comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auilgabant᷑ imꝑiũ. quiq cogentibꝰ ꝑopłis
auonicã ingallia iã regebat metropolĩ expe
alt Et tã dui cũ eodẽ cõmoratꝰ ⁊ diuinis sẽꝑ oc¬
cipitꝰ officiis: usq dũ eȩteros ȩccłasticos gradus.
gumq sac̃docii inuitꝰ martino cogentẽ susciꝑer
dde onãq sac̃dotii honore: arciorẽ quã inter
noiachos duceret eligens uitã. ut sołꝰ solũ liberꝰ
dĩm seqͥ ualeret. martini ad modũ doctriuis
eruditꝰ. & ȩquȩ benedictionibꝰ roboratꝰ. sese inui-¬
ẽ osculantes & multũ flentes: ab eodẽ ipso no-¬
lius curonis egressꝰ qͦ solitariã quã potiꝰ dilige¬
bat. si posset sibi uita eligeret: andegauoꝵ agg̃s
clturis dedicatũ: uti maiori illic in iuria qͣteret᷑.
ꝙ simul animans ut ipsũ quia ñ pauca ibi uulga.¬
rũ suꝑstitio seruabat᷑ euerteret aduenit: Sidens¬
iqͥa nͥ uirtꝰ illud diuina dirueret eo qđ dignita.¬

Expanded text:
divulgabantur imperium quique cogentibus populis divulgabantur imperium quique cogentibus populis Turonicam itiit, et tandiu cum eodem moratus est, divinis occupatus officiis, usque dum caeteros ecclesiasticos gradus gratiamque sacerdotii invitus, Martino cogente, susciperet. Adepto itaque sacerdotii honore, arctiorem quam inter monachos ducere diligens vitam, ut solus solum liberius Dominum sequi valeret, Martini admodum doctrinis eruditus, et aeque benedictionibus roboratus sese invicem osculantes et multum flentes, ab eodem ipso nolius Turonis egressus, quo solitariam quam potius diligebat si posset sibi vitam eligeret, Andecavorum aggrculturis dedicatum, et simul animans, ut ipsum, quia non pauca ibi vulgarium superstitio servabatur, everteret, ibideia nisi virtus illud divina dirueret, eo quod dignita
Abbreviated transcription (Latin):
mediolanensis oppidi indigena
extitit. Parentib splendidissimis
ꝓcreatꝰ .&. ab ipsis cunabuł abea.¬
to martino qui illis tẽporibus
mediolano sibi monasteriũ col¬
ocauerat. sacris litteris: liberalib
studiis institutꝰ. Sed beato martino
arrianoꝵ ꝑfidia deciuitate illa ex¬
pulso. sc̃s iã mauriliꝰ tã amore quã
magnoꝵ p̃ceptis parentũ qͥ martinũ
pͥus seqͥ concupierat ibidẽ demoratꝰẽ.
qͦ usq a beato ambrosio ipsiꝰ ciuitatis
ep̃o officiũ lectoris accepit. Int̾ea pat̃
ipsiꝰ qͥ nobilitate ac iirib totã pene re¬
gebat hesperiã. cõmuni sorte p̃uentꝰ
hominẽ eriuit: Mauriliꝰ uͭ uerissimꝰ
q̃ euangłici cultor p̃cepti dicentis. qͥ reliquerit
pitit᷑ ait matrẽ uel agros ꝓpt̃ me: aentuplũ ac.¬
cipit. l. uitã ȩternã possidebit: relicta matre
ꝯnuĩqͥ: rerũ suarũ cupiditate habendi. sub iu-
hino ce sare martinũ cuiꝰ pͥmo ꝓfecerat instru.¬
nuitis cuiꝰq uirtutes ꝑ totũ ꝓpe romanor

Expanded text:
Mediolanensis oppidi indigena extitit parentibus splendidissimis procreatus et ab ipsis pene cunabulis a beato Martino, qui illis temporibus Mediolani sibi monasterium collocaverat, sacris litteris et liberalibus studiis institutus est. 2 Sed beato Martino Arrianorum perfidia de civitate illa expulso, sanctus iam Maurilius tam amore quam magnorum praeceptis parentum qui Martinum prius sequi concupierat ibidem demoratus est, quousque a beato Ambrosio ipsius civitatis episcopo offitium lectoris accepit. 3 Interea pater ipsius, qui nobilitate ac viribus totam pene regebat Hesperiam, communi sorte praeventus hominem exivit. Maurilius vero verissimus iam evangelici cultor praecepti dicentis: Qui reliquerit patrem aut matrem aut agros propter me centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit, relicta matre omniumque rerum suarum cupiditate habendi, sub Iuliano tunc caesare Martinum, cuius primo profecerat instrumentis cuiusque virtutes per totum prope Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
care ipsũ ut signũ soẽ crucis suꝑ manꝰ tuas faci¬
at: ꝙ statĩ sanaberis. Exꝑge factꝰ autẽ ꝓpante
crastina luce: & ipse parit̾ ꝓpere cucurrit adii.¬
rum: Pros uolutꝰ uͦ scĩs pedibꝰ confessoris: totus
effusus in lacrimis supplicit̃ p̃cabat᷑ ut sibi manũ
imponero: exponens illi parit̃ ox ipsã ꝗde ipso¬
uisionẽ uidat. Ic̃ beatꝰ mauriliꝰ totꝰ ut erat uere¬
cundissimꝰ diutiꝰ erubescens: tota die &r nocte
ut sac̃dos uenerabile crucis suꝑ infirmi depo.¬
siuit signũ rubescentibꝰ uenis a directis nerius:
geminas manꝰ extẽplo sanatas in usus oꝑandi
on multo post tẽpore mulier quȩdam
nãne tensis pagi in cola male ademonio

Expanded text:
care ipsum, ut signum sanctae crucis super manus tuas faciat, et statim sanaberis. 13 Expergefactus autem properante crastina luce et ipse pariter propere cucurrit ad virum. Provolutus vero sanctis pedibus confessoris, totus effusus in lacrimis suppliciter precabatur. ut sibi manum imponeret, exponens illi pariter et ipsam visionem. 14 Tunc beatus Maurilius totus ut erat verecundissimus diutius erubescens, tota die et nocte ut sacerdos venerabile crucis signum super manus infirmi deposuit, rubescentibus venis et directis nervis, geminas manus extemplo sanatas in usus operandi Non multo post tempore mulier quaedam Namnetensis pagi incola male a daemonio
Abbreviated transcription (Latin):
merebat᷑. ipse apud dñm suis meritis & int̃cessionibꝰ
obtineret: Et si suis p̃cibꝰ seni femine filiũ impetsse
potuissec. ipsũ se dño oblaturã. & ꝑpetuo seruitu¬
rũ cotafide ac uoto pollicebat᷑: Intuens autẽ uir
beatus mulieris mentẽ & fidẽ. ac fletuũ ubtatem
nichilq apud dm̃ impossibile. ee. confidens. qͥ partũ
uetule sarȩ & ad petitionẽ heli sac̃dotis filiũ samu¬
helẽ scilicet ꝓpħam subsponso uotosterili concessit
dñs uirũ. ⁊ dep̃canti feminȩ conceptũ dedit ae par¬
tũ: quẽ illa sic̃ ꝓmiserat dño consecrauit habendũ.

Expanded text:
merebatur ipse apud dominum suis meritis et intercessionibus merebatur ipse apud dominum suis meritis et intercessionibus obtineret, et si suis precibus seni feminae filium impetrare potuisset, ipsum se domino oblaturam et perpetuo serviturum tota fide ac voto pollicebatur. 24 Intuens autem vir beatus mulieris mentem et fidem ac fletuum ubertatem nihilque apud deum impossibile esse confidens. qui partum vetulae Sarae et ad petitionem Heli sacerdotis filium Samuhelem scilicet prophetam sub sponso voto sterili concessit dominus virum et deprecanti feminae conceptum dedit et partum, quem illa sicut promiserat domino consecravit habendum.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ fuerat & beatꝰ paulus apłs quando in ꝓpͥo digi¬
to uiperã pendentẽ excussit inignẽ. & nichil ma.¬
li passus est: uniũsa pueri m̃bra signauit. ꝙ oculos
ad cȩlum erigens in ipso uulnusculo ꝑ qđ uipera
uirus inflixerat deꝓpͥa saliua signũ crucis imp̃ssit
Statĩq uenenũ ex om̃ib corporis partibꝰ reuocatũ.
cucurrit ad ipsum ꝑ qđ se immersera t locũ: Inte¬
gregͥ sanitati mox redditꝰ: addr̃i sui qđ inuitus
reliquerat in columis seruitiũ recucurrit:
ndegauensis territorii matrona quȩdam
nobilis. nexa tamen uinculo coniugali: ex
tempore suȩ copulationis sterilis ꝑmane¬
bat: Quȩdũ ꝓ adipiscenda ꝓle dñm p̃caret᷑. ⁊ neqͣꝗ¬
uotũ suũ obtinere ualeret. ac ꝓoederet matura in
annis desꝑationis adepture iã ꝓlis: adbeatũ uirũ
se totam̃te conũtit. sedule flagitans ut qđ̃ illa ñ

Expanded text:
qua fuerat et beatus Paulus apostolus quando in proprio digiqua fuerat et beatus Paulus apostolus quando in proprio digito viperam pendentem excussit in ignem et nihil mali passus est, universa pueri membra signavit et oculos ad caelum erigens in ipso vulnusculo per quod vipera virus inflixerat de propria saliva signum crucis impressit. 22 Statimque venenum ex omnibus corporis partibus revocatum cucurrit ad ipsum per quem se inmerserat locum. Integrae igitur sanitati mox redditus ad domini sui quod invitus reliquerat incolumis servitium recurrit. 23 Andecavensis territorii matrona quaedam pernobilis nexa tarnen vinculo coniugali ex tempore suae copulationis sterilis permanebat. Quae dum pro adipiscenda prole dominum precaretur otum suum obtinere valeret ac procederet matura in annos desperationis adepturae iam prolis, ad beatum virum se tota mente convertit sedule flagitans, ut quod illa non
Abbreviated transcription (Latin):
lumine pͥuato reddiłat: Quȩ geminis uineta
deuotione deucitur: Altera uͦ die ubi in e ã
pius confessor scã sua lumina direx̃. mor ilbm
demoniũ de seruit: luminaq quȩ illi uis inumi¬
ca su btͣrerat signoscẽ erucis imposito. fides ad¬
dita confessoris mulieri r osticuit. femuina uͦ
que erreis uiie ta cutens ai ãbecti uiri delu¬
ȩccłam fuerat: lib̾aꝙ incolumis repedauit ad patriã:
ub ipso tẽpore fere dũ pastores qͥdã in ea-¬
dẽ regione dominoꝵ suoꝵ peccora pasce¬
rent. & ꝑuigiles qͥbꝰdã noctibꝰ reddentur.
eorum unus dũ noc tũ peccora custodiret mordetͥ
auipera. Bestiȩ uͦ uirus se repente ꝑ om̃s pueri
uenas infudit: & totũ hominẽ intumorẽ conũcit
De qͦ cũ nichil aliud p̃stolaret᷑ nͥ interitꝰ. quia iam
semiuiuus iacebat extensus: tũ cȩteri peccoꝵ pasto.¬
res fide cominoniti. infirmũ p̃sentiȩ defer̃ confes.¬
soris Sc̃s autẽ mauriliꝰ eũ intuitꝰ eaq fide repletꝰ

Expanded text:
lumine privato, reddidit. Quae geminis vincta ducta est. Altera vero die, ubi in eam pius confessor sancta sua lumina direxit, mox illam daemonium deseruit luminaque quae illi vis inimica subtraxerat signo sanctae crucis imposito fides addita confessoris mulieri restituit. 18 Femina vero, quae ferreis vincta catenis ad beati viri deducta fueraSub ipso fere tempore dum pastores quidam in eadem regione dominorum suorum pecora pascerent et pervigiles quibusdam noctibus redderentur, eorum unus, dum noctu pecora custodiret. mordetur a vipera. 20 Bestiae vero virus se repente per omnes pueri venas infudit et totum hominem in tumorem convertit. De quo cum nihil aliud praestolaretur nisi interitus, quia iam semivivus iacebat extensus, turn caeteri pecorum pastores fide commoniti infirmum praesentiae deferunt confessoris. 21 Sanctus autem Maurilius eum intuitus eaque fide repletus,
Abbreviated transcription (Latin):
inqua fr̃s erant introiuit: statĩ pat̾ mnonasterii si
mul cũ monachorũ agmine ad pedes pontificis
ꝓuolutis genib ueniã postulans ait: Ignosce mͥ¬
peccaui. ꝙ qđ sic insipienter egi. da indulgentiã
tus deuotis famulis: At ille respondens: ait:¬

Expanded text:
tatim pater monastyrii una simul cum monachorum agmina, ad pedis pontefeci provolutus genibus, venia postolans, ait: 'Ignusci mpeccavi, quod sic insipienter egi! Da indulgentiam tuis devotis famulis!'. At ille: 'Data sit
Abbreviated transcription (Latin):
dim̃ta quȩ cũ gaudio tẽporali ueniunt. ⁊ cum
ꝑpetuo merorẽ discedunt: Faciunt enĩ mom̃ta¬
neũ risũ: ut ȩc̃nũ flecũ infligant: Tribuunt
fugitiuos flores: ut macriores ꝑ seuerantes d
uec bent: Mentiuntur securitatẽ tͣnseuntis tẽpꝰ¬

Expanded text:
 et cum gaudio temporali veniunt, et cum perpetuo dolore discedunt: faciunt momentaneum risum, ut aeternum fletum infligant: tribuunt fugitivos flores, ut marcidiores perseverantes ad vectent: mentiuntur securitatem transeuntis tempo
Abbreviated transcription (Latin):
Erat itaq planctꝰ in estimabilis: flecꝰ inm̃sus
Lugebantq uniuersi in consulis filiã. sororem
fr̃s. seruuli dominã: & tenebat uniuersos me¬
ror. & infinita animi tribulatio. fit ꝑtotam
ꝓiuntiã in quisitio Int̾rogantur aruspices. ini¬
quirunt᷑ phitones: sacrificiis idola sciscitant᷑:¬
fletũ ad consolationẽ reuocans. dans festa res¬
ponsis. atq deorũ numero illã consecrans: ex
auro puro eiꝰ fecit fusile simula chrũ Mat̃ tam̃¬

Expanded text:
Erat itaque planctus instimabilis fletus inmensus | Lugebant uniuersi inconfuso Parentes filiam sororem | fratres serui dominam et tenebat uniuersos meror ot | Infinita animi tribulatio fit per totam prouintiam .| inquisicio Interrogantur auruspices inquiruntur phi| tones sacrificiis quoque etfletum ad consola| cionem reuocans dat festa responsis Et deorum illam | numero consecrans ex auro puro . eius fecit fusile | simulachrum Quod ita
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ erant necessaria feminis dõ sacratis ui.¬
tamq regularẽ ducentibus: infra breue
sparium temporis plurimas nobiliũ id ẽ.
non minus quã centũ quinquaginta femi¬
narũ. in eodẽ monasterio dnĩ famulatui

Expanded text:
erant necessaria feminis Deo sacratis vitamque regularem ducentibus, infra breve spatium temporis plurimas nobilium, id est non minus quam centum sexaginta feminarum in eodem monasterio Domini famulatui
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitati huic miraculo aliud in eodem
loco coniungere: ut quante scĩtatis essen
quorum cinis portabat᷑ ostenderet.Nãq
debilis quidã qui erec tus ire nequibat
ꝑterrã rependo se trabens ut pote qͥ omĩ.¬
um menbrorum officio destitutus erat ad¬
uenit: implorans aurilium ab omni poten
diu meatus uenarũ sangiunis inundatio¬
ne humec tari: Atq ita dõ uolente ac cep¬
to robore lȩtus suꝑ pedes constitit: & cura¬
torib suis magnis uocib benedixit: Qui
locus ac tenus basilicã retinet: inhonore¬
ri placuisset. aliud p̃diolũ adierunt mille
quingentis ferine passib amonasterio ad¬
mine: In eo etiã cũ aliquantulũ eis quies¬
cere placuisset: obuius eis quidã cecꝰ factꝰ
est. Qui magno impetu ferociter facco:
hendit Quẽ uir dñi aygulfus moderata
studuit correctione castigare: atq ab illi¬
cita p̃sumptione reuocare Sed quẽ lum̃
amissum contristabat: respondit nullo
modo se posse ab eo diuelli loco nisi quã¬

Expanded text:
Divinitati huic miracu o aliud in eodem loco conjungere, ut quantae sanctitatis esset cujus corpus portabatur ostenderet. Namque debilis quidam qui erectus ire nequibat per terram, rependo se trahens, utpote qui et omnium membrorum officio destitutus erat, advenit implorans auxilium ab omnipotentediu meatus venarum sanguinis inundatione humectari, atque ita Deo volente accepto robore laetus super pedes constitit et curatori suo magnis vocibus benedixit. Qui locus hactenus Basilicam retinet Dominori placuisset, aliud praediolum adeunt mille quingentis ferme passibus a monasterio mine. In eo etiam cum aliquantulum eis requiescere placuisset, obviam eis quidam caecus factus est, qui magno impetu ferociter facto hendit. Quem vir Domini Aigulfus moderata studuit correptione castigare, atque ab illicita praesumptione revocare. Sed ille quem lumen amissum contristabat, respondit, nullo modo se posse ab ea divelli nisi quam
Abbreviated transcription (Latin):
null& mora fieret: agmnina monachoꝵ
cxam plebe territorii. aurelianensis obuiã
eis ꝓcesserunt miliario a monasterio: in
uico qui dicitur uetus floriacus Ibiq
cum gaudio & lȩcitia atq honore ma¬
no excepunt corpora supdic toꝵ scorum.¬

Expanded text:
nulla mora fieret, agmina monachorum cum plebe territorii Aurelianensis obviam eis processerunt milliario a monasterio, in vico qui dicitur vetus Floriacus: ibique cum gaudio et laetitia atque honore magno exceperunt corpora sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
laboriose salubrit̃ tamen tanto confecto
itinere: inp̃diolũ quoddã diuerterunt
bonodiũ nomine sitũ inpago aurelianen¬
si. lassitudine cogente Inquo loco cũ paułꝑ
indulgerent quiet: ecce quidã sine oculis
mat̾no fusus utero aduenit. Magnisq uocib
oris ac fidei scõs inter pellabat: ut quȩ na¬
tura negauerat: sibi lumina p̃starent:
Igitur dum in his uocib ꝑstaret. paruo in¬
teruallo atq uix una hora effluente. dis¬
cussa caligine cȩcitatis lum̃ sibi diu nega¬

Expanded text:
laboriose, salubriter tamen tanto confecto itinere in praediolum quoddam diverterunt Bonodium nomine, situm in pago Aurelianensi lassitudine cogente. In quo loco cum paulisper indulgerent quieti, ecce quidam sine oculis materno fusus utero advenit, magnisque vocibus oris ac fidei sanctum interpellabat, ut quae natura negaverat sibi lumina praestaret. Igitur dum his vocibus perstaret, parvo intervallo atque vix uuna hora effluente discussa caligine caecitatis lumen sibi dia nega
Abbreviated transcription (Latin):
deuotissime occurrit: & sacratissimũ
scȩ̃ scolasticȩ corporis pignꝰ uenerabilit̃
suscepit. Qui ciuitatẽ in grediens. ad mo-¬
nasteriũ qđ ad hoc ut diximꝰ opꝰ intor inu¬
rum ciuitatis & fluuiũ sartȩ nobiliter
atq decent̾ ab imis fundauerat. cũ lȩ¬

Expanded text:
devotissime occurrit, et sacratissimum S. Scholasticae corporis pignus venerabiliter suscepit: et civitatem ingrediens, ad monasterium quod ad hoc ut diximus opus inter murum civitatis et fluvium Sartae nobiliter atque decenter ab imis fundaverat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
gens longobardoꝵ diu infidelitatis suae
tenebris carere noluisset. & iugum dñi fer¬
re detractans eos qui ferebant̃ impugnare
decreuisset: italis uenit nominis xpĩani in
Cuiꝰ in colas occulto ds̃ iudicio: eius in ueroni
tradidit feriendos: Iuȩ gens longe lateq
suȩ cȩdis extendens crudelitatẽ: beneuenta¬
nam aggressa est expugnare ꝓuintiam:
Cuiꝰ urbes terrȩ coȩquans monasteria uil¬
lasq depopulans: non minimas xp̃ianoꝵ
strages dedit Oues enim dominicas ab oui¬
libus exclusa diuersa &ȩde lacerans. ouilra
dñi euertebat: ita ut in heremi uastitatẽ loca
prius desiderabilia conuersa uiderent᷑. Unde.
int̾cȩcera facinora slia monasteriũ eximii
patris benedicti de populans. reb omnib¬
orbatũ in habitabile reddidit. Quȩ eũsio

Expanded text:
gens Langobardorum infidelitatis suae tenebris carere noluisset, et jugum Domini ferre detrectans eos qui ferebant impugnare decrevisset, Italiam venit nominis Christiani di, cujus incolas occultum Dei judicium ejus mucroni tradidit feriendos. Quae gens longe lateque suae caedis extendens crudelitatem, Beneventanam aggressa est expugnare provinciam, cujus urbes terrae coaequans, monasteria villasque depopulans, non minimas Christianorum strages dedit. Oves enim Dominicas ab ovilibus exclusas diversa caede lacerans ovilia Domini evertebat, ita ut in eremi vastitatem loca prius desiderabilia conversa viderentur. Unde inter caetera facinora sua monasterium eximii Patris Benedicti depopulans, rebus omnibus inhabitabile reddidit. Quod quo
Abbreviated transcription (Latin):
suspiria proferuntur:: Et ipsa quoq
uiscera ab affectu plorantiũ resoluunt
infletum: Tantusq meror pectus meũ
obsederat: ut alacrimis non desisterẽ.
nisi scirem beatã radegundem abla.¬
tam monasterio corpore non uirtutẽ.
ꝙassumptã amundo collocatã incelo¬

Expanded text:
suspiria proferuntur, et ipsa quoque suspiria proferuntur, et ipsa quoque viscera ab affectu plorantium resolvuntur in fletum. Tantusque maeror pectus meum obsederat, ut a lacrimis non desisterem, nisi scirem, beatam Radegundem ablatam monasterio corpore, non virtute; et adsumptam a mundo, collocatam in caelo
Abbreviated transcription (Latin):
chrum: Nam ꝑuidentia abbatisse cap¬
sam ligneam fecerat Inqua corpꝰ aro¬
matib conditũ incluserat. & ob hoc
fossa sepulturȩ spatiosior erat: ita ut
ablatis duorum sepulchrorum singu¬
lis spondis. ac de latere iuncta capsã
cum scĩs artub locaretur: Tunc facta
oratione. discessimus: reseruantes ep̃o
loci ut ab ẽo celebrata missa tegeret᷑
oꝑculo Redeuntes uero ad monaste¬
riũ. ducebat nos abbatissa cũ uirginib
ꝑloca singula. in qua scã aut legere
consueuerat aut orare: lugens ac dicers
lcce ingredimur incellulã. & matrem
amissã non reperimus Ecce spartum
in quo flectens genua cum lacrimis dei
omnipotentis miscđiã p̃cabant᷑. & a nob̾
non uidetur: Ecce librum inquo legebat.
& uor spiritali sale condita non uerbat
aures nr̃as. Ecce fusa in quis erat ꝑ longa
ieiunia & profluas lacrimas neȩre soli¬
ta. &almi scĩtate digiti non cernunt᷑:
haec illis dicentib renouantur lacrimȩ

Expanded text:
chrum. Nam providentia abbatissae capchrum. Nam providentia abbatissae capsam ligneam fecerat, in qua corpus aromatibus conditum incluserat, et ob hoc fossa sepulturae spatiosior erat, ita ut, ablatis duorum sepulchrorum singulis spondis, ac de latere iuncta capsa cum sanctis artubus locaretur. Tunc, facta oratione, discessimus, reservantes episcopo loci, ut ab eo, celebrata missa, tegeretur operculo. Redeuntes vero ad monasterium, ducebat nos abbatissa cum virginibus per loca singula, in qua sancta regina aut legere consueverat aut orare, lugens ac dicens: 'Ecce ingredimur in cellulam, et matrem amissam non repperimus! Ecce spartum, in quo flectens genua cum lacrimis Dei omnipotentis misericordiam precabatur, et a nobis non videtur! Ecce librum, in quo legebat, et vox spiritali sale condita non verberat aures nostrae! Ecce fusa, in quis per longa ieiunia et profluas lacrimas nere erat solita, et almi sanctitate digiti non cernuntur!' Haec illis dicentibus, renovantur lacrimae,
Abbreviated transcription (Latin):
honorati qui ad ex sequias beatȩ regi¬
nȩ conuenerant. imꝑant paruitati
meae dicentes: Presume decaritate frĩs tui.
& benedic altare illud Confidimꝰ enĩ de
eus beniuolentia quod molestũ ñ ferat
quȩ feceris: sed magis grãm referat: Pre-¬
sume p̃camur: ut caro scã sepulturȩ red¬
cdatur Et sic ab his iniunctꝰ. altare in
cellula ipsa sacraui. Uerum ubi scm̃ cor¬
pus mouentes. psallendo deducere cepi¬
mus: mox inergumini declamantes. &
scam dĩ confitentes: tor queri se ab ea fa¬
tebantur: Transeuntib autẽ nob̃ submu¬
ro. iterũ caterua uirginũ ꝑfenestras cur.¬
rium. Mipsa quoq muri ꝓpugnacula
uoces ꝓferre. ac lam̃tari de suꝑ coepit.
ita ut int̾ sonos fletuũ atq collisiones
palmarũ. nullus posset a lacrimis tem.¬
perare. Sed & ipsi quoq clerici quoꝵ
erat psallendi officium: iux inter sin-¬
gultus & lacrimas amtiphonã poteratł
explicare Dehinc accedimus ad sepuil¬

Expanded text:
honorati, qui ad exsequias beatae regihonorati, qui ad exsequias beatae reginae convenerant, imperant parvitati meae, dicentes: 'Praesume de caritate fratris tui et benedic altare illud. Confidimus enim de eius benevolentia, quod molestum non ferat quae feceris, sed magis gratiam referat. Praesume, precamur, ut caro sancta sepulturae reddatur'. Et sic ab his iniunctus, acellula ipsa sacravi. Verum ubi sanctum corpus moventes, psallendo deducere coepimus, mox energumeni declamantes, et sanctam Dei confitentes, torqueri se ab ea fatebantur. Transeuntibus autem nobis sub muro, iterum caterva virginum per fenestras turrium et ipsa quoque muri propugnacula, voces proferre ac lamentari desuper coepit, ita ut inter sonos fletuum atque collisiones palmarum, nullus posset a lacrymis temperare; sed et ipsi quoque clerici, quorum erat psallendi officium, gultus et lacrimas antefonam potuerant explicare. Dehinc accedimus ad sepul
Abbreviated transcription (Latin):
dem choris scãrum uirginũ & dĩ para¬
dyso eẽ. conuinctã Sed ꝙ cum exhoc
consolamur: illud nobis ÷ lam̃tabile
quod te corporeis oculis intuereͥ ñ pos¬
sumus: Haec & alia int̾ lamenta dicen¬
tibus: cum alacrimis temperare non
ualeremus. conuersus ad abbatissam.
aio: Sinite parumꝑ abhis fletibus: ꝙ
ea potiꝰ quȩ sunt necessaria ꝑtractate.
Ecce frt̃ nr̃ maroueus huius urbis ep̃s
non ẽ. coram: eoqđ illum causa usenda-¬
rum parrochiarũ elongauerit Hunc
autẽ habete consilium ne scm̃ corpus-¬
culum iniuriã patiat᷑: & grãm quã
ds̃ beatis artub p̃stitit auferat᷑. dũ
tempꝰ sepulturȩ differtur Accelerate
debitas exequias. ut sepulchro cũ ho¬
nore reddatur Adhaec abbatissa res-¬
pondit & quid faciemus si ep̃c urbis
non aduenerit. quia locus ille qͦ sepe¬
liri debet non ÷ sacerdotali benedicti¬
one sacratus: Tunc ciues & reliqͥ uiri

Expanded text:
dem, choris sanctarum virginum et Dei paradem, choris sanctarum virginum et Dei paradiso esse coniunctam, sed cum ex hoc consolamur, illud nobis est lamentabile, quod te corporeis oculis intuere non possumus'. Haec et alia inter lamenta dicentibus, cum a lacrimis temperare non valeremus, conversus ad abbatissam, aio: 'Sinite parumper ab his fletibus et ea potius quae sunt necessaria pertractate. Ecce frater noster Maroveus huius urbis episcopus non est coram, eo quod illum causa visendarum parochiarum elongaverit. Nunc autem habete consilium, ne sanctum corpusculum iniuriam patiatur, et gratiam, quam Deus beatis artubus praestetit, auferatur, dum tempus sepulturae defertur; accelerate debitas exsequias, ut sepulchro cum honore reddatur'. Ad haec abbatissa respondit: 'Et quid faciemus, si episcopus urbis non advenerit? Quia locus ille quo sepeliri debet non est sacerdotali benedictione sacratus'. Tunc cives et reliqui viri
Abbreviated transcription (Latin):
commendas: Reliquimus parentes.
facultatesq ac patriã. ꝙ te secutȩ sumꝰ
Cui nos relinques. nisi ꝑpetius lacrimis
& nunquã finiendo dolori: Ecce usque
nunc maior nobis erat hoc monasteriũ
quã iullarũ aut ciuitatũ spacia:uȩ
quocunq loco accedebamus contẽplan¬
tes gloriosam faciẽ tuã: ibi inuenieba¬
mus auriun. ibi argentũ. Ibi suspicieba¬
mus florentes iunẽas: segetesq coman-¬
tes Ibi prata diuersorum florũ uari¬
etate uernantia: Ate carpebamꝰ uiolas
lu nobis eras rosa rutilans. & liliũ can¬
dens: Tua nob̾ uerba quasi sol resplen¬
debant: & quasi luna tenebris conscien¬
tiȩ nrãe lucidã ueritatis lampadem
accendebant: Nunc autẽ contenebrata
est nobis omnis terra: angustatũ ẽ. spa¬
cium huius loci. dum tuã faciẽ non
meremur aspicere: heu nos derelictas
a scã matre: Felicesq illas quȩ te suꝑstite¬
ab hoc seculo migrauerunt: & scimus qͥ¬

Expanded text:
conmendas? Reliquimus parentes conmendas? Reliquimus parentes facultatesque ac patriam et te secutae sumus. Cui nos relinques nisi perpetuis lacrimis et numquam finiendo dolori? Ecce usque nunc maior nobis erat hoc monasterium quam villarum aut civitatum spatia. quocumqtes gloriosam faciem tuam, ibi inveniebamus aurum, ibi argentum; ibi suspiciebamus florentes vineas, segetesque comantes; ibi prata diversorum florum varietate vernantia. A te carpebamus violas; tu nobis eras rosa rutilans et lilium candens: tua nobis verba quasi sol resplendebant, et quasi luna tenebris conscientiae nostrae lucidam veritatis lampadem accendebant. Nunc autem contenebrata est nobis omnis terra, angustatum est spatium hujus loci, dum tuam faciem non meremur aspicere. Heu nos derelictas a sab hoc saeculo migraverunt! Et scimus qui
Abbreviated transcription (Latin):
benedixerunt: Quantȩ post eius transitũ
ibi sunt factȩ uirtutes. quanti demoni¬
aci liberati. quanti febricitantes sunt
redditi sanitati..¬
eata uero radegundis cuiꝰ initio
libri nr̃i meminimus: post eme.¬
ritos uitȩ labores ab hoc mundo migra.¬
uit De cuius transitu accipientes nunti¬
um: ad monasterium pictauensis urb̃
accessimus. quod ista instituerat Re¬
perimus autẽ eã iacentẽ inferetro. Cuiꝰ
scã facies. ita fulgebat: ut lilioꝵ rosarũq
sꝑneret pulchritudinẽ: Stabant enim
circa feretrum. multitudo in mensa scĩ¬
monialiũ. ad numerũ circit̃ ducentarũ:
quȩ ꝑ illiꝰ p̃dicationẽ conuersȩ. uitam
scãm agebant Quȩ scđ̾m scłi dignitatẽ.
non modo de senatoribus uerũ eciã non¬
nullȩ de ipsa regali stirpe. acreligio¬
nis forma florebant Stabant autẽ plan¬
gentes. atq dicentes. Cui nos orphanas
mater relinques: Cui nos desolatas re¬

Expanded text:
benedixerunt. Quantae post eius transitum benedixerunt. Quantae post eius transitum ibi sunt factae virtutes, quanti daemoniaci liberati, quanti febricitantes sunt redditi sanitatieata vero Radegundis, cujus in initio libri . Martyrum meminimus, post emeritos vitae labores ab hoc mundo migravit : de cujus transitu accipientes nuntium, ad monasterium Pictavensis urbis accessimus, quod ipsa instituerat. Reperimus autem eam jacentem in feretro, cujus sancta facies ita fulgebat, ut liliorum rosarumque sperneret pulchritudinem. Stabat enim circa feretrum multitudo immensa sanctimonialium ad numerum circiter ducentarum, quae per illius praedicationem conversae, vitam sanctam agebant, quae secundum saeculi dignitatem non modo de senatoribus, verum etiam nonnullae de ipsa regali stirpe hac religionis forma florebant. Stabant autem plangentes atque dicentes: 'Cui nos orfanas, mater sancta, relinques? Cui nos desolatas
Abbreviated transcription (Latin):
cum illuminauit Et qui multis annis lucẽ.
diei non uiderat. lumen recepit: Qui ad
manum tractus uenerat post feretrũ: nul¬
lo sustentante. uidens tanquã sinullũ ha-¬
buisset laborẽ in oculis. ad sc̃m sepulchrũ
habut. & usq hodie clare uidec
ec p̃termittat᷑ & aliud miraculum.:
Ubi eã sepeliuit supͣdictus ep̃s: cooꝑ¬
todium non posuit. anteꝗ postea pontifex
loci ueniret Liberȩ quȩ ante eam cȩreos
portauerunt: tocȩ ingiro sepulchri ad¬
stabant. Una quȩque: in suo cereo suũ no¬
men clabat scriptum: Tote uni efamulis
cȩreos ipsos. iuxta ordinationẽ tradebant:
fit contentio inpopulo Alii dicebant ce¬
reos ipsos in eius sepulchrũ mitti debere.
alii dicebant. non: Dum istud ageretur.
batur declarauit Respicientes ad nom̃
cuius eẽt. cȩreus: inuentũ ẽ. caluȩ nom̃
hoc uidens ep̃c uel omis populus: admi¬
rantes uirtutẽ beatȩ radegundis. dño

Expanded text:
cum inluminavit. Qui multis annis lucem cum inluminavit. Qui multis annis lucem diei non viderat, lumen recepit; qui ad manum tractus venerat, post feretrum, nullo sustentante, videns, tamquam si nullum habuisset laborem oculorum, ad sanctum sepulchrum abiit et usque hodie clare videt. 25. Ne praetermittatur et aliud miraculum. Ubi eam sepelivit supradictus episcopus, coopertorium non posuit, antequam pontifex loci veniret. Liberae, quae ante eam cereos portaverunt, totae in gyro sepulchri adstabant. Unaquaeque in suo cereo suum nomen dabat scriptum; totae uni e famulis cereos ipsos iuxta ordinationem tradebant. Fit contentio in populo; alii dicebant, cereos ipsos in eius sanctum sepulchrum mitti deberent, alii dicebant, non. Dum istud ageretur, bantur, declaravit. Respicientes ad nomen, cuius esset cereus, inventum est Calvae nomen. Hoc videns episcopus vel omnis populus, admirantes virtutem beatae Radegundis , Domino
Abbreviated transcription (Latin):
psallentium uel paululum quiescebat.
intolerabilis planctus aderat Triduo ex-¬
pectatus est pontifex: quia uicos longus¬
circum ibat Sed quia non uenit: supͣdi¬
ctus apłicus uir de caritate fidus. quia
ꝑfecta caritas foras mittit tiorẽ: in ba-¬
silica scãe mariae nomini condita. ubi
sacra uirginum corpora de monasterio
ipso conduntur: eam cum digno sepeliuit
honore.: Dum sub muro cum psallentio
scm̃ eius corpus portaretur: quia institue¬
rat. ut nulla uiuens foras monasterii ia¬
nuam egrederetur: tota congregatio
supra astitit murum lamentans. ita ut
plantus edium superaret ipsum psallen¬
tium: Propsalmo lacrimas. ꝓcantico mu¬
gitum. & gemitũ pro alleliua reddebant
Rogauerunt de sursum. ut subtus turrĩ
repausaretur feretrum. in quo beata por¬
tabatur: grauit̃ sustinentes eius ab sentiã
Sed ut suã fidelẽ dñs declararꝙ in medio
populi: ubi dũ pausaretur scm̃ corpꝰ. ce-¬

Expanded text:
psallentium vel paululum quiescebat, psallentium vel paululum quiescebat, intollerabilis planctus aderat. Triduo expectatus est pontifex, quia vicos circuiebat; sed quia non venit, supradictus vir apostolicus de caritate fidus, quia perfecta caritas foras mittit timorem, in basilica sanctae Mariae nomine condita, ubi sacra virginum corpora de monasterio suo conduntur, eam cum digno sepelivit honore. 24. Dum sub muro cum psallentio sanctum eius corpus portaretur, quia instituerat, ut nulla vivens foras monasterio ianuam egrederetur , tota congregatio supra murum lamentans, ita ut planctus eorum superaret ipsum psallentium, pro psalmo lacrimas, pro cantico mugitum et gemitum pro alleluia reddebant. Rogaverunt desursum, ut subtus turrem repausaretur feretrum, in quo beata portabatur, graviter sustinentes eius absentiam. Sed ut suam fidelem Dominus declararet in medio populi, ibi, dum pausaretur sanctum corpus, cae
Abbreviated transcription (Latin):
ergo nob talis non erit: sed trem̃da:
Amisimus quidem inp̃senti scło ditam
& matrẽ: sed in regnũ xp̃i p̃misimus
int̾cedentẽ Ad mirabile quidem gau¬
dium fecit incęlis: interris uͦ intolera¬
bilem luctum nobis reliquid.:
uando eius scã anima de hoc seculo
migrauit ad xp̃m: non erat ibi pon¬
tifex loci Ambulauit nuntius. ad ui
presens uidit. oculis antequã eã sepe¬
liro de eius uirtutib in libro miraculoꝵ
quem composuit inseruit Cum autem
uenit ad locũ ubi scm̃ corpꝰ iacebat: qđ
ipse postea cũ sacram̃to lacrimans di¬
cebat: Quod inspecie hominiis uultum
angelicũ uiderat: facies illius uelut rosa
&e lilium fulgebat. ita treme factus ẽ. ac
metu concussus: tanquã si ante p̃sentiã be-¬
ate genitricis dñi astaret. deuotꝰ uir dõ
plenus: Expectabat᷑ pontifex loci: ut eã cũ
digno sepeAlirent honore lota congrega¬
tio. circa eius thorum stans psallebat Ubi

Expanded text:
ergo nobis talis non erit, sed tremenda. ergo nobis talis non erit, sed tremenda. Amisimus quidem in praesenti saeculo dominam et matrem, sed in regnum Christi praemisimus intercedentem. Admirabile quidem gaudium fecit in caelis, in terris vero intollerabilem luctum nobis reliquit. 23. Quando eius sancta anima de hoc saeculo migravit ad Christum, non erat ibi pontifex loci. Ambulavit nuntius ad virupraesens vidit oculis, antequam eam sepeliret, de eius virtutibus, in libro miraculorum quem conposuit inseruit. Cum autem venit ad locum, ubi sanctum corpus iacebat, – quod ipse postea cum sacramento lacrimans dicebat, quod in specie hominis vultum angelicum viderat, facies illius velut rosa et lilium fulgebat, – ita tremefactus est ac metu concussus, tamquam si ante praesentiam beatae genetricis Domini adstaret devotus vir, Deo plenus. Expectabatur pontifex loci, ut eam cum digno sepelirent honore. Tota congregatio circa eius thorum stans psallebat; ubi
Abbreviated transcription (Latin):
mittas nos. tam graue dampnũ pati.
Lumen nrm̃ recipis. nos cur intenebris
relinquis: Et notandum quia illa quicqͥd
potissimum facere uoluit. semꝑ die natał dñi
facere elegit Nam gloriosus transitus eius.
sic contigĩt. Quartã feria mane primo.
idus aũgusti quo fecit idem mensis dies.
rati sunt nr̃i Ue nobis quia pecca uimus:
Afflictũ ẽ. indolore cor nr̃m: Flemus &
plangunus. quod diutus una nos te hab̾e¬
non meruimus Ipso mane ubi nob̾ tantũ
malum contigit. ubi una uox. unus plan¬
tus. & unus clamor. cȩlos penitrabat: la-¬
pidarii qui inmonte operabantur. in aere
audierunt angłos loquentes Unus dix̃
ad alios: luid facitis: Dimitcite eã ad¬
huc: quia hȩ uoces ad dñi ꝑuenerunt.
aures Angeli qui eam ferebant: respon¬
dentes dixerunt: Iam factũ ẽ Quid fa¬
sus. ubi gloriat᷑ cum dño Credimus qđ
nos non de se separat: quȩ se cũ ei pla¬
cere uoluit. cum quo regnat: Elenda

Expanded text:
mittas nos tam grave damnum pati; mittas nos tam grave damnum pati; lumen nostrum recipis, nos cur in tenebris relinquis? Et quia illa quidquid potissimum facere voluit, semper die natalis Domini facere elegit, gloriosus transitus ejus sic contigit. Nam quarta feria mane primo idus Augustas, quod fecit idem mensis dies rati sunt nostri. Vae nobis quia peccavimus, afflictum est dolore cor nostrum, flevimus et plangimus, quod diutius una nos te habnon meruimus! Ipsum mane, quando nobis tantum malum contigit, ubi una vox, unus planctus et unus clamor caelos penetrabat, lapidarii, qui in monte operabantur, in aere audierunt angelum loquentem; unus dixit ad alios: 'Quid facitis? Dimittite eam adhuc'. Quia hae voces ad Domini pervenerunt aures, angeli, qui eam ferebant, respondentes dixerunt: 'Iam factum est'. Quid fasus, ubi gloriatur cum Domino. Credimus, quod nos non de se separat, quae se ei placere voluit, cum quo regnat. Flenda
Abbreviated transcription (Latin):
trimentis. de caritate. de p̃dicatione. de
omni omnino scã eius conuersatione
reminiscimur: cruciamur:: Et dolentes.
oculis distensis requirimus tantã pietatẽ.
sed nec inuenimus quod ꝑdidimus:
tam clura conditio. quȩ nob̾ infelici¬
bus euenit Opiissima domina ob¬
tinuisses cum celi dño: ut ante te oues qͣs
congregaueras direxisses. lu pastorem
bonum sequens. gregẽ dño tradidisses.:
lam ad gloriosum eius uenimꝰ transitũ:
quem sine ꝓfusione lacrimarũ dicere
non possumus: Eluunt lacrimȩ deimis
medullis: gemitusq prorumpunt. sed
innullo consolationis locum inueniunt.
sum implere: Et quod coepit. corde re-¬
tinuit: quia non qui cȩperit. sed qui
ꝑseuerauerit usq infinẽ: ipse saluus
erit: Ubi iam ad finẽ uitȩ uenit scm̃
eius corpusculum. longum trahens
& eulantes. pectora duris pugnis &
lapidib ferientes. uoces ad celum da¬
bant. clamantes ac dicentes: Dñe. ne ꝑ¬

Expanded text:
trimentis, de caritate, de praedicatione, de trimentis, de caritate, de praedicatione, de omni omnino sancta eius conversatione reminiscimur, cruciamur et dolentes oculis distensis requirimus tantam pietatem, sed nec invenimus quod perdidimus. O tam dura conditio, quae nobis infelicibus evenit! O piissima domina, obtinuisses cum caeli Domino, ut ante te oves quas congregaveras direxisses; tu pastorem bonum sequens, gregem Domino tradidisses! 21. Iam ad gloriosum eius venimus transitum, quem sine profusione lacrimarum dicere non possumus. Fluunt lacrimae de imis medullis, gemitusque prorumpunt, sed in nullo consolationis locum inveniunt, sum implere et quod coepit corde retinuit, quia non qui coeperit, sed qui perseveraverit usque in finem, ipse salvus erit. Ubi iam ad finem vitae venit sanctum eius corpusculum, longum trahens  elapidibus ferientes, voces ad caelum dabant clamantes ac dicentes: Domine, ne per
Abbreviated transcription (Latin):
mente: Ante annũ transitũs sui: uidit
iniusu locum sibi paratũ. uenitq ad
eum uiuenis p̃diues. pulcherrimus:
& quasi iuuenilẽ habens aetatẽ. Qui
suaui tactu blandoq colloquio. dũ
cum ea loqueretur: illa de se zelans.
blandiciẽq ipsã respuebat Qui dix̃
ei Suid me desidio accensa. cũ tantis
lacrimis rogas: cur gemens reqͥris.
fusis p̃cib poscis: ꝓme tanto te cru¬
ciatu affligis. qui semꝑ tͥ assisto: Iu
gemma p̾ciosa. noueris te indiade¬
mate capitis mei: primã eẽ. gemmã:¬
Nulli dubium est. quod ipse eã uisitauit
cui se tota deuotione tradidit iuuens
incorpore: &gloriã qua fruitura erat
ei ostendit: Sed hunc uisum. secretius
cum contestatione. duab p̾fatis fidelib
disseruit: ut se suꝑstite nulli narrarent:
Oquã multa sunt ad huc satis ꝙ mag¬
na: quȩ propt̾ ꝓliritatẽ preterimus.
ne prolixitas nrã audientib potus fa¬
stidium generet: quam nitorem sermo-¬
nis ostendat Quantum de amore. denu-¬

Expanded text:
ectus. Ante annum transitus sui, vidit in visu locum sibi paratum, venitque ad eam juvenis praedives pulcherrimus, et quasi juvenilem habens aetatem, qui suavi tactu blandoque colloquio dum cum ea loquereblandiciam ipsam respuebat. Qui dixit ei: 'Quid me desiderio accensa cum tantis lacrimis rogas, gemens requiris, fusis precibus poscis, pro me tanto cruciatu affligis, qui semper tibi assisto? Tu, gemma preciosa, noveris, te in diademate capitis mei primam esse gemmaNulli dubium est, quod ipse eam visitavit, cui se tota devotione tradidit vivens in corpore, et gloriam, qua fruitura erat, ei ostendit. Sed hoc visum secretius cum contestatione duobus satis fidelibus disseruit, ut se superstite nulli narrarent. Et quia multa sunt adhuc satis et magna, quae propter prolixitatem praeterimus, ne prolixitas nostra audientibus pocius fastidium generet, quam nitorem sermonis ostendat, quantum de amore, de nu
Abbreviated transcription (Latin):
de desiderature: Iuod & si tune hoc
innauia ur̃a tepide accipiebat: iam
tamen nunc uenisse ꝓbamus qđ dix̃.
lllud propħicum in nob̾ implecũ ẽ:
mittam uobis famen in terrã Tamẽ
inquid: non panis & aquae. sed audi-¬
endi uerbum dĩ Licet p̃dicationes.
quas instituit recitentur : tamen ces-¬
sauit illa incessabilis uox. desiderabi¬
lis admonitio. dulcis affectus Nã qͣlẽ
uultum ds̃ plasmator boni. qͣlẽ faciẽ
qualẽ ꝑsonã habuit. quis potest unꝗ
exponere: Sed & hoc remisci: suppli¬
cium ẽ Nos uero humiles: desideramꝰ
in ea doccrina: formã. uultum. ꝑsonã
scientiã. pietatẽ. bonitatẽ. dulcedinẽ.
quã specialẽ adño int̾ cȩteros homines
habuit Quã scã fuit uita eiꝰ: tã purꝰ
m dulcis aspectus:

Expanded text:
de desideraturae'. Quod etsi tunc hoc de desideraturae'. Quod etsi tunc hoc ignavia nostra tepide accipiebat, iam tamen nunc venisse probamus quod dixit. Illud profeticum in nobis impletum est: Mittam vobis famem in terra; famem, inquit, non panis et aquae, sed audiendi verbum Dei. Licet praedicationes quas instituit recitentur, tamen cessavit illa incessabilis vox, desiderabilis admonitio, dulcis affectus. Nam qualem vultum, Deus, plasmator bone, qualem faciem, qualem personam habuit, quis potest umquam exponere? Sed et hoc reminisci supplitium est. Nos vero humiles desideramus in ea doctrinam, formam, vultum, personam, scientiam, pietatem, bonitatem, dulcedinem, quam specialem a Domino inter ceteros homines habuit. 20. Quam sancta fuit vita eius, tam purus et dulcis aspectus.
Abbreviated transcription (Latin):
cias Ambulauit dixitq aui In nomine
si non ex dĩ parte uenisti: ut ab hoc lo¬
co disceclas. & penitus hic cantare non
p̾sumas Tanquã si ex ore dĩ prolatum
audisset uerbum: dedit uolatũ auis.¬
& nusquã comparuit.. Merito ei aues
& bestiae obȩdiunt: quia illa numquã
p̃terut dñi obȩdire p̃ceptis Et si ꝓ
infirmitate aliquotiens requiescere
uoluisset: spũ uigilante dicero: tãꝗ
admonens eam quȩ psalmũ dicebat
Age. dic. Unde nulli dubium est: qđ
aut spiritaliter cũ scĩs psallebꝗt. aut
certe. nec sopor eã superabat Mens in¬
tenta ad xp̃m. frequent̃ etiã insopore
posita. de futuro iudicio. & de aeterno
p̃mio p̃dicans: ex ꝑgefacta nob dice¬
bat: Colligite. colligite: triticũ dñicũ:
Quia uere dico uobis: non du erit ut
colligatis:. Uidete quod dico. colligite:
quia quȩsiturȩ estis istud tempꝰ Uere.
uere. quesiturȩ estis. dies istos. & ual-¬

Expanded text:
ciens'. Ambulavit dixitque avi: 'In nomine ciens'. Ambulavit dixitque avi: 'In nomine si non ex Dei parte venisti, ut ab hoc loco discedas, ut penitus hic cantare non praesumas'. Tamquam si ex ore Dei prolatum audisset verbum, dedit volatum et nusquam conparuit. Merito ei aves et bestiae oboediunt, quia illa numquam praeteriit Domini oboedire praecepto. Et si pro infirmitate aliquotiens requiescere voluisset, spiritu vigilante, diceret, tamquam admonens, qui salmum dicebat: 'Age, dic,' nulli dubium es t, quod aut spiritaliter cum sanctis psallebat, aut certe nec sopor eam superabat. Mens intenta ad Christum frequenter etiam in sopore posita, de futuro iuditio et de aeterno praemio praedicans, expergefacta nobis dicebat: 'Colligite, colligite triticum dominicum, quia vere dico vobis, non diu erit, ut colligatis. Videte quod dico: colligite, quia quaesiturae estis istud tempus; vere, vere quaesiturae estis dies istos et val
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis magĩstrũ qui de cęli
solio ad terras descendit imitando:
dñm in spũ sequeretur quocumq
se recondebat. iam ad pausationẽ. Et ꝑ
noctans in oratione: sua scã dextera mo-¬
nasteriũ ꝑsignũ crucis saluabat.:
uadam uice. dum beata illud sig¬
naroꝵ: aliqua desororib uidit supͣ
murum. milia milium demonũ. inspe-¬
cie caprarũ astare. Ubi scã. dexterã bea-¬
tam cum signo crucis eleuauit: omnis
illa multitũdo dȩ monũ fugata. nusꝗ
comparuit.:
imili modo dum ante suã incellam
nocte quadam astaret: semꝑ incor¬
de & in ore cursum decantans. Nã intra
archana cordis sui secrete iugis laus
dĩ ꝑ sonabat: nocturna auis quȩ homi¬
nib est ingrata. uociferans in medio
monasterio. in arbore se infestabat Dic̃
ad eã una de astantibꝰ. Domina beata:
si iubes inuerbo tuo eicio auem. Quȩ
dixit ei Si nocet innomine dñi. ua de
nichilominus signũ crucis suꝑ eã fa¬

Expanded text:
humilitatis magistrum, qui de caeli humilitatis magistrum, qui de caeli solio ad terras descendit, imitando Dominum in spiritu sequeretur, cocumque se recondebat iam ad pausationem, illae ut pernoctans in oratione sua sancta dextera monasterium per signum crucis salvabat. Quadam vice dum beata illud signaret, aliqua de sororibus vidit supra murum milia milium daemonum in specie caprarum adstare; ubi sancta dexteram beatam cum signo crucis elevavit, omnis illa multitudo daemonum fugata nusquam conparuit. 19. Simili modo dum ante suam cellam nocte adstaret, semper in corde et in ore cursum decantans, – intra archana cordis sui secrete iugis laus Dei personabat, – nocturna avis, quae ab hominibus est ingrata, vociferans in medio monasterio in arbore se infestabat. Dicit ad eam una de adstantibus: 'Domina beata, si iubes, in verbo tuo eicio avem'. Quae dicit ei: 'Si nocet, in nomine Domini vade, nihilominus signum crucis super eam fa
Abbreviated transcription (Latin):
dederunt Ubicumq inuocata fuerit.
benigne exaudit Unde si febricitans.
aut postulã habens. aut quacunq tentꝰ
infirmitate. ꝓ interiecta longinquita.¬
te terrae. ad eam uenire non potuisset:
candela in eius nomine ibidem accensa.
omnẽ febrim reppulit Quantũ suam
congregationẽ dilexerit. quis effari
ualeat: nec si centeno sonitu lingua
plectrum moueat. hoc explere ualẽt.:
Instituit ut dum reficerent semꝑ lectio
legeretur. ut non solum fauces accipi¬
ant cibum. sed & aures audiant dei
uerbum.. Quicquid aut aliis p̃cepit.
aut ipsa fecit: omnia ꝓpt̃ dm̃. semꝑ
impleuit Quicqͥd aut ꝓhibuit fie¬
ri. aut ipsa uitauit face̾re: omnia
in zelo dĩ. Et nichil carnalit̾. aut
egit. aut sapuit: & quia numquã
õciosa ab oꝑe dĩ ẽẽ. uoluit: insistebat
orationi. lectioni. & elemosinis. ac
p̃dicationib incessanter om̃ib dieb
ut nulla eẽt. quȩ se de ignorantia
largiente diuina grã habuit: ut

Expanded text:
dederunt, Ubicumque invocata fuerit, dederunt, Ubicumque invocata fuerit, benigne exaudit. Si febricitans aut pustulam Habens aut a quacumque tentus infirmitate pro interiecta longinquitate terrae spatia ad eam venire non potuisset, candela in eius nomine accensa omnem febrem depulit. Quantum suam congregationem dilexerit, quis effari valeat? Nec, si centeno sonitu linguae plectrum moveat, hoc explere valet. Instituit, ut, dum reficerent, semper lectio legeretur, ut non solum fauces accipiant cibum, sed et aures audiant Dei verbum. Quicquid aut aliis praecepit aut ipsa fecit, omnia propter Deum semper inplevit. Quicquid aut proibuit fieri aut ipsa vitavit facere, omnia in zelo Dei et nihil carnaliter aut egit aut sapuit. Et quia numquam ociosa ab opere Dei esse voluit, insistebat itaque orationi, lectioni et elymosinis ac praedicationibus incessanter omnibus diebus, ut nulla esset, quae se de ignorantia largiente divina gratia, habuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cumq ex fide inuocata fiusti: miser¬
pereamus. Ad has uoces. in medio ma¬
ri: aduenit columba Iuae ter naiuim
eorũ circũiens. tercia uice. quasi in no¬
mine trinitatis ꝑ uolauit. quã beata
semꝑ corde dilexit Cum uolaret. seruus
beatȩ reginȩ nomine banisaus exten¬
dit manũ. ac de cauda eius tres tulit
pennas Quas inmare uitinguens: tẽ¬
pestas se compescuit: Sic ad inuocati¬
onem nominis beatȩ radegundis colũba
quȩ apparuit. eius famulos de mortis
ianua uitȩ reddidit Et facta ẽ. tranqͥlli¬
tas magna. in medio maris Iili uero al¬
ta uocẽ clamantes. dicebant Aduenisti
bona domina. pietate plena: tuos cap¬
tiuos eripere. ne fluctib mergerentur.
Ad eus in uocationẽ. non tantũ sui. sed &¬
alii omnes sunt liberati. ꝑuirtutẽ ipsiꝰ
domine radegundis. Ipsas pennas hiuic¬
scãe attulerunt. Et fabricatas: ipsi qͥ
demorte sunt liberati. ꝑ loca scã deuoti

Expanded text:
cumque ex fide invocata fuisti, misercumque ex fide invocata fuisti, miserpereant'. Ad has voces in medio mari advenit columba, quae ter navem eorum circuiens, tertia vice in nomine Trinitatis, quam beata semper corde dilexit, cum volaret, servus beatae reginae nomine Banisaios extendit manum, de cauda eius tres tulit pennas, quas mari intinguens, tempestas conpescuit, et ad invocationem nominis beatae Radegundis columba quae apparuit eius famulos de mortis ianua vitae reddidit, et facta est tranquillitas magna in medio mari. Illi vero alta voce clamantes, dicebant: 'Advenisti, bona domina, pietate plena, tuos captivos eripere, ne fluctibus mergerentur'. Ad eius invocationem non tantum sui, sed omnes sunt liberati per virtutem ipsius dominae Radegundis. Ipsas pennas huc attulerunt et fabricatas ipsi qui de morte liberati sunt per loca sancta devoti