comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticum exodi in modum le¬
ticie concinentes magnifi¬
cauerunt deum per quem
sunt familia eius genoue¬
fa deprecante saluati. Re¬
gressa itaq parisium urbẽ
unicuiqz prout opus fuit
frugem dispersit. Nõ nul¬
lis etiam quibus uirtus
pre inopia deerat. panes ĩ¬
tegerrimos erogabat. ad eo
ut sepe puelle que in obse¬
quium eius erant recurrẽ¬
tes. ad clibanum partem
de pane quem in eo posue¬
rant. non reperiebant. pars
maximꝰ ab ea clam fuerat
pauperil erogata. quod tc̃
demum. que esset panis
de clibanc sublatus reperi¬
re nequiurant. Cum pa¬
nes calidos per ciuitatem
post paululun cernerent.
egenos deferentes. et nomẽ
genouefe. benedicentes.
ac magnificantes audi¬
rent. erat illi spes non de
hiis que uide itur. sed que
non uidentui. Erat enĩ
uerum dictun prophete
ribus erogat. Deo fenerat᷑.
Cui etiam patua illa in
qua feneratores egem re¬
quirunt. thesaurum suũ
olim per reuelacionem
spiritus sancti fuerant

Expanded text:
ticum Exodi in modum ceticum Exodi in modum celeume concinnentes, magnificaverunt Deum, per quem sunt, famula eius Genovefa deprecante, salvati. 40. Regressa itaque Parissius, unicuique, prout opus fuit, frugem dispersit. Nonnullis etiam, quibus virtus pre inopia deerat, panes integerrimus erogavit, adeo ut sepe puelle, que in obsequio eius erant, recurrentes ad clibanum, partem de pane, quam in eo posuerant, reperiebant, pars maxima ab ea clam pauperibus fuerat erogata. Quod tunc demum, a quo esset panes de clibano sublatus, conperire quiverant, cum panes calidus per civitatem post paulolum cernerent egenus deferentes et nomen Genovefe benedicentes ac magnificantes audirent. Erat illi spes non de his quae videntur, sed quae non videntur. Noverat enim verum esse dictum prophete, ribus errogat Deo venerat. Cui etiam patria illa, in qua veneratores egentium requirunt thesaurum suum, olim per revelationem Spiritus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
ti eius: a diuersis infirmi¬
tatib sunt sauati. Pleriq
ab obsessis demonibus
per eam mundati sunt.
Regrediens uero arciacũ
ibi dies aliquot commora¬
ta est. et inde rediens ad su¬
am cruitatem.uror tribu¬
ni que per eam fuerat sa¬
nitatem consecuta. quo¬
usq nauem ascenderet.e¬
am prosecuta est. Naua¬
li eciam euectione remeã¬
tibus. contigit ut naues
eorum uento flante. ita
inter scopolos uel arbores
pericditarentur. ut castel¬
latim in quibus frugẽ.
exibebant in latere. uerse
etiam naues. aqua im¬
plerentur. Ilico genoue¬
fa ad celum manibus
expansis. opitulacionẽ
a cristo flagitauit. Con¬
festimq naues. in cursu
suo sunt directe. Sic q
per eam dñs ac deus noff
undecim naues saluaiit.
Hec ut uidit bessus presbr̃
cui pre timore calor ossa re¬
liquerat. leticia repletus:
dara uoce cecunt dicens.
Aduitor et protector factus
est nobis in salutem. Pa¬
riterq omnes cum eo in ce¬
lum clamore sublato can¬

Expanded text:
ti eius, a diversis infirmiti eius, a diversis infirmitatibus sunt sanati; plerique ab obsessis demonibus tunc per eam mundati sunt. 39. Begrediens vero Arciaca, ubi dies aliquod commorata est, et inde rediens ad suam civitatem, uxor tribuni, que per eam fuerat sanitatem consecuta, quousque navem ascenderet, eam prosecuta est. Navale igitur effectione remeantibus, contigit, ut naves eorum, vento flaute, ita inter scupolus vel arbores periclitarentur, ut castellae in quibus frugem exhibebant in latere verse, et iam naves aqua inplerentur. Ilico Genovefa, ad caelum manibus expansis, opitolationem a Christo flagitavit, confestimque naves in suo sunt cursu directe, sicque per eam Dominus ac Deus noster undecim naves salvavit. Haec ut vidit Bessus presbiter, cuius prae timore calor ossa reliquerat, leticia repletus, clara voce cecinit, dicens: 'Adiutor et protector factus est nobis Dominus in salutem'. Pariterque omnes cum eo, in caelo clamore sublato, can
Abbreviated transcription (Latin):
Confestimq mulier. que
tuor nequaqmͣ uchendi pro¬
priis iuiribus pre egritudiẽ
uel dolore quiuerat. iubente
genouefa de lecto surrexit.
incolunus. Omnes astã¬
tes magnificauerunt deũ¬
mirabilem in sanctis sus.
¶Cumq ad ciuitatemItẽ.
trecasium peruenisset occur¬
rit ei multitudo populi. of¬
ferentes infirmos. Quos
illa signans et benedicens
incolumes reddebat. In ter¬
quos oblatus est ei in eadẽ
urbe homo quem dñicodi¬
e operantem ulcio diuina
similiter ceta. Quorum
illa oculos facto crucis si¬
gno. inuocata indimdua
trintate illuminauit. It.
Quidant subdia conus.
ut uidit tanta mirabilia
per ean fieri. obtulit ei fi¬
lium suumi. queni bis qui¬
nis mensib frigora uche¬
menter afflixerant. Sor
genouefa aquam sibi ex¬
hibere iussit. Quam ut
accepit. iuuocato nomine
dñi: et ut uexillo crucis si¬
gnatam. puero infirmo
potandam dedit. propicia
festim saus factus est.
tempestate fide repleti. au¬
ferentes fimbrias uestimẽ¬

Expanded text:
Confestim mulier, quae, Confestim mulier, quae, tuor nequaquam vigendi propriis viribus pre egritudine vel dolore quiverat, iubente Genovefa, de lecto surrexit incolomis. Omnes adstantes magnificaverunt mirabilem Deum in sanctis suis. 37. Cumque ad civitatem Trecassium pervenisset, occurrit ei multitudo populi offerentes infirmus, quos illa signans et benedicens incolomis reddebat. Oblatus est ei in eadem urbem homo, quem dominico die operantem ultio divina similiter ceca. Quorum illa oculos, facto crucis signaculo, invocata individua Trinitate, inluminavit. 38. Quidam subdiaconus, ut vidit tanta mirabilia per eam fieri, obtullit ei filium suum, quem bis quinis mensibus frigura vehementer adflixerant. Mox Genovefa aquam sibi exhibere iussit. Quam ut accepit, invocato nomen Domini, et ut vixillo crucis signata puerolo infirmo potandam dedit, propicium festim sanus factus est. tempestate fide repleti, auferentes fimbrias vestimen
Abbreviated transcription (Latin):
set ad locũ ubi erat in ãne
sequane arbor que naues
mergebat. paululum ge¬
nouefa naingãtes. ad ripã
appropinquare precepit.
Et orone facta. arborem i¬
cidi iussit. Quam cũ ictib
dem cepissent incidere. ultro
orante genonefa. ruit amil¬
sa. Protimis duo mõstra
ferunt. uario colore ab eodẽ
loco egressa: de quorũ in do¬
re duabz ferc horis nanigã¬
tes fetidissimo flatu pertus¬
si sunt. Nullus deinceps
in eodem loco nanfragium
passus nainganciũ fertur.
Deinde cum artiacum op¬
pidum fuisset ingressa. oc¬
currit ei quidam tribunus
nonne pascuis et depre¬
cabatur eam ut uxorem
suam longuo iam tẽpore
paralisi languore detẽtam
su a insitacione sauaret
Obsecrante ergo tribuno.
uel semoribus loci illius ĩ
domum eiusdem ingressa
ad lectum egrotantis femi¬
ne accessit. statimq ut sibi
siue intermissione moris
erat orauit. Completaq o¬
racione. roboratam qz mu¬
lierem signaculo crucis: De
lectulo consurgere iussit.

Expanded text:
set ad locum, ubi erat in amne set ad locum, ubi erat in amne Sęquana arbor, qui naves mergebat, paulolum Genovefa navigantibus ad ripam adpropinquarae precoepit et, oratione facta, arborem incidi iussit. Quam cum hictibus cii cepissent incidere, ultro, orante Genovefa, ruit avulsa. Protinus duo monstra feruntur vario colore ab eodem loco egressa, de corum nidore duabus fere oris navigantes foededissimo flatu perculsi sunt. Nullus deinceps in eodem loco naufragium passus a navigantibus fertur. 36. Deinde cum Arciaca oppidum fuisset ingressa, occurrit ei quidam tribunus nomine Passivus, depraecabatur eam, ut uxorem suam, longo iam tempore paralisi egritudine detentam, suam visitacione sanaret. Obsecrante ergo tribuno vel seniores coeti illius, in domo eius ingressa, ad lectum egrotantes femine accessit statimque, ut sibi sine intermisione moris erat, oravit. Conpleta oratione roborataque muliere signaculo crucis, de lectulo consurgere iussit.
Abbreviated transcription (Latin):
pages digitorum brachi¬
oq contracto. uerillo cru¬
cis muniens. in semi hora
manus eius restituta est.
calicis diem. qui est dñi
cene sola in cellula reclau¬
sa. soli deo or̃onibus et
uigiliis uacabat. Adueni¬
ens quedam pireligiosa
femina curiositate pocius
qmͣ fide permota. quid nã
genouefa in cellula sua
ageret. clam cognoscere uo¬
luit. Que ut ad fores eius
perueint. mox lumen ocu¬
lorum amisit. Nescio quid
proculdubio dolose cogitã¬
tem. ulcio diuina damna¬
uit. Cuius oculos consum¬
macione quadragesime.
procedens genouefa cellulã
sua oracione et signo cru¬
cis illuminauit. Item.¬
¶ Tempore igitur quo obsi¬
dionem parisius per bis qͥ¬
nos ut aiunt anuos a frã¬
cis perpessa est. paguni enis¬
dem urbis ita ut media af¬
flixerat. ut non nulli fame
interisse noscantur. Factũ
est autem ut genouefa in
arriacense oppidum naua¬
lis euectione. ad comparã¬
dam annonam proficisce¬
retur. Ous cum peruenis¬

Expanded text:
pagis digitorum brachipagis digitorum brachiumque contractum vixillum crucis muniens, in simeora manus eius restituta est pcalecis, quod est Domini caena, sola in cellola reclausa, soli Deo orationibus ac vigiliis vacabat. Adveniens quedam relegiosa femina, curiositate potius quam fide permota, quidnam Genovefa in caellola sua ageret, clam cognuscere voluit. Que ut ad foris eius pervenit, mox lumen oculorum amisit: nescio quid eam procul dubio dolose cogitantem ultio divina damnavit. Cuius oculus post consummationem quadraginsime procedens Genovefa ad cellola sua oratione et signo crucis inluminavit. 35. Tempore igitur, quo opsidionem Parisius bis quinos, ut aiunt, annos a Francis perpessa est, pagum eiusdem urbis ita inaedia adflixerat, ut nonnulli fame interisse nuscantur. Factum est autem, ut Genovefa in Arciacinse opido navali effectione ad conparandam annonam proficisceretur, Quae cum pervenis
Abbreviated transcription (Latin):
uiolauerat. exposuit. At
illa que in cassum se cri¬
sti sponsam confitebatur.
consciencia conuicta. pro¬
corruit. Multa de huiꝰ¬
cemodi hominib narrare¬
potui. sed propter longuã
narracionem silencio pre¬
termisi. Item.
Post non longi tempo¬
ris spacium. erat cum ea
mulier que ab ip̃a fuerat
a uexacione dyaboli enũ¬
data. Cui filius annorũ
quatuor erat. qui ca su
ruit in puteum. Et post
tribus fere horis: exinde
sublatus a matre sua cũ
fletu et genitu ante pedes
genouefe uultu contricto
or̃one. tunc flere cessauit.
cum puerulum mors di
misit. Erat eodem tempo¬
re dies quadragesime. et
infans ip̃e iam cathecu¬
minus factus fide imbu¬
ebatur catholica. quĩm̃¬
tisatus cellomeris men¬
cup itus fuerat. eaquod
in cellula sepedicte geno¬
uefe uitam amiserat re¬
cepisset. Item.
¶In meldorum urbe occur¬
rit ei homo. cubito tenus
cum brachio habens ma¬
sanitatem per eã restitui.
apprehensam igitur ma¬
mu illius aridam. con¬

Expanded text:
violaverat exposuit. Ad violaverat exposuit. Ad illa, que in cassum se Christi sponsa profitebatur, conscientia convicta, procorruit. Multa de huiuscemodi hominibus disseruit, quae propter longam narrationem silentium pretermisi. 32. Post non longe temporis spatium erat cum ea mulier, que ab ipsa fuerat a vexatione diabuli emundata, cui filius annorum quatuor. Qui casu ruit in puteum, et post tribus fere oris exinde sublatus a matre sua, cum fletu et gemitu ante pedes Genovefe, vultu contritu, oratione, tunc flere cessavit, cum puerolum mortuum mors demisit. Erant eodem tempore dies quadraginsime, et iufans ipse iam caticuminns factus, fide induebatur catolica, quin itizatus, Cellomeris nuncopatus est, eo quod in cellolam sepe dicte Genovefe vitam quam amiserat recipisset. 33. In Meldorum urbe occurrit ei homo a cubito tenus cum brachio manum hasanitatem per eam restitui. Adprehensa igitur manu illius arida, con
Abbreviated transcription (Latin):
iusti eidem in auxiliũ cõ¬
ueniebantur. saltem ip̃e
dñs noster ihesus
cristus qui prope omnib
inuocantibus se in ueri¬
tatem timencium se face¬
ret. et deprecacionem iusto¬
rum eraudiet. ac saluan¬
tur a beo. Cleuans q ge¬
nouefa ab orone; et signãs
unumquemq eorum sin¬
gulariter omnes contiu¬
O ab obsessis spiritibus ĩ¬
mundis curati sunt. Mor¬
q omnium astanciũ na¬
res ndor et fetor grauissi¬
mus attigit. uidelicet ut
cuncti crederent ammas
a ueracione demonume¬
mundatas. Et magnifi¬
cauit omnis cetus deum
in tali signo. Item.
Aduemente quadam pu¬
ella ab ituricen se urbe pa¬
risium: que post consecra¬
cionem suam corpus suũ
iolauerat. sed ab homini¬
bus immaculata credeba¬
tur. In terrogatur a geno¬
uefa. utrum sanctimonia¬
respondit. se in sanctimo¬
nium consectatam. intac¬
to corpore. cristo dignum
prebere famulatum. E
contrario genouefa: locũ
ac tempus uel hominem¬
eundem qui corpus eius

Expanded text:
iusti eidem in auxilium coniusti eidem in auxilium conveniebant, saltim ipse dominus noster Iesus Christus, qui prope est omnibus invocantibus se in veritate timentium se faciet et depraecarum exaudiet, hac salvantur ab eo. Elevansque Genovefa ab oratione et signans unumquemque singulariter, omnes continuo ab obsessis spiritibus inmundis curati sunt. Moxque omnium adstantium nares nidor ac faedor gravissimus adtegit, videlicet ut cuncti crederent animas a vexatione demonum emundatas. Et magnificavit omnes coetus Dominum in tale signo. 31. Adveniens quaedam puella a Bituriginsi urbe Parisius, quae post consecrationem corpus suum violaverat, sed ab hominibus inmaculata credebatur. Interrogatur a Genovefa, utrum sanctaemoniarespondit, se in sanctimonio consecratam, intacto corpore, Christo dignum prebere famulatum. E contrario Genovefa locum ac tempus vel hominem qui corpus eius
Abbreviated transcription (Latin):
et castitate perseueraint.
Per idem tempus supra
dicta cilima obtulit geno¬
uefe puellam de ministe¬
rio suo cui bienmo fere e¬
grotanti etiam pedũ usus
fuerat ablatus. Quam
ut manibus genouefa cõ¬
trectauit. confestim sanita¬
tem consecuta est. Item.¬
¶ Factũ est ut in parisio pro¬
pria offerrentur iuter in¬
ros et mulieres duodecim
amme que a demonibus
grauissime uerabantur.
tunoq merguinm suspẽ¬
duntur in aera ita ut net
manus eorum cameram
gunum clamabant. ne¬
quaqmͣ sibi gradiendi fa¬
cultatem nisi ab ea dissol¬
uerentur. Et ita genoue¬
gum mainbus at silẽtes
ad basilicam predicti mar¬
tiris perrexerunt. Illaq per
duas fere horas sublecuta
eos ad crebro dictam basi¬
cam peruenit. Que cum
orare ut moris sibi erat
adherens paumiento cum
fletu cepisset. uociferabant
mergumini cum ingẽti
clamore prope iam esse eos¬
quos aduenire sibi in so¬
lacium genouefa preta¬
batur. Forfitam ut opinor
angeli aut martires uel

Expanded text:
et castitate perseveravit. 29. et castitate perseveravit. 29. Per idem tempus sepe dicta Cilinia obtulit Genovefe puellam de ministerio suo, cui biennio fere egrotante etiam pedum usus fuerat ablatus. Quam ut manibus Genovefa contrectavit, confestim sanitatem consecuta est. 30. Factum est, ut in Parissius propria urbe offerentur ei inter viros et mulieres XII anime, quae a demonibus gravissime vexabantur. tinuoque inergumini suspenduntur in aera, ita ut nec manu s eorum cameram gumini clamabant, nequaquam sibi gradiendi facultatem concedi, nisi ab ea desolverentur. Et ita a Genovegum manibus, ac silentes ad basilicam praedicti martires perrexerunt; illaque post duabus fere oris subsecuta eos, ad crebro dictam basilicam pervenit. Que cum orare, ut mores sibi erat, adherens pavimento, cum fleto coepisset, vociferabant inergumini cum ingenti clamore, prope iam esse quos advenire sibi in solatio Genovefa praecabatur. Forsitan, ut opinor, angeli aut martires vel
Abbreviated transcription (Latin):
de genouefa interrogasse.
Quam eciam ueneraci¬
oue profusa salutasse. et
ut eum in oracionibus
sius memorem habere po¬
poscisse ferunt. Admira¬
bile istud apud nos. nec
calidus nec frigidus cri¬
stianus habet. quia ita
sciencia dei cristi fidelissi¬
ini famuli. ueluti sensum.
dĩi cognoscentes. tantas ĩ¬
ter se positas prouincias se¬
metip̃os ab administracio¬
ne sua comperiant. Puel¬
la quedam etiam nobilis
iam despousata nomine
pecut sibi ab ip̃a ueste mu¬
tari. Quod cum adolestẽs
cui fuerat promissa audis¬
set. protuius indignacione
repletus meldis urben
ciliurain cum genonefa
morabatur aduenit. Sorꝰ
genouefa una cum cilima
ut aduenisse adolescentem
nacione ad ecclesiam perre¬
rit. Magni miraculi
res fuit. quem admnodum
se easdem fugientes adec¬
desiam simul et baptiste¬
rium quod interius erat. re¬
serami. Sic itaq predicta
puella ab huius mundi
uaufragio nel contagio¬
ne liberata usq ad consũ¬
macionem in abstinc̃tia

Expanded text:
de Genovefa interrogasse, de Genovefa interrogasse, quam etiam veneratione profusa salutasse et, ut eum in orationibus suis memorem haberet, poposcisse ferunt. Admirabile istud apud nos nec calidus nec frigidus christianus habetur, quod ita scientia Dei Christi fidelissimi famuli, veluti sensum Domini cognuscentes, tantas inter se positas proventias, semet ipsos ab administratione sua conperiant. 28. Puella quaedam iam nobilis et iam desponsata nomine petiit sibi ab eam veste mutare. Quod cum aduliscens, cui fuerat promissa, audisset, protinus indignatione repletus Meldus urbem, ubi Cilinia cum Genovefa morabatur, advenit. Mox Genovefa una cum Caelinia, ut advenisse aduliscentem natione ad ecclesiam perrexit. Magni miraculi res fuit, quemadmodum se, easdem fugientes ad ecclesiam, simul et baptisterium quod interius erat reseravit. Sic itaque predicta puella ab huius mundi naufragium vel contagione liberata usque in consummationem in abstinentia
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt dnm̃̃ nostrum
ihm̃ cristum qui tantã
graciam diligentibus
se prestare dignatus est.
Et remeante genouefa.
ab ip̃o opido psallentes
et exultantes populi eã¬
deduxerunt. Item.
Cum esset ingens chil¬
dericus francorum rex
ueneracione qua eam
dilexit. effari nequeo. ad¬
eo ut uice quadan. ne
uinctos quos interimere
cogitabat. genouefa ab¬
riperet. egrediens urbe pa¬
risiorum. portam claudi
precepit. At ubi ad geno¬
uetam perfidum inter¬
nuncium regis delibera¬
cio peruenit. confestim
ad liberandas ãnimas
properans direrit. Nõ
miium populi admi¬
rantis fuit spectaculum
quem admodum se porta
curitatis inter manus ei
sine dau e reserauit. Sic¬
q regem consecuta. ne ñc¬
torum capita amputarẽ¬
¶ Tuit quidam sanctus in
partib orientis ualde con¬
tentor seculi. nomine sy¬
nicon in siri. a cilicie. emi¬
nus ab antiochia. consti¬
tutus in coluna annis
fere quadraginta. Quẽ
auunt sedule negotiato¬
res euntes ac redeuntes

Expanded text:
dixerunt dominum nostrum dixerunt dominum nostrum Iesum Christum, qui tantam gratiam diligentibus se prestare dignatus est, et remeante Genuvefa ab ipso oppido psallentes et exultantes populi deduxerunt. 26. Cum esset gentiles Childericus rex Francorum, veneratione qua eam dilexit effari nequeo, adeo ut vice quadam, ne vinctus, quos interemere cogitabat, Genuvefa abreperet, egrediens urbem Parisiorum, portam claudi precepit. Adubi ad Genovefa per fidus internuntius regis deliberatio pervenit, convestim ad liberandas animas properans direxit, Non minimum populi mirantes fuit spectaculum, quemadmodum se porta civitatis inter manus eius sine clave reseravit. Sicque regem consecuta, ne vinctorum capita amputaren Fuit quidam sanctus in partibus Orientis valde contemptor seculi nomine Simeon in Siria Ciliciae eminus ab Anthiocia constitutus in colomna annis fere quadraginta. Quem aiunt sedole negotiatores euntes ac redeuntes
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ut cognouit furũcu¬
la celitus in se ulcisci ĩniri¬
ain genouefe alterius ad
eam ducatu reuectans cal¬
ciamenta. ruensq ad pedes
et lumen restitui ululans
exorabat. Benouefa uero
ut erat benigussima. ma¬
nu eamt ab humo subridẽs
leuauit. et signans oculos
enis. pristinũ lumẽ restituit.¬
n lugdunense oppido
quid miraculi per eã
dñ fecit. ediscere series lecti¬
omis expostulat. Adueniẽ¬
te genouefa aut procul ab
ip̃o oppido marima pars
populi in occursum uenit.
Inter quos et parentes cui¬
dam puelle que nouem ã¬
nis ita erat paralisi egritu¬
dine afflicta. ut nequiue¬
rit cuiusdam iudicare com¬
pagem membro. Suppli¬
cantib ergo parentib pu¬
elle. uel semoribus populi
ad domium puelle ꝑuenit.
Pracione facta. contrectas¬
q dissolutos artus propriis
manbus eam se uestire
uel calciare precepit. Et ita
a lecto surgens. ad ecclesiã
cum populo ineaunmis per¬
rexit. Quod miraculum
cum uidissent turbe. bene¬

Expanded text:
Ergo ut cognovit furuncuErgo ut cognovit furuncula, caelitus in se ulcisci iniuriam Genuvefae, alterius ad eam ducatu revectans calciamenta ruensque ad pedes et lumen restitui ululans exorabat. Genuvefa vero, ut erat benignissima, manu eam ab umo subridens levavit, et signans oculos eius, pristinum visum restituit.n Lugduninsi oppido quid miraculi per eam Dominus fecit, edicere series lecciones expostulat. Adveniente Genuvefa aut procul ab ipso oppido, maxima pars populi in occursionem convenit, inter quos et parentes cuiusdam puelle, que novem annis ita erat paralisi egretudinem adflicta, ut nequiverit cuiusquam iudicare conpage menbrorum. Supplicantibus ergo parentibus puelle vel senioribus populi, ad domum puelle pervenit. Oracione facta, contrectansque dissolutus artos puelle propriis manibus, eam se vestire vel calciare precepit. Et ita a lecto suo surgens, ad ecclesiam cum populo incolomis perrexit. Quod miraculo cum vidissent turbe, bene
Abbreviated transcription (Latin):
peruigilem duceret. Pnde¬
intempesta noctis iam pro¬
runum diem dñicũ gallo¬
rum cantu et plausu in di¬
cante. egressa de receptacu¬
silicam sancti dioi sit per¬
nem cordis. contigit ut cere¬
us qui ante eam deferebat
extingueretur. Curbatis
uirginib que cum ea erãt
ab horrore terre noctis. et a
nimio ceno uel g̾mbre qͥ
a ͭ ethere fun debatur. cernẽs¬
q cercum extinctum sibi
dari peciit. Quem cum
manu accepisset. continu¬
o illuminatus est. eumq
in manu gestans. ad basi¬
licam usq peruenit. Eti¬
bi ante eam lucens cereus
ip̃e igne consumptus est.
Smiliter eodem tempore
ingressa in ecclesiam cum
paumento surgens cere¬
igne contactus fuerat. di¬
umo mitu succensus in
manu eius illuminatus
est. Item in cellula sua ai¬
unt in manu eius cereũ si¬
ne succensione ignis illuini¬
natum. De quo eciam ce¬
reo multi infirmi fide ins¬
tigante. paululum cum re¬
uerencia auferentes pristinã
mina furtim ens abstulit
calciamenta. Que ut ad

Expanded text:
pervigilem duceret. intempesta nocte, iam proximum diem dominicum gallorum cantu vel plausu indicante, egreditur de receptacusilicam sancti Dionisi per. Contigit, ut cereos qui ante eam deferebatur extingueret, turbateque sunt virginis qui cum ea erant ab horrore tetre noctis et a nimio cyiio vel imbre, qui ab ethere fundebatur. Ilico Genovefa cereum extinctum sibi dare petiit. Quem cum in manu accepisset, continuo inluminatus est, eumque in manu gestans, ad basilicam usque pervenit, et ibi ante eam lucens cereos ipse igne consumtus est. 23. Similiter eodem tempore ingressa in ecclesiam, cumpavemento surrexit, cereigne contactos, divino nuto succensus, in manu eius inluminatus est. Idem in cellola sua agiunt cereum in manu eius sine succensione ignis inluminatum, de quo etiam cereo plures infirmi, fide instigante, paulolum cum reverentia auferentes, pristinam mina furto abstullit eius calciamenta, que ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
est breuissimo collocatus
Ille forsitam preciosis in¬
uolutus est sericis: iste ni¬
lissuis uiuolutus est pã¬
nis. Et tamen ille natus
in palacio conteninitur:
iste natus in diuersorio q̃¬
ritur. Ille a magis nulla¬
tems nomniatur. iste ĩ¬
uentus suppliciter adorat.
Oumino speruitur pri¬
mogenitus regis: et mu¬
ueribr honoratur primo¬
genitus paupertule muuli¬
eris. Quis est iste rex ni¬
deorunt pauper et diues:
humilis et sublimis:
Quis est iste rex indeorũ
qui portatur ut paruul'.
adoratur ut deus. Par¬
uus in presepto: numẽ¬
sus in celo. Dilis in pã¬
iis. preciosus in stellis.

Expanded text:
est brevissimo collocatus. est brevissimo collocatus. Ille forsitan pretiosis involutus est sericis, iste vilissimis involutus est pannis. Et tamen ille natus in palatio, contemnitur; iste natus in diversorio, quaeritur. Ille a Magis nullatenus nominatur; iste inventus, suppliciter adoratur. Omnino spernitur primogenitus regis, et muneribus adoratur primogenitus pauperculae mulieris. Quis est iste rex Judaeorum, pauper et dives, humilis et sublimis? Quis est iste rex Judaeorum qui portatur ut parvulus, adoratur ut Deus? parvulus in praesepio, immensus in coelo; vilis in pannis, pretiosus in stellis:
Abbreviated transcription (Latin):
tameu uementes cum ip̃i
uidei non essent. regẽ iu¬
deorum se querere profes¬
si sunt. et ad ip̃m adorã¬
dum se ueuisse dixerũt.
Ait enun euuangelista
quia magi ab oriente ue¬
nerunt. ierosolimam di¬
centes. Ubi est qui uat
est rex iudeorum: Didi¬
mus enim stellam eius
in oriente. et uenimus a¬
dorare eum. Quid est hoc
dilectissimi fratres. ut i¬
sti magi regem iudeorũ
adorandum quererent:
cumi ipsi idei non essent:
Et quem regem: Utus nõ
herodem. sed cristum uolunt
adorarc. Regem nuper natũ.
nec adorant regem aute ã¬
uos aliquot ordinatũ. Ado¬
rare cuprunt infantem lac¬
tantem. nec adorant regẽ
populis imperantem. Nã
et de herode rege ndeorum fi¬
lii iam fuerant nati qui
erant patre mortuo regna¬
turi. Sortuo enini herode¬
isto. archelans in nidea re¬
lilee principatum optiunt.
Archelaus natus est in pa¬
lanio. cristus in diuersorio.
Archelans natus in lecto ẽ
argenteo positus. cristus
autem natus in presepro

Expanded text:
tamen venientes, cum ipsi tamen venientes, cum ipsi Judaei non essent, regem Judaeorum se quaerere professi sunt, et ad ipsum adorandum se venisse dixerunt. Ait enim evangelista, quia Magi ab Oriente venerunt Hierosolymam dicentes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Vidimus enim stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum . Quid est, dulcissimi fratres, ut isti Magi regem Judaeorum adorandum quaererent, cum ipsi Judaei non essent? Et quem regem? Utique non Herodem, sed Christum. Volunt adorare regem nuper natum, nec adorant regem ante annos aliquot ordinatum. Adorare cupiunt infantem lactantem, nec adorant regem populis imperantem. Nam et de Herode rege Judaeorum filii jam fuerant nati, qui erant patre mortuo regnaturi. Mortuo enim isto Herode, Archelaus in Judaea relilaeae principatArchelaus natus est in palatio, Christus in diversorio. Archelaus natus, in lecto est argenteo positus; Christus autem natus, in praesepio
Abbreviated transcription (Latin):
parietem duceret. et utrũ¬
qr uno nomme nũcupa¬
ret. essentqz unum nuncu¬
pacione uocabuli. qui fie¬
rent in una gracia sa cra¬
menti. Per cristum enĩ
qui est par nostra. faciẽs
utraq unum. uidei et gẽ¬
tiles facti sunt unum. qͥ¬
bus fidei unitas unum ĩ¬
didit nominis cristiani
uocabulum. Ad lapidem
enim angularem uterq
paries uenit. et uerum an¬
gulum fidei unitas fecit.
Horum duorum parie¬
tuni. unus adductus est.
quando pastoribus iude¬
is cristum natum auge¬
lus nunciauit. alter pa¬
ries adductus est. quando
gentilibus magis nouũ
sidus apparuit. Illi fuert̃
primicie indeorum. isti
facti sunt primicie genci¬
um. Illi de proximo addꝰ¬
ti. isti de longe reducti. pro¬
pe enim erant iudei. qui
deum colebant. longe e¬
rant gentes. que idolis
seruiebant. Hoc itaq si¬
guificabant pastores qui
nascente cristo prope sunt
iuuenti. et magi qui sũt
de lon ginquis partibus¬
orientis adducti. Qui

Expanded text:
parietem duceret, et utrumparietem duceret, et utrumque uno nomine nuncuparet, essentque unum communione vocabuli, qui fierent unum in una gratia sacramenti. Per Christum enim qui est pax nostra, faciens utraque unum , Judaei et gentiles facti sunt unum, quibus 559 fidei unitas unum indidit nominis Christiani vocabulum. Ad lapidem ergo angularem uterque paries venit, et verum angulum fidei unitas fecit. Horum duorum parietum unus adductus est, quando pastoribus Judaeis Christum natum angelus nuntiavit; alter paries adductus est, quando gentilibus Magis novum sidus apparuit. 3. Illi fuerunt primitiae Judaeorum, isti facti sunt primitiae gentium; illi de proximo adducti, isti de longinquo reducti. Prope enim erant Judaei qui Deum colebant, longe erant gentes quae idolis serviebant. Hoc utique significabant pastores, qui nascente Christo prope sunt inventi, et Magi, qui sunt de longinquis partibus adducti. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
mam uocat cristiana reli¬
gio. Epiphania uero int̾¬
pretatur manifestacio.
Traditum autem tene¬
mur a patribus. quod u¬
ingenitus deus postqͣm
est secundum carnem tẽ¬
poraliter natus. in isto di¬
c est magis uementib
manifestatus. a quibus¬
est oblatis muneribus su¬
ppliciter adoratus. Nam
quia ip̃e est deus qui sibi
in ueteri testamento primi¬
cias offerri mandait.ideo
deus homo natus. genciũ
primicias cultui suo dedi¬
cauit. Apostolica uero tes¬
tatur auctoritas. quia n¬
mis est deus qui iustificat
circumsisionem ex fide. et
prepucium per fidem. circũ¬
cisionis nomine iudeos.
prepucii nommne gentes ĩ¬
dubitanter ostendens. Isti
sunt duo parietes qui ex di¬
uerso uenerunt. et in lapi¬
dem qui factus est ĩ caput
anguli. in unitate fidei cõ¬
uenerunt. Pmis paries
uenit ex iudeis. alter ue¬
nt ex gentibus. Longe a
se diuisi erant. quando di¬
uersa credebant. Positus
est in medio lapis angu¬
laris. qui ad se utrumq

Expanded text:
niam vocat Christiana reliniam vocat Christiana religio. Epiphania vero interpretatur Manifestatio. Traditum autem tenemus a Patribus quod Unigenitus Dei, postquam est secundum carnem temporaliter natus, in isto die est Magis venientibus manifestatus, a quibus oblatis muneribus suppliciter est adoratus. Nam quia ipse est Deus qui sibi in Veteri Testamento primitias offerri mandavit, idem Deus homo natus gentium primitias suo cultui dedicavit. Apostolica vero testatur auctoritas, quia unus est Deus qui justificat circumcis onem ex fide, et praeputium per fidem : circumcisionis nomine Judaeos, praeputii nomine gentes indubitanter ostendens. 2. Isti sunt duo parietes, qui ex diverso venerunt, et in lapidem qui factus est in caput anguli, in unitate fidei convenerunt. Unus paries venit ex Judaeis, alter venit ex gentibus. Longe a se diversi erant, quando diversa credebant: positus est in medio lapis angularis, qui ad se utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
quis oraculis. cristum a¬
li engenarum corda disce¬
bant. cum iudeorum infl¬
delitas. ueritatem ore pro¬
ferret. et mendacium cor¬
de retineret. Noluerunt
enum agnoscere oculis. que
de sacris indicabat libris.
ut quent non adorabant
in infancie infirmitate
humilem. postea crucifi¬
gerent in uirtutum sub¬
limitate fulgentem. Lct¬
fratres quia dies iste
qui a nobis in honore dñi
per annos singulos cele¬
bratur. ore cunctorum fi¬
delium epiphama uene¬
rabiliter nincupatur.
Et quia grecum probatur
esse uocabulum. multis
latinis est incognitum.
Inde est ꝙ nomen istud
onmes quidemt latun di¬
cunt. sed non omnes ĩue¬
muntur nosse quod dicũt.
Prouide bonuin est ut
cuncti qui diem hodiernũ
epiphaniam nuncupant
et cur hoc dicatur ignorãt
sacramentum diei huius
nonimis interpretatione
cognoscant. Debet enim
diei huiis sollemnitas a
fidelib celebrari. et ideo sol¬
lemnitatis causa non de¬
bet ignorari. Hunc ergo
diem sicut dixinnus epipha¬

Expanded text:
quis oraculis Christum aquis oraculis Christum alienigenarum corda discebant: cum Judaeorum infidelitas veritatem ore proferret, et mendacium corde retineret. Noluerunt enim agnoscere oculis quem de sacris indicaverant libris: ut quem non adorabant in infantiae infirmitate humilem, postea crucifigerent in virtutum sublimitate fulgentem. C quia dies iste qui a nobis in honorem Domini per annos singulos celebratur, ore cunctorum fidelium Epiphania venerabiliter nuncupatur. Et quia Graecum probatur esse vocabulum, multis est Latinis incognitum. Inde est quod nomen istud omnes quidem Latini dicunt, sed non omnes inveniuntur nosse quod dicunt. Proinde bonum est ut cuncti qui diem hodiernum Epiphaniam nuncupant, et cur hoc dicatur ignorant, sacramentum diei hujus nominis interpretatione cognoscant. Debet enim diei hujus solemnitas a fidelibus celebrari, et ideo solemnitatis causa non debet ignorari. Hunc ergo diem, sicut diximus, Epipha
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dilectissimi dies iste.
mainfestacione domini
consetratus. specialem in
toto mundo obtiuint di¬
guitatem que in cordib
nostris digno debet splen¬
dore clarescere: ut rerũ ge¬
starum ordinem non so¬
lum credendo. sed eciam ĩ¬
telligendo ueneremur.
Quantam enim gr̃arũ
actionem debeannus deo
pro illuminacione genci¬
um. probat obcecacio iide¬
orum. Quid enim tai
cecumt. quid tam lucis alie¬
num quant illi sacerdotes
et scribe israclitarum fuer̃t.
qui percunctantibus magis
et herode querente. ubi crist̾
secundum scripturarum te¬
stimonia nasceretur. hoc res¬
ponderunt de prophetico elo¬
quio. quod indicabat stel
sis. usq ad cun abula pu¬
eri sicut postinodum fecit.
su a siginificacione perdu¬
cere. nisi ad confutandam
nideorum duriciam perti¬
nisset. ut non solum duc¬
tu sideris. sed eciam ip̃or
professione innotesceret.
natiuitas saluatoris. Iã
ergo ad erudicionem genci¬
um propheticus sermo trã¬
sibat. et prenunciatũ anti¬

Expanded text:
ur, dilectissimi, dies iste manifestatione Domini consecratus specialem in toto mundo obtinuit dignitatem, quae in cordibus nostris digno debet splendore clarescere, ut rerum gestarum ordinem non solum credendo, sed etiam intelligendo veneremur. Quantam enim gratiarum actionem debeamus Domino pro illuminatione gentium, probat obcaecatio Judaeorum. Quid enim tam aecum, quid tam lucis alienum, quam illi sacerdotes et scribae Israelitarum fuerunt? qui percontantibus magis, et Herode quaerente, ubi Christus secundum Scripturarum testimonium nasceretur , hoc responderunt de prophetico eloquio, 116 quod indicabat stellsis usque ad cunabula pueri, sicut postmodum fecit, sua significatione perducere; nisi ad confutandam Judaeorum duritiam pertinuisset, ut non solum ductu sideris, sed etiam ipsorum professione innotesceret nativitas Salvatoris. Jam ergo ad eruditionem gentium propheticus sermo transibat, et praenuntiatum anti
Abbreviated transcription (Latin):
tibus mainfestus. et per¬
sequentib esset occultus.
Iant tunc ergo celi en ar¬
rauerunt glortam dei. et
in omnem terram soms
ueritatis exunt. quando
et pastoribus excertitus ã¬
gelorum saluatoris editi
annunciator apparint. et
magos ad eum adorandũ
prema stella perdurit. ut a
solis ortu usq ad occasum
ueri regis generacio choru¬
scaret. cum rerum figm
regna orientis per magos
discerent. et romanum ĩ¬
perium non la teret. Nã
seinicia herodis uolens pri¬
mordia suspecti sibi regis
extinguere. huic dispensa¬
ciom nesciens seruiebat:
ut duni attroci intentus
facinori. ignotum sibi pu¬
erum in discreta infanci¬
ũ cede persequitur. annũ¬
ciatum celitus dñatoris
ortum insignior ubiq fa¬
ma loqueretur. Que in
proiiciorem ad narrandũ
diligenciorem q faciebat.
et superne significaciois
nouitas. et cruentissimi ꝑ¬
secutoris impietas. Tunc
autem eciam egipto salua¬
tor illatus est: ut gens an¬
tiquis errorib dedita. iam

Expanded text:
tibus manifestus, et pertibus manifestus, et persequentibus esset occultus. Jam tunc ergo coeli enarraverunt gloriam Dei , et in omnem terram sonus veritatis exivit , quando et pastoribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Nam et saevitia Herodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede persequitur, annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque faciebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris impietas. Tunc autem Aegypto Salvator illatus est, ut gens antiquis erroribus dedita, jam
Abbreviated transcription (Latin):
tum sibi regis ortum esti¬
mauerunt in ciuitate re¬
gia. esse querendum. Sed
qui serui susceperat formã
et non idicare uenerat:
sed iudicari. bethleem pre¬
elegit natinitati. ierosoli¬
niam passiom. Herodes
uero audiens iudeorũ prĩ¬
cipen natum. successorẽ
suspicatus expauit. et mo¬
litus necem salutis aucto¬
ri falsum spondet obsequi¬
um. Quamt felir foret si
magorun mutaretur fi¬
dem. et conuerteret ad reli¬
gionem. quod disponebat
ad frandent. O ceca stul¬
ta emulacionis impie¬
tas. que perturbanoum
putas diuinum tuo furo¬
re consilium. Dñs mũ¬
di tempore non querit re¬
gnum. qui prestat eternũ.
Idño dilectissum. ite¬
rum dico gaudete. quom¬
am breui internallo tem¬
poris post sollemuitatem
natiuitatis cristi. festim¬
tas declaracionis emis illu¬
rit. et quem in illo die iur¬
go peperit. ĩ hoc m̃dꝰ agnouit.
Derbum enim caro fac¬
tum. si cut suscepcionis
nr̃e temperauit erordia.
ut ihesus natus. et credẽ¬

Expanded text:
tum sibi regis ortum aestitum sibi regis ortum aestimaverunt in civitate regia esse quaerendum. Sed qui servi susceperat formam, et non judicare venerat, sed judicari, Bethleem praeelegit nativitati, Jerosolymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magorum imitaretur fidem, et 113 converteret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit regnum, qui praestat aeternum. ino, dilectissimi, iterum dico, gaudete : quoniam brevi intervallo temporis post solemnitatem nativitatis Christi, festivitas declarationis ejus illuxit; et quem in illo die virgo peperit, in hoc mundus agnovit. Verbum enim caro factum sic susceptionis nostrae temperavit exordia, ut natus Jesus, et creden
Abbreviated transcription (Latin):
quod infancia mediato¬
ris dei et hominum. iam
uniuerso dectarabatur m̃¬
do. cum adhuc exiguo de¬
tineretur opidulo. Quã¬
is enim israeliticam gẽ¬
tem et ip̃ius gentis unã
familiam delegisset de qua
naturam unmerse huma¬
nitatis assumeret. noluit
tamen intra materne ha¬
bitacionis angustias. or¬
tus sini latere primordia:
sed mor ab omnibus uo¬
luit agnosci. qui dignatꝰ
est omnibus nasci. Trib
igitur magis. in regione
orientis stella noue clarita¬
tis apparint. que illustrior
ceteris pulchriorq si derib
facile in se intuencium o¬
culos ammosq conuerte¬
ret. ut confestim aduerte¬
retur. non esse ociosum. qd̃
tam insolitum iudebatur.
Dedit ergo aspicientib ĩ¬
tellectuni. qui prestitu si¬
gnum. et quod fecit intel¬
ligi. fecit inquiri. et se ĩue
mendum obtulit requisi
et preun fulgoris in dici¬
um. intenta contempla¬
cione comitantes ad a¬
gnicionem ueritatis gr̃e
splendore ducuntur. qui
humano sensu significa¬

Expanded text:
quod infantia Mediatoquod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro omnibus nasci. Tribus igitur magis in regione Orientis stella novae claritatis apparuit, quae illustrior caeteris pulchriorque sideribus, facile in se intuentium oculos animosque converteret: ut confestim adverteretur non esse otiosum, quod tam insolitum videbatur. Dedit ergo aspicientibus intellectum, qui praestitit signum; et quod fecit intelligi, fecit inquiri, et se inveniendum obtulit inquisitet praevii fulgoris indicium intenta contemplatione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui humano sensu significa
Abbreviated transcription (Latin):
gui in manui dei tui. Nõ
ndeaberis ultra derelicta.
et terra tua non uocabi¬
tur amplius desolata. s
nocaberis uoluntas mea
in ea. et terra tua inhabi
inhabitur. Habitabit
enim niuenis cum ir¬
gine. et habitabunt int̾e
filii tui. et gaudebit spon¬
sus super sponsamn. ⁊ gau¬
debit super te deus tinis.
cebunt. Qui reminisci¬
mini dñ ne taceatis. et
ne detis silencium ei. do¬
ra. Iurait dñs in derte¬
ra sua. et in brachio for¬
tituduns sue. si dedero
ultra triticum tuum. ci¬
bum inimicis tuis. et si
biberuit alieni uinũ tuũ
in quo laborasti. Quia
qui congregabunt illud
comedent. et laudabunt do¬
minum. et qui conportant
illud. bibent in atriis sanc¬
Elebrato prorimo
die quo intemerata
uirguntas humain gene¬
ris edidit saluatorem. epi¬
phanie nobis dilectissimi
ueneranda festiuitas dat
perseueranciam gaudio¬
rũ. ut inter cognatarum
sollemnitatum uicina
sa cramenta exultacioms
iugor et feruor fidei non
tepescat. Ad onnium eni
hominum spectat salutẽ.

Expanded text:
Non vocaberis ultra Derelicta: et terra tua non vocabitur amplius Desolata: Sed vocaberis, Voluntas mea in ea, et terra tua, Inhabiinhabitabitur. Habitabit enim juvenis cum virgine, et habitabunt in te filii tui. Et gaudebit sponsus super sponsam, et gaudebit super te Deus tuus. Scebunt: Qui reminiscimini Domini, ne taceatis: et ne detis silentium ei, doit. Iurabit Dominus in dextera sua: et in bracio fortitudinis sue. Si dedero tritticum tuum ultra cibum inimicis tuis: et si biberint filii alieni vinum tuum in quo tu laborasti. Quia qui congregabunt illut comedent et laudabunt Dominum: et qui comportant illut vibent in atriis sancelebrato proxime die quo intemerata virginitas humani generis edidit Salvatorem, Epiphaniae nobis, dilectissimi, veneranda festivitas dat perseverantiam gaudiorum, ut inter cognatarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
lutis. et indumento iusti¬
cie circundedit me. qua si
sponsum decoratum. et qua¬
si sponsam ornatam moi¬
libus suis. Sicut enim ter¬
ra profert germen suum.⁊
sicut ortus semen suum
germinat. sic dñs deus gͥ¬
minahit iusticiam et lau¬
dem coram umuersis gen¬
tibus. Propter syon nõ
tacebo. et propter therusa¬
sem non quiescant. donec
egrediatur ut splendor ni¬
stus enis. et saluator eis
ut lampas accendatur.

Expanded text:
iustitie circumdedit me. Quasi sponsum decoratum corona: et quasi sponsam ornatam munilibus suis. Sicut enim terra profert germen suum; et sicut hortus semen suum germinat: sic Dominus Deus germinabit iustitiam et laudem coram universis gentibus. Propter Syon non tacebo, et propter Iherusalem non quiescam donec egrediatur ut splendor iustus eius: et salvator eius ut lam
Abbreviated transcription (Latin):
uandum locum sanctifi¬
cationis mee. et locum pe¬
duni meorum glorificabo.
Et uement ad te curui fili¬
i eorun qui humiliaue¬
runt te. et adorabunt ne¬
stigia pedum tuorum õ¬
nes qui detrahebant trbi
et uocabunt te ciuitatẽ
sancti ifrael. Pro eo qd̃
fiuusti derelicta. et odio ha¬
bita. et non erat qui ꝑ
te transiret. ponam te ĩ
su perbiam seculorũ. gau¬
diuui in generacionemi
et generacionem. Et sug¬
ges lat gencium. et ma¬
nulla regum lactaberis
Et scies qui ego sum do¬
minus saluans te. et re¬
demtor tuus fortis. Hec

Expanded text:
nandum locum sanctifinandum locum sanctificationis mee: et locum pedum meorum glorificabo. Et venient ad te curbi filii eorum qui humiliaberunt te: et adorabunt vestigia pedum tuorum omnes qui detraebant tibi. Et vocabunt te civitatem sancti Srahel: pro eo quod non fuisti derelicta et odio habita et non erat qui per te transiret. Ponam te in supervia seculorum: gaudium in generatione et generationem. Et sugges lac gentium: et mamillas regum lactaberis. Et scies quia ego Dominus salvans te: redemtor tuus fortis Jac
Abbreviated transcription (Latin):
dromedarii madian et e¬
ment: aurum et thus de¬
ferentes et laudem dño
annunciantes. Omne
pecus cedar congegabitur
tibi. et arietes nabaioth
mini strabũt tibi. Offerẽ¬
tur super placabili altan
meo. et domum maiesta¬
tis mee gloriabo. Qui st̃
isti qui ut nuibes uolant.
et quasi columbe ad fene¬
stras suas. Me emmi
sule expectabunt. et .n. aues
maris in principio. ut ad¬
ducam filios tuos de longe
Argentum eorum et aurũ
eorum cum eis. nomnini do¬
mini dei tui et sancto isrl
qui a glorificabit te. Et e¬
dificabunt filii peregrino¬
rum muros tuos. et reges e¬
orum munstrabunt tibi.
In indignacione enĩ mea
percussi te. et in reconcilia¬
cione mea misertus sũ tin
Et aperientur porte tue ni¬
giter. die ac nocte nõ clau¬
dentur. ut afferatur ad te
fortitudo gentium. et re¬
ges eorum a doucantur.
Gens enim et regnun
quod non seruierit tibi. pe¬
ribit. et gens solitudine
uastabitur. Gloria liba¬
ni adteueniet. abies et bn¬
xus et pinus simul. ad or¬

Expanded text:
dariae Madian et Eient aurum et tus deferentes et laudem Domino adnuntiantes omne pecus Cedar congregabitur tibi arietes Nabaioth ministrabunt tibi offerentur super placabili altari meo et domum maiestatis meae glorificabo qui sunt isti qui ut nubes volant et quasi columbae ad fenestras suas me eniinsule expectabunt: et nabes maris in principio. Ut adducant filios tuos de longe, argentum eorum et aurum eorum cum eis in nomine Domini Dei tui: et sancti Srahel quia glorificabit te. Et edificabunt filii peregrinorum muros tuos: et reges eorum ministrabunt tibi. In indignatione enim mea percussi te: et in reconciliatione mea misertus sum tui. Et aperientur porte tue iugiter die ac nocte - et non claudentur. Ut afferatur ad te fortitudo gentium: et reges eorum adducantur. Gens enim et regnum quod non servierit tibi peribit: et gentes in solitudine vastabuntur. Gloria Libani ad te veniet et abies et buxus et pinus simul ad or
Abbreviated transcription (Latin):
dietur de ore meo. Non
reuertetur ad me uacuũ.
sed faciet quecunqz uolui
et prosperabitur in his ad
que misi illud. Quia in
leticia egrediemini. et in
pace deducemin. Sõtes
et colles cantabunt coram
nobis laudem. et omma
ligna regionis plaudent
manu. Prosaluum ca as¬
cendet abies. et prourtica cres¬
scet mircus. Et erit dñs no¬
minatus in signum eter¬
num quod non auferctur

Expanded text:
e meo: non revertetur ad me vacuum, sed faciet quaecumque volui, et prosperabitur in his, ad quae misi illud. Quia in laetitia egrediemini, et in pace deducemini, montes et colles cantabunt coram vobis laudem, et omnia ligna regionis plaudent manu. Pro saliuncula ascendet abies, et pro urtica crescet myrtus; Et erit Dominus nominatus in signum aeternum, quod non auferetur
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Atq ideo uniuersi qͥ
prẽm et filium et spiritũ
sanctum. secundum sub¬
stanciam trinitatis ado¬
ramus. et unitatem in
trinitate. qui a tota rega¬
lis est. in unuitate confite¬
mur. sine intermissione o¬
fi delissimam famulain
genouefam obsetramus:

Expanded text:
ret. Adque ideo universi, qui ret. Adque ideo universi, qui Patrem et Filium et Spiritum sanctum secundum substantiam deitatis adoramus et unitatem in Trinitatem, quia tota regalis est in unitatem, confitemur, sine intermisione ofidelissima Dei famula Genuvefa o
Abbreviated transcription (Latin):
lapis ab eadem infirmitate
generatus ab eodem egres¬
sus est. ulteriusq eum pre¬
dicta infirmitas non uexa¬
¶ Cuidam gotho die dnico
operanti. manus itaq cõ¬
traxerunt. Hic cum esset¬
ante sepulcrum genoucte.
sanitatem sibi. nocte tota
implorasset. in crastimm
ab oratorio super sepulchrũ
de ligno contextũ. recepta
manuum suarum sanita¬
te. incolumis ẽgressus est It̾.¬
¶ Nani et gloriose memorie
clodoueus rex bellorũ iure
tremendus erat. pro dilecti¬
one sui. in ergastulum tru¬
sis indulgenciam tribuis
set. pro criminum animad¬
uersione sepe ecia culpabi
te disit. Qui etian hono¬
ris eius gracia basilicam
edificare ceperat. postq di¬
scessum suum studium p̾¬
cellentissima chrotildis re¬
gina sua celsum protulit
edificata fastigium. Cur
est porticus applicata tripler
nec non et patriarcharum¬
et prophetarum et marti¬
rum atq confessorum ue¬
ram uestuti temporis fidẽ
que sunt tradita libris. et¬
historiarum pectora refe¬

Expanded text:
lapes ab eadem infirmitate generatos ab eodem egressus est, ulteriusque emn predicta infirmitas non vexa Cuidam Goto die dominico operanti manus utraque contraxorunt. Hic cum ad sepulcrum Genuvefe sanitatem sibi reddi nocte tota inplorasset, in crastinum ab oraturio super sepulcrum de ligno contextum, recepta manuum suarum sanitatem, incolomis egressus est. 56. Nam et gloriose memorie Chlodovechus rex bellorum iure tremendus crebro pro dilectione sui in ergastulo retrusis indulgentiam tribuit et pro criminum animadversione sepe culpabilte, dimisit. Quin etiam honoris eius gratia basilicam aedificare coeperat, que post discessum suum studio precellentissimae Chrothechildis regine sue celsum protullit aedificata fastigium. Cui est porticus adplicata triplex, nec non et patriarcharum prophetarumque et martyrum adque confessorum veram vetusti temporis fidem, que sunt tradita libris storiarum, pictura ref