comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conciliox epãliũ uigilantia madiutorio
saluatoris qr suam tuet᷑ eccłiam. ⁊̃ a du¬
ob uenerabłib antistibꝰ apłice sedis
pp ĩ nocẽtiõ ⁊ papa ⁊osimo nisi correpti
etiam eglnt penitẽtiam. toto xpĩano
orbe damnatisũt. Dequib exempla re¬
ad afros siue que uniu̾salitͥ ad om̃s epõs
dememorata sede manarunt: ne forte
ad ur̃am scĩtutem ñdum ꝑuenerint.
nob̾ curamꝰ mti ab eis frĩbus. quib et ha
lr̃as ut tue ueneratõm dilig̾ent dedimꝰ
hii aut̃ nõ ideo sunt ħetici qui dñt aĩas
originem de illa pͥma peccatrice ñ duc̾e.
fidei labe nesciri: sed huic quia conant᷑
effic̾e. uñ oĩno aꝑtissime hetici uidicant᷑.
aminas ꝑuuloꝵ nł mali exadam the quod
fit lauachro regen̾atõis expiandum. slã
extraduce nõ est. sed sola caro: tm̃ ħt tra¬
ducem peccati: sola gͦ penam metur. In¬
iustũ est .n. ut hodie nata aĩa ñ ex massa

Expanded text:
conciliorum episcopalium uigilantia in adiutorio conciliorum episcopalium uigilantia in adiutorio saluatoris. qui suam tuetur ecclesiam, etiam a duobus uenepapa Innocentio et papa Zosimo, nisi correcti etiam egerint poenitentiam, toto christiano orbe damnati sunt. De quibus exempla read Afros, sive quae universaliter ad omnes episcopos de memorata Sede manarunt, ne forte ad vestram Sanctitatem nondum pervenerint, vobis curavimus mitti ab eis fratribus quibus et has litteras, ut tuae uenera tioni dirigerent. dedimus. hi autem non ideo sunt haeretici. quia dicunt animas originem de illa prima peccatrice non ducere. fidei labe nesciri, sed hinc conantur efficere, unde omnino apertissimi haeretici iudicantur. animas paruulorum nihil mali ex Adam trahere, quod sit lauacro regenerationis expiandum. nam \'ex traduce non est, sed sola caro tantum habet traducem peccati, sola ergo poenam meretur. iniustum est enim. ut hodie nata anima non ex massa
Abbreviated transcription (Latin):
ti u̾o uspiam nõ debet. uł cuiqm foras
dari nͥcũ rescͥpta dnõ aduiante ꝑcepo:
idẽ qd̾ ille sentit ꝓmptissime ac liben¬
aĩe ñ ex adam ueniant. et tanĩ ex ilłlo
iustam᷑ sortem dampnatõnis in uemãt
nͥ ad remissionem peccatoꝵ renascendo
ꝑueniant. Absit .n. ut credamꝰ uł aĩas
ꝑuuloꝵ in lauachro regeneratõit faisã
accipere peccatoꝵ mũdatõnem. uł deum
ẽẽ ut aliqmͣ naturam qmͣ ñ cõdidit deͥ
illius ex qua mũdant᷑ inqͥnatõis auctorẽ.
Donec gͦ aut ille rescͥbat aut ego. si d̾s
uoli̾t aliquo mͦ discam. si nlłam de illa
pecat̾ee originẽ ducit. que cã sit aĩe sub eũ¬
quo eam nͨ deus cogit in sontẽ. qr peccand
auctor ñ est nec ulla mali natura qr nõ
hesem nouam minꝰ captꝰ incurras. que
antiquissime fidei stabłita molitur. fũ
tores uł c̾te acerrim notissim q suaso¬
res cũ pelagius et celestius extitissent:

Expanded text:
ti uero uspiam non debet uel cuiquam foras ti uero uspiam non debet uel cuiquam foras dari, nisi cum rescripta domino adiuuante percepero id, quod ille sentit, promptissime ac libenmodo animae neque ex Adam ueniant et tamen ex illo iustam sortem damnationis inueniant, nisi ad remissionem peccatorum renascendo perueniant. absit enim, ut credamus uel animasenerationis falsam accipere peccatorum mundationem, vel Deum esse, aut aliquam naturam quam non condidit Deus, illius ex qua mundantur inquinationis auctorem. Donec ergo aut ille rescribat, aut ego, si Deus voluerit, aliquo modo discam, si nullam de illa peccatrice originem ducit, quae causa sit animae subeunquo eam nec deus cogit insontem, quia peccandi auctor non est, nec ulla mali natura. quia non haeresem nouam minus cautus incurras. quae antiquissimae fidei stabilita molitur fundatores uel certe acerrimi notissimique suasores cum Pelagius et Caelestius extitissent,
Abbreviated transcription (Latin):
id est qui aĩe. quis ñ ita intellig̾e malit.
om̃s aĩe eoꝵ qui exierut de femoribꝰ eius.
id est aĩe homiũ. ut ⁊̃ sic possint ĩ tlłi.
patͥs quoꝵ enunt ille am̃ie ꝑ quarũ nu
leg̾e libellũ tuũ cuiꝰ m̃tõnem fecisti ĩ lris
tuis Ne forte aliqua ibi testimonia ñ am
lut̾arũ quid de hac̃ questione sentirem
eiq remota u̾ecũdia. hunc estꝰ meos et
ignoranciam fassus essem : sqͥpsit ĩde lõ¬
ge tñemare ad doctissimũ uirum. Cui res¬
cripsit ille ut ꝓpciꝰ me cõsułet: nesciens
quid iam fecerat. n ͨ aliꝙͣ a me c̾tũ ic de¬
fimitũ audire pot̾at. Significauit cñ in
eadem breui epła sua se potiꝰ fieri qm̃ ꝓ
eccłiam sołe sentire. Hac ego maiore
occsione cõꝑta. scͥpsi ad eum. ñ b̾uẽ librũ
cõsulens eumi. et petens ut pͥus me doce¬
at et tũc ad me mitat quos doceam. Q
liber mens. ñ doctores s inqͥsitores. et
pocius dr̃e cupientes ap̃me legi pot̃. Mit¬

Expanded text:
uis non ita intelligere malit, Omnes animae eorum qui exierunt defemoribus, id est, animae hominum: ut etiam sic possint intelligipatris, quorum erant illae animae, per quarum nulegere libellum tuum. cuius mentionem fecisti in litteris tuis, ne forte aliqua ibi testimonia non amblitterarum, quid de hac quaestione sentirem. eique remota uerecundia hinc aestus meos et ignorantiam fassus essem. scripsit inde longe trans mare ad doctissimum uirum. cui rescripsit ille. ut potius me consuleret, nesciens, quod iam fecerat nec aliquid a me certum ac definitum audire potuerat. significauit tamen in eadem breui epistula sua se potius fieri quam ecclesiam solere sentire. hac ego maiore occasione comperta scripsi ad eum non breuem librum consulens eum et petens, ut prius me doceat et tunc ad me mittat, quos doceam. Qui liber mens non doctoris sed inquisitoris et potius discere cupientis apud me legi potest; mit
Abbreviated transcription (Latin):
Omino m̾ito suscipiendo et ĩ xp̃o
dilectissimo ac desid̾atissimo fratri
martiano. augustinus in dño saluceiꝑ.
Abripu uł potius obripi et quodãn
furatus sumi memet ip̃m młtis occupał
meis. ut tͥ scrib̾em antiquissimo amico.
Quẽ tũ nõ habebam. qmͣ diu in xp̃o nõ
cenebam. Nosti quippe ut defimerit ami¬
ciciam romani. ut ait qͥdem maximus
auctor tullius eloquii. Dixit .n. et iu̾ssime
dixit̾ amicicia est rr̃ humanaꝵ et diuinax
cum beniuolencia et caritate cõsensio.
reb humanis cum eis more uulgi frui
cuperem: et mͥ ad ea capessenda quorũ
me penitet fauendo uelificabas. ĩmo u̾o
uł acupiditatũ mearum cũ cet̾is cũc di¬
lectoribꝰ meis int̾ p̃cipuos aura laudis ĩ¬
flabas. Porro mreb diumis quarum
nł illo temꝑe nulla lux erat u̾itas. utiq
in mari illius diffinitõnis ꝑte nr̃a agni

Expanded text:
omino merito suscipiendo, et in Christo dilectissimo ac desiderantissimo fratri MARTIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Abripui, vel potius obripui, et quodammodo furatus sum memetipsum multis occupationibus meis, ut tibi scriberem antiquissimo amico, quem tamen non habebam, quamdiu in Christo non tenebam. Nosti quippe ut definierit amicitiam Romani, ut ait quidam, maximus auctor Tullius eloquii . Dixit enim, et verissime dixit: Amicitia est rerum humanarum et divinarum cum benevolentia et charitate consensio .rebus humanis, cum eis more vulgi frui cuperem; et mihi ad ea capessenda quorum me poenitet, favendo velificabas, imo vero vela cupiditatum mearum, cum caeteris tunc dilectoribus meis, inter praecipuos aura laudis inflabas. Porro in rebus divinis, quarum mihi illo tempore nulla eluxerat veritas, utique in majore illius definitionis parte n
Abbreviated transcription (Latin):
tũtur ut suauia. uerũ ⁊̃ illa que ut mo¬
lesta uitantur: qñ sic alia sumimus ne
tempore: semꝑ laus eius iore meo. Et
cis prosꝑitatis semꝑ hic tͣnͣquillitas arri¬
deret: anima huͣ portũ illum u̾e certeq
securitatis appet̾et dña insignis et mi̾toꝰ
illusts ⁊ p̃stantissima filia. Reddens ita
q debitum p̃stancie tue salutatõnis ob¬
sequium. agensq grãs quod salutis no¬
stre religiosissimam curam geris posto
t᷑ a dño future uite p̾mia p̃sentisq so¬
Et alia manu: deus uerus et uerax.
illustris ac p̾stantissima filia.

Expanded text:
tuntur ut suauia, uerum etiam illa, quae ut molesta uitantur, quando alia sic sumimus, ne tempore; semper laus eius in ore meo et: cis prosperitatis semper hic tranquillitas adrideret, anima humana portum illum uerae certaeque securitatis appeteret, domina insignis et merito inlustris et praestantisque debitum Praestantiae tuae salutationis obsequium, agensque gratias quod salutis nostrae religiosissimam curam geris, posco tibi a Domino futurae vitae praemia, praesentisque soEt alia manu: Deus uerus et uerax uinlustris ac praestantissima filia.
Abbreviated transcription (Latin):
inquol agro natus eius ẽ qui treauit.
qr dm est fra et plenicudo eius. et omũis
unt ỹdolatita deputandum est. Cauẽd̾
ẽii. nẽ si putauerimꝰ ñ uescendũ holere
quod nascitur ĩ horto templi idolicon¬
sequs fit᷑ ut existimenꝰ ñ debuisse apłos
apathenas cibum sume qr cuitus euit
minerue eiusq munimi cõseciitu. hor
et te puceo respond̾im uł fonte qui m
templo est. Plus aut̃ mouet re u̾a si
atiquid sacͥticiorum infoncem. uł puteũ
ꝓiciatur. sed eatem rõ est aeris qui oẽtu
uarũ sumũ recipit. de quo sͣdiximꝰ. Qut
ci hoc ideo pucatur distare quia ĩ sacͥti
de quo fuus aeri confũditur: ñ fitc ip̃u
ip̃is aquis sacrificetur. Non idõ utiq sol
luᷤ luce nõ ituũ quia ei sacͥlegi uͥ possũt
Sacͥficiie nõ cessant. Sacͥficat᷑ t̃ uentis
qͥͣbꝰ tũ utimĩ ad tantas nr̃as cõmodit a¬
tese cũ coꝵdem sacͥficioꝵ fumũ ip̃i qͦdam¬

Expanded text:
in quolibet agro natus eius est, qui creauit, in quolibet agro natus eius est, qui creauit, quia domini est terra et plenitudo eius et omnis inter idolothyta deputandum est. cauendum est enim, ne, si putauerimus non uescendum holere, quod nascitur in horto templi idoli, consequens sit, ut existimemus non debuisse apostolos apud Athenas cibum sumere, quia ciuitas erat Mineruae eiusque numini consecrata. hoc et de puteo responderim uel fonte, qui in taliquid sacrificiorum in fontem vel puteum projiciatur. Sed eadem ratio est aeris, qui omnem eum fumum recipit, de quo supra diximus: aut si hoc ideo putatur distare, quia illud sacrificium de quo fumus aeri confunditur, non fit ipsi ipsis aquis sacrificetur; non ideo utique solis hujus luce non utimur, quia ei sacrilegi ubi possunt sacrificare non cessant. Sacrificatur etiam ventis, quibus tamen utimur ad tantas nostras commoditates, cum eorumdem sacrificiorum fumum ip
Abbreviated transcription (Latin):
uerum religionem muuitant᷑. Hocdeus
intelligitur docuisse illis testimons.
que ip̃e posiusti cũ de luco alienorum
dãx iussit ligna ad holocaustũ adhibe¬
ri. et de hierico ut om̃e aurũ argentũ
et eram̃tũ inferret᷑ ut thesauro dm̃. Qͣ¬
cupisces argẽtũ uł aurũ illoꝵ ͦ accipies
ĩ domũ tuam et eris anathema sic̃ et illd̾
est: et offenͣ dffendas. Et comqͥnacõne
iquabis ab homina  illa quia anathema
est. satis apparet aut ipõs pͥuatos ususĩ
tiulibus eẽ phibitos. aut ne sic inde aͥd
inferatur ĩ tomũ ut honoretur. Sũc
est .n. ab hominatio execratõ ñ cũ tulibꝰ
sacͥlegiis honor aꝑcissima destructõne¬
sublcitiur. e estis aut̃ ydoloꝵ nł ampleꝰ
nos debe obseruare. qmͣ qd̾ p̃cepit apłs
cole. qͤ si obscura essent ꝓ modulo mõ
exponenus. Nlõ aut̃ peccat qͥcibũ posteaͥ
nestiens manducauerit. quẽ pͥus taꝙͣ
uosatitũ respuit. holus uł quil fruccis

Expanded text:
ueram religionem mutantur. hoc deus ueram religionem mutantur. hoc deus intellegitur docuisse illis testimoniis, quae ipse posuisti, cum de luco alienorum deorum iussit ligna ad holocaustum adhiberi et de Hiericho, ut omne aurum, argentum et aeramentum inferretur in thesauros domini. qcupisces argentum uel aurum illorum nec accipies in domum tuam et eris anathema, sicut et illud est, et offensione offendes et coinquinatione inquinaberis abominatione illa, quia anathema est. satis apparet aut ipsos priuatos usus in talibus esse prohibitos aut, ne sic inde aliquid inferatur in domum, ut honoretur; tunc est enim abominatio et execratio, non cum in talibus sacrilegsubuertitur. De escis autem idolorum nihil amplius nos debere obseruare, quam quod praecepit apostolus, cole, quae si obscura essent, pro modulo nostro exponeremus. non autem peccat, qui cibum postea nesciens manducauerit, quem prius tamquam idolothytum respuit. holus uel quilibet fructus
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑbibendi potestatem ñ hũit utit᷑
mnuũdis: reliquis fructib unde illa sub¬
latasunt. sic̃ fontib utim de quib ħ
hauriri aqmͣ ad usum sacͥficioꝵ certis¬
sime scimus. Eadem est ⁊̃ ratio lanacͦ¬
in quẽ scimꝰ ire fumũ ex aris om̃ibꝰ et
incensis demonioꝵ. Uñ appet i ᵈ eẽ pro¬
hibitum ne in honorem alienoꝵ deormn
aliqua reutamur. aut existimem sic oũ
accipiendo ut qmͣuis animo cõcempuam᷑
eos tñ qui nr̃m animũ ignorant. ad ħho
noranda edificemus: et cũ templa yto¬
la luci et si quid hꝰmodi data potestate
u̾tũtur. qmͣuis manfestũ est cum id ag¬
niuis nõ ea nos honorare sed pocuis de¬
testari. ido̾ tñ musus nr̃os p̾uatos dum
taxat. et ꝓpͥos nõ debemus inde aliquis
usiupare ut appareat nos pietqteꝰ ituã
destruere nõ auaritia: Cum n iusus
cõmunes nõ ꝓpͥos ac pͥuatos uł ĩ honorẽ
dei ueri conuertũtur. ħ de illic sit ꝙ deͤ
ip̃is hoĩbꝰ cum ex saclegis et ipiis in

Expanded text:
aut prohibendi potestatem non habuit, utitur mundis reliquis fructibus unde illa sublata sunt; sicut fontibus utimur, de quibus hauriri aquam ad usum sacrificiorum certissime scimus. Eadem est etiam ratio lavacin quem scimus ire fumum ex aris omnibus et incensis daemoniorum. Unde apparet illud esse prohibitum, ne in honorem alienorum deorum aliqua re utamur, aut uti existimemur, sic eam accipiendo, ut, quamuis animo contemnamus, eos tamen, qui nostrum animum ignorant, ad haec honoranda aedificemus. et cum templa, idola, luci et si quid huius modi data potestate euertuntur, quamuis manifestum est, cum id agimus, non ea nos honorare, sed potius detestari, ideo tamen in usus nostros priuatos dum taxat et proprios non debemus inde aliquid usurpare, ut appareat nos pietate ista destruere, non auaritia. cum uero in usus communes, non proprios ac priuatos, uel in honorem dei ueri conuertuntur, hoc de illis fit, quod de ipsis hominibus, cum ex sacrilegis et impiis in
Abbreviated transcription (Latin):
fallor ut dicamꝰ ad de illo mactore xp̃ia¬
no quẽ cõmemorasci uictũ famis neces¬
atate. si n ł us piam inuemi̾t nͥ cibum ni
idolio positum. iͭ alius nlłs ẽ hominũ ab
ei saci st fame emori. qmͣ illd̾ in alnũtũ
sume. In qua questione qm̃ nõ est cõseq̃
uotib ille itolothitũ sit potuit.iułob
eis qui ibi abitine diuitentes gorpꝰ refecenũ
oblnione seu uolũtute dnsiti. uł illic ob
aliam causam ꝙͣlib pom bremit̾ respon¬
deo. aut c̾cum ẽẽ ydolathitũ. aut c̾tũ est
ñ eẽ aut igͦrat᷑. Si gͦ c̾cum est eẽ meluis
scitur uł ignoratur sñ ullo consciencie
scrupulo in usum necessitatis assumit᷑.¬

Expanded text:
fallor, ut dicamus aliquid de illo uiatore Christiafallor, ut dicamus aliquid de illo uiatore Christiano, quem commemorasti uictum famis necessitate, si nihil uspiam inuenerit nisi cibum in idolio positum, ubi alius nullus est hominum, utrum ei satius sit fame emori, quam illud in alimentum sumere. in qua quaestione quoniam non est consequens, ut cibus ille idolothytum sit, potuit enim uel ab eis, qui ibi ab itinere deuertentes corpus refecerant, obliuione seu uoluntate dimitti uel illic ob aliam causam quamlibet poni, breuiter respondeo. aut certum est esse idolothytum aut certum est non esse aut ignoratur. si ergo certum est esse, melius scitur, vel ignoratur, sine ullo conscientiae scrupulo in usum necessitatis assumit
Abbreviated transcription (Latin):
est actepta iegitima pocestate si ciͦ cõgͣno
psone. Qmi ue repellunt᷑ aliquo t̾rore ne
nos uindicta de leccet. que alieno malo
ammoũ pascit. ñ ut correctõnem homin
negligamus. Uñ n ͨ rens est mortis alie
Neq .iͥ. reu̾s est xͥamis si bos eius aliquẽ
feriendo uł equus calcem iaçiendo aliquẽ
oendat. aut icõ nõ tebent xͥam boues ha¬
ĩt bum noticiam ꝑferretur insidias sͥ
accepit armatos. si ĩ illa arma scełati ho¬
mines icidissent paulus in effusione sã¬
guinis eoꝵ siuĩ cͥmen agnosc̾et. Absit
uit ea que ꝓpt̾ bonũ ac licitum facimus
tetur alioquĩ nec ferram̃ta domestica
et agrestia sunt hñda ne quis eis ur seł
alcum incimat. Nec arbor aut testis fur¬
ca ne quis se nide suspendat: nec fenes¬
tra fucienda est. ne ꝑ hanc se quisqmͣ p̃¬
cipitet. Et quid pła cõmemorem cũ ea
cõ memorando fiuire nõ possimi: Quid
.n. est̃ inusu hominũ bono ac licito uñ
nõ possit ĩ picies mogari: Restat in

Expanded text:
est, accepta legitima potestate, si eius congruit personae. qui uero repelluntur aliquo terrore, nenos uindicta delectet, quae alieno malo animum pascit, non ut correctionem hominum neglegamus. unde nec reus est mortis alienneque enim reus est Christianus, si bos eius aliquem feriendo uel equus calcem iaciendo aliquem occidat, aut ideo non debent Christiani boues hain tribuni notitiam perferretur insidias sibaccepit armatos, si in illa arma scelerati homines incidissent, Paulus in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosceret. absit, ut ea, quae propter bonum ac licitum facimus tetur. alioquin nec ferramenta domestica et agrestia sunt habenda, ne quis eis uel se uel alterum interimat, nec arbor aut restis, ne quis se inde suspendat, nec fenestra facienda est, ne per hanc se quisque praecipitet. quid plura commemorem, cum ea commemorando finire non possim? quid enim est in usu hominum bono ac licito, unde non possit etiam pernicies inrogari r Restat, ni
Abbreviated transcription (Latin):
nos longe eẽ uoluit. qͥ oĩmodo ne iuiremꝰ
ad monuit. Sed tͥ aliud uideri scio unde nc̃
disputandum uõ est. ut i ᵈ pociꝰ agamus
uñ me consulendũ ꝑutasti. Pnde sicut
ñ iuras ita uec alumi si hoc placet iura¬

Expanded text:
nos longe esse uoluit, qui omni modo ne iuremus nos longe esse uoluit, qui omni modo ne iuremus admonuit.. sed tibi aliud uideri scio, unde nunc disputandum non est, ut illud potius agamus, unde me consulendum putasti. proinde sicut non iuras, ita
Abbreviated transcription (Latin):
baptizant᷑ in xp̃õ. Iua .ni. longe alia est.
longe q discreta fide humanoꝵ placito¬
rum atq pactoꝵ. berumptã eñ ulla du¬
bitatõne̾ iinꝰ malũ ẽ ꝑ dñi falsum i¬
rare u̾acit᷑ qmͣ ꝑdm̃ uerũ fallacit᷑. Qn
to .ii. quod uirat᷑ mag̾ est scm̃ tanto i¬
mag̾ ẽ penale ꝑ uiriũ sllia g ͦ q̃stio est
ut nõ peccet qui ꝑfalsos deos sibi iuta¬
rifecit. qmͣ ille qui ei uirat deos falsos
colit Cu questiomi possũt illa testi¬
nia suffragari. que ip̃e cõmemorasti
de laban et abimelech. si tñ abimelech
ꝑ deos suos iuxauit. sic̃ laban ꝑdm̃ ia¬
sis mou̾et nͥ illa exempla occurriset᷑
de ysaac et iacob. et si qua aua possũt
m ueniri. sitã illud nõ ad huc mouẽt
quod in nono cestam̃to dictũest. ne oĩ
iuremꝰ ꝙ ꝓpc̾ea inͥ quidem dcm̃ indetar
ñ quia uerũ iurare pcc̃m est. s quia
peierare nmane peccatũ est. Aquo

Expanded text:
baptizantur in Christo. illa enim longe alia est baptizantur in Christo. illa enim longe alia est longeque discreta a fide humanorum placitorum atque pactorum. uerum tamen sine ulla dubitatione minus malum est per deum falsum iurare ueraciter quam perquod iuratur, magis est sanctum, tanto magis est poenale periurium. alia ergo quaestio est, utrum non peccet, qui per falsos deos sibi iurari fecit, quoniam ille, qui ei iurat, deos falsos colit. cui quaestioni possunt illa testimonia suffragari, quae ipse commemorasti de Laban et Abimelech, si tamen Abimelech per deos suos iurauit sicut. Laban per sis moueret, nisi illa exempla occurrissent de Isaac et Iacob et si qua alia possunt inueniri, si tamen illud non adhuc mouet, quod in nouo testamento dictum est, ne omnino iurnon quia uerum iurare peccatum est, sed quia periurare immane peccatum est, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
oĩã talia ꝑmou̾ẽt qͣlib ce indicasti eẽ ꝑ¬
motũ sed quomͦ tͥ aufe̾rent hi estͤ facẽor
estuaui maxime quia pecis ut diffiti
eẽ in mea potestate. Nam qͦmͦlib sẽpsero
que mͥ uident᷑ eẽ certissima si t̃ ñ ꝑsuase¬
io ꝓcualdubio eris incertõr. Nõ aũt sicus
fide utendũ est sit. qui ut eam serueto
demonia iurauerit. Ubi te uolo p̾us
consid̾are utͫ si quispiam ꝑdeos flsos
iuraui̾t. se fidem seruacurũ et eam nõ
seruau̾it ñ tibi udeat᷑ eis pectusse. Si .i.
tali iuratõne ꝓmissam custodiret fidem
ideo tm̃ pecrasse iudicaret᷑. quia ꝑtales
deos iurauit. tᵈ aut̃ nemo recte rep̃hen¬
d̾et quia fidem seruauit. Nñc u̾o quia ⁊
ꝑ hoc qui utit᷑ fide illiꝰ quẽ constat iuras
se ꝑdeos falsos. et uticur ñ ad mala
s ad licitam et bonam: ñ pͣcato ensse
sociat qͦ ꝑ demonia nirauit sed bono pas
to quod fidem seruauit. Neq hic eam fi¬
dem dico seruari qua fideles nouant᷑ qui

Expanded text:
omnia talia permouerent, qualibus te indicasti esse permotum, sed quo modo tibi auferrentur hi aestus, fateor, aestuaui, maxime quia petis, ut definitesse in mea potestate. nam quo modo libet scripsero, quae mihi uidentur esse certissima, si tibi non persuasero, procul dubio eris incertior. non autem sicut um eius fide utendum sit, qui, ut eam seruet, per daemonia iurauerit. ubi te uolo prius considerare, utrum, si quispiam per deos falsos iurauerit se fidem seruaturum et eam non seruauerit, non tibi uideatur bis peccasse. si enim tali iuratione promissam custodiret fidem, ideo tantum peccasse iudicaretur, quia per tales deos iurauit; illud autem nemo recte reprehenderet, quia fidem seruauit. nunc uero, quia et per hoc, qui utitur fide illius, quem constat iurasse per deos falsos, et utitur non ad malam sed ad licitam et bonam rem, non peccato eius se sociat, quo per daemonia iurauit, sed bono pacto eius, quo fidem seruauit. neque hic eam fidem dico seruari, qua fideles uocantur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
paxconcilatur uiratõne barbarica. ui
et ĩᵈ sequit᷑ ut nõ fruges tĩ que abeis
custodiũt᷑ qui ꝑdeos falsos iurau̾nt. s
ũꝙ in quinaca sint oͣ que ipẽ pace minu¬
uitur qmͣ iiutio illa ꝯfumat. ꝙ n ubi

Expanded text:
pax conciliatur juratione barbarica. Unde et illud sequetur, ut non fruges tantum quae ab eis custodiuntur, qui per deos falsos juraverunt, sed ubique inquinata sint omnia quae ipsa pace muniuntur, quam juratio illa
Abbreviated transcription (Latin):
at. uera fides p̃dicat tͣhe oriᷝ ͤ peccatũ.
ꝓpͥa pͥmi hõis uolũtate ꝯmissum: et ĩ om̃s
posteros gen̾atione tnͣsiissu. sola gen̾a¬
cõne purgandũ. Sed cũ consid̾ri et per¬
tͣctari ceꝑit quid dicatur mirum siullus
sensus cõpͤhẽdit humanꝰ. quouãmͦ tanqm̃
luc̾na de luc̾na accendat᷑. et sñ decͥmento
alt̾ins. alt̾ unde ignis existat: sic aĩa te. aĩa

Expanded text:
at, uera fides praedicat trahere originale peccatum propria primi hominis uoluntate commissum et in omnes posteros generatione transmissum sola regeneratione purgandum; sed cum considerari et pertractari coeperit. quid dicatur. mirum, si ullus sensus comprehendit humanus. quonam modo. tamquam lucerna de lucerna accendatur et sine detrimento alterius a
Abbreviated transcription (Latin):
nos actõmodãs: ut ĩ eis discant ag̾e gr̃as
deo. quod ab eis ñ suis m̾itis qͣ meadem
massa ꝑaria fuerũt sed illiꝰ miseratõne
discreci sunt. Quod maxĩe apparet ĩ par¬
et istam uitam ĩ illa cenera etate finie¬
ntes. in etͥuam tnͣseñt et beatã dͥ nõ pot̃.
quod lib̾o discernũtur arbito. ab aliis ĩ¬
fantibꝰ qui sñ hac gr̃a in ipĩs masse dãp
natõne moriuĩt᷑: Si aut̃ hii soli crearẽt᷑
ex adam. qui essent ꝑ gr̃am recreandi et
p̃t̾ illos qui indei filios adoptãt᷑. ulłi alii
hoĩes nascͥ̾ent᷑. lat̾et beneficiũ qd̾ dona¬

Expanded text:
nos accommodans, ut in eis discant agere gratias nos accommodans, ut in eis discant agere gratias deo. quod ab eis non suis meritis, quae in eadem massa paria fuerunt, sed illius miseratione discreti sunt. quod maxime apparet in paret istam uitam in illa tenera aetate finientes in aeternam transeunt et beatam, dici non potest, quod libero discernuntur arbitrio ab aliis infantnatione moriuntur. 11. Si autem hi soli crearentur ex Adam, qui essent per gratiam recreandi, et praeter illos qui in Dei filios adoptantur, nulli alii homines nascerentur, lateret beneficium quod do
Abbreviated transcription (Latin):
suit ad dominatõnẽ nõ ad gr̾am ꝑtiu̾e.
beatus apłs tanco suctinctiore breu ͭ qnͣ
dicit uolentẽ osbend̾e iram. et demõstͣre
potenciam suam. attulisse in młta ꝑa
ciencia uasa ire que ꝑfectu sũt ĩꝑdicõ¬
nem. et ut notas fac̾e̾t diuicias głe sue¬
luti ex eadem massa fac̾e aᵈ uas. ĩ hono¬
sa dampnata: Quod gͦ fuit inde nascẽ¬
do uasa ire. ꝑtinet ad debitam penani.
quod aut̃ fiuĩt renascendo uasa misodĩe
ꝑtinet ad in debitum grãm. Ostendic
gͦ deus iram suam. ñ utiq auimi per¬
curbationẽ: sic̾ est q̃ cͥa hoĩs ñcupatur.
s uistam fixaumq uindiccam: quod de
stirpe in obediencie ducit᷑ ꝓpago prc̃i acq
supplicii. Et hõ natꝰ ex muliere. sic̃ ĩ libro
iob scͥptũ est. breuis est uita et plena ira¬
cũdie. Eius .n. rei uas ẽ qr plenꝰ est: unde
ire uasa dicũt᷑. Ostẽdit et pͥo ͫ suã qͣ bene¬
tẽpalia bona largiens. eorũq maliciam
ad ex̾cendos et cõꝑacione ad monendos bo¬

Expanded text:
luit ad damnationem, non ad gratiam pertinere, beatus Apostolus tanto succinctiore brevitate, dicit, volentem ostendere iram et demonstrare potentiam suam attulisse multa in patientia vasa irae, quae perfecta sunt in perditionem; et ut notas faceret divitias gluti ex eadem massa facere aliud uas in honosa damnata. quod ergo fiunt inde nascendo uasa irae, pertinet ad debitam poenam: quod autem fiunt renascendo uasa misericordiae, pertinet ad indebitam gratiam. Ostendit ergo deus iram suam. non utique animi perturbationem, sicut est, quae ira hominis nuncupatur, sed iustam fixamque uindictam. quod de stirpe inoboedientiae ducitur propago peccati atque supplicii. et homo natus ex muliere. sicut in libro Iob scriptum est breuis est uitae et plenus iracundiae. eius enim rei uas est, qua plenus est; unde irae uasa dicuntur. ostendit et potemporalia bona largiens eorumque malitiam ad exercendos et comparatione admonendos bo
Abbreviated transcription (Latin):
egisse d ͭ bom uł mali. uñ nõ ex opibus
quibꝰ nlłis alt̾ distinguebat᷑ ab alt̾o sed
ex uocante dr̃etur minori sintm̃ eẽ ma¬
iorem. hiis gͥ fiissime constitut᷑. si tam
reconditum acq abditum est ĩ occltis ꝯ¬
oꝑibꝰ dei ut nͨ scͥpt᷑am diuinaꝵ manifesto
eloquio de claretur.utͫ ꝓpt̾ea uicħ boni ł
rigmaliter iꝑentib ad huc ip̃i ulłi erãt
qui suas ⁊ ꝓpͥas uitus ag̾ent: illa tñ sit fi¬
des salua. qua credimus nlłm hoĩm siue
maioris. siue puule qmͣlib et recentis eta¬
tis. lib̾ari acontagione mortis antique et

Expanded text:
egisse dicit boni uel mali, ut non ex operibus, quibus nullis alter distinguebatur ab altero, sed ex uocante diceretur minori seruiturum esse maiorem. His igitur firmissime constitutis si tam reconditum atque abditum est in occultis operibus dei. ut nec scripturarum diuinarum manifesto eloquio declaretur, utrum propterea nihil boni uel riginaliter in parentibus. adhuc ipsi nulli erant. qui suas et proprias uitas agerent. illa tamen sit fides salua, qua credimus nullum hominum sine maioris siue paruulae quamlibet et recentis aetatis liberari a contagione mortis an
Abbreviated transcription (Latin):
sic. et nõ est nmolaticia. si eam cogita¬
tõnem tenuerit. ꝙ inmolatiꝰͣ nõ sit et
cam nestatur nõ utiq peccat qr nec est
uec iam putat᷑ ĩ molati. et si añ putaba¬
tur. Neq .n. nõ licet corrig̾e cogitacõnes
a falsitate in u̾tutẽ. Si quis aũt bonun
putuuit eẽ qd̾ malũ est. et fecit. boc pie
utiq peccut: et ea sũt oͣ pot̾a ignorancie

Expanded text:
sit, et non est immolaticia, si eam cogitationem tenuerit, quod immolaticia non sit, et ea uescatur, non utique peccat, quia nec est nec iam putatur immolaticia, etsi antea putabatur. neque enim non licet corrigere cogitationes a falsitate in ueritatem. si quis autem bonum putauerit esse, quod malum est, et fecerit, hoc putando utique peccat. et
Abbreviated transcription (Latin):
rchanũ uarronis iter scru¬
tãto ꝓfũdi mẽs hebet. adu̾sãq
fugit cõterrita lucem
HNec mirũ: iacet oĩs eĩ meꝰ cura legẽ
te ñ dãte manũ. ⁊ cõsur g̾e sola u̾etͦ
Nã simł ut ꝓplexa uiri cõpẽdia tãti
uolũe suasit amor sacrosq attĩg̾e
Disceruit canere. ⁊ pariles agitare
Implicuit uaria nr̃m caligĩchoreas

Expanded text:
rcanum Varronis iter scrutando profundi mens hebet aduersamque fugit conterrita lucem. nec mirum; iacet omnis enim mea cura legendi te non dante manum et consurgere sola ueretur. 5 nam simul ut perplexa uiri compendia tanti uoluere suasit amor sacrosque adtingernti disseruit canere et pariles agitare choreas, implicuit uaria nostrum caligine
Abbreviated transcription (Latin):
derent: ⁊ nõ dubitauerũt illo temꝑe falsas
suspicõnes suas obicientes pacem xp̃i uni¬
tatem q disrumꝑe: ⁊ uos udetis s nesciõ
qͣ carnał consuettido fr̃ seuerine ibi uos
tenet ⁊ olim doleo. olim gemo. maxime
prudentiam tuam cogitans. et olim te ui¬
dere desidero ut de hac re tecum laquerer.
hec me ĩtim scͥpsisse suffecerit: que duris
cordib ualde pauca sũt t ꝓpe nlła. aĩo aut̃
tuo quẽ bñ noui ualde młta sũt ⁊ ualde
montẽ constitutam: de qua dũs ait ĩ euͣnge¬
lio. qd̾ abscondi nõ possit: Ipã est .n. eccã catło

Expanded text:
derent, et non dubitauerunt illo tempore falsas derent, et non dubitauerunt illo tempore falsas suspiciones suas obicientes pacem Christi unitatemque disrumpere et uos uidetis. Sed nescio quae carnalis consuetudo, frater Seuerine, ibi uos tenet; et olim doleo, olim gemo maxime prudentiam tuam cogitans et olim te uidere desidero, ut de hac re tecum loquerer. haec me interim scripsisse suffecerit, quae duris cordibus ualde pauca sunt et prope nulla, animo autem tuo, quem bene noui, ualde multa sunt et ualde montem constitutam, de qua dominus ait in euangelio. quod abscondi non possit; ipsa est enim ecclesia catho
Abbreviated transcription (Latin):
i̾ ut maiorem fructũ afferut. Nõ gͦ mirum
suis maiores eoꝵ qñ c̾hisma fecerũt: ip̃i obti¬
toritaas ut illi eẽnt foris quib catẽ cͥmina obi¬
tiebant. Nc̃ aut̃ cũ illi inueniũtur intus¬
cõmĩone seꝑati sint: quis nõ intlłigat eos
huisse cãm bonam qͥ eam ap̃ medios iudices
obtin̾e potuerunt: Aut si cam̃ bonami hẽ¬
bant. et eam tnͣsmarinis eccłns ꝓbare nõ
potuerũt. quid illos lesit orb̃ t̾uirum. ubi
ep̃i collegas suos qui ap̃ eos obiectis cͥmini¬
bus cõuicti nõ erant teni̾e dampnare non
⁊ xp̃c in ĩnocentibꝰ ex sufflatur. Si aut̃ idẽ
donatiste affroꝵ collegaꝵ suoꝵ u̾a cͥmina
nouerant et neglexerũt eatem mõstͣre
⁊ ꝓbare tnͣsmarinis eccłiis. ip̃i se ab unita¬
te xp̃i scełatissimo ochismate p̃ciderũt. ñ
hñt qd̾ excusent: Et nos nostis maxime qr
tam mlt̾i scełati ap̃ eos emi̾serũt tołau̾nt
illos ꝑ tot amios ne partem donati conscẽ¬

Expanded text:
ud, ut maiorem fructum adferat. non ergo mirum suis, maiores eorum, quando schisma fecerunt, ipsi obtitoritas, ut illi essent foris, quibus eadem crimina obiciebant. nunc autem cum illi inueniucommunione separati sint, quis non intelligat eos habuisse causam bonam, qui eam apud medios judices obtinere potuerunt? Aut si causam bonam habebant, et eam transmarinis Ecclesiis probare non potuerunt, quid illos laesit orbis terrarum, ubi episcopi collegas suos, qui apud eos objectis criminibus convicti non erant, temere damnare non ia innocentibus exsufflatur. si autem idem Donatistae Afrorum collegarum suorum uera crimina nouerant et neglexerunt eadem monstrare et probare transmarinis ecclesiis, ipsi se ab unitate Christi sceleratissimo schismate praeciderunt, non habent, quod excusent, et uos nostis, maxime quia tam multi scelerati apud eos emerserunt et tolerauerunt illos per tot annos, ne partem Donati conscin
Abbreviated transcription (Latin):
tum te fuisse. in u̾bo añ pnͣdiũ manu tua cõ¬
scripto simł ĩ cogitasse ñ tumi fucile te no¬
turioꝵ tadulas delere potuisse. qm̃ facile illã
cartulam conscidisti. Si aut̃ dicis nõ illa iͣ
gesta eẽ ut a me narrata st̃. at tu obluuone
falleris. ñ .n. audeo dr̃e mentiris. aut ego uł
similit̾ fallor uł mentõr. Uides gͦ qmͣ recte
dicam ea que de hiis maxime rebꝰ gerunt᷑.:
excipi atq conscͥbi oport̾e. ⁊ qmͣ tͣ quoq hoc
ip̃m recte placuerat nͥ post meridianus ti¬
mor añ meridianum placitum frang̾e̾t.
Audi gͦ iam fidem meam: potens est nũa
ut nec eius offendam ueritatẽ nͭ humani¬
tatem tuam. In om̃ipotentem dm̃ prẽm
me cred̾e ꝑfiteor.eũq et̾num ea et̾mͭ ͤ ħ¬

Expanded text:
tum te fuisse in uerbo ante prandium manu tua contum te fuisse in uerbo ante prandium manu tua conscripto, simul etiam cogitasse non tam facile te notariorum tabulas delere potuisse, quam facile illam chartulam conscidisti? si autem dicis non illa ita gesta esse, ut a me narrata sunt, aut tu obliuione falleris - non enim audeo dicere \'mentiris\' - aut ego uel similiter fallor uel mentior. uides ergo. quam recte dicam ea, quae de his maxime rebus geruntur, excipi atque conscribi oportere et quam tibi quoque hoc ipsum recte placuerat, nisi postmeridianus timor antemeridianum placitum frangeret. Audi ergo iam fidem meam. potens est miserut nec eius offendam ueritatem nec humanitatem tuam. in omnipotentem deum patrem me credere profiteor eumque aeternum ea aet
Abbreviated transcription (Latin):
audires eo qd̾ longe inferiorem me exꝑtus
esses. ꝙͣ tͥ illa iactasset. Tũc ego cõmemo ͥ
cũ te añ pnͣdium salutaremus. ⁊ ea nobis
famã p̃dicasses: hoc me dixisse. qd̾ de me il¬
la m̃tita sit. Hic sane aisti uerum me dixis¬
se. Poinde cum duo tͥ de me diu̾sa loquuti
tiiere dixerĩ. Neq .n. ĩ nob̃ ip̃is uł ꝑ nos ip¬
sos ueraces sumꝰ. cũ sumꝰ. s cũ ille ĩserius suiꝰ
loquitur. qui solꝰ ẽ uerax. H si ut narraui
gesta eẽ recolis uides qmͣ ñ debeas iacture.
ap̃ hoĩes qd̾ ñ ausus sim tͥ asser̾e fidẽ meam
qũ quidem in fide nri placiti stare noluisti:
⁊ uir tantꝰ qui ꝓ fide qmͣ rei publice debes
nõ times maledicta ꝓuĩcialium. ꝓ fide qmͣ
a clarissimis testib ne times audiri. i lõne
consiteras diffi ᷝ ͤ eẽ ut hoĩes suspicentur te
a nob̾ ullam formidasse calumpuiam. ut
u̾ba tua excipi nolles: s cum cogitasses retẽ¬

Expanded text:
audires, eo quod longe inferiorem me expertus audires, eo quod longe inferiorem me expertus esses, quam tibi illa iactasset. tunc ego commemoraui, cum te ante prandium salutaremus et eam nobis famam praedicasses. hoc me dixisse, quod de me illa mentita sit. hic sane aisti uerum me dixisse. proinde cum duo tibi de me diuersa locuti temere dixerim; neque enim in nobis ipsis uel per nos ipsos ueraces sumus, cum sumus, sed cum ille in seruis suis loquitur, qui solus est uerax. Haec si, ut narraui, gesta esse recolis, uides, quam non debeas iactare apud homines, quod non ausus sim tibi adserere fidem meam. quando quidem in fide nostri placiti stare noluisti et uir tantus, qui pro fide. quam rei publicae debes. non times maledicta prouincialium, pro fide, quam a clarissimis testibus non times audiri. nonne consideras difficile esse, ut homines suspicentur te a nobis ullam formidasse calumniam, ut uerba tua excipi nolles, sed, cum cogitasses reten
Abbreviated transcription (Latin):
putaui. qd̾ nõ aui̾tate s a potestate audire
meruissem: tñ qr uł ipa u̾ba repetiui ut p̃s¬
sa uoce dic̾em. ita ne calũpniam ꝑamꝰ nos
tͥ: ut ignoscas peto. S tu hiis auditis rurtꝰ
fidem tuam sono clariore repetisti atq ĩ u̾b̾
tuis nõ audiui deũ filium. qd̾ nũꝙͣ quotiens
eam dixisti tacueras. Hic ego tam modeste
ut nusqm pulsarẽ ut de excipiendis u̾bis
utilitatem dep̃senti exꝑim̃to suggessi dicẽs
te ip̃m nõ potuisse ĩ memoria u̾batua tibi u¬
sitatissima retinere. qñ nũqmͣ ea repet̾e ua¬
parares qnͣco minꝰ posse illos qͥ nos audirent.
ita nr̃oꝵ meminisse u̾boꝵ. ut si quid forte uł
tu de meis uł ego de tuis u̾b̃ uellem retͣcture.
atq discut̾e. ualerent seu dictum seu ñ diccũ
liqͥdo recordari: inqͣ nob̾ difficultate facillime
notarioꝵ. recitacõ subueniret. Tũc ĩ dignãt᷑
dixisti. meluis fuisse ut famã meam semper

Expanded text:
putaui, quod non a ueritate sed a potestate audire putaui, quod non a ueritate sed a potestate audire meruissem. tamen. quia uel ipsa uerba repetiui, ut pressa uoce dicerem: \'Itane calumniam paramus nos tibi?\' ut ignoscas, peto. Sed tu his auditis rursus fidem tuam sono clariore repetisti atque in uerbis tuis non audiui \'deum filium\' quod numquam, quotiens eam dixisti, tacueras. hic ego cum modeste, ut poteram, postularem, ut de excipiendis uerbisutilitatem de praesenti experimento suggessi, dicens teipsum non potuisse in memoria verba tua tibi usitatissima retinere, quando nunquam ea repetere vapraeterires; quanto minus posse illos, qui nos audirent, ita nostrorum meminisse uerborum, ut, si quid forte uel tu de meis uel ego de tuis uerbis uellem retractare atque discutere, ualerent seu dictum seu non dictum liquido recordari, in qua nobis difficultate facillime notariorum recitatio subueniret! tunc indignanter dixisti melius fuisse, ut famam meam semper
Abbreviated transcription (Latin):
inueniatur. et tñ dictum ĩ assercõne fidei
defendat᷑. sic̃ prẽm ĩ ilł libris nusqmͣ ĩ genitũ
cartham ꝙͣ dederas ab stulisti ⁊ conscidisti.
Et constituimꝰ post meridianũ tempus ut
adessent notarii ad excipienda u̾ba nr̃a. acq
int̾ nos ita ꝙͣ possemus diligentius tractare¬
nus. uenimus ut nosti ad horam cõdit᷑am
not arios adduximꝰ ut ⁊ tui adessent cõsedi¬
mus. Dixisti rursus fidem tuam: atq ĩ u̾bis
tuis nõ audiui ingenitum prẽm. Credo qd̾
cogit aueris quid inde manedictum fui̾t. ⁊ pre¬
cauere uolueris de inide poposcisti. ut t̃ ego¬
cõmemoraus añ meridianum placitũ nrm.
ut ea que dixeras dictare potuis dignareris.
tũc ex clamasti calũpniam parare nos tibi.
⁊ ideo u̾ba tua conscͥpta uelle retinere: ibi
quid rũderim recordari nõ libet: atq utinã
nͨ tu memineris: Seruaui tñ debitam houo¬
rificenciam honori tuo: n ͨ maledictum de¬

Expanded text:
inueniatur et tamen dictum in assertione fidei inueniatur et tamen dictum in assertione fidei defendatur. sicut patrem in illis libris nusquam ingenitum  a me chartam, quam dederas. abstulisti et conscidisti. et constituimus, post meridianum tempus ut adessent notarii ad excipienda uerba nostra atque inter nos ista, quantum possemus, diligentius tractaremus. Venimus, ut nosti, ad horam condictam; notarios adduximus, ut et tui adessent: consedimus. dixisti Fursus fidem tuam atque in uerbis tuis non audiui ingenitum patrem\', credo, quod cogitaueris, quid inde mane dictum fuerit, et praecauere uolueris. deinde poposcisti. ut ecommemorans antemeridianum placitum nostrum, ut ea. quae dixeras, dictare potius dignareris, tunc exclamasti calumniam parare nos tibi et ideo uerba tua conscripta uelle retinere. ibi quid responderim, recordari non libet atque utinam nec tu memineris. seruaui tamen debitam honorificentiam honori tuo nec maledictum de
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ tu prẽm genitum dicis: rñdi ñ dico
Et ille. si gͦ genitus ñ ẽ inquit. utiq ĩgenitꝰ
estt Cui ogo: uides ĩ qm̃ posse fieri: ut ⁊̃ deu̾bo
qd̾ in scriptura dei nõ est. reddatur tũ ratio.
unde recte dici ostendatur: Si gͦ ⁊ homousn
quod in auctors diumoꝵ libroruni cogeba¬
mur ostendere: ⁊̃ si uocabulum ip̃m ñ ibi
iueniamus: fieri posse ut iᵈ inueniamus.
cui hoc nocabulum recte adhibitum iudicet᷑.
Qͥbus dcĩs: quid hinc tͥ ind̾e̾tur attendi ut
audirem: ⁊ aisti recte fc̃m ͤsse. ut nigenitꝰ
pr̃ in scͥpturis sc̃is ñ dic̾et᷑. I ne illi uł tali u̾bo
deo: ⁊ hoc manu tua: quo audito fateri iã
cepit. nͨ te hoc dr̃e debuisse: S cũ ãmon̾em¬
in iuriam. deleres i̾ uide uͥ scͥpseras. cõsid̾a¬
sti credo posse id recte dͥ. ⁊ posse defendi. et
rursus aisti: ꝓrsus ego hoc dicto: Cum gͦ iᵈ
qd̾ iam dix̾am repeciui. ita fi̾ posse ut etiã

Expanded text:
Quid ergo? tu patrem genitum dicis? Respondi: Non dico. Quid ergo? tu patrem genitum dicis? Respondi: Non dico. Et ille: Si ergo genitus non est, inquit, utique ingenitus est. Cui ego: Vides, inquam, posse fieri ut etiam de verbo quod in Scriptura Dei non est, reddatur tamen ratio unde recte dici ostendatur. Sic ergo et ὁμούσιον quod in auctoritate divinorum Librorum cogebamur ostendere, inueniamus, fieri posse, ut illud inueniamus, cui hoc uocabulum recte adhibitum iudicetur\'. Quibus dictis, quid hinc tibi uideretur, adtendi, ut audirem, et aisti recte factum esse, ut ingenitus pater in scripturis sanctis non diceretur, ne illi uel tali uerbo deo et hoc manu tua\'. quo audito fateri iam coeperas nec te hoc dicere debuisse. sed cum admoneiniuriam, deleres illud inde, ubi scripseras, considerasti, credo. posse id recte dici et posse defendi et rursus aisti: \'Prorsus ego hoc dico\'. tum ego illud, quod iam dixeram. repetiui ita fieri posse, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣiͣ quisqmͣ homo eẽt qui hoc uocaret᷑. sic̃ ar¬
rius. ⁊ eunomiiꝰ. Deinde uehenĩter exigebas.
ut hoc u̾bum tͥ in scͥpturis ostende̾mꝰ: ⁊ statĩ
nob̾ cõmuncates: Rñdebatur a nobis qr
exigendum ut inlibris scĩs ostend̾e̾tur: Gu
contͣ u̾bum ip̃m creb ͦ repetens ⁊ inuidiose
uentilans atq inconciliis maioꝵ nrr̃ꝵ cõ¬
scͥptum cõmemorans: uehem̃ter urgebas:
p̃tandum ⁊ exponend̾ eẽ quid sit homousỹ¬
on: tũ demũ in duunis lr̃ĩs requirendum.
qͥa ⁊ si fortasse nͥ ip̃m nõ inueniretur: res
ip̃a tñ inueniretur. Quid ẽ .ni. contencõsius.
qmͣi ubi de re constrit certare de noĩe. hac gͦ
qr inter nos iam cõlocuti fueramꝰ. postea ꝙͣ
ad id uentum est ut fidem tuam sicut coͣ
ratum eẽ scͥbere: quesiui ut dͥ ut ͫ sqͥptura
tei cõtineret hoc u̾bũ qd̾ pater eẽt ingenitꝰ.
et cũ scriptum eẽ respondisses: instancius q̃

Expanded text:
quasi quisquam homo esset, qui hoc uocaretur. sicut Arquasi quisquam homo esset, qui hoc uocaretur. sicut Arrius et Eunomius. deinde uehementer exigebas, ut hoc uerbum tibi in scripturis ostenderemus, et statim nobis communicares. respondebatur a nobis, quia exigendum, ut in libris sanctis ostenderetur. tu contra uerbum ipsum crebro repetens et inuidiose uentilans atque in conciliis maiorum nostrorum conscriptum commemorans uehementer urguebas, rpretandum et exponendum esse. quid sit όμοούσιον, tum demum in diuinis quia etsi fortasse nomen ipsum non inveniretur, res tamen ipsa inveniretur. Quid est enim contentiosius, quam, ubi de re constat, certare de nomine? 5. Haec ergo quia inter nos jam collocuti fueramus, posteaquam ad id ventum est ut fidem tuam, sicut comratum esse subscribere; quaesivi, ut dixi, utrum Scriptura Dei contineret hoc verbum, quod Pater esset ingenitus: et cum scriptum esse respondisses, instantius qua
Abbreviated transcription (Latin):
dictum qd̾ mee fidei repugnaret. ⁊ ideo si ea
scͥpsisses me hiis ⁊̃ posse suscͥbere. ad ħ nescio
quomͦ res ꝑducta est. ut accepta cartha ea
ip̃ que dixerus uelles ⁊̃ lr̃is tua manu expͥm̾e
qd̾ cũ mͥ ad legendum dedisses: aĩadu̾ti ninꝰ
te scripsisse prẽm. cum sqͥpsisses dm̃ om̃ipo ͭ ͤ
in uisibilem. ingenitum. innatũ. Quod ubi
ras. scͥpto p̾t̾miseras. s nlła huic a me facta
cõmemoratio est: deinde cum dixissem me
ꝑatum eẽ subsc̾bere: Ad huc illa uerba ⁊̃¬
uenerat lib̾aretur. ut ͫꝰ alicubi scͥpturarũ
diuinarum leg̾etur pater ingenitus: Hoc
aut̃ feci. qr nn exordio sermonis nr̃i. cũ arriꝰ ⁊
eunomius cõmemorati essent. ñ a me s a frẽ
meo alỹpio. requirente quẽ nam eoꝵ secutus
oẽt auxentius. qui abste fuerat nõ ꝑua pre¬
dicatõne laudatus: exclamando a nathema¬
tizastis ⁊ arrium. ⁊ eunomium: cũ continuo

Expanded text:
dictum, quod meae fidei repugnaret, et ideo, si ea dictum, quod meae fidei repugnaret, et ideo, si ea scripsisses, me his etiam posse subscribere, ad hoc nescio quo modo res perducta est, ut accepta charta ea ipsa, quae dixeras, uelles etiam litteris tua manu exprimere. quod cum mihi ad legendum dedisses, animaduerti minus te scripsisse \'patrem\', cum scripsisses deum omnipotentem, inuisibilem, ingenitum, innatum. quod ubi ras, scripto praetermiseras, sed nulla hinc a me facta commemoratio est. Deinde cum dixissem me paratum esse subscribere, adhuc illa uerba uenerat. laberetur, utrum alicubi scripturarum diuinarum legeretur \'pater ingenitus\'; hoc autem feci, quia in exordio sermonis nostri, cum Arrius et Eunomius commemorati essent non a me sed a fratre meo Alypio requirente, quemnam eorum secutus esset Auxentius, qui abs te paulo ante fuerat non parua praedicatione laudatus, exclamando anathemasti et Arrium et Eunomium. tum continuo
Abbreviated transcription (Latin):
quidem placito nõ qd̾ condictu meridia nĩ
implere noluisti. facile existimari potest. qͥs
nostrum fidei sue fidutiam nõ habuerit ut ꝰ
qͥ uolebat ut dic̾etur. ⁊ timebat ne ten̾e̾tur.
an qͥsq a deo nolebat eam disceptantium iu¬
dicio subtrahi. ut mandatu litt̾is uellet ĩ le¬
gentium memorie cõm̃dari nequisqmͣ uł obli¬
mõne opinatus. uł dissensione irritatus dice¬
ret ab aliquo nrm̃ aut nõ esse dcm̃ qd̾ dactũ
eut: aut dictum eẽ qd̾ dictũ nõ erat: In hiiꝰ
.m. solent latebrus sue male defensionis ĩ qͥr̾e.
qui contentionis sunt cupidiores qmͣ uerita¬
tis. Hoc aut̃ nͨ ate. nec a me. nͨ de te. nͨ de me
dici poss. si infidem condicti ꝑ maneres ut u̾ba
nr̃a excipentur. ⁊ scͥberentur. p̃sertim quia
Nam pͥmo dixisti credere te in deum patrem
om̃ipotentem inuisibilem. nigenitum in ca¬
ego auditis cũ rũdissem ũdum a te quicqmͣ

Expanded text:
quidem placito nostro, quod condicto meridiano quidem placito nostro, quod condicto meridiano implere noluisti, facile existimari potest quis nostrum fidei suae fiduciam non habuerit: utrum qui volebat ut diceretur, et timebat ne teneretur; an qui usque adeo nolebat eam disceptantium judicio subtrahi, ut mandata litteris vellet etiam legentium memoriae commendari, ne quisquam vel oblivione opinatus, vel dissensione irritatus, diceret ab aliquo nostrum aut non esse dictum quod dictum erat, aut dictum esse quod dictum non erat. In his enim solent latebras suae malae defensionis inquirere, qui contentionis sunt cupidiores quam veritatis. Hoc autem nec a te nec a me, nec de te nec de me dici posset, si in fide condicti permaneres, ut verba nostra exciperentur et scriberentur; praesertim quia 3. Nam primo dixisti credere te in Deum Patrem omnipotentem, invisibilem, ingenitum, incaego auditis cum respondissem nondum a te quicquam
Abbreviated transcription (Latin):
timore dña tõnis eligant quod uoluerint.
ex hiis .n. qͦ dicimꝰ. appebit utrũ coacti in fal
temeritate traduxisti ñ intłłigẽtes: Si
aut̃ in telligunt: ambos ut dixi audiant
⁊ quod uoluerint faciant. Si que t̃ plebes:¬
coactos: hoc ⁊ ibi fiat: ambos uos audiant.¬
⁊ eligant quod placuerit: si aut̃ nõ uis hoc
fieri: cui nõ appareat: nõ uos de u̾tate p̃su¬
nie: sed cauenda est ira dei: ⁊ hic ⁊ ĩ futuro
scło: ad iuro te ꝑ xp̃m. ut ad ista rñdeas.
Oiueram quitem petente atq ĩ stãte
ut meminisse dignaris. innio ꝓmeri¬
to etatis ac dignitatis tue iubente te̾ de fide
tibi post prandium displicuit qd̾ int̾ nos
mane placuerat. ut a notariis u̾ba nr̃a ex¬
cipentur. ne ult̾ius dicus qd̾ te audio ñ tace.
nõ me fuisse ausum tͥ dic̾e fidem meam. hiiꝰ
lrĩs accipe qd̾ ⁊ tu legas ⁊ cui uolueris legẽdũ
tradas ⁊ quod uolueris nicissim scribendo ip̃e

Expanded text:
timore dominationis eligant, quod uoluerint. timore dominationis eligant, quod uoluerint. ex his enim, quae dicimus, apparebit, utrum coacti in falstemeritate traduxisti non intellegentes? si autem intellegunt, ambos, ut dixi, audiant et, quod uoluerint, faciant. si quae etiam plebescoactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant et eligant, quod placuerit. si autem non uis hoc fieri, cui non appareat non uos de ueritate praesumere? sed cauenda est ira dei et hic et in futuro saeculo. adiuro te per Christum, ut ad ista respondeas. olueram quidem, petente te atque instante, ut meminisse dignaris, imo pro merito aetatis ac dignitatis tuae jubente te, de fide tibi post prandium displicuit quod inter nos mane placuerat, ut a notariis verba nostra exciperentur; ne ulterius dicas, quod te audio non tacere, non me fuisse ausum tibi dicere fidem meam, his litteris accipe quod et tu legas, et cui volueris legendum tradas, et quod volueris vicissim scribendo ipse