comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ł qr bonum ẽ orare.
gͦ uolo uros orareĩ
sint. ñ solum in ec¬
clesia. ũ depͥmentes
um amat. ⁊ hoc sñ ira¬
i. odio alicuius. ⁊ dis¬
ceptatione .i. hesita
tione. ubi est eium tẽ¬
pestas ire. ł hesitõ: nõ
placet dõ. Distingue
ira ẽ ad ꝓximũ. discep¬
miłr ⁊ mulieres uolo¬
ut orent. os manus le¬
uent. sñ ira ⁊ discep¬
tatione existentes. in
habitu ornato.s. re¬
ligione earum ornã¬
te eas. mulieres dico¬
ornautes se aliis uir¬
tutib. cum u̾ecun¬
dia uultus. ut ñ sĩt
atcrite frontis. ũi me

Expanded text:
 bonum est orare, ergo volo viros orare in sint, non solum in ecclesia non deprimentes um amat. Et hoc, sine irast odio alicujus, et disceptatione, id est tione. Ubi est enim tempestas irae vel haesitatio, placet Deo. Distingue: ira est ad proximum: discepmiliter et mulieres, vout orent et manus levent sine ira et disceptatione existentes, in habitu ornato, scililigionem earum ornante. Eas mulieres dicornantes se, aliis virtutibus cum verecundia vultus, ut non sint attritae frontis ut me
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽ. nͥ homines eẽ ar̃bitratus est. s in qui¬
b deum loqui iucellexit. quibdam diuine
maiestatis existñtib ⁊ apparentib signis.
sic̃ in hominib dĩ sepe apparuisse scriptura
testatur. postea u̾o angłos eẽ cognouit cum
se uidente in celos irent. sic & loth. ꝗ occurrit
angłis ⁊ adorauit in faciem uidetur intelle¬
xisse ꝙ angłi eeñt. s rursus cum ad refectio¬
nem corporis inuitat. q̃ mortalib necessaria
est uidetur putasse ꝙ homines eeñt. gͦ p̾ hic
dici. sic̃ dictum est detrib qui uen̾unt ad
habraham. s. ꝙ apparebat quibdam signis
diuinitus ẽẽ missos. qui tũ homines eẽ cre¬
d̾entur. Exhibuit itaq hospitalitatem ut
scĩs hominib dei. in quib deum ẽẽ cogno¬

Expanded text:
rum est: nisi homines prius arbitratus est, sed in quibus Deum loqui intemajestatis existentibus et apparentibus signis, sicut in hominibus Dei saepe apparuisse Scriptura testatur; postea vero angelos esse cognovit, cum se vidente in coelos irent. Sic et Lot qui occurrit angelis, et adoravit in faciem, videtur intellexisse quod angeli essent, sed rursus cum ad refectionem corporis invitat quae mortalibus necessaria est, videtur putasse quod homines essent. Ergo potest hic dici sicut dictum est de tribus qui venerunt ad Abraham, scilicet apparebat quibusdam signis divinitus esse missos, qui tamen homines esse cree. Exhibuit itaque hospitalitatem quomodo sanctis hominibus Dei, in quibus Deum esse cogno
Abbreviated transcription (Latin):
spondeat ꝓ m̾ito. Ac si dicat. Digni estis nũc
uita et̾na qr erant boni. frequent̃ enim ante
sunt mali. qui futuri sũt boni. & aliqͦciens pͥ¬
us sunt boni: qui futi &s ꝑmansuri ᷤ mali. Ta¬
les erant illi ⁊ iõ nomina eoꝵ scͥpta erant in¬

Expanded text:
spondeat pro merito. Ac si diceret: Digni estis nunc spondeat pro merito. Ac si diceret: Digni estis nunc vita aeterna, quia erant boni. Frequenter enim ante sunt mali, qui futuri sunt boni; et aliquoties prius sunt boni, qui futuri sunt et permansuri mali. Tales erant illi, et ideo nomina eorum erant
Abbreviated transcription (Latin):
& głosam miam suam. Ostend it enim qͣntum
fec̃ eis quos lib̾auit os głificanit: cũ illi quos
nem & alios quos uoluntate sua deus obdu¬
rat: ostend̾r ꝙ quidã sunt quib nec grãm
apponit dẽ ut esau ce pharao. cum aliis in¬
euenit ꝙͣ fut᷑m nonit. Prescientia enim dĩ ẽ
qua diffinitum ht qualis umꝰcuiꝰqꝙ futuma erit
uolũtas. ꝑ quã aut dampnet᷑ aut coronetur.
Presciens itaq ds̃ aliquot male uoluntatis fu¬
turos: ñ habuit eos in num̾o bonoꝵ. sic᷑ &s de
p̃scientia pharaonẽ censuit. sciens eum ñ se cor¬
repturum. Npłm uͦ paulum elegit: p̃sciꝰ utiq¬
ꝙ futurus eẽt fidelis. Sunt aũ &. alii quidam
quib gr̃a data ẽ in usum. ut sauluiude. os il¬
lis discipłis quib quib dñs in euungłio di
xit ͥ ecce nomuna ur̃a scͥpta st̃ in celis. & postabi¬
ett retro: s hoc de eis dominus dix̃ ꝓpt̃ iusticiã
cui deseriuiebant. qr ħ ẽ iustum ut iucuiq rẽ¬

Expanded text:
misericordiam suam. Ostendit enim quantum fecit eis quos liberavit et glorificavit, cum illi quos nem, et alios quos voluntate sua Deus obdurat, ostenditur quod quidam sunt, quibus nec gratiam apponit Deus, ut Esau et Pharaoni, cum aliis inevenit quam futurum novit. Praescientia enim Dei est qua diffinitum habet, qualis uniuscujusque futura erit voluntas, per quam aut damnetur aut coronetur. Praesciens itaque Deus aliquos malae voluntatis futuros, non habuit eos in numero bonorum, sicut et de praescientia Pharaonem damnandum esse censuit, sciens eum non se correcturum, Apostolum vero Paulum elegit praescius quod futurus esset fidelis. Sunt autem et alii quidam, quibus gratia data est in usum, ut Sauli, Judae, et illis discipulis quibus in Evangelio Dominus dixit: Ecce nomina vestra scripta sunt in coelo , et post abierunt retro. Sed hoc de eis Dominus dixit, propter justitiam cui deserviebant, quia hoc est justum ut unicuique re
Abbreviated transcription (Latin):
daret. S quid dices si ⁊̃ bona dedit: Et dedit
utiq qr deus sustinuit in multa pacientia ua¬
sa ire apta in int̾itum .i. malos quos cum pos¬
set uidicare statim diu sustinuit. ut cõqueri
excusabiles deꝑirent quos p̃sciuit ñ creditu¬
ros. Deus dico uolens ostend̾e in futo iram su
am .i. penã et̾nam in ꝑditis. quos male usos¬
dei patientia eternalit̾ dampnabit. Et uo¬
lens notam fac̾e potentiã suam in saluandiᷤ
quos tẽ glificabit. cum undictã sanguinis
eoꝵ suꝑ malos exercebit. qui cum ante puta¬
retur nõ uindicaturus. qr diu tlissimlauit.
iudicando poteus uidebitur. Ut ostenderet:¬

Expanded text:
daret. Sed quid dices, si etiam bona dedit, et dedit utique quia Deus? Sustinuit in multa patientia vasa irae apta in interitum, id est malos quos cum posset judicare statim, diu sustinuit ut conqueri excusabiles deperirent, quos praescivit non credituros. Deus dico volens ostendere, in futuro, iram suam, id est poenam aeternam, in perditis quos male usos patientia sua aeternaliter damnabit; et volens facere notam potentiam suam in salvandis, quos tunc glorificabit, cum vindictam sanguinis eorum super malos exercebit, qui cum ante putaretur, non judicaturus quia diu dissimulavit, judicando potens videbitur. Ut ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
iniquus deus: & sin
chil daretboni. s dat
bonũ quibdã ꝑ qd̾
apparet bonus. quia
sustinuit nasa ire ap¬
ta mnint̾itum in mul¬
ta patientia. Pat̾ien¬
tia & longuanimicaᷤᷤ
dĩ ẽ quamdin susti¬
net malos̾: ut si ue¬
lint corrigantur. ł¬
incepta malicia ꝑdu¬
rantes ordinace disꝑdat. Diii enim expecta¬
ci mexcusabiles sunt. Et idõ expectauit eos ds̃
cum sciret ñ credit᷑as. t utatur illis qͣi instrum̃
malis in quib humanã nat᷑am ñ ad maliciã
creat. s ꝑfert eos patient᷑ quousq scit oporte¬
re sĩ inaniter. s utens eis ad ãmonitionem ł
exercitationem bonoꝵ. Nullũ enim deus uł
argłoꝵ ł hominũ crearet quẽ malũ fut᷑m eẽ¬

Expanded text:
iniquus Deus, etsi hil daret boni, sed dat bonum quibusdam, per apparet bonus. Quia sustinuit vasa irae apn interitum in multa patientia. Patit longanimitas Dei est quandiu susnet malos, ut, si velint, corrigantur, incoepta malitia perdurantes ordinate disperdat. Diu enim exspectati inexcusabiles sunt, et ideo exspectavit eos Deus, cum sciret non credituros, et ut utatur illis quasi instrummalis, in quibus humanam naturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter quousque scit oportere, non inaniter, sed utens eis ad admonitionem vel exercitationem bonorum. Nullum enim Deus vel angelorum vel hominum crearet, quem malum futurum e
Abbreviated transcription (Latin):
riosa miscd̃ia sua.
Ob hoc enim dat tot
bona malis. & tam diu eo̾ co¬
glorlam. lerat. ut cõuincat eos iuste
dampnari. &s ut ficleles ma¬
gis eum diligant. quib gram malis nõ cõmu¬
nem ip̃e cõsi iauit. Nel ostendet hic ii uasa mi

Expanded text:
riosa misericordia sua. Ob hoc enim dat tot bona malis, et tandiu eos tolerat, ut convincat eos juste damnari; et ut fideles magis eum diligant, quibus gratiam malis non communem ipse conservavit. Vel ostenderet hic vasa mi
Abbreviated transcription (Latin):
tumeliam fi iniquitati. dĩ qͥ penitꝰ nulla ẽ:
s iudicio deputandũ ẽ. Bene aũ dispensa¬
uit dñs. ut nec om̃s dampnaret. nͨ om̃s li b̾a¬
ret.. Si enim om̃s lib̾arentur: lateret quid
pecc̃o ꝑ iusticiam. deberetͦ. Si nemo lib̾aretur
lateret quid grã largiret᷑. Qũia ꝓcłdubio qͣn¬
tum ꝑtinet ad originale pecc̃m om̃s pares erãt
s miscd̃ia quos uoluit discreuit. ibi gͣtuita ẽ
indłgentia.: ubi iuista poss eẽ uindicta. Ecce ex

Expanded text:
tumeliam, non iniquitati Dei, quae penitus nulla est, sed judicio deputandum est. Bene autem dispensavit Dominus, ut nec omnes damnaret, nec omnes liberaret: si enim omnes liberarentur, lateret quid peccato per justitiam deberetur; si nemo liberaretur, lateret quod gratia largiretur, quia procul dubio, quantum pertinet ad originale peccatum, omnes pares erant, sed misericordia quos voluit discrevit. Ibi gratuita est indulgentia, ubi justa posset esse vindicta. Ecce ex
Abbreviated transcription (Latin):
potest dicere opus fac¬
quia figulus luti .i. qͥ
de luto oꝑatur. an nõ¬
ht̃ iustam potestatem
honorem. que ad usuᷤ
honestos sunt necessa¬
ria. alia uͦ ad cõtume¬
liam. que culinaꝵ usi
unius ẽẽ substancie. s
differre opificis uoluntate. ita &e deus. cum ex
una om̃s ead̾ꝙ massa simus in substantia. &
cuncti pecc̃ares. alii miseretur. & alt̾m despicit:
ñ sine iusticia. In figło enim sola uoluntas ẽ: in
deo asĩ uoluntas cum iusticia. Sic̃ gͥ uas ꝙ fit
ũ in honorem. s in cõtumeliam si iule ẽ ex selu¬
toht si exfigulo: sic tota massa humani gene¬
ris sĩ ex dõ s ex uicio suo iuste corrupta &s lu¬
tuosa ẽ. Idõꝙ si iñ uas in honorem fit miscd̾ia ẽ.
si in cõtumeliam iustum ẽ. qi hoc erat ex na¬
tura. Lot̾a enim nat᷑a in ip̃a radice uiciata.
cii recipiant uasa ire. ꝙ om̃ĩb debebatur. & ab
illo liberentur uasa miscdie. in alt̾o equitas in
eẽt. ut sicͤ nichił boni. ita nichil pecc̃i haberet

Expanded text:
potest dicere opus facquia figulus luti, id est qui de luto operatur. An noet justam potestatem orem, quae ad usus honestos sunt necessaria; alia vero ad contumeliam, quae usibus unius tamen esse substantiae, sed differre opificis voluntate. Ita et Deus, cum ex una eademque massa omnes simus in substantia, et cuncti peccatores, alii miseretur, et alterum despicit, non sine justitia. In figulo enim sola voluntas est; in Deo autem, voluntas c in honorem, sed in contumeliam, si vile est, ex luto habet, non ex figulo; sic tota massa 47 humani generis, non ex Deo, sed suo vitio juste corrupta et lutosa est. Ideoque si inde vas in honorem fit, misericordia est; si in contumeliam justum est, quia hoc erat ex natura. Tota enim natura in ipsa radice vitiata cii recipiant vasa irae quod omnibus debebatur, et ab illa liberentur vasa misericordiae, in altero aequitas, inesset, ut sicut nil boni, ita nil peccati haberet,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis dignus sit apd̾ dm̃ uita. Lnde & mo᷑¬
ysi dicit. Si quis peccau̾it ante me. delebo
eum de libro uite. ñ scd̾m insticiam uidicis ui¬
deatur deleri cum peccat. iuixta p̃scientiã ta¬
sñ ui libro uite nũꝙͣ fiieiat. Unde ioh̾es ait.
desinit. qui tñ scdm p̃scientiã ñꝙͣ defuit.
Cumgͥ ex gratuita. miscdia apponat gͣti
net deus sciens exitũ sĩgłoꝵ. & ũtiq bonis ꝓ¬
dest ꝙ & malos expectat. ¶¬

Expanded text:
aliquis dignus sit vita. Unde et Mosi dicit: Si quis peccaverit ante me, delebo eum de libro vitae ; ut secundum justitiam judicis videatur deleri cum peccat, juxta praescientiam tamen in libro vitae nunquam fuerat. Unde Joannes ait: desinit, qui tamen secundum praescientiam nunquam defuit. Cum igitur ex gratuita misericordia apponat gratinet Deus, sciens exitus singulorum, et utique bonis prodest quod malos exspectat.
Abbreviated transcription (Latin):
dampnat illos. qui ita expectati a dõ de pecc̃ĩs
noluert̃ resipisc̾e. s hac p̃dicta. gr̃a abusist̃. Ec¬
ce hic ostendr iusticia circa eos qui habent tẽpꝰ
patitur deus malos.
& p̾ostendit eis iram.¬
& ad notitiam suam
attrahit. ut sic osten¬

Expanded text:
damnat eos qui ita exspectati de peccatis noluerunt resipiscere, sed hac praedicta gratia abusi sunt. Ecce hic ostenditur justitia circa eos qui habent tempus patitur Deus malos, et praeostendit eis iram,t ad notitiam suam attrahit, ut sic osten
Abbreviated transcription (Latin):
agile erit leue cibis ñ egens. & nota ꝙ ait.
surget corpus spũale. ñ dĩc̃ sp̃s .ꝯ. corpus
ĩspm̃ u̾tatur. ut quidã putant. Sicut enĩ
animale corpus nõ est anima s corpus: ita
spũale corpus ñ spm̃ debemus putare s cor¬
pus. Uñ & dñs talẽ opinionem discipuloꝵ
de suo corpore refellẽs cdic̃. palpace & uidece.¬

Expanded text:
agile erit, leve, cibis non egens. Et nota quod ait: Surget corpus spiritale, non dicit spiritusitum vertatur, ut quidam putant. Sicut enim animale corpus non est anima, sed corpus, ita spirituale corpus non spiritum debemus putare, sed corpus. Unde et Dominus, talem opinionem discipulorum de suo corpore refellens, dixit: Palpate et videte
Abbreviated transcription (Latin):
sepelitur in infirmi¬
t. quia ĩmobile ẽ
o in regibile. quia
ñ ualet se mouere¬
l regere. Surg̃ in uͥ¬

Expanded text:
sepelitur, in infirmitate, quia immobile est et inregibile, quia n valet se movere vel regere; surget in
Abbreviated transcription (Latin):
plene subdetur corpus. ñ iam repugnabit.
Et quia spũi simile erit. quia nec aliꝙͣ cor¬
ruptionõ patietur. necalim̃tis egebit. ũ hõ
añ pecc̃m eguit. Et nota ꝙ cum dicit corpus
tͣnsiturũ ad incorruptioẽm. corrupcõifac̃
mñtionem: ut ostendatur maior dignitas
resurcectionis. Si est corpus. &. u̾e sur

Expanded text:
plene subdetur corpus, non jam repugnabit. Et quia spiritui simile erit, quia nec aliquam corruptionem patietur, nec alimentis egebit, ut homo ante peccatum non eguit. Nota quod cum dicit corpus transiturum ad incorruptionem, corruptionis facit mentionem, ut ostendatur major dignitas resurrectionis. Si est corpus. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortale. ⁊mpassibile .i. ꝙͣuis hõ ex quocõ¬
cipitur usq ad dissolutionem sit incorrup¬
tione o post u̾mib scateat. tñ resurget in
incorruptione. Item. Seminatur.i
moritur. ce se¬
in ignobilita¬
honore. & surget in¬
tur in infirmita¬
noceant. surget in

Expanded text:
et impassibile, id est quamvis homo ex quo concipitur usque ad dissolutionem sit in corruptione, et post vermibus scateat, tamen resurget in incorruptione. Item: seminatur, id est moritur et sen ignobilitahonore, tur, in infirmitanoceant; surget in
Abbreviated transcription (Latin):
ibi est enim unitas:
uͥ nulla diu̾sitas ẽ. ⁊
iõ alt̃ in alt̾o est. qr
⁊ imago &s similitu¬
do eoꝵ una ẽ. eratĩ
i. electos de mundos.
recõcilians. quałr hoc
modo recõcilians nõ
nodo cledit nob̾ minist̾i¬
um reconciliationis: qr posuit in nobis u̾bũ

Expanded text:
as, ubi nulla diversitas est, et ideo alter in altero est, quia et imago et similitudo eorum una est. Erat in id est electos de mundo sibi reconcilians. Qualiter? hoc modo reconcilians, nonodo dedit nobis ministerium reconciliation
Abbreviated transcription (Latin):
tionem habuit ⁊ nos pꝰ resurrectoem nram
habiti sumꝰ. s corruptionẽ mortalitatem q
carnis uult intelligi. Suo quippe more ui¬
tam nrãm fut᷑am tam cerca spe meditat᷑.
resurgente iam impleta ẽ. q̃ utiq uita ñ
erit scd̃ carnẽ : quin in ead carnis sub̾a re

Expanded text:
tionem habuit, et nos post resurrectionem nostram habituri sumus, sed corruptionem mortalitatemque carnis vult intelligi. Suo quippe more vitam nostram futuram ita certa spe meditatur, resurgente jam impleta est. Quae utique vita non erit
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad crucem fuit infirmꝰ .i. iniuriatus.
qui ꝓ nob̾ non dedignatus ẽ homo passi¬
bilis fĩ & mori tñ post resurrõnem iamñ
est infirmꝰ &s mortał. s apparet ꝙ ñ ec̃ uide
batur uñ ip̃e ait. Lum¬
miras tc̃ cognoscetis qr ego sum. ħ memorat
iõ ut ostendat qua deuotione obsequendus
ẽ xp̃c. ut incelligentes qͣntum ꝓ nob̾ feci̾t
ꝓpensuis illi seruiant. uicem gͣ illi reddãt.
Ergo si qua c̾¬
xp̃o renatus ẽ: no

Expanded text:
usque ad crucem fuit infirmus, id est injuriatus, qui pro nobis non dedignatus est homo passibilis fieri et mori, tamen post resurrectionem jam non est infirmus et mortalis, sed apparet quod non esse putabatur. Unde ipse ait: minis, tunc cognoscetis quia ego sum . Hoc memorat ideo ut ostendat qua devotione obsequendum est Christo, ut intelligentes quantum pro nobis fecerit, propensius illi serviant. Vicem ergo illi reddant Ergo, si qua crChristo renatus est no
Abbreviated transcription (Latin):
inquiunt petrũ la¬
nͨ paulus tam ꝓcaci maledicto de eccł̃ie priu¬
cipe loqueret᷑. nec petrus dignus fuit ut por¬
taret iudicium eccłie cõturbate ex quo ar.¬
bitrandũ ẽ de alio quodã dici qui ẜ cum apło

Expanded text:
inquiunt, Petrum la Paulus tam procaci maledicto de Ecclesiae principe loqueretur, nec Petrus dignus erat ut portaret judicium Ecclesiae conturbatae, ex quo arbitrandum est de aliquo dici, qui vel cum apo
Abbreviated transcription (Latin):
tem eius libenter accepit. ñ gͦ peccauerunt: qui
illum crucifixerunt. s ñ ita est: quia iniusteiꝰ¬
tum occiderunt. qui pat̾s & sua uoluntate oc¬
cisus ⁊ oblatus ẽ. sicut ⁊ iudas quid ht̃ nͥ pecca¬
iste nr̃e redemptionis. iõ ille ĩpie deliquit. hͥ mi¬
scd̾it̃ egit. Lorncatio aũ. que ẽ cum lib̾is

Expanded text:
tem ejus libenter accepit. Non ergo peccaverunt qui illum crucifixerunt. Sed non est ita, quia injuste justum occiderunt, qui in Patris et sua voluntate occisus oblatus est, sicut et Judas quid habet nisi peccaiste nostrae redemptionis. Ideo ille impie deliquit, hic misericorditer egit. Fornicatio autem, quae est cum liberis
Abbreviated transcription (Latin):
tus honor nobis existit
ut ad nos sicut ad ami¬
suos destinet deus. ꝙͣ¬
us enim multum in¬
tersit int̃ angłos ⁊ ho

Expanded text:
tus honor nobis existit, ut ad nos sicut ad amisuos destinet Deus. s enim multum intersit inter angelos et ho
Abbreviated transcription (Latin):
mini p̾state seruis
cio. ⁊ equũ ꝑ natu¬
ram. ut s. homines
te. qͣlia uultis a uob̾
exigi. ita faciunt ui¬
ri iusti. boni enimex
ab illa ciuitate ꝑegͥ.¬
nantes. qui ĩꝑants̾¬
uiunt eis quib ui¬
dentur imꝑare. qr ñ
cupilitate ĩꝑant do¬
minandi. s officio
ꝯsulendi. ⁊ bñficia
ꝓuidendi.

Expanded text:
mini, praestate servis tio, et aequum per naturam, ut scilicet homines te qualia vultis a vobis exigi, ita faciunt viri justi. Boni enim ex ab illa civitate peregrinantes, qui imperant, serviunt eis, quibus videntur imperare, quia non cupiditate imperant dominandi, sed officio consulendi, et beneficia providendi.
Abbreviated transcription (Latin):
płimum nocet simula¬
tainocentia: ñ est in¬
nocentia. simulata eqͥ¬
tas: ñ est equitas. si
dupplicatum pecõm.
in quo est & iniqui¬
tas. & simulatõ. oꝑa¬

Expanded text:
tamen plurimum nocet; simulata innocentia, non est innocentia; simulata aequitas non est aequitas: sed duplicatum peccatum, in quo est et iniquitas et simulatio. Opera
Abbreviated transcription (Latin):
petimus ł incelligimꝰ.¬
i. pͣlus qͣm nos petere
sciamus aut p̃sumamꝰ.
oꝑatur in nob̾ apłis.¬
i. ita pot̾ ħ in uobis:

Expanded text:
petimus aut intelligimust plusquam nos petere sciamus aut praesumamuoperatur in nobis id est ita potest hic in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
seruis. c̾ator ꝓ creat᷑a moritur. ⁊ c̃ hmͦi. iõ uolo
exhibeatis. ut sit plena diuinitatis ꝓfessio: in
uobis. qr tunc nicħ deest xp̃iano cum patrem
& filum sic cognoscit. alt̃ ũ est integͣ ꝓfessio:¬
deitatis. quia fides nec in solo patre iutegra est.
uec in filio ꝑfecta. El ar¬

Expanded text:
servis, Creator pro creatura moritur, etc. hujusmodi: ideo volo exhibeatis, ut sit plena divinitatis professio in vobis, quia tunc nihil deest Christiano cum Patrem et Filium sic cognoscit: aliter non est integra professiodeitatis, quia fides, nec in solo Patre integra est, nec in solo Filio perfecta. Ei a
Abbreviated transcription (Latin):
in spera tanta ẽ longitudo qnta latitudo & tã¬
ta altitudo qͣntum ꝓfundum. ica &e. in dõ omĩa
equalia sũt inm̃sitate infinitatis. ĩmo unũ ud
dei omĩa excedens ⁊ ĩplens ñ in eis clausa. sed
omĩa intra se hñs. ut solus in effabilis &e infiui¬
tꝰ hãtur. Scire ⁊ c̾. post ĩmensitatem patͥs: uult
eos scire caritatem xp̃i ẽẽ super sciãm hominũ.

Expanded text:
o quanta latitudo, et tanta altitudo quantum et profundum, ita et in Deo omnia aequalia sunt immensitate infinitatis, imo unum et iDei omnia excedens et implens, non in eis clausa, sed omnia intra se habens, ut solus ineffabilis et infinitus habeatur. Scire, etc., post immensitatem Patris vult eos scire charitatem Christi esse super scientiam hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinem beatitudinis. haiic plenitudinem dĩ:
quidam in his u̾bis sic intellexert̃ ut putarent
nos h̃ id̾ futuros ꝙ ds̃ ẽ dicentes. si aliquid mi¬
nus ꝙͣ deus hẽbimus o miores erimꝰ quomͦ
ĩplebiur in omẽm plenitudinem dĩ : S̾ qm̃ un¬

Expanded text:
tis plenitudinem. Hanc plenitudinem Dei quidam in his verbis sic intellexerunt, ut putarent nos hoc idem futuros quod Deus est, dicentes: Si aliquid minus quam Deus habebimus et minores erimus, quomodo implebimur in omnem plenitudinem Dei? Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
ritu fc̃a carnis mortificantur. ꝙͣ dui gͦ euacua¬
tur corpus pecc̃ĩ qͣmdiu ext̾ior homo corrũpitꝰ
ut int̾ior renduetur de die indiem: tempus est
crucis. in cuiꝰ ergo potestatem erat mori ẜ sĩ mo¬
ri ⁊ sic ẜ sic mori ñ frustra crucem eleg̾. ut te
huic inundo crucifig̾et. Nam laticudo est in cͣ¬
ce tnu̾sum lignum. uͥ sigunt᷑ manus ꝙ ad bona
oꝑa ꝑtinet. quia ibi extendunt᷑ manus. longi¬
tudo ẽ in ea parte ligni: que ab ip̃o tͣnsu̾so ad ter¬
ram cendit: ⁊ ab ip̃o ligno usq ad t̾ram conspi¬
cua ẽ. ibi corpus crucifigitur: ⁊ quodã mͦ stat.
os ip̃a statio ꝑseu̾ ã tiam sig̾t. altitudo antem
in illo ligno ẽ. ꝙ ab ood tnͣsu̾so sursum u̾sugad

Expanded text:
ritu facta carnis mortificantur: quandiu autem evacuaritu facta carnis mortificantur: quandiu autem evacuatur corpus peccati, quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, tempus est crucis. In cujus ergo potestate erat mori vel non mori, et sic vel sic mori, non frustra crucem elegit, ubi te huic mundo crucifigeret. Nam latitudo est in cruce transversum lignum, ubi figuntur manus, quod ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. Longitudo est in ea parte ligni quae ab ipso transverso ad terram tendit, et ab ipso ligno usque ad terram conspicua est: ibi corpus crucifigitur, et quodammodo stat, et ipsa statio perseverantiam significat. Altitudo autem in illo ligno est, quod ab eodem transverso sursum versus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfundum. nc̃ gͦ ipã caritas in bonis oꝑib ex̃¬
cetur adsubueniend̾ aliis ⁊ usq ad inmicos
porrigit᷑: ⁊ ħ latitudo ẽ. nc̃ longanimitatead.¬
ħ longitudo ẽ. ħaũ totum pp̃adipiscendam
uitam et̾nam facit. que illi ꝓmittit᷑ in excel¬
so. ⁊ hec altitudo ẽ. existit u̾o ex occulto ista ca
sumꝰ salmi fcĩ. Non ex oꝑib iusticie que feci
m᷑ .n. s ẜ eius miãm. Uoluntaris quippe ge¬
nuit nos.: ubo u̾itatis. ⁊ ħ uoluntas enis in
excelso ⁊ ꝓfundo. s cum in excelsodr̃ sublunta¬
tis emiuentia cõm̾datur. cum aũ in ꝓfundo. dif¬
ficultas inuestigationis ⁊ cogrationis. ⁊ sciend̾
quia in his u̾bis fig᷑a os mist̾ium crucis osten¬
ditur. qui .i. qr uoluit mortuus s̃. qͦmͦ uoluit
mortiuis ẽ. ñ frustra gͥ mortis tale genus eleg
in quo latitudins huius os longitudinis & al¬
titudiuis ⁊ ꝓfunditatis: magist̾tͥ exist̾et. qui di¬
x̾at. tolle crucem t. ⁊ se .in. tollic᷑ crux eum spi

Expanded text:
profundum. Nunc ergo ipsa charitas in bonis operibus exercetur ad subveniendum aliis, et usque ad inimicos porrigitur; et haec latitudo est. Nunc longanimitate adv hoc autem totum propter adipiscendam uitam facit aeternam, quae illi promittitur in excelso, et haec altitudo est. existit uero ex occulto ista carsumus salui facti non ex operibus iustitiae, quaenos fecim ejus misericordiam. Voluntarie quippe genuit nos verbo veritatis, et haec voluntas ejus in excelso et profundo; sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur; cum autem in profundo, difficultas investigationis et cognitionis. Et sciendum quia in his verbis figura et mysterium crucis ostenditur. Qui enim quia voluit mortuus est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra igitur mortis tale genus elegit, in quo latitudinis hujus, et longitudinis, et altitudinis, et profunditatis magister tibi existeret. Qui dixit: Tolle cruc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfunditatem sig̾c. gͣtuite gre. in qua młto¬
rũ ingenia cõtetũtur id inuestigare conan¬
cia. hec gͦ u̾ba apłi sic intelłe soleo. oro ũ pos
que sit lati. in oꝑib caritatis. q̃ extenditur
que in latum tensa ẜ̃ a dextra in sinistrã. uͥ
manꝰ fixe. ꝑ quas oꝑa signantur. q̃ in hyla¬
ritate decet eẽ. ⁊ que lon. caritatis s. ꝙ usꝙ¬

Expanded text:
tuitae gratiae, in qua multorum ingenia conteruntur id vestigare conantia. Haec ergo verba Apostoli sic intelligere soleo, oro ut possQuae sit latitudo, in operibus charitatis, quae extenditur quae in latum tensa est a dextra in sinistram, ubi manus fixae per quas opera signantur, quae in hilaritate decet esse, et quae longitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ta enim dĩ uoluntate uocatur homo: ad partici¬
pationem tante grẽ. alius sic: alius aũ sic. Uel ꝓ¬
fundum caritatis sunt eccłiastica sacram̃ta. que
sunt sacram̃ta ꝓfunda & inuestigabilia. & sunt
fundam̃tum caritatis: sine quib ñ ualet caritas.
Intelligentes gͥ mist̾ium crucis mundo crucifiga¬
mur. extendentes manus in latitudine bonorũ
oꝑm. ⁊ longitudine usꝙ in finem ꝑseu̾antes. atꝙ
hñtes cor sursum: uͥ xp̃c ẽ. totum q hoc nõ nob̾:¬
s illiꝰ mĩe tͥbuentes. cꝰ ꝓfunda uidicia om̃e sccu¬
tatorem fatigant. Seqr. Scire.q. oro ut possitis
⁊ scire. ex parte ut imitemini saritatem .xͥ. qua
nos dilexit que urãm suꝑat suꝑeminentem scĩe

Expanded text:
ta enim Dei voluntate vocatur homo ad participationem tantae gratiae, alius sic, alius autem sic. Vel profundum charitatis sunt ecclesiastica sacramenta quae sunt profunda et investigabilia, et sunt fundamentum charitatis, sine ntes igitur per mysterium crucis mundo crucifigamur, extendentes manus in latitudine bonorum operum, et in longitudine usque in finem perseverantes, atque habentes cor sursum ubi Christus est, totumque hoc non nobsericordiae tribuentes, cujus profunda judicia omnem scrutatorem fatigant. Scire. Quasi dicat: Oro ut possitis etiam scire, ex parte ut imitemini charitatem Christi, qua nos dilexit, quae nostram superat, supereminentem scie
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis. ħ ẽ qua surs cordirigitur. ut ds̃ in
p̃mium expectetur. nã si bñ oꝑaris: ⁊̃ usq
ad inimicos ⁊ hylarit᷑ tͥbuis: hs̃ latitudinẽ.
rem ipm̃ coronatorem. pꝰtremo ipm p̃mium de¬
putare. ñ aliud ab ip̃o. ꝙͣ ipm expectare. si a¬
mas: gͣtis ama. si u̾e amas. ip̃e sit m̃ces ꝙ̃ amaᷤ.
& ꝙ sit ꝓfundum caritatis .i. possitis intellig̾e̾

Expanded text:
Charitatis. Haec est quod sursum cor dirigatur, ut Deus in praemium exspectetur. Nam si bene operaris etiam usque ad inimicos, et hilariter tribuis, habes latitudinem; rem, ipsum coronatorem, postremo ipsum praemium deputare non aliud ab ipso, quam ipsum exspectare. Si amas, gratis ama. Si vere amas, ipse sit merces quem amas. Et profundum. Charitatis, id est possitis intellig
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ corpus aliquod eẽ existimant. & malum nͥ sub¬
stanciam putare ñ possint. cum sit potius ab in¬
mutabili sub̾a mutabilium sub̾iarũ quidam de
b incelligit. ꝑcipit. nouit: nõ ẽ iam metuendũ
nec soducatur ab eis. qui malum putando eẽ sub¬
stanciam ꝙͣ ñ fecit ds̃. mutabilem sub̾iam faciũt
ipm̃ deum sicut manichei. ł si que alie pestes: ita
patis eo ꝙ uelint semper
do. hortans eos ad ꝑfec¬
xp̃i sermonẽ¬

Expanded text:
 corpus existiment, et malum nisi substantiam putare non possint; cum sit potius ab immutabili substantia mutabilium substantiarum quidam defbus intelligit, percipit, novit; non est jam metuendum ne seducatur ab eis qui malum putando esse substantiam quam non fecit Deus, mutabilem substantiam faciunt ipsum Deum, sicut Manichaei, vel si quae aliae pestes ita patis, eo quod velint semper do, hortans eos ad perti sermone
Abbreviated transcription (Latin):
lum. ñ sit. Et s̃ sitis ha¬
bentes pacem cumoi¬
Si fieri pot̾¬
eri pͦ ut assentiant. si
inquitate merente:
ut ⁊̃ cum his qui ode¬
runt pacem. siti pacifici. Nel sitis habentes ꝑa¬
cem cum omĩb hominib si fieri potest. Idõ di¬
re pacem cum hominib. &s Non sitis defẽ¬
ferientes aduersari¬
os: s date locum ire
i. iudicio dei. Atten¬
de ꝙ ñ p̃cipit ut nolĩt¬
scĩ uindicari a dõ. ꝙ
clamant sc̃ĩ. s ut se¬

Expanded text:
lum non sit. Et etiahabentes pacem cum omnisi fieri potest, ut assentiant; si iquitate merente, ut etiam cum his qui oderunt pacem sitis pacifici . Vel sitis habentes pacem cum omnibus hominibus, si fieri potest, ideo dire pacem cum omnibus. Et non sitis defenferientes adversarios. Sed date locum irae, st judicio Dei. Attende quod non praecipit ut nolint vindicari a Deo quod clamant sancti, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
diendum .i. ut obedi¬
ant fidĩ bñoꝑando.¬
dico mist̾ii taciti. uti¬
ꝙ aliis. s cogniti soli¬
soli sapienti
modo sit hominib re¬
uelatum: tñ soli dõ cog¬
uitum est. qͥ sol ꝑfecde no¬
uit: cita factũ e. In qͦ apłc
tũ distulit ds̃ uenire. cur
tot gentes ꝑire ꝑmisit. In¬
h aũ ꝙ ait soli sapientidõ
error quibdam su bre¬
pit. Arbitrantibus.
patrem hic significari. et solum uere sapientẽ
esse. cuiti tñ nõ sit dictum soli sapienti patri.
s soli sapienti deo. et deus imus ip̃a est trini¬
tas. ut sic intelliganius solum deum sapi¬
entem. sicut intelligimus solum potentem.
apłs. Soli sapienti patri. nec sic tñ seꝑa
legitur. Qui habet nomen scriptum qd̾
nemo scit nisi ip̃e. nec id̾o tñ d̾r pater nes¬
cire hoc nom̃ a quo ẽ flliꝰ inseꝑabilis. sic̃
gͦ scit pat̾ qd̾ nemo scire dictus est nisi
filius ꝙr in seꝑabiles sunt pater. ⁊ filiꝰ.
sic ⁊ dictum si eẽt soli sapienti patri simł

Expanded text:
diendum, id est ut obediant fidei bene operando.Dico mysterii taciti, utique aliis sed cogniti soli sapienti modo sit hominibvelatum cum soli Deo cognitum est qui solus perfecte nour ita factum est? In quo tum distulit Deus venire, cur tot gentes perire permisit. Im quod ait, soli sapienti Deo, error quibusdam subrpit, arbitrantibus Patrem significari, et solum vere sapientem esse, cum tamen non sit dictum soli sapienti Patri, sed soli sapienti Deo, et Deus unus ipsa est Trinitas, ut sic intelligamus solum Deum sapientem, sicut intelligimus solum potentem, Apostolus, soli sapienti Patri, nec si tamen sepalegitur, qui habet nomen scriptum quod nemo scit nisi ipse . Nec ideo tamen dicitur Pater nescire hoc nomen, a quo est Filius inseparabilis. Sicut ergo scit Pater quod nemo scire dictus est, nisi Filius, quia inseparabiles sunt Pater et Filius, sic etiam si dictum esset soli sapienti Patri, simu
Abbreviated transcription (Latin):
eri ut sit sapiens deus pat̾: cum scd̾m subam
suam ũ dubitamdũ sit eũ sapientem eẽ. potiꝰ¬
ꝙ sit sub̾a filii ꝑ gignentẽ prem̃. ꝙͣ suba patris¬
ꝑ genitũ filium. Restat gͦ ut soli saprenti dõ
Deus itaꝙ qui ẽ ipã tͥnitas ꝓpt̾ea solus sapi¬
ens recte dr̃. quia solus scd̾m suã sub̾am sapi
tionem sapĩe. qͣlit̾ sapiens ͤ rõnalis creatura.
ũqͣm pot̾it ꝑ grãm particeps eẽ sapientie.
s sapiens ĩmobilitate. atq ĩmutalulitate

Expanded text:
eri ut sit sapiens Deus Pater, cum secundum substantiam suam non dubitandum sit eum sapientem esse? potiusque sit substantia Filii per gignente genitum Filium? Restat ergo ut soli sapienti Deo gDeus itaque quod est ipsa Trinitas, propterea solus sapiens recte dicitur, quia solus secundum substantiam suam tionem sapientiae, qualiter sapiens est rationalis creatura. unquam poterit per gratiam particeps esse sapientiae, sed sapiens immobilit
Abbreviated transcription (Latin):
stinet se. Castitas. qũ recte utit᷑
licito. N̾ttñde ꝙ in num̾atione fructuum
matum nͥ caritas sñ qua uirtutes cet̾e nõ
reputabuntur ẽẽ uirtutes ⁊ ex qua nascũ¬
cur uniu̾sa bona. deĩ secuntur m̃bra ex
ip̃o capite exorta os religata. s. gaudiũ.
gͣaudet qui nõ diligit bonium uñ gaudi
ũ ht̃ pacem u̾am cũ aliqͦ: nͥ eum diligat
ñ ẽ longanimis ꝑseu̾ant᷑ expectando. nisi¬
ferueat diligendo. ñ ẽ benignus nͥ diligat¬
eum cui opitulatur. si est bonus nͥ. dili
gendo. ñ ẽ fidelis salubrif nͥ ea fide q̃ ꝑ dilectio¬
nem oꝑatur. ñ est mansuetus: cͥ dilectõ ñ mo¬
d̾ecur. ñ continet sequis ab eo usĩ turbatur:
nͥ digat uñ honestat᷑. m̾ito gͥ caritatẽ sic se¬
pe conmendat qͣi sola sit p̃cipienda q̃ nõ po

Expanded text:
stinet. Castitas, quando recte utitur licito. Attende quod in enumeratione fructuum matum nisi charitas, sine qua virtutes caeterae non reputabuntur esse virtutes, et ex qua nascuntur universa bona? Deinde sequuntur membra ex isto capite exorta et religata, scilicet gaudium et gaudet, qui non diligit bonum unde gaudet; non habet pacem veram cum aliquo, nisi eum diligat; non est longanimis perseverant benignus, nisi diligat cui opitulatur. Non est bonus, nisi gendo. Non fidelis salubriter, nisi ea fide quae per dilectionem operatur. Non est mansuetus qui dilectione non moderatur. Non continet se quis ab eo unde turpatur, nisi diligat unde honestatur. Merito ergo charitatem sic saepe commendat, quasi sola sit praecipie
Abbreviated transcription (Latin):
specialius. qui non de gn̾e iudõꝵ ut quidam di¬
cunt. p̃cessit in typum sacerdoci xͥ. qui dr̃ sa¬
des fuit. & añ circuncisionem functus est sac̃¬
docio: ut nõ gentes a uideis. s iudĩ agentib sa¬
cerdotium acciꝑent. & ñ fuit unctus oleo uisibi¬
li: ut moyses instituit. s oleo exultationis: &
puritate ficłi. nec animalia ĩmolauit. s pane
bito occurrisse abrahe. & nͨ añ nͨ pꝰ genealogia
eiꝰ umenit᷑. ł nom̃. Huius a exemplo affiriat
chisedech. nec post xp̃m succedet. ł post xp̃m nec
olim successit: nec in futuro succedet alius. In
cessiss. ł mistice ꝑ eum loquitur: de sacerdotioxͥ.¬

Expanded text:
specialius, quia non de genere Judaeorum, ut quidam dicunt, praecessit in typum sacerdotii Christi qui rdos fuit, et ante circumcisionem functus sacerdotio, ut non gentes a Judaeis, sed Judaei a gentibus sacerdotium acciperent. Et non fuit unctus oleo visibili, ut Moyses instituit, sed oleo exsultationis et puritate fidei, nec animalia immolavit, sed pane bito occurrisse Abrahae, et nec ante nec post genealogia ejus invenitur vel nomen: hujus autem exemplo affirmat chisedech, nec post Christum succedet, vel post Christum, nec olim successit, nec in futuro succedet alius. In cessisset. Vel mystice per eum loquitur de sacerdotio
Abbreviated transcription (Latin):
hic in iusticia regit: in¬
pace eterna regere non
desinit. ipẽ ⁊̃ est sac̃ dei.
sũmi. qui se in ar̃a cru
dando grãm cuiꝙ fide¬
num. li post cedem . iiͦii. principalium ni¬

Expanded text:
hic in justitia regit, inpace aeterna regere non desinit. Ipse etiam est sacerdos summi qui se in ara crucidando gratiam cuique fideli. Post caedem quatuor principalium vi
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpta est lex uetus. s distat quia lex illa scripta¬
est in tabuł lapideis. noua aũ lex diffusa ẽ in
cordib hominũ. hec lex ẽ caritas dĩ. illa ẽ lex
oꝑm lict̾a occidens p̃uaricator ẽ. istaᷤ ex fidei
uiuificans dilectorem. Ibi gͦ lex extͥnsecꝰ poĩta
ẽ. qua iniusti terrerentur. h intͥnsecus poĩta¬
ẽ qua uisti uiuificarentur. ibi in tabulis la¬
pideis digitꝰ dĩ oꝑatus ẽ. u signisicaretur duri¬
cia cordium illius ppłi. hic idẽ digitus in corcdi¬
b hominũ oꝑatus õu uoluntas ꝓmita os intel¬
dib hñtib nocas. nec sencientib ut uetus lex
lãpis.Nt. ñ significat nͥ durissimã uoluntatem
⁊ adu̾sus dm̃ inflexibilem. s in tabulis cordiᷤ
i. in cordib latis ex caritate. & carnalib . i. mol¬
lib. qr habent affectũ implendi ⁊ sensum ha¬

Expanded text:
a est lex vetus, sed distat, quia lex illa scriptaest in tabulis lapideis; nova autem lex diffusa est in cordibus. Augustinus Haec lex est charitas Dei. Illa est lex operum, littera occidens praevaricatorem, ista est lex fidei vivificans dilectorem. Ibi ergo lex extrinsecus posita est qua injusti terrerentur; hic intrinsecus posita, qua justificarentur. Ibi in tabulis lapideis digitus Dei operatus est, ut significaretur duritia cordium illius; hic idem digitus in cordibus hominum operatus est, ut voluntas prompta et inteldibus habentibus notas, nec sentientibus ut vetus lex. Lapis enim non significat nisi durissimam voluntatem, et adversus Deum inflexibilem; sed in tabulis cordis, id est in cordibus latis ex charitate, et carnalibus, id est mollibus, quia habent effectu
Abbreviated transcription (Latin):
creauit. ht̃ enim ds̃ in seip̃o. absconditas qͦꝵ¬
dam fcõꝵ cãs: quas reb conditis non inseruit.
eas ꝙ implet nõ illo oꝑe ꝓuidentie quo naturas
sustinuit ut sint. s eo quo illas aministrat ut
uolu̾t. quas ut uoluit condidit. ibi ẽ ⁊ grã ꝑ
quam salui fcĩ sunt ⁊ pecc̃ores. non enim per
naturam uicio depͤuatam s ꝑ dĩ grãm homo re¬
stauratur. ꝓpt̾ea mist̾i̾um gr̃e huius abscondi¬
tum dix̃. non in mundo in quo sunt abscondi
te rõnales cause omĩum reꝵ que naturalr̃ fuĩt.
sic̃ absconditus erat se̾iui ii lumb̾ abrahe. qñ
decimatus ẽ s un dõ in quo sunt abscondice
sig̾canda mirabiłr ñ naturalit̃ fiunt. Ut qd
de osse uiri dormientis mulier fcã ẽ. ⁊ in locũ
coste ñ costa s cͣaro suppleta ẽ. Non huũt ħ.
pͥma reꝵ ꝯditio ut femina ex eo sic fieret. sed
tm̃ hoc huĩt. ꝙ sic fieri poss. nec contra causaᷤᷤ
quas uoluntate instituit mutabili uolunta¬

Expanded text:
creavit. Habet enim Deus in seipso absconditas quorumdam factorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque implet; non illo opere providentiae quo natura substituit ut sint, sed eo quo illas administrat ubi voluerit, quas ut voluit condidit, ibi est et gratia per quam salvi facti sunt peccatores. Non enim per naturam vitio depravatam, sed per Dei gratiam restauratur. Propterea mysterium gratiae absconditum dixit, non in mundo in quo absconditae sunt rationales causae omnium rerum quae naturaliter fiunt, sicut absconditus erat Levi in lumbis Abrahae, quando decimatus esficanda mirabiliter non naturaliter fiunt, ut quod de osse viri dormientis mulier facta est, et in locum costae non costa, sed caro suppleta est. Non habuit hoc prima rerum conditio ut femina ex eo sic fieret, sed tantum hoc habuit, quia sic fieri posset, ne contra causas quas voluntate instituit, mutabili volunta
Abbreviated transcription (Latin):
ab angłis laudatur in celo. herodes ꝑsequitur:
s magi adorant. ignorant pharisei. s stella. de¬
monstrat. baptizatur a seruo. s uox patrie to
nantis auditur. Timet pati. s sponte ad passionẽ
uenit. uult᷑ transferri calicem. s petrũ qui cali¬
cem timebat accusat. Quid hac enun uariecate

Expanded text:
ab angelis laudatur in coelo; Herodes persequitur, sed magi adorant; ignorant Pharisaei, sed stella demonstrat; baptizatur a servo, sed vox tonantis Patris auditur; timet pati, sed sponte ad passionem venit; vult transferri calicem, sed Petrum qui calicem timebat accusat. Quid hac veritate
Abbreviated transcription (Latin):
discat. qui stabilit̾ ⁊ͥ cõmutabilit̃ nouit omĩa.
ht̃ aũ nũcios p̃p̃ nos. ⁊ p̃p̃ ipõs. quia eisbonum
est dõ assiste̾ ut de inferiorib eum ꝯsulant. et
ussis eius obeliant. Non latuit eos mist̾ium reg¬
ni celoꝵ. ꝙ oportimo tempore reuelatum ẽ ꝓ nr̃a
salute. quo ex hac ꝑegͥnatione lib̾ati eoꝵ cetui

Expanded text:
discat qui stabiliter et incommutabiliter novit omnia. Habet autem nuntios propter nos et propter ipsos, quia eis bonum est Deo assistere ut eum de inferioribus consulant, et jussis ejus obediant. Non latuit eos mysterium regni coelorum quod opportuno tempore revelatum est pro salute nostra, quo ex hac peregrinatione liberat
Abbreviated transcription (Latin):
ti a secłis.i. celati ab
om̃ium sc̃oꝵ creatu¬
ris: ⁊ existentis in dõ:
i. in sola notieia dei
qui omĩa creauit. ut

Expanded text:
ti a saeculis, id est celati ab omnium saeculorum creaturis, et existentis in Deo, id est in sola notitia Dei. Qui omnia creavit ut
Abbreviated transcription (Latin):
declaratione om̃s cre¬
dere uolentes de hac
sit fcã ad ĩpletio archa¬
ne rodemptionis. hec
sunt diuicie inuesti¬
gabiles id̾ modo appel¬
lat sacrasitum: ꝙ su¬
pra diuicias. S que¬
ritur si in uestigabi¬
les sunt ille diuicie

Expanded text:
declaratione omnes credere volentes de hac sit facta adimpletio arcanae redemptionis. Hae sunt divitiae investigabiles. Idem enim appellat sacramentum quod supra divitias. Sed si investigabiles sunt illae divitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
futuro in u̾itate rei: c̃ẽ sp̃ei. si tñ
recinetis. Qua ra¬
tione p̃dicau̾im uo¬
bis.i. si tenetis illd̃
co. nͥ frustra credidi¬
stis̾ .i. aut tenetis re¬
surrectionẽ mortuo¬
ni dico. nͥ frustra credidistis illd̃ ꝙ p̃dicau̾im

Expanded text:
futuro in veritate rei et speciei, si tamen retinetis qua ratione praedicaverim vobis, id est si tenetis illud co, nisi frustra credidistis, id est aut tenetis resurrectionem mortuoni, dico, nisi frustra credidistis illud idem
Abbreviated transcription (Latin):
totius qͣbis: qͥ acquire¬
bant. ut quecũq genᷤ
cum pate. & coronis eiᷤ
occurriss:. darent eis
libertatem. in tm̃ ut fra¬
tres illoꝵ dicerentur ci¬
uesq romani appellarẽ¬
tur. dabantq potesta¬
tem edificandi curiam
& hñdi cõsules: sicut ⁊
ip̃i habẽbant. Pat̃ gͥ÷
pauli de giscalo oppido uidee: uͥ natus fu̾at tñs¬
latus in tharsum cylicie quodam tempore ueni¬
entib romanis. ꝑ cyliciam occurrit eis ip̃e cum
aliis tharsensib: utpote nobilis. ⁊ exceꝑunt eoᷤ
cum pace. Tunc romani: cõcesserunt eis pͣdicta.
ibiq pat̃ pauli: penulã accepit. post cuius mor¬
tem ob recordationem eius: hanc uestem pau¬
lus qͥ retinuit. Uł penula hic dr̃ uolumen. legis.
Alexander.q. il
li reliquerunt me.
alexander aũ era
fecit athẽnis. Iste
est alexander quẽ
ad apostasiam. qͥ
ciantis ẽ. ñ ĩp̃can¬
tis. Indicat it. nõ
optat. Quem
⁊ tu deuita. ual¬

Expanded text:
totius orbis sibi acquirebant, ut quaecunque gens cum pace et coronis eis occurrisset, darent eis libertatem, in tantum ut fratres illorum dicerentur civesque Romani appellarentur, dabantque potestatem aedificandi curiam et habendi consules, sicut et ipsi habebant. Pater igitur Pauli de Giscalo oppido Judaeae ubi natus fuerat translatus in Tharsum Ciliciae, quodam tempore venientibus Romanis per Ciliciam occurrit eis ipse cum aliis Tharsensibus, utpote nobilis, exceperuntque eos cum pace. Tunc Romani concesserunt eis praedicta, ibique pater Pauli penulam accepit, post cujus mortem ob recordationem ejus hanc vestem sibi Paulus retinuit. Vel penula hic dicitur volumen legis. UAlexander. Quasi li reliquerunt me. Alexander autem aet fecit Athenis. Iste lexander quem ad apostasiam, quitiantis est, non imprecantis. Indicat enim, non optat. Quem et tu devita, val
Abbreviated transcription (Latin):
suram &s tͥbula¬
tionem sͥ illatã¬
defensionem ap¬
pellat. tribulatõ
eos in diẽ iudici
nemo mͥ affuit di¬
mẽ non ulis ĩpu.¬
q̃r hominis ẽti¬
mere. Nõta qr¬
ñ orat ꝓ alexan¬
dro. qui inuidẽ¬
oppugnando per
cubuerãt. oratũ
eis ignoscatur.
Multũ it. intest¬
b relictus sum: cõforttiuut me dico. ut ꝑ me p̃.¬
im. & audiant om̃s gentes. ꝙ lib̾atus sum.  de
ore le .i. nerõnis. de cuius manib lib̾atus est a
dño. qũ uenit romam: adductus ab his qui p̃e¬
rat iuidee obhoc: qr cessarem appellauit. Nam cũ
ueniss romam : duob anns mansit in lib̾a cu¬
stodia. ⁊ pꝰ ⁊̃ transiuit ad alias nationes q̃ erãt
qui sicut ait᷑ pet̾rus. tã ꝙͣleo rugiens: circuit q̃¬
rens quem deuo¬
ret. qui cum nõ¬
pͬa iusticia remo¬
uita uult tolłe.
ne aliis ꝓdeẽt. ꝙ¬

Expanded text:
suram et tribulationem sibi illatdefensionem appellat. Tribulatio eos in die judicii. Nemo mihi adfuit dme. Non illis impua hominis est timere. Nota quorat pro Alexandro qui invideoppugnando pecccubuerant ut eis ignoscatur. Multum enim intereus relictus sum. Confortavit me dico, ut per me p audiant omnes gentes quod liberatus sum de ore leonis, id est Neronis, de cujus manibus liberatus est a Domino, quando venit Romam, adductus ab his qui praeerant Judaeae, ob hoc quia Caesarem appellavit. Nam cum venisset Romam duobus annis mansit in libera custodia, et post etiam transivit ad nationes quae erant qui, sicut ait Petrus, tanquam rugiens circuit qrens quem devoret . Qui cum noa justitia removita vult tollere ne aliis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ qui maior est. sunt¬
ne ipĩ grẽ que in sacͣ¬
mentis datur auc̃to
minstri dei cui creli
us qui det. s sunt mi¬
nistri ꝑ quos det. nec
magis ꝑ meliores dat
bonos. & iõ in dõ glo¬
riandum est: non in
eis. Mmistri st̃ dico:
⁊ hoc ñ faciunt uno
catione ad fidẽ cõuer¬
ti. Apollo rigauit bap¬
cõ. s deus non nos in¬
cremetum dedit mit¬
neris: quia deus tm̃dat
increm̃tum ex se.
Cacꝙ neq qͥ plãtat ẽ ali¬
qͥd dando ex se. neq qui
rigat. s deus solus qui
dat intrinsecus mere
tat paulus &
plancat & qui rigat
unum sc̃ .i. indifferẽ¬
tes extͥnsecus .ii. tm̃ ope¬
rantur. nͥ gͦ reuelet il¬
quid ꝓdest ꝙ faciunt:
frustra quid oꝑarius
omĩa moliretur extͥn¬
secus: nͥ creator intͥn¬
secus lacenter oꝑare¬
tur. iõ ait unm sunt. sic̃ gn̾e uature ica mi¬
nst̾ii rõẽ. hoc idõ dicit quia poss uid̾i ꝙ si¬

Expanded text:
s, qui major est? Suntne ipsi gratiae quae in sacramentis datur auctoremmodo ministri Dei cui credidus qui det, sed sunt ministri per quos det; nec magis per meliores dat bonos. Et ideo in Deo gloriandum est, non in eis. Ministri sunt, dico, et hoc non faciunt uno catione ad fidem converti; Apollo rigavit baptismo; sed Deus, non nos, incrementum dedit muneris. Et quia Deus tantum dat incrementum ex se, itaque neque qui plantat est aliquid, dando ex se; neque qui rigat, sed Deus solus qui dat intrinsecus incretat Paulus, plantat, et qui rigat, unum sunt, id est indifferentes. Extrinsecus enim tantum operantur. Nisi ergo revelet ilquid prodest quod faciunt? Frustra quidem operarius omnia moliretur extrinsecus, nisi Creator intrinsecus latenter operaretur. Ideo ait, unum sunt, sicut genere naturae, ita minist
Abbreviated transcription (Latin):
cantur dii. participa¬
tione dĩtatis. ut scĩ.¬
siue in celo. iam recep.¬
ti. ut qui de corpore¬
exierunt. siue int̃¬
ra morances. ut qui¬
adhuc ĩmortali cor¬
pore ꝑegrinantur &
multi: sunt dii. participatione dĩtatis
unus cum filio: & spũ
modis. substantiue.
adoptiue. nuncupa

Expanded text:
cantur dii, participatione deitatis, ut ssive in coelo, jam recepti, ut qui de corporerunt, sive in terra, morantes, ut quiadhuc in mortali corporemulti sunt dii, participatione deitatis unus cum Filio et Spiritu modis Deus, substantive, adoptive, nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
missis suis. illis qui credunt. Non enĩ quia
aliqui cred̾e noluert idcuto p̃indicabitur
cet̾is uideis ne cligni dicantur acciꝑe. ꝙ pro¬
misit ds̃ fidelib. quippe cũ sic facta sit pro¬
st autem de

Expanded text:
promissis illis qui credunt. Non enim quia aliqui credere noluerunt idcirco praejudicabitur caeteris Judaeis, ne digni dicantur accipere quod promisit Deus fidelibus: quippe cum sic facta fuerit pros autem
Abbreviated transcription (Latin):
ht multa Qĩa
aũ menbra
corporis cum
sint multa .ii.
num corpus
sunt: ita et
uno spũ om̃s
nos unumcor¬
pus baptiza¬
ti sumus. Si

Expanded text:
t multa, omnia autem membra corporis cum sint multa, unum tamen corpus sunt: ita et uno spiritu omnes nos unum corpus baptizati sumus ;
Abbreviated transcription (Latin):
Don sum
liber. Incip̃
scandalo fr̃m uitã
do: ita & illi abstine¬
ant. Ipẽ it. apłica dig¬
nitate potestatẽ ha¬
bens nõ oꝑari ma¬
nib. s de eunͣngłio
piendo scandalizaret
habeo lib̾catẽ accipi¬
endi stipendia. &¬
tñ ñ accipio. & uere
habeo lib̾tatem. ñ qͥd
q lib̾ sum acciꝑe. qr

Expanded text:
on sum liber? Incipitscandalo fratrum do, ita et illi abstineant. Ipse enim apostolica dignitate potestatem habens non operanibus, sed de Evangelio piendo scandalizaret,habeo libertatem accipiendi stipendia, non accipio. Et vere habeo libertatem. Nunquid liber sum accipere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uatos gr̃a xp̃i tuetur. Erinitatis it. ꝯplexio ẽ
& unitas potestatis. ⁊ ẽ dr̃e tota tͥmtas sit uo¬
biscum. Dans grãm de cõmissis &s caritatem
ut tͥum ꝑfectõ ꝯsumui itõ sit hominis in salutẽ

Expanded text:
atos gratia Christi tuetur. Trinitatis hic complexio est et unitas potestatis. Et est dicere: Tota Trinitas sit vobiscum dans gratiam de commissis et charitatem, ut trium perfectio consummatio sit hominis in salute