comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dias in domo dñi: tulitq centurio¬
nes et cerethi et pheleti legiones
⁊ omnẽ ppłm t̾re deduxeruntq re-¬
gem de domo dñi. Et uen̾unt ꝑ ui¬
am porte scutarioꝵ in palaciũ: et
sedit suꝑ thronum regum. Leta¬
tusq ẽ om̃is ppłs t̾re. et ciuitas cõ¬
quieuit. Athalia aũ occisa ẽ gladi¬
o: in domo regis. Septẽq annoꝵ
erat ioas: cum regnare cepiss.S
Ndm̃ mr̃is eius sebia de bersabee.
fecitq ioas rectum coram dño cun¬
ctis dieb quib docuit eum iorada
sac̾dos uerumptũ excelsa ñ abstu¬
lit. Ad huc enĩppłs ĩmolabat: et
adolebat incensum in excelsis. Di¬

Expanded text:
dias in domo Domini tulitque centuriodias in domo Domini tulitque centuriones et Cherethi et Felethi legiones et omnem populum terrae deduxeruntque regem de domo Domini et venerunt per viam portae scutariorum in palatium et sedit super thronum regum laetatusque est omnis populus terrae et civitas conquievit Athalia autem occisa est gladio in domo regis septemque annorum erat Ioas cum regnare coepisset n matris eius Sebia de Bersabee fecitque Ioas rectum coram Domino cunctis diebus quibus docuit eum Ioiada sacerdos verumtamen excelsa non abstulit adhuc populus immolabat et adolebat in excelsis ince
Abbreviated transcription (Latin):
tnt singłi hñtes arma ĩ manu
sua a ꝑte templi dextͣ usq ad ꝑ¬
tem simstram altaris et edis cir¬
cũ regem. Iduxitq filium regis
et posuit suꝑ eum diadema ⁊ te¬
stimoniũ. fẽceruntq regem eũ:
⁊ imxerunt. Et plaudentes ma
ing̾ssa ad turbas in templum
ni uidit regem stantem suꝑ tͥ¬
mal iuxͣ morẽ et cantores et
ubas pp̃ eum omnẽq ppłm t̾re
leantem et canentem tub̃. Et sci¬
dt uestim̃ta sua. Clamauitq. Cõ¬
iuratõ coniuratõ. Precepit autẽ
oiada cent̾ionib qui erant suꝑ
rerotum: et ait eis. Coucite eã
et sspta templi. Et qͥcumq: eã
secutꝰ fu̾it feriat᷑ gładio. Sixerat
enĩ sac̾dos. Non occidatur in tem
et impegetunt eam ꝑ iuam intro¬
itꝰ equoꝵ iuxͣ palacium et int̾fecta
Ing̾ssusq est om̃is ppłs t̾re tem-¬
plum baal et destruxerf aras eius
et ymagines contriuerunt ualide.
nathan qͦ sac̾dotem baal: occidert̃
coram altari. et posuit sat̾dos custo¬

Expanded text:
runt singuli habentes arma in manu runt singuli habentes arma in manu sua a parte templi dextra usque ad partem sinistram altaris et aedis circum regem produxitque filium regis et posuit super eum diadema et testimonium feceruntque eum regem et unxerunt et plaudentes manressa ad turbas in templum Domini vidit regem stantem super tribunal iuxta morem et cantores et tubas propter eum omnemque populum terrae laetantem et canentem tubis et scidit vestimenta sua clamavitque coniuratio coniuratio praecepit autem Ioiada centurionibus quexercitum, et ait eis: Educite eam extra consepta templi, et quicumque secutus eam fuerit, feriatur gladio. Dixerat enim sacerdos: Non occidatur in tempet impegerunt eam per viam introitus equorum iuxta palatium et interfecta ingressusque est omnis populus terrae templum Baal et destruxerunt aras eius et imagines contriverunt valide Matthan quoque sacerdotem Baal occiderunt coram altari et posuit sacerdos custo
Abbreviated transcription (Latin):
lada: et assumens centuriões et mi¬
ltes introduxit ad se in templũ
dñi. sepigitq cũ eis fedus. Et ad¬
uirans eos in templo dñi ostẽdit
os filiũ regis. Et p̃cepit ilł di cẽs.
Iste est sermo quem fac̾e debetis.
dercia ꝑs ur̃m introeat sabbo et
obseruet excubitũ domꝰ regis.
Tercia aũ ꝑs sit ad portam seyr
e t̾ca ꝑs sit ad portam q̃ est post
hubitacłm scutarioꝵ. et custodie.¬
us excubitũ domus messa. Due
ilo ꝑtes ex uob̾ om̃s egrediẽtes
sabbo custodient excubias domus
dñ cͥca regem et uallabitis eũ
hñtes arma in manib ur̃ĩs. Si¬
quis aũ ing̾ssus fu̾it septũ tem¬
o int̾ficiatur. Eritisq cũ rege
introeunte et egrediente. Et fece¬
iunt centiones: iuxta om̃ia q̃ pre¬
ceperat eis ioiada sac̃dos. Et assu¬
mentes singłi uiros sũos qui in¬
grediebantur ad sabbatum cum
his qui egrediebantur esabbo: us¬
ierunt ad ioiadam sac̾dotem. Q
dedit eis hastas et arma regis
d q̾erant in domo dñi. Et ĩtete¬

Expanded text:
ada, et assumens centuriones et milites introduxit ad se in templum Domini, pepigitque cum eis foedus. Et adiurans eos in domo Domini ostendit eis filium regis et praecepit illis dicens iste sermo quem facere debetis tertia pars vestrum introeat sabbato et observet excubitum domus regis tertia autem pars sit aet tertia pars ad portam quae est post habitaculum scutariorum. Custodietis excubitum domus Messa, duae vero partes e vobis omnes egredientes sabbato, custodiant exDomini circum regem, et vallabitis eum, habentes arma in manibus quis autem ingressus fuerit septa templi, interficiatur. Eritisque cum rege introeunte et egrediente. Et fecerunt centuriones juxta omnia, quae praeceperat eis Joiada sacerdos. Et assumentes singuli viros suos, qui ingrediebantur ad sabbatum cum his qui egrediebantur e sabbato, venerunt ad Joiadam sacerdotem. Qui dedit eis hastas et arma regis David, quae erant in domo Domini. Et stete
Abbreviated transcription (Latin):
ror dñi ccͣ isrł: et tradidit eos i
nu azahel regis syrie et innil¬
nu benadab filii azahel cunc
dieb. Dep̾catꝰ est aũ ioacha fati
dñi et audiuit eũ dñs. uidit enꝰ
angustiam isrł: qͣ attuerat en

Expanded text:
ontra Israhel et tradidit eos in manu Azahelis regis Syriae et in manu Benadad filii Azahel cunctis diebus deprecatus est autem Ioachaz faciem Domini et audivit eum Dominus vidit enim angustiam Israhel qua adtriverat eos
Abbreviated transcription (Latin):
sey caintoy ad se oes maiores na¬
ti cesq duces bellatores suos ⁊
duttcum eĩs mist̾ium consilii su
dixitq cogitatõnem suam in
eo es̃ ut oẽm t̾ram suam subiu¬
garet imperio. Q d̾ dc̃m cũ placu¬

Expanded text:
es majores natu, omnesque duces et bellatores suos, et habuit cum eis mysterium consilii sui. Dixitque cogitationem suam in eo esse, ut omnem terram suo subjugaret imperio. Quod dictum cum placu
Abbreviated transcription (Latin):
auais nos ces ppsi oloferm.
melius ẽ enĩut captiui bñdicamꝰ
dñm uiuentes: qm moriam᷑ ⁊ simꝰ
obꝓbrium oĩ carm cũ uideamus
uxores nr̃as et infantes nr̃os mo¬
ri añ ocło nr̃os. Contestamur ho¬
die celum et t̾ram et deum prĩn
nr̃oꝵ qui ulciscit᷑ nos scd̾m pcc̃a
nr̃a tit iam tͣdatis ciuitatẽ in ma¬
numilicie holofernis et sit finis
nr breuis in ore gladii qͥlongior
efficitur in ariditate sitis Et ẽ ħ
dixissent. fc̃s est fletꝰ et ululatus
magnus in ecca magna om̃ib ⁊
ꝑ multas horas una noce clama
uerunt ad dñm dicentes. Peccaui¬
mꝰ c̃ pr̃ib nris iniuste egimꝰ iniqͥ¬
tatem fecimꝰ. Tu qr puis es mise¬
rere nui et in tuo flagello iundica
uniqͥtates nr̃as et noli trad̾e con¬
fitentes te ppło qui ignorat teut
ñ dicant inter gentes ubi ẽ deus
eoꝵ. Et cũ fatigati hiis clamori¬
b et hiis fletib lassati siluissent
exurgens ozias infusus lac̾mis
dixit᷑ Equo aĩo estote fres et hos

Expanded text:
olofernis melius est enim ut captivi benedicamus Deum viventes quam moriamur et simus obprobrium omni carni cum videamus uxores nostras et infantes nostros mori ante oculos nostros contestamur hodie caelum et terram et Deum patrum nostrorum qui ulciscitur nos secundum peccata nostra ut iam tradatis civitatem in manu militiae Holofernis et sit finis noster brevis in ore gladii qui longior efficitur in ariditate sitis et cum haec dixissent factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia omnibus et per multas horadicentes: Peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Tu, quia pius es, miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te, populo qui ignorat te, ut non dicant inter gentes: Ubi est Deus eorum? Et cum fatigati his clamoribus, et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrymis, dixit: Aequo animo estote, fratres, et hos
Abbreviated transcription (Latin):
qui sabitant in oriente isticõ¬
ace Tuncachior dux oĩum filioꝵ
amon. sdens ait. Si digneris au¬
die dñe mi dicam u̾itatẽ m ꝯspe¬
stu tuo de ppło isto qui in mõta¬
us ħitat et ñ eg̾dietur u̾bũ falsũ
d exemeo. Populus iste ex ꝓgenie
caldeoꝵ est hic pͥmũ in mesopo¬
tamia habitauit qm̃ noluerũt
seq deos pr̃m suoꝵ qui erant in
t̾ra chaldeoꝵ. Seserentes itaq ce¬
rimomas pr̃m suoꝵ q̃ in młtitu¬
dme doꝵ erant unum deum celi
coluerunt qui ⁊ p̾cepit eis ut
exirent inde et ħitarent in car¬
pam. Cumq oꝑitiss oẽm t̾ram fa¬
mes descenderũt in egyptũ illic
ꝙy qͣdringentos annos sic ml

Expanded text:
qui habitant in oriente, isti conos cum pace. Tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens, ait: Si digneris audire, domine mi, dicam veritatem in conspectu tuo, de populo isto qui in montanis habitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chaldaeorum est: hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum, qui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque caeremonias patrum suorum, quae in multitudine deorum erant, unum Deum coeli coluerunt, qui et praecepit eis, ut exirent inde, et habitarent in Charan. Cumque operuisset omnem terram fames, descenderunt in Aegyptum, illicque per quadringent
Abbreviated transcription (Latin):
Tuncq gladius milicie mee tnͣ¬
siet ꝑ lat̾a tua et confixus cades
int̾ uuln̾atos isrł et ñ respirab̾
ultͣ donec ext̾mineris cum ilł. por¬
ro flũ si ꝓpħiam tuã u̾am existi¬
mas. ñ ꝯcidat uultꝰ tuus ⁊ pauor
qui faciem tuam obtinuit dis
qr simł cũ ilł hoc exꝑieris: ecce ex
hac hora illoꝵ ppło sociab̾is. Ut
cũ dignas gladu mei penas exte¬

Expanded text:
tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israel, et non respirabis ultra, donec extermineris cum illis. Porro autem si prophetiam tuam veram existimas, non concidat vultus tuus, et pallor, qui faciem tuam obtinet  Al.quia simul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia cascella eoꝵ. et oꝑtinuit oẽm
munitõnẽ. Effregit cẽm ciuitatẽ
opimatissimã melothi. p̃dauitq
t̾re ⁊ eleon et transunt eufratẽ ⁊ ue¬
nit in mesopotamiam et fregit
oẽs ciuitates excelsas q̃ erant ibi
a torrente mãbre usꝙͦ ꝑueniat᷑
ad mare. Et occupauit terminos

Expanded text:
astella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civitatem opinatissimam Melothi, praedavitque terrae Cellon. Et transivit Euphratem, et venit in Mesopotamiam: et fregit omnes civitates excelsas, quae erant ibi, a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare: et occupavit termino
Abbreviated transcription (Latin):
tes ex qͥb furtĩ uidebant᷑ hauri¬
re aqmad refccillandũ potiꝰ qmͣ
ad potandũ. S filuis amon ⁊ mo¬
a accesserunt ad holofernem
dicentes. filu isrł ñ in lancea nͨ
isagitta ꝯfidunt. s montes de¬
fendunt illos et muniunt illos
colles in p̾cipitio ꝯstituti. Ut gͦ
sĩ og̾ssione pugne possis eos su¬
ꝑare. pone custodes fonciũ ut ñ¬

Expanded text:
 furtim videbantur haurire aquam, ad refocillandum potius quam ad potandum. Sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem, dicentes: Filii Israel, non in lancea nec in sagitta confidunt, sed montes defendunt illos, et muniunt illos colles in praecipitio constituti. Ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos, pone custodes fontiu
Abbreviated transcription (Latin):
sugientib hiis d̾s celi mare aꝑ¬
nf. ita ut hint inde aq̃ qĩ muri
slidarentur. ut isti pede sicco fũ¬
dũ maris ꝑambulando transi¬
rert. In qͦ loco dũ innũabił exer¬
i st̃ eis ad bibendũ. ⁊ ꝑ annos

Expanded text:
Deus coeli mare aperuit, ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur, et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent. In quo loco dum innumerabilis exerti sunt eis ad bibendum, et per annos
Abbreviated transcription (Latin):
em ecc̃aꝵ. Nam de minist̾io qd̾ fit
in scõs ex habundanti ẽ mͥ scribe
uohis.
cio enĩ ꝓmptum animum
macedones. qm̃ ⁊ achaia parata
ẽ ab anno p̾t̾ito et nr̃a emuilatõ

Expanded text:
ersus: Nam de ministerio quod fit in sanctos, ex abundantia est mihi scribere nobis. scio enim promtum animum Machedonas, quoniam Achaia parata est ab anno praeterito et uestra aemulatio
Abbreviated transcription (Latin):
istam. s sicũt in oĩb hũndatis
fide. spe.⁊ sermone. et scĩa.⁊ om̃i
sollicitudine. insuꝑ ⁊ caritate ur̃a
in nos. ut ⁊ in hac̾ gr̃a habunde¬
tis. Non qͣi imperans dico. s ꝑ ali¬

Expanded text:
t. « Sed sicut in omnibus abundatis fide, et sermone et scientia et omni sollicitudine, insuper et charitate vestra in nos, ut et in hac gratia abundetis; non quasi imperans dico, sed per ali
Abbreviated transcription (Latin):
uisi. tres in duo. et duo in tͤs duit¬
dentur. Sat̾ in filium et filꝰ ĩ prẽm
suũ. Mat̾ in filiam et filia in mr̃em.
Cocrus in nurum suã. ⁊ nurꝰ in so¬
crum suã. Dicẽbat aũ et ad turbas.
Cũ ud̾itis nubem orientem abocca¬
su. statim dicitis. nubes uenit. et
itafit. Et cũ austrum flantem di¬
citis. qr estus erit. et fit. ypochri¬
te. faciem celi et t̾re nostis ꝓbare.

Expanded text:
divisi tres in duo et duo in tres dividentur pater in filium et filius in patrem suum mater in filiam et filia in matrem socrus in nurum suam et nurus in socrum suam dicebat autem et ad turbas cum videritis nubem orientem ab occasu statim dicitis nimbus venit et ita fit et cum austrum flantem dicitis quia aestus erit et fit hypocritae faciem terrae et caeli nostis probare
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũptñ ꝙ suꝑ est date elemosi¬
nam. et ecce omnia munda sunt
nob̃. S ue uob phariseis qr deci¬
matis nĩtam et rutam. et oẽ olus
et p̃t̾itis iudicium et caritatem
dei. lec aũ oportuit fac̾e. ⁊ illa
ñ omitt̾e. Ue uob phariseis qr di¬
ligitis pͥmas cathedras in sy

Expanded text:
 superest date elemosynam, et ecce omnia munda sunt uobis. sed uae uobis, Pharisaei, qui decimatis mentam et rutam et omne holus, et praeteritis iudicium et caritatem dei. haec autem oportuit facere, et illa non omittere. uae nobis, Pharisaei, quia diligitis primas cathedra
Abbreviated transcription (Latin):
Rderunt scd̾o et dixerunt. Rex sõt¬
nium dicat seruis suis ⁊ int̾p̾tato¬
nem eiꝰ indicabimꝰ. Rdit rer tait
Certe noui qr tempꝰ redimitis scẽ¬
tes qd̾ recesserit a me sermo. Sig
sompniũ ñ inditaũitis mͥ una ẽ
de uob̾ sñia qd̾ int̾pretatõem quo
fallacem et deceptione plenam ed̃¬
posueritis ut loqͣmini m donectẽ¬
pus ꝑtranseat. Sompnium ita
discite mͥ ut sc̾iam ꝙ intp̾tatõne̾
chaldei coram rege dixert. Nõ est
hõ rex sr̃ t̾ram qui sermonem tuĩ
possit implere: s n regũ quisqm
magnus et potũs ilbum huice¬
mͦi sciscitatur. ab oĩ ariolo ⁊ mage
et chaldeo. Sermno enĩ ꝙ̃ tu q̃ris
rex grauis ẽ. nec reꝑietur quisꝙͣ.
qui indicet illum in ꝯspecturegis
exceptis diis quoꝵ ñ est ꝯũsatõ cũ

Expanded text:
derunt secundo, atque dixerunt: Rex somnium dicat servis suis, et interpretationem illius indicabimus. Respondit rex, et ait: Certe novi quia tempus redimitis, scientes quod recesserit a me sermo. Si ergo somnium non indicaveritis mihi una est de vobis sententia quod interpretationem quoque fallacem et deceptione plenam conposueritis ut loquamini mihi donec tempus pertranseat somnium itaque dicite mihi ut sciam quod interpretationem Chaldei coram rege dixerunt non est homo super terram qui sermonem tuum rex possit implere sed neque regum quisquam magnus et potens verbum huiuscemodi sciscitatur ab omni ariolo et mago et Chaldeo sermo enim quem tu rex quaeris gravis est nec repperietur quisquam qui indicet illum in conspectu regis excep
Abbreviated transcription (Latin):
planantur ab eccasticis iuris qͥ¬
to mag̃ ego xͥanus de parentib
xͥanis natus et uexillum cruo
in mea fronte portans. cuuisstu¬
uium fuit omissa repet̾e de pu¬
ta corrig̾e et sacram̃ta ecc̃e pus
⁊ fideli aꝑtre sermone uł a fal¬
diosis uł a malignis lestor b
ñ debeo reꝑbari. Habeant qio
lunt uet̾ds libros uł in membra¬
nis purpureis auro argentoq d

Expanded text:
planantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christianus, de parentibus Christianis natus, et vexillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque
Abbreviated transcription (Latin):
et lubricus et qd̾ greci retores no¬
loqr̃. aliud agit᷑. Ut si uelis anguil¬
lam uł murenulam strictis ten̾e
manib. qnͣto fortius presseris tan¬
to ciciꝰ elabitur. Memini me ob in¬
telligentiam huius uolumĩs lid¬
deum quendam p̃ceptorem qͥ ap̃he¬
breos primꝰ hab̃i putabat᷑ ñ ꝑuis
redemisse mĩmis cuiꝰ doctͥna an ali¬
quid ꝓfecerim nescio. Hoc unũ scio
ñ potͥuisse me int̾pretari. nisi qd̾
añ intellexeram a pͥncipio itaq uo¬
lummis usq ad uerba iob ap̃ he¬
breos ꝓsaica ꝓsa or̃o est. Porro a
ũb̾ iob̾ in quib ait. Pereat dies ĩ
qua natus sum. et nox in qͣ dc̃m ẽ
conceptꝰ ẽ hõ usꝙ ad eum locum uͥ
añ finem uoluminis scͥptum est.
Idcco me rep̾hendo et ago pñiam
in fauilla et cinerẽ exametͥ u̾sus
sunt. Dãctilo spondeoq currentes
et pp̃ lingue ydioma crebro recipi¬
paruũ coma qd̾ remanet pare¬

Expanded text:
et lubricus: et quod Graece rhetores voet lubricus: et quod Graece rhetores voloquitur, aliud agit: ut si velis anguillam aut muraenulam strictis tenere manibus, quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Memini me ob intelligentiam hujus voluminis, Lyddaeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis: cujus doctrina an aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non potuisse me interpretari, nisi quod ante intellexeram. A principio itaque voluminis, usque ad verba Job, apud Hebraeos prosa oratio est. Porro a verbis Job, in quibus ait, Pereat dies, in qua natus sum, et nox, in qua dictum est, conceptus est homo, usque ad eum locum, ubi ante finem voluminis scriptum est: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere: hexametri versus sunt, dactylo spondaeoque currentes: et propter linguae idioma, crebro recipiparvum comma quod remanet, pr
Abbreviated transcription (Latin):
q distinxeritq quos ł additos uł
de theodotõe sumptos tñslatõi an¬
tiq̃ inseruit ꝓbans defuisse qd̃ ad¬
ditum est. Discant gͥ obtrectato¬
res mei reciꝑe in toto qõ in ꝑtib
susceperunt aut int̾pretatonẽ me¬
am cum ast̾icis suis radere. n enim
fi̾ pot̾. ut quos pła int̾misisse ꝓspe¬
xerint ñ eosdem ⁊̃ in quibdam er¬
rasse fateantur p̃cipue in ⁊ob. Cii
si ea q̃ sub ast̾icis addita sũt sub¬
traxeris ꝑs maxima uoluminis
detruncabr̃ ⁊ ħ dum taxat ap̃ gre¬
cos. Cet̾m et ap̃ latinos añ eam tnͣs¬
latõnem qmͣ sub ast̾icis et obelis
nuꝑ edidimus septingenti ferme
aut octingenti uersus desunt qͥb
decurtatus et laceratus corrosusq
liber feditatem sui publice legẽ¬
tib p̾beat. hec aũ translatõ nlłm
de uet̾ib sequitur int̃pretem. S ex
ip̃o hebraico arabicoq sermone et
int̾dum syro. nũc ũba. nc̃ sensum.
nc̃ simul utrũq resonabit. Obliqe
nim ⁊ ap̃ hebreo totus lib̾ fertur

Expanded text:
erit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septingenti ferme aut octingenti versus desunt; ut decurtatus et laceratus corrosusque liber, foeditatem sui publice legentibus praebeat. Haec autem translatio nullum de veteribus sequitur interpretem; sed ex ipso Hebraico, Arabicoque sermone, et interdum Syro, nunc verba, nunc sensus, nunc simul utrumque resonabit. Obliquus enim etiam apud Hebraeos totus liber fertur
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e diligentiam ħebit. Nõne o¬
phitum᷑. ne insuꝑbiam elatꝰ in
uidicium incidat᷑ diabłi. Oꝑtet
aũ illum et testimoniũ hr̃e boñ
ab hiis qͥ foris sunt. ut ñ in obꝑ¬
brtum incidat et in laq̾ũ diabł
diacones siłr pudicos ñ bilings
ñ intilto nino deditos. ñ turpe
lucrum sectantes hñtes mist̾i¬

Expanded text:
ei diligentiam habebit? Non neophytum, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli. Oportet autem illum et testimonium habere bonum ab iis qui foris sunt, ut non in opprobrium incidat, et in laqueum diaboli. Diaconos similiter pudicos, non bilingues, non multo vino deditos, non turpe lucrum sectantes. H
Abbreviated transcription (Latin):
b facile tͥbuere ꝯmunicare.the¬
saurizare s fundam̃tum boñe
in futurum ut app̾hendant ue¬
ram uitam. O timothee deposi¬
tum custodi deuitans ꝓphanas
uocum nouitates et oppositões
falsi nõis scie qmͣ qͥdam ꝓmutẽ¬

Expanded text:
 facile tribuere, communicare, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam. O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates, et oppositiones falsi nominis scientiae, quam qu
Abbreviated transcription (Latin):
br̃i duplici honore digni habeantur.
maximequi laborant in u̾bo ⁊do¬
arina. Dicit enĩ scͥptura. Non enĩ¬
infrenabis os boui tͥturanti. Et dig¬
nus est oꝑarius m̃cede sua. Ad ils
p̾br̃m accusatoem noli reciꝑe. nisi
sub duob uł tͥb testib. Petcantes¬

Expanded text:
habeantur maxime qui laborant in verbo et doctrina dicit enim scriptura non infrenabis os bovi trituranti et dignus operarius mercede sua adversus presbyterum accusationem noli recipere nisi sub duobus et tribus testibus peccantes
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ acceptum ẽ coram d̾o. Qua ã
ileuidua est ⁊ desolata sꝑet ĩ de¬
um. ⁊ instet obsetratõib ⁊ or̃oni¬
b nocde acdie. Nam q̃ in deliciis
et inuens mortua est et hoc p̃ci¬
re ut irrephensibiles sint. Siqͥs
aũ suoꝵ et maxime domesticoꝵ
turam s̃ ht̃. fidem negauit. ⁊ est¬

Expanded text:
est coram Deo. Quae autem vere vidua est, et desolata, speret in Deum, et instet obsecrationibus et orationibus nocte ac die. Nam quae in deliciis est, vivens mortua est. Et hoc praecipe, ut irreprehensibiles sint. Si quis autem suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit
Abbreviated transcription (Latin):
Sxc p̾ceptum cõm̃do tͥ fili timothee
scd̾m p̾cedentes in te ꝓpħias ut
milites in ilł bonam militiam
habens fidem. et bonam ꝯscĩam.
Qmͣ qͥdam repellentes cͥca fidem
naufragau̾unt. ex quib ẽ hyme¬
neus et alexander qͦs tradidi sa¬
thane. ut discant ñblasphemare.
bsecro gͥ pͥmo õium
fi̾ obsecratões. or̃ones. postu

Expanded text:
c praeceptum commendo tibi fili Timothee secundum praecedentes in te prophetias ut milites in illis bonam militiam habens fidem et bonam conscientiam quam quidam repellentes circa fidem naufragaverunt ex quibus est Hymeneus et Alexander quos tradidi Satanae ut discant non blasphemare obsecro igitur primo omnium fieri obsecrationes oratione
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ et in psalmo scd̾o scͥptum est.
filius m̃s es tu ego hodie genui
te. Ꝙ aũ resuscitauit eñ a mor¬
tuis. amplius ñ reu̾surum ĩ cor¬
ruptõem. ita dixit. qr dabo uobis
scã dauid fidelia. Ideoq et alibi di¬
cit. Non dab̾ sc̃m tuũ uid̾e corruptõ¬
ministrasset uoluntati dei dormi

Expanded text:
icut et in psalmo scriptum est. Filius meus es tu: ego hodie genui te. Quod autem suscitaverit eum a mortuis: amplius non reversum in corruptionem: ita dixit. Quia dabo vobis sancta David fidelia. Ideoque et alias dicit. Non dabis sanctum tuum videre corruptioministras
Abbreviated transcription (Latin):
aũ quidam ab antiochia
apidantes paulum traxerunt
craciuitatẽ estimantes eum
ertuũ eẽ. Circundantib aũ e
im discipsis surgens intiit ci¬

Expanded text:
m quidam ab Antiochia lapidantes Paulum traxerunt extra civitatem, aestimantes eum mortuum esse. Circumdantibus autem eum discipulis, surgens intravit ci
Abbreviated transcription (Latin):
uidit celum aꝑtum. et descẽdens
uas qd̃dam uelut linteũ mag¬
num qͣtuor mnicus subitti de
celo in t̾ram. in quo erant oĩa
qͣdrupedia et serpentina t̾re. ⁊
uolatilia celi. Et fcã ẽ uox ad eum.
Surge petre occide et manduca
ait aũ petrꝰ. absit a me dñe. qr
nũqmͣ manducaui oẽ cõmune
⁊ ĩmũdũ. Et nox it̾m scd̾o ad eũ¬

Expanded text:
dens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis submitti de coelo in terram, in quo erant omnia quadrupedia et serpentia terrae, et volatilia coeli. Et facta est vox ad eum: Surge, Petre, occide et manduca. Ait autem Petrus: Absit, Domine, quia nunquam manducavi omne commune et immundum. Et vox iterum secundo ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ moyses ⁊ fuit gratꝰ deo.
⁊ nutͥtus ẽ deo tͥb m̃sib in domo
pr̃is sui. Exposito aũ illo. sustu¬
lit eum filia pħonis. ⁊ nutͥuit
eum sͥ in filium. Et eruditꝰ ẽ moy¬
ses in om̃i sapĩa egypt̃oꝵ ⁊ erat

Expanded text:
us est Moyses, et fuit gratus Deo, qui nutritus est tribus mensibus, in domo patris sui. Exposito autem illo, sustulit eum filia Pharaonis, et nutrivit eum sibi in filium. Et eruditus est Moyses omni sapientia Aegyptiorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Igͥ euigilauit salomon: ⁊ in tel
dñi. et obtulit holocausta et fecit
uictimas pacificas et grande ꝯui¬
ium uniĩsis famulis suis. Tũc
uen̾tnt duẽ mulieres meretͥces ad
regem stet̾untꝙ coram eo. Quarũ
una ait. Obsecto midñe: ego ⁊ mi¬
lier hec habitabamꝰ in domo una.

Expanded text:
gilavit Salomon, et intelloederis Domini, et obtulit holocausta, et fecit victimas pacificas, et grande convivium universis famulis suis. Tunc venerunt duae mulieres meretrices ad regem, steteruntque coram eo, quarum una ait: Obsecro, mi domine: ego et mulier haec habitabamus in domo una,
Abbreviated transcription (Latin):
dit manum suam de altari dicẽs.
App̾hendite eũ. Et exaruit manꝰ
eius qmͣ extenderat ctͣ eum: nec
ualuit retrahere eam ad se. Alta¬
re quoq scissum est. et effusus est
cinis de altari: iuxta signum qd
p̾dixerat uir dei in sermone dñi.
Et ait rex ad uirũ dei. Dep̾care fa¬
ciem dñi dei tui et ora ꝓ me ut re¬
stituatur manus meã mͥ. Ora¬
uitq uir dei faciem dñi. Et reu̾sa
est manus regis ad eum: ⁊ facta
est sicut prius fu̾at. Locutus est
aũ rex ad uirum dei. Ueni mecũ
domum ut prandeas: et dabo ale
munera. Rditq uir deiad roi
Si dederis mͥ mediam ꝑtem on
tue. ñ ueniam tecum. nec com¬
dam panem n bibum aqm̃

Expanded text:
dit manum suam de altari, dicens: dit manum suam de altari, dicens: Apprehendite eum. Et exaruit manus ejus, quam extenderat contra eum: nec valuit retrahere eam ad se. Altare quoque scissum est, et effusus est cinis de altari juxta signum quod praedixerat vir Dei in sermone Domini. Et ait rex ad virum Dei: Deprecare faciem Domini Dei tui, et ora pro me, ut restituatur manus mea mihi. Oravit vir Dei faciem Domini, et reversa est manus regis ad eum, et facta est sicut prius fuerat. Locutus est autem rex ad virum Dei: Veni mecum domum ut prandeas, et dabo tibi munera. Respondit vir Dei regi: Si dederis mihi mediam partem domus tuae, non veniam tecum, nec comedam panem, neque bibam aquam in
Abbreviated transcription (Latin):
.UIII.xu. die m̃sis: in similitudi¬
nem sollempnitatis q̃ celebraba¬
tur in uida. Et ascendens altare
simłr fecit in bethel:ut ĩmola¬
ret uitisł quos fabricatus fu̾at.
Constituitq in bethel sac̾dotes
excelsoꝵ q̃ fecerat. et ascendit sr̃
altare qd̾ extruxerat in bethel
rat de corde suo. et fecit sollemp¬
nitatem filiis isrł. Et ascendit
suꝑ altare: ut adoleret incẽsum.
t ecce uir dei
uenit de uuida in sermone¬
dñi in bethel ieroboam stante sr̃
altare et thus iaciente: et excla¬
mauit ccͣ altare in sermone dñi
⁊ ait. Altare altare. Hec dicit dñs.
Ecce filius nascetur domuidd̾ io
sias nomine ⁊ ĩmolabit suꝑ te
sac̾dotes excelsoꝵ qui nũc in te
thura succendunt. et ossa homiñ
suꝑ te incendet. Deditq in die illa
signũ dicens. Hoc erit signum
qd locutus est dominus. Ecce alta¬
re scindetur: et effundet᷑ cinis qͥ
in eo est. Cumq audiss rex sermo¬
nem hominis dei quem melama¬
uerat cͣcͣ altare in bethel: exten¬

Expanded text:
ima die mensis in similitudinem sollemnitatis quae celebratur in Iuda et ascendens altare similiter fecit in Bethel ut immolaret vitulis quos fabricatus erat constituitque in Bethel sacerdotes excelsorum quae fecerat et ascendit super altare quod extruxerat in Bethel rat de corde suo et fecit sollemnitatem filiis Israhel et ascendit super altare ut adoleret incensum et ecce vir Dei venit de IuDomini in Bethel, Jeroboam stante super altare, et thus jaciente. Et exclamavit contra altare in sermone Domini, et ait: Altare, altare, haec dicit Dominus: Ecce filius nascetur domui David, Josias nomine, et immolabit super te sacerdotes excelsorum, qui nunc in te thura succendunt, et ossa hominum super te incendet. Deditque in illa die signum, dicens: Hoc erit signum, quod locutus est Dominus: Ecce altare scindetur, et effundetur cinis, qui in eo est. Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem inclamaverat contra altare in Bethel, exten
Abbreviated transcription (Latin):
regis. hyram rege tyri p̃bente¬
regi salomoni ligna cedrina
et abiegna et aurũ iuxta oẽ ꝙ
opus habuerat. tunc dedit salo¬
mon yram .xx. oppida in t̾ra ga¬
ule. Et eg̾ssus est yram de tyro
ut uideret oppida q̃ dederat ei¬
ippida salomon. ⁊ ñ placuerũt
ei. Et ai. Heccine sunt curitates
hanc. misit quo yramad regẽ
hec est suminnia expensarũ qmͣ
optulit salomon rex ad edificã¬
dam domum dñi ⁊ domũ suam
a ascendit et cepit gazer. succẽ¬
ditꝙ eam igni et chananeum qͥ
habitabat in ciuitate int̾fecit ⁊
dedit eam in dotem filie sue uxo¬
ri salomonis. Edificauit gͦ salo¬
mon gazer. et bethoron inferio¬
rem. et lualath. et palmiram ĩ
nuro muniuit et ciuitates cui¬
num et ciuitates equitũ ⁊ qd̾¬
umq ei placuit ut edificaret
mierłm et in libano ⁊ in omni
t̾ra potestatis sue. Uniu̾sũ ppłm
qui remanserat de amorreis.e
theis et phereseis. et eueis ⁊ ie¬
busers qui ñ sunt de filus isrłͣ
los filiss qui remanserant in

Expanded text:
regis Hiram rege Tyri praebente Salomoni ligna cedrina et abiegna, et aurum juxta omne quod opus habuerat, tunc dedit rex Salomon Hiram viginti oppida in terra Galileae. Egressusque est Hiram de Tyro, ut videret oppida quae dederat ei Salomon, et non placuerunt ei, et ait: Haeccine sunt civitates,hanc. Misit quoque Hiram ad regem Haec est summa expensarum, quam obtulit rex Salomon ad aedificandam domum Domini et domum suam, et i ascendit, et cepit Gazer, succenditque eam igni: et Chananaeum, qui habitabat in civitate, et interfecit, et dedit eam in dotem filiae suae uxori Salomonis. Aedificavit ergo Salomon Gazer, et Beth-Oron inferiorem, et Baalath, et Palmiram h.muro munivit et civitates curruum et civitates equitum et quodcumque ei placuit ut aedificaret in Hierusalem et in Libano et in omni terra potestatis suae universum populum qui remanserat de Amorreis et Hettheis et Ferezeis et Eveis et Iebuseis qui non sunt de filiis Israhel horum filios qui remanserant in
Abbreviated transcription (Latin):
ham ꝑ qm ambulent et da plu¬
uamꝰ suꝑ t̾ram qmͣ dedisti ppło
mo in possõnem. fames si obor¬
ta fu̾it in t̾raaut pestilencia fu̾̃it
aut corruptꝰ aer. aut erugo aut
lorusta aut rubigo. et afflixeunt
eũ et inimicus eius obsidens por¬
nitas cuncta deuoratõ et imp̾ca¬
io qͥ accid̾it om̃ homini de ppło
uo isrł. sids cognou̾it plagam
udis sui et expanderit manus
las in domohac.tu exaudies
ncelo i loco habitatõis tue ⁊
reppiciaberis et facies: tit des
imtuiq scd̾m om̃is uias suas si¬
alt uderis cor eius. qr tu nosti
lus cor om̃iũ filioꝵ homum
t uneant te cunctis dieb qͥb
uiuunt suꝑ faciem t̾re qmͣ dedisti¬
prĩb nr̃is. Insuꝑ ⁊ alienigena qui
ñ est de ppło tuo isrł cũ uenit de t̾ra
longinqua pp̃ nom̃ tuũ audietur
enim nom̃ tuũ magnũ. ⁊ manus
tua fortis: et brachiũ tuũ extentũ
ubiq. Cumq uen̾it ergo et orau̾it
i loco hoc: tu exandies incelo in

Expanded text:
nam, per quam ambulent, et da plunam, per quam ambulent, et da pluviam super terram, quam dedisti populo tuo in possessionem. Fames si oborta fuerit in terra, aut pestilentia, aut corruptus aer, aut erugo, aut locusta, vel rubigo, et afflixerit eum inimicus ejus portas obsidens, omitas cuncta devotatio et inprecatio quae acciderit omni homini de populo tuo Israhel si quis cognoverit plagam cordis sui et expanderit manus suas in domo hac tu audies in caelo in loco habitationis tuae et repropitiaberis et facies ut des unicuique secundum omnes vias suas sicut videris cor eius quia tu nosti solus cor omnium filiorum hominum ut timeant te cunctis diebus quibus vivunt super faciem terrae qris. Insuper et alienigena, qui non est de populo tuo Israel, cum venerit de terra longinqua propter nomen tuum audietur enim nomen tuum magnum, et manus tua fortis, et brachium tuum extentum ubique, cum venerit ergo, et oraverit in loco hoc, tu exaudies in coelo, in
Abbreviated transcription (Latin):
nem serui tii: etad preces ena
dñe ds̃ meus. Audi ymnũ et eã¬
nem qm seruus tuus orat corã
tehodier ut sint ocłi tui aꝑtisuꝑ
domum hanc nocte hac die suꝑ
domũ de qua dixisti erit nom̃m
um ibi Ut exaudias or̃onẽ qmͣ
ut exaudias depͥcatõem seriuis
in loco isto. Et exaudias in loco
habitacłi tui in celo. et cũ exau¬
dieris ꝓpitius eris. Si peccau̾it
hõ in ꝓͣximũ sirũ et habu̾it ali¬
qd̃ uram̃tum quo teneatura¬
strictus et uen̾it pp̃iuram̃tum¬
tuũ coram altari tuo in domũ
tuam: tu exaudies in celo et fa¬
cies et iudicab̾ serno tuos con¬
dempnans impiũ et reddens
uiam suam suꝑ caput eiꝰ. iust¬
sicansq iustũ. ⁊ retͥbuens ei scd̃m
tid nomini tuo uen̾int et adora¬
nͥam qmͣ dedisti prĩb eoꝵ. Si alau¬
pat̾a eoꝵ et orantes in loco isto
pm̃am egerint nõi tuo et apec¬
catis suis conu̾si fu̾it pp̃ afflicti¬
onem suam: exaudi eos incelo
til isrł: et ostñde eis uiam bo¬

Expanded text:
ne Deus meus audi hymnum et orationem quam servus tuus orat coram te hodie ut sint oculi tui aperti super domum hanc nocte et die super domum de qua dixisti erit nomen meum ibi ut exaudias orationem qua ut exaudias deprecationem servi tui in loco isto et exaudies in loco habitaculi tui in caelo et cum exaudieris propitius eris si peccaverit homo in proximum suum et habuerit aliquod iuramentum quo teneatur adstrictus et venerit propter iuramentum coram altari tuo in domum tuam tu exaudies in caelo et facies et iudicabis servos tuos condemnans impium et reddens viam suam super caput eius iustificansque iustum et retes nomini tuo venerint, et adoraterram quam dedisti patribus eorum. Si claucata eorum et orantes in loco isto paenitentiam egerint nomini tuo et a peccatis suis conversi fuerint propter adflictionem suam exaudi eos in caelo  448 et ostende eis viam bo
Abbreviated transcription (Latin):
erant: et media int̾ columpna
qͥdrata ñ rotunda. Quatuor qͦ ro
ebat altitudĩs cubitum et se
radii et canti et modioli: om̃ia
fusilia. Nam et humeruli illi .iiii
ꝑ singulos angulos baasis uniꝰ
ex ip̃a basi fusiles et conuincti e
ant. In sũmitate aũ basis erat
lq̃ erant exere. et inangulis
cherubin et leo nes et palmas q̃i
insimilitudinẽ hois stantis: ut
ñ celata s apposita ꝑ circuitũ i¬
derentur. In hũc modum fecit .x.
bases. fusura una et mensurai
itad dextram ꝑtẽ templi: ꝯtra¬

Expanded text:
erant: et media intercolumnia, erant: et media intercolumnia, quadrata non rotunda. Quatuor quoque habebat altitudinis cubitum et semradii, et canthi, et modioli, omnia fusilia. Nam et humeruli illi quatuor per singulos angulos basis unius, ex ipsa basi fusiles et conjuncti erant. In summitate autem basis eraillis quae erant ex aere, et in angulis, cherubim, et leones, et palmas, quasi in similitudinem stantis hominis, ut non caelata, sed apposita per circuitum viderentur. In hunc modum fecit decem bases, fusura una, et mensura, it ad dexteram partem templi
Abbreviated transcription (Latin):
bitis ambiens mare. Dug ordim
sculpturarum histriatars̃ eram
fusiles et stabat suꝑ .xii. boues
equib tres respiciebant adaqui¬
lonemet tres ad occidentem ⁊ ti
ad meridiem et tres ad orienti
Et mare suꝑ eos desuꝑ erat: que
post̾iora uniu̾sa intrm setusll¬
titabant. Grossitudo aũ lntis ta¬
um unciarum erat. labiumqi
qĩ labium calicis et foliũ repa¬
di lilii. Duo milia bathos capis¬
bat. Et fecit bases .x. eneas.iii.¬
cubitoꝵ longitudinis bases si¬
et tͥum cubitoꝵ altitudinis. si
ip̃m opus basium int̾rasileer
Et sculpture int̾ iuncturas et
int̾ coronulas et plectas. leone
⁊ boues. et cherubin. ⁊ inumno¬
turis simłr desuꝑ. Et subterl¬
ons et boues qĩ lora exere depen
meruli subter luterem fusiles ccͣ
se inuicem respectantes. Os quo
luteris intrinsecus erat ĩcapitis
sũmitate: et qd̾ forinsecus appa¬
rebat unius cubiti erat totum ro¬
tundum. Pariterq habebat unũ
cubitum et dimidium. In angu¬
lis aũ columpnaꝵ uarie celat᷑e

Expanded text:
bitis ambiens mare duo ordines scalpturarum histriatarum erant fusiles et stabat super duodecim boves e quibus tres respiciebant ad aquilonem et tres ad occidentem et tres ad meridiem et tres ad orientem et mare super eos desuper erat quorum posteriora universa intrinsecus latitabant grossitudo autem luteris trium unciarum erat labiumque eius quasi labium calicis et folium repandi lilii duo milia batos capiebat et fecit bases dececubitorum longitudinis bases siet trium cubitorum altitudinis et ipsum opus basium interrasile erat et scalpturae inter iuncturas et inter coronulas et plectas leones et boves et cherubin et in iuncturis similiter desuper et subter leones et eruli subter luterem fusiles, contra se invicem respectantes. Os quoque luteris intrinsecus erat in capitis summitate: et quod forinsecus apparebat, unius cubiti erat totum rotundum, pariterque habebat unum cubitum et dimidium: in angulis autem columnarum variae caelaturae
Abbreviated transcription (Latin):
rasti mͥ ancille tue dicens qd̾ sa¬
lomon filius tuus regnabit pͣ
me et ip̃e sedebit in solio meoa
Quare gͦ regnat adonias: Et ad¬
huc ibi te loquente cum regee
go ueniam post te: et complebo
sermones tuos. Ing̾ssa est itaq
bethsabee ad regem in cubicło.
Rex aũ senuerat nimis ⁊ abisag
sunamitis ministrabat ei. Incłi¬
nauit se bethsabee: et adorauit
regem. Ad qmͣ rex. Quid tͥ inquit
uis: Que R̾dens ait. Dñe mi

Expanded text:
 ancillae tuae, dicens: Quod Salomon filius tuus regnabit post me, et ipse sedebit in solio meo? quare ergo regnat Adonias? Et adhuc ibi te loquente cum rege, ego veniam post te, et complebo sermones tuos. Ingressa est itaque Bethsabee ad regem in cubiculo: rex autem senuerat nimis, et Abisag Sunamitis ministrabat ei: inclinavit se Bethsabee, et adoravit regem. Ad quam rex, Quid tibi, inquit, vis? Quae respondens, ait: Domi
Abbreviated transcription (Latin):
similes estis sepulchris dealbatis
q̃ afforis apparent hoĩb speciosa
intꝰ u̾o plena sunt ossib mortuoꝵ
et om̃i spurticia. Sic et uos qͥdem¬
afforis apparetis hõib iusti. intꝰ
aũ pleni estis ai ypochrisi et iniqui¬
tate. ue uob scribe et phisei ypocri¬
te qui edificatis sepulchra ꝓpħaꝵ
et ornatis monumenta iustoꝵ.
⁊ dicitis. Si fuissemus in dieb pa¬

Expanded text:
ris dealbatis, quae a foris parent hominibus speciosa, intus uero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia. sic et uos a foris quidem paretis hominibus iusti, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate. uae uobis, scribae et Pharisaei hypocritae, quia aedificatis sepulchra prophetarum et ornatis monumenta iustorum et dicitis: si fuissemus in diebus pa
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sc̃ificat donũ. Qui aũ iurat in
altari uirat meo. et iom̃ib q̃ sũt
suꝑ illud. Et qui uirat in templo:
uirat in illo. et in eo qui habitat
in templo. Et qui iurat in celo ui¬
rat in throno dei et in eo qui seder¬

Expanded text:
um? Qui ergo jurat in altari, jurat in eo et in omnibus quae super illud sunt. Et qui juraverit in templo, jurat in illo, et in eo qui habitat in ipso. Et qui jurat in coelo, jurat in thronum Dei, et in eo qui sede
Abbreviated transcription (Latin):
sius. Quid nob is ꝓdest. si occid̾imũt
frẽm nr̃m et celauerimꝰ sanguiẽ
ip̃ius: Melius est ut uenundet᷑ isma¬
helitis et manus nr̃e ne polluant᷑.
fr̃ enĩ et caro nr̃a est. Adquieu̾unt
frẽs sermonib istis et prefeuntib
madianitis negociatorib: extͣhen¬
tes eum de cist̾na uendidert̃ eũ isma¬
helitis tͥgnita argenteis. Qui duxe¬
runt eum in egyptum. Reũsusq
ruben ad cist̾tiam ñ inuenit pũm:
et scissis uestib ꝑgens ad fr̃es suos
ait. Puer ñ comparet etego quo cho
Tulerunt aũ tunicam eiꝰ ⁊ insangͥ¬
ne edi quẽ occiderant tinxerunt mit¬
tentes qur ferrent ad pr̃em ⁊ dr̃ent.
Hanc inuenimus uide utrum tu¬
nica filii tui sit annon. Qmͣ cũ ag¬
nouiss : pat̾: ait. Tunica filii mei
est. fera pessima comedit eũ: bestia
deuorauit ioseph. Scissisq uestib
indutus ẽ cilicio. lugens filiũ suũ¬

Expanded text:
id nobis prodest si occiderimus fratrem nostrum et celaverimus sanguinem ipsius melius est ut vendatur Ismahelitis et manus nostrae non polluantur frater enim et caro nostra est adquieverunt fratres sermonibus eius et praetereuntibus Madianitis negotiatoribus extrahentes eum de cisterna vendiderunt Ismahelitis viginti argenteis qui duxerunt Ruben ad cisternam, non invenit puerum: et scissis vestibus pergens ad fratres suos, ait: Puer non comparet, et ego quo ibo? Tulerunt autem tunicam ejus, et in sanguinem hoedi, quem occiderant, tinxerunt: mittentes qui ferrent ad patrem, et dicerent: Hanc invenimus: vide utrum tunica filii tui sit, an non. Quam cum cognovisset 177 pater, ait: Tunica filii mei est, fera pessima comedit eum, bestia devoravit Joseph. Scissisque vestibus, indutus est cilicio, lugens filiu
Abbreviated transcription (Latin):
noluit ꝯsolatõem acctꝑe. s ait. Des¬
cendam ad filium meũ lugens in
infernũ. Et illo ꝑseu̾ante in fletu:
madianite uendidert̃ iosepħ in e¬
gypto phutiphari eunucho pħo¬
nis magistro milicie¬

Expanded text:
uit consolationem accipere, sed ait: Descendam ad filium meum lugens in infernum. Et illo perseverante in fletu, Madianitae vendiderunt Joseph in Aegypto Putiphari eunucho Pharaonis magistro mili
Abbreviated transcription (Latin):
ecit et altare holocausti de
lignis sechim quinq cu-¬
bitoꝵ ꝑ quadrum et trium in
altitud me: cuiꝰ cornua de angłis
pcedebant. Oꝑuitq illud lami¬
nis eneis. Et inustis eiꝰ parauit
exere uasa diũsa: lebetes. for¬
cipes fuscinulas uncinos ⁊ ig¬
nũ receptacła craticulãq eĩꝰ
in modum retis fecit eneam: ⁊
subter modũ eam in altaris medi¬
o arulam fusis qͣtuor anuł totidẽ
retiacłi sũmitates ad ĩmittẽdos
uectes ad portandũ. Quos ⁊ ip̃os
fecit de lignis sethim. et oꝑuit
laminis eneis: induxitq crcu¬
los qui maltaris lat̾ib emine¬
bant. Ip̃m aũ altare ñ erat so¬
lidum. s cauũ ex tabulatis et
intꝰ uacuũ fecit ⁊ labrum eneũ
cũbasi sua: de sperulis mulierũ
q̃ excubabant inatͥo tab̾nacłi ⁊

Expanded text:
ecit et altare holocausti de lignis settim, quinque cubitorum per quadrum, et trium in altitudine: cujus cornua de angulis procedebant: operuitque illud aeneis laminis. Et in usus ejus paravit ex aere vasa diversa, lebetes, forcipes, fuscinulas, uncinos et ignium receptacula. Craticulamque ejus in modum retis fecit aeneam, et subter eam in altaris medio arulam, fusis quatuor annulis per totidem retiaculi summitates, ad immittendos vectes ad portandum: quos et ipsos fecit de lignis settim, et operuit laminis aeneis: induxitque in circulos, qui in altaris lateribus eminebant. Ipsum autem altare non erat solidum, sed cavum ex tabulatis, et intus vacuum. Fecit et labrum aeneum cum basi sua de speculis mulierum, quae excubabant in ostio tabernaculi.
Abbreviated transcription (Latin):
niis leuitaꝵ ꝑ manũ ithamar
filu a aron sacerdotes. qͣs besele¬
el filius huri filii hurde tribu
uida dño ꝑ moy sen uibente com¬
pleu̾at. uincto sͥ socio ooliab fai¬
oachisameth de tribu dan qui ⁊
ip̃e artifex lignoꝵ egregius fu¬
it. et polimitarius atq pluma¬
rius ex iacincto purpura itmicło
et bisso. Om̃e aurũ qd̾ expensũ ẽ
inoꝑe scũ arii et qd oblatũ est¬
in donariis uiginti et nouẽ talẽ¬
toꝵ fuit et septingentoꝵ tͥginta
sicloꝵ ad m̃suram scũarii. Obla.¬
tum ẽ aũ ab his qui transierũt
sexcentis t̾rib milib ⁊ qͥngetis.
qͥnqͣginta armatoꝵ. fuert̃ p̃tẽa
centũ talenta argenti: eqͥb ꝯfla¬
te sunt bases sanctuarii et intͦi¬
tus ubi uelum pendet. Centũ ba¬
ses fc̃e sunt de talentis. centumr
singłis talentis ꝑ bases singłas
supputatis. De mille aũ septĩgẽtis
et septuaginta qͥnq fecit capita co¬

Expanded text:
 Ithamar filii Aaron sacerdotis: quae Beseleel filius Uri filii Hur de tribu Juda, Domino per Mosen jubente, compleverat, juncto sibi socio Ooliab filio Ahisamach de tribu Dan: qui et ipse artifex lignorum egregius fuit, et polymitarius atque plumarius ex hyacintho, et purpura vermiculo et bysso. Omne aurum quod expensum est in opere sanctuarii et quod oblatum in donariis viginti novem talentorum fuit et septingentorum triginta siclorum ad mensuram sanctuarii oblatum est autem ab his qui transierant tribus millibus et quingentis quinquaginta armatorum. Fuerunt praeterea centum talenta argenti, e quibus conflatae sunt bases sanctuarii, et introitus ubi velum pendet Centum bases factae sunt de talentis centum, singulis talentis per bases singulas supputatis. De mille autem septingentis et septuaginta quinque sic
Abbreviated transcription (Latin):
bases introitu tabernacłi testimo¬
nii. et altare eneũ cũ craticła sua.
⁊ bases atriitam in arcuitił qmͣ ĩ
ingressu eus et paxilli tab̾na cłi
atq atrii ꝑ girum

Expanded text:
ses in introitu tabernaculi testimonii, et altare aeneum cum craticula sua,  bases atrii tam in circuitu quam in ingressu ejus et paxilli tabernaculi atque atrii per gyrum
Abbreviated transcription (Latin):
rũ eiusdẽ m̃sure ⁊ oꝑis ac me¬
rallierant. In ea uo plaga q̃ oc¬
cidentem respicit fũunt tentoria
cubitoꝵ quinqͣginta: columpnex.
cũ basib siuis enee et capita colũp¬
Porro ꝯtra orientem. quĩqͣgitã
cubitoꝵ parauit tentoria. Equib
qͥndecim cubito columpnaꝵ tum
c̃basib suis unũ tenebat latus:
tab̾nacłi facit. Q uindetim eq̃ cubi¬
toꝵ erant tentoria. columpne tͦs:
et bases totidem. Cuncta atru ten¬
toria: bissus retorta texuerat. ba¬
ses columpnaꝵ fuere enee: capita
argentea.S ⁊ ip̃as columpnas a¬
trũ uestiuit argento. et in introitu
eiꝰ oꝑe plumario fecit tentorium
ex iacincto ex purpura ũmiculo
ac bisso retorta qd̾ ħebat .xx. cubi

Expanded text:
surae et operis ac metalli erant in ea vero plaga quae occidentem respicit fuere tentoria cubitorum quinquaginta columnae decem cum basibus suis aeneae et capita columporro contra orientem quinquaginta cubitorum paravit tentoria e quibus quindecim cubitos columnarum trium cum basibus suis unum tentabernaculi facit quindecim aeque cubitorum erant tentoria, columnae tres, et bases totidem. Cuncta atrii tentoria byssus retorta texuerat. Bases columnarum fuere aeneae, capita argentea; sed et ipsas columnas atrii vestivit argento. Et in introitu ejus opere plumario fecit tentorium ex hyacintho, purpura, vermiculo, ac bysso retorta, quod habebat vi
Abbreviated transcription (Latin):
Didicit uiduas fac̾e ⁊ciuitates eo¬
rũ indesertum adduce. Et desolata
ẽ t̾ra ⁊ plenitudo eius a uoce rugi¬
tus illius. Et conuen̾unt adu̾sus
es̃ gentes undiq de ꝓuinciis et
expanderũt suꝑ eũ rete suũen
iuiln̾ib eaꝵ capͣtꝰ ẽ. Et miserũt
eũ incaueam in cathenis. addu¬
xeruntq eũ ad regem babył. mi¬
serũtq eũ in carcerẽ. ne audixet᷑
uox eius ultra suꝑ montes tsrł
mat̾ tua qi uinea in sanguine
tuo suꝑ aqm plantata est. fruc¬
tus eiꝰ et frondes eiꝰ creuert᷑ ex aqͥ
młtis. Et fc̃e st̃ ei uirge solide in
sceptra dñanciũ et exaltata est
statura eius int̾ frondes. Et iudit
altitudinẽ suã in młtitudime pal¬
mitũ suoꝵ. ⁊ eiuilsa ẽ in tra ĩt̾rã¬

Expanded text:
cit viduas facere, et civitates eorum in desertum adducere: Et desolata est terra, et plenitudo ejus, a voce rugitus illius. Et convenerunt adversus eum gentes undique de provinciis, et expanderunt super eum rete suum, in vulneribus earum captus est. Et miserunt eum in caveam, et in catenis adduxerunt eum ad regem Babylonis miseruntque eum in carcerem ne audiretur vox eius ultra super montes Israhel mater tua quasi vinea in sanguine tuo super aquam plantata fructus eius et frondes eius creverunt ex aquis multis et factae sunt ei virgae solidae in sceptra dominantium et exaltata est statura eius inter frondes et vidit altitudinem suam in multitudine palmitum suorum et evulsa est in ira in ter