comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uĩe qqđ scũario. qd̾ toti iuclaice strpiusꝙ in hodiernũ accidit: p̃dict̃ uł descͥb̾e ñ omisit. Redite gͦ ad
aimoꝵ num̃um. & abhac daniheł uisione usq ad xp̃m ñ solũtẽp. s & ipsũ in qͦnitꝰ ẽ. accipite annũ.
Si ne farte modernirelatoris u̾ba uob̃ uilescant: accipite cundẽ num̃um. ñ amoderno s ab antiqͦ &
doctissimio uiro tectulliano. Cuilicit de nr̃is sucrit. ñi ciede ñ poteritis: cũ ex pͥncipũ tp̃r. & u̾a̾ciũ
historiatũ fide. ab eo uitati cede coacti futritis. Rudice gͦ ipsũ. Unde in qͥt ostñcdimꝰ. ꝙ xp̃c uenit
int septuaginta eb domades: N uni̾a apͥmo anno darii: qm̃ ipso tp̃r ostñdit᷑ baniheli uisio ipsa.
Dicit enĩei. Intellige & conice: appħatione sermonis respond̾e me t̾hec. Unde apͥmo amo darii
debemꝰ cõputare: qñ hanc uiddit uisionẽ danihel. Nideamꝰ. anni qͣmͦ impleant᷑: usqꝙ ad aduentũ x.¬

Expanded text:
uod sanctuario, quod toti Iudaicę stirpi vsque in hodiernum accidit, prædicere vel describere non omisit. Redite ergo ad annorum numerum, & ab hac Danielis visione vsque ad Christum, non solum tempus, & ipsum, in quo natus est, accipite annum. Sed ne forte moderni relatoris verba vobis vilescant, accipite eumdem numerum non a moderno, sed ab antiquo, & doctissimo viro Tertulliano. Cui, licet de nostris fuerit, non credere nō poteritis: cum ex Principum tempore, & veracium historiarū fide, ab eo veritati cedere coacti fueritis. Audite ergo ipsuintra septuaginta duas hebdomadas? Numera a primo anno Darii, quoniam ipso tempore ostenditur Danieli visio ipsa. Dicit enim ei: « Intellige et conjice a prophetatione sermonis respondere me tibi haec. » Unde a primo anno Darii debemus computare, quando hanc vidit visionem Daniel. Videamus anni quomodo impleantur usque ad adventum
Abbreviated transcription (Latin):
de ude femorib duc̃ẽ ostendes: aut xp̃m iã uenise ꝯcedes. S qd̾ de xp̃o dictũ sit: nulłꝰ it estumo
sentire. atq ui hanc sententiã õs uideos qutnire dixeit̃. Qd̃ siqͥ ex illo ꝑfidoꝵ numo. tante

Expanded text:
de Iudæ femoribus ducem ostendes, aut Christum iam venisse concedes. Sed quod de Christo dictum sit, nullus, vt æstimo, de Iudæ femoribus ducem ostendes, aut Christum iam venisse concedes. Sed quod de Christo dictum sit, nullus, vt æstimo, sentire, atque in hanc sententiam omnes Judaeos convenire dixerunt. Quid si quis ex illo perfidorum numero, tantae
Abbreviated transcription (Latin):
uartum & pene ultumnũ contͣ te iudee m bellũ restat. de qͦ m̃ qͥ pͥores ꝯtulit: facilem ut
estimo palmã dabit. Non cleerit mͥ ut spero. ad te ꝑimendũ si uiuere uolueris glade
golie: q̃ ce ꝓstt̾o. in plenã tui ꝑniciem utat. & blasphemũ caput nucrone qͦ ꝯtͣ dm̃¬
nusqͣ a& nũꝗͣ mutite audeb. Est aurẽ causa uñ hic extremꝰ ꝯfliatꝰ agendꝰ ẽ. hec. Dico ego ap̃m a¬
ꝓꝓħ̃is p̃dictã iã uonisse. negas tu & dicis. ñ s esse uenturũ. Dico ego uenit: dicis tu ueniet. Ln
ae cuꝰ ꝓpagme ac nomme głatis. aqͦ isrł dicris. aqͦ utinã sic̃ nomine sic & re: uit am̃ uidens uo¬
ceri. Sig uit uidens es uide. incellige. adu̾te qd̃ dicit. Hon auferet᷑ sceꝓtrũ de iuda. & aux de¬
fanore ei . donee ueniat qͥmittendꝰ ẽ. & ipse eric expestacio gentiũ. f ia. qͥd iat̃ q̃runt᷑ anbages e
Qe a subter fugia: Nonẽ qͥ euadas. Nam si hoc de xp̃o dictũ c̃ aut sceꝑtrũ m regale de uda. sius

Expanded text:
am et pene ultimum contra te, Judaee, mihi bellum restat; de quo mihi qui priores contulit, facilem, ut aestimo, palmam dabit. Non deerit mihi, ut spero, ad te perimendum, si vivere nolueris, gladius Goliae, quo te prostrato, in plenam tui perniciem utar, ut blasphemum caput mucrone, quo conunquam et nusquam mutire audebis. Est autem causa, unde hic is prædictum iam venisse, negas tu, & dicis, non; sed esse venturum. Dico ego, Venit: dicis tu, Veniet. Inde cuius progenie ac nomine gloriaris, a quo Israel diceris: a quo, vtinam sicut nomine, sic & re vir Deum videns voceris! Si ergo vir videns, vide, intellige, aduerte quod dicit. Non auferetur scedonec veniat qui mittendus est. Et ipse erit expectatio gentium. Eia, quid vltra quæruntur ambages? quid subterfugia? Non est qua euadas. Nam si hoc de Christo dictum est, aut sceptrum mihi regale de Iuda, siue
Abbreviated transcription (Latin):
ma huiꝰ litt̾e apdꝰ samaritanos adhuc suo tp̃r. & forte adhuc uł apd̾ ipsos uł apd̾ qͦslibet conser¬
uat᷑. Nã mitrantibꝰ uideis littãs suas. gens illa elem̃ta qͥ aiudeis acceꝑat. mutare noluit. s sic̃
ei pͥmo tradita fuirant. lit̾arũ signa & nõia illibata feruauit. Uerba uͭ sc̃i ieronion sit̾n ea

Expanded text:
ma huius literæ apud Samaritanos adhuc suo tempore, & forte adhuc vel apud ipsos vel apud quoslibet conserma huius literæ apud Samaritanos adhuc suo tempore, & forte adhuc vel apud ipsos vel apud quoslibet conseruatur. Nam mutātibus Iudæis literas suas, gens illa elementa, quæ a Iudæis acceperat, mutare noluit, sed sicut ei primo tradita fuerant, litterarum signa & nomina illibata seruauit. Verba vero sancti Hieronymi, si ta
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potuisse aꝑciꝰ ex pͥm̃e. qͣm ip̃o signo crucis. Hoc ñ inqͣibit corporis parte. s in ip̃a fronte de¬
pinxit. ut neq de obpbrio xp̃i cũ uideis etubescamꝰ neq cũ ħetitis cruce eĩ ñ iam contu¬
meliȩ s honoris in signe abitiendã uł concͤmandã uidicemꝰ. Nam & hȩc litt̾a que tad dr̃. formã
cruais habens. ñ tantũ apd̾ hebreos. s etiam apdͦ grecos & nom̃ retinet. & figurã conseruat.
S apdꝰ grecos qͥdẽ qͦd abuntio habuerat. nec nom̃ nec fig̾am mutauit. Apd̾ hebreos uͦ licet formã
mutaũit uocabulũ tñ lipicusq seruauit. Si causa mutati elem̃ti qͥrit᷑. in libris eccłasticis
& hebraicis inueniet᷑. Ascendit ait scͥptura esdias debabilone. & ip̃e scriba uelox in lege moysi.
elox ñ sensus uł nomina hebraicarũ litt̾arum mutando. s aptiores & ad scͥbendũ habilio

Expanded text:
non potuisse apertius exprimere, quam ipso signo crucis. Hoc non in qualibet corporis parte, sed in ipsa fronte denon potuisse apertius exprimere, quam ipso signo crucis. Hoc non in qualibet corporis parte, sed in ipsa fronte depinxit, vt neq. de opprobrio Christi cum Iudæis erubescamus, neque cum hæreticis crucem eius non iam contumeliæ, sed honoris insigne, abiiciendam vel concremandam iudicemus. Nam & hæc litera, quæ Thau dicitur, formam crucis habens, nō tantum apud Hebræos, sed etiam apud Græcos, & nomen retinet & figuram conseruat. Et apud Graecos quidem, quod ab initio habuerat, nec nomen nec figuram mutauit. Apud Hebræos vero licet formam mutauerit, vocabulum tamen hucusque seruauit. Si causa mutati elementi quæritur, in libris Ecclesiasticis & Hebraicis inuenietur. Ascendit, ait scriptura, Esdras de Babylone, & ipse scriba velox in lege Moysi. Velox non sensus vel nomina Hebraicarum literarum mutando, sed aptiores & ad scribendum habilio
Abbreviated transcription (Latin):
soli postes .s & suꝑ liminare & postes signant᷑: Qd ẽ ꝯd & sangunt ut cln sigrant. ce n i saneoi¬
&e cũ his qͥ se maxime eũgłio crełe dicunt. nil credo congruentiꝰ ad hoc enigma dissoluendũ
afferre pot̾uint. qͣm agnũ illũ cẽ de qͦ ioħs baptista in eũgłio. eate agnꝰ di. & ꝓpba. sic̃ age
corã tondente se obmutescet & ñ aꝑiet os suũ. lmmolatũ agnũ ad upͥam. occisũ ip̃m iłi
suꝑiorq pars intincta ẽ. S nec infecior ad ꝑfectum modũ crutis expmdũ de fuiset n concol¬
candũ sanguinẽ testam̃ti ęt̾ni. sp̃c dĩ qͥ loquebat. hoc silentio el clarsset Cem eam contn
Dicat uideꝰ. dicat ħecicꝰ si qͥd potest Cũq uł tacuerint. uł in cõm̃tis sius inq de fecerunt. dicat
catholicꝰ ꝓpham uolentẽ ꝑ̃dic̾e saluanlos a cõmuni int̾itũ ranos signandos ẽẽ signo crucis

Expanded text:
soli postes, sed & superliminare & postes signantur? Quid est quod & sanguine, vt dixi, signantur, & non nisi sanguisoli postes, sed & superliminare & postes signantur? Quid est quod & sanguine, vt dixi, signantur, & non nisi sanguiermo est, & cum iis qui se maxime Euangelio credere dicunt, nil credo congruentius ad hoc ænigma dissoluendum afferre poterunt, quam agnum illum esse, de quo Ioannes Baptista in Euangelio. Ecce agnus Dei. & Propheta, Sicut agnus coram tondente se obmutescet, & non aperiet os suum. Immolatum asuperiorque pars intincta est. Sed nec inferior ad perfectum modum crucis exprimendum defuisset, nisi non conculcandum sanguine Testamenti æterni, Spiritus Dei, qui loquebatur hoc, siDicat Iudæus, dicat hæreticus si quid potest. Cumque vel tacuerint vel in commentis suis vterque defecerint, dicat Catholicus Prophetam volentem prædicere saluandos a communi interitu Christianos, signandos esse signo crucis,
Abbreviated transcription (Latin):
erint. a mundi int̾itu soli eruunt᷑. Qͥb iam cõmunis int̾itꝰ obẽe ñ pot̾it: des & dampnata fle¬
tib inqͥtas. & diuina ꝑ crucẽ subuenieis pietas ab alioꝵ morte secrnit. Ista si uo de hesi ad
iudaismũ tͣnsitũ facientes. in alios intellestꝰ distorqͣre distortis sensibꝰ uolucituo. responoeat
q̃ necessitas signari postes clomoꝵ agni sanguine. notari frontes hominũ nota iã dicta coeg¬
rit. An ñ possent alit̾ uł illi angłm ꝑcussorẽ uł isti glacdium ultorẽ euatłe eraret itan qleis
uindicta nec int̾ hebreos & egiptios. uit̾ uistos & peccatores discerũt posset ñ & illes ñẽ epriie
ibi tinctura sanginis cunctis egiptiorum colorib añfect᷑. cũ sanguinis ltura u̾re ad mom̃¬
tum aut colorem ꝯseruare: aut qͥd infec̾it ualeat demonsttare: Qd est qd ñ solũ supliminaranto

Expanded text:
erint, a mundi interitu soli eruantur. Quibus jam communis interitus obesse non poterit, quos et damnata fleerint, a mundi interitu soli eruantur. Quibus jam communis interitus obesse non poterit, quos et damnata fletibus iniquitas, et divina per crucem subveniens pietas, ab aliorum morte secernit. Ista si vos de haeresi ad Judaismum transitum facientes, in alios intellectus distorquere, distortis sensibus volueritis, respondete quae necessitas signari postes domorum agni sanguine, notari frontes hominum nota jam dicta coegerit. An non possent aliter vel illi angelum percussorem, vel isti gladium ultorem evadere? Erraret forsitan coelestis vindicta, nec inter Hebraeos et Aegyptios, inter justos et peccatores discernere posset, nisi et illos non esse ibi tinctura sanguinis cunctis Ægyptiorum coloribus antefertur, cum sanguinis litura vix ad momentum, aut colorem conseruare, aut quid infecerit valeat demonstrare? Quid est, quod non solum superliminare, nec
Abbreviated transcription (Latin):
lice. hoc ẽ crucifixo redemptore. aquȩ largissime qͥ totũ mundũ baptismate & doctruia abliant
& ppłra ac ium̃ta salutaris scił urrbi longa siti defitienter. astutos parit̾ ac stultos teficiant Coll¬
gat & iudua de sarepta duo ligna & aptit ea in crucẽ q̃ ꝑ ignẽ passionis panẽ uite deroqͣt. cui cae
oleum sc̃i sp̃c acddat. qͥb tancliui sustentet᷑. donec famelico p̃sentis unte tp̃ri saturitas gc̃na sucelit.
De hinc in erechiele ꝓpħa frontibꝰ uitoꝵ gem̃tiũ &e dolentiũ suꝑ unqͥtatib tas. lita iipͥmasꝰ. ut eo
signo ab alĩs discreti. mortẽ euałe possint. Intelligat᷑ hoc elem̃tũ p̃ om̃ibꝰ hebreis litt̾io ñ frusta ad
signandas frontes assumptũ. cũ tali nota crux iam ñ p̃monstet᷑: S exhbeat᷑. q̃ qͥcũq insiguti fu¬

Expanded text:
lice, hoc est, crucifixo Redemptore, aquæ largissimæ, quæ totum mundum baptismate & doctrina abluant, lice, hoc est, crucifixo Redemptore, aquæ largissimæ, quæ totum mundum baptismate & doctrina abluant, & populum ac iumenta, salutaris scilicet verbi longa siti deficientes, astutos pariter ac stultos reficiant. Colligat & vidua de Sarepta duo ligna, & aptet ea in crucem, qua per ignem passionis panem vitæ decoquat, cui & oleum sancti Spiritus addat, quibus tandiu sustentetur, donec famelico præsentis vitæ tempori saturitas æterna succedat. Dehinc in Ezechiele Propheta frontibus virorum gementium & dsigno ab aliis discreti, mortem evadere possint. Intelligatur hoc elementum prae omnibus Hebraeis litteris non frustra ad signandas frontes assumptum, cum tali nota crux non jam praemonstretur, sed exhibeatur, qua quicunque insigniti fu
Abbreviated transcription (Latin):
factum est qͣndo ccux dñi que nil deliq̃rat. nil seatiebat. torm̃tis subacta ẽ. Ełec in inda ro̾ salutari ligrs
in uste qͥdẽ auob̾ factam contumeliam oftendit: s: ñ clum honore q̃ illud colinꝰ idlignũ. ꝓ barit  mat
gͦ auctoritas. succedat & ratio. & crucis lingnum ñ iã contẽptibile s glo̾sum. catholicis parit̾ & ħccicĩ
decdaret. Ueniat gͥ pͥmꝰ in canone. pͥmꝰ & in nr̃a orone mor ses. signet agni sanguine ĩmodũ ctaris
hebreoꝵ hostia. & suꝑ liminiare domꝰ & utq poste liito i gressũ angli ꝑcutientis ꝓhibeat sDitat
dem̃ indeserto lingnũ huiꝰ ligni p̃monstiatiuũ in aquã & tam cde amara dulẽe. de inutli potabi¬
lem faciat. Rursus ꝑcutiat uirga bis scilicem. iudeo bis in clamante crucisige. s ceant di ꝑcudasi¬

Expanded text:
factum est, quando crux Domini, quæ nil deliquerat, nil sentiebat, tormentis subacta est. Hæc inuicta ratio, salutari ligno factum est, quando crux Domini, quæ nil deliquerat, nil sentiebat, tormentis subacta est. Hæc inuicta ratio, salutari ligno iniuste quidem a vobis factam contumeliam ostendit: sed nondum honore, quo illud colimus, dignum probauit. Veniat ergo auctoritas, succedat & ratio, & crucis lignū non iam contemptibile, sed gloriosum, Catholicis pariter & hæreticis declaret. Veniat igitur primus in Canone, primus & in nostra oratione Moyses, signet agni sanguine in modum crucis Hebræorum ostia, & superliminare domus, & vtroque poste linito, ingressum Angeli percutientis prohibeat. Mittat deinde in deserto lignum huius ligni præmonstratiuum in aquam, & eam de amara dulcem, de inutili potabilē faciat. Rursus percutiat virga bis silicem, Iudæo bis inclamāte, Crucifige: & exeāt de percussa si
Abbreviated transcription (Latin):
c. Ad qͥd istud: Ut uidentes uere reos dñcoꝵ cruciatuũ. mortẽ & digna supplicia penitencie reue¬
dio euasisse. uidentes inqͣm aliqͣndo etiam reos homines saluari. nũqͣm ream crucẽ dñ erubesca¬
tis dampnate ¶ cũ ita sint: ñ ualet parabola ur̃a. qͣm ad condẽpnandã crucẽ dm̃ rusticissimis
& inꝑitissimis homim̃ qͥsqͥlũs ꝓpon̾e soletis. Nam scd̾m ea qͣ ꝓposita s̃. nec laqͦus ꝓfracto guttu
patͥs amici uł fr̃is ñ fuerãt pessundanda. nec crux saluatoris uelut ꝓ uindicta sanguinis ac
mortis eiꝰ confringenda fuerãt uł cõbutrenda. Qm ut sepe iã dictũ ÷ nec delinqͤre potuert qͥa
erãt ircõnalia: nec rursũ delinqͥre uł sentire qͥa erant in sensibilia. Stultissime gͥ ⁊ pͣue

Expanded text:
i. Ad quid istud? ut videntes vere reos Dominicorum cruciatuum ortem et digna supplicia, poenitentiae remei. Ad quid istud? ut videntes vere reos Dominicorum cruciatuum ortem et digna supplicia, poenitentiae remedio evasisse, videntes, inquam, aliquando etiam reos homines salvari, nunquam ream crucem Domini erubescatis damnare. Quae cum ita sint, non valet parabola vestra, quam ad condemnandam crucem Domini, rusticissimis et imperitissimis hominum quisquiliis proponere soletis. Nam secundum ea quae proposita sunt, nec laqueus pro fracto gutturpatris, amici vel fratris non fuerant pessundanda, nec crux Salvatoris velut pro vindicta sanguinis ac mortis ejus confringenda fuerat, vel comburenda. Quoniam, ut saepe jam dictum est, nec delinquere potuerunt, quia erant irrationabilia, nec rursum delinquere vel sentire, quia erant insensibilia. Stultissime igitur & praue
Abbreviated transcription (Latin):
cente iusticia. & qͥ delinq̾re potuent uestigabit᷑. & ñ nͥ qͥ deliqͥt cordẽpnabit᷑. Ea eqͥtate cũ sic̃ ꝓmisi
solus int̾ mundanas cͤaturas inuentꝰ fuerit delinqͣre potuisse hõ: ille tantũ dampnabit᷑. qͥ huiꝰ
tanti t᷑minis. reus apparuerit hõ. Sic plane sic exigit lima ueritatis. ut sic̃ om̃em ñ rtũ saluat
rasticia: sic om̃em inuistũ dampnet in iusticia Inde cũ ñ omtui hominẽ s qͥsdã hominũ. iꝑat᷑
supplicioꝵ scu morts dñicȩ reos ostend̾it. aliĩs indempnatis ip̃i dampnabunt᷑. aliĩs impunitis.¬
illi tantũm qͥs praua uoluntas reddidit noxios punient᷑. Nec ip̃i cuam om̃es punieut᷑. qͥa mutatis
qͥdã affectib ad xp̃m conu̾si. iusticia eiꝰ aculpa mundati. & morte eiꝰ qͥm ip̃i intuleran. st̾ amorte erep.¬

Expanded text:
tenttentsolus inter mundanas creaturas inuentus fuerit delinquere potuisse homo: ille tantum damnabitur qui huius tanti criminis reus apparuerit homo. Sic plane, sic exigit lima veritatis: vt sicut omnem non reum saluat iustitia, sic omnem iniustum damnet iniustitia. Inde cum non omnem hominem, sed quosdam hominum, reatus suppliciorum seu mortis domiilli tantummodo, quos prava voluntas reddidit noxios punientur. Nec ipsi etiam omnes punientur, quia mutatis quidem affectibus ad Christum conversi, justitia ejus a culpa mundati, et morte ejus, quam ipsi intulerant, sunt a morte erept
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ possit illatam penam seutire. Cumq intota uisibili cͤatura simul & reus ⁊ sentieis apparuerit
homo. agnoscitis tandem uos bestialit̾ desipuisse. & apri uł ursi more. elapso uenatore inuenabu¬
lum manit̾ morsibꝰ & unguibꝰ deseuisse. Agnoscetis certe in nocuas creaturas in iuste ⁊ ridicłẽ
beluino clente ur̃o uexatas. cũ nec penã sentire potuerit nͥ sensibił. nec dampnari debuerit. nͥ
culpabił. Apparebit uob̾ ut dni solus reatui. & ideo iure torm̃tis subditꝰ hõ. qͣm solũ ⁊ iuste ꝓcõ¬
massis arguere  aqͥ solo debitã uindistã merito reposc̾e possitis. Qͥ fc̃o. nec umu̾sitas c̾aturȩ
& qladios subqͥbꝰ tremebat. hac rõne cõpellente euadet Euadet inqͣm ut in noceus culpã. euadet ut
insensibił penam &e de morte rͥ iam ñ it ea dampnabit᷑. uł ut insensibił punict᷑.s suas lintas repe¬

Expanded text:
qui possit illatam pœnam sentire. Cumque in tota visibili creatura solus simul, & reus, & sentiens apparuerit qui possit illatam pœnam sentire. Cumque in tota visibili creatura solus simul, & reus, & sentiens apparuerit homo: agnoscetis tandem vos bestialiter desipuisse, & apri vel vrsi more, elapso venatore in venabulum inaniter morsibus & vnguibus desæuisse. Agnoscetis certe innocuas creaturas iniuste & ridicule belluino dente vestro vexatas, cum nec pœnam sentire potuerit nisi sensibilis, nec damnari debuerit nisi culpabilis. Apparebit vobis, vt dixi, solus reatui, & ideo iure tormentis subditus homo: quem solum & iuste pro commissis arguere, & a quo solo debitam vindictam merito reposcere possitis. Quo facto, nec vniuersitas creaturæ et gladios, sub quibus tremebat, hac ratione compellente, evadet. Evadet, inquam, ut innocens culpam, evadet ut insensibilis poenam, et de morte Christi jam non ut rea damnabitur, vel ut sensibilis punietur; sed suas lineas repe
Abbreviated transcription (Latin):
sa. Intrecentos enĩ & eo ample alueos tumentes undatũ moles disꝑtiens. suꝑbiã fluminis suꝑbꝰ
imminuit. ⁊ ꝑplures tͣmites uniꝰ magnitadinẽ deriuans. naualẽ uix pompã dignantẽ siccis ut
drxerat pcilibꝰ fluuiũ meabilẽ fecit. S ille licet in sano delo mortẽ militis sui uindicare uolue¬
rit. tam̃ ne & aliĩ simili casu affecti morerent᷑. ꝓuidit. At uos econt᷑. Qͥ cũ cercũ teneatis in morte xͥ
Geruitis adhuc & sollempne &e peccorib ip̃is tam notũ in conueniens: Uidetis ñ m̃eri penã res sine culpa
toim̃ta insensibilibꝰ ñ inferenda. Uideas qͥa & iniuste pena innocenti. & stulte torm̃ta irrogant᷑ ñ senti¬
eir ¶Ccũ ita sint: si libit uob̾ tantoꝑe redemptoris uindicare torm̃ta. qͣrite reũ qͥ mereri. & sensibilẽ

Expanded text:
sa. In trecentos enim et eo amplius alveos tumentes undarum moles dispartiens, superbiam fluminis superbus sa. In trecentos enim et eo amplius alveos tumentes undarum moles dispartiens, superbiam fluminis superbus imminuit, & per plures tramites vnius magnitudinem deriuans, naualem vix pompam dignantem, siccis, vt dixerat, pedibus fluuium meabilem fecit. Sed ille licet insano zelo, mortem militis sui vindicare voluerit, tamen ne & alij simili casu affecti morerentur, prouidit. At vos econtra. Qui cum certum teneatis in morte ChrCernitis adhuc solenne & pecoribus ipsis tam notum inconueniens? Videtis non mereri pœnam res sine culpa, tormenta insensibilibus non inferenda? Videtis quia & iniuste pœna innocenti, & stulte tormenta irrogātur non sentienti? Quæ cum ita sint, si libet vobis tantopere Redemptoris vindicare tormenta, quærite reum qui mereri, & sensibilem
Abbreviated transcription (Latin):
chatene. uincdã. cart̾es. cõpeles mr̃um.ne qͦd feccit̾ ab istis patiant fuga celeri euanescent hic
lege q̃cũ molestis humano copori humanis odũs digna ert̃. infestas immicoꝵ manꝰ ubi occurrerint
ñ cuadent. Tali m̃ aduersꝰ ignẽ urentẽ. aerem corrũpentẽ. aqͣm suffocantẽ. term̃ collidentẽ. nr̃a indigna¬
tio succenlet᷑ solem estace feruentẽ gelu hieme torqͥns ab hominabit᷑. se qͥa nicħꝰ corporeũ ẽ. qd̵ ñ misero
homin reatii suo qͣlibet m u̾tatur inpenã: totꝰ hõ cout᷑ totũ mundũ om̃i annisu ꝯsurget. & tͥotis
uarib ubi facultas clata fuerit habitatulum suũ ip̃e habitator destruet. S forte uos animosam
lectum eqͥtem ultisci cupiens. exarsit in flum̃. & ꝑuiũ se peditib facturũ cõminans. impleũ ꝓmis¬

Expanded text:
catenæ, vincula, carceres, compedes martyrum, ne quod fecerunt ab istis patiantur, fuga celeri euanescent. Hac catenæ, vincula, carceres, compedes martyrum, ne quod fecerunt ab istis patiantur, fuga celeri euanescent. Hac lege quæcumq. molesta sunt humano conon evadent. Tali modo adversus ignem urentem, aerem corrumpentem, aquam suffocantem, terram collidentem, nostra indignatio succendetur, solem aestate ferventem, gelu hieme torquens abominabitur. Et quia nihil corporeum est, homini reatu suo quolibet modo vertatur in pœnam, totus homo contra totum mundum omni annisu consurget: & totis viribus vbi facultas data fuerit, habitaculum suum ipse habitator destruet. Sed forte vos animosam lectum equitem ulcisci cupiens, exarsit in flumen, et pervium se peditibus facturum comminans, implevit promis
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ȩ pauca ꝓponcre. Si qͥs ouiri laqͥum uł gladium p̃manib habens uob̾ dic̾et. ecct laqͥus
fringite. conburite. dissipate. qͥd uos: Nũqͥd ista suadenti cred̾etis: Nonie hutmodi hominẽ
aut in sanire. aut inimico anio agi iudicareus. qͥ uos & ĩ sensibilia torqͥre. & ĩres uolate phe¬
tatiꝰ uindices exardescẽ admonete Sic isti ñ ueritatiꝰ s exroris ñ salutis s ꝑdicionis iũꝑ faꝗ.
rõne magis suscipiendũ qͣm confringendũ. uen̾andũ qͣm cõburendũ. ext̾minare contendt.
Et o iusticia rem ut dixi absq reatu dampnare. o ultio. rem insensibilem tom̃ts subice. effui¬
dẽ furorẽ in truncũ atidum. & inlignum nil sentiens nefanda olia exhaurire. Ita ro̾ne niti
um xͦ fidelt᷑ xͥami contͣ cruces petai & andnee teli gladin accingent᷑. caticula lauren niͣ
licet ferrea suis ignibꝰ cõburet᷑. lapides stpł incalcem ꝯu̾tent᷑. eculei. laminȩ. ungule. flagello

Expanded text:
rae, pauca proponere. Si quis, o viri, laqueum vel gladium prae manibus habens vobis diceret: Ecce laqueus fringite, comburite, dissipate. Quid vos? Nunquid ista suadenti crederetis? nonne hujusmodi hominem aut insanire, aut inimico animo agi judicaretis, qui vos et insensibilia torquere, et in res violatae pietatis vindices exardescere admoneret? Sic isti non veritatis, sed erroris; non salut, ipsa cogente ratione, magis suscipiendum quam confringendum, venerandum quam comburendum, exterminare contendunt. Et, o justitia, rem, ut dixi, absque reatu damnare! o ultio, rem insensibilem tormentis subjicere! effundere furorem in truncum aridum, et in lignum nil sentiens nefanda odia exhaurire. Ista ratione nimi Christiani cōtra cruces Petri & Andreæ zeli gladio accingentur: craticula Laurentij, licet ferrea, suis ignibus comburetur: lapides Stephani in calcem conuertentur: eculei, laminæ, vngulæ, flagella,
Abbreviated transcription (Latin):
psos apestib uariis ereptos. amorbis diu̾sis curatos. mortuos ñ solũ teridiauos. uł qui¬
tnduanos. s & qͣtragenatios. discipłoꝵ petri uͥtute suscitatos. solẽ fixũ. montes tͣnsiates.
maria scissa. calcatas uncdas. elem̃ta uicta. qñ en arrare sufficiã: S fortassis solũ petrũ int̾ apłos
iniunctũ ẽ. Infirmos ait curate. mortuos suscitate. leꝓsos mundate. demones eicite. & item.
Ecce dedi uob̃ potestatẽ calcandi suꝑ serpentes & scorpiones. & supͣ omẽm uͥtutẽ inimici. Ae supͣ.
Nolite gaudẽ qi sp̃s uob̃ subiciunt᷑. & alibi. Si habueritis fidem ut gͣnum sinapis. &̃ dixecitis monti
õisi mmare : tͣnsibit. Hec sublimis ista tantaq nuracłoꝵ potestas duodetĩ soł apłis. uł his qͥeimorta¬

Expanded text:
psos a pestibus variis ereptos, a morbis diuersis curatos: mortuos non solum triduanos vel quatriduanos, sed quadragenarios, discipulorum Petri virtute suscitatos: solem fixum, montes translatos, maria scissa, calcatas vndas, elementa victa, quando enarrare sufficiam? Sed fortassis solum Petrum inter Apostolos risto iniunctum est. Infirmos, ait, curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, dæmones eiicite. Et item. Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes, & scorpiones, & supra omnem virtutem inimici. Ac supra. NoTransi in mare, transibit . Nec sublimis ista tantaque miraculorum potestas duodecim solis apostolis, vel his qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgressẽ. Claret gͦ. q nec isto mͦ inuenire pot̾it udeꝰ inimicos abrahe. de qͥb fuig̾e possit dictũ
psalmi u̾sũ suꝑeo expon̾e̾ pot̾it. ħ ẽ. Uirgã u̾tutis tuȩ emittet dñs ex syon: eiq dictũ adõ dñare
in medio inimicoꝵ tuoꝵ. Hã qr iudeis loqͣns. medullã sac psalmi ꝗͣ fastidiunt tang̾e phibeor.
& cͥca inutilẽ lict̾e corticẽ. quẽ solũ pecudũ more rode̾ solent. morari cõpellor: dicite iuxta
brutũ intellectũ nr̃m. dicite qͦ ratione homini benigno. homini qͥeto. homini pacifico. qui
semꝑ fere intrmis legit᷑. adõ dictũ sit. Uirgã uͥtutis tuȩ: emittet dñs ex syon. Quom emissa

Expanded text:
congressus est. Claret ergo, quia nec isto modo inuenire poterit Iudæus inimicos Abrahæ: de quibus congressus est. Claret ergo, quia nec isto modo inuenire poterit Iudæus inimicos Abrahæ: de quibus psalmi versum super eo exponere poterit. Hoc est: Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion ; eique diin medio inimicorum tuorum. Nam quia Iudæis loquens, medullam sacri Psalmi, quam fastidiunt, tangere prohibeo: & circa inutilem literæ corticem, quem solum pecudum morte rodere solent, morari compellor. Dicite iuxta brutum intellectum vestrum, dicite qua ratione homini benigno, homini pacifico, qui semper ferme inermis legitur, a Deo dictum sit. Virgam virtutis tuæ emittet Dominus ex Sion. Quomodo emissa
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia sua. sic it̾ malos bonꝰ: sic & int̾ eos qͥ ocdant pacẽ erat pacificꝰ. Inde ẽ. qđ in canone
hebraico. inimicũ ei aliꝙͤ extitisse: nec xͥanꝰ leg̾e potuit uł pot̾it. nec iudius. Qđ si dixeris
pugnasse eũ cũ ccc.xuͭiͦii. clientib ꝯtͣ reges qͥ sodomitas uicerant. & loch filiũ frĩs sei captiula¬
uerant. eũq raptores uicisse. lot lib̃asse. spolia multa ab hostib reuexisse: tespondeo. Nec
reges ad p̾lium causa abrahe ꝓcesser̃: nec causa ab tahȩ lot frĩs eiꝰ filiũ ceptt̃. Causã qͥ ieges
aiu seruierant. & t̃c seruitutis legẽ ꝓbrosã reputantes. seruire nolebant. hec causa fuit. qͥ int̾
uictos inuentꝰ lot. auictorib captꝰ ẽ. ipseq lot causa exticit. qͥ cũ iã dictis raptorb abraham

Expanded text:
sapiensapienHebraico, inimicum ei aliquem exstitisse, nec Christianus legere potuit vel poterit, nec Judaeus. Quod si dixeritis pugnasse eum cum CCCXVIII clientibus contra reges, qui Sodomaeos vicerant, et Lot filium fratris sui captivaverant: eumque raptores vicisse, Lot liberasse, spolia multa ab hostibus revexisse , respondeo: Nec reges ad praelium causa Abrahae processerunt, nec causa Abrahae Lot fratris ejus filium ceperunt. Causam qua reges us aliquandiu seruierant: & tunc seruitutis legem probrosam reputantes, seruire nolebant. Hæc causa fuit, qua inter victos inuentus Loth, a victoribus captus est: ipseque Loth, causa extitit, qua cum iam dictis raptoribus Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnũ intẽm nr̃m ꝯtinentes aures ur̃as uelut adblasphemiã. & stͥdentes dentib uelut ĩ uindictã.
mit̾ potestis. audire abrahã sed̃e adextͥs dĩ: Nolite. nolite q̃so ꝯsortẽ dõ dare nͥ dm̃. nolice in
sode diuina aliquẽ ꝯstituere nͥ dm̃. Hoc si ꝯceditis. qd̾ neqͥꝗͣ hactenꝰ negare ꝯsuestis: falsa sc̃
q̃ dicta sc̃ ostendunt: s & cuncta psalmi seq̃ntia lucide idem declarant. De qͥb ẽ. ꝓxime seq̃ns
s.p .c: hoc ẽ. donec subiciant᷑ pedib tuis inimici tui. Et qͦs hostes dũ uiu̾et habuit ab caham:
Secutare iudes. totũ cextũ sacͥ canonis tui. & nͥ fallor ũ dico plures. s nec unũ inuenire potis
hostem abrahȩ. homo enĩ iustꝰ. licet in t̾ra gentiliũ moraret᷑. religione tam̃ sua. sob̾etate sua.

Expanded text:
nostrum continentes aures vestras velut ad blasphemiam, & stridentes dentibus velut in vindictam, nostrum continentes aures vestras velut ad blasphemiam, & stridentes dentibus velut in vindictam, miter potestis audire Abraham sedentem a dextris Dei? Nolite, nolite quæso consortem Deo dare, nisi Deum: nolite in sede diuina aliquem constituere, nisi Deum. Hoc si conceditis, quod nequaquam hactenus negare consuestis: falsa suntquæ dicta sunt ostendunt: sed & cuncta Psalmi sequentia lucide idem declarant. De quibus est proxime sequens  hoc est, donec subiiciantur tibi inimici tui. Et quos hostes dum viueret habuit Abraham? Scrutare, Iudæe, totum textum sacri Canonis tui: &, nisi fallor, non dico plures, sed nec vnum inuenire poteris hostem Abrahæ. Homo enim iustus, licet in terra gentilium commoraretur: religione tamen sua, sobrietate sua,
Abbreviated transcription (Latin):
qr fecisti rẽ hanc. & ñ peꝑcisti filio tuo unigenito ꝓpt̾ me: bñdicã tͥ & młtiplicabo ce sic̃ stellas
celi. & sic̃ arenã quȩ ẽ. in lutor maris. Magnũ uͦ & ñ simplex tantũ. s multiplex apd̾ dm̃ mitũ
abrahȩ. magna immo & oib donis ei adeo collatis maior singłaris gr̃e excellentia. qͣ ei ꝓmissũ ẽ:
in semine tuo bñdicent᷑ õs gs̃. S nũqͥd tanta. ut ei adõ iniunctũ sit. sede a dextͥs meis : Nuiqͥd¬
tanta. ut sic̃ ante ñ multa dictũ ẽ. qđ̃ dĩ ẽ singłare. fierit dõ hoĩq cõmune: Homini dico tancũ
ut abrahã fuisse scimꝰ. ñ homini simul & dõ. ut xp̃m eẽ nouimꝰ. Nũqͥd gͥ huic qͥ nichil pł home
crat. adõ dictũ ẽ. sede adextͥs meis: Ubi ẽ illud qđ solũ ne in xp̃m iudeus credat. iudaicũ cor
retͣhit. ꝯ tẽplatio humilitatis humane. in digna ut creditis ꝯsortio maiestatis diuinȩ: Ubi ẽ ał

Expanded text:
vnigenito proper me: benedicam tibi, & multiplicabo te sicut stellas cœli, & sicut arenam quæ est in litore maris. Magnum vere, & non simplex tantum, sed multiplex apud Deum meritum Abrahæ: magna, immo & omnibus donis ei a Deo collatis maior illa singularis gratiæ excellentia, qua ei promissum est, In semine tuo benedicentur omnes gentanta, ut, sicut ante non multa dictum est, quod Dei est singulare, fieret Deo hominique commune? Homini dico tantum, quod Abraham fuisse scimus, non homini simul et Deo, ut Christum esse novimus. Nunquid ergo huic, qui nihil plus homine erat, a Deo dictum est: Sede a dextris meis? Vbi est illud quod solum, ne in Christū Iudæus credat, Iudaicū cor retrahit, contemplatio humilitatis humanæ, indigna, vt dicitis, consortio maiestatis diuinæ? Vbi est zelus
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph filio suo. Benedictiores ait. patͥs tui ꝯfortate s̃. bñdictionib pattũ eiꝰ. donec uenitet deside¬
rium colliũ et̾noꝵ. Rudi &̃ ipsũ moysen. qͥd simile dicat. bñdicens tribui ioseph. De bñ dictione

Expanded text:
Ioseph filio suo. Benedictiones, ait, patris tui confortatæ sunt benedictionibus patrum eius, donec veniret desideIoseph filio suo. Benedictiones, ait, patris tui confortatæ sunt benedictionibus patrum eius, donec veniret desiderium collium
Abbreviated transcription (Latin):
inde ꝓficiens ad sꝑanda atq amanda celestia & gt̾na tͣnsires. Hec et̾nitas. illoꝵ tã sublimiũ in rracłoꝵ
causa extitit. ut ppłs ille rudis hinc beneficus illectꝰ. inde mirandis oꝑib ꝓuocatꝰ: ꝯditori obedire
consuisc̾et. & ad beatã tt̾nitatẽ aqua ꝯtumax excidat: obediendo rediret. E qi nouis bominib in
ipsiꝰ mundi nouitate exortis. & diumarũ rerũ omĩno ignaris. simł omĩa ꝓfundenda ũ eraut: rariꝰ
ȩt̾nitas hec in pentaheuco uł eptatico legit᷑. freq̃ntiꝰ a ꝓpħis cõm̃dat᷑. freqͣntissime immo assidue ꝑ¬
xͥ eu̾głum p̃dicat᷑. S qͦusq eu̾głio adqͥescas: ñ ẽ rationabile de pugłio contͣ te rationẽ ꝓferte. Sed
audi tuos: qͦs ñ audire ñ potes. Audi ipsũ iacob. magnũ patrẽ & patͥarchã tuũ: audi cũ bñdicentẽ

Expanded text:
inde proficiens, ad speranda atque amanda cœlestia, & æterna transires. Hæc æternitas, illorum tam sublimium miraculorum inde proficiens, ad speranda atque amanda cœlestia, & æterna transires. Hæc æternitas, illorum tam sublimium miraculorum causa extitit, vt populus ille rudis, hinc beneficiis illectus, inde mirandis operibus prouocatus, Conditori obedire consuesceret, & ad beatam æternitatem, a qua contumax exciderat, obediendo rediret. Et quia nouis hominibus in ipsius mundi nouitate exortis, & diuinarum rerum omnino ignaris, simul omnia profundenda non erant: rarius æternitas hæc in Pentatheuco vel Heptatico legitur, frequentius a Prophetis commendatur, frequentissime, immo assidue elium prædicatur. Sed quousque Euangelio adquiescas, non est rationabile de Euangelio contra te rationem proferre. Sed audi tuos, quos non audire non potes. Audi ipsum Iacob magnum Patrem, & Patriarcham tuum, audi eum benedicentem
Abbreviated transcription (Latin):
sit ab animis rationis capacib: ꝓ cul receclat acunctis dm̃ scientib. Non suscipit hoc ratio ꝯtͣdicit
&̃ ipsa iusticia: ut bomo qͥ cunctis irtationalib creaturis. acceatore p̾latꝰ ẽ: licet de qͥbꝰdã hoc ꝯtingat
muniu̾sis gen̾is sui conpatet᷑ ium̃tis & simił fiat ilł. Nam si ita cẽt: si hec bona carnalia solũ modo
d̃s homini conferret. qui plus boue qͥd asno. qͥd qͦlibet u̾me uilissimo. honio iniserrimꝰ possid̾it:
Ab et̾no niũ ad gt̾nitatẽ ciratꝰ. qͣ uis culpe sue metito ad tempꝰ eã amiserit: spem tam̃ recuꝑandi ñ
ꝑdidit. Hinc ẽ qd̾ lactans te uelud puerũ ds̃. & carnalib beneficiis ad spititalia tẽꝑalib paulatĩ
nutriens ad et̾na: bona tͥ tͣnsitoria pͥmo tp̃r contulit ut bis inductꝰ. legem dĩ seruare disceres. &

Expanded text:
sit ab animis rationis capacibus, procul recedat a cunctis Deum scientibus. Non suscipit hoc ratio, contradicit sit ab animis rationis capacibus, procul recedat a cunctis Deum scientibus. Non suscipit hoc ratio, contradicit & ipsa iustitia, vt homo, qui cunctis irrationalibus creaturis a Creatore prælatus est, licet de quibusdam hoc contingat, in vniuersis generis sui comparetur iumentis, & similis fiat illis. Nam si ita esset, si hec bona carnalia solummodo Deus homini conferret: quid plus boue, quid asino, quid quolibet verme vilissimo, homo miserrimus possideret? Ab æterno enim ad æternitatem creatus, quamuis culpæ suæ merito ad tempus eam amiserit, spem tamen recuperandi non perdidit. Hinc est, quod lactans te velut puerum Deus, & carnalibus beneficiis ad spiritualia, temporalibus paulatim nutriens ad æterna, bona tibi transitoria primo tempore cōtulit: vt his inductus, legem Dei seruare disceres, &
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ uł scõꝵ eiꝰ głificatio sentiri ualeat. p̃dicat᷑. Qd̃ sinec in hac finienda uita. nec in illa quȩ hanc
in futura uita regnare cognosce: ꝑ manifestã glam. Certe sicũ homine. ñ cũ pecude mͥ sermo ẽ. ĩspice
diligent̾. & si de gr̃a uiuetit adũtes. legis. ꝓpħar. totꝰq canonis tui fmalẽ causã nullã aliã cẽ: ꝙͣ¬
egyptus ꝑcussa. pharao cũ suis submersus. cotidiana ꝑ .xl. annos manne pluiia. colũpna nub̃ ꝑdic̃¬
& ignis ꝑ noctẽ. carueus coturnicũ hymb̃. latex de cautils. a iordanis diuisio ac refiuxus. obedientia
sttrteres. ista facta s̃: Ninqͥd ut tutantũ uoluptatib oꝑam dares. libidinib difflueres. ista facta s̃:
Nunqͥd ut tu tantũ diuitiis abundares. auro. argento. młtisq thesauris archas impleres. suꝑbo
dñantis fastu suꝑ subiectos te extolleres. ista oĩa facta s̃: Absit. ab sit hoc ab humanis m̃tibꝰ longe

Expanded text:
rum ejus glorificatio sentiri valeat, praedicatur. Quod si nec in hac finienda vita, nec in illa, quae hanc in futura vita regnare cognosce per manifestam gloriam. Certe si cum homine, non cum pecude, mihi sermo est, inspice diligenter: &, si Dei gratia iuuerit, aduertes, Legis, PAegyptus percussa, Pharao cum suis submersus, quotidiana per quadraginta annos mannae pluvia, c& ignis per noctem, carneus coturnicum imber, latex de cautibus, Iordanis diuisio ac refluxus, obedientia sterteres, ista facta sunt? Numquid vt tu tantum voluptatibus operam dares, libidinibus difflueres, ista facta sunt? Numquid vt tu tantum diuitiis abundares, auro, argento, multisque thesauris arcas impleres, superbo dominantis fastu, super subiectos te extolleres, ista omnia facta sunt? Absit, absit hoc ab humanis mentibus, longe
Abbreviated transcription (Latin):
uiolas. rosas. lilia floresq purpureose et dolorẽ pestoris hisofflcias consoli¬
tus. Pãmachiꝰ nr. scam stiuuillam ossaq uenanda: elemositie baliaus aruselt
his pigmeitis atq odorib. souet cineres qͥescentes. Sciens sotis. sic a qua ꝙp¬
tinguit igne̾ sic elemosina excinguit poccatũ. Heogͥ & hnt sstulia sci orttae

Expanded text:
violas, rosas, lilia, floresque purpureos, & dolorem pectoris his officiis consolaviolas, rosas, lilia, floresque purpureos, & dolorem pectoris his officiis consolantur. Pamachius noster sanctam fauillam, ossaque veneranda, eleemosynæ balsamis rigat. His pigmentis atque odoribus fouet cineres quiescentes, sciens scriptum, Sicut aqua extinguit ignem, sic eleemosyna extinguit peccatum. Hæc igitur, & his similia sancti Doctore
Abbreviated transcription (Latin):
b infusa. llon eque ampla dote nubentem locupletauui̾as: ut nc̃ ditificris qui¬
escentem. Qltã tͣo partẽ tuoꝵ mun̾um cepit. cũ eosolo qd̾ pot̾at induere
possidebit. Beata cui ta numiosa apud xpm suffitigia sunt: & cuiꝰ capito tã
multiplex ambit illustriũ corona gẽmarũ. Noni alienis intexta florib.s do¬
mesticis chorꝰcha luminibus: Neo certe sc̃u presbitium ieronimuꝰ nob̾ul
lomi de esse patiem᷑ ito scilicet singularis eloquenttis sntuo sicut olun anti nosub
e nti ri heticoꝵ ꝑ ectorta uonenata tͣnstodiat᷑. Qm cũadeutd ens anomonaus
paimachrad senatorẽ. eõdem tp̃i et suꝑ eadem aausa consol atorili epsami scrrnat̃
elemosinã ꝓ desun cta coniuge faotam solito eloqriĩ splendole muttipliteo
excollens: uit̾ cet̾a sic ait. Cet̾i martti suꝑ tumulos congum parg linte

Expanded text:
bus infusa. Non æque ampla dote nubentem locupletaueras, vt nunc ditificas quibus infusa. Non æque ampla dote nubentem locupletaueras, vt nunc ditificas quiescentem. Quantam tunc partem tuorum munerum cepit, cum eo solo quod poterat induere possidebit. Beata cui tam numerosa apud Christum suffragia sunt, & cuius caput tam multiplex ambit illustrium corona gemmarum. Non alienis intexta floribus, sed domesticis corusca luminibus. Nec certe sanctum presbyterum Hieronymum nobis vllo modo deesse patiema venenata transfodiat. Qui cum ad eumdem supra nominatum Pamachium senatorem, eodem tempore, & super eadem causa consolatoriam Epistolam scriberet, eleemosynam pro defuncta coniuge factam, solito eloquij splendore multipliciter extollens, inter cætera sic ait. Cæteri mariti super tumulos coniugum spargunt
Abbreviated transcription (Latin):
dei aomtarũ sicctitire tͣnsibo. Sua enĩ cuiq parti d̾ebita ꝑ soluisti. Lacͥmas corꝑi
sundens: eemosinã aĩꝗ infundens. Uere conscius uerttatis: et filiꝰ. Uͥ mortẽ
sciebas esse flenisti. uͭ ittũ credis oꝑatus es. Nacuis in ania. uiuis uiua depen¬
dens. Dehinc pod multa talia et ħis similia. epłam in laude pis oꝑis olaudenꝰ.:
tibitantũ ges in gelestib pariit. qͣntũ tiuilli int̾ris opulentiȩ suggeris. Noͦ illã
itt qdii cassit sustib honoranis. s uiuis mun̾ib accumulans: quib illa nc gau¬
det. samq illi huiꝰ oꝑis ti utꝰ insruotu est: cuiꝰ adhuc tͥ munꝰ uisemine. lam
honortitur tuis illa m̃ttis. ia pascit᷑ cuis panib: & affluit cus oꝑib. Non eget
aliene m anꝰ digito refrig̾aui: ꝓpͥis ipsa digitoꝵ suoꝵ rorib. id ⁊ dext̾e tuȩ oꝑi¬

Expanded text:
de lachrymarum sanctitate transibo. Sua enim cuique parti debita persoluisti: lachrymas corpori de lachrymarum sanctitate transibo. Sua enim cuique parti debita persoluisti: lachrymas corpori fundens, eleemosynam animæ infundens. Vere conscius veritatis, & filius lucis. Vbi mortem sciebas esse, fleuisti: vbi vitam credis, operatus es: vacuis inania, viuis viua dependens. Dehinc post multa talia & his similia, Epistolam in laude pij operis claudens, tibi tantum gratiae in coelestibus parat, quantum tu illi a terris opulentiae suggeris; non illam, ut dixi, luctibus cassis honorans, sed vivis muneribus accumulans, quibus illa nunc gaudet. Iamque illi huius operis tui vsus in fructu est, cuius adhuc tibi munus in semine. Iam honoratur tuis illa meritis, iam pascitur tuis panibus, & affluit tuis opibus. Non eget alienæ manus digito refrigerari, propriis ipsa digitorum suorum roribus, id est dextræ tuæ operi
Abbreviated transcription (Latin):
asb hoo soło sciamꝰ assũptã. tam ea ueriꝰ causa obisse lugemꝰ. quia exhis quȩ gesta
A tpso in sinem ut᷑ ꝙ dinata sunt. pecettis magis nr̃is quã uotis congrua egisse
ospexiꝰ. ut malles ad dnm ãebitor tͣnsire ꝙͣ liħ. Ob hoc impense rogamꝰ. ito qͣsi
sitcer qd nob̾ in dño eẽ dignaris. un animos s̃s uiuans. &. hano meritis fidei
sue meedẽ accumules. ute ꝓeo insirmttati nr̃s cõpatiaris. & orandi labore ꝯspites.
uo misortor & misericois dñs qui facio omia que uult in exło et in t̾ra. & ĩ ma¬
ignis acoensus ab es ardebit usq ad inforos deorsum. ttn ꝓcul dubio & ros ĩdulge̾¬
tie ełinserna penetbit. ut roscido pietattis eiꝰ lumine in tenebris ardencibus
machiũ urbͣ roms senatore suꝑ uxoris obtcu consolatoriam scͥpsio. p̾dicans ao sũ¬
mis liudib efferens. ꝙͣ in pauꝑes ꝓ reqͥe cdesunctȩ quigis helemosiriã p̾dictus
senator eiogare senduento Ueniã inquit ad p̃dicationẽ oꝑci tuoꝵ. et ad pios actus

Expanded text:
s cito consequendum, tamen ea uerius causa obisse lugemus, quia ex his, quae gesta ab ipso in finem eius uel ordinata sunt, peccatis magis nostris quam uotis congrua egisse perspeximus, ut mallet ad dominum debitor transire quam liber. ob hoc inpense rogamus, ut quasi frater, quod nobis in domino esse dignaris, unanimos fratres iuuans et hanc meritis fidei tuae mercedem accumules, ut pro eo infirmitati nostrae conpatiaris et orandi labore conspires, ut misericors et miserator deus, qui facit omnia in caelo et in terra et in mais accensus ab eo ardebit usque ad inferos deorsum, ita proculdubio etiam ros indulgentiae ejus inferna penetrabit, ut roscido pietatis ejus lumine in tenebris ardentibus psit, prædicans ac summis laudibus efferens, quam in pauperes pro requie defunctæ coniugis eleemosynam prædictus Senator erogare studuerat. Veniam, inquit, ad prædicationem operum tuorum, & ad pios actus
Abbreviated transcription (Latin):
de psi femore & tp̃m iã uenise fatebis. Nec id solũ. Nã necesse ẽte aut cuncta q̃ de diuinis libtis ut
de ułacib historis ꝓtuli rationabiltẽ impbare: aut sihoc ñ potueris ap̃m subohetade regnatũ fui¬
si fateri d iosres enit eiam lnpientib uł cetis ocłis clarũẽ. nulla uidaca ꝑu̾sitas. nulla cuilibe ators
iusania. t si robustt uitati resistẽ potest. Concidat gͥ rigida caruns. obmutesca ingla blaspsemer
mune mundũ irradiando ꝑfulit. adoret. Qd debis oĩb t uidet᷑ iuder: Antanto diuuatũ senten¬
tanẽ agge iudaneũ inte corũdũ obrucũ ẽ: An qͥcqͣ dãprande ꝑfiduȩ. adnuc supẽ Sũ fontassea lets¬

Expanded text:
de ipsius semore, Christum iam venisse fateberis. Nec id solum. Nam necesse est te, aut cuncta quæ diuinis libris vel de ipsius semore, Christum iam venisse fateberis. Nec id solum. Nam necesse est te, aut cuncta quæ diuinis libris vel veracibus historiis protuli, rationabiliter improbare: aut, si hoc non potueris, Christum sub Herode rege natum fuisse fateri. Sed vere, &, vt etiam lippientibus & cæcis oculis cinsania tam robustae veritati resistere potest. Concidat igitur rigida cervix, obmutescat lingua blasphema, mine mundum irradiando perfudit, adoret. Quid de his omnibus tibi videtur, Iudæe? An tanto diuinarum sententiarum aggere, Iudaicum in te cor nondum obrutum est? An quicquam damnandæ perfidiæ adhuc supe
Abbreviated transcription (Latin):
undi lał ede qͣ libet uideoꝵ ebu: si potes ost̃de. Nonne idẽ tuus refert iosephꝰ. ꝙ defiuncto heradi ptro
archelaus eꝰ filiꝰ intotꝰ iudaici regni pͥncipatũ. romanicesaris p̃cepto succesit: N onne llo ⁊ote
aliipse herodis fili uł sangnis ꝓrimi in idẽ regiũ ꝑtetrarchias uł diuisiones mł̾tiplies su dnet¬
Nonne e hiios anatountatan usq aduastũ &ultinũ mherosolimitatiş urbis. totiq iudaci regnigti¬
diũ. uixannus sexaginta pͥncipatis̃: Ex inde pꝰ ꝗͣ t̾ra illa olim adeo data uideis. iudeos iuniu̾so ue¬
hiec liuitilia pestoris pingam̃ta exspuit: eosq pumiu̾sũ orbẽ t̾rarũ disseminans. pecib ouiigsoesi ue
oculcandos ee posuit: osti ꝗd̾ ñ solũ ad regnũ  pͥncipatũ aliquẽ alpirare. s nec &iam abign ominio
regui uł cdicat̾ honorẽ exiude ꝓgenie adhuc ꝑ man̾e̾ monst̾bis: aut iã ablato sceptro de iuda ae dirce

Expanded text:
uda; vel de qualibet Iudæorum tribu, si potes, ostende. Nonne idem tuus refert Iosephus, quod defuncto Herodi primo, Archelaus eius filius in totius Iudaici regni principatum, Romani Cæsaris præcepto, successit? Nonne illo amoto, alij ipsius Herodis filij, vel sanguinis proximi, in idem regnum per Tetrarchias, vel diuisioneerosolymitanæ vrbis, totiusque Iudaici regni excidium, vix annis sexaginta principati sunt? Exinde postquam terra illa olim a Deo data Iudæis, Iudæos vniuersos velut inutilia pectoris purgamenta exspuit, eosque per vniuersum orbem terrarum disseminans, pedibus omnium gentium conculcandos exposuit: nosti quod non solum ad regnum vel principatum aliquem aspirare, sed nec etia ab ignominiosregium vel ducatus honorem, ex Iudæ progenie adhuc permanere monstrabis: aut iam ablato sceptro de Iuda, ac duce
Abbreviated transcription (Latin):
uubard cer e in carne duo magni aͥ sũm i apłi. Petiꝰ ⁊ ẜaulus. qͣt pͥmꝰ ut bieuit̾ diea.¬

Expanded text:
uebant certe in carne duo magni & summi Apostoli, Petrus & Paulus. Quorum primus, uebant certe in carne duo magni & summi Apostoli, Petrus & Paulus. Quorum primus,
Abbreviated transcription (Latin):
ria fecit: s qͣntũ ad argumentũ ꝓ baude mortuoꝵ resurrestionis spectabat. facta sua
& illoꝵ equauit. Dunit enĩ manit̾ baptizari uiuos ꝓmortuis. si mortui ñ resurg̾ent
dix inauit̾ se ꝑiolitari om̃i hora. si mortui ñ resurgeret᷑. inanit̾ cotidie se mẽa. si
resurg̾ent. Quod si mortui resurg̾ent. neq se ista oĩa frust᷑ pati aut fac̾e: neq ui¬
uos qui ꝓmortius baptizabant᷑. quantũ ad intentione̾ ut supaictũ : ꝑtitet. frust
ꝓ moreuis baptizatos esse. quia ⁊ illa sua oꝑa ñ tantũ uiuentib s ꝙ martuis ꝓde¬
rant. ⁊ alioꝵ uiuentiũ bona quȩ ꝓmortuis pie fiebant. absq dubio mortuor
salitti pficiebant. Huic argentẽẽ colũne hoc ÷ splendidȩ &. forai apłicȩ sententiȩ oꝑis
asa egts. de li illo nesigłio s euangfieo. qd ex aliis astruit. uerũ esse ostendat. Ui¬

Expanded text:
ria fecit: sed quantum ad argumētum probandæ mortuorum resurrectionis spectabat, facta sua ria fecit: sed quantum ad argumētum probandæ mortuorum resurrectionis spectabat, facta sua & illorum æquauit. Dixit enim inaniter baptizari viuos pro mortuis, si mortui non resurgerent: dixit inaniter se periclitari omni hora, si mortui non resurgerēt: inaniter quotidie se mori, si resurgerent. Quod si mortui resurgerent, neque se ista omnia frustra pati aut facere, neque viuos qui pro mortuis baptizabātur, quantum ad intentionem, vt supra dictum est, pertinet, frustra pro mortuis baptizatos esse: quia & illa sua opera non tantum viuentibus, sed & mortuis proderant, & aliorum viuentium bona, quæ pro mortuis pie fiebant, absque dubio mortuorum saluti proficiebant. Huic argenteæ columnę, hoc est, splendidæ & forti Apostolicæ sententiæ, operis causa agitur, de libro illo nō Euangelio, sed Euangelico, quod ex aliis astruit, verum esse ostendat. Vi