comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& nulli cõparat᷑. & minꝰ positiuo signif
ut melior pilatꝰ quã iudas Hic enim
cõparatio ñ ad bonũ sed ad malũ fac¬
ta ostendit pilatũ parũ bonũ.i. minꝰ
cõparatiua ap̃ latinos diminutionẽ
tũ casui utriꝰq numeri iungit᷑ ut doc
lari cũ multitudinẽ signif᷑ ut fortissioꝰ
latinoꝵ ł latinȩ gentis Seqͥt᷑ etiã casũ
sui positiui ut amantissimꝰ equi quia
adu̾bio ut achilles fortissimꝰ grecoꝵ i.
ualde doctus. fiunt uͦ ex eisdẽ t̾minati
bent octo formas Rimͦ. & simꝰ. in qͦs
pleraq desint̃ Limꝰ ximiꝰ timꝰ Remꝰ fimꝰ
gimꝰ in qͦs pauca & ad omnia st̃ mobi¬
lia in us .a. umi. A quecũq st̃ a nominib
formant᷑ a gent̃o addito ssimꝰ in sccłã
decłone. In t̾tia uͦ tantũ simꝰ ut docti

Expanded text:
um comparatur et minus positiuo significat, ut "melior Pilatus quam Iudas". 11 Hic enim comparatio, non ad bonum sed ad malum facta, ostendit Pilatum parum bonum - id est minus  quod quedam comparatiua apud Latinos diminutionem tum casui utriusque numeri iungitur, ut "dlari, cum multitudinem significat, ut "fortissimus Latinorum" uel "Latine gentis". 15 Sequitur etiam casum sui positiui, ut "amantissimus equi", quia aduerbio, ut "Achilles fortissimus Grecorum""ualde doctus". 2 Fiunt uero ex eisdem terminatirmas, rimus et simus in quas pleraque desinunt, limus, ximus, timus, remus, fimus, nimus in quas pauca, et omnia sunt mobilia in us a um. 3 Et quecumque fiunt a nominibus, formantur a genitiuo addito ssimus in secunda declinatione, in tercia uero tantum simus, ut "docti
Abbreviated transcription (Latin):
In illus a. ũ. absq. .x. ut codicillꝰ anguil¬
la uillum In ullus a .ũ. ut homullus
masculinoꝵ. ut homuncio parasitaster.
eculeus Sciendũ qͦ qͦd a tertia ł .iiii.
seu uͥ decłone diminutiua in culus

Expanded text:
in illus, illa, illum absque x, ut "codicillus", "anguilla", "uillum"; in ullus, ulla, ullum, ut "homullusmasculinorum - , ut "homuncio", "parasitaster", "eculeus". 8 Sciendum quoque quod a tercia uel IV seu V declinatione diminutiua in culus
Abbreviated transcription (Latin):
ratiuis fiat ñ est ab solutũ ut manis¬
eulus funt autẽ diminutiua ł causa
necessitatis. ut postquã reguli conuene¬
re. ł urbanitatis ut frat̾culꝰ gigantum
ł adulationis. ut antoniaster & deri-¬
uant᷑ ab appellatius pauca uͦ a ꝓpriis
quedã etiã a ddimmutiuis. & pauca st̃
que ñ seruant pͥmitiuoꝵ genera. ut
ł scutella qͥlus qͣsillũ pistrinũ. pistrilla
acus aculeꝰ unguis. ungula anguis.
anguilla nubes nubilũ Que tam̃ ma¬
gis st̃ denominatiua p̃terea panucu¬
la glandula ensicula betaceus mal¬
uaceus fiunt gͥ quedã litt̃a & signifi

Expanded text:
is fiat, non est absolutum, ut "maiFiunt autem diminutiua uel causa necessitatis, ut "postquam reguli conuenere", uel urbanitatis, ut "fraterculus gigantum", uel adulationis, ut "Antoniaster". 3 Et deriuantur ab appellatiuis, pauca uero a propriis, quedam etiam a diminutiuis. 4 Et pauca sunt que non seruant primitiuorum genera, ut et "scutella", "qualus, quasillum", "pristrinum, pristrilla", "acus, aculeus", "unguis, ungula", "anguis, anguilla", "nubes, nubilum", que tamen magis sunt denominatiua; preterea "panucula", "glandula", "ensicula", "betaceus", "maluaceus". 5 Fiunt igitur quedam littera et signifi
Abbreviated transcription (Latin):
omparatiuum est. quod
habet sensũ positiui uel
eiꝰ participis cũ magis
aduerbio. ut fortior. magis fortis. ult̾ior
qui magis ultra est. fiunt uͦ cõparatiua
litt̾a & significatione. ut doctior signifi¬
sensu in suꝑlatuus. ut nouissimis & de¬

Expanded text:
omparatiuum est quod habet sensum positiui uel eius participis cum magis aduerbio, ut "fortior = magis fortis", "ulterior = qui magis ultra est". 2 Fiunt uero comparatiua littera et significatione, ut "doctior"; signifisensu in superlatiuis, ut "nouissimus".
Abbreviated transcription (Latin):
oeo autẽ ei me longã & ñ in .i. qͥa
penultimã ante uocalẽ ñ ꝓduct᷑ Ro¬
mani nͥ in fio & in genitiuis in ius
desinentib & in dissillabis g̾cis dius
dia chius chia & in paucis aliis quȩ
ꝑe ĩ habuert᷑ ut lichiꝰ langia. argia
nueniunt᷑ tam̃ auctores in nominib
uerbiũ in ia desmentib apͣ grecos ua¬
rie ꝓferentes alexandria & alexandrea

Expanded text:
in i, quia i penultimam ante uocalem non producunt Romani, nisi in "fio", et in genitiuis in ius desinentibus, et in dissillabis Grecis - "dius, dia", "chius, chia" - et in paucis aliis, que pro e i habuerunt, ut "Lycius", "Langia", "Argia". 22 Inueniuntur tamen auctores in nominibus urbium in ia desinentibus apud Grecos uarie proferentes, "Alexandria" et "Alexandrea"
Abbreviated transcription (Latin):
numantinꝰ coruinꝰ siluanꝰ alia a locis
ut rusticanꝰ. gallicanꝰ uicinꝰ alia a tẽ¬
porib ut hesternꝰ diurnꝰ meridianus
alia a dignitatib siue ab officiis. ut
tribunꝰ antesignanꝰ. Alia a generib
ut masculinꝰ alia a mutis animalib
ut taurinꝰ poreinꝰ alia a mat̾ia. ut hu¬
manꝰ terrenꝰ alia a fortuna ut liber¬
tiꝰ egenꝰ alia a numeris que semp
pluralia st̃ ut bini. terni auctoritas
etiã singularia ꝓfert & alia fiunt a
nominib alia a uerbis alia ab aduer¬
biis. ut a roma xomanꝰ ab egeo egenꝰ
ab infra infernꝰ. huiꝰ itaq forme in pe¬
nultimis sillabis rationẽ conemur¬
sint mutoꝵ animaliũ. de qͥb p̃dicetur
teria fabraternꝰ. Excipiunt᷑ etiã innia pu¬
ra desinentia que mutant ia mus ut
hispania hispanꝰ cãpania cãꝑanꝰ lauinia
lauinꝰ. Si uͦ ante i aliã quã n habuerig
consonantẽ. tunc ab eis deriuata i lon
nantib. aut in culus. ł cus ultra duas

Expanded text:
nus", "Coruinus", "Siluanus"; alia a locis, ut "rusticanus", "Gallicanus", "uicinus"; alia a temporibus, ut "hesternus", "diurnus", "meridianus"; alia a dignitatibus siue officiis, ut "tribunus", "antesignanus"; alia a generibus, ut "masculinus"; alia a mutis animalibus, ut "taurinus", "porcinus"; alia a materia, ut "humanus", "terrenus"; alia a fortuna, ut "libertinus", "egenus"; alia a numeris, que semper pluralia sunt, ut "bini", "terni"; auctoritas etiam singularia profert. 31 Et alia fiunt a nominibus, alia a uerbis, alia ab aduerbiis, ut a "Roma" "Romanus", ab "egeo" "egenus", ab "infra" "infernus". 32 Huius itaque forme in penultimis sillabis rationem conemursint mutorum animalium de quibus predicetur, teria, Fabraternus". 35 Excipiuntur etiam in nia pura desinentia, que mutant ia in us, ut "Hispania, Hispanus", "Campania, Campanus", "Lauinia, Lauinus". 36 Si uero ante ia aliam quam n habuerint consonantem, tunc ab eis deriuata i longnantibus, aut in culus uel cus ultra duas
Abbreviated transcription (Latin):
tis ut p̃ustus sicut longa uocalis de¬
hisco ut sudib ue p̃ustis. ¶ au qͣsi pa¬
tiens diuisionẽ uercit u uocalem in con¬
sonante cũ i postu aͥddit᷑ ut gaudeo
gauisus nais nauis Transit etiã in b.
aufero abstuli. Sed au ꝓ ab in aufu¬
gio &s aufero ponit᷑ E contrario a & u
qiuisa in diptongũ transis. lauor laut᷑
strũ .p. ostrum qͦd frequent̃ antiqͥ fa¬
ciebant In e transit audio obedio In
u defrudo ineludo Eu transit in e
longã achilles ꝓ achilleus. ulixes ꝓu.

Expanded text:
tis, ut "preustus" sicut etiam longa uocalis: "dehisco", ut "sudibusue preustis". 9 Au quasi patiens diuisionem uertit u uocalem in consonantem, cum i post u additur, ut "gaudeo, gauisus", "NAYS, nauis"; transit etiam in b, "aufero, abstuli"; sed au pro ab in "aufugio" et "aufero" ponitur. 10 E contrario a et u diuisa in diptongum transit, "lauor, lautus", strum" pro "ostrum" quod frequenter antiqui faciebant; in e transit "audio, obedio"; in u, "defrudo", "includo". 12 Eu transit in e longam, "Achilles" pro "Achilleus", "Vlixes" pro
Abbreviated transcription (Latin):
In fine autẽ sillabȩ om̃s liqͥde antes
inueniunt᷑ ut plus hyemps mons ars
Similit᷑ ante .x. excepta m ut falx
lanx. arx. In mutis p̃ponit᷑ b& gse¬
quente dut abdir. migdon C uͦ & p
uocalis nulla p̃ponit᷑ mutis nisis se¬
quentib be ꝑ q.t. ut asbestꝰ scutum
agmen ⁊ molius. Tres uͦ consonantes ñ
alit possunt iungi in pͥncipio sillabe.

Expanded text:
20 In fine autem sillabe omnes liquide ante s inueniuntur, ut "puls", "hiems", "mons", "ars"; similiter ante x, excepta m, ut "falx", "lanx", "arx". 21 In mutis preponitur b et g, sequente d, ut "abdit", "Migdon"; c uero et p s". 22 Semiuocalis nulla preponitur mutis, nisi s sequentibus b, c, p, q, t, ut "asbestus", "scutum", "agmen", "Tmolus". 25 Tres uero consonantes non aliter possunt iungi in principio sillabe,
Abbreviated transcription (Latin):
Ae I.0.u. que om̃s ap̃ nos ancipites & li¬
quide dñr. hoc ẽ que mͦ ꝓduci. mͦ corri¬
caliũ in eadẽ sillaba ponunt᷑. in conso¬
nantes transeunt. & i quidẽ mͦ ꝓ simpli¬
ci accipit᷑ consonante. qͥndo ab eo incipit
sillaba. subseqͣnte uocali in eadẽ sillaba
ut maius. eius. Uest qͥndo simplicit᷑ ꝓ sim¬
ut cupiui. audiui Consonantiũ autem
aliȩ sunt semiuocales alie mutȩ. Semi¬
uocales dicte qͥa semiuocẽ i ñ plenã ha¬

Expanded text:
e, i, o, u; que omnes apud nos ancipites et liquide dicuntur, hoc est que modo produci modo corricalium in eadem sillaba ponuntur, in consonantes transeunt. 6 Et i quidem modo pro simplici accipitur consonante, quando ab ea incipit sillaba subsequente altera uocali in eadem sillaba ut "maius", "eius". 7 V est quando similiter pro simut "cupiui", "audiui". 8 Consonantium autem alie sunt semiuocales, alie mute. 9 Semiuocales dicte quia semiuocem, id est non plenam, ha
Abbreviated transcription (Latin):
ex arte grammatica uobis competen¬
tes regulas cdari aut componi. Sed qͥa
multoꝵ maximeq ipsius prus ciani
habemꝰ auctoritatẽ. non molentiam
michi arrogo qͦd ab aliis inuentũ appio¬
bo Ipsius gͥ prus ciam dispositionẽ sũ¬
ruditioni cõponã. necessaria ñ p̃termit¬
tenda Siqͥd uͦ utile uobis & cõpendio¬
sum mͥ uisũ fuerit. int̾miscendo Ista
uos gͦ memoriȩ cõmendetis mentisq
receptaculo quã firmiter teneatis. ut
guã ꝑcussio uł qͦd ꝓpͥe aurib
accidit Huiꝰ gͥ uocis .iiiͦi sune dif¬
Illicerata autẽ que non Ex quarũ com¬
plexione iiiͣi. eiꝰdẽ uocis species ꝑficiunt᷑
binis differentiis in unãquãꝙ speciem
coeuntib Nam uar alia articulata &
litterata ut arma quod significat & scri¬
bi potest alia articulata & illit̾ata ut
gemitꝰ e sibilus qͦd significat & scribi ñ¬

Expanded text:
ex arte grammatica uobis competentes regulas dari aut componi. 2 Sed quia multorum maximeque ipsius Prisciani habeamus auctoritatem, non uiolentia michi arrogo, quod ab aliis inuentum approbo. 3 Ipsius igitur Prisciani dispositionem sumeruditioni componam, necessaria non pretermittendo, si quid uero utile uobis et compendiosum michi uisum fuerit intermiscendo. 4 Ista uos ergo memorie commendetis mentisque receptaculo quam firmiter teneatis, ut guam percussio, uel quod proprie auribus accidit. 2 Huius igitur uocis, IV sunt difautem, que non. 3 Ex quarum complexione IV eiusdem uocis species perficiuntur, binis differentiis in unamquamque speciem coeuntibus. 4 Nam uox alia articulata et litterata, ut "arma", quod significat et potest scribi; alia articulata et illitterata, ut "gemitus" et "sibilus", quod significat et scribi n
Abbreviated transcription (Latin):
tra regłam habet longã. ut demiades
belides ¶ued̃ã tam̃ poctica licentia ha¬
bent a ante des que aliqͥndo addit
aliqͥndo minuit sillabã ut athalanti¬
ades ꝓ athalantides scipiades ꝓ scipi¬
onides. Nũ quã mĩ patͥnomicũ pͥmiti¬
u suꝑat genituũ nͥ una sillabr in hac
forma nec debt habere pares uł pau¬
ciores. sillabas. nͥ ex poetica sit licentia
fẽminina uͥ pagronomica ap̃nos in is
uł in as desimunt. Quȩ st̃ tertie decli¬
nationis & ueniunt a masculinis ab¬
que st̃ iadu lingue patronomica. ut
ueniunt᷑ quedã ꝓpͥa nomina uł gen¬
tilia seu denominatiua patronomi¬
cas formas habentia ut euripedes
ab euripo de nominatũ ꝓpriũ est
Colchis thessalis troas gentilia. bachi

Expanded text:
tra regulam longam, ut "Demades", "Belides". 9 Quedam tamen poetica licentia habent a ante des, que aliquando addit aliquando minuit sillabam, ut "Athlantiades" pro "Athlantides", "Scipiades" pro "Scipionides". 10 Numquam enim patronomicum primitiui superat genitiuum, nisi una sillaba in hac forma, nec debet habere pares uel pauciores sillabas, nisi ex poetica sit licentia. 11 Feminina uero patronomica apud nos in is uel in as desinunt. 12 Que sunt tercie declinationis et ueniunt a masculinis, abque sunt Iadis lingue patronomica, utueniantur quedam propria nomina uel gentilia seu denominatiua patronomicas formas habentia, ut "Euripides" ab Euripo denominatum proprium est; "Colchis", "Thessalis", "Troas" gentilia, "Bachi
Abbreviated transcription (Latin):
est participii habere sgnificationẽ uer¬
bi cũ accidentib nonitnus Propͥum est
ꝓ nominis ꝑ aliqͦ ꝓdͥo nomine poni &
cirtas significart᷑ ꝑsonas. Propͥum est
aduerbii cũ uerbo poni. nec sine eo ꝑfec¬
tam significationẽ habere Propͥ̾um est
pͣpositionis casualib tantũ ꝑ appositio¬
neͣ p̃poni Propͥum est coniunctionis. ca¬
suiles dictiones uerba. stu aduerbia con¬
iungere. Pro pͥum est int̾iectionis motũ
animi uel affectũ uerbi sine certo accen
quȩ unicuiq subiectoꝵ corpoꝵ seu rerũ
chi. Dicit᷑ autẽ nomen ł a g̃co onoma

Expanded text:
e significationem uerbi cum accidentibus nominis. 10 Proprium est pronominis pro aliquo proprio nomine poni et certas significare personas. 11 Proprium est aduerbii cum uerbo poni, nec sine eo perfectam significationem habere. 12 Proprium est prepositionis casualibus tantum per appositionem preponi. 13 Proprium est coniunctionis casuales dictiones, uerba, seu aduerbia coniungere. 14 Proprium est interiectionis motum animi uel affectum uerbi sine certo accentque unicuique subiectorum corporum seu rerum chi". 2 Dicitur autem nomen uel a Greco ONOMA,
Abbreviated transcription (Latin):
contra ponebat᷑ Ttransit ins uerto uer¬
sus octa osta e antecedente inx pecto
perui ł & ⁊ tantũ in g̃cis dictionib
ponunt᷑ quauis u ꝓ y posuerint ut fu
ꝑ qͣua suł d posuert̃ odor ꝓ orem¬

Expanded text:
contra ponebatur. 31 T transit in s, uerto, uercontra ponebatur. 31 T transit in s, uerto, uersus, "OCTA, ossa"; c antecedente in x, "pecto, pexui". 32 Y et z tantum in Grecis dictionibus ponuntur, quamuis u pro y posuerint, ut "fpro qua s uel d posuerunt, "odor" pr
Abbreviated transcription (Latin):
transit in cf gmꝑr .s. ut succurro of¬
ficio suggero sũmicto glob glomꝰ suꝑ¬
pono subripio. iubeo iussi. Ctransit in
o consonantẽ qͥesco qͥ euu In .x. dico dixi
In s. parco parsi. In g antecedente n.
qͣdringenta Poses posita transit aliqnͣ
in t uł assumit t. ut irascor iratꝰ pas¬
cor pastꝰ ꝑaciscor pactus. O transit in
c ut accidit quicqͣm Niam in ꝗ nulla
transit littera In g ut aggero. In l al¬
cum sequens sillaba abs & alia conso¬
nante incipit ut asto aspiro f & h non
mutant᷑. loco tam̃ aspirationis subit. x
traho traxi. ueho uexi G transit in s.
habet quã c unde in eã mutat᷑ quis
cuiꝰ. seqͦr secutꝰ loqͦr locut᷑ transit in s.
torqͥo. torsi abicit nsicut c linqͦ liqui¬
iuinco uici Transit in .x coquo coxi du
co. ut duxi. Apud antiq̾s quu ꝓcu. & e¬

Expanded text:
transit in c, f, g, m, p, r, s, ut "succurro", "oftransit in c, f, g, m, p, r, s, ut "succurro", "officio", "suggero", "summitto", "globus, glomus", "suppono", "surripio", "iubeo, iussi". 25 C transit in u consonantem, "quiesco, quieui"; in x, "dico, dixi"; in s, "parco, parsi"; in g antecedente n, "quadringenta"; post s posita, transit aliquando in t uel assumit t, ut "irascor, iratus", "pascor, pastus", "paciscor, pactus". 26 D transit in c, ut "accidit", "quicquam" nam in q nulla transit littera; in g, ut "aggero"; in l, "alcum sequens sillaba ab s et alia consonante incipit, ut "asto", "aspiro". 27 F et h non mutantur; loco tamen aspirationis subit x, "traho, traxi", "ueho, uexi". 28 G transit in s, habet quam c, unde in eam mutatur, "quis, cuius", "sequor, secutus", "loquor, locutus"; transit in s, "torqueo, torsi"; abicit n sicut c, "linquo, liqui", "uinco, uici"; transit in x, "coquo, coxi", ut "duco, duxi"; apud antiquos quu pro cu et e
Abbreviated transcription (Latin):
sit in n maxime d .e. ꝗ t sequentib tan¬
tum tantundẽ num. nuncubi. nunquis
nunqͥm idẽ. identide̾. am^ etiã fc seqͣntib
ut a nfractꝰ ancisus anqͥro. uocali uͦ se¬
quente int̾cipit h. ut ambit᷑. ambesus
expirantẽ licet uetustissimi ñ subtrahe
enqͥd xpellit̾ a gͣcis dũ fiunt lati
Transit ino consonantẽ sinosiui. R
transit in l niger nigellꝰ. Ins arbos ꝓ
arbor in duas ss. uro ussi in u conso¬
nantẽ tero triui. sero seui In n eneus
p ereus. Sin metro ap̃ uetustissimos
uum suam amisit frequent᷑ ut uirgiliꝰ
Doniti spes sibi qͥsq Ne etiã coniunc¬
tione sequente cum apostropha penitꝰ
tollit᷑ ut uiden: Satin: uin: ꝓ uides¬
ne. Satisne: uisne. Tollit᷑ etiã in g̾cis
nominib ut geta Transit in m .n x
In uͥ consonantẽ bos bouis Ponit᷑ ꝓ¬
plex est. nã accipit᷑ ꝓ es uł ꝓ gs ut

Expanded text:
sit in n, maxime d, c, q, t sequentibus: "tansit in n, maxime d, c, q, t sequentibus: "tantum, tantundem", "num, nuncubi", "nunquis", "nunquam", "idem, identidem"; am etiam f, c, q sequentibus, ut "anfractus", "ancisus", "anquiro"; uocali uero sequente intercipit b, ut "ambitus", "ambesus", expirantem", licet uetustissimi non subtrahe"enquid"; expellitur a Grecis dum fiunt Latintransit in u consonantem, "sino, siui". 21 R transit in l, "niger, nigellus"; in s, "arbos" pro "arbor"; in duas ss, "uro, ussi"; in u consonantem, "tero, triui", "sero, seui"; in n, "eneus" pro "ereus". 22 S in metro apud uetustissimos uim suam amittit frequenter, ut Virgilius: "Ponite spes sibi quisque"; ne etiam coniunctione sequente cum apostropha penitus tollitur, ut "uiden?" "satin?", "uin?", pro "uidesne?", "satisne?", "uisne?"; tollitur etiam in Grecis nominibus, ut "Geta"; transit in m, n, rin u consonantem, "bos, bouis"; ponitplex est, nam accipitur pro cs uel gs, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nis & asfinitatis atceor̃ sex
fit modis uł casu. ut magnus
one ut doct᷑ doctor ł cõpositione ut fa¬
cit inficit amicus inimic̾ ł translatiõe
ut theos dẽ Uer a greco boo uł eupho¬
nie causa ut amplocti ꝑ amplecti olli
casu l nRCt ut sol solis carmen inis
marmoron marmor In u salsus insulsus
Rotandũ uͦ qͥa in pͥncipio p̃teritoꝵ nulla
uocaliũ pret̾ a & e: transit. E correpta
transit in ꝓductã lego legiin a correpta
seror satus In i correpta moneo monitꝰ
lego. diligo in o tego toga In u tego tu¬
guriũ & ꝓ faciendũ facrundũ & similia
transit in a longa generis gen̾atĩ pau¬
corniget stella. stelliger areꝰ architenens¬
Est quando amittit uim litcere cũ int̾ q
antecedente & seqͥnte a uel e hoc ide fit
sepe. ut suadeo suesco. L. transit in .x. ue¬
lum uexillũ In ł tabula tabella M tran¬

Expanded text:
is et affinitatis attenditur, VI fit modis: uel casu, ut "magnusone, ut "doctus, doctor"; uel compositione, ut "facit, inficit", "amicus, inimicus"; uel translatione, ut "theos, deus", "uox" a Greco "BOO"; uel euphonie causa, ut "amplocti" pro "amplecti","ollcasu l, n, r, c, t, ut "sol, solis", "carmen, carminis", "marmaron, marmor"; in u, "salsus, insulsus". 6 Notandum uero quia in principio preteritorum nulla uocalium preter a et e transit. 7 E correpta transit in productam, "lego, legi"; in a correptam, "seror, satus"; in i correptam, "moneo, monitus", "lego, diligo"; in o, "tego, toga"; in u "tego, tugurium" et pro "faciendum" "faciundum" et similia. 8 I transit in a longam, "generis, generatim", "paucorniger", "stella, stelliger", "arcus, arcitenensPelion". 14 Est quando amittit uim littere, cum inter q antecedente et sequente a uel e, hoc idem sepe fit, ut "suadeo, suesco". 16 L transit in x, "uelum, uexillum"; in r, "tabula, taberna". 17 M tran
Abbreviated transcription (Latin):
mocalles habet. Sillaba potet mart
alta bsequente ut gibuꝰ subbidide¬
in uuocalem. causa differentie ut offi¬
cio austro s̃ qͦq seqͥnte in eã transit
ut suggero or etiã ut sũmitto Omitto
tit᷑. ut suꝑpono R ꝙͦ seqͥnte in eã uertit᷑ ut
arripio subripio nͥ abrogo abrado causa
differentie Aliis autr̃ qͥbcũq seqͥntib
integra manet ut abdo abhinc. abluo
abnego In e qͦ nulla suꝑior desinit silla¬
ba nͥ seq̃nte c uł ꝙ ut bucca ecqͥs nota
dentẽ sillabã alt̾a d b ħ m q useqͥntib
gn. sꝑsc ut agnitꝰ aspectꝰ ascendo Inf¬
ut suffio Similit̃ s̃ ap̃ latinos ut sug¬
gero hanc aliqͣndo n ante se assumit
ti h R q. nullĩ sunt sillabe t̾minales
ap̃ latinos Nam ah uah ꝑ apocopam
sunt l post se ñ ꝑmittit te ꝙ. & & uel
h & k Cetere sequunt᷑. ut albꝰ ulcus
pa fulsit. altꝰ silua mulxi in or sillaba
desinit cũ seqͥns a b uł ꝑ uł alt̾a m in¬

Expanded text:
uocales habet. 4 Sillaba potest incialtera b sequente, ut "gibbus", "subbiin u uocalem causa differentie, ut "officio", "aufero"; g quoque sequente in eam transit, ut "suggero"; m etiam, ut "summitto" "otitur, ut "suppono"; r quoque sequente in eam uertitur, ut "arripio", "surripio" nisi "abrogo", "abrado", causa differentie; aliis autem quibuscumque sequentibus integra manet, ut "obdo", "abhinc", "abluo", "abnego". 7 In c quoque nulla superior desinit sillaba, nisi sequente c uel q, ut "bucca", "ecquis"; notadentem sillabam altera d, b, h, m, q, u sequentibus, gn, sp, sc, ut "agnitus", "aspectus", "ascendo 10 Similiter g apud Latinos, ut "suggero"; hanc aliquando n ante se assumit,11 H, k, q, nullius sunt sillabe terminales apud Latinos; nam "ah" et "uah" per apocopam sunt. 12 L post se non permittit esse q et r uel h et k; cetere sequuntur, ut "albus", "ulcus", pa", "fulsit", "altus", "silua", "mulxi". 13 In m sillaba desinit cum sequens a b uel p uel altera m in
Abbreviated transcription (Latin):
dã placet et t sed ñ uidet᷑ hoc posse
fieti cũ ł loc is fungat᷑ & ñ possit gc¬
minan s uł E consonans alt̾a ante¬
cedente uel s qͣnte consonante nisi
sit muta ante ¶dã ut supplex suffra¬
gor uñ suspicis similia abiciunt unã
s hec ꝓͥ ratio aꝓphonia meliꝰ s abicit.
ut efficio Cet̃is ͥcmnsonantib subseqͤn¬
tib e pͣponi soleeñ ex. ⁊ in ꝑegrimꝰ dic¬
tionib semꝑ in Ecipio sillabe inutnit᷑
& si antecidat a¶ sillaba necesse tͣ tam
gus in duas desurit consonantes. licet
in duplicem ut faxfaux. Inuenit᷑ ple
curre Differt tam̃ sillaba a dictione
dictione. Accidit unicuiq sillabe tenor
centꝰ acutꝰ grauis. cutũfiexus qͥ certus
tam̃ dict̃ qͦd si uocalis est breuis ꝑ se ut
amo uł si eã una simplex consonans se¬
quat᷑ ut caput uniũ habeat tempꝰ In
cõmunib unũ & semis ut lacrinȩ qͥm¬
uis p̃cedat etiã s que subttahit᷑ more
ueteri ut p̃mia scribe In longis. natura

Expanded text:
ed non uidetur hoc posse fieri, cum x loco cs fungatur et non possit geminari s uel altera consonans aliqua antecedente uel subsequente consonante, nisi sit muta ante liquidam, ut "supplex", "suffragor": unde "suspicio" et similia abiciunt unam s; hec igitur ratio et euphonia melius s abicit, ut "efficio"; ceteris uero consonantibus sequentibus e preponi solet, non ex. 20 Z in peregrinis dictionibus semper in principio sillabe inuenitur; et si antecedat altera sillaba, necesse est eam gus in duas desinit consonantes, licet in duplicem, ut "fax", "faux". 22 Inue Differt tamen sillaba a dictione,dictione. 24 Accidit unicuique sillabe tenor, accentus, acutus, grauis, circumflexus, qui certus tamen dicunt quod, si uocalis est breuis per se, ut "amo", uel si eam una simplex consonans sequatur, ut "caput ", unum habeas tempus; in communibus unum et semis, ut "lacrime", quamuis precedat etiam s, que subtrahitur more ueteri, ut "premia scribe"; in longis natura
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ sunt species .iiii. p̃nomen. nomen cog
qͦd ab aliqͦ euentu imponit᷑. ut affricanꝰ
qui affricã deuicit. Notandũ qͦd ꝓpͥa
nomina ipsa etiã cognomina quauis
in diuersis inueniant᷑. nũquã tam̃ pos¬
sunt c̾e cõmunia multoꝵ ñ sola uoce Nã
in singulis suã ꝓpͥetatẽ significant ap
pellatiuoꝵ uͦ multe st̃ species. Quarũ
quedã cõmunes inueniunt᷑ cũ ꝓpriis
que sunt hec Corporale ut homo te¬

Expanded text:
 sunt species: prenomen, nomen, cogquod ab aliquo euentu imponitur, ut "Africanus" "qui Africam deuicit". 9 Notandum quod propria nomina, ipsa etiam cognomina, quamuis in diuersis inueniantur, numquam tamen possunt esse communia multorum, nisi sola uoce; nam in singulis suam proprietatem significant. 10 Appellatiuorum uero multe sunt species; quarum quedam communes inueniuntur cum propriis, que sunt he: corporale, ut "homo
Abbreviated transcription (Latin):
monstrans. Que disfinitio generalis. est
orationis.i qͣ in species ł pactis diuidit
Dicit᷑ tñ oratio libet rechetie ⁊ una dic¬
tio cũ plenã sententiã oscendit ut uer¬
ba imꝑatiua & responsina Quid ẽ sum¬

Expanded text:
monstrans. 3 Que diffinitio generalis est orationis, id est, que in species uel partes diuiditur. 4 Dicitur tamen oratio liber rethoricus, uel una dictio cum plenam sententiam ostendit, ut uerba imperatiua et responsiua: "quid est sum
Abbreviated transcription (Latin):
siue tam̃ deriuant᷑ a matrib ut Ili¬
adez ab auis mat̾nis achlanciades. a
regib siue conditorib ut theside. se¬
cropide a fr̃ib fẽcontiades. a ꝓpriis
tam̃ deriuant᷑. & ad homines ꝑtinent
Sunt gͥ formȩ patronomicoꝵ scilicet
tur nr̃i masculini ⁊̃ ̃s e pͥme de
seu tertia dccłone. hbentq omina a
uł i comeptas penłl as Sed a quidẽ
si pͥmitriũ pͥme sic decłonis. desinens
ut eneas eneades. Itius lerciades.
uenit᷑. ut corinetisar inetide. alia
omnia i penultiũ correptã habent

Expanded text:
siue tamen deriuantur a matribus, ut "Iliades", ab auis maternis, "Athlantiades", a regibus siue conditoribus, ut "Theside", "Cecropide", a fratribus, "Phetontiades". 3 A propriis tantum deriuantur et ad homines pertinent. 4 Sunt igitur forme patronomicorum, scilicet tur nostri, masculini est geneseu tercia declinatione; habentque omnia a uel i correptas penultimas, sed a quidem, si primitiuum prime sit declinationis, desinens ut "Eneas, Eneades", "Lercius, Lerciades",uenitur, ut "Corinetes, Corinetides". 8 Alia omnia i penultimam correptam habent
Abbreviated transcription (Latin):
significationes supradicte forme nomi¬
na tam̃ qͥa maxima pars eoꝵ possesim
habet demonstrationẽ. ideo hec ꝙͦ int̾
possessiuoꝵ species posuimꝰ. forme gͥ pos¬
sessiuoꝵ quas a grecis accepimꝰ sunt hec
sillabas. ut itace itacus. Inueniuntur
sillaba. & si pͥmitiua habeant. ĩ penul¬
timã tunc habent a ante cus. ut italia
licus creta cretic asiatis asiaticꝰ grama
tos. gramaticꝰ mulio mulionis mulio

Expanded text:
significationes supradicte forme nomina, tamen, quia maxima pars eorum possessiuorum habet demonstrationem, ideo hec quoque inter possessiuorum species posuimus. 10 Forme igitur possessiuorum quas a Grecis accepimus, sunt heas habent, ut "Itace, Itacus". 13 Inueniuntur sillaba et, si primitiua habeant i penultimam, tunc habent a ante cus, ut "Italia, litos, grammaticus", "mulio, mulionis, mulio
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ & appellatiuũ hoc int̾eit qͦd ꝓprium
naturalit̾ umn̾cuiꝰq pͥuatã substantiã
& qͥlitatẽ significat. Rũquã cõmune
nͥ sola uoce: appellatiuũ uͦ naturaliter
significat multoꝵ substantiã ł qͥntita¬
uł aut qͣlitatẽ generałẽ. seu speciasẽ. uel
adiectiuã. Generalẽ. ut animal corpus
uirtꝰ. Speciale. ut homo. tricubitum
albedo. Adiectiuã ut magnꝰ albꝰ. Adiec¬
tiua autẽ dicta st̃ qͦd aliis appellati¬
uiis uł ꝓpriis que substantiã signifi

Expanded text:
 appellatiuum hoc interest, quod proprium naturaliter uniuscuiusque priuatam substantiam et qualitatem significat, numquam commune, nisi sola uoce; appellatiuum uero naturaliter significat multorum substantiam uel quantitatem, aut qualitatem generalem uel specialem uel adiectiuam: generalem, ut "animal", "corpus", "uirtus"; specialem, ut "homo", "tricubitum", "albedo"; adiectiuam, ut "magnus", "albus". 3 Adiectiua autem dicta sunt, quod aliis appellatiuis uel propriis, que substantiam signifi
Abbreviated transcription (Latin):
te ut p̃toriꝰ. questoriꝰ. aut ab hiis reb
in quib st̃. ut collariũ plantarium
mersoriũ. aut de quib st̃ ut agraria
lex aut ex hiis qͣs habent ut uma¬
ria cellaria. que uͥnum habet. arma¬
rium in qͦ arma. armentariũ in qͦ ar¬
menta. rosariũ amariũ & ceta. ab of¬
ficiis qͦ ut cerariꝰ mercennariꝰ hostiatꝰ¬
erariꝰ Innus qͦ terminantiũ forme.
& significationes st̃ diuerse. Nã inue¬
nit᷑ a longa ante nus. ut romanꝰ e
longa ut t̾renꝰ i longa ut camerinꝰ uł
breuis ut faginꝰ. crastinꝰ U longa ut tri¬
bunꝰ letiã uł R ut ficulnꝰ diurnꝰ signi

Expanded text:
 ut "pretorius", "questorius", aut ab his rebus in quibus sunt, ut "collarium", "plantarium", "mensorium", aut de quibus sunt, ut "agraria lex", aut ex his quas habent, ut "uinaria cella" que uinum habet, "armarium" in quo arma, "armentarium" in quo armenta, "rosarium", "auiarium" et cetera, ab officiis quoque, ut "cerarius", "mercennarius", "hostiaIn nus quoque terminantium, forme et significationes sunt diuerse; nam inuenitur a longa ante nus, ut "Romanus", e longa, ut "terrenus", i longa, ut "Camerinus", uel breuis, ut "faginus", "crastinus", u longa, ut "tribunus", l etiam, uel r, ut "ficulnus", "di
Abbreviated transcription (Latin):
In ulongã phoenices punices ponena
punio sicut oy in u moysa musa.
Nunqͣm mutat᷑ diptongꝰ in p̃t̾ito nͥ
cedo cicidi licet aufero abstuli uideat᷑.
Et diptongo nc̃ ñ utim᷑ sed loco eius
los nilus uocali uͦ seqͣnte plerũq e ut̃
lealropcia caliopea sponderos spondẽ
Que uͦ in ia solũ desinunt ap̃ gc̃os ra¬
ro fit hoc ut alexandria nichomedia

Expanded text:
in u longam, "Phoenices, Punices", "poena, punio", sicut OY in u, "MOYSA, Musa". 14 Numquam mutatur diptongus in preterito, nisi "cedo, cecidi", licet "aufero, abstuli" uideatur. 15 Ei diptongo nunc non utimur, sed loco eius los, Nilus"; uocali uero sequente, plerumque e, ut "KALYOPEIA, Caliopea", "SPONDEIOS, spondeus". 16 Que uero in ia solum desinunt apud Grecos; raro fit hoc, ut "Alexandria", "Nicomedia
Abbreviated transcription (Latin):
pb pħ uł f. ut gubnator acib̃netes
sillaba due uocales ñ amittentes uim
licarre sole ł cũ consonante iungunt᷑.
diptongun facere dicunt᷑ In eisdẽ gͥ sil¬
labis uocales p̃positiue sunt aliis uocalib̾
quib nc̃ utim̃ iiii. at au eu oe Nã ei
diptongo nunc ñ utim̃ quã antiqui
ꝑ omni .i. longã antiquoꝵ grecoꝵ mo¬
R scribebant Inuenit᷑ sextꝰ diptongus
in gcis nominib ut appria Piptongus
dicta qͦd duos ꝑtongos .i. duas uoces
comp̃hendat. Nam singule uocales
suas uoces habent. ¶de uͦ in metro di¬
uidit & tunc ꝑ aig̾ce scribit᷑ ut aulai
ꝓ aule. Nam da g̾ca diptongꝰ est. ead̃ẽ
que apud nos ae ut maia Sed apud

Expanded text:
 ph uel f, ut "gubernator" a "cibernetes", sillaba due uocales, non amittentes uim littere, sole uel cum consonante iunguntur, diptongum facere dicuntur. 4 In eisdem igitur sillabis uocales prepositiue sunt aliis uocalibus quibus nunc utimur IV, ae, au, eu, oe; nam ei diptongo nunc non utimur, quam antiqui pro omni i longa antiquorum Grecorum more scribebant; inuenitur yi diptongus in Grecis nominibus, ut "ARPYIA". 6 Diptongus dicta quod duos "ptongos", id est duas uoces, comprehendat: nam singule uocales suas uoces habent. 7 Ae uero in metro diuiditur et tunc per ai Grece scribitur ut "aulai" pro "aule"; nam ai Greca diptongus est, eadem que apud nos ae ut "Maia", sed apud
Abbreviated transcription (Latin):
Romanꝰ ꝓpriũ. Notandũ autẽ qͥd diuit¬
se significationis nomina in possessiue
formis inueniunt᷑. Nam uł deriunnt᷑
a mat̾ia ut a ferto ferreꝰ. uł a discioli¬
nis. ut aristotelicꝰ uł a morbis ut car

Expanded text:
roprium. 7 Notandum autem quod diuerse significationis nomina in possessiuorum formis inueniuntur. 8 Nam uel deriuantur a materia, ut a "ferro" "ferreus", uel a disciplinis, ut "Aristotelicus", uel a morbis, ut "car
Abbreviated transcription (Latin):
alia marticulata & illiterata ut strepi.¬
tus mugitꝰ que nec scribi nec intelligi
potest. Uox autem dicta a uocando
uel apotordoo De littera
M ittera uͦ est minima pars cõposi
tt uocis uel uox que scribi po
litturis qͥꝗ in tabulis scribebant᷑ & p̾ea¬
delebant᷑ Littera ẽ ꝓpͥe nota elemeti
& uelut mmago uocis elementa ũ ipse
ꝓnuntiationes Alterũ tam̃ ꝓ alt̃o abi.¬
Iue ponit᷑ Sunt gͥ figure litterarum
qͥb nos utimur ax ini. ẜarum uͭ pnum¬
tiationes multo ampliorer
clinabilia nomina figure uͦ sunt quas
uidemꝰ in singulis litteris Potestas autẽ
ipsa ꝑnuntiatio & ins ipsius elementi
ppt᷑ quã & figure & nomina facta sunt
Scq̃m harũ itaq potestatẽ de. iiii reb
in ortographia tractari solet. ⁊ de diuer¬
sitate litterarũ de aspiratione de mu¬
tatione de ordine. De diu̾sitate litt̾aꝵ¬

Expanded text:
alia inarticulata et illitterata, ut "strepitus", "mugitus", que nec scribi nec intelligi potest. 5 Vox autem dicta a uocando, uel apo toy BOO. 2. DE LITTERA 1 Littera uero est minima pars compositte uocis, uel uox que scribi pot"litturis", quia in tabulis delebantur. 3 Littera est proprie nota elementi et uelut imago uocis, elementa uero ipse pronuntiationes; alterum tamen pro altero abusiue ponitur. 4 Sunt igitur figure litterarum quibus nos utimur XXIII, earum uero pronuntiationes multo ampliores.clinabilia omnia. 7 Figure uero sunt quas uidemus in singulis litteris. 8 Potestas autem ipsa pronuntiatio et uis ipsius elementi, propter quam et figure et nomina facta sunt. 9 Secundum harum itaque potestatem, de IV rebus in orthographia tractari solet, id est de diuersitate litterarum, de aspiratione, de mutatione, de ordine. 3. DE DIVERSITATE LITT
Abbreviated transcription (Latin):
ubi uestes ponunt᷑ aut qͦdlibet aliud
⁊aberna area uel armarioluor¬
fluxus noctis. odor suauitatis. habita¬
culum pulchritudinis
enĩ hunc filium genuit lia ꝓpt̾ea ĩã
secura dixit habitabit mecũ uir me¬
us. Unde & filiꝰ eiꝰ dictꝰ ẽ habitaculũ
no. lxx desolationis templi completo

Expanded text:
ubi vestes ponuntur, aut quodlibet aliud; Zaberna, arca, vel armariolufilius noctis, odor suavitatis, habitaculum pulcritudinis enim hunc filium genuerat Lia, ideo iam secura dixit : ‘habitabit mecum vir meus’, unde et filius eius dictus est habitaculum. no desolationis templi completo,
Abbreviated transcription (Latin):
est qͦd ꝓpͥr uł appellatiuis adicit᷑. &
est adiectiuoꝵ posse cõparari. egentq
adiectione alioꝵ nominũ & sumunt᷑
a qͣlitate uł qͥntitate animi ł corpo¬
ris uł extͥnsec̃ accidentiũ. ut pruden
aliqͥd dictũ ẽ qͦd sine intellectu illi
tra sinistra Gentile ẽ qd gentẽ signif᷑¬
qualis. Infinitũ ẽ qͦd infinitã & inde¬
terminatã habet significationẽ. ut qui
diuidi potest ut animal. Speciale est

Expanded text:
est quod propriis uel appellatiuis adicitur etest adiectiuorum posse comparari egentque adiectione aliorum nominum et sumuntur a qualitate uel quantitate animi uel corporis uel exstrinsecus accidealiquid dictum est, quod sine intellectu illiutra", "sinistra". 16 Gentile est quod gentem signifqualis?". 19 Infinitum est quod infinitam et indeterminatam habet significationem, ut "qui"diuidi potest, ut "animal". 27 Speciale est
Abbreviated transcription (Latin):
materiam nullo ꝓrsus modo forma¬
deriuatione uocabulũ acceꝑunt
in hoc errant quidã gentilium. quod
eam tarquã coeternã deo coniingt̃
ur hec ab illo ñ sit. quãuis ab illo fot¬
metur s uos alienum esse a uerita¬
te ipsa u̾eritas docet De hac enim.

Expanded text:
t, nullo prorsus modo formaderivatione vocabulum acceperuntin hoc errant quidam Gentilium, quod eam tanquam coaeternam Deo conjungunt; ut haec ab illo non sit, quamvis ab illo formetur: quod alienum esse a veritate, ipsa veritas docet. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
distuli s sam insimplicib eĩdẽ st̃ silla¬
etiã alt̾a s uł i consonans ut cassis
disiectꝰ pͥreẽ hec inueniunt᷑ f. g q
d sed tantũ in cõpositis. ut transfert
transduco. sed traduco meliꝰ dr̃⁊ si su
ꝑiorẽ finit sillabã. seqͥt᷑ alt̃a t ut mit¬
to atticus Inueniunt᷑ tam̃ sed in cõpo¬

Expanded text:
distuli"; nam in simplicibus eiusdem sunt sillaetiam altera s uel i consonans, ut "cassis", "disiectus"; preter hec inueniuntur f, g, q, u, d, sed tantum in compositis, ut "transfert""transduco" sed "traduco" melius dicituperiorem finit sillabam, sequitur altera t, ut "mitto", "Atticus"; inueniuntur tamen, sed in compo
Abbreviated transcription (Latin):
Spitatio ante uocales om̃s ꝑom po¬
test ut habeo hereo hrrtus. homo
scisio est ultimarũ sillabarum
consonantes uͦ iiii. tantũm ponit᷑ c ꝑ t. ꝑ
ut chiemes philippꝰ thraso rhenꝰ uł prt¬

Expanded text:
spiratio ante uocales omnes poni potest, ut "habeo", "hereo", "hircus", "homo", scisio est ultimarum sillabarum consonantes uero IV tantummodo ponitur c, p, t, r, ut "Chremes", "Philippus", "Thraso", "Rhenu
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ uelut cũ res corporales materie
formeq concursu subsistere: demon
iecta mattria. si ñ re saltim cogitati¬
ditione posita consequentia in con¬
iunctionis uel disiunctionis osten¬

Expanded text:
cum res omnes corporales materiae formaeque concursu subsistere demonstiecta materia, si non re, saltem cogitatiditione posita consequentia vi coniunctionis vel disiunctionis osten
Abbreviated transcription (Latin):
tem species de informi materia ¶ue
quiõe ex nichilo facta p̃cessit. tamen
res ex se factas ñ eternitate. seo sola
origine sicut sonus cantũ. Nam qui
uuit in eternũ creauit oranuia simul

Expanded text:
m et informem materiam; quae quidem ex nihilo facta, praecessit tamen res ex se factas non aeternitate, sed sola origine, sicut sonus cantum. Nam qui uiuit in aeternum, creauit omnia simul
Abbreviated transcription (Latin):
rantia incursionũ mater peccauerit. id
uenie absoluat petitio. que culpas uesti¬
re consueuit. Sed qͥa numquã de se ma¬
le estimat sermo qͥ ad amantẽ iudicẽ mit¬
tit᷑. idcirco mẽȩ simplicitatis negotium
tuo dñe purissimo cõmisi iudicio fretus
qͥa qͥcqͥd absurde digestũ est. ñ ut inusoꝰ
detrahis. sed ut doctissimus corrigis.¬
dasset ille noluit qͣm
ꝑ socerũ suum. quẽ bellorofons equo pega¬
so residens int̾fecit qui de gorgone sangui¬
ne natꝰ erat. Bellorofonte posuert quasi
buleferunta. qͦd nos latine sapientie cul
uirũ Nam & menandet similit̃ in disexa¬

Expanded text:
rantia incursionum mater peccauerit, id rantia incursionum mater peccauerit, id ueniae absoluat petitio quae culpas uestire consueuit. Sed quia numquam de se male aestimat sermo qui ad amantem iudicem mittitur, idcirco meae simplicitatis negotium tuo, domine, purissimo commisi iudicio, fretus quia quicquid absurde digestum est non ut inuidus detrahis, sed ut doctissimus corrigis.dasset, ille noluit; queper socerum suum; quam Bellerofons equo Pegaso residens interfecit, qui de Gorgonae sanguine natus fuerat. Bellerofonta posuerunt quasi buleforunta, quod nos Latine sapientiae conuirum. Nam et Menander similiter in Disexa
Abbreviated transcription (Latin):
que suꝑiora habet mͦ deiciat. Ergo osten¬
dere hic uolunt qͦd om̃s qͥ ꝑ arma & ui¬
tis attingit. Poma qͦ fugitiuᷤ
& pauꝑ effectꝰ ita se illi unda fallax pre¬
bet ut sitiat. ita se poma ingerunt ut
esuriat. Sed hanc fabulam petroniu
breuiter exponit dicens Non bibit
inter aquas nec dependentia captat.
lantalus infelix quẽ sua uota p̃munt
luceat. siue qͦd humilior currat & terris
presit. illo uideł pacto qͦd detrimenta eiꝰ&
augmenta ñ solũ terre s & lapides uel
curã animantiũ & qͦd magis incredibile
sit etiã letamina sentiant quȩ in lune
crementis eiecta uermiculos parturiant
hortis Ipsam etiã Dianam nemorib uolt
augmenta inculcet deniq crementis lu¬
ne ligna abscisa furfuraceis tinearũ tere¬
dr qͦd omnis uenatio plus nocte pascat᷑
dieq dormiat Endimionem uͦ pastorem
ascientiȩ formidolosa suspectio semꝑ ex¬
cusandi querit suffragia qͦ qͥcqͥd igno¬

Expanded text:
quae superiora habet modo deiciat. Ergo ostenquae superiora habet modo deiciat. Ergo ostendere hic uoluerunt quod omnes qui per arma tis attingit, poma quoque fugitet pauper effectus; ita se illi unda fallax praebet ut sitiat, ita se poma ingerunt ut esuriat. Sed hanc fabulam Petronius breuiter exponet dicens: ‘Nec bibit inter aquas nec poma pendentia carpit Tantalus infelix quem sua uota premuntluceat siue quod humilior currat et terris praesit, illo uidelicet pacto quod detrimenta eius et augmenta non solum terra, sed et lapides uel cerebra animantium et quod maius incredibile sit etiam letamina sentiant, quae in lunae crementis eiecta uermiculos parturiant hortis. Ipsam etiam Dianam nemoribus praeaugmenta inculcet. Denique crementis lunae abscisa ligna furfuraceis tinearum teredesse dicitur, quod omnis uenatio plusquam nocte pascatur dieque dormiat. Endimionem uero pastorem scientiae formidolosa suspectio semper excusandi quaerit suffragia, quo quidquid igno
Abbreviated transcription (Latin):
smphania suꝑ apparitio nuncupat᷑ qͦd
sicur in istis duob signis quȩ eoꝵ fr̃m
uocabulo nuncupauert uñ suꝑ apareat¬
tauros genuit Sicut nichil latina gra
Ergo dignitas regnũ affectans nubem
meret̃.i similitudinẽ regni &egnũ autẽ¬
tẽporis fugitiua uis inuidet pennatisq
celerrima raptib momentance felicitatis
sitatẽ manẽ speciem p̃sumit. Deniq beat᷑¬
ausustinus dicere solitꝰ erat diuersarũ
uisus ẽ qͦd ex parte qͥdẽ. ueros honores. sed
risorios. & citiꝰ fugitiuos Credo enĩ quod
cleouoli philosophi sententiã legant di
na scribit Ixionẽ in grecia pͥmũ regni
głãm affectasse. qͥ sibi centũ equites pͥmꝰ
omniũ adqͥsiuit uñ centauri dicti sunt
quasi centũ armati. Deniq centippi de
buert̃ ex qͦ equis mixti pingunt᷑. Sed ides
centũ armati. qͦd ixion qdẽ paruo tem¬
pore scelere regnũ adeptꝰ Dehinc regno
expulsus est Unde eũ & ad rotã damp¬
natũ dicunt. qͦd omnis rote uertigo

Expanded text:
prie superapparitio nuncupatur, quod sicut in istis duobus signis quae eorum fratrum uocabulo nuncupauerunt unus superappareattauros genuit. Sicut nihil Latina gratergo dignitas regnum adfectans nubem meretur, id est similitudinem regni; regnum etemporis fugitiua uis inuidet pinnatisque celerrima raptibus, momentaneae felicitatissitatis inanem speciem praesumit. Denique Vatinius augur dicere solitus erat diuersarum uisus est, quod ex parte quidem ueros honores, sed risorios et citius fugitiuos; credo enim quod Cleobuli philosophi sententiam legerat dinia gloriam affectasse qui sibi C equites primus omnium conquisiuit unde et centauri dicti squasi centum armati — denique centippi dici debuerunt, ex quo equis mixti pinguntur —, sed ideo centum armati. Qui quidem Ixion paruo tempore celerem regnum adeptus dehinc regno expulsus est; unde eum et ad rotam damnatum dicunt, quod omnis rotae uertigo
Abbreviated transcription (Latin):
abscondit Praconet custo de apposito. du¬
ab sororib aglauro & pandore cõmenda¬
uit qͥ pͥmꝰ currũ repperit uulcanũ dici
uoluert̃ quasi furiȩ ignem. Unde & uul¬
subripiat Illa uͦ armis uirginitatẽ defen
dit. hoc ẽ omnis sapientia integritatem
moꝵ suoꝵ contra furiã uirtute animi
uindicat. Unde qͦ erictoniꝰ nascit᷑ Eris enĩ
g̾ce certam̃ dr̃ thonos uͦ ñ solũ terra qͣntũ
etiã iuidia dici potest. Nñ & tales mile
I inuidia mundane glẽ consũptio. & quid¬
nã alius subripiens furor sapientie gene
in corde celat Omnis enĩ sapiens furorem

Expanded text:
abscondidit draconeque custode opposito duabscondidit draconeque custode opposito duabus sororibus Aclauro et Pandorae commendauit; qui primus currum repperit. Vulcanum dici uoluerunt quasi furiae ignem, unde et Vulsdit, hoc est: omnis sapientia integritatem morum suorum contra furiam uirtute animi uindicat. Vnde quidem Erictonius nascitur; eris enim Grece certamen dicitur, tonos uero non solum terra, quantum etiam inuidia dici potest, unde et Tales Miles est: inuidia mundanae gloriae consumptio. Et quidnam aliut subripiens furor sapientiae genein corde celat; omnis enim sapiens furorem
Abbreviated transcription (Latin):
in ultionẽ conuersũ est. Cepitq sui uoti
effectu contorqueri. Nam ꝯͥcqͥd tetigerat
aurũ efficiebatur. Erat gͦ necessitas aurea
uerteret. Responso accepto ut tertio caput
here dr̃. Sed euident̃ poete alluserunt ar
me morit᷑. qͦd onda rex erat. s collecta pe¬
cuniarũ suarũ sũma ut solicrates tirenꝰ
in libris historiȩ scribit. qͦd omni censu
suo onida rex pactolũ fluiuum qͥ in mare
decurrere solitꝰ erat ꝑ innumerabiles me¬
atꝰ ad irrigandã ꝓuintiã deriuauit. suaq
expensa auaritia fluuium fertilem red¬
didit sssida enĩ g̾ce quasi medenidon .i.
nichil sciens auarus enĩ tantũ stultus est
ut sibi ꝑdesse non norit
ab iout ꝓmissũ accepit ut quicqͥd
uellet p̾sumerer Ille orineruam in
comugiũ ꝑetiit Iupiter imꝑauit. ut mi¬
nerua armis uirginitatẽ defenderet. Dum
cubiculũ introirent certando uulcanus
simen in pauimentũ iecit. Unde natꝰ est

Expanded text:
in ultionem conuersus est, coepitque sui uoti in ultionem conuersus est, coepitque sui uoti effectu torqueri; nam quidquid tetigerat aurum statim efficiebatur. Erat ergo necessitas aurea uerteret responsoque accepto, ut tertio caput here dicitur. Sed euidenter poetae alluserunt argme moritur, quod et Mida rex erat; sed collecta pecuniarum suarum summa, ut Solicrates Cizicenus in libris historiae scribit, quod omni censu suo Mida rex Pactolum fluuium, qui in mari decurrere solitus erat, per innumerabiles meatus ad inrigandam prouinciam deriuauit suaque expensa auaritia fluuium fertilem reddidit. Mida enim Grece quasi medenidon, id est nihil sciens; auarus enim tantum stultus est, ut sibi prodesse non noritab Ioue promissum accepit ut quidquid uellet praesumeret. Ille Mineruam in coniugium petiuit; Iuppiter imperauit ut Minerua armis uirginitatem defendisset. Dumque cubiculum introirent, certando Vulcanus semen in pauimentum iecit; unde natus est
Abbreviated transcription (Latin):
os pedes. qͥa libidinis affectꝰ omnia que
habet spargit Nam deniq sy renes dic¬
te sunt Syrene enĩ trahere dicitur
olaucus antedonis filiꝰ amauit quem
circe filia solis amabat. zelata scillam.
fontẽ in qͦ solita erat lauari uenenis in¬
fecit ubi illa descendens ab inguine lupĩ
canibꝙ marinis inserta est Scilla enĩ g̃ce
ex quina dicta ẽ qͦd nos latine confusionẽ
Eigo omnis qͥ luxuriã amat cecus est sã
& ancedonis filiꝰ dictꝰ est. Antedon enĩ g̃ce
quasi antidon qͦd nos latine contrariũ
uidens dicimꝰ. Prgo lippitudo ex contraria
uisione nascit᷑. Scilla uͦ in modũ ponit᷑
meretricis: qͥa omnis libidinosa canib
enis deuorationib saturare secreta Sed
hanc ciree odisse dr̃ Circe ut ante dic¬
libidinosa mulier ñ diligit sicut Terentĩ
tia libidinẽ contẽpsit. Unde & uxorẽ ha¬
bere dr̃ penelopem castissimã qͦd omnis
set. aurũ fieret. Cumq ꝓ meruisset munꝰ

Expanded text:
os pedes, quia libidinis affectus omnia quae os pedes, quia libidinis affectus omnia quae habet spargit; nam denique et Sirenes dictae sunt; sirene enim Grece trahere diciturGlaucus Antedonis filius amauit; quem Circe Solis filia diligebat zelataque Scyllam fontem in quo lauari solita erat uenenis infecit. Vbi illa discendens ab inguine lupis canibusque marinis inserta est. Scylla enim Grece quasi exquina dicta est, quod nos Latine confusio Ergo omnis qui luxuriam amat cecus est. Nam et Antedonis filius dictus est; Antedon enim Grece quasi antiidon quod nos Latine contrarium uidens dicimus; ergo lippitudo ex contraria uisione nascitur. Scylla uero in modum ponitur meretricis, quia omnis libidinosa canibus enis deuorationibus saturare secreta. Sed hanc Circe odisse dicitur. Circe ut ante diclibidinosa mulier non diligit, sicut Terentiustia libidinem contemnit; unde et uxorem habere dicitur Penelopam castissimam, quod omnis set aurum fieret; cumque promeruisset, munus
Abbreviated transcription (Latin):
garrulitas. inqͥramꝰ ꝑstant muinc in hac¬
uita nr̃a de hac fabula certa admodum
testimonia. Nlam uirtꝰ corrupta libidine
sole teste apparet Unde & ouidiꝰ in meta¬
morphosion ait. Hidet hic ds̃ omnia pͥm¬
catenata feruoris constrictione. tenet᷑ hec
Uisus enĩ reliqͦs iiiiͣʳ inspicit sensus qͥa &
cundã medaeam qͣsi auditũ hoc ẽ qͣsi orede¬
ni deam. qͦd nos latme nulłã uisionẽ dicimꝰ
llex enĩ corpore nuda est T̃ertiã circem tac¬
tui similem .i. quasi si diceret cinorene gͣce
qͦd nos latine manuũ iudiciũ dicimꝰ Quar
Trib enĩ modis amoris illecebra tra¬
hit᷑. aut cantu. aut usu aut consu¬
uenustate quedã etiã lenocinante consue¬
tudine. Quasi ulixis socii obturatis aurib
Demq syrenas .i. delectationum illecebras
& audiuit & uidit .i. agnouit. & iudicauit
fectus emorit᷑. Ideo uolatiles. qͥa amantiũ
mentes celeriter ꝑmeant. inde gallinati¬

Expanded text:
garrulitas inquiramus. Perstant nunc in nogarrulitas inquiramus. Perstant nunc in nostra uita de hac fabula certe admodum testimonia; nam uirtus corrupta libidine sole teste apparet, unde et Ouidius in quinto metamorfoseon ait: ‘Vidit hic deus omnia pcatenata feruoris constrictione tenetur. Haeuisus enim reliquos quattuor inspicit sensus, quia secundam Medeam quasi auditum hoc est medenidean quod nos Latine nullam uisionem dicimus — uox enim corpore nuda est —, tertia Circe tactui similis, id est quasi si diceret cironcrine Grece, quod nos Latine manuum iudicium dicimus, quartribus enim modis amoris inlecebra trahitur, aut cantu aut uisu aut consuuenustate, quaedam etiam lenante consuetudine. Quas Vlixis socii obturatis auribusDenique Sirenas, id est delectationum inlecebras, et audiuit et uidit id est agnouit et iudicauit, et fectus emoritur; ideo uolatiles, quia amantum mentes celeriter permeant; inde gallinace