comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
marcus binos de naui¬
culis piscatores. primo
petrum & andream.
deinde filios zebedei ã
dño narrant ẽẽ uoca¬
tos. Non enĩ eos lucas
nunc a dño uocatos.
sed tantũ petro fuisse
predictum qđ homines
ẽẽt capturus insinuat:
Qd̾ non ita dictum est
quasi iam pisces nunꝗ
essae capturus. Namꝰ &
post resurrectionẽ dñi
legimus eos ẽẽ piscatos.
unde datur intelligi
eos ad capturã pisciũ
ex more remeasse. ut
postea fierae qđ mathe¬
us ce marcus narrant
quando eos binos uoca¬
uit. Tunc enĩ non sub¬
ductis ad t̾ram nauibꝰ
tanquã cura redeun¬
di: sed ita eũ se quiti
sunt tanquã uocantẽ
ac iubentem ut seque¬
rentur

Expanded text:
Marcus binos de naviculis piscatores, primo Petrum et Andream, deinde filios Zebedaei a Domino narrant esse vocatos. Non enim eos Lucas nunc a Domino vocatos, sed tantum Petro fuisse praedictum quod homines esset capturus, insinuat. Quod non ita dictum est, quasi jam pisces nunquam esset capturus. Nam et post resurrectionem Domini legimus eos esse piscatos. Unde datur intelligi eos ad capturam piscium ex more remeasse, ut postea fieret quod Matthaeus et Marcus narrant, quando eos binos vocavit. Tunc enim non subductis ad terram navibus tanquam cura redeundi, sed ita eum secuti sunt, tanquam vocantem ac jubentem ut sequerentur
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Quonꝰ dilexi legem
tuã dnẽ. tota die meditatio
mea est. Pceamus suꝑnã el enĩ¬
tiam. qd̾ est uere in nomine
saluatoris paere. ut & cordis¬
nobis munditiã. & boni oꝑis
presta efficatiam. Ẽ ante
omĩa illam sedula mente
recolamus horam. illã citius
uenire optemus. in qua non
iam ꝑ scripturas loquatur
nobis dñs. sed palam de patre
adnuntiae nob̾. cũ quo uiuit
& regnat ds. in unitate sp̃s scĩ¬

Expanded text:
dicit: Quomodo dilexi legem dicit: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Petamus supernam clementiam, quod est vere in nomine Salvatoris petere, ut et cordis munditiam, et boni operis praestet efficaciam, et ante omnia illam sedula mente recolamus horam, illam citius venire optemus, in qua non jam per Scripturas loquatur nobis Dominus, sed palam de Patre annuntiet nobis, cum quo vivit et regnat Deus in unitate Spi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicit. Om̃ĩ custodia ser
ꝓcedit. Cuius monita sequen¬
tes. agamus sollictt. ut si qͥd
consensu ꝑpaerandi facinoris
in animo deliquimus. cita
hoc confessione & dignis pae¬
nitenciȩ fructibus abster¬
gamus. Si delectatione
peccandi nos temptari senserimꝰ.¬
noxiam delectationẽ crebris
precibus. ac lacrimis. crebra
amaritudinis ꝑpae ua recorda¬
tione pellamus Et si nos solos
ad hanc ꝓpulsandam sufficere
ñ posse uiderimꝰ : fratrum
queramus auxilia. ut quod
nris uiribus nequimus. illoꝵ
consilio & intercessione sumae¬
mus. Multum enĩ ualce
depͣcatio iusti assidua. El sic̃
idem premisit. oratio fidĩ sal¬
uabit infirmũ. ce alleuabit
eũ dñs: & si inpeccatis sit
dimittentur ei. Quia suꝑ¬
uacuus cogitationibus ad
integruns carere non ualemꝰ
has in quantũ possumus. in mis¬
sione bonarum cogitationui
& maxime frequenti scriptu¬
rarũ meditatione fugemus.
iuxta exemplũ psalmistae qͥ

Expanded text:
cum dicit: « Omni custodia serva cum dicit: « Omni custodia serva procedit , » cujus monita sequentes agamus solliciti, ut si quid consensu perpetrandi facinoris in animo deliquimus, cita hoc confessione et dignis poenitentiae fructibus abstergamus; si delectatione peccandi nos tentari senserimnoxiam delectationem crebris precibus ac lacrymis, crebra amaritudinis perpetuae recordatione pellamus; et si nos solos ad hanc propulsandam sufficere non posse viderimus, fratrum quaeramus auxilia, ut quod nostris viribus nequivimus, illorum consilio et intercessione sumamus. Multum enim valet deprecatio justi assidua; et, sicut idem praemisit, oratio fidei salvabit infirmum, et alleviabit eum Dominus, et si in peccatis sit, dimittentur ei. Quia supervacuis cogitationibus ad integrum carere non valemus, has in quantum possumus, immissione bonarum cogitationum, et maxime frequenti Scripturarum meditatione fugemus, juxta exemplum Psalmistae, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eorum uenio ut congregem.
& expulsis uiciorũ ruderibꝰ.
talem cordis nr̃i paremus
mansionẽ. cuius ipse digne¬
tur inesse mansor. qui eius
in euttabilis inspector & iu¬
dex est. Sciendum aut̃ quia
triplex est modus cogitati¬
onum nequã. Unus earum
quȩ de liberatione ce ꝓposito
peccandi mentẽ contaminant
alius earũ quae delectatio
ne peccati mentẽ quidẽ¬
ꝑturbant. nec tamenhane
ad peccandi consensũ ꝑtrahunt.
Percius earum quae naturali
motu mentẽ ꝑcurrentes. non
tam hanc ad patranda uicia
inliciunt. quã a bonis quae
cogitare debuit impediunt.
Ueluti est cũ fantas mata
rerum. quae aliquando suꝑ¬
uacue gesta uł dicta nou imꝰ
ad memoriam reducimus.
quarũ crebra retractacio. quasi
importuna muscarũ impro¬
bitas. oculos cordis circũ uolare.
ac spiritalem eius aciem in¬
quietare magis. quã excȩcare
consueuit. Acunctis autẽ
his cogitacionsi nequã generi¬
bus. castigari monuit salomon

Expanded text:
eorum venio ut congregem . eorum venio ut congregem . Et expulsis vitiorum ruderibus, talem cordis nostri paremus mansionem, cujus ipse dignetur inesse mansor, qui ejus inevitabilis inspector et judex est. Sciendum autem quia triplex est modus cogitationum nequam: quae deliberatione et proposito peccandi mentem contaminant; alius earum quae delectatione quidem peccati mentem perturbant, nec tamen hanc ad peccandi consensum pertrahunt; tertius earum, quae naturali motu mentem percurrentes non tam hanc ad patranda vitia illiciunt, quam a nobis, quae cogitare debuit, impediunt; veluti est cum phantasmata rerum, quae aliquando supervacue gesta vel dicta novimus, ad memoriam reducimus, quarum crebra retractatio, quasi importuna muscarum improbitas, oculos cordis circumvolare ac spiritalem ejus aciem inquietare magis quam excaecare consuevit. A cunctis autem his cogitationum nequam generibus castigari monuit Salomon,
Abbreviated transcription (Latin):
existi aꝑte ostendunt: qͥ a
loquens ad eos dñs de his
maxime disputabat. quȩ
illos delectabat audire. &
quae illi interrogare uole¬
bant. haec ipse praeueniens
eos ultro ꝓferebat. Unde
merito illum scire omia qua¬
si dm̃ &e quasi d̃i filiũ a dõ
uenisse credunt. & confiten¬
tur. Aꝑtsĩ nãq diuinita-¬
firmante. qͥ dõ supplicans
ait. Tu enĩ solus nosti corda
om̃ium filiorũ hominũ.
Uinde & iã iheremias ait.
Tu aut̃ dne sabaoth qͥ
iudicas iuste. & ꝓbas renes &
cor. Neq haec transeunter aut
neglegenter cõmemoranda.
sed sollerter inuigilandum est
sr̃s mei. ut ñ uerba tantum &
oꝑa nr̃a. sed ipsa quoq cordi ũ
secreta diuinis aspectibus
digna reddamus. Non in tem¬
plo nri pectoris odiorum. non
inuidiae rubigo resideat. ñ
inde turpis uł contumeliosi
sermonis radix oriatur: non
ibi meditatio facti nocentis
innascatur. Memores simꝰ
dñicȩ cõminationis qua dr̃.
Ego enĩ oꝑa & cogitationes

Expanded text:
exiisti: aperte ostendunt quia exiisti: aperte ostendunt quia loquens ad eos Dominus, de his maxime disputabat, quae illos delectabat audire et quae illi interrogare volebant. Haec ipse praeveniens eos, ultro proferebat, unde merito illum scire omnia quasi Deum, et quasi Dei Filium a Deo venisse credunt et confitentur. Apertum namque divinitafirmante, qui Deo supplicans ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Unde etiam Hieremias ait: Tu autem, Domine Sabaoth, qui judicas juste, et probas renes et cor . Neque haec transeunter aut negligenter commemoranda, sed solerter invigilandum est, fratres mei, ut non verba tantum, et opera nostra, sed ipsa quoque cordium secreta divinis aspectibus digna reddamus. Non in templo nostri pectoris odiorum flamma, non invidiae rubigo resideat, non inde turpis vel contumeliosi sermonis radix oriatur, non ibi meditatio facti nocentis innascatur: memores simus dominicae comminationis, qua dicitur: Ego enim opera et cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
mundi huius amatoribus se
uidendum p̾buit. Itum reli¬
quit mundum. & rediit ad¬
patrem: quia ab spectu ama¬
torum mundi qd̃ uiderant
abstulit. & se amatoribꝰ suis
aequalem patri esse credendũ
docuit. Reliquit mundum
&e reditt ad patrem. quia hu¬
manitatem quã induit. per
ascensionẽ ad inuisibilia ꝑ
dnĩ mystica. & sicut ipse desta¬
tur: in prouerbiis sunt dicta.
Sed discipłi quibus dicebant᷑.
adeo carnales adhuc erant.
ut eorũ ꝓfunditatẽ minime
caperent. & ñ solum arcana
dictorum: sed nec ipsã ignoran¬
tiam suam intelligerent. pu¬
tantes simpliciter & dilucide
plata. quȩ ñ intelligentibꝰ
prouerbia erant. Unde
continuo responderunt.
Ecce nunc palam loqueris.
& ꝓuerbium nullum dicis.
Palam gͥ eũ loqui autuma¬
bant. cuius mysteria dicto¬
rum necdum cõprehendere
ualebant. Quod autem
ad ungunt. nunc scimꝰ quia
scis omĩa. & non opus est
tibi ut quis te interroget.
in hoc credimus quia a dõ

Expanded text:
mundi hujus amatoribus se mundi hujus amatoribus se videndum praebuit. Iterum reliquit mundum, Patrem, quia ab aspectu amatorum mundi, quod viderant, abstulit, et se amatoribus suis aequalem Patri esse credendum docuit. Reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia humanitatem quam induit, per ascensionem ad invisibilia paDomini mystica, et sicut ipse testatur, in proverbiis sunt dicta. Sed discipuli quibus dicebantur adeo carnales adhuc erant, ut eorum profunditatem minime caperent; et non solum arcana dictorum, sed nec ipsam ignorantiam suam intelligerent, putantes simpliciter et dilucide prolata, quae non intelligentibus proverbia erant: et continuo responderunt: Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Palam igitur eum loqui aestimabant, cujus mysteria dictorum necdum comprehendere valebant. Quod autem adjungunt: Nunc scimus, quia scis omnia, et non opus est tibi ut quis te interroget. In hoc credimus, quia a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
maioribus eos donis paternae
dilectionis esse remuneratos.
Non autẽ arbitrandũ quia
pater sine filio aut spũ sc̃o.
amare ul amoris possit munera
dare. Hec rursus estimandũ.
quia filius sine patre & spũ
scõ ualeat amari uł credi.
Qd̃ gͦ ait. ipse enĩ pater
amat uos: intelligendum est
una cũ filio &e spũ scõ amare
quos amore dignos iudicat.
Et quod adiunxit. quia uos
me amastis: eadem ratione
sentiendũ est. quia quicũq
filium recte amat. hunc cũ
patre & amborum spũ amet.
quia quorũ inseparabilis est
natura diuinitatis. horum
una eademq dona sunt uir¬
tutis. Exiui apatre & ueni
in mundũ : itum relinquo
mundũ & uado ad patrem.
Exiuit ã patre & uenit in
mundum: quia uisibilis mun¬
do apparuit inhumanita te
qͥ erat inuisibilis apud patrem
in diuinitate. Exiuit a patre.
quia non in ea forma qua aequa¬
lis est patri. sed in assumpta
creatura minor apparuit &
uenit inmundum: quia in
forma serui quã accepit. & iã

Expanded text:
majoribus eos donis paternae majoribus eos donis paternae dilectionis esse remuneratos. Non autem arbitrandum quia Pater sine Filio et Spiritu sancto amare, vel amoris possit munera dare. Nec rursus aestimandum quia Filius sine Patre et Spiritu sancto valeat amari vel credi. Quod ergo ait: Ipse enim Pater amat vos, intelligendum est una cum Filio et Spiritu sancto amare, quos amore dignos judicat. Et quod adjunxit: quia vos me amastis, eadem ratione sentiendum est, quia quicunque Filium recte amat, hunc cum Patre et amborum Spiritu amat, quia quorum inseparabilis est natura divinitatis, horum una eademque sunt dona virtutis. Exivi a Patre, et veni in mundum. Iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem. Exivit a Patre et venit in mundum, quia mundo visibilis apparuit in humanitate, qui erat invisibilis apud Patrem in divinitate. Exivit a Patre, quia non in ea forma qua aequalis est Patri, sed in assumpta creatura minor apparuit. Et venit in mundum, quia in forma servi quam accepit, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est assũpte humani¬
tatis. Euius cũ triũphũ
patris ostendit oculis. ꝓ nr̃a
infirmitate ꝓpiciꝰ int̾uenit.
Potest & ita non inconueni¬
enter accipi qđ ait. & non
dico uobis: quia ego rogabo
patrem de uobis. Quia non
de presenti rogo: sed de futuro
tempore posuit rogabo. qd̃
scĩs in interna pace receptis.
non opus sit iam aliquid roga¬
ri de illis: quia nimirũ tanta
beatitudine donati sunt.
quae amplior ẽẽ ñ potest.
Ipse enĩ pater dimat uos.
quia uos me amastis. & cre¬
didistis quia a dõ exiui.
Non ita intelligendum est
quasi amor & credulitas dis¬
ciplorum pcesserit amor ẽ
quo illos pater amaret. meri¬
tumq humanũ prius sit
Rut quis prior dedit illi &
retribuceur ei. Qm̃ ex ipso
& ꝑ ipsum. & in ipso sunt omĩa:
sed ita potius. quia pater illos
gratuito amore preuenerit.
atq ad amandũ credendũq
filium. amando sustulerit.
& quia ipsi agnitam filii
dilectionem ac fidem. pio &
sollicito corde seruauerint.

Expanded text:
humanitatis, cujus cum triumphum Patris ostendit oculis, pro nostra infirmitate propitius intervenit. Potest et ita non inconvenienter accipi quod ait: Et non dico vobis, quia ego rogabo Patrem de vobis, quia non de praesenti rogo, sed de futuro tempore posuit rogabo, quod, sanctis in interna pace receptis, non opus sit jam aliquid rogari de illis, quia nimirum tanta beatitudine donati sunt, quae amplior esse non potest. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis, et credidistis quia a Deo exivi. Non ita intelligendum est, quasi amor et credulitas discipulorum praecesserit amorem quo illos Pater amaret, meritumque humanum prius sit Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia ; sed ita potius, quia Pater illos gratuito amore praevenerit, atque ad amandum credendumque Filium amando sustulerit, et quia ipsi agnitam filii dilectionem ac fidem pio et sollicito corde servaverint,
Abbreviated transcription (Latin):
rare curarent. Hoc enĩ est quod
subiunxit.Allo die innomine
p&etis. Possumus horam quã
pollicetur in futura uita in¬
telligere. in qua palam de
patre adnuntiat. id est palã
patrem ostendat electis. quando
sicut apłs ait: uidebimꝰ eum
facie ad faciem. De qua ad¬
nunciatione dicit & iohannes.¬
nondum apparuit qͥd erimꝰ.
Scimus quia cũ apparuerit
similes ei erimus. Nidebimꝰ
enim eũ : sicuti est Ubi uera¬
citer in nomine iħ̃u paeunt
electi: dum pro nr̃a fragilitate
intercedunt. quatinꝰ ad suȩ
saluationis sortem ꝑtinga mꝰ
aqua adhuc inter insidia s
hostium peregrinamur in
terris: quã scõrũ peticionẽ
aptissime in die futura m¬
ꝓmisit. illo inquiens die.
in nomine meo poretis.
In die & enĩ paunt. quia non
inter tenebras press urarum
ut nr̃a in praesenti. sed in luce
sempit̃nae pacis & głae. beatoꝵ
sp̃uum ꝓ nobis intercessio
funditur. Possunt autẽ idem
sp̃s electorum in illa cęlesti

Expanded text:
rare curarent. Hoc est enim quod rare curarent. Hoc est enim quod subjunxit: Illo die in nomine meo petetis. Possumus horam quam pollicetur in futura vita intelligere, in qua palam de Patre annuntiat, id est, palam Patrem ostendet electis, quando, sicut Apostolus ait: Videbimus eum facie ad faciem . De qua annuntiatione dicit et Joannesnondum apparuit quid erimus. Scimus enim quia, cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ubi veraciter in nomine Jesu petunt electi, dum pro nostra fragilitate intercedunt, quatenus ad suae salvationis sortem pertingamus, a qua adhuc inter insidias hostium peregrinamur in terris, quam sanctorum petitionem aptissime in die futura promisit: Illo, inquiens, die in nomine meo petetis. In die etenim petunt, quia non in tenebris pressurarum, ut nostra in praesenti, sed in luce sempiternae pacis, et gloriae beatorum spirituum pro nobis intercessio funditur. Possunt autem idem spiritus electorum in illa coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
fi delibus scribit dicens. Ere¬
dentes autem exultabitis lae¬
ticia in enarrabili & glificata.
reportantes finem fidei ur̃e
salutem animarũ ur̃arum.
Petere autem huius modi
gaudium est: N uerbis tan¬
tum mͦ patriae cęlestis intro¬
itum flagitare. sed & digna
oꝑatione ꝓ eius ꝑceptione
certare. Neq enim quippiã
utilitatis ad fert bene orando
suꝑna querere. qui non dests¬
dit ꝑuerse uiuendo infimis
implicari. Haec in ꝓuerbis
loquiitus sum uobis. Uenit
hora. cũ iam ñ in ꝓ uerbus
loquar uobis: sed palam de
patre adnunciabo uobis.
Ilam nimirum horã signifi.¬
cat. qua eis ꝑacta sua pass io¬
ne ac resurrectione. sp̃s scĩ
erat gram daturus. Iunc
& enĩ spiritaliter intus instruc¬
ti. spiritali dilectione suc¬
censi. quo ꝑfectuis omia quae
de agnitione diuinitatis
mor talibus erant capienda
coeperunt. eo ardentius sola
quae adeius uisionem ꝓ meren¬
dam iuuarent. p&ere ac deside¬

Expanded text:
fidelibus scribit, dicens: Crefidelibus scribit, dicens: Credentes autem exsultabitis laetitia inenarrabili et glorificata, reportantes finem fidei vestrae salutem animarum vestrarum . Petere autem hujusmodi gaudium est, non verbis tantummodo patriae coelestis introitum flagitare, sed et digna operatione pro ejus perceptione certare. Neque enim quidpiam utilitatis affert bene orando superna quaerere, qui non desistit perverse vivendo infimis implicari. Haec in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. Illam nimirum horam significat, qua eis, peracta sua passione ac resurrectione, Spiritus sancti erat gratiam daturus. Tunc etenim spiritualiter intus instructi, spirituali dilectione succensi, quo perfectius omnia quae de agnitione divinitatis mortalibus erant capienda, ceperant, eo ardentius sola quae ad ejus visionem promerendam juvarent, petere ac deside
Abbreviated transcription (Latin):
Plenum gͦ gaudium. beati¬
tudinẽ ꝑpauȩ pacis appellat.
Nam ut taceamꝰ de gaudio
reproborũ. quo sibi luctum
mercantur aeternũ: habent
scĩ &iam in p̾senti gaudi um
de spe cȩlestium bonoꝵ. cum
ꝓ dño terrenis exercentur
aduersis. Habent gaudium.
cũ amore fraternitatis sua-¬
dente : discunt gaudere cũ
gaudentibus. flere cũ flenti¬
bus. Sed non est plenũ
gaudium. quod fletu ua¬
riante miscetur. Plenum
quippe gaudium fit: ubi nemi¬
ne flente. cũ solis datur
gaudere gaudentibus. Ait
itaq. Poe ite &e accipietis:
ut gaudium urm sit plenũ
Acsi patenter dicat. Non
fluxa scłi gaudia. quae &
merore semꝑ mixta. & certo
sunt fine obnoxia: sed illud
singulare gaudiũ a patre
porite. cuius plenitudo nullo
cuius libae inquiceudinis
ad tactu minuitur aeter¬
nitas nullo umquã t̾mino
dissoluitur. Si enĩ ꝑstite¬
ritis in paendo: ꝓcul dubio
quae paor itis accipice is. He huiꝰ
plenitudine gaudii petrus

Expanded text:
Plenum ergo gaudium beatiPlenum ergo gaudium beatitudinem perpetuae pacis appellat. Nam ut taceamus de gaudio reproborum, quo sibi luctum mercantur aeternum, habent sancti etiam in praesenti gaudium de spe coelestium bonorum, cum pro Domino terrenis exercentur adversis: habent gaudium cum amore fraternitatis suadente, discunt gaudere cum gaudentibus, et flere cum flentibus. Sed non est plenum gaudium quod fletu variante miscetur. Plenum quippe gaudium fit, ubi, nemine flente, cum solis datur gaudere gaudentibus. Ait itaque: Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Ac si patenter dicat: Non fluxa saeculi gaudia, quae et moerore semper mista, et certo sunt fine obnoxia, sed illud singulare gaudium a Patre petite, cujus plenitudo nullo cujuslibet inquietudinis attactu minuitur, aeternitas nullo unquam termino dissolvitur. Si enim perstiteritis in petendo, procul dubio quae petitis accipietis. De cujus plenitudine gaudii Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
tamen cum ꝓ aliorũ erratibꝰ
misericorditer interuenimꝰ
pͣmium nrãe benignitatis
restituet. Sequitur. Usq mͦ
non por istis quicquã in nomine
meo. Non petierunt eatenus
in nomine saluatoris: qͥa dũ
ipsum saluatorem uisibili prae¬
sentia cõplecterentur. minꝰ
ad inuisibilia salutis dona.
mentis intuitum erexerant.
Sed & nr̃a fragilitas patrem
poeens. ñ in nomine iħu. id est
saluatoris paeit. dũ contra
rationẽ suae mentis ac salu¬
tis paeit. Non ut apłorum
simplicitas corporali uisu
sui saluatoris ab aeternȩ
salutis paicione retardata:
sed obstaculo ꝓprie cupidita¬
tis ab intuitu dñicȩ uolun¬
tatis impedita. Quid aut̃
pͥncipaliter paendũ. ac sine
ulla dubietate eis qͥ fidelit̃
in porendo ꝑsteterint sit pa¬
randum a patre: dñs subden¬
do manifestat dicens. Paite
& accipiae is. ut gaudi ũ ur̃m
sit plenum. Ordo quippe
sensus est. Poeite ut gaudiũ
ur̃m sit plenũ. & accipiaeis.

Expanded text:
tamen, cum pro aliorum erratibus tamen, cum pro aliorum erratibus misericorditer intervenimus, praemium nostrae benignitatis restituet. Sequitur: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Non petierunt eatenus in nomine Salvatoris, quia dum ipsum Salvatorem visibili praesentia complecterentur, minus ad invisibilia salutis dona mentis intuitum erexerant. Sed et nostra fragilitas Patrem petens non in nomine Jesu, id est, Salvatoris petit, dum contra rationem suae petit salutis, non ut apostolorum simplicitas corporali visu sui Salvatoris ab aeternae salutis petitione sit retardata, sed obstaculo propriae cupiditatis ab intuitu dominicae voluntatis impedita. Quid autem principaliter petendum, ac sine ulla dubietate eis qui fideliter in petendo perstiterunt sit parandum a Patre, Dominus subdendo manifestat, dicens: Petite et accipietis ut gaudium vestrum sit plenum. Ordo quippe sensus est: Petite ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis.
Abbreviated transcription (Latin):
mus obtineamꝰ. sed in futu¬
rum paeicionis nrãe differa¬
tur effectus. sicut cũ genibꝰ
flexis cotidie rogamꝰ patrem
dicentes. Adueniat regnũ
tuum Idem tam̃ regnum:
non mox oratione finita.
sed tempore congruo sumus
accepturi. Quod pia ꝓ uisione
nr̃i conditoris constat actitari:
ut uidelic& desideria nrae
deuotionis dilatione crescant:
&e cremento cotidiano magis
magisq ꝓuecta. tandẽ ꝑfectiꝰ
capiant gaudia quae reqͥrunt
Inter quae notandum. quia
cum ꝓpeccantibus oramus.
& si eorum saluationẽ impe¬
trare nequimꝰ. nequa quam
tam̃ fructu p̃cis nrae priua¬
mur : quia & si illi non sunt
digni saluari. nos tam̃ amoris
quem illis impendimꝰ mercede
donabimur. sicq in toli qͦq
peticione. implebitur nobis
illa dnũ promissio qua ait:
Si quid petieritis patrem in
nomine meo: dabit uob̾. Intu¬
endum enĩ. quia ñ ait simpli¬
citer dabit: sed dahit inquit
uobis. Quia & si non eis pro
quibus parimꝰ dabit. nobis

Expanded text:
mus obtineamus, sed in futumus obtineamus, sed in futurum petitionis nostrae differatur effectus. Sicut cum genibus flexis quotidie rogamus Patrem, dicentes, Adveniat regnum tuum, idem tamen regnum non mox oratione finita, sed tempore congruo sumus accepturi, quia pia provisione nostri conditoris constat actitari, ut videlicet desideria nostrae devotionis dilatione crescant, et cremento quotidiano magis magisque provecta tandem perfectius capiant gaudia, quae requirunt. Inter quae notandum, quia cum pro peccantibus oramus, et si eorum salvationem impetrare nequimus, nequaquam tamen fructu precis nostrae privamur, quia, etsi illi non sunt digni salvari, nos tamen amoris quem illis impendimus mercede donabimur. Sicque in tali quoque petitione implebitur nobis illa Domini promissio, qua ait: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . Intuendum enim, quia non ait simpliciter, dabit, sed dabitur, inquit, vobis: quia etsi non eis pro quibus petimus dabit, nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Q ne magnitudo reuelationũ
extollat me : datus est michi
stimulus carnis meae angłs
satane ut me colafizet. Quo¬
tienscũq gͦ porentes ñ exau¬
dimur. ideo fit uł qͥa contra
aucilium nr̃ae salutis paeimꝰ
ac ꝓptẽa a misericorde patre
beneficii grã. nobis qd̃ inepte
por imꝰ negatur: qd̃ eidẽ apło
paulo contigisse ꝓbatur.
cui ter paeenti responsum est:
Sufficit tibi grã mea. nam
uircus in infirmitate ꝑficit᷑:
Uel utilia qͥdẽ & quae ad ue¬
ram salutem respiciant pa imꝰ
sed ipsi male uiuendo. auditũ
anobis iusti iudicis auertimꝰ:
incidentes in illud salomonis.
Qui auertit aurem su̾ãm
ne audiat  legem: oratio
eius erit exetrabilis. Mel
dum ꝓpeccantibus quibꝰdã
ut resipiscant oramꝰ. & si
salubriter paimꝰ. atq ex
nr̃o merito digni sumꝰ audi¬
tu: ipsorũ tamen ꝑu̾sitas.
ne impceremus obsistit. Bit
& iã aliquando ut salutaria
ꝓrsus & p̃cibꝰ sollicitis & de¬
uotis queramꝰ actionibus:
nec tamen statim quȩ paei¬

Expanded text:
e magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet . Quotiescunque ergo petentes non exaudimur, ideo fit, quia vel contra auxilium nostrae salutis petimus, ac propterea a misericorde Patre beneficii gratia nobis quod inepte petimus negatur, quod eidem apostolo Paulo contigisse probatur, cui ter petenti responsum est: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur; vel utilia quidem, et quae ad veram salutem respiciant petimus, sed ipsi male vivendo auditum a nobis justi Judicis avertimus, incidentes in illud Salomonis: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis; vel dum pro peccantibut resipiscant oramus, etsi salubriter petimus, atque ex nostro merito digni simus auditu, ipsorum tamen perversitas ne impetremus obsistit. Fit etiam aliquando ut salutaria prorsus et precibus sollicitis et devotis quaeramus actionibus, nec tamen statim quae peti
Abbreviated transcription (Latin):
dne sc̃s & uerus. non iudicas
& uindicas sanguinẽ nr̃m
de his qui habitant in t̃ra:
Ubi continuo sub infertur.
& datae sunt illis singulae
stolae albȩ. & dictum est
illis ut requiescerent tempꝰ
adhuc modicũ. donec imple¬
rentur conserui eorum: &
fr̃s eorum. Singulas quippe
stolas albas nunc animae
habent. cũ sola sua felicita¬
te fruuntur. Binas tunc
accipient. cũ imploeo in fine
numero fratrũ: corporum
quoq inmortaliũ receptione
laetabuntur. Et non dico
sũma ditatis. modo huma¬
nitatis humilia loquendo
designat. Qd̾ enĩ dicit. non
rogaturum se patrem de
discipulis : ꝓpt consubstan¬
cialem patri diuinitatis
suae potenciã dicit. in qua
non patrem ipse rogare: sed
rogata cũ patre consueuit
donare. Quod uͦ petro ait.

Expanded text:
nctus et verus, non judicas et vindicas sanguinem nostrum de his qui habitant in terra? Ubi continuo subinfertur: Et datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec implerentur conservi eorum, et fratres eorum. Singulas quippe stolas albas nunc habent animae, cum sola sua felicitate fruuntur; binas tunc accipient cum, impleto in fine numero fratrum, corporum quoque immortalium receptione laetantur. Et non dico summa deitatis, modo humanitatis humilia loquendo designat. Quod enim dicit non rogaturum se Patrem, de discipulis propter consubstantialem Patri divinitatis suae potentiam dicit, in qua non Patrem ipse rogare, sed rogatam cum Patre consuevit donare. Quod vero Petro ait:
Abbreviated transcription (Latin):
infirmos auditores.
quomodo in capite lectionis
huius euangłicae discipłis
saluator promittat. si quid
in nõmine meo dabit uobis:
cum non solũ nr̃i similes.
multa quae patrem in xp̃i¬
nomine uidentur p&rere
non accipiant. uerum & iã
ipse apłs paulus. tercio dñm
rogauerit: ut ase angłs sata¬
nae aquo tribulabatur abs¬
ceder&. nec impetrare potue¬
rit. Sed huius motio questi¬
onis. antiqua iam patrum
explanatione serenata est.
qui ueraciter intellexerunt
illos solum in nomine saluato¬
ris paeere. qui ea quae ad ꝑ¬

Expanded text:
infirmos auditores quomodo in capite lectionis hujus evangelicae discipulis Salvator promittat: Amen, amin nomine meo, dabit vobis, cum non solum nostri similes multa quae Patrem in Chrinomine videntur petere non accipiant, verum etiam ipse apostolus Paulus tertio Dominum rogaverit, ut a se angelus Satanae, a quo tribulabatur, abscederet, nec impetrare potuerit. Sed hujus motio quaestionis antiqua jam Patrum explanatione reserata est, qui veraciter intellexerunt illos solum in nomine Salvatoris petere, qui ea quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
timore pͥstene. foris loquen¬
do & aliis ministrabant
Ipse nãq sp̃s corda eorsi
& scientia ueritatis illis.¬
trauit. & addocenda quȩ
nossent culmine uirtutͥs
erexit. Unde recte apud
isaiam. sp̃s idem fortitudi¬
nis &e scientiae nũcupat᷑
ꝑipsũ quae recte agere
uł &iã cogitare debeamꝰ.

Expanded text:
timore pristino foris loquentimore pristino foris loquendo et aliis ministrabant. Ipse namque Spiritus corda eorum et scientia veritatis illustravit, et ad docenda quae nossent cuimine virtutis erexit: unde recte apud Isaiam: Spiritus idem fortitudinis et scientiae nuncupatur per ipsum quae recte agere, vel etiam cogitare debeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ait: haec onũa oꝑatur
unus atq idem sp̃s. diui¬
dens singulis: prout uult.
Aduensens aut̃ sp̃s tes¬
timonium phibuit de
de illo erant scienda mor¬
talibus clara illis luce
reuelauit. Quod uidelicoe
ȩqualis & consubstantia.¬
quod consubstantialis
factus ẽ nobis in fine secu¬
lorũ. qd de uirgine¬
peccato in mundo. quod
quando uoluit.
& qua uoluit morte tran¬
passus est & resurrexit
carnẽ ad cȩlos ascenden¬
do leuauit. atq in pa¬
terne gloriae dextera
constituit. quod omĩa
ꝓpħarũ scripta illi testimo¬
nium ꝑhibent. qd̾ confes¬
sio nominis eiꝰ usq ad fi¬
nes erat propaganda ter¬
rarũ. cȩteraq fidei illiꝰ
mysteria sp̃s scĩ testimonio
sunt reserata discipulis.
neq illis tantũ modo. sed
credunt in dnm̃. quicqͥd
recte sapiunt: eius dem
sp̃s est munere concessũ
Ille gͦ inquit testimoniũ
phibebit. de me: & uos
destimoniũ ꝑhibebitis.
quia quȩ spu̾ intꝰ docente
ꝑceperant: haec ab iecto

Expanded text:
r unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Adveniens autem Spiritus testimonium perhibuit de de illo erant scienda mortalibus, clara illis luce revelavit: quod videlicet aequalis et consubstantiaquod consubstantialis nobis factus est in fine saeculorum, quod de Virginepeccato vixit in mundo, quod quando voluit et qua voluit morte tranpassus et resurrexit carnem ad coelos ascendendo levavit atque in paternae gloriae dextera constituit, quod omnia prophetarum scripta illi testimonium perhibent, quod confessio nominis ejus usque ad fines erat propaganda terrarum, caeteraque fidei illius mysteria Spiritus sancti testimonio sunt reserata discipulis. Neque illis tantummodo, sed credunt in Dominum, quidquid recte sapiunt, ejusdem Spiritus est munere concessum. Ille ergo, inquit, testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis, quia quae Spiritu intus docente perceperunt, haec abjecto
Abbreviated transcription (Latin):
ego mittã uobis ã patre
spm̃ ueritatis qͥ a patre
ꝓcedit: ille destimonium
phibebit de me. E uos
destimoniũ ꝑhibebitis.
Notandũ aut̃ in primis.
cedere subiunxit. Hon
qͥa idem sp̃s aliter a patre
procedit. quã a filio mit¬
titur : aut alio tempore
filius eum ã se mitai
a patre dicit. procedere.
ut aliã patris. aliã ẽẽ
suã ꝑsonã designo. atq¬
de & operatione denun¬
tiet. Cũ enĩ eius dẽ
sp̃s grã datur hominibꝰ
mittitur ꝓfecto sp̃s a
patre. miititur & a filio:
Procedit a patre. ꝓcedit
& afilio. quia & eiꝰ missio.
ipsa processio est: qua ex
patre procedit & filio.
luntatẽ cũ patre & filio¬
uult spirat. & uocem eiꝰ¬

Expanded text:
obis a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me. Et vos testimonium perhibebitis. Notandum autem imprimis qcedere subjungit, non quia idem Spiritus aliter a Patre procedit quam a Filio mittitur, aut alio tempore Filius eum a se mitti, et a Patre dicit procedere, ut aliam Patris, aliam esse suam personam designet, atqet operatione denuntiet. Cum enim ejusdem Spiritus gratia datur hominibus, mittitur profecto Spiritus a Patre, mittitur a Filio; procedit a Patre, procedit et a Filio, quia ejus missio ipsa processio est qua ex Patre procedit et Filio.luntatem cum Patre et Filivult spirat ; et si
Abbreviated transcription (Latin):
nominis miliciam. magne pro¬
fessionis suscepimꝰ disciplinã.
Sectatores xp̃i discedere a
regia non lic&e uia. nec̃ dig¬
num est temporalibus occu¬
pari ad aeterna tendentes:
& qͥa precioso sanguine xp̃i
reðempti sumus. glificemꝰ
& portemus dm̃ incorpore
nr̃o: ut ea quȩ fidelibꝰ sunt

Expanded text:
nominis militiam, magnae pronominis militiam, magnae professionis suscepimus disciplinam. Sectatores Christi discedere a regia non licet via, nec dignum est temporalibus occupari ad aeterna tendentes. Et quia pretioso sanguine Christi redempti sumus, glorificemus et portemus Deum in corpore nostro, ut ad ea quae fidelibus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
in celum̃: hic iħs qui assũptꝰ
est a uob incelũ. sic ueniet
quẽad modum uidistis eum
euntem in cęlum. id est in ea
forma carnis atq substantia
ueni& iudicaturꝰ : in qua ue¬
nit iudicandus. Nos ergo
dignis moribus ascensum in
caelũ nobis p̃paremus : & ꝑe¬
grinari nos inhac mundi ualle
cognos camꝰ: in qua & iam si
quedã cõmoda blandiunt᷑.
non amplectenda sunt neqͥt᷑.
sed despitienda sunt fortit̃.
Idõ dilectissimi fr̃s. si ascen¬
dere uultis in cęlũ: hoc in
spe nr̃a interim roboremus.
in hoc uotis om̃ibꝰ estuemꝰ
hoc meditemur in terris.
qd̾ cõputamur. in caelis
Tunc exuturi carnis morta¬
litatẽ: nunc exuamus ani¬
mũ uetustate. facile enĩ
corpus leuabitur in alta
cȩlorum. si non premat
spĩn sarcina peccatorũ. Qua¬
ꝓpter dilectissimi eriganur
ad eum qui puluerem nrae
abiectionis corpus fecit glae
suȩ: & ut ascensionis eius
mereamur esse consortes.
humilitati & pacientiȩ ipsiꝰ
ꝑomĩa congruamus: Magni .N.¬

Expanded text:
in coelum? Hic Jesus qui assumptus est a vobis in coelum, sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Id est, in ea forma carnis atque substantiae veniet judicaturus, in qua venit judicandus. Nos ergo dignis moribus ascensum in coelum nobis praeparemus, et peregrinari nos in hac mundi valle cognoscamus, in qua etiam si quaedam commoda blandiuntur, non amplectenda sunt nequiter, sed despicienda sunt fortiter. Ideo, dilectissimi fratres, si ascendere vultis in coelum, hoc in spe nostra interim roboremus; in hoc votis omnibus aestuemus, hoc meditemur in terris, quod computamur in coelis. Tunc exuturi carnis mortalitate, nunc exuamus animum vetustate; facile enim corpus levabitur in alta coelorum, si non premat spiritum sarcina peccatorum. Quapropter, dilectissimi, erigamur ad eum qui pulverem nostrae abjectionis corpus fecit gloriae suae, et ut ascensionis ejus mereamur esse consortes humilitati et patientiae ipsius per omnia congruamus. Magni n
Abbreviated transcription (Latin):
discedit. Unde p̃dicatores
sc̃ĩ ut possent ꝓximos ꝑfec¬
te diligere. studuer in hoc
scło nichil amare. nchil
um quã appetere. Nichil
uel sine appetitu posside.
Quos bene ysaias intu¬
ens ait. Quisunt isti ꝗ
ut nubes uolant. & qua¬
si columbae ad fenestras
suas. Uidit quippe eõ¬
terrena despicere. men¬
te caelestib ꝓpi quare.
uerbis pluere miraculis
coruscare. Etquos aterre¬
nis contagiis sc̃a predica¬
tio. & sublimis uita suspen¬
derat hos uolantes parit̃
& nubes apellat. fenestre
autẽ. nr̃isunt oculi. quia
ꝑ ipsos anima respicit qđ
exterius c̃cupiscit. Colum¬
ba uero simplex ẽ animal
atq amalitia fellis alie¬
num. Quasi columbae gͦ
ad fenestras suas sunt. ꝗ
nichil in hoc mundo con¬
cupiscunt. qui omĩa sim¬
plicit aspiciunt. & in his
quae uident rapacitatis
studio ñtrahuntur. At
contra miluus & ñ colum¬
ba ad fenestras suas ẽ. ꝗ
adea que oculis c̃siderat.
rapine desiderio ahelat.

Expanded text:
discedit. Unde praedicatores discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe terrena eos despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes 1453 pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostri sunt oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desiderio anhelat.
Abbreviated transcription (Latin):
tipsum tam̃ inuenio qđ
inarã tue laudis inpono
Quia quinra datione ñ
pasceris. oblatione cordis
meluis placaris. Nichil
quippe offertur dõ. ditius
uoluntate bona. Uolun¬
tas autẽ bonaẽ. sic aduer¬
sa alterius sicut nr̃a ꝑtime¬
scere. Sic depsꝑitate ꝓxi¬
mi sicut denr̃o ꝓfectu gra¬
tulari. Aliena dãpna. nr̃a
crecłe. Aliena lucra: nr̃a de¬
putare: Amicũ ñ ꝓpt̃ mun¬
dũ. sed ꝓpt̃ dm̃ diligere:
Inimicũ etiã amando to¬
lerare. Nulli qđ pati non uis
facere. Nulli qđ tibi iustae
inpendi desideras denega
ergo isto holocausto locu¬
pletius quando ꝑhoc qđ
dõ immolat inara cordis
anima semetipsã mactat
Sed hoc bone uoluntatis
sacrificiũ nũquã plene ꝑ¬
cupiditas ꝑfecta deseratur
Nã quicquid meo c̃cupisci¬
mus: hoc ꝓculdubio ꝓxi¬
mis inuidemus. Ui detur
eteñ quia uob̃ desit qđ
alt̃ assequitur. Et qui a
semꝑ inuidia abona uo¬
luntate discordat. mox
ut hoec mentẽ caeꝑit illa

Expanded text:
tipsum tamen invenio quod tipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod tibi juste impendi desideras denegarergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene pcupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa
Abbreviated transcription (Latin):
Aesti mationẽ quippe p̃tu
ñhabent. sedtam̃ regnũ
dĩ tanti ual& quantum
habes. Ualuit nãq ⁊acheo
dimi diũ substantiae. quia
dimidiũ aliud adħ quod
iniuste abstulit. restitu¬
enTum in quadruplum
reseruauit. Ualuit petro
& andreae dimissis retib
et naui. Ualuit uduae
duob minutis. Ual&¬
et alteri calix aquae fri¬
gide. Regnũ itaq dei
utdixim tanti ualo.
quantũ habes. Pensate
igͥ fr̃s quid uilius cũ emit
ꝗd carius cũ possidetur.
Sed fortasse nec calix
aquae frigide subpetit ꝗĩ
digenti p̃beat᷑ etia tunc
securitatẽ nos ꝓmittit
sermo diuinus. Redẽpto¬
re etem nato caeli ciues
oftensist qui c lamarent
Gta in excelsis dõ. & in
t̃ra pax hominib bone
uoluntatis. Ante dĩ nãq
oculos nũquã ẽ man̾ ua
cua amunere. si archa
cordis ẽ repleta bona uo¬
luntate. Hinc etem psal¬
mista dic̃. In mesunt deus
uota tua quaereddã lau¬
dationistibi. Ac si aꝑte dicat.
Et siexterius munera Efe¬
renda ñhabeo: intra meme¬

Expanded text:
ppe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est nus a munere, si arca cordis repleta est bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Et si exterius munera offerenda non habeo, intra meme
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis angłi quomͦ haec im¬
pleri ualeant requirit. sed
certa quia oportebat im¬
pleri qđ & tunc abangło
audiebat. et prius aꝓpħa
dictum legerat. quo id
ordine conplendum sit
interrogat. Quia uide¬
lic& ꝓpħa qui ħ futurum
p̃dixit. quo mͦ fieri possit
ñ dixit. sed ad angło dicen¬
dõͫ reseruauit. Respon¬
dens ergo angłs dixit ei.

Expanded text:
verbis angeli, quomodo haec imverbis angeli, quomodo haec impleri valeant, inquirit, sed certa quia oportebat impleri quod et tunc ab angelo audiebat, et prius a propheta dictum legerat, quo id ordine implendum sit, interrogat: quia videlicet propheta qui hoc futurum praedixit, quomodo fieri posset non dixit, sed angelo dicendum reservavit. Respondens ergo angelus dixit ei:
Abbreviated transcription (Latin):
dem & confessionẽ xp̃i ad
patriarchaꝵ ꝑtinor sortẽ.
siue inhis qui depatriar¬
chaꝵ stirpe carnis originẽ
duxerunt. seu in illis qui
de aliis nationib carna¬
lit editi. spiritali lauacro
sunt inxp̃o renati. Inqͣ¬
iuidelico domo regnabit
inaeternũ. & regni eius ñ
erit finis. Regnat ꝗppe
in ea p̾senti uita cũ elec¬
toꝵ corda ꝑfidem &e dilec¬
tionẽ suã inhabitans re¬
git. atq ad ꝑcipienda suꝑ¬
nae retributionis dona.
c̃tinua ꝓtectione guber¬
nat. Regnat infutura
cũ eosdẽ finito statu tem¬
poralis exilii. ad habitat¬
one patriae caelestis ingro¬
ducit. In qua p̾̃senti eius
uisione semꝑ ad moniti:
Nichil aliud agere quã
eius uacare laudib gau¬
dent. Dix̃ aũt maria ad
angłm. Quomͦ fic istud
qm uirũ ñ cognosco. Quo¬
modo in ꝗt fieri potest ut
c̃cipiã pariamq filiũ. quę
in castimonia uirginitatis
uitã c̃sũmare disposui.
Non aũt quasi incredula

Expanded text:
dem et confessionem Christi ad dem et confessionem Christi ad patriarcarum pertinet sortem, sive in his qui de patriarcarum stirpe carnis originem duxerunt, sive <in his qui > de aliis nationibus carnaliter editi, spirituali lavacro sunt invidelicet domo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis. Regnat quippe in ea in praesenti vita, cum electorum corda per fidem et dilectionem suam inhabitans regit, atque ad percipienda supernae retributionis dona continua protectione gubernat. Regnat in futuro, cum eosdem, finito statu temporalis exsilii, ad habitationem patriae coelestis introducit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam ejus vacare laudibus gaudent. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Quomodo, inquit, fieri potest, ut concipiam pariamque filium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui? Non autem quasi incredula
Abbreviated transcription (Latin):
sedem dauid patris eius.
Sedem dauid regnũ dicit
israhelitice plebis. qđ suo
tp̃r dauid iubente. parit̃
& iuuante dño. fideli de¬
uotione gubernabat. De¬
dit gͦ dñs redẽptori nr̃o se¬
dem dauid patris eius. qño
hunc degenere dauid in¬
carnari disposuit. ut po¬
pulũ quẽ dauid tẽporali
tali ad aeternum ꝓueher&
regnũ. Dequo apls ait.
Qui eruit nos depotesta¬
te tenebraꝵ. et transtulit
Hinc ẽ qđ idem ppłs diui¬
no ad monit᷑ instinctu
cũ passur ille hierosolimã
ꝓperar&e Ineius laude ga¬
udens decantabat. Be¬
nedictus quiuenit innõe
dñi. rex isrł. Et uixta aliũ
euangelistã henedictũ ꝙ
uenit regnũ patris nr̃i da¬
uid. Ad erat enĩ tempꝰ quo
redempto ꝑeius sanguinẽ
mundo. rex agnosceretur.
Nonsolum domꝰ dauid. sed
et totius accła. immo om¬
niũ c̃ditor & rector scłoꝵ.
Unde recte angłs p̾ quã
dixit. & dabit illi dñs sedẽ
dauid patris eius. continuo
sub iuncx̃. Et regnabit in
domo iacob ineternum.

Expanded text:
sedem David patris ejus. Sedem David regnum dicit Israeliticae plebis, quod suo tempore David, jubente pariter et juvante Domino, fideli devotione gubernavit. Dedit ergo Dominus Redemptori nostro sedem David patris ejus, quando hunc de genere David incarnari disposuit, ut populum quem David temporali tuali ad aeternum proveheret regnum de quo Apostolus ait: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit Hinc est quod idem populus divino admonitus instinctu, cum passurus ille Hierosolymam properaret, in ejus laudem gaudens decantabat: Benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel . Et juxta alium evangelistam: Benedictum quod venit regnum patris nostri David . Aderat enim tempus quo redempti per ejus sanguinem mundi rex agnosceretur, non solum domus David, sed et totius Ecclesiae, imo omnium conditor et rector saeculorum. Unde recte angelus, postquam dixit, Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, continuo subjunxit Et regnabit in d
Abbreviated transcription (Latin):
nascetur scm̃ uocabitur
filius dĩ. Suꝑ ueniens in
tũ humana fragilitas pa¬
titur. ab om̃i uitioꝵ sorde
castigauit. ut caelesti etiã
illius scm̃ ac uenerabile
redẽptoris nr̃i corpꝰ. sola
sua oꝑatione creauit
ente adtactu. carnẽ de
carne uirginis sacro scã¬
dt intemerata formauit
denuo uirtutẽ altissimi
nominauit: Iuxta hoc ꝙ
tũ discipłis ꝓmitterc&. ait
Et ego mitto ꝓmissũ patͥs
mei inuos. Uos aũt sedete
inciuitate. quo ad usq
in duamini uirtute exal¬
to. Obumbrauit autem
beate dei genitrici uirtꝰ
altissimi. quia sp̃e carnẽ
lis temperauit. Et mun¬
dauit adesideriis tempo¬
ralib ac donis caelestib
mente simul illius conse¬
crauit & corpus. Idõq
uocabirur filius dĩ.¬

Expanded text:
nctum, vocabitur Filius Dei. Superveniens in tum humana fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut coelesti digna illius sanctum ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: ente virili attactu, carnem de carne virginis sacrosanctam intemerata formavit.denuo virtutem Altissimi nominavit: juxta hoc quod tum discipulis promitteret, ait: Et ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Obumbravit autem beatae Dei genetrici virtus Altissimi: quia Spiritus sanlis temperavit, emundavit a desideriis temporalibus, ac donis coelestibus mentem simul illius consecravit, et corpus. Ideoque vocabitur Filius D
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ suꝑba mens nr̃a ñ
uult hoc sponte deserere.
qđ cotidie ꝑdit inuita.
nidicio dicturisumus. qui
ab amore p̃sentis scłi nec
p̃ceptis flectimur: neq uer¬
berib emendam᷑. Sed
fortasse aliquis tacitissibi
cogitationib dicat. Ad
uocẽ dominicã ut̃q iste
piscator quid aud quan¬
tũ dimisit qui poene nichil
parũ totũ deseruit. Cer¬
te nos & habita cũ amore
possidemꝰ. & ea quȩ mini¬
me habemꝰ ex desiderio
querimus. Multum ergo
petrus & andreas dimisit.
quando uterq etiã de¬
sideria habendi dereliꝗt¬
Multũ dimisit qui cũ re
possessa etiã c̃cupiscentiis
renuntiauit. Asequentib
gͦ tanta dimissast̃: quanta
anonsequentib c̃cupisci
potuerunt. Nemo igit etiã
cũ quosdam c̃spicit młta
dereliquisse apud semetip¬
sũ dicat. Imitari mundi
huius c̃tẽptores uolo: sed
qđ relinquã ñ habeo.
Multa fratres relinqui¬
tis. si desideriis terrenis
renuntiatis. Ex teriora
ua sufficiunt. Cor nãq
& ñ sub stantiã pensat.

Expanded text:
n vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit invita. judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinmisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. 1451 Exteriora va sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat;