comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noscr̾ ⁊ c̾tam face cõdẽpnat᷑o¬
ncm. ¶Si quis ex ccc̃o pemp¬
torio pꝰ mortem sit cõdẽpna¬
tus nõ ualet sentencia. qͥma
integra de cã nocio p̾stastabi¬
gatorib ac indice difftitliẽ.
sonticus auttm morb csti̾a¬

Expanded text:
noscere et certam facere condemnationem.Si quis ex edicto peremptorio post mortem sit condemnatus, non ualet sententia, quia ntegra, de causa notio praestabgatoribus ac iudice diem differt. sonticus autem existima
Abbreviated transcription (Latin):
ec edco permittĩ¬
intria opus fieret.
per minciatõnemi
Inhiberetur dein¬
de reminetur pro¬
bitio. hactenus qͣuatenus pro hũ¬
di ius is qui demirasset non bret.¬
¶ Hoc añt ede̾m remedium q ite
ta hoc est adusus ei que liũcim fc̃a
it tiseñdum ad int̾de̾m quod in ant
lam olim ert fẽm ut destituatur ⁊̃
ꝙ in locosacro religioso ne ⁊ quod in
flimunc puplico ripa ne publiea fae¬
tum crit. nam biis int̾deis restiturtur.
ncms potest ci nieiare quis ⁊ sicnmu
uon adient. ¶ Iteu m̾ieiationem et
⁊ eciam inuitos ⁊ ignorantes opcrũ
noui uiĩciatõ procecit. ¶In oꝑis
au̾t nom mĩeiatõne possessorem ad¬
u̾sarium facinius ¶s: a si iseni nonũ
opus nuĩcutum est añ remissionẽ

Expanded text:
c edicto promittiiniuria opus fieret, per nuntiationem inhiberetur, deinde remitteretur prohibitio hactenus, quatenus prohibendi ius is qui nuntiasset non haberet.Hoc autem edictum remediumque ta, hoc est aduersus ea quae nondum facta it transeundum ad interdictum 'quod ui aut clam factum erit ut restituatur', et 'quod in loco sacro religiosoueflumine publico ripave publica factum erit": nam his interdictis restituetur, nem: potest enim nuntiare quis et si eum non adierit. Item nuntiationem et inuitos et ignorantes operis noui nuntiatio procedit.In operis autem noui nuntiatione possessorem aduersarium facimus.Sed si is, cui opus nouum nuntiatum est, ante remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
lut p̾ior ꝙͣ hoc ut etrou̾sias eorum
dirim̾ct a quib sisponte recefrint
detebit id iatum br̃e. ¶Opus no¬
uũ fac̾e nrͣ qui ant edificando aut
detrabũto at pͥstinam faciem opis
mutat¶ Hoc antrm ete̾m nõ oĩa
sinit solo quorum cdificitio uł de¬
curto placuit si quis messem faciat.
arborem ue succiaat. raneun᷑ꝙ tet
qͣmꝙ̃ opus faciat tñ ad hoc etc̾uu r̾o
ptin̾c quia ad ca oꝑa que ui solo fisit
ꝑtinet hoc etẽm. ¶ Si quis edificiũ¬

Expanded text:
eorum dirimeret? a quibus si sponte recesserunt, debebit id ratum habere.Opus nouum facere uidetur, qui aut aedificando aut detrahendo aliquid pristinam faciem operis mutat.Hoc autem edictum non omnia niuncta sunt, quorum aedificatio uel decirco placuit, si quis messem faciat, arborem succidat, uineam putet, quamquam opus faciat, tamen ad hoc edictum non pertinere, quia ad ea opera, quae in solo fiunt, pertinet hoc edictum.Si quis aedificiu
Abbreviated transcription (Latin):
ei cm̃dꝰ est. s ⁊ si non sit bene
cmitur ant si non sit expedita
cmptio profccto diccinus publi
cum ẜuum apõ p̾torem stipu¬
liri debere. Idci.¬

Expanded text:
ei servus est: sed si non sit unde ematur aut non sit expedita emptio, profecto dicemus servum publicum apud praetorem stipulari debere: Id
Abbreviated transcription (Latin):
si forit lis funt fu̾nt adꝙͣ defen¬
sio erat ueccessani uł solutõnc
quo alio modo cõseqter placu¬
it enanescere obitm in de fensã
clansulam. ¶Si fuo afidenissore
procurnoriᷤ stipulatus nidicat᷑
ꝑsonam cgrro nł alia actõne ac̃¬
turus aliam aut clictan̾o actõnẽ.¬

Expanded text:
si forte lis finita fuerit, ad quam defensio erat necessaria, vel solutione quo alio modo, consequenter placuit evanescere ob rem non defensam clausulam. Si fuero a fideiussore procuratoris stipulatus iudicatum personam egero, vel alia actione acturus
Abbreviated transcription (Latin):
i postea qͣ pupillus ad pub̾ta¬
Itcmi ꝑucnt tutor in restituen¬
da tutrla aliꝙͣdiu moram fecit
ec rtimic̾ ⁊ fructum noie ⁊ usu¬
raꝵ mcdii temporis tam ficci¬
sores eius qmͣi ip̃m teĩs. Ls¬

Expanded text:
 posteaquam pupillus ad pubertatem pervenerit, tutor in restituenda tutela aliquamdiu moram fecerit, certum est et fructuum nomine et usurarum medii temporis tam fideiussores eius quam ipsum teneri.
Abbreviated transcription (Latin):
actore ꝯuuitatur stipło obre̾
procuratoremne defcusio per
pliuts scitsa uigmodo aliquo
afficiat actoreni aliud ẽ in hr¬
dib actoris quibreccessitis
non imponitur ut ꝑ unumli¬
tigrut. ¶Illud scicudũ ẽ ib
gͤui ec̃ defendandam ut iecte
nclicatimi solni stipło tres el¬
asulas in unum collatas Pt.
de it iuclicata de redefendenda.
de dolo malo. O aius.

Expanded text:
actore, committatur stipulatio ob rem procuratorem, ne defensio per plures scissa incommodo aliquo adficiat actorem. aliud est in heredibus actoris, quibus necessitas non imponitur, ut per unum litigent. Illud sciendum est ibi rem esse defendendam, ut recte icatum solvi stipulatio tres clausulas in unum collatas habet: de re iudicata, de re defendenda, de dolo malo. Gaius
Abbreviated transcription (Latin):
iitam cum qui tutor est qmͣ
cum qui pro tutore uegocia
gessit. uł grrat uł fide uisser¬
es coꝵ si cum qui non gessit
omnodo non tenebitur qr noc
actõ tutele eum qui non gefsit
stipulatu actõne n ip̃e /n fidesꝰ¬
sorcs eius ttnebuntmr. conpel¬
cet finita de mu̾ tutela ꝯnutti ⁊
sitrissorib dicm erinde incipe
qui pro tutore nogociagessit a¬
liud diccud̃ c̃. ita istt sfipulati¬
onos si quidem quis tutor fu̾¬
it finita deiĩte tutela omitent᷑.
si u̾o pro tutore negocu gessit.

Expanded text:
eum, qui tutor est, quam eum, qui pro tutore negotia gessit vel gerat, et fideiussores eorum. Sed enim qui non gessit, omnino non tenebitur: nam nec actio tutelae eum qui non gessit stipulatu actione neque ipse neque fideiussores eius tenebuntur. compelcet finita demum tutela committi et fideiussoribus diem exinde incipere qui pro tutore negotia gessit, aliud dicendum est. itaque istae stipulationes, si quidem quis tutor fuit, finita demum tutela committentur: si vero pro tutore negotia gessit,
Abbreviated transcription (Latin):
i stuprimi ẜua passci sit ii uin¬
R actõ dabitur. aut si celauit᷑
mancipiũ uł quid aliud furã¬
di aĩo fecit ⁊̃ furti. ¶ Uel si uir¬
ginem ĩ maturrami stuprai̾nt.
iͥ legis acquilie actõnc pete
quidam putarit. P auł.¬

Expanded text:
Si stuprum serua passa sit, iniuriarum actio dabitur: aut, si celauit mancipium uel quid aliud furandi animo fecit, etiam furti: uel, si uirginem inmaturam stuprauerit, etiam legis Aquiliae actionem competere quidam putant. 26 Pau
Abbreviated transcription (Latin):
onstitutõnib principalib ei¬
nctur sca que infamandi alti
cã ĩ monim̃iti publici poĩta st̃.
tolli de mecdios ⁊ ex lege coruclia ĩ¬
cõdempnatõne existumatone in¬
dicis facienda. Mart̃.

Expanded text:
Constitutionibus principalibus cauetur ea, quae infamandi alterius causa in monumenta publica posita sunt, tolli de medio. Etiam ex lege Cornelia incondemnatione aestimatione iudi
Abbreviated transcription (Latin):
assiclna ⁊ cĩ freq̃tia qͣi p̾bet non¬
nuillam ĩfamiami. ¶Meminisse
ant̾ oꝑtebit ñ om̃cni qui affec¬
tatus ẽ noc om̃em qui. appellauit
hoc edc̃o co̾nemri possqͣm eĩ siquiᷤ
colliroc noli si quis officii honeste
faciendigr̾i. to fecit. statan me
dcm inciclit. or qui cotra bonos
mores hoc fecit. ¶Sponsu quor
to ⁊ cispoctit ad cõtinneliam eiꝰ¬

Expanded text:
bet nonnullam infamiam. Meminisse autem oportebit non omnem, qui adsectatus est, nec omnem, qui appellauit, hoc edicto conueniri posse neque enim si quis colludendi, si quis officii honeste faciendi gratia id facit, statim in edictum in‹cid›it, sed qui contra bonos mores hoc facit. Sponsum quoque to: etenim spectat ad contumeliam ei
Abbreviated transcription (Latin):
erit actõ ĩiuriaꝵ ħ ant fere st̃
que adifannam alicuiꝰ fiut
nt putasi ad ĩ incriim alicꝰ nes¬
te lugubri ntitursant squalida.
aut si barbam climittat ns cap¬
illos subimititz ant sicitmen
subscribat us ꝓponat uł cantet
aliquid ꝙ putdorem alicꝰ ledat.
¶Sait p̾tor si quis adũsꝰ ea fec̾¬

Expanded text:
aec autem fere sunt, quae ad infamiam alicuius fiunt: ut puta ad inuidiam alicuius ueste lugubri utitur aut squalida, aut si barbam demittat uel capillos submittat, aut si carmen conscribat uel proponat uel cantet aliquod, quod pudorem alicuius laedat. Quod ait praetor: 'si quis aduersus ea fece
Abbreviated transcription (Latin):
atrox sit an ⁊̃ si uo corpori nt pu¬
ta nestu̾itis scissis comites addu¬
cto uł ꝯnicio dc̃o. ⁊ ait pomp̃. q̃
cem ĩuiriam facit. ¶Pm ant re¬
fert utr̃ pr̾i fam̃. an filio fam̃. ta¬
lis ĩuiria fẽi sit nam ⁊ hoc atrox
estimabitur. ¶ Si atrocem ĩ ninam

Expanded text:
atrox sit, an et si non corpori, ut puta uestimentis scissis, comite abducto uel conuicio dicto. et ait Pomponius cem iniuriam facit. Parui autem refert, utrum patri familias an filio familias iniuria facta sit: nam et haec atrox aestimabitur. Si atrocem iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ dieit nom̃ iniurie n⁊ sub alt̾¬
natõne puta illud aut illud set
illam ĩiuriam se passumm. ¶ Si mͥ
płes ĩruias fec̾is putabatut ⁊
fto efficiatur ut ⁊ simł ꝯiucium¬

Expanded text:
 dicat nomen iniuriae, neque sub alternatione, puta illud aut illud, sed illam iniuriam se passum. Si mihi plures iniurias feceris, puta turba et facto efficiatur
Abbreviated transcription (Latin):
rctor cclixit qui agit ĩiriaꝵ c̾t̾
dicat quid ĩ ninc factum sit qr qͥ
famosam actõncmn intendit.
ñ d nagari cũ cliscͥmine alicne
estimatomo sr designare c̾tum¬

Expanded text:
aetor edixit: 'qui agit iniuriarum, certum dicat, quid iniuriae factum sit': quia qui famosam actionem intendit, non debet uagari cum discrimine alienae existimationis, sed designare et
Abbreviated transcription (Latin):
sub uc ire ¶ S ⁊ siquis crlibis
qui non sinit ĩ potestate cum ꝑ¬
ente uelit expiri/ nõ teme ĩ iuri¬
aꝵ actõ danda c̾ uisi atrocitas
suafit. ¶ Terte hiis qui sunt ĩ
potestate ꝓrsus n̾o cõpetit q̃ si a¬
trox fu̾it. ¶Q̾ ant̾ p̾tor ait ĩm¬

Expanded text:
subuenire. Sed et si quis ex liberis, qui non sunt in potestate, cum parente uelit experiri, non temere iniuriarum actio danda est, nisi atrocitas suaserit. certe his, qui sunt in potestate, prorsus nec competit, etiamsi atrox fuerit. Quod autem praetor ait
Abbreviated transcription (Latin):
ad cos ꝑtinebit qui ĩ hĩtant nonꝰ
moiti cã licct ibi domiciliũ nõ
h̾e̾ant. ¶Illud q̾ntur an p̾r filio fa¬
ñ. ĩ uiriam passo ex lege corneli¬
a ĩ iuiriaꝵ ag̾e possi ã placinit non
pri quidem p̾toria munue actõ
cõpetit filio uo legis cornelie. ¶In
lege coruelia filiꝰ fam̃. ag̾c pot̾. ex
oĩ caĩ nec cau̾t d ratam rem prem
hĩtur. nam nec alias agentẽ filiũ
actori insiurand̃ deferit ut itus
iret iniriam se uõ frcisse or sabi¬
nꝰ ĩ asscssorio ⁊̃ p̾torco cremplum
¶ Si quis libellum ad ĩ fannam alic
ꝑtinentem scͥpẜit cõposu̾it edi¬
ħit dolone malo fcc̾it quo quid e¬
noĩc ntide ea re ag̾e lic̾e̾t ⁊ si com¬
dẽpuatꝰ sit qui idꝰ fecit intestibił
er lege ⁊̃ cc̃ iubetinꝰ. cid̾ pena et se

Expanded text:
ad hos pertinebit, qui inhabitant non momenti causa, licet ibi domicilium non habeant. Illud quaeritur, an pater filio familias iniuriam passo ex lege Cornelia iniuriarum agere possit: et placuit non patri quideCorneliae. In lege Cornelia filius familias agere potest ex omni causa nec cauere debet ratam rem patrem habiturum: nam nec alias agentem filium actori ius iurandum deferre, ut reus iuret iniuriam se non fecisse. sed Sabinus in adsessori Si quis librum ad infamiam alicuius pertinentem scripserit composuerit ediderit doloue malo fecerit, quo quid enomine, uti de ea re agere liceret et, si condemnatus sit qui id fecit, intestabilis ex lege esse iubetur. Eadem poena ex se
Abbreviated transcription (Latin):
lx̾nꝰ actõnem. spectat ci. ad eiu¬
matonem nr̃am si qͣ ei fiat ĩn¬
na. Itcmq ert ⁊si fama ciuuseni
h̾rtes erstitimꝰ lacessatur. ¶Us
adco ant̾ ĩ iuria que fit lib̾is nos¬
tris nr̃is nr̃m pudorem ꝑtingit.
ut ꝙ̃ si nolentem filiũ quio uen¬
dicłit pri suo quidrui noĩc copctit
ĩ iuruꝵ actõ. fili u̾o noĩt nõ cõpe¬

Expanded text:
pectat enim ad existimationem nostram, si qua ei fiat iniuria. idemque et si fama eius, cui heredes exstitimus, lacessatur. Usque adeo autem iniuria, quae fit liberis nostris, nostrum pudorem pertingit, ut etiamsi uolentem filium quis uendiderit, patri suo quidem nomine competit iniuriarum actio, filii uero nomine non compe
Abbreviated transcription (Latin):
nem cõsequi no posse qͥcñq fi¬
unt ip̃is or nec eis quidm que
cis fiunt quos coꝵ int̾est ininq̃¬
rii nõ pati ¶Pł me si forte filius
lib̾ti uł urornelit ĩ niriaꝵ exꝑiri.
qr pri mantone nõ datur. deneg

Expanded text:
ne ‹e›xequi non posse, quaecumque fiunt ipsis, sed ne eas quidem, quae eis fiunt, quos eorum interest iniuriam non pati. Plane si forte filius liberti uel uxor uelint iniuriarum experiri: quia patri maritoue non datur, deneg
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sifmis mala fide possidcat cã
q dñs nactꝰ sit ut suo noĩe po¬
ssidcat. adepto puta peculio di¬
cend̾ c̃ ut cad̾ ca̾ sit pofionis
⁊ ĩo usnerpio ci nõ mag̾ pro¬
ccdat. ¶Si ẜuꝰ boua fide em̾̃it
peculian noĩe ego ubi pͥmiñ

Expanded text:
 servus mala fide possideat eaque dominus nanctus sit, ut suo nomine possideat, adempto puta peculio, dicendum est, ut eadem causa sit possessionis et ideo usucapio ei non magis procedat. Si servus bona fide emerit pecul
Abbreviated transcription (Latin):
noc em̃it uõ posse ꝓro empto¬
re usucaꝑe hactenꝰ u̾m ẽẽ ait.
si uullam instamcãm eius ẽp¬
toris erroris hãt nam si forte
ẜuus uł procurator cui cinen¬
dam tem maudafs ꝑ suasent
ei se emisse atz ita trachdit ma
g cẽ ut usucapio seqͣt᷑. P ap̃.¬

Expanded text:
 non posse pro emptore usucapere, hactenus verum esse ait, si nullam iustam causam eius erroris emptor habeat: nam si forte servus vel procurator, cui emendam rem mandasset, persuaserit ei se emisse atque ita tradiderit, magis esse, ut usucapio sequatur. Papin
Abbreviated transcription (Latin):
licram arcam bona fide quis
cunt ⁊ añ ĩplctam dintinam
possõncin edificare cepit ⁊ de¬
nũciante dño soli intra tem
ancepta durauit Rendi scõm¬

Expanded text:
lienam aream bona fide emit et ante impletam diutinam possessionem aedificare coepit: ei denuntiante domino soli intra tempan coepta duraverit. respo
Abbreviated transcription (Latin):
estrit defunctu emisse s alieua
cĩ sibi tͣdianusn capiat cessat.¬
sic empta siͥtes ut nͥ pecina ĩt
diem certũ soluta eet eciã ĩem¬
ꝑtares fiet ñusucaptur̃ nͥ
ditõ sit b an conẽtõ si cõue̾tõ
ẽ sit magis resoluet᷑ qͣm imꝑ¬
lebitur Si ĩ diem adiecto fci¬

Expanded text:
esciat defunctum emisse, sed ex alia causa sibi tradi, an usucapio cesset.sic empta sit, ut, nisi pecunia intra diem certum soluta esset, inempta res fieret, non usucapturum nisi dicio sit hoc an conuentio: si conuentio est, magis resoluetur quam implebitur. Si in diem addictio f
Abbreviated transcription (Latin):
soluta petuma cirin ticio uen¬
did̾o ticius usncape nõ pot̾it.
¶Lib̾ homo qui bona fide no¬
stra adquirit nob̃ quib ꝑsu
sicut tradicione ita ⁊ nsucaipi¬
onc irm nr̃am faciemꝰ int̾uc¬

Expanded text:
io vendidero, Titius usucapere non poterit. Liber homo, qui bona fide nostra adquirit nobis, quibus psicut traditione, ita usucapione rem nostram faciemus int
Abbreviated transcription (Latin):
cim nõ capturum qr idꝙ ẽp
tum nõ sit pro emptore usuca¬
pi no pot. ¶S si fundꝰ emptꝰ
fit ⁊ amplioros fines possesse sĩt
totum longinuo tempore uin¬
capi. qui imuisitas cio possi¬
bonaciisti apd̾ ꝙ mancipia
deposita erant trebacins ait n¬
fuit non capturͣ qr empta nõ
sunt. ¶ Et si tutor expupisli
actõne rem qͣ eiꝰ putabat ẽe e¬
mit. ẜuiꝰ ait posse eum usucape
ĩcniꝰ opnuo ne de cursumc̃. co
ꝙ det̾ior cã pupilli uo sit oi ꝓpͥ¬
um plĩs lcat emptorcm. ⁊ fi nn

Expanded text:
m non capturum, quia id, quod emptum non sit, pro emptore usucapi non potest: sed si fundus emptus sit et ampliores fines possessi sint, totum longo tempore capi, quoniam universitas eius possina emisti, apud quem mancipia deposita erant: Trebatius ait usu te non capturum, quia empta non sint. Tutor ex pupilli auctione rem, quam eius putabat esse, emit. Servius ait posse eum usucapere: in cuius opinionem decursum est eo, quod deterior causa pupilli non fit, si propius habeat emptor
Abbreviated transcription (Latin):
fid̾icanssarus quib ex tirbelli¬
ano restitintur hrditas crfis¬
quo p̾toriis successorib obł¬
nand̃ ẽ. ¶ Emptori tempus
uenclitoris ad usucapionem ꝓ¬
cedit. ¶ Si iem alicnam ciue
⁊ cum usucapeni candem itin
dñs a nic pecicrit nõ int̾pella¬
ri usucipioncra meam litis
cõtestatõne s silitis estima¬
tõnem fuffre malu̾im ait mł¬

Expanded text:
ssariis, quibus ex Trebelliano restituitur hereditas, ceterisque praetoriis successoribus obseruatum est. Emptori tempus uenditoris ad usucapionem procedit. Si rem alienam emero et, cum usucaperem, eandem rem dominus a me petierit, non interpellari usucapionem meam litis contestatione. sed si litis aestimationem sufferre maluerim, ait
Abbreviated transcription (Latin):
e. ¶Si trtor reni pupilli subri¬
pint ⁊ uendicł̾it isucapio non
cõtĩgit pͥnsꝙͣ its ĩ potestate pu¬
ꝓilli redeat nam trtor uire pu¬
pilli tñc dm̃ loco hẽtur cumtu¬
telmi aclĩstrat nõ cum pupi¬
llum erspoliat. ¶Qui bona fi

Expanded text:
est. Si tutor rem pupilli subripuerit et vendiderit, usucapio non contingit, priusquam res in potestatem pupilli redeat: nam tutor in re pupilli tunc domini loco habetur, cum tutelam administrat, non cum pupillum spoliat. Qui bona fi
Abbreviated transcription (Latin):
fide ẜuꝰ incꝰ eu̾nt ĩ pactõne lib̾¬
tatis dechit mͥ nõ ĩo me mag̃ u¬
sucaptur̾. dinart eĩ pͥmã cam
possonis ⁊ id̃ celsus ait. ¶Sia
pupillo emno sñ tutoris. nicto¬
usucapioncm scqui ut hic plꝰ¬
scias pripillũ et̃ pnteo tñ pnpu¬
lis lice̾ res sins sũ tutoris auc

Expanded text:
 pactionem libertatis mihi dederit, non ideo me magis usucapturum: durare enim primam causam possessionis idem Celsus ait. Si a pupillo emero sine tutoris auctousucapionem sequi, ut hic plscias pupillum esse, putes tamen pupillis licere res suas sine t
Abbreviated transcription (Latin):
tib sufficit traditonis tempꝰ
sic demq si sciens stipuler rem
alicrani usncapiam si cũ tradi¬
tum c̾ mͥ cxistimarẽ illiꝰ cẽ at
ĩemptione ⁊̃ illoꝰ tẽp᷑ ĩspicit᷑
quo cõtrahitur. gͦ q̃ bona fide
et uͥsucapiomio nam uere dici¬
tur quis enusse. or mala fide
q̃. ⁊d̾ .s. quis sciens alienã rẽ curit
peo cmꝑtore possid .h. nõ usuci¬

Expanded text:
tibus sufficit traditionis tempus, sic denique si sciens stipuler rem alienam, usucapiam, si, cum traditur mihi, existimem illius esse: at in emptione et illud tempus inspicitur, quo contrahitur: igitur et bona fide et usucapionis: nam uere dicitur quis emisse, sed mala fide: quemadmodum qui sciens alienam rem emit, pro emptore possidet,
Abbreviated transcription (Latin):
curatores uł. tutores uł curato¬
amꝰ ⁊ nõ puto suffice ¶ In ꝑa¬
pillo tutoris auctoritate eͥtigi¬
iꝰ ¶ annorem a cõfessione su¬
a restitucinꝰ. ¶Confessi utiq
post cõftssioncin temꝑa qͣi ex
ca inclicati hebunt. Astric̾.¬

Expanded text:
curatores vel tutores vel curatoamus: et non puto sufficere. In pupillo tutoris auctoritatem exigimus. Minorem a confessione sua restituemus. Confessi utique post confessionem tempora quasi ex causa iudicati habebunt. Afric
Abbreviated transcription (Latin):
fraudatorem cam dandan. qr
nulla actõ ĩ ciu ex aũgesto
ditonem darctur ⁊ unquũ eẽt
actõnemdan in cum cinbona
ablata cẽnt. si u̾o q̃dam ꝑdicli¬

Expanded text:
fraudatorem eam dandam, quia nulla actio in eum ex ante gesto ditionem daretur et iniquum esset actionem dari in eum, cui bona ablata essent. si vero quaedam dispe
Abbreviated transcription (Latin):
bõt p̾rogatinam ut se¬
petur accfis in penis noc
imutas q̃ inbis cinitatibꝰ
ap̃. qnos in cole sunt ualet nec
labefactatur si quis coꝵ uolũ¬

Expanded text:
habet praerogativam, ut separentur a ceteris in poenis. nec immunitas etiam in eis civitatibus, apud quas incolae sunt, valet: nec labefactatur, si quis eorum volu
Abbreviated transcription (Latin):
cum utiq ad hr̾dem filii pti¬
n̾et. facilior tñ delib̾tate r̃ in
delib̾atio ẽ ĩ sp̃c in qua intesta
tcm eod̾ tempore datam qn
finit in dommuo pr̃is fanora¬

Expanded text:
cum utique ad heredem filii pertineret. facilior tamen de libertate servi deliberatio est in specie, in qua intestattem eo tempore datam, quo non fuit in dominio patris? favora
Abbreviated transcription (Latin):
militis acdire debcat bit hr̃cti¬
tattincaq fiet bonoꝵ castren¬
sis pcculii ¶filiꝰ fa. paganno
de peculio castrensi fecit testĩn
dem fursse nł extitisse decessit
nõ pot̾ indi pro castrcusib
bomis testatꝰ pro pr̾ms intes¬
tatꝰ docessisse. ꝙͣmo id in mili
puide ac si papimꝰ fc̃o testõ
eccessiss ignorans sc locup¬
letatur pͦsuos alio loco a¬

Expanded text:
s adire debebit hereditatem eaque fiet bonorum castrensis peculii. Filius familias paganus de peculio castrensi fecit testamentum eredem extitisse, decessit. non potest videri pro castrensibus bonis testatus, pro paternis intestatus decessisse, quamvis id in militperinde ac si pauperrimus facto testamento decessisset ignorans se locupletatu
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃em o cum ncħ de poculio
profectum atclitur ¶Dem
si ẜiio filii castrensi lib̾titem
pr̃s defunctꝰ sit nõ ĩ peditur
it mipcliatur lib̾tas. Uñ ma¬
suũ filii peculiarem pr̃i exi¬
stere posse si filio pr suꝑ nix̾¬
it ¶dem fricham ⁊ si rempe¬
cusiarem filii p̃r legai̾t nã
cos̃ cm̃ quo lib̾tate in cõpet̾e
dicinꝰ legatum quo uł de¬
bebitur nł ĩpedictur quibꝰ

Expanded text:
culio profectum creditur. denique si servo filii castrensi libertatem patre defunctus sit, non impeditur it, impediatur libertas. unde Maum filii peculiarem patri existere posse, si filio pater supervixerit. idem referebam et si rem peculiarem filii pater legaverit: nam eodem casu, quo libertatem competere diximus, legatum quoque vel debebitur vel impedietur. q
Abbreviated transcription (Latin):
es alienm q filiꝰ pecutii no¬
nuue ꝙ ĩcastris adq̃sinit¬
cõtraxisse cdicctur. depeculio
actõnem pati. ⁊ si sponte pa¬
ciatur ut quil defcnsor sat̾¬
tenus defend̾e debeat. s ⁊ciͦ
filii noĩc nõ alit̾ mor̾c actõ¬
nes pot̾ ꝙͣ si sat̾ quis decłit
cimi ratam iem bĩtur. Ẽ ripho

Expanded text:
ienum, quod filius peculii nomine, quod in castris adquisiit, fecisse dicetur, de peculio actionem pati: et, si sponte patiatur, ut quilibet defensor satitenus defendere debet. sed et eius filii nomine non aliter movere actiones potest, quam si satis dederit eum ratam rem
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuũ lib̾tum fec̾it uideamꝰ.
hoc castrensi pcculio no adu¬
licam nota cc̃t ¶ plant si
michi ꝓponas adcastra cñ¬
ti marto irtorem ẜ nos do¬
nasse ut manmittat. ⁊ h̾i¬

Expanded text:
suum libertum fecerit, videamus, hoc castrensi peculio non adnlitiam nota esset. plane si mihi proponas ad castra eunti marito uxorem servos donasse, ut manumittat et h
Abbreviated transcription (Latin):
aduocau̾int elictis adec̃ ibx¬
ant ut possit ĩnote sc̾c eos reqͥ¬
s ⁊ lict̾is. ad magistratus ubi
cosistunt mult̾e ut ꝑ cos possit
notatos ⁊ er hoc ãnus cõputa¬
tur ad se purgandos. s ⁊ looc.

Expanded text:
tis adesse iubeant, ut possit innotescere esed et litteras ad magistratus, ubi consistunt, mittere, ut per eos possit adnotatos. Ex hoc annus computatur ad se purgandos. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
signari ut si redierint ⁊ se pur¬
gau̾int intogram itin suam
cł̾uit u qui sc defendant hu̾it
tunc post aunum bona ĩfiscũ
coginitur a intͣ annũ medio tẽ¬
pore moucucia si qͣ sunt neaut
mora defiora fiant aut aliqno
modo int̾eant uenire debere

Expanded text:
se purgaverint, integram rem suam derint neque qui se defendant habuerint, tunc post annum bona in fiscum coguntur. Et intra annum medio tempore moventia si qua sunt, ne aut mora deteriora fiant aut aliquo modo intereant, venire debere
Abbreviated transcription (Latin):
nam ĩ usu latitancium bona
possitentur ¶ Si quis possecłit
bona alicinꝰ q̃ atitantis qui
no latitabat ⁊ nenclicł̾it cõse¬
bonoꝵ secutan milliꝰ inom̃ti
turpis occultatio sin. pot̃ cm̃
quis latitart nõ trrrpi de cĩuc
luti qui tyranni crudelitatem
trinct aut uim hostium. int
domesticas scditiones. Sr n qͥ
frandatõnis cã latitat nõ tñ¬

Expanded text:
nam in usu latitantium bona possidentur. Si quis possederit bona alicuius quasi latitantis, qui non latitabat, et vendiderit, consebonorum secutam nullius momenti turpis occultatio sui: potest enim quis latitare non turpi d‹e› causa, ueluti qui tyranni crudelitatem timet aut uim hostium aut domesticas seditiones.Sed is, qui fraudationis causa latitet, non t
Abbreviated transcription (Latin):
si talem q̃ ꝑ exceptõnem repel¬
ut possint bonaciꝰ pofficłi ⁊
ĩ peculio fu̾t. ¶ Ittm iudemiꝰ
si quis adu̾sus ĩrem actõnem
latitet an bona ciꝰ possidi ne¬
nũdari q nalcant exstat ne¬
racii sñ̾a ctistimantis bona
adriam cõtinctur quo iure x¬

Expanded text:
sed talem, quae per exceptionem repelut possint bona eius possideri et in peculio fuerit.Item uideamus, si quis aduersus in rem actionem latitet, an bona eius possideri uenumque dari possint. extat Neratii sententia existimantis bona adriani continetur, quo iure
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥdam ei actõnes ꝑiture st̃¬
Datur ĩ creditorem actõ qui ĩ
possoncm ussus ẽ de co ꝙ ex
bonis debitoris ad eum ꝑnc¬
uit si ant̃ mid sit aliquid con¬
socutꝰ actõnos suas p̾stabit da¬
tur aut̃ ĩ factum actõ adu̾sus
cum ⁊ om̃e ꝙ ĩ actõne negoꝵ¬

Expanded text:
dam actiones periturae sunt.Datur in creditorem actio, qui in possessionem missus est, de eo quod ex bonis debitoris ad eum peruenit: si nondum sit aliquid consecutus, actiones suas praestabit. datur autem in factum actio aduersus eum et omne, quod in actionem nego
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quod ait p̾tor sũ ꝙ ĩpensc n¬
oĩe sũ dolo malo fecit. ci non
p̾stabitur ¶Soc eo spectat
ut si quid ip̃c crogau̾it cre¬
clitor si modo sũ dolo maloe¬
rogau̾it hoc ei p̾stetur. suffic̾
nich̾ profint erogatio ciꝰ ieide¬
bitoris ¶Hus u̾bis ad q̃ ca
res ꝑtin q̃ curator boms dis

Expanded text:
et.Quod ait praetor 'siue quod impensae nomine sine dolo fecit, ei non praestabitur', hoc eo spectat, ut, si quid ipse erogauit creditor, si modo sine dolo malo erogauit, hoc ei praestetur: sufficit nihil profuit erogatio eius rei debitor‹i›.His uerbis 'ad quem ea re
Abbreviated transcription (Latin):
ait appet hoc ant̾ loqui eum si
ex prnis bonis solutu sit. qͥd
gͦ si aliunde pupilłꝰ solu̾t reddi
ei debebit noc ne a utr̃ a creclitore
an et hr̃clitate sec nola nr ait si
aliquid sit ĩ bonis dechuicend̾ de

Expanded text:
ait. apparet autem loqui eum, si ex bonis paternis solutum sit. quid ergo, si aliunde pupillus soluerit? reddi ei debebit nec ne? et utrum a creditore an ex hereditate?Scaeuola noster ait, si aliquid sit in bonis, deduc
Abbreviated transcription (Latin):
ndatõnis cã latitare q̃ si nõ ad¬
u̾sus me latitet.s ⁊ illud spoe¬
tand̾ pompꝰ. putat. i adu̾sᷤᷤ¬
se hic uenditõnm ĩ pctrare ad¬
u̾sus q̃ latitet ¶ Latitnr an̾e̾
cum cõtractu aliquo latt ꝙ̃ad̃¬

Expanded text:
re, etsi non aduersus me latitet: sed illud spectandum Pomponius putat, an aduerse hinc uenditionem impetrare, aduersus quem latitetur.Latitare autem est cum tractu aliquo lat
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ si duas cãs latitanli h̾at uł
clitores. an uenclitõ recte proce¬
dat ⁊ puto proband̾ si płos cãc
sint latitatõnis int̾ quas ẽ q̃
frandatõnis cã uoce debt posse¬
q hme bona ciꝰ uencdi¶Ed
si adu̾sus quosdam occulta

Expanded text:
ergo, si duas causas latitandi habuit uel editores? an uenditio recte procedat? et puto probandum, si plures causae sint latitationis, inter quas est et fraudationis causa, nocere debere posseque hinc bona uendi.Quid si aduersus quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
de fendatim. si defendi ceꝑit p¬
ait. si is pupillꝰ ĩ suam tute¬
lam ucint ei ne pupilla uiri¬
potrno fi̾nt ⁊ recte defendctur
cos qui bona possident ⁊ de pͦ
fendi quid sit undcam utrũ
tm̃ copim sun fact̾ ⁊ ad susci¬
uero ⁊ satdarc oĩmodo ⁊ qui

Expanded text:
defendatur: si defendi coeperit pAit Praetor: 'si is pupillus in suam tutelam uenerit eaue pupilla uiripotens fuerit et recte defendetur: eos, qui bona possident, de possfendi quid sit, uideamus, utrum tantum copiam sui facere et ad susciuero et satisdare om
Abbreviated transcription (Latin):
sistendi cã si fidenissorei dechit.
si n potestattm sin faciat n te
fend̾ctur iri iẜo ¶Potestatẽ
aut̾ sui nõ ficit qui id agit ne
latitantis bona inbet possidcͦti¬
¶Quod si no latitet oz absens
no defeudatur none ur potes¬
tatem sin no fact᷑ deftndi ant̾.

Expanded text:
fideiussorem dedit, si neque potestatem sui faciet neque defenderetur, iri iubebo'.Potestatem autem sui non facit, qui id agit, ne latitantis bona iubet possideri.Quid si non latitet, sed absens non defendatur? nonne uidetur potestatem sui non facere?Defen
Abbreviated transcription (Latin):
i nõ expelicrit pupillo hrdititẽ
parentio retin̾e p̾tor bona defũc¬
ti uenire ꝑmttit ut ꝙ suꝑau̾it
pnpillo restituatur. ¶Si puꝑillꝰ
añqmͣ abstin̾et aliquid geffit.
ẜuand̾ ẽ itiq si bona fid̾e gefsit.¬
¶Quid gͦ si quibꝰdam credito
ant negligencia aut cupiditas
catus tutor soliit cquiim cẽ int¬

Expanded text:
i non expedierit pupillo hereditatem parentis retinere, praetor bona defuncti uenire permittit, ut quod superauerit pupillo restituatur.Si pupillus, antequam abstineret, aliquid gesserit, seruandum est, utique si bona fide gessit.Quid ergo, si quibusdaaut neglegentia aut cupiditas catus tutor soluit, aequum e
Abbreviated transcription (Latin):
anl. U miꝰ ex crolitoribsi
alt̾ echrdib intra temꝑa sibi
p̃stituta delib̾et adire brditatt̃
alt̾ u̾oneget se aditurii in
pcat is qui delib̾et utr̃ agnos¬
cit ꝑttm suam an nõ agͦnos

Expanded text:
. unus ex creditoribus.Si alter ex heredibus intra tempora sibi praestituta deliberet adire hereditatem, alter uero neget se aditurum, uipareat, is qui deliberat utrum adgnoscat partem suam an non adgnos
Abbreviated transcription (Latin):
curatorẽ ei dand̾ nt bona eiꝰ
ut possidenitur uoutĩ ꝑimi¬
ttend̃ ẽ. ¶Labco aut̾ scͥbit. si ñ
ĩuematur curator uł defen¬
sor fimosi. S a si curator dat᷑
cum ũo de fendat. tunc remo¬

Expanded text:
atorem ei dandum, aut bona eius ut possideantur, nominatim permittendum est.Labeo autem scribit, si non inueniatur curator uel defensor furiosi, sed et si curator datus eum non defendat, tunc remo
Abbreviated transcription (Latin):
fiat cõstitutu c̃ ab ĩꝑatore nr̃o
ip̃os qui rem inlicatam crequ¬
u̾tur cognosc̾e̾ debe̾ de ꝓprictate
⁊ si cogn̾ou̾int ciꝰ fuisse qui cõ¬
dempnatus ẽ reni indicatam
os cognosce debe̾ nec sinĩam coꝵ
posse debitori p̾indicart si fortt
hii dimittend. un eam reni cẽ p¬

Expanded text:
atore nostro ipsos, qui rem iudicatam exsequuntur, cognoscere debere de proprietate: et si cognouerint eius fuisse qui condemnatus est, rem iudicatam os cognoscere debere nec sententiam eorum posse debitori praeiudicare, si forte hi dimittendam eam rem p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mor distrabi q̃ꝵ p̾cium sisu¬
fficit bñ c̾ sĩ nõ suffecit q̃ soli
pͥiguora capi inbent᷑ ⁊ disttͣi
his ꝙ si milla ionencia sint
apignorib sosi micium faciũt
sic deuiq int̾loqui solent. ꝙ si
monencia nõ sint ut soli qͦ
capiantur. nam apignorib
ca q̃ soli sint sufficiant suł si
nulla sinit soli pignora turic
modo. ¶Si pignora qͥ capta sñt
emptorem nõ ĩ ricmant rescͥp¬
tum ẽ ab ĩꝑatore nr̃o ⁊ adino
pre ciꝰ ut abdicantur ip̃i cinqͥs

Expanded text:
um si suffecerit, bene est. si non suffecerit, etiam soli pignora capi iubent et distrahi. quod si nulla mouentia sint, a pignoribus soli initium faciunt: sic denique interloqui solent, si mouentia non sint, ut soli quoque capiantur: nam a pignoribus c quae soli sunt sufficiant uel nulla sint soli pignora, tunc modo. Si pignora, quae capta sunt, emptorem non inueniant, rescriptum est ab imperatore nostro et diuo patre eius, ut addicantur
Abbreviated transcription (Latin):
explicut pecimiani differant so
lnend̃ datur ꝙ suffic̾e pro facul¬
tatt cinꝰcũq indebitur coꝵ qui
intra dic̾m nł ab ĩ icio datum
uł et caca postea ꝓrogatum sibi
no reddidint pignora capic̃ã¬

Expanded text:
explicare pecuniam, differant solluendum detur, quod sufficere pro facultate cuiusque uidebitur: eorum, qui intra diem uel ab initio datum uel ex ea causa postea prorogatum sibi non reddiderint, pignora capi eaq
Abbreviated transcription (Latin):
ta proficiat. ¶qz ⁊ illud dr clici
ubi cõtrou̾sia ẽ de pignore id̾
indend̾ q̾. an sic distrahi possit
ut dimisso creclitore suꝑflim̃
ĩ cam indicati gn̾tatur. ⁊ ꝙͣm̾¬

Expanded text:
ta proficiat. sed illud debet dici, ubi controuersia est de pignore, id duidendum est, an sic distrahi possit, ut dimisso creditore superfluum in causam iudicati conuertatur.
Abbreviated transcription (Latin):
distractas p̾senti pccumia distͣ¬
hi snec sic ut post itmpꝰ pecu¬
ma soluatur: c̾te si se int̾ponat
hactenꝰ debebunt int̾ucnire
nt ip̃am rem acldictam capi¬
ant ⁊ distrahant qͣi ñdum pi
quo inchices seq̃tur indicatũ
ut nõia ire pignoris capiãt.
⁊ mag̾ ẽ ut id dum tarat ca¬
piatur q̾ cõfuttur. ¶ Ectm̃
si negetur cquissium erit
discedi a noĩe insi forte quis
exemplim cõsecutꝰ corporali¬
ui pignoꝵ ultra proceffit

Expanded text:
tas praesenti pecunia distrahi, non sic, ut post tempus pecunia soluatur. certe si se interponant, hactenus debebunt interuenire, ut ipsam rem addictam capiant et distrahant, quasi nondum uique iudices exsequentur iudicatum, ut nomina iure pignoris capiant, et magis est, ut id dumtaxat capiatur, quod confitetur: ceterum si negetur, aequissimum erit discedi a nomine, nisi forte quis exemplum secutus corporalium pignerum ultra processerit
Abbreviated transcription (Latin):
dampnabunt. c̾ptorem/ ⁊ sic ex¬
an statim pro inclicato he̾bũt¬
⁊ quid si neget se emusscrnt cr¬
soluisse se contendat melmis
xie cuinis noc h̃at actõnem ad¬
usꝰ cum cui uicdicatum fĩ de¬
sid̾atur / nec ĩiria afficicturso

Expanded text:
demnabunt emptorem et sic exan statim pro iudicato habebunt? et quid si neget se emisse aut exsoluisse contendat? melius xime cum nec habeat actionem aduersus eum is, cui iudicatum fieri desi
Abbreviated transcription (Latin):
ti se socdũ cẽ aut ex doli clauͦsu
tt actum fint si qud̃ inuo ma¬
rito cõdempnatio fict. ĩqͣ timi
na pro qua fictinssit ĩꝙͣtim fa¬
ntus soluendo uon fint l ip̃i
marito prosit ꝙ faic̾e nõ pofsit.
cn cius hoc non prodest. Dauł.¬

Expanded text:
ti se socium esse aut ex doli clausulate actum fuerit, si quidem uiuo marito condemnatio fiet, in quantum na, pro qua fideiussit, in quantum faritus soluendo non fuerit, licet ipsi marito prosit, quod facere non possit edi eius hoc non prodest.
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur ad rem eccq̃dam ħ
faciant. ¶Sr ⁊ si pecumna penes
argentanos sit cq̃ capi sol.¬
¶ ⁊ loc ampliꝰ ⁊ si penes alium ꝙꝯx
destinata sit tñ ei cui quis cõdep¬
natus ẽ sol pignoris uuc cipi
⁊ cõn̾ti ĩ cam iundicati ¶ Preta

Expanded text:
ideatur ad rem exsequendam, hoc faciant. Sed et si pecunia penes argentarios sit, aeque capi solet. hoc amplius et si penes alium quem, destinata tamen ei, qui condemnatus est, solet pignoris iure capi et conuerti in causam iudicat
Abbreviated transcription (Latin):
cõsecuturi nec pͥns nis pignori
dimissuri ꝙͣ si ei fu̾it sactcm̃m.
Si post adictum pignꝰ aliqͣ con¬
tron̾sia emptori moncatim an
sit cognitio ciusdẽ nicdicis qui

Expanded text:
cuturi nec prius ius pignoris dimissuri, quam si ei fuerit satisfactum. Si post addictum pignus aliqua controuersia emptori moueatur, an sit cognitio eiusdem iudicis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
itin indicatam ei cu cõdẽp¬
natꝰ quis ẽ cucniet ut hic ⁊
itetoatur si modo nouatio no¬
nouandi cã id fc̃m c̃ mancbit
ordo crccutõnis s ⁊ si pignori

Expanded text:
rem iudicatam ei, cui quis condemnatus est, eueniet, ut hic et retendatur, si modo nouatio nouandi causa id factum est, manebit ordo exsecutionis. sed
Abbreviated transcription (Latin):
ilłis fĩ aliqͥ stipulitꝰ sĩ nẽpe
qn̾cũq post kalcndas accepto
inlicio tanti tñlis estimanda
id fĩ. ẽt̃ co eĩ tp̃r quidq estima¬
tut quo nouissime solui pot̾it.

Expanded text:
is fieri aliquid stipulatus sum, nempe quandocumque post kalendas accepto iudicio tanti tamen aestimanda id fieri: ex eo enim tempore quidque aestimatur, quod nouissime solui poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
dino sc u̾o rescuptum ẽ fid̾iom¬
issum pcti posse ꝙꝙͣ aũt in lordis
arbitrum conferri an debeatur
no possit qũ tñ debeatur ꝯferri
mitt̾et. fid̾iennssa lib̾tas ualebit
⁊quos ex bus nellz hrs man̾unt¬
tet q̃re si cos uendiearet legata

Expanded text:
diuo Seuero rescriptum est fideicommissum peti posse.Quamquam autem in heredis arbitrium conferri, an debeatur, non possit, quando tamen debeatur, conferri mitteret: fideicommissa libertas ualebit et quos ex his uellet, heres manumittet: quare si eos uindicaret
Abbreviated transcription (Latin):
cũana fid̾ionussa q̃ miuorib re¬
licta sunt. m̃łto mag̾ debeit ⁊̃ in¬
minorib ⁊ lib̾tatib hoc id̾ adunt¬
ti cũ quidam cecilius anculauiqͣ
pignori obligan̾at dĩuisso cre¬
ti uoluiss ⁊ h̾rdib creditorem no
lib̾antib infantes qui postea erã
geuuntate destinata frandaitut᷑.
p̾cio emptori restituto ꝓuĩcos i¬
editus sit ne fortuita mora fuit¬
ntem ꝑtin irrogau̾it mri ꝑtũ
tradend̾ ut abca ad lib̾tatem ꝑdn¬
catur. apparet gͥ ethoc rescͥpto. ⁊t̾̃
ex co ꝙ adino ꝑio rescͥptum dici¬
uiꝰ noluisse cos moran lib̾tatis
fortuntam noct eclitis ex ci cui fi

Expanded text:
minoribus relicta sunt, multo magis debet etiam in libertatibus hoc idem admitti.Cum quidam Caecilius ancillam, quam pignori obligauerat, dimisso creti uoluisset et heredibus creditorem non liberantibus infantes, qui postea erant genuitate destinata fraudarentur, pretio emptori restituto perinde eos ineditus sit, ne fortuita mora seruitutem partui irrogauerit, matri partum tradendum, ut ab ea ad libertatem perducatur.Apparet igitur ex hoc rescripto, item eo quod a diuo Pio rescriptum diximus, noluisse eos moram libertati fortu
Abbreviated transcription (Latin):
mau̾uississe defunctus post do¬
natonem ĩ filium collatam existi¬
mai̾nt. portionem eĩ a fr̃e dũo fr¬
atrem cidem q cob̾rdem citia
dampuim noluritatis rediu̾e¬
noncogend̾ noc ob eundem erro¬
rem cet̾a q̃ p̾r in miliciam ꝓfer¬
turo filio donauit fr̾iqui man¬
fit ĩ potestatt aferendr cum pccu¬
lium castreuse filius ⁊̃ int̾ li̾m¬
os h̾rdes pre. cipinm retincat.

Expanded text:
manumississe defunctus post donationem in filium collatam existimavit: portionem enim a fratre domino fratrem eundemque coheredem citra damnum voluntatis redinon cogendum. nec ob eundem errorem cetera, quae pater in militia‹m› profecturo filio donauit, fratri, qui mansit in potestate, conferenda, cum peculium castrense filius etiam inter legitimos heredes praecip
Abbreviated transcription (Latin):
ciies ut puta cãpanos ꝑn¬
tcolanos qui er clnob gͥ cam¬
panis pentib natꝰ fint cĩpanꝰ
municipes ut puta yliensibꝰ
concessum ẽ. ut qui m̃t yli¬
delphis hoc tõ tubutum ⁊ cõ¬
ẜuatum ẽ celsus q̃ itfcrt ponti¬
cis cxbũficio pompen magnio

Expanded text:
cives, ut puta Campanos, Puteolanos. Qui ex duobus igitur Campanis parentibus natus est, Campanus municeps. ut puta Iliensibus concessum est, ut qui matre IliDelphis hoc idem tributum et conservatum est. Celsus etiam refert Ponticis ex beneficio Pompeii Magni
Abbreviated transcription (Latin):
inlicatum pollicctur se excu¬
satur̃ forte ꝙ ĩppetinum quis
litudinc̾ icidit ant c̾t um
sit eum cimlia officia subire
non posse eraiant si ĩ alio
morbo laboret ut sus rebisu¬
pc̃e no poss uł si qui sac̾dociũ
nacti sunt ut discede̾ ab co fũ¬

Expanded text:
icetur se excusaturum: forte quod in perpetuum quis letudinem incidit, ut certum sit eum ciuilia officia subire non posse: aut si alio morbo laboret, ut suis rebus superesse non possit: uel si quid sacerdotium nancti sint, ut discedere ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
n ccrta cõditone miriib uł¬
lias cõpelli nõ possent ĩ uiti su¬
scipe iustum honorem fides
admun̾a sũ ad honores app
cc̃ aclinttendos it scͥpto. adhe¬
cccilis de claratur. Idcm.¬

Expanded text:
 certa condicione muneribus uealias compelli non possent inuiti suscipere istum honorem: fides ad munera siue honores applesse admittendos rescripto ad UeCiliciae declaratur. 4 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
blice cã dum annone urb
q̃ nauicularis p̾statur c̾ta
forma data ẽ qͣ ĩ inuuitate
rp̃i dum taxat hoñt no̾ q̃ li¬
bis antlib̾tis coꝵ p̾statur
to ꝙ pͥncipalib cõstitutonb
declaratur diuiꝰ adrianꝰ rep¬
sit ĩmuuitatem naunmi
qui aimont irbis ẜmunt.¬

Expanded text:
blicae causa, dum annonae urbis quae nauiculariis praestatur, certa forma data est: quam immunitatem ipsi dumtaxat habent, non etiam liberis aut libertis eorum praestatur: idque principalibus constitutionibus declaratur.Diuus Hadrianus rescripsit immunitatem nauium qui annonae urbis seruiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
debitores ant fisci uõ prohñt᷑
legatone sungi ¶ Siallegato
asicuiꝰ pu institirta sit non ẽ
copellendꝰ accusator ad eum
legatõnem suscipe qui seami¬
cum uł domesticum dicit eiꝰ
qu accusitur ⁊ ita clu fr̃es
emilio rufo rescͥpẜut. ¶legͣ¬
ti uicanos non alios dare pͦꝰ¬

Expanded text:
es autem fisci non prohibentur legatione fungi.Si accusatio alicuius publice instituta sit, non est compellendus accusator ad eum legationem suscipere, qui se amicum uel domesticum dicit eius, qui accusatur: et ita diui fratres Aemilio Rufo rescripserunt.Legati uicarios dare non ali‹o›s pos
Abbreviated transcription (Latin):
nu̾stãtio et eafit cinitate in
qua nõ facile sufficientes ni¬
ĩmunitates noi̾atĩ cõplectere¬
memoretur. iõ q ã colligi
tiusit adħ̾eminum proculũ
procusulem prouĩcie affucc.¬
De mȯstretur nane necab
dido inħꝰ u̾ba irscripsit. ne¬

Expanded text:
ministratio, et ex ea sit ciuitate, in qua non facile sufficientes ui aliquas immunitates nominatim complecterememoretur. idque etiam colligi misit ad Ennium Proculum proconsulem prouinciae Africae.Demonstratur uarie nec absdido in haec uerba rescripsit:
Abbreviated transcription (Latin):
circa mir̾a quo minici¬
palia subennda id honor
senectuti tributꝰ c̃ s eum
qui in seuectute locuiplex fa¬
ctus ẽ ⁊ ante nullo pubbco
muñc firictus ẽ clia potest
non erumi obhoc honore
primlegio etatis maxime
Si non tam torporis hãtz

Expanded text:
circa munera quoque municipalia subeunda idem honor senectuti tributus est. sed eum, qu‹i› in senectute locuples factus est et ante nullo publico munere functus est, dici potest non eximi ab hoc onere priuilegio aetatis, maxime si non tam corpo
Abbreviated transcription (Latin):
ti cẽnt gentis alicinꝰ bellũ ciꝰ
inlictum sit responsum est
crum cõnenit eẽ. itaq cum qͥ
legatum pulsass. qͥntꝰ uiucrus
tcdit hostib quoꝵ erant leti

Expanded text:
essent gentis alicuius, bellum cum eis indictum sit, responsum est tium conuenit esse. itaque eum, qui legatum pulsasset, Quintus Mucius dedi hostibus, quorum erant legati,
Abbreviated transcription (Latin):
nicipalium inin̾u nõ ob¬
diniꝰfr̃os iescͥpẜunt. ex quo pͥn¬
cipali rescͥpto intelligi pot̾ nõa
honoꝵ cẽcductoꝵ datum nec cõ¬
sunt ap̾side uł procutatore ce¬
sans anumb ã si ultro se of
co fecisse dicantur. ¶ Colomiqͦ
iores p̃sidus fiscalib habeant᷑.

Expanded text:
nicipalium munerum non obdiui fratres rescripserunt. ex quo principali rescripto intellegi potest non honori conductorum datum, ne comsint a praeside uel procuratore Caesaris etiam si ultro se offco fecisse dicantur.Coloni quoque iores praediis fiscalibus habea
Abbreviated transcription (Latin):
mbidam aliꝙͣ uatatõnem imi¬
neꝵ grimoreum cõlitio tribu¬
it ut sunt messores c̾ptio nalitu¬
dinaria medici capsarii ⁊ arti¬
ficiores ⁊ qui fossam facumt.
torrent. ¶Incod̃ m̾io hr̃i solent¬

Expanded text:
dam aliquam uacationem mune‹rum› grauiorum condicio tribuit, ut sunt mensores, optio ualetudinarii, medici, capsarii, et artifices et qui fossam faciunt, torrent. in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
i absenti ĩuĩcta c̃ legatio cã¬
N gratutani suscepit. pot
quis ⁊ ꝑ aliũ quis legatõnc̃
mite. Qui legatonis offo
fugitur licet suũ ncegoĩ
curait nõ pot̾ magnꝰ tn̾aut̃¬

Expanded text:
i absenti iniuncta est legatio eamque gratuitam suscepit, potest quis et per alium legationem mittere.Qui legationis officio fungitur, licet suum negotium curare non potest, Magnus ta
Abbreviated transcription (Latin):
acto ẽ qnt adiisus te peticio.
uł adusus te ꝑsecucioc̾. erit ne.¬
quoductu meum habos tenes
rit tantam pecimiam dari stipu¬
quidem s exceptione doli ma¬
li uł pacti ꝯuenti se tueri pot̾.

Expanded text:
actio quaeque abs te petitio vel adversus te persecutio est erit quodque tu meum habes tenes rit, tantam pecuniam dari stipuquidem, sed exceptione doli mali uel pacti conuenti s
Abbreviated transcription (Latin):
lib stipłonib fcis si ꝓmissorita
acccpto rogass quod ego tibi pro¬
misi hes ncͦ acceptum. si quidem
appartit quod acturi c̾ id solimi
ꝑ acceptilatõnem sublatum c̃ si u̾
aꝑpet oins stipłonos solute sunt
dum modo illud sciamus si ego
alind acccpto tuli alind tu itrogas

Expanded text:
lationibus factis si promissor ita accepto rogasset: 'quod ego tibi promisi, habesne acceptum?', si quidem apparet, quid actum est, id solum per acceptilationem sublatum est: si non apparet, omnes stipulationes solutae sunt: dummodo illud sciamus, si ego aliud accepto tuli, aliud tu rogasti,
Abbreviated transcription (Latin):
cum stipulannur ab aliquo id
nonandi ẽ que nobis abscus
d ⁊ ita accepto lib̾aimus cum a
quo stipulati finmis ⁊ sic fiet ut
absens nonatõnt p̾sons accepti
scipulancdi simus acceptũ fec̾it.
libatõ cõtĩgit ĩ solid̾. Dauł̾.

Expanded text:
b aliquo id nouandi causa, quod nobis absens debet, et ita accepto liberamus, a quo stipulati sumus: ita fiet, ut absens nouatione, praesens acceptilstipuland‹i› si unus acceptum fecerit, liberatio contingit in solidum.
Abbreviated transcription (Latin):
Illud c̾tum ẽ cum qui furd̾ sciꝑ¬
ulatus usuifr ułuiam accepto fa¬
cuat in ca cẽcausant acceptilatio
non ualeat. qui ci accepto facit.
ul totum uł ꝑtem ei qui stipu¬
latus ẽ d accepto face̾ hee ant̾
ꝑtes non sunt non mag̾ ꝙͣ siqͥs
donnun stipulatus accępto fer¬
at ccu̾ita uł feuestris uł ꝑictẽ
uł clictam. ¶ Si quis usũfr. stipu¬
latus usum acccpto tułit si qui¬
deni sic tulerit acceptum qͣi ex
usu indebito lib̾atio noncontĩ¬
get si u̾o qͣi exusuffructu cumi
p̾ossit usus sũ fructu costitin. cdi¬
ccnd̾ ẽ acceptilatõnem ualere.
¶Si is qui honnicmi stipłatus ẽ.
sticum accepto tułit. inł libro.¬

Expanded text:
Illud certum est eum, qui fundum stipulatus usum fructum uel uiam accepto facit, in ea esse causa, ut acceptilatio non ualeat: qui enim accepto facit, uel totum uel partem eius, quod stipulatus est, debet accepto facere, hae autem partes non sunt, non magis quam si quis domum stipulatus accepto ferat cementa uel fenestras uel parietem uel diaetam. Si quis usum fructum stipulatus usum accepto tulerit, si quidem sic tulerit acceptum quasi usu debito, liberatio non continget: si uero quasi ex usu fructu, cum possit usus sine fructu constitui, dicendum est acceptilationem ualere. Si is, qui hominem. stipulatus est, Stichum accepto tulerit, Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
reus quo lib̾etur q̃ hoc ire uti¬
mur. ut licet reus nõsit u̾bis
obligatus tñ acceptilatõne ꝓfi
denissorcu libetur. ¶ Si legatoꝵ
sub conditõne relictoꝵ ficcins¬
sori dato accepto latin sit lega¬
ta debebũntur. postea condit᷑io¬
ne coꝵ eristenta qui ita stipula¬
tur afidenissore ꝙ ticio credid̾o fi¬
acceptum fecit fideussori reus
rem non añ libatum eẽ crelinꝰ
ꝙͣ cum fu̾it creditum reo. non
ferre non possũt uec ꝓcurator
quidem pot̾ fac̾e accepͥtinti s
hii om̃s debent nouare post cĩ
⁊ sic accepto face̾. ¶ Nec hus qui¬
dcui accepto fi pot s nouatde
fc̃a pot̾init lib̾ari ꝑ acceptilatõ¬

Expanded text:
reus quoque liberetur? et hoc iure utimur, ut, licet reus non sit uerbis obligatus, tamen acceptilatione per fideiussorem liberetur. Si legatorum sub condicione relictorum fideiussori dato accepto latum sit, legata debebuntur postea condicione eorum existente. Qui ita stipulatur a fideiacceptum fecit fideiussori, reurem non ante liberatum esse credimus, quam cum fuerit creditum reo, non ferre non potuit, nec procurator quidem potest facere acceptum: sed hi omnes debent nouare possunt enim et sic accepto facere. ne his quidem accepto fieri potest, sed nouatione facta poterunt lib