comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Maris aꝓppellatione corda carnaliũ tumidis cogitationibꝰ fluctuosa designantur. Ceti autẽ
nomine antiquus hostis exprimitur. Qui dum mentes seculariũ posidendo peneti at.
quasi in eorũ lubricas cogitationes natat. Sed cetus carcere stringitur: qr malignꝰ sp̃s̃
in inferioribꝰ deiertus̃ ne ad celestia eucdare p̃ualeat. pene sue pendere ccartatiir: petro
actestante qui ait. Teus angelis peccãtibꝰ non pepercit: sed rudentibꝰ inferm detractos in
tartarũ. tradidit in iudiciũ cuitiandos reseruari. Cetus carcere aftringitur: quiatẽp̃tare bon
quantũ desiderat prchibetur. Cartere quoq mare circũdatur: quia carnaliũ mentiũ tumida
insanaq desideria. ad ꝑagenda mala que appetunt impossibilitatis̾ cui ͦ dã angustia grauantur.
Sepe enim dñari melioribꝰ ꝯcupiscũt: sed tñeisidiuino iudicio cuncta mirabiliter disponente.
subtratti sunt. Nocere bonis elati desiderãt: et tñ subiecti ab eis solatia sperant. Pro exxlẽdis

Expanded text:
Maris nomine corda carnalium tumidis cogitationibus fluctuosa signantur. Ceti vero nomine antiquus quasi in eorum lubricas cogitationes natat? Sed cetus carcere stringitur, quia malignus spiritus in inferioribus dejectus, ne ad coelestia evolare praevaleat, poenae suae pondere cibus non pepercit, sed rudentibus inferni detractos in tartarum tradidit in judicium cruciandos reservari . Cetus carcere astringitur, quia tentare bonos quantum desiderat prohibetur. Carcere quoque mare circumdatur, quia carnalium mentium tumida insanaque desideria ad peragenda mala quae appetunt impossibilitatis suae angustia gravantur. Saepe enim dominari melioribus concupiscunt; sed tamen eis, divino judicio cuncta mirabiliter disponente, substrati sunt. Nocere bonis elati desiderant, et tamen subjecti ab eis solatia sperant. Pro explendis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo suspendiũ eligit ut qssa morĩatur rdũ¬
mentis intẽ ͥ ad alta se sublenat iõnẽ fortitudmm̃¬
osibus inferunt: quia amore suꝑne prĩe in u̾tutũ stidolis actrntta. hec ꝙͣ foites pris ĩ mũdo¬
fuerant uinculo humilitatis insequuntur ⁊ Intueri libet quomoto aĩam paulꝰ suspendat
et cũ xpo esse: et micl uiuere ꝓpũs est et mori lucrũ. Qui gesta terrene fortitudis
ad memoriã reuocas: quasi quedã in se ossa numerabat dicens. hyebreꝰ ex hebreis scdm
legem phariseus. sẽdm emulationẽ poiscquẽs eccliam dei. Sed susgendiõ aĩe quia het in¬
se ossa interficit. protinꝰ asserit: qui subiũgit. Sed que michi firerũt lucra . hec arbitratꝰ sũ
propter xop̃m detrim̃ta. Nare adhuc ossa in semetipso insinuat uehem̃tiꝰ extincta cũ subdit.
Propter que oĩa detriũtũ feci: et arbitror ut stercora. mportius uero ossibꝰ quo examine pẽdeat

Expanded text:
ergo suspendium elegit, ut ossa moriantur, quimentis intentio ad alta se sublevat, omnem in se fortitudriae in virtutum studiis accincti, hoc quod fortes prius in mundofuerant vinculo humilitatis insequuntur. Intueri libet quomodo animam suspendat et cum Christo esse . Et: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum . Qui, gesta terrenae fortitudinis ad memoriam revocans, quasi quaedam in se ossa numerabat, dicens: Hebraeus ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, secundum aemulationem persequens Ecclesiam Dei . Sed suspendio animae, quia haec inse ossa interficit, protinus asserit, qui subjungit: Sed quae mihi fuerunt lucra, haec arbitratus sum propter Christum detrimentaPropter quem omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora. » Mortuis vero ossibus quam exanimis pendeat,
Abbreviated transcription (Latin):
Dancti uiri ad cordis semper secreta redeunt. cũ ab hoc mũdo uel ultra uotũ prosꝑa.
uel ultra iures aduersa patiuntur Atq externis laboribꝰ fessi : quasi stratũ uel lectulũ
cubile mentis petunt. Sed dũ quibusdã maginatioinbꝰ cogitationũ ꝙͣsint suttilia iuditia
diuina ospiciũt. quasi in ipsa strati sui requie somimi uisione turbant᷑. contẽplantur
emi ꝯͣdistuctꝰ iudex demat: qui dũ ui ĩmense magnitudinis cordiũ secreta illimimat᷑.
omnes ante oculos culpas reducat. pensant quanta illa sit uerecũdia in conspectu tũt:
tetius luiam generis angelorũ oĩm archangelorũq ꝯfundi. perpendunt qui poftͣ
donfusionẽ cruciatus maneat. cũ et reatus am̃ ĩmortaliter morientẽ. et inde ficiẽter
defitientẽ carnẽ gehenna ꝯsunat. Cum itaq tã pauida imaginatione mens quatietuet :

Expanded text:
diximus, ad cordis semper secreta redeunt, cum ab hoc mundo vel ultra votum prospera, diximus, ad cordis semper secreta redeunt, cum ab hoc mundo vel ultra votum prospera, vel ultra vires adversa patiuntur; atque, externis laboribus fessi, quasi stratum vel lectulum, cubilia mentis petunt. Sed dum quibusdam imaginationibus cogitationum quam sint subtilia divina dicia conspiciunt, quasi in ipsa strati sui requie somnii visione turbantur. Contemplantur enim quam districtus judex veniat, qui, dum vi immensae magnitudinis cordium secreta illuminat, omnes ante oculos culpas reducat. Pensant quanta illa sit verecundia, in conspectu tunc totius humani generis, angelorum omnium, archangelorumque confundi. Perpendunt qui post confusionem cruciatus maneat, cum et reatus animum immortaliter morientem et indeficienter deficientem carnem gehenna consumat. Cum itaque tam pavida imaginatione mens quatitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
amiue specie sponsa occultis̃ stmiulis sancti amorio excitata in canticis canticoꝵ dict: qn lectils¬
nmirũ iniuisibilis conditoris species repressa õm corporee uisionis imagine in cubili cordis
nuenitur. Unde et risdẽ dilectoribꝰ suis ueritas dicit. Regnũ dei intra uos est. Et rursim
non subtraho: ad intellectũ uos inuisibilẽ per ꝯsolatorẽ sp̃m non perduco. Huic de iustis per
psalmustã dicitur. Exultabunt sancti in głia: letabuntur in cubilibꝰ suis. Quia scilicet cũ mala
ab exterioribꝰ fugiunt: securi intra mentiũ secreta gloriãtur. Sedtũt leticia cordiũ ꝑfecta
orit᷑: cũ carns exteriꝰ pugna nõ fuerit. Nã quausq caro illicit: quia quasi domꝰ noftre
paries quatitur. etiã cubile turbatur unde et recte per eũd̃ ꝑsalmstã dicitur Umuersũ
stratũ eiꝰuersasti in infirmtate riꝰ. Qua dũ nos tẽp̃tatio carnis ꝯcutit: tremefacta
nr̃a infirmitas etiã mentis cubile confundit

Expanded text:
ae specie sponsa, occultis stimulis sancti amoris excitata, in Canticis canticorum dicit: In lectulmirum invisibilis conditoris species, repressa omni corporeae visionis imagine, in cubili cordis invenitur. Unde et eisdem suis dilectoribus Veritas dicit: Regnum Dei intra vos est . Et rursumnon subtraho, ad intellectum vos invisibilem per consolatorem Spiritum non perduco. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis , quia scilicet cum mala ab exterioribus fugiunt, securi intra mentium secreta gloriantur. Sed tunc laetitia cordium erit perfecta cum carnis exterius pugna non fuerit. Nam quousque caro illicit, quia quasi domus nostrae paries quatitur, etiam cubile turbatur. Unde et recte per eumdem Psalmistam dicitur: Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus , quia dum nos tentatio carninostra infirmitas etiam mentis cubile confundit
Abbreviated transcription (Latin):
Aoiẽm deꝰ magnificat. quia rationis largitate ditat: infusione gratie uisitat: honore cllate
uirtutis exaltat. Cũq per semetipsũ iclil sit. esse cñ eũ cegnitionis sue participem benigni ͭ᷑
munere concedit. Sederga eũdem magnificatũ hoiẽm cor suũ dñs apponit. quia post dona
eͣaudiciũ exerit: merita subtiliter pensat uite pondera uehem̃ter examinat: et tanto abe
post diftrictiꝰ penas exigit. quanto hunc impenso niniere largiꝰ preuenit. aoro¬

Expanded text:
em Deus magnificat, quia largitate rationis ditat, infusione gratiae visitat, honore collatae virtutis exaltat. Cumque per semetipsum nihil sit, esse tamen eum cognitionis suae participem, benignitatis munere concedit. Sed erga eumdem magnificatum hominem cor suum Dominus apponit, quia post dona judicium exerit, merita subtiliter pensat, vitae pondera vehementer examinat, et tanto ab eo post districtius poenas exigit, quanto hunc impenso munere largius praevenit. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
noͣtrã ueniens nouũ nobis testamentũ condidi¬
tamentũ condidit. sed de eiusdẽ nos testamẽti
mandato discutiens. quandoq etiã udex uenit: constat quia librũ scripsit ipse¬
qui iudicat. Ipsa emm per se ireritas dicit. Pater nõ iudicat quẽꝙͣ sed ox̃ iudiciũ
dedit filio. Erit ergo tũt auctor iudicii. qui nũc est conditor libri ut tũt districtꝰ
epigat. quod modo mansiretus iubet. Iic nãq quitidie conspitimꝰ ꝙ magiistri
pueris elemrenta licterarũ blandiẽtes imponunt. sed hec ab eis seurẽtes epigũt
et que dant cũ maniuetudine cũ uerbere exquirũt. Rlande nãq nũt ꝯsonãt᷑

Expanded text:
nostram veniens, Novum nobis Testamentum condidit; sed de ejusdem nos Testamenti mandato discutiens, quandoque etiam judex venit, necessarium non est qui judicat. Ipsa enim per se Veritas dicit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Erit ergo tunc auctor judicii, qui nunc est conditor libri, ut tunc districtus exigat quod modo mansuetus jubet. Sic namque quotidie conspicimus quod magistri pueris elementa litterarum blandientes imponunt, sed haec ab eis saevientes exigunt; et quae dant cum mansuetudin
Abbreviated transcription (Latin):
dixisset. Coedo dñe : adiuua incredulitatẽ meam. Adhuc ergo ascendebat ad
fidem quã iã perceperat: qui uno eodẽq tempore clamabat. et iã se credere.
et adhuc ex incredulitate dubitare. Huic est etiam ꝙ redẽptori nr̃o a discipul
dicitur. auge nobis fidem: ut que iam accepta per miciũ fuerat. quasi per
augmenta graduũ ad perfectionem ueniret. Ipsa quoq sapĩa que ẽẽ bonoꝵ
operũ solet magistra: anhelanti menti per increm̃ta tabuitur: ut ad eam
proculdubio magni moderaminis gradibus ascendatur. Quod bñ iezechiel
propha figurata narratione denũtiat: qui de eo uiro quẽ in epcelsũ monten
uiderat. narrat dicens. Mensus est cubitos nulle: et trausduxit me per
aquã usq ad talos. Rursũq mensus est mille: et transduxit me per aquã

Expanded text:
dixisset: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Adhuc ergo ascendebat ad dixisset: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Adhuc ergo ascendebat ad fidem, quam jam perceperat, qui uno eodemque tempore clamabat, et jam se credere, et adhuc ex incredulitate dubitare. Hinc est etiam quod Redemptori nostro a discipulis dicitur: Auge nobis fidem : ut quae jam accepta per initium fuerat, quasi per augmenta graduum ad perfectionem veniret. CAP. X.-- Et clamans, operum solet magistra, anhelanti menti per incrementa tribuitur, ut ad eam procul dubio magni moderaminis gradibus ascendatur. Quod bene Ezechiel propheta figurata narratione denuntiat, qui de eo viro quem in excelso monte viderat narrat dicens: Mensus est cubitos mille, et transduxit me per aquam usque ad talos. Rursumque mensus est mille, et transdux
Abbreviated transcription (Latin):
ret pestinodũ per caritatẽ ad alta amoris leuamur: ut ab eo ꝙ quisq tumet.
reprimatur ut timeat: et ab eo ꝙ iã timut subleuetur ut presumat¬
si. ps autẽ uirtutũ gradus non magni laboris est prendere: cũ ab una ad alterã
in una eadẽq uirtute quibus prouectus sui gradibus ebeuetur. Et enim prima:
elem̃ta iurtutũ fidem sciliget et sapientia loquar: optineri singula perfecte
pequeunt. miͣi ad hec distinctis ordinatisq modis. quasi quibusdã gradibus
ascendamus. Ipsa enm fides que ad bona alia perfecte capessenda nos nbuit.
plerũq in epdr̃diis suis et mitat. et solida est: et iã certissime habetur et
tñ de eius fiducia adhut sub dubitatione ⁊ repidatur. Pars nãq eius prius
accipitur: ut in nobis postmnodũ perfecte compleatur. Si enim certo gradi in
credentis mente non proficeret: requisitus in euglio parer sanandi pueri non

Expanded text:
et postmodum per charitatem ad alta amoris levamus, ut ab eo quo quisque tumet, et postmodum per charitatem ad alta amoris levamus, ut ab eo quo quisque tumet, reprimatur ut timeat, et ab eo quod jam metuit, sublevetur ut praesumat. Hos autem virtutum gradus non magni laboris est prehendere, cum ab una ad alteram in una eademque virtute quibus profectus sui gradibus elevetur. Ut enim prima elementa virtutum, fidem scilicet et sapientiam, loquar, obtineri singula perfecte nequeunt, nisi ad haec distinctis ordinatisque modis, quasi quibusdam gradibus, ascendamus. Ipsa enim fides, quplerumque in exordiis suis et nutat et solida est. Et jam certissime habetur, et tamen et ejus fiducia adhuc sub dubitatione trepidatur: pars namque ejus prius accipitur, ut in nobis postmodum perfecte compleatur. Si enim certo gradu in mente credentis non proficeret, requisitus in Evangelio Pater sanandi pueri non
Abbreviated transcription (Latin):
in genibus et mamibus incũbit qui quedã iam contagia deserit: sed quibusdã
adhuc terrenis operibus non contradicit. Iam uero ad uerta dei erectus assistit
qui perfecte nrentẽ ad suclima erigit: et per ĩmunda desideria incuruari
interne quo plus ad illud prificiscitur. plus Icemidatur. Ubi apte diuina uoce
subiũgitur. Noli meturere. eruia cũ plus ipsi quod timeamꝰ agno̾timꝰ: plus
nobis de deo per internã gratiã infunditur. quod amemus quatenꝰ et ꝯtẽptus
nqͥter paulisper transeat in timorẽ. et timor transeat in caritate : ut quia
querenti nos deo per contẽptũ resistimꝰ. per timorẽ fugimꝰ. et contẽptu qñq
et timore postposito. sdo ei amore iuinganuir. Paulisper enim etiã timere
dediicimus : eiq ui solius dibectioĩs inheremus. Appositis igitur quasi quibusdã
gradibus prouectus nestre mentis. pedem prius per timorem in mio porimus.

Expanded text:
c manibus et genibus incumbit, qui quaedam jam contagia deserit, sed quibusdam c manibus et genibus incumbit, qui quaedam jam contagia deserit, sed quibusdam adhuc terrenis operibus non contradicit. Jam vero ad verba Dei erectus assistit, qui perfecte mentem ad sublimia erigit, et per immunda desideria incurvari internae quo plenius ad illud proficiscitur, plus formidatur. Ubi apte divina voce subjungitur: Noli metuere; quia cum plus ipsi quod timeamus agnoscimus, plus nobis de Deo per internam gratiam infundinoster paulisper transeat in timorem, et timor transeat in charitatem, ut quia quaerenti nos Deo per contemptum resistimus, per timorem fugimus, et contemptu quandoque et timore postposito, solo ei amore jungamur. Paulisper enim etiam timorem ejus discimus, cujus solius dilectioni inhaeremus. Appositis igitur quasi quibusdam gradibus profectus nostri, mentis pedem prius per timorem in imo ponimus,
Abbreviated transcription (Latin):
primũ in terra prestratu  iatiũt.per hec ꝙse pgtmẽdũ in manuũ suarum
articulis. et in genibus erexit. per hoc ꝙ ad extremũ erectus quidẽ. sed tremens
constitit᷑: in semetipso nobis omne ordinẽ nostri prouectus inuccescit. Uerba enim
dei in terra iacẽtes audimꝰ: cum in peccatis positi. cũ terrene pollutiõi cõiĩcti
sanctorũ uoce spualia precepta cognoscimꝰ Ad eius p̃cepta quasi super genua.
quasi iã ab infimis uentrẽ leuamus. Sicut enim totus terre inheret qͥ ꝯst̾nat
iacet: ita qui in genibus et manuũ suarũ articulis incuruatur: mehoante
prouectu ex magna ĩa parte a torra suspenditur. Ad extremũ uero uoce dm̃co
erecti quidem sed trem̃tes assistimꝰ: cuma terren desideriis perfecte subbenat
uerba dei quo plemius cognoscimꝰ. plus timemꝰ. Adhuc enim quasi in terra iacet:
qui ad celestia erigi terrenoꝵ desideriis negligit. Quasi subleuatus autẽ adhu¬

Expanded text:
primum in terra prostratus jacuit, per hoc quod se postmodum in manuum suarum articulis et in genibus erexit, per hoc quod ad extremum erectus quidem sed tremens constitit, in semetipso nobis omnem ordinem nostri profectus innotescit. Verba enim Dei in terra jacentes audimus, cum in peccatis positi, terrenae pollutioni conjuncti, sanctorum voce spiritalia praecepta cognoscimus. Ad quae praecepta quasi super genua equasi jam ab infimis mentem levamus. Sicut enim totus terrae inhaeret qui consternatus jacet, ita qui in genibus et manuum suarum articulis incurvatur, inchoante profectu ex magna jam parte a terra suspenditur. Ad extremum vero voce dominica erecti quidem, sed trementes assistimus, cum, a terrenis desideriis perfecte sublevati, verba Dei quo plenius cognoscimus plus timemus. Adhuc enim quasi in terra jacet, qui ad coelestia erigi terrenorum desideriis negligit. Quasi sublevatus autem adhu
Abbreviated transcription (Latin):
sumaxsit. Uir quoq unus in medio eorũ uestitus linris : quia re demptor
nester qui etiã de sagerdotali tribu iuxta carnẽ parẽtes habe̾ dignatus est:
uestitus lineis uenire perhabetur. uel terte quia linũ de terra: nõautẽ sicut
lana de corruptibili tarne nascitur. qui indumentũ corporis ex matie uirgĩe
non autẽ ex corruptione cõmixtiõis sumꝑsit: profecto ad no uestit ^ lineis
uenit. et atram̃tariũ scriꝑtoris ad renes eius. In rembus poterior parre
corporis est. et quia ipse dñs postꝙͣ pro nobis mortuus est resurrexit. et
ascendit in celũ. tũc restamentũ nouũ per apłos scussit: ũr iste atram̃tariũ
ad reneshabuit. Qui enim scripturã testamti noui pestꝙͣ discessit condidit
at ramentariũ a tergo portauit. Hoc quoq atram̃tarũ iurolineis uestito
inherere considerat᷑: qui dicit. Et librũ seribat ipse qui uiditat¬

Expanded text:
sumpsit. Vir quoque unus in medio eorum vestitus lineis , quia Redemptor sumpsit. Vir quoque unus in medio eorum vestitus lineis , quia Redemptor noster qui etiam de sacerdotali tribu juxta carnem parentes habere dignatus est, vestitus lineis perhibetur: vel certe quia linum de terra, non autem sicut lana de corruptibili carne nascitur; quia qui indumentum sui corporis ex matre virgine non autem ex corruptione commixtionis sumpsit, profecto ad nos vestitus lineis venit. Et atramentarium scriptoris ad renes ejus . In renibus posterior pars corporis est; et quia ipse Dominus, postquam pro nobis mortuus est, et resurrexit, et ascendit in coelum, tunc Testamentum Novum per apostolos scripsit, vir iste atramentarium ad renes habuit. Qui enim scripturam Testamenti Novi postquam discessit condidit, atramentarium quasi a tergo portavit. Hoc ergo atramentarium viro lineis vestito inhaerere considerat, qui dicit: Et librum scribat ipse qui judicat
Abbreviated transcription (Latin):
Iuia librũ noui testamenti ipse per se humani generis redẽp̃tor in extremo
conderet. bene rezechrel propha denũciat ditens. ecce sex urri uemẽtant
de uia porte superioris que respiit ad aquilonẽ: et umustuiꝰq uas itius
in manus eorũ. uir quoq unus in nredio eorũ uestitus lineis. et atram̃tariũ
scriptoris ad renos eius. Qiud nãq aliud in sex uiris uemẽtibꝰ nisi sepetates
baimani generis designãtur: Que de ua porte superioris ueniũt qua to
conditiore paradisi sicut ab ingressu mundi a superioribꝰ generatiomtus
ecluũtur. Que porta ad aquilomẽ ⁊espitit: quia udelitet mens human
geners uicis aperta. nisi calorẽ caritatis deseres torporẽ mentis apetet
ad hãc mortalitatis latitudine non exisset. Et umuscuiq uas inteit ꝰ m ͭ
manus eius: quiarunaqureq generatio singulis quibusq etatioꝰ euauta.
ante redẽptoris aduentũ in sua oꝑatione habuit unde penã dapnationis

Expanded text:
icet librum Novi Testamenti, quia ipse per se humani generis Redemptor in extremo conderet, bene Ezechiel propheta denuntiat dicens: « Ecce sex viri veniebant de via portae superioris, respicit ad aquilonem, et uniuscujusque vas interitus in manu ejus. Vir quoque unus in medio eorum vestitus lineis, et atramentarium scriptoris ad renes ejus . Quid namque aliud in sex viris venientibus nisi sex aetates humani generis designantur? Qui de via portae superioris veniunt, qconditione paradisi sicut ab ingressu mundi a superioribus generationibus evolvuntur? Quae porta ad Aquilonem respicit, quia videlicet mens humani generis vitiis aperta, nisi calorem charitatis deserens, torporem mentis appeteret, ad hanc mortalitatis latitudinem non exisset. Et uniuscujusque vas interitus in manu ejus ; quia unaquaeque generatio, singulis quibusque aetatibus evoluta ante Redemptoris adventum, in sua operatione habuit unde poenam damnationis
Abbreviated transcription (Latin):
eterne gratre humor exurerat: ut herba in frugẽ crescat Nlemo ergo quelibet
proximũ cũ adhuc herbã uidet: de frum̃to desperet Ab herbarũ quippe fau
que huc illucq melliter defluũt: turgetia frugũ grana sclidãtur dene
autẽ damel propha loquẽte ad se dño. dũ positionẽ nobis sui corporis insiuae
etee manus tetigit ne. et erexit me super genua mea : et super artitulos manuũ
rrearĩoi et dixit ad me. Damel uir desideuorũ intelluge uerta qre e go loquor aatuu¬
et sta in gradu tuo nunt enm missus sum ad te. cumq dixissit michi sermonem

Expanded text:
internae gratiae humor exuberat, ut herba in frugem crescat. Nemo ergo quemlibet internae gratiae humor exuberat, ut herba in frugem crescat. Nemo ergo quemlibet proximum, cum adhuc herbam videt, de frumento desperet. Ad herbarum quippe foliis, quae huc illucque molliter defluunt, surgentia frugum grana solidantur. Veautem Daniel propheta, loquente ad se Domino, dum positionem nobis sui corporis insinuare ecce manus tetigit me, et erexit me super genua mea, et super articulos manuum mearum, et dixit ad me: Daniel vir desideriorum, intellige verba quae ego loquor aet sta in gradu tuo: nunc ergo missus sum ad te. Cumque dixisset mihi sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
ulc orenim terra fructificat: primũ herbã deinde spitas. deinde płenũ frumẽtũ
in spita. Cuius prouectꝰ quoq etiã finẽ subrogat ditens. Et tũ sx preduxxut
fiuctus ⁊ stati mittit falcẽ qm̃ irenit tẽpus messis. ecre ueritatis utte pr
qualitates frirgũ. distincta sunt increm̃ta meritorũ. Ait enm primũ beibam
deinde spitas: deinde Nlenũ frumentũ in spita. An nõh baradhuetũ fueaat
petues etũ abancille ere subito uniꝰ flatu sermonis inflerus et uinquidet
pe i deuctionem uiridis : sed adhut per infirmitatẽ tener. Pte̾nũ ieio piquntũ
in spito inientus est: quando persequẽtibꝰ priciꝑibꝰ resistetat᷑ dicẽs. eedre¬
oportet deo magis ꝙ hominibus. plenũ frumentũ niuentus est  qñ intrituũa
persequutioĩs tet uerbera pertulit. et tñ nequaꝙ palearũ more ĩmiinutus
sed granũ integrũ mansit. Paulisper quiꝑpe in unaquaq aĩa ut ita dicam

Expanded text:
at, primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in spica. Cujus profectus quoque etiam finem subrogat, dicens: Et cum ex se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam venit tempus messis. Ecce Veritatis voce per qualitates frugum distincta sunt incrementa meritorum. Ait enim: Primum herbadeinde spicam, deinde plenum frumentum in spica. An non herba adhuc tunc fuerat Petrus cum ab ancillae ore subito unius flatu sermonis inflexus est, jam quidem per devotionem viridis, sed adhuc per infirmitatem tener. Plenum vero frumentum in spica inventus est quando persequentibus prioportet magis Deo quam hominibus . Plenum vero frumentum in tritura persecutionis tot verbera pertulit, et tamen nequaquam palearum more imminutus est, sed granum integrum mansit. Paulisper quippe in unaquaque anima, ut ita dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
Eurere multi gentiliũ. qui mũdi huiꝰ scpientiũ discislinis dediti. ea que sunt inter homines
honesta seruarẽt. et saluãdos seruata honestate se crederẽt. net iã mediatorẽ dei et hom̃
quererẽt: cũ quasi sufficientẽ sibi phuosophorũ doctimã tenerẽt. In quorũ despectu pr
sanccũ uirrũitoeterna dei sapĩa nõ ꝯferri tic̃tis indre coloritus idest huiꝰ mũdi sapientitue¬
ante humanos tñeculos superducte honestatis eodore futãtur. Eorũq etiã dicta dũ ipsi¬
careant : aliud se ẽẽ ꝙͣ sunt uerborũ compositionibus quasi superductis coloribꝰ mẽtiũtur
At contra doctrma saprentie et predicatione pulcra est. et puritate conspitua: net alud
e per fallaciã pretendit exteriꝰ. et aliud seruat interius. neq in dictis suis pulcia iude¬
Rauaslit ꝓeose sermons: sed in teputate ueritatis. dũq fucata eloquẽtre ornamta nõ haeit¬
lquasi uestis sie tinctura placet

Expanded text:
fuere multi gentilium qui, mundi hujus sapientum disciplinis dediti, ea quae sunt inter homines honesta servarent, et salvandos servata honestate se crederent, nec jam mediatorem Dei et hominum quaererent, cum quasi sufficientem sibi philosophorum doctrinam t Tincti autem colores indiae, sunt hujus mundi sapienante humanos tamen oculos superductae honestatis colore fucantur. Sed coaeterna Dei scareant, aliud se esse quam sunt verborum compositionibus, quasi superductis coloribus, mentiuntur. At contra, doctrina sapientiae et praedicatione pulcse per fallaciam praetendit exterius et aliud reservat interius, neque in dictis suis pulchra videri appetit nitore sermonis, sed integritate veritatis. Eloqquasi vestis sine tinctura placet
Abbreviated transcription (Latin):
nitus ad sua satagit foris nuillatenꝰ aliena ꝯcupistit. Non querit que sua sunt. qui
cuneta qure hic transitorre possidet. uelut aliena negligit: cum nichil sibi esse
propriũ insi quod secũ permaneat agnoscit. Non irritatur: quia et iniuriis lacessita
ad nullos se ultioiis sue nctus excitat: dum magnis laboribꝰ maiora post prenia
expectat. Non cogitat malũ quia in amore munditie mrentẽ solidãs dũ õne odĩ
radicitus eruit. uersare in anmo quod inquinat nescit. Non gaudet suꝑ iniquitat
quia qui scia dibectione erga om̃s inhiat. nec de perditiõe adiuersantiũ ẽxultat.
songaudet ueritati: quia ut se cetezou diligens. per hoc quod rectũ in aliis ꝯspicit.
quasi de augmento proprii proueetꝰ hilarescit. Multiplex ergo ista lex dei est: qr
tentra uniꝰ cuiusq culpe iaculũ quod perimendã ment̾e impetit. instructionis sue

Expanded text:
intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitoria possidet, velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium, nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos ultionis suae motus excitat, dum magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in anquia quo sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit, quasi de augmento proprii provectus hilarescit. Multiplex ergo ista lex Dei est, quae contra uniuscujusque culpae jaculum, quod perimendam mentem impetit, instructionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
audenter icrepauit. multiplex ergo ista lex dei est. que singulis rerũ articulis nõ
multiplicitatẽ bene paulus enumerat dicens. Caritas patiens est benigna est.
Non enulatur. nõ inflatur. non agit perperã. non est ambitiosa: non querit que
sua sunt. Non irritatur. non cogitat malũ: non gaudet super iquitate. cõgaudet
autẽ ueritati. Patiens quippe est haritas: quia illata mala equammiter tolerat.
Benigna ueroest. quiã pro malis bona largiter ministrat. Non enulatur: quia
per hoc ꝙ in presenti mundo mi appetit. muidere terrems successibus nescit.
Non infiatur: quia cũ premiũ interne recributioĩs auxia desiderat. de boins se
exterioribꝰ nõ exaltat. Non agit perperã: quia quose in sũ dei ac proxni amore
dilatat. quicꝙͥ a rectitudine discrepat ignorat. Non est ambitiosa : quia quo ardenter

Expanded text:
audenter increpavit . Multiplex ergo ista lex Dei est, quae singulis rerum articulis non audenter increpavit . Multiplex ergo ista lex Dei est, quae singulis rerum articulis non multiplicitatem bnon aemulatur, non inflatur, non agit perperam; non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter ministrat. Non aemulatur, quia per hoc quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat, ignorat. Non est ambitiosa,
Abbreviated transcription (Latin):
dotuit: ad uitam quoq et corporaliter abftraxit. Poxt hehseum quia magistiũ:
diligere simpliciter instituit : magiscri spũ duxliciter nupleuit. Per hãc iherennas
ne in egiptũ populus descenderet restitit: sed tñ et mobedientes diligẽs. quodescẽdi
prohibuit et ixse descendit. Hec ihezechielem quia prius a terreis desiderir̃
sustulit: post per cĩt m̃ũ capitis in aere librauit. Iet in damlebe quia a regis dapibꝰ ⁊
gulã ꝯpescuit: ei et esurientiũ ora leonũ clausit. Hec tribꝰ ꝑueris quia intrãquillitate ⁊¬
pesitis intendia uitiorũ subdidit: tribulatiõis tẽpore et flãmas in fornace temperauit.
ꝯec in petro et niiis terrentiũ principũ fortiter reftitit: et in circũtisiõe sbmoioeda
minoꝵ uerba humiliter audiuit. Iꝯet in paulo et manꝰ persequentiũ hũditer ꝑtulit:
et tamen in erreũcisionis negotio. longe se impares priores seniu

Expanded text:
docuit ad vitam quoque et corporaliter abstraxit . Haec Eliseum, quia magistrum docuit ad vitam quoque et corporaliter abstraxit . Haec Eliseum, quia magistrum diligere simpliciter instituit, magistri spiritu dupliciter implevit . Per hanc Jeremias ne in Aegyptum populus descenderet restitit, sed tamen et inobedientes diligens quo descendere prohibuit et ipse descendit . Haec Ezechielem, quem prius e terrenis desideriis sustulit post per cincinnum capitis in aere libravit . Haec in Daniele quia a regiis dapibus gulam compescuit, ei et esurientium ora leonum clausit . Haec tribus pueris, quia in tranquillitate positis incendia vitiorum subdidit, tribulationis tempore et flammas in fornace temperavit . Haec in Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minorum verba humiliter audivit. Haec in Paulo et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio longe se imparis prioris sensum
Abbreviated transcription (Latin):
placaret. Hec iosue exploratorẽ docuit: ut et prĩus̃ contra falsiloquos
ciues ueritatẽ uerbo defenderet: et hanc pꝰ modũ gladio contra hostee
alligaret. Hec sanuel et in principatu hunulẽ prebuit.: et intenrũ
in derectione seruauit. eui cũ persequente se pledem dilige̾t. ixse sibi
testimonio extitit: quia culmen ex quoderectus est nõ amauit. het
dauid ante miquũ regẽ et hũilitate cõmouit ad fugã. et pretate repleuit
ad uemiã. Qui persequutorẽ suũ et tumendo fugit ut dnñ. et tñ cum
potestatẽ feriendi repperit. non agnouit inimicum. Iet nathanet
contra petcantẽ regẽ in auctoritatẽ libere intrepatiõis sustulit: et cum
regis culpa deesset: in petitione hũiliter strauit. Ret per ysaĩa nuditatẽ
carius in predicatiõe non erubuit: et subducto carnali uelamine isteria s¬
superna penetrauit. Ioec helyam quia feruoris zelo uiuẽ sprritaliter

Expanded text:
placaret . Haec Jesu exploratorem docuit , ut et prius contra falsiloquos placaret . Haec Jesu exploratorem docuit , ut et prius contra falsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc postmodum gladio contra hostes allegaret. Haec Samuel et in principatu humilem praebuit, et integrum in dejectione servavit, qui cum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimonium exstitit, quia culmen ex quo dejectus est non amavit . Haec David ante iniquum regem et humilitate commovit ad fugam, et pietate replevit ad veniam, qui persecutorem suum et timendo fugit ut Dominum, et tamen cum potestatem feriendi reperit non agnovit inimicum . Haec Nathan et contra peccantem regem in auctoritate liberae increpationis sustulit, et cum regis culpa deesset in petitionem humiliter stravit . Haec per Isaiam nuditatem carnis in praedicatione non erubuit, et subducto carnali velamine mysteria superna penetravit. Haec Eliam, qui fervoris zelo vivere spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
lget abrahe dexterã quia ad mortẽ filii obediendo extulit: hũt prlis
innunere gentiũ patrẽ fecit. Hec ysaat mente quia semper ad mũdicĩã
tenuit: caligãtibus etate oeulis. ad uidenda longe post uentura dilatauĩt
Lec iacob ꝯpulit et amissũ bonũ filiũ medullitus gemere: et prauorũ
filiorũ presentiã sub equaminitate toberare. Hec ioseph docuit a fratrib ꝯ
uenũdatũ. et libertate animi mimime fracta seruiciũ perpeti: et eisdem
post fũb mente nõelata principari. Hec moysen del inquẽti populo et usq
ad petitionẽ mortis in precibꝰ strauit. et usqr ad interfectionẽ populi per
zeli studiũ erexit: ut et properente plebe sese morti obiceret. et cont᷑ͣ
peccantẽ protmꝰ uice dñi irascentis seuiret. Hec finers brachiũ ĩultioe
peccãtiũ erexit: ut arrepto gladio eoeũtes trasfigeret. et irã dm̃ iratus

Expanded text:
Haec Abrahae dextram qui ad mortem filii obediendo extulit, hunc prolis Haec Abrahae dextram qui ad mortem filii obediendo extulit, hunc prolis innumerae gentium patrem fecit . Haec Isaac mentem quia semper ad munditiam tenuit, caligantibus aetate oculis, ad videnda longe post ventura dilatavit . Haec Jacob compulit, et amissum bonum filium medullitus gemere et pravorum filiorum praesentiam sub aequanimitate tolerare . Haec Joseph docuit a fratribus venundatum, et libertate animi infracta servitium perpeti, et eisdem post fratribus mente non elata principari . Haec Moysen delinquente populo, et usque ad petitionem suae mortis in precibus prostravit , et usque ad interfectionem populi per zeli studium erexit, et ut pro pereunte plebe sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret : haec Phinees brachium in ultionem peccantium erexit, ut arrepto gladio coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus
Abbreviated transcription (Latin):
largitas remunerãtis actendat: ne cũ terrena largitur. suã plusꝙͣ necesse
est mopiã cogitet. et in oblatione iuneris hu̾aritatis lumen tusticia
sit caritas si mentẽ plene ceperit. hanc ad innumera opera multifermniter
accendit Quius diuersitatẽ breuider exprimimꝰ. si inebectis s ingũł bona
uͥlius perstringendo numeremus. Hec nãq per acel et electa deo
muera doculit. et frĩs gladiũ non reluctando tolerauit. Het enoch et
inter hoĩes uiuere sprritaliter docuit: et ad sudͥmiẽ uitã at hc̃ibꝰ etiã
corporaliter abstraxit. Hec noe soli despectis õmbus deũ placabibẽ ostedit.
atq in arche fabricã studio longi laboris exereuit: et mundo superstitẽ
pio opere exercendũ seruauit. Hec per sem et iafech humiliter uerẽda
patris erubuit: et superiecto dorsis pallio que non uidebat alscondit.

Expanded text:
largitas remunerantis attendat, ne cum terrena largitur, suam plus quam necesse largitas remunerantis attendat, ne cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia sit charitas, si mentem plene ceperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque per Abel et electa Deo munera obtulit, et fratris gladium non reluctando toleravit . Haec Enoch et inter homines vivere spiritaliter docuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corporaliter abstraxit. Haec Noe despectis omnibus solum Deo placabilem ostendit, atque in arcae fabrica studio longi laboris exercuit, et mundo superstitem pio opere exercendo servavit . Haec per Sem et Japhet humiliter verecunda patris erubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit .
Abbreviated transcription (Latin):
superbientitus exhibeat cum patrentia disciplinan: ut eiga errata subditoꝵ
isit mansuetudo zelũ tẽperet. quatenꝰ a iusticie studio non eneruret: sit
iad ultionẽ zelus ferueat. ne tñ pietatis limitem feruendo trãscendat.
put ingracos beneficiis ad amorẽ prouocet. ut gratos que ꝑ iinist eriis
in amorẽ seriret : ut proximoꝵ mala cũ corrige̾ non uallet taceat ut
cũ corrigi loquendo possunt. silentiũ ꝯsensũ eẽ ꝑtimestat᷑. ut sic ea que
tacet toleret. ne tñ in aĩa unus doloris occultet : ut sit maluolis numꝰ
beignitatis exhibeat. ne tamen per grãm a iure rectitudinis excedat.¬
⁊ ut tuncta propinus que preualet impendat. sed hec impendendo non
tumeat: ut sic in bonis que exhibet tumoris precipitiũ parreat. ne tñ
a bomi exercitio torpescat: ut sic qire possidet tribuat. quatmn ꝰ quanta sitꝰ po¬

Expanded text:
superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet. Sic adulationum zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat. Ut ingratos beneficiis ad amorem provocet, ut gratis quoque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat; ut quae, cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret, ne tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis minus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis quae praevalet impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a bono exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit
Abbreviated transcription (Latin):
linguã loquatitas pertrahat. eãq usq ad lascuuam atrectatic̃is extendat : ne ÷¬
odium malicia excitet. et eos usq adiaculũ mabedictiõis irritet Rursũcum¬
cogitat ut ea alteri faciat que ipsa sibi ab altero fieri expectat: pensat nimirum
ut malis bona: ut bomis meliora ⁊ espondeat: ut erca procates mansuetudinem
longaminitatis eghibeat uit malicie peste languẽtibus grãmbenignitatis ĩpẽdat
ut discordes pace uniat iut tontoides ad ꝯcupiscentiã uere pacis accingat: ut
indigentibus necessaria tribuat. ut errãtibus uiam rectitudinis ostendat: ut
afflictos uerbo ꝯpassioĩs mulceat. ut accensos in huiꝰ mundi desideriis intrepatiõe ⁊¬
restringat: ut minas potentiũ ratiocinatione mitiget. ut oppressoꝵ anguitias
quanta preualet ope leuet: ut foris resistentibꝰ opponat patientiã. ut intus

Expanded text:
linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malicogitat ut ea alteri faciat, quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, ut bonis meliora respondeant: ut erga procaces mansuetudinis longanimitatem exhibeat; ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat; ut discordes ad pacem veniant; ut concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat; ut indigentibus necessaria tribuat; ut errantibus viam rectitudinis ostendat; ut afflictos verbo et compassione mulceat; ut accensos in hujus mundi desideriis, increpatione restringat; ut minas potentium ratiocinatione mitiget; ut oppressorum angustias quanta praevalet ope, levet; ut foris resistentibus opponat patientiam, ut intus
Abbreviated transcription (Latin):
non faciens cesset a necendi opere: et rursũbonũ quod sibi fieri aꝑpetit impẽdens.
erga utilitatẽ se proxun exerceat ex benignitate. xedhet inuuru duo dũ sollicita
intentione cogitantur: tor ad ĩnumera uirtutũ mifteria tendituri: ne uel ad
inferenda que non debet desideriis inquieta ferueat mens: uel erga exhibenda que
debet ocio rescluta torpescat ⁊ Rantũ cauet alteri facere quod nequaꝙͣ uult ab altero
ipsa telerare : sollicita se intẽtione circũs picit. ne superbia eleuet. et usq ad despectũ
propimi animũ deiciens exaltet: ne ambitio cogitationẽ lauiet. cũq hanc ad appetẽdo
aliena angustat dilatat angustet: ne cor luxiria polluat. et subrectũ de sideriis per
illicita coirũpat: ne ira exasperet. et usq ad proferendã ꝯtumeliã inflãmet: ne
iiuidia mordeat. et aliems felicitatibꝰ emula sua se face ꝯsumat: ne ĩoderate

Expanded text:
non faciens, cesset a nocendi opere. Et rursum bonum quod sibi fieri appetit impendens, non faciens, cesset a nocendi opere. Et rursum bonum quod sibi fieri appetit impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur; ne vel ad inferenda quae non debet desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Nam cum cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero ipsa tolerare, soproximi animum dejiciens exaltet, ne ambitio cogitationem laniet; cumque hanc ad appetenda aliena dilatat, angustet, ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate
Abbreviated transcription (Latin):
dilatatur facta: que a duobꝰ quidem preceptis̃ incipit sed se ad innumera extendit.
luius nãq legis iniciũ. dibectio dei est: ac dibectio proxiiii. hed dei dilectio per tri
distingutur: quia ex tcto corde. ex tota aĩa. et ex tota fortitudine diligi conditor
iubetur. Qua iñ re notandũ est ꝙ diumnꝰ sermotũ deũ diligi precipit. non sdũ narrat
exo quo. sed etiã informat ex quanto cũ subiũgit ex toto: ut uidelicet qui perfecte
deo patere desiderat. sibide se nichil relinquat i Proximi autẽ dibectis ad duo p̃cepta
diriuatur: cũ et per quẽdã iustũ dicitur. Qucdau alio tibi odis fieri: inde ne tu
alteri facias. Et per semetipsam ueritas dicit. Que uultis ut faciãt uobis homines
ita et uos facite illis. Quibus ducbꝰ scilicet utriusq testamẽti mãdatis. per unum
malitia ꝯpescitur. per aliud benignntas prerogatur: ut malũ quod pati nõ uult quis

Expanded text:
dilatatur, quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit; dilatatur, quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit; hujus namque legis initium dilectio Dei est, ac dilectio proximi: sed Dei dilectio per tria distinguitur, quia ex toto corde, et tota anima et ex tota fortitudine diligi conditor jubetur. Qua in re notandum, quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam iDeo placere desiderat, sibi de se nihil relinquat. Proximi autem dilectio ad duo praecepta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur: Quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias . Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis, ut faciant vobis homines, ita et vos facite illis ; quibus duobus, scilicet utriusque Testamenti mandatis, per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut malum quod pati non vult, quisque
Abbreviated transcription (Latin):
rediit. atq ad eruditionẽ se propriã deficiendo reuocauit ut ita dicã secreta saprẽtie
non murmẽs nuenit: quia cũ ad superna ꝯsilia requirẽda lassesceret. didicit ut
hunulius timeret : et quẽ sua infirmitas a cognitione intima reppulit. hunt eiz
uerius humilitas iunxit
exo dei hot loto taritas atipi debet. per quã semper in mente legũtur pretepta uite
qͥualiter mactione teneãtur. De hac etem̃ lege ueritatis eoce dicitur. Ioc est p̃ceptum
mẽiut diugatis inuitẽ. de hac paulꝰ ait. plentudo legis diectio. De hat iterũ dicit
Inutẽ onera uestra portate: et sit adimplebitis legẽ xp̃ĩ. lex etem̃ op̃ĩ quid ꝯgruẽtiꝰ
intelligi ꝙͣ caritas pctest: quãtunt uere perficimiꝰ: cñ fr̃na onera ex amoe̾ t̾oleramꝰ.
Sed hec eadem lex multiplex dicitur: quia studicsa solncitudine. caritas ad cũcta uirtutũ a

Expanded text:
rediit, atque ad eruditionem se propriam deficiendo revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae rediit, atque ad eruditionem se propriam deficiendo revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae non inveniens invenit, quia cum ad superna consilia requirenda lassesceret, didicit ut humilius timeret; et quem sua infirmitas a cognitione intima repulit, hunc ei verius humilitas junxitex accipi, nisi charitas debet, per quam semper in mente legitur, praecepta vitae qualiter in actione teneantur? De hac etenim lege Veritatis voce dicitur: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem . De hac Paulus ait: Plen adimplebitis legem Christi ; lex etenim Christi, quid congruentius intelligi quam charitas potest? quam tunc vere perficimus, cum fraterna onera ex amore toleramus. Sed haec eadem multiplex dicitur, quia studiosa sollicitudine charitas ad cuncta virtutum facta
Abbreviated transcription (Latin):
Ced hec ipsa sapientie illius secreta ꝯprehendere ꝯspicere. ut cũq iam¬
mꝯprehesibilitatis eius est potentiã uidere: quia et si in ipsa ꝯsiliorum:
eiis inquisitione deficiniꝰ. deficiendo tñ uerius disciniꝰ quẽ tuneamꝰ.
Adhet se paulꝰ sapientre alius secreta terenderat cũ dicebat. O altitudo
diuitiarũ sapientie et sciẽtre dei: ꝙͣ inꝯprehensibilia sunt iudicia
eius: et muestigabibes uie eius. Qius em̃ cognouit sensũ dñi: nel quis
consiliarius eius fuit. Qui superiꝰ etiã ex ipsa inquisĩtiõe lassestens. sẽd tamen ad
cogmtionẽ infrimitatis proprie lassescendo profitiens premittit dicens. O homo tu
quis es qui ⁊espondeas deo: Nũquid dicit figmentũ ei qui se finpit: quare me fecisti
sit Qui igit᷑ ad occulta dei pertĩgere nõualẽs. ad infirinitatio sue cognitionem

Expanded text:
Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Pa incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit ? Qui superius etiam ex ipsa inquisitione lassescens, sed tamen ad cognitionem infirmitatis propriae lassescendo proficiens, praemittit dicens: O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quare me fecisti sic ? Qui igitur ad occulta Dei pertingere non valens ad infirmitatis suae cognitionem
Abbreviated transcription (Latin):
Hublica sapientie suꝑire sunt opera. cũ oĩpotens deus regit quos creat
perfieit bona que nnchont: et aspirando adiuuat quos uisitationis sure lumine
illustrat. Cunctis etem̃ liquet quia quos gratis ꝯdidit benigne disponit: et cũ
spiritalia dona largitur. ipse perficit quod ipse ex munere sue benignitatis
inehoauit. Secreta uero scepientie superne sunt opera. cũ deus quos ereauĩt
deserit: cũ uona que p̃nemẽdo ceperat nequaꝙͣ prosequendo ꝯsũmat: cum
claritate nos sue illustratiõis illuminat: et tamen permissox carnis tẽptatĩoi
tenebris cecitatis pulsat: cũ dona que ꝯtulit iinime custedit: cũ et mẽtis
nr̃e ad se desideria excitat. et tñ occulto iudicio difficultate nos nr̃e ĩbetillitat
angustat. Que miirũ secreta eius sapientre paueiualent inquirẽ. sed aq̃¬
nullus muenire: quia quod super nos de nobis ab ĩmortali sapiẽtia non
iniuste disponitur. iustũ profecto est ut a nobis adhuc mortalibꝰ ignoret᷑.

Expanded text:
ublica sapientiae supernae sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit quod ipse ex munere suae benignitatis inchoavit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera cum Deus quos creavit desclaritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultatem nostrae imbecillitatis angustat. Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire. Quia quod super nos de nobis ab immortali sapientia non injuste disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur.
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine eius et dedelinques ei
labores tuos
Nlũquid credis ei ꝙ reddat semẽtẽ
tibi et in area tuã cõgreget :¬
Penna strutionis similis ẽ pẽnis
herodii et accipitriS
Que dereliquit in terra oua sua c¬
Tuforsitan in puluere calefacies ca
Obliuiscitu ꝙ pes concultet ra: aut

Expanded text:
fortitudine eius et derelinques ei labores tuos numquid credes ei quoniam reddat sementem tibi et aream tuam congreget pinna strutionum similis est pinnis herodii et accipitris quando derelinquit in terra ova sua tu forsitan in pulvere calefacis ea obliviscitur quod pes co