comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuit namq zacheo
dimidium substantie
qr dimidium aliud
ad hoc qd̃ iniuste ab¬
stulit restituendum
in quadruplum reser¬
uauit. Ualuit petro ⁊
andree dimissis retib
& naui. Ualuit uidue
duob miniitis. Ualet¬
&̃ ateri calix aque fri¬
gide. Regnum itaq
lius cum emitur qd̃
carius cum possidetur.
Sed fortasse nec calix
aque frigide suppetit qͥ
indigenti prebeatur. etĩ¬
am tunc securitatem no¬
bis ꝓmittit sermo diui̾¬
nus. Redemptore et enĩ
nato celi ciues ostensi
sunt qui clamarent.Gla
in excelsis deo. & in t̾ra
pax hominibz bone uo¬
luntatis. Ante dĩ nãq
oculos nunquã est ma¬
nus uacua a mun̾e. si
archa cordis est repleta
bona uoluntate. Hinc
⁊enim ꝑsamista dicit.
In me sunt deus uota
tua que reddam lauda¬
tĩones tͥ. Ac si aꝑte dicat.
Et si exterius mimera
deferenda non habeo.ĩ¬
tra memetipsum tam̃
inuenio quod in ara tue
quippe offertur deo dig¬
nus uoluntate bona. Uo¬
uintas aũt bona est sic¬

Expanded text:
luit namque Zacchaeo luit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque lius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic
Abbreviated transcription (Latin):
sidemus. & ia que mini¬
me habemus ex desiderio
querimus.Multum ergo
petrus & andreas dimi¬
sit. quando ut̃q etiam
desideria habendi renqͥt.
Multum dimisit. qui cũ
re possessa etiam concupiᷤ¬
centiis renuntiauit. A se¬
quentib gͦ tanta dimiᷤ¬
sa sunt quanta a non
sequentib concupisci po¬
tuerunt. Nemo gͥ etiam
cum quosdam conspicit
multa dereliquisse apd̃
semetipsum dicat. Imita¬
ri mundi huius contẽp¬
tores uolo: s quod relin¬
quam non habeo.
Multa fres relinquitis si de¬
sideriis terrenis renunti¬
atis. Exteriora enim nr̃a
domino quãlibet parua
sufficiunt. Cor namq ⁊
non substantiã pensat.
Nec ppendit quantũ in eiꝰ
sacrificio. s ex quanto ꝓ¬
feratur. Nam si exteri¬
orem substantiam pet¬
pendamus. ecce sc̃i nego¬
tiatores nr̃i. ꝓpetuam
angelorum uitam. da¬
tis retib & naui mer¬
cati sunt. estimatio¬
nem quippe pretii nõ
habent. s tamen reg¬
num dei:tanti ualet
quantum habes. ua¬

Expanded text:
sidemus, et ea quae minisidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. 1451 Exteriora etenim nostra Domino quamlibet parva sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Va
Abbreviated transcription (Latin):
nis audierant. & tam̃
ad unum dñi preceptũ
hoc quod possidere uide¬
bantur obliti sunt. Qn¬
ta nos eius miracula
uidemus. quot flagellis
affligunur.quantis mi¬
narum asꝑitatio deter¬
remur. & tamen uocan¬
dem sequi contempni¬
mus. In celo iam sedet¬
qui de conuersione nos
admonet. Iam uigo fid̃i
colla gentium subdidit
uit. iam muinis eius
crebrescentib districti sui
uidicu diem ꝓpinquan¬
dem denuntiat. & tam̃
superba mens nr̃a noz
uuit hoc sponte desere¬
re. quod cotidie perdit
kiĩ quid in eius u¬
dicio dicturi sumus qͥ
ab amore presentis scl̃i
nec preceptis flectimur
nec uerberib emendam᷑
S fortasse aliquis ta¬
citis sibi cogitationib
dicat. Ao uocem domi¬
incam uterq isti pis¬
cator quid aut quantũ
dimisit qui pene nichil
habuit:S hac in re
fratres km̃i affectum de¬
bemus potius pensare
quam censum. Multũ
reliquit qui sibi nichis
retinuit. Muitum relic
qui quamlibet paruum
totum deseruit. Certe nos
& habita cum amore poᷤ¬

Expanded text:
 tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedetqui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, vit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit simi, quid in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit? Sed hac in re, fratres charissimi, affectum debemus potius pensare quam censum. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore pos
Abbreviated transcription (Latin):
e contrario non numquã
qui se uel apyce dignita¬
tis. uel alia qualibet ad¬
quirenda gloria subleuat.
usq in finem exattari nos
cessat Similit̃ &e̾ humilis
quilibet ac uereciindus.
in sua qua contentus est
usq ad uite terminum
mediocritate ꝑseuerat. Et
ideo qr iuxta ueritatis sen¬
tentiam omnis qui se in¬
caute de meritis alleuat.
humiliabitur a domino:
ce qui ꝓuide se de benefacti
humiliat exaltabitur ab
eo. In eiundem ꝓculdubio
sensum p̃missus sermo re¬
demptoris qui primos in
nuptiis accubitus queri ue

Expanded text:
e contrario nonnunquam e contrario nonnunquam qui se vel in apice dignitatis, vel in alia qualibet acquirenda gloria sublevat, usque in finem exaltari non cessat. Similiter et humilis quilibet ac verecundus in sua qua contentus est usque ad vitae terminum mediocritate perseverat. Et ideo quia juxta Veritatis sententiam, omnis qui se incaute de meritis allevat, humiliabitur a Domino, et qui provide se de bene factis humiliat, exaltabitur ab eo, in eumdem procul dubio sensum praemissus sermo Redemptoris, quo primos in nuptiis accubitus quaeri ve
Abbreviated transcription (Latin):
incipias querere qd̃ tibi ser¬
uatur in fine. quia sicut sa¬
lomon ait. hereditas ad qͣm
festinatur in principio:in
nouissimo benedictione ca-¬
rebit. Ptest autem ce in
hac uita intelligi. qui in
nouissimo loco recumbens
inuenitur. domino uemien¬
te sublimatur. q cotidie do¬
minus suas nuptias in¬
trat. cotidie mores sedes
habitus conuiuantium di-¬
iudicat. & superbos despici¬
ens humilib sepe tanta
eos merito simul discum¬
bentium hoc est in fide qͥ¬
escentium cetuum unani-¬
mi ammiratione glorifi¬
cet. stupensq in auctoris
sui laudationem ꝓsiliat
dicens. Michi autẽ nimis
honorificati sunt amici tui
deus nimis confortatus est
principotus corum. Quia
omnis qui se exattat hu¬
miliabitur. & qui se humi¬
liat exaltabitur. Ex hac
conclusione manifeste cla¬
ret:precedentem domini ser¬
monem typice intelligen¬
dum. Neq enim mox om¬
nis qui se coram hominib᷑
exattat humiliabitur atq
qui se in conspectu humi
liat. exattabitur ab eis. s

Expanded text:
incipias quod tibi servatur in fine; quia, sicut Salomon ait, haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit. Potest autem et in hac vita intelligi, qui in novissimo loco recumbens invenitur Domino veniente sublimatus, quia quotidie Dominus suas nuptias intrat, quotidie mores, sedes, habitus convivantium dijudicat, et superbos despiciens humilibus saepe tanta eos merito simul discumbentium, hoc est, in fide quiescentium coetus unanimi admiratione glorificet, stupensque, in auctoris sui laudationem prosiliat, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatus eorum. Quiomnis qui se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur. Et ex hac conclusione manifeste claret, praecedentem Domini sermonem typice intelligendum. Neque enim mox omnis qui se coram hominibus exaltat, humiliabitur, aut qui se in conspectu hominum humiliat, exaltabitur ab eis; sed
Abbreviated transcription (Latin):
pĩcum animali qd̃ cecidit
in purteum comꝑarauit. hu¬
more enim laborabat. Sieut
illam mulierem quam de¬
cem & octo annis alligatã
dixerat. & ab eadem alliga¬
tione soluerat: comparauit
iumento. quod seluitur. ut
ad aquam ducatur. Et bñ
posuit. quia siue sapien¬
tes quosq & hebetes. sĩue
ut supradictum est. utrũ¬
q populum eos significa¬
re sentiamus: eum uideli¬
cet cuius ceruicem iugum
legis attriuit. atq eum
quilibet seductor repperit.
quasi brutum animal. ce
nulla ratione penitus quo
uoluit errore subtraxit.
Omnes saluator adueni¬
ens sathane uinculis astͥ¬
ctos. omnes in uno concu¬
piscentie puteo demersos
inuenit. Non enim est dĩ¬
stinctĩo. Omnes enim pec¬
cauerunt: & egent gla dei.
Iustificatĩ gratis ꝑ fidem
onem. que est in xp̃o ib̾u

Expanded text:
picum animali, quod cecidit in puteum, comparavit, humore enim laborabat, sicut illam mulierem quam decem et octo annis alligatam dixerant, et ab eadem alligatione solvebat. Comparavit jumento, quod solvitur, ut ad aquam ducatur, et bene asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive ut supra dictum est, utrumque populum significari sentiamus, eum videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor reperit, quasi brutum animal, et nulla ratione renitens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salvator adveniens Satanae vinculis astrictos, omnes in imo concupiscentiae puteo dimersos invenit. Non est enim distinctio: Omnes enim peccaverunt et egent gloria Dei. Justificati gratis per onem,
Abbreviated transcription (Latin):
ens is qui te ce illum
uocauit dicat tͥ. Da huic
locum. Et tune incipias
cum rubore: nouissimũ
locum tenere. Non hono¬
ratiori post inuitato locũ
dat ille. qui de longe sue
conuersationis con fiden¬
tia securior factus: cita
illorum qui se in xp̃o se¬
citti sunt agilitãti preue¬
hitur. ce cum rubore nouis¬
simum locum tenet. qͣndo
de aliis meliora cognoscens
quicquid de sua operatio¬
ne celsum sentiebat. humi¬
liat dicens cum propheta.
Egenus sum ego. & in la¬
borib a iuuentite mea
exaltatus autem humilia¬
tus sum & confiisus. D¬

Expanded text:
iens is qui te et illum iens is qui te et illum vocavit, dicat tibi: Da huic locum, et tunc incipias cum rubore novissimum locum tenere. Honoratiori post invitato locum dat ille, qui, de longae suae conversationis confidentia securior factus, cita illorum qui se in Christo secuti sunt agilitate praeitur. Et cum rubore novissimum locum tenet, quando de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione celsum sentiebat, humiliat, dicens cum Propheta: Egens sum ego, et in laboribus a juventute mea, exaltatus autem humiliatus sum et confusus
Abbreviated transcription (Latin):
Cum inuitatus fueris ad
nuptias: non discumbas
in primo loco. Aperta qui¬
dem ad litterã est hec eco¬
monitio saluatoris. uocers
humilitatem ñ solum a¬
pud deum. s etiam apud
bomines ẽẽ laudabilem.
S qm̃ hanc euangelista.
non frustra paraboiam
uocat. breuiter est intuen¬
dum. quid etiam mysti¬
ce signet. Nuptias appel¬
ctionem murus locis ap¬
paret: e quib unum est.
Numquid possunt filii nu¬
ptiarum. quamdiu spon¬
sus cum illis est itiuna¬
re:. Auud. Simile fc̃m
est regnum celorum hõi¬
regi: qui fecit nuptias
filio suo. ce misit seruos¬
uocare ad nuptias:
as gͦ nuptias quisquis
inuitatus adierit. idest ec¬
clesie se membris fidei gr̃a
coniunxerit non discum.¬
bat in primo loco hoc est
non se de meritis gliando
quasi sublimior extollat.
Et quidem studeat iuxta
atterius loci parabolam
ueste nuptiali uestiri. hoc
est uirtutum fulgore co¬
riischus apparere. s ip̃aꝵ¬
uote humilitatis adornet
Ne forte honoratior te sit
inuitatus ab eo. Oẜ uem¬

Expanded text:
um invitatus fueris ad nuptias, non discumbas in primo loco. Aperta quidem ad litteram est haec admonitio Salvatoris, docens humilitatem non solum apud Deum, sed etiam apud homines esse laudabilem: sed quoniam hanc evangelista non frustra parabolam vocat, breviter intuendum quid etiam mystice signet. Nuptias appelctionem multis locis apparet. Et quibus unum est: Nunquid possunt filii nuptiarum quandiu sponsus cum illis est, jejunare ? Aliud: Simile factum est regnum coelorum homini, qui fecit nuptias filio suo, os ad nuptias. Has ergo nuptias quisquis invitatus adierit, id est Ecclesiae se membris fidei gratia conjunxerit, non discumbat in primo loco, hoc est, non se de meritis gloriando, quasi sublimior caeteris extollat, et quidem studeat juxta alterius loci parabolam, veste nuptiali vestitus, hoc est, virtutum fulgore coruscus apparere, sed ipsarvotae humilitatis adornet. Ne forte honoratior te sit invitatus ab eo, et ven
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto mognus es inquit.
humilia te in omnib. Et
psalmista głatur.humili¬
atus sum usq quaq uo¬
mine: uiuifica me sccłm
uerbum tuum. Manifes¬
te significans ita se a dño
posse uiuificari. si de suis.
ipse urtitib humilia sẽ¬
tiret. Ut cum uenerit qͥ
de inuitauit. dicat tͥ. ami¬
ce ascende superius. Ueni¬
ens dominus quẽ humi¬
lem inuenerit amici no¬
mine beatificans. superius
ascendere p̃cipiet. Quicũq
enim humiliauerit se si¬
cut paruulus: hic maior¬
est in regnum celorũ. Tc̃

Expanded text:
t, humilia te in omnibus . Et Psalmista gloriatur: Humiliatus sum usquequaque, Domine, vivifica me secundum verbum tuum . Manifeste significans ita se a Domino posse vivificari, si de suis ipse virtutibus humilia sentiret. Ut cum venerit qui te invitavit, dicat tibi: Amice, ascende superius. Veniens Dominus quem humilem invenerit amici nomine beatificans, superius ascendere praecipiet. Quicunque enim humiliaverit se sicut parvulus, hic est major in regno coelor
Abbreviated transcription (Latin):
fide pastoris. membra qͦ
eiisdem pastoris iubea¬
tur curare. Qõ enim h
dicit ei pasce oues meas.
hoc est itiq qd̃ ei ante
passionem aꝑtius dix̾at.
Ego autẽ rogaui pro te:
ut non deficiat fides tua.
ce tuc aliquando conuer¬
sus: confirma fr̃s tuos.
deficiant confirmare. &
ut in fide magis magis¬
q ꝓficiant instant ope¬
ram dare. Quamuis sol¬
lertius intuendum qd̃
eadem pastio gregis do¬
minici ñ uniformi sed
multimoda est sollicitu¬
dine gerenda:¬

Expanded text:
fide pastoris membra quoque fide pastoris membra quoque ejusdem pastoris jubeatur curare. Quod enim hic dicit ei, Pasce oves meas; hoc est utique quod ei ante passionem apertius dixerat: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua: et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos .deficiant, confirmare, et ut in fide magis magisque proficiant instanter operam dare. Quamvis solertius intuendum quod eadem pastio gregis Dominici non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda
Abbreviated transcription (Latin):
auree odoramentoꝵ ple¬
nitiidine rediindant. cũ
fuilgida caritate iustorũ
precordia. uirtitum qͦq
spiritalium opinione ꝓ¬
ximis innotescunt: Et
pulchre ip̃e qui hec uide¬
bat. iohannes interpretan¬
do subdidit: que sunt or̃o¬
nes scõrum. Odoramenta
boni operant᷑ aut dic̃t.
qui simplici intentione
ueo deseruiunt. totum ꝑ
fecto hoc uicem ꝓ eis ora¬
tionis adimplet. quando
deuotionem mentis cor
diuinis commdat aspec
actus sermones cogitatꝰ.
ipsa etiam silentia nr̃a
ita domino donante di¬
rigamus: ut singula ħ
cum timoris illius res¬
cua reddantur. Prouida
autem pietate dominus
tercio petrum an se dili¬
gat interrogat: ut ip̃a tri¬
na confessione uincula
que illum ter negando
eligauerunt absoluat: Q
quotiens t̾ritus eius pas¬
sione. quia illum noss
statur. Prouida dispensa¬
tione tercio confitenti a¬
morem. tercio eque pascen¬
das oues suas commendatꝰ.
quia decebat ut quotiens
in pastoris fide titubaũit
Tociens cum renouata

Expanded text:
odoramentorum plenitudine redundant, cum fulgida charitate justorum praecordia, virtutum quoque spiritualium opinione proximis innotescunt. Et pulchre ipse qui haec videbat Joannes interpretando subdidit, Quae sunt orationes sanctorum. Odoramenta boni operantur aut dicunt, qui simplici intentione Deo deserviunt, totum hoc profecto vicem pro eis orationis adimplet, quando devotionem mentis eorum divinis commendat aspectactus, sermones, cogitatus, ipsa etiam silentia nostra ita Domino donante dirigamus, ut singula haec cum timoris illius rescua reddantur. Provida autem pietate Dominus, tertio Petrum an se diligat interrogat, ut ipna confessione vincula, quae illum ter negando ligaverant, absolvat; et quoties territus ejus passione, qua illum nosse stetur. Provida dispensatione tertio confitenti amorem, tertio aeque pascendas suas oves commendat; quia decebat ut quoties in pastoris fide titubaverat, toties cum renovata
Abbreviated transcription (Latin):
que & suam cogitationẽ
domino patere non di¬
bitat. & se nil aliud qͣm
ea quã dominus appro¬
bat cogitare non ignorat.
Unde bene in apocalyp¬
si. scõrum corda phialis
aureis comparantur di¬
cente iohanne. Et habe¬
bant singuli cytharas ce
fialas aureas plenas o¬
doramentor: que sunt
orones scõrum. Cycharas
quippe aureas habent ele¬
cti: quia omnis eorum
sermo omne qd̃ de illors
actib ad noticiam proxi¬
morum fama uulgante
ꝑsonuerit. pure dilectioĩs
luce riitilum apparet. fia¬
las quoq habent aureaᷤ
que sunt uasa patula ã¬
plitudine diffiisa . qr cor¬
da sua quo uerius solo
euisdem dilectionis sen¬
aunt igne splendescere.
dent pandere conspectib.
Ubi recte subiungitur
plenas odoramentoꝵ. q̃ st̃¬

Expanded text:
quae et suam cogitationem quae et suam cogitationem Domino patere non dubitat, et se nil aliud quam ea quae Dominus approbat cogitare non ignorat! Unde bene in Apocalypsi sanctorum corda phialis aureis comparantur, dicente Joanne: Et habebant singuli citharas, et phialas aureas plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Citharas quippe aureas habent electi, quia omnis eorum sermo, omne quod de illorum actibus ad notitiam proximorum fama vulgante personuerit, purae dilectionis luce rutilum apparet. Phialas quoque habent aureas, quae sunt vasa patula amplitudine diffusa, quia corda sua quo verius solo ejusdem dilectionis sentiunt igne splendescere, dent pandere conspectibus. Unde recte subjungitur: Plenas odoramentorum,
Abbreviated transcription (Latin):
adusq uemet uominus
qui & illuminabit abscoz¬
dita tenebrarum. & ma¬
nifestabit consilia cordi¬
um. Diquidem & ipse pe¬
trus idcirco & se in hac
dominica interrogatione
cautius respondendo coi¬
bet:qr meminit se pͥdem
imminente eius passione
plus sͥ constantie tribiuiᷤˢ¬
se quam haberet. respon¬
dendo uidelicit se ẽẽ para¬
tum. & in carcerem & in
mortem ire cum illo: qͥ
necdum erat idoneus in¬
stante ꝑiculo. saitim ꝯ¬
fiteri. quia nosset illum
uel quia fuiss aliquan¬
do cum illo. Instructus
ergo periculo priori cau¬
tus loqui cum domino
quem bene didicerat hu
e frat̾ni quidem cordis
occultis nichil ꝓrsus au¬
det diffinire. de sui autẽ
amoris integritate non
siumet solius s & ipsiꝰ
qui interrogabat domini
testinionium pandit etiã
inquiens.Domine: tu scis:
quia amo te. Oquam felix
& pura conscientia que
conditori suo cuius nuda
oculis & aperta nouit oĩa.
dicere non metuit. dñe
tu scis:qr amo te. Quã
casta ac sancta anima

Expanded text:
t Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Siquidem et ipse Petrus idcirco se in hac Dominica interrogatione cautius respondendo cohibebat, quia meminit se pridem imminente ejus passione plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, spondendo videlicet se esse paratum et in carcerem et in mortem ire cum illo, qui necdum erat idoneus instante periculo saltem confiteri quia nosset illum vel quia fuisset aliquando cum illo. Instructus ergo periculo priore cautius loqui cum Domino, quem bene didicerat hume fraterni quidem cordis occultis nil prorsus audet definire; de sui autem amoris integritate non suimet solius, sed et ipsius qui interrogabat Domini testimonium pandit etiam inquiens: Domine, tu scis quia amo te. O quam felix, et pura conscientia, quae Conditori suo, cujus nuda oculis et aperta omnia novit, dicere non metuit, Domine, tu scis quia amo te! Quam casta et sancta anima,
Abbreviated transcription (Latin):
tur: qr nimirum uirtus
specte testimonium suo¬
reddidit amori cum do¬
mino sciscitante. An se
plus aliis diligeret non
est ausus respondere tu
scis qr amo te plus his:
s temperata ac simplici
sti. ip̃e te integro corde
diligo. Quam uͦ te ce
alui diligant: mͥ quidem
nota. Cuius cautela res¬
ponsionis. nr̃e ꝓfecto ẽ.
institiitio iocutionis simł
& cogitatiomis: ut uideli¬
cet eius exemplo disca¬
mus minus de nr̃e con¬
scientie puritate p̃su¬
mere. minus temeue
fraterne conscientie oc¬
cultis iudicare: indu¬
biis maxime rebz ce uͥ
spicere nequimus. Nã
de aꝑtis fr̃m erratibus.
non solum potestatem
s oẽ preceptum iudica¬
di ut corrigantur habe¬
mus dicente domino. Di
peccauerit fr̃ tuus: incre¬
pa illum. Et si penitenti¬
am egerit: dimitte illi.
Ambigiia autem eorum
gesta & que quamlibet¬
in partem interpretari
possunt: diuino potus
examini reseruari iubem᷑.
Dicit namq apłs. Nolite

Expanded text:
tur, quia nimirum virtus tur, quia nimirum virtus specte testimonium reddat suo amatori, cum, Domino sciscitante an se plus aliis diligeret, non est ausus respondere, Tu scis quia amo te plus his, sed temperata ac simplici sti, integro corde diligo: quantum vero te alii diligant, mihi quidem nota. Cujus cautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis simul et cogitationis, ut videlicet ejus exemplo discamus minus de nostrae conscientiae puritate praesumere, minus temere de fraternae conscientiae occultis judicare, in dubiis maxime rebus, et spicere nequimus. Nam de apertis fratrum erratibus, non solum potestatem, sed et praeceptum judicandi ut corrigantur habemus, dicente Domino: Si peccaverit frater tuus, increpa illum: et si poenitentiam egerit, dimitte illi . Ambigua autem eorum gesta, et quae in quamlibet partem interpretari possunt, divino potius examine reservare jubemur. Dicit nam
Abbreviated transcription (Latin):
quod numquam auas
cognominat. Symon in¬
quit iohannis diligis.
me plus his: Ubi quã¬
uis & simplicit̃ mentio
facta terreni parentis eiꝰ
possit intelligi: non tam̃
abre est Uiquis nomĩe
iohannis donum suꝑne
generationis mystice in
dicatum uelit accipere.
De quo iobannes apostolꝰ
ammonendo testatur. ka¬
rissim. diligamus inui¬
cem: qm̃ caritas ex deo
est. Et omnis qui dilig̃
ex deo natus est : & cog¬
noscit deum. SymoN
namq obediens. ioħes
dicitur dei gr̃a. Et ꝓpte¬
rea recte primus apłors
cum de amore suo reqͥ¬
ritur:symon iohannis
catur. Ut liquido cunc¬
tis ostendatur. hoc quod
maiori pre ceteris obedi¬
entia domini iussis ob.¬
sequitur:qd̃ ardentiori il¬
lum caritate amplectit᷑.
non humani meriti sed
muñis ẽẽ diuini. Unde
& apls paulus cadẽ gr̃a
confortatus aiebat: Quia
caritas dei diffusa est in
qui datus est nobis: łciꝰ
¶Ui gͦ cet̾is flagrantiꝰ
deum amare probatur.
filius iohannns cognoĩa¬

Expanded text:
quod nusquam alias, quod nusquam alias, cognominat. Simon, inquit, Joannis, diligis me plus his? Ubi quamvis simpliciter mentio facta terreni parentis ejus possit intelligi, non tamen ab re est si quis nomine Joannis domum supernae generatiodicatum velit accipere; de quo Joannes apostolus admonendo testatur: Charissimi, diligamus invicem, quoniam charitas ex Deo est: et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognoscit Deum . Simon namque obediens, Joannes dicitur Dei gratia: et propterea recte primus apostolorum, cum de amore suo requiritur, Simon Joannis, catur: ut liquido cunctis ostendatur, hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et apostolus Paulus eadem gratia confortatus aiebat: Quia charitas Dei diffusa est in qui datus est nobis . Qui ergo caeteris flagrantius Dominum amare probatur, filius Joannis cognomina
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩ euangelii lectio com¬
mendat. Ofecta &e enim
dilectio est: qua dñm
ex toto corde. tota aĩa.
tota uirtute. ꝓximum
autem tamquã nosmet¬
ip̃os diligere iubemur.
Et neutra harum dile¬
ctio sine attera uaiet ẽẽ
ꝑfecta: qr nec deus uere
sine ꝓximo. nec sine dõ
uere potest ꝓximꝰ ama¬
ri: Unde uominus tocien
interrogato petro an se
diligeret & illo respondẽ¬
te quod eum ipso teste
diligeret. Adungebat ꝑ
singula ita concludens.
Pasce oues meas. siue
si aperte diceret. Hec so¬
la ce uera est ꝓbatio
integri in dominũ amo¬
ris: si erga fr̃s studiie¬
ris curam solliciti exex¬
cere laboris. Nlam quiẽq
fr̃i opus pietatis quod
ualet impendere negli¬
git: minus iuste se cos¬
ditorem diligere osten¬
dit: cuius mandata in
sustentanda proximi
necessitate contempnit.
Que ꝓfecto caritas. qm̃
sine diuine grẽ inspira¬
tione minime possit ha¬
beri. tacite quodammo¬
do dominus insinuat.
qui petrum de illa inter¬
rogans: symonem iohis

Expanded text:
lectio commendat. Perfecta etenim dilectio est, qua Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosmetipsos diligere jubemur. Et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta, quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro, an se diligeret, et illo respondente, quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula, ita concludens: Pasce oves meas, sive si aperte diceret: Haec sola et vera est probatio integri in Deum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris. Nam quicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se Conditorem diligere ostendit, cujus mandatum in sustentanda proximi necessitate contemnit. Quae profecto charitas, quoniam sine divinae gratia inspirationis minime possit haberi, tacite quodammodo Dominus insinuat, qui Petrum de illa interrogans, Simonem eum Joannis,
Abbreviated transcription (Latin):
tis nr̃e myst̾ium est. Rho¬
de enim scđm litt̃am gre¬
cam rosa nuncupatur.
uenientib gͥͦ nobis ad
nomine rhode occurrit.
idest congregatio sc̃ors:
que sanguine mr̃m glo¬
rioso. uelut rosa p̾ciosa
refulget. In nomine pa¬
tris &e filii & sp̃c sancti
gr̃a baptismi traditur.
ꝑ quam emundamur
ab omni sorde peccati. ire
mundi efficiamur. Qͥa
ut indigni ad tantam
eius grãtiam uocarem᷑.
Pie ac uiste in conspec¬
tu eius uiuere & conũ¬
sari debemꝰ ut in aduẽtu

Expanded text:
tis nostrae mysterium est. Hrotis nostrae mysterium est. Hrode enim secundum litteram Graecam rosa nuncupatur. Venientibus ergo nobis ad e Hrode occurrit, id est congregatio sanctorum quae sanguine martyrum glorioso velut rosa pretiosa refulget in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti gratia baptismi traditur, per quam emundamur ab omni sorde peccati, ut mundi efficiamur. Quiaoscimus, ut indigni ad tantam ejus gratiam vocaremur pie ac juste in conspectu ejus vivere et conversari debemus, ut in adventu
Abbreviated transcription (Latin):
enim nos: si lumbos cor¬
poris nr̃i pudicitie cin-¬
gulo circumdamꝰ dicente
cuicti in castitate. Calci¬
amus ce pedes nr̃os: si g̃s¬
sus uite nr̃e preceptis euã¬
gelicis ac uite fidei muni¬
amus: ut securi spinas
pecc̃orum & imquitatis
tribulos conculcemus:
Operimus & nos uesti¬
mentum nr̃m. si uestem
illam nuptialem. idest
gr̃am baptismi integrã
conseruamus in nobis.
Si hec itaq fideliter im¬
pleamus. statim cadent
cathene de manib nr̃is
idest cathene pecc̃orum
quib constricti & conli¬
gati secundũ animam
tenebamur.S nec alit̃
de carcere. idest de mun¬
di huius errore euadere
possumus: nͥ a domino
ꝑ angelum uisitemur.
pietur nobis porta uiͣ.¬
ferrea. idest porta mor¬
tis &e pene. quam filius
dei passionis sue uirtu¬
de commiiunt. Et tunc
uenimus ad domum ma¬
uͥ maria mat̃ domini ha¬
bitat. & illic occurrit no¬
bis pueua nomine rho¬
de. Conuenient̃ autẽ huiꝰ¬
medi nomen rhode: salu¬

Expanded text:
enim nos, si lumbos corenim nos, si lumbos corporis nostri pudicitiae cingulo circumdamus, dicente vestri in castitate. Calcamus et pedes nostros, si gressus vitae nostrae praeceptis evangelicis ac fidei muniamus, ut securi spinas peccatorum et iniquitatis tribulos conculcemus. Operimus et nos vestimento nostro, si vestem illam nuptialem, id est gratiam baptismi integram conservamus in nobis. Si haec itaque fideliter impleamus, statim cadent catenae de manibus nostris, id est catenae peccatorum, quibus constricti et colligati secundum animam tenebamur. Sed nec aliter de carcere, id est de mundi hujus errore evadere possumus, nisi a Domino per angelum visitemur. Aperietur nobis porta ferrea, id est porta mortis, et poena quam Filius Dei passionis suae virtute comminuit. Et tunc venimus ad domum Maubi Maria mater Domini habitat, et illic occurrit nobis puella nomine Hrode. Convenienter autem hujusmodi nomen Hrode salu
Abbreviated transcription (Latin):
At ille surgens: sequebat᷑
eum. Et cum uenisset ad
portam ferream cum an¬
gelo: statim ab se eadem
porta aꝑta est eis. Nec
mirum sane si scõ petro
porta ferrea sponte aꝑta
est: qui portas inferorum¬
iam in potestate acceperat
dicente uomino ad eum.
Tu es petrus. & suꝑ hanc
petram edificabo ecclesiã:
Et porte inferi: non p̃ua¬
quecumq ligaueris suꝑ
tram erunt ligata & in
celo. Et quecumq solius
suꝑ t̾ram: erunt soluta
&e in celo. lcu.
lle gͥ sancto petro portã
ferream aperuit. qui por¬
tas inferi patefecit. Ille de
morte petrum eripuit. qͥ
mortẽ ip̃am deducit.S
quod tunc circa sc̃m pe¬
trum. scd̃m litt̃am ge¬
stum est. circa nos qͦq
mystice geri cognoscimuᷤ.
si fidem petri sequamur
Sumus enu & nos in
hoc mundo. uelut in car¬
cere constituti. Si gͦ a dõ
uisitari mereamur. mit¬
titur ad nos angelus dĩ.
& dicit ad unumquẽq
nr̃m. Precingẽ & calcia
te uestimentũ tuum: ce
sequere me. Precingimꝰ

Expanded text:
at ille surgens sequebatur at ille surgens sequebatur eum. Et cum venisset ad portam ferream cum angelo, statim ab se eadem porta aperta est eis. Nec mirum sane, si sancto Petro porta ferrea sponte aperta est: qui portas jam infernorum in potestate acceperat, dicente Domino ad eum: Tu es Petrus et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferorum non praevaquaeca et in coelo, et quaecunque solveris super terram erunt soluta et in coelo. Ille ergo sancto Petro portam ferream aperuit qui portas inferni patefecit. Ille de morte Petrum eripuit, qui mortem ipsam devicit. Sed quod tunc circa sanctum Petrum secundum litteram gestum est, circa nos quoque mystice geri cognoscimus si fidem Petri sequamur. Sumus enim et nos in hoc mundo velut in carcere constituti. Si ergo a Deo visitari meremur, mittitur ad nos angelus Dei, et dicit ad unumquemque nostrum: Praecinge te et calcea te vestimento tuo et sequere me. Praecingimus
Abbreviated transcription (Latin):
aomodum sc̃s petrus.
missus in carcerẽ sit li¬
gatus duab cathenis.
& traditus quatuor qua¬
t̃monib militum. quem¬
admodum inde liberatuᷤ
sit ꝑ angelum dñi: au¬
diuit ꝑ ordinem dilect̃o
ur̃a. Missus est gͦ in car¬
cere sc̃s petrus causa no¬
minis xp̃i s penam car¬
ceris horrere non poterat.
quia ip̃e in carcere tem¬
plum dei erat. Ligatus
erat duab cathenis. sed
cathenas criminum in
ip̃o carcere a credentib de¬
trahebat. Custodiebatur
a quatuor quat̃nionibus
militum. idest a sexdecĩ:
Sicut enim centurio cen¬
tum. ita quaternio qua¬
tuor sub se milites habet.
S si ab ip̃a custodia qͣ¬
tuor euangelia ad fidem
uenientib insinuabat: nͨ¬
sanc humanã custodiam
poterat timere. qui diui¬
na custodia seruabatur.
Cum gͦ diligent̃ petrus
custodiebat᷑ in carcere a qͣ¬
tuor quat̾ionib militũ
ligatus duabz cathenis
uenit angelus domini ad
eum ut audiuit dilectio
ur̃a & apporuit ei ianu¬
as carceris: & ait ei.Sur

Expanded text:
admodum sanctus Petrus missus sit in carcerem ligatus duabus catenis, et traditus quatuor quaternionibus militum, et quemadmodum inde liberatus sit per angelum Domini, audivit per ordinem dilectio vestra. Missus ergo in carcerem est sanctus Petrus causa nominis Christi, sed poenam carceris horrere non poterat, qui ipse in carcere templum Dei erat. Ligatus erat duabus catenis, sed catenas criminum in ipso carcere a credentibus detrahebat. Custodiebatur a quatuor quaternionibus militum, id est a sedecim, sicut enim centurio centum, ita quaternio IV sub se milites habet: sed sub ipsa custodia quatuor Evangelia ad fidem venientibus insinuabat. Nec humanam custodiam poterat timere, qui divina custodia servabatur. Cum ergo diligenter Petrus custodiretur in carcere a quatuor quaternionibus militum, ligatus duabus catenis, venit angelus Domini ad eum, ut audivit dilectio vestra, et aperuit ei januas carceris, et ait ei: Sur
Abbreviated transcription (Latin):
Ex eorum ꝑsona loqui¬
tur qui adhuc diuine ꝯ¬
templationis signa nõ¬
didicerunt. fraterne dile¬
ctionis opus. deo placi¬
tum dicunt. & sõo cun¬
c̃tos qui xp̃o deuoti ẽe
uelint. huit mancipari
ꝓfectuosum ẽẽ autumãt.¬
Et bene martha stetisse:
maria secus pedes dñi
sedisse describitur. Quia
sũdat incertamine. con¬
templatiua uero peccatis¬
& uiciorum tumultib li
tis quiete ꝓfintur. Et¬

Expanded text:
Ex illorum persona loquitur, qui adhuc divinae contemplationis ignad discernunt fraternae dilectionis opus, Deo beneplacitum, ducunt: Ideoque cunctos, qui Christo devoti esse velint, huic mancipari profectuosum esse autumaEt bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur, quia sudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vitiorum tumultibus, tis quiete
Abbreviated transcription (Latin):
bemus. Actiua enim uita
est. panem esurienti tͥbue¬
cientem docere. errantẽ cor¬
rigere ad humilttatis ui¬
am suꝑbientem ꝓximũ
reuocare. infirmantis cu¬
ram gerere. tribulatis

Expanded text:
emus. 8. Activa enim vita est, panem esurienti tribuecientem docere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, quae s
Abbreviated transcription (Latin):
on autem reprehendin¬
tur qr dauid filiũ dicuñ:
s qr dei filium non cre¬
dunt. Siquidem & ipse ⁊
dominus dauid est deus
ante tempora manendo.
⁊ filius dauid apparuit
in temporum fine nascen¬
do. Qõ a patre subiciunt᷑.¬
Nam ce filius subieit ini¬
micos patri. qr patrem cla¬
rificat super terram Ne¬
de a dextris meis ⁊ cetera.
Hic sessio: stabilitatem
significat. Apatre enĩ filio
post passionis laborem

Expanded text:
on autem reprehenduntur, quia David filium dicunt, sed quia Dei Filium non credunt. Siquidem ipse et Dominus David est, Deus ante tempora manendo, et filius David apparuit homo in temporum fine nascendo. Quod autem a Patre subjiciuntNam et filius subjicit inimicos patri, quia patrem clarificat super terram. Sede a dextris meis, etc. Hic sessio stabilitatem significat. Apte enim filio post passionis laborem
Abbreviated transcription (Latin):
minem ac sc̃m uerum as¬
serunt de genere dauid.
Interrogenius gͦ eos: doc¬
c a domino. Si simplex
homo est &e tantum filiꝰ
dauid. quomodo dauid uo¬
cat eum dominum suũ.
Non erroris in certo nes
ꝓpria uoluntate. s in sp̃u
sc̃o: dicunt ei. Dauid. Ait
illis. Quomodo ergo dauid¬

Expanded text:
mplicem ac sanctum, verum asmplicem ac sanctum, verum asserunt de genere David. Interrogemus ergo eos docti a Domino, si simplex homo est, et tantum filius David, quomodo David vocat eum Dominum suum? Non erroris incerto, nec propria voluntate, sed in Spiritu sancto. Dicunt ei: David. Ait illis: Quomodo, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
Totam magnitudinem & la¬
titudinem diuinorum elo¬
quiorum secura possidet ka¬
ritas. qua deum ꝓximum¬
q diligimus. Docet enim
nos celestis unus magist̾¬
& dicit. Diliges uominum
deum tuum ex toto corde
tuo & cetera. Si gͦ non ua¬
cat omnes paginas sacraᷤ
rum secreta penetrare. tenẽ
caritatem ubi pendent oĩa
Si enĩ nosti caritatem: ali¬
quid nosti. Unde cẽ illud
percoet qd̃ forte non nos¬
ti. Et in eo qd̃ in scripturiᷤᷤ
intelligis. caritas patet.
Iue ĩtaq tenet & quod
patet ⁊ qd̃ latet in diui¬
nis sermonib: qui carita¬
dem tenet in morib. Et
hoc breuiatum sermonem
faciet dominus suꝑ t̾ram.
Congregatis autem phari¬
seis: interrogauit eos ihs
dicens. Quid uobis uide¬
Qui ad temptandum rãm
fuierant congregati: & ueri¬
nitebantur: occasionem p̃¬
buerunt confutationis sue.
interrogant᷑ q de xp̃o cuiꝰ
filius sit. Interrogatio ih̃u:
nobis ꝓficit usq hodie
contra uideos. Et hii enĩ
qui confitentur xp̃m ẽẽ

Expanded text:
Totam magnitudinem et latitudinem divinorum eloquiorum secura possidet charitas, qua Deum, proximumque diligimus. Docet enim nos cet dicit: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, » etc. Si ergo non vacat omnes paginas sanctas rum secreta penetrare, tene charitatem ubi pendent omnia. Si enim nosti charitatem, aliquid nosti, unde et illud pendet quod forte nosti, et in eo quod Scripturas non intelligis, charitas patet. Illa itaque tenet et quod patet et quod latet in divinis sermonibus. Qui charitatem tenet in moribus, hoc est quod breviatum sermonem faciet Dominus super terram. « Congregatis autem Pharisaeis, interrogavit eos Jesus, dicens: Quid vobis videQui ad tentandum Jesum fuerant congregati, et verinitebantur occasionem praebuerunt confutationis suae, interroganturque de Christo cujus filius sit. Interrogatio Jesu nobis proficit usque hodie contra Judaeos. Et hi enim, qui confitentur Christum esse
Abbreviated transcription (Latin):
miorib subdita sit. Qͥd
enim dixit omnis ani¬
ma. nisi omnis homo:
Hoc autem qd̾ potestas
xp̃o a patre data est oĩs
carnis. secundum homi¬
nem intelligendum est.
testatem inquit omnis
carnis: ita te glorificet
filius. idest notum te fa¬
ciat omni carni quam
dedisti ei. Sit enim dedi¬
sti. ut omne qd̃ dedisti
ei: det eis uitam eternã.
eterna inquit. ut cogno¬
cant te solum uerum de¬
um. & quem misisti ih̃m
xp̃m. Ordo uerborum est:
ut te ce quem misisti ihe¬
sum xp̃m cognoscant
solum uerum deum. Cõ
dii pater ce filius : nͨ tres
dii pater &e filius &e spiritꝰ
sc̃s. s ip̃a trinitas unus
solus uerus deus. Nec idẽ
tamen pat̾ qui filius. nec
idem filius qui pater. nec
idem sp̃s sc̃s qui pat̾ aut
filus. qm̃ tres sunt pater

Expanded text:
mioribus subdita sit . Quid mioribus subdita sit . Quid enim dixit omnis anima, nisi, omnis homo? Hoc autem, quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum est; testatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius, id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam. eterna, inquit, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum , ordo verborum est: Ut te, et quem misisti Jesum Christum, cognoscant solum verum Deum. Consdii, Pater et Filius; nec tres dii, Pater et Filius et Spiritus sanctus; sed ipsa Trinitas unus solus verus Deus. Nec idem tamen Pater, qui Filius; nec idem Filius, qui Pater; nec idem Spiritus sanctus, qui Pater aut Filius: quoniam tres sunt, Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
minui nec augeri potest.
A pd̾ homines aũ ꝓcul
dubio minor erat. quan¬
do in iudea tantũ modo
ds̃ notus erat. Nondũ
a solis ortu usq ad occa¬
sum. laudabant pueri
innotesceret gentib: ꝓ¬
fecto patrẽ clarificauit
⁊ filius. Si aũ tantum¬
modo mortuus fuisset
filius nec resurrexisset:
ꝓculdiibio nec apatre cla¬
rificatus ẽẽt. nec patrem
clarificassee. Nunc aut̃
resurrectione clarificatus
a patre. resurrectioĩs sue
predicatione clarificat
patrem. Hoc quippe ape¬
rit ordo ip̃e uerborum.
Clarifica inquit filium
tuum: iit filius tuus
clanficet te. Tamquam
dicẽt. Resiiscita me: ut
innotescas toto orbe per
me. Deinde magis magis.¬
q pandens. quomodo
clarificet patrem filius
sicut dedisti inquit ei
potestatem omnis carniᷤ.
ut omne quod dedisti ei
det eis uitam eternam.
Omnem carnẽ dixit. om¬
tum significans: quem¬
admodum a parte rursus¬
suꝑiore. significatur hõ
totus ubi ait apłs. Omĩs
sinima potestatib subli¬

Expanded text:
minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat : nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri innotesceret gentibus; profecto Patrem clarificavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clresurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione clarificet Patrem. Hoc quippe aperit ordo ipse verborum. Clarifica, inquit, Filium tuum ut Filius tuus clarificet te, tanquam diceret: Resuscita me, ut innotescas toti orbi per me. Deinde magis magisque pandens, quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne, quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Omnem carnem, dixit omtum significans, quemadmodum rursus a parte superiore significatus est homo totus, ubi ait Apostolus: Omnis anima potestatibus subli
Abbreviated transcription (Latin):
carnem. qui p̃destinatus
est filius dei in uirtute. se¬
gͦ p̃destinationem. etiam
cl arificatus est anteqͣm mũ¬
dus ẽẽt: ut esset claritas eiꝰ

Expanded text:
tus est Filius Dei in virtute, eergo praedestinationem etiam clarificatus est, antequam mundus esset, ut esset claritas e
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ te. Hoc est sicut tunc:
ita ⁊ nunc. Dicut tunc p̃¬
destinatione. ita & nunc ꝑ¬
fectione. Fac in mundo. qd̃
aps̃ te iam fc̃m fuerat añ
mundum. fac in suo tem¬
pore. qd ante omĩa tempo¬
ra statuisti. Intelligamus
p̃destinationẽ claritatrs.
humane que in illo ẽ na¬
ture ex mortali immortał
apd̃ patrem future. & hoc
iam predestinando fc̃m fuis¬
se.Antequã mundus esset:
Qd̃ in mundo etiam suo
tempore fieretͤ. Di enum de
nobis dixit apłc. sicut
elẽgit nos in ipso añ mũ¬
di constitutionẽ. cur ab hor¬
rere putatur auero. si tũc
pater caput nr̃m glifica¬
uit. quando nos in ipso
ut membra eiꝰ essemus
elegit:Hinc audiamus
apłm in suarum exordio
legitur.Paulus seruus

Expanded text:
a me. Hoc est, sicut tunc, ita et nunc. Sicut tunc praedestinatione ita et nunc perfectione fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum. Fac in suo tempore quod ante omnia tempora statuisti. Hoc quidam spraedestinationem claritatis humanae quae in illo est naturae, ex mortali immortalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset, quod in mundo etiam, si toto tempore fieret. Si enim de nobis dixit Apostolus: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem , cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, etiam hinc audiamus Apostolum in suarum exordio legitur: Paulus servus
Abbreviated transcription (Latin):
Ego te clarificaui suꝑ ter¬
ram:opus consummaui
qd̃ dedisti mͥ ut faciam.
Non ait uissisti. s dedisti.
ubi cõmendeitur euidens
gr̃a. Quid enim habet qͥd
non accepit. etiam in uni-¬
genito humana natura:.
An non accepit ut nicħ
mali. s bona facẽt om¬
nia: q̃n in unitate ꝑsone
suscepta est a uerbo. per
qd facta sunt omnia. S
quomodo consummauit
opus qd̃ accẽpit ut faci¬
at. cum restet adhuc paͤ¬
sionis exꝑimentum. ubi
mr̃ib suis maxime pre¬
buit qd̃ seq̃rentur excem¬
plum: Unde ait apłs¬
sus est. relinquens nobis
exemplum:ut sequamur
uestigia eius. Nisi consũ¬
masse se dicit. qd̃ se ꝯsum¬
maturum ẽẽ certissime no¬
uit.Dicut longe ante in
ꝓpħia. pret̾iti tempori
usus est uerbis: quando pꝰ
annos plurimos futurũ
fuerat qd dicebat. foder̃t
inquit manus meas ⁊pe
des meos. dinumerauer̃t

Expanded text:
Ego te clarificavi super terram: opus consummavi quod dedisti mihi, ut faciam. Non ait jussisti, sed dedisti, ubi commendatur evidens gratia. Quid enim habet, quod non accepit, etiam in unigenito humana natura? An non accepit ut nihil mali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus, quod accepit ut faciat, cum restet adhuc passionis experimentum, ubi martyribus suis maxime praebuit quod sequerentur exemplum; unde ait aposrelinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus : nisi quia consummasse se dicit quod se consummaturum esse certissime novit? Sicut longe ante in prophetia praeteriti temporis usus est verbis, quando post annos plurimos futurum fuerat quod dicebat: Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumeraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
uentu seducat. Sinedu¬
bio pecc̃orum suors uul¬
nera diligit: qui in istis
trib dieb ieuinando.
orando. &e psallendo me¬
dicamenta sibi spirita
lia non requirit. Isti enĩ
dies a scĩs patrib nostris
ueris tempore ob hoc sta¬
tuti sunt celebrandi: ut
ante nouarum frugum
maturitatem. & ante om¬
nem actum estatis uel
autumni. preoccupemꝰ
faciem eius in confessio¬
ne & in psalmis uibilẽ¬
mus ei: ut misccłia erꝰ
subsequatur nos õm̃ib
dieb uite nr̃e. quatinꝰ
ipse det nob̃ salutem
animarum nr̃arum.
sanitatem corporum.
fertilitatem agroꝵ atq
uinearum. securitatem
hostium. ⁊ repellat in¬
sidias omniũ inimico¬
rum. atq ꝑ totum an¬
num quiete temporũ
& pace concessa in suo
sco seruitio nos custodi¬
re dignetur. In uigilia

Expanded text:
ventu subducat. Sine duventu subducat. Sine dubio peccatorum suorum vulnera diligit, qui in istis tribus diebus jejunando, orando et psallendo medicamenta sibi spirlia non requirit. Isti enim dies a sanctis patribus nostris veris tempore ob hoc statuti sunt celebrandi, ut ante novarum frugum maturitatem, et ante omnem actum aestatis vel autumni, praeoccupemus faciem Domini in confessione, et in psalmis jubilemus ei , ut misericordia ejus subsequatur nos omnibus diebus vitae nostrae, quatenus ipse det nobis salutem animarum nostrarum, sanitatem corporum, fertilitatem agrorum atque vinearum, securitatem hostium, et repellat insidias omnium inimicorum, atque per totum annum quiete temporum et pace concessa, in suo sancto servitio nos custodire dignetur. Curra
Abbreviated transcription (Latin):
nentem peccatis nr̃is debi¬
tam ce grauissimã sicci¬
tatem. siue infestationẽ
paganorum. atq pesti¬
lentiam cum mortalita¬
te. ingenti rugitu uel ge¬
mitu. assiduis or̃onib
& largiorib elemosinis
debẽmus dei misccłiam
implorare. ut ipse nob̾
& benedictionem aqua¬
rum celestium tribuat.
pacem reddere dignetur.
peccatoꝵ indulgentiam
dare. &e prosꝑa dignet᷑.
ꝑ sua pietate concedere.
In his precipue diebus
ociosis fabulis finẽ cone¬
mur impõnere.⁊quan¬
tum uires suppetunt
orare studeamus ⁊ psal¬
lere. sõbrio uctu uiu̾e.
O si pacem tempoꝵ de¬
sideramꝰ accipere: ñ dis¬
simulemus pacem cum
pximis custodire. Contͣ
nullum hominẽ deseui¬
at ira nr̃a: ce cito a nobis
cessabit indignato diui¬
na. secundũ illam promiᷤ¬
ris. Si inquit dimiseritiᷤ¬
hominib peccata eorum:
dimitcet ⁊ uobis pat̃ ur̃
celestis ꝑectata ur̃a. Nul¬
ius sibi ex industria ali¬
quas occupationes inqui
rat: ꝑ quas se de ecclie con¬

Expanded text:
nentem peccatis nostris debitam et gravissimam siccitatem, infestationem paganorum, atque pestilentiam cum mortalitate, ingenti rugitu vel gemitu, assiduis orationibus et largioribus eleemosynis, debemus Dei misericordiam implorare, ut ipse nobis et benedictionem aquarum coelestium tribuat, pacem reddere dignetur, peccatorum indulgentiam dare, et prospera dignetur pro sua pietate concedere. In his praecipue diebus, otiosis fabulis finem conemur imponere, et quantum vires suppetunt, orare studeamus et psallere, sobrio victu vivere; et si pacem temporum desideramus accipere, non dissimulemus pacem cum proximis custodire: contra nullum hominem desaeviat ira nostra, et cito a nobis cessabit indignatio divina, secundum illam promisris. Si, inquit, dimiseritis peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester coelestis peccata vestra ; nullus sibi ex industria aliquas occupatiorat, per quas se de ecclesiae con
Abbreviated transcription (Latin):
pater suscitauit a mor¬
tuis. ⁊ ad suã dexteram
collocauit.res ip̃a indi¬
cat. & nullus ambigit
tantum dixit. pater cla¬
rifica fiuium tuum: sed
addidit etiam. ut filius
tuus clarificet te merito
queritur. quomodo pa¬
trem clarificauit filius:
cum sempiterna claritaᷤᷤ
patris. nec diminitta fu¬
erit in forma humana.
nec augeri poterit in sua
ꝑfectione diuina. s in¬

Expanded text:
t a mortuis, et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus ambigit tantum dixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sePatris, nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri poterit in sua perfectione divina?