comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
U idebat tangebatq hominẽ: & confitebat᷑
dm̃. quem non uidebat. neq tangebat.
Sed ꝓpt̾ hoc quod uidebat atq tangebat.
illud iam remota dubitatione credebat.
Dicit ei iħc. Quia uidisti me credidisti. Non
ait detigisti me. seo uidisti me:qm̃ genera¬
lis quodammͦ sensus ẽ uisus. Nam &
ꝑ alios quatuor sensus nominari solet:
uelut cum dicimꝰ. audi & uide. qͣm bene
sonet: olfac & uide qͣm bene oleat: gusta
& uide qͣm bene sapiat: tange & uide qͣm
bene caleat. Ubiq sonuit uide: cum uiso
ꝓpͥȩ non neget᷑ ad oculos ꝑtinere. Unde hic
ipse dñs infer inquit digitum tuum huc¬
& uide manꝰ meas: quid aliud ait. qͣm tan¬
ge & uide: Nec tamen ille oculos habe¬
bat indigito. Ergo siue intuendo siue etiã
tangendo. quia uidisti me inquit credidi¬
sti: qͣmuis dici possit ita. non ausum fuis¬
se discipulũ tangere: cum se offẽret ille tan¬
gendum. Non enim scriptumẽ. & tetigit
thomas: sed siue aspiciendo tantum. siue

Expanded text:
idebat tangebatque hominem, et confitebatur Deum quem non videbat, neque tangebat. Sed per hoc quod videbat, atque tangebat, illud jam remota dubitatione credebat; dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Non ait Tetigisti me, sed vidisti me, quoniam generalis quodammodo sensus est visus. Nam et per alios quatuor sensus nominari solet, velut cum dicimus: Audi et vide quam bene sonet, Olfac et vide quam bene oleat, Gusta et vide quam bene sapiat, Tange et vide quam bene caleat. Ubique sonuit vide, cum visus proprie non negetur ad oculos pertinere. Unde et hic ipse Dominus: Infer, inquit, digitum tuum, et vide manus meas. Et quid aliud ait quam tange et vide? nec tamen oculos ille habebat in digito. Ergo sive intuendo, sive etiam tangendo. Quia vidisti me, inquit, credidisti, quamvis dici posset, non ausum fuisse discipulum tangere cum se offerret ille tangendum. Non enim scriptum est: Et tetigit Thomas, sed sive aspiciendo tantum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
corporeis uisa sunt oculis diuinam eius¬
pucet apparuisse substantiam. Natura
enim ininisibilis. & cum patre filioq com¬
munis. qualitateminu neris atq oꝑis sui
qua uoluit significatione monstrauit: ꝓpͥ¬
etatem uero ẽẽntiȩ suȩ in sua deitate conti¬
nuit: quia sicut nec patrem nec filium.
ita nec spm̃ scm̃ htimanus potest uisus at¬
tingere. Intrinitate enim diuina. nichil
dissimile. nichil impar ẽ. Et omnia quȩ
de illa possunt substantia cogitãri. nec uir¬
tute nec gla nec ȩcernitatȩ discreta sunt.
Cunq in ꝑsonarum proprietatib alius sit
pater alius filius. alius sp̃c sc̃s. non tamen
alia deitas. nec diuersa natura ẽ. Siquidẽ
cum & de patre sit filius unigenitus & sp̃c¬
sc̃s patris filiiq sit sp̃c : non sicut quecumq
creatura quȩ & patris & filii ẽ: sed sicut cum
utroq uiuens & potens. & sempiternȩ ex eo
quod ẽ pater filiusq subsistens. Unde cum

Expanded text:
corporeis visa sunt oculis divinam ejuscorporeis visa sunt oculis divinam ejus apparuisse substantiam. Natura enim invisibilis, et Patri Filioque communis, qualitatem muneris atque operis sui, qua voluit significatione monstravit, proprietatem vero essentiae suae in sua Deitate continuit: quia sicut nec Patrem nec Filium, ita nec Spiritum sanctum humanus potest visus attingere. In Trinitate enim divina nihil dissimile, nihil impar est; et omnia quae de illa possunt substantia cogitari, nec virtute, nec gloria, nec aeternitate discreta sunt. Cumque in personarum proprietatibus alius sit Pater, alius sit Filius, alius Spiritus sanctus, non tamen alia Deitas nec diversa natura est. Siquidem cum et de Patre sit Filius unigenitus, et Sptus Patris Filiique sit spiritus, non sicut quaecumque creatura, quae et Patris et Filii est, sed sicut cum utroque vivens et potens, et sempiterne ex eo quod est Pater Filiusque subsistens. Unde, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u scõ: & ceꝑunt loqui aliis linguis. prout
sp̃c̃ sc̃s̃ cdabat eloqui illis. Oqͣm uelox ẽ ser¬
mo sapientiȩ: & ubi deus magister ẽ qͣm cito
dicitur quod docetur. Non ẽ adhibita in¬
terpretatio ad audiendum. non consuetudo
adusum. non tempus adstudium: sed spi¬
rante ubi uoluit spũ ueritatis. propriȩ sin¬
gularum gentium uoces. factȩ sunt in ȩccłiȩ
ore communes. Ab hoc gͥ detuba ȩtuange¬
licȩ predicationis intonuit. ab hoc die imbres
carismatum. flumina benedictionum. om̃e
desertum & uniuersam aridam rigauer̃t:
qm̃ ad renouandam faciem terre sp̃c dei fe¬
rebatur suꝑ aquas. & adueteres tenebras
abigendas. nouȩ lucissugura choruscabant:
cum micantium splendore linguarum.
petur ignĩtum. cui adcreandum intellec-¬
lectum consumendumq peccatum sce effica
ipsa rei geste forma mirabilis. nec dubium
sit in illo omnium humanarum uocum
exultante conuentu maiestatẽ sancti sp̃c
fuisse presentem. nemo tamen in his quȩ

Expanded text:
t coeperunt loqui aliis linguis, prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis . O quam velox est sermo sapientiae, et ubi Deus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante ubi voluit Spiritu veritatis , propriae singularum gentium voces factae sunt in Ecclesiae ore communes. Ab hoc igitur die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, omne desertum et universam aridam rigaverunt; quoniam ad renovandam faciem terrae Spiritus Dei ferebatur super aquas , et ad veteres tenebras abigendas, novae lucis fulgura coruscabant, cum micantium splendore linguarum, eretur ignitum, cui ad creandum intellectum, consumendumque peccatum, et efficacipsa rei gestae forma mirabilis, nec dubium sit, in illo omnium humanarum vocum exsultante concentu, majestatem Spiritus sancti fuisse praesentem, nemo tamen aestimet in iis quae
Abbreviated transcription (Latin):
se incidere. quȩ neq in presenti seculo neq
infuturo sit remitdenda iuditio di cente dño
Quicumq dixerit uerbum contra filium
hominis: remittet᷑ ei. Qui audem dixerit
contra sp̃m scm̃: non remittet᷑ ei neq in hoc÷
seculo neq in futuro. ꝑmanens namq in
hac impietate sine uenia ẽ: quia exlusit
a se eum ꝑquem poterat confiteri. Nec un¬
qͣm ꝑuenit adindulgentiȩ remedium: qͥ
patrocinaturum sibi non habet aducatum.
Ab ipso enim est inuocatio patris: ab ipso
sunt lacrimȩ penitentium: ab ipso gemitus
supplicantium. Et nemo potest dicere dñin
iħm: nisi in sp̃u scõ. Cuius equalem cum pa¬
tre & filio omnipotentiam. unamq deitatẽ:

Expanded text:
se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro sit remittenda judicio, dicente Domino: Quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt lacrymae poenitentium, ab ipso sunt gemitus supplicantium; et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto ; cujus aequalem cum Patre et Filio omnipotentiam, unamque Deitatem
Abbreviated transcription (Latin):
habet sp̃c sc̃s. Nec umqͣm in illa unitate
non fuit ista communio. quia hoc ẽ ibi om¬
nia habere quod semꝑ existere. Nulla ibi
tempora. nulli gradus: nullȩ differentiȩ co¬
gitentur. Et si nemo de deo potest explicare
quod est: nemo audeat affirmare quo d ñẽ
Exccusabilius enim ẽ de natura in effabili ñ
eloqui digna: qͣm definire contraria. Quic¬
quid itaq de sempiterna & incommuta¬
bili gła patris. pia possunt corda conciꝑe:
hoc simul & defilio & de sp̃u sancto inse¬
parabiliter. atq in differenter intelligant.
deo enim hanc beatam trinitatẽ unum
confitemur deum: quia in his tribus ꝑso¬
nis nec substantiȩ. nec potentiȩ. nec uolun¬
tatis nec oꝑationis est ulla diuersitas. Sicut
gͦ detestamur arrianos. qui inter patrem
& filisim aliqͣm uolunt eẽ distantiam:. ita
etiam macedonianos pariter decestamur:
Qui licet patri & filio tribuant equalitatem.
sp̃m tamen sc̃m inferioris putant ẽẽ nat᷑ȩ:
non considerantes in eam blasphemiam

Expanded text:
 sanctus; nec umquam in illa Trinitate non fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda concipere, hoc simul et de Filio, et de Spiritu sancto inseparabiliter atque indifferenter intelligant. Ideo enim hanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nec substantiae, nec potentiae, nec voluntatis, nec operationis est ulla diversitas. CAP. IV. Sicut ergo detestamur Arianos, qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuant aequalitatem, Spiritum tamen sanctum inferioris putant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam
Abbreviated transcription (Latin):
His dilectissimi aliispdocumentis quibus
in numerabilit̾ diuunorum eloquiorum
choruscat auctoritas: aduenerationẽ pente¬
costes unanimit̾ incitemur. exulcantes in
scĩficat᷑ oĩs aĩa rationał imbiut᷑. Q ĩ spirator
ficdłi. doctor scientie: fons dilectioĩs signacłin
castitatis. & totius ẽ causa uirtutis. Gaude¬
ant fideliumt mentes. quod in toto mũdo
illa significatio quȩ in specie ignis appa
sui splendore fulgẽre. & intemplo suo nec
tenebrosum uult aliquid eẽ nec tẽpidum.
hunc uenerabilem diem sequitur saluber¬
rime obseruantiȩ consuetudoi qͣm utilissi¬
mam sibi omnes sanctis semꝑ exꝑti sunt:
& ad qͣm sedulo celebrandam. pastorali uos
sollicitudinẽ cohortamur: ut siquid macu¬
larum ꝓximis diebus negligentia in cauta
contrarit: id & ieiunii censura castĩget. & de
ta deuotione celebremus. adiuuante dño¬

Expanded text:
his, dilectissimi, aliisque documentis, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum coruscat auctoritas ad venerationem pentecostes unanimiter incitemur, exsultantes in  inspirator fidei, doctor scientiae, fons dilectionis, signaculum castitatis, et totius est causa virtutis. Gaudeant fidelium mentes, quod in toto mundo illa significatio, 300 quae in specie ignis apparsui nitore fulgere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse nec tepidum. hanc venerabilem diem sequitur saluberrimae observantiae consuetudo quam utilissimam sibi omnes sancti semper experti sunt, et ad quam sedulo celebrandam pastorali vos sollicitudine cohortamur, ut si quid macularum proximis diebus negligentia incauta contraxit, id et jejunii censura castiget, et deta devotione vigilias celebremus. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
Trahe me post te:curremus modorem un¬
gentorum tuorum. Unde fr̃s hm̃i oportet.¬
ut illuc sequamur dñm corde: ubi eum
corpore ascendisse credimus. Desideria ter¬
rena fugiamus: nichil nos iam delectet in
infimis. qui patrem habemus in celis. Et
hoc nobis ẽ magnoꝑe ꝑpendendum: quia
is qui placidus ascendit: terribilis redibit.
& quicquid nob̾ cum mansuetudine pre¬
cepit: hoc anob̾ cum districtione exiget.
Nemo gͦ indulta penitentiȩ tempora paru¬
pendat. nemo curam sui dum ualet agere
negligat: quia redemptor ñr canto tunc in
idicium districtior ueniet: qͣnto nob̃ ante
iudicium magnam pacientiam p̾rogauit.
Hȩc itaq uob̾cum fr̃s agite: hec in mente se¬
dula cogitatione uersate. Quamuis adhuc
rerum ꝑturbationib animus fluctu et.
iam tamen spei ur̃e anchoram in ȩternam
pat̾am figite: intentionẽ mentis inuera lu¬
ce solidate. Ecce add celum ascendisse dnm̃
audiuimus: hoc gͦ seruemus in meditati¬

Expanded text:
Trahe me, post te curremus in odorem unTrahe me, post te curremus in odorem unguentorum tuorum . Unde, frut illuc sequamur corde, ubi eum corpore ascendisse credimus. Desideria terrena fugiamus, nihil nos jam delectet 1575 in infimis, qui patrem habemus in coelis. Et hoc nobis est magnopere perpendendum, quia is qui placidus ascendit terribilis redibit; et quidquid nobis cum mansuetudine praecepit, hoc a nobis cum districtione exiget. Nemo ergo indulta poenitentiae tempora parvipendat, nemo curam sui, dum valet, agere negligat, quia Redemptor noster tanto tunc in judicium districtior veniet, quanto nobis ante judicium magnam patientiam praerogavit. Haec itaque vobiscum, fratres, agite, haec in mente sedula cogitatione versate. Quamvis adhuc rerum perturbationibus animus fluctuet, jam tamen spei vestrae anchoram in aeternam patriam figite, intentionem mentis in vera luce solidate. Ecce ad coelum ascendisse Dominum audivimus. Hoc ergo servemus in meditati
Abbreviated transcription (Latin):
tiont̃i: ali genera linguarum. alii inter¬
cona hominib. De hac ascensionis eius
ꝗsã. etiam abacuc ait. Eleuatꝰ ẽ sol. &e lu¬
na stecit in ordine suo. Quis enim solis
di omnimodo formidauit. At postqͣm
uit quod occulte credidit. Eleuatus est gͦ
sol & luna stetit in ordine suo: quia cum
dñs cȩlum petiit. sancta eius ȩccłia in auc¬
toritatem predicationis excreuit. Hinc eiꝰdẽ
ȩccłiȩ uoce ꝑsalomonem dicit᷑. Ecce iste
uenit saliens in montib & transiliens
colles. Considerauit namq tantorum
oꝑum culmen & ait. Ecce iste uenit sa¬
liens in montib. Uemendo quippe ad
redemptionẽ nr̃am. quosdam ut ita di¬
eius saltus agnoscere: De cȩlo uenit in
uterum: de utero uenit inpresepe. de pre¬
sepi uenit incrucem:de cruce uenit inse¬
pulchrum: de sepulchro rediit in celum
Ecce ut nos post securrere faceret. quosdam
pro nob̃ saltus manifestata ꝑ carnem ueri¬
tas dedit: quia exultauit ut gigas ad cur¬
rendam uiam. ut nos ei excorde diceremꝰ.

Expanded text:
lii interdona hominibus. De hac Ascensionis ejus gloria etiam Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis di omnimodo formidavit; at postquam praedicavit quod occulte credidit. Elevatus est ergo sol, et luna stetit in ordine suo, quia cum Dominus coelum petiit, sancta ejus Ecclesia in auctoritate praedicationis excrevit. Hinc ejusdem Ecclesiae voce per Salomonem dicitur: Ecce iste venit saliens in montibus, et transiliens colles . Consideravit namque tantorum operum culmina, et ait: Ecce iste venit saliens in montibus. Veniendo quippe ad redemptionem nostram, quosdam, ut ita diimi, ipsos ejus saltus agnoscere? De coelo venit in uterum, de utero venit in praesepe, de praesepe venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum. Ecce, ut nos post se cupro nobis saltus manifestata per carnem Veritas dedit, quia exsultavit ut gigas ad currendam viam , ut nos ei ex corde diceremus:
Abbreviated transcription (Latin):
carnis nr̃ȩ subleuatione: ꝑfiguram beatꝰ
iob dñm auem uocat. Quia enim ascen¬
sionis eius misterium iudeam non intelli¬
gere consperit: de in fidelitate eius beatus¬
iob sententiam protulit dicens. Semitã
ignorauit auis. Auis enim recte appella¬
tus ẽ dñs: quia corpꝰ carneum adethera
librauit. Cuius auis semitam ignorãuit :¬
quisquis eum ad celum ascendisse non
credidit. De hac sollempnitate ꝑ psalmi¬
stam dicit᷑. Eleuata ẽ magnificentia tua
suꝑ cȩlos. De hac rursus ait. Ascendit dds
in iubilatione: & dominus inuoce tube.
De hac iterum dicit. Ascendens maltum
captiuã dux̃ captiuitatẽ. dedit dona hõĩb.
Ascendẽs qͥppe inaltũ captiuã dux̃ captiui

Expanded text:
carnis nostrae sublevatione per figuram beatus carnis nostrae sublevatione per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim Ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit avis . Avis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captivam d
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: & nubes suscepit eum ab oculis eorum.
Cumq intuerent᷑ in celum euntem illum:
ecce duo uiri astiterunt iuxta illos inue¬
stibus albis. in albis autem uestibus: gau¬
dium & sollempnitas mentis attenditur.
Quid ẽ gͦ quod nato dño non in albis ue¬
stib. ascendente autem domino in albis
uestib apparent: nisi quod magna tunc
sollempnitas angłis facta ẽ. cum celum ds̃
homo penetrauit: Quia nascente domino
uidebat᷑ diuinitas hũmiliata: ascendente
uero dño. ẽ humanitas exaltata. Albe et¬
enim uestes exaltationi magis congruunt.
qͣm humiliãtioni. In assumptione gͥ eius
angłi in albis uestib uideri debuerunt:
quia qui innatiuitate sua apparuit deus
humilis: in ascensione sua ostensus ẽ homõ
sublimis. Sed hoc nobis magnoꝑe fr̃s
km̃i in hac sollempnitate pensandum ẽ:
quia deletum ẽ hodiẽerna die cẏrogra¬
phum dampnationis nr̃e. mutata ẽ sen¬
tentia corruptionis nr̃e. Illa enim natura.

Expanded text:
est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri steterunt juxta illos in vestibus albis . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis ostenditur. Quid est ergo quod nato Domino, non in albis vestibus, ascendente autem Domino, in albis vestibus angeli apparent, nisi quod tunc magna solemnitas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit? Quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata; ascendente vero Domino, est humanitas exaltata. Albae etenim vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi. In assumptione ergo ejus angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in Ascensione sua ostensus est homo sublimis. 10. Sed hoc nobis magnopere, fratres charissimi, in hac solemnitate pensandum est, quia deletum est hodierna die chirographum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enim natura c
Abbreviated transcription (Latin):
omnia iudicat. & adextremum iudex
omnium ueniet:hunc post assumptio¬
nem marcus sedere describit: quia post as¬
censionis suȩ głam. iudex in fine mundi ui¬
debit᷑. Stephs uero in laboris certamine
positus stantem uidic. quem adiutorem
habuit: quia ut iste interra ꝑsecutorum
infidelitatem uinceret. pro illo de cȩlo illiꝰ
predicauerunt ubiq dño cooꝑante & ser¬
monem confirmante sequentib signis
Quid in his considerandum ẽ. quid memo¬
riȩ comm̃dandum: nisi quod preceptum
obedientia. obedientiam uero signa secuta
sunt: Sed quia auctore deo breuit̾ lectionẽ
ȩ uuangłicam exponendo transcurrimus:
restat ut aliquid de ipsa tante sollempni¬
tatis consideratione dicamus. Hoc autem
nob̃ pͥmum querendum ẽ. quid nam sit
quod nato domino apparuerunt angłi.
& tamen non legunt᷑ in albis uestib appa¬
ruisse. ascendente autem domino missi
angli in albis legunt᷑ uestib apparuisse.
Sic et enim scͥptum ẽ. Uidentib illis eleuat᷑

Expanded text:
omnia judicat, et ad extremum judex omnium veniet, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, qui post ascensionis suae gloriam judex in fine mundi videbitur. Stephanus vero in laboris certamine positus stantem vidit quem adjutorem habuit, quoniam ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo illius praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta sunt? Sed quia, auctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo transcurrimus, restat ut aliquid de ipsa tantae solemnitatis consideratione dicamus. 9. Hoc autem nobis primum quaerendum est, quidnam sit quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse. Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nũtiante discipulo agnoscit.
sed quia qui pro eius ereptione
dñm precareut᷑ uiui defuerãt
dimilte ĩquit ut mortui sepe

Expanded text:
nus, nuntiante discipulo, agnoscit; sed quia, qui pro ejus ereptione Dominum precarentur, vivi defuerant: Dimitte inquit ut mortui sepe
Abbreviated transcription (Latin):
cusans in ꝑpetuũ dampnat. Quicũq
gͦ fr̃s dilectissimi continentiȩ armis
runt: uideant caute ne cepta deserant.
priusquã hoste prostrato mynisteriis
donentur angelicis. Qui uͦ hactenus
armaturam uirtutũ non induit. uel
hodie incipiat. hodie cum turbis illis
fidelib fidei opera assumat: implõ¬
ret pietatẽ euis qui in nomine patris
adueniens. benedictionẽ mundo attu
uari se suꝑna in patria flagitet. Ster
bra sui corporis humiliet in presenti.
ut exaltet ea d̾s infuturo: memor illiꝰ
dauitici. quia exultabunt ossa humi¬
liata. Ramos de arborib cedat. & sibi
sternat in uia. id est sc̃oꝵ scripta se¬
dulus ad memoriã reuocet: quibus
stantes ne cadant roborant. lapsos ne
diutus iaceant hortantur: resurgen¬
tes ut uirtutib exerceantur instruunt:
exercitatos uirtutib premia in cȩlis
actionis ne in lapidem offensionis & pe¬
tram scandali offendant premiiniat.
ac sic etiam ipse cum ceteris fidelibus

Expanded text:
cusans in perpetuum damnat. Quicunque cusans in perpetuum damnat. Quicunque ergo, fratres dilectissimi, continentiae carnis armis runt, videant caute ne coepta deserant, priusquam hoste prostrato ministeriis donentur angelicis. Qui vero hactenus armatura virtutum se non induit, vel hodie incipiat, hodie cum turbis illis fidelibus fidei opera assumat, imploret pietatem ejus qui in nomine Patris adveniens benedictionem mundo attulvari se superna in patria flagitet. Sternbra sui corporis humiliet in praesenti, ut exaltet Deus in futuro, memor illius Davidici quia exsultabunt ossa humiliata. Ramos de arboribus caedat, et sibi sternat in via, id est, sanctorum scripta sedulus ad memoriam revocet, quibus stantes ne cadant roborant, lapsos ne diutius jaceant hortantur, resurgentes ut virtutibus exerceantur instruunt, exercitatos virtutibus praemia in coelis ue gressus suae actionis, ne in lapidem offensionis et petram scandali offendant, praemuniat, ac sic etiam ipse cum caeteris fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq conscientia sua. quia quanto
districtius se scĩs his dieb dño man¬
cipasse meminit: tanto amplius
gaudens scm̃ dominicȩ resurrecti¬
onis tempus expectat. At si quem
forte adhuc conscientia minus ꝑfe¬
cte castigata acciisat: nulli dubiũ
quin pauidus & tremens tante sol¬
iempnitatis prestoletur aduentum.
Nec tamen hic talis de salute diffidat.
ne aliqua suorũ nuimerositate uel enor-¬
mitate scelerũ confusus. baratrũ des¬
perationis incidat. uixta illud salo¬
monis. impius cum uenerit in ꝓfun-¬
dũ malorũ contempnit. sed sollicitꝰ
ꝑpendat. quia si tempus annuȩ festi¬
uitatis qua de auctoris nr̃i resurrecti.¬
one lȩtamur: tanto uel gaudio castos.
uel impuros metu & confusione affi¬
cit. multomagis in tempore districti
examinis. quando generalis om̃ium
resurrectio celebratur: etiam audita
iudicis sententia. hos conscientia mun¬
da excusans lȩtificat. illos noxia ac¬

Expanded text:
cuique conscientia sua; quia quanto cuique conscientia sua; quia quanto districtius se sanctis his diebus Domino mancipasse meminit, tanto amplius gaudens sanctum Dominicae resurrectionis tempus exspectat. At si quem forte adhuc conscientia minus perfecte castigata accusat, nulli dubium quin pavidus ac tremens tantae solemnitatis praestolatur adventum. Nec tamen hic talis de salute diffidat, ne aliqua suorum numerositate vel enormitate scelerum confusus, barathrum desperatione incidat, juxta illud Salomonis: Impius cum venerit in profundum malorum, contemnet : sed sollicite perpendat, quia si tempus annuae festivitatis, qua de auctoris nostri resurrectione laetamur, tanto vel gaudio castos, vel impuros metu et confusione afficitur, multo magis a tempore districti examinis, quando generalis omnium resurrectio celebratur, et jam audita judicis sententia, hos conscientia munda excusans laetificat, illos noxia ac
Abbreviated transcription (Latin):
in cęlis esse salutẽ: quia dum nos re¬
dempti ad suꝑna ꝑducimur. eorum
ꝓfecto numerus qui satana cadente
erat minoratus impletur. Hinc et.¬
enim paulus ait Instaurari omnia
in xp̃o quȩ in cęlis et quȩ in terra sẽ
in apso. Recte gͥ osanna in altissimis
in enis laude cãnitur: cuius toca
incarnationis dispensatio ꝓ implenda
gła patriȩ cȩlestis aderat. Drdide
necesse est fr̃s mei: ut ad ꝓmissam
nobis patriam tota mentis deuotio¬
ne tenciamus. semꝑ recordantes. qͥa
&e si angusta est uia qua ingredim᷑.
beata est mansio ad quã festinamus.
felicius quippe est per asperum iter¬
ire ad regnũ: quam ꝑ amenũ pla¬
nũq ad suppliciũ duci. felicius est
continentia carnis temporali. gaie¬
chum ꝑhenne mereri. quã ꝓ lascr¬
uia parui temporis eternam luere
uindictam. Ecce ieniniũ quadrage¬
simale dño auxiliante iam plurima
ex parte complẽuimꝰ. Testis ẽ uni¬

Expanded text:
in coelis esse salutem: quia dum nos tein coelis esse salutem: quia dum nos tendenti ad superna perducimur, eorum profecto numerus, qui Satana cedente erat minoratus, impletur. Hinc etenim Paulus ait: Instaurari omnia Christo, quae in coelis et quae in terra sunt in ipso . Recte igitur Hosanna in altissimis in ejus laudem canitur, cujus tota incarnationis dispensatio pro implenda gloria patriae coelestis aderat. Proinde necesse est, fratres mei, ut ad promissam nobis patriam tota mentis devotione tendamus, semper recordantes quia, etsi ungusta est via qua ingredimur, beata est mansio ad quam festinamus. Felicius quippe est per asperum iter ad regnum, quam per amoenum planumque ad supplicium duci. Felicius est continentia carnis temporali gaudium perenne mereri, quam pro lascivia parvi temporis aeternam lucrare vindictam. Ecce jejunium quadragesimale, Domino auxiliante, jam plurima ex parte complevimus, testis est uni
Abbreviated transcription (Latin):
et enĩ antixp̃c in nomine suo: qui
ccum sit homo om̃nim nequissimus.
& extollitur supra om̃e quod dicitur
as  aut quod colitur. Assumunt autẽ
uer siculum laudis turbȩ de ꝑsalmo
centesimo septimo decimo quẽ de dño
cantatũ nemo qui dubitet. Uude
pulchre de ipso in eodem psalmo pre¬
mittc̾itur. Lapidem que reꝓbauert̃
edificantes. hic factus est in caput
anguli: quia uidelicet xp̃c quem
repbauerunt iudei ȩdificantes sua¬
rũm decrẽta traditionum. factus ẽ
in inbͥnimentũ utriusq popłi creden¬
tis. iudei scilicet atq gentilis. Quod
em̃ in psalmo lapis angularis uocat
.xp̃c. hoc est utiq quod in euuange¬
lio precedentium/ sequentiũq collau¬
datur uoce turbarum. Quod autem
in eiusdem laudis prosecutione sub¬
uingitur. osanna id est salus. siue sal¬
uifica in altissimis. ꝑspicue docet ad¬
uentum añi in carne non solũ huma-¬
ni generis in terra. sed & angelorũ

Expanded text:
et Antichristus in nomine suo, qui et Antichristus in nomine suo, qui cum sit homo omnium nequissimus enim et extollitur super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur. Assumunt autem versiculum laudis turbae de psalmo centesimo decimo septimo, quem de Domino cantatum nemo qui dubitet. Unde pulchre de ipso in eodem psalmo praemittitur: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli; quia videlicet Christus, quem reprobaverunt Judaei aedificantes suarum decreta traditionum, factus est in munimentum utriusque populi credentis, Judaei scilicet et gentilis. Quod enim in psalmo lapis angularis vocatur Christus, hoc est utique quod in Evangelio praecedentium sequentiumque collaudatur vocein ejusdem laudis persecutione subjungitur Hosanna, id est salus sive salvifica in excelsis, aperte docet adventum Domini in carne, non solum humani generis in terra, sed et angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
bant dicentes. O sanna filio dauid. Una
eademq confessionis & laudationis uo-¬
ce dñm qui precedebant & qui seque¬
bantur exaltant: quia una nimirum
est fides eoꝵ qui ante incarnationem
dominicam. & qui post ea fuere ꝓbati:
quamuis sacram̃ta habueruit ꝓ teni¬
porũ ratione disparia. petro acces
illi. Quod autem aiunt. osanna fi¬
lio cdauid: hoc est quod in psalmo le¬
tuum benedictio tua. Hoc ẽ quod
in magnȩ deuotione laudis. in apo¬
calipsi sanctorũ chorus resonat. sa¬
lis cio nr̃o qui sedet suꝑ thronum.
et agno. Benedictus qui uenit in
nomine dñi. In nomine dñi. ur nor¬
mine cñ patris signĩficat: quod ip¬
se alibi iudeis ñ credentibus dicit.
Ego ueni in nomine patris mei. &
non recepistis me. Alius ueniet in
nomine suo: illum recipietis. Ue¬
nit enĩ xp̃c in nomine dei patris.
quia in om̃ibus quȩ gessit & dixit.
patrẽ glorificare. & glorificandum
hominib predicare curauit. Ueni¬

Expanded text:
bant dicentes: Hosanna filio David! Una bant dicentes: Hosanna filio David! Una eademque confessionis et laudationis voce Dominum, qui praeibant et qui sequuntur exaltant: quia una nimirum fides est eorum qui ante incarnationem Dominicam, et qui postea fuere probati, quamvis sacramenta habuerint pro temporum ratione disparia, Petro attestodum et illi . Quod autem aiunt, Hosanna filio David, hoc est quod in psalmo letuum benedictio tua , hoc est, quod in magnae devotione laudis in Apocalypsi sanctorum chorus resonat: Salus Deo nostro, qui sedit super thronum, et Agno . Benedictus qui venit in nomine Domini. In nomine Domini, in nomine Dei Patris significat, quod ipse alibi Judaeis non credentibus dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non recepistis me; si alius veniet in nomine suo, illum recipietis . Venit enim Christus in nomine Dei Patris, quia in omnibus quae gessit et dixit Patrem glorificare et glorificandum hominibus praedicare curavit. Veni
Abbreviated transcription (Latin):
tiis eius. Plurima autẽ turba: straue¬
runt uestimenta sua in uia. Plurrena
hec turba innumerabilẽ martyrũ de¬
signat exercitum: qui corpora sua an¬
marum uidelicet tegum̃ta ꝓ dño da¬
bant. quo sequentib electis planiorẽ
recte uiuendi callem facerent: ne qͥ
uidelicet. dubitarent ibi pedem bone
actionis ponere in pace. ubi non pau¬
cos uiderent in bello precessisse mar-¬
tyrii. Alii autem cedebant ramos de
arborib : & sternebant in uia. Rami
arborũ: dicta sunt patrum p̃cedenti¬
um & exempla. Et quisquis in exem¬
plũ recte uiuendi. credendi. siue ope¬
randi. quid ꝓpħȩ. quid apłi. quid ce¬
teri scĩ dixerunt. seu fecerunt pandit:
ramos ꝓfecto de arborib cedit: quib
iter asini dñm portantis complãnet.
quia sententias de sc̃oꝵ libris excerpit:
ꝑ quas simpliciũ corda ne in uia ueri-¬
tatis errent edificet. Turbȩ autẽ quȩ
precedebant & quȩ sequebantur: clama-¬

Expanded text:
tiis ejus Plurima autem turba stravetiis ejus Plurima autem turba straverunt vestimenta sua in via. Plurima haec turba innumerabilem martyrum designat exercitum, qui corpora sua, animarum videlicet tegumenta, pro Domino dabant, quo sequentibus electis planiorem recte vivendi callem facerent: ne qui videlicet dubitarent ibi pedem bonae actionis ponere in pace, ubi non paucos viderent in bello praecessisse martyrii. Alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via. Rami arborum dicta sunt Patrum praecedentium exempla. Et quisquis in exemplum recte credendi sive operandi quid prophetae, quid apostoli, quidve caeteri sancti dixerunt seu fecerunt, pandit: ramos profecto de arboribus caedit, quibus iter asini Dominum portantis complanet, quia sententias de sanctorum libris excerpit, per quas simplicium Christi corda ne in via veritatis errent, aedificet. Turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clama
Abbreviated transcription (Latin):
& quietoꝵ & trementiũ uerba eius.
siue eoꝵ qui in synagoga iugũ legis
trahere nouerunt: siue illoꝵ qͥ genti¬
li diu libertate effrȩnes euisdem syna¬
gogȩ instantia ad fidei & ueritatis
sunt grãm conuersi. Adducentes au¬
tẽ asinam & pullũ discipłi. imposu¬
erunt suꝑ eos uestim̃ta sua: & dñm
de suꝑ sedere fecerunt. Uestimenta
discipuloꝵ. oꝑa sunt iusticiȩ psalmi¬
sta testante qui ait. Sacerdotes tui
induantur iusticia. Asinos quos nu¬
dos inueniunt discipłi. suis sternunt
nunt: cũ predicatores scĩ quoslibet
a sanctitatis habitu uacuos inueniunt.
Hosq uirtutũ suarum exemplis: ad
suscipiendam fidem et dilectionẽ sui
conditoris imbuunt. Non enĩ nudã
dñs asinam. ñ nudũ uoluit ascendere
pullũ: quia siue udȩus sei gentilis.
nisi sc̃oꝵ fuerit dictis ornatus & actis.
non potest dñm habere rectorẽ: sed
regnat potius peccatũ in mortali eius
corpore ad obediendum concupiscen¬

Expanded text:
et quietorum et trementium verba ejus, et quietorum et trementium verba ejus, sive eorum qui in synagoga jugum legis trahere noverunt: seu illorum qui gentili diu libertate effrenes, ejusdem synagogae instantia ad fidei et veritatis sunt gratiam conversi. Adducentes autem asinam et pullum discipuli, imposuerunt super eos vestimenta sua, et Dominum desuper sedere fecerunt. Vestimenta discipulorum opera sunt justitiae, Psalmista teste, qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam Al., justitia . Asinos quos nudos inveniunt discipuli, suis sternunt nunt, cum praedicatores sancti quoslibet a sanctitatis habitu vacuos inveniunt, hosque virtutum suarum exemplis ad suscipiendam fidem et dilectionem sui conditoris imbuunt. Non enim nudam Dominus asinam, non nudum voluit ascendere pullum, quia sive Judaeus sive gentilis, nisi sanctorum fuerit dictis ornatus et actis, non potest Dominum habere rectorem, sed regnat potius peccatum in mortali ejus corpore ad obediendum concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ de ipso erant scripta complesse:
sed inuidia cȩcatos scribas et phariseos
ea quȩ ipsi legebant intelligere nequi-¬
uisse. Dicite filiȩ syon: ecce rextuus
uenit tibi mansuetus sedens super
asinam & pullũ filium subiugalis. Fi¬
lia syon ȩccła est fidelium. ꝑtinens
ad suꝑnam ierłm. quȩ ẽ mater om̃iũ
nr̃m. cuius portio tunc non minima
erat in popło isrł. regem habensman¬
suetũ. quia non terrenamitib es
sed mansuetis cȩlestia regna dare consue.¬
uit dicens. Discite a me quia mitis sũ
et humilis corde : & inuenietis reqͥẽ
animab ur̃ĩs. De quib psalmista.
mansueti inquit possidebunt terrã.
et delectabuntur in multitudine pa-¬
cis. Rex gͦ mansuetus. mansuetis id ẽ
humilib corde. terram pacis tribuit:
quos in terra belli & tribulationum
quondã rex impius. id est diabolus
suꝑbie uulnere strauit. Sedens inqͥt
suꝑ asinam & pullũ filium subiuga¬
lis: quia requiescit incorde humilium

Expanded text:
quae de ipso erant scripta complesse, quae de ipso erant scripta complesse, sed invidia caecatos Scribas et Pharisaeos ea quae ipsi legebant intelligere nequivisse. Dicite, filiae Sion, Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super asinam et pullum filium subjugalis. Filia Sion Ecclesia est fidelium, pertinens ad supernam Jerusalem, quae est mater omnium nostrum, cujus portio tunc non minima erat in populo Israel regem habens mansuetum: quia non terrena immitibus, sed mansuetis coelestia regna dare consuevit dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . De quibus Psalmista: Mansueti, inquit, possidebunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis . Rex vero mansuetus mansuetis, id est humilibus corde, terram pacis tribuit, quos in terra belli et tribulationum quondam rex impius, id est diabolus, superbiae vulnere stravit. Sedens, inquit , super asinam et pullum filium subjugalis, quia requiescit in corde humilium
Abbreviated transcription (Latin):
& egent gła dei. iustificati gratis per
grãm ipsius. Et pulchre alii tres euan¬
głistȩ qui gentib scripserunt. pullũ
solummodo dño allatũ memorant.
matheus autẽ eiuiangłista qui ex
hebreis & hebres sermone scripsit
euuangłium etiam asinȩ facit men-¬
tionẽ: ꝓuida ittq dispensatione. ut
quoꝵ salutẽ scribendo quesierunt.
hos saluandos a dño mystice docẽrent
rib precipitur. ut siquid eis obstiterit
aduersitatis: si quis ꝓhibuerit peccato¬
res a laqueis diaboli solui. & ꝑ confes¬
sionẽ fidei dño addiici: non tam̃ pre¬
dicando desistant: sed constanter in¬
sinuent quia dñs ad ȩdificandã eccłam¬
suam talib opus habet. Quamuis enĩ
seuus sit ꝑsecutor & immãnis: non po¬
test eorum obsistere saluationi quos
nouit dñs qui sunt euis. & quos ad ui-¬
tam preordinauit ȩternã. Adhibet᷑
autem huic facto ꝓphetȩ testimonium.
ut appareat dñm quidem in omnibus

Expanded text:
et egent gloria Dei, justificati per et egent gloria Dei, justificati per gratiam ipsius gratis. Et pulchre alii tres evangelistae, qui gentibus scripserunt, pullum solummodo Domino adductum memorant. Matthaeus autem evangelista, qui ex Hebraeis et Hebraeo sermone scripsit Evangelium, etiam asinae facit mentionem, provida utraque dispensatione, ut quorum salutem scribendo quaesierunt, hos salvandos a Domino mystice docerent ribus praecipitur, ut si quid eis obstiterit adversitatis, si quis prohibuerit peccatores a laqueis diaboli solvi, et per confessionem fidei Domino adduci, non tamen praedicando desistant, sed constanter insinuent quia Dominus ad aedificandam Ecclesiam talibus opus habet. Quamvis enim saevus sit persecutor et immanis, non potest eorum obsistere salvationi quos novit Dominus, quia sint ejus quos ad vitam praeordinavit aeternam. Adhibetur autem huic facto prophetae testimonium, ut appareat Dominum quidem in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
figurate significans hoc quod alibi di¬
cit aꝑte. Quia sic dilexit d̾s mundũ.
ut filium suũ unigenitum daret:
ut om̃is qui credit in ipso non pereat.
sed habeat uitam ȩternam. Duos ad
exhibenda sibi iumenta misit discipu¬
los: ut significaret in utrumq popłm
circumcisionis scilicet & preputii pre¬
dicatores esse destinandos. Uel certe
duos misit: ut eosdem predicatores do¬
ctrina simul & operatione ꝑfectos esse
moneret: ne uel erroris uerba indocti
ueritati miscerent: uel ea que recte
docussent ꝑuerse uiuendo negarent.
Inuenietis inquit asinam alligatam.
& pullũ cũ ea. soluite & adducite mͥ.
Pullũ quoq alligatũ fuisse alii euan¬
gelistȩ testantur. Uterq enim popu¬
lus funibus peccatoꝵ erat circũplȩxiis:
& solutione diuina opus habebat.
lste lege quam acceperat male uten¬
do: ille numquã accipiendo peccauẽ¬
runt. Unde bene dicit apłs. quia
non est distinctio. Om̃s enĩ peccauerunt

Expanded text:
figurate significans hoc quod alibi difigurate significans hoc quod alibi dicit aperte: Quia sic Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Duos ad exhibenda sibi jumenta misit discipulos, ut significaret in utrumque populum, circumcisionis videlicet et praeputii, praedicatores esse destinandos. Vel certe duos misit, ut eosdem praedicatores doctrina simul et operatione perfectos esse moneret: ne vel erroris verba indocti veritati miscerent, vel ea quae recte docuissent perverse vivendo negarent. Invenietis, inquit, asinam alligatam et pullum cum ea, solvite et adducite mihi. Pullum quoque alligatum fuisse alii evangelistae testantur. Uterque enim populus funibus peccatorum erat circumplexus, et solutione divina opus habebat; iste lege quam acceperat male utendo, ille nunquam accipiendo peccaverat. Unde bene dicit Apostolus: Quia non est distinctio: omnes enim peccaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
quȩq a noxia libertate suo frenans im¬
perio. ad uisionẽ suꝑnȩ pacis ꝑducit.
Hierusolima et enĩ. uisio pacis inter-¬
pretatur. Et bene cũ ad montẽ oliue¬
ti uenisset dñs. discipulos qui hȩc ani¬
malia adducerent misit: quia ñ nr̃is
ad eum meritis. sed sola ipsius gr̃ã lar-¬
giente ꝑuenimus. iohanne attestante.
qui ait : & in hoc est caritas. non quasi
nos dilexerimus dđm: sed quod ipse pͥ¬
or dilexit nos. Mons nanq oliueti cel¬
situdinẽ dominicȩ dilectionis. qua nos
miscđiter illustrare ac saluare digna-¬
tu est. insinuat: non solũ quia olei
natura lucis mynistra est. & laborum
doloꝵq solamen: uerum etiã quia
cunctis quib immiscetur solet excel¬
lere liquoribus. Et apłs de caritate
locuturus. adhuc inquit excellentio¬
rem uiã uobis demonstro. Qd montẽ
gͥ ohueti ueniens dñs. asinos sibi qͥbꝰ
iherasolimã petat precepit exhibẽri:

Expanded text:
quaeque a noxia libertate suo frenans imquaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad visionem supernae pacis perducit. Hierosolyma etenim visio pacis interpretatur. Et bene cum ad montem Oliveti venisset Dominus, discipulos qui haec animalia adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas est, non quasi nos dileximus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos . Mons namque Oliveti celsitudinem Dominicae dilectionis, qua nos misericorditer illustrare ac salvare dignatus est, insinuat; non solum qui olei natura lucis ministra est, et laborum dolorumque solamen, verum etiam quia cunctis quibus immiscetur, solet excellere liquoribus. Et Apostolus de charitate locuturus: Adhuc, inquit, excellentiorem vobis viam demonstro . Ad montem igitur Oliveti veniens Dominus, asinos sibi quibus Hierosolymam petat, praecepit exhiberi,
Abbreviated transcription (Latin):
populus ꝑ immolationẽ agni iugum
egỹptiȩ seruitutis abiecit. Ergo dñs
instar agni paschalis ante quinq dies
quam pati inciperet locũ passionis ad¬
iit. ut se insinuaret esse illũ de quo
predixit isaias. Sicut ouis ad occisio¬
nem ducetur. & quasi agnus coram
tondeñte se obmutescet. & non aꝑiet
uulneratus est ꝓpter iniquitates nr̃as:
et liuore eius sanati sumus. Sed inuido¬
rum corda principum in cunctis quȩ ꝓ-¬
uide gessit eum ꝑsequi. quam in eum
credere maluerunt: & multũ miseri.
uitȩ auctorem morti potius dare quã
ꝑ eum ipsi uiuficari studebant. Uerũ
nos ꝑfidorũ cȩcitate declinata. eorum
magis exempla qui fideliter dñm lauda¬
uere sequamur: & iter eius mysticum.
mystica ut decet interpretatione scru¬
temur. Asina & pullus quib sedens
iherusolimam uenit. utriusq populi.
uidei uidelicet & gentilis simplicia cor¬
da designant: quibus ipse presidens

Expanded text:
populus immolatione agni jugum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Ergo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisiontondente se obmutescet, & non aperiet vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus. Sed invidorum corda principum in cunctis, quae provide gessit, eum persequi quam in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur. Asina et pullus ejus, quibus sedens Hierosolymam venit, utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, simplicia corda designant, quibus ille praesidens
Abbreviated transcription (Latin):
ras. appropinquante hora passionis.
ut etiam ꝑ hoc claresceret. quia non
inuitus sed sponte pateretur. in asi¬
no uenire. & a turbis rex appellari ac
laudari uoluit: ut etiam ꝑ hoc eru
xp̃m quem sic illo uenturũ ꝓphetia
olim preinissa signauerat. Ante qͥnq
dies paschȩ uenire uoluit sicut ex io¬
hannis euuangelio didicimus. ut etiã.
ꝑ hoc ostenderet se ẽẽ agnum imma¬
culatũ. qui peccata tolleret mundi.
Agnus quippe paschalis. cuius immo¬
latione populus isrł est ab egyptia
seruitute liberatus. Ante quinq dies
paschȩ. id est decima luna ddomũ infer¬
molari : significans eum qui nos suo
sanguine redempturus. ante quinq
cens. in eo. Quinta demũ ꝑ acta die
ubi ueteris paschȩ sacramenta hactenꝰ
obseruata consummauit: ac noui dem¬
ceps obseruanda discipulis sacramenta
contradidit : egressus in montẽ oliueti
tentus est a uideis. & mane crucifixus.
Ipsa nos die a demonica dominatione
redemit. qua antiquus ille hebreorũ

Expanded text:
s, appropinquare voluit loco passionis, ut etiam per hoc claresceret quia non invitus sed sponte pateretur. In asino venire, et a turbis rex appellari et laudari voluit, ut etiam per hoc erudChristum, quem sic illo venturum prophetia olim praemissa signaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui peccata tolleret mundi. Agnus quippe paschalis cujus immolatione populus Israel est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies paschae, id est quarta decima luna, ad vemolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque cens in eo. Quinta demum peracta die, ubi veteris paschae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm decem & octo annis alligatam dixerat.¬
& ab eadem alligatione soluebat: com¬
parauit iumento quod soluitur ut ad
aqͣm ducatur. Et bene utroq loco bouẽ
posuit & asmum. quia siue sapientes quosq
& hebe tes. siue ut supradictum ẽ utrum¬
q popłm eos significare sentiamus: eum
uidelicet cuius certucem iugum legis attri¬
uit. atq eum quem quilibet seductor rep¬
perit quasi brutum animal & nulla ra¬
tione utentem pęnitus quo uoluit erro¬
re substrauit. omnes saluator aduemens.
sathanȩ tunculis astrictos. omnes in uno
concupiscentie puteo demersos inuenit.
Non est enim distinctio. Omnes enim pec¬
cauerunt. & egent gla dei: iustificati gra¬
tis ꝑ grãm ipsius. ꝑ redemptionẽ quȩ
ẽ in xp̃o iħu. Dicebat autem & ad inui

Expanded text:
quam decem et octo annis alligatam dixerat, etquam decem et octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione solvebat, comparavit jumento quod solvitur ut ad aquam ducatur . Et bene utroque loco bovem posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive ut supra dictum est, utrumque populum eos significare sentiamus, ut videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor repperit, quasi brutum animal et nulla ratione retinens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salvator adveniens Satanae vinculis astrictos, omnes in imo concupiscentiae puteo demersos invenit. Non est enim distinctio. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei, justificati gratis per gratiam ipsius, per redemptionem quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
licet ꝑ huius egritudinem corporis in¬
illis exprimeret᷑ egritudo. cordis. Deniq pꝰ
multa disputationis eius hortamenta sub¬
iunctum ẽ. Audiebant autem hȩc om̃ia
pharisei qui erant auari. & deridebant
illum. Ydropicus quippe. quo ãplius
biberit amplius sicit. Et omnis auarus
sitim multiplicat. qui cum ea quȩ appetit
adeptus fuerit. ad appetenda amplius an¬
helat. Respondens iħc dixit ad illos.
Cuius ur̃m asinus aut bos inputeum ca¬
dit & non continuo extrahet illum die
sabbati: Sic obseruatores suos pharise¬
os conuincit: ut eosdem etiam auaritiȩ
condempñet. Si uos inquit in sabbato
asinum aut bouem. aut aliud quodlibet
animal imputeum decidens eriꝑe festi¬
natis. non ammali sed ur̃e auaritie con¬
sulentes: qͣntomagis ego hominem qui
multo melior est pecore debeo liberare ꝯ
Congruent̾q ydropicum animali quod
cecidit in puteum comparauit. humore
enim laborabat: sicut illam mulierem

Expanded text:
licet per hujus aegritudinem corporis mlicet per hujus aegritudinem corporis melius exprimeretur aegritudo cordis. Denique post multa disputationis ejus hortamenta subjunctum est, audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari et deridebant illum. Hydropicus quippe, quo amplius biberit amplius sitit, et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Et respondens ad illos vestrum asinus aut bos in puteum cadit, et non continuo extrahet illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum, aut bovem, aut aliud quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare? Congruenterque hydropicum animali quod cecidit in puteum comparavit: humore enim laborabat. Sicut illam mulierem