comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bertatis sue. Periit sacrificiũ ⁊
libatio de domo dm̃i: ⁊ luxerunt
sacerdotes ministri dñi. Depo¬
pulata ẽ regio. luxit humꝰ. qm̃
deuastatũ est triticũ. confusũ

Expanded text:
e  Al. tuae. Periit sacrificium et libatio de domo Domini: luxerunt sacerdotes ministri Domini. Depopulata est regio, luxit humus: Quoniam devastatum est triticum, confusu
Abbreviated transcription (Latin):
mabo : qr ignis comedit speti¬
osa deserti. ⁊ flamma succẽcdit
om̃ia ligna regionis. S ⁊ besti¬
eagu qͣi area sitiens iibem
suspexer̃t ad te: qm̃ exsiccati st̃

Expanded text:
o. Ignis comedit speciosa deserti, flamma succendit omnia ligna regionis, sed et bestiae agri quasi area sitiens imbrem suspexerunt ad te, quoniam exsiccati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipio: ⁊ post eum ñ erit usq ĩ
annos gen̾ationis ⁊ gen̾ationis.
Ante faciem eius igns uorans:
⁊post eum exurens flamma. Qũ
ortus noluptatis t̾ra corã eo. et
post eũ solitudo deserti. neq ẽ qͥ
effugiat eum. Quasi aspectus e¬
quoꝵ aspectus eoꝵ ⁊ qͣi eqͥtes sic
current.Sicũt sonitus qͣdriga.¬
rum suꝑ capita montiũ exili

Expanded text:
ncipio, et post eum non erit usque in annos generationis et generationis. Ante faciem ejus ignis vorans, et post eum exurens flamma: Quasi hortus voluptatis terra coram eo, et post eum solitudo deserti, neque est qui effugiat eum. Quasi aspectus equorum, aspectus eorum: et quasi equites sic current, sicut sonitus quadrigarum super capita montiu
Abbreviated transcription (Latin):
faciet ad uos imberem matu¬
tinũ ⁊ serotinũ sicut in pͥncipi¬
o. Et implebunt᷑ aree frum̃to.
redundab̃t torcularia uino ⁊
oleo.Et reddam uobis annos qͦs
comeclit locusta. brucus. ⁊ ru¬
bigo ⁊ eruca. fortitudo mea.
magna qm misi inuos: ⁊ co¬
medetis uescentes. ⁊ saturabi¬
mini. ⁊ laudabitis nom̃ dlñi

Expanded text:
tutinum et serotinum, sicut a principio. Et implebuntur areae frumento, et redundabunt torcularia vino et oleo. Et reddam vobis annos, quos comedit locusta, bruchus, rubigo eruca: fortitudo mea magna, quam misi in vos. Et comedetis vescentes, et saturabimini; et laudabiti
Abbreviated transcription (Latin):
rex dauid ad omnem
eccł̃am. Salomonẽ filiũ me¬
um unũ elegit ds̃: ad huc
puerum ⁊ tenellum. Opus
autẽ grande ẽ:neq homini
pparat᷑ habitatio. s deo. Ego
autem totis uirib meis p̾¬
paraui impensas domus dĩ
mei:aurum ad uasa aurea.
argentum ĩ argentea. es in
enea. ferrum inferrea. lignũ
ad lignea. lapides onichinos.
omnẽ p̾ciosum lapidem: ⁊
marmor parium abundantis

Expanded text:
rex ad omnem ecclesiam Salomonem filium meum unum elegit Deus adhuc puerum et tenellum opus autem grande est neque enim homini praeparatur habitatio sed Deo ego autem totis viribus meis praeparavi inpensas domus Dei mei aurum ad vasa aurea et argentum in argentea aes in aenea ferrum in ferrea lignum ad lignea lapides onychinos omnem pretiosum lapidem et marmor parium abundantiss
Abbreviated transcription (Latin):
benedicite cdño deo nr̃o. Et
benedixit om̃is eccl̃ia dño
deo patrum suoꝵ ⁊ inclina¬
deinde regem.Immolaue¬
runt q uictimas dño. ⁊ obtu¬
lerunt holocausta clie seq̃n¬
tiztauros mlle ⁊arietes.
mille. ⁊agnos nulle cũ li¬
baminib suis. ⁊ uniu̾so ritu.
abundantissime:in omnẽ
isil. Et comederunt ⁊bibe¬
runt coram dño in die il¬
la in grancli leticia: ⁊ un¬
xerunt scd̃o salomonẽ filiũ
dauid. Unxerunt aut̃ dño
in pͥncipem: ⁊ sadoch in
pontificem. Seditq salo¬
mon suꝑ soliũ dñi in re¬
gem. ꝓ dauid patre suo:
illi om̃is isrl. S ⁊ uniu̾si pͥn¬
cipes ⁊ potentes. ⁊ cuncti filii
regis dauid. dederunt manũ:
⁊ subiecti fuerunt salomoni
regi. Magnificauit gͦ dñs sa¬
lomonẽ suꝑ omnẽ isrł:⁊ dedit
illi głam regni qualem nlłs
habuit ante eũ rex isrł. Igit᷑
dauid filiꝰ ysai regnauit suꝑ
uniu̾sum isrł: ⁊ dies quib reg¬
nauit suꝑ isrł fuerunt qͣdragĩ

Expanded text:
no Deo nostro. Et benedixit omnis Ecclesia Domino Deo patrum suorum: et inclinadeinde regem. Immolaveruntque victimas Domino: et obtulerunt holocausta die sequenti, tauros mille, arietes mille, agnos mille cum libaminibus suis, et universo ritu abundantissime in omnem Israel: Et comederunt, et biberunt coram Domino in die illo cum grandi laetitia. Et unxerunt secundo Salomonem filium David. Unxerunt autem Domino in principem, et Sadoc in pontificem. Seditque Salomon super solium Domini in regem pro David patre suo, illi omnis Israel. Sed et universi principes, et potentes, et cuncti filii regis David dederunt manum, et subjecti fuerunt Salomoni regi. Magnificavit ergo Dominus Salomonem super omnem Israel: et dedit illi gloriam regni, qualem nullus habuit ante eum rex Israel. Igitur David filius Isai regnavit super universum Israel. Et dies, quibus regnavit super Israe
Abbreviated transcription (Latin):
p̾paraui in edem sc̃am ÷ tria
milia talenta auri. de auro o¬
phiiz: ⁊septẽ milia talentoꝵ
argenti ꝓbatissimi. ad deau¬
randos parietes cempli. Et u¬
bicumq opus ẽ aurũ de auro:
⁊ubicumq opus ẽ argentum.
argenti oꝑa fiant ꝑmanus
arcificum. Et siquis sponte of¬
fert impleat manum suam
hodie:⁊offerat qͦd uoluerit do¬
mus soliati sunt itay pn¬
cipes familiarum. ⁊ ꝓceres
tribuum isrł. tribuni qͦq ⁊ cen¬
turiones ⁊ pͥncipes possessio¬
num regis : dederuntq ĩ oꝑa.
domus dñi. auri talenta qͥnq
milia. ⁊ solidos decem milisi.
argenti talenta decem milia.
⁊ eris calenta decem ⁊ octo mi¬
lia: ferre qͦq centum milia
talentoꝵ. Et apud quencũq
inuenti sunt lapides. deder̃t
in thesaurũ domus dñi: per
manũ iehiel gersonitis. Leta¬
tusq ẽ populus cũ uota spon¬
te ꝓmitt̾ent: qr corde toto offe¬
rebant ea clño. S ⁊ dauid rex
letatus ẽ gauclio magno: et
que incelo sunt ⁊ in t̾ra:tua

Expanded text:
i in aedem sanctam tria milia talenta auri de auro Ophir et septem milia talentorum argenti probatissimi ad deaurandos parietes templi ut ubicumque opus est aurum de auro et ubicumque opus est argentum argenti opera fiant per manus artificum et si quis sponte offert impleat manum suam hodie et offerat quod voluerit Domino polliciti sunt itaque principes familiarum et proceres tribuum Israhel tribuni quoque et centuriones et principes possessionum regis dederuntque in opera domus Dei auri talenta quinque milia et solidos decem milia argenti talenta decem milia et aeris talenta decem et octo milia ferri quoque centum milia talentorum et apud quemcumque invein thesaurum domus Domini, per manum Jeiel Gersonitis. Laetatusque est populus, cum vota sponte promitterent: quia corde toto offerebant ea Domine. Sed et David rex laetatus est gaudio magno, et quae in coelo sunt, et in terra, tua
Abbreviated transcription (Latin):
liarum.⁊hec genealo¬
gia eoꝵ: qͥ ascendert̃ mecũ.
in regno artarxersis regis
de babilone. De filiis finees.
gerson. De filiis ithamar:
danihel. De filus dauid: athus.
De filus sechenie. ⁊ de filus pha¬
ros: zachanas. ⁊ cum eo nu¬
merati sunt uir cl. De filus

Expanded text:
arum, et genealogia eorum, qui ascenderunt mecum in regno Artaxerxis regis de Babylone. De filiis Phinees, Gerson. De filiis Ithamar, Daniel. De filiis David, Attus. De filiis Secheniae, de filiis Pharos, Zacharias: et cum eo numerati sunt viri centu
Abbreviated transcription (Latin):
is isrł. ⁊ de filiis sacerdotum.
⁊ de filiis leuitarum. ⁊ de can¬
torib.⁊ de ianitorib. ⁊ de na¬
chinneis in ierłm: anno sep¬
timo artarxersis regis: et
uener̃t in ierłminse qͥnto.
ip̃e est annus septimꝰ regis:
qͥa in pͥmo die m̃sis pͥmi ce¬
pit ascendere debabilone ⁊
ierł̾m. uixta manũ dei sui bo¬
nam suꝑ se. Esdras aut̃ pa¬
rauit cor suũ ut inuestiga¬
ret legẽ dñi ⁊ fac̾et: ⁊ doc̾et
inisrł p̾ceptũ ⁊ iudiciũ. Hoc
ẽ aut̃ exemplar epłe eclicti:
qͦd decdit rex artarxerses. es¬
ure sac̾doti scribe eruclito ĩ
sermonib ⁊ p̾ceptis dñi.
⁊ cerumoniis eius ĩisrł. Artar¬
xerses rex regũ esdre sacer¬
uoti scribe legis dei celi doc¬
tissimo:salutem. Ame de
uitis ire ĩ ierłm: tecũ uadat.
Afacie enĩ regis ⁊ septẽ cõ¬

Expanded text:
is Israel et de filiis sacerdotum et de filiis levitarum et de cantoribus et de ianitoribus et de Nathinneis in Ierusalem anno septimo Artarxersis regis. Et venerunt in Ierusalem mense quinto, ipse est annus septimus regis; quia in primo die mensis primi cepit ascendere de Babilone et Ierusalem iuxta manum Dei sui bonam super se. Ezdras enim paravit cor suum, ut investigaret legem Domini et faceret et doceret in Israel preceptum et iudicium. Hoc est autem exemplar epistolae edicti, quod dedit rex Artarxersis Ezdrae sacerdoti, scribae erudito in sermonibus et preceptis Domini et ceremoniis eius in Israel: 'Artaxersis rex regum Ezdrae sacerdoti' scribae legis Dei coeli doctissimo salutem. A me devitis, ire in Ierusalem, tecum vadat. A facie enim regis et septem co
Abbreviated transcription (Latin):
nas. ñ habeatis potestatem
imponendi suꝑ eos. Tu aut̃
esdra scd̾m sapientiã dei tui
que ẽ in manu tua. constitu¬
e iudices ⁊ p̾sides. ut iudicẽt
om̃i popło qui ẽ transflum̃.
hus uidelicet qͥ nouerunt le¬
gem dei tui. S ⁊ imꝑitos: do¬
cete libere. Et om̃is qͥ ñ fece¬
rit legẽ dei tui ⁊ legem regis
diligent: iudicium erit de
eo. siue inmortẽ. siue in exili¬
um. siue in condẽpnationẽ
substantie eiꝰ. uł certe incarce¬
rem. Beneclictus dñs ds̃ pa¬
crum nr̃oꝵ. qͥ dedit hoc in cor¬
or regis. ut glificaret domũ
nauit miscd̃iam suam corã
rege ⁊ consiliatorib eiꝰ ⁊ uni¬
u̾sis pͥncipib regis potentib.
Et ego confortatꝰ manu clñi
cei mei qͥ erat ĩme congrega¬
ui. de isrł̾ pͥncipes qui ascen¬
derent mecum. ¶Iler¬

Expanded text:
nas non habeatis potestatem imponendi super eos. Tu autem, Ezdra, secundum sapientiam Dei tui, quae est in manu tua, constitue iudices et presides, ut iudicent omni populo, qui est trans flumen, his videlicet, qui noverunt legem Dei tui, sed et imperitos docete libere. Et omnis, qui non fecerit legem Dei tui et legem regis diligenter, iudicium erit de eo, sive in morte sive in exilium sive in condempnationem substantiae eius, vel certe in carcerem. Benedictus dominus Deus patrum nostrorum, qui dedit hoc in corde regis, ut glorificaret domum navit misericordiam suam coram rege et consiliatoribus eius et universis principibus eius potentibus. Et ego confortatus manu domini Dei mei, quae erat in me, congregavi de Israel principes, qui ascenderent mecum. E
Abbreviated transcription (Latin):
sterio domꝰ dei tui: trade ĩ cõs
tũcumq necẽe̾ ẽ ut expendas:
dabis de thesauro ⁊ de fisco
regis. Et a me ego artarxerses
rex statui atq decreui. om̃i¬
b custoclib arche publice. qͥ
sunt tranfflum̃: ut qͦdcumq
petierit a uobis esdras sac̃dos
scriba legis dei celi. absq mo¬
ra detis usq ad argenti talẽ¬
ta .c. ⁊ usq ad uini batos.c. et
usq ad frum̃ti choros. cͣ ⁊ usq
ad batos olei .c̃. Sal u̾o absq
m̃sura. Om̃e qͦd ad ritũ dei ce
li ꝑtinet tribuat᷑ diligent̃
in domo dei celi: nforte iras

Expanded text:
sterium domus Dei tui, trade in consptumcumque necesse est ut expendas, dabis de thesauro et de fisco regis et a me. Ego Artarxersis rex statui atque decrevi omnibus custodibus archae publicae, qui sunt trans flumen, ut quodcumque petiscriba legis Dei coeli, absque mora detis usque ad argenti talenta centum et usque ad vini batos centum et usque ad frumenti choros centum et usque ad batos olei centum, sal vero absque mensura. Omne, quod ad ritum coeli Dei pertinet, tribuatur diligenter in domo Dei coeli,
Abbreviated transcription (Latin):
te obtuler̃t deo isrł: cuiꝰ in ie¬
rusalẽ tabnaculũ ẽ. Et om̃e
argentũ ⁊ aurũ qͦdcũq inue¬
neris in uniu̾sa ꝓuincia ba¬
bilonis. ⁊ popls offerre uolu¬
erit: ⁊ de sacerdotib qͥ sponte
obtulernt domui dei sui q̃
ẽ in ierłm libere accipe: ⁊stu¬
cliose eme de hac pecunia ui¬
tulos. auetes. agnos.⁊sacri¬
ficia. ⁊ libamina eoꝵ: ⁊ offer
ea suꝑ altare templi dei ur̃i.¬

Expanded text:
te optulerunt Deo Israel, cuius in Ierusalem tabernaculum est. Et omne argentum et aurum, quodcumque inveneris in universa provincia Babilonis et populus offerre voluerit, et de sacerdotibus qui sponte optulerint domui Dei sui, quae est in Ierusalem, libere accipe, et studiose eme de hac pecunia vitulos, arietes, agnos et sacrificia et libamina eorum et offer ea super altare templi Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ie. filii azarie. filii helchie. fi¬
tob. filii amarie. filii azarie.
filii maraioch.filii zaraie.
filii ori. filii bocci. filii abisu¬
e. filii finees. filii eleatar. fi¬
lii aaron sacerdotis. ab initio:

Expanded text:
 filii Helciae, filii Sellum, fiae, filii Amariae, filii Azariae, filii Maratoth, filii Zachariae, filii Ozi, filii Bocci, filii Abisue, filii Phinees, filii Eleazar, filii Aaron sacerdotis ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
mores salis qͦd inpalacio co¬
meclimꝰ. ⁊ qr lesiones regis
uidere nefas clucimꝰ: idcu¬
co misimꝰ⁊ nuntiamꝰ regi
ut recenseas in libris historia¬
rum patrũ cuoꝵ. ⁊ inuemes
scriptum in comm̃tariis : ⁊
scies qm̃ urbs illa urbs rebest̃ ẽ
⁊nocens regib ⁊ ꝓuincus: et
bella concitant᷑ in ea ex dieb
antiquis. Qmͣobr̃e ⁊ ciuitas ip̃a
destructa ẽ. Nuntiamꝰ nos re¬
gi. qm̃ si ciuitas illa eclifica

Expanded text:
alatio comedimus, et quia laesiones regis videre nefas ducimus, idcirco misimus et nuntiavimus regi, ut recenseas in libris historiarum patrum tuorum, et invenies scriptum in commentariis: et scies quoniam urbs illa, urbs rebellis est, et nocens regibus et provinciis, et bella concitantur in ea ex diebus antiquis: quamobrem et civitas ipsa destructa est. Nuntiamus nos regi, quoniam si civitas illa aedific
Abbreviated transcription (Latin):
tur ĩ templũ ierłm. ⁊ ĩ locum
suũ: que ⁊ posita sunt ĩtemplo
dei. Hunc gͦ tatannai clux re¬
gionis q̃ est tranfflum̃. ⁊ star¬
buzannai ⁊ consiliarii ur̃i a¬
pharsacͥei. qͥ estis tranfflum̃.
ꝓcul receclite ab illis. ⁊ limit¬
cite fieri templũ dei illud a
loco suo. S ⁊ a me p̾ceptum ẽ.
qͥd oporteat fieri presbiteris
uideoꝵ illis. ut eclificet᷑ domꝰ
dei: scilicet ut de archa regis
idẽ de tributis que dant᷑ de
regione tranfflum̃. stucdio¬
se sumptꝰ dent᷑ uins illis. ne
impecliat᷑ opus. Quod si ne¬
cesse fuerit. ⁊ uitulos ⁊ agnos
⁊ hedos ĩ holocaustum deo celi.
frum̃tum. sal. iunum ⁊ ole¬
um. scd̃m ritũ sacerdotum
qui sunt in ierłm. det᷑ eis ꝑ
singulos clies: ne sit ĩ aliquo
quenmonia. Et offerant obla¬
tiones deo celi: orentq ꝓ ui¬
ta regis ⁊ filioꝵ eiꝰ. A me gͦ
positum ẽ decretũ. ut om̃is
homo qͥ hanc mutauent

Expanded text:
in locum suum, quae et posita sunt in templo Dei. Nunc ergo Tatannai dux regionis, quae est trans flumen, Starbuzannai, et consiliarii vestri Apharsachei, qui estis trans flumen, procul recedite ab illis et dimittite fieri templum Dei illud a loco suo. Sed et a me quid oporteat fieri a presbyteris Judaeorum illis, ut aedificetur domus Dei, scilicet, ut de arca regis, id est, de tributis, quae dantur de regione trans flumen, studiose sumptus dentur viris illis, ne impediatur opus. Quod si necesse fuerit, et vitulos, et agnos, et haedos in holocaustum Deo coeli, frumentum, sal, vinum, et oleum, secundum ritum sacerdotum, qui sunt in Jerusalem, detur eis per singulos dies, ne sit in aliquo querimonia. Et offerant oblationes Deo coeli, orentque pro vita regis et filiorum ejus. A me ergo positum est decretum, ut omnis hom
Abbreviated transcription (Latin):
gei ꝓphe. ⁊zacharie filii addo.
Et eclificauert̃ ⁊ construxe¬
runt iubente deo isrł. ⁊ iuben¬
te cyro ⁊ dario. ⁊ artarx̾ase re¬
gib ꝑsarum: ⁊ compleuer̃t
domũ dei istã usq ad cliem t̾¬
cium m̃sis adar. qͥ ẽ annus sex
tus regni darii regis. fecert̃
aut̃ filii isrł sacerdotes ⁊ le¬
uite. ⁊ reliqͥ filioꝵ transmnigra¬
tionis: declicationẽ domꝰ dei
ingaudio. Et obtulerunt in
cos caprarum ꝓpeccato to

Expanded text:
e, et Zachariae filii Addo: et aedificaverunt et construxerunt, jubente Deo Israel, et jubente Cyro, et Dario, et Artaxerxe, regibus Persarum: et compleverunt domum Dei istam usque ad diem tertium mensis Aecerunt autem filii Israel, sacerdotes et Levitae, et reliqui filiorum transmigrationis, dedicationem domus Dei in gaudio. Et obtulerunt in cos caprarum pro peccato to
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Nunc gͦ si uidet᷑ regi
bonum recenseat ĩ bybliothe¬
ca regis q̃ ẽ in babilone. utrũ¬
nã acyro rege iussũ sit ut edĩ¬
ficaret᷑ domꝰ dei ĩ ierłm: ⁊ uo¬
luntatẽ regis suꝑ hac remitͤ¬
tat ad nos.
unc rex darius p̾cepit.
⁊ recensuer̃t ĩ byblio¬
checa libroꝵ qͥ erant repositi
ĩ babilone. ⁊ inuentũ ẽ in eg
bathanis qͦͥd ẽ castrũ ĩ mede¬
na ꝓuintia uolum̃ unũ: ta¬
lisq scriptꝰ erat in eo comm̃¬
tariꝰ. Anno pͥmo cp̃ri regis.
cyrus rex decreuit ut domus
loco ubi immolent hostias:
⁊ ut ponant fundam̃ta sup¬
portantia altitudinẽ cubito¬
rum sexaginta. ⁊ latitudinẽ

Expanded text:
tera: Nunc ergo, si videtur regi bonum, recenseat in bibliotheca regis, quę est in Babylone, utrumnam a Cyro rege iussum fuerit, ut ędificaretur domus dei in Iherusalem, et voluntatem regis super hac re mittat ad nos. Tunc Darius rex precepit t recensuerunt in bibliotheca librorum, qui erant repositi in Babylbatanis, quod est castrum in Medena provincia, volumen unum, talisque scriptus erat in eo commentarius: Anno primo Cyri regis: Cyrus rex decrevit ut domus loco ubi immolent hostias, et ut ponant fundamenta supportantia altitudinem cubitorum sexaginta, et latitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
lii transnugrationis pascha
qͣrta decima cdie m̃sis pͥmi
Punficati enĩ fuerant sa¬
cerdotes ⁊ leuite qͣi unꝰ: om̃s
munli adimmolanclũ pas¬
cha uniu̾sis filiis transmi¬
grationis. ⁊ frĩb siuis sac̾doti¬
b ⁊ sibi. Et comederunt filii
isrł qͥ reũsi fuerant de tr̃as¬

Expanded text:
s Pascha, quartadecima die mensis primi. Purificati enim fuerant sacerdotes et Levitae quasi unus: omnes mundi ad immolandum pascha universis filiis transmigrationis, et fratribus suis sacerdotibus, et sibi. Et comederunt filii Israel, qui reversi fuerant de trans
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reliqͥ qui erant ĩ consilio e¬
oꝵ: ad artarxersen regẽ ꝑsa¬
rum. Epła aũt accusationis
scͥpta erat synace:⁊ legeba¬
tͣ sermone syro. Reum. beel.¬
teem. ⁊ sainsai scriba: scrip¬
serunt epłam. unã de ierłm
arcarxersi regi huiꝰ cemodi.
Reum. beel. teem. ⁊ samsai
scelu reliqui consluuatores
phalei apharsei. hercͥuei. ba
ei. elamite. ⁊ ceten de gentib
qͣs transtulit a sennaphar
magnꝰ ⁊gloriosus: ⁊ habita¬
re eas fec̾it inciuitatib sa¬
marie. ⁊ in reliquis regioni¬
b tranfflum̃ ĩ pace. Hoc est
exemplar epłe. qmͣ miserũt
adeum. Artharxersi regi ser¬
ui tui uiri qui sunt cranfflu¬
uiũ: salutẽ dicunt. Notũ sit
regi qr uidei qui ascenderunt a
te ad nos. uenerunt in ierl̾m
cuitatẽ rebellem ⁊ pessimã:
qmͣ edificant extruentes mu¬
ros eius. ⁊ parieres componẽ

Expanded text:
onsilio eorum, ad Artaxerxem regem Persarum: epistola autem accusationis scripta erat Syriace, et legebatur sermone Syro. Reum Beelteem, et Samsai scriba scripserunt epistolam unam de Jerusalem Artaxerxi regi, hujuscemodi: Reum Beelteem, et Samsai scriba, et reliqui consiliatores phalaei, Apharsaei, Ercei, Elamitae, et caeteri de gentibus quas transtulit Asenaphar magnus et gloriosus: et habitare eas fecit in civitatibus Samariae, et in reliquis regionibus trans flumen in pace. Hoc est exemplar epistolae quam miserunt ad eum: ARTAXERXI REGI, SERVI TUI, VIRI QUI SUNT TRANS FLUVIUM, SALUTEM DICUNT. Notum sit regi, quia Judaei, qui ascenderunt a te ad nos, venerunt in Jerusalem civitatem rebellem et pessimam, quam aedificant, exstruentes muros ejus, et par
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ aut̃ qͥ habitare facit no¬
men suũ ibi. clissipet oĩa re¬
gna: ⁊ popłm qͥ extenderit
manũ suã. ut repugnet et
lissipet domũ dei illam q̃ est
ĩierłm. Ego darius statui de¬

Expanded text:
s autem qui habitare fecit nomen suum ibi dissipet omnia regna, et populum qui extenderit manum suam, ut repugnet et dissipet domum Dei illam, quae est in Hierusalem. Ego Darius statui de
Abbreviated transcription (Latin):
runt eis. Qͥs dedit uobis
consiliũ ut domũ hanc eli¬
ficaretis. ⁊ muros hos instau¬
raretis :to qͦd respondimꝰ
eis: que ẽent nomina ho¬
minum auctoꝵ illiꝰ eclifi¬
cationis. Oculus aut̃ dei
eos. Placuitq ut res ad da¬
num referret᷑. ⁊ cunc satis¬
fac̾ent adu̾sus accusationẽ
illam. Exemplar epłe qm
misit tathannai clux regi¬
onis tranfflum̃. ⁊ starburan¬
nai ⁊ consiliatores eius. aphar¬
sacei qͥ erant tranfflum̃: ad
dariũ regẽ. Sermo quẽ mi¬
serant ei: sic scͥptꝰ erat. La¬
rio regi pax om̃is. Notũ sit
regi. isse nos aduideã ꝓuin¬
ciam. ad domũ dei magni.
que edificat᷑ lapide ĩ polito:

Expanded text:
runt eis: Quis dedit vobis consilium, ut domum hanc aedificaretis, et muros hos instauraretis? Ad quod respondimus eis, quae essent nomina hominum auctorum illius aedificationis. Oculus autem Deieos. Placuitque ut res ad Darium referretur, et tunc satisfacerent adversus accusationem illam. Exemplar epistolae, quam misit Thathannai dux regionis trans flumen, et Stharbuzanai, et consiliatores ejus Arphasachaei, qui erant trans flumen, ad Darium regem. Sermo quem miserant ei, sic scriptus erat. DARIO REGI PAX OMNIS. Notum sit regi, isse nos ad Judaeam provinciam, ad domum Dei magni, quae aedificatur lapide impolito,
Abbreviated transcription (Latin):
ut eclificemꝰ domũ deo nr̃o:
s nos ip̃i soli edificabimꝰ dño
deo nr̃o. sic̃ p̾cepit nob̾ cyrus
rex ꝑsarum. factum ẽ gͥ ut
popłs t̾re impecliret manus
popłi iude:⁊ curbaret eos in
edificando. Conduxert̃ qͦq
rum oĩb cdieb cẏn regis ꝑ¬
sarũ: ⁊ usq ad regnũ dani
regis ꝑsarũ. In regno autẽ
a sueri inpͥncipio regni eius:

Expanded text:
edificemus domum Deo nostro, sed nos ipsi soli aedificabimus Domino Deo nostro sicut praecepit nobis Cyrus rex Persarum. Factum est igitur ut populus terrae impediret manus populi Judae, et turbaret eos in aedificando. Conduxerunt quoqrum omnibus diebus Cyri regis Persarum, et usque ad regnum Darii regis Persarum. In regno autem Assueri, in princ
Abbreviated transcription (Latin):
tis uiros illos. ⁊ urbs illa ñ
elificet᷑: donͨ si forte a me.
iussum fuerit. Sidete ne
negligent̾ hoc impleatis:
⁊ paulatumn crescat malũ
contͣ reges. Itaq exemplũ
eclicti artarxersis regis le¬
⁊ samsia scͥba ⁊ consilianis eoꝵ
in brachio ⁊ robore. Tunc in¬
salem: ⁊ñ fiebat usq ad se¬
cũclũ annũ regni darii re¬
gis ꝑsarumi¬

Expanded text:
is viros illos, et urbs illa non aedificetur, donec si forte a me jussum fuerit. Videte ne negligenter hoc impleatis, et paulatim crescat malum contra reges. Itaque exemplum edicti Artaxerxis regis le Samsai scriba, et consiliariis eorum: in brachio et robore. Tunc insalem, et non fiebat usque ad annum secundum regni Darii regis
Abbreviated transcription (Latin):
ciferabat᷑ clamore magno ĩ
laudando dñm: eo qͦd funda¬
tum ẽẽt templũ dñi pluri¬
mi etiam de sacerdotib ⁊ le¬
uitis. ⁊ pͥncipes patrũ ⁊ seni¬
ores qui uiderant templum
pͥus cũ fundatum e̾ẽt ⁊ hoc
templũ in ocłis eoꝵ: flebant
uoce magna. Et multr uoci¬
ferantes ĩleticia: eleuabant
uocem. Nec pot̾at qͥsqͣm ag¬
nosc̾e uocem clamoris letã¬
tiũ. ⁊ uocem fletus popłi. Cõ

Expanded text:
ciferabatur clamore magno in laudando Dominum, eo quod fundatum esset templum Domini: plurimi etiam de sacerdotibus et Levitis, et principes patrum, seniores, qui viderant templum prius, cum fundatum esset htemplum in oculis eorum flebant voce magna. Et multi vociferantes in laetitia levabant vocem, nec poterat quisquam agnoscere vocem clamoris laetantium, et vocem fletus populi. Et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filii eiꝰ. ⁊ filii iuida qͣiuir unꝰ:
ut instarent suꝑ eos qͥ facie¬
bant opꝰ in tẽplo dei: filii he¬
plo dñi. stetert̃ sacerdotes in
ornatu suo cum tubis ⁊ ⁊ leui¬
te filii asaph in cymbalis: ut
laudarent clm̃ ꝑmanũ dauid
regis isrł. Et concĩnebant in
hẏmnis. ⁊ confessione dño:¬

Expanded text:
et filii ejus, et filii Juda, quasi vir unus, ut instarent super eos qui faciebant opus in templo Dei: filii Eplo Domini, steterunt sacerdotes in ornatu suo cum tubis, et Levitae filii Asaph in cymbalis, ut laudarent Deum per manus David regis Israel. Et concinnebant in hymnis et confessione Do
Abbreviated transcription (Latin):
filii giddel. filii garer. filii ra¬
haia. filii rasin. filii nechoda.
fili garen. filii ara filii pba¬
sea. filii besee. filii a senna. fi¬
lii meuũ filii nechusim. fi¬
lii bechuth. filii acupha. filii
assur. filii besluch. filii ma¬
ida. filii arsa. filii berchos. fi¬
liz si sara. filii chema. filii na¬
sia. filii athipha. filii seruoꝵ
salomonis. filii sothei. filu
sopherech. filii pharuda. filii
ala. filii delchon. filii gedel. fi¬
lii saphatia. filii athil. filii
phocereth. qͥ erant deasebam.
filii ami. Om̃s nathinner⁊
filii seruoꝵ salomonis: ccc¬

Expanded text:
i Gaddel, filii Gaer, filii Raaia, filii Rasin, filii Necoda, filii Gazem, filii Aza, filii Phasea, filii Besee, filii Asennaa, filii Munim, filii Nephusim, filii Becbuc, filii Acupha, filii Arur, filii Besluth, filii Maida, filii Arsa, filii Bercos, filii Sisara, filii Thema, filii Nasia, filii Athupha. Filii servorum Salomonis, filii Sotei, filii Sopheret, filii Pharuda, filii lala, filii Dercon, filii Geddel, filii Saphatia, filii Atil, filii Phochereth, qui erant de Asebaim, filii Amni: omnes Nathinaei, et filii servorum Salomonis,
Abbreviated transcription (Latin):
tro offerrebat᷑ munus deo.
Apͥmo clie m̃sis septimi ce¬
perunt offerre holocaustũ
clño. Porro templũ dei: nͨ¬
dum fundatũ erat. Dede¬
runt aut̃ pecunias lato¬
potum. ⁊ oleum. si doniis tyri¬
isq ut deferrent ligna cedri¬
na delibano ad mare ioppes
iuxta qͦd p̾ceꝑat eis cirus rex

Expanded text:
tro offerebatur munus Domino. A primo die mensis septimi coeperunt offerre holocaustum Domino; porro templum Dei fundatum necdum erat. Dederunt autem pecunias latopotum, et oleum, Sydoniis Tyriisque, ut deferrent ligna cedrina de Libano ad mare Joppe, juxta quod praeceperat Cyrus rex
Abbreviated transcription (Latin):
Et surrexit iosue filiꝰ iose dech
⁊ fr̃s eiꝰ sac̾dotes: ⁊ zoroba¬
bel filiꝰ salathiel ⁊ fr̃s eiꝰ
Et edificauerunt altare dei
isrl: ut offerrent ĩ eo holocau¬
stomata. sicut scͥptunt ẽ in
lege moysi uiri dei. Colloca¬
uerunt alit altare suꝑ ba¬
ses suas: det̾rentib eos ꝑcir¬
cuitum popłis t̾raꝵ. Et obtu¬
lerunt suꝑ illud holocaustũ

Expanded text:
sue filius Josedec, et fratres ejus sacerdotes, et Zorobabel filius Salathiel, et fratres ejus, et aedificaverunt altare Dei Israel, ut offerrent in eo holocautomata, sicut scriptum est in lege Mosi viri Dei. Collocaverunt autem altare Dei super bases suas, deterrentibus eos per circuitum populis terrarum, et obtulerunt s
Abbreviated transcription (Latin):
rem: ⁊ uocatꝰ ẽ nomine eoꝵ.
Hii quesierũt scͥpturã gene¬
alogie sue ⁊ ñ inuenerunt:
⁊ ciecti st̃ de sacerdotio. Et
dixit athẽsatha eis. ut ñ co¬
geret sacerdos doctus atq ꝑ
fectus. Om̃is multitudo qiͣ¬

Expanded text:
vocatus est nomine eorum: hi quaesierunt scripturam genealogiae suae, et non invenerunt, et ejecti sunt de sacerdotio. Et dixit Athersatha eis ut non cogeret sacerdos doctus atque perfectus. Omnis multitudo q
Abbreviated transcription (Latin):
templũ dñi qͦd erat in ierłm.
Uniu̾isiq qui erant incirrui¬
tu. adiuuerunt manꝰ eoꝵ. in
uasis argentes. ⁊ aureis in
te obculerant. Rex u̾o cyrus
ꝓtulit uasa templi dñi. q̃
tulerat nabuchodonosor de
ierłm. ⁊ posuerat ea intẽplo
dei sui. Frotulit ea cyrus rex

Expanded text:
 quod erat in Ierusalem. Universique, qui erant in circuitu, adiuverunt manus eorum in vasis argenteis et aureis, innte optulerant. Rex quoque Cyrus protulit vasa templi Domini, quae tulit Nabochodonosor de Ierusalem et posuerat ea in templo dei
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inierłm. Et om̃s reliqͥ ĩ cun¬
ctis locis ubicũq habitant ad¬
iuuent eum uiri de loco suo.
argento. ⁊ auro. ⁊ substantia
⁊ pecorib: excepto qͦd uolun¬
tarie offerunt templo dei ꝙ¬

Expanded text:
erusalem. Et omnes reliqui in cunctis locis vbicumque habitant, adiuuent eum viri de loco suo, argento, & auro, & substantia, & pecoribus: excepto quod voluntarie offerunt templo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
saluare isrł. Tu fecisti celũ et
t̾ram: ⁊ qͥcqͥd celi ambitu conti¬
net᷑. Dñs om̃ium es: nec ẽ qui
resistat maiestati tue. Cuncta
fecerim hoc: ut ñ adorauerim
aman suꝑbissimũ. Libent enĩ
ꝓsalute isrł etiam uestigia pe¬
dum eiꝰ deosculari ꝑatus ẽẽm:
sz tunui ne honorẽ dei mei tnͣs¬
ferrem ad hominẽ ⁊ neqũeqͣm
adorarem excepto deo meo.Et
nunc cdñe rex abraham. mise¬
rere popłi tui: qr uolũt nes ũ¬
mici nr̃i ꝑdere ⁊ hereditatem
tuã delere. Ne despicias partẽ
tuam: qm redemisti de egyp¬
to. Exaudi dep̾cationẽ meã:
⁊ ꝓpitiꝰ esto sorti ⁊ funiculo tu¬
o. Et conute luctũ nr̃m ingau¬
diũ ⁊ ut uiuentes laudemꝰ no¬
men tuũ dñe:⁊ neclaudas ora
canentium te. Om̃is qͦ isrł pa¬
rim̃te ⁊ obsecratione clama¬
uit ad clñm: eo qͦd eis certa
mors impenderet. ¶Alt
git ad dñm: pauens ꝑ¬
iculũ qͥd imminebat. Cumq
ceposuisset uestes regias: fle¬
tib ⁊ luctib apta indum̃ta

Expanded text:
elum et terram, et quidquid coeli ambitu continetur. Dominus omnium es, nec est qui resistat majestati tuae. Cuncta fecerim hoc ut non adorarem Aman superbissimum libenter enim pro salute Israel etiam vestigia pedum ejus deosculari paratus essem, sed timui ne honorem Dei mei transferrem ad hominem, et ne quemquam adorarem excepto Deo meo. Et nunc, Domine rex Deus Abraham, miserere populi tui, quia volunt nos inimici perdere, et haereditatem tuam delere. Ne despicias partem tuam, quam redemisti tibi de Aegypto. Exaudi deprecationem meam, et propitius esto sorti et funiculo tuo: et converte luctum nostrum in gaudium, ut viventes laudemus nomen tuum, Domine, et ne claudas ora te canentium. Omnis quoque Israel pari mente et obsecratione clamavit ad Dominum, eo quod eis certa mors impenderet. Cap.git ad Dominum, pavens periculum, quod imminebat. Cumque deposuisset vestes regias, fletibus et luctui apta indumenta
Abbreviated transcription (Latin):
nia rege uidee: ⁊ hoc eiꝰ somp¬
niũ fuit. Apparuerunt uoces
⁊ tumultus. ⁊ conitrua. ⁊ t̾re¬
motꝰ. ⁊ conturbatio suꝑ t̾ram.
Et ecce duo dracones magni
paratiq contͣ se in p̾liũ: ad qͦ¬
rum clamorem cuncte con¬
citate sunt nationes. ut pug¬
narent contra gentẽ ustoꝵ.
fuitq clies illa tenebraꝵ et
discriminis. tribulationis an
gustieq ⁊ ingens formido sr̃¬

Expanded text:
hoc ejus somnium fuit: Apparuerunt voces, et tumultus, et tonitrua, et terraemotus, et conturbatio super terram, et ecce duo dracones magni, paratique contra se in praelium. Ad quorum clamorem cunctae concitatae sunt nationes, ut pugnarent contra gentem justorum. Fuitque dies illa tenebrarum et discriminis, tribulationis et angusti
Abbreviated transcription (Latin):
nomine mutebant᷑. anulo
eiꝰ obsignate sunt. ⁊ misse ꝑ
ueredarios: qͥ ꝑ om̃is ꝓuinti¬
as discurrentes. ueteres lit¬
teras noius nuntiis p̾uenirẽt.
Qͥb imꝑauit rex ut conueni¬
rent uideos ꝑsingłas ciuita¬
tes.⁊ inunũ preciperent con¬
gregari: ut starent ꝓ aĩab
suis. ⁊ inimicos suos om̃s cũ
conuigib. ac liberis. ⁊ uniu̾¬
sis domib int̾fic̾ent. atq de¬
lerent. Et constituta ẽ ꝑ om̃s
ꝓuintias una ultionis dies:
id ẽ t̾cia decima die m̃sis duode¬
perio notum fieret paratos
ẽẽ uideos: ad capiendam uin¬
dictam de hostib sius. Egres¬
siq sunt ueredarii:celeres
nuntios p̾ferentes. Et eclic¬
tum regis pepenclit insusis.
Mardocheus aut̃ de palatio
⁊ de conspectu regis egredi¬
ens fulgebat ĩ uestib regiis :
hiaciithinis uidelicet ⁊ae¬

Expanded text:
mine mittebantur, annulo ipsius obsignatae sunt, et missae per veredarios: qui per omnes provincias discurrentes, veteres litteras novis nuntiis praevenirent. Quibus imperavit rex, ut convenirent Judaeos per singulas civitates, et in unum praeciperent congregari, ut starent pro animabus s inimicos suos cum coniugibus ac liberis et universis domibus interficerent atque delerent et constituta est per omnes provincias una ultionis dies id est tertiadecima mensis duode notum fieret, paratos esse Judaeos ad capiendam vindictam de hostibus suis: Egressique sunt veredarii celeres nuntios perferentes, et edictum regis pependit in Susis. Mardochaeus autem, de palatio et de conspectu regis egrediens, fulgebat vestibus regiis, hyacinthinis
Abbreviated transcription (Latin):
nat. Et certe origenes ñ solũ
exempla composuit quatuor
editionum eregione singula
uerba describens ⁊ ut unus
dissentiens statim ceteris in¬
ter se consentientib arguat᷑.
s qͦd maioris audatie ẽ in ecli¬
tione septuaginta theodotio¬
nis editionem miscuit ⁊ aste¬
riscis uidelicet designans q̃
minus ante fuerant:⁊uir¬
gulis que exsuꝑfluo udebã¬
tur apposita. Si igitur licuit
alus non tenere qd̃ semel sus¬
ceꝑant. et post septuaginta
cellulas que uulgo sine au¬
ctore iactantur singulas ce¬
los aperuere hocq in ecclesi¬
is legitur quod septuagin¬
ta nescierunt: cur me non
suscipiant latini mei qui
inuiolata editione ueteri.
ita nouam condidi. ut laborẽ
meum hebreis. et qͦd his ma¬
ius ẽ apłis auctorib ꝓbem:
Scripsi nuꝑ librum de opti¬
mo genere int̾pretandi: o¬
stendens illa de euangelio. ex
egẏpto uocaui filium meum

Expanded text:
nat. Et certe Origenes non solum nat. Et certe Origenes non solum exempla composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens statim, caeteris inter se consentientibus, arguatur; sed quod majoris audaciae est, in editione Septuaginta, Theodotionis editionem miscuit, asteriscis videlicet designans quae minus fuerant, et virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere, quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo sine auctore jactantur, singulas cellulas aperuere: hocque in Ecclesiis legitur, quod Septuaginta nescierunt; cur me non suscipiant Latini mei, qui inviolata editione veteri, ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et quod his majus est Apostolis auctoribus probem? Scripsi nuper librum de Optimo genere interpretandi, ostendens illa de Evangelio: Ex Aegypto vocavi filium meum
Abbreviated transcription (Latin):
i septuaginta inter¬
precum pura ⁊ ut
ab eis in grecum uersa est
editio ꝑmaneret:suꝑflue
me chromaci episcopoꝵ scĩs¬
sime atq doctissume impelle¬
res. ut tͥ hebrea uolumina la¬
tino sermone tranfferrem.
Quod enim semel aures ho¬
minum occupauerat.⁊nas¬
centis ecclesie roborauerat fi¬
silentio comꝓbari. Nunc u̾o
cum ꝓuarietate regionum
diu̾sa ferantur exemplaria.
et germana illa antiqua et
translatio corrupta sit atq
molata: nr̃i arbitrii putas.
aut eplurib iuidicare qͥd ue¬
rum sit. aut nouum opus
in ueteri oꝑe condere ⁊ illudẽ¬
tib q uideis cornicum ut di¬
citur oculos configere. Ale¬
xandria et egyptus. in sep¬
tuaginta suis esycium lau¬
oat auctorem. Constantino¬
polis usq antiochiam: luci
am martris exemplaria
ꝓbat. Aleclie inter has ꝓuin¬
tie. palestinos coclices legunt.
qͦs ab origene elaboratos eu¬
sebius et pamphilus uulga¬
uerunt: totusq orbis hac int̾
se cripharia uarietate cõpug¬

Expanded text:
i Septuaginta interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi Chromati, episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut tibi Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fisilentio cocum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem: Constantinopolis usque Anthiochiam, Luciris exemplaria probat. Mediae inter has provinciae Palaestinos codices legunt, quos ab Origene elaboratos Eusebius et Pamphilius vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compug
Abbreviated transcription (Latin):
tritionem a collib. Induit qͦq
ululatum habitatorib pile.
quia conticuit om̃is popłs cha¬
naan: lisꝑier̃t uniu̾si qͥ inuo¬
luti erant argento. Explicit

Expanded text:
tritionem a collibus. Indicit quoque ululatum habitatoribus pilae: quia conticuit omnis populus Chanaam: disperierunt universi, qui involuti erant argento. Aggaeus
Abbreviated transcription (Latin):
nua q̃ uentilauerunt iudam
leuaint caput suũ. Et uenere.
isti det̾rere ea: ut deiciant cor¬
nua gentium. q̃ eleuauerunt
cornii suꝑ t̾ram iuda. ut disꝑ¬
gerent eam.

Expanded text:
udam levavit caput suum et venerunt isti deterrere ea ut deiciant cornua gentium quae levaverunt cornu super terram Iuda ut dispergerent eam
Abbreviated transcription (Latin):
deo mũdi creatori. ⁊ hortatus
suos ut fortit̾ climicarent.
ciuitate. patria ⁊ ciuib starẽt:
circa modin ex̾citum consti¬
tuit. Et dato signo suis dei uic¬
torie. iuuenib fortissimis ele¬
ctis: nocte adgressus aulã re¬
giam ĩ castris int̾fecit iuros qͣ¬
fantoꝵ cũ hiis qui suppositi.

Expanded text:
hortatus suos ut fortiter dimicarent et civitate patria et civibus starent circa Modin exercitum constituit et dato signo suis Dei victoria iuvenibus fortissimis electis nocte adgressus aulam regiam in castris interfecit viros qfantorum cum his qui superpos
Abbreviated transcription (Latin):
ut hit̾m redderet. Atq ita uita
oefunctus est
icanor aut̃ ut comperit
uidam ẽẽ in locis sama¬
rie: dogitauit clie sabbati cum
om̃u mpetu committ̾e. Iudeis
uo qͥ ilũ ꝑnecesitate seque¬
bant᷑ dicentib ne ita ferocit
⁊barbare fecers. s honorem
tribue diei sc̃ĩficationis ⁊ et
honora eum qͥ uniu̾sa cõspi¬
cit: at ille infelix int̾rogauit
si ẽ potens in celo qͥ imꝑauit
agi diem sabbatoꝵ. Et respon¬
dentib illis. ẽ dñs uinus ip̃e ĩ
celo potens qͥ uissit agi septi¬
mamn cliem: at ille ait. Et e¬
go potens sum suꝑt̾ram qͥ ĩ¬
pero sumi arma. ⁊ negotia
regis impleri. Tam̃ ñ obtinu¬
it: ut consilium ꝑfic̾et. Et ni¬
canor qͥdem cũ sũma suꝑbia
erectꝰ. cogitau̾at cõmune tro¬
pheum statuere de uida. Ma¬
chabeus aut̃ confidebat sem¬
ꝑ cũ om̃i spe auxiliũ sibi a dõ
ad futurum ⁊ ⁊ hortabat᷑ suos
ne formidarent ad aduentũ
nationũ: s inm̃te haberent
nunc sꝑarent ab om̃ipotẽte

Expanded text:
iterum redderet atque ita vita defunctus est Nicanor autem ut conperit Iudam esse in locis Samariae cogitavit die sabbati cum omni impetu committere Iudaeis vero qui illum per necessitatem sequebantur dicentibus ne ita ferociter et barbare feceris sed honorem tribue diei sanctificationis et honora eum qui universa conspicit at ille infelix interrogavit si est potens in saeculo qui imperavit agi diem sabbatorum et respondentibus illis est Dominus vivus ipse in caelo potens qui iussit agi septimam diem at ille ait et ego potens sum super terram qui impero sumi arma et negotia regis impleri tamen non obtinuit ut consilium perficeret et Nicanor quidem cum summa superbia erectus cogitaverat commune tropeum statuere de Iuda Macchabeus autem confidebat semper cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortabatur suos ne formidarent ad adventum nationum sed in mente haberent nunc sperarent ab Omnipotente
Abbreviated transcription (Latin):
hiis erga nicanorem gestis.
qͥdem bone ⁊ut historie com¬
petit: hoc ⁊ ip̃e uelim. Si autẽ.
minꝰ digne: concedendũ ẽ mͥ.
Sicut enim uinũ semꝑ bibere.
aut̃ semꝑ aqm contrarium est.
alt̾nis aut̃ uti delectabile: ita le¬
gentib si semꝑ exactus sit ser¬
mo ñ erit gratus. Hic gͦ erit cõ

Expanded text:
his erga Nicanorem gestis, quidem bene, et ut historiae competit hoc, et ipse velim. Si autem minus digne, concedendum est mihi. Sicut enim vinum semper bibere, aut semper aquam, contrarium est, alternis autem uti delectabile, ita legentibus si semper exactus sit sermo, non erit gratus. Hic ergo erit
Abbreviated transcription (Latin):
steritatẽ istam: paucis suoꝵ cõ¬
gregatis. occultauit sea nica¬
nore. Qd ut ille cognouit for¬
tit̾ se a uiro p̾uentũ. uenit ad
maximũ ⁊ scĩssimum templũ
⁊ sacerdotib solitas hostias of
ferentib. iussit sibi tradiuirũ.
Qͥb cũ uiram̃to clicentib nes¬
cire se ubi ẽẽt qͥ querebat᷑: ex¬
tendens manũ ad templum
iurauit. Nisi mͥ uinctũ indã
tradideritis: istud dei fanũ in
planitiem declucã. ⁊ altare ef¬
fodiam: ⁊ templũ hoc lib̾o pa¬
tri consecrabo. Et huis dictis:
abiit. Sacerdotes aut̃ ꝓtenden¬
tes manus in celũ. inuocabant
eum qͥ semꝑ ꝓpugnator ẽ gẽ¬
tis ip̃oꝵ: hec clicentes. Tu dñe¬
uoliusti templũ habitationis

Expanded text:
steritatem istam paucis suorum consteritatem istam paucis suorum congregatis occultavit se a Nicanore quod ut ille cognovit fortiter se a viro praeventum venit ad maximum et sanctissimum templum et sacerdotibus solitas hosibi tradi virum quibus cum iuramento dicentibus nescire se ubi esset qui quaerebatur extendens manum ad templum iuravit nisi mihi vinctum Iudam tradideritis istud Dei fanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo et his dictis abiit sacerdotes autem protendentes manus in caelum invocabant eum qui semper propugnator esset gentis ipsorum haec dicentes tu Dnullius i
Abbreviated transcription (Latin):
tur aut nicanor nichilq iniq
agebat: gregesq turbarũ que
congregate fuerant. dimisit.
exanimo. ⁊ erat uiro inclinatꝰ.
rogauitq eũ duc̾e uxorẽ filios¬
q ꝓcreare. Nuptias fecit qͥete
egit: cõmunit̾q uiuebant. Al¬
chimꝰ aut̃ uidens caritatẽ illo¬
rum adinincem. ⁊ conuentio¬
nes. uenit ad demetrium: ⁊ cli¬
cebat nicanorem reb alienis
assentire. iuidamq regni insi¬
cliatorem successorẽ sibi desti¬
nasse. Itaq rex exasꝑatus. ⁊
pessimis huiꝰ criminationib¬
cens grauit qͥdem se ferre de a¬
micitie conuentione: iub̾e tam̃
machabeũ citius ũctũ mittere
antiochiã. Qͥb cognitis nicanor
consternabat᷑ ⁊ grauitꝰ ferebat:
si ea q̃ conuen̾ant irrita fac̾et.
nichil lesus a uiro. S qr regire¬
sistere ñ poterat: oportunitatẽ
obseruabat. qͣ p̾ceptũ ꝑfic̾et. Et
machabeus uidens austerius
secũ agere nicanorẽ. ⁊ consue¬
tum occursũ ferotius exiben¬
tem. intelligens ñ exbono ẽẽ au¬

Expanded text:
il inique agebat gregesque turbarum quae congregatae fuerant dimisit ex animo erat vero inclinatus rogavit eum ducere uxorem filiosque procreare nuptias fecit quiete egit communiterque vivebant Alchimus autem videns caritatem illorum ad invicem et conventiones venit ad Demetrium et dicebat Nicanorem rebus alienis adsentare Iudamque regni insidiatorem successorem sibi destinasse itaque rex exasperatus et pessimis huius criminationibcens graviter quidem se ferre de amicitiae conventione iubere tamen Macchabeum citius vinctum mittere Antiochiam quibus cognitis Nicanor consternabatur et graviter ferebat si ea quae convenerant irrita faceret nihil laesus a viro sed quia regi resistere non poterat oportunitatem observabat qua praeceptum perficeret at Macchabeus videns austerius secum agere Nicanorem et consuetum occursum ferocius exhibentem intellegens non ex bono esse au
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝑuenisset: conuocatis cõ¬
tribulib ⁊ sacerdotib ad alta¬
re arcessiit ⁊ eos qͥ i arce erãt.
Et ostenso capite. nicanoris
⁊ manu ne farca. qmͣ extẽdens
contͣ domũ scãm om̃ipotẽtis
d̃i. magnifice głiatꝰ ẽ. lingũa
etiam impii nicanoris p̾cisam.
uissit ꝑticulatim auib dari:
manũ aut̃ dem̃tis contra tem
taminatum conseruauit Sus¬
pendit aut̃ nicanoris caput ĩ
nifestũ signũ auxilii dei. Itaq
om̃s cõmuni consilio decreue¬
r̃t̃ nlło mͦ diem istum absq
celebritate p̾terire:habere au¬
cem celebritatẽ tercia decima
die m̃sis adar. qͥ dicit᷑ uoce sy

Expanded text:
cum convenisset convocatis contribulibus et sacerdotibus ad altare arcersiit et eos qui in arce erant et ostenso capite Nicanoris et manu nefaria quam extendens contra domum sanctam omnipotentis Dei magnifice gloriatus est linguam etiam impii Nicanoris praecisam iussit particulatim avibus dari manum autem dementis contra temptaminatum conservavit suspendit autem Nicanoris caput in nifestum sit auxilii Dei itaque omnes communi consilio decreverunt nullo modo diem istum absque celebritate praeterire habere autem celebritatem tertiadecima die mensis adar quod dicitur voce sy
Abbreviated transcription (Latin):
moli iuisus. Oniam qͥ fuerat
sũmus sacerdos uirũ bonum.
⁊ benignum. uerecũclũ uisu. ⁊
tem orare ꝓom̃i popło udeo¬
rum. Fost hec apparuisse. ⁊ ali¬
um uirũ etate ⁊ gła mirabilẽ
⁊ magni decoris habitudine
circa illum: respondentẽ u̾o o¬
niam clixisse. Hic ẽ fratrum

Expanded text:
modi visus. Oniam, qui fuerat summus Sacerdos, virum bonum & benignum, verecundum visu, motem orare pro omni populo Iudæorum. Post hæc apparuisse & alium virum ætate & gloria mirabilem, & magni decoris habitudinem circa illum. Respondentem vero Oniam, & dixisse. Hic est fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
sub erechia rege uida. ⁊ int̾fe¬
csti de castris sennacherib cen¬
tum octoginta qͥnq milia. Et
nunc dñator celoꝵ mitte an¬
głm tuũ bonũ ante nos ĩtimo¬
re ⁊tremore magnitudinis
brachiitui: ut metuant qͥ cũ
blasphemia uenunt adusus
scm̃ popłm tuũ. Et hic qͥdem
ita ꝑorauit. Hicanor aut̃ ⁊ qͥ
cũ ip̃o erant: cũ tubis ⁊ canticis
admouebant. Iudas u̾o ⁊ qui
cũ eo erant inuocato deo per
or̃ones congressi st̃ manu qͥ¬
uem pugnantes: s ⁊ cordib do¬
minum orantes. ꝓstrauenint
ñminus triginta qͥnq milia.
p̾sentia dei magnifice delectati.
Cumq cessassent. ⁊cũ gaudio
reclirent:cognouer̃t nicano¬
rem ruisse cũ armis suis. Ec̃o
itaq clamore.⁊ ꝑturbatio¬
ne excitata: patria uoce om̃i¬
potentẽ cdñm benedicebant.
Precepit aut̃ uidas qͥ ꝑom̃ia
corꝑe ⁊ animo mori ꝓciuib¬

Expanded text:
sub Ezechia rege Iudae et inteisti de castris Sennacherim centum octoginta quinque milia et nunc Dominator caelorum mitte angelum tuum bonum ante nos in timore et tremore magnitudinis brachii tui ut metuant qui cum blasphemia veniunt adversus sanctum populum tuum et hic quidem ita peroravit Nicanor autem et qui cum ipso erant cum tubis et canticis admovebant Iudas vero et qui cum eo erant invocato Deo per orationes congressi sunt manu quidem pugnantes sed cordibus Dominum orantes prostraverunt non minus triginta milia praesentia Dei magnifice delectati cumque cessassent et cum gaudio redirent cognoverunt Nicanorem ruisse cum armis suis facto itaque clamore et perturbatione suscitata patria voce omnipotentem Dominum benedicebant praecepit autem Iudas qui per omnia corpore et animo emori pro civib
Abbreviated transcription (Latin):
domũ eiꝰ. ⁊ ianuã disrũpere.
adq ignẽ admoue cupien¬
gladio se petuit. eligens nobili¬
ter mori potiꝰ qm subditꝰ fi¬
eri peccatorib. ⁊ contͣ natales
suos indignis iniuriis agi.
S cum ꝑfestinationẽ ñ certo
ictu plagã dedisset. ⁊ turbe.
int̾ ostia irrumꝑent recur¬
res audact᷑ ad murũ. p̾cipi¬
tauit semet ip̃m uirilit̾ in
turbas. Qͥb uelocit̾ locum
dantib casui eiꝰ. uenit ꝑme
cliã ceruicẽ. Et cũ adhuc spira¬
ret accensus animis surrex̃.
Et cũ sanguis eiꝰ magno fluxu

Expanded text:
 eius et ianuam disrumpere atque ignem admovere cupiengladio se petit eligens nobiliter mori potius quam subditus fieri peccatoribus et contra natales suos indignis iniuriis agi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praecipitavit semet ipsum viriliter in turbas quibus velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc spiraret accensis animis surrexit cum et sanguis eius magno fluxu
Abbreviated transcription (Latin):
dilatꝰ ẽ nicanori. uir amator
cuutatis. ⁊ bene audiens: qui
ꝓ affectu pat̾ uideoꝵ appella¬
bat᷑. Hic multis temporib cõ¬
tinentie ꝓpositũ tenuit iniu¬
uaismo: corpusq ⁊ animain
tradere contentus ꝓꝑseu̾an¬
tia. Uolens aut̃ nicanor mani¬
festare oclium qͦd habebat in
iuideos: misit milites qͥngen¬
tos ut eumcomphenderent.
Putabat aut̃ sullũ decepiss:
sese cladem maximã uideis

Expanded text:
delatus est Nicanori vir amator civitatis et bene audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in iudaismo corpusque et animam tradere contentus pro perseverantia volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent putabat enim si illum decepisset se cladem ma