comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rector ĩ ordinatꝰ dũ magis nouerĩt ppłi.
suifusse m̾ia : ꝑ ũsi regim̃ suscepisse pon¬
tificis. Nã ꝓmitis plebiũ disponit᷑ ad õ
uita rectoꝵ: exẽplo dauid peccantis ad
cõꝑationẽ pͥncipũ qͥ exm̾ito ꝓleb pua¬
ricant᷑. Sentencia dãpuant chã filii
noe : qͥsuoꝵ p̃positoꝵ culpas ĩpublico
ꝓdũt. sic̃ cham qͥpatris pudenda nõꝑuit
s d̾ridenda mostͣuit ħabituri sem me¬
suos ex cessisse cognoscũt : sitam̃ patrũ
facta ñdiligat̃ s tantũ oꝑiat̃ n iͦmitant᷑.

Expanded text:
or inordinatus, dum magis noverint populi, or inordinatus, dum magis noverint populi, sui fuisse meriti perversi regimen suscepisse pontificis. Nam pro meritis plebium disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis ad comparationem principum, qui ex merito plebis praevaricantur. 4. Sententia damnantur Cham filii Noe, qui suorum praepositorum culpas in publico produnt; sicut Cham, qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit . Habituri Sem mesuos excessisse cognoscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantum operiant, nec imitentur.
Abbreviated transcription (Latin):
dãpna moꝵ adãpnis tẽꝑaliũ rerũ. dũ
ista extͣnossint : mores uͦ in nobis. xxx
uIIII. dep̃positis carnalib
Ro uidentia plerũq diuini c̃silii
ordinãt᷑ p̃positi.mundana uex¬
t̾iora sectantes: ut dũ tẽporalib reb
se totos ĩpendũt: spĩtales tutiorẽ
iutã c̾tẽplatioĩs exerceãt. Quã duras
qͥete uiu̾e dolentiũ sarcina curarũ.
episcopaluĩ. Auid̃t sepe ds̃ curis dedito ᷤᷤ¬
scłarib adsusceptionẽ regiminis: ut dũ
hi extiora sine tedio ꝓcurãt. spĩtales
reb ĩ t̾iorib sine ĩpedim̃to rerũ t̃rena¬
rũ dseruiãt. Dĩ gͦ odmẽ accusãt. qͦ ĩsti
tilunt᷑  qͥepõs edẽpnãt. dũ minꝰ spĩta¬
lia s magis t̾reua sectantꝰ᷑. Exdiumni enĩ
tabna cłi dispositioẽ. ob iniuruis mundi fe¬
rendas ⁊ tͣbines. qͦsdã ĩstitui epõs scłarib
curis ĩ sistentes: uthi qͥĩ t̾iꝰ suꝑna chesidãt.
nullo t̾reno obsiftente negocio: libiꝰ hoc

Expanded text:
is temporalium rerum, dum ista extra nos sunt, mores vero in nobis. CAPUT XXXIX. De praepositis carnalibus. 1. Providentia plerumque divini consilii ordinantur praepositi, 327 mundana et exteriora sectantes, ut dum temporalibus rebus se totos impendunt, spirituales tutiorem vitam contemplationis exerceant, quia durae sunt quiete vivere volentium sarcinae curarum episcopalium. Providet saepe Deus curis deditos saecularibus ad susceptionem regiminis, ut dum hi exteriora sine taedio procurant, spirituales rebus interioribus sine impedimento rerum terrenarum deserant, dum minus spiritualia, sed magis terrena sectantur. Ex divini enim tabernaculi dispositione ob injurias mundi ferendas, et turbines quosdam, institui episcopos saecularibus curis insistentes, ut hi qui interius superna desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerat. Idõ sine m̃sura ulciscit᷑ culpa
p̃pasitꝰ iracundꝰ. qr cor eiꝰ disꝑsũ ĩ rerũ
curis. ñ colligit᷑ ĩamorẽ uniꝰ dĩtatis.
mens enĩ soluta ĩdiũsis. catena beari¬
tatis ñ astringit᷑ : s male laxata. male
ad omnẽ occasionẽ mouet᷑ .xLi. De¬

Expanded text:
lciscitur culpas praepositus iracundus, quia cor ejus dispersum in rerum curis, non colligitur in amorem unius dignitatis. Mens enim soluta in diversis, catena charitatis non astringitur, sed male laxata male ad omnem occasionem movetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eo sanitas. Capt̃ enĩ languidũ. doctor ÷
agẽs peccatũ. Cuiꝰ malũ ad corpꝰ ꝑuehit᷑
dũ eo ł peccante ł pͣue docente. pestifer
languor adplebes subiectas transfertꝰ.
Det̾ioress̃ qͥsiue doctͥnis seu exẽplis uitã
morosq bonoꝵ corrũpt̃: his qͥ sustantias
alioꝵ p̃diaq diripiũt. Hi enĩ ea quȩ ex

Expanded text:
. Caput enim languidum doctor est agens peccatum, cujus malum ad corpus pervenit, dum eo vel peccante, vel prave docente, pestifer languor ad plebes subjectas transfertur. 5. Deteriores sunt qui sive doctrina, sive exemplis, vitam moresque bonorum corrumpunt, his qui substantias ali
Abbreviated transcription (Latin):
uisticie: s abhuiꝰ subreptioĩs malo.
istruũt. ⁊ tam̃ ĩhis altase c̃sidatioẽ
custodiũt. nedũ alios at̃rena ĩten¬
tioẽ erigũt: ipsi ĩt̾rene laudis ap¬
petitu demergant᷑. Qͥ dã ꝑ ĩ cautã

Expanded text:
ustitiae, sed ab hujus subreptionis malo hinstruunt, et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitu dem
Abbreviated transcription (Latin):
retare. Pieriq mali similes sibi ĩmalũ de o¬
dũt ÷ ⁊ patꝰciuo suo pͥuos et correctionẽ bo¬
noꝵ suscipiũt: neunde displicet enĩdent᷑.
adicientes ĩ se aliena delicta: utñtantũde
suis malis. s c̾tiã ⁊ dalioꝵ facinorib puniã s.
qͣruĩ peccata defendunt .xxxiii. dep̃posi¬
IR ecclesiasticꝰtis ecclȩat¬

Expanded text:
rectare. 12. Plerique mali similes sibi in malum defendunt, et patrocinio suo pravos contra correptionem bonorum suscipiunt, ne, unde displicent emendentur: adjicientes in se aliena delicta, ut non tantum de suis malis, sed etiam de aliorum facinoribus puniantur, quorum peccata defendunt. CAPUT XXXIII. De praepositis Ecclesiae. 1. Vir eccle
Abbreviated transcription (Latin):
renunciantiũ scło uaccas designasse
allofiloꝵ: arcã dĩ gestantes. Hãsic̃ ille
pignerũ affectib arecto itinere
minime digressesut. ita uur mun¬
do renuncians parente he obtentu. ñ
debet ab on o p̃pediri ꝓposito .xxii.¬

Expanded text:
renuntiantium saeculo vaccas designasse Allophylorum, arcam Dei gestantes. Nam sicut illae pignerum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita et vir mundo renuntians, parentelae obtentu non debet a bono praepediri proposito.
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰꝗ adculm̃ honor̾is uenerit̃. ami¬
cos habe despiciunt: x.xX.Deamici
Ni fideles ĩ amicitia : qͦs munꝰ ñ grã orta.
copulat. ł lã cito d̾ ser̃: nisi sẽꝑ acce¬
ꝑĩt. Dilectio enĩ q̃ mun̾e glutinat᷑
eodẽ suspenso disso buit᷑. Illa uera ÷
anucitia : q̃ nichil q̃rit exrebꝰ anuci
nisi solã beniuolentiã. scilicet ut
gͣtis amet amantẽ. Plerũq amici¬
tia exnecessitate uł ĩdigentia nasci
eã appetit. Nã illa ex ĩopia bre¬
XxXI. de maloꝵ. concordia.
Mici⁊ia est. ĩreb tantũ borus haben¬

Expanded text:
uam ad culmen honoris perveniunt, amicos habere despiciunsunt fideles in amicitia, quos munus, non gratia copulat. Nam cito deserunt, nisi semper acceperint. Dilectio enim quae munere glutinatur eodem suspenso dissolvitur. Illa vera est amicitia, quae nihil quaerit ex rebus amici, nisi solam benevolentiam, scilicet ut gratis amet amantem. 3. Plerumque amicitia ex necessitate vel indigentia nasciteam appetit. Nam illa ex inopia breXXXI. De malorum concordia. 1. Amicitia in rebus tantum bonis haben
Abbreviated transcription (Latin):
Sẽsius meritis ñdebet ad tolli: dũ pos¬
seuideat ex ĩferiorib sibi p̃latiores¬
i humił. eẽ. debet itristis. scilicei ut
rorẽ cor acllasciuã ñdissoluat. Di
seruus dũ bonũ aliqđ opꝰagit. utruei
adboni remuneratione ꝑtineat qd
fac̃ ĩcertꝰ ÷: ne forte discussioẽ celestis
iudicis reus penset᷑ ũ his q̃ dĩs negle

Expanded text:
de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi pilis esse debet et tristis, scilicet, ut rorem cor ad lasciviam non dissolvat. 4. Dei servus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, et in his quae
Abbreviated transcription (Latin):
dut̃. amicꝰ fraudulentꝰ dectegit ᷑.
statĩq despic̃ quese dilige̾ simula¬
unit. Amicitia certa nulla ui exclu¬
dinullo tpr̃e abolit᷑. Ubicũꝙ eni
souerterit tẽpꝰ illa firmaest. Raris¬

Expanded text:
dunt, amicus fraudulentus detegitur, statimque despicit quem se diligere simulavit. Amicitia certa nulla vi excluditur, nullo tempore aboletur: ubicunque se verterit tempus, illa firmissima est. Rari
Abbreviated transcription (Latin):
hcaritate ãplectit᷑: Ita ⁊ sin głi nrm̃
qͥscũq ininucos sustinemꝰ. reũtentes
mat̃na imitatioẽ ãplecti statĩ debemꝰ.
ito ÷ ignoscendũ cuiꝗ dũ ueniã postu¬
lat. Nõ enĩ posse peccata dimitti ei:
qͥise peccanti d̾bita ñdimit tit. Formã¬
enĩ nob̾ ĩdulgentiȩ ds̃ exmito c̃diti¬
onis nr̃ȩ ĩposuit: dũ ita orare nos p̃ce¬
dulgeri ostendit. ꝗntũ alterut᷑ unꝰ¬
qͥsq ĩ se offenso ĩdulgit qͥdã desuis
fidentes m̾itis pigͥ ĩse d̾linquentib
ueniã p̃stãt: s nichil ꝓfic̃. eẽ ĩ libatũ
aculpa. qͥñ ÷ paratꝰ ad ueniã. Dũq
poeiꝰ hec magnasit culpa. ꝗndotar¬
diꝰ relaxant᷑ fr̃na delicta : qͥfrem̃ sibi
tardiꝰ rec̃ciliat. dm̃ sibi tardiꝰ placat.
aĩmoꝵ societas. Hec qͥppe: ad uob ĩ cip̃.
Iã minꝰ ꝗ ĩt̃ duos. dilectio. eẽ. ñ poterit.
Antiqͥ dixer̃ d̾societate duoꝵ. unã. eẽ.

Expanded text:
aritate amplectitur, ita et singuli nimirum quoscunque inimicos sustinemus, revertentes materna imitatione amplecti statim debemus. Cito est ignoscendum cuique, dum veniam postulat. Non enim possunt peccata dimitti ei, qui in se peccanti debita non dimittit. Formaenim nobis indulgentiae Deus ex merito conditionis nostrae imposuit, dum ita nos orare praecedulgeri ostendit, quantum alterutro unusquisque in se offenso indulget. Quidam de suis confidentes meritis, pigre in se delinquentibus veniam praestant, sed nihil proficit esse illibatum a culpa, qui non est paratus ad veniam; dum potius haec magna sit culpa, quando tardius relaxantur fraterna delicta. 7. Qui fratrem sibi tardius reconciliat, Deum sibi tardius placat. animorum societas. Haec quippe a duobus incipit. Nam minus quam inter duos dilectio esse non poterit. 3. Antiqui dixerunt de societate duorum, unam esse
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ desꝑanda ÷ salꝰ. qͥ adhuc aliqͥd t̃renũ
sapiũt : dũ possit uoccultis ag̾e̾ und̃
iustificent᷑. hi enĩ melioress ypocritis.
⁊bonos se palã ostendt̃. U̾ peritã iustꝰ
arguere ꝓhibet᷑. nedecerior castigat᷑
existat: dicente salomone. Noli ar
alieni boni : suũ punut auctorẽ. Nã
Hemines pͣue uiuentes fic̃ debonoꝵ

Expanded text:
rum desperanda est salus, qui adhuc aliquid terrenum sapiunt, dum possint et in occultis agere unde justificentur. Hi enim meliores sunt hypocritis, et bonos se palam ostendunt. 8. Hypocritam justus arguere prohibetur, ne deterior castigatus existat, dicente Salomone: Noli arga. 1. Livor alieni boni suum punit auctorem. Nam Homines prave viventes, sicut de bono
Abbreviated transcription (Latin):
aditũ m̾ale famȩ : ꝑꝗ bonoꝵ uitã ma¬
culẽt: sic̃ q̃ rebãt õstiũ sodomite. qͦdo¬
mũ loth nocituri ĩtroirẽt. Illi uͦ ceci¬
tate erroris detenti parietes uidebãt:
ostiũ ñ ĩueniebãt. Nõ alit̾ ĩ uidi uiden¬
do uelut parietẽ uirtutes dissimulãt.

Expanded text:
bonorum vitam maculent, sicut quaerebant ostium Sodomitae, quo domum Lot nocituri introirent. Illi vero caecitate erroris percussi, parietes videbant, ostium non inveniebant. Non aliter invidendo invidi, velut parietem, virtutes dissimulant,
Abbreviated transcription (Latin):
Y pocrite simulatores dicũt᷑ . qͥ iusti
qͣi cupiũt. Himala agũt: ⁊ bona ꝓfi¬
tent᷑. Perostensionẽ quippe boni ap¬
parent. ꝑ actionẽ uͦ mali existũt.
Oiã poss asĩplicib uicia ꝑpetͣri: simu¬
tio uͦ ⁊ y poerisis ñ cõmittit᷑ nisi a

Expanded text:
ypocritae simulatores dicuntur, qui justi deri cupiunt. Hi mala agunt, et bona profitentur. Per ostentationem quippe boni apparent, per actionem vero mali existunt. Omnia possunt ex simplicibus vitia perpetrari, simulatio et hypocrisis non c
Abbreviated transcription (Latin):
errorẽ : meliꝰ sieuellit c̃tẽplatioĩs ocłm.
seruãs sibi unũ uitȩ actuał obtutũ:
ut sit utiliꝰ illi ꝑsĩplicẽ actionẽ ire ad
uitã. quãꝑc̾cẽplatioĩs errorẽ mitti ĩge¬
hennã.Sepe mens adsũma ab imis
erigitur: ⁊ sepe asũmis ad ĩfima ponde
car nis inclinata reflectit᷑. Multos ds̃
excarnalib sua grã uisitat: ⁊ ad c̃tẽ¬
platiois fastigiũ eleuat. Multosq
a c̃tẽplatioẽ iusto idicio ddeserit .¬

Expanded text:
errorem, melius est si evellat contemplationis oculum, servans sibi unum vitae activae obtutum, ut sit utilius illi per simplicem actionem ire ad vitam, quam per contemplationis errorem mitti in gehennam. 11. Saepe mens ad summa ab imis erigitur, et saepe a summis ad infima pondere carnis reclinata reflectitur. 12. Multos Deus ex carnalibus sua gratia visitat, et ad contemplationis fastigium elevat. Multosque a c
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb onis exeplũ. eẽ. d̾buer̃. Hi enĩ qͦscũq
exẽplo male c̾ũsatioĩs sue ꝑdut̃: deilliᷤ
rationẽ sine dubio reddituris. Ex carna¬
liũ p̃positoꝵ exẽplo. plerłq fit uita de¬
t̾ior subditoꝵ : ⁊pleb̾ m̾ito fuĩt tales
sac̾dotes. qͥexẽplo detiore ppłm destru¬
ant : ñ edificẽt. Ex mi̾to enĩ pleb̾ ñ nũꝗ

Expanded text:
exemplum esse debuerunt. Hi enim quoscunque exemplo malae conversationis suae perdunt, de illis rationem sine dubio reddituri sunt. 3. Ex carnalium praepositorum exemplo plerumque fit vita deterior subditorum, et plebis merito fiunt tales sacerdotes, qui exemplo deteriore populum destruant, non aedificent. Ex merito
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ firmitatis c̃scii adhumulitatẽ red¬
ant. ⁊ humiles pꝰ casũ existant.
lõnulli falsa opinione arrogantiȩ
se. eẽ. ꝑfectos existimant dũñsit.
q obortis tẽptatioĩb ĩnotescũt.
Tanto qͥsq fit ueritati uicinior:
ꝗntoseeẽ. largiꝰ abea fuerit ar¬
bitͣtꝰ Hoc enĩ humilitatis. ẽ: q̃ dõ
homine uingit. Ceterũ hec iactan¬
tia: ocłos qͥb ds uicłi pot̾it claudit.
Sic̃ soł radiuis dũc̃spicit᷑. acies ocłĩ
hebetatur. sic ⁊ qͥ ĩmodate alta dese
serutat᷑. abintentione ueri obtun¬
dit. Sic̃ aqͥla exalto ad aescas ẽ la¬
bit᷑  sic homo dealto bone c̃ũsati¬
ons. ꝑcarnalẽ ippetitsi adĩferi¬

Expanded text:
infirmitatis conscii ad humilitatem redeant, et humiles post casum existant. Nonnulli falsa opinione arrogantiae se esse perfectos existimant, dum non sint, qui obortis tentationibus innotescunt. 16. Tanto quisque fit veritati vicinior, quanto se esse longius ab ea fuerit arbitratus. Hoc enim humilitatis est, quae Deo hominem jungit. Caeterum jactantia oculos, quibus Deus videri poterat, claudit. 17. Sicut solis radius dum conspicitur, acies oculorum hebetatur sic et qui immoderate altiora scrutatur, ab intentione veri obtunditur. 18. Sicut aquila ex alto ad escas collabitur, sic homo de alto bonae conversationis per carnalem appetitum ad inferi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstudiũ humane iactantie. Sẽꝑ
suã aspiciãt feditatẽ. qͥuane głie fauo¬
res diligt̃ : ⁊ ꝑdidisse bonũ op̃us dole¬
at. qd ꝓhumana ostentatione fecer.
Amator uanȩ głiȩ. und̾ possit sẽꝑ lau¬
dari agere ñ quiescit: ⁊ subinde ille
uires uanitatis pͣiuiꝰ appetitꝰ augẽt.
ad hominũ cognitionẽ uenire: nedũ
boni ĩ choatio humanis ocuł reserat᷑.
auirtute ꝑfectioĩs ĩ anescat ĩceptio
scĩtatis. Anͣ matu ritatis enĩ tẽpꝰ. mes¬
ses florentes cito ꝑeũt: germinad¬

Expanded text:
studium humanae jactantiae. Semper suam aspiciant foeditatem qui vanae gloriae favores diligunt, et perdidisse bonum se opus doleant, quod pro humana ostentatione fecerunt. Amator vanae gloriae unde possit semper laudari agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus appetitus auget. ad hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis oculis reseratur, a virtute perfectionis inanescat coeptio sanctitatis. Ante maturitatis enim tempus messes florentes cito pereunt, semina
Abbreviated transcription (Latin):
existimat: pleriq uͦ hoc ipsũ qbexbsari¬
tate corripiũt᷑. adĩiurie c̃tumeliat
hũt. Und̃ occurtit ⁊ euenit ut ex eode¬
ceriores efficiant᷑: ꝑ qd̃ em̃dari obedi¬
endo potuer̃. Salubrit̃ accipuit̃ iusti
qrids desuis excessib arguunt᷑. Suꝑfiu
aũ ÷ humilitas eoꝵ: qͣse gessisse accusat̃
facta sua ꝓnuneiat: ꝓcul dubio ñpec¬

Expanded text:
t. Plerique vero hoc ipsum, quod ex charitate corripiuntur, ad injuriae contumeliam trahunt. Unde occurrit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. 6. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Superflua autem est humilitas eorum qui se gessisse accusant facta sua pronuntiat, procul dubio ne
Abbreviated transcription (Latin):
ges q̃ ĩtes p̃t̃ peccatũ. Ndeclinet ad dex¬
terã. qͥñ sibi s dõ tribuit bona q̃agit:
neq ad sinistrã d se ũtit. qͥd̾ duuna ĩdul¬
gentia peccan di licentiã np̃sumit.
mana natura expetat delectari ĩ lau¬
scriptũ ÷. Indcĩo laudibitꝰ aĩa mea. de

Expanded text:
eter peccatum. Non declinat ad dexteram qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit, neque ad sinistram se vertit qui de divina indulgentia peccandi licentiam non praesumit. od natura expetit delectari in lauscriptum est: In Domino laudabitur anima mea . 4.
Abbreviated transcription (Latin):
monachũ: utquẽ ꝑscłi amorẽ retinere
ñpotuit᷑. ab humilit̾atis culmine subtͣ hat.
raꝑ supbis tumorẽ sibi subditũ faciat. Dĩ
seruus seꝑ fallentis diaboli p̾iud̃e debet
ĩsidias. ⁊imagis ĩbonis eꝑib cordis debet
met ipsũ ac ꝑeat: cunctaq bona amuittat
q̃recce agendo obtinuerat .xxui. De¬

Expanded text:
monachum, ut quem per saeculi amorem retinere non potuit, ab humilitatis culmine subtrahat, et per superbiae tumorem sibi subditum faciat. 9. Dei servus semper fallentis diaboli praevidere debet insidias, et magis in bonis operibus cordis debet metipsum, ac pereat, cunctaque bona amittat quae recte agendo obtinuerat. C
Abbreviated transcription (Latin):
mit᷑. Ille enĩ adbonũ nouit redire.
uioluptatũ fascib ñsinit᷑ : iste meli
elegit uigilare. s soporis torpore tenet᷑.
Abono ĩ d̾teiꝰ lapsꝰ. supͣ carbones frigid̾
aluoe suꝑne̾ ĩluminatiois pͥuati. nigre¬
dine pec̾catoꝵ fuscant᷑. Qldã ĩ tentioite
bonȩ oꝑatioĩs metu exungũt ĩopiȩ : nec
⁊ cũ ĩdige ĩmundo metuũt: a gła sup¬
na semet ipsos abscidt̃. Multis c̃ silioꝵ
argum̃tis insidiat᷑ eis diabolꝰ ĩad qͥrendo
plurima: qͥĩpaucis ⁊ u modicis uouerãt
plura. unde sibi egenisq sufficiat.
qͣtinꝰ his blandim̃tis ĩtentionẽ bone
deuotioĩs subũtat. atq ĩt̾renis lucris
d̾ceptã m̃tẽ recducat. Multis argum̃ tis
ĩ sidiat᷑ diabolꝰ eis qͥrenunciãt scło: ut eiꝰ

Expanded text:
mitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste melius eligit vigilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius lapsos supra carbones frigidos a luce supernae illuminationis privati, nigredine peccatorum fuscantur. 6. Quidam intentionem bonae operationis metu exstinguunt inopiae, nec metuunt, a gloria superna semetipsos abscindunt. 7. Multis consiliorum argumentis insidiatur eis diabolus in acquirendo plurima qui paucis et modicis voverant plura, unde sibi egenisque sufficiat, quatenus his blandimentis intentionem bonae devotionis subvertat, atque in terrenis lucris deceptam mentem reducat. 8. Multis argumentis insidiatur diabolus eis qui renuntiant saeculo, ut ejus
Abbreviated transcription (Latin):
timore scło renunciant. ⁊ tam̃
curi rerũ familiariũ ĩplicant᷑.
qnto se rerũ studiis occupant. tanto
ob seruientẽ dñis. uni placere dif¬
ficile.eẽ. Hlisi pͥus asecretiorib cor¬
dis expellat᷑ inportuna scłariũ mul¬
titudo curarũ. Sanima q̃ intruisec
iacet neqͣ quã resur get. Nã dũse ꝑĩ
numeras scłi cogitationes aspargit : ad c̃¬
sidationẽ sui sẽ nullatenꝰ colligit. Ar
guit᷑ eoꝵ tepor qͥdõ uacare uolentes.
i mundo renũciant. ⁊ curas ꝓͥas¬

Expanded text:
timore saeculo renuntiant, et tamen curis rerum familiarium implicantur, quanto se rerum studiis occupant, tanto obus servientem dominis, utrique placere difficile est. 2. Nisi prius a secretioribus cordis expellatur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet, nequaquam resurget. Nam dum se per innumeras saeculi cogitationes spargit, ad considerationem sui se nullatenus colligit. 3. Arguitur eorum tepor qui, Deo vacare volentes, et mundo renuntiant, et curas
Abbreviated transcription (Latin):
tͣria ÷ bonoꝵ. Eł sic̃ obtandũ ⁊ utbo¬
ni pacẽ habeat̃ ĩuicẽ: sic obtandũ ÷
ut mali suicẽ sit discordes. Unaͣinttatũ
ad ꝑbat. qͥ malos ctͥse diuidit. qͦs inecẽ
suã c̃cordasse aspex. Und̾ ⁊ĩ lege mare ru
dinẽ nĩpediat᷑. Impedit᷑ aũ it honorũ
simare hoc ÷ unitas ñdiuiditꝰ᷑ iniqͦrũ:¬
ONOEs et uicia aliena cõrriꝑe.
qͥ adhuc uicioꝵ c̃tagioĩb seruit
Imꝓbũ enĩ arguere quẽquã ĩ alio q adhuo
rephendit ĩsemet ipso. Qͥ ueracit̃
frat̾nã uult corriꝑe acsanare ĩfirmi¬
tatẽ. talẽse p̃stare frat̾nę utilitati
studat. ut eũ quẽ corripe cupit humi¬
li cordͤ ad moneat. Ethoc faciens ex
cõpassione qͣsi cõmuni ꝑicłi: neforte
upse subicit᷑ tẽptatiõi. Sic̃ iuri spi¬
ritales alioni peccati em̃dationẽ ex

Expanded text:
 bonorum. Et sicut optandum est ut boni pacem habeant in invicem, sic optandum est ut mali invicem sint discordes. Unanimitatem bat, qui malos contra se dividit, quos in necem suam concordasse conspexit . Inde et in Lege mare Rubdinem non impediatur. Impeditur autem iter bonorum, si mare, hoc est, unitas non dividatur iniquoruNon debet vitia aliena corripere, qui adhuc vitiorum contagionibus servit. Improbum est enim arguere quemquam in alio quod adhuc reprehendit in semetipso. 2. Qui veraciter fraternam vult corripere, ac sanare infirmitatem, talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit humili corde admoneat, et hoc faciens ex compassione quasi communis periculi, ne forte et ipse subjiciatur tentationi. 3. Sicut viri spirituales alieni pecc
Abbreviated transcription (Latin):
rãt. adĩ amore se soꝑant. Dir spĩcal
ita ꝓd. eẽ. d̾bet sue ꝓpinqͥtati: utdũ illis
gram carius prestare studet. ipse ab
monachoꝵ. amore parentũ ñsolũ t̃re¬
nis curis. s etiã forensib uirgus inuol¬

Expanded text:
ant, a Dei amore se separant. 4. Vir spiritualis ita prodesse debet suae propinquitati, ut dum illis gratiam carnis praestare studet, ipse a smonachorum amore parentum non solum terrenis curis, sed etiam forensibus jurgiis invol
Abbreviated transcription (Latin):
fraudubentꝰ pͣ Et amicꝰ. Nã ĩꝑs¬
pitate ĩcerta ÷ amicitia : net scitꝰ᷑ utrũ
ꝓsona. anfelicitas diligat᷑. Sepe ꝑsi
mulationẽ amicitia colit᷑ : ut qͥñpotuit
aꝑte d̾ciꝑe. dcipiat fraudulent̃. Lc̃ qͥsq¬

Expanded text:
fraudulentus patet amicus; nam in prosperitate incerta est amicitia, nec scitur utrum persona an felicitas diligatur. 2. Saepe per simulationem amicitia colitur, ut qui non potuit aperte decipere, decipiat fraudulenter. 318
Abbreviated transcription (Latin):
XUIII. Dep̃ceptis altiorib monacr̃.
lia sunt p̃cepta quȩdant᷑ fidelib
Aatqͣ alia scło huic renunciarab.
istis ut sua oiã derelinquant᷑. Illi p̃¬
ceptis generalib adstringuntur.
isti p̃ cepta generalia ꝑfectiꝰ iuuendo
transcendunt. Ad ꝑfectũ ñ sufficit.
nͥ ab negatis o̾ib suis etiã scipsũ
qͥsq ab eget. d qͥdẽ scͥpsũ ab nega¬
re. ñ uoluntatib ꝓpͥis renun ctrẽ.
Ut qͥsuꝑb erat sit humilis: quiua¬
cundꝰ: eẽ. studeat mansuetꝰ. Nasiita

Expanded text:
 monachorum. Alia sunt praecepta quae dantur fidelibus atque alia saeculo huic renuntiantibusistis ut sua omnia bene derelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
tis renunciant: ꝓind̾ ab om̃i t̾rena
possessione mortisicant : ut dõ iuiuãt.
dõq scłi huiꝰ blandicias calcant: ut
ualidiores aduita illã dehuiꝰ uitȩ
mortificatioẽ c̃surgant. Cuncta qͥp¬
petẽporalia qͣsi herbȩ uirentes ares
tep̃ nit : qr ĩ eis stabilitatẽ ñ aspicit.

Expanded text:
s renuntiant, proinde se ab omni terrena possessione mortificant, ut Deo vivant; ideoque saeculi hujus blanditias calcant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quippe temporalia, quasi herbae virentes, aresntemnit, quia in eis stabilitatem non aspicit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut soli dõ uiuere delectent᷑. Quantoq
nifesta: uthi qͥsuꝑnã patriam desi¬
cłant. ñ solũ mores eoꝵ : s ⁊ c̃ sor cia
fugiãt. Qldã etiã corporalit̾ seꝑari
desidant abiniqͥs: ut eoꝵ ñ inuol¬
uant᷑ delictis. ⁊Iõ nulli ⁊ siñ cor¬
ꝑali discessu. spiritali tam̃ abeis in¬
tentiõe recedunt: ql isi cõmunes
c̃ũsatioẽ. discreti tam̃s corde ł oꝑe.
t licet sepe ĩmedio carnaliũ. uitã
ds ꝓtegat eleccoꝵ : tam̃ satis rarũ:
ut qͥsq ĩter scłi uoluptates positꝰ. aui¬
ciis mant̾at illibatꝰ: in qͥb ⁊ siñcito ĩ¬
plicetꝰ. aliꝗndo tam̃ ad tͣhit᷑. Neq enĩ
erit. Uita sine offendiculo: uita mona¬
chi. sure cupiditatis ⁊tinoris ĩpedĩto.
ũ enĩ qͥsq ac̃ sortio mundi abstra hit᷑.
neccupiditas eũ obligat c̃sentientẽ.
nec cruciat sentientẽ. Bonũ ÷ corpora¬

Expanded text:
quantoquent opera manifesta, ut hi qui supernam patriam desiderant, non solum mores eorum, sed et consortia fugiant. Quidam etiam corporaliter separari desiderant ab iniquis, ut eorum non involvantur delictis. Nonnuli, etsi non corporali discessu, spirituali tamen ab eorum intentione recedunt; qui etsi communes sunt conversatione, discreti tamen sunt corde vel opere. Et licet saepe in medio carnalium vitam Deus protegat electorum, tamen satis rarum est ut quis inter saeculi voluptates positus a vitiis maneat illibatus, in quibus etsi non cito implicetur, aliquando tamen attrahitur. Neque enim erit. 3. Via sine offendiculo, vita monachi sine cupiditatis et timoris impedimento. Dum enim quisque a consortio mundi abstrahitur, nec cupiditas eum obligat consentientem, nec cruciat sentientem. 305 4. Bo
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ÷ oẽ sublime uidet. upse ÷ rex suꝑ
õs filios suꝑbiȩ. Nulla ÷ uirtꝰ q̃ ñ habeat̾
c̃trariũ ĩuidix malũ. Sola miseria: caret
ĩuidia. Qlaͣ mo ĩ uicdet misero : cui reuera
aliuor obicit᷑. s sola miscłia adhibet᷑.
Multi ⁊ bonos initari nolũt : ⁊dbonoꝵ¬
ꝓfectib ĩuidix liuore tabesct̃. qͦfit
ñ fcandali ⁊ent᷑  s quẽ sĩt furẽ habi¬
turi maxinre cogitent. Hoc oĩs ĩ iuidiis
alienis uirtutib p̃stat : qͥ beato iob
satan p̃stitit. Nãdũ emu lat᷑ ꝓsꝑitatĩb¬

Expanded text:
et ipse est rex super omnes filios superbiae . » Nulla est virtus, quae non habeat contrarium invidiae malum. Sola miseria caret invidia, quia nemo invidet misero, cui revera non livor objicitur, sed sola misericordia adhibetur. Multi et bonos imitari nolunt, et de bonofectibus invidiae livore tabescunt. Quo fit non scandalizentur; sed quem sint finem habituri maxime cogitent. 7. Hoc omnis invidus alienis virtutibus praestat, quod beato Job Satan praestitit . Nam dum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cidit : si ad memoriã sui reũtatur.
qͥlla q̃ ꝑdidit. ⁊ quã c̃ fusasint ĩqͥb
cecidit: exipsa baboris sui difficul¬
tate cognoscit. Qld enĩ ĩ hac uita labo¬
riosiꝰ. quã t̾renis desidiis estuare: aut
qͥd hic securiꝰ. quã huiꝰ scłi nichil ap¬
petere: Quienĩ hũc mũdũ diligũt.
turbulentis eiꝰ curis ⁊ sollicitud inib
c̃turbant᷑. Qui aũ eũ oduĩt nec se¬
cunt᷑ : int̾ne qͥetis tranqͥlletate fru
entes. future pacis reqͥem quã illic
expectant: hic qͦdã modo habere¬

Expanded text:
moriam sui revertatur, quilla quae perdidit, et quam confusa sint in quibus cecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? Aut quid hic securius quam hujus saeculi nihil appetere? Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Qui autem eum odiunt, nec sequuntur, internae quietis tranquillitentes futurae pacis requiem quam alibi spectant, hic jam quodammodo habere
Abbreviated transcription (Latin):
plandi lassatꝰ. Uisio animaliũ ĩeze¬
ĩtendit. sua reu̾b̾atꝰ ĩfirmitate re
flectit᷑ : atq iterũ renouata ĩtentioe.
ad ea uñde descendat rurs e̾rigitur.
Qđ fieri ĩ hac uita ñpotest: dqͣ siqͥsq re¬
flectat ł ad modicui. statĩ uitioꝵ exci¬

Expanded text:
plandi lassatur. 9. Visio animalium in Ezeplandi lassatur. 9. Visio animalium in Ezeintendit, sua reverberatus infirmitate, flectitur, atque iterum renovata intentione ad ea unde descenderat rursus erigitur. Quod fieri in activa vita non potest; de qua si quisque reflectat vel ad modicum, statim
Abbreviated transcription (Latin):
riosa uita subponit᷑. q̃ actiuã d̾mos¬
trat. Si c̃ sepultꝰ ab oĩ negotio treno
p̾uat᷑: ita ⁊ contẽplationi uacãs.
a bomĩ occupatione actuali aũtit᷑. Et
sic̃ abactuali uita c̾scendentes ĩ c̃tẽpla¬
tioĩs qͥetȩ sepeliũtur: ita abactiõe scli
recedentes eos uita actiua ĩ se qͣsi sepe¬
liendo suscipit : acꝑhoc uitȩ mũdanȩ
actiua uita. ⁊ iite actiuȩ c̃tẽplatiua¬
sepulchrũ÷. Uiri scĩ sic̃ a secreto c̃tẽ¬
platiois egrediũt᷑ apublicũ actiõis.
ita rurs: a bactiõĩs manifesto. ad se¬
cretũ c̃tẽplatioĩs ĩtime reũtũt᷑: ut
tere nisi esce soliꝰ obtentu: ita ⁊ scĩ a con¬
tẽplatio̾e ad actualẽ iitã ĩtdũ reflec¬
tunt᷑: c̃sidantes illa sũma sic.ẽe. utilia.
ut tñ ista humilia sĩt paululũ nr̃e
ĩdigentiȩ necessaria. In actiue uite
gonere ħumana ĩtentio ꝑ seuerant̃
incedit. In c̃tẽplatioẽ aũ sese ꝑĩter¬
uallat resumit. qr dutur nitate c̃tẽ¬

Expanded text:
ivam demonstrat . 5. Sicut sepultus ab omni negotio terreno privatur, ita et contemplationi vacans ab omni occupatione actuali avertitur. Et sicut ab actuali vita conscendentes in contemplationis quiete sepeliuntur, ita ab actione saeculi recedentes eos vita activa in se quasi sepeliendos suscipit; ac per hoc vitae mundanae activa . Viri sancti, sicut a secreto contemplationis egrediuntur ad publicum actionis, ita rursus ab actionis manifesto ad secretum 302 contemplationis intimae revertuntur, ut tere, nisi escae solius obtentu, ita et sancti a contemplatione ad actualem vitam interdum reflectuntur, considerantes illa summa sic esse utilia, ut tamen ista humilia sint paululum nostrae indigentiae necessaria. 8. In activae vitae genere humana intentio perseveranter incedit; in contemplatione autem sese per intervalla resumit, quia diuturnitate contem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓĩde obliuiscunt᷑ uoti: qi capuunt᷑ inle¬
cebris uanitatis. Qux̧cũq mens ꝓcelł
huiꝰ mũdi ĩ uolueris. lignũ c̃scende
crucis : ut amari. id s a tẽpestate
huiꝰ scłi liberis. Nlã nulłꝰte a lacu
mortis humanȩ saluabit: nisi xp̃c
trãs gressioĩs reatu adstrĩgit᷑ siuotũ
mutauerit. Atrocit̃ enĩ ĩdiseussioẽ

Expanded text:
untur voti, quia capiuntur illecebris vanitatis. 2. Quaecunque mens procellis mundi hujus involveris, lignum conscende crucis, ut a mari, id est, tempestate hujus saeculi libereris. Nam nullus te a lacu mortis humanae salvabit, nisi Christransgressionis reatu astringitur, si votum mutaverit. Atrociter enim in discussione
Abbreviated transcription (Latin):
cẽp latiua: speculatio suꝑ noꝵ
dũ renuntiãs. soli dõ uiuere debec
t ista sustollit᷑: qͥ ĩ illa utił ĩuenit᷑.
Ieũq adhuc tẽporalẽ głam. aut carna¬
lẽ affectat c̃cupiscentia : ac̃tẽplatiõo
ꝓhibetꝰ᷑. ut positꝰ ĩ actuał uitȩ oꝑatio¬
ne purgetur. Inista enĩ pͥus ꝑ exer¬
citiũ boni oꝑis cuncta exh auriendas
uicia: ut ĩ illa iãpura m̃tis aciȩ ad
c̃tẽplandũ dm̃ qͥsq ꝑtranseat. Et
licet c̃uersus statim ad cõtẽplationẽ
c̃ scend̾e cupiat : tam̃ ratione cogit᷑.

Expanded text:
templativa speculatio supernorndo renuntians, soli Deo vivere delectin ista sustollitur, qui in illa utilis invenitur. Quicunque adhuc temporalem gloriam, aut carnalem affectat concupiscentiam, a contemplatione prohibebitur, ut positus in actualis vitae operatione purgetur. In ista enim prius per exercitium boni operis cuncta exhaurienda sunt vitia, ut in illa jam pura mentis acie ad contemplandum Deum quisque pertranseat. Et licet conversus statim ad contemplationem conscendere cupiat, tamen ratione cogitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Dĩ seruũ sine ĩ t̾missione loge̾. orare.
⁊ oꝑari oportet : neforce m̃tẽ ocio ddi¬
tã. sp̃s fornicatioĩs subripiat. Cedit
enĩ labori uoluptas: aĩmũ aũ uacan¬
tẽ cito p̃occupat: Etuere salomonẽ.
ꝑo euĩ multis fornicatioĩb ĩuolutũ.
⁊ ꝑfornicatioĩs uitiũ usq uidolatria

Expanded text:
sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori voluptas, animum autem vacantem cito praeoccupat. Contuere Salomonem per otium multis fornicationibus involutum, et per fornicationis vitium usque in idololatriam
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ iuxta ꝓpħam fornicatio ⁊ ebrietas au¬
ferat cor. Fornicatio enĩ sic̃ ait salomon
infatuat sapientẽ. Ebrietas sic̃ in loth: sens¬
rationẽ captiuat. Unde ⁊ in ꝓu̾biis. pocen¬
tes inqͥt qui iracũdist̃. uinũ ñ bibant.
necũbiberint obliuiscant᷑ sapienciã.
Plerisq laus ÷ multũ bib̾e: ⁊ ñ inebriari.
Audiant hi adu̾sũ se dicentẽ ꝓpħam. ue.
quipecentes estis adbibẽdũ uiñ .x ui¬
riferes admiscendã ẽbrietat̾e. Uino

Expanded text:
dicitur: Fornicatio et ebrietas auferunt cor . Fornicatio enim, sicut in Salomone , infatuat sapientem. Ebrietas, sicrationem captivat. Unde et in Proverbiis: Potentes, inquit, qui iracundi sunt, vinum non bibant, ne, cum biberint, obliviscantur sapientiam. Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum. et viri fortes ad miscendam ebrietat
Abbreviated transcription (Latin):
cordib scłarit̃ iuiuẽciũ. in unc̃e sibi sub¬
cedt̃ iniciar ut dũ uñ abierit. succeaat
aliuđ. luxta iohel ꝓ pħe cestimoniũ
qui ait. Residuũ eruce comedit locus¬
ta : iresiduũ locuste comedit brucꝰ.
iresiduũ bruci comeait et ułtigo.

Expanded text:
cordibus saeculariter viventium invicem sibi succedunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud, juxta Joelis prophetae testimonium, qui ait: Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo .
Abbreviated transcription (Latin):
głiũ facies suas. ut appareãt hõib ieiu¬
natites. Ore naq pallescũt : corꝑe adte¬
runt᷑. cordis alta suspiria duct᷑. Ante mor¬
te qͦ mortiferis sese suppliciis tͣdũt.: tan¬
tũq miseri laboris g̾cercitiũ ñꝑ dĩ amore.
s ꝓ sola hutnanȩ laudis admiratioẽ sec¬
tant᷑. Quidã ĩ credibilit᷑ ab stinẽt: ut hõib
curions sci appareat. S hoc bonũ abstinẽ

Expanded text:
ium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abst
Abbreviated transcription (Latin):
gis initiũt: ubi plꝰ uidint escã ⁊ potũ. Scĩ
Qͣdiu ĩ huiꝰ scłi uita ĩ habitãt : d̃sidio suꝑni
roris corpꝰ suũ aridũ portãt. Uñ ⁊psalmꝰ.
Sitiũ ĩ qͥt inte aĩa mea: qͣ multiplicit̃ tͥ caro
mea. Caro enĩ tc̃ dm̃ sitit : qͣdo ꝑ ieuiniũ
abstinet . larescit. Abstinentia: uuiificat.
iocoidit. Uiuificat aiã : corpꝰ necat. Sepe
abstinẽtia simulate agit᷑ : ieuinia ꝑ rpo¬

Expanded text:
gis injiciunt ubi plus viderint escam et potum. 4. Sancti, quandiu in hujus saeculi vita habitant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: Sitivit, inquit, in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate agitur, jejuniaque p
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmodata abstinẽtia : nedũ ãpliꝰ gͣuat᷑ caro
ponde inediȩ ne malũ agat: postea necbe¬
ne facere ĩcipiat. Et q̃ ad dicit᷑ ut usũ mali
careat: simul ⁊boni officiũ dũ plꝰ iusto p̃¬
mit᷑ ꝑdat. Sollicita gͥ discretiõe carnis :
mod̾ata materies.: scilicet ne aut ĩtegͤ ex¬
tinguat᷑. aut ĩmod̾ate laxet᷑. Infirmitate
carns nimia p̃ualente : ad ꝑfectionẽ ꝑtin¬
gere nemo pocest. Ilã quis sc̃itatis amorẽ
qͥsq habeat : t̾x sequi tam̃ ñualet oꝑis me¬
ritĩ. cui ĩtentioẽ cordis deseruire conat᷑.
Corporis debilitas nimia. etiã uires animi fran.¬

Expanded text:
immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingquisque habeat, exsequi tamen non valet operis initium, cujus intentione cordis deservire conatur. Corporis debilitas nimia etiam vires animi fran
Abbreviated transcription (Latin):
Sicq ex occulto uitio elatiõis. it᷑ ĩ aꝑto libi¬
dinis: ⁊d̾ aꝑto libidinis: it ĩocculto elati¬
oĩs. S dĩ seruus discrete utrũq pensas.
sic cauet libidinẽ: ut ñ ĩcurrat elatiõem.
tsic p̃mit elatio̾ẽ : ut ñ resoluat animũ
dlibidinẽ. Luxuriosis atq suꝑbis.
d̾ mones plus fautores existũt. Dũq in
ceteris uiciis sps maligni dseruiant.
his tum̃ maiori familiaritate uingunt᷑.
eisq ãpliꝰ iuxta desidiũ fam ulant᷑.
ꝑncipalit his duob uiciis diabolus hu¬
mano generi dominat᷑ id ÷ ꝑ suꝑbia mñ¬
tis ⁊ luxuriã carnis. Unde ⁊ dñs uob lo¬
mũ ĩanis suꝑbia: ꝑ loca uͦ hum̃tia.
carnis demõstͣtur luxuria. Porhȩc enĩ
duo uicia diabolus humanis possidet genꝰ.:¬
Iꝑbiã erigit.¬

Expanded text:
o vitio elationis itur in apertum libidinis, et de aperto libidinis, itur in occultum elationis. Sed Dei servus discrete utrumque pensans, sic cavet libidinem, ut non incurrat elationem; et sic premit elationem, ut non resolvat animum ad libidinem. 243 4. Luxuriosis atque superbis daemones plus fautores existunt, dumque in caeteris vitiis spiritus maligni deserviant, his tamen majori familiaritate junguntur, eisque amplius juxta desiderium famulantur. 5. Principaliter his duobus vitiis diabolus humano generi dominatur, id est, superbia mentis et luxuria carnis. Unde et Dominus in Job lom inanis superbia, per loca vero humecta carnis demonstratur luxuria. Per haec enim duo vitia diabolus humanum possidet genusrbiam erigit
Abbreviated transcription (Latin):
utunt᷑ ꝗtomagis uentrẽ pascunt. tanto
ãpliꝰ sensũ m̃tis obtundũt. Nã greci dixer̃
excrasso uentre. subtilẽ sensũ gigniñ
posse. Nã gula saturitas ninua aciem
intis obtundit : ingeniũq hebesc̾e facit
Libidis ignes ciboꝵ fom̃tis increscũt. Corpꝰ
aũ qd̃ abstinentia frangit. tẽptatio ñex¬
urit. Uñ itres pueros abstinentes. flãma
balonis incendũ ⁊ si cetigit nc̃õb ussit. ¶x
nimiri ⁊ si desidioꝵ carnaliũ ignis. absti¬
nentui intes inflãmet: usq adc̾sensũ tñ
c̃cupiscentie uł oꝑis nexurit. Qb habun¬
dantia ÷ epularũ. ardentis diuitis inten¬
dant suppliciũ: tuiꝰ tanta ininferno int̾
erat in opia. ꝗ ta hic epularũ fuerat copia.
inflãmas siciens. stilla aque q̃ suĩ noc me¬

Expanded text:
utuntur, quanto magis ventrem pascunt, 252 tanto utuntur, quanto magis ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylonii incendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentiscentiae vel operis non exurit. 8. Cui abundantia est epularum, ardentis divitis intendat supplicium, cujus tanta in inferno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit, nec me
Abbreviated transcription (Latin):
Accendit m̃tẽ cam iniudia: ut frem̃ oc¬
cidet. Nocendit salomonẽ luxuria facib:
ut re amorẽ libidinis idola ad orare tatꝰ¬
cendit ahab cupiditas: uthomicidui
auanerȩ ad necteret. His gͦ inspiratiõib
diaboł corda hominũ occultis depͣuat
Riꝙa c̃cupiscentiȩ suggestio panis
cui siminime cedit᷑. diũsa edacita
nis accusat dicens. Hec fuit iniqͥtassodomoꝵ
suꝑbia saturitas panis : ⁊ habundantia. Panẽ
qͥppe sodomite. in modate sum̃tes inturpi¬
tudines defluxere flagitioꝵ: atq inde
meruer comitante suꝑbia celestib aduri
incendiis. ex qͦ modũ ñtenuer̃ edacitatis
Utiles cauere gula ciboꝵq c̃cupiscentus.
Qͥd enĩ tã noxiũ quã ut animꝰ seruiat uen¬
tri ⁊ ȩscȩ. q̃ s̃ destruenda: Testante apło
talici uentri iungunt᷑. Dũq unũ exhis
ĩmodate reficit᷑ aliud ad luxunã excitat᷑:
sophi disser̃ cibos inuentos. et̃: ut s̃tine¬
ant aĩmã ilut corrũpat. Qͥ nimiũ cibis

Expanded text:
Accendit Cain mentem invidia, ut fratrem occideret . Accendit Salomonem luxuriae facibus, ut per amorem libidinis idola adoraret. Accendit Achab cupiditate, ut homicidium avaritiae annecteret . His ergo inspirationibus diabolus corda nominum occultis depravatPrima concupiscentiae suggestio panis est, cui si minime ceditur, diversa edacitatte accusat, dicens: Haec fuit iniquitas Sodomorum, superbia, saturitas panis, et abundantia . Panem quippe Sodomitae immoderate sumentes, in turpitudinem defluxere flagitiorum, atque inde meruerunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, ex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Utile est cavere gulam ciborumque concupiscentiam. Quid enim tam noxium quam ut animus serviat ventri et escae, quae sunt destruenda, testante Aposttalia ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. sophi disserunt, cibos inventos esse ut contineant animam, non ut corrumpant. 6. Qui nimium cibis
Abbreviated transcription (Latin):
ne lraritatis extingũt. Libidinẽ : abstinen¬
tia domat. Nã ꝗͣtũ corpꝰ in edia frangit : tanto
nt̾is abinlicito appetitu reuocat᷑. Adũsirã
olerantia dimicat. Ira: semet ipsit netat.
Sustmẽdo aũ pacientia: uictoriã portat. łristi¬
cie merorẽ : spes ȩcñi gaudie suꝑat. Et ꝗͣ tur

Expanded text:
ermina exstinguunt. Libidinem abstinentia domat. Nam quanto corpus inedia frangitur, tanto mens ab illicito appetitu revocatur. Adversus iram tolerantia dimicat. Ira semetipsam necat; sustinendo autem patientia victoriam portat. Tristitiae moerorem spes aeterni gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
Cñ isto aũ ⁊ nascin᷑ : cũsto ⁊ morimup.
ꝑ ierũq uolũtas uescendi ita subobtẽtue
necessititis subrepit : ut dũ putat᷑ serure
necessitati. uõlũtatis desiderio seriatur.
Nec facile discernitur: utrũ qd accipit᷑ gule
ebrietatẽ generant. sebrietas aut̃
ꝑturbation̾e ginnit m̃tis furore cordis.
flãniã libidinis. E brietas ita m̃t̾ alienat.
ut ũbi sit nesciat. Unde etiã ⁊ malũ ñ¬

Expanded text:
cum isto autem et nascimur, cum isto et morimur. Plerumque voluptas vescendi ita sub obtentu necessitatis subrepit, ut dum putatur serviri necessitati, voluptatis desiderio serviatur; nec facile discernitur utrum quod accipitur, gulae, ebrietatem generat. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis, furorem cordis, flammam libidinis. Ebrietas ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat. Unde et in
Abbreviated transcription (Latin):
U
nec ueradicentib credat᷑. Red¬
dit enĩ sepe homine multa falsitas.
etiã inueritate suspectũ. Sepe
uera p̃mictit qui falsa dictur :
ut cũ pͥmũ adquisierit sidẽ: ad re¬
liqͣ m̃ãacia audientes credulos fa¬
ciat. Multis uident᷑ uera .e̾ẽ. que
tio ioquũt᷑. Nũ nonꝗ salsitas ueri¬
loquio adiungit᷑: ⁊ plerũq aue¬
rira de incpit qui falsa consigit.La¬
tent se re uenena circũlita melle u̾boꝵ:
isã dui deceptor ueritate simulat quo¬
asꝙ fallendo decipiat. Nonñꝙ pei..¬

Expanded text:
ut nec vera dicentibus credatur: reddit enim saepe hominem multa falsitas, etiam in veritate suspectum. Saepe vera praemittit, qui falsa dicturus est; ut cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos faciat. Multis videntur vera esse, quae cio loquuntur. Nonnunquam falsitas veriloquio adjungitur, et plerumque a veritate incipit qui falsa confingit; latent saepe vera circumlinita melle verborum, et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Nonn
Abbreviated transcription (Latin):
ipotandã usq aduesꝑum: ut uino
estuetus. Detalib ⁊ alio loco dĩ. Ue
tibi ciuitas cuiꝰ rexuienis eft᷑: ⁊ cuiꝰ
principes mane comedent. Multi enĩ ama¬
ne usq ad solis occubitũ ebrietati ⁊i gule uo¬
luptatĩb seruiunt. nec inceiligunt cur na¬
dasc̃. s cosuetuline beluna detẽti. luxure
tatũ coca die epulisq deseruuint. Clamat
iobel ꝓpłu his qui ebrietaa deseruiunt dicenꝰ
E eꝑgiscimini ebrũ ⁊ flete: ⁊ ululate oñs qͣ
bibitis uiñ in duldedin̾e. Iuo tescimonio non

Expanded text:
no aestuetis. De talibus, et alio loco dicitur: Vae tibi, civitas cujus rex juvenis est, et cujus principes mane comedent. Multi enim a mane usque ad solis occubitum, ebrietati et gulae voluptatibus serviunt, nec intelligunt cur nati sunt: sed consuetudine beluina detenti, luxuriae tantum tota die, epulisque inserviunt. Clamat Joel propheta, his qui ebrietati deserviunt, dicens: Expergiscimini, ebrii, et flete, et ulutate, omnes qui bibitis vinum in dulcedinem. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ id qd̃ eis uixta ponit᷑. ñꝑse. exẽplo tine¬
ris reeti iuxta qͥ spine nascunt᷑: q̃ surgentes
exlatere. nocẽt eis gͥrecto itinere gͣouint᷑.
Nõ petest ad c̃ tẽplandũ dm̃ mens. ec̃. liba: q̃t̃
sidiis huiꝰ mũdi ⁊ cupiditatib ihiat. Neq enuĩ

Expanded text:
 id, quod eis juxta ponitur, non per se; exemplo itineris recti, juxta quod spinae nascuntur, quae surgentes a latere nocent eis qui recto itinere gradiuntur. 2. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, quae desideriis hujus mundi et cupiditatibus inhia
Abbreviated transcription (Latin):
petͣtionẽ. teptat᷑: ꝗ is qͥsola sug gestioẽ ꝓ
c̃ditioẽ carnis tẽptam̃tis sollicitat᷑. Sti.
muł carnis qͥ ĩpaulo ex eitante satanę
angła inerãt. exlege peccati erant: qͥ
ĩ m̃bris hominũ d̾necessitate libidiuis
habitant. Quã reluctantẽ dũ ĩse expug¬
nat ꝑficit᷑: ⁊ dĩ firmitate libidinosȩ citil¬
latioĩs. uirtutẽ suscipit glorisi certami¬
nis. Seruoꝵ dĩ multa certamina. S sua
carne mouent᷑. Ilã ꝗuis iamore dĩ eoꝵ
sit ĩ c̃cussa inten̾tio: mens tam̃ decarne
electi lapsu carnali corruũt. ut auicio
suꝑbiȩ q̃ deuir tutib ⁊uient sinent᷑.
& qͥ dͤ iurtutũ effectib existũtsaꝑbi ut
cadant. carnis uitio humiliant᷑ utsurgat.

Expanded text:
 is qui sola suggestione pro conditione carnis tentamentis sollicitatur. 11. Stimuli carnis, qui in Paulo, excitante Satanae angelo, inerant , ex lege peccati erant, qui in membris hominum de necessitate libidinis 244 habitant. Quam reluctantem, dum in se expugnat, perficitur, et de infirmitate libidinosae titillationis virtutem suscipit gloriosi certaminis. 12. Servis Dei multa certamina de sua carne moventur; nam quamvis in amore Dei eorum sit inconcussa intentio, mens tamen in carnelecti lapsu carnali corruunt, ut a vitio superbiae, qua de virtutibus tument, sanentur; et qui de virtutum affectibus existunt superbi, ut c
Abbreviated transcription (Latin):
ues resecate: qadlũbos ꝑtinẽt. Nã cor
suꝑ uba ÷: ñ ĩ lũbis. Libidinis ĩ mod̾ata
licentia: nesct. hab̾e modut̃. Nãdũse
uicios animꝰ ĩ explenda formeatioẽ car¬
ne luxuriante laxauerit : nichil ominꝰ
ad alia nefanda scelera suadentib d̾ mo¬
nib tͣnsit. Dũq ĩmodate mecas pudo¬
ris excesserit: men cͥminib adicit. paula¬

Expanded text:
nes resecate, quae ad lumbos pertinent. Nam cor super ubera est, non in lumbis. 15. Libidinis immoderata licentia nescit habere modum. Nam dum se vitiosus animus in explenda fornicatione, carne luxuriante, laxaverit, nihilominus ad alia nefanda scelera suadentibus daemonibus transit; dumque immoderate metas pudoris excesserit, crimen criminibus adjicit, paula