comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crre. Ralit ioseph. absq me redebit deus prosꝑa phaomi. o¬
narrauit ergo ille ꝙ iuiderat putabam me stare suꝑ ripã
fluminis ⁊ septem boues deamne conscendere pulchras ni¬
mis. ⁊ obesis camib que in pastu paludis in recta caipebãt
⁊ ecce has sequebantur. alie .Uii. boues int̾m deformes ⁊ ma¬
cilente. ut numꝙͣ tales in terra egypti uiderim que deuo¬
ratis ⁊ consumptis pͥorib nullum satuntatis dedere uesti¬
gim. s simili macie. ⁊ squalore torpebant euigilans rur¬

Expanded text:
debit prospera Pharaoni. Narravit ergo Pharao quod viderat: Putabam me stare super ripam fluminis, et septem boves de amne conscendere, pulchras nimis, et obesis carnibus, quae in pastu paludis vireta carpebant. Et ecce, has sequebantur aliae septem boves in tantum deformes et macilentae, ut numquam tales in terra Aegypti viderim: quae, devoratis et consumptis prioribus, nullum saturitatis dedere vestigium: sed simili macie et squalore torpebant. Evigilans, rur
Abbreviated transcription (Latin):
edisserat. Redit ioseph . Sompnium regis unum est que
stũrus est. deus ostendit pħaoni: septem bones pulchre ⁊.
sompnii comp̃endunt᷑. s eprem ꝙr boues tenue l at que
to urente ꝑtusse .uii. anni st̃ future famis qui hec ordi
complebuntur: ecte .uii. ann uemient fettilitatis magne
in uniueisa terra egỹpti quos sequentur .uii. alii anni

Expanded text:
edisserat. Respondit Joseph: Somnium regis unum est: quae facturus est Deus, ostendit Pharaoni. Septem boves pulchrae, somnii comprehendunt. to urente percussae: septem anni sunt venturae famis. Qui hoc ordine complebuntur: Ecce septem anni venient fertilitatis magnae in universa terra Aegypti: quos sequentur septem anni
Abbreviated transcription (Latin):
grets la tine dr: mirca q̃ est arbor
in arabiã .u. cubitoꝵ cuins uir¬
rent nisi fumostoracis crirerent
himis arboris. sumini ꝓprie stacte
ris qͥfracti iisibile spiramentum o¬
uddunt. ⁊ sb̾tile quidem eaꝵ grol¬
sumuero: uile ⁊ desꝑtum calamꝰ
aromatica spes iux libanum.

Expanded text:
e, Latine dicitur myrrha, qui est arbor in Arabia quinque cubitorum, cujus virrent, nisi fumo storacis occurrerent. Hujus arboris gummi proprie stacte ris; qui fracti visibile spiramentum reddunt, et subtile quidem charum; grossum vero, vile et despectum. Calamus aromatica species juxta Libanum.
Abbreviated transcription (Latin):
animam hominis. quicumq fudenit sangui
nem humanum fundetur sanguis illuis. ad
ẏmaginem quipe dei fc̃s est home. os autem
crescite ⁊ młoplicamin ⁊ ingredinm suꝑ teR

Expanded text:
animam hominis. Quicumque effuderit humanum sanguinem, fundetur sanguis illius, ad imaginem quippe Dei factus est homo. Vos autem crescite et multiplicamini, et ingredimini super
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfimur ponere ẽ. p̃dicatõis studi¬
umuoluptatib carnis ante ferre.
it cumsca qͥs studec dẽe curet neces¬
seẽ suggestrones edomars. de porta us¬
q ad portam ie est. amnio usq adi¬

Expanded text:
super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre, ut cum sancta qui studet dicere, curet necesse est suggestiones edomare. De porta usque ad portam ire, est a vitio usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
canos ꝯc̃ uii. annos ꝓqͣdringents
accipiamus. s cum sitiptura adicat
anosuo. iacõb itͣt ĩ teyptum ⁊ di¬
tat eum mxisse ãnos .c.xxxͦ. filium sĩo
cius prtm mos  anram . cxxc uii.

Expanded text:
II annos pro quadringentis accipiamus. sed cum scriptura commemoret auo suo Iacob intrasse in Aegyptum, dicat eum autem uixisse annos CXXX. filium uero eius patrem Moysi Ambram CXXXVII,
Abbreviated transcription (Latin):
posuit fecit qͣ alcende suꝑ curͣ¬
de suum secundo clamante
praoneut omnes coram eoge¬
adioseph. egosum phao abs¬
ꝙ tuo imꝑio nõ monebit qͥs¬
quam manum aũ pedem in

Expanded text:
posuit fecitque ascendere super currum suum secundum clamante praecone ut omnes coram eo gead Ioseph ego sum Pharao absque tuo imperio non movebit quisquam manum aut pedem in
Abbreviated transcription (Latin):
lumãaria ĩ frrmamẽto
lutent s oportimis tẽ¬
porib t̾ram illumi¬
nãt. aliqͥciens enim
ntbulosuis aer obsi¬
stit. ortus etiam sol
maior lumre lu¬
namstelas ne t̾ram
illuminent impedit
oñt ⁊ sic nocatur. qr
solus obtusa lima stallisq cet̾i¬
tecris.¬

Expanded text:
luminaria in firmamento lucent, sed opportunis temporibus terram illuminant. Aliquoties enim nebulosus aer obsistit: ortus etiam sol majori lumine lunam stellasque ne terram illuminent, impedit. Unde sic vocatur, quia solus obtusa luna, stellisque caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
liud faciẽtlum. t̃¬
ra emmest ecc̃a q̃¬
ubi pabulo nos re¬
ficit ⁊ pateccinii ũ¬
braculo custolit lo
arborem protectõnis.

Expanded text:
liud faciendum. Tra enim est Ecclesrbi pabulo nos rficit, et patrocinii umbraculo custodit: loarborem protectionis.
Abbreviated transcription (Latin):
siccum. drmisac est aqͣ ⁊ in¬
gͥssist filii istł ꝑ malium
manssicti. trat a aqͣ qua¬
si murus a decitra eoꝵ ⁊ le¬
ingressi sunt uost eos. om¬
nis equitatus phaoms ent¬

Expanded text:
siccum: divisaque est aqua. Et ingressi sunt filii Israel per medium maris sicci: erat enim aqua quasi murus a dextra eorum et laeingressi sunt post eos, omnis equitatus Pharaon
Abbreviated transcription (Latin):
tii. u̾ba cuim sap̃ie insi¬
lencio ⁊ qͥcte discutur.
in hoc leco pot̾is dñosmn
molare legemdei ⁊ uir
turem diuine nocis ag¬
noscers id io cupit teo¬

Expanded text:
tii. Verba enim sapientiae in silentio et quiete discuntur. In hoc loco poteris Domino immolare legem Dei, et tutem divinae vocis agnoscere. Ideo cupit Mo
Abbreviated transcription (Latin):
tatiis nixta montem dei. ⁊
mandauit moysi dicens.
ego cognatus taus iechro: ue¬
nio ad te ⁊ iycortua ⁊ duofi¬
lii tui cumea qui egressus in
cccursum cognatisur. adora¬
uit. ⁊ osculatus est eum. salu¬
tautrunt q se mituo ubis pa¬

Expanded text:
tatus juxta montem Dei. Et mandavit Moysi, dicens: Ego cognatus tuus Jethro venio ad te, et uxor tua, et duo filii tui cum ea. Qui egressus in occursum cognati sui, adoravit, et osculatus est eum: salutaveruntque se mutuo verbis pa
Abbreviated transcription (Latin):
tis ligatur. an ⁊ hoc simmi¬
le est nelamẽto qͥ fatum
tecit. qr splendorem o¬
nultꝰ eius filiiisił si po
terant intutri. nam ex
ꝙ. sceptis. hoc solum po¬

Expanded text:
 legatur? an et hoc simile est uelamento, quo faciem obtexit. quia splendorem uultus eius filii Israhel non poterant intueri? nam ex decem prae. ceptis hoc solum po
Abbreviated transcription (Latin):
intus in medio altans e¬
rat parata ad suscipien
sio foris parebãt. corm¬
a qͦ foris parentia spiri¬
tali fastigio alians emi¬
nebant deauratur ũo ⁊¬
resplendet deaurantur
parietes. cumeademgrã¬
dominice dilectõis ꝑ bõa

Expanded text:
intus in medio ealtaris, ad suscipienda vero foris parabant coripsa foris parentia, spiali fastigio altius eminebant. Deauratur atia resplendet. Deaurantur parietes, cum eadem gratDominicae dilectionis per bona
Abbreviated transcription (Latin):
altare thimiamanis ꝙͣ tñ metalli ful¬
gore fcellebat tãto qͣmitate minꝰ ert.
qͣnto eniniscĩores tanto pantiores.
eit
dent bom certaminis ⁊ senius ⁊ fi¬
dei sibi repositam eẽ merredem. cuncta
tñagunt intentbe bene placendi deo ⁊

Expanded text:
altare thymiamatis quantum metalli fulgore praecellebat, tanto quantitate minus erat: quanto enim sanctiores, tanto pauciores.ei dent boni certaminis et servitutis et fidei sibi repositam esse mercedem: cuncta tamen agunt intentione bene placendi Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
minas tm̃ uinificant odcrunt mas¬
cũlos. Odenut enim niriutes uicia
nureunt. nũc ꝙͦ insicdiantur egyp¬
tii. si nastatur mastũlus habetisut sta¬
tm sut̃sciant nisi caueant obsreuant

Expanded text:
feminas tantum vivificent, oderant masculos. Oderunt enim virtutes, vitia nutrierunt. Nunc quoque insidiantur Aegyptii, si nascatur masculus Hebraeis, ut statim interficiant, nisi caveant, observent
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ox. Rane sigrant camina rre¬
tarum q̃ mani ⁊ inflata modulatte.
uelutranox sonis ⁊ cantib mundo
decepiõis fabulas niuulaut. ad nich
emmanimalilld̾ utlle est nisi qb so¬
nimuccis ingbis ⁊ importunis cla¬

Expanded text:
gat. Ranae significant carmina poetarum, quae inani et inflata modulatione, velut ranarum sonis et cantibus, mundo deceptionis fabulas intulerunt: ad nihil enim animal illud utile est, nisi quod sonum vocis improbis et importunis cla
Abbreviated transcription (Latin):
¶tͣ uelum altare thumiamatis ite
sti. ftss ante inglsum scnariila¬
brum cutum int̃ hoc alitare ⁊ taber¬
natulum ⁊ tura omina: atrłum
tab̾namli. longuudinis hãs cubi¬
tos .c. lamudinis .l.¬

Expanded text:
extra velum altare thymiamatis. Itesti foris ante ingressum sanctuarii, labrum aeneum inter hoc altare et tabernaculum; et circa omnia atrium tabernaculi, longitudinis habens cubitos
Abbreviated transcription (Latin):
quia non
trachidi eam sela filio meo. at¬
tamen ultra ñ cognonitiam.
instante autem partu apparu¬
trunt. gemmmi in utero at ꝙ
in ip̃a effusione ifantium u.¬
mis ꝓtulit manirm in qua

Expanded text:
quia non tradidi eam Sela filio meo. Atamen ultra non cognovit illam. Instante autem partu, apparuerunt gemini in utero: atque in ipsa effusione infantum, unus protulit manum, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
cunclum litr̃am quõ sem biẽmo
pꝰ diluuium .t. ẽẽ annoꝵ dicatur
cum supͣ quineentesuno ãno noe
natus asseratũr. ⁊ sexintesimo ⁊̃¬
no eusdem noe diliuiium uenss¬

Expanded text:
cundum litteram, quomodo Sem biennio post diluvium centum esse annorum dicatur, cum supra quingentesimo anno Noe natus asseratur, et sexcentesimo anno ejusdem Noe diluvium venis
Abbreviated transcription (Latin):
tor hỹstorite ciligentins hoc loco
curau̾it explicabe cbñdo sembiẽ¬
nio post diluulum .s. fuisse an¬
noꝵ. qr se meminit ãnum na¬
tiuitatis eius qͣ negligẽtins ãno¬
tasse.
rum quando genuit ar.¬

Expanded text:
tor historiae diligentius hoc loco curavit explicare, dicendo Sem biennio post diluvium centum fuisse annorum, quia se meminit annum nativitatis ejus quasi negligentius adnotasse. postquam genuit Ar
Abbreviated transcription (Latin):
lateres ⁊ coquamus eos ign i Habuerunt ꝙ: la¬
teres ꝓxaxis ⁊ bitumen ꝓ cemento. et dixerũt
uemite faciamus nobis guitatem⁊

Expanded text:
lateres et coquamus eos igni. Habueruntque lateres pro saxis, et bitumen pro caemento, et dixerunt: Venite, faciamus nobis civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dsdabuti sunt ꝑ t̾rasscłm lin-¬
guassuas s hic ꝑricapitulatõ¬
nem post ea comiitmorat ꝙ pͥ
us erat s obscutitatem farit ꝙ
co genere locutõnas itacontexitꝰ

Expanded text:
distributi sunt per terras secundum linguas suas. Sed hoc per recapitulationem postea commemorat quod prius erat. Sed obscuritatem facit, quod eo genere locutionis ita contexit,
Abbreviated transcription (Latin):
lnisum possessa est a emla filio
etam filis heter pñarche ebrtornm.
Emlach interpr partiniens. qr a
liquis loquens m̃tatem magisi
partunt quam pariat.
¶Plinius dicit regiones in die frece¬
ril: nenis aureis hũndare.

Expanded text:
ium possessa est ab Evila filio Jectan, filii Heber, patriarchae Hebraeorum. Evilath interpretatur parturiens, quia aliquis loquens veritatem, magis parturit quam pariat. Plinius dicit regiones Indiae prae caeteris, venis aureis abundare.
Abbreviated transcription (Latin):
est. laban.
chie t̾cio. qd fug̃et m̃ iacob. qui
assumptis fr̾b suis ꝑsecutus
dit inmõte galaid. Uidit ꝙ
insompnis dñtem sibi domt¬
num. caue ne quieqͣm aspe
leͣquans ccͣ iacob. iamq ia

Expanded text:
est Laban die tertio quod fugeret Iacob qui adsumptis fratribus suis persecutus dit in monte Galaad viditque in somnis dicentem sibi Dominum cave ne quicquam aspere loquaris contra Iacob iamque Ia
Abbreviated transcription (Latin):
i agro ephron echei ccͣ mambre in terra chanaan qͣm
emitabraham cum agro ab ephron etheo inpossessione
sepulch. ihi sepelierunt eum ⁊ saram uxortm tius ĩbi
sepultus est ysaic cum rbecta coniuge. ibi ⁊ l̃acondi

Expanded text:
 agro Ephron Hetthei contra Mambre in terra Chanaan quam emit Abraham cum agro ab Ephron Hettheo in possessionem sepulchri ibi sepelierunt eum et Sarram uxorem eius ibi sepultus est Isaac cum Rebecca coniuge ibi et Lia condi
Abbreviated transcription (Latin):
nisterium nitce habebit.
si amtmp̃a anima ꝑ er¬
rorem necata post ꝓlats
abortimm hic est opus
mortfemm in ifideli¬
tate ꝓseutrasnt sine du.¬
bio seductor illtus qͣi me¬
is homicida ⁊ ecerna

Expanded text:
nisterium necesse habebit. Si autem ipsa anima per errorem necata, post prolatum abortivum, hoc est opus mortiferum, in infidelitate perseveraverit, sine dubio seductor illius, quasi verus homicida, aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
cat lucunas. cum ĩ ex
colestium: ubi omnia
flagrat suane chimi¬
ama. cum sb̾nacum¬
punctom diniunus ta

Expanded text:
cat lucernas, cum etiam ex coelestium, ubi omnia fragratque suave thymiama, cum subita compunctione divin
Abbreviated transcription (Latin):
cie nim placauit ad petram orebi
ueniens ꝓ aq̃ exhibrtõe diffidens:
terrã ꝓmissionis ing̃ai dominoi¬
rascente si potuit. ⁊ sere hac de re af
li gladium plibe compescuit cum¬

Expanded text:
ae vim placavit : ad petram Oreb veniens, et pro aquae exhibitione diffidens, repromissionis terram ingredi, Domino irascente, non potuit. Et saepe hac de re affli gladium prece compescuit ,
Abbreviated transcription (Latin):
ut eripet eos qui possidbantur a o
magnittlim brachii eius. hinc ⁊̃
tabiunt huatores chanam .i. mu
tabiles. ⁊ mobiles cumiuident mout¬
n itgna sua ⁊ alligari fortem. ueni
cadet suꝑtos cum ĩ nobis signum

Expanded text:
ut eriperet eos qui possidebantur a mmagnitudinem brachii ejus; hinc etiam tabuerunt habitatores Chanaan, id est mutabiles et mobiles, cum viderunt moveri regna sua, et alligari fortem. Veniacadent super eos, cum in nobis signum
Abbreviated transcription (Latin):
combures forn e cua castra. eo qd̃ ꝓ pec̃o sit unii
quiq arecem sumes suꝑ capd̃ cuius ponent᷑ alre
⁊ silii eius mantis. quem cum mactaneris tollel
de sanguine eius ⁊ sundes cura altare. ip̃m autẽ
anetem secabis infiusta. lota ꝙ in testina ens
ac pedes pones suꝑ contisas carnes ⁊ suꝑ caput il¬
lius. ⁊ offeres totum anetem incensum suꝑ alta

Expanded text:
conbures foris extra castra eo quod pro peccato sit unum quoque arietum sumes super cuius caput ponent Aaron et filii eius manus quem cum mactaveris tolles de sanguine eius et fundes circa altare ipsum autem arietem secabis in frusta lotaque intestina eius ac pedes pones super concisas carnes et super caput illius et offeres t
Abbreviated transcription (Latin):
cbimis eoꝵ pacifitis q offerint comino ¶estemã
sanctam qua utecur aaron hebunt filii enis post
eum ut ungantur inea ⁊ consertentur Manus
eoꝵ. septem dieb uteur illa qui pontisec ꝓ eofu¬
ent constitutus de filiss enis ⁊ qui ingredietur
tab̾nacłm testimonii nt
ministret in scũario. ari¬
etem autem consitratõis tol¬
los ⁊ coques cames enis in
loco scõ quib uescetur ai¬
ron ⁊ filiis enus Smes qͦ¬

Expanded text:
ctimis eorum pacificis quae offerunt Domino. Vestem autem sanctam, qua utetur Aaron, habebunt filii ejus post eum, ut ungantur in ea, et consecrentur manus eorum. Septem diebus utetur illa qui pontifex pro eo fuerit constitutus de filiis ejus, et qui ingredietur tabernaculum testimonii ut ministret in sanctuario. Arietem autem consecrationis tolles, et coquens carnes ejus in loco sancto, quibus vescetur Aaron et filii ejus. Panes q
Abbreviated transcription (Latin):
pere ꝯngem degenere chana¬
potamiam sỹne. ad domumbathuel prẽm mĩs tue. ⁊
actixtibi in de uxorem de filiab labantauunculi tui de¬
us autem omnipotens beneditat tibi. ⁊ trescere te faciat
atꝙ młtiplicet ut sis inturbas ppłoꝵ ⁊ det ũbi benedictõs¬

Expanded text:
pere conjugem de genere Chanapotamiam Syriae, ad domum Bathuel patris matris tuae, et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui. Deus autem omnipotens benedicat tibi, et crescere te faciat atque multiplicet, ut sis in turbas populorum; et
Abbreviated transcription (Latin):
cita pͥui qͣmnenenuut cõpicit uichi
fccctit ꝙ pruitendo resipistatat
ergoni mirum nõ est si sp̃uales
płctumꝙ utantur uerbis carna
nis sermonem seruit ł̃ sumat.

Expanded text:
 conspicit, nihil fecerit quod poenitendo resipiscat. Ut ergo mirum non est, si spirituales plerumque utantur verbis carnalnis sermonem servet vel sumat.
Abbreviated transcription (Latin):
lami: et ipo erãt uinsisaductilia ex auro prrissimo
et̃ ⁊ lucemas .uii. cumemuctorii suis ⁊ uasa ubiq̃e
mũctast: extinguitur de auro mũchssimo. Talẽtũ an¬
n appẽcebat cãdelabꝵ cum oib uasis sui¶ Het ⁊ alt̃a¬
re thnamatis ceugnn sechim. hns ꝑ qͣdrum sĩgu¬
loscubitos ⁊ ĩ altitdie duos. cunis ãguł ꝓretebũt or

Expanded text:
sa ductilia de auro purissimo fecit et lucernas septem cum emunctoriis suis et vasa ubi quae emuncta sunt extinguuntur de auro mundissimo talentum auri adpendebat candelabrum cum omnibus vasis suis fecit et altare thymiamatis de lignis setthim habens per quadrum singulos cubitos et in altitudine duos e cuius angulis procedebant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cꝰ ꝑua ncõem adam displitũat. scdo
Et hoc signo aceteris natõib cdiscerĩe¬
tur c̾cio ut in comembro cutucis
qͣ libido solet dñan castitatem fibi
seruandam ⁊ impudicitiam reciden¬
dam cognosceret.

Expanded text:
cationem Adam displicuerat; secundo, ut hoc signo a caeteris nationibus discerneretur; tertio, ut in eo membro circumcisus quo libido solet dominari, castitatem sibi servandam et impudicitiam rescindendam cognosceret.
Abbreviated transcription (Latin):
fornatis. artent enim¬
homitide. in insania
siposses mnde animas.¬
homicidarum pluspla¬
geres eas ꝙͣ putresũtia¬
corpora ulceratoꝵ.¬

Expanded text:
fornacis. Ardent enihomicidae ira, insania. Si posses videre animahomicidarum, plus plangeres eas quam putrescentiacorpora ulcerato
Abbreviated transcription (Latin):
ae. s uidex ut pimniat usq hocdie.
uida cum ꝑ scapturas tos intereo¬
gamusde xp̃o: rspondent se nesci ⁊̃¬
re q̃ dicumus. mĩdix carm ignoratõ
uidcorum est falsantgatõ ẽẽnt ño
xp̃i custodes: si corde crderent. ⁊ ore

Expanded text:
sed judex ut puniat. Usque hodie Judaei, cum per Scripturas eos interrogamus de Christo, respondent se nescire quae dicimus. Mendax Cain ignoratio, Judaeorum est falsa negatio: essent vero Christi custodes, si corde crederent et ore
Abbreviated transcription (Latin):
B. ꝓuide auasret se¬
cit dens ante omnetẽ.¬
pus angłicam crea¬
turam ⁊̃ mat̾iam ĩ¬
formem qͣmuis salo¬
mon dicat qͥuiuit
matam sp̃em. itaq
mumdum ⁊ angẽ¬
los ⁊ aĩam de rachi¬
lo fait deus ⁊ homins¬

Expanded text:
. Proinde duas res fecit Deus ante omne tempus, angelicam creaturam et materiam informem. Quamvis enim Salomon dicat: « Qui vmatam speciem. Itaque mundum, et angelos, et animam de nihilo fecit Deus: homine
Abbreviated transcription (Latin):
minis sugmmobelie. qͣm debeba
in alt̃osacramẽtum inte ec̃ne qͣm
obediendo m̃eretur. lignum uide
dictum est qr diuinitus accepit. at¬
ut quiet eomanducaret corpuse¬
ins stabili sanitate firmaretur uͥ
ulla infirimtate. uł eate in dete

Expanded text:
minis signum obedientiae quam debebat: in altero sacramentum vitae aeternae, quam obediendo mereretur. Lignum vitae dictum, quia divinitus accepit, ut qui ex eo manducaret, corpus ejus stabili sanitate firmaretur, nec ulla infirmitate vel aetate in dete
Abbreviated transcription (Latin):
telligendum est locum ẽẽ amẽis¬
sinium fructuosis arborib wag¬
num. ⁊ magnofonte fecrindũ.
ꝙ ddicimus a pͥniꝑio autiqͣ tus¬
ladõ dicit ad orientem unde uo¬
lunt in oriẽtali parte tẽ paracdle
homines secretum. Uñ necaqͣ di-¬

Expanded text:
telligendum est esse locum amoenissimum fructuosis arboribus, magnum et magno fonte foecundum. Quod dicimus a principio, antiqua translatio dicit ad Orientem. Unde volunt in orientali parte esse paradisuhomines secretum, et i
Abbreviated transcription (Latin):
samus eum t̾renun ẽẽ. ⁊ int̾iecto
occeano ⁊ montib oppositis: rem¬
otissimum anr̃o drbe inalto si¬
tum ꝑtingentem usq adlm¬
arem dirculum. uñ aque dilu¬
iIIi illucminime ꝑuenerunt.

Expanded text:
scimus eum terrenum esse, et interjecto Oceano, et montibus oppositis, remotissimum a nostro orbe, in alto situm, pertingentem usque ad lunarem circulum; unde aquae diluvii illuc minime pervenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
autem nolũis dimccer. ette
nos fuos iaiis. ⁊ eoulbet fu¬
uius ranas que ascendent ⁊
ingredientur domum tu¬
suꝑ stratum tuum ⁊ in domos sero¬
ium tuoꝵ ⁊ in ppłimn tuum ⁊ in furnos tuos ⁊ in reucͥas
citoꝵ tuoꝵ ⁊ ad te. ⁊ ad ppłm tum. ⁊ ad omnes seruos

Expanded text:
autem nolueris dimittere, ecce nos tuos ranis. Et ebulliet fluvius ranas: quae ascendent, et ingredientur domum tusuper stratum tuum, et in domos servorum tuorum, et ad populum tuum, et in furnos tuos, et in reliquias ciborum tuorum: et ad te, et ad p
Abbreviated transcription (Latin):
datõeminũ di isiiãs scriꝑtura. pͥmo
ostendit quem enim in pͥncipi¬
o tempoꝵ mũdum creasse emndẽ
celum ⁊ t̾ram creasse narrat. tã¬
ta celeritate oꝑatõnis ommpotẽ¬
tem ẽẽ declarat cuiuoluisse face¬
re est. b̃ñ ergo d̾r. utrumq ini¬

Expanded text:
ationem mundi insinuans Scriptura, primo ostendit: quem enim in principio temporum mundum creasse perhibecoelum et terram creasse narrat, tanta celeritate operationis omnipotentem esse declarat, cui voluisse, facere est. Bene ergo dicitur: « In
Abbreviated transcription (Latin):
didit ergo illos custochie trib
dicb̃. ¶e autem t̾tio eductisde
cartere ait facite ꝙ dixi ⁊ uine¬
tis. deum enim timeo si pacifi
ad me acdlucite ut possim ue¬
stros probare sennc̃es ⁊ si mors¬
amim. fecerunt ut dix̾at ⁊ lo¬
cuti st̃ muicem ¶erito hat

Expanded text:
didit ergo illos custodiae tribus diebus. Die autem tertio eductis de carcere, ait: Facite quae dixi, et vivetis. Deum enim timeo. Si pacifiad me adducite, ut possim vestros probare sermones, et non moriamini. Fecerunt ut dixerat, et locuti sunt ad invicem: Merito haec
Abbreviated transcription (Latin):
sophar montem orien¬
tis. isti sunt filiisem se¬
cundum cognatõnes ⁊
linguas ⁊ regiones ingẽ¬
tib sus. hee familie no¬
e nyxta ppłos ⁊ natõnes
suas. ab his diuise sũt

Expanded text:
Sephar montem orientalem. Isti filii Sem, secundum cognationes, et linguas, et regiones, in gentibus suis. Hae familiae Noe juxta populos et nationes suas. Ab his divisae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
felus ꝓputeo mramenti. sur¬
rȩxit autem abimelech ⁊ phs¬
col princeps exertitus enis. reũ¬
siq sunt interram pal. estino¬
nm Abrahamuo plantau.¬

Expanded text:
 puteo Iuramenti surrexit autem Abimelech et Fichol princeps militiae eius reversique sunt in terram Palestinorum Abraham vero planta
Abbreviated transcription (Latin):
dmuducere. nt in lõgindine tempo¬
nim crestentib curspuerna iscera
cniciantur ⁊ ꝓlixospanio p̃ filium
intuemr. cibum cumcosimt tot
netib pendet puer in amplexupa¬
trs. cubat ĩgmio. ⁊ ꝑ singła monẽ¬

Expanded text:
tempoenim, crescentibus curis, paterna viscera cruciantur, et prolixo spatio pater filium intuetur, cibum cum eo sumit, tot noctibus pendet puer in amplexu patris, cubat in gremio, et per singula mome
Abbreviated transcription (Latin):
omnem filium quł recipit. hec añ
tuibile hec exremunisine corripi¬
mur ꝓ passis cum enim medum
delus dei: nec ultͣ irascitur.
Ore. In hec stande solent nos he¬
bonum iustum tñ dñt nic ip̃i qͥ¬
dem posst̃ ostẽdere qũo institie i¬
dettur cõntnire. si alio pecca̾i

Expanded text:
omnem filium quem recipit . Hoc autem terribile, hoc extremum, si non corripimur pro peccatis: cum enim modum bis etiam zelus Dei, nec ultra irascitur.r. In hoc sermone solent nos haebonum, justum tamen dicunt: nec ipsi quidem possunt ostendere quomodo justitiae videatur co
Abbreviated transcription (Latin):
os ii̾tiam ⁊ quanam ꝓgeniam. ⁊ ñ in ipos.
de patiib enim nich dr. aiabolas gͥ qr iam pr¬
candi mcdum excessit. tam ꝙͣ instimentum
cõfectum. sangiñe ficrit mundus inbec situ¬
lo si slagelatir ꝓ pacto omnia cuim struan¬

Expanded text:
 tertiam et quartam progeniem, et non in ipso. De patribus enim nihil dicitur. Diabolus ergo, quia jam peccandi modum excessit, tanquam vestimentum concretum in sanguine non erit mundus in hoc saeculo; non flagellatur pro peccato; omnia enim ei servan
Abbreviated transcription (Latin):
uniadaqͣs. pͥa n̾o intrat post ħnt intratis accerstais ac¬
calit qrsim nobis in necbo dei asfertide religiõis teitamen est
cum phoe. sine obsessas ab eo animas tape conamur. ⁊ est o
nob̾ inisptte lustamm nõ prima fronte ingredi debemul.
ad isltim ã qͥstiomim loca. s eturrendum ist nobis adñsano.
ip̃os puino argnanius ⁊ rrisle decamus cemnde ingaiendum
ad interior tectaminis. dicit enimdãs. nisi quis prius alliga¬
neat fortem si pot̃ intrare in domumtnis ⁊ uasa eins ditpo.

Expanded text:
o intrat; post haec nec intrat, sed accersitus accedit: quia sive nobis in verbo Dei et assertione religionis certamen est cum Pharaone, sive obsessas ab eo animas eripere conamur, et est in nobis in disputatione luctamen, non prima fronte ingredi debemus ad ultima quaestionum loca, sed occurrendum est nobis adversario, ipsos primo arguamus et errasse doceamus; deinde ingrediendum ad interiora certaminis. Dicit enim Dominus: Nisi quis prius alligaverit fortem, non potest intrare in domum ejus et vasa ejus diripere .
Abbreviated transcription (Latin):
chabolicis figmentis spectantium
ccłos deludebãt. nt ies in sua natura
suam ñ amiserunt. ideo duraꝑ in¬
cantatõem m¶lesicii eoꝵ aliquib ef¬
ficere conantur. discurtunt ꝑ mun

Expanded text:
abolicis figmentis spectantium oculos deludebant, ut res in sua natura suam non amiserunt: ideo dum per incantationem eorum malefici aliquid efficere conantur, discurrunt per mun
Abbreviated transcription (Latin):
nomme uiuentis ⁊ udentis.
Hec st̃ generatões hesmael
silii abrale quempepit ei agar
egsptia famula sarre. et hec
nomina filiorumenis inuota¬
bulis ⁊ geniatõib suis primo.¬
genitus hysmaelis nabaioth.

Expanded text:
nomine Viventis et videntis hae sunt generationes Ismahel filii Abraham quem peperit ei Agar Aegyptia famula Sarrae et haec nomina filiorum eius in vocabulis et generationibus suis primogenitus Ismahelis Nabaioth
Abbreviated transcription (Latin):
oͣtabnatu. E atrium. ĩ cu¬
ius australi plaga erãt tẽ¬
toria de bisso recorta: cubi¬
toꝵcentum. columpne ene
exx. cumbasib suis capita
columpnaꝵ ⁊ tota oꝑis ce¬
latura algẽtea eque ad sep

Expanded text:
o tabernaculi et atrium in cuius australi plaga erant tentoria de bysso retorta cubitorum centum columnae aeneae viginti cum basibus suis capita columnarum et tota operis celatura argentea aeque ad sep
Abbreviated transcription (Latin):
dit autem ex illolcco inbeisabe¬
e. Ubi apparuit ei dominus n p̃a
nocte dicens. ego sum deus abraham pr̃istui. Noli timere
qr ego tecum sum. benelicam tibi ⁊ młaplicabo semen
tuum pp̃serum meum abraham. itaq edificauiti¬
bi altare dommno ⁊ mucrato nom me donini. extendit ta¬
beracłm precepit ꝙ seruis su¬
cx d quelum locum cumt

Expanded text:
bee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui; noli metuere, quia tecum sum. Benedicam tibi et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. Itaque aedificavit ibi altare, et invocato nomine Domini, extendit tabernaculum; praecipitque servis sud quem locum cum
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑlebem camalem tumqͣmcar¬
ͣsi ꝓ uolatilia. uñ ⁊ nesꝑo dantur.
qr cuncta camałr illis concessa: si¬
nem erant ħiana manisesto autem
lumine sidei ditus mãna de nex.

Expanded text:
plebem carnalem tanquam carper volatilia. Unde et vespere dantur, quae carnaliter illis concessa sutura erant; manifestato autem lumine fidei, datur manna populo.
Abbreviated transcription (Latin):
sine panib comedunt. ⁊ maiestareͤ
dei appirm dsit si rursum panis si
ne agnosci dñis deum ꝙͣ suscepit
ex utrgme his enimãbidei can¬
nes iitq mane neq meridueqͥs

Expanded text:
sine panibus comedunt, et majestatem Dei apparere dicunt, si rursum panes sinne agnosci dicimus Deum, quem suscepit ex Virgine: has enim Verbi Dei carnes neque mane neque meridie
Abbreviated transcription (Latin):
hec acdores m̃i scierint. ꝑ eos decereno¬
luit nͥ qͣ ꝓsit saluti.
Quentur insistet an moueat̾
celum simonetur inquiunt qũo
ẽ firmamẽtum. sistat sp̃dera meo

Expanded text:
vis auctores nostri sciverint, per eos dicere noluit, nisi quod prosit saluti. Quaeritur etiam si stet an moveatur coelum. Si movetur, inquiunt, quomodo est firmamentum? Si stat, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ab oͣꝑib. ⁊ aucliuit gemitum eoꝵ at recordatus fede¬
nis ex repigerat cum abraham ysait ⁊ iatob: Iespexit
filiosisił ⁊ cognouit eos: moyses autem pascebat oues
rechro cognati sui: sacritotis madian Quiq mi¬
nass gregem ad intenora desciti: uenit ad montem¬
⁊t Mossis admixtus ighis qns
gilabat mundo. sõnitru domini
quippe cordis. turbi itamarmmtoxi¬
tarõnum ꝑstrepens. clandit nõ mim
¶ Alii inmboflam¬
mante. itt̃am intalliegunt que ꝓse¬
ꝯitõnib inflaminatur qͥ loqnante
in se domino nõ crematur qd dais in

Expanded text:
ab operibus: et audivit gemitum eorum: ac recordatus est federis quod pepigerat cum Abraam: Isaac: et Jacob: Respexit filios Israel et cognovit eos. Moyses autem pascebat oves Jetro cognati sui Sacerdotis Madian. Cumque minasset gregem ad interiora deserti: venit ad mont Moses admistus Aegyptiis quasi vigilabat mundo, ideo vocem Domini quippe cordis turba terrenarum cogitationum perstrepens claudit. Non enim  Alii in rubo flammante Ecclesiam intelligunt, quae persecutionibus inflammatur, quae loquente ad se Domino non crematur. Quod Domin
Abbreviated transcription (Latin):
um interpit it sumus sic ubi nos
latrunculũs posimus ibi scriptũ
est.gadud: ut ad gad nomen al
tribum manasse ad filios quos tͣns
iordanem inpossessionem dimisornt

Expanded text:
um interpretati sumus. Sed ubi nos latrunculum posuimus, ibi scriptum est GEDUD  , ut ad GAD nomen alldimidiam tribum Manasse, ad filios, quos trans Jordanem in possessionem dimiserat
Abbreviated transcription (Latin):
Danuidicabit ppłm
de paporis isib̃ fiat dan
colũber innse. reg̃lus
in semita mordens un¬
gulem equi ⁊ cadet astẽ¬
dan fuit hec engodicit p̾
uidens inspirtr comam
nutine sansonem nazi¬
reum ⁊ cesis hostib triũ¬

Expanded text:
Dan judicabit populum ex sceptris Israel. Fiat Dan coluber in via, regulus in semita, mordens ungulas equi, et cadat accenDan fuit. Hoc ergo dicit, nunc videns in spiritu comam nutrire Samsonem Nazareum, tum, caesis hostibus triu
Abbreviated transcription (Latin):
cibare est yaptato mũ¬
disine requescite nich.¬
qr de mundanis quere
cum simplex gentilitas
ad robur opis se crexit.
qr ad nite p̾sĩamtẽdit.

Expanded text:
cubare, est exspectato mundi fine quiescere, nihilque de mundanis quaerecum simplex gentilitas ad robur operis se erexit, quia ad vitae patriam tendit.
Abbreviated transcription (Latin):
D. ꝓuide qbriasres fe¬
cit deus ante ome tẽ¬
pus angłicam crea-¬
turam ⁊̃ mat̾iam ĩ¬
formem qͣmuis salo¬
matam spẽm. itaꝙ
mundlum ⁊ ange¬
los ⁊ aĩam de nichi¬
lo fecit deus. ⁊ hominẽ
⁊ cec̾as creatura de ali-¬
quo.

Expanded text:
. Proinde duas res fecit Deus ante omne tempus, angelicam creaturam et materiam informem. Quamvis enim Salomatam speciem. Itaque mundum, et angelos, et animam de nihilo fecit Deus: hominem et creaturas caeteras de aliquo.
Abbreviated transcription (Latin):
ł .s. infructuosa. ⁊ ĩ¬
composita. omnira
enim elementa com¬
mixͣ ⁊ cõfusa ⁊̃ tot¬
um h̾aeris spacium
aquis plemimi ñ qͣles
mĩc ũ s sicut nebule
denes erant qͣles ad¬
huc suꝑ celestes st̃.¬
di qͥ rep̃hendendodi¬
cunt deum. pͥuscre¬
asse tenebras quam
lutem. qr nullas in
aqua ł aere fecit de¬
nebras. s distincto
orcline ꝓuidẽtie pͥ¬
us aqͣs cum celo tre¬

Expanded text:
 et infructuosa, et incomposita. Omnia enim elementa commixta, confusa, et totum hoc aeris spatium aquis plenum; non quales nunc sunt, sed sicut nebulae tenues erant, quales adhuc supercoelestes sundi qui reprehendendo dicunt Deum prius creasse tenebras quam lucem: quia nullas in aqua, vel aere fecit tenebras; sed distincto ordine providentiae prius aquas cum coelo cre
Abbreviated transcription (Latin):
lum in pͥncipio tum terta factũ
est ostendit. hec enimde t̾ra sb̾d̃
qui de celo intlligi noluit. Hoc e¬
uolubilitate mũdi secretum est
mox ut creatum est scis angłis¬
est impletum. qͦs inpͥncipio cũ
minus dicens. ubieras cum mei
laudarent. simł̃ astra matirtira
⁊̃ iubilarent. omnes filiidei astra
matutina cosdem angłoᷤ ⁊ filios
dei uocat. de celo enimin quo posi¬

Expanded text:
lum in principio cum terra factum est, ostendit. Hoc enim de terra subdit, quod de coelo intelligi noluit. Hoc evolubilitate mundi secretum est, mox ut creatum est, sanctis angest impletum, quos in principio cum statur dicens: Ubi eras cum me laudarent astra matutina, et jubilarent omnes fmatutina eosdem angelos et filios Dei vocat. De coelo enim in quo posi
Abbreviated transcription (Latin):
natur tute roseph .i. si mortifitatõ¬
nem xp̃i inte suscipias. ⁊ mortifites i¬
membra ma pecc̃ato mulciplicantur
sienim sensus cainis mortifitentur.
sensus anime crescau̾t ⁊ morientib
in te uitiis: uiitutes augentur. ⁊ ter¬
ra tua te maltiplicat in bonis oꝑib¬

Expanded text:
riatur in te Joseph, id est, mortificationem Christi in te suscipias, et mortifices membra tua peccato, multiplicantur spirituales. Si enim sensus carnis mortificentur, sensus animae crescunt, et morientibus in te vitiis, virtutes augentur, et terra et multiplicat in o
Abbreviated transcription (Latin):
D. ꝓuide cuas res fe¬
cit deus ante omne tẽ¬
pus angłicam crea-¬
turam ⁊ mat̾iar ĩ¬
formem qͣmuis salo.¬
lo fecit deus. ⁊ hominẽ¬

Expanded text:
. Proinde duas res fecit Deus ante omne tempus, angelicam creaturam et materiam informem. Quamvis enim Salolo fecit Deus, se
Abbreviated transcription (Latin):
ł .s. infructuosa. ⁊ ĩ¬
composita omnira
enim elementa com¬
nixͣ ⁊ cõfusa ⁊ tot¬
um h̾aeris spacium
aquis pltmini ñ qͣles
mĩc ũ s sicut nebũle
demtes erant qͣles ad¬
huc suꝑ celestes st̃.¬
i qͥ rephendendodi.¬
cunt deum. pͥuscre¬
asse tenebras quam
lutem. qr nullas in
aqua ł aere fecit te¬
nebras. s clistincto
ordine ꝓuidẽtie pͥ¬
us aqͣi cum celo cre¬
uoluit lucis graue¬
ostendit quem enim in pͥncipi¬
o tempoꝵ mũdum creasse eundẽ
celum ⁊ t̾ram creasse narrat. tã¬
ta celeritate oꝑatõnis ommpotẽ¬
tem ẽẽ declarat cinuoluisse face¬
re est. bñ ergo d̾r utrumq ini
pͥncipio creauit d̾s .c. ⁊c̃. utrum

Expanded text:
 et infructuosa, et incomposita. Omnia enim elementa commixta, confusa, et totum hoc aeris spatium aquis plenum; non quales nunc sunt, sed sicut nebulae tenues erant, quales adhuc supercoelestes suntdi qui reprehendendo dicunt Deum prius creasse tenebras quam lucem: quia nullas in aqua, vel aere fecit tenebras; sed distincto ordine providentiae prius aquas cum coelo crevoluit lucis graostendit: quem enim in principio temporum mundum creasse perhibecoelum et terram creasse narrat, tanta celeritate operationis omnipotentem esse declarat, cui voluisse, facere est. Bene ergo dicitur: « In principio creavit, » etc. Utrum
Abbreviated transcription (Latin):
abamis In pentatheutho: excllit
ecodus in quo: pene omnia sacrans¬
ta quib ecc̃a instruitur. sigurałr ex¬
primuntur ꝑ corporalem enim exitũ
silioꝵ isrł. de egypto corporali. ñt exitꝰ
de egẏpto sp̃uali signatur ꝑ mare iu¬
brum: ⁊ pharaonis sb̾ mersionem atq
egỹptioꝵ. baptismi misterium ⁊̃ sp̾u¬
alium hostium: mt̃itus. ꝑtipici agni
immolatõem: ⁊ hebreoꝵ liberatõem: ue¬
ri agni passio ⁊ nr̃a redemptõ. de celo
datur manna. ⁊ aqͣ de petͣ. hic est paniᷤ
qui de telo descendit. ⁊ doctrina xp̃i. in mõ¬
ie dantur prccepta atꝙ iudicia ppło dei:
ut suꝑnis subiciamur disciplinis. tab̾¬
natulum ⁊ uasa eius constiuitur. ⁊ cl¬
unctõ ⁊ thimiamata ꝯficiunt᷑ qͥb scĩ¬

Expanded text:
M. In Pentateucho excellit Exodus, in quo pene omnia sacramenta quibus Ecclesia instruitur, figuraliter exprimuntur. Per corporalem enim exitum filiorum Israel de Aegypto corporalis noster exitus de Aegypto spirituali signatur. Per mare Rubrum, et Pharaonis submersionem atque Aegyptiorum, baptismi mysterium et spiritualium hostium interitus. Per typici agni immolationem, et Hebraeorum liberationum, veri Agni passio et nostra redemptio. De coelo datur manna, et aqua de petra. Hic est panis qui de coelo descendit et doctrina Christi. In monte dantur praecepta atque judicia populo Dei, ut supernis subjiciamur disciplinis. Tabernaculum, et vasa ejus construuntur, culunctio et thymiamata conficiuntur, quibus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
legimus ꝙ post ing̃ssũ
mum amosis regnauit
bron ams .xiii. de hinc
amenophis .xxi. annis
post hunt: mephres an

Expanded text:
legimus, quod post ingressum mus Amosis regnaverit bron annis XIII, dehinc Amenonphis annis post hunc Mephres an
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit quem enim in pͥncipi¬
o tempoꝵ mũdum creasse eundẽ
celur ⁊ t̾ram creasse narrat tã¬
ta celeritate oꝑatõnis ommpotẽ¬
tem ẽẽ declarat cinuoluisse face¬
re est. b̃ñ ergo d̾r utrumq in
pͥncipto creauit d̾s .c. ⁊c̃. utrum

Expanded text:
ostendit: quem enim in principio temporum mundum creasse perhibecoelum et terram creasse narrat, tanta celeritate operationis omnipotentem esse declarat, cui voluisse, facere est. Bene ergo dicitur: « In principio creavit, » etc. Utrum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ab initio ipsi uiderunt ser¬
monem. & ministrauerunt ei: &
perseuerantia usq in pręsens tempꝰ
monimenta declarant. Quȩ a di¬
uersis auctoribus edita. diuersarũ
hereseon fuere principia: ut ẽ. illud
iuxta acgiptios. & thomam.
& mathiam. & bartholomeũ.
duodecim quoq apostolorũ

Expanded text:
ui ab initio ipsi viderunt sermonem, et ministraverunt ei; et perseverantia usque ad praesens tempus monimenta declarant, quae a diversis auctoribus edita, diversarum haereseon fuere principia, ut est illud juxta Aegyptios, et Thomam, et Matthiam, et Bartholomaeum, duodecim quoque 3-4 apostolor
Abbreviated transcription (Latin):
UCAS SIRUS
natione antiochensis
arte medicus discipulus
apostolorum. Postea
paulum secutus usq ad
confessionem enis. serui¬
ens dño sine crimĩne.
Nam neq uxorẽ
umquã habens neq filios. septuaginta &

Expanded text:
ucas, Syrus natione Antiochensis, arte medicus, discipulus apostolorum, postea Paulum secutus usque ad consummationem ejus, serviens Domino sine crimine. Nam neque uxorem umquam habens, neque f
Abbreviated transcription (Latin):
TERA DIE TURBA QUAE
stabat trans mare uidit quia na¬
cula alia non erat ibi nisi una: &
quia non introisset cum tliscipulis si
in nauem. sed soli discipłi eiꝰ

Expanded text:
tera die, turba quae stabat trans mare vidit, quia navicula alia non erat ibi nisi una, et quia non introisset cum discipulis suis in navim, sed soli discipuli e
Abbreviated transcription (Latin):
quidam alexan¬
drinus magno
studio atq in¬
dustria unum
nobis pro qua
sensus exceptos om̃s similes. contentus q¬
mathei cuangelio quasi ad unum

Expanded text:
quidam Alexandrinus, magno studio atque industria unum nobis pro quatum Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui fuit Iohanna. Qui fuit Resa. Qui
fuit ⁊ orobabel. Qui fuit Salathiel. Qui
fuit Neri: Qui fuit Melchi. Qui fuit
Addi: Qui fuit Cosam. Qui fuit hel¬
madan: Qui fuit her. Qui fuit hiesu:
Qui fuit helieter. Qui fuit lorim:
Qui fuit Mathat. Qui fuit Leui. Qui
fuit Symeon. Qui fuit Iuda: Qui fuit
oseph. Qui fulit sona: Qui fuit Eliacim.
Qui fuit Melea: Qui fuit Menna.
Qui fuit Mathata: Qui fuit Nathan.
Qui fuit Dauid: Qui fuit lesse. Qui
fuit O bed: Qui fuit Boor. Qui fuit
Salmon: Qui fuit Naason. Qui fuit
Aminadab Qui fuit Aram. Qui fuit
Esrom: Qui fuit Phares. Qui fuit Iudȩ

Expanded text:
Resa qui fuit Zorobabel qui fuit Salathihel qui fuit Neri qui fuit Melchi qui fuit Addi qui fuit Cosam qui fuit Helmadam qui fuit Her qui fuit Iesu qui fuit Eliezer qui fuit Iorim qui fuit Matthat qui fuit Levi qui fuit Symeon qui fuit Iuda qui fuit Ioseph qui fuit Iona qui fuit Eliachim qui fuit Melea qui fuit Menna qui fuit Matthata qui fuit Nathan qui fuit David qui fuit Iesse qui fuit Obed qui fuit Booz qui fuit Salmon qui fuit Naasson qui fuit Aminadab qui fuit Aram qui fuit Esrom qui fuit
Abbreviated transcription (Latin):
cessit in galileam. Et pelicta
in capharnaum maritima in finibus
tabulon & neptalim. ut adimpleretus
quod dictum est per isaiam prophe¬
tam. dicentem. Terra zabulon & terra
neptalim: uia maris trans iordanen
galileȩ gentium. Populus qui sede

Expanded text:
n Galilaeam, et relicta in Capharnaum maritima, in finibus Zabulon et Nephthalim, ut adimpleretur quod dictum est per Isaiam prophetam: Terra Zabulon, et terra Nephthalim, via maris trans Jordanem Galilaeae gentium.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit iħc a narareth galilee: & baptiratus
est in iordane ab iohanne.t statim as¬
cendens de aqua: uidit apertos celos. & sp̃m
tanquã columbã descendentẽ & manentẽ in
ipso. Et uox facta ẽ. de celis. Iu es filius

Expanded text:
enit Iesus a Nazareth Galilaeae et baptizatus est in Iordane ab Iohanne et statim ascendens de aqua vidit apertos caelos et Spiritum tamquam columbam descendentem et manentem in ipso et vox facta est de caelis tu es Fi
Abbreviated transcription (Latin):
mnes ergo generationes ab Abraham
usq ad Dauid: generationes .xiiii.
Et a Dauid usq ad transmigratio¬
nem babilonis: generationes .x.iiii.
Et a transmigratione babilonis usq
ad XPM generationes .xiiii. Qm̃is¬

Expanded text:
mnes generationes ab Abraham usque ad Dauid generationes XIIII et a Dauid usque ad transmigrationem Babylonis generationes XIIII et a transmigratione Babylonis usque ad Christum generationes XIIII.
Abbreviated transcription (Latin):
icut homo qui peregre profectus reliquit
domũ suam. & dedit seruis suis potestatem
cuiusq operis: & ianitori p̃cipiat ut uigilet.
igilate ergo: nescitis enim quando dominus
domus ueniat. sero. an media nocte. an
galli cantu. an mane. Ne cum uenerit re¬
pente: inueniat uos dormientes. Quod au

Expanded text:
peregre profectus reliquit domum suam et dedit seruis. suis potestatem cuiusque operis, et ianitori praecipiat, ut uigilet. uigilate ergo: nescitis enim quando dominus domus ueniat: sero, an media nocte, an galli cantu, an mane: ne, cum uenerit repente, inueni
Abbreviated transcription (Latin):
in nubibus: cum uirtute multa & gloria.
t tunc mittet angelos suos: & congre¬
gabunt electos enis a quatuor uentis. a
summo terrȩ usq ad summũ cęli. Aficu
autem discite parabolam. Cum ĩam ramus
eius tener fuerit. & nata fuerint folia: co¬
gnoscitis quia in proximo sit estas. Sic &
uos cum uideritis hec fieri: scitote quod in
proximo sit in ostiis. A men dico uobis: qͣm̃
non transibit generatio hȩc. donec ista om̃ia
fiant. Celum & terra transibunt: uerba au

Expanded text:
cum virtute multa et gloria. Et tunc mittet angelos suos: et congregabit electos suos a quatuor ventis a summo terre: usque ad summum celi. A ficu autem discite parabolam. Cum jam ramus ejus tener fuerit: et nata fuerint folia: cognoscetis quia in proximo sit estas. Sic et vos: cum videritis hec fieri; scitote quod in proximo sit in ostiis. Amen dico vobis: quoniam non transiet generatio hec: donec omnia ista fiant. Celum et terra transibunt: ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbet unusquisq: ⁊ sic in semetipso
tantum głam habebit: & non in
altero. Unusquisq enĩ suum onus
portabit. Communicet autem is
qui cathecitatur uerbo: ei quise
cathecitat in om̃ibꝰ bonis. Nolite
errare: ds non irridetur. Que e¬
nun seminauerit homo: hec ⁊ me¬
tet. Qm̃ qui seminat in carne su¬

Expanded text:
et unusquisque, et sic in semet ipso tantum habebit gloriam et non in altero. unusquisque enim onus suum portabit. communicet autem is qui cathecizatur uerbum ei qui se cathecizat in omnibus bonis. nolite errare: deus non inridetur. quae enim seminauerit homo, haec et metet: q
Abbreviated transcription (Latin):
cęlum.sic ueniet quemadmno¬
dum uidistis eum euntem in
celum. Tunc reuersi sunt hi eroso¬
limam a monte qui uocatur oli¬
ueti. qͥ est iuxta hierłm. sabbati
habens iter. Et cum introissent¬
superiora ubi manebant petrus

Expanded text:
sic ueniet, quemadmodam uidistis eum euntem in caelum. tunc reuersi sunt Hierosolymam a monte, qui uocatur Elaeon, qui est iuxta Hierosolymam sabbati habens iter. et cum introissentsuperiora, ubi habitabant P
Abbreviated transcription (Latin):
udao euideo sogare
uidentur historiam actꝰ
apłoꝵ & nascentis eccłȩ
infantiam texere: sed
si nouerimꝰ scriptor̾e
eoꝵ luc am esse medicum. cuius
laus ẽ in eugło. animaduertimꝰ
parit̾ omĩa uerba illius. animae¬
languentis esse medicamina.

Expanded text:
udam quidem sonare uidentur historiatn et nascentis ecclesiae infantiam texere, sed, si nouerimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cuius laus est in euangelio, animaduertimus pariter omnia uerba illius languentis animae esse medicamina.
Abbreviated transcription (Latin):
cur apłs paulus in hac ȩpła scriben¬
do ñ seruauerit morem suũ. ut
uel uocabulũ nominis sui. uel or¬
dinis describeret dignitatẽ. Hȩc
causa ẽ: qđ ad eos scriberet qͥ ex
circuncisione crediderant quasi
ritũ officii sui noluit ante ferre.
um eadem ratione non p̾tulit.
Hanc gͦ epłam fert᷑ apis ad he¬

Expanded text:
us Paulus in hac Epistola scribenda non servaverit morem suum, ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis describeret dignitatem. Haec causa est, quod ad eos scribens qui ex circumcisione crediderant, quasiritum officii sui noluit anteferre. Num eadem ratione non praetulit. Hanc ergo Epistolam fertur Apos
Abbreviated transcription (Latin):
intrarent. Sed qͥd antiqua replicamus
cũ etiam si illa minime fecissetis. de
hoc solo uos nemo dignos uenia iudi
emistis. quẽ nos ut agnouimꝰ statim
credidimꝰ. cũ nobis de eo ante ñ fuerit
p̃dictum: Unde ꝓbat᷑. qd̾ idolis serui¬
uimꝰ. ñ obstinationi mͣtis sed ignorantię
deputandũ. Qenĩ agnitũ ilico sequim᷑
olim utiq sequerem᷑. si antea cognouis¬
semꝰ. Sic autẽ uos de generis nobilita¬
te iactatis. quasi ñ moꝵ imitatio ma¬
gis quã carnalis natiuitas filios nos
faciat ee̾ scoͣꝵ. Deniq esau & ismahel
cũ ex abrahȩ stirpe sint. minime tam̃
in filios reputant᷑. His talit᷑ altercan¬
tib apłs se mediũ interponens ita
partium diriit questiones. ut neux.¬
trum eoꝵ sua iusticia salutẽ meru¬
isse confirmet. ambos uͦ popłos & scien¬
ter & grauit᷑ deliquisse. iudeos qd̃ ꝑ¬

Expanded text:
intrarent. Sed quid antiqua replicamus, cum, etiamsi illa minime fecissetis, de hoc solo nemo vos dignos venia judicemistis? Quem ut nos cognovimus, statim credidimus, cum nobis de eo antea non fuerit praedicatum. Unde probatur quod, si idolis servivimus, non obstinationi mentis, sed ignorantiae deputandum. Qui enim cognitum illico sequimur, olim utique sequeremur, si antea cognovissemus. Sic autem vos de generis nobilitate jactatis, quasi non morum imitatio magis quam carnalis nativitas filios vos faciat esse sanctorum. Denique Esau et Ismael cum de stirpe sint Abrahae, minime tamen in filiis reputantur. His taliter altercantibus, Apostolus se medium interponens, ita partium dirimit quaestiones, ut neutrum eorum sua justitia salutem meruisse confirmet, ambos vero populos et scienter et graviter deliquisse: Judaeos q
Abbreviated transcription (Latin):
rint simulachra. utrosq etiã similit᷑
ueniã consequutos ȩquales eẽ uerissi¬
ma ratione demonstrat. p̃sertim cum
in ead̾e̾ lege pͣdictũ sit. & iudeos & gen¬
tes ad xpĩ fidem uocandos eẽ ostendat.
Quã obrem uicissim eos humilians ad
pacẽ & concordiã cohortatyr

Expanded text:
mulacra: utrosque etiam, similiter veniam consecutos, aequales esse veracissima ratione demonstrat, praesertim cum in eadem lege praedictum et Judaeos et gentes ad Christi fidem vocandos esse ostendat; quamobrem vicissim eos humilians, ad pacem et concordiam cohortatur
Abbreviated transcription (Latin):
candelabra aurea: & ui medio
septẽ candelabroꝵ aureoꝵ similẽ
filio hominis uestitum podere.
& precinctum ad manimillas tona
aurea. Caput autẽ eiꝰ & capilli e¬
rant candidi tanquã lana alba.¬
& tanquã nix. Et oculi eiꝰ uelut
flamma ignis: & pedes eiꝰ similes
auricalco sic̃ in camino ardenti.
Et uox illius tanquã uox aquarũ

Expanded text:
candelabra aurea et in medio septem candelabrorum similem Filio hominis vestitum podere et praecinctum ad mamillas zonam auream caput autem eius et capilli erant candidi tamquam lana alba tamquam nix et oculi eius velut flamma ignis et pedes eius similes orichalco sicut in camino ardenti et vox illius tamqua