comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerint. nisi qͥa se dfendendi necessitas
eis uicubuit Interea imnꝑatoris legati
biuauerunt boamũdo. Boamũdꝰ autẽ suos iã
ideũ direxerat . qͥeũ ꝑtrã illã secure deduce¬
rent.&. eis ubiq mercatũ impenderent Misit
aut adhoc quendã suũ corpalatiũ sibi ualde
ferũ uenaliũ semꝑ eis p̃parabat. Ad qđ dã
uentũ ẽ catellũ. qđ qͥa frum̃to. caseo. iuno aei
oleo. redundabat. aggͥdi c̃cendebant. Castellã
si qͥdẽ neq eis mełcatũ p̾parabant. &. intantũ
eos uerebant᷑. qđ neminẽ eoꝵ recipiebant.
oamũdꝰ aut̃ uirilit̾ illu̾d ꝓhibuit. ne forte
imꝑator ineo aliquã inueniret ꝑperã : licet
ei Tancredꝰ &e alii multũ infaciẽ restit̾unt.
reualuit tam̃ sententia ꝓhibentis. Mane
facto. obuia illi exierunt castellani. cruces
p̃manib gestantes.x. indulgentiã dep̾cantes.
e ei quecũq placuissent. offerebant. Ille
aut̃ libent̃ eis indulsit. & ꝑtransiuit. Uenit

Expanded text:
egrini, nisi quod se defendendi necessitas eis incubuit. Interea imperatoris legati obviaverunt Boamundo Boamundus enim jam suos ad eum direxerat qui eum per terram illam secure deducerent, et eis ubique mercatum impenderent. Misit autem ad hoc quemdam suum corpalatium, valde sibirerum venalium semper eis praeparabat. Ad quoddam ventum est castellum, quod quia frumento, caseo, vino et oleo redundabat, aggredi contendebant; castellani siquidem, neque eis mercatum praeparabant, et in tantum eos verebantur, quod neminem eorum recipiebant. Boamundus autem viriliter illud prohibuit, ne forte imperator in eo aliquam inveniret perperam: licet ei Tancredus et alii multum in faciem restiterint; praevaluit tamen sententia prohibentis. Mane facto obviam illi exierunt castellani, cruces prae manibus gestantes, et indulgentiam deprecantes, et ei quaecunque placuissent offerebant; ille autem libenter eis indulsit et pertransivit. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
xiom̃s signoscẽ crucis confisi. barbara uir¬
lit̾ reppuert̾ stoliditatẽ. Que gens non pauel
suoꝵ amussis. infugã turpit̾ uersa ẽ.  afrã¬
cis indisticult̃ suꝑata. Comes itaq cũ ma¬
gno tropheo. ea die tentoria sua ingresso
est. Cuies obsessi rursus alios direxerẽ nũtio¬
qͥ .e de aunlio loquerẽt᷑: &ei spẽ pugne &ei cer¬
titudinẽ uictorie ⁊ur̃ado testaret᷑. Ueniebi

Expanded text:
et omnes signo sanctae crucis confisi, barbaram viret omnes signo sanctae crucis confisi, barbaram viriliter repulerunt stoliditatem. Quae gens non paucis suorum amissis, in fugam turpiter versa est, et a Francis indifficulter superata. Comes itaque cum magno trophoeo, ea die tentoria sua ingressus est. Cives obsessi alios rursus direxere nuntios, qui de auxilio loquerentur; et spem pugnae et certitudinem victoriae, jurando testarentur. Veni
Abbreviated transcription (Latin):
ectra uirilit̾. instare. muros penatesq¬
suos magna ui defensare. lapides &. spicua
dirigere: clipeis se ꝓtegere &. suꝑ ueniẽti
telorũ nimbo seaudac̃t opponere. E regi¬
one galli nichil intẽptatũ relinquere
c̃sertoꝵ restitudine scutoꝵ se occultare.
te. sic iaculoꝵ ingruentiã deuitare . q sic
ꝑsepe fatiscentes obsessos lacessere. Qiues
interĩ missis nũtiis. neq si qͥdẽ qualacus
xtedebat᷑ ciuitas obseruari : pot̾at.
ac̃cribulib & c̃sinib suis ad uitorim
c̃uocauert̃ dicentes accelerate . ꝑ meri¬
dianã portã nichil formidãtes ingres¬
suri. pͥ orta enĩ inqͥunt meridiana.
ad huc ab om̃i uacat obsidione. Ipsa
aut̃ die porta eadẽ comti tolosano
ce. podiensi ep̃o sabbato scilicet post as¬
censionẽ oni cõmissa fuit. nã eadẽ die
ut̃q aduenerant. Comes itaq sarracenis
secure accurrentib enmpiuso armatus
obuauit. &. eiꝰ exercitꝰ totꝰ inarius spetiosus.

Expanded text:
e contra viriliter instare, muros penatesqe contra viriliter instare, muros penatesqsuos magna vi defensare; lapides et spicula dirigere, clypeis se protegere, et supervenienti telorum nimbo se audacter opponere. E regione Galli nihil intentatum relinquere; consertorum testudine scutorum se occultare, et sic jaculorum ingruentiam devitare; et sic persaepe fatiscentes obsessos lacessere. Cives interim missis nuntiis, neque siquidem qua lacus extendebatur, civitas observari poterat, a contribulibus et confinibus suis adjutorium convocaverunt dicentes: « Accelerate, per meridianam portam, nihil formidantes intraturi. Porta, inquiunt, enim meridiana, adhuc ab omni vacat obsidione. » Ipsa autem die, porta eadem comiti Tolosano et Podiensi episcopo, Sabbato scilicet post Ascensionem Domini, commissa fuit; nam eadem die uterque advenerant. Comes itaque Saracenis secure accurrentibus, ex improviso armatus obviavit; et ejus exercitus totus in armis speciosus;
Abbreviated transcription (Latin):
adp̃rupta montiũ coequanda. uiã exercitu
uentes agnoscere possent. ne forte deuiarent.
uenerunt nicheã. pidie nonas maii. Nichea
aut̃. totiꝰ romane caput ẽ. Castris itaq meta¬
tis. locatisq tentorus obsessa ẽ nichea. que ci
uitas e munitissima: ut pote quã ostẽdebãt
inexpugnabilẽ uicelũ porrecca moenia la¬
cusq adiacens. ciuitate᷑ a latere cingens.
Passi sunt gͥ ibi ap̃iani calamitosã panis
inopiã : ita ut si quando panis unꝰ ĩ ueniadͥs
ed dõ desius ꝓcurante uenit c̃festi Boamĩidꝰ.
copiosũ t̾ra mariq dedicens. mercatũ.
actaq: ẽ itaq inopina&. repentina uctu¬
aliũ ub̾cas: intota xp̃i milicia. Indie aut̃e
ascensionis duce aggressi st̃ ciuitatẽ ex pu¬
nare. & c̃tra muralẽ altitudinẽ ina¬
chinas ligneas erigere. Per duos gͥ dies
infestantes acrit̾ ciuitatẽ. conati sunt
etiã murũ effodere. Gentiles qͥuitꝰ erant

Expanded text:
ad praerupta montium coaequanda, viam exercitui ad praerupta montium coaequanda, viam exercitui uentes agnoscere possent, ne forte deviarent, venerunt Niceam, pridie Nonas Maii. Nicea autem totius Romaniae caput est. Castris itaque metatis, locatisque tentoriis, obsessa est Nicea, quae est civitas munitissima, utpote quam ostentabant inexpugnabilem in coelum porrecta moenia lacusque adjacens civitatem a latere cingens. Passi sunt igitur ibi Christiani calamitosam panis inopiam, ita ut si quando panis unus inveniebatuSed Deo de suis procurante, venit confestim Boamundus copiosum terra marique deducens mercatum; facta est itaque inopina et repentina victualium ubertas, in tota Christi militia. In die autem Ascensionis Dominicae, aggressi sunt civitatem expugnare, et contra muralem altitudinem machinas ligneas erigere. Per duos igitur dies infestantes acriter civitatem, conati sunt etiam murum effodere. Gentiles qui intus erant,
Abbreviated transcription (Latin):
Maturate gradũ. nec aliqͥd incaute faciatis. demorabor
adhuc de mercato loquuturꝰ. ne aliqͥd in c̃sulte
fecisse uideam. Uos prudẽt᷑ ambulate. nec nun¬
is renusse. nec usipient̃ militare. Plerũq ẽtm¬
git ut qͦrũdã insipientia: sapiẽtiũ causas in¬
pediat.Yidete gͦ qͦmͦ caute ambuletis. om̃s & sin¬
guli . &i aluiꝰ aliũ attentiꝰ cõmonente. hec aut̃.
&i de transitu festinant mandauit. E cce it̾um
legationes ep̃i podiensis. parit̃q comitis aderant
tolosani. Remansit itaq comes cũ sua gente i
donec ei .x. Boamũdo satis factũ ẽ. de mercato.
Dur Godefredꝰ cũ aluis nichome:diã uenit. ibiq
cũ Tancredo trib dieb fuit. Cognitoq qd̾ nul¬
la qua tot &itante gentes posent ꝓcedere pat̾¬
cei uia. misit dur qͥrupul & montiũ ẽ planare¬
nt p̾cipitia. hominũ tria milia. Qui acceptis
securib asciis ce uidulis aliisq multimodis
ferram̃tis ad carecta &. frutecta stirpanda.

Expanded text:
« Maturate gradum, nec aliquid incaute faciatis: demorabor adhuc de mercato locuturus, ne aliquid inconsulte fecisse videamur; vos prudenter ambulate, nec nimis remisse, nec insipienter militate. Plerumque contingit, ut quorumdam insipientia, sapientium causas impediat. Videte ergo quomodo caute ambuletis omnes et singuli, et alius alium attentius commonete. Haec » ait, et de transitu festinanter mandavit. Ecce iterum legationes episcopi Podiensis pariterque comitis aderant Tolosani. Remansit itaque comes cum sua gente, donec ei et Boamundo satisfactum est de mercato. Dux Godefridus cum aliis Nicomediam venit ibique cum Tancredo tribus diebus fuit. Cognitoque quod nulla, qua tot et tantae gentes possent procedere, pateret via, misit dux qui rupium et montium complanarent praecipitia, hominum tria millia, qui acceptis securibus asciis et vidulis, aliisque multimodis ferramentis, ad carecta et fruteta stirpanda, et
Abbreviated transcription (Latin):
autumãtes. & de spolus inimicoꝵdiripiẽdis
iã letantes. Afferebant itaq suos unꝰ qͥsq
funiculos qͥb uinctos ad sua captiuatũ du¬
cerent ap̃ianos. Considebant nãq ei un ma¬
gnis nationũ c̃ gregatarũ copiis: &. insue
uirib animositatis. Paruipende bant etiã
gẽtẽ ap̃ianã ut pote xntineris lõgiqͥtate
molestatã. x fame xisiti multisq alus
in c̃moditatib ꝓfligatã. Ex montiũ gͥ
cacuminib in caute c̃globati descẽdebant.
x. adciuitatẽ usq discurere satagebant
Quib iterũ obuiantes frãci frãci siqͥdẽ
nichil neglegentes uias om̃s obseruabant
eos rursũ insert̃. rursũ suꝑ auert̃. rusũ.
fugauert̃. multis aut̃ int̾necioni deditis.
uictoriosi rediert̃. Attulert̃ etiã plurima.

Expanded text:
tes, et de spolils inimicorum diripiendis jam laetantes. Efferebant itaque suos unusquisque funiculos, quibus vinctos ad sua captivatum ducerent Christianos. Confidebant namque, et in magnis nationum congregatarum copiis, et in suae viribus animositatis, parvipendebant etiam gentem Christianam, utpote et itineris longinquitate molestatam; et fame et siti, multisque aliis incommoditatibus profligatam. Ex montium igitur cacuminibus incaute conglobati descendebant, et ad civitatem usque discurrere satagebant. Quibus iterum obviantes Franci: Franci siquidem nihil negligentes, vias omnes observabant, eos rursus invaserunt, rursum superaverunt, rursum fugaverunt; multis autem internecioni deditis victoriosi redier
Abbreviated transcription (Latin):
Riun dur eoꝵ Rainald̃cũ t̃cis consilatꝰ ẽ. ꝙ
it eissi posso fr̃s suospo̾r& pactus est. E nuut
itaq cũ multis. fingensse ad bellũ procedere:
&e transfuga fugit᷑ ad turcos. Qiuremaniꝰerat.
in honestã coacti fecer̃ deditionẽ. & omisersi faci¬
nus. uersi indesꝑationẽ: c̃tra dm̃ ab ominabilẽ
cõmiser᷑ apostasiã. Illi uͦ qͥfidei sue testimoniũ ꝑhibu¬
er̃. uel capitalẽ subiere sententiã. uł insignũ positi.
sagitati sunt: uel abinuicẽ diuisi ꝑ ulip̃tio uenundati
sunt.: uł in captiuitatẽ abducti sunt. alii in antiochiã
alii i coros anũ. alii in aleph. aut ubi de eistriũphanti¬
bus& captiuantib. captiuos captiuatũ ire magis eom¬

Expanded text:
Quin dux eorum Raginaldus cum Turcis consiliatus est, et Quin dux eorum Raginaldus cum Turcis consiliatus est, et ut eis si posset fratres suos proderet pactus est. Exivit itaque cum multis, fingens se ad bellum procedere, et transfuga fugit ad Turcos. Qui remanserant, inhonestam coacti fecerunt deditionem; et, o miserum facinus! versi in desperationem, contra Dominum abominabilem commiserunt apostasiam. Illi vero qui fidei suae testimonium perhibuerunt, vel capitalem subiere sententiam, vel in signum positi, sagittati sunt, vel ab invicem divulsi, pro vili pretio venundati sunt vel in captivitatem abducti sunt, alii in Antiochiam, alii in Corrosanum, alii in Aleph, aut ubi de eis triumphantibus, et captivantibus captivos captivatum ire magis com
Abbreviated transcription (Latin):
positi. nc̃ eiꝰ largifluã uobis euerb̾etis miscđiã
Promereri poteritisintali angustiã positi eiꝰ bene¬
ficiũ: si ad ipsiꝰ toto corde confugietuᷤꝰ auxiliũ.
Ipse olĩ ꝑcuti uissit in deserco synapetrã. ꝙ fluxe¬
runt. aque. & biberunt prẽs ur̃i insatietate.¬
Siuosmͦ non exaudierit. culpa nr̃a ẽ. s̃i uos
mͦ non respererit. nr̃a ẽ. negligentia. Reminis¬
camini qm̃ grauit̃ eũ offeñdimꝰ & irritauimꝰ
qui in rerũ fr̾narũ rapacitate. & in eccłiarũ gs¬
tructione inexplcabilit᷑ crassatisumꝰ. Hec illis
fac̾doteiꝰ quotidie referebant. s. illi nullo uino
conpunctionis potari pot̾ant. Cõputruerant illi
tãꝗͥ ium̃ta instcorib suis. ĩdõq de peccatis sus
indurati corde cũ pharaone. dõ satiffacere neqͣ
suas aspilib sidi ores c̃tra uoces incantanti¬
ũ sapient᷑ : & idciscoreuera oꝑatist̾ insipient̃.

Expanded text:
positi nunc, ejus largifluam vobis everberetis misericordiam. positi nunc, ejus largifluam vobis everberetis misericordiam. Promereri poteritis in tali angustia positi ejus beneficium, si ad ipsius toto corde confugietis auxilium. Ipse olim percuti jussit in deserto Sina, petram, et fluxerunt aquae, et biberunt patres modo non exaudierit, culpa nostra est; si vos modo non respexerit, nostra est negligentia. Reminiscamini quoniam eum graviter offendimus et irritavimus, qui in rerum fraternarum rapacitate et in ecclesiarum destructione inexplicabiliter crassati sumus. » Haec illis sacerdotes quotidie referebant, sed illi nullo vino compunctionis potari poterant. Computruerant illi tanquam jumenta in stercoribus suis, ideoque de peccatis suis, indurati corde cum Pharaone, Deo satisfacere nequasuas, aspidibus surdiores, contra vocem incantantium sapienter, et idcirco revera operati sunt insipienter.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ laborantib aque penuria duriꝰ. Nichil citiꝰ
tuta expugna loca: quã intolerabit sitiᷤᷤ iniu¬
ria. Coacti st̃ gͦ xp̃iani : suoꝵ sangͥnẽ elicert
& bibe uim̃toꝵ. Alii ꝑannoᷤᷤ incisternaᷤᷤ luno¬
sos deponebant : o si qͥd hũmoriᷤᷤ inuenissent
in os suũ expͥmere ñerubescebant. dictũ est
qͦd nimis turpe ẽ: qm̃ qͥdã in manib suis
micturiebant ⁊ sordebant. Alii si forte reꝑ¬
ꝑissent t̾rã humidã uel frigidã fodiebant. &
in ipsa uel nudi suspinabant᷑ uel suis apponebant
pectorib. ut ialtẽ sic qͦ qͦmͦ refrigerarentur. Qͥsin
tantis anniatꝰ angustus iuuere potuit: Sustinu¬
er̃ tanĩ moribundi grandẽ hanc ꝑ octo dies incõmo¬
ditatẽ : sacdotib qͥ aderant. sic interĩ sermocinanti¬
itaq desꝑare in his etiã magnis tribulationib :
iͦ: efficite gnauit̃. ut qͥ eiꝰ p̃uocastis irã. uel in arco

Expanded text:
est laborantibus aquae penuria durius: nihil citius est laborantibus aquae penuria durius: nihil citius tuta expugnant loca, quam intolerabilis sitis injuria. Coacti sunt ergo Christiani suorum sanguinem elicere et bibere jumentorum. Alii pannos in cisternas limosas deponebant, et si quid humoris invenissent, in os suum exprimere non erubescebant. Dictum est, quod nimis turpe est, quod quidam in manibus suis micturiebant et sorbebant. Alii si forte reperissent terram humidam vel frigidam, fodiebant; et in ipsa vel nudi supinabantur, vel suis apponebant pectoribus, ut saltem sic quoquomodo refrigerarentur. Quis in tantis anxiatus angustiis vivere potuit? Sustinuerunt tamen moribundi magnam hanc per octo dies incommoditatem, Sacerdotibus qui aderant sic interim sermocinantiitaque desperare in his etiam magnis tribulationibus; sed efficite gnaviter, ut qui ejus provocastis iram, vel in arcto
Abbreviated transcription (Latin):
sub eiꝰ ducatu ingressi st̃ romaniã. Ultra nicenã
autẽ ciuitatẽ ꝓ gredientes quatuor itinere die¬
rũ. inuener̃ qͦddã castellũ cui nom̃ exerogorga.
incertũ antimore. anindustria incolis om̃ib ua¬
cuũ. Illud gͥ intrantes. causa hospitandi ibi
demorati st̃: quippe ipsũ inuener̃ om̾iũ uictua¬
liũ reduntdantia plenũ. Quo turci ꝑ exploratores
suo cognito. haut mora circũuallare castellũ
festiͣuert̃. Rainaldꝰ cũ suiᷤᷤ castellũ exierat : ut
turciᷤᷤ uenientib p̃tenderet insidiaᷤᷤ. Preualuer̃
aut̃ turci & multos exeiᷤᷤ gladio cecider̃: si
qͥuͦ potuer̃. fuga elapsi in castellũ recepti st̃.
Quo undiq obsesso. aquã illiᷤᷤ c̃festim abstuler̃
fõns ⁊ enĩ & puteus qͦ ca̾tellim sustentabat᷑ ex¬
tra erat. quẽ utrũq uirilit̾ circũseptũ tur¬
corũ exercitꝰ indesinent̃ obseruabat. Nichil

Expanded text:
sub ejus ducatu ingressi sunt Romaniam. Ultra Nicenam sub ejus ducatu ingressi sunt Romaniam. Ultra Nicenam autem civitatem progredientes, quatuor itinere dierum, invenerunt quoddam castellum cui nomen Exerogorga, incertum an timore an industria incolis omnibus vacuum: illud igitur intrantes causa hospitandi, ibi demorati sunt, quippe ipsum invenerunt omnium victualium redundantia plenum. Quo Turci per exploratores suos cognito, haud mora circumvallare castellum festinaverunt. Raginaldus cum suis castellum exierat, ut Turcis venientibus praetenderet insidias. Praevaluerunt autem Turci, et multos ex eis gladio ceciderunt; si qui vero potuerunt, fuga clapsi in castellum recepti sunt, quo undique obsesso aquam illis confestim abstulerunt. Fons etenim et puteus, quo castellum sustentabatur, extra erat, quem utrinque viriliter circumseptum Turcorum exercitus indesinenter observabat. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ brachiũ scĩ georgii uocant transfretarent.
ruent. & inbellẽ hanc ꝑiment legionẽ. Qđ ⁊¬
si pͦ ea c̃tigit. biens & enĩ illa sine rege sine duce.
uariiᷤ aggregata lociᷤᷤ indisciplinate uiuentes.
inreᷤ aliena ᷤᷤ rapacit᷑ in uolabant. & plubũ de
qͥ eccł̃ie cooꝑte fuerant absportabant ⁊uende¬
bant. nec ñ ⁊ palatia destruebant: &. inom̃ib¬
se neqͥt᷑ agebant. his cognidiᷤᷤ imꝑator .aratꝰ
ẽ ualde ÷ qͥppe qͥ benesiciis sui eos iã uidebat
ugratos. Coegit itaq: eos cransfretare : expul¬
los acuutate. Qͥ tranfretati multis iterũ
illicitis inxepianos patratis. nã es domos eoꝵ ⁊ eccłiaᷤ
hostilit᷑ tra dep̃data cremauer̃ tandẽ uener̃ nicho¬
niã. Illic lombardoᷤ ⁊ longobardos os alamandos a
franciᷤᷤ separatiᷤᷤ. franci si qͥdẽ ferociores & intractabi¬
liores erant. & obid adom̃e malũ p̃cliuiores: ꝓfecert̃
sibi gñs alie francis remotiᷤᷤ quendã Ramaldũ ⁊

Expanded text:
quem Brachium Sancti Georgii vocant, transfretarent, ruent, et imbellem hanc periment legionem; » sic postea contigit. Gens etenim illa sine rege, sine duce, variis in res alienas rapaciter involabant, plumbum, de quo ecclesiae coopertae fuerant, asportabant et vendebant, necnon et palatia destruebant, et in omnibse nequiter agebant. His cognitis imperator iratus est valde, quippe qui beneficiis suis illos jam videbat ingratos. Coegit itaque eos transfretare expulsos a civitate. Qui transfretati multis iterum illicitis in Christianos patratis: nam et domos eorum, et Ecclesias, hostiliter terra depraedata, cremaverunt: tandem venerunt Nichomiam. Illic Lumbardos, Longobardos et Alamannos a Francis separantes: Franci siquidem ferociores et intractabiliores erant; et ob id, ad omne malum procliviores; praefecerunt sibi gentes aliae, Francis remotis, quemdam Raginaldum; et
Abbreviated transcription (Latin):
polĩ sollert̃ deduci. qͣtinꝰ imꝑater ꝓ libitu suo suꝑ eos
cdecerneret siq uellet hominũ ꝙͦ fidelitatẽ ab eis
reciꝑet. Hoc aut̃ dux ille idcirco marime fecisse
uisus :. ut &x deuotionẽ quã erga imꝑatorẽ suum
habebat. resipsa talib inditiis appbarar. enꝰq. sibi
uehem̃tiꝰ c̃ciliaror. Dux aut̃ Godefredꝰ ducũ om̃iũ
oe ꝓpe illa castra metatꝰ est. Boamundꝰ enĩ suos
expectando. qͥ cũ subseqͥ satagebãt pedetẽptim
gradiebat᷑: ꝓ inde callideos pãulatĩ eundo indies
oꝑiebat᷑. Imꝑator aut̃ in sub urbiociuitatis:
duci paulo p̾ mandauit hospitiũ. Ariigeri uͦ
ducales exercitꝰ sine qͣlib& cautela ad subueben¬
das paleas. uel cet̾a sibi necessaria: extra ciui¬
tate cursitabant. Quippe. ñdũ aliqͥd de imꝑatore

Expanded text:
polim solerter deduci: quatenus imperator pro libitu suo super eos polim solerter deduci: quatenus imperator pro libitu suo super eos decerneret, sicque vellet hominium et fidelitatem ab eis reciperet. Hoc autem dux ille idcirco maxime fecisse visus est, ut et devotionem quam erga imperatorem suum habebat, res ipsa talibus indiciis approbaret; eumque sibi vehementius conciliaret. Dux autem Godefridus, ducum omnium stra metatus est. Boamundus enim suos exspectando, qui eum subsequi satagebant, pedetentim gradiebatur; proinde callide eos paulatim eundo in dies operiebatur. Imperator autem in suburbio civitatis, duci paulo post mandavit hospitium. Armigeri vero ducalis exercitus, sine qualibet cautela, ad subvehendas paleas, vel caetera sibi necessaria, extra civitatem cursitabant. Quippe nondum aliquid de
Abbreviated transcription (Latin):
in bellis. hec st̃. Tancredꝰ marchionis filiꝰ Richard̾
d̃ pͥncipatu. Rannulfꝰ fr̃ eiꝰ. Rob̃cꝰ de anra. Ermãnꝰ
d cãm. Rotb̃tꝰ de surda ualle. Rob̾tꝰ filiꝰ iustani. hũ¬
fredꝰ filiꝰ Radulfi. Richardꝰ filicomitis Rannulfi. & co¬
mes d rusinolo. cũ fr̃ib. suis. ꝙ boellꝰcarnotensis. Al¬
beredꝰ de cagnano. &. hunfredꝰ Emonte scabioso. Hi
om̃s unanimit̃ ciboa mundo coniunetist̃. ẽiq: se deuotiꝰ¬
ssime in ua dĩ obedituros inseꝑabilit̾ uitauer̃. hugo
uͦ magnꝰ. & Giulłmꝰ marchisis filiꝰ ad portũ bari pela¬
gus p̃pꝑe ingressi st̃..& nauigantes applicuer̃ dura¬
tiũ. Dux aut̃ ciuitatis illiꝰ d principib imꝑatoris
unꝰ arbitratus eos ut reuera erant uiros magnos & gna¬
ros. app̃hendi uissit illos: ut pote qͥñdũ erant cũ eis
militarib ꝙ auxiliarib peditũ manipulis satis p̃mu¬
niti. fẽcit gͦ eos sub excubanti custodia: c̃stantino¬

Expanded text:
in bellis, haec sunt: Tancredus Marchionis filius; Richardus de principatu, Ranulfus frater ejus, Robertus de Anxa, Ermannus de Canni; Robertus de Surda valle, Robertus filius Turstani, Hunfredus filius Radulfi, Ricardus filius comitis Rannulfi, et comes de Rusinolo, cum fratribus suis, et Boellus Carnotensis, Alberedus de Cagnano, et Gunfredus de Monte scabioso. Hi omnes unanimiter Boamundo conjuncti sunt, eique se devotissime in via Dei obedituros, inseparabiliter juraverunt. Hugo vero Magnus et Wilhelmus Marchisi filius ad portum Bari pelagus praepropere ingressi sunt, et navigantes applicuerunt Duracium. Dux autem civitatis illius de principibus imperatoris unus, arbitratus eos, ut revera erant, viros magnos et gnaros, apprehendi jussit eos, utpote qui nondum erant cuneis militaribus et auxiliaribus peditum manipulis satis praemuniti. Fecit ergo eos sub excubanti custodia Constantino
Abbreviated transcription (Latin):
hensos. uel occider̃. uł captiuauer̃: uł in qͦlib& obpbriũ sub¬
sannauer̃. Hec itum passio contigit euiꝰ. in nensꝰe occobri. Ecce
modico tempoꝵ int̾uallo. paruo t̾rarũ inst̃sticio. xp̃ianitasꝰ
bis profligata ẽ. bis multata. biscastigata. Qđ ꝑexpiatiõe
facinoꝵ suoꝵ illis contigisse ñ ambigimꝰ. ꝙ̃ preprũda minꝰ
cautoꝵ stoliditate. ꝙ ꝓsubsequentis erercitꝰ necessaria casti-¬
gatione. Cenĩ adbuc citra c̃stantinopoli castra metati fuerãt
hoc audito multi ꝙ enĩ ꝓfugi redierant. qͦr om̃ũ arma ini¬
ꝑator emerat. qͣtinꝰ inermes siuis minus nocere possent: alii
aliosexpectabant. qͣtinꝰ csilio cõmunicato. auriliarib freci
ducib & copiis stipati militarib t̾rã inimicoꝵ ingredent̃.
ditate sibi p̃cũ pura ẽfessione pͥus complacata. Dũ hec
agerent᷑. dux Godefredꝰ. ꝙ Baldiunꝰatq łustachius fr̃s.

Expanded text:
hensos vel occiderunt, vel captivaverunt, vel in quodlibet opprobrium subhensos vel occiderunt, vel captivaverunt, vel in quodlibet opprobrium subsannaverunt. Haec iterum passio contigit eis in mense Octobri. Ecce modico temporum intervallo, parvo terrarum interstitio Christianitas bis profligata est, bis multata, bis castigata: quod pro expiatione facinorum suorum illis contigisse non ambigimus; et pro reprimenda minus cautorum stoliditate, et pro subsequentis exercitus necessaria castigatione. Qui enim adhuc citra Constantinopolim castra metati fuerant, hoc audito multi etenim profugi redierant, quorum omnium arma imperator emerat, quatenus inermes suis minus nocere possent alii alios exspectabant, quatenus consilio communicato, auxiliaribus freti ducibus, et copiis stipati militaribus, terram inimicorum ingrederentur, Deitate sibi, precum pura confessione, prius complacata. Dum haec agerentur, dux Godefridus et Balduinus atque Eustachius fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
ressist illosꝓscdiꝰ successib rabidioreiꝰ. & more lupoꝵ
debachantiũ. ł foete ty gridis sangiuni erfundendo
ꝓcliuiꝰ incũbentes. Iã gͥ sẽcuride triũpho. accurrentes
Ualtĩo: quẽ & multos q̃ cũ eo erant detruncauer̃. Petrus
enĩ heremita iã cstantinopolĩ redierat: qm̃ illũ auscul¬
care gens litigiosa ñ adqͥescebat. Et qm̃ eo ĩmparatos
t̾ci repꝑer̃. idõfaciliꝰ suꝑauer: Decollauer etiã quendã
dñi sacdotẽ: missarũ sollẽpnia supplicit̃ celebrantẽ
Si qui potuer̃ euadere uiui. fuger̃. uł in caretis uł¬
ui silius. ł in montanis. delitescentes. Alii ciuit ot
incendiũ & castelloꝙ hominib p̃parabant. U p̃iani
aut̃ extrema iã desꝑacione positi. animosiorei. desꝑa¬
tio siqͥdẽ aliqͣndo audatiores facit. audent̃ in ligna
iaculati sunt ignẽ. Sic gͦ euaser̃ incendiũ. sedñ
om̃ino euaser̃ imminens mortisꝑiculũ. App̃ben dr̃
siqͥdẽ turci totã castrimiuntionẽ ꝙ a pianos a pp̃¬

Expanded text:
ro secundis successibus rabidiores, et more luporum debacchantium vel ferae tigridis, sanguine effundendo proclivius incumbentes. Jam igitur, securi de triumpho, accurrentess qui cum eo erant, obtruncaverunt. Petrus enim Eremita jam Constantinopolim redierat, quoniam illum auscultare gens litigiosa non acquiescebat. Et quoniam eos imparatos Turci repererunt, ideo facilius superaverunt. Decollaverunt etiam quemdam Domini sacerdotem, Missarum solemnia suppliciter celebrantem. Si qui potuerunt evadere vivi, fugerunt, vel in carectis vel sylvis, vel in montanis delitescentes; alii Civitot incendium et castello et hominibus praeparabant. Christiani autem, extrema jam in desperatione positi, animosiores: « Desperatio siquidem aliquando audaciores facit; » audenter in ligna jaculati sunt ignem. Sic ergo evaserunt incendium, sed non omnino evaserunt imminens mortis periculum. Apprehenderunt siquidem Turci totam castri munitionem, et Christianos appre
Abbreviated transcription (Latin):
&r comes R aimundꝰ. ꝑsclauariã gradiebant̃. Hugo
magnꝰ  fandrenis comes & Rocb̃tꝰ normannoꝵ dur.
cũ suis cõmilitonib romãpteuntes. in appuliã deuener
Doamundꝰ aut̃ tantas francoꝵ frequentias audiens adiiẽ¬
tañtes. neq siqͥdẽ tantũ hominẽ huusce reiignarũ tã
uuilgata fama ꝑtransire ꝓot̃at. singuloꝵ pbitatib

Expanded text:
iam gradiebantur. Hugo Magnus et Flandrensis comes, et Robertus Northmannorum dux, cum suis commilitonibus Romam praetereuntes, in Apuliam devenerunt. Boamundus autem tantas Francorum frequentias audiens adventare, neque siquidem tantum hominem hujusce rei ignarum, tam divulgata fama pertransire poterat, s
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ ꝓparticulas ceisũ. crucẽ unicuiq suoꝵ distribuit.
suaq: sibi distribuit. Tantꝰ gͥ militũ c̃cuisus ad
eũ subito faictꝰ t̃. qͣtinꝰ comes Rot gerus in obsidi¬
one erant. siqͥdẽ ut̃q in qͣdã obsidione pene sob
remaneret. dolensq se suã amisisse gentẽ. sicili¬
im cũ paucis reusus ẽ. Boamund aut̃ ut eratiur
omia modestissimꝰ. modeste uiã suã &e euectio¬
ies p̃parauit. et cũ obtimatib suisa affluenti¬
b armatoꝵ copis cransfretauit. & tãdẽ crãs

Expanded text:
buit, suamque sibi retinuit. Tantus igitur militum concursus ad eum subito factus est, quatenus comes Rogerius in obsidione erant siquidem uterque in quadam obsidione pene solus remaneret; dolensque se suam amisisse gentem, Siciliam cum paucis reversus est. Boamundus autem, ut erat vir per omnia modestissimus, modeste viam suam et evectiones praeparavit, et cum optimatibus suis et cum affluentibus armatorum copi
Abbreviated transcription (Latin):
uiluerat: & simpliciores etiã inculta ⁊ incõpta
lectio c̃festĩ ase auocabat. Accessio gͥ hoc ad
studiũ ñ inanis głe cupidꝰ. ñ suꝑcilii tumore
inflatꝰ. sed qͦd successiue placeat ap̃ĩanitati.
menbranulis indidi curiosus. Et quauis dopĩan¬

Expanded text:
viluerat, et simpliciores etiam inculta et incompta viluerat, et simpliciores etiam inculta et incompta lectio confestim a se avocabat. Accessi igitur ad hoc studium, non inanis gloriae cupidus, non supercilii tumore inflatus, sed quod successivae placeat Christianitati, membranulis indidi curiosus. Et quamvis, Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tantos labores arriꝑent eos animauit: atq indiscis¬
sam eis c̃cordiã inspirauit. Huiꝰ hystoriȩ seriẽ poste
successioni stilo nr̃o licet ñ satis eocpolito nisus sum
cõm̃dare : quãuis tantũ onꝰ ingenioli nr̃i tenuitas
ñ ignobili asside uellet sterił ĩminebat inopia. mai¬
orib nr̃is qͥ dormitabant & pigͥtabant᷑ uelut indignatꝰ
hoc opus aggressus sũ: & ne inuidȩ obliuioni ceclet
hẏstoria dig̃na relatu adscribendũ pene seocagenariã
appuli manũ. Sane si meliꝰ facundiores id ipsũ attẽpta¬
uerint. ipsoꝵ nequaꝗͣ. p̃iudico. si me castigauerint fa¬
cundie: tantũ p̃corꝰ ut nr̃o ñ derogent labori eausa
inuidentiȩ. ił culpa insolentiȩ. Non tñ huic beatȩ in¬
tene ꝓmerui miliciȩ : neq uisa narraui: s nescio qͥ
cõpilator nomine suo suppresso libellũ suꝑ hacre
nimis rusticanũ ediderat. ueritatẽ tam̃ texuerat
sed ꝓpt̃ cõdicis inurbanitatẽ nobilis materies

Expanded text:
tantos labores arriperent eos animavit, atque indiscissam eis concordiam inspiravit. Hujus Historiae seriem posterae successioni stylo nostro, licet non satis expolito, nisus sum commendare, quamvis tantum onus ingenioli nostri tenuitas  tamen huic otio non ignobili assidere vellet, sterilis imminebat inopia: majoribus nostris, qui dormitabant et pigritabantur, velut indignatus, hoc opus aggressus sum: et ne invidae oblivioni cederet historia digna relatu, ad scribendum pene sexagenariam appuli manum. Sane si melius facundiores id ipsum attentaverint, ipsorum nequaquam praejudico, si me castigaverint, facundiae: tantum precor ut nostro non derogent labori, causa invidentiae vel culpae insolentiae. Non tamen huic beatae interesse promerui militiae, neque visa narravi; sed nescio quis compilator, nomine suo suppresso, libellum super hac re nimis rusticanum ediderat; veritatem tamen texuerat: sed propter inurbanitatem codicis nobilis materies
Abbreviated transcription (Latin):
BAL DRIC
BURSULIENS IŨ
fratrũ abbas:
Dolensiũ archiep̃s.
licet indignus:
cẽ & ueritatem
diligere:

Expanded text:
BALDRICUS, Burguliensium fratrum abbas, Dolensium archiepiscopus, licet indignus, cem et veritatem diligere.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑfessionis uindicauerĩ titulũ paganismũ autẽ ut¬
pote alege di extorrẽ totis uirib abhorruerĩ: tam̃
inꝑferenda historie ueritate inneutrã amor uł odiũ.
ut᷑ cet̾a uicia me scient̃ p̃cipitabunt partẽ: ut scił
paganis detrahendo. xp̃ĩanis m̃dax ⁊ m̃dosꝰ temere
faueã. q. si qͥd fortit̃ ⁊ audact̃ gentiles eger̃. eorũ
fortitudini &. audatie zelando aliqͥd decerpã. Pro¬
ferende si qͥdẽ ueritati tẽꝑant̃ studebo: ⁊ animi mei
fauorẽ quẽ tam̃ maxime xpĩanis debeo. ueritatis
censura castigabo. Si enĩ gentiliũ robur plus iusto
attenuarẽ: xpĩnoꝵ fortitudini ⁊ laborib de tra¬
herẽ. dũ tãꝗͣ adu̾sus gentẽ inbellẽ. genꝰ nr̃m hia¬
tu temerario dimitasse de clamarẽ. Succinte gͥ
que incodice p̃dicto ꝑpendi recapitulabio ⁊ partĩ
narrantiũ qͥibi affuer̃ relatione fretꝰ.que au¬
diui int̾serã : sicq uiuante dõ aggressũ opus

Expanded text:
essionis vindicaverim titulum; paganismum autem, utpote a lege Dei extorrem, totis viribus abominaverim, tamen in proferenda historiae veritate, in neutram amor vel odium, vel caetera vitia, me scientem praecipitabunt partem: ut scilicet paganis detrahendo, Christianis, mendax et mendosus, temere faveam; et si quid fortiter et audacter gentiles egerunt, eorum fortitudini et audaciae zelando aliquid decerpam: proferendae siquidem veritati temperanter studebo; et animi mei favorem, quem tamen maxime Christianis debeo, veritatis censura castigabo. Si enim gentilium robur plus justo attenuarem; Christianorum fortitudini et laboribus detraherem, dum tanquam adversus gentem imbellem, genus nostrum hiatu temerario dimicasse declamarem. Succincte igitur quae in codice praedicto perpendi, recapitulabo; et partium narrantium quae ibi adfuerunt relatione fretus, quae audivi interseram, sicque juvante Deo aggressum opus
Abbreviated transcription (Latin):
ideles suos uninimit̃ incitauit. N enĩ sine dniura in¬
spiratione credendũ. ẽ. ab occidentali morientalẽ pla¬
t̃ om̃iũ rerũ topiosos uelle militatũ iri: & cont bar¬
lamitates gandent̃ ꝓficisti. Es enĩ tot pͥncipes. tot
duces. tot milites. tot pedites. sine rege sine im¬
ꝑatore dimicantes. eatenꝰ audiuit.: leq siqͥdẽ in
isto excercitu alt̃ alt̾̃i p̃fuit. aliꝰ alii imꝑaute ne¬

Expanded text:
 sine divina inspiratione credendum est, ab occidentali ad orientalem plagam, omnium rerum copiosos velle militatum iri; et contra barlamitates gaudenter proficisci. Quis enim tot principes, tot duces, tot milites, tot pedites sine rege, sine imperatore dimicantes eatenus audivit? Neque siquidem in isto exercitu, alter alteri praefuit, alius alii imperavit: ne
Abbreviated transcription (Latin):
tanuoᷤ .ce. gascones. ⁊ exe tremoᷤᷤ hominũ gallicios
fama ꝑnicit̾ sucrescens. animauit ⁊ armauit. Nauigatores¬
uł mariꝰ mediterranei litꝰ incolebant. nauib o it̾ arripiuN.¬
nustisꝰ armis. ⁊ hominib machiniᷤᷤ ⁊ iuctualib
mare sulcantes oꝑuer̃. &. qͥ t̾ra ibant uniu̾se t̾re
faciẽ tanquã locuste occuluer̃. Transeundũ fuit
p̃dictis alamanniᷤᷤ ꝑlingariã ⁊ tͣnsiert̃. Petrus
qͥdã magnꝰ heremita cũ multiᷤᷤ alamanniᷤᷤ. ⁊ stan¬
cis plurimiᷤᷤ subsequens agm̃ p̃cesserat: & regiã
adurbẽ applicuerat. Inuenit tam̃ multoᷤ lum¬
bardoᷤᷤ ⁊ longobardoᷤᷤ. & it̾um alamannoᷤ qͥeũ p̃ces¬
serant &. eximꝑatoriᷤᷤ responso uenientẽ exercitũ
sustinebant. Imꝑator autẽ interim ei ͤᷤ mercatũ Consiliũ ob

Expanded text:
tannos et Guascones, et extremos hominum Gallicios, tannos et Guascones, et extremos hominum Gallicios, fama perniciter succrescens animavit et armavit. Veel maris Mediterranei littus incolebant, navibus onustis armis et hominibus, machinis et victualibus mare sulcantes operuerunt, et qui terra ibant, universae terrae faciem, tanquam locustae, occuluerunt. Transeundum fuit praedictis Alamannis per Hungariam, et transierunt. Petrus idam, magnus Eremita, cum multis Alamannis et Francis plurimis, subsequens agmen praecesserat, et regiam ad urbem applicuerat: Invenit tamen multos Lumbardos et Longobardos et iterum Alamannos qui eum praecesserant; et ex imperatoris responso, venientem exercitum sustinebant. Imperator autem interi
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ꝑ crebu̾it. & buamundꝰ uirũ admodũ in dustruĩ
rob̃ti Giuschardi filiũ. duciᷤᷤ rogerii frem uoca¬
uit. eiq tancredũ nepotẽ suũ & richardũ depͥn¬
cipatu sociauit. Porro si de uiriᷤ consularib loqͥ
attẽptarẽ. nec de radulfo balgentiacensi tacere.
nec ebrardũ depuisat p̾t̃ mitterẽ nec decentorio
de bieria. nec de guilłmo amanei qͣsi dissimularẽ
nec multoᷤᷤ alioᷤᷤ stilus nr̃ fastidiret. qͥ tam̃ p̾cla¬
riᷤ facinorib suiᷤ se ipsos magnificauer̃ ⁊ in exer¬
citu dei se laudabilit̾ habuer̃. Nec tam̃ hos uł
alioᷤᷤ aemula p̃teribit obliuio. ubi se oportuna
offeret occasio. Predicti itaq uiri expeditionẽ dĩ
aggressi. constantinopolĩ imꝑatorie dignitatiᷤᷤ
ciuitatẽ cũ popłis in mumeris aꝓppuiqͣuert̃.
sulaᷤ licet a nob undisoni mari abisso ab orbe
remotas tonitruũ illud latere ñ potuit: ĩmo ibri¬

Expanded text:
percrebuit: et Boamundum, virum admodum industrium, percrebuit: et Boamundum, virum admodum industrium, Roberti Guischardi filium, ducis Rogerii fratrem vocavit, eique Tancredum nepotem suum, et Ricardum de principatu sociavit. Porro si de viris consularibus loqui attentarem, nec de Radulpho Balgentiacensi tacerem, nec Ebrardum de Puisat praetermitterem, nec de Centorio de Bieria, nec de Wilhelmo Amanei aliquid dissimularem, nec multos alios stylus noster fastidiret, qui tamen praeclaris facinoribus suis seipsos magnificaverunt, et in exercitu Dei se laudabiliter habuerunt. Nec tamen hos vel alios aemula praeteribit oblivio, ubi se opportuna offeret occasio. Praedicti itaque viri, expeditionem Dei aggressi, Constantinopolim, imperatoriae dignitatis civitatem, cum populis innumeris appropinquaverunt. nsulas, licet a nobis undisoni maris abysso ab orbe remotas, tonitruum istud latere potuit; imo et Bri
Abbreviated transcription (Latin):
bant : qͦd udẽ quedã exmubierculiᷤᷤ p̃sũꝑsert̃.
hoc eñ falsũ dep̾hensũ ẽ om̃ino. Alii uͭ fecrũ¬
calidũ iunstas crucis sibi adhibuert̃. uł peste iactantie
uł bone sue uoluntatiᷤᷤ ostentatione. Sed de his:
ut libet. Talib enĩ rumorib c̃cursus euntiũ its
tantũ augm̃tabat᷑ : ut iã esset numerꝰ ĩ numetꝰ
hec idcuxo inseruimꝰ. ne uł aliqͥd p̃terise ideamꝰ
uł nr̃atib inuanitatib suiᷤ peꝑcisse redarguam᷑
Nec tantũmꝰ popłares citra montanos homines is
rumor exciuit. sed palatinos c̃sules ⁊ regioᷤᷤ tiran¬
nos cuut uidelicet hubonẽ magnũ frẽm regis fran¬
coꝵ rob̃tũ normannie comitẽ angloꝵ regiᷤᷤ Guilłmi
filiũ itum Rob̾tũ flandrensẽ. Inalamannuie par¬
tib duac Gofredꝰ cũ frẽ suo balduino ⁊ eustachio ser¬
monẽ hc̃ recepit. & it̾ũ aliꝰ balduinꝰ comes de mon¬
te. Ultra montes quoq in appulia scilicet u̾bũ istũ

Expanded text:
ex mulierculis praesumpserunt: hoc enim falsum deprehensum est omnino. Multi vero ferrucalidum instar crucis sibi adhibuerunt, vel peste jactantiae, vel bonae suae voluntatis ostentatione. Sed de his, ut libet. Talibus enim rumoribus concursus euntium in tantum augmentabatur, ut jam esset numerus innumerus. Haec idcirco inseruimus, ne vel aliquid praeterisratibus, in vanitatibus suis pepercisse redarguamur. Nec tantummodo populares, citramontanos homines is rumor excivit, sed palatinos consules et regios tyrannos cievit, videlicet Hugonem Magnum, fratrem Regis Francorum; Robertum Northmanniae comitem, Anglorum Regis Wilhelmi filium; iterum Robertum Flandrensem. In Alamanniae partibus Dux Godefridus, cum fratre suo Balduino et Eustachio, sermonem hunc recepit, et iterum alius Balduinus comes de Monte. Ultra montes quoque, in Apulia scilicet, verbum istud
Abbreviated transcription (Latin):
gulũ quã totiꝰ deponite: aut xp̃i milites aucdat̃
ꝑcedite. ⁊ ad defendendã orientalẽ eccłiã uelociꝰ
c̃currite. Hec ẽ enĩ de qͣtotiꝰ ur̃e salutis emanauer̃
dia. que distillauit inos urm diuini
lactis ub̃a. que uob̾ ꝓpinauit euangl̃ioꝵ sacro scã doginata
Hec idõ fr̃s dicimꝰ. ut ⁊ manꝰ homicidaᷤ a frat̾na nece con
tineatis. & ꝓfidĩ domesticis uos exteris nationib oppo
certetis: &. tͣcos qͥ inea st̃ nefandiores quã iebuseos ĩ¬
pugnetis. ⁊ expugnetis. sulchrũ sit uob uulla cuu
si tam̃ in sua xcͨ uoᷤᷤ inuenerit milicia. ds̃ eidẽ dena¬
ru recͥbutor ẽ pͥma ⁊ hora undecima. Horrendũ ẽ

Expanded text:
gulum quantocius deponite, aut Christi milites audacter gulum quantocius deponite, aut Christi milites audacter ite, et ad defendendam orientalem Ecclesiam velocius concurrite. Haec est enim de qua totius vestrae salutis emanaverunt gaudia, quae distillavit in os vestrum divini lactis ubera, quae nobis propinavit evangeliorum sacrosancta dogmata. Haec ideo, fratres, dicimus, ut et manus homicidas a ftineatis, et pro fidei domesticis, vos exteris nationibus oppocertetis; et Turcos qui in ea sunt, nefandiores quam Jebusaeos, impugnetis et expugnetis. Pulchrum sit vobis in illa si tamen in sua Christus vos invenerit militia. Deus ejusdem denarii retributor est, prima et hora undecima . Horrendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
płoꝵ cõmeatꝰ. uł martirũ obibendꝰ sanguis effusuᷤ.
Quã beati oStephane ꝓthomartir qͥte laureauer̃ la¬
egiptiis educti. qͥ rubro mari tͣnsito uos p̃figura¬
uer̃ trã illã armis suiᷤᷤ iħu duce sibi uindica¬
Qͥd dicimꝰ fr̃s : Audite & intelligite. Uos accincti
cingulo militie. magno suꝑbitis suꝑcilio fr̃s ur̃os
laniatis. atq int̾uos dissecamini. Non ẽ hec
milicia xͥ: que discerpit ouile redẽptoriᷤᷤ. Scã
eccłia ad suoꝵ opitulationẽ sibi reseruauit miliciam :
seduos eã male depͣuastis inmalitiã. Ut ueritatẽ fa¬
team᷑. cuiꝰ p̃cones eẽ debemiꝰ : uere ñ tenetis uiã ꝑ qͣm
eatis ad salutẽ iuitã. Uos pupilloꝵ opp̃ssores. uõs
uiduarũ pͣdones: uoᷤ homicide. uos sacrilegi: uos
alieni iuris direptores. Uosꝰ ꝓeffundendo sangui
ne xpĩano expectatiᷤᷤ latrocinantiũ stipendia : ⁊
sic̃ uultes adorant᷑ cadauera. sic longinqͣrũ par¬
tiũ auspicamini. ⁊ sectamini bella. Certe uia ista

Expanded text:
 commeatus; vel martyrum ebibendus sanguis effusus. Quam beati, o Stephane protomartyr, qui te laureaverunt laAegyptiis educti, qui Rubro mari transito vos praefiguraverunt, terram illam armis suis, Jesu duce, sibi vindicaQuid dicimus, fratres? audite et intelligite. Vos accincti cingulo militiae, magno superbitis supercilio; fratres vestros laniatis, atque inter vos dissecamini: Non est haec militia Christi, quae discerpit ovile Redemptoris. Sancta Ecclesia, ad suorum opitulationem sibi reservavit militiam, sed eam male depravastis in malitiam. Ut veritatem fateamur, cujus praecones esse debemus, vere non tenetis viam per quam eatis ad salutem et vitam, vos pupillorum oppressores, vos viduarum praedones, vos homicidae, vos sacrilegi, vos aliene Christiano exspectatis latrocinantium stipendia; et sicut vultures odorantur cadavera, sic longinquarum partium auspicamini et sectamini bella. Certe via ista
Abbreviated transcription (Latin):
&. nobiliũ primonia sustentandis pauꝑib c̃tradita.
pagane tirannidi subitiunt᷑ : eisq in ꝓpͥos usus re¬
dactis. dñi crudeles abutunt᷑. Sac̾dotiũ dĩ: humo¬
tenꝰ c̾culcatũ est. Scuariũ dĩ: ꝓnefas ubiq ꝓpha¬
natũ est. Si qͥ adhuc ibi latitant ⁊pĩani: in auditis

Expanded text:
et nobilium patrimonia sustentandis pauperibus contradita, et nobilium patrimonia sustentandis pauperibus contradita, paganae tyrannidi subjiciuntur, eisque in proprios usus redactis domini crudeles abutuntur. Sacerdotium Dei humotenus conculcatum est, sanctuarium Dei per nefas ubique profanatum est: si qui adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ eccłie filii estis. inifis suiᷤᷤ domib hereditariis.
uł alienis dominis mancipant᷑. uł ex ipsis explo¬
dunt᷑. aut int̾ nos m̾dicant. aut qđ grauiꝰ ẽ in¬
s ipsis suiᷤ patrimoniis uenales exulant: ⁊ uapulant.
¶ffundit᷑ sanguis xp̃ianꝰ dep̃i sanguine redemptꝰ : ⁊¬
caro xpiana carm xͥ c̃sanguinea nefandis ineptiis
⁊ seruitutib nefariis mancipat᷑. Illis inurbib
ubiq luctꝰ. ubiq miseria ubiq gemitꝰ. Suspirio¬
sus dico. eccl̃ie inqͥb oli diuina celebrata sunt
sacͥficia. ꝓdolor ecce animalib eoꝵ stabula p̃p̃a¬
rant᷑. Nequã homines : scãs occupauere ciuitates.
Turci spurii ⁊ ĩmundi: nr̃a frib. dñant᷑. An¬
tiochie beatꝰ petrus pͥmꝰ p̃sedit ep̃c. Icce in ipsa eccłia
gentiles suas collocauere suꝑstitiones: ⁊ religionẽ xpĩa¬
nã quã potissimũ coluisse debuerant. ab aula deo di¬
cata turpit̃ eluminauer̃. Predia scõꝵ stipendiis dedita.

Expanded text:
t ejusdem Ecclesiae filii estis; in ipsis suis domibus haereditariis, vel alienis, dominis mancipantur, vel ex ipsis exploduntur, aut inter nos mendicant, aut, quod gravius est, in ipsis suis patrimoniis venales exsulant et vapulant. Effunditur sanguis Chricarni Christi consanguinea nefandis ineptiis et servitutibus nefariis mancipatur. Illis in urbibus ubique luctus, ubique miseria, ubique gemitus. Suspiriosus dico, Ecclesiae in quibus olim divina celebrata sunt sacrificia, proh dolor! ecce animalibus eorum sunt stabula. Nequam homines sanctas occupaverunt civitates. Turcae spurci et immundi nostris fratribus dominantiochiae beatus Petrus praesedit episcopus: ecce in ipsa Ecclesia gentiles suas collocaverunt superstitiones, et religionem Christianam, quam potissimum coluisse debuerant, ab aula Deo dedicata turpiter eliminarunt. Praedia sanctorum stipendiis dedita,
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ sẏnodũ celebrauit. Inqͣ que ad fidẽ ꝑtinebant
casib erũpnosis. huiꝰcemodi sermonẽ subiunxit. Con¬
fluxerant etiã ad c̃ciliũ emultis regionib uiri po¬
tentes. ⁊ honorati innumeri: quã uis cingulo laicał
militie suꝑbi. Itaq residens inpulpito : sic ꝑ orauit.
dilectissimi ⁊ audistis. qͦd sine ꝓfundis singul pa¬
tib retracꝰtare nequaquã possumꝰ: quantis
calamitatib quantis incõmoditatib quã diris con¬

Expanded text:
lem synodum celebravit, in qua, quae ad fidem pertinebant lem synodum celebravit, in qua, quae ad fidem pertinebant casibus aerumnosis, hujuscemodi sermonem subjunxit. Confluxerant etiam ad concilium e multis regionibus viri potentes et honorati innumeri, quamvis cingulo laicalis militiae superbi. Itaque residens in pulpito sic peroravit. dilectissimi, et audistis, quod sine profundis singultibus tractare nequaquam possumus, quantis calamitatibus, quantis incommoditatibus, quam diris con
Abbreviated transcription (Latin):
honorauer : ⁊ loca sua illicitis ⁊ foedis actib de
locis dicatis eliminare. Iã enĩ gentiles usq anti¬
ochiã imꝑiũ suũ dilatauerant ⁊ similit̃ ipsiꝰ scẽ
ciuitatis loca gloriosa fedauerant. Iccirco irrita¬
uerant in se furorẽ om̃ipotentis: qm̃ oꝑũ suoꝵ¬
fetorẽ emiserant incelũ. Uidebamꝰ aliqnͣdo ciues
ipsiꝰ ierłm int̃ nos m̃dicos ⁊ exules. uidebamꝰ in¬
digenas antiochie casũ locoꝵ scõꝵ deplorantes si¬
biq pauꝑatis supplicit̃ stiꝑẽ publicã imploran¬
des. Aliqͥ condolebamꝰ egenis: idipsũ si qͥdẽ ꝑnb̾s
p̃dicationis causa. papa romanꝰ urbanꝰ nomine
uenit ingallias: &ut ꝓ erat disertꝰ semini uerbius. ubũ
dei passim seminabat. Sane placentie cͣcilio generali ce-¬
lebrato: p̃libatꝰ pontifex paulo post aruernis aduenit:
ibiq cũ multis galliarũ ep̃is. &abbatib it̾um genera¬

Expanded text:
hhlocis dicatis eliminare. Jam enim gentiles usque Antiochiam imperium suum dilataverant, et similiter ipsius sanctae civitatis loca gloriosa fedaverant. Idcirco irritaverant in se furorem Omnipotentis, quofetorem emiserant in coelum. Videbamus aliquando cives ipsius Jerusalem, inter nos, mendicos et exsules: videbamus indigenas Antiochiae, casum locorum sanctorum deplorantes, sibique pauperatis suppliciter stipem publicam implorantes. Aliqui condolebamus egenis; idipsum siquidem per nopraedicationis causa, papa Romanus, Urbanus nomine, venit in Gallias, et prout erat disertus seminiverbius, verbum Dei passim seminabat. Sane Placentiae concilio generali celebrato, praelibatus paulo post Arvernis advenit, ibique cum multis Galliarum episcopis et abbatibus, iterum genera
Abbreviated transcription (Latin):
ficentiꝰ. ñ qͥa multũ dereligione xepĩana curabĩt
sed qm̃ talit̃ utilitatib ⁊ cupiditatib suis sacis facie¬
bant. Aduentabant siqͥdẽ aremotis orb̃ partib xp̃i¬
ani orationis grã: & honorabant scũariũ. illud lar¬
gifluis oblationib. Confluentes aut̃ xpĩanos mul¬
timodis gentiles angariis affligebant ⁊ opimis
euectionib qͥs attulerant ꝑegrinos funditꝰ emun¬
gebant. ut pote qͦs ⁊ deuecturis c̃ducendis inui¬
tos inuia cõpellebant. o ab introitu desiderate.
⁊ du quesite ciuitatis qͦusq ingrediendi p̃ciũ de¬
dissent cohercebant : o sic uariis exactionib eos
pauꝑabant. ad extremũ uͦ abiniuriatis corporib.
animas plerũq torm̃tis ꝓfligatas ex torquebant.
Accliarũ etiã aliaᷤᷤ inusus pecculiares gens barbara
reduxerant. aut inisis ium̃ta sua stabulantes:
aut si qͥd ẽ ignominiosus in eis oꝑantes. E xracer¬
bauer̃ itaq c̃tra se dm̃. qͥdm̃ abhominabilit̾ in¬

Expanded text:
 de religione christiana curabant; sed quoniam taliter utilitatibus et cupiditatibus suis satisfaciebant. Adventabant siquidem a remotis orbis partibus Christiani, orationis gratia, et honorabant sanctuarium illud largifluis oblationibus, confluentes autem Christianos multimodis gentiles angariis affligebant, et opimis evectionibus quas attulerant, peregrinos funditus emungebant, utpote quos et de vecturis conducendis invitos in via compellebant, et ab introitu desideratae et diu quaesitae civitatis quousque ingrediendi pretium dedissent coercebant, et sic variis exactionibus eos pauperabant; ad extremum vero, ab injuriatis corporibus animas plerumque tormentis profligatas extorquebant. Ecclesiarum etiam alias in usus peculiares gens barbara reduxerant, aut in ipsis jumenta sua stabulantes, aut si quid est ignominiosius in eis operantes. Exacerbaverunt itaque contra se Deum, qui Deum abominabiliter in
Abbreviated transcription (Latin):
ut pene onĩs it̾ arriꝑent. si stipendioꝵ facultaᷤᷤ
cis suppt̾e̾t. Letabant᷑ prẽs filiĩ abscedentib: gau¬
debant uxores ab euntib maritis dilectissimis.
lusq tristabant᷑. qͥa remanebant : plures tam̃ abi¬
erunt quã qđ uł uix uł nullatenꝰ redituri earũ a¬
uiri ꝓꝑabant. Et mirũ inmodũ. qͦd fieri solet
inmortib carorũ: lacrimaᷤᷤ his ⁊ illis ex torquebat
iocunditatiᷤ affectꝰ. Excessit tam̃ medicina modũ:
qͥa plusquã debuit in qͥbꝰdã cundi uoluntaᷤᷤ sur¬
repsit. Nã ⁊ multi heremite &. reclusi ⁊ monachi
domicilii ᷤ suiᷤ ñsatis sapient̃ relictiᷤᷤ : ire uiã
ꝑrexert̃. Qdã tam̃ orationis grã. ab abbatihsuiᷤᷤ
accepta licentia ꝓfecti st̃: plures autẽ. Agin

Expanded text:
ut pene omnes iter arriperent, si stipendiorum facultas ut pene omnes iter arriperent, si stipendiorum facultas eis suppeteret. Laetabantur patres, filiis abscedentibus; gaudebant uxores, abeuntibus maritis dilectissimis, plusque tristabantur quod remanebant. Plures tamen abierunt, quam quod vel vix vel nullatenus redituri earum viri properabant. Et mirum in modum, quod fieri solet in mortibus charorum, lacrymas his et illis extorquebat jucunditatis affectus. « Excessit » tamen « medicina modum, » quia plusquam debuit in quibusdam eundi voluntas surrepsit. Nam et multi eremitae et reclusi et monachi, domiciliis suis non satis sapienter relictis, ire viam perrexerunt: Quidam autem orationis gratia, ab abbatibus suis accepta licentia, profect