comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenire et ideo conflictari. Ergo potiꝰ
inquit quere quemadmodum rationẽ
non redda/. Ita uir amplissimus et
prudentissimus suo consilio defectus.
puerili usus est. et id egit. ut athe¬
menses fuitio implicati bello ra¬
tionibus exigendis non uaccarent.
Sed uiderint athene utrum alcipiadẽ
lamententur an glorientur. Quomã
adhuc inter excetrationem homims
et admirationem. dubio mentis iudi¬
procursusq uirtutis patefecimus
actum ipsum prosequamur. cuius
pondero sissima et efficacissima uis.
lacertiq in fortitudinem consistunt.¬
ec Ne preterit. conditor urbis
nostre romule principatum in hoc
genere laudis tibi assignari debere.
ded patere obsecro uno te precurri
exemplo. cui et ipse aliqͣtum honoris
debes. quia beneficio eius effectum est
ne tam preclarum opus tuum roma
dilaberetur.
Truscis in urbeni ponte supplicio irrũ¬
pentibus. oracius cocles extremam
ens partem occupauit. totum q ho¬
stium agnien donec post terguni suũ

Expanded text:
ue ideo conflictari, 'ergo' ue ideo conflictari, 'ergo' inquit 'quaere potius quemadmodum rationem non reddas'. itaque uir amplissimus et prudentissimus suo consilio defectus puerili usus est atque id egit, ut Athenienses finitimo inplicati bello rationibus exigendis non uacarent. sed uiderint Athenae utrum Alcibiadem lamententur an glorientur, quoniam adhuc inter execrationem hominis et admirationem dubio mentis iudiprocursusque uirtutis patefecimus, actum ipsum persequemur, cuius ponderosissima uis et efficacissimi lacerti in fortitudine consistunt.ec me praeterit, conditor urbis nostrae, Romule, principatum hoc tibi in genere laudis adsignari oportere. sed patere, obsecro, uno te praecurri exemplo, cui et ipse aliquantum honoris debes, quia beneficio illius effectum est ne tam praeclarum opus tuum Roma dilaberetur. Etruscis in urbem ponte sublicio inrumpentibus Horatius Cocles extremam eius partem occupauit totumque hostium agmen, donec post tergum suum
Abbreviated transcription (Latin):
duxit.Nichil hoc ad mirabiluis. puer
ni officina crudelitatis deprehensus
non extimuit uictorem tum maxime
consules per municipia. legiones
equestris ordinis maiorem partẽ
trucidantem. et qui ipsum mariũ
illo loci statuisset. ut celerius aliquid
de sua fuga ꝙͣ de sille nece cogita sset:
Uius filium faustum ei. cassius cum¬
discipulum suum in stola proscrip¬
tionem paternam laudantem. seq cũ
per etatem potiusset idem facturũ
minitantem colapho percussit dig¬
nam manum que publico parricidio
sẽ non contaminaret :¬
T ut a grecis aliquid. alcipiades ille.
cuiis nescio utrum bona. an iucia.
patrie periciosiora fuerm̃tt iilis
enim ciues suos decepit. illis afflixit
cum adhuc puer ad periclem auun¬
culum suum uenisset. eum q secreto
tristem iudisset. interrogauit quid ita
tantam in uultu confusionem gere¬
ret. At illo dicente mandato se ciuitatiꝰ
propilea minerue que sunt ianuee
insteru rationem redderet non in¬

Expanded text:
duxit. nihil hoc admirabilius: puer duxit. nihil hoc admirabilius: puer in officina crudelitatis deprehensum non extimuit tum maxime consules, municipia, legiones, equestris ordinis maiorem partem trucidantem. ipsum Marium illo loci statuisses, celerius aliquid de sua fuga quam de Sullae nece cogitasset. Cuius filium Faustum C. Cassius condiscipulum suum in schola proscriptionem paternam laudantem ipsumque, cum per aetatem potuisset, idem facturum minitantem colapho percussit. dignam manum, quae publico parricidio se non contaminarett ut a Graecis aliquid, Alcibiades ille, cuius nescio utrum bona an uitia patriae perniciosiora fuerint—illis enim ciues suos decepit, his adflixit—, cum adhuc puer ad Periclen auunculum suum uenisset eumque secreto tristem sedentem uidisset, interrogauit quid ita tantam in uultu confusionem gereret. at illo dicente mandatu se ciuitatis propylaea Mineruae, quae sunt ianuae nisterii rationem redderet atq
Abbreviated transcription (Latin):
se facturum respondit. Iterum dein¬
de ac sepius interpellatu/ in propo¬
sito perstitit. Tunc popedius in ex¬
celsam partem edium leuatum. ab¬
iecturum se eum inde. insĩ precibꝰ
obtemperaret minatus est. nec
hac re ab incepto moueri potuit.
.expressa est itage illa uox hominũ.
gratulemur nobis latini et socu hũc
esse tam paruum. quo senatore. ne
liceret. Tenero igitur animo cato
totius curie grauitatem percepit.
perseuerançiaq sua latmos iura no¬
stre ciuitatis apprehendere cupientes
repulit.
Dem cum salutandi gracia pretextatꝰ
ad sillam uenisset. et capita proscrip¬
torum in atrium allata iudisset. atro¬
citate rei commotus pedagogum suũ
nomine sarpedonem interrogauit
Qua propter nemo inueniretur qui
tam crudelem tirannum occideret
tem deesse ꝙ salus eius magno mili¬
tum presidio custodiretur respondisset.
It ferrum sibidaretur obsecrauit. af¬
firmando se perfacile eum interfec
postea ad sillam excussum semꝑer ad¬

Expanded text:
n facturum se respondit. iterum deinn facturum se respondit. iterum deinde ac saepius interpellatus in proposito perstitit. tunc Poppedius in excelsam aedium partem leuatum abiecturum inde se, nisi precibus obtemperaret, minatus est: nec hac re ab incepto moueri potuit. expressa est itaque illa uox homini: 'gratulemur nobis, Latini et socii, hunc esse tam paruum, quo senatore ne licuisset'. tenero ergo animo Cato totius curiae grauitatem percepit perseuerantiaque sua Latinos iura nostrae ciuitatis adprehendere cupientes reppulit. Idem, cum salutandi gratia praetextatus ad Sullam uenisset et capita proscriptorum in atrium adlata uidisset, atrocitate rei commotus paedagogum suum nomine Sarpedonem interrogauit quapropter nemo inueniretur, qui tam crudelem tyrannum occideret: tem deesse, quod salus eius magno praesidio militum custodiretur, respondisset, ut ferrum sibi daret obsecrauit, adfirmando perfacile se eum interfectpostea ad Sullam excussum semper ad
Abbreviated transcription (Latin):
sunt cunabula quedem
et elementa uirtutis.
Ammorum q procedente
tempore ad sumnium
glorie cumulum peruenturorũ.
certo cum ndolis experimento claros
Miliis lepidus puer. eciam tum
progressis in aciem hostem inter¬
emit. ciuem seruauit. Cuius tam
memorabilis operis index est
in capitolio statua bullata et in¬
tincta pretexta. senatus consulto
posita. iniquuni enim putauit e
euni nondum tempestiuum honori¬
.Precurrit igitur lepidus etatis stabi¬
limentum fortiter faciendr celeritate
Arma enim infesta. et districti gladir
et distursus telorum. et ad uentantis
equitatus fragor. et conturrentium
excertitiumi impetus iuuenibus
quoꝙ aliqͣtulum terroris incutit.
inter que gentis emilie puericia. co¬
ronam mereri. spolia rapere ualuit.
it sp̃iritus ne n. quidem catonis pu¬
ericie defuit. Nam cum in domo M
drusi anunculi sui educaretur. et ad
dio latu penicipe drusi autem ho¬
spite rogatus. ut socios apud arum¬
culum iuuaret. constanti nultu nõ¬

Expanded text:
si cunabula quaedam et elementa uirtutis, animique procedente tempore ad summum gloriae cumulum peruenturi certo cum indolis experimento datos gINDOLE Aemilius Lepidus puer etiam tum progressus in aciem hostem interemit, ciuem seruauit. cuius tam memorabilis operis index est in Capitolio statua bullata et incincta praetexta senatus consulto posita: iniquum enim putauit eum honori nondum tempestiuum t. praecucurrit igitur Lepidus aetatis stabilimentum fortiter faciendi celeritate  patiebantur: arma enim infesta et destricti gladii et discursus telorum et aduentantis equitatus fragor et concurrentium exercituum impetus iuuenibus quoque aliquantum terroris incutit, inter quae gentis Aemiliae pueritia coronam mereri, spolia rapere ualuit. Hic spiritus ne M. quidem Catonis pueritiae defuit: nam cum in domo M. Drusi auunculi sui educaretur, et ad dio Latii principe, Drusi autem hospite, rogatus ut socios apud auunculum adiuuaret, constanti uultu no
Abbreviated transcription (Latin):
ocuis uir diligens. sed morientis ami¬
ci plenum contumelie ludibriun in
locellum repositos. et a presentibus
ass diligentissime heredibus
uliis exheres ipse reddidit. Quid
hoc loco inhonestuis. aut quid intem¬
pestiuius. senator populi romam
curia egressus. homo uite feuctibus
continuo cariturus. sanctissima uira
familiaritatis morte pressis oculis.
et spiritu supremos annelitus red¬
dente. scurrili lusu sugillanda sibi
dessumpsit.
LIBER. OCTAUUS

Expanded text:
Oppius, uir diligens, sed morientis amiOppius, uir diligens, sed morientis amici plenum contumeliae ludibrium, in locellum repositos et a praesentibus adsignatos diligentissime heredibus illius exheres ipse reddidit. quid hoc ioco inhonestius aut quid intempestiuius? senator populi Romani curia egressus, homo uitae fructibus continuo cariturus sanctissima iura familiaritatis morte pressis oculis et spiritu supremos anhelitus reddente scurrili lusu suggillanda sibi desumpsit. LIBER OCTAVVS
Abbreviated transcription (Latin):
amantissimum animum liberalissimõ¬
q amiciciam senserat. decedens anu¬
los suos permde atq unico heredi tra¬
didit. quen nulla ex parte heredeni re¬
linquerat. ꝙͣtum illo momento ten¬
poris consciencia. si modo uires quas
habere creditur possidet. a teterriio
homine supplicium exegit inter ipsam
enm fallacis et ingrate culpe cogi¬
tationem. spiritum posuit. quasi tor¬
tore aliquo mentem euis intus cru-¬
ciante. ꝙ animaduertebat e iuta ad
mortem transitum suum. et superis
diis inuisum esse. et inferis detesta¬
bile futurum.
Uero popilius senatorii ordinis op¬
pium gallum ab meunte etate fa¬
familiarissimum sibi moriens pro
uetusto iure amicicie et uultu benigno
respexit. et uerbis prese manuni amo¬
rem ferentibus prosequutus est Unũ
eciam de multis qui assidebant ultimo
complexu et osculo dignum iudicauit.
superq anulos suos ei tradidit. ide¬
licet ne quid ex ea hereditate quam
non erat aditurus amitteret. quo

Expanded text:
amantissimum animum liberalissimamamantissimum animum liberalissimamque amicitiam senserat, decedens anulos suos perinde atque unico heredi tradidit, quem nulla ex parte heredem relinquebat. quantum illo momento temporis conscientia, si modo uires, quas habere creditur, possidet, a taeterrimo homine supplicium exegit! inter ipsam enim fallacis et ingratae culpae cogitationem spiritum posuit, quasi tortore aliquo mentem eius intus cruciante, quod animaduertebat e uita ad mortem transitum suum et superis dis inuisum esse et inferis detestabilem futurum. M. uero Popilius senatori ordinis Oppium Gallum ab ineunte aetate familiarissimum sibi moriens pro uetusto iure amicitiae et uultu benigno respexit et uerbis magnum prae se amorem ferentibus prosecutus est, unum etiam de multis, qui adsidebant, ultimo conplexu et osculo dignum iudicauit insuperque anulos quoque suos ei tradidit, uidelicet ne quid ex ea hereditate, quam non erat aditurus, amitteret. quos
Abbreviated transcription (Latin):
luit. funus autem et ex equias qua¬
les meruit.
lt aliis dignus fuit titus marius.
qui ab infiio milicie loco beneficus
diui augusti imperatoris ad summos
castrenses honores perductus. eorũ¬
q uberrimis questibus locuples fac¬
tus. non solum ceteris uite tempori¬
bus er fortunas suas relinquere a
quo acceperat predicauit. Sed eciam
pridie ꝙͣ̃ expiraret istud idem ipsi
augusto dixit. cum ĩterui ne nomen
eius tabulis testamenti adiecit
i Autem ualeriuis cui cognomen hepi¬
tacordo fuit. togatum hostem corneliũ
balbum expertus. ut pote ope eius et
consilio pluribus priuatis militibus
uexatus. Ad ultimum subiecto accusa¬
tore capitali crimine accusatus. pre¬
teritis ad notatis et patronis suis
solum heredem reliquit munã con¬
eius transuersum egit. amauit em̃
sordes suas. et dilexit pericula. et
dampnationem uotis expetiuit. auc¬
torem harum rerum beniuolencia
propulsatorem odio insequutusi
itus barrulus. lentulo spmteri cuiis

Expanded text:
luit, funus autem et exequias qualuit, funus autem et exequias quales meruit. Neque aliis dignus fuit T. Marius Vrbinas, qui ab infimo militiae loco beneficiis diui Augusti imperatoris ad summos castrensis honores perductus eorumque uberrimis quaestibus locuples factus, non solum ceteris uitae temporibus ei se fortunas suas relinquere, a quo acceperat, praedicauit, sed etiam pridie quam expiraret idem istud ipsi Augusto dixit, cum interim ne nomen quidem eius tabulis testamenti adiecit. L. autem Valerius, cui cognomen Heptachordo fuit, togatum hostem Cornelium Balbum expertus, utpote opera eius et consilio conpluribus priuatis litibus uexatus ad ultimumque subiecto accusatore capitali crimine accusatus, praeteritis aduocatis et patronis suis solum heredem reliquit. nimirum coneius transuersum egit: amauit enim sordes suas et dilexit pericula et damnationem uotis expetiuit, auctorem harum rerum beniuolentia, propulsatores odio insecutus. T. Barrus Lentulo Spintheri, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
magna ex parte heres frater erat
striptus. prelegebaturq ei centies
et quinquagesies sextercium. multu
ac diu inter assentientes indignatio¬
ni sue amicos questus. ꝙ ad haste iudi¬
cium accimut. cineres fratris quietos
esse passus est. et erant ab eo instis¬
tuti heredes. neq sanguine patris
pares. neq proximi. sed alieni et hu¬
miles. ut non solum flagiciosum si¬
lencium. sed eciam prelatio contume
nitatis. Sed nestio an tetrioris hec
delicti testamenta.¬
ECECIIUS. 2. luculi promptissimo stu¬
dio. maxima q libertate et honestũ
dignitatis gradum. et amplissimun
matrimonium consequtus. Cum pre
se semper tulisset unum illun sibi
esse heredem. moriens eciam anulos
ei suos tradidisset : pomponium atti¬
cum testamento adoptauit. omnium q
bonorum heredem reliquit. Sed falla¬
cis et insidiosi cadauer populus .Ro.
ceruicibus recte circondatum per uã
traxit. Itaq nepharius homo filium
qiudem et heredem habuit quem no¬

Expanded text:
magna ex parte heres frater erat magna ex parte heres frater erat scriptus, praelegabaturque ei centies et quinquagies sestertium, multum ac diu inter adsentientes indignationi suae amicos questus, quod ad hastae iudicium adtinuit, cineres fratris quietos esse passus est. et erant ab eo instituti heredes neque sanguine Regino pares neque proximi, sed alieni et humiles, ut non solum flagitiosum silentium, sed etiam praelatio contumelnitatis, sed nescio an taetrioris haec delicti testamentaecilius, L. Luculli promptissimo studio maximaque liberalitate et honestum dignitatis gradum et amplissimum patrimonium consecutus, cum prae se semper tulisset unum illum sibi esse heredem, moriens etiam anulos ei suos tradidisset, Pomponium Atticum testamento adoptauit omniumque bonorum heredem reliquit. sed fallacis et insidiosi cadauer populus Romanus ceruicibus reste circumdatum per uias traxit. itaque nefarius homo filium quidem et heredem habuit quem uo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ullis alterius inuiriis aut officiis
commota. ꝑleto niam tantummodo
heredem instituit. filus affronie
eciam admodum amplo patrimonio¬
affroma tamen cum sorore sacramen¬
to contendere noluit. testamentumq
matris paciencia honorare ꝙͣ iudi¬
cio cõnuellere satius esse duxit. eo ipso
se indigniorem inuiria ostendens.
quo ean eqiuore amino sustmebat
inus mirandum errorem muliebrem
.Q. metellus fecit. is namq plurimis
et celeberrimis eiusdem nominis
iuris in urbe nostra uigentibus.
claudiorum eciam familia. quani
arctissimo sanguinis iunculo conti¬
gebat florente. curiantem solum he-¬
redem reliquit. nec hac retestamen¬
tum eius improbare quisquam at¬
temptauit.
lem pompeius uir transalpine ue¬
Igionis cum testamento fratris pre¬
teritus esset. et ad coargtuandam mi¬
quitatem eius. binas tabulas testa¬
mentorum suorum in comicio nnci¬
sas. habita utriusq ordinis maxima
frequencia recitasset. in quibus

Expanded text:
am ullis alterius iniuriis aut officiis am ullis alterius iniuriis aut officiis conmota, Pletoniam tantum modo heredem instituit: filiis etiam Afroniae ex admodum amplo patrimonioAfronia tamen cum sorore sacramento contendere noluit testamentumque matris patientia honorare quam iudicio conuellere satius esse duxit, eo se ipsa indigniorem iniuria ostendens quo eam aequiore animo sustinebat. Minus mirandum errorem muliebrem Q. Metellus fecit: is namque plurimis et celeberrimis eiusdem nominis uiris in urbe nostra uigentibus, Claudiorum etiam familia, quam artissimo sanguinis uinculo contingebat, florente, Carrinatem solum heredem reliquit, nec hac re testamentum eius quisquam adtemptauit. Item Pompeius Reginus uir transalpinae regionis, cum testamento fratris praeteritus esset et ad coarguendam iniquitatem eius binas tabulas testamentorum suorum in comitio incisas habita utriusque ordinis maxima frequentia recitasset, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ integro ciui iuira reddere. qui
se ab omni honesto uite genere abruperat:¬
Rrnt .crni. cardas. nabent .crr.
RESCINDI. POSSENTE
IIS. RESCISORUN. testamentorum
exemplis contenti. Actinganius ea
que rata manserunt cum cansas
haberent propter quas rescindi pos¬
sent :¬
Uam certe ꝙͣ eciam note insame tuti¬
damis ut pote qui populo numinos
sparserit. togamq uelut tragicam
uestem in foro trahens. maxno cũ
hominum risu conspectus fuerit.
ac multa husconsentanea fecerit.
testamento filium instituit heredem.
Quod tiberius longus sanguine ei
proximus haste iudicio subuertere
frustra conatus est. magis enmn
centumuiri. quod scriptum esset
in tabulis ꝙͣ quis ea scripsisset con¬
siderandum existimauerunt.
ita tuditam demens. Ebucie auteni
que .l. meniui agrippe uxor fuerat
tabule testamenti plene furoris. Nã
cum haberet duas similnne probita¬
tis filias. pletoniam. et affromani.
animi sui potius inclinatione prouecta.

Expanded text:
tamquam integro ciui iura reddere, qui tamquam integro ciui iura reddere, qui se ab omni honesto uitae genere abruperaRVNT CVM CAVSAS HABERENT CVR RESCINDI POSSENT His rescissorum testamentorum exemplis contenti attingamus ea, quae rata manserunt, cum causas haberent, propter quas rescindi possent. Quam certae, quam etiam notae insaniae Tuditanus! utpote qui populo nummos sparserit togamque uelut tragicam uestem in foro trahens maximo cum hominum risu conspectus fuerit ac multa his consentanea fecerit. testamento † filium instituit heredem, quod Ti. Longus sanguine ei proximus hastae iudicio subuertere frustra conatus est: magis enim centumuiri quid scriptum esset in tabulis quam quis eas scripsisset considerandum existimauerunt. Vita Tuditani demens, Aebutiae autem, quae L. Meneni Agrippae uxor fuerat, tabulae testamenti plenae furoris: nam cum haberet duas simillimae probitatis filias † Pletoniam et Afroniam, animi sui potius inclinatione prouecta
Abbreviated transcription (Latin):
Uid mamerti emilii lepidi consulis.
ꝙͣ graue decretum. Semicius quidem
matris magne gallus a sir horeste
pretore urbis impetrauerat. ut re¬
stitui se in bonauberet. que¬
iuberet. quo¬
rum possessionem secundum tabulas
testamenti ab ipso acceperat. appel¬
latus mamertus a surdino cuuuis
libertus gemicium heredem fecerat
pretoriam iurisditionem abrogauit
ꝙ diceret gemicium amputatis sui
ipsius sponte genitalibus corporis
partibus. neq uirorun neq mulie¬
rum numero haberi debere. conue¬
niens mamerto. conuemens prin¬
cipi senatus decretum. quo prouisũ
est. ne obstena genicu presencia.
inquinataq uoçe tribunalia magi¬
stratuum sub spe iuris petiti pol¬
luerentur :¬
ulto plus . a. metellus pretorem ur¬
banum seueriorem egit ꝙͣ horrestes
nobilissimus. fori ac lupanaris sepa¬
randam condicionem existimauit. nec
aut factum illuis comprobare uoluit
qui fortunas suas in stabulum con¬
taminatum proiecerat. aut huic

Expanded text:
Quid, Mamerci Aemili Lepidi consulis Quid, Mamerci Aemili Lepidi consulis quam graue decretum! Genucius quidam Matris magnae Gallus a Cn. Oreste praetore urbis impetrauerat ut restitui se in bona Naeiuberet, quorum possessionem secundum tabulas testamenti ab ipso acceperat. appellatus Mamercus a Surdino, cuius libertus Genucium heredem fecerat, praetoriam iurisdictionem abrogauit, quod diceret Genucium amputatis sui ipsius sponte genitalibus corporis partibus neque uirorum neque mulierum numero haberi debere. conueniens Mamerco, conueniens principi senatus decretum, quo prouisum est ne obscena Genucii praesentia inquinataque uoce tribunalia magistratuum sub specie petiti iuris polluerentur. Multo Q. Metellus praetorem urbanum seueriorem egit quam Orestes nobilissimus et grauissimus fori ac lupanaris separandam condicionem existimauit, nec aut factum illius conprobare uoluit, qui fortunas suas in stabulum contaminatum proiecerat, aut huic
Abbreviated transcription (Latin):
aquibus aditus diuus augustus.
et impcias mulieris et suprema
iudicia improbauit. Nam hereditatẽ
filios habere iussit . doten q quia
non creandorum liberorum causa
coniugium intercesserat. iurum re¬
tinere netuit. si ipsa equitas hac
dere cognostere potiusset. ne iustius
aut gratius pronunciaret. Sper¬
nis quos genuisti. nubis effeta. te¬
stamenti ordinem uiolento amino
confundis. nec exubestis ei totum
te sic egeris ad inferosusq celesti
fulmine afflata es.
S regia quoq . En. cal purmi pisonis
pretoris urbis constitutio. Gum eni
ad eum therencius ex octo filiis quos
in adulestencia perduxerat. ab uno
in ad optionem dato. exheredatum se
querelam detulisset. bonorum adole¬
scentis ei possessionem dedit. heredes¬
q lege agere passus non est: monuit
profecto pisonem patria maiestas.
donum uite. beneficium educationis
Sed aliud reflexit. circunstantiuni li¬
berorum numerus quos cum patre
septem fratres impie exheredatos
iudebat

Expanded text:
a quibus aditus diuus Augustus a quibus aditus diuus Augustus et nuptias mulieris et suprema iudicia improbauit: nam hereditatem maternam filios habere iussit, dotem, quia non creandorum liberorum causa coniugium intercesserat, uirum retinere uetuit. si ipsa Aequitas hac de re cognosceret, potuitne iustius aut grauius pronuntiare? spernis quos genuisti, nubis effeta, testamenti ordinem uiolento animo confundis neque erubescis ei totum  sic te geris, ad inferos usque caelesti fulmine daflata es. Egregia C. quoque Calpurni Pisonis praetoris urbis constitutio: cum enim ad eum Terentius ex octo filiis, quos in adulescentiam perduxerat, ab uno in adoptionem dato exheredatum se querellam detulisset, bonorum adulescentis possessionem ei dedit heredesque lege agere passus non est. mouit profecto Pisonem patria maiestas, donum uitae, beneficium educationis, sed aliquid etiam flexit circumstantium liberorum numerus, quia cum patre septem fratres impie exheredatos uidebat.
Abbreviated transcription (Latin):
quos . n. anneius sanguine sibi iunc¬
tos. eadem ex parte qua tulianum
heredes fecerat. sacramento cuni
adolestentulo contendere ausi non
sunt. tamet si precipius eo tempore
magni pompen iuribus ad deffen-¬
dendas tabulas testamenti
potuerunt. et aliꝙͣtulum adiuuabat
heredes ꝙ.ii. anneius in suphenatis
familiam. ac sacra transierat. sed
artissimun inter homines procrea¬
tionis uinculum. patris simul uolun¬
tatem et principis auctoritatem
superauit
sautem teicium a patre infantem ex¬
heredatum petroma matre quani
teicius quo ad uixit in matrimoris
habuerat natum dinus augustus
in bona paterna ire decreto suo ius¬
sit. patris patrie amino usus.
quoniam teicuis in proprio iure
procreato filio summia cum iniqui¬
tate paternum nomen abrogauerat .
REpticia quoq mater trucalorun
Uarmeniensium irata filus. in contu¬
meliam eorum cum iam parere non
posset. p. seni admodum nupsit
testamento eciam utroq preterito

Expanded text:
quos M. Anneius sanguine sibi coniuncquos M. Anneius sanguine sibi coniunctos eadem ex parte qua Tullianum heredes fecerat, sacramento cum adulescentulo contendere ausi non sunt, tametsi praecipuis eo tempore Magni uiribus ad defendendas tabulas testamenti inuitari poterant, et aliquantum adiuuabat heredes quod M. Anneius in Sufenatis familiam ac sacra transierat. sed artissimum inter homines procreationis uinculum patris simul uoluntatem et principis auctoritatem superauit. C. autem Tettium a patre infantem exheredatum, Petronia matre, quam Tettius, quoad uixit, in matrimonio habuerat, natum, diuus Augustus in bona paterna ire decreto suo iussit, patris patriae animo usus, quoniam Tettius in proprio lare procreato filio summa cum iniquitate paternum nomen abrogauerat. Septicia quoque mater Trachalorum Ariminensium irata filiis in contumeliam eorum, cum iam parere non posset, Publicio seni admodum nupsit, testamento etiam utroque praeterito.
Abbreviated transcription (Latin):
cundius. floreni iuuente proke .p.
assumpserat. maximos labores et
pericula plurnna tolle rauerat. ad¬
uerso corpore exceptas ostendebat
cicatrices. et postulabat ut ne aui¬
tos enis lares ociosa ipsi urbi onera
possiderent. itaq depositis armis
coactus est in foro togatam ingredi
miliciam acerbe. cum mprobissimis
enim heredibus de paternis bonis a¬
pud centumuiros contendit. omni¬
bus q non solum consilus sed eciam
sentencis super ior discessit
lem .n. anuei carseolani splendidissi¬
mi equitis romani filius. a supha¬
nete auunculo suo ad optatus. testa¬
mentum naturalis patris quo pre¬
teritus erat apud centumiuros re¬
scidit. cum in eo tulianus pompen
magni familiaris. ipso quidem pom¬
peio signatore. heres scoiptus esset
itaq illi in iudicio plus cum ex cellen¬
tissimi uiri gracia ꝙͣ cum parentis
cmeribus negocii fuit ce
tamen paterna bona optinuit. Nam
.L. quidem sextiliuis. et po. popilus

Expanded text:
cundius? florem iuuentae pro re publica cundius? florem iuuentae pro re publica absumpserat, maximos labores ac plurima pericula tolerauerat, aduerso corpore exceptas ostendebat cicatrices, et postulabant ut auitos eius lares otiosa ipsi urbi onera possiderent. itaque depositis armis coactus est in foro togatam ingredi militiam: acerbe: cum inprobissimis enim heredibus de paternis bonis apud centumuiros contendit: omnibusque non solum consiliis sed etiam sententiis superior discessit. Item M. Annei Carseolani splendidissimi equitis Romani filius, a Sufenate auunculo suo adoptatus testamentum naturalis patris, quo praeteritus erat, apud centumuiros rescidit, cum in eo Tullianus Pompei Magni familiaris ipso quidem Pompeio signatore heres scriptus esset. itaque illi in iudicio plus cum excellentissimi uiri gratia quam cum parentis cineribus negotii fuit. ce nitebantur, tamen paterna bona optinuit: nam L. quidem Sextilius et P. Popilius,
Abbreviated transcription (Latin):
tanto duci pena magis ꝙͣ uictoria
petenda fuit. quia plus iundicatus
libertatis. ꝙͣ uictus glorie afferre¬
potuit. cuni omne serpentum ac fe¬
rarum genus comparatione sui ti¬
tulo feritatis superauerit. Namq il¬
lis dulcia uite pignora proprio spi¬
ritu cariora sunt. ea calluguritans
prandia atq cene extiterunt.
SDE TESTAMENTISQUE
ACEMUS nunc negocio quod actorii
hominis et precipue cure et ultrimi
temporis est. consideremusq que
testamenta. aut rescisa sunt legiti¬
me facta. aut cum merito restindi
possent rata manserunt. que uel ad
alios ꝙͣ qui expectabant ho norem
hereditatis transtulerunt :
łq ita ut ea ordine quo proposiu
er equar. militantis cuiusdem pater
cum de morte filu falsum e castris
nuncium accepisset qui erat falsus
aliis heredibus striptis decessit. per¬
actis deinde stipendus ad olestens
domuni petit. errore patris impu¬
dencia amicorum domuni sibi clau¬
sam reperit. Qiud enim illis muere¬

Expanded text:
tanto duci poena magis quam uictoria tanto duci poena magis quam uictoria petenda fuit, quia plus uindicatus libertatis quam uictus gloriae adferrepotuit, cum omne serpentum ac ferarum genus conparatione sui titulo feritatis superarit: nam quae illis dulcia uitae pignora proprio spiritu cariora sunt, ea Calagurritanis prandia atque cenae extiterunt. DE TESTAMENTIS QVAE Vacemus nunc negotio, quod actorum hominis et praecipuae curae et ultimi est temporis, consideremusque quae testamenta aut rescissa sunt legitime facta aut, cum merito rescindi possent, rata manserunt, quaeue ad alios quam qui expectabant honorem hereditatis transtulerunt: atque ita, ut ea ordine quo proposui exequar. Militantis cuiusdam pater, cum de morte filii falsum e castris nuntium accepisset, qui erat falsus, aliis heredibus scriptis decessit. peractis deinde stipendiis adulescens domum petiit: errore patris, inpudentia alienorum domum sibi clausam repperit: quid enim illis inuere
Abbreviated transcription (Latin):
Umantini autem a scipione. uallo
et aggere crrcundati. cum ommna
que famem eorum trahere pote.¬
rant consumpsissent. ad ultimum
humanorum corporum dapibus
usisunt. Quapropter capta iam ur¬
be. cumplures inuenti sunt artus
et membra trucidatorum corporit
sinu suo gestantes. Aulla est in hus
necessitatis excusatio. nam quibus
mori licuit sic uiuere necesse non
fuit .
Orum trucem pertinacian in consi¬
mili facinore callaguritanorum ex¬
secrabilis impietas super gressa est.
Qui quo perseuerantius interempti
sertorii cmeribus obsidionem En.
pompeu frustrantes fidem prestarẽt.
Quia nullum iam aliud in urb eorũ
supererat ammal. Uxores suas
natosq suos ad usum nefarie dapis
uerterunt. quoq diutuis ar mata
iuuentus iustera sua iusteribus
sius aleret. infelices cadauerum
reliquias sallire non dubitauit. En
ꝙͣ aliquis in acie hortaretur ut pro
salute coninguin et liberorum for¬
titer dinicaret. ex hoc minirum hoste

Expanded text:
umantini autem a Scipione uallo umantini autem a Scipione uallo et aggere circumdati, cum omnia, quae famem eorum trahere poterant, consumpsissent, ad ultimum humanorum corporum dapibus usi sunt. quapropter capta iam urbe conplures inuenti sunt artus et membra trucidatorum corporum sinu suo gestantes. nulla est in his necessitatis excusatio: nam quibus mori licuit, sic uiuere necesse non fuit. Horum trucem pertinaciam in consimili facinore Calagurritanorum execrabilis impietas supergressa est. qui, quo perseuerantius interempti Sertorii cineribus obsidionem Cn. Pompei frustrantes fidem praestarent, quia nullum iam aliud in urbe eorum supererat animal, uxores suas natosque ad usum nefariae dapis uerterunt: quoque diutius armata iuuentus uiscera sua uisceribns suis aleret, infelices cadauerum reliquias sallire non dubitauit. en quam aliquis in acie hortaretur ut pro salute coniugum et liberorum fortiter dimicaret! ex hoc nimirum hoste
Abbreviated transcription (Latin):
endo materia deficeret. congerie ho¬
stilium cadauerum quam desidera¬
uerat altitudinem instrixit. eam¬
q tragulis et pil quia roboree
sudes deerant magistra noue mol¬
litionis necessitate usus uallauit:
tq ut diuam filu mensionem cele¬
stis patris recordationi subnectam
cum effusurus se in nostras pro¬
iuncias partorum rex phrates
iuideretur. uicme q imperio eius
regiones subita indicti tumultus
denunciatione quaterentur. tanta in
bossorano tractu commnectus penu¬
ria incessit. ut ser milibus denarus
singula uasa olei. frumentiq mo¬
diis totidem mancipia permutaren¬
tur. sed auarissimam tempestatẽ
augusti cura tutele tunc terrarum
uacans dispulit :¬
Retensibus nichil tale presidii af¬
fulsit. qui obsidione metelli ad
ultiam penuriam compulsi. sua.
iumentorum q suorum urina
sitim torserunt. iustius dixerim
ꝙͣ sustentarunt. quia dum uinci
tument id passi sunt quod eos ne
uictor quidem pati coegisset :¬

Expanded text:
endo materia deficeretur, congerie hoendo materia deficeretur, congerie hostilium cadauerum quam desiderauerat altitudinem instruxit eamque tragulis et pilis, quia roboreae sudes deerant, magistra nouae molitionis necessitate usus uallauit. Atque ut diuinam filii mentionem caelesti patris recordationi subnectam, cum effusurus se in nostras prouincias Parthorum rex Phraates uideretur, uicinaeque imperio eius regiones subito indicti tumultus denuntiatione quaterentur, tanta in Bosporano tractu commeatus penuria incessit, uti vi milibus denariis singula uasa olei frumentique modiis totidem mancipia permutarentur. sed amarissimam tempestatem Augusti cura tutelae tunc terrarum uacans dispulit. Cretensibus nihil tale praesidii adfulsit, qui obsidione Metelli ad ultimam penuriam conpulsi sua iumentorumque suorum urina sitim torserunt iustius dixerim quam sustentarunt, quia, dum uinci timent, id passi sunt, quod eos ne uictor quidem pati coegisset. N
Abbreviated transcription (Latin):
re mallet. Sed credo deorum proiuden¬
cia effectum. et uenditori et emptori
queni uterq merebatur exitum tri¬
buit. Auaro enim fame consum pto
manubus sordiui suarum frau non
licuit. et equi amini uir ad saluta¬
rem impensam faciendani care qui¬
dem uerun necessarie compar ato
cibo iuxit:
t. Autem mario. et sin. carbone con¬
sulibus. cuuli bello cuni .l. silla dis¬
sidentibus. quo tempore non . Renp.
uictoria que rebatur. ssed p̃reniũ
uictorie res erat publica. senatie̾s
consulto aurea atq argentea fem̃¬
plorum ornamenta ne militibusu
stipendia deessent conflata sunt.
digna enm causa erat. hu ne. añ
illi crudelitatem suam proscriptione
ciuium saciarent. ut di immortales
spoliarentur. non ergo patrum con¬
striptorum uoluntas. sed teterrime
necessitatis truculenta manus illi
consulto stilum suum impressit
diui iulii excercitus id est inuicti
ducis inuicta dextera. cum arinis
munidiam clausisset ageriq extru¬

Expanded text:
re mallet. sed, credo, deorum prouidenre mallet. sed, credo, deorum prouidentia effectum et uenditori et emptori quem uterque merebatur exitum adtribuit: auaro enim et fame consumpto manubiis sordium suarum frui non licuit, aequi animi uir ad salutarem inpensam faciendam care quidem, uerum necessarie conparato cibo uixit. C. autem Mario Cn. Carbone consulibus ciuili bello cum L. Sulla dissidentibus, quo tempore non rei publicae uictoria quaerebatur, sed praemium uictoriae res erat publica, senatus consulto aurea atque argentea templorum ornamenta, ne militibus stipendia deessent, conflata sunt: digna enim causa erat, hine an illi crudelitatem suam proscriptione ciuium satiarent, ut di immortales spoliarentur! non ergo patrum conscriptorum uoluntas, sed taeterrimae necessitatis truculenta manus illi consulto stilum suum inpressit. Diui Iuli exercitus, id est inuicti ducis inuicta dextera, cum armis Mundam clausisset aggerique extru
Abbreviated transcription (Latin):
nignissimas urbis nostre nutrices
gradus stabilimenta bellorum tam
multo sudore et sanguine in pote/¬
state redactas. paucis uerbis ita sti¬
licet necessitate iubente dimisit.
adem casilmates ob sidione hanibalis
clausos alimentorum facultate defec¬
tos. lora necessariis iunculorum usi¬
hus subducta eq stutis detractas
pelles feruenti resolutas aqua man¬
dere uoluisti. Quid illis si casus acer¬
bitatem intueare miseruis. si constan¬
ciam respicias. quid fidelius. qui ne
a romanis descisterent. tali uti sib¬
cibi genere sustinuerunt. Cum pin¬
guissima arua sua. fertilissimos q
campos menibus sius subiectos
intuerentur .ltaqr campane urbis
que punicam feritatem deliciis sus
cupida fouit. in propniquo situm ca¬
silinum modo rarum uirtute. clarũ
perseueritatis amicicie pignore
impios oculos uerberauit.
N illa obsidione et fide cum trecenti
prenestini permanerent. euerit
ut ex hus quidem murem captum
ducentis potiuis denariis uendere ꝙͣ

Expanded text:
nignissimas urbis nostrae nutrices, nignissimas urbis nostrae nutrices, gradus et stabilimenta bellorum, tam multo sudore et sanguine in potestatem redactas paucis uerbis, te scilicet Necessitate iubente, dimisit. Eadem Casilinates obsidione Hannibalis clausos alimentorumque facultate defectos lora necessariis uinculorum usibus subducta eque scutis detractas pelles feruenti resolutas aqua mandere uoluisti. quid illis, si acerbitatem casus intueare, miserius, si constantiam respicias, fidelius? qui, ne a Romanis desciscerent, tali uti cibi genere sustinuerunt, cum pinguissima arua sua fertilissimosque campos moenibus suis subiectos intuerentur. itaque Campanae urbis, quae Punicam feritatem deliciis suis cupida fouit, in propinquo situm Casilinum, † moderarum uirtute clarum, perseuerantis amicitiae pignore impios oculos uerberauit. In illa obsidione et fide cum trecenti Praenestini permanerent, euenit ut ex his quidam murem captum ducentis potius denariis uendere qua
Abbreviated transcription (Latin):
consilia legeris. speciosa sequenti
concidendum est.
annensis autem clades adeo uehe
ut .ai. mumi opera dictatura kem.
fixa templis deorum numimi cõsecra¬
ta instrumento milicie futura con¬
uellerentur. at pretextati pueri arma
induerent. addictorum eciam et
capitali crimine dampnatoruni.
serdecim milia constriberentur. que
si per se aspiciantur aliquid ruboris
habent. Si auten admotis necessi/¬
tatis iuribus ponderentur.
Ropter eandem cladem senatus octaçi¬
lio qui sicilian cornelio mammile
qui sardimam pro pretoribus obti¬
nebant. querentibus ꝙ neq stipen¬
diumi. neq frumentum classibus
eorum et excercitibus socii preberent
affirmantibus eciam ne habere qui¬
dem eos undeid prestare possent. re¬
scripsit erarium longinquis impen¬
sis non sufficere. proinde quo pacto
tante mopie succurrendum esset
ipsi iuderent: hus licteris quid aliud
ꝙͣ imperii si gubernacula e manib
abiecit. sardimam q et siciliam be¬

Expanded text:
consilia legeris, speciosa sequenti consilia legeris, speciosa sequenti concidendum est. Cannensis autem clades adeo urbem ut M. Iunio Pera dictatore rem fixa templis deorum numini consecrata instrumento militiae futura conuellerentur, ac praetextati pueri arma induerent, addictorum etiam et capitali crimine damnatorum sex milia conscriberentur. quae, si per se aspiciantur, aliquid ruboris habeant, si autem admotis necessitatis uiribus ponderentur, ideantur. Propter eandem cladem senatus Otacilio, qui Siciliam, Cornelio Mammulae, qui Sardiniam pro praetoribus obtinebant, querentibus quod neque stipendium neque frumentum classibus eorum et exercitibus socii praeberent, adfirmantibus etiam ne habere quidem eos unde id praestare possent, rescripsit aerarium longinquis inpensis non sufficere: proinde quo pacto tantae inopiae succurrendum esset ipsi uiderent. his litteris quid aliud quam imperii sui gubernacula e manibus abiecit Siciliamque et Sardiniam, be
Abbreviated transcription (Latin):
grauia perpeti coegerunt. Nam aliquot
aduersis prelus secundo punico bello
ex hausta militari iuuentute romana
Senatus auctore tito gracco consule
censuit. uti publice serui aduersum
propulsandorum hostium impetum
emerentur. laq de re per tribunum
plebis apud populum rogatione lata¬
tres creati sunt uiri. qui quatuor et
iugniti milia seruorum comparaue¬
runt. ad actos q iure iurando strenua
se fortem q operam daturos. quo ad
peni essent in italia laturos arma.
in castra miserunt: Ex apulia ecian
et phidiculis septua gnita atq ducenti
ad supplementum equitatuf sunt emp¬
ti: ta uiolencia est casus acerbi. que
ciuitas ad id tempus ingenue quoq
origis. capite censos habere milites
fastidierat. eadem cellis seruilibus
extracta corpora. et a pastoralibus
casis collecta municipia uelut preci¬
puum firmamentum excercitui suo
adiecit. Cedit ergo interdum gene¬
rosus spiritus utilitati. et fortune
urribus succumbit. ubi insi tutiora

Expanded text:
grauia perpeti coegerunt. Nam aliquot grauia perpeti coegerunt. Nam aliquot aduersis proeliis secundo Punico bello exhausta militari iuuentute Romana senatus auctore Ti. Graccho consule censuit uti publice serui ad usum propulsandorum hostium impetum emerentur, eaque de re per tribunos pl. apud populum lata rogatione tres creati sunt uiri, qui quattuor et uiginti milia seruorum conparauerunt adactosque iure iurando strenuam se fortemque operam daturos, quoad Poeni essent in Italia, laturos arma in castra miserunt. ex Apulia etiam et a Paediculis septuaginta atque cc ad supplementum equitatus sunt empti. quanta uiolentia est casus acerbi! quae ciuitas ad id tempus ingenuae quoque originis capite censos habere milites fastidierat, eadem cellis seruilibus extracta corpora et a pastoralibus casis collecta mancipia uelut praecipuum firmamentum exercitui suo adiecit. cedit ergo interdum generosus spiritus utilitati et fortunae uiribus succumbit, ubi, nisi tutiora
Abbreviated transcription (Latin):
Uidtam ex celleris. Qiud tam opulentũ
ꝙͣ .l. silla diuicias. imperia largitus
est. leges netustas ab rogauit. nouas
tulit. hic quoq in eo campo cuius
postea dominus extitit. repulsa pre¬
ture sugillatus est. omma loca petiti
honoris. si quis modo deorum fortu¬
nam et imaginem future euis po¬
tencie populoko. representasset
impotraturus
ed ut comiciorum maximum cri¬
men referam. N. porcius catho.
plus moribus sius preture decoris
additurus. ꝙͣ pretexto eius splendo¬
ris ipse laturus. consequi illam a
populo aliquando non potuit . pro¬
enna demencie fuerunt suffragia
Quequidem satis graues penas eri¬
roris si pependerunt. Quomam
quem honorem catoni negauerunt
uatinio dare coacti sunt : Ergo si
uere estimare uolumus. non catom
tunc pretura: sed preture cato ne¬
gatus est:EDE. nECESSITAISE
btioninan de quoq necessitatis a¬
marissime leges. et truculentissima
imperia. tum urbem nostram. tum
eciam exteras gentes. multa non in¬
tellectu tantum. sed eciam auditu

Expanded text:
uid tam excellens, quid tam opulentum quam L. Sulla? diuitias, imperia largitus est, leges uetustas abrogauit, nouas tulit. hic quoque in eo campo, cuius postea dominus extitit, repulsa praeturae suggillatus est, omnia loca petiti honoris, si quis modo deorum formam et imaginem futurae eius potentiae populo Romano repraesentasset, impetraturus. Sed ut comitiorum maximum crimen referam, M. Porcius Cato, plus moribus suis praeturae decoris adiecturus quam praetexto eius splendoris ipse laturus, consequi illam a populo aliquando non potuit. proxima dementiae suffragia, quae quidem satis graues poenas erroris sui pependerunt, quoniam quem honorem Catoni negauerant Vatinio dare coacti sunt. ergo, si uere aestimare uolumus, non Catoni tunc praetura, sed praeturae Cato negatus est. DE NECESSITATE Abominandae quoque necessitatis amarissimae leges et truculentissima imperia cum urbem nostram tum etiam exteras gentes multa non intellectu tantum, sed etiam auditu
Abbreviated transcription (Latin):
c. Autem cecilium metellum pauci et
mesti amici consulatus repulsã
afflictum tristicia ac rubore plenũ
donum reduxerunt : eumdem de
pseudo philippo triumphanten. Un¬
uersus senatus letum et alacrem
in capitolium prosequutus est: Achaici
eciam belli. ciu sunimani manum.L.
nimmius adiecit. maxiia pars ab
hoc iuro profligata est. li ne ergo
populus consulatum negare potuit.
ciu mox duas clarissimas prouincias
aut daturus erat aut debiturus.
achaiam. et macedomam. Et quidem
hoc facto meliore eo ciue usus est
intellexit emm ꝙͣindustrie sibi gerendꝰ
esset consulatus. quem tanto labore

Expanded text:
Q. autem Caecilium Metellum pauci et Q. autem Caecilium Metellum pauci et maesti amici consulatus repulsa adflictum tristitia ac rubore plenum domum reduxerunt. eundem de Pseudophilippo triumphantem uniuersus senatus laetum et alacrem in Capitolium prosecutus est. Achaici etiam belli, cui summam manum L. Mummius adiecit, maxima pars ab hoc uiro profligata est. eine ergo populus consulatum negare potuit, cui mox duas clarissimas prouincias aut daturus erat aut debiturus, Achaiam et Macedoniam? et quidem hoc facto meliore eo ciue usus est: intellexit enim quam industrie sibi gerendus esset consulatus, quem tanto labore
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Num manibus solitus esset am¬
bulare. quod dictum a creconstantibꝰ
exceptum ad populum manauit
causam q repulse scipiomi attulit.
omnes namq rustice tribus pauper¬
tatem sibi ab eo exprobratam iud ican¬
tes. iram suam aduersus contumelio¬
sam eius urbantatem distrinxerunt
igitur ciuitas nostra nobilium iu-¬
uenum ingenia ab insolençia reuo¬
cando magnos et utiles ciues fecit.
honoribus q non patiendo eosa securis
peti debitum auctoritatis pondus
adiecit :¬
Ullus error talis i .l. emilio paulo
conspectus est. sed tamen aliquo¬
ciens frustra consulatum petut
idemq cum iam campum suis repul
sis fatigasset. biscensor et consul
factus est. Amplissimum eciam dig¬
nitatis gradum obtinuit. cuius
uirtutem inuirie non fregerunt
sed acuerunt. quoniam quideni
ipsa nota accensam cupiditatem
summi honoris ardentiorem ad
connicia detulit. ut populum quua
nobilitatis splendore et amini bons
mouere non poterat pertinaçia i¬
uinceret :

Expanded text:
eum num manibus solitus esset ameum num manibus solitus esset ambulare. quod dictum a circumstantibus exceptum ad populum manauit causamque repulsae Scipioni attulit: omnes namque rusticae tribus paupertatem sibi ab eo exprobratam iudicantes iram suam aduersus contumeliosam eius urbanitatem destrinxerunt. igitur ciuitas nostra nobilium iuuenum ingenia ab insolentia reuocando magnos et utiles ciues fecit honoribusque non patiendo eos a scurris peti debitum auctoritatis pondus adiecit. Nullus error talis in L. Aemilio Paulo conspectus est, sed tamen aliquotiens frustra consulatum petiit, idemque, cum iam campum repulsis suis fatigasset, bis consul et censor factus amplissimum etiam dignitatis gradum obtinuit. cuius uirtutem iniuriae non fregerunt, sed acuerunt, quoniam quidem ipsa nota accensam cupiditatem summi honoris ardentiorem ad comitia detulit, ut populum, quia nobilitatis splendore et animi bonis mouere non potuerat, pertinacia uinceret.
Abbreviated transcription (Latin):
ters uasis saminia exposuit. cuiis
rei deformitas sic homines offendit
ut cum alioquim uir egregns ha¬
beretu comicusq pretoriis candida¬
tus in campuni .L. paulo auo. et¬
P. affricano auunculo inxus desten¬
nam ut priuatam semper continen¬
ciam probant .ita ꝑ ublice maxiia
cura splendoris habita est Q uocirca
urbs non unius coniuiui numerũ
sed totam se in illis pelliculis iacuis¬
se credens. ruborem epuli suffragus
suis iundicauit
.autem scipio nasica togate potencie
clarissimum lumen. qui consul iugur¬
the bellum indixit. qui matrem deũ¬
ideam et frigicis sedibus ad nostras¬
aures aras. focosq nugranten. sant¬
tissimis manibus excepit. qui mul¬
tas et pestiferas sedicione aucto¬
ritatis sue robore oppressit. quo
principe senatus per aliquot annos
gloriatus est. cum edilitatem curu¬
lem adolestens peteret. maniumq
cuiusdem rustico opere duratam
more candidatorum tenatius appre¬
hendisset. ioci gracia interrogauit

Expanded text:
teis uasis Samia exposuit. cuius teis uasis Samia exposuit. cuius rei deformitas sic homines offendit, ut, cum alioqui uir egregius haberetur comitiisque praetoriis candidatus in campum L. Paulo auo etP. Africano auunculo nixus descennam ut priuatim semper continentiam probabant, ita publice maxima cura splendoris habita est. quocirca urbs non unius conuiuii numerum, sed totam se in illis pelliculis iacuisse credens ruborem epuli suffragiis suis uindicauit. P. autem Scipio Nasica togatae potentiae clarissimum lumen, qui consul Iugurthae bellum indixit, qui matrem Idaeam e Phrygiis sedibus ad nostras aras focosque migrantem sanctissimis manibus excepit, qui multas et pestiferas seditiones auctoritatis suae robore oppressit, quo principe senatus per aliquot annos gloriatus est, cum aedilitatem curulem adulescens peteret manumque cuiusdam rustico opere duratam more candidatorum tenacius adprehendisset, ioci gratia interrogauit
Abbreviated transcription (Latin):
tes subor nauit. qui simulata tran¬
sitione petierunt consulem. A quo
uissi more transfugarum depositis
armis in ultunam pugne parten
secedere districtis gladus quos inter
tuncas et loricas abdiderant. po¬
plices ꝑugnantium romanorum
ceciderunt. hec fuit punica forti
uente uirtutis nostre excusatio est
ambiciosam ingredient suiam ad
fortius sustinendos parum prospe¬
ros connciorum euentus utiliter
instruxerit. Quia propositis ante
oculos clarissimorum iurorum e¬
exemplis et repulsis. ut non mi¬
nore cum spe honorum. ita cum¬
prudentiore animi iudicio petant
meminerint q nefas non esse aliquid
ab omnibus uni negari. Cum sepe
numero singuli cunctorum uolun¬
tatibus resistere fas esse dixerint.
Scientes eciam paciencia queri de¬
bere. quod gracia impetrari nequierit:
eelius tubero. a R. fabio marmio e¬
pulum populobo. nomine .p. affrica¬
rogatus ut tricluuum sterneret.
libus edinis strauit. et pro argen¬

Expanded text:
tes subornauit, qui simulata trantes subornauit, qui simulata transitione petierunt consulem, a quo iussi more transfugarum depositis armis in ultimam pugnae partem secedere destrictis gladiis, quos inter tunicas et loricas abdiderant, poplites pugnantium Romanorum ceciderunt. haec fuit Punica fortituentae uirtutis nostrae excusatio est, ambitiosam ingredientis uiam ad fortius sustinendos parum prosperos comitiorum euentus utiliter instruxerit, quia propositis ante oculos clarissimorum uirorum repulsis ut non minore cum spe honores, ita prudentiore cum animi iudicio petent meminerintque nefas non esse aliquid ab omnibus uni negari, cum saepe numero singuli cunctorum uoluntatibus resistere fas esse duxerint, scientes etiam patientia quaeri debere quod gratia impetrari nequierit. Q. Aelius Tubero a Q. Fabio Maximo epulum populo nomine P. Africaogatus ut triclinium sterneret libus haedinis strauit et pro argen