comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et eleuabit᷑ dũs solus in die
illa: et ydola penitus cõterẽt᷑.
Et ĩtroibũt in spelũcas petra¬
rũ. et in uoragĩes terre. a faci¬
iestatis eius: cũ surrexerit ꝑcu¬
tere terrã. In die illa ꝓiciet hõ¬
ydola argẽti sui. et simula chra
auri sui. que fecerat sibi: ut
adoraret talpas et uesꝑtiliões.
rũ. et cauernas saxoꝵ. a facie
formidĩs dñi et a gła maiesta¬
tis eius: cũ surrexerit ꝑ cutere¬

Expanded text:
Et elevabitur dominus solus in die illa, et ydola penitus conterentur. Et introibunt in speluncas petrarum et in voragines terre a faciiestatis eius, cum surrexerit percutere terram. In die illa idola argenti sui, et simulacra auri sui, quae fecerat sibi, ut adoraret talpas et vespertilionesrum, et cavernas saxorum a facie formidinis Domini, et gloria majestatis ejus, cum surrexerit
Abbreviated transcription (Latin):
iacob: uenite et ambulemus
in liũe dñi. Piecisti enuĩ ppłm
tuũ domũ iacob. quia replen
sũt ut oliur: et augures habu¬
erũt ut philistiim: et pueris a¬
lienis ad heserũt. Repleta est
terra argẽto et auro: et nõ est
finis thesauroꝵ eius. Et reple¬
ta est terra eius equis: et ĩnu¬
merabiles quadrige eius. Et
repleta est terra eius ydolis: o¬
pus manuũ suarũ adoraue¬
curuauit se hõ. et hũiliatus
est oir: Ne ergo dimittas eis.
Ingredere in petrã: abscondere¬
in fossa humo a facie furoris
dũi: et a gl̾a maiestatis eius.
Oculi sublimis hõis hũiliati
sũt: et ĩcuruabit᷑ altitudo ui-¬
roꝵ. Exaltabit᷑ aut̃ dñs solus
in die illa: quia dies dñi exer

Expanded text:
enite et ambulemus in lumine Domini proiecisti enim populum tuum domum Iacob quia repleti sunt ut olim et augures habuerunt ut Philisthim et pueris alienis adheserunt repleta est terra argento et auro et non est finis thesaurorum eius et repleta est terra eius equis et innumerabiles quadrigae eius et repleta est terra eius idolis opus manuum suarum adoracurvavit te homo, et humiliatus est vir: ne ergo dimittas eis. Ingredere in petram: abscondere fossa humo a facie timoris Domini, et a gloria majestatis ejus. Oculi sublimis hominis humiliati sunt, et incurvabitur altitudo virorum, exaltabitur autem Dominus solus in die il
Abbreviated transcription (Latin):
lybani sublies et erectas. et
suꝑ omes quertus basan: et
suꝑ om̃es montes excelsos. et
sup om̃es colles eleuatos : et
suꝑ oẽm turrẽ excelsã. et suꝑ
omuẽ murũ munitũ: et sũꝑ¬

Expanded text:
Libani, et sublimes, et erectas, et super omnes quercus Basan. et super omnes montes excelsos, et super omnes colles elevatos, et super omnem turrem excelsam, et super omnem murum munitum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ. Et incuruabit᷑ homo.
et hũiliabit᷑ uir: et otuli subli¬
nuũ deprimẽtur. Et exaltabit᷑
dñs exercituũ in iudicio: et de¬
us scus scĩficabit᷑ in iustitia.
Et pascẽtur agui iuxta ordinẽ
suũ: et deserta in ubertatẽ uersa
aduene comedẽt. Ue qui trahi¬
tis ĩquitatẽ in funiculis uani

Expanded text:
abitur homo et humiliabitur vir et oculi sublimium deprimentur et exaltabitur Dominus exercituum in iudicio et Deus sanctus sanctificabitur in iustitia et pascentur agni iuxta ordinem suum et deserta in ubertatem versa advenae comedent vae qui trahitis i
Abbreviated transcription (Latin):
cituũ: Et dixit dñs. Pro eo ꝙ
eleuate sũt filie syon. et ambu-¬
lauerũt extento collo. et nutib
oculoꝵ iuãt et plaudebãt. am¬
bulabãt et in pedibz suis cõpo¬
sito gradu incedebãt: decalua¬
bit dñs uerticẽ filiarũ syon: et
dñs crinẽ earũ nudabit. In die¬
illa auferet dũs oramientũ¬
calciamẽtoꝵ. et liuulas et tor¬
ques. et monilia et armillas.
et mitras et discrimũalia. et
ꝑiscelidas. et murenulas et ol¬
factou̾ola. et ĩaures et anuloᷤ
et gẽmas in fronte pendẽtes:
et mutatoria et pallia. et sĩthe¬
anũa et acus. et specula et syn¬
dones. et uittas et teristra. Et t¬
rit pio suaui o dore fetor. et pro
zona funiculus ⁊ et pro crispã¬
ti crine caluitiũ: et pro fãscia
pectorali ciliciũ. Pulcherrimi
quoq uiri tui gladio cadent:
et fortes tui in prelio. Et mere
bũt atq lugebũt porte eius:
et desplata in terra sedebit. I¬
t app̃hendẽt septẽ Li¬
mulieres uirũ unũ ĩ die

Expanded text:
cituum et dixit Dominus pro eo quod elevatae sunt filiae Sion et ambulaverunt extento collo et nutibus oculorum ibant et plaudebant ambulabant et in pedibus suis conposito gradu incedebant decalvabit Dominus verticem filiarum Sion et Dominus crinem earuilla auferet Dominus ornamentucalceamentorum, et lunulas, et torques, et monilia, et armillas, et mitras, et discriminalia, et veriscelidas, et murenulas, et olfactoriola, et inaures, et annulos, et gemmas in fronte pendentes, et mutatoria, et pallia, et linteamina, et acus, et specula, et sindones, et vittas, et theristra: et erit pro suavi odore fetor, et pro zona funiculus, et pro crispanti crine calvitium, et pro fascia pectorali cilicium; pulcherrimi quoque viri tui gladio cadent, et forbunt atque lugebunt portae eius et desolata in terra sedebit et adprehendent septem mulieres virum unum in die
Abbreviated transcription (Latin):
omies principes et seruos su¬
os rex eleuasset. Et post hec
ait. Riegina quoq hester nul¬
lũ aliũ uocauit cũ rege ad cõ¬
uiuiũ pret̾ me: apud quã eti¬
ain cras cũ rege pransurus
sũ. Et cũ hec omĩa habeã: ni¬
chil me habere puto. qmͣdiu
idero mardocheũ iudeũ seden¬
tem ante fores regias. Respõ¬
derũtq ei zares uxor eius et ce¬
teri amici. Iube parari excel¬
sã trabẽ. habentẽ altitudĩs
quĩquagĩta cubitos ⁊ et dic
mane regi ut appeudatur su¬
per eã mardocheus: et sic ibis
cũ rege letus ad cõuiuiũ. pla

Expanded text:
omnes principes et servos suomnes principes et servos suos rex elevasset et post haec ait regina quoque Hester nullum alium vocavit cum rege ad convivium praeter me apud quam etiam cras cum rege pransurus sum et cum haec omnia habeam nihil me habere puto quamdiu videro Mardocheum Iudaeum sedentem ante fores regias responderuntque ei Zares uxor eius et ceteri amici iube parari excelsam trabem habentem altitudinem quinquaginta cubitos et dic mane regi ut adpendatur super eam Mardocheus et sic ibis cum rege laetus ad convivium pla
Abbreviated transcription (Latin):
q rex et aman: ad cõuiuiũ qd̃
eis regina ꝑ auerat. Dixit q e
rex postqͣm uinũ biberat ha¬
bundãter. Quid petis ut detur
tibr: et pro qua re postulas:
Etiã si dimidiã partẽ regni
mei pecieris: ĩpetrabis. Cui
rñdit hester. Peticio mea et pre¬
ces iste sũt. Si ĩueni graciã in
cõspectu regis. et si regi placet
ut det michi qd̃ ꝑostulo. et me¬
am ĩpleat peticionẽ⁊ ueniat
rex et aman ad cõuiuiũ qd̃
paraui eis: et cras regi apenã
boluntatẽ mẽa. Egressus est
itaq illo die aman. letus et
alacer. Cũq uidisset mardoche¬
un sedentẽ ante fores palacii.
et nõ solũ nõ assurrexisse sibi.
sed nec motũ quidẽ de loco ses-¬
siois sue: indignatus ẽ ual¬
de. Et dissimulata ira reuersuᷤ
in domũ suã. cõuocauit ad
se amicos et zares uxorẽ suã:
et expo suit illis magnitudi¬
nẽ diuiciarũ suarũ. filioꝵ q
turbã: et quãtũ eũ gła suꝑ

Expanded text:
que rex et Aman ad convivium, quod que rex et Aman ad convivium, quod eis regina paraverat: Dixitque ei rex, postquam vinum biberat abundanter: Quid petis ut detur tibi? et pro qua re postulas? etiam si dimidiam partem regni mei petieris, impetrabis. Cui respondit Esther: petitio mea, et preces istae sunt: Si inveni in conspectu regis gratiam, et si regi placet ut det mihi quod postulo, et meam impleat petitionem, veniat rex et Aman ad convivium quod paravi eis, et cras regi aperiam voluntatem meam. Egressus est itaque illo die Aman laetus et alacer. Cumque vidisset Mardochaeum sedentem ante fores palatii et non solum non assurrexisse sibi, sed nec motum quidem de loco sessionis suae, indignatus est valde: et dissimulata ira, reversus in domum suam, convocavit ad se amicos suos, et Zares uxorem suam: et exposuit illis magnitudinem divitiarum suarum filiorumque turbam et quanta eum gloria super
Abbreviated transcription (Latin):
noctib: et ego cũ ancillulis
meis sił̾i̾ter ieumnabo. Et tũc
ingrediar ad regẽ cõtra legẽ
faciẽs ĩuocata: tradẽsq me
morti et ꝑiculo. Iuit itaq
mardocheus et fecit omĩa q̃
ei hester p̃ceperat.
ie aut̃ tertio indura est
hester regalibz uestimẽ¬
tis: et sterit in atrio domus re¬
gie. qd̾ erat ĩterius cõtra basi
licã regis. At ille sedebat suꝑ
soliũ suũ: in cõsistorio pala¬
cii cõtra ostiũ domus. Cũq
bidisset hester reguã stantẽ.
placuit oculis eius: et extẽdit
contra eã uirgã aureã quã
tenebat manu. Que accedens:
osculata est sũmitatẽ uirgee
ius. Dixit qz ad eã rex. Quid
uis hester regina: Que est pe¬
ticio tua: Etiã si dimdiã reg¬
ni partẽ petieris: dabit᷑ tibi.
At illa rñdit. Si regi placet:
obsecro ut uenas ad me ho¬
die et aman tecũ ad cõuiuiũ
qd̃ paraui. Stat̃q rex. Uoca¬
te inquit aman cito: ut hester
obediat uolũtati. Uenerũt ita

Expanded text:
noctibus et ego cum ancillulis noctibus et ego cum ancillulis meis similiter ieiunabo et tunc ingrediar ad regem contra legem faciens invocata tradensque me morti et periculo ivit itaque Mardocheus et fecit omnia quae ei Hester praeceperat die autem tertio induta est Hester regalibus vestimentis et stetit in atrio domus regiae quod erat interius contra balicam regis at ille sedebat super solium in consistorio palatii contra ostium domus cumque vidisset Hester reginam stantem placuit oculis eius et extendit contra eam virgam auream quam tenebat manu quae accedens osculata est summitatem virgae eius dixitque ad eam rex quid vis Hester regina quae est petitio tua etiam si dimidiam regni partem petieris dabitur tibi at illa respondit si regi placet obsecro ut venias ad me hodie et Aman tecum ad convivium quod paravi statimque rex vocate inquit cito Aman ut Hester oboediat voluntati ven
Abbreviated transcription (Latin):
rñdit ei: et iussit ut dicẽt mar¬
docheo. Omes serui regis et cũc¬
te que sub diciõe eius sũt no¬
lier nõ uocatus ĩterius atriũ
regis ĩtrauerit. absq ulla cũc¬
taciõe statĩ interficiat᷑ ⁊ nisi
forte rex aureã uirgã ad eũ te¬
tenderit pro signo cleniẽtie: at¬
q ita possit uiuere. Ego igit᷑
quomõ ad regẽ intrare pote¬
ro ⁊ que trigĩta iã dieb nõ sũ
uocata ad eũ: Qd̾ cũ audisset
mardocheus: rursũ mandauit
hester dicẽs. Ne putes ꝙ aĩam
tuã tantũ liberes: quia in do¬
mo regis es pre cũctis iudeis.
Si enĩ nũc silueris. per aliã oc¬
casionẽ liberabũtur iidei: et
tu et domus pris tui ꝑibitis.
Et quis nouit utrũ id circo ad
regnũ ueneris ⁊ ut in tali iꝑe
parareris: fuirsũ qz hester hec
mardocheo uerba mandauit.
Uade et cõgrega om̃es iudeos
quos in susis reppereris: et o¬
rate pro me. Nõ comedatis et
nõ bibatis trib dieb ac trib¬

Expanded text:
respondit ei et iussit ut diceret Marrespondit ei et iussit ut diceret Mardocheo omnes servi regis et cunctae quae sub dicione eius sunt nolier invocatus interius atregis intraverit absque ulla cunctatione statim interficiatur nisi forte rex auream virgam ad eum tetenderit pro signo clementiae atque ita possit vivere ego igitur quomodo ad regem intrare potero quae triginta iam diebus non sum vocata ad eum quod cum audisset Mardocheus rursum mandavit Hester dicens ne putes quod animam tuam tantum liberes quia in domo regis es prae cunctis Iudaeis si enim nunc silueris per aliam occasionem liberabuntur Iudaei et tu et domus patris tui peribitis et quis novit utrum idcirco ad regnum veneris ut in tali tempore parareris rursumque Hester haec Mardocheo verba mandavit vade et congrega omnes Iudaeos quos in Susis reppereris et orate pro me non comedatis et non bibatis tribus diebus ac
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ꝓuinciis oppidis ac lo-¬
tis ad que crudele regis dogina
ꝑuenerat. planctus ingens
erat apud iudeos. ieiuniũ ulu¬
latus et fletus: sacco et ciuere
multis pro strato utẽtib. In¬
gresse sũt aut puelle hester et
eunuchi: nũciauerũtq ei. Qd̾
audiẽs cõsternata est: et misit
uestẽ ut ablato sacco indueret
eã. Quã accipe noluit. Accito¬
q athac eunuicho quẽ rex m̃s¬
trũ ei dederat: p̃cepit ut iret ad
mardocheũ. et disceret ab eo
cur hoc faceret. Egressusqz a¬
thac: iuit ad mardocheũ stan¬
tem in platea ciuitatis ante
ostiũ palacii. Qui indicauit
ei omĩa que acciderãt: quomõ
aman ꝓmisisset ut in thesau¬
ros regis pro iudeoꝵ nece infer¬
ret argentũ. Exemplarq edic¬
ti qd̃ pendebat in susis dedit ei
ut regine ostenderet: et mone¬
rer eã ut intraret ad regẽ et dep̃¬
caret᷑ eũ pro ppło suo. Regressieͤ
athac: nũciauit hester omĩa
que mardocheus dixerat. Que

Expanded text:
quoque provinciis oppidis ac loquoque provinciis oppidis ac locis ad quae crudele regis dogma pervenerat planctus ingens erat apud Iudaeos ieiunium ululatus et fletus sacco et cinere multis pro strato utentibus ingressae sunt autem puellae Hester et eunuchi nuntiaveruntque ei quod audiens consternata est et misit vestem ut ablato sacco induerent eum quam accipere noluit accitoque Athac eunucho quem rex ministrum ei dederat praecepit ut iret ad Mardocheum et disceret ab eo cur hoc faceret egressusque Athac ivit ad Mardocheum stantem in platea civitatis ante ostium palatii qui indicavit ei omnia quae acciderant quomodo Aman promisisset ut in thesauros regis pro Iudaeorum nece inferret argentum exemplarque edicti quod pendebat in Susis dedit ei ut reginae ostenderet et moneret eam ut intraret ad regem et deprecaretur eum pro populo suo regressus Athac nuntiavit Hester omnia quae Mardocheus dixerat quae
Abbreviated transcription (Latin):
ad om̃es satrapas regis et iu-¬
dices ꝓũciarũ diuersarũ q
genciũ. ut queq gens legere
anulo misse sũt per cursores
regis ad uniuersas ꝓuincias.
ut occiderẽt atq delerẽt om̃es iu¬
deos a puero usq ad seuẽ. par¬
uulos et mulieres uno die. hoc
est terno decĩo mensis duodeci¬
ni qui uocat᷑ adar: et bona
eoꝵ diripent. Sũma auĩ epis¬
tolarũ hec fuit: ut om̃es ꝓuin¬
cie scirẽt et pararẽt se ad predit¬
tã diẽ. Festinabãt tursores qui
nussi erãt explere regis ĩperiũ.
Statĩq ui susis pependit edic¬
tũ ⁊ rege et aman celebrãte cõ¬
uiuiũ: et cũctis iudeis qui in
urbe erãt flentib.L
ue cũ audisset mardo¬
cheus:scidit uestimẽta¬
tinerẽ capitr: et in platea me¬
die ciuitatis uoce magna cla¬
mabat. ostendẽs amaritudi¬
uẽ animi sui: et hoc eiula tu
usq ad fores palacii gradiẽs.
Nõ enũ erat licitũ indutũ sacco
aulã regis intrare. In omĩb

Expanded text:
ad omnes satrapas regis et iuad omnes satrapas regis et iudices provinciarum diversarumque gentium ut quaeque gens legere nulo missae sunt per cursores regis ad universas provincias ut occiderent atque delerent omnes Iudaeos a puero usque ad senem parvulos et mulieres uno die hoc est tertiodecimo mensis duodecimi qui vocatur adar et bona eorum diriperent summa autem epistularum haec fuit ut omnes provinciae scirent et pararent se ad praedictam diem festinabant cursores qui missi erant explere regis imperium statimque in Susis pependit edictum rege et Aman celebrante convivium et cunctis qui in urbe erant flentibus quae cum audisset Mardocheuscinerem capiti et in platea mediae civitatis voce magna clamabat ostendens amaritudinem animi sui et hoc heiulatu usque ad fores palatii gradiens non enim erat licitum indutum sacco aulam regis intrare in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ. Meuse primo cuius uo¬
tabulũ est isan. anno duo¬
decimo regni assueri. missa est
sors in oruã que hebraice dici¬
tur phur corã aman: quo die
et quo mense gens iudeoꝵ debe¬
ret ĩterfici. Et exiuit mẽsis du¬
odecimus qui uocat᷑ a dar. Dix¬
itq aman regi assuero. Est
pplus per omes ꝓuincias reg¬
ni tui disꝑsus. et a se mutuo
seꝑatus. nouis utens legib
et cerimoniis: insuꝑ et regis
scita contẽpnẽs. Et optime
nosti ꝙ nõ expediat regno
tuo ut insolescat per licenciã.
Si tibi placet decerne ut pereat:
et decẽ milia talentoꝵ appendã
archariis gare tue. Tulit ergo
rex anulũ quo utebatur de ma¬
iui sua: et dedit eũ aman filio
amadachi de ꝓgenie a gaghos¬
ti iudeoꝵ. Dixitq ad eũ. Argen¬
tũ qd polliceris tuũ sit: de ꝓpło
age qd̾ tibi placet. Uocatiq st̃
scribe regis mense pͥmo nisan.
tertia decima die eiusdẽ mensis:
et scriptũ est ut iusserat aman

Expanded text:
tionem mense primo cuius votionem mense primo cuius vocabulum est nisan anno duodecimo regni Asueri missa est sors in urnam quae hebraice dicitur phur coram Aman quo die et quo mense gens Iudaeorum deberet interfici et exivit mensis duodecimus qui vocatur adar dixitque Aman regi Asuero est populus per omnes provincias regni tui dispersus et a se mutuo separatus novis utens legibus et caerimoniis insuper et regis scita contemnens et optime nosti quod non expediat regno tuo ut insolescat per licentiam si tibi placet decerne ut pereat et decem milia talentorum adpendam arcariis gazae tuae tulit ergo rex anulum quo utebatur de manu sua et dedit eum Aman filio Amadathi de progenie Agag hosti Iudaeorum dixitque ad eum argentum quod polliceris tuum sit de populo age quod tibi placet vocatique stertia decima die ejusdem mensis, et scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
lerat. Quesitũ est et ĩuentũ: et
appẽsus uterq eoꝵ in ꝑatibu¬
uit amã filiũ amadathi
qui erat de stupe agag: et po¬
suit soliũ eius suꝑ om̃es prin¬
cipes quos habebat. Cũctiq
serui regis qui in foribz p ala¬
cii uersabãtur flectebãt gẽnur:¬
eis p̃ceperat imꝑator. Solus
mardocheus nõ flectebat ge¬
iui:neq adorabat eũ. Cui dix¬
erũt regis pueri: qui ad fores
palacii p̃sidebãt. Cur pret̾ cete¬
ros nõ obseruas mandata re¬
gis: Cũq hoc crebrius dicerẽt.
et ille nollet audire: nũciaue¬
rũt aman scire cupiẽtes utrũ
ꝑ seueraret in sentẽtia. Dixẽat
enũ eis se esse iudeũ. Qd̾ cũ au¬
disset aman. et exꝑimẽto pro¬
basset ꝙ mardocheus nõ sibi
flecterer genu nec se adoraret:
iratus est u alde. Et ꝓ nichilo
duxit in unũ mardocheũ mit¬
tere manus suas. Audierat
enũ ꝙ esset gentis uidee: ma¬
gis q uoluit oẽm iudeoꝵ qui
erãt in regno assueri ꝑdere na¬

Expanded text:
lerat. Quaesitum est, et inventum: et appensus uterque eorum est in patibuvit Aman filium Amadathi, qui erat de stirpe Agag: et posuit solium ejus super omnes principes, quos habebat. Cunctique servi regis, qui in foribus palatii versabaeis praeceperat imperator solus Mardocheus non flectebat genu neque adorabat eum cui dixerunt regis pueri qui ad fores palatii praesidebant cur praeter ceteros non observas mandata regis cumque hoc crebrius dicerent et ille nollet audire nuntiaverunt Aman scire cupientes utrum perseveraret in sententia dixerat enim eis se esse Iudaeum quod cum audisset Aman et experimento probasset quod Mardocheus non sibi flecteret genu nec se adoraret iratus est valde et pro nihilo duxit in unum Mardocheum mittere manus suas audierat enim quod esset gentis iudaeae magisque voluit omnem Iudaeorum qui erant in regno Asueri perdere na
Abbreviated transcription (Latin):
et hebraycũ repperi: nõ ecclesias¬
ticũ ut apud latinos. sed para¬
bolas p̃notatũ. Cui iũcti erãt
eclesiastes et canticũ canticoꝵ:
ut siłitudinẽ salomõis nõ solũ
libroꝵ numero. sed eciã matrri¬
arũ geneᷤ coequaret. Secũdus
apud hebreos nusqm est: quia
et ipse stilus grecã eloquenciã
redolet. Et nõnulli scriptoꝵ uere¬
rũ. hũt esse iudei philoĩs affir¬
mãt. Sicut ergo iudich et tobi
et machabeoꝵ libros. legit qui¬
dem eos eccłia. sed int̾ canonicaᷤ
scͥpturas nõ recipit : sic et hes
duo uolumĩa legat ad edifica¬
cionẽ plebis: nõ auctoritatẽ et¬
clesiasticoꝵ doginatũ confirmã¬
dam. Si cui sane septuaginta ĩ¬
terpretũ magis edicio placet: ha¬
bet eã a nobis olim emendatã.
Neq enĩ sic noua cudimus: ut
uetera destruamus. Et tamẽ cũ
diligentissĩe legerit: sciat magiᷤ
nr̃a intelligi. que nõ in terciũ ua
trãsfusa coacũerĩt: sed statĩ de¬

Expanded text:
 Hebraeos reperisse non Ecclesiasticum, ut apud Latinos, sed Parabolas praenotatum. Cui juncti erant Ecclesiastes et Canticum canticorum, ut similitudinem Salomonis non solum librorum numero, sed etiam materiarum genere coaequaret. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse stylus Graecam eloquentiam redolet: et nonnulli scriptorum veterum hunc esse Judaei Philonis affirmant. Sicut ergo Judith, et Tobi, et Machabaeorum libros legit quidem Ecclesia, sed inter canonicas Scripturas non recipit: sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat magis nostra intelligi, quae non in tertium vas transfusa coacu
Abbreviated transcription (Latin):
ree amos zachariã malachi¬
am que poscitis scripsissẽ: si
licuisset pre ualitudĩe. Nutitiᷤ
solacia sũptuũ⁊ notarios
nr̃os et librarios sustentatis:
ut uobis potissimũ nr̃m de¬
sũdet ingeniũ. Et ecce ex latere
frequẽs turba diuersa poscen¬
siũ⁊ qua si aut equũ sit me-
uobis esuriẽtibz aliis lahora¬
re: aut in raciõe dati et accep¬
ti cuiqͣm p̃ter uos obnoxius
sim. Itaq longa egrotacione
fractus: ne penitus hoc anno
reticerẽ. et apud uos mutus es¬
secraui. ĩterpretacionẽ oidelicet
triũ salomoĩs uoluminum.
Masloch. quas hebrei ꝑ abo-¬
las. uulgata edicio ꝓuerbia
bocat. Coeleth: qd̃ gͥrete eclesi¬
asten. latine cõcionatorẽ põs¬
sumus dicere. Syrassirim: qd
in nr̃a lingua uertit̾ canticũ
canticoꝵ. fertur et panarẽtõs

Expanded text:
lachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba, diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et accepti, cuiquam, praeter vos, obnoxius sim. Itaque longa aegrotatione LXXIV fractus, ne penitus hoc anno reticerem, et apud vos mutus essecravi, interpretationem videlicet trium Salomonis voluminum, Masloth, quas Hebraei Parabolas, vulgata autem editio Proverbia vocat: Coeleth, quem Graece Ecclesiasten, latine Concionatorem possumus dicere: Sir Assirim, quod in nostra lingua vertitur Canticum Canticor
Abbreviated transcription (Latin):
placuerit cõuiuiũ regis. et nõ
biberĩ omũ libaminũ: et nũ
qͣm letata sit ancilla tua ex
quo huc tnͣslata sũ usq in p̃¬
sentẽ diẽ: nisi in te dñe deus a¬
brahã deus fortis suꝑ omnes.
Eraudi uocẽ eoꝵ qui nullã a

Expanded text:
placuerit convivium regis, nec placuerit convivium regis, nec biberim vinum libaminum: Et quod nunquam laetata sit ancilla tua, ex quo huc translata sum usque in praesentem diem,  nisi in te Domine Deus Abraham. Deus fortis super omnes, exaudi
Abbreviated transcription (Latin):
uolũt tua mutare ꝓmissa. et
delere hereditatẽ tuã. et claudere
ora te laudanciũ. atq exrĩgue¬
re gloriã templi et altaris tur:
ut aꝑiant ora genciũ. et lau¬
dent ydoloꝵ fortitudinẽ: et pre¬
dicent carnalẽ regẽ in sempi¬
ternũ. Ne tradas dñe sceptrũ
tuũ hiis qui nõ sũt. ne ridẽat
ad ruinã nr̃amr: sed cõuerte
consiliũ eoꝵ suꝑ eos: et eum
qͣ in nos cepit seuire disperde.
Memẽto dñe et ostende te no
bue sermonẽ cõpositũ in ore
meo in cõspectu leõĩs: et trãs¬
fer cor illius in odiũ hostis
nr̃i: ut et ipse ꝑeat et ceteri qͥ
ei consencĩt. Nos aũt̃ libera
manu tua. et adiuua menul
et nosti quia oderĩ gloriã ini¬
quoꝵ: et detester cubile incir¬
cũcisoꝵ et omis alienigene.
Tu scis necessitatẽ meã ꝙ ab
hominer signũ suꝑbie et głe
mee qd̾ est suꝑ caput meũ in
diebz ostentacioĩs mee: et de
tester illud quasi pannũ mẽ

Expanded text:
volunt tua mutare promissa, et volunt tua mutare promissa, et delere haereditatem tuam, et claudere ora te laudantium, atque exstinguere gloriam templi et altaris tui, ut aperiant ora gentium, et laudent idolorum fortitudinem, et praedicent carnalem regem in sempiternum. Ne tradas, Domine, sceptrum tuum his, qui non sunt, ne rideant ad ruinam nostram: sed converte consilium eorum super eos, et eum qui in nos coepit saevire, disperde. Memento, Domine, et ostende te nobbue sermonem compositum in ore meo in conspectu leonis, et transfer cor illius in odium hostis nostri, ut et ipse pereat, et caeteri qui ei consentiunt. Nos autem libera manu tua, et adjuva me, nucientiam, et nosti quia oderim gloriam iniquorum, et detester cubile incircumcisorum, et omnis alienigenae. Tu scis necessitatem meam, quod abominer signum superbiae et gloriae meae, quod est super caput meum in diebus ostentationis mtester illud quasi pannum mens
Abbreviated transcription (Latin):
regina cõfugit ad dñm:
pauens ꝑiculũ qd̃ ĩminebat.
Cũq depõsuisset uestes regiaˢ.
fletib et luctui apta indumẽ¬
ta suscepit: et pro onguẽtis ua¬
riis cinere et stercore ĩpleuit ca¬
put. et corpus suũ hũiliauit
ieiniis : omĩa q loca in qui¬
bus letari ante cõsueuerat. cri¬
niũ laceraciõe cõpleuit: et de¬
pretabat᷑ dñm deũ isrłꝰ dicẽs.
Oñe mi qui rex noster es solꝰ
adiuua me solitariã: et cuiuᷤ
pret̾ te nullus auxiliator est
alius. Piculũ meũ in mani¬
bus meis est. Audiui a patre
meo ꝙ tu dñe tulisses isrł de
cũctis gentibz. et pr̃es nr̃os ex
om̃ib retro maioribz sus. ut
possideres hereditatẽ sempiter¬
nã: fecistiq eis sicut locutus
es. Pecrauimus in conspectu
tuo: et idcirco tradidisti nos ĩ
manus iimicoꝵ nr̃oꝵ. Colui¬
mus enĩ deos eoꝵ. Iustus es
dñe. Et nũc nõ eis sufficit ꝙ
durissima nos opprimũt ser¬
uitute: sed robur manuũ sua¬
rũ ydoloꝵ potẽtie deputantes

Expanded text:
regina confugit ad Dominum, pavens periculum, quod imminebat. Cumque deposuisset vestes regias, fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis variis, cinere et stercore implevit caput, et corpus suum humiliavit jejuniis, omniaque loca, in quibus laetari ante consueverat, crinium laceratione complevit. Et deprecabatur Dominum Deum Israel, dicens: Domine mi, qui rex noster es solus, adjuva me solitariam, et cujus praeter te nullus auxiliator est alius. Periculum meum in manibus meis est. Audivi a patre meo, quod tu, Domine, tulisses Israel de cunctis gentibus, et patres nostros ex omnibus retro majoribus suis, ut possideres haereditatem sempiternam, fecistique eis sicut locutus es. Peccavimus in conspectu tuo, et idcirco tradidisti nos in manus inimicorum nostrorum: coluimus enim deos eorum. Justus es, Domine: et nunc eis sufficit, quod durissima nos opprimunt servitute; sed robur manuum suarum, idolorum potentiae deputantes,
Abbreviated transcription (Latin):
qui tangit terrã et tabescet:
et lugebũt om̃es habitãtes ĩ
ea. Et ascender sicut riuus oĩs:
et defluet sicut fluuius egipti.
Qui edificat in celo ascensio¬
nẽ suã: et fasciulũ suũ suꝑ
terrã fundabit. Qui uocat a
quas maris. et effundet eas
suꝑ faciẽ terre: dñs nomẽ eiꝰ
Nũquid nõ ut filii ethiopũ
uos estis michi filii isrł ait do¬
minꝰ. Nũquid nõ isrł ascende̾
feci de terra egipti: et palestĩos
de capadocia. et syros de cyrene:
Ecre oculi diũ suꝑ regnũ pet¬
cans: et conterã illud a facie
terre. Uerũptamẽ conterẽs nõ
conterã domũ iacob dicit dñs.
Ecce eñ ego mandabo et ton¬
cuciã in omĩb gentib domũ
isrl: sicut cõcutitur triticũ in
cribro: et nõ cader lapillus su¬
per terrã. In gladio mouent᷑
omes ꝑcc̃ores ppli̾ mei: qui di¬
cũt nõ apppĩquabit et nõ ue¬
niet suꝑ nos malũ. In die illo
suscitabo tabernaculũ dauid

Expanded text:
qui tangit terram, et tabescet: qui tangit terram, et tabescet: et lugebunt omnes habitantes in ea: Et ascendet sicut rivus omnis, et defluet sicut fluvius Aegypti. Qui aedificat in coelo ascensionem suam, et fasciculum suum super terram quas maris, et effundet eas  faciem terrae, Dominus nomen ejus. Numquid non ut filii Aethiopum vos estis mihi, filii Israel? ait Dominus. Numquid non Israel ascendere feci de terra Aegypti: et Palaestinos de Cappadocia, et Syros de Cyrene? Ecce oculi Domini Dei super regnum peccans, et conteram illud a facie terrae. Verumtamen conterens non conteram domum Jacob, dicit Dominus. Ecce enim ego mandabo, et concutiam in omnibus gentibus domum Israel, sicut concutitur triticum in cribro: et non cadet lapillus super terram. In gladio morientur omnes peccatores populi mei: qui dicunt: Non appropinquabit, et non veniet super nos malum. In die illo suscitabo tabernaculum David,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ouentẽ circuibũt querẽtes
uerbũ dñi: et nõ ĩuenient. In
die illa deficiẽt uirgĩes pulchre
et adolescẽtes in siti: qui iurãt
in delicto samarie et dicũt. ui¬
uit deus tuus dan. et uiuit ui-¬
a bersabee: et cadent et non re-¬
surgẽt ultra.
idi dñm stantẽ suꝑ al¬
tare: et dixit. ꝑ cute cardinẽ: et
cõmoueãtur suꝑliminaria.
Auaricia enĩ in capite oũm: et
nouissimũ eoꝵ in gladio ĩter¬
ficiã. Nõ erit fuga eis. fugiet:
et nõ saluabit ex eis qui fuge¬
rit. Si descenderĩt usq ad iufer¬
nũ: inde manus mea educet
eos. Et si ascenderĩt usq ad celũ:
inde detrahã eos. Et si abscon
diti fuerĩt in uertice cameli:
inde scrutãs auferã eos. Et si
celauerĩt se ab oculis in fundo
maris. ibi mãdabo serpenti
et mordebit eos. Et si abierint
in captiuitatẽ corã ĩimicis su¬
is: ibi mandabo gładio et oc¬
cidet eos. Et ponã oculos me¬
os suꝑ eos in malũ: et nõ in
bonũ. Et dñs deus exercituũ

Expanded text:
unt quaerentes verbum Domini et non invenient in die illa deficient virgines pulchrae et adulescentes in siti qui iurant in delicto Samariae et dicunt vivit deus tuus Dan et vivit via Bersabee et cadent et non resurgent ultra idi Dominum stantem super altare et dixit percute cardinem et commoveantur superliminaria avaritia enim in capite omnium et novissimum eorum in gladio interficiam non erit fuga eis fugiet et non salvabitur ex eis qui fugerit si descenderint usque ad infernum inde manus mea educet eos et si ascenderint usque ad caelum inde detraditi fuerint in vertice Carmeli, inde scrutans auferam eos: et si celaverint se ab oculis meis in fundo maris, ibi mandabo serpenti, et mordebit eos. Et si abierint in captivitatem coram inimicis suis, ibi mandabo gladio, et occidet eos: et ponam oculos meos super eos in malum, et non in bonum. Et Dominus Deus exercituum,
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑. Uox mallei ĩnouat aurẽ eiꝰ.
et cõtra sili̾tudinẽ uasis oculus
eius. Cor suũ dabit in consum¬
maciõe operũ: et uigilia sua
omabit ĩꝑfectionẽ. Sic figuluᷤ
sedens ad opus suũ: et cõuertẽs
pedib suis rotã. Qui in sollici¬
tudĩe positus est semꝑ ꝓpter o¬
pus suũ: et ĩnumera est omĩs
oꝑacio eius. In brachio suo for¬
mabit lutũ: et aute pedes suos
curuabir uirtutẽ suã. Cor suũ
dabit ut consũmet liuicionẽ:

Expanded text:
tatur vox mallei innovabit aurem eius tatur vox mallei innovabit aurem eius et contra similitudinem vasi oculi eius cor suum dabit in consummationem operum et vigilia sua ornabit in consummatione sic figulus sedens ad opus suum convertens pedibus suis rotam qui in sollicitudine positus est semper propter opus suum et innumera est omnis operatio eius in brachio suo formabit lutum et ante pedes suos curvabit virtutem suam cor suum dabit ut consummet li
Abbreviated transcription (Latin):
simoꝵ. Noli obliuisci neq enĩ
est cõuersio: et huic nichil ꝓ de¬
ris: et teip̃m pessimabis. Mẽor
esto iudicii mei: sic enĩ erit et
tuũ. Michi heri: et tibi hodie.
In requiẽ mortui req uiescere
fac mẽoriã eius: et consolare
illũ in exitu sp̃us sui. Sapĩam
scribe in tpe uacuitatis: et qui
minorat᷑ a ctu sapĩam ꝑcipier:
quia sapĩa replebit̾ qui tenet
aratrũ. et qui gl̾atur in iaculo.
stimulo boues agitat: et cõuer¬
satur in oꝑibz eoꝵ: et narracio
eius in filiis tauroꝵ. Cor suũ da¬
bit ad uersandos sulcos: et uigi¬
lia eius in sagina uaccarũ. Sic
omĩs faber et architectus qui
noctẽ tanqm diẽ tnͣsigit: qui
sculpit signacula sculptilia:
et assiduitas eius uariat pictu-¬
rã. Cor suũ dabit in siłi̾tudinẽ
picture: et uigilia sua ꝑficit o¬
pus. Sic faber ferrarius sedẽs
luxta incudẽ: et cõsiderãs opus
ferri. Uapor ignis met carnes
eius: et in calore fornacis cõcer¬

Expanded text:
simorum, noli oblivisci: neque enim simorum, noli oblivisci: neque enim est conversio, et huic nihil proderis, et te ipsum pessimabis. Memor esto judicii mei: sic enim erit et tuum: mihi heri, et tibi hodie. In requie mortui requiescere fac memoriam eius et consolare illum in exitu spiritus sui sapientiam scribe in tempore vacuitatis et qui minoratur actu sapientiam percipiet qua sapientia replebitur qui tenet aratrum et non gloriatur in iaculo stimulo boves agit et conversatur in operibus eorum et narratio eius in filiis taurorum cor suum dabit ad versandos sulcos et vigilia eius in sagina vaccarum sic omnis faber et architectus qui noctem tamquam diem transigit qui sculpit signacula sculptilia et adsiduitas eius variat picturam cor suum dabit in similitudinem picturae et vigilia sua perficit opus sic faber ferrarius sedens iuxta incudem et considerans opus ferri vapor ignis uret carnes eius et in calore fornacis concer
Abbreviated transcription (Latin):
dico. Etenũ illũ dñs creauit. et
nõ discedat a te: quia oꝑa eius
sũt necessaria. Est enĩ tempus:
quãdo in manib eoꝵ ĩcurras.
Ipsi uero dñm dep̃cabũtur ut
dirigat requiẽ eoꝵ: et sanitatẽ
ꝓpter cõuersacionẽ eoꝵ. Qui de¬
linquit in cõspectu eius qui fe-¬
cit eũ: incidet in manus ĩimici.
Fili in mortuũ ꝓ duc la crimas:
et quasi dira passus incipe plo
rare. Et scd̃m iudiciũ contege
corpus illius: et nõ despicias
sepulturã illius. ꝓpter delaturã
aut̃ amare fer luctũ illius uno
die: et cõsolare ꝓpter tristiciã.
Et fac luctũ scd̃m meritũ eius
ono die uł duob: ꝓpter detrac¬
cionẽ. A t̾sticia enĩ festinat mors
er cooꝑiet uirtutẽ: et tristicia
cordis flectit ceruicẽ. In ab duc¬
ciõe ꝑmanet tristicia: et substã¬
tia in opis scd̾m cor eius. Nõ de¬
deris in tristicia cor tuũr: sed re¬
pelle eã a te: et memẽto nouis¬

Expanded text:
dico, etenim illum dominus creauit: et dico, etenim illum dominus creauit: et non discedat a te, quoniam opera eius sunt necessaria. est enim quando in manus illorum incurras: ipsi uero dominum deprecabuntur, ut dirigat requiem eorum et sanitatem propter conversationem illorum qui delinquit in conspectu eius qui fecit eum incidat in manus medici fili in mortuum produc lacrimas et quasi dira passus incirare, et secundum judicium contege corpus illius, et non despicias sepulturam illius. Propter delaturam autem amare fer luctum illius, uno die, et consolare propter tristitiam: et fac luctum secundum meritum ejus uno die, vel duobus propter detractionem. A tristitia enim festinat mors, et cooperit virtutem, et tristitia cordis flectit cervicem. In abductione permanet tristitia: et substantia inopis secundum cor ejus. Non dederis in tristitia cor tuum, sed repelle eam a te: et memento novis
Abbreviated transcription (Latin):
lã multi obierũt: qui aut̃ absti¬
nens est adiciet uitã.XXX¬
onora medicũ ꝓpter ne¬
cessitatẽ: etenĩ illũ crea¬
uit altissimus. A deo est enĩ oĩs
medela: et a rege accipiet dona¬
cionẽ. Disciplĩa medici exalta¬
bit caput illius: et in cõspectu
magnatoꝵ collaudabit᷑. altis¬
simus creauit de terra medicinã:
et uir prudẽs nõ ab horrebit illã.
Nõne a ligno indulcorata est
aqua amara: Ad agnicionẽ
hoĩm uirtus illoꝵ. Et dedit ho¬
minibz scĩam altissimus: ho¬
norari in mirabilib suis. In
hiis curãs mitigabit dolorẽ.
Et onguẽtarius faciet pigniẽta
suauitatis: et unctiões cõficiet
sauitatis: et nõ consũmabũt᷑
oꝑa eius. Pax enĩ dei suꝑ faciẽ
terre. Fili in tua infirmitate nõ
despicias teipsũ: sed ora ad do¬
minũ et ip̃e curabit te. Auerte
a delicto et dirige manus: et ab
oĩ delicto mũda cor tuũ. Da suaui-¬
tatẽ et mẽoriã suuilagĩs⁊ et in¬
pĩgua oblacionẽ: et da locũ me

Expanded text:
 abstinens est adiciet vitam honora medicum propter necessitatem etenim illum creavit Altissimus a Deo est omnis medella et a rege accipiet dationem disciplina medici exaltabit caput illius et in conspectu magnatorum conlaudabitur Altissimus creavit et vir prudens non abhorrebit illam. Nonne a ligno indulcata est aqua amara? Ad agnitionem hominum virtus illorum, et dedit hominibus scientiam Altissimus, honorari in mirabilibus suis in his curans mitigavit dolorem et unguentarius facit pigmentum suavitatis et unctiones conficiet suavitatis et non consummabuntur opera eius pax enim Dei super faciem terrae fili in tua infirmitate non despicias sed ora ad Dominum et ipse curabit te averte a delicto et dirige manus et ab omni delicto munda cor tuum da suavitatem et memoriam similaginis et inpingua oblationem
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis nõ sedebũt. et testamẽtũ
iudicii nõ intelligẽt: neq palã
faciẽt disciplinã et iudiciũ. et
in ꝑ abolis nõ ĩueniẽtur. sed
creaturã eui cõfirmabũt ⁊ et
dep̃cacio illoꝵ in oꝑacione ar¬
tis: accõmodãtes aĩam suã. et
cõ quirẽtes in lege altissimi.
antiquoꝵ exquirit sapi¬
eus: et in ꝓphetis uacabit. Nar¬
racionẽ uiroꝵ noĩatoꝵ conser¬
uabit: et in uersucias ꝑ abola¬
rũ simul ĩtroibit. Occulta pro¬
uerbioꝵ exquiret: et in ab scõdi¬
tis ꝑ abolarũ cõuersabitur. In
medio magnatoꝵ nũstrabit:
et in cõspectu p̃sidis apparebit.
In terra alienarũ genciũ trãsi¬
et: bona enĩ et mala in hoĩb

Expanded text:
um judicii non intelligent, neque palam facient disciplinam et judicium, et in parabolis non invenientur: sed creaturam aevi confirmabunt, et deprecatio illorum in operatione artis, accommodantes animam suam, et conquirentes in lege Altissimi.antiquorum exquiret sapiens et in prophetis uacabit. narrationem uirorum nominatorum conseruabit et in uersutias parabolarum simul introibit, occulta prouerbiotis parabolarum conversabitur. Et in medio magnatorum ministrabit, et in conspectu praesidis apparebit. In terram alienarum gentium pertransiet: bona enim et mala in hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ dñi. et forcia fundamẽta
terre: quia uidiciũ dñi cũ ppło
suo: et cũ isrl̾ diiudicabit᷑. Po¬
pulus meus quid feci tibi: et
quid molestus fui tibi: Riespõ¬
de michi. Quia eduxi te de tex¬
ra egipti et de domo seruiẽciũ
liberaui te: et misi ante faciẽ
tuã moysen et a aron et ma¬
riã. ꝓplus meus memẽto q̃ so
quid cogitauerit balach rex
moab: et quid rñderit ei bala¬
ain filius beor de sethim usq
ad galgalã. ut cognosceres
iusticias dũi. Quid dignũ of¬
ferã dño: Curuabo genu deo
extelso: Nũquid offerã ei ho¬
locaustomata et uitulos an¬
niculos: Aũquid placari p̃i¬
dñs in milib arietũr: aut in
multis milib hyrcoꝵ pingui¬
um: Nũquid dabo primoge¬
uitũ meũ pro scelere meo ⁊ fruc¬
tũ uentris mei pro pcc̃o aĩe
mee; Indicabo tibi o homo
quid sit bonũ: et quid dñs q̃¬
rat a te. Utiq facere iudiciũ ⁊

Expanded text:
rtia fundamenta terrae: quia judicium Domini cum populo suo et cum Israel dijudicabitur. Popule meus, quid feci tibi, et quid molestus fui tibi? responde mihi. Quia eduxi te de terra Aegypti, et de domo servientium liberavi te: Et misi ante faciem tuam Mosen, et Aaron, et Mariam? Popule meus, memento, quaeso, quid cogitaverit Balac rex Moab, et quid responderit ei Balaam filius Beor, de Settim usque ad Galgalam, ut cognosceres justitias Domini. Quid dignum offeram Domino? curvabo genu Deo excelso? numquid offeram ei holocautomata, et vitulos anniculos? Numquid placari potDominus in mi milibus hircorum pinguium? Nunquid dabo primogenitum meum pro scelere meo, fructum ventris mei pro peccato anime mee? Iudicabo tibi, o homo, quid sit bonum et quid Dominus querat a te: utique facere iudici
Abbreviated transcription (Latin):
iu cõculcacionẽ et lutũ plate¬
arũ. Dies ut edificẽtur mace¬
rie tue. In die illa longe fiet
lex. In die illa et usq ad te ue¬
niet assur et usq ad ciuitates
munitas: et a ciuitatib mu¬
nitis usq ad flumẽ: et ad ma¬
re de mari. et ad montẽ de mon¬
te. Et ent terra in desolacionẽ
ꝓpter habitatores suos: et ꝓp¬
ter fructũ cogitacionũ eoꝵ.
Pasce ppłm tuũ in uirga tua
gregẽ hereditatis tue: habitã

Expanded text:
onculcationem ut lutum platearum. Dies, ut aedificentur maceriae tuae: in die illa longe fiet lex. In die illa et usque ad te veniet de Assur, et usque ad civitates munitas; et a civitatibus munitis usque ad flumen, et ad mare de mari, et ad montem de monte. Et erit terra in desolationem propter habitatores suos, et propter fructum cogitationum eorum. Pasce populum tuum in virga tua, g
Abbreviated transcription (Latin):
tua: et diuinaciões nõ erũt in
te. Et ꝑire faciã sculptilia tua.
et statuas tuas de medio tui:
et nõ adorabis ultra oꝑa ma¬
nuũ tuarũ. Et euellã lucos
tuos de medio tur: et conterã
ciuitates tuas: et faciã in fu¬
rore et in indignaciõe ulcio¬
nẽ in om̃ib gentib que nõ
Iaudierũt. I¬

Expanded text:
tua, et divinationes non erunt in te. Et perire faciam sculptilia tua et statuas tuas de medio tui: et non adorabis ultra opera manuum tuarum. Et evellam lucos tuos de medio tui: et conteram civitates tuas. Et faciam in furore et in indignatione ultionem in omnibus gentibus, quae non audierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
suũ uenatur ad mortẽ. Malũ
manuũ suarũ dicũt bonũ.
Princeps postulat: et iudex in
reddendo est. Et magnus locu¬
tus est desideriũ aĩe sue: et cõtur¬
bauerũt eã. Qui optimus in
eis est quasi paliurus: et qui
rectus quasi spina de sepe. Di¬
es speculacioĩs tue uisitacio
tua uenit: nũc erit uastitas
eoꝵ. Nolite credere amico: et
nolite cõfidere in duce. au ea
que dormt in sinu tuo custo¬
di claustra oris tur. qͥa filius
cõtumeliã facit patri. Filia
cõsurgit aduersũ matrẽ suã.
nurus cõtra socrũ suã: et ini¬
mici hoĩs domestici eius. Ego
aut̃ ad dñm aspiciã: expect̾a¬
bo deũ saluatorẽ meũ. Audiet
me deus meus. Neleteris ĩĩmi¬
ca mea suꝑ me quia cecidi: cõ¬
surgã. Cũ sedero in tenebris:
dñs lux mea est. Irã dñi por¬
tabo qm̃ peccaui er: donec iu¬
dicer causã meã: et faciat iu¬
diciũ meũ. Educet me in lucẽ:
uidebo iusticiã eius. Et aspici¬

Expanded text:
suum uenatur ad mortem. malum suum uenatur ad mortem. malum manuum suarum dicunt bonum: princeps postulat et ireddendo est: Et magnus locutus est desiderium animae suae, et conturbaverunt eam. Qui optimus in eis est, quasi paliurus: et qui rectus, quasi spina de sepe. Dies speculationis tuae, visitatio tua venit: nunc erit vastitas eorum. Nolite credere amico: et nolite confidere in duce: Ab ea quae dormit in sinu tuo, custodi claustra oris tui. Quia filius contumeliaconsurgit adversus matrem suam, et nurus contra socrum suam: et inimici hominis domestici eius. Ego autem ad Dominum aspiciam, expectabo Deum salvatorem meum: audiet me Deus meus. Ne leteris inimica mea super me quia cecidi: consurgam. Quum sedero in tenebris Dominus lux mea est: iram Domini portabo quoniam peccabi ei. Donec iudicet causam meam et faciat iudicium meum: et educet me in luce videbo iustitiam eius. Et aspici
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ignis in domo impii:
thesauri ĩi quitatis. et mensu¬
ra minor ire plena. Aũquid
iustificabo staterã impiã: et
saccelli pondera dolosa: In qͥ¬
bus diuites eius repleti sunt
ĩ quitate : et habitãtes in ea
loquebãtur mendaciũ: et lu¬
gua eoꝵ fraudulẽta in ore e
oꝵ. Et ego ergo cepi ꝑ cutere
te ꝑ diciõe suꝑ pcãs tuis. Tu
comedes et nõ saturaberis: et
hũiliacio tua in medio tui.
Et app̃hendes et nõ saluabis:
et quos saluaueris in gladio
dabo. Tu seminabis et nõ me¬
tes ⁊ tu calcabis oliuã et non
ungeris oleo: et mustũ et nõ
bibes ouiũ. Et custodisti pre¬
cepta aniri. et om̃e opus do-¬
mus achab: et ambulasti in
uoluptatib eoꝵ ⁊ut darẽ te in
ꝑdicionẽ. et habitãtes in ea
sicut qui colligit in autũpno
racemos. uindemie. Nõ est bo¬
trus ad comedendũ: ĩmaturaᷤ
ficus desiderauit aĩa mea. Pe¬
riit srũs de terra: et rectus in
honũb nõ est. Omes in san¬
guine insidiãtur: uir fratrẽ

Expanded text:
Adhuc ignis in domo impii, thesauri iniquitatis, et mensura minor irae plena. numquid iustificabo stateram impiam et saccelli pondera dolosa? in quibus diuites eius repleti sunt iniquitate, et habitantes in ea loquebantur mendacium et lingua eorum fraudulenta in orpsorum. Et ego ergo coepi te percutere perditione super peccatis tuis. Tu comedes, et non saturaberis, et humiliatio tua in medio tui, et apprehendes, et non salvabis, et quos salvaveris in gladio dabo. Tu seminabis, et non metes; tu calcabis olivam, et non ungeris oleo, et mustum et non bibes vinum. Et custodisti praecepta Amri, et omne opus domus Achab, et ambulasti in voluptatibus eorum, ut darem te in perditionem, et omnes habitantes in ea sicut qui colligit in autumno racemos uindemiae. non est botrus ad comedendum. praecocas ficus desiderauit anima mea. periit sanctus de terra et rectus in hominibus non est: omnes in sanguine insidiantur, uir fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
niuis: om̃es enĩ domestici eiꝰ ues¬
tri sũt duplicibz. Ma Stragu¬
latã uestẽ fecit sibi: byssus ⁊ pur¬
pura indumẽtũ eius. Nun Nobi¬
lis in poitis uir eius: quãdo se¬
derit cũ senatoribz terre. Samech.
Sindonẽ fecit et uendidit: et cin¬
gulũ tradidit chananeo. Ain.
Fortitudo et decor indumentũ eiꝰ.
et ridebit in die nouissimo. Phe.
Os suũ aꝑuit sapiẽtie: et lex cle¬
mẽtie in lingua eius. ̃ade. Con¬
si derauit semitas domus sue: et
panẽ ociosa nõ comedit. Coph.
Surrexerũt filii eius et bñissimã
predicauerũt: uir eius et lauda¬
uit eã. Res Naulte filie congrega¬
uerũt diuicias: tu suꝑgressa es
oniuersas. Syn. sallax gracia

Expanded text:
mestici eius vestiti duplicibus mem stragulam vestem fecit sibi byssus et purpura indumentum eius nun nobilis in portis vir eius quando sederit cum senatoribus terrae samech sindonem fecit et vendidit et cingulum tradidit Chananeo ain fortitudo et decor indumentum eius et ridebit in die novissimo phe os suum aperuit sapientiae et lex clementiae in lingua eius sade considerat semitas domus suae et panem otiosa non comedet coph surrexerunt filii eius et beatissimam praedicaverunt vir eius et laudavit eam res multae filiae congregaverunt divitias tu supergressa es universas sin fallax gra
Abbreviated transcription (Latin):
Aleph. Mulierẽ fortẽ quis inue-¬
niet: ꝓcul et de ultinus finib p̃¬
ciũ eus. Sech. Confidit in ea cor
uiri sui: et spoliis nõ indigebit.
Gymel Rieddet ei bonũ et nõ ma¬
lũ: om̃ib diebz uite sue. Deleth.
Quesuit lanã et linũ: et oꝑata¬

Expanded text:
Aleph.  Mulierem fortem quis inveAleph.  Mulierem fortem quis inveniet? procul, et de ultimis finibus pretium ejus.  Beth.  Confidit in ea cor viri sui, et spoliis non indigebit.  Gimel.  Reddet ei bonum, et non malum, omnibus diebus vitae suae.  Daleth.  Quaesivit lanam et linum, et o
Abbreviated transcription (Latin):
paruerit: postqmͣ eleuatus est
in sublime. Si enĩ intellexisset:
ori ĩposuisset manũ. Qui autẽ
fortit᷑ premit ubera ad eliciẽdũ
lacz exprimit butirũ. Et qui ue¬
hemẽter emũgit: elicit sangui¬
nem. Et qui ꝓuocat iras: ꝓdu¬
Icit discordias. AN¬
qua erudiuir eñ mater sua. Qͣd
dilecte mi quid dilecte uteri mer:
quid dilecte uotoꝵ meoꝵ: Ne de¬
deris mulierib substanciã tuã:
et diuicias tuas ad delendos re-¬
ges. Noli regib o lamuhel. no¬
li regibz dare uinũ: quia nullũ
secretũ est ubi regnat ebuetas:
ne forte bibãt et obliuiscãtur
iudicioꝵ. et mutẽt causã filioꝵ
pauꝑis. Date sicerã merentib:
et uinũ hiis qui amaro sũt aĩo.
bibãt et obliuiscãtur egestatis
sue: et dolores nõ recordent᷑ am¬
plius. Aperi os tuũ muto: et
causis oũn filioꝵ qui ꝑtraseũt.
aperi os tuũr⁊ et decerne qd̾ iustũ
est: et iudica inopẽ et pauperẽ.

Expanded text:
paruit postquam elevatus est paruit postquam elevatus est in sublime: si enim intellexisset, ori suo imposuisset manum. Qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum: et qui vehementer emungit, elicit sanguinem: et qui provocat iras, producit discordias. qua erudivit eum mater sua. Quid, dilecte mi; quid, dilecte uteri mei; quid, dilecte votorum meorum? Ne dederis mulieribus substantiam tuam et vias tuas ad delendos reges noli regibus o Lamuhel noli regibus dare vinum quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas ne forte bibat et obliviscatur iudiciorum et mutet causam filiorum pauperis date siceram maerentibus et vinum his qui amaro sunt animo bsuae, et doloris sui non recordentur amplius. Aperi os tuum muto, et causis omnium filiorum qui pertranseunt: Aperi os tuum, decerne quod justum est, et judica inopem et pauperem.