comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
circo terrenis rebz simile
dicitur. ut ex his que
anmus nouit. surgãt
ad incognita que non¬
nouit. quatinus exẽplo
uisibilium se ad inui¬
sibilia rapiat: ꝑ ea que
usu didicit. quasi con¬
fricatus incalescat ut ꝑ hoc
quod scit notum diligere.
discat & incognita ama¬
re. Ecce enimcelorum reg¬
num thesauro in agrõ
abscondito comparatur.
quem qui inuenit homo
absconlit. & pre gaudio
illius uadit & uendit u¬
niũsa que ht̃ & emit a¬
grum illum. li¬

Expanded text:
circo terrenis rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognita, quatenus exemplo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi concatus, incalescat, utquod scit notum, diligere discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro in agro abscondito comparatur, quem qui invenit homo abscondit, et prae gaudio illius vadit, et vendit universa quae habet, et emit agrum illum.
Abbreviated transcription (Latin):
ex resurrectione mortuoꝵ
apud patrem. ad cuius dex¬
teram sedet. Cum gͦ uideret
illius predestinate sue cla¬
ritatis uenisse iam tempꝰ.
ut oe nunc fieret in reddi¬
tione qd fuerat in p̃destina¬
tione iam fc̃m: orauit di¬
cens. Et nunc clarifica me
claritate quã habui prius¬
te: idest illam claritatem
quam habui apud te.IN
p̃destinatione tua. tempus
est ut apud te habeam eti¬
am uiuens in dext̃a tua.

Expanded text:
ex resurrectione mortuorum, apud Patrem, ad cujus dexteram sedet. Cum ergo videret illius praedestinatae suae clarificationis venisse jam tempus, ut et nunc fieret in redditione quod fuerat in praedestinatione jam factum, oravit, dicens: Et nunc clarifica me, Claritatem quam habui te, id est, illam claritatem quam habui apud te in praedestinatione tua, tempus est ut apud te habeam etiam vivens in dextera tua.
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Neq nos oꝑatio uir¬
mur ad concupiscentiam¬
nullis et̾ẽnim contigit. it
dum meritum. uite subli¬
stant. iterum carnalib se¬
se illecebris acq auaritia
incauti commaculant. ip¬
sis ẽtiam a quib honora¬
bantur ꝓ bonis. denuo pro
malis actib ñ solum i
his que recte agimꝰ aduer¬
santium nos imꝓbitate
fatigari. quã honorantiũ
fauore demulceri: quia fa¬
sepe corrumpit animum.
circum spectum semꝑ red¬
dit & cautum. Unde do¬
minus euidenti nos infor¬
mans exemplo.ut para¬
ti simus semꝑ ad aduer
sa toleranda cauti ad blan¬
dimenta cum arripierint.
declinanda. Et ne nos ꝓs¬
pera mundi si affluant
emolliendo decipiant.cre¬
bris a domino p̃cib im¬
ploremus.

Expanded text:
s; neque nos operatio virum ad concupiscentim. Nonnullis etenim contigit ut dum per meritum vitae sublierent, et cum carnalibus sese illecebris atque avaritia incauti corrumperent, ipsis etiam a quibus honorabantur pro bonis, denuo pro malis actibus non solum in his quae recte agimus adversantium nos improbitate fatigari, quam honorantium favore demulceri. Hisaepe corrumpit animum, circumspectum semper reddit et cautum. Unde Dominus mans exemplo, ut parati simus ad adversa saeculi toleranda, cauti ad blandimenta, cum forte arriserint, declinanda, et ne nos prospera mundi, si affluant, emolliendo decipiant, crebris a Domino precibus imploremus.
Abbreviated transcription (Latin):
am petro sicut bono
dispensatori clauem reg¬
ni celestis dedit. paulo.
tam quam ydonco docto¬
ri magistĩum eccłiastice
institutionis inuimxit:
scilicet ut quos iste eru¬
dierit ad salutem. ille sus¬
cipiat ad quittem. &e qͦrsp
corda paulus patefeterit
doctrina ũborum eorum
animab pecrus aperiat
regna celorum:¬

Expanded text:
am Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecerit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
conuersos durius dam¬
nat. Tto excutiendã ue¬
ro mentis nr̃e desidiam
etiam exteriora damp¬
na ꝑ similitudinem ad
medium deduciintur. ut
ꝑ hec animus ad suam
custodiam suscrtitur.
Nam dicitur. Hoc autẽ
scitote:quia si sciret pa¬
terfamilias qua hora
fur ueniret. ugilaret u

Expanded text:
conversos durius damconversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora f
Abbreviated transcription (Latin):
ad uias uite ñ uigilat:
saltem in senectite resi
tas duriciã nr̃am. Non
est iam quid homo ex¬
cusationis inueniat. Ds
despicitur & expectat: cõ¬
tempni se uidet. ce reuo¬
cat. Iniuriam de contẽp¬
tu suo suscipit. & tamen
quandoq reuertentibus
etiam premia ꝓmitut.
S nemo hanc eius lon¬
ganimitatẽ negligat:
quia tanto districtiorem
iusticiam in iudicio exi¬
get. quanto longiorẽ pa¬
tientiam ante iudicium
prerogauit. Hinc & enĩ
paulus dicit. Ignora
qm̃ benignitas dei ad
penitentiam te adducit.¬
tuam & cor impenitens:
thesaurizas tͥ iram ĩ die ire
ce reuelationis uist ui¬
dicui dei. Pinc psal nii¬
sta ait. Deus uidex ius¬
tus fortis ce longaninus.
Dicturus quippe longa¬
nimẽ. premisit iustum: ut
quem uides pecc̃a delin¬
quentium diu pacienter
ferre. scias hunc quando¬
q ętiam districte iudi¬
care. Hinc ꝑ quendam sa¬
pientem dicitur. Altissi
mus enim est patiens
dit. Nam quos duu ut
conuertantur tolerat:ñ

Expanded text:
ad vias vitae non evigilat ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resiptas duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducituam et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus, judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc quandoque etiam districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissmus enim est patiens dit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non
Abbreviated transcription (Latin):
tis eius głam ꝑtrahun¬
tur. sicut scriptum est.
Tollatur impius ue ui¬
deat gł̾am dei.S quio
si serui in prima uigilia
ne gligentes existant.
rima quippe iugi¬
ua: prime etatis custodi¬
a est. S neq sic desperan¬
dum est. & a bono opere
cessandum. Ilam lon¬
ganimitatis sue pacien¬
tiam insinuans uominꝰ
subdit. Et si ueneritin se¬
ciinda iugilia & siin ter¬
cia uigilia uen̾it &e ita
inuenerit:beãti sunt ser¬
ui illi. Prima quippe ui¬
gilia.primeuum tempus
est. idest pueritia. Sccd̃a.
adolescentia uel uuientꝰ:
que auctoritate sacri elo¬
quii unum sunt. dicen¬
te salomone. Letare iuue¬
nis in adolescentiatua. T¬
cia autem. senectus acci¬
pitur. Qui gͥ uiguare in
Pima iugilia noluit: cꝰ¬
todiat uel scd̃am ut qui
conuerti a prauitatib suiꝰ
in pueritia neglexit: ad
uias uite sattem in tem¬
pore iuuentutis euigilet
Et qui uigilare in secun¬
da iugilia noluit. tercie
uigilie remedia ñ amit¬
dat. ut qui in iuuentite

Expanded text:
tis ejus gloriam pertrahuntis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Prima quippe vigilia primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii unum sunt, dicente Salomone: Laetare juvenis in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute
Abbreviated transcription (Latin):
Led ueniens dominus qͣd
uigilantib serius exhibe¬
at audiamus. Amen dico
uobis. qd̃ precinget se ce
faciet illos discumbere. &
cransiens ministrabit ill̃.
Precinget se: idest ad retri¬
butionem p̃parat. fãciet il¬
los discumbere: soest in et̃¬
na quiete refoueri. Discũ¬
bere quippe nr̃m. in regno
quiesc̃e ẽ. unde rursum
dominus dicit. Henient
& renimbent cum abralã
ysaac & iacob. Transiens
auxem dñs ministrat. qr
lucis sue illustratione noᷤ
saciat. Transire uero die¬
tum est: cum de iudicio
eo regnum redit. Uel cer¬
te dominus nobis post
iudicium transit: quia
ab humanitatis forma
in diuinitatis sue contẽ¬
plationem nos eleuat. O
transire eius est: in clari¬
tatis sue speculationem
nos diicere. cum eum que
in humanitãte in iudicio
cernimus. etiam in diui¬
nitate post iudicium ui¬
pe ueniens in forma ser¬
ui omnib apparet: quia
scriptum est. Uidebunt ĩ
quem transfixerunt.Sed
cum reprobi in suppliciũ
corriuint. iusti ad clazita¬

Expanded text:
ed veniens Dominus quid vigilantibus servis exhibeat, audiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est, ad retributionem praeparat; facit illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum, in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transit vero, dictum est, de judicio ad regnum redit. Vel cete Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplatione nos elevat. Et transire ejus, est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium vi1483 veniens, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad clarita
Abbreviated transcription (Latin):
stra crimina dele tua gracia.
Qui promisisti miseris qua
hora ingenuierint. et corde pe¬
nitierint salui protinus fu¬
erint. Parte nunc confitẽ¬
tib. miserere gementibus.
nunc flentibus. et uere
penitentibus. Sancta¬
maria mater domini ora
pro nobis miseris tuo filio
domino cõmenda nostra
flamina. namq mari
sunt tradita nr̃a misera
corpora tuus filius dñs¬
nr animas in requiem
Um igitur sic des¬
perantes clamarent
quidam pontificalibus
uestimentis ornatum nix¬
ta nauem assistere indẽt.
Qui helsinum abbatem
proprio nomine compel¬
lans. hoc ei retulit inquiẽs.
O tu abbas helsine. ueni
surgens et mecum loquere.
rantibz que nam esset hec¬
persona: abbas helsims
surrexit. prefata persona ut
credinins angelica. hec ei
dixit. Si ius samis effu¬
gere. si nis mortein euade¬
re. si us patriam cernere.
tuos q lares uisere. pro¬
mitte fidelissime. matri
xp̃i pussime. te facturum
ꝑelebrem concepcioins ip̃i
us diem. In qua ipsa uir¬

Expanded text:
stra crimina, tu dele tua gratia. stra crimina, tu dele tua gratia. Qui promisisti miseris qua hora ingemuerint et corda poenituerint salvos protinus fieri, parce nunc confitentibus, miserere gementibus, miserere nunc flentibus et vere poenitentibus. Maria, Mater Domini, ora pro nobis miseris, tuo filio, o domina, commenda nostra flamina. Namque mari sunt tradita misera nostra corpora, tuus filius animas in requiem um igitur desperati sic clamarent, quemdam pontificalibus vestibus ornatum juxta navim assistere vident, qui Elsinum abbatem proprio nomine compellens, hoc ei retulit, inquiens: O tu, abba Elsine, veni surgens et mecum loquere. omnibus quaenam esset persona illa, abbas Elsinus surrexisset, praefata persona, ut credimus, angelica haec ei infit: Si vis sanus effugere, si vis mortem evadere, si vis patriam cernere tuosque lares visere, promitte fidelissime Matri Christi piissimae te facturum per celebrem conceptionis ipsius festum diem, in qua ipsa Vir
Abbreviated transcription (Latin):
Qui mox cum suis socũs na-¬
uem conscendit. Naute ergo
applustria collegerunt. et in
altum carbasa extenderunt.
ac per fremencia equora iter¬
sium direxerunt. Dum
itaq per alta maris pergerẽt.
contrarius uentus eis surre-¬
xit. qui mare funditus cõmo-
formidine repleuit. Timore
igitur conterriti. niniumq
perterriti. preces cum lacrĩs
dño fundunt. et se grauit
deliquisse miserabiliter ge¬
munt. In tanto discrimine¬
mortis positis. maiora peri¬
cula procurrunt. Namq
deri cana dicunt. Tunc
magis anxii et dubii uelut
in morte positi. damant ad
deum forcius. O deus de-¬
nare nos respicere mersos ꝓ
nr̃o crimine. respice nos dul¬
adsit maxima honitas. ad¬
sint dona gratuita. Suc¬
carre nobis miseris. pieta¬
te ineffabilis. ne nos sorbe¬
at inferus. nunc pro nr̃is
criminibus. Pie deus cog¬
noscimus. quod grauiter de¬
liquimus. peiora. cõmeriumꝰ.
quia multum pectauimus.
Benigna tua gracia. fatenti¬
bus indulgeat. fatemur no¬

Expanded text:
Qui mox cum sociis navem conscendit. Naturae igitur aplustria collegerunt, et in altum carbasa extenderunt, ac per frementia aequora itinera direxerunt. Dum itaque per alta maris pergerent, contrarius ventus eis surrexit, mare funditus commovi erant formidine replevit. Timore igitur mortis contriti nimiumque perterriti, preces cum lacrymis Deo fundunt, et se graviter deliquisse miserabiliter gemunt. In tanto discrimine positis majora pericula occurrerunt, namque cleri scamma dicunt. Tunc magis anxii et dubii velut in morte positi clamabant ad Deum fortius. O Deus clenare nos respicere mersos pro nostro crimine. Respice, clemenassit maxima bonitas! assint bona gratuita dona! Succurre nobis miseris, pietas ineffabilis, ne nos sorbeat infernus nunc pro nostris criminibus. Pie Deus, cognoscimus quod graviter deliquimus, pejora commeruimus, quia multum peccavimus. Benigna tua gratia fatentibus indulgeat, fatemur no
Abbreviated transcription (Latin):
opulent ssime repleuit.
Consilia itaq inito facun¬
obtimatibus suis stremis¬
simum abbatem helsinum
de quo supra retulimus. in
daciam misit: ut consilia
ipsorum et acta diligenter
inquireret. e eorum in an¬
gliam aduentum. prout
posset a uerteret. Ascensa
igitur puppe prospero uen¬
toflante in daciã uenit.
ipsnisq terre regi se presen¬
tauit. et salutes ac munera
ati scruicia ex guillermi¬
te obtulit. Deinde omnia
nt sibi uissum fuerat inqͥ¬
siuit quid dicerent. et qͦmͦ
se haberent percunctari non
illuc ierat. strenissime cõ¬
pleuit. proceresq illius mu¬
ueribus et promissis placauit.
in angliam regredi uoluit:

Expanded text:
opulentissime replevit. opulentissime replevit. Consilio itaque inito, Guoptimatibus suis strenuissimum abbatem Elsinum, de quo supra retulimus, in Daciam misit, ut consilia ipsorum et acta diligenter inquireret, et eorum in Angliam adventum, prout posset, averteret. Ascensa igitur puppe, prospero vento flante, in Daciam venit, ipsiusque terrae se regi praesentavit, et salutes ac munera atque servitia ex Guillelmte obtulit. Deinde omnia, ut sibi jussum fuerat, inquisivit, quid dicerent et quomodo satagerent percunctari non illuc erat strenuissime complevit, proceresque terrae muneribus et promissis oneravit, in Angliam regredi voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
quo guillerinus nor¬
mannorum dux potentĩs¬
simus prostrato anglorũ
rege geraldo. ipsos angli¬
cos bello strento superãdo
sibi subiecerat. quidã abbas
helsims nomine in eccl̃a
apłorum petri et pauli. et¬
sancti augustini ãglorũ
episcopi residebat: in qua et¬
clesia ip̃ius augustini cete¬
rorumq archiepiscoponim
sibi succedencium corpora rex¬
quiescunt. Sic igitur hel¬
sinus certis ex causis in re
tissime famulabatur. eiꝰq
genitricem seruicium eius
faciendo deuoto studio ue¬
nerabatur. Contigit aũt
ut datiorum rex audita
heraudi morte anglorum.
subiectionem uenire mã¬
gliam properaret. et suo
eam dominio subiugaret.
Prostrato guillermo no¬
uo rege ut ip̃e testabatur
ipsius terre iuasionem
eam imperpetuũ possideret
Quo audito. guillermus¬
rex ad deffendendum se p̾¬
parauit. et ex circumiace¬
tibus regionib.milites
quam plirimos congre¬
gauit. Et ut erat pruden¬
tissimus. urbes et castella
strenuissime muniuit.
et omnibus neccessariis

Expanded text:
quo Willelmus, Normannorum dux potentissimus, prostrato Anglorum rege Heraldo, ipsos Anglos bello strenue superando sibi subjecerat, quidam abbas, Elsinus nomine, in ecclesia apostolorum Petri et Pauli Sanctique Augustini, Anglorum apostoli, residebat, in qua ecclesia ipsius Augustini caeterorumque archiepiscoporum corpora sibi succedentium requiescunt. Hic itaque Elsinus certis ex causis in Ramtissime famulabatur, ejusque genitricem, servitium ejus faciendo devotissime, venerabatur. Contigit autem ut Danorum rex, audita Heraldi morte Anglorumque subjectione, venire in Angliam properaret et suo eam dominio subjugare, prostrato Guillelmo novo rege, ut ipse testabatur, ipsius terrae invasor, et eam in perpetuum possideret. Quo audito, Guillelmus ad defendendum se praeparavit, et ex circumjacentibus regionibus milites quamplurimos congregavit, et. ut erat callidus, urbes ac castella strenuissime munivit, et omnibus necessariis
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Quomodo hoc faci¬
cius respondit. In serto¬
namq idus decembris.
est dies celeberrimus hui
concepcionis. Hunc ut cele¬
bres monco. et celebrandũ
dicito. quibus dicere poteris
et qui scire noluerint. Tũc
abbas helsinus. Et quale
bes in hoc festo: Cui diui
natiuitas dicitur. concep¬
cio in hac celebritate dicetur.
Predictus abbas postqͣmͣ
talia audiuit. des gracias
reddidit. et deuotissime no¬
uit se seruaturum quod
audierat diuinitus iussũ.
Gratu ut hoc uouit. tem¬
pestas cessauit. et serenitas
rediit. SDento igitur pros¬
pero procedunt. et in angli¬
ai alacres ueniunt. Oor¬
it quoq in ramesiensi et¬
cdesia cui ip̃e abbas prcerat.
ut hoc festum omini ãno
sollẽniter sexto idus decem¬

Expanded text:
 Quomodo facitius respondit: In sexto Idus Decembris est dies celeberrimus hujus conceptionis; hunc ut celebres moneo, et celebrandum dicito quibus dicere potueris et qui scire voluerint. Tunc abbas Elsinus: Et quali, uti in hoc festo? Cui divinNativitate dicitur, Conceptio in hac celebritate dicitur. Praedictus abbas postquam talia audivit, Deo gratias reddidit, et devotissime vovit se servaturum quod audierat divinitus jussum. Statim ut hoc vovit, tempestas cecidit, et serenitas rediit. Vento igitur prospero redeunt, et in Angliam alacres veniunt. it quoque in Ramesiasensi Ecclesia, cui ipse abbas praeerat, ut hoc festum omni anno solemniter sexto Idus Decem
Abbreviated transcription (Latin):
ulti enim quamuis
de xꝑ̃i bonitare plimum
sꝑent. gaudium tamen
non habent. dum conti¬
nent̃ uiuunt. nisi in lau¬
dib hominum. Non gͦ
habent oleum secum. Nã
ipsam leticiam oleo sig¬
nificari arbitror. Propte¬
deus tuus. oleo leticie.
Qui autem ñ ꝓpt̾ea gau¬
det qr deo intrinsecu
placet. non ht oleum se¬
cum. Prudentes uero ac¬
ceperunt oleum secum ĩ
conscientia posuerunt.
Sic & apls monet. ꝓbet
autem se homo inquit.
& tunc in semetip̃o ha¬
bebit glam & non it
altero:¬

Expanded text:
ulti enim, quamvis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter non vivunt, nisi in laudibus hominum; non ergo habent oleum secum; nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: PropteDeus tuus oleo exsultationis; qui autem non propterea gaudet quia Deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. Prudentes autem acceperunt oleum secum in conscientia posuerunt: sic et Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero
Abbreviated transcription (Latin):
rant sine peccato. qui ad¬
herebant celesti magiste¬
rio.iohanne attestante
qui ait.Si dixerimus
qr peccatum non habe
mus. nos ip̃os sediicimꝰ:
& ueritas in nobis noz
est. In igne gͥ uenit in
hominib. in colimba uͦ
apparuit in domino:qr
peccata nr̃a que pie dñs
ꝑ mansuetudinem tole-¬
rat: nos ꝑ zelum recti¬
tudinis debemus caute
conspicere. ee ardore semꝑ
penitentie cremare. Igitur
ꝑ columbam sp̃c in redẽp¬
tore monstratus est: per
ignem uͦ in hominibus.
qr quanto nobis nr̃i iu¬
dicis facta est: seueritas
temperata:tanto erga
se debet fieri nr̃a infirmi¬
tas accensa.Quatuor
itaq ꝓpositionum exple¬
ta ratione ad dona eiꝰ¬
dem sp̃c contemplanda
transeamus. De ip̃o qͥp¬
pe sp̃u scriptum est.
Sp̃c eius. ordinauit ce¬
los. Ornamenta enim
celorum sunt: uirtutes
p̃dicantiũ. Que iideliez
ornamenta.paulus enu¬
merat dicens. Alii da

Expanded text:
rant sine peccato, qui adrant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait, Si dixerimus quia peccatum non mus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est . In igne ergo venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii d
Abbreviated transcription (Latin):
rendum est cur in ipso re¬
demptore nr̃o. mediatore
dei ⁊ hominum ꝑ colum¬
bam apparuit. in discipu¬
lis uero ꝑ ignem. Certe
unigenitus filius. uidex
est generis humani.O
quis eius iusticiam ferroe.
si priusquam nos ꝑ mã¬
suetudinem colligeret. cł¬
tudinis examinare uo¬
luisset: Homo gͦ ꝓ ho¬
minib factus. mitem se
hominib p̃buit. Nolurt
pecc̃ores ferire sz colligere.
Prius enim uoluit man¬
suete corrigere. ut hab̾et
quos postinodum in u¬
dicio saluaret. In colum¬
ba gͦ apparere suꝑ eum
debuit sp̃c. qui non ue¬
niebat ut peccata iam ꝑ¬
zelum ꝑciteret: s adhuc
ꝑ mansuetudinẽ toleraret
At contra suꝑ discipulos
in igne debuit sp̃e sc̃s de¬
monstrari. ut hii qui erãt
simplicit̾ homines atq
ideo pecc̃ores: eos contra
semetipõs spiritalis fex¬
uor accenderet: & pect̃a
que deus ꝑ mansuetudi¬
nem parteret. ipsi in se ꝑ
penitentiam punirent.
Nec ipsi quippe ẽe pote¬

Expanded text:
rendum est, cur in ipso Rerendum est, cur in ipso Redemptore nostro Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem. Certe unigenitus Filius judex est generis humani; sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret, cutudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus mitem se hominibus praebuit: noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corrigere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo apparere super eum debuit Spiritus, quia non veniebat ut peccata etiam pzelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter nomines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse pote
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitas sine zelo:
aut zelus sine simplici¬
tate. Hinc ipsa ueritas.
dicit. Estote prudentes sic̃
serpentes: ce simplices sic̃
columbe. Qua in re notã¬
dum est qd̵ discipulo
suos nec de columba sine
serpente. nec de serpente si¬
ne columba dominus uo¬
luit admonere: quatinꝰ
&e columbe simplicitatẽ
astutia serpentis accende¬
ret. & serpentis astutiam
columbe simplicitas tem¬
peraret.Hi ne paulus ait.
Nolite pueri effici sensibꝰ.
Ecce prisdentiam serpen¬
tis audiuimus. nc̃ de sĩ¬
plicitate columbe moue¬
amur. S malicia par¬
uuli estote. Hinc de bea¬
to iob dr̃. Erat uir sim¬
plex & rectus. Que est
rectitudo sine simꝑlicita¬
te. aut que simplicitas si¬
ne rectitudine: Quia gͣ
&e rectitudinẽ docet iste
sp̃c & simplicitatẽ: & in
igne monstrari debuit. &¬
in columba: quatinus õe
cor qd̃ eius gratia tangi¬
tur. & mansuetuduirs le¬
nitate tranquillum: et
zelo iustitie accensum fi¬
at. Ad extremum uͦ que¬

Expanded text:
simplicitas sine zelo, simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. Ad extremum vero quae
Abbreviated transcription (Latin):
recedit. fit mens in suꝑ¬
no desiderio anxia. a cos¬
cupiscentiis terrenis Al¬
ena. Amor uerus qͥ hanc
repleuerit. in fletib cru-¬
ciat.S dum tali ardo¬
re cruciatur: ipsis suis
cruciatib pascitur. Au¬
dire ei libet precepta cele¬
stia. ꝙ quot̃ mandatis
instruitur:quasi dot faci¬
b inflaminat᷑. Et que tor¬
pebet prius ꝑ desideria.
ardet postinodum ꝑ uer¬
ba. Unde bene ꝑ moysen
dicitur. In dextera eius
ignea lex. In sinistra qͥp¬
pe reꝓbi. q̃ui ce ad sinis¬
tram ponendi sunt. Dex¬
tera autem dei. appellan¬
tur electi. In dextera gͦ
dei lex ignea est: quia
electi mandata celestia
nequaquam frigido cor¬
de audiunt: s ad hec a¬
moris intimi facib in¬
ardescunt. Sermo ad au¬
rem ducitur: & mens
eorum sibimet irata. ex
interne dulcedims flam¬
ma concrematur. In co¬
omnes quos repleuerit
simplices ce ardentes fa¬
cit. Dimplices puritate.
ardentes emulatione. Neq¬
etenim placet deo. aut

Expanded text:
recedit, fit mens in suprecedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae dulcedinis flamma concrematur. In coomnes quos repleverit simplices et ardentes facit, simplices puritate, ardentes aemulatione. etenim placeret Deo aut
Abbreviated transcription (Latin):
accendit. In igneis autẽ
lingiuis monstratus ẽ:
qr idem sp̃c coeternus ẽ
filio. & habet cognatio¬
nem maximam lĩgua
cum uerbo. uerbum̃ qͥp¬
pe patͥs ẽ : filius. Et quia
una est sp̃c & uerbi sub¬
stantia: idem sp̃c mon¬
strari debuit in lingua.
Nel certe quia ꝑ linguã
pͥcedit uerbum. in linguiᷤ
bum idest unigenitum
filium confitetur. & ne¬
gare dei uerbum non ua¬
iet: quia iam sc̃i sp̃e lin¬
guam habet. Uel certe in
linguis igneis apparuit.
sp̃c. quia om̃s quos reple¬
uerit ardentes pariter.& lo¬
quentes facit. Linguas
igneas uoctores habent.
quia dum deum aman¬
do predicãt: corda audi-¬
entium inflammant. Nã
ociosus sermo docentis ẽ:
si prebere ñ ualet incen¬
dium amoris. Hoc doc¬
trine incendium ab ip̃o
ueritatis ore conceꝑant:
qui dicebant. Nonne cor
nr̃m ardens erat in no¬
bis dum loqueretur in
uia. & aperiret nob̃ scrip¬
turas : Ex audito quiꝑ¬
pe sermone inardescit
Animus: torporis frigor

Expanded text:
accendit. In igneis autem accendit. In igneis autem linguis monstratus est, quia idem Spiritus coaeternus est Filio, et habet cognationem maximam lingua cum verbo. Verbum quippe Patris est Filius. Et quia una est Spiritus et Verbi substantia, idem Spiritus monstrari debuit in lingua. Vel certe quia per linguam procedit verbum, in linguis r, Dei Verbum, id est unigenitum Filium confitetur; et negare Dei Verbum non valet, quia jam sancti Spiritus linguam habet. Vel certe in linguis igneis apparuit Spiritus, quia omnes quos repleverit ardentes pariter et loquentes facit. Linguas igneas doctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium inflammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus
Abbreviated transcription (Latin):
be specie. & suꝑ discipłos
in igne.ita ut neq super
dominum ueniret in ig¬
ne. neq suꝑ discipulos
monstraretur in colũba.
ꝑ quatuor itaq hec que
ꝓposiumus. soluendo rede¬
amus. Patri uamq &e fi¬
lio coeternus sp̃c in igne
monstratur:quia in cor¬
poreus & ineffabilis atq
inuisibilis ignis est ds̃.
attestante paulo. Deus
ñr. ignis consumens est.
hoc igne. ueritas dicit.
Ignem ueni mittere in
terram: Et quid uolo.
nisi ut ardeat: Terra e¬
nim uocata sunt corda
t̾rena. que dum semper
infimas in se cogitatio¬
nes congerunt:a malig¬
nis spiritib conculcãn¬
tur. S ignem dñs in
t̾ram mitcit cum affla¬
tu sc̃i sp̃t cor carnalium
incendit. Et terra arcet
cum cor carnale in suis
pͣuis uoluptatib frigi¬
dum. relinquit concupis¬
centias p̾sentis seculi: oe¬
dei. Bene gͥ in igne ap¬
paruit sp̃c qr ab omni
corde. qd replet dorporem
frigoris excutit. & hoc ĩ
desiderio sue eternitatis

Expanded text:
bae specie, et super discipulos bae specie, et super discipulos in igne ; ita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstraretur in columba. Per quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeamus. Patri namque et Filio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus, ineffabilis, atque invisibilis ignis est Deus, attestante Paulo: Deus noster ignis consumens est . hoc igne Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? Terra enim vocata sunt corda terrena, quae, dum semper infimas in se cogitationes congerunt, a malignis spiritibus conculcantur. Sed ignem Dominus in terram mittit cum afflatu sancti Spiritus corda carnalium incendit. Et terra ardet cum cor carnale, in suis ravis voluptatibus frigidum, relinquit concupiscentias praesentis saeculi, eDei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, qui ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderio suae aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uerba sacre lectionis
sub breuitate discissimꝰ.
nunc in contemplatione
tante festiitatis animũ
transferamusS quia cũ
lectione euangelica uob̾
est etiam actuum apłoꝵ
lectio recitata: ex ea ergo
auiquid in usun nr̃e coñtẽ¬
plationis trahamꝰ. Audistis
ceẽnim quia sp̃c sc̃s super
discipulos in igneis lin¬
gus apparuit:omniũq
linguarum scientiam de¬
dit. Quid scilicet hoc mi
raculo designans. nisi qd̃
sc̃a ecclia eodem sp̃u re-¬
pleta. omnium erat gen
tium uoce locutura: Qui
uͦ contra deum turrĩ edifi¬
care conati sunt: cominu¬
nionem unius lingue ꝑ¬
diderunt. In hiis autem
qui deum humilit̃ metu¬
ebant. lingue om̃s unite
sunt. Hic ergo humilitas
uirtitem meruit. illic su¬
ꝑbia confusionẽ. S que¬
rendum nobis est cur sp̃c
sc̃s patri oe filio cocternus
in igne apparuit. cur in ig
ne simul ce linguis. cur
aliquando in columba. ali¬
quando uͦ in igne monstͣ¬
tur. cur suꝑ unigenitum
filium apparuit in colũ¬

Expanded text:
erba sacrae lectionis sub brevitate discussimus, nunc in contemplationem tantae festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. Audistis etenim quia Spiritus sanctus super discipulos in igneis linguis apparuit, omniumque linguarum scientiam dedit. Quid sciraculo designatur, nisi quod sancta Ecclesia eodem Spiritu repleta, omnium gentium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrem aedificare conati sunt, communionem unius linguae perdiderunt: in his autem qui Deum humiliter metuebant, linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, illis superbia confusionem. Sed quaerendum nobis est cur Spiritus sanctus Patri et Filio coaeternus in igne apne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in colum
Abbreviated transcription (Latin):
ec mando uobis: ut di¬
ligatis inuicem: Per
hoc intelligere debemus
hunc ẽe fructum nr̃m de
quo ait. ego uos elegi ut
eatis & fructum affera-¬
tis. & fructus ur mane¬
at. & qd adiunxit. ut qd̃¬
cumq petieritis patrem
in nomine meo det uob.
Tunc utiq dabit nobis
si diligamus inuicem.
cum ce hoc ipsum ip̃e de¬
derit nobis. qui nos ele¬
git. non habentes fructũ
quia non eum nos elege¬
ramus: & posui noz ut
fructum afferamus. hoc
est inuicem diligamus.
Quem fructum sine illo
afferre non possumꝰ. siẽt
palmites facere sine ui¬
te nichil possunt. Caritaᷤᷤ
gͦ est fructus nr. quam
definiuit apostolus. de cor¬
de puro. &e conseientia bo¬
na. ce fide non ficta. Hac
diligimꝰ inuicem: hac di¬
ligimus dm̃. Qua enim
uera dilectione dilig̾emꝰ
inuicem. nisi diligentes
deum: Diligit enim unuᷤ¬
quisq ꝓximum tamquã
se ipsum. si diligit deum.
Nam si deum non dili¬

Expanded text:
ec mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait: Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit: Ut quocumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum. Neque enim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diligentes Deum Diligit enim unusquisque proximum tanquam seipsum, si diligit Deum: nam si non diligit Deum, non dili
Abbreviated transcription (Latin):
do inquit uobis ut dili¬
gatis inuicem. adiecit
atq ait. si mundus uos
odit. scitõte qr me priorẽ
uobis odio habuit. Cur
gͦ se membrum supͣ uer¬
ticem extollit: Secuiruᷤ
esto in corpore. si ñ uis
odium mundi sustine¬
re cum capite.Si de mũ¬
Do inquit essetis mundꝰ
qd̃ suum erat dilig̾et.
cit eccl̃ie. quam plerũq
etiam ip̃am mundi no¬
mine appellat sic̃ illud
est. Deus erat in xp̃o.
mundum reconcilians
dus odit eccłiam. Mun¬
dus g odit mundum.
inimitus reconciliatũ
uampnatus saluatum.
in quinatus mundatũ.¬
iẽcit. qr uͦ de mundo ñ
estis. s ego elegi uos de
mundo. ꝓpterea odit iõ
mundus. Ergo & ipsi
uide erant. unde ut nõ
ẽẽnt electi sunt inde. ñ
meritis suis. quoꝵ nul¬
la bona p̾cesserant opera.
non natura que tota fu¬
erat ꝑ liberum arbitrium
in ip̃sa radice uitiata. s
gratuita hoc est uera gr̃a
Qui enim de mundo
mundum elegit. fec̃ qd̃
eligeret non inuenit.

Expanded text:
do vobis, ut diligatis invicem, adjecit atque ait: Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. cit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat, sicut illud est: Deus erat in Christo mundum reconcilians dus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum.ecit, Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit:
Abbreviated transcription (Latin):
ne euidenter ostendit ꝙͣ¬
ad modum intelligere de¬
beamus qd̃ suꝑuis dixe¬
rat. iam non dicam uoꝰ
seruos: Ecce enim seruos
ẽe dicit. Nam quid ẽ. ali¬
ud non est seruus ma¬
ior domino suo. nisi si¬
me persecuti sunt ⁊ uoᷤ
ꝑsequentur: Wantfestũ
est gͥ illum seruum qͥ
tem ad timorem quem
foras caritas mittit esse
intelligendum ubi dic¬
tum est iam ñ dicam uõ
seruos. Hic autem ubi dr̃
non est seruus maior do¬
mino suo. si me ꝑsecuti
sunt & uos ꝑsequentur
illum significare seruũ
ꝑtinentẽm ad timorem
castum. qui ꝑmanet in
seculum seculi. Hic enim
seruus est audituru.
Euge bone serue. intra ĩ
gaudium comini tuiz¬

Expanded text:
ne evidenter ostendit quemadmodum intelligere debeamus quod superius dixerat, Jam non dico vos servos ? Ecce enim eos servos dicit. Nam quid est aliud, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur? Manifestum est igitur illum servumtem ad timorem quem foras charitas mittit , esse intelligendum, ubi dictum est, Jam non dico vos servos: hic autem ubi dicitur, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur, illum significari servum pertinentem ad timorem castum, qui permanet in saeculum saeculi . Hic enim servus est auditurus, Euge, serve bone, intra in gaudium Domini tui
Abbreviated transcription (Latin):
rum sc̃a eccł̃ia quã diu
in mundo spiritalium
uirtutum ꝓfectib insi¬
stit: numquã mundi
temptationib exerceri
desistit. At cum deuic¬
to laborum certamine
ad palmam ꝑuenerit
iam non meminit p̃s¬
sure p̃cedentis. ꝓpter gau¬
dium percepte recributi¬

Expanded text:
rum sancta Ecclesia, quandiu rum sancta Ecclesia, quandiu in mundo spiritalium virtutum profectibus insistit, nunquam mundi tentationibus exerceri desistit. At cum devicto laborum certamine ad palmam pervenerit, jam non meminit pressurae praecedentis propter gaudium perceptae retributi
Abbreviated transcription (Latin):
Simile est regnum celo¬
rum fermento. qd accep¬
tum mulier. abscondit
infarina sata trĩa. do¬
nec fermentaretur totũ.
Mulier quippe ferm̃tũ¬
accepit. cum eccłia uim
suꝑne dilectionis & fidei
domino largiente conse¬
cuta est. Abscondit hoc
in farine sata tria don
fermentaretur totum:
cum asye europe. & afri¬
ce partib u̾bum uite mi¬
nistrauit: donec omnes
t̾rarum regni celestiꝰ amo¬
re flagrarent. Eo huuis
mulieris membra se ꝑ¬
tinere signabat qui re¬
cedentib quibdam a
castitate fidei tristis aiẽ¬
bat. filioli mei quos
iterum parturio donec
formetur xp̃c in uobis.
Ro huius se membra ꝑ¬
tinere testantur. qui ce¬
lestib desideriis accensi
in conditoris sui laude
ꝓclamant. A timore tuo
domine concepimus &e
parturiuimꝰ. & peperimꝰ
sp̃m. Hec miilier cum
parit tristiciam habet.
quia uenit hora eius.
Cum autem pepererit
puerum.iam non memi¬
nit pressure ꝓpter gaudi¬
um: quia natus est hõ
in mundum. Qͥa nimi¬

Expanded text:
coelorum fermento, quod acceptum mulier abscondit in farinae sata tria, donec fermentaretur totum . Mulier quippe fermentuaccepit, cum Ecclesia vim supernae dilectionis et fidei, Domino largiente, consecuta est. Abscondit hoc in farinae sata tria, donec fermentaretur totum, cum Asiae, Europae, et Africae partibus verbum vitae ministravit, donec omnes terrarum termini regni coelestis amore flagrarent. Ad hujus mulieris membra se pertinere signabat, qui, recedentibus quibusdam a castitate fidei, tristis aiebat: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis . Ad hujus se membra pertinere testantur, qui coelestibus desideriis accensi, in Conditoris sui laude proclamabant: A timore tuo, Domine, concepimus et parturivimus, et peperimus spiritum . Haec mulier cum parit, tristitiam habet, quCum autem peperit puerum, jam non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum; quia nimi
Abbreviated transcription (Latin):
possit nebulosis disputa¬
tionib commoueri. Dili¬
gamus gͥ fratres mei to¬
to corde decorem domusz
eterne. quam ex ueo habe¬
mus in celis. De loco tab̾¬
naculi głe eius sedulo co¬
gitare. ac nos art̾utrum
ammonere curemꝰ. Unũ
ante omnia petamus ab
eo. & hoc infatigabili intẽ¬
tione curemus. ut habi¬
tenre mereamur in domo
eius omnib dieb uite
nr̃e hoc est phenni uita
ac luce felices: qr non sꝑ¬
nit neq despicit precem
pauperum. quando hoc
quod diligit. ipsi preca¬
mur.s clementer exaudi¬
ens:uonabit nos uidere
bona sua in terra uiuen¬

Expanded text:
possit nebulosis disputapossit nebulosis disputationibus permoveri. es mei, toto corde decorem domus aeternae, quam ex Deo habemus in coelis, et de loco tabernaculi gloriae ejus sedulo cogitare, ac nos alterutrum admonere curemus. Unum ante omnia petamus ab eo, et hoc infatigabili intentione quaeramus, ut inhabitare mereamur in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae, hoc est, perenni vita ac luce felices. Non autem spernit neque despicit preces pauperum, quando hoc quod diligit ipse, precamur; sed clementer exaudiens donabit nos videre bona sua in terra viven
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi adorantes regressi st̃
in iherłm cum gaudio
magno: & erant semꝑ
in templo: laudantes &e
benedicentes deum. le iii.¬
adet autem nec labori¬
osa expositione indiget:
cur eiindem sp̃m parady¬
tum idest consolatorem
cognominet: quia nimi¬
rum corda discipulorum
que recessus ipsius mes¬
ta reddidisset: huius cõ¬
solaretur & recrearet ad¬
uentus. Sed & singulis
quibq fidelium uel de
peccati ꝑpetratione m̾en¬
huius afflictione laborã¬
tib dum spem uenie &
miscie celestis inspirat.
ꝓfecto ab angore tristi¬
cie mentem illustrando
subleuat. Quia uero sp̃c
idem menti quam replet.
non solum uim diuine
caritatis infundit interiꝰ.
uerum etiam carnali ti¬
more depuls o. Ad incre¬
pandam prauitatẽ ma¬
lorum. foris fidiiciam
p̾stat: recte subditur.
Et cum uenerit: ille ar¬
guer mundum de pecc̃o
& de iusticia &e de iudi¬
cio. Claret namq quod
tatum. non nequitie spi-¬
ritalis incursu. non ym¬
bre mundano. ñ hereticoꝵ

Expanded text:
ipipin Hierusalem cum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum . Patet autem, nec laboriosa expositione indiget, cur eumdem Spiritum paracletum, id est, consolatorem cognominet, quia nimirum corda discipulorum, quae recessus ipsius moesta reddidisset, hujus consolaretur et recrearet adventus. Sed et singulis quibusque fidelium vel de peccati perpetratione moerenhujus saeculi afflictione laborantibus, dum spem veniae et misericordiae coelestis inspirat, profecto ab angore tristitiae mentem illustrando sublevat. Quia vero Spiritus eidem menti, quam replet, non solum vim divinae charitatis infundit interius, verum etiam, carnali timore depulso, ad increpandam pravitatem malorum foris fiduciam praestat, recte subditur: Et cum venerit ille, arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Claret namque quod tatum, non nequitiae spiritalis incursu, non imbre mundano, non haereticorum
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis arciuis ur̃is infi¬
gatur mentib. Expedit
ut notam uob̃ formam
celo inferam. quatinus ꝑ¬
hoc maiore desiderio illuc
suspiretis: sicq suspensis
ad suꝑna cordib ur̃is ad
accipienda iam sp̃s scĩ
dona capaces fiatis. Si
enĩ ñ abiero: paraclytus
non ueniet ad uos. Si
autem abiero: mittam
eum ad uos. Non quia
non poterat ipse ii r̃a
positus dare sp̃m disci¬
pulis. Hec loquitur cũ
ipso in terra posito &
corporaliter conuersante
cum eis: ñ ualebant ill
erigere mentem ad sitien¬
da munera gr̃e celestis.
Ascendente autẽ ipso ad
celos: & ipsi pariter omẽ
desiderium suum illo tͣns¬
ferebant: iuxta hoc quod
alibi audierunt. Ubi enĩ
est thesaurus tuus: ibi &
cor tuum erit. Itaq capa¬
ces sp̃s iam facti erant
non ultra de morte eius
contristati. s de ꝓmissio¬
nis eius miinere letati:
luca atcestante qui ait.
Ꝙ factum est dum bñ¬
diceret illis: recessit ab eiͤ
& ferebatur in celum. Et

Expanded text:
nitatis arctius vestris infinitatis arctius vestris infigatur mentibus. Expedit ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus majori pro hoc desiderio illuc suspiretis, sicque, suspensis ad superna cordibus vestris, ad accipienda jam Spiritus sancti dona capaces fiatis. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos. Non quia non poterat ipse in terra positus dare Spiritum discipulis, haec loquitur, cum ipso in terra posito, et corporaliter conversante cum eis, non valebant illi erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis; ascendente autem ipso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati, Luca attestante qui ait: Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sit dddidit. & nemo ex
uob̾ interrogat me quo
uadis.Suꝑuis namq
cũ de sua passione loque¬
retur dicens. quo ego ua¬
do uos non potestis ueni¬
re. interrogauit eum pe¬
trus & ait. Domine quo
uadis: Responsumq est
ei. Quo ego uado: non
potes me modo sequi. se¬
queris autem postea. Qͥa
nimirum passionis mor¬
tisq eius myst̾ium nec¬
dum intelligere. necdum
poterant imitari. Maies¬
tatem uͦ ascensionis sta¬
tim ut uidere cognouert̃
totisq animi uotis ut se¬
qui mererentur optabañ.
Sed quia hec locutus łc ii.¬
sum uobis: tristicia im¬
plebit cor ur̃m. Sciẽbat
dñs ipse. quid hec sua
uerba in discipłorum cor¬
dib agerent: quia uide¬
licet tristiciam magis de
abscessu quo eos desereret.
quam de ascensu quo pa¬
trem peteret leticiam gene¬
rarent. Unde benigne con¬
solando subiungit. Sed
ego ueritatem dico uob̃̾
expedit uob̃ ut ego uadã.
Expedit ut forma serui
ur̃is subtrahatur aspecti¬
b. quatinus amor diui¬

Expanded text:
sit, addidit: Et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Superius namque cum de sua passione protestaretur, dicens: Quo ego vado, vos non potestis venire, interrogavit eum Petrus, et ait: Domine, quo vadis? Responsumque est ei: Quo ego vado, non potes me modo sequi, sequeris autem postea. Quia nimirum passionis mortisque ejus mysterium necdum intelligere, necdum poterant imitari; majestatem vero ascensionis statim ut videre cognoverunt, totisque animi votis ut sequi mererentur, optabant. Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Sciebat Dominus ipse quid haec sua verba in discipulorum cordibus agerent, quia videlicet, tristitiam magis de abcessu, quo eos desereret, quam de ascensu quo Patrem peteret, laetitiam generarent. Unde benigne consolando subjunxit: Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Expedit ut forma servi vestris subtrahatur aspectibus, quatenus amor divi
Abbreviated transcription (Latin):
in leticia. uos autẽ cla¬
mabitis pre dolore cor¬
sp̃s ululabitis. Sequit᷑.
Mulier cum parit tristi¬
ciam habet: quia uenit
hora eius. Mulierem dic̃
scãm eccłiam uidelicet
ꝓpter fecunditatem bo¬
norum operum. & quia
spiritales deo filios gip¬
nere numquam desinit

Expanded text:
in laetitia, vos autem clain laetitia, vos autem clamabitis prae dolore corspiritus ululabitis . Sequitur: Mulier cum parit, tristitiam habet, quia venit hora ejus. Mulierem dicit sanctam Ecclesiam, videlicepter fecunditatem bonorum operum; et quia spiritales Deo filios gignere nunquam desinit