comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Accessit homo. & quia d̃s erat. & qͥa
passurus erat uolens. & quia exẽpłu
prebiturus infirmis. & quia nichil
ei facturi erant qui seiuebant tam¬
quã facturũ dm. sed in homine. sed
uid sequitur: Sagitę infan-¬
tium. factę sunt plagȩ eorum.
bi est illa seuitia: Ubi ẽ ille fre¬
mitus leonis. populi rugientis. et
dicentis. crucifige. crucifige: Ubi
sunt insidię arcũ tendentium: Non¬
ne sagite infantiũ factȩ sunt pla-¬
ge eoꝵ : Hostis quẽ ad modũ sibi fa¬
ciunt de cannitiis sagittas infantes.
Quid feriunt: Aut unde feriunt:
Quȩ manus. aut quod telũ: Quȩ
arma. aut quȩ membra: Sagittȩ in
Acuant nunc linguas suas tamquã
gladiũ. firment sibi sermonẽ mali¬
gnũ. Merito sibi firmauerunt. quia
infirmatȩ sunt suꝑ eos linguȩ eorũ.
Numqͥd poterat esse hoc firmũ
aduersus dm̃i. Mentita est inquit
iniquitas sibi. infirmatȩ sunt suꝑ
eos lingue eoꝵ. Ecce resurrexit dñs

Expanded text:
Accessit homo: et quia Deus erat, et quia Accessit homo: et quia Deus erat, et quia passurus erat volens, et quia exemplum praebiturus infirmis, et quia nihil ei facturi erant qui saeviebant, tanquam passuro Deo, sed in homine, sed uid sequitur? Sagittae infantium factae sunt plagae eorum. Ubi est illa saevitia? ubi est ille fremitus leonis, populi rugientis et dicentis, Crucifige, crucifige? ubi sunt insidiae arcum tendentium? Nonne sagittae infantium factae sunt plagae eorum? Nostis quemadmodum sibi faciunt de cannitiis sagittas infantes. Quid feriunt, aut unde feriunt? quae manus, aut quod telum? quae arma, aut quae membra? Sagittae infAcuant nunc linguas suas tanquam gladium, firment sibi sermonem malignum. Merito sibi eum firmaverunt; quia infirmatae sunt super eos linguae eorum. Numquid poterat esse hoc firmum adversus Deum? Mentita est, inquit, iniquitas sibi : Infirmatae sunt super eos linguae eorum. Ecce resurrexit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
di esset constitutus. non rapinam ar-¬
bitratuis est esse ȩqualis do. Unde
ex forma serui. qm̃ pater maior me
est: Qm̃ semet ipsum exinanuit
formam serui accipiens. Accessit gͦ
homo. & cor altum. & exaltabitur
đs. Occiditur homo. & exaltabit᷑
ds. Quod enĩ occisus est. ex infirmi¬
tate humana fuit: quod resurrexit
& ascendit. ex potestate diuina. Ac¬
cedit homo & cor altum. cor secre¬
tum. cor abditũ. non ostendens qͥd
nosset. non ostendens quid ẽẽt. Illi pu¬
tantes hoc totum quod uidebatur.
occidunt hominẽ in corde alto. & ex¬
altabitur ds in corde diuino. Poten¬
tia eñi maiestatis sue exaltatus ẽ. Et
quo it exaltatus : Unde non recessit
humiliatus. Accedet homo & cor al¬
tum. & exaltabitur d̾s. Propterea iã
attendite fr̃s mei cor altũ hominis.
Cuius hominis mater sy on dicet ho¬
mo. & homo natus ẽ in ea. & ipse fun¬
dauit eam altissimꝰ. quia in ea factꝰ¬
ẽ homo. Ergo accessit homo. & cor

Expanded text:
Dei esset constitutus, non rapinam arDei esset constitutus, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Unde ex forma servi, Quoniam Pater major me est? Quia semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Accessit ergo homo, et cor altum; et exaltatus est Deus. Occiditur homo, et exaltatur Deus. Quod enim occisus est, ex infirmitate humana fuit: quod resurrexit et ascendit, ex potestate divina . Accedet homo, et cor altum, cor secretum, cor abditum; non ostendens quid nosset, non ostendens quid esset. Illi putantes hoc totum esse quod videbatur, occidunt hominem in corde alto, et exaltatur Deus in corde divino: potentia enim majestatis suae exaltatus est. Et quo ivit exaltatus? Unde non recessit humiliatus. 14. Accedet homo, et cor altum; et exaltabitur Deus. Propterea jam attendite, fratres mei, cor altum hominis. Cujus hominis? Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . In ipsa cest homo. Ergo accessit homo, et cor
Abbreviated transcription (Latin):
sitabit iniquitatem tuam filia edom: dis¬
cooperiet peccata tua. Le. iiii.¬
ccedit homo & cor altum. & exal¬
tabitur ds. Illi dixerunt. quis
nos uidebit: Defecerunt scrutantes
scrutationes. consilia mala. Accessit
homo ad ipsa consilia. passus est se te¬
neri homo. Non enun teneretur nͥ
hono. aut uideretur nͥ homo. aut ce¬
deretur nisi homo. aut crucifigeret᷑
& moreretur nͥ homo. Accessit gͦ ho¬
mo ad illas om̃s passiones. quȩ in illo
nichil ualerent. nisi ẽẽt homo. Sed
si ille non esset homo. non liberare¬
tur homo. Accessit homo & cor al¬
tum. id est cor secretum: obiciens
aspectibus humanis hominem. ser¬
uans intus dm. celans formã dei. in
qua ȩqualis est patri. & offerens for¬
mam serui. qua maior pater est. Ipse
enĩ dixit utrumq. sed aliud est ex
forna dei. aliud ex forma serui. Dixit
ex forma di. ego & pater unũ sumus:
dixit ex forma serui. qm̃ pater maior
me est. Unde ex forma cłi. ego & pat̾
unũ sumus: Quia cum in forma

Expanded text:
sitabit iniquitatem tuam, filia Edom, discooperiet peccata tua. » ccedet homo, et cor altum; et exaltabitur Deus. Illi dixerunt: Quis nos videbit? Defecerunt scrutantes scrutationes, consilia mala. Accessit homo ad ipsa consilia, passus est se teneri ut homo. Non enim teneretur, nisi homo; aut videretur, nisi homo; aut caederetur, nisi homo; aut crucifigeretur aut moreretur nisi homo. Accessit ergo homo ad illas omnes passiones, quae in illo nihil valerent, nisi esset homo. Sed si ille non esset homo, non liberaretur homo. Accessit homo, et cor altum, id est cor secretum: objiciens aspectibus humanis hominem, servans intus Deum; celans formam Dei, in qua aequalis est Patri, et offerens formam servi, qua minor est Patre. Ipse enim dixit utrumque: sed aliud est ex forma Dei, aliud ex forma servi. Dixit ex forma Dei: Ego et Pater unum sumus . Dixit ex forma servi, Quoniam Pater major me est . Unde ex forma Dei, Ego et Pater unum sumus? Quia cum in forma
Abbreviated transcription (Latin):
diam. ite custodite sicut scitis. Iili
autem abeuntes munierunt sepul¬
chrum. signantes lapidẽ cũ custodi¬
bus. Posuerunt custodes milites ad
sepulchrũ. Concussa est terra. dñs sur¬
rexit. Miracula facta sunt talia cir¬
ca sepulchrum ut & ipsi milites qui
custodes aduenerant testes fierent.
si uellent uera nuntiare. Sed auari
tia quȩ captiuauit discipłm comitẽ
xp̃i. captiuauit & militem custodẽ
sepulchri. Damus uobis inquiunt pec
cuniam. & dicite quia uobis dor mi¬
entibus uenerunt discipuli eius. &

Expanded text:
iam; ite, custodite sicut scitis. Illi autem abeuntes munierunt sepulcrum, signantes lapidem cum custodibus . Posuerunt custodes milites ad sepulcrum. Concussa terra Dominus resurrexit: miracula facta sunt talia circa sepulcrum, ut et ipsi milites qui custodes advenerant, testes fierent, si vellent vera nuntiare; sed avaritia illa quae captivavit discipulum comitem Christi, captivavit et militem custodem sepulcri. Damus, inquiunt, vobis pecuniam; et dicite quia vobis dormientibus venerunt d
Abbreviated transcription (Latin):
ne sapientiȩ : sugite larga ubera
pietatis dei. Transacta plangite.
imminentia uitate. Redemptor
nr̃ momentaneos fletꝰ urõs. eterno
consolabitur gaudio. qui uiuit &
regnat cũ patre in unitate sp̃c scĩ¬

Expanded text:
e sapientiae; sugite larga ubera pietatis Dei; transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus nostros aeterno consolabitur gaudio, qui vivit et regnat cum Deo Patre in unitate Spi
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores. Ieos contrasemet ipsos sp̃ualis fer¬
tior accenderet s&e peccata quȩ as ꝑmansu
punirent. Nec ipsi quippe eẽ poterant
sine peccato: qui adherebant celesti magi¬
sterio: ioħe actestante qui ait. Si dixeri¬
mus quia peccatum non habemus nos¬
ipsos seducimus. & ueritas in nob non ẽ
In igne gͦ uenit in homines. Incolumba
quȩ pie dñs ꝑmansuetudinẽ tolerat: nos
ꝑ relum rectitudinis debemus cauce con¬
spicere ice ardore semꝑ penitentiȩ cremare.
git᷑ ꝑ columbam sp̃c in redemptore mon¬
stratus est: ꝑignem uero in hominibus:
quia quanto nob̃ nr̃i iudicis facta est se¬
ueritas temꝑata: tanto erga se debet fieri nr̃a
infirmitas accensa. Quatuor itaq propositi¬
onum expleta ratione. ad dona eiusdem sp̃c
contemplanda transeamus. De isto quippe
spi scriptum est: sp̃c eits ornauit celos
Ornamenta enim cȩlorum: sunt uirtutes pre¬
dicantium. Quȩ uidelicet ornamenta: pau

Expanded text:
peccatores, eos contra semetipsos spiritalis serpeccatores, eos contra semetipsos spiritalis servos accenderet, et peccata, quibus Deus punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est . In igne igitur venit in homines, in columba quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae vi
Abbreviated transcription (Latin):
reccitudo sine simplicitate: aut quȩ sim¬
plicitas sine rectitudines Quia gͦ & rectitu¬
dinem docet iste sp̃c & simplicitatem: & in
igne monstrari debuit & incolumbał quatinꝰ
omne cor quod eius gr̃a tangit᷑. & mansue¬
tudmis lenitate tranquillum s & zelo iusti-¬
ciȩ accensum fiat. Adextremum uero quȩ¬
rendum ẽ. cur in ipso redemptore nr̃o. me¬
diatore dĩ & hominum ꝑcolumbam appa¬
ruit: in discipulis uero ꝑignem. Certe unige¬
nitus filius. udex est generis humani.
Sed quis eius iusticiam ferret si priusq̃m
nos ꝑ mansuetudinẽ colligeret. culpas nr̃as
ꝑ delum rectitudinis examinari uoluissec:
Homo gͦ pro hominib factus: mitem se ho¬
minib prebuit. Noluit peccatõres ferire.
sed colligere. Prius uoluit mansuete corrige¬
prelum ꝑcuteret: sed adhuc ꝑmansuecudi¬
nem toleraret. At contra suꝑ discipulos in
igne debint sp̃c sanctus demonstrari iut
hi. qui erant simpliciter homines. at ido

Expanded text:
rectitudo sine simplicitate, aut quae simrectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. 6. Ad extremum vero quaerendum est cur in ipso Redemptore nostro 1579 Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem? Certe unigenitus Dei Filius judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus, mitem se hominibus praebuit. Noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corripeper zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter homines, atque ideo
Abbreviated transcription (Latin):
dextera gͦ dei lex ignea est: quia electi man¬
data cȩlestia nequaqͣm frigido corde audi¬
unt: sed ad hȩc amoris intimi facibus in¬
ardescunt. Sermo ad aurem ducitur:¬
dulcedinis amma concrematur. In
facit. Simplices puritate: ardentes emulatiõe.
N eq & enim placeret deo aut simplicitas si¬
ne zelo: aut zelus sine simplicitate. Hinc
ipsa ueritas dicit: Estote prudentes sicut ser¬
pentes: & simplices sicut columbȩ. Qua in
re notandum est quod discipulos suos nec
de columba sine serpente: nec de serpente
sine columba uoluit dñs ãmonere: qua¬
tinus & columbȩ simplicitatẽ astutia ser¬
pentis accenderet: & serpentis astutiam
columbȩ simplicitas temꝑaret. Hinc pau¬
lus ait: Nolite pueri effici sensib. Ecce pru¬
dentiam serpentis audiuimus: nunc de
simplicitate columbȩ morieamur. Sed ma¬
licia paruuli estote. Hinc de beato iob r.
Frat uir simplex & rectus. Quȩ ẽ autem

Expanded text:
dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur,dulcedinis flamma concrematur. In facit; simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque etenim placeret Deo aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem
Abbreviated transcription (Latin):
Linguas igneas doctores habent: quia dum
deum amando predicant: torda audienti¬
um inflammant. Nam & ociosus sermo.
doctoris est: si prebere non ualet incendi¬
um amoris. Hoc doctrinȩ incendium. ab
ipso ueritatis ore conceꝑant: qui dicebant.
N onne cor nr̃m ardens erat in nobis. dum
loqueretur in ina: & aꝑiret nobis scriptu¬
rase Exaudito quippe sermone mardes¬
cit animus. torporis frigus recedit: fit mens
in suꝑno desiderio anxia. a concupiscentiis
terremis aliena. Amor uerus qui hanc re¬
pleuerit. infletibus cruciat: sed dum tali
ardore cruciatur. ipsis suis cruciatib pascit᷑.
Audire ei libet precepta cȩlestia: & quot man¬
datis instruitur. quasi tot facib inflammat᷑.
Et quȩ torpebat prius ꝑdesideria: ardet põst¬
modum ꝑuerba. Unde bene ꝑ moy sen dr:
indextera eius ignea lex. Sinistra quippe
reprobi. qui & ad sinistram ponendi st̃:
dextera autem dei appellantur electi. In

Expanded text:
Linguas igneas doctores habent, quia, dum Linguas igneas doctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium inflammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes congerunt:a malignis spiri¬
tibus conculcantur. Sed ignem dñs in
terram mittit: cum afflatu sancti sp̃c
cor carnalium in flammat. Terra itaq
accenditur: cum cor carnale in suis pͣuis
uoluptatib prius frĩgidum. relinquit
amorem d̃i. Bene gͦ in igne apparuit sp̃c.
quia ab omni corde quod replet. torporẽ
frigoris excutit: & hoc in desiderio suȩ
ȩternitatis accendit. In igneis autem lin¬
guis monstratus est: quia isdem sp̃c coetnꝰ
est filio. & habet cognationem marimam
lingua cum uerbo. Herbum quippe pals
est filius. Et quia una est sp̃c & uerbi sub¬
stantia: idem sp̃c monstrari debuit inlin¬
gua. Uel certe quia ꝑ linguam procedit
uerbum: in linguis apparuit sp̃c. qͥa qͥsqͥs
genitum filium confitetur. Et negare dei
uerbum non ualet. qui iam sancti sp̃c
linguam habet. Uel certe in linguis igne¬
is apparuit sp̃c: quia omnes quos reple¬
uerit ardentes pariter & loquentes facit.

Expanded text:
cogitationes congerunt, a malignis spiricogitationes congerunt, a malignis spiritibus conculcantur. Sed ignem Dominus in terram mittit, cum afflatu sancti Spiritus corda carnalium inflammat. Terra itaque accenditur, cum cor carnale, in suis pravis voluptatibus frigidum, relinquit amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, quia ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderium suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis monstratus est, quia idem Spiritus coaeternus est Filio, et habet cognationem maximam lingua cum verbo. Verbum quippe Patris est Filius. Et quia una est Spiritus et Verbi substantia, idem Spiritus monstrari debuit in lingua. Vel certe quia per linguam procedit verbum, in linguis apparuit Spiritus, quia qugenitum Filium confitetur; et negare Dei Verbum non valet, quia jam sancti Spiritus linguam habet. Vel certe in linguis igneis apparuit Spiritus, quia omnes quos repleverit ardentes pariter et loquentes facit.
Abbreviated transcription (Latin):
ter metuebant: lingue omnes unitȩ st̃.
Hic gͦ humilitas uirtutẽ meruit: illic
suꝑbia confusionem. Sed querendum
nobis est. cur sc̃s sp̃c patri & filio coȩt̾nus.
inigne apparuit: cur inigne simul & lin¬
guis. cur aliquando incolumba. aliqͣndo
uero in igne monstratur: cur suꝑ unige¬
nitum filium apparuit in columbe spe¬
ciȩ. & suꝑ discipulos in igne: ita ut neq
suꝑ dñm ueniret in igne. neq suꝑ disci¬
pulos monstraretur incolumba. Per qua¬
tuor itaq hec quȩ proposuimꝰ: soluendo
redeamus. Patri namq & filio coeternus
sp̃c in igne monstratur: quia incorporeus¬
& in effabilis atq inuisibilis ignis ẽ ds.
quia attestante paulo. deus ñr ignis con¬
sumens est. Deus quippe ignis consumens¬
dicitur: quia ꝑ eum peccatorum rubigo con
sumitur. De hoc igne ueritas dicit. Ignẽ
ueni mittere in terram: & quid uolo nisi ut
ardeat: Terra enim uocata sunt cordã
terrena. Quȩ dum semꝑ infimas inse

Expanded text:
ter metuebant linguae omnes unitae sunt. ter metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, illic superbia confusionem. 5. Sed quaerendum nobis est cur sanctus Spiritus, Patri et Filio coaeternus, in igne apparuit, cur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbae specie, et super discipulos in igne ; ita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstraretur in columba. Per quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeamus. Patri namque et Filio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus, ineffabilis, atque invisibilis ignis est Deus, attestante Paulo: Deus noster ignis consumens est . Deus quippe ignis dicitur, quia per hunc peccatorum rubigo cosumitur. De hoc igne Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat ? Terra enim vocata sunt corda terrena, quae dum semper infimas in se
Abbreviated transcription (Latin):
seruare contempsit. Requirendum uero
nobis est cur de eodem sp̃u dicatur. sũggerẽt
uobis omnia: cum suggerere soleat minoris¬
ẽẽ. Sed quia sugg̾ere aliquando dicimus
non quod nobis scientiam abimo inferat.
sed ab occulto. Pacem relinquo uobis: pacẽ
meam douobis. Hic relinquo: illic do.
Sequentib relinquo: ꝑuenientib do. Ecce
fr̃s kmm̃i uerba sacre lectionis sub breuitate
discũssimus: nunc incontemplationẽ tante
festiuitatis ammum transferamus. Sed
quia cum lectionȩ ȩuangłica uob̃ ẽ etiam
actuum apłorum lectio recitata: ex ea gͦ
aliquid inusum nr̃e contemplationis
trahamus. Audistis &̃ enim quia sp̃c sc̃s
it: omniumq linguarum scientiam de¬
dit. quid scilicet hoc miraculo designans:
assi quod sancta ȩccł̃ia eodem spu repleta.
om̃ium gentium erat uoce locutira :
Qui uero contra deum turrim ȩdificare co¬
nati sunt: cominunionẽ unius linguȩ ꝑ¬
diderunt. In his autem qui d̃m humili¬

Expanded text:
servare contempsit. Requirendum vero servare contempsit. Requirendum vero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibus do. 4. Erissimi, verba sacrae lectionis sub brevitate discussimus, nunc in contemplationem tantae festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. Audistis etenim quia Spiritus sit, omniumque linguarum scientiam dedit. Quid scilicet hoc miraculo designans, nisi quod sancta Ecclesia, eodem Spiritu repleta, omnium gentium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt communionem unius linguae perdiderunt , in his autem qui Deum humili
Abbreviated transcription (Latin):
tribuat. quod exore docentis intelligit: quia
nisi intus sit qui dõceat: doctoris lingua
exterius inuacuum laborat. Ecce ĩmam lo¬
quentis uocem omnes pariter audistis:
nec tamen pariter sensum auditȩ uocis
ꝑcipitis. Cum gͦ uox dispar non sit. cur
in cordib ur̃is dispar est uocis intelligen¬
tiainisi quia ꝑ hoc quod uox loquentis
communiter ammonet. est magister in¬
terior. qui de uocis ĩtelligentias quosdam
specialiter docet: De hac unctione sp̃c.
rursus ꝑ iohannẽ dicitur: Sicut unctio
eius. docet nos de omnib. ꝑuocem gͦ non
instruitur: quando mens ꝑ sp̃m non un¬
gitur. Sed cur ista de doctrina hominũ
loquimur:quando & ipse conditor non
aderuditionem hominis loquit᷑: si eidem
homini ꝑunctionem sp̃c non loquãtur
Certe cain priusqͣm fr̃icidium oꝑe ꝑpetrã¬
ret audiuit: peccasti quiesce. Seo quia cul¬
pis suis exigentib uoce est ammonit᷑ non
unctione sp̃c audire dei uerba potuit. s

Expanded text:
tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctione Spiritus rursus per Joannem dicitur: Sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Per vocem ergo non instruitur, quando mens per Spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina hominum loquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur? Certe Cain, priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus, voce est admonitus, non unctione Spiritus, audire verba Dei potuit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ma. & suggeret uobis omnia quecumq
dixero uobis. Nostis plurimi fr̃s mei. qͦd
greca locutione paradytus. latina aduocatꝰ
dicit᷑ uel consolator. Qui idcirco aduocatus
dicit᷑: quia pro errore delinquentium apud
itsticiam patris interuenit. Qui unius sub¬
stantiȩ cum patre & filio exorare. pro delin¬
quentib ꝑhibetur. quia cos quos repleuerit
exorantes facit. Unde & paulus dicit. Ipse
enim sp̃c postulat pro nobis gemitib menar¬
rabilib. Minor uero est qui postulat. qͣm
qui postulatur. Quomodo gͦ sp̃c postusare
dicitur: qui minor non est: Sed ip̃se sp̃c po¬
stulat: quia ad postulandum eos quos reple¬
uerit inflaminat. Consolator autem. iscdẽ
sp̃c uocatur: quia de ꝑpetratione peccati me
rentib dum spem uenie preparat: ab afflic¬
tione tristicie mentem leuat. De quo recte pro¬
mittitur. ipse uos docebit omnia: quia nisi
isdem spc̃ cordi assit audientis: ociosus est
ermo doctoris. Nemo gͦ docenti homini

Expanded text:
nia, et suggeret vobis omnia quaecunque nia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinjustitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos, quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit, Ipse enim Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Minor vero est qui postulat quam qui postulatur: quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit, inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini
Abbreviated transcription (Latin):
deum uere amatis exquirite. Nec tamen sibi
aliquis credat. quicquid sibi animus sine at
testatione oꝑis responderit. De dilectiõe con¬
ditoris: lingua. mens. & uita requiratur. Nun¬
qͣm est dei amor ociosus. Oꝑatur & enim mag¬
na si est: si uero oꝑari renuit. amor non est.
Et sermonem quem audistis non est meus:
sed eius qui misit me patris. Scitis fr̃s ka¬
rissimi quia ipse qui loquitur unigenitꝰ
loquitur: ideo sermo quem loquitur filius
non est filii sed patris: quia ipse filius uer¬
bum est patris. Hȩc locutus sum uobis: ap̃
uos manens. Quando non maneret apud
eos. qui ascensurus celum promittit dicens:
ecce ego uob̾cum sum omnib diebus usq
ad consummationẽ seculi: Sed uerbum in¬
carnatum & manet & recedit. Recedit corꝑe:
manet diuinitate. Apud eos gͦ tunc man¬
sisse se ꝑhibet: quia qui munsibili semꝑ po¬
testate preerat: corporali iam uisione rece
de bat. Parachytus autem sp̃c sc̃s quẽ mutet
pater in nomine meo. ille uos docebit om¬

Expanded text:
Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Patris. Scitis, fratres charissimi, quia ipse qui loquitur unigenitus t ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione r quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit om
Abbreviated transcription (Latin):
dus. Omnis enim qui redemptorẽ nr̃m pu¬
rum hominẽ credit. quid iste aliud qͣm
agni carnes crudas comedit: quas uideli¬
cet coquere ꝑdiuinitatis eiꝰ intelligentiam
noluit: Omnis uero qui incarnationis
eius mysteria iuxta humanã sapientiam
discutere conat᷑: carnes agni. aqua uult cõ¬
quere: idest dispensationis eius mysteriũ
ꝑ dissolutã uult scientiam penetrare. Qui
gͥ paschalis gaudii sollempnitatẽ celebrare
desiderat. agnum nec aqua coquat. nec cru¬
dum comedat: ut neq ꝑ humanã sapientiã
ꝓfunditatẽ incarnationis illius penetrare
appetat: neq in eum tanqͣm in hominem
purum credat: sed assas igni carnes comedat.
sciat. De quo adhuc recte subiungit᷑. Caput
cum pedib eius & intestinis uorabitis.
Sicut iam prediximꝰ fr̃s paulo atcestante

Expanded text:
dus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum pudus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid est aliud quam agni carnes crudas comedit? Quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit. Omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni vult aqua coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui igitur paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem incarnationis illius penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat, sed assas igni carnes comedat, sciat. De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus ejus, et intestinis vorabitis. Sicut supra jam praediximus, Paulo attestante
Abbreviated transcription (Latin):
agni cum lactucis aggrestib sunt edendȩ:¬
ut cum corpꝰ redemptoris accipimꝰ. nos pro
peccatis nr̃is inflecib affligamꝰ: quatinꝰ ipsa
amaritudo penitentiȩ abstergat. am̃tis stoma¬
cho ꝑuerse humorẽ uitȩ. Ubi & subdit᷑. Non¬
aqua. Ecce iam nos ipsa uerba hystoriȩ.
ab intellectu hẏstorico repellunt. Nun
constitutꝰ comedere agnum crudum consue¬
uerat: ut ei lex dicat. non comedetis ex eo cru¬
dum quid: ubi & addit᷑. nec coctũ aqua.
Sed quid aqua: nisi humanã scientiã designat:
Iuxta hoc ꝑsalomonẽ sub hereticoꝵ uoce dr̃.
Aquȩ furtiuȩ dultiores sunt. Quid crudȩ agni
carnes. nisi inconsideratã ac sine reuerentia
cogitationis relictam illius humanitatem:
m̃te coquimꝰ. Sed agni caro nec cruda edenda
ẽ. nec aq̃ cocta: qͥa redemptor nr̃ neq purus
homo estimandus ẽ: neq ꝑhumanã sapi¬
entiam. qualit̾ incarnari d̾s potuit cogitan¬

Expanded text:
Agni cum lactucis agrestibAgni cum lactucis agrestibut cum corpus redemptoris accipimus nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatinus ipsa amaritudo penitentie abstergat a mentis stomacho peruerse humorem uite’. Quarto debet aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunt. Nunqconstitutus comedere agnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Nec coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat, juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciorecarnes, nisi inconsideratam, ac sine reverentia cogitationis, relictam illius humanitatem smente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster neque purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam, qualiter incarnari Deus potuit, cogitan
Abbreviated transcription (Latin):
nem: nisi molle lutum: S ei ex igne agit᷑.
ut solidet᷑. Hirtꝰ gͦ humanitatis eiꝰ uelut testa
exaruit. quia ab igne passionis ad uirtutẽ
incorruptionis creuit. Sed sola redempto¬
ris nr̃i ꝑcepta sacram̃ta ad ueram sollemp¬
nitatem mentis non sufficiunt: nisi eis quoq
& bona oꝑa iungant᷑. Quid enim ꝓdest cor¬
pus & sanguinẽ illius ore ꝑciꝑe: & ei ꝑuersis
morib contͣ ire : Unde bene adhuc ad
comedendũ subdit᷑. & azimos panes cum
lactutis aggrestib. Panes quippe sine fer¬
m̃to comedit. qui recta oꝑa sine corruptio¬
ne uanȩ głȩ exercet: qui mandata miscdiȩ
sine ammixtione peccati exhibet: ne ꝑtier¬
se diripiat. quod quasi recte dispensat. Hoc
quoq ferm̃tum peccati bonȩ suȩ actioni
atq post pauca & sacrificate de ferm̃tato lau¬
dẽ. Deferm̃tato namq laudem immolat:
qui deo sacrificium de rapina parat. Lactucȩ
uero aggrestes: ualde amare sunt. Carnes uͦ

Expanded text:
nem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur nem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit. 8. Sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque et bona opera jungantur. Quid enim prodest corpus et sanguinem illius ore percipere, et ei perversis moribus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus . Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admistione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis suȩ adimitationẽ dñicȩ passio¬
nis dirigit: in suꝑliminari domꝰ agni san¬
guinẽ ponit. Uel cerce domꝰ nr̃e ipsa sunt
corpora: in quib quo usq uituimꝰ habitamꝰ
Et in suꝑliminari domus agni sanguinem
ponim᷑: quia crucẽ passionis illius infronte
portamꝰ. De quo adhuc agno subdit᷑. Et e¬
dẽt carnes nocte illa assas igni. In nocte qͥp¬
pe agnum comedimꝰ: qui in sacram̃to modo
dñicum corpꝰ accipimꝰ: qͣndo adhuc ab in¬
uicem nr̃as conscientias non uidemꝰ. Quȩ ta¬
men carnes igni assande sunt: quia nimirũ
dissoluit carnes quas aqua coxerit: quas uero
ignis sine aqua exco quit. roborat. Carnes
itaq agni nr̃i ignis excoxit: quia cum ipsa
uis passionis illius. ad resurrectionẽ ualenti¬
orem reddidit. atq ad incorruptionẽ robo¬
rauit. Qui enim ex morte conualuit. uideli¬
cet carnes illius ab igne duruerunt. Unde
etiam ꝑ psalmistam dicit. Ex aruit uelut
testa uirtꝰ mea. Quid namq ẽ testa ante ig¬

Expanded text:
mitationem dominicae passionis dirigit, in superliminare domus agni sanguinem ponit. Vel certe domus nostrae, ipsa sunt corpora, in quibus quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte qpe agnum comedimus, qui in sacramento modo Dominicum corpus accipimus, quando adhuc ab invicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes agni assandae sunt, quia nimirum dissolvit carnes quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque agni nvis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ig
Abbreviated transcription (Latin):
paruit : eoꝵq animos ademonendo.
increpando. sp̃c scĩ donum tribuen¬
do roborauit. E quib quide appari¬
tionib. decem solumm᷑ in euuange¬
listarũ scriptis inuenimus. sed plu¬
res fuisse docet apls dicens. Et re-¬
surrexit tertia die scđm scripturas.
& uisus ẽ cephȩ. & post hȩc undecĩ.
Deinde iusus ẽ plusquam quingen

Expanded text:
paruit, eorumque animos admonendo, increpando, Spiritus sancti donum tribuendo, roboravit. E quibus quidem apparitionibus decem solummodo in evangelistarum scriptis invenimus, sed plures fuisse docet Apostolus dicens: Et resurrexit tertia die secundum Scripturas, et visus est Cephae, et post haec undecim, deinde visus est plus qu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuenit admortem. confirmat᷑ morte. quia¬
iam non pocest peccare post mortem. Hic
si forte illud etiam requirere uelimus. post
passionem &e resurrectionem xpͥi. quid apłlis
profuerit aduentꝰ sp̃c sanct. ipse dñs ẽ qui¬
hoc eiudenter exponit. Quȩ dico inquid uo¬
bis. non potestis ea portare modo. Cum autem
uenerit ille sp̃c ueritatis: ipse uos docebit
omnẽ ueritatem. Uides quia cum sp̃c sanctꝰ
infunditur: cor fidele ad prudentiam & con¬
stantiam dilatatur: Itaq ante descensio¬
nem sp̃c sancti usq adnegationẽ apl̃i deter
scm̃ dono sapientiȩ spiritalis illuminamur.
edificamur. erudimur. instruimur consum¬
mamur: ut illam sancti sp̃c uocem audire
possimus. Intellectum dabo tibi & instruam
te: in uia hac qͣm ingredieris. De spũ sancto
accipimus ut sp̃uales efficiamur: quia ami¬
malis homo non ꝑcipit. ea que sunt sp̃c sc̃i.
De spũ sancto accipimus ut sapiamus inter

Expanded text:
pervenit ad mortem, confirmatur morte, qupervenit ad mortem, confirmatur morte, quia non potest peccare post mortem. Hic, si forte illud etiam requirere velimus, post passionem et resurrectionem Christi, quid apostolis profuerit adventus Spiritus sancti, ipse Dominus eis evidenter exponit. Quae dico, inquit, vobis, non potestis ea portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, ipse docebit vos omnem veritatem . Vides, quia cum Spiritus sanctus infunditur, cor fidele ad prudentiam et constantiam dilatatur? Itaque ante descensionem Spiritus sancti, usque ad negationem, apostoli deterr vero sanctum dono sapientiae spiritualis illuminamur, aedificamur, erudimur, instruimur, consummamur, ut illam sancti Spiritus vocem audire possimus: Intellectum tibi dabo, et instruam te in via hac qua gradieris . De Spiritu sancto accipimus, ut spirituales efficiamur, quia animalis homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . De Spiritu sancto accipimus, ut sapiamus inter
Abbreviated transcription (Latin):
deat & cutorem: Ita paraclytus. regeneratoꝵ
in.xp̃o custos & consolator & tutor ẽ. Ideo dic̃¬
sermo diuinus. Nisi dñs custodierit cun¬
tatem: inuanum uigilant qui custodiuss
eam. Ergo sp̃c sanctus qui suꝑ aquas bap¬
tismi salutifero descendit illapsu. infonte
plenitudinẽ tribuit ad innocentiam. in con¬
firmatione augmentum prestat ad glam:
quia in hoc mundo tota ȩtate uicturis. int̾
iuĩsibiles hostes & ꝑicula gradiendum est̃.
Inbaptismo generamͣ aduitã. pꝰ baptismũ
confirmam᷑ ad pugnã. Inbaptismo abłu¬
imͣ: pꝰ baptismũ roboram᷑. Ac sic continuo
tͥnsituris sufficiunt regen̾ationis bñficia:
uict᷑is aũ necessaria st̃ confirmatioĩs auxi¬
lia. Regen̾atio ꝑsei saluat mox ĩ pace beati
scł̃i recipiẽdo ᷤ. ꝯfirmatio armat & ĩstruit ad
agone mundi hꝰ & p̃lia resuandoᷤ. O aũ uꝰ bap¬
Ptismũ
cum adquisita innocentia immaculatus

Expanded text:
deat et tutorem? Itaque Paracletus regeneratis deat et tutorem? Itaque Paracletus regeneratis in Christo custos, et consolator et tutor esermo divinus: Nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam . Ergo Spiritus sanctus, qui super aquas baptismi salutifero descendit illapsu, in fonte plenitudinem tribuit ad innocentiam, in confirmatione augmentum praestat ad gratiam. Et quia in hoc mundo tota aetate victuris, inter invisibiles hostes et pericula gradiendum est, in baptismo regeneramur ad vitam, post baptismum confirmamur ad pugnam: in baptismo abluimur, post baptismum roboramur. At si continuo transituris sufficiant regenerationis beneficia, victuris tamen necessaria sunt confirmationis auxilia. Regeneratio per se salvat mox in pace beati saeculi recipiendos: confirmatio autem armat et instruit ad agones mundi hujus et praelia reservandos. Qui autem post baptismum cum acquisita innocentia immaculatus
Abbreviated transcription (Latin):
N ilis dicbus dicit dominus.: effim¬
dam de spũ meo suꝑ omnem carnem. Aduer¬
camus summȩ diuitias bonitatis. Quod m
confirmandis neophitis manus impositio
ttibuit singulis. hoc tunc sp̃c sancti descen¬
sio incredentium populos donauit uniuer¬
sis. Sed quia diximus quod manus impo¬
sitio & confirmatio ei qui iam regnaturus
in xp̃o ẽ. confirmare aliquid possit. forte
cogitet sibi aliquis. Quid michi prodest
post mysterium baptismatis: ministerium
confirmantis: Quantum uideo non totum
de fonte suscẽpimus. si post fonten adiecti¬
one noui generis indigemus. Non ita di¬
lectissimi attendat caritas ur̃a. Sicut exegit
Smilitaris ordo. ut cum imꝑator. quẽcumq
imilitum receꝑit numerum. non solum
signat receptum. sed etiam armis competenci¬
bus instruit pugnatorem. ita in baptrzato be¬
nedictio illa mũnitio ẽ. Dedisti militi arma
militie:da & adiumenta militiȩ. Nunquid
prodest si quisqͣm parentum. magnam par-¬
uulo conferat facultatem: nisi prouidere stu¬

Expanded text:
 illis dicit Dominus: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem . » Advertamus summas divitias bonitatis Dei. Quod in confirmandis neophytis manus impositio tribuit singulis, hoc tunc Spiritus sancti descensio in credentium populos donavit universis. Sed quia dicimus quod manus impositio, et confirmatio, et qui jam regeneratus in Christo est confirmare aliquid possit, forte cogitat sibi aliquis: Quid mihi prodest post mysterium baptismatis mysterium confirmationis? Aut quantum video non totum de fonte suscepimus, si post fontem adjectione novi generis indigemus. Non ita, dilectissimi, attendat charitas vestra. Sicut exigit militaris ordo ut, cum imperator quemcunque in militum receperit numerum, non solum signet receptum, sed etiam armis competentibus instruat pugnaturum; ita in baptizato benedictio illa munitio est. Dedisti militem, da ei adjumentum militiae. Nunquid prodest, si quisquam parentum magnam pupillo conferat facultatem, nisi providere stu
Abbreviated transcription (Latin):
suis dicens: Cum autem ascendero rogabo
patrem meum. & mittet uobis alium para¬
chytum qui uob̃cum sit in ȩternum. sp̃m
ueritatis. Unde credendum ẽ ad patrem per¬
uenisse. xp̃m. cum uidemus ad apłos descen¬
disse paradytum. Credendum inqͣm ẽ sicut

Expanded text:
suis, dicens: Cum autem ascendero, rogabo suis, dicens: Cum autem ascendero, rogabo Patrem meum, et mittet vobis alium Paracletum, qui vobiscum sit in aeternum, Spiritum veritatis . Unde credendum est ad Patrem pervenisse Christum, cum videmus ad apostolos descendisse Paracletum. Credendum, inquam, est, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sit ratio. quod uenerabi¬
lem hunc diem pente¬
costes non minore lȩti¬
cia celebramus qͣm scm̃
pascha curauimus: c
quod eãdem deuotione
huius sollempnitatis obseruantiam decurri¬
mus: sicut illius obsequia festiuitatis implẽ¬
tumus. Tunc enim sicut modo fecimus ieiu¬
nauimus sabb̃o: uigilias celebrauimus. orati¬
onib ꝑ noctant᷑ inftitimuis. Unde necesse est
similis obseruantia: similem leciciam subse¬
quatur. Est leticia plane consĩmilis. Tunc¬
enim ab inferis resurgentem suscepimus
saluatorem: modo autem sp̃m scm̃ expecta¬
mus e celis. Tunc anxii uel solliciti ap̃i pre¬
cabamur aduentum. modo autem trepidi
uel ieiuni. paraditi desideramus aduentum.
In omnib enim ds̃ saluti prouidit humane
Tunc enim nob̾ adresurgendum tartara sal¬
uator aꝑuit: modo nobis ad regnandum
paradytus cȩlestia reserauit. Et quasi quib
dam profectuum gradib. tunc de morte ad
uitam didicimus remeare: modo autem de
terris ad cęlos meditamur ascendere. Hec au

Expanded text:
sit ratio quod venerabilem hanc Pentecostes diem non minore laetitia celebremus quam sanctum Pascha curavimus, et quod eadem devotione hujus solemnitatis observantiam decurrimus, sicut illius obsequia festivitatis implevimus. Tunc enim, sicut modo fecerimus, jejunamus sabbato, vigilias celebravimus, orationibus pernoctanter institimus; unde necesse est similis observantia similem laetitiam subsequatur. Est laetitia plane consimilis; tuncenim ab inferis resurgentem suscepimus Salvatorem, modo autem Spiritum sanctum exspectamus de coelis: tunc anxii vel solliciti praedicabamus adventum; modo trepidi, vel jejuni Paracleti desideramus adventum; in omnibus enim Deus saluti providit humanae; tunc enim nobis ad resurgendum tartara Salvator aperuit; modo nobis ad regnandum Paracletus coelestia reseravit; et quibusdam quasi profectuum gradibus, tunc de morte ad vitam didicimus remeare; modo autem de terris ad coelos meditamur ascendere. Haec au
Abbreviated transcription (Latin):
indiscipulis exultare. Ait gͦ propheticus psal¬
mus: Dixit dñs dño meo sede addexterã meã.
Scdm consuetudinẽ nramilli consessus offert᷑:
qui aliquo oꝑe ꝑfecto uictor adueniens. ho¬
noris gra promeret᷑ ut sedeat. Ita gͦ & homo
resurrectione sua inferna reserans. tanqͣm
ꝑfecto oꝑe ad cȩlos uictor ueniens. audit a
deo patre: sede ad dexteram meam. Nec mi¬
rũ si uniꝰ sedis offert᷑ filio consessus a patͤ qͥ
uniꝰ ẽ substantie nat᷑a cũ pat᷑. Curaũ ad dex¬
terã filiꝰ ẽẽ dicat᷑ moueat aliquẽ fortasse. Li

Expanded text:
ultare: ait ergo propheta psalmorum: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis . Secundum consuetudinem 198 nostram illi consessus offertur, qui aliquo opere perfecto adveniens honoris gratia promeretur, ut sedeat. Ita ergo et horesurrectione sua inferna reserans, tanquam perfecto opere ad coelos victor adveniens audit a Deo Patre: Sede ad dexteram meam. Nec mirum, si unius sedis offertur Filio consessus a Patre, qui unius est substantiae et naturae cum Patre. Cur autem ad dexteram Filius esse credatur, moveat aliquem forta
Abbreviated transcription (Latin):
nerat uniuersis credentib om̃ia pec-¬
cata dimittere: a general indulgen¬
tia. nec idaicũ uoluit crimen ex¬
cludere. Quoꝵ itaq ꝑfidiam decesta¬
mur: eorũ fidem si conuertantur
amplectimur. & imitantes miscłiam
dñi. quia pro eis a quib erat cruci¬
fixus orabat: nos quoq cũ beato pau¬
lo apło nrãs iungimus preces: & ut
ille popłs miscdiam consequat᷑ opta¬
mus : ob ciuus offensionẽ. grãm recon¬
ciliationis accepimus. qm̃ sicut ait
magister gentiũ. conclusit d̾s omĩa

Expanded text:
nerat universis credentibus omnia pecnerat universis credentibus omnia peccata dimittere, a generali indulgentia nec Judaicum voluit crimen excludere. Quorum itaque perfidiam detestamur, eorumdem fidem, si convertantur, amplectimur; et imitantes misericordiam Domini, qui pro eis a quibus erat crucifixus orabat, nos quoque cum beato Paulo apostolo nostras jungimus preces, et ut ille populus misericordiam consequatur optamus, ob cujus offensionem gratiam reconciliationis accepimus: quoniam, sicut ait idem magister gentium, conclusit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineret passio saluatoris. & ȩternȩ
mortis uincula temporali sint dm̃ mor¬
te dirrupta: aliud tamen crucifixi pa¬
tientia. aliud crucifigentiũ egit insa¬
nia. Nec ad eosdem rerũ exitus miseri¬
cordia & ira tendebat: cum ꝑ eiusdem
sanguinis fusionem . xp̃c solueret mun-¬
di captiuitatem: iudei interficerent
carnalem isrł malignitas sua: & nichil
ei legis testificatio. nichil mysteriorum
imagines. nichil ꝓphetarũ oracula ꝓfu¬
erunt : cum pascha dm̃i tot seculis cele¬
bratum in eo iohannes doceret imple¬
tũ: de quo publica ꝓtestatione dice¬
bat: ecce agnus dei. ecce qui tollit pec¬
catum mundi. Repugnat iniquitas
iusticiȩ: cęcitas luci. mendaciũ ue¬
ritati : sed de seuitia obluctantium.
de scelere crudehum optinuit iħe
ȩternȩ dispositionis effectũ: & ita hu¬
mano generi sua morte consuluit: ut
sacramentum salutis etiam ipsis ꝑ se¬
cutoribus non negaret. Qui enim ue-¬

Expanded text:
pertineret passio Salvatoris, et aeternae pertineret passio Salvatoris, et aeternae mortis vincula temporali sint Domini morte dirupta, aliud tamen Crucifixi patientia, aliud crucifigentium egit insania, nec ad eosdem rerum exitus misericordia et ira tendebat: cum per ejusdem sanguinis effusionem Christus solveret mundi captivitatem. Judaei interficerent avit ergo carnalem Israel malignitas sua, et nihil ei legis testificatio, nihil mysteriorum imagines, nihil prophetarum oracula profuerunt, cum Pascha Domini tot saeculis celebratum in eo Joannes doceret impletum, de quo publica protestatione dicebat: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Repugnat iniquitas justitiae, caecitas luci, mendacium veritati; sed de saevitia obluctantium, de scelere crudelium obtinuit Jesus aeternae dispositionis effectum; et ita humano generi sua morte consuluit, ut sacramentum salutis etiam ipsis persecutoribus non negaret. Qui enim ve
Abbreviated transcription (Latin):
acram dilectissimi
dominicȩ passionis
historiam enuan¬
gelica ut moris
est narratione de¬
cursam. ita om̃iũ
ur̃m arbitror in¬
hesisse pectoribus:
ut unicuiq audientiũ ipsa lectio
quȩdam facta sit uisio. habet enim
hanc potentiam fides uera: ut abhis
mente non desit. quib corporalis p̃sen¬
tia interesse non potuit. Et siue in pre¬
teritum redeat. siue in futurũ se cor
credentium extendat: nullas sentiat
moras temporis cognitio ueritatis. Ad¬
est gͦ sensibus nr̃is imago rerum pro
nr̃a salute gestarũ: & quicquid tunc
discipuloꝵ p̃strinxit animos. nr̃os qͦq
tangit affectus: non quod aut tristicia
furore terremur: cũ etiam eos quos
illius tempestatis magnitudo concus¬
sit. ad inuictam constantiã resurrec̃¬
tio dñi ascensioq prouexerit. S quia
in cogitationẽ uenit quales tunc ieru¬
salem popłi. & quales fuerint sacer¬
dotes: cũ magno accipimus tremore
mentiũ tantũ facinus impioꝵ. Quam¬
uis enim ad salutem humani generis

Expanded text:
Sacram, dilectissimi, Dominicae passionis historiam, evangelica, ut moris est, narratione decursam, ita omnium vestrum arbitror inhaesisse pectoribus, ut unicuique audientium ipsa lectio quaedam facta sit visio. Habet enim hanc potentiam fides vera, ut ab iis mente non desit, quibus corporalis praesentia interesse non potuit; et sive in praeteritum redeat, sive in futurum se cor credentis extendat, nullas sentiat moras temporis cognitio veritatis. Adest ergo sensibus nostris imago rerum pro nostra salute gestarum, et quidquid tunc discipulorum perstrinxit animos, nostros quoque tangit affectus; non quod aut tristitia Judaeorum terreamur, cum etiam eos quos illius tempestatis magnitudo concussit, ad invictam constantiam resurrectio Domini 273 ascensioque provexerit; sed quia cum in cogitationem venit quales tunc Jerusalem populi et quales fuerint sacerdotes, magno accipiamus cum tremore mentium tantum facinus impiorum. Quamvis enim ad salutem humani generis