplicium, ut impenderentur ad pretium. Quod ergo in omnibus hominibus transfusio erat damnationis, hoc in Christo sacramentum est pietatis. Praebuit enim se crudelissimo exactori liber a debito, et ministras diaboli Judaicas manus in cruciatum immaculatae carnis admisit. Quam ideo usque ad resurrectionem voluit esse mortalem, ut credentibus in eum nec persecutio insuperabilis, nec mors pos
Abbreviated transcription (Latin):
erat mente crudelis: ita est in crucifixi
uirtute mirabilis. Furit in unum po¬
pulus: & miseretur omnium xp̃c. Quod
seuitia infertur. potestate suscipitur:
ut licentia facinoris. ȩternȩ opus im¬
pleat uoluntatis. Unde omnis ordo re¬
rum gestarum. quem plenissime narra¬
tio euuangelica percurrit. ita fideliũ
est accipiendus auditu: ut salua fide
actionum que tempore dominecȩ pas¬
sionis implete sunt: intelligamus non
solum remissionem peccatorum in
xp̃o completam: sed etiam formam
iusticiȩ esse propositam

Expanded text:
erat mente crudelis, ita est in Crucifixi erat mente crudelis, ita est in Crucifixi virtute mirabilis. Furit in unum populus, et miseretur omnium Christus. Quod saevitia infertur, voluntate suscipitur: ut licentia facinoris aeternae opus impleat voluntatis. Unde omnis ordo rerum gestarum, quem plenissime evangelica narratio percurrit, ita fidelium est accipiendus auditu, ut salva 242 fide actionum, quae tempore Dominicae passionis impletae sunt, intelligamus non solum remissionem peccatorum in Christo completam, sed etiam formam justitiae esse propositam
Abbreviated transcription (Latin):
iustos. sed peccatores: et uenit filius
hominis querere & saluare quod pe¬
rierat. Nec intellexerat dementiam
xp̃i. qui non solum corporeis infirmi¬
tatibus medebatur: sed etiam uulne¬
ra debilium curabat animarũ: dicens
paralitico sanato. constans esto fili. re¬
missa sunt tibi peccata tua: dicens &
oblatȩ sibi adulterȩ. nec ego te damp.¬
nabo. uade & amodo noli peccare: ut
ꝑ omnia oꝑa sua ostenderet in illo ad¬
uentu suo saluatorẽ se mundi uenisse
non iudicem. A quo intellectu alienat᷑
impius traditor. insurrexit insemet ip¬
sum non iudicio penitentis. s furore
pereuntis: ut qui uitę auctorẽ inter¬
fectoribus uendidisse .t. in auginentũ
dampnationis sue etiam moriendo
peccaret. Quod ergo falsi testes. qͦd
cruenti principes. quod impii sacerdo
ignauia presidis. & famulatu imperi¬
tȩ choortis egerunt. & detestandum
uniuersis seculis. & amplectendũ fuit
Crux enim domini sicut in iudeorũ

Expanded text:
justos, sed peccatores ; et: Filius justos, sed peccatores ; et: Filius hominis venit quaerere et salvare quod perierat ; nec intellexerat clementiam Christi, qui non solum corporeis infirmitatibus medebatur, sed etiam vulnera debilium curabat animarum, dicens paralytico: Constans esto, fili, remissa sunt tibi peccata tua ; dicens et oblatae sibi adulterae: Nec ego te condemnabo, vade et amplius noli peccare ; ut per omnia opera sua ostenderet, in illo adventu suo salvatorem mundi se venisse, non judicem. A quo intellectu alienatus impius traditor, insurrexit in semetipsum, non judicio poenitentis, sed furore pereuntis: ut qui vitae auctorem interfectoribus vendidisset, in augmentum damnationis suae etiam moriendo peccaret. CAP. V. Quod ergo falsi testes, quod cruenti principes, quod impii sacerdotignavi praesidis et famulatu imperitae cohortis egerunt, et detestandum universis saeculis, et amplectendum fuit. Crux enim Domini, sicut in Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
illis. non enim sciunt quid faciunt.
De cuius utiq orationis potentia fuit:
ut predicatio apłi petri ex eis qui dixe¬
runt. sanguis eius suꝑ nos & suꝑ filios
nr̃os. multorũ ad pęnitentiam corda
conuerteret: et uno die baptirarentur
fere tria milia uideorũ. fierentq om̃iũ
una anima & cor unum. paratorum
iam ꝓ eo mori qu̾e poposcerant cruci¬
figi. Ad hanc indulgentiam traditor
uidas ꝑuenire non potuit. qm̃ ꝑditio¬
nis filius cui diabolus stabat a dextͥs.
prius in desperatione transiit. quã sa¬
cramentũ generalis redemptionis. xp̃c
impleret. Nam mortuo ꝓ om̃ib im¬
piis dño. potuisset forte etiam hic coir¬
sequi remedum: si non festinasset ad
laqueũ. S maligno cordi & nunc fur
tis fraudium dedito. nunc parricida¬
libus commerciis occupato. nichil um¬
quam documentoꝵ miscđiȩ saluatoris
insederat: nec piis acceperat auribus
dñi uerba dicentis: non ueni uocare

Expanded text:
illis; non enim sciunt, quid faciunt. illis; non enim sciunt, quid faciunt. De cuius utique orationis potentia fuit, ut predicatio apostoli Petri ex eis qui dixerunt: Sanguis huius super nos et super filios nostros, multorum ad paenitentiam corda converteret, et una die baptizarentur fere tria milia Iudaeorum, fieretque omnium una anima et cor unum paratorum iam pro eo mori, quem poposcerant crucifigJudas pervenire non potuit: quoniam perditionis filius, cui diabolus stabat a dextris, prius in desperationem transiit, quam sacramentum generalis redemptionis Christus impleret. Nam, mortuo pro omnibus impiis Domino, potuisset forte etiam hic consequi remedium, si non festinasset ad laqueum. tis fraudium dedito, nunc parricidalibus commerciis occupato nichil umquam documentorum misericordiae Salvatoris insederat, nec piis acceperat auribusba dicentis: Non veni vocare