comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
samq rectã doct̾nam euacuare cõtendãt. In disputatõe fide¬
lium cauenda ẽ ꝓpositio nõ artifitiosa sb̃tilitas: q̃ callilis
obiectiõib retia tendit. Ita eĩ u̾sutis assertioĩb prauoꝵ
lectio memorie auxilio eget. Qd̾ si fu̾it naturalr̃ tardior:
freq̃nti tam̃ meditatõe acuit. ac logẽdi assiduitate colligi¬
t᷑. Seꝑe ꝓlixa lectio lõgitudinis causa. memoriã legẽtis oblit¬
tat. od̾si breuis sit: sõmotõq libro sentẽtia recͤctetur in ani-¬
mo: tũc sine labore legit᷑. ⁊ ea q̃ lecta st̃ recolẽdo a memoria
minime excidunt᷑. Acceptabilior ẽ sensibꝰ lectio tacita quã
aꝑta. Ampluis eĩ intellectꝰ instruit: qñ uox legẽtis descit.
et sb silentio linga mouet᷑. Nam clare legendo ⁊ corpꝰ lassat᷑.

Expanded text:
. In disputatione fidelium cavenda est propositionum artificiosa subtilitas, quae callidis objectionibus retia tendit; ita enim versutis assertionibus pravorrsuadent. 7. Lectio memoriae auxilio eget. Quod si fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. 8. Saepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis obtergit. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractetur in animo, tunc sine labore legitur, et ea quae lecta sunt recolendo a memoria minime excidunt. 9. Acceptabilior est sensibus lectio tacita quam aperta; amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo et corpus lassatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝓficit: ad cõtẽplationẽ bũ cõscẽdit. serito eĩ ĩ ista sũs¬
tollit᷑: qui in illa utilis inueĩtur. Quicũq adhuc tẽꝑalẽ
głam aut carnalẽ affectat cõcupiscẽtiã: a cõtẽplatõe ꝓ¬
hibet᷑. ũ positꝰ in aduał uite oꝑatiõe purget᷑ In ista eĩ pri
gperrituim boni oꝑis cũcta exhaurienda st̃ uitia: ut in illam̃
pera niẽtis acie ad cõtempland̾ deũ quisꝙi ꝑtranseat. Et licet õ¬
uiersus statim ad cõtemplationẽ cõscend̾e cupiat: t am̃ iats
aagif ut prius in actõne uite oꝑatione u̾setur. Exempli e¬

Expanded text:
ta proficit, ad contemplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis invenitur. Quicunque adhuc temporalem gloriam, aut carnalem affectat concupiscentiam, a contemplatione prohibebitur, ut positus in actualis vitae operatione purgetur. In ista enim priper exercitium boni operis cuncta exhaurienda sunt vitia, ut in illa jam pura mentis acie ad contemplandum Deum quisque pertranseat. Et licet conversus statim ad contemplationem conscendere cupiat, tamen ratione cogitur ut prius in activae vitae operatione versetur;
Abbreviated transcription (Latin):
demoes suoꝵ opeꝵ dnos fac̾e. sic̃ ille ꝑ ostẽtationẽ chalde¬
os reꝵ suaꝵ dños fecit. Optima ẽ illa cliscretõ. ut ⁊ nota
sint opera nr̃a ad dei augendã głam: et occłta ꝓ elatõe
uitanda humana. Ille autẽ debet publicare boñ qd̃ agit:
qui ꝑfecta hũilitatẽ fundat᷑. nulla iam elatiõe cõtiugit᷑.
slam his qui se intelligit adhuc amore laudis płsari: fc̃a
bc̃a in occulto agat. ne forte qd̃ eg̾it perdat. Int̾clum uir
scĩ duni cupiũt fundit᷑ suam mutabłitatẽ corrig̾e: aliꝙͣ¬

Expanded text:
daemones suorum operum dominos facere, sicut ille per ostentationem Chaldaeos rerum suarum dominos fecit . Optima est illa discretio, ut et nota sint opera nvitanda humana. Ille autem debet publicare bonum, quod agit, qui, perfecta humilitate fundatus, nulla jam elatione contingitur. Nam qui se intelligit adhuc amore laudis pulsari, facta bona in occulto agat, ne forte quod egerit perdat. 11. Interdum viri sancti, dum cupiunt funditus suam mutabilitatem corrigere, ali
Abbreviated transcription (Latin):
qr similes fcĩ estis sepłcris dealbatis. que foris quidẽ
apparẽt hoĩb spetiosa: intꝰ u̾o plena st̃ ossib mortuoꝵ.
Ita ⁊ uos foris quidẽ apparetis hoĩb iusti: intus u̾o pleni estiͤ
Nam ⁊ si in pͥncipio sui qͥdẽ nõ pateant: prius tam̃ quã uitae¬
oꝵ finiat᷑. ꝙͣ simulate uix̾int. detegunt᷑. omẽ eĩ sincerũ per
est salus qui adhuc aliqͥd frenum sapiunt: dũ possint ⁊ ĩ oc¬
cultis ag̾e unde iustificent᷑. hii eĩ meliores st̃ ypocͥtis ÷ eo qd̾ ma¬
li st in aꝑto: et in occłto boni Ypocte u̾o in occulto mali sũt.
et boni se palã ostencdũt. ypocritã iustꝰ arguere ꝓhibet᷑: ne
det̾ior castigatꝰ existat. cdicẽte salomoe. Noli argu̾e derisorẽ:
bescit. Hoĩes praue uiuentes. sic̃ de bonorũnde bonꝰ ꝓficit: ĩndi¬
lapsib gͣubantur ita de eoꝵ recte fcĩs: bõiq perseu̾antia cõfri

Expanded text:
ris dealbatis, quae foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum. Ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis nam etsi in principio sui quidam non pateant, prius tamen quam vita eorum finiatur quam simulate vixerint deteguntur. Omne enim sinceest salus, qui adhuc aliquid terrenum sapiunt, dum possint et in occultis agere unde justificentur. Hi enim meliores sunt hypocritis, eo quod mali sint in aperto, et in occulto boni. Hypocritae vero in occulto mali sunt, et bonos se palam ostendunt. 8. Hypocritam justus arguere prohibetur, ne deterior castigatus existat, dicente Salomone: Noli arguere derisorem,bescit. 2. Homines prave viventes, sicut de bonorum lapsibus gratula
Abbreviated transcription (Latin):
uet exemplis s deserit ÷ quia qͦs u̾bo eclificat: uita ⁊ mo¬
rib destruit. ypocrite simłatores clicũtur: qͥ iusti nõ
eẽ q̃runt. s tantũ uideri cupiũt. Hii mala aglit: ⁊ bõã
ꝓfitent᷑. Per ostẽtationẽ qͥ ipe boniꝰ apparẽt: ꝑ actionẽ
uero mali existunt. Omĩa possũt a simplicioꝰ uitia ꝓpecͣ¬
ri: simłatõ u̾o ⁊ ypoc̾sis nõ cõmittit᷑ nͥ a maᷝͤastutis ⁊ per
calliditatẽ ualentibꝰ uitia sb̃ spetie uirtutñ celare: et

Expanded text:
ificat, vita et moribus destruit. Hypocritae simulatores dicuntur, qui justi esse non quaerunt, sed tantum videri cupiunt. Hi mala agunt, et bona profitentur. Per ostentationem quippe boni apparent, per actionem vero mali existunt. Omnia possunt ex simplicibus vitia perpetrari, simulatio vero et hypocrisis non committitur nisi a male astutis per calliditatem, valentibus vitia sub specie virtutum celare, et
Abbreviated transcription (Latin):
tepor qui dõ uacare uolẽtes. ⁊ m̃do renũtiant: et cuiaᷤ
ꝓprias asꝑnant᷑. S cdũ ꝓpinqͦꝵ utilitates ꝓcurãt: a dĩ
amore se seꝑant. Hir spũalis ita ꝓdesse debet sue ꝓpiqͥta¬
ti: ut clũ illis giãm carnis prestare studet: ip̃e a spũali
ꝓposito ueqͣquam declinet. Multi eĩ moãchoꝵ amore pa¬
rentã. nõ solũ t̾renis. s etiam forẽsib iurgiis inuolusĩ¬
nata discretõ est: dũ negat᷑ pximo. cid̾ p̾stat᷑ extͣneo.
It noris no phiberi pietatis offitiũ: s negari carna¬
litatis affectum. ꝓximis eĩ carnalr̃ prestat᷑: qd̾ extͣneis pie
impenclit᷑. Sicut nr̃a nob̾ nõ oclienda ẽ aĩa s eiꝰ carnales
affectus olio debemꝰ hẽre: ita nec parentes oclio a nob̾ ha¬
bencdi st̃. s eoꝵ impeclim̃ta qͥ noᷤ ab itin̾e recto p̾pediunt
dã tam̃ dñs ita p̾cepit a nob̾ parentes odire: sic̃ ⁊ animaᷤ

Expanded text:
tepor qui, Deo vacare volentes, et mundo renuntiant, et curas tepor qui, Deo vacare volentes, et mundo renuntiant, et curas proprias aspernantur; sed dum propinquorum utilitates procurant, a Dei amore se separant. 4. Vir spiritualis ita prodesse debet suae propinquitati, ut dum illis gratiam carnis praestare studet, ipse a spirituali proposito nequaquam declinet. Multi enim monachorum amore parentum non solum terrenis curis, sed etiam forensibus jurgiis involvuntunata discretio est, dum negatur proximo quod praestatur extraneo, ut noveris, non prohiberi pietatis officium, sed negari carnalitatis affectum. Proximis enim carnaliter praestatur, quod extraneis pie impenditur. 6. Sicut nostra nobis non odienda est anima, sed ejus carnales affectus odio debemus habere, ita nec parentes odio a nobis habendi sunt, sed eorum impedimenta, quae nos ab itinere recto praepediunt, dum tamen Dominus ita
Abbreviated transcription (Latin):
roni. dei seruũ sine int̾misiõe leg̃e. orare ⁊ oꝑiri oportet: ne
forte ñtem ocio delitam sp̃c fornicatoĩs sb̃riprat. Cedit.
eĩ labori uoluptas ⁊ aninisi autẽ uacantẽ: cito p̾ocupat.
Contuere sałonẽ ꝑ ociũ multis fornicatõib ĩ uolutsi ⁊
ꝑ fornicatõis uitium usci ĩ ydolatͥam lapsũ. De moãchis¬
et tam̃ curis reꝵ faĩliariũ ĩplicant᷑ ⁊ quãto se reꝵ
stucdiis occupant: tanto a caritate cliuina se seꝑant. c̾
stimul ⁊ t̾renis parere curis. ⁊ cdiuinis ex̾cere student: utto
cõpleti simł nõ ualẽt. slam duas curas parit̾ messe p̾tori
huãno nõ posse. ⁊ duob seruientẽ dñis uni plac̾e cliffici¬
le ẽ. Nisi prius a secretioribꝰ cordis expellat᷑ importuna
scłarium mltitudo curaꝵ: aĩa q̃ int̾nsetꝰ iacet nequasẽ
resurget. Nam dũ se ꝑ innum̾as scli cogitatões asꝑgit:
ad cõsidationẽ sui se nullatenus colligit. Arguit᷑ eoꝵ

Expanded text:
re et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori voluptas, animum autem vacantem cito praeoccupat. Contuere Salomonem per otium multis fornicationibus involutum, et per fornicationis vitium usque in idololatriam lapsum. 307 CAPet tamen curis rerum familiarium implicantur, quanto se rerum studiis occupant, tanto a charitate divina seipsos separant. Qui simul et terrenis 308 parere curis et divinis exerceri student, utrumque complecti simul non valent. Nam duas curas pariter inesse pectori humano non posse; et duobus servientem dominis, utrique placere difficile est. 2. Nisi prius a secretioribus cordis expellatur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet, nequaquam resurget. Nam dum se per innumeras saeculi cogitationes spargit, ad considerationem sui se nullatenus colligit. 3. Arguitur eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tantũdem bñ agͥe. ⁊ fructũ boĩ oꝑis nõ hẽre⁊ qd̃ ip̃i sibi au¬
ferunt: per studium huãne iactantie. Semꝑ suam aspitiãt¬
feditatẽ: qui uane głe fauores diligunt ⁊ et ꝑclidisse boñ
opus doleant: qd̃ ꝓ huãna ostẽtatõe fec̾unt. Amator uane
głe unde possit semꝑ laudari ag̾e ñ qͥescit: et sb̾ide illi ui¬
res pͣuas uanĩtatis appetitꝰ auget. Boni oꝑis ĩchoatõ ñ debet
citius palam ad hõĩmm cognitionẽ uenire: ne clũ bons in¬
choatõ huãnis oculis reserat᷑. a uͥrtute ꝑfectiõis inauescat
inceptio scĩtatis. Ante mat̾itatis eĩ tẽpus. messes florentes
cito peunt: germinac inutilia fiũt. Iututes sc̃õꝵ ꝑ ostẽ¬

Expanded text:
tantum bene agere, et fructum boni operis non habere: quod ipsi sibi auferunt per studium humanae jactantiae. Sicut glafoeditatem qui vanae gloriae favores diligunt, et perdidisse bonum se opus doleant, quod pro humana ostentatione fecerunt. Amator vanae gloriae unde possit semper laudari agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus appetitus auget. Boni operis inchoatio non debet palam citius ad hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis oculis reseratur, a virtute perfectionis inanescat coeptio sanctitatis. Ante maturitatis enim tempus messes florentes cito pereunt, semina quoque inutilia fiunt. Virtutes sanctorum per oste
Abbreviated transcription (Latin):
plac̾e cogno̾cif hõ: et laudẽ ab hõĩb cõpare. Hanus ⁊ exrors
est animus: qui uult pleniꝰ famã appet̾e: et ad capiendã
t̃renam laudẽ. studiũ dare. Circũspice temetipm̃ hõ. nich¬
q tͥ arroges ex hiis q̃ inte st̃ nisi peccatũ. Nõ declinat ad
dext̾am: qui non sibi s dõ tͥbuit bõa q̃ agit. Neq ad siniᷤ¬
tram se uertit: qͥ de cliuina inlulgẽtia peccandi licẽtiã¬

Expanded text:
o placere, et laudem ab hominibus comparare. 2. Vanus, et erroris o placere, et laudem ab hominibus comparare. 2. Vanus, et erroris est animus plenus, famam appetere et ad capiendam terrenam laudem studium dare. Circumspice temetipsum, homo, nihilque tibi arroges, quae in te sunt praeter peccatum. Non declinat ad dexteram, qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit; neque ad sinistram se vertit, qui de divina indulgentia peccandi lice
Abbreviated transcription (Latin):
hũilitatẽ ualidiꝰ cõualescũt. Plerũq utile ẽ arrogantib
deseri a dõ: qͣtinus sue infirmitatis ad hũilitatẽ redeãt.
et hũiles post casum existant. Nõmilli falsa opinatõe ar¬
rogantie se eẽ ꝑfectos existimãt. dũ ñ sint: qr obortis
tẽptatiõib innotescsit. Tanto quisq fit u̾itati uicinior:
quanto se ẽẽ lõgius ab ea fu̾it arbitrat᷑. hoc eĩ hũilitatiᷤ
est q̃ dõ hoĩem iungit: cet̾um iactantia oculoᷤ qͥb ds̃ ui¬
deri pot̾it claudit. Sic̃ solis radius clũ cõspicit᷑. aties ocłi
ebetatur: sic ⁊ qui immod̾ate altiora scrutat᷑. ab intẽtiõe
ueri obtũdit᷑. Sicut aqͥla ex alto ad escas collabit᷑: sic hõ
de alto bone cõu̾satiois ꝑ carnalẽ appetitũ ad infi̾ora de¬

Expanded text:
Plerumque utile est arrogantibus deseri a Deo, quatenus suae infirmitatis conscii ad humilitatem redeant, et humiles post casum existant. 15. Nonnulli falsa opinione arrogantiae se esse perfectos existimant, dum non sint qui obortis tentationibus innotescunt. 16. Tanto quisque fit veritati vicinior, quanto se esse longius ab ea fuerit arbitratus. Hoc enim humilitatis est, quae Deo hominem jungit. Caeterum jactantia oculos, quibus Deus videri poterat, claudit. 17. Sicut solis radius dum conspicitur, acies oculorum hebetatur sic et qui immoderate altiora scrutatur, ab intentione veri obtunditur. 18. Sicut aquila ex alto ad escas collabitur, sic homo de alto bonae conversationis per carnalem appetitum ad inferiora de
Abbreviated transcription (Latin):
ie supna c̃ appetat: tanto de intimis acus qͥb mhxret do¬
lere debet.But̾̃ hoe eĩ et iacobꝰ apłs clicit. Miseri estote et
lugeᷤ ⁊ plorate. Risus nĩ in luctũ cou̾tat᷑: et gauluĩ ĩme-¬
t̃. Et rursum. Heuob̾ qͥridetis: qm̃ fiebitis. Qui ad hoc cõu̾si¬
onẽ scitatis p̾tendit ut aliis qñq p̾esse desid̾et: iste nõ disci¬
pulus xp̃i. s prauitatis sectator existit. Quia nõ ꝓ deo. s pro
scłi honore portare studet crucis xp̃i laborẽ. De humilitate mo

Expanded text:
re, quae appetat, tanto de infimis acrius quibus inhaeret dolere debet. Propter hoc enim et Jacobus apostolus dicit: Miseri estote, lugete, et plorate, risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moetur . Et rursus: Vae vobis qui ridetis, quoniam flebitis . 3. Qui ad hoc conversionem sanctitatis praetendit, ut aliis quandoque praeesse desideret, iste non discipulus Christi, sed pravitatis sectator existit, quia non pro Deo, sed pro saeculi honore portare studet crucis Christi laborem. CAPUT XXI. De mo
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾ine fnqͥlla q̃ pdidit. ⁊ ꝙͣ cõfusa sint ĩ qͥbꝰ cecidit: ex spã
laboris sui difficultate cognoscit. Quid eĩ in hac uita la¬
boriosius ÷ quã t̾reuis desid̾iis estuare: Aut qͥd hic secͣius:
quã huiꝰ scl̃i nichil appet̾e: Qui eĩ hũc mũdũ cliligũt. t̾¬
bilentis eiꝰ curis ⁊ sollicitudinib cõturbant. & autem

Expanded text:
fuerint tranquilla quae perdidit, et quam confusa sint in quibus cecidit, ex ipsa fuerint tranquilla quae perdidit, et quam confusa sint in quibus cecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? Aut quid hic securius quam hujus saeculi nihil appetere? Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus cu
Abbreviated transcription (Latin):
n̾e cupiũt mũdũ ⁊ mocũ mẽtis ad suꝑna reuocare⁊ ut ibi
se recolligãt unde deflixx̾unt: et inde se sb̾trahãt. ubr clic¬
psi st̃. Iusti qͥ reb honoribꝰq actiue blãdim̃tis reñtiãt: res¬
inde se ab om̃i t̾rena possessiõe mortificãt: ut dõ uiuam
Ideoq scłi huiꝰ blãcditias calcant: ut ualidiores ad uitã
illam de huius uite mortificatõe cõsurgant. Cũcta cͥcpe
tẽporalia: qͣsi herbe usrentes arescũt ⁊ transeũt. Idõc ꝓ
in eis stabilitatẽ nõ aspicit. Qui post renũtiationẽ mũdi
ad suꝑnã prĩam scĩs desid̾iis iuhiat: ab hac t̾rena intẽtiõe
qͣsi qͥbdã pemiis sb̾leuatꝰ erigit᷑ et in qͦ lapsus erat ꝑ ge¬
mitũ cõspicit: et ubi puen̾it. cũ gauclio magno ĩtẽait
Qui u̾o a tõtẽplatõis reqͥe reflexꝰ. in curis quꝰ schi inciclit.
si ad menioriam sui reu̾tat᷑. ꝓtinus ingemiscit. quãtũq

Expanded text:
 contemnere, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi sese recolligant, unde fluxerunt, et inde se subtrahant, ubi dipersi sunt. 6. Justi, qui rebus honoribusque, ac vitae blandimentis renuntiant, proinde se ab omni terrena possessione mortificant, ut Deo vivant; ideoque saeculi hujus blanditias calcant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quippe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt et transeunt; ideoque pro in eis stabilitatem non aspicit. 304 7. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pinnis, sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat, per gemitum conspiciQui vero, a contemplationis requie reflexus, in curas hujus saeculi incidit, si ad memoriam sui revertatur, protinus ingemiscit; quantumque
Abbreviated transcription (Latin):
tent᷑. Quãtoc ab huiꝰ scłi cõu̾satiõe se sb̾trahũt: tãto int̾¬
nem̃tis acie p̾sentiam dei ⁊ angłice societatis freq̃ntiã
cõtẽplant᷑. Maloꝵ tam praua st̃ oꝑa maĩfesta: ut hii qͥ
suꝑnam prĩam desid̾ant. ñ solũ mores eoꝵ. s ⁊ cõsortia fu¬
giant. oruidã etiam corꝑalr̃ seꝑari desid̾ant ab iniquis.
ut coꝵ nõ ĩuoluant᷑ delictis. Nõnulli ⁊ si nõ corꝑali disceᷤ¬
su: spũali tam̃ ab eis intẽtiõe cliscecdũt. qͥ ⁊ si cõmunes
sint cõu̾satõe: cliscreti tam̃ st̃ corde uł oꝑe. Et licet sepe in
medio carnaliũ uitã ds̃ ꝓtegat electoꝵ: tam̃ satis rarũ ẽ
ũ qͥsci int̾ scłi uolaptates posit̾. a uitiis maneat illibat᷑.
In quibꝰ ⁊ si nõ cito ĩplicef: aliqñ tamĩ abst̃ħit᷑. Neq eĩ di¬
i tutus ẽẽ pot̾it: qͥ ꝑiculo ꝓximus fu̾it. Hita sine offencli

Expanded text:
antoque ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis acie praesentiam Dei, et angelicae societatis frequentiam contemplantur. 2. Malorum tam prava sunt opera manifesta, ut hi qui supernam patriam desiderant, non solum mores eorum, sed et consortia fugiant. Quidam etiam corporaliter separari desiderant ab iniquis, ut eorum non involvantur delictis. Nonnuli, su, spirituali tamen ab eorum intentione recedunt; qui etsi communes sunt conversatione, discreti tamen sunt corde vel opere. Et licet saepe in medio carnalium vitam Deus protegat electorum, tamen satis rarum est ut quis inter saeculi voluptates positus a vitiis maneat illibatus, in quibus etsi non cito implicetur, aliquando tamen attrahitur. Neque enim diuturnus esse poterit, q
Abbreviated transcription (Latin):
agant: istis: ut sua oĩa delinquãt. Illi p̾ceptis gn̾alibꝰ aste¬
gunt᷑: isti p̾cepta gen̾alia ꝑfectius uiuendo trãscendũt
Ad ꝑfectum nõ sufficit. nͥ abnegatis om̃ib suis etiam seꝰ¬
ip̃m euisco abneget. S quid ẽ semetip̃m ab negare⁊ ni¬
si uolũtatib ꝓpriĩs renũtiare: ut qui supbꝰ erat fit hu¬
milis: qui iracund̾. ẽẽ studeat m̃suetus. slam sita qͥscu

Expanded text:
alibus astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque
Abbreviated transcription (Latin):
cũqs orantis auimo. Tunc autẽ magis diabls cogitatões cu¬
raꝵ scłarsum huãis m̃tib ing̾it: qñ orantẽ aspexit. Duob
moclis oratio impedif: ne ĩpet᷑re quis ualeat postulata. Hx
ẽ si aut qͥscꝵ adhuc mala cõmsttit: aut si delinqnti sibi debi¬
ta ñ climittit. Qd̾ geminũ malũ lũ qͥsco a senzip̃o abst̾serit:
ꝓtinus securus studio oratõis incũbit: et ad ea q̃ ĩpetre pͥcibꝰ
cupit: m̃ tẽ libere erigit. qͥ ledit᷑ nõ desistat orare ꝓse ledenti¬
b. Alioqͥn suxta dei sentẽtiani peccat: qͥ ꝓ mimicis nõ orat.

Expanded text:
autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. Duobus modis oratio impeditur, ne impetrare quisque valeat postulata: hoc est, si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum, dum quisque a semetipso absterserit, protinus securus studio orationis 283 incumbit, et ad ea quae impetrare precibus cupit, mentem libere erigit. 13. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibus; alioquin, juxta Domini sententiam, peccat qui pro inimicis n
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ cdũ malas suggestiões insinuat ⁊ s ñ nihĩtat ii eis qri in
suo corꝑe nõ eos tͣnsclucit. qͥ u̾o ĩ corꝑe eius st̃ ipõs ĩ hĩtat:
qͥa ip̃i st̃ tẽplũ eiꝰ. Et si subripiat m̃tib electoꝵ diabłs: nõ
autẽ in eis reqͥescit sicut in corclibꝰ repboꝵ. Nlam calore fidĩ
mox exitat᷑ ut exeat ab electis. Nõnulli qͦͥs iã auido ore dia¬
bolus deuorat̾iat: rursus diuini iuditis occulta misera¬
tõe ab eius ore eripiunt᷑. ⁊ saluti restiturint᷑. sam sepe
multos qͦs antiqꝰ hostis luxie uoragine m̾sos tenuit: po¬
tetia diuina ꝑ penitẽtiam ab eiꝰ faucib tͣxit. qmͦ de lo¬
fenim st̃. qui electi sibi scd̾m hoĩes uident᷑: At ꝑ hoc
qiu de bonoꝵ mim̾o ꝑer̃t. apd̾ horẽs electi: apd̃ deum
to scełe deuorasse uidet᷑. Eum uero quse ñ deglutuuit
qͣliꝰ maxillam mãdit. Inde ⁊ paulus habet stimłos car¬
nis quibꝰ hĩliet᷑: s nõ habet peccãdi ꝑfectionẽ qͣ degl¬

Expanded text:
n suo corpore non eos traducit. Qui vero in corpore ejus sunt, ipsos inhabitat, quia ipsi sunt templum ejus. Etsi subripiat mentibus electorum diabolus, non autem in eis requiescit, sicut in cordibus reproborum. Nam calore fidei mox excitatur, ut exeat ab electis. Nonnulli, quos jam avido ore diabolus devoraverat, rursus divini judicii occulta miseratione ab ejus ore diripiuntur, et saluti restituuntur. Nam saepe multos, quos antiquus hostis luxuriae coeno mersos tenuit, potentia divina per poenitentiam ab ejus faucibus traxit. Quomodo de bofenum sunt, qui electus cibus secundum homines videntur. Ac per hoc qui de bonorum numero pereunt, apud homines electi, apud Deum to scelere devorasse videtur. Eum vero quem non deglutivit i in maxilla mandit. Unde et Paulus habet stimulos carnis, quibus humilietur , non habet peccandi perfectionem, qua degl
Abbreviated transcription (Latin):
aoinuante. qͣmuis ĩfundat᷑ auritꝰ: ad cor ñ ꝙͣ descen¬
deit foris dͥoemi pstrepit. s int̾ius nichis ꝓficit. Q̃inc autẽ
dei sermo iifusus aurib ad cordis ĩtima pͥuenst: qsi digs¬
pẽteso. deserit. uit sine sensu ꝑsistãt. gleriq ĩ aeunse in¬
teligendi uiuacess existãt: s loqnoi in opia angustauture
Quuidam u̾o in ut̾sce pollent ⁊ qi ⁊ sciencdli copian: et dicen
leric scientiam acceptam scͥpt᷑aꝵ nõ ad dei głam. s ad
Ram laudẽ utinit᷑: drm ex ipsa scientia extollunt.
Et ibi peccant: uibi peccata mũdare debuerũt. Nuce c̃secũ
tur legendo ꝑfectam scientiam arrogãtes. sam quauis sapi¬
entẽs in suꝑfitie uideanf᷑ medullitꝰ tam̃ ueritatis archana

Expanded text:
 ad cor nunquam descendit; foris quidem perstrepit, sed interius nil proficit. Tunc autem Dei sermo infusus auribus ad cordis ultima pervenit, quando Dei grpentesque deserit, ut sine sensu persistant. 3. Plerique acumine intelligendi vivaces existunt, sed loquendi inopia angustantur. Quidam vero in utrisque pollent, quia et sciendi copiam, et dicendlerique, scientia accepta Scripturarum, non ad Dei gloriam, sed ad suam laudem utuntur, dum ipsa scientia extolluntur, et ibi peccant, ubi peccata mundare debuerant. 2. Nunquam consequuntur legendo perfectam scientiam arrogantes. Nam quamvis sapientes in superficie videantur, medullitus tamen veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
Um sit utilis ad instruend̾ lectio: adiybita tamen¬
collatõe maiorẽ intelligẽtiam p̾bet. Melius est eĩ
cõferie quã leg̾e. Collatõ: docibilitatẽ facit. Nã ꝓpositis
int̾rogatõib̾ cunctatio reꝵ excludit᷑: et sepe obiectioĩb¬
latẽs ueritas approbat᷑ Qd̾ eĩ obscurum ẽ aut clubisi
cõferendo cito ꝑspĩtur. Multũ ꝓsunt in collatõe figure.¬
Res eĩ q̃ minus ꝑ se aduertũtur. ꝑ cõꝑationẽ reꝵ facile
capiuntur Nam sepe sb̾ spetie alia: sprĩales carisas sc̃ptẽ
diume ĩ sinuant. Et nisi aliaͣ euidẽti offẽsiõe: uix apparẽt
occulta legis mystia. Sicut instruere solet collatõ: ita¬
cõtentio destruit. Hec eĩ relicto sensu u̾itatis lites gn̾at:
et prignãdo u̾bis etiam ĩ deũ blasphemiã. Inde hereses
et scisnia qͥb sbuertit᷑ fides: u̾stas corrũpit᷑: scindit᷑ ca¬
ritas. Contentiosoꝵ studium nõ ꝓ u̾itate s ꝓ appetitu laudiꝰ

Expanded text:
sit utilis ad instruendum lectio, adsit utilis ad instruendum lectio, adcollatione, majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Collatio docibilitatem facit, Nam propositis interrogationibus cunctatio rerum excluditlatens veritas approbatur, quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut Res enim quae minus per se advertuntur, per comparationem rerum facile capiuntur. Nam saepe sub specie alia spirituales causas Scripturae divinae insinuant; et, nisi per aliquam evidentem ostensionem, vix apparent occulta legis mysteria. contencio destruere; hec enim relicto sensu veritatis lites generat et pugnando verbis eciam deo blasphemat. Inde hereses et scismata, quibus subvertitur fides, veritas corrumpitur, scinditur caritas et contumeliosorum studio non pro veritate
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ mimnus ꝓpt̾ sermonẽ simplicẽ placẽt ÷ gentili eĩ eloquẽ¬
tie cõꝑata: uidef illis incligna. Qd̾ si animo hũili mystia
eiꝰ intendant: cõfestim adu̾tũt qͣntũ excelsa st̃ q̃ in illis des¬
pitiũt. In lectione nõ u̾ba s u̾itas ẽ amãda. Sepe autẽ reꝑi¬
tur simplicitas u̾idica ⁊ ornata falsitas: q̃ hoĩem suis er¬
rorib illicit: et ꝑ lingue ornam̃ta laq̃os dulces sꝑgit. Ni
chil aliud agit amor mũdane scientie. uisi extollere laudi¬
animus ar togantie fastui inflatꝰ. maiori intumescit iae¬
tantia. Inde ⁊ bũ psalmus ait. Quia nõ cognoui littat᷑am
inftbo in potentias clñ. Simpliciorsbꝰ lictis: nõ ẽ pͥonen¬
d̾ fuc̃ g̾miatice artis. Meliores ei st̃ cõmunes uitt̾e. quãsẽm¬
plitiores: et ad solam utilitatẽ legẽtiũ ꝑtinẽtes Ille u̾o e¬
quiiores: quia ingerũt hominẽ ad ꝑnitiosam mẽtis ela¬
onẽ. Meliores es̃ dicimus gramaticos quã heticos. hen¬

Expanded text:
e minus propter sermonem simplicem placent. Gentili enim eloquentiae comparata videtur illis indigna. Quod si animo humili mysteria ejus intendant, confestim advertunt quam excelsa sunt quae in illis despiciunt. 8. In lectione non verba, sed veritas est amanda. Saepe autem reperitur simplicitas veridica, et composita falsitas, quae hominem suis erroribus illicit, et per linguae ornamenta laqueos dulces aspergit. 298 9. Nil aliud agit amor mundanae scientiae, nisi extollere laudianimus arrogantiae fastu inflatus majore intumescit jactantia. Unde et bene psalmus ait: Quia non cognovi litteraturam, introibo in potentias Domini . 10. Simplicioribus litteris non est praeponendus fucus grammaticae artis. Meliores sunt enim communes litterae quia simpliciores et ad solam humilitatem legentium pertinentes, illae vero nequiores, quia ingerunt hominibus perniciosam mentis elationem. 11. Meliores esse grammaticos quam haereticos. Haer
Abbreviated transcription (Latin):
eis cepali reuiedio sbuenit᷑: pratioꝵ oculi ad cor̾sionẽ ape¬
riantias. Uude ⁊ t̾um pu̾oꝵ frigidus ignis fuit: uit rabui¬
godonosor deũ uerũ agnosc̾et. sic̃ ⁊ ppħa in psalmis ait ꝓp¬
ter insmicos meos eripeme. pinde tarcdiꝰ exaudiunt᷑ quo¬
ddam orati oẽ s: uit lum differũtur fortius excitate. ma¬
ioribꝰ pͥniis cumulẽtur ÷ exempło prumaꝵ ⁊ rep̾ssid̃ẽ mẽ¬
siumu in q dꝰ quito taredꝰ sata semina exeũt: tãto ad fruge
cumulatius surgũt. Quotiẽs orantes nõ cito exaucim.
ns reputef iusticie.⁊ culpe nr̃e.Int̃clũ qdͣ ꝑseuanter. oratẽ

Expanded text:
illis temporali remedio subvenitur, pravorum oculi a confusione aperiantur. Unde et trium puerorum frigidus ignis fuit, ut Nabuchodonosor Deum verum agnosceret, sicut Propheta ait in psalmis: « Propter inimicos meos eripe me . » Proinde tardius exaudiuntur quorumdam orationes, ut dum differuntur, fortius excitatae majoribus praemiis cumulentur, exemplo pruinarum et repressione messium; in quibus quanto tardius sata semina exeunt, tanto ad frugem cumulatius crescunt. Quoties orantes non cito exaudimur, ae repu
Abbreviated transcription (Latin):
tib srmm premium. ⁊̃ hiis qͥ eam bñ uiisẽdo custocdiũt⁊ penam uero:
hiis qͥ eam małe uniendo cõtẽpnãt. Omĩs qͥ a p̾ceptis dei discecuit o¬
pes qͥniens eadem dei pͥcepta leg̾e us autlure potuerit. corde rephẽs
onsia m̃ date tua. sr̃auit᷑ nãq unꝰqͥsq cõfundit᷑. qũ m̃data dei
ał legendo uel aucdierido resprcit: que uiuendo cõtempnit.
g̃mo potest sensum scͥpfe sc̃ẽ cognosc̾e. nisi legẽdi fami¬
liaritate: sic̃ scͥptũ ẽ. Ama illam: et exaltabit te. ulia
sacͥs elocͥis assidiis fuerit: tanto ex eisutiliorẽ intelligẽti¬
am capit⁊ sic̃ t̾ra q̃ qͣnto plus excolit᷑: tanto ub̾ius fructi¬
ficat. Quanto amplius ad quãl artem homo cõscendit. fã¬
tomagis ad hominẽ ars ip̃a descencdit. Sic̃ in lege scribr. so¬
yses ascenclit in mõtẽ: et cdñs descentlit. Nerũ ẽ de otio spũa¬

Expanded text:
is qui eam bene vivendo custodiunt; poenam vero eis qui eam male vivendo contemnunt. 8. Omnis qui a praeceptis Dei discedit opere, quoties eadem Dei praecepta legere vel audire potuerit, corde suo reprehensus omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audNemo potest sensum Scripturae sanctae cognoscere, nisi legendi familiaritate, sicut est scriptum: Ama illam, et exaltabit te; glorisacris eloquiis assiduus fuerit, tanto ex eis uberiorem intelligentiam capit; sicut terra, quae quanto amplius excolitur, tanto uberius fructificat. 3. Quanto amplius ad quamlibet artem homo conscendit, tanto magis ad hominem ars ipsa descendit, sicut in Lege scribitur: Moyses ascendit in montem, et Dominus descendit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solũ uoce. s corde psallentes. Inde ⁊ alibi. Psallã spiritu
psallam ⁊ nĩte. Sicut oratioĩb regimur: ita psaluoꝵ fu¬
diis delectami. Psallendi ei utilitas tͥstia corda cõsolaturt
grauiores m̃tes facit. stucliosos oblectat. inh̾tes exsuscitat:
peccatores ad lam̃ta inuitat. siam quãuis clura sint car¬
nalium corda: statim ut psalmi dilcedo insonuerit. ad
affectũ pietatis animũ eoꝵ inflectit. Dũ xp̃ĩanũ nõ uocis
moclulatõ s tantũ u̾ba diusua q̃ ibi dicunt᷑ debeant cõmo¬
uere: nescio qͦ tam̃ pacto modulatõe canẽtis: maior nascit
cõpunctio cordis. Multi eĩ repperiunt᷑ qͥ cantꝰ suauitate cõ¬
moti sua eͥmina plangil̃t: atay ex ea ꝑte magis flectunt᷑¬
ablagraas r exrosta psalentis in sorterit cliscedo sciatussi

Expanded text:
non solum voce, sed corde psallentes. Unde et alibi: Psallam spiritu, psallam et mente . Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos delectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad affectum pietatis animum eorum inflectit. Dum enim Christianum non vocis modulatio, sed tantum verba divina, quae ibi dicuntur, debeant commovere, nescio quo tamen pacto modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui, cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntad lacrymas, ex qua psallentis insonuerit dulcedo suavissima.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuisqͥs u̾o operat᷑ ⁊ nõ orat: manꝰ leuat ⁊ cor ñ leuat. Sed
qr ⁊ oꝑari necesse ẽ ⁊ orare: bñ ipxta utrũq dictũ ẽ. leuemꝰ
corda nr̃a cũ maĩb ad dñm÷ ne de negligẽtia m̃datoꝵ dĩ cor¬
de rep̾hendam: dũ salutẽ nr̃am obtinere. aut sola oratõe
aut sola oꝑatõe cõtencdimꝰ. Postꝙͣ boñ opiis agimꝰ. lacͥme o¬
iationũ fundant᷑: ut m̾itum actõnis. hũilitas ĩpet̾t p̾cis.

Expanded text:
. Sed quia operari necesse est, et orare, bene juxta utrumque 285 dictum est: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum; ne de negligentia mandatorum corde reprehendamur, dum salutem nostram obtinere aut sola oratione, aut sola operatione, contendimus. 19. Postquam bonum opus agimus, lacrymae orationum fundantur, ut meritum a
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in oratõe eogitatõibꝰ scłi fiu̾it occupit᷑. ẽũc g ilacit̃ orauꝰ.
qũ aliiuide nõ cogitamus. Sed ualde pauci st̃. qui tales oxa¬
tiores hẽant. Et licet in quibꝰdam suit: clifficile tam̃ ẽ ũ sẽp
sitit. Meus q̃ ante orationẽ uacans a dõ illicitis cogitatiõib
occupat᷑ clum in orationẽ uen̾it. cõfestim illi ymagĩes rex
quas nuꝑ cogitauit occurrũt: aditũq precis obstruũt. n
se mẽs libera ad celeste desid̾ium erigat. purgãdꝰ ẽ itaq ani¬
mus pͥnisi: atq a tẽpaliuni reꝵ cogitatioĩbꝰ segͤgandris ĩ

Expanded text:
qui in oratione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tunc ergo veraciter oramus, ndo aliunde non cogitamus. Sed valde pauci sunt, qui tales orationes habeant. Et licet in quibusdam sint, difficile tamen est ut semper sint. 9. Mens quae ante orationem vacans a Deo in illicitis cogitationibus occupatur, dum in orationem venerit, confestim illi imagines rerum quas nuper cogitavit occurrunt, aditumque precis obstruunt, ne se mens libera ad coeleste desiderium erigat. 10. Purgandus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogitationibus se
Abbreviated transcription (Latin):
m̾e ⁊ flere debemuo⁊ reminiscẽtes ꝙͣ gͣuia sint sccła que
cõmisimus: quãq dua inferni supplitia q̃ timenius.
Mens qualẽ se in oratiõe offert: talem se post orationem
cõseruet. Nlam nichil ꝓficit oratio: si denuo cõmittitur.
unde iani uenia postulet᷑. Ille eĩ precis desid̾atũ effectũ sine
tlubio ꝑcipit: qui qd̾ oraudo ablui postulat: delinq̃ndo ñ
it̾at. Meus nr̃a celestis ẽ. Et tũc orãdo deũ bñ cõtẽplaf᷑ qñ
milis t̾renis curis aut erroribꝰ ĩpedit᷑. Apta ẽ eĩ ad bonũ

Expanded text:
ia sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia quae timemus. 6. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur unde jam iterum venia postuletur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat delinquendo non iterat. 7. Mens nostra coelestis est, et tunc orando Deum bene contemplatur, quando nullis terrenis curis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptam̃tis ꝑue uite et̾ue nõ potest: qr pius dñs hec
ad dãpnationẽ cłpe nõ reputat: qd̃ de sue maiesta¬
tis ꝑmissu nolẽs qui patitur portat. Nam ibi pecca¬
mus: ubi cupiditatẽ uł uolũtatẽ deflectimus. Hbi
u̾o uiolent̃ addicimur. ⁊ si facimus aut flagitium
nõ ẽ: nisseria tam̃ ꝓ flagitio ⁊ facinore ẽ. S qͥ deumi
ꝓ irrogata laudat miseria: cõmisso ꝓcłcubio caret facinore. de¬

Expanded text:
 potest, quia pius Dominus ad damnationem culpae non reputat quod de suae majestatis permissu nolens qui patitur portat. Nam ibi peccamus ubi cupiditate vel voluntate deflectimus. Ubi vero violenter addicimur, etsi facinus aut flagitium non est, miseria tamen pro flagitio et facinore est. Sed qui Deum ro irrogata laudat miseria, commisso procul dubio caret facinore.
Abbreviated transcription (Latin):
qñ se minimũ existimau̾it. etiam cũ maiora uirtutũ opa
gesserit. Qui m̃clum deserũt ⁊ tam̃ uirtutes p̾ceptoꝵ sine cor¬
dis hm̃litate secunt᷑: isti qͣsi de excelso gͣuius corruũt qr det̾i¬
us ꝑ uirtutũ elationẽ deitiuntur. qͣm ꝑ uitia ꝓlabi potuert̃.
Omĩs dei seruus de suis m̾itis nõ debet attolli: dũ posse uidet
ex inferioribꝰ sibi prelatiores alio ᷤᷤ fieri. Nou̾it autẽ se oĩs sc̃s
bet ⁊ t̾stis. Scil ut ꝑ hũilitatẽ nõ suꝑbiat: ⁊ ꝑ utilẽ meiorẽ
cor ad lascsusam nõ dissoluat. Dei seruus dũ bonũ alitͦd opꝰ
agit. utrum ei ad boni remun̾ationẽ ꝑtineat qd̃ facit incer¬
tꝰ est. Ne forte discussiõe celestis iudicis reus penset᷑: et in hi
q̃ dei st̃. negligent̾ aut saꝑx alia aut oꝑasse inuensat. Idõci
ꝓpt̾ hocip̃m t̾stis merẽsq efficit᷑. atq indesinent̾ tͣbat᷑: remi

Expanded text:
 opera gesserit. 2. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. 3. Omnis Dei servus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi praelatiores alios fieri. Noverit autem omnis sanctus se tem non superbiat, ut per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. 4. Dei servus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, et in his quae Dei sunt negligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso trist
Abbreviated transcription (Latin):
tĩguit. T̃am ꝑseu̾ant intẽde oportet animũ nrm̃ orando
ates płsanndo: quoadrisci importimas desidioꝵ carmaliũ
suggestiões q̃ nr̃ĩs obstrepũt sensib fortissima ĩtentiõe
suꝑemus ⁊ ac tamdiu insist̾e: qͦrisq persistẽdo uincamꝰ.
iam negligentes oratões: nec ab ip̃o hoĩe ĩ pet̾re ualent

Expanded text:
oportet animum nostrum orando, atque pulsando, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus: ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine impetrare valent
Abbreviated transcription (Latin):
quiadii in huius scłi uita inhabitãt: desid̾io supni roris. eo¬
umi abstiuet ⁊ arescit. Abstinẽtia uiuificat ⁊ occidit. uiiiifi¬
cut aĩãni: corpꝰ necat. Eepe abstinentia sĩłate agit̃: ⁊ euimi¬
acs ꝑ ypoc̾sim ex̾cent᷑. Qdam eĩ mim inedia coriꝰ suũ saniãt.
extminantes sicut ait euãgłium faties suas: ut paroĩt hoib
ieuiantes. Ore nãq palescũt: corꝑe atterũtur. Gordis alta
suspiria ducũt: ante mortẽ eͦs mortiferis sese suppliti Eͣ¬
Aũt. T̃antũq miseri laboris ex̾tititiũ nõ ꝑ dei amore: s pro
sola huãne lariclis admiratiõe sectanf᷑. oͥdam incelibilit abs¬

Expanded text:
quandiu in hujus saeculi vita habitant, desiderio superni roris coum abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate agitur, jejuniaque per hypocrisim exercentur. Quidam enim mira inedia corpus suum laniant, exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibilit
Abbreviated transcription (Latin):
cogitare orpisti in fftu tuo qͥd eẽt fut᷑um post hec: et qͥ reuelat
myst̾ia ostendit tͥ q̃ uẽtura st̃. Et̃eĩ sepe ea in qͥb cogitationum
ñaꝵ sensũ porrigimus: q̾dam m̃tis excessu reuelant᷑ dũ redͥẽ¬
cimus. Quãnis ñ nulla uera sint sõnsa. facile tam̃ eis credi nõ
raro cõsid̾at᷑. ĩ ani facile igit᷑ sõmis fideᷤ adhibẽda ñ ẽ: ne forte sa

Expanded text:
et qui revelat mysteria ostendit tibi quae futura sunt . Etenim saepe ea in quibus cogitationum nostrarum sensum porrigimus, quodam mentis excessu revelantur, dum requiescimus. 8. Quamvis nonnulla vera sint somnia, facile tamen eis credi 278 non raro consi
Abbreviated transcription (Latin):
uans sibi unsi uite actualis obtutũ ÷ uͭ sit utiliꝰ illi ꝑ simplicẽ
actionẽ ire ad uitã: qͣm ꝑ cõtẽplatioĩs errorẽ. mitti in gehẽnã.
Sepe mẽs ad sũma ab imis erigit᷑: et sepe a sũmis ad infima
põdere carnis inclinata reflectit᷑. Multoᷤᷤ ds̃ ex carnalibꝰ sua gr̃a
uisitat: et ad cõtẽplatõis fastigis̃ eleuat. sultoͦq a cõtẽplatõe
iusto iuditio deserit: et lapsos in t̾renis oꝑibꝰ d̾elinqͥt. de cõtẽp

Expanded text:
simplicem actionem ire ad vitam, quam per contemplationis errorem mitti in gehennam. 11. Saepe mens ad summa ab imis erigitur, et saepe a summis ad infima pondere carnis reclinata reflectitur. 12. Multos Deus ex carnalibus sua gratia visitat, et ad contemplationis fastigium elevat. Multosque a contemplatione justo judicio deserit, et lapsos in terrenis operibus derelinquit. 303 CAP
Abbreviated transcription (Latin):
Plerũꝙ ĩmũdi spẽ qͦs incũb̾e in scłi amore cõspitus̃t: dormi¬
eutes q̃dam uana spei psꝑitate illuclũt. ͦsdam u̾o qͦs formida¬
re aliquia adu̾sa ꝑsentiunt: dormientes mani terrore cõcuts¬
unt. Sieq miseroꝵ corda uariis illusiõĩbꝰ intẽptantes. modo
uacua ꝓspitate demulcẽt: modo uana formidine t̾rent. Mui
autẽ nullis aut raris cõseu st̃ delictis: aut ñꝙͣ aut iaro t̾rorib
fatiganf noctnis s placrto sõpno quiescẽtes incdũ etiã per
soporẽ q̃dam archana ⁊ mistica cõtuent᷑ ⁊ uidẽt. o u̾o corda¬

Expanded text:
incumbere in saeculi amore conspiciunt, dormientes quadam vana spei prosperitate illudunt. Quosdam vero, quos formidare aliqua adversa praesentiunt, dormientes inani terrore concutiunt. Sicque miserorum corda variis illusionibus intentantes, modo vacua prosperitate demulcent, modo vana formidine terrent. 3. Qui aut nullis, aut raris conscii sunt delictis, aut nunquam, aut raro terroribus fatigantur nocturnis; sed placato somno quiescentes, interdum etiam per soporem q
Abbreviated transcription (Latin):
uox sileat: ꝙ̃uis hoĩbꝰ lateat÷ dõ lat̾e nõ potest: qͥ cosciẽ¬
tie presens est. shelius ẽ autẽ cã silentio orare corde sine:
sono uocis: quã solis u̾bis sine intuitu m̃tis. Nrãꝙͣ ẽ sine
gemnitu orandũ. Nam pocõꝵ recordatõ: m̾orẽ gignit. Dil
eĩ orantus: ad memoriam cłpã reducimꝰ: et magis peos

Expanded text:
leat, quamvis hominem lateat, Deum latere non potest, qui conscientiae praesens est. Melius est cum silentio orare corde sine sono vocis, quam solis verbis, sine intuitu mentis. Nunquam est sine gemitu orandum, nam peccatorum recordatio moerorem gignit; dum enim oramus, ad me
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝓficiant qͥ decẽdi st shaligni sp̃t̃ hoc qd̾ int᷑ noꝰ mll¬
dare cupinuis: sine int̾missiõe tẽptant it̾um sordidare.
quid in semetipĩs t̾renũ sentiunt indesinent᷑ oꝑib sc̃is
exhaririũt: ut de intimis puri inueniant᷑. Eodẽ ulancdim̃¬
to decipiunt᷑ nc̃ per cdi aibłm horẽs: quo ꝓthoplaristi in pon¬
tẽptando delũdit. Nũc eĩ ꝓmisis decipit: nc̃ reb transitorsis
qpiasi necessariis illicit. Nũc etiã ip̃a inferni supplitia qͣsisle¬
uia ⁊ fnsitoria suggerit: quatinus miseroꝵ corda in cupicli¬
tatẽ lasciusamq dissoluat. secũq ad tartara clucat. Arguĩ¬

Expanded text:
iant qui docendi sunt. 21. Maligni spiritus hoc, quod intra nos mundare cupimus, sine intermissione tentant iterum sordidare. , et quidquid in semetipsis terrenum sentiunt, indesinenter operibus sanctis exhauriunt, ut de intimis puri inveniantur. 22. Eodem blandimento decipiuntur nunc per diabolum homines, quo protoplasti in paratanas praetentando deludit. Nunc enim promissis decipit; nunc rebus transitoriis, quasi necessariis, illicit; nunc etiam ipsa inferni supplicia, quasi levia, et transitoria, suggerit; quatenus miserorum corda in cupiditatem, lasciviamque dissolvat, secumque ad tartara ducat.
Abbreviated transcription (Latin):
Equaꝙͣ legẽ intelligit: qͥ carualit̾ u̾ba legis
ꝑcurrit: s his qui eam sensu int̾ioris intelligẽtie
perspicit. sam qui litt̾am legis intẽdunt: eiꝰ occłta peue¬
trare ñ post. Multi eĩ nõ intelligẽdo spũalĩ scͥpt᷑as. nͨ eaiꝰ rec¬
te sentiendo in h̾esim deuoluti st̃: atq in młtis erroribus
deflux̾unt. In solis fidelibꝰ religata ẽ lex testante dnõ per
ꝑ ꝓphetã. liga testimõium. signa legẽ in discipłis meis.
ne eam aut iuderis intelligat. aut heticus: qr nõ est

Expanded text:
quam legem intelligit qui carnaliter verba legis percurrit, sed is qui eam sensu interioris intelligentiae perspicit. Nam qui litteram legis intendunt, ejus occulta penetrare non possunt. 2. Multi enim non intelligendo spiritualiter Scripturas, nec eas recte sentiendo, in haeresim devoluti sunt, atque in multis erroribus defluxerunt. 3. In solis fidelibus religata est lex, testante Domino per Prophetam: Liga testimonium, signa legem in discipulis meis ; ne eam aut Judaeus intelligat, aut haereticus, quia non est
Abbreviated transcription (Latin):
quitia semꝑ adest. Ille ẽ bene abstinet a cibis: qui ⁊ a ma¬
itie atĩb. et am̃dĩ ieiunat ambitõib orui execratois fu¬
dio no abstinẽtie uoto ab escis carniũ se suspenclait. hił
Ueuss execraidi st̃. qr dei creaturam usib huauis cõcestã
romiũt. Nichil eĩ fidelib inqͥnatũ: nichilq ẽẽ iudicati
imitrim. paulo apło attestante qͥ ait. Omĩa m̃da indis.¬

Expanded text:
cibis, qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. 9. Qui exsecrationis studio, non abstinentiae voto ab escis carnium se suspendunt, hi potius exsecrandi sunt, quia Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Nihil enim fidelibus inquinatum, nihilque esse judicatur immundum, Paulo a
Abbreviated transcription (Latin):
Diabł eĩ serpẽsͤ lubricꝰ. Cuiꝰ si capiti id ẽ pͥme suggestioi ũ re¬
Astit᷑: totꝰ in ĩterua corlis clñ nõ sentit᷑ illabit᷑. sep̃tatioñ lia¬
usicaꝵ: initia fragilia st̃ õ si ñ cauieant᷑ s ꝑ usũ in cõsuetu¬
amie fnseant: in norissinis forcit cõualescũt. ita uͥ aut nc̃

Expanded text:
Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est primae suggestioni, non reDiabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est primae suggestioni, non resistitur, totus interna cordis, dum consentit, illabitur. Tentationum diabolicarum initia fragilia sunt. Quae si non caventur, sed per usum in consuetudinem transeunt, in novissimo fortiter convalescunt, it
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta facit ĩtellig̾e. Multi decipiut᷑ a diabło: ⁊ ignorãt se eẽ
deceptoᷤ: oseeꝓphe testimoĩo declarãte. Comed̾unt inqͥt alie¬
ni robur eꝰ: et ip̃e ignorauit. Alieni nãq maligni sp̃c̃ signi¬
ficãtur: qͥ u̾itutes m̃tis coẽclũt: s hoc corda negligẽtiũ non
ĩtelligñt. Tanꝙͣ inh̾mis cliabłs uincit᷑: qũ de aꝑta iiqͥtate
hoĩent depͣuare conat᷑. Armatꝰ n̾o tũc incechit: dã ꝑ spetiẽ scĩ¬
tatis ⁊ uirrutis: ea q̃ st̃ scã destruit : qñ ⁊ qͥ decipitur sua de¬
tͥmẽta nõ sentit: s tãꝙͣ sint uͥrtutes q̃ st̃ uitia. sectat᷑ ⁊ clii¬
git. In oculis carnalium cliabss fribilis ẽ. In oculis elcõꝵ
t̾ror eius uilis ẽ. Ab ĩcreclulis ut leo timet᷑: a fortibꝰ ĩ fide:
ut uͥmis cõtẽpnit᷑. atq ad mom̃tũ ostẽsus repellit᷑. & suggeᷤ¬
le in cõsemẽti oye repellit᷑ si pͥma oblect anĩta illi respmit᷑.¬

Expanded text:
t se esse deceptos, Oseae prophetae testimonio declarante: Comederunt, inquit, alieni robur ejus, et ipse ignoravit . Alieni namque maligni spiritus significantur, qui virtutes mentis comedunt; sed hoc corda negligentium non intelligunt. 12. Tanquam inermis diabolus vincitur, quando aperta iniquitate hominem depravare conattatis et virtutis, ea quae sancta sunt destruit, quando et qui decipitur sua detrimenta non sentit, sed tanquam sint virtutes quae sunt vitia sectatur et diligit. In oculis carnalium diabolus terribilis est, in oculis electorum terror ejus vilis est. Ab incredulis ut leo timetur, a fortibus in fide ut vermis contemnitur, ad momentum ostensus repellitur. Qui suggesenti operum repellitur, si prima oblectamenta illius respuan
Abbreviated transcription (Latin):
metip̃o spc̃ ĩmũdos expellere: nisi ꝑ abstinẽtiam grile. eũnc
eĩ hostes qui extm nos st̃ a nobis fortꝰ suꝑant᷑. quãdo priuꝰ
q̃ int᷑ noꝰ st̃ uitia extingunt᷑. Nam frustra foris agit bellũ:
qui intꝰ h̃t ꝑiculum. Nõ qͣlitatem ciboꝵ. s eoꝵ cupiditatem¬
clicimꝰ ẽẽ cauendã. Nam sepe aciuntius p̾arata: sine gule
abstinentia degustant᷑. Et sepe abiecta ⁊ uilia: edeudi cupi¬
cdicate sumũtur. Sicq fit ut nõ sit ĩ culpa ciboꝵ qͣlitas:
s illud reputet᷑ in uitiũ: qd̃ cũ desid̾io degustat᷑. Quatu¬
or st̃ gen̾a clistinctionũ: ingule appetitu. Id est qͥd. quando.
qͣtũ. ⁊ quom appetat᷑. Qcl. ad rem ip̃am ꝑtinet q̃ appecit᷑.
Quãdo si ãtelegitimũ tẽpus qͥd appetatur. Quãtũ u̾o: ad
anari refcelionẽ cotiliana famis exactiõe adimplet. Cs̃
cet̾is E uitĩs ⁊ si int̾dũ nascim̃ interdñ tam eũ eis non
uiorsm̃. Ctum isto autẽ ⁊ nascim: cĩ isto ⁊ moriĩ. lic¬

Expanded text:
tus 253 immundos expellere, nisi per abstinentiam gulae. Tunc enim hostes qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agit bellum, qui intus habet periculum. 12. Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera distinctionum in gulae appetitu, id est: quid, quando, quantum, et quomodo appetatur. Quid ad rem ipsam pertinet quae appetitur. Quando, si ante legitimuanam refectionem quotidiana famis exactione adimplet. Cum caeteris enim vitiis etsi interdum nascimur, interdum tamen cum eis non morimur; cum isto autem et nascimur, cum isto et morimur.