comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huius. Beum adora. Et clixit
michi. Ne signaueris u̾ba pro¬
phetie libri huius. Tempus e¬
nim prope est. Qui nocet noce¬
at adhuc. ⁊ qui in sordibus est.
sordescascat ahuc: et iustus iu
stificetur adhuc. et sc̃s sanctifi¬
cetur adhuc. Ecce uenio cito: et
merces mea mecum est. redde¬
re unicuiq scd̃m opera sua.
Ego sum alpha et .cu: primus
et nouissimus. principium et
ligno uite. et per portas intrẽt
ciuitatem. Foris canes et uene¬
fici et impudici et homicide.
et ydolis seruientes: et om̃is
qui amat et facit mendaciũ

Expanded text:
hujus: Deum adora. Et dicit mihi: Ne signaveris verba prophetiae libri hujus: tempus enim prope est. Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc; et qui justus est, justificetur adhuc; et sanctus, sanctificetur adhuc. Ecce venio cito, et merces mea mecum est, reddere unicuique secundum opera sua. Ego sum Α et Ω primus, et novissimus, principium et ligno vitae, et per portas intrent in civitatem. Foris canes, et venefici, et impudici, et homicidae, et idolis servientes, et omnis qui amat, et facit mendaciu
Abbreviated transcription (Latin):
et a sententia deduxit. Et mene¬
laum quidem uniu̾se maliti¬
e reum: criminib absoluit.
Miseros autem qui etiam si a¬
pud scytas causam dixissent

Expanded text:
et a sententia deduxit et Menelaum quidem universae malitiae reum criminibus absolvit miseros autem qui etiam si apud Scytas causam dixissent
Abbreviated transcription (Latin):
auream et baen qͣm misistis
suscepimus: et parati sumꝰ
facere uobiscum pacem mag¬
nam: et scribere p̃positis regis
remittere uobis que indulsi-¬
mus. Quecunq enim consti¬
tuimus uobis constant. mu-¬
nitiones quas edificastis sint
uobis. Remittimus quoq
ignorantias et peccata usq ĩ
hodiernum cliem: et coronã
quam debebatis. Et si quid ali¬
ud erat tributarium in hie¬
rusalem: iam ñ sit tributari¬
um. Et si qui ex uobis apti sũt
conscribi inter nostros conscri-¬
bant᷑: et sit inter nos pax. An¬
no centesimo septuagesimo
ablatum est iugum gentiũ
tabulis et gestis publicis. an¬
no primo sub simone summo¬
sacerdote. magno duce et pͥnci¬
pe iudeoꝵ. In illis dieb simon
applicuit ad gazam: et circun¬
declit eam castris. Et fecit ma¬
chinas: et applicuit ad ciuita¬
tem. Et pertussit turrem unã:
et comprehendit eam. Et qui
eruperant erant intra machi¬
nam in ciuitate: et factus ẽ
motus magnus in ciuitate.

Expanded text:
auream et baen quam misistis suscepimus et parati sumus facere vobiscum pacem magnam et scribere praepositis regis remittere vobis quae indulsimus quaecumque enim constituimus vobis constant munitiones quas aedificastis sint vobis remittimus quoque ignorantias et peccata usque in hodiernum diem et coronam quam debebatis et si quid aliud erat tributarium Hierusalem iam non sit tributarium et si qui in vobis apti sunt conscribi inter nostros conscribantur et sit inter nos pax anno centesimo septuagesimo ablatum est iugum gentium el scribere in tabulis et gestis publicis anno primo sub Simone sacerdote magno duce et principe Iudaeorum in illis diebus Simon adplicuit ad Gazam et circumdedit eam castris et fecit machinas et adplicuit ad civitatem et percussit turrem unam et conprehendit et qui eruperunt erant intra machinam in civitate et factus est motus magnus in civitate
Abbreviated transcription (Latin):
copiosa. Et audiuit demetri¬
us u̾ba ista: et contristatus
est nimis. et ait. Quid hoc fe¬
cimus qd preoccupauit nos
alexander apprehendere ami¬
citiam iudeoꝵ ad munimen
sui ;Scribam et ego illi uer¬
ba deprecatoria. et clignitates
et dona: ut sit mecum in ad¬
iutorio. Et scripsit in hec uer¬
ba. Rex demetrius genti iude¬
orum salutem. Qm̃ seruastis
ad nos pac̾tum. et mansistis
in amicitia nr̃a. et ñ accessistis
ad inimicos nrõs: audiuimꝰ
et gauisi sumus. Et nunc per¬
seuerate adhuc conseruare ad
nos fidem: et retribuemus uo¬
bis bona prohis que fecistis
nobiscum: et remittemus uo¬
bis prestationes multas:⁊da¬
bimus uobis donationes. Et
nunc absoluo uos et omnes
iudeos atributis: et precia sa¬
lis indulgeo. et coronas remit¬
to: et tercias seminis. et me¬
diam partem fructus ligni
qd̃ est portionis mee relinqͦ
uobis ex hodierno die et dein¬
ceps: ne accipiatur a terra iu¬
da. et a trib ciuitatib que ad¬
dite sunt illi ex samaria et

Expanded text:
copiosa et audivit Demetrius verba ista et contristatus est et ait quid hoc fecimus quod praeoccupavit nos Alexander adprehendere amicitiam Iudaeorum ad munimen sui scribam et ego illi verba deprecatoria et dignitates et dona ut sit mecum in adiutorio et scripsit in haec verba rex Demetrius genti Iudaeorum salutem quoniam servastis ad nos pactum et mansistis in amicitia nostra et non accessistis ad inimicos nostros audivimus et gavisi sumus et nunc perseverate adhuc conservare ad nos fidem et retribuemus vobis bona pro his quae fecistis nobiscum et remittemus vobis praestationes multas et dabimus vobis donationes et nunc absolvo vos et omnes Iudaeos a tributis et pretia salis indulgeo et coronas remitto et tertias seminis et dimidiam partem fructus ligni quod est portionis meae relinquo vobis ex hodierno et deinceps ne accipiatur a terra Iuda et a tribus civitatibus quae additae sunt illi ex Samaria et
Abbreviated transcription (Latin):
mandata eoꝵ absq dolo. Se¬
cundum hec u̾ba constituer̃t
romani ppło iudeoꝵ. Qd̃ si post
hec u̾ba hi aut illi addere uel
demere adhec aliquid uolue¬
rint: facient ex ꝓposito suo. Et
quecunq addiderint uel dem¬
pserint: rata erunt. Sed et de
malis que demetrius rex fe-¬
cit in eos: scripsimus ei di¬
centes. Quare grauasti iugũ
tuum suꝑ amicos nrõs et so¬
cios. iudeos: Si ergo iterum
adierint nos adu̾sum te: fa¬
ciemus illis iudicium. ⁊ pu¬
gnabimus tecum mari t̾raq
terea ubi audiuit ¶Ao¬
demetrius quia ceciit nicha¬
nor et exercitus eius in preli-¬
o:apposuit bachidem et alchi¬
mum rursus mittere in iude¬
am. et dextrum cornu cum il¬
lis. Et abierunt uiam que du-¬
cit in galgala: et castra po¬
suerunt in mesaloch. que est
in arbellis. Et occupauerunt
eam: et peremerunt animas
hominum multas. In mense
primo anni centesimi quin¬
quagesimi et secundi: appli

Expanded text:
mandata eorum absque dolo secundum haec verba constituerunt Romani populo Iudaeorum quod si post haec verba hii aut illi addere vel demere ad haec aliquid voluerint facient ex proposito suo et quaecumque addiderint vel dempserint rata erunt sed et de malis quae Demetrius rex fecit in eos scripsimus ei dicentes quare gravasti iugum tuum super amicos nostros et socios Iudaeos si ergo iterum adierint nos adversum te faciemus illis iudicium et pugnabimus tecum mari terraque interea ubi audivit Demetrius quia cecidit Nicanor et exercitus eius in proelio adposuit Bacchidem et Alchimum rursum mittere in Iudaeam et dextrum cornu cum illis et abierunt viam quae ducit in Galgala et castra posuerunt in Mesaloth quae est in Arbellis et occupaverunt eam et peremerunt animas hominum multas et mense primo anni centesimi quinquagesimi et secundi adpli
Abbreviated transcription (Latin):
homo fuit de uirgine natus. ui¬
tulus in immolatione. leo in re-¬
surrectione. aquila in ascensio¬
ne. Nel in homine humanitas.
in uitulo sacerdotium. in leone
regnum: in aquila exprimitur
diuinitatis sacramentum. Inci

Expanded text:
homo fuit de virgine natus: vitulus in immolatione, leo in resurrectione, aquila in ascensione. Vel in homine humanitas, in vitulo sacerdotium, in leone regnum, in aquila exprimitur Divinitatis sacramentum. Inci
Abbreviated transcription (Latin):
lia et uirtutes quas ipse fecit
et fratres eius. et labores quos
laborauerunt. Et ait. Nunqͥd
inueniemus aliquem uirũ
talem: Et nunc faciamus eũ
amicum et socium nr̃m. Et
scripsit epistolam: et misit ei
scd̃m hec u̾ba dicens. Rex ale¬
xander fratri ionathe salutẽ.
Audiuimus de te. qd̃ uir po¬
tens sis uirib: et aptus es ut
sis amicus noster. Et nunc cõ¬
stituimus te hodie summũ
sacerdotem gentis tue: et ut
amicus regis uoceris. Et mi¬
sit ei purpuram et coronam
auream: ut que nr̃a sunt sen¬
tias nobiscum. et conserues
amicitias ad nos. Et inluit
se ionathas stolam scãm se¬
ptimo mense anno centesi¬
mo sexagesimo in die sollẽ¬
ni scenophegie: et congrega¬
uit exercitum. et fecit arma

Expanded text:
lia et virtutes, quas ipse fecit et fratres eius, et labores, quos laboraverunt, et ait: 'Numquid inveniemus aliquem virum talem? Et nunc faciemus eum amicum et socium nostrum'. Et scripsit epistolam et misit ei secundum haec verba dicens: 'Rex Alexander fratri Ionathae salutem. Audivimus de te, quod vir potens viribus, et aptus es, ut sis amicus noster. Et nunc constituimus te hodie summum sacerdotem gentis tuae et ut amicus voceris regis et misit ei purpuram et coronam auream, et quae nostra sunt, sentias nobiscum et conserves amicicias ad nos'. Et induit se Ionathas stolam sanctam septimo mense, anno centesimo sexagesimo, in die sollempni scenophegiae et congregavit exercitum et fecit arma
Abbreviated transcription (Latin):
plus quam quingentis fratri¬
b simul: ex quib multi ma¬
nent usq adhuc. quidam au¬
tem dormierunt. Deinde uisus
est iacobo:deinde apostolis oĩ¬
bus. Nouissime autem om̃ium
tanquam abortiuo: uisus est

Expanded text:
fratribus simul, ex quibus multi manent usque adhuc, quidam autem dormierunt. Deinde uisus est Iacobo, deinde apostolis omnibus; nouissime autem omnium tanquam abortiuo, uisus est
Abbreviated transcription (Latin):
fratres mei dilecti. stabiles esto¬
te et immobiles. abundantes
in opere dñi semꝑ: scientes qd̃
labor uester ñ est manis in dño.
ẽcollectis autẽ ¶A¬
que fiunt inscõs: sicut
ordinaui eccłiis galathie. ita
et uos facite ꝑ unam sabbati
Unusquisq ut̃m apud se re¬
ponat. recondens quod ei bene
placuerit: ut ñ cum uenero

Expanded text:
fratres mei dilecti, stabiles estote et immobiles, abundantes in opere domini semper, scientes quod labor uester non est inanis in domino. De collectis autequae fiunt in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. per unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat, recondens quod - ei bene placuerit, ut non, cum uenero
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uale: sicut scriptum est.Ea
ctus est primus homo adam.¬
in animam uiuentem. Nouis¬
simus acdam: in sp̃m uiuificã¬
tem. Sed ñ prius qd̃ sp̃uale est.¬
sed qd̃ animale: deinde qd̃ sp̃u-¬
Hoc autem dico fratres: qm̃ca¬
ro et sanguis regnum dei pos
sidere ñ possunt. neq corrupti
o incorruptelam possidebit. Et¬
ce misterium uobis dico. Om̃s¬
quidem resurgemus: sed ñ om̃s
immutabimur. In momento¬
in ic̃tu oculi: in nouissima tu
ba. Canet enim tuba: et mor
tui resurgent incorrupti. ⁊ nos
immutabimur. Oportet enĩ
corruptibile hoc incluere incor¬
ruptionem: et mortale hoc in¬
duere ĩmortalitatẽ. Cum au¬
tem mortale hoc induerit im¬
mortalitatẽ: tunc fiet sermo¬
qui scriptus est. Absorta ẽ mors
inuictoria. Ubi est mors uicto
ria tua: Ubi est mors stimulus

Expanded text:
gunt? Manducemus et bibamus, cras enim moriemur . Nolite seduci. Corrumpunt mores bonos colloquia mala. Evigilate justi, et nolite peccare: ignobent. Ad reverentiam vobis lonudum granum, ut puta tritici, aut alicujus caeterorum. Deus autem dat illi corpus sicut vult, et unicuique seminum proprium corpus. Non omnis caro eadem caro: sed alia hominum, alia pecorum, alia volucrum, alia autem piscium. Et corpora coelestia, et corpora terrestria: sed alia quidem coelestium gloria, alia autem terrestrium. Alia claritas solis, alia claritas lunae, et alia claritas stellarum. Stella enim a stella differt in claritate: sic et resurrectio mortuorum. Seminatur in corruptione, surget in incorruptione. Seminatur in ignobilitate, surget in gloria. Semin
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexit. Quod si xp̃s ñ resur¬
rexit: uana est fides ur̃a. Adhuc
enim estis in peccatis ur̃is. Er¬
go et qui dormierunt in xp̃o:
perierunt. Si in hac uita tan¬
tum in xp̃o sperantes sumus:
miserabiliores sumius om̃ibus
hominib. Nunc autem xp̃s re¬

Expanded text:
resurrexit. Quod si Christus non resurrexit, vana est fides vestra, adhuc enim estis in peccatis vestris. Ergo et qui dormierunt in Christo, perierunt. Si in hac vita tantum in Christo sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus. Nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
adam om̃s moriuntur: ita et
in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑. Unꝰ¬
quisq autem. in suo ordine.
Ptimitie xp̃s: deinde hi qͥ sunt
xp̃i. qui in aduentum eius cre¬
diderunt. Deinde finis: cuint᷑ͣ¬
diderit regnum deo et patri. cũ
euacuauerit omnẽ principa¬
tum et potestatem et uirtutẽ.
Oportet autem illum regnare:
donec ponat om̃s inimicos sub
pedib eius. Nouissima autem
inimica destruetur mors. Om̃i¬
a enim subiecit sub pedib eiꝰ.
Cum autem dicat: om̃ia sub¬
iecta sunt ei. sine dubio preter
eum qui subiecit ei om̃ia. Cũ
autem subiecta fuerint illi oĩ¬
a: tunc ipse filius subiectus erit
illi. qui sibi subiecit om̃ia. ut
sit deus om̃ia in om̃ib. Alioqͥn
quid facient qui baptizantur
pro mortuis: Si om̃ino mortui
ñ resurgunt ut quid et bapti¬
zantur pro illis: Ut quid ⁊ nos
ꝑiclitamur om̃i hora: Cotidie
morior ꝓpter urãm gloriam fra-
in infirmitate: surget in uir
tute. Seminatur corpus ani
male: surget corpus sp̃uale.¬

Expanded text:
dam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur; unusquisque autem in suo ordine, primitiae Christus, deinde hi qui sunt Christi, qui in adventu ejus crediderunt. Deinde finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri, cum evacuaverit omnem principatum, et potestatem, et virtutem. Oportet autem illum regnare, donec ponat inimicos suos sub pedibus ejus. Novissima autem inimica destruetur mors. Oma enim subiecit sub pedibus eius cum autem dicat omnia subiecta sunt sine dubio praeter eum qui subiecit ei omnia cum autem subiecta fuerint illi omnia tunc ipse Filius subiectus erit illi qui sibi subiecit omnia ut sit Deus omnia in omnibus quid faciunt qui baptizantur pro mortuis, si omnino mortui non resurgunt? ut quid et baptizantur pro illis? ut quid et nos periclitamur omni hora? Quotidie morior per vestram gloriam, frDomino nostro. Si secundum hominem ad bestias pugnavi Ephesi, quid mihi prodest si mortui non resur
Abbreviated transcription (Latin):
cari apostolus: qm̃ ꝑsecutus sũ
eccłiam dei. Gratia autem dei
sum. id qd̃ sum. Et gratia eius
in me uacua ñ fuit: sed abun¬
dantius illis om̃ibr laboraui.
Non autem ego: sed gratia dei
mecum. Siue enim ego:siue
distis. Si autem xp̃s predicatꝰ
qd̃ resurrexit a mortuisꝰ quomͦ
quidam dicunt in uobis qm̃¬

Expanded text:
ostolus, quoniam persecutus sum Ecclesiam Dei. Gratia autem Dei sum id quod sum, et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi: non ego autem, sed gratia Dei mecum: Sive enim ego, sive distis. Si autem Christus praedicatur quod resurrexit a mortuis, quomodo quidam dicunt in vobis, q
Abbreviated transcription (Latin):
hora noctis. et iumenta p̃parate.
ut imponentes paulum eum
saluũ ꝑducant ad felicem pre-¬
sidem: scribens ei epistolam cõ¬
tinentem u̾ba hec. Claudius ly¬
sias optimo presidi felici salu
tem. irum hunc comp̃hensũ
a iudeis. et incipientẽ int̾fici ab
eis. suꝑueniens cum exercitu
eripui: cognito quia romanus
est. Nolens q scire causam quã
obiciebant illi: deduxi eum in
concilium eoꝵ. Quem inueni
accusari de questionib legis ip̃o¬
cum: nichil uero dignum mor¬
te aut uinculis habentem cri¬
men. Et cum michi ꝑlatum es¬
set de insidiis quas parauerãt
ei. misi eum ad te: denuntiãs
et accusatorib ut dicant apd̃
te. Uale. Milites ergo scd̃m pre¬
ceptum sibi assumentes pau¬
lum: duxerunt per noctem in
antipatridem. Et postera die
ddimissis equitib. ut irent cũ¬
eo: reu̾si sunt ad castra. Qui cũ
uenissent cesaream et tralidis¬
sent epistolam presidi: statu¬
erunt ante illum et paulum.

Expanded text:
hora noctis: et jumenta praeparate, hora noctis: et jumenta praeparate, ut imponentes Paulum, salvum perducerent ad Felicem praesidem  scribens epistulam continentem haec Claudius Lysias optimo prtem. Virum hunc comprehensum a Judaeis, et incipientem interfici ab eis, superveniens cum exercitu cripui, cognito quia Romanus est. Volensque scire causam, quam objiciebant illi, deduxi eum in concilium eorum. Quem inveni accusari de quaestionibus legis ipsorum, nihil vero dignum morte aut vinculis habentem criminis. Et cum mihi perlatum esset de insidiis, quas paraverant illi, misi eum ad te, denuntians et accusatoribus, ut dicant apud te. Vale. Milites ergo, secundum praeceptum sibi, assumentes Paulum, duxerunt per noctem in Antipatridem. Et postera die dimissis equitibus, ut cum eo irent, reversi sunt ad castra. Qui cum venissent Caesaream, et tradidissent epistolam praesidi, statuerunt ante illum et Paulum.
Abbreviated transcription (Latin):
quid indicare illi. Et ille quidẽ
assumens eum. duxit ad tri¬
bunum: et ait. Ninctus paulꝰ¬
uocans rogauit me hunc adole¬
scentem ꝑducere ad te: habentẽ
aliquiel loqui tibi Apprehendens
autem tribunꝰ manũ illius. seces¬
sit cum eo seorsum: et int̾roga¬
uit illum. Quid est qd̃ habes
inlicare michi: Ille autem di¬
xit. Iudeis conuenit rogare te ut
crastina die paulum ꝓducas
inconcilium: quasi aliqͥd cer¬
tius inquisituri sint de illo. Tu
uero ne credideris illis. Insidi¬
antur enim ei ex eis uiri am¬
plius quam quadraginta: qͥ se
deuouerunt ñ manlucare ne¬
q bibere. donec int̾ficiant eũ.
Et nunc paratisunt: expectan¬
tes ꝓmissum tuũ. Tribunꝰ igit᷑
climiit adolescentẽ: precipiens
ne cui loq̃retur qm̃ hec nota si¬
bi fecisset. Et uocatis duob cen¬
turionib. dixit illis. parate mi¬
lites ducentos ut eant usq cesa¬
ream. et equites septuaginta.
et lancearios ducentos. a tercia

Expanded text:
quid indicare illi. Et ille quidem quid indicare illi. Et ille quidem assumens eum duxit ad tribunum, et ait: Vinctus Paulus rogavit me hunc adolescentem perducere ad te, habentem aliquid loqui tibi. Apprehendens autem tribunus manum illius, secessit cum eo seorsum, et interrogavit illum: Quid est, quod habes indicare mihi? Ille autem dixit: Judaeis convenit rogare te, ut crastina die producas Paulum in concilium, quasi aliquid certius inquisituri sint de illo: tu vero ne credideris illis, insidiantur enim ei ex eis viri amplius quam quadraginta, qui se devoverunt non manducare, neque bibere, donec interficiant eum: et nunc parati sunt, exspectantes promissum tuum. Tribunus igitur dimisit adolescentem, praecipiens, ne cui loqueretur, quoniam haec nota sibi fecisset. Et vocatis duobus Centurionibus, dixit illis: Parate milites ducentos, ut eant usque Caesaream, et equites septuaginta, et lancearios ducentos, a tertia
Abbreviated transcription (Latin):
clio eoꝵ. ac declucere eũ in castͣ.
Sequenti autẽ nocte assistens
ei dñs ait. Constans esto. Sicut
enim testificatus es de me ĩ hie¬
rusalem: sic te oportet et tome
testificari. Facta autem clie col¬
legerunt se quidam ex iudeis:
et deuouerunt se dicentes. neq
manducaturos neq bibituros
donec occiderent paulum. Erãt
autem plusquam quadragin¬
ta uiri: qui hanc coniuratõem
fecerant. Qui accesserunt ad
pͥncipes sacerdotũ et seniores: et
lixerunt. Deuotione deuouimꝰ
nos nichil gustaturos:donec oc-¬
cidamus paulum. Nunc ergo
uos notum facite tribuno cũ
concilio. ut adducat illum ad
uos: tanquam aliquid certius
cognituri de eo. Nos uero pͥusꝙͣ
appropiet: parati sumus inter¬
ficere illum. Qd̃ cum aulisset
filius sororis pauli insidias:
uenit et intrauit in castra. nũ¬
tiauitq paulo. Hocans autem
paulus ad se unũ de centurion¬
b ait. Adolescentem hũc ꝑduc
ad tribunum: habet enim ali¬

Expanded text:
dio eorum, ac deducere eum in castra. dio eorum, ac deducere eum in castra. Sequenti autem nocte assistens ei Dominus, ait: Constans esto: sicut enim testificatus es de me in Jerusalem, sic te oportet et Romae testificari. Facta autem die collegerunt se quidam ex Judaeis, et devoverunt se dicentes, neque manducaturos, neque bibituros, donec occiderent Paulum. Erant autem plus quam quadraginta viri, qui hanc conjurationem fecerant. Qui accesserunt ad principes sacerdotum, et seniores, et dixerunt: Devotione devovimus nos nihil gustaturos, donec occidamus Paulum. Nunc ergo vos notum facite tribuno cum concilio, ut producat illum ad vos, tamquam aliquid certius cognituri de eo. Nos vero priusquam appropiet, parati sumus interficere illum. Quod cum audisset filius sororis Pauli insidias, venit, et intravit in castra, nuntiavitque Paulo. Vocans autem Paulus ad se unum ex Centurionibus, ait: Adolescentem hunc perduc ad tribunum, habet enim ali
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui astabant clixerunt.Sũ¬
mum sacerdotẽ dei maledicis :¬
Dixit autem paulus. Nesciebã
fratres quia princeps est sacer¬
dotum. Scͥptum est enim. Prin¬
cipem ppłi tui ñ maledices. Sci-¬
ens autem paulus quia una
pars esset saduceoꝵ et altera
phariseoꝵ: exclamauit inconci¬
lio. Hiri fratres: ego phariseus
sum filius phariseoꝵ. De speet
resurrectione mortuoꝵ: ego iu¬
dicor. Et cum hec dixisset. fc̃a est
dissensio inter phariseos et sa-¬
duceos: et soluta ẽ multitudo.
Saducei enim dicunt ñ esse re¬
surrectionẽ: neq angelũ neq
sp̃m.Pharisei autem utrunq
confitentur. Factus est autẽ cla¬
mor magnus. Et exurgentes qui¬
dam phariseoꝵ pugnabant di¬
centes. Nichil mali inuenimus
in homine isto. Quid si sp̃s locu¬
tus est ei. aut angelus: Et cum
magna dissensio facta esset: ti¬
mens tribunus ne discerperetꝰ
paulus ab ip̃is. iussit milites
descendere et rapere eum de me¬

Expanded text:
et qui adstabant dixerunt sumet qui adstabant dixerunt summum sacerdotem Dei maledicis dixit aufratres, quia princeps est sacerdotum. Scriptum est enim: Principem populi tui non maledices. Sciens autem Paulus, quia una pars esset Sadducaeorum, et altera Pharisaeorum, exclamavit in concilio: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et resurrectione mortuorum ego judicor. Et cum haec dixisset facta est dissensio inter Pharisaeos et Sadducaeos, et soluta est multitudo. Sadducaei enim dicunt, non esse resurrectionem, neque Angelum, neque Spiritum: Pharisaei autem utraque confitentur. Factum est autem clamor magnus. Et surgentes quidam Pharisaeorum, pugnabant dicentes: Nihil mali invenimus in homine isto: quid si Spiritus locutus est ei, aut Angelus? Et cum magna dissensio facta esset, timens tribunus ne discerperetur Paulus ab ipsis, jussit milites descendere, et rapere eum de me
Abbreviated transcription (Latin):
cedens autẽ tribunꝰ clixit illi Dic
michi si tu romanꝰ es. At illedi¬
xit. Etiam. Et respondit tribunꝰ.
Egomulta sũma ciuilitatẽ hãc
consecutꝰ sum. Et paulus ait. E¬
go autẽ et natus sum. Protinꝰ
ergo discesserunt ab illo: qui eũ
torturi erant. Tribunus quoq
timuit postquam resciuit qͥaci¬
uis romanus esset: et qͥa alligas¬
set eum. Postera autem cdie no¬
lens scire diligentius qua ex
causa accusaretur a iudeis. sol¬
uit eum: et iussit sacerdotes cõ¬
uenire et omne conciliũ. Et ꝑ¬
ducens paulum: statuit ĩt illos.
Ntendens autẽ in conci ¶N¬
lium paulus ait. Niri fratres.
ego om̃i conscientia bona conu̾-¬
satus sum ante deum: usq in
hodiernũ diem. Princeps autẽ
sacerdotum ananias: precepit
astantib sibi ꝑcutere os eius.
Tunc paulus ad eum dixit. Per¬
cutiet te d̾s paries de albate. Et¬
tu sedens iudicas me scd̃m legẽ:
et contra legem iubes me ꝑcuti.

Expanded text:
cedens autem tribunus dixit illi: Dic cedens autem tribunus dixit illi: Dic mihi si tu Romanus es? At ille dixit: Etiam. Et respondit tribunus: Ego multa summa civilitatem hanc consecutus sum. Et Paulus ait: Ego autem et natus sum. Protinus ergo discesserunt ab illo, qui eum torturi erant. Tribunus quoque timuit postquam rescivit quia civis romanus esset et quia alligasset eum postera autem die volens scire diligentius qua ex causa accusaretur a Iudaeis solvit eum et iussit sacerdotes convenire et omne concilium et producens Paulum statuit inter illos intendens autem concilium Paulus ait viri fratres ego omni conscientia bona conversatus sum ante Deum usque in hodiernum diem princeps autem sacerdotum Ananias praecepit adstantibus sibi percutere os eius tunc Paulus ad eum dixit percutiet te Deus paries dealbate ettu sedens iudicas me secundum legem et contra legem iubes me percuti
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tenti michi in hierłm et o¬
ranti in tẽplo. fieri me in stupo¬
re mentis: et uidere illum dicẽ¬
tem michi. Festina et exi uelo¬
concludens in carcerẽ et cedens
per synagogas eos qui credebãt
inte. Et cum funderetur sangͥs
stephani testis tui: ego astabã
et consentiebam. et custodiebã
uestimenta int̾ficientiũ illum.
Et dixit ad me. Uade qm̃ ego ad
nationes longe mittam te. Au-¬
tliebant autẽ eũ usq ad hoc
u̾bum: et leuauerunt uocem
suam ddicentes. Colle de t̾ra enis¬
modi. Non enim fas est eum
uiuere. Nociferantib autẽ eis
et ꝓicientib uestimenta sua
et puluerẽ iactantib in aerem:
iussit tribunꝰ induci eũ in ca¬
stra. et flagellis cedi et torque¬
ri eum. ut sciret ꝓpter quã cau¬
sam sic acclamarent ei. Et cũ
astanti sibi centurioni paul.
Si hominẽ romanũ et indem¬
natum licet uobis flagellare:
Quo audito. centurio accessit
ad tribunũ: et nuntiauit ei
dicens. Quid acturus es: Hic
enim homo ciuis romanꝰ e Ac¬

Expanded text:
revertenti mihi in Hierusalem et oranti in templo fieri me in stupore mentis et videre illum dicentem mihi festina et exi veloconcludens in carcerem et caedens per synagogas eos qui credebant in te et cum funderetur sanguis Stephani testis tui ego adstabam et consentiebam et custodiebam vestimenta interficientium illum et dixit ad me vade quoniam ego in nationes longe mittam te audiebant autem eum usque ad hoc verbum et levaverunt vocem suam dicentes tolle de terra eiusmodi non enim fas est eum vivere vociferantibus autem eis et proicientibus vestimenta sua et pulverem iactantibus in aerem iussit tribunus induci eum in castra et flagellis caedi et torqueri eum ut sciret propter quam causam sic adclamarent ei et cum astanti sibi Centurioni Paulus: Si hominem Romanum et indemnatum licet vobis flagellare? Quo audito, Centurio accessit ad tribunum, et nuntiavit ei, dicens: Quid acturus es? hic enim homo, civis Romanus est. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
go sum hiesus nazarenus quẽ
tu ꝑsequeris. Et qui mecum e¬
rant. lumen qͥdem uiderunt:
uocem autẽ ñ audierunt eiꝰ qͥ
loq̃batur mecum. Et dixi. Qͥã
faciam dñe : Dñs autẽ lixit ad
me.Surgens uade damascũ:
et ibi tibi dicetur de om̃ib q̃ te
oporteat facere. Et cum ñ uide¬
rem pre claritate luminis illi.
ad manũ deductus a comitib
ueni cdamascũ. Ananias autẽ
quidam uir scd̃m legẽ testimo¬
nium habens ab om̃ib habitã¬
tib iudeis: ueniens ad me. et
astans dixit michi. Saule frat̾
respice. Et ego eadem hora respe¬
xi in eum. At ille dixit. Deus pa¬
trum nr̃oꝵ preordinauit te. ut
cognosceres uoluntatẽ eiꝰ ⁊ ui
deres iustum et audires uocẽ
ex ore esuis: quia eris testis illiꝰ
ad om̃s homines. eoꝵ que uidi¬
sti et audisti. Et nunc quid mo¬
raris: Exurge et baptirare: et
ablue peccata tua. inuocato no¬

Expanded text:
go sum Jesus Nazaraenus, quem go sum Jesus Nazaraenus, quem tu persequeris. Et qui mecum erant, lumen quidem viderunt, vocem autem non audierunt ejus, qui loquebatur mecum. Et dixi: Quid faciam, Domine? Dominus autem dixit ad me: Surgens vade Damascum: et ibi tibi dicetur de omnibus, quae te oporteat facere. Et cum non viderem prae claritate luminis illius, ad manum deductus a comitibus, veni Damascum. Ananias autem quidam, vir secundum legem testimonium habens ab omnibus cohabitantibus Judaeis, veniens ad me, et astans dixit mihi: Saule frater, respice. Et ego eadem hora respexi in eum. At ille dixit: Deus patrum nostrorum praeordinavit te, ut cognosceres voluntatem ejus, et videres justum, et audires vocem ex ore ejus, quia eris testis illius ad omnes homines, eorum quae vidisti et audisti. Et nunc quid moraris? Exsurge, et baptizare, et ablue peccata tua, invocato no
Abbreviated transcription (Latin):
ad populum. Ca¬
t cum ille ꝑmisisset: paulꝰ
stans in gradib. annuit manu
ad plebem. Et magno silentio
dite quam ad uos nunc reddo
rationem. Cum audissent autẽ
quia hebrea lingua loqueretur
ad illos: magis prestiterunt si¬
lentium. Et dixit. Egosum uiriu¬
deus. natus tharso cilitie: nutri¬
tus autem in ista ciuitate. secus
pedes gamalihelis. eruditꝰ iuxta
ueritatem paterne legis.emula¬
tor legis. sicut et uos om̃s estis
hocdie. Qui hanc uiam ꝑsecut
sum usq ad mortem. alligans
et tradens in custodias uiros ac
mulieres. sicut pͥnceps sacerdo¬
tum testimoniũ michi reddit.
et om̃s maiores natu. aquib
et epistolas accipiens adfratres
damascum ꝑgebam: ut addu¬
cerem inde uinctos in hietłm
ut punirentur. Fc̃m est autem
eunte me et appropinquante
damasco. media die subito de ce-¬
lo circunfulsit me lux copiosa:
et decidens in tertã. audiui uocẽ
dicentẽ michi. Saule saule qͥd
me ꝑseq̃ris: Ego autẽ responcli.
Quis es dñe ;Dixitq ad me. E¬

Expanded text:
ad populum. Et cum ille permisisset, Paulus stans in gradibus, annuit manu ad plebem: et magno silentio dite quam ad vos nunc reddo rationem. Cum audissent autem quia Hebraea lingua loqueretur ad illos, magis praestiterunt silentium. Et dicit: Ego sum vir Judaeus, natus in Tarso Ciliciae, nutritus autem in ista civitate, secus pedes Gamaliel eruditus juxta veritatem paternae legis, aemulator legis, sicut et vos omnes estis hodie: qui hanc viam persecutus sum usque ad mortem, alligans et tradens in custodias viros ac mulieres, sicut princeps sacerdotum mihi testimonium reddit, et omnes majores natu, a quibus et epistolas accipiens, ad fratres Damascum pergebam, ut adducerem inde vinctos in Jerusalem, ut punirentur. Factum est autem, eunte me, et appropinquante Damasco media die, subito de coelo circumfulsit me lux copiosa: et decidens in terram, audivi vocem dicentem mihi: Saule, Saule, quid me persequeris? Ego autem respondi: Quis es, Domine? Dixitque ad me: E
Abbreviated transcription (Latin):
est ab eo. De escis autem que
ydolis immolantur: scimus
quia nichil est ydolum ĩ mũ¬
do. et qd̃ nullus deus nisi unꝰ.
Nam et si sunt qui dicantur
dii. siue in celo. siue in terra.
siquidem sunt lii multi ⁊ do¬
mini multi: nobis tamen u¬
nus deus pater ex quo om̃ia
et nos in illo. et unus dñs
hiesus xp̃s. per quem om̃ia. et
nos per ipsum. Sed ñ inom̃ib
est scientia. Qu̾idam autem
cum conscientia usq nunt y¬
doli quasi ydolotitum manclu¬
cant: et conscientia ip̃oꝵ cum
sit infirma polluitur. Esca au¬
tem nos ñ commencdat deo.
Neq enim si ñ manducaueri¬
mus deficiemus: neq si man¬
ducauerimus abundabimus.
Hidete autem: ne forte hec li
centia uestra offendiculũ fiat
infirmis. Si enim quis uide¬
rit eum qui habet scientiam.
in ydolio recumbentẽ⁊ nonne
conscientia eius cum sit infir¬
ma. edificabitur ad mandu¬
candum ydolotita: Et peribit
infirmus in tua scientia frat᷑.
ꝓpter quem xp̃s mortuus est.

Expanded text:
est ab eo de escis autem quae est ab eo de escis autem quae idolis immolantur scimus quia nihil est idolum in mundo et quod nullus Deus nisi unus nam et si sunt qui dicantur dii sive in caelo sive in terra siquidem sunt dii multi et domini multi nobis tamen unus Deus Pater ex quo omnia et nos in illum et unus Dominus Iesus Christus per quem omnia et nos peest scientia. Quidam autem cum conscientia usque nunc idoli, quasi idolothytum manducant; et conscientia ipsorum cum sit infirma, polluitur; esca autem nos non commendat Deo. Neque enim si non manducaverimus, deficiemus; neque si manducaverimus, abundabimus. Videte autem ne forte haec lcentia uestra offendiculum fiat infirmis. si enim quis uiderit eum qui habet scientiam in idolio recumbentem, nonne conscientia eius, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothyta? et peribit infirmus in tua scientia frater, propter quem Christus mortuus est.
Abbreviated transcription (Latin):
honestum est. et qd̃ facultatẽ
prebeat sine impedimento do¬
mino obsertandi. Siquis au¬
tem turpem se uideri existimat
super uirgine sua qd̃ sit super¬
adulta. et ita oportet fieri: qd̃
uult faciat. ñ peccat si nubat.
Nam qui statuit in corde suo
firmus: ñ habens necessitatẽ.
potestatem autem habens sue
uoluntatis. et hoc iudicauit
in corde suo. seruare uirginem
suam: benefacit. Igitur et qui
matrimonio iungit iurginẽ
suam. benefacit: et qui non
iungit. melius facit. Mulier
alligata est: quanto tempore
uir eius uiuit. Quod si dormi¬
erit uir eius: liberata est. Cui
uult nubat: tantum in dño
Geatior autem erit: si sic per¬
manserit scdm meum consi¬
lium. Puto autem qd̃ et ego.
sp̃m dei habeam. ¶Uu
ehis autem que ydolis
sacrificantur scimus: qm̃
om̃s scientiam habemus. Sci¬
entia inflat: caritas uero edi¬
ficat. Siquis autem existi¬
mat se scire aliquid: nondũ
cognouit quemadinodũ o¬
porteat eum scire. Siquis au¬
tem diligit deum: hic cognitꝰ

Expanded text:
honestum est et quod facultatem praebeat sine inpedimento dominum obseruandi. si quis autem turpem se uideri existimat super uirginem suam, quod sit superadulta, et ita oportet fieri, quod uult faciat: non peccat: nubat. nam qui statuit in corde suo firmus, non habens necessitatem, potestatem autem habet suae uoluntatis, et hoc iudicauit in corde suo seruare uirginem suam, bene facit. igitur et qui matrimonio iungit uirginem suam, bene facit, et qui non iungit, melius facit. mulier alligata est quanto tempore uir eius uiuit: quod si dormierit uir eius, liberata est: cui uult, nubat, tantum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meum consilium. puto autem quod et ego spiritum dei habeam. De his autem quae idolis sacrificantur scimus quia omnes scientiam habemus. scientia inflat : caritas uero aedificat si quis se existimat scire aliquid nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire si quis autem diligit Deum hic cognitus
Abbreviated transcription (Latin):
filius cdauid: Pharisei autem
audientes dixerunt. Hic ñ eicit
demones nisi in beelzebub pͥn-¬
cipe demonioꝵ. Hiesus autem
sciens cogitationes eoꝵ dixit
eis.Omne regnum diuisũ con¬
tra se desolabitur: et om̃is ciui¬
tas uel domus diuisa contra se
non stabit. Et si satanas sata¬
nan eicit: adu̾sus se diuisus
est. Quomodo ergo stabit regnũ
eius: Et si ego in beelrebub er¬
cio demones. filii uestri ĩ quo
eiciunt: Ideo ipsi iudices urĩ
erunt. Si autem ego in sp̃u dei
eicio demones: igitur ꝑuenit
in uos regnum dei Nut quomͦ
potest quisquam intrare in do
mum fortis. et uasa eius cliri
tem. et tunc domum illius cli-¬
ripiat: Qui ñ est mecum. con¬
tra me est: et qui ñ congregat
metum. spargit. Ideo dico uobis
om̃e peccatũ ⁊dlasphemia re¬

Expanded text:
filius David? Pharisaei audientes dixerunt: Hic non ejicit daemones, nisi in Beelzebub, principe daemoniorum. Jesus autem sciens cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum divisum contra se, desolabitur: et omnis civitas, vel domus divisa contra se, non stabit. Et si Satanas Satanam ejicit, adversus se divisus est: quomodo ergo stabit regnum ejus? Et si ego in Beelzebub ejicio daemones, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Si autem ego in spiritu Dei ejicio daemones, igitur pervenit in vos regnum Dei. Aut quomodo potest quisquam intrare in do domum fortis, et vasa ejus diripetem, et tunc domum illius diripiat? Qui non est mecum, contra me est: et qui non congregat mecum, spargit. Ideo dico vobis: Omne peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
thie filius ex filiis iarib et fra-¬
tres eius dederunt se periculo.
et restiterunt adu̾sariis gen¬
tis sue. ut starent sc̃a ip̃oꝵ et
lex. et gloria magna glorifi¬
cauerunt gentem suam. Et
congregauit ionathas gen-¬
tem suam: et factus est illis
sacerdos magnus. Et apposit᷑
est ad ppłm suum. Et uoluer̃t
inimici eoꝵ calcare sc̃a. et att̾e¬
re regionem ip̃oꝵ: et extend̾e
manus in scã eoꝵ. Tunc resti¬
tit simon: et pugnauit pro
gente sua. Et erogauit mul¬
tas pecunias: tarmauit uiros
uirtutis gentis sue. et dedit
eis stipenlia. Et muniuit ci-¬
uitates iude. et bechsuram q̃
erat in finib iudee. ubi erãt
arma hostium antea: et po¬
suit illic presidium uiros iu¬
deos. Et ioppen muniuit que
erat ad mare: et gazaram
que est infinib atoti. ĩ qua
hostes antea habitabant. Et
collocauit illic iudeos: et que

Expanded text:
thiae filius ex filiis Iarib et fratres eius dederunt se periculo et restiterunt adversariis gentis suae ut starent sancta ipsorum et lex et gloria magna glorificaverunt gentem suam et congregavit Ionathas gentem suam et factus est illis sacerdos magnus et adpositus est ad populum suum et voluerunt inimici eorum calcare et adterere regionem ipsorum et extendere manus in sancta eorum tunc restitit Simon et pugnavit pro gente sua et erogavit multas pecunias et armavit viros virtutis gentis suae et dedit eis stipendia et munivit civitates Iudaeae et Bethsuram quae erat in finibus Iudaeae ubi erant arma hostium antea et posuit illic praesidium viros iudaeos et Ioppen munivit quae erat ad mare et Gazaram quae est in finibus Azoti in qua hostes antea habitabant et conlocavit illic Iudaeos et qu
Abbreviated transcription (Latin):
da sint. quales oportet uos esse
in scĩs conu̾sationib et pietati¬
b expestantes et ꝓperantes ĩ ad¬
uentum diei dñiꝰ per quem celi
ardentes soluentur. et elementa
ignis ardore tabescent: Nouos
uero celos et nouam terram et
tagite ĩmaculati et inuiolati ei
inueniri in pace. Et dñi nr̃i lon¬
ganimitatẽ. salutem arbitrami¬
ni: sicut et carissimus frat̾ no¬
ster paulus. scd̃m cdatam sibi sa¬
pientiam scripsit uobis: sicut
et in om̃ibz epistolis loquens
in eis de his in quibz sunt que¬
dam difficilia intellectu: que
indocti et instabiles deprauant
sicut et ceteras scripturas ad su¬
am ipsoꝵ ꝑditionem. Hos igit᷑
fratres prescientes custodite:ne
insipientium errore transclucti.
excudatis aꝓpria firmitate.

Expanded text:
tet esse vos in sanctis conversationibus et pietatibus expectantes: et properantes ad presentiam diei Domini: per quem celi ardentes solventur: et elementa ignis ardore tabescent. Novos vero celos et novam terram sectagite immaculati et inviolati apud eum inveniri in pace: et Domini nostri longanimitatem salutem arbitramini. Sicut et charissimus 136 frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis: sicut et in omnibus epistolis loquens in eis de his in quibus sunt quedam difficilia intellectu: que indocti et instabiles depravant: sicut et ceteras scripturas ad suam ipsorum perditionem. Vos igitur fratres prescientes cavete: ne insipientium errore seducti: excidatis a propria infirmitate.
Abbreviated transcription (Latin):
cum suum. Et audiuit lysias
qd̃ philippus quem constituit
rex antiochus cum adhuc ui-¬
ueret. ut nutriret antiochum
filium suũ ut regnaret. reuer¬
sus esset aperside et meclia. et
exercitus qui abierat cũ ipso.
et quia querit suscipere regni
negocia: festinauit ire et dicere
ad regem et duces exercitus. De¬
ficimus cotidie. et esca nobis
modica est. et locus quem obsi¬
demus munitus est: et incũ-¬
bit nobis ordinare de regno.
Nunc itaq demus dextras ho¬
minib istis. et faciamus cum
illis pacem et cum om̃i gen¬
te eorum: et costituamus illis
ut ambulent in legittimis su¬
is sicut prius. Propter legitti¬
ma enim ipsoꝵ que despeximꝰ.
irati sunt: et fecerunt omnia
hec. Et placuit sermo in conspe¬
ctu regis et principum: ⁊ mi-¬
sit ad eos pacem facere: et re¬
ceperunt illam. Et iurauit il¬
lis rex et principes: et exierũt
de munitione. Et intrauit rex
montem sion. et uidit muni¬
tionem loci᷑: et rupit crcius in¬

Expanded text:
cum suum et audivit Lysias cum suum et audivit Lysias quod Philippus quem constituit rex Antiochus cum adhuc viveret et nutriret Antiochum filium suum ut regnaret et reversus esset a Perside et Media et exercitus qui abierat cum ipso et quia quaerit suscipere regni negotia festinavit ire et dicere ad regem et duces exercitus deficimus cotidie et esca nobis modica est et locus quem obsidemus est munitus et incumbit nobis ordinare de regno nunc itaque demus dextras hominibus istis et faciamus cum illis pacem et cum omni gente eorum et constituamus illis ut ambulent in legitimis suis sicut prius propter legitima enim ipsorum quae despeximus irati sunt et fecerunt omnia haec et placuit sermo in conspectu regis et principum et misit ad eos pacem facere et receperunt illam et iuravit illis rex et principes et exierunt de munitione et intravit rex montem Sion et vidit munitionem loci et rupit ius iu
Abbreviated transcription (Latin):
Et uidentes uirtutem regis et
impetum exercitus eius: diu̾¬
terunt ab eis. Castra autem re¬
gis ascenclerunt contra eos in
hierłm. Et applicuit castra rex
ad iudeam et montem sion.
et fecit pacem cum his qui e¬
rant in bethsura. Et exierunt
de ciuitate: quia ñ erant ibi
eis alimenta conclusis. quia
sabbata erant t̾re. Et compre¬
hendit rex bethsuram: et con¬
stituit illic custodiam serua¬
re eam.Et conuertit castra ad
locum sc̃ificationis dies mul¬
tos ÷ et statuit illic balistas
et machinas et ignis iacula.
et tormenta ad lapides iactã¬
dos: et spicula et scorpios ad
mittendas sagittas et fundi-¬
bala. Fecerunt autem et ipsi
machinas adu̾sus machinas
eoꝵ: et pugnauerunt dies
multos. Es̃ce autem ñ erant
in ciuitate: eo qd septimus
annus esset. et qui remanse¬
rant iniudea de gentib. con¬
sumpserant reliquias eorum
que reposita fuerant. Et remã¬
serunt in scĩs uiri pauci. qͦn¬
am obtinuerat eos fames: et
disꝑsi sunt unusquisq in lo¬

Expanded text:
et videntes virtutem regis et impetum exercitus eius deverterunt ab eis castra autem regis ascenderunt contra eos in Hierusalem et adplicuit castra rex ad Iudaeam et montem Sion et fecit pacem cum his qui erant in Bethsuram et exierunt de civitate quia non erant eis ibi alimenta conclusis quia sabbata erant terrae et conprehendit rex Bethsuram et constituit illic custodiam servare eam et convertit castra ad locum sanctificationis dies multos et statuit illic ballistas et machinas et ignis iacula et tormenta ad lapides iactandos et spicula et scorpios ad mittendas sagittas et fundibula fecerunt autem et ipsi machinas adversus machinas eorum et pugnaverunt dies multos escae autem non erant in civitate eo quod septimus annus esset et qui remanserant in Iudaea de gentibus consumpserant reliquias eorum quae repositae fuerant et remanserunt in sanctis viri pauci quoniam obtinuerat eos fames et dispersi sunt unusquisque in lo
Abbreviated transcription (Latin):
ciet illis dñs uinee: heniet
et perdet colonos istos: et da¬
bit uineam aliis. Quo auli¬
to: ddixerunt illi. Absit. Ille
autem aspiciens eos ait. Q̾d
est ergo hoc qd̃ scriptum est la¬
pidem quem reprobauerunt e¬
clificantes hic factus est in ca¬
put anguli: Omnis qui ceci¬
derit supra illum lapidem: cõ¬
quassabitur. Super quem au¬
tem ceciderit: comminuet illũ.
ppłm.Cognouerunt enim: qd̃

Expanded text:
ciet illis dominus vineae? veniet, ciet illis dominus vineae? veniet, et perdet colonos istos, et dabit vineam aliis. Quo audito, dixerunt illi: Absit. Ille autem aspiciens eos, ait: Quid est ergo hoc, quod scriptum est: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli? Omnis qui ceciderit super illum lapidem, conquassabitur: super quem autem ceciderit, comminuet illum. populum: cognoverunt enim q
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ñ credidistis illi: Si autẽ
clixerimus ex hominib: plebs
uniu̾sa lapiclabit nos. Certi sũt
enim ioh̾em ꝓpħetam esse. Et re¬
sponderunt se nescire unde esset.
Etiesus ait illis. Neq ego di¬
co uobis: in qua potestate hec
facio. Cepit autem licere ad
plebem parabolam hanc. Ho¬
mo plantauit uineam et lo¬
cauit eam colonis: et ipse pe¬
regre fuit multis temporibus.
Et in tempore misit ad culto¬
res seruum: ut de fructu ui-¬
nee darent illi. Qui cesum di¬
miserunt eum manem. Et
addidit alterum seruum mit¬
cert. Illi autem hunc quoq ce¬
aentes. et afficientes contu¬
melia: limiserunt inanẽ. Et
addidit tercium mittere. Qui
et illum uulnerantes. eiecer̃t̃.
Dixit autem dñs uinee. Qͥd
taciam: Mittam filium me¬
um dilectum: forsitan cum
hunc uiderint uerebuntur.
Quem cum uidissent colo¬
ni: cogitauerunt int̾ se dicen¬
tes.Hic est heres. Occidamus
illum: ut nr̃a fiat hereditas.
Et eiectum illum extra uine¬
am occiderunt. Quid ergo fa¬

Expanded text:
stis illi si autem dixerimus ex hominibus plebs universa lapidabit nos certi sunt enim Iohannem prophetam esse et responderunt se nescire unde esset et Iesus ait illis neque ego dico vobis in qua potestate haec facio coepit autem dicere ad plebem parabolam hanc homo plantavit vineam et locavit eam colonis et ipse peregre fuit multis temporibus et in tempore misit ad cultores servum ut de fructu vineae darent illi qui caesum dimiserunt eum inaneaddidit alterum servum mittere. Illi autem hunc quoque caedentes, et afficientes contumelia, dimiserunt inanem. Et addidit tertium mittere: qui et illum vulnerantes ejecerunt. Dixit autem dominus vineae: Quid faciam? mittam filium meum dilectum; forsitan, cum hunc viderint, verebuntur. Quem cum vidissent coloni, cogitaverunt intra se, dicentes: Hic est haeres, occidamus illum, ut nostra fiat haereditas. Et ejectum illum extra vineam, occiderunt. Quid ergo fa
Abbreviated transcription (Latin):
illam speluncant latronum. Et
erat docens cotidie in templo.
Principes autem sacerdotum
et scribe et principes plebis q̃¬
rebant illum perdere: et non
inueniebant quid facerent
illi. Omnis enim ppls suspen¬
sus erat. audiens illũ. ¶Xx.¬
t factum est in una clierũ
docente illo ppłm in templo
et euangelizante. conuenerunt
principes sacerdotum et scribe
cum seniorib: et aiunt dicen¬
tes ad illum. Bic nobis in qua
potestate hec facis:aut quis ẽ¬

Expanded text:
 et erat docens cottidie in templo. principes autem sacerdotum et scribae et principes plebis quaerebant illum perdere et non inueniebant, quid facerent illi. omnis enim populus suspensus erat audiens illum. et factum est in una dierum, docente illo populum in templo et euangelizante conuenerunt principes sacerdotum et scribae cum senioribus et aiunt dicentes ad illum: dio nobis, in qua potestate haec facis? et ce
Abbreviated transcription (Latin):
munus a deo: quo deicies aduer¬
sarios ppłi mei isrł. Exhortati i¬
taq iude sermonib bonis ual¬
de cle quibus extolli posset im¬
petus. et animi iuuenum con-¬
fortari: statuerunt dimicare
et confligere fortiter. ut uirtus
de negociis iudicaret: eo qd̃ ci¬
uitas et sancta et templum pe¬
riclitarentur. Erat enim pro uxo¬
ribus et filiis itemq pro fratrib
et cognatis: minor sollicitudo.
Maximus uero et primus pro
scĩtate timor erat templi. Sed
et eos qui in ciuitate erant ñ
minima sollicitudo habebat:
pro his qui congressuri erant.
Et cum iam omnes sperarent
iudicium futurum. hostesq ad¬
essent. atq exercitus esset ordi¬
uatus. bestie equitesq oportu¬
no in loco compositi: conside¬
rans machabeus aduentum
multitudinis. et apparatũ ua¬
rium armorum ac ferocitatẽ
bestiarum. extendens manum
in celum. prodigia facientem
dñm inuocauit. qui ñ scd̃m
armoꝵ potentiam sed prout
ipsi placet dat dignis uictori¬

Expanded text:
munus a Deo quo deicies advermunus a Deo quo deicies adversarios populi mei Israhel exhortati itaque Iudae sermonibus bonis valde de quibus extolli possit impetus et animi iuvenum confortari statuerunt dimicare et confligere fortiter ut virtus de negotiis iudicaret eo quod civitas et sancta et templum periclitaretur erat enim pro uxoribus et filiis itemque pro fratribus et cognatis minor sollicitudo maximus vero et primus pro sanctitate timor erat templi sed et eos qui in civitate erant non minima sollicitudo habebat pro his qui congressi erant et cum iam omnes sperarent iudicium futurum hostisque adesset atque exercitus esset ordinatus bestiae equitesque oportuno in loco conpositi considerans Macchabeus adventum multitudinis et adparatum varium armorum ac ferocitatem bestiarum extendens manum in caelum prodigia facientem Dominum invocavit qui non secundum armorum potentiam sed prout ipsi placet dat dignis victori