comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
soli iusticie uicims ha¬
bitauerit. etherei ni¬
mirum luminis ful¬
gore coloretur. Et pul¬
chre sicut in octauo or
dine uite perfectio. sic
in nouo speculatiue
suauitatis gemina po¬
nitur. siue ciia nouẽ
ordines angeloꝵ. quo¬
rum uitam imittatur.
in scriptua sancta rep¬
periantur. siue quia
perfecte beatitudinis
denario uno tantum.
ut ita dicam gradu
mortis abest. Qui sũ¬
mo desiderio prophe¬
ta suspirans aiebat.
I deo dilexi mandata
tua. super aurum et
topazion. idest super
omnem probate acti¬
onis claritatem. super¬
que omnem que in
hoc seculo fieri potest
contemplatiui gaudi
sublimitatem. dulcis¬
simo mandatoꝵ tuoꝵ
delectabor amore. Qͦ¬
rum primum et ma-¬
xumum est. diliges
dñm dm̃ tuum ex to¬
to corde tuo. tota ani¬
ma. tota uirtute: qd̃
non nis in illo celestis
regni culmine ad in¬
tegrum perfici posse
certissimum est. De¬
oimus crisoprassus.
Crisoprassus est uiri¬
dis aureeq commixtu¬
re. quoddam etiam p᷑¬

Expanded text:
Soli justitiae vicinus haSoli justitiae vicinus habitaverit, aetherei nimirum luminis fulgore coloretur. Et pulchre sicut in octavo ordine activae vitae perfectio, sic in nono speculativae suavitatis gemma ponitur. Sive quia novem ordines angelorum, quorum vitam imitatur, in Scriptura sancta reperiantur, sive quia a perfectae beatitudinis denario uno tantum, ut ita dicam, gradu mortis abest. Cui summo desiderio propheta suspirans aiebat: Ideo dilexi mandata tua super aurum et topazion , id est, super omnem probatae actionis claritatem, superque omnem, quae in hoc saeculo fieri potest, contemplativi gaudii sublimitatem, dulcissimo mandatorum tuorum delectabat amore. Quorum primum et maximum est: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde, tota anima, tota virtute , quod non nisi in illo coelestis regni culmine ad integrum perfici posse certissimum est. Decimum chrysoprasus. Chrysoprasus est, viridis aureaeque commisturae, quoddam etiam pu
Abbreviated transcription (Latin):
merito preferunt. ĩ
eam maxime pure
sue mentis intuitum.
aciemqr dirigentes.
tanto ardentius cele¬
stis uite dulcedinem
animo complectentes.
quanto freqiuentius
superne gr̃e. fuerint
splendore percussi. Ha¬
bent ergo sancti uiri
aureum color en. ex in¬
terne flamma carita¬
tis: habent et ethere¬
um ex iuperne contẽ¬
platione dulcedinis.
Qui sepe presentis se¬
culi turbine uelut
attritu lune uilescit.
Non enim facile po¬
test animus uno eõdẽ¬
ꝙ momento terrenis
laborib erumpnis. cu¬
ris ꝙ dolorib agi. et
illa celestis uite gau¬
dia tranquillo mentis
statu delectatus intu¬
erz Quin potius in¬
gemiscendo procla¬
mat. Turbatus est
inquiens pre ira oculꝰ
meus: inueteraui int̾
om̃s inimicos meos.
Quod uero in insirla
thebaide que toparion
appellatur: unde ⁊ ip̃e
nomen accepit. inueni¬
ri dicitur. dupliciter
intesligendum est. qͥa
et ille precipue idem
egiptioꝵ regiones mo¬
nachorum gregib ha¬
bundent: et quicũq

Expanded text:
merito praeferunt, in merito praeferunt, in eam maxime purae suae mentis intuitum aciemque dirigentes, tanto ardentius coelestis vitae dulcedinem animo complectentes, quanto frequentius supernae gratiae fuerint splendore repercussi. Habent ergo sancti viri aureum colorem ex internae flamma charitatis, habent et aethereum ex supernae contemplatione dulcedinis. Qui saepe praesentis saeculi turbine, velut attritu limae, vilescit. Non enim facile potest animus uno eodemque momento terrenis laboribus, aerumnis, curisque et doloribus, angi, et illa coelestis vitae gaudia, tranquillae mentis statu delectatus intueri; quin potius ingemiscendo proclamat: Turbatus est, inquiens, prae ira oculus meus, inveteravi inter omnes inimicos meos . Quod vero in insula Thebaide, quae Topazion appellatur, unde et ipse nomen accepit, inveniri dicitur, dupliciter intelligendum est, quia et ille praecipue, id est, Aegyptiorum regiones, monachorum gregibus abundent, et quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
sancto uiro coniungit᷑.
enis nimirum sancte
conuersationis bone ig¬
ne recreatur. Nonus
toparius. Topasius
lapis quantum ĩuen¬
tione rarus : tantum
mercium quantitate
preciosus est. Qui du¬
os habere fertur colo¬
res. unum auri pu¬
rissimi. et alterũ eche
rea claritate relucen¬
tem. pinguedo rosea.
uerecunda ꝙ puritas.
uicinus lapidi ch ryso¬
prasso. magnitudine
uel colore. quia maxi¬
me lampat. cum solis
splendore percutitur.
omuium gemmarum
superans preciosissimas
claritates. in aspectum
suum singulariter pro¬
uocans oculorum cu¬
pidissima uoluptatem.
Quem si polirz uelis
obscuras. si nature ꝓ¬
prie relinquas irradi¬
at. Hec regib ipsis
fertur esse mirabilis.
ut inter diuitias suas
nichil se simile possi¬
dere cognoscant. Cuiͦ
pulcherrima nature
q ualitas. contempla¬
tinie uite decori dignis¬
paratur. Hanc enĩ
reges sancti. quorum
cor est in manu dei.
cunctis bonoꝵ operũ
diuitiis uniuersis q
uirtututum geminis.

Expanded text:
sancto viro conjungitur, sancto viro conjungitur, ejus nimirum bonae conversationis igne recreatur. Nonum topazius. Topazius lapis quantum inventione rarus, tantum mercium quantitate pretiosus est. Qui duos habere fertur colores: unum auri purirea claritate relucentem: pinguedo rosea, verecundaque puritas; vicinus lapidi chrysoprasso magnitudine vel colore, quia maxime lampat, cum solis splendore percutitur, omnium gemmarum superans pretiosissimas claritates, in aspectum suum singulariter provocans oculorum cupidissimam voluptatem. Quem si polire velis, obscuras: si naturae propriae relinquas, irradiat. Hic regibus ipsis fertur esse miraut inter divitias suas nihil se simile possidere cognoscant. Cujus pulcherrima naturae qualitas contemplativae vitae decori dignisparatur. Hanc enim reges sancti, quorum cor est in manu Dei, cunctis bonorum operum divitiis, universisque virtutum gemmis,
Abbreviated transcription (Latin):
tante cuii ait. Qui
credit in me sicut di¬
cit scriptura. flumi¬
na de uentre eius
fluent aque uiue.
Hoc autem dicebat
de spiritu. quem accep¬
turi erant credentes
in eum. Octauus. be¬
rillus. Gerillus est.
quasi consideres aqm
solis fulgore percussã:
rubicundũ. ac decõ¬
rum. reddere colorẽ.
Ded non fulget. nisi
in sexangulam formã
poliendo figuretur.
repercussu enim angu¬
loꝵ. splendor illius a¬
cuitur. Dignificat
autem homines. inge¬
nio quidem sagaces.
sed amplius superne
gratie lumine reful¬
gentes. Nam quod
aqua sensus altitud¬
nem designet: salomon
testis est qui ait. Aqͣ
profunda: uerba ex
ore uirz. Ded non est
perfect fulgoris. uel
humana. uel etiam
diuina sapientia. ni¬
si operum querz con¬
summatio subnectat.
Nam senario sepe¬
numero perfectio de¬
signatur actionis. ma¬
xime cum in hoc nu¬
mero mundi huius
sit opus consumma¬
tum. Quodq tenen¬
tis manum adurere
dicitur. proculdubio
patet. quia quiscuis

Expanded text:
tante qui ait: Qui tante qui ait: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum . Octavum berillus. Berillus est quasi consideres aquam solis fulgore percussam, rubicundum ac decorum reddere colorem. Sed non fulget, nisi in sexangulam formam poliendo figuretur. Repercussus enim angulorum splendor illius acuitur. Significat autem homines ingenio quidem sagaces, sed amplius supernae gratiae lumine refulgentes. Nam quod aqua, sensus altitudinem designet, Salomon testis est, qui ait: Aqua profunda verba ex ore viri . Sed non est perfecti fulgoris vel humana vel etiam divina sapientia, nisi operum quoque et consummatio subnectatur. Nam senario saepenumero perfectio designatur actionis, maxime cum in hoc numero mundi hujus sit opus consummatum. Quodque tenentis manum adurere dicitur, procul dubio patet quia quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
salute cruoifixus. Sep¬
timus crisolitus. Ori¬
solitus. lapis . quasi
aurum fulget. scin¬
tillas habens ardentes.
cuius specie figuran¬
tur hii qui intelleo¬
entie Fulgentes. uer¬
ba exhortationis in
proyimos. uel etiã
uirtutum signa. qͣ¬
si scintillas ignis
effundunt. Quoꝵ
ut arator ait. men¬
tib instat amor. ser¬
monib estuat ardor.
Quod quia solo spi-¬
ritualis gratie mu¬
nere geritur. deten¬
tesime septimo fun¬
damento crisolitus
in est. Deptiformi
enim sepe numero
solet spiritus sancti
gratia figurari. De
quo supra diciturꝰ.
Et a septem spiriti¬
b qui in conspectu
throni eius sunt. Cui
sensui consonat etiã
hoc quod eiusdem la¬
pidis genus quoddã
cerulez uiridantisq
coloris inuenitur. On¬
de et apud hebreos. a
marini coloris. simi¬
litudine tharsis ap¬
pellatur. Uiror quip¬
pe ad integritatem
fidei que inicium sa¬
pientie dicitur. aqua
uero tropice ad spiri¬
tum sanctum per¬
tinet. domino attes¬

Expanded text:
salute crucifixus. Sepsalute crucifixus. Septimum chrysolithus. Chrysolithus lapis quasi aurum fulget, scintillas habens ardentes. Cujus specie figurantur hi qui, intellecentiae fulgentes, verba exhortationis in proximos, vel etiam virtutum signa, quasi scintillas ignis, effundunt. Quorum, ut Arator ait: Mentibus instat amor, sermonibus aestuat ardor, quod quia solo spiritualis gratiae munere geritur, decentissime septimo fundamento chrysolithus inest. Septiformi enim saepe numero solet Spiritus sancti gratia figurari, de quo supra dicitur: Et a septem spiritibus qui in conspectu throni ejus sunt . Cui sensui consonat etiam hoc quod ejusdem lapidis genus quoddam caerulei viridisque coloris invenitur. Unde et apud Hebraeos, a marini coloris similitudine tharsis appellatur. Viror quippe ad integritatem fidei, quae initium sapientiae dicitur, aqua vero tropice ad Spiritum sanctum pertinet, Domino attes
Abbreviated transcription (Latin):
stantes. Et si exterior
homo noster corrum¬
pitur. sed tamen inte¬
rior renouatur de die
in diem. Et iterum.
Sichil michi consoi¬
us sum: sed non in hoc
iustificatus sum. Itẽ¬
q psalmista. Qmqm
in ymaginem dei am¬
bulet homo. idem de
uirtute mentis. tam̃
uane conturbabitur.
idest de infirmitate
carnis. Que qm̃ et
passio in corporis ĩfir¬
mitate uersatur. qui
enim ocoidunt corpus.
animam autem non
possunt occidere. et
humilitas de erusdem
corporis fragilitate de¬
scendit. cum dicitur:
infelix ego homo quis
me liberabit de corpo¬
re mortis huuis. rec¬
te sardonix. quinto
fundamento inserit᷑.
Nam corpus nr̃m cͥur¬
q sensib subsistere cer¬
tum est. Dextus sardi¬
us. qui ex integro sã¬
guines coloris est. mrͣ¬
tẏrum głam signifi¬
cat. de qua dicitur.
Dreciosa in conspectu
dñi: mors sanctorũ
eius. Merito sexto
loco positus. quia do¬
minus noster. et sex¬
ta etate seculi ĩcar-¬
natus. et sexta feria
sit pro tocius mũdi

Expanded text:
stantes: Etsi exterior stantes: Etsi exterior homo noster corrumpitur, sed tamen interior renovatur de die in diem . Et iterum: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum . Itemque Psalmista: Quanquam in imagine Dei ambulet homo , id est, de virtute mentis, tamen vane conturbabitur , id est, de infirmitate carnis. Quae quoniam et passio in corporis infirmitate versatur: Qui enim occidunt corpus, animam non possunt occidere ; et humilitas de ejusdem corporis fragilitate descendit, cum dicitur: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus . Recte sardonyx quinto fundamento inseritur, nam corpus nostrum quinque sensibus subsistere certum est. Sextum sardius. Sardius, qui ex integro sanguinei coloris est, martyrum gloriam significat, de qua dicitur: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Merito sexto loco positus, cum Dominus noster et sexta aetate saeculi incarnatus, et sexta feria sit pro totius mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Quo enim queq uͥ¬
tus ceisior est. eo pau¬
ciores habet cultores.
grauiorem ab ĩmũ¬
dis spiritibus perse¬
cutionem tollerat.
Qui uelut griphes
horrendi meritorum
de iectionem terres¬
tres. sed superbia ñ¬
tis altitudine uolu¬
cres. diuitias spiritu¬
ales. non nisi ad usũ
possidẽre. sed homini¬
b au ferre indefesso
labore decertant. Et
quia fide sublimitas.
per euangelium mũ¬
apte propter quatu¬
or euangelii libros.
quarto loco smarag¬
dus ponitur. Quin¬
tus sardõnix. Hic
exonice candorem. ex
sardio ruborem tra¬
hens. ab utroq sar
Sunt autem genera
eius plurima. Alius
enim terre rubre simi¬
litudinem tenet. ali¬
us quasi per huma¬
num unguem san¬
guis. eniteat. bicolor
apparet. alius trib
colorib subterius ni¬
gro. medio candido.
superius minio con¬
sistit. Cui comparan¬
turꝰ homines corporis
passione rubicund. spi¬
ritus puritate cand¬
di. sed mente sibinet
humilitate despecti.
cum apostolo prote¬

Expanded text:
Quo enim quaeque viQuo enim quaeque virtus celsior est, eo pauciores habet cultores, gravioremque ab immundis spiritibus persecutionem tolerat, qui velut gryphes horrendi meritorum dejectione terrestres, sed superbae mentis altitudine volucres, divitias spirituales non sibi ad usum possidere, sed hominibus auferre indefesso labore decertant. Et quia tanta fidei sublimitas per Evangelium munapte, propter quatuor Evangelii libros, quarto loco smaragdus ponitur. Quintum sardonyx. Hic ex onyche candorem, ex sardio ruborem trahens, ab utroque nomSunt autem genera ejus plurima. Alius enim terrae rubrae similitudinem tenet. Alius, quasi per humanum unguem sanguis eniteat, bicolor apparet. Alius tribus coloribus, subterius nigro, medio candido, superius minio, consistit. Cui comparantur homines, corporis passione rubicundi, spiritus puritate candidi, sed mentis sibimet humilitate despecti, cum apostolo prote
Abbreviated transcription (Latin):
accipiant hos lapi¬
des mira cupiditate.
et feris sapientibus.
et arimaspis custodi¬
entib. Hanc enim t̾¬
ram uirtutum the¬
lauris habundantẽ
uidierat ꝑsalmista cũ
dicebat. Ecce elonga¬
ui fugiens: et man¬
si in solitudine. idest
a mundi illecebris ani¬
mos elongando subtra¬
xi. In hac contrarias
sibi bestias offenderat.
tum impresans ait.
Muta efficiantur
labia dolosa. que lo¬
cuntur aduersus iu¬
stum iniquitatem. ĩ
superbia et contẽtu.
In hac quoq gazas
desiderabiles se inue¬
nire manifestat. cum
admirationem delecta¬
bilem secutus adiun¬
geret dicens. Quam
magna multitudo
dulcedinis tue dñe.
cuam abscondisti ti¬
mentib te. Et cet᷑a.
usq ad finem psalmi.
Contra huius modi
alites semen diuinz
uerbi nobis preripe¬
re anhelantes quit
sc̃oꝵ inuigilant sim¬
plici per celeste desi¬
derium intentione. qͣ¬
si uno oculo admi¬
randi ut geminam
fidei ceterarum uir¬
tutum inuestigare
et effodere queant.

Expanded text:
accipiant hos lapiaccipiant hos lapides, mira cupiditate et feris rapientibus, et Arimaspis custodientibus. Hanc enim terram virtutum thesauris abundantem, adierat Psalmista, cum dicebat: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine , id est, a mundi illecebris animos elongando subtraxi. In hac contrarias sibi bestias offenderat, cum imprecans ait: Muta efficiantur labia dolosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem in superbia et contemptu . In hac quoque gazas desiderabiles invenire se manifestat, cum admiratione delectabili secutus adjungeret, dicens: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te , et caetera usque ad finem psalmi. Contra hujusmodi alites semen divini verbi nobis praeripere anhelantes, quique sanctorum invigilant simplici per coeleste desiderium intentione, quasi uno oculo admirandi, ut gemmam fidei caeterarumque virtutum investigare et effodere queant.
Abbreviated transcription (Latin):
ficit oleo. quamuis
natura imbuatur.
euius genera plurz¬
ma.sed nobiliores sichi¬
ci. secundum locum
tenent bactriani. ter¬
cium egiptii. Digni¬
ficat autem animas.
fide semper uirentes
que quo magis adu̾¬
sitate seculi. qm fri¬
gora sithie designãt¬
adtemptantur. eo am¬
plius hereditatem ĩ¬
marcessibilem.⁊ eter¬
num conseruatam ĩ
celis. et mente conci¬
pere sperando. ⁊ in ꝓ¬
ximos satagunt spar¬
gere predicando: que
etiam calice dñice pas¬
sionis. et interne pin¬
guedine caritatis. q̃
per spiritum sanctũ
datur ad contemptũ
mundi proficiunt.
pidis patria. tellus. pul¬
cherrima ratione con¬
gruit. tellus locuplex.
sed in habitabilis. Nã
cum auro et gemmis
affluat. grifes denẽt
uniuersa. alites fero¬
cissimi. uel potius fe¬
re uõlantes. Uunt
enim quadrupedes. et
corpore quidem leoni¬
b. capite uero ⁊ alis
aquilis simillime.
Arimaspi cum his di¬
micant. qui uno ocu¬
Lo in fronte media
feruntur insignes. ut

Expanded text:
ficit oleo, quamvis ficit oleo, quamvis natura imbuatur. Cujus genera plurima, sed nobiliores Scythici. Secundum locum tenent Bactriani. Tertium Aegyptii. Significat autem animas fide semper virentes, quae quo magis adversitate saeculi, quam frigora Scythiae designant, tentantur, eo amplius haereditatem immarcescibilem et aeternam conservatam in coelis et mente concipere sperando, et in proximos satagunt spargere praedicando. Quae etiam calice Dominicae passionis, et internae pinguedine charitatis, quae per Spiritum sanctum datur, ad contemptum mundi proficiunt. pidis patria tellus pulcherrima ratione congruit. Tellus locuples, sed inhabitabilis. Nam cum auro et gemmis affluat, gryphes tenent universa, alites ferocissimi, vel potius ferae volantes. Sunt enim quadrupedes, et corpore quidem leonibus, capite vero et alis aquilis similes. Arimaspi cum his dimicant, qui uno oculo in fronte media feruntur insignes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
aliis scõꝵ usib inser¬
uituri. ad ꝓublicum
procẽdere iubentur.
mox quid fulgoris ĩ¬
tus gesserint osten¬
guris sculpturis re¬
sistere radiis autem
solis ictus. uel digi¬
toꝵ attritu si exten¬
datur paleas ad se
rapere dicitur. tali¬
bus merito congru¬
it. quia a nullo for¬
titudinem uinci ꝑ¬
mittentes. ipsi po¬
tius fragiliores qͦsq.
in sui luminis ardo¬
risq iura coniungũt.
De quoꝵ uno dici-¬
tur. Ille erat lucer¬
na ardens et lucens.
Arden uidelicet ar¬
dore amore: lucens
sermone. Lumen
enim uirtutum su¬
arum. et interne sa¬
ritatis ne deficiat.
semper refouent Et
quod apud nasamo¬
nas. que est etyopis
prouintia nasoitur.
indicat eos sub ar¬
dente feruore dilec¬
tionis. fama tamen
obseura quasi ni¬
granti cute sordẽ¬
tus. Smaragdus.
ni mie uiriditatis ẽ.
adeo ut herbas ui¬
rentes frondes qr gem
mas etiam superet
omnes. inficiens cir¬
ca se uiriditate reꝑ¬
cursum aerem. qui
mero et uiridi pro¬

Expanded text:
aliis sanctorum usibus in seraliis sanctorum usibus in servitute, ad publicum procedere jubentur, mox quid fulgoris intus gesserint ostenuod sculpturis resistere, radiis autem solis ictu, vel digitorum attritu si excandeat, paleas ad se rapere dicitur, talibus merito congruit qui, a nullo suam fortitudinem vinci permittentes, ipsi potius fragiliores quousque in sui luminis ardorisque jura conjungunt. De quorum uno dicitur: Ille erat lucerna ardens et lucens . Ardens videlicet amore, lucens sermone. Lumen enim virtutum suarum internae charitatis oleo, ne deficiat, semper refovent. Et quod apud Nasamonas, quae est Aethiopiae provincia, nascitur, indicat eos sub ardenti fervore dilectionis, fama tamen obscura quasi nigranti cute sordedus. Smaragdus nimiae viriditatis est, adeo ut herbas virentes, frondesque et gemmas superet omnes, inficiens circa se viriditate repercussum aerem, qui merito et viridi pro
Abbreviated transcription (Latin):
ri habeat similitudi¬
nem. et gloria dñi ĩ
hoo colore consistãt. qͥ
portat ymaginem su¬
per celestis. ut qui ta¬
lis est. cum apostolo
possit dicere. Nostua
autem conuersatio ĩ
celis est. Qui radiis
percussus solis. arden¬
tem fulgorem ex se
emitit. quia celesti¬
bus semper intentus
sanctorum animus.
diuini luminis coti¬
die iadiis innouatꝰ.
compunctior quodã¬
modo atq ardentior
eterna perquirit. at¬
aliis q inquirenda
persuadet. Nam qd̃
in rubro marz reppe¬
riyi dicitur. signifi¬
cat per dei dñi passi¬
onem. et sacri bap¬
t̾ismatis lauachrum.
mentes mortalium.
ad pytsumenda cele¬
stia sublimiter eri¬
gi. Tertius calcedo¬
nius. Calcedonius qͣ¬
si ignis lucerne pal¬
lent specie renitet.
et habet fulgorem
sub diuonon in domo¬
ciuo demonstrantur
hii tui in celesti desi¬
derio subnixi. homini¬
b tamen ladent. et qͣ¬
si in abscondito. ieui¬
nium. elemosinam. p̃¬
cesꝙ suas agunt. sed
cum uel doctrine. uel

Expanded text:
ri habeat similitudiri habeat similitudinem; et gloria Domini in hoc colore consistat, qui portat percoelestem, ut qui talis est, cum Apostolo possit dicere: Nostra autem conversatio in coelis est ; qui radiis percussus solis fulgorem ardentem ex se emittit; quia coelestibus semper intentus, sanctorum animis, divini luminis quotidie radiis innovatus, compunctior quodammodo atque ardentior aeterna perquirit: altiusque in inquirenda persuadet. Nam quod in Rubro mari reperiri dicitur, significat, per Domini passionem et sacri baptismatis lavacrum, mentes mortalium ad praesumenda coelestia sublimiter erigi. Tertius chalcedonius . Chalcedonius quasi ignis lucernae pallentis specie renitet, et habet fulgorem sub diQuo demonstrantur hi qui coelesti desiderio subnixi, hominibus tamen latent, et quasi in abscondito, jejunium, eleemosynas precesque suas, agunt. Sed cum, vel doctrinae, vel
Abbreviated transcription (Latin):
marinoꝵ fluctuum.
quasi mexto cruori
obrutilans. Der iãs¬
pidem ergo fidei ui¬
ror immarcessibilis
indicat᷑ que dñice
passionis sacia mento
per undam baptismatis
imbuitur. atq ad oen¬
nium spiritualium
grtiarum flores. pro¬
ficientib meritis ĩ¬
struitiuꝰ. Dãc enim
qui habuerit uanos
timores fugat. monẽ¬
te beato petro aposto¬
lo. Aduersarius au¬
tem dyabolus tamqͣ
leo rugiens circuit
querens quem deuo¬
ret. oui resistite fortes
in fide. Et potest cũ
sponsa dicere. Dileo¬
tus meus candidus et
uubicundus. Unde
merito ex hoc lapide.
et bic structura muri.
et apud ysaiam ꝓpiig¬
nacula eiusdem ciui¬
tatis. muniuntur pa¬
riter et ornantur. Se¬
tandus. saphyrue. Hu¬
ius lapidis colorem
maoiterꝰ et sacramentũ
moỹ sec exposuit. cũ
de habitum descri¬
bens diceret. sub pedi¬
bus eius quasi opus
lapidis saphiri. ⁊ qua¬
si celum cum serent̃
est. Erechiel quot di¬
cit. quod locus in quo
thronus dei sit. saphi¬

Expanded text:
marinorum fluctuum marinorum fluctuum quasi misto colore obrutilans. Per jaspidem ergo fidei viror immarcescibilis indicatur, quae dominicae passionis sacramento per undam baptismatis imbuitur, atque ad omnes spiritualium gratiarum flores proficientibus meritis instruitur. Hanc enim qui habuerit, vanos timores fugat, monente beato Petro apostolo: Adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Et potest cum sponsa dicere: Dilectus meus candidus et rubicundus . Unde merito ex hoc lapide et hic structura muri, et apud Isaiam propugnacula ejusdem civitatis muniuntur pariter et ornantur. Secundum sapphirus. Hujus lapidis colorem pariter et sacramentum Moyses exposuit, cum Dei habitum describens diceret: Sub pedibus ejus quasi opus lapidis sapphiri, et quasi coelum cum serenum est . Ezechiel quoque dicit quod locus in quo thronus Dei sit sapphi
Abbreviated transcription (Latin):
uitro mundo. Eccle¬
sia auro figuratur. q̃
in candelabris aureis ⁊
fyalis propter sapientie
tultum sepe describit᷑.
Ottrum autem ad fidẽ
uer retulit. quia qd̃
foris uidetur. hoc est
et intus et nichil simu¬
latum est. et non per¬
spicuum in sanctis ec¬
clesie. Potest et ad il¬
lud tempus referr qd
tur. Fundamenta mu¬
u ciuitatis. omni la¬
pide precioso ornata.
Sarioꝵ nominib la¬
pidum. uel species uͥ¬
tutum. uel ordo uel
diuersitas indicatur.
quib tota iherus alẽ
celestis extruitur. Dif¬
ficile est enim singu¬
los cunctis florere uir
nam per ordinem la¬
pides tuos. et funda¬
bo te in saphyris. et
reliqua. statim quasi
exponens subiecit. uni¬
uersos filios tuos doc¬
tqs a dño. Eundam̃¬
tum primum iaspis.
Iaspidum multa sũt
geneua. Alius enim
uiridi coloris ⁊ tinct
quasi florib apparet.
alius smaragdi ha¬
bens similitudinem.
sed trassi coloris. quo
omnia fantãsmata
fugari antumant.
Auul niui et spuie

Expanded text:
vitro mundo. Ecclevitro mundo. Ecclesia auro figuratur, quae in candelabris aureis et phialis propter sapientiae cultum saepe compta describitur. Vitrum autem ad fidem veri retulit, quia quod foris videtur, hoc est et intus, et nihil simulatum est et non perspicuum in sanctis Ecclesiae. Potest et ad illud tempus referri, qutur. Fundamenta muri civitatis omni lapide pretioso ornata. Variorum nominibus lapidum, vel species virtutum, vel ordo, vel diversitas, indicatur, quibus tota Jerusalem coelestis exstruitur. Difficile enim est singulos cunctis florere virtnam per ordinem lapides tuos, et fundabo te in sapphiris , et reliqua, statim quasi exponens subjecit: Universos filios tuos doctos a Domino . Fundamentum primum jaspis. Jaspidum multa sunt genera. Alius enim viridis coloris, et tinctus quasi floribus apparet. Alius smaragdi habens similitudinem, sed crassi coloris, quo omnia phantasmata fugari autumant. Alius nive et spuma
Abbreviated transcription (Latin):
eius equalia sũt. Hec¬
e est illa soliditas ueri¬
tatis inuicte. qua ec¬
clesia longitudine fi¬
der latitudine carita¬
tis altitudine spei sub¬
nixa circumferii non
sinitur. omni uento
doctrins. Quarum
si una minus habue¬
rit. perfecta ecclesie sta¬
bilitas non erit. Et
mensus est muros eiꝰ.
centum quadraginta
quatuor cubitoꝵ. Dec
summa quadraturam
duodenariz numeri con¬
tinet. Duodecies enĩ
duodeni. tentum qua¬
draginta quatuor sũt.
significant et ipse sta¬
bilem cuutatis sancte
perfectionem. Men¬
minis que est: ange¬
li. Ex hominib enim
conquisita extat eccle¬
sia. et xp̃i promissioni¬
bus sublimata. equa¬
litatem sperat angelo¬
uum. Quantum au¬
tem ad litteram signi¬
ficat sibi angelum in
hominis apparuisse fi¬
gura. Et erat struc¬
tura muri ex lapide
iaspide. Hoc est quod
apostolus petrus horta¬
tur. Et uos tamqm
lapides uiui super edifi¬
saminz domus spiritu¬
ales. Ipsa uero ciuitas
auro mundo. similis

Expanded text:
ejus aequalia sunt. Haecejus aequalia sunt. Haec est illa soliditas veritatis invictae, qua Ecclesia longitudine fidei, latitudine charitatis, altitudine spei, subnixa, circumferri non sinitur omni vento doctrinae , quarum si unam minus habuerit, perfecta Ecclesiae stabilitas non erit. Et mensus est muros ejus centum quadraginta quatuor cubitorum. Haec summa quadraturam duodenarii numeri continet duodecies enim duodeni, centum quadraginta quatuor fiunt, significans et ipsa stabilem civitatis sanctae perfectionem. Menminis quae est angeli. Ex hominibus enim conquisita constet Ecclesia, et Christi promissionibus sublimata, aequalitatem sperat angelorum. Quantum autem ad litteram, significavit sibi angelum in hominis apparuisse figura. Et erat structura muri ex lapide jaspide. Hoc est quod Petrus apostolus hortatur: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domos spirituales . Ipsa vero civitas aurum mundum simile
Abbreviated transcription (Latin):
tur mecum habebat¬
est sapientia dei. at¬
tingens a fine usqz
ad finem fortiter. et
disponens omnia sua¬
uiter. sanctam meti.¬
tur ciuitatem. quia
omna in numero ⁊
mensura et pondere
constituens. unituiq
fidelium spiritualiũ
distribuit dona grati¬
arum. Dossunt et
ecclesie doctores. cor¬
pore fragiles . men¬
te celestes intelligi:
qui merita sollerter
examinent singuloꝵ.
Et ciuitas in quadro
posita est Idcirco ci¬
uitas in quadro posi¬
ta. et ex omnis parte
equali dicitur dimer¬
sione locata: quia
nulla sinitur in en¬
litate nõtar. Perfec¬
ti enim secundum
apostolum esse. idest
sãpere. pacem habe¬
re. uere est in solidi¬
re subsistere. Et mẽ¬
sus est tiuitatem per
stadia duodecim. idest
ecclesiam fide. factis q
conspexit uel donauit.
esse perfectam. Qua¬
tuor enim principaliũ
perfectio uirtutum.
fide sancte trinitatis
sublimata. quasi nu¬
mero buodenario dig¬
nitatem componit ec¬
clesie. Longitudo et
latitudo et altitudo

Expanded text:
tur mecum, ettur mecum, etest sapientia Dei , attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter , sanctam metitur civitatem. Quia omnia in numero, et mensura, et pondere constituens, unicuique fidelium spiritualium distribuit dona gratiarum. Possunt et Ecclesiae doctores corpore fragiles, mente coelestes intelligi, qui merita solerter examinent singulorum. Et civitas in quadro posita est. Idcirco civitas in quadro posita et ex omni parte aequali dicitur dimensione locata, quia nulla sinitur inaequalitate notari. Perfectum enim secundum apostolum esse, id est, sapere, pacem habere, vere est in solidisubsistere. Et mensus est civitatem per stadia duodecim. Id est, Ecclesiam fide factisque conspexit, vel donavit esse perfectam. Quatuor enim principalium perfectio virtutum fide sanctae Trinitatis sublimata, quasi numero denario dignitatem componit Ecclesiae. Longitudo et latitudo et altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
tis angulos d̾uodecim.
doctores scilicet. apo¬
stolorum uestigia. fi¬
dei et uerbi ministe¬
rio sequentes. Et no¬
mina scripta q̃ sunt¬
riam ueterum patrũ
significatꝰ docto pre¬
dicatorum cordib in¬
sitam. Unde et pon¬
tifex tabernaculum
ingressurus memori¬
ale patrum irratio¬
nali pectoris ferre iu¬
betu. Ab oriente por¬
porte tres. et ab occa¬
sollerti reor descripti¬
one portarum duode¬
naru numeri uoluit
in dicare mysterium.
quo id cirto uel sũma
apostolorum. uel ec¬
clesie sit figuuata ꝑ¬
foctio. quia per eam
orbi quadrato sancte
trinitatis erat fides
intimanda. Et mu¬
riis ciuitatis habens
fundamenta duodetĩ
mentum: quod giui-¬
tas. hoc murus. Pos¬
sunt autem et patri¬
arche fundamentoꝵ
uocabulo designari.
Q ui nomina in se
apostolorum. idest fi¬
guram tenuerunt ꝑ
ssios enim fundata
sit credituris aperta
dum cum pluraliter
doctores uel uirtutes
ecclesie. cum uero sin¬
qui est fundamentũ
ri. Et qui loqueba¬

Expanded text:
tis angulos duodecim. tis angulos duodecim. Doctores scilicet apostolorum vestigia fidei et verbi mysterio sequentes. Et nomina scripta, et veterum patrum significat praedicatorum cordibus insitam. Unde et pontifex tabernaculum ingressurus memoriale patrum in rationali pectoris ferre jubetur. Ab oriente porportae tres, etcsolerti reor descriptione portarum, duodenarii numeri voluit indicare mysterium, quo idcirco vel summa apostolorum, vel Ecclesiae sit figurata perfectio, quia per eam orbi quadrato sanctae Trinitatis erat fides intimanda. Et murus civitatis habens fundamenta duodecim, menta; quod civitas, hoc murus. Possunt autem et patriarchae fundamentorum vocabulo designari, qui nomina in se apostolorum, id est, figuram, tenuerunt. Per illos enim fundamensit credituris aperta dum fundamenta, cum pluraliter doctores vel virtutes Ecclesiae, cum vero sinqui est fundamentum . Et qui loqueba
Abbreviated transcription (Latin):
a deo. habentem clari¬
tatem dei. Tũc enim
amplius decora uidebi¬
tur. quondo per sp̃m
tiuo eius sponsus cre¬
ditur conceptus et ge¬
nitus. ymaginem ple¬
ne meruerit portare
celestem. Lumen eiꝰ
simile lapid precioso.
Lapis preciosus xp̃e
est: qui ait. Clarita¬
t̾em qͣm de disti michi:
ded eis. Tamqm la¬
pidi iaspidis sicut cri¬
stallum. Iaspidi pro
tandore uirtutum. cͥ¬
stallo. pro interna m̃¬
tis puritate. et fide
non ficta. Et habe¬
bat murum magnũ
et altum. idest in ex¬
pugnabilem fidei. spei.
caritatis ꝙ firmitatẽ.
Dotest et ipse dñs eo¬
tlesiam undiq prote¬
gens murus magnus
indesligi: de quo ysa¬
ias ait. Ponetur in
ea murus: et ante¬
murale. idest dñi pro¬
tectio. et intercessio
sanctorum. qui tuno
faoiunt ei docendo ad
torda tredentium. Ha¬
bens portas duõdecim.
He porte apostoli stͣ.
tiui suo uel scripto.
uel opere. trinctis pͥ¬
mordialiter gentib
ecclesie pandebantꝰ ĩ¬
troitum. Et in por¬

Expanded text:
a Deo, habentem claria Deo, habentem claritatem Dei. Tunc enim amplius decora videbitur, quando per Spiritum quo ejus sponsus creditur conceptus et genitus, imaginem plene meruit portare coelestem. Lumen ejus simile lapidi pretioso. Lapis pretiosus Christus est, qui ait: Claritatem quam dedisti mihi, dedi eis . Tanquam lapidi jaspidi, sicut crystallum. Jaspidi, pro candore virtutum; crystallo, pro interna mentis puritate et fide non ficta . Et habebat murum magnum et altum. Id est inexpugnabilem fidei, spei, charitatisque firmitatem. Potest et ipse Dominus Ecclesiam undique protegens, murus magnus intelligi, de quo et Isaias ait: Ponetur in ea murus et antemurale , id est, Domini protectio et intercessio sanctorum, qui iter faciunt ei docendo ad corda credentium. Habens portas duodecim. Hae portae apostoli sunt, qui suo vel scripto vel opere cunctis primordialiter gentibus Ecclesiae pandebant introitum. Et in por
Abbreviated transcription (Latin):
dacib pars erit ĩ stag¬
no ardente. Ostendit
multa esse genera ñ¬
dacii. sed periculosis¬
simum. et maxime de¬
testandum est. quo ĩ
religionem peccatur.
De quo supra. Dicũt
inquit se iudeos esse.
⁊ non sunt. sed menti¬
untur: sunt enim sỹ¬
nagoga sathane
uenit unus de septem
angelis habentib fya¬
las plenas septem pla¬
gis nouissimis. Predi¬
gam septenariam. idest
uniuersalem irrogant
impiis. E colesie quoq
futura gaudia pandũt.
ni ostendam tibi spon-¬
sam: et uxorem agni.
Sponsam et uxorẽ ag¬
ni ecclesiam dicit. que
immaculata permanẽs.
spirit uales semper dõ
filios generat. uel cid̾
nunc deo desponsata.
tunc ad mortales est
perducenda nuptias.
Et sustulit me sp̃e ĩ
montem magnum et
inam babilonis. cuu¬
tas sancta que spon¬
sa est agni. supra mõ¬
t̾em posita uidetur.
Napis enim precis
de moute sins mani¬
b. comminuit symu¬
lacrũ glorie munda¬
ne . et creuit in mag¬
Descendentem de celo

Expanded text:
dacibus pars erit in stagdacibus pars erit in stagno ardenti. Ostendit multa esse genera mendacii, sed periculosissimum et maxime detestandum est quo in religionem peccatur, de quo supra. Dicunt, inquit, se Judaeos esse, et non sunt; sed mentiuntur, sunt enim synagoga Satanae. Et venit unus de septem angelis habentibus fialas plenas septem plagis novissimis et logam septenariam, id est, universalem irrogant impiis, Ecclesiae quoque futura gaudia pandunt. stendam tibi sponsam uxorem Agni. Sponsam et uxorem dicit Ecclesiam, quae, immaculata permanens, spirituales semper Deo filios generat. Vel quod nunc Deo desponsata, tunc ad immortales est perducenda nuptias. Et sustulit me in spiritu in montem magnum et inam Babylonis civitas sancta, quae sponsa est Agni, supra montem posita videtur. Lapis enim praecisus de monte sine manibus comminuit simulacrum gloriae mundanae, et crevit in monDescendentem de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
testatus est. ita hoc
tercio oportuit repeti.
ut neq ante eum de¬
us. sicut ysaias dicit.
alius. Et quia de fi¬
ne mundi sermo est.
potest ipse seculi con¬
summator. qui crea¬
tor dictus intelligi.
Ego sitienti dabo de¬
gratis. De hoc fon¬
te inrorat nunc cre¬
dendes in uia. quem
uincentib uberum
hauriendum prebet
in patria. Utrumq
autem gratis. gratia
autem dei uita eter¬
stro. Et de plenitudi¬
ne eius nos om̃s acce¬
pimus grãm pro gra¬
tia. Timidis autem ⁊
incredulis et mnexer¬
dis autem ad cantelã
insinuandam austera
permiscet. Dic ⁊ psal¬
mus centesimus qua¬
dragesimus quartus.
cum gratiam misera¬
tionum dñi habundã¬
ter in timaret. repen¬
te districtum eius in¬
dicium infert dicens.
Custodit dñs omnes
diligentes se: ⁊ omnes
peccatores disperdet. Ti¬
midis autem coniun¬
git incredulos. quia
ille timnet experirz pe¬
rioulum certaminis. qͥ
dubitat de premio uin¬
centis. Et om̃ib men¬

Expanded text:
testatus est, in hoc testatus est, in hoc tertio oportuit repeti, ut neque ante eum Deus, sicut Isaias dicit , alius . Et quia de fine mundi sermo est, potest ipse saeculi consummator qui Creator dictus intelligi. Ego sitienti dabtc. De hoc fonte irrorat nunc credentes in via, quem vincentibus ubertim hauriendum praebet in patria. Utrumque autem gratis. Gratia enim Dei vita aeterstro. Et de plenitudine ejus omnes accepimus, gratiam pro gratia . Timidis autem, et incredulis, et exedis semper, ad cautelam insinuandam, austera permiscet. Sic et psalmus centesimus quadragesimus quartus cum gratiam miserationum Domini abundanter intimaret, repente districtum ejus judicium infert, dicens: Custodit Dominus omnes diligentes se, et omnes peccatores disperdet . Timidos autem conjungit incredulis, quia ille timet experiri periculum certaminis, qui dubitat de praemio vincentis. Et omnibus men
Abbreviated transcription (Latin):
enim altera iherusalẽ.
que non uiro suo or¬
natur. sed adultero.
Ecce tabernaculum
dei cum hominibus:
Ixse deus erit electis
eterne beatitudinis p̾¬
mium. quod ab eo pos¬
sessi possidebunt ine¬
ternum. Et abster¬
get deus omnem lacͥ¬
mam. ab oculis eorũ.
Tanta illius ciuita¬
tis. et tam celsa de d̾
munere claritas appa¬
rebit. ut nulla rema¬
neant uestigia uetu¬
statis. quando quidẽ
et corpora celestis in¬
corruptio sublimabit.
et mentes eterni re¬
gis pascet intuitus.
Et mors ultra ñ erit.¬
Dredixerat enim mor¬
tem in stagnũ ignis
missum. nam etiam
sic eadem potest sentẽ¬
tia intelligi. ut scã
ciuitate nouissimo iu¬
dicio glorificata. dolor.
luctus. et mortalitas.
tantum in gehenna
remaneant. Et dicit
sunt et uera. Et dixit
michi. Factum est.
Hec cred oportet. ñ
exponi. presertim qͥa
sic dicit. factum esse
de preterito. ut dubi¬
tare quemqm non si¬
nat de ficturo. E go
um et finis. Dicut ĩ
inicio libri hoc se esse

Expanded text:
enim altera Jerusalem, enim altera Jerusalem, quae non viro suo ornatur, sed adultero. Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, Ipse Deus erit electis aeternae beatitudinis praemium, quod ab eo possessi possidebunt in aeternum. Et absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum. Tanta illius civitatis et tam celsa de Dei munere claritas apparebit, ut nulla remaneant vestigia vetustatis. Quandoquidem et corpora coelestis incorruptio sublimabit, et mentes aeterni Regis pascet intuitus. Et mors ultra non eritedixerat enim mortem in stagnum ignis missam. Nam etiam sic eadem potest sententia intelligi, ut, sancta civitate novissimo judicio glorificata, dolor, luctus, et mortalitas tantum in gehenna remaneant. Et dixit sunt et vera, et dixit mihi: Factum est. Haec credi oportet, non exponi, praesertim quia sic dicit factum esse de praeterito, ut dubitare quemquam non sinat de futuro. Ego us et novissimus . Sicut in initio libri hoc esse
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio quo malos ui¬
dit dampnandos. restat
ut etiam de bonis di¬
nouum et terram no¬
abiit. Isto fiet ordine
quod superius preoc¬
cupando iam dixit.
uz disse se super thro¬
num sedentem. cuiꝰ
a faoie fugit. celũ eo
terra. Iudicatis ide¬
licet inpiis. tuno figu¬
ra huius mundi im¬
pioꝵ supernoꝵ igni¬
um conflaguitione p̃¬
teribit. ut celo et ter¬
ra in melius commu
rum congrua utri¬
usq commutationis
qualitat conueniat.
Q uod autem ait̾ ⁊ ma¬
reꝰ iam non est. utrũ
maximo illo ardore sic¬
cetur. an et ip̃m uer
facile dixerim. Celũ
quippe nouuin et ter¬
ram nouam. non au¬
tem et mare nouum
futurum legimus. ni¬
si forte ut assolet pro¬
fetica locutio propri¬
is uerbis trans lata
misceri. turbulentam
que tuno cessabit ma¬
ris nomine figurauit.
Et ciuitatem sanctã
sherusalem nouam.¬
scendere ista ciuitas
dicitur. qm̃ celestis ẽ
gratia qua deus tam
fecit. Compositam
sicut sponsam. et or¬
natam uiro suo. Est

Expanded text:
judicio quo malos vijudicio quo malos vidit damnandos, restat ut etiam de bonis dicaelum et terra rest. Isto fiet ordine, quod superius praeoccupando iam dixit, uidisse se super thronum sedentem, cuius a facie fugit caelum et terra. Iudicatis licet impiis. Tunc figura hujus mundi supernorum ignium conflagratione praeteribit, ut, coelo et terra in melius commutm corporum congrua utriusque commutationis qualitas conveniat. Quod autem ait: Et mare jam non est. Utrum maximo illo ardore siccetur, an et ipsum in facile dixerim. Coelum quippe novum et terram novam, non autem et mare novum futurum legimus. Nisi forte ut assolet prophetica locutio propriis verbis translata miscere, turbulentam quae tunc cessabit, maris nomine figuravit. Et civitatem sanctam Jerusalem novam,scendere ista civitas dicitur, quoniam coelestis est gratia, qua Deus eam fecit. Compositam sicut sponsam et ornatam viro suo; est
Abbreviated transcription (Latin):
uel belua deuorauit.
esse resurrectura. Q d̾
tychon ius sic exponit.
Gentes quas hic ĩuie¬
niet uiuas. ipsi sunt
mortuz maris. Et mors
et inferus dederunt
mortuos suos: ip̃e sũt
gentes sep̾ulte. Cum
autem dixisset. et iudi
sunt in stagnũ ignis.
Dyabolum dioit ⁊ su¬
os. quem supra ĩ equo
pallido sedentem. infer¬
nus secuebatur. Re¬
petit enim qd̃ euidẽ¬
tius preoccupando iã
dixerat. Et dyabolus
qui seducebat eos. mis.¬
sus est in stagnũ ig¬
nis et sulphuris. Qd̃
uero ibi obscurius ad¬
iunxerat. quo ⁊ bestia
et pseudo ꝓphete hic
apertius edisserat. et
qui non est in uentꝰ
in libro uite scriptus.
idest qui non est iudi¬
catus a deo uiuus. Un¬
de michi rectius dice¬
re uidentur. qui supͣ
libros aꝑtos. conscien¬
tias singuloꝵ et oꝑa.
patefacta interpretan¬
turꝰ. Dibrum autẽ
uite que prescientiã
dei q̃ falli non potest.
de illis quibus eterna
dabitur uita. in quo
sunt scripti. idest an¬
te precognit: finito

Expanded text:
vel bellua devoravit, vel bellua devoravit, esse resurrectura. Quod Tychonius sic exponit: « Gentes quas hic inveniet vivas, ipsi sunt mortui maris. Et mors et infernus dederunt mortuos suos, ipsae sunt gentes sepultae. » Cum autem dixisset: Et iudicsunt in stagnum ignis. Diabolum dicit et suos, quem supra in equo pallido sedentem infernus sequetur. Repetit enim quod evidentius praeoccupando jam dixerat. Et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris. Quod vero ibi obscurius adjunxerat, quod et bestia et pseudopropheta, hic apertius edisserit. Et qui non est inventus in libro vitae scriptus. Id est, qui non est judicatus a Deo vivus. Unde mihi rectius dicere videntur, qui supra libros apertos conscientias singulorum et opera patefacta interpretantur. Librum autem vitae praescientiam Dei quae falli non potest de illis quibus aeterna dabitur vita, in quo sunt scripti, id est ante praecogniti. Finito
Abbreviated transcription (Latin):
uite un ius cuiusꝙ me¬
moriam dicit gestoꝵ
nr̃oꝵ non quod librũ
babeat memoratoriũ
occultorum cõgnitor.
Et iudicati sunt mor¬
ra ipsoꝵ. idest ex testa¬
mentis iudicati sunt.
scd̃m quod ex eis fece¬
runt aut non fecerũt.
Dossunt etiam libri
facta iustoꝵ intelligi.
quoꝵ dum ex comꝑa¬
tione reprobi dampnã¬
tur. quasi in expansi¬
one libroꝵ legunt bo¬
num quod agere ipsi
noluerunt. Et dedit
mare mortuos suos qͥ
in eo erant. et mors
et infernus dederunt
mortuos suos. Hoc ꝓ¬
culdubio prius factũ
est: qͣm essent mortui
iudicati. Ideo recapitu¬
lauit quod intermise¬
erat. exequitur ordinẽ
dicens. Et iudicatum
est de singulis scd̾m o¬
cat autem corpora de tͥ¬
ra. et auimas de suis lo¬
cis esse congregandas.
Donas enim mortis no¬
mine. que tantummͦ
carnis. non autem et
penam perpesse sunt.:
in alas autem inferni
uocabulo designat. Po¬
test et ad litt̾am accipi
corpora: omnia etiam
que fluctus absorbuit.

Expanded text:
vitae uniuscujusque mevitae uniuscujusque memoriam dicit gestorum nostrorum, non quod librum habeat commemoratorium, occultorum cognitor. Et judicati sunt mor. Id est, ex Testamentis judicati sunt secundum quod ex eis fecerunt, aut non fecerunt. Possunt etiam libri, facta justorum intelligi quorum dum ex comparatione reprobi damnantur, quasi in expansione librorum legunt bonum quod agere ipsi noluerunmare mortuos suos, qui in eo erant, et mors et infernus dederunt mortuos suos, etc. Hoc procul dubio prius factum est quam essent mortui judicati. Ideo recapitulavit quod intermiserat, et exsequitur ordinem, dicens: Et judicatum est de singulis, cat autem corpora de terra, et animas de suis locis esse congregandas. Bonas enim mortis nomine, quae tantummodo arnis, non autem et poenam perpessae sunt. Malas autem inferni vocabulo designat. Potest et ad litteram accipi, corpora omnia etiam quae fluctus absorbuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Potest autem
ignis nomen de celo
descendentis. etiam re¬
pentinus impiorum
interitus designari.
cum dñs adueniens ĩ¬
terficiet antixp̃m spi¬
ritu oris sui. Exponit
latius. quomodo iu.¬
dicante xp̃o. dyabolus
cum suis. sit missus ĩ
ignem. Et udi thro¬
num magnum cand¬
dum et sedentem super
eum a cuius toaspet¬
tu fugit terra et ce¬
lum. Decacto quippe
iudicio esse desinunt
celum et terra. cum
incipit esse celum no¬
uum et terra noua.
mutatione scilicet re¬
rum non omnimodo
in teriturarum. Pre¬
terit enim figura huiꝰ
mund. non dixit et
substantia. eadem nã¬
q in melius commu¬
tanda esse creditur.
Et uidi mortuos mag.¬
nos et pusillos stantes
in conspectu throni. Cũ
enim sederit filius bo¬
minis in sede magesta¬
tis sue. tunc congre¬
gabuntur ante eum
om̃s gentes. Et libri
aperti sunt: et alius
uscuiusq. L ibros er̃¬
go apertos testamen¬
ta de dicit. secundũ
enim utrumq testa¬
mentum iudicabitur
mundus. Librum

Expanded text:
tas impia. Potest autem tas impia. Potest autem ignis nomine de coelo descendentis etiam repentinus impiorum interitus designari, cum Dominus adveniens interficiet Antichristum spiritu oris sui . Exponit latius quomodo judicante Christo diabolus cum suis sit missus in ignem. Et vidi thronum magnum canddum et sedentem super eum, a cuius conspectu fugit terra et cęlum. Peracto quippe judicio esse designant coelum et terra, cum incipit esse coelum novum et terra nova, mutatione scilicet rerum non omnimodo interitu earum. Praeterit enim figura hujus mundi ; non dixit et substantia. Eadem namque in melius commutanda esse creditur. Et vidi mortuos magnos et pusillos stantes in conspectu throni. Cum enim sederit Filius hominis in sede majestatis suae, tunc congregabuntur ante eum omnes gentes. Et libri aperti sunt, etc. Alia uscujusque. Libros ergo apertos Testamenta Dei dicit. Secundum enim utrumque Testamentum judicabitur mundus. Librum
Abbreviated transcription (Latin):
se uel uentum esse sig¬
nificati sunt. quasi uno
aliquo loto coartanda¬
sit dilecta cuintus idestꝰ
ecolesia. qͣm potius no¬
mine latitudinis terre
in omnib tunc genti¬
bz persequendam. et
nec maliciam suam
desertura uocabulo
maluit intimare ca¬
stroꝵ. Et descendit ig
uorauit eos. Non ex¬
tremum putandum
est. idesse supplicium. s
ignis potius inuidentie
quo cruciabitur adu̾¬
sitas de firmitate sc̃oꝵ.
firmamendum ẽ enim
celum. Hic est ignis
qui exiit ex ore testiũ
dei: et douorauit ini¬
micos coꝵ. Nam no¬
uissimo die non super
eos pluet ignem. sed cõ¬
gregatos ante se et iu¬
dicatos. mittet in ig¬
nem eternum. De qͦ
et hio subditur. Et di¬
abolus qui seducebat
eos missus estꝰ ĩ stag-¬
num ignis et sulphu-¬
dyabolus ultimo in¬
dicio in ignem mit¬
tetur eternum. ubi
et om̃s quos p̾misit.
idest maxima pars iin¬
pie ciuitutis. Sestia
quicpe pro locis accipi¬
enda sit est. nunc dy¬
abolus. nunc antixp̃e:¬

Expanded text:
se uel uenturi esse sigse uel uenturi esse significati sunt, quasi uno aliquo losit dilecta civitas, id est, Ecclesia, quin potius nomine latitudinis terrae in omnibus tunc gentibus persequendam, et nec militiam suam deserturam vocabulo maluit intimare castrorum. « Et descendit a voravit eos. » Non extremum putandum est, id esse supplicium, sed ignis potius invidentiae, quo cruciabitur adversitas de firmitate sanctorum, firmamentum est enim coelum, hic est ignis qui exiit ex ore testium Dei, et devorabit inimicos eorum: nam novissimo die non super eos pluet ignem, sed congregatos ante se et judicatos mittet in ignem aeternum, de quo et hic subditur: « Et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphudiabolus ultimo judicio in ignem mittetur aeternum, ubi et omnes quos praemisit, id est, maxima pars impiae civitatis. Bestia quippe pro locis accipienda est, nunc diabolus, nunc Antichris