comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luit habraam ⁊ quid minimum tollere ex¬
ceptis que ccẽderunt uiuenes ⁊ ꝑtib trium
fratrum qui uen̾ant cumeo hũc melchise¬
dech aiint hebrei fusse sem filiũ noe. ⁊ uixis¬
se. usq adysaac. ⁊ om̃s primogtĩtos usq ad a¬

Expanded text:
luit Abram etiam minimum quid tollere, exceptis quae comederunt juvenes, et partibus trium fratrum, qui venerant cum eo. Hunc Melchisedech, aiunt Hebraei fuisse Sem filium Noe, et vixisse usque ad Isaac. Et omnes primogenitos, a
Abbreviated transcription (Latin):
g rũ ꝑ turmas ⁊ cimeos. quod ꝓ eos̾ hica¬
acupitur. ex cubie enĩ ꝓprie dicuntur ui¬
gilie. noctis. tne tribus ꝑ iiii. partes. tab
ita tñ remoti ut maximas in medio plate¬
as haberent. Fritq ornatus castroꝵ eoꝵ¬
stitutis. Opifices ⁊ arcium in stacionib
suis erant ita ut urbi conpetent᷑ hechisi¬
tare castra eoꝵ sinullima iidrentur. Iu¬
das ttaq ysachar ⁊ sabulon castra meta¬
bantur ad orientem. Ruben. simeon ꝯ
gad ad midiem. ffsraym benianũ ⁊ ma¬
nasts ad octidentẽ. Dan afẜ ⁊ neptali
ad aquillone. Int̾ tab̾. u̾o ⁊ rastra excu
tabemaculo ꝙͣ castrisꝯ excubebant simili¬
ter ꝑ .iiii. plagas. moy⁊ aaron. cũ siuis ad
orientem. reliqui ab his cahatite ad m̾idi¬
em fub custodia eleaçar filu aaron g̾sõi¬
de ad ectidentem. merarite ad septetrio¬
nem ⁊ erant utriq sub custodia ytamar.

Expanded text:
per turmas, et cuneos, quod pro eodem hic aaccipitur; excubiae enim proprie dicuntur vigiliae noctis. Ternae tribus, per quatuor partes tabtamen remoti, ut maximas in medio plateas haberent. Eratque ornatus quasi foronstitutis. Opifices etiam artium in stationibus suis erant, ita ut urbi competenter aedificatae, castra eorum simillima viderentur. Judas itaque Issachar et Zabulon castra metabantur ad orientem, Ruben, Simeon et Gad ad meridiem, Ephraim, Benjamin, Manasses ad occidentem, Dan Aser et Nephtalim ad aquilonem. tabernaculo, quam castris, et excubabant similiter per quatuor plagas; Moyses, et Aaron cum suis ad orientem; reliqui ab his Caathitae ad meridiem, sub custodia Eleazar filii Aaron; Gersonitae ad occidentem; Meraritae ad septentrionem, et erant utrique sub custodia Ithamar.
Abbreviated transcription (Latin):
clici sob legitur hoc in nume¬
dbiles ad bella mimerant᷑. Ad hanc per¬
tem ystorie sic transit .io. dicens moy
Dredictã constitutionẽ legum dũ sp̾ sia
morarentur a cõ cognouit ⁊ heb̾is scrrptã
tradidit. Cumq cñta leg̃ lationẽ ħ suffice¬
lationẽ ꝓsequentes eiꝰ ordinem libri di

Expanded text:
dici solet; Legitur hoc in Numedebiles ad bella, numerantur. Ad hanc partem historiae sic transit Josephus. Moyses praedictam constitutionem legum, dum sub Sina morarentur, a Deo cognovit, et Hebraeis scriptam contradidit. Cumque circa legislationem haec sufficelationem. Prosequentes ergo ordinem libri, di
Abbreviated transcription (Latin):
quiã d̾ ełctione ⁊ mi¬
rustio leuitaꝵ agit la¬
tine effectorius uł sa¬
crificatiuus. quia d̾ sacrificus et d̾ hi
que offerebantur ex lege tractat.he¬
braice u̾o uagetra quod sonat.uocat

Expanded text:
quia de electione et ministerio levitarum agit; latine Offertorius, vel Sacrificaticius; quia de sacrificiis et de his quae offerebantur ex lege tractat. Hebraice vero Vaiacra, quod sonat
Abbreviated transcription (Latin):
qber iudicũ ebraice so¬
p̾hĩ clicit̃ qui iudices d̾¬
scribit us ad heli sacer
quisq uidicum. tp̃s su¬
um in actis red̾gerit.
Quis aũt in unũ conpegerit dubui ẽ. dict̃

Expanded text:
ber Judicum Hebraice Sophetim dicitur, qui judices describit, usque ad Heli sacerdquisque judicum tempus suum in actis redegerit. Quis autem in unum compegerit dubium est. Dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
hebant tunc ⁊ um̃ta leuitaꝵ ꝓ primoge¬
nitis ium̃toꝵ qĩ conmutationẽ facies
cũ tpło. pumogenita enĩ omĩa sp̃aliter
tunc erãt sua. quia cum occideret primo¬
genita .e. peꝑtit primogenitis eoꝵ rep̃¬
uans eam sibi de inceps tñ tp̃ id ip̃m
ont̃a primogenata eoꝵ sibi scĩficauit in

Expanded text:
ebant, et jumenta Levitarum pro primogenitis jumentorum, quasi commutationem faciens cum populo . Primogenita enim omnia specialiter tunc erant sua, quia cum occideret primogenita Aegypti, pepercit primogenitis eorum, reservans ea sibi. Deinceps tamen propter id ipsum, omnia primogenita
Abbreviated transcription (Latin):
i aest res porio auhosmographia
u us ad ascẽsio nem ĩaliatoris. pelagus
mistiorim ꝑioribus relinquens. inqbꝰ
riis quoq ethnicorum quetla ĩcidẽcia ꝓ ĩa¬
cione tenporum inẜui adinstar ruuili ꝗse

Expanded text:
 aures. Porro a cosmographia usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quiriis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Iualoss mures pro achostnographia
moyi uchiats. tiuulũ ystoriacum d̾du
u us ad ascẽsio nem ĩalaaioris. pelagus
mistiorim ꝑmoribus relinquens. in qbꝰ
riis quoq ethnicorum queda ĩcidẽtia ꝓia
cione tenporum inẜui ad instar ruuili ꝗse

Expanded text:
ulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibriis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tͥñ sem tuũ int̾rañ sua. ⁊ subiciẽt eos ex tranei
iois ad patres tuos. generacc̃e aut̃ quarta re¬
u̾tentur huc .q. d. ne expectes te regnatũm¬
moritũm. ꝑ .coix. annos implebitur ꝓmissi
mea. nec ẽ intlłigñdu ꝙ tot annis ẜuuier̃t
inegypto. s hic numerus. in illa affliccc̃e
tantur. quoista habrae ꝓmittũtur. aũg̾ ab
ysaac nato ꝯputat quia dictum ẽ sem̃ tuũ
⁊ ab anno natiuitatis ysaac nate ꝯputat.¬
usq ad annũ eg̾ssiõis d̾ egypto. numerat.¬

Expanded text:
t semen tuum in terra non sua, et subjicient eos extranei sprius ad patres tuos, generatione autem quarta revertentur huc. Quasi dicat: Ne exspectes te modo regnaturu annos implebitur promissio mea. Nec est intelligendum, quod tot annis servierunt in Aegypto, sed hic numerus annorum in illa afflictionetantur, quo ista Abrae promittuntur. Augustinus ab Isaac nato computat, quia dictum est semen tuum. Et ab anno nativitatis Isaac, usque ad annum egressionis de Aegypto numerat
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ: int̾ra chanaaz. siũ inegypto. ꝑegninu
affligent. non refertur ad annos. cece. ꝙ¬
aut̃ dictum ẽ inquarta gnãcc̃e eos reodi¬
turos. ẜm tributti sacerdotale intlligñdũ
ẽ. leui enim genuit chaat. qui genuit ã
qui cum egͥssus a aron ẽ. nedicas quatuor
patre egresfusẽ. ⁊ facta ẽ caligo. ⁊ appau̾ĩt
ignis quaiꝰ ignis dibaĩ. transiẽs int̾ dinis¬
siones illas.⁊ ꝯsumẽs eas. foce signum ⁊ ter¬
minos t̾re cliuisit. uł difflnuit ei doꝰ armo¬

Expanded text:
enim in terra Chanaan, sive in Aegypto peregrinum  eos, et affligent, non refertur ad autem dictum est, in quarta generatione eos redituros, secundum tribum sacerdotalem intelligendum est. Levi enim genuit Chaat, qui genuit Araqui cum Aaron egressus est. Nec dicas quatuor patre egressus est. Et facta est caligo, et apparuit ignis quasi clibani transiens inter divisiones illas, et consumens illas. Ecce signum, et terminos te
Abbreviated transcription (Latin):
S hac iuctoria tradũt iubileũ miciũ hũisse ꝓ
has remissicẽ captiuoꝵ. iorel enim remissio.
uł inicium. und̾ iubileus remifuus uł mici¬
ans. obħ aut̃ institutus est quinquagessimuᷤᷤ
qr tũc erat loch ut dicũt ꝗdam .i. annoꝵ. uł¬

Expanded text:
 hac victoria tradunt jubileum initium habuisse pro hac remissione captivorum. Jubel enim remissio, vel initium, inde jubileus remissivus, vel initians, ob hoc autem institutus est quinquagesimus, quia tunc erat Lot, ut dicunt quidam quin
Abbreviated transcription (Latin):
Nprincipio erat u̾bum ⁊ u̾bum erat pͥri
Mundus quatuor moĩs dicitur. qñ
alatinis omẽ clictum est. quia phyloso¬
phꝰ empircũ nõ cogriouit. qm̃ sola regio
animãcia nob̾ nota ht̃. de qua princeps
mũcli huius eicietur foras. quandoq eti
mũcli ymaginẽ rep̾srĩtat. U adomi no
omĩs cͥatura dictus est. ⁊g̾tus ipr̃t mi

Expanded text:
principio erat Verbum, et Verbum erat princMundus quatuor modis dicitur: quanda Latinis omne dictus est quia, philosophus empyreum non cognovit; quandoque sola regio animantia nobis nota habet de qua: Princeps hujus mundi ejicietur foras ; quandoque homo mundi imaginem repraesentat. Unde a Domino homo omnis creatura
Abbreviated transcription (Latin):
chir filio manasse. nati sunt filii ĩ genib
ioseph. Dixitq fr̾ib fuis. Dens adhuc ui¬
sitabit uos ⁊ reducet ad t̾ra ꝓ qͣ uirauit
patrib ur̃is asportare ossa mea uob̾cu¬
nec postea motus donec egͥssi sũt filii. ifrł.

Expanded text:
chir filio Manasse nati sunt filii in genibus Joseph. Aitque fratribus suis: Deus adhuc visitavit vos, et reducet ad terram, pro qua juravit patribus vestris. Asportate ossa mea vobiscu, nec motus donec egressi sunt filii Israel
Abbreviated transcription (Latin):
suam. ⁊ habram lissimilabat. ⁊ ait saray.
Iniq agis contra me. iudicet d̾s int̾me
⁊te. sui habram. Etoe ancilla tua ĩ manu
tua. utere ea ut libet. affligẽte eam sarap
illa iniit fugam. uolẽs redire ad patriam.¬

Expanded text:
mulabat. Et ait Sarai: Inique agis contra me. Judicet Deus inter me, et te. Cui Abraham: Ecce ancilla tua in manu tua, utere ea, ut libet. Affligente autem eam Sarai, illa iniit fugam, volens redire ad patriam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ᷑ om̃ib sic expone. qui credid̾it ⁊ bapti¬
dat᷑ fai̾t ħoc est quim fide baptirabitur
cred̾e. signa aut̃ eos qui credid̾int hec
seq̃ntur. In nomĩe meo demonia eitiẽt
lĩguis loq̃nt᷑ nouis. S̾pentes tollẽt ⁊c̃.
⁊ hoc qͦ ꝓ tp̃r dcm̃ est. tunc enim signa
siebant ꝓ infidelib ꝯu̾tendis. qr gͦ si¬
passim tunc fiẽbant. Nos enim cũ ar¬
busta plantamus tã diuaqͣm infundi

Expanded text:
 omnibus sic expone: « Qui crediderit et baptizatus fuerit, » hoc est qui in fide baptizabitur. er alium credere. Signa autem eos qui crediderint haec sequentur: « In nomine meo daemonia ejicient, linguis loquentur novis, serpentes t dictum est. Tunc enim signa fiebant, pro infidelibus convertendis. Quia ergo sipassim tunc fiebant. Nos enim cum arbusta plantamus, tandiu infundi
Abbreviated transcription (Latin):
galaad.Gethebatha. obrona asion gaber
cades. a cades us ad campestria moab.ix. mõs
hor. salmona phunon. oboth. leabarim. di.¬
bongat. helmon. deblathaym mõtes aba¬
rim. campesta moab

Expanded text:
Gadgad, Jetebatha, Hebrona, Asiongaber, Cades; a Cades usque ad campestria Moab novem, mons Hor, Salmona, Phunon, Oboth, Jieabarim, Dibongad, Helmondeblathaim, montes Abarim, campestria Moab
Abbreviated transcription (Latin):
hẏr ortꝰ ÷ nob̾. apparuit de moute pharan ⁊¬
in dexcaeuꝰgnea lex T̃radũt hebrei qd̾ du̾s
misitangelos suos ad ꝓdiedᷤ iad hismaeli¬
tas inpharan ioptalit illis legenisuã Ein c̃re¬
cipere uollẽt uenit ad uideos in mõte syna cũ
młtis milibꝰ angłoꝵ datis bñdictõib singłaꝵ tri

Expanded text:
ir ortus est nobis. Apparuit de monte Pharan in dextera ejus ignea lex . » Tradunt Hebraei quod Dominus misit angelos suos ad Idumaeos, et ad ismaelitas in Pharan, et obtulit eis legem suam. Quam cum recipere nollent, venit ad Judaeos in montem Sina, cum multis millibus a
Abbreviated transcription (Latin):
drx̃unt. testes sumꝰ. faciat dũs hanc mulierem
t᷑ sic̃ rachel ilỹam que edificau̾unt domũ ifrał.
accepit ita booth rith in uxorem. ⁊i pꝰãnũ nat᷑
est ei filius quemposuit noem ĩsinu suo mitri¬
cis ⁊ gerule fumgensofficio. Et dix̃unt ãd eam
⁊ serma ttibi plusqͣm ui filĩ obhoc nocauit
nom̃ eiis obeth qd̃ hebraice intp̃e seruiens. hic
est pat̃ ẜsay pr̃ũ dauid.

Expanded text:
dixerunt: Testes sumus. Faciet Dominus hanc mulierem tibi sicut Rachel et Liam, quae aedificaverunt domum Israel. » Accepit itaque Booz Ruth in uxorem. Et post annum natus est ei filius quem posuit Noemi in sinu suo, nutricis et gerulae fungens officio. Et dixerunt ad eam et serviat tibi plus quam septem filii. Ob hoc vocavit nomen ejus Obed, quod Hebraice interpretatur serviens. Hic est pater Isai patris David.
Abbreviated transcription (Latin):
sotrꝰ imꝑau̾at. Et ecce. media nocte euigilãs
hõ expauit dicsis. que es: Et illa sgo sum an
ego te suctipiam uiuit dñs. Surrexit itaz bo¬
oth de loco ubi facuerat iuxta archomũ ma
mpłoꝵ añqͣm hoĩes mutuo se cognosc̾ent. ⁊
implenit palliglum sllꝰ ordeo qͣi ui. modu̾s
⁊ rediens ri qi honusta ad socrum indica
melech disposuit uẽd̾e noemi sos duo sõli
at ille. ẽgo emam Cibocth. srgo ñ ex̃
media ꝑte oꝑtet te legum hrẽ memceiã
habeas necc̃e est cũ agro relictam maalonũ
siccites nom̃ ꝓpiiqui. At ille ant cedo aiire

Expanded text:
socrus imperaverat. Et ecce media nocte evigilans homo expavit dicens: « Quae es? Et illa: Ego sum ancego te suscipiam, vivit Dominus. » Surrexit itaque Booz de loco ubi jacuerat juxta arconium mam, antequam homines mutuo se cognoscerent, et implevit palliolum illius hordeo, quasi sex modiis, et rediens Ruth onusta ad socrum, indicamelech disposuit vendere Noemi. Nos duo soli At ille; ego emam. Cui Booz: Ergo non ex media parte oportet te legum habere memoriam, habeas necesse est cum agro relictam Maalon, ut suscites nomen propinqui tui. At ille ait, cedo a jure
Abbreviated transcription (Latin):
dñs elog̾it. ⁊ fcã obłone stãs e diu̾sso altaris grãs
itand̾ dedit tͥ t̾ram lacte ⁊ melle manãtem. hoc
ficab̾ altare dño de lapidib qͦs ferr̃ ñ tegͥn iosꝑ
es hostas dño uscribes suꝑlapses om̃ia u̾ba hꝰ
diccd̃es obseruãciũ legem ⁊ malidictdes tnseũci¬
g̾ssoꝵ ĩ fine maledictõnũ ait ꝓpħanto. Reduc
te dñs classibꝰ megiptum dͥ uenderis hostib
tuiᷤᷤ inseruoᷤ ⁊ ancilas. mñ orit quiemat. In ale

Expanded text:
Dominus elegerit. Et facta oblatione, stans e diverso altaris, gratias et tandem dedit tibi terram lacte et melle manantem. » Hoficabis altare Domino, de lapidibus quos ferrum non tetigit, edictiones observantium legem, et maledictiones transgressorum, in fine maledictionum ait prophetando: « Reducet te Dominus classibus in Aegyptum; ibi venderis hostibus tuis in servos, et ancillas; et non erit qui emat . » Hae
Abbreviated transcription (Latin):
magiscũ mortuus fuero. I̾o itm̃ moneo uos
ne faciatis ĩo u̾o qi intestĩoniũ sꝰ ãmõĩtiõis
hominum mnͥ deest testimõĩum aut ĩutile
ẽẽt qr ĩmortales sunt ĩmortalia eła ĩtesti¬
monium inuoco.

Expanded text:
mortuus fuero . » Ideo iterum moneo vos ne faciatis. Ideo vero quia in testimonium hujus admonitionis hominum mihi deest testimonium, aut inutile esset, quia mortales sunt, immortalia elementa in testimonium invoco.
Abbreviated transcription (Latin):
sis uidens moy diẽ mor¬
tis sibi pmiñe loqut᷑
est ad om̃s filios istał
et cepit legem expla
abitalest. locꝰꝙ palinaꝵ. Sane recapitłacõm
moy si ꝓseq̃ntes que supradcã st̃. omitremꝰ.
moy dixi rob̾ ilło tẽꝑe ñ uaĩeo solus nego¬
cia ur̃a sustĩe. date ex uob̾ uiroᷤ sapientes

Expanded text:
nsis, videns Moyses diem mortis sibi imminere, locutus est ad omnes filios Israel, et coepit legem explanAbidal est, locusque palmarum . Sane recapitulationem Moysi prosequentes, quae supradicta sunt, omittemus; Moyses: « Dixi vobis illo tempore: Non valeo solus negotia vestra sustinere, date ex vobis viros sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
ham bonamet exitum
beatum. Cansa sucep¬
ti oꝑio fuit instans pe¬
ticio socioꝵ qͥ cum hysto¬
rñac scͥpture in sene et inglosis diffuse

Expanded text:
tam bonam et exitum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam
Abbreviated transcription (Latin):
oseq̃nda recurerent. In quo amius stao ĩ¬
panit: ut a dc̃is prum n recede̾m lic nouitaᷤ
Sauorabił sit uislcens aures. Porto a cos¬
mographia moysi ichoans riualũ bỹsto¬
ricum deduxiusq ad ascensionem saluato¬
ris pelagus misterioꝵ ꝑiciorib relinq̃ns.
storus qͦ hennicoꝵ quedã incidẽcia ꝓ rõne
ma. uob̾pat̃ inclite luam reseruam ut
huic oꝑi deo uolñte ⁊ correct̃o ur̃a splẽdorẽ.
⁊ auctoritas p̾beat ꝑ hum pnitatẽ per omĩa

Expanded text:
 recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, hnicorum, quaedam incidentia pro ratione lima, vobis, Pater inclyte, limam reservavi, ut huic operi, Deo volente, et correctio vestra splendorem, et auctori
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat inuidea successit
ei filius eius ioħs cognomi¬
ne hucanꝰ. adeiuct̾is hir¬
eanis. quem iosephus in
m ꝯmendat. in religione sac̾dotum strenuta¬
i ducatus. ⁊ quia uir ꝓpħ̾a erat qui insecutꝰ
est cholomeum qui patrem erus dolo int̾fere¬
at matremq enis cumduob partulis tenebat
inuincłis ⁊ ꝯfug̾at ad oppidum ultra iericonta
qt̃ agon uocabat᷑. obsesso quidem oppido cum
oħsacrus insultabat: tholomeus matrem ioħiᷤ¬
fr᷑ suꝑ muros usq ad sangͥnis effusionem ce¬
nebat. Fractusq pietate iohs: ab impugnatio¬
ne se temperabat. matre tli clamante. ne ꝓse si¬
uet scelus tholomei inultum. Mortem isuam
sic uidicaret inmortalitate meliorem. obhoc di
udeis. recessitq ab obsidione ioħs. Tholomeus
ĩ matre ipsius ⁊ frĩb occisis: confugit ad renonẽ
sladelt̾ie tyrannum. qui cotila cognominabat᷑.¬
ost hec antiocus De instructione xenodochi

Expanded text:
fuerat in Judaea, successit ei filius ejus Joannes, cognomine Hircanus a devictis Hircanis , quem Josephus in tribus commendat, in religione sacerdotii, in strenuitate ducatus, et quia vir propheta erat. Qui insecutus est Ptolemaeum, qui patrem ejus dolo interfecerat, matremque ejus cum duobus parvulis tenebat in vinculis, et confugerat ad oppidum ultra Jerichonta quod Agon vocabatur. Obsesso quidem oppido cum Joannes acrius insistebat, Ptolemaeus matrem Jor muros, usque ad sanguinis effusionem caedebat, fractusque pietate Joannes ab impugnatione se temperabat. Matre tamen clamante, ne pro se sineret scelus Ptolemaei inultum; mortem enim suam sic indicaret immortalitate meliorem. Ob hoc dia Judaeis. Recessitque ab obsidione Joannes, Ptolemaeus vero matre ipsius, et fratribus occisis, confugit ad Zenonem Philadelphiae tyrannum, qui Cotila cognominabatur. CAP. III. De institutione Xenodochi
Abbreviated transcription (Latin):
arte suap̃dixerat de morte antigoni. ⁊ diem ce
locum. Iscum uidisset antigonum in armis glori¬
antem exclamauit. pape. nunc m pulchrum
est mori. quandoante me ueritas interiit mearil̃¬
q predictionũ aliquod mendatium deprehensũ
est utuit antigonus iste qui hodie morit ellit in
pirgo stratonis. Locus autẽ iste ab hinc sexcentis
armatus descenderet in pirgumstratonis. seq lo¬
coꝵ equiuocatione senex agnouit fuisse deceptũ.
Audiens autem rex mortem fr̃is indoluit ad eoq
morb inualuit: ut sangͥnem laceratis uisc̃ib e
uomeret. quemunus de seruulis huic officio des¬
tinatus foras efferens. ubi antigonꝰ occisus fuerat
casu effudit suꝑ adhuc exstantes cruoris maclas.
causam clamoris rexsciscitaret᷑ nullusq ei audet
ꝓdere tandem minanti ꝓ tacit᷑nitate supplitiũ
uerum quod erat ei indicauerunt. ⁊ ingemisces
ait fas non erat ut dilumen scelera mea lat̾ent.
quatenꝰ o corpus in ꝓbum matͥ fratͥq animam

Expanded text:
arte sua praedixerat de morte Antigoni, et diem et locum. Is, cum vidisset Antigonum in armis gloriantem, exclamavit: Papae! Nunc mihi pulchrum est mori, quando ante me veritas interiit mearumque praedictionum aliquod mendacium deprehensum est. Vivit Antigonus iste, qui hodie moriturus erat in Pirgo Stratonis. « Locus autem ille abhinc sexcentis armatus descenderet per Pirgum Stratonis, seque locorum aequivocatione senex agnovit fuisse deceptum. Audiens autem rex mortem fratris indoluit, adeoque morbus invaluit, ut sanguinem, laceratis visceribus, evomeret. Quem unus de servulis huic officio destinatus foras efferens, ubi Antigonus occisus fuerat, casu effudit super adhuc exstantes cruoris maculas. causam clamoris rex sciscitaretur, nullusque ei auderet prodere, tandem minanti, pro taciturnitate supplicium, verum quod erat ei indicaverunt. Et ingemiscens ait. « Fas non erat, ut Dei lumen scelera mea laterent, quatenus, o corpus improbum, matri fratrique animam
Abbreviated transcription (Latin):
seͥptẽ inserie: ⁊glosis iffusã lectitarent: breuẽ nimĩ
sti lo imꝑauit. ut adictis patrũ ñ recełem. licz noui¬
tus fauorabił sit.⁊ mulc̾es aures porro acosmogͣ¬
plra moysi inchoans ruilũ hystoricũ deduxi
usq ad asscensionẽ saluatoris Pelagͦ mist̾ioꝵ ꝑi¬
tiorib relinqñs ĩ quib ⁊ ueta ꝓsequr. ⁊ noua cu¬
cłe lior. Behystoriis quoq hennicoꝵ q̃dã inci¬
dentia ꝓrone tẽpoꝵ inseru. instar riuuli qͥ
secꝰ alueum dũiticła q̃ inuenerit: p̾t̾ fluere¬

Expanded text:
Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus alveum diverticula quae invene
Abbreviated transcription (Latin):
recesserant a monarchia assirioꝵ sub assaradoch
ne eẽnt sub eo. p̃cipua tñ cã legationis. hꝰ credit᷑
ħ fuisse Caldei uigebant in astrononna. ni pot̾ãt
inuenire scd̃m artẽ suã. qͣre diesfere induplũ ꝓtẽ¬
sa fũat. ⁊ tandẽ audierant hoc ꝓrege ierosolimoꝵ
fr̃m ẽẽ. ⁊ misert ad eũ ut sciscitarent᷑. reiu̾itatẽ
p̾terea caldei adorabant solẽ. ⁊ misert̃ regimunã
ut honorarent hominẽ. qͣmhonorau̾at d̾s eoꝵ ⁊

Expanded text:
ia Assyriorum sub Assarodach, ne essent sub eo; praecipua tamen causa legationis hujus creditur haec fuisse. Chaldaei vigebant in astronomia, nec poterant invenire, secundum artem suam, quare dies fere in duplum protensa fuerat, et tandem audierant hoc pro rege Hierosolymorum factum esse, et miserunt ad eum, ut sciscitarentur rei veritatem. Praeterea Chaldaei adorabant solem, et miserunt regi munera, ut honorarent hominem, quem honoraverat Deus eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ocieanũ ⁊ tand̾ tang̃ solẽ hanc c̾ationẽ mũ¬
di p̃libatam. suboꝑib sexdierũ explicauit scͥp¬
t᷑a insinuan s tͥa c̾ationẽ disposionẽ. ornatum.
In pͥmo die c̾at̾oem ⁊ qndam dispositionẽ. ⁊ sc̃d
⁊ t̾cio dispositionem in reliquis tͥb ornatum
Depͥmaria mundi confusioẽ

Expanded text:
onem mundi praelibata, sub operibus sex dierum explicat Scriptura, insinuans tria, creationem, dispositionem et ornatum. In primo die creationem, et quamdam dispositionem; in secundo et tertio, dispositionem; in reliquis tribus ornatum. primaria mundi confusio
Abbreviated transcription (Latin):
tor Cũ uõ dix̾ moyses c̾auit. tͥumerrores eli¬
oꝑatꝰ ẽ. sñ pͥncipio ⁊ oꝑat᷑ sñ fine. E ꝓitur̾ duo:
mane. ⁊ athomos. In pͥncipio nͣ qͣsdam atho¬
mos solidauit int̾rã. alios maqͣ alios ĩ aera.
alios inignẽ. Moyses nõ solũ dm̃ et̃ nũ ꝓpħa¬

Expanded text:
t. Cum vero dixit Moyses, creavit trium errores elioperatus est sine principio, et operatur sine fine. Epicurus duo, inane et atomos: et in principio natura quosdam atomos solidavit in terram, alios in aquam, alios in aera, alios in ignem. Moyses vero solum Deum aeternum p
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ matrem fame ꝑemerat inuincłis. Cumq
egrotaret aristobolus inturre que pꝰ ab herode
dicta est antonia. redibat antigonus de galilea
inqua multo p̃clare fecerat indutꝰ noiris ar-¬
mis ⁊ decentib. Cumq ingrederetur ierłm in di¬
ebus cenofegiarum. obhonorem fr̃is ⁊ ut ostenta¬
ret decorem armoꝵ ppło. armatus intrauit. Quod
uidentes emuli ipsius. ⁊ maxime uxor fr̃is que
occłos ineum iniecerat s ipse ei assensum non
ꝑrebebat. accusantes eum dicebant aristobolo.
Frat̾ tuus audiens te egrotantem in manu forti
⁊ armata intrauit. ut te ꝑunat ⁊ regnet. qđ ita
ꝓbare potes iube eum uenire ad te siuenerit
armatus suꝑhisque diximus certusesto. Posute
gͦ ad suggestionem uxoris aristobolus armates
insubterraneo qui pirgo stratonis dicebat᷑ per
quem antigonus transitum factus erat. Qui si uẽ¬
niret armatus eum interficerent. aduocans fra.¬

Expanded text:
eo quod matrem fame peremerat in vinculis. Cumque eo quod matrem fame peremerat in vinculis. Cumque aegrotaret Aristobulus in turre, quae post ab Herode dicta est Antonia, redibat Antigonus de Galilaea, in qua multa praeclare fecerat, indutus novis armis, et decentibus. Cumque ingrederetur Jerusalem in diebus Scenopegiarum ob honorem fratris, et ut ostentaret decorem armorum populo, armatus intravit. Quod videntes aemuli ipsius, et maxime uxor fratris, quae oculos in eum injecerat, sed ipse ei assensum non praebebat, accusabant eum, dicentes Aristobulo: « Fratrer tuus audiens te aegrotantem in manu forti, et armata intravit, ut te perimat, et regnet. Quod ita probare potes. Jube eum venire ad te, si venerit armatus, super his quae dicimus certus esto. » Posuit ergo ad suggestionem uxoris Aristobulus armatos in subterraneo, qui Pirgus Stratonis dicebatur per quem Antigonus transitum facturus erat, qui, si veniret armatus, eum interficerent. Et advocans fra
Abbreviated transcription (Latin):
ponticus rex sirie obsedit ierłm quam obꝰ¬
remaꝑuit hircanꝰ duos de octo loculis cirtuns¬
tantibus sepulchrum dd ⁊ sustalit ex eis plus¬
quam tria milia talentoꝵ deditq trecenta talẽ
manthiocho. ut ab ohsidione recedet. ⁊ ut pla¬
aret murmur ppłi de sepulchri aꝑtione. De re
lqͥpecunia ꝓecumia pͥmus instituit xenodochi
quauit. quamherodes instaurans sabastem
optime administrantis. Relictis .u. filiis a¬
nstobolo pͥmogenito ⁊ antigono cum trib mi¬
norib Cumq nullus eoꝵ ad regendum ppłm
sufficeret. uxorem suam disertissimam uidee
ỹfecit ꝑro filiis¬
ĩfecit pro filiis. De restitucione regnuudeoꝵ¬
ristobolus uͦ imꝑatiens
dominii mat̾ni: matrem cum fr̃ib mino
diligebat sccł̾m a se constituit. Imposuitq gͥ
diadema. ⁊ restitutũ est regnũ iude. fiuxerant
auten a sedechia sub quo regnum fuerat int̃¬
missum fuisse regnum usq ad hircanum et
hircani. nec tñ regnauit aristobolus ñꝑannũ.

Expanded text:
Ponticus rex Syriae obsedit Jerusalem. Quamobrem aperuit Hircanus duos de octo loculis circumstantibus sepulcrum David, et sustulit ex eis plusquam tria millia talentorum deditque trecenta talenta Antiocho, ut ab obsidione recederet. Et ut placaret murmur populi de apertione sepulcri, de reliqua pecunia primus instituit xenodochiaaequavit, quam post Herodes instaurans Sebastem optime administratis, relictis quinque filiis, Aristobulo primogenito, et Antigono cum tribus minoribus. Cumque nullus eorum ad regendum populum sufficeret, uxorem suam disertissimam Judaeae praefecit et filiis. CAP. IV. De restitutione regni Judaeoristobulus vero impatiens dominii materni, matrem cum tribus fratrdiligebat secundum a se constituit. Imposuitque sibi diadema, et restitutum est regnum Judaeae. Fluxerant autem a Sedecia, sub quo regnum fuerat interur intermissum fuisse regnum usque ad Hircanum: et stobulum Hircani. Nec tantum regnavit Aristobulus nisi per annum,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ocieanũ ⁊ tand̾ tang̃ solẽ hanc c̾ationẽ mũ¬
di p̃libatam. suboꝑib sexdierũ explicauit scͥp¬
t᷑a insintians tͥac̾ationẽ disposionẽ. ornatum
In pͥmo die c̾at̃oem ⁊ qͣndam dispositionẽ. ⁊ sc d
⁊ t̾cio dispositionem in reliquis tͥb oenatum:
Depͥmaria mundi confusioẽ

Expanded text:
ionem mundi praelibata, sub operibus sex dierum explicat Scriptura, insinuans tria, creationem, dispositionem et ornatum. In primo die creationem, et quamdam dispositionem; in secundo et tertio, dispositionem; in reliquis tribus ornatum. De primaria mundi confusio
Abbreviated transcription (Latin):
tribu leui: quiintitło fabłe beł
ita ponent. homo quidã erat
saẽdos nõie danel. filiꝰ abdo
ꝯuiua regis babilonis natus
fuit in betherot suꝑioie.⁊ fuit adeo castus ꝙ a cõ¬
tͥbłibsius spado putaret᷑ librum eiꝰ transtulit
ieronimꝰ adpeticionẽ paule.⁊ eustochii c̃ magnã
difficultate. Scptꝰ eiũ erat hebicis litt̾is s caldai¬
co ĩmone nͨ legebat᷑ a beccłia . lxx. qr multũ aũi sd̾m

Expanded text:
 qui in titulo fabulae Belis ita ponunt: Homo quidam erat sacerdos, nomine Daniel, filius Abdo, conviva regis Babylonis; natus fuit in Beteroth superiore. Et fuit adeo castus, quod a contribulibus suis spado putaretur. Librum ejus transtulit Hieronymus ad petitionem Paulae et Eustochii cum magna difficultate. Scriptus enim erat Hebraicis litteris, sed Chaldaico sermone, nec legebatur ab Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
tiutatẽ duaꝵ tͥbuũ de ea ꝓphauert ũ ysaias ⁊
osee alii ea ĩminẽte ⁊ dũ fiẽt ũ ieremias iete¬
chiel aliiinfra eã ũ daniel ⁊̃abacuch abi pꝰ eam
actum ẽ cum nabuigodonosor duxiss inbabilo¬
nem nobiliores pueros indeoꝵ. ⁊ quosdã de
semineregio pilcͥores int̾eos ⁊ docꝰtores qͥ stare pꝰ¬
sentinpãlatio regis ũ ait iosephꝰ castrauit ꝙ ⁊̃¬

Expanded text:
tivitatem duarum tribuum de ea prophetarunt, ut Isaias et Osee; alii ea imminente, et dum fieret, ut Jeremias et Ezechiel; alii infra eam, ut Daniel et Habacuc; alii post eam, autem, cum Nabuchodonosor duxisset in Babylonem nobiliores pueros Judaeorum et quosdam de semine regio, pulchriores inter eos et doctiores, qui stare possent in palatio regis, ut ait Josephus, castravit,
Abbreviated transcription (Latin):
hebreos distingͥt᷑ ꝑ apices lict̾arũ. sin. ⁊ samech. ero¬
dotus dicit p̾mineũ qͥ menphĩ ꝯdidit fuisse reges
egipti dictos ph̾aones ꝗ sonat regnances qͥb suc¬
cessit incaula regina egipti ⁊ ethiopie qͣm pucat io¬
se. uenisse ad salomonẽ. Que ing̾ssa adsalo. locuta
ẽ uniu̾sa. q̃ hebat in corde suo. Nec fuit sermo qͥ re

Expanded text:
Hebraeos distinguuntur per apices litterarum, SIN et SAMECH. Herodotus dicit, post Mineum, qui Memphim condidit, fuisse reges Aegypti dictos Pharaones, quod sonat regnantes. Quibus successit Nichaula regina Aegypti et Aethiopiae, quam putat Josephus venisse ad Salomonem. Quae ingressa ad eum locuta est universa quae habebat in corde suo. Nec fuit sermo, qui re
Abbreviated transcription (Latin):
samonei dux ⁊ sacerdos
fuerat iniudea successit
ei filius eius ioħs cognomi¬
ne hucanꝰ. adeiuict᷑is hir¬
canis. quem iosephus in
tͥb ꝯmendat. in religione sac̾dotiim strenuita¬
te ducatus. ⁊ quia uir ꝓpha erat qui insecutꝰ
est tholomeum qui patrem enis dolo int̾fece

Expanded text:
samonaei dux, et sacerdos fuerat in Judaea, successit ei filius ejus Joannes, cognomine Hircanus a devictis Hircanis , quem Josephus in tribus commendat, in religione sacerdotii, in strenuitate ducatus, et quia vir propheta erat. Qui insecutus est Ptolemaeum, qui patrem ejus dolo interfece
Abbreviated transcription (Latin):
mum pectass coram dño isrł. ⁊ tradidiss eos
dñs inmanis chananeoꝵ. Qui abstulerunt
iud ascalonẽ. ⁊ acharon.⁊ multas urbes ĩcam¬
pestrib.⁊ ip̃os dauitas expulsos inmontẽ fu¬
gere c̃pulert̃. Co tempore fuit iur demonte ef¬

Expanded text:
mino Israel, et tradidisset eos Dominus in manus Chananaeorum. Qui abstulerunt Judae Ascalonem, et Accaron, et multas urbes in campestribus, et ipsos Danitas expulsos in montem fugere compulerunt. Eo tempore fuit vir de monte Ep
Abbreviated transcription (Latin):
septe inserie: ⁊glosis diffusã lectitarent: breuẽ nimĩ
sti lo imꝑauit. ut adictis patrũ ñ recełem. licz noui¬
tas fauorabił sit.⁊ mulces aures porro a cosmogͣ¬
phia moysi inchoans riuulũ hystoricũ deduxi
usq ad asscensionẽ saluatoris Pelagͦ mist̾ioꝵ ꝑi¬
tiorib relinqñs ĩ quib ⁊ueta ꝓsequi. ⁊ noua cu¬
de lior. Dehystoriis quoq hennicoꝵ q̃dã inci¬
dentia ꝓrone tẽpoꝵ inserui. instar riuili qͥ
secꝰ alueum dũiticła q̃ inuenerit: p̾t̾ fluere

Expanded text:
Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus alveum diverticula quae invenerit re
Abbreviated transcription (Latin):
ddebitũ hinc inde. standũ ẽ maiõi
eligẽoda ẽ clementior sntĩa .s. q̃¬
lige ubi siue petẽtes cessioẽ. ilt
sibi satisfier statĩ nõ possũt ĩduci
ad dandũ dillatioẽ. Tũc .n. satis¬
ꝑte substãtie quę eos cõtĩgit p̃¬
sertĩ si egeãt ita ꝙ nõ possint
cõcede̾ absq piculo suo et fa

Expanded text:
debitum, hinc inde standum est maiori eligenda est clementior sententia, iligo nisi petentes cessionem vel sibi statim satisfieri non possent induci ad dandam dilationem. Tunc enim satisrte substantie que eos contingit, presertim si egeant, ita quod non possunt concedere absque periculo suo et fa
Abbreviated transcription (Latin):
siue: et de hoc bonã eis faciat
caucionẽ.Si nõ ões sibi denegẽt
dillatione. et postulẽt ꝙ ip̃e ce¬
tenet᷑ absq dillatiõe satisfacere
uł cedere bonis. ꝗa fur et rap¬
tor semꝑ sũt ĩ mora. et iõ sẽꝑ

Expanded text:
sive et de hoc faciat eis bonam cautionem. Si vero omnes denegent sibi dilationem et postulent quod ipse cetenetur absque dilatione satisfacere vel cedere, quia fur et raptor semper sunt in mora et ideo semper
Abbreviated transcription (Latin):
Ad de his ꝗ si uellẽt dimutẽ suꝑ¬
fluas expensas possẽt rapota re¬
stitue. Itẽ ꝗ đ illis ꝗ reasignãt
pĩa bona sua ĩ manu ioenitẽci¬
arii promitẽtus ꝙ cũ dãnificatꝰ
dica q̃titate quietabũt eos cũ dã

Expanded text:
d de illis, qui si vellent dimittere superfluas expensas, possent rapta restituere. Quid etiam de illis qui resignant omnia bona sua in manum penitentiarii, promittentes quod damnificatis dic
Abbreviated transcription (Latin):
Nũꝗa põt gratificari uni soluẽddo
ei in soliduz. an tenet᷑ singulis
soluere pro rata: Et si teneat᷑
ex cõtractu et maleficio. nũꝗa
oriis soluẽdũ ẽ ĩ hãc cã ꝗ̃ in
iliaz. Itẽ nũꝗd anteriorib cre¬
ditorib prius soluẽdũ ẽ q̃ poste¬
riorib Et hñtib pignora uł ypo¬

Expanded text:
uid potest gratificare uni solvendo ei solidum, aut tenetur singulis solvere pro rata? Etsi teneatur ex contractu et ex maleficio, numquid prius solvendum est in hanc causam quam in illam? Item numquid anterioribus creditoribus prius solvendum quam posterioribus et habentibus pignora et hypo
Abbreviated transcription (Latin):
que fiscus et mulier ĩ dote pre¬
ferẽdi sũt ceteris priuileguis
tutelle. et actio dispositi et si¬
milia pͥuilegiate sũt ne pͥus sol¬
bet᷑ ex aliis actionib : nõ buile
giatis: ubi aũt sũt paria pͥui¬
legia aut ꝑsonaꝵ aut actio¬
nu equalit cõcurũt ĩ satista¬
cione facienoda: n ole aliquo
illoꝵ probet᷑ ꝙ sit alteri prefe¬

Expanded text:
quia fiscus vel mulier in dote preferendi sunt ceteris privilegium tutele et actio depositi et similes privilegiate sunt, ut prius qbetatur. Ubi autem sunt paria privilegia, aut personarum aut actionum, equaliter concurrunt in satisfactione facienda, nisi de aliquo illorum probetur quod sit alteri prefe
Abbreviated transcription (Latin):
uł ẽx̃ põt ci debitor soluere ole¬
bitũ añꝗͣ bona debitoris. aũcte
iudicis incipiant possideri . ꝗ a¬
pignora ut ypothecas . uł nõ se
priuilegiati ꝑsonȩ. Itẽ si debitor

Expanded text:
um, potest ei debitor solvere solidum, antequam bona debitoris auctoritate iudicis incipiant possideri: pignora vel hypothecas vel non sunt privilegiate persone. Item si ut
Abbreviated transcription (Latin):
dauit ĩ testo distribui ꝑ execu¬
cores ꝗꝗđ ad iiom spectabat de
mobilib et debitis: sũc fiẽda c̃
executorib eiꝰ restitutio pro ra¬
ta et liberis ciꝰ pro rata. Et uxo¬

Expanded text:
davit in testamento distribui per executores quicquid ad ipsum spectabat de mobilibus et debitis, tunc facienda est executoribus eius restitutio pro rata et liberis eius pro rata et uxo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte bulle altera pars bulle fili
sub plumbo rescindit᷑ et ꝑ iole
fillũ falsis lr̃is ĩserta reducit
et radditis aliꝗd t̃ eis ꝑ rasu¬
rã tenuẽ ĩmutat᷑.Gg. ut cũ
scriptura lr̃aꝵ quib fuerat ap¬
posita uera bulla cũ aqua uł
uino uniuersałe abolita seu de¬
lecta cade carta cũ calce et
de albata denouo xescribit᷑.
F cũ carte cui fuerant appo
ñta ua bulla totalit ab olite ł
ab rase: alia subtilissima carta
euisdẽ quãtitatis scripta cu
tenacissimo glutine counitur.¬
ne falsitatis nõ ueputamꝰ ĩmu
manu recipuit᷑. Illos ꝙͦ qui ac¬
cedentes ad bulia falsas lr̃as ca¬
ute piciũt ut de uera bulla cũ
aliis sigulent s ed he due spẽs
scripturo uł qualitate carte fal¬
sitas cogͦscat᷑ In ceteris aũt di¬
ligens indagator falsitatẽ pote¬
rit ĩtueri uł ĩ adiunctiõe filloꝵ¬

Expanded text:
eriori parte bulle altera pars fili sub plumbo rescinditur et per idem filum literis falsis inserta reducituet redditis, aliquid in eis per rasuram tenuem immutatur. Sexta, cum scriptura literarum, quibus fuerat apposita vera bulla, cum aqua et vino universaliter abolita seu deleta, eadem charta cum calce et dealbata, de novo rescribitur. Septima cum charte cui fuerat vera apposita bulla, totaliter abolite et abrase, alia subtillissima charta eiusdem quantitatis scripta, cum tenacissimo glutino coniune falsitatis non reputamus immunmanu recipiunt. Eos quoque cedentes ad bullam, falsas literas caute proiiciunt, ut de vera bulla cum aliis sigillentur. Sed he due speciescripture vel qualitate charte falsitas cognoscatur. In ceteris autem diligens indagator falsitatem poterit intueri vel adiunctione filor
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma species falsitatis ẽ ut fal¬
sabula: falsis lr̃is apponat᷑.
secũda ut fillũ de uera bulla
extrahat᷑ extoto et ꝑ aliud fil¬
lũ missũ falsis lr̃is ĩserat᷑.

Expanded text:
Prima species falsitatis hec est, ut falsa bulla falsis literis apponatur. Secunda ut filum de vera bulla extrahatur ex toto et per aliud filum immissum falsis literis inseratur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ꝯsentit pecãtib & deffendit
aliu delinquentẽ maledictus
erit apud dcũ & hõies ⁊ cõri¬
piet increpatiõe seuerissima
hinc ẽt ꝗdã nctissimus pater

Expanded text:
sentit peccantibus, et defendit alium delinquentem, maledictus erit apud Deum et homines, et corripietur increpatione severissima. Hinc et quidam sanctissimus Pater
Abbreviated transcription (Latin):
trõe tumentib ĩ est.
Clamor ĩ uoce. A maritudo ĩ
silentio. Dissolutio ĩ yllaritate
furor ĩ tristitia. In honestas
T actiõe. Honestas ĩ ymagine
Exectio ĩ incessu. Rancorͦ in
responsiõe. hoꝵ mens semꝑ
ad irrogandas cõtumelias
ualida : Ad tollerandas ĩfirã
A obediẽdũ pigra. Ad la¬
cessendos alios ĩ portuna. Ad
ca que facere debet. porȩua¬
let ignauia. Ad ea que fa¬
cere nõ debet nec pegualet
parata. Hoc ĩ eo ꝙ sponte
apopetit: nullis exortntioib flo
flegit. Ad hoc aũt qđ̃ latẽter
desiderat: querit ut cogat᷑ : ꝗa
du metuit ex desiderio suo uil¬
lescere optat iñ ĩ sua uolũtate
tollerare

Expanded text:
tione tumentibus inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio in hilaritate, furor in tristitia, inhonestas in actione, honestas in imagine, erectio in incessu, rancor in responsione. Horum mens semper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma, ad obediendum pigra, ad lacessendos vero alios importuna, ad ea quae facere et debet et praevalet ignava, ad ea quae facere nec debet nec praevalet parata. Haec in eo quod sponte non appetit nullis exhortationibus flectitur, ad hoc autem quod latenter desiderat, quaerit ut cogatur, quia dum metuit ex desiderio suo vilescere, optat vim in ipsa voluntate tolerare
Abbreviated transcription (Latin):
dit: et quicꝗd de se laudatũ
agnouerit nõ ignorãtie. aut
beniuolentie laudatoris: s suis
meritis asscribit.
tũ esĩ cõsiliis primus respon¬
citus accrdit: nõ iusus se ĩtͦ¬
mittit. dc ordinat ordinata
reficit facta ꝗeꝗd ip̃e nõ fe¬
cerit. aut ordinauerit. nec
recte factũ: nec pultre ordi¬
cantes: preuidicat iudicatius.¬

Expanded text:
 et quidquid de se laudatum agnoscunt, non ignorantiae aut benevolentiae laudatoris, sed suis meritis ascribunt. idet, in consiliis primus responcatus accedit, non jussus se intromittit: reordinat ordinata, reficit facta. Quidquid ipse non fecerit aut ordinaverit, nec recte factum, nec pulchre existicantes, praejudicat judicatu
Abbreviated transcription (Latin):
 nũꝗ similiter excusantur
amici & cognati mouẽtes bellũ
ꝙ nõ sũt ei subditi & milites
E ẜiuiẽtes stipẽdiarii & ext̾a¬
nei sicreddebant iustũ ẽẽ bellũ ÷
cusat eos bonuĩ obebliẽtię sic̃
subditos nͨ debẽt se comitter
discrimini & ĩ dubio ut iuuẽt
aliquẽ ĩ siuditiũ alterius ꝗa¬

Expanded text:
umquid similiter excusantur amici et cognati moventis bellum, qui non sunt eius subditi et milites et servientes stipendiorum extranei, si credant iustum esse bellum? cusat eos bonum obedientie, sicut subditos, nec debent se committere discrimini in dubio, ut iuvent aliquem in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ foro cõtemptioso: uñ si ꝗs
I foro penitẽtiali cõfiteat᷑ se ꝑ
furtũ hũisse .x. d reb illius
ꝗ manifeste abstulerat ei .x.
facere cõsucuit. & bene iudex
penitẽtiarius recopensatione.
nec iniũgat ei restitucionez
illoꝵ .x. nisi aduersarius ciꝰ
postmõu restituat ei .x. ablata¬

Expanded text:
ro contentioso, unde, si quis in foro penitentiali confitetur se per furtum habuisse decem de rebus illius qui manifeste abstulerat ei decem, facere consuevit et bene iudex penitentialis compensationem nec iniunget ei restitutionem illorum X, nisi adversarius eius postmodu
Abbreviated transcription (Latin):
de pͥiule. ubi dĩt tex. uerũ ꝗa
pͥuilegiũ meret᷑ amittere qui
ꝑmissa sibi abutitur potestate¬
quatenus si quos tlericos aut
signatos łueneris: his a ꝗbus
ip̃os missos eẽ cõstiterit ꝑ torã pro¬¬
dicas. Si layci fu̾it excomunicariõn
mucrone protellas. Si clerici ab
prsus priuilegii bñficio uł aposto¬
lico remedio prȩualente. Et ĩ de

Expanded text:
. Verum quia privilegium merentur amittere qui permissa sibi abutuntur potestatequatenus si quos clericos aut signatos inveneris, his a quibus missos ipsos fuisse constiterit, per totam proviamsi laici fuerint, excommunicationis mucrone percellas; si clerici velprorsus privilegii beneficio vel apostolico remedio praevalente. Alios ve
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Cõ pro muneribus falsu
cõtra queliber testimoniũ di¬
cunt ꝗa profecto ueritatẽ
ioro peclinia negant dominũ.¬
pro pecunia uendunt: Ipse
m. dixit. Ego su ueritas Sccũ¬

Expanded text:
 cum pro muneribus falsum contra quemlibet testimonium dicunt, profecto quia veritatem pro pecunia negant, Dominum pecunia vendunt. Ipse enim dixit: Ego sum veritas . Cu
Abbreviated transcription (Latin):
tur alter: comoduis est neutrũ
de aduocato. quẽ excusat bo.¬
na fioles q̃diu credit iusta
c̃ẽ causã quã fouet licet ĩ
ueritate sit ĩiusta ꝗa ibi est
iuolex superior ꝗ cam exami¬
nat et iudicat đe allegatis
In bello nõ siue guera uircbi
corporalili negotiũ nicitur
nõ ꝑꝑ ratiõe diuidicãtis.

Expanded text:
r, melius est neutrum de advocato, quem excusat bona fides, quamdiu credit iustam esse causam quam fovet, licet in veritate sit iniusta, quia ibi est iudex superior, qui causam examinat et iudicat de allegatis. In bello vero sive in guerra viribus corporalibus negotium nititur, non per rationem diiudi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fiat
Uuiad de illis ꝙ ꝯfugiũt ad ectꝰ¬
ĩminẽtib hostib. & ibi capiũtur
ab cis. Nuꝗt capiẽtes debent eos
sic. nisi ĩ castillauerĩt ecc̃sias. aut
inde ĩpugnauerit hostes: In hoc
udere emunitate ectłix. Simłr
dicẽdũ. si ibi reponãt uctualia
sua đ ꝗb substentant᷑ ĩ inpu-¬
gnatione hostiũ suoꝵ .s. ꝙ si
rapiant᷑ ab aduersariis iuste
sũt ĩ castellãte: et hoc fiat ex ꝓ¬
posito tenẽt᷑. Si aũt sũt ĩ castel¬
ẜ cãui duz illi iuste bellantes
p̃stant oꝑa rei licite. du ĩcẽ¬
dũt machinas hostĩ. autca¬
strũ. aut iulla. quã alias nõ
possũt expugnare comode di

Expanded text:
fiat. Quid de illis qui confugiunt ad ecclimminentibus hostibus et ibi capiuntur ab eis; numquid capientes debent eos sic, nisi incastellaverint ecclesiam aut inde impugnaverint hostes. In hoc udere immunitate ecclesie. Idem credo, si reponant ibi victualia sua, de quibus sustentantur in oppugnatione hostium, scilicet quod si rapiantur ab adversariis iuste sunt incastellate et hoc fiet ex proposito, tenentur. Si autem sunt incastelsed casu, dum illi iuste bellantes prestant operam rei licite, dum incendunt machinas hostium aut castrum aut villam, quam alias non possunt expugnare commode,
Abbreviated transcription (Latin):
toris. Si aũtꝰ nõ c̃ cõsũpta pẽĩtus
s cõuersa ẽ ĩ utilitatẽ monasterii
data si nõ põt ut nõ auodet: aut
timet ĩ petrare ꝙ fiat xestitutio
ꝑ porxlatũ gerat bona fide negotiũ
monastorii enxestituẽdo ciu đbet᷑.¬
sicut dictu ẽ. uł si fuit dacũ de
bonis ecclie seculauis ĩ petrãdo dis¬

Expanded text:
. Si autem non est consumpta penitus, sed conversa est in utilitatem monasterii data, si non potest vel non audet aut timet impetrare quod fiat restitutio per prelatum, gerat bona fide negotium monasterii, restituendo cui debetur, ut dictum est. Vel si fuit datum de bonis eccle
Abbreviated transcription (Latin):
locis. in q̃stione gͦ proposita reti¬
nẽ oda ẽ cosuetudo regionis. mater
ẽt dde cõsensu legitimoꝵ filioꝵ
uł hr̃dũ alioꝵ facere põt illegiti¬
mos filios suos coheredes .s. legici¬
moꝵ nisi repugnet loci consue¬

Expanded text:
mortis. In questione ergo proposita tenenda est consuetudo regionis. Mater etiam de consensu legitimorum filiorum vel heredum aliorum facere potest illegitimos filios suos coheredes legitimorum, nisi repugnet loci consue
Abbreviated transcription (Latin):
hue post cõpletã prescriptiõe re¬
tinent bonã fides. Si aũt nõ ẽ
cõpleta legitima porȩscriptio te¬
uer totã hr̃editatẽ cũ fiuctib
male fides ꝯsũptis restituer a

Expanded text:
huc post completam prescriptionem retinent bonam fidem. Si autem non est completa legitima prescriptio, tenentur totam hereditatem cum fructibus mala fide consumptis restituere,
Abbreviated transcription (Latin):
libera hẽat administratione ꝙ
q̃i paterfamilias possit olisponere
de cisdez. Itẽ qđ dictũ ẽ ł moni
ꝙ restituere debet marito si illa
dedit de reb dotalib aut cõibi. Si
aũt dedit đ reb pafrenalibꝰ ubi
de cõsuetudine hñt mulieres para¬
frenalia. At si mulieꝵ soluta sui
iuris dedit amasi aliꝗd đ reb pro¬
priis licet honestũ sit ꝙ illud capẽ¬
dat ĩ pias causas: nõ tñ credẽdũ¬
ẽ ꝙ tencat᷑ nisi uellit. Poterit ẽt¬

Expanded text:
liberam habeant administrationem, quod quasi pater familias possint disponere de eisdem. Item quod dictum est de moniarestituere debet marito, si illa dedit de rebus dotalibus aut communibus. Si autem dedit de parafernalibus, ubi de consuetudine habent mulieres parafernalia, aut si mulier soluta sui iuris dedit amasio aliquid de rebus propriis, licet honestum sit quod istud expendat in pias causas, non tamen credo quod teneatur, nisi velit. Poterit e
Abbreviated transcription (Latin):
de cõtrario ꝯstrt. distingue ꝗa
aut recipit ab hñte administra¬
tionẽ aut a simplici claustra¬
Ii. In pͥmo cãu faciẽda ẽ resti¬¬
tucio monasterio uł poratiu
uł ad ministratori de cuiꝰ bõis
datũ ẽ. Et põt fieri restitutio
cide ꝑsone que dedit si adhuc
remanet ĩ administratione illa
securius ẽ ꝙ ei nõ reddat᷑: s
fiat qđ dictũ ẽ. Si tñ tali nõ
corecto facta õ restitutio libera
ẽ quo accepit. Si aũt amotus
Tab administratione illa: aut
si claustralis sit semplex ꝗ de¬
dic faciẽda õ restitutio mona¬
sterio uł poratui uł ad ministin¬
tori. ñ liberat᷑ si soluerit illi ꝗ

Expanded text:
de contrario, distingue: aut recepit ab habente administrationem aut a simplici claustrali. In primo casu facienda est restitutio monasterio vel prioratui vel administratori, de cuius bonis datum est et potest fieri restitutio eidem persone que dedit, si adhuc remanet in administratione illa, securius, est quod ei non reddatur, sed fiat quod dictum est. Si tamen tali non correcto facta sit restitutio, liberata est que accepit. Si autem amotus sit ab administratione illa aut si claustralis est simplex qui dedit, facienda est restitutio monasterio, prioratui vel administratori nec li