comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes multas fecimus : & tunc confitebor illis quia
non noui uos discedite ame qui operamini
iniquitatem : Nolite ergo fr̃s rm̃i amare
signa quae possunt cum reprobis haberi com¬
munia sed haec quae modo diximus taritatis
atq pietatis uiscera amate quae tanto securi¬
ora sunt quanto & occulta. &dequibus apud
dm̃m eo maiorsit retributio: quo apud homi¬
nes minor est gloria : Sequitur: & dñs quidẽ
iħs post quam locutus est eis assumtus est incae¬
lum & sed et ad extris dĩ: Inueteri testamento
cognouimus quod helias sit raptus incaelum.
sed aliud est caelum aerium aliud aetherium
Caelum quippe aersum terrae est proximum :
Vnde & aues caeli dicimus. quia eas uolitarẽ in
aere uidemus: Incaelum quippe aerium helias
subleuatus est ut insecretam quandam terraere
spiritus quicte uiueret quousq ad finem mundi
redeat & mortis debitum soluat: Ille enimmor¬
tem distulit non euasit: Nedemtor autem noster
quia non distulit: superauit. eamq resurgendo

Expanded text:
tes multas fecimus? Et tunc confitebor illis, quia non novi vos; discedite a me qui operamini iniquitatem . Nolite ergo, fratres charissimi, amare signa quae possunt cum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gloria. Sequitur: 5. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in coelum. Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum; unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secretam quamdam terrae 15spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum solvat. Ille etenim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster quia non distulit, superavit, eamque resurgendo
Abbreviated transcription (Latin):
tionibus malitiam de alienis cordibus auferunt
serpentes tollunt: & dum pestiferas suasiones
audiunt sed tamen ad operationem prauam
minime per trahuntur. Mortiferum quidem
est quod bibunt. sed non eis nocebit: Qui quoti¬
ens proximos suos in bono opere infirmari con¬
spiciunt. dum eis tota uirtute concurrunt &
exemplo suae operationis illorum uitam robo¬
rant qui in propria actionetitubant. quid ali¬
ud faciunt nis. super egros manus imponunt
ut benehabeant : quȩ nimirum miracula. tan¬
tomaiora sunt quanto sp̃italia: tanto maio¬
ra sunt quanto perhoc non corpora sedanimȩ
bus signis obtineri uita abhaec operantibus
non ualet: Namcorporalia illa miracula osten¬
dunt aliquando scĩtatem. non autem faciunt:
Haec uero sp̃italia quãe aguntur inmente :
uirtutem uitae non osten dunt sed faciunt: Illa
habere & malipossunt: istis autem perfrui
nisiboni non possunt : unde quibusdam ueritas

Expanded text:
tionibus malitiam de alienis cordibus auferunt, tionibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit. Qui quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant qui in propria actione titubant; quid aliud faciunt, nisi super aegros manus imponunt, ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt, quanto spiritalia; tanto majora sunt, quanto per haec non corpora, sed animae bus signis obtineri vita ab haec operantibus non valet. Nam corporalia illa miracula ostendunt aliquando sanctitatem, non autem faciunt; haec vero spiritalia, quae aguntur in mente, virtutem vitae non ostendunt, sed faciunt. Illa habere et mali possunt, istis autem perfrui nisi boni non possunt. Unde de quibusdam Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
runt: ut enim fides cresceret credentium.
miraculis fuerat nutrienda : Quia & nos cũ
arbusta plantamus tam diu eis aquã in fundi¬
mus: quousq ea in terra iam conualuisse uide¬
amus. atsi semel radicem fixerit ͣ in rigando
cessamus : Hoc estenim quod paulus dicit.
inguae insignõ sunt non fidelibus sed infide¬
libus: Habemus dehis signis atq uirtutibus
quae adhuc subtilius considerare debeamus:
ca quippe ecclesia cotidie sp̃italiter facit qđ tuno
perapostolos corporaliter faciebat : Nam sacer¬
dotes eius cumper ex orcis migratiam manum
credentibus imponunt & habitare malignos
spiritus ineorum mente contradicunt: quid ali¬
ud faciunt nisi daemonia eiciunt. & fideles
quiq: quiiam uitae ueteris saecularia uerba de¬
relinquunt. sca autem mysteria insonant. con¬
ditoris sui laudes & potentiam quantum prae¬
ualent narrant. quid aliud faciunt nisi nouis
linguis loquuntur. quidum bonis suis exhorta¬

Expanded text:
runt. Ut enim fides cresceret, runt. Ut enim fides cresceret, miraculis fuerat nutrienda, quia et nos cum arbusta plantamus, tandiu eis aquam infundimus, quousque ea in terra jam convaluisse videamus; et si semel radicem fixerint, in rigando cessamus. Hinc est enim quod Paulus dicit: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . Habemus de his signis atque virtutibus quae adhuc subtilius considerare debeamus. Sancta quippe Ecclesia quotidie spiritaliter facit quod tunc per apostolos corporaliter faciebat. Nam sacerdotes ejus cum per exorcismi gratiam manum credentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Et fideles quique qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, conditoris sui laudes et potentiam, quantum praevalent, narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? qui dum bonis suis exhorta
Abbreviated transcription (Latin):
baptis matis omnibus antiqui hostis operibus
atq omnibus pompis abrenunciare promisimus:
Itaq: unus quisq ur̃m ad considerationem suam
mentis oculos reducat. & si seruat postbaptis¬
mum quod ante baptis mumspendit: certus
iam quia fidelis est gaudeat: Sed eccesquod pro¬
misit minime seruauit. ad exercenda praua
opera. ad concupiscendas mundi pompas di¬
lapsus est: uideamus siam scit plangere qđ
errauit: Apud miseri cordem nam q iudicẽ
nec ille fallax habebitur: qui adueritatem
reuercitur etiam post quam mentitur :
Quia omnip̃s ds̃ dum libenter nostram poeni¬
tentiam suscipit. ipse suo iudicio hoc quoder
dituri sunt haec sequentur. In nomine meo
dae monia eicient linguis loquentur nouis ser¬
pentes tollent & si mortiferum quidbiberint
non epͥs nocebit. super egros manus imponer
& bene habebunt : Numꝰ qui dnam fr̃s mei
qui ista signa non facitis minime creditisu
sod haec nec essaria in exordio ecclesiae fue¬

Expanded text:
baptismatis omnibus nos antiqui hostis operibus baptismatis omnibus nos antiqui hostis operibus atque omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat; et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est, gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, si ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas, dilapsus est; videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poenitentiam suscipit, ipse suo judicio hoc quod erem eos qui credituri sunt haec sequentur. In nomine meo daemonia ejicient, linguis loquentur notis, serpentes tollent; et si mortiferumnon eis nocebit; super aegros manus 1571 imponent, et bene habebunt. Nunquidnam, fratres mei, quia ista signa non facitis, minime creditis? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fue
Abbreviated transcription (Latin):
spargit : & pauca granamittit in semine ut mul¬
tarum messium fruges recipiat ex nr̃a fide:
Neq: & enim in uniuersum mundum tanta fideliũ
messis ex surgeret. si demanu dñi super rationa¬
lem terram illa electa grana praedicantium
non uenissent. sequitur : qui crediderit & bapti¬
zatus fuerit saluus erit. quiuero noncrediderit
condemnabitur: Fortasse unus quisq: apud
semet ipsumdicat. ego iam credidi salausero:
erum dicit si fidem o peribus teneat: Uert&
en imfides est quae in hoc quod uerbis dicit
moribus non contradicit : Hinc est enim quod
quibus damfalsis fidelibus paulus dicit : qui
confitentur se nosse dm̃ factis aut̃ negant:
Hinc iohannes ait: qui dicit senos se dm̃ & man¬
data eius non custodit mendax est: Quod cum
ita sit: fidei nostrae ueritatem inuitae nostrae
consideratione debemus agnoscere : Tunc enĩ
ueraciterfidelessumus si quod uerbis promit¬
timus operibus complemus: Indie qui ppe

Expanded text:
spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut mulspargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit, qui vero non crediderit, condemnabitur. Fortasse unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero. Verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbis dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus implemus. In die quippe
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uiunt : sentiunt : & discernunt : Omnis aute
creaturae aliquid habet homo: Habet namq
commune esse cum lapidibus: uiuere cum arbo¬
ribus : sentire cum animalibus: intelligere cũ
angelis: Siigitur commune habet aliquid cum¬
omnicreatura homo : iuxta aliquid omnis cre¬
atura homo : Omniergo creature praedicatur
euangelium cum soli homini predicatur.
Quia ille uidelicet docetur propter quem in terra
cuncta creatasunt. & a quo omnia perquandã
similitudinem aliena non sunt: Potest etiam
omnis creaturae nomine omnis natio. gentium
designari: Ante & enim dictum fuerat inuiã
gentium ne abieritis. Nunc autem dicitur. prȩ¬
dicate omnicreaturae : ut scilicet prius aiudea
a postolorum repulsa praedicatio tunc nobis
in adiutorium fieret : cumhanc illa ad damna¬
tionis suae testimonium superba repulisset : Sed
cum discipulos ad praedi candum ueritas mittit
quid aliud inmundo facit nisi grana seminis

Expanded text:
sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si ergo commune habet aliquid cumomni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura est homo. Omni ergo creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur, quia ille videlicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt. Potest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis
Abbreviated transcription (Latin):
morat: Qua inre quid considerandum est nisi
quod id circo dñs tunc discipulos increpauit cũ
corporaliter reliquit. ut uerba quae recedens
diceret : in corde audientium artius impressa
rem anerent: Increpata igitur eorũ duritia
quid admonendo dicat audiamus: Euntes in
mundum uni uersum praedicate eu angelium
omni creaturae : Num quid fr̃s scm euangeliũ
uel insensatis uel brutis animalibus fuerat
praedicandum. ut de eo discipulis dicatur prȩ¬
dicate omnicreaturae: sed omniscreaturae
nomine signatur homo: Sunt namq lapides
sed nec uiuunt nec̃ sentiunt. sunt herbae & ar¬
busta. uiuunt quidem sed nonsentiunt: uiuunt
dico nomperanimam sed peruiriditatem :
Quia & paulus dicit: Insi piens tu quod seminas
non uiuificatur nisi prius moriatur: Uiuit erg
quodmoritur ut uiuificetur: Lapides ergo st
sed non uiuunt : Arbusta autem sunt & uiuunt.
sed non sentiunt: Bruta uero animalia uiuunt
sentiunt: sed non discernunt: Angeli &enim

Expanded text:
morat. Qua in re quid considerandum est, nisi morat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut verba quae recedens diceret in corde audientium arctius impressa remanerent? Increpata igitur eorum duritia, quid admonendo dicat, audiamus: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni cvel insensatis rebus, vel brutis anpraedicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim
Abbreviated transcription (Latin):
UODRES URRECTIONEM DOMINT¬
cam discipulitarde crediderunt : non t̃a
illorum infirmitas quam nostra ut ita dicã
futura firmitas fuit: Ipsanamq resurrectio
illis dubitantibus permulta argumenta mon¬
strata est. quae dumnos legentes agnoscimus
quid aliud quam de illorum dubitatione soli¬
damur Minus enim mihimaria magdalene
praestitit quaecitius credidit: quam thomas
qui diu dubitauit: Ille & enim dubitando
uulnerum cicatrices tetigit. & denostro pecto¬
re dubitationis uulnus amputauit: Ad insi¬
nuandam quoq: ueritatem dñicae resurrec¬
tionis notandum nobis est quid lucas refe¬
rat dicens conuescens praecepit eis abhieru¬
solimis ne discederent: & post pauca: uiden¬
tibus illis el euatus est & nubes suscepit eum
ab oculis eorum: Notate uerbã signatem ys¬
teria. conuescens el euatus est. com̃edit &
ascendit. ut uidelic et per esfectum comestionis
ueritas patesceret carnis: Marcus uero
infidelitatis duritia increpasse discipulos me¬

Expanded text:
uod resurrectionem dominicam discipuli tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas quam nostra, ut ita dicam, futura firmitas fuit. Ipsa namque resurrectio illis dubitantibus per multa argumenta monstrata est: quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit quam Thomas qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de nostro pectore dubietatis vulnus amputavit. Ad insinuandam quoque veritatem dominicae resurrectionis notandum nobis est quid Lucas referat, dicens: Convescens praecepit eis a Jerosolymis ne discederent . Et post pauca: Videntibus illis, elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum . Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis. Marcus vero infidelitatis duritia increpasse discipulos me
Abbreviated transcription (Latin):
frequentiae laetitiam peruenimus: dequa nunc
scĩ sp̃s pignus accepimus: Ad istum finemtoto
amore tendamus: in quosine finela etabimur:
bi supernorum ciuium societas sc̃a: ibi sollemni¬
tas certa: ibi requies secura. ibi paxuera quae
nobis iam non relinquȩtur sed datur : ꝑ dñm nr̃mimxpo

Expanded text:
frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur, sed datur per Dominum no
Abbreviated transcription (Latin):
dum in offenso pede operis perhunc in terra
gradimur. ad intuendum illum quandoq
oculos & incaelum leuemus: Sed in offenso
pede iter nostrum interraagitur. sids ac
proximus integramente diligatur: Nec ds̃
enim uere sine proximo. nec proximus uere
diligitur sine dõ: Hinc est: quod sicut in alio
sermone iam diximus is demsp̃s secundolegi¬
tur discipulis datus : prius ad ño interra de¬
gente: post modum adño caelo praesidente :¬
nterra quippe ut diligatur proximus. ecaelo
uero ut diligatur ds̃: Sed curprius interra
postmodum ecaelo. Nisi quod patenter datur
intelligi. quia iuxta iohannisuocem qui fra¬
trem non diligit quem uidet dm̃ quem non
uidet quomodo potest diligere: Diligamus
ergo proximum fr̃s. Amemus eum qui iux¬
taest nos : ut perueni re ualeamus ad amorẽ¬
illius qui supernos est: Mediteturmens in
proximo. quod exhibeat dõ : ut per fecte mereatur
in dõ gaudere cum proximo: tunc ad illam supernȩ

Expanded text:
dum inoffenso pede operis per hunc in terra dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam diximus , idem Spiritus secundo legitur discipulis datus, prius a Domino in terra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra quippe datur ut diligatur proximus, e coelo vero ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui fratrem suum non diligit quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Diligamus ergo proximum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amoreillius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae
Abbreviated transcription (Latin):
oculus ueniat: Certe quem inse uidere nullo
modo ualemus hunc inseruis suis uidereiam
possumus: Quos dum mira conspicimus agere:
certũ nobisfit in eorum mentibus dm̃ habitare.
nre autem incorporea : a rebus corporalibus usu
trahamus : Ne mo& enim nostrum orientẽ clare
solem insperart illius. intendendo ualet conspi¬
cere : quia tensi in eius radiis oculi reuerberan¬
tur: sed sole in lustratos montes aspicimus.
& quia iam solortus est uidemus: Quia ergo
solem iustitiae inse ipso uidere non possumus.
inlustratos montes claritate illius uideamus.
scõs uidelicet a postolos. qui uirtutibus emicant.
miraculis coruscant. quos natisolis claritas per¬
fudit: &cum in se ipso sit inuisibilis: per eos nobis
quasi perinlustratos montes se uisibilem prae¬
buit: Uirtus enim diuinitatis inse quasi sol in
caelo est: uirtus diuinitatis in hominibus. sol
in terra: Solem ergo iustitiae intueamur in
terra. quem uidere non possumus incaelo: Vt

Expanded text:
oculus veniat. Certe quem in se videre nullo oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
incarnationem unigeniti filii : qualissithodierna
sollemnitas deaduentu sp̃s sc̃i : Sicut enim illa :
ita quoq & haec est honorabilis: In illa quippe
nes uenientem desuper susceperunt dm̃: In illa
ds̃ naturaliter factus est homo: inista uero homi¬
nes facti sunt peradoptionem dii: Siergo rema¬
nere carnales in morte nolumus:hunc fr̃s Rm̃i
scit : dicat fortasse carnali cogitatione apud se
aliquis: quo modo diligere ualeo que mignoro i
Haec &nos concedimus qui a mens uisibilibus in¬
tenta : uidere nesscit inuisibilem: Nulla enim
nisi uisibilia cogitat : eaq & cum non agit eorũ
imagines introrsus trahit: Dumq inimagini¬
bus corporis iacet. surgere ad incorporea non
ualet: Unde fit ut tanto deterius creatorem
nesciat quanto in cogitatione sua familiarius cor¬
poream creaturam portat: Sed cum dm uidere
non possumus habemus aliquid quod agamus :
undeiterfiat. quo ad eum nostrae intelligentiȩ

Expanded text:
incarnationem unigeniti Filii Dei qualis sit hodierna incarnationem unigeniti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honor ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum; in illa Deus naturaliter factus est homo, in ista vero homines facti sunt per adoptionem dii. Si ergo remanere carnales in morte nolumus, hunc, fratres nescit, dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae
Abbreviated transcription (Latin):
cendum mora agitur. in omne quod uoluerit
mox ut tetigerit᷑ mentem docet. solumq: tetigisse
docuisse est: Nam humanum animum subito
ut in lustrat immutat : ab negat hanc repente
quod erat. exhibet repente quod non erat:
Pensemus scõs praedicatores nostros. quales ho¬
dierna dies reperit : quales fecit: Certe qui
in uno condaui proiudaeorum mecu residebant.
natiuitatis suae singuli linguam nouerant. &
tamen nec ea ipsa lingua quam nouerant a per¬
te xp̃m loqui praesumebant: uenit sp̃s & in
horae eos per diuersitatem linguarum docuit
lingua loqui metuebant: Inflãmatũ &enicor di¬
spexit tormenta corporis quaȩ ante metuebat: Uicit
uim carnalis formidinis. praeamore conditoris:
& qui prius suis aduersariis succumbebant formi¬
dine: eisiam prae erant auctoritate: Qui ergo
intantae eos celsitudinisculmen erexit. quid
aliud dixerim nisi quodmentes terrenorum
hominum caelos fecit: Pensate fr̃s Rm̃i post

Expanded text:
cendum mora agitur in omne quod voluerit. cendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos fecit? Pensate, fratres charissimi, post
Abbreviated transcription (Latin):
& audiuimus : non loqui: & illiquidem ibant
gaudentes a conspectu concilii: qm̃ dignihabi¬
tisunt pronomine ihũ contumelias pati:
Ecce gaudet petrus in uerberibus: qui ante in
uerbis timebat: & qui prius ancillae uocem re¬
qui situs timuit: post aduentum scĩ sp̃s uires.
principum caesus premit: Libet oculos fidei
inuirtute opificis huius attollere : atq spar¬
simpatres testamenti noui acue teris considera¬
re ecce apertis eisdem oculis fidei. dauid.¬
amos. danihelem petrum. paulum.matheũ
intueor: & sc̃s iste sp̃s qualis sit artifex consi¬
derare uolo sed in ipsa mea consideratione
deficio: Impletnamq: eptharedum puerum.
& psalmistam facit: Implet pastorem armen¬
tarium si comoros uelli cantem. & prophetam
facit: Implet abstinentem puerum: & iudicem
senum facit: implet piscatorem & praedica¬
torem facit: implet persecutorem : &d octorem
gentium facit: Implet publicanum : & euangelistã
facit : O qualis est artifex iste sp̃s. Nulla ad dis¬

Expanded text:
oqui . Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, DaAmos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque cytharoedum puerum, et Psalmistam facit. Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit. Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit. Implet piscatorem, et praedicatorem facit. Implet persecutorem, et doctorem gentium facit. Implet publicanum, et evangelistam facit. O qualis est artifex iste Sp
Abbreviated transcription (Latin):
Dimittamus ergo quod debetur nobis : & dimit¬
tȩtur quod debetur a nobis: Sed adhã ec re¬
nititur & uult implere quod audit &tamen
reluctatur: Admartrris tumbam consistimus
qui ad caeleste regnum exqua morte peruene¬
rit scimus: Nos si proxp̃o corpus non ponimus
altim animum uincamus: Placatur ds̃ isto
sacrificio. Ad probat in iudicio pietatis suaeuic
toriam pacis nostrae certamen nostri cordis
aspicit. & qui post uincentes remunerat : nunc

Expanded text:
Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimitDimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere quod audit, et tamen reluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua morte pervenerit scimus. Nos si pro Christo corpus non ponimus, saltem animum vincamus. Placatur Deus isto sactoriam pacis nostrę, certamen nostri cordis aspicit, et qui post vincentes remunerat, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tus & enim noster precem nobis incaus anr̃a
composuit conditionem inseruit dicens: di¬
mitte nobis debita nostra sicut & nos dimitti¬
mus debitoribus nostris: Qui a ergo ipseiudex
uenit qui aduocatus extitit: ipse precẽ ex audit
qui fecit: Aut ergo non facientes dicimus di¬
mitte nobis debita nostra sicut & nos dimittimus
debitoribus nostris. & nos met ipsos hoc dicendo
amplius alligamus: Aut fortasse hanc conditi¬
onem in oratione intermittimus. & ad uoca¬
tus noster precem quam composuit non reco¬
gnoscit. Atq apud se protinus dicit: Scioquid
monui. non est ipsa oratio quamfeci: Quid
ergo nobis agendum est fr̃s : nisi ut uerae cari
tatis affectum impendamus fratribus: Nulla
incorde malitia maneat. Consideret omnip̃s ds̃
erga proximum caritatem nostram. ut nr̃is
impendat iniquitatibus pietatem suam:
Pementote quod monemuir: dimittite & dimit¬
tetur uobis: Ecce debetur nobis &debemus :

Expanded text:
tus etenim noster precem nobis in causa nostra tus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit, condicionem inseruit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! Quia ergo ipse iudex venit, qui advocatus existit, ipse precem exaudit, qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus, aut fortasse hanc condicionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem, quam composuit, non recognoscit atque apud se protinus dicit: Scio, quid monui, non est ipsa oratio, quam feci. Quid etatis affectum impendamus fratribus? Nulla in corde malitia maneat. Consideret omnipotens Deus erga proximum charitatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
÷ iruhel rsteterinttoram me non est añi¬
mamea r. id populũsstum. Acsi apertedicat:
Nec illos modo pro amicis audio quos magne
uirtutis merito orare etiam pro inimicisscio:
Uirtus ergo uerae orationis est. celsitudo carita¬
tisi &tunc quisq quod recte petit adipiscitur:
cum eius Animus in petitione nec inimiciodio
fuscatur: Sed plerumq: reluctantem animum
uincimus &iam proinimicis oramus. fundimus
pro aduersariis precem. sed ut inam cor teneat
Antorem: Nam saepe &oratunem inimicis
nostris impendimus: sed hanc exprecercione
potius fundimus quam excaritate: Nam &
uitam ini micorum petimus. &tamenne ex au¬
diamur timemus: Sed quia in ternus iudex
mentem potius quam uerba considerat: pro a¬
mico nihil postolat: qui pro inimico excaritate
non orat : Sed ecce in nobis inimicus grauiter
deliquit. damna intulit. iuuantes laesit. Aman¬
tes persecutus est. retinenda haec essent si re¬
mittenda nobis delicta non essent: Ad uoca¬

Expanded text:
muel steterint coram me, non est animuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Ac si aperte dicat; Nec illos modo pro amicis audio, quos magnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est celsitudo charitatis. Et tunc quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Sed plerumque reluctantem animum vincimus, si etiam pro inimicis oramus. Effundit os pro adversariis precem, sed utinam cor teneat amorem. Nam saepe et orationem pro inimicis nostris impendimus, 1565 sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex charitate. Nam et vitam inimicorum petimus, et tamen ne exaudiamur timemus. Sed quia internus judex mentem potius quam verba considerat, pro inimico nil postulat, qui pro eo ex charitate non orat. 9. Sed ecce in nos graviter inimicus deliquit, damna intulit, juvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis delicta non essent. Advoca
Abbreviated transcription (Latin):
pertius ostendimus siunum testimonium tes¬
tamenti ueteris proferamus: Certe cũ iudea
conditoris sui iustitiam culpis exigentibus
offendisset: prophetam suum ab oratione dñs
prohibet dicens: Non adsumas laudẽ &orati¬
onem proeis: simorses & samuhel stecerine
coram me non est anima mea ad populum istũ
Quid est quod intermissis relictis qitotpatribus
solimorses & samuhel ad medium deducuntur.
quorum mira optinendi uirtus ostenditur. dũ
nec ipsi posse intercedere dicuntur: Ac si a per¬
te dñs dicat nec illosi audio quos propter
magnum petitionis suae meritum minime
contemno: Quid ergo est quod morses & sa
in cuncta testa menti ueteris serie etiam pro
inuicis suis leguntur exorasse : unus apopulo
lapidibus: petitur. &d camem prolapidatoresuo
dũm deprecatur: Alter exprincipatu deici¬
tur. & tamen petitus ut exoraret : fatetur di¬
cens. Ab sit a me hoc peccatum in dño quomi¬
nus cessem orare prouobis: Simorses & sa¬

Expanded text:
pertius ostendimus, si unum testimonium Tespertius ostendimus, si unum testimonium Testamenti Veteris proferamus. Certe cum Judaea conditoris sui justitiam culpis exigentibus offendisset, prophetam suum ab oratione Dominus prohibens, dicit: Non assumas laudem et orationem pro eis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Quid est quod intermissis relictisque tot patribus, soli Moyses et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur, dum nec ipsi posse intercedere dicuntur? Ac si aperte Dominus dicat: Nec illos audio quos propter magnum petitionis suae meritum minime contemno. Quid ergo est quod Moyses et Sain cuncta Testamenti Veteris serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse? Unus a populo lapidibus impetitur , et tamen pro lapidatore suo Dominum deprecatur; alter ex principatu dejicitur, et tamen petitus ut exoraret, fatetur dicens: Absit a me hoc peccatum in Domino, quo minus cessem orare pro vobis . Si Moyses et Sa
Abbreviated transcription (Latin):
alimentum. & quidem cum haec desunt ab om¬
ni potenti do petenda sunt. sed meminis se con¬
tinuo debemus quod exmandato eiusdem re
demtoris nostriaccepimus. quaerite primum
regnum dĩ &iustitiam eius & haec omnia
adicientur uobis & haec itaq: abihu petere
non est errare sitamen nonnimie petantur :¬
ed adhuc quodest grauius alius postolat
mortem inimici. eumq quem gladio nomt
potest persequi: per sequitur oratione. &ui¬
uit adhuc qui maledicitur: &tamen is qui
maledicit iam de morte illius reustenetur:
ubet autem ds̃ uit diligatur inimicus. &tamen
rogatur ds̃ ut occidat inimicum: Quisquis
itaq: sic orat: in ipsis suis precibus contracon¬
ditorem pugnat: Unde & sub se h iudaespe¬
cie dicitur fiat oratio eius inis peccato:¬
ratio quippe inpeccatẽ est: illa petere quae pro¬
hibet ipse qui petitur. hinc ueritas dicit: Gũstai¬
tis ad orandum remittite siquid habetis in cor¬
dibus uestris: Quam uirtutem remissionis a¬

Expanded text:
alimentum. Et quidem cum haec desunt, ab omalimentum. Et quidem cum haec desunt, ab omnipotenti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et haec itaque a Jesu petere non est errare, si tamen non nimie petantur. Sed adhuc, 1564 quod est gravius, alius postulat mortem inimici, eumque quem gladio non potest persequi, persequitur oratione. Et vivit adhuc qui maledicitur, et tamen is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem Deus ut diligatur inimicus , et tamen rogatur Deus ut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat, in ipsis suis precibus contra conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatum . Oratio quippe in peccatum est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. 8. Hinc Veritas dicit: Cum statis ad orandum, remittite si quid habetis in cordibus vestris . Quam virtutem remissionis a
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris petit. qui illud petit quod ad ue¬
ram salutem pertinet: Namsi id quod non
expediat petitur Non in nomine ihũ pecitur
pater: Unde & eis dem apostolis ad huc in¬
firmantibus dñs dicit: usq modo non peti¬
stis quic quam in nomine meo. Acsiaperte di¬
ceretur. Non petistis in nomine salutaris : qui
nescistis quaerere aeternam salutem. hinc
est quod & paulus non ex auditur quia si
libera retur a temptatione : ei non proderat
multi ad sollemnitatem martrris conuenistis
genua flectitis. pectus tunditis. uoces orati¬
onis ac confessionis emittitis. faciem lacri¬
mis rigatis. sed pensate quaeso petitiones
uestras. uidete si in nomineihũ pecitis ⁊ des
sigaudia salutis aeternae postolatis: In
domo enim ihũ iħi non quaertas si in
aeternitatis templo im portune protem¬
poralibus oratis: Ecce alius in oratione
quaerit uxorem. alius petit uillam: alius
postolat uestem : alius dari sibi deprecatur

Expanded text:
Salvatoris petit, qui illud petit quod ad veSalvatoris petit, qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine mea . Ac si aperte diceretur: Non petistis in nomine Salvatoris quia nescitis quaerere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exauditur quia si liberaretur a tentatione, ei non proderat multi ad solemnitatem martyris convenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur
Abbreviated transcription (Latin):
reditas dñi : quia olectidĩ post quam pesliene¬
rint Admortem: tunc inueniunt hereditatẽ:
Sequitur: ut quod cumq petieritis patrẽ in no¬
mine meo dec uobis: Rursum a libi per eundẽ¬
euangelistam dicit: si quid petieritis patrem
in nomine meo dabit uobis. usq: modo non pe¬
tistis quic quam in nomine meo: Siomne
quod petimus in nomine filii dat nobis pater
quidest quod paulus ter dñm rogauit & ex¬
audiri non meruit: sed dictum estilli sufficit
tibi gratiamea. Nam uirtus in infirmitate
perficitur: Num quid ille tam egregius
prȩdicator infilii nomine non petiitꝰ : quare
autem non accepit quod petut. Quomodo
ergo uerum est quia quicquid petierimus
in nomine filii dathobis. si auferriase ange¬
lũ satanae petiit apostolus in nomine filii
&tamen quod petiit non accepit sed qui a
nomen filii ihs̃ est. ihs autem saluator uel
etiam salutaris dicitur. ille ergo in nomine

Expanded text:
haereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenehaereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenerint ad mortem, tunc invenient haereditatem. 6. Sequitur: Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det Evangelistam dicit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod petimus in nomine Filii dat nobis Pater, quid ergo est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur, ille ergo in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
operando : Eatis enim uolendo dixi. quia
uelle aliquid facere iammente ire est:
Qualem uero fructum adferre debeant subdit¬
& fructus uester maneat : Omne quod secun¬
dum praesens saeculum laboramus : uixusq
admortem sufficit. mors namq interueniens
fructum nostri laboris abscidit: Quod uero
pro acterna uita agitur. etiam post mortem
seruatur. & tunc apparere incipit : cum labo¬
rum carnalium fructus coeperit non uideri:¬
bi ergo illa retributio inchoat. ubi istatermi¬
natur: Quis quis igitur iam aeterna cogno¬
uit: Apud eius animum temporales fructus
uilescant : Tales fructus operemur quima¬
neant tales fructus operemur. qui cũ mors
cuncta interimat. ipsi exordium a morte su¬
mant: Nam quod amorte incipiat fructus
dĩ testatur propheta quidicit: cum de derit
dilectis suis somnum haec est hereditas dñi:
Omnis quidormit in morte perdithereditatẽ :
sed cum dederre dilectis suis somnum eccehe

Expanded text:
operando. Eatis enim volendo dixi, quia operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditEt fructus vester maneat. Omne quod secundum praesens saeculum laboramus vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in morte perdit haereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. occidipossunt & flectinequeunt: Nimis
ergo confortatus est principatus eorum: In ista
ipsa passione quaceciderunt in mortẽ carnis
uidete quantum fuerit culmenmentis: unde
hoc: nisi quianimis confortatus est principatus
corum :: Sed sic magniforsitanpaucisunt.
subiunxit: dinumerabo eos & superħarenam
multiplicabuntur: Totum mundum fr̃s aspicite
martrribus plenus est. iampene tot qui uideamus
non sumus quot ueritatis testes habemus:
Do ergo numerabiles: nobis superharenammul¬
tiplicati sunt. qui quanti sint a nobis comprehen¬
di non possunt : Sed quisquis adhanc peruenit
dignitatem ut amicus uocetur dĩ: sese in se
conspiciat. dona autem quae percepit superse
nihil suis meritis tribuat ne adinimicitias
erum pat: Unde & subditur: non uos me. e¬
legistis sed ego elegiuos &posuiuos ut eatis
& fructum adferatis: Posui ad gratiam
plantaui ut eatis uolendo: fructus adferatis

Expanded text:
gunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis gunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur . Totum mundum, fratres, aspicite: martyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis
Abbreviated transcription (Latin):
bis: Quae sunt omnia quae audiuit a patre
patriae quae nostris cotidie mentibus per
aspirationem sui amoris imprimit : Dum
enim audita super caelestia amamus. Ama¬
ta iam nouimus. quia amor ipse notitia est:
omnia ergo eis nota fecerat qui aterrenis
desideriis immutati amoris sum mifacibus
ardebant: Istos uero amicos dĩ aspexerat
propheta cum dicebat. Mihi autemnimis
honorificati sunt amicitui ds̃: Amicus enĩ
quasi animi custos uocatur: Quia igitur
psalmista prospexit el ectos dĩ amundihuius
amore separatos custodire inmandatis cr
mihi autemnimis honorificati sunt amicitui ds:
tam quam si ab eo protinus causa honoristanti
nobis insinuari quaereremus: ilico adiunxit :
Nimis confortatus est principatus eorum:
Ebce electidĩ carnem domant. spiritũ roborant.
dae monibus imperant. uirtutibus coruscant.
praesentia dispiciunt. ae ternam patriam cum
uoce moribus praedicant. eam etiam moriendo
diligunt. atq: ad illam pertor menta pertin¬

Expanded text:
bis. Quae sunt omnia quae audivit a Patre bis. Quae sunt omnia quae audivit a Patre patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore seMihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causam honoris tanti nobis inNimis confortatus est principatus eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce moribus praedicant; eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertin
Abbreviated transcription (Latin):
gloriam dignitatis: Audite & laborem certa¬
minis : si feceritis quae ego praecipio uobis:
Amicimei estis si ea quae praecipio facitis Acsi
aperte dicat : gaudetis deculmine : pensate
quibus laboribus uenitur adculmen: Certe
dum filui ⁊ ebedei interuenientematrequae¬
rerent ut unus ad exeris di & alius a sinistris
sedere debuissent. audierunt : potestis bibere
calicem quem egobibiturus sum : Iam locum
celsitudinis quaerebant : aduiam illos ueritas
reuocat perquam ad celsitudinem uenirent:
Acsidicatur: Iam uos locus delectat celsitudinis.
sed prius uia exerceat laboris: Percalicem
pertingitur admaiestatem: simens uestra ap¬
petit quod demulcet: prius bibite quod dolet:
Sic peramarum poculum confectionis. perue¬
nitur adgaudium salutis: Iam non dicam
uos seruos quia seruus nescit quid faciat dñs
eius. uos autem dixi amicos quia omnia
quaecumq audiui a patre meo nota feciuo¬

Expanded text:
gloriam dignitatis, audite et laborem certagloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? 1562 Jam locum celsitudinis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent. Ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris. Per calicem pertingitur ad majestatem. Si mens vestra appetit quod demulcet, prius bibite quod dolet. Sic sic per amarum poculum confectionis pervenitur ad gaudium salutis. Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vo
Abbreviated transcription (Latin):
micis possumus: etiam ipsi amicisunt qui per¬
sequuntur: Sed eccenos usq: ad mortem nemo
persequitur. unde ergo probaripossumus¬
andiligimus amicos u sed est quod in pacescẽ
ecclesiae fieridebeat unde clarescat si perse¬
cutionis tempore mori prodilectione ualea¬
mus: Certe isdem iohannes dicit. Quihabue¬
rit substantiam mundi & uiderit fratrem
suum necesse habere &clauserit uiscerasua
ab eo quomodo caritas dĩ manet in eo. Hinc
etiam iohannes baptistaait: qui habet duas tu¬
nicas det nonhabenti: Quiergo tranquillita¬
tis tempore nondat prodo tunicam suam.
quando inpersecutione daturus est animam
suam uͦ uirtus ergo caritatis ut inuicta sit in
perturbatione: nutriatur permiseri cordiam
intranquillitate: Quatenus omnipotentido
primum discat sua impendere : postmodum se
misericordia conditoris nostri. serui digni
non fuimus & amici uocamur: Quanta est
dignitas hominum esse amicos dĩ: sed audistis

Expanded text:
micis possumus, etiam ipsi amici sunt qui permicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. 3. Sed ecce nos usque ad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare possumusdiligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit substantiam mundi hujus, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impendere, postmodum sememisericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis