comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. qr religiosoꝵ preces et suffragia sͥ ꝓpitiari obnoxius
dep̃cãtur. Nota iterum in ioħe affectum q̃rentiũ gr̃am.
Atcende it̾m effectum: ut cognoscas affectum. Carnales
ut aiunt nuptias deseruit supra pectus dñi in cena recu¬
buit: pendenti incruce cum maria matre eiꝰ p̃sens affu
tionem p̃sentiȩ. ꝑ assiduitatẽ frequentiȩ. Munditia si¬
quidẽ uidet deum. p̃sentia tangit: freq̃ntia cognoscit.
Consequit᷑ itaq uisio beatitudinẽ. tactus sanitatẽ. cog¬
nitio consolationẽ. De pͥmo gͥ beati mundo corde: qm̃ip
si dm̃ uidebunt. De scd̾o: tetigit fimbriã: et cessauit san¬
guinis fluxͦ. De tercio uero freq̃ntabat maria sepulcrũ.
et cognouit dñm ꝯsolantẽ et dicentẽ. Mulier qͥd ploraᷤ:
Quẽ queris: Resentat gͥ ioħs munditiã. freq̃ntat p̃¬
sentiã: ut recipiat grãm. Confidant in his qui uoluptates

Expanded text:
tur, quia religiosorum preces et suffragia sibi propitiari obnixius tur, quia religiosorum preces et suffragia sibi propitiari obnixius deprecantur. Nota iterum in Joanne affectum quaerentium gratiam; attende iterum effectum ut cognoscas affectum. Carnales, ut aiunt nuptias deseruit: supra pectus Domini in coena recubuit , pendenti in cruce cum Maria matre ejus praesens petionem praesentiae, per assiduitatem frequentiae. Munditia siquidem videt Deum; praesentia tangit, frequentia cognoscit. Consequitur itaque visio beatitudinem, tactus sanitatem, cognitio consolationem. De primo dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . De secundo: Tetigit fimbriam, et cessavit sanguinis fluxus . De tertio: Frequentabat Maria sepulcrum, et cognovit Dominum consolantem et dicentem sibi: Mulier, quid ploras? quem quaeris? Praesentat igitur Joannes munditiam, frequentat praesentiam, ut recipiat gratiam. Confidant in his, qui voluptates
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs quiescit. In his trib possrnt denotari tres animi af¬
fectus: uidelicet affectus confitentiũ ꝓpͥam miseriã. af¬
fectꝰ agentium penitentiã. affectꝰ querentiũ gr̃am. affe-¬
ctus: cognosces ꝑ effectus. Maria lauat lacrimis pedes
dñr. capillis tergit. labiis oscłatur. Uides ne in affectu ꝯ¬
fessionis: effectum compunctiõis: Uides ne qͦmͦ crines
spargit ad t̾gendũ: quos priꝰ ordinare consueuerat ad pla¬
do placuit: inhis deo seruit. Tria similiter assignare pos¬
sumus in martha: scilicet sollicitudinẽ. turbationem.
et questum. sollicita ẽ. ne quod agit fiat pigre: turba¬
tur ne fiat tepide. conqueritur ut adiuuetur. ne fiat tar¬
de. Tales enim debent eẽ. effectus agentium penitentiã:
ut siquid eis precipiatur. sollicite ꝑficiatur. turbantur
&̃ si eis aliqua occurrerint : in quib aliquando casu ul
infirmitate peccantes offendint. Conq̃runt᷑ ut adiuuen¬

Expanded text:
Joannes quiescit. In his tribus possunt denotari tres animi afJoannes quiescit. In his tribus possunt denotari tres animi affectus, videlicet affectus confitentium propriam miseriam, affectus agentium poenitentiam, affectus quaerentium gratiam. Affectus cognosces per effectus. Maria lavat pedes Domini lacrymis suis, capillis tergit, labiis osculatur . Videsne in affectu confessionis effectum cumpunctionis? Videsne quomodo crines spargit ad tergendum, quos prius ordinare consueverat ad plado placuit, in his Deo servit. Tria possumus similiter assignare in Martha, sollicitudinem, turbationem et questum. Sollicita est, ne quod agit fiat pigre; turbatur, ne fiat tepide; conqueritur ut adjuvetur, ne fiat tarde . Tales enim debent esse affectus poenitentiam agentium, ut si quid eis praecipiatur, sollicite perficiatur. Turbantur etiam si eis aliqua occurrerint, in quibus aliquando casu vel infirmitate peccantes offenderint. Conqueruntur ut adjuven
Abbreviated transcription (Latin):
captata beniuolentia. ꝑ recordationẽ beneficioꝵ: postulan¬
da ẽ. uenia de ꝑpetratione peccatoꝵ. Uestigiis gͥ pedum pii
iudicis obuolutus. clamabo et dicam. oꝑi manuũ tuarũ
porrige dexteram: dextera ce enim dñi exaltabit me. ñ mo
oꝑib uuiam: innixꝰ pedum sũmitatib et manib rep¬
tans extendar ut osculum oris sumã. Oscłm oris ẽ: recoi¬
ciliatio gen̾is humani. facta ꝑ incarnationẽ mediatoriᷤᷤ
Ad pedes gͥ cognoscitur miseria. ad manum dat᷑ uenia: ad
os grã. In uno itaq inuenitur pius. in alio largꝰ: intercio
gratꝰ. Habes nunc ubi seruus se deiciat ꝓculpa. uͥ pauꝑ re¬
cipiat munus adiuite. uͥ amicꝰ ab amico honoratur. Cuca
pedes pulus accede ad manum. ipsa te excutiet. ipsate
sustentabit: ipsate trahet adosculũ oris In pͥmo suspiri-¬
um doloris in scdo exercitium laboris: int̾cio iudicium
amorii. hoc ẽ. mariȩ suspirium. iste labor marche: ille
iohis amor. Hic plorat maria. ibi martha conquerit᷑. illic

Expanded text:
tionem beneficiorum, postulanda est venia de perpetratione peccatorum. Vestigiis igitur pedum pii judicis obvolutus, clamabo et dicam: Operi manuum tuarum porrige dexteram . Dextera enim Domini exaltabit me; non mooperibus vivam, innixus pedum summitatibus et manibus reptans, extendam me, ut osculum ori sumam. Osculum oris est reconciliatio gene is humani facta per incarnationem mediatoris. Ad pedes igitur cognoscitur miseria, ad manum datur venia, ad os gratia. In uno itaque invenitur pius, in alio largus, in tertio gratus. Habes, nunc, ubi servus se dejiciat pro culpa, ubi pauper recipiat munus a divite, ubi amicus ab amico honoretur. Circa pedes pulvis, accede ad manum, ipsa te excutiet, ipsa te sustentabit, ipsa te trahet ad osculum oris. In primo suspirium doloris, in secundo exercitium laboris, in tertio indicium amoris. Hoc est Mariae suspirium, iste est labor Marthae, ille Joannis amor; hic plorat Maria, ibi Martha conqueriritur, illic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ carnis infirmitatẽ: licet aliqñ decipiar ꝑdiaboli calli¬
ditatem s it̾m dicet: ñ te eripuit ab his qui odert̃ te. qm̃
confortati sunt suꝑ te. Eripuit equidẽ: ꝑ pacientiã uin¬
cendo maliciã. Cum enim ꝑ pacientiã ꝑuersos porto. licet
grauit̃ afflictus: tñ exuꝑans uinco. scriptũ ẽ. enĩ de ea:
in pacientia ur̃a possidebitis animas ur̃as. Possidet g̃. qͥ

Expanded text:
per carnis infirmitatem, licet aliquando decipiar per diaboli calliper carnis infirmitatem, licet aliquando decipiar per diaboli calliditatem. Sed iterum dicet: Non te eripuit ab his qui te oderunt, quoniam confortati sunt super te. Eripuit quidem per patientiam, vincendo malitiam. Cum enim per patientiam perversos porto, licet graviter afflictus, tamen exsuperans vinco. Scriptum est enim de ea: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Possidet igitur qui
Abbreviated transcription (Latin):
xit. dedux̃. et induxit: de carcere ad patriã. ꝑ uiã rectã. in
ciuitatẽ habitationis. E ductos de carcere: redemit p̃cio
sui sanguinis: ut irent in uiã rectam. p̃cessit exemplo boni
oꝑis: comitatus ẽ. euntes. factus particeps tͥbulationũ: ma-¬
nentes in domo ꝓpͥa. sanauit medicamine uirtutum. Cla-¬
mabo gͥ ad dm̃ altissimum: deum qui benefecit mͥ. Ipse
enim eripuit me de inimicis meis fortissimis: et ab his qͥo
der̃ me. st̃ aut̃ fortes inimici. sunt fortiores:. st̃ fortissimi.  nma¬
fortes inimici sunt uitia carnis. fortiores uitia m̃tis: fortis¬
simi sc̃ diaboli. hi autem qͥ me oderunt. st̃ falsi fr̃s: seu qͥli¬
bet ꝓximi. qui mͥ detrahunt. S forsitan dicet aliquis. ñ te
eripͥuit dñs abhis. Eripuit equidem uoluntate. licet aliqñ¬
subiaceã ex precedenti usu peccandi et assiduitate: licet a¬
uqñ detinear animi uanitate: licet aliquando succũbã

Expanded text:
xit, deduxit et induxit de carcere ad patriam, per viam rectam, in xit, deduxit et induxit de carcere ad patriam, per viam rectam, in civitatem habitationis. Eductos de carcere redemit pretio sui sanguinis, ut irent in viam rectam, praecessit exemplo boni operis, comitatus est euntes, factus particeps tribulationum, manentes in domo propria sanavit medicamine virtutum. Clamabo igitur ad Deum altissimum, Deum qui benefecit mihi . Ipse enim eripuit me de inimicis meis fortissimis, et ab iis qui oderunt me . Sunt autem fortes inimici, sunt fortiores, sunt fortissimi. Fortes inimici sunt vitia carnis, fortiores vitia mentis, fortissimi sunt diaboli. Hi autem, qui me oderunt, sunt falsi fratres, seu quilibet proximi, qui mihi detrahunt. Sed forsitan dicet aliquis: Non te eripuit Dominus ab his. Eripuit quidem Dominus voluntate, licet aliqsubjaceam ex praecedenti usu peccandi et assiduitate, licet aliquando detinear animi vanitate, licet aliquando succumbam
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt uoluptatem. Abhominant᷑ & fastidiunt u̾bũ dĩ:
qd̃ robur ẽ. animȩ ⁊ alimonia sp̃u alis. In fame gͥ & siti
gen̾atur desidii torm̃tum: in fastidio nouimꝰ eẽ. defectũ.
Inse gͦ ꝑse deficiunt: quia ipsi ꝑse sͥ ñ sufficiunt. Negͥ
oĩo in se ipsis remanentes deficiant: in dm̃ ꝓficiant. De
talib enim ꝓpħa dic̃. Clamauer̃ ad dñm cum tͥbularen¬
tur: et de necessitatib eoꝵ eripuit eos. Insinuauimꝰ gͥ ka¬
rissime ea quȩ ꝑtinent ad miseriã: captemꝰ am beni-¬
uolentiã. Ipse ẽ. enim: de quo dr̃. E duxit eos de tenebͥs
et ũbra mortis. et uincła eoꝵ dirupit: saciauit aĩam
inanẽ. et animã esurientẽ saciauit bonis. misit u̾bum suũ
et sanauit eos. Misit u̾bum. ut sanaret infirmũ: idẽ. uissi
dagͥ potentia: annuntianda sunt beneficia lib̾ationis. ut
captetur beniuolentia lib̾antis. Ipse enim edux nos. redu¬

Expanded text:
tiunt voluptatem; abominantur, et fastidiunt verbum Dei, tiunt voluptatem; abominantur, et fastidiunt verbum Dei, quod est robor animae et alimonia spiritualis. In fame igitur et siti generatur desiderii tormentum, in fastidio novimus esse defectum. In se ergo per se deficiunt, quia ipsi per se sibi non sufficiunt. Ne igitur omnino in seipsis remanentes deficiant, in Deum proficiant. De talibus enim propheta dicit: Clamaverant ad Dominum cum tribularentur, et de necessitatibus eorum eripuit eos . Insinuavimus igitur, charissime, ea quae pertinent ad miseriam, captemus amodo benevolentiam. Ipse est enim, de quo dicitur: Eduxit eos Dominuset umbra mortis, et vincula eorum disrupit. Satiavit animam inanem, et animam esurientem satiavit bonis . Misit Verbum suum, et sanavit eos, misit Verbum, ut sanaret infirmum, id est jussianda est igitur potentia, annuntianda sunt beneficia liberationis, ut captetur benevolentia liberantis. Ipse enim eduxit nos, redu
Abbreviated transcription (Latin):
litatis. Sedent & umbra mortis: ipsa ẽ. imago futurȩ dãpna-¬
tionis. Umbra corpꝰ sequitur: & imaginẽ uitȩ uitiosȩ mors
et̾na comitatur. Mendici uͦ uocari possunt: qͥ ꝑ alienas do¬
mos discurrentes. ostiatĩ uictui necessaria quer̃. Sic & nos
m̃dici sumꝰ: qr ꝓximoꝵ res quas hab̾e ñ possumꝰ desid̃io ⁊
affectu animi indicantes concupiscum. In hac aut̃ indici-¬
tate ferro ligamur. quia duris & oppͥm̃tibꝰ culpis aggra¬
uamur. ferrea enim & indissolubilia uincła st̃: grauia et
inseparabilia peccata. Adinfirͣmitatẽ uͦ quatuor ꝑtinent.¬
de quib ꝓpħa dic̃: esurientes. anima eoꝵ in ipsis defecit.
Et alibi. Omnẽ escam abominata ẽ. aĩa eoꝵ. Audis qr esu-¬
uint et siciunt: abhominant᷑ et fastidiunt. E suriunt
et situint. infirmitati contraria: abhominant᷑ et fastidi¬
unt sanitati ouenientia. Esuriunt enim curiositatẽ. si¬

Expanded text:
litatis. Umbra mortis, ipsa est imago futurae damnalitatis. Umbra mortis, ipsa est imago futurae damnationis. Umbra corpus sequitur, et imaginem vitae vitiosae mors aeterna comitatur. Mendici vero vocari possunt, qui per alienas domos discurrentes, ostiatim victui necessaria quaerunt. Sic et nos mendici sumus quia, proximorum res, quas habere non possumus, desiderio et affectu animi mendicantes concupiscimus. In hac autem mendicitate ferro ligamur, quia duris et opprimentibus culpis aggravamur. Ferrea etenim et indissolubilia vincula, sunt gravia et inseparabilia peccata. Ad infirmitatem vero pertinentEsurientes et sitientes, anima eorum in ipsis defecit . Et iterum: Omnem escam abominata est anima eorum . Audis quod esuriunt, et sitiunt abominantur et fastidiunt. Esuriunt et sitiunt, infirmitati contraria; abominantur, et fastidiunt sanitati convenientia. Esuriunt enim curiositatem, si
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Tria st̃ autem quib oppͥmimur: uidelicet carcer ca¬
ptiuitas. et infirmitas. Grauatur infirmꝰ debilitate et do¬
lore. incarceratꝰ. cathenis & compedib. captiuus seruitute
et labore. hec it̾m insinuanda st̃ pio iudici: qr ipse de ce¬
lo int̾ram aspexit. ut audiret gemitꝰ compeditoꝵ. ut sol
u̾et filios int̾emptoꝵ. Quatuor st̃ aut̃ in captiuitate . iiii
in carcere. et iiͦii. in infirmitate notanda Incaptiuitate si¬
qͥdẽ st̃. locus et tempus. pondꝰ laboris. & crudelitas exac¬
toris. Locus. dum inegypto sum᷑. tempꝰ quã dui male
uiximꝰ. Pondꝰ laboris: quantitas oꝑis: crudelitas exacto¬
ris: ꝑtinentia pharaonis. Sic gͥ sub pharaone idẽ. sub
diabolo in ꝯficiendis lat̾ib. dũ sub pecc̃o sumꝰ tenemur
in mundo. De his uͦ quȩ ad caicerẽ ꝑtinent: dic̃ ꝓpheta.
sSedentes intenebris & umbra mortis: uinctos in m̃dicitate et
ferro. Sedent intenebris: qui morant᷑ in ignorantia. ꝓpͥȩ fragi-¬

Expanded text:
. Tria sunt autem, quibus opprimimur, videlicet carcer, captivitas, et infirmitas. Gravatur infirmus debilitate et dolore, incarceratus catenis et compedibus, captivus servitute et labore. Haec iterum insinuanda sunt pio judici quia ipse de colo in terram aspexit, ut audiret gemitus compediveret filios interemptorum . Quatuor autem sunt in captivitate, quatuor in carcere, et quatuor in infirmitate notanda. In captivitate siquidem sunt locus et tempus, pondus laboris et crudelitas exactoris. Locus, dum in Aegypto sumus, tempus quandiu male viximus, pondus laboris, quantitas operis, crudelitas exactionis, pertinacia Pharaonis. Sic igitur sub Pharaone id est, sub diabolo in conficiendis lateribus dum sub peccato sumus, tenemur in mundo. De iis vero, quae ad carcerem pertinent, dicit propheta: Sedentes in tenebris et umbra mortis, vinctos in mendicitate et ferro . Sedent in tenebris, qui morantur in ignorantia propriae fragi
Abbreviated transcription (Latin):
homo. siliceret suꝑ mare gͥ ambulamꝰ: dum carnẽ subici¬
mus. Q aut̃ orat: ñ despẽret. Cum gͥ oramꝰ assistentes corã
summi iudicis maiestate tͥa sunt attendenda: iudelicet in¬
sinuatio. captatio. postulatio: ut insinuemꝰ miseriã. cap¬
temꝰ beniuolentiam: postulemꝰ ueniam. Hic ẽ. ordo sup¬
ã reducenda: idẽ. oppressio. lib̃atio. ⁊ iustificatio. Ad insinu¬
ationẽ siquidem miseriȩ ꝑtinet memoria opp̃ssionis: ad capta¬
tionẽ beniuolentiȩ ꝑtin&e memoria libatioĩs ad postulationẽ ueniȩ me mo¬

Expanded text:
homo si liceret. Super mare igitur ambulamus, dum carnem subjicihomo si liceret. Super mare igitur ambulamus, dum carnem subjicimus. Qui autem orat, in spe oret. Cum igitur oramus assistentes coram summi judicis majestate, tria sunt attendenda, videlicet, insinuatio, captatio, postulatio, ut insinuemus miseriam, captemus benenevolentiam, postulemus veniam. Hic est ordo supne ad memoriam reducenda, id est, oppressio, liberatio et justificatio. Ad insinuationem miseriae siquidem pertinet memoria oppressionis, ad captationem benevolentiae pertinet memoria liberationis, ad postulationem veniae memo
Abbreviated transcription (Latin):
de dormitorio tͣnquillȩ m̃tis. tͣnsire debeamꝰ ad ora¬
torium pie deuotionis. Surgam gͥ et egrediar: ingredi
ar et ꝓsternar. Surgam de lectulo munde conscĩȩ. ut ꝓ¬
sternar inoratione. egrediar de domo salomonis ut in¬
grediar templum saluatoris. Qͥ enim habitat in do¬
mo pacis. transire merebitur ad beatitudinẽ ȩt̾nȩ salu¬
tis. Attendamus gͥ humanam fragilitatẽ: attendamꝰ
et diuinã pietatem. his duob pedib itur ad templũ:
his duob pͥedib calcatur caput. et cauda serpentis an¬
tiqui. Caput antiqui serpentis ẽ. elatio: cauda desꝑa-
elationis: ꝑ spem uero diuine miserationis calsamus
autẽ mare cor tumidũ: cor carnale. In hoc autẽ mari ꝯ¬
surgt̃ undȩ. impetꝰ uidelicet irȩ. incursus luxuriȩ. uo¬
rago gulȩ: uentus turbinis. id: turbatio commotȩ m̃¬
tis. ꝓfunditas huiꝰ maris: ẽ. uoluntas cuilibet peccan¬
tis. Cuiꝰ ꝓfunditatis finis uix reꝑiri potest: qr seꝑ peccaret.

Expanded text:
nquillae mentis transeamus ad oratorium piae devotionis. Surgam igitur et egrediar et prosternar. Surgam de lectulo mundae conscientiae ut prosternar in oratione, egrediar de domo Salomonis ut ingrediar templum Salvatoris. Qui enim habitat in domo pacis, transire merebitur ad beatitudinem aeternae salutis. Attendamus igitur humanam fragilitatem; attendamus et divinam pietatem. His duobus pedibus itur ad templum, his duobus pedibus calcatur caput et cauda serpentis antiqui. Caput serpentis antiqui est elatio, cauda desperaelationis, per spem vero divinae miserationis calcamus autem mare, cor tumidum, cor carnale. In hoc autem mari surgunt undae, impetus videlicet irae, incursus luxuriae, vorago gulae, ventus turbinis, id est, turbatio commotae mentis. Profunditas hujus maris est voluntas cujuslibet peccantis. Cujus profunditatis finis vix reperiri potest, quia semper peccaret
Abbreviated transcription (Latin):
capax. Nec dare illam nͥ ds̃: nec caꝑe ualet nͥ lib̃um ar-¬
dantis. Et ita gr̃e oꝑanti salutem. cooꝑari dr̃ liberũ
arbitrium dum consentit: hoc ẽ. dum saluatur. Con¬
sentire enim: saluari est. Proinde peccoris sp̃c salutẽ
huiꝰcemodi minime capit. qd̾ illi uoluntarius consen-¬
ius desit. qͦ saluanti uidelicet dõ placite obtẽperet:
siue iubenti acquiescndo siue pollicenti credendo. siue
redenti gr̃as agendo. Enimu aliud ẽ. uoluntariꝰ consens.
aliud naturalis appetitus. Posterior quippe nob̃ cõmunis
ẽ. cum irrationalib: nec ualet consentire sp̃ui carnis ir.¬
retitus illecebris. Et fortasse ipse ẽ. qui alio nomine ab
apło sapientia carnis appellatur: ubi ait. Sapientia car

Expanded text:
capax: nec dare illam, nisi Deus; nec capere valet, nisi liberum arcapax: nec dare illam, nisi Deus; nec capere valet, nisi liberum ardantis. Et ita gratiae operanti salutem cooperari dicitur liberum arbitrium, dum consentit, hoc est dum salvatur. Consentire enim salvari est. Proinde pecoris spiritus salutem hujuscemodi minime capit, eo quod illi voluntarius consensus desit, quo salvanti videlicet Deo placide obtemperet, sive jubenti acquiescendo, sive pollicenti credendo, sive reddenti gratias agendo. Enim vero aliud est voluntarius consensus, aliud naturalis appetitus. Posterior quippe nobis communis est cum irrationalibus: nec valet consentire spiritui, carnis irretitus illecebris. Et fortassis ipse est, qui alio nomine ab Apostolo sapientia carnis appellatur, ubi ait: Sapientia car
Abbreviated transcription (Latin):
uari. Tu homo recte quidẽ consulis ignorantiȩ: s si
uero qͥ mͥ ꝑ os tuum ministrat consilium. ipse necesse est
ministret et ꝑ suum sp̃m adiuitorium: qͦ ualeã implere
qd̾ consulis. Ecce enim iam exeiꝰ munere uelle adiacet
michi: ꝑficere autem ñ inuenio S nec aliqͣndo me in¬
uenturum confido: nͥ qui dedit uelle. det & ꝑficere ꝓ
bona uoluntate. Ubi gͦ ait sunt merita nr̃a: aut uͥ est
spes nr̃a: Audi inquam. Non exoꝑib iusticiȩ quȩ feci
mus nos: s scłm suam miscłiam saluos nos fecit. Qͥd
enim: Cu forte putaueras tuate creasse merita. tua te¬
chil potestis facere: et neq currentis neq uolentis. s
miserentis ẽ. dei: Quid gͥ agit ais. lib̃um arbitrium: Bre¬
uit respondeo saluatur. Tolle lib̃um arbitrium: ñ erit
qd̃ saluetur. Tolle gr̃aur ñerit unde saluetur. Opus hoc
sine duob effici ñ potest: uno a quo fit. altero cui uł

Expanded text:
vari. Tu homo recte quidem consulis ignorantiae: sed, si vari. Tu homo recte quidem consulis ignorantiae: sed, si tram . Imo vero qui mihi per os tuum ministrat consilium, ipse necesse est ministret et per suum Spiritum adjutorium, quo valeam implere quod consulis. Ecce enim jam ex ejus munere velle adjacet mihi, perficere autem non invenio ; sed nec aliquando me inventurum confido, nisi qui dedit velle, det et perficere pro bona voluntate . Ubi ergo, ais, sunt merita nostra; aut ubi est spes nmus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit . Quid enim? Tu forte putaveras tua te creasse merita, tua hil potestis facere? et: Neque currentis, neque volentis, sed miserentis est Dei? 2. Quid igitur agit, ais, liberum arbitrium? Breviter respondeo: Salvatur. Tolle liberum arbitrium, et non erit quod salvetur: tolle gratiam, non erit unde salvetur. Opus hoc sine duobus effici non potest: uno a quo fit; altero cui, ve
Abbreviated transcription (Latin):
oquente me coram aliquando. et dĩ in me gr̃am cõ¬
mendante. qd̾ scilicet ab ipsa me in bono & p̃uentum ag¬
noscerem. et prouehi sentirem. & sꝑarẽ ꝑficiendũ. qͥd tu
gͦ ait unus ex circumstantib oꝑaris : aut quid merce¬
dis speras uł premii. si totum facit dr̃ Quid enĩ inquã
tu consulis: Da inquit głam deo. qui gratis te p̃uenit.
excitauit. initiauit.⁊ uiue digne de cetero: quote ꝓbes
& ꝑceptis beneficiis ñ ingratum. & ꝑcipiendis idoneũ.
Et ego. Bonum consilium das: s si dederis & posse te¬
neri. Siquidem ñ ẽ. eiusdem facilitatis. scire quid faci¬
endum sit & facere: qm̃ et diuersa sunt. ceco ducatum.
ac fesso prebere uehiculum. Non quicũq ostendit iuã:
p̃bet etiam uiaticum itineranti. Aliud illi exibet. qͥ fa-¬
cit ne deuiet: & aliud qui p̃stat. ne deficiat in uia. Ita
nec quius doctor statim & dator erit boni. qd̃cumq
docuerte. Porro mͥ duo necessaria sunt: doceri ac iu¬

Expanded text:
oquente me coram aliquando, et Dei in me gratiam commendante, quod scilicet ab ipsa me in bono et praeventum agnoscerem, et provehi sentirem, et sperarem perficiendum: Quid tu ergo, ait unus ex circumstantibus, operaris; aut quid mercedis speras vel praemii, si totum facit Deus? Quid enim, inquam, tu consulis? Da, inquit, gloriam Deo, qui gratis te praevenit, excitavit, initiavit; et vive digne de caetero, quo te probes et perceptis beneficiis non ingratum, et percipiendis idoneum. Et ego: Bonum, inquam, consilium das, sed si dederis et posse teneri. Siquidem non est ejusdem facilitatis scire quid faciendum sit, et facere: quoniam et diversa sunt, caeco ducatum, ac fesso praebere vehiculum. Non quicunque ostendit viam, praebet etiam viaticum itineranti. Aliud illi exhibet qui facit ne deviet; et aliud qui praestat ne deficiat in via. Ita nec quivis doctor, statim et dator erit boni quodcunque docuerit. Porro duo mihi sunt necessaria, doceri ac ju
Abbreviated transcription (Latin):
Si queras qui sint. ut uitari possint. hi st̃ cibi noxii. allia
uidelicet. cepe. et porri. Hec filii isrł indeserto cum ollis car¬
nium suspirabant quȩ tam̃ comesta grauit inflant. uen-¬
tositatem generant. cerebrum tͣbant. ocłos grauant: lacͥ¬
mas ꝓuocant. Egyptiȩ carnes. sunt mundane delectatioes. Moꝵ¬
in quib infirmitates animȩ latent. quȩ pꝰea ꝑ effectꝰ et
oꝑationes ext̾ius apparent. Inflat enim elatio. uentosita¬
tẽ generat u̾boꝵ inundatio: turbat cerebrũ iracundia.
ocłos cordis grauat inertia. Hȩc gͥ ꝓuocant penitentiȩ la¬
crimas: si ante m̃tis ocłos inmanu discretionis ponas.
De dormitorio aĩe

Expanded text:
Si quaeras qui sunt, ut vitari possint, hi sunt cibi noxii, allia Si quaeras qui sunt, ut vitari possint, hi sunt cibi noxii, allia videlicet, caepe, et porri, haec filii Israel in deserto cum ollis carnium suspirabant, quae tamen comesta graviter inflant et ventositatem generant, cerebrum turbant, oculos gravant, lacrymas provocant. Aegyptiae carnes sunt mundanae delectationes, in quibus infirmitates animae latent, quae postea per effectus et operationes exterius apparent. Inflat enim elatio, ventositatem generat verborum inundatio, turbat cerebrum iracundia, cordis oculos gravat inertia. Haec igitur provocant poenitentiae lacrymas, si ante mentis oculos in manu discretionis ponas. De dormitorio a
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitatem claustraliũ ꝑtinent: qui munditia carnis
uestiunt᷑. et nulli nocent. In adipe uͦ agnoꝵ &. arietum: de¬
signatur in prelatis dilectio fr̃m. hienim dicunt᷑ filii basan
id ÷ pinguedinis. in quo demostratur dulcedo caritatis. ꝑ
hyrcos siquidẽ figuratur uita penitentiũ: qui st̃ imitato¬
res. xp̃i passionum. Hoc ẽ. enim qđ dr̃. hircos cũ medulla tri¬
tici: penitentes scilicet mortificando carnem suã. et imita¬
tores passionum .xͥ. Sanguis uͦuuȩ meracissimus: sangͥs
ẽ .x. nulla peccatoꝵ fece turbatus. Qui gͥ usq ad effusio¬
nem sanguinis ꝑu̾sis resistunt: quem ꝑ nob̾ saluator bibit
ꝓ calice calicem bibentes reddunt. Unde et ꝓpħa. Qͥd retͥbuã
dño ꝓ omĩb quȩ retͥbuit mͥ: Calicem salutaris accipiã: et
nom̃ dñi inuocabo Sunt & alii cibi egyptii sũmoꝑe uitan¬
di. quia sepissime generant infirmitatẽ et q̃nq mortem.

Expanded text:
simplicitatem claustralium pertinent, qui munditia carnis simplicitatem claustralium pertinent, qui munditia carnis vestiuntur, et nulli nocent; in adipe vero agnorum et arietum, designatur in praelatis dilectio fratrum. Hi enim dicuntur filii Basan , id est, pinguedinis in quo demonstratur dulcedo charitatis. Per hircos siquidem figuratur vita poenitentium, qui sunt imitatores Christi passionum, hoc est enim, quod dicitur, hircos cum medulla tritici, poenitentes videlicet mortificando carnem suam, et imitatores passionum Christi. Sanguis vero uvae meracissimus, sanguis est Christi, nulla peccatorum faece turbatus. Qui igitur usque ad effusionem sanguinis perversis resistunt, quem pro nobis Salvator bibit, pro calice calicem hibentes reddunt. Unde et Propheta: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Sunt et alii cibi Aegypti, summopere vitandi, quia saepissime generant infirmitatem, et quandoque mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
pinguedo lactis inuasis suꝑeminere cognoscit᷑. sic et in
uerb̃ ꝓpħicis sensus de diuinitate & humanitate sp̃ita¬
lit̾ suꝑabundans reꝑitur. s hec pinguedo. butyri spe¬
ciẽ ñ recipit: nisi qͣndo prius agitata tunsionib indu¬
rescit. Sic et ds̃ in homine ñcognosceret᷑ nͥ pͥus ds homo
flagellis cesus. cruci affixus ꝑpotestatem diuinitatis a
mortuis suscitaret᷑. hocgͥ buty ro pascim᷑: dũ inuerb̃ ꝓ¬
pħicis contemplatione diuinitatis delectam᷑. ꝑ lac uͦ de
ouib: designatur innocentia cordis in sĩplicib. Unde
et ꝓpħa. Pauit eos in innocentia cordis: & in intelle.¬
ctib manuũ suarum dedux̃ eos. Ad cor ꝑtinet in¬
nocentia adcorpus oꝑum munditia: ut innocens habeat᷑
intentio cordis & munda sint oꝑa carnis. Hec sunt lac et
lana. hoclacte debemus pasci hac lana uestiri. Hec gͥ ad

Expanded text:
pinguedo, quia sicut pinguedo lactis in vasis supereminere cognoscitur, sic et in pinguedo, quia sicut pinguedo lactis in vasis supereminere cognoscitur, sic et in verbis propheticis sensus de divinitate et humanitate spiritualiter superabundans reperitur. Sed haec pinguedo butyri speciem non recipit, nisi quando prius agitata tunsionibus indurescit. Sic et Deus in homine non cognosceretur, nisi prius Deus homo flagellis caesus, cruci affixus, per potestatem divinitatis a mortuis suscitaretur. Hoc igitur butyro pascimur, dum in verbis propheticis contemplatione divinitatis delectamur. Per lac vero de ovibus, designatur innocentia cordis in simplicibus. Unde et Propheta: Pavit eos in innocentia cordis sui, et in intellectibus manuum suarum deduxit eos . Ad cor pertinet innocentia, ad corpus, operum munditia, ut innocens habeatur intentio cordis, et munda sint opera carnis. Haec sunt lac et lana, hoc lacte debemus pasci, hac lana vestiri. Haec igitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
ctionem. Petra priꝰ ꝓpt̾ pacientiȩ firmitatẽ: saxũ uͦ du-¬
rissimũ pꝰea ꝓpt̾ immortalitatis et̾nitatem. Petra enim
erat. frangi poterat. quia adhuc mortalis erat: nc̃ aut̃
saxum durissimum ẽ. qͥa factus ĩmortał it̾m mori ñ pot̃.
ꝑ mel gͥ de petra designatur melliflua doctrina p̃dica¬
tionis: ꝑoleum uͦ de saxo durissimo. ab eodem ꝓcedens
sp̃c consolationis. Hec enim est effusio olei: remissio pecca.¬
imino qr habes: accipe mel depetra. Ait enim. Discite a
me qr mitis sum et humilis corde: et inuenietis reqͥem
aĩab ur̃is. Ecce mel humilitatis: cum dulcedine man¬
suetudinis Sic̃ mel concordat in ꝯfectionib medicinȩ
cum omĩb diu̾sitatib spẽrum: sic ex humilitatis dulce
dine condiunt᷑ omĩa genera uirtutum. Pbutyrum uͦde
arm̃to. signatur in patͥarchis et ꝓpħis doctrinȩ sp̃italis

Expanded text:
ctionem. Petra prius propter patientiae firmitatem; saxum vero ductionem. Petra prius propter patientiae firmitatem; saxum vero durissimum postea propter immortalitatis aeternitatem. Petra enim erat, frangi poterat, quia adhuc mortalis fuerat; nunc autem saxum durissimum est, quia factus immortalis, iterum mori non potest. Per mel igitur de petra, designatur melliflua doctrina praedicationis, per oleum vero de saxo durissimo, ab eodem procedens spiritus consolationis. Haec est enim effusio olei, remissio peccaimo quia habes, accipe mel de petra. Ait enim, Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Ecce mel humilitatis cum dulcedine mansuetudinis! Sicut enim mel concordat in confeccionibus medicine cum omnibus diversitatibus specierum, sic ex humilitatis dulcedine condiuntur omnia genera virtutum. Per butyrum vero de armento, signatur in patriarchis et prophetis doctrinae spiritualis
Abbreviated transcription (Latin):
lum: uistus qͦdlibet diaboli m̃brum. Piscẽ tobias extrahit:
diabolum xp̃c eicit: iustus impium conu̾tit. Exenterat
tobias piscem. iut̾iora proiciendo: xp̃c diabolum. malig¬
nitatem eiꝰ aꝑiendo: ustus ꝑconfessionem occulta pecca¬
toris eiciendo. Noncarent. sale. quo pisces suos asꝑgatł:
ht̃ enim tobias materialem: xp̃c misticum: uistꝰ mora-¬
lem. Tobias gͥ ñcaret sale mat̾iali. qud piscis condiat᷑
ne. qͦ nouit̃ conu̾sus doceatur. Affert & honoratꝰ piscẽ
de monte: exemplum uidelicet sobrietatis et abstinen¬
tiȩ. Affert et moyses diu̾sas fercłoꝵ species. Mel scilicet
de petra: oleumq de saxo durissimo. Butyrum de arm̃¬
to et lac de ouib: cum adipe agnorum &. arietũ filioꝵ
basan. Et hyrcos cum medulla tritici: & sanguinẽ uuȩ
meracissimum. Audis petrã et saxum durissimũ. Pecͣ
erat xp̃c ante passionem: saxum d irissimũ pꝰ resurre¬

Expanded text:
lum, justus quodlibet diaboli membrum. Piscem Tobias extrahit, lum, justus quodlibet diaboli membrum. Piscem Tobias extrahit, diabolum Christus ejecit, justus impium convertit. Exenterat Tobias piscem interiora projiciendo, Christus diabolum malignitatem ejus aperiendo, justus per confessionem occulta pectoris ejiciendo. Non carent isti sale, quo pisces suos aspergant, habet enim Tobias materialem, Christus mysticum, justus moralem. Tobias igitur non caret sale materiali quo piscis condiaturinae, quo noviter conversus doceatur. Affert et Honoratus piscem de monte, exemplum scilicet sobrietatis et abstinentiae. Affert et Moyses diversas ferculorum species, mel scilicet de petra, oleumque de saxo durissimo, butyrum de armento, et lac de ovibus cum adipe agnorum, et arietum filiorum Basan, et hircos cum medulla tritici, et sanguinem uvae meracissimum . Audis petram, et saxum durissimum. Petra erat Christus ante passionem, saxum durissimum post resurre
Abbreviated transcription (Latin):
paulr: uita mauri: qͥd aliud agitur. quã qd̃ ex eoꝵ exẽ¬
plis animꝰ sagii. at᷑: Huiꝰmodi gͥ pisces comedendi st̃:
idẽ. uita et morib imitandi. Imitandꝰ ẽ enim corneliꝰ fi¬
de et oꝑe scłarib: paulus uita & doctͥua doctorib: mau¬
rus humilitate et obedientia claustralib. Qđ enĩ aqͣ
mauro se calcabilẽ p̃buit: uirtus obedientiȩ & magistͥ
meritũ fuit: qd̾ uirtutem miracłi magist᷑ ascripsit hu¬
militatis officium docuit. Afferunt & alii alios pisces.
Afferunt enim pisces de mari iacobꝰ ꝙ andreas : de flu¬
mine tobias: de monte honoratus Iacobꝰ supplantator:
res ad litus conu̾sionis trahunt. Tobias uͦ qui descendit ad
flum̃. xp̃c ẽ. descendens ad mundum: uistꝰ ad lacͥmas. To-¬
bias ut lauaret pedes. xp̃c ut ablueret peccata: uistꝰ ut car-¬
nales mundaret affectus. Inuenit tobias piscem : xp̃c diabo¬

Expanded text:
Pauli, vita Mauri, quid agitur quam quod ex eorum exemPauli, vita Mauri, quid agitur quam quod ex eorum exemplis animus saginatur? Hujusmodi ergo pisces sunt comedendi, id est, vita et moribus imitandi. Imitandus est enim Cornelius fide et opere saecularibus, Paulus vita et doctrina doctoribus, Maurus humilitate et obedientia claustralibus. Quod enim aqua Mauro se calcabilem praebuit, virtus obedientiae, et magistri meritum fuit. Quod virtutem miraculi magistro ascripsit humilitatis officium docuit. Afferunt et alii alios pisces. Afferunt enim pisces de mari Jacobus et Andreas, de flumine Tobias, de monte Honoratus. Jacobus supplantator, res ad littus conversionis trahunt. Tobias vero, qui descendit ad flumen, Christus est descendens ad mundum, justus ad lacrymas. Tobias, ut lavaret pedes, Christus ut ablueret peccata, justus ut carnales mundaret affectus. Invenit Tobias piscem, Christus diabo
Abbreviated transcription (Latin):
tio sine lacte doctrine: s simus sic̃ illi qui ut nubes uolaił.
prudentes sic̃ serpentes. simplices sic̃ columbȩ ne sit nubeᷤᷤ
sine pluuia. serpens sine prudentia. columba sine siplici¬
tate. s careat columba felle. serpens ueneno. nubes siccita¬
te. ut sit simplicitas iusti sine amaritudine. pruden-¬
tia sine malignitate. doctrina sine uanitate. Post carni¬
um fercła. tres piscium diu̾sitates apponunt᷑. scilicet piᷤ¬
ces de mari. de flumine. de stanno. Pisces de mari scłares.
de flumine doctores. de stanno claustrales. Tales tñ ap¬
ponunt᷑. qͥ squamas ⁊ pennulas habeant: id ÷ asꝑitatẽ
rectȩ ꝯu̾sationis. ⁊ alas contẽplationis. Piscis de mari cor-¬
neliꝰ: de flumine paulus: de stanno maurꝰ. Apponitgͥ
petrus adm̃sam cornelium: ananias paulum: benedi-¬
ctꝰ maurum. Cum enĩ leguntur oꝑa cornelii: conu̾sio

Expanded text:
tio sine lacte doctrinae, sed simus sicut illi, qui ut nubes volant, tio sine lacte doctrinae, sed simus sicut illi, qui ut nubes volant, prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , ne sit nubes sine pluvia, serpens sine prudentia, columba sine simplicitate: sed careat columba felle, serpens veneno, nubes siccitate, ut sit simplicitas justi sine amaritudine, prudentia sine malignitate, doctrina sine vanitate. Post carnium fercula tres piscium diversitates opponuntur, scilicet pisces de mari, de flumine, de stagno. Pisces de mari saeculares, pisces de flumine doctores, de stagno claustrales. Tales tamen apponantur, squamas et pinnulas habeant, id est, asperitatem rectae conversationis et alas contemplationis. Piscis de mari Cornelius, de flumine Paulus, de stagno Maurus. Apponit igitur Petrus ad mensam Cornelium , Ananias Paulum, Benedictus Maurum. Cum enim leguntur opera Cornelii, conversio
Abbreviated transcription (Latin):
xl. noctib usq ad montem dĩ oreb. Fortiscib ẽ. caritas. Ca¬
ritas enim omĩa suffert. omĩa sustinet: et usq ad altitudi¬
nem diuinȩ ꝯtemplationis animũ ꝓuehit et sustollit. Sur
scilicet uinum passum: ysaias aqua mixtum. Inebriant᷑¬
int̾pretat᷑. Est aut̃ requies m̃tis & requies carnis. Qͥ quert̃
requiẽ carnis in ebriant᷑ uino aqͣ mixto. Qͥ uͦ requiẽ m̃tis:
uino passo. Apponit paulus olera: tres pueri legumina mi ma¬
dant exemplum seruandȩ sobrietatis Secunt᷑ aut̃ tͥa ge¬
nera fercła scilicet caro agnina: arietina: et uaccina Abel
agnum: abraham arietem: iosue uaccã apponit. Agnꝰob¬
mutescens coram tondente. xp̃c ẽ humilis in passione: noᷤ
dens gregẽ. xp̃c uita plebem: p̃lati exemplo congͣgatio¬
mundi uanitatẽ mortificari designat. In agno sĩplici¬
tas cordis: in ariete fortitudo oꝑis. inuacca lac p̃dicatioĩs.
Non sit autẽ in nob̃ simplicitas sine discretione. nec discre¬

Expanded text:
 noctibus usque ad montem Dei Oreb. Fortis cibus est charitas. Charitas enim omnia suffert, omnia sustinet , et usque ad altitudinem divinae contemplationis animum provehit, et sustollit. Surg scilicet vinum passum, Isaias aqua mistum. Inebriantinterpretatur. Est autem requies mentis, et requies carnis. Qui quaerunt requiem carnis, inebriantur vino aqua misto; qui vero requiem mentis, vino passo. Apponit Paulus olera , tres pueri legumina midant exemplum servandae sobrietatis. Sequuntur autem tria generalia fercula, scilicet caro agnina, arietina et vaccina. Abel agnum, Abraham arietem, Josue vaccam apponit. Agnus obtumescens coram tondente, est Christus humilis in passione, nos dens gregem, Christus vita plebem, praelati exemplo congregatiomundi vanitatem mortificari designat. In agno simplicitas cordis, in ariete fortitudo operis, in vacca lac praedicationis. Non sit autem in nobis simplicitas sine discretione, nec discre
Abbreviated transcription (Latin):
renuntians. sp̃italia querit. Subt̃ unam iuniꝑũsedet: qͥ
nolens aculeos peccati sustinet. Unde apłs. Condelector
legi dĩ scđm int̾iorẽ hominem. uideo autẽ aliam legẽ in
m̃bris meis repugnantem legi m̃tis meȩ. Piecitq se & ob¬
dormiuit: cum abamore suꝑni luminis deficiens. in fo¬
mite peccati. qͣsi sub umbra iuniꝑi reqͥescit. Ab angło ex¬
citat᷑: qñ asermone dĩ. qui media nocte a regalib sedib
uenit suscitat᷑. Et ecce ad caput eiꝰ subcin̾iciꝰ panis. Capt̃ m̃¬
tis ratio ẽ. ibi subciniciꝰ panis inuenit᷑. qr ñdũ mens amemo¬
ria peccati ex toto purgatur. Surrex̃ et comedit et rursum
obdormiuit. ñ in umbra iuniꝑi ut prius. s in amore mist̾ii:¬

Expanded text:
renuntians, spiritualia quaerit. Subter unam juniperum sedet, qui, renuntians, spiritualia quaerit. Subter unam juniperum sedet, qui, nolens aculeos peccati sustinet. Unde Apostolus: Condelector legi Dei secundum interiorem hominem, video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae . Projecitque se, et obdormivit, cum ab amore superni hominis deficiens, in fomite peccati quasi sub umbra juniperi requiescit. Ab angelo excitatur quando a sermone Dei qui media nocte a regalibus sedibus venit suscitatur. Et ecce ad caput ejus subcinericius panis. Caput mentis, ratio est. Ibi subcinericius panis invenitur, quia nondum mens a memoria peccati ex toto mundatur. Surrexit, et comedit, et rursum obdormivit, non in umbra juniperi ut prius, sed in amore mysteri
Abbreviated transcription (Latin):
duu car̾naliũ uoluptatũ desidio flagrant. Unde scͥptũ ẽ. Ef
cin̾e partem subtus habet mundiorẽ: illã quȩ ẽ. supͣ sordi¬
diorem sic mens terrena cogitans supra se cinerẽ portat: si
aut̃ reu̾set᷑ excusso cinere totus existit mundꝰ. hoc pane sub¬
cinicio ñdũ bene acin̾e excusso pastꝰ ẽ helyas dũ fugiens a facie
mulieris fornicariȩ uenit inbersabeȩ iuda uͥpucrũ suũ dimitteis ꝑiex̃
in desertũ uia unius diei. sedensq subter unam iuniꝑũ ꝓie¬
cit se et obdormiuit. et ecce ad caput eiꝰ subcinicius panis
et uas aquȩ. fugit gͥ qui mundo renuntiat. fugit mulie¬
rẽ fornicariam. qui fugit luxuriam. Uenit in bersabeȩ iu¬
da. t̾rã confessionis: et puerum suũ ibi dimitcit. qͥ pueri¬
les actus deserens. ad uiriles ascendit. ꝑgit indesertũ uia
uniꝰ diei: qui seruata unitate cõmunis uitȩ. mundaniᷤ

Expanded text:
andiu carnalium voluptatum desiderio flagrant. Unde scriptum est: Eandiu carnalium voluptatum desiderio flagrant. Unde scriptum est: Ecinere partem subtus habet mundiorem: illam, quae supra est, sordidiorem. Sic mens terrena cogitans, super se cinerem portat. Si autem panis reversetur, excusso cinere, totus extat mundus. Hoc pane subcinericio nondum bene a cinere excusso pastus est Elias, dum fugiens a facie mulieris fornicariae, venit in Bersabaee Juda, ubi puerum suum dimittens perrexit in desertum viam unius diei, sedensque subter unam juniperum, projecit se, et obdormivit, et ecce ad caput ejus subcinericius panis, et vas aquae . Fugit igitur, qui mundo renuntiat, fugit mulierem fornicariam, qui fugit luxuriam. Venit in Bersabaee Juda terram confessionis, et puerum suum ibi dimisit, qui pueriles actus deserens, ad viriles ascendit; pergit in desertum viam unius diei, qui servata unitate communis vitae mundanis
Abbreviated transcription (Latin):
zarus suscitatur. dũleꝓsus mundat᷑ et cecꝰ illuminat᷑. tc̃ si¬
plitior turba miratur. s inde fides succrescit. q d̃s hoc fe¬
cisse creditur. Dum uͦ discipulis panis frangitur. et corpꝰ
xͥ eẽ. ꝑhibetur. dum templum destrui. et pꝰ tͥduũ sub fig᷑a
resurrectionis reedificari ꝓmittit᷑. cum hoc euenisse cernit᷑:
ñne de gła uenturȩ resurrectionis spes inflãmat᷑: Dicebat
enĩ de templo corꝑis sui. Dum xp̃c in parabolis loquit᷑.
dũ sem̃ seminantis quib t̾ris congruat assignat᷑ : qͥd ali¬
ud in m̃tib hominũ nͥ u̾bi dĩ amor ordinatur: Ponunt᷑
palea tegitur. in qͦuetꝰ testam̃tum figurat᷑. qd̃ legalib obser¬
uantiis obumbrat᷑: ꝑ consꝑsũ designat᷑ panis lacͥmarũ.
qͥ ppło dĩ incibo ꝯcedit᷑. cũ de egypto egͣdit᷑ ꝑ panẽ uͦ subciñi
ciũ notat᷑ uita peccõꝵ: qͥ tamdui supͣ se cinerẽ portant. ꝗͣ¬

Expanded text:
zarus suscitatur, leprosus mundatur, caecus illuminatur, tunc sizarus suscitatur, leprosus mundatur, caecus illuminatur, tunc simplicior turba miratur: sed fides inde crescit, quia Deus hoc fecisse creditur. Dum vero discipulis panis frangitur, et corpus Christi esse perhibetur, dum templum destrui, et post triduum sub figura resurrectionis reaedificari promittitur, cum hoc evenisse cernitur, nonne de gloria venturae resurrectionis spes inflammatur? dicebat enim de templo corporis sui. Dum Christus in parabolis loquitur, dum semen seminantis quibus terris congruat assignatur, quid aliud in mentibus hominum nisi verbi Dei amor ordinatur? Ponuntur palea tegitur, in quo Vetus Testamentum figuratur, quod legalibus observantiis obumbratur. Per conspersum designatur panis lacrymarum, qui populo Dei in cibo conceditur, dum de Aegypto egreditur. Pecium notatur vita peccatorum: qui tandiu supra se cinerem portant, qu
Abbreviated transcription (Latin):
li & aduenȩ. remanere precepit. Deinde messã suã uir¬
ga idẽ subtili discretione discutiens: inuenit tres modios
horam cibo potuq reficitur: sic homo int̾ior in refe¬
ctorio sc̃e meditationis potatur uino compunctiõis. et di¬
u̾sis exemploꝵ sagina t ferculis. In hoc gͥ refectorio tͤs po¬
nunt᷑ m̃se. idẽ. tres intellectus diuinȩ scͥpture: uidelicet
historialis. misticus. & moralis. Rumna mensa sĩplicibꝰ. scd̃a
doctorib: t̾cia cõmunis ẽ. utrisq. In pͥma cib grossior. in
scła subtilior: intercia dulcior. Rima saporẽ ꝯtinet exẽ¬
ploꝵ ÷ scd̃a uim misterioꝵ. t̾cia dulcedinẽ moꝵ. In una
xp̃c uinũ ministrat: inalia frangit panẽ: in t̾cia docet.
Prua pascit miraculis: sccła figuris: t̾cia uerb̃. Res mi¬
racłoꝵ corroborat fidem: impletio figurarum sp̃ẽ doctͥna
moꝵ caritatem. Dum enim aqua inuinũ mutatur dũ la¬

Expanded text:
li et advenae remanere praecepit. Deinde messem suam virli et advenae remanere praecepit. Deinde messem suam virga, id est, subtili discretione discutiens, invenit tres modios,horam cibo potuque reficitur, sic homo interior in refectorio sanctae meditationis potatur vino compunctionis, et diversis exemplorum saginatur ferculis. In hoc refectorio tres ponuntur mensae, idHistorialis, mysticus, moralis. Prima simplicibus, secunda doctoribus, tertia communis ambobus. In prima est cibus grossior, in secunda subtilior, in tertia dulcior. Prima pascit plorum, secunda vim mysteriorum, tertia dulcedinem morum. In una Christus vinum ministrat, in secunda frangit panem, in tertia docet. Prima pascit miraculis, secunda figuris, tertia verbis. Res miraculorum corroborat fidem, impletio figurarum spem, doctrina morum charitatem. Dum enim aqua in vinum mutatur, dum La
Abbreviated transcription (Latin):
cłos portat: qui carnis uoluptatem ꝑ afflictionẽ uidelicet
ieiunando: uigilando: laborando domat. Mirrȩ fascicłos
int̾ uba sua portat: qui lapidationem stepħi: igrẽ lauren¬
tii: crucem petri: mortem xͥ incorde qd̃ ẽ. int̾ ub̃a cõpatien¬
dolocat. Unde incanticis. Quasi fascicłs mirre dilectus ms̃
mͥ: int̾ ub̃a mea commorabit᷑. Int̾ ub̃̾a sponsȩ quasi fasci¬
cłs mirre dilectus commorat᷑: dum incorde cuiussibet. xͥ
passio cum amaritudine ꝑ memoriã renouat᷑. In agro uͦ
boor quȩ manꝰ messoꝵ euaserant spicas colligit: qͥ sentẽ¬
tias amagnis doctorib intactas diligent̃ inquirit. Sic
ruth moabitis. ania scilicet peccatͥ. secuta socrũ suã
uenit inuideã confessionis t̾ram: ibi in agro booz seqͣis
pꝰ t̾ga metentium ne adoctrina aberraret. eoꝵ spicas
idest sententias colligit: quaᷤ lex in cibũ uidue. pͥupil¬

Expanded text:
ulos portat, qui carnis voluptatem per afflictionem, videlicet ulos portat, qui carnis voluptatem per afflictionem, videlicet jejunando, vigilando, laborando, domat. Myrrhae fasciculos inter ubera sua portat, qui lapidationem Stephani, ignem Laurentii, crucem Petri, mortem Christi in corde quod est inter ubera compatiendo locat. Unde in Canticis: Quasi fasciculus myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur . Inter ubera sponsae quasi fasciculus myrrhae dilectus commoratur, dum in corde cujuslibet Christi passio cum amaritudine per memoriam renovatur. In agro vero Boos quae messorum manus evaserant, spicas colligit , qui sententias a magnis doctoribus intactas diligenter inquirit. Sic Ruth Moabitis, anima scilicet peccatrix, secuta nurum suam venit in Judaeam confessionis terram. Ibi in agro Boos sequens post terga metentium, ne a doctrina aberret, eorum spicas, id est, sententias colligit, quas lex in cibum viduae, pupil
Abbreviated transcription (Latin):
batur etiã qualibet tribulatione temporali: illud uet̾um
uasoꝵ retinet saporem. idẽ. memoriã peccatoꝵ: istud no¬
uoꝵ redolet munditiã: idẽ dulcedinẽ cordis purificati.
Uinũ gͥ de uineis engaddi. et de uinea soreth condit᷑ pig¬
m̃tis et melle÷ uinum de uinea sodomoꝵ et de suburbaniᷤ
gomorre: uenenis & felle. Fel enim draconũ. uinũ eoꝵ: et
uenenũ insanabile. Gomorra siccitas: sodoma. sterilitaᷤ
int̾pretatur. Qui enim remoti sunt afonte compunctiõiᷤ:
qͥ ñ humectantur pluuia p̃dicationis. qui ñ suffundun¬
tur cȩlestis asꝑsionis rore. idẽ. subtilitate contemplatioĩs:
quid mirum si st̃ sicci et steriles: humor enim gen̾at fe¬
cunditatẽ: siccitas sterilitatem. Mirrȩ uͦ fascicłos int̾ ub̾a
sua portat: qui corde compatiens & labores manuũ im¬
pendens ꝓximoꝵ necessitudines sustentat. Mirrȩ fasci-¬

Expanded text:
batur etiam qualibet tribulatione temporali. Illud veterum batur etiam qualibet tribulatione temporali. Illud veterum vasorum retinet saporem, id est, memoriam peccati; istud redolet munditiam, id est, dulcedinem cordis purificati. Vinum igitur de vineis Engaddi, et de vinea Soreth conditur pigmentis et melle, vinum de vinea Sodomorum, et de suburbanis Gomorrhae, venenis et felle. Fel enim draconum vinum eorum, et venenum aspidum insanabile . Gomorrha, siccitas; Sodoma, sterilitas interpretatur. Qui enim remoti sunt a fonte compunctionis, qui non humectantur pluvia praedicationis, qui non suffunduntur coelestis aspersione roris, id est, subtilitate contemplationis, quid mirum si sunt sicci aut steriles? Humor enim generat fecunditatem, siccitas sterilitatem; myrrhae vero fasciculos inter ubera sua portat, qui corde compatiens et manuum laborem impendens, proximorum necessitates sustentat. Myrrhae fascic
Abbreviated transcription (Latin):
tionis quietem it̾m surgit animus ad laborẽ: ut coiligat bo¬
tͦs de uineis engaddi ñdeuinea sodomoꝵ. de uinea soreth.
ñ de suburbanis gomorre. ut int̃ ub̃a sua comportet mir-¬
rȩ fascicłos: ut in agro boor recipiat spicas quȩ messoꝵ ma-¬
nus effugerant. De uineis engaddi et de uinea sorech. ani-¬
mꝰ botros colligit: cum fructus penitentiũ uł electoꝵ p̃¬
mia requirit. Engaddi fons hedi: soreth electa uł optima¬
int̾p̃tatur. In hoc fonte qui descendunt hedi. ascendunt
anni nouelli. In fonte et enim compunctioĩs abluuntur
sordes carnis: abluit᷑ fetor hedi idẽ. uoluptas peccĩ. hedi pe¬
tulantia: idẽ. carnis iuxuria. Ex uineis engaddi: uinũbo¬
num. Ex uinea sorech uinum optimũ: illo inebriant᷑ ca¬
ri. isto lem̃i. Illud aqua mixtum: istud uͦ purũ. Illud adhͣ
turbat᷑ fece naturali. id÷ uoluptate carnali: istud uͦ ñ tur-¬

Expanded text:
tionis quietem iterum surgit animus ad laborem, ut colligat botionis quietem iterum surgit animus ad laborem, ut colligat botros de vineis Engaddi , non de vinea Sodomorum; de vinea Sorec, non de suburbanis Gomorrhae: ut inter ubera sua comportet myrrhae fasciculos, ut in agro Boos recipiat spicas, quae messorum manus effugerant . De vineis Engaddi, et de vinea Sorec animus botros colligit, cum fructus poenitentium vel electorum praemia requirit. Engaddi, fons haedi; Sorec electa interpretatur. In hunc fontem qui descendunt haedi, ascendunt agni novelli. In fonte etenim compunctionis abluuntur sordes carnis, abluitur fetor haedi, id est voluptas peccati, haedi petulantia, id est carnis luxuria. Ex vineis Engaddi vinum bonum, ex, vineis Soreth vinum optimum; illo inebriantur chari, isto charissimi. Illud aqua mistum, illud est purum. Illud adhuc turbatur faece naturali, id est voluptate carnali; istud vero non tur