comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multi ut decipiant. ꝓuuttunt etiam aliqͥ ut ꝑu̾tant. u¬
sidiantur fere om̃s ut rapiant. sinul inutiles fc̾i suut
nonẽ qͥfatiat bonum ñ ÷ usꝙ aduium. Extra: mundꝰ
totus exĩ utib obstrepit. uitus uͦ sagitantur ioelto recti
crrde. uolant ignea tela. ꝯfligunt hostes eminus. moriunt᷑
multi. uullus sine uuln̾e uuius diei ꝑiculũ euadere po¬
test. Sic̃ diximus diabolꝰ ꝑ qͦsdam de erercitu suo elaust̃¬
lib minat᷑ ut terreat eos. ꝑ alios blandit᷑ ut decipiat. ꝑa
liqͦs ꝓmitit ut ꝑuertat. ꝑ reliquos insidiat᷑ ut rapiat. S.
qͥ sunt q̃minant᷑ hõi int̾iori. ⁊ ext̾ĩori. iam claust intra
munitiones positis. uł etiam aliis aliquib de reniuitia¬
tione scłi cogitantib. In pͥmis audiat bonitas ut̃a. Qum
inundi aliqͥd cum amaritudine mentis cogitare ceꝑit:
tunc mundi huius p̾nceps ꝑ delectationem tempora¬

Expanded text:
multi ut decipiant, promittunt etiam aliqui ut pervertant, inmulti ut decipiant, promittunt etiam aliqui ut pervertant, insidiantur fere omnes ut rapiant, simul inutiles facti sunt, non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Extra mundus totus exeuntibus obstrepit; intus vero sagittantur in occulto recti corde: volant ignea tela, confligunt hostes eminus, moriuntur multi; nullus sine vulnere unius diei periculum evadere potest: sicut diximus, diabolus per quosdam de exercitu suo claustralibus minatur ut terreat eos, per alios blanditur ut decipiat, per alios promittit ut pervertat, per reliquos insidiatur ut rapiat. Sed qui sunt qui minantur homini interiori et exteriori intra claustri jam munitiones positis, vel etiam aliquibus aliis de renuntiatione saeculi cogitantibus; in primis audiat bonitas vestra. Cum  mundi hujus aliquid cum amaritudine mentis cogitare coeperit, tunc mundi hujus princeps per delectationem tempora
Abbreviated transcription (Latin):
bouitatis ẽ. hoc ẽ fĩs offitium discͤci ⁊expediti. Indiscreci au¬
tetu ⁊ prgri offitium ẽ nupedire diseretum tardare expecdi¬
tum. huuc calia agenten labor expecliti. disereti docta ꝓui¬
t᷑ ad p̃urium. s sepuis euenisse ꝯtrarium: in hac socreta¬
te cognouimꝰ. Mira res. Iste qͥtał añ fu̾rat. cuiꝰ ꝓbitas
oico assiduitate qͣdam a socio uictꝰ. pigro consentit. iudi¬
cretum patit᷑. uagautem seqͥt᷑. Ecce fr̾s piger expeditum
luctaudo deicit: discretum indiseretꝰ decipit: Sic uagã¬
tes extra castrum abhostib capuuit᷑. recipuint ꝓ uiun̾e
peuam: ꝓ labore supplicium. Ao aptet᷑ gͥ ꝓ porcionalis
similitudo ostendatur inhoine intĩori ⁊ext̾iori ꝙ. ꝯtigiꝰ¬
se potuit inp̃dictis duob. Hominem enĩ ext̾iorem udeli¬
⁊ expeditum beuigutas creatoris plasmauit. Ecce claustm
turbe conclamant. q̃dam minant᷑ ut ẽreaut. blandiuut᷑

Expanded text:
bonitatis est. Hoc est, fratres, officium discreti et expediti. Indiscreti aubonitatis est. Hoc est, fratres, officium discreti et expediti. Indiscreti autem et pigri officium est, impedire discretum, tardare expeditum. Hunc talia agentem, labor expediti, discreti docta provitur ad praemium, sed saepius invenisse contrarium in hac societate cognovimus. Mira res! Iste, qui talis ante fuerat, cujus probitas dico, assiduitate quadam a socio victus, pigro consentit, indiscretum patitur, vagantem sequitur. Ecce, fratres, piger expeditum luctando dejicit, discretum indiscretus decipit. Sic vagantes extra castrum ab hostibus capiuntur, recipiunt pro munere poenam, pro labore supplicium. Adaptetur igitur proportionalis similitudo, ostendatur in homine interiori et exterise potuit in duobus praedictis. Hominem enim exteriorem, videliet expeditum, benignitas Creatoris plasmavit. Ecce claustruturbae conclamant, quidam minantur ut terreant, blandiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cioꝵ ꝯcordiam docet. ieumandi tempus udicit. nefames
q̃ elauss uitiat forib inter armatos uictorie obtiuent
pͥncipatum. fraudem dampuat. ne ꝑaliqͣm hostising¬
diatur. s ante omnia ꝑseuerant̾ patientie constantiam
habendã fore p̾dicat ⁊ hortat᷑. In uocte uͦ excubias ponit.
discurrit ꝑiuigiles. sompnolemptos uicrepat. ⁊ p̃cedens
sepissime socium excitat. qͥa piger ẽ docet quia indis¬
cretꝰ ẽ. Si autẽ ꝓpiꝰ hostes accedant. machinam̃ta ho¬
stes belli p̃parent. aries ianuam pulset: tũc exit ar¬
matus. sustinet hostes. iurib hostium incursus repellit. ꝙ ex¬
pecditus est ꝓuidentia machinamenta cdisipat quia discret
est. Sic agit diseretꝰ non adtempꝰ s assidue ne aduersariᷤ
tradatur castruui ne ⁊ ip̃e eapiat᷑. cͣclatur exactori nutaͭ
iucarcerem thatur adcormenta. Istius uita mores instit
audientium. soq̃ deeo etiam debilium mentib p̃bet affecfũ.
audire eium borum diligenter ⁊ uelle fieri. magna pars

Expanded text:
concordiam docet, jejunandi tempus indicit, ne fames, quae clausis intrat portis, inter armatos victoriae obtineat principatum; fraudem damnat, ne per aliquem hostis ingrediatur; sed ante omnia perseverantem patientiae constantiam habendam fore praedicat, et hortatur. In nocte vero excubias ponit, discurrit per vigiles, somnolentos increpat, et prae caeteris saepissime socium excitat, quia piger est, et docet, quia indiscretus est. Si autem propius hostes accedant, machinamenta belli praeparat, aries januam pulsat; tunc exit armatus, sustinet hostes, viribus hostium incursus repellit, quia expeditus est, providentia machinamenta dissipat, quia discretus est. Sic agit discretus non ad tempus, sed assidue, ne adversariis tradatur castrum, ne et ipse capiatur, et tradatur exactori, mittatur in carcerem, trahatur ad tormenta. Istius vita mores instruit audientium, loqui de eo etiam debilium mentibus praebet affectum. Audire enim diligenter bonum, et velle fieri, magna pars
Abbreviated transcription (Latin):
ma. hectori clipeus datur auro sp̃leudens. pauꝑi au
b ante pouunt: q̃ utiuam pauꝑes ieludent: nouer¬
llud̾ent. Quies urbium suaꝵ municiones studiose
disponunt: ut sic incursiones hostium repellant. ex¬
cubias ordinant ferreos uectes portis in serunt. Porta
suas muniunt custodib. s tu dñe pone custodiam
ori med: ut non delinqͣm in lingua mea. Mona¬

Expanded text:
ma, Hectori clypeus datur auro splendens, pauperi bus anteponunt, quae utinam pauperes includerent, non excluderent. « Cives urbium suarum monitiones studiose disponunt, ut sic incursus hostium repellant, excubias ordinant, vectes ferreos portis inserunt, portas suas muniunt custodibus. Sed tu, o Domine! pone custodiam ori meo, ut non delinquam in lingua mea . » Mona
Abbreviated transcription (Latin):
plum ꝑu̾sitatis p̾bent. Magistͥs eqͣles uid̾i uolunt. sunplici¬
ores fr̃s sͥ u̾bis secluctoriis alliciunt. ⁊ sic̃ lucifer qͣi ful¬
gur decelo cecidit. sic asublimitate sui ordinis unꝰ qͥsq suꝑ¬
bie cadit. Ira succensi tonante u̾bis choruscationẽs p̃mi¬
tentes minas aclaustro qi ecelo recedũt. ⁊ alio̾ secũ trahãt
c̃ secularib habitant se ip̃os excusant. Ad ħ etiam laborãt.
ut sic̃ diabolꝰ hoĩes seducit sic ⁊ eos ẽ qͥb moraut᷑ sua ꝑ¬
fuasione ꝑ u̾sos reddant. Obedientiã qͣm diabolus pͥmo
hõi p̾cepit seruant alaude d̾i. ⁊ ap̃ceptis eiꝰ inobedientes
uocant. Subsilentio obedientie qͥete degũt. qr ne mine¬

Expanded text:
plum perversitatis praebent. Magistris aequales videri volunt, simpliciores fratres sibi verbis seductoriis alliciunt. Et sicut Lucifer quasi fulgur de coelo cecidit, sic a sublimitate sui ordinis unusquisque superbe cadit. Ira succensi, tonantes verbis, coruscationum praemittentes minas, a claustro quasi a coelo recedunt, et alios secum trahunt. Cum saecularibus habitant, seipsos excusant: ad hoc etiam laborant, ut sicut diabolus homines seducit, sic et eos, cum quibus morantur, sua persuasione perversos reddant. Obedientiam, quam diabolus primo homini praecepit, servant; a laude Dei et praeceptis ejus inobedientes vacant. Sub
Abbreviated transcription (Latin):
e̾ agnus qͥ occisus ẽ acciꝑe uirtutẽ ⁊ diuinitatẽ ⁊ sapienti¬
ãuox enĩ angłoꝵ ẽ in laude conditoris. ip̃a ad miratio¬
uitime intime contẽ plationis. Miracła diuine uirtutiᷤᷤ
obstupuisse. dixisse ẽ qm excitatꝰ c̃ reuerentia motꝰ cor¬
dis magnꝰ ẽ ad aure ᷤᷤ i c̾cũscͥpti sp̃c clamor uocis. Quox
se qͣsi ꝑ distincta u̾ba explicat. dũ se ꝑ uinuinos modos

Expanded text:
est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem et divinitatem . Vox enim angelorum in laude Conditoris, est ipsa admiratio intimae contemplationis. Miracula divinae virtutis obstupuisse, dixisse est; quoniam excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum se per innumeros modos
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ fuit abadam usq ad xp̃m. Iut̾im tũ lex sub intͣ¬
uit. q̃dã ꝓ misit. s inꝑmissione caudeni defecit. Ideo hõ cõ¬
ille reui aliqͣm qͥete possidet qͥ absꝙ ꝯͣdictione eam tenet qe¬
tum siqͥ dem silentiũ ẽe dicit᷑. ꝙ iuillo ꝓhibente possidet᷑. ⁊ uor
in suo cursu medum iter hab̾et. Lox idr̃ peccatũ ad iabolo
cepit. ⁊ desceudens ad pͥmũ hominẽ ꝑsingłos actualit eĩ
ꝗ iu iustos: mors iecũ tͣhebat ad uiferos. Cũ gͦ mors om̃s
sec̃ ad inferos raꝑet. ⁊ peccatũ om̃i spe remota ad sũmum
ꝑueniret: tc̃ omp̃c sermo erilieus decelo aregalib sedi¬
b uenit. silentiũ rupit. ostendit reu̾tenti uiã. ꝑ qmͣ ip̃e
uenerat .s. ꝑ atͥs obedi⁊ entiã. ut q ꝑ iobedientiã aiuia
u̾itatis ex orbitau̾it. ꝑ uiã obedientie.xp̃m sequen̾ salutẽ

Expanded text:
tium fuit ab Adam usque ad Christum. Interim tamen lex subintravit, quaedam promisit, sed in promissionem tandem defecit. Ideo homo conquod ille rem aliquam quiete possidet, qui absque contradictione eam tenet. Quietum siquidem silentium esse dicitur, quod nullo probibente possidetur. Et nox in suo cursu medium iter haberet. Nox, id est peccatum, a diabolo coepit, et descendens ad primum hominem, per singulos actualiter cuquam injustos mors secum trahebat ad infernum. Cum ergo mors omnes secum ad inferos raperet, et peccatum omni spe remota ad summum perveniret, tunc omnipotens sermo exsiliens de coelo a regalibus sedibus venit, silentium rupit, ostendit revertendi viam, per quam ipse venerat, scilicet Patris obedientiam. Ut qui per inobedientiam a via veritati
Abbreviated transcription (Latin):
si. factum ẽ silentium in celo qͣi media hora. Uñ b̾s ot̾. Nli
scłarium cumultꝰ corde patiat᷑. Non ẽ inurbe. deħ secre¬
to cordis dictum ẽ. factum ẽ silentium incelo qͣi media
sublima ꝑ sublenationẽ contẽplationis intendit.Sur¬
gentes ab infunis cogitationũ tumultꝰ p̃mit. ⁊ intra se

Expanded text:
si: Factum est silentium in coelo quasi media hora . Unde B. Gregoriusaecularium tumultto cordis dictum est: Factum est silentium in coelo quasi media sublimia per sublevationem contemplationis intendit, surgentes ab infimis cogitationum tumultus premit, et intra se
Abbreviated transcription (Latin):
factum ħ silentiũ ũ integͣ. s media hora desc̾bitur qs̾n
test ⁊ ħ actoritas alit̾ expoui. ut angłis incelo silentiũ obe¬
dientie factũ ante riunam diaboli possit assignari. Nul¬
titudo siqͥdem augłoꝵ añ casũ siluit. ꝙͣ diu uoluntati sui
creatoris humilis obediuit. S diabolꝰ silentiũ rupit. Locu¬
tus ẽ ꝑ suꝑbram. ⁊ inhec u̾ba ꝓrupit. Ponam sedẽ meã
fis se habent in matiali claustro obedientie siqͥdem teuent

Expanded text:
ia hora describitur, quoniam test et haec auctoritas aliter exponi, ut angelis in coelo silentium obedientiae factum ante ruinam diaboli possit assignari. Multitudo siquidem angelorum ante casum siluit, quandiu voluntati sui Creatoris humiliter obedivit. Sed diabolus silentium rupit, locutus est superbiam, et in haec verba prorupit: Ponam sedem meam fratres se habent in materiali claustro. Obedientiae siquidem silent
Abbreviated transcription (Latin):
tib anuuab reqͥescite ad huc modicũ dice̾ ẽ. int̾ ardorem desi¬
derii ex ip̃a p̾stientia solatiũ consolationis aspirare ut ⁊aĩaꝵ
uox sit ħ ꝙ. amautes desid̾ont. ⁊ respondentis d̾i sermo sit ħ
ꝙ eas ret̾butionis certitudine uidesidia coufirmat. Respon¬
dere gͦ eiꝰ ẽ ut collectionẽ frm̃ expectare debeant. eoꝵ m̃tib
libent̾ expectandi moras infund̾e. ut c̃ carnis resurectionẽ
appetunt etiam ex colligendoꝵ fr̾m argum̃to gͣtulentur.

Expanded text:
tibus animabus, requiescite adhuc modicum dicere, est inter ardorem desiderii ex ipsa praescientia solatium consolationis aspirare: ut animarum vox sit, hoc quod amantes desiderant, et respondentis Dei sermo sit hoc quod eas retributionis certitudine inter desideria confirmat. Respondere ergo ejus, est ut collectionem fratrum exspectare debeant, eorum mentibus libenter exspectandi moras infundere; ut cum carnis resurrectionem appetunt, etiam ex colligendorum fratrum augmento gratulentur.
Abbreviated transcription (Latin):
geli suꝑ uno pecc̃ore penitentiam agente gaudent. Qͥd¬
gͥ Riñi: Concordant augłe ⁊ creator. cũ couu̾tit᷑ pec̃cor.
⁊ fr̃ fr̃i decliguat᷑ compati. dum pr̾ spiritalis misericor¬
diter ignoseit filio delinquenti. Descendit samuel de excelso
nopidum. ut inregem saul inungeret. Descensus samu
sionis. ungat blaudiens oleo consolationis. Descendit suꝑi¬
or ad inferiorem. ut sub lun ad honorem. ut qͥsequebatur
ouabiles. eligatiu: ut eosdem regat ⁊ obtiieat sptritales.
Macet ñ erigitur nͥ qͥ iacentẽ erigit incliuet᷑. Unĩ beatꝰ
bregoriꝰ. Iacentẽ inqͥd ñ erigit. uͭ qͥstatũ sue rectitudinĩ
ꝑ cõpassionem flectit. Taies qñꝙ erigunt᷑ ꝑ amorem.qnꝙ:
at timor. s amorem tuuor sic comitetur. ut nͨ timor
odium pariat. nͨ amor negligentiam patiat᷑. huic ꝑ
beatũ iob dicit᷑. cũ sederẽ qi rex cͥcunstaute exercitu

Expanded text:
geli super uno peccatore poenitentiam agente gaudent . Qgeli super uno peccatore poenitentiam agente gaudent . Qimi? Concordat angelus et Creator cum convertitur peccator et frater fratri dedignatur compati, dum pater spiritualis misericorditer ignoscit filio delinquenti. Descendit Samuel de excelso in oppidum, ut in regem Saulem ungeret . Descensus Samuesionis, ungat blandiens oleo consolationis. Descendit superior ad inferiorem, ut sublimet ad honorem, ut qui sequebatur onabiles, eligatur ut eosdem regat et obtineat spiritales. Qui jacet, non erigitur, nisi qui jacentem erigit, inclinetur. Unde beatus Gregorius: « Jacentem, inquit, non erigit, nisi qui statum suae rectitudinis per compassionem flat timor; sed sic amorem timor comitetur, ut nec timor odium pariat, nec amor negligentiam patiatur. » Hinc per beatum Job dicitur: Cum sederem quasi rex circumstante exercitu,
Abbreviated transcription (Latin):
ciam seruat. p̃dicatio instruit. moꝵ concordia facit aii¬
cũ ꝓximo. humilitas d̾o. S dum hec fiunt tuneo ne ille
qͥ foris erat suꝑueniat. ⁊ dicat. Pater ecce tot anuis seriuo
dũ ut c̃ amicis meis epusarer. s pꝰ qm filius tuus ħ qͥ leuo¬
rauit omuẽ substautiam suã c̃meret̾cib ueuit occidisti
uitulũ saginatũ. Reuera ille fr̾ dicitur ẽẽ extͣ domũ cõpaᷤ¬
ssionis qͥ nescit bũficium consolacionis. qͥ tantum nouit
increpare: non obsecrare. Sic tũ temꝑancla est miscd̃ia re¬
gentis ne inpunita remaneat. culpa delinquentis. Sic
qñq spiritales pr̃es qͦsdam delinquentes recipiunt. qͦs fr̾̃s
despitiunt domum cõpassionis iutrãre delignant᷑. ⁊ sic
extra morant᷑. ⁊q̃ fr̃ib cõpati debuerant crudeliores p̾latiᷤ
fiunt. Quem ꝑditam xͦ ad caulas iuolenta manu noi
reduxit s huin̾is ꝓpͥis impositani reportauit. Sic ⁊ au¬

Expanded text:
tiam servat, praedicatio instruit, morum concordia facit amitiam servat, praedicatio instruit, morum concordia facit amicum proximo, humilitas Deo. Sed dum haec fiunt, timeo ne frater ille, qui foris erat, superveniat et dicat: Pater, ecce tot annis servio dum, ut cum amicis meis epu occidisti ei vitulum saginatum. Revera ille dicitur esse extra domum compassionis, qui nescit beneficium consolationis, qui tantum novit increpare non obsecrare. Sic tamen temperanda est misericordia regentis, ne impunita remaneat culpa delinquentis. Sic quandoque spiritales patres quosdam delinquentes recipiunt, quos fratres despiciunt, qui domum compassionis intrare dedignantur; et sic extra morantur, et qui fratribus compati debuerunt, crudeliores praelatis fiunt. Ovem perditam Christus ad caulas violenta manu non reduxit, sed humeris propriis impositam reportavit. Sed et an
Abbreviated transcription (Latin):
tas aꝑit. intrautem hyllaritas recipit. recepͥtũ affabili¬
tas detinet. esurientem collatio pascit. fesso humilitaᷤᷤ
seruit. hec hospiti debent᷑. ħ reu̾tenti filio qͥ luxuriose
uiuendo partem substantie dissipau̾at. pat̾ familias
ex soluit. Alonge enĩ uenientem uidet. occurrit amplec¬
tit᷑. occidit uitulũ saginatũ. ordiuat choꝵ. symphoni¬
am cangit. Sic ⁊ spu̾alium patrũ piełas. qͥ̃ quasi pat̾¬
no affectu p̾sidet subiectis. delinquentẽ discipłm c̃ peniten
tiam redierit. longe uenientẽ uidet cõpatientlo. occurrit in¬
dulgendo. amplectit᷑ familiarem sibi fatiendo. occidit
uitulum carnis mortificatioñẽ p̃dicando. choꝵ ordinat
symphoniam cangit: moꝵ concordiam. ⁊ uuitatẽ edocen¬
do. Inuitat gͥ pietas desꝑantẽ. trahit caritas uiuitũ iratũ
nĩa pacificat. hyllaritas securũ reddit. affabilitas fami¬
larem. familiaritas secretuni aꝑit. aꝑtio secretoꝵ amici¬

Expanded text:
tas aperit. intrantem hilaritas recipit, receptum affabilitas detinet, esurientem collatio pascit, fesso humilitas servit. Haec hospiti debentur, haec reverenti filio, qui luxuriose vivendo partem substantiae dissipaverat, paterfamilias exsolvit . A longe enim venientem cum videret, occurrit, amplectitur, occidit vitulum saginatum, ordinat chorum, symphoniam tangit. Sic et spiritualium patrum pietas, quae quasi paterno affectu praesidet subjectis, delinquentem discipulum cum per poenitentiam redierit longe venientem videt compatiendo; occurrit indulgendo, amplectitur familiarem se illi faciendo; occidit vitulum, carnis mortificationem praedicando; chorum ordinat, symphoniam tangit, morum concordiam et unitatem docendo. Invitat igitur pietas desperantem, trahit charitas invituia pacificat, hilaritas securum reddit, affabilitas familiarem, familiaritas secretum aperit, apertio secretorum amici
Abbreviated transcription (Latin):
culo sustentam᷑. ħ÷ uia directionis ꝑ correptionẽ. ħ ÷ ba¬
plus amari asubiectis p̃lati appetant ꝙͣ tuneri. ue seueri¬
tas uimie uultꝰ elimminet quos ꝯpassionis benignitas ꝑ ꝯ
solationem fouet. De capitulo sp̃uali.Ui.
icut fr̃m mulcitudo ut errata corrigat statutis ho¬
ris  ad capitulum ꝯfluit. sic mentis ratio cogita¬
tioues diu̾sas ad secretũ cordis qñq conuocat ut incorrigi¬
biles eitiat. corripiat inqͥettas. negligentes emendet. sim
pliciores instruat. mitiget iracundas. uoluptuosos re¬
stͥngat. pigros excitet. cõ solet᷑ pusilanimes. doceat in¬
uiscretos. In hoc speciali capło abb̃is locum possidet ratio.
conscientia culpas acusat. ꝑu̾sitas excusat. suꝑbia rea¬
tum defendit. unocentia confitetur. humilitas se ip¬
sam iudicat. arrogantia uͦ alienos iudicare u̾desinit.¬
contradicũt. more uͦ simplicium uirtuteᷤ obediũt.
Se ip̃as tũ uirtutes qnq inuicem accusant. accusat

Expanded text:
c est virga directionis per correptionem, hic est badictum est, plus amari a subjectis praelati appetant quam timeri, ne severitatis nimiae vultus eliminet, quos compassionis benignitas per consolationem fovere defratrum multitudo, ut errata corrigat, statutis horis ad capitulum confluit, sic mentis ratio cogitationes diversas ad secretum cordis quandoque convocat, ut incorrigibiles ejiciat, corripiat inquietas, negligentes emendet, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes, doceat indiscretas. In hoc spirituali capitulo abbatis locum ratio possidet, conscientia culpas accusat, perversitas excusat, superbia reatum defendit, innocentia confitetur, humilitas seipsam judicat, arrogantia vero alienos. More perverscontradicunt,  quandoque virtutes invicem accusant. Accusat
Abbreviated transcription (Latin):
mleuitate cordis ⁊ iminultiplicitate u̾boꝵ uoluptatur.
Sic gͥ ꝑ lamech caiui occiditur. ⁊ exalio lamech noe nas
nutͥcus qͥete mentis efficit᷑. Acusat᷑ caim de morte fr̃is. Q
eĩ nulli obedunt qͥ se ip̃os possident. qͥ exemplũ pͣue¬

Expanded text:
levitate cordis et multiplicitate verborum volutatur. levitate cordis et multiplicitate verborum volutatur. Sic igitur per Lamech Cain occiditur, et ex alio Lamech Noe genenutritus, quietae mentis efficitur. Accusatur Cain de morte fratris. Qui enim nulli obediunt, qui seipsos possident
Abbreviated transcription (Latin):
Ext̾ior qũq gen̾at int̾iorem. qr dũ mens ñ spargitur
ad ext̾iora. reuertit᷑ ad qͥetis amorem. Ad hoc ꝑtinet qd̾
lamech noe genuit .i. tlisciplina requiem. Int̾pretat᷑ ie
nam repͥmit᷑. ħ est noe q̃ construxit archam .i. edifica¬
uit animam. qͥ irrationabilia ammalia minferiorib
orduat. hoĩes ⁊ uolatilia in suꝑiori parte locat .i. motꝰ
caruał subicit. sp̃uales suꝑponit. Si aũ inundau̾it
diluuium carnis. tr̃ intrat archani m̃tis. ⁊ licet cͥcum¬
fiuant torrentes iracundie. flueuta luxurie. uoragi¬
ones gule. licet ebulliant fontes delectationum. abyssus cu¬
piditatum. Maria ꝯt᷑bationum uitrat tñ noe securrs ar¬
chan .i. qͥetus autuiꝰ clauso aforis silentu hostio possidet
auimam. S ⁊ lamech infecisse caiui legit᷑. Caim aũ pos¬
sessio int̾pretatur. Cuius. Diaboli. ñ dei sui. ñ magist᷑ ꝓpͥa.
non cõmunis. Int̾ folia iacens caim occidit᷑. qr ꝑ u̾sus

Expanded text:
Exterior quandoque generat interiorem; quia, dum mens non spargitur ad exteriora, revertitur ad quietis amorem. Ad hoc pertinet quod Lamech Noe genuit , id est, disciplina requiem. Interpretatur enam reprimitur. Hic est Noe, qui construit arcam , id est, aedificat animam, quae irrationabilia animalia in inferioribus ordinat, homines et volatilia in superiori parte locat, id est, motus carnales subjicit, spiritales superponit. Si autem inundaverit diluvium carnis, tunc intrat arcam mentis; et licet circumfluant torrentes iracundiae, fluenta luxuriae, voragines gulae, licet ebulliant fontes delectationum, abyssus cupiditatum, maria conturbationum, intrat tamen Noe securus arcam, id est, quietus animus clauso foris silentii ostio possidet animam. Sed et Lamech interfecisse Cain legitur . Cain autem possessio interpretatur. Cujus? diaboli non Dei, sui non magistri, proprii non commu
Abbreviated transcription (Latin):
tulerit. qd mansuetudinuis uultum mutau̾it. Iusticia uͥ mi¬
pauerit. Accusat huinilitas honestatẽ q. ercedat mecdiocͥ¬
tatem . qͥ. sequat᷑ suꝑfluitatẽ. ꝙ non tantũ utat᷑ hones¬
tis. s etiam uoluptuosis. Honestas uͦ accusat humilitatẽ.
ꝙ nuniam diligat pauꝑtatẽ. ꝙ. ñ iupendat corꝑi nẽccita¬
tẽ. s amet nud itatẽ. paimositatem ⁊ egestatem. h autẽ¬

Expanded text:
is vultum mutaverit. Justitia vero micrepaverit. Accusat humilitas honestatem, quod excedat mediocritatem, quod sequatur superfluitatem, quod non tantum utatur honestis, sed etiam voluptuosis. Honestas vero accusat humilitatem, quod nimiam diligat paupertatem, quod non impendat corpori necessitatem, sed amet nuditatem, pannositatem et egestatem. Ait e
Abbreviated transcription (Latin):
cit ⁊ mens adcliu̾sa parcit᷑: nõue lapidea basis frigore tẽp¬
tationis iupartes diudit᷑. Basis uͦ picta ẽ patientia ficta:
q̃ similitudinem tenet non u̾itaten colorem. ñ fortitudi¬
nem. Simulationis patientia inostenssione ẽ. ñ moꝑati¬
oue E rigauiꝰ gͥ mentis nr̃e. bases ꝑseuerantis pacientie.
erigamꝰ bases q̃ ueq̾ant gelu fraugi. aut igne cõburi: qͥ
portent tabulas uirtutũ. q̃ sustineant pondꝰ colũpuarũ.

Expanded text:
rsa desideria partitur, nonne lapidea basis frigore tentationis in partes dividitur? Basis vere picta est patientia ficta, quae similitudinem tenet non veritatem, colorem non fortitudinem. Simulationis etenim patientia in ostentatione est, non in operatione. Erigaerigamus bases, quae nequeant gelu frangi aut igne comburi, quae portent tabulas virtutum, quae sustineant pondus columnarum, id
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑ coe do subditũ. ꝓriuio amicũ. uise modestũ C qͣlitas mĩtis.
liueam seruat religionis. Sũt enuĩ qͥdam.qͥ nunc ablictione
carnis macerant᷑. nũc ad carnis uoluptatẽ reu̾tunt᷑. sepe
uigilant aliis doͬmentib s sepiꝰ dormiunt aliis uigilantib
Lũc humilia. nũc sublimia. nũc blanda.uũc asꝑalocunt᷑.
ta ꝑstrepunt. uũc uichil nͥ fabułas audires. Nũc̃ albas. nũc
nigras. nũc mecdio cołore coloratas delectant᷑ hab̾e capas.
nũc uilis placet habitꝰ. nc̃ mediocͥs. nc̃ suꝑfliui. Nũc
dant ilł olera pastũ. aqͣ potũ. nũc uͦ exqͥsitis fercuł. uũe
diu̾sis poculis utunt᷑. nũc laborant⁊ nũc labor displicet. a¬
mant subẽe. ut possuit p̃ eẽchouores fugiunt ut honori¬
l obuient. ħ est ineqͣlicas colũpnarũ. ħ est asꝑitas earũ.

Expanded text:
 se modestum. Aequalitas mentis lineam servat religionis. Sunt enim quidam, qui nunc afflictione carnis macerantur, nunc ad carnis voluptatem revertuntur, saepe vigilant aliis dormientibus, sed saepius dormiunt aliis vigilantibus. Nunc humilia, nunc sublimia, nunc blanda, nunc aspera loquuntur, ta perstrepunt, nunc nihil nisi fabulas audire volunt. Nunc albas, nunc nigras, nunc medio colore coloratas delectantur habere cappas, nunc vilis placet habitus, nunc mediocris, nunc superfluus. Nunc dant illis olera pastum, aqua potum, nunc vero exquisitis ferculis, nunc diversis poculis utuntur. Nunc laborant, nunc labor displicet. Amant subesse. ut possint praeesse, honores fugiunt, ut honoribus occurrant. Haec est inaequalitas columnarum, haec est asperitas earum.
Abbreviated transcription (Latin):
rem ꝓrimi.Sic lucifer p̃cedit solem. sic amor ꝓruni a¬
morem dei. hgͥ latus claustri sp̾uał ortũ respicit caritatiᷤ.
Punc eiũ incipit diligi d̾s. c̃ incipit diligi ꝑximꝰ. Et sic̃
sol oriens ascendit ad australem plagam. sic ꝑ amorẽ ꝓri¬
ini fit accensus ad caritatem dei Inlate uͦ claustri qͥ ad me¬
ridiem respicit sumꝰ. qñ ardente caritatis sole diuine ina¬
iestatis liuũ p̃uiiia claritate tenuit̾ uidemꝰ. Licet enim
radius ꝯtemplationis recto tͣmite illuminet t̾ram cor¬
uolumꝰ. impeditur ratione possimꝰ. Non ẽ gͦ qͦ diuertat
auunꝰ qͥuit̾ hec quatuor uirtutũ inunimina manet con¬
stitutus. Non ei ad carius uoluptatẽ ñ admundi ua¬
uitatem. ñ ad odium ꝓxuni. ñ adcõtemptũ inundi.

Expanded text:
rem proximi. Sicut lucifer praecedit solem, sic amor proximi arem proximi. Sicut lucifer praecedit solem, sic amor proximi amorem Dei. Hoc igitur latus claustri spiritualis, ortum respicit charitatis. Tunc enim incipit diligi Deus, cum incipit diligi proximus. Et sicut sol oriens ascendit ad australem plagam, sic per amorem proximi fit ascensus ad charitatem Dei. In latere vero claustri, quod ad meridiem respicit, sumus, quando ardente charitatis sole, divinae majestatis lumen prae nimia claritate tenuiter videmus. Licet enim radius contemplationis recto tramite illuminet terram corolumus, impeditur ratio ne possimus. Non est igitur quo divertat animus, qui inter haec quatuor virtutum munimina manet constitutus. Non enim ad carnis voluptatem, non ad mundi vanitatem, non ad odium proximi, non ad contemptum D
Abbreviated transcription (Latin):
icut exquatuor laterib claustri mafiał structura
fieri solet. sic inquatuor uirtutib auimi qͣdratura
claustri sp̃uał ꝑsimilitudinẽ assignari pͭ.: Con
Ex his lat̾ib unum u̾titur ad occidentẽ. aliud ad septẽt᷑¬
onem. t̾cium adorientẽ. quartũ ad meridiem. Dum enĩ
carnus assiduos defectus ceruiꝰ. dũ cotidianos occasus
anuni uidemꝰ. tunc qͣi uilat̾e claust̾ ꝙ ad occasum res¬
picit seclemꝰ. Qd eiũ aliuid nͥ occasum consid̾amꝰ dũ uino¬
bis subcͣctis radiis suꝑni soł diem diuine cognitionis de¬
ficere sentimꝰ. Recedente sole crescunt umbre minuit᷑
claritas. Sic recedente sole iusticie misere mentis adue
ficile culpas. ⁊ eoꝵ corda frigida gelu desꝑationis ꝯtͣcta
ꝯsid̾at. qͣi ulat̾e claust̾ sedec. qd ad septenit̾ouẽ spectat.
tem. aurora iusticie suꝑui soł radios expaudens. mentis
illuminat secretum. fugat uubes temptationũ torporem
frigoris expellit. dilectionis calorẽ uutrit. uiuitat ad amo¬

Expanded text:
icut ex quatuor lateribus claustri materialis structura fieri solet, sic in quatuor virtutibus animi quadratura claustri spiritualis per similitudinem assignari potest, quatuor lateribus unum vergit ad Occidentem, alterum ad Septentrionem, tertium ad Orientem, quartum ad Meridiem. Dum enim defectus carnis assiduos cernimus, dum quotidianos occasus animi videmus, tunc quasi in latere claustri, quod ad occasum respicit, sedemus. Quid enim aliud nisi occasum cernimus, dum in nobis subtractis radiis superni solis, diem divinae cognitionis deficere sentimus? Recedente sole crescunt tenebrae, minuitur claritas, sic recedente sole justitiae, miserae mentis caefficiles culpas, et eorum corda frigida, gelu desperationis concreta considerat, quasi in latere claustri sedet, quod ad Septentrionem spectat. tem, aurora justitiae superni solis radios expandens, mentis illuminat secretum, fugat nubes tentationum, torporem frigoris expellit, dilectionis calorem nutrit, invitat ad amo
Abbreviated transcription (Latin):
miliatio cordis. ⁊ afflictio carius. sermo humilis. ab iectio
uestis. cyb tenuis. pondꝰ laboris. amor sub̾ectiouis. ꝯtẽp¬
tus honoris. Laudem fug̾e. alt̾ius consilium suo p̾fer¬
re. subditis etiam obedire. dese deficere. hee columpne se¬
cant᷑. sculpunt᷑.i poliunt᷑ Secant᷑ qn̾ sua discretionit
uirtutes auiciis seꝑant᷑. Sculpunt᷑ qñ ea q̃ meus cogi

Expanded text:
miliatio cordis, et afflictio carnis, sermo humilis, abjectio vestis, cibus tenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contemptus honoris, laudem fugere, alterius consilium suo praeferre, subditis obedire, de se diffidere. Hae columnae secantur, sculpuntur et poliuntur. Secantur quando discretione virtutis a vitii
Abbreviated transcription (Latin):
ricordit c̃ indigentib diuidit. scit habundare. Q accep¬
tis alimentis ñ ad ingurgitationẽ uent̾s uect᷑. s ad reꝑ¬
ationẽ iurtutis. uͨ plus carui tͥbuit ꝙͣ nẽcc̃itas petit᷑.
scit saciari. Qalimentoꝵ in opiam sine iñm̾atione tolłat. nec ꝓ¬
necessitate uictus aliqͥd agit iuide aiuima pecc̃i laq̃um ueur¬
rat. scit ⁊ esurire. Quẽ gͥ in habunidatia suꝑbia ñ eleuat. nͦ
iunecc̃itate cupiditas irritat. nouit habundare. nouit pe¬
nuriam pati.Cum aũ dic̾et omiua possũ ne ꝑelationis
tumorem exced̾et eqͣlitatemi statim sub iuuxit in eo qͥ me
confortat. Q eiũ ꝙ. fatlunt ded ascͥbunt. ⁊ humilit̾ sentien¬

Expanded text:
ricorditer dividit, scit abundare, qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit, quam necessitas petit. Scit satiari, qui alimentonecessitate victus aliquid agit, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo in abundantia superbia non elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Cum autem diceret omnia possum, ne per elationis tumorem excederet aequalitatem, statim subjunxit, in eo qui me confortat. Qui enim quod faciunt, Deo ascribunt, et humilit
Abbreviated transcription (Latin):
osuit moyses archam iñ tab̾uacło suo. xp̃c ii suo carnẽ
ꝓpͥam. iustus uͦ conscientiam. Archa moysi auro puris¬
uio de aurat᷑ intus ⁊ ext̾uis.⁊ caro xͥ de auratur. int
diuinitate. exc̃ius miracłoꝵ claritate. conscientia iꝰti
uit̾ius fulget. spleudore puritatis. ext̾ius uͦ oꝑib carita¬
tis. Posuit ꝙ moyses tabulas ꝑcircuitũ tabernacłi
ut alt̾a alt̾i iungeret᷑. Due bases sub una tabula pone¬
baut᷑ ex utraq parte auguloꝵ uͥ in castrature late¬
rum in angłis t̾minantur. Tabule q̃ disponunt᷑ ꝑ
cͥcuitũ. de signant moralit̾ ordinẽ uirtutũ. Bine uͦ in¬
castratrure que erant insingulis tabulis. sunt affectus
mentis. ⁊ exibitio oꝑis. Dum eium mens oꝑi concordat.
ue tabula tabulam excedat. in castrature firmit᷑ s ser¬
uat. Due uͦ bases sub singłis tabuł sunt ꝑseuerantia

Expanded text:
arnem propriam, justus vero conscientiam. Arca Moysi decoratur auro mundissimo intus et exterius. Caro Christi deauratur intus divinitate, foris miraculorum claritate. Conscientia justi interius fulget splendore puritatis, exterius vero operibus claritatis. Posuit Moyses tabulas per circuitum tabernaculi t altera alteri jungeretur. Duae bases sub una tabula ponebantur ex utraque parte angulorum, ubi incastraturae laterum in angulis terminantur. Tabulae, quae disponuntur per circuitum, designant moraliter ordinem virtutum. Binae vero incastraturae, quae erant in singulis tabulis, sunt affectus mentis et exhibitio operis. Dum enim mens operi concordat, ne tabula tabulam excedat, incastraturae firmitas servat. Duae vero bases sub singulis, sunt perseverantia
Abbreviated transcription (Latin):
site columpnis mat̾ialib portant edificui sui poudꝰ.
sic patientie uirtutis edificii sp̃ualis sustinet honꝰ. Tres in
rea. E uea fortitudinem. Argentea cũ fortitudiue claritatẽ.
aurea c̃ fortitudine ⁊ claritate fulgorẽ tenet. fartitudo
mnoꝑe. claritas insermone. fulgor inmente. Quihis tͥb
patientiam seruat. qͣsi basis aurea uirtutũ structurã
firmit̾ portat. his tͥb usus ẽ moyses in constitutioue
nerib io. ueniens structura. tab̾nacłm xp̃i ẽ ecłia. tab̃¬

Expanded text:
sitae columnis materialibus portant aedificii sui pondus, sic patientiae virtus, aedificii spiritualis sustinet onus. Tres autrea. Aenea fortitudinem, argentea cum fortitudine claritatem, aurea cum fortitudine et claritate fulgorem tenet. Fortitudo in opere, claritas in sermone, fulgor in mente. Qui in his tribus patientiam bene servat, quasi basis aurea virtutum structuram firmiter portat. His tribus usus est Moyses in constitutione neribus conveniens structura. Tabernaculum Christi est
Abbreviated transcription (Latin):
na.foris enĩ stare ñ sustinet. q̃ doctͥne sp̃uałis pluuia ꝑ¬
alieigenis. Ecce pluuia .i. correptionũ doct᷑na. Uxores
uͦ alienigene sunt scłares cure. Ex his confessio dat᷑. dũ
culua cognoscit᷑. Apopło t̾re. ⁊ abuxorib alienigenis se¬
ꝑat᷑. qͥt̾rena negłigit. ⁊ cui cure secłares odio habent᷑.
Seqͥt᷑ de platea q̃ ÷ añ portã aqͦꝵ. inqͥ popłs congͤgat᷑
qͣi uir unus dicentes esdre sc̃be ut afferret librũ legis
moysi Porta aqͣꝵ. ẽ ãmonitio sc̃pturarũ. Platea pecc̃oꝵ neino¬

Expanded text:
na; foris enim stare non sustinet, quem doctrinae spiritualis pluvia perna; foris enim stare non sustinet, quem doctrinae spiritualis pluvia peralienigenis . Ecce pluvia, id est, correptionum doctrina. Uxores vero alienigenae sunt saeculares curae. Ex his confessio datur, dum culpa cognoscitur. A populo terrae, et ab uxoribus alienigenis separatur, qui terrena negligit, et cui curae saeculares odio habentur. Sequitur de platea, quae est ante portam aquarum, in qua populus congregatur quasi vir unus, dicentes Esdrae scribae, ut afferret librum legis Moysi. Porta aquarum est admonitio Scripturarum, platea peccatorum memo
Abbreviated transcription (Latin):
gunem bibens uit̾ p̃t̃at᷑ ẽ au̾sitas scłi. Rex arecha qͥ descens¬
sio iuit̾ p̃tat᷑. diabolus intelligit᷑. Sporta qͥ iuncis palnus ꝙ
solet confici. fideiꝙ speiq coniunctionẽ designat. Iuncus
eiĩ uiriditatẽ fid̾i palma. uite et̾ne speui significat.Si qͥ
gͥ se muro ad u̾sitatis cinctũ uideat. sportam uirtutĩ qͥ e
uadat festiꝰ ascendat. Sedit oĩs popłs uplatea douiꝰ dei.
ierens ꝓ pec̃co ⁊ pluuiis. Domꝰ d̾i ẽ domꝰ couu̾sionis. q̃ pla¬
team habere ꝑhibet᷑. qͦtiens scłarib uegociis ext̾uis impli
cat᷑. S qͥ diu ꝑpłateã leti discurere ꝯsueuerunt qñꝙ in
eadem platea sedentes ꝓ pec̃co geuiunt. ꝙ q̃ uidomo dei
scłaritari studuerant. pꝰ modũ ad se reu̾si qͥete mentis eẽ de¬
sid̾ant. Nec tm̃ ꝓ pecc̃o s eriam ꝓ pluuiis foris stare neq̾ũt.
pluuie ẽ ⁊ ñ sustinemꝰ stare foris. Nuuia ẽ catholica doct᷑¬

Expanded text:
sitas saeculi. » Rex Areta, qui defensio interpretatur, diabolus intelligitur. Sporta, quae juncis palmisque solet confici, fidei speique conjunctionem designat. Juncus enim viriditatem fidei, palma vitae aeternae spem significat. Si quis igitur se muro adversitatis cinctum videat, sportam virtutis, quia evadat, festinus ascendat. Sedit omnis populus in platea domus Dei moerens pro peccato, et pluviis. Domus Dei, est domus conversionis . Quae plateamcatur. Sed qui diu per plateam laeti discurrere consueverunt, quandoque in eadem platea sedentes pro peccato gemunt, quia qui in domo Dei saecularitati studuerant, postmodum ad se reversi quietae mentis esse desiderant. Nec tantum pro peccato, sed etiam pro pluviis foris stapluviae est, et non sustinemus stare foris. Pluvia, est catholica doctri
Abbreviated transcription (Latin):
Mirtus temꝑatiue nat᷑e dr̃ ẽẽ. Palma uͦ ui altum crescit:
spes uenie. His itaq frondib. ⁊ his ramis inplatea porte
effraim tabernacła fiunt. qm̃ p̾dicte uirtutes apruina
tẽptationis ⁊ calore delectationis undiq defeudunt. Inpla¬
tea gͥ q̃ ẽ aute portã effraim tabernacła ponimꝰ. qͥñ qd̃
abet ierłm inportis seras auctoritates uidelicet scͥpt᷑e
firmas. q̃ ꝙ. dicunt firmit̾ asserunt. Lauda ierłm¬

Expanded text:
irtutis temperativae dicitur esse; palma vero in altum crescit. spes veniae. His itaque frondibus, et ramis in platea portae Ephraim tabernacula fiunt, quando praedictae virtutes a pruina torporis, et calore delectationis undique defendunt. In platea igitur, quae est ante portam Ephraim tabernacula ponimus, quando quod abet Jerusalem in portis seras, auctoritates videlicet Scripturae firmas, quae quod dicunt, firmiter asserunt. Lauda, Jer
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uiscretiouis exceclit. S tãcdiu ratto foris expectat.
douͤ si fieri possit. pessulum temptãdo rethat. Glauem
discretiouis opponit monẽdo u̾tit. uͦ tñ auimũ cõit¬
tit. Cũ aũ intͣre ñ ualeat qͥclauẽ portat. ne cesse ẽ ut peᷤᷤ
etiam qñ q ut qͥ clauem portare debuit. clauem ꝑde sepius con¬
sueuit. Sportet qͥ uthii qͥ clauem discretionis sepiꝰ anuittũt q̃
curam suggere nesciunt. aliqͥs discͤtus ꝓuideat. q deset̾tis eoꝵ¬

Expanded text:
us discretionis modum excedit. Sed tandiu ratio foris exspectat, donec, si fieri possit, pessulum tentando retrahat. Clavem discretionis apponit, monendo vertit, nec tamen animum convertit. Cum autem intrare non valet, qui clavem portat, necesse est ut pessuetiam quandoque, ut qui clavem portare debuit, clavem perdere saepius consueverit. Oportet igitur ut iis, qui clavem discretionis saepius amittunt quia curam sui gerere nesciunt aliquis discretus provideat, qui de secretis eo
Abbreviated transcription (Latin):
actoritas euͣngłii fem̾ fuisse de monstt. habent etiã seras
portarum clauem ⁊ pessulũ. Qclauem custodiunt. hii sit
q̃ eccłe curã gerunt. Clauis ẽ potestas regentis. ꝑ pessulũ
acciꝑe possumꝰ obedientie p̃ceptũ. Clauis pessulũ impel¬
lit ⁊ rechit. qr potestas p̃latoꝵ qͦsclam it̾re ꝑhibet ⁊ qͦsda̾¬
uit᷑re cõpellit. Clauos ne exeant ꝓhibet. exclusos ue itnt
ab iugͣssu pocenter arcet. moralit̾ aũ aĩa iuportis seras
ht̃. qr sensus corporis ne pateant hostil .i. uicus clausos te¬
net. Aꝑit qͦtiens dilecto uenienti. cordis secretũ paudit.
Uũ incanticis dr᷑. Pessulum hostii mei aꝑui dilecto meo.¬

Expanded text:
ctoritas Evangelii factum fuisse demonstrat. Habent autem serae portarum clavem et pessulum. Qui clavem custodiunt, ii sunt qui Ecclesiae curam gerunt. Clavis est potestas regentis. Per pessulum accipere possumus obedientiae praeceptum. Clavis pessulum impellit, et retrahit, quia potestas pit. Nempe ingressos ne exeant prohibet; exclusos ne intrent ab ingressu potenter arcet. Moraliter autem anima in portis seras habet, quia sensus corporis, ne pateant hostibus, id est, vitiis, clausos tenet. Aperit, quoties venienti dilecto cordis secretum pandit. Unde in Canticis dicitur: Pessulum ostii mei a
Abbreviated transcription (Latin):
tͥis domꝰ dĩ. ⁊ inplatea porte aqͣꝵ. ⁊ implatea porte effra¬
im. Murꝰ ierł̾m afiliis ierłm edificari dimittit᷑ qñ ad
murũ platee latioris aꝑpiuqͣtur. Latior platea ẽ scla¬
ris utita. inurꝰ platee adu̾sitas uite. Inde ẽꝙ discipłi qͥerãt¬
apd damascuui. ꝑ murum sub mitcentes insporta dimise

Expanded text:
triis domus Dei, et in platea portae aquarum, et in platea portae Ephraim . Muri Hierusalem a filiis Israel aedificari dimittuntur, quando ad murum plateae latioris appropinquatur. Latior platea, est saecularis vita; murus plateae, adversitas vitae. Inde est, quod discipuli qui erant Damasci, per murum sub
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Est etiam platea aute portam aqꝙͣꝵ ⁊ alia platea ante
portam effraim. De platea laciori dr̃. Et dimiserunnt ierłm
usq ad murũ placee latioris. De platea domꝰ dĩ diͣ Secdte
om̃is popłs implatea douiꝰ d̾i. tͤmentes ꝓpẽc̃co ⁊ pluuiis. Et
surrerit esoras sac̾dos ⁊ dir̾ ad eos. Uos traug̾ssi estis. ⁊ dais
xistis uxores alieuigenas. Neplatea q̃ ẽ ante portami aqͣꝵ

Expanded text:
Dei. Est etiam platea ante portam aquarum, et alia platea ante portam Ephraim. De platea latiori dicitur: Et dimiserunt Hierusalem usque ad murum plateae latioris . De platea domus Dei dicitur: Sedit omnis populus in platea domus Dei trementes pro peccato, et pluviis. Et surrexit Esdras sacerdos, et dixit ad eos: Vos transgressi estis, et uxores duxistis alienigenas . De platea
Abbreviated transcription (Latin):
Dic̃ sapiens u̾bis unotescit paucis. et ad reqem¬
i it̃m sic̃ sapienti sat dictũ ẽ qũ aliqͥs ei demul̃
tit pauca refert. sic qn̾ ab qͥs simplicib loqͥt᷑. aportet
ut eis diffusuis. iu̾bis plauiorib loqͣtur. Ideo cctatiun
longiuꝰ extendi. qͣm simplitiorib fẽib intendebam lo
ueuit iuhunc mnundum. induut humanitatis habitũ.
Indiut uestem carnis uocauit pecc̃ores ad claustrũ ꝑfec
cet apłos. ⁊ discipłos ꝗͣ. plures qĩ ꝯu̾sos construxit ec¬
cłiam: ꝑtotũ orbem t̾rarũ diffusam. P poposut c̃mu¬

Expanded text:
Sicut sapiens verbis innotescit paucis, et iterum sicut sapienti sat dictum est, quando aliquis ei pauca de multis refert; sic quando aliquis simplicibus loquitur, oportet ut eis diffusius et verbis planioribus loquatur. Ideo tractatum longius extendi, quoniam simplicioribus fratribus intendebam loqVenit in hunc mundum, induit humilitatis habitum, induit vestem carnis: vocavit peccatores ad claustrum perfecet apostolos, et discipulos complures quasi conversos. Construxit Ecclesiam per totum orbem terrarum diffusam, proposuit commu
Abbreviated transcription (Latin):
ne ut uix rep̾hendi possint cognocenti estuatione.
Sic assũt qñq ut uid̾i neqͥant. qr ꝙͣ uiꝰ remoti
sut acorꝑe. assunt cũ sollicita cͥcunspectione. Sic se iitel¬
ligendum p̃bent cet̾is ut uix intelligi ualeant etiã adiᷤ¬
cretis. Nlec tñ si secretũ mentis obuubilant. qͣn ꝓ temꝑe
dloco qͥb ꝯgͥum uid̾int. illud dicaut.⁊ q sũmo alb̾i toto af¬
fectu m̾tis iã inherent ad huc it̾ris positi formã sĩmu
albis ceuent. Aproposito suo flecti neq̃unt. ⁊ eos q sub ip̃iᷤ
sunt ꝓposita sua ten̾e cogunt. Alios rep̃hendunt ⁊aba
liis rephendi nolunt. Nichil enim in se habere desid̾ant.
ꝙ oculis hominũ. ⁊ ocłis diuine maiestatis ñ ostendãt.

Expanded text:
one; sic adsunt quandoque, ut videri nequeant, quia quamvis remoti sint corpore, adsunt tamen sollicita circumspectione; sic se intelligendos praebent caeteris, ut vix intelligi valeant etiam a discretis. Nec tamen sic secretum mentis obnubilant, quin pro tempore et loco quibus congruum viderint, illud dicant. Et quia summo abbati toto affectu mentis inhaerent, adhuc in terris positi formam summi abbatis tenent. A proposito suo flecti nequeunt, et eos qui sub ipsis sunt proposita sua tenere cogunt, alios reprehendunt, et ab iis reprehendi volunt. Nihil enim in se habere desiderant, quod oculis hominum et oculis
Abbreviated transcription (Latin):
flimina sumimꝰ. in ip̃o suo fonte bibemꝰ. In libro eci¬
am dialogi scͥptũ reꝑi. ꝙ sic̃ mali malos insupplitio.
sic honi bonos cognoseent in regno. In qͣ uidelicet
gnitone utͥusq partis. cumulus excrescit retri¬
buitionis. ut ⁊ boni amplius gaudeant. qͥ secum eos
letari conspitiunt. qͦs amauerũt. ⁊ mali dũ c̃ eis torꝙͣ.¬
tur. qͦs inħ scło dilexerũt. despecto d̾o. eos ñ solũ sua.
s etiã eoꝵ consumat pena. fit aũ qͥdam irabiliũ
in electis. qr ñ solũ eos qͦs inħ cognou̾ant. mũdos ag¬

Expanded text:
flumina sumimus, in ipso suo fonte bibemus. In libro etiam Dialogi scriptum reperi: quod sicut mali malos in supplicio, sic boni bonos cognoscent in regno. In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus excrescit retributionis, ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt, quos amaverant; et mali, dum cum eis torquentur, quos in hoc saeculo dilexerunt, despecto Deo, eos non solum sua, sed etiam illorum consumat poena. Fit autem quiddam mirabilius in electis, quia non solu
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Mirabilis ds̃ insc̾is suis d̾s isrł ip̃e dabit uirtu¬
tem ⁊ fortitudinem plebi. sue benedictꝰ d̾s. Iup̃sen¬
ti mirabilis d̾s̃ inscĩs suis in miracłis fatiendis. iu
fut᷑o autẽ mirabilis uirenuinerandis bonis. Ip̃e
dat in p̾senti plebi sue ad huc nifirme fid̾i uirtutẽ.
patientie fortitudiuem. infut᷑o aũ dabit uirtutẽ in¬
corruptionis fortitudinem in mortalitatis. Bene

Expanded text:
in sanctis suis; Deus Israel, ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae, benedictus Deus . In praesenti mirabilis in sanctis suis in miraculis faciendis, in futuro admirabilis in bonis remunerandis. Ipse dat in praesenti plebi suae adhuc in fide firmam virtutem, patientiae fortitudinem; in futuro autem dabit virtutem incorruptionis, fortitudinem immortalitatis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ ħ spes mea in suui meo. Uñ beatꝰ Grogoriꝰ. Nichil certuꝰ
nos habere credimꝰ. ꝙͣ qd̃ in suiu tenemꝰ. In sinu gͦ spem
repositam tenuit. qͥuera certitudine de spe resurectiois
p̃sumsit. Laudabo gͥ dm̃ inuita mea: ut possun etiam
laudare infutura uita. Laudabo dm̃i u oꝑe humane
creationis. ⁊ p lapsum humani gen̾is laudabo eũ demi¬
sericordia reꝑationis. Laudabo etiam eum ꝓbono futẽ
resurectionis. S ad huc aditiam suꝑomuẽ laudem istã.
Pp̾mam enĩ creationẽ. ⁊ peccare mori potuit. homo.
pꝰ reꝑationẽ peccare similit̾ ⁊ mori u̾cdesiit. s pꝰ resu

Expanded text:
 meo . Unde beatus Graegorius: « Nihil certius nos habere credimus, quam quod in sinu tenemus. » In sinu ergo spem repositam tenuit, qui vera certitudine de spe resurrectionis praesumpsit. Laudabo igitur Deum in vita mea , ut possim eum laudare in futura vita. Laudabo Deum in opere humanae creationis, et post lapsum humani generis laudabo eum de misericordia reparationis, laudabo etiam pro bono futurae resurrectionis. Sed adhuc adjiciam super omnem laudem istam. Post primam enim creationem et peccare, et mori homo potuit, post reparationem peccare et mori non de
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ ticie crescet indie iuditũ ꝙ nũc aĩarũ sola. pꝰ modũ uͦ eci¬
am corpum beatitudine ꝑfruent᷑. ut imp̃a qͦq carne gau¬
deant. inqͣ dolores cruciatꝰ ꝙ. ꝓ domino ꝑtulerũt. Pret̾ea
sciendũ ẽ qm̃ ⁊ si baptizatos o̾s infantes atq ineadẽ ui¬
fantia morientes ingͦdi regnũ celeste credendũ ẽ. om̃s
tũ paruulos qͥsr licet loqͥ iã possunt regna celestia
ingrecdi credendũ non ẽ. qr a nou nulł pariuilis eiclem
regni celestis ad itꝰ aparentib claudit᷑. simale iuit̾au¬

Expanded text:
t in die judicii: quod nunc animarum sola, postmodum vero etiam corporum beatitudine perfruentur, ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores cruciatusque pro Domino pertulerunt. Praeterea sciendum est quoniam etsi baptizatos omnes infantes, atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum est, omnes tamen parvulos qui scilicet jam loqui possunt regna coelestia ingredi credendum non est; quia nonnullis ejusdem regni coelestis aditus a parentibus clauditur, si male nut
Abbreviated transcription (Latin):
eos saltẽ in aliqͦ seqͥ. hũ sũt. petrus. ⁊ andreas. ioħes.
iacob. thonias. iacob. philipꝰ. bartholomeꝰ. macheus. Simon.
iudas. ⁊iudas scariothes. Petrꝰ agnoscens. andreas uirilis.
iacob luctator ioħes gr̾a. thomas geminꝰ. iacob supplan¬
tator. pͥhilipꝰ os lamꝑadis. bartholomeꝰ filiꝰ suspendentis aqͣ᷑.
Matheus donat᷑. Symon obediens. uidas laudans ł ꝯfiten̾.¬
as urilit̾ agũt. sic̃ iacob iuctant᷑ contͣ uitia. ad uiuante
iohis gra. sic̃ thomas ⁊ si aliqͣndo dubitant. pꝰ ea tl̃ conu̾¬
tant᷑ ut crecdant: sic̃ iacob uitia supplantant. sic̃ philipꝰ
aꝑto ore dm̃ p̃dicant. sic̃ bartholomeꝰ aqͦs suspendũt. ꝙ
popłos inlapsu mundi positos at̾renis sustollunt. sic̃
sic̃ sẏmon d̾o obediunt. ⁊ sic̾ uidas pecc̃a sua confitent᷑.¬

Expanded text:
s, Joannes, Thomas, Jacobus, Philippus, Bartholomaeus, Matthaeus, Simon, Judas, et Judas Iscariotes . Petrus agnoscens, Andreas virilis, Jacobus luctator, Joannes gratia, Thomas geminus, Jacobus supplantator, Philippus os lampadis, Bartholomaeus filius suspendentis aquas, Matthaeus donatus, Simon obediens, Judas laudans vel confitenas viriliter agunt, sicut Jacobus luctantur contra vitia, adjuvante Joannis gratia, sicut Thomas etsi aliquando dubitant, postea tamen convertuntur ut credant, sicut Jacobus vitia supplantant, sicut Philippus aperto ore Deum praedicant, sicut Bartholomaeus aquas suspendunt, quia populos in lapsu mundi positos a terrenis sustollunt, sicutsicut Simon Deo obediunt, et sicut Juda confitent