comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aulus apłs. ⁊c̃. hanc epłam scribit
apłs eꝑ hesiis.ephesii autem sunt asi¬
am.hii ꝑ paulum non fundati. s con¬
firmati fuerant infide. eos em̃ non
fundait apłs infide s confir mariit
multa proeis pafsus aꝑfidis. qrtrpꝰ
contrrnratioem firmiter steterant infide ⁊mboniᷤ
oꝑibus. his scribit ꝯpłs aroma decarcere ꝑtytitũ
confortatoriam epłam cum ulterius non eẽt ees
insurus. ⁊ sciens eos eẽ bonos non arguit de culꝑa
s ne reuelabantur timendum erit. qui em̃ stat
cadere non potest.⁊ qr millus adeo ꝑfectus est qui
crescere non possit eos ad ulteriora hortatur:⁊ne
intimorem: ostendit de quo statui ad quam drg¬
in uocati sunt dicens. omma beneficia eis ł apo¬
stolis ip̃is. ł toti humano gem̾ data ꝑ solam dei
gr᷑am fore collata. est gͥ intentio apł̃i in hac epła
eꝑ hesios in bonis habitis consirmare ⁊ ad ult̾iora
puocare. necũ ad huilitatem actioẽmq gr̃aꝵ
informare. Modus trattandi talis est. demore su¬

Expanded text:
aulus apostolus. Hanc Epistolam scribit Apostolus Ephesiis. Ephesii autem sunt Asiani: hi per Paulum non fundati, sed confirmati fuerant in fide. Eos enim non fundavit Apostolus in fide, sed confirmavit, multa pro eis passus a perfidis, qui post confirmationem firmiter steterant in fide et in bonis operibus. His scribit Apostolus a Roma de carcere per Tychicum confortatoriam Epistolam, cum ulterius non esset eos visurus: et sciens eos esse bonos, non arguit de culpa, sed ne relabantur timendum erat. Qui enim stat cadere potest, et quia nullus adeo perfectus est qui crescere non possit, eos ad ulteriora hortatur; et in tumorem, ostendit de quo statu ad quem dignum vocati sunt, dicens, omnia beneficia eis vel apostolis ipsis, vel toti humano generi per solam Dei gratiam collata fore. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Ephesios in bonis habitis confirmare, et ad ulteriora provocare, nec non et ad humilitatem actionemque gratiarum informare. Modus tractandi talis est: De more su
Abbreviated transcription (Latin):
in deo uiuo. quiprat nop¬
utendum et̾na ad fruẽd̾.¬
illa. unde bona faciamus
ista unde boni efficiam̃.
D siu̾o qui faciant de suis
diuitus querant p̃cipe

Expanded text:
in Deo vivo qui praestautendum, aeterna ad fruilla, unde bona faciamus; ista, unde boni efficiamur. Si vero quid faciant de suis iis quaerant, praecipe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uermus diuitum. gran¬
dis anmus ẽqui inter
duitias isto morbo nõ¬
temptatur. magnus ẽ¬
qui non se ido magnum¬
putat quia diues ẽ. qui

Expanded text:
 vermis divitum. Grandis animus est qui inter divitias isto morbo notentatur, magnus equi non se ideo magnumputat quia dives est: qui
Abbreviated transcription (Latin):
imputa. Nune autem ex¬
cusationem ornem con¬
ueslit. crrsibuimputã¬
dum clicit. sii uelle sit.
uł debet aliquid. ⁊ ut
magis credatur qued dt¬
cit acclit. Ego paulus sc̃p¬
simanu mea. ego reddã
sum deles michi ad ser¬
uiendum. quasi mitiuꝰ
eigo a te quam debes.
deinde supponitur ad¬
iuitatio cum ait. Iita
o frat ego fruar te l̃ do¬
mino .I. gaudebo de te
in regno dei sieut feceris.
oucl rogo. Quid ẽ iliud
Eoce refice iuscera mea .i.
filium uł affectum in do¬

Expanded text:
excusationem omnem convellit, cum sibi imputandum esse dicit, si vel laesit, vel debet aliquid. Et ut magis credatur quod dicit, addit: Ego Paulus scripsi manu mea, ego reddam sum debes mihi, ad serviendum. Quasi dicat: Minus exigo a te quam debes. Deinde supponitur adjuratio, cum ait: Ita, o frater, ego fruar te in Domino, id est gaudebo de te in regno Dei, si feceris quod rogo. Quid est illud? Ecce: refice viscera mea, id est filium vel affectum
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Ego confidens inõ¬
endo. Nlon amplius fa¬
ciat quam postulatur ab
eo. Solet enunfieriut
quide se uidet bn setri
faciat. ⁊ ad obediendũ
ꝓitiorem uentuum
se ad illum significat¬

Expanded text:
cera, etc. Confidens in oendo, ut non amplius faciat, quam postulatur ab eo. Solet enim fieri, ut qui de se videt bene sentiri, faciat, et ad obediendum promptiorem, venturum se ad illum significat
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrane. mitum of¬
fitu siu nolit ante fer
a. nomen suum eadem
ratione. ñ p̃tulit hãc
eno epłam fertur apo

Expanded text:
demonstrans, meritum officii sui noluit anteferrea nomen suum eadem ratione non praetulit. Hanc ergo Epistolam fertur Apo
Abbreviated transcription (Latin):
scribit a¬
thiis. quorum qdã
⁊si primo contustiti:
posteatamenemen¬
dati fuerant. ⁊ mul¬
si. Aliqui u̾o eorũ
adhuc ꝑtinaciter
apłm despiciebant.
⁊ ei pleudo apłos p̾¬
fecebant. Quib¬
damergo corninichio
ꝑ ꝑ primam eplã
correptis: causa reli¬
quoru scribit hanc eplam
Secundam. repellens pleu

Expanded text:
scribit Athiis, quorum quidam etsi primo contristati, postea tamen emendati fuerant, et mulsi. Aliqui vero adhuc eorum pertinaciter Apostolum despiciebant, et ei pseudoapostolos praeferebant. Quibusdam ergo Corinthiorum per primam Epistolam correctis, causa reliquorum scribit hanc Epistolam secundam, repellens pseu
Abbreviated transcription (Latin):
ligant. scripsit aut̃ ab
Alioꝵq cortecticem cobortari. Modus talis. de moe
suo salutatioem preuttit. qria ptemissa de bonis
eoꝵ gr̃al agit comemoranĩ ssolum fidem ⁊ oꝑa.¬
s̃coniersionis modum ⁊ maloꝵ sustmentiam
rttad ꝑserierandum magis eos ꝓnocet. desins qͤ
laborio ieuangeli ueritate et prudenti intere¬
ds carietsanoe. et quanto affetu eos desideret in¬
dere intersent. dem̃ pranorut aluriita ⁊ ocio et
cutiofitate contineant. obsecrat. ⁊ mortuos tesur¬
decturos confirmat. Circa sinem moralis est in

Expanded text:
igant. Scripsit autem abe correctionem cohortari. Modus talis, more suo salutem praemittit: qua praemissa de bonis eorum gratias agit, commemorans non fidem et oconversionis modum et malorum sustinentiam. Et ut ad perseverandum magis eos provocet, de suis quoque laboribus, et Evangelii veritate, et prudenti inter eos conversatione, et quanto affectu eos desideret videre, interserit. Deinde pravos, ut a luxuria, et otio et curiositate contineant, obsecrat; et mortuos resurrecturos confirmat. Circa finem moralis est in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt laodicie
et nimpham
et que intomo
eins est eccł̃iã
et cum electa
fuerit ap̃ rios
epła. facite ut
et inlaodicen¬
sium eccłia le¬
gatur. et eãq̃
lacdicensuru
ẽ uos legatis
et dicite archip¬
po. hide miris

Expanded text:
sunt Laodiciae et Nympham et quae in domo eius est ecclesiam et cum lecta fuerit apud vos epistula facite ut et in Laodicensium ecclesia legatur et eam quae Laodicensium est vos legatis et dicite Archippo vide minis
Abbreviated transcription (Latin):
lio. ⁊ ante ala salutãt
in humc modum. gr̃a
sit nobis ⁊ pax. eiposi¬
ta mexponas. ne aue
bones deꝓfectu illorũ

Expanded text:
lio. Et ante alia salutant in hunc modum; Gratia sit vobis et pax. Exposita ne exponas, ne actubonos, de profectu illorum
Abbreviated transcription (Latin):
accingatr. ⁊ nõta qd
p̃positum eoꝵ ꝑ eos ipos
commnonet. ut qui te¬
gendam eccłiam eoru̾¬
ñ acceꝑit sollicitus de eis
⁊qr plebis tã scribitur
epła. deo non adrecto¬
tem destinatur. s ad
eccłiam. Salutato¬
ad exhortitriõem dicens
pdrco. hec dicit ut tales
seprebeant ꝓquibĩ
non egre ferat sepati
paciantur. ł ut ꝓcoo
instrent. qͥno aũt sat

Expanded text:
ngatur. Et nota quod praepositum eorum per eos ipsos commonet, ut qui regendam Ecclesiam eorum accepit sit sollicitus de eis, et quia plebis causa scribitur Epistola, ideo non ad rectorem destinatur, sed ad Ecclesiam. Salutatit exhortationem dicens:praedico. Hoc dicit ut tales se praebeant, pro quibus non aegre ferat se pati patiantur, vel ut pro eo ministrent. Quae autem sit
Abbreviated transcription (Latin):
pscripta ei. sua auc¬
toritate unli. debet enim
pontifex hr̃e mat̾nam
pietatem ⁊ patris sei̾uta¬
tem ut sit fortis supbis
et suauis mocestis. ut ñ¬
hñs timoris angł̾m nec
elationiᷤ suꝑcilium u¬
rat ⁊luceat. unde i ueste
legał pontificis. erat cocꝰ
bis tinctus. qui habe¬
bat spẽm ignis. ignis a
duo facit. urit ⁊ lucet.
Itar pontifex glaclio p̾¬
dicationis .s. ignito elo¬
quio urere debet morda¬
cli increꝑatione. ⁊ metu¬
enda cõminatione. ⁊ lu¬
c̾e blanclis fouendo. ⁊ de¬
lectabilia ꝓmittendo. iõ
batur ad ignem ⁊ liq̃¬
scebat ad solem ⁊ ba¬
cuł pontificał ab ĩtiori
pungit ⁊ in summo.
in ant̾iora extendit᷑
in se recliens quia ecc-¬
sticus doctor gladio u̾¬
bi pongere deret .i. aspe
redarigũs peccantes qd̃

Expanded text:
scripta ei sua auctoritate utili. Debet enim pontifex habere maternam pietatem, et paternam severitatem: ut sit fortis superbis, et suavis modestis: nec habens timoris angulum, nec elationis supercilium. Urat et luceat: unde in veste legalis pontificis erat coccus bis tinctus, qui habet speciem ignis. Ignis autem duo facit: urit, et lucet; ita et pontifex gladio praedicationis, scilicet ignito eloquio, urere debet mordaci increpatione, et metuenti comminatione: et lucere blandis, fovendo et delectabilia promittendo. Ibatur ad ignem, et liquescebat ad solem. Et baculus pontificalis ab inferiori pungit, et a summo in anteriora extenditur, in se rediens, quia ecclesiasticus doctor gladio verbi pungere debet, id est aspere redarguere peccantes:
Abbreviated transcription (Latin):
terserit.⁊ ꝓpe finem de gr̃a quã sibi romam ꝑ
ditum miserant gaudere se dicit. p̾mittens gͥ
tatioẽm ait. Paulus ⁊ tymotheus. tymo

Expanded text:
terserit, et prope finem de gratia quam sibi Romam per Epaphroditum miserant gaudere se dicit. Praemittens ergo salutationem ait: Paulus et Timotheus. Timo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alia plura m hunc molũ. Secundum ergo haẽ
consuenidinem ur nob̃ ⁊ panius dupplici uocitat
puinum pauli nomã impõitum. s uet̾is appellationis
iofuisse assignatꝰ. Ierommo aũ in libro hebreicorũ
nominum. paulus mirabit sineelectus int̾ptati dr¬

Expanded text:
et alia plura in hunc modum. Secundum ergo hanc consuetudinem videtur nobis et Paulus duplici vocitatus a non ei tunc primum Pauli nomen impositum, sed veteris appellationis id fuisse assignat. A Hieronymo autem in libro Hebraicorum nominum Paulus mirabilis sive electus interpretari d
Abbreviated transcription (Latin):
mutauit apłs. d ex saulo factus ẽ paulus .i. ex sũꝑ¬
mutatum erggo se ẽẽ significans. ex saulo quod int̾ptat
inquietudo. ut damptiatio pauium sedicit .i. quietum
Qui enum puus temptationes alus inferebat. post eas
uocati. ut eẽnt etiam ip̃o nomine noui. ut cephas fi¬
lu tonitu ⁊ hi. un ⁊ sancta ecẽ iam inconsuetudine
mutat. uł sicut ieꝵ. ait. pauiui a primo spolio qd̃
pud cprum conũtit. hec nomen sibi imposuit. ut sic̃
particus qui parthos suꝑauit. ⁊ g̾minicꝰ qui gͥmani¬
am suꝑaiit ẽ clictus. sic ab eo punciꝑe q̃ m prius sub¬
in scͥpturs diuinis consuetudo deprehendatur: mag
placet quad inur̃a consuetudine rreꝙ̃t reꝑitur. Inuẽ¬
nimus enimm scripturis. auos bins. auos t̾nis usoꝰ

Expanded text:
mutavit Apostolus, sed ex Saulo factus est Paulus, id est ex supemutatum ergo se esse significans, ex Saulo quod interpretatur inquietudo vel tentatio, Paulum se dicit, id est quietum. Qui enim prius tentationes aliis inferebat, post eas vocati, ut essent etiam ipso nomine novi, ut Cephasjusmodi. Unde et sancta Ecclesia jam in consuetudinem mutet. Vel, sicut Hieronymus ait: Paulus a primo spolio quodpud Cyprum convertit, hoc nomen sibi imposuit, ut sicut Parthicus, qui Parthos superavit, et Germanicus, qui Germaniam vicit, est dictus, sic ab eo principe quem prius subin Scripturis divinis consuetudo deprehenditur magis placet quod in nostra consuetudine frequenter reperitur. Invenimus enim in Scripturis, alios bi
Abbreviated transcription (Latin):
pene seruilis. ⁊ ẽ seruitus amoris ⁊ fiiationis atq hu¬
miliationis. ad iustar flli qui seruit. non uult offẽ¬
dere patrem. Si ergo id ẜ humilitatis ⁊ amoris ẜiu¬
tute dictum putemus. non enabinuis. Non enim
tate nobilior ẽ seuuitus xp̃i dicendo erggo. ẜis. ponit
nomen humilitatis ut ad eam ꝓuocet suꝑbos. quĩ¬
b scribebat. ne ⁊ nisera seruitus iudeatur. nõ sipłr
ait. seruus. s adclit. sh̃u .i. saluiatoris. cuim̃ito õs
ẜuire derent. Ei ⁊ enim seriuire. regnare ẽ. Iħs uero
men ab angelo fuit impositum d̾i filio eo ꝙ saluu
xp̃e autem unctus ẽ non oleo uisibili. s inuisibili.
o .l. hoc nomenolim alus fuit adiectiuum. s iħu.
factum ẽ ꝓprium. Et ẽ hoc sacramenti nomen. s̾

Expanded text:
est servitus amoris et filiationis et humilitatis, qua, instar filii, qui servit, non vult offendere patrem. Si ergo id secundum humilitatis et amoris servitutem dictum putemus, non errabimus. Origenesrtate nobilior est servitus Christi. Dicendo ergo servus, nomen humilitatis ponit, ut ad eam provocet superbos quibus scribebat. Et ne misera servitus videatur, non simpliciter ait servus, sed addit, Jesu, id est Salvatoris, cui merito omnes servire debent: ei etenim servire regnare est. Jesus vero men ab angelo fuit impositum Dei Filio, eo quod salvum Christus autem unctus est, non oleo visibili, sed invisibili,  . Hoc nomen aliis olim fuit adjectum, sed Jesu factum est proprium. Et est hoc sacramenti nomen. Au
Abbreviated transcription (Latin):
resurgent priri. dem̃ uos qui inuimus qui residui
sumus. simtil raꝑiemur cũ illis: conturbati sunt
niniumq ꝑterriti. putantes nicinum ẽẽ diem dm
⁊timentes ne dampnentur cum diabo lo. co quos
tarde ad fidemuenientes inꝑfeca ẽẽnt. Ideoq hoc cõ¬
ꝑto scripsit eis nonĩminere drem iudicii suo temꝑe
ne apłs in hoc mentitus ꝑ omĩa reꝓbaretur. ⁊ diabo¬
lus hoc expectantibis aliqua fimide illuderet. corrig̃
⁊̃ aspertus inquietes. ⁊ est intentio apłi in hacepła bo¬
uos ⁊ quietos ad pacientiam monere. ⁊ inquietos cor¬
tigere. ⁊ que obscure inprecedenti epła drxerat. hic
aliquatemis aꝑire. Modus tał. pͥmum salutat deinde
graᷤ agit de bots eoꝵ. postea mouet ad pacientiam
⁊ ad constantiam. Inde asserit quod aduentum xͥ. an
obscura deminciat agens de aboliciõe romam regni
⁊ interfectione antrp̃i. circa finem uero ut curiosos
atq ociosos cormpiant:

Expanded text:
resurgent primi; deinde nos qui vivimus, qui resuscitati sumus, simul rapiemur cum illis, conturbati sunt nimiumque perterriti, putantes vicinum esse diem Domini, et timentes ne damnarentur cum diabolo, eo quod tarde ad fidem venientes imperfecti essent. Ideoque hoc comperto scripsit eis non imminere diem judicii suo tempore, ne Apostolus in hoc mentitus per omnia reprobaretur, vel ne diabolus hoc exspectantibus aliqua fraude illuderet. Corrigit etiam asperius inquietos. Et est intentio Apostoli in hac Epistola bonos et quietos ad patientiam monere, et inquietos corrigere, et quae obscure in praecedenti Epistola dixerat hic aliquatenus aperire. Modus talis: primum salutat, deinde gratias agit de bonis eorum, postea monet ad patientiam et ad constantiam. Inde asserit quod adventum Christiobscura denuntiat, agens de abolitione Romani regni et de interfectione Antichristi; circa finem vero ut curiosos atque otiosos corripiant
Abbreviated transcription (Latin):
pene totuu aerue sie
tosus quẽ celum uł ce¬
Los scriptura uocat. Isto
itaq imo ñ illos sup¬
p̃mo. ubi sol ⁊ luna
⁊ sydera constituta sũt.
dicit hic scripturamo¬
uendos ⁊ alib̃i ꝑituros.

Expanded text:
ene totus aer iste ventosus quem coelum vel coelos Scriptura vocat. Istos utique imos, non illos summos, ubi sol, et luna, et sidera constituta sunt. Dicit hic Scriptura movendos et alibi perituros
Abbreviated transcription (Latin):
ratio qua epłas . xiiii. scrpsit ⁊ distincte. decem ad
peccłas quatuor ad ꝑsonas dipexit. Unde quorum¬
dã insania ꝑcrititur dicentium epłam q̃ ad hebreos
scribitur non fuisse pauli. s bamabe. ł clementis.
ł t̾tuiuani. ł luce. quos in hunc errorẽ occasio dedu

Expanded text:
IV scripserit et distincte X ad Ecclesias, IV ad personas direxerit. Unde quorumdam insania repercutitur, dicentium Epistolam, quae ad Hebraeos scribitur, non fuisse Pauli, sed Barnabae, vel Clementis, vel Tertulliani, vel Lucae. Quos in hunc errorem occasio dedu
Abbreviated transcription (Latin):
ideo p̾tiuitt̾e noluit: qr hebieis glioius erat eum
legis destuactorẽ arbitrantib. Qus cira de legis
atq cerimoniarum abolicione tratcatunis. recte
nom̃ suũ subticuit. ne p̾scripti nõis inudia uti¬
epła pauli sicut ⁊ alie. d e orcline quoq epłarun
quen solet. quare non eo ordine sint disposite.
quo ab aꝑło edite. quod constat eẽ cum epła q̃¬

Expanded text:
e noluit, quia Hebraeis odiosus erat, eum legis destructorem arbitrantibus. Quocirca de legis atque caeremoniarum abolitione tractaturus, recte nomen suum tacuit, ne praescripti nominis invidia, uti illa Epistola Pauli, sicut et aliae. De ordine quoque Epistolarum quaeri solet, quare non ordine sint dispositae, quo ab Apostolo editae, quod constat non esse,
Abbreviated transcription (Latin):
ideo p̾tiitt̾e noluit: qr hebreis alioius erat eum
legis destuctorẽ arbitrantib. Que cira de legis
atq cerimonianun abolitione trascaturus. recte
nom̃ suũ subticuit. ne p̾scripti nõis inuidia uti¬
litatẽ sequentis exlud̾et lectionis. Est itaq iua¬

Expanded text:
 Hebraeis odiosus erat, eum legis destructorem arbitrantibus. Quocirca de legis atque caeremoniarum abolitione tractaturus, recte nomen suum tacuit, ne praescripti nominis invidia, utilitatem sequentis excluderet lectionis. Est itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
Rincipia rerum requi¬
renda sunt priis. ut ea¬
rum notitia plenior po̾¬
mum facilius pon̾it cau¬
se ratio declarari. si eius
origo cuscatur. Si engo
epłarum scripture post
euangłiũ eclite modũ ⁊
ratione ostendimus. po

Expanded text:
rincipia rerum requirenda sunt prius, ut earum notitia plenior habmum facilius poterit causae ratio declarari, si ejus origo discatur. Si ergo epistolarum scripturae post Evangelium editae modum et rationem ostenderimus, p
Abbreviated transcription (Latin):
ditis separet. ⁊nistos unmaculatos faceret. pͥor¬
diuauit ⁊̃ quod ⁊ illos uistos ad eternam beatitu¬
dinem ꝑduceret. harum preordinationum alt̾ã
comendans.⁊dona gr̃e enumerans.tandem ad
certamen exhortans ccͣ principes tenebrarũ mi¬
licie xp̃iane armaturam describit. prius gͦ salu¬
tans. ⁊ senoto noĩe significans. ait. Paulus

Expanded text:
perditis separaret, et justos et immaculatos faceret; praeordinavit etiam quod et illos justos ad aeternam beatitudinem perduceret. Harum praeordinationum alteramcommendans et dona gratiae connumerans. Tandem ad certamen exhortans contra principes tenebrarum, militiae Christianae armaturam describit. Prius ergo salutans, et se noto nomine significans, ait: Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
tioes. ⁊ earum effectin
quaꝵ alt̾a est de p̾senti
ad iuisticiam alt̾a est
defututo ad coronam
nec dicuntur due qͥn
nna sit dei predestinatio. que est deus. s qina de
uobis est duobus ẽ ip̃a dei eterna p̾destinatio .s.

Expanded text:
tiones, et earum effectus, quarum altera est de praesenti ad justitiam, altera de futuro ad coronam: nec dicuntur duae, quin una Dei sit praedestinatio quae est ipse Deus, sed quia de duobus est ipsa Dei aeter
Abbreviated transcription (Latin):
ab homine. alit̾ homo
adeo. unum quidem
benedictionis uerbũ
est. s ꝓ congruentia ꝑ¬
sone uarie debet intel¬
ligi. siccit ⁊ facere dicit᷑
deus i homo. s deus mi¬
tu solo impassibiliter
facit. homo uero cona¬
tu ⁊ labore. ita deui be¬
nedicitur ab hoĩe cũ
landibus digiii ertol¬
benedictus corde oreo
pere.⁊ ame ⁊ auobis et
ab om̃ibus. deus dico.
qui ẽ pat̾ generatiorie

Expanded text:
ab homine, aliter homo a Deo: unum quidem benedictionis verbum est, sed pro congruentia personae varie debet intelligi, sicut et facere dicitur Deus et homo, sed Deus nutu solo impossibiliter facit, homo vero conatu et labore; ita Deus benedicitur ab homine cum laudibus dignis extolbenedictus corde, ore, opere, et a me et a vobis, et a bonis: Deus dico, qui est Pater generatione
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tam̃ sine mitio. deus ã
etiam sine muitioẽ. Illa ẽ
ergo uera et̃̾mtas que est
uera mimortalitas. ħ est
illa summa incõmuta
mutan. aliud autem non posse prorsus mutari. Sicut et¬
anima non sicut deus. tñ. de quo clictuẽ. Solus habr
immortaluatem. ⁊ sicut dicitur homo sapienł nõ tñ
sicut deus de quo dictum ẽ. solisapienti deo. sicut dr̃
ignisetnul. nontamen sicut deus. cuiuł soluis imor¬
patefactum ẽ illud mistium. ⁊ hoc ad obeditionem incũ¬
ctis gentib. ł ad obecliend̾ .i. ut obecliant fedei bene

Expanded text:
 sine initio, Deus autem etiam sine initio. Illa est ergo vera aeternitas, quae est vera immortalitas. Haec est illa summa incommutabmutari; aliud autem non posse prorsus mutari. Sicut ernon tamen sicut deus, de quo dictum est: solus habet inmortalitatem et sicut dicitur homo sapiens non tamen sicut deus. de quo dictum est: soli sapienti deo: sic dicitur ignis aeternus non tamen sicut deus, cuius solius inmor ad obeditionem. Vel ad obediendum, id est ut obediant fidei bene
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a .i. ⁊ anune ⁊ corporisad¬
eo consolatur. ut ⁊ ip̃i deso¬
lati .i. destituti humano
consolanec quisunt m
omni .i. inqualibet pssu

Expanded text:
ni, id est animae et corporis. Adeo consolatur; ut et nos ipsi desolati, id est destituti humano consolari eos qui sunt in omni, id est in qualibet pressu
Abbreviated transcription (Latin):
galathii. balathe ã
sunt greci. Galli.Il.
inquandam grecie
ꝓuintiam olim ue¬
mentes greci semi¬
scuerunt.unde illa
prouintia priusgal¬
lo grecia.demnde ga¬
lathia appellata ẽ.
unde cum greci acu¬
tungenusint. isli
tamengalathestul¬
ti ⁊ ad m̾telligend̾n
tardiores erant. Pic̃
⁊ indociles galli. hu
ueritatem fider doc¬
trine ab apło recepe¬
runt. S posteaut
uidardarent apseu¬
mutis modis eis ꝑsua¬
dentib ut legem euan¬
głio adderent. assebãt¬
enim xpifidem. carnali¬
b obleruantus non suf¬
ficere adsalutem.⁊ pe¬
o qui cuin domino fu¬
eunt. legis obseruanti¬
as cumeuangelio mi¬
scuisse. Iplum quoque
parilum aliud iniude¬
a facere. aliuo in genti¬
b predicare. his atq hꝰ¬
modi galatbas subuer¬
cerunt. adeo ut els as¬
sentientes. in legisobẜ¬
uantias transirent. Ic̾o
hos apłs reuocat ad ue¬
ritatem fidei xp̃iane.
⁊ doctrine euangłice scͥ¬
benseis abepheso degͣ¬
tiade qua⁊ romanis scp¬
sit. legem similiter ue¬

Expanded text:
Galatis. Galatae autem sunt Graeci. Galli enim in quamdam Graeciae provinciam olim venientes Graecis se miscuerunt. Unde illa provincia prius Gallograecia, deinde Galatia appellata est. Unde, cum Graeci acuti ingenii sint, illi tamen Galatae stulti, et ad intelligendum tardiores erant, sicut et indociles Galli. Hi veritatem fidei et doctrinae ab Apostolo acceperant, sed post, ut judaizarent, a pseumultis modis eis persuadentibus ut legem Evangelio adderent. Ambe carnalibus observantiis non sufficere ad salutem, et Peios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observantias transirent. Ideo hos Apostolus revocat ad veritatem fidei Christianae, et doctrinae evangelicae, scribens eis ab Epheso de gratia de qua et Romanis scripsit, legem similiter ve
Abbreviated transcription (Latin):
sotium suscipe il¬
lum sicut me.
si autem aliͥ
ut debet hoc mͥ
imputa Ego
paulus scripsi
mea manu e¬
go reclam ut
non dicam ti¬
bi ꝙ et te ipsum
michi debes.
ta frat ego te
fiuar in dño.
refice iuscera

Expanded text:
socium, suscipe illum sicut me; si autem aliquut debet; hoc mihi imputa. Ego Paulus scripsi mea manu; ego reddam, ut non dicam tibi, quod et teipsum mihi debes; ita, frater. Ego te fruar in Domino; refice viscera
Abbreviated transcription (Latin):
confugit ad apostolum ad ħ ut illit̾atis pecatis ntilis
renerteretur. in tantum ut non solum domro suo eqͣ¬
ł fieret mertis s ip̃rmagr̃o frãt.⁊ nephylemon quia do-¬
nimus erat contra seriimin laremr humiliat eum di¬
censꝰ. illum fratrem ei ⁊ in carne quia ex uno adam su¬

Expanded text:
confugit ad Apostolum ad hoc ut, oblitteratis peccatis, utilis reverteretur, in tantum, ut non solum domino suo aequalis fieret meritis, sed ipsi magistro frater. Et ne Philemon quia dominus contra servum inflaretur, humiliat eum dicens: Fratrem et in carne, quia ex uno Ada
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃as me donan nob̃. hoc
dicit ut magis obediarit.
Solent enim abientes⁊
tempni. ¶ Salutat te epa
phras. concaptuiis m̃s.
acistaithus. Demas ⁊ lucã
aduitores mei. Gra dm¬

Expanded text:
ras me donari vobis. Hoc dicit ut magis obediant. Solent enim absentes contemni. Salutat te phras concaptivus meus Aristarchus, Demas et Lucas auditores mei. Gra
Abbreviated transcription (Latin):
suamhumilitatem ip̃e
demonstrane. mitum of¬
fitu siu nolit ante fer¬
re. Nam similimodo eti¬
humilitatem in epia su¬
a. nomen suum eadem
ratione. ñ p̃tulit hãc
eno epłam fertur apo

Expanded text:
humilitatem ipse demonstrans, meritum officii sui noluit anteferre. Nam simili modo etihumilitatem in Epistola sua nomen suum eadem ratione non praetulit. Hanc ergo Epistolam fertur Apo
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃. quiutut cran prima e¬
pistola ad corruithior. et
paulitꝰ inquam⁊ tymotħ¬
us scribunt uł mandant
hanc e plam eccłedei. q̃ est
gra renatis. qui sunt in
ante aliasalutant i hũc
modum. Gra sit nobis ⁊
pax .i. remissio peccorum̃
⁊ tranquillitas mentis .
A deo patre ĩro. ⁊ d .i. xp̃o.

Expanded text:
r, qui ivit cum prima Epistola ad Corinthios, et Paulus, inquam, et Timotheus scribunt vel mandant hanc Epistolam Ecclesiae Dei, quae est gratia renatis, qui sunt in ante alia salutant in hunc modum: Gratia sit vobis et pax, id est remissio peccatorum et tranquillitas mentis, a Deo Patre nostro, et Domino
Abbreviated transcription (Latin):
rectos ad utiliora ꝓuocare.
⁊ pseudo cum suicommen¬
datione deprimere. ꝙedꝰ
tractandi tał ẽ. solito moꝰ¬
resalutatione pͥmartit ai
cens. dem bonis ꝑ gram̃
collatis gras agut deo lo
quens ꝑfectis. post ad¬

Expanded text:
rectos ad ulteriora provocare, et pseudo sui commendatione deprimere. Modus tractandi talis est: More solito salutationem praemittit; deinde de bonis per gratiam collatis gratias Deo agit, loquens perfectis; post ad
Abbreviated transcription (Latin):
Secundam. lepellens ꝑseu¬
do apłos oftendendo decepti¬
onem p̃licationis eoꝵ ⁊
le multis mocdis cõmdanꝰ.
Ilotat etiam illo in elemo¬
sinis patros. p̾crpit quaꝵ¬
eis in exemplum patiẽtie
ꝓponit. doceris eoe ũ debe

Expanded text:
secundam, repellens pseudoapostolos ostendendo deceptionem praedicationis eorum, et se multis modis commendans. Notat etiam illos in eleemosynis parcos. Praecipit quoeis in exemplum patientiae proponit, docens eos non debe
Abbreviated transcription (Latin):
deo autem ĩp̃sen¬
tia stephani et
fortunati ⁊ acha¬
i quoniam id
quod uob̃derat᷑
ip̃isupplerunt
Lefecerunt enĩ
uestrũ. Cognos¬
citeergo qui eiꝰ¬
modisunt a¬
lutant uos eccłe¬

Expanded text:
deo autem in praesentia Stephanae et Fortunati et Achaici quoniam id quod vobis deerat ipsi suppleverunt refecerunt enim vestrum cognoscite ergo qui eiusmodi sunt salutant vos eccle
Abbreviated transcription (French):
mendo redantrat de tegẽs
n̾sutia corum ⁊ se multis
molis commendat. tand̾
sublitur morał ammoni
cor tundem p̾sumptionem
apłm se nominat clicens

Expanded text:
mendo redarguit, detegens versutias eorum, et se multis modis commendat; tandem subditur moralis admoniteorumdem praesumptionem Apostolum se nominat dicens
Abbreviated transcription (Latin):
mitit. demn gr̃as deo agit ꝓeis implorans eis maio¬
ra bona. ut muirtutib crescentes ao ꝑfectioẽm per¬
uemant. dem̃ ad patientiam tribulationum mon
ditum miserant gaudere sedicit. p̾miten gͦ salu¬
tatioe̾m att. Paulus ⁊ rẏmotheus. tẏmotheũt
apponit. qunia hunc e
que seribit ab eo bene
recipiant. serui iħ̾ux¬

Expanded text:
tias agit Deo pro eis, implorans eis majora bona, ut virtutibus crescentes ad perfectionem perveniant. Deinde ad patientiam tribulationum moneditum miserant gaudere se dicit. Praemittens ergo salutationem ait: Paulus et Timotheus. Timotheum apponit, quia hunc erquae scribit ab eo bene accipiant. Servi Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
theus aut fuit is¬
te filius mulieri
fidelis patre ge¬
tili pereatus ⁊ cu
ñ eet circumcis
⁊ cet ip̃egentilis.
huic dabant bo¬
num testimoni¬
un fratres qui erã
lystris ⁊ ycomo
hunc uoluit pau¬
lus ꝓficisci secum
⁊ ideo circumcioit
tam diuinis scꝑ¬
turis quam liba¬

Expanded text:
theus autem iste fuit filius mulieris fidelis, patre gentili procreatus: et cum non esset circumcisus, et esset ipse gentilis, huic dabant bonum testimonium fratres qui erant Lystris et Iconii. Hunc voluit Paulus proficisci secum, et ideo circumcidit tam divinis Scripturis quam lib
Abbreviated transcription (Latin):
am.
Paulꝰ
detor egreguu gentiũ
apłs. ministium suũ
uolens hononficare. iu¬
xta quod inepła ad ro-¬
manos ait. quam du
um honorificabo mimi¬
st̾ium meum. temptãs
si cuomado ademulã¬
dum ꝑuocem carnem
meam ecclis hebreoru.
hanc epłam scrpsit a

Expanded text:
am Paulus, doctor egregius, gentium Apostolus, ministerium suum volens honorificare. Juxta quod in Epistola ad Romanos ait: Quandiu sum, honorificabo ministerium meum, tentans si quomodo ad aemulandum provocem carnem meam . Ecclesiis Hebraeorum hanc epistolam scribit a
Abbreviated transcription (Latin):
li oftitio impiore.
⁊potestate tractando
p̃scripta ei. sua auc¬
toritate utili. debet enim
pontifex hrr̃e mat̾nam
pietatem ⁊ patris seu̾ita¬
tem. ut sit fortis suꝑbis
et suauis modestis. ut ñ¬
hñs tunoris angłm nec
elationis suꝑcilium u¬
rat ⁊luceat. unde ĩueste
legał pontificis. erat coc
bis tinctus. qui habe¬
bat spẽm ignis. ignis a
duo facit. urit ⁊ lucet.

Expanded text:
li officio imperiose et potestative tractando, praescripta ei sua auctoritate utili. Debet enim pontifex habere maternam pietatem, et paternam severitatem: ut sit fortis superbis, et suavis modestis: nec habens timoris angulum, nec elationis supercilium. Urat et luceat: unde in veste legalis pontificis erat coccus bis tinctus, qui habet speciem ignis. Ignis autem duo facit: urit, et lucet;
Abbreviated transcription (Latin):
enim hic intercessio. pro
onesimo ideo que humi¬
litatiᷤ sunt. ꝯmemorat ĩ¬
cipiens ab imuria sua.
ut dignitatem epłe sue

Expanded text:
enim hic intercessio pro Onesimo, ideo quae humilitatis sunt, commemorat incipiens ab injuria sua ut dignitatem suae E
Abbreviated transcription (Latin):
ntare sibi furidamentum bonum .i. uirtutes firmnas
non tantum oꝑa ⁊ hoc in futuum .i. in opus nori alicꝰ
pͣsentis ẜ futun boni. ad quod qiuitie ptmittuntun ñ
s etemam que non ẽ fugitiua ⁊ uana. ut ħ uita. quid
plura. o timothee: ꝑ nomen admonet ꝓpuum. red¬
dens eum attentum custeli depõitum .S. qual ego ⁊¬
deus tibi ꝯmendaurmus . t. deuitaas ut possis ulud cu¬
ħ ꝓpħanas .s. quesunt contra religionem. ut ẽ ypo¬
uolebant. tres ẽe substantias. Alie uero nomtates
ñ sunt utande. Sunt enim dectrine religioniscon
tichia enirm primum post ascensionem domimi apella¬
ti sunt xp̃iam sicut leginuir in actib apłorum. aduerso
etiam mmpietatem amrianorum. Nonum nomen pr̃es
a domino diceretur. Mandatum. no. do. uo. nec testam̃¬
tum appellarenir nouum. nec cantaret uniuersa eccła
canticum nouum. ⁊ deuitans etiam oppositiones scĩe
falsinominis .i. que falso nomine scĩa dicitur. qͣm
scientiam quidamꝓmitentes qui fidem qͣi imꝑiciẽ ⁊

Expanded text:
rizare sibi fundamentum bonum, id est virtutes firmas, non tantum opera: et hoc in futurum, id est in opus, non alicujus praesentis, sed futuri boni, ad quod divitiae praemittuntur, non eternam, quae non est fugitiva et vana ut haec vita. Quid plura? O Timothee, per nomen admonet proprium reddens eum attentum, custodi depositum, scilicet ut possis illud cused profanas, quae sunt contra religionem, ut est hypoinducere volebant tres esse substantias. Aliae vero novitates non sunt vitandae. Sunt enim doctrinae religionis conochia enim primum post Ascensionem Domini appellati sunt Christiani, sicut legitur in Actibus apostolorum. Adversus etiam impietatem Aa Domino diceretur: Mandatum novum do vobis , ut testamentum appellaretur novum, nec cantaret universa Ecclesia canticum novum. Et devitans etiam oppositiones scientiae falsi nominis, id est quae falso nomine scientia dicitur. Quam scientiam quidam promittentes, qui fidem quasi imperitiam
Abbreviated transcription (Latin):
item scrbit aroma de carcere: nuotheo infirmi¬
tatib ⁊ aduersis iam fatigato. ut constanter
laboret in dei gra sibi creclita ⁊ exhortans eum ad mar¬
trum mulns mods⁊ ut ꝑseuent in offitio recte p̃¬
Ditationis. ⁊ sc̃a oꝑatione ⁊ plicens quid futirum
sit nouissimis temporib. ⁊ de suo .i. pauli obitri. Et
ẽ intentio apłi in hac epła. exhortari timotheum ad
sui offitu diligentem executionem. ⁊ ad ꝑalmam
martyru. ⁊ quedam adhuc addere de ep̾au offitio. Med̾
tat. pumo salutat. demide gras agit. de bono quod
habr tinotheus ubi suum uidendi eum desideriũ
oftenclit. postea monet ad p̾clicand̃. ⁊ ad pacietia
martyru suo exemplo ⁊ alns modis. inde dicit qͣles
futun suit. in norissimis lieb. tandẽ de terꝑore re¬

Expanded text:
m scribit a Roma de carcere, Timotheo infirmitatibus et adversitatibus fatigato, ut constanter laboret in Dei gratia sibi credita, exhortans eum ad martyrium multis modis, et ut perseveret in officio rectae praedicationis, et sancta operatione: et praedicens quid futurum sit in novissimis temporibus et de suo obitu. Et est intentio Apostoli in hac epistola exhortari Timotheum ad sui officii diligentem exsecutionem, et ad palmam martyrii, et quaedam adhuc addit de episcopali officio. Modus talis: primo salutat, deinde gratias agit de bono quod habet, ubi suum videndi eum desiderium ostendit: postea monet ad praedicandum, et ad patientiam martyrii, suo exemplo et aliis modis: inde dicit quales futuri sint in novissimis diebus: tandem de tempore re
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓbatur. t̃tio uero decimo anno pͥ xp̃i passionẽ aplatũ
gentium cum barnaba ⁊ pauli uocabulum accepisse.
pnus enim uocabatur sauiuc a saule ꝑsecutore. qr
ẽ ꝑfectus. huic a sñie de nomine pauli consentit ag̃
sie dicens: Non ob aliud ħ nomen qͣtum nichi uidẽ¬
tur. paulũs sibi elegit. nisi ut se ostendet parnum
tamꝙͣ munimum apłoram. Ip̃e primo saulus p̾ea
paulus dicts ẽ. uonqͣi actantia aliqua nomen sibi

Expanded text:
perhibetur; tertio vero decimo anno post Christi passionem apostolatum perhibetur; tertio vero decimo anno post Christi passionem apostolatum gentium cum Barnaba, et Pauli vocabulum accepisse. Prius enim vocabatur Saulus a Saule persecutore, quia est profectus. Huic autem sententiae de nomine Pauli, consentit Augustinus sic dicens: Non ob aliud hoc nomen, quantum mihi videtur, Paulus sibi elegit, nisi ut ostenderet se parvum tanquam minimum apostolorum: ipse primo Saulus, postea Paulus dictus est: nec quasi jactantia aliqua nomen sibi
Abbreviated transcription (Latin):
det littera. ut ꝓficiatur sñia
⁊ subintelligatur mandat ł
scribit. In hac autem saluta¬
tione prius ꝑsonam suam¬
commendat quatuor meclis.
.s. a nomine a conditione.
a dignitate. ab officio. a no¬
mine. dicens. paulus. acon¬
ditione. ẜuus. adignitate.
apłs. ab otfitio. segregatus.
m euangeludi. lx noie
autem laudem sortitur. siuis
ip̃ius nominis. ⁊ratio impo¬
sitionis animaduertatur.
paulus enim hebraics. quietus g̾ce mundus latine sõ-
nat .i. hoc nomen paulus qued est hebraitum origĩe
⁊ inuentione. ñ t̾minatione. impositum ẽ apło. ꝓprie
in notam gemine iuitutis .s. medicitatis ⁊ quietis.
quarum alteramnotat hic nomen gnali appella-¬
tione apud grecos .i. quietem. altam apud latinos.
.i. molicitatem. ħ enim nom̃ paulus cum sit applła¬
tiuum apud gͥcos. hebreos. ⁊ latinos. ⁊ impositum apo¬
stoio ꝓprium fuit. qui ut ait beda suꝑactus apłices
amnio passionis ⁊ resimrectionis xp̃i aqͥ fulem uenis

Expanded text:
det littera ut perficiatur sententia, et subintelligitur, mandat, vel scribit. In hac autem salutatione primum personam commendat quatuor modis, scilicet a nomine, a conditione, a dignitate, ab officio. A nomine, dicens, Paulus; a conditione, servus; a dignitate, apostolus; ab officio, segregatus in Evangelium Dei. Ex nomine autem laudem sortitur; si vis ipsius nominis et ratio impositionis animadvertatur. Paulus enim Hebraice, quietus Graece, modicus Latine sonat, id est hoc nomen Paulus, quod est Hebraicum origine et inventione, non terminatione, impositum est Apostolo proprie in notam geminae virtutis, scilicet modicitatis et quietis, quarum alteram notat hoc nomen generali appellatione apud Graecos, id est quietem; alteram, apud Latinos, id est modicitatem. Hoc enim nomen Paulus, cum sit appellativum apud Graecos, Hebraeos et Latinos, impositum Apostolo proprium fuit, qui, ut ait Beda super Actus aposanno passionis et resurrectionis Christi ad fidem venisse
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus. quie cõmunus
parriz filio. amborũq
xp̃i. tam correctis ut per¬
seueient quam incorree¬
tis ut corngantus. Uł
ꝯmimicatio sancti .s. sit

Expanded text:
sanctus qui est communis Patri et Filio, amborumque tam correctis ut perseverent, quam incorrectis ut corrigantur. Vel, communicatio sancti Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
pistola ad corruithio. et
fiebant apudillos.⁊ ideo
hie ponitur ut fiant ea q̃
facunt aplm non latere.
paulus inquam ⁊ tymotħ¬
us scribunt uł mandant
hanc eplameccłe dei. q̃ est
i. omnib spiritus sancti
gr̃a renatis. quisunt in
uniun̾sa achaia. cuius
metropoł ẽ corrinthus. Et
aute aliasalutant in hũc
molum. Gra sit uobis ⁊
pax .i. remissio peccorum
⁊ tranquillitas mentis.
sine quo pãt nicħ dat.
Beneclictus. Post salu¬
tationem primum ꝑfectis
loquitur. de tubulatione
ꝓponens le exemplũ paci¬
entie ⁊ consolationis ad̾o
accepte ducens laudi qd̵
alii ignonunie. ait ergod̾s¬

Expanded text:
pistola ad Corinthios, et fiebant apud illos. Et ideo hic ponitur, ut sciant ea quae faciunt, Apostolum non latere. Paulus, inquam, et Timotheus scribunt vel mandant hanc Epistolam Ecclesiae Dei, quae est est omnibus Spiritus sancti gratia renatis, qui sunt in universa Achaia, cujus metropolis est Corinthus. Et ante alia salutant in hunc modum: Gratia sit vobis et pax, id est remissio peccatorum et tranquillitas mentis, sine quo Pater nihil dat. Benedictus. Post salutationem primum perfectis loquitur de tribulatione, proponens se exemplum patientiae et consolationis a Deo acceptae, ducens laudi, quod alii ignominiae. Ait ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cẽto. Quali de malefactis:
hucus correxiuos. decete¬
ro autem sratreg: gaudẽ¬
tẽ .i. ħ facite unde gaudi¬
um sit. ⁊ ut gaudeatis es¬
tote ꝑfecti. infidẽ. ⁊ uõs
muniores exhortamini ad
sdemminores ⁊ uos
minores idem sapite cũ
or discordiainter uos.

Expanded text:
cat: De malefactis hucusque correxi vos, de caetero autem, fratres, gaudete, id est hoc agite unde gaudium sit, et ut gaudeatis, estote perfecti in fide, et vos majores exhortamini, ad idem minores; et vos minores idem sapite, cumior discordia inter vos.
Abbreviated transcription (Latin):
alutate ĩ ui¬
cem in osculo
tuscum om̃¬
xp̃i. ⁊ cantatem dei. Ut erampossideamus gram salu¬
tis quam xp̃s donat. cõicatio facit saueti sꝑs. hĩc enĩ
dileccos a deo ⁊ saluatos gra xp̃i tuetur. Tunitats hic
complexio ẽ. ⁊ imitas potestatis ⁊ ẽ dicete. Tota trun¬
tas sit uobiscum dans gram de cõmissis. ⁊ cautatõnt
tuum ꝑfectio. olumatio sit hominis in s̾alutem.

Expanded text:
alutate invicem in osculo tus cum omnisti, et charitatem Dei. Ut enim possideamus gratiam salutis quam Christus donat, communicatio facit Spiritus sancti. Hic enim dilectos a Deo et salvatos gratia Christi tuetur. Trinitatis hic complexio est et unitas potestatis. Et est dicere: Tota Trinitas sit vobiscum dans gratiam de commissis et charitatem, ut trium perfectio consummatio sit hominis in salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
hilippenses sunt macedones. hi accepto ũ¬
boueritatis ꝑ stiterunt infide. nec teceper̃t
falsos. falsos apłos. hos apłe collaudat. scriben

Expanded text:
hilippenses sunt Macedones. Hi accepto verbo veritatis, perstiterunt in fide, nec receperunt falsos apostolos; hos Apostolus collaudat scribens
Abbreviated transcription (Latin):
dei. ⁊ita ⁊uos ꝑ eam ha¬
betis quicquid bom est
uobis. paultis inquã
scribit. ⁊ mandat. ist
ego paulus scribo siue
mando om̃ibus quis
ephesi sc̃is. erercicio uir¬
tutum.⁊ fidelib fide
recta. que est irꝑo iħ.¬

Expanded text:
Dei, ita et vos per eam habetis quidquid boni est vobis. Paulus, inquam, scribit vel mandat, vel ego Paulus scribo sive mando omnibus qui sunt Ephesi sanctis exercitio virtutum, et fidelibus fide recta quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
galathii. Galathe ã
sunt greci. Galli .Il.
inquandam grecie
ꝓuintiam olim ue¬
mentes greci se mi¬
scuerunt. Unde illa
proiuntia prius gal¬
logrecia. deinde ga¬
lathia appellatã e.
unde cum greci acu¬
ti ingenusint: illi
tamengalathe stul¬
ti ⁊ ad m̃telligend̾u
tardioreserant. Lic̃
⁊ indociles galli. hu
ueritatem fider ⁊ doc¬
trine ab apł̃o recepe¬
rurit. S posteaut
uidaizarent a pseu¬
multis modis eis ꝑsua¬
dentib ut legemeuan¬
głio adderent. asłebãt¬

Expanded text:
Galatis. Galatae autem sunt Graeci. Galli enim in quamdam Graeciae provinciam olim venientes Graecis se miscuerunt. Unde illa provincia prius Gallograecia, deinde Galatia appellata est. Unde, cum Graeci acuti ingenii sint, illi tamen Galatae stulti, et ad intelligendum tardiores erant, sicut et indociles Galli. Hi veritatem fidei et doctrinae ab Apostolo acceperant, sed post, ut judaizarent, a pseumultis modis eis persuadentibus ut legem Evangelio adderent. Amb
Abbreviated transcription (Latin):
re sollicitum in eccͣ¬
stica disciplina. ti¬
to enim relicto cre¬
te ep̃o: exhumilita¬
te ⁊ex simplicitate
ninus patienti ani¬
copoli scribit deẽp̃a¬
li offitio imꝑiose.
⁊potestate tractando

Expanded text:
re sollicitum in ecclesiastica disciplina. Tito enim relicto Cretae episcopo ex humilitate et simplicitate nimis patienti, a Nicopoli scribit de episcopali officio imperiose et potestative, tractando
Abbreviated transcription (Latin):
aulus ⁊chimotheui. barie epłam scri¬
bit apłs philippensib. ł hilippenses
autem sunt macedones qui accepto
uerbo predicationis ab apło firintterĩ
fide fuerunt. nec ꝑseudo apłos recepe¬
remisit epła. inquacum presens non pot munit
eos contradupplex bellum tribulatoꝵ ⁊ pleudo pre¬

Expanded text:
aulus et Timotheus. Hanc Epistolam scribit Apostolus Philippensibus. Philippenses autem sunt Macedones, qui accepto verbo praedicationis ab Apostolo firmi in fide fuerunt, nec pseudoapostolos receperemisit Epistola, in qua, cum preos contra duplex bellum tribulatorum, sed et pseudoprae
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it. ẜ finito uet̾i pascha¬
qd̃ continet hic calix¬
est meus sanguis in qͦ
effuso confitmatur no¬
num testam̃tu

Expanded text:
jam finito veteri Paschad continet hic calixst meus sanguis, in quo effuso confirmatur novum testamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
in quam acceꝑit pacͥẽ
XT. ⁊ g̾ras agens. de reẜatione hominum sic fu¬
tura fregit unum omnib declit. ut inuni¬
tate maneant ⁊ dum congfregit suam sporitaneam passiõe
ostendit. Fregit aut mlacramento.s. ẜ quod uidebatur¬
formes michi sitis: Ip̾a
enun sacramental as
sumptio capitis ⁊ mẽ¬
brorum unionẽ desigͣt.¬
⁊ facit digne celebrata.
dixit etiam hoc quocl
meum. illud idem sub
tur. Non ergo quia aliqͣ¬
non ad saitem acce¬
pit. id̃o minius ẽ corpu¬
⁊ sanguis qd̃ accepit.

Expanded text:
inquam, accepit panem, et gratias agens, de reparatione hominum sic futura; fregit, unum omnibus dedit, ut in unitate maneant; et dum fregit, spontaneam suam passionem ostendit. Fregit autem in sacramento, scilicetformes mihi sitis. Ipsa enim sacramentalis sumptio capitis et membrorum unionem desigt facit digne celebrata. Dixit etiam: Hoc, meum. Illud idem subsnus Non ergo quia aliqnon ad salutem accipit; ideo minus est corpu sanguis quod accipit.
Abbreviated transcription (Latin):
nicas. euidems sit ⁊h̾
iata euidem sit us poc
mito cognoscatur ome
tui ⁊ gras ago in or̃onib habitis deħ. ut cõ.fi. t .i.¬
opatio fidei. quia ẜuus xp̃o ⁊ sanctis. ei fi. in¬
tali mente oꝑetur. ut in futrꝵ expectet pͥmui¬

Expanded text:
nicas evidens sit. Et hoc, ita evidens sit, hoc merito cognoscatur omnetias ago in orationibus habitis de hoc, ut communicatio fidei tali mente o
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ nomiib ⁊ hoc utiq inutreq . t. ut salomon qui
⁊ alia plura in hunc modũ. Secundum ergo haẽ
consuetudinem ur nob̃ ⁊ paulus dupplici uocitat
uocabulo. sicut scriptum est in actib apłoꝵ. saul
primum pauli nom̃ impoitum. s uet̾is appeliationis
id fuisse assignatꝰ. Ieromio aũ in libro hebreicorũ
nominum. paulus mrabit siueelectus intp̾tari d̾r
quem ⁊ dominus ip̃e uas electionis udeauit. ⁊ ta uita
qͣ dectrina nirabilem fecit. Seqͣr. ẜuus iħu. S

Expanded text:
esse nominibus, et hoc utique in utroque, ut Salomon qui esse nominibus, et hoc utique in utroque, ut Salomon qui vi dictus est, et alia plura in hunc modum. Secundum ergo hanc consuetudinem videtur nobis et Paulus duplici vocitatus vocabulo, sicut scriptum est in Actibus apostolorum non ei tunc primum Pauli nomen impositum, sed veteris appellationis id fuisse assignat. A Hieronymo autem in libro Hebraicorum nominum Paulus mirabilis sive electus interpretari dicitur, quem et Dominus ipse vas electionis vocavit , et tam vita quod doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnus enim uorabatur saulus a saule ꝑsecutore. qr
ẽ ꝑfectus. huic a sñie de nomine pauli consentit ag̃
sic dicens: Non ob aliud ħ nomen ꝙͣ tum michiuidẽ¬
tur. paulus sibi elegit: nisi ut se ostend̾et paruum
tamꝙͣ minimum apłorum. Ip̃e primo saulus pꝰea
pauluis dictrs ẽ. nonqͣi atantia aliqua nomensibi
in quietudo. ut damptiatio paulum sedicit .i. quietum
Qui enim prius temptationes alus inferebat. post eas
ꝓhibr. quim iurtutib ꝓfitientes mutato nomine s̃
mutat. uł sicut ieꝵ. ait. paulus aprimo spolis qd̃
pud ciprum conu̾tit. hec nomen sibi imposuit. ut siẽ
particus qui parthos suꝑauit. ⁊ g̾munieꝰ qui g̾mani¬
amsuꝑauit ẽ dictus. sic ab eo principe q̃ in prius sub¬
in sqͥptuns diuinis consuetudo deprehenditur: mag
placet qued in nr̃a consuetudine freꝙ̃ t᷑ reꝑitur. Inue¬
nimus enimm scapturis. auos binis. auos t̾nis uso

Expanded text:
Prius enim vocabatur Saulus a Saule persecutore, quia Prius enim vocabatur Saulus a Saule persecutore, quia est profectus. Huic autem sententiae de nomine Pauli, consentit Augustinus sic dicens: Non ob aliud hoc nomen, quantum mihi videtur, Paulus sibi elegit, nisi ut ostenderet se parvum tanquam minimum apostolorum: ipse primo Saulus, postea Paulus dictus est: nec quasi jactantia aliqua nomen sibi inquietudo vel tentatio, Paulum se dicit, id est quietum. Qui enim prius tentationes aliis inferebat, post eas perhibetur, qui in virtutibus proficientes mutato nomine sunmutet. Vel, sicut Hieronymus ait: Paulus a primo spolio quodpud Cyprum convertit, hoc nomen sibi imposuit, ut sicut Parthicus, qui Parthos superavit, et Germanicus, qui Germaniam vicit, est dictus, sic ab eo principe quem prius subin Scripturis divinis consuetudo deprehenditur magis placet quod in nostra consuetudine frequenter reperitur. Invenimus enim in Scripturis, alios binis, alios ternis usos
Abbreviated transcription (Latin):
det lttera. ut pficiatur sm̃a
⁊ subintelligatur mandat ł
scribit. In hac autem saluta¬
tione prius ꝑsonam suam¬
commendat quatuor mecdis.
.s. a nomine a conclitione.
a dignitate. ab offitio. a no¬
mine. dicens. paulus. acon¬
ditione. ẜuus. adignitate.
apłs. ab offitio. segregatus.
in eu̾angelium di. Ex noie
autem laudem sortitur. suus
ip̃us nominis. ⁊ ratio impo¬
sitionis animaduertatur.
paulus enim hebrais quietus g̾ce mundus. latine sõ-¬
nãt .i. hoc nomen paulus qued est hebraicum origĩe
⁊ inuentione. ñ t̾mmatione. impositum ẽ apło. ꝓprie
in notam gemine iuitutis .s. modicitatis ⁊ quietił.
quarum alteram notat hie nomen gñali appella¬
tione apud grecos .i. quietem. alt̾am apud latinos.
.i. modicitatem. ħ enim nom̃ paulus cum sit applła¬
tuium a pud gcos. hebreos. ⁊ Latinos. ⁊ impositum apo¬
stolo ꝓprium fuit. qui ut ait beda suꝑ actus apłices
gentium cum barnaba ⁊ pauli uecabulum accepisse.

Expanded text:
det littera ut perficiatur sententia, et subintelligitur, mandat, vel scribit. In hac autem salutatione primum personam commendat quatuor modis, scilicet a nomine, a conditione, a dignitate, ab officio. A nomine, dicens, Paulus; a conditione, servus; a dignitate, apostolus; ab officio, segregatus in Evangelium Dei. Ex nomine autem laudem sortitur; si vis ipsius nominis et ratio impositionis animadvertatur. Paulus enim Hebraice, quietus Graece, modicus Latine sonat, id est hoc nomen Paulus, quod est Hebraicum origine et inventione, non terminatione, impositum est Apostolo proprie in notam geminae virtutis, scilicet modicitatis et quietis, quarum alteram notat hoc nomen generali appellatione apud Graecos, id est quietem; alteram, apud Latinos, id est modicitatem. Hoc enim nomen Paulus, cum sit appellativum apud Graecos, Hebraeos et Latinos, impositum Apostolo proprium fuit, qui, ut ait Beda super Actus apostogentium cum Barnaba, et Pauli vocabulum accepisse.