comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ħ om̃ia intelligenda ft̃ de illa q̃
ab adultio receðe noluit nec ꝑpe
nitentiam pc̃cm delere. Quod siuir
scient̃ patitur ꝯsentire uidetur. Si it
ĩ ad ultio ꝑ seuerare elegit pat᷑nus tͣpi¬
tudinis.⁊ lenocini iteus maritꝰ habe¬
bitur. n eam ad ult̾ii ream fac̾e uoluit.
purgauerit p̾ uiro reconciliari. Uñaus
Qd tͣ aurũ iudet᷑ ut pꝰ adultiũ reconciliet᷑
ꝯuinx si fides asfit ñerit durũ Cur enĩ
nͨ difficilis ⁊ pꝰ patrata ⁊ pͣgata ad ult̾ia:
reconciliatio coniugiin ꝑ claues regni

Expanded text:
ec omnia intelligenda sunt de illa quae ab adulterio recedere noluit, nec per poenitentiam peccatum delere. Quod si vir scienter patitur, consentire videtur . Si enim in adulterio perseverare elegit, patronus turpitudinis, et lenocinii reus maritus habebitur, nisi eam adulterii ream facere volueripurgaverit, poterit viro reconciliari. Unde tibi durum videtur, ut post adulterium reconcilietur conjux, si fides adsit, non erit durum. Cur enim nec difficilis, etiam post patrata et purgata adulteria reconciliatio conjugii, ubi per claves regni
Abbreviated transcription (Latin):
hermes. Siu̾ir scierit uxorem suã deliqͥs
fornicatione ⁊ uiuit c̃ illa uir reuserit
⁊ particeps pec̃i eiꝰ. Qd̃ simulier dimissa
egerit pen̾am ⁊ uoluerit aduirũ reu̾ti
deb reciꝑe peccatͥcem ꝯͥpeñam eg̃ s ñ sepe.

Expanded text:
s: Si vir scierit uxorem suam deliquisfornicatione sua, et vivit cum illa, vir reus erit et particeps peccati ejus. Quod si mulier dimissa egerit poenitentiam et voluerit ad virum reverti, debet recipere peccatricem qua
Abbreviated transcription (Latin):
am habuisse q̃ uiuit. nͨ ecclici ꝑmittat.
q̃ ꝙ ille asserit ignorat. qrͣ aninhac scd̾a
⁊ mulierẽ de trimine excusatã ꝑ ignoran¬
tiam. Uirũ aut̃ adult̃iũ admisisse. S ex
qͦ ad pͥnã redire uolens nͨ ualens co¬
gitur eccłie disciplina hanctenere.
reddit. aqͣ ip̃e nunꝙͣ poscere debet
⁊ sic dealus huiꝰ mͦi sciendum est.
um. Non enĩ licet xͥano eũ gentili

Expanded text:
am habuisse quae vivit, nec Ecclesia permittat, quae quod ille asserit ignorat, quaeritur an in hac secunda  mulierem de crimine excusari per ignorantiam, virum autem adulterium admisisse. Sed ex quo ad primam redire volens nec valens, cogitur Ecclesiae disreddit, a qua ipse nunquam poscere debet; et sic de aliis hujusmodi sentiendum est. um. Non enim licet Christiano cum gentili
Abbreviated transcription (Latin):
igͦ ad quid ꝯfessio fit necessaria qr
cum incontricione iam deletum
cati est sic̃ satisfactio oꝑis. ꝑ ꝯfessionẽ
⁊̃ intelligit sac̾dos qualit̾ debeat iu¬
dicare detrimine. Per eam qͦ pẽtor fit
humilior ⁊ cautior.

Expanded text:
 an confessio sit necessaria, cum in contritione jam deletum cati est, sicut satisfactio operis. Per confessionem etiam intelligit sacerdos qualiter debeat judicare de crimine. Per eam quoque peccator fit humilior et cautior.
Abbreviated transcription (Latin):
eparentali graduũ famosa qͥone a¬
liqͥd licet minꝰ sufficient̃ diximꝰ
Iam de fp̃uali cognatione addamꝰ q̃ ⁊̃ ꝑs
impedit. ut ñ sint legitime adineũdas
nuptias. Tria ꝙ st̃. consanguinitas. affi¬
nitas. ⁊ fp̃ualis germanitas. Consang̾
illi. Sp̃ualis ꝓximitas est int̾ ꝯpadrẽ ⁊¬

Expanded text:
parentalium graduum famosa quaestione, aliquid, licet minus sufficienter, diximus. Jam de spirituali cognatione addamus, quae etiam personas impedit ut non sint legitimae ad ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis germanitas. Consanguiilli. Spiritualis proximitas est inter compatrem
Abbreviated transcription (Latin):
ma sacramentum.:⁊ res Sacramentũ dꝰ
instituit qñ post typicũ agnũ corpus
⁊ sanguinẽ suũ disciplis incena porre¬
oxit. Uñ eusebuis emisenus. Q corpꝰ al¬
sumptũ erat ablaturus aboculis: i illa¬
turus sid̾ibꝰ. necẽe erat ut indie cene sa¬
cramentũ nob̃ corꝑis ⁊ sanguinis ꝯ secͣ¬
ret. ut coleret᷑ iugit᷑ ꝑministiũ qd̾ se

Expanded text:
ma et res. Sacramentum Dominus instituit, quoniam post typicum agnum corpus et sanguinem suum discipulis in coena perrexit. Unde Eusebius Emisenus: Quia corpus assumptum ablaturus erat ab oculis, et illaturus sideribus, necesse erat ut die coenae sacramentum nobis corporis et sanguinis consecraret, ut coleretur jugiter per mysterium quod se
Abbreviated transcription (Latin):
cipue cũ hũam aĩam corꝑis similitu¬
oĩm m̃broꝵ qͥsqͥs renuit pot̾ negare aĩam
hanc similitudinẽ ⁊̃ ap̃ in feros gerit ñcor
ꝑalem s corꝑi similẽ ita ⁊̃ in locis uidet᷑
eẽ ñ corꝑalib s corꝑaliũ similib siue in

Expanded text:
cipue, cum humanam animam corporis similituomnino membrorum quisquis renuit, potest negare animam hanc similitudinem etiam poralem, sed corpori similem, ita etiam in locis uidetur esse non corporalibus, sed corporalium similibus sine in
Abbreviated transcription (Latin):
ttende his diligent̃ qr tropo qͦdam
ircitur hic augꝰ quo solent res sigcan¬
tes rer̃ sortiri uocabula qͣs signicãt
h enimuusibile̾s sp̃es panis. uocat᷑
noĩe carnis.⁊ uisibilis sp̾es uini no¬

Expanded text:
ttende his diligenter quia tropo quodam utitur hic Aug., quo solent res significantes rerum sortiri vocabula quas significant. Hic enim visibilis species panis vocatur nomine carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
tib fas non est: inmist̾io carnẽ ⁊ sã¬
guinem nob̃ ꝯmendauit. ⁊ ⁊̃ iõ ne
ab incredulis religioni nr̃e insul
sumamus ut ita ⁊ ueritas nõ desit ⁊
ridiculũ nullum fiat apaganis. qd̃
cruorem occisi hominis bibamꝰ. Negͥ
h fieret ⁊ ne ueluti quidã horror

Expanded text:
tibus fas non est, in mysterio carnem et sanguinem nobis commendavit. Et etiam ideo, ne ab incredulis religioni christianae insultsumamus; ut et ita veritas non desit, et ridiculum nullum fiat a paganis, quod cruorem occisi hominis bibamus. Ne ergo hoc fieret, et ne veluti quidam horror
Abbreviated transcription (Latin):
Ss hoc licet ñ mͦ ter s ñ semel tm̃ m̾
gere. Ibi tñ dumtaxat semel mer¬
gere licet᷑ bi consuetudo eccłie ta¬
lis existit. Siquis uͦ id facere inci
mel tm̃ mergendum eẽ asserat. re¬
p̃hensibilem se constitute. Uñ aimo.
In suo sensu habundabat cripria¬
nus cum semel mergebat inbap¬
tismo paruulos. quiꝙ intelligebat
studiose implebat. bonis oꝑib ha¬
bundando. licet in hoc nescuis de¬
linqueret.S qr bonis oꝑib habũ¬
dabat. post ea correctus adeo ha¬
bundauit altiori sensu ter illos
mergendo. Eoce hs̃ qi deliquit qͥ se¬
mel mersit. S hoc iõ qr alit̾ sehabe¬

Expanded text:
m hoc, licet non modo ter, sed et semel tantum mergere. Ibi tamen duntaxat semel mergere licet, ubi consuetudo Ecclesiae talis existit. » EPIvel semel tantum mergendum asserat, reprehensibilem se constituit. Unde Haymo: In suo sensu abundabat Cyprianus, cum semel mergebat in Baptismo parvulos, quia quod intelligebat, studiose implebat bonis operibus abundando, licet in hoc nescius delinqueret: sed quia bonis operibus abundabat, postea correptus a Deo abundavit altiori sensu, ter illos mergendo. Ecce habemus, quia deliquit qui semel mersit. Sed hoc ideo, quia aliter se habe
Abbreviated transcription (Latin):
Postqm̃ nol credere ꝓ misimus tereio
capita nr̃a in sacro fonte dimersimꝰ qui
ord̃o bapt̃i diplici misterii significaõe
celebratur. Recte enimt̾cio mersi estĩ
ce exprimit sepulture. Constat g bap

Expanded text:
postquam vos credere promisistis, tertio corpora vestra in sacro fonte demersimus. Qui ordo baptismatis duplici mysterii significatione celebratur. Recte enim tertio mersi estis, cae exprimit sepulturae, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
anbapts sit. Dehoc zacharias bonefacio
fuerit sac̾dos incad̾ ꝓ uincia quilatinã
lingam penitus ignorabat. ⁊ dũ bap¬
tiraret nescius latini eloquu infrin-
sola ignorantia romane locutionisꝰ
infringendo lingam baptirans dixis¬
ser. non possumus consentire ut de¬
nuo baptiretur.¬

Expanded text:
an baptismus sit? De hoc Zacharias papa Boneffuerit sacerdos in eadem provincia, qui Latinam linguam penitus ignorabat: et dum baptizaret, nescius Latini eloquii infringesola ignorantia Romanae locutionis infringendo linguam baptizans dixisset, non possumus consentire ut denuo baptizentur
Abbreviated transcription (Latin):
rei similitudinẽ gerit exp̃ssam. slam
sic̃ panis p̃cet̾is cibis corpus refic̃ ⁊ su¬
stentat. ⁊ iunum hoĩem letificat atq
inebriat. sic̃ caro xp̃i int̾iorẽ hoĩem
plus cet̾is graciis sp̃uałr reficit ⁊ sa¬
rus est. ht̃ ⁊̃ similitudinẽ cũ re misti¬
ca que est unitas fideliũ. q sic̃ ex mul
multis fideliũ ꝑ sonis unrtas eccłia¬
sic̃ unꝰ panis exmultis granis ⁊ unũ
corpus ex multis menbͥs ꝯponitur
ꝓpͥm deuirgine sumptũ qi ut corpus xͥ
ex multis menbris purissimis ⁊ ĩ ma¬
culatis constat. ita societas eccłiasti¬
ca exmultis ꝑ sonis acriminali ma¬
cula libis consistit. Incuiꝰ rei tipo est
facta archa dñi delignis setim que ft̃
in putribilia ⁊ albe spine similia. De

Expanded text:
rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gratiis spiritualiter reficit et sarus est! Habet etiam similitudinem cum re mystica, quae est unitas fidelium: quia sicut et multis fidelium personis unitas ecclesiasicut unus panis ex multis granis, et unum corpus ex multis membris componitur, m de Virgine sumptum; quia ut corpus Christi ex multis membris purissimis et immaculatis constat, ita societas ecclesiastica ex multis personis a criminali macula liberis consistit. In cujus rei typo facta est arca Domini de lignis sethim, quae sunt imputribilia, et albae sp
Abbreviated transcription (Latin):
forma gͥ panis uł uini q̃ ibi uidetur
sacramentum est .i. signum sacͤ rei.
q p̃t̾ sp̃em qͣm ingerrc sensib ali¬
ud aliqͥd facit incognitionẽ uenire.
lenent gͦ sp̃es uocabula rerũ g añ
cata. alta sig̃cata ⁊ nonꝯterita. Res con¬

Expanded text:
i quae ibi videtur, est sacramentum, id est, signum sacrae rei; quia praeter speciem quam ingerit sensibus, aliquid aliud facit in cognitionem venire. Tenent ergo species vocabula rerum quae acata; altera significata et non contenta. Res con
Abbreviated transcription (Latin):
o pͥmo uiro uxor eiꝰ alu nupserit fili¬
os de scd̃o uiro genitos duc̾e uxores de
cognatione pͥoris uiri qi filii mediãte
mr̃e adeognationẽ pͥoris uiri ꝑtinent.
cumqͦ mĩr eoꝵ una caro extit̾at ħ idẽ
lemgenu̾it nullatenus pot̾ ad ꝯsor¬
tiũ cognationis pͥoris uiri ꝯtinge.
h aut̃ obseruandum est usq ad. on.¬

Expanded text:
o primo viro uxor ejus alii nupserit, filio primo viro uxor ejus alii nupserit, filios de secundo viro genitos ducere uxores de cognatione prioris viri, quia filii mediante matre, ad cognationem prioris viri pertinent, cum quo mater eorum una caro extiterat. Hoc idem lem genuerit, nullatenus potest ad consortium cognationis prioris viri pertingere. Hoc autem observandum est usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
it usq ad .uii. gradũ eã obseruari sanc¬
ciunt. Alii uͦ in .u. uł in qͣrtũ matri¬
monia ꝯtͣcta ñdiuidt̃. S illi uerita
dispensauit ĩ .iiii. gradu ꝯ sangͥnitati.
scͥo fit. Se̾dem apłicã ꝯsulere dec̾iusti
si mulier copła nuptiali extraneo ui¬
ro ꝯuincta cognationi eiꝰ ꝑtineat. si
eo defunsto cogratio mancat uel si ubalio
uiro cognationis uocabula dissoluant᷑.
uel si suscepte soboles posst̃ legitime ad
pͥoris uiri cognationis transire copu¬
lã. Si una caro fuit qu̾o p̃ aliqͥs eoꝵ ꝓ
functo in suꝑstrte affinitas ñdelet᷑. nec
alia copula comugal affinitatẽ cople
pͥoris solu̾e debs nec aftius ꝯunctiõis
soboles placet ad affinitatis pͥoris iu¬
ri ꝯsortũi tnsire. Siqͥs gͦ sacrilego ⁊ teme¬
rario ausu indefuncti qrit ꝓpinqͥtatẽ
exting̾e. uel sisb alto affinrtatis uocabu¬
la dissipare ł susceptos soboles altiꝰ
copłe ꝓpinqͥtati pͥori copłari legitime
erunt duo ĩc. u Ecce h ꝓhibet si mortu¬

Expanded text:
radum eam observari sanciunt; alii vero in quinto vel quarto matrimonia contracta non dividunt. Sed illi veritatdispensavit in quarto gradu consanguinitatis. spondeo. Sedem apostolicam consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro conjuncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat, vel si sub altero viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulfuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime rne una. Ecce hic prohibet, si mortu
Abbreviated transcription (Latin):
nem carnis ꝯũcti una caro effec̾ti
fuissent. lunc uidet᷑ mulierem scdas
posse ꝯͣhere nuptias. humanũ dico pp̃
ĩfirmitatem carnis eoꝵ. uir aũ qͥ fri¬
gide nͨ est. maneat sñ ꝯiuge. ꝙ si ⁊ ille
aliã copłam dux̾it tẽ hii qui iuraue¬
⁊ pen̾a ꝑ acta pͥora cogant᷑ reciꝑe conu¬
bia. hoc consid̾andum: cum utt᷑q id
facet᷑. S uir si asserrt se de bitura red¬
didisse uxori ⁊ illa diffitet᷑. cui potius
fides habenda sit m̾ico qͣr. Dehsta.¬

Expanded text:
ne carnis conjuncti, una caro effecti essent, tunc videtur mulierem secundas posse contrahere nuptias. Humanum dico propter infirmitatem carnis eorum; vir autem qui frigidae naturae est, maneat sine conjuge. Quod si et ille aliam copulam acceperit, tum ii qui juravea cogantur recipere connubia. Hoc servandum est, cum uterque idem fatetur. Sed vir si asserit se debitum reddidisse uxori, et illa diffitetur, cui potius fides habenda sit merito quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
emaleficii aũ impedim̃to ħ tenend̾
decnitur. qd̾ si ꝑ socerias ⁊ maleficas
ista eueniunt urt sp̃u gͥtͥto ⁊ humilia¬
to dõ ⁊ sac̾doti deoĩb pccis ꝯfessionẽ fa¬
ueniniis dño satisfaciant.⁊ ꝑ exorcis¬
mos accet̾a eccłi astice discipline muni¬
mina ministrieccłie tales sanare ꝑ cu¬
rent. Qd̾ si ñ potuerut: seꝑariualebt̃.
S pꝰ qͣm alias nuptias expecierint illis
red̾dita fuerit reconesbiari n equibut.
Qd̃ infine huiꝰ capituli continet᷑ ex
rigore magis dc̃m intelligendũ ẽ qm
ex canonica eqͣtate. uł intelligendũ:
ñ posse reconciliari pͥorib nͥ ꝑuiditiũ
eccłiȩ qͦ diuisio facta fuerit.
amentia st̃ matͥmonium ꝯ̃here
matͥmoniũ sani ꝯtraxer̃ ⁊ uni exduo¬
excetantur uł m̃bris truncant᷑ ł ab
arbaris exsecti fu̾int

Expanded text:
maleficii autem impedimento hoc tenendum decernitur: quod si per sortiarias et maleficas illa eveniunt, ut spiritu contrito et humiliato Deo et sacerdoti dejejuniis Domino satisfaciant, et per exorcismos ac caetera ecclesiasticae disciplinae munimina ministri Ecclesiae tales sanare procurent. Quod si non potuerint, separari valebunt. Sed postquam alias nuptias expetierint illis reddita fuerit, reconciliari nequibunt . Quod in fine hujus capituli continetur, ex rigore magis dictum intelligendum est, quam ex canonica aequitate. Vel intelligendum est non posse reconciliari prioribus, nisi judicio Ecclesiae, quo divisio facta fuerat. amentia sunt, matrimonium contrahere matrimonium sani contraxerint, et uni ex duoexcaecantur, aut membris truncantur, aut a barbaris exsecti fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
ar unctio .i. ablutio corꝑis ext̾ior.
facta sub forma uerboꝵ p̃scripta.
Si enĩ fiat ablutio sñ uerbo ñ est
ibi sacram̃tum. s accedente uer¬
bo adelementũ fit sacramentum
Nonutiq ip̃melementũ fit sacra¬
mentum. s ablutio facta inelem
seratur detrahe uerbũ. ꝙͥ et aq̃ nisi
tus aque ut corpus tangat ⁊ cor ablu
Nam ⁊ in ip̃o uerbo aluid÷ sonus tran¬
siens. a. luid: uirtus inmanens. In
duobꝰ gͦ consistit sacramentũ bapt̾i.
que ad decorem sacramenti instituta
sunt ñ iõ minus uerum est sacramẽ¬
tum ⁊ scm̃. si uerbum sit ibi elemen¬
tum. Nam in hoc sacramento ⁊ ĩ alũ
quedam solent fieri addecorem ⁊ ho¬
nestatem sacramenti. quedã ad subã

Expanded text:
t, ablutio corporis exterior, facta sub forma verborum praescripta. Si enim ablutio fiat sine verbo, non est ibi sacramentum; sed accedente verbo ad elementum, fit sacramentum, non utique ipsum elementum fit sacramentum, sed ablutio facta in elemsecratur, detrahe verbum, et quid est tuNam et in ipso verbo aliud est sonus transiens, aliud est virtus intus manens. In duobus ergo consistit sacramentum Baptismiquae ad decorem sacramenti instituta sunt, non ideo minus est verum sacramentum et sanctum, si verbum sit ibi et elementum. Nam et in hoc sacramento et in aliis quaedam solent fieri ad decorem et honestatem sacramenti, quaedam ad su
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiũ i oblationẽ q memoria ẽ ⁊ re¬
facte ĩ ara crucis. ⁊ semel xͦ mortuus ẽ.¬
ĩ cruce .s. ibiq ĩ molatus est in semet r̃p̃o
Cotidie aut̃ inimolat᷑ insacram̃to. q ĩ sa¬
cram̃to recordatio fit illiꝰ ꝗ factũ ẽ semł.¬

Expanded text:
sacrificium et oblationem, quia memoria est et refactae in ara crucis. Et semel Christus mortuus in cruce est, ibique immolatus est in semetipso; quotidie autem immolatur in sacramento, quia in sacramento recordatio fit illius quod factum est sem
Abbreviated transcription (Latin):
sałm. Qͥd gͦ nos: Nonne ꝑsingłos di¬
es offerimus: ⁊ si cotidie offeramus
ad recordationem mortis ełꝰ fit. ⁊ u¬
nacst hostia non multe aũo una i n mul¬
te: Quia semel immolati is est xp̃chaitt̃
cum. Alioquin qm̃ inmuttis locis of¬

Expanded text:
quid ergo nos? Nonne per singulos dies offerimus? Etsi quotidie offeramus, ad recordationem ejus mortis fit; et una est hostia, non multae. Quomodo una, et non multae? quia semel immolatus est Christus. cium, alioquin, quoniam in multis locis of
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli tumulabit ip̃a malignitas petiani
qͣn ext̾iorib deputaa tenebris nullo il¬
lustrabunt᷑ int̾iori lumine u̾itatis. Ex
his apparet repbos in ĩferno sic peñam
serant ⁊ illa maligna uoluntas erit

Expanded text:
diaboli cumulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiori lumine veritatis . Ex his apparet reprobos in inferno poenitentiam sic  non deserant; et illa maligna voluntas erit
Abbreviated transcription (Latin):
habebit ꝙ pen̾am ĩfut̾o scło demalis
sius s ĩdulgentiã ĩ ꝯspectu dũi ñ ĩue¬
ment. qr ⁊ si erit ibi stimulus penitu-
ut nullatenus abeis possit łdiligi
ul desidari iustitia. uoluntas it coꝵ
talis erit ut habeat ĩ se semꝑ maligni¬
sit bonitatis affectũ. qtua sic̃ illi qͥc̃¬
xͦ regnabunt nullas ĩ semale uolun-¬
tatis reliquias habebunt. ita illiqui
erunt ĩ supplicio ignis etl c̃ diabolo

Expanded text:
poenitentiam in futuro saeculo de malis suis, sed indulgentiam in conspectu Dei non inveniet, quia etsi erit ibi stimulus poenitudut nullatenus ab eis possit vel diligi vel desiderari justitia. Voluntas enim eorum talis erit, ut habeat in se semper malignisit bonitatis affectum. Quia, sic regnabunt, nullas in se malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erunt supplicio ignis aeterni cum diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
lex nuptiarũ ad priorẽ honestioremq
ĩstitutionem. ut unus uni infig᷑a xp̃i
ĩ successiane gn̾is s in ꝑfectione urte
⁊ sinc̾itate sc̾i̾e ⁊ uirgiuitas fecunditati
p̃fertur ⁊ sacdotib indicit᷑ ꝯtinentia.¬

Expanded text:
lex nuptiarum ad priorem honestioremque institutionem, ut unus uni in figura Chrin successione generis, sed in perfectione vitae et sinceritate scientiae, et virginitas fecunditati praefertur, et sacerdotibus continentia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ insig̾one s ĩ sc̃itate. Sanctiora enĩ stͥ ꝯui¬
gia pari uoto ꝯtinentiũ. Uñ arigͦ. ¶d dõ pari
uoto ⁊ ꝯsensu lioueratis. ambo ꝑ seueranter
reddere debiustis. Aqͦ ꝓposito silapsus est
ille tusaltẽ ꝑ seuera ñ q parit̃ temꝑabitis
a conmirtione carnali iõ maritus tuus
ẽc destit̾at ĩmo uͦ tanto sanctius ꝯuiges
manebitis. qͣnto sanctiora ꝯcordit᷑ placi¬
ta seruabitis. ꝑfectũ fuit gͥ marie ⁊ io

Expanded text:
ctitate. Sanctiora sunt enim conjugia pari voto continentium. Unde Aug.: Quod Deo pari voto et consensu voveratis, ambo perseveranter reddere debuistis; a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem persevera. Non quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat; imo vero tanto sanctius conjuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita serva
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ admiscenda est uino. quia a
mixtus debet offerri. qr uidemꝰ ina¬
qͣ ppłm intelligi inumo ostendi san¬
guinem .x. Cum gͥ incalice uno aqͣ
miscetur xp̃o ppłs adunat᷑. ⁊ c̃denti¬
lm plebs ei inquẽ c̾dit copulat᷑. q̃ co¬
pulatio aque ⁊ uini sic miscet᷑ ĩ ca¬
lice xp̃i. ut mixtio illa ñ possit seꝑa.¬
ꝓ geritur si aqͣ p̃ t̾rittat᷑ audi ꝙ sequit᷑
ineod canone. Nonpot̾ in qͥt calix dñi esse
aqͣ sola uel uinum solum. nisi utruq:
aqua sola aut iunum solũ. nͥ utrũq mi¬
sceatur. sic̃ nec corpus dñi pot̃ ẽẽ farina sola
nisi utrũq fu̾it ad rinatum ⁊ panis uniꝰ
compagine solidatium. Siqͥs tñ non in¬
tendens introduce ke simobliuione nł
ignorantia aqͣm p̃tnuserit. nonuidet᷑
corripiendus est. slam ⁊ grecoꝵ eccłia nõ
cessorib nr̃is ł ignorant̃ ł simpłr non hoc

Expanded text:
 admiscenda est vino, quia aqmixtus debet offerri, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino ostendi sanguinem Christi. Cum ergo in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credit copulatur, quae copulatio aquae et vini sic miscetur in calice Christi, ut mixtio illa non possit separquod geritur, si aqua praetermittatur, audi quod sequitur in eodem canone: Non potest, inquit, calix Domini esse aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque misceatur; sicut nec corpus Domini potest esse farina sola, nec aqua sola, nisi utrumque fuerit adunatum, et panis unius compage solidatum. Si quis tamen non intendens introducere haeresim, oblivione vel ignorantia aquam praetermiserit, non videtur corripiendus. Nam et Graecorum Ecclesia non cessoribus nostris vel ignoranter vel simpliciter non hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uitite redim̾e pot̃ faciat. Si ñ pͭ si uolu¬
erit aliã accipiat. Si uͭ ancillam eã scie¬
rat ⁊ collaudauerat pꝰ eam ut legitimã
hãt. It̃ ex eo d̾. Si femina ingenua acce¬
seruũ eẽ ñcogit᷑ man̾e cũ ip̃o. Siit ꝯdi¬
tionis dolũ patit᷑ non cogit᷑ ad herere
ei cuiꝰ fraude decepta est.Si aut̃ scierit
uir ꝯditionẽ mulieris uł ꝯeqͦ ñ ualet
ancillam ĩ matmonio acceꝑit nhabeat
licentiã dimitt̾t eã si con sensu amboꝵ¬

Expanded text:
est, faciat; si non potest, si voluerit aliam accipiat. Si vero ancillam eam scierat et collaudaverat post, eam ut legitimam habeat. Item ex eodem: Si femina ingenua acceservum esse, non cogitur manere cum ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei cujus fraude decepta est. Si autem scierit vir conditionem mulieris, ancillam in matrimonio acceperit, non habet licentiam dimittendi eam, si consensu ambo
Abbreviated transcription (Latin):
shabete potestatem imponendi manꝰ
suꝑ inerguminos uel cathecuminos.
aures ⁊ lingilã surdi ⁊ nurti itadice̾s.
Effeta qd est ad aꝑire ꝑ h docens nos sp̃u¬
alit̃ debe aꝑire aures p̃cordioꝵ hõĩ¬
num ad intelligendũ. ⁊ ora ad ꝯfitẽ¬
arm. ut pulso demone sỹs sẽs uas
suũ recipiat. h ⁊̃ officio usus est xͨ. cũ
demoniacos multos sanauit. h ordo
asalomone uidet᷑ descendȩsse qͥqͣnd x̃
modũ exorcitandi inuenit. qͦd̾moneᷤᷤ
ad iuirati ex obsessis corꝑib pellebãt᷑
hiue offõ mancipati exorciste uocati

Expanded text:
& habete potestatem imponendi manus super Energumenos, vel Cathecumenos. aures, & linguam surdi, & muti dicens: etha, quod est, adaperire; per hoc docens nos spiritualiter debere aperire aures praecordiorum hominum ad intelligendum, et ora ad confitendum, ut, pulso daemone, Spiritus ssuum recipiat. Hoc etiam officio usus est Christus, cum daemoniacos multos sanavit. Hic ordo a Salomone videtur descendisse, qui quemdam modum exorcizandi invenit, quo daemones adjurati ex obsessis corporibus pellebantur. Huic officio mancipati exorcistae vocati
Abbreviated transcription (Latin):
mo. qͦ capita regũ ⁊ porrtificũ ungũ¬
tur. qͦ ⁊̃ baptiratos sac̾dos ungit mnu̾ti¬
ce ⁊ pontifex ꝑ impositionem manus
ꝯfirmandos ungit ĩ fronte. Est ⁊ alia
unctio qͣ cathecumini ⁊ neophiti un¬
guntur inpectore ⁊ int̾ scapulas ĩ ꝑ¬
ceptidne bapti. Tertia iͦi rinctio ÷ qͣdr¬

Expanded text:
 pontificum unguntur, quo etiam baptizatos sacerdos ungit in vertice, et Pontifex per impositionem manus confirmandos ungit in fronte. Est et alia unctio qua catechumeni et neophyti unguntur in pectore et inter scapulas, in perceptione Baptismi. Tertia vero unctio
Abbreviated transcription (Latin):
atq iͥ ꝓtinus ĩmortalit᷑ ⁊ ĩ corruptibiłr
reuiuisce. cũ c̃damus ĩ istu ocłi fut᷑am
resurrectionẽ ⁊ ĩm̃bra sñ fine uictura
tanta uelocitate redit᷑m aitt qͥssi moꝵ
cadaum pulu̾em: s uellẽ debis potius
audire doctiores. Sigͥ sc̃os qͥreꝑ ient᷑ x̃¬
ueniente uiuentes eia: obruam rapientur
exit᷑os ⁊ adead̾ mox ĩ mortalia redit᷑os. nul¬
las inu̾b apłi paciem᷑ angustias. gn̾alit̃¬

Expanded text:
t incorruptibiliter reviviscere, cum credamus in ictu oculi futuram resurrectionem, et in membra sine fine victura tanta velocitate rediturum antiquissimorum cadaverum pulverem? Sed vellem de his potius audire doctores. Si ergo sanctos qui reueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, exituros et ad eadem mox immortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, si
Abbreviated transcription (Latin):
si̾ ñ posse ut ꝑaera in sublime portẽt᷑
in illo spacio ⁊ moriant᷑ i reuiuiscãt.
Adhc̃ aut sensũ qͦ estimemus illos in
paruo spacio ⁊ passuros mortẽ ⁊ accep¬
t᷑os ĩmortalitatem apłe nos urg̾e uidet᷑¬

Expanded text:
dum per aera in sublime portentur, in illo spatio et moriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum, quo existimemus illos in parvo spatio et passuros mortem, et accepturos immortalitatem, Apostolus nos urgere videt
Abbreviated transcription (Latin):
si pariuilis inbap̃o dat᷑ gra qͣ cũ
tempꝰ habuerint utendi libo arbi¬
tͥo possint uelle ⁊ currere. Dead ul¬
tis it qͥ digne recipiunt sacram̃tũ
gare. de pariuuilis uͦ qui ñdum rõne u¬
tuntur qͥo est. an inbapt̾o receperint
gr̃am qua ad maiorem uenientes etatẽ
possint uelle ⁊oꝑari bonũ. Uidet᷑ qd ñ
recepint qr grailla caritas ẽ ⁊ fides qͦ
uoluntatem p̃ parat ⁊ aduiuat. Set
qͥs dixerit eos accepisse fidem ⁊ carita¬
tem: Siuͦi gr̃am non receper̃ qͣ beneo¬
ꝑari possint cum fi̾unt adulti. nongͦ
sufficit eis in hoc statu gr̃a inbapto
data. nec ꝑ illam possunt mͦ boni eẽ
nisi alia addatur. que si non addat᷑
non est ex eoꝵ culpa qi iustificati st̃
apcc̃o. Qdam putant gr̃am oꝑantẽ ⁊
cooꝑantem cunctis paruuł inbapt̾o
dari in mun̾e non inusci ut cũ ad ma¬
iorem uenerint etatẽ exmune sorti¬
est non ex defectu gr̃e ꝙ mali fuint.

Expanded text:
si parvulis in Baptismo datur gratia qua, cum tempus habuerint utendi libero arbitrio, possint bene velle et operari. De adultis enim qui digne recipiunt sacramentumgare. De parvulis vero qui nondum ratione utuntur, quaestio est an in Baptismo receperint gratiam, qua ad majorem venientes aetatem possint velle et operari bonum. Videtur quod non receperint, quia gratia illa charitas est, et fides quae voluntatem praeparat et adjuvat. Sed quis dixerit eos accepisse fidem et charitatem? Si vero gratiam non receperint, qua bene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo data, nec per illam possunt modo boni esse, nisi alia addatur; quae si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam putant gratiam operantem et cooperantem cunctis parvulis in Baptismo dari in munere, non in usu, ut cum ad majorem venerint aetatem, ex munere sortiest, non ex defectu gratiae quod mali fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eo ⁊̃ testatur extra ecełiam nec rata
na sede om̃ium sacram̃toꝵ lumenextin¬
stum. Intercepta est sacrificii oblatio de
fecit crismatis sc̃ificatio. ⁊ parricidialib
manib impioꝵ omia a se subtransse
udetur sacramenta eccłiastica p̃cipue
corꝑis ⁊ sanguinis ordinationis ⁊ confir¬
Aut̾toritates poñ q̃ uidẽt᷑ p̾missi̾ obutare.

Expanded text:
etiam testatur extra Ecclesiam nec rata na sede omnium sacramentorum lumen extinctum. Intercepta est sacrificfecit chrismatis sanctificatio; et parricidialibus manibus impiorum omnia se subtraxere videtur sacramenta ecclesiastica, praecipue Corporis et Sanguinis, Ordinationis et ConfirAuctoritates ponit quae videntur praemissis ob
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis uerbum dr̃ quo baptisma ꝯ¬
secratur. ⁊ ħ est forma uerboꝵ sub qͣ
traditur bapt̃s. Unde bonefacio ep̃o
catione trinitatis mersus fuisset.
ꝙ sacramentũ regenerationis non
hr̃et. ꝙ oĩo uerum est ꝙ si mersus in
fonte bapt̾i quis fu̾it sñ inuoeatio¬

Expanded text:
nitatis verbum dicitur quo Baptisma consecratur; et haec est forma verborum sub qua traditur Baptismus. Unde Bonifacio episcopo catione Trinitatis mersus fuisset, quod sacramentum regenerationis non haberet, quod omnino verum est, quia si mersus in fonte baptismatis quis fuerit sine invocatio
Abbreviated transcription (Latin):
ut alt̃ alt̾i exhibeat quod qͥsq s. hac ã
descriptione legitimoꝵ ⁊ fideliũ tm̃
matͥmonium includitur.

Expanded text:
 alter alteri exhibeat quod quisque sibi. Hac autem descriptione legitimorum et fidelium tantum matrimonium includitur.
Abbreviated transcription (Latin):
affinitate qͣm dicitis parentelã ẽẽ q̃
ad uirũ ex parte uxoris seu aduxore
successionib Uxorem uͦ ꝓpinqͥ cuiꝰcq¬
gdꝰ sit mooportet attend̾e quẽ ad mod̾
ip̃iꝰ qͦ gradꝰ aliqͣ femina ꝓpͥe ꝓpinqͥtatis
sit. Ꝙ nimirũ uxori mee deꝓpinqͥtate
uiri sui incunctis cognationis gͣdib
ꝯuenit obseruare. Quꝰ aliorsũ senti¬
uxoris. It ysidorꝰ. Sane consanguinitaᷤ
Iõq ꝯmunis est illisut᷑q parente la.
timꝰ e ꝓpinqͥtate sui sang̾is ł ũxoris
usq in .uii. gn̾atiois gradũ uxorẽ du¬
cere. ł incesti macula copulari. qr sic̃
consanguinitate ipxoris ꝯuigẽ duc̃e
nitatis ꝑgradus cognationis placiuit usq
ad .uii. gn̾ationem obseruare. Nam ⁊ he¬
reditas r̾r ꝑ legales instrum̃toꝵ diffiniti¬
ones sanctita usq ad uii. gradũ ħedũ
ꝓtendit successionẽ. N eni eis succed̾ent
nͥ legpagine cognationis debet᷑. his auc¬

Expanded text:
affinitate, quam dicitis parentelam esse, quae ad virum ex parte uxoris, seu quae successoribus. Uxor ejus propinqui quemadmodum ipsius quoque gradus aliqua femina propriae propinquitatis sit. Quod nimirum uxori meae de propinquitate viri sui in cunctis cognationis gradibus convenit observare. Qui vero aliorsum sentiuxoris; » item Isidorus: « Sane consanguinitas,se, ideo eommunis est illis utraque parentela. » timus ex propinquitate sui sanguinis vel uxoris, usque in septimum generationis gradum, uxorem ducere, vel incesti macula copulari: quia sicconsanguinitate uxoris conjugem ducere, nitatis per gradus cognationis placuit usque ad septimam generationem observare. Nam et haereditas rerum per legales instrumentorum definitiones sancita, usque ad septimum gradum haeredum protendit successionem. Non enim eis succederent, nisi de propagine cognationis deberetur. His auc
Abbreviated transcription (Latin):
bonos ministros cum sit alius alio me¬
lum datur. qi idem bapc̃s datur. ⁊ idõ
ꝑministros dispares dei munus eqͣle
oportet ẽẽ ꝑ qͦs baptiratur. iustos opor¬
tet eẽ tanti uidicis ministros. fint mi¬
nistri uisti si uolt̃. Si aũ noluerint
ẽẽ iusti qͥ incathedra moysi sedent se
baptirauit uidas. xͦ baptirauit. Si
qͦs gͦ baptirauit ebriosus. norhomi
sum. ñ homicidam. qr colum bam
mentum tam sc̃mest: ut nec homi¬
cida ministrante polluatur. It̃ si ĩ
cepit. s salutem que uirtus : sacra¬
menti non habebit si extra catholicã
mentum bapt̾i itm̃ accipiat. qđ ne
mo inaliqͦ debet repet̃e s ut in soci¬
etate catholica uitam accrpiat. bap

Expanded text:
bonos ministros cum sit alius alio melum datur, quia idem Baptismus datur, et ideo per ministros dispares Dei munus est aeoportet esse per quos baptizatur; justos oportet esse tanti judicis ministros. Sint ministri justi si volunt, si autem noluerunt esse justi qui in cathedra Moysi sedent, sebaptizavit Judas, Christus baptizavit. Si ergo quos baptizavit ebriosus, quos sum, nec homicidam, quia columbam ; quod sacramentum tam sanctum est, ut nec homicida ministrante polluatur. Item, in lcepit; sed salutem, quae virtus est sacramenti, non habebit si extra Ecclesiam cmentum Baptismi iterum accipiat, quod nemo debet in aliquo repetere, sed ut in societate catholica vitam ac
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia. Itẽ rõmanus pontifex non hoĩem ui¬
dicat quibaptuat s sp̃m dĩ sub ministrare
gram bapti. licet paganus sit qͥ baptinat.
In his ꝑspicnie cernis bapt̃m uerũ bonis
⁊ mał dari abonis ⁊ amalis ⁊ ip̃m tñ eque

Expanded text:
em Isid. Romanus pontifex non hominem judicat qui baptizat, sed Spiritum Dei subministrare gratiam Baptismi, licet paganus sit qui baptizat. In his perspicue cernis Baptismum verum bonis et malis dari, et a bonis et a malis; et ipsum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ sacramentũ bap̃ti abonis et
amalis ministris dari sic̃ abonis ⁊ a
malis sumitur. nec melior ẽ bap̃ts
qui ꝑmeliorem dat᷑ nec minus bonꝰ
qͥ ꝑminus bonũ dat᷑. nec malus qͥ ꝑ
malũ dat᷑. nec maiꝰ munꝰ dat᷑ inbap̃o
abono dato. nec minus inbap̃o dato

Expanded text:
dum est sacramentum Baptismi a bonis et a malis ministris dari, sicut a bonis et a malis sumitur. Nec melior est Baptismus qui per meliorem datur, nec minus bonus qui per minus bonum datur, nec malus qui per malum datur, nec majus munus datur in Baptismo dato a bono, nec minus in Baptismo dato
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sb̃r reconciliare. Uñ ĩ cartaginensi ꝯ¬
cilio .iͦ. statutũ est ut cͥsma ł reconci¬
liatio penitentiũ ⁊ puellarũ ꝯsecratio
aprb̃is ñ fiat. It. Reconciliare qͣmꝗͣ ĩ pu¬
blica missa prb̃o ñ liceat. suellarũ tñ
consecratio ꝯsulto ep̃o ꝑprb̃m fieriua¬

Expanded text:
e. Unde in Carthaginensi concilio II, ibid., statutum est ut chrisma vel reconciliatio poenitentium, et puellarum consecratio a presbyteris non fiat. Item, reconciliare quemquam in publica missa presbytero non liceat; puellarum tamen consecratio, consulto episcopo, per
Abbreviated transcription (Latin):
adult̾iũ. Id̾. posse fi̾ sane licitas nuptias
exꝑsonis illicite ꝯiunctis honesto placi
auctoritas de concubinis soquit᷑ ꝑ hi¬
bens concubinam posse tͣnsire ad ho¬
nestr̃i placitũ nuptiarũ. si castitatem
⁊ fidem seruare uelit pͥma ã auctori¬
tas aug̾i. de illis agit qui depẽco pe
chiis. qd̾ eam in ꝯ iugio duc̾et si suꝑuiue¬
ret. Q uͦ h faciunt aliis p̃missis aucton¬
tatib ꝓhibentur copulari

Expanded text:
adulterium. Item: Posse fieri sane licitas nuptias, ex personis illicite conjunctis honesto placitauctoritas de concubinis loquitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de illis agit qui de peccato chus, quod eam in conjugio duceret si superviveret. Qui vero haec faciunt, aliis praemissis auctoritatibus prohibentur copulari
Abbreviated transcription (Latin):
manducauer̃. mortiu st̃. Iste uͦ panis
uiuus qͥdecelo descendit. uitã mũdõ
tribuit. Manna illud ecelo. hoc suꝑ ce¬
lum. Illud scaturiebat indiem alte¬
rũ seruatũ: ħ ab om̃i corruptione a¬
lienum. Qͥ cumq religiose gustau̾it.
corruptionẽ non uidebit. Illud datũ
fuit antiqͥs post transitũ maris ru¬
bri. uͥ submersis egiptiis libati st̃
natis pr̃ari debet. ẜ anis ille corꝑalis
ppłm antiquũ ad tram ꝓmissionis
ꝑ desertũ eduxit. hec esca celestis fi¬
deles huiꝰ seculi desertũ transeun¬
tes. incelo subuehiit. uñ recte uiaticũ
appellatur. ꝙ inuia nos reficiens us¬
q in pr̃iam reducit. Sic̃ gͦ in mari¬

Expanded text:
manducaverunt, mortui sunt. Iste vero panis vivus, qui de coelo descendit, vitam mundo tribuit. Manna illud de coelo; hoc super coelum. Illud scatebat vermibus in diem alterum reservatum, hoc ab omni corruptione alienum. Quicumque religiose gustaverit, corruptionem non videbit. Illud datum fuit antiquis post transitum maris Rubri, ubi submersis Aegyptiis liberati sunt natis praestari debet. Panis ille corporalis populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca coelestis fideles hujus seculi per desertum transeuntes in coelum subvehit. Unde recte viaticum appellatur, quia in via nos reficiens, usque in patriam deducit. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
pst sacramentũ bapt̾i⁊ confirma-¬
nonis sequit᷑ euchatistie sacramentũ ꝑ
bapt̃m mundamur. ꝑ eucharistiam. in
Bapes estus uitioꝵ extinguit. euchari¬
sta sp̃ualit᷑ reficit. Uñ excellent̃ dr e¬

Expanded text:
st sacramentum Baptismi et Confirmationis sequitur Eucharistiae sacramentum. Per Baptismum mundamur, per Eucharistiam in aestus vitiorum extinguit, Eucharistia spiritualiter reficit. Unde excellenter E
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino dimissum est ad eo ꝑcordis
contricionem ex qͦ penitens uotum
habuit confitendi quid pꝰea dimit¬
tatur ei a sac̾dote. Uideo enĩ qͦ uin¬
ht̃ ⁊ fetorem pecci atq et̾̃nȩ ultionis
uinculo ligata extitit. Siuͦ añ ꝯfessi¬
onem ꝑcordis ꝯtricionem ds̃ ꝑ se ip̃m
sñ ministerio sac̾dodotis ⁊ debitum

Expanded text:
omnino dimissum est a Deo per cordis contritionem, ex quo poenitens votum habuit confitendi, quid postea dimittatur ei a sacerdote. Video enim quo vinhabet et foetorem peccati, atque aeternae ultionis vinculo ligata existit. Si vero ante confessionem per cordis contritionem Deus per seipsum sine ministerio sacerdotis et debitum
Abbreviated transcription (Latin):
iffert tñ int̾ eos qui ordinant᷑
asimon iacis scient̃ i eos qui ignorant᷑
Qui enimscient̃ a si moniacis se ꝑmiseririt
consetrari in mo exetrari. eoꝵ ꝯsecratio
qui ⁊ tunc ꝓcatholicis ħntur eoꝵ ordina¬
tio miscr sustinetur.

Expanded text:
iffert tamen inter eos qui ordinantur a simoniacis scienter, et eos qui ignoranter. Qui enim scienter a simoniacis permiserint consecrari, imo execrari, eorum consecratio qui et tunc pro catholicis habentur; eorum ordinatio misericorditer sustinetur.
Abbreviated transcription (Latin):
octaua die petrino cultro. q ⁊ ĩ
ditur apc̃cis aiaciuꝰq in eũ c̾dentꝰ s.
tum bapt̃i ⁊ ꝯmunius est ⁊ ꝑfectiꝰ.
qr pleniori gr̃a accumulatum. Ibi
enim pcc̃a solum dimittebantur.
s nec gr̃a adbñ oꝑandum aduitrix.
nec uirtutum possessio ł augm̃tum
refectionis dr̃ q̃ aridos fecundat.
⁊̃ fructificantes ampliori ubtate
bap tm accedit uberiorem ibirecipit
grams: ñita incircumcisione. uñ a¬
brahe ꝑfidem iam iustificato signa¬
De paruul de functis ante diẽ octa

Expanded text:
octava die, petrino cultro, quia et ditur a peccatis anima cujusque in eum credentis; tum Baptismi communius est et perfectius, quia pleniori gratia accumulatum. Ibi enim peccata solum dimittebantur, sed nec gratia ad bene operandum adjutrix, nec virtutum possessio vel augmentum refectionis dicitur, quia aridos fecundat, etiam fructificantes ampliori ubertatismum accedit, uberiorem ibi recipit gratiam; sed non ita in circumcisione. Unde Abrahae per fidem jam justificato signaDe parvulis defunctis ante diem octa
Abbreviated transcription (Latin):
nuint uel qͥ exigentib debitum red dt̃
defendit apcc̃o sc̃itas ꝯuigii bonũq nup¬
tiale. Si enĩ absq pcco non poss fi̾ ꝯ cubi¬
tris ꝯuigalis non p̃cepiss dñs pꝰ diluiu¬
tim eos copulari dicens. Crescite ⁊ multi

Expanded text:
unt, vel qui exigentibus debitum reddunt, defendit a peccato sanctitas conjugii, bonumque nuptiale. Si enim absque peccato non posset fieri concubitus conjugalis, non praecepisset Dominus post diluvium eos copulari, dicens, Gen. 9: Crescite et multi
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾ s impetrant ignosei. si tñ noniͣ sit ni¬
mis ut impediat temꝑa: q̃ or̾oni deben¬
tur. nec ĩmutetur incũ usũ qͥ: ꝯͣ nͣm.¬
Concubitꝰ it necessariꝰ cã gen̾ationis ĩ cul¬
pabił : ⁊ solus ĩp̃e nuptialis est. Culpabi

Expanded text:
fieri; sed impetrant ignosci: si tamen non ita sit nimius ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui conConcubitus enim necessarius causa generandi, inculpabilis et solus ipse nuptialis est. Ille aut
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicens. Non peceat uͥgo si nupserit.
Cumgͥ culpabilis non sit gn̾andi intẽ¬
tione ꝯcubitus qͥ ꝓpͥe nuptiis impitã
Nen enĩ iste ꝯcubitus qͦ seruttur ꝯ cu¬
piscentie agit᷑ ut impleat᷑ fetus qͣm
postuilant nuptie. Dĩo gͥ ingn̾e sue nup

Expanded text:
 7: Non peccat virgo si nupserit. Cum ergo culpabilis non sit generandi intentione concubitus, qui proprie nuptiis imputandNon enim iste concubitus, quo servitur concupiscentiae, agitur ut impleatur foetus quem po
Abbreviated transcription (Latin):
et si concubitus q̃ fit ca ꝓlis culpa
pe: ꝑ hoc ⁊̃ qͥdam ꝓbare uolunt nupti¬
as ẽẽ pecẽm. S ut supͣ dictum est. Indul¬
gentia alia ẽ concessionis alia ꝑmissi¬
onis. Egerat apłc denuptiis ⁊ de car¬
nali cortu ⁊ ad utrumq retulit illud.
h aũ dico scđm in dulgentiã. Indul¬
incontinentiam indulgetur ẜ ꝑmissi¬

Expanded text:
ed si concubitus qui fit causa prolis, culpa pae? Per hoc etiam quidam probare volunt nuptias esse peccatum. Sed, ut praedictum est, indulgentia alia est concessionis, alia permissionis. Egerat Apostolus de nuptiis, et de carnali coitu; et ad utrumque retulit illud: Hoc autem dico secundum indulgentiam. Indulincontinentiam, indulgetur s
Abbreviated transcription (Latin):
am ad sacramenta noue legis acce¬
damus. que st̃ baptismꝰ. confirma¬
tio. panis benedictionis .i. eucaris¬
tia. penitentia. unctio. Extrema.
Ordo. Coniugiũ. Q uoꝵ alia remediũ
ferunt. ut bapt̃s. Alia in remedium
tm̃ sunt. ut coniugiũ. Alia nos gr̃a
⁊ uirtute fulciunt ut eucaristia.
cramenta instituta mox pꝰ hominis
lit gre sacram̃ta fuisse dandã. que ex
ip̃iꝰ morte ⁊ passione uirtutẽ sortita

Expanded text:
am ad sacramenta novae legis accedamus; quae sunt Baptismus, Confirmatio, panis benedictio, id est, Eucharistia, Poenitentia, Unctio extrema, Ordo, Conjugium. Quorum alia remedium jutricem conferunt, ut Baptismus; alia in remedium tantum sunt, ut Conjugium; alia gratia et virtute nos fulciunt, ut Eucharistia cramenta instituta mox post hominis lit, gratiae sacramenta fuisse danda; quae ex ipsius morte et passione virtutem sortita
Abbreviated transcription (Latin):
plicitatẽ ñ ueritatis ip̃ius ab solutioẽ
suscrꝑent. alit̾ int̃p̾tantes qͣm dictoꝵ
uirtus postularet. De intelligentia
enĩ hesis non descͥptura est. ⁊ sens
ñ sermo fit cͥmen. Id̾ inoctauo. In telli¬
gentie sensus incrimine est. Ieꝵ. dic̃.
ꝙ ex u̾b̾ in ordinate ꝓlatis incurrit᷑

Expanded text:
plicitatem, non veritatis ipsius absolutionem susceperunt, aliter interpretantes quam dictorum virtus postularet. De intelligentia enim haeresis non de Scriptura est; et sensus, non sermo, fit crimen. Idem in lib. 8: Intelligentiae sensus in crimine est. Hieron. dicit quod ex verbis inordinate prolatis incurritur
Abbreviated transcription (Latin):
bus fidelib aliminib eccłie ⁊ acetu
fideliũ usq ad satiffactionẽ st̃ elimi¬
nande ⁊ carcerib trahende : Ex his ap¬
paret uirgines ⁊ uduas uoto ꝯtinen¬
tie astrictas siue fu̾int uelate siue
ũ nullatenꝰ ꝯiugiũ sortiri posse. qd̾̃
tadẽ deom̃ib intelligendum qui con¬
tinentiam uouerint. qd it añ erat lici¬
tum post uotũ fit illicitũ. Non ⁊ hic

Expanded text:
idelibus, a liminibus ecclesiae, et a coetu fidelium usque ad satisfactionem sunt eliminandae, et carceribus tradendae. Ex his apparet virgines vel viduas voto continentiae astrictas, sive fuerint velatae, sive non, nullatenus conjugium sortiri posse. Quod itidem de omnibus intelligendum est, qui continentiam voverunt. Quod enim ante erat licitum, post votum f
Abbreviated transcription (Latin):
serint demundo subaudundũ ẽ eis.
Lc̃ enĩ eis iuri demundo recedt̃ ⁊ de¬
fungunt᷑ cumabearũ ꝯcupiscentia
se alienant. ꝙ̾ sensũ subdita similitu¬
do declarat ⁊ ꝯfirmat

Expanded text:
serint, subaudiendum est eis. Tunc enim eis viri de mundo recedunt et defunguntur, cum ab eorum concupiscentia istae se alienant; quem sensum similitudo subdita declarat et confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
unc de sacramento confir¬
mationis addendum ÷ deciuꝰ uir¬
tute q̃ri solet forma enim aꝑta: .s. u̾
debet. Nam si alit̾ p̃sumptum fu̾it.
irritum babeat᷑. ⁊ uacuum. nec in t̃
eccłiastica reputabit᷑ sacram̃ta. lic̾et
aut̃ prbis baptiratos tang̾e in pectore.
s non eh̾siate signare infronte. uir¬
tus uͦ huiꝰ sacramenti ẽ donatio sp̃s.s¬
adrehut quiin lapͣto clatius est a drenus¬
sionem. Uñ rabanus. Asummo sac̾dote
ꝑ impositionem manus ꝑaclitus tra
inbap̃to consecutus. ẽ. Itẽ om̃s fideles
ꝑ manus in positionem ep̃oꝵ pꝰ bap̃tmn
inueniantur. Scitote utrũq magnũ¬
ẽe sacramentum. s unũmaiori uene¬
ratione ẽẽ tenendum. sic̃ amaiorib
datur. Eece maiꝰ dic̃ sacramentũ ꝯ fir¬
mationis. forte ñ obmaiorẽ iurtutẽ
uł utilitatẽ qͣm ꝯferat. s q ad igni

Expanded text:
unc de sacramento Confirmationis addendum est; de cujus virtute quaeri solet. Forma enim aperta est, sdebet. Nam si aliter praesumptum fuerit, irritum habetur et vacuum, nec inter ecclesiastica reputabitur sacramenta. Licet autem presbyteris baptizatos tangere in pectore, sed non chrismate signare in fronte. Virtus autem sacramenti est donatio Spad robur, qui in Baptismo datus est ad remissionem. Unde Rabanus: A summo sacerdote per impositionem manus Paracletus tradin Baptismo consecutus est. Item: Omnes fideles per manus impositionem episcoporum, iscopos. Scitote utrumque esse magnum sacramentum, sed unum majori veneratione tenendum, sicut a majoribus datur. Ecce majus dicit sacramentum Confirmationis; sed forte non ob majorem virtutem et utili
Abbreviated transcription (Latin):
tradi debet. sic̃ ⁊ bapt̃s nͥ alit̃ cogat ne¬
cessitas. nec debet iterari. sic̃ n bapt̃s.
uel ordo. Niilli it sacram̃to facienda ÷
in uiria. Qd siꝰ putatur. qñ ñ iterand̾
iterat᷑. S utrũ aliqͣ uel nulla it̃ari
possint qõ ÷. Nam de bapt̃o ⁊ ordine ꝙ
non debeant iterari aꝑte augꝰ. ait.
U̾trq sacramentum ÷ ⁊ qͣdam ꝯsecra¬
tione dat᷑ illud ꝙ cum baptizatur.
illud uͦ cum ordin̾atur. Iõq incatholi
ca eccłia utr̃q ñ licet itari ꝙ neutri
facienda ÷ iniuiria. ꝙ indubitanter
ñ deconfirmatione tenendũ:. De a-¬

Expanded text:
tradi debet, sicut et Baptismus, nisi aliter cogat necessitas. Nec debet iterari, sicut nec Baptismus, vel Ordo. Nulli enim sacramento facienda est injuria; quod fieri putatur, quando non iterandum iteratur. Sed utrum aliqua vel nulla iterari possint, quaestio est. Nam de Baptismo et Ordine quod non debeant iterari, aperte Aug. dicit: Utrumque sacramentum est, et quadam consecratione datur, illud quidem cum baptizatur, illud vero cum ordinatur. Ideoque in Ecclesia catholica utrumque non licet iterari, quia neutri facienda est injuria; quod indubitanter etiam de Confirmatione tenendum est. De al
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli spondet᷑ abrenuntiare: quod
si ñ seruau̾it factus adultus. tenebi¬
tur ip̃e uel sponsor: Sane dicip̃ ibires
⁊ sanam fidem tenebit. cuiꝰ sacram̃tũ
recipit. hac aut̃ sponsione paruulus ꝓ
qͦfit tenebuit᷑ nonsponsor. Si tñ ut cau¬
cio impleat᷑ qͣntum in se est oꝑam ded̾it
ꝑ quo respondit sollicitudo. Deħ augꝰ.
Certissimam emisistis cautionẽ qͥre¬
nuntiare ponpis diaboli spopondisti.¬
De cathetismo ⁊ exorcismo:

Expanded text:
omnibus pompis diaboli spondetur abrenuntiare, quod si non servaverit factus adultus, tenebitur ipse, vel sponsor? Sane etiam dici pot sanam fidem tenebit, cujus tunc sacramentum recipit. Hac autem sponsione parvulus pro quo fit, tenebitur, non sponsor, si tamen ut cautio impleatur, quantum in se est, operam dederit, pro quo spondit sollicitudo. De hoc Aug.: Certissimam emisistis cautionem, qua renuntiare pompis diaboli spopondistiDe catechismo et exorcismo
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾ib dormiunt uidend̾: qͥd censeant
canones. Q dormierit c̃duab sororib
i una ex illis añ fuit uxor neutrã ex
ip̃is habeat. nec ip̃i adulti nꝙͣ ĩ ꝯui
reade debitũ qm libi reddiatt illicta loro¬
rem eiꝰ cognoscendo nͨ ⁊̃ pꝰ mortẽ uxoris
licet ei uel adulte alicui copulari ĩ ꝯ¬
iugiũ. It racharias pͣp. Concubiusti c̃ soro.¬
re uroris tue. si fecisti neutram habeas.
⁊ uxor tua siñ fu̾it ꝯscĩa sceleris ⁊ ꝯtine
ñ uult nubat ĩ dño cͥ uult. luiͦi ⁊ adult̾a
sñ spe ꝯiugii maneatis ⁊ dũ uiuitis pe¬
nit̾nam agite. Qd uͦ ait cui uult nubat

Expanded text:
fratribus dormiunt, videndum est quid censeant canones. Qui dormierit cum duabus sororibus, et una ex illis ante fuerit uxor, neutram ex ipsis habeat; nec ipsi adulteri unquam inreddere debitum, quam sibi reddidit illicitam, sororem ejus cognoscendo. Nec post mortem uxoris licet ei vel adulterae copulari in conjugium. Item Zacharias papa, ibid.: Concubuisti cum sorore uxoris tuae; si fecisti, neutram habeas; et uxor tua si non fuerit conscia sceleris, et continere non vult, nubat in Domino cui vult. Tu vero et adultera sine spe conjugii maneatis, et dum vivitis poenitentiam agite. Quod ait, cui vult nubat,