comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habitasse iob auxitidem in sinibus
ydumeȩ & arabiȩ. & erat ei antea
nomen iobab: & accepit uxorem ara¬
bissam. genuitq filium cui nomen
erat enon. Erat autẽ ipse filius qui¬
dem zare de esau filii filius. de matre
uero borraita ut sit quintus ab abra¬
ham: ce hi sunt reges qui regnaue¬
runt in edom. in qua & ipse regna¬
uit regione. Primus bila filiꝰ beor:
& nomen ciuitatis eius dennahaba.
Post autẽ balach: iobab qui uoca¬
tur iob. Post hunc chusam qͥ erat
dux ex themanoꝵ regione. Post hũc
ada filius bead qui excidit madiam
in campo moab: & nomen ciuitatis

Expanded text:
habitasse Ausitide, in finibus Idumaeae et Arabiae, et erat ei antea nomen Jobab. Et accepit uxorem Arabissam. Genuitque filium, cui nomen erat Ennon. Erat autem ipse filius quidem Zarae, de Esau filiis filius, de matre vero Bosram, ita ut sit quintus ab Abraham. Et hi sunt reges qui regnaverunt in Edom, in qua et ipse regnavit regione. Prius Balaac filius Boor, et nomen civitatis ejus Dennaba. Post Balaac autem Jobab, qui vocatur Job. Post hunc Casum, qui erat dux et Themanorum regione. Post haec Adad filius Barad, qui excidit Madian in campo Moab: et nomen civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
os exemplar patientiȩ. quȩ myste¬
ria suo sermone ñ complectitur:
Prosa incipit. uersu labitur: pede¬
stri sermone finitur. Om̃sq leges
dialectice ꝓpositione. assumptione.
confirmatione. conclusione deter¬
minat. Singlła in eo uerba plena¬
resurrectionẽ corpoꝵ sic ꝓphetat.
ut nullus de ea uel manifestiꝰ uel

Expanded text:
OB exemplar patientiae, quae non mysteria suo sermone complectitur? Prosa incipit, versu labitur, pedestri sermone finitur, omnesque leges Dialecticae, propositione, assumptione, confirmatione, conclusione determinat. Singresurrectionem carnis sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel
Abbreviated transcription (Latin):
diadema speciei de manu dñi.
Qm̃ dextera sua teget eos: & bra¬
chio scõ suo defendet illos. Et ac¬
cipiet armaturam zelus illius:
& armabit creaturam ad ultio¬
nem inimicoꝵ. Induet ꝓ torace:
iusticiam. & accipiet pro galea. iu¬
dicium rectum. Sumet scutũ in¬
expugnabile equitatẽ. Acuet aũ
duram iram in lanceam: & pug¬
nabit cum illo orbis terrarum
contra insensatos. Ibunt directe
emissiones fulgoꝵ. & tanquã ha
benȩ curuato arcu nubium ex¬
terminabuntur. Et ad certũ lo¬
cum insilient: & a petrosa ira ple¬
nȩ mittentur grandines. Et scan¬
descet in illos aqua maris: & flu¬
mina concurrent duriter. Contͣ
illos stabit sp̃s uirtutis: & tanqͦ
turbedo uenti diuidet illos. &
ad heremum ꝑducet omnẽ ter¬
ram iniqͥtatis illoꝵ. & malignita
euertet sedes potentium. Melior
ẽ sapientia: quam uires. & uir
prudens: magis quam fortis.
udite ergo reges xii.¬
& intelligite. discite iudices
num. qm̃ data est uobis potesta¬

Expanded text:
peciei de manu Domini quoniam dextera sua teget eos et brachio suo defendet illos accipiet armaturam zelus illius et armabit creaturam ad ultionem inimicorum induet pro torace iustitiam et accipiet pro galea iudicium certum sumet scutum inexpugnabilem aequitatem acuet autem duram iram in lanceam et pugnabit cum illo orbis terrarum contra insensatos ibunt directae emissiones fulgorum et tamquam a bene curvato arcu nubium exterminabuntur et ad certum locum insilient et a petrosa ira plenae mittentur grandines et scandescet in illos aqua maris et flumina concurrent duriter contra illos stabit spiritus virtutis et tamquam turbedo venti dividet illos et ad heremiam perducet omnem terram iniquitatis et malignitas evertet sedes potentium melior est sapientia quam vires et vir prudens magis quam fortis udite ergo, reges, et intellegite: discite, iudices,num. quoniam data est a domino potesta
Abbreviated transcription (Latin):
legem iusticiȩ: neq scd̾m uolun¬
tatẽ dei ambulastis. Horrende
&ecito apparebit uobis: qm̃ udi¬
cium durissimũ in his qui pre¬
sunt fiet. Exiguo enim concedit̃
misccłia: potentes autẽ potenter
tormenta patientur. Non enĩ sub¬
trahet ꝑsonam cuius quam dñs
nec uerebit᷑ magnitudinẽ cuius¬
quã. Qm̃ pusillum & magnum
ipse fecit: & equaliter cura ẽ illi
de omnib. fortiorib autẽ fortior
instat cruciatio. Ad uos ergo re¬
ges sunt hii sermones mei: ut dis¬
catis sapientiam & ñ excidatis.
Qui enim custodierint iusticiã.
iuste iustificabunt᷑: & qui dichi¬
cerunt iusta: inuenient quidre¬
spondeant.¬

Expanded text:
m voluntatem Dei ambulastis horrende et cito apparebit vobis quoniam iudicium durissimum in his qui praesunt fiet exiguo enim conceditur misericordia potentes autem potenter tormenta patientur non enim subtrahet personam cuiusquam Dominus nec reverebitur magnitudinem cuiusquam quoniam pusillum et magnum ipse fecit et aequaliter cura est illi pro omnibus fortioribus autem fortior instat cruciatio ad vos ergo reges sunt hi sermones mei ut discatis sapientiam et non excidatis qui enim custodierint iusta iuste iustificabuntur et qui didicerint ista invenient quid respondeant
Abbreviated transcription (Latin):
Salterium ita est quasi mag¬
na domus. quȩ unam quidẽ
habet exteriorem clauem in porta
in diuersis uero intrinsecus cubi¬
culis ꝓprias claues habet. Licet
amplior una clauis sit grandis
portȩ sp̃s sc̃s: tamen unumqd̃q
suas. Si quis igitur claues confu¬
sa de domo ꝓiciat si uoluerit ape¬
rire cubiculum. ñ potest nisicla¬
uem inuenerit: sic singłi psalmi
quasi singulȩ cellulȩ sunt haben¬
tes ꝓpͥas clauessuas. Grandis itaq
porta istius domus: pͥmus psalmꝰ
est. qui ita incipit. Beatus uiR.¬

Expanded text:
salterium ita est quasi magna domus, quae unam quidem habet exteriorem clavem in porta: in diversis vero intrinsecus cubiculis proprias claves habet. Licet amplior una clavis sit grandis portae Spiritus sanctus; tamen unumquodque suas. Si quis igitur clavem confusam de domo projiciat, si voluerit aperire cubiculum, non potest, nisi clavem invenerit. Sic singuli psalmi quasi singulae cellulae sunt, habentes proprias claves suas. Grandis itaque porta istius domus primus psalmus est, qui ita incipit: PSALMUS PR
Abbreviated transcription (Latin):
est maledictio que egreditur suꝑ
faciem omnis terrȩ: quia omnis
fur sicut ibi scriptum est: iudicabit᷑.
& omnis urans ex hoc similiter
iudicabitur. Educam illud dicit dñs
exercituum: & ueniet ad domũ fu¬
ris: & ad domũ iurantis in nomine
meo mendaciter: & commorabit᷑
in medio domus eius: &e consumet
eam & ligna eius &e lapides eius.
Et egressus est angelus qui loqueba¬
tur in me: &e dixit ad me. Leua ocu¬
los tuos: & uide quid est hoc quod
egreditur. Et dixi. Quid nam est:
Etait. Hȩc est amphora egrediens.
Et dixit. hic est ocłs eoꝵ in uniuer¬
sa terra. Et ecce talentum plumbi
portabatur: & ecce mulier una se¬
dens in medio amphore. Et dixit.
hȩc est impietas. Et ꝓiecit eam in
medio amphore: & misit massam
plumbeam in os eius. Et leuaui
ocłos meos & uidi: & ecce duȩ mu¬
lieres egredientes. & sp̃s in alis ea¬
rum: & habebant alas quas alas
milui. Et eleuauerunt amphoram
inter terram &e cȩlum. Et dixi ad
angelum qui loquebatur in me.

Expanded text:
est maledictio, quae egreditur super faciem omnis terrae, quia omnis fur, sicut ibi scriptum est, judicabitur, et omnis jurans, ex hoc similiter judicabitur. Educam illud, dicit Dominus exercituum, et veniet ad domum furis et ad domum iurantis in nomine meo mendaciter et commorabitur in medio domus eius et consumet eam et ligna eius et lapides eius et egressus est angelus qui loquebatur in me et dixit ad me leva oculos tuos et vide quid est hoc quod egrediEt ait; Haec est amphora egrediens: Et dixit: Haec est oculus eorum in universa terra. Et ecce talentum plumbi portabatur, et ecce mulier una sedens in medio amphorae. Et dixit: Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae, et misit massam plumbeam in os ejus. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum, et habebant alas quasi alas milvi: et levaverunt amphoram inter terram et coelum. Et dixi ad angelum, qui loquebatur in me:
Abbreviated transcription (Latin):
fat immaculati in uia: qui¬
ambulant in lege dñi.
Beati qui scrutant᷑ testimonia eiꝰ: in
toto corde exquirunt eum.
Non enim qui oꝑantur iniquitatẽ:
inuiis eius ambulauerunt.
Tu mandasti mandata tua: custodi¬
rinimis.
Utinam dirigantur uiȩ meȩ: ad cu¬
stodiendas iustificationes tuas.

Expanded text:
mmaculati in via, quiambulant in lege Domini. Beati qui scrutantur testimonia ejus, in toto corde exquirunt eum. Non enim qui operantur iniquitatem in viis ejus ambulaverunt. Tu mandasti mandata tua custodiri nimis. Utinam dirigantur viae meae ad custodiendas justificationes tu
Abbreviated transcription (Latin):
re in principibus.
Om̃s gentes circuerunt me: & in no¬
mine dñi: quia. ultus sum in eos.
Circumdantes circumdederunt me
& in nomine dñi qͥa ultus sũ in eos
Circumdederunt me sicut apes &
exarserunt sicut ignis inspinis: &
in nomine dñiꝰ quia ultus sũ in eos
Impulsus euersus sum ut caderem

Expanded text:
re in principibus. Omnes gentes circumdederunt me, et in nomine Domini quia ultus sum in eos. Circumdantes circumdederunt me, et in nomine Domini quia ultus, sum in eos. Circumdederunt me sicut apes, et exarserunt sicut ignis in spinis, et in nomine Domini quia ultus sum in eos. Imp
Abbreviated transcription (Latin):
t ego ad te dñe clamaui: & mane
oratio mea preueniet te.
Ut quid dñe repellis orationẽ meã.
auertis faciem tuam ame.
Pauꝑ sum ego oe in laborib a iuuen¬
tute mea: exaltatus autem humi¬
liatus sum &r conturbatus.
In me transierunt irȩ tuȩ: et terro

Expanded text:
Et ego ad te, Domine, clamavi, et mane oratio mea praeveniet te. Ut quid, Domine, repellis orationem meam, avertis faciem tuam a me? Pauper sum ego, et in laboribus a juventute mea: exaltatus autem, humiliatus, et conturbatus. In me
Abbreviated transcription (Latin):
aqueum parauerunt pedib meis:
& incuruauerunt animã meam.
Coderunt ante faciem meã foueam:
& inciderunt in eam. Diaps̃ a.
Paratum cormeũ d̃s paratũ cormeũ:
cantabo & psalmum dicam.
Exurge gła mea exurge psalteriũ
& cithara: exurgam diluculo.
onfitebor tib in populis dñe: psal¬
mum dicam tibi in gentibus.
m̃ magnificata est usq ad celos mi¬
scdia tua: & usq ad nubes u̾itas tua.

Expanded text:
ueum paraverunt pedibus meis et incurvaverunt animam meam foderunt ante faciem meam foveam et inciderunt in eam diapsalma paratum cor meum Deus paratum cor meum cantabo et psalmum dicam exsurge gloria mea exsurge psalterium et cithara exsurgam diluculo confitebor tibi in populis Domine psalmum dicam tibi in gentibus quoniam magnificata est usque ad caelos misericordia tua et usque ad nubes veritas tu
Abbreviated transcription (Latin):
quia os peccatoris & os dolosi
suꝑ me aꝑtum est.
ocuti sunt aduersum me lingua
derunt me: & expugnauerunt me
michi: ego autem orabam.
Et posuerunt aduersũ me mala pro
bonis: & odiũ ꝓ dilectione mea.
diabolus stet a dextris eius.
um iudicatur exeat condempnatꝰ:
& oratio eius fiat in peccatum.
Fiant dies eius pauq: & epyscopatũ
eius accipiat alter.
Fiant filii eius orphani: & uxor eiꝰ
uidua.
Dutantes transferant᷑ filii eiꝰ & men¬
dicẽt & eiciant᷑ de habitationib suis.

Expanded text:
quia os impii et os dolosi contra me apertum est. Locuti sunt de me lingua derunt me, et expugnaverunt me mihi: ego autem orabam. Et posuerunt contra me malum pro bono, et odium pro dilectione mea. diabulus stet a dextris eius cum iudicatur exeat condemnatus et oratio eius fiat in peccatum fiant dies eius pauci et episcopatum eius accipiat alter fiant filii eius orfani et uxor eius vidua nutantes transferantur filii eius et mendicent eiciantur de habi
Abbreviated transcription (Latin):
ui descendunt mare in nauibꝰ. faci¬
entes oꝑationẽ in aquis multis.
psiuiderunt oꝑa dñi: & mirabilia
eius in profundo.
Dixit ce stetit sp̃s ꝓcellȩ: & exaltati
sunt fluctus eius.
Ascendunt usq ad cȩlos & descendt̃
usq ad abyssos: anima eoꝵ in ma¬
lis tabescebat.
urbati sunt & moti sunt sic̃ ebriꝰ:

Expanded text:
nt mare in navibus facientes operationem in aquis multis ipsi viderunt opera Domini et mirabilia eius in profundo dixit et stetit spiritus procellae et exaltati sunt fluctus eius ascendunt usque ad caelos et descendunt usque ad abyssos anima eorum in malis tabescebat turbati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Et clamauerunt ad dñm cum tribu¬
larentur & de necessitatibus eorum
eduxit eos.
Confiteantur domino miscdiȩ eius.
& mirabilia eius filiis hominum.¬
t exaltent eum in ȩccł̃ia plebis: &
in cathedra semoꝵ laudent eum.
Posuit flumina in desertum: & exitꝰ
aquarum insitim.
Terram fructiferam in salsuginem:
amalicia habitantium in ẽa.
Posuit desertum in stagna aquarũ.
& terram sine aqua in exitꝰ aquarũ.
Et collocauit illic esurientes: & consti

Expanded text:
Et clamaverunt ad Dominum, cum tribularentur; et de necessitatibus eorum eduxit eos. diae eius et mirabilia eius filiis hominum exaltent eum in ecclesia plebis et in cathedra seniorum laudent eum posuit flumina in desertum et exitus aquarum in sitim terram fructiferam in salsuginem a malitia inhabitantium in ea posuit desertum in stagna aquarum et terram sine aqua in exitus aquarum et conlocavit illic esurient
Abbreviated transcription (Latin):
ta mirabilia. Glorifica manũ: &
brachium dextrum. Excita furo¬
rem: & effunde iram. Extolle ad¬
uersarium: & afflige inimicum
festina tempus. & memento fini
ut enarrent mirabilia tua. In ira
flammȩ deuoretur: qui saluatur:
&& qui pessimant plebem tuam:
inueniant ꝑditionẽ. Contere ca¬
put pͥncipum inimicoꝵ. dicentiũ.
non est alius preter nos. Congre¬
ga om̃s trib iacob: & cognoscant
quia ñ est d̾s nisi tu. ut enarrent
magnalia tua: & hereditabis cos

Expanded text:
rifica manum et brachium dextrum excita furorem et effunde iram extolle adversarium et adflige inimicum festina tempus et memento finis ut enarrent mirabilia tua in ira flammae devoretur qui salvatur et qui pessimant plebem tuam inveniant perditionem contere caput principum inimicorum dicentium non est alius praeter nos congrega omnes tribus Iacob et cognoscant quia non est Deus nisi tu ut enarrent magnalia tua et hereditab
Abbreviated transcription (Latin):
&e pinguia: ñ ditabitur. Pro iusto:
datur impius: & ꝓ rectis: iniquus.
Melius ẽ habitare in terra deser¬
ta: quam cũ muliere rixosa ce ira-¬
cunda. Thesaurus desiderabilis
& oleum in habitaculo iusti: &e im¬
prudens homo dissipabit illud.
Qui sequitur iusticiam &e miseri¬
cordiam: inueniet uitã &e głam.¬

Expanded text:
et pinguia, non ditabitur. Pro justo et pinguia, non ditabitur. Pro justo datur impius: et pro rectis iniquus. Melius est habitare in terra deserta, quam cum muliere rixosa et iracunda. Thesaurus desiderabilis, et oleum in habitaculo justi: et imprudens homo dissipabit illud. Qui sequitur justitiam et misericordiam, inveniet vitam
Abbreviated transcription (Latin):
timȩ. Exaltatio ocłoꝵ & dilatatio
cordis: lucerna impioꝵ. peccatũ
Cogitationes robusti semꝑ in ha¬
bundantia. omnis autẽ piger sẽꝑ
in egestate est. Qui congregat the¬
sauros lingua mendacii: uanus¬
& excors ẽ. & impingetur ad laq̃¬
os mortis. Rapinȩ impioꝵ detra¬
hent eos: quia noluerunt facere
iudicium. Puersa uia uiri alie¬
na est: qui autẽ mundus est: rec¬
tum opus eius. Melius ẽ sedere
mangulo dogmatis: quam cum
muliere litigiosa &e in domo com¬
muni. Anima impii desiderat ma¬
lum: ñ miserebitur ꝓximo suo.
Multato pestilente. sapientior erit
paruulus: & qui sectatur sapien
tem: sumet scientiam. Ex cogitat
iustus de domo impii: ut detra¬
hat impios amalo. Qui obturat
aurem suam ad clamorẽ pauꝑis.
&e ipse clamabit. & ñ exaudietur
Munus absconditum: extinguet
iras: &e donũ in sinu: indignatio¬
nem maximam. Gaudium iusto
est facere iudicium. & pauor:ope-¬
rantib miqͥtatem. Uir qui erraue-¬
rit auia doctrinȩ. incȩtu gigantũ

Expanded text:
 exaltatio oculorum et dilatatio cordis lucerna impiorum peccatum cogitationes robusti semper in abundantia omnis autem piger semper in egestate qui congregat thesauros lingua mendacii vanus est et inpingetur ad laqueos mortis rapinae impiorum detrahent eos quia noluerunt facere iudicium perversa via viri aliena est qui autem mundus est rectum opus eius melius est sedere in angulo domatis quam cum muliere litigiosa et in domo communi anima impii desiderat malum non miserebitur proximo suo multato pestilente sapientior erit parvulus et si sectetur satem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non exaudietur. Munus abscoiras et donum in sinu indignationem maximam. gaudium iusto est facere iudicium et pauor operantibus iniquitatem. uir, qui errauerit a uia doctrinae, in coetu gigantum
Abbreviated transcription (Latin):
pondus ce pondus. statera
dolosa non ẽ bona. A dño dirigun¬
tur gressus uiri:qui autẽ homi¬
num intelligere potest uiã suam:
Ruina est homini deuorare scõs:
& post uota tractare. Dissipat im¬
pios: rex sapiens. & incuruat suꝑ
eos fornicem. Lucerna dñi: spira¬
culum hominis. quȩ inuestigat
omnia secreta uentris. Misericor¬
dia &e ueritas custodiunt regem:
& roboratur clementia thronꝰ eiꝰ.
Exultatio iuuenum: fortitudo
eoꝵ: & dignitas senũ: canities eoꝵ
Liuor uulneris abstergit mala:
& plagȩ: in secretiorib uentris.

Expanded text:
tera dolosa non est bona. A Domino diriguntur gressus viri: quis autem hominum intelligere potest viam suam? Ruina est hominis devorare sanctos, et post vota tractare. Dissipat impios rex sapiens, et incurvat super eos fornicem. Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris. Misericordia et veritas custodiunt regem, et roboratur clementia thronus ejus. Exsultatio juvenum fortitudo eorum; et dignitas senum, canities. Livor vulneris absterget mala: et plagae in secretioribu
Abbreviated transcription (Latin):
& antequam głificetur. humiliat᷑.
Qui prius respondet qͣm audiat:
stultum se ẽe demonstrat. & con¬
fusione dignum. Sp̃s uiri susten¬
tat imbecillitatem suam: sp̃m uͦ
ad irascendum facilẽ. qͥs poterit
sustinere: Cor prudens: posside¬
bit scientiam: & auris sapientiũ:
queret doctrinam. Donum hoĩs:
dilatat uiam eiꝰ: & ante pͥncipes:
spacium ei facit. Iustus prior est
accusator sui: uenit amicus eiꝰ &
inuestigabit eum. Contradictioneᷤᷤ
compͥmit sors: & inter potentes qͦꝙ
diiudicat. frater qui adiuuatur a
fr̃e: quasi ciuitas firma. &e iudi¬
cia: quasi uectes urbium. De fru¬
ctu oris uiri. replebitur uenter eiꝰ:
& genimina labioꝵ illius: satu¬
rabunt eum. Mors & uita in ma¬
nu linguȩ: qui diligunt eam: cõ¬
medunt fructus ens.xxxuiii.
Uiinuenit mulierem bonã:
inuenit bonũ & hauriet io¬
cunditatẽ a dño. Qui expellit mu¬

Expanded text:
tequam glorificetur, humiliatur. Qui prius respondet quam audiat stultum se esse demonstrat, et confusione dignum. Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam: spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere? Cor prudens possidebit scientiam: et auris sapientium quaerit doctrinam. Donum hominis dilatat viam ejus, et ante principes spatium ei facit. Justus, prior est accusator sui: venit amicus ejus, et investigabit eum. Contradictiones comprimit sors, et inter potentes quoque dijudicat. Frater, qui adjuvatur a fratre, quasi civitas firma; et judicia quasi vectes urbium. De fructu oris viri replebitur venter ejus: et genimina labiorum ipsius saturabunt eum. Mors, et vita in manu linguae: qui diligunt eam, comedent fructus ejus. Qui invenit mulierem bonam, invenit bonum: et hauriet jucunditatem a D
Abbreviated transcription (Latin):
Mpius cum in ꝓfundo uenerit
peccatoꝵ: contempnit. sed seqͣtur
eum ignominia & obprobrium.
Aqua ꝓfunda ex ore uiri: &e tor¬
rens mundans fons sapientiȩ.
non ẽ bonũ: ut declines au̾itate
iudicii. Labia stulti immiscent se
rixis: s & os eius uirgia ꝓuocat
Os stulti contritio eius: & labia
ipsius: ruina animȩ eius. Uerba
Quimollis &e dissolutus ẽ in oꝑe
suo: frater est sua oꝑa dissipantis.
Turris fortissima nom̃ dñi: ad ip¬
sam currit iustus & exaltabitur.

Expanded text:
mpius, cum in profundum venerit peccatorum, contemnit: sed sequitur eum ignominia et opprobrium. Aqua profunda verba ex ore viri: et torrens redundans fons sapientiae. non est bonum, ut declines a veritate judicii. Labia stulti miscent se rixis: et os ejus jurgia provocat. Os stulti contritio ejus: et labia ipsius, ruina animae ejus. Verba Qui mollis et dissolutus est in opesuo, frater est sua opera dissipantis. turris fortissima nomen domini: ad ipsam currit iustus et exaltabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
latat labia sua: ne cõmiscearis.
Qui maledicit patri suo & matri:
extinguetur lucerna eius in me¬
diis tenebris. Hereditas ad quã
festinatur in pͥncipio: in nouissi¬
mo benedictione carebit. Ne di¬
cas: reddam malum ꝓ malo: ex

Expanded text:
latat labia sua ne commiscearis latat labia sua ne commiscearis qui maledicit patri suo et matri extinguetur lucerna eius in mediis tenebris hereditas ad quam festinatur in principio in novissimo benedictione carebit ne dic
Abbreviated transcription (Latin):
qui ambulat in simplicitate sua:
beatos post se filios derelinquet.
Rex qui sedet insolio iudicii. dis¬
sipat omne malum intuitu suo.
Uis potest dicere. .xl.¬
mundum ẽ cor meũ purissi
mum apeccato: Pondus &e pond̾
mensura & mensura utrumꝙ
abhominabile est apud deum.
Ex studiis suis intelligitur puer:
simunda &e recta sint opera eius.
Aurem audientẽ & oculum uiden¬
tem: dñs fecit utrũq Nol dilige¬
re sompnum ne te egestas oppri¬
mat: aperi oculos tuos: & saturare
panib. Malum est malum ẽ dicit
omnis emptor. & cum recesserit:
cunc głabitur. Aurum & multi¬
tudo gemmarũ. & uas p̾̃ciosum:
labia scientiȩ. Tolle uestimentũ
eius qui fideiussor exstitit alieni:
& ꝓ extraneis aufer pignus ab eo.
Suauis ẽ homini panis mendacii.
& post ea implebitur os eiꝰ calculo.
Cogitationes consiliis roborabun¬
tur. & gubernaculis tractanda
sunt. bella. Ei qui reuelat mist̾ĩa
&e ambulat fraudulenter & di¬

Expanded text:
qui ambulat in simplicitate sua qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet rex qui sedet in solio iudicii dissipat omne malum intuitu suo quis potest dicere mundum est cor meusum a peccato? Pondus et pondus, mensura et mensura: utrumque abominabile est apud Deum. Ex studiis suis intelligitur puer, si munda et recta sint opera ejus. Aurem audientem, et oculum videntem, Dominus fecit utrumque. Noli diligere somnum, ne te egestas opprimat: aperi oculos tuos, et saturare panibus. Malum est, malum est, dicit omnis emptor: et cum recesserit, tunc gloriabitur. Est aurum, et multitudo gemmarum: vas autem pretiosum labia scientiae. Tolle vestimentum ejus, qui fidejussor exstitit alieni, et pro extraneis aufer pignus ab eo. Suavis est homini panis mendacii: et postea implebitur os eius calculo cogitationes consiliis roborantur et gubernaculis tractanda sunt bella ei qui revelat mysteria et ambulat fraudulenter et di
Abbreviated transcription (Latin):
uitam: & in plenitudine cõmora¬
eam. Pestilente flagellato: stultꝰ
sapientior erit: si autẽ corripueriᷤᷤ
sapientẽ. intelliget disciplinam.
Qui affligit patrem &e fugit ma¬
trem: ignominiosus erit & infelix.
Non cesses fili audire doctrinam:
nec ignores sermones scientiȩ. ẽ esti̾
iniquus: deridet iudicium. & os
impioꝵ deuorat mniqͥtatẽ. Parata
sunt derisorib iudicia. & mallei
ꝑcutientes stultoꝵ corporibꝰ. Luxu
riosa resuinum: ce tumultuosa
ebrietas: quicũq his delectatur
ñ erit sapiens. Sicut rugitus leo¬
nis: ita & terror regis. qui ꝓuocat
eum: peccat in animam suam.
honor est homini qui separat
se acontentionib: om̃s autẽ stul¬
t miscentur contumeliis. Propt̾
frigus piger arare noluit. menchi¬
cabit ergo estate: & ñ dabitur ei.
Sicut aqua ꝓfunda: sic consiliũ
in corde uiri. sed homo sapiens
ex hauriet illud. Mult homines
misericordes uocantur: uirũ aũ
fidelem quis inueniet: Iustus

Expanded text:
vitam: et in plenitudine commoravitam: et in plenitudine commoraeam. Pestilente flagellato, stultus sapientior erit: sin autem corripueris sapientem, intelleget disciplinam. qui adfligit patrem et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. testis iniquus deridet iudicium, et os impiorum deuorat iniquitatem. parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum coriosa res vinum et tumultuosa ebrietas quicumque his delectatur non erit sapiens sicut rugitus leonis ita terror regis qui provocat eum peccat in animam suam honor est homini qui separat se a contentionibus omnes autem stulti miscentur contumeliis propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud multi homines misericordes vocantur virum autem fidelem quis inveniet iustus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipib. Doctrina uiri ꝑ pasci¬
entiam noscitur. & gła eius est.
iniqua pretergredi. Sicut fremi¬
tus leonis: ita &e regis ira: & sicut
ros suꝑ herbam: ita & hilaritas
eius. Dolor patris: filius stultus.
& tecta iugiter ꝑstillantia litigi¬
osa mulier. Domus & diuitiȩ dan¬
tur a parentib: a dño autẽ ꝓpͥe
uxor prudens. Pigredo immitcit
soporem. & anima dissoluta esuri¬
et. Qui custodit mandatum: custo¬
dit animam suam. qui autẽ ne-¬
gligit uias suas: mortificabitur.
miseretur pauꝑi. ce uicissitu¬
dinem suam reddet ei. Eruchi filiũ
tuũ: ne desperes: ad interfectio¬
nem autẽ eius: ne ponas animã
tuam. Qui impatiens est: susti¬
nebit dampnum. & cum rapue¬
rit alud: apponet. Aucd consiliũ:
& suscipe disciplinam. ut sis sapi¬
ens in nouissimis tuis. Multȩ co¬
gitationes in corde uiri: uoluntas
autẽ dñi ꝑmanebit. homo indi¬
gens. misericors ẽ. & melior pauꝑ:
quam uir mendax. Timor dñi. ad

Expanded text:
rincipibus. Doctrina viri per patirincipibus. Doctrina viri per patientiam noscitur: et gloria ejus est iniqua praetergredi. Sicut fremitus leonis, ita et regis ira: et sicut ros super herbam, ita hilaritas ejus. Dolor patris, filius stultus: et tecta jugiter perstillantia, litigiosa mulier, Domus, et divitiae dantur a patribus: a Domino autem proprie uxor prudens. Pigredo immittit soporem, et anima dissoluta esuriet. Qui custodit mandatum, custodit animam suam: qui autem negligit vias suas, mortificabitur. miseretur pauperis: et vicissitudinem suam reddet ei: Erudi filium tuum, ne desperes: ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam. Qui impatiens est, sustinebit damnum: et cum rapuerit, aliud apponet. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis. Multae cogitationes in corde viri: voluntas autem Domini permanebit. Homo indigens misericors est: et melior est pauper, quam vir mendax. Timor Domini ad
Abbreviated transcription (Latin):
& insipiens. Cum obsecrationib
loquetur pauꝑ: & diues effabitur
rigide. Uir amicabilis ad societatẽ:
magis amicus erit quam frater
Melior est pauꝑ qui ambulat in
simplicitate sua: quam diues tor¬
quens labia insipiens. Ubi ñ est
scientia animȩ: non est bonum:
& qui festinus est: pedib offen¬
dit. Stulticia hominis: supplan¬
tat gressus eius: & contra dm̃ fer¬
uet animo suo. Diuitiȩ addunt
amicos plurimos: apauꝑe autẽ
& hi quos habuit separantur.
Testis falsus ñ erit impunitus:
ce qui mendacia loquitur ñ ef¬
fugiet. Mult colunt ꝑsonam po¬
tentis: & amic sunt dona tribu¬
entis. Fratres hominis pauꝑis. ode¬
runt eum. insuꝑ &e amic ꝓcul re¬
cesserunt ab eo Qui tantum u̾ba
sectatur: nichil ħabebit. qui autẽ
possessor est mentis: diligit ani¬
mam suam. Et custos prudentiȩ.
inueniet bona. Testis falsus. non
erit impunitus: & qui loquitur
mendacia: ꝑibit. Non decent stul¬
tum deliciȩ. nec seruum dñari

Expanded text:
 Fili, Cum obsecrationibus loquitur pauper: et dives effabitur rigidus. Vir amicabilis ad societatem, magis amicus erit, quam frater. Melior est pauper, qui ambulat in simplicitate sua, quam torquens labia insipiens. Ubi non est scientia animi, non est bonum: et qui festinus est pedibus, offendet. Stultitia hominis supplantat gressus ejus: et contra Deum fervet animo suo. Divitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et hi, quos habuit, separantur. Testis falsus non erit impunitus: et qui mendacia loquitur, non effugiet. Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. Fratres hominis pauperis oderunt eum: insuper et amici procul recesserunt ab eo. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam suam, et custos prudentiae inveniet bona. Testis falsus non erit impunitus: et qui loquitur mendacia, peribit. Non decent stultum deliciae, nec servum dominari
Abbreviated transcription (Latin):
t locutum est os meũ: in tribula¬
tione mea.
olocausta medullata offeramtibi
cum incenso arietũ: offeram tib
boues cum hẏrcis. Diaps̃a.
Uenite audite & narrabo om̃s qui
timetis dm̃: quanta fecit animȩ mẽȩ
Ad ipsum ore meo clamaui: & exal¬
taui sub lingua mea.
Iniquitatẽ si aspexi in corde mea: ñ

Expanded text:
n tribulatione mea holocausta medullata offeram tibi cum incensu arietum offeram tibi boves cum hircis diapsalma venite audite et narrabo omnes qui timetis Deum quanta fecit animae meae ad ipsum ore meo clamavi et exaltavi sub lingua mea iniquitatem si aspexi in corde meo non
Abbreviated transcription (Latin):
Iui corripit gentes ñ arguet: qui docet
hominem scientiam.
Iñs scit cogitationes hominũ: qm̃
uane sunt.
Beatus homo que tu erudieris dñe.
ce de lege tua docueris eum
Utmitiges ei a dieb malis: donet fo¬
diatur peccatori fouea.
Quia ñ repellet dñs plebemsuam: &
hereditatem suam ñ derelinquet.

Expanded text:
Qui corripit gentes, non arguet, qui docet hominem scientiam? Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt. Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum. Ut mitiges ei a diebus malis, donec fodiatur peccatori fovea. Quia non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
uita carnium: sanitas cordis.
putredo ossium: inuidia. Qui ca¬
lumpniatur egentem: exꝓbrat
factor eius. honorat autem eum
qui miseretur pauꝑis. In malicia
sua expellitur impius: sperat aũ
iustus in morte sua. In corde pru¬
dentis: requiescit sapientia: &
indoctos quosq erudiet.xxxii.¬
Usticia eleuat gentem: miseros
facit populos peccatum. Accept
est regi minister intelligens: ira¬
cundiam eius mutilis sustinebit.
Responsio mollis frangit iram:
sermo durus suscitat furorem.
Lingua sapientium ornat scien-¬
tiam: os fatuoꝵ ebullit stultici¬
am. In omni loco: oculi dñi con¬
templantur bonos &e malos.
Lingua placabilis. lignum uitȩ.
quȩ autem immoderata est:con¬
teret sp̃m. Sultus irridet disci¬
plinam patris sui. qui autẽ cus¬
todit increpationes: astutior fiet.
Domꝰ iusti plurima fortitudo: &e
in fructib impii conturbatio.
Labia sapientium disseminabt̃
scientiam: cor stultoꝵ dissimile

Expanded text:
Vita carnium, sanitas cordis: Vita carnium, sanitas cordis: putredo ossium, invidia. Qui calumniatur egentem, exprobrat factori ejus: honorat autem eum, qui miseretur pauperis. In malitia sua expelletur impius: sperat autem justus in morte sua: in corde prudentis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet iustitia elevat gentem miseros facit populos peccatum acceptus est regi minister intellegens iracundiam eius inutilis sustinebit responsio mollis frangit iram sermo durus suscitat furorem lingua sapientium ornat scientiam os fatuorum ebullit stultitiam in omni loco oculi Domini contemplanturLingua placabilis, lignum vitae: quae autem immoderata est, conteret spiritum. Stultus irridet disciplinam patris sui: qui autem custodit increpationes, astutior fiet. Domus justi plurima fortitudo, et in fructibus impii conturbatio. Labia sapientium disseminabunt scient
Abbreviated transcription (Latin):
tus transilit & confidit. Impati¬
ens oꝑabitur stulticiam: & uir
uerbosus odiosus est. Possidebt̃
paruuli stulticiam: & astuti ex¬
pectabunt sapientiã. ẽ acebunt
mali ante bonos: & impii ante.
portas iustoꝵ. Etiam ꝓximo suo
pauꝑ odiosus erit: amiq uero di¬
uitum multi. Qui despicit ꝓximũ
suum: peccat. qui autẽ miseretur
qui oꝑantur malum. Misericor¬
dia & ueritas preparant bona:
in omni oꝑe bono erit habun¬
dantia. Ubi autẽ uerba sunt plu¬
rima: ibi frequenter egestas. Co¬
rona sapientium diuitiȩ eoꝵ: fa¬
tuitas stultoꝵ imprudentia. Li¬
berat animas testis fidelis: &e ꝓ¬
fert mendacia uersipellis. In ti¬
more dñi. fiducia fortitudinis:
& filiis eius erit spes. Timor dĩn
fons uitȩ: ut declinent aruina
mortis. In multitudine populi:
dignitas regis: & in paucitate
plebis: ignominia principis
Qui patiens est: multa guber¬
natur prudentia: qui autẽ im¬
patiens est: exaltat stulticiã suã

Expanded text:
tus transilit, et confidit. Impatitus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectabunt scientiam: Jacebuut mali ante bonos: et impii ante portas justorum. Etiam proximo suo pauper odiosus erit: amici vero divitum multi. Qui despicit proximum suum, peccat: Qui autem miseretur qui operantur malum: misericordia et veritas praeparant bona. In omni opere erit abundantia: ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas. Corona sapientium, divitiae eorum: fatuitas stultorum, imprudentia. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. In multitudine populi dignitas regis: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui patiens est, multa gubernatur prudentia: qui autem impatiens est, exaltat stultitiam suam.
Abbreviated transcription (Latin):
uirga suꝑbiȩ: labia sapientium
custodiunt eos. Ubi non sunt bo
ues: presepe uacuum est. ubi au¬
tem plurimȩ segetes: ib manife¬
sta fortitudo bouis. Testis fidelis
ñ mentietur: ꝓfert mendacium
dolosus testis. Querit derisor sa¬
pientiam: & ñ inueniet. doctrina
prudentium: facilis. Uade contra
uirum stultum: & nescit. labia
prudentiȩ: sapientia. Callidi est
intelligere uiam suam: ce impru¬
dentia stultoꝵ errans. Sultus il¬
ludit peccatum: inter iustos com¬
morabitur gr̃a. Cor qd̃ nouit ama
ritudinem animȩ suȩ. in gaudio
eius ñ miscebitur extraneus. Do¬
mus impioꝵ delebitur.: taberna
cula iustoꝵ germinabunt. xxxi¬
st uia que uidecur homini
iusta: nouissima autẽ eiꝰ dedu¬
cunt ad mortem. Risus dolore mis¬
cebitur. & extrema gaudii luctus
occupat. Uiis suis replebitur stul¬
tus: & suꝑ eum erit uir bonus.
Innocens credit omni uerbo: astu
tus considerat gressus suos. Sapi¬
ens timet & declinat amalo: stul¬

Expanded text:
uirga superbiae: labia sapientium uirga superbiae: labia sapientium custves, praesepe vacuum est; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentitur: profert autem mendacium dolosus testis. Quaerit derisor sapientiam, et non inveniet: doctrina prudentium facilis. Vade contra virum stultum, et nescit labia prudentiae. Sapientia callidi est intelligere viam suam: et imprudentia stultorum errans. Stultus illudet peccatum, et inter justos moraritudinem anime sue: gaudio ejus non miscebitur extraneus. Domus impiorum delebitur: tabecula iustorum germinabunt est via quae videtur homini iusta novissima autem eius deducunt ad mortem risus dolore miscebitur et extrema gaudii luctus occupat viis suis replebitur stultus et super eum erit vir bonus innocentus considerat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a malo. stul
Abbreviated transcription (Latin):
lio: qui autẽ fatuus est: aꝑiet stul¬
ticiam. Nuncius impii cadit in ma¬
lum: legatus fidelis sanitas. Ege¬
stas & ignominia ei qui deserit
disciplinam: qui autẽ ad quiescit
arguenti: glorificabitur. Desideri.¬
um si compleatur: delectat animã:
detestantur stulg eos: qui fugunt
mala. Qui cum sapientib gradit᷑.
sapiens erit. amicus stultoꝵ effi¬
cietur similis. Peccatores ꝑsequit᷑
malum: & iustis retribuent᷑ bona.
bonus relinquet heredes filios &
nepotes: &e custoditur iusto substan¬
tia peccatoris. Multi cibi in noua¬
lib patrum: &e alii congregantur
absꝙ iudicio. Qui parcit uirgȩ: o
dit filium suum. qui autẽ diligit
illum: instanter erudit. Iustus
comedet &e replet animam suam:
uenter autẽ impioꝵ insaturabilis.
Apiens mulier .xxx.¬
edificat domũ suam.: insipi¬
ens instructam quoq destruet¬
manib. Ambulans recto itinere
&r timens dm̃: despicitur ab eo qͥ
infami graditur uia. In ore stulti

Expanded text:
lio: qui autem fatuus est, aperit stullio: qui autem fatuus est, aperit stultitiam. Nuntius impii cadet in malum. legatus fidelis sanitas. Egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam: qui acquiescit arguenti, glorificabitur. Desiderium si compleatur, delectat animam: detestantur stulti eos, qui fugiunt mala. Qui cum sapientibus graditur, sapiens erit: amicus stultorum efficietur similis. Peccatores persequitur malum, et justis retribuentur bona. Bonus relnepotes et custoditur iusto substantia peccatoris multi cibi in novalibus patrum et alii congregantur absque iudicio qui parcit virgae suae odit filium suum qui autem diligit illum instanter erudit iustus comedit et replet animam suam venter autem impiorum insaturabilis sapiens mulier aedificavit domum suam insipiens instructam quoque destruetmanibus ambulans recto itinere et timens Deum despicitur ab eo qui infami gr
Abbreviated transcription (Latin):
Ui custodit os suum: custodit¬
animam suam. qui autẽ in¬
consideratus est ad loquendum:
sentiet mala. Uult &e non uult
piger. anima autẽ oꝑantium im¬
pinguabitur. Uerbum mendax
iustus detestabitur. impius autẽ
confundit & confunditur. Iusticia
custodit innocentis uiam: impie¬
tas uero peccatorem supplantat.
Est quasi diues cum nichil habe¬
at. & est quasi pauꝑ cum in mul¬
tis diuitiis sit. Redemptio animȩ
uiri diuidiȩ suȩ. qui autẽ pauꝑ ẽ:
increpationem ñ sustinet. Lux
iustoꝵ letificat: lucerna autẽ im¬
pioꝵ extinguetur. Inter suꝑbos:
semꝑ uirgia sunt: qui autem a
manu: multiplicabitur. Spes qͦ
differtur affliget aniã: lignum
uitȩ desiderium ueniens. Qui de¬
trahit alicui rei: ipse se in futurũ
obligat. Qui autem timet p̾cep¬
tum: in pace uersabitur. Lex sapi¬
enti fons uidȩ: ut declinet aruma
mortis. Doctrina bona dabit gra-¬
tiam: in itinere contemptoꝵ uora¬
go. Astutus omnia agit cũ consi¬

Expanded text:
ui custodit 08 suum, custoditanimam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum laetificat: lucerna autem impiorum extinguetur. inter superbos semper iurgia sunt: qui autem agmanu, multiplicabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet ptum, in pace versabitur ÷ Lex sapientis fons vitae, ut declinet a ruina mortis. Doctrina bona dabit gratiam: in itinere contemptorum vorago. Astutus omnia agit cum consi
Abbreviated transcription (Latin):
ubi uero plures sunt consiliarii:
confirmantur. Letatur homo in
scientia oris sui &e sermo opor¬
tunus est optimus. Semita uitȩ
suꝑ eruditum: ut declinet de in¬
ferno nouissimo. Domũ suꝑboꝵ
demolietur dñs: &e firmos faciet
terminos uiduȩ.

Expanded text:
ubi vero sunt plures consiliarii, ubi vero sunt plures consiliarii, confirmantur. Laetatur homo in sententia oris sui: et sermo opportunus est optimus. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno novissimo. Domum superborum demolietur Dominus: et firmos faciet terminos viduae.
Abbreviated transcription (Latin):
nabiles dño: uota iustoꝵ placa¬
bilia. Abhominatio est dño uita
impii. qui sequitur iusticiam: di¬
ligitur ab eo. Doctrina mala de¬
serenti uiam uitȩ: qui increpa¬
tiones odit: morietur. Infernus
& ꝑditio coram dño: quantoma¬
gis corda filioꝵ hominum: Non
amat pestilens eum qui se corri¬
pit: nec ad sapientes graditur.
Cor gaudens exhilarat faciem:
inmerore anuni deicitur sp̃s.Cor
sapientis querit doctrinam: &
os stuldoꝵ pascitur imꝑitia. Om̃s
dies pauꝑis mali: secura mens qͣ
rum cum timore dñi: quam the¬
saur magni & insatiabiles.
flius est uocare ad olera . xxxiii¬
cum caritate: quam ad uitu¬
lum saginatum cum odio. Uir
iracundus ꝓuocat rixas: qui pati¬
ens est. mit̾igat suscitatas. Iter
impioꝵ quas: sepis spinarum:
uia iustoꝵ absꝙ offendiculo. fili
sapiens letificat patrem: & stultꝰ
homo despicit matrẽ suam. Sul¬
ticia gaudium stulto: & uir pru¬
dens diriget gressus. Dissipant᷑
cogitationes ubi non est consiliũ:

Expanded text:
iles Domino vota iustorum placabilia abominatio est Domino via impii qui sequitur iustitiam diligetur ab eo doctrina mala deserenti viam qui increpationes odit morietur infernus et perditio coram Domino quanto magis corda filiorum hominum non amat pestilens eum qui se corripit nec ad sapientes graditur cor gaudens exhilarat faciem in maerore animi deicitur spiritus cor sapientis quaerit doctrinam et os stultorum pascetur inperitia omnes dies pauperis mali secura menruum cum timore domini quam thesauri magni et insatiabiles. melius est uocari ad holera cum caritate quam ad uitulum saginatum cum odio. uir iracundus prouocat rixas: qui patiens est mitigat suscitatas. iter pigrorum quasi saepes spinarum: uia iustorum absque offendiculo. filius sapiens laetificat patrem: et stultus homo despicit matrem suam. titia gaudium stulto: et vir prudens dirigit gressus. Dissipantur cogitationes, ubi non est consilium.
Abbreviated transcription (Latin):
excelsȩ igni comburent᷑. & labores
popłoꝵ ad nichilũ &e gentiũ in ig¬
ne erunt: & disꝑibunt.
Erbum quod precepit hiere¬
mias ꝓphetes saraie filio ne¬
riȩ filii maasie cum ꝑgeret cum se¬
dechia rege in babylonem: inan¬
no quarto regni eius. Saraias au
tem erat pͥnceps ꝓphetiȩ. Et scͥpsit
hieremias omne malum quod uen¬
turumerat suꝑ babylonem in li¬
bro uno. omnia uerba hȩc que scͥp.¬
ta sunt contra babylonem. Et dix̃
hieremias ad saraiam. Cum uene¬
ris in babylonem. & uideris &e le¬
geris omnia uerba hec: dices. Dñe
tu locutus es contra locum istum
ut disꝑderes eum. ne sit qui in eo
habitet ab homine usq ad pecus:
& ut sit ꝑpetua solitudo. Cumq
compleueris legere librum istũ:
ligabis ad eum lapidem. & ꝓicies
illum in medio euphratem: &e di¬
ces. Sic submergetur babylon &
ñ consurget a facie afflictionis qͣm
ego adduco suꝑ eam: &e dissoluet᷑:
Huc usq: uerba hieremiȩ.

Expanded text:
excelsae igni conburentur et labores excelsae igni conburentur et labores populorum ad nihilum et gentium in igne erunt et disperibunt verbum quod praecepit Hieremias prophetes Saraiae filio Neriae filii Maasiae cum pergeret cum Sedecia rege in Babylonem in anno qutem erat princeps prophetiae: Et scripsit Jeremias omne malum, quod venturum erat super Babylonem, in libro uno: omnia verba haec, quae scripta sunt contra Babylonem: Et dixit Jeremias ad Saraiam: Cum veneris in Babylonem, et videris, et legeris omnia verba haec, dices: Domine, tu locutus es contra locum istum ut disperderes eum: ne sit qui in eo habitet ab homine usque ad pecus, et ut sit perpetua solitudo. Cumque compleveris legere librum istum, ligabis ad eum lapidem, et projicies illum in medium Euphraten, et dices: Sic submergetur Babylon, et non consurget a facie afflictionis, quam ego adduco super eam, et dissolvetur. Huc usque verb
Abbreviated transcription (Latin):
nem domꝰ dñi. Propterea ecce dies
ueniunt ait dñs: &e iusitabo super
sculptilia eiꝰ & in omni terra eiꝰ mu¬
giet uulneratus. Si ascenderit ba
bylon in cȩlum. & firmauerit in
excelso robur suũ: ame uement ua¬
statores eius ait dñs. Uox clamoriᷤᷤ
de babylone. & contritio magna
de terra chaldeoꝵ: qm̃ uastabit do¬
minus babylonem. & ꝑdidit ex ea
uocem magnam. & sonabunt flu-¬
ctus eoꝵ quasi aquȩ multȩ. Dedit
sonitũ uox eoꝵ: quia uenit suꝑ eã
id est suꝑ babylonem predo. & ap¬
prehensi sunt fortes eius. & emar¬
cuit arcus eoꝵ: quia fortis ultor do¬
minus reddens retribuit. Et me¬
briabo pͥncipes cius & sacerdotes¬
eus. & sapientes eius. duces eius
& magistratus & fortes eius: & dor¬
mient sompnũ sempiternũ. & ñ
expergiscentur ait rex dñs exerci¬
tuum nomen eius.
Ec dicit dñs exercituum. Mu-¬
rus babylonis ille altissimus
suffossione suffodietur. & portȩ eiꝰ

Expanded text:
nem domus Domini. Propterea ecce dies nem domus Domini. Propterea ecce dies veniunt, ait Dominus: et visitabo super sculptilia ejus, et in omni terra ejus mugiet vulneratus: Si ascbylon in caelum et firmaverit in excelso robur suum a me venient vastatores eius ait Dominus vox clamoris de Babylone et contritio magna de terra Chaldeorum quoniam vastavit Dominus Babylonem et perdidit ex ea vocem magnam et sonabunt fluctus eorum quasi aquae multae dedit sonitum vox eorum quia venit super eam id est super Babylonem praedo et adprehensi sunt fortes eius et emarcuit arcus eorum quia fortis ultor Dominus reddens retribuet et inebriabo principes eius et sapientes eius duces eius et magistratus eius et fortes eius et dormient somnum sempiternum et non expergiscentur ait Rex Dominus exercituum nomen eius haec dicit Dominus exercituum murus Babylonis ille latissimus suffossione suffodietur et portae eius
Abbreviated transcription (Latin):
dem & murus babylonis corru¬
et. & egrediemini de medio eiꝰ po¬
pls meus. ut saluet unus quisꝙ:
animã suam ab ira furoris dñi:
& ne forte mollescat cor ur̃m. & ti¬
meatis auditum qui audiet᷑ in ter-¬
ra. Et ueniet in anno auditio. et
post hunc annũ auditio & iniqͥtas
in derra. & dominator suꝑ domi
natorem. Propterea ecce dies ue¬
niunt: &e uisitabo suꝑ sculptilia
babylonis. & omnis terra eiꝰ con¬
fundetur. & uniuersi interfecti eiꝰ
cadent in medio eiꝰ. & laudabunt
suꝑ babylonem cȩli &e terrȩ & om¬
nia quȩ in eis sunt: quia ab aqui¬
lone uenient ei predones ait dñs
Et quomodo fecit babylon ut ca¬
derent occisi misrł: sic de babylo¬
ne cadent occisi in uniuersa terra.
Qui fugistis gladium: uenite: no¬
lite stare. Recordamini ꝓcul dñi.
& hierłm ascendat suꝑ cor ur̃m.
Confusi sumꝰ: qm̃ audiuimꝰ obꝓbri
um. Oꝑuit ignominia facies nr̃as:
quia uenerunt alieni suꝑ sc̃ificatio¬

Expanded text:
dem et murus Babylonis corrudem et murus Babylonis corruet. Egredimini de medio ejus, populus meus: ut salvet unusquisque animam suam ab ira furoris Domini. Et ne forte mollescat cor vestrum, et timeatis auditum, qui audietur in terra: Et veniet in anno auditio, et post hunc annum auditio, et iniquitas in terra, et dominator super donatorem propterea ecce dies veniunt et visitabo super sculptilia Babylonis et omnis terra eius confundetur et universi interfecti eius cadent in medio eius et laudabunt super Babylonem caeli et terra et omnia quae in eis sunt quia ab aquilone venient ei praedones ait Dominus et quomodo fecit Babylon ut caderent occisi in Israhel sic de Babylone cadent occisi in universa terra qui fugistis gladium venite nolite stare recordamini procul Domini et Hierusalem ascendat super cor vestrum confusium: operuit ignominia facies nostras: quia venerunt alieni super sanctificatio