comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filios genui & &altaui. Ipsi autem mespre¬
ueruna &malio loco. filui alieni mentias
mihi pupillus autem uocatur quiadm̃
perdidit patrem. quidam pupillum & po¬
suiteum quia malo patre recesserit dabu¬
lo &idcirco dĩmiseri cordia sub leu&ur
Adomne quoque dogina peruersum cot¬
die proph&i loquitur & peccatores eius
adpuenitentiam prouocat dicens. Conuera¬
om. miniad dnm nr̃m qui corruistis siue elanguis¬
tis dñi perdita scinitate. Tollite uobiscum
uerba uera in fidei confessionem & dicite
Auferiniquitatem quae in nr̃o corde
fructus labiorum sunt in patrem & filiũ
nem dñi credere quam qui obtulerit ei ne¬
quaquam sperabit in regeassyrio de quo
crebro diximus nec ciscend& supe eqaum
quem precepit dñs nequaquam multipli¬
candum quem habens pharao cum suo ẽ
demersus equittitu. Omnis enim hero&icus
ascend& equos persuperbiam quos mnerrore
suo ipse generauit. łtnequa quam ultra

Expanded text:
Et: Filios genui et exaltavi, ipsi autem me spreEt: Filios genui et exaltavi, ipsi autem me spreverunt . Et in alio loco: Filii alieni mentiti sunt mihi . Pupillus autem vocatur, quia Deum perdidit patrem. Quidam autem pupillum exposuit eum qui a malo patre recesserit diabolo, et idcirco Dei misericordia sublevetur. Ad omne quoque dogma perversum quotidie propheta loquitur, et sectatores ejus ad poenitentiam provocat, dicens: Converominum Deum vestrum, qui corruistis, sive elanguistis, Domini perdita sanitate: tollite vobiscum verba, veram fidei confessionem et dicite: Aufer iniquitatem quae in nostro corde fructus labiorum, sunt in Patrem et Filiumnem Domini credere: quam qui obtulerit ei, nequaquam sperabit in rege Assyrio, de quo crebro diximus. Nec ascendet super equum quem praecipit Dominus nequaquam multiplicandum , quem habens Pharao, cum suo est demersus equitatu . Omnis enim haereticus ascendit equos per superbiam, quos in errore suo ipse generavit. Et nequaquam ultra
Abbreviated transcription (Latin):
bonum Nisienim tuleris mala nr̃a bonum
tibi quod offeramus habere non possumus. lux¬
ta illud quod alibi scriptum est. Dec lina
amalo & facbonum & reddimus ait uitulos
labiorum nrorum Prouitulis qui hebraice
tudine. Vitulicutem labiorum laudes dõ sunt
& gratiarum actio Sacrificium enimdõ sp̃s
contribulatus. igitur illo iamtempore carnalib
uictimis reprobatis placabilis dõ hocest pura
confessio Quireddituros. eẽ sedicunt labioꝵ
uitulos & dĩ. lcuides perp&i uocettinituros
&iam aliud repromittunt quod nequa quã
in assriis spemhabeant nec supera equos egyp¬
tios: Quia fallax equus ad salutem & ultra
nonadorant opera manuum suarum uitulos
aurcos quos indan b& helque conflauerant
Etidcrco inquiunt Nequa quam operi maniuũ
nr̃arum dicemus diinr̃i quiatucius qui inteest
populi misereberis. hoc est populi isrł deuo
dixerat filius primogenitus meus is rahel &

Expanded text:
bonum: Nisi enim tuleris mala nostra, bonum bonum: Nisi enim tuleris mala nostra, bonum tibi quod offeramus, habere non possumus, juxta illud quod alibi scriptum est: Declina a malo, et fac bonum, et reddemus, ait, vitulos labiorum nostrorum . Pro vitulis qui Hebraice tudine. Vituli autem labiorum, laudes in Deo sunt et gratiarum actio: Sacrificium enim Deo spiritus contribulatus . Igitur illo jam tempore carnalibus victimis reprobatis, placabilis Deo hostia est pura confessio. Qui reddituros se esse dicunt labiorum vitulos, et Dei laudes perpeti voce canturos, etiam illud repromittunt quod nequaquam in Assyriis spem habeant, nec super equos Aegyptios, quia fallax equus ad salutem , et ultra non adorent opera manuum suarum, vitulos aureos, quos in Dan Bethelque conflaverunt, et idcirco, inquiunt: Nequaquam operi manuum nostrarum dicemus: dii nostri, quia tu ejus qui in te est pupilli  Al. populi misereberis, hoc est, populi Israel, de quo dixeras: Filius primogenitus meus Israel .
Abbreviated transcription (Latin):
ad dnm̃ dm̃ituum quia infirmatus ẽ in iniqui¬
tatibus tuis sumite uobiscum sermones &
reuertimini addnm diciteei u t nontollatis
iniquitatem sed ad sumatis bona & reddemus
fructum labiorum nostrorum assornon sal¬
uabit nos superequum non ascendemus. Nequa¬
quam ultra diceinus dii nostrioperibus manuũ
nostrarum qui inte est miserebitur populi
Mereunte samaria &uiris eius : parculis & preg¬
nantibus occisis elisis atque discissis totus isrł
ad paenitentiã prouocatur. ut qui in firmat̾e:
siue corruit in iniqui tatibus suis reuertat
admedicum & recipiat sanitatem uelstare
incipiant qui corruerant. doc&urque quo¬
modo debecit agere penitentiam. Tollite in quid
uobiscum uerba. idest preces & delictorũ con¬
fessionem & conuertimini ad hm ttim uerbis
quam operibus & dicite ei omnem auferini¬
quitaitem nihil languoris in nobis & ruinepris¬
tine derelinquas. Nerursum mali semines
pullulent rediuiua plantaria & accipein quid

Expanded text:
Deum tuum, quia infirmatus es in iniquitatibus tuis: sumite vobiscum sermones, et revertimini ad Dominum, dicite ei ut non tollatis iniquitatem, sed assumatis bona, et reddemus fructum labiorum nostrorum. Assur non salvabit nos, super equum non ascendemus, nequaquam ultra dicemus: Dii nostrii, operibus manuum nostrarum: qui in te est miserebitur pupilli. Pereunte Samaria. et viris ejus, et parvulis et praegnantibus occisis, elisis atque discissis, totus Israel ad poenitentiam provocatur: ut qui infirmatus est, sive corruit in iniquitatibus suis, revertatur ad medicum et recipiat sanitatem, vel stare incipiat qui corruerat: doceturque quomodo debeat agere poenitentiam. Tollite, inquit, vobiscum verba, id est, preces, et delictorum confessionem, et convertimini ad Dominum tam verbis quam operibus; et dicite ei: Omnem aufer iniquitatem, nihil languoris in nobis et ruinae pristinae derelinquas, ne rursum mali seminis pullulent redi viva plantaria: et accipe, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
mum sterilem atque formosam qum plurimũ li¬
lexitia cob significare ecclesiam. Liamaut̃ lippi¬
entibus oculis atque fo&osam syna gogȩ sacram̃ ca
monscrar& et quodipse credenium populum
Adiracundiã mepro uocuit epħraim inamari¬
tudmibussuis & singuis eias suꝑ eum ueni&
et ob proprium illius rescitu & eidñs suus
nudum & &ulem ec solum. Diuitem dnimq reducerẽ
& multorum filior um parentem deseruit meephrami
immo ad iracundiam prouoccuit. &amaritudine
sua amarum fecit eẽ quidulcissum uide sanguis
eius supereum ueni&. idest ipse erit caiusa mor¬
tis suae Sriundum idq uod dauid loquitur ad aũ
quisaulis punciabat interi um &as rigem isrł
cesum ee memoralat Singu siuus sũꝑcaput
tiuis singuis effunditur Quod que seqͥuitur
vobpro prium eus rertitur eidñs illis en sui con¬
gruit queni nathiaꝵ loquit ÷ ad dauid quia blas
hoc est propter peccutum quod int rpiusci

Expanded text:
mum sterilem atque formosam, quam plurimum dimum sterilem atque formosam, quam plurimum dilexit Jacob, significare Ecclesiam: Liam autem lippientibus oculis atque fetosam, Synagogae sacramenta monstrare, et quod ipse credentium populum Ad iracundiam me provocavit Ephraim in amaritudinibus suis, et sanguis ejus super eum veniet, et opprobrium illius restituet ei Dominus snudum et exsulem et solum, divitem dominumque reducerem, et multorum filiorum parentem, deseruit me Ephraim, immo ad iracundiam provocavit: et amaritudine sua amarum fecit esse qui dulcis sum. Unde sanguis ejus super eum veniet, id est, ipse erit causa mortis suae, secundum id quod David loquitur ad eum, qui Saulis nuntiavit interitum, et a se regem Israel caesus esse memorabat: Sanguis tuus super caput tuus sanguis effundetur. Quodque sequitur: Et opprobrium ejus restituet ei Dominus, illi sensui congruit quem Nathan loquitur ad David: Quia blas, hoc est, propter hoc peccatum quo interfecisti
Abbreviated transcription (Latin):
sirue & seruiuit israhelinuxore & in uxore
cus todiuit & inproph& a eduxit chĩs is rahel
de ciegypto & in proph&a seruatus ẽ Videtur
absque ratione & hordine prophecali postidolũ
galaad & galgala & altaria a ceruis lapidũ
similia Subito historiã genesos deiacob uoluis¬
senarrare quod statim soluit qui supri deacob le¬
isse se meminit inutero subplantu uit fratrẽ
et roztuit eum inb&hel inuenit eũ &ibilocut
nobiscum. Isce igitur ia cob non frustra ab angelo
auubculum suum & seruiuit in uxorem rachel
septemannis & prolia ouessoceri laban eodem
innoum spacio custodiuit. Et qui semel iacob
dxerat &israhel patrem filios quec niungit.
Et sequentis recordatur historiae quando in ꝓ¬
hoti morse eduxit dñs irł deegipto. & duo¬
dicim tribus quae generatȩ sunt de israliel pro¬
ph&a ducente seruatȩ sunc. Non errauit qui
sbplanta torem iacob & israhel uidentem dñm
intpo dñi dixerit precessisse Et rachel pri¬

Expanded text:
et servivit Israel in uxore, et in uxore custodivit, et in propheta eduxit Dominus Israel de Aegypto, et in propheta servatus est. Videtur absque ratione et ordine prophetali post idolum Galaad et Galgal et altaria acervis lapidum similia, subito historiam Geneseos de Jacob voluisse narrare: quod statim solvit, qui supra de Jacob legisse se meminit: In utero supplantavit fratrem et rogavit eum: in Bethel invenit eum, et ibi locutnobiscum. Iste igitur Jacob non frustra ab angelo avunculum suum , et servivit in uxore Rachel septem annis, et pro Lia oves soceri Laban, eodem annorum spatio custodivit. Et quia semel Jacob dixerat Israel, patrem filiosque conjungit, et sequentis recordatur historiae, quando in propheta Moyse eduxit Dominus Israel de Aegypto, et duodecim tribus, quae generatae sunt de Israel, propheta educente, servatae sunt. Non errabit qui supplantatorem Jacob, et Israel videntem Deum, in typo Domini dixerit praecessisse, et Rachel pri
Abbreviated transcription (Latin):
duntur ad p&ram. dequib & in psalmolegimꝰ
Becitus qui tenebit & allid& paruulos suos ad pe¬
tram: Fa&ȩ quoq: eius atque pregnantes quȩ
demalo semine conceper̃ ideo disrumpentur
nepessimos liberos faciant. Tale quid nobis obi¬
trientibus in illis diebus. Diebus uidelic& tri¬
bulationis & angustiȩ. Inter ficuntur autem
& bellatores samariae gladio & lactantes
eliduntur & pregnantes disrum puntur ut
percunte malesemine Zitamisque eius &ustis
solum remaneat triticũ quod indñ horrea recordat᷑¬

Expanded text:
dantur ad petram. De quibus et in psalmo legimus: dantur ad petram. De quibus et in psalmo legimus: Beatus qui tenebit et allidet parvulos suos ad petram . Fetae quoque ejus atque praegnantes quae de malo semine conceperunt, ideo disrumpentur, ne pessimos liberos faciant. Tale quid et trientibus in diebus illis : diebus videlicet tribulationis et angustiae. Interficiuntur autem et bellatores Samariae gladio, et lactentes eliduntur, et praegnantes disrumpuntur: ut, pereunte malo semine, zizaniisque ejus exustis, solum remaneat triticum, quod in Domini horrea recondat
Abbreviated transcription (Latin):
ut bellatores eius ingladio pereant paruuli
& laciantes elidantur adterram & fa&e eius
atque pregnantes disrum pantur in mortem
quae oma ei accidisse credendumẽ Tempore
cciptiuntitis &angustiae. quando suam pa¬
triam perdiderant᷑ & qui euasere gladium
in serui tutem perp&uam sunt abducti. dehere¬
ticis facilis intellegentici ẽ quod uocentur
samaria eo quod dĩ precepta seruaresciaccet
Non quo custodissent legesenus sed quodlioc eẽ se
sint omnium inmundissimi negantes paeniten¬
tiam perquam peccatti mundantur. Iuxttillud
quod scriptum est. Lauabisme & superniuem
dealbabor. Etinisaia. Lauamini mundi estote
Lauacrum autem non baptismum uocat sed
omnem paenitudinem quȩ sordes ablu& pecca¬
torum. Peretit igitur huiusdemodi samaria
quia quidquid loquitur repugnat dõ suo &
clementiam eius uert& incrudelitatem usq
centur. Quiaut̃ paruuli atquelactantes eli¬

Expanded text:
ut bellatores ejus in gladio pereant, parvuli ut bellatores ejus in gladio pereant, parvuli et lactentes elidantur ad terram, et fetae ejus atque praegnantes disrumpantur in mortem. Quae omnia ei accidisse credendum est tempore captivitatis et angustiae, quando suam patriam perdiderunt, et qui evasere gladium, in servitutem perpetuam sunt abducti. De haereticis facilis intelligentia est, quod vocentur Samaria, eo quod Dei praecepta servare se jactent, non quod custodes sint Legis ejus; sed quod hoc esse se sint omnium immundissimi, negantes poenitentiam, per quam peccata mundantur, juxta illud quod scriptum est: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Et in Isaia: Lavamini, mundi estote . Lavacrum autem non baptismum vocat, sed omnem poenitudinem, quae sordes abluit peccatorum. Pereat igitur hujuscemodi Samaria: quia quidquid loquitur, repugnat Deo suo, et clementiam ejus vertit in crudelitatem, usque centur. 157 Qui autem parvuli atque lactentes, eli
Abbreviated transcription (Latin):
dusẽ uentus qui om̃a her&icorum dogmatt
arefaciat & perducat ad nihili & diripiat cos
ai quedis pergtit qui her&icorum doctrina
inmorte fuerant congregtiti:
ereat samaria qm̃ ad a maritudinem
concitaiuit dnm̃ suum ingladio pereat.
paruulicorum elidantur & fa&e eius dis¬
undantur Lx disperditur samaria qm̃
resatiidõ suo ingladio peribunt & latan¬
tes eorum elidentur ad p&ram & habentes
inutero dirum pantur. Sepediximus deem trib:
appellari samariam am&ro polis a maria que
quie & nomine augusti nunc uoctitur augusta
id est sebaste. Cur autem samaria dicta sit ciuitas
In regum uolumine legimus imperat igitur pro¬
ph&ła &uruerius dicam optatiuo modo loquitͥ
ut samaria peretit Cui cum ds̃ tanta preparar&
bona illa contradm̃ fticiat. Itmagis daemonũ
simulacra secc&ur Symmachus autem nondix̃
tiam Suiquȩ eam penitebit erroris quod
dulcissimum dm mamaritudinem uercerit itti

Expanded text:
dus est ventus, qui omnia haereticorum dogmata dus est ventus, qui omnia haereticorum dogmata arefaciat et perducat ad nihilum, et diripiat eos atque dispergat, qui haereticorum doctrina in morte fuerant congregati. 156 Pereat Samaria: quoniam ad amaritudinem concitavit Deum suum: in gladio pereant: parvuli eorum elidantur, et foetae ejus discindantur. LXX: Disperdetur Samaria quoniam restitit Deo suo, in gladio corruent, et lactentes eorum elidentur ad petram, et habentes in utero disrumpentur. Saepe diximus decem tribus appellari Samariam a metropoli Samaria, quae ex nomine Augusti nunc vocatur Augusta, id est, Sebaste. Cur autem Samaria dicta sit civitas, in Regum volumine legimus. Imperat igitur propheta, et, ut verius dicam, optativo modo loquitur, ut Samaria pereat. Cui cum Deus tanta praepararit bona, illa contra Deum faciat, et magis daemonum simulacra sectetur. Symmachus autem non dixitiam, suique eam poenitebit erroris, quod dulcissimum Deum in amaritudinem verterit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
quod desiderabilia sint his qui in morte habitan
siue ucisa desiderabilia quae inthesauro retine¬
lunur inferni. Ecõs intellegimus quos alli¬
gato forte dñs diripuit & tulit deinferis
& quasi uasa preuosissima secum perduxit
inpara diso. prodies auro terram lex trans¬
tulerunt terram haud dubium quinmortis
signific& Et in psalmis legimus. Credo uidere
uona dñi in terra uiuentium. Et iux ta tuangeliũ
mites possidebunt terram ł contrario
debemus accipere terram inferni. Non eẽ
terra uiuentium sed mortuorum quaederi¬
pitur atque uasititur. quando mortexp̃i
uincte apud inferos animae liberantur
ecundum tropologiam inisdem dequibuf
suora diximus comentariis legimus uentũ
urentem diabolum in tellegi & in singulos he¬
resi archas quod nobis displic& peque enim
diabolus uenas mortis fontesq: erroris sic ctre
potest cumipse fons & initium mortuorum sit.
itaq sermo ecclesiasticus urens intellegen¬

Expanded text:
quod desiderabilia sunt his, qui in morte habitant, quod desiderabilia sunt his, qui in morte habitant, sive vasa desiderabilia quae in thesauro retinebantur inferni, sanctos intelligimus, quos alligatos forte Dominus eripuit et tulit de inferis, et quasi vasa pretiosissima secum perduxit in paradisum. Pro thesauro, LXX terram transtulerunt: terra haud dubium quin mortem significet. Et in Psalmis legimus: Credo videre bona Domini in terra viventium . Et juxta Evangelium: Mites possidebunt terram . Econtrario debemus accipere terram inferni non esse terram viventium, sed mortuorum, quae diripitur atque vastatur, quando morte Christi vinctae apud inferos animae liberantur. Secundum tropologiam in eisdem de quibus supra diximus Commentariis legimus ventum urentem, diabolum intelligi et singulos haeresiarchas. Quod nobis displicet: Neque enim diabolus venas mortis fontesque erroris siccare potest: cum ipse fons et initium mortuorum sit. Itaque sermo Ecclesiasticus, urens intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
ediderit eum florem quidiat incanaco
canticorum łgo flos campi & lilium on¬
uallium Itpulchre ttim inisaia quam in
presenti loco flos as cendens &uentus as¬
cendens dicitur quia dehumilitate car
ad excelsa conscendit & nos secumduxit ad
patrem dicens in euangelio. sum &al¬
ttitus fuero omnia traham adme ipso qui
ridix ascend& deterra in habittibili. Etnequaquã
mors ineum sed ipse morti superueni&. Neque
enim mors in eo ullum sue potes ttitis uiam
repperit. Ethoc est quod in pro uerbus dicit᷑
inpossibile ẽ. super p&ram serpentis inuenire
uestigia. Et ipse loquitur in euangelio Ec¬
ieuenit princeps mundi istius &inutni& in
menihil. Is tesiccauit uenas mortis & de¬
solauit fontes eius. Vene morꝗs & fontes
daculeos peccata ab apostolo nominant᷑
Quibus arefactis mors quoq ipsa sic cabitur
quodq: sequitur ipsediripi& om̃s uasis thes
inros desiderabilis dupliciter accipitur. Si ue

Expanded text:
ediderit eum florem qui dicit in Cantico ediderit eum florem qui dicit in Cantico canticorum: Ego flos campi et lilium convallium . Et pulchre tam in 155 Isaia, quam in praesenti loco, flos ascendens et ventus ascendens dicitur: quia de humilitate carnis ad excelsa conscendit, et nos secum duxit ad Patrem, dicens in Evangelio: Cum exaltatus fuero, omnia traham ad me . Ipse quasi radix ascendet de terra inhabitabili, et nequaquam mors in eum, sed ipse morti superveniet, neque enim mors in eo ullam suae potestatis viam reperit, et hoc est, quod in Proverbiis dicitur: Impossibile est super petram serpentis invenire vestigia . Et ipse loquitur in Evangelio: Ecce veniet princeps mundi hujus, et inveniet in me nihil . Iste siccabit venas mortis, et desolabit fontes ejus. Venae mortis et fontes et aculeus, peccata ab Apostolo nominantur: quibus arefactis, mors quoque ipsa siccabitur. Quodque sequitur: Ipse diripiet thesaurum omnis vasis desiderabilis, dupliciter accipitur, sive
Abbreviated transcription (Latin):
uid&ur neque enim in iob scriptum est qđ
uentum dedeserto dñs ad duxerit. Sed nom̃
dñi tacitumẽ utuentus desolitudine quicon¬
tra scm uirum sua uenerat uoluntate concra¬
ria possit accipi fortitudo &uenti quidomoꝵ
fundamenta subuertunt utique ad bona
partem non poterunt referri. Superest
ucuentum urentem que m adduc& chĩs dede¬
serco ascendentem illum intellegti mus
dequo & in abacuc legimus ds̃ abaus trouenia
& sc̃s demonte pharan Quiutique inso¬
litudine & in meridie situs ẽ & incantico legin
ubi pascis ubi cubĩs in meridie. Hunc itaque
uentum urentem quisic c& uenas mortis
& fontes eius a refaciat ad ducit dñs dedosera
ascendentẽ dedeserto autem humani generi
in quo& diabolus querens requiem inuenire nor
potuit siuedeserti intellegimus scã marie ute
uirginalem quod absq semine humano
simplex atque purissima & unione fetund

Expanded text:
videtur: neque enim in Job scriptum est, quod videtur: neque enim in Job scriptum est, quod ventum de deserto Dominus adduxerit; sed nomen Domini tacitum est, ut ventus de solitudine, qui contra sanctum virum sua venerat voluntate, contraria possit accipi fortitudo, et venti qui domorum fundamenta subvertunt, utique ad bonam partem non poterunt referri. Superest ut ventum urentem quem adducet Dominus de deserto ascendentem, illum intelligamus, de quo et in Abacuc legimus: Deus ab Austro veniet, et sanctus de monte Pharan : qui utique in solitudine et in meridie situs est. Et in Cantico legimus: Ubi pascis, ubi cubas in meridie ? Hunc itaque ventum urentem, qui siccet venas mortis, et fontes ejus arefaciat, adducet Dominus de deserto ascendentem: de deserto autem humani generis, in quo et diabolus quaerens requiem, invenire non potuit. Sive desertum intelligimus sanctae Mariae uterum virginalem, quod absque semine humano simplex atque purissima et unione fecunda
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum misit dñs inia cob &uenit in israhel
idest. dabar. proaculeo quoque quem nos
morsum trans tulimus symmadius occursũ
idest ATEANTTIMA theo docio & quinta
editio plagam & conclusionem int̃p̃arti sunt
dduc &urentem uentum dñs dedeserto ascen¬
Adentem & sicctibit uenas eius & dosolabit
uontos eius & ipsediripi& thesaurum omnis
uasis desiderabilis. Lx Ad duc& urentem
uentum dñs dedeserco supereos & siccabit
uenas eius & desolabit fontes illius isteare¬
faci& terram eius & omnia uasa desidera¬
bilia Legi incuius dam comentarus uen¬
tum urentem quem adducit d̃s dedeserto
illum eẽ quiper cusserit domũ iob inquat¬
cuor angulis & fecerit eam superfilios ruere
conuiuantes & unum eẽ deisuentis quos
in euangelio legimus flare &uenire cum
turbine pluuu̾s atque fluminib ut subuer¬
tunt domum quȩ supra p&ram edificattiẽ
siue super arenas quod mihi riequaquam

Expanded text:
Verbum misit Dominus in Jacob, et venit in Israel, Verbum misit Dominus in Jacob, et venit in Israel, id est, dabar. Pro aculeo quoque, quem nos morsum transtulimus: Symmachus ἀπάντημα, id est, occursum: Theodotion et quinta editio, plagam, et conclusionem interpretati sunt. 154 Adducet urentem ventum Dominus de deserto ascendentem, et siccabit venas ejus, et desolabit fontem ejus, et ipse diripiet thesaurum omnis vasis desiderabilis. LXX: Adducet urentem ventum Dominus de deserto super eos, et siccabit venas ejus, desolabit fontes illius; iste arefaciet terram ejus, et omnia vasa desiderabilia. Legi in cujusdam Commentariis, ventum urentem quem adducet Dominus de deserto, illum esse qui percusserit domum Job in quatuor angulis, et fecerit eam super filios ruere convivantes , et unum esse de his ventis, quos in Evangelio legimus flare et venire cum turbine, pluviis atque fluminibus, ut subvertant domum, quae super petram aedificata est, sive super arenas . Quod nequaquam mihi
Abbreviated transcription (Latin):
tttii sẽ hĩi Nos aliter inter pr&cri nec
possumus nec cudemus sotest mors &
infernus & diabolus accipi qui xpĩ mor¬
te iugulatus ẽ Dequo &inisaia loquit᷑
deuorauit mors inuales cens Etposteti
sequitur abstulitdñs omnem lacrimam ab
omnifacie duos autem fr̃s interse mor¬
te diuisos luxta historiam illius temporis
quidam hisra helem &iudam intellegunt
Vt quod tunc figurabatur in partenunc sen¬
tiatur in toto &cum omni humano genere
hisrahel & iudas liberandussit & redimendus
in eoloco in quo lx transcilerunt Vbiẽ causa
tua & nos diximus eromors tua. sxmmachos
intes praatuse ero plagarua Quinta editio &
aquila ubisunt sermonẽs tui Quodhebrauȩ
scribitur dabaridi. legentes dabari. hoc est uer¬
bum prodeber quodinter pr&atur mors
iuxta illud quod inesaia. legimus mortẽ
misit dñs inia cob. & uenit inisrabel hoc est
deber proquonos inter pr&ati sumus

Expanded text:
tatus est Domini, nos aliter interpretari nec tatus est Domini, nos aliter interpretari nec possumus, nec audemus. Potest mors, et infernus et diabolus accipi, qui Christi morte jugulatus est, de quo et Isaias loquitur: Devoravit mors invalescens . Et postea sequitur: Abstulit Dominus omnem lacrymam ab omni facie. Duos autem fratres inter se morte divisos, juxta historiam illius temporis, quidam Israel et Judam intelligunt: ut quod tunc figurabatur in parte, nunc sentiatur in toto, et cum omni humano genere Israel et Judas liberandus sit et redimendus. In eo loco, in quo LXX transtulerunt, ubi est causa tua? et nos diximus, ero mors tua: Symmachus interpretatus est, ero plaga tua: Quinta editio et Aquila: ubi sunt sermones tui? quod Hebraice scribitur DABARACH  : legentes DABAR, hoc est, verbum, pro DEBER, quod interpretatur mors: juxta illud quod in Isaia legimus: Mortem misit Dominus in Jacob, et venit in Israel , hoc est, deber, pro quo nos interpretati sumus:
Abbreviated transcription (Latin):
meritorum hoc diximus ut ostenderemus id mortẽ
sticere quod mer&ricem mulierem. Morsenim di¬
uidit fr̃s hoc & mulier fitcit in fratribus omnem
intellege carittitem quod & mater diuidatur
a filia & pater a filio & frater a fratre. Quod
autem aliud sit mors & ciliud infernus. Et psal¬
mistti demons trat dicens. Nonẽ in morte qui
memorsittui in inferno autem quis confitebit᷑cibi
& in alio loco. Veniat mors supereos & des¬
cendant in infernum uiuentes. Proeo quod nos
interpr&lati sumus eromors tua omois ero
morstuus infernae. Lex trans tulerunt
ubiẽ causatua mors ubi est stimulus tuus
inferne. Proquo apłs posuit absorta ẽ
mors in contentionem ubie mors contentio
tua ubi est mors aculeus tuus Et ex po¬
nens uiraitem testimonii intulit. Aculeus
autem mortis peccatum Virtis uero pec
Ittique quod ille in resurrectione in terpre¬

Expanded text:
meritorum. Hoc diximus, ut ostenderemus, id mortem meritorum. Hoc diximus, ut ostenderemus, id mortem facere, quod meretricem mulierem. Mors enim dividit fratres, hoc et mulier facit. In fratribus, omnem intellige charitatem, quod et mater dividatur a filia, et pater a filio, et frater a fratre. Quod autem aliud sit mors, et aliud infernus, et psalmista 153 demonstrat, dicens: Non est in morte qui memor sit tui: in inferno autem quis confitebitur tibi ? Et in alio loco: Veniat mors super eos, et descendant in infernum viventes . Pro eo quod nos interpretati sumus: Ero mors tua, o mors: ero morsus tuus, inferne, LXX, transtulerunt: Ubi est causa tua, o mors? ubi est stimulus tuus, inferne? Pro quo Apostolus posuit: Absorpta est mors in contentione; ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Et exponens virtutem testimonii intulit: Aculeus autem mortis peccatum est, virtus veroum Jesum Christum. Itaque quod ille in resurrectionem interpre
Abbreviated transcription (Latin):
appellandus. Et maxime mulier mer&rix quẽ
uocans insipientemadse. Dicit inopibus pruden¬
tiae pancsac cultis libenter adtingite & aquas
furtiue dulcedinem. ł tnescit insipiens qͥm̃ ter¬
rigine apud ecm pereunt & inpro fundum infer¬
num currant Quidquidenim ponlic& magis
desideratur & quod rari tote dulceest ad sidui¬
tate in amaritudinẽ uertitur & mel disallat
delabiis muli eris mer&rius quȩ ud tempus
inpinguat fauces insipientis. Nouissimȩ au¬
tem amarius felle inuenitur & acutius magis
quam gladius utriq acutus. Quicum qͦ:
terrigenaẽ. & de o lo non nascitur
int̃ ficit᷑ eius ampleib & ligatur institis
lectulorum & insipientiae pedes deducun᷑
eos qui utuntur ea cum morte ad inferos
Int̃ mortem autem & inferos hoc int̃ ẽ
mors est qua anima separitur a corpore
ocus bifernus inquo anime recluduntur siue
in re fragerio siue inpenas proqualitate

Expanded text:
appellandus: et maxime mulier meretrix, quae appellandus: et maxime mulier meretrix, quae vocans insipientem ad se, dicit in opibus prudentiae: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem bibite: et nescit insipiens, quoniam terrigenae apud eam pereunt, et in profundum inferni incurrunt. Quidquid enim non licet, magis desideratur, et quod raritate dulce est, assiduitate in amaritudinem vertitur. Et mel distillat de labiis mulieris meretricis, quae ad tempus impinguat fauces insipientis, novissime autem amarius felle invenitur, et acutius magis quam gladius utrimque acutus . Quicumque terrigena est, et de coelo non nascitur, interficitur ejus amplexibus, et ligatur institis lectulorum, et insipientiae pedes deducunt eos, qui utuntur ea, cum morte ad inferos. Inter mortem autem et inferos, hoc interest: Mors est, qua anima separatur a corpore: infernus, locus in quo animae recluduntor, sive in refrigerio, sive in poenis, pro qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
ipse inter fr̃s diuidit. Secundum utramque
intellegentiam &e phrami hoc est decemtribuũ
& her&ĩ corum quisus tinere Nonpotuerunt in con¬
tricione filiorum suorum cum dolores quasi par¬
turientis adueneriut : Manum autem moras
appellat opera quibus interficit iuxta illud
quod scriptumest in manulingue mors & ui ta
Liberat autem om̃s dñs & redimit inpassione
crucis & effusionis sanguinis sui quando ani¬
maeius descendit in i fernum & caro eius non
uidit corruptionem & ad ipsam mortem atq
infernum locutus e eromorstua omors. Id¬
circo enim mortuus sum ut tumea morte mori¬
eris ero morsustuus inferne Quiom̃s tius faucib
deuorabas Videns queniortis duram neces sitatẽ
& quod nullis sit hominum quiuiuat & nonundeat
mortem. Vem entissimus pater sententie recor
proph&a in tellegens fragilittteni suam & conditionẽ
carnis humane. Consolatio ait abs conditti est
ab oculis meis Et est sensus non ualeo consolari
quid quid mexte concepero dolorem meum non

Expanded text:
idet Al. dividit . Secundum utramque intelligentiam Ephraim, hoc est, et decem tribuum, et haereticorum, qui sustinere non poterunt in contritione filiorum suorum, cum dolores quasi parturientis advenerint, appellat opera quibus interficit, juxta illud quod scriptum est: In manu linguae mors et vita . Liberavit autem omnes Dominus, et redemit in passione crucis et effusione sanguinis sui: quando anima ejus descendit in infernum, et caro ejus non vidit corruptionem, et ad ipsam mortem atque 152 infernum locutus est: Ero mors tua, o mors. Idcirco enim mortuus sum, ut tu mea morte moriaris. Ero morsus tuus, inferne, qui omnes tuis faucibus devorabas. Vidensque mortis duram necessitatem, et quod nullus sit hominum qui vivat et non videat mortem , clementissimus pater sententiae recorpropheta intelligens fragilitatem suam, et conditionem carnis humanae: Consolatio, ait, abscondita est ab oculis meis, et est sensus: Non valeo consolari, quidquid mente concepero, dolorem meum non
Abbreviated transcription (Latin):
cuius sit die tertia resurrectio &egressus enus
deluculo compar&ur. Quaesit pluuia prina
& nouissima quisit quẽ prophecidicit eẽ uen¬
turum Quinobis monstr& iustitiam aitin
cuius typo educaitur israhel & acgypto & por¬
tetur in brachiis & ducatũr in funiculis
caricaitis. Quisit qui inter ficiat mortem
& sicc& uenas eius & fontes a refaciat & diripi¬
at uasa quae inthes auro condita tenebant
& c&lerai quae longum ẽ texere. unde quicũ¬
que sc̃s &iustus est rectc̃s uias dnĩ eẽ cognos¬
c& Uia sautem dñi eẽ coroscimus lectio
nisi conuertatur addm et ablatum ab co
fuerit uelamen quod erat ante oculos
moysi rectum iter in uenire non poteri.
Si autem dixerit cũ daiuid reuela oculos mion
& considerabo mirabilia delegetua. ambi¬
scriptura nunc nominat offendereineos &
infirmari atquecorruero senti& luxta
illud quod scriptum est. Ecce iste positus

Expanded text:
cujus sit die tertia resurrectio, et egressus ejus cujus sit die tertia resurrectio, et egressus ejus diluculo comparetur: quae sit pluvia prima et novissima: qui sit quem propheta dicit esse venturum, qui nobis monstret justitiam, aut in cujus typo Israel educatur ex Aegypto, et portetur in brachiis, et ducatur in funiculis charitatis: qui sit qui 163 interficiat mortem, et siccet venas ejus et fontes arefaciat, et diripiat vasa quae in thesauro condita tenebantur, et caetera quae longum est retexere? Unde quicumque sanctus et justus est, rectas vias Domini esse cognoscet. Vias autem Domini esse cognoscimus lectionnisi convertatur ad Dominum et ablatum ab eo fuerit velamen, quod erat ante oculos 164 Moysi, rectum iter invenire non poterit. Sin autem dixerit cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua , ambuScriptura nunc nominat, offendere in eis, et infirmari atque corruere sentiet, juxta illud quod scriptum est: Ecce iste positus
Abbreviated transcription (Latin):
dñi & iusti ambulabunt in eis. Quiaut̃ impiis
infirmabuntur in illis. Quando dicit quis sa¬
piens & incellegit hec intellegens & cognoscittã
sPreuari catores uero corruent in eis. Lxx. Quis
sapiens & in tellegit haec. aut intellegens & cognos
obscurittitem uoluminis & difficultitem & plaor¬
tionis ostendit. Si autem ipse quiscribit ueldis¬
ule uel in possibilo confitetur. quid nos facere
possumus quilippientibus oculis et peccatoꝵ
sordibus obscuracis clarissimum uba
solis non possumus intueri. Nisi diart
illad quod scriptum ẽ. Opro fundũ
diuitiarum sapientiae & scientia edi¬
tigcibi les uiaeeius Quis enim potest ibso
xp̃o do cento cognos cere quid significa
iez rahel. Quidsororei: non miseri corda
consequuta Quid tertius frat̃ Non popu¬
lus meus quaesitadultera quae sine legedĩ
multo sessurasit tempore quod sit pactum
cum bestiis terrat. & cum uolatilibuscacli
Quid sit dauid atquem populus reuersuriissit

Expanded text:
nt Al. ambulant in eis: qui autem impii sunt, infirmabuntur in illis. Quando dicit: Quis sapiens et intelliget haec? intelligens et cognoscet ea? praevaricatores vero corruent in eis. LXX: Quis sapiens et intelliget haec, aut intelligens et cognosobscuritatem voluminis et difficultatem explanationis ostendit. Si autem ipse qui scripsit, vel difficile, vel impossibile confitetur: quid nos facere possumus, qui lippientibus oculis et peccatorum sordibus obscuratis, clarissimum jubar solis non possumus intueri, nisi dicere illud quod scriptum est: O profundum divitiarum sapientiae et scientiaestigabiles viae ejus ! Quis enim potest absque Christo docente cognoscere quid significet Jezrael: quid soror ejus, non misericordiam consecuta: quid tertius frater, non populus meus: quae sit adultera, quae sine lege Dei multo sessura sit tempore: quod sit pactum cum bestiis terrae, et cum volatilibus coeli: qui sit David ad quem populus reversurus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
utquem cum farore dederam tollerem cum
indignatione Alii arbitrantur datum in
furõre regem hiero boam filium Nabath
&ciblatum in indignatione oseȩ ultimum ragẽ
regem in indignatione meti & absculiregem
Hebrei ad fucurum tempus referunt ło inquid
tempore quidicebas dumihi regem & prina¬
pes &ego tibi respondebo ꝑ samuhelem quod
dciturus tibi essem in furo remeo & ablaturus
indignatione mea. Perditus ẽ omnis her&icu
& cor ruptioni traditus. Qui enim corru¬
pit templuni dĩ perdidit illum dñs Etnullo alo
bab& auxiliũ nisi in solami sericordia dĩ quam
plenitudo consequitur. Huius r& & iudices
diabolus.ẽ. & demones siue om̃s principes deg¬
matum per uersorum qui eos tempore necessi¬
tatis & angustiae liberare nonpoterunt
Qui & datisunt in furore & cuferentur min
dignatione non quo dñs cales eos uoluerit
habere reges Alioquin non aufer& quos spon¬
te dederat sed quod miserit eos uoluntatibus

Expanded text:
ut quem cum furore dederam, tollerem cum ut quem cum furore dederam, tollerem cum indignatione. Alii arbitrantur datum in furore regem Jeroboam filium Nabath, et ablatum in indignatione Osee ultimum regem regem in indignatione mea, Hebraei ad futurum tempus referunt. Eo, inquit, tempore quo dicebas: da mihi regem et principes; ego tibi respondebam per Samuelem, quod daturus tibi essem in furore meo, et ablaturus in indignatione mea. Perditus est omnis haereticus et corruptioni traditus; qui enim corrupit templum Dei, corrumpet illum Dominus: et in nullo alio habet auxilium, nisi in sola misericordia Dei, quam poenitudine consequitur. Hujus rex et judices diabolus est et daemones, sive omnes principes dogmatum perversorum, qui eos tempore necessitatis et angustiae liberare non poterunt, qui dati sunt in furore, et auferentur in indignatione: non quod Dominus tales eos voluerit habere reges: alioquin non auferret quos sponte dederat, sed quod dimiserit eos voluntatibus
Abbreviated transcription (Latin):
cdementia conserueris In lXX autem
alcer est sensas corruptionituae is rahel quis
auxili abitur id est captiuntititue & ultime
seruicuti quis facere poterit auxilium iorĩ
quos cibi presules aestimasti. ubi est rexius
dequo dicebas ad samuhel constitue fupero
regem &iudic& nos sicut & gentes habent
c& erȩ Cumque ille contradicer& respondelis
Nequa quam sed rex erit nobis &erimus &iamnos
sicut & om̃s gentes & iudicabitnos rex noster
& egredi&ur antenos & pugnauit pronobis
dequo ergotibi promiseras quod tuabella
bellar&: Nunc inne cessitoite subueniat
& uniuersas urbes tuas liber& deseruituce
ubi sunt iudicestui ubi reges: Tuenim dixiso
damihi regem & principes lttique deditibi
saulem regem infuroremeo intantum utindi¬
ebus meis piuui am demons trarem contrana¬
turam iudetie prouinciae. ł tabstuli in quid
in indignationemea regem uidelic& Sedouĩ

Expanded text:
clementia conserveris. In LXX autem clementia conserveris. In LXX autem alter est sensus: Corruptioni tuae, Israel, quis auxiliabitur? id est, captivitati tuae et ultimae servituti quis ferre poterit auxilium eorum, quos tibi praesules aestimasti? Ubi est rex tuus, de quo dicebas ad Samuel: Constitue super nos regem, ut judicet nos: sicut et gentes habent caeterae . Cumque ille contradiceret, respondebas: nequaquam, sed rex erit nobis, et erimus etiam nos sicut et gentes omnes, et judicabit nos rex noster, et egredietur ante nos, et pugnabit pro nobis. De quo ergo tibi promiseras, quod tua bella bellaret, nunc in necessitate subveniat, et universas urbes tuas liberet de servitute. Ubi sunt judices tui? ubi reges? 150 Tu enim dixisti: Da mihi regem et principes: itaque dedi tibi Saulem regem in furore meo; intantum ut in diebus messis pluviam demonstrarem contra naturam Judaeae provinciae. Et abstuli, inquit, in indignatione mea regem, videlicet Sedeciam:
Abbreviated transcription (Latin):
lis & nolentibus agere penicentiam panter par¬
dus uria &leo efficitur. Non solum is raheli
tis qui propter idolatria in medorum urbi
falsorum dogmatum ueritatem oblitisuN
Serditio tuai iraliel tantum modo in meau¬
Dequibus dixisti damihi regem & principes dabotibi
regem in furoremeo a aũferam indignationẽmea
LX Corruptioni tuae israhel quis auxiliabit
ubi est rectuus sta ei saluunte faci& incuncas
urbibus tuis iudic&te de quodixisti damihi
regem & principem a deditibi regem & prin¬
cipem & dediaibi regem iniramea & habui in
furoremeo. Prõeo quod loox interprauas
habui. om̃s abscili trans tulerunt. Infelix
i srahel &ilignos male dictions per poua
qui intaintum impi&atis discendit profundũ
ut solius dĩ sulu&ur misericordia. Potestaut̃
in hebreo & hoc sensu legi dis pereas i srahel
quia nuhiltibi reliquum est pisi ut mea solũ

Expanded text:
lis, et nolentibus agere poenitentiam, panther, parlis, et nolentibus agere poenitentiam, panther, pardus, ursa et leo efficitur: non solum Israelitis, quia  Al. qui propter idololatriam in Medorum urbibfalsorum dogmatum vanitatem, obliti sulienos. Perditio tua, Israel, tantummodo in me aude quibus dixisti: Da mihi regem et principes: dabo tibi regem in furore meo, et auferam in indignatione mea. LXX: Corruptioni tuae, Israel, quis auxiliabitur? ubi est rex tuus iste? et salvum te faciat in cunctis urbibus tuis: judicet te de quo dixisti: Da mihi regem et principem, et dedi tibi regem et principem, et dedi tibi regem in ira mea, et habui in furore meo. Pro eo quod LXX interpretati sunt habui, omnes abstuli transtulerunt. Infelix Israel et dignus maledictione perpetua, qui in tantum impietatis descendit profundum, ut solius Dei salvetur misericordia. Potest autem in Hebraeo et hoc sensu legi: Dispereas, Israel, quia nihil tibi reliquum est nisi ut mea solum
Abbreviated transcription (Latin):
rro eis quasi lenena siue panter de quo supra pleni¬
us diximus & sicut pardus inuia assyriorum quan¬
do ducentur captiui abassyrus. Et occurram illis
quasi ursa raptis catulis siue iudigens cibo & dis¬
rum pam eorum uniuersa uicalia. Niunt qui
debesturum scripsere naturis interomnes
feras nihuil eẽ ursa seuius cum perdiderit caculos
uel indiguerit cibis ł tnonsolum pantere par¬
di xurie ferociam comminatur sedleonis
quoque & omnium bestiaram qua ẽ gignuntꝰ
insaltibus Et hec omnia dicit secẽ uercendu
quando gerine ad assyrios Necum ibi fuerini
dura per pessi nonpotentiae & indignationeͥ
dñi sed hoscium forcicudini adsignent miseri¬
assuas. Simul que considerenũs quod qui
in euangelio credentibus loquitur uenite ad
me om̃s qui laboratis & honerati estis & egore¬
ficiam uos iugam enim meum suaue est & onus
meum leue est. Nunc per proph&cm incredu¬

Expanded text:
ero eis quasi leaena, sive panther, de quo supra pleniero eis quasi leaena, sive panther, de quo supra plenius diximus: et sicut pardus in via Assyriorum, quando ducentur captivi ab Assyriis: et occurram illis quasi ursa raptis catulis, sive indigens cibo: et disrumpam eorum universa vitalia. Aiunt qui de bestiarum scripsere naturis, inter omnes feras nihil esse ursa saevius cum perdiderit catulos, vel indiguerit cibis; et non solum pantherae, pardi, et ursae ferociam comminatur, sed leonis quoque et omnium bestiarum, quae gignuntur in saltibus: et in haec omnia dicit se esse vertendum, quando ierint ad Assyrios: ne cum ibi dura fuerint perpessi, non 149 potentiae et indignationi Domini, sed hostium fortitudini assignent miserias suas. Simulque consideremus, quod qui in Evangelio credentibus loquitur: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos: jugum enim meum suave est et onus meum leve , nunc per prophetam incredu
Abbreviated transcription (Latin):
inscis simptiris pane quidecaelo descend
Ee cum duuid dixerun: incerta &occulta
sapintiar tue manifestistimihi impl&iq
& sacurati eleaauerunt contra crettorem
orsuum & alteram sibi fixeruntdm̃
Quidquid biberant & comederant suo me¬
rito non dĩ misericordie deputuntes idcrto
oblitisunt dĩ qui preceperat eis ut legis uerba
religarent interoculos &inmanibus atque
in fimbriis palliorum neumquam obliuise¬
rentur dĩ sui
Et ero eis quasi leaena sicut pardus inuia assy¬
riorum occurrameis quasi ursa raptis catulis¬
S & disrum pam interiora ietoris eorum a consuma¬
÷ eos ibi quasi leo bestia agri sund& eos. Lx
łtero eis quasi panter & sict pardus in uia as¬
syriorum occurram eis sicut uria indigens cbo
& disrum pam interiora cordifeorum adeuo¬
rabunt eos ibi catuli siluarum bes tiaegri dis¬
rumpent eos. Illi adimpl&i sunt & saturati eleua¬
uerunt corda sua &obliti sunt mei. łgocuit em inquid

Expanded text:
is Scripturis panem qui de coelo descendit, et cum David dixerunt: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi . Impletique et saturati elevaverunt contra Creatorem cor suum: et alterum sibi finxerunt deum, quidquid biberant et comederant, suis meritis, non Dei misericordiae deputantes. Idcirco obliti sunt Dei, qui praeceperat eis, ut Legis verba religarent inter oculos et in manibus, atque in fimbriis palliorum, ne umquam obliviscerentur Dei sui. Et ego ero eis quasi leaena, sicut pardus in via Assyriorum: occurram eis quasi ursa raptis catulis: et disrumpam interiora jecoris eorum: et consumam eos ibi quasi leo: bestia agri scindet eos. LXX: Et ero eis quasi panther, et sicut pardus in via Assyriorum; occurram eis sicut ursa indigens cibo, et disrumpam interiora cordis eorum, et devorabunt eos ibi catuli silvarum, bestiae agri disrumpent eos. Illi adimpleti sunt et saturati: elevaverunt corda sua, et obliti sunt mei. Ego autem, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
tenuis sime periturorum gloria conparar&
Quia lucustti noxia ẽ & sic inimica mortalibus
ut famem faciar & seg&um culta popul&ur in¬
cantum arbores quaque uineas quȩ decortic&
quodplenius in lohel proph&a legimus.
diuc luuiste & nubi mauitina e & rori & pulucri he¬
suc comparantur. Dequibus &inepistola cha cho¬
lia dicitur hi sunt nubes sinetiquis habe
colicarum adquas dĩ ueritas peraenit sed non
habent aquas idest gracia sp̃s sc̃i dicentedño
intuangelio quicredit inme sicut dicit scripuru
ilinia deuentre eius fluent aqueuiue. Hoc
utem inquit dixit despu quem accepturi erane
gedentes in eum. Delacrimis autem quȩ ser mone
grtio habent aliquam similitudinem luiusttirum
quibus dam prolocus as lacrimas aestimantibus
apaucem dni ds̃ tuus: firmans celum & creuns
terram Cuius manus cretiuit omneni militiã
cudi & nonostendi ea cibi ut ambulares poste.

Expanded text:
tenuissimae, periturorum gloria comparata sit: tenuissimae, periturorum gloria comparata sit: quia locusta noxia est, et sic inimica mortalibus, ut famem faciat, et segetum culta populetur: intantum ut arbores quoque et vineas decorticet: quod plenius in Joel Prophic locustae et nubi matutinae et rori et pulveri haeretici comparantur, de quibus et in Epistola Catholica dicitur: Hi sunt nubes sine aquis Judatolicarum, ad quas Dei veritas pervenit: sed non habent aquas, id est, gratiam Spiritus sancti, dicente Domino in Evangelio: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem, inquit, dixit de spiritu quem accepturi erant credentes in eum . De lacrymis autem, quae sermone Graeco habent aliquam similitudinem locustarum, quibusdam pro locustis, lacrymas aestimantibusus Deus tuus: firmans coelum, et creans terram: cujus manus creavit omnem militiam coeli, et non ostendi ea tibi, ut ambulares post
Abbreviated transcription (Latin):
rorem transire uel ociter & puluerem &
irea & fumum defumario nemo ambigit
Iuxcuillud quod scriptum ẽ. Sicut defeui
fumus deficient Quȩrimus aut̃ quaela
profumario quod theodotio trans tulit
Apud hebreos locusiti & fumarium his deni
scribitur litteris aleph res b&h. he
Quod si legatur arbe locusta dicitur
PΑΚΤΗΝ Symmachus ferameN interpre¬
tati sunt Ca taracten autem proprieuocat
foramen inpari&e fabricatum perquod fumus
egreditur : Si quis autem contentiosus & nola
eci pere hebraicam ueritatem Lucustę senso
qQuaesierit audiat ephraim AT Miai idest
uuporis siueaure & spũi comparari Quitttans
deore locustoe egreditur ut non sentiauir qđ
sic contrario obiderit quarenon aliis queminoras
perituram ephraim adsimilauerit.: Verbignia
pulici quiomnia membra hab& caput oculos pales
non uidentes oculis morsibus sentiamus kespon¬
dendumẽ ei quodideo uapori lucustae siuȩ aure

Expanded text:
rorem transire velociter, et pulverem ex area, et fumum de fumario, nemo ambigit, juxta illud quod scriptum est: Sicut deficit fumus, deficiant . Quaerimus autem quare LXX pro fumario, quod Theodotio transtulitApud Hebraeos locusta et fumarium, iisdem scribitur litteris ALEPH, RES, BETH, HE. Quod si legatur ARBE  , locusta dicitur;ράκτην, Symmachus foramen interpretati sunt. Cataractam autem proprie vocat foramen in pariete fabricatum, per quod fumus 146 egreditur. Si quis autem contentiosus et nolens recipere Hebraicam veritatem, locustae sensum quaesierit, audiat Ephraim ἀτμῷ, id est, vapori sive aurae et spiritui comparari: qui ita tenuis de ore locustae egreditur, ut non sentiatur: quod si econtrario objecerit, quare non aliis, quae minora sunt, periturum Ephraim assimilaverit: verbi gratia pulici, qui omnia membra habet, caput, oculos, pedes, non videntes oculis, morsibus sentiamus. Respondendum est ei, quod ideo vapori locustae, sive aurae
Abbreviated transcription (Latin):
Ego pas cebamte insolitudine in terra in habitabili
secundum pascua sua. Etrepl&i sunt insacuri¬
cace & eleucitisunt cordaeoium idcirco obli¬
dierra egrpti qui tibi mandaui permorsen
cltede Neforte comedas & satureris & ob¬
buiscaris dĩtui quieduxite deterra a egrpti. Non
eil enim ds̃ alius preterme & qui possit saluare
uullus ẽ alius. Ego qui conditor omniumsium comoui
iiuepauite in deserto & in terra in habitabili
ulbi rerum ominium pę̧nuria ubi nullȩ aquae
dedi cibi minna deccilo &cquairum fontes ꝓduri¬

Expanded text:
Ego pascebam te in solitudine, in terra inhabitabili, secundum pascua sua: et repleti sunt in saturitate, et elevata sunt corda eorum: idcirco oblide terra Aegypti, qui tibi mandavi per Moysen: attende, ne forte comedas et satureris, et obliviscaris Dei tui, qui eduxi te de terra Aegypti: non est enim alius Deus praeter me, et qui possit salvare, nullus est alius. Ego qui conditor omnium sum, cognovi, sive pavi te in deserto et in terra inhabitabili, ubi rerum omnium penuria, ubi nullae aquae: dedi tibi manna de coelo, et aquarum fontes pr