comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bitaculum tuum. Non ac¬
cedet ad te malũ: & lepra
ñ adꝓpinquabit taberna¬
culo tuo. Quia angłis suiᷤ
mandauit de te: ut custo

Expanded text:
bitaculum tuum. Non accedet ad te malum, et lepra non appropinquabit tabernaculo tuo. Quia angelis suis mandavit de te, u
Abbreviated transcription (Latin):
tudo mea: deus m̃s confidã
me delaqueo uenantium:
de morte insidiarum. In
scapulis suis obumbrabit
tͥ: & sub alis eius sꝑabis.¬

Expanded text:
tudo mea: Deus meus, confidam te de laqueo venantium: de morte insidiarum. In scapulis suis obumbrabit tibi, et sub alis ejus sperabis
Abbreviated transcription (Latin):
scutum & ꝓtectio ueritas
eiꝰ. Non timebis atimore no¬
ccurno: a sagitta uolante ꝑ
diem. Apeste in tenebris
ambulante: amorsu demo¬
meridie. Cadent a latere
tuo mille & decẽ millia ã
dextͥs tuis: ad te aut̃ ñ adꝑ¬
pinqͣbit. Ueruntam̃ ocłis

Expanded text:
t protectio veritas ejus. Non timebis a timore nocturno: a sagitta volante per diem. A peste in tenebris ambulante, a momeridie. Cadent a latere tuo mille et decem millia a dextris tuis: ad te autem non appropinquabit. Verumtamen oculis
Abbreviated transcription (Latin):
ni in ocłis tuis: sicut dies
hesterna quȩ ꝑtransiit.
& uigilia matutina. Per¬
cutientem eos somnium
erunt quasi herba ꝑtran¬
siens. M ane floruit & abi¬
it: ad uesꝑam conteretur
atq siccabit᷑. Consumpti
enim sumꝰ infurore tuo:
& in indignatione tua c̃¬
turbati sumus. P osuisti
iniquitates nr̃as corã te:
negligentias nr̃as in luce
uultus tui. O m̃s enĩ dies
nr̃i transier̃t in furore
tuo: consũpsimꝰ annos nr̃os
quasi sermonẽ loquens.
Dies annoꝵ nr̃oꝵ in ipsis se¬
ptuaginta annis: si aut̃¬
anni: & qd̾ ãpliꝰ. ẽ. labor & do

Expanded text:
ni in oculis tuis sicut dies hesterna quae pertransiit, et vigilia nocturna. Percutiente te eos, somnium erunt: mane quasi herba pertransiens. Mane floruit, et abiit: ad vesperam conteretur atque siccabitur. Consumpti enim sumus in furore tuo, et in indignatione tua conturbati sumus. Posuisti iniquitates nostras coram te: negligentias nostras in luce vultus tui. Omnes enim dies nostri transierunt in furore tuo: consumpsimus annos nostros quasi sermonem loquens. Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta anni: si autanni,
Abbreviated transcription (Latin):
Auertisti robur gladii eiꝰ:
& ñ subleuasti eum in p̃
Adbieuiasti dies adolescen¬
tiȩ eiꝰ: oꝑiusti eũ ignomi¬
absconderis infinẽ: succen¬

Expanded text:
avertisti robur gladii ejus, et non sublevasti eum in praAbbreviasti dies adolescentiae ejus: operuisti eum ignomiabsconderis in
Abbreviated transcription (Latin):
brachiũ meum roborabit
eũ. Non decipiet mnimcus
eum: & filius mniquitatis
ñ affliget eum. S ed con¬
cidam ante ocłos eiꝰ hostes
euis: & qui eum oderunt.

Expanded text:
brachium meum roborabit eum. Non decipiet inimicus eum. et filius iniquitatis non affliget eum. Sed concidam ante faciem ejus hostes illius: et qui eum oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
uitoriũ gladii eiꝰ: eñ es
auxiliatꝰ ei inbello. Destru¬
xisti eũ ab emundatione:
& sedem int̾ra collisisti.
M inorasti temporis eiꝰ: ꝑfu¬
disti eum confusione. Usq¬
quo dñe auertis infinem:
exardescet sicut ignis ira
tua. Memorare quȩ mea
sustantia: nũquid enim

Expanded text:
torium gladii ejus, et non es auxiliatus ei in bello. Destruxisti eum ab emundatione, et sedem ejus in terra collisisti. Minorasti dies temporis ejus, perfudisti eum confusione. Usquequo, Domine, avertis in finem, exardescet velut ignis ira tua? Memorare quae mea substantia: nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
gellis iniquitatẽ eorum.
miscdiam autem meã ñ au¬
feram abeo: nec mentiar
in ueritate mea: Neq ui¬
olabo pactum meum: &
quod egressum. ẽ. de labiis
meis ñ mutabo. S emel iu¬

Expanded text:
l. iniquitatem eorum. Misericordiam autem meam non auferam ab eo, nec mentiar in veritate mea. Non violabo pactum meum, et quod egressum est de labiis meis, non mutabo. Semel ju
Abbreviated transcription (Latin):
dauid seruum meũ: inoleo
scõ meo unxi eũ. Cũ quo
manꝰ mea firmauerit: &
brachiũ meũ roborabit
eũ. Non decipiet inimicꝰ¬
in eum: & filius iniqͥtatis
non affliget eum. S ed con¬
cidam aute faciẽ eiꝰ hostes
illiꝰ: & qui eum odert̃ ful¬

Expanded text:
ervum meum: oleo sancto meo unxi eum. Cum quo manus mea firma erit, et brachium meum roborabit eum. Non decipiet inimicus eum. et filius iniquitatis non affliget eum. Sed concidam ante faciem ejus hostes illius: et qui eum oderu
Abbreviated transcription (Latin):
Ds robustus in archano sco¬
rum minio: & terribilis
cunctis qui circa eũ sunt.
mine ueritas tua in cir¬
cuitu tuo. Tu dominaris
suꝑbiȩ maris: & elatioes
gurgitum eius tu compͥ
uulneratum superbum:
in brachio fortitudinis tuȩ̨¬
ꝑcussisti. inimicos tuos.
Tui sunt celi & tua est ter¬
ra: orbem & plenitudinẽ
eius tii fundasti. Aquilo¬
nem & dexteram tu crea¬
sti: thabor & hermon no¬
men tuum laudabunt.
titudine: roboretur manꝰ
tua & exaltetur dextera
tua. Iusticia & iudicium
firmam̃tũ throni tui:
Misccłia & ueritas p̃cedent
faciem tuã: beaiꝰ popłs qͥ
mine uultꝰ tui ambulabt̃

Expanded text:
obustus in arcano sanctorum nimio, et terribilis in cunctis qui circa eum h. sumine: et veritas tua in circuitu tuo. Tu dominaris superbiae maris, et elationes gurgitum ejus tu comprivulneratum superbum. In brachio fortitudinis tuae dispersisti inimicos tuos. Tui sunt coeli, et tua est terra: orbem et plenitudinem ejus, tu fundasti ea. Aquilonem et dexteram tu creasti: Thabor et Hermon nomen tuum laudabunt. titudine: roboretur manus tua, et exaltetur dextera tua. Justitia et judicium firmamentum throni tui: misericordia et veritas praecedent faciem tuam. Beatus populus qui mine vultus tu
Abbreviated transcription (Latin):
miscdia ȩdificabitur. celos
fundabis & ueritas tua in
eis. Percussi fedus cum ele¬
cto meo: uraui dauid ser¬
uo meo. Usq mȩternum
stabilitum sem̃ tuum: &
edificabo in generatione &
generationẽ thronũ tuũ.

Expanded text:
dia aedificabitur: coelos fundabis, et veritas tua in eis. Percussi foedus cum electo meo: juravi David servo meo. Usque in aeternum stabiliam semen tuum, et aedificabo in generatione et generatione thronum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
filii adam. Quia mille an¬
ni ante oculos tuos: sicut
& uigilia nocturna. P er¬
cutientes ut somniũ er̃t:
Mane quasi herba ꝑtͣnsiens.
ane floruit & abiit. adues¬
ꝑam conteretur atq sic-¬
cabitur. Consumpti enĩ
sumꝰ infurore tuo: & in in¬
dignatione tua turbati
sumus. Posuisti iniquita¬
tes nr̃as coram te: negligẽ¬
tias nr̃as in luce uultꝰ tui.
Om̃s enim dies nr̃i ꝑtransi¬
erunt in furore tuo: con¬
sumpsimꝰ annos nr̃os qͣsi
sermonem loquens. D ies
annoꝵ nr̃oꝵ in ipsis sep¬
tuaginta annis: si aut̃ in
ni. & qd̾ ampliꝰ. ẽ. labor & do¬

Expanded text:
filii Adam: Quia mille anni in oculis tuis sicut et vigilia nocturna. Percutiente te eos, somnium erunt: mane quasi herba pertransiens. Mane floruit, et abiit: ad vesperam conteretur atque siccabitur. Consumpti enim sumus in furore tuo, et in indignatione tua conturbati sumus. Posuisti iniquitates nostras coram te: negligentias nostras in luce vultus tui. Omnes enim dies nostri transierunt in furore tuo: consumpsimus annos nostros quasi sermonem loquens. Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta anni: si autem ni, et quod ampli
Abbreviated transcription (Latin):
tur: & aquȩ om̃s inmare conu̾tentur.
Om̃e munꝰ & iniquitas delebit᷑. & fi.¬
des in scłm stabit. Substantiȩ iniusto¬
rũ sicut fluuiꝰ siccabunt᷑. & sicut tomi¬
truũ magnũ inpluuia ꝑsonabunt:
in aꝑiendo manꝰ suas letabit᷑. sic p̃ua

Expanded text:
tur et aquae omnes in mare convertentur tur et aquae omnes in mare convertentur omne munus et iniquitas delebitur et fides in saeculum stabit substantiae iniustorum sicut fluvius siccabuntur et sicut tonitruum magnum in pluvia manebunt in ape
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ: usq in diem sepulturȩ in ma-¬
trẽ eoꝵ. cogitationes eoꝵ & timores
cordis. adinuentiones expectationis
& dies finitionis: residentes suꝑ sedẽ
głosam usq ad humiliatũ in t̾ra &
cinere. Ab eo qui utit᷑ yacincto & por¬
tat coronam usq ad eũ qui cooꝑit᷑
lino crudo: furor. zelus. tumultꝰ. flu¬
ctuatio. & timor mortis iracundia
ꝑseuerans. & contentio. & in tẽpore
refectionis in cubili somnꝰ noctis im
mutat scientiã eiꝰ. modicũ tamqͣm
nichil inrequie. & ab eo in somnis qͣ
si in die respectus conturbatꝰ c̃. in ui¬
su cordis sui. tamꝗͣ qui euaserit indie
belli. In tẽpore salutis suę exsurrexit
& ãmirans ad nullum timorẽ: cum
om̃i carne ab homine usq ad pecus &
suꝑ peccatores septuplum. Ad ħ mors
sanguis. contentio. & rũphea. opp̾ssi¬
ones. fames. & contritiones & flagella.
Suꝑ iniquos creata sunt hȩc omĩa: &
ꝓpt̃ illos factus ẽ. cathaclismꝰ. Omĩa¬
enĩ quȩ det̾ra sunt in t̾ram conu̾ten¬

Expanded text:
diem sepulturae in matrem omnium cogitationes eorum et timores cordis adinventio expectationis et dies finitionis residentes super sedem gloriosam usque ad humiliatum in terra et cinere ab eo qui utitur hyacintho et portat coronam usque ad eum qui operitur lino crudo furor zelus tumultus fluctuatio et timor mortis iracundia perseverans et contentio et in tempore refectionis imutat scientiam ejus: modicum tanquam nihil in requie. » asi in die respectus conturbatus est in visu cordis sui tamquam qui evaserit in die belli in tempore salutis suae exsurrexit et admirans ad nullum timorem cum omni carne ab homine usque ad pecus et super peccatores septuplum ad haec mors sanguis contentio et romphea oppressiones famis et contritio et flagella super iniquos creata sunt haec omnia et propter illos factus est cataclysmus omnia quae de terra sunt in terram converten
Abbreviated transcription (Latin):
Nepotes impioꝵ ñ multiplicabt̃ ra¬
mos: &e radices immundȩ suꝑ cacum̃
petrȩ sonant. Suꝑ om̃em aquã uiri¬
ditas: & ad orã fluminis ante omne
fenũ euelletur. Gr̃ã sicut paradysus
condulcabitur: & in ea iguenies thes¬
aurũ fili. E dificatio ciuitatis confir¬
mabit nom̃: & suꝑ hanc mulier ĩma

Expanded text:
Nepotes impiorum non multiplicabunt ramos, et radices immundae super cacumen petrae sonant. Super omnem aquam viriditas, et ad oram fluminis ante omne faenum evelletur gratia sicut paradisus condulcabitur et in ea invenies thesaurum fili aedificatio civitatis confirmabit nomen et super haec mulie
Abbreviated transcription (Latin):
neratione ingenerationẽ. Sapienti¬
am eiꝰ enarrabunt gentes: & laudem
eiꝰ ꝓnuntiabit eccłia. Si ꝑmanserit
nom̃ derelinquet plusꝗͣ mille: & si re-¬
quieuerit ꝓderit illi. Adhuc consilia¬
bor ut enarrem. Ut furore enĩ reple¬

Expanded text:
neratione in generationem sapientiam eius enarrabunt gentes et laudem eius nuntiabit ecclesia si inmanserit nomen derelinquet mille et si requieverit proderit illi adhuc consiliabor ut enarrem ut furore enim reple
Abbreviated transcription (Latin):
ctu eius. Non ẽ dicere qͥd ÷ hoc: aut qͥd
ẽ. illud. Omĩa enim in tempore suo qͦ¬
rentur. Benedictio illiꝰ quasi fluuius
mundabit: & quomͦ cathaclismꝰ ari¬
dam inebriauit. sic ira ipsus gentes
quȩ ñ exquisierunt eum hȩreditabit.
Quomͦ conu̾tit aquas in siccitatẽ. et
siccata ẽ. t̾ra. & uiȩ illiꝰ uiis illoꝵ direc¬
te sunt: sic peccatorib offensiones in
ira eius. Bona bonis creata sunt ab i¬
nicio: sic nequissimis bona & mala.

Expanded text:
tico: Non est dicere: Quid est hoc et quid est illud? omnia enim in tempore suo quaerentur. Benedictio illius quasi fluvius inundabit. Quomodo cataclysmus aridam inebriavit, sic ira ipsius gentes quae non exquisierunt eum, haereditabit. Quomodo convertit aquas in siccitatem, et siccata est terra, et viae illius viis illorum directae sunt, sic peccatoribus offensiones in ira ejus. Bona bonis creata sunt ab initio, sic nequissimis bona et mala.
Abbreviated transcription (Latin):
magnificentia: & confitemini illi in
uoce labioꝵ ur̃oꝵ. In canticis labioꝵ
& cytharis: & sic dicetis in confessione
oꝑa dñi uniuersa bona ualde. In u̾bo
eius stetit aqua sicut congeries. & inser¬
mone oris illiꝰ sicut exceptoria aqua¬
rũ: qm̃ in p̃cepto ipsius placor fit. & ñ
ẽ. minoratio in salute illiꝰ. Oꝑa omĩs
carnis coram illo: & ñ ẽ. quicꝗ abscon¬

Expanded text:
emini illi in uoce labiorum uestrorum, in canticis labiorum et citharis: et sic dicetis in confessione: opera domini uniuersa bona ualde. in uerbo eius stetit aqua sicut congeries et in sermone oris eius sicut exceptoria aquarum. quoniam in praecepto ipsius placor fit et non est minoratio in salute illius. opera omnis carnis coram illo et non est quicquam abscon
Abbreviated transcription (Latin):
etiã congregati de domib conflue¬
bant: publica supplicatione obsec̾n¬
tes ꝓ eo qđ in contentu locꝰ. eẽt. uen¬
turus. Accinetȩq mulieres ciliciis pe¬
ctus. ꝑ plateas confluebant. Sed & uͥ¬
gines que concluse erant ꝓcurrebant
ad omam. aliȩ autẽ ad muros. qͥdam

Expanded text:
ngregati de domibus confluebant publica supplicatione obsecrantes pro eo quod in contemptum locus esset venturus accinctaeque mulieres ciliciis pectus per plateas confluebant sed et virgines quae conclusae erant procurrebant ad Onian aliae autem ad muros quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
batur ne legem amouerent de cor¬
de suo. Erat autem impsa script᷑a
quomͦ tab̾nacłm & archam iussit ꝓ¬
pħa diuino responso ad se facto co¬
mitari secum usq exiit in montem
in quo moyses ascendit: & uidit dei
hereditatẽ. Et ueniens ibi ieremia ᷤᷤ
inuenit locũ spelunce: & tab̃nacłm
& archam & altare incensi intulit il¬
luc: & ostium obstruxit. Et accesser̃
quidam simul qui sequebant᷑ ut no¬
tarent sͥ locum: & ñ potuer̃ inueni¬
re. Ut autẽ cognouit ieremias: cul¬
pans eos dixit qđ ignotꝰ erit locꝰ do¬
nec congreget ds̃ congregationẽ po¬
płi & ꝓpitiꝰ fiat. & tunc añs osteni¬
det hȩc. & apparebit dñi maiestas.
& nubes erit sicut & moysi manife¬
stabatur. & sicut cũ salomon petiit
ut locus scĩficaret᷑ magno deo. mani¬
festabat hec. Et ut sapientiam ha¬
bens obtulit sacrificiũ dedicationis
& consũmationis templi sicut moy¬
ses orabat ad dnin & descendit ignis
de cȩlo & sacrificium consumpsit. sic̃

Expanded text:
amoverent a corde suo erat autem in ipsa scriptura quomodo tabernaculum et arcam iussit propheta divino responso ad se facto comitari secum usquequo exiit in montem in quo Moses ascendit et vidit Dei hereditatem et veniens ibi Hieremias invenit locum speluncae et tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc et ostium obstruxit et accesserunt quidam simul qui sequebantur ut notarent sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit Hieremias culpans illos dixit quod ignotus erit locus donec congreget Deus congregationem populi et propitius fiat et tunc Dominus ostendet haec et apparebit maiestas et nubes erit, sicut et manifestabatur Moysi, et sicut cum Salomon petiit, ut locus sanctificaretur magno Deo. Manifestabat haec, et ut sapientiam habens, obtulit sacrificium dedicationis et consummationis templi, sicut et Moyses orabat ad Dominum, et descendit ignis d
Abbreviated transcription (Latin):
tum icolligere & ordinare sermonẽ.
& curiosiꝰ partes singłas quasq inqͥ¬
rere. historiȩ congruit auccori: breui¬
tatẽ uͦ dictionis sectari. & executio¬
nes rerum uitare. breuitati conce¬
deudum ẽ. Hinc gͥ narrationẽ inci¬
piemꝰ: de p̃fatione tantũ dixisse suf¬
ficiat. Stultũ enim ẽ. ante historiã
effluere: in ipsa aut̃ historia succingi.
attͣ cum sc̃a ciuitas
habitaret᷑ in om̃i pace. leges etiã ad¬
huc obtime custodirent᷑ ꝓpt̾ oniȩ.
pontificis pietatẽ. & animo odio ha¬
bentes mala: fiebat ut ipsi reges &
pͥncipes locum sũmo honore dig¬
nũ ducerent. & tẽplum maximis
munerib illustrarent. ita ut seleu¬
cius rex asiȩ de hereditatib suis pre¬
staret om̃s sumptꝰ ad ministeriũ sacͥ

Expanded text:
tum colligere et ordinare sermonem tum colligere et ordinare sermonem et curiosius partes singulas quasque disquaerere historiae congruit auctori brevitatem vero dictionis sectari et exsecutiones rerum vitare brevitati concedendum est hinc igitur narrationem incipiemus de praefatione tantum dixisse sufficiat stultum etenim est ante historiam effluere in ipsa autem historia succingi igitur cum sancta civitas habitaretur in omni pace leges etiam adhuc optime custodirentur propter Oniae pontificis pietatem et animos odio habentes mala fiebat ut ipsi reges et principes locum summo honore dignum ducerent et templum maximis muneribus inlustrarent ita ut Seleucus Asiae rex de reditibus suis praestaret omnes sumptus ad mi
Abbreviated transcription (Latin):
comp̃hensa: tẽptauimꝰ nos uno uo¬
liunine breuiare. Considerantes enĩ
multitudinẽ libroꝵ. & difficultatẽ
uolentib aggredi narrationes histo¬
riarũ ꝓpt̾ multitudinẽ rerũ: cura¬
uimꝰ quidem uolentib legere ut
eẽt. animi oblectatio. studios uͦ ut fa¬
cile possint meinoriȩ comiñdare: om¬
nib autem legentib utilitas confe¬
ratur. Et nob̃ quidem ipsis qui opꝰ
hoc breuiandi causa suscepimꝰ ñ fa-¬
cilem laborem. immo uͦ negotium
plenum uigiliarũ & sudoris assũ¬
psimꝰ. Sicut hi qui p̃parant conui-¬
uium. & querunt alioꝵ uolu̾̃tati pa¬
rere. ꝓpt̾ multoꝵ grãm libenter labo¬
rem sustinemꝰ: ueritatem qͥdem de sin¬
głis auctorib concedentes. ipsi autẽ
scd̾m datam formã breuitati studen¬
tes. Sicut enĩ uoue domꝰ architecto
de uniuersa structura curandũ est
ei uͦ qui pingere curat quȩ apta st̃
ad ornatũ exquirenda sunt. ita esti¬
mandũ ẽ. & in nob̃. Etenim intellec¬

Expanded text:
nos uno volumine breviare considerantes enim multitudinem librorum et difficultatem volentibus adgredi narrationes historiarum propter multitudinem rerum curavimus volentibus quidem legere ut esset animi oblectatio studiosis vero ut facile possint memoriae commendare omnibus autem legentibus utilitas conferatur et nobis quidem ipsis qui opus hoc breviandi causa suscepimus non facilem laborem immo vero negotium plenum vigiliarum et sudoris adsumpsimus sicut hii qui praeparant convivium et quaerunt aliorum voluntati parere propter multorum gratiam libenter laborem sustinemus veritatem quidem de singulis auctori concedentes ipsi autem secundum datam formam brevitati studentes sicut enim novae domus architecto de universa structura curandum est ei vero qui pingere conatur quae apta sunt ad ornatum exquirenda sunt ita aestimandum est et in nobis etenim intellec
Abbreviated transcription (Latin):
dicio pecuniarũ. & cuiꝰ rei gr̃a ad eẽt.
aꝑuit. Interrogabat autẽ: si uere hȩc
ita eẽnt. Tunc suminꝰ sacerdos osten¬
dit deposita. eẽ. hec: & uictualiũ ui¬
duarũ ac pupilloꝵ. quȩdã uͦ. eẽ. ur¬
gani. tobiȩ. uiri ualde eminentis.
in his quȩ detulerat imꝑiꝰ symon: u¬
niu̾sa autem argenti talenta qua¬
dringenta. eẽ. & auri ducenta. deci¬
pi uͦ eos qui credidissent loco & tẽ¬
plo qđ ꝑuniu̾sum mundũ hono¬
ratur ꝓ sui uen̾atione & sc̃itate im-¬
possibile omnino. ẽẽ.¬
t ille ꝓhis quę habebat in manda¬
tis a rege: dicebat om̃i genere re-¬
gi ea deferenda. Constituta autem
die: intrabat de his heliodorꝰ ordina¬
turus. Non modica uͦ ꝑ uniu̾sam
ciuitatem: erat trepidatio. Sacerdo¬
tes autẽ ante altare cũ sacerdotalibꝰ
stolis iactauert̃ se: & inuocabant de
cȩlo eum qui de depositis legẽ posu¬
it. ut his qui deposuerant ea salua cu¬

Expanded text:
dicio pecuniarum et cuius rei gratia adesset dicio pecuniarum et cuius rei gratia adesset apparuit interrogabat autem si vere haec ita essent tunc summus sacerdos ostendit deposita esse haec et victualia viduarum ac pupillorum quaedam vero esse Hircani Tobiae viri valde eminentis in his quae detulerat impius Simon universa autem argenti talenta quadringenta esse et auri ducenta decipi vero eos qui credidissent loco et templo quod per universum mundum honoratur pro sui veneratione et sanctitate inpossibile omnino esse at ille pro his quae habebat in mandatis a rege dicebat omni genere regiae deferenda constituta autem die intrabat de his Heliodorus ordinaturus non modica vero per universam civitatem erat trepidatio sacerdotes autem ante altare cum sacerdotalibus stolis iactaverunt se et invocabant de caelo eum qui de depositis legem posuit ut his qui deposuerant ea salva cu
Abbreviated transcription (Latin):
tribu beniamin p̃positꝰ templi con¬
sticutꝰ. contendebat obsistente sͥ pͥn¬
cipe sacerdotũ iniquũ aliqͥd inciui¬
tate moliri. Sed cum uincere omam
ñ posset. uenit ad apolloniũ tharsee
filium qui illo temꝑore erat dux cele¬
syriȩ & fenicis. & nuntiauit ei pecu¬
niis innumerabilib plenum. eẽ. e¬
rarium ierosolimis: & cõmunes copi-¬
as iminsas. eẽ. quȩ ñ ꝑtinent ad ratio¬
nem sacrificioꝵ. eẽ. autẽ possibile. sub
potestatem regis cadere uniu̾sa. Cũq
retulisset apolloniꝰ ad regem de pecu¬
niis quȩ delate erant: ille accitũ helio¬
dorum qui erat suꝑͣ negocia eiꝰ. misit
cum mandatis ut p̃dictam pecuniã
transportarent. Statimmq heliodorꝰ it̃
aggressus. ẽ. specie quidem quasi ꝑ ce¬
lesyriam & fenicẽ. ciuitates. eẽt pagra¬
turꝰ. re autẽ uera regis ꝓpositum ꝑfec¬
turꝰ. Sed cum uenisset ierosolimã &
benigne a sũmo sacerdote in ciuita¬
te. eẽt. exceptꝰ: narrauit de dato iu¬

Expanded text:
positus templi constitutus contendebat obsistente sibi principe sacerdotum iniquum aliquid in civitate moliri sed cum vincere Onian non posset venit ad Apollonium Tharseae filium qui illo tempore erat dux Coelesyriae et Foenicis et nuntiavit ei pecuniis innumerabilibus plenum esse aerarium Hierosolymis et communes copias inmensas esse quae non pertinent ad rationem sacrificiorum esse autem possibile sub potestate regis cadere universa cumque rettulisset Apollonius ad regem de pecuniis quae delatae erant ille accitum Heliodorum qui erat super negotia eius misit cum mandatis ut praedictam pecuniam transportaret statimque Heliodorus iter adgressus specie quidem quasi per Coelesyriam et Foenicen civitates esset peragraturus re autem vera regis propositum perfecturus benigne a summo sacerdote in civitate esset exceptus narravit de dato in
Abbreviated transcription (Latin):
abhominatos respice: ut sciant gentes
quia tues ds̃ nr̃. Afflige obpͥm̃tes
& contumeliã facientes in suꝑbia. Cõ¬
stue popłm tuum in loco scõ tuo. sic̃
dixit moyses. Sacerdotes autẽ psal¬
lebant ymnos: usq quo consũptum
eẽt. sacrificium. Cum autẽ consum¬
ptũ fuisset sacrificium: ex residua
aqua neemias iussit lapides maiores
maiores ꝑfundi. Qđ ut factum ẽ. flã¬
ma ignis ex eis accensa ẽ: sed ex lumi¬
ne qđ refulsit ab altari consũꝑta ẽ.
Ut uͦ res manifestata eẽt: reñtiatũ ẽ.
regi ꝑsarũ qđ in loco in quo ignem
absconderant hi qui tͣns lati fuerant
sacerdotes aqua apparuit de qua ne¬
emias & qui cumeo erant purificaue¬
runt sacrificia. Considerans aũ rex
&e rem diligent̃ examinans: fecit ei
templum. Et si quib donauerat rex
multa bona: accipiebat ex hoc & tri¬
buebat. Appellauit autẽ neemias
hunc locũ neptar qđ interp̃tatur
purificatio. uocat᷑ autẽ apud plureᷤᷤ

Expanded text:
iant gentes quod tu es Deus noster adflige opprimentes et contumeliam facientes in superbia constitue populum tuum in loco sancto tuo sicut dixit Moses sacerdotes autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuisset sacrificium ex residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est ut vero manifestata essent haec renuntiatum est regi Persarum quod in loco in quo ignem absconderant hii qui translati erant sacerdotes aqua apparuit de qua Neemias et qui cum eo erant purificaverunt sacrificia considerans autem rex et rem diligenter examinans fecit ei templum et si quibus donaverat rex multa bona accipiebat ex hoc et tribuebat appellavit autem Neemias hoc Nepthar quod interpretatur purificatio vocatur autem apud plures
Abbreviated transcription (Latin):
ad augendã maliciã symonis ad re¬
gem se contulit. ñ ut ciiũ accusa¬
tor. sed cõmunẽ utilitatẽ apud semet
ipsũ uniu̾se multitudinis conside¬
rans. Uidebat enim sine ꝓuidentia¬
regali impossibile. eẽ. pacem ieb dari:
nec symonem posse cessare a stulticia
sua.¬

Expanded text:
ad augendam malitiaad augendam malitiagem se contulit non ut civium accusator sed comunem utilitatem apud semet ipsum universe multitudinis considerans. Videbat enim sine regali providentia impossibile esse pacem rebus dari nec Symonem posse cessare a stultitia sua
Abbreviated transcription (Latin):
suis uiderat oꝑa magni dĩ. Cũ aut̃
rex interrogasset heliodorum qͥs. ẽ.
ait. Si quẽ habes hostem aut regni
tui insidiatorẽ mitte illuc & flagel¬
latum eum recipies. si tamen euase¬
rit: eo qđ in loco uere sit dĩ quȩdam
uirtꝰ. Nam ipse qui habet in gelis
bitationẽ uisitator.ẽ. & aduitor loci
illiꝰ. & uenientes ad male faciendũ ꝑ¬
cutit & ꝑdit. Igit᷑ de heliodoro & era
rii custodia ita res se habet.
ymon autẽ predictꝰ pecuniarũ &
patriȩ delator. male. loquebat᷑
de ona tamꝗͣ ipse heliodorũ insti-¬
gasset adhȩc & ipse fuisset incentor
maloꝵ: ꝓuisoremq ciuitatis ac defen¬
sorem gentis suȩ & emulatorem legis
dei audebat insidiatorẽ regni dicere.
sed cũ inimiciciȩ in tantũ ꝓced̾ent
ut etiã ꝑ qͦsdam symonis necess arios
homicidia fierent. considerans onias
ꝑicłm contentionis & apolloniũ insa.¬
nire. utpote ducẽ celesyriȩ & fenicis

Expanded text:
suis viderat opera magni Dei cum autem suis viderat opera magni Dei cum autem rex interrogasset Heliodorum quis est ait si quem habes hostem aut regni tui insidiatorem mitte illuc et flagellatum eum recipies si tamen evaserit eo quod in loco vere sit Dei quaedam virtus nam ipse qui habet in caelis habitationem visitator et adiutor est loci illius et venientes ad malefaciendum percutiia ita se res habet Simon autem praedictus pecuniarum et patriae delator male loquebatur de Onia tamquam ipse Heliodorum instigasset ad haec et ipse fuisset incentor malorum provisoremque civitatis ac defensorem gentis suae et aemulatorem legis Dei audebat insidiatorem regni dicere sed cum inimicitiae in tantum procederent ut etiam per quosdam Simonis necessarios homicidia fierent considerans Onias periculum contentionis et Apollonium insanire utpote ducem Coelesyriae et Foenicis
Abbreviated transcription (Latin):
sus.ẽ. erarium: portabat᷑ nullo sibi
auxilium ferente. manifesta cognita
locum suum. Et templum qđ paulo
ante timore ac tumultu erat plenũ.
apparente om̃pe dño. gaudio & lȩ¬
ticia impletum est.
um uͦ ex amicis heliodori quidã
rogabant confestim oniam ut
inuocaret altissimũ: & uitã donaret
ei qui insupremo sp̃u erat constitu¬
tus. Considerans autẽ suminꝰ sac̾dos
ne forte rex suspicaret᷑ maliciã aliqͣm
ex iudeis circa heliodorũ consumma¬
tam: obtulit ꝓsalute uiri hostiã sa¬
lutarem. Cumq summꝰ sacerdos ex¬
oraret. idem uiuenes eisdem uestib a¬
micti astantes: heliodoro dixert̃. Oniȩ
latus: nuntia om̃ib magnalia dĩ et
potestatẽ. Et his dictis: ñ cõparuer̃t̃.
heliodorꝰ autẽ hostia dõ oblata: et
uotis magnis ꝓmissis ei qui uiuere
illi concessit & oniȩ gras agens. rece¬
pro exercitu repedabat ad rege̾. Testa¬
batur autẽ om̃ib ea quȩ sub oculis

Expanded text:
sus est aerarium portabatur nullo sibi sus est aerarium portabatur nullo sibi auxilium ferente manifesta cognita cavit locum suum et templum quod paulo ante timore ac tumultu erat plenum apparente omnipotente Domino gaudio et laetitia impletum est tunc vero ex amicis Heliodori quidam rogabant confestim Onian ut invocaret Altissimum et vitam donaret ei qui in supremo spiritu erat constitutus considerans autem summus sacerdos ne forte rex suspicaretur malitiam aliquam ex Iudaeis circa Heliodorum consummatam obtulit pro salute viri hostiam salutarem cumque summus sacerdos exoraret idem iuvenes eisdem vestibus amicti adstantes Heliodoro dixerunt Oniae latus nuntia omnibus magnalia Dei et potestatem et his dictis non conparuerunt Heliodorus autem hostia Deo oblata et votis magnis promisit ei qui vivere illi concessit et Oniae gratias agens recepto exercitu repedabat ad regem testabatur autem omnibus ea quae sub oculis
Abbreviated transcription (Latin):
credita sͥ his qui crediderant omni in-¬
tegritate conseruarent᷑.
el iodorꝰ autẽ qđ decreuerat ꝑfici¬
ebat. eodẽ loco ipse cum satelliti¬
b circa erariũ presens: sed sp̃s omni¬
potentis magnam fecit suȩ ostensiois
euidentiã. ita ut om̃s qui ausi fue¬
rant ei parere. ruentes dĩ uirtute in
dissolutionẽ & formidinẽ conu̾t̾ent᷑
Apparuit enĩ illis quidã equus. t̾ri¬
bilem habens sessorem: obtimis oꝑi¬
m̃tis adornatꝰ. Isq cũ impetu helio¬
doro pͥores calces elisit. Qui autẽ ei se¬
debat: uidebat᷑ arma hab̾e aurea.
Alii etiã apparuerunt duo iuuenes
uirtute decori. obtuni gła. speciosi¬
q amictu. qui circũstetert̃ eum. & ex
utraq parte flagellabant sine inter-¬
missione multis plagis uerb̾antes.
Subito autẽ heliodorꝰ concidit in t̾rã:
eũq multa caligine circũfusum ra-¬
puerunt. atq in sella gestatoria po¬
situm eiecerunt. Et is qui cũ multis
cursorib & satellitib p̾dictum ingͦs¬

Expanded text:
s qui crediderant cum omni integritate conservarentur Heliodorus autem quod decreverat perficiebat eodem loco ipse cum satellitibus circa aerarium praesens sed spiritus Omnipotentis magnam fecit suae ostensionis evidentiam ita ut omnes qui ausi fuerant parere ei ruentes Dei virtute in dissolutapparuit illis, inquit, quidam equus terribilem habens sessorem, optimis operimentis adornatum; isque cum impetu Heliodoro priores calces elisit, qui autem ei insidebat videbatur arma habere aurea. Alii etiam apparuerunt duo juvenes, virtute decori, optimi gloria, speciosique amictu; qui circumsteterunt eum, et ex utraque parte flagellabant sine intermissione, multis plagis verberantes. subito autem Heliodorus concidit in terram eumque multa caligine circumfusum rapuerunt atque in sella gestatoria positum eiecerunt et is qui cum multis cursoribus et satellitibus praedictum ingres
Abbreviated transcription (Latin):
rati multi. Et cõprehendit ciuriate.
munitas interra egipti. & accer spo¬
lia terre egipti. Et conuertit antio chꝰ
postꝗͣ ꝑcussit egiptum in centesimo
& quadragesimo & tercio anno & ascen¬
dit ad isrł. & ascendit ierosolimis in
multitudine graui. & intrauit inscĩ¬
ficationem cum suꝑbia. Et accepit
altare aureum. & candelabrũ lumi
nis & uniu̾sa uasa eiꝰ. & m̃sam ꝓpositi¬
onis. & libatoria & fialas & mortariola
aurea. & uelum & coronas. & ornam̃¬
tum aureum qđ in facie templierat:

Expanded text:
rati multi et conprehendit civitates munitas in terra Aegypti et accepit spolia terrae Aegypti et convertit Antiochus postquam percussit Aegyptum in centesimo et quadragesimo et tertio anno et ascendit ad Israhel et ascendit Hierosolymis in multitudine gravi et intravit in sanctificationem cum superbia et accepit altanis, et universa vasa ejus, mensam propositionis, libatoria, fialas, mortariola aurea, velum, coronas, et ornamentum aureum quod in facie templi pendebat,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntariꝰ in lege. & om̃s qui figiebãt¬
a malis additi sunt ad eos: & facti st̃
illis ad firmam̃tum. Et collegerunt
exercitum. & ꝑcusserunt peccatores in
ira sua: & uiros iniquos in indignatio¬
ne sua. & ceteri fuger̃ ad nationes ut
euaderent. Et circuiuit mathathias
& amici eiꝰ: & destruxer̃ aras. & circũ¬
ciderunt pueros incircũcisos qͦtqͦt in¬
uenerunt infinib isrł in fortitudine.
Et ꝑsecuti sunt filios suꝑbię. & ꝓsꝑa-
legem de manib gentiũ & de mani-¬
b regum. & ñ deder̃ cornu peccatori.
t adꝓpinquauer̃ dies
filiis suis. Nunc confortata ẽ. suꝑbia
& castigatio: & tempꝰ euersionis & ira
indignationis. Nunc gͦ ofilii emu¬
latores estote legis. & date anmas ue

Expanded text:
uoluntarius in lege et omnes qui fuoluntarius in lege et omnes qui fa malis additi sunt ad eos et facti sunt illis ad firmamentum et collegerunt exercitum et percusserunt peccatores in ira sua et viros iniquos in indignatione sua et ceteri fugerunt ad nationes ut evaderent et circuivit Matthathias et amici eius et destruxerunt aras et circumciderunt pueros incircumcisos quotquot invenerunt in finibus Israhel in fortitudine et persecuti sunt filios superbiae legem de manibus gentium et de manibus regum et non dederunt cornu peccatori et adpropinquaverunt dies filiis suis nunc confortata est superbia et castigatio et tempus eversionis et ira indignationis nunc ergo o filii aemulatores
Abbreviated transcription (Latin):
exite. & facite scđm uerbum regis & uiue¬
tis. Et dixerunt. Non exibimꝰ neq fa¬
ciemꝰ uerbum regis: ut polluamꝰ diem
sabbatoꝵ. Et concitauer̃ aduersꝰ eos p̃¬
lium. & ñ responderunt eis: nec opila¬
uerunt loca occulta dicentes. Moria¬
mur om̃s in simplicitate nr̃a. & testes
erunt suꝑ nos clum & terra. qđ iniu¬
ste ꝑditis nos. Et intulerunt eis bel¬
lum sabbatis: & mortui sunt ipsi et
uxores eoꝵ & filii eoꝵ & pecora coꝵ us¬
q ad mille animas hominũ. Et cog¬
nouit mathathias & amci eiꝰ: & luc¬
tum habuerunt suꝑ cos ualde.
t dixit uir ꝑtimo suo. Si om̃s fe¬
cerimꝰ sicut fr̃s nr̃i fecerunt. & ñ pug¬
nauerimꝰ aduers gentes ꝓ animab
dent nos aterra. Et cogitauer̃ die illa
dicentes. Om̃is homo quicumq ad nos¬
uenerit in bello die sabbatoꝵ pugne¬
mus aduersꝰ eum: & ñ moriem᷑ om̃s si¬
cut mortui sunt fr̃s nr̃i in occultis.
Tunc congregata x̃. ad eos synagoga¬

Expanded text:
exite et facite secundum verbum regis et viveexite et facite secundum verbum regis et vivetis et dixerunt non exibimus neque faciemus verbum regis ut polluamus diem sabbatorum et concitaverunt adversus eos proelium et non responderunt eis nec oppilaverunt loca occulta dicentes moriamur omnes in simplicitate nostra et testes erunt super nos caelum et terra quod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt super eos valde et dixit vir proximo suo si omnes fecerimus sicut fratres nostri fecerunt et non pugnadent nos a terra. et cogitauerunt in die illa dicentes: omnis homo, quicumque uenerit ad nos II bellum die sabbatorum, pugnemus aduersum eum, et non moriemur omnes, sicut mortui sunt fratres nostri in occultis. tunc congregati sunt ad eos con
Abbreviated transcription (Latin):
ror eius scdm iudicium legis. & insili¬
ens trucidauit eum suꝑ aram. Sed et
uirum quẽ miserat rex antiochꝰ qui
cogebat immolare occidit in ipso tem¬
pore. & aram destruxit: & zelatꝰ : legẽ
sicut fecit finees ⁊ ambri filio salomi.
Et exclamauit mathathias uoce ma-¬
gna: dicens. Om̃is qui zelum habet le-¬
gis statuens testam̃tum. exeat pꝰ mẽ.
Et fugit ipse & filii eiꝰ inmontes: & reli¬
quer̃ quecũq habebant inciuitate.
Unc descenderunt multi
querentes iudiciũ & iusticiam in
desertum: ut sederent ibi ipsi & filii eo¬
rum & mulicres eoꝵ & pecora eoꝵ qͦ¬
niam indurauer̃ suꝑ eos mala. Et re-¬
ñtiatum ẽ. uiris regis & exercitui qui
erant in icrłm ciuitate dauid: qm̃ dis.¬
cessissent uiri qͥdam qui dissipauerũt
mandata regis in loca occulta iideser¬
tum. & abissent pꝰ illos multi. Et statĩ
prexerunt aduersꝰ eos. & constituer ad¬
uersꝰ eos p̃lium indie sabbatoꝵ. & dixe¬
runt ad eos. Resistitis & nunc: Adhuc

Expanded text:
insiliens trucidavit eum super aram sed et virum quem miserat rex Antiochus qui cogebat immolari occidit in ipso tempore et aram destruxit et zelatus est legem sicut fecit Finees Zambri filio Salomi et exclamavit Matthathias voce magna dicens omnis qui zelum habet legis statuens testamentum exeat post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate tunc descenderunt multi quaerentes iudicium et iustitiam in desertum ut sederent ibi ipsi et filii eorum et mulieres eorum et pecora eorum quoniam induraverunt super eos mala et renuntiatum est viris regis et exercitui qui erat in Hierusalem civitate David quoniam discessissent viri quidam qui dissipaverunt mandatum regis in loca occulta in deserto et abissent post illos multi et statim perrexerunt ad eos et constituerunt adversus eos proelium in die sabbatorum et dixerunt ad eos resistitis et nunc adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
pleuit: factus : dux isrł. Caleph dũ
testificatur: in eccłia accepit hȩredita¬
tem. Dauid in sua miscdia: consecutꝰ:
sedem regni inscła. Helias dum zelat
relum di legis: receptꝰ: incelum. Ana¬
nias ararias misael credentes: lib̾ati
sunt de flamina. Damel in sua sĩpli¬
citate. lib̾atꝰ ÷ de ore leonum. Et ita co¬
gitate ꝑgenerationẽ & generationem:
quia om̃s qui sꝑant in dõ ñ infirmaut᷑.
Et a uerbis uiri peccatoris ñ tunue

Expanded text:
 factus est dux Israhel Chaleb dum testificatur in ecclesia accepit hereditatem David in sua misericordia consecutus est sedem regni in saecula Helias dum zelat zelum legis receptus est in caelum Ananias Azarias Misahel credentes liberati sunt de flamma Danihel in sua simplicitate liberatus est de ore leonum et ita cogitate per generationem et generationem quia omnes qui sperant in eum non infirmantur et a verbis viri p
Abbreviated transcription (Latin):
mathathias: & dixit magna uoce.
Et si om̃s gentes regi antiocho obedi¬
unt ut discedant unꝰquisq a seruitu¬
te patrum suoꝵ. & consentiant man¬
datis eiꝰ: ego & filii mei & fr̃s mei o¬
bediemꝰ legi patrum nr̃oꝵ. Propitui ᷤᷤ
sit nob̾ ds̃. Non ẽ. nob̾ utile reluique¬
re legem & iusticias dei. Non audimꝰ
uerba regis antiochi: nec sacͥficabimꝰ
trangredientes legis nr̃ȩ mandata. ut
camꝰ altera uia. Et ut cessauerunt loqͥ

Expanded text:
hathias et dixit magna voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit
Abbreviated transcription (Latin):
bellum popłi. Et adducetis ad uos
omĩs factores legis: & iundicate uin¬
dictam popłi ur̃i. Retribuite retͥbu¬
tionem gentib: & intendite in p̃ce¬
ptum legis. Et benedixit eos & appo¬
situs ẽ. ad patres suos. & defunctus ẽ.
centesimo & quadragesimo sexto an¬

Expanded text:
populi et vos adducetis ad vos omnes factores legis et vindicate vindictam populi vestri et retribuite retributionem gentibus et intendite in praeceptum legis et benedixit eos et adpositus est ad patres suos et defunctus est centesimo et quadragesimo et sexto an
Abbreviated transcription (Latin):
lare & accendere thura. & a lege dĩ disce¬
dere. Et multi de popło isrł consenti¬
entes accesserunt ad eos: sed matha¬
thias & filii eius constant̃ steter̃. Et
respondentes qui missi erant ab anti¬
ocho: dixerunt mathathie. Princeps
& fac iussum regis sicut fecerunt om̃s
gentes & uiri uida. & qui remanser̃t
in icrłm. & eris turt filii tui int ami

Expanded text:
lare et accendere et a lege Dei discedere et multi de populo Israhel consentientes accesserunt ad eos sed Matthathias et filii eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps e prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes et viri Iuda et qui remanserunt in Hierusalem et eris tu et filii tui inter am
Abbreviated transcription (Latin):
it suꝑ ciuitatem repente: e ꝑcussit¬
cam : &e pdidit popłm multum ex isrł:
& accepit spolia cuntatis & succendit cã
igni. & destruxit domos eiꝰ & muros eiꝰ¬
in circuitu. Et captiuas duxert̃ mu¬
lieres. & natos. & pecora possederunt.
Et edificauerunt ciuitatẽ dauid mu¬
ro magno & firmo & turrib firmis:
& facta ẽ. illis in arcem. Et posuert il¬
lic gentem peccatoꝵ: uiros iniquos. &
conualuerunt inea. Et posuerunt
arma & escas & congregauer spolia ie¬
rłm & reposuerunt illic: & facta sunt
in laqueum magnũ. Et factumẽ. hoc¬

Expanded text:
it super civitatem repente, etdidit populum multum ex Israel, et accepit spolia civitatis, et succendit eam igni, et destruxit domos ejus, et muros in circuitu: et captivas duxit mulieres et natos, et pecora possederunt: et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnu
Abbreviated transcription (Latin):
in plateis incendebant thura & sacri¬
ficabant. & libros legis dĩ combussert̃
igni scindentes eos. Et apud quẽcũq
inueniebantur libri testam̃ti dei. &
quicũq obseruabat legem dñi: scdmn
edictum regis trucidabant eũ. In uir¬
tute sua faciebat. hȩc popło isrł: quȩ
inueniebant᷑ in omni m̃se inciuitatibꝰ.

Expanded text:
in plateis incendebant tura et sacrificabant et libros legis Dei conbuserunt igni scindentes eos et apud quemcumque inveniebantur libri testamenti Domini et quicumque observabant legem Domini secundum edictum regis trucidabant eum in virtute sua faciebant haec populo Israhel qui inveniebantur in omni mense in civitati
Abbreviated transcription (Latin):
as. Ue mͥ. ut quid natꝰ uidere contritio¬
nem popłi mei & contritionẽ ciuta¬
tis sc̃e. & sedere illic cũ dat᷑ in manꝰ mi
micoꝵ: Sc̃a in manu extraneoꝵ fac¬
ta sunt. Templum eiꝰ sicut homo ig¬
nobilis. uasa głȩ ciꝰ captiua abducta
sunt. Trucidati sunt senes eius in pla

Expanded text:
as vae mihi ut quid natus sum videre contritionem populi mei et contritionem civitatis sanctae et sedere illic cum datur in manibus inimicorum sancta in manu extraneorum facta sunt templum eius sicut homo ignobilis vasa gloriae eius captiva abducta sunt trucidati
Abbreviated transcription (Latin):
i dieb illis surrexit mathathias filiꝰ
ioħis. filii symeonis. sacerdos ex filiis
ioarim abicrłm: & consedit in monte
modin. Et habebat filios qͥnq. Iohan¬
nã qui cognominabat᷑ gaddis. & syme¬
on qui cognominabat᷑ thasi. & iudas
qui uocabat᷑ machabeꝰ. & cleazarus

Expanded text:
surrexit Matthathias filius Iohannis filii Simeonis sacerdos ex filiis Ioarim ab Hierusalem et consedit in monte Modin et habebat filios quinque Iohannan qui cognominabatur Gaddis et Simeon qui cognominabatur Thasi et Iudas qui vocabatur Macchabeus et Eleazarus
Abbreviated transcription (Latin):
iudas qui uocabatur machabeꝰ
filius eiꝰ ꝓ eo: & adiuuabant cũ om̃s
fr̃s eiꝰ. & uniu̾si qui se coniũxerant pa¬
tri eiꝰ. & preliabant᷑ preliũ isrł cum
lȩticia. Et dilatauit głam popło suo:
& induit se loricam sicut gigas. & suc¬
cinxit se arma bellica sua in preliis. &
ꝓtegebat castra gladio suo. Similis fa¬
ctus leoni inoꝑib suis: & sicut catu¬
lus leonis rugiens inuenatione. Et

Expanded text:
Iudas qui vocabatur Macchabeus filius eius pro eo et adiuvabant eum omnes fratres eius et universi qui se coniunxerant patri eius et proeliabantur proelium Israhel cum laetitia et dilatavit gloriam populo suo et induit se loricam sicut gigans et succinxit se arma bellica sua in proeliis et protegebat castra gladio suo similis factus est leoni in operibus suis et sicut catulus leonis
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑem᷑ bonum ad om̃s: maxime autẽ ad
domesticos fidei. Uidete qualib litteris
scripsi uob̃̾ mea manu. Quicumq enĩ
tionem ñ patiam᷑. Neq enim qui circũ¬
cidunt᷑ legem custodiunt: sed uolunt

Expanded text:
emur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Videte qualibus litteris scripsi vobis mea manu. Quicumque enimtionem non patiantur. Neque enim qui circumciduntur, legem custodiunt, sed volun
Abbreviated transcription (Latin):
cum autem uenissent subtrahebat &
segregabat se timens eos qui ex cucũciso¬
ne erant. Et simulationi eiꝰ consenser
ceteri iudei: ita ut barnabas duceret᷑
ab eis in illam simulationẽ. Sed cũ ui¬
dissem qđ ñ recte ambularent ad uerita¬
tem euuangłii: dixi cephe corã om̃ib.
udaice. quomͦ gentes cogis iudaizare:
Nos natura iudei e ñ exgentib pecca¬
tores. scientes autem qđ ñ iustificat᷑
homo ex oꝑib legis nisi ꝑfidem iħu

Expanded text:
nt, subtrahebat et segregabat se timens eos qui ex circumcisione erant. Et simulationi eius consenserunt cęteri Iudei, ita ut Barnabas duceretur ab eis in illam simulationem. Sed cum uidissem, quod non recte ambularent ad ueritatem euangelii, dixi Cephae coram omnibus: Iudaice, quomodo gentes cogis iudaizare? Nos natura Iudei, et non ex gentibus peccatores. Scientes autem, quod non iustificatur homo ex operibus nisi per fidem Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
ipse se seducit. Opꝰ autem suum ꝓbet
unꝰquisq: & sic in semet ipso tm̃ głari
habebit & ñ in altero. Unꝰquisq enim:
onus suum portabit.
ommunicet autem is qui catecira¬
tur uerbo: ei qui se catecirat iN
omnib bonis. Nolite errare: ds̃ non ir¬
ridetur. Quȩ enim seminauerit homo
hec & metet: qm̃ qui seminat in carne¬

Expanded text:
it opus autem suum probet unusquisque et sic in semet ipso tantum gloriam habebit et non in altero unusquisque enim onus suum portabit communicet autem is qui catecizatur verbum ei qui se catecizat in omnibus bonis nolite errare Deus non inridetur quae enim seminaverit homo haec et metet q
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam sanati sunt: qͥcumq pla-
cuerunt tͥ dñe apͥncipio.
ec illum qui primꝰ formatꝰ ẽ. ãdeo
pater orbis t̾rarum cũ solus. ẽẽt.
creatus custodiuit: & eduxit illum ã

Expanded text:
sapientiam sanati sunt quicunque tibi placuerunt, Domine, a principio. Haec illum, qui primus factus est a Deo pater orbis terrarum, cum solus esset creatus, custodivit et eduxit illum a
Abbreviated transcription (Latin):
ec popłm iustum & scm̃ sine querȩ¬
la liberauit a nationib: quȩ illũ
opprimebant. Intrauit in animã ser-¬
in dm̃i: & stecit contra reges horrei¬
dos in portentis & signis. & reddidit

Expanded text:
ec populum justum et semen sine querela liberavit a nationibus quae illum comprimebant. Intravit in animam servi Domini, et stetit contra reges horrendos in portentis et signis . Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
inquinatũ millam incurrit. Candor
ẽ enim lucis ȩternȩ. & specłm sine
macula dĩ maiestatis. & imago boni.¬
tatis illius. Et cum sit una omĩa po.¬
test. & ꝑmanens in se omĩa innouat:
& ꝑnationes in animas scãs se trans¬
fert. amicos dĩ & ꝓpħas constituit. Ne¬
minẽ enim diligit ds̃: nisi qui cum
sapientia inhabitat. Est enĩ ħ speciosi.¬
or sole: & suꝑ om̃em stellarũ dispositi¬
onem. Luci cõparata: inuenit᷑ prior.
Illi enĩ succedit nox. Sapientiã autẽ:
non uincit malicia.
tuingit gͦ ãfine usq ad finẽ for¬
titer: & disponit omĩa suauiter.

Expanded text:
incurrit. Candor est enim lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illius. Et cum sit una, omnia potest; et permanens in se, omnia innovat; et per nationes in animas sanctas se transfert amicos Dei et prophetas constituit neminem enim diligit Deus nisi eum qui cum sapientia inhabitat est enim haec speciosior sole et super omnem stellarum dispositionem luci conparata invenitur prior illi enim succedit nox sapientiam autem non vincit malitia adtingit enim a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suavite
Abbreviated transcription (Latin):
mutationes. & consũmationes tẽpoꝵ
anni cursus & stellarum dispositioes.
naturas animaliũ. & iras bestiarum.
uim uentoꝵ & cogitationes hominũ.
differentiã uirgultoꝵ & uirtutes radi¬
cum. & quęcumq sunt abscondita et
imꝓuisa: didici. Om̃ium enĩ artifex
docuit me sapientia. Est enim in illa
sp̃s intelligentiȩ. sc̃s. multiplex. unicꝰ.
ecernus. suauis. amans bonũ actum.
qui nichil uetat bene facere. humanꝰ.
benignus. stabilis. certus. securus. om
nẽ habens uirtutem. omĩa prospiciẽs.
& qui capiat om̃s sp̃c intelligibiles.
mundus. subtilis. Om̃ib enĩ mobili¬

Expanded text:
utationes et consummationes temporum, anni cursus et stellarum dispositiones, naturas animalium et iras bestiarum, uim uentorum et cogitationes hominum, digerentias uirgultorum et uirtutes radicum. Et quaecumque sunt abscondita et isa didici. Omnium enim artifex docuit me sapiencia. Est enim in illa spiritus intelligencie sanctus, multiplex, unicus,certus, suavis, amans bonum, acutus, quem nichil vetat, benefaciens, humanus, benignus, stabilinem habens virtutem, omnia perspiciens, et qui capiat omnes spiritus intelligibiles, mundus, subtilis. Quid ergo mi
Abbreviated transcription (Latin):
duitiꝰ errauerunt: deos existimantes
hȩc quȩ inanimalib sunt suꝑuacua.
infantiũ insensatoꝵ more uiuentes. ꝓ¬
pter hoc tamꝗͣ pueris insensatis uidi¬
cium inderisum dedisti. Qui autẽ lu¬
dibrus & increꝑationib ñ correpti sũt.
dignum dei iudiciũ exꝑti sunt. In his
enim quȩ patiebant᷑ moleste ferebant.
in quib patientes indignabant᷑ ꝑ hȩc qͣ
putabant dõs in ipsis cum extermina¬
rentur uidentes illum quẽ olim nega¬
bant se nosse. dm̃ uerũ agnouerunt.
Propter & finis condẽpnationis illorũ

Expanded text:
erunt deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua infantum insensatorum more viventes propter hoc tamquam pueris insensatis iudicium in derisum dedisti qui autem ludibriis increpationis non correpti sunt dignum Dei iudicium experti sunt in his enim quae patiebantur moleste ferebant in quibus patientes indignabantur per haec quos putabant deos in ipsis cum exterminarentur videntes illum quem olim negabant se nosse Deum verum agnoverunt propter quod et finis condemnationis illis