comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
otus quippe deus in car¬
ne uirginis de qua. nat᷑
est: et totus homo. Hinc quoq
apłs: in quo habitat inquit
corꝑaliter omnis plenitudo di¬
uinitatis. Quapropter ofilie
estote prudentes sicut serpen¬
tes. et simplices sicut columbe.
ut ex prudentia ꝑfecte intel¬
ligentie. anulum fidei ur̃e et
margaritam pro qua omnia
reliquistis. integram inuiola¬
tamq seruetis: ne dotem siml
et arram. sp̃c sc̃i quod absit ꝑ¬
cdatis. Diligentius itaq ꝓcu¬
rate. si quomodo simplicitas
columbe que fuit in maria. il¬
lesa inuiolataq seruetur: de
qua salomon in canticis quasi
in eius lande. ueni inquit co

Expanded text:
otus quippe Deus in carne virginis, de qua natus est, et totus homo. Hinc quoque Apostolus: In quo habitat, inquit, corporaliter omnis plenitudo divinitatis . Quapropter, o filiae, estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae, ut ex prudentia perfectae intelligentiae annulum fidei vestrae, et margaritam pro qua omnia reliquistis, integram inviolatamque servetis, ne dotem simul et arrham Spiritus sancti, quod absit, perdatis. Diligentius itaque procurate, si quo modo simplicitas columbae, quae fuit in Maria, illaesa inviolataque custodiatur. De qua Salomon ait in Canticis, quasi in ejus laude: Veni, inquit, co
Abbreviated transcription (Latin):
liciti simus quid comedamꝰ.
Et quia in sudore uultus pre¬
paramus nobis panem: la¬
bor exercendus est.sollicitudo
tollenda. duodecima.

Expanded text:
liciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo tollenda. Anima
Abbreviated transcription (Latin):
suis mansisset uircutib cõmu¬
ne cum hominib nil haberet: et
nisi implesset carnis ordinem.
carnis in illo esset otiosa sus¬
ceptio. Sustinuit ergo has ne¬
cessitates: ut homo uerus hu¬
manis necessitatib probaret᷑.
Aicendit in nauiculam. Xp̃c¬
eccłie nauim. seculi fluctum.
semꝑ mitigaturus ascendit:
ut creclentes in se adcelestem pa¬
triam tranquilla nauigatio¬
ne ꝑducat: et municipes ci¬
uitatis sue faciat. quos huma¬
nitatis sue fecit esse consortes.
on ergo xp̃c indiget cͣ¬
quia sine celesti gubernatore
nauis eccl̃ie ꝑ mundanum pe¬
lagus ꝑ talia et tanta. discrimi¬
na: ad celestem portum non ua¬
let ꝑuenire. Hec diximus fr̃s.
quantum ad intelligentiam
sp̃ualem: uerum ipsius historie
ordinem prosequamur. Ascen¬
dens inquit in nauiculam:
transfretauit. et uenit in cuu¬
tatem suam. Creator rerum.
orbis dominus. postea quam.
se propter nos nr̃a angustauit
in carne: cepit habere humanã
patriam. cepit ciuitatis iudai¬

Expanded text:
suis mansisset virtutibus, commune cum hominibus nihil haberet; et nisi implesset carnis ordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus humanis necessitatibus probaretur. Ascendit in naviculam. Che suae navem, saeculi fluctus semper mitigaturus ascendit, ut credentes in se ad coelestem patriam tranquilla navigatione perducat; et municipes civitatis suae faciat, quos humanitatis suae fecit esse consortes. Non ergo Christus indiget quia sine cnavis Ecclesiae per mundanum pelagus, per tanta et talia discrimina, ad coelestem portum non valet pervenire. Haec diximus, fratres, quantum ad intelligentiam spiritualem, verum ipsius historiae ordinem prosequamur. Ascendens, inquit, Jesus in naviculam transfretavit, et venit in civitatem suam. Creator rerum orbis Dominus, posteaquam se propter nos nostra angustavit in carne, coepit habere humanam patriam, coepit civitatis Judai
Abbreviated transcription (Latin):
regionis ipsius grãm propria
amenitate commendat. iiĩ.¬
ranscensis igitur alpibz
maximianus cesar octo¬
dorum uenit: ibiq sacrificaturꝰ
idolis suis conuenire exercitum
iussit. atroci proposita iuissio¬
ne. ut ꝑ aras demonib consecra¬
tas iurarent. equalib sibi ani¬
mis contra bagaudarum tur¬
bas esse pugnandum: xp̃ianos
uelut inimicos diis suis ab om¬
nib ꝑsequendos. Quod ubi pͥ¬
mum ꝑuenit ad noticiam
thebaide legionis. preteriens
octodorum oppidum. ad locum.
cui agaunum nomen est. ce¬
leriter proꝑauit: ut duodecĩ
milium spatio ab octodoro se¬
ꝑata. necessitatem commit¬
tendi sacrilegii preteriret. mii.

Expanded text:
regionis ipsius graciam propriam amoe| nitate commendat ranscensis igitur alpibus.| Maximianos caesar octodorum uenit ibique sacri| ficaturus idolis suis conuenire exercitum iussit.| Atroci proposita iussione . ut per aras demonibus| consecratas iurarent aequalibus sibi animis| contra bacaudarum turbas esse pugnandum chris| tianosque uelut inimicos diis suis ab omnibus persequendos| quod ubi primum peruenit ad noticiam thehaide| legionis praeteriens octodorum oppidum . ad locum cui| acauno nomen est celeriter properauit. Vt duodicem| milium spacio ab octodoro seperata necessitatem com| mettendi sacrilegie praeteriret.
Abbreviated transcription (Latin):
corporis et sanguinis qͦn illa mã¬
ducatio potatioq significat nos
efficit meliores. Uiuimus ergo
nos propter ip̃m manducantes
cum: id est ip̃m accipientes uitã¬
eternani quam non habemus ex

Expanded text:
corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio potatioque significat, efficit nos meliores. Vivimus ergo nos propter ipsum, manducantes eum, id est, ipsum accipientes aeternam vitam, quam non habemus ex
Abbreviated transcription (Latin):
ostium ianue: ꝓcessit
puella ad uidendũ nõie rhode.
Et ut cognouit uocem petri.
pre gaudio non aꝑuit ianu¬
am: sed introcurrens nuntia¬
At illi cdixerunt ad illam. In¬
sanis. Illa autem: affirma¬
bat sic se habere. Illi autem di¬
cebant. Angłs eius est. Petrus
autem. ꝑseuerabat pulsans.
Cum autem aꝑuissent ostiũ
uiderunt eum: et obstupue¬
runt. Annuens autem eis
manu ut tacerent: enarra
uit quomodo dominus edux¬
isset eum de carcere. Dixitq.
Nuntiate iacobo et fr̃ĩb hec.
Et egressus: abiit in alium
locum. Facta autem die. erat
non parua turbatio int̾ mi¬
lites. quid nam de petro fa¬
set. Herodes autem. cum reqͥ¬
sisset eum et non inuenis¬
set: facta inquisitione de cu¬
stodibus. iussit eos duci ad¬
se. Descencdensq a iudea in
cesaream: ibi commoratus est.
Erat autem iratus tyriis et
sydonus. At illi unanimes
uenerunt ad eum: et ꝑsua¬
oso blasto qui erat suꝑ cubi¬
culum regis postulabant pa¬
cem: eoquod alerentur re¬

Expanded text:
ostium januae, processit puella ad audiendum, nomine Rhode. Et ut cognovit vocem Petri, prae gaudio non aperuit januam, sed intro currens nuntiaAt illi dixerunt ad eam: Insanis. Illa autem affirmabat sic se habere. Illi autem dicebant: Angelus ejus est. Petrus autem perseverabat pulsans. Cum autem aperuissent, viderunt eum, et obstupuerunt. Annuens autem eis manu, uvit quomodo Dominus eduxisset eum de carcere dixitque nuntiate Iacobo et fratribus haec et egressus abiit in alium locum facta autem die erat non parva turbatio inter milites quidnam de Petro farodes autem cum requisisset eum et non invenisset inquisitione facta de custodibus iussit eos duci descendensque a Iudaea in Caesaream ibi commoratus est erat autem iratus Tyriis et Sidoniis at illi unianimes venerunt ad eum et persuaso Blasto qui erat super cubiculum regis postulabant pacem eo quod alerentur re
Abbreviated transcription (Latin):
sidem non terrena saprentia rep¬
pcrit. nec opinio humana ꝑsua¬
sit: sed ip̃e unigenitus docuit. ip̃e
sp̃c sc̃s institart: de quo nichil ali¬
ter quam de patre et filio sentien¬
dum: quia licet non sit pat̾ non
sit filius. non tamen est a patre
filioq cliuisus. Et sicut ꝓpriam
habet intrinitate ꝑsonam. ita
unam habet in patris et filii dei¬
tate substantiam: omia implen¬
tem. omnia continentem. et cum
ꝑatre et filio uniuersa moderan¬

Expanded text:
 Hanc autem fidem non terrena sapientia rep Hanc autem fidem non terrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit; sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit: de quo nihil est aliter, quam de Patre et de Filio sentiendum: quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre, et Filio universa moderan
Abbreviated transcription (Latin):
ad cogitandum de deo. nul¬
la ad ioquendum lingua sufficiat:
tamen quantuncũq illud est. qͦd
humano intellectu de essentia pa¬
terne deitatis aitingitur. nisi u.¬
num atq idem esse uel de uingeni¬
to eius uel de sp̃u sc̃o cogitatur. ño
pie sapitur sed nimis carnaliter
caligatur. Et ipsum quod de patre
congruenter sentiri uidebatur a¬
mittitur: quia de tota trinitate re¬
ceditur. si in ea unitas non tenet᷑.
Nulla autem ratione uere est u¬
num: quod aliqua est inequali¬
tate diuersum.¬
um ergo ad confitendũ patr̃e
et filiũ et sp̃m sc̃m aciem mẽ.¬
tis intendimus: procul ab animo
formas uisibilium rerum. et etates
demꝑalium. naturarum. prõcul
corꝑa locorum. et loca corporunt
repellamus. Discedat a corde quod
spacio extenditur. quod fine con¬
cluditur: et quicquid nec semper
ubiq nec totum est. Cogitatio de
trinitatis deitate concepta. nichil
ꝑ distantiam intelligat. nichil ꝑ
gradus querat: ac siquid de deo
dignum senserit. nulli hoc ibi au

Expanded text:
ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attingitur, nisi unum atque idem est, cum vel de Unigenito ejus, vel de Spiritu sancto cogitatur, non pie sapitur, sed nimis carnaliter caligatur, et ipsum quod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione vere est unum, quod aliqua est inaequalitate diversumum ergo ad confitendum Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum aciem mentis intendimus, procul ab animo formas visibilium rerum, et aetates temporalium naturarum, procul corpora locorum, et loca corporum repellamus. Discedat a corde, quod spatio extenditur, quod fine concluditur, et quidquid nec semper ubique, nec totum est. Cogitatio de Deitate Trinitatis concepta, nihil per distantiam intelligat, nihil per gradus quaerat; aut si quid dignum Deo senserit, nulli hoc ibi aud
Abbreviated transcription (Latin):
ogandum quod p̾mis¬
la de xp̃o prophetia.
non rerum tantum
miraculis: sed et uerborum pro¬
prietate completur. Iste est enĩ
fructus. qui dauid patriarche
sub iureuirando promittitur.
de fructu uentris tui ponam
suꝑ sedem tuam. Simulq in¬
tuendum. quod eadem uoce
maria ab elysabeth qua a
gabrihele benedicitur: quatinꝰ
et angelis et hominibz uene¬
randa. et cunctis merito femi¬
nis ꝓreferenda monstretur.

Expanded text:
otandum quod praemissa de Christo prophetia non rerum tantum miraculis, sed et verborum proprietate completur. Iste est enim fructus, qui David patriarchae sub jurejurando promittitur: De fructu ventris tui ponam super sedem meam . Simulque intuendum quod eadem voce Maria ab Elisabeth qua a Gabriele benedicitur, quatenus et angelis et hominibus veneranda, et cunctis merito feminis praeferenda monstretur.
Abbreviated transcription (Latin):
me breuem. dictasse subitũq
tractatum. ut experimentum
caperem ingenioli mei: et ami¬
cis iubentib obedirem.

Expanded text:
me brevem dictasse subitumque tractatum, ut experimentum caperem ingenioli mei, et amicis jubentibus obedirem.
Abbreviated transcription (Latin):
pod paulo suꝑus spa¬
nosam et latam uiam
nominaure. hoc nunc
aꝑtius falsos propħ̾as ostendit.
ꝑ quos multi in ꝑditionem. ab¬
hominabilem abierunt: qui pri¬
mo iniudea multi apparuerunt.
et modo ꝑfidia totum repleuerũt
mundum. Sed illi prius falsi ꝓ¬
phece fuerunt. uerissimosq dñi
ꝓpħias usq ad mortem ꝑsecuti
sunt. sicut iheremiam. et miche¬
am. aliosq muldos: isti autẽ
nunc falsi ꝓphete et falsi xp̃ia¬
ni qui sunt. ueraces xp̃ianos
sine miscłia ꝑsequuntur et op¬
pumunt. aliquando si decur co¬
pia etiam gladiis. sine inter¬
missione autem. suis prauis mo¬
rib et exemplis: Decima.¬
dcirco omnes p̾ueniens dominus:
adhortatus est dicens. Attencdi¬
te. a falsis ꝓpħis. Attendite di¬
ligentius. obseruate cautius ut
non selucamini: ut non circũ¬
ueniamini. ut non fallamini.
Atcendite ergo hoc est conside¬
rate. quia non sunt oues sed lu¬
pi in uestimentis ouium: qͥa
non sunt religiosi. sed irreligi¬

Expanded text:
od paulo superius spatiosam et latam viam nominavit, hoc nunc apertius falsos prophetas ostendit, per quos multi in perditionem abominabilem abierunt. Quia primo in Judaea multi apparuerunt, et modo in perfidia totum repleverunt mundum. Sed illi prius falsi prophetae fuerunt, verissimosque Domini prophetas usque ad mortem persecuti sunt, sicut Jeremiam et Michaeam, aliosque multos. Isti autem nunc falsi prophetae et falsi Christiani qui sunt, veraces Christianos sine misericordia persequuntur, et opprimunt aliquando, si detur copia, etiam gladiis, sine intermissione autem suis pravis moribus et exemplis. Idcirco omnes praeveniens Dominus adhortatus est, dicens: Attendite a falsis prophetis; attendite diligentius, observate cautius, ut non seducamini, ut non circumveniamini, ut non fallamini. Attendite ergo, id est, considerate quia non sunt oves, sed lupi in vestimento ovium; quia non sunt religiosi sed irreligi
Abbreviated transcription (Latin):
turba triduo dñm sustines
quando multitudo fidelium pec¬
cata que ꝑpetrauit ꝑ peniten¬
tiam declinans. ad dñm se in
opere. in locutioneratq in co¬
gitatione conuertit. Quos di¬
mittere ieuinos in domum su¬
ai dominus non uult ne defi¬
ciant in uia: quia uidelicet
conuersi peccatores in presentis
uite uĩa deficunt. siin sua cõ¬
scientia sine doctrine sc̃e pabu¬
lo dimittantur. Ne ergo lassen¬
tur huius pegrinationis iti¬
nere: pascendi sunt sacra ad¬

Expanded text:
turba triduo Dominum sustinet, turba triduo Dominum sustinet, quando multitudo fidelium peccata quae perpetravit, per poenitentiam declinans ad Dominum se in opere, in locutione atque in cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesentis vitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae sanctae pabulo dimittantur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra ad
Abbreviated transcription (Latin):
ui enim edificatam .xiͣ.¬
suꝑ se ciuitatem suie do¬
mum domini. idest eccłiam in
alta bonorum extollit oꝑum.
et cunctis manifestam gentib
exhibet: ipse hanc ab infimis
delectationib abstractam pane
celi reficit. atq ad appetitum
suꝑne suauitatis. dato pigno¬
re cibi sp̃ualis accendit. Mise¬
reor inquit suꝑ turbam: qͥa
ecce iam triduo sustinent me.
nec habẽt quod manducent.
Et si dimisero eos ieuinos in
domum suam: deficient in
uia. Quare triduo turba do¬
minum sustinuerit: matheus
exponit plenius. qui aĩt. Et
ascendens in montem: sedebat
ibi. Et accesserunt ad eum tur¬
be multe habentes secum mu¬
tos. claudos. cecos debiles. et
alios multos: et ꝓiecerunt eos
ad pedes eius. et curauit eos.
Surba ergo triduo xiiͣ.¬
dñm ꝓpter sanationem
infirmorum suorum sustinet.
cum electi quiq fide sc̃e trin.¬
tatis lucidi. domino pro suis
suorumq peccatis. anime u¬
delicet languoribz. ꝑseueran¬
ti. instantia supplirant. Item.

Expanded text:
ui enim aedificatam super se civitatem sive domum Domini, id est Ecclesiam, in altum bonorum extollit operum, et cunctis manifestam gentibus exhibet, ipse hanc ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae suavitatis dato pignore cibi spiritalis accendit. Misereor, inquit, super turbam: quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent. Et si dimisero eos jejunos in domum suam, deficient in via. Quare triduo turba Dominum sustinuerit, Matthaeus exponit plenius, qui ait: Et ascendens in montem, sedebat ibi. Et accesserunt ad eum turbae multae habentes secum mutos, caecos, claudos, debiles, et alios multos, et projecerunt eos ad pedes ejus, et curavit eos . Turba ergo triduo Dominum propter sanationem infirmorum suorum sustinet, cum electi quique fide sanctae Trinitatis lucidi Domino pro suis suorumque peccatis, animae videlicet languoribus, perseveranti instantia supplicant. Item
Abbreviated transcription (Latin):
tus apłs ad ephesios loquens
designabat dicens. Scio enim:
quia post cliscessum meum
introibunt in uobis lupi ra¬
paces.
upi uero graues nomi¬
nantur omnes infide¬
les heretici: qui grauiter scãm
eccłiam opprimunt et ꝑsequun¬
tur uel molestare frequentãt:
qui si ne miscłia rapere et coa¬
ceruare non desinunt. Aliqͣn¬
do pecunie irruunt aliene. a¬
liquando in ipsos pecumarum
dominos: multomagis etiam
satagunt animas rapere. et
secum miserabiliter in ꝑditio¬
nem deducere. Et uestimentũ
ouium. habere dicuntur. qd̾

Expanded text:
tus Apostolus ad Ephesios loquens designabat, dicens: Scio enim quia post discessum meum introibunt in vos lupi rapaces Lupi vero graves nominantur omnes infideles haeretici, qui graviter sanctam Ecclesiam opprimunt et persequuntur, vel molestare frequentant, qui sine misericordia rapere et coacervare non desinunt. Aliquando pecuniae irruunt alienae, aliquando in ipsos pecuniarum dominos. Multo magis etiam satagunt animas rapere, et secum miserabiliter in perditionem deducere. Et vestitum ovium habere dicuntur, q
Abbreviated transcription (Latin):
mus. eum uidelicet cuiꝰ cerui¬
cem uigum. legis attriuit. atq
eum quem quilibet seductor
repperit. quasi brutum ani¬
mal. et nulla ratione utens
quo uoluit errore subtraxit:
omnes saluador adueniens sa¬
thane uinculis astrictos. om̃s
in imo concupiscentie puteo
demersos inuenit. Non est e¬
num distinctio. Omnes enim
peccauerunt et egent gła dei:
iustificati gratis ꝑ grãm ipsi¬
us. ꝑ recdemptionem que est

Expanded text:
mus, ut videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor repperit, quasi brutum animal et nulla ratione retinens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salvator adveniens Satanae vinculis astrictos, omnes in imo concupiscentiae puteo demersos invenit. Non est enim distinctio. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei, justificati gratis per gratiam ipsius, per redemptionem quae est
Abbreviated transcription (Latin):
ime ꝑsecuti sunt et uos iz.¬
ꝑsequentur: si sermonem
meum seruauerunt. et ur̃m
seruabunt. Dicendo autem uon
est seruus maior domino suo:
nonne euidenter ostendit. qũe¬
admodum intelligere debea¬
mus quod suꝑius dixerat. iam
non dico uos seruos: Ecce enĩ

Expanded text:
ersecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt. Dicendo autem, Non est servus major domino suo, nonne evidenter ostendit quemadmodum intelligere debeamus quod superius dixerat, Jam non di
Abbreviated transcription (Latin):
t scripsit rex antiochus
omni regno suo: ut esset
omnis ppłs unus. Et reliquerũt
unusquisq legem. suam: et con¬
senserunt omnes gentes scd̃m
uerbum regis antiochi. Et mul¬
ti ex isrł consenserunt ei: et sa¬
crificauerunt idolis. et coinqui¬
fieri in templo dei. et ꝓhiberent
celebrari sabbatum et dies sol¬
lempnes. et coinquinari sc̃a. et
sc̃m ppłm isrł. Et iussit edifica¬
ri aras. et templa. et idola: et
immolari carnes suillas. et pecora
cõmunia: et relinquere filies suos
incurumcisos. et coinquinari. ami¬
mas eorum in omnib immiindis
et abhominationib: ita ut obli¬
uiscerentur legem. et immutarẽt
omnes iustificationes dei. Et qui¬
cumq non fecisset scdm u̾bum
regis antiochi: moreretur. Scd̾m
Iomnia uerba. hec: scripsit om̃i
regno suo. Et preposuit principes
populo qui hec fieri cogerent: et
iusserunt ciuitatib iude sacri¬
ficare. Et congregati sunt multi
de populo ad eos. qui reliquerãt
legem domini: et fecerunt ma¬

Expanded text:
t scripsit rex Antiochus omni regno suo ut esset omnis populus unus et reliquerunt unusquisque legem suam et consenserunt omnes gentes secundum verbum regis Antiochi et multi ex Israhel consenserunt ei et sacrificaverunt idolis et coinquifieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies sollemnes et coinquinari sancta et sanctum populum Israhel et iussit aedificari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificationes Dei et quicumque non fecisset secundum verbum regis Antiochi moreretur secundum omnia verba haec scripsit omni regno suo et praeposuit principes populo qui haec fieri cogerent et iusserunt civitatibus Iudae sacrificare et congregati sunt multi de populo ad eos qui dereliquerant legem Domini et fecerunt ma
Abbreviated transcription (Latin):
ectio sc̃i euangłii qu̾a
Imodo fr̃es audistis.
tanto intentius cogitanda ac
sine obliuione est iugiter reti¬
nenda: quanto constat quia
magnam nobis fidei ꝑfectionẽ
commendat. magnum eiusdẽ
ꝑfecte fidei contra omnia temp¬
tamenta robur eque demonstt᷑.
Si enim scire uolumus quom
in xp̃m credi oporteat: quid lu¬
cidius eo quod ait ad eum petrꝰ.
tu es xp̃c filius dei uiui: Rursus
si audire delectat. quantum hec
fides ualeat: quid aꝑtius eo
quod ait dñs de ecclia que su¬
per eum edificanda erat. et
porte inferi non preualebunt
aduersus eam:Sed hec suis
in locis plenius exponentur.
Nunc autem reuercentes ad
explanandam ex ordine lectio¬
nem dominicam: primo uidea

Expanded text:
cti Evangelii, quam modo, fratres, audistis, tanto intentius cogitanda ac sine oblivione est jugiter retinenda, quanto constat quia magnam nobis fidei perfectionem commendat, magnum ejusdem perfectae fidei contra omnia tentamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid lucidius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi? Rursus si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam ex ordine lectionem Dominicam, primo videa
Abbreviated transcription (Latin):
scendit autem helchana. et
omns domus eius. ut immo¬
laret domino hostiam sollempnem
ec uotum suum: et anna non as¬
cendit. Dixit enim uiro suo. Nõ
uadam. donec ablactetur infans.
et ducam eum et appareat ante
conspectum domini: et maneat
ibi iugiter. Et ait ei helchana
decur. et mane donec ablactes cũ:
precorq ut impleat cominus uer¬
uum tuum.
ansit ergo mulier et lac¬
tauit filium suum: do¬
nec amoueret eum a lacte. Et
ab lactauerat. in uitulis trib
et trib modiis farine. et ampho¬
ra uini: et adduxit eum ad co¬
mum dei in sylo. Puer autem erat
adhuc infantulus. Et immola
la mulier que sceti coram te hic.
orans dñm pro puero isto. Ora¬
ui: et dedit michi dñs petitionẽ
meam quam postulaui eum.
Idcirco et ego cõmendaui eum
domino: cunctis dieb quib fue¬
rit accommodatꝰ domino. Et ado¬
rauerunt ibi dominum. .uiiĩ.
et exaltatum est cornu meum
in deo meo. Dilatatum est os meũ
suꝑ inimicos meos: quia letata
sum in salutari tuo. Non est sẽs

Expanded text:
scendit autem vir ejus Elcana, et omnis domus ejus, ut immolaret Domino hostiam solemnem, et votum suum, et Anna non ascendit: dixit enim viro suo: Non vadam, donec ablactetur infans, et ducam eum, et appareat ante conspectum Domini, et maneat ibi jugiter. Et ait ei  Vulg. tvidetur, et mane donec ablactes eum: precorque, ut impleat Dominus verbum suum. ansit ergo mulier, et lactavit filium suum, donec amoveret eum a lacte. T.ablactaverat, in vitulis tribus, et tribus modiis farinae, et amphora vini, et adduxit eum in domum Domini in Silo. Puer autem erat adhuc infantulus: et immolavla mulier quae steti coram te hic orans Dominum. Pro puero isto oravi, et dedit mihi Dominus petitionem meam quam postulavi eum. Idcirco et ego commodavi eum Domino, cunctis diebus quibus fuerit accommodatus Domino. Et adoraverunt ibi Dominum. Et oraviet exaltatum est cornu meum in Deo meo. Dilatatum est os meum super inimicos meos: quia laetata sum in salutari tuo. Non est sanctus,
Abbreviated transcription (Latin):
panib se locauerunt. et famelici
saturati sunt: donec sterilis pe¬
ꝑit plurimos: et que multos ha¬
bebat filios infirmata est. Do.¬
minus mortificat et uiuificat:
deducit ad inferos. et reducit. Do¬
minus pauꝑem. facit et ditat:
humiliat et sublimat. Suscitans
de puluere egenum. et de stercore
eleuat pauꝑem: ut sedeat cum
puncipib. et solium glorie cene¬
at: Domini enim sunt cardines
terre: et posuit suꝑ eos orbem. Pe¬
des sc̃orum suorum seruabit. et im¬
pii in tenebus conticescent: quia
non in fortitudine sua roborabit᷑
uir. Dñm formidabunt adu̾sa¬
rii eius: et suꝑ ip̃os in celis cona¬
bit. Dominus uidicabit fines t̾¬
re. et dabit imꝑium regi suo:
et sublimabit cornu xp̃i sui. Et
abiit helchaua ramatha in do¬
mum suam. Puer autem. erat
minister in conspectu domini: ante
faciem heli sacerdotis. S̾. lucam.

Expanded text:
erunt et famelici saturati sunt donec sterilis peperit plurimos et quae multos habebat filios infirmata est Dominus mortificat et vivificat deducit ad infernum et reducit Dominus pauperem facit et ditat humiliat et sublevat suscitat de pulvere egenum et de stercore elevat pauperem ut sedeat cum principibus et solium gloriae teneat Domini enim sunt cardines terrae et posuit super eos orbem pedes sanctorum suorum servabit et impii in tenebris conon in fortitudine roborabitur vir Dominum formidabunt adversarii eius super ipsos in caelis tonabit Dominus iudicabit fines terrae et dabit imperium regi suo et sublimabit cornu christi sui et abiit Helcana Ramatha in domum suam puer autem erat minister in conspectu Domini ante faciem Heli sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
Ancta malis possunt obesse:
bonis ad salutem malis ad iudici¬
um Unde apostolus Qui mãdu¬
cat etbibit indigne iudicium sibi mã¬
ducat et bibit Non quia res illa mala
sit. sed quia malus male accipit qͦd
bonum est. Non enun mala erat buc
tem mẽdicus dẽdit: sed quia ille qui
indignus erat accepit. ad perniciẽ
suam accepit.

Expanded text:
ancta malis possunt obesse; bonis sunt ad salutem, malis ad judicium. Unde Apostolus: Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit, non quia res illa mala est, sed quia malus male accipit quod bonum est. Non enim mala erat buccno. Salutem medicus dedit; sed quia ille, qui indignus erat, accepit, ad perniciem sui accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
cce mira dispensatione
pietatis similitudinem
ueritas dedit. quam et in seip¬
¶Io homo recognosceret: et tam̃
hec specialiter ad ipsum. aucto¬
rem hominum ꝑtineret. Quia
enini centenarius ꝑfectus est
numerus: ip̃e centun oues ha¬
buit. cum sc̃orum angłorum sub¬
stantiam et hominum possedit.
Sed una ouis tunc ꝓiit: qͣndo
peccando homo pascua uite re¬
liquit. Dimisit autem. non a¬
ginta. nouem oues in deserto:
quia illos summos angłorum
choros reliquit in ceio. Cur au¬
tem celum desertum uocatur
nisi quod desertum dicitur de¬
relictum: Tunc autem celũ
homo deseruit: cum peccauit.

Expanded text:
cce mira dispensatione pietatis similitudinem veritas dedit, quam et in se ipse homo recognosceret et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius numerus est perfectus, ipse centum oves habuit, cum angelorum substantiam et hominum creavit. Sed una ovis tunc periit, quando peccando homo pascua vitae dereliquit: dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc autem coelum homo deseruit, cum peccavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Tollite uobiscum seruos domini
ũri. et imponite salomonem filiũ
meum suꝑ mulam meam: et lu¬
cite eum in gyon. Et unguat eũ¬
ibi sadoch sacerdos. et nathan ꝓ¬
ph̾a in regem. suꝑ isrł: et canetis
bucina adq dicetis. Nuiat rex
salomon. Et ascendetis post eum
et uenietis. et sedebit suꝑ solium
meum. et ip̃e regnabit ꝓme: il¬
liq precipiam. ut sit dux super

Expanded text:
Tollite vobiscum servos Domini vestri, et imponite Salomonem filium meum super mulam meam, et ducite eum in Gibi Sadoc sacerdos et Nathan propheta in regem super Israhel et canetis bucina atque dicetis vivat rex Salomon et ascendetis post eum et veniet et sedebit super solium meum et ipse regnabit pro me illique praecipiam ut sit dux super
Abbreviated transcription (Latin):
adiecit non illos suo merito s
magistri honore suscipiendos.
ui autem scandali xi.¬
rauerit unum de pusilliᷤ
istis qui in me credunt. Nota:
quod qui scandaliratur parui¬
lus est. Maiores enim scandala
non recipiunt. Expedit ei ut
suspendatur mola asinaria
in collo eius: et demergatur in
prosundum maris. Quamqͣm
hec generalis possit esse senten¬
tia. aduersum omnes qui ali¬
quem. scandalirant: tamen
iuxta consequentiam sermoni
etiam contra apłos dictum in.¬
telligi potest: qui interrogan¬
do quis maioz esset in regno ce¬
lorum. uidebantur int̾ se dedig¬
nitate contendere: et si in hoc
uitio ꝑmansissent. poterant eoᷤ
quos ad fidem uocabant per
suum scandalum ꝑdere: dũ
aplos uident int̾ se de honore
pugnare. Quod audem dixit. ex¬
pedit ei ut suspendatur mola
asinaria in collo eius. scd̾m ri¬
loquitur: quo maiorum cri¬
minum ista apud ueteres iude¬
os pena fuerit. ut inꝓfundum
ligato saxo dimergerentur. Ex¬
pedit autem ei: quia multo me¬

Expanded text:
adjecit, non illos sui  Al. suo merito, sed magistri honore suscipiendos. Qui autem scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt. Nota quod qui scandalizatur, parvulus est: majores enim scandala non recipiunt. Expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris. Quamquam haec generalis possit esse sententia adversus omnes qui aliquem scandalizant, tamen juxta consequentiam sermonis etiam contra apostolos dictum intelligi potest, qui interrogando, quis major esset in regno coelorum, videbantur inter se de dignitate contendere, et si in hoc vitio permansissent, poterant eos quos ad fidem vocabant, per suum scandalum perdere, dum apostolos viderent inter se de honore pugnare. Quod autem dixit: Expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, secundum riloquitur, quo majorum criminum ista apud veteres Judaos poena fuerit, ut in profundum ligato saxo demergerentur. Expedit autem ei, quia multo me
Abbreviated transcription (Latin):
inermis adstabo: et in nomine
domini. ih̃u signo crucis non
clipeo protectus aut galea. ho¬
stium cuneos penetrabo secur.
Netrudi ergo in custocdiam iu¬
betur: facturus fidem lictis ut
inermis barbaris obiceretur.
Postero lie hostes legatos de pa¬
ce miserunt: sua omnia seq de¬
dentes. Unde quis dubicet hanc
uere beati uiri fuisse uictoriã:
cui prestitum sit ne mermis
ad prelium mitteretur: Et
quamius pius dominus ser¬
uare militem suum licet int̾
hostium gladios et tela potu¬
isset: tamen ne uel aliorum
morte sc̃i uiolarentur obtutus.
exemit pugne necessitatem.

Expanded text:
inermis adstabo et in nomine inermis adstabo et in nomine Domini Iesu, signo crucis, non clipeo protectus aut galea, hostium cuneos penetrabo securus. retrudi ergo in custodiam iubetur, facturus fidem dictis, ut inermis barbaris obiceretur. postero die hostes legatos de pace miserunt, sua omnia seque dedentes. unde quis dubitet hanc uere beati uiri fuisse uictoriam, cui praestitum sit, ne inermis ad proelium mitteretur. et quamuis pius Dominus seruare militem suum licet inter hostium gladios et tela potuisset, tamen ne uel aliorum mortibus sancti uiolarentur obtutus, exemit pugnae necessitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
pollicebatur. Qua martinus
expectatione suspensus: ꝑ bien¬
nium fere postea quam est
baptisma consecutus. solo no
mine militauit. Quinta.¬
terea irruentib intra galli¬
as barbaris. uillanus cesar
coacto in unum exercitu apud
uangionum ciuitatem: dona¬
tiuum cepit crogare militib.
Ut est consuetudinis singuli
citabantur: donec ad martinũ
uentum est. Tum uero oportu¬
numi tempus existimans quo
peteret omissionem. neq enĩ
integrum sibi fore arbitrabat᷑.
si donatuum non militaturꝰ
acciꝑet: hactenus inquit ad
cesarem militaui tibi. pate¬
re ut nunc militem deo. Do¬
natiuum tuum pugnaturus
accipiat: xp̃i ego nules sum.
pugnare michi non licet. Tũ
uero aduersum hanc uocem
tirannus infremuit: dicens
eum metu pugne que postero
die erat futura. non religionis
gr̃a detrectare militiam. At mar¬
tinus intrepidus. inmo illato
sibi terrore constantior: si hoc in¬
quit ignauie asscribitur non
fidei. crastina die ante aciem

Expanded text:
pollicebatur. qua Martinus pollicebatur. qua Martinus expectatione suspensus per biennium fere posteaquam est baptismum consecutus, solo licet nomine, militauit. Interea inruentibus intra Gallias barbaris Iulianus Caesar coacto in unum exercitu apud Vangionum ciuitatem donatiuum coepit erogare militibus, et, ut est consuetudinis, singuli citabantur, donec ad Martinum uentum est. tum uero oportunum tempus existimans, quo peteret missionem — neque enim integrum sibi fore arbitrabatur, si donatiuum non militaturus acciperet —, hactenus, inquit ad Caesarem, militaui tibi: patere ut nunc militem Deo: donatiuum tuum pugnaturus accipiat, Christi ego miles sum: pugnare mihi non licet. tum uero aduersus hanc uocem tyrannus infremuit dicens, eum metu pugnae, quae postero die erat futura, non religionis gratia detractare militiam. at Martinus intrepidus, immo inlato sibi terrore constantior, si hoc, inquit, ignauiae adscribitur, non fidei, crastina die ante aciem
Abbreviated transcription (Latin):
sua nuditate potuissent .iiii.¬
octe igitur in secuta cum
se sopori dedisset: uidit
xp̃m clamidis sue qua pauꝑem
dexerat parte uestitum. Intue¬
ri diligentissime dũm: uestẽq
quam dederat iubetur agnosce¬
re. Mox ad angłorum circum¬
stantium multitudinem: audi¬
uit ih̾m clara uoce dicentem.
Martinus adhuc catecuminus:
hac me ueste contexit. Uere me¬
mor dominus dictorum. suoꝵ
que ante. predixerat. qũadiu
fecistis hec uni ex minimis istiᷤ.
michi fecistis. se in paupere ꝓ¬
fessus est fuisse uestitum: et
ad confirmandum tam boni
oꝑis testimonium. in eodem
se habitu quem pauꝑ accepe¬
rat est dignatus ostendere. Quo
uiso uir beatissimus non in glo¬
riam est elatus humanam: s
bonitatem dei in suo oꝑe cognoᷤ¬
cens. cum esset annorum duo¬
deuiginti ad baptisma conuo¬
lauit: nec stati militie renũ¬
tiauit tribuni sui precibus
euictus: cui contubernium fa¬
miliare prestabat. Et enim
transacto tribunatus sui tem¬
pore: renuntiaturum se seculo

Expanded text:
sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte uestitum. intueri diligentissime Dominum uestemque, quam dederat, iubetur agnoscere. mox ad angelorum circumstantium multitudinem audit Iesum clara uoce dicentem: Martinus adhuc catechumenus hac me ueste contexit. uere memor Dominus dictorum suorum, qui ante praedixerat: quamdiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis, se in paupere professus est fuisse uestitum: et ad confirmandum tam boni operis testimonium in eodem se habitu, quem pauper acceperat, est dignatus ostendere. 1 quo uiso uir beatissimus non in gloriam est elatus humanam, sed bonitatem Dei in suo opere cognoscens, cum esset annorum duodeuiginti, ad baptismum conuolauit. nec tamen statim militiae renuntiauit, tribuni sui precibus euictus, cui contubernium familiare praestabat: etenim transacto tribunatus sui tempore renuntiaturum se saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
remissus est ergo iohes:
ut dominum. humileni
baptiearet. Baptirari enim do¬
minus ꝓpt̾ humilitatem uoluit:
non propter iniquitatem. Dñs
xp̃c quare est baptiratus: Dñs¬
xp̃c dei filius unigenitus: qͣre
est baptiratus: Inueni quare
est natus: et inuenies quare
sit baptiratus. Ibi quippe in¬
uenies humilitatis uiam: qua
pecle suꝑbo non capis. Quam
nisi humili pede calcaueris:
ad celsitudinem. quo ꝑclucit per¬
uenire non poteris. Baptieatꝰ
est ꝓpter te: qui descendit ꝓpt̾
te. Uide quantus factus sit tan¬
tillus. Qui cum in forma dei
esset:non rapinam arbitratus
est esse equalis deo. Non enim
erat rapina sed erat natura:
equalitas filii cum patre. Ioh̾es
si se xp̃m putari uellet: illi ra¬
pina esset. Non ergo rapinam
arbitratus est esse equalis deo.
Erat enim et sine rapina erat:
coeternus ab eterno natus e¬
rat. Tamen. semetipsum exina¬
niuit formam serui accipiens:
hoc est formam. hominis acci¬
piens. Qui cum in forma. dei es¬

Expanded text:
emissus est ergo Joannes, ut Dominum humilem baptizaret. Baptizari enim Dominus propter humilitatem voluit, non propter iniquitatem. Dominus Christus quare est baptizatus? D Dei Filius unigenitus, quare est baptizatus? Inveni quare est natus, et ibi invenies quare sit baptizatus. Ibi quippe invenies humilitatis viam, quam pede superbo non carpis: quam nisi humili pede calcaveris, ad celsitudinem, quo perducit, pervenire non poteris. Baptizatus est propter te, qui descendit propter te. Vide quantus factus sit tantillus: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Non enim erat rapina, sed erat natura aequalitas Filii cum Patre. Joannes si se Christum putari vellet, illi rapina esset. Non ergo rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Erat enim, et sine rapina erat, coaeternus ab aeterno natus erat. Tamen semetipsum exinanivit formam servi accipiens ; hoc est, formam hominis accipiens. Qui cum in forma Dei es
Abbreviated transcription (Latin):
ogitanti michi de ma¬
Srie penitentia: flere
Emnagis libet quam ali¬
quid dicere. Cuius enim uel sax¬
eum pectus: ille huius peccatui¬
cis lacrime ad exemplum peni¬
tendi non emolliant: Conside¬
rauit namq quid fecit: et no¬
luit moderari quid faceret. Su¬
per conuiuantes ingressa. est: ñ
uissa uenait: inter epulas lacri¬
mas obtulit. Discite quo dolore
airdet: que flere et inter epulas
non erubescit. Decima¬
anc uero quam lucas pec¬
catricem mulierem. iohes
mariam nominat. illam esse ma¬
riam credimus: de qua marcis
septem demonia eiecta fuisse
testatur. Et quid ꝑ septem de¬
monia: nisi unuiersa uitia de¬
signantur: Quia enim septem
clieb omne tempus comprehen¬
ditur: recte septenario numero
uniuer sitas figuratur. Septem
ergo demoria maria. habuit:
que uniuersis uitiis plena fuit.
Sed ecce quia tur pitudinis sue
maculas aspexit. lauanda ad
quia semet ipsam. grauiter eru¬
bescebat intus: nichil esse cre¬
dilit quod uerecundaret᷑ foris.

Expanded text:
ogitanti mihi de Mariae poenitentia, flere magis libet quam aliquid dicere. Cujus enim vel saxeum pectus illae hujus peccatricis lacrymae ad exemplum poenitendi non emolliant? Consideravit namque quid fecit, et noluit moderari quid faceret. Super convivantes ingressa est, non jussa venit, inter epulas lacrymas obtulit. Discite quo dolore ardet, quae flere et inter epulas non erubescit. anc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisse testatur. Et quid per septem daemonia, nisi universa vitia designantur? Quia enim septem diebus omne tempus comprehenditur, recte septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavanda ad quia semetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod verecundaretur foris.
Abbreviated transcription (Latin):
ue nimirum uerba uii.¬
iuxta litteram manib
beade marie maglalene com¬
pleuit. et coticlie sp̃ualiter nec
cessat implere. in tota mundi
laudes referens creatori dicit.
noticie manifestat ꝑ nos in om¬
ni loco: quia xp̃i bonus odor su¬
mus deo. Que cum sublimita¬
tem. diuine maiestatis que eqͣ¬
lis est illi cum patre. congrua
religione et reuerentia confi¬
tetur et predicat. et in qnͣtum
naturalis ingenii uigor suꝑ¬
ni luminis illustratione sinit
digna ueneratione recolit. m̃¬
tisq aciem ad contemplandã
sc̃issimam mulierem. in.¬
lignatus dicitur. pro effusio¬
ne tanti ungenti. datur aꝑte
intelligi. quia reprobi. et infide¬
les contra sanctam eccłiam co¬
Q derogant religioni ac deuo¬
tioni: uidentes ꝑ quatuor mun¬
di plagas doctrina ipsius et
exemplis. diuinitatis dñi poten¬
tiam. et humanitatis clemen¬
tiam cunctis claruisse. Unde
de sc̃a hac muliere. que p̾uenit
ungere corpus dñi inquit ipse.
Amen dico uobis. ubicumq pre¬

Expanded text:
e nimirum, verba juxta litteram, manibus B. Mariae Magdalenae complevit, et quotidie spiritualiter non cessat implere, cum in totam mundi laudes referens Creatori diciae manifestat per nos, in omni loco, quia bonus odor Christi sumus Deo . Quae cum sublimitatem divinae majestatis, quae aequalis est illi cum Patre, congrua religione ac reverentia confitetur et praedicat; et in quantum naturalis ingenii vigor superni luminis illustratione perfusus sit, digna veneratione recolit; mentisque aciem ad contemplandam c sanctissimam mulierem indignatus dicitur: pro effusione tanti unguenti, datur aperte intelligi, quia reprobi et infideles contra sanctam Ecclesiam quo derogant religioni ac devotioni, videntes per quatuor mundi plagas, doctrina ipsius et exemplis, divinitatis Domini potentiam, et humanitatis ejus clementiam cunctis claruisse. Unde et de hac sancta muliere quae praevenit ungere corpus Domini, inquit ipse: Amen dico vobis, ubicunque pra
Abbreviated transcription (Latin):
conditoris clementiam. pro sue
deuotionis famulatu. et in ex¬
tinguibili dilectionis haberet᷑
ri uenerandam. in auditamq̃
describit resurrectionem. Sid̾m¬

Expanded text:
Conditoris clementiam pro suae devotionis famulatu et inexstinguibili delectionis fervore hri venerandam inauditamque describit resuscitationem. Di
Abbreviated transcription (Latin):
comnis in celum clamo¬
re sublato. xp̃m deum fateri:
postremo cuncti cateruatim
ad genua beati uiri ruere ce¬
perunt fideliter postulantes:
ut eos faceret xp̃ianos. Nec cun¬
ctatus. in medio ut erat campo
cunctos imposita uniuersis ma¬
nu catecuminos fecit: cum qui¬
dem ad nos conuersus diceret. ñ
irrationabiliter in campo cate¬
cuminos fieri:ubi solent mar¬
tyres consecrari. Uicisti inquit
postumianus galle uicisti. non
utiq me qui martini sum po¬
tius assertor: et qui hec om̃ia
de illo uiro et sciui semꝑ et cre¬
didi: sed heremitas omnes ana¬
choritasq uicisti. Nemo enim
illorum sicut marcinus hiciue¬
ster immo ñr: mortib imꝑa¬
uit. Meritoq hunc iste sulpi¬
cius apłis comparat et pro¬
phetis: quem ꝑ omnia illis es¬
se consimilem. fidei uirtus ac
urtutum oꝑa testantur. Sed
ꝑge queso: quaiquam nichil
magnificentius audire possimꝰ.
Perge tamen galle: quod eti¬
am nunc de martino suꝑ est
sermonis euoluere. Nam ertã

Expanded text:
omnis in caelum clamore sublato Christum Deum fateri, postremo cuncti cateruatim ad genua beati uiri ruere coeperunt, fideliter postulantes ut eos faceret Christianos. nec cunctatus, in medio ut erant campo, cunctos inposita uniuersis manu catechumenos fecit, cum quidem ad nos conuersus diceret, non inrationabiliter in campo catechumenos fieri, ubi solerent martyres consecrari. Vicisti, inquit Postumianus, Galle, uicisti, non utique me, qui Martini sum potius adsertor et qui haec omnia de illo uiro et sciui semper et credidi, sed eremitas omnes anachoretasque uicisti. nemo enim illorum, sicut Martinus hic uester, immo noster, mortibus imperauit. meritoque hunc iste Sulpicius apostolis conparat et prophetis, quem per omnia illis esse consimilem fidei uirtus ac uirtutum opera testantur. sed perge quaeso, quamquam nihil magnificentius audire possimus, perge tamen, Galle, quod etiam nunc de Martino superest sermonis euoluere. nam etiam
Abbreviated transcription (Latin):
deorum. figura erat futuri sa¬
cerdotii regalis. quod est in et¬
cłia: quo consecrantur omnes
ꝑtinentes ad corpus xp̃i. sũ mi

Expanded text:
eorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ocios quoq ei et commi¬
nistros uerbi plures et
probatos uiros adhibuit. illiq
dixit. Sicut fuit dominus cum
lo: ita sit tecum in omnibus
quocumq te uerteris. Esto ro¬
bustus: tu enim maximam et
innumerabilem populi multi¬
tudinem. introduces in uerã
repmissionis terram filiorum
isrł. Et dans pacem omnib:
ita hanc uere fraternitatis so¬
cietatem soluit abire. Qui si¬
mul properantes. et circumcir.¬
cã dñm predicantes: appuleit
portum arelatensium. ciuitatis.

Expanded text:
ocios quoque ei et comministros verbi plures et probatos viros adhibuit, illique dixit: Sicut fuit Dominus cum lo, ita sit tecum in omnibus, quocunque te verteris. Esto robustus: tu enim maximam et innumerabilem populi multitudinem introduces in veram repromissionis terram filiorum Israel. Et dans pacem omnibus, ita hanc verae fraternitatis societatem solvit abire. CAPUT XX. Qui simul properantes, et circumcirca Dominum praedicantes appulerunt portui Arelatensium civitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ulita sunt autem uerba q̃
locutus est dauid: et adnũ¬
tiata in conspectu saul. Ad qũe
cum fuisset adductus: locutus
est ei. Non concidat cor cuiꝰqu̾a
et pugnabo adu̾sus philisteum.
Et ait saul ad clauid. Non uales
resistere philisteo isti. nec pugna¬
re adu̾sus cum. quia puer es:
hic autem uir bellator ab adoles¬
centia sua. Dixitq dauid ad saul.
Pascebat seruus tuus patris sui
gregem: et ueniebat leo uel ur¬
sus tollebantq arietem de medi¬
o gregis: et sequebar eos et ꝑcu¬
tiebam: eruebamq de ore eorum.
Et illi consurgebant adu̾sum me.
et app̾hendebam mentum eorum.
et suffocabam. interficiebamq
eos. Nam et leonem et ursum int̾
et philisteus hic incircumcisus.
quasi unus ex eis. Nunc uadam¬

Expanded text:
udita sunt autem verba, quae locutus est David, et annuntiata in conspectu Saul. Ad quem cum fuisset adductus, locutus est ei: Non concidat cor cujusquamet pugnabo adversus Philisthaeum. Et ait Saul ad David: Non vales resistere Philisthaeo isti, nec pugnare adversus eum: quia puer es, hic autem vir bellator est ab adolescentia sua. Dixitque David ad Saul: Pascebat servus tuus patris sui gregem, et veniebat leo, vel ursus, tollebatque arietem de medio gregis: et persequebar eos, et percutiebam, eruebamque de ore eorum, et illi consurgebant adversum me, et apprehendebam mentum eorum, et suffocabam, interficiebamque eos. Nam et leonem et ursum interet Philisthaeus hic incircumcisus, quasi unus ex eis: qui a
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. non habens aliquam
parcem tenebrarum. erit lu¬
cidum totum: et sicut lucer¬
na fulgoris illuminabit te.
Totum corpus nr̃m omnia
nr̃a oꝑa clicit: quia et apłs
membra nr̃a nuncupat. que¬
dam oꝑa que improbat. et
mortificanda precipit dicens.
Mortificate ergo membra ue¬
stra que sunt suꝑ terram:
fornicationem immundiciã
libidinem et cetera talia. Si
igitur ipse bonum bona in¬
tentione patraueris. non ha¬
bens in tua. conscientia ali¬
quam partem tenebrose co¬
gitationis: etiam si contige¬
rit aliquem ꝓximorum tua
bona actione noceri. uerbi
gr̃a aut de pecunia. quam
a te inligens et petens ac¬
ceꝑat. facere uel pati aliqͥd

Expanded text:
fuerit, non habens aliquam partem tenebrarum, erit lucidum totum, et sicut lucerna fulgoris illuminabit te. Totum corpus nostrum omnia nostra opera dicit, quia et Apostolus membra nostra nuncupat quaedam opera, quae improbat, et mortificanda praecipit dicens: Mortificate ergo membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem , et caetera talia. Si igitur ipse bonum bona intentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliq
Abbreviated transcription (Latin):
edemptor et enim ñr in
carne apparens. sicut
rex nobis fieri dignatus est
regnum. celeste tribuendo: ita
etiam pontifex factus est semet¬
ipsum pro nobis offerendo ho
stiam deo in odorem suauitatiᷤ.
Unde scriptum est. Iurauit clo¬
minus et non penitebit eum:
tu es sacerdos in eternum se¬
cundum ordinem melchisedech.
elchi sedech quippe ut Mͣ.¬
iegimus sacerdos dei sũ.¬
mi. longe legalis sacerdotii tẽ¬
pora precessit: offerens dño pa¬
nem et uinum. Et ideo redẽp¬
tor ñr. sacerdos esse dicitur
sccl̾m ordinem melchisedech:
quia oblatis uictimis legalibꝰ.
idem sacrificii genus in my¬
sterium sui. corꝑis et sangui¬
nis. in nouo testamento offe¬
rendum instituit. Sexta.

Expanded text:
edemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juravit Dominus et non poenitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Melchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo instituit.