comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ tanto suꝑnȩ sapientiȩ uixta st̃: qͣnto
ei ꝑ gr̃ãm continuȩ uifionis appropinqͣnt.
S int̾ hȩc nequaquã relinquere negligen¬
ter debemus: cur ista mulier ꝑ quã dei sa¬
pientia figurat᷑. decem dragnias babuissẽ
ꝑhibetur ex quib unam ꝑdidit quã cũ
quȩreret inuenit. Angłorum qͥppe & ho¬
minum naturã ad cognoscendum se dñs¬
condidit. Quã dum consistere ad et̾nita¬
tem uoluit: eam ꝓculdubio ad suã simili¬
tudinem creauit. Decem uͦ dragnias habu¬
it mulier: qr nouem st̃ ordiues angłoꝵ.
S ut compleret᷑ electoꝵ numerus: homo
decimus. ẽ. creatus. Qui a conditore suo
nec post culpam ꝑiit: qr hune gc̃na sapi¬
entia ꝑ carnem miracłis choruiscans exlu¬
mine testȩ reꝑauit. Nouem uͦ ordiues an

Expanded text:
sapientiae juxta sunt, quanto ei per gratiam continuae visionis appropinquant. Sed inter haec nequaquam relinquere negligenter debemus cur ista mulier, per quam Dei sapientia figuratur, decem drachmas habuisse perhibetur, ex quibus unam perdidit, quam cum quaereret invenit. Angelorum quippe et hominum naturam ad cognoscendum se Ddum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero drachmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum. Sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus est creatus, qui a conditore suo nec post culpam periit, quia hunc aeterna sapientia per carnem miraculis coruscans ex lumine testae reparavit. 7. Novem vero an
Abbreviated transcription (Latin):
raphyn: sepe ut notum. ẽ. libri ꝓpħarũ
loquunt᷑. Quatuor qͦq ordinum nomina
paulus apłs ad ephesios enumerat: cliceñ.
supra omnẽ pͥncipatum. & potestatem. &
urtutem. & dnãtionem. Qui rursus ad co

Expanded text:
raphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat, dicens: Supra omnem principatum, et potestatem, et virtutem, et dominationem
Abbreviated transcription (Latin):
ST IUUA tempus qd̾ cor¬
pori meo ualde contrariũ
est: loqui me de expositio¬
ne euangłii longa mora
int̾ueniente ꝓhibuit. S
occupationib p̃pedita. & integra flagrat
in corcle. & tam̃ ñ monstratur in opere
Quia & sol cum nube tegitur ñ uidet᷑ in
terra: & tam̃ arcdet in celo. Siesic. eẽ. occu¬
pata caritas solet : & intus ium sui amo¬
ris exerit. & foris flammas oꝑis ñ osten¬
dit. S q nc̃ ad loquendum tempus rediit:
ur̃a me studia accendunt. ut mͥ tanto am¬
plius loqui libeat: qͣnto hoc ur̃e mentesde¬
siderabilius expectant. Audistis in lectione
euangłica fr̃s mei: qr peccatores & publica

Expanded text:
stivum tempus quod corpori meo valde contrarium est, loqui me de expositione Evangelii longa mora interveniente prohibuit. Sed occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius exspectant. 2. Audistis in lectione evangelica, fratres mei, quia peccat
Abbreviated transcription (Latin):
udens se. eẽ. dep̃hensum: hoc qͦq qd̾
abbem latebat aꝑtut dicens. Quan¬
do suꝑ me uidisti lucem de cȩlo de¬
scendere: uox etiã partt̃ uenit dicẽs.
Dimissum est peccatum tuũ. Et quidẽ
omp̃s ds peccatum eus potuit dacendo
laxare: s loquendo ꝑ uocem raclienclo

Expanded text:
videns se esse deprehensum, hoc quoque quod videns se esse deprehensum, hoc quoque quod abbatem latebat aperuit adjungens: Quando super me vidisti lucem de coelo descendere, vox etiam pariter venit, dicens: Dimissum est peccatum tuum. Et quidem omnipotens Deus peccatum ejus potuit tacendo laxare; sed loquendo per vocem, radiando
Abbreviated transcription (Latin):
namq districtionẽ uenturi iudicis
sui: & iam eidẽ uidici concordans pu¬
niebat. in lacrimis reatum facinoris sui.
lans: hc̃ latent̃ egredientem intuitus
lento foras pede sequutus. ẽ. Quẽ cum
in secreto montis latere cerneret. inora¬
tione ꝓstratum: expectare uoluit
quaudo surgeret. ut ipsam qͦq lon¬
ganimitatẽ orationis eius exploraret.
Cum subito cęlitꝰ lux emissa suꝑ eũ
fusa est qui in oratione ꝓstratus iace¬
bat . tantaq se illo in loco claritas
spar sit. ut tota pars regionis illius
ex eadem luce candesceret. Quã abbaᷤ
ut uidit: intremuit & fugit. Cumq
post longum horȩ spaciui isdem fr̃ ad
monasterium redisset: abbas eus ut
disceret an suꝑ se effusionẽ tanti lu¬
minis agnouisset. reqͥrere eum stu¬
duit dicens. ubi fuisti: At ille latẽre
se posse credens: in monasterio se fus¬
se respondit. Quo negante: abbas cõ¬
pulsus . ẽ. dicere qͥd iudisset at ule

Expanded text:
namque districtionem venturi judicis namque districtionem venturi judicis sui, et, jam eidem judici concordans, puniebat in lacrymis reatum facinoris sui. lans hunc latenter egredientem intuitus lento foras pede secutus est. Quem cum in secreto montis latere cerneret in oratione prostratum, exspectare voluit quando surgeret, ut ipsam quoque longanimitatem orationis ejus exploraret, cum subito coelitus lux emissa super eum fusa est qui in oratione prostratus jacebat; tantaque se illo in loco claritas sparsit, ut tota pars regionis illius ex eadem luce candesceret; quam abbas ut vidit, intremuit, et fugit. Cumque post longum horae spatium idem frater ad monasterium rediisset, abbas ejus, ut disceret an super se effusionem tanti luminis agnovisset, requirere eum studuit, dicens: Ubi fuisti, frater? At ille, latere posse se credens, in monasterio se fuisse respondit. Quo negante, abbas compulsus est dicere quid vidisset. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
est. qd̃ debiusset ualde ꝑtimescere. ac
de suȩ mortis imnmanitate cogitare. Rea¬
tus gͥ sui consicdatione compunctꝰ: erexit
se contra se. Muncli huiuis omĩa reliqͥt:
monasteriũ petũt. In qͦ iumirũ monaste.¬
rio tantȩ humilitatis. tantęq sibi distri¬
ctionis extitit: ut cuncti fr̃s qui illic
ad amorem diuinitatis excrẽtierant
suam cogerent᷑ uitam despicere cdum
illius penitentiã uiderent. Scuduit nã¬
q in doto mentis annisu cruciare carnẽ.
uoluntates ꝓpͥas frangere. furtiuas ora¬
tiones quȩxere coticlianis se lacrimis
lauare. despectum sui appetere. oblatã
a frĩb uenerationẽ tuere. Hic itaq
nocturnas frm̃ iigilias p̃uenire con¬
sueuerat. & qr mons in qͦ monasteriũ
situm. ẽ. ex uno latere in secretiori par¬
te ꝓminebat. illuc consuetudinẽ fece¬
rat᷑ ante uigilias egredi. ut se cotidie
in flecii peuitentiȩ quauto secretius tan¬
to libius mactaret. Contemplabatur

Expanded text:
est, quod debuisset valde pertimescere, ac est, quod debuisset valde pertimescere, ac de suae mortis immanitate cogitare. Reatus ergo sui consideratione compunctus, erexit se contra se, mundi hujus omnia dereliquit, monasterium petiit. In quo nimirum monasterio tantae humilitatis tantaeque sibi districtionis exstitit, ut cuncti fratres, qui illic ad amorem divinitatis excreverant, suam cogerentur vitam despicere, dum illius poenitentiam viderent. Studit namque toto mentis adnisu cruciare carnem, voluntates proprias frangere, furtivas orationes quaerere, 1611 quotidianis se lacrymis lavare, despectum sui appetere, oblatam a fratribus venerationem timere. Hic itaque nocturnas fratrum vigilias praevenire consueverat; et quia mons in quo monasterium situm est ex uno latere in secretiore parte prominebat, illuc consuetudinem fecerat ante vigilias egredi, ut se quotidie in fletu poenitentiae quanto secretius, tanto liberius mactaret. Contemplabatur
Abbreviated transcription (Latin):
ti famulus suus sibi subito terga in faci¬
em mitteret: numqͥd ñ contemptus dñs
eius suꝑbiam feriret. uulnera distric¬
te animadu̾sationis infligeret: Ecce noᷤ
peccando auctori nr̃o terga in faciem de¬
dimus: & tam̃ sustinemur. Suꝑbe au̾¬
sõs benigne reuocat : & qui ferire nos
auersantes potuit. ut inunera reuerta
mur ꝓmittit. Tanta gͦ conclitoris mise¬
ricordia duriciam nr̃i reatus emolliat:
ꝙ homo qui malum qd̃ fecit exꝑiri ꝑ-¬
cussus poterat. saltem ꝑcussus erubes
tunc patre monasterii mei atq p̃s¬
biterõ. nunc autẽ syracusano epõ nar-¬
rante cognoui. Hanc itaq si sollerter
auditis: caritati ur̃ȩ ñ breuit suffra¬
gari credo. Nrĩs mͦ temꝑib uictorinꝰ
quidã extitit. qui alio quoq nomine
emiliantis appellatus est: ñ inopis sub¬
stantię uixta mediocritatem uitȩ. S
qr plerumq regnat in rerum opulentta
carnis culpa: in quodã facinore lapsus

Expanded text:
ti famulus suus subito superbiret, terga in faciti famulus suus subito superbiret, terga in faciem mitteret, nunquid non contemptus dominus ejus superbiam feriret, vulnera districtae animadversionis infligeret? Ecce nos peccando auctori nostro terga in faciem dedimus, et tamen sustinemur. Superbe aversos benigne revocat, et qui ferire nos aversantes potuit, ut revertamur munera promittit. Tanta ergo conditoris nostri misericordia duritiam nostri reatus emolliat, et homo qui malum quod fecit experiri percussus poterat, saltem exspectatus erutunc patre monasterii mei atque presbytero, nunc autem Syracusano episcopo narrante, cognovi. Hanc itaque si solerter auditis, charitati vestrae non breviter suffragari credo. Nostris modo temporibus Victorinus quidam exstitit, qui alio quoque nomine Aemilianus appellatus est, non inops substantiae juxta mediocritatem vitae; sed quia plerumque regnat in rerum opulentia carnis culpa, in quodam facinore lapsus
Abbreviated transcription (Latin):
post eciã qr aquã concupisset expauit.
Quia enĩ se illicita ꝑpetrasse memĩnerat:
contra semet ipsum iam rigicdus etiã ali¬
citis ahstinebat. Sic sic agimus penitenti¬
am: si ea quȩ commisimus ꝑfecte deplo¬
ramus. Pensemus suꝑnas duitias condi¬
nos ante culpã peccare ꝓhibuit. etiam
post culpã expectare ad ueniã ñ desistit.
Ecce ipse quem despeximus nos uocat:
auersi ab illo sumus & tam̃ ñ auercit᷑
Unde bene ꝑ ysaiam dicit᷑. Et erunt ocłi
tui uidentes p̃ceptorem tuum: & aures
tuȩ audient uocem post tergum mo
quando ad usticiã. conditus p̃cepta re-¬
ctitudinis accepit. S cum hec eadem
p̃cepta contempsit: quasi conditori su¬
o dorsum mentis in faciem dedit. S ecct
adhuc post tergum sequit᷑ & monet:
qr iam & a nob̃ contemptus. ẽ. & tam̃
nos adhuc uocare ñ cessat. Quasi dor¬
sum ei in faciem declimus: cuius u̾ba
despicimus. cuius p̃cepta calcamus.
s stans post tergum nos auersos rẽuo

Expanded text:
post etiam quia aquam concupisset expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus, etiam a licitis abstinebat. Sic sic agimus poenitentiam, si ea quae commisimus perfecte deploramus. Pensemus supernas divitias condi17. Qui nos ante culpam peccare prohibuit, etiam post culpam exspectare ad veniam non desistit. Ecce ipse nos, quem despeximus, vocat. Aversi ab illo sumus, et tamen non avertitur. Unde bene per Isaiam dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient vocem post tergum monquando, ad justitiam conditus, praecepta rectitudinis accepit. Sed cum haec eadem praecepta contempsit, quasi conditori suo dorsum mentis in faciem dedit. Sed ecce adhuc post tergum sequitur et monet, quia jam et a nobis contemptus est, et tamen nos adhuc vocare non cessat. Quasi dorsum ei in faciem dedimus cujus verba despicimus, cujus praecepta calcamus; sed stans post tergum nos aversos revoca
Abbreviated transcription (Latin):
tuunc ꝑiit: quando peccando homo pa¬
scua u̾itȩ dereliquit. Dimisit autẽ no¬
naginta nouem oues in deserto: qr illõ
summos angłoꝵ choros reliquit in celo.
Cur autem celum desertum uocatur.
nͥ qr desertum dicit̾ derelictum: Tunc
autem cȩlũ homo deseruit: cum pecca¬
.F. uit. in deserto autem nonaginta nouẽ
oues remanserant. qͣndo in terra dñs
unam ouem quęrebat: qr rationalis
creaturȩ numerus. angłoꝵ iudelicet
tus fuerat: ꝑeunte homine erat im¬
minutus. Et ut ꝑfecta summa ouiũ
integraretur in cęlo: homo ꝑditus quȩ¬
rebatur in terra. Nam qd̾ hic euangłista
dicit in descrto. alius dicit in montib.
ut significet in excelsis: qi nimirum
oues quȩ ñ ꝑierant in sublimib stabat.
Et cum inu̾enerit ouem: imponit in hu-¬
meros suos gaudens. Ouem in humeris
sius posuit: qi humanã naturam susci¬
piens peccata nr̃a ipse portauit. Et ue¬
niens domuin: conuocat amicos & ui¬

Expanded text:
tunc periit, quando peccando homo patunc periit, quando peccando homo pascua vitae dereliquit: dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc autem coelum homo deseruit, cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationabilis creaturae numerus, angelorum videlicet ta fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra. Nam quod hic evangelista dicit in deserto, alius dicit in montibus, ut significet in excelsis , quia nimirum oves quae non perierant in sublimibus stabant. Et cum invenerit ovem, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposuit, quia humanam naturam suscipiens peccata nostra ipse portavit. Et veniens domum, con
Abbreviated transcription (Latin):
solent. cetõs quoͦq despiciunt. nulla infir¬
mantib misccłia condescendunt: & qͦ se
peccatores. eẽ. ñ credunt. eo det̾̃ius pecca-¬
tores ftunt. De quoꝵ ꝓfecto numero pha-¬
risei exstiterant: qui duudicantes dnm̃
qd peccatores susciꝑet. arenti corde ipsũ
fontem misccłiȩ repͥhendebant. S quia¬
egri erant ita ut se egros nescirent: qua¬
tinus qd̃ erant cognoscerent. celestis eos
medicus blandis fomentis curat. Beni¬
gnum paradignia obicit: & in eorum
corde uulneris tumorem p̃mit. Ait nã¬
q. Quis ex uob̃ homo qui habet centũ
oues. & si ꝑdidit unam ex illis ñne di¬
nittit nonaginta nouem in deserto.
dispensatione pietatis similitudinẽ ue¬
ritas dedit. quã & in se ipse homo reco¬
gnosceret: & tam̃ hec specialit̃ ad ipsum
auctorem hoĩum ꝑtineret. Quia en ĩ cen¬
tenarius ꝑfectus . ẽ. numerus: ipse centũ
oues habuit. cum sc̃oꝵ angłorum sub¬
stantiam & hoium possedit. S una ouĩ

Expanded text:
eteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem misericordiae reprehendebant 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittidispensatione pietatis similitudinem veritas dedit, quam et in se ipse homo recognosceret et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius numerus est perfectus, ipse centum oves habuit, cum angelorum substantiam et hominum creavit. Sed una ovis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ iniminentes penas euadimus. lu¬
cõmuni cũ martyrib gloria remunerati.¬
mur Nam quãuis occasio ꝑsecutionis dt¬
sit. habet tanĩ & pax nr̃a martyriũ suuĩ:
quia &e si carnis colla ferro ñ fubdlimus.
spũali tam̃ gladio carnalia desidia in m̃ite
trucidamus. In n¬

Expanded text:
non solum imminentes poenas evademus, non solum imminentes poenas evademus, sed una cum martyribus gloria remunerabimur. Nam quamvis occasio persecutionis desit, habet tamen et pax nostra martyrium suum, quia etsi carnis colla ferro non subdimus, spiritali tamen gladio carnalia desideria in mente trucidamus, i
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ętiã ꝑ ferrũ exiit. nichil q esse quod
obsisteret estimauit. Nos ad p̃cepta dñi¬
ca largiri nr̃a saltem suꝑflua nolumꝰ.
hec ñ solũ dõ suã substantiã contulit. sed
pro illo etiã propriã carnẽ dedit. Nos cũ
ex diuina uissione filios amittumꝰ. sine
consolatione lugemus: hec eos uelit ninr¬
tuos plangeret. si nõ obtulisset. Cũ gͦ ad ilus
tribile exam̃ districtus uidex uenerit qus
nos uiri dicemus: cũ huitis feminȩ glan
uiderimus: De debilitate m̃tis suȩ quȩ tai
erit uiris excusatio: quando hȩc ostendet
Usti quippe ut tutũ ita iam plana faca est.
ut ꝑ eam fęminis libeat ambuilare. Despic¬
anius cuncta p̃sentia: nulla sunt oe em̃ qͥ
transire possunt. Turpe sit diligere: que
constat ciius ꝑire. Non nos terrenarũ re.¬
rũ amor suꝑet: non suꝑbia inflet ñ ua
dilaniet. ñ luxuria polluat. nõ inuidia
iuncere nos metipsos. Quod si ꝑfecte agiꝰ

Expanded text:
num etiam per ferrum exiit, nihilque esse quod num etiam per ferrum exiit, nihilque esse quod obsistebat aestimavit. Nos ad praecepta dominica largiri nostra saltem superflua nolumus; haec non solum Deo suam substantiam contulit, 1447 sed pro illo etiam propriam carnem dedit. Nos cum ex divina jussione filios amittimus, sine consolatione lugemus; haec eos velut mortuos plangeret, si non obtulisset. Cum ergo ad illud terribile examen districtus judex venerit, quid nos viri dicemus, cum hujus feminae gloriam viderimus? De debilitate mentis suae quae tunc erit viris excusatio, quando haec ostendetur, usu quippe virtutum ita jam plana facta est, ut per eam feminis libeat ambulare. Despiciamus cuncta praesentia, nulla sunt etenim quae transire possunt. Turpe sit diligere quod constat citius perire. Non nos terrenarum rerum amor superet, non superbia inflet, non ira dilaniet, non luxuria polluat, non invidia vincere nosmetipsos. Quod si perfecte agimus,
Abbreviated transcription (Latin):
mos fuisse: ut quisqͥs consul existeret. uix.¬
ta ordinẽ tempars honoris sui locũ teneret.
At si quis posterior acdconsulatũ ueniens.
consul non semel sed bis fortisse aut tercio
fieret: etiã illos laude &e honore transcen¬
deret. qui ñ plus quã semel consules ex¬
titissent. uicit gͦ beata felicitas martires.
quȩ tot ante se morientib filiĩs. proxp̃o
frequent᷑ occubuit: quia & amori illius
sola sua mors minime suffecit. Considemꝰ
tr̃s hanc fȩminã: considemus nos qͥ m̃bris
corporis uiri sunus in eius cõparatione
quid existimabim᷑. Sepe namq agenda
aliqua bona proponimus: sed si unus
contra nos leuissimus sermo abore ir.¬
ridentis eruꝑit. ab intentione actionis
pre fracti ꝓtimis &e confusi resilimus.
Ecce nos plerũ q abono oꝑe t̃ba reuo.¬
cant: felicitatẽ uero a scã intentione frã¬
gere nec torm̃ta potuert̃. Nos in aurã
maledictionis in pingius: hȩc ad reg¬

Expanded text:
mos fuisse ut quisquis consul existeret juxmos fuisse ut quisquis consul existeret juxta ordinem temporum honoris sui locum teneret; at si quis posterius ad consulatum veniens consul non semel, sed bis fortasse aut tertio fieret, etiam illos laude et honore transcenderet qui non plus quam semel consules exstitissent. Vicit ergo beata Felicitas martyres, quae, tot ante se morientibus filiis, pro Christo frequenter occubuit, quia et amori illius sola sua mors minime suffecit. 4. Consideremus, fratres, hanc feminam, consideremus nos, qui membris corporis viri sumus, in ejus comparatione quid existimabimur. Saepe namque agenda aliqua bona proponimus, sed si unus contra nos vel levissimus sermo ab ore irridentis eruperit, ab intentione actionis nostrae fracti protinus et confusi resilimus. Ecce nos plerumque a bono opere verba revocant. Felicitatem vero a sancta intentione frangere nec tormenta potuerunt. Nos in auram maledictionis impingimus; haec ad reg
Abbreviated transcription (Latin):
amoris interior. quȩ dolorẽ iunceret car.¬
nis. Unde & passuro petro dicit᷑. Cũ se.f.¬
nueris extendes manus tuas: & alius
te cinget. et ducet quo du ñ uis. Neq enĩ
si plenissime petrus nollet ꝓ xp̃o pati
potuisset: sed martyriũ quod ꝑ infirmi¬
tatem carnis noluit. ꝑ uirtutẽ sp̃c ama.¬
uit. Qui dũ ꝑ carnẽ ad pęnas trepidat.
nos quoq cũ gaudiũ quęrimꝰ falutis.
amarũ poculũ suminus purgationis. Ama¬
ritudo quidẽ in poculo displicet: sed resticu¬
enda ꝑ amaritudinẽ salus placet. Amaui gͦ
uxta carnẽ felicitas filios: sed pro amore
glestis patrię mori coram se uoluit qͦs ama.¬
uit. Ipsa eoꝵs uulnera cȩpit: sed ipsa in eis.¬
den ad regnũ ꝑ uenientib excreuit. ł ecte
gͦ hanc feminã ultra martyrẽ dixerĩ: quȩ
totiens in filiis desidabilit extincta. dum
multiplex martyriũ obtinuit. ipsã quoq
martirii palmã uicit. ł ertur apud ueteres

Expanded text:
amoris interior quae dolorem vinceret caramoris interior quae dolorem vinceret carnis. Unde et passuro Petro dicitur: Cum senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Neque enim si plenissime Petrus nollet pro Christo pati potuisset, sed martyrium, quod per infirmitatem carnis noluit, per virtutem spiritus amavit. Qui dum per carnem ad poenas trepidat, nos quoque cum gaudium quaerimus salutis, amarum poculum sumimus purgationis. Amaritudo quidem in poculo displicet, sed restituenda per amaritudinem salus placet. Amavit ergo juxta carnem Felicitas filios suos, sed pro amore coelestis patriae mori etiam coram se voluit quos amavit. Ipsa eorum vulnera accepit, sed ipsa in eisdem ad regnum praevenientibus excrevit. Recte ergo hanc feminam ultra martyrem dixerim, quae toties in filiis desiderabiliter exstincta, dum multiplex martyrium obtinuit, 1446 ipsam quoque martyrii palmam vicit. Fertur apud veteres
Abbreviated transcription (Latin):
bis: & plus quã ꝓpħam. Et ioħes ipse reqͥ¬
situs respondit dicens. Non sũ ꝓpħ̃a. Qa
enĩ se plusquã propħam nouerat: esse se¬
ꝓpħam negabat. Qui id cuto plus quã pro.¬
pheta dicitur: quia ꝓpħȩ est officiũ uentu.¬
ra p̃ nuntiare. non eciã ostendere. Ioħes
uͦ plusquã ꝓpħa est: quia quẽ uerbo dixit.
digito ostendit. Non ergo hanc feminã mar.¬
tyrem sed plusquã marurẽ dixerĩ: quȩ
septem pignorib ad regnũ pre missis. toti¬
ens ante se mortua. ad pęnas prima uenit.
sed ꝑuenit octaua. Aspexit mat̾ & cruciata
& imꝑt̾rita filiors mortẽ: spei gaudiũ ad¬
hibuit. dolorẽ naturȩ: Timuit uiuentib:
gauisa ẽ. morientibus. Optauit post se nul
lũ relinquere: ne si quẽ hab̾et suꝑstitẽ. ñ
posset habere consortem. Nemo ergo ex
morientib filii̾s etiam carnalis affectus
minime pulsauerit. Neq enĩ filios quos
carnem suam esse nouerat sine dolore
poterat morientes uidere: sed erat uis

Expanded text:
es ipse requisitus respondit, dicens: Non sum propheta . Qui enim se plus quam prophetam noverat, esse prophetam negabat. Qui idcirco plus quam propheta dicitur, quia prophetae officium est ventura praenuntiare, non etiam ostendere. Joannes vero plus quam propheta est, quia quem verbo dixit digito ostendit. Non ergo hanc feminam martyrem, sed plus quam martyrem dixerim, quae, septem pignoribus ad regnum praemissis, toties ante se mortua, ad poenas prima venit, sed pervenit octava. Aspexit mater et cruciata et imperterrita filiorum mortem, spei gaudium adhibuit dolori naturae. Timuit viventibus, gavisa est morientibus. Optavit nullum post se relinquere, ne si quem haberet superstitem, non posset habere consortem. Nemo ergo ex morientibus filiis, etiam carnalis affectus minime pulsarit. Neque enim filios quos carnem suam esse noverat sine dolore poterat morientes videre, sed erat vis
Abbreviated transcription (Latin):
mater dicatur. F ideles gͦ discipłos. fratres
uocare dignatus est dicens. Ite nuntiate
frĩb meis. Qui gͦ fr̃ dñi fieri ad fidẽ ue.¬
niendo potuerit: quȩrendũ est quomͦ ẽẽ.
etiam mat̾ possit. Sed sciendũ nobis ẽ: qr
qui xp̃i frat̃ ce soror est credendo. mater-
efficitur p̃dicando. Quasi enĩ parit dñm:
proximi mente generat᷑. Ad quã rẽ nob̃¬
idoneȩ confirmandã. ad est beata felicitas
cuius hodie natalicia celebramus: quȩ
credendo extitit ancilla xp̃i. ce p̃dicando
facta est mat̾. xp̃i. Septem quippe filios
sicut in gestis eius emendatiorib legit᷑.
sic post se timuit uiuos in carne relinq̃re:
sicut carnales parentes solent metuere. ne
mortuos p̃mitant. Inꝑsecutionis enĩ labo.¬
re dep̃hensa. filioꝵs corda in amorẽ suꝑne
patriȩ p̃dicando roborauit: & parturi.¬
uit sp̃u quos carne peꝑerat. ut p̃dicatione
rile pectus. Ad mortem stecit imꝑtrita : a.

Expanded text:
mater dicatur. Fideles enim discipulos fratres mater dicatur. Fideles enim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fratribus meis . Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomodo etiam et mater esse possit? Sed sciendum nobis est quia qui Christi frater et soror est credendo, mater efficitur praedicaproximi mente generatur. Magna dignidonee confirmandam adest beata Felicitas, cujus hodie natalitia celebramus, quae credendo exstitit ancilla Christi, et praedicando facta est mater Christi. Septem quippe filios, sicut in gestis ejus emendatioribus legitur, sic post se timuit vivos in carne relinquere, sicut carnales parentes solent metuere ne mortuos praemittant. In persecutionis enim labore deprehensa, filiorum corda in amore supernae patriae praedicando roboravit, et parturivit spiritu quos carne pepererat, ut praedicatione rile pectus. Ad mortem stetit 1445 imperterr
Abbreviated transcription (Latin):
recitata: sed magnis mysterioꝵs
ponderib grauida. Ihc ce enim
conditor & redemptoe nr̃ mnatrẽ se nosse
dissimulat: et quȩ ei mater sit qui pro.¬
pinqui. non ꝑ cognationẽ carnis sed per
coniunctionẽ sp̃c̃ designat dicens. Quȩ
est mater mea &e qui sunt fr̃s meie Qui
cumq fẽcerit uoluntatẽ patris mei qui in
celis est: ipse meus frat̃. soror &e mater est.
Q uib nobis uerbis quid aliud innuit. nͥ
quod obsequentes iussionib sitis multos ex
gentilitate colligit: & uideã ex cuius carne
est genitus non agnoscit. Unde ce mater
eius quia quasi non agnoscit᷑ foris stare
ꝑhibet᷑: quia uidelicet synagoga idcirco
ah auctore suo nõ recognoscit᷑. quia legis
obseruationẽ teneus sp̃ualẽ intellectũ ꝑdi.
dit. & se se ad custodiã litere forais fixit.
Seddũ is qui uoluntatẽ patris fecerit .ii.¬
soror et frat̾ dñi dicit᷑: propt̾ utrumq
sexum qui ad fidẽ colligitur mirũ nõ ÷
Mirandũ uero ualde est: quomͦ ętiram

Expanded text:
recitata, sed magnis mysteriorum ponderibus gravida. Jesus etenim conditor et redemptor noster matrem se nosse dissimulat, et quae ei mater sit, et qui propinqui, non per cognationem carnis, sed per conjunctionem spiritus designat, dicens: Quae est mater mea, et qui suncunque enim fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est. Quibus nobis verbis quid aliud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae foris fixit. 2. Sed cum is qui voluntatem Patris fecerit soror et frater Domini dicitur, propter utrumque sexum qui ad fidem colligitur mirum non est; mirandum vero valde est quomodo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dispensabit. Si enim uiderit caritatiᷤ
luce uestitũ: iusticiȩ uł misccłiȩ mar¬
garitis ornatum: castii: humilem: mi¬
sccłem: benignũ & sobrium : si talem
agnouerit: corpus & sangumẽ suũ
ñ ad iudicium s ad remediũ ꝑsacer¬
dotum suoꝵ ministeriũ dispẽnsabit.
Si uͦ aliquem uidit adultum: ebrio¬
sum: cupidũ & suꝑbum: tueone
hoc illi dicat᷑ qđ iñ euangłio dñs p̾
dixit: amice quomꝰ huc intrasti nõ
habens uestem nuptialem ÷ & qđ auer¬
tat ds fiat illi qđ sequit᷑ : ligate illi
manus & pecles & ꝑicite in tenebras ex¬
teriores. sbi erit fletus & stridor den¬
tium. Coce qualẽ seutentiã in die uicdi¬
cii excipiet: qui sine remeclio peniten¬
tiȩ ad festiuitatem dñi uicioꝵ sordibꝰ
inquinatus accesserit. In natali euĩ dñi
fes dilectissimi: quasi innuptuis spũa¬
lunc ueritas de t̾ra orta est. tẽ iusti¬
cia cde cęlo ꝓspexit: tc̃ ꝑcessit sponsꝰ
de thalamo suo. hoc est᷑. u̾bum d̾i de

Expanded text:
ricordiae dispensabit. Si enim viderit charitatis luce vestitum, justitiae vel misericordiae margaritis ornatum, castum, humilem, misericordem, benignum et sobrium; si talem agnoverit, corpus et sanguinem suum ei non ad judicium, sed ad remedium per sacerdotum suorum ministerium dispensabit. Si vero aliquem viderit adulterum, ebriosum, cupidum et superbum, timeo ne hoc illi dicatur, quod in Evangelio Dominus ipse dixit, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Et, quod avertat Deus, fiat illud quod sequitur, Ligate illiicite eum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam in die judicii excipiet, qui sine remedio poenitentiae ad festivitatem Domini vitiorum sordibus inquinatus accesserit. In natali enim Domini, fratres dilectissimi, quasi in nuptiis spirituaTunc veritas de terra orta est, tunc justitia de coelo prospexit: tunc processit sponsus de thalamo suo, hoc est Verbum Dei de
Abbreviated transcription (Latin):
mus glorie quod prodere sibi asserit nõ
liceree Quid ȩtiam de petro referã: cuiꝰ ado
tanta est approbata iusticia. tantaq ei po.¬
testas attributa est iudicandi. ut in arbitrio
uate quanto nobis sit petrus apłs honore
uenerandus: cuiꝰ sententiã in terris platã
sempit̾ii uidicis equitas ñ repellit. Et ideo
diligent̾ intendite quȩ sit eius gloriȩ mag¬
nitudo: cui dũ claues regni cõmattunt᷑
da hodie passio celebrat᷑: hors hodie con-¬
cursu lȩtissimo ioma martyriũ. Et quoꝵ
dudũ impia ꝑsecuta est sanguinẽ: eorũ¬
nc̃ peculiari deuota patrocino gloriatur.

Expanded text:
esse gloriae quod prodere sibi asserit non esse gloriae quod prodere sibi asserit non licere? Quid etiam de Petro referam, cujus tanta a Deo est approbata justitia, tantaque ei potestas attributa judicandi, ut in arbitrio estimate quanto nobis sit Petrus apostolus honore reverendus, cujus sententiam in terris prolatam sempiterni judicis aequitas non repellit. Et ideo diligenter intendite quae sit ejus gloriae magnitudo, cui dum claves regni committuntur m mundum veneranda hodie passio celebratur: horum hodie concursu laetissimo excolit Roma martyrium; et quorum dudum impia persecuta est sanguinem, eorum nunc peculiari devota patrocinio gloriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
remigiĩ totius ȩccłiȩ gubernacula trade¬
rentur: dut quantũ in apłatus sui mi¬
quia ñ iniqui pectoris odios simpl icis
ignorantiȩ in cauta dȩuotione certabat.
Deniq ut primũ sensib euis sp̃s ueri¬
iatis oftensus est: ostendit continuo ñse
xp̃i seuisse odio. sed amore pat̾nȩ legis inno.¬
center errasse. De quo quid ego potissimũ
quod in se gestũ est confitet᷑. Ait enĩ uelut
de altero quodã. Scio hominẽ in xp̃o iħu¬
&e audiuit archana ũba quȩ non licet homi.¬
ni loqui. Quid hoc apło magnificentius: .ui.¬
cui in medio mortaliũ constituto. &e supra
cȩlos ire datũ & ad tͣras redire concessũ est:
Quid hoc beatius uiro. qui int̾ secreta
paradysi ediscere meruit quod nec lingua
hominuis loqui posset. nec quisquã mere¬
retur audire: Et cũ tante sint sublimita¬
tis illa quȩ docuit ut compreheude ea mẽs
humana ñ possit: quantȩ illud esse puta

Expanded text:
remigium totius Ecclesiae gubernacula traderemigium totius Ecclesiae gubernacula traderentur? Aut quantum in apostolatus sui miquia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum quod in se gestum est confitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio hominem, inquit, iet audivit arcana 226 verba, quae non licet homini loqui . Quid hoc Apostolo magnificentius, cui in medio mortalium constituto, et supra coelos ire datum, et ad terras redire concessum est? Quid hoc beatius viro, qui inter secreta paradisi ediscere meruit quod nec lingua hominis loqui possit, nec quisquam mereretur audire? Et cum tantae sint sublimitatis illa quae docuit, ut comprehendere ea mens humana non possit; quantae illud putamus
Abbreviated transcription (Latin):
&e pauli in suꝑabilẽ fidẽ passionẽq
germanã omĩ nos deuotione fratres
necesse est celebrare: quia & laudabilis eos
uita ad głofissimũ ꝑduxit occasũ. & miri.¬
ficus obitus ꝑpetuam transmisit ad intã.
Et licet in petro fides emineat. inpaulo
doctrina precellat: & magrsteriũ tam̃ pau-¬
li ficli plenitudo est. et credulitas petri do¬
cꝰtrine est fundam̃tũ. Quos tanta cȩlestis
electionis dignatio uisitauit: ut hic fieret
de piscatore doctor. ille de ꝑsecutore clefen¬
sor. Sed in hoc onuipotentis dĩ attollenda
maiestas est: qui in spiratione mirabili
docendi gr̃am tribuit imꝑito: &e inimi¬
cũ facit amare quod oderat. et fidẽ quã in¬
pugnabat asserere. Illius piscationẽ ñ abs.¬
tulit sed mutauit: hinus cecauit oculos.
ut purgatiore recepto lumine. clarissimȩ
m̃tis acie ultra humanũ possit uidere as¬
pectũ. Quanti igitur meriti apud dm̃ stiũ.u.
petrus erat. ut ei post nauiculȩ paruę

Expanded text:
 Pauli inseparabilem fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum. Quantum igitur meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post naviculae parvae
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat cruentũ facinus ibi rursus timebat
reatũ ꝑiurii. Ne dñ offenderet ꝑuirando:
dm̃ offendit seuiendo. Dicit michi aliquis.
Quid gͦ debuit herodes facere: Si dixero
ñ debuit iurare: quis ñ uideat hoc eũ ñ
facere debuisse: Sed ñ consulor de homine
utrũ uirare debeat: sed quid facere debeat
quia iurauit. Ipsa ẽ. magna deliberatio. T e¬
mere uirauit quia nesciuit: tam̃ lapsus ẽ.
uirauit. Ecce puella petit caput sci ioħis.
Quid facere debet herodes: Demus illi cõ¬
siliũ. Si dixerimus parce ioħi ne facias sce-¬
lus. ꝑuiriũ suademus: si dixerinius noli
ꝑ urare ad scelus implendũ ꝓ uocamꝰ. Ma.¬
suetudinẽ malã. moneo fr̃s meos moneo
filios ineos. Quid opus ẽ. ut ueniatis ad
hunc articulũ: ubi ñ possimus inueni.¬

Expanded text:
videbat cruentum facinus, ibi rursus timebat videbat cruentum facinus, ibi rursus timebat reatum perjurii; ne Deum offenderet perjurando, Deum offendit saeviendo . Dicit mihi aliquis: Quid ergo debuit facere Herodes? Si dixero, Non debuit jurare: quis non videat hoc eum non facere debuisse? Sed non consulor de homine, utrum jurare debeat; sed quid facere debeat qui juravit. Ipsa est magna deliberatio. Temere juravit: quis nesciat? Tamen lapsus est, juravit. Ecce puella petivit caput sancti Joannis: quid facere debuit Herodes? Demus illi consilium. Si dixerimus, Parce Joanni, ne facias scelus; perjurium suademus. Si dixerimus, Noli perjurare; ad scelus implendum provocamus. Masuetudinem malam, moneo fratres meos, moneo filios meos: quid opus est, ut veniatis ad hunc articulum, ubi non possumus inveni
Abbreviated transcription (Latin):
graue fuit &e consuetudini nr̃e. Timnendo
dm̃i. abstulimus iurationẽ de ore nr̃o. Ecce
uobiscũ uiuimus. Quis nos aliquando au.¬
U diuit
uirantese Numqͥd ñ consueuerã urare coti¬
die: At ubi legi &e timui: luctatus sũ contra
consuetudinẽ meã. In ipsa lucta inuocaui ad
quã non uirare. Hoc ideo ad monui caritatẽ
ur̃am: ne dicatis quis potest. Osi ds̃ timneat᷑:
o si ꝑ uiria expauescant᷑. lingua frenat᷑. ueri¬
tas tenetur uiratio tollitur. Propt̃ hunc lo¬
cũ quẽ hodie audiuimus cũ eugłiũ recita¬
retur. dico caritati ur̃ȩ. Uidetis miserũ istũ
herodẽ. iohem sc̃m uirũ. & dĩ homine di¬
lexisse.: Sed qm̃ temere iurauit ebrius lȩti.¬
cia ex delectatione saltantis: daturũ se spo¬
pondit. quicquid illa puella quȩ saltando
placuerat postulasset. At ubi poposcit rem
crudelẽ & nefariã: contristatus ẽ. quidẽ.
Uidebat enĩ tantũ scelus fieri: sed positus
inter uirationẽ suã &e puellȩ peticionẽ. uͥ

Expanded text:
grave fuit consuetudini nostrae. Timendo Deum abstulimus jurationem de ore nostro. Ecce vobiscum vivimus: quis nos aliquando audivit urantes? Numquid non consueveram quotidie jurare? At ubi legi, et timui, luctatus sum contra consuetudinem meam, in ipsa luctatione invocavi Dquam non jurare. Hoc ideo admonui Charitatem vestram, ne dicatis, Quis potest? O si Deus timeatur! o si perjuri expavescant! lingua frenatur, veritas tenetur, juratio tollitur. SERMO Ccum, quem hodie audivimus, cum Evangelium recitaretur, dico Charitati vestrae: videtis miserum istum Herodem, Joannem sanctum virum et Dei hominem dilexisse: sed quoniam temere juravit ebrius laetitia et delectatione saltantis, daturum se promisit quidquid illa puella, quae saltando placuerat, poposcisset. At ubi poposcit rem crudelem et nefariam, contristatus est quidem; videbat enim tantum scelus fieri: sed positus inter jurationem suam et puellae petitionem, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Cũ gͦ dñs uirauerit: quare dñs iħc¬
xp̃c suos uirare ꝓhibuit: Dico quare. Nõ
est peccatũ uerum iurare. Sed quia gran-¬
de peccatu est falsum iurare. longe ẽ. aut
apeccato falsũ urandi qui omino ñiurat.
te noluit ambulare: ne pes tuus in angus-¬
to labat᷑ & cadas. Sed dñs inquis iurauit.
Securus uirat: qui m̃tiri nescit. Nonte
moueat quia dñs iurauit : quia forte ñ
debet iurare nisi ds. Tu enĩ quando iuraˢ
quid facis Testem dm̃ adhibes. Tu illũ:
ipse se ipsũ. Sed tu homo quia in multis
falleris. plerũq ad hibes testem ueritatẽ.
ad tuã falsitatẽ. Aliquando & nolens ho¬-
mo uirat: cũ uerũ putat esse quod uirat.

Expanded text:
a. Cum ergo Dominus juraverit, quare Dominus Christus suos jurare prohibuit? Dico quare. Non est peccatum, verum jurare. Sed quia grande peccatum est falsum jurare, longe est a peccato falsum jurandi qui omnino non jurat: ra ripam te noluit ambulare, ne pes tuus in angusto labatur, et cadas. Sed Dominus juravit, inquit. Securus jurat qui mentiri nescit. Non te moveat quia Dominus juravit; quia forte non debet jurare nisi Deus. Tu enim quando juras, quid facis? Testem Deum adhibes. Tu illum, ipse se ipsum. Sed tu homo, quia in multis falleris, plerumque adhibes testem veritatem ad tuam falsitatem. Aliquando et nolens homo perjurat, cum verum putat esse quod jurat.
Abbreviated transcription (Latin):
odiũ concipiebat. quod aliquando dato tẽ-¬
pore pareret.Quando parturiebat peꝑit
habebat ioħem. qui eũ propt̃ dm̃ audiebat.
& si ei ñ obȩdiebat. postea quã ab eo peti.¬
tũ est caput ioħis indisco. contristatus ẽ.
Sed propt̾ iurationẽ &e propt̾ recũbentes
misit spiculatorẽ: et impleuit qđ iura¬
uit. Admonet nos locus iste km̃i: ut ꝓpt̃¬
peccatũ : umo tam magnũ peccatũ ẽ. fal¬
sũ utrare. ut ꝓpt̾ peccatũ falsȩ iurationis.¬

Expanded text:
odium concipiebat, quod aliquando dato temodium concipiebat, quod aliquando dato tempore pareret. Quando parturiebat, peperhabebat Joannem, qui eum propter Dominum timebat, etsi ei non obediebat, posteaquam ab illo petitum est caput Joannis in disco, contristatus est. Sed propter jurationem et propter conrecumbentes, misit spiculatorem, et implevit quod juravit. peccatum: imo tam magnum peccatum est, falsum jurare, ut propter reatum fals
Abbreviated transcription (Latin):
um sc̃m eugłium legeret᷑. crude¬
le spectaculũ ante nr̃os oculos
constitutũ ẽ caput sci ioħis in
disco. feralis lusus crudelitatis. propt̃ odi¬
um ueritatis. Quella saltat & seuit mat̃:
& int̾ delicias et lasciuias conuiuantiũ te¬
mere uirat᷑. & impie qđ iuratur implet.
Factũ est ioħi quod ipse p̃dixerat: illũ opor¬
tet crescere. me autẽ minui. Istȩ minutus
est capite: ille creuit in cruce. Odiũ peꝑit
ueritas. Non potuit equo anuno tolerari.
quod homo dĩ sc̃s monebat: qui utiq sa-¬
lutẽ eorũ quȩrebat quos sic monebat. Res.¬
ponderunt illi mala ꝓ bonis. Quid enim
ille diceret nisi quo plenus erat: & qͥd illi
respondent nͥ quo pleni erant Ille triti.¬
cum seminauit: sed spinas inuenit. Dice¬
bat regi. Non tibi licet habere uxorẽ frĩs
tui. Uincebat regem libido: tenebat apud
se ꝓhibitam uxorem fr̃ĩs sui. sed eũ tam̃
sic libebat ut ñ sȩuiret. Honorabat eũ a qͦ
uerũ audiebat: sed detestabilis mulier¬

Expanded text:
um Evangelium legeretur, crudele spectaculum ante oculos nostros constitutum est, caput sancti Joannis in disco, feralis missus crudelitatis, propter odium veritatis. Puella saltat, et saevit mater: et inter delicias et lascivias convivantium temere juratur, et impie quod juratur, impletur. Factum est Joanni quod ipse praedixerat. De Dotet crescere, me autem minui . Iste minutus est in capite, ille crevit in cruce. Odium peperit veritas. Non potuit aequo animo tolerari, quod homo Dei sanctus monebat: qui utique salutem eorum quaerebat, quos sic monebat. Responderunt illi mala pro bonis. Quid enim ille diceret, nisi quo plenus erat? Et quid illi responderent, nisi quo pleni erant? Ille triticum seminavit, sed spinas invenit. Dicebat regi, Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Vincebat enim regem libido: tenebat apud se prohibitam uxorem fratris sui. Sed eum tamen sic libebat, ut non saeviret. Honorabat eum a quo verum audiebat. Sed mulier detestabilis
Abbreviated transcription (Latin):
sus consuetudinẽ ur̃am malã ualde malã.¬
autem te ꝓuocauerit aduirationẽ. ut for¬
te sic fibi existimet satis fieri posse. si ura¬
ueris de illa re quã de putat cõmisisse aut
fecisse & forsitan ñ fecisti: ne remaneat in
illo mala suspicio si utraueris. tu ñ sic pec¬
casti quomͦ ille qui te prouocauit: quia
si quid amplius est a malo est. Loquebat᷑
gͦ de iuratione ubi nos intelligere uoluit
ipsã uirationẽ a malo ẽẽ. Si ab alio ꝓuo¬
catus fueris: ab ipsuis malo erit quod iu¬
yras
non atuo. Et est hoc prope a malo cõmuni
generis humani: qm̃ corda nr̃a uidere ñ pos¬
sumus. Nam si corda nr̃a uideremus: cui ui¬
raremus: Quando a nobis exigeret᷑ iuratio:
quando uideret᷑ oculis proximi ipsa cogita.¬
est ille animã. Inmo duas animas : & eius
quẽ uirare ꝓuocauit & suã. Scis uerũ esseqͦd
dicis. falsũ esse quod dicit ille & iurare cõ-¬

Expanded text:
sus consuetudinem vestram malam, malam, malasus consuetudinem vestram malam, malam, malaautem provocaverit te ad jurationem, ut forte sic sibi existimet satisfieri posse, si juraveris de illa re quam putat te commisisse aut fecisse, et forsitan non fecisti; ne remaneat in illo mala suspicio, si juraveris tu, non sic peccas quomodo ille qui te provocavit: quia Si quid amplius est, a malo est . Loquebatur autem de juratione, ubi nos intelligere voluit ipsam jurationem a malo esse. Si ab alio provocatus fueris, ab ipsius malo erit quod juras, non a tuo. Et hoc est prope a malo communi generis humani, quoniam corda nostra videre non possumus. Nam si corda nostra videremus, cui juraremus? Quando a nobis exigeretur juratio, quando videretur oculis proximi ipsa cogitaest, ille animam, imo duas animas, et ejus quem jurare provocavit, et suam. Scis verum esse quod dicis, falsum esse quod dicit ille, et jurare com
Abbreviated transcription (Latin):
re quod uirauerat quã urationẽ suã fis
hominis sanguine cõplere. Cõmemoros
quebatur ingratus: ille cũ siuis ibat quai¬
cumq poterat ne inueniret᷑ a saule de oci¬
deretur. Et quodã die ab homine diute
qui uocabatur nabal & tondebat ouessi¬
as. petiuit sustentaculũ uictus sibi & eis
surũ se esse. erat enĩ armatus: ꝙ qđ faci.¬
le fuerat & iuste facere ira ꝑsuadente uide¬
batur. in cautus fudit urationẽ. ce cepit
ut faceret quod urauerat. Occurrit abigai¬
il uxoe nabal: &e tulit ea necessaria que po¬
poscerat. Supplicit̾ eum rogauit: flexit &¬
a mariti sanguine reuocauit. Iurauit te.¬
mere : sed non impleuit iurationẽ maio
monendos uos. Ecce sc̃s dauid ñ quidẽ ira¬
tus sanguinẽ hominis fudit: sed eũ fal¬
sum uirasse negare quis poterit: De du¬
ob peccatis elegit minus: sed minus fuit
in comparatione peroris. Namꝑ se ipsũ ap¬
pensũ magnũ malũ est falsa uratio. Pri¬
us gͦ laborare debetis & confligere aduer¬

Expanded text:
re quod juraverat, quam jurationem suam fuso hominis sanguine implere. Commemoro ergo persequebatur ingratus, ille cum suis ibat quocumque poterat, ne inveniretur a Saüle, et occideretur. Et quodam die ab homine divite, qui vocabatur Nabal, et tondebat oves suas, petivit sustentaculum victus, sibi et eis surum se esse. Erat enim armatus. Et quod facile fuerat, et juste facere ira persuadente videbatur, incautus fudit jurationem; et coepit ire, ut faceret quod juraverat. Occurrit Abigail uxor Nabal, et tulit ei necessaria quae poposcerat. Suppliciter eum rogavit, flexit, et a mariti sanguine revocavit . Juravit temere, sed non implevit jurationem majormonendos vos. Ecce sanctus David, non quidem iratus sanguinem hominis fudit; sed eum falsum jurasse negare quis poterit? De duobus peccatis elegit minus: sed minus fuit illud in comparatione majoris. Nam per se ipsum appensum, magnum malum est falsa juratio. Prius ergo laborare debetis, et confligere adver
Abbreviated transcription (Latin):
qui post istum meũ sermonẽ. & istã meã
ad monitionẽ. exhortationẽ. tale aliquio fe.¬
cerit. Cauete a falsa uiratione: cauete a teme¬
raria uratione. Abhis om̃ib malis securis¬
simi cauetis: si consuetudinẽ uirandi auob̃
abstuleritis. In¬

Expanded text:
qui post istum meum sermonem et istam meam qui post istum meum sermonem et istam meam admonitionem et exhortationem tale aliquid fecerit. Cavete a falsa juratione, cavete a temeraria juratione. Ab his duobus malis securissime cavebitis, si consuetudinem jurandi a vobis abstuleritis.
Abbreviated transcription (Latin):
uerat uel qđ ei debebat᷑: & hominis fid̃i
se cõmisit. Cõmotus ꝓuocauit eũ ad iusiu¬
randũ. Ille iurauit. iste ꝑdidit: sed isto
ꝑdente. iste penitus ꝑiit. Dicebat gͦ iste titꝰ¬
limeni homo gratus &e fidelis. ipsa nocte
exhibitũ se fuisse ad iudicẽ: & cũ magno
impetu atq t̾rore ꝑuenisse ad p̃sidentẽ excel¬
sum quendã & admirabilẽ uirũ. cui pare.¬
bat officiuĩ similit̾ excelsoꝵ : uissũ fuisse
proturbatũ retro reuocari. & int̾rogatũ
fuisse his ũbis. Quare prouocasti homi¬
nẽ ad uirationẽ: quẽ sciebas falsĩ esse iu¬
raturũ: Nespondit ille. Negauit mͥ rem
falsa uiratione ꝑimeres. P rostratus uissus
est cedi: cȩsus ẽ. tam grauit᷑ ut in doxso e¬
iugilantis uestigia plagarũ apparerent.
Sed dictum ẽ. illi postea quã emendatus est.
Parcitur innocentiȩ tuȩ: de cetero caue ne fa¬
cias. E ecit ille quidẽ magnũ peccatũ: & em̃¬
datus est: sed multo grauius peccatũ faciet.

Expanded text:
i debebatur; et hominis fidei se commisit. Commotus provocavit eum ad jusjurandum. Juravit ille, iste perdidit: sed isto perdente, ille penitus periit. Dicebat ergo iste Tutuslymeni homo gravis et fidelis, ipsa nocte exhibitum se fuisse ad judicem, et cum magno impetu atque terrore se pervenisse ad praesidentem excelsum quemdam et admirabilem virum, cui parebat officium similiter excelsorum, jussum fuisse perturbatum retro revocari, et interrogatum fuisse his verbis: Quare provocasti hominem ad jurationem, quem sciebas falsum esse juraturum? Respondit ille: Negavit mihi rem falsa juratione perimeres? Prostratus jussus est caedi. Caesus est tam graviter, ut in dorso evigilantis vestigia plagarum apparerent. Sed dictum est illi, postquam emendatus est: Parcitur innocentiae tuae, de caetero cave ne facias. Fecit quidem ille grave peccatum, et emendatus est: sed multo gravius peccatum faciet,
Abbreviated transcription (Latin):
&e ñ pepcisti filio tuo dilecto propt̃ me. nͥ¬
benedicens benedicã te. & implendo imple-¬
bo semen tuũ sicut stellas cęli et sicut are¬
nã maris. & benedicent᷑ in semine tuo õs
nos implere. Exhibetur uerax uiratio dĩ.
dech. Qui nouert̃ scripturas sciunt quid
ꝓculerit melchi sedech sac̃dos dĩ excelsi:
quando benedixit abrahã. Non oportet
ut hȩc cõmemore mͦ propt᷑ catecuminos:
fideles tam̃ agnoscunt. quẽ ad modũ ante

Expanded text:
et non pepercisti filio tuo dilecto propter me, benedicens benedicam te, et implendo implebo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam maris, et benedicentur in semine tuo omnes nos implere, exhibet verax juratio Dei. dech . Qui noverunt Scripturas, sciunt quid protulerit Melchisedech sacerdos Dei excelsi, quando benedixit Abraham . Non oportet ut hoc memoremus, propter catechumenos. Fideles tamen agnoscunt, que