comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc aut̃ manifestũ ẽ. ꝓducendã eẽ. Non eni ait P ͣ p̃dicaui. sed sicut
p̃dixi. Non solũ aut̃ iste sed& iam illȩ ambiguitates quȩ ñ ad diftinc¬
tionẽ ł ad ꝓnuntiationẽ ꝑtinent. similiter c̃siderandȩ st̃: qualis est
ad thessalonicenses Propterea c̃solati sumꝰ fr̃s inuobis. Dubiũ eñĩ utrũ
pares non hab&. Et ideo illa inspecta renuntiatur uocat idẽ ofr̃s.
Quod si uoluiss& inter pres dicere. ꝓpterea c̃solationẽ habuimus fr̃s in
uob̵: minus seruitũ eã. uerb̵ sedminus desententia dubitaret᷑. aut
certe adderet᷑ nr̃i. nemo enĩ fere ambiger& uocat̃ casũ eẽ. cũ audir&.
ꝓterea consolati sumus fr̃s nr̃i in uobis.Sedĩã hoc ꝑiculosius ꝑmittit᷑.
Ita factũ ẽ in illa ad corinthe os cũ ait apłs. Cotidie morior ꝑ urãm głam¬
fr̃s quã habeo in xp̃o iħu. Ait enĩ quidã interpres. cotidie morior

Expanded text:
nunc autem manifestum est producendam esse, non enim ait sicut praedicavi, sed, sicut nunc autem manifestum est producendam esse, non enim ait sicut praedicavi, sed, sicut praedixi. Non solum autem istae, sed etiam illae ambiguitates quae non ad distinctionem uel ad pronuntiationem pertinent, similiter considerandae sunt. qualis illa est ad Thessalonicenses: propterea consolati sumus fratres in uobis. dubium enim, utrum pares non habet et ideo illa inspecta renuntiatur uocatiuus, id est "o fratres", quod si uoluisset interpres dicere: "propterea consolationem habuimus fratres, in uobis", minus seruitum esset uerbis, sed minus de sententia dubitaretur, aut certe adderetur: "nostri". nemo enim fere ambigeret uocatiuum casum esse, cum audiret: propterea consolati sumus, fratres nostri, in uobis; sed iam hoc periculosius permittitur. ita factum est in illa ad Corinthios, cum ait apostolus: cotidie morior perres, quam habeo in Christo Iesu, ait enim quidam interpres: cotidie morior
Abbreviated transcription (Latin):
c& legenti. utrũ corꝑora lyttera os ꝓnunti & anꝑducta Ii enim
corripiat abeo quod sunt ossa: Si aut̃ ꝓducat ab eo qđ sunt ora.
in tellegitur numerus singularis. Sed talia lingux̧ p̃cedentis inspec¬
tione di iudicantur. Nam ingreco non stoma sed oston positum est.
Vnde plerũq loquendi consu& udo uulgaris utilior ẽ. significandisreb
quã integras lytterata. Mallem quipp̾e cũ barbaris modici non ẽ
sconditũ ate ossũ meũ. quã ut ideo e&̃ minus aꝑtũ quia magi
nũ est. Sed aliquando dubius syllabę sonus &iam uicino uerbo ad
eandem sententiã ꝑtinente di uidicatur. sicut ẽ apłi. Quȩ p̃dico uob̃¬
sicut p̃dixi. quo qui talia agunt regnũ dĩ non possidebunt. Si tantũ¬
modo dixiss&. quȩ p̃dico uob̾ neq sub iunxisset sicut p̃dixi: ñ nisi
ad codicẽ p̃cedentis linguȩ recurrendũ eã. ut cognosceremꝰ utrũ
in eo qđ dixit p̃dico ꝓducenda ancorripienda eã. syllaba media.¬

Expanded text:
 legenti, utrum correpta littera os pronuntiet an producta. si enim corripiat, ab eo quod sunt ossa, si autem producat, ab eo quod sunt ora intellegitur numerus singularis. sed talia linguae praecedentis inspectione diiudicantur; nam in graeco non ax\'fxa, sed daxovv positum est. unde plerumque loquendi consuetudo uulgaris utilior est significandis rebus quam integritas litterata. mallem quippe cum barbarismo dici: non est absconditum a te ossum meum, quam ideo esset minus apertum, quia magis latinum est. sed aliquando dubius syllabae sonus etiam uicino uerbo ad eandem sententiam pertinente diiudicatur; sicuti est illud apostosicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum Dei non possidebunt. Si tantummodo dixisset, quae praedico vobis, neque subjunxisset, sicut praedixi, non nisi ad codicem praecedentis linguae recurrendum esset, ut cognosceremus, utrum in eo quod dixit, praedico, producenda an corripienda esset syllaba media
Abbreviated transcription (Latin):
fami occurre ret: obscurioribus autem fastidia detergeret Nihil enimfep
deillis obscuritatibus eruitur. quod non planissime dictum alibi reperiatur.
Ante omnia igitur opus est di timore conuerti ad cognoscendam eius uoluntatẽ.
quid nobis apipetendũ fugiendumque precipiat. limor autem iste cogitatio

Expanded text:
fami occurreret, obscfami occurreret, obscde illis obscuritatibus eruitur, quod non planissime dictum alibi reperiatur. Aquid nobis appetendum fugiendumque praecipiat. Timor autem iste cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
atque in eius corpus emollita duritia quasi de morsos mansos que trans¬
ferre. oues &iam iocundissime agnosco de tonsas oneribus secularibus
tanquam uelleribus positis & ascendentes de lauacro. idẽ de baptis mate
creare omnes geminos. duo precepta dilectionis & nullam eẽ ab isto sc̃o
fructo sterilem uideo: Sed quare suauius uideam quam si nulla dediui¬
nis libris talis similitudo promeretur. cumres eademsit. eademque cogni¬
tio difficile est dicere. et alia questio est. Nune tamen nemo ambigit
& ꝑsimilitudines libentius quȩ que cognoscit. & cum aliqua difficultate
quȩsita multa gratius inueniri. Qui enim pror sus non inueniunt qđ quert̃.
fame laborant: Qui autem non querunt. quia in promptii habent. fastidio sȩ pe
mar cescunt. In utroque autem languor cauendus est. Magnifice igitur
& salubriter sps sc̃s ita scripturas sc̃as modificauit. ut locis apertioribus

Expanded text:
atque in ejus corpus, emollita duritia, quasi demorsos mansosque transatque in ejus corpus, emollita duritia, quasi demorsos mansosque transferre. Oves etiam jucundissime agnosco detonsas, oneribus saecularibus tanquam velleribus positis, et ascendentes de lavacro, id est de Baptismate, creare omnfructu sterilem uideo. sed quare suauius uideam, quam si nulla de diuinis libris talis similitudo promeretur, cum res eadem sit eademque cognitio, difficile est dicere et alia quaestio est. nunc tamen nemo ambigit et per similitudines libentius quaeque cognosci et cum aliqua difficultate quaesita multo gratius inueniri. qui enim prorsus non inueniunt quod quaerunt, fame laborant; qui autem non quaerunt, quia in promtu habent, fastidio saepe marcescunt: in utroque autem languor cauendus est. magnifice igitur et salubriter spiritus sanctus ita scripturas sanctas modificauit, ut locis apertioribus
Abbreviated transcription (Latin):
& moribus xp̃i ecclesia de quibus libet superstitionib pre cidit
eos qui adse ueniunt. & imitatione bonorum sibim& quodam modo
incorporat. qui boni fideles & ueridĩ serui. deponentes onera saculi ad
scm̃ baptismi lauacrum uenerunt. atque inde ascendentes conceptio¬
ne sc̃ĩ sp̃s fruc tum dant gemine caritatis. id est dĩ & praximi. Quidẽ
ergo quod sihae᷑ quis que dicat minus delectat audientem. quansi
adeundem sensum locum illum exponat. de canticis canticorum ubi
dic tumest ecclesiȩ cumtanquam pulchra quȩ dam femina laudaret᷑.
identes tui sicut grex de tonsarum ascendens de lauacro. quȩ omnes
grminos creant & strrilis non est in illis: Num aliud homo discit
quam cum illud planissimis uerbis. sine similitudinis huius ammi¬
niculo audir&: & tamen nescio quo modo suauius intueor scõs
cum eos quasi dentes eccłȩ uideo precidere aberroribus homines.

Expanded text:
m vita et moribus Christi Ecclesia de quibuslibet superstitionibus praecidit m vita et moribus Christi Ecclesia de quibuslibet superstitionibus praecidit eos qui ad se veniunt, et imitatione bonorum sibimet quodammodo incorporat; qui boni fideles et veri Dei servi, deponentes onera saeculi, ad sanctum Baptismi lavacrum venerunt, atque inde ascendentes conceptione sancti Spiritus fructum dant geminae charitatis, id est, Dei et proximi: quid est ergo quod si haec quisque ad eundem sensum locum illum exponat de Canticis canticorum, ubi dictum est ecclesiae, cum tamquam pulchra quaedam femina laudaretur: dentes tui sicut grex detonsarum, ascendens de lauacro, quae omnes geminos creant, et sterilis non est in illis? num aliud homo discit, quam cum illud planissimis uerbis sine similitudinis huius adminiculo audiret? et tamen nescio quomodo suauius intueor sanctos, cum eos quasi dentes ecclesiae uideo praecidere ab erroribus hom
Abbreviated transcription (Latin):
qua tantis morbis humanarum uoluntatum sub uenitur. ab una lingua
profecta qua o portune potuit per orbem terrarum disse minari.
per uarias inter prȩtum linguas longe lateque diffusa. in notesceret
gentibus ad salutem. Per quam gentes nihil aliud apetunt. quam cogi¬
tationes uoluntatemq illorum. a quibus conscripta est inuenire. &
per illas uoluntatem dĩ secundum quam tales homines loquutos credimꝰ:
edmultas & multiplicibus obscurit᷑abus & ambiguitatibus decipiuntur qui
temere legunt. aliud pro alio sentientes. Qiuibusdam autem locis quid uel
falso suspicentur non inueni unt: ita obscura quae d.am dicta. densissim am
caliginem obducunt. quod totum prouisum ẽẽ diuinitus non dubito. ad
edoman dam labore superbi am. & intellectum a fastidio renouandũ
cui facile inuestigata plerumque uilescunt. Quid enim est queso quod
ĩquis quam dicat sanctos esse homines atq perfectos. quor

Expanded text:
qua tantis morbis humanarum voluntatum suqua tantis morbis humanarum voluntatum suprofecta,» qua opportune potuit per orbem terrarum disseminari, per uarias interpretum linguas longe lateque diffusa innotesceret gentibus ad salutem, quam legentes nihil aliud appetunt quam cogitationes uoluntatemque illorum a quibus conscripta est inuenire et per illas uoluntatem dei, secundum quam tales homines locutos credimus. Sed multis et multiplicibus obscuritatibus et ambiguitatibus decipiutemere legunt, aliud pro alio sentientes; quibusdam autem locis quid vel falso suspicentur non inveniunt, ita obscure quaedam dicta densissimam caliginem obducunt. Quod totum provisum divinitus esse non dubito, ad edomandam labore superbiam, et intellectum a fastidio revocandum, cui facile investigata plerumque vilescunt. Quid enim est, quaeso, quod si quisquam dicat sanctos esse homines atque perfectos, quoru
Abbreviated transcription (Latin):
ali quod dedit. E sacramento corporis & sanguinissui. pergustatũ sign¬
ficauit quod uoluit. Et cum mulier tangendo fimbriam uestimentieiꝰ
salua facta est. non nihil significat. Sedinnumerabilis multitudo signo¬
rum quibus suas cogitationẽs homines exerunt inuerbis constitutaẽ.
Nam illa signa omnia quorum genera breuiter attigi. potui uerbis e¬
nuntiare. Uerba uero illis signis nullo modo possem. Sed quia uer¬
berato aere statim transeunt nec diutius manent: instrtuta sunt per
lit teras signa uerborum. Ita uoces oculis ostenduntur. non perse ipsas
sedper signa quae dam sua. Ita signa non potuerunt communia
ẽẽ omnibus gentibus. peccato quodam dissensionis humanȩ cum adse
quisque principatum rapit. cuius superbia signum est erecta illa tur¬
is incelum. ubi homines impii non solum animos. sed etiam uo
nas habere meruerunt. Ex quo factum est ut etiam scriptura cliui na

Expanded text:
aliquod dedit et sacramento corporis et sanguinis sui per gustatum signaliquod dedit et sacramento corporis et sanguinis sui per gustatum significauit quod uoluit, et cum mulier tangendo fimbriam uestimenti eius salua facta est, nonnihil significat. sed innumerabilis multitudo signorum, quibus suas cogitationes homines exerunt, in uerbis constituta est. nam illa signa omnia, quorum genera breuiter attigi, potui uerbis enuntiare, uerba uero illis signis nullo modo possem. Sed quia uerblitteras signa verborum et ita voces oculis ostenduntur, non per seipsas, sed per signa quaedam sua. Ista signa ergo non potuerunt communia esse omnibus gentibus, peccato quodam dissensionis humanae, cum ad se quisque principatum rapit, cujus superbiae signum est erecta illa turris in coelum, ubi homines impii non solum animos, sed etiam voces dissonas habere me
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dam pertinent adoculorum sensum. pleraque addu¬
rium. paucissima ad ceteros sensus. Nam cum inniumus nondanius signum
nisi oculis eus. quem uolunus per hoc signum uoluntatis nr̃ae participem
facere: Et quidam motus manuum pleraque significant Et hiftriones
omnium mẽ brorum motibus dant signa que dam scientibus. & cum oculis
eorum quasi fabulantur: Et uexilla diacones quȩ nulitares per oculos
insinuant uoluntatem ducum. & sunt hac omnia quasi quaedam uerba
uisibilia Ad aures autem quȩ pertinent ut dixi plura sunt. inuerbis
maxime Nam & tuba & tibia & cithara dant plerumq nonsolum
suauem sed & iam significantem sonum. Ded omnia uerbis comparata. pau¬
cissimasunt. Uerba enim prorsus uiter homines obtinuerunt principa¬
tum significandi. quȩ cuinque animo concipiuntur siea quisque prodere
uelit. Nam & odore unguenti dñs quo per fusi sunt pedes eius. signũ

Expanded text:
quaedam pertinent ad oculorum sensum, pleraque ad auquaedam pertinent ad oculorum sensum, pleraque ad aurium, paucissima ad caeteros sensus. Nam cum innuimus, non damus signum nisi oculis ejus quem volumus per hoc signum voluntatis nostrae participem facere. Et quidam motu manuum pleraque significant: et histriones omnium membrorum motibus dant signa quaedam scientibus, et cum oculis eorum quasi fabulantur; et vexilla draconesque militares per oculos insinuant voluntatem ducum: et sunt haec omnia quasi quaedam verba visibilia. Ad aures autem quae pertinent, ut dixi, plura sunt, in verbis maxime. Nam et tuba, et tibia, et cithara, dant plerumque non solum suavem, sed etiam significantem sonum. Sed cissima sunt. uerba enim prorsus inter homines obtinuerunt principatum significandi quaecumque animo concipiuntur, si ea quisque prodere uelit. nam et odore ungenti dominus, quo perfusi sunt pedes eius, signum
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentia inuicemdant. adde monstran dos quantum possunt motꝰ
animi sui uel sensa aut intellecta que libet nec ulla causaẽ nobis
signisicandi idest signi dandi. nisi ad de promendum et traici¬
endum in alterius animum id quod in animo gerit quisignum
t: Horum igitur signorum genus: quantum ad homines ac
considerare atq tracta restatuimus: quia & signa diuinitus data
quȩ scripturis sc̃ĩs continentur. per homines nobis indicata sunt
iqui ea cansctipserunt Ela̾bent & dam bestĩe quȩ dam uiter se
sigia qti buslpro dũnt Appẽ iitũm̃ animĩ sui Nam & gallus gal¬
liuacius reperto cibo dat signum uocis gallinae ut ac cur ret
Et columbus gemitu columbam uocat uel ab ea uicissim uocatur
mnulta huuis modi anim aduerti solent. quȩ utrum sic
uul tus aut dolentis clamor sine uoluntate significandi. sequan¬
tur motum animi. anuere ad significandum dentur. alia ques¬
tio est. & ad rem que agitur non pertinet Quam par gem

Expanded text:
viventia invicem dant ad demonstrandos, quantum possunt, motus animi sui, vel sensa, aut intellecta quaelibet. Nec ulla causa est nobis significandi, id est signi dandi, nisi ad depromendum et trajiciendum in alterius animum id quod animo gerit is qui signum dat. Horum igitur signorum genus, quantum ad homines attinet, considerare atque tractare statuimus; quia et signa divinitus data, quae in Scripturis sanctis continentur, per homines nobis indicata sunt, qui ea conscripserunt. Habent etiam bestiae quaedam inter se signa, quibus produnt appetitum animi sui. Nam et gallus gallinaceus reperto cibo, dat signum vocis gallinae ut accurrat; et columbus gemitu columbam vocat, vel ab ea vicissim vocatur; et multa hujusmodi animadverti solent. Quae utrum, sicut vultus aut dolentis clamor, sine significandi voluntate sequantur motum animi, an vere ad significandum dentur, alia quaestio est, et ad rem quae agitur non pertinet: quam partem
Abbreviated transcription (Latin):
sententiis cum incerte uera conexione iunguntur. &iam ipsȩ certȩ
fiant necesse ẽ. Quidam aut̃ sic se iactant cũ ueritatẽ conexionũ
didicerint quasi sententiarũ ipsasit ueritas Et rursusc
rũq retinentes uerã sententiã male se contemnunt. qr leges con¬
clusionis ignorant : cum melior sit qui nouit eẽ resur rectionẽ mor¬
tuorum. quam ille quinouit consequens eẽ. ut sirectio mortuorũ

Expanded text:
sententiis cum incertae uera conexione iunguntur, etiam ipsae certae fiant necesse est. quidam autem sic se iactant, cum ueritatem conexionum didicerint, quasi sententiarum ipsa sit ueritas. et rursus quidam plerumque retinentes ueram sententiam male se contemnunt, quia leges conclusionis ignorant, cum melior sit qui nouit esse resurrectionem mortuorum quam ille qui nouit consequens esse, ut, si resurrectio mortuoru
Abbreviated transcription (Latin):
inique facit: Et sicui quam iudetur utile aliquando esse mendatiũ.
potest uideri utilem aliquando esse iniquitatem. Nemo enĩ men¬
tiens in eo quod merititur seruat fidem. Nam hoc utique uult ut cui¬
mentitur fidem sibi habeat. quam tamen ei mentiendo non seruat
Omnis autem fidei uiolator iniquus est: Aut igitur iniquitas ali¬
quando est utilis quod fieri non potest: aut mendatium semꝑ inutileẽ:
Sed quisquis inscripturis aliud sentit quamille quiscripsit: illis non
mentientib fallitur Sed tamen ut dice coepe ram si ea sententia fal
qu& edisic& caritatem quȩ sinis prę ceptiest: ita fallitur a
quam errore descrensuiam. eo tam̃ ꝑagrum ꝑgat quo &iam iuailla ꝑducti
Corrigendus est tamen & quam sit utilius uiam non deserere de monstrandũ ẽ :
enim temere quod ille nonsensit quemlegit : plerumque incurrit ialia.
quȩ illi sententiae conexere nequeat: Quae si uera & certa eẽ consentit.

Expanded text:
iniquitatem facit; et si cuiquam videtur utile aliquando esse mendacium, iniquitatem facit; et si cuiquam videtur utile aliquando esse mendacium, potest videri utilem aliquando esse iniquitatem. Nemo enim mentiens, in eo quod mementitur fidem sibi habeat, quam tamen ei mentiendo non seruat. omnis autem fidei uiolator iniquus est. aut igitur iniquitas aliquando est utilis, quod fieri non potest, aut mendacium semper inutile est. sed quisquis in scripturis aliud sentit quam ille qui scmentientibus, fallitur. Sed tamen, ut dicere coeperam, si ea sententia fallitur qua aedificet charitatem, quae finis praecepti est, ita fallitur ac si quisquam errore deserens viam, eo tamen per agrum pergat, quo etiam via illa perducit: corrigendus est tamen, et quam sit utilis viam non deserere demonstrandum est, nenim temere quod ille non sensit quem legit, plerumque incurrit in alia quae illi sententiae contexere nequeat. Quae si vera et certa esse consentit
Abbreviated transcription (Latin):
quã ue hiculorum uel aliorum quorum lib& instrumentorum. aut
si quid congruentius dici potest. ut ea quibus ferimur. ꝓpt̃ illud ad
qđ ferimur. diligamus. Quis quis igitur scripturas diuinas uel quã lib&
earum partem intellexisse sibi uidetur. ita ut eo intellectu non edific&
istam geminam caritatem dĩ: & proximi. nondũ intellexit. Quis quis
uero talem inde sententiam duxerit. ut huic adificandȩ caritati
sit utilis. nec tamen hoc dixerit. quod ille quemlegit eo loco sensisse
probabitur : non per niciose fallitur. nec omninoᷤ mentitur. In est
quippe inmentiente uoluntas falsa dicendi. & ileo multos inuenimus
qui mentiri uelint. qui autem falli neminem. Cum igitur hoc sciens
homo faciat. illud nesciens patiatur : satis appar& inꝰ una eademq
rei illum qui fallitur eo qui mentitur esse meliorem. Quando quudẽ
pati meliusest iniquitatem quam facere: Omnis autem qui mentitur.

Expanded text:
quam uehiculorum uel aliorum quorumlibet instrumentorum aut quam uehiculorum uel aliorum quorumlibet instrumentorum aut si quid congruentius dici potest, ut ea quibus ferimur propter illud ad quod ferimur diligamus. Quisquis igitur scripturas diuinas uel quamlibet earum partem intellexisse sibi uidetur, ita ut eo intellectu non aedificet istam geminam caritatem dei et proximi, nondum intellexit. quisquis uero talem inde sententiam duxerit, ut huic aedificandae caritati sit utilis, nec tamen hoc dixerit quod ille quem legit eo loco sensisse probabitur, non perniciose fallitur nec omnino mentitur. inest quippe in mentiente uoluntas falsa dicendi, et ideo multos inuenimus, qui mentiri uelint, qui autem falli, neminem. cum igitur hoc sciens homo faciat, illud nesciens patiatur, satis apparet in una eademque re illum qui fallitur eo qui mentitur esse meliorem, quando quidem pati melius est iniquitatem quam facere. omnis a
Abbreviated transcription (Latin):
nec ipse dñs. inquantum uia nr̃a esse dignatus est tenere nos uoluerit.
sed transire: ne rebus temporalibus quamuis ab illo prosalute nr̃a su¬
sceptis & gestis hae reamus infir miter. sedper eas potius cur ramus
iter: ut ad eum ipsum qui nr̃am naturam a temporalibus lib¬
uit. & collo cauit addextrram patris. proue hi at que ꝑuenire metȩ¬
Omnium igitur que dicta sunt ex quo de rebus tractamus haec summaẽ.
ut intellegatur legis & omnium diuinarũ scripturarũ plenitudo & finis
ẽẽ dilectio rei qua fruendũ est. & rei quae nobiscum eare frui potest
qui aut se quisque diligat precepto non opus est. Hoc ergo ut nosse mus.
atq. possemus factaẽ t̾ota pronrã salute. per diuinã prouidenti am
dispensatio temporalis: quadebemus uti. non quasi mansoria quadã
dilectione & delectatione: sed transitoria potius. tanquam uitar. tan¬

Expanded text:
nec ipse dominus, in quantum uia nostra esse dignatus est, tenere nos uoluerit, nec ipse dominus, in quantum uia nostra esse dignatus est, tenere nos uoluerit, sed transire, ne rebus temporalibus, quamuis ab illo pro salute nostra susceptis et gestis haereamus infirmiter, sed per eas potius curramus alacriter, ut ad eum ipsum, qui nostram naturam a temporalibus liberauit et collocauit ad dexteram patris, prouehi atque peruehi mereaOmnium igitur, quae dicta sunt, ex quo de rebus tractamus, haec summa est, ut intellegatur legis et omnium diuinarum scripturarum plenitudo et finis esse dilectio rei, qua fruendum est, et rei, quae nobiscum ea re frui potest, quia, ut se quisque diligat, praecepto non opus est. hoc ergo ut nossemus atque possemus, facta est tota pro nostra salute per diuinam prouidentiam dispensatio temporalis, qua debemus uti, non quasi mansoria quadam dilectione et delectatione, sed transitoria potius tamquam uiae, tam
Abbreviated transcription (Latin):
sediam non noumus. Ille. quippe qui non solum peruenientibus possessio
uoluit carnem assumere Vnde est etiam illud. Oñs creauit me. in prin¬
cipio uiarum suarum : ut inde inciperent quiuellent uenire:
A postolus igitur quamius ad huc ambularet inua & ad palmam super nȩ
uocationis sequeretur uocantem dm̃. tamen ea que retrosunt obliuscens.
& inea quȩ ante suit extentus iam principium uiarum transierat. hoc est
eo non indigebat. aquo tamen ad gͣrediendum & exor diendum iterẽ
omnibus. qui adueritatem peruenire. & uiuiã aeterna per mane re
desiderant. Sic enim ait. Egosum uia. & ueritas. & uita. Hoc est ꝑme
uenitur. adme peruenitur. in me permanetur. Cum enim adipsũ per¬
uenitur. &iam ad patrem per uenitur. quia per arqualẽ ille cui
est ae qualis agnoscitur. Uinciente & tam quam. agglutinante nos
scõ sp̃u. quo in summo atque in com mutabili bono ꝑ manere possimus.
Ex quo intellegitur. quia nullares inuia tenere nos debeat. quando

Expanded text:
sed jam non novimus . Ille quippe qui non solum pervenientibus possessionvoluit carnem assumere: unde est etiam illud, Dominus creavit me in principio viarum suarum ; ut inde inciperent, qui vellent venire. Apostolus igitur quamvis adhuc ambularet in via, et ad palmam supernae vocationis sequeretur vocantem Deum, tamen ea quae retro sunt obliviscens, et in ea quae ante sunt extentus , jam principium viarum transierat; hoc est, eo non indigebat, a quo tamen aggrediendum et exordiendum iter est omnibus qui ad veritatem pervenire, et in vita aeterna permanere desiderant. sic enim ait: ego sum uia et ueritas et uita, hoc est "per me peruenitur, ad me peruenitur, in me permanetur". cum enim ad ipsum peruenitur, ad patrem peruenitur, quia per aequalem ille cui est aequalis agnoscitur uinciente et tamquam agglutinante nos sancto spiritu, quo in summo atque incommutabili bono permanere possimus. ex quo intellegitur, quia nulla res in uia tenere nos debeat, quando
Abbreviated transcription (Latin):
cypanus de habitu uirginũ ñde suscipiendo uirginitatis ꝓposito scripsit. Iste uͦ ep̃setiã
ad hoc eas magno accendit eloquio. Uerũ exeo qđ ambo egerunt dictionis grandis
exẽpla memorabo Ambo quippe inuecti sunt in eas quȩ formã pigm̃tis colorant ł
ciẽ & corporis qualitatẽ emnulo colore signasset & signato iã c̃sumatoꝙ simula cbro
manus alius inferret ut iã formata umpicta qͥss pericior reformari grauis
prioris artificis iniuria & iusta indignatio uderetur: Tute existumas in puñe laturs
tã in pbȩ temeritatis audatiã. dĩ artificis offensam. ut eni inpudica circa homines
& in cerͣta fucis lenocinantib ñsis. corruptis uiolatisq quȩ di sunt peior adultera¬
detineris. Qdornare teputas qđ putas comi. impugnatio : ista diuini operis p̃¬
uaricatiõ ueritatis. MNonentis apłi uox est. Expurgate uetus ferm̃tũ ut sitis noua

Expanded text:
Cyprianus de habitu virginum, non de suscipiendo virginitatis proposito scripsit. Iste vero episcopus etiam Cyprianus de habitu virginum, non de suscipiendo virginitatis proposito scripsit. Iste vero episcopus etiam ad hoc eas magno accendit eloquio. 49. Verum ex eo quod ambo egerunt, dictionis grandis exempla memorabo. Ambo quippe invecti sunt in eas quae formam pigmentis colorant, vciem, et corporis qualitatem aemulo colore signasset; et signato jam consummatoque simulacro, manus alius inferret, ut jam formata, jam picta quasi peritior reformaret, gravis prioris artificis injuria et justa indignatio videretur. Tu te existimas impune laturam tam improbae temeritatis audaciam, Dei artificis offensam? Ut enim impudica circa homines, et incesta lucis lenocinantibdetineris. quod ornari te putas, quod putas comi, inpugnatio est ista diuini operis, praeuaricatio est ueritatis. Monentis apostoli uox est: expurgate uetus fermentum, ut sitis noua
Abbreviated transcription (Latin):
actu inueretundũ. ñ gestusfractior. ñ incessus solutior. ñ uax petulantior ut ipse
corporis species simulachr ũ fuerit m̃tis & figura ꝓbitatis. Bona quippedomꝰ in ꝓꝑ¬
so uestihulo debet agnose ac pͥmo p̃tendat ingressu nilnl intꝰ latere tenebran:
tanquã lucer nȩ lux int̾ posita foris luceat. quid gͦextquar ciboꝵ parsimoniam
offitioꝵ redundantiã. alterũ ultra naturã suꝑfiusse alter pene isi naturȩ defu¬
isse allienulla int̾missi tempora. hic c̃geminat ie iuniodies &siquandor eficieudi
suc cessisset uoluntas. cib plerũꝙ abuius ꝗͥ mortẽ arteret: ñ delitias ministraretetcer
ec aut ꝓpterea in exeplohuus tẽperat igeneris posurt qr ĩ hic agit ut iurginitatẽ
uoueant quȩ ñdũ uouer. sedquales et̃ debeant quȩ iã uotȩ sunt. Nã ut agraliat᷑ auimꝰ
tantĩ actale ꝓpositũ. grandiutq dicendi genere debet excitari & accend. Sed martys

Expanded text:
actu inverecundum; non gestus fractior, non incessus solutior, non vox petulantior, ut ipsa corporis species simulacrum fuerit mentis, et figura probitatis. Bona quippe domus in ipso vestibulo debet agnosci, ac primo praetendat ingressu nihil intus latere tenebrarum, tanquam lucernae lux intus posita, foris luceat. Quid ego exsequar ciborum parcimoniam, officiorum redundantiam; alterum ultra naturam superfuisse, alterum ipsi naturae pene defuisse? Illic nulla intermissa tempora, hic congeminati jejunio dies; et si quando reficiendi successisset voluntas, cibus plerumque obvius qui mortem arceret, non delicias ministraret , etc. Haec autem propterea in exemplo hujus temperati generis posui, quia non hic agit ut virginitatem voveant quae nondum voverunt; sed quales esse debeant quae jam votae sunt. Nam ut aggrediatur animus tantum ac tale propositum, grandi utique dicendi genere debet excitari et accendi. Sed martyr
Abbreviated transcription (Latin):
uis. animi prudens. loquendi parcior. legendi studiosior. ñ inincerto duii¬
ciarũ seđ inp̃ce pauperis spẽ reponens. intenta operi. uerecunda sermoni.
arbitr ũ mentis ñ hominẽ sed dm̃ quȩrere. nullũ uedere. bene uelle om̃ib::
assurgere. maiorib natu. ȩqualib non inuidere. fugere iactantiã ra:¬
riret uerecundia Nihiltoruum in otulis. nihil inũbisꝓcax nihil in

Expanded text:
vis, animi prudens, loquendi parcior, legendi studiosior; non in incerto divivis, animi prudens, loquendi parcior, legendi studiosior; non in incerto divitiarum, sed in prece pauperis spem reponens; intenta operi, verecunda sermoni; arbitrum mentis solita non hominem, sed Deum quaerere; nullum laedere, bene velle omnibus; assurgere majoribus natu, aequalibus non invidere; fugere jactantiam, rariret verecundia. Nihil torvum in oculis, nihil in verbis procax, nihil in
Abbreviated transcription (Latin):
memor es iusticiã cũ religione retinentes. stabiles infide. humiles
faciles. frat̾na pace unanimes. atq c̃cordes. Quȩ uos singulȩ. obone uirgines
obseruare diligere implere debetis. quȩ dõ & xp̃o uacantes addnm̃ cui uos
dicastis maiore & meliore parte p̃ceditis. ꝓuecte annis uniorib fa¬
cite magis teriũ. Minores nati. p̃bete cõparib incitam̃tũ. Hortam̃tis uos
mutius excitate. ęmulis deuirtute docum̃tis adgłam ꝓ uocate. durate¬
fortit̃. spiritalit̾ ꝑgite. ꝑuenite felicit̃. tantũ menitote tunc nr̃i. cũ in¬
cipiet in uob uirginitas honorari Ambrosius & iam genere dicendi tẽpe¬
rato & ornato ꝓfessis uirginib ꝓponit tãquã subeae pliforma. qđ mo:¬
rib imitentur. & dicit. Urgo erat ñsolũ corpore sed eclam mente. quȩ
nullo dol ambitu sincerũ adulteraret adfectũ. corde humilis. ũbis gra¬

Expanded text:
memores, iustitiam cum religione retinentes, stabiles in fide, humiles memores, iustitiam cum religione retinentes, stabiles in fide, humiles faciles, fraterna pace unanimes adque concordes. Quae uos singula, o bonae uirgines, obsernare, diligere, inplere debetis quae Deo et Christo uacantes ad Dominum, cui uos dicastis, et maiore et meliore parte praeceditis. prouectae annis, iunioribus facite magisterium: minores natu, praebete conparibus incitamentum. hortamentis uos mutuis excitate, aemulis defortiter, spiritualiter pergite, pervenite feliciter; tantum mementote tunc nostri, cum incipiet in vobis virginitas honorari . 48. Ambrosius etiam genere dicendi temperato ei ornato professis virginibus proponit, tanquam sub exempli forma, quod moribus imitentur, et dicit: Virgo erat, non solum corpore, sed etiam mente, quae nullo doli ambitu sincerum adulteraret affectum: corde humilis, verbis gra
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis inun dauit. Iam tuncigitur inmisterio declaratũ: ꝙ ds ssincarne
aitate animoi Caro eñi hed ad culpã resertur ius adinlecebre cupi ditat̃ sent¬
N scriptũ est.
uia concupiuit popłs cupiditate pessimã & dixerunt. Quis noscibiuit carne.
Qd ĩgitur extendit angłs uirgã & tengit pecrã dequa ignis exiit. ostendit qđ ca
me incũbitꝰ. Degenere tẽperato. estapud õx prianũ uirginitatis illa laudatio. slunc
nob adiur gines sermo÷ quarũ qͥ sublimiorgla ÷. maior & cura. Flos ÷ ille eccłastiq
germinis. decus atiornam̃tũ gr̃ȩspitalis. lȩta indoles laudis & honoris. opꝰ integrũ
atq in corruptũ dĩimago respondens ad scimoniã dñi. in lustrior portio gregis xp̃.
gaudet ꝑipsas atq in illis largit̃ floret eccłȩ matris generosi fecunditas. Quantoq
plusgloriosa uirginitas numero suo addit. gaudiũ matris augescit: et alio loco

Expanded text:
sanguinis inundavit. 3. Jam tunc igitur in mysterio declaratum est, quia Dominuditates animorum. Caro enim haedi ad culpam facti refertur; jus ad illecebras cupiditatt scriptum est, « Quia concupivit populus cupiditatem pessimam, et dixerunt, Quis nos cibabit carne » ? Quod igitur extendit angelus virgam, et tetigit petram, de qua ignis exiit, ostendit quod cme incumbit . 47. De genere temperato est apud Cyprianum virginitatis illa laudatio: Nunc nobis ad virgines sermo est, quarum quo sublimior gloria est, major et cura. Flos est ille ecclesiastici germinis, decus atque ornamentum gratiae spiritualis, laeta indoles laudis et honoris, opus integrum atque incorruptum, Dei imago respondens ad sanctimoniam Domini, illustrior portio gregis Christi. Gaudet per ipsas, atque in illis largiter floret Ecclesiae matris gloriosa fecunditas: quantoque plus gloriosa virginitas numero suo addit, tanto plus gaudium matris augescit. Et alio loco
Abbreviated transcription (Latin):
adillud ubi per manendum est retule riꝰ. ut eris eae abusiue non proprie
diceris frur. Si uero in heseris atq permanseris sinem inra ponens latitiȩ
tuȩ tuic uere & proprie frui dicendus es. quod non faciendum est: nisi in
illa trinitate. idẽ summo & in commutabili bono Uide quem admoclum.
cum ipsa ueritas. et uerbum per quod facta sunt omuia caro factũ esset ut
habitaret innobis . Tamen dicͣit apłs. Et si noueramus xp̃m secundũ car nẽ

Expanded text:
ad illud ubi permanendum est rettuleris, uteris ea et abusiue, non proprie ad illud ubi permanendum est rettuleris, uteris ea et abusiue, non proprie diceris frui. si uero inhaeseris atque permanseris, finem in ea ponens laetitiae tuae, tunc uere et proprie frui dicendus es: quod non faciendum est nisi in illa trinitate, id est summo et incommutabili bono. Vide quemadmodum, cum ipsa ueritas et uerbum, per quod facta sunt omnia, caro factum esset, ut habitaret in nobis, tamen ait apostolus: etsi noueramus Christum secundum carne
Abbreviated transcription (Latin):
aut illo &iam quem propterse acce perunt.
tos uillum ire compellunt: quo fruentes pariter beatisi mus. Nam
& apostolus clamat. Numquid paulus crucifixus est prouobis aut
in nomine pauli baptizati estis: Et neque qui plantat est aliquid neq
qui rigat: sed qui incrementum dat ds. Et angelus hominem se ado¬
rantem monet ut illum potius adoret. sub quo ei dño & iã ipse c̃seruusẽ.
Cum autem homine indõ frueris. dõ potius quam homine frueris. Illo
enim frueris: quo efficeris beatus Et adeum te peruenisse lac
in quo spem ponis ut uenias. Inde ad phile monem paulus. Ita frater in¬
quid̃ ego te fruar in dño Quod sinon ad didiss&e indño et te fruar tantum
dixisset: in eo constituss& spem beatitudinis suae. quam quam etiam uicinus
sune dicitur frui cumdelectatione uti. Cum enum adest quod diligitur.:
&iam delectationem secum necesse est gerat. ser quam si transieris. eam que

Expanded text:
aut illo etiam quem propter se acceperunt, aaut illo etiam quem propter se acceperunt, atos in illum ire compellunt, quo fruentes pariter beati sumus. Nam et Apostolus clamat: Numquid Paulus crucifixus est pro vobis? aut in nomine Pauli baptizati estis ? et, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Et angelus hominem se adorantem monet ut potius illum adoret, sub quo ei Domino etiam ipse conservus est . 37. Cum autem homine in Deo frueris, Deo potius quam homine frueris. Illo enim frueris quo efficeris beatus; et ad eum te pervenisse laetaberis, in quo spem ponis ut venias. Inde ad Philemonem Paulus: Ita, frater, inquit, ego te fruar in Domino . Quod si non addidisset, in Domino, et te fruar tantum disime dicitur frui cum dilectione uti. cum enim adest quod diligitur, etiam delectationem secum necesse est gerat, per quam si transieris eamque
Abbreviated transcription (Latin):
Et cetera que sunt: & nisi abillo esse non possint. & in tantum bona sunt: inquantũ
acceperunt ut sunͣt. Ille igitur usus quidicitur dĩ quo nobis utitur. non adeiꝰ.
sed ad nr̃am utilitatem refertur. ad eius autem tantum modo bonitatem
Cuius autem nos misere mur. & cui consulimus. ad eius quidem utilitatem id
facimus eam quȩ intue mur. Sel nescio quomodo &iam nr̃a fit consequens.
cumeã misccłam quam inpendimus egenti sine mercede ñ relinquit ds.
Haec autem mer ces summaest : ut ipso per fruamur Et omnes qui eo
friumur. nobis etiam inuicem in ipso perfruamur Nam
aut in angło collocamus. Quod & homo superbus & angłs suꝑbus
arrogant᷑ sibi. atque inse alierum spem gaudent constitui. Sc̃s
autem homo & sc̃s angłs &iam fessas nos: at que unse. ad quiescere
& remanere cupientes. reficiunt potius. aut eo sumptu quẽ ꝓpt̃ nos.

Expanded text:
Ut caetera quae sunt, et nisi ab illo esse non possint, et in tantum bona sint, in quantum Ut caetera quae sunt, et nisi ab illo esse non possint, et in tantum bona sint, in quantum acceperunt ut sint. Ille igitur usus qui dicitur Dei, quo nobis utitur, non ad ejus, sed ad nostram utilitatem refertur, ad ejus autem tantummodo bonitatem. Cujus autem nos miseremur, et cui consulimus, ad ejus quidem utilitatem id facimus, eamque intuemur; sed nescio quomodo etiam nostra fit consequens, cum eam misericordiam quam impendimus egenti, sine mercede non relinquit Deus. Haec autem merces summa est ut ipso perfruamur, et omnes qui eo fruimur, nobis etiam invicem in ipso perfruamur. CAPUvel in angelo collocamus. Quod et homo superbus et angelus superbus arrogant sibi, atque in se aliorum spem gaudent constitui. Sanctus autem homo et sanctus angelus etiam fessos nos atque in se acquiescere et remanere cupientes, reficiunt potius, aut eo sumptu quem propter nos,
Abbreviated transcription (Latin):
nõs diuina scriptura commendat. Quomodo ergo diligit ut nobis utat᷑.
anut fruatur.: Sed sifruitur eg& bono nostro. quod nemo sanus dixe¬
rit. Omne enim bonum nr̃m uel ipse uel ab ipso est. Cui autem obscu¬
rum uel dubium est. non egere lucem rerum harum nitore quasipsa
in lustrauerit: Picit apertissime &iam propheta. Dixi dño ds̃ im̃s
estu: qm̃ ꝯ bonorum meorum non indiges. Nonergo fruitur nobis. sed utitur:
e que fruitur neque utitur: non inuenio quem ad modum diligat.
bonitate per fiuamur. Ps̃ uero ad suam bonitatem usum nr̃m refert: Quia
enim bonus est: sumus. Et in quantum adsumus: bonisumus. Porro quia &iã
iustus est non inpune malisumus Et quantum malisumus: in tantum &iã
minus sumus. Ille enim sum me ac primitus est: qui om̃ino in cõmutabilisẽ.
Et qui plenissime dicere potuit. Egosum quisum. & diceseis. Quies misit me aduos.

Expanded text:
nos divina Scriptura commendat: quomodo ergo diligit? ut nobis utatur, nos divina Scriptura commendat: quomodo ergo diligit? ut nobis utatur, an ut fruatur? Sed si fruitur, eget bono nostro, quod nemo sanus dixerit. Omne enim bonum nostrum vel ipse, vel ab ipso est: cui autem obscurum vel dubium est, non egere lucem rerum harum nitore quas ipsa illustraverit? Dicit etiam apertissime propheta: Dixi Domino, Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges . Non ergo fruitur nobis, sed utitur. Nam si neque fruitur neque utitur, non invenio quemadmodum diligat. bonitate perfruamur; Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. Quia enim bonus est, sumus; et in quantum sumus, boni sumus. Porro autem quia etiam justus est, non impune sumus mali; et in quantum mali sumus, in tantum etiam minus sumus. Ille enim summe ac primitus est, qui omnino incommutabilis est, et qui plenissime dicere potuit: Ego sum qui sum; et, Dices eis, Qui est, misit me ad vos .
Abbreviated transcription (Latin):
est dicere. manifestũ ẽ omẽm hominem proximũ esse de putandum.
quia erga neminem operandum est malum: lam uero siuel cui preben¬
dum uel aquo nobis pre bendũ est officium misericor die recte pro¬
ximus dicitur. manifestũ ẽ hoc p̃cepto quo iuibemur diligere ꝓximũ
&iam scõs angelos contineri. a quibus tanta nobis misericor diȩ inpenclunt᷑
officia. quanta multis scripturarum diuinarum locis anim aduerere faci¬
& relicto a latronibus et propheta in oratione ait. sicut proe
sicut fratrem nr̃m ita complacebam: Sed qm̃ excellentior ac suptanram
naturam ẽ diuina substantia. preceptũ quodiligamus dm̃ a proximi dilec¬
ambiguũ iudetur eẽ cum dicimus eare nos ꝑfrui quã diligimus propt̃
se ipsam. & eare nobis fruendum esse tantum qua efficimur beati. c& er
uero utendum. Diligit enim nosds̃. & multum nobis dilectionẽ eius erga

Expanded text:
est dicere, manifestum est omnem hominem proximum esse deputandum, est dicere, manifestum est omnem hominem proximum esse deputandum, quia erga neminem operandum est malum. 33. Jamvero si vel cui praebendum est, vel a quo nobis praebendum est officium misericordiae, recte proximus dicitur; manifestum est hoc praecepto quo jubemur diligere proximum, etiam sanctos Angelos contineri, a quibus tanta nobis misericordiae impenduntur officia, quanta multis divinarum Scripturarum locis animadvertere facifflicto et relicto a latronibus. Et propheta in oratione ait: Sicut proximum, sicut fratrem nostrum, ita complacebam . Sed quoniam excellentior ac supra nostram naturam est divina substantia, praeceptum quo diligamus Deum, a proximi dilecambiguum esse videtur, cum dicimus ea re nos perfrui, quam diligimus propter seipsam, et ea re nobis fruendum esse tantum, qua efficimur beati, caeteris vero utendum. Diligit enim nos Deus, et multum nobis dilectionem ejus erga
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Uade & fac similiter. ut uidelicet ẽẽ eum proximum intellegamus
cui uel ex̾ibendum ẽ of ficium misericordię si indiget. uel ex hibendum
esset su ndigeret. Exquo ẽ iam consequens ut etiã ille aquo nobis hoc
uicissim exhibendumẽ proximus sit noster praximi enim nomen
adaliquid est. Nec quis quã esse proximus. nisi proximo potest:
Nullum autem exceptũ eẽ cui misericor diȩ denegetur officium
iuis nonuideat. quando usque adinimicos &iam por rectũ i
Ita quoque paulus apł̃s docet. cumdicit. Nam non adulterabis. non ho¬
micidium facies. non furaberis. non concupisces. & si quod est aliud man¬
datũ. in hoc sermone recapitulatur. Diliges proximum tuum. tamquã
te ipsum. Dilectio proximi. malum non operatur. Quis quis ergo arbi¬
tratur non de om̃i homine apostolum precepisse. cogetur fateri
aut eum occiderit aut eius uxorem concupierit. Quod sidementis

Expanded text:
ait, Vade, et tu fac similiter ; ut videlicet eum esse proximum intelligamus, ait, Vade, et tu fac similiter ; ut videlicet eum esse proximum intelligamus, cui vel exhibendum est officium misericordiae, si indiget, vel exhibendum esset, si indigeret. Ex quo est jam consequens ut etiam ille a quo nobis hoc vicissim exhibendum est, proximus sit noster. Proximi enim nomen ad aliquid est, nec quisquam esse proximus nisi proximo potest. Nullum autem exceptum esse cui misericordiae denegetur officium, quis non videat, quando usque ad inimicos etiam porrectum estoderunt vos ? 32. Ita quoque Paulus apostolus docet, cum dicit: Nam non adulterabis, non homicidium facies, non furaberis, non concupisces, et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur: Diliges proximum tuum tanquam teipsum. Dilectio proximi malum non operatur . Quisquis ergo arbitratur non de omni homine Apostolum praecepisse, cogitur fateri,aut eum occiderit, aut ejus rem concupierit: quod si dementis
Abbreviated transcription (Latin):
& nostam quã socios tanti boni necesse eͣ ut diligant Ori
fruentes &iam ipsi beati sunt quo & nos frui desi deramus. &
quanto in hac uita fruimur uel perspeculũ uel inenig¬
mate tanto eam peregri nationẽ & tolerabi lius
sustinemus. & ardentius finire cupimus Sed utrũ ad
illa duo prȩcepta etiã dilectio ꝑtineat angelor. non inrationabiliter
quȩri potest. Nam qđ nullum hominum exceperit qui p̃cepit ut ꝓxinum
cuiduo ipsa p̃cepta protulerat adque in eis pendere totã legẽ
que omnes dixerat. cum interrogaret eum dicens & quis est mihi proxinius:
homint̃ quendã proposuit descendentem abhierłm in hie richo incidisse
ui latrones. & ab eis grauiter uulneratũ. saucium & semi uiuum ẽẽ derelictũ.
cui proximũ esse nondocuit nisi quierga illum recreandũ atque curandũ
misericors extitt. lita ut hoc qui inter rogatus est ipse fateretur. Cuidñs

Expanded text:
et nos tanquam socios tanti boni necesse est ut diligant. CAPet nos tanquam socios tanti boni necesse est ut diligant. CAPfruentes, etiam ipsi beati sunt, quo et nos frui desideramus: et quanto in hac vita fruimur vel per speculum vel in aenigmate , tanto nostram peregrinationem et tolerabilius sustinemus, et ardentius finire cupimus. Sed utrum ad illa duo praecepta etiam dilectio pertineat Angelorum, non irrationabiliter quaeri potest. Nam quod nullum hominum exceperit qui praecepit ut proximum cui duo ipsa praecepta protulerat, atque in eis pendere totam Legem Prophetasque dixerat, cum interrogaret eum dicens, Et quis est meus proximus? hominem quemdam proposuit descendentem ab Jerusalem in Jericho, incidisse in latrones, et ab eis graviter vulneratum, saucium et semivivum esse derelictum; cui proximum esse non docuit, nisi qui erga illum recreandum atque curandum misericors exstitit, ita ut hoc qui interrogaverat, interrogatus ipse fateretur. Cui Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
amore feruentior tantũ agit quibus modis potest
ut apluribus diligatur . & tanto pluribus eum cupit os¬
tendere. & quem frigidiorem uidet. excitat eum
quantũ potest laudibus illius. si autẽ contra ue¬
ntem inuenerit. odit in illo ue hementer oc
dilecti sui. & quibus modis ualet instat ut au¬
ferat. quid nos infocietate dilectionis dĩ agere
conuenit quo perfrui beatae uiuere est. & a quo
habent om̃s qui eũ diligunt. & quod sunt. & quod
eũ diligunt. de quo nihil metuimus necuiquam
possit cognitus displicere. & qui st uult diligi non
ut sibi a liquid. sed ut eis qui diligunt eternũ prẽ¬
mium conferatur. hoc ẽ ipse quem diligunt: Hine effici¬
tur: ut iminicos &iam np̃os diligamus. Non enĩ eos timȩ¬
mus quia nobis quod diligimus auferre possunt. sed
miseramur potius quia tanto magis nos oderunt. quan¬
to abillo quem diligimus separati sunt. Adquem
si conuersi fuerint. & illum tam quͣa beatisicũ bonũ.

Expanded text:
amore ferventior, tanto agit quibus potest modis, amore ferventior, tanto agit quibus potest modis, ut a pluribus diligatur, et tanto pluribus eum cupit ostendere; et quem frigidiorem videt, excitat eum quantum potest laudibus illius; si autem contravenientem invenerit, odit in illo vehementer odium dilecti sui, et quibus modis valet, instat ut auferat: quid nos in societate dilectionis Dei agere convenit, quo perfrui, beate vivere est; et a quo habent omnes qui eum diligunt, et quod sunt, et quod eum diligunt; de quo nihil metuimus, ne cuiquam possit cognitus displicere; et qui se vult diligi, non ut sibi aliquid, sed ut eis qui diligunt, aeternum praemium conferatur, hoc est ipse quem diligunt? Hinc efficitur ut inimicos etiam nostros diligamus: non enim eos timemus, quia nobis quod diligimus auferre non possunt; sed miseramur potius, quia tanto magis nos oderunt, quanto ab illo quem diligimus separati sunt. Ad quem si conversi fuerint, et illum tanquam beatificum bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
duobus dare possit si tibi occurrerent duo: quorũ neu¬
ter alium uel indigentia uel erga te aliqua ne cessitu¬
dine superaret. nihil iustius faceres. quã ut sorit
legeref cui dandum eẽt quod dari utrique non poss&.
sic in hominibus quibus omnibus consulere nequeas pro
sorte habendumẽ. pro ut quisque tibi temporalitͣ
iuuamus. partim eos a quibus adiuuamur. partĩ quorũ
& in digemus ad itorio. & indigentię subuenimus.
partim quibus nec ipsi conferimus aliquid cõmodi. nec
abeis ut nobis conferatur ad tendimus. uelle tamen
debemus. ut om̃s nobi scũ diligant dm̃. Et totũ quod
eos uel adiuuamus uel ad uuamus ab eis adunũ illum
fine referendũ est Sienim intheatris nequrtiae
qui aliquem diligit istrionẽ & tam qua magno
el etiã summo bono eius arte ꝑfruitur o
diligit qui secũ eum diligunt. non propt᷑ illos. sed
propt᷑ eum quem pariter diligunt . & quantum ẽ. eius

Expanded text:
duobus dari potuisset, si tibi occurrerent duo, quorum neuduobus dari potuisset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium uel indigentia uel erga te aliqua necessitudine superaret, nihil iustius faceres, quam ut sorte eligeres cui dandum esic in hominibus quibus omnibus consulere nequeas, pro sorte habendum est, prout quisque tibi temporaliter juvamus, partim eos a quibus adjuvamur, partim quorum et indigemus adjutorio, et indigentiae subvenimus; partim quibus nec ipsi conferimus aliquid commodi, nec ab eis ut nobis conferatur attendimus. Velle tamen debemus ut omnes nobiscum diligant Deum, et totum quod vel eos adjuvamus vel adjuvamur ab eis, ad unum illum finem referendum est. Si enim in theatris nequitiae qui aliquem diligit histrionem, et tanquam magno vel etiam summo bono ejus arte perfruitur, omnes diligit qui eum diligunt secum, non propter illos, sed propter eum quem pariter diligunt; et quanto est in ejus