comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex nobis: quodsi fuissent ex no¬
bis a permansissent utiq nobis¬
cum Nam uultis nos secaris
ant foris Sed de uoluntate sua
quisq: aut anticristus. aut incristo est : Aut
in membrissumus : aut inumorib: medis.
qui se in melius commodat: incorpore
membrum est: Qui dutem in malicia
permana : humor malus est: & quan¬
do exierit reuelabuntur qui preme¬
bantur. ex nobis exierunt sed non
erant ex nobis. quosi fuissent ex nobis
permansissent utiq: nobiscum. Sed
ut manifestarentur quod nonerant
omnes ex nobis. Ideo ad dedit ut ma¬
nifestarentur: quia & in tus cum
sunt non ex nobis sunt : non tamen
mentum est inunctione uisibili:
Hanc unctionem xp̃idicit . Omnes
quibabent cognoscere malos & bo¬
nos nec opus esse ut doceantur quia
ipsa unctio doca Scribo uobis
non quodnescirais ueritatem: sed
quia nostis eam & quia omne men¬
dacium non est exueritate somnes

Expanded text:
ex nobis: quod si fuissent ex noex nobis: quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum: Nam vultis nosse, chariant foris. Sed de voluntate sua quisque aut antichristus, aut in Christo est. Aut in membris sumus, aut in humoribus malis. Qui se in melius commutat, in corpore membrum est: qui autem in malitia permanet, humor malus est; et quando exierit, relevabuntur qui premebantur. Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum: sed ut manifestarentur, quod non omnes erant ex nobis. Ideo addidit, ut manifestarentur, quia et intus cum sunt, non ex nobis sunt; non tamen ujus sacramentum est in unctione visibili. Hanc unctionem Christi dicit omnes qui habent, cognoscere malas et bonos; nec opus esse ut doceantur, quia ipsa unctio docet eos. 6. Scribo vobis, non quod nescieritis veritatem; sed quia nostis eam, et quia omne mendacium non est ex veritate.
Abbreviated transcription (Latin):
sunc declesia redeuatur. & dicit
quando eos etiomit. dtq proicit
corpus. Ex meexierunt humores
istis ed nonerant exme. Quid est
nonerant exme. nonde carnemea
praecisi sunt. sed pectus mihi pre¬
mebant cum in essent. Ex nobis exi¬
runt sed nolite tristis esse non
erant ex nobis. Vnde probas.
quod si fuissent ex nobis perman¬
sissent utiq: nobis cum. hincergo
uideat caritas uestra: quia mul¬
tiqui sunt ex nobis accipiunt no¬
biscum sacramenta accipiunt
nobiscum baptisinum: accipiunt
nobiscum quod nouerunt fideles
se accipibenedictionem. eucharis¬
tiam : & quicquid in sacramentis
sc̃is est ipsius altaris communicatio¬
nem accipiunt nobiscum: & non
sunt ex nobis: temptatio probat.
quia non sunt ex nobis. quando
illis temptatio uenerit: uelut oc¬
casione uentiuolant foras quia
grana nonerant. Omnes autẽ
tunc uolabunt quod sae pedicen¬
dum est. Cum areadominico
coeperit uentilari in dieiudicii
Ex nobis exierunt. Sed nonerans

Expanded text:
tunc Ecclesia relevatur. Et dicit tunc Ecclesia relevatur. Et dicit quando eos evomit atque projicit corpus: Ex me exierunt humores isti, sed non erant ex me. Quid est, non erant ex me? Non de carne mea praecisi sunt, sed pectus mihi premebant cum inessent. 5. Ex nobis exierunt; sed, nolite tristes esse, non erant ex nobis. Unde probas? Quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. Hinc ergo videat Charitas vestra, quia multi qui non sunt ex nobis, accipiunt nobiscum Sacramenta, accipiunt nobiscum Baptismum, accipiunt nobiscum quod norunt fideles se accipere, Benedictionem, Eucharistiam, et quidquid in Sacramentis sanctis est; ipsius altaris communicationem accipiunt nobiscum, et non sunt ex nobis. Tentatio probat quia non sunt ex nobis. Quando illis tentatio venerit, velut occasione venti, volant foras; quia grana non erant. Omnes autem tunc volabunt, quod saepe dicendum est, cum area dominica coeperit ventilari in die judicii. Ex nobis exierunt, sed non erant
Abbreviated transcription (Latin):
Idest posteum uenturus sit xp̃s
non sic dicitur necsic scribitur sed
& intellegitis non posse exire fo¬
ras: nisi anticristos. Eos autem
qui non sunt xp̃o contrarii. foras
exire nullo modo posse. Qui enim
non est xp̃o contrarius incorpore
ipsius erit. & membrum compu¬
tatur: Numquam sunt membra¬
sibi contraria. corporis integri¬
tas uniuersis membris constat.¬
& quidde concordia membrorũ
dicit a postolus.c Si patitur unũ
membrum conpatiuntur om¬
nia membra: & siglorificatur
unum membrum congaudent
omnia membra. Siergo inglori¬
ficatione membri caetera mem¬
bra congaudent: & in passione
omnia membra patiuntur. Con¬
cordia membrorum non hab&
antixp̃m. & sunt qui intus sic sint
quidem adhuccuratur corpus ip¬
sius & sanitas perfecta nonerit:
nisi in resurrectione mortuorũ
Sic sunt incor pore xp̃i. quo mo¬
dohumores mali: quando euo¬
muntur. tunc relelutur corpus:
sic & mali. quando exeunt.

Expanded text:
sit, id est, post eum venturus sit Christus: sit, id est, post eum venturus sit Christus: non sic dicitur, nec sic scribitur; sed t intelligitis non posse exire foras nisi antichristos; eos autem qui non sunt Christo contrarii, foras exire nullo modo posse. Qui enim non est Christo contrarius, in corpore ipsius haeret, et membrum computatur. Nunquam sibi sunt membra contraria. Corporis integritas universis membris constat. Et quid de concordia membrorum dicit Apostolus? Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra . Si ergo in glorificatione membri caetera membra congaudent. et in passione omnia membra patiuntur; concordia membrorum non habet antichristum. Et sunt qui intus sic sunt quidem adhuc curatur corpus ipsius, et sanitas perfecta non erit nisi in resurrectione mortuorum: sic sunt in corpore Christi, quomodo humores mali. Quando evomuntur, tunc relevatur corpus: sic et mali quando exeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ait illis: & sicut audistis quod
antixp̃s sit uenturus nunc anti¬
xp̃i multi factisunt. Num quid
possit habere multos anticristos
nisihora nouissima quos dixit
anticristos sequitur & exponit
Vnde cognos cimus quod nouis¬
simasithora : unde : quia anti¬
cristimulti facti sunt: Ex nobis
num audi consolationem Sed
nonerunt ex nobis. omnes hae¬
retici. omnes schis matici. ex no¬
bis exierunt. Id est ex aecdesia
exeunt sed non exirent: siex
nobis essent. Ante quam exireno
ergo nonerant ex nobis. Siaute
exirent non erant ex nobis.
multiintus sunt: non ecierunt
sed tamen anticristisunt Nude mus
hoc dicere : utquid: nisiutunus¬
quisque cum intus est. non sitano¬
cristus. descripturis enimanti
debimus eosnunc. & interroga¬
re debemus unus quisq: conscien¬
tiam suam. ansit anticristus
latine enim anticristus. contra¬
rius aest cristo. Non quomodo non¬
nulli intellegunt anticristum
Ideo distum quod antecristũ uenturus

Expanded text:
ait illis, Et sicut audistis quod ait illis, Et sicut audistis quod Antichristus sit venturus, nunc antichristi multi facti sunt. Numquid posset habere multos antichristos, nisi hora novissima? 4. Quos dixit antichristos? Sequitur, et exponit Unde cognoscimus quod novissima sit hora. Unde? Quia antichristi multi facti sunt. Ex nobis num. Audi consolationem: Sed non erant ex nobis. Omnes haeretici, omnes schismatici ex nobis exierunt, id est, ex Ecclesia exeunt; sed non exirent, si ex nobis essent. Antequam exirent ergo, non erant ex nobis. Si antequam exireat, non erant ex nobis; multi intus sunt, non exierunt, sed tamen antichristi sunt. Audemus hoc dicere: utquid, nisi ut unusquisque cum intus est, non sit antichristus? Descripturus enim debimus eos nunc. Et interrogare debet unusquisque conscientiam suam, an sit antichristus. Latine enim Antichristus, contrarius est Christo. Non quomodo nonnulli intelligunt Antichristum ideo dictum, quod ante Christum venturus
Abbreviated transcription (Latin):
cordemundo. Ille attingit de
corde mundo xp̃m. qui cum in¬
tellegit patri coaequalem.
Qui autem nondum intellegit
diuinitatem xp̃i: usq: ad carnẽ
uenit: usq: ad diuinitatem non
uenit. quid autem magnum .ẽ.
usq: illuc ad tingere. quousq
persecutores crucifixerunt:
Illud est magnum intellegere
uerbum dm̃ apuddm̃ in prin¬
cipio per quod facta sunt omma.
quale in se cognos ciuolebat quan¬
do dit philippo. Tanto tempore
uobis cum sum. & non cognouis¬
tis me philippe. qui me uidit
uida & patrem. Sednequis
piger sit ad proficiendum cu¬
diat Pueri nouissima hora ẽ.
proficite. currite. crescite
tamen nouissima oraest
horaenim protempore posiut
nouissimo: quia in nouis simis
quomodo nouissimum tempus
quomodo nouis simahora.
ceste prius uenia anticristus
& tunc uenia dies iudicii: Vidit
iohannes cogitationes istas ne
quasi securi. fierent & id eonon
esse nouis simahora putarent
quoduenturus essae antixp̃s.

Expanded text:
corde mundo. Ille attingit de corde mundo. Ille attingit de corde mundo Christum, qui eum intelligit Patri coaequalem. Qui autem nondum intelligit divinitatem Christi, usque ad carnem venit, usque ad divinitatem non venit. Quid autem magnum est, usque illuc attingere, usque quo persecutores qui crucifixerunt? Illud est magnum, intelligere Verbum Deum apud Deum in principio, per quod facta sunt omnia: qualem se cognosci volebat, quando ait Philippo, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem . 3. Sed ne quis piger sit ad proficiendum, audiat: Pueri, novissima hora est. Proficite, currite, crescite,tamen novissima est. Horam enim pro tempore posuit novissimo; quia in novissimis tQuomodo novissimum tempus? quomodo novissima hora? certe prius veniet Antichristus, et tunc veniet dies judicii. Vidit Joannes cogitationes istas: ne quasi securi fierent, et ideo non esse horam novissimam putarent, quod venturus esset Antichristus,
Abbreviated transcription (Latin):
re ihmspiritaliter. hoc est. cog¬
noscere quia aequalis est patri
propterea & mariam prohibae
tangerese. & dicebat ei: polime
tangere: nondumenimas¬
cendicd patrem. quid est hoca
discipulisse palpandum prae¬
buit & mariae contactum
uetauit nonne ipse est qui¬
qui dubitanti discipulo dixit
mittedigitos & palpa cicatri¬
ces : Num quidiam ad patrẽ
ascenderat quare ergoma¬
riam prohiba & dicit nolime
tangere nodum enim ascen¬
di ad patrem: anhoc dicturi
sumus quod d̃ uiris. se tangi
nontimuit. & amulieribus
tangitimuit: contactus illius
omnem carnem mundat.
Quibus primum uoluit mani¬
festare: ab his setimuit con¬
tractari: nonne uiris resur¬
rectioeius perseminas nunti¬
ataest: ut contraria. arte ser¬
pens uinceretur. qui enim illi
mortem primo homini persemi¬
namnuntiduit. & uiris uita per
feminam nuntiata est. quareer¬
go setanginoluit nisi quia con¬
tactum illumspiritali intellegi
uoluit. Contactus spiritalis de

Expanded text:
re Jesum spiritualiter, hoc est cogre Jesum spiritualiter, hoc est cognoscere quia aequalis est Patri. 2. Propterea et Mariam prohibebat se tangere, et dicebat ei: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem. Quid est hoc? Discipulis se palpandum praebuit, et Mariae contactum vitavit? Nonne ipse est qui dubitanti discipulo dixit, Mitte digitos, et palpacicatrices ? Numquid jam ad Patrem ascenderat? Quare ergo Mariam prohibet, et dicit, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem? An hoc dicturi sumus, quod a viris se tangi non timuit, et a mulieribus tangi timuit? Contactus illius omnem carnem mundat Quibus primo voluit manifestari, ab his se timuit contrectari? Nonne viris resurrectio ejus per feminas nuntiata est, ut contraria arte serpens vinceretur? Quia enim ille mortem primo homini per feminam nuntiavit; et viris vita per feminam nuntiata est. Quare ergo se tangi noluit, nisi quia contactum illum spiritualem intelligi voluit? Contactus spiritualis est de
Abbreviated transcription (Latin):
Queri nouis sima hora. est
In haclectione pueros ad lo¬
quitur ut festinent crescere.
quia nouis sima hora est. Aetacs
cor poris non est inuoluntate.
itanullus secundum carnem
crescit quando uult: Sicut nul¬
lus quando uult nascitur.
ubi autem natiuitas inuolun¬
cate est &crementum in uolun¬
tate est nemo ex aqua & spũ
nascitur nisi uolens. Ergosi
uult crescit. Si non uult de¬
crescit. Quid est crescere:
proficere. quidest decres¬
cere : deficere. Quis quis
nouit natum es sese ut audi¬
at quia puer est & infans.
auide in hia uberibus matris
&cito cresc&: est autem mat̃
acclesia: & ubera eius uuo
testamenta Scripturarum
diuinarum. Hinc sugatur lac
omnium sacramentorum tempo¬
te gestorum ut nutritus atq ro¬
boratus perueniat admanducan¬
dum cibum. quod est in princi¬
pio erat uerbum. & uerbumerat
a pud dm̃ . & ds̃ erat uerbum.
I. ac nostrum xp̃s humilis est
Cibus noster. idemipse xp̃s aequa¬
lis patri. Lacte tenutrit: ut pa¬
ne pascit. Nam corde continge¬

Expanded text:
ueri, novissima hora est. In hac lectione pueros alloquitur; ut festinent crescere, quia novissima hora est. Aetas corporis non est in voluntate. Ita nullus secundum carnem crescit quando vult; sicut nullus quando vult nascitur: ubi autem nativitas in voluntate est, et crementum in voluntate est. Nemo ex aqua et Spiritu nascitur nisi volens. Ergo si vult, crescit: si vult, decrescit. Quid est crescere? Proficere. Quid est decrescere? Deficere. Quisquis novit natum se esse, audiat quia puer est et infans; avide inhiet uberibus matris, et cito crescit. Est autem mater Ecclesia; et ubera ejus duo Testamenta Scripturarum divinarum. Hinc sugatur lac omnium sacramentorum tempotra gestorum, ut nutritus atque roboratus perveniat ad manducandum cibum, quod est, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Lac nostrum Christus humilis est; cibus noster, idem ipse Christus aequalis Patri. Lacte te nutrit, ut pane pascat: nam corde continge
Abbreviated transcription (Latin):
nouiteũ. omnis qui facit peccatum
dicturi sumꝰ qui a dedõnati nonsumus
& quid faciqđ ista sacram̃ tai in fantib:
quid dixit iohannes quinatus ẽ exdo ñ
peccat: Ipse iohannes iterum dicit
Sidixerimꝰ quia peccatum ñ habemꝰ. nos¬
mae ipsos seducimus & uerita sin nobñ ẽ
magna quaestio .ẽ. & angusta. & adhanc
soluendam intentamfecerim caritatem
urãm: In nomine dñi cras quod indedede¬
rit disseranus

Expanded text:
catum,dicturi sumus, quia de Deo nati non sumus? Et quid faciunt ista Sacramenta in infantibus? Quid dixit Joannes? Qui natus est ex Deo, non peccat. Ipse Joannes iterum dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Magna quaestio est et angusta; et ad hanc solvendam intentam fecerim Charitatem vestram. In nomine Domini eras quod inde dederit, disseremus
Abbreviated transcription (Latin):
didit quit nesciunteum qui
misitme: Hoc̃ secundum ecc̃
scientiam dictum intellegendũ ÷
dequao & adibi scriptum est.
scirec tutem tesensus est consum
matus: Hãc quippe scientico
qui sciunt patrem  quomis
quuntur eos quos colligit
xps quia &ipsicum eis colli

Expanded text:
didit: Quia nesciunt eum qui didit: Quia nesciunt eum qui misit me. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi scriptum est, Scire autem te, sensus est comatus . Hac quippe scientia, qui sciunt Patrem, a quo mquuntur eos quos colligit Christus, quia et ipsi cum eis colli
Abbreviated transcription (Latin):
ntur & pronter iustitiam
quate in eorum poenit exerc&ur
Item queri potest si &i cm mei
feaiunit ꝑsecitionem mcclis
si cutimpii reges &uidices cum¬
essent perse cutores piorum
uti que & homicidar & aadulte¬
ros & quor quemadeficos quos
contra leges publictr fecirse
cognoscerent puniebant quo¬
modo intelle gendum est quoos
mundus quod suum est diliger&
neque enim quos punit chili¬
git mundus: A quo uidemus
supradicta scelerum genera ple¬
rum que puniri. nisi qui amun¬
dur estineis. a quibus tediaste¬
lerit puniuntunr: Mundus
estineis. a quibus tadico sđerc
chiliguntur: Mundus ititque
ille qui intellȩgitur in madis
ait queimpiis &odit quod suũ:
execqparte hominum quicex
sceleratis noc& : & diligit qđ
suum est exeqparte hominũ
quit isdem ipsis constelerit¬
tis fito&. Et gohieo omnia
facientuobis propter nom en
meum: Uelitetdictum est
Proxter quod uos patimini.
uelita propter quod & ipsi
facciunt quiahoc in uobis dũ
persequuntur oderun : & ad¬

Expanded text:
nitur, et propter justitiam nitur, et propter justitiam quae in eorum poena exercetur. 4. Item quaeri potest, si etiam mali faciunt persecutionem malis; sicut impii reges essent persecutores piorum, et utique homicidas, et adulteros, et quosque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant, quomodo intelligendum est quod mundus quod suum est diligeret? Neque enim quos punit diligit mundus, a quo videmus supra dicta scelerum genera plerumque puniri: nisi quia mundus est in eis a quibus talia scelera puniuntur, et mundus est in eis a quibus talia scelera diliguntur. Mundus itaque ille qui intelligitur in malis atque impiis, et odit quod suum est, ex ea parte hominum qua sceleratis nocet; et diligit quod suum est, ex ea parte hominum qua eisdem ipsis consceleratis favet. Ergo, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, vel ita dictum est, propter quod vos patimini; vel ita, propter quod et ipsi faciunt: quia et hoc in vobis dum persequuntur, oderunt. Et ad
Abbreviated transcription (Latin):
terquod boni patiuntur
qui fecciuntmali propter in¬
iustitiam pectiuntur boni
propter iustitiam: Quomo¬
do ergoerit uerum hicec
omnia facient uobis propt̃
nomen meum cum illi non
propter nomen xp̃ifeacittał
Id est propteriustitiam sed
propter iniquitatem suetms
Hacec questio it soluia :
sieo modo intellegaomus dictũ
Hae comnia facient uobis
proptes nomenmeum ut totum re¬
feratur a diustos. tamquam dic¬
tumsit. Haecomnia pectimini
abeis propternomenm eum ut
hocsit: facient uobis quodest
patiemimabeis: Siccutem ꝑꝑ.¬
ternomen meum. sic aacipitur
tam quam elicer& propter
nomen meum quod in uobis ode¬
runt Ita potest accipi. &oꝑ¬
teriustitidm quam in uobis
oderunt : Acperhoc & boni
cumpersecutionem feciunt ma¬
lis possunt recte dici &
propter iustitiam facere
quam diligendo ꝑsequuntur
inados  propter iniquita¬
tem quamoderunt in ipsis
malis. Itttergo &ipsimali
possunt dicipati & propter
in iquitatem quae in illis pu¬

Expanded text:
ter quod boni patiuntur, ter quod boni patiuntur, quia faciunt mali propter injustitiam, patiuntur boni propter justitiam. Quomodo ergo erit verum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum; cum illi non propter nomen Christi faciunt, id est, non propter justitiam, sed propter iniquitatem suam? Haec quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis, quod est, patiemini ab eis. Si autem propter nomen meum sic accipitur, tanquam diceret, propter nomen meum quod in vobis oderunt; ita potest accipi, et propter justitiam quam in vobis oderunt: ac per hoc boni cum persecutionem faciunt malis, possunt recte dici et propter justitiam facere, quam diligendo persequuntur malos; et propter iniquitatem, quam oderunt in ipsis malis: ita ergo et ipsi mali possunt dici pati, et propter iniquitatem quae in illis pu
Abbreviated transcription (Latin):
scopienico adõ. & iustitia. &
scĩficactio. & redemotio ut
quem codmodum scriptum est:
Quigloriatur in dno glori&
fccciunt quippeista mali ma¬
lir sed non propteriustiti com:
&ideo miseriutique & qui fa¬
ciunt & qui pectiuntur.: fit¬
ciunt &bonimedir: ubi &si
faciunt isti propter iustitiam.
Nontamenilli propteriustitiã
patiuntur Sed clic cliquis: si
mceli quando persequibitur
bonos propternomen xp̃i prop¬
ceriustitiam bonipittiuntur
profecto propter iustitiami
haeceis made fucciunt: Quod
suita est. ergo & quando boni
malos propter iustiticomp¬
sequentur. propteriustiti¬
cem &acem madi pectiuntur
si enimpossunt meli persecu¬
tionem fecere bonis propter
nomeni xpĩ quur̃ non pos¬
sunt madipersecutionem pa¬
tiabonis propter nomen Xp
& quidesthoc nisi propter
iustiticm Nam si non prox¬
ter quod boniftociunt g¬
terhoem edi pactiuntur quia
ficciunt boni proteriustitiã
patiuntur mali propterin¬
iustitiam: Necm aliergo ꝑꝑ¬
t̃ hocpossunt ficere prop¬

Expanded text:
ustitia, et sanctificatio, et redemptio; ut quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, in Domino glorietur . Faciunt quippe ista mali malis; sed non propter justitiam: et ideo miseri utrique, et qui faciunt, et qui patiuntur. Faciunt et boni malis: ubi etsi faciunt isti propter justitiam, non tamen illi propter justitiam patiuntur. 3. Sed dicit aliquis: Si mali quando persequuntur bonos propter nomen Christi, propter justitiam boni patiuntur, profecto propter justitiam haec eis mali faciunt; quod si ita est, ergo et quando boni malos propter justitiam persequuntur, propter justitiam etiam mali patiuntur. Si enim possunt mali persecutionem facere bonis propter nomen Christi, cur non possunt mali persecutionem pati a bonis propter nomen Christi; et quid est, nisi propter justitiam? Nam si non propter quod boni faciunt, propter hoc mali patiuntur; quia faciunt boni propter justitiam, patiuntur mali propter injustitiam: nec mali ergo propter hoc possunt facere prop
Abbreviated transcription (Latin):
quentur sermonem que contẽo¬
nent qum si sermonem non ser¬
uctrent eorum  necat menodis¬
senteos neque persequeturs
aute mominia feccił ntuobis in¬
quit propter nomen meum
Quidestadiud edicere. quamimẽ
inuobis odio habebunt: me
inuobis persequentur & ser¬
monem urm quia meus est
ideo non seruabunt Haec
enimomnico faccientuobir ꝓp
nomenm eum : nonuestrum :
sedmeum: Tanto igitur mi¬
seriores qui propter hocnõm
istaficciuait quanto beatio¬
res qui propter hocnomea
ista patiunsur sicutipsecdio
lo codicit: Beatiqui persecu¬
tionem patiudur proxter

Expanded text:
quentur, sermonemque contemnent? Quoniam si sermonem non servarent eorum, nec tamen odissent eos, neque persequerentuautem omnia facient vobis propter nomen meum, quid est aliud dicere, quam, me in vobis odio habebunt, me in vobis persequentur, et sermonem vestrum, quia meus est, ideo non servabunt? Haec enim omnia facient vobis propter nomen meum: non vestrum, sed meum. Tanto igitur miseriores qui propter hoc nomen ista faciunt, quanto beatiores qui propter hoc nomen ista patiuntur: sicut ipse alio loco dicit, Beati qui persecutionem patiuntur propt
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem recipientes. sicenum
dictum est semꝑ discentes. &
adueritatis scientiam Num quoc̃
perueauentes : tam quam dice¬
r&ur semꝑ ambulantes & adui¬
am nonꝑueruentes.: Nos autem
semper ambulemus inuioo donec
eo perueniamus. quoducituio.
nus quam intillarem aneamus
doneꝑ duco& ubi maneomur
Atqueita & querendo tenlimus.
& adiuuenendo aliquid peruexii¬
mus: & adid quo drestar querea¬
do & iruenendo tensimur
Quo usque ibific& finis que rendi
perfectionem. non super& inter¬
tio proficiendi. Haec p̃locutio
nem quem ad discipulos habuit
antepcessionem profundus ẽ eaũ
&utique ubimultum labontturꝰ:
disputator non remissus essede¬
b& auditor: Qui dergo aitdñs
postquam iud o sexiit utcitius foc¬
cer& quodero& facturus. hoc est
dnm traditurusi quidandies
diescumexinr& nox  qui dacitre:¬
demptor cumexis s& uenditor
INuncinquit. docrificatus est fi

Expanded text:
mercedem recipientes. Sic enim mercedem recipientes. Sic enim dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes; tanquam diceretur, Semper ambulantes, et ad viam nunquam pervenientes. Nos autem semper ambulemus in via, donec eo veniamus quo ducit via; nusquam in ea remaneamus, donec perducat ubi maneamus: atque ita, et quaerendo tendimus, et inveniendo ad aliquid pervenimus, et ad id quod restat quaerendo et inveniendo transimus, quo usque ibi fiat finis quaerendi, ubi perfectioni non superest intentio proficiendi. Haec praelocutio, ermonem, quem ad discipulos habuit ante passionem: profundus est enim, et utique ubi multum laboraturus est disputator, non remissus debet esse auditor. 2. Quid ergo ait Dominus posteaquam Judas exiit, ut citius faceret quod erat facturus, hoc est, Dominum traditurus? Quid ait dies, cum exisset nox? Quid ait Redemptor, cum exisset venditor? Nunc, inquit, clarificatus est Fi
Abbreviated transcription (Latin):
interrogatus ab amulla hominẽ
senescires pondit: Sicutalii eu¬
angelistae contestantur exp̃sius
Qua si uero qui hominem xpm̃negtit
quod saatumest propternos.
estaxp̃s qr secundum hominem
morcuus estxp̃r: quinegat hominem
xpm̃ non reconcilitur permediatorẽ¬

Expanded text:
interrogatus ab ancilla hominem interrogatus ab ancilla hominem se nescire respondit, sicut alii evangelistae contestantur expressius? Quasi vero qui hominem Christum nequod factus est propter nos, est Christus; quia secundum hominem mortuus est Christus. Qui negat hominem Christum, non reconciliatur per mediato
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat audebat. qui p̃sciebat
docebat: Quantum sibi calsũp¬
serat p&rus intuendo quiduel¬
tum sibi casumpserat ut tum dũs
ueniss& animamsuam ponere
procomicissus Acperhoc & ꝓ
ipso ille hocchũo offerreconifider&
& nondum prosepositoc anima xp̃i:
anima insutm pollicer&ur po¬
siturumesre prexpõ. Respondit
ergoihĩ : animam tuam promepo¬
uis itanefaciess ters prome:
quod nondum egoprote: Ani¬
maitum promeponis pire
potes: quo sequi non potes :
Quidtantum p̃sumis. quiel d&e
sentis quidesse credis: audiqͥlel
sis : A mendicotibi: non cuala¬
bitgtillus donectermeneges: Et¬
cequomodo tibicito appacrebis.
qui magnaloqueris: & tepruu¬
lumnescis : Quid itihi promittis
mortemtuamter negibis uitec̃
tucm : quiteiom putts mori
porse prome. prius inue prote:
Nam timendo mortem oarnis
tuce mortemnimaetuae:
quanl aenimuttest confiteri
quidam fituore peruerso excusetre
uituntur xp̃m non negituit quia

Expanded text:
ciebat, audebat; qui praesciebat, ciebat, audebat; qui praesciebat, docebat. Quantum sibi assumpserat Ptum sibi assumpserat, ut cum « Dominus venisset animam suam ponere pro amicis suis , » ac per hoc et pro ipso, ille hoc Domino offerre confideret, et nondum pro se posita anima Christi, animam suam pollicetur positurum esse pro Christo. Respondit ergo Jesus: Animam tuam pro me pones. Itane? facies prquod nondum ego pro te? Animam tuam pro me pones? Praeire potes, qui sequi non potes? Quid tantum praesumis? quid de te sentis? quid esse te credis? Audi quid sis: Amen, amen dico tibi; non cantabit gallus, donec ter me neges. Ecce quomodo tibi cito apparebis, qui magna loqueris, et te parvulum nescis. Qui mihi promittis mortem tuam, ter negabis vitam tuam. Qui te jam putas mori posse pro me, prius vive pro te: nam timendo mortem carnis tuae, mortem dabis animae tuae. Quanta enim vita est confiteri quidam favore perverso excusare nituntur , Christum non negavit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tionem qua sein uicem dilige¬
riait discipulis commendar& :
Dicite is monp&rus : Dnẽ quoua¬
diss sicatique hocodxit magis¬
tro discipulus. &d nõ seruus¬
Ittm quamsequi panotus:
propterea quippe cdns̃ qui eius
nimum uidit quarehocinterro¬
geuerit sicei respondt: Quo
ego uado Non potesmemodo se¬
qui: Taomquam dicer&, Prop¬
terquod interrogts. non potes
modo: noncit nõn poteris. sed
non potes modo : Dilationem
intulit non spem abstulit:
&eandem ipem quam nontu¬
lit sed potius dedit: sequen¬
tiuoce firmauit addendo cit¬
quedicendo sequeris ccutem
postec : Quid festinaspetre.e
nondumte suo spũsolidacuit pe¬
tric. uoliextolli p̃sumendo
non potes modo: Molideici de¬
spestendo sequeris postec
Sedadhucille quiddicit : qua
renon possum sequite modo
canimãmetam prote poncem
Quidinanimo eiusess& cupidittts
uidebat: quiduirium nonuide¬
bat. ⁊ uoluntatem sua miacito¬
bat infirmus sed in spiciebat ua¬
litudinem medicus: Iste promit¬
tebat. illep̃noscebat: Quines¬

Expanded text:
tionem, qua se invicem diligerent, discipulis commendaret, dicit ei Simon Petrus: Domine, quo vadis? Sic utique hoc dixit magistro discipulus, et Domino servus, tanquam sequi paratus. Propterea quippe Dominus, qui ejus animum vidit, quare hoc interrogaverit, sic ei respondit: Quo ego vado, non potes me modo sequi; tanquam diceret: Propter quod interrogas, non potes modo. Non ait, non potes; sed non potes modo; dilationintulit, non spem tulit; et eamdem spem quam non tulit, sed potius dedit, sequenti voce firmavit, addendo atque dicendo, Sequeris autem postea. Quid festinas, Petre? Nondum te suo spiritu solidavit petra. Noli extolli praesumendo, non potes modo: noli dejici desperando, sequeris postea. Sed adhuc ille quid dicit? Quare te non possum sequi modo? Animam meam pro te ponam. Quid in animo ejus esset cupiditatis, videbat; quid virium, non videbat. Voluntatem suam jactabat infirmus, sed inspiciebat valetudinem medicus; iste promittebat, ille praenoscebat: qui nes
Abbreviated transcription (Latin):
dicas lic& hominem scio quiddicis &
Dicaslic& non sum eius discipulus me
negibis sicut dubitare nefasest.
accuse mus xp̃m cum defenidimus
p&rum, peccatum agnoscat ini¬
firmitas Ncominenda cium noN
peccatum suum infirmitts p&ri
Ororsus agnouit. & quantum ma
lixp̃m negitado commi serit. plo¬
rcutomonstrauit, Ipse suos redeor¬
guit defensores: sedunde illos con¬
uinctit. producit lacrimas testes:
Nequenos cumistadicimus primũ
postolorum accusaa redelectat:
sed hunc intuendo ammonerinos
oport& :Nemoquis quis quam
dehumanis uiribus fidat : Ncam
quid aliuo pertinuit ad doctorẽ
sec lua torem quennm̃. NISIUTNO¬
bis nequaquam dese quem quec̃
debere p̃sumere. in ipsopri¬
mo a posto lorum de monstnor& cex¬
emplum: un animanaque
contigitp&ri: quodoffere¬
bat in corpore : Hoc tamen
prodño ut tomere p̃sum eb&
p̃cesgit sed ecliter quacin
putabat : Namquite aũ¬
temortem & resurrectionẽ
dñi. & mortuur est negatn¬
do & reuixit plostendo

Expanded text:
dicas licet, Homo, nescio quid dicis; dicas licet, Homo, nescio quid dicis; dicas licet, Non sum ex discipulis ejus : me negabis. Si, quod dubitare nefas est, accusemus Christum cum defendimus Petrum. Peccatum agnoscat infirmitas; nam mendacium non peccatum suum infirmitas Petri, prorsus agnovit; et quantum mali Christum negando commiserit, plorando monstravit. Ipse suos redarguit defensores, et unde eos convincat, producit lacrymas testes. Neque nos cuapostolorum accusare delectat, sed hunc intuendo admoneri nos oportet, ne homo quisquam de humanis viribus confidat. Nam quid aliud pertinuit ad doctorem Salvatoremque nostrum, nisi ut nobis nequaquam de se quemquam debere praesumere in ipso primo apostolorum demonstraret exemplum? In anima itaque contigit Petri, quod offerebat in corpore: non tamen pro Domino, ut temere praesumebat, praecessit, sed aliter quam putabat? Nam quae ante mortem et resurrectionem Domini, et mortuus est negando, et revixit plorando.
Abbreviated transcription (Latin):
minemmors & per hominemresur
caputestecdesie nisi perhominem
quod uerbum caro factumest. Id est
dĩ patrisunigenitur: dr̃ homo fac¬
tus est: Quomodo estigitur incorpo
rexp̃i. quinegat hominem xp̃m qui
enuma putnegat. quo modo estinẽ¬
brum m sedquid multis in moren
cumipsedĩs abstulerit omnes hu¬
manae argumenationis ambages:
Non enimait cancbitgallus do¬
nechominem neges. autsicutloqui
fcomi litriore. cum hominibur digna¬
tioneconsueuit Noncan tecbit
gallus donec filium hominis ter
neges sed ait donec me terneges:
Quidestine nisi quodero& &
geruit: Quia & llle condiscipuluse
thomas quando exleuit dnr̃ meus & in
dr̃ meus. Non uerbum sedearnom te¬
tigit. Non in corpoream dĩnaturem
sed hominis corpus Curiosis manibus
contrectauit ÷ Hominemitaque t&i¬
git. & tamendm̃ cognouit : siergo
quodiste t&igit hoc p&rus negeaut
Quo diste exlamauit hoc petrus offẽ¬
dit nonctbitgcellus donec meter
neges Dicas lic& nescio hominem

Expanded text:
esurrcaput est Ecclesiae, nisi per hominem, quod Verbum caro factum est? id est, Dei Patris Unigenitus Deus homo factus est. Quomodo est igitur in corpore Christi, qui negat hominem Christum? Qui enim caput negat, quomodo est membrum? Sed quid multis immorer, cum ipse Dominus abstulerit omnes humanae argumentationis ambages? Non enim ait, Non cantabit gallus donec hominem neges; aut, sicut loqui familiariore cum hominibus dignatione consuevit, Non cantabit gallus donec Filium hominis ter neges: sed ait, donec me ter neges. Quid est, me, nisi quod erat? negavit. Quia et ille condiscipulus ejus Thomas, quando exclamavit, Dominus meus et Deus meus, non Verbum, sed carnem tetigit; non incorpoream Dei naturam, sed hominis corpus curiosis manibus contrectavit . Hominem itaque tetigit, et tamen Deum cognovit. Si ergo quod iste tetigit, hoc Petrus negavit; quod iste exclamavit, hoc Petrus offendit. Non cantabit gallus, donec ter me neges. Dicas licet, Nescio hominem;
Abbreviated transcription (Latin):
o decilbait ascendens & in cumbens
super frae truelem tuum: Qum̃ cuius lu¬
mine in lustraris ut caandecos eiu sccl¬
iutorio fulciris necadas, Oquam bene
tibicantatur in illocanticorum canti¬
ritas indilitur tuis: Ipsa non conperd&
cumimpiis animamtum ipsaa discernuit
causcam tuam: & sicutmors ucclida ẽ
& indllitistuis est : Quam mirtendige¬
neris morsest: cui parum fuitnones se
inposnis nisi ess& in super indilitus:
sedhicrermoiste laudatur. ab alio ex¬
ordio tttnda sunt quaesequuntur .:
requitur diciteis: monp&rus. Onẽ quo

Expanded text:
o dealbata ascendens, et incumbens o dealbata ascendens, et incumbens super fratruelem tuum, quoniam cujus lumine illustraris ut candeas, ejus adjutorio fulciris ne cadas! o quam bene tibi cantatur in illo Cantico cantiaritas in deliciis tuis ! Ipsa non comperdit cum impiis animam tuam. Ipsa non discernit causam tuam, et sicut mors valida est, et in deliciis tuis est. Quam mirandi generis mors est, cui parum fuit non esse in poenis, nisi esset insuper in deliciis! Sed hic jam iste sermo claudatur: ab alio exordio tractanda sunt quae sequuntur. sequitur, Dicit ei Simon Petrus: Domine, quo
Abbreviated transcription (Latin):
uos ut &uos dligatis inuicem: Ad
hocergo nosdlexit ut & nosdiligoemus
inuicem: Hoc nobis conferens dili¬
gendonos ut mutuam dilectionem
constringamus internos. & tam
dulceuinculo conexis membris: co¬
pus iteticpitis simus: In hoc in¬
quit cognoscentomnes qui ameies¬
tis discipuli. sidilectionem habueritis
inuicem: Tam quam dicer& Alica
munerte habent uobiscum&iam ñ
mei: Non solum naturam. uitam
sensum sactionem ecam salutem q̃
hominibus pecoribus que communis ẽ.
uerum &iam linguas. s croment
proph&icm scientiam fidem
distributionem rerum suci rum pecu¬
peribus & traditionem corporissui
ut ardeant: Sed qum̃ hacritatem nĩ
habent ut cym bala concrepent. nihilsũt
uihileis prodest: Nonergo in illis quam¬
uis bonis muneribus meir quacehaberepos¬
sunt &im non discipulimei. sed in hoc
coga coscent omner quia discipuli meiestis.
sidilectionem habueritis in inuicem:
Osponsc xpĩ. pulchito inter mulieres :

Expanded text:
vos, ut et vos diligatis invicem. Ad vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem, hoc nobis conferens diligendo nos, ut mutua dilectione constringamur inter nos, et tam dulci vinculo connexis membris, corpus tanti capitis simus. In hoc, inquit, cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem. Tanquam diceret: Alia munera mea habent vobiscum etiam non mei, non solum naturam, vitam, sensum, rationem, et eam salutem quae hominibus peccatoribusque communis est, verum etiam linguas, sacramenta, prophetiam, scientiam, fidem, distributionem rerum suarum pauperibus, et traditionem corporis sui ut ardeant, sed quoniam charitatem non habentes, ut cymbala concrepant, nihil sunt, nihil eis prodest . Non ergo in illis quamvis bonis muneribus meis, quae habere possunt etiam non discipuli mei, sed in hoc cognoscent omnes quia discipuli mei estis, si dilectionem habueritis in invicem. O sponsa Christi, pulchra inter mulieres!
Abbreviated transcription (Latin):
misso uid&urdictum. ut diliga¬
mus nauicem: Velut hoc cedillud
alterum pertineat quod dictum ẽ
Diliges proximumtuum ttmquã
teiosum: In his enimduobus p̃cep¬
tis inquit. totalex pend& & pro¬
ph&ce: sed bene intelli genibus
utrum que iniuenitur insingulis:
Na m& quidiligit dm̃non eum po¬
test conempnere p̃cipienem ut
dligat proximum & quiscẽ acspiritalit̃
diligit proximum quid in eo diligitnisidm̃ : e
Ipsarest dilectio ab omnimundana di¬
lectione discr&a: quain distinguendo
ad diditdñs sicut dilexiuos : Quid enim
nisidm̃ dilexitinnobis non quodhabe
bacmus seduthaberemus: Utperdducat
uos sicut poculoaNedxi ubi sit eds̃ omnia
in omnibus. sic&iam medicus rectedicit᷑
egrosdiligere: & quidineis diligit N¬
sisclutem quaci cupit utique reuoce¬
re Non morbum que muenit expellere:
Si cergo &nos inuicem diligamus ut
quanitum possumus inuicem cedhaben¬
dum in nobis d̃ cunadilectionis ad¬
trchecmur. Hanc dilectionem dona¬
uit ipre nobis quicut Si cut dil exi

Expanded text:
ermisso videtur dictum, ut diligatis invicem, velut hoc ad illud alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptis, inquit, tota Lex pendet, et Prophetae . Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis. Nam et qui diligit Deum, non eum potest contemnere praecipientem ut diligat proximum; et qui sancte ac spiritualiter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo addidit Dominus, sicut dilexi vos. Quid enim nisi Dbamus, sed ut haberemus, ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus ? Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere; et quid in eis diligit, nisi salutem, quam cupit utique revocare; non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut, quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectionis attrahamus. Hanc dilectionem donat ipse nobis qui ait: Sicut dilexi
Abbreviated transcription (Latin):
deseritur sed morte electorum
qua &uicmn cuminccerne morta¬
li adhucman&ur corsursm
ponitur. dequa morte dcebat apꝰ¬
÷ tolis: Mortui eni mestis &unitoc
uestra cibscon dito est cumxpoidõ¬
Hinc fortasse dictumest.⁊ ucli¬
da est sicut mors dilectio. Heccenĩ
dilectionefit. ut in isto aeshue cor¬
ruptibili corpore constituti mo¬
riamurhuicrelõ & uita nostre
cibsconditur cum xpo iidõ
Immoipsa dilectio estmors xostra
sclõ & uita cumdõ: si enim
morsest quandode corpore ani¬
mac exit. quomodo non estmors.
quandodemundo amornoster
exit uo lidor est ergo sicut
mors dlectio: Quidd ea uadid¬
us quauinciturmundus No

Expanded text:
deseritur; sed morte electorum, deseritur; sed morte electorum, qua etiam cum in carne mortali adhuc manetur, cor sursum ponitur. De quali morte dicebat Apostolus, Mortui enim estis, et vita vestra absconditHinc fortasse dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Hac enim dilectione fit ut in isto adhuc corruptibili corpore constituti moriamur huic saeculo, et vita nostra abscondatur cum Christo in Deo: imo ipsa dilectio est mors nostra saeculo, et vita cum Deo. Si enim mors est quando de corpore anima exit, quomodo non est mors quando de mundo amor noster exit? Valida est ergo sicut mors dilectio. Quid ea validius, qua vincitur mundus? 2.
Abbreviated transcription (Latin):
& exuniuerso generehumano quđ
diffunditur toto orbetentarum
faccit & colligit populum nouum:
Corpur nouacenuptae filidĩ uii¬
geuiti sponscie dequa dicitur
incani coccuicorum. Quece
estista quae ascendit decelbec¬
brum conpatiuntur omnia
membito: & siglori ficatur
unium membrum congoculeũ
omnia membnt.: Audiua euim
atquecustodunt Monda¬
tumnouum douobis. utuos in¬
uicem diligactis. non sicut se
diliguas qui corrumpunł nec
sicut diliguãt homines qum̃
homines sunt : Sed sicut sedi¬
ligunt qu ĩndiinñ & fili altssi¬
miomnes ut sint filio eius unico
fus̃ eti dilectione inuicem chli¬
geates quoc ipredilexiteos. per¬
ducturus eo sa dillumfinem qui
sufficiateis ubi sati&ur in bonis
desiderium eorum : Tuncenum
& liquid desiderio nondeerit quã¬
doomana inom nibus erit : Ta¬
lis sinis non hab& staem Ne moibi
moritur quonemoꝑuenit nisi
huics lõmoriatur: Non morte
omnium qua torpds ab anima

Expanded text:
et ex universo genere humano quod et ex universo genere humano quod diffunditur toto orbe terrarum, facit et colligit populum novum, corpus novae nuptae Filii Dei unigeniti sponsae, de qua dicitur in Cantico canticorum, Quae est ista quae ascendit dealbabrum, compatiuntur omnia membra, et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra . Audiunt enim, atque custodiunt, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis: non sicut se diligunt qui corrumpunt, nec sicut se diligunt homines, quoniam homines sunt; sed sicut se diligunt, quoniam dii sunt et filii Altissimi omnes, ut sint Filio ejus unico fratres, ea dilectione invicem diligentes, qua ipse dilexit eos, perducturus eos ad illum finem qui sufficiat eis, ubi satietur in bonis desiderium eorum . Tunc enim aliquid desiderio non deerit, quando omnia in omnibus Deus erit . Talis finis non habet finem. Nemo ibi moritur, quo nemo pervenit, nisi huic saeculo moriatur, non morte omnium, qua corpus ab anima
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est Diliges proximum tuum
tam quam teipsum & Quurergonouũ
mandectum appellatur adño quod
tamu&us er secognoscitur. Anideo
est maendatum Nouum qui ocexuto
u&ere induitnos hominem nouum o
In nouor quippe audientem uel potius
oboedieem: Non omnis sedista ehlec¬
tio quamdũs moendoo: ut carna¬
lidilectione distinguer& ad didit.
Sicut edilexiuos: Noem chliguntinuicem
mariti&uxores parener & filii &
quocecum quealiac hominis inerse. ue¬
cemtudo humana deuinexerit. ut toc¬
cecinur dedilectione culpabili atque
dam: ncbili. quadiligunt iucem ad¬
ulteri & adulterue scortatores
& mer&rices & quoscũtalios non
humana mecessitudo. sedhumanȩ
uitaenoxio turpitudo coniungit.
mandatum ergo nouum nobitꝰ deđ
xp̃s ut ediligamus inuicem sicutio¬
sedilexitnos. Dilectio istoc nos in¬
nouo& ut simus homines noui. cau
fns lemĩ antiquos &iam iustos
tunc patriarchas & proph&as. si¬
cutpostea becctos apostolos in no¬
uđł: Ipsac & nunc in nouat gedes:

Expanded text:
s proximum tuum tanquam teipsum ? Cur ergo novum mandatum appellatur a Domino, quod tam vetus esse convincitur? An ideo est mandatum novum, quia exuto vetere induit nos hominem novum? Innovat quippe audientem, vel potius obedientem, non omnis, sed ista dilectio quam Dominus ut a carnali dilectione distingueret, addidit: Sicut dilexi vos. Nam diligunt invicem mariti et uxores, parentes et filii, et quaecunque alia homines inter se necessitudo humana devinxerit, ut taceamus de dilectione culpabili atque damnabili qua diligunt invicem adulteri et adulterae, scortatores et meretrices, et quoscumque alios non humana necessitudo, sed humanae vitae noxia turpitudo conjungit. Mandatum ergo novum nobis dedit Christus, ut diligamus invicem, sicut ipse dilexit nos. Dilectio sta nos innovat, ut simus homines novi, haersimi, antiquos etiam tunc justos, tunc Patriarchas et Prophetas, sicut postea beatos Apostolos innovavit: ipsa et nunc innovat gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
treditoriudas electus: quidẽ
ergo quod aliolo codicit Non¬
neegouos duo decim elegi. & unꝰ
ex uobis diabolus est s An& ip¬
se ad adiquidest electus ad quod¬
erur utique necessacrius  non
autem adbeatitudinem dequoo
modo ait. Beactieritis si feceri¬
tis eo homnonde omnibus dicit.
scitenim quos ad soci&octem beatitudi¬
nis huius elegerit Non est exeis is¬
te quicepanemillius sicedebo&
ut supereum leuar& codcaeneũ
Illimenducaebant poenem dnm̃.
dnm: Illiuitam ille poenom
Qui enim maenducor in digne ait
apostolus. ndicium sibi in aenducat:

Expanded text:
traditor Judas electus. Quid est traditor Judas electus. Quid est ergo quod alio loco dicit, Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? An et ipse ad aliquid est electus, ad quod utique erat necessarius; non autem ad beatitudinem, de qua modo ait, Beati eritis si feceritis ea? Hoc non de omnibus dicit: scit enim quos ad societatem beatitudinis hujus elegerit. Non est ex eis iste qui panem illius sic edebat, ut super eum levaret calcaneum. Illi manducabant panem Dominum, Dominum: illi vitam, ille poenam. « Qui enim manducat indigne » ait Apostolus, « judicium sibi manducat
Abbreviated transcription (Latin):
amen dico uobis Non est seruus
mocior dominosuo. neque
a postolur mocior eoquimi¬
sitillum. si hac eoscitis
b eoctieritis siseceritis
eoc. Hocideo chxit qui lacuerae dis¬
cipulorum pedes magister humili¬
tactis. & uerbo & exemplo : sed po¬
terimur eo quace sunt operosius hsse¬
sendo ipso adiuuaente disserere
sinoneis quocemani festa sunt in morem
Cumergo hoceo dñs p̃mimiss& : adiunc¬
XIT NONDeOMNtSUS uõb
dico. egoscio quos elegerim. sed
utimpbecetur scriptunttꝰ : Quiman¬
suꝑ mecalcaneum. Hoc quidẽmali¬
ud nisi conculeauit mne : Notum
est dequolo quotur.iudos ille
tidtor eiur adtingitur. Ergo
ipsum non elegera unde abens quor
elegit isto sermone discernit : Qđ
ergo dico inquit. bectieritis si fece¬
ritis eo non de omnibur uobis di¬
co: Est interuos quin oneritbec¬
tur neque facciteo. egostioquor
elegerim: Quos. nisieos quibea¬
tierunt fociendo quoc ep̃cepit ac
fcciendo monstracuit: quieffice¬
rebecctus potest.: Nonestigit᷑

Expanded text:
amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante disserere, si non in eis quae manifesta sunt immoremur. Cum ergo haec Dominus praemisisset, adjunxit, « Non de omnibus vobis dico: ego scio quos elegerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui mansuper me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non erit beatus, neque faciet ea. Ego scio quos elegerim. Quos, nisi eos qui beati erunt faciendo quae praecepit, ac facienda monstravit, qui efficere beatos potest? Non est, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ueritas est nenon disca mego
quodutile est dum tac& ille qđ ẽn
Becctissimur paculus nonutique uni¬
genitus dĩ filius sed unigeniti filii
d seruus & apostolus. nonueritoer
sed paerticeps ueritortis ait libere
atque constaenter: & siuol uero
gloriari nonero insipiens: ueri¬
tatem enim dicam.: Neque enim
in seipso sedinipsacueritate quoce
pientiam sigloriariuell& amator
sapientiae & ingloria timer&
uinsi pientioem s ipsoc scepientiae ñ
timuit arrogenticem: qui elixit
indnõ lccud aebitur ammoc mece
& in laude sua timer& arrogaem¬
am potestas dñi in quo loculocor
anima serui. Vos inquit uoca
me magister & dñe: & benedioti
sum & enim Ideo benedicitis: quia
ueritas quod dicunt discipuli uen¬
tatis e quom odo quod dicunt quid¬
dicerunt negar&ipsac unded¬
cerun : Quomodo fons negar qđ
bibens p̃dicar : quo modo luxati¬
tact. quod uidens indico&¬

Expanded text:
qui Veritas est, ne non dicam ego qui Veritas est, ne non dicam ego quod utile est, dum tacet ille quod est. Beatissimus Paulus non utique unigenitus Dei Filius, sed unigeniti Filii Dei servus et apostolus, non Veritas, sed particeps Veritatis, ait libere atque constanter: Et si voluero gloriari, non ero insipiens, veritatem enim dico . Neque enim in seipso, sed in ipsa Veritate, quae pientiam, si gloriari vellet amator sapientiae, et in gloria sua timeret insipientiam ipsa sapientia? Non timuit arrogantiam, qui dixit: In Domino laudabitur anima mea ; et in laude sua timeret arrogantiam potestas Domini, in quo laudabitur anima servi? Vos, inquit, vocatis me, Magister, et Domine: et bene dicitis; sum etenim. Ideo bene dicitis, quia veritas, quod dicunt discipuli veritatis? quomodo quod dicunt qui didicerunt, negaret ipsa unde didicerunt? Quomodo fons negat quod bibens praedicat? quomodo lux occultat quod videns indic