comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ter ꝓphetatum est inueteri testam̃to.
Manna enĩ illis contra duma p̃cep¬
ta tractantibus uermes effecti sunt.
id est contumaciȩ utores & iudices.
Que similitudo xp̃m indicat dnm̃.
quẽ qui suauem cipũ. et dulcem po¬
tum haurire neglezerit. iudicem
patietur: sicut ipseait. Neq enĩ pat̃
uidicat quẽquam sed omnẽ iudici¬
um dedit filio. Quod autem dicit.
diuiserunt sibi uftimenta mea. et
suꝑ uestem meã piserunt sortem:
hoc factum in eiuangłio repperimꝰ.
quod milices quittuor qui erucifirxe¬
runt saluatoren. in quattuor partes
eius sibi diuisennt uestimenta. Ue¬
stim̃tũ uͦ eius uod assutum ñ erat.
sed erat desuꝑbre contextum. sorte
ꝑceperunt. Qȩ gͥ ista uestimenta
sunit uideamis: quid milites. qͦd¬
ue etiom uestmentũ. Uestim̃ta ẽẽ¬

Expanded text:
ter 139 prophetatum est in Testamento. ter 139 prophetatum est in Testamento. Manna enim illis contra divina praecepta tractantibus, vermes effecti sunt; id est contumaciae ultores et judices. Quae similitudo Christum indicat Dominum: quem qui suavem cibum et dulcem potum haurire neglexerit, judicem patietur, sicut ipse ait: Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Quod autem dicit: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem : hoc factum in Evangelio reperimus, quod milites quatuor, qui crucifixerunt Salvatorem, in quatuor partes ejus sibi diviserunt vestimenta; vestimentum vero ejus, quod assutum non erat, sed erat de superiore contextum, sorte perceperunt. Quae igitur ista vestimenta sunt, videamus; qui milites, quodve etiam vestimentum. Vestim
Abbreviated transcription (Latin):
sẽs moyses ante ãm animal irrationa¬
ie se ꝓficetur. dauid publicẽ se sepe
cõre inorat. S magis illud accipiendũ
puto: qm̃ uermis nulla extrinsecus am¬
mixtione alieni corporis. sed de sola
& pura terra procreatur. ido illũ com
ia a pura maria generatur. Legimꝰ
etiam in libris moysi de manna uer¬
miculos procreatos. Digna plane et
iuista comparatio. Si quidem de man¬
na uermiculus gignitur: et dñs. xp̃e
de uirgine ꝓcreatur. Quin potius ip¬
sam mariao manna dixerimꝰ quia ẽ
subtilis. splendida. suauis. & uirgo.
que uelut cęlitus ueniens. cunctis
eccłarum populis cibũ dulciorem mel¬
le defluxit. Quem qui edere ac man¬
aucare neglexerit. uitam in semet ipso
habere non poterit: sicut ipse dñs ait.
Nisi quis manducauerit. meam car¬
nem. & biberit meũ sanguinem. ñ
habebit uitam in semet ipso: s potius
ipse cibus in iudicium conuercedr: si¬
cut apłs dicit: qui manducat & bi

Expanded text:
sanctus Moyses ante Deum animal se irrationasanctus Moyses ante Deum animal se irrationabile profitetur, David pulicem se saepe commemorat. Sed magis illud accipiendum puto: quoniam vermis nulla extrinsecus admixtione alieni corporis, sed de sola ac pura terra procreatur, ideo illum compde sola et pura Maria generatur. Legi etiam in libris Moysis de manna vermiculos procreatos : digna plane et justa comparatio; siquidem de manna vermiculus gignitur, et Dominus Christus de Virgine procreatur. Quin potius ipsam Mariam manna dixerim, quia est subtilis, splendida, suavis et virgo; quae velut coelitus veniens, cunctis Ecclesiarum populis cibum dulciorem melle defluxit, quem qui edere et manducare neglexerit, vitam in semetipso habere non poterit, sicut ipse Dominus ait: Nisi quis manducaverit meam carnem, et biberit meum sanguinem, non habebit vitam in semetipso ; sed potius ipse cibus in judicium convertetur, sicut Ap
Abbreviated transcription (Latin):
ia dñi saluatoris qrippe eum plura
de eo in nouo sint posita testamento.
Dicit itaq. D̾s ds meus respice in mẽ.
& reliqua. Quare assumpti hominis a¬
git causam. ut interrogare quodamis
uideatur dicens. d̾s omniũ quies ds̃
meus. cur me dereliquisti: Nichil
eñi nesciebat peccatum. nec ei̾at dolus
in ore eius. Hȩc autem dicit. ut mani¬
festaret ꝓpter nos se esse derelictũ. quo¬
rum peccata portabat: ac uidentes dis¬
ceremus & nos ꝓ ipso sc̃o & iusto mori.
hae uoce in passione usus est. sicut in
euuiangelio legimus. Heli. heli lema
sabactani: hoc est d̾s meus. d̾s ñs: qua¬
re me dereliquisti: Hac inquam uoce
usiis est: ut quod ꝓphetia annuntiaue¬
rat. rei exitus approbaret. Et qm̃ se¬
quentia pene manifesta sunt. illum
inspiciamus uersiculum. in quo ait.
Ego autẽ sum uermis & non homo.
Cur totius dñs creaturȩ uermiculo se
uoluerit comparari. possumus hoc qui¬
dem humilitati primitus assignarẽ
quȩ sc̃oꝵ uirtus est maxima: sicut

Expanded text:
na Domini Salvatoris, quippe cum plura de eo in Novo sint posita Testamento. Dicit itaque: Deus, Deus meus, respice in me: et reliqua. Quare assumpti hominis agit causam, ut interrogare quodammodo videatur, dicens: Deus omnium, qui es Deus meus, cur me dereliquisti? nihil e prophetam nesciebat peccatum, nec erat dolus in ore ejus. Haec autem dicit, ut manifestaret propter nos se esse derelictum, quorum peccata portabat, ac videntes disceremus et nos pro ipso sancto et justo mori, hac voce in passione usus est, sicut in Evangelio legimus: Eli, Eli, lamma sabacthani? hoc est: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Hac, inquam, voce usus est, ut quod prophetia annuntiaverat rei exitus approbaret. Et quoniam sequentia pene manifesta sunt, illum inspiciamus versiculum in quo ait: Ego autem sum vermis et non homo . Cur totius Dominus creaturae vermiculo se voluerit comparari, possumus hoc quidem humilitati primitus assignare, quae sanctorum virtus est maxima, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
abstergamꝰ. Si delectatione peccandi nos
temptari senserimꝰ: noxiam delectationẽ
crebris precib ac lacrimis. crebra amari¬
tudinis ꝑpetue recordatione pellamus.
Et si nos solos ad hanc pulsandam suffi¬
cere non posse uiderimꝰ fr̃m queramus
auxilia: ut quod nr̃is uirib nequimꝰ.
illorum consilio & intercessione sumamꝰ
Multum enim ualet deprecatio iusti assi¬
dua: & sicut idẽ p̃remisit. oratio fidei sal¬
uabit infirmum. & alleu̾abit eum dñs.
& si in peccatis sit dimittent᷑ ei. Quia suꝑ¬
uacuis cogitationib adintegrum carere
non ualemus: has inqͣntum possumus
immissione bonarum cogitationũ. & ma¬
xime frequenti scripturarũ meditatione fu¬
gemus. iuxta exemplum psalmistȩ qui di-¬
cit. Quomodo dilexi legem tuam dñe:
tota die meditatio mea ẽ. Betamꝰ suꝑnã
clementiam quod ẽ uere in nomine salua¬
toris petere: ut & cordis nobis mundiciã
& boni oꝑis prestet efficatiam. Et ante

Expanded text:
abstergamus. Si delectatione peccandi nos abstergamus. Si delectatione peccandi nos temptari senserimus, noxiam delectationem crebris precibus ac lacrimis, crebra amaritudinis perpetuae recordatione pellamus. Et si nos solos ad hanc propulsandam sufficere non posse viderimus, fratrum quaeramus auxilia, ut, quod nostris viribus nequimus, illorum consilio et intercessione sumamus. Multum enim valet deprecatio iusti assidua. Et sicut idem praemisit: Oratio fidei salvabit infirmum, et allevabit eum dominus, et si in peccatis sit, dimittentur ei. Et quia susupervacuis cogitationibus ad integrum carere non valemus, has in quantum possumus immissione bonarum cogitationum et maxime frequenti Scripturarum meditatione fugemus, juxta exemplum Psalmistae, qui dicit: « Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Petamus supernam clementiam, quod est vere in nomine Salvatoris petere, ut et cordis munditiam, et boni operis praestet efficaciam, et ante
Abbreviated transcription (Latin):
U nus earum quȩ deliberatione & proposito
peccandi mentem contaminant: aliꝰ earũ
quȩ delectatione quidẽ peccandi m̃tem ꝑ¬
turbant: nec tamen hanc ad p̾ccandi con¬
sensum pertrahunt. tercius earum. quȩ
naturali motu mentẽ ꝑcurrentes: non
tam hanc ad patranda uitia illiciunt. qͣm
a bonis quȩ cogitare debuit impediunt:
ueluti ẽ. cum fantasmata rerum que ali¬
qͣndo suꝑuacuȩ gesta uel dicta nouimꝰ.
ad memoriam reducimꝰ. Quarum crebra
retractatio. quasi importuna muscarum
imꝓbitas oculis cordis circum uolare. ac
sp̃alem eius aciem inquietare magisq̃m
excecare consueuit. Acunctis autem his
cogitationum neqͣm generib castigari
monuit salomon: cum dicit. Omni cu¬
stodia serua cor tuum: qm̃ ex ipso uitã
procedit. Cuius monita sequentes agamꝰ
solliciti. ut si quid consensu ꝑpetrandi fa¬
cinoris in animo deliquimus. cita hoc
confessione & dignis penitentiȩ fructib

Expanded text:
unus earum quae deliberatione, et proposito unus earum quae deliberatione, et proposito peccandi mentem contaminant; alius earum quae delectatione quidem peccati mentem perturbant, nec tamen hanc ad peccandi consensum pertrahunt; tertius earum quae naturali motu mentem percurrentes, non tamen hanc ad perpetranda vitia illiciunt, quam a bonis quae cogitare debuit impediunt, veluti est cum phantasmata rerum, quae aliquando supervacue gesta vel dicta novimus, ad memoriam reducimus: quarum crebra retractatio, quasi importuna muscarum improbitas, cordis oculos circumvolare ac spiritualem ejus aciem inquietare magis quam excaecare consuevit. A cunctis autem his cogitationum nequam generibus castigari, monuit Salomon cum dicit: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Cujus monita sequentes agamus solliciti, ut si quid consensu cinoris in animo deliquimus, cita hoc confessione et dignis paenitentiae fructibus
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis indicium ẽ: cogitationum
nosse secreta. salomone attestante qui deo
supplicans ait. Tu enim solus nosti. cor¬
da omnium filiorum hominum Unde
etiam iheremias ait. Lu autem domine
sabaoth. qui iudicas iuste: & ꝑbas renes
& cõr. Neq hȩc transeunt aut negligenter
commemoranda. sed sollerter inuigilandũ
ẽ fr̃s mei: ut non uerba tantum & opera
nr̃a. sed ipsa quoq cordium secreta diuinis
aspectib dignã reddamus. Non intemplo
nostri pectoris odorum. non inuidiȩ rubigo
resideat: non inde turpis uel contumeliosi
sermonis radix oriatur. non ibi meditatio
facti nocentis innascat᷑. Memores simus
dominicȩ comminationis qua dicit᷑: ego
enim & oꝑa & cogitationes eorum uenio ut
congregem: & expulsis uitiorum ruderibus.
talem cordis nr̃i paremus mansionem. cuiꝰ
ipse dignet᷑ in ẽẽ mansor. qui eius in euita¬
bilis inspector & iudex ẽ. Sciendum autem:.
quia triplex ẽ modus cogitationum neqͣm.

Expanded text:
divinitatis indicium est, cogitationum divinitatis indicium est, cogitationum nosse secreta, Salomone affirmante, qui Deo supplicans ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Unde etiam Hieremias ait: Tu autem, Domine Sabaoth, qui judicas juste, et probas renes et cor . Neque haec transeunter aut negligenter commemoranda, sed solerter invigilandum est, fratres mei, ut non verba tantum, et opera nostra, sed ipsa quoque cordium secreta divinis aspectibus digna reddamus. Non in templo nostri pectoris odiorum flamma, non invidiae rubigo resideat, non inde turpis vel contumeliosi sermonis radix oriatur, non ibi meditatio facti nocentis innascatur: memores simus dominicae comminationis, qua dicitur: Ego enim opera et cogitationes eorum venio ut congregem . Et expulsis vitiorum ruderibus, talem cordis nostri paremus mansionem, cujus ipse dignetur inesse mansor, qui ejus inevitabilis inspector et judex est. Sciendum autem quia triplex est modus cogitationum nequam:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm induit ꝑ ascensionẽ ad muisibilia ꝑ¬
duxit. Hec quidẽ uerba dñ mistica. &
sicut ipse testat᷑ in prouerbiis sunt dicta :
nime caꝑent. & non solum archana dic¬
torum. sed nec ipsam ignorantiam suam
intelligerent: putantes simpliciter ce diluci¬
de prolata. quȩ non intelligentib prouer¬
bia erant. Unde continuo responderunt.
Ecce nunc palam loqueris: & prouerbiũ
nullum dicis. Palam gͥ eum loqui autu¬
mabant: cuius misteria dictorum nec¬
dum comprehendere ualebant. Quod
autem adiungunt. nunc scimus quia scis
omnia. & non opus ẽ tibi ut quis te in¬
terroget. in hoc credimus quia adeo existi:
aꝑte ostendunt quia loquens adeos dñs¬
de his maxime disputabat. quȩ illos
delectabat. audire. & quȩ illi interrogarẽ
uolebant. Dec ipse preueniens eos. ultro
proferebat. Unde merito illum scire om¬
ma quasi dm̃. & quasi dei filium a deo ue¬
nisse credunt & confitent᷑. Aꝑtum namq

Expanded text:
quam induit per ascensionem ad invisibilia pquam induit per ascensionem ad invisibilia perduxit. Haec quidem verba Domini mystica, et sicut ipsnime caperent, et non solum arcana dictorum, sed nec ipsam ignorantiam suam intelligerent, putantes simpliciter et dilucide prolata, quae non intelligentibus proverbia erant. Ecce continuo responderunt: Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Palam igitur loqui aestimabant, cujus mysteria dictorum necdum comprehendere valebant. Quod autem adjungunt: Nunc scimus quia scis omnia, et non opus est tibi ut quis te interroget, in hoc credimus quia a Deo existi, aperte ostendunt quia loquens ad eos Dde his maxime disputabat quae illos delectabat audire, et quae illi interrogare volebant, haec ipsa praeveniens eis ultro proferebat. Unde merito illum scire omnia quasi Deum, et quasi Dei Filium a Deo venisse credunt et confitentur. Apertum namque
Abbreviated transcription (Latin):
telligendum ẽ una cum filio & sp̃u scõ
amare. quos amore dignos iudicat. Et qͦd
adiunxit. quia uos me amastis. eadem ra¬
tione sentiendum ẽ. quia quicumq filiũ
recte amat: hunc cum patre & amborũ
spu amet. quia quorum inseparabilis ẽ
natura diumitatis. horum una eademq
sunt dona uirtutis. Exiui a patre & uẽni
in mundum: iterum relinquo mundum
& uado ad patrem. Exiuit apatre. & uenit
inmundum. quia uisibilis mundo appa¬
ruit in humantate: qui erat inuisibilis
apuo patrem indiuinitate. Exiuit apat᷑:
quia non in ea forma qua equalis ẽ patri.
seo in assumpta creatura minor apparuit
Et uenit inmundum: quia in forma serui
qͣm accepit. etiam mundi huius amato¬
rib se uidendum prebuit. Iterum reliqͥt
mundum. & redut ad patrem: quia ab as¬
pectu amatorum mundi quod uideran
abstulit. & se amatorib suis equalem patͥ
ẽẽ credendum docuit. Reliquit mundũ.
& rediit ad patrem: quia humanitatem

Expanded text:
telligendum est una cum Filio et Spiritu sancto telligendum est una cum Filio et Spiritu sancto amare, quos amore dignos judicat. Et quod adjunxit: quia vos me amastis, eadem ratione sentiendum est, quia quicunque Filium recte amat, hunc cum Patre et amborum Spiritu amat, quia quorum inseparabilis est natura divinitatis, horum una eademque sunt dona virtutis. Exivi a Patre, et veni in mundum. Iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem. Exivit a Patre et venit in mundum, quia mundo visibilis apparuit in humanitate, qui erat invisibilis apud Patrem in divinitate. Exivit a Patre, quia non in ea forma qua aequalis est Patri, sed in assumpta creatura minor apparuit. Et venit in mundum, quia in forma servi quam accepit, etiam mundi hujus amatoribus se videndum praebuit. Iterum reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia ab aspectu amatorum mundi quod viderant abstulit, et se amatoribus suis aequalem Patri esse credendum docuit. Reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia humanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
donati sunt. qua amplior ẽẽ non potest.
Ipse enim pater amat uos. quia uos me
amastis. & credidistis quia a deo exiui.
Non ita intelligendum ẽ. quasi amor & cre¬
dulitas discipulorum precesserit amorem
quo illos pater amaret.meritumq hu¬
manum prius sit munerib gr̃ȩ cȩlestis
cum aꝑtissime dicat apłs. aut quis prior
dedit illi & retribuet᷑ ei. qm̃ ex ipso & ꝑ ip¬
sum & in ipso sunt omnia: sed ita potius.
quia pater illos gratuito amore p̃uenerit.
atq ad amandum credendumq filium
amando sustulerit. & quia ipsi agnitam
filii dilectionẽ ac fidem pio & sollicito cor¬
de seruauerint: maiorib eos donis pater¬
nȩ dilectionis ẽẽ donatõs. Non autem ar¬
bitrandum quia pater sine filio. aut spũ
scõ amare uel amoris possit munera da¬
re. nec rursus estimandum quia filius sine
patre. & sp̃u scõ ualeat amari uel credi.
Quod gͦ ait. ipse enim pater amat uos: in¬

Expanded text:
donati sunt, quae amplior esse non potest. donati sunt, quae amplior esse non potest. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis, et credidistis quia a Deo exivi. Non ita intelligendum est, quasi amor et credulitas discipulorum praecesserit amorem quo illos Pater amaret, meritumque humanum prius sit muneribus gratiae coelestis, cum apertissime dicat Apostolus: Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia ; sed ita potius, quia Pater illos gratuito amore praevenerit, atque ad amandum credendumque Filium amando sustulerit, et quia ipsi agnitam filii dilectionem ac fidem pio et sollicito corde servaverint, majoribus eos donis paternae dilectionis esse remuneratos. Non autem arbitrandum quia Pater sine Filio et Spiritu sancto amare, vel amoris possit munera dare. Nec rursus aestimandum quia Filius sine Patre et Spiritu sancto valeat amari vel credi. Quod ergo ait: Ipse enim Pater amat vos, in
Abbreviated transcription (Latin):
fertur. Et date sunt illis singulȩ stole al¬
be: & dictum ẽ illis ut requiescerent tẽpꝰ
adhuc modicum:donec implerent᷑ conser¬
ui eorum & fr̃s eorum. Singulas quippe
stolas albas nunc habent anime:cum
sola sua felicitate fruunt᷑. Binas tunc accĩ
pient:cum impleco infine numero frm̃
corporũ quoq immortalium receptione
tatis. modo humanitatis humilia loqͦn¬
do designat. Quodenim dicit non roga¬
turum se patrem de discipulis. propter
consubstantialem patri diuinitatis suȩ
potentiam dicit: inqua non patrem ipse
rogare. sed rogata cum patre consueuit do¬
nare. Quod uero petro ait. ego aitem ro¬
gaui prote. ut non defitiat fides tua. &
ostendit oculis: pro nr̃a infirmitate pro¬
picuis intẽruenit. Potest & ita non incon¬
uementer accipi quod ait. & non dico uo
bis quia ego rogabo patrem de uob. quia
non de presenti rogo. sed de futuro temp̾e
ceptis. non opus sit iam aliquid rogari
de illis: quia nimirum tanta beatitudine

Expanded text:
albae, et dictum est illis ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec implerentur conservi eorum, et fratres eorum. Singulas quippe stolas albas nunc habent animae, cum sola sua felipient cum impleto in fine numero fratrum corporum quoque immortalium receptatione tatis, modo humanitatis humilia loquendo designat. Quod enim dicit non rogaturum se Patrem, de discipulis propter consubstantialem Patri divinitatis suae potentiam dicit, in qua non Patrem ipse rogare, sed rogatam cum Patre consuevit donare. Quod vero Petro ait: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua ; et ostendit oculis, pro nostra infirmitate propitius intervenit. Potest et ita non inconvenienter acbis, quia ego rogabo Patrem de vobis: quia non de praesenti, rogo; sed de futuro tempore ceptis, non opus sit jam aliquid rogari de illis, quia nimirum tanta beatitudine
Abbreviated transcription (Latin):
pe nature. Qui enim primus om̃iũ
resurrexit: eius plenituduns est por¬
tio quam precessit. & pie creditur hoc
quod est in capite inchoatum. in m̃¬
bris quoq esse complendum: quia
sicut in adam omnes moriuntur:
ita & in. xp̃o omnes uiuificabuntur.
Amplectentes igitur dilectissimi xp̃i¬
ane spei unicum pignus. non diuella¬
mur a compãge corporis. xp̃i: in quo ha¬
Nam cum incorꝑea sit substantia dei
quomͦ corporaliter in xp̃o habitat: nisi
quia caro nr̃i generis facta est caro de¬
in quo sumus etiam suscitati. ut pos¬
simus cum apło dicere: nr̃a autem
conuersatio in cęlis est: unde etiam
saluatorem expectamus dñm iħo¬

Expanded text:
pe naturae. Qui enim primus hominum pe naturae. Qui enim primus hominum resurrexit, ejus plenitudinis est portio quam praecessit: et pie creditur, hoc quod est in capite inchoatum, in membris quoque esse complendum: Quia sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . CAP. V. Amplectentes igitur, dilectissimi, christianae spei unicum pignus, non divellamur a compage corporis Christi: In quo ha. Nam cum incorporea sit substantia Dei, quomodo corporaliter in Christo habitat, nisi quia caro nostri generis, facta est caro Dein quo sumus etiam suscitati; ut possimus cum Apostolo dicere: Nostra autem conversatio in coelis est: unde etiam Salvatorem exspectamus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ri. despicientes mansuetudinẽ iudica¬
ti : ut ꝑsecutores ueri di. & negatores
ueri hominis impietas una sociaret:
dum serui formã in xp̃o & iudȩi ȩsti¬
mant solam. & heretici asserunt fal
quȩ substantia saluatoris affixa sit
ligno. quȩ iacuerit in sepulchro: &
reuoluto monumenti lapide quȩ
tercio die caro surrexit. uel quale
corpus iħe discipuloꝵ uisui clausis
ad eos ostuis ingressus intulerit. cum
ad abigendam cernentium diffiden¬
tiam inspici oculis. digitisq tractari.
patentes adhuc sixuras clauorum. et
recens conpuncti lateris uulnus exibe¬
ret. At si in tanta luce ueritatis tene¬
bras suas heretica obduratio non re¬
liquit. ostendant unde sibi spem uitȩ
polliceantur ȩternȩ: unde resurrectio
ms. xp̃i credunt se esse consortes. Non
enim possunt cum apło dicere: xp̃c
resurrexit a mortuis primitiȩ dormi¬
entium: quia non sunt primitie ho¬
minum: si non sunt de humana stir¬

Expanded text:
ri, despicientes mansuetudinem judicari, despicientes mansuetudinem judicati: ut et persecutores veri Dei et negatores veri hominis una impietas sociaret: dum servi formam in Christo et Judaei aestimant solam, et haeretici asserunt falsquae substantia Salvatoris affixa sit ligno, quae jacuerit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide, quae tertia die caro resurrexerit, vel quale corpus Jesus discipulorum visui, clausis ad eos ostiis ingressus , intulerit, cum ad abigendum cernentium diffidentiam, inspici oculis, digitisque tractari patentes adhuc fixuras clavorum, et recens compuncti lateris vulnus 254 exigeret . Ac si tanta in luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polliceantur aeternae, unde resurrectionis Christi se credant esse consortes. Non enim possunt cum Apostolo dicere: Christus resurrexit a mortuis, primitiae dormientium , quia non sunt primitiae hominum, si non sunt de humanae stir
Abbreviated transcription (Latin):
maxillas in palmas: uultum autem
meũ non auerti a confusione sputoꝵ.
Quod itaq uerbi caro patiebatur. ñ
uerbi erat pęna sed carnis: cuius inui¬
riȩ atq supplicia etiam ad impassibilẽ
redundabant: ut merito ei dicantur
illata. quȩ in ipsuis sunt corpus ad¬
missa. dicente apło. si enim cognouis¬
sent. numquã dñm maiestatis cruci¬
fixissent. Obcecati enim iudȩi malitia
sua: in quod prorupissent facinus nes¬
ciebant. Unde misericors iħc. qui eti
te saluare : ꝑ ignorantia seuientium
de crucis altitudine supplicabat dicens.
Pater ignosce illis: non enim sciunt
quid faciunt. Nec intellectu enim
cordis. nec auditu auris. nec oculoꝵ
intuitu sentiebant: quẽ falsis testi¬
moniis appetissent. quem affigi pati¬
bulo coegissent. dum in corpore ho¬
minis non agnoscunt substantiam
deitatis. iderunt humilem. & ñ
adorauerunt uniuersitatis auctorẽ.
nec intellexerunt potestatẽ iudicatu¬

Expanded text:
maxillas meas in palmas; vultum autem maxillas meas in palmas; vultum autem meum non averti a confusione sputorum . Quod itaque Verbum caro patiebatur, non Verbi poena erat, sed carnis; cujus injuriae atque supplicia etiam ad impassibilem redundabant, ut merito ei dicantur illata, quae in ipsius sunt corpus admissa, dicente Apostolo: Si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent . Obcaecati enim Judaei malitia sua in quod prorupissent facinus nesciebant. Unde misericors Dominus Jesuste salvare, pro ignorantia saevientium de crucis altitudine supplicabat, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Nec intellectu enim cordis, nec auditu auris, nec oculorum intuitu sentiebant quem falsis testimoniis appetissent, quem affigi patibulo coegissent, dum in corpore hominis non agnoscunt substantiam Deitatis. Viderunt humilem, et non adoraverunt universitatis auctorem, nec intellexerunt potestatem judicatu
Abbreviated transcription (Latin):
te proterneret. Quia uero saluando
humano generi alterus operis ratio
congruebat. nec posset sanguis xp̃i p̃
tium credentium fieri. si redemptor
se non sineret comprehendi: admisit
inse impias manus. & cohibita ẽ po¬
tentia deitatis : ut ꝑueniretur ad
głam passionis. Cuius utiq inanis
fuisset species. & nulli ꝓ futura ĩma¬
go tolerantiȩ. nisi uera diuinitas. ue¬
ris se humane carnis sensibus indu-¬
isset. & unus dei atq hominis filius
aliunde intemerabilis. aliunde pas¬
sibilis mortale nr̃m. ꝑsuũ un morta¬
le renouaret. Et ideo mestitudine.
ideo fortitudine non carebat. ut ad
eumcendas huiusmodi ꝑturbationes.
non solũ sacramento nos susceptionis:
sed etiam exemplo fortitudinis robo¬
raret. Nam inuista uideretur eus
ad patientiam cohortatio : cui nulla
esset in nr̃a infirmitate communio.
Ueras autem dñi passiones: isaias ꝑ¬
pheta ipsius uoce prenuntiat dicens.
Dorsum meum dedi in flagella. et

Expanded text:
te prosterneret. Quia vero salvando te prosterneret. Quia vero salvando humano generi alterius operis ratio congruebat, nec posset sanguis Christi pretium credentium fieri, si Redemptor se non sineret comprehendi, admisit in se impias manus, et cohibita est potentia Deitatis, ut perveniretur ad gloriam passionis. Cujus utique inanis fuisset species, et nulli profutura imago tolerantiae, nisi vera Divinitas veris se humanae carnis sensibus induisset: ut unus Dei atque hominis Filius, aliunde intemerabilis, aliunde passibilis, mortale nostrum per suum immortale renovaret. Et ideo moestitudine, ideo formidine non 253 carebat, ut ad evincendas hujusmodi perturbationes, non solum nos sacramento susceptionis, sed etiam exemplo fortitudinis roboraret. Nam injusta videretur ejus ad patientiam cohortatio, cui nulla esset in nostra infirmitate communio. CAP. III. Veras autem Domini passiones Isaias propheta ipsius voce praenuntiat, dicens: Dorsum meum dedi in flagella, et
Abbreviated transcription (Latin):
ture sit. ex oꝑum qualitate sentimꝰ.
Nec diuina enĩ humanis preiudicant᷑.
nec humana diuinis: cũ ita in idip-¬
sũ utraq concurrant. ut in eis nec ꝓ¬
prietas assumatur. nec ꝑsona gemine
habeat sacramentum paschale tracte¬
mus. Nam exardescente ad effectum
sui sceleris seuitia uideoꝵ. cum d̾s ẽẽt
in xp̃o mundum reconcilians sibi:¬
nulla uis templo corporis eius nisi
ꝑmitteret potuisset inferri. Si quidẽ
terribilis illa militum cohors. & a
principib ac phariseis missa cum gla¬
diis & fustibus multitudo. ita una
dñi uoce ꝑculsa sit : ut cum turbȩ
dixissent iħm se querere nararenum.
respondissetq ego sum. nemo eoꝵ sub¬
sisteret: sed om̃s simul amisso membroꝵ
officio retrorsum acti elisiq corrũe¬
rent. In quo utiq diuiȩ erat potesta¬
tis indicium : quȩ impioꝵ conatus ñ
armis contrariis. neq ullius creature
potentis auxilio. sed sola uerbi uirtu¬

Expanded text:
formae sit ex oformae sit ex onec divina enim humanis praejudicant, nec humana divinis, cum ita in idipsum utraque concurrant, ut in eis nec proprietas absumatur, nec persona geminethabeat sacramentum paschale tractemus. Nam exardescente ad effectum sui sceleris saevitia Judaeorum, cum Deus esset in Christo mundum reconcilians sibinulla vis templo corporis ejus, nisi ipse permitteret, potuisset inferri. Siquidem terribilis illa militum cohors, et a principibus et Pharisaeis missa cum gladiis et fustibus multitudo, ita una Domini voce perculsa fuit, ut cum turbae dixissent Jesum se quaerere Nazarenum, et ipse respondisset, Ego sum ; nemo eorum subsisteret, sed omnes simul amisso membrorum officio retrorsum acti elisique corruerent. In quo utique divinae erat potestatis indicium, quae impiorum conatus, non armis contrariis, neque ullius creaturae potentis auxilio, sed sola verbi virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ermonem dilec̾¬
ita expectatio¬
ni ur̃e intelli¬
go esse redden¬
dum: ut offici¬
um disserendi & festo paschali ser¬
uiat. & ausibus impii erroris occur¬
rat. Qui enĩ qi filium ueram nr̃e car¬
nis negant suscepisse naturam. inimi¬
ci sunt fidei xp̃ianȩ. & euuangelicã
predicationẽ nimis impudenter un¬
pugnant: ut scđm ipsos crux xp̃i aut
simulatio fuerit fantasmatis. aut sup¬
pliciũ deitatis. Quod a cordib pioꝵ
longe est repellendũ. quia catholica
integritas nec maculam ꝑfidie. nec
rugam potest habere mendacii: quȩ
tur: ut nec falsum hominẽ. nec dđm
dicat fuisse passibilem. Quãuis gͦ ab
illo mitio quo in utero uirginis uer¬
bũ caro factũ ẽ. nichil uiquã inter
diuinã humanãq substantiã diuisi-¬
onis extiterit. ut ꝑ om̃ia in crem̃ta
corporea unius ꝑsonȩ fuerint totius
temporis actiones: ea ipsa tam̃ quȩ
inseparabilit̾ facta sunt. nulla ꝑmix¬
tione confundimꝰ: sed quid cuius na-

Expanded text:
Sermonem, dilecita exspectationi vestrae intelligo esse reddendum, ut officium disserendi et festo paschali serviat, et ausibus impii erroris occurrat. Qui enim Dei Filium veram nostrae carnis negant suscepisse naturam, inimici sunt fidei Christianae, et evangelicam praedicationem nimis impudenter impugnant: ut secundum ipsos crux 252 Christi aut simulatio fuerit phantasmatis, aut supplicium Deitatis. Quod a cordibus piorum longe est repellendum, quia catholica integritas nec maculam perfidiae, nec rugam potest habere mendacii; quae tur, ut nec falsum hominem, nec Deum dicat fuisse passibilem. Quamvis ergo ab illo initio, quo in utero Virginis Verbum caro factum est , nihil umquam inter divinam humanamque substantiam divisionis exstiterit, et per omnia incrementa corporea unius personae fuerint totius temporis actiones, ea ipsa tamen quae inseparabiliter facta sunt nulla permixtione confundimus, sed quid cujusque
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut in agro illius cordis in quo huitis mali
planta conualuit. spine potius tribuliq ui¬
tiorum. qͣmullum uere uirtutis semen oriat᷑.
Resistamus gͥ dilectissimi huic tam pestifero
malo: e caritatẽ: sine qua nulla uirtꝰ potest
nitere. sectemur: ut ꝑ hanc qua ad nos ap̃c
descendit. dilectionis uiam. etiam nos ad¬
ipsum possimus ascencde: cui est cum deo
patre & sp̃u sco honor & gła. in secula secu¬
lorum amet. Sermo b̾i euse¬

Expanded text:
est ut in agro cordis illius, in quo hujus mali est ut in agro cordis illius, in quo hujus mali planta convaluit, spinae potius tribulique vitiorum, quam ullum verae virtutis semen oriatur. Resistamus ergo, dilectissimi, huic tam pestifero malo, et charitatem, sine qua nulla virtus potest nitere , sectemur: ut per hanc, qua ad nos Christus descendit, dilectionis viam, etiam nos adipsum possimus ascendere, cui est cum Deo Patre et Spiritu sancto honor et gloria in saecula saeculorum. Amen. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
pascendis ouib xp̃i trina dominici amoris
professione concepit. obsecrans dĩcit. Carissimi
obsecro uos tanqͣm aduenas & ꝑegrinos absti¬
nere uos acarnalib desideriis: quȩ militant
aduersus animam. Cui autem nisi diabolo
carnales militant uoluptates: qui ammas
ad suꝑna tendentes. corruptibilium bonoꝵ
delectationib obligare. & ab illis de quibus
ipse excidit gaudet abducere: Contra cuius in¬
sidias sapienter debet fidelis quisq uigilare:
ut inimicum suum de eo quo temptatur
possit elidere. Nichil ẽ autem ualidius di¬
lectissimi contra diaboli dolos. qͣm benig¬
nitas misericordȩ & largitas caritatis: ꝑ qͣm
omne peccatum aut declinat᷑. aut uincit᷑.
Sed huius uirtutis sublimitas non prus
apprehendit᷑: q̃m illud quod ei ẽ aduersari
um subruat᷑. Quid autem tam inimicum
ius radice om̃ium malorum germen emer¬
git: Quȩ nisi in suis fomitib enecet᷑: necesse

Expanded text:
pascendis Christi ovibus trina Dominici amoris pascendis Christi ovibus trina Dominici amoris professione concepit , obsecrans dicit: Charissimi, obsecro vos tamquam advenas et peregrinos, abstinere vos 296 a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . Cui autem nisi diabolo carnales militant voluptates, qui animas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectationibus obligare et ab illis sedibus de quibus ipse excidit gaudet abducere? Contra cujus insidias sapienter debet fidelis quisque vigilare, ut inimicum suum de eo quod tentatur possit elidere. Nihil autem est validius, dilectissimi, contra diaboli dolos, quam benignitas misericordiae et largitas charitatis, per quam omne peccatum aut declinatur aut vincitur. Sed hujus virtutis sublimitas non prius apprehenditur quam illud quod ei adversarium est subruatur. Quid autem tam inimicum jus radice omnium malorum germen emergit? Quae nisi in suis fomitibus enecetur, necesse
Abbreviated transcription (Latin):
tis exordio. famulatꝰ seruisset angelicus. Si¬
cut enim concipiendum xp̃m de sp̃u scõ
beatȩ uirgini mariȩ angłs nuntiauit: sic
& editum de uirginȩ. uox cȩlestium pastoͬ¬
rib cẽcinit. Sicut resurrexisse amortuis.
sa carne uenturum. anglorum officia decla¬
rarunt. ut intelligeremꝰ qͣnte potestates af-
futurȩ sint cum iudicaturo: cui tante mi
nistrauerunt etiam iudicando. tͥ rulcemꝰ
illam altitudinem in qua xp̃c ẽ erigamus.
Sursum uocatos animos: desideria terrena ñ
depͥmant. Adeternã preelectos: ꝑiturã non
ocupent. Uiam ueritatis in gressos: fallaces
illecebre non retardent. Et ita a fidelib hȩc
temporalia decurrant᷑: ut pegrinari se inhac
mundi ualle cognoscant. inqua etiam si quȩ¬
dam commoda blandiunt᷑. non amplecten¬
da nequit̾. sed transeunda sunt forciter. Ad
hanc enim deuotionẽ nos beatissimus petrus
apłs incitat: & scd̃m hanc dilectionem qͣm

Expanded text:
tis exordio famulatus servisset angelicus. Sitis exordio famulatus servisset angelicus. Sicut enim concipiendum Christum de Spiritu sancto beatae Virgini angelus nuntiavit, sic et editum de Virgine vox coelestium pastoribus cecinit: sicut resurrexisse a mortuis,sa carne venturum, angelorum officia praedicarunt: ut intelligeremus quantae potestates sint adfuturae cum judicaturo, cui tantae ministraverunt etiam judicando. CAP. V. Exsillam altitudinem in qua Christus est erigamus. Sursum vocatos animos desideria terrena non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporalia decurrantur, ut peregrinari se in hac mundi valle cognoscant, in qua etiamsi quaedam commoda blandiantur, non amplectenda nequiter, sed transeunda sunt fortiter. Ad hanc enim nos devotionem beatissimus apostolus Petrus incitat; et secundum illam dilectionem quam
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionẽ suam dñs cum maria mag¬
dalenȩ ꝑsonam ȩccłiȩ gerens. adcontactum
ipsuis ꝓꝑaret accedere: dicit ei. Noli me tan¬
gere: nondum enim ascendi ad patrẽ meũ.
Hoc ẽ nolo ut ad me corporalit̾ uenias: nec
ut me sensu carnis agnoscas. Ad sublimi¬
ora te diffe ro: maiora tibi preparo. Cum
ad patrem meum ascendero. tunc me per¬
fectius ueriusq palpabis. apprehensura qͦd
non tangis. & creditura quod non uides.
Cum autem ascendentẽ in cȩlos dñm sequa¬
ces discipłorum oculi intenta animi ratiõe
suspicerent. astiterunt coram ipsis angeli
duo. mirabili uestium candore fulgentes.
qui & dixerunt. Hiri galilei: quid statis as¬
picientes in cęlum: Hic iħc qui assumptꝰ
dum uidistis eum euntem in celum. Quibꝰ
uerb̃ omnes ȩccł̃iȩ filii docebant᷑. ut. xp̃c iħc
uisibilis crederet᷑. nec posset ambigi. omnia
illi eẽ subiecta cui ab ipso corporee natiuita¬

Expanded text:
post resurrectionem suam Dominus, cum Maria Magpost resurrectionem suam Dominus, cum Maria Magdalene personam Ecclesiae gerens, ad contactum ipsius properaret accedere, dicit ei: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum : hoc est, nolo ut ad me corporaliter venias, nec ut me sensu carnis agnoscas; ad sublimiora te differo, majora tibi praeparo. Cum ad Patrem meum ascendero, tunc me perfectius veriusque palpabis, apprehensura quod non tangis, et creditura quod non cernis. Cum autem ascendentem ad coelos Dominum sequaces discipulorum oculi intenta admiratione suspicerent, astiterunt coram ipsis angeli duo mirabili vestium candore fulgentes, qui et dixerunt: Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Hic Jesus qui assumptus dum vidistis eum euntem in coelum . Quibus verbis omnes Ecclesiae filii docebantur ut Jesus Chrivisibilis crederetur; nec posset ambigi omnia illi esse subjecta, cui ab ipso corporeae nativita
Abbreviated transcription (Latin):
tamen dominice passionis expauerant: &
ueritatem resurrectionis eius non sine hesi¬
tatione susceꝑant. tantum de ascensione do¬
mini profecerunt. ut quicquid illis prius
intulerat metum: uerteret᷑ ingãudium.
Totam enim contemplationẽ animi indiui-¬
nitatẽ ad patris dexteram consedentem erex¬
erant: nec iam corporeȩ uisionis tardaban¬
tur obiectu. quo minus in id aciem mentis
intenderent. quod nec apatre descenden¬
do ab fuerat. nec a discipulis ascendendõ dis
dei filius. excellentius sacratiꝰ q innotuit.
cum in paternȩ maiestatis glam se recẽpit:
& meffabili modo cepit ẽẽ diuinitate pre¬
sentior. qui faccus ẽ humanitate longinqͥor.
Tunc adequalem patri filium eruditior fides
gressu cȩpit mentis accedere. & contrectatione¬
natura. eo fides credentium uocabat᷑. ubi ñ
carnali manu. seo sp̃ali intellectu. par geni¬
tori unigenitꝰ tangeret᷑. Hinc illuo ẽ quod¬

Expanded text:
tamen Dominicae passionis expaverant, et tamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus non sine haesitatione susceperant, tantum de ascensione Domini profecerunt, ut quidquid illis prius intulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo disceDei Filius, excellentius sacratiusque innotuit, cum in paternae majestatis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanitate longinquior. Tunc ad aequalem Patri Filium eruditior fides gressu natura eo fides credentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spiritali intellectu par Genitori Unigenitus tangeretur. » Item: «
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ modum fecit. mansurus inpatris dexte¬
ra. donec tempora multiplicandis ȩcclesiȩ
filiis diuinitꝰ prestituta ꝑagũnt᷑: & adiu¬
dicandos uiuos ac mortuos in eadem carne
inqua ascendit adueniet. Quod itaq re¬
demptoris nr̃i conspicuum fuit. insacram̃ta
transiuit: & ut fides excellentior eẽt ac firmi¬
or uisioni doctrina successit. cuius auctori¬
tatem. suꝑnis illuminata radiis credentiũ
corda sequerent᷑. Hanc fidem ascensione
non uincula. non carceres. non fames. non
ignes. aut laniatꝰ ferarum. nec exquisita ꝑ¬
sequentium crudelitatib supplicia terrũ¬
erunt. Pro hac fide: ꝑ uniuersum mun¬
dum. non solum uiri sed etiam femine
nec tantum impubes pueri. sed etiam tẽn̾e
uirgines usq ad effusionẽ sui sanguinis dẽ¬
certarunt. Hȩc fides demonia eiecit: egritu¬
tudines depulit. mortuos suscitauit. Unde
& ipsi beati apłi qui tot miraculis confir¬
mati. tot sermonib e ruditi. atrocitatem

Expanded text:
tiae modum fecit, mansurus in Patris dextetiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequerentur. CAP. III. Hanc fidem ascensione non vincula, non carceres, non exsilia, non fames, non ignis, non laniatus ferarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortuos suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrocitate
Abbreviated transcription (Latin):
testatum. ad dei patris ẽ prouecta consessũ
Quo ordine oꝑum diuinorum nos fundati.
nos ȩdificati sumus: ut mirabilior fieret gr̃a
dei. cum remotis a conspectu hominũ que me¬
rito reuerentiam sui sentiebant᷑ indicere.
sides non diffideret. spes non fluduaret: ca¬
ritas non teperet. Magnarum enim hic ui¬
gor mentium. & ualde fidelium ẽ hoc lum̃
animorum: incunctant̾ credere que cor¬
poreo non uident᷑ intuitu. & ibi figere desi¬
derium. quo nequeas inferre conspectum.
Hȩc autem pietas unde in nr̃is cordib nasce¬
ret᷑. aut quomͦ quisqͣm iustificaret᷑ ꝑfidem:
si inhis tantum salus nr̃a consisteret. quȩ
obtutib subiacerent: Unde & illi uiro qui
de resurrectione. xp̃i uidebat᷑ ambigere. nͥ
in ipsius carne uestigia passionis & uisu ex
mi capaces et̃ possimꝰ. expetis omnib quȩ
euangelicȩ predicationi & noui testam̃ti
discipulis edleuãtꝰ in cȩlum. corporalis presen¬

Expanded text:
testatum ad Dei Patris est provecta consessum. testatum ad Dei Patris est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae obtutibus subjacerent? Unde et illi viro qui de resurrectione Christi videbatur ambigere, nisi in ipsius carne vestigia passionis et visu expmi, capaces esse possemus, expletis omnibus quae evangelicae praedicationi et novi Testamenti discipulis elevatus in coelum , corporalis praesen
Abbreviated transcription (Latin):
acramentum dilectissimi
salutis nr̃e. qͣm pretio
sanguinis sui uniuer¬
sitatis conditor estimã¬
uit: a die corporalis ortꝰ
usq adexitum passio¬
nis. ꝑ dispensationem
humilitatis impletum est. Et licet multa
etiam in forma serui diuinitatis signa rãdi¬
auerunt: propͥe tamen illius temporis accio
ad demonstrandam suscepti hominis per¬
tinuit ueritatem. Post passionẽ uͦ ruptis
mortis uinculis. quȩ uim suam in eum qui
peccati erat nescius ĩcedendo ꝑdiderat: infir¬
mitas in uirtutem. mortalitas meternitatẽ.
nec triumphum uictoriȩ quem reportarat
amortuis. inferret & cȩlis. Sicut gͦ in sollẽ¬
pnitate paschali. resurrectio nob̃ dñi fuit
causa letandi: ita ascensio eius in cȩlum p̃¬
sentiũ nob̃ ẽ materia gaudiorum: recolenti¬
bus illum diem. & rite uenerantib. quo
natura nr̃ȩ humilitatis in xp̃o supra om¬
nem celi militiam. supra omnes ordines an¬
glorum. & ultra cunctarum alcitudinem po¬

Expanded text:
acramentum, dilectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, nec triumphum victoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitudinem po
Abbreviated transcription (Latin):
honorem apuo homines. & int̾ni testis
oculos non timere: Unde & in sacro
euuangelio ad phariseos dominus ait.
Uos estis qui iustificatis uos coram homi¬
nibus ds autem nouit corda ura: quia
quod hominib altum est. abhomina

Expanded text:
honorem apud homines, et interni testis honorem apud homines, et interni testis oculos non timere? Unde et in sacro Evangelio ad Pharisaeos Dominus ait: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus, Deus autem novit corda vestra, quia qu
Abbreviated transcription (Latin):
interiora minime ꝑuidemus: & dum
ea consideramus. quȩ in corporib despec¬
ta sunt. negligimꝰ pensare quod sunt
Redemptor uero nͣr ut ostenderet quia
quȩ alta sunt hominum sanctis despici
enda sunt. & quȩ despecta sunt hominũ
tus fuit. Increpata ẽ gͦ suꝑbia nr̃a: quȩ
nescit pensare homines ꝓpt̾ homines.
sola ut diximus quȩ circumstant homi¬
nib pensat. Naturam non aspicit: ho¬
norem di in hominib non agnoscit.
Ecce ire non uult filius di ad filium re¬
guli: & tamen uenire paratus ẽ ad saltitẽ
serui. Certe si nos cuiuspiam sertius roga¬
ret ut ad eum ire deberemꝰ: protinus no¬
bis nr̃a supbia in cogitatione tacita res
ponderet dicens. Non eas: quia temet ipsũ
degeneras. honor tuus despicitur. locus
uilescit. Ecce de cȩlo uenit qui seruo in
terra occurrere non despicit: & tamen
humiliari in terra contempnimus. qui
de terra sumus. Quid uͦ apud d̃m iulius.
quid ẽẽ despectius potest: qͣm seruare

Expanded text:
interiora minime pervidemus. Dum interiora minime pervidemus. Dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quod sunt. Redemptor vero noster, ut ostenderet quia quae alta sunt hominum, senda sunt, et quae despecta sunt hominibutus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines, sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatiponderet, dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit qui servo in terra occurrere non despicit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud Deum vilius, quid despectius esse potest, quam servare
Abbreviated transcription (Latin):
tem itaq filio petũt. & tamen infide du¬
bitauit: quia eum adquem uenerat
& potentem ad curandum credidit. &¬
tamen morienti filio eẽ absentem puta
uit. Sed dñs qui rogatur ut uadat. qͥa
non desit ubi inuitatur itidicat: solo ius¬
su salutem reddidit. qui uoluntate om̃ia
creauit. Qua mre hoc nobis sollerter ẽ¬
intuendum: quod sicut alio ȩuuangłista
testante didicimus: centurio uenit ad do
Cui iħc ꝓtinus respondit. Ego ueniam:
& curabo eum. Quid ẽ quod regłs rogat ut
ad eius filium ueniat. & tamenire corpo¬
raliter recusat: ad seruum uͦ centurionis
non inuitatur. & tamen se corporaliter
ire pollicetur: Reguli filio.ꝑcorporalem
presentiam non dignat᷑ ad eẽ: centurio¬
nis uero seruo non dedignat᷑ occurrere.
Ouid ẽ hoc. nisi quod suꝑbia nr̃a retun¬
ditur:cum in hominib non naturam
qua ad imaginem dĩ facti sunt: sed ho¬
nores & diuitias ueneramurꝰ Cumq
pensamus quȩ circa eos sunt. profecto

Expanded text:
tem itaque filio petiit, et tamen in fide dutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit Deum . Sed Dominus qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur, indicat: solo jussu salutem reddidit, qui voluntate omnia creavit. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quoniam, sicut, alio evangelista attestante, didicimus, centurio ad Dominum vCui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam, et curabo eum . Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen corporaliter ire recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis servo non dedignatur occurrere. Quid est hoc, nisi quod superbia nostra retunditur, qui in hominibus non naturam, qua ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur? Cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto