comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est erũ nuienũ uita młtum feciu̾or et a senectute remocior et a mor¬
te R ffallẽis et si ul tutrm hom̃i Illa tnĩ prculosior uite pars quã secu
sum R Dixi iani ueri nobilis nõ nascit᷑ si fit G Insignis nobilitas
deat deẜuisse uestigia Id s labi sl uis in al si alibi sinis quid insi famos
et difficile malũ est nobilitas Mescio aũt quõ difficilior est suoꝵi
tacio ꝙ̃ exteroꝵ iforte ne uidea᷑ hereditartiũ bonũ uirtꝰ Non libe
dico s res ip̃a loquit᷑ Taro excellentis uiri filiꝰ excellens fuit¬
Capittulum ia de origine fortunata

Expanded text:
Est enim iuvenum vita securior et a senectute remotior et a morte. Falleris: etsi nichil tutum homini, illa tamen periculosior vite pars quam secuIam dixi: verus nobilis non nascitur, sed fit. Insignis nobilitas pudeat deseruisse vestigia. Id si labi sinis, quid nisi famosum et difficile malum est nobilitas? Nescio autem quomodo difficilior est suorum imitatio quam exterorum, forte ne videatur hereditarium bonum virtus. Non libens dico, sed res ipsa loquitur: raro excellentis viri filius excellens fuit. 17 DE ORIGINE FORTUNATA
Abbreviated transcription (Latin):
Tas flouda est mł̃tumi suꝑest uite Racio En
ał lieu pͥma moĩliũ uana spes que młta honi
milia et fefrllit et fallet G. Florida est ctas R̾ Inane gandĩ
et breue flos iste duni loqͥm᷑ arestit G. Etas integra est Re Q̾s
integrami uocet cui et młtum drest et ꝙͣtulum sit qd rostat inc̾tunẽ¬
Giltqui lex est c̾ta uiuendi Re Quis hanc legeni tulit aut quod
estud legiltimũ tempꝰ est uite Iniquissima u̾o̾ lex que non om̃ibꝰ una
est ĩmo tanii uai̾a ut nuchil mc̾tq in homm uita ꝙͣ ip̃iq uite modꝯ sit Et
tirest medipatups G Et tñ est modꝰ aliqͥs et uite meta quã sapiẽtes
staturrũt uiri Re O Ietam uite scatu̾e non qui accipit s qui dat
illam deq pt̃ Intelligo aũt septuagesimũ aͥ si nã potencior octua¬

Expanded text:
tas florida est, multum superest vite. En prima mortalium vana spes, que multa hominum milia et fefellit et fallet! Florida est etas. Inane gaudium et breve! flos iste, dum loquimur, arescit. Etas integra est. Quis integrum vocet cui et multum deest et quantulum sit quod restat incertum est? Atqui lex est certa vivendi. Quis hanc legem tulit, aut quod istud legitimum tempus est vite? Iniquissima vero lex, que non omnibus una est, imEst tamen et modus aliquis et vite meta, quam sapientes statuerunt viri. Metam vite statuere, non qui accipit, sed qui dat illam Deus potest. Intelligo autem: septuagesimum aut, si natura potentior est
Abbreviated transcription (Latin):
apłi : cotidie petunt sibi dimitti: debitores trant absoluti
excuite. & adorationẽ debitores redeiti Istauita ñ÷ siue
pec̾cato: ut quotiens orat.: totienspeceata dimtitunt᷑ Seelqͥddica
Illi forte qͥndodidicer oratione adhucinfirmi erant forte
dic& hoc aliqͥs Quando illos docuit orcitionẽ dnsiħs adhuc
paruuli eitnt. infirimerant. cornales erant. ñdũ erant.
Hoces dicturꝰ deniq qͥduerũ ÷ : Illo pendente trepidauer̃ &
inatrio futigatꝰ ÷ ad igne stabat & friguit. adignẽ stetid.
cimore frigido c̃gelduit: Int̾ragatꝰ ab ancilla negauit apm
semel. int̾rogatꝰ iterũneiauie. int̾rogatꝰ t̾cio negauit
Dõ grãs qula cessauit introgatio. Sincessar& int̾rogatio diu
repaeitur negatio. Ergopostea ꝗresurrex tr̃eos con¬
firmauit : tẽfactis spiritales: lãg̾ ñhabebant peccatũ:
Spiritales popłos scribebant. spiritules epłas ȩcctiis mitteban¬

Expanded text:
sibi debita petunt dimitti. Debitores intrant, absoluti sibi debita petunt dimitti. Debitores intrant, absoluti exeunt, et ad orationem debitores redeunt. Ista vita non est sine peccato, ut quoties oratur, toties peccata dimittantur. CAIlli forte quando didicerunt orationem, adhuc infirmi erant. Forte dicet hoc aliquis: Quando illos docuit orationem Dominus Jesus, adhuc parvuli erant, infirmi erant, carnales erant; nondum erant hoc es dicturus. Denique quod verum est, illo pendente trepidaverunt,in atrio fatigatus est, ad ignem stabat, et friguit: ad ignem stetit, timore frigido congelavit. Interrogatus ab ancilla, negavit Christum semel: interrogatus iterum, negavit: interrogatus tertio, negavit . Deo gratias, quia cessavit interrogatio: si non cessaret interrogatio, diu repeteretur negatio. Ergo posteaquam surrexit, tunc eos confirmavit, tunc facti sunt spirituales. Jam ergo non habebant peccatum? Spirituales Ap
Abbreviated transcription (Latin):
cordis: Incũbite ergo ortitionib perratoaes. confitemuni
peccata urt̃. orate ut deleant᷑ ore ut minuant᷑ oritie
uob̵ ut ꝓficientib ipsadeficiant: Tam̃ nolite desporare
& peccatores ortte Quis enĩ ñ poccauit: a sacerdatib incpte
aterdotib dix̃ Prꝰ offerte sacrificia ꝓpeccatis ur̃is: &e sic
ꝓpopło: Sacrificia c̃uincebant sac̃totes utsiqͥs serustũ &
sine percato dicer&. responderet᷑ ei: Nonadtendo qđ lo¬
queris sed qđ offeras. uidtima tua c̃ inncitee: Quare offerii
ꝓpeccatistuis similla habeas petcata  Aninsacrificio m̃tims
dõ: Sed foxte sacerdotes antiqͥpopłi peccatores urant:¬
gregis. pastoris m̃bra. pastires fortes. ipsi ñ hahebant pecoatũ
Vere hahebant & ipsi ñhabebant Honirascunt᷑ qͥa õfitentur
ego ñ auderemꝰ: Primũ ipsũ dñm audidicent̃ apł is: Sicoraro :
Quomͦ illi sacerdotes sacrificiis c̃uinebant᷑. fec isti inoranione: Sic
orate & int̾cȩtera q̃ uissto orate: & hoc posuit Dimitee nob

Expanded text:
o. Incumbite ergo orationibus, peccatores; confitemini peccata vestra, orate ut deleantur, orate ut minuantur, orate ut vobis proficientibus ipsa deficiant: tamen nolite desperare, et peccatores orate. Quis enim non peccavit? A sacerdotibus incipe. Sacerdotibus dixit, Prius offerte sacrificia pro peccatis vestris, et sic pro populo . Sacrificia convincebant sacerdotes: ut si quis se justum et sine peccato diceret, responderetur ei, Non attendo quod loqueris, sed quid offeras; victima tua convincit te. Quare offers pro peccatis tuis, si nulla habes peccata? An in sacrificio mentiris Deo? Sed forte sacerdotes veteris popgregis, pastoris membra pastores, forte ipsi non habebant peccatum. Vere habebant et ipsi, habebant: non irascuntur, quia confitentur. Ego non auderem. Primum ipsum Dominum audi dicentem Apostolis, Sic orate. Quomodo illi sacerdotes sacrificiis convincebantur, sic isti oratione. Sic orate. Et inter caetera quae jussit orare, et hoc posuit: Dimitte nobis
Abbreviated transcription (Latin):
alium corripere. & facias hoccum odio siaũt odistifiatrem:
leuiora obicis ꝗ facis: Quiodit fratrẽ sium homici da est
udistis hodie lecta est epistola iohannis. aitscriptura. ne
cntẽpnerent homines quȩ intꝰhabent in corde illa accusa¬
rent quȩ fiunt ꝑ corpus: Nam qui odit fratrem dic̃homici

Expanded text:
alium corripere, et facias hoc cum odio. Si autem odisti fratrem, alium corripere, et facias hoc cum odio. Si autem odisti fratrem, leviora objicis quam facis. Qui odit fratrem suum, homicida est . Audistis, hodie lecta est Epistola Joannis. Ait Scriptura, ne contemnerent homines quae intus habent in corde, et illa accusarent quae fiunt per corpus, jam qui odit fratrem suum, dixi
Abbreviated transcription (Latin):
Nonerubescis tanto tẽpore cũ tali aduersario habore
discordiam : Sermodĩquantum ẽ inipso amic tuus ẽ:
Aduersariũ tutͥ eum facis. ipse eñi tibi beneuult: traibi
ctonstrario male Ille iub& utñfureris: tufureris:
ileuib& ut non adulteres tuadulteras Iue iub&¬
ut fraudem ñ fatias. tufacis. Vetattȩ unare : tufalsũ
iuras: facis omna c̃ra quȩ dicit: tutibi facis sermonẽ
dĩinimicũ. necmirũ quandotutͥ ipse immicꝰes: Qui
enĩ diligit iniquitatẽ odit animã suam Siergo diligen¬
do inquitatẽ odigo animam tuã. miraris quiao disti
roximũ ins corripere: nhiltibi ÷ teipso propinquiꝰ.
quiduis longe tehahes antete: duid en im ꝑ scripturã.¬
tionis in prirumũ eaete accepisti. Diligoeum inquiens:
ulõ dico Priuste dilige. & dictibi Siautem uere
exdilestione dicis: manifestumẽ. quodintus egit aliquid uer¬
bum qđ ꝓcedit Sedti mendumest nece nondiligas & uelis

Expanded text:
non erubescis, tanto tempore cum tali adversario habere non erubescis, tanto tempore cum tali adversario habere discordiam? Sermo Dei, quantum est in ipso, amicus tuus est: adversarium tu tibi eum facis. Ipse enim tibi bene vult, tu tibi e contrario male. Ille jubet, Non fureris; tu furaris: ille jubet, Non adulteres; tu adulteras: ille jubet, Fraudem non facias; tu facis: vetat te jurare; tu falsum juras: facis contra omnia quae dicit; tu tibi sermonem Dei facis inimicum. Nec mirum, quando tu tibi ipse inimicus es. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam . Si ergo diligendo iniquitatem odisti animam tuam, miraris quia odisti sProximum vis corripere: nihil est tibi te ipso propinquius. Quid is longe? Te habes ante te. Quid enim Dominutionis in proximum ex te accepisti. Diligo eum, inquies. Ideo dico, prius te dilige, et dic tibi. Si autem vere ex dilectione dicis, manifestum est quod intus egit aliquid verbum quod procedit. Sed timendum est ne te non diligas, et velis
Abbreviated transcription (Latin):
& inpotestate habas cõponas causam tuam adicas quando
finiturus esuam: acũfinierit uiam: ñerit cũ quo ausam
tuam cõponere possis & aduersarius tradate uidici.
uidere autt ministro. minist aut in caroere: Honexiesinde
donec reddideris nouissimũ quadrantẽ Ist tecumuerbiun
di quasiaduersarius inua. habesin potestate cõponore
Quidate q̃ rit aduersarius iste. ut concordes cumillo nisi
salutẽ tuã: Ambulat cmaduersariissius aedicit eis
ut concordant cumillo: fiat: ñ dumfinitaẽ. uia quod heri
non est factum. fiat hodie. Nondumfinita estua Quid
ecpectatis quousq finiatur: omfinita fueris nonerii
alia ubicumaduersario concordecis: iudex restat minist¬
& carcer Multis hętuia cumsibi plures annosin ea
ꝓmitterent subitofinitaẽ : sedecce facquia longaerit
uitatua. ut semꝑ tecum aduersariu̾ tuus ambul&

Expanded text:
et in potestate habes, componas causam tuam, et dicas, Quando et in potestate habes, componas causam tuam, et dicas, Quando finiturus es viam? et cum finieris viam, non erit cum quo causam tuam componere possis: et adversarius tradet te judici, judex autem ministro, minister autem in carcerem. Non exies inde, donec reddideris novissimum quadrantem . Est tecum verbum Dei, quasi adversarius in via: habes in potestate, compone. Quid a te quaerit adversarius iste, ut concordes cum illo? quid, nisi salutem tuam? Ambulat cum adversariis suis, et dicit eis ut concordent cum illo. Fiat: nondum finita est via. Quod heri non est factum, fiat hodie. Nondum finita est via: quid exspectatis quousque finiatur? Cum finita fuerit, non erit alia ubi cum adversario concordetis. Judex restat, minister et carcer. Multis haec via: cum sibi plures promitterent in ea annos, subito finita est. Sed ecce fac quia longa erit via tua, et semper tecum adversarius tuus ambulet:
Abbreviated transcription (Latin):
oportune in portune: Argue. obsecra. increpa. cum osm̃i
pacientia & doctrina & quia tam graue pondusi min&
tatẽ suam: sanguinem ciꝰ demanutua requirã. necesse
nob÷ quoscimq neglegontos aut secrete aut publice
castigare: sed qͥndo corripimꝰ. ille quẽ corripimus simalꝰ
.ẽ. attendit a quo corripiat᷑ & facilius in correptore
suoꝗuise libent̃ agnoseit qduangat & siuera inuenerit
quȩ &eipse dicit in euma quo corripit᷑ gaud&: Quanto
melius gaudene desuas anitate correstus. ꝗde alie¬
no languore correptꝰ Ecce putauerum eẽ. quoddicis
inueritate Uelis nolis ila ÷ aduersaria tua: in qua ñ
inuenis quid accuses Illam fac amicã sipotes: Aduersa¬
rius tuꝰ sermodĩ ẽ. Proferat tum peccaror. ꝓferat cau
ustꝰ: sermodĩ. ẽ. inculpabilis : ipse : aduo ⁊ saruistiuis
Concorda cumeo cunes cumillo inuia: uia. uitarsta: aduir¬
sarius oninium iniquoꝵ sermodĩ ẽ. Parũtbi ẽ. qđ uner̃t.

Expanded text:
portune, importune; argue, increpa, obsecra cum omni patientia et doctrina . Et quia tam grave pondus immineitatem suam, sanguinem ejus de manu tua requiram ; necesse nobis est quoscumque negligentes aut secrete aut publice castigare. Sed quando corripimus, ille quem corripimus, si malus est, attendit a quo corripiatur; et facilius in correptore suo quam in se libenter agnoscit quod corrigat. Et si vera invenerit, quae et ipse dicat in eum a quo corripitur, gaudet. Quando melius gauderet de sua sanitate correctus, quam de alieno languore correptus? Ecce puta verum esse quod dicis; in veritate. Velis nolis, illa est adversaria tua, in qua non invenis quod accuses. Illam fac amicam, si potes. Adversarius tuus sermo Dei est: proferat eum peccator, proferat eum justus; sermo Dei est, inculpabilis est. Ipse est adversarius tuus: concorda cum eo, cum es cum illo in via. Via vita ista est. Adversarius omnium iniquorum sermo Dei est. Parum tibi est quod cum esset
Abbreviated transcription (Latin):
pecutorum si substantia terrena ñ fueriti caritasce dilestio
ininicoꝵ satis abundeq: sufficiunt: nulla nob ecusatio debiac
ne uidie udici remanebit. nec dicere aliquis poterte
illud quod dñs cõminatꝰ ẽ. dicens: S iñdimisertas hõib peccata¬

Expanded text:
peccatorum, si substantia terrena non fuerit, charitas et dilectio peccatorum, si substantia terrena non fuerit, charitas et dilectio inimicorum satis abundeque sufficiunt; nulla nobis excusatio de hac re in die judicii remanebit, nec dicere aliquis poterit illud quod Dominus comminatus est dicens, Si non dimiseritis homi
Abbreviated transcription (Latin):
uob Saitote fr̃s carissum. quia duȩ sunt elemosinȩ.
una cordis. alia pecuniȩ: Elemosina cordis. ẽ. dimittere
qđ lesuses: Namdare aliqͥd indigenti. aliquando queris
& ñ habes. indulgere peccanti: quantum uolueris redun¬
dãtͥ Aurum. argentũ. uestẽ. frumentum uinum &oleu
potest fieri ut aliqͦtiens ñ habeas. unde pauꝑib tribuas.
incellario uel in orreo ñ habes quoddare possis decdesauro
cordistui. potespferre quod tribuas : & cumom̃ib hõib &iã¬
sisolasit bona uoluntassufficiat & demosina cdidismulto
marorsit ꝗedemosina corporis : quis ẽ. qͥuult ut umbrã eacu¬
sationis possis ptendere : Et illud ad tendite fĩs. quiicarita¬
tus elemosina sine teriena substantia suffic̃ : Iilauero quȩ
oir poralit̃ dat᷑ siñ benigno corde tribuat᷑: ammino ñ suffic̃
t quia sic̃ ipsuuidetis frĩ carissum. ad remissionem ommnut

Expanded text:
vobis . Scitote, fratres charissimi, quia duae sunt eleemosynae: vobis . Scitote, fratres charissimi, quia duae sunt eleemosynae: una cordis, alia pecuniae. Eleemosyna cordis est, dimittere quod laesus es. Nam dare aliquid indigenti aliquando quaeris, et non habes: indulgere peccanti, quantum volueris, redundat tibi. Aurum, argentum, vestem, frumentum, vinum et oleum potest fieri ut aliquoties non habeas, unde pauperibus tribuas: in cellario vel in horreo non habes quod dare possis, de thesauro cordis tui potes proferre quod tribuas. Et cum omnibus hominibus, etiamsi sola sit, bona voluntas sufficiat, et eleemosyna cordis multo major sit, quam eleemosyna corporis; quis est qui vel umbram excusationis possit praetendere? Et illud attendite, fratres, quia charitatis eleemosyna sine terrena substantia sufficit sibi: illa vero quae corporaliter datur, si non benigno corde tribuitur, omnino non sufficit. Et quia, sicut ipsi videtis, fratres charissimi, ad remissionem omnium
Abbreviated transcription (Latin):
oreauit sedqd sibi ipsifecer̃: Homo enĩ & peccato duonoã
sunt: In ipsis duob nominib q̃re quidfecerit as. quere qͥd
suaserit diabolꝰ: homoadõ factꝰ:: peccatũ suadente diabolo
cator te seqͥt᷑. Rogaphõe. ut extinguat dĩ peccatorem cũ enĩ
mortuus fueret percator: nihiltͥ aduersabit᷑. ĩmo c̃solabitꝰ
uiuens: quite in peccatis mortuus ꝑsequebat᷑. Nonuobergo¬
alia ñ .ẽ. nͥdimiserimꝰ quicquid nosleserint homines: Ne¬
mouos fallat Aliud magis sacrificium nonest qđ debemus
dõ in si quicquidboni t̃ &iãmalis hoĩb sedtam̃ hominibus
dicere Nonhabeo quid tribuam indigenti. non possum
ieumare frequent̾. & aum o uł acarnib abstinere Nunqͥd¬
potesm dicere. caritatẽ tehabere ñ posse : ipsa ẽ. cuiꝰ possessio
tantoplus augat᷑: quantum amplius erogat᷑ Dimitte gͦ
qđ tenebas neaduerste ille teneat aliquid. cuiñ habes
qđ dimittas Dimittite. & dimiteet᷑ uobis Datae. & dabitꝰ

Expanded text:
creavit, sed quod ipsi sibi fecerunt. Homo enim et peccator, duo nomina sunt. In ipsis duobus nominibus quaere quid fecerit Deus, quaere quid suaserit diabolus. Homo a Deo factus est: peccatum, suadente diabolo,cator te insequitur. Roga pro homine, ut exstinguat Deus peccatorem. Cum enim mortuus fuerit peccator, nihil tibi adversabitur; imo consolabitur vivens, qui te in peccatis mortuus persequebaturalia non est, nisi dimiserimus quidquid nos laeserint homines. Nemo nos fallat. Aliud majus sacrificium non est quod debeamus Deo, nisi quidquid boni est, etiam malis hominibus, sed tamen hominibus dicere: Non habeo quod tribuam indigenti, non possum jejunare frequenter, et a vino vel carnibus abstinere nonpotes mihi dicere, charitatem te habere non posse? Ipsa est cujus possessio tanto plus augetur, quanto amplius erogatur. Dimitte ergo quod tenebas; ne adversus te ille teneat aliquid, cui non habes quod dimittas: Dimittite et dimittetur vobis; date, et dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
adiustitiã Quiads̃ extendit pontẽ miscdiac sug ut tutrañ¬
tali a pecdata facturus est ut inuita etna tecũ et̃. nom possit
N omenĩscis quid pariat crastinꝰ dies: & ct̃citi quiinimic :. forte
sic ad penitentiã c̃uertet᷑. ut milla cȩlestihierłm. cuiiscius eẽ
mereat᷑. & forte &iãmaior efficiat᷑: Nonuob hocdifficile¬

Expanded text:
ad justitiam? Quia Deus extendit pontem misericordiae suae, ut tu tranad justitiam? Quia Deus extendit pontem misericordiae suae, ut tu trantalia peccata facturus est, ut in vita aeterna tecum esse non possit: non enim scis quid pariat crastinus dies . Et e contra qui inimicus est, forte sic ad poenitentiam convertetur, ut in illa coelesti Jerusalem civis tuus esse mereatur, et forte etiam major efficiat
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ rep̃hendas dicens Quid placuit dõ talib parcere :¬
tanta mala facuint homi nes & iuuuit seddicat aliꝰ:
Odsquare uart iste qui tanta dicit & tuam iustitiam.
rep̃hendit: Nonenĩ adtendit quidipse dicat: sed
ad tendit quid aliꝰ faciat. qui tibidisplic& fortassis
non re p̃hendit. nec esfundie irais& contumelias indm̃
quor nod o tufacis: Ecce puta quiads̃ quomodo tuuis. nulli malo
uelit patere quiddete facturus es quisine peccato tsse non
potes: Non adtendis ubite inueniat Roga ergo ut non solum
aliis seditiam &tͥ partat: Hocitaq fr̃s: hñt quasi ꝓprium
omẽs iliiqui Nolunt ut parcat ds̃ iniquis. & nuident quid
ipsisint. & iã eahoo ipso quod tta uolunt: sedego iustꝰ suminquit.
itibi ñ parter& ds̃cum e c̃siniquus. quomͦ adiustitiã ꝑuenisses ⁊
Anforte uolebas ut ds̃usq ad tepatiens eae quousq tuꝑuenires

Expanded text:
super reprehendas, dicens, Quid placuit Deo talibus parcere? Quare super reprehendas, dicens, Quid placuit Deo talibus parcere? Quare tanta mala faciunt homines, et vivunt? Sic dicat alius: O Deus, quare vivit iste qui tanta dicit, et tuam justitiam reprehendit? non enim attendit quid ipse dicat, sed attendit quid alius faciat. Qui tibi displicet, fortassis non reprehendit, nec effundit istas contumelias in Deum, quomodo tu facis. Ecce puta quia Deus, quomodo tu vis, nulli malo velit parcere: quid de te facturus est, qui sine peccato esse non potes? Non attendis ubi te inveniat? Roga ergo, ut non solum aliis, sed etiam et tibi parcat. Hoc itaque, fratres, habent quasi proprium omnes iniqui: nolunt ut parcat Deus iniquis, et non vident quid ipsi sint, etiam ex hoc ipso quod ita volunt. Sed ego justus sum, inquis. Si tibi non parceret Deus cum esses iniquus, quomodo ad justitiam pervenisses? An forte volebas ut Deus usque ad te patiens esset, quousque tu pervenires
Abbreviated transcription (Latin):
aũt dixit dns. diligite in inicosurõs. nͥquia passuris
eramꝰ inimicos: sed dic̃ aliquis quis potest diligere
in imicos: Pr̾ite dilex̃ impium dĩ tuus. quinunꝗ fuit
ĩpius Tuaut̃ &iam suã nones impiꝰ: fuisti tam̃ aliquando.
qr nemo fit iustꝰ nͥ expeccatore. sic̃ frequent̃ cantam᷑ Beati
quorum remissȩ sunt iniquitates: Si enim queris qͥ non fecorit
noninuenies Vnde ergo quisꝗ eritbeatꝰ. sitremitit᷑ qđ
fec̃. si tegatur qđ commisit: siergo ianitͥ peccatũ dimis¬
ficareris. alios ꝑsequeharis. Perieras& inuentꝰ es & ille
quitibi aduersat᷑ inueniet᷑ & ñ ꝑseq̃tur: Noli cogitare quod
tuis meritis talisfactꝰsis: qr grã dĩ tetalẽ fecio Eebene
c̃ suderans uidebit potentẽ tẽ. dm̃. qui talẽ faciatieum:
quẽ iniuste tͥuideris uixisse: dicisenim tutibi quasi
iustus Magnaest pacientia dĩ. quȩ illum talẽ iuiuere
sinit Atq utinam hoc solumdicas Sedtimeo ne in¬

Expanded text:
nus dixit, Diligite inimicos vestros, nisi quia passuri eramus inimicos? Sed dicit aliquis: Quis potest diligere inimicos? Prius te dilexit impium Deus tuus, qui nunquam fuit impius: tu autem etiamsi jam non es impius, fuisti tamen aliquando; quando nemo fit justus nisi ex peccatoquorum remissae sunt iniquitates. Si enim quaeris qui non fecerit, non invenies. Unde ergo quisquam erit beatus? Si remittatur quod fecit, si tegatur quod commisit. Si ergo jam tibi peccatum dimisficareris, alios persequebaris; perieras, et inventus es: et ille qui tibi adversatur, invenietur, et non persequetur. Noli cogitare quod tuis meritis talis factus sis; quia gratia Dei te talem fecit. Et bene considerans videbis potentem esse Deum, qui talem faciat euur interitus. Dicis enim tu tibi quasi justus: Magna est patientia Dei, quae illum talem vivere sinit. Atque utinam hoc solum dicas: sed timeo ne in
Abbreviated transcription (Latin):
odisse filiũ difficile inueries filio quẽ diligit irasci
potest pat̾: Inascit᷑ sedamat: Pptest dicere. odit &amat:
non potest dicere: Hł ocdic̃ ꝓpt̃ hominos quiminora
inalus pũniurt. in se maiora non puniunt Hȩc ergo
dĩ duadbue sumꝰ in hacutta: Quia postea cũ dehosscło
tuasierim̃: nuila c̃puncob uela liqua satis factio reman e¬
bit: ludex restat & minister & carcer U̾t ergo hȩc omĩa
dño auciliante possimꝰ implere. diligamꝰ totocorde ñ solũ
amicos. sediamt immicos. ut in nobis impleat᷑ illud qd scrip¬
tũ .ẽ. Om̃is lexinimo sermone imploat᷑ inuob̾ diliges
ꝓotimũ tuũ tanꝗ teipsum: & illud caritas oꝑ it iultitu¬

Expanded text:
odisse filium difficile invenies. Filio quem diligit, irasci odisse filium difficile invenies. Filio quem diligit, irasci potest pater: Irascitur et amat, potest dici; Odit et amat, non potest dici. Hoc dixi propter homines qui minora in aliis puniunt, in se majora non puniunt. 3. ConclusDei, dum adhuc sumus in hac vita: quia postea cum de hoc saeculo transierimus, nulla compositio vel aliqua satisfactio remanebit. Judex restat, et minister, et carcer. Ut ergo haec omnia, Domino auxiliante, possimus implere, diligamus toto corde non solum amicos, sed etiam inimicos: ut in nobis impleatur illud quod scriptum est, Omnis lex in uno sermone impleatur in vobis, Diliges proximum tuu
Abbreviated transcription (Latin):
insidias p̃parauit. nondumuenena quesiuit. & reusinocilis
dĩc̃cepto odio iamtenet᷑ Adhucuiuit quẽ querit occidere.
& occidisse se iam iudicat᷑: Si ergo cumodio corripis. audes
aliquẽ homi Ucidam corripere : Anq nonte tenent homines
homicidis: sed corrigome inquit dũ sũ inuia: Corrige gͦ.
& tẽ poteris fre̾mcorripere: Leuiora ohicis: grauiora
cõmittis ł estucam uides i n oculosfrĩs u. trabem aũt in o¬
corripiunt: Irascentem corripis &tuodio c̃tabescis: Ap¬
pende instatera c̃siderationis. iram &odiũ Quid ÷ ira: fer¬
uor quidam animi ad p̃sens displicoe tͥ: lãinte ira ista ui¬
ueterata est. idõfacit odium Irafestura .ẽ. trabes futura
orescendo sic̃ enĩ festuca crescit intrabe: sicira inuetera:¬
ta fit odium: lanitu odisti & corripis irascentẽ : iã millo
festudi displic&. inte adhuc trabesplac&. Ulultisscire
quantũ sit . Stpe inuenimꝰ irascipatresfiliis: patrem

Expanded text:
us in oculis Dei concepto odio jam tenetur. Adhuc vivit quem quaerit occidere, et occidisse jam judicatur. Si ergo cum odio corripis, audes aliquem homicida corripere? An quia non te tenent homines, homicidis. Sed corrigo me, inquis, cum sum in via. Corrige ergo te, et tunc poteris fratrem corripere. Leviora objicis, graviora committis. Festucam vides in oculo fratris tui, trabem autem in ocorripiunt. Irascentem corripis, et tu odio contabescis? Appende in statera considerationis iram et odium. Quid est ira? Fervor quidam animi. Ad praesens displicet tibi. Jam in te ira ista inveterata est, ideo fecit odium. Ira festuca est, trabes futura crescendo. Sicut enim festuca crescit in trabem, sic ira inveterata fit odium. Jam tu odisti, et corripis irascentem: jam in illo festuca displicet, in te adhuc trabes placet. Vultis scire quantum intersit? Saepe invenimus irasci patres filiis: patrem
Abbreviated transcription (Latin):
bat uastabat seinehat: Ibuerat quando lapidatꝰ ẽ. marty
stephanus: Parumilli erant manussuȩ manib: om̃niulapidabat
q uiaut illi ñ im peditent᷑ uestimentis sius. sealiberis manib sara
apicerent. omnuniuestimenta seruabat acsicomnium manib
sceluso paluat᷑ Ulidecte uirum un auoce dñi expsequntone factum
p̃dicitorem: Precessit eos quos oderat. Ilieñ omnes p̃ani
enĩ mortuus ẽ ꝓfidelibus sedmortuus. e ut facera fideles:
Rogouossr̃s diligent adtendite. Oñsae saluatornr̃. qui mortẽ
suam p̃stitit infidelib: qualesit iilud quodseruat fidelib:
poterat fieri p̃dicator & idõ orauer̃. pillo &exauditi sunt: Ille
ꝑseq̃batur. sed illiuicerunt: lilieum magis occiderunt. & intꝰ¬
surrex em̃ iã non ꝑsequutor sedp̃dicator Quiergo ꝑseq̃bat᷑

Expanded text:
bat, vastabat, saeviebat. Ibi erat quando lapidatus est martyr Stephanus. Parum illi erant manus suae, manibus omnium lapidabat: quia ut illi non impedirentur vestimentis suis, sed liberis manibus saxa projicerent, omnium vestimenta servabat; ac sic in omnium manibus scelus operabatur. Videte virum una voce Domini ex persecutore factum praedicatorem. Praecessit eos quos oderat: illi enim omnes christiani enim mortuus est pro fidelibus; sed mortuus est ut faceret fideles. Rogo vos, fratres, diligenter, attendite, Dominus et Salvator noster, qui mortem suam praestitit infidelibus, quale sit illud quod servat fidelibus? poterat fieri praedicator: et ideo oraverunt pro illo, et exauditi sunt. Ille persequebatur; sed illi vicerunt. Illi eum magis occiderunt et inteSurrexit enim jam non persecuto
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ aũt oleñ peccatoris. nisiblanduũtũ ad ularoris¬
Siquis aliquem uehementer obur got iudetur seiuire in
peccatũ eꝰ. & liberẽ eidicat mala quȩ cõmisit : Et ille
si ĩmitatur fortasse obiungatort᷑ suum: simul cũ illo
irascit᷑ peccato suo: quare dictũ et rascimini &
nulite peccare. qͣdicitis in cordib ur̃is & incubilib
ur̃is cõpungimini : Ergo dicat ille: Sirruera forte

Expanded text:
Quid est autem oleum peccatoris, nisi blandimentum adulatorisquis aliquem vehementer objurget, videtur saevire in peccatum ejus: et libere ei dicat mala quae commisit; et ille si imitatur fortasse objurgatorem suum, simul cum illo irascitur peccato suo. Quare dictum est, Irascimini et nolite peccare; quae dicitis in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini . Erg
Abbreviated transcription (Latin):
certaui : opꝰest: cursũ c̃sũ maui opꝰ est Fidẽ serui : opꝰ est :
Suꝑ ẽ. mͥ corona iustitiȩ : merces est Sed in morcede tũ
nililagis inope nonsolũ agis : sed coronatibi ab ipso est :
nihil om̃ino boni merebat᷑. ĩ momerebat᷑ plurimũ
malũ : Merebat᷑ eñi dã nari : ñ eligi. Ecce subito cum
mala facer&. & mala mereretur: una clisti uoce psł¬
nitur: Persecutor deicit᷑ . p̃dicator erigit᷑. Audi eum
hoc ipsũ confitentẽ: qui pͥus fuiblasphemꝰ & ꝑsecutor &
inurtosus: sed miscđiam c̃secutus sũ: Nunqrud ibiot̃
rent᷑ suppliciũ redderȩtur. Non inqͥt accepiqđ debr¬
ibi peccata : orit᷑ inde iustitia : In occdente uetꝰ inori¬
ente nouus: Inoccidente salus : inoriente paulus. unde
hoc salo : unde hoc crudeli : unde ꝓsecutori undt hoc
ñ pastorio ipse eñi erat iupꝰ rapax decribi benianin.
ipse dic̃: Dictũ aũt erat in ꝓphetia: Beniami iupꝰ rapat

Expanded text:
certavi, opus est: cursum consummavi, opus est: fidem servavi, opus est. Superest mihi corona justitiae, merces est. Sed in mercede tu nihil agis; in opere non solus agis. Corona tibi ab ipso est; onihil omnino boni merebatur, imo merebatur plurimum mali: merebatur enim damnari, non eligi. Et ecce subito, cum mala faceret, et mala mereretur, una coelesti voce prosternitur: persecutor dejicitur, praedicator erigitur. Audi eum hoc ipsum confitentem: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum . Numquid irentur, supplicium redderetur. Non, inquit, accepi quod debeibi peccata, oritur inde justitia. In occidente vetus, in oriente novus: in occidente Saulus, in oriente Paulus. Unde hoc Saulo, unde hoc crudeli, unde hoc persecutori, unde hoc non pastori? Ipse enim erat lupus rapax, de tribu Benjamin. Ipse dicit . Dictum autem erat in Propheti
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̵ & uelle & ꝑficere: Er̃as agamꝰ dño acsaluateni
nr̃o. qui nos nullis p̃eedentib meritis. uulneratoscurais
&mnimicos rec̃ciliauit. & di captiuitate redemit idetene¬
brs ad lucẽ redux̃. demorte ad iuitã reuocauit. & hunit¬
lit ẽsfitentes fragilitatt̃ nrãm ailius misłiam dep̃cenͣ.¬
ut quia nos scđm psalmistã misłia sua p̾uenit: dignet᷑
in nob nonsolũ custodire. sed &iã augere munera ułbene¬

Expanded text:
in vobis et velle et perficere, gratias agamus Domino ac Salvatori nostro, qui nos nullis praecedentibus meritis vulneratos curavit, et inimicos reconciliavit, et de captivitate redemit, de tenebris ad lucem reduxit, de morte ad vitam revocavit: et humiliter confitentes fragilitatem nostram, illius misericordiam depreut quia nos, secundum Psalmistam, misericordia sua praevenit , dignetur in nobis non solum custodire, sed etiam augere munera vel bene
Abbreviated transcription (Latin):
Eimanitate uł in infirmitate m̃borũ corporaliũ possumꝰ
euident᷑ agnoscere: Sieñi sic nos amare uoluerimus.
caritas poterit custodiri: Considerate & uidete quid
faciat carnalit̃ in nob quando sanũ. ẽ. caput. quomꝰ

Expanded text:
e sanitate vel infirmitate membrorum corporalium possumus evidenter agnoscere. Si enim sic nos amare voluerimus, charitas poterit custodiri. Considerate et videte quid fiat in nobis carnaliter quando sanum est caput, quom
Abbreviated transcription (Latin):
qđ apłs monuit ñ c̃tradicentes redarguimꝰ oboe¬
dientes allo qͥm laudantes instruimꝰ: Non c̃tradi¬
centes redarguimꝰ: Ita uͦ ñ c̃tradic̃t lingua : sed
uici&: moneo : rapit: Doceo : rapit : Precipio rapit
Argio rapit quomͦ ñ contradicit dicã gͦ qđ de hac
rẽ sufficere exitimo : & ideo abstinete uosfrs. abstineu
uos filu. abstineie uos a consuetudine raprenor &
uos qͥ sub manib raptorũ gemitis. abstinote uos
acupiditate rapiendi aliꝰ potens ẽ. & rapit : tu
in manu raptorũ gemis. qr raꝑt ñ potes ideo ñ facis:
Habe facultatẽ : & ibi laudabo domitã cupiditatem

Expanded text:
s monuit, non contradicentes redarguimus; obedientes alloquimur, laudantes instruimus; non contradicentes redarguimus. Ita vero non contradicunt lingua, sed vita. Moneo, rapit; doceo, rapit; praecipio, rapit; arguo, rapit: quomodo non contradicit? Dicam ergo quod de hac re sufficere existimo. Abstinete vos, fratres, abstinete vos, filii, abstinete vos a consuetudine rapiendi: et vos qui sub manibus raptorum gemitis, abstinete vos a cupiditate rapiendi. Alius potens est, et rapit: tu in manu raptoris gemis; quia rapere non potes, ideo non facis. Habeto facultatem, et ibi laudabo domitam cupiditatem
Abbreviated transcription (Latin):
atq: rapiendis: at illids̃: Stulte ubitͥ sipiens
uideris. ibi stulte: stulte inquit hac nocte rapietꝰ
anima tua. hȩc quȩ p̃parasti cuiꝰ eruntͦ Sifserua¬
ueris tua non er̃ : sierogaueris. tua er̃ quid inqͥt
Ecce in crepatꝰ .ẽ. stultꝰ male recundens: Sistultꝰ ẽ. qui

Expanded text:
atque rapiendis; ait illi Deus, Stulte: ubi tibi sapiens atque rapiendis; ait illi Deus, Stulte: ubi tibi sapiens videris, ibi stulte. Stulte, inquit, hac nocte repetunt a te animam tuam; haec quae praeparasti cujus erunt ? Si servaveris, tua non erunt: si erogaveris, tua erunt. Quid, inquit, Ecce increpatus est stultus male recondens. Si stultus est qui
Abbreviated transcription (Latin):
cõpellamꝰ: Videmꝰ gͦ quid sit c̃tra dicentes redargu¬
ere: Contra dicentes ñ unamͦ intelligendi sunit:
mͥ aud& dicere xp̃ianꝰ. bonũ eẽ raꝑeres alienas
quando quidẽ ñ aud& dicere. bonũ. eẽ tenacit᷑ ser¬
uare res suas Nunquid eñ i diues ille cui succes¬
serat regio. & ñ inueniebat qͦ reponere fructꝰ suos
& se cͣsiliũ inuenisse gaude bat. destruendi ueteres
a pothiecas & construendi nouas ampliores. ut im
inmultũ tẽpus. lxtare. iocundare saciare  nun¬
quid ergo diues ist̾e alirna querebat: fructꝰ suos
colligere disponebat. ubi poner& cogitabat. nulli¬
ꝑturbato ñ spoliato pauꝑe. ñ conuento simplici:
Audite qͥd audierit. qͥ tenacit᷑ seruabat sua. & binc
intelligite qͥd expectent qͥrapiunt aliena: Cũ ꝗͦ
se prudentissimũ cͣsiliũ inuenisse arbi traret
deapothecis ueterib angustiorib deiciendis. & a
ampliorib: nouis edificandis. & in om̃ib suis fructib:
colligendis & recondendis: non alienis cͣcupibendis

Expanded text:
compellamur. Videamus ergo quid sit, contradicentes redarguere. Contradicentes non uno modo intelligendi sunt. mihi audet dicere christianus, bonum esse rapere res alienas; quandoquidem non audet dicere, bonum esse tenaciter servare res suas? Numquid enim dives ille, cui successerat regio, et non inveniebat ubi poneret fructus suos, et se consilium invenisse gaudebat destruendi veteres apothecas, et construendi novas ampliores, ut impin multum tempus, laetare, jucundare, satiare: numquid ergo iste dives aliena quaerebat? Fructus suos colligere disponebat, ubi poneret consulebat, nperturbatAudite quid audierit, qui tenaciter sua servabat; et hinc intelligite quid exspectant qui rapiunt aliena. Cum ergo se prudentissimum consilium invenisse arbitraretur de apothecis veteribus angustis dejiciendiamplioribus novis aedificandis, et omnibus suis fructibus colligendis et recondendis, non alienis concupiscendis
Abbreviated transcription (Latin):
factt : quiquulo ante ficirbat: quid : noli recordari ĩ mno
recoder hominis n qͥtiã ut apꝓbẽ dĩ miscdiã: Aquo
sauło q đ dicimꝰ: Ipsũ audiuimꝰ queritis in quit unde
mihi : Retribuit eñ : sed ñ mala ꝓmalis Retribuit
udaccipis. sed mͦ planer ꝓpinquante passione pecribam
bana ꝓhonis in bona ꝓmalis Erius gͦ deus debebat mala
ꝓmalis: Noluit aũ retribuere mila ꝓmalis. & retribute
bona ꝓmalis : Retribuendo bona ꝓmalis. inuenit quomͦ¬
mala dimisit .bona retribiut: cũ ergo inquitbor aa
retribuit : puenit reddendobona : quib: retribuer&
bona: Ecce retribuit mercedẽ his bonis oꝑib botiũ
certam̃ certanti. cursũ c̃sumanti. fidẽ seruanti
Netribuit bona. sed qͥb bonis : quȩ ipse dedit: annon
ipse deditͣ bonũ certam̃ certares: Si non ipso dedit
qͥd ẽ qđ uilio loco dicis plus illis om̃ib: laboraiu:
Nonego aũt sed gr̃a dĩ mecũ. ecce iterũ dicis. Cuꝑsĩ

Expanded text:
facit, qui paulo ante faciebat: quid? Nolo recordari: imo recorder hominis nequitiam, ut approbem Dei misericordiam. A quo Saulo, quod dicimus? Ipsum audiamus. Quaeritis, inquit, unde mihi? Retribuit enim, sed non mala pro malis: retribuit  Accipis: adhuc accipis. Sed modo plane propinquante passione, retribuam bona pro bonis, non bona pro malis. Prius ergo Dominus debebat mala pro malis: noluit autem retribuere mala pro malis, sed retribuit bona pro malis. Retribuendo bona pro malis, invenit quomomala dimisit, bona retribuit. Cum ergo ei prius bona retribuit, praevenit: sed donando bona quibus retribueret bona, ecce retribuit mercedem his bonis operibus. Bonum certamen certanti, cursum consummanti, fidem servanti, retribuit bona; sed quibus bonis? Quae ipse dedit. Annon ipse dedit, ut bonum certamen certares? Si non ipse dedit, quid est quod alio loco dicis, Plus illis omnibus laboravi; non autem ego, sed gratia Dei mecum ? Ecce iterum dicis, Cursum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ demanu tua reqͥrã deipsis & iaͣ apłs dic̃. Thedits
pͣpositis urͣs : & subiacete eis: Ipsi eñi ꝑuigilant tanꝗ
qͥd desac̃dotib futurũ est. aqͥb: suit om̃iũ animȩ
reqͥrende  & ideo c̃siderantes ꝑiculũ nr̃m orate
ꝓ nob̵ & commissis nob gregib ut ita spritalia pascua
ad uiu& me qͥtͣr& me Intͣ cȩtera pͣcepta sua beatꝰ
apłs hoc etiã ait : Ep̃m potenor᷑. et̃ debere in doctrina
sua : contradicentẽ redarguere: quͦuũ opꝰ: sed graus
causa est quȩ magis faciat dispensatorẽ dĩ prgriorũ
ad arguendos contradicentes : ꝙ timor u̾bi asꝑi pũem̃
timemꝰ detractiones irrisiones &Copꝓbria hominũ
suꝑborũ dũq ab eis in t̾rena substantia m etium᷑
pͥgrauari : tim̃tes ꝑdere tt̃poralia minꝰ ꝗo paat&

Expanded text:
de manu tua requiram . De ipsis etiam Apostolus dicit, Obedite praepositis vestris et subjacete eis; ipsi enim pervigilant tanququid de sacerdotibus futurum est, a quibus sunt omnium animae requirendae? Et ideo considerantes periculum nostrum, orate pro nobis, ut commissis nobis gregibus ita spiritualia pascua adjuvet me qui terret me. Inter caetera praecepta sua beatus Apostolus hoc etiam ait, Episcopum potentem esse debere in doctrina sana contradicentem redarguere . Magnum opus, sed gravis causa est quae magis faciat dispensatorem Dei pigriorem ad arguendos contradicentes, quam timor verbi asperi. Dum enim timemus detractiones, irrisiones et opprobria hominum superborum, dumque ab eis in terrena substantia metuimus praegravari, timentes
Abbreviated transcription (Latin):
fit nr̃m : noł suꝑbientib fit alienũ dicis nr̃m
& dicis danob: quids tibi assinas. qđ ñ tͥ ipse dedisti
nosce largitorẽ confitere acciꝑr. ut libenter
ille dignet᷑ dare: qđ si non egtres qͥd m̃dicas
& suꝑb es an non m̃ dicas qͥ panẽ petis ꝑanis nr̃¬

Expanded text:
trum, nobis superbientibus fit alienum. Dicis, nostrum; et dicis, da nobis. Quid ergo tibi assignas, quod non tibi ipse dedisti?nosce largitorem, confitere te accipere, ut libenter ille dignetur dare. Quid si non egeres, qui mendicas et superbus es? Annon mendicas, qui panem petis? Panis n
Abbreviated transcription (Latin):
Multisunt xp̃iani : dutes auari uł cupidi non habeo
peccatũ si illis abstulero & pauꝑib: reddo Vnde cñi
qr huiꝰ modi cogitatio exdiaboli calliditate suggtrit᷑.
Nã & etiã sitot᷑u tribuat qđ abstulerit: addit potius
peccata sua ñ minuit Biximꝰ c̃traunũ uicrum

Expanded text:
Multi sunt Christiani divites, avari vel cupidi; non habeo peccatum, si illis abstulero, et pauperibus dedero: unde enim quia hujusmodi cogitatio ex diaboli calliditate suggeritur. Nam etiamsi totum tribuat quod abstulerit, addit potius peccata sua, non minuit. Diximus contra unum vitium
Abbreviated transcription (Latin):
sinas: te᷑ elemosina eiꝰ ex̃ calix aquȩ frigide qui
plus ht̃ : plus faciat : Vidua illa deduob minutis
fecͣ T acheus dimidiũ rerũ suarũ dedit & ad
reddaendas fraudes suas : aliud dimnidiũ reseruauit
Clemosinȩ illis ꝓsunt : qui uitã mutauerint Das eñi
xp̃o egenti : ut peccata tua redimas pͣ̃terita: Nã
si idõ das ut liceat tibi seͣꝑ inpune peccare : non
xp̃m pascis. sed iudicẽ corrũꝑe conaris Ergo adhoc
Facite elemosinas ut ur̃ȩ orationes exandianit᷑.
& ad iuu& uos ds̃ ad uitã in meliꝰ cõmutanda : et qui

Expanded text:
nt eleemosynae ejus esse calix aquae frigidae. Qui plus habet, plus faciat. Vidua illa de duobus minutis fecit : Zacchaeus dimidium rerum suarum dedit, et ad reddendas fraudes suas, aliud dimidium reservavit . Eleemosynae illis prosunt, qui vitam mutaverunt. Das enim Christo egenti, ut peccata tua redimas praeterita. Nam si ideo das, ut liceat tibi semper impune peccare; non Christum pascis, sed judicem corrumpere conaris. Ergo ad hoc facite eleemosynas, ut vestrae orationes exaudiantur, et adjuvet vos Deus ad vitam in melius commutandam. E
Abbreviated transcription (Latin):
trarit coruũ. ut auidua pasceret᷑. Non heliȩ p̃stitit
sed uiduȩ Quando ergo dĩ fet pauperes quia ipse
ñ uult ut habeant quando pauperes ꝓbat diuites:
Sic em̃i scriptũ e. Pauꝑ & diues occurrerunt sibi:
Vbi sibi occurr᷑. in hac uita: Natꝰ .ẽ. ille : natꝰ .ẽ. &
ille : Inuener se : oc curre sibi : et qͥs fecͣ illos : dñs:
diuite᷑ unde pauꝑẽ ad uiuar&: pauꝑt unde diuitem
probar& : Prouirib suis quisquẽ faciat : non sic faciat
ut ipsepatiat᷑ angutias: Non hoc dicimꝰ suꝑflua tua:
necessaria sunt alii: Audistis modo cũ euangeliũ
legeret᷑. ꝯuicunq: dederit calicẽ aquȩ frigide uni
ex minimis meis ꝓptͣme : non ꝑd& mercedr᷑m sua
Rrgnũ celorũ uenale ꝓposuit : & pͣciũ eiꝰ calicẽ aquȩ¬

Expanded text:
idua pasceretur non Eliae praestitit, sed viduae . Quando ergo Deus pauperes facit, quia ipse non vult ut ipsi habeant; quando facit pauperes, probat divites. Sic enim scriptum est: Pauper et dives occurrerunt sibi. Ubi sibi occurrerunt? In hac vita. Natus est ille, natus est et ille: invenerunt se, occurrerunt sibi. Et quis fecit illDivitem, unde pauperem adjuvaret; pauperem, unde divitem probaret. Pro viribus suis quisque faciat: non sic faciat, ut ipse patiatur angustias. Non hoc dicimus. Superflua tua necessaria sunt alii. Audistis modo, cum Evangelium legeretur: Quicumque dederit calicem aquae frigidae uni ex minimis meis propter me, non perdet mercedem suam . Regnum coelorum venale proposuit, et pretium ejus calicem aqu
Abbreviated transcription (Latin):
gunit hominit᷑ interitũ & ꝑditioriẽ:. Pecunia delectat
Ista ñtimes bonares .ẽ. prcunia. bona res. ẽ. magna
pecunia Incidunt intẽptationẽ. ñtimes: incidunt¬
& ꝑditionẽ: & adhuc surdus ẽs:: interitũ & ꝑditione
sunt : ad huc consiliũ dedet apłs Precipue inquit diui¬
tib huiꝰ mundi nonsuꝑbe sapere. Uermis diuitiar u
suꝑbia .ẽ. bifficile . ẽ. ut sit suꝑbus quidiues .eͥ: Tolle
suꝑbiã : diuitiae non nocebut Sed adtende quidinde
facere debeas. neuac& apudte qđ largitꝰ .ẽ ds̃: Non
suꝑbe saꝑe. istud uitiũ tollae. Neq spare in incerto
diuiti arum tolle & hoc uitium: Cum abstuleris ista:

Expanded text:
gunt homines in interitum et perditionem. Pecunia delectat, gunt homines in interitum et perditionem. Pecunia delectat, ista non times? Bona res est pecunia, bona res est magna pecunia. Incidunt in tentationem: non times? In desiet perditionem. Et adhuc surdus es? Interitum et perditionem sunt, adhuc consilium dedit Apostolus: Praecipe, inquit, divitibus hujus mundi non superbe sapere. Vermis divitiarum superbia est. Difficile est ut non sit superbus, qui dives est. Tolle superbiam, divitiae non nocebunt. Sed attende quid inde facere debeas, ne vacet apud te quod largitus est Deus. Non superbe sapere: istud vitium tolle. Neque sperare in incerto diviti
Abbreviated transcription (Latin):
illã mathematicꝰ ut ciãn& &te & illũ ds dĩem mortis
ineertũ salubrit᷑ cͣstituit ds̃. ultimũ suu̾ quisq salubrit
cogitet : Miscłia dĩ .ẽ. qđ nescit homo quando mortat᷑:
pecuniȩ magnitubo delectat honoris fulgor. delectat
potentie t̾ror pelectaont ista. sed audiatur apłs:
Nihil intulimus in hunc mundit̃ sed nec aiferre quid
posumꝰ Honor tt debecquetere: ñtu ipsũ. Debes
eñi loco humiliori discbere: ut qͥ ce inuitauit faciat
te adhonoratiorẽ lecũ acendere. Si aũt noluerits e¬
ubi recũbis manduca. quia nihil hic intulisti in hunc
mundũ : Parũ .ẽ. tibi quia dealieno manducasꝰ discͥube
ubi cũq & manduica: Dicturus es demeo audi apłm:
Nihil intulimꝰ in hunc mundũ: Admioidũ uenisti.
plena m̃sa inuenisti sed dñi .e. tra & plenitndo eiꝰ¬
sed qui uolunt diuites fieri: Cupiditates accusauit.
ñ facultates: qui uolunt diuites fieri incidiũ it
in tenptationem. & desideria multa & noxia. quȩ mer¬

Expanded text:
t et te et illum Deus? Diem mortis incertum salubriter constituit Deus: diem ultimum suum quisque salubriter cogitet. Misericordia Dei est quia nescit homo quando moriatur. pecuniae magnitudo, delectat honoris fulgor, delectat potentiae terror: delectant ista; sed audiatur Apostolus: Nihil intulimus in hunc mundum, sed nec auferre quid possumus. Honor te debet quaerere, non tu ipsum. Debes enim in loco humiliori discumbere, ut qui te invitavit, faciat te ad honoratiorem locum ascendere . Si autem noluerit, ubi recumbis, manduca: quia nihil intulisti in hunc mundum. Parum est tibi quia de alieno manducas? Discumbe ubicumque, et manduca. Dicturus es, De meo. Audi Apostolum: Nihil intulimus in hunc mundum. Ad mundum venisti, plenam mensam invenisti. Sed Domini est terra et plenitudo esed, Qui volunt divites fieri: cupiditates accusavit, non facultates. Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem et desideria multa stulta et noxia, quae mer
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat hereditas Nihil illo feliciꝰ ante ꝗ surgat
Viart se in sonis tractare manib uestes etagias
pͥciosa uasa aurra & argentea prtra sibinamon¬
nissima & amplissima pͣdia. obsequisibi magna
familias. euigilat &plorat : Et quomodo uigi¬
lans accusat hominẽ qui illion ex poliit ssie
illũ accusat qui illũ excitauit: Aꝑtisime hine
loquutꝰ ẽ. psalmiss: Dormier inquit somniũ
suum: & ni hil inuener᷑ om̃s uiri cliuitiarum

Expanded text:
veniat haereditas; nihil illo felicius antequam surgat. veniat haereditas; nihil illo felicius antequam surgat. Videt se in somnis tractare manibus vestes egregias, pretiosa vasa aurea et argentea, intrare in amoenissima et amplissima praedia, obsequi sibi magnas familias: evigilat, et plorat. Et quomodo vigilans accusat hominem qui illum exspoliavit, sic ille accusat qui illum excitavit. Apertissime hinc locutus est Psalmus: Dormierunt, inquit, somnum suum, et nihil invenerunt om
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑent indmͣ uiuum qͥ pͣstat nob̾ om̃ialiabundant᷑
ad fruendũ: Mundũ prestat dspau perib: p̃stat
diuiti. Nunquid qtliues .ẽ. duos uentres impletu¬
rus est Ad tendite & uidetr. qm dedatis dĩpiu¬
peres saturati dormiunt: qui pascit uos : pascit illos
ꝑuos ergo ñ amet᷑ petunia : sed si ĩ habet᷑ hoc inde
fiat. Diũtes estote qͥ illã habetis: Sed ubidiuites
inoꝑib honis Pacile inquit tribuant. comunicent:
Hic aut auaritia c̃trahit: Sequentia audi: Facile triluano
comunicent. Ueluti aqua frigida ꝑfundit. rigescit.
stringit sinũ ͤdicit : Non ꝑdolabores meas: Infelix
huc ad tulisti: nihil hino potes auferro: cũ nibil
audere ostium. nec aditũ cordistuas Erprodes
damtũ bonũ inficturũ: ut appͣhendaont uerã iutis
⁊ftag quȩ te delectat: filsi uita est  quasi in somtuis
suc uiuis: Si quasi in sonis huc uiuis: quiguo turus
es quanbo morieris: et sic nihil hẽs inuenire
inmanib tuis. qͦ si m̃dicꝰ dormiat. & insõnis illi

Expanded text:
omnia abundanter ad fruendum. Mundum praestat Deus pauperi, praestat et diviti. Numquid quia dives est, duos ventres impleturus est? Attendite, et videte quoniam de datis Dei pauperes saturati dormiunt. Qui pascit vos, pascit et illoss. Ergo non ametur pecunia: sed si jam habetur, hoc inde fiat. Divites estote, qui illam habetis. Sed ubi divites? In operibus bonis. Facile, inquit, tribuant, communicent. Hic jam avaritia contrahit se, quando audit, Facile tribuant, communicent: veluti aqua frigida perfunditur, rigescit, stringit sinum, et dicit, Non perdo labores meos. Infelix,  huc attulisti, nihil hinc potes auferre: cum nihil ntra me claudere ostium, nec aditum cordis tui; exspecta. damentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam. Ista ergo quae te delectat, falsa vita est: quasi in somnis hic vivis. Si quasi in somnis hic vivis, evigilaturus es quando morieris, et sic nihil habes invenire in manibus tuis. Quomodo si mendicus dormiat, et in somnis illi