comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum aattulerit pedmer.: eum
purgat cigrico lecutplusteffer&
tamen nisi inuite manserit & uxerit
destidice quantum lib& fructum
sem&ipso non potestferre: Quã¬
uis cautem xp̃suitis noness& niss ho¬
padmnitibus non p̃ber& nisi&iã
dsesr& : Uerum quiccitat sineista
gnatica non potest uiui ut mors
in potestatesit liberi crbitrii : Si÷
quis mein quit nonmanseritmit¬
teturforas sicut pedmes: &ccirescet
& colligeeum & inigneminit.¬
tenit &ccrdent : Ligncatitque
uitis tanto sunt contemptibiliora
si inuit tionm aanserint quan¬
togloriosiora simanserint: Se¬
nique sicut dehis&icm pere⁊ e¬
chielem proph&lam dñs dicit
Pciganullis agricolarum usib¬
ł prosunt : nullis sed ubribus ope¬
ribus deputantur : unum e duob:
nis: si inuitenonest: in igneerit :
utergo inignenonsit: inuitesit :
Cimanserrts in me inquit &uer¬
bameat in uobis manserinT qͣd¬
cumque uolueritis p&stis. & n&
uobis: Manendo quippe inxpõ
quiduelle possunt. Nisi quod conue¬

Expanded text:
um attulerit palmes, eum purgat agricola ut plus afferat: tamen nisi in vite manserit et vixerit de radice, quantumlibet fructum a semetipso non potest ferre. Quamvis autem Christus vitis non esset, nisi hopalmitibus non praeberet, nisi etiam Deus esset. Verum quia ita sine ista gratia non potest vivi, ut et mors in potestate sit liberi arbitrii: Si quis in me, inquit, non manserit, mittetur foras sicut palmes; et arescet; et colligent eum, et in ignem mittent, et ardet. Ligna itaquevitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint, quanto gloriosiora si manserint. Denique sicut de his etiam per Ezechielem prophetam Dominus dicit, praecisa nullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum e duobus nis: si in vite non est, in igne erit. Ut ergo in igne non sit, in vite sit. Si manseritis in me, inquit, et verba mea in vobis manserint, quodcumque volueritis petetis, et fiet vobis. Manendo quippe in Christo, quid velle possunt nisi quod conve
Abbreviated transcription (Latin):
erat toto orbe t̃rarũ : Significatũ ẽ illud
& tricnsut: Nũ quid modo qͥb: imponit᷑manꝰ
ut accipianł sp̃m scm̃. hoc expestat᷑ut lin¬
guis loquan aut quando imposuimꝰ manũ
istis instintib: ad tendit unus quisq ur̃m.
utrũ linguis loquerent᷑ : & cũ uider& eos
linguis ñ loqͥ: Ita ꝑuerso corde aliq̃i s ur̃m
dũ tunc fectũ ẽ : Siergo ꝑhaec mine cula
ñ fiat modo testimoniũ prces enłiaes p̃sscĩ¬

Expanded text:
nificatum est illud, et transiit. Numquid modo quibus imponitur manus ut accipiant Spiritum sanctum, hoc exspectatur, ut linguis loquantur? Aut quando imposuimus manum istis infantibus, attendit unusquisque vestrum utrum linguis loquerentur; et cum videret eos linguis non loqui, ita perverso corde aliquis vestrum dum tunc factum est? Si ergo per haec miracula non fiat modo testimonium praesentiae Spi
Abbreviated transcription (Latin):
frctrẽ : manae sp̃s dĩin illo : uideat p̃ro¬
b& seipsũ contmoculis dĩ uideat si ẽ in
illo dilectio pacis unitatis: dilectio aede¬
siae. toto t̃rarũ orbediffusȩ : ñ adtendat
eũ solũ diligere fratrẽ : quẽ ad tendit
mirũ qͥa nobis cõñsunt  inunocorpore
sumꝰ unũ caput habemꝰ incaelo: fratres.
oculinr i ñ seuiden ÷ qua si ñ senorunt ⁊
anincaritate conpaginiscorportlis
norin se: na ut noueritis qua in con¬
iunctione caritatis senouer̃: quando
ambopatent ñ lic& ut aliqͥid adtendat
dexter quod non adtendat sinixter. dirige
ucdium dextrũ sine alterosi potes c̃ simulcoe¬
unt: Simuldirigunt᷑ . Intentio unc ẽ loca
deuersa sunt siergo omnis qͥ tecũ diligit dm̃
Vnã intenionẽ tecũ hab&. Noli adtendere
quia corpore in loco separtus .ẽ. & icc̃cor¬
desimul fixiestis inlumine ueritatis: ergo
siuis nosqͥa accepistis pm int̃roga cortuũ

Expanded text:
fratrem, manet Spiritus Dei in illo. Videat, probet seipsum coram oculis Dei; videat si est in illo dilectio pacis et unitatis, dilectio Ecclesiae toto terrarum orbe diffusae. Non attendat eum solum diligere fratrem quem attendit mirum quia nobiscum non sunt? In uno corpore sumus, unum caput habemus in coelo. Fratres, oculi nostri non se vident, quasi non se norunt. An in charitate compaginis corporalis non norunt se? Nam, ut noveritis quia in conjunctione charitatis se norunt: quando ambo patent, non licet ut aliquid attendat dexter, quod non attendat sinister. Dirige radium dextrum sine altero, si potes. Simul coeunt, simul diriguntur; intentio una est, loca diversa sunt. Si ergo omnes qui tecum diligunt Deum, unam intentionem tecum habent, noli attendere quia corpore in loco separatus es; aciem cordis simul fixistis in lumine veritatis. Ergo si vis nosse quia accepisti Spiritum,
Abbreviated transcription (Latin):
caritate enĩ loquaebat᷑ & dicebat quia in
conspectudĩ debemꝰ int̃rogare cornr̃m qđ
si ñ male senserit cornr̃m. Idẽ si confit&ꝰ
qͥa dedilestione fratris fit. quicquid fit in
bono opereacces sit &eiã qđ demandatocũ
eo n hoc cognoscimꝰ qͥa man& in nobdespũ quẽ de¬
dit nob̵: Sienim in ueneris tebabere carita

Expanded text:
charitate enim loquebatur, et dicebat quia in conspectu Dei debemus interrogare cor nostrum. Quod si non male senserit cor nostrum: id est, si confiteatur quia de dilectione fratris fit, quidquid fit in bono opere. Accessit etiam quod de mandato cum eo. In hoc cognoscimus quia manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
turi quodipseess& xp̃s filius dĩ:
qui hoc potuit & ficere. & cum p̃di¬
xiss& & p̃dicere cosequam fe¬
cer& .: Credturiautem hoc aĩ
fidenouet sed ecuicta : Autcerte
cum mortuus ess& defectto. cũ
resurrexiss& refecta : Neque
enimeum filium dĩ non &iasecre¬
debaaT sed cum in illo fcatume&
quocente p̃dixit fides illa quae
tunc. quando illis lo quebatun
fuit patrua: & cummorir&un
peneim nulla & reuixit &re¬
uit & creuit.. De in de quodehcit
Iatmnon mulito loquar uobistum
uenitenim princeps mundihuius
Quis nisidiabolus: & in menĩ
hab& quicquam nullum scilic&
omnino peccatum: Siceni mos¬
tendit non creaturtrum sed
peccitorum principem diabolum.
quos nunc nomine mundihuius
cippellat. &t quotiens cum quemũ

Expanded text:
turi, quod ipse esset filius Dei, turi, quod ipse esset filius Dei, qui potuit hoc facere cum praedixisset, et praedicere antequam faceret: credituri autem hoc non fide nova, sed aucta, aut certe cum mortuus esset defecta, cum resurrexisset refecta. Neque enim eum Filius Dei non et ante credebant: sed cum in illo factum esset quod ante praedixit, fides illa quae tunc quando illis loquebatur fuit parva, et cum moreretur pene jam nulla, et revixit, et crevit. 2. Deinde quid dicit? Jam non multa loquar vobiscum: venit enim princeps mundi hujus: quis, nisi diabolus? Et in me non habet quidquam: nullum scilicet omnino peccatum. Sic enim ostendit non creaturarum, sed peccatorum, principem diabolum, quos nunc nomine mundi hujus appellat. Et quotiescumque mu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs cutnuno dixiuobis pri¬
us quam fict: ut cum fcactum fue¬
ricredatis : Nonne potius dicen¬
dum fuit &nunc dxiuobis pri¬
usquam ficit ut credatis quod
cum siactum suerit uidectis : Nac̃
& illecuidictum est. quictuidis¬
ticredidisti. non hoceredidit
quoduidit: sed ediuduidit
aliud eredidit: Uiditenim ho¬
minem: crediditd̃. Cerne¬
bat quippe aquetangebaatcar¬
nemuiuentem qua muidebaat
morientem &credebat clm̃ in
carneipsa latersem: Crede¬
batergomente quod nonuidebat:
perhoo quod rensibur corporis
ci ppacrebat : sediidicunsurcre¬
di quac e uidensur sicutdicit
Vnurquis que oculis suis secre¬
didisse. nonta menipser est
qua e in nobis aedificatur fides.
sed exrebus quec euidentur cegit᷑
innobis ut ea credantur quae
non uidentur: Quodcir cadi¬
lectissimiunde nunc sermo est
prius quamficit: ut cum stactũ
fuerit credatis. Illudutique
dicit. cum faatum fuerit quod
eum post mortem uisuriercat
uiuensem & aadpatrẽ casc ende¬
tem quouiso illud fueroT credi¬

Expanded text:
 nunc dixi vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit, credatis? Nonne potius dicendum fuit, Et nunc dixi vobis priusquam fiat, ut credatis, quod cum factum fuerit, videatis? Nam et ille cui dictum est, Quia vidisti, credidisti, non hoc credidit quod vidit; sed aliud vidit, aliud credidit: vidit enim hominem, credidit Deum. Cernebat quippe atque tangebat carnem viventem, quam viderat morientem; et credebat Deum in carne ipsa latentem. Credebat ergo mente quod non videbat, per hoc quod sensibus corporis apparebat. Sed etsi dicuntur credi quae videntur, sicut dicit unusquisque oculis suis se credidisse: non tamen ipsa est quae in nobis aedificatur fides; sed ex rebus quae videntur, agitur in nobis ut ea credantur quae non videntur. Quocirca, dilectissimi, unde nunc mihi sermo est, priusquam fiat, ut cum factum fuerit, credatis; illud utique dicit: Cum factum fuerit, quod eum post mortem visuri erant viventem, et ad patrem ascendentem, quo viso illud fuerant credi
Abbreviated transcription (Latin):
DIXERA
DISCIPULIS
suis Si diligeritis me gcuidere¬
tis utique qui cuiado ad paare
quicipatermaiormeest. Quod
exforma serui eum dixissẽ ñ
exforma dĩ inquetȩ quedis
est patri nouitfides. quetere¬
ligiosis estm exłibus fixa : Non
acelumniosis &dem enibus fic¬
ta: de in desubiunexit: &
nunadixi uobis prius quamfiat
ut cuim stictum fuerit credatis.
Quidesthoc cum magis credere
il quod credendum est: Haec
enum latis fidei si quod credit᷑
non uid&cur. Nam quidmag¬
numest sud creditur quocdui¬
a&ur secundum illam eius¬
dem dñi sententiam quando
discipulum arguitdicens quia
uidisti credisti. beciti qui non
utrum credere dicendurest quis¬
que quoduid& : Namipsifides
epistola quates cribitur edhebre¬
os uttestdefinita Esttatem

Expanded text:
dixerat discipulis suis: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quia Pater major me est. Quod ex forma servi eum dixisse, non ex forma Dei in qua aequalis est Patri, novit fides quae religiosis est mentibus fixa, non calumniosis et dementibus ficta. Deinde subjunxit: Et nunc dixi vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit, credatis. Quid est hoc, cum magis homo credere id quod credendum est? haec est enim laus fidei, si quod creditur non videtur. Nam quid magnum est, si creditur quod videtur? secundum illam ejusdem Domini sententiam, quando discipulum arguit, dicens, Quia vidisti, credidisti: beati qui non utrum credere dicendus est quisquam quod videt. Nam ipsa fides in Epistola quae scribitur ad Hebraeos, ita est definita, Est
Abbreviated transcription (Latin):
agna ista quaestio: omnis qui
peccat nonuid& eum: neq cog¬
nouit eum: non .ẽ mirum: Non eum
uidemus: sed ui surisumus. Noneũ
cognouimus sed cognituri sumus:
Credimus in eum quem non cognoui¬
uimus: anfortu ex fide cognouimus
exspeciae nondum cognouimus
Sed infide & uidemus & cognouimus:
Sienim nondum uid& fides quaredi¬
cimur. inluminati est inluminatio
ꝑfidem. est in luminatio ꝑspeciem.
modocum perecrinamur ꝑfidemam¬
bulamus Nondum pers peciem:
ergo & iustitia nostra ꝑfidem ẽ ñ ꝑ
speciem: Erit ꝓfecta ius titia nostra.
cum ui debimus pers peciem: modo
non relinquamus eamiustitiam qua
ẽ infide: Qnm iustus exfideuiuit.
Sicut ait apostolus: omnis qui man&
in ipso. non peccat. namomnis qui peccat
nonuid&eum: neq cognouiteum. Non
credit iste qui peccat: Sidutem credit.
quantum ad fidem eius pestin& non
peccat F. iliola nemouos seducat
qui F. acit iugrrriã iustus egt.¬

Expanded text:
agna ista quaestio: Omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Non est mirum. Non eum vidimus, sed visuri sumus; non eum cognovimus, sed cognituri sumus: credimus in eum quem non cognovimus. An forte ex fide cognovimus, et specie nondum cognovimus? Sed in fide et vidimus et cognovimus. Si enim nondum videt fides, quare dicimur illuminati? Est illuminatio per fidem, est illuminatio per speciem. Modo cum peregrinamur, per fidem ambulamus, non per speciem . Ergo et justitia nostra per fidem est, non per speciem. Erit perfecta nostra justitia, cum videbimus per speciem Modo non relinquamus eam justitiam quae est ex fide, quoniam justus ex fide vivit , sicut ait Apostolus. Omnis qui manet in ipso, non peccat. Nam omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Non credit iste qui peccat: si autem credit, quantum ad fidem ejus pertinet, non peccat. 9. Filioli, nemo vos seducat. Qui facit justitiam, justus est
Abbreviated transcription (Latin):
habemus ex dõ Domum non manu¬
fcactum & ernam in cacelis e Non¬
neistaestdomus de quaa cadamus dõ
Becctiqui habitant in domo tua
in sclã scłorum ladabuate: Ergo¬
neuos non domum cuiurque bapti¬
zictifrũs sed domum ipsius dĩpatris
cuiomnes frr̃dicimur Pa ternost᷑
quies incelis A regnose panrecȩ¬
lorum. Aut eam sicdiui dere aude¬
bitis ut aliquae mansionies eius
sint in regnoaelorum Aliquae
cutem extreo regñm acelorum
Ab sit cibsit. ut quiuolun in regno
titia uelint habitare uobiscum:
Absitinquam ut cumomnis domꝰ
regnantium filiorum nonstaabili
nisi in regno ipsius regiccedomus
parsaliqua non sit in regno.
I Et siarieroinquit et pa¬
steuero uobir locum iterum
uenio & accipiaamuos adme¬
quomodo uacdis ocurelocum
sii cammultae mansiones indo¬
mopattristui. ubi tecum habi¬
tabuattui. Aut ut aaccipics
eos adteipsum. quomodo
iterum uenis qui non recedirꝰ
conemur quantum uid&ur

Expanded text:
habemus ex Deo, domum non manuhabemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis ? Nonne ista est domus de qua cantamus Domino, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te ? Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coelorum? Absit, absit ut qui volunt habitare titia velint habitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua non sit in regno. 4. Et si abiero, inquit, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad mequomodo vadis parare locum, si jam multae mansiones sunt in domo Patris tui, ubi tecum habitabunt tui! Aut si accipis eos ad teipsum, quomodo iterum venis qui non recedis? conemur, quantum videtur
Abbreviated transcription (Latin):
munesit omnibus : Sic enimquisq
&iamipse hab& cumamat inaltero.
quodipse non hab& : Noneriutaq
aliqua inuidia in pacris dacritatis.
qum̃ regnabiit in omnibus unitastra¬
riiatis: Pro inderes puendi suit c
cordexp̃icno qui putaatideodictũ
multas essem aansiones Quiccex¬
trocregnum occelorum eritadiquid
ubibec  maneca in nocentes.
quisi ne baptismo exhacuitt migne¬
runđ. qui a sineillo in regnum octe¬
lorum intmerenon potuerunt: Haecfides
non estfides: qnm̃ non estuerte & catho¬
licafides: It anetandem stulti homines
&caraclibus cogitationibus execcecaiti
cumre probandiess&is. si mansionem
mondi cop&ri uel patuli uelanuslib&
apostolorum Sed cuiuscumque par¬
uolibaptizati: A regnocaelorum se¬
par&is: Nonuos putcitis esser eprobet̃¬
Aut inuniuers creaitura autinuitar
uel beatudine sempiterna mansiones
multacesunt. Sed indo moinquit per¬
trismei mansiones mulittesunt:
Non ne istaest domus ubi ȩdificationẽ

Expanded text:
mune sit omnibus. Sic enim quisque mune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. 3. Proinde respuendi sunt a corde christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid, ubi maneant beati innocentes qui sine Baptismo ex hac vita emigrarunt, quia sine illo in regnum coelorum intrare non poterunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tandem stulti homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobandi essetis, si mansionem non dico Petri et Pauli vel cujuslibet Apostolorum, sed cujuscumque parvuli baptizati a regno coelorum separaretis; non vos putatis esse reprobanaut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; sed, In domo, inquit, Patris mei mansiones multae sunt. Nonne ista est domus ubi aedificationem
Abbreviated transcription (Latin):
Sedcumudiuat in domopatris
mei mansiones multitȩ suat. si
quominus hi xirsem uob qrua
doparare uobis locum A per¬
turbatione recretTur: certi
acfidentes &iam post pericula
temptationum se apuoddm̃ cũ
domo patrismer mansioner multae
sunt: Nullus eorum clienabit᷑
abilladomo ubi mansionem prosuo
quisque accepturus est merito : Dena¬
narius quidemille ȩquadis estomnibus
quempater familics eisquio pencti sunt
inuinecam iub&dare omnibus : Non
in eodiscernens. quiminus & quicm¬
plius laboncuerunt: Quouti quedena
multicemansiones diuersasmeritorũ¬
inunuita &erna significita diguntates:
Alic enimgloria solis aliaglorialunȩ
Aliaglorias tellarum: stellitenim
abstella differtingloria : sic& cresur¬
rectio mortuorum: Tam qua instellae
scĩ diuerss mansiones diuersacedat¬
ritates. ttunquaminguelo sortiunur
in regno: sed propter unum dena¬
rium nullus separtur a regnio.
atqued s̃ erit omnia in omnibus. Vt
quim ds̃ hoccrita sest: per locritatem
fictt ut quod habeNsinguli. com¬

Expanded text:
Sed cum audiunt: In domo Patris mei mansiones multae sunt, Si quominus dixissem vobis quia vado parare vobis locum, a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum se apud Deum cum domo Patris mei multae mansiones sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea, jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus, et qui amplius laborarunt . Quo utique denarmultae mansiones diin unitate aeterna significat dignitates. Alia enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum: stella enim a stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum . Tanquam stellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo sortiuntur in regno, sed propter unum denarium nullus separatur a regno: atque ita Deus erit omnia in omnibus , ut quoniam Deus Charitas est , per charitatem fiat ut quod habent singuli, com
Abbreviated transcription (Latin):
RICENDAEST
maior intentio
gelii  quece modo
innnis auribus so¬
nuerunt. &iam
mentectipere
utcum que possimus: Atenĩ
dñr ihs̃ xp̃sus lon turb&urcor
credite:Ne mortem tam quac̃
teinquit in dm̃ : & in mecredite:
Consequens est enuim ut si indm̃
crechus & in mecrederedebet¬
tis : Quodnoness& consequenis.
dm̃ : & in mecredite: Quinatu¬
scest nonrapina esseȩqua¬
lemelm̃ sem&ipsumenm exi¬
natanuit Non ta men formatm
dĩamntens. sed formamser¬
ui accipiens: Mortemm &ui¬
tis huic formaeserui. Nontur¬

Expanded text:
rigenda est major intentio, gelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim Dominus Jesus: Non turbetur cor credite. Ne mortem tanquam hote, inquit, in Deum, et in me credite. Consequens est enim ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis: quodDeum, et in eum credite cui natura est, non rapina, esse aequalem Deo. Semetipsum enim exinanivit , non tamen formam Dei amittens, sed formam servi accipiens. Mortem metuitis huic formae servi? Non tur
Abbreviated transcription (Latin):
non uid& quomodo poterit dilige¬
re : Siccutem diligis fratrem foste
fratrem diligis &e xp̃mnon diligis:
quomodo quan do membyae xp̃i
& patrem diligis: non potestergo
sepacutridilectio: elege tibi quid dili¬
solum diligo dm̃ pactrem mentiris:
si diligis non solum diligis. sed sidiligis
patrem diligis & filium: ecceinquis
diligo patrem & diligo filium: sed hoc
solum patrem dm̃ & filium dm̃ &¬

Expanded text:
non videt quomodo poterit diligenon videt quomodo poterit diligere ? Si autem diligis fratrem, forte fratrem diligis, et Christum non diligis? Quomodo, quando membra Christi et Patrem diligis. Non potest ergo separari dilectio. Elige tibi quid dilisolum diligo, Deum Patrem. Mentiris: si diligis, non solum diligis; sed si diligis Patrem, diligis et Filium. Ecce, inquis, diligo Patrem, et diligo Filium: sed hoc solum, Patrem Deum et Filium D
Abbreviated transcription (Latin):
tus est ex ipso. Idest filium dñm
nr̃m iħmxp̃m: & sequitur : in hoc
cognoscimus quia diligimus filios
di: quacsi dicturus ess&: in hoc cog¬
noscimus quia dilegimus filiumdĩ ⁊
pilios dĩ dixit: qui filium dĩ peculo
ante dicebat quia filuidĩ corpussint
unici filidĩ. & cum illecaput nos mẽ¬
bra. unus ẽ filius dĩ ergoqui diligit
filios dĩ : Tilium dĩdiligit: aeqͥdiligit
filium dĩ pagrem diligit: nec potest quis¬
quam diligere patrem nisi diligat filiũ :¬
aequidiligse filium diligit fibos dĩ quos
filios dĩ membra filidĩ : & ut diligen¬
doficet & ipse membrum. & fitperdi¬
se enim inuicem amant membra : cor¬
pusse amat & si patitur unum mẽbrũs
.conpaciuntur omnia membnt: & si
glorificatur unum inembrum: con¬
gicudentomnia membra: & quid secu¬
tus ait c uos autem estis corpus xp̃i:
& membra: dicebatpoculo ante dedi¬
lestione fraterna: & ait : qui non dili¬
git fratrem quemuid & dm̃quem

Expanded text:
tus est ex ipso, id est, Filium Domtus est ex ipso, id est, Filium Domristum. Et sequitur, In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei; quasi dicturus esset, In hoc cognoscimus quia diligimus Filium Dei: filios Dei dixit, qui Filium Dei paulo ante dicebat; quia filii Dei corpus sunt unici Filii Dei; et cum ille caput, nos membra, unus est Filius Dei. Ergo qui diligit filios Dei, Filium Dei diligit; et qui diligit Filium Dei, Patrem diligit: nec potest quisquam diligere Patrem, nisi diligat Filium; et qui diligit Filium, diligit et filios Dei. Quos filios Dei? Membra Filii Dei. Et diligendo fit et ipse membrum, et fit per di enim se invicem amant membra, corpus se amacompatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra. Et quid secutus ait? Vos autem estis corpus Christi et membra . Dicebat paulo ante de dilectione fraterna, et ait, Qui non diligit fratrem quem videt, Deum quem
Abbreviated transcription (Latin):
iuncxit dilestionem: ꝑquia sine dilec¬
tione fides in anis ẽ: cum dilectione : fi¬
des cristiani: Sine dilestione fides
demones: quiccutem non credunt: peiores
credere in xp̃o adhuc nec dsmone simi¬
non in amore coronace : Nam & illipunir
timebant. ad dehuic fidei dilestionem
ut fiat fides qualem dicit a postolus pocu¬
lus : fides quae ꝑdilectionem operatur:
inuenisti cristianũ : Inuenisti ciuem hie.¬
rusalem: inuenisticiuem angelorum:
Inuenisti inuia suspirantem peregri¬
num. adiungite illi comestuus est: cur¬
recum illo si tamen& tuhoc es omnis
quidiligit qui genuit eum. diligit eum
qui genitus ẽ abipso: quis genuit: pat̃
quis ẽ genitus : filius: quidergo : ait
omnis quidiligit patrem diligit filiũ:
In hoc cosnoscimus quia dili¬
gimus pilios dĩ.
uid est hoc frtres : pcculo ande
defilio dĩ dicebat: Nonde filiis dr
ecceunus positus. ẽ xp̃s contemplan¬
dus nobis & dictum est nobis omnis qͥ
idest patrem : diligit eum qui geni¬

Expanded text:
unxit dilectionem; quia sine dilectione fides inanis est. Cum dilectione fides christiani, sine dilectione fides daemonis: qui autem non credunt, pejores credere in Christum; adhuc nec daemones iminon in amore coronae: nam et illi puniri timebant. Adde huic fidei dilectionem, ut fiat fides qualem dicit Apostolus Paulus, Fides quae per dilectionem operatur : invenisti christianum, invenisti civem Jerusalem, invenisti civem Angelorum, invenisti in via suspirantem peregrinum; adjunge te illi, comes tuus est, curre cum illo, si tamen et tu hoc es. Omnis qui diligit qui genuit eum, diligit eum qui genitus est ab ipso. Quis genuit? Pater. Quis est genitus? Filius. Quid ergo ait? Omnis qui diligit Patrem, diligit Filium. 3. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei. Quid est hoc, fratres? Paulo ante de Fili o Dei dicebat, non de filiis Dei: ecce unus positus est Christus contemplandus nobis, et dictum est nobis, Omnis quid est, Patrem, diligit eum qui geni
Abbreviated transcription (Latin):
toligua qui fleentigit e quis
rcus t quis stimueccuit: qui
i pugsi nemo sed coniuneti su
quiclcantur : quomodouis non
aoruando non sum sepantte
quiahonor ipsorun muxlis esican¬
culeent memb tipsius intitene
qui serrar& & cumadortr&capat
inccelo calear& pedes intert: dixst
ubies sent membra ipsius: ascensurus
enim dixit uerba nouissima postip¬
scc uerbita. non ẽ locutus inter ra
a scensurum caput incccelũ. commen¬
dauit membia interra & discessit
Iamnon inuenis loqui xp̃minterrã.
Inuenis illum loqui sed decccelo: &de
ipsocccelo quarei quia membra
calcabantur in terra: ꝓsecutori
enim scculo dixit desuꝑ sccule sccule
quid ine persequeris: a scendincae¬
lum sed adhuc interra iaceo hic
addextertmꝰ patris sedeo Ibiadhuo
esurio & sitio. peregrinus sum: quo¬
modoergo corpus commendauit in
terra ascinsurus a dum intesga¬
rent illum discipulu dñe si hot in
tempore presentaberis & quaen¬
pondit iturus: Non estuestrum

Expanded text:
lingua, quis te tetigit? quis percussit? quis stimulavit? quis pupugit? Nemo, sed conjuncta sum eis quae calcantur. Quomodo vis non doleam, quando non sum separata?quia honor ipsorum inutilis est, si conculcant membra ipsius in terra. Et ne quis erraret, et cum adoraret caput in coelo, calcaret pedes in terra, dixit ubi essent membra ipsius. Ascensurus enim dixit verba novissima; post ipsa verba non est locutus in terra. Ascensurum caput in coelum commendavit membra in terra, et discessit. Jam non invenis loqui Christum in terra: invenis illum loqui, sed de coelo. Et de ipso coelo quare? Quia membra calcabantur in terra. Persecutori enim Saulo dixit desuper, Saule, Saule, quid me persequeris ? Ascendi in coelum, sed adhuc in terra jaceo: hic ad dexteram Patris sedeo; ibi adhuc esurio, sitio, et peregrinus sum. Quomodo ergo corpus commendavit in terra ascensurus? Cum interrogarent illum discipuli, Domine, si hoc in tempore praesentaberis, et quanpondit iturus, Non est vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
etibi pees. foste cdigis lauatis
terera pedestos: uolens tibi
sere caput lesculari non ne
in uerba honsuntis clamares
diceres. quiefacis homo calces
non diceres calcas caput me¬
i qui aberut hono ntbat Sed plus
imacriaecput plo membris ccel¬
is. quam prose quicchonorabat᷑:
peclamat ipsumcaput : nolo
prem euum. calcare menoli: Iã
ucsi potes quare tecalcccui dic
ui pite te oscalar iuolui. amplec
olui sed nonudes: ostulte quia qđ
amplesto: per quadam conpagẽ
natis. puenit adid quod ccclecs
ama ingua : dol& mihi. Nondi

Expanded text:
tibi pedes: forte caligis clavatis contereret pedes tuos, volens tibi tenere caput, et osculari; nonne inter verba honorantis clamares et diceres, Quid facis, homo? calcas me. Non diceres, Calcas caput meum; quia caput honorabat: sed plus clamaret caput pro membris calcatis, quam pro se, quia honorabatur. Nonne clamat ipsum caput, Nolo honorem tuum; calcare me noli? Jam tu dic, si potes, Quare te calcavi? dic illud capiti, Te osculari volui, amplecti volui. Sed non vides, o stulte, quia quod vis amplecti, per quamdam compagem unitatis pervenit ad id quod calcas? clamat lingua? Dolet mihi. Non di
Abbreviated transcription (Latin):
sis & predicarein nomine eius
penitentiam & remissionem pec¬
catorem peromnes gentes . incipi¬
entibus abhieru salemribide fun¬
ditur caritastua: dicit xp̃sueb
pscalmus. Idest sp̃s di. Latũ man¬
dectum tuum uclde: & nescio quis
ponit in a frica finescaritatis
tende caritatem pertotu morbe
siuis xp̃ma mare. quia membra
xp̃i per orbemiacent: Si ames
pastem diuisus es: Sidiuis us es an
corpore nones: Siincorpore non es
subcapite nones: quid prodest quic
credis & hlasphemaes: adorisillum

Expanded text:
sis? Et praedicari in nomine ejus sis? Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem . Ibi diffundatur charitas tua. Dicit Christus et Psalmus, id est, Spiritus Dei, Latum mandatum tuum valde; et nescio quis ponit in Africa fines charitatis! Extende charitatem per totum orbem, si vis Christum amare; quia membra Christi per orbem jacent. Si amas partem, divisus es: si divisus es, in corpore non es: si in corpore non es, sub capite non es. Quid prodest quia credis, et blasphemas? Adoras illum
Abbreviated transcription (Latin):
frttrem diligitis. amicum diligi¬
tis. Iam tecum. est iam inunita¬
te a&iam catholicatibi coniunc¬
tus. est  Sibeneuiuis. fratrem dili¬
gis fastum exinimico: sed diligis
aliquem qui nondum cred¶t xp̃o.
aut sicredit xp̃o ut dȩmones cre¬
dit Reprebende unitatem ipñus¬
tudilige & futterno amore do
nondum ẽ frcter sed ide di
ut sit frater : ergototadlestion
fraterna est : erga cristia nosien¬
go omnia membraeis disciplina
caritatis. fratresmei. robor
flores fructus pulchritudo
amoenitas pastus. potus cibus
amplexus sine saci&ate est .G
sicnos delestat peregrinos inpa¬
tria quomodo gaudebimus : curpo¬
mus ergo fratres mei curramus
uerbum dĩ & quomodo uenit a dae¬
grotos: uerbum carosacctum esti
& habitauit in nobis: completum
ergo quo dscripturt predixit opin¬
tebat xp̃mpati. & resur gerete¬
t a diae amostuis: corpus ipsius
ubii acet membiit ipsius ubi labo¬
itnt ubi essedebesut subcapite

Expanded text:
fratrem diligitis, amicum diligifratrem diligitis, amicum diligitis. Jam tecum est, jam in unitate etiam catholica tibi conjunctus est. Si bene vivis, fratrem diligis factum ex inimico. Sed diligis aliquem qui nondum credidit Christo, aut si credidit Christo, ut daemones credit; reprehendis vanitatem ipsTu dilige, et fraterno amore dilige: nondum est frater, sed ideo diligis ut sit frater. Ergo tota dilectio nostra fraterna est erga Christianos, erga omnia membra ejus. Disciplina charitatis, fratres mei, robur, flores, fructus, pulchritudo, amoenitas, pastus, potus, cibus, amplexus, sine satietate est. Si sic nos delectat peregrinos, in patria quomodo gaudebimus? 8. Curramus ergo, fratres mei, curramus, Verbum Dei. Et quomodo venit ad aegrotos? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Completum est ergo quod Scriptura praedixit, Oportebat Christum pati, et resurgere tertia die a mortuis. Corpus ipsius ubi jacet? Membra ipsius ubi laborant? Ubi esse debes, ut sub capite
Abbreviated transcription (Latin):
tud& illien facere aliquid mali: locu¬
dat uulteum esse precipitem: uult
caenime repera brupte cupiditatũ
suarum ende foste non redeat Iccu¬
dact quonicm lacudatur peccator
indesideriis animae suae: adhib&
illi unctionem adulationis suaes et¬
ceodit & lacudat: alter ui d& temicũ
suuntaletliquid facere. reuocat:
siillum non audiat : profer& uer¬
ba aiam castigationis: obiurgate
litigat. aliquandouenitur. adhanc
necessitatem ut litiget: ecceodi¬
umblanditur . & cacritas litigat:
noli adtendere uerbablandien¬
tis. & quasi seuitiamobiurgantis
uenam in spice. radicem unde pro¬
cedant quere: Illeblandituri ut
decipiat istelitigat ut corrigat:
ergo nonouus e. fratres ut pernos
distendator coruestrum : Impe¬
trate ad dm̃ut diugatis inuicem
omnes homines. &iam inimixos
uestros diligatis nonquia fratres¬
sunt: sedut fraotres sint : ut semꝑ
fucterno. amore flagr&is. Siue
infrctrem faltum siue in inimicum.
ut frater fiat diligendo: ubicumq

Expanded text:
videt illum facere aliquid mali, lauvidet illum facere aliquid mali, laudat: vult eum esse praecipitem, vult caecum ire per abrupta cupiditatum suarum, unde forte non redeat; laudat, Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae ; adhibet illi unctionem adulationis suae: ecce odit, et laudat. Alter videt amicum suum tale aliquid facere, revocat; si illum non audiat, profert verba etiam castigationis, objurgat, litigat: aliquando venitur ad hanc necessitatem ut litiget. Ecce odium blanditur, et charitas litigat. Noli attendere verba blandientis, et quasi saevitiam objurgantis; venam inspice, radicem unde procedant quaere. Ille blanditur ut decipiat, iste litigat ut corrigat. Ergo non opus est, fratres, ut per nos distendatur cor vestrum; impetrate a Deo ut diligatis invicem. Omnes homines, etiam inimicos vestros diligatis: non quia sunt fratres, sed ut fratres sint; ut semper fraterno amore flagretis, sive in fratrem factum, sive in inimicum, ut frater fiat diligendo. Ubicumque
Abbreviated transcription (Latin):
a maudistis in istis duobus pre¬
ceptis totadex pependit & pro¬
phate : quomodo noluitte diuidere
permultas pagȩnas : In his duob
preceptis totalex pendit & pro¬
ph&cce : In quibus duobus precep¬
tis diliges dñm dm̃tuum extoto
corde tuo: & extota animatua
& extotamente tua: & diliges
proximum tuum tam quam teip¬
sum : In his duobus preceptis to¬
tidexpendit & proph&ce : ec ce
dequibus preceptis naerrat. tota
ise cepistola: tenete ergo dilestio¬
nem. & securi estote: quid times
ne male facias alicui quis facit
ei quem diligit: diligite. non po¬
test fieri. nisibene facics: sedsor¬
te corripis. amorhoc faccit non
sȩuitia: sed foste cȩdis. ad disci¬
plincm feocis quicc amor ipsius
dilectionis nonte permittit.
neglegere in disciplinatum
& sit quodam modo quecsidiuer¬
sus fructus & contrarius. ut ali¬
quaedo odiumblandiatur. & ca¬
ritasseuiat: Nescio quis odit in¬
imicum suum : & fingit illia mitracẽ:

Expanded text:
Jam audistis, In his duobus praeJam audistis, In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. Quomodo noluit te dividere per multas paginas? In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. In quibus duobus praeceptis? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum sicut teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Ecce de quibus praeceptis narrat tota ista Epistola. Tenete ergo dilectionem, et securi estote. Quid times ne male facias alicui? Quis male facit ei quem diligit? Dilige, non potest fieri nisi bene facias. Sed forte corripis? Amor hoc facit, non saevitia. Sed forte caedis? Ad disciplinam facis; quia amor ipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum. Et fit quodammodo quasi diversus fructus et contrarius, ut aliquando odium blandiatur, et charitas saeviat. Nescio quis odit inimicum suum, et fingit illi amicitiam:
Abbreviated transcription (Latin):
enim tibi fecent homo nonte angus¬
tat quia illud diligis quod non uoc&
homo : dm̃diligis. fra ternitatem diligis
legem dĩ diligis aeclesiam dĩ diligis.
sempiternaerit : łabores interra
sed peruenies adfructum promissũ:
dormis: Immo securus uigilas. Nedor¬
miendo perdas quod diligis: Non enĩ
frustia dictum. est. Inlum ina oculos me¬
os nequando obdor miam in mortem:
qui clcudunt oculos contracaritatẽ
obdor mescunt in concupiscentiis de¬
lestationum carnalium: Euigiloc
ergo delectationes enim sunt: man¬
ducare bibere. Tuxoriare Tudere
uenare pompas istasuanas omnic¬
ꝗ mala sequuntur . Num quid nescimꝰ
quia delectatines sunt : quis neg&
quia delectant sed pcculus celectẽtur
lexdĩ dama contratoles si a sorer
Marra uerunt mihi iniquis ibulatio¬
nes. sed non ut lextua dñe ista delec¬
tatioman&. non solum man& quoue¬
niccs sed a &icmreuocat fugientem:
haec ẽsmin dilectiodĩ urppe¬
cepta eius seruemus.

Expanded text:
enim tibi fecerit homo, non te angusenim tibi fecerit homo, non te angustat; quia illud diligis quod non nocet homo: Deum diligis, fraternitatem diligis, legem Dei diligis, Ecclesiam Dei diligis; sempiterna erit. Laboras in terra, sed pervenies ad fructum promissum. dormis: imo securus vigilas, ne dormiendo perdas quod diligis. Non enim frustra dictum est, Illumina oculos meos, ne quando obdormiam in morte . Qui claudunt oculos contra charitatem, obdormiscunt in concupiscentiis delectationum carnalium. Evigila ergo. Delectationes enim sunt, manducare, bibere, luxuriari, ludere, venari: pompas istas vanas omnia mala sequuntur. Numquid nescimus quia delectationes sunt? Quis neget quia delectant? Sed plus diligitur lex Dei. Clama contra tales suasores, Narraverunt mihi injusti delectationes; sed non sicut lex tua, Domine. Ista delectatio manet. Non solum manet quo venias, sed etiam revocat fugientem. 7. Haec est enim dilectio Dei, ut praecepta ejus servemus.
Abbreviated transcription (Latin):
sed nisi feruor caritatis ascendat
exmultis in unum conflari non po¬
test: quiccdm̃ diligimus. Inde cog¬
noscimur : quia diligimus filios dĩ:
& unde cognoscimus. quia diligimus
filios dĩ quia dm̃ dili gimus et
prȩceptaeius faccimus
Cuspirtomus hic & difficultate ficci¬
Pendi preceptum dĩ audi quid se¬
quoda masssine laborea mat᷑ ds̃:
aergo ipsum finem dixit in psalmo:
irinis consum mationis uidi finem:
e quasi dicer&ur illi: quis est finis
quem uidisti latummandatum
tuum ualde. Ipse est finis: lcctitudo
mandati : Latitudo mandati: cari¬
tas est : quia ubi caritas non sunt an¬
gustioe : In ipsa latitudine erata pos¬
tolus cumdicer& õs nostrum pat&
aduos. o corinthim cornostrum.
dilatum est : non angusta miniin
nobis : Ide o ergo latum mandatũ
tuum ualde: quod est latum man¬
datum mandactum nouum douo¬
bis ut uos inuicem diligatis: caritas
ergo nonangustatur : uis non angus¬
tariinterra : In lato habita: quicquid

Expanded text:
sed nisi fervor charitatis accendat, sed nisi fervor charitatis accendat, ex multis in unum conflari non potest. Quia Deum diligimus, inde cognoscimus quia diligimus filios Dei. 4. Et unde cognoscimus quia diligimus filios Dei? Quia Deum diligimus, et praecepta ejus facimus. Suspiramus hic ex difficultate faciendi praeceptum Dei. Audi quid sequod amas: sine labore amatur Deus. AOmnis consummationis vidi finem. Et quasi diceretur illi, Quis est finis quem vidisti? Latum mandatum tuum valde . Ipse est finis, latitudo mandati. Latitudo mandati charitas est; quia ubi est charitas, non sunt angustiae. In ipsa latitudine erat Apostolus, cum diceret, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est: non angustamini in nobis . Ideo ergo latum mandatum tuum valde. Quod est latum mandatum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Charitas ergo non angustatur. Vis non angustari in terra? In lato habita. Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
ccelos & sed& addextentm pactris
illuduerbum perquod secsta sunt
omnia & uerbum carostctum
est & habitauit in nob hoc solum
diligo mentiris: Sienim diligis caput¬
bra non diligis: nec orput dibgis
Non ex pacuescis uocem caprts de
caeloclamantem promembris.
Saule saule quid meper sequeris a
per secutorem suum uocuit: per¬
secutorem membrorum suorum
dilectorem suum uocuit: dilecto¬
rem membrorum suorum. Ic qua
membraeius sunt: nostis fratres:
ipsa est aeclesia dũ. in hoc cos¬
noscimus quia diligimus pi¬
Lios dĩq̃ui a dm̃diligimus
t quomodo non aliud sunt filuidĩ
aliud ds̃ ÷ sed quidm̃ diligit prite¬
cepta eius diligit: & quae sunt prae¬
cepta dĩ e mandatum nouum do
uobis ut uos inuicem diligatis: nemo
se excusat per alicm dilectionem
adcliam dilectionem : omnino sic si
ten& ista dilectio. quomodo ipscc
conpacginata est inunum: Si c om¬
nes qui ex illapendent unum saccit:
& qua si conflut illosignis : aurum ẽ.
conflatur massa & fit unum aliqͥid

Expanded text:
dexteram Patris, illud Verbum per quod facta sunt omnia, et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; hoc solum diligo. Mentiris: si enim diligis caputbra non diligis, nec caput diligis. Non expavescis vocem capitis de coelo clamantem pro membris, Saule, Saule, quid me persequeris ? Persecutorem suum vocavit persecutorem membrorum suorum: dilectorem suum vocavit dilectorem membrorum suorum. Jam quae sunt membra ejus, nostis, fratres; ipsa est Ecclesia Dei. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei, quia Deum diligimus. Et quomodo? Non aliud sunt filii Dei, aliud Deus? Sed qui Deum diligit, praecepta ejus diligit. Et quae sunt praecepta Dei? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Nemo se excuset per aliam dilectionem, ad aliam dilectionem; omnino sic se tenet ista dilectio: quomodo ipsa compaginata est in unum, sic omnes quae ex illa pendent, unum facit, et quasi conflat illos ignis. Aurum est, conflatur massa, et fit unum aliquid:
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ : Perfectionem dilectionis
dicit : per fectionẽ illam quã comiñda¬
uimꝰ᷑ n hoc cognoscimꝰ dilectionẽ quia
il.le pronob poguit anim am

Expanded text:
tionem. Perfectionem dilectionis dicit, perfectionem illam quam commendavimus. In hoc cognoscimus dilectionem, quia ille pro nobis animam
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ ꝑ orbems parsorũ : Mundus autem
inmalo amatores mundi sunt: quiamat
mundũ fiutresamare non possunt : Sio dit
nos mundus i nos. scimꝰ: quid nos scimꝰ
quiat pangiuimꝰ de morte adui¬
emo interrog& hominẽ pedecct
unusquisq: ad corsuũ si ibi inuenerit
caritatem fut t̃nam securus sit qͥd tran¬
siit amorte aduitam: Iam indextera ẽ
non adtendat quia modo gloria eius occul¬
ta . ẽ: Cum uenerit dñs. tunc a pparebit
gloria : uig& enim. sed adhuc in hie me
uig& radix: sed quasi aridi sunt ntmi ÷
in tus .ẽ. medulla qua euig&. Intus fo
lia arborum Intus fructus sed aesta¬
tem expectant : ergonos scimꝰ quia
transimꝰ de morte aduitã quia diligi¬
mus fr̃s qui non diligit inane¬
GII In mortem Neput ceis fr̃s
leue esse .odisse dut diligere: audi&
quod sequit omnis quiodit pra¬
ipẽ guũ homicidaest Iam
ergo si contem pnebat quisq: odiũ fra¬
t̃nũ Num quid& homicidiũ in corde

Expanded text:
fidelium per orbem sparsorum. Mundus autem fidelium per orbem sparsorum. Mundus autem in malo, amatores mundi sunt. Qui amant mundum, fratrem amare non possunt. 10. Si odit nos mundus: nos scimus. Quid nos scimus? Quia transivimus de morte ad viNemo interroget hominem; redeat unusquisque ad cor suum: si ibi invenerit charitatem fraternam, securus sit, quia transiit a morte ad vitam. Jam in dextera est: non attendat quia modo gloria ejus occulta est: cum venerit Dominus, tunc apparebit in gloria. Viget enim, sed adhuc in hieme; viget radix, sed quasi aridi sunt rami: intus est medulla quae viget, intus sunt folia arborum, intus fructus; sed aestatem exspectant. Ergo nos scimus quia transivimus de morte ad vitam, quia diligimus fratres. Qui non diligit, manet in morte. Ne putetis, fratres, leve esse, odisse aut non diligere, audite quod sequitur: Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Jam ergo si contemnebat quisquam odium fraternum, numquid et homicidium in corde
Abbreviated transcription (Latin):
est qui aodit fiutrem suum. & inuiditope¬
ribus bonis: quia imitari noluit: neco¬
reuoluit: Et hinc a paruit quia filius erat
diaboli: & illehinca paruit iustus dĩ
hinc ergo discernuntur homines fr̃s
mei nemoadtendat linguic sed factit
cordis: si non benefaciat profratribus
suis : ostendit quid in seh ab& tempta¬
tionibus. probantur homines.
ds̃ fecit. sed dilestores mundi: istasae¬
pedicendo quibus damonero sum:
Sedusq: ad eo non frustra dico : ut aliqͥ
interrogentur. an. dixerim & non
res pondeant: ergo uelin conculcan¬
dohereat aliquid in cordib: audien¬
tium : quid ẽ mundus ⁊ mundus ert
quandommalo ponitur. dilestores mundi
mundus quando in laude ponit᷑ caelũ & terra
est & quae in his opera dĩ. Vnde dicitꝰ & mun¬
dus ꝑ eũ factus ẽ : Itemmundus ẽ plenitudo
tenire. Sicut dixit ipseiohannes: Nonsolum
autem nr̃orum peccatorũ propitiator est.
Sed & totius mundi, mundidicit omniũ

Expanded text:
est quia odit fratrem suum, et invidit opeest quia odit fratrem suum, et invidit operibus bonis; quia imitari noluit, necare voluit. Et hinc apparuit quia filius erat diaboli, et ille hinc apparuit justus Dei. Hinc ergo discernuntur homines, fratres mei. Nemo attendat linguas, sed facta et cor. Si non bene faciat pro fratribus suis, ostendit quid in se habeat. Tentationibus probantur homines. Deus fecit; sed dilectores mundi. Ista saepe dicendo quibusdam onerosus sum: sed usque adeo non frustra dico, ut aliqui interrogentur an dixerim, et non respondeant. Ergo vel inculcando haereat aliquid in cordibus audientium. Quid est mundus? Mundus est, quando in malo ponitur, dilectores mundi: mundus quando in laude ponitur, coelum et terra est, et quae in his opera Dei; unde dicitur, Et mundus per eum factus est . Item mundus est plenitudo terrae, sicut dixit ipse Joannes, Non solum autem nostrorum peccatorum propitiator est, sed et totius mundi . Mundi dicit omnium
Abbreviated transcription (Latin):
I. Rarris ue poeius iusta
Ergo ubi est inuidia. amorfrternus eẽ
non potest: Intendat carita surã : qui inui¬
d& ñam at peccatũ diaboli ẽ in illo. quia
& diabolus inuidendo deiecit: caecidit
eñ & inuĩ dit stanti nonideo uoluit deicere
ut ipsestar&: sed nesolus cader&. Te nẽte in
animo ex hoc quod subiecit: inuidiam non
posse essem caritate : habes apertecũ lauda¬
r&ur ipsa caritas . Caritas none mulatur:
Non fuit caritas incain: & nisi ess& caritus
in abel. non acciper& ds̃ sacrificiũ eiꝰ: Cum
enim ambo obtullis sent. ille defructibus
tenire. illedefacib: ouium: quid putatis
fr̃s qui a ds̃ fructus tenite neglexit & fa&us
orium dilexit non in tendit ds̃ ad manus
sed incordeuidit. & que muidit cũ caritate
offerre: ipsius sacrificiũ respexit: quem
uidit cum inuidia offene: ab ipsos acri¬
fitio oculos aueruit: operaer gobona abel
non dicit : nisi caritatem : Operamalacain
non dicit : nisi odium frternum: Parũ

Expanded text:
ratris vero ejus justa. Ergo ubi est invidia, amor fraternus esse non potest. Intendat Charitas vestra. Qui invidet, non amat. Peccatum diaboli est in illo; quia et diabolus invidendo dejecit. Cecidit enim, et invidit stanti. Non ideo voluit dejicere ut ipse staret, sed ne solus caderet. Tenete in animo ex hoc quod subjecit, invidiam non posse esse in charitate. Habes aperte cum laularetur ipsa charitas, Charitas non aemulatur . Non fuit charitas in Cain; et nisi esset charitas in Abel, non acciperet Deus sacrificium ejus. Cum enim ambo obtulissent, ille de fructibus terrae, ille de fetibus ovium; quid putatis, fratres, quia Deus fructus terrae neglexit, et fetus ovium dilexit? Non intendit Deus ad manus; sed in corde vidit: et quem vidit cum charitate offerre, ipsius sacrificium respexit; quem vidit cum invidia offerre, ab ipsius sacrificio oculos avertit. Opera ergo bona Abel non dicit nisi charitatem: opera mala Cain non dicit nisi odium fraternum. Parum
Abbreviated transcription (Latin):
peccita uestra sententia est : siautẽ non demiserits nec
pat̃ ut̃ demitt& uob̵ peccuta uestra: sententia ẽ
ueritatis: aut si non ueritas loquitur : contra dic:
sicristianus es & credisxp̃o Ipse dixit egosum ueri¬
tas sententia ista ueraẽ firma ẽ : Iam audi bomii¬
nes demundo loquentes & nonte uindicaturus es
& dicturus ẽ ille qui a fecittibi : Immosentiat quia
cũ uerohab& cotidiedicunt᷑ ista : Demundo locun¬
t̃ qͥis tadicĩ & mundus eoscudit: Nec diciista:
nisi qͥdiligin mundũ neq audiun istanisi abeis qͥ
diligindmundũ : & qͥ diligitmundũ & neglegit ca¬
ritatẽ. audistis qui anegatihm̃ incaruenis se
aut si fecitillud in carneipsedñs. Sed ce expcel¬
mar& uoluit seuindicare: Sicũ intruce pende
r& ñ dx patriagnosceillis qͥa nescuinł quit faci¬
in : si autẽ ista dx qui potestatẽ habebat tuquid
minaris quid sufflas in potestite aliena consti¬
tutus e illequia uoluit mortuus ẽ. ñminabatꝰ

Expanded text:
eccata vestra: si autem non dimiseritis, nec Pater vester dimittet vobis peccata vestra . Sententia est veritatis: aut si non veritas loquitur, contradic. Si christianus es, et credis Christo, ipse dixit, Ego sum veritas . Sententia ista vera est, firma est. Jam audi homines de mundo loquentes. Et non te vindicaturus es, et dicturus est ille quia fecit tibi? Imo sentias quia cum viro habet. Quotidie dicuntur ista. De mundo loquuntur qui ista dicunt; et mundus eos audit. Nec dicunt ista nisi qui diligunt mundum; neque audiuntur ista nisi ab his qui diligunt mundum. Et qui diligit mundum, et negligit charitatem, audistis quia negat Jesum in carne venisse. Aut si fecit illud in carne ipse Dominus? Si cum expalmaretur, voluit se vindicari? Si cum in cruce pender, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Si autem non minabatur qui potestatem habebat; tu quid minaris, quid sufflas in potestate aliena constitutus? Ille quia voluit mortuus est, et non minabatur;