comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latiõib de ualitudine aliꝗd ducere. qͣnđ eis inspicienda c̃ceptionalis hora ñ dat᷑: Si aũ iđo p̃nuntiant egͥtu¬
dines ñ inspecto c̃ceptiõis horoscopo q indicant eas mom̃ta nascentiũ. Imͦ dicerent cuilib& eoꝵ gem unoꝵ.
Deinđ q̃ro sitanta distantia ẽ tpris. innatiuitate geniinoꝵ ut ꝑ hanc oporteat eis c̃stellatiões fieridiũ sas.
potuit cũ eoꝵ c̃ceptꝰ diũ sũ tẽpꝰ habe ñ possit. Aut siduoꝵ uno mom̃to t̃pr̃is c̃ceptor potuer̃ eẽ ad nascendũ
sata disparia. cur ñ & duoꝵ. uno mom̃to tpr̃is natoꝵ. possint ẽẽ aduiuendũ atq moriendũ fata disparia :
Nã si unũ mom̃tũ qͦꝰ abo c̃cepti s̃ ñ ĩ pediũ ut alt̃ prior: alt̾ posterior nasceret᷑. cur uro mom̃to siduo nascant̃.¬
ĩ pedit aliꝗd ut alt̃ prior alt̃ posterior moriat᷑: Si c̃ ceptio nom̃ti uniꝰ: diũsos cas inito geminos habe ꝑmittit

Expanded text:
lationibus de ualetudine aliquid dicere, quando eis inspicienda conceptionalis hora non datur. Si autem ideo praenuntiant aegritudines non inspecto conceptionis horoscopo, quia indicant eas momenta nascentium: quo modo dicerent cuilibet eorum geminorum Deinde quaero, si tanta distantia est temporis in nativitate geminorum, ut per hanc oporteat eis constellationes fieri diversaspotuit, cum eorum conceptus diversum tempus habere non possit? Aut si duorum uno momento temporis conceptorum potuerunt esse ad nascendum fata disparia, cur non et duorum uno momento temporis natorum possint esse ad vivendum atque moriendum fata disparia? Nam si unum momentum, quo ambo concepti sunt, non impedivit, ut alter prior, alter posterior nasceretur; cur, uno mominpedit aliquid, ut alter prior, alter posterior moriatur? Si conceptio momenti unius diuersos casus in utero geminos habere permittit,
Abbreviated transcription (Latin):
ut illis cadentib & irã doꝵ sanguine suo placantib romanꝰ lib̾aret᷑ exercitꝰ: nullomꝰ suꝑbidnt sc̃i marty¬
res. tanꝗ dignũ aliꝗd ꝓilliꝰ patriȩ participatiõe fecerint: ubi ȩt̃na ẽ uera felicitas. usq ad suis anguinis

Expanded text:
ut illis cadentibus et iram deorum sanguine suo placantibus Romanus liberaretur exercitus; nullo modo superbient sancti martyut illis cadentibus et iram deorum sanguine suo placantibus Romanus liberaretur exercitus; nullo modo superbient sancti martyres tanquam dignum aliquid pro illius patriae participatione fecerint, ubi aeterna est et vera felicitas, si usque ad sui sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩputatur ẽ merita sua. si ꝓ illo ñ unã manũ. neq hoc sibi ultro faciens .s. ꝑ seq̃nte aliqͦ patiens. totũ flãmis
corpꝰ ĩ penđit: Sicurtius armatꝰ. eqͦ c̃cito inabruptũ hiatũ t̾rȩ se p̃cipitẽ dedit don suoꝵ oraculis ser¬
uens. qͣm uisserant. ut illuc. id qđ romani hab̾ent optimũ mitteret᷑. Nec aliud intelligere potuer̃. quã mirle
armisq se excellere. Uñ uid elic& oportebat. ut łoꝵ iussis. in illũ interitũ iuir p̃cipitaret᷑ armatꝰ ꝗđ se magnũ¬
no
ꝓ et̃na patria secisse dicturꝰ ẽ. qͥ aliquẽ fidei suȩ pass inimicũ. ñ se ultro intalẽ mortẽmittenss: abillo
miss obieriti quado qͥd ẽ adño suo eodẽq rege patriȩ suȩ certius oraculũ accep̃. Nolite timere eos qͥ
corpꝰ eccidt̃ animã aũ ñ poss occiđẽ : Si se occidendo certis ũbis qͦdãmꝰ c̃setrantes. decii deuorauer̃

Expanded text:
inputaturus est merita sua, si pro illo non unam manum neque hoc sibi ultro faciens, sed persequente aliquo patiens totum flammis corpus inpenderit? Si Curtius armatus equo concito in abruptum hiatum terrae se praecipitem dedit, deorum suorum oraculis seruiens, quoniam iusserant, ut illuc id quod Romani haberent optimum mitteretur, nec aliud intellegere potuerunt, quam uiris armisque se excellere, unde uidelicet oportebat, ut deorum iussis in illum interitum uir praecipitaretur armatus: quid se magnuro aeterna patria fecisse dicturus est, qui almissus obierit; quandoquidem a Domino suo eodemque rege patriae suae certius oraculum accepit, Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere ? Si se occidendos certis verbis quodammodo consecrantes Decii devoverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fugiendũ e qua uita obsecro.hac inqͥt ꝗ̃ tantis aggͣuat᷑ malisscerte gͦ beata ẽ in isdẽ ipsis malis ꝓpt̃
q̃ dicis eẽ fugiend ã an ido beatã qr lic& tͥ abhis malis morte discede. Qd sigͦ in eis aliq diuino iuditio

Expanded text:
fugiendum est.\' Qua uita, obsecro? Hac, inquit, quae tantis adgrauatur malis.\' Certe ergo beata est in eisdem ipsis malis, propter fugiendum est.\' Qua uita, obsecro? Hac, inquit, quae tantis adgrauatur malis.\' Certe ergo beata est in eisdem ipsis malis, propter quae dicis esse fugienda
Abbreviated transcription (Latin):
fracta suꝑbiȩ ceruice fateant᷑ utrũ obsecro cato ille patientia anpoti ĩpatientia seꝑ emit: N enĩ hoc fe¬
ciss&nisi uictoriã eȩsaris ĩpatient tuliss& subi ẽ fortitudo: nẽpe cessit nẽpe sub cubuit nẽpe usq: acło
suꝑata ẽ. ut uttã beatã derelinq̃r& deserer& fuger& anñ erat iãbeata misera gͦ erat Qmꝰ gͦ mala ñ
erant q̃ uitã miserã fugiendãq faciebant sꝙ ꝓpt̃ &ia ipsi qͥ mala ista eẽ c̃fessi s̃ sic̃ ꝑipat etici sic̃ ueteres
academici quoꝵ sect ã uarro defendit tolerabilius qͥdẽ locuint᷑ ss eoꝵ qͦq: mirꝰ ẽ errorsꝗđ in his malis &si
tã grauia sint ut morte fugienda sint ab ipso sibim& in lata qͥ hȩc patit᷑ utã beatã tam̃ eẽ c̃tendt̃: Mala
s̃ in qͥt torm̃ta atq: cruciatꝰ corporis & tanto s̃ peiora quanto potuer̃ eẽ: maioras qͥb ut careas ex hac uita

Expanded text:
fracta superbiae ceruice fateantur? Utrum, obsecro, Cato ille patientia an potius inpatientia se peremit? Non enim hoc fefracta superbiae ceruice fateantur? Utrum, obsecro, Cato ille patientia an potius inpatientia se peremit? Non enim hoc fecisset, nisi uictoriam Caesaris inpatienter tulisset. Ubi est fortitun erant, quae uitam miseram fugiendamque faciebant? Quaproptu etiam ipsi, qui mala ista esse confessi sunt, sicut Peripatetici, sicut ueteres Academici, quorum sectam VaiTO defendit, tolerabilius quidem loquuntur, sed eorum quoque mirus est error, quod in his malis, etsi tam grauia sint, ut morte fugienda sint ab ipso sibimet inlata, qui haec patitur, uitam beatam tamen esse contendunt. \'Mala sunt, inquit, tormenta adque cruciatus corporis, et tanto sunt peiora, quanto potuerint esse maiora; quibus ut careas, ex hac uita
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens eoꝵ hoc ẽ qualẽ mirabili uanitate describt̃. &ĩasi: cecet᷑. obsurdescat obmutescat. m̃bris debilitet᷑
dolorib cruciet᷑ & siꝗ aliud taliũ maloꝵ dici aut cogitari potẽ in cidat in eũ qͥ sibi mortẽ cogat᷑ inferres hanc
in hismalis uitã c̃stitutã eũ ñ pudeat beatã uocare. Ouitã beatã q̃ ut finat᷑ mortis q̃rit auniliũ: Si beata
ẽ maneat᷑ in ea. qͦmͦ ista ñ s̃ mala q̃ uinẽt fortitudinis bonũ: Eandẽq fortitudinẽ ñ solũ sibi ceđe uerũ¬
&riã delirare c̃pellt̃ ut eandẽ uitã & dicat beatã. & ꝑsuad eat eẽ fugiendã. qͥsusq adocȩtꝰ ẽ ut ñuideat
q sinbeata eẽt fugienda ñ eẽt s aꝑta infirmitatis uoce fugiendã fatent᷑: Ed gͥ cause ẽ cur ñ &ĩa miserã

Expanded text:
sapiens eorum, hoc est, qualem mirabili vanitate describunt, etiamsi excaecetur, obsurdescat, obmutescat, membris debilitetur, sapiens eorum, hoc est, qualem mirabili vanitate describunt, etiamsi excaecetur, obsurdescat, obmutescat, membris debilitetur, doloribus crucietur et, si quid aliud talium malorum dici aut cogitari potest, incidat in eum, quo sibi mortem cogatur inferre, hanc in his malis uitam constitutam eum non pudeat beatam uocare.s o uitam beatam, quae ut finiatur mortis quaerit auxilium! Si beata est, maneatur in ea. Quo modo ista netiam delirare conpellunt, ut eandem uitam et dicat beatam et persuadeat esse fugiendam? Quis usque adeo caecus est, ut non uideat, quod, si beata esset, fugienda non esset? Sed aperta infirmitatis uoce fugiendam fatentur. Quid igitur causae est, quur non etiam miseram
Abbreviated transcription (Latin):
hiuĩ qusiã sine reqͥescere tartommnꝰ ͥppe anima sũdit᷑ dosquanto minꝰ dm in ipsissuis cogitatiõb c̃cipits
& tanto minꝰ animȩ subdit᷑ caro quant omagis adũs sp̃m c̃cupisẽ : Quãdiu gͦ nob̾ inẽ hȩc infiriitas. hȩc
pestis hic languor qͦmͦ nos iã saluos& siñdũ saluos qͦmͦ iã beatos illa finali beatitudine dicere auid ebimꝰ:
¶Iã uͦ illa uirtꝰ auꝰ nom̃ ẽ fortitudo inquantacũq sapientia euidentissima testis ẽ humanoꝵ maloꝵ q̃
si tanta fuerinit ut ea sapiens ł ñ possit ł ñ debeat suftinere cogi eũ mortẽ sibim& inferre atq ex hac¬
uita emigͣre: Tantꝰ aũ suꝑbiȩ stupor ẽ in his hõib hic se hab̾e finẽ boni. &ase ipsis fieri beatos putantib ut

Expanded text:
huius operis iam fine requiescere? Tanto minus quippe anima subditur Deo, quanto minus Deum in ipsis suis cogitationibus concipit; huius operis iam fine requiescere? Tanto minus quippe anima subditur Deo, quanto minus Deum in ipsis suis cogitationibus concipit; et tanto minus animae subditur caro, quanto magis aduersus spiritum concupiscit. Quamdiu ergo nobis inest haec infirmitas, haec pestis, hic languor, quo modo nos iam saluos, et si nondum saluos, quo modo iam beatos illa finali beatitudine dicere audebimus? Iam uero illa uirtus, cuius nomen est fortitudo, in quantacumque sapientia euidentissima testis est humanorum malorusi tanta fuerinvita emigrare. Tantus autem superbiae stupor est in his hominibus, hic se habere finem boni et a se ipsis fieri beatos putantibus; ut
Abbreviated transcription (Latin):
sucrũbente cedamꝰ & ad ppet̾ndũ peccatũ nr̃a c̃sensiõe pt̾iam̃ sabsit gͦ ut quã diu in hoc bello intestinosum
iã nos beatitudinẽ ad quã uincendo uolumꝰ puenire ad eptos eẽ credamꝰ St qse usq ado sapiens ut cũtra
libidines nullũ habeat om̃ino ẽflictã: ꝓdilla uirtꝰ q̃ prudentia dñ nonne tota uigilantia sua bona dis¬
cernit amalis ut un illis appetendis istisq: uitandis nulłerror obrepat : ac ꝑ hoc & ipsa nos in malist mala
in nob̾ ẽẽ testat᷑. Ipsa eñ doc& malũ eẽ ad peccandũ c̃sentire. bonũq ẽe ad peccandũ ñ c̃sentire libidim:
Illud tam̃ malũ cui nos ñ c̃sentire doc& prudetiar fac̃ tẽꝑantia nec prudẽtia nec tẽꝑantia tollit hyue
uite ꝗ iusticia cuꝰ munꝰ ẽ sua cuiq tribueres un fit in ipso hoie qͥdã iustꝰ ordo naturȩ ut anima subdat᷑
do & animȩ carosac ꝑ hocđo & anima er caro: Nonne demonstrat in eo ẽẽ adhuc oꝑe laborare potiꝰ quã in

Expanded text:
succumbente cedamus et ad perpetrandum peccatum nostra consensione pertrahamur. Absit ergo ut, quamdiu in hoc bello intestino sumus, iam nos beatitudinem, ad quam uincendo uolumus peruenire, adeptos esse credamus. Et quis est usque adeo sapiens, ut contra libidines nullum habeat omnino conflictum? Quid illa uirtus, quae prudentia dicitur, nonne tota uigilantia sua bona discernit a malis, ut in illis adpetendis istisque uitandis nullus error obrepat, ac per hoc et ipsa nos in malis uel mala in nobis esse testatur? Ipsa enim docet malum esse ad peccandum consentire bonumque esse ad peccandum non consentire libidini. Illud tamen malum, cui nos non consentire docet prudentia, facit temperantia, nec prudentia nec temperantia tollit huic uitae. Quid iustitia, cuius munus est sua cuique tribuere unde fit in ipso homine quidam iustus ordo naturae, ut anima subdatur Deo et animae caro, ac per hoc Deo et anima et caro, nonne demonstrat in eo se adhuc opere laborare potius quam in
Abbreviated transcription (Latin):
ubahee uniꝰ paetabunt᷑ eẽ muliertulȩ denato sibifilio gͣtulantis. tantũ nemens hõiũ aluce uerttatis
au̾sa ẽ untñsentiat suꝑgredi modũ feminȩ huiꝰ dicta q̃ fudit: Porro qͥreb ipsis q̃iã cȩper̃ &uiã in hac t̾rena
ꝑegnatiõe c̃pleri cuenient mouet᷑: sonne intendit & aspic̃ & agnosc̃ ꝑhanc mulierẽ cuiꝰ giã nom̃ id est¬
ꝓphetico spũ sic locutã : Aqua supbi alienant᷑ ut cadant. qua humiles ĩplent᷑ ut surgant qđ marime hy mn¬
nꝰ iste ꝑsonuit : nisi qͥs quã forte dicturꝰ ẽ. nihil istã ꝓphetasse mulierẽ s đm tantũmꝰ ꝓp̃t filiũ quẽ p̃¬
cata ĩ petraũ exultãti p̃dicatiõe laudasse. Qdgͦ sibi uult qđ ait. arcũ potentiũ fec̃ infirmũ & infirmi

Expanded text:
uerba haec unius putabuntur esse mulierculae. de nato sibi filio gratulantis? Tantumne mens hominum a luce ueritatis auersa est, ut non sentiat supergredi modum feminae huius dicta quae fudit? Porro qui rebus ipsis, quae iam coeperunt etiam in hac terrena peregrinatione conpleri, conuenienter mouetprophetico spiritu sic locutam, a qua superbi alienantur, ut cadant, qua humiles inplentur, ut surgant, quod maxime hymnus iste personuit? Nisi quisquam forte dicturus est nihil istam prophetasse mulierem, sed Deum tantummodo propter filium, quem precata inpetrauit, exultanti praedicatione laudasse. Quid ergo sibi uult quod ait: Arcum potentium fecit infirmum, et infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
s iubendo ꝓstrauerat: Inurbe aũ tota: quẽ uell& syllanꝰ qͥsq feriebat: Uñ tot funera numerari om̃ino ñ pot̾ant.
donec syllȩ suggereret̃ sinendos eẽ aliqͦs uiuere. ut eent qͥb possent ĩ pare qͥ uicerant : Tẽ iã cohibito q̃ hac atq
hac passĩ furibunda ferebat᷑ licentia iugandi : tabula illa cũ magna gͣtulatiõe ꝓposita ẽ. q̃ hoiũ ex utroq ordine
splendido eq̃stri scilic& atq senatorio: occidendoꝵ aeꝓscribendoꝵ duo milia c̃tinebat: Ctristabat numerꝰ s so¬
labat᷑ mͦd: Nec qi tot cadebant. tantũ erat meroris: qͣntũ lȩticiȩ qr cet̾i ñtimebant: S in qͥb dã eoꝵ qͥ mori
iussi erant: &iã ipsa lic& crudelis &eoꝵ securitas gnr̃a mortiũ eaqͥsita c̃gemuit: Iuendã enĩ sine ferro. laniantũ

Expanded text:
 iubendo prostrauerat. In Urbe autem tota quem uellet Syllanus quisque feriebat, unde tot funera numerari omnino non poterant, donec Syllae suggereretur sinendos esse aliquos uiuere, ut essent quibus possent imperare qui uicerant. Tunc iam cohibita quae hac adque iliac passim furibunda ferebatur licentia iugulandi, tabula illa cum magna gratulatione proposita est, quae hominum ex utroque ordine splendido, equestri scilicet adque senatorio, occidendorum ac proscribendorum duo milia continebat. Contristabat numerus, sed consolabatur modus; nec quia tot cadebant tantum erat maeroris, quantum laetitiae quia ceteri non timebant. Sed in quibusdam eorum, qui mori iussi erant, etiam ipsa licet crudelis ceterorum securitas genera mortium exquisita congemuit. Quendam enim sine ferro laniant
Abbreviated transcription (Latin):
talia c̃petebat aliis alia deficientib oriuit᷑. & succũlit̃ in uiora maiorib atq inqualitates suꝑan¬
tiũ suꝑata ũtunt᷑ rerũ ẽ ordo transeuntiũ. Cuiꝰ ordinis decꝰ nos ꝓ pt̃ea delectat. qm parti eꝰ ꝓc̃
ditiõe nr̃ȩ mortalitatis inteiti uniũ sũ ciu particulȩ q̃ nos offena̾t satis apte decent̃q c̃ueniunt
sentire ñ possumꝰ. Uñ nob̵ in qͥb eã c̃tẽplari minꝰ idonei sumꝰ rectissime credenda p̃cipit᷑ ꝓuidentia
c̃ditoris ne tanti actificis opꝰinaliqͦ rep̃hende uanitate humanȩ temerttatis audeamꝰ Iuã quã &
uitia rerũ t̃renaꝵ ñ uolunt aria neq pȩnalia naturas ipsas. quaꝵ nulla om̃ino ẽ cuiꝰ ñ sit auctor
& c̃ditor as̃ Si prudent᷑ adtendamꝰ eadẽ ratiõe c̃m̃dant qr & in eis hoc nob̾ ꝑuttiũ tolli displie& qđ

Expanded text:
s, ubi esse talia conpetebat, aliis alia deficientibus oriuntur et succumbunt minora maioribus adque in qualitates superans, ubi esse talia conpetebat, aliis alia deficientibus oriuntur et succumbunt minora maioribus adque in qualitates superantium superata uertuntur, rerum ditione nostrae mortalitatis intexti, universum, cui particulae quae nos offendunt, satis apte decenterque conveniunt, sentire non possumus. Unde nobis, in quibus eam contemplari minus idonei sumus, rectissime credenda praecipitur providentia Conditoris, ne tanti artificis opus in aliquo reprehendere vanitate humanae temeritatis audeamus. Quanquam et vitia rerum terrenarum non voluntaria, neque poenalia, naturas ipsas, quarum nulla omnino est, cujus non sit auctor et conditor Deus, si prudenter attendamus, eadem ratione commendant: quia et in eis hoc nobis per vitium tolli displicet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
punita ñ ẽ. hoc eni ẽ iustũ Et om̃e iustũ ꝓcul dubio bonũ: c̃ enũ qͥsquã de uitus nat᷑alib s de uolun¬
tariis penas luit. nã &uiã qđ uitiũ c̃suetudine nimioue ꝓgressa roboratũ uelut nat᷑alit̾ mnoleuit
auoluntate sũpsit erordiũ: De uitus qͥppe nc̃ loqͥmꝰ eiꝰ nature cui mens in ẽ capat int ellegibilis lucis
qua discetnt᷑ iustũ ab iniusto Cctũ uitia pecorũ e arboꝵ aliaꝵq rerũ mutabiliũ atq mortaliũ
ł intellectu ł sensu ł uita om̃ino carentiũ qͥb eoꝵ dissolubilis natura corrũpit̃ dãpnabilia putare
ridicilũ ẽ. Cũ istȩ creature eũ mͦdũ nutu creatoris accepuit. ut cedende ac succedendo ꝑagant
infirmã pulchritudinẽ tẽpoꝵ ingnr̃e suo. istis mundi partib c̃gruentẽ. neq eñi cȩlestib fuerant

Expanded text:
punita non est. Hoc enim est iustum et omne iustum procul dubio bonum. Non enim quisquam de uitiis naturalibus, sed de uolunpunita non est. Hoc enim est iustum et omne iustum procul dubio bonum. Non enim quisquam de uitiis naturalibus, sed de uoluntariis poenas luit. Nam etiam quod uitium consuetudine nimioue progressu roboratum uelut naturaliter inoleuit, a uoluntate sumsit exordium. De uitiis quippe nunc loquimur eius naturae, cui mens inest capax intellegibilis lucis, qua discernitur iustum ab iniusto. CAPUT uel intellectu uel sensu uel uita omnino carentium, quibus eorum dissolubilis natura corrumpitur, damnabilia putare ridiculum est, cum istae creaturae eum modum nutu Creatoris acceperint, ut cedendo ac succedendo peragant infimam pulchritudinem temporum in genere suo istius mundi partibus congruentem. Neque enim caelestibus fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs aut neg& đm sũme bonũ : utiũ gͦ contrariũ ẽ do. tanꝗ malũ bono: Porro aũ boniũ ẽ & natura quã uitiat
ñ tantũ malũ s &iã neriũ. Nulla qͥpre mala đo nenas: mutabilib cortuptibilib: q naturis bonis : tam̃
insolũ qͦq testimonio uitioꝵ Si enĩ bonȩ ñ eẽnt: eis uitia nocere ñ possent. Nã ꝗd eis nocendo faciuit
nisi adinit̃ integritatẽ pulchritudinẽ salutẽ iurtutẽ & qͥc ꝗd boneͥ naturȩ ꝑuitiũ detrahi siue minui
c̃sueuit qđ si onĩino desit nihil boni adimendo ñ noc& ac ꝑ hoc nec uitiũ ẽ. Nã eẽ uitiũ & nocere ñpotẽ
ubi noce. hoc &iã isto mͦ dici potẽ uitiũ eẽ. nec insũmo posse bano nec nisi in aliqͦ bono. sola gͦ bona
alicubi eẽ poss sola mala nusquã: Im̃ naturȩ &ĩa illȩ q̃ exmalȩ uoluntatis initio uitiatȩ s̃ uiguantũ¬
aũ naturȩ s̃ bonȩ s̃: Etcũ in penis ẽ natura uitiosa. exxepto eo qđ natura ẽ &iã hoc ibi bonũ ẽ qđ im¬

Expanded text:
 uitiat, non tantum malum, sed etiam noxium. Nulla quippe mala Deo noxia sed mutabilibus corruptibilibusque naturis, bonis tamen ipsorum quoque testimonio uitiorum. Si enim bonae non essent, eis uitia nocere non possent. Nam quid eis nocendo faciunt, nisi adimunt integritatem pulchritudinem, salutem uirtutem et quidquid boni naturae per uitium detrahi siue minui consueuit? Quod si omnino desit, nihil boni adimendo non nocet ac per hoc nec uitium est. Nam esse uitium et non nocere nubi nocet. Hoc etiam isto modo dici potest, uitium esse nec in summo posse bono nec nisi in aliquo bono. Sola ergo bona alicubi esse possunt, sola mala nusquam; quoniam naturae etiam illae, quae ex malae uoluntatis initio uitiatae suntautem naturae sunt, bonae sunt. Et cum in poenis est natura uitiosa, excepto eo, quod natura est, etiam hoc ibi bonum est, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
quã nec ipsa se fec̃ Quelib& gͥ corporales ł semitiales cause gignendis reb ad hibeant᷑. siue opatiõib
angłoꝵ aut hõiũ aut quorũq animaliũ siue mariũ femi narũq mittiõib q̃libe oiã desidia mot᷑ ue
animȩ matris ualeat al ꝗd lini am̃toꝵ ant colorũ asꝑgere teneris mollibq c̃ceptib ipsas om̃i no
naturas q̃ sic łsic in suo gnr̃e afficiant᷑. ñ fac̃ nisi sũmꝰ ds : euiꝰ occulta potenna cuncta penetrans in¬
urbẽ alerandriã n fabros & architectos. s reges quoꝵ uoluntate csilio ̃pio sabricatȩ s̃. illa o¬
mulũ illa aleran drũ habuisse ms c̃ditores. quanto potiꝰ ñ nisi dm̃ debemꝰ c̃ditorẽ dicere naturarũ
qͥ neq erea materia fac̃ aliꝗd quã ipse ñ fecerit: neo oꝑarios hab& nisi qͦs ipse ereauent: St
s potentiã sua ut ita dicã fabri catoriã reb subtrabat ita ñ er̃. si c̃ ante quã fierent ñ fuet᷑. S ante

Expanded text:
quam nec ipsa se fecit. Quaelibet igitur corporales uel seminales causae gignendis rebus adhibeantur, siue operationibus angelorum aut hominum aut quorumque animalium siue marium feminarumque mixtionibus; quaelibet etiam desideria motusue animae matris ualeant aliquid liniamentorum aut colorum aspergere teneris mollibusque conceptibus: ipsas omnino naturas, quae sic uel sic in suo genere afficiantur, non facit nisi summus Deus, cuius occulta potentia cuncta penetrans inet urbem Alexandriam non fabros et architectos, sed reges, quorum uoluntate consilio imperio fabricatae sunt, illam Romulum, illam Alexandrum habuisse dicimus conditores: quanto potius non nisi Deum debemus conditorem dicere naturarum, qui neque ex ea materia facit aliquid, quam ipse non fecerit, nec operarios habet, nisi quos ipse creauerit; et si potentiam suam, ut it
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ p̃ eã causẽ quã diai. & si qua forte aliã maior latoe factꝰ ẽ unꝰ .s. ñ relitꝰ ẽ selꝰ Nilil enĩ ẽ quã lioc

Expanded text:
propter eam causam, quam dixi, et si qua forte alia maior latet, factus est unus, sed non relictus est solus. Nihil enim est quam hocpropter eam causam, quam dixi, et si qua forte alia maior latet, factus est unus, sed non relictus est solus. Nihil enim est quam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq falsissi mũ: Nã neq ita luunt penas animȩ cũ ad istã uitã denuo reuoluunt᷑: & om̃iũ uiuentũ
siue in celosiue intra miliꝰ ẽ c̃ditor: nisi aqͦ facta s̃ celũ &e t̾ra: Nã sinulla causa ẽ uiuendi in hoe
corpore. nisi ꝓp̃t pendenda supplicia : qͦm dic̃ idem plato alit̃ mundũ fieri ñ potuisse pulcherrimũ
atq optumũ nisi om̃iũ animaliũ idest ĩ mortalũ & mortaliũ gñrib ĩpleret᷑. Siaũ nr̃a insitutio¬
et si as̃ qđ asidue plato c̃memorat si c̃ mundi uniũsi ita om̃iũ animaliũ species ȩt̾̃na intelligentia
c̃tinebat. qͦ mͦ ñ ipse cuncta c̃debat : analiquoꝵ eẽ artifex noll&c. quoꝵ efficiendoꝵ artẽ inesfabilis ei
hocẽ &ranimari & corporũ c̃aitorẽ cognoseit &e p̃dicat in qͥb trenis p̃cipuus abille ad eꝰ imaginẽ hc̃

Expanded text:
utrumque falsissimum. Nam neque ita luunt poenas animae, cum ad istam uitam denuo reuoluuntur, et omnium uiuentium utrumque falsissimum. Nam neque ita luunt poenas animae, cum ad istam uitam denuo reuoluuntur, et omnium uiuentium siue in caelo siue in terra nullus est conditor, nisi a quo facta sunt caelum et terra. Nam si nulla causa est uiuendi in hoc corpore nisi propter pendenda supplicia: quo modo dicit idem Plato aliter mundum fieri non potuisse pulcherrimum adque optimum, nisi omnium animalium, id est et inmortalium et mortalium, generibus inpleretur? Si Et si Deus, quod adsidue Plato commemorat, sicut mundi uniuersi, ita omnium animalium species aeterna intellegentia continebat: quo modo non ipse cuncta condebat? An aliquorum esse artifex nollet, quorum efficiendorum artem ineffabilis eius po- \' rum, conditorem agnoscit et praedicat. In quibus terrenis praecipuus ab illo ad eius imaginem homo
Abbreviated transcription (Latin):
Ita sane plato minores & assimo đo factos dđas effectores eẽ uluit animaliã cet̃oꝵ : ut ĩ mortalẽ
s corporũ : lst̃ qm pcruhrius ꝓpt animȩ p̃gationẽ dic̃ corpꝰ om̃e fugiendũ. simelq cũ suo platone
alusq platonicis sentit eos qͥ ĩ noderate ati in honeste uirerint ꝓpt̃ luendas penas ad corpora
redire mortalia plato qͥdđẽ aciã bestiarũ : porphirius tantũ mꝰ ad hõic̃ seqͥt᷑ eos ut dicant dos
istos qͦs a nob uolt̃ quasi parentes & c̃ditores nr̃os coli : nibil eẽ aliud quã fabros cõpedũ carcerum¬
uenr̃oꝵ nec insttuctoress inclusores alligatoresq nr̃os. ergastulis erũnosis & g̃rusimis uin¬
culis Aut gͦ desinant platonici pȩnas animaꝵ existis corporib c̃minati : aut eos nob đos
colendos ñ pdicent quor inno oꝑatioẽm ut qͥntũ possumꝰ fugiamꝰ et euadanꝰ hortant᷑. cũ tam̃ sit

Expanded text:
Ita sane Plato minores et a summo Deo factos deos effectores esse uoluit animalium ceterorum, ut inmortalem sed corporum. Unde quoniam Porphyrius propter animae purgationem dicit corpus omne fugiendum simulque cum suo Platone aliisque Platonicis sentit eos, qui inmoderate adque inhoneste uixerint, propter luendas poenas ad corpora redire mortalia, Plato quidem etiam bestiarum, Porphyrius tantummodo ad hominum: sequitur eos, ut dicant deos istos, quos a nobis uolunt quasi parentes et conditores nostros coli, nihil esse aliud quam fabros conpedum carcerumue nostrorum, nec institutores, sed inclusores adligatoresque nostros ergastulis aerumnosis et grauissimis uinculis. Aut ergo desinant Platonici poenas animarum ex istis corporibus comminari, aut eos nobis deos colendos non praedicent, quorum in nobis operationem, ut 5 quantum possumus fugiamus et euadamus, hortantur, cum tamen sit
Abbreviated transcription (Latin):
alia pecora sub hõiũ dominio fuer̃ : subito efferata. & domesticȩ lenitatis oblita : relictis tẽplis libero

Expanded text:
alia pecora sub hominum dominio fuerunt, subito efferata et domesticae lenitatis oblita relictis tectis liber
Abbreviated transcription (Latin):
in iqͥtas refrigescer caritas niultoꝵ Ut cupiant ꝑseuerare : auduint ꝗđ scriptũ ẽ. & qͥ ꝑseuera¬
uerit usq infinẽ hic saluus erit Ut doleant inpeccatis: audiunt: Siditerimꝰ ꝙ peccatũ ñ
habemꝰ. nos ipsos seducinꝰ: & ueritas in nob ñ ẽ: Ut gauleant inopib bonif: aadiunt: halarem
datorẽ diligit ds̃. Itẽ sicuti se infirimitas eoꝵ firmitasq habuerit : metuunt tẽptari : cupiunt tẽptan
Dolent intẽptatiõib gaudent intẽptatiõib Ut enĩ metuant tẽptari: audiunt: Si qͥs p̃ocupatꝰ fuerit
in aliqͣ delicto uos qͥ spiritales estis insituite in spũ mansuetudinis. intendens te ipsũ ne & tu tẽpteris.

Expanded text:
iniquitas, refrigescet caritas multorum; ut cupiant perseuerare, audiunt quod scriptum est: Qui perseuerainiquitas, refrigescet caritas multorum; ut cupiant perseuerare, audiunt quod scriptum est: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit; ut doleant in peccatis, audiunt: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est; ut gaudeant in operibus bonidatorem diligit Deus. Item, sicuti se infirmitas eorum firmitasque habuerit, metuunt tentari, cupiunt tentari: dolent in tentationibus, gaudent in tentationibus. Ut enim metuant tentari, audiunt: Si quis praeoccupatus fuerit in aliquo delicto, vos qui spiritales estis, instruite hujusmodi in
Abbreviated transcription (Latin):
sapientẽ aiuit tͥestẽ eẽ ñ posse. Uerũ ins plosophis qđ ad istã ꝯ̃stioẽm de agiia ꝑt̾batiorb at u¬
n& iã respandehimꝰ in nono huiꝰ oꝑis libro ostendente eos nontã dereb quã dȩgeb cupidiores eẽ
c̃tentiõis quã ueritatis pd̃ nos aũ uuta seripturas sc̃as sanãq docetrinã cuies sc̃ę ciuitatis dĩ in
huiꝰ uitȩ ꝑ egͥnatiõe scd̾m dm uiuentes metuunt cupiuntq: dolent gaudentq Et q rectꝰ ẽ amor
eoꝵ istas om̃s affectiões rectas habent. IMetuunt penã ȩt̃nã cupiunt uitã ȩtnã. Dolent inre qr ips
insemetipsis adhuc ingemesct̃ adoptiõem ei pectantes redẽptioem corporis sui: gaudent in spe.
qr fiec hõ qͥscriptꝰ ẽ ab sorpta ẽ mors inuictoria.: Itẽ nietuunt peccare. cupiunt pseuerare : Uo¬
lent in peccatis. gaudent inoꝑib bonis. Ut enĩ metuant peccare: audiunt qm̃ abundabit

Expanded text:
um his philosophis, quod ad istam quaestionem de animi perturbationibus attinet, jam respondimus in nono hujus operis libro, ostendentes eos non tam de rebus quam de verbis, cupidiores esse contentionis quam veritatis. Apud nos autem, juxta Scripturas sanctas sanamque doctrinam, cives sanctae civihuius uitae peregrinatione secundum Deum uiuentes metuunt cupiuntque, dolent gaudentque, et quia rectus est amor eorum, istas omnes adfectiones rectas habent. Metuunt poenam aeternam, cupiunt uitam aeternam; dolent in re, quia ipsi in semet ipsis adhuc ingemescunt adoptionem, expectantes redemtionem corporis sui; gaudent in spe, quia fiet sermo, qui scriptus est: Absorpta est mors in uictoriam. Item metuunt peccare, cupiunt perseuerare; dolent in peccatis, gaudent in operibus bonis. Ut enim metuant peccare, audiunt: Quoniam abundabit
Abbreviated transcription (Latin):
treetatȩ ẽẽnt forsitan poterant:. ñ ablata ẽ ca̾stitas. sed humilitas ꝑsuasa. Illarũ tumori
occursũ ẽ in manenti : istaꝵ occinsũ ẽ ĩminenti. Iuã quã &x illud ñ sit tacendũ qł quib:dã q̃ ista npassȩ¬
ꝑpessȩ s̃ potuit uidi ẽtinentiȩ honũ in bonis corporalib deputandũ. & tẽ manere sinullius libidine
nec tale bonũ ẽẽ qđ inuito animo ñ possit auferri. qͥ error eis fortasse sub latꝰ ẽ. Cũ enĩ cogitant qͣ ẽscren¬
tia dđo seruierint & fide inc̃cussa m̃ de illo sentiunt qđ ita sibi seruientes eũq ita inuocantes deseret e ul
lomͦ potuerit quantũ .q illi castitas placeat dubitare ñ poss suident ẽẽ c̃sequens. ne quaquã illũ fiuisse
ꝑmissurũ ut hec accident seĩs suissfi eo mͦ ꝑire poss& sc̃ĩtas quã c̃tulit eis & diligit in eis stlab& itaq om̃i

Expanded text:
trectata esset, forsitan poterant, non ablata est castitas, sed humilitas persuasa; illarum tumori succursum est inmanenti, istarum occursum est inminenti. Quamquam et illud non sit tacendum, quod quibusdam, quae ista perpessae sunt, potuit uideri continentiae bonum in bonis corporalibus deputandum et tunc manere, si nullius libidine nec tale bonum esse, quod inuito animo non possit auferri: qui error eis fortasse sublatus est. Cum enim cogitant. qua conscientia Deo seruierint, et fide inconcussa non de illo sentiunt, quod ita sibi seruientes eumque inuocantes deserere ullo modo potuerit, quantumque illi castitas placeat dubitare non possunt, uident esse consequens nequaquam illum fuisse permissurum, ut haec acciderent sanctis suis, si eo modo perire posset sanctitas, quam contulit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrt̃ usũ: Si gͦ natura nr̃a eẽt a nob ꝓfecto & nram nus genuissemꝰ sapientiã. Nec eã doctrinã id est aliunde
ipsũ debemꝰ habe doctorẽ . Ipsũ &iã ut beati simꝰ suauitatis intime largitorẽ st nos qͥđẽ in nobtã &¬
reformatiõe ꝑficiendã. ut sit &iã similitudine quima. Nã & sumꝰ & nos eẽ nouimꝰ & id eẽ ac nosse dili

Expanded text:
ra esset a nobis, profecto et nostram nos genuissemus sapientiam, nec eam doctrina, id est aliunde ipsum debemus habere doctorem, ipsum etiam ut beati simus suauitatis intimae largitorem._ reformatione perficienda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd qsq sectet᷑ multiplex discrepantia sit opinionũ eẽ tãm aliquã naturȩ causã scientiȩ formã uitȩ sũmã
nemo cunctat᷑: Fria oiã s̃ q̃ in uno qͦq hoĩ e artifice spectant᷑ ut aliꝗd efficiant. natura. doetrina us: Na¬
tura ingenio. doctrina. scientia usꝰ fructu diiudicand ẽ. Nec ignoro qđ ꝓprie fruct fruentis. us utentis
aliud q̃rimꝰ : uñ tprãlib: magis utendũ ẽ quã fruendũ ut frui meream̃ ȩt̃nis. ñ sic̃ ꝑũsi qͥ fru uolt̃ nũmo

Expanded text:
quid quisque sectetur multiplex discrepantia sit opinionum, esse tamen aliquam naturae causam, scientiae formam, uitae summam quid quisque sectetur multiplex discrepantia sit opinionum, esse tamen aliquam naturae causam, scientiae formam, uitae summam nemo cunctatur. Tria etiam sunt, quae in unoquoque homine artifice spectantur, ut aliquid efficiat: natura, doctrina, usus; natura ingenio, doctrina scientia, usus fructu diiudicandus est. Nec ignoro, quod proprie fructus fruentis, usus utentis aliud quaerimus unde temporalibus magis utendum est, quam fruendum, ut frui mereamur aeternis; non sicut peruersi, qui frui uolunt nummo,
Abbreviated transcription (Latin):
potuer̃: Neq enĩ ipsi insticuer̃ ut ita eẽt . s ita eẽ potiꝰ inuener̃: Cuiꝰ una pars appellat᷑ physiea altera
logica t̃tia &hica : Iuat nõia latina iã muctoꝵ litis freqͣntata s̃ ut nat᷑alis rationalis. moralisq uocarent᷑
quas auiã in octauo libro breuit strintimꝰ ñ qͦ sit c̃seq̃ns ut isti in hus trib: aliꝗd scđm đm de trinitate co¬
gitauerint quãuis plato pͥmꝰ istã distributionẽ repꝑisse & c̃iñdasse dicat᷑ cui neq natura: om̃iũ auct or
nisi ds̃ uisꝰ ẽ. neq intelligentiȩ dator. neq amoris qͦ bene beateq uiuat᷑ inspirator: S certe cũ & de
natura rerũ & de ratiõe indagandȩ ueritatis & debom fine ad quẽ cuncta q̃ agimꝰ referre debemꝰ. diũsi
diũsa sentiant . ĩn his tam̃ trib: magnis & gnralib q̃stiõib om̃is eooꝵ ũ sat᷑ intentio Ita cũ in una quaq: eaꝵ

Expanded text:
potuerunt neque enim ipsi instituerunt ut ita esset. sed ita esse potius inuenerunt, cuius una pars appellaretur physica, altera logica, tertia ethica quarum nomina Latina iam multorum litteris frequentata sunt, ut naturalis, rationalis moralisque uocarentur; quas etiam in octauo libro breuiter strinximus; non quo sit consequens, ut isti in his tribus aliquid secundum Deum de trinitate cogitauerint, quamuis Plato primus istam distributionem repperisse et commendasse dicatur, cui neque naturarum omnium auctor nisi Deus uisus est neque intellegentiae dator neque amoris, quo bene beateque uiuitur, inspirator. Sed certe cum et de natura rerum et de ratione indagandae ueritatis et de boni fine, ad quem cuncta quae agimus referre debemus, diuersi diuersa sentiant: in his tamen tribus magnis et generalibus quaestionibus omnis eorum uersatur intentio. Ita cum in unaquaque earum
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc gͦ tria q̃ suꝑius cm̃daui cũ in una quaq creatura reqͥrunt᷑ qͥs eã fecerit. ꝑ ꝗd feterit. quare fecerit. ut
sc̃s an aliꝗd occurrat qđ in hoc loco scripturaꝵ id accipiendũ ẽẽ ꝓhibeat. multi sermonis ẽ q̃stio: nec om̃a

Expanded text:
Haec ergo tria, quae superius commendaui, cum in unaquaque creatura requirantur, quis eam fecerit, per quid fecerit, quare fecerit, ut Haec ergo tria, quae superius commendaui, cum in unaquaque creatura requirantur, quis eam fecerit, per quid fecerit, quare fecerit, ut  Spiritus sanctus, an aliquid occurrat, quod hoc loco scripturarum id accipiendum esse prohibeat, multi sermonis est quaestio, nec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
& nͣuce malꝰ longe minoris mitiorisq malitiȩ & certe ante peccatũ tam̃ luteũ corpꝰ accep̃ &d aũ stul¬
tius dici potẽ quã istũ solẽ ut in uno mundo unꝰ eẽt ñ decori pulchittudinis. ł &ĩa saluti rerũ corporaliũ
c̃suluisse artificẽ đm.s hoc potiꝰ euenisse q una anima sic peccauerat. ut tali corpore mereret᷑ in eludi
ac ꝑ hoc sic̾tigiss&ꝵ ut ñ unas duȩ. immo ñ duȩ s decẽ ł centũ similit̃ e qualit̾q peecassent. centũ soles
hab̾et hic inundꝰ qͣđ ut ñ fier& ñ opificis ꝓuisione mn irabili ad rerũ corporaliũ salutẽ decorẽq c̃sultũ ẽ.
s ẽtigit putiꝰ tanta unius animȩ ꝓgressione peccantis. ut sola corpꝰ tale mereret᷑ : ñ plane animaꝵ de
qͥb nesciunt ꝗd loquant᷑. s: eor ipsoꝵ qͥ talia sapiunt multũ longe aueritate merito ẽ coercenda ꝓgresio:¬

Expanded text:
 licet malus longe minoris mitiorisque malitiae, et certe ante peccatum, tamen luteum corpus accepit. Quid autem stultius dici potest, quam isto sole, ut in uno mundo unus esset, non decori pulchritudinis uel etiam saluti rerum corporalium consuluisse artificem Deum, sed hoc potius euenisse, quia una anima sic peccauerat, ut tali corpore mereretur includi? ac per hoc si contigisset, ut non una, sed duae; immo non duae, sed decem uel centum similihaberet hic mundus, quod ut non fieret, non opificis provisione mirabili ad rerum corporalium salutem decoremque consultum est, sed contigit potius tanta unius animae progressione peccantis, ut sola corpus tale mereretur. Non plane animarum de quibus nesciunt quid loquantur, sed eorum ipsorum qui talia sapiunt multum longe a veritate et merito est coercenda progressio
Abbreviated transcription (Latin):
cupꝗat᷑ s aĩa om̃em om̃ino amm̃ã fecerit . Et qͥ rationalẽ & intellectualẽ. tꝰ gnr̃is anima huma
na participatiõ e sui luminis i nẽmutabilis & incorporei. beatã fac̃ : hos płrylo sophos platonicos appella¬
tos. aplatone doctore uocabulo deruiato nulł qͥ hȩc ł tenuit̃ audiũ ĩgnorat ¶De hocgͥ platone :
q̃ necessaria p̃senti qͥstiõi ex istimo breuit̃ attingã : Pri illos c̃memorans: qͥ eũ in eodẽ gnr̃e litaꝵ.¬

Expanded text:
cupatur, sed etiam omnem omnino animam fecerit, et qui rationalem et intellectualem. cuius generis anima humana cupatur, sed etiam omnem omnino animam fecerit, et qui rationalem et intellectualem. cuius generis anima humana est, participatione sui luminis incommutabilis et incorporei beatam facit. Hos philosophos Platonicos appellatos a Platone doctore uocabulo deriuato nullus, qui haec uel tenuiter audiuit, ignorat. De hoc igitur Platone, quae necessaria praesenti quaestioni existimo, breuiter adtingam, prius illos commemorans, qui eum in eodem genere lit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcũq appellant᷑ phy losophi. łfccto exom̃ib quoꝵ sententias. lit̾is nosse potiumꝰ eligendis cũ qͥbi ñ
indigne q̃stio ista tractets neq eñ hoc oꝑ e om̃s õiũ phy losophoꝵ uanas opimones refutare susceri
s eas tantũ q̃ ad ehcologiã ꝑtinent qͣ ubo g̾eo significari intelligimꝰ de diuinetate rationẽ si ue
sermonẽ. sec eas onĩ ius eoꝵ tantũ qͥ cũ & eẽ diuinitatẽ & humana curare. c̃sentiant. ñ tam̃ suffi¬
cere unius inc̃mutabilis di cultũ adiitã adipiscendã &ĩa post mortẽ beatã. s multosabillo sane uno
c̃ditos atq institutos obeã causã colendos putant hii iã &ĩa uarronis opinionẽ ueritats ꝓpinqͥta tẽ
transcendt̃. si qͥdẽ ille totã theo logiã nata lẽ. usq ad mundũ istũ ł animã eiꝰ. extenđe potart Isi
uꝰ. sup̃ om̃em anamȩ naturã. c̃fitent᷑ đm. qͥ ñsolũ mundũ istũ ui sibilẽ. qͥ sepe. celi. &trȩ noĩe. nun¬

Expanded text:
ophi: profecto ex omnibus, quorum sententias et litteris nosse potuimus, eligendi sunt cum quibus non indigne quaestio ista tractetur. Neque enim hoc opere omnes omnium philosophorum vanas opiniones refutare suscepi, sed eas tantum quae ad theologiam pertinent, quo verbo graeco significari intelligimus de divinitate rationem sive sermonem: nec eas omnium, sed eorum tantum, qui cum et esse divinitatem et humana curare consentiant, non tamen sufficere unius incommutabilis Dei cultum ad vitam adipiscendam, etiam post mortem, beatam, sed multos, ab illo sane uno conditos atque institutos, ob eam causam colendos putant. Hi jam etiam Varronis opinionem veritatis propinquitate transcendunt: siquidem ille totam theologiam naturalem usque ad mundum ise nomine nun
Abbreviated transcription (Latin):
dissimulata scientia : lepore mirabili disserendi. &acutissima urbanitate. agitasse: atq usasse: Nñ &
c̃citatꝰ in imicituis : calũniosa riminatiõ e dãnatꝰ morte multatꝰ ẽ: S eũ pꝰea illa ipsa. q̃ publice dã
nauerat atheniensiũ ciuitas. publice luait induos accusatores eiꝰ usq ado ppłi indignatiõe cũsa : at
unꝰ eoꝵpopỹsiꝰ ui multitudinis. int̃ir& exilio aũ uoluntario. atq ꝑpetuo. penã similẽ alt̃ euad&r : Ta¬

Expanded text:
dissimulata scientia lepore mirabili disserendi et acutissima urbanitate agitasse adque uersasse. Unde et dissimulata scientia lepore mirabili disserendi et acutissima urbanitate agitasse adque uersasse. Unde et concitatis inimicitiis calumniosa criminatione damnatus morte multatus enauerat, Atheniensium ciuitas publice luxit, in duos accusatores eius usque adeo populi indignatione conuersa, ut unus eorum ipsius ui multitudinis interiret, exilio a
Abbreviated transcription (Latin):
inuigilasse ac laborasse iudet᷑ industria: Anuͦ sic̃ de illo qͥdã beniuolentius suspicant᷑: nolebat ĩmundos
t̃renis cupiditatib animos. se ex tende indiuina canari. quando qͥdẽ ab eis causas rerũ uidebat in quiri.
quas pͥmas ac sũmas ñ nisi inunius ac sumi di uoluntate eẽ credebat: Nñ ꝯ̃ eas putabat. nisi mundata m̃te
posse c̃phendi. & idõ p̃gandȩ bonis morib uitȩ censebat instandũ: ut depͥm̃tib libidinib: exoneratꝰ anim.
nat᷑ali uigore in et̾na se attoller&: naturãq incerporei. & inẽmutabilis luminis. ubi cause omiũm
sacłaꝵ naturarũ stabilit uiuunt: intellegentiȩ purrtate c̃spiceror Cstat eũ tam̃ ĩ ꝑitor stulticiã scire
aliꝗd opinantiũ : &iã in ipsis moralib q̃stionib qͦ totũ animũ intendisse uidebat᷑. ł cfessa ignorantia sua ł

Expanded text:
inuigilasse ac laborasse uidetur industria, an uero, sicut de illo quidam beneuolentius suspicantur, nolebat inmundos inuigilasse ac laborasse uidetur industria, an uero, sicut de illo quidam beneuolentius suspicantur, nolebat inmundos terrenis cupiditatibus animos se extendere in diuina conari. Quando quidem ab eis causas rerum uidebat inquiri, quas primas adque summas non nisi in unius ac summi Dei uoluntate esse credebat; unde non eas putabat nisi mundata mente posse conprehendi; et ideo purgandae bonis moribus uitae censebat instandum, ut deprimentibus libidinibus exoneratus animus naturali uigore in aeterna se adtolleret naturamque incorporei et incommutabilis luminis, ubi causae omnium factarum naturarum stabiliter uiuunt, intellegentiae puritate conspiceret. Constat eum tamen inperitorum stultitiam scire se aliquid opinantium etiam in ipsis moralibus quaestionibus, quo totum animum intendisse uidebatur, uel confessa ignorantia sua uel
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ ratiõis. sine qua nihil exeo fieri poss&: Anaragorȩ successit auditor eiꝰ archelaus &ĩã
ipse de particulis int̃se similib qͥb singula ꝙ̃q fierent. ita putaũ c̃stare om̃a. ut in eẽ &iã
m̃tẽ diceroꝵ : ꝙͣ corpora et̃na. id est illas particulas c̃iungendo. & dissipando. ager& omĩa
Socrates hui discipul fuisse ꝑhibet᷑: magist̃ platonis ꝓpt quẽ breuit̃ cuncta ista recolui¬
ꝓSocrates gͦ : pͥmꝰ uniũ sã phylosophiã ad corrigendos c̃ponendosq mores flexisse memorat᷑:
Eu ante illũ om̃se magis phisicis. idẽ nat᷑alib reb ꝑscrut andis. oꝑã maximã ĩ penđint : & mihi
aũ uidet᷑ posse ad liqͥdũ colligi: utrũ socrates ut hoc facer&. tedio rerũ obscurarũ. & incertarũ.¬

Expanded text:
diuinae rationis, sine qua nihil ex eo fieri posset. Anaxagorae successit auditor eius Archelaus. Etiam diuinae rationis, sine qua nihil ex eo fieri posset. Anaxagorae successit auditor eius Archelaus. Etiam ipse de particulis inter se similibus, \' quibus singula quaeque fierent, ita putauit constare omnia, ut inesse etiam mentem diceret, quae corpora aeterna, id est illas particulas, coniungendo et dissipando ageret omnia. Socrates huius discipulus fuisse perhibetur, magister Platonis, propter quem breuiter cuncta ista recoluiSocrates ergo primus universam philosophiam ad corrigendos componendosque mores flexisse memoratur; cum ante illum omnes magis physicis, id est, naturalibus, rebus perscrutandis operam maximam impenderent. Non mihi autem videtur posse ad liquidum colligi, utrum Socrates, ut hoc faceret, taedio rerum obscurarum et incertaru
Abbreviated transcription (Latin):
mutaũq: dererũ natuta. opinionẽ : Nenĩ exunare. sic̃ thales ex humore : s: ex suis ꝓpriis pͥncipiis.
quasq: res nasci putaũ: Qͣterũ principia singuloꝵ eẽ credidit infinita : & innumerabil es mũdos
gignere & q̃ũq in eis oriunt᷑. eosq mundos. mͦ dissolui : mͦ iterũ gigni. existi maũ. quanta qͥsq
etate sua manere potuerit: Nec ipse aliꝗd diuinȩ m̃ti. in his rerũ oꝑib tribuens iste anaxime¬
nen discipulũ & suc cessorẽ reliqͥt : qͥ om̃s rerũ causas. aeri infinito dedit. nec dos negaũ. aut tacuit
ñ tam̃ ab ipsis aerẽ factũ s. ipsos ex aere ortos credidit: Anaragoras uͦ eiꝰ auditor: harũ rerũ om̃iũ
anatimenis alt᷑ auditõt. aerẽ qͥd ẽ duit terũ ẽẽ mat̾iã de qua om̃a fierent : s eũ eẽ c̃potem

Expanded text:
mutauitque de rerum natura opinionem. Non enim ex una re, sicut Thales ex umore, sed ex suis propriis principiis mutauitque de rerum natura opinionem. Non enim ex una re, sicut Thales ex umore, sed ex suis propriis principiis quasque res nasci putauit. Quae rerum principia singularum esse credidit infinita, et innumerabiles mundos gignere et quaecumque in eis oriuntur; eosque mundos modo dissolui, modo iterum gigni existimauit, quanta quisque aetate sua manere potuerit; nec ipse aliquid diuinae menti in his rerum operibus tribuens. Iste Anaximenen discipulum et successorem reliquit, qui omnes rerum causas aeri infinito dedit, nec deos negauit aut tacuit; non tamen ab ipsis aerem factum, sed ipsos ex aere ortos credidit. Anaxagoras uero êius auditor harum rerum omnium, Anaximenis alter auditor, aerem quidem dixit rerum esse materiam, de qua omnia fierent; sed eum esse compotem
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ aliis p̃stare uid ebant᷑. iste int̃ rogatꝰ ꝗd ꝓfiteret᷑. phylosophũ se ẽẽ respondit : id est studiosũ
ł amatorẽ sapientie. qm̃ sapientẽ ꝓfiteri arrogantissimũ uid ehat᷑: Ionici uͦgnt̃is: princeps fuit.
tales milesius. unꝰ illoa septẽ.: qͥ s̃ appellati sapientes: S illi exiute gnr̃e diftinguebant᷑. &i qͥb dã
p̃ceptis ad bene uiuendũ ac cõmodatis: Iste aũ thales. ut successores &iã ꝓpagar& : rerũ naturam
scrutatꝰ. suasq disputatioẽs lit̃is mandans. eminuit. manmeq: ad mira inlis eatinit : qđ astrologie
numeris c̃p̃hensis defectꝰ solis & lunȩ &iã p̃dicere potuit : aquã tam̃ putaũ eẽ rerũ princꝰ pͥũ. &
hine om̃a elem̃ta mundi : ĩ psũq mundũ & q̃ in eo gignunt᷑. existere : Nichil aũ huic oꝑi. qđ mun¬
do c̃sid̾ato.tã mirabile aspicimꝰ : ex diuina m̃te p̃posuit: hiuc successit anatimander. eiꝰ auditor:

Expanded text:
ui aliis praestare videbantur, iste interrogatus quid profiteretur, philosophum se esse respondit, id est, studiosum vel amatorem sapientiae, quoniam sapientem profiteri arrogantissimum videbatur. Per iThales Milesius, unus illorum septem, qui sunt appellati sapientes. Sed illi sex uitae genere distinguebantur et quibusdam praeceptis ad bene uiuendum adcommodatis; iste autem Thales, ut successores etiam propagaret, rerum naturam scrutatus suasque disputationes litteris mandans eminuit maximeque admirabilis extitit, quod astrologiae numeris conprehensis defectus solis et lunae etiam praedicere potuit. Aquam tamen putauit rerum esse principium et hinc omnia elementa mundi ipsumque mundum et quae in eo gignuntur existere. Nihil autem huic operi, quod mundo considerato tam mirabile aspicimus, ex diuina mente praeposuit. Huic successit Anaximander, eius auditor,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuener̃ : N enĩ poss̃ q̃ đ ñ sinunt᷑ efficere : Sinunt᷑ aũ alto đi sumi. iustoq: uiditio ꝓmertus eoꝵ qͦs
ab eis. ł affligi tantũ. ł &ĩa subici ac decipi. iustũ ẽ: Quã uͦ ꝑniciose. ł acultu uerȩ diuinitatis alienȩ
illȩ literȩ iudicatȩ s̃: hinc intelligi potẽ sqđ eas maluit senatꝰ incenđe. quas põpilius occultaũ
quã timere qđ timuit: qͥ hoc audere ñ potuit Ig̾ uitã nec mͦ haħe uult hab̾e piã: talib sacris
querat ȩtnã: qͥaũ cũ malignis demanib ñ uult hab̾e societatẽ. ñ suꝑstitioẽm.qua colunt᷑. naniã.

Expanded text:
unt. Non enim possunt quod non sinuntur efficere; sinuntur autem alto Dei summi iustoque iudicio pro meritis eorum, quos ab eis uel adfligi tantum, uel etiam subici ac decipi iustum est. Quam uero perniciosae uel a cultu uerae diuinitatis alienae illae litterae iudicatae sint, hinc intellquam timere quod timuit qui hoc audere non potuit. Qui ergo vitam nec modo habere vult piam, talibus sacris quaerat aeternam. Qui autem cum malignis d
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sint̃ sua sacra numerari atq ũsari negare ñ poss : Nescimꝰ ꝗd agant . s scimꝰ ꝑ quales agant: Nou imꝰ aũ q̃ agant scenã

Expanded text:
 inter sua sancta numerari adque uersari negare non possunt. Nescimus quid agant, sed scimus per quales agant. Nouimus enim quae agantur in
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ intrantib & exeuntib pateant int̃ p̃tent᷑ ad mundi similitudinẽ sic̃ debifronte qł dicerent saltẽ inore hõis
inuener᷑. nisi neptunꝰ forte subueniat: & porrigat piscẽ. ciu p̃t̃ hatũ oris & guituris : &iã deitera & sinistra
fauces patent. & tam̃ hanc uanitatẽ. ꝑ tot ianuas. nulla effugit anima: miss q̃ audit ueritatẽ dicentẽ: ego sũ
fit in mundo: hoc quã magnũ sit nobilisimꝰ uuirgilii ũsꝰillȩ testat᷑. Felir qͥ potiuit rerũ cognoscere causas. S cur
ei p̃ponit᷑ ianꝰ. hoc nob̾ uir ille acutissimꝰ doctissimꝰ q respondeat : Qñ penes q inqͥt s̃pͥma: penes iouẽ sumna ȩrtto

Expanded text:
 intrantibus et exeuntibus pateant, interpretentur ad mundi similitudinem, sicut de bifronti quod dicerent saltem in ore hominis inuenerunt, nisi Neptunus forte subueniat et porrigat piscem, cui praeter hiatum oris et gutturis etiam dextra et sinistra fauces patent. Et tamen hanc uanitatem per tot ianuas nulla effugit anima, nisi quae audit ueritatem dicentem: Ego sum fit in mundo. Hoc quam magnum sit, nobilissimus Virgilii versus ille testatur: Felix qui potuit rerum cognoscere causas. Sed cur ei praeponitur Janus, hoc nobis vir ille acutissimus doctissimusque respondeat. Quoniam penes Jan