comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ principis ppłi tamanifeste de¬
scͥptam. ut pene ex positione. ñegeat.
Nulla hie ppłi acclãmatio. nulła cõ¬
sanguinitatis ratio. nulla ꝓpinqͥta¬
tis habita ꝯtẽplatio s̃ ꝓpinquis agro¬
rũ ⁊ p̃diorũ relinquat᷑ hereditas. Gu¬
insemetipso sp̃mdĩ. ⁊ preceptadĩ in cõ¬
spectu euis st̃. ⁊ qui moysi ualde notus
⁊ familiaris sit .i. in quosit claritas legi
⁊ scientia ut possint eũ audire filii ifrł.¬

Expanded text:
tionem principis populi tam manifeste descriptam, ut pene expositione non egeat. Nulla hic populi acclamatio, nulla consanguinitatis ratio, nulla propinquitatis habita contemplatio est. Propinquis agrorum et praediorum relinquatur haereditas. Guin semetipso spiritum Dei, et praecepta Dei in conspectu ejus sunt, et qui Moysi valde notus et familiaris sit, id est, in quo sit claritas Dei et scientia, ut possint eum audire filii Isr
Abbreviated transcription (Latin):
Iille actalis moyses non ꝑmit cit ui¬
diciosuo. de eligendo ppłi principe de.
consti tuendo successore. quiserit qui
audeat. ut explebe.que sepe clamoib
ad gr̃ãm aut ad pretiũ fortasse excitata
mouĩ solet. ut exipsis ⁊̃ sacerdotibus.
quiserit ꝗ se ydoneũ ad hoc uidicet.
nsisi cui oranti. ⁊ pecenti adño reuelet᷑.
Sicut ⁊ ds̃ dicit ad moysen. Ad sume
ad temetipsũ iħm filiũ naue: hõine
qui habet sp̃indĩ insemetipso. ⁊ inpo¬
nens manustis suꝑ ipsũ. ⁊ statues

Expanded text:
ille ac talis Moyses non permittit judicio suo de eligendo principe populi, de constituendo successore, quis erit qui audeat, vel ex plebe, quae saepe clamoribus ad gratiam aut ad pretium fortasse excitatis moveri solet, vel ex ipsis etiam sacerdotibus quis erit, qui se idoneum ad hoc judicet, nisi si cui oranti et petenti a Domino reveletur? Sicut et Deus dicit ad Moysen: Assume ad temetipsum Jesum filium Nave, hominem qui habet Spiritum Dei in semetipso, et impones manus tuas super eum, et statues
Abbreviated transcription (Latin):
uod debet᷑ur. ⁊ sibenigne remiitit᷑.
non tñiniq repetit᷑. Peccat aũt. ꝗ
exigit uitra debitum. idõꝙ lex modum
fingens: penã talionis instituit. S tu
eo longe es apeccato in ĩtusti exactoriꝰ
.quo om̃io non exigis debtͥtũ. Idõꝙbonꝰ
magister ait. Quite ꝑcutit ĩmnaxillã
p̃be illi ⁊ altam. presertim necogamur
⁊ ipsi reddere debitũ ab eo quinuulũbt̃
producere. multis auctoritatib uidec̃
ẽẽ.phibitũ. leges eñĩ tam sacrorũ cano¬
nũ quã scłariũ pͥncipũ. ꝓhibent adũs
aliũ testem de domosua. ꝓduci. Contra
se eñi quisq testaĩ potest. ꝓse uõmiiu¬
rimoniũ ferant. non enĩ utilitatis sue
eccłiȩ sepenitus inmunes arbitratitur
futuros. patec q̃d eorũuox intalib ñ ẽ
audienda. Sed districtiohee ⁊ testiũ
examrinatio. incriminalib causis ẜuan¬
da ẽ. Inciuilib aũt nonusq quaq in
criminali autẽ causa nonlicet testẽ de
eccłie licet. Unde pascalis scd̃s. UUidoni

Expanded text:
uod debetur, etsi benigne dimittitur, non tamen inique repetitur. Peccat autem qui exigit ultra debitum, ideoque lex modum figens poenam talionis instituit. Sed tu eo longe es a peccato injusti exactoris, quo omnino non exigis debitum, ideoque bonus magister ait: Qui te percutit in unam maxillam, praebe ei et alteram, praesertim ne cogamur et ipsi reddere debitum ab eo, qui nullam habet , multis auctoritatibus videtur esse prohibitum. Leges enim tam sacrorum canonum quam saecularium principium prohibent adversus aliquem testem de sua domo produci. Contra se enim quisque testari potest, pro se vero minitimonium ferant, non enim utilitatis suae ecclesiae se penitus immunes arbitrantur futuros, patet, quod eorum vox in talibus non est audienda. Sed distinctio haec et testium examinatio in criminalibus causis servanda est; in civilibus autem non usquequaque. In criminati enim causa non licet testem de Ecclesiae licet. Unde Paschalis II. Guidoni,
Abbreviated transcription (Latin):
tue studium exortamͣ. ut contra
marinos latrunculos. qui sup̃textu
tiu nõis inxp̃icolas debachantur
tanto uehementius accendaris. qñ¬
to illorũ pͣuitate famã tiu noĩs ob¬
fuscatam fuisse cognoscis. Qm̃lie
credi possit. qd te nolente illi uara¬
gantib insidiantur. tamenquia ate
cõprimi posse dicuntur. nisi eos cõ¬
pescueris innoxius non habeberis.
Scͥptum quippeẽ. Quicrimina q̃
po̾t cm̃dare non corrigit:. ip̃ cõmit¬

Expanded text:
tuae studium exhortamur, ut contra marinos latrunculos, qui sub praetextu tui nominis in Christicolas debacchantur, tanto vehementius accendatur, quanto illorum pravitate famam tui nominis obfuscatam fuisse cognoscis, quoniam licet credi possit quod, te nolente, illi navigantibus insidientur, tamen quia a te comprimi posse dicuntur, nisi eos compresseris, innoxius non haberis. Scriptum quippe est: Qui crimina, cum potest emendare non corrigit, ipse commit
Abbreviated transcription (Latin):
apłicã sedẽ inuadere quilib ex
supradictis tẽptaui̾t. ⁊ ad sũmũ
pontificalem honorẽ ascendere
uoluĩt.⁊ ipsi ⁊ sibi fauentib fiat.
ꝑpetiũ anathema. Et infra. Si
quis resistere p̃sũpsert sac̃̾dotib
atq primatib eccłie: uł cuncto
cło adeligendũ sibi romanũ pon

Expanded text:
apostolicam sedem invadere quilibet ex supradictis temptaverit et ad summum pontificalem honorem ascendere voluerit, ipsi et sibi faventibus fiat perpetuum anathema. Item infra: Si quis resistere presumpserit sacerdotibus atque primatibus ecclesiae vel cuncto clero ad eligendum sibi Romanum pon
Abbreviated transcription (Latin):
Sem̃ eñ ex qualicũq bõme dĩ crea¬
tura ẽ. ⁊ eo male utũtib male erit ñ
ipsũ aliquado malũent. Sicut aũ
bonifilii. ad ulteroꝵ nulla ẽ defen¬
sio parentũ adulterorũ. sic mali filii
ꝯuigatoꝵ. nullũ crimen ẽ nuptiaꝵ¬

Expanded text:
licunque homine Dei creatura est, et eo male utentibus male erit, non ipsum aliquando malum erit. Sicut autem boni filii adulterorum nulla est defensio adulterii, sic mali filii conjugatorum nullum est crimen nuptia
Abbreviated transcription (Latin):
anima debert m̃tir. S qm̃ aliudẽ
mentiri. aliũ ẽ uerũ occultare. siꝗ¬
demaliud ẽ falsũ dicere. aliud. ẽ.¬
uer̃ta cere. ut si quis forte ñuelit
ad istamuisibilem mortẽ hoinẽ
tare non falsũ dic̾e̾. ut neq. ꝓdat.
neq m̃tiat᷑. ne occidat animãsuã
s tam̃ ñ st̃ sine culpa. cũ aut iocaꝙͣ¬

Expanded text:
anima, debere mentiri, quoniam aliud est mentiri, aliud est verum occultare; siquidem aliud est falsum dicere, aliud verum tacere; ut si quis forte vel ad istam visibilem mortem non vultare, non falsum dicere, ut neque prodat, neque mentiatur, ne occidat animam suamsed tamen non sunt sine culpa; quum aut joca
Abbreviated transcription (Latin):
non nullam beniuolentiã. Illud uõ
sicui gladius cõmẽdet᷑. ⁊. ꝓmittat
se redditurũ. cũ ille qui cõmendaũ
poposcerit. si forte gladiumsuũ
repetat furens. manifestum ẽ. ñ eẽ
reddendũ. ne uł sioccidat. uł alios.
donec eisanitas restituat᷑. Hic id̃oñ
habec duplexcor. quia ille cui cõm̃¬
datus ẽ gladius. cũ. ꝓmittebat se
redditurũ poscenti. non cogitabat
furentem posse repetere. Manifeᷤᷤ¬
tum ẽ non ẽẽ culpandũ. aliquãdo
uerũ tacere. Ialsũ aũt dice̾. ñ in ue¬

Expanded text:
nonnullam benevolentiam. Illud vero si cui gladius commendetur, et promittat se redditurum cum ille qui commendavit poposcerit: si forte gladium suum repetat furens, manifestum est non esse reddendum, ne vel se occidat vel alios, donec ei sanitas restituatur. Hoc ideo non habet duplex cor, quia ille cui commodatus est gladius, cum promittebat se redditurum poscenti, non cogitabat furentem posse repetere. Manifestum est non esse culpandum aliquando verum tacere, falsum autem dicere non inve
Abbreviated transcription (Latin):
enniũ om̃iũ eccłarũ subhaconi
sicilie ꝓhibiti fuerant ut romane ec¬
cłie more. suis uxorib nullatenꝰ misce¬
ant᷑. Quod michidurũ atq incõpe¬
tens uidetur. ut qui usũ continentiae
ut ap̃sentidie ep̃is om̃ib dicat᷑. ĩinul¬
lũ diaconũ facere: p̃sumant. nisi quise
tita non st̃.inolent̃ non exigantur.
s futura caute caueant᷑. Quiuero pꝰ
eandẽ ꝓbibitionẽ que ant trienniũ
factaẽ continent᷑ cũ sius uxorib ui¬

Expanded text:
ennium omnium Ecclesiarum subdiaconi Siciliae prohibiti fuerant, ut more Romanae Ecclesiae, suis uxoribus nullatenus misceantur, quod mihi durum atque inconveniens videtur, ut qui usum continentiae ut a praesenti die episcopis omnibus dicatur ut nullum subdiaconum facere praesumant, nisi qui setita non sunt, violenter non exigantur, et futura caute caveantur. Qui vero post eamdem prohibitionem quae ante triennium facta est continenter cum suis uxoribu
Abbreviated transcription (Latin):
institutioniᷤᷤ munditũ sacerdotalis
fuit: ut libere cunctisdieb possint
abuxorło ẽ cessamdũ. ut expeditiꝰ
orationi uacemus. ministris itaq a¬
taris quib cotidiana necessitas orãdi
in cunbit. nũquã ꝯuigali officiouaca¬
re ꝑmittitur. Unde becla suplucã ait.

Expanded text:
institutionis munditia sacerdotalis fuit, ut libere cunctis diebus orationi ab uxoribus est cessandum, ut expeditius orationi vacemus, ministris utique altaris, quibus quotidiana necessitas orandi incumbit, nunquam conjugali officio vacare permittitur. Unde Beda in comment.
Abbreviated transcription (Latin):
uod ꝓirmecho ac necessitate tp̃is
statitũ ẽ. ꝯstat primituᷤ ñ fus
se. Quod ergo necessitas. ꝓremedio
repꝑit. cessante utiq necessitate.
debet cessare parit̾ qd urgũebat.
quia alius ẽ ordo legitimus. aliud
usurpatio ꝗd ad presens fieritp̃s im¬
tione inniceno concilio denouati¬
anis statutum ẽ. ut ad eccłam rede¬
untes ordinent᷑.

Expanded text:
o remedio ac necessitate temporis statutum est constat primitus non fuisse. Et infra: Quod ergo necessitas pro remedio reperit, cessante necessitate debet utique cessare pariter qquia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad presens fieri tempus imtiam in Nicaeno Concilio, c. 8. de Novatianis statutum est, ut ad ecclesiam redeuntes ordinentur:
Abbreviated transcription (Latin):
eligatur isi insiens ordinib religi¬
dse iuens fuiͣt inuentus. Sacros autẽ
ordines dicimus diaconatũ. ⁊ pbratũ.
hos siquidẽ solos primitiua eccłã legͥ
te exigente ꝯcedimus. sitam̃ specta¬
te sint religionis. ⁊ scientie. Quod ip¬
ficis. uł metropolitam scientia fieriꝑ

Expanded text:
eligatur, nisi in sacris ordinibus religiose vivens fuerit inventus. Sacros autem ordines dicimus diaconatum et presbyteratum. Hos siquidem solos primitiva legitur habute exigente concedimus, si tamen spectatae sint religionis et scientiae. Quod ipficis vel m
Abbreviated transcription (Latin):
caritatem mandamus. ut si aliquisꝗ
bilit̃ attẽptamͣt. licet illipꝰ auditionẽ
primatũ dioceseos sinecẽe fui̾t nos ap¬
pellare.⁊ nr̃a aueboĩtate aut añt nos. au̾
tiones. nullusq illũ añt ħ uidicet. aut
iudicare p̃sumat. s siquid q̃d absit gra¬
deto quiad sinũ sc̃e romane confugit
eccłĩȩ eiusq implorat auxiliũ decer¬
natur: quã ab eiusdẽ eccłiȩ fuĩt aucboi̾
tiuit eccłus. ut in partem sint uocate sol¬
licitudinis. ñ implenitudinẽ potestatis.
Siaũt q̃d non arbitramͣ a quoquã secus
Ne lupi qui sub spẽ ouiũ subintrauer̃.
bestiali seitia quosq audeant lacera¬
re. ⁊ qd sibi ficrinolunt. aliis inferre p̃¬

Expanded text:
ro mandamus, ut si aliquis quod biliter attentaverit, liceat illi post auditionem primatum dioeceseos si necesse fuerit nos appellare, et nostra auctoritate, aut ante nos, aut tiones, nullusque illum ante haec judicet aut damnare praesumat. Sed si quid, quod absit! grade eo quod ad sinum sanctae Romanae confugit Ecclesiae, ejusque implorat auxilium, decernatur, quam ab ejusdem Ecclesiae fuerit rtivit Ecclesiis, ut in partem sint vocatae sollicitudinis et in plenitudinem potestatis. Si tamen quod non arbitramur a quoquam secus ur, ne lupi, qui sub specie ovium subintraverunt, bestiali saevitia quosque audeant lacerare, et quod sibi fieri nolunt aliis inferre pr
Abbreviated transcription (Latin):
tũ pbrorũ. sine quorũ consilioni¬
chil monachis agere licet. Roboã
filius salomonis idõ ꝑlidit regnũ
quia noluit audire pb̃rossuos. Se¬
natũ quoꝙ romani habebant qͦꝵ
consilio. cuncta agebant.⁊ nos ha¬
benius senatũ nr̃m cecũ pb̃rorum.¬

Expanded text:
terorum, sine quorum consilio nihil monachis agere licet. Roboam filius Salomonis ideo perdidit regnum, quia noluit audire presbyteros suos. Senatum quoque Romani habebant, cujus consilio cuncta agebant, et nos habemus senatum nostrum coetum pr
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ut baptigati. ne sc̃ẽ trinitatis ĩ¬
uocatio. uł ꝯfessio anulet᷑. Sed doce
fiteri. purgati fidĩ integritite. fir mẽ¬
tur manus inpositione. Siuo parirali
st̃. ⁊ ebetes quidoctrinã ñcapiant. Res¬
pondeant. ꝓillis qui eos offerunt iux.¬
tamorẽ baptigandi.⁊ sic pͥmanus in po¬
sitionẽ crismate cõmatnet. cũeucharis¬

Expanded text:
quidem ut baptizati, ne sanctae Trinitatis invocatio vel confessio annuletur; sed doceafiteri, purgati jam fidei integritate confirmentur manus impositione. Si vero parvuli sunt, vel hebetes, qui doctrinam non capiant, respondeant pro illis qui eos offerunt juxta morem baptizandi; et sic, manus impositione et chrismate communiti, Eucharis
Abbreviated transcription (Latin):
fraude testiũ. aut ignorantia eorũ
de cepta. aliquos seꝑaniͣt qui post seꝰ¬
ꝑationẽ alia coniugia contraxerint.
si post eadẽp̃bensa fuiͣt callidita ut
falsa opinio testium. anpriora conui¬
uigia sint redinte granda. Qd̃ fieri
non posse᷑. argumentis ⁊ auctoritate
ꝓbat᷑. Sententia nãq nisi ꝑ appella¬
tionẽ infrat̃minũ lege constitutũ
reuelata fui̾t. inrecabile robur op

Expanded text:
fraude testium aut ignorantia eorum decepta aliquos separaverit, qui post separationem alia conjugia contraxerint, si postea deprehensa fuerit calliditas vel falsa opinio testium, an priora conjugia sint redintegranda? Quod fieri non posse argumentis et auctoritate probatur. Sententia namque, nisi per appellationem intra terminum lege constitutum re
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ aliquã nemona st̾ia huiꝰ a
occasionis uelamine eaque.ꝓ hibe¬
mussustinere onera cõpellantur.
re iam scđo cõmonita scĩtas ur̃a ñ
differat. ne sipo̾t hec negligente̾
uos eẽ q̃d noncredimus genserimꝰ.
alit̃ monastiorũ quieti ꝓspicere
cõpellamͣ. Nam notũ uobis sit. ꝗa

Expanded text:
potestatem, ne monasteria hujus occasionis velamine ea quae prohibemus sustinere onera compellantur. re jam secundo commonita sanctitas vestra non differat, ne si post hoc negligentes vos esse, quod non credimus, senserimus, aliter monasteriorum quieti prospicere compellam
Abbreviated transcription (Latin):
uari. itaut occasione regiminis. ea
qd dici graue ẽ ut ut in pͥctate pos¬
sideant quib non modicũ condolẽ¬
tes. predecessoriuro littͣas misimꝰ.
t hoc em̃dare debiuss. S qm̃ ui¬
te t̃minocitius occupatus. ne hoc¬
honus monast̾iis remaneat fr̃t ñ¬
Et quia ut cõꝑimus. inbuius rei
hactenis correttione cessatum ẽ.
Hec audiens ad uos itm̃ preiidimꝰ
scͥpta dirigere. Hortam̃ qͣut om̃imo¬
ra. onũq excusatione submota. ita¬
ut monast̾ia ipsa ab huuismoĩ stu-¬
deatis grauamine releuare. qua¬
tenus nullã de inceps in eiscłĩci uł ꝗ
insacrosunt ordine constituti. Ob
aliud habeant nisi ortandi tm̃ mõ
causa acceclendi licentiã. aut si for¬
te ad ꝑagenda sacramissarũ fuerit̃
inuitati mist̾ia. Sed ne ꝓciusli
b monachi aut abbatis. ꝓmotioẽ¬

Expanded text:
vari, ita ut occasione quasi regiminis ea, quod dici grave est, velud in proprietate possideant. Quibus non modicum condoltes, predecessori vestro litteras misimus t hoc emendare debuisset. Set quoniaest termino citius occupatus, ne hoconus monasterio remaneret, fraternEt quia, ut comperimus, in hujus rei hactenus correctione cessatum est, haec ad vos iterum praevidimus scripta dirigere. Hortamur ergo ut, omni mora omnique excusatione submota, ita monasteria ipsa ab ejusmodi studeatis gravamine relevare, quatenus nullam deinceps in eis clerici, vel hi qui in sacro sunt ordine constituti, ob aliud habeant, nisi orandi tantummodo causa, accedendi licentiam, aut si forte ad peragenda sacra missarum fuerint invitati mysteria. Sed ne, vel et monachi aut abbatis promotio
Abbreviated transcription (Latin):
iquis de inceps e¬
priorũ aut cuiusꝙ dignitatis. uł
a sede expuli̾t. nisi forte uidicatum
canonice auctores ⁊ cooꝑatores tan¬
tisceleris anathematigent᷑. ⁊ botia
eorum eccłie ipsius uiri ꝑpetuotra¬

Expanded text:
quis deinceps priorum, aut cujuscunque dignitatis vel qua vi a propria sede expulerit, nisi forte judicatum canonice, auctores et cooperatores tanti sceleris anathematizentur, et bona eorum Ecclesiae ipsius juri perpetuo tra
Abbreviated transcription (Latin):
unt quidicunt religionis gr̃a
coniugia debere solui. Uerũsci
latori contradicat : Scimus quia scͥp¬
tum ẽ. Erunt duo incarne uir. Si
igit᷑ uir ⁊ uxor una caro sunt. ⁊ religi
mulier uirũ. in hoc mundo remanẽ
tẽ. uł fortasse ad illicitam migrantẽ:
que ẽ ista conũsio. inqua una ⁊ eadẽ
caro exparte transit ad continentiã.
⁊ exparte remanet inpollutione. Si
uero utrisq conueniat continentẽ
uitam ducere. hoc quis audeat ac¬
quiminora concessit. muora ñ pro¬
hibuit . Duob enĩmodis. scĩuiri ⁊̃
alicitis abstinere solent. aliquãdo
ut nũta sibi ap̃domĩpotñtem dm̃
augeant. aliquando ut ante acte
culpas uite detegant. Pro inde. eũ
boni con iuges. aut nũtũ augere de¬
sicdant. aut ante acte uite culpes

Expanded text:
 qui dicunt religionis causa conjugia debere solvi. Verum sciesti legislatori contradicat? Scimus enim quia scriptum est: Erunt duo in carne una. Si igitur vir et uxor una caro sunt, et relimulier virum in hoc mundo remanentem, vel etiam fortasse ad illicita vota migrantem, quae est ista conversio, in qua una eademque caro ex parte transit ad continentiam, et ex parte remanet in pollutione? Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat acqui minora concessit, majora non pro. Duobus enim modis sancti viri etiam a licitis abstinere solent: aliquando ut meritum sibi apud omnipotentem Deum augeant, aliquando vero ut ante actae vitae culpas detergant. Proinde cum boni conjuges, aut meritum augere desiderant, aut ante actae vitae culpas
Abbreviated transcription (Latin):
eccłasticis utilitatib deseruiunt. Ee¬
tica dignumẽ remunatione gaudere.
ut qui se uoluntariis obsequorũ ne¬
cessitatib sponte subciunt. digne nr̃iᷤ
ꝓuisionib consolent᷑. Quia igit theo

Expanded text:
esiasticis utilitatibus deseruientetica dignum est remuneratione gaudere ut qui se uoluntarii obsequiorum necessitatibus sponte subiciunt. digne nostris prouisionibus consolentur. et alibi. qui
Abbreviated transcription (Latin):
suffragio eniuslib aliquid eccłasticȩ bt̃
utilitatis ꝓuidint. ⁊ pro eo qd cũq cõ¬
modũ in remuneratione prõmiserint
promissionẽ eos absoluere oportebit.
it ut ad conciliũ cõ ꝓunciale defera¬
tͣ. ut eoꝵ ꝯuenientia confirmet᷑. Qr¬
asicut paulus ait. dignus ẽ mercẽna¬

Expanded text:
slibet aliquid ecclesiasticae utilitatis providerint, et pro eo quodcunque commodum in remunerationem promiserint, promissi solutionem eos exsolvere oportebit, ita ut id ad concilium provinciale deferatur, ut eorum conniventia confirmetur quia sicut Paulus ait: « Dignus est opera
Abbreviated transcription (Latin):
sine macula ⁊ ruga. ⁊ ortũs conelusꝰ¬
fons sigͣnatus. puteũs aque uiue. pa¬
disus cũ fructu pomorũ. Que domꝰ
etiã claues accepit. ac potestatem
soluendi ⁊ ligandi. hanc domũsiꝗ
corrigentẽ corripientẽq cõtẽpsit.
sit tibi inquit tam quã ethincus ⁊
publicanus. Dehac domo dicitir
dnẽ dilexi decorem domus tue.¬
unanĩmes indomo. Et iocundatus
sum inhis que dictast̃ michi ĩdomr̃
dni ibimus. Et beati quihabitant in

Expanded text:
sine macula et ruga et ortus conclusfons signatus, puteus aquae uiuae. paradisus cum fructu pomorum, quae domus etiam claues accepit ac potestatem soluendi et ligandi. hanc domum si quis corripientem corrigentemque contempserit, sit tibi, inquit, tamquam ethnicus et publicanus. de hac domo dicitur: domine, dilexi decorem domus tuunanimes in domo; et: Jocundatus sum in his, quae dicta sunt mihi: in domum Domini ibimus; et: Beati, qui habitant in
Abbreviated transcription (Latin):
irgines que se do dedicauerũt
sipactum ꝑdiderint uirginitatis.
atq eidem libidini seruierint. non
intelligentes. quid ad miserint. pla¬
cuit nec infine dandam eis cõionẽ.
Quod simet ꝑsuaserint q̃d infirm¬
nuerit. placuit eas infine coĩonẽ
accipere debere. Itẽ ex concilio to

Expanded text:
irgines quae se Deo dicaverunt, si pactum perdiderint virginitatis, atque eidem libidini servierint, non intelligentes quid admiserint, placuit nec in finem eis dandam esse communionem. Quod si nuerint, placuit eas in fine communionem accipere debere. C. XXVI. Co
Abbreviated transcription (Latin):
uot quot uirginitatem pollici¬
tam preuaricati sunt. professiõe
contepta. int̃bigamos. idẽ. qui ad
scđas nuptias transierunt habeiͣ
hirginib dõdicatis nec infine dã¬

Expanded text:
uotquot virginitatem pollicitam praevaricatae sunt, professione contempta, inter bigamos, id est qui ad secundas nuptias traVirginibus Deo dedicatis nec in fine dan
Abbreviated transcription (Latin):
icut ñ alii quãsaerati dñosa tu¬
Icerdotes debent missas cantare
nec sacrificia suꝑaltare offerrt. sic
nec in aliis. quã dñosacratis locis .i.¬
intab̃ naculis diuins p̃cib apontifi¬
cib delibatis. missas cantare. au̾t
sacrificia offerre licet. nisico egiͣt
necessit᷑as. Satiꝰ ẽ gͦ missas non canta¬
re aut ñ audire. quã in bis locis. ubi fie̾i
ñ oporcet. nisi ꝓsũm contingat ne¬
cessitate. qm̃ necessita ᷤᷤ legẽ ñbab.
Unde scͥptũ ẽ. Uide ne offeras holo¬
caustatua in om̃iloco quẽ uideris
s inom̃i loco quẽ elegiͣt dñs d̃stuus

Expanded text:
icut non alii, quam sacrati Domino sacerdotes debent missas cantare, nec sacrificia super altare offerre, sic nec in aliis, quam in praefatis Domino sacratis locis Miin tabernaculis divinis precibus a pontificibus delibutis, missas cantare, aut sacrificia offerre licet nisi summa coegerit necessitas. Satius ergo est missam non cantare aut non audire quam in illis locis ubi fieri non oportet; nisi pro summa contingat necessitate, quoniam necessitas legem non habet. Unde scriptum est: Vide, ne offeras holocausta tua in omni loco, quem videris, sed in omni loco, quem elegerit Dominus Deus tuus.
Abbreviated transcription (Latin):
semeldõ contribute atq dicate s̃
⁊ post ea sub occasione concessioni
principũ aquib dã inuadunt᷑. atq
diripunt᷑. sanccimus ut prius ⁊ sula¬
tis principem ad resecandam tã p̃sũp¬
tiuã factiont̃. ⁊ cognoscendũ utrum
illius sit concessio. aninuasoris p̃sũp¬
tio. Quõsi principis inordinatafiuĩt
largitio. ipse sit princeps. pemenda¬
tione redarguendus. Si aũt inua¬
soris declarat᷑ pre sũptio. usq ad em̃¬
dationẽ excõicationis sit uindicta coa¬

Expanded text:
semel Deo contributae atque dicatae sunt, et postea sub occasione concessionis, prinpum a quibusdam invaduntur atque diripiuntur, sancimus ut prius consulatis principem ad resecandam tam praesumtivam factionem, et cognoscendum, utrum illius sit concessio, an invasoris praesumtio. Quod si principis inordinata fuerit largitio, ipse sit princeps pro emendatione redarguendus. Si autem invasoris declaratur praesumtio, usque ad emendationem excommunicationis sit vindicta co
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ. quando inconsidate. incircumr¬
specte aliquid uirat᷑. quonec corꝑaliꝰ
nec spũalis salus ad imitur. ⁊ sine quo
utraq salus repari. ⁊ita conseruarira¬
let. Ueluti dũ aliquis a parentib co
bitũ suscipiat. se neutrũ facturum
uiram̃to firmauĩt. Hoc quã uis aliꝗ¬
b uideatur rep̃hensibile. quia opus
caritatis uiramento se non facturũ
ꝓmisit. nulla tam̃ auctoritate sep¬
uari. ꝓhibetur. quia ⁊ sinumquam
clicatus tonsurã. uł religionis uestẽ
suscipiat. non tam̃idõminus salutẽ
ꝓ mereriualet. cũ non nulli inlaica¬
lihabitu scĩssim. ⁊ dõ dilecti inuet¬
antur. Quo exemplo euident̃ datum
intellegi. quotiens aliquis uirat se ñ
facturũ aliquid quo expeditior sib
un p̃paretur ad beatitudinẽ. dũ mõ
sine eo salutẽ ualeat inuerure:. Quod
⁊ uiramentũ non. ꝓbibetur obseruare
Unde cũ nos iuramus nondaturos a¬
licui aliquidsine aliquo utraq salus

Expanded text:
mentum quando inconsiderate et incircummentum quando inconsiderate et incircumspecte aliquid iuratur, quo nec corporalis nec spiritualis salus adimitur et sine quo utraque salus reparari et vita consummari valet, veluti dum aliquis a parentibus coaigionis vestem suscipiat, se neutrum facturum iuramento firmaverit. Hoc quamvis aliquibus videatur reprehensibile, quia opus caritatis iuramento se non facturum promisit, nulla tamen auctoritate servari prohibetur, quia, etsi nunquamclericatus tonsuram vel religionis vestem suscipiat, non tamen ideo minus salutem promereri valet, quum nonnulli in laicali habitu sanctissimi et Deo dilecti inveniantur. Quo exemplo evidenter datur intelligi quoties aliquis jurat se non facturum aliquid, quo expeditior sibi via praeparetur ad beatitudinem, dummodo sine eo valeat salutem invenire, quod juramentum non prohibetur servare. Unde, quum juramus, nos non daturos aliquid alicui, sine quo utraque salus
Abbreviated transcription (Latin):
que de illicitis iuramentis non obsen¬
uandis supra staturilegunt᷑. Quis ꝗᷤ
ergose uiramento firmauit aliquid
facturũ. quo uł corꝑalis uł sp̃ualis sa
lus adimat᷑. uł sine quo utraq salus re¬
ꝑari. uł conseruai̾ nonpossit. fidem ꝓ¬
missam seruare prohibetur. Quorũ
exempla p̃misse auctoritaites subicuĩt
dũ eum qui boicidiñ facere. ut alimẽta
matri. ⁊ fr̃ib non sub minustrare. itad¬
ult̾io ꝑseuerare. uł ad pacem cuo aduͣsa¬
rio non redire. uiramentũ prãndo pro¬
miserit. salubrioriconsilio illicita uota
obẜuare nonꝑmit tunt. Est etĩ id qd̃
uirat᷑ aliqd̃o uitiosũ non innatura sui.
s ex causis extrauementib ueluticũ ali¬
quis post uotum castitatis uirat alicui
se habiturũ eam in coniugem. Conui¬
gem nãq habere inse ipso malum ñ. ẽ.
tamen hic exuoto ꝑnitiosumẽ. Hoc
aut iuramentũ ⁊ si illicitum sit. non
Ex modo uirandi tẽ ẽ illicitum iura¬

Expanded text:
que de illicitis iuramentis non obserque de illicitis iuramentis non observandis, supra statuta leguntur. Quisque ergo iuramento firmaverit se aliqui facturum, quo corporalis vel spiritualis lus adimatur, vel sine quo utraque salus reparari vel confirmari non possit, fidem promissam servare prohibetur; quorum exempla praemissae auctoritates subjiciunt, dum eum, qui homicidium facere, vel alimenta matri et fratribus non subministrare, in adulterio perseverare, vel ad pacem cum adversario non redire, juramentum praestando promiserit, salubriori consilio illicita vota observare non permittunt. § 5. Est etiam id, quod juratur, aliquando vitiosum, non natura sui, sed ex causis extra venientibus; veluti quum aliquis post votum castitatis jurat alicui se habiturum eam in conjugem. Conjugem namque habere in se ipso malum non est: tamen huic ex voto perniciosum est. Hoc autem iuramentum, etsi illicitum sit, non Ex modo iurandi tunc est illicitum iura
Abbreviated transcription (Latin):
pre rogatiua con uigii. non ꝓpt̃ re¬
ligionẽ uiris uirandi seruari. am̃ãd¬
uertat gabaonitas obsolam religiõẽ
contra dm̃cũ impium reseruatos.
Cum ergo omẽ dm̃i preceptũ iustũ
sit. patet ei iustitiã de ẽẽ. q̃d eius
p̃cepto contrariũ inuenit᷑. Iudiciũ
quoꝙ aliqdo uramento constat de¬
ee. ueluticũ ꝓͥr temeritate aliquiᷤᷤ
ductus. uirat se manducaturũ. ⁊ bi¬
biturũ. Hoc quãius leuitate indis¬
creta illicitum ꝓbetur. nontam̃ idõ¬
iuolari iubet᷑. Iuramentũ itaq multi¬
plicit̃ illicitum intelligit᷑. Est em̃ illici¬
licitum urramentũ. qñ id q̃d uiratur
insuinatura uitiosum ẽ. uł ut̾tãdimeas.
ut ad ult̾iũ. homicidiũ. ⁊ hissimilia. uł
reparari non ꝑmittens. ułticũ inimi¬
co ad pacem non redire. indigenti mise¬
ricordit̃ non subuenire. Ista quia ꝑspi¬
clã habent inse iustitũ. ⁊ si iuramento
firment᷑. tam̃ seruari nondebent. Cit¬
ca hec utiq uiramenta intelligendasũt.

Expanded text:
prerogativa coniugii, non propter religionem iurisiurandi servari, animadvertat, Gabaonitas ob solam religionem contra Domini preceptum reservatos. Cum ergo omne preceptum Domini iustum sit, patet ei iustitiam deesse, quod eius precepto contrarium invenitur. Iudicium quoque aliquando iuramento constat deesse, veluti cum propria temeritate aliquis ductus iurat se manducaturum et bibiturum. Hoc quamvis levitate indiscreta illicitum violari jubetur. § 4. Juramentum itaque multipliciter illicitum intelligitur. Est enim illicilicitum juramentum, quando id, quod juratur, in sui natura vitiosum est vel vitam adimens, ut adulterium, homicidium et his similia, vel reparari non permittens, veluti cum inimico ad pacem non redire, indigenti misericorditer non subvenire. Ista quia perspicuam habent in se iniustitiam et si iuramento firmentur, tamen servari non debent. Circa hec itaque iuramenta intelligenda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiurii. qui adpe ierandum archidraco¬
nũ cogebat facile po̾t discerm. Si eni
consentiens paripenacuan faciente
pumendus ẽ. multomag̃iue quicoq̃
reus ad missicriminis probat᷑. unde
⁊ qui compellitur: ꝑ iurus habet᷑.

Expanded text:
perjurii, qui ad pejerandum archidiaconum cogebat? facile potest discerni. Si enim consentiens pari poena cum faciente puniendus est, multo magis ille, qui cogit, reus admissi criminis probatur. Unde qui compellitur, perjurus ut
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i tibo. nonutuꝑanda facilitas
s laudanda bonitas. hoc ẽ inꝰ nocen¬
tẽ eẽ ignorare quid noneat. Et si
cirtum scbit ab aliquo. de omibus
t̾am̃ uidicat. quifide̾mẽe in om̃ib¬
arbitrat᷑. Hanc igit᷑ mentis sue dõ¬
te inclinatus iħs ut crederet gaba¬
onitis. testamentũ disposuit. pacẽ
declit. confiriauit societatem. S
ubi int̾ras eoꝵ uentum ẽ. de p̃hensa
fraude. q̃d cum eẽt finitimi. ad uenas
se ẽẽ si mulaui̾nt. eirtũ scͥptũ se p̾p pa¬
trũ. indignaricepit. Iħs tam̃pacem
quã dedat᷑ reuocandam noncensuit.
quia firmata erat sacramenti religi¬
one. nedum alienã ꝑfidiam redar¬
gueret. suamfidem solueret. Mulc
tauit eos meliori tamen obsequio mi¬
nist̾i. Clementior sentñtia. s diut᷑¬

Expanded text:
omni verbo. Non vituperanda facilitas, sed laudanda bonitas. Hoc est innocentem esse, ignorare quod noceat, et, si circumscribitur ab aliquo, de omnibusjudicat qui fidem esse in omnibarbitratur. Hac igitur mentis suae devotione inclinatus Josue, ut crederet Gabaonitis, testamentum disposuit, pacem dedit, confirmavit societatem. Sed ubi in terras eorum ventum est, deprehensa fraude, quod, quum essent finitimi, advenas se esse simulaverant, circumscriptum se populus patrum indignari coepit. Josue tamen pacem, quam dederat, revocandam non censuit, quia firmata erat sacramenti religione, ne, dum alienam perfidiam redargueret, suam fidem solveret. Mulctavit tamen eos vilioris obsequio ministerii. Clementior sententia, sed diut
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ s ꝑuiriũ. ¶¶nde datͣ
intelligi illicitũ eẽ iiramentũ cui a¬
liquid iftorum defuerit. Non tamen
piam pꝰ uotũ castitatis ducit uxorẽ.
uiramento firmans nũquã ab ea
se discessurũ. Quod quãnis illicitũ
sit. quia iustitia sibi. ꝓbatur cie ẽẽ.

Expanded text:
mentum, sed periurium. Undementum, sed periurium. Undeintelligi illicitum esse juramentum, cui aliquod istorum defuerit; non tamen quispiam post votum castitatis ducit uxorem, juramento firmans, nunquam se ab ea discessurum, quod, quamvis illicitum sit, quia justitia sibi probatur deesse,
Abbreviated transcription (Latin):
clum ẽ. qd̃ scit᷑ ẽẽ illicitũ dum uirat᷑.
Si autẽ nescitur illicitum ẽẽ. ipsa ig¬
rantia excusatur. siputet̃ illicitum ẽẽ.
non euignorantia uiris s facti. Aliud
ẽ eñi si alicuius copula credat᷑ eẽ licita
quia nescit᷑ eẽ consanguinea. uł quia
credit᷑ ẽẽ iudua. Aliudsi idõputatur
licita. quia consanguinearũ cõ uine¬
tio. uł relictarũ copulla. nullo ure
cretlatur. ꝓhibita. Hinc ẽ eñi ignorã
tia uiris que neminẽ excusat. nisicui
ꝑmittit᷑ uis ignorare. Ibi ignoran¬
tia factiẽ. qua quisq fere excusatur
Seniores aũt ifrł nonignorabant gc̃
terre. ꝓmissionis. exp̃ceptodñi ẽẽ de¬
lendas. s ignorabant gabaonitas eẽ in¬
colas terre ꝓmissionis. Ignorabant
si quidẽ factũ. s nonignorabant insfac¬
ti. atq idõ si illicitũ eẽ q̃d uirauerunt
tum seruari. ꝓhibetur. non ẽ gn̾alit̃
tres comites. ueritatem. iudiciũ.⁊ ius¬
titiã. Ubi aũt ista deficiant ñ ẽ uira¬

Expanded text:
dum est, quando scitur esse illicitum dum iuratur. Si autem nescitur illicitum esse, ipsa ignorantia excusatur, si putatur licitum esse non ignorantia iuris, sed facti. Aliud est enim si alicuius copula credatur esse licita, quia nescitur esse consanguinea vel quia creditur esse vidua. Aliud si ideo putatur licita, quia consanguineorum coniunctio vel relictarum copula nullo iure credatur prohibita. Hic enitia juris, quae neminem excusat, nisi cui permittitur jus ignorare; ibi vero ignorantia facti, qua quisque vere excusatur. Seniores autem Israel non ignorabant gentes terrae promissionis ex praecepto Domini esse delendas; sed ignorabant Gabaonitas esse incolas terrae promissionis. Ignorabant siquidem factum, sed non ignorabant jus facti, atque ideo, etsi illicitum esset quod juraverunt, ntum servari prohibetur, non est generaliter tres comites, veritatem, iudicium et iustitiam: ubi autem ista defuerint non est iura
Abbreviated transcription (Latin):
co. nerũ pat̾ caritas bonorũ. ne ꝑdat
exercitiũmaloꝵ. quos dĩ ad miscet ut
furem ẽẽ. tam̃ ad p̃dicandũ misit. ⁊ ci
eucharistiam dedit docens in eccła tol¬
lerari malos. nec ob ẽẽ bonis maloꝵ.
consortia. Qñuõ om̃iũ subditorũ ẽ
obstinata malitia. nec ꝓdest cis p̃latoꝵ
p̃sentia. tc̃ ⁊̃ corpe licet ab eis recedere. ne
⁊ illorũ nequitia sẽp indetͣius ꝓficiat. ⁊¬
istifructũ amit tant. quẽ de aliorũ. ꝓ¬
fectupossent inuenire. Sicbeatus be¬
nedictus deseruisse legit᷑ quos in necẽ
suã unanimit᷑ uidãt conspirasse. Hĩc
ettã beatus gͥg. petrodiacono int̾rogan¬
ti. an liceat prelato gregem semel su¬
respondit dicens

Expanded text:
co, ne rumpatur charitas bonorum, ne perdatur exercitium malorum, quos Deus admiscet, ut furem esse, tamen ad praedicandum misit, et ei eucharistiam dedit, docens, in ecclesia tolerari malos, nec obesse bonis malorum consortia. Quando vero omnium subditorum est obstinata malitia, nec prodest eis praelatorum praesentia, tunc etiam corpore licet ab eis recedere, ne et illorum nequitia semper in deterius proficiat, fructum amittant, quem de aliorum profectu possent invenire. Sic B. Benedictus deseruisse legitur quos in necem suam unanimiter viderat conspirasse. Hinc etiam B. Gregorius Petro Diacono interroganti, an liceat praelato gregem semel surespondit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
specialit querit᷑ fugiat exemplo xͥ.
qui a faciȩ herodis fugit inegyptr̃.
fugut exemplo pauli. qui a frib ꝑ
murũ sub missus ẽ insporta. Unde
salus. CHinc ⁊̃ ait discipłis siuoᷤ¬

Expanded text:
specialiter quaeritur, fugiat exemplo Christi, qui a facie Herodis fugit in Aegyptum; fugiat exemplo Pauli, qui a fratribus per murum submissus est in sporta. Unde salus. Hinc etiam ait Dominus di
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem ut iacerent in eũ. Hinc etiã¬
aug̃ ait de eodẽ inpsalmo quinqua
gesimo.iiII.Ecce elongaui fugiens
occasionem ire de meret. ⁊ manebat in
desertis orans in quo docebat nos inse¬
prenuim̃ Cũ uon platorã tantũ. s to¬
tius eocliȩ salus querit᷑ fidesmpugnat
ne cẽẽ ẽ ut ex adũso ascendint. ⁊ indie
belli se ipsos murũ opponant. ꝓdomo
ut exemplo sue passionis accendant.
quosẜ mone doctrine diutius confir¬
mare nonualent. Et hec quidẽ dema¬
nifestis ꝑsecutionib. Est ⁊ aluidgenꝰ¬

Expanded text:
erent in eum. Hinc etianus ait de eodem in Psal. 54: Ecce elongavi fugiens occasionem irae demeret, et manebat in desertis orans, in quo docebat nos in setorum tantum, sed totius ecclesiae salus quaeritur, fides impugnatur, necesse est ut ex adverso ascendant, et in die belli se ipsos murum opponant pro domut exemplo suae passionis accendant quos sermone doctrinae diutius confirmare non valent. Et hoc quidem de manifestis persecutionibus. § 1. Est et aliud gen
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑalem ꝑsetutionẽ anullo insho¬
aleõmt ininpetu. uł adradone irinsi¬
.diis. Unde om̃s clamant d̃s inad uito¬
p̃latus effligitur. aliquando om̃iuiẽ
una ⁊ insanabilis obstinatio. aliqͥndo
mali inueniunt᷑ bonis admixti. Qñ
bom simul cũmalis habitant. ñ st̃
deserendi bom ꝓpt̃ malos. ne ꝑuͣse
malos euitando. uincamus qõ fugioꝰ
ad gebennã. s potuis mali tollerent᷑
rũ quippe nr̃e mentis ad acuinen
non põt ꝑuenire uĩtatis nisi ħ alt̾iuᷤ
eraserit lima prauitatis. Hinc etrã
aũs. Tubonus tollera malũ.⁊ c̃. In¬
fra. d etollandis malis. inprima cã
hereticorũ. Hinc idẽ ait. Mauisma¬
lũ in seꝑatione bonorũ conmittimꝰ.
que in ꝯiunctione malorũ fugimꝰ.

Expanded text:
corporalem persecutionem a nullo in Sodovel a leone in impetu, vel a dracone in insidiis, unde omnes clament: Deus in adjutopraelatus affligitur, aliquando omnium est una et insatiabilis obstinatio, aliquando mali inveniuntur bonis admixti. Quando boni simul cum malis habitant, non sunt deserendi boni propter malos, ne perverse malos evitando vincamus quos fugimus ad gehennam, sed potius mali tolerentur rum quippe nostrae mentis ad acumen non potest pervenire veritatis, nisi hoc alterius eraserit lima pravitatis. Hinc etiam Augustinus: Tu bonus tolera malum, etc., infra, de tolerandis malis, in prima causa haereticorum. Idem ait: Majus malum in separatione bonorum committimus, quam in conjunctione malo
Abbreviated transcription (Latin):
tes. quorũ frixoriũ st̃ qui scandaligan¬
tur. tantũ frigit᷑ bonus quãtũ amat:
hinc idem in psalmo. xxxͥ. Irascitur
iuistus peccatis palearũ. non tam̃ odit.¬
pipossunt impii. quib nonelamat

Expanded text:
tes, quorum frixorium sunt qui scandalizantur; tantum enim frigitur bonus quantum amat. Hinc idem in Psal. 30: Irascitur justus pro peccatis palearum, non tampi possunt impii, quibus non clamat
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ reprobationis. Quis eñinesciat
quã prosperũ fuit qd beatus paulus
apłs predicaturus ad itabã ueniebat.
⁊ tamen ueniens naufragiũ ꝑtulit. s
tamen nauiscordis in maris fluctib
dũ intelligit᷑ quãdo int subditos aliꝗ
inueniunt᷑. quib p̃latorũ uita profi¬
ciat. quãdo nec specialit p̃latus que¬
ritur. nec ꝑ alios tuta p̾ot ẽẽ ecclĩȩ
salus. ne sideserere incipiat᷑ quib.p¬
dẽẽ po̾t. dicat᷑ de eo. Mercẽnariꝰ aũt
⁊ qui ñ ẽ pastor cuuis ñ st̃ oues. ꝓpͥę¬

Expanded text:
dicium reprobationis. Quis enim nesciat quam prosperum fuit quod beatus Paulus apostolus praedicaturus ad Italiam veniebat, et tamen veniens naufragium pertulit ? Sed navis cordis in marinis fluctibus dum intelligitur, quando inter subditos aliqui inveniuntur, quibus praelatorum vita proficiat, quando nec specialiter praelatus quaeritur, nec per alios tuta potest esse ecclesiae salus, ne, si deserere incipiat quibus prodesse potest, dicatur de eo: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves p
Abbreviated transcription (Latin):
netarios quos mathematicos uocat
plane consulere non desistebant. qd
quasi nullũ eis sacrificium. ⁊ nulle
preces ad aliquem sp̃m obdiuinati¬
onem dirigerentur. qd tam̃ xp̃ia¬
na ⁊ uera pietas consequent̃ expellit.

Expanded text:
netarios quos Mathematicos vocant, plane consulere non desistebam, quod quasi nullum eis esset sacrificium, et nullae preces ad aliquem spiritum ob divinationem dirigerentur, quod tamen Christiana et vera pietas consequenter expellit
Abbreviated transcription (Latin):
ut abbatiam. de manu alicuius
laice ꝑsone susceꝑit. nullatenus
int̃ ep̃os ut abbates habeatur. nec
ulla eiut ep̃o seu abbati audientia
serit. similit̃ ÷ de inferiorib eccłaꝰ¬
ticis elignitatib constitiuime.

Expanded text:
 abbatiam de manu alicuius laicae personae susceperit, nullatenus inter episcopos vel abbates habeatur, nec ulla ei ut episcopo seu abbati audientia eserit. Similiter etiam de inferioribus ecclesiasticis dignitatibus constituimus.
Abbreviated transcription (Latin):
adrianus pp̃ .ui. synodũ recipiat cũõib
canonibusins. cũ etiã sc̃a. uii. uniũsa¬
lia ꝯtilia ꝓfessione romani pontificiᷤ
sint roborata. in xi. autẽ synodo. si ue.
in xͦi. concilio apłorũ canones sint re¬
cepti.⁊ approbati patet quod ñ sunt
int̾ apocͥfa deputandi. Scribit ad ria¬
drianus p̃p. tharasio patriarche. Sex¬
ta synodꝰ auctoritite adriani corrobo

Expanded text:
recipiat cum omnibus canonibus suis, cum etiam sancta octo universalia concilia professione Romani Pontificis sint roborata, in sexta autem synodo, sive in septimo concilio, apostolorum canones sint recepti et approbati: patet, quod non sint inter apocrypha deputandi. Unde scribit Hadrianus papa Tharasio Patriarchae : C. V. Sexta synodus a
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo ille qui nocendiuolunta¬
te mentit᷑. nec tantũ noc. qui uia¬
torem mentiendo inadũsum iter
mittit. quantũ is quiã uitȩ m̃da¬
cio fallente deprauat. Itẽ aũs in
tutũ.¬

Expanded text:
quomodo ille, qui nocendi voluntate mentitur, nec tantum nocet qui viatorem mentiendo in adversum iter mittit, quantum is, qui viam vitae mendacio fallente depravat. C. XIII. Non tutu
Abbreviated transcription (Latin):
quĩ sałe consꝑsam ppłis benedi¬
cimus. ut eacuncti asꝑsi scĩficent᷑
⁊ purificent᷑ qd ⁊ om̃ib sacerdotib
faciendũ ẽẽ mandamus. Nã sicinis
mundabat. multo magis aquasale
aspsa diuinisꝙ p̃cib sacrata ppłm
scĩficabat atq mundat. Et si sale
asꝑso ꝑeliseum. ꝓph̃am sterelitas

Expanded text:
quam sale conspersam populis benedicimus: ut ea cuncti aspersi sanctificentur, ac purificentur, quod et omnibus sacerdotibus faciendum esse mandamus. Nam si cinisat atque mundabat: multo magis aqua sale aspersa, divinisque precibus sacrata, populum sanctificat atque mundat. Et si sale asperso per Eliseum prophetam sterili
Abbreviated transcription (Latin):
inuentariũ eccłiȩ rerũ facientibus.
om̃ia que reꝑtafui̾nt subtilit descri¬
bant᷑. Neo sicut ant fieri dicebatur.
species quedam. aut aliud q̃d lib de.
reb ecdiȩ. quaĩ ꝓ facĩendi inuenta¬
rii labore tollat̃. Uisitatores eccłõꝵ

Expanded text:
arium ecclesiae rerum facientibus, omnia quae reperta fuerint subtiliter describantur; nec, sicut antea fieri dicebatur, species quaedam, aut aliud quodlibet de rebus ecclesiae, quasi pro faciendi inventarii labore, tollatur. Sic namque ea
Abbreviated transcription (Latin):
sitate compulsi. s libent̃ ut p̃miᷤᷤ¬
sum ẽ. aliquid aut ꝓterue aguq̃s.
aut loqui presumt̃. aut facere uo¬
lentib sponte consentiunt. Talis
enĩ p̃sũptio manifeste unũ genus
ẽ blasphemantiũ sp̃msc̃m. qm̃ut

Expanded text:
ssitate compulsi, sed libenter, ut praefixum est, aliquid aut proterve agunt, aut loqui praesumunt, aut facere volentibus sponte consentiunt. Talis enim praesumptio manifeste unum genus est blasphemantium Spiritum sanct
Abbreviated transcription (Latin):
hunctiones factre.⁊ missas publici
cantare. crism̃a. oleum. consecratio¬
nes altariũ. ordinationes cłicorũ
ab ep̃is accipiant. in quorũ parrochi¬
nachi intraclaustrũ morantes. cłicoꝵ¬

Expanded text:
issas publicas cantare. Chrisma et oleum, consecrationes altarium, ordinationes clericorum ab episcopis accipiant, in quorum parochinachi intra claustra morantes clericor
Abbreviated transcription (Latin):
acppłoꝵ consilio translatus ẽ ephesũ.
Non enĩtransit deciuitate ad ciuita¬
tem. nec trans fertͣ de minoriadma¬
iorẽ. quiboc ñ ambitu. nec ꝓͥa uolũ¬
tate facit. s aut ui. aut. pͥa seded̾pulsꝰ.
aut necessitate coactus. aut utilita¬
te loci. it ppłi. non suꝑbe. s humilit̃
sacerdotes. sic quotiens utilitas. aut ne¬
cessitas cðegerit supra dicto modo. ⁊
mutare. ⁊ intronsare potestatem hñt¬
nontam̃ sine sacroseȩ romane sedis aue

Expanded text:
ac populorum consilio translatus est Ephesum. Non enim transit de civitate ad civitatem, nec transfertur de minori ad majorem, qui hoc non ambitu, nec propria voluntate facit, sed aut vi a propria sede pulsus aut necessitate coactus, aut utilitate loci aut populi, non superbe, sed humiliter t reliquos sacerdotes, sic quoties utilitas aut necessitas coegerit, supradicto modo et mutare et inthronizare potestatem haben
Abbreviated transcription (Latin):
iecessitate fieri
necessitate. aut dñatione. Petrus sẽs
magisternr̃ ⁊ princeps apłoꝵ de an¬
tiochia ciuitate. utilitati eã ẽ trans¬
latus romã& ibide potius proficere pͦ

Expanded text:
necessitate fieri cujusquam aut dominatione. Petrus sanctus magister noster et princeps apostolorum de Antiochia civitate, utilitatis causa translatus est Romam, ut ibid
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰdiaconii suigradus acceptos.
e fuiͣt fornicatus. aut mechatus.
deponat᷑. ⁊ ab eccłã ꝓiectus int̾ la¬
icos agat penitñtiã. It̃ ex coneł
iaconus. aut pbr. crim̃ capi¬
tale cõmiserit. simul ⁊ ab offõ
⁊a cõione pellant᷑. Siuero ꝓrea¬
tusuo se ab altaris cõione subpe¬
nitentis ꝓfessione sub mouerit.
Hisqͦ si alii defui̾nt. ⁊ causa certe
necessitatis ex orit̾. poscentẽ bap¬

Expanded text:
diaconii gradum acceptum fuerit fornicatus aut moechatus, deponatur, et ab ecclesia projectus inter laicos agat poenitentiam. C. XIV. De iaconus aut presbyter crimen capitale commiserit, simul et ab officio, et a communione pellatur. Si vero pro reatu suo se ab altaris communione sub poenitentis professione submoverit his quoque, si alii defuerint, et causa certa necessitatis exoritur, poscentem bap
Abbreviated transcription (Latin):
at ciuitatem. aut ad possessionẽ accedat:
ab eo cuius uiris ẽẽ cognoscit᷑. ut quiꝗͣ
ibi disponat. uł ordinet. aut iudicet:
sisin gradus bonore potiri uolui̾t. Sĩ
alit̃ p̃sũpserit. dãpnabit᷑. ⁊ nonsolũ ille
s cooꝑantes ⁊ ꝯsentientes ei. Quia sic̃t¬

Expanded text:
at civitatem aut ad possessionem accedat, ab eo, cuius iuris esse dinoscitur, ut quiddam ibi disponat vel ordinet aut iudicet, si sui gradus honore potiri voluerit; sin aliter praesumpserit, damnabitur, et non solum itte, sed cooperantes
Abbreviated transcription (Latin):
cła habent᷑ si quo neglectu alia de¬
fetint ambiguũẽ. Flurimi arbitrã¬
tur antioceno ꝯcilio ẽẽ ea inserta.
Sartlicense quoq ꝯciliũ auctoita¬
te nicholai pͥp. recipit̾. Vnde idẽ

Expanded text:
clesia habentur; sed quo neglectu alia defecerint, ambiguum est. Plurimi arbitrantur ea Antiocheno concilio esse inserta. Sardicense quoque concilium auctoritate Nicolai Papae recipitur. Unde idem
Abbreviated transcription (Latin):
pitula que dep̃fata synodo uiben¬
te dñomeo alexandro decreco om̃uũ
epõꝵ atrulique st̃ igne cõbusta. opta
It̃ p̃sentib nobis.lxx. in memorata
sy nodo capitula tractatast̃. xxx. agciᷤ
milit̃. latina.ẽ. lingua. S uisum est
sariis. ut x. capitula adunarentur
aliis. atq ꝯgruis locis inserent᷑. ⁊ ad
ꝯsiln fierent capitula que omẽm xͥano¬
rũ informarent orbem. ¶ Quo
ut athanasius se̾bit in eastatuta mõ¬
strent᷑: his ita respondet᷑ capituloni
cene synodꝰ quadã in dissuetudinem

Expanded text:
pitula, quae de praefata synodo jubente domino meo Alexandro decreta omnium episcoporum attuli quae sunt igne combusta optamItem, praesentibus nobis octoginta in memorata synodo capitula tractata sunt, scilicet militer latina edita lingua. Sed visum est aris, ut decem capitulae adunarentur aliis atque congruis in locis insererentur, et ad concilii fierent capitula, quae omnem christianorum inut Athanasius scribit in ea statuta monstrentur? His ita respondetur: Capitulorum Nicaenae synodi quaedam in desuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
i aut̃ uobis ep̃is nonobedierint õs
reliquippłi. nonsolum infames. sed ⁊ exte¬
ortes a regnodĩ. ⁊ a consortio fidelium.
liminib sc̃e dĩ eccłiȩ aliemerunt. Item
petrus inordinatione clementis. In¬

Expanded text:
i autem vobis episcopis non obedierint omnereliqui populi, non solum infames, sed etiam extorres a regno dei et consortio fidelium et de liminibus sancte dei ecclesie alieni erunt. Item Petrus in ordinatione Clementis
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ꝑiurii reus arguit᷑. quiã quantõ
in ipso fuit. q̃d uirauit. impleuit.
dũ sentñtiã mortis infiliũ dedit.
quã ñ carniᷤᷤ affectu. s pͥpsupplicatio¬
ne reuocauit. CCum g ut ratione.¬
ab arcbidiacono sibi denegari ñ
debuit. cũ ⁊̃ sicriminosũ illũ eẽ
constaret. añt cliffinitiuã tñsentẽ¬
tiam. ut supra monstratũ ẽ. nulli
suorũ cłicoꝵ abeo lireret discedere.
Constat ꝗͦ illi citum ẽt qd archidia¬
conus iuramento firmauit. urd̃
merito querit᷑. andebeit Suari. an

Expanded text:
tamen perjurii reus arguitur, quia, quantum tamen perjurii reus arguitur, quia, quantum in ipso fuit, quod juravit implevit, dum sententiam mortis in filium dedit, quam non carnali affectu, sed populi supplicatione revocavit. QUab archidiacono sibi denegari non debuit, quum, etiamsi criminosum illum esse constaret, ante diffinitivam tamen sententiam, ut supra monstratum est, nulli clericorum suorum ab eo liceret discedere. Constat ergo illicitum esse quod archidiaconus juramento firmavit. Unde merito quaeritur, an debeat servari,