comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sulunt quid uelit occulta uolũtas dei se¬
se q subditos debere eẽ sũmis ordinacoĩb
sognostenres humiliant teruicẽ cordis
iuigo diuine dispẽsationis.
¶De indignis p̃positis. 34
On sunt promouendi ad regunẽ
eccĩe qui adhuc uiciis subiacent
hinc ẽ ꝙ preceptũ ẽ daiuid nõ edificare
uisibile templũ. quia sanguinũ uir¬
belli frequençia eẽt Qua figura illi spe
sunt dediti ne templum edificẽt hoc ẽ
ecciam̃ doce̾ p̃sumant Nõ d honoris
ducatũ suscipere qui nescit subiectos
rigat. ⁊ ip̃e uiciis seruiat Q reginẽ
sacerdocii sontendit appetere ante in se
discuciat si uita honori sit congrua.
ꝙ si nõ discrepat. hũiliter ad id qdꝰ uo¬
catur accedat. Reatum quippe culpe ge¬
minat. si quisq cum culpa ad sacerdotale
culmen ascenderit. Heu me miserum
mexplicabilib nodis astrictum Si n
susceptum reginc̃ ecclesiastici ordinis
deseram ne deterior. sit culpa. susteptũ

Expanded text:
sulunt quid velit occulta voluntas Dei: sesulunt quid velit occulta voluntas Dei: seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis.De indignis praepositis. 1. Non sunt promovendi ad regimen Ecclesiae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum virbelli frequentia esset. Qua figura illi spircorruptioni sunt dediti, ne templum aedificent, hoc est, Ecclesiam docere praesumant. 2. Non debet honoris ducatum suscipere, qui nescit subjectos rigat, et ipse vitiis serviat. 3. Qui regimen sacerdotii contendit appetere, ante se discutiat si vita honori sit congrua; quod si non discrepat, humiliter ad id quod vocatur accedat. Reatum quippe culpae geminat, si quisque cum culpa ad sacerdotale culmen aspirat. Heu! me miserum inexplicabilibus nodis astrictum; si enim susceptum regimen ecclesiastici ordinis deseram, ne deterior sit culpa susceptum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mortificationẽ proprie carns
deb ⁊ dispẽsationẽ ecclesiastici ordinis
si ey dei uoluntate prouenerit noleus
quidẽ sed humilis gubn̾andã suscipiat
multis intercipit sathanas frandib
eos qui uite ⁊ sensꝰ utilitate p̃stantes
preesse ⁊ prodesse aliis nolunt Et dũ
eis anmaꝵ regimẽ ita ponitur renim̃t
Consilcis arbitrantes ociosam uitam
degere ꝙ̃ lucris aiaz insistere Ed
tũ decepti agunt. ꝑ argumẽtũ diaboli
fallentis eos ꝑ spem̃ bom ut dum illos a
pastoralis officio retrahit nequaꝙͣ pro¬
ficiant hu qui eoꝵ xbis ⁊ exemplis instrui
poterant Bancti uiri nequaꝙ̃ occupati¬
oñi seculariũ curas appetũt sed occulto
ordine sͥ suꝑimpositas geniũt ⁊ ꝙͣnie
illas ꝑ meliorẽ intentionẽ fugiant
tamẽ ꝑ subditã mẽtẽ portant quas quid̾
sũmo pere si licrat uitare festinant. sz
tnnẽtes occultam dei dispẽsationẽ susci¬
piũrt quod fugiũt excercent quod uitare
noscuntur Intrant .ii. ad cor ribi con¬

Expanded text:
 mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui poterant. Viri sancti nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant: sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi con
Abbreviated transcription (Latin):
tamẽ cum dño regnabũt Similiter ordo
dampnandi Qui uero extra ecciam̃ in¬
uenti sunt. ⁊iõ sunt iudicandi sed tm̃
dampnandi p̾mꝰ igitur ordo eoꝵ qui
iudicantur ⁊ ꝑeunt. opponitur illi ordim¬
regnant. 2ꝰ ordo eoꝵ qui nõ iuditãtur¬

Expanded text:
tamen cum Christo regnabunt. Similiter ordo damnandi; qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt, non sunt judicandi, sed tantum damnandi. Primus igitur ordo eorum qui judicantur et pereunt, opponitur illi ordiregnant.
Abbreviated transcription (Latin):
sic p̾ͥncipũ ẽ pctm̃ quando iuditos iiqͥ
exiscunt Bomis uidex sicut nocere ai¬
iub nescit ita prodesse om̃ib nouit
bonitatẽ iudicii Sine ꝑsonaꝵ arceptõe
suscipit om̃s Nõ infiriuat iusticram
auaricie flãma nͨ studer auferre alti
quod cupit e bom iudices iusticiã ad
solam obtinendam salurẽ eternã susti¬
piũt n ͨ eã munerib acceptis distri¬
buunt. ut dum de iusto iudicio tem¬
poralia lucra nõ appetũt p̃mio eterno
ditentur Omĩs qui rcẽ iudicat staterã
in manu sua poitat ⁊ in utroq pẽso
suis p̃ponit semꝑ tinẽs tremeñs q in
oĩ negocio formidat ne de iusticie tͥ¬
mite demians cadat. ⁊ unde nõ iusti¬
ficatur inde pocius condẽpnetur

Expanded text:
sic principis est peccatum quando judices iniqui sic principis est peccatum quando judices iniqui existunt. 2. Bonus judex sicut nocere civibus nescit, ita prodesse omnibus debetbonitatem. Judicia sine personarum acceptione suscipit, qui non infirmat justitiam avarquod cupiat sibi. Boni judices, justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam muneribus acceptis distribuunt, ut dum de justo judicio temporalia jura non appetunt, praemio aeterno ditentur. Omnis qui juste judicat, stateram in manu gestat, in utroque penso suis proponit, semper timens et tremens in omni negotio formidat, ne de justitiae tramite devians cadat, et unde non justificatur, inde potius condemnetur
Abbreviated transcription (Latin):
ptãtis adepte culmina tenent
ur̃ ꝑ eand prãtẽ disciplinã occlesiasticã
nuniant Ceteꝵ intͣ eccliam̃ ptãtes
necessarie nõ eeñt nisi ut ꝙ nõ pual
sacerdos efficere ꝑ doctrine sermonẽ
potestas hoc iporet ꝑ discipline ter¬
rorẽ Sepe ꝑ regnũ terrenũ celeste re¬
gnũ proficit. ut qui intͣ ecciam positi
cont fide̾ ⁊ disciplinã ectĩe agũt rigore
p̾acipũ conterantur Ipom̃ q disciplinã
quã eccĩe utilitas excertere nõ p̃ualet
nat. et ut uenorationẽ mẽatur uirtu¬
tem ptaẽ imꝑtiat Cognoscant p̾ncipes
scl̃i deo debere se rõnẽ reddere propter
ecclesiã quõ a xp̃o tuendam suscipiut̃
Nam siue augeatur pax ⁊ disciplina
ecciẽ ꝑ fideles p̾ncipes siuie soluatur
ille ab eis rõnem exigit. qui eoꝵ p̃tan¬
d delictum ꝑtinet p̾ncipun qui
prauos iudices contra uoluntatẽ
dei populis fidelib p̃ferũt Nã sicut
ꝓpłi delictun ẽ qñ p̾ncipes mali sut

Expanded text:
potestatis adeptae culmina tenent, ut per eandem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Ceterum intra ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut quod non praevalet sacerdos efficere per doctrinae sermonem, potestas hoc imperet per disciplinae terrorem. Saepe per regnum terrenum coeleste regnum proficit; ut qui intra ecclesiam positi contra fidem et disciplinam ecclesiae agunt, rigore principum conterantur, ipsamque disciplinam, quam ecclesiae utilitas exercere non praevalet, nat, et ut bene rationem mereantur virtute potestatis impertiat. Cognoscant principes seculi, Deo debere reddere se rationem, propter Ecclesiam quam a Christo tuendam suscipiunt. Nam sive augeatur pax et disciplina Ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exigit, qui eorum poteAd delictum pertinet principum, qui pravos judices contra voluntatem Dei populis fidelibus praeferunt. Nam sicut populi delictum est quando principes mali sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
que didicit. Lector scrẽmius potius ad
mplendum que legit ꝙͣ ad sciend̾ erit
prõptissimꝰ. Mmnor em̃ pena ẽ nescire
quid appetas ꝙͣ ea que noueris nõ imple
Sicur .n. legendo scire concupiscimus
sic sciendo rr̃a que didicimꝰ implẽ debemꝰ
diunt penã uero qui eã male uiuendo
contempuũt Omĩs qui a preceptis dei
discedit opere. quotiens ead̾ dei precepta
legere uł audire uoluerit torde suo rep̃¬
hensus confrnditur. quia id quod nõ
agit. memoratur. et teste consciã intĩs
accusatur. Unde ⁊ dauid propheta dep̃catur
dicens Tunc nõ confundar cum respicio
in omia mandata tua Grauiter namq
unusquisq confunditur qñ mandata dei
ul legendo uł audiendo respicit que uiuẽdo
contempint Corde .n. rephenditur dũ mã¬
uit opere quod diuina didicit iussione

Expanded text:
strenuus potius ad implendum quae legit, quam ad sciendum, erit promptissimus. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus implere debemus. 7. diunt; poenam vero eis qui eam male vivendo contemnunt. 8. Omnis qui a praeceptis Dei discedit opere, quoties eadem Dei praecepta legere vel audire potuerit, corde suo reprehensus confunditur, quia id quod non agit memoratur, et teste conscientia interius accusatur. Unde et David propheta deprecatur dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contemnit. Corde enim reprehenditur, dum manvit opere quod divina didicit jussione.
Abbreviated transcription (Latin):
angelis sociatur. ¶De lectione ⁊ uin¬
rationib mundomur scõmbus
instriumnur. Utrumq bonũ ẽ
si liceat. Si nõ liceat melius ẽ orare q̃
legere. Qui uult cum deo sꝑ ẽẽ. freꝙ̃t
debet orare frequenter ⁊ legere Nã cũ
oramꝰ ip̃i cum deo loquimur. Cum uero
leginiꝰ deus nobiscum loquitur Omĩs
profectus ex lcõne et meditatione pro¬
cedit. Que .n. nescimꝰ lcõne discimꝰ
Que autẽ didicimꝰ meditationibus
cõseruamꝰ Deminũ confert donũ lco
sanctaꝵ scripturaꝵ. siue qr intellcm̃ mẽ¬
tis erudit. siue quia a mundi uanita¬
tibus abstractum hominẽ ad amorẽ
dei ꝑducit Excitati .n. sepe illius ser¬
mone substrahimur a desiderio uite
mundane atq accensi in amorẽ sapiẽ
tanto uana spes mortalitatis huiꝰ nob̾
uilescit ꝙͣto amplius legendo spes eterna
clarnerit. Geminũ ẽ lcõnis studiũ. p̾mũ
quomõ scripture intelligantur. ͫ¬

Expanded text:
. De lectione. Orationibus mundamur, lectionibus instruimur. Utrumque bonum, si liceat: si non liceat, melius orare quam legere. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, frequenter et legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo loquimur: cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. Omnis profectus, ex lectione et meditatione procedit. Quae enim nescimus, lectione discimus. Quae autem discimus, meditationibus conservamus. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum, quod intellectum mentis erudit, et quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Excitati enim saepe illius sermone, subtrahimur a desiderio vitae mundanae; atque accensi in amorem sapientiae, tanto vana spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo spes aeterna claruerit. 5. Geminum est lectionis studium: primum, quomodo Scripturae intelligantur;
Abbreviated transcription (Latin):
pctm̃. Sicut Iudei uł horetici qui licet
ieuinare ul orare uidentur eoy tame
orõ nõ illis ad purgationis proficit me¬
ritũ sed mutatur pocius in pccm Ideo
interdum elcõꝵ oro. in p̃ssuris eorum
differtur ut impioꝵ ꝑuorsio augeatur
Uerum dum iusti temporaliter anduĩtur
pro eoꝵ fir saluto qui eos affligunt. Ut
dum illis ⁊emedio temporali subuentur
prauoz oculi ad conuersions̃ aperiãtur
Unde et triũ pueroꝵ frigidus ignis fuit
miis cumulentur . exemplo prunarũ
⁊ rep̃ssione messium in quib q̃ͣto sata¬
semiua tardius exeunt tanto ad frugẽ
ꝑiuilis qui ne in stolis uapulent deum
exorant. sed nõ datur illis postulatois
effectus. quiã nõ competit talis exaudi¬
cio ad profectum Non aliter contigit¬
deuni pro nõinillis huiꝰ uite cõmodie ul
aduersis piouidencia diina remporalil¬

Expanded text:
peccatum. Sicut Judaei vel haeretici, qui licet jejunare videntur, eorum tamen oratio non illis ad purgationis proficit meritum, sed mutatur potius in peccatum. Ideo interdum oratio electorum in pressuris eorum differtur, ut impiorum perversitas augeatur. Verum dum justi temporaliter audiuntur, pro eorum fit salute qui eos affligunt, ut dum illis temporali remedio subvenitur, pravorum oculi a confusione aperiantur. Unde et trium puerorum frigidus ignis fuit,miis cumulentur, exemplo pruinarum et repressione messium; in quibus quanto tardius sata semina exeunt, tanto ad frugem parvulis, qui, ne in scholis vapulent, Deum exorant. Sed non datur illis postulationis effectus, quia impeditur talis auditio ad profectum. Non aliter Deum pro nonnullis vitae hujus commodis, vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
trat dñ deo tñi ueste depromitur Propũ
autẽ ꝓporritaꝵ ẽ offerre se n orõne ui¬
dẽtib quoꝵ fructꝰ ẽ nõ deo platere sed
gloriam ab homĩb comparare Nõ in
multiloquio ixandiũtur homines a deo
quosi plurimis xbis conc̃tur eum inflecte
Neq .n. conciliat eum multiplex orãtis
ocis deum spiritualib himpnie glorificaẽ
Nichil ẽ enĩ sola uoce caue̾ sine toidis intẽ¬
tione. sed sicut ait apłs Cantantes in cor¬
dibus uris hoc ẽ nõ solum uoce sed ⁊ corde
psallentes. Ende ⁊ alibi. psallam spũ
ita psalmoꝵ studiis delectamur psalledi
ar utilitas tristia corda consolatur. gra¬
ciores mentes facit. fastidioses oblectat
inertes exsuscitat pctoras ad lamẽta in¬
uitat Nam ꝙͣius dura sint carnaliũ corda
statim ut psalmi dulcedo insonuerit ad
que ibi dicũtur debeant cõmone Nescio
quo tamẽ pacto modulatione canctis ma¬
ior nascitur cõpunctio cordis Multi .ii.
reꝑiũtur qui cantꝰ suauitate cõmoti sua

Expanded text:
este depromitur. 28. Proprium autem hypocritarum est offerre se in oratione videntibus; quorum fructus est, non Deo placere, sed gloriam ab hominibus comparare . 29. Non in multiloquio exaudiuntur homines a Deo, quasi plurimis eum verbis conentur inflectere. Neque enim conciliat eum multiplex orantis , bonum et sono vocis Deum spiritualibus hymnis glorificare. Nihil est sola voce canere sine cordis intentione; sed, sicut ait Apostolus: Cantantes in cordibus vestris , hoc est, non solum voce, sed et corde psallentes. Unde et alibi: Psallam spiriita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos oblectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo insonuerit, adquae ibi dicuntur, debeant commovere, nescio quo tamen pacto modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui, cantus suavitate commoti, sua
Abbreviated transcription (Latin):
preceptis dei pigritatur ⁊ pcti retor¬
datione delectatur Qui a preceptis dei
stulat cuiꝰ legi nõ obedit. Si .n. qd deq
prrcepit facimꝰ id quod petimꝰ sine
dubio obtinebimꝰ Nam sicut scriptũ ẽ
qui auertit faciem suã ne audiat legẽ
Onde eciã iẽnias ait Leuemꝰ corda nra
cum manib ad deum Cor em̃ cũ manib
leuat qui orõnẽ cum opere subleuat.
Nam quisquie orat. ⁊ nõ oꝑatur tor le¬
uat ⁊ manꝰ nõ leuat Quisquis uero¬
nõ operatur. et nõ orat manꝰ leuat
et cor nõ leuat. Sed quia operari ⁊ ora
de negligencia mandator rephendamur
fundantur. ut meritũ actionis hũilitas
impetret precis Culpabiliter manꝯ ad
deum expandit qui facta sua orando
iactanter pandit. sicut pharisens in
templo iactanter. orabar. seq magis

Expanded text:
praeceptis Dei pigritat, et peccati recorpraeceptis Dei pigritat, et peccati recordatione delectatur. 17. Qui a praeceptis Dei scit, 284 cujus legi non obedit. Si enim id quod Deus praecipit facimus, id quod petimus sine dubio obtinemus. Nam sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, Unde etiam Jeremias ait: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum . Cor enim cum manibus levat, qui orationem cum bono opere sublevat. Nam quisquis orat et non operatur, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, levat manus, et cor non levat. Sed quia operari necessde negligentia mandatorum corde reprehendamur,crymae orationum fundantur, ut meritum actionis humilitas impetret precis. 20. Culpabiliter manus ad Deum expandit, qui facta sua orando jactanter prodit, sicut Pharisaeus in templo jactanter orabat, seseque magis
Abbreviated transcription (Latin):
petrare quisq ualeat postulata. hoc
ẽ. si aut quisq adhuc mala cõmittit. a
si delinquenti sibi debita nõ dimittit.
Qd̃ geminũ malum. dum quisq a se¬
metipõ absterserit protinꝰ securꝰ stu¬
dio orõnis incumbat. et ad ea que
impetrare precibus cupit mẽtẽ libe̾
erigit. Qui leditur nõ desmat orare
pro se ledentibue. alioqiũ uixta dei sen¬
tenciam peccat qla. pro mimicis nõ
oras. Sicut nuillum proficit nulneri
medicamẽtũ si adhuc ferrũ in eo ẽ
Ita nichil peoficit orõ illuis cuiꝰ adħ
dolor in mento. uel odium manet ĩ
fectus ut nõ desperet precis effectum
Inanitor autẽ oramꝰ si spei fiduciam
nõ habemꝰ Petat autẽ ut aplẽ ait
unusquisq in fide nichil hesitans
Nam qui dubitat similis ẽ unde marie
que a uento fertur atq disꝑgitur.
diffidencia nascitur impetirndi ora¬
ta. si se adhuc aniinꝰ senciat. cirta af¬
habere precis certã fiduciã qui adhuc ĩ

Expanded text:
petrare quisque valeat postulata: hoc petrare quisque valeat postulata: hoc est, si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum, dum quisque a semetipso absterserit, protinus securus studio orationis 283 incumbit, et ad ea quae impetrare precibus cupit, mentem libere erigit. 13. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibus; alioquin, juxta Domini sententiam, peccat qui pro inimicis non orat . 14. Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum, si adhuc ferrum in eo sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in fectus, ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Petat ergo, ut Apostolus ait, unusquisque in fide nihil dubitans ; nam qui dubitat similis est undae maris, quae a vento fertur, atque dispergitur. 16. Diffidentia nascitur impetrandi orata, si se adhuc animus sentiat circa habere precis certam fiduciam, qui adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter oratuꝰ quando aliunde non
cogitamꝰ. sed ualde pauci sunt qui tales
orõnes habeant Et litet in quibusdã
suit difficile tamẽ ẽ ut semꝑ sunit Mẽs
que ẽ ante orõne uacans adeo illicitis
cogitationib occupatur dum in orons
uenerit confescun ille iagines rerũ
quas nuꝑ cogitauit occurrũt. aditũ q
precis obstruũt. ne se mens libera ad
celeste desideriũ erigat Purgandꝰ q ẽ¬
ammnꝰ p̃mũ. atq a temporaliũ reꝵ co¬
gitationib segregandꝰ at pura acies
cordis ad deum uere ⁊ simpliciter diri¬
gatur Nam reuera tunc impetranda di¬
uina munera credimꝰ. qñ simplici affrũ
assistimꝰ cum oramꝰ Multis modis inter¬
rumpitur oroie intencio. Dum se per
incuriã uana mundi ingerũt In cꝯcũq
orantis amio Tunc autẽ magis diabolꝰ
cogitationes curaꝵ sclãriũ humane
mentibz ingerit qñ orantes aspexerit
Duobus modis orõ impeditur ne im¬

Expanded text:
eraciter oramus, quando aliunde non eraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Sed valde pauci sunt, qui tales orationes habeant. Et licet in quibusdam sint, difficile tamen est ut semper sint. 9. Mens quae ante orationem vacans a Deo in illicitis cogitationibus occupatur, dum in orationem venerit, confestim illi imagines rerum quas nuper cogitavit occurrunt, aditumque precis obstruunt, ne se mens libera ad coeleste desiderium erigat. 10. Purgandus eanimus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut pura acies cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur. Nam revera tunc impetranda divina munera credimus, quando simplici affectu assistimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per incuriam vana mundi ingerunt in cujuscunque orantis animo. Tunc autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. Duobus modis oratio impeditur, ne im
Abbreviated transcription (Latin):
nẽtes effuguĩt Orõ cordis ẽ nõ labioꝵ
Nleqi .n. dens uba dep̃tantis intendit. s
orantis cor aspicit. Ꝙ si tacite cor oret
et uox sileat. ꝙ̃uio homĩb lateat deo la
uocis. ꝙͣ solis ꝟbis sine intuitu mentis
Nunꝙͣ ẽ sine gemitu orandũ Nũ ꝑctor
recordatio merorẽ gignit Nũ em ora¬
ideo q cum deo assistimꝰ gemere ⁊ fle
debemꝰ ⁊enũscentes q̃ grama sũt scelera
que cõmisiꝰ. ꝙͣq dura inferni suppli¬
cia que timemꝰ Mlens qualẽ se in oroe
offert talem pꝰ orõnẽ cõseruet Nã nichil
proficit oro si denuo cõmittitur unde
Iam uenia postuletur ille .n. p̃cis deside¬
ratum effectum. sine dubio ꝑcipit qui
quod ablui orando postulat delinquendo
nõ iterat Mlens nr̃a celestis ẽ et tũc
orando deum bene contẽplatur. qñ nullis
terrenis curis aut errorib impeditur
Apta ẽ eñ ad bonũ in sua natura In
aliena uero turbatur. Pura ẽ orõ quã
in suo tempore seculi nõ interuenunt

Expanded text:
io cordis est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Quod si tacite cor oret, et vox sileat, quamvis hominibus lateat, Deo latvocis, quam solis verbis sine intuitu mentis. 5. Nunquam est sine gemitu orandum; nam peccatorum recordatio moerorem gignit. Dum enim oraimus. Cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, et quam dura inferni supplicia quae timemus. 6. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur unde jam iterum venia postuletur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat delinquendo non iterat. 7. Mens nostra coelestis est, et tunc orando Deum bene contemplatur, quando nullis terrenis curis aut erroribus impeditur. Apta est enim ad bonum in sua natura, in aliena vero turbatur. 8. Pura est oratio quam in suo tempore saeculi non
Abbreviated transcription (Latin):
usus alii de reb mundanis ꝑeunt qͣt
cupidius rapiũt. Aln uero saluantur.
dum in eoꝵ pulchritudino conditor
pulcherrimã ꝓudenciã laudãtes mirã¬
uel dum ꝑ nue opus ex eis celestia bõ
mercantur Mlisericordia a compaci¬
endo aliene miserie uocabulũ sortita ẽ
Nullus autẽ in alio ẽẽ miseritors pt qͥ¬
praue uiuendo in se misericois nõ ẽ
Qui enĩ sibi neꝙͣ ẽ tui bonus erit.
Nulla scelera elemosinis posse redinu
si in pctĩe quisq ꝑmãserit. Tunc .n.¬
fructũ elemosinaꝵ indulgencia cõseqr
qñ a sceleꝵ opere desuntur Uerũ ꝙ pcta

Expanded text:
usus alii de rebus mundanis pereunt, quas usus alii de rebus mundanis pereunt, quas cupidius rapiunt; alii vero salvantur, dum in eorum pulchritudine conditoris pulcherrimam providentiam laudantes miradiae opus ex eis coelestia bona merentur. Misericordia a compatiendo alienae miseriae vocabulum sortita est. Nullus autem in alieno misericors prave vivendo in se misericors non est. Qui enim sibi nequam est, cui bonus est? 6. Nulla scelera eleemosynis posse redimi, si in peccatis quis permanserit. Tunc fructu eleemosynarum indulgentia conceditur, quando a scelerum op
Abbreviated transcription (Latin):
honis male utuntur qui aut iuste pro
temporali lucro iudicant aut aquid boĩ
pio uane glorie appetitu faciũt mał
male utuntur qui noxias rogitatoes
qui luxuriã carius comiugali honestate
restringũt Sed sicut malo bene uti
bonũ ẽ sit bono bene uti optimũ est
Et sicut bono male uti malũ ẽ. sic
malo male uti pessimum est
a deo concessis nõ in reb salutarib
sed in usib pͣuis utuntur Nestiĩt .n. im¬
partiri pauꝑib oppssis subuenre des¬
piciunt ⁊ inde magis augent delata
misoroꝵ Propter hoc temptacio ẽ mũdi
lucrum tanto qr maiora supplicia in fu¬
turum dabunt pͣto ⁊ ip̃o maiora sunt
Potentes et eñ potẽter rormẽta patiẽt
Cerrena om̃a seruando a mattimꝰ lar¬
giendo seruamꝰ prĩmoniũ. n retẽtũ ꝑit
manet autẽ erogatum. Diu n cũ reb
nr̃is durare nõ possumꝰ. quia aut
nos illas moriendo desermꝰ aut ille
nos uiuẽtes deserũt/ Pporo diuersitate

Expanded text:
Bonis male utuntur qui aut juste pro Bonis male utuntur qui aut juste pro temporali lucro judicant, aut aliquid boni pro vanae gloriae appetitu faciunt. Malis male utuntur qui noxias cogitationes qui luxuriam carnis conjugali honestate praestringunt. Sed sicut malo bene uti bonum est, sic bono bene uti melius est. Et sicut bono male uti malum est, sic malo male uti pessimum esta Deo concessis, non in rebus salutaribus, sed in usibus pravis utuntur. Nesciunt enim impertire pauperibus, oppressis subvenire despiciunt; et inde magis augent delictamiserorum; praeter hoc tentatio est mundi lucrum; tantoque majora supplicia in futurum dabunt, quanto et ipsa majora sunt: Potentes enim potenter tormenta patientur . 3. Terrena omnia servando amittimus, largiendo servamus. Patrimonium enim retentum perit, manet autem erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos viventes deserunt. 4. Pro diversitate
Abbreviated transcription (Latin):
temporali potencia ꝙ pro reue̾ncia sac̃¬
titatis. suscipiũt .n. ꝙ magis sũt dĩtes
⁊ ꝙ homines sunt oĩo despiciũt Tunt
quid̃ iusti qui sine lesione ciꝰꝙͣ sius reb
utuntur. Iter sũt diuites humiles quos
nõ inflat suꝑbia reꝵ ueluti pleriq fue¬
rũt saucti ueteris testamẽti qui et
affluebant diuiciis ⁊ tñ hũilitate pole¬
bant. At contͣ quosd̃ suꝑbos diuites ⁊ ey
copia fecir elatos quoꝵ nõ sũt opee in
uicio sed uolũtas Nam t̾mẽ in reb no
ẽ sed in usu appetentis Est et elatio pan¬
perum quos nͨ diuicie eleuant sed uo¬
lũtas sola in eis suꝑbia ẽ. In hus si opes
desunt. propter mẽtis tamẽ tumorem
plus ꝙ̃ suꝑbi diuites condẽpnãtur Se
curus uult ẽẽ diues pauꝑ eẽ nõ uult
Sed quomõ erit diues quietus quẽ
magis inquietum ẽẽ ⁊ tinadũ diuitem
ꝙ̃ securum ꝑ co sumptu contentũ eẽ ⁊
pauperẽ uonis bene utũtur qui diuitiis¬
sibi concessis in uebus salutarib ꝑfruũ:

Expanded text:
temporali potentia, quam pro reverentia sanctitatis. Suspiciunt enim quod magis sunt divites, et quod homines sunt, omnino despiciunt. 12. Sunt quidam justi, qui sine laesione cujusquam suis rebus utuntur. Item sunt quidam divites humiles, quos non inflat superbia rerum, veluti plerique fuerunt sancti Veteris Testamenti, qui et affluebant divitiis, et tamen humilitate pollebant. At contra quosdam superbos divites rerum copia facit elatos, quorum non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. 13. Est et elatio pauperum, quos nec divitiae elevant, et voluntas sola in eis superba est. His etsi opes desunt, propter mentis tamen tumorem plusquam superbi divites condemnantur. 14. Securus vult esse dives, pauper esse non vult. Sed quomodo erit dives quietus, quem as inquietum esse, et timidum divitem, quam securum pauco sumptu contentum esse et pauperesibi concessas in rebus salutaribus perfruuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
uobis hus autẽ quos nulla precedencia
elemosmaꝵ facta sequũtur eterni iudicui
uoce sic dicitur Esurmi ⁊ nõ dedistis mͥ
manducare Bitiui ⁊ nõ dedistis michi
bibere. Quibus iuste dr̃. discedite a me
maledicti in ignẽ eternũ qui ꝑatꝰ ẽ¬

Expanded text:
um. His autem, quos nulla praecedentia eleemosynarum facta sequuntur, aeterni judicis voce sic dicitur: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere. Quibus juste dicitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui prae
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe ĩꝑtitur intuitu Quali .n. intẽtõe
cedis in futuro nõ recipit. dũi. cã
Iactancie pauper pascitur eciã mĩe
elarũ opera pctã extingunt alq intãtũ
ad regna seculi futuri proficiũt ut eciã
uidex celestis in futuro iudicio uemẽs
in dextera consistentib dicat Esuriui
et dedistis michi manducare Sitiui
et dedistis michi bibere. Hospes erã ⁊
collegistis me. Nudus ⁊ cooꝑiustis me

Expanded text:
mpertitur intuitu. Quali enim intentione cedis in futuro non recipit. Dum enim causa jactantiae pauper pascitur, etiam ipsuarum opera peccata exstinguunt, atque ad regnum saeculi futuri proficiunt, ut etiam judex coelestis in futuro judicio veniens, in dextera consistentibus dicat: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et co
Abbreviated transcription (Latin):
con quirũtur pro quib in futuro suppli¬
cio pene dabuntur. hus qui in uoli¬
tate seculariũ desiderioꝵ ꝑsistunt. bene
ꝑ testimonũ prophete dr̃. Factus ẽ
effram panis subcinericiꝰ qui non
pistant ad deũ . n ͨ pñt amorẽ retor¬
quere mẽtis Multis mortuus ẽ mũdꝰ
ip̃i tamẽ uicissim mundo mortui nõstͥ
bona .n. seculi diligunt ⁊ tamẽ cõse quũtur¬

Expanded text:
quirunt, et pro quibus in futuro supplicio poenas dabunt. 354 4. His qui in voluntate saecularium desideriorum persistunt, bene per testimonium prophetae dicitur: Factus est Ephraim panis subcinericius, qui nopiscant ad Deum amorem retorquere mentis. 5. Multis mortuus est mundus, ipsi tamen vicissim mundo mortui non sunt. Bona enim saeculi diligunt, et tamen ipsa, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ infima pro sũmis appetũt. Ueꝵ
eciã ⁊ miseri ꝑ hoc ꝙ cũ gͣui erump̃
ad ipa desiderata ꝑtingũt Grauiue
torquetur impiꝰ mundi ex aggerando
cõmoda ꝙͣ iusta tolerando aduersa.
Qui enĩ bona mundi diligit uelit nolit
timoris ⁊ doloris pene succumbit. quiq
sͥ ingerũt dolorẽ rei ablate ꝙͣ amorẽ
parturiebant possesse. Cum graui .ii.
dolore amittuntur q̃ cum magno
amore habentur Nmꝯ enĩ rarendo
dolemꝰ que minꝯ p̃sidendo diliginius
Sciant seculi lucͣ sectantes ꝙͣtũ sint
uana ul aduersa que diliguntur que

Expanded text:
pro summis appetunt, verum etiam et miseri per hoc, quod gravi aerumna ad ipsa desiderata pertingunt. 2. Gravius torquetur impius mundi exaggerando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit, nolit, timoris et doloris poenae succumbit. Quiqusibi ingerunt dolorem res ablatae quam amorem parturiebant possessae. Cum gravi enim dolore amittuntur quae cum magno amore habentur. Minus autem carendo dolemus quae minus possidendo diligimus. 3. Sciant saeculi lucra sectantes quantum sint vana vel adversa quae diligun
Abbreviated transcription (Latin):
fanores potentiũ. ⁊ aronti terre aquã
tollere ⁊ flumina q̃ nõ indigoit irre¬
gare Nõnũ ꝙͣ largitas diuitũ prodiga
nõ ad utilitatẽ sed ad elacionẽ effundit
comparati ypocritis qui nõ ad edifica¬
tionẽ docent. audienciũ. sed ad sue głs
exaggerand̾ cot᷑̾nũ. Rephẽsibił ẽ suꝑflua
effusio largitatis Nlã qui mod̃ seruat
auarꝰ nlli ẽ. sed om̃ib largꝰ ẽ dispẽ¬
sator nõ deb ẽẽ prodigus. sed discretꝰ

Expanded text:
favores potentum; arentis terrae aquam favores potentum; arentis terrae aquam tollere, et flumina quae non indigent irrigare. Nonnunquam largitas divitum praedica, non ad utilitatem, sed ad elationem effunditur. Comparantur hypocritis, qui non ad aedificationem docent audientium, sed ad suae gloriae exaggerandum cumulum. Reprehensibilis est superflua effusio largitatis. Nam qui modum servat, avarus nulli est, sed omnibus; largus dispensator non debet esse prodigus, sed discretus.
Abbreviated transcription (Latin):
precipiamur indigenti prebere Nam¬
si aliud nõ hñtes idipm̃ benigue t̾buamꝰ
mercedẽ proculdubio nõ amittimꝰ.
Ceterũ si amplius possumꝰ ⁊ egestatẽ
simulando muꝮ largimur. nõ egentẽ
ses deum fallimur cui consciam̃ mam
abscondere nõ possummꝰ dne sunt ele¬
mosine una corporal egenti dare quidqi
potueras. altera spuitual. diittere¬
er a quo lesus fueris. har pͥmo adhi¬
benda ⁊ misoris scdã malis Erit gͦ qd
ratione prebenda. ne comitante tristi¬
cia merces ꝑeat dispẽsata. Tunc autẽ
bens tributur qñ cum mentis hilaritate
aut ne om̃ib p̃termissis merẽs tristis
recedat. De rapinis alreris elemosmã
facere nõ ẽ officiũ misorationis sed
emolimẽtũ steleris Unde ⁊ salomon.
Qui inquit offert ele sacrificiũ de ra¬
tollit nũꝙͣ iusto distribuit. n ͨ bñ alti
prebet quod ab alio male extorquet.
Magnũ stelus ẽ res pauꝑũ p̃stare di¬
uitibus. et de sumptib mopũ acquire

Expanded text:
praecipiamur indigenti praeberepraecipiamur indigenti praeberees, idipsum benigne tribuamus, mercedem procul dubio non amittamus. Caeterum si amplius possumus, et egestatem simulando minus largimur, non egentem sed Deum fallimus, cui conscientiam nostram abscondere non possumus. Duae sunt eleemosynae, una corporalis, egenti dare quidquid potueris, altera spiritalis, dimittere a quo laesus exstiteris. Harum prima adhibenda miseris, secunda malis. Erit ergo quod ra praebenda, ne, comitante tristitia, merces pereat dispensata. Tunc autem bene tribuitur, quando cum mentis hilaritate aut ne omnino praetermissus, moerens tristisque recedat. De rapinis alienis eleemosynam facere, non est officium miserationis, scilicet emolumentum sceleris. Unde et Salomon: « Qui tollit, juste nunquam distribuit, nec bene alteri praebet quod ab alio male extorquet. Magnum scelus est res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere
Abbreviated transcription (Latin):
nõ imꝑtitur illic pietatis fructũ nõ
iuenit. exemplo ardẽtis diuitis qui ĩ
inferno ad tenuissima petenda. compulsq
e. qui hic tenuissima negare scuduit
Quid retribui subtilius quid districtis
poterat. guttam aque ardens pecut-¬
qui micas panis negauit Bero diues
oculos aperuit quando lazaz pauꝑẽ re¬
quiestẽtẽ uidit quẽ iacentẽ ante Iannã
uidere despexit. Nõ solũ qui esurienti
⁊ sicienti ⁊ nudo beneficiũ largitatis
impendit uł si quid aliud indigenti lar¬
gitur sed qui eciã minicũ diligit. eciã
qui lugenti affectũ compossionis ⁊ cõ¬
solationis imꝑtitur. aut in quiblib
necessitatib consilũ adhibet. elemo¬
illi corde cõmisereri opz Et licet ille¬
fortasse falsam indigentis spem̃ p̃ferat
is uñ qui simpliciter imꝑtitur fructũ
nũe nõ amittit Quis quisq sit egẽs
nullã tamẽ ut nõ tribuat indigenti ex
cusationẽ mopie p̃t̃ obtendere. qñ ex
prerepto saluatoris calicẽ aque frigide

Expanded text:
non impertit, illic pietatis fructum non invenit: exemplo ardentis divitis, qui in inferno ad tenuissima petenda compulsus est, qui hic tenuissima negare studuit. Quid retribui subtilius, quid districtius poterat? Guttam aquae ardens petiiqui micas panis negavit Sero dives oculos aperuit, quando Lazarum pauperem requiescentem vidit, quem jacentem ante januas videre despexit . 12. Non solum qui esurienti, et sitienti, et nudo, beneficium largitatis impendit, vel si quid aliud indigenti largitur, sed et qui inimicum diligit, et qui lugenti affectum compassionis et consolationis impertit, aut in quibusdam necessitatibus consilium adhibet, 358 eleemoilli corde commisereri oportfortasse falsam indigentis speciem proferat, is tamen qui simpliciter impertit, fructum justitiae non amittit. Quamvis quisquam sit egens, nullus tamen unde tribuat indicusationem inopiae potest obtendere, quando ex praecepto Salvatoris etiam calicem aquae frigidae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nudus Glorie temporal sequates ⁊¬
si nitidi sunt foris fulgore potencie int̾is
tñ uacui sũt elatione suꝑbie. sicut
calami exteruis quidẽ intent sed interiꝰ
uacuãtur Ob hoc reprobus exteriꝰ ut
calamꝰ intidi interius uacui. electi uo̾
exteriꝰ quasi arboꝵ cortices fetidi int̾iꝯ
uero solidi Qui precioso cultu in redũt
audiã ysaiã prophetã ꝙ admod̾ detesta¬
tur eoꝵ corporalia ornamenta. ⁊ quos
successꝰ habeat cultꝰ compositꝰ ⁊ orͣtus
quop spes opulencia ẽ ⁊ audiant eũ di¬
centem Ue qui opulenti estis Quanto

Expanded text:
 7. Gloriae temporalis sequaces, etsi nitidi sunt foris fulgore potentiae, interius tamen vacui sunt elatione superbiae; sicuti calami exterius quidem nitent, sed interius vacuantur. 8. Ob hoc reprobi exterius, ut calami, nitidi; interius vacui. Electi vero exterius, quasi arborum cortices, foedi; interius vero solidi. 9. Qui pretioso cultu incedunt, audiant prophetam, quemadmodum detestatur eorum corporalia ornamenta, et quos successus habeat cultus compositus et ornatus, quorum spes opulentia est, et 355 audiant eum dicentem: Vae qui opulenti estis ! Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
quelib aduersa pariatur iusta ex dei
utiq ꝑmissu id patitur Q si hocipm̃
ad dei gloriã hũilis referat et dicat ꝙ
pio corporis passione iob dixit. si bona
suscepnnꝯ de manu dm̃ mala autẽ quare
nõ sustmeamꝰ iste nõ separatur a deo
sed comũgitur qualicumq atroti angustia
torqueatur Multa iuistꝮ aduersa in aia
patitur instigatione demonũ. sed talib
remptamẽtis, perire uite eterne nõ p̃t
quia puis dñs ad dampnationẽ culpe nõ
reputat qd diuine maiescatis ꝑmissa
noleus qd̾ patitur portat. Nã ibi pͥcamꝯ
ubi cupiditate uł uoluntate de flectimur
ubi uero uiolẽter adicimur. et si facinꝰ
aut flagiciã nõ ẽ. miseria tñ pro flagiio
et facinore ẽ Sed qui deũ pro irrogata
laudat miseria cõmisso proculdubio ca

Expanded text:
quaelibet adversa justus patiatur, ex Dei quaelibet adversa justus patiatur, ex Dei utique permissu id patitur. Quod si hoc ipsum ad Dei gloriam humilis referat, et dicat quod pro corporis passione Job dixit: Si bona suscepimus de manu Domini, mala quare non suscipiamus ? iste non separatur a Deo, sed conjungitur, quamlibet atroci angustia torqueatur. 37. Multa justus adversa in anima patitur instigatione daemonum, sed talibus tentamentis perire vitae aeternae non potest, quia pius Dominus ad damnationem culpae non reputat quod de suae majestatis permissu nolens qui patitur portat. Nam ibi peccamus ubi cupiditate vel voluntate deflectimus. Ubi vero violenter addicimur, etsi facinus aut flagitium non est, miseria tamen pro flagitio et facinore est. Sed qui Deum pro irrogata laudat miseria, commisso procul dubio ca
Abbreviated transcription (Latin):
spiritib uexandi tradũtur ut arupiẽdi
eos demones corporaliter. habeant pt̃atẽ
terrorib q eoꝵ afflicti humiliẽtur pem¬
teant ⁊ saluentur Sicut ⁊ apłs chorĩtiie
scribens dicit tradẽ huiqi sachane in inte¬
ritum carius ut sp̃ẽ salius fiat. Utile ẽ
em̃ quesd̾ p̾cantes ut in aĩa saluẽtur
sathane corporaliter deputari quat̃s ex
p̃senti corceptione futurũ iudiciũ timeat
et de cetero delinquere caueant Quidꝰ ãt
pt̃ati demonũ ad emendationẽ deputant᷑
Quid̾ uero despecti ad solam perdicio
traduntur. Nunꝙͣ uacat diabolus sont᷑
hominẽ iustum. Aut enĩ tribulationes
cordis illi ex aggerat aut doloris rorꝑis
riis uexationũ dolorib uie demonũ tui¬
ciat unde interdum usq ad desꝑatiomie
angustiã ceartatur ꝑꝑmanenti autẽ in
det amore aĩẽ ⁊ ip̃a talis angustia ad
meritum proficit. Nam siie in amme
siue in corpore ꝑ instinctũ ĩmũdor sp̃nũ

Expanded text:
spiritibus vexandi traduntur, ut arripiendi spiritibus vexandi traduntur, ut arripiendi eos daemones corporaliter habeant potestatem, terroribusque eorum afflicti humilientur, poeniteant et salventur, sicut et Apostolus Corinthiis scribens, dicit: Tradere hujusmodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit . Utile est enim quosdam peccantes, ut in anima salventur, Satanae corporaliter deputari, quatenus ex praesenti correptione futurorum judicium timeant, et de caetero delinquere caveant. Quidam autem potestati daemonum ad emendationem deputantur; quidam vero despecti ad solam perditionem traduntur. 35. Nunquam vacat diabolus adversus hominem justum. Aut enim tribulationes cordis illi exaggerat, aut dolores corporis riis vexationum doloribus vis daemonum cruciat, unde interdum usque ad desperationis angustiam coarctatur. Permanenti autem in Dei amore animae et ipsa talis angustia ad meritum proficit. Nam sive in animo, sive in corpore per instinctum immundorum spirituum
Abbreviated transcription (Latin):
reproboꝵ Nam calore fidei moy excitatur
ut exeat ab electis nonuilli quos iam
auido ore diabolus deuorauerat. rursũ
diuim Iudicii. occulta miseratione ab eꝰ
ore eripiũtur ⁊ saluti rescituũtur Nã
sepe multos quos antiquus hostis luxu¬
Quomõ bonoꝵ interitũ propheta clectã¬
dicit ẽẽ diaboli estam dum alibi sc̃ptũ sir
de illo ffenã sicut bos comedet. nisi ꝙ ĩ
oculis dñi fenũ sũt qui elci cibi scdm ho¬
mines ẽẽ uidẽtur. At ꝑ hoc qui de bonoꝵ
numero ꝑeunt apud homines eltĩ apud
deum fenũ existunt. Cũ diablus aquẽ¬
bris. mordet ut deuoret. adhuc quasi
in maxilla mandit. Unde ⁊ paulus hr
stimulos carnis quib humilietur. nõ
habet ꝑfectionẽ petrandi qua degluciat᷑.
Os diaboli u̾ba eius sunt u̾ba uero eis
inspirationes occulte sunt quib torda
hominũ alloquens ocrultis urit cupido¬
tatib Quid̾ ob incorrigibilẽ unquitatẽ
quia sponte nõ corrigũtur ĩmundis

Expanded text:
reproborum. Nam calore fidei mox excitatur, reproborum. Nam calore fidei mox excitatur, ut exeat ab electis. Nonnulli, quos jam avido ore diabolus devoraverat, rursus divini judicii occulta miseratione ab ejus ore diripiuntur, et saluti restituuntur. Nam saepe multos, quos antiquus hostis luxuQuomodo de bonorum interitu propheta dicit electos esse diaboli escam , dum alibi scriptum est de illo: « Fenum ut bos comedet , » nisi quod in oculis Dei fenum sunt, qui electus cibus secundum homines videntur. Ac per hoc qui de bonorum numero pereunt, apud homines electi, apud Deum fenum existunt. Tum diabolus bris mordet, ut devoret, adhuc quasi in maxilla mandit. Unde et Paulus habet stimulos carnis, quibus humilietur , non habet peccandi perfectionem, qua deglutiatur. Os diaboli verba ejus sunt. Verba vero ejus inspirationes occultae sunt, quibus corda hominum alloquens occultis urit cupiditatibus. 34. Quidam ob incorreptibilem iniquitatem, quia sponte non corriguntur, immundis
Abbreviated transcription (Latin):
ad alta sustolitur. Et rrẽ huis tribue¬
uotabulis appellatur. quia pro suo męrito
aerẽ quasi auis pro carcere meruit. ter¬
rã ut animal brutum sic ⁊ serpens ut
in huiꝰ scli mare insana iactetur fluc¬
tuatione. Ex eo .n. ꝙ ꝑ menbra sua di¬
abolus operatur. sortitur. uocabula. ita
ut ꝙ singuli agunt. incitante illo no¬
minetur ex illo Quẽ .ni. nõ decipit dia¬
bolus unde aminal ẽ hoc ẽ ꝑ caris lux¬
uriam. temptat unde serpens ẽ cupidi¬
t̾atis ac nocendi malia Quẽ autõ n ͨ
sic decipit insidiatur unde auis ẽ. hoc ẽ¬
decipiat. Aliud ẽ intrare in mẽtẽ iꝯꝙ̃
diabolum. aliud uero inhabitare Nã ⁊
malas echitationes insinuat sed nõ nha¬
bitat in eis quia in suo corpore nõ eas
transducit Qui uero in eius corpore st
ipõs inhabitat qr ip̃i sunt templũ eus
Et si subripiat mentib elcõꝵ diabolus
nõ tamẽ in eis requiescit sicut io cordib

Expanded text:
ad alta sustollitur. Et recte his vocabulad alta sustollitur. Et recte his vocabulis tribus appellatur qui pro suo merito aerem quasi avis pro carcere meruit, terram brutum animal comedit, serpens ut in hujus saeculi mare insana jactatur fluctuatione. Ex eo enim quod per membra sua diabolus operatur, sortitur vocabula, ita ut quod singuli agunt incitante illo, ipse nominetur ex eo. Quem enim non decipit diabolus unde animal est, hoc est per carnis luxuriam, tentat unde serpens est, hoc est cupiditatis ac nocendi malitia; quem autem nec sic decipit, insidiatur ei unde avis est, hoc esendit. Aliud est intrare in mentem cujusquam diabolum, aliud vero inhabitare. Nam et malas suggestiones insinuat; sed non habtraducit. Qui vero in corpore ejus sunt, ipsos inhabitat, quia ipsi sunt templum ejus. Etsi subripiat mentibus electorum diabolus, non autem in eis requiescit, sicut in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
corda in cupiditatẽ lasciuãq dissoluat
secumq ad tartara ducat. Argumẽta
machinationũ malaꝵ q cogitationũ
semina q̃ in cordib homi diabolus fundͥ
ita sepe undiq captant implitant mẽ¬
tẽ ut ex qua ꝑte euadere quisq tempta¬
uerit. surre ꝑiculo exire nõ possit. ue¬
luti si iures hoc facere quod si fecorie
pecces si nõ feceris reus ꝑuiru sis.
in tãti gͦ mali disc̾mine ut euadendi
aditus patrat. minora pocius eligenda
sunt ut maiora uitentur. Diabolus q̃n
hominẽ ad peccandũ inspexerit. Ex ea
parte homines diabolus temptat qua
eos ꝑ excrescõtẽ humorẽ facile inclinae
ad uicia conspicit ut sedm̃ humoris cõ¬
sꝑsionẽ adhibeat ⁊ temptatio. Lere
balaã qui in figura diaboli rontra ppl
dei ex ea ꝑte precepit ꝑinciosos p̃tende
net sed ꝙ̃tũ ualet contͣ id quod rolerat
pugnet. Nã si cõsesiom reditur temptatoi
e uicio nequaꝙͣ resistitur. Ideo diabolꝰ

Expanded text:
corda in cupiditatem, lasciviamque dissolvat, corda in cupiditatem, lasciviamque dissolvat, secumque ad tartara ducat. 23. Argumenta machinationum malarumque cogitationum semina, quae in cordibus hominum diabolus fundit, ita saepe undique captam implicant mentem, ut ex qua parte evadere quisque tentaverit, sine periculo exire non possit, veluti si jures hoc facere, quod si feceris, pecces; si non feceris, reus perjurii sis. In tanto ergo mali discrimine, ut evadendi aditus pateat, minora potius eligesunt, ut majora vitentur. Diabolus quanhominem ad peccandum inspexerit. Ex ea parte homines tentat, qua eos per exercentem humorem facile inclinare ad vitia conspicit, ut secundum humoris consparsionem adhibeat tentationem. Lege Balaam qui in figura diaboli contra populum Dei ex ea parte praecepit perniciosos praetendere net, sed quantum valet contra id quod tolerat pugnet. Nam si consparsioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. Ideo diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus sanctos om̃s nõ teuendo p̃sidz
sed temptando ꝑsequitur Nam quia nõ
in ris intrĩsecũs regnat. cont᷑ ipõe ex¬
trisecus ꝑugnat. ⁊ qui interiꝰ amisit
Dominum exteriꝰ cõmouet bellum. Tũt
contra eum quẽ p̃sid diabolur acrius seuit
qñ se u̾tute diuina ab eo expellend̃ agno¬
et ad iob xba respicit ubi in nouissimis
behemod caudã suam quasi cedrus astrĩ
git plus contra eos diabolus diuersis
possint et alus sua utilitate prodesse ur
dũ illi impodũtur nõ proficiant qui
docendi sunt Maligni spẽ hoc ꝙ intra
nos mundare cupimꝰ sine int̾missioẽ
indesmẽter oꝑib sanctis exhauriunt
mento decipiũtur nũc ꝑ diabolum ho¬
mines quo prothoplausti in paradiso
sunt decepti. multis .n. uicioꝵ p̃stigiis
Nunc .ai. promissis decipit. nũc rebus
trãsitoruis quasi necessarnis allicir Nũc
ip̃a eciã inforni supplicia quasi leuia
⁊ trãsitoria suggerit quatẽ miserorũ

Expanded text:
Diabolus sanctos omnes non tenendo possidet, Diabolus sanctos omnes non tenendo possidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos extrinsecus pugnat. Et qui interius amisit dominium, exterius commovet bellum. 19. Tunc contra eum quem possidet diabolus acrius saevit, quando se virtute divina ab eo expellendum cognoet ab Job verba respicit, ubi in novissimis Behemoth caudam suam, quasi cedrus, astringit . 271 20. Plus contra eos diabolus diversis possunt et aliis sua utilitate prodesse, ut, dum illi impediuntur, non proficiant qui docendi sunt. 21. Maligni spiritus hoc, quod intra nos mundare cupimus, sine intermissione indesinenter operibus sanctis exhauriunt,mento decipiuntur nunc per diabolum homines, quo protoplasti in paradiso sunt decepti. Multis enim vitiorum praestigiis Nunc enim promissis decipit; nunc rebus transitoriis, quasi necessariis, illicit; nunc etiam ipsa inferni supplicia, quasi levia, et transitoria, suggerit; quatenus miserorum
Abbreviated transcription (Latin):
gestioni nõ resistitur totus in interna
cordis dum nõ sentitur illabitur Tẽpta¬
tionũ diabolicaꝵ micia fragilia sunt.
que si nõ caueantur. ꝑ usum in cõsue¬
tudinẽ trãseunt. in nouissimis fortiter
inualestunt ita ut mĩꝙͣ aut cũ diffi¬
cultate unnicãtur. Dũ in tota uita dia¬
bolus hominẽ p̃uaritari cuprat. ampliꝯ
tamẽ in fine molitur decipere. hoc ẽ .n¬
ꝙ in pͥncipio contra prothoplaustũ ser¬
penti ẽ dictũ. Et tu insidiaberis calca¬
neo enis. quia nunꝵ hominẽ quẽ dia¬
bolus incursu p̃terite uite nõ decipit ĩ
nouissiẽ supplantare disponit Proinde
ꝙͣuuis quisq sit iustꝰ nũꝙͣ necesse ẽ ut
sit in hac uita securꝰ. sed semꝑ hũilis
caueat. semꝑq ne in fmnẽ corruat solli¬
cite ꝑtimestat. Diabolus suis fautoribus
blanditur. dei uero seruis molitur tẽpta¬
mẽta contraria. exemplo dm̃ qui se pꝰ
baptismũ. passy ẽ a diabolo temptari.

Expanded text:
gestioni, non resistitur, totus in interna gestioni, non resistitur, totus in interna cordis dum non sentitur illabitur. Tentationum diabolicarum initia fragilia sunt, quae si non caveantur, sed per usum in consuetudinem transeanut cum difficultate vincantur. 16. Dum in tota vita diabolus hominem praevaricari cupiat, amplius tamen in fine molitur decipere. Hinc est, quod in principio contra protoplastum serpenti est dictum: Et tu insidiaberis calcaneo ejus, quia nimirum hominem, quem diabolus in cursu praeteritae vitae non decepit, in novissimis supplantare disponit. Proinde quamvis quisque sit justus, nunquam necesse est ut sit in hac vita securus; sed semper humilis caveat, semperque, ne in fine corruat, sollicitus pertimescat. 17. Diabolus suis fautoribus blanditur, Dei vero servis molitur tentamenta contraria, exemplo Domini, qui se post baptismum passus est a diabolo tentari . 18.