comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ƿit. Qui aut̃ adheret dõ. curas fu¬
gitans. uolupta tr̃ capit cognitionis
aet̃nȩ nullam illic mutationẽ rerũ
sicut seculariũ percimenscens
Qui facilioribus igit᷑ laborũ utunt᷑
conpendiis dormitauit Accipiunt.
sed origenis quimultorũ int̾p̃tati¬
ones diligenti discus sit indagine
stillauit secut᷑ ẽ eo quod ꝑfecti am¬
ma quasi bene conposita. & confir¬
mata non stillat. ut fastigia culmi¬
nũ quar bene tecta atq munita
sunt C&rrũ in conposita cito stil¬
lant. Inde usurpatũ ẽ. stillicidia
eiciunt hominẽ in die hiemali. dedo¬
musua in quo frigoris asperitate. &
frequenti a eris mutatione tẽpta¬
mur. Deniq docemur ꝓuidere:. ne
fuga nr̃a fiat hirme aut sabato Fro¬
batos enĩ iam nos dies deb& reppe¬
tire uel uiditii. uel mortis. neuidua¬
tos uiriditatibus prosperorũ. & om̃i
spoliatos secundorũ flore successuum
exitus mortis inurniat. Caueamergo

Expanded text:
pit. qui autem adhaeret deo, curarum fupit. qui autem adhaeret deo, curarum fugitans uoluptatem capit cognitionis aeternae, nullam illic mutationem rerum, sicut saecularium, pertimescens. Qui facilioribus igitur laborum utuntur conpendiis. dormitauit accipiunt; sed Origenes, qui multorum interpretationes diligenti discussit indagine, stillauit secutus est, eo quod perfecti anima quasibene conposita et confirmata non stillat, ut fastigia culminum, quae bene tecta atque munita sunt, ceterum inconposita cito stillant. inde usurpatum est: stillicidia eiciunt hominem in die hiemali de domo sua, in quo frigoris asperitate et frequenti aeris mutatione temptamur. denique docemur prouidere, ne fuga nostra fiat hieme aut sabbato; probatos enim iam nos dies debet repperire uel iudicii uel mortis, ne uiduatos uiriditatibus prosperorum et omni spoliatos secundorum flore successuum exitus mortis inueniat. Caueamus ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
uiã iustitiarũ cȩlitꝰ cognoscere gestie¬
bat ut nondormiret anima rius
sȩculi istius somnã: nec mundanę
captus uamitatis in lecebris aꝑse¬
quenda ueritatis intentione dif¬
flurrit. Quaratione igit᷑ doceri
uelit. sub texuit dicens. IIII.
STILLATIT. ANIMA MEA PRE
TEDIO CONEIR MAME IN UER¬
BIS TOIS:
Uliqui codices habent dormitauit
duabus literis dissonant: potuit in¬
terpres uel antiquarius scriptor hic
Feii. stillare. Perfectior non dormi¬
tat qui diuinis animũ intendit
mysterus. Deniq ipse alibidicit
Si dedero somnũ oculis meis aut pal¬
pebris meis dormitationẽ: sed ugi¬
lat semꝑ. & sicaro dormit. coruigi¬
lat: nonergo dormiebat. qui tẽplũ
condere dño cogitabat. uerborũ
carlestiũ exedificatione. non lapi¬
dũ. Uerbum enĩ dĩ repulsoriũ te¬
diorũ est quo somnus animȩ sopor
mentis excludit᷑. Extristitia rm̃ &
sollicitudine seculariũ. somnꝰ in re¬

Expanded text:
uiam iustitiarum caelestium cognoscere gestieuiam iustitiarum caelestium cognoscere gestiebat, ut non dormiret anima eius saeculi istius somno nec mundanae captus uanitatis inlecebris a persequenda ueritatis intentione difflueret. Qua ratione igitur doceri uelit, subtexuit dicens: s t i llauit anima mea prae taedio. confirma me in uerbis tuis. aliqui codices habent dormitauit, duabus litteris dissonant. potuit interpres uel antiquarius scriptor hic ἒσταξεν \'stillare\'. perfectior non dormitat, qui diuinis animum intendit mysteriis — denique ipse alibi dicit: si dedero somnum oculis meis aut palpebris meis dormitationem —, sed uigilat semper et, si caro dormit, cor uigilat. non ergo dormiebat, qui templum condere domino cogitabat uerborum caelestium exaedificatione, non lapidum. uerbum enim dei repulsorium taediorum est, quo somnus animae, sopor mentis excluditur; ex tristitia enim et sollicitudine saecularium somnus inre
Abbreviated transcription (Latin):
t. Ideo dauid quasibonus suiiu¬
dex. atq arbit̃ ꝓprusq ad fasti¬
diũ uult doceri: & uel suꝑ fluo im¬
morari tẽpore. quã necessariũ or¬
alucmatio: uidit̾ longa quȩdã rẽ
meditatio. & morosa quedã mentis
intentio: A quo non longe abẽ. exer¬
citiũ urlanimi uel corporis. Nã ille
qui exercet menbra sua palestra. di¬
utius exercit ut roboret. Ita qui
exercet mentẽ suã in scripturis diui¬
nis uel in consiliis. diutius exercere
deb&. Exiuit incampum isa at gre¬
am bulare uel exercere. Rebecca
ueniebat trpus inra p̃figurabat᷑¬
aecłe. Parabant᷑ nuptiȩ: in quib:
sacramentũ foret magnũ. Uidens
patriarcha ista mysteria exiuit
in campum. diffundens Acrimoniã
suȩ mentis. & d eambulans in in no¬
centia cordissui. Diuersis itaq co¬
gitationibus exercebat animũ. &
in mirabilibus mysterus delectaba¬
t᷑. Cuius ut imitator euaderet sc̃s
ꝓpheta doceri iustificationes dĩ. &

Expanded text:
tus. Ideoque David quasi bonus sui jutus. Ideoque David quasi bonus sui judex atque arbiter, prope usque ad fastidium vult doceri, et vel superfluo immorari tempore, quam necessarium orhalucinatio uidetur longa quaedam esse meditatio uel morosa quaedam mentis intentio: a quo non longe abest exercitium uel animi uel corporis. nam ut ille, qui exercet membra sua palaestra, diutius exercet, ut roboret, ita qui exercet mentem suam in scripturis diuinis uel in consiliis, diutius exercere debet. Exiuit in campum Isaac, Graeambulare uel exercere. Rebecca ueniebat — typus in eapraefigurabaturecclesiae—, parabantur nuptiae, in quibus sacramentum foret magnum. uidens patriarcha ista mysteria exiuit in campum diffundens acrimoniam suae mentis et deambulans in innocentia cordis sui. diuersis utique cogitationibus exercebat animum et in mirabilibus mysteriis delectabatur. cuius ut imitator euaderet sanctus propheta, doceri iustificationes dei et
Abbreviated transcription (Latin):
uerimus quid prius. quid consequens
ꝑfectr cognitionis Offendunt: ple¬
rũq prȩpostera. Deniq iustus est.¬
quise in exordio sermonis accusat in¬
iustus aut̃ qui quod prius negauent
confitrt᷑. Ille ueretondię inuenit grãm
hic notã incurrit inpudentię Ita or¬
dinis ignorantia. cont̾bat negotiorũ
naturã: formamq meritorũ Ille aut̃
quididicerit primo mysteria dĩ. Dem¬
de ordine mysteriorũ exercet᷑ in mira¬
bilibus dĩ Grecus Ad olescesai posuit.
quod dicit latinus alucinabor in quo
ui drt᷑ rẽ Aliqua sermonis offensio scđm
uulgare consurtudinẽ quia adolesce¬
sai uulgo arstimat᷑ uel alucina¬
loqur & suꝑfluum uideri quod
sã urlis enarrare aliquã & ordinr̃ ñ¬
serues. auditor autẽ Adrerũ fes¬
tinet exitũ. superiora fastidit Ses
non potest plene instrui: nisi qui
ordine sui cuncta cognouerit In¬
de non solũ factũ dep̃hendit᷑. sed
&iã factipondus. & facientis affet¬

Expanded text:
uerimus, quid prius, quid consequens uerimus, quid prius, quid consequens perfectae cognitionis; offendunt plerumque praepostera. denique iustus est,qui se in exordio sermonis accusat, iniustus autem, qui quod prius negauerat confitetur; ille uerecundiae inuenit gratiam, hic notam incurrit inpudentiae. ita ordinis ignorantia conturbat negotiorum naturam formamque meritorum. ille autem, qui didicerit primo mysteria dei, deinde ordinem mysteriorum, exercetur in mirabilibus dei. Graecus ἀδολεχήσω posuit, quod dicitLatinushalucinabor. in quo uidetur esse aliqua sermonis offensio secundum uulgarem consuetudinem, quia ἀδολεσχη̃σαι uulgo aestimatur uel halucinaloqui, et superfluum videri, quod sam velis enarrare aliquam, et ordinem serves, auditor autem ad rerum festinet exitum, superiora fastidit. Sed non potest plene instrui, nisi qui ordine sui cuncta cognoverit. Inde non solum factum deprehenditur, sed etiam facti pondus, et facientis affec
Abbreviated transcription (Latin):
quod fecit. in diabolo ꝓdidisse quod
sua sit. Ideoq ait scriptura. iustus
inexordio sermonis accusator ẽ. sui Qui
se accusat. & sipec catorẽ. iustus eẽ in ci¬
pit. quia nec sibi parcit & dĩ iustitias
conficet᷑ qũe putat latere nihil posse
Utinã adam se prius accusare quã
celare uoluisit. Sed non satis ẽ ut con¬
sicramur errorẽ. uerũ &iã si cortigi
uolumꝰ Adño postulemꝰ ut doceat nos
iustificationes suas. nepostra trrarepos¬
simus Adño igit᷑ doceripitit. quia
unus magister nr̃. ut ait xp̃s neco¬
tiose hoc p&it Nonem̃ illebratus
que docit homo. sed quẽ tu erudieris
dñe. Ubiq meminit sui. nec putat
satis eẽ ut doceat eũ iustisicationes
suas dñs ds̃ nr̃. sed addidit UIa
IUS TIFICATIOMUM NUARUM IN¬
SINUAMIHI ET EXERCEBOR IN MI¬
RABILIBUS TOIS:
side ordinem Prius est ut discamus
dñi iustificationes. deinde ut gradus
quos dã iustificationũ. & ordine no¬

Expanded text:
quod fecit, in diabolo prodidisse quod quod fecit, in diabolo prodidisse quod suasit. ideoque ait scriptura: iustus in exordio sermonis accusator est sui. qui se accusat, etsi peccator sit, iustus esse incipit, quia nec sibi parcit et dei iustitias confitetur, quem putat latere nihil posse. utinam Adam se prius accusare quam celare uoluisset! sed non satis est ut confiteamur errorem, uerum etiam, si corrigi uolumus, a domino postulemus, ut doceat nos iustificationes suas, ne postea errare possimus. a domino igitur doceri petit, quia unus est magister noster, ut ait Christus, nec otiose hoc petit: non enim ille beatus quem docet homo, sed quem tuerudieris, domine. Ubique meminit sui nec putat satis esse, ut doceat eum iustificationes suas dominus deus noster, sed addidit: uiam iustif icationum tuarum insinua mihi, et exercebor in mirabilibus tuis. uide ordinem. prius est ut discamus domini iustificationes, deinde ut gradus quosdam iustificationum et ordinem no
Abbreviated transcription (Latin):
do inuiis suis ambules dicens & nunc
isrł quid dñs ds̃ p&itate: nisi ut
timeas dñm dm̃ tuũ. & ambu¬
les inuiis eius: & diligas eũ. & ser¬
uiẽs dño dõtuo. extoto cordetuo.
& extota anima tua custodias
mandata eius. & iustitias eius : Li¬
quet igit᷑ alias uias ẽẽ carnis. alias
dĩ. & siquis uelit ambularru asdĩ
ti prius sunt uie carnis & corporis &
sicularis sapientiȩ deserendȩ Relin¬
quens itaq ras đd. ꝓnuntiat. & apud
dm̃ ñ tacit. confitet᷑ erroris non ne¬
gat lapsus Simile illũlaallut᷑ ili¬
nuntiabo: dduersus ateataq ueRt
meã dño Siriũ seaccusauera iustus
uocem parati accusatoris excludit ꝗͥ
solit a cerbare peccata. & unius cuius¬
q exaggerare flagitia. Obstruit er¬
go os tius quiipse desefuent ante c̃¬
fessus & ꝑstruit ueniã confitentis
Uerecundia excusat reũ pudor su¬
us accusat auctorẽ. Quiem̃ sua de¬
licta non tacuit uiditꝰ inse doluisst̃

Expanded text:
do in uiis suis ambules, dicens: et nunc, do in uiis suis ambules, dicens: et nunc, Israel, quid dominus deus petit a te, nisi ut timeas dominum deum tuum et ambules in uiis eius et diligas eum et seruias domino deo tuo ex toto corde tuo et ex tota anima tua, custodias mandata eius et iustitias eius? liquet igitur alias uias esse carnis, alias dei, et si quis uelit ambulare uias dei, ei prius esse uias carnis et corporis et saecularis sapientiae deserendas. Relinquens itaque eas Dauid pronuntiat et apud deum non tacet: confitetur errores, non negat lapsus. simile illi hoc dixit: adnuntiabo aduersus me iniquitatem meam domino. si enim se accusauerit iustus, uocem parati accusatoris exclusit. qui solet coacerbare peccata et uniuscuiusque exaggerare flagitia. obstruit ergo os eius, qui ipse de se fuerit ante confessus, et praestruit ueniam confitentis uerecundia. excusat reum pudor suus, accusat auctorem; qui enim sua delicta non tacuit, uidetur in se doluisse
Abbreviated transcription (Latin):
consepulta cũ xp̃o. iustificata ẽ apreca¬
to. Sed qui ustificancupit. uiassu¬
as ante ꝓnunti& Ideoq secundo
uersu AT UIAS MEAS PROMIN¬
TIAUI. ET EXUDISTI ME DOCEME
HUS TIEICATIONES TUAS.
ul chro ordine adiustificationes di
Eꝑueniendum putat: ut primũ suapre¬
cata fatrat᷑ Sic enĩ docemur & ali¬
bi. Dic iniquitates tuas: ut iustifice¬
ris Itaq scire debemꝰ quid sit uias
suas ambulare hominẽ. & uias di Qui
facit uoluntates carnis & uiuit scđm
concupiscentiã mundi huius. uias suas
ambulat quib delectat᷑ & gaudit
Qui aut̃ uenit uoluntatẽ facere patris
sui quiincȩlis est: cuicib ẽ ut manda
tũ conpleat. qui non quęrit quod si¬
bi uoluntatis sit : sed quod placeat dõ
Me uram dñi pergit. illã uiã quȩdit
ego sum uia. & ueritas. & uita. Uides
ergo : quia illeuiuit scđm uerbum di
quiuiã ambulat xp̃i Ipse&ciã dñs
ds̃ in deutero nomio docet. quomo¬

Expanded text:
consepulta cum Christo iustificata est a peccaconsepulta cum Christo iustificata est a peccato. sed qui iustificari cupit, uias suas ante pronuntiet. Ideoque secundo uersu ait: uias meas pronuntiaui, et exaudisti me; doce me iustificationes tuas. pulchro ordine ad iustificationes dei perueniendum putat, ut primum sua peccata fateatur. sic enim docemur et alibi: dic iniquitates tuas, ut iustificeris. itaque scire debemus, quid sit uias suas ambulare hominem et uias dei. qui facit uoluntates carnis et uiuit secundum concupiscentiam mundi huius, uias suas ambulat, quibus delectatur et gaudet; qui autem uenit uoluntatem facere patris sui qui in caelis est, cuius cibus est ut mandatum dei conpleat, qui non quaerit quod sibi uoluptati sit, sed quod placeat deo, ille uiam domini pergit, illam uiam, quae ait: ego sum uia et ueritas et uita. uides ergo. quia ille uiuit secundum uerbum dei, qui uiam ambulat Christi. ipse etiam dominus deus in Deuteronomio docet, quomo
Abbreviated transcription (Latin):
geli uiderent᷑. capti sunt decorefe¬
mineo: hi carosunt. sicut dñs dsdrat
non ꝑmanebit sp̃s m̃s in hominibus
istis in art̃nũ: ꝓp̃t quod caro sunt Et
merito expertes libi dinis. angłis com¬
parant᷑. Caro non sunt: quia non sunt
in carne. sed in spũ. Quales erant illi
qui doctorẽ a płm sequebant᷑. quib
Ait uos aut̃ non estis in carne sed in
spũ. Quiaut̃ corporea feminarum
capiunt᷑ libi dine: caro sunt. Atq u¬
tinã carotantũ. & non etiã e qui ad¬
hinnientes: quia in uxorẽ inquit ꝓxi¬
mi sui adhinniebant. Rogat ergoqͥ
deiectionẽ animȩ suȩ sentit Ad pa¬
uimentũ usq curuatȩ. ut inuificet᷑
scđm uerbum dĩ.: quod animas ad
setrahit. quas cũq miseratione suibi
berare cupiens ab ducit a terris. Ui¬
uificat᷑ aut̃ anima quaruias ambu¬
lat xp̃i . peccato mortua dõ uiuens.
ita ut mors petcati dominatũ in ea p̾¬
haet habere non possit. postra quã

Expanded text:
geli uiderentur. capti sunt decore fegeli uiderentur. capti sunt decore femineo, hi caro sunt: sicut dominus deus dixit: non permanebit spiritus meus in hominibus istis in aeternum, propter quod caro sunt. et merito expertes libidinis angelis conparantur, caro non sunt, quia non sunt in carne sed in spiritu, quales erant illi qui doctorem apostolum sequebantur, quibus ait: uos autem non estis in carne sed in spiritu. qui autem corporea feminarum capiuntur libidine, caro sunt, atque utinam caro tantum et non etiam equi adhinnientes, quia in uxorem, inquit. proximi sui adhinniebant. Rogat ergo, qui deiectionem animae suae sentit ad pauimentum usque curuatae, ut uiuificetur secundum uerbum dei, quod animas ad se trahit quascumque miseratione sui leuare cupiens abducit a terris. uiuificatur autem anima, quae uias ambulat Christi, peccato mortua deo uiuens, ita ut mors peccati dominatum in ea posthaec habere non possit, posteaquam
Abbreviated transcription (Latin):
adherere dicamur dõ. Nam qui se¬
Non ergo fiat anima nr̃a caro. hoct̃
ut dicamꝰ caro sicut & illi quundilu¬
uio perierunt. de quibus dictũ est.
quia caro sunt. sodmagis caro nr̃a
obe̾diens ammȩ. gubernaculũ fiat
animȩ. & hoc apellari mereat᷑ no¬
mine sicut appellatar̾ familia pa¬
triarchȩ ia cob & generationis rius.
scã posteritas. Sic enim scriptũ ẽ. hifi¬
liibale qua dedit laban rachel filie
sue & peperit harc ia cob om̃s animas
septẽ & alibi. Om̃s aut̃ Animȩ quȩ
in trauerunt in aesgiptũ. qui exier
defomoribus illius p̃t̃ mulieres. sexa¬
ginta inquit & stx. Et in priꝰupio exo¬
dilegimꝰ: erant autẽ om̃s animȩ de
ia cob qumq & septuaginta quierant
cum iacob: Ergo illi quihabitabant
cũ io seph deargypto exierunt ani¬
mesunt. Qui aut̃ cumessent ange¬
lidĩ: hoc ẽ uite ꝓbitate angelorũ
cunt uxores. & quȩ ñ nubunt erunt
sicut angeli incęlo. quiergo cũ an

Expanded text:
adhaerere dicamur deo. nam qui seadhaerere dicamur deo. nam qui senon ergo fiat anima nostra caro, hoc est, ut dicamur caro sicut et illi, qui in diluuio perierunt, de quibus dictum est: quia caro sunt, sed magis caro nostra oboediens animae gubernaculo fiat anima et hoc appellari mereatur nomine, sicut appellata est familia patriarchae Iacob et generationis eius sancta posteritas. sic enim scriptum est: hifi1ii Ballae, quam dedit Laban Rachel filiae suae, et peperit hos Iacob: omnes animae septem, et alibi: omnes autem animae quae intrauerunt in Aegyptum, qui exierunt de femoribus illius, praeter mulieres sexaginta, inquit, e t sex. et in principio Exodi legimus: erant autem omnes animae de Iacob quinque et septuaginta, qui erant cum Iacob. ergo illi, qui habitabant cum Ioseph, et de Aegypto exierunt et animae sunt. Qui autem, cum essent angeli dei, hoc est uitae probitate angelorum cunt uxores, et qui non nubunt, erunt sicut angeli Dei in coelo ; qui ergo cum a
Abbreviated transcription (Latin):
ri: si habrat in se uerbi dogmata uel¬
ut quȩdã falrrũ monilia. habeat
&iã iacula potentiũ ꝓphetarũ. quȩ
Aaduerss omñe extollente se altitu¬
dinẽ lacertis quibus qudam fidei di¬
rigunt᷑. Noliigit᷑ inpuluerẽ mortis
deducere ammã tuã. cui dñs &iã na¬
tu ralem altitudinẽ tribuit & uiga¬
rẽ quosfexcitit & ad surgat Unde
&iã dehac coniunctione animę
& corporis dictu oportunesaceipit᷑
co quod innaturali uitȩ nr̃ȩ mysteria
conexa anima corpori uel ut humirepd¬
tit. & pauimento adhereat. partim
ꝓp̃t̃ hoc terrenũ habita culum. par¬
tim quia corpus istud eterraẽ. &re¬
gionis igit᷑ diuersoriũ & matena ipsa
corporis nr̃i: huic concurnt senten¬
tie Ideoq pulchire Apłs demor¬
tis huius corpore liberari cupit
quia carcere quodam clau dit̾ &
in quodã luxuriȩ gurgustio sitite¬
nebris in uoluit᷑ delictorũ Ergo
scđm uoluntatẽ dĩ ambulrmus: ut

Expanded text:
ri, si habeat in se uerbi dogmata uelri, si habeat in se uerbi dogmata uelut quaedam falerum monilia, habeat etiam iacula potentium prophetarum, quae aduersus omnem extollentem se altitudinem lacertis quibusdam fidei diriguntur. Noli igitur in puluerem mortis deducere animam tuam, cui dominus etiam naturalem altitudinem tribuit et uigorem, quo se excitet et adsurgat. unde etiam de hac coniunctione animae et corporis dictum oportune accipitur, eo quod in naturali uitae nostrae mysterio conexa anima corpori uelut humi reptet et pauimento adhaereat partim propter hoc terrenum habitaculum, partim quia corpus istud e terra est. et regionis igitur diuersorium et materia ipsa corporis nostri huic concurrit sententiae. ideoque pulchre apostolus de mortis huius corpore liberari cupit, quia carcere quodam claudimur et in quodam luxuriae gurgustio siti tenebris inuoluimur delictorum. Ergo secundum uoluntatem dei ambulemus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in teriorẽ oculũ mentis ad tẽpus
obduxerint: postea tamendicusso
uel ut quodam puluere uolupta¬
tũ huius modi decore quã sit in a¬
nis gr̃a sȩculi huius. Aut corporis.
facile dep̃hendit̾ Donum est igit᷑
Adherere dño: nec inflexam cerui¬
cem habere Adiugũ mundi Ideo¬
q aeclesiȩ uel forti animȩ hcit
sapientia. Sicut turris dd ter¬
uix cua: quȩ aedificata ẽ inthal¬
pio Mille ostia pendent inta. an
nia iacula potentiũ. Frectaenꝰ
ad dm̃ ceruix & iugo xp̃i habilis¬
quȩ nulla in terrarũ in lecebras in¬
flexione curuet᷑. sicut xp̃i regalis ẽ
turris. cui iugũ suũ nabo chodonosor
non possit inponere Condidit em̃
turrim illam dauid illemanu fortis.
& supra murorũ aedificauit excel¬
sa ut subsidio pariter & decorisit
Sub sidio. quia hostẽ p̃uidit & repel¬
lit. Detori quia non solum in ter
humilia s &iã inter excelsa superp¬
eminet. Ita tamen subsidio uel deco¬

Expanded text:
cum interiorem oculum mentis ad tempus cum interiorem oculum mentis ad tempus obduxerunt, postea tamen decusso velut quodam pulvere voluptatum hujusmodi decore, quam sit inanis gratia saecufacile deprehenditur. Bonum est igitur adhaerere domino nec inflexam ceruicem habere ad iugum mundi. ideoque ecclesiae uel forti animae dicit Sapientia: sicut turris Dauid ceruix tua, quae aedificata est in Thalpioth. mille ostia pendent in ea et omnia iacula potentium. erecta ad deum ceruix et iugo quae nulla in terras illecebrarum inflexione curvetur; sicut Christi regalis est turris, cui jugum suum Nabuchodonosor non possit imponere. Condidit enim turrim illam David ille manu fortis, et supra murorum aedificavit excelsa; ut subsidio pariter et decori sit: subsidio, quia hostem praevidet et expellit: decori, quia non solum inter humilia, sed etiam inter excelsa supereminet; ita tamen subsidio uel deco
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Quiante bratissimꝰ aurã carpi¬
bat a& heriã curas uitȩ huius & te¬
dia nesciebat. Is nunc sollititudinẽ
mundi huius. luxune studio. pecunie
cupiditate curuat̾. uulpis foueis se in¬
sent. latibulisq terestribus Merito
adherebat pulueri: quise leua renon
poterat nisirũ supra crucem suã xp̃s
leuas s& Merito adherebat pauimen¬
to quise abscondebat axp̃o. Non ad¬
heret pauimento. cindicit iħ s̃ seque¬
reme. Non adheret pauimento.
quiaudit & sequit᷑ legem dicentẽ
Post dñm dm̃tuũ ambulabis. & ipsi
adherebis. Quo modo ergo pauimen¬
to Adherrat unus quisq. quomodo
dõ: Audidicentẽ: Qui adheret
meretrici unum corpusẽ. quiaut̃
adheret dño unus sp̃sẽ Terraista
qua gerimꝰ. meretricis quibus dã nos
in lecebris capit. & quasiuultꝰ quos¬
dam uoluptatũ corporaliũ. delec¬
tationũ fucis inlinit: ut latrat in
his ueritas: & forensi quadã spetie
decipiant adppinquantes Sed

Expanded text:
ni e a. qui ante beatissimus auram carpeni e a. qui ante beatissimus auram carpebat aetheriam, curas uitae huius et taedia nesciebat, is nunc sollicitudine mundi huius, luxuriae studio pecuniaeque cupiditate curuatus ut uulpis foueis se inserit latibulisque terrestribus. merito adhaerebat pulueri qui se leuare non poterat, nisi eum supra crucem suam Christus leuasset, merito adhaerebat pauimento qui se abscondebat a Christo. non adhaeret pauimento cui dicit Iesus: sequere me. non adhaeret pauimento qui audit et sequitur legem dicentem: post dominum deum tuum ambulabis et ipsi adhaerebis. Quomodo ergo pauimento adhaereat unusquisque, quomodo deo, audi dicentem: qui adhaeret meretrici unum corpus est, qui autem adquam gerimus, meretricis quibusdam nos illecebris capit, et quasi vultus quosdam voluptatum, corporalium delectationum fucis illinit; ut lateat in his veritas, et forensi quadam specie decipiant appropinquantes. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
terrã materalia. Pec catoriaut̃ dic¬
tũ ẽ. terraes & in terrã ibis. eo quod
diuinis mandatis inherendũ non puta¬
uent : sed in macerialia. & corporalia
defecerat: cuim pressa fuerit urtȩ
huius secularis delectatio. Deniq ei¬
cit᷑ depara diso hocest exillo sublimi
& cȩlesti loco ad quãẽ raptus est pau¬
lus siue incorpore siue extra corpiis
nesciens. Ex illo ergo eminenti loco de¬
irctus in terra. deplorat Adam dicens.
Adhesit pauimento anima mra. Sicut
alibi Ait. humiliataẽ inpuluere ani¬
ma mea: & adhesit in terra uent̃meus
Pemitentiã gerentis hart uoxẽ quime¬
miniss& adherentẽ sedõ nescisse nec
potuis se discernere : quod non discreuit
& paulus ntrũ in corpare essit. anex̾¬
tra carpus. ita infirmitatũ pigrtiã Q
corporis nuname sentiebat. cuidñsad¬
hȩrebat p̃sentia Sp̃s ergo ꝓphetn¬
cus dolorẽ expressit: uel dñs quisus¬
go adam Adhesit pauimento anima

Expanded text:
terram materialia. peccatori autem dicterram materialia. peccatori autem dictum est: terra es et in terram ibis, eo quod diuinis mandatis inhaerendum non putauerit, sed in mate- rialia et corporalia deflexerit, cui inpressa fuerit uitae huius saecularis delectatio. denique eiectus de paradiso, hoc est ex illo sublimi et caelesti loco ad quem raptus est Paulus siue in corpore siue extra corpus nesciens, ex illo ergo eminenti loco deiectus in terram deplorat Adam dicens: adhaesit pauimento anima mea, sicut alibi ait: humiliata est in puluere anima mea i et adhaesit in terra uenter meus. paenitentiam gerentis haec uox est, qui meminisset adhaerentem se deo nescisse nec potuisse discernere quod non discreuit et Paulus, utrum in corpore esset an extra corpus: ita infirmitatem pigritiamque corporis minime sentiebat cui domini adhaerebat praesentia. spiritus ergo propheticus, qui dolorem expressit. uel dominus, qui susgo Adam: adhaesit pauimento anima
Abbreviated transcription (Latin):
rannolurr̃. Ideo dñs Adiohannem
dicentem. ego A te debeo baptizan.
& tuurnis Adme. Respondit
Sinemodo Sic enĩ oportit ample¬
re omnem iustitiã. Qui erigo facit
mandata dĩ. iustificat dm̃. quia
fecit eius iustitiã. & bonũ est ut con¬
siliũ dĩ sequant᷑ hominũ consilia. qͥ¬
adĩ consiliũ cercũ semꝑ. nr̃a aut̃ ple¬
rũq: incerta consilia. & rerũ ꝓbant᷑
rurntus. DELETI QAR̃ LITTES¬
RA SECUN DŨ HEBREOS:
ignificat latine timorẽ uel ut alibi
inuenimꝰ natuntatẽ. Sed utrumq
potest congruere. & conuenire sen¬
sui Natiuitas enĩ eorũẽ quȩ gene¬
rant̾ in hõc scło. ꝑqua intelligim cor¬
poraliã & materialia. quȩ sunt cadu¬
ca. &ideo timore non distat. Ecor¬
poralibus enĩ & materialibus. nascit᷑
timor. Quid eñ ẽ terrena natiuitas.
nisitimor: Deniq: inde incipit uer¬
sus ADHESIT PAUIMENTO ANI¬
MA MEA UIUIFICAME SCÕM
UER BUM TUNM.
erpauimentũ terrã intelligimus ꝑ

Expanded text:
zari noluerunt. ideo dominus ad Iohannem zari noluerunt. ideo dominus ad Iohannem dicentem: ego a te debeo baptizari,  tu uenis ad me? respondit: sine modo; sic enim oportet nos implere omnem iustitiam. qui ergo facit mandata dei, iustificat deum, quia facit eius iustitiam; et bonum est ut consilium dei sequantur hominum consilia, quia dei consilium certum semper, nostra autem plerumque incerta conTH. \'Deleth\' quarta littera secundum Hebraeos significat Latine \'timorem\' uel, ut alibi inuenimus, \'natiuitatem. sed utrumque potest congruere et conuenire sensui. natiuitas enim eorum est quae generantur in hoc saeculo, per quam intelle gimus cor materialia quae sunt caduca, et ideo a timore non distat; ex corporalibus enim et materialibus nascitur timor. quid enim est terrena natiuitas nisi timor? Denique inde incipit uersus: adhaesit pauimento anima mea; uiuifica me secundum uerbum tuum. per pauimentum terram intellegimus, per
Abbreviated transcription (Latin):
cupationibis bellicis conabat᷑ abdu¬
cere. hic magis sediuini operis. & cul¬
tus meditationibus occupabat. Ita¬
q dñs ꝓtexit eũ in que sperabat cũ
quo loquebat᷑. cuitoto adherebat
affectu Iustus enĩ: aut dõ loquit᷑
orando. Aut ditina l õquit᷑ oprra
laudando : & semper̾loquit᷑ õperadt̃
neloquat᷑ ossuũ opera hominũ. Nihuil
terrenũ iustus loquit᷑. nihil morta¬
le agit. Ideodicit ET ENIMTES¬
TIMDNIA. TUA MEDITATIO MBÃE
ET CONSIUAMEA. IUSTIFICATIO
duertis quid doceat quod haec debe¬
ant ẽẽ consilia iusti. ut meditet᷑ man¬
data dĩ & exerceat᷑ in dĩ laudibus. &
oraculis. ut iusti ficit dñm semꝑ. Qui
facit quareds mandat. quȩ dõ credit
platere : dm̃ iustificat. Quod exlicti¬
one euangelii possum intelligere. di¬
cente euangłistaQuia pharisei spreuer̃.
consiliũ di: non baptizati baptismoio¬
hannus. Hoc in uno libro: in alio aut̃ a¬
bes: non iustificauer̃ dm̃. quia bapti¬

Expanded text:
cupationibus bellicis conabatur abducupationibus bellicis conabatur abducere, hic magis se diuini operis et cultus meditationibus occupabat. itaque dominus protexit eum, in quem sperauit, cum quo loquebatur, cui toto adhaerebat affectu. iustus enim aut deo loquitur orando aut diuina loquitur opera laudando et semper loquitur opera dei, ne loquatur os suum opera hominum. nihil terrenum iustus loquitur, nihil mortale agit. Ideoi m on i a tua medi tatio me a est et consilia mea iustificatio tua. aduertis quid doceat, quod haec debeant esse consilia iusti, ut meditetur mandata dei et exerceatur in dei laudibus et oraculis, ut iustificet dominum semper? qui facit quae deus mandat, quae deo credit placere, deum iustificat. quod ex lectione euangelii possumus intellegere, dicente euangelista. quia Pharisaei spreuerunt consilium dei, non baptizati baptismo Iohannis. hoc in uno libro, in alio autem habes: non iustificauerunt deum, qui bapti
Abbreviated transcription (Latin):
patris. ille tamen salutẽ filii pirta¬
tis mandabat affectu. Ergo prin¬
cipes populi ut acitofel & ceteribellan¬
tiũ duces sederunt. tracta bant prin¬
cipes populi cũ abesalon aduersus ꝓ¬
phetam &ideo dicit. Q em̃ sederunt
principes & aduersus me detracta¬
bant. SERUUS AUTEM HI¬
US MEDITA BATUR. INIUS TI¬
FICATIDNIBUS TUIS
Aduritimus arma iusti. quibus om̃s
aduersariorũ reppellat impetus A¬
libiait. circuirrunt me & expugna¬
uerunt megratis. Peo ut me dige¬
rent detra hebant mihi ego autẽ
orabamt. Hic ait quod studiũ eiñ
exercendȩ adbelli artes fuerit iu¬
uentitis. non decipiendi aduersan¬
tis astutia ulla cordis: sed ut illũ uin¬
ceret quẽ uidebat. Aduersus eos
p̃liabat᷑ quos non uidebat. maiorq
in eopirtas quã uirtus corporis mili¬
tabat. Itaq in dĩ exercebat᷑ iusti¬
ficationib: ut contra rioictu diabo¬
lũ uulnerarit Ille eũ ab intentio¬
ne iustitiȩ & studio deuotionis oc¬

Expanded text:
patris, ille tamen salutem filii pietapatris, ille tamen salutem filii pietatis mandabat affectu. Ergo principes populi, ut Achitofel, et ceteri bellantium duces sederunt; tractabant principes populi cum Abessalon aduersus prophetam. et ideo dicit: e ten i m sed erunt principes et aduer sum m e detrectabant; s eru-us autem tuus meditabatur i n iustificationibus tuis. aduertimus arma iusti, quibus omnes aduersariorum repellat impetus. alibi ait: cireumierunt me et expugnauerunt me gratis. pro eo ut me diligerent, detrahebant mihi, ego autem orabam. hic ait, quod studium ei non exercendae ad belli artes fuerit iuuentutis, non decipiendi aduersantis astutia ulla cordis, ut illum uinceret quem uidebat, sed aduersum eos proeliabatur quos non uidebat maiorque in eo pietas quam uirtus corporis militabat. itaque in dei exercebatur iustificationibus, ut contrario ictu diabolum uulneraret. ille eum ab intentione iustitiae et studio deuotionis oc
Abbreviated transcription (Latin):
aduersis frequentibus a crepen¬
rogemꝰ dari nobis temptationes
rius. Neq: enĩ intantũ ꝓphãtemp¬
tationũ eius quas plurimas subi¬
it potestatẽ haberepotiusset.
nisi dñs ꝓbandisui militis causa
dedisset. ut maiore rũ gloriaco¬
ronaret. Quis igit᷑ regem saul
excitauit ieũ nisi sp̃s malus sicut:
legimꝰ quise dolebat excludi: quo¬
ties cũq dauid uelcy tharȩ sono
uel bonorũ consiliorũ atq operũ
fidib acnerius mentẽ regis ani¬
mũnq mulcebat: Quis excita¬
uit do ecsyri nequitiã. ut scm̃ui¬
rũ ꝓderet. & hospitalẽ humani¬
tatẽ deduceret inpericulũ sacer¬
dotis : quis in fłamauit ardorem
Amnon ut domũ incestaret ꝓphe¬
ticã. & contristaret animũ patris.
alterius in cestilibidine. alterius
iniuana: quialuis ꝓphetabat. do¬
mͦ sue mala ꝓuidere non potuit
Quis armauit furorẽ abesalon ut
censa aduersum se diaboli restrinxit
spicula. quod cũ filius necem peteret

Expanded text:
aduersis frequentibus ac repenaduersis frequentibus ac repenrogemus dari nobis temptationes eius.\' neque enim in tantum prophetam temptationum eius, quas plurimas subiit, potestatem habere potuissent, nisi dominus probandi sui militis causa dedisset, ut maiore eum gloria coronaret. quis igitur regem Saul excitauit in eum nisi spiritus malus, sicut legimus, qui se dolebat excludi, quotienscumque Dauid uel citharae sono uel bonorum consiliorum atque operum fidibus ac neruis mentem regis animumque demulcebat? quis excitauit Doech Syri nequitiam, ut sanctum uirum proderet et hospitalem humanitatem deduceret in periculum sacerdotis? quis inflammauit ardorem Amnon, ut domum incestaret propheticam et contristaret animum patris alterius incesta libidine, alterius iniuria, ut, qui aliis prophetabat, domus suae mala praeuidere non potuerit ? quis armauit furorem Abessalon, ut censa aduersum se diaboli restinxit spicula, quod, cum filius necem peteret
Abbreviated transcription (Latin):
Sederunt aduersus hieremiã utmit¬
terit᷑ in lacũ: seder̃ aduersus zacha¬
riã qui occisusẽ. in tertemplũ & alta¬
re Residerunt aduersus susannã. &
conera castitatis feminã iudicabant.
Sed ut ostenderet᷑ principum bonũ non
esse conciliũ. excitauit purri sp̃m dñs.
& quã principes reã mortis ꝓnuntiaue¬
rant: eandẽ ꝓpħ totius in noxiã cri¬
minationis absoluit: Sunt & alii prin¬
cipes quia duersus nos detãctant dr
quibus dicit᷑. Qm̃ nonẽ nobis con¬
luctatio Aduersus carnẽ & sangui¬
nẽ. s& ad uersus principatꝰ &potesta¬
tes. aduersus mundi huius rectores
tenebrarũ. aduersus spiritalia neqͥ¬
tie quȩ sunt in caelestibus. Isti se¬
dent & explorant qui nistus sit in hoc
scło qui xpianus intente dõ seruiat
studiosus boni operis & facti. detrec¬
tant deto dicentes. Insidiemur
illi: inpediameũ. ꝓ hibramꝰ eum
efficere quar desiderat. Contera¬
mͥ eius mentẽ. frangamꝰ animũ.

Expanded text:
sederunt aduersus Hieremiam, ut mitsederunt aduersus Hieremiam, ut mitteretur in lacum; sederunt aduersus Zachariam, qui occisus est inter templum et altare; sederunt aduersus Susannam et contra castitatis feminam iudicabant, sed ut ostenderetur principum bonum non esse concilium, excitauit pueri spiritum dominus et quam principes ream mortis pronuntiauerant, eandem propheta totius innoxiam criminationis absoluit. Sunt et alii principes, qui aduersus nos detrectant, de quibus dicitur: quoniam non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus principatus et potestates, aduersus mundi huius rectores tenebrarum harum, aduersus spiritalia nequitiae quae sunt in caelestibus. isti sedent et explorant, qui iustus sit in hoc saeculo, qui christianus intente deo seruiat studiosus boni operis et facti. detrectant de eo dicentes: \'insidiemur illi, inpediamus eum, prohibeamus eum efficere quae desiderat, conteramus eius mentem, frangamus eius animum
Abbreviated transcription (Latin):
recuperarẽ amissos. restituerẽ para¬
dẏso scĩia cob hereditatẽ. & illi ad¬
uersus me detractabant. Ctidro
imitatores mei. discipuli mei. nolite
iniuria rrubescere sistrtis ante prin¬
cipes ꝓ nominemeo cũ ego steterim ꝓ
ur̃a salute Deniq tra dit̾ incustodi¬
ãpetrus cũ ceteris apłis. & postera
die statutꝰ ante conciliũ & constant̃
dicebat. Principes populi & seniores
gloriȩ loco ducim̃ istam iniucria quia
arguimur ꝓegroti homims sanitate
Hanc hereditatẽ seruulis saluator
omniũ dereliquit. Atilli conferebant
inter se dicentes. Quid faciemꝰ istis
homibus: & dimiserunt eos. Gloria¬
bat̃ ergo p&rus & unus quisq aposto¬
lorũ: quia digni habitisunt quim
te ergo tunc dicerent singuli. &rñ
sederunt principrs. & ad uersusme
detractabant Sederunt princi¬
pes aduersus.
i saiam & disputauerunt ut seca¬
ret᷑ sed non timebat eos quidice¬
bat. Audite principes sodomorũ

Expanded text:
recuperarem amissos, restituerem pararecuperarem amissos, restituerem paradiso sancti Iacob hereditatem, et illi aduersum me detrectabant. et ideo, imitatores mei, discipuli mei, nolite iniuriam erubescere, si stetis ante principes pro nomine meo, cum ego steterim pro uestra salute\'. Denique traditur in custodiam Petrus cum ceteris apostolis et postera die statutus ante concilium constanter dicebat: principes populi et seniores gloriae loco ducimus istam iniuriam, quia arguimur pro aegroti hominis sanitate; hanc hereditatem seruulis saluator omnium dereliquit\'. at illi conferebant inter se dicentes: quid faciemus istis hominibus? et dimiserunt eos. gloriabatur ergo Petrus et unusquisque apostolorum, quia digni habiti sunt qui te ergo tunc dicerent singuli: etenim sederunt principes et aduersum me detrectabant. Sederunt principes aduersus saiam et disputauerunt, ut secaretur; sed non timebat eos, qui dicebat: audite, principes Sodomorum.
Abbreviated transcription (Latin):
indices aut̃ sedentes intribunalib
stipati offitiis. in dignantes quod su¬
is non ob secundaret᷑ imperiis: confer¬
rent quodignu supplicio censerent.
stabat intrepidus dicens. Sederunt
principes. & ad uersum me detrac¬
tabant Est &iã dñi uoxista cũ con¬
uenis s& pres biteriũ plebis. & prin¬
cipes sacerdotũ & serba & ad con¬
ciliũ iudeorũ deductus eet̃ dicentr¬
ũ. Quid ad huc desideramus testes
audiuimus enĩ deore ipsius. & cũsta¬
ret ante p̃sidem & duceret᷑ ad cru¬
cem quid pulclirius diceret quã
sederunt principes. & ad uersus me
de trãctabant᷑: hoc ẽ mestante. se¬
derunt principes. & quia tribuna¬
liũ ful chro sublimes erant dñmnon
uidebant. Sedebant ergo Erat fas¬
tigio principatꝰ. nec printipem. prin¬
cipum cogitabant. Sed parũ hoc
Aduersus me inquid decractabant
Ego redemptor t̃orũ aduenerã . egoue¬
nerã. ut omniũ pec cata mundare ut

Expanded text:
iudices autem sedentes in tribunalibus iudices autem sedentes in tribunalibus stipati officiis, indignantes, quod suis non obsecundaretur imperiis, conferrent quo dignum supplicio censerent, stabat intrepidus dicens: sederunt principes et aduersum medetrectabant. est etiam domini uox ista. cum conuenisset presbyterium plebis et principes sacerdotum et scribae et ad concilium Iudaeorum deductus esset dicentium: quid adhuc desideramus testes? audiuimus enim de ore ipsius, et staret ante praesidem et duceretur ad crucem, quid pulchrius diceret quam: sederunt principes et aduersum m e detrectabant ? hoc est: \'me stante sederunt principes et, quia tribunalium fulcro sublimes erant, dominum non uidebant. sedebant ergo elati fastigio principatus nec principem principum cogitabant. sed parum hoc. \'a due r sum me, inquit, detrectabant. ego eorum redemptor adueneram, ego ueneram ut omnium peccata mundarem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quisine macula unuit. ueritatẽ cus¬
todit. non ad petiuit ꝓximum su¬
ũ. ad nihilum deductus ẽ in conspec¬
tu eius malignus. om̃a que malitiȩ
sunt ꝓnihilo abillo aestimant᷑ De¬
niq gentilitas non est. deuotio aut̃
manet in arternũ. Caue aut̃ ergo.
nexp̃o obprobriosis. Nolo mihi qui¬
cũq maledicat. & quasi peceatorẽ
despitiat: quã graue sixp̃s dignũ
obprobriũ dicat. Vrtibi in quit cho¬
ratam. & b&hsaida. Condempnan¬
t̃: quia non egerunt penitentiã delic¬
torum suorũ. Nos ergo agamus. ut a
nobis auferat᷑ obprobriũ. Quis aut̃
ẽ. qui nonẽ obpbrio dignus qui exqͥ¬
siuit dñi testimonia. Multi quidẽ
sunt quiuolunt inferre obꝓbriũ ser¬
uistins. sedipsisunt ꝓbõsi magis. qui
a ꝓ nomine tuo pati obꝓbriũ glorio¬
sum est. & ideo Ait ETENIMSE¬
DERUNT PRIN CIPES ETAD UER¬
SUS ME DE TREC TABANT
ox martyrisẽ : qui perductus adiu¬
ditiũ persecutorũ. cũ cogeret᷑ idolis
imniolare. & constanter resisteret:

Expanded text:
qui sine macula uiuit, ueritatem custodit, non adpetiuit proximum suum. ad nihilum deductus est in conspectu eius malignus; omnia quae malitiae sunt pro nihilo ab illo aestimantur. denique gentilitas non est, deuotio autem manet in aeternum. caue ergo, ne Christo obprobrio sis. nolo mihi quicumque maledicat et quasi peccatorem despiciat: quam graue, si Christus dignum obprobrio ducat! uae tibi, inquit. Chorazain et Bethsaida; condemnantur, quia non egerunt paenitentiam delictorum suorum. nos ergo agamus, ut a nobis auferatur obprobrium. quis autem est qui non est obprobrio dignus ? qui exquisiuit domini testimonia. multi quidem sunt qui uoluntinferre obprobrium seruis tuis, sed ipsi sunt probrosi magis, quia pro nomine tuo pati obprobrium gloriosum est. Et ideo ait: etenim sederunt principes et aduersum me detrectabant. uox martyris est, qui perductus ad iudicium persecutorum, cum cogeretur idolis immolare et 23 constanter resisteret,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ialegis cognitione ꝓfecerit. qui
ñ pęnã legis pauido corde formidet.
sed diuina my steria. uerihebrȩi ue¬
risabbati. uere remissionis in trepi¬
do miret᷑ affectu Oere ergo diligit.
quisine tristitia. sine timore uo¬
luntario potius studio quã coacta
p̃cepta conseruat. Alius uersus S

Expanded text:
tum iam legis cognitione profecerit, qui tum iam legis cognitione profecerit, qui non poenam legis pauido corde formidet, sed diuina mysteria ueri Hebraei, ueri sabbati, uerae remissionis intrepido rimetur affectu. uere ergo diligit qui sine tristitia, sine timore uoluntario potius studio quam coacto praecepta conseruat. Alio uero
Abbreviated transcription (Latin):
nis inpendit̾ nec speciẽ s edplenitu¬
dinẽ caritatis tali conuentione testa¬
quia diligote. Sed qui diligit dm̃.
legẽ eiꝰdiligit. sic̃ maria diligens fi¬
liũ. om̃a uerba eiꝰ in corde suo. mat̾¬
no conferebat affectu. Diligens
te. feci uoluntatẽ tuã. Scriptũ ẽ.
Ideo commisit & xp̃epetro ut pasce¬
ret gregẽ suũ & dñ faceret uolunta¬
te quia caritatẽ cius agnouit. qui
enĩ diligit. exuoluntate facit quȩ si¬
bis imperata. Quitimet ex necessita¬
te Itaq dns operationes seriuilorũ
suox spontancas ꝓbat potius qũa coac¬
tas. Ideo exseruis liberos facit utuo¬
luntatũ nr̃arũ munera quã necesst¬
tatũ obsequia conferamus. Nonpo¬
test dicere martionita. quo modo di
lexi legem tuã: quilegẽ ñ suscepit.
Non potest dicere iudeus. quilegẽ
sp̃utualẽ ignorat. et litterã legisnu¬
dã ñ sensũ legis intellectũq medita¬
t Solus ergo dicit xp̃ianus quimul¬

Expanded text:
nis inpenditur nec speciem, sed plenitunis inpenditur nec speciem, sed plenitudinem caritatis tali conuentione testaquia diligo te. sed qui diligit dominum legem eius diligit, sicut Maria diligens filium omnia uerba eius in corde suo materno conferebat affectu. diligens te feci uoluntatem tuam, scriptum est. ideo commisit et Christus Petro, ut pasceret gregem suum et domini faceret uoluntatem, quia caritatem eius agnouit. qui enim diligit, ex uoluntate facit quae sibi sunt imperata, qui timet, ex necessitate. itaque dominus operationes seruulorum suorum spontaneas probat potius quam coactas. ideo ex seruis liberos facit, ut uoluntatum nostrarum munera quam necessitatum obsequia conferamus. Non potest dicere Marcionita: quomodo do dilexi legem tuam!, qui legem non suscipit; non potest dicere Iudaeus, qui legem spiritalem ignorat et litteram legis nudam, non sensum legis intellectumque meditatur. solus ergo dicit christianus, qui mul
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. om̃is sermo prudentiũ. fla¬
grantiũ passionũ calore de coctus.
incipiat eẽ p̃tiosior. Bonus ignis
caritatis: quo coipus om̃e ecđe in
mutuatã adolescit gr̃am. Bonus
ignis dilectionis: quo unus quis que
sc̃s ad reuerentiã sui auctoris accen:
dit̾. Sed qui dm̃ diligit. non ꝑfunc¬
toriş diligit sed diligit legem cius
p̾cepta custodit iustificat corsuum
non dictox̃ sonora p̃dicatione. sed
studiosa imitatione factox̃. Doce¬
at igit᷑ nos ds̃. quẽ ad modũ ascis
suis diligit᷑ ds̃ Sic in Quiens pro¬
tuac̃ dnẽ : tota die meditatio mea ẽ.
ILIGENTIS CRCASUDIUNCOS¬
NOS CENDEIEGIS NAEC UOXEST
quȩ instruit ꝑfectionẽ hominis. qua
totus hic psalmꝰ informat. Et qm̃
maximũ mandatũ et in lege cogno
imitatione nos quoq quos erudire
studet: uult ee ꝑ fectos. dic̃s. Quomo¬
do dilexi mandatũ tuũ dñe : Hoc
ipso caritas crescit affectui: quod ip¬
sũ testẽ aduocat. cuimunus dilectio¬

Expanded text:
sensus, omnis sermo prudentium- dentium flasensus, omnis sermo prudentium- dentium flagrantiiun passionum calore decocto incipiat esse pretiosior. bonus ignis caritatis quo corpus omne ecclesiae in mutuam adolescit gratiam; bonus ignis dilectionis quo unusquisque sanctus ad reuerentiam sui aditur. Sed qui Deum diligit, non perfunctorie diligit: sed diligit legem ejus, praecepta custodit, justificat cor suum, non dictorum sonora praedicatione, sed studiosa imitatione factorum. Doceat igitur nos Deus quemadmodum a sanctis suis diligatur. 3. Sic inquiens Protuum, Domine: tota die meditatio mea est. Diligentis circa studium cognquae instruit perfectionem hominis, quam totus hic psalmus informat. et quoniam maximum mandatum esse n ege cognouimitatione nos quoque quos erudire studet uult esse perfectos dicens: quomodo dilexi mandatum tuum, domine! hoc ipso caritas crescit affectu, quod ipsum testem aduocat cui munus dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
ceat. Ignẽ ueni mittere in terrã. Et
quid uolo. nisiiã accendat᷑ : Bonꝰ
ignis. quẽ desiderat omniũ saluator
accendi: cũ p̾sertin ipsũ dm̃ legerimꝰ
ignẽ eͥtͥ. qui nr̃a peteata consumet:¬
in timisq pectorib suȩ diuinȩ cupi¬
ditatẽ cognitionis infundat. atq ar¬
deat innobis coinrm. Cũ legimꝰ diui¬
quid coaperiant᷑ ꝓpheticȩ lecti¬
onis occulta. intellectu ad sumi¬
deophas coisuũ dicebat ardere
riret De hoc igne. dixit dnis in li¬
bro etechiel. Ecce ꝓficiscar in hie¬
rusalẽ et ex sufflabo in uos ignem
irȩ mee: ut tabescatis aplũbo &
ferro: et reliquis materialib Pro¬
funda in uerbis usitatis uidemus
ut exurat foenũ istipula et quic¬
quidẽ seculare consumat: graue
plubum iniquitatis inplerisq ẽ:
lique fiat igne diuino. Et feritus
quidã peccati rigor. suꝑno molles¬
cat incendio. Meliorent uasaau¬
rea et argentra. ut om̃s sapientiũ

Expanded text:
ceat: Ignem veni mittere in terram, et ceat: Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut accendatur ? Bonus ignis quem desiderat omnium Salvator accendi: cum praesertim ipsum Deum legerimus ignem esse , qui nostra peintimisque pectoribus divinae cupiditatem cognitionis infundat, quatenus redeat in nobis cor nostrum, ut capiat diviquo aperiantur propheticae lectionis occulta, intellectu adsumiCleopas cor suum dicebat ardere, riret. de hoc igne dixit dominus in libro Ezechiel: ecce proficiscar in Hierusalem et exsufflabo in uos in igne irae meae, ut tabescatis a plumbo et ferro et reliquis materialibus. profunda in uerbis usitatis uidemus ut exurat faenum et stipulam et quicquid est saeculare consumat, graue plumbum iniquitatis, quod in plerisque est, liquefiat igne diuino et ferreus quidam peccati rigor superno mollescat incendio, meliorentur uasa aurea et argentea, ut omnis sapientium
Abbreviated transcription (Latin):
nibus hominib pacẽ habentes. Npo
test hociudȩis dici: nongentilibus
ut cũ om̃ib pac̾ẽ habeant. Illiuix
suos diligunt. Ap̃iano. etiã im¬
micos ñlicet ñ amare. Ap̃ianũcũ
dico: ꝑfectũ dico. Inxp̃o enĩ pleni
tudo diuinitatis ẽ Cuius nom̃ usur¬
pas: qui uocabulũ geris. intͣp̃tatio¬
nẽ uorabuli ꝑfectionẽq currefugis:
dicere. Iste qui latũ dic̃ce̾ mandatũ.
ꝓbauit supia dicens Illi detra he¬
bant. ogo aut̃ orabam. Quid orabas
dauid dicito nobis ipse. Sed dixis
ALIO INALIO INTERP̃TE UISCE¬
RX IN ALIO EX IPSIS
TOTRUM QUE NON DIS COR¬
DAT . AEXTIT. NASTA¬
timꝰ primꝰ uersus internorũ uiscerũ
nexi caloris. implicat᷑ ossib Deni¬
q inthrenis hieremie. textus litte¬
re ei hoc continet. Exalto suo misit
ignẽ in ossib meis. Bonꝰ ergo ds̃ qui
nobis inmittit: unde diligentes eũ
mentũ sub conspectueiꝰ inuenire pos¬
simus. Qũe mittat ignẽ: ipse nosdo¬

Expanded text:
nibus hominibus pacem habentes. non nibus hominibus pacem habentes. non potest hoc Iudaeis dici, non gentibus, ut cum omnibus pacem habeant. illi uix suos diligunt, christiano etiam inimicos non licet non amare. christianum cum dico, perfectum dico; in Christo enim plentudo divinitatis est, cujus nomen usurpas. Qui vocabulum geris, interpretationem vocabuli perfectionemque cur refugis? dicere . Iste ipse qui latum dicit esse mandatum, probavit supra dicens: Illi quidem detrahebant, ego autem orabam . Quid orabas, David, dicito nobis ipse. Sed dixist in alio interprete viscera, in alio ex ipsis: et utrumque non discordat a textu. Nam statim primus versus internorum viscerum nexu caloris implicatur ossibus. 2. Denique in Threnis Hieremiae textus litterae hujus hoc continet: Ex alto suo misit ignem in ossibus meis . Bonus ergo Deus qui nobis immittit unde diligentes eum, meritum sub conspectu ejus invenire possimus. Quem mittat ignem, ipse nos do