comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ suꝑus dixit. & istud qudmͦ loqͥtur.
Quia illic p̃monuit illos neirent in egyp¬
tum sed manerent in terra iuida. &
bene isse. hic uero qͥcontra uolunta¬
tem p̃ceptorum dñi ierunt. habentes
magis fiduciã in ȩgrpto quã in drĩo
minatur eis mala ⁊dicit. Ue qͥ des¬
cendunt in ȩgr̃ptũ sꝑantes in aequis
egrptiorum & quadrigis. & dñm non
requisierunt : quando dixerunt
ad hieremiã. Cadat oratio nr̃a iN
conspectu tuo. & õra ꝓnobis dñm qͥd age¬
re debeamus. Requifier̃ quidem uerbis:
sed non corde. Cum enim decimo die
sicut iam suꝑus diximus sermo dñi
factus. eẽt. adhieremiam. uade inqui¬
ens & dic filiis reliquiarũ manete in
loco isto. & ego ꝓtegã uos : respondunt
illi. Non faciemus : sed adegr̃ptũ fugie¬
mus. ldõq dicit. non requisier̃. qͥ lic&
requirerent uerbo: non requisierut it
eos malũ & uerba sua quȩ locutus est

Expanded text:
quod superius dixit, et istud quod modo loquitur. quod superius dixit, et istud quod modo loquitur. Quia illic praemonuit illos, ne irent in Aegyptum, sed manerent in terra Juda, et bene eis esset: hic vero qui contra voluntatem praeceptorum Domini ierunt, habentes magis fiduciam in Aegypto quam in Domino, minatur eis mala et dicit: « Vae qui descendunt in Aegyptum, sperantes in equis Aegyptorum et quadrigis, et Dominum non requisierunt, » quando dixerunt ad Hieremiam: « Cadat oratio nostra in conspectu tuo, et ora pro nobis Dominum quid agere debeamus. » Requisierunt quidem verbis, sed non corde. Cum enim decimo die, sicut jam superius diximus, sermo Domini factus esset ad Hieremiam: Vade, inquiens, et dic filiis reliquiarum: manete in loco isto et ego protegam vos: responderunt illi: Non faciemus, sed ad Aegyptum fugiemus. Ideoque dicit non requisierunt, qui licet requirerent verbo, non requisierunt eos « malum, et verba sua » quae locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
eam requi escere suꝑ eos Intr̃mpanis
&̃ citharis. & inbellis p̃cipus expug¬
nabit eos Ac si dicer& aliis uerbis.
n lȩticia om̃ium sc̃õꝵ suorũ. & inp̃cipua
gła. expugnabit om̃s reꝓbos cũ pͥncipe
illorum : tradens eos igni ꝑpetuo cru¬
dĩ a rege omĩpotente: cophet. id est
uallis ꝓfunda: gehenna impiis &di
latata. Nutrim̃ta eius id÷ gehenne
ignis & lingna multa: hoc ÷ omnes
subaudis gehennã. Sulphur terrae
putorẽ emanans : & ardorem genesans.
H ec om̃ĩa: erunt impiis in inferno.
Erit ibi ignis in extinguibilis. & fecor &
pudor incolerabilis. & cruciabuntur
in conp̃hensibili cruciatu. Uȩ qui
in ȩquis egr̃ptiorum. hactenus de
gła electorum. ⁊ pena reꝓborũ lo¬
cutus ÷ : nunc uero reuertitur iterũ
ad reliquias quȩ remanserunt in terra
uida. ducto sedechia ⁊ om̃ib pͥncipib.
inbabilonem. de quib. iã suꝑuis
multa dixit. Sed hoc distat int̃ illud

Expanded text:
eam requiescere super illos. « In tympanis eam requiescere super illos. « In tympanis et citharis et in bellis praecipuis expugnabit eos. » Ac si diceret aliis verbis: In laetitia omnium sanctorum suorum, et in praecipua gloria expugnabit omnes reprobos cum principe illorum, tradens eos igni perpetuo cruDei a rege ommnipotente « tophet, » id est, vallis profunda gehenna impiis, « et dilatata. Nutrimenta ejus, » id est gehennae « ignis et ligna multa, » hoc est, omnes uccendens eam, » subaudis gehennam. Sulphur terrae putorem emanans, et ardorem generans. Haec omnia erunt impiis in inferno. Erit ibi ignis inexstinguibilis, et fetor et putor intolerabilis, et cruciabuntur incomprehensibili cruciatu. CAPUT XXin equis Aegyptiorum. » Hactenus de gloria electorum, et poena reproborum locutus est: nunc vero revertitur iterum ad reliquias quae remanserunt in terra Juda, ducto Sedecia et omnibus principibus in Babylonem, de quibus jam superius multa dixit. Sed hoc distat inter illud
Abbreviated transcription (Latin):
minatione furoris: & flãme ignis
deuorantis. Cum ostentłit ds̃ pater
reꝓbis terrorem filii sui: minabitur
alos. Uoxfilii dĩ incõminatione fu.¬
roris : & cõminatione Flaminȩ ignis
deuorantis. Sententia enĩ nidias uo¬
rabit illos. & allid& inturbine: hoc
ẽ. tempestate. & in lapide grandi¬
nis. hoc ⁊ tribulatione. Auoce enim
dñi panebit assur: urga ꝑcussus.
Si assirius solus pauebit indie iudicii. qͥd
facient om̃s reꝓbi: Per assirium debemꝰ
intesligere diabolum om̃iq satellites illiꝰ.
& quos ipse falso errore seduxit: qͥ eum¬
⁊ imitati sunt. Uirgam appellat: sen¬
tentiam uidicis terribilem. Qđ autem
addit. & erit transitus uirge fundatus.
hoc ⁊ ꝑsecutio sententiȩ dñi : aꝑte mani¬
festat qr illa dura & asꝑa sententia.
semꝑ manebit suꝑ illos. Non enĩ releła.¬
bit eam dñs postquam dederit. sicut
origenes dicit : sed in ęt̃num faciet

Expanded text:
minatione furoris et flammae ignis minatione furoris et flammae ignis devorantis. » Cum ostenderit Deus Pater reprobis terrorem Filii sui, minabitur illis. « Vox Filii Dei in comminatione furoris, et comminatione flammae ignis devorantis. » Sententia enim judicis vorabit illos, « et allidet in turbine, » hoc est, tempestate, « et in lapide grandinis, » hoc est tribulatione. « A voce enim Domini pavebit Assur, virga percussus. » Si Assyrius solus pavebit in die judicii, quid facient omnes reprobi? Per Assyrium debemus intelligere diabolum omnesque satellites illius, et quos ipse falso errore seduxit, qui eum imitati sunt. Virgam appellat sententiam judicis terribilem. Quod autem addit: « Et erit transitus virgae fundatus, » hoc est, persecutio sententiae Domini, aperte manifestat quia illa dura et aspera sententia semper manebit super illos. Non enim relevabit eam Dominus postquam dederit, sicut Origenes dicit, sed in aeternum faciet
Abbreviated transcription (Latin):
impios : loquens dedie uidicii. Auditã
faci& indie iuditii dñs pater : głam
uocis suȩ. Uox d ĩ patris & brachium
filius cius est : qui ꝑ illum cuncta
oꝑatus .ẽ. & ꝑ illum redemit mundũ.
& iudicabit uniũ sum orbẽ in equitate.
In dic̾ enĩ iudicii non apparebit ꝑsona
dĩ patris reꝓbis sed filii: ut ipse qui
primo aduentu humilis apparuit
appareat terribilis ad ꝑdendos om̃s
impios cũ patre ipsorum diabolo. &
iudicae illos iuste : aquib. uidicatus :
in uste. Gła ergo filii dĩ erit ultio
& iundicta qua dãpnabit iniquos.
ipsam q. głam auditã faci& ds̃ pater
om̃ib. uirtutib. &lorum. & om̃ib elec¬
tis suis. & terrorẽ eus ostend & cum
dixerit. lte maledicti in ignẽ ȩternim.
Uel eciam głam uocis suȩ. hoc ÷ filui sui
audire faci&. quia aduocem filii om̃s
resurgent. Sicut ipse dixit. U enice
hora quando om̃s qui in monum̃tis
sunt audient uoce filii dĩ.Incõ¬

Expanded text:
impios, loquens de die judicii. Auditam impios, loquens de die judicii. Auditam faciet in die judicii Dominus pater gloriam vocis suae. Vox Dei Patris et brachium filius ejus est, qui per illum cuncta operatus est et per illum redemit mundum, et judicabit universum orbem in aequitate. In die enim judicii non apparebit persona Dei Patris reprobis, sed Filii: ut ipse qui primo adventu humilis apparuit, appareat terribilis ad perdendos omnes impios cum patre ipsorum diabolo, et judicet illos juste a quibus judicatus est injuste. Gloria ergo Filii Dei erit ultio et vindicta qua damnabit iniquos, ipsamque gloriam auditam faciet Deus Pater omnibus virtutibus coelorum, et omnibus electis suis, et terrorem ejus ostendet cum dixerit: « Ite, maledicti, in ignem aeternum . » Vel etiam gloriam vocis suae, hoc est, Filii sui audire faciet, quia ad vocem Filii omnes resurgent. Sicut ipse dixit: « Veniet hora, quando omnes qui in monumentis sunt, audient vocem Filii Dei . » « In com
Abbreviated transcription (Latin):
iudicu in glestem patriam que signifi¬
cat terrã repmissionis. gaudebunt &
exultabunt. ferentes decimas in manib
hoc ÷ bona oꝑa. laudantes creatorem
suum : cuiꝰ auxilio impleuerunt ꝑquę
ad ȩternam patriã ꝑuenerunt. Hec¬
iuxta ineroniũ. Beatus tam̃ gregoriꝰ
alit dicit. referens hoc adtẽpora apłorũ
& p̃sentia quando ꝑ illorũ p̃dicationẽ.
idola reli quer̃ gentes: &idolatria ces¬
sauit abore illorũ. Frenũ appellat ido.¬
latriam : ⁊ cultũ demonum. Nã patres
nr̃i & nos. qui antea dicebant ioui uł
mercurio. tues dĩmi. & tu megenuisti:
tamus. Qm̃ om̃s di gentium demonia:
añs autem celos fecit. Et simulachra
& laudabitis illũ. sicut laudauerunt
filii isrł transito mare. uł sicut lau¬
dabant quando munera & decimas su¬
as ad templum cum lȩticia cordis
deferebant. E auditã facice añs
głam uocis suȩ : & terrorẽ bradu sui
ostend&. lierũ reuertitur ꝓpħa ad

Expanded text:
judicii in coelestem patriam, quae signifijudicii in coelestem patriam, quae significat terram repromissionis, gaudebunt et exsultabunt, ferentes decimas in manibus, hoc est, bona opera, laudantes Creatorem suum, cujus auxilio impleverunt, per quae ad aeternam patriam um Hieronymum. Beatus tamen Gregorius aliter dicit, referens hoc ad tempora apostolorum et praesentiam, quando per illorum praedicationem idola reliquerunt gentes, et idololatria cessavit ab ore illorum. Frenum appellat idololatriam, et cultum daemonum. Nam patres nostri qui antea dicebant Jovi vel Mercurio: Tu es Deus meus, et tu me genuisti: tamus: « Quoniam omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit: et simulacra get laudabitis illum sicut laudaverunt filii Israel transito mari: vel sicut laudabant quando munera et decimas suas ad templum cum laetitia cordis deferebant. « Et auditam faciet Dominus gloriam vocis suae, et terrorem brachii sui ostendet. » Iterum revertitur Propheta ad
Abbreviated transcription (Latin):
uidissent pharaonẽ & egeptios subner.¬
sos cantauer̃ dño canticum dicentes.
cũ nuia lȩticia cordis. Cantemus dño
głiose enĩ magnificatus. ẽ. sic sci ia
die iudicii transito mare qđ s̾ignificat
mundũ hunc cũ uid̾int pharionẽ. hoc
est diabolũ traditũ aeterne dap̃nati¬
oni parit̃ cum om̃ib. sequacib. illius.
qui significantur ꝑ egsptios : cũ mag¬
na exultacione & lȩticia cordis canta.¬
burit dño laudes. Sicut qui ꝑgit
cũ tibia: admon̾tem dñi. P ermanet
ꝓpħa: in cõꝑatione laudis ill orum
Dñs precepit filiis ifrł ut cũ ingressi
eeñt. terrã repmissionis. ex om̃ibus
frugib. ⁊ bonis sibi adõ datis. decimas
ferrent addoniũ dñi. Et sicut illi tem¬
pore illo cũ ferrent suas decimas adhie¬
rłm ad oraturi intẽplo dm̃i. cũ tibia
hoc ÷ cum gaudio & lȩcicia ferebant
eas. laudantes dm̃ qui eis bona terrae
dabat : sic scĩ cum ingressi fuerint indie

Expanded text:
vidissent Pharaonem et Aegyptios submervidissent Pharaonem et Aegyptios submersos, cantaverunt Domino canticum, dicentes cum nimia laetitia cordis: « Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est . » Sic sancti in die judicii transito mari, quod significat mundum hunc, cum viderint Pharaonem, hoc est diabolum, traditum aeternae damnationi pariter cum omnibus sequacibus illius, qui significantur per Aegyptios, cum magna exsultatione et laetitia cordis cantabunt Domino laudes. « Sicut qui pergit cum tibia ad montem Domini. » Permanet Propheta in comparatione laudis illorum. Dominus praecepit filiis Israel ut cum ingressi essent terram repromissionis, ex omnibus frugibus et bonis sibi a Deo datis decimas ferrent ad domum Domini . Et sicut illi tempore illo cum ferrent suas decimas ad Jerusalem adoraturi in templo Domini cum tibia, hoc est cum gaudio et laetitia ferebant eas, laudantes Deum qui eis bona terrae dabat: sic sancti, cum ingressi fuerint in die
Abbreviated transcription (Latin):
&e confring&. Frenũ appellat̾ hic dia¬
bolum. qui quasi subfrenohoc ⁊ sub suo
dñio uniuersas gentes habebat : quan¬
carnem nr̃ȩ fragilitatis accepit̃. & sua
morte simpla. duplã nram destruxit.
Iocatur autẽ diabolus isto in loco fremim
popłorũ. non qđ ipse regera& illos adsa.¬
lutẽ animarũ : sed sicut equũ infrenatũ.
qua parte uult sessor deflectit & dedu¬
cit : sic diabolus omẽ genus humanum
sub sua potestate habens redactũ dedu¬
cebat ad suam uoluntatẽ ꝑ petrandam.
& ad ꝑniciem illorum. Indie autem
iudicii. ꝑibit istud frem̃ĩ: qr daudet᷑
igni ꝑpecuo cruciandus. Canticum
erit uobis sicut uois scĩficate sollep̃nitatis:
⁊ lȩticia cordis. Flactenus de pena re:¬
ꝓborũ : nunc uͦ degła electorũ loqͥt᷑.
Sicut filii isrł lib̃anoi ꝑ potentiã t ui
seruitute egyptiaca. ad uesꝑum come¬
d̾unt agnum gelebrantes solẽpnitatem
pasce. & transito mare rubro mane cũ

Expanded text:
et confringet. Frenum appellat hic diaet confringet. Frenum appellat hic diabolum, qui quasi sub freno, hoc est sub suo dominio universas gentes habebat: quancarnem nostrae fragilitatis accepit, et sua morte simpla duplam nostram destruxit. Vocatur autem diabolus isto in loco frenum populorum, non quod ipse regeret illos ad salutem animarum: sed sicut equum infrenatum qua parte vult sessor deflectit et deducit: sic diabolus omne genus humanum sub sua potestate habens redactum, deducebat ad suam voluntatem perpetrandam et ad perniciem illorum. In die autem judicii peribit istud frenum, quia claudetur igni perpetuo cruciandus. « Canticum erit vobis sicut vox sanctificatae solemnitatis, et laetitia cordis. » Hactenus de poena reproborum, nunc vero de gloria electorum loquitur. Sicut filii Israel liberandi per potentiam Domini a servitute Aegyptiaca ad vesperum comederunt agnum celebrantes solemnitatem paschae , et transito mari Rubro mane cum
Abbreviated transcription (Latin):
idens furor eiꝰ. & grauis ad portan¬
dũ reꝓbis. Numquid ds̃ irasci po¬
test ⁊ ergone mutabilis ẽ : Ab sit hoc
a cordib eectorũ. Tunc enim amp̃s ds̃
furere dr̃. more nr̃o laquens scriptura:
quando ultionẽ & iundictã excͥ pit de
inimicis suis. Nam indie iudicii. grauis
& inportabilis apparebit reꝓbis: iustis
autẽ blandus & pius. Labia eiꝰ hoc .ẽ.
filii dĩ repleta erunt indignationie :
cũ dic&e reꝓbis. Esuriui : & non dedistis
mͥ manducare. Lingua eiꝰ quasi ignis
deuorans erit cũ dic&: ite maledicti
in ignem ȩt̃nun. Sententia enĩ illa
gladius accutus erit : qr̾ int̾fici& om̃s
iniquos. cum auctore suo diabolo. sic̃
rens in undans. Sicut impetus aqua¬
rum inundantium cũ ꝑuenerit usq
ad medium colli hominis. uł animantis
suffocat illum: sic sp̃s filii dĩ hoc . ẽ.
iuditium illius. om̃s impios ꝑd&. &
suffocabit in die uidicii innidilum.
in laude uel oꝑatione populorũ ꝑdet

Expanded text:
dens furor ejus et gravis ad portanm » reprobis. Nunquid Deus irasci potest? Ergo ne mutabilis est? Absit hoc a cordibus electorum. Tunc enim omnipotens furere dicitur, more nostro loquente Scriptura, quando ultionem et vindictam accipit de inimicis suis. Nam in die judicii gravis et importabilis apparebit reprobis, justis autem blandus et pius. « Labia ejus, » hoc est, Filii Dei « repleta erunt indignatione » cum dicet reprobis: « Esurivi, et non dedistis mihi manducare . » « Lingua ejus quasi ignis devorans, » erit cum dicet: Ite, maledicti, in ignem aeternum. Sententia enim illa gladius acutus erit, quia interficiet omnes iniquos cum auctore suo diabolo, sicut s velut torrens inundans. » Sicut impetus aquarum inundantium cum pervenerit « usque ad medium colli » hominis vel animantis, suffocat illum: sic spiritus Filii Dei, hoc est judicium illius, omnes impios perdet, et suffocabit in die judicii « in nihilum, » in laude vel operatione « populorum » perdet
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ digna pͥncipi sunt cogitabit
& ipse super duces stabit. Dñs iħc ea
quȩ ei digna erant loguebatur & cogita¬
& pater unum sumus. & non sũ missus
nisi ad ones quȩ ꝑierunt domus isrł
Duces uocantur apłi : qr̃ ipsi ducatũ pbu¬
erunt unuersis credentib dequorũ
uno loquitur psalmista. Tu uͦ homo
unanimis : dux m̃s &̾ notus m̃s.
ulieres opulente surgite : & au

Expanded text:
ea quae digna principe sunt, cogitabit, et ipse super duces stabit. » Dominus Jesus ea quae eo digna erant loquebatur et cogita Pater unum sumus. Et: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Duces vocantur apostoli, quia ipsi ducatum praebuerunt universis credentibus, de quorum uno loquitur Psalmista: « Tu vero homo unanimis dux meus et notus meus . » « Mulieres opulentae, surgite et au
Abbreviated transcription (Latin):
praua & fraudulenta fecerant. E x
malis enĩ parentibus. mali filii nascun¬
tur : ⁊ ex pessimis magiftris. pessimi
discipłi. Nam sicut uiꝑa uiꝑam parit :
sic scribȩ ⁊ pharisei pessimos discipłos
docuere. Dequibus & dicitur. Genimma
iuꝑarũ. ⁊ generatio mala: & adultera.
I pse enim subaudis ordo scribarum &
phariseorũ iniqua & falsa
concinnanit : hoc ÷ p̃ꝑauit & cogita¬
uit. adꝑdendos mites in sermone m̃¬
datii. Cogitaciones ꝑuersas cogitauer̃
adꝑdendos mittes. id ÷ simplices quosq
quando dixer̃ nichodemo. Scrutare ali¬
gent̃ scripcuras. & uidebis quia agalilea
xp̃c non surg&. Similiter quando dice¬
bant ceco adño illuminato. da głam
dõ: idt nega qđ accepisti. & noli dice¬
re. qr ͫ te illuminauit : sedds̃ pat᷑.
I dõ enim eos suis falsis docum̃tis inbue.¬
bant: ut auera xp̃i p̃dicatione subtra¬
herant. Cum loqueretur pauper

Expanded text:
prava et fraudulenta fecerant. Ex prava et fraudulenta fecerant. Ex malis enim parentibus mali filii nascuntur, et ex pessimis magistris pessimi discipuli. Nam sicut vipera viperam parit: sic scribae et Pharisaei pessimos discipulos docuere. De quibus et dicitur: « Genimina viperarum. Et: Generatio mala et adultera . » « Ipse enim, » subaudis ordo scribarum et Pharisaeorum, « iniqua et falsa concinnavit, » hoc est praeparavit et cogitavit « ad perdendos mites in sermone mendacii. » Cogitationes perversas cogitaverunt ad perdendos mites, id est simplices quosque quando dixerunt Nicodemo: « Scrutare diligenter Scripturas, et videbis quia a Galilaea Christus non surget . » Similiter quando dicebant caeco a Domino illuminato: Da gloriam Deo, id est nega quod accepisti, et noli dicere quia Jesus te illuminavit, sed Deus Pater . Ideo enim eos suis falsis documentis imbuebant: ut a vera Christi praedicatione subtraherent. « Cum loqueretur pauper,
Abbreviated transcription (Latin):
mulatores illi crant. qr ostendebant
se. eẽ. iustos: cum. eent. pleni iniqͥtate.
quib. ⁊ dñs dixit. Ne uobis scribȩ &
pharisci ypochritȩ. qui similes estis
sepulchris de albatis. Fraudulenter
locuti sunt: quando dner. Alagilt̃
scimus qr̾ uerax es. & uiam dĩ inuerita¬
te doces: usq lic& censum dare cesari an
non : sed quid audierunt adño. Quid me
inquid tep̃tatis hipochritȩ : Et uacuam
hoc ÷ abienam apane uerbi dĩ faci&e an¬
hibebatur. Dicebant illi doctores. nora
doctores. sed pocuis seductares. Cur reci¬
pitis p̃dicationem hunis. & cur creditis
in illũ : Non ÷ iste qui nobis ꝓmissus. ẽ
loquebantur. quia adiabolo qͥ mendax
ł ⁊ inueritate non stecit docti fuerant.
Rag dulenta uasa: pessima sunt.
Fraudulentos appellat scribas &
phariseos : sicut ⁊ suꝑius. Uasa autẽ
corda illorum. uł ceĩam sub iectorum
eorũ : quorũ corda ipsi sua doctrina

Expanded text:
mulatores illi erant, quia ostendebant mulatores illi erant, quia ostendebant se esse justos, cum essent pleni iniquitate, quibus et Dominus dixit: « Vae vobis, scribae et Pharisaei, et hypocritae, qui similes estis sepulcris dealbatis. » Fraudulenter locuti sunt, quando dixerunt: « Magister scimus, quia verax es, et viam Dei in veritate doces, » usque: « Licet censum dari Caesari, an non? » Sed quid audierunt a Domino? Quid me inquit tentatis, hypocritae? « Et vacuam » hoc est alienam a pane verbi Dei « faciet anprohibebatur. Dicebant illi doctores, non doctores sed potius seductores: Cur recipitis praedicationem hujus, et cur creditis in illum? Non est iste qui nobis promissus esloquebantur, quia a diabolo, qui mendax est et in veritate non stetit, docti fuerant . « Fraudulenti vasa pessima sunt. » Fraudulentos appellat scribas et Pharisaeos, sicut et superius. Vasa autem corda illorum, vel etiam subjectorum eorum, quorum corda ipsi sua doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
dit doctrina. Et idõ illorũ in anis doctri¬
na stulta reputata ÷ : Sicut egregius
p̃dicator dicit. sapientia huiꝰ mundi:
stulticia ÷ apud am̃. Et stultã fecit ds̃
sapientiam heuus mundi: xp̃i uero
sapientia flor&. quȩ corda reficit fi¬
delium. Fraudulentus appellatur scri¬
ba & phariseis qͥfraudabant legem xpĩ
simplicib obsuas traditiones. & etiam
contra ipsum dñm fraudulenti existen¬
tes. Isti eñ post aduentũ dñĩ neq pͥn¬
cipes uocati sunt inscã eccłia. neq. ma¬
iores: Quia scã eccłia non recipit inu¬
nitate sui sedu ctores. sed fundatos
tatem. Stultus icerũ appellatur scri¬
ba & pharisȩus. Fatua enim locuti sunt.
quando dixerunt. Demonium habes :¬
& in bed ⁊ebub. eicis demonia. Cor
eorum iniquitatẽ fecit : cum dixer̃.
non÷ hic homo adõ. qr sabbatum nodi
custadit. Et ꝓforat simulationem.
& loquatur ad dñm fraudulent᷑. Si¬

Expanded text:
dit doctrina. Et ideo illorum inanis doctridit doctrina. Et ideo illorum inanis doctrina stulta reputata est, sicut egregius praedicator dicit: « Sapientia hujus mundi, stultitia est apud Deum . » Et: « Stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi. » Christi vero sapientia floret, quae corda reficit fidelium. Fraudulentus appellatur scriba et Pharisaeus, quia fraudabant legem Christi simplicibus ob suas traditiones, et etiam contra ipsum Dominum fraudulenti existentes. Isti enim, post adventum Domini, neque principes vocati sunt in sancta Ecclesia, neque majores, quae sancta Ecclesia non recepit in unitate sui, sed victores, sed fundatos et iniquitatem. » Stultus iterum appellatur scriba et Pharisaeus. Fatua enim locuti sunt, quando dixerunt: « Daemonium habes, et in Beelzebub ejicis daemonia . » Cor eorum iniquitatem fecit, cum dixerunt: « Non est hic homo a Deo qui sabbatum non custodit . » « Ut proferat simulationem, et loquatur ad Dominum fraudulenter. » Si
Abbreviated transcription (Latin):
& qui lum̃ uere fidĩ non habebant.
repleuit illos sua sapientia & ꝑ illos
ad nichilum redegit sapientes huius
scłi. Infirma enim mundi elegit ds̃.
ut confund& fortia. Locest & ꝑ cor
stultorũ popłs gentilis intelligi qͥ erat
stultus : alienus scilic& axp̃o. ante
p̃dicationem apłorum. Lost ascensio¬
nem gͦ filii dĩ adcelos. doctrina &e
miraculis apłorum. de stulcicia ido¬
lorum conuersi sunt ad uerã scientiã:
&e lingua incredulorum qui non noue¬
rant dicere credo indm̃ lam fidem
habentes rectam. ceꝑunt laudare
am̃ plane : hoc ÷ tranquilla mente.
Non uocabitur ultra his qui insipiens
ẽ. princeps. neq fraudulentus appel¬
labitur maior. Insipientes uocat phi¬
losophos humanȩ sasentiȩ.qͥ principatum
uidebant᷑ habe inpopłis. ut fuit plato
aristotiles. aluq quã plurimi: qui post
xp̃ĩ p̃dicamenta stulti sunt reputati.
qr̾ omnẽ illorũ sapientiam xp̃i transeen¬

Expanded text:
et qui lumen verae fidei non habebant; et qui lumen verae fidei non habebant; replevit illos sua sapientia, et per illos ad nihilum redegit sapientes hujus saeculi. « Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . » Potest et per cor stultorum populus gentilis intelligi, qui erat stultus, alienus scilicet a Christo ante praedicationem apostolorum. Post ascensionem ergo Filii Dei ad coelos, doctrina et miraculis apostolorum, de stultitia idolorum conversi sunt ad veram scientiam, et linguae incredulorum qui non noverant dicere, Credo in Deum: jam fidem habentes rectam coeperunt laudare Deum plane, hoc est tranquilla mente. « Non vocabitur ultra hic qui insipiens est princeps, neque fraudulentus appellabitur major. » Insipientes vocat philosophos humanae sapientiae, qui principatum videbantur habere in populis, ut fuit Plato, Aristoteles, aliique quamplurimi, qui post Christi praedicamenta stulti sunt reputati, quia omnem illorum sapientiam Christi transcen
Abbreviated transcription (Latin):
bra sc̃e ȩccłiȩ. Non calig̃abunt oculi
uidentium. & aures audientium xp̃m :
diligent̃ auscultabunt monita eius.
Uidentes & audientes appellantur isto
in loco apłi: ipsi enim audierun it
adño. beati oculi qui uident quȩ uos
uidetis. & aures quȩ audiunt quȩ uos
auditis. Et cȩcera. Nam quod ꝓpħae
p̃dixerunt. & in enigmate ac speculo
uiderunt isti & oculis corporis. &oculis
m̃tis uiderunt. Aures etiam possunt
appellari apłici uiri &e credentes: qui
sua loquens ad.Uii. ęccłias. Cor stulto¬
rum incelliget scientiam ÷ & lingua
balborum uelocit̃ loquitur & plane.
S tulti appellabantur qui non habebant
ante aduentum dñi scientiam neq fidẽ :
uti fuerunt apłi. Balbus ÷ qui non
pocest expedite loqui uł qui non hab&
ꝑfectam fidem. Sed quid fecit dñs ueni¬
ens in munctũ ꝑ incarnationis misteriũ:
uocauit stultos. inscios & inltt̾eratos

Expanded text:
bra sanctae Ecclesiae. « Non caligabunt oculi bra sanctae Ecclesiae. « Non caligabunt oculi videntium, et aures audientium, » Christum « diligenter auscultabunt, » monita ejus. Videntes et audientes appellantur isto in loco apostoli. Ipsi enim audierunt a Domino: « Beati oculi qui vident quae vos videtis, et aures quae audiunt quae vos auditis , » et caetera. Nam quod prophetae praedixerunt, et in aenigmate ac speculo viderunt: isti et oculis corporis et oculis mentis viderunt. Aures etiam possunt appellari apostolici viri et credentes, qui sua loquens ad septem ecclesias. « Cor stultorum intelliget scientiam, et lingua balborum velociter loquetur et plane. » Stulti appellabantur qui non habebant ante adventum Domini scientiam neque fidem, uti fuerunt apostoli. Balbus est qui non potest expedite loqui, vel qui non habet perfectam fidem. Sed quid fecit Dominus veniens in mundum per incarnationis mysterium? Vocavit stultos, inscios et illitteratos,
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ qđ uobis paratũ .ẽ. ab origine
mundi. In iusticia etiam regnabit ꝓp̃e
nec inprimo. Cuius principes appel¬
lantur apłi. qui docti aueritate &
iusticia: iudicium p̃dicauerunt.
pse enim sp̃s iudicio quo ꝑ illorum
p̃dicationem repleta. ẽ. omĩs terra scien¬
tia dni. nec ipsi etiam iudicantes ꝑso¬
nam alicuius accipient. E t erit
uir sicut qui abscondit᷑ auento. De
popło credentium loquitur modo. qͥ
adño ꝓtegitur & defenditur abincur¬
su dȩmonum : dans inde tres similitu¬
dines. Sicut inquiens qui abscondit
se indomo ꝓpt̃ uentũ ualidũ & tem¬
pestatem nimiam & requieseit: & sic̃
qui sitit cum inuenerit riuos aqua¬
rum bibit & r̾efocilatur anima illiꝰ.
& sicut qui ambulat ꝑdesertũ urente
sole cũ inuenerit mire magnitu dmis
petrã subumbra illius ꝓtegitur acalo¬
re nimio : sic erit qui cralidit ꝓtectus
a rege dño dõ. & qui fugerit subum¬

Expanded text:
regnum, quod vobis paratum est ab origine regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . In justitia etiam regnabit Chrisnec in primo. Cujus principes appellantur apostoli, qui docti a veritate et justitia judicium praedicaverunt. Ipso spiritus judicio per illorum praedicationem repleta est omnis terra scientia Domini , nec ipsi etiam judicantes personam alicujus accipient. « Et erit vir sicut qui absconditur a vento. » De populo credentium loquitur modo, qui a Domino protegitur et defenditur ab incursu daemonum, dans inde tres similitudines: Sicut, inquiens, qui abscondit se in domo propter ventum validum et tempestatem nimiam et requiescit; et sicut qui sitit, cum invenerit rivos aquarum bibit et refocillatur anima illius; et sicut qui ambulat per desertum urente sole cum invenerit mirae magnitudinis petram, sub umbra illius protegitur a calore nimio: sic erit qui crediderit protectus a rege Domino Deo et qui fugerit sub um
Abbreviated transcription (Latin):
deuorabitur abigñe cȩlesti. Dicutsetiã
aliqui doctoꝵ alio modo istud quod
dr̃. In die enim illa ꝓici& uir idola
argenti sui hoc ÷ cum cecidit assur ite
gladio non hominis. & fugerint pauen¬
tes pͥncipes eius. abici& uir idola ar¬
genti sui. & conuertet᷑ ad dñm. Hloc
adimpletũ est temporib. ez ednae
Nam cũ. eẽt. iustus & lib̾ass&e eum dñs
demanib. assirioꝵ. conũtit popłm ui¬
dȩ amalis: in qͥb. pat̾ eiꝰ fecit dedinare
iuda & beniamim auia dñi. Et non
solum illos comitit adritum dñi. qui
sub eius regimine degebant uidelic&
iuda & beniamin : uerũ etiam ꝑeccłias
suas reuocauit illos qui remanserant
De dño & apłis cius: loquitur modo
sermo ꝓpħicus. Dñs ipse in iusticia
regnat᷑. qrꝰ ipse doc& nos: quomͦ iuste
& recte uiuamus. Nam ipse ÷ rex: qͥ
regit mentes electorũ suorũ. Ipse .ẽ.
rex qui daturus ÷ electis suis regnũ
patris in die iuditu dicens. pocipite

Expanded text:
devorabitur ab igne coelesti. Dicunt etiam devorabitur ab igne coelesti. Dicunt etiam aliqui doctorum alio modo istud quod dicitur: In die enim illa projiciet vir idola argenti sui, hoc est cum ceciderit Assur in gladio non hominis, et fugerint paventes principes ejus, abjiciet vir idola argenti sui, et convertetur ad Dominum. Hoc adimpletum est temporibus Ezechiae. Nam cum esset justus, et liberasset eum Dominus de manibus Assyriorum, convertit populum Judae a malis, in quibus pater ejus fecit declinare Judam et Benjamin a via Domini . Et non solum illos convertit ad ritum Dei, qui sub ejus regimine degebant, videlicet Judam et Benjamin: verum etiam per Ecclesias suas revocavit illos qui remanserant  apostolis ejus loquitur modo sermo propheticus. Dominus ipse in justitia regnat, quia ipse docet nos quomodo juste et recte vivamus. Nam ipse est rex, qui regit mentes electorum suorum. Ipse est rex, qui daturus est electis suis regnum Patris in die judicii, dicens: Percipite
Abbreviated transcription (Latin):
siue speculatio. in telligitur scã eccła
degentib ad fidẽ xp̃i coadunata
ierłm quȩ interp̃tatur uisio pacis.
gȩlestem patriam significat. Per ignẽ
& caminũ intelligitur ardor amoris
& dilectionis. quo ardent ⁊ flagrant
cũ dicit. Ignẽ ueni mittere int̾ram.
& quid uolo. nisi utardeat. Sed con¬
sidandum quia ad cõparationẽ cami¬
ni. ignis p aruus potest. eẽ: & quan¬
tum.ẽ. in cer ignẽ paruum & caminũ
maximũ: tantũ inter. e. & multo am¬
plius inter amorẽ & feruorẽ dilectionis
dĩ. quẽ habent mͦ electi in p̃senti scło.
&e̾ illũ quem habent sancti iã con¬
uncti dño incelo. Dixit ergo dñs cuius
ignis ÷ id est feruor dilectionis in ȩccłia
postta ad huc interra. & cuiꝰ caminus :
id. ẽ. plenitudo dilectionis incelestihie¬
rłm. cui dicere facere est: quia siꝓie¬
ceritis idola urã. illum ur̃is bonis oꝑib.
placaueritis ipse pugnabit ꝓuobis.
& cadet assur ingladio non uiri sed

Expanded text:
elligitur sancta Ecclesia de gentibus ad fidem Christi coadunata; Hierusalem, quae interpretatur visio pacis, coelestem patriam significat. Per ignem et caminum, intelligitur ardor amoris et dilectionis quo ardent et flagrant cum dicit: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat? » Sed considerandum, quia ad comparationem camini ignis parvus potest esse, et quantum est inter ignem parvum et caminum maximum, tantum interest et multo amplius inter amorem et fervorem dilectionis Dei quem habent modo electi in praesenti saeculo, et illum quem habent sancti jam conjuncti Domino in coelo. Dixit ergo Dominus cujus ignis est, id est fervor dilectionis in Ecclesia posita adhuc in terra, et cujus caminus est, id est plenitudo dilectionis in coelesti Hierusalem, cui dicere facere est: quia si projeceritis idola vestra, illum vestris bonis operibus placaveritis, ipse pugnabit pro vobis, et cadet Assur in gladio non viri, sed
Abbreviated transcription (Latin):
orum quam etiã chaldeorũ subdario
&̾ ciro : qui baltasar interfecerunt.
t foraitudo eiꝰ hoc ÷ multitudo sennache¬
rip. atorrente angłi transibit & paue¬
bunt fugientes pͥncipes eus. Nã ut he¬
brei cradunt sicut supͣ cõmemoratum ÷
non remanserunt exomi illa multitu¬
dine nisi .x. qui reuersi sunt cũ senna¬
cherip. Dixit dñs. Quia periturus est
sennacherip & popłs eius. si conuersi
fueritis ao illum cuius ignis ÷ insion:
& caminus eius in hierłm. Quantum
ad litteram ꝑtin& : ignis ⁊ caminus
dñĩ fuit in hierłm. qi ibi erat tẽplu̾s
in quo erant altaria inquorũ uno per¬
petuus nutriebatur. & in attero holo¬
chausta cotidie cõburebant᷑. Iuantũ
uero ad altiorẽ intellectum ad tinet.

Expanded text:
orum quam etiam Chaldaeorum sub Dario orum quam etiam Chaldaeorum sub Dario et Tyro, qui Belthasar interfecerunt. « Et fortitudo ejus, » hoc est multitudo Sennacherib « a torrente » angeli « transibit, et pavebunt fugientes principes ejus. » Nam, ut Hebraei tradunt sicut supra commemoratum est, non remanserunt ex omni illa multitudine nisi decem, qui reversi sunt cum Sennacherib. « Dixit Dominus: » Quia periturus est Sennacherib et populus ejus, si conversi fueritis ad illum « cujus ignis est in Sion, et caminus ejus in Hierusalem. » Quantum ad litteram pertinet, ignis et caminus Domini fuit in Hierusalem, quia ibi erat templum in quo erant altaria in quorum uno ignis perpetuus nutriebatur, et in altero holocausta quotidie comburebantur. Quantum vero ad altiorem intellectum attinet
Abbreviated transcription (Latin):
lnerłm: p̃monuit ꝓpħa tribu m iuda
& beniamin: ut conuerterent᷑ ad dm̃
suum. ut sicut in ꝓfundũ malorũ reces¬
serant. sic conuerterentur ad dnm iN
ꝓfundũ bonorũ tocom̃tis affectu. ne
traderentur in manib. assiriorũ. Indie
enĩ illa : abicient idola argenti sui.
& idola auri sui: quȩ fecerunt uobis
manus ur̃e inpeccatum: hȩc uerba sps̃
scĩ non iuxta historiam. sed spũalit̃
sunt intelligenda. Si conuersi fueri
ur̃m : cadet assur ingladio. Non uiri
hoc ⁊̃ assirius popłs. & gladius non ho.¬
minis: uorabit eum. Quando sennadie¬
rip cũ popło suo assiriorum uenit
contra ezechiam. ⁊ popłm eius nocte
ꝑcussus ÷ quando in terfecta sunt .c.¬
cherip. non a facie gladii. sed atimore
dñi : & iuuenes eius qui remanserunt
uectigales erunt : hoc ÷ tributaru
medis & ꝑsis. Illuo enim fortissimum
regnũ assiriorũ destructũ ÷ anabucho¬
donosor. ⁊ postea amedis & ꝑsis cã assiri¬

Expanded text:
lem, praemonuit propheta tribum Juda et Benjamin, ut converterentur ad Deum suum, ut sicut in profundum malorum recesserant, sic converterentur ad Dominum in profundum bonorum toto mentis affectu, ne traderentur in manibus Assyriorum. « In die enim illa abijciet vir idola argenti sui, et idola auri sui, quae fecerunt vobis manus vestrae in peccatum. » Haec verba Spiritus sancti non juxta historiam, sed spiritualiter, sunt intelligenda. Si conversi fueritvestrum. « Cadet Assur in gladio non viri, » hoc est Assyrius populus, « et gladius non hominis vorabit eum. » Quando Sennacherib cum populo suo Assyriorum venit contra Ezechiam et populum ejus, nocte percussus est, quando interfecta sunt ccherib « non a facie gladii » sed a timore Domini, « et juvenes ejus » qui remanserint « vectigales erunt: » hoc est tributarii Medis et Persis. Illud enim fortissimum regnum Assyriorum destructum est a Nabuchodonosor, et postea a Medis et Persis tam Assyri
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ omĩa : quȩ cũq. decreuerit. Fecogi
tabo om̃s annos meos : hoc ÷ ad memo¬
riam reducam om̃s dies felicitatis meȩ
& consiđabo om̃s fuisse a maros: qr p̃sens
tribulatio nil bomi sentit ex his omnibus.
R euera ut beatꝰ hieronimus dicit: huma¬
na felicitas nullius ÷ securitatis. Mriẽ

Expanded text:
 omnia quaecunque decreverit. « Recogitabo tibi omnes annos meos, » hoc est, ad memoriam reducam omnes dies felicitatis meae, et considerabo omnes fuisse amaros, quia praesens tribulatio nil boni sentit ex his omnibus. Revera, ut beatus Hieronymus dicit: humana felicitas nullius est securitat
Abbreviated transcription (Latin):
reuocandi suꝑos. positi indesꝑationem
iuens uiuens ipse confitebitur cibi.
id ÷ ipse laudabit te. Et .ẽ. sensus.
Qui ita iuuit incua ꝓtectione inreqͥȩ ꝑ¬
petua. ut ego qͥetus ab hostib. laudabit
te sicut & ego hodie inp̃senti laudo &
głifico te. Hat̃ bonus : filiis suis
notã facia ¶ueritatem tuam. hoc
÷ uerũ religionis cultum docebit. Per
patrẽ : boni rages intelliguntur ut
dauid. et ednas. qui docuer̃ filios suos
seruare legem dñi. uł etiam scĩ & reli¬
giosi uiri. qui subditis sus notam
faciunt iusticiam dñi. G̾nẽ saluũ
me fac asentiacherib & amorte aetña:
& psalmos nros cantabimus tibi. Dnẽ

Expanded text:
revocandi ad superos, positi in desperationem. revocandi ad superos, positi in desperationem. « Vivens vivens ipse confitebitur tibi, » id est, ipse laudabit te. Et est sensus: qui ita vivit in tua protectione in requie perpetua, ut ego quietus ab hostibus, laudabit te, « sicut et ego hodie » in praesenti laudo et glorifico te. « Pater bonus filiis suis notam faciet veritatem tuam, » hoc est, verum religionis cultum docebit. Per patrem boni reges intelguntur, ut David, Ezechias, qui docuerunt filios suos servare legem Domini; vel etiam sancti et religiosi viri, qui subditis suis notam faciunt justitiam Domini. « Domine, salvum, me fac » a Sennacherib, et a morte aeterna, « et psalmos nostros cantabimus tibi
Abbreviated transcription (Latin):
pax magna erat inpopło. ¶ u autẽ
eriusti animã meam ne ir& modo ad
inferos : ꝓpt̃ superbiam & peccata mea
plurima. Pronecisti postergũ tuum omiã
peccata mea hoc ⁊ abstulisti malũ atua
p̃sentia. & posuisti retrorsum: ne modo
condẽpnares me. Quia non infernus
confitebitur cibi. neq mors laudabit te
Per infernũ in hoc loco : reꝓbos intelliga¬
mus. Per mortẽ uͦ. diabolum hinãq
qui ad infermi claustra descendunt.
dãpnandi sunt sine fine. Non aggunt
penitentiã ibi : nec referunt laudes
om̃i potenti dõ. quia non ÷ speciosa laus
in ore peccatoris. Non expectabunt
qui descendunt in lacum. hoc ÷ in ida¬
fernũ : ueritatẽ tuam. Ueritas filius dĩ
.ẽ. qui dix̃. Ego sũ ueritas. Scĩ qui ante
aduentũ dnĩ descendelunt in infernum:
ad secreciora loca prestolabantur aduen¬
tũ illius. ut mererentur lib̾ari a cruci¬
atib gehenne: Impii autẽ qͥaet̾nis cru¬
ciatib. sunt traditi: non habent spem

Expanded text:
pax magna erat in populo. « Tu autem eruisti animam meam » ne iret modo ad inferos propter superbiam et peccata mea plurima; « projecisti post tergum tuum omnia peccata mea, » hoc est, abstulisti malum a tua praesentia, et posuisti retrorsum, ne modo condemnares me. « Quia non infernus confitebitur tibi, neque mors laudabit te. » Per infernum in hoc loco reprobos intelligamus; per mortem vero diabolum. Hi namque qui ad inferni claustra descendunt, damnandi sunt sine fine. Non agunt poenitentiam ibi, nec ferunt laudes omnipotenti Deo: quia non est speciosa laus in ore peccatoris. « Non exspectabunt qui descendunt in lacum, » hoc est in infernum, « veritatem tuam; » veritas Filius Dei est qui dixit: « Ego sum veritas . » Sancti qui ante adventum Domini descendebant in infernum, ad secretiora loca raesptolabantur adventum illius, ut mererentur liberari a cruciatibus gehennae. Impii autem qui aeternis cruciatibus sunt traditi, non habent spem
Abbreviated transcription (Latin):
infirmatus sit. S ed in libro regum
& parali pomenon : aꝑtius ostenditur
idõ eum egrotassẽ: quod non cantauit
dno laudes. neq reculit ei grãs deuic¬
toria sibi abillo conlata: sed insuꝑbia
se erexit. Dispone domui tuȩ
id ÷ ordina qui tibi suoceiłe deb̾eat in
regnum. Et conuertit faciem suam ad
parietem domus suȩ uł templi ne a
circũ stantib. audiretur gemitus eiꝰ.
⁊ uiderentur lacrime. In ueritate
ambulaui corã te: hoc ⁊̃ incultu
religionis. in corde ꝑfecto. non clau¬
dicans post idola. Qđ bonum fuit
in oculis dñi fecit qi̾ idola quȩ pater
eiꝰ fecerat destruxit. & ostia domus
dnĩ quȩ dauserat impuis genitor eiꝰ
ipse aꝑuit : & serpentẽ ȩneum qͥ erat
ingabaon quẽ uidȩi adorabant. mi¬
nũtatim confregit : & in uentum
spar git. Et̃ fleuit fletu magno
et echias i dõ flebat : quia sine filiis
erat. Et̃ uidebat inse deꝑire ꝓpter
pecata sua ꝓ missionem illam: quȩ

Expanded text:
infirmatus sit. Sed in libro Regum infirmatus sit. Sed in libro Regum et Paralipomenon apertius ostenditur ideo eum aegrotasse, quod non cantavit no laudes neque retulit ei gratias de victoria sibi ab illo collata, sed in superbiam se erexit . « Dispone domui tuae, » id est, ordina, qui tibi succedere debeat in regnum. « Et convertit faciem suam ad parietem, » domus suae vel templi, ne a circumstantibus audiretur gemitus ejus, et viderentur lacrymae. « In veritate ambulavi coram te, » hoc est, in cultu religionis « in corde perfecto, » non claudicans post idola. Quod bonum fuit in oculis Domini feci, quia idola quae pater ejus fecerat destruxit. Et ostia domus Domini, quae clauserat impius genitor ejus, ipse aperuit, et serpentem aeneum qui erat in Gabaon, quem Judaei adorabant, minutatim confregit et in ventum sparsit. « Et flevit fletu magno Ezechias. » Ideo flebat, quia sine filiis erat. Et videbat in se deperire propter peccata sua promissionem illam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
malech. & sarasar filui eius. ꝑcusse¬
runt eum. Queritur quare nonꝑut
cum popło cui p̃erat: cum illorum
malicia. Obquã ꝑierunt uissu illius
facta . eẽt.  Ad quod dicendũ. quia in
hoc nequior ostensus est qđ non fuit
dignus mori int̃ra dñi. sedinsua. &
corã dõsuo afiliissuis interfici. Sic &
pharao. inter decẽ plagas reseruatꝰ ÷
ut dñs amplius głificaretur. Queri
etiam pocest quȩ causa extiterit: ut
afiluis suis interficeretur: hebreorũ
traditio.ẽ. habuisse eum plurimas
uxores. ex quib. tresfilios habebat. ad¬
remalech. & sarasan. & saraddon. Sed
quia matrẽ ad saraddon p̃ceteris dili¬
gebat : decreuit illum in regnũ succe¬
de sibi. Uidentes autẽ illi duose ex¬
heredatos : interfecer patrẽ suum.
E cqĩ gub̾nacula iã regni tenebat ad¬
saraddon fr̃ eorum. fuger̾ in terram
ararad que ⁊ regio armeniȩ.
infirmitate. hic non manifesta¬
tur. quare egrotauerit : uł quare

Expanded text:
melech et Sarasar filii ejus percussemelech et Sarasar filii ejus percusserunt eum. » Quaeritur, quare non periit cum populo cui praeerat, cum illorum malitia ob quam perierunt jussu illius facta esset. Ad quod dicendum, quia in hoc nequior ostensus est, quod non fuit dignus mori in terra Domini, sed in sua, et coram deo suo a filiis suis interfici. Sic et Pharao inter decem plagas reservatus est, ut Dominus amplius glorificaretur. Quaeri etiam potest, quae causa exstiterit, ut a filiis suis interficeretur? Hebraeorum traditio est habuisse eum plurimas uxores, ex quibus tres filios habebat: Adramelech, et Sarasan, et Assaradon. Sed quia matrem Assaradon prae caeteris diligebat, decrevit illum in regnum succedere sibi. Videntes autem illi duo se exhaeredatos, interfecerunt patrem suum. Et quia jam gubernacula regni tenebat Assaradon frater eorum, fugerunt in terram Ararad, quae est regio Armeniae. infirmitate. » Hic non manifestatur, quare aegrotaverit, vel quare
Abbreviated transcription (Latin):
meritum. Non intrabit cutatem
hant. Obsed & quidem eam. sed non
intrabit in illam. Non iaci& ibi sagit¬
tam: ut interficiat ibi aliquem. Et
ꝓtegam ciuitatem istam. ut saluem
dicit ꝓpt̾ dauid . ostendit aliquos
ibi .ct̃. qui habebant aliqͥd meriti &
fidei dauid. & ꝑ hoc datur intelligi
qr ꝓbonis patrũ miseretur dNis
omp̃s malis filus. Egrossus est
autem angłs dñi subauois aloco suo.
⁊ ꝑcussit assirioꝵ octoginta quinq
milia. Non gladio materiali inter¬
fecit eos : sel dei potentia. Sitie
uulnere interfecti sunt. & redacti
incinerem. &surrexerunt mane
udelicce sennacherip cum paucis
decem scilicet uiris tantummođo
ut iudei tradunt. & ecce om̃s illi int̾fec¬
ti erant: cadauera mortuorũ Et e
gressus est sennacherip definib. iudeȩ
& abut interrã suam in niniuẽ ciuita¬
tem  ͣ m. Et factũ est cum adoraret
intẽplo U sennesar dm̃ suum. ad re.¬

Expanded text:
meritum. « Non intrabit civitatem meritum. « Non intrabit civitatem hanc. » Obsedit quidem eam, sed non intrabit in illam. « Non faciet ibi sagittam » ut interficiat ibi aliquem. « Et protegam civitatem istam, ut salvem dicit propter David, ostendit aliquos ibi esse qui habebant aliquid meriti et fidei David, et per hoc datur intelligi, quia pro bonis patrum miseretur Dominus omnipotens malis filiis. « Egressus est autem angelus Domini, » subaudis a loco suo, « et percussit Assyriorum octoginta quinque millia. » Non gladio materiali interfecit eos, sed Dei potentia. Sine vulnere interfecti sunt, et redacti in cinerem. « Et surrexerunt mane, » videlicet Sennacherib cum paucis, decem scilicet viris tantummodo, ut Judaei tradunt, « et ecce omnes » illi interfecti erant « cadavera mortuorum. » « Et egressus est Sennacherib de finibus Judae, et abiit in terram suam Niniven civitatem. Et factum est cum adoraret in templo Nesrach deum suum, Adra
Abbreviated transcription (Latin):
cum iã temipus messionis. instar&e: uener̃
assirii. & conculcauer messes : uneta
& oliueta eorum.i Et obnimiam obsessi¬
onem uastatis segetib quod postmodũ
ex granis reꝑatum ⁊ habuer̃ pͥmo an¬
no inuictum : similit̾ anno scdo. qr̾
anno absessionis. serere non potuerunt :¬
quȩ repperer᷑. exfrugib. ⁊pomis sump¬
serunt. In anno autẽ tercio fugato iã
assirio cum securitate seminate &me.¬
tite. & plantate iuneas iterum. quas
uastauerunt & eradicauerunt assirui.
t mittae subaudis gems hominum
quod saluatũ fuerit adño de domo
uida. & qđ reliquũ est mit& radicẽ
deorsum: & faci& fructum sursum
S icut arbor deorsum mittit radicem
suo tempore. & pomis replet᷑ sursũ
sic omis terra duarũ tribuum ex
paruo popło repleta ⁊ Idõ autem
addit desion. & de hierłm exibunt
reliquiȩ : qi̾ decem trib. & om̃s ci¬
tates uidȩ uastate erant.Uelus
istud qđ suꝑius dictum ÷ non illorr

Expanded text:
cum jam tempus messionis instaret, venerunt Assyrii et conculcaverunt messes, vineta, et oliveta eorum. Et ob nimiam obsessionem vastatis segetibus, quod postmodum ex granis reparatum est habuerunt primo anno in victum, similiter anno secundo: quia anno obsessionis serere non potuerunt quae repererunt ex frugibus et pomis sumpserunt. « In anno autem tertio, » fugato jam Assyrio cum securitate, « seminate et metite, et plantate vineas » iterum quas vastaverunt et eradicaverunt Assyrii. « Et mittet, » subaudis genus hominum, « quod salvatum fuerat » a Domino « de domo Juda, et quod reliquum est mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum. » Sicut arbor deorsum mittit radicem suo tempore, et pomis repletur sursum: sic omnis terra duarum tribuum ex parvo populo repleta est. Ideo autem addit: « De Sion et de Hierusalem exibunt reliquiae » quia decem tribus et omnes civitates Judae vastatae erant. « Zelus istud » quod superius dictum est, non illorum
Abbreviated transcription (Latin):
pa &. sic magnitudo generis mei
perut quia desunt filii qui eam ãminis¬
trent. Precisa.ẽ. uelut atexente uita
mea. Dat aliam cõꝑationem. Et est sensꝰ.
Sicut femina celam inꝑfecꝰtã
quã ꝑficere debuerat pre¬
cidit: sic mea ȩtas in ꝑfecta
p̃ciditur. & subtraitur ame: in uiueuili
ecate adhuc posita. ¶Nemane usq
aduesꝑam fuues me. More febricitantis¬

Expanded text:
ic magnitudo generis mei periit, quia desunt filii qui eam administrent. « Praecisa est velut a texente vita mea. » Dat aliam comparationem. Et est sensus: Sicut foemina telam imperfectam, quam perficere debuerat, praecidit: sic mea aetas imperfecta praeciditur et subtrahitur a me, in juvenili aetate adhuc posito. « De mane usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ infilium. & egoero illi inpatrem.
cce ego adiciam suꝑ dies tuos.xu.
annos. In predestinatione dĩ pͥmũ
dati sunt illi. sed ꝓsuꝑbia & peccatis
sius inpedientib. subtracti sunt ei. ꝓpt̃
humilitatẽ suam uero restituti. Dicunt
quidã. qđ duob. modis potest homo
anticipare terminũ uitȩ suȩ . uł male
uiuendo. ut ꝓpt̾ peccata sua non mere¬
atur ꝑuenire ad illum: uł etiam ut
bene ⁊ iuste uiuendo. & se ipsum affligen¬
do. ante tẽpus uitȩ suȩ: ob p̃mia meritoꝵ
suoꝵ uocari meretur adño ad gaudia
uitȩ ȩcernȩ. Hoc tibi erit signum.

Expanded text:
 ego ero illi in patrem . » « Ecce ego adjiciam super dies tuos quindecim annos. » In praedestinatione Dei primum dati sunt illi, sed superbia et peccatis suis impedientibus subtracti sunt ei, propter humilitatem suam vero restituti. Dicunt quidam, quod duobus modis potest homo anticipare terminum vitae suae, vel male vivendo ut propter peccata sua non mereatur pervenire ad illum: vel etiam ut bene et juste vivendo et seipsum affligendo ante tempus vitae suae, ob praemia meritorum suorum vocari mereatur a Domino ad gaudia vitae aeternae. « Hoc tibi e
Abbreviated transcription (Latin):
egit : incidit in irã anĩ. Loterat enĩ
exelnas hab̾e currus &equos. sed ob
haric causam omisit : timens incidere
sira lingua id ÷ caldaica. Intelligi¬
mus enim eam ebraice. Loquebatur
ile ꝑfidẽ quia inscola patris sui
ysaiȩ . hoc didicerit᷑. Idõ hoc dixer̃.
ne in cuter& terrorẽ suis uerbis popło
ad stanti suꝑ murũ. Nũquid ad

Expanded text:
egit, incidit in iram Domini. Poterat enim egit, incidit in iram Domini. Poterat enim Ezechias habere currus et equos, sed ob hanc causam omisit, timens incidere Syra lingua, » id est, Chaldaica. « Intelligimus enim » eam Haebraice. Loquebatur ille Perside, quia in schola patris sui Isaiae hoc didicerat. Ideo hoc dixerunt, ne incuteret terrorem suis verbis populo astanti super murum. « Nunquid ad