comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abillius corde demonibus. reductus
inpenitentiã mox reuertit᷑. atq ad
mattini se ienua ꝓsternit: ueniã poscens.
fatet᷑ errorẽ. nec sine de monȩ se fuisse.
tandẽ sanior confitet᷑. Nonerat apud
aurrmũ labor iste difficilis: ut ignos¬
cer& supplicanti. Tunc & ipsi et nobis
om̃ibus scĩ exposuit qualit̃ illũ ademonib
uidiss& agitari. se conuiciis non moueri.
quȩ magisilli a quo ẽẽnt effusa noc uissent.
Ex inde cuidem brictius multis apudeũ
magnisq criminibus ꝑ sepe p̃meretur.
cogi ñ potuit ut eũ apresbiterio submo¬
uer&. ne suã ꝓsequi uideret᷑ iniuriam.
illud sepe cõmemorans. si xp̃s iudam
passus est cur ego ñ patiar briccium
Adhec postumianus. Audiat inquit exẽ¬
plũ istud nr̃ iste de ꝓximo. qui cũ sit
sapiens in memor prȩsentiũ in memor
futuroꝵ si fuerit offensus insanit. in
sua se non habens potestate. Seuit in
clericos. grassatur inlaicos. totumq

Expanded text:
ab illius corde daemonibus, reductus ab illius corde daemonibus, reductus m paenitentiam. mox reuertitur adque ad Martini se genua prosternit : ueniam poscit, fatetur errorem nec sine daemone se fuisse tandem sanior confitetur. non erat apud Martinum labor iste difficilis, ut ignosceret supplicanti. tunc et ipsi et nobis omnibus sanctus exposuit, qualiter illum a daemonibus uidisset agitari: se conuiciis non moueri, quae magis illi, a quo essent effusa , nocuissent. exinde cum idem Brictio multis apud eum magnisque criminibus persaepe premeretur, cogi non potuit ut eum a presbyterio submoueret, ne suam persequi uideretur iniuriam, illud saepe commemorans: si Christus ludam passus est, cur ego non patiar Brictionem ? Ad haec Postumianus, audiat, inquit, istud exemplum noster iste de proximo. qui cum sit sapiens, immemor praesentium, immemor futurorum: si fuerit offensus, insanit in sua se non habens potestate: saeuit in clericos, grassatur in laicos, totumque
Abbreviated transcription (Latin):
simus in sano felle cõmotus. & ut credo
precipue dȩmonũ illoꝵ agitatus instine¬
tu enaarnẽt ita adgressus. ẽ. ut uix
manib tẽperara. Cũ quidẽ sc̃s uultu
placido mente tranquilla. infelicis
amentiam ꝑmitia uerba cohiberet:
sedita in eo nequã sp̃s redundabat. ut
ne sua quidẽ illi quã uisuana ad modũ
mens sub ẽẽt. trementibus labiis incer¬
toq uultu decolor prȩ furore. rotabat
uerba peccati se adserens sanctiorem.
Quippe qui a primis annis in monasterio
inter saeras eccłȩ disciplinas. ipso axenNo
educante creuiss&. maxeĩu uero &
aprincipio qđ ipse diffiteri ñ poss&.
miliciȩ actib sor duisse. & nunc ꝑmanes
suꝑstitiones et fantasmata uisionum.
ri dicula prsus inter deliramenta se¬
nuisse. Hec cũ multa atꝙ alia & iam
quȩ reticere melius ẽ. acerurora uo¬
muiss& : egressus tandẽ furore satiato
quasi quise penitus uindicass&. rapidus
interea credo ꝑ eraa isi orationes fugatis

Expanded text:
simus insano felle commotus et, ut credo, simus insano felle commotus et, ut credo, praecipue daemonum illorum agitatus instinctu, Martinum ita adgressus est, ut uix manibus temperaret, cum quidem sanctus uultu placido, mente tranquilla infelicis amentiam per mitia uerba cohiberet. sed ita in eo nequam spiritus redundabat, ut ne sua quidem illi, quamuis uana admodum, mens subesset : trementibus labiis incertoque uultu decolor prae furore rotabat uerba peccati, 88 asserens sanctiorem, quippe qui a primis annis in monasterio inter sacras ecclesiae disciplinas ipso Martino educante creuisset : Martinum uero et s principio, quod ipse diffiteri non posset, militiae actibus sorduisse, et nunc per inanes superstitiones et fantasmata uisionum ridicula prorsus inter deliramenta senuisse. haec cum multa adque alia etiam, quae reticere melius est, acerbiora uomuisset, egressus tandem furore satiato, quasi qui se penitus uindicasset, rapidis rebat, cum interea, credo per Martini orationes fugatis
Abbreviated transcription (Latin):
habitaculũ : Hoc ub ille fr̃ audiuit &
ex conscientia qđ increpabat᷑ agnouit.
continuo ad nos cucurrit exan̾imis
pudorẽ suũ nonsine maxini uirtute
confessus. Quodã itidẽ die dũ inarea
quȩ parua ad modũ tabnaculũ illius
ambiebat: in illo suo qđ nostis om̃s sedili
ligneo resẽdiss& : uidit duos demones
in excel sa illa quȩ monasterio suꝑ emi¬
n& rupe consistere. Inde alacres aclȩtos.
uocẽ istius modi adortationes emittere:
Heia te brictiꝰ. heia tebrictio. Credo cerne¬
bant miserũ eminus ꝓpinquantẽ cons¬
cu. quantã illi rabiem sp̃s suscitassent.
Nec mora. brictius furibundus inrupit:
Ibi plenus insaniȩ: euomit in matentsõi
mille conuicia. Obiurgatus eñi pridie
abeo fuerat : cur qui nihil umqu̾a ante
clericat̾u. quippe qui in monasterio
abipso marrno nutritus habuissoe
equos aler&: mancipia conpararet.
uultib coemiss&. Quib rebus infelicis¬

Expanded text:
habitaculum? hoc ubi frater audiuit et habitaculum? hoc ubi frater audiuit et ea conscientia quod increpabatur agnouit, continuo ad nos cucurrit exanimis, pudorem suum non sine Martini uirtute confessus. Quodam itidem die, dum in area, quae parua admodum tabemaculum illius ambiebat, in illo suo, quod nostis omnes, sedili ligneo resedisset, uidit duos daemones in excelsa illa, quae monasterio supereminet, rupe consistere , inde alacres ac laetos uocem istiusmodi adhortationis emittere.: heia te Brictio, heia te Brictio. credo cernebant miserum eminus propinquantem, conscii quantam illi rabiem spiritus suscitassent. nec mora, Brictio furibundus inrupit: ibi plenus insaniae euomit in Martinum mille conuicia. obiurga.tus enim pridie ab eo fuerat, cur, qui nihil umquam ante clericatum quippe qui in monasterio ab ipso Martino nutritus habuisset, equos aleret, mancipia conpararet. uultibus coemisse. quibus rebus infelicis
Abbreviated transcription (Latin):
monasterii limen ad tinger&: redimen¬
dis id captiuis continuo de putauit. Et
cũ ei suggeret᷑ afratribus. ut aliquid
exeo insũptu monasterii reseruaret.
om̃ibus in angustũ. ẽẽ. uictu : multis
de. ẽẽ. uestĩtũ. nofinquit eccła & pascat
et uestiat. dũ modo nihil nr̃is usibus
que sisse uideam᷑.
oceraxunt hoc loco illius iri magna
Dmmiracula : quȩ facilius ad mirari
possumus quã referre. Agnoscitis ꝓfecto
qđ dico multa sunt illius quȩ ñqueant
explicari ueluti .ẽ. istud qd nescio an
ita ut gestũ.ẽ. a nob̾ possit exponi.
Quidã e fr̃ib nomen nonignoratis: sed
celanda ꝑsõna ẽ. ne scõ uiro uerecundiã
fecert mus. Quidã ergo eũ ad fornaculã
illius carbonũ copia repperiss&. & ad¬
mota sibi sellula diuaricatis pedibus
suꝑ ignẽ illũ nudato inguine resider&:
continuo aaxmieis factã sacro tegmini
sensit iniuriã Magna uoce ꝓclamans.
Quis inquit nudatõ inguine nr̃m incestat

Expanded text:
monasterii limen adtingeret, redimenmonasterii limen adtingeret, redimendis id captiuis continuo deputauit. et cum ei suggereretur a fratribus, ut aliquid ea eo in sumptum monasterii reseruaret, omnibus in angusto esse uictum, multis deesse uestitum: nos, inquit, ecclesia et pascat et uestiat, dum nihil nostris usibus quaesisse uideamur. Succurrunt hoc loco illius uiri magna miracula, quae facilius admirari possumus quam referre. agnoscitis profecto quod dico: multa sunt illius, quae non queant explicari. uelut istud est, quod nescio an ita, ut gestum est, a nobis possit exponi. quidam e fratribus - nomen non ignoratis, sed celanda persona est, ne sancto uiro uerecundiam fecerimus - quidam ergo cum ad fornaculam illius carbonum copiam repperisset, et admota sibi sellula diuaricatis pedibus super ignem illum nudato inguine resideret, continuo Martinus factam sacro tegmini sensit iniuriam, magna uoce proclamans, quis, inquit, nudato inguine nostrum incestat
Abbreviated transcription (Latin):
ex ortis extremu uite omniũ fuisse dis¬
crimen. In quo cũ quidã aegyptius nego¬
tiator nec dũ xp̃ianus magna uoce cla¬
mauerit. ds mariini eripe nos : mox
tẽpestatẽ fuisse sedat᷑a. seq obtati cursũ
cũ sũma placidi aequoris quiete tenuisse.
Liconnus ex uicariis uir
fidelis cũ familiã illius lues extrema
uexar&. et in audite calamitatis
exẽplo ꝑtot̃a domũ corpora
plorauit auxiliũ. Quo tempore uir beat
rẽ.ẽẽ. ꝓmisit. difficilem impetrari. Nã
sp̃u sentiebat dom̃u ilłã diuino numine
uerberari. tamen non prius destitit. septe
totos dies totidẽq noctes orando & ie iu¬
nando continuans qua id qđ exorandum
reciperat impetrar&. Mox ad eũ lẏcontius
diuina exꝑtus beneficia ꝑuolauit. min¬
tians simul & agens gr̃as domũ suã om̃i
periculo liberatã: Centũ etiam argenti
libras obtulit : quas uir beatus nec respuit
nec recepit. Sed prius quã pondus illud

Expanded text:
exortis extremum uitae omnium fuisse disexortis extremum uitae omnium fuisse discrimen. in quo cum quidam Aegyptius negotiator necdum Christianus magna uoce clamauerit Deus Martini eripe nos\', mox tempestatem fuisse sedatam, seque optatum cursum cum summa placati aequoris quiete tenuisse. Lycontius ex uicariis uir fidelis, cum familiam illius lues extrema uexaret et inauditae calamitatis exemplo per totam domum corpora plorauit auxilium. quo tempore uir beatus t rem esse promisit difficilem inpetrari: nam spiritu sentiebat, domum illam diuino numine uerberari: tamen non prius destitit septem totos dies totidemque noctes orando et ieiunando continuans, quam id quod exorandum receperat inpetraret. mox ad eum Lycontius diuina expertus beneficia peruolauit, nuntians simul et agens gratias, domum suam omni periculo liberatam. centum etiam argenti libras obtulit, quas uir beatus nec respuit nec recepit, sed priusquam pondus illud
Abbreviated transcription (Latin):
uoluens: adstitit ei repente angłs.
Merito inquit maarine con¬
pungeris. sed aliter exire
nequisti. Repara uirtutem.
resume constantiã. Ne iam
nonꝑiculũ głe sed salutis incur¬
reris. Itaq ab illo tepore satiscauit
uetiubc̃iilla ithacianȩ partis cõmunione
misceri. Ceterũ cũ quosdã exmergumi¬
nis tardius qu̾ã solebat. & gr̃a minore
curara: sub inde nobis cũlacrimis fate¬
bat᷑. se ꝓpt̃ cõmunionis illius malũ cui
seuel puncto temporis necessitate
non sp̃u miscuiss&. detriment᷑u sentire.
uirtutis. Sedeci postea uixit annos. muillã
sy nodũ ad ut abõnibus episcoporũ con¬
itentibus se remouit.
edꝑint ut exꝑti sumus inminutam
ad tẽpus grãm multiplici mercede re¬
parauit. uidi postea ad pseudo forum
monasterii ipsius adductũ in erguminũ
& ꝑriusquã limen at tinger& finissẽ curatũ.
audiui. cũ intẏrreno maricursu illo quo
romã tendit᷑ nauigar&: subito turbinib

Expanded text:
uoluens. adstitit ei repente angelus: uoluens. adstitit ei repente angelus: merito, inquit, Martine conpungeris, sed aliter exire nequisti. repara uirtutem, resume constantiam, ne iam non periculum gloriae, sed salutis incurras. itaque ab illo tempore satis cauit cum illa Ithacianae partis communione misceri. ceterum cum quosdam ex energumenis tardius quam solebat et gratia minore curaret, subinde nobis cum lacrimis fatebatur, se propter communionis illius malum, cui se uel puncto temporis necessitate, non spiritu miscuisset, detrimentum sentire uirtutis. sedecim postea uixit annos: nullam synodum adiit, ab omnibus episcoporum conuentibus se remouit. Sed plane, ut experti sumus, inminutam ad tempus gratiam multiplicata mercede reparauit. uidi postea ad pseudoforum mo- nasterii ipsius adductum. energumenum, et prius quam limen adtingeret, fuisse curatum. audiui, cum in Tyrreno mari cursu illo, quo Romam tenditur, nauigaret, subito turbinibus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. palatiũ inrupit: spondĩt si parceret᷑
se cõmunicaturũ. dũ modo ut & tribuni
iã inec̃cidiũ ecclesiarũ adhispanias missi
retraherent᷑. Nec mora intercessit: maxi¬
mus indulgłt om̃a. Postridie felicis ep̃i.
ordinatio parabat᷑. Sc̃issimi sane uiri
& plane digni. qui meliore tẽpore
sacerdos fier& Huius diei cõmunionẽ
maannes inut. satius aestimans ad hor̃a
cedere quã his non consulere. quorum
ceruicib gladius inminebat. Uerum¬
tam̃ sũma ui ep̃is nitentibus ut cõmunio¬
nẽ illã subscriptione firmarae : sed ex¬
torqueri ñ potuit. Postero die se inde
ꝓripiens: cũ reuertens inuiã mȩstus
ingeme scer& se uel adhor̾a noxiȩ cõ¬
muroni fuisse ꝑmixtu. Haut longe
auico cui nomen. ẽ. an dethanna qua
uasta folitudine sil uarũ secreta patiunt᷑.
prȩgressis paululũ comitib ille subse¬
dit. Causam doloris & facti accusante
ac defendente inuicẽ cogitatione ꝑ¬

Expanded text:
e palatium inrupit. spondet, si parceretur, e palatium inrupit. spondet, si parceretur, se communicaturum, modo uti et tribuni iam ad excidium ecclesiarum ad Hispanias missi retraherentur. nec mora, Maximus indulget omnia. postridie Felicis episcopi ordinatio parabatur, sanctissimi sane uiri et uere digni, qui meliore tempore sacerdos fieret. huius diei communionem Martinus iniit, satius aestimans ad horam cedere quam his non consulere, quorum ceruicibus gladius imminebat. uerumtamen summe episcopis nitentibus, ut communionem illam subscriptione firmaret, extorqueri non potuit. postero die se inde proripiens cum reuerteretur in uiam et maestus ingemesceret, se uel ad horam noxiae communioni fuisse permixtum, haut longe a uico, cui nomen est Andethanna, qua uasta solitudine siluarum secreta t patiuntur, praegressis paululum comitibus ille subsedit, causam doloris et facti accusante ac defendente inuicem cogitatione per
Abbreviated transcription (Latin):
unũ hominẽ ui sua. nec multu aberat
quin cogeret᷑ imperator maRIINcim
cũ hereticoꝵ sorte misceri. Sed ille
lic& ep̃is nimio fauore. ẽẽt. obnoxius.:
ñ erat nescius. maiNm̃ fide scĩtate¬
acuirtute cunctis prestare mortalibus.
Alia longe uia sc̃m ui tere parat. Ac
primo secreto accersitũ blande appel¬
lat hereticos iure damnatos more iudi-¬
cioꝵ publicoꝵ potius quã insecta¬
nibus sacerdotum. Non ẽẽ. cau¬
qua ithacii ceterorũꝙ partis
cõmunionẽ putar&. ẽẽ. dam¬
dã. Theognystũ odio potius quã¬
quã
causam fecisse discidiũ. Eundẽ que
tam̃ solum. ẽẽ. quise a cõmunio ne
interĩ sẽpararꝙ: areliquis Nihii nouatũ.
qum etiam ante paucos dies habita
sy nodus itachiũ ꝓñtiauerat culpa non
teneri. Quib cum aarnos parũ mo¬
ueret᷑ rex ira accendit᷑: ac se de conspec¬
tu eius abripuit. Et mex ꝑcussores his
ꝓquibus auxrnus rogauerat dirigunt᷑.

Expanded text:
unum hominem ui sua. nec multum aberat, unum hominem ui sua. nec multum aberat, quin cogeretur imperator Martinum cum haereticorum sorte miscere. sed ille, licet episcopis nimio fauore esset obnoxius, non erat nescius Martinum fide, sanctitate, uirtute cunctis praestare mortalibus: alia uia sanctum uincere parat. ac primo secreto arcessitum blande appellat: haereticos iure damnatos more iudirum publicorum potius quam insectanibus sacerdotum: non esse cauqua Ithacii ceterorumque partis eius communionem putaret esse damdam. Theognitum odio potius quam causa ecisse discidium, eundemque tamen solum esse, qui se a communione interim separarit: a reliquis nihil nouatum. quin etiam ante paucos dies habita synodus Ithacium pronuntiauerat culpa non teneri. quibus cum Martinus parum moueretur, rex ira accenditur ac se de conspectu eius abripuit. mox percussores his, pro quibus Martinus rogauerat, diriguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
repugnabat : si quidem in bona eorum
in hiauerat. Fertur enĩ ille uir multis¬
bonisq actib praeditus. aduersus
auaritiã parũ consuluisse : nisi regni
necessitas quippe ex hausto superioribus
principibus rei publicȩ aerario pene
semꝑ in expetitione att ꝓcinctu belloꝵ
ciuiliũ constitutus. facile̾ excusabitur
quibus libet occasionibus subsidia im¬
perio paruisse. Interea epi quorũ cõ¬
munionẽ marmus Nombat. trepidi
ad regẽ concurrunt praedãnatos se
conquerentes actũ. eẽ. de suo omnium
statu sitheognisti ꝑtinatiã qui eos solus
palã lata sem̃tia condẽpnauerat: sententia¬
o RTIIi armar&. auctoritas ñ oportuisse
homine recipi męnib illũ ĩa non defen¬
sorẽ hereticoꝵ. eẽ. sed uindicẽ. Nihil
actũ morte priscilliani. si maxt inois
exerceat illius ultionẽ. Postremo pros¬
trati cũ fletu & lam̾tatione potestate
regiam inplorant. ut utat᷑ aduersus

Expanded text:
repugnabat, siquidem in bona eorum repugnabat, siquidem in bona eorum inhiauerat. fertur enim ille uir multisbonisque actibus praeditus aduersus auaritiam parum consuluisse, nisi regni necessitate, quippe exhausto a superioribus principibus reipublicae aerario, paene semper in expectatione adque procinctu bellorum ciuilium constitutus facile excusabitur quibuslibet occasionibus subsidia imperio parauisse. Interea episcopi, quorum communionem Martinus non inibat, trepidi ad regem concurrunt, praedamnatos se conquerentes, actum esse de suo omnium statu, si Theogniti pertinaciam, qui eos solus palam lata sententia condemnauerat, Martini armaret auctoritas: non oportuisse hominem recipi moenibus : illum iam non defensorem haereticorum esse, sed uindicem: nihil actum morte Priscilliani, si Martinus exerceat illius ultionem. postremo prostrati cum fletu et lamentatione potestatem regiam inplorant ut utatur aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
tri officialib urbẽ illã ꝓpius uetarẽtur
accedere : nisi secũ pace episcopoꝵ ibi con¬
sistentiũ a fore fateretur. Quos ille.
callide .ẽ. frustratus : ꝓfitet᷑ se cum pace
xp̃i. eẽ. uenturu. Postremo ingressus
noctrno tẽpore. adiit ȩccłam̃ tantum
orationis gr̃a. postridie palatium petit.
Preter multas quas e uoluere longum est.
has principales petitiones habebat. pronar¬
se te comite & leucadio prȩside. quorum
ambo gratiani partium fuerant ꝑtinatio¬
nib studiis que ñ ẽ. tẽporis explicare
irã uictoris emeriti. Illa pcipua cura
ne tribunicu iure gladiorũ ad hispani¬
as mit terent᷑. ꝑia eñi erat sollicitudo
euarnno: ut non solũ xp̃ianos qui subilla
erant occasione uexandi. sed ipsos etiam
hereticos liberar&. Uerũ primo die
atꝙ al tero suspendit hominẽ callidus
ĩperator. siue ut rei pondus inponer&.
quia ut pleriq tũ arbitrabantur auaricia

Expanded text:
tri officialibus urbem illam propius uetaretur tri officialibus urbem illam propius uetaretur accedere, nisi se cum pace episcoporum ibi consistentium adfore fateretur. quos ille callide frustratus profitetur, se cum pace Christi esse uenturum. postremo ingressus nocturno tempore adiit ecclesiam tantum orationis gratia. postridie palatium petit. praeter multas, quas euoluere longum est, has principales petitiones habebat: pro Narsete comite et Leucadio praeside; quorum ambo Gratiani partium fuerant, pertinacioribus studiis, quae non est temporis explicare, iram uictoris emeriti: illa praecipua, ne tribuni cum iure gladiorum ad Hispanias mitterentur. pia enim erat sollicitudo Martino, ut non solum Christianos, qui sub illa erant occasione uexandi, sed ipsos etiam haereticos liberaret. uerum primo die adque altero suspendit hominem callidus imperator, siue ut rei pondus inponeret,quia, ut plerique tum arbitrabantur, auaritia
Abbreviated transcription (Latin):
qui cõtidie cõmunicantes itachio cõmun̾e
sibi causam fecerant. his ubi nunciatũ ẽ.
in opinantib ad. eẽ. maxensã : totis animis
labe factati musitare & trepidare cȩperins
Etiam pridie imꝑator exeoꝵ sentent̾ia de¬
creuerat : tribunos sũma potestate arma¬
tos ad hispanias mit tere qui hereticos
inquirerent: De p̃hensis uita & bona adi¬
merent. nec dubiũ erat quinscõꝵ & iam
maxima turbã tẽ pestas ista de populatura
ẽẽt : paruo discrimine inter hominũ genera.
& eñi tũ solis oculis iudicabat᷑ cũquis pallore
potius aut ueste quã fide hereticus aestima¬
ret᷑. hȩc nequaquã placitura maxnino
ep̃i sentiebant. sed male conscus illa uel
molestissima erat cura. ne se abeorum
cõmunione adueniens abstiner&: non
de futuris qui tantiuiri constantaam
p̃missa auctoritate sequerent᷑. In eunt
cũ ĩꝑatore consiliũ ut missis obuiã magis¬

Expanded text:
qui cotidie communicantes Ithacio communem qui cotidie communicantes Ithacio communem sibi causam fecerant. his ubi nuntiatum est inopinantibus adesse Martinum, totis animis labefactati mussitare et trepidare coeperunt. et iam pridie imperator ex eorum sententia decreuerat, tribunos summa potestate armatos ad Hispanias mittere, qui haereticos inquirerent, deprehensis uitam et bona adimerent. nec dubium erat, quin sanctorum etiam magnam turbam tempestas ista depopulatura esset, paruo discrimine inter hominum genera: etenim tum solis oculis iudicabatur, ut quis pallore potius aut ueste quam fide haereticus aestimaretur. haec nequaquam placitura Martino episcopi sentiebant, sed male consciis illa uel molestissima erat cura, ne se ab eorum communione adueniens abstineret, non defuturis qui tanti uiri constantiam praemissa auctoritate sequerentur. ineunt cum imperatore consilium, ut missis obuiam magis
Abbreviated transcription (Latin):
quas in exẽplũ sc̃ĩs suis edidit emulatos i
diuersarũ munera gr̃ãtiarum in unũ¬
hominẽ conferebat᷑.
esradanta arborius exprȩfecto
uidisse se maxTINi manũ sacrificiũ
offerentis uestitã quodã modo nobilissi¬
mis gẽmis. lucẽ micare purpureã : et¬
ad motu dexterȩ coblisarũ inter se
fragorẽ audisse g̾emarũ.
Inquo illud ẽ miraculi. qđ facie ad faciẽ
cũ eo .ẽ. angłs coł. locutus. Maximꝰ impr
alias sane bomis. de prauatus coniliis sacer¬
dotũ: post priscilliani necẽ. itachiũ epm̃
priscillian accusatorẽ ceterosq illius
sotios quos nominari ñ ẽ. necesse. ui regia
tuebatur: nequis ei crimini dar& oꝑam
illius cuiuscũq modi hominẽ fuisse dam¬
natũ. Interea matrinois multis grauib ꝙ
laborantiũ causis ad comitatũ ire conpuls:
ꝓcellã ipsam totius tẽpestatis incurrit
Congregati apud treueros ep̃i tenebant᷑.

Expanded text:
quas in exemplum sanctis suis edidit, aemulator,quas in exemplum sanctis suis edidit, aemulator,diuersarum munera gratiarum in unuhominem conferebat. testatur Arborius ex praefecto, uidisse se Martini manum sacrificium offerentis uestitam quodammodo nobilissimis gead motum dextrae collisarum inter se fragorem audisse gemmarum. XI. in quo illud est miraculi, quod facie ad faciem cum eo est angelus conlocutus. Maximus imperator, alias sane bonus, deprauatus consiliis sacerdotum post Priscilliani necem Ithacium episoopum Priscilliani accusatorem ceterosque illius socios, quos nominari non est necesse, ui regia tuebatur, ne quis ei crimini daret, opera illius cuiuscumque modi hominem fuisse damnatum. interea Martinus multis grauibusque laborantium causis ad comitatum ire conpulsus procellam ipsam totius tempestatis incurrit. congregati apud Treueros episcopi tenebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Nscẽ pascȩ diebus edere consuetus.
paulo ante horã refectionis interrogał.
anhaberet᷑ in prõptu. Tũ cato dia conus
ad quẽ monasterii ad ministratio ꝑtine¬
bat : doctus ipse pisc arinegat ꝑtotũ
diem sibi ullã cessisse captur̃a. Sed neꝙ
alios piscatores qui uendere solebant.
quicquã agere quiuisse. Vade inquit.
mit te linũ tuũ captura ꝓueni&. Conti¬
guũ flumini ut sulpieius iste descripsit.
habebamus habitacula ꝓcessimus cuncti.
ut pͥute feriatis diebus uidere piscantẽ.
omniũ spebus intentis ñ incassũ futura
tẽptamina quib piscis matrio auctore.
maenqi usib quereret᷑. Ad primũ iactũ
in rete ꝑmodico in manẽ e socẽ diaconus
extrax̃. Et ad monasteriũ lȩtus accurꝰ¬
rens nimirũ ut dix̃ poeta nescio quis.
utimur enĩ uersu scolastico quia in ter
scolasticos fabulam᷑. Captiuũꝙ suem
mirantib intulit argis. uere iste xp̃i
discipulus gestarũ asaluatore uirtutũ

Expanded text:
scem Paschae diebus edere consuetus, paulo ante horam refectionis interrogat, an haberetur in promptu. Tum Cato diaconus, ad quem monasterii administratio pertinebat, doctus ipse piscari, negat per totum diem sibi ullam cessisse capturam; sed neque alios piscatorquicquam agere quiuisse. uade, inquit, mitte linum tuum, captura proueniet. contiguum flumini, ut Sulpicius iste descripsit, habebamus habitaculum. processimus cuncti, utpote feriatis diebus, uidere piscantem, omnium spebus intentis, non incassa futura temptamina, quibus piscis Martino auctore Martini usibus quaereretur. ad primum iactum in rete permodico immanem esocem diaconus extraxit et ad monasterium laetus accurrens, nimirum ut dixit poeta nescio quis - utimur enim uersu scholastico, quia inter scholasticos fabulamur - captiuumque suem mirantibus intulit Argis. uere Christi iste discipulus, gestarum a Saluatore uirtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
crucis signo imperat ꝓcellȩ ne sȩuira:
Cedunt mex deposito rigore spiramina. tumes¬
centes unde uertunt᷑ in ȩquora: subseqͥturꝙ
serena tranquillitas: Illesi ergo naute ut
coeperant nauigiũ expleuerunt : & ad optatũ
portũ sacerdotis ad uti suffragio feliciter
perueneruNt

Expanded text:
crucis signo imperat procellae ne saeviret. crucis signo imperat procellae ne saeviret. Cedunt mox deposito rigore spiramina. tumescentes undae vertuntur in aequora subsequiturque serena tranquillitas. 46 Illaesi ergo nautae ut coeperant navigium expleverunt et ad optatum portum sacerdotis adiuti suffragio feliciter pervenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
donec & de functo uitã. & captiuo ad quirer&
lib̾tatẽ: Negotiatores deniq ut sibi retro¬
acta p̃sũp̾tio indulgeret᷑ : multis donariis
ipsũ honorauert̃ & locũ Quȩ ꝓpe om̃a uir
beatꝰ inusus pauperũ de putauit. R.ui.
imirc̃t p̃terea ut necessitudo cõpellit
humana. argis haud modica mercibꝰ
referta : ꝑ ligerĩ uehebat᷑: Quȩ cũ contra
calonnã ascender&: subito turbato cũ flami¬
ne ponto. nauis inuertiginẽ rotabat᷑: Frangi¬
tur antẽna. & ͫprora subrigit᷑ eleuata influc¬
tus: nunc puppis de primit᷑ inter undarũ
timore ꝑterriti. de p̃senti iã desperantes
salute. obliti om̃ã nauis armam̃ta iecerunt.
solũ tantũ prestolantes interitũ: cũ repente
fragio: Potesenĩ hoc obtinere cũ xp̃o : qui post
funus uitã ad quisisti de functo Ad quorũ
uoces exsurgens aboratione MATRIIIUS.
festine cucurrit ad litꝰ: & eleuato in aduersũ

Expanded text:
donec et defuncto vitam et captivo adquireret donec et defuncto vitam et captivo adquireret libertatem. 42 Negociatores denique, ut sibi retroacta praesumptio indulgeretur, multis donariis ipsum honoraverunt et locum. Quae prope omnia vir beatus in usus pauperum deputavit. 43 Nimirum praeterea. ut necessitudo compellit humana, Argis haud modica mercibus referta per Ligerim vehebatur. Quae cum contra Calonnam ascenderet, subito turbato cum flamine ponto navis in vertiginem rotabatur, frangitur antemna et nunc prora subrigitur elevata in fluctus, nunc puppis deprimitur inter undarum timore perterriti, de praesenti iam desperantes salute, obliti omnia navis armamenta iecerunt solum tantum praestolantes interitum, cum repente fragio! Potes enim hoc obtinere cum Christo, qui post funus vitam adquisisti defuncto. 45 Ad quorum voces exsurgens ab oratione Maurilius festine cucurrit ad litus et elevato in adversum
Abbreviated transcription (Latin):
de eccła uelocit̾ extraherent: Cedentibus
aut̃ ministris uĩq facientibꝰ. ac domini sui
p̃ceptũ ex equentibus : imm̃sis captiuus clama¬
re uocibꝰ coepit: Miserere . & suc curre serue
dĩ : quẽ deuote liberandus expetii: Sacer dos
uͦ flexis solo paululũ genibꝰ. rursusq eleuatis
qui in angustia constitutis. & de tua miscdia
uere c̃fidentibꝰ celeri pietate suc curris. sub¬
ueni huic captiuo : ꝓ quo te supplex exoro:
Adhanc nẽpe sacerdotis uocẽ. tanta uis febriũ
dñm ipsius arripuerit: ut antequã penitere
uiuos t̃ra absorber& unanimes expeterent
sacerdotẽ. flebilit̾ postulantes quatenus
& sibi indulgentiam. & de functo suis meri¬
tis ad quirer& uita: Vir uero beatꝰ nimiũ
metuens ne ipse occasio & causa illiꝰ eẽt ꝑdi¬
cionis: ꝓstratꝰ terrae ĩmensis planctibus
& crebris singultibꝰ inuocat. xp̃m : ut de func¬
to redder&: animã: Nec antea siłrex̃ a solo:

Expanded text:
de ecclesia velociter extraherent. Cedentibus de ecclesia velociter extraherent. Cedentibus autem ministris vimque facientibus ac domini sui praeceptum exequentibus, immensis captivus clamare vocibus coepit: Miserere et succurre, serve dei, quem devote liberandus expetii. 38 Sacerdos vero flexis solo paululum genibus rursusque elevatiqui in angustia constitutis et de tua misericordia vere confidentibus celeri pietate succurris, subveni huic captivo pro quo te supplex exoro. 39 Ad hanc nempe sacerdotis vocem tanta vis febrium dominum ipsius arripuit, ut antequam perituro paenitere vivos terra absorberet, ut unanimes expeterent sacerdotem flebiliter postulantes, quatinus et sibi indulgentiam et defuncto suis meritis adquireret vitam. 41 Vir vero beatus nimium metuens. ne ipse occasio et causa illius esset perditionis, prostratus terrae inmensis planctibus et crebris singultibus invocat Christum, ut defuncto redderet animam, nec antea surrexit a solo,
Abbreviated transcription (Latin):
Roximis sane ex inde diebus. dũ negocia¬
tores int̾ diuersarũ specierũ & merciũ
copias scitos utriusq sexus iuuenes uenales
haberent: et cũ eisdẽ ad hispanias tenderent:
aut necessitudine cõmeandi. aut desiderio
sacerdotis uisendi ꝑ calonnȩ p̃diũ it̃ agebant:
Pretereuntibus aut̃ secus edem beati c̃fessoris:
unꝰ eoꝵ quiuendituri ducebant᷑. magno prosi¬
liens impetu eccłam ingressus. ẽ: Et ꝓuolutꝰ
cũ lacrimis pedibꝰ c̃fessoris: orabat ut suis
p̃cibꝰ aut p̃ciis sese ꝓ dĩ amore redimer&e.
secũq retiner&e : qui furtĩ de ꝓpria captiuatꝰ
patria. uendendus ducebat᷑ in alieñã: Cuius
uerbis & fletibꝰ suũ patrioticũ recognoscens.
cõmotus est pia m̃te sacerdos. nec mora pro¬
captiuo ipsius dñm supplicaturus egreditur:
Humilit̃q supplicabat ut sibi uenderetur.
quatinus a se seruicio absolutus: li ad patriã
id fieri posse negar&: : annuit suis ut ipsum

Expanded text:
Proximis sane exinde diebus dum negotiaProximis sane exinde diebus dum negotiatores inter diversarum specierum et mercium copias scitos utriusque sexus iuvenes venales haberent et cum eisdem ad Hispanias tenderent, aut necessitudine commeandi aut desiderio sacerdotis visendi per Calonnae praedium iter agebant. 35 Praetereuntibus autem secus aedem beati confessoris, unus eorum qui vendendi ducebantur magno prosiliens impetu ecclesiam ingressus est et provolutus cum lacrimis pedibus confeprecibus aut pretiis sese pro Dei amore redimeret, secumque retineret, qui furtim de propria captivatus patria, vendendus duceretur in alienam. Cujus verbis et fletibus suum patrioticum recognoscens, cocaptivo ipsius dominum supplicaturus egreditur humiliterque supplicabat, ut sibi venderetur, quatinus a se servitio absolutus liber ad patriaid fieri posse negaret, annuit suis, ut ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
eleuato magno mugitu ñ sine ĩ menso foetore
fugert̃: Ille aut̾e omniũ i doloꝵ simulacra
co adunari p̃cepit : & ignibus concremans in fa-¬
uillã redegit: De inde mundans diligentius locũ.
ibidẽ honorabile statuit monasteriũ : qđ ad
ꝑtres iugit᷑ annos quartanis febribus
urebat᷑ : At terebat enĩ illũ nimius estus cum
frigore : & erat ei horror cibi. cũ fatigato
febre p̃dolore de ficer& uirtus stomachi:
Cũq tali dolore de ficer&. iãq de p̃senti uita
omnimodis desperara : amicoꝵ monitu ad
beatũ uirũ se transferri precepit Qui ut eiꝰ
p̃sentiã uidere ꝓmeruit: eulogis salutis sibi
dari ab eodẽ fidelit̃ postulauit Quas dum
beatus sacerdos scĩficatas illi de morte ore
porriger& : languor qui monachũ diutius
fatigauerat ut fumus euanuit: Mexq omni
uirtute roboratus. ꝓpriis regressus . ẽ uestigiis.:
qui adbeatũ uirũ adminiculis uenerat alienis:

Expanded text:
elevato magno mugitu non sine immenso foetore elevato magno mugitu non sine immenso foetore 30 Ille autem omnium idolorum simulacra coadunari praecepit et ignibus concremans in favillam redegit. Deinde mundans diligentius locum ibidem honorabile statuit monasterium, quod adtres iugiter annos quartanis febribus urebatur. Atterebat enim illum nimius aestus curn frigore et erat ei horror cibi, cum fatigato febre prae dolore deficeret virtus stomachi. 32 Cumque tali dolore deficeret iamque de praesenti vita omnimodis desperaret, amicorum monitu ad beatum virum se transferri praecepit. Qui ut eius praesentiam videre promeruit, eulogias salutis sibi dari ab eodem fideliter postulavit. 33 Quas dum beatus sacerdos sanctificatas illi de more porrigeret, languor qui monachum diutius fatigaverat ut fumus evanuit, moxque omni virtute roboratus propriis regressus est vestigiis qui ad beatum virum adminiculis venerat alienis. 34
Abbreviated transcription (Latin):
post quã scẽ andecauensis eccłȩ episcopatus hono¬
rẽ accepit oꝑatus ẽ puerũ : ad corroborandam
fidẽ fideliũ. lic& illud beatus fortunatus
ꝓpt̃ minꝰ credentes omiserit. immo quia uerũ
est & res est digna memoria: non tacebimus:
Qđ tam̃. quia post acceptũ episcopatũ idipsum
ꝓ eo dñsfecit : suo in loco meliꝰ exponemꝰ. Hic
uͦ quȩ ante episcopatũ ꝑ eũ dñs fecerit: in ordine
Erat quidã collis prisciacus noiẽ : diuersis idoloꝵ
titulis decoratꝰ Maurilius uꝰ dolens illam
longius manere suꝑstitionẽ. ubi diuersarum
animarũ credebat in esse ꝑditionẽ : quadã die
adhibitis secũ paucis fidelibꝰ uiris ꝑrexit ad
locũ: Cũq ꝑueniss& adidolũ ut illud euerte¬
sc̃i rer&: demonia quȩ ibi latebant statĩ clamare
coeperunt dicentia Quid nos & hic maurili
ꝑsequeris : in his regionibꝰ nullus .ẽ. locus quo
te euadere ualeamus : Ilico nãꝙ in aduersum
signo scẽ crucis opposito: de monia repente

Expanded text:
ensis ecclesiae episcopatus honorem accepit, operatus est puerum ad corroborandam fidem fidelium, licet illud beatus Fortunatus propter minus credentes omiserit, immo quia verum est et res est digna memoria, non tacebimus. 27 Quod tarnen, quia post acceptum episcopatum id ipsum pro eo dominus fecit, suo in loco melius exponemus. Hic vero quae ante episcopatum per eum dominus fecerit in ordine erat quidam collis Prisciacus nomine diversis idolorum titulis decoratus. Maurilius vero dolens illam longius manere superstitionem, ubi diversarum animarum credebat inesse perditionem, quadam die adhibitis secum paucis fidelibus viris perrexit adCumque pervenisset ad idolum, ut illud everteret, daemonia quae ibi latebant statim clamare coeperunt dicentia: Quid nos et hic, Maurili, persequeris? In bis regionibus nullus est locus quo te evadere valeamus. Ilico namque in adversum signo sanctae crucis opposito daemonia repente
Abbreviated transcription (Latin):
r& matura in annos desꝑationis. ad epturae iam
ꝓlis: adbeatũ uirũ se tota m̃te conuertit : sedule¬
flagitans ut qđ illa ñ merebat᷑: ipse apud dñm
sius meritis & int̾cessionibꝰ obtiner&: & si
siuis p̃cibꝰ seni feminȩ filiũ ĩpetrare potuisset :
ipsũ se dñõ oblaturã. & ꝑpetuo seruiturum
tota fide ac uoto pollicebat᷑: In tuens aut̃ uir
beatꝰ mulieris mentẽ &. fidẽ. ac fletuũ ub̾tatẽ.
nichilq apud dm̃ ĩ possibile eẽ c̃fidens. qui partũ
uetulȩ sarȩ & ad petitionẽ heli sacerdotis filiũ
samuhelẽ scilic& ꝓphetã. subsponso uoto sterili
c̃cessit annȩ : dñm ꝓfemina p̃caturus accessit:
Exaudiuit ꝙ dñs uirũ: & de p̃canti femine con-¬
ceptũ dedit & partũ. Quẽ illa sicut ꝓmiserat
dño c̃secrauit habendũ Quale uͦ quantũq¬

Expanded text:
ret matura in annos desperationis adepturae iam ret matura in annos desperationis adepturae iam prolis, ad beatum virum se tota mente convertit seduleflagitans, ut quod illa non merebatur ipse apud dominum suis meritis et intercessionibus obtineret, us filium seni feminae impetrare potuisset, ipsum se Domino oblaturam, ei perpetuo serviturum, tota fide ac voto pollicebatur. Intuens autem vir beatus mulieris mentem et fidem ac fletuum ubertatem nihilque apud deum impossibile esse confidens. qui partum vetulae Sarae et ad petitionem Heli sacerdotis filium Samuhelem scilicet prophetam sub sponso voto sterili concessit Annae, dominum pro femina precaturus accessit. 25 Exaudivitque dominus virum et deprecanti feminae conceptum dedit et partum, quem illa sicut promiserat domino consecravit habendum. 26 Quale vero quantumq
Abbreviated transcription (Latin):
uiuus iacebat extensus: tũ çȩteri pecoꝵ pastores
fide cõmoniti. in farmũ p̃sentiae deferunt c̃fessoris:
Sanctꝰ aut̃ MauRrItus eũ intuitꝰ. eaꝙ fide repletꝰ
qua fuerat & beatꝰ paulus apłs quando inꝓprio
digito uiperã pendentẽ excussit inignẽ. & niehil
mali passus. ẽ: uniuersa pueri m̃bra signauit:
& oculos ad celũ erigens : in ipso uulnusculo perqđ
iuꝑa uirus inflixerat dȩ ꝓpria saliua signũ crucis
ĩpressit: Statiqꝙ uenenũ ex omnibꝰ corporis partibꝰ
reuocatũ : cucurrit ad ipsũ ꝑquẽ se ĩ merserat locũ:
Integre igit᷑ sanitati mex redditꝰ: ad domini sui
qđ inuitꝰ reliquerat in columisseruitiũ recurrit¬
Ydecauensis territorii matrona quȩdã
ꝑ nobilis. nexa tam̃ uinculo coniugali:
extẽpore suȩ copulationis sterilis ꝑmanebat:
Quȩ dũ ꝑacdipiscenda ꝓle dñm p̃caret᷑ assidue. &
nequaquã uotũ suũ obtinere ualera. ac ꝓcede¬

Expanded text:
vivus iacebat extensus, turn caeteri pecorum pastores vivus iacebat extensus, turn caeteri pecorum pastores fide commoniti infirmum praesentiae deferunt confessoris. 21 Sanctus autem Maurilius eum intuitus eaque fide repletus, qua fuerat et beatus Paulus apostolus quando in proprio digito viperam pendentem excussit in ignem et nihil mali passus est, universa pueri membra signavit et oculos ad caelum erigens in ipso vulnusculo per quod vipera virus inflixerat de propria saliva signum crucis impressit. 22 Statimque venenum ex omnibus corporis partibus revocatum cucurrit ad ipsum per quem se inmerserat locum. Integrae igitur sanitati mox redditus ad domini sui quod invitus reliquerat incolumis servitium recurritndecavensis territorii matrona quaedam pernobilis nexa tarnen vinculo coniugali ex tempore suae copulationis sterilis permanebat. Quae dum pro adipiscenda prole dominum precaretur assidue et nequaquam votum suum obtinere valeret ac procede
Abbreviated transcription (Latin):
on multo post tp̃r: mulier quedã nam¬
netensis pagi in cola. male a demonio
uexabat᷑: Qđ ñ solũ illã toto corpore debilẽ:
sedetiã cecã expluribꝰ iã p̾cedentibꝰ annis lumine
priuato reddiderat: Quȩ geminis uincta catenis.
dedẽ beati uiri fideliũ fide ac deuocione deducit᷑:
Altera uͦ die ubi ineã piꝰ ẽfessor. scã sua lumina
direr : Mer illã de moniũ de seruit: Luminaq
que illi uis inimica subtraxerat . signo scẽ crucis
ĩposito. fides addita c̃fessoris mulieri restituit:
deducta fuerat eccłam: lib̾a & in columis repe¬
dauit ad patriam:
ubipso fere tp̃r dũ pastores quidã in eadem
regione dñoꝵ suoꝵ pecora pascerent. et
ꝓuigiles quibusdam noctibꝰ redderent᷑: eoꝵ unus
dum noctu pecora custodir&. mordet᷑ auipera:
Bestie uͦ uirus se repente ꝑ om̃s pueri uenas infudit:
& totũ hominẽ intumorẽ comuertit: De quo cum
nichił aliud prestolaret᷑ nisi interitꝰ. quia iã semi¬

Expanded text:
on multo post tempore mulier quaedam Namnetensis pagi incola male a daemonio vexabatur, quod non solum illam toto corpore debilem sed etiam caecam ex pluribus iam praecedentibus annis lumine privato reddiderat. 17 Quae geminis vincta catenis ad aedem beati viri fidelium fide ac devotione deducitur. Altera vero die ubi in eam pius confessor sancta sua lumina direxit, mox illam daemonium deseruit luminaque quae illi vis inimica subtraxerat signo sanctae crucis imposito fides addita confessoris mulieri restituit. deducta fuerat ecclesiam, libera et incolumis repedavit ad patriam. 19 Sub ipso fere tempore dum pastores quidam in eadem regione dominorum suorum pecora pascerent et pervigiles quibusdam noctibus redderentur, eorum unus, dum noctu pecora custodiret. mordetur a vipera. 20 Bestiae vero virus se repente per omnes pueri venas infudit et totum hominem in tumorem convertit. De quo cum nihil aliud praestolaretur nisi interitus, quia iam semi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibente ꝑuenit: Qui cũ uenĩ entẽ eminꝰ
uider& infrendens cur fuisse ad miss
nequaquã a ssurgere est dignatus ad¬
stanti : donec regiã sellã ignĩs oꝑiret.
ipsũq reg̾e ea parte corporis qua sede¬
bat a fflar& incendiũ Ita solio suo suꝑ¬
bus excutit᷑. & MARtINo inuitus a ssur¬
git: Multũq conplexus quẽ sꝑnere
ante de creuerat: uirtutẽ sensise diuiña
em̃datior fatebat᷑. Necͣ spectatis MARIINI
p̃cibus. prius om̃a prestitit quã rogaret᷑:
Colloquio illũ atq conuiuio frequenter
adsciuit: Postremo abeunti multa mune¬
ra obtulit. quȩ uirbeatus ut semꝑ pauꝑta¬
tis sue custos cuncta reiecit: & quia
palatiũ semel ingressĩ sumꝰ. lic& diũsis
in palatio tẽporib gesta conect̾a Nequa¬
quã enĩ praet̾ mittendũ uidetur circa
MARTINI admirationẽ. regie fidelis
exemplum:¬

Expanded text:
prohibente peruenit. qui cum uenientem eminus prohibente peruenit. qui cum uenientem eminus uideret, frendens cur fuisset admissus, nequaquam adsurgere est dignatus adstanti, donec regiam sellam ignis operiret ipsumque regem ea parte corporis, qua sedebat, adflaret incendium. ita e solio suo superbus excutitur et Martino inuitus adsurgit: multumque conplexus quem spernere ante decreuerat, uirtutem sensisse diuinam emendatior fatebatur: nec expectatis Martini precibus prius omnia praestitit quam rogaretur. conloquio illum adque conuiuio frequenter adsciuit: postremo; abeunti multa munera obtulit, quae uir beatus, ut semper, paupertatis suae custos cuncta reiecit. Et quia palatium semel ingressi sumus, licet diuersis in palatio temporibus gesta conectam: nequaquam enim praetermittendum uidetur circa Martini admirationem reginae fidelis exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
odẽ fere tẽpore quo primũ ep̃s datꝰ
Iest : fuit necessitas adire comitatũ:
ualentinianꝰ tũ maior rerũ potiebatur
Iscũ maxiinũ ea petere cognouiss&
quȩ prȩstare nolebat: iussit eũ palatii
forib arceri. Et eñi ad animũ illiꝰ inmi¬
tẽ ac suꝑbũ uxor accesserat arriana : quȩ
totũ illũ ascõ uiro neei debitã reueren¬
tiã praestar& auerterat: Itaq MARTIIꝰ
ubi semel atq iterũ suꝑbũ principẽ adi¬
re tẽptauit. recurrit ad nota prȩsidia.
cilicio obuoluit᷑. cinere consꝑgitur. cibo
potuq abstin& Orationibus diebus noc¬
tibusq ꝑpetuat: Septimo uͦ die adstitit
ei angłs. iubet eũ ad palatiũ ire securũ:
regias fores quã lib& clausas sponte rese¬
randas. imperatoris sp̃m suꝑbũ mollien¬
dũ : Igit᷑ istius modi praesentis angeli
c̃firmatus est alloquio: & fretꝰ auxilio
palatiũ petit. Patent limina. nullus
obsistit : Postremo usq ad reg̃e nemine

Expanded text:
o fere tempore quo primum episcopus datus est, fuit ei necessitas adire Comitatum. Valentinianus tum major rerum potiebatur. Is cum Martinum ea petere cognovisset quae praestare nolebat, jussit eum palatii foribus arceri: etenim ad animum illius immitem ac superbum uxor accesserat Ariana, quae totum illum a sancto viro, ne ei debitam reverentiam praestaret, averterat. Itaque Martinus, ubi semel atque iterum superbum principem frustra adire tentavit, recurrit ad nota praesidia: cilicio obvolvitur, cinere conspergitur, cibo potuque abstinet, orationem diebus noctibusque perpetuat. Septimo vero die astitit ei angelus: jubet eum ad palatium ire securum: regias forres quamlibet clausas sponte reserandas: imperatoris spiritum superbum molliendum. Igitur istiusmodi praesentis angeli confirmatus alloquio et fretus auxilio, palatium obsistit: postremo usque ad regem nemine
Abbreviated transcription (Latin):
ministrat᷑. & unũ bouẽ ad illũ maximũ
carrũ minꝰ habemꝰ quẽ tu diceris in possessio¬
ne tua celare: Oport& nãꝙ & inciuitate
celeb̾rima sit magis quã in paruula pos¬
sessione: Nũquid ñ tͥ sufficiunt duo resi-¬
duboues minor es ad excolendã terram
uehiculi tui: Cũꝙ hoc in extasi hoc est
in excessu m̃tis audissẽ : statĩ exꝑge factꝰ

Expanded text:
imum carrum minus habemus, quem tu diceris in possessione tua celare. Oportet namque ut in civitate celeberrima sit magis quam in parvula possessione. Numquid non tibi sufficiunt duo residui boves minores ad excolendam terram vehiculi tui? 6. Cumque hoc in exstasi, hoc est in excessu mentis, audissem, statim expergefact
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cũq necessaria erant ꝓ eiꝰ planctir.¬
ex meo dari: Ipse enĩ domnus nichodemꝰ
quis renatꝰ fuerit exaqua & spũ scõ. ñ
potest introire in regnũ çȩloꝵ: & exi¬
ens baptizatꝰ est a xp̃i discipulis: Et
cognoscentes iudei amouert̃ eũ aprin¬
cipatu suo: & anathe matauert̃ eũ. et
deciuitate exiliauert̃: & hunc ego¬

Expanded text:
quaecumque necessaria erant pro ejus planctu dquaecumque necessaria erant pro ejus planctu de meo dari. Ipse etiam domnusquis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum coelorum . Et exiens baptizatus est a Christi discipulis. Et cognoscentes Judaei amoverunt eum a principatu suo, et anathematizaverunt eum, et de civitate exsiliaver
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ & ñ aꝑis nob̾: & maxime quia intẽporibꝰ
tui sacerdocii oporta. nos reuelari: aperi
nob̾ festinant᷑ monum̃tũ. ubi inneglegentia
posite st̃ nr̃e reliquiȩ : ut ꝑ nos aꝑiat ds̃¬
in hoc mundo. Piclitat᷑ enĩ scłm hoc ex
multis casibꝰ qui in eo st̃ cotidie. & ñ tantũ
sollicitus sũ ꝓme. quantũ ꝑtin& michi de¬
ad aquilonẽ quȩ ducit adcedar ubi die
t corpus eiꝰ: Ego gamaliel cõpaciens xp̃i
ministro. & festinans habere mercedem
& partẽ cũ scõ uiro infide : misi ꝑ noctẽ
quantos nouerã religiosos. & in xp̃o iłiu
iħi credentes habitantes hierłm in medio
iudeo. & hortatꝰ sũ eos & necessaria
substantiȩ ministraui. ac ꝑsuasi illis ire
occulte. & portare eiꝰ corpus meo uehi¬
culo in meam uillã hoc .ẽ. in cafagarmala.
qđ int̾p̃tat᷑ uilla gamalihelis. xx milia
aciuitate habens. & ibi feci illi planctũ
m̃to poni in orientali theca. & p̃cepi eis

Expanded text:
sumus, et non aperis nobis? Et maxime, quia in temporibus sumus, et non aperis nobis? Et maxime, quia in temporibus tui sacerdotii oportet nos revelari. Aperi nobis festinanter monumentum, ubi in negligentia positae sunt nostrae reliquiae, ut per nos aperiat Din hoc mundo. Periclitatur enim saeculum hoc ex multis casibus, qui fiunt in eo quotidie. Et non tantum sollicitus sum pro me, quantum pro hiad aquilonem, quae ducit ad Cedar: ubi die tur corpus ejus. Ex ministro, et festinans habere mercedem et partem cum sancto viro in fide, misi per noctem quantos noveram religiosos, et in Christo Jesu credentes, habitantes in Jerusalem in medio Judaeorum, et hortatus sum eos, et necessaria substantiae ministravi, ac persuasi illis ire occulte, ut portarent corpus ejus meo vehiculo in villam meam, hoc est in Caphargamala quod interpretatur Villa Gamalielis, viginti millia a civitate habens, et ibi feci illi planctum mento poni in orientali theca, et praecepi eis
Abbreviated transcription (Latin):
stephani & primidia coni xp̃. & nichodemi
qui ineuangelio seriptꝰ.ẽ. & gamalielis qui in
actibꝰ apłoꝵ nominat᷑ necessariũ duxi urãe¬
dilectioni inploratꝰ : ac magis iussus ascõ &.
diens: & sicut cognoui cũ omni simplicitate
theodosii sexies augustoꝵ : adueniente nocte.
dormiens in cubili meo in loco scõ baptisteri i
ubi consuetudo erat michi dormire et custo¬
dire eccłastica quȩ erant inministerio:
hora t̃cia noctis que ẽ prima custodia uigilia.¬
rũ. quasi in extasi effectussũ euigilans: iudi
uirũ senẽ. longũ. ieruprepẽ hoc. ẽ dignũ
sacerdotẽ. canũ. barbã ꝓlixã habentẽ : pallia¬
tũ alba stola. cui inerant gẽmule aureȩ :¬
habentẽ intrinsecꝰ sçẽ crucis signũ. & uirgã
aureã in manu habentẽ. & ueniens stetit
ad dexterã meã & aurea uirga pulsauit
me t̃:÷ uocans nomine meo dicens: luciane.
luciane : luciane. & dixit mͥgreco sermone
& dic scõ ioħi qui ẽ in ea ep̃s Quã diu clausi

Expanded text:
Stephani et primi diaconi Christi, et Nicodemi qui in Evangelio scriptus est, et Gamalielis qui in Actibus Apostolorum nominatur, necessarium duxi paDilectioni, imploratus ac magis jussus a sancto et diens, sicut cognovi, cum omni simplicitate Theodosii sexies Augustorum, adveniente nocte dormiens in cubili meo, in loco sancto baptisterii, in quo consuetudo erat mihi dormire, et custodire ecclesiastica quae erant in ministerio, hora tertia noctis quae est prima custodia vigiliarum, quasi in ecstasi effectus semivigilans, vidi virum senem, longum, hieroprepen, hoc est dignum sacerdotem, canum, barbam prolixam habentem, palliatum alba stola, cui inerant gemmulae aureae habentes intrinsecus sanctae crucis signum, et virgam auream in manu habentem. Et veniens stetit ad dexteram meam, et aurea virga pulsavit me, ter vocans nomine meo, dicens: Luciane, Luciane, Luciane. Et dixit mihi graeco sermone, et dic sancto Joanni qui est in ea episcopus: Quandiu clausi