comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ec nimirum conu̾satio ꝑfectoꝵ. Hȩc re sponse¬
scõꝵ uita: hec gr̃a sp̃ualis. Deniq tanquã tristes
inquiunt. semꝑ autem gaudentes: tanquam nich haben¬
tes & omĩa possidentes: tanquã morientes & ecce uiui¬
mꝰ. Qui uidehant me foras. fugerunt a me. dic̃ & filia re-¬
gis: eautiq cͥuius gła omĩs abintus ẽ. und̃ & clamitat
in cantico canticoꝵ adolescentulas reuocans: qͣs ext̾iori sua
in compositione det̾ritas uidet. Nigra sum s formosa fi¬
liȩ ierłm. sic̃ tabernacła cedar. sic̃ pelles salomonis. Noli-¬
te me considerare qd̃ fusca sum: qr decolorauit me sol
Acsi manifeste spiritualis qͥspiã dicat: teneras & infir¬
mas m̃tes exortans. Quid laboriõsa queq & humilia ꝯ
et pelles arietum rubricate: quib iit̾ior ille splendor
& int̾na tegitur gła: ut illesa apuliu̾s & ymbiis iniu¬
ria conseruetur. Nolite me considare qd fusca sũ. nolite
pauere. nolite mirari. Neq enim tͥsticiȩ aut necessitatis ẽ.

Expanded text:
ec nimirum conversatio perfectorum, haec sanctorum vita, haec gratia spiritualis. Denique tanquam tristes, inquiunt, semper autem gaudentes: tanquam nihil habentes, et omnia possidentes: tanquam morientes, et ecce vivimus . Qui videbant me foras, fugerunt a me , dicit et filia regis, ea utique cujus gloria omnis ab intus est. Unde et clamitat in Cantico canticorum adolescentulas revocans, quas exteriori sua incompositione deterritas videt: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem, sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol . Ac si manifeste spiritualis quispiam dicat, teneras et infirmas mentes exhortans: Quid laboriosa quaeque et humilia et pelles arietum rubricatae, quibus interior ille splendor et interna tegitur gloria, ut illaesa a pulveris et imbris injuria conservetur. Nolite me considerare quod fusca sim, nolite pavere, nolite mirari. Neque enim tristitiae aut necessitatis est
Abbreviated transcription (Latin):
Redit qd̾ audit: laudat qd̃ agit. & qd̃ ẜ gantia.
intendat ñ attendit. Obliuiscitur intentionem:
dum amplectitur opinionem. Quiq de omĩ alia re plꝰ
sͥ credit qu̾am aliis: de se solo plus aliis quam sͥ ut iam
ñ uerbotenus aut sola oꝑum ostentatione. suã p̃ferat
religionem. s intimo cordis credat affectu se omnib
sanctiorem. Et quicquid de se laudatum agnouerit ñ
ignorantiȩ aut beniuolentiȩ laudatoris. s suis meri¬
tis arroganter ascribit. Inde post singłaritatẽ sextũ
s gradum iure arrogantia uendicauit. Post hanc pre¬
sũptio inuenitur in qua septimus gradꝰ constituitur.

Expanded text:
redit quod audit, laudat quod agit, et quod intendat non attendit. Obliviscitur intentionem dum amplectitur opinionem. Quique de omni alia re plus sibi credit, quam aliis, de se solo plus aliis credit, quam sibi: ut non jam verbo tenus, aut sola operum ostentatione suam praeferat religionem, sed intimo cordis credat affectu omnibus se sanctiorem: et quidquid de se laudatum agnoverit, non ignorantiae aut benevolentiae laudatoris, sed suis meritis arroganter ascribit. Unde post singularitatem, sextum sibi gradum jure arrogantia vindicat. Post hanc praesumptio invenitur, in qua septimus gradus constituitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cium euidens contẽptus ext̾ioꝵ: sic eoꝵdẽ sollici¬
tudaͥ certum nichilominꝰ signũ m̃tis incultȩ scͥptum
qͥppe ẽ Audesidiis ẽ: omĩs ociosus. Et itẽ. De stercorib bo¬
um: lapidabit᷑ piger. Ue ue misero dum stercorat᷑. putatur¬
ornari. Bos erat paulus triturans in area dñi: et suũ cognos
cens utiq possessorẽ. Unde & dicebat. Propt̃ xp̃m omnia
detͥm̃tũ feci. & arbitror ut stercora: ut xp̃m lucrifaciã. Hec
amplexatur stercora: etiam si quondã nutritꝰ fu̾it incroceis.
his lapidatur stercorib piger: qui xp̃m lucrifac̾e negligeis.
corde uacuo & deserto foras cogitur euagari Siquidẽ famiᷤ
necessitate iacob patriarcha descendẽ inegyptũ. & ꝓdigꝰ ille
filius seruire porcis: esurire siliquas egestate coactus est.

Expanded text:
dem sollicitudo certum nihilominus signum est mentis incultae: scriptum quippe est, In desideriis est omnis otiosus ; et item, De stercoribus boum lapidabitur piger . Vae, vae misero! dum stercoratur, putaturornari. Bos erat Paulus, triturans in area Domini, et suum utique agnoscens possessorem: unde et dicebat, Propter Christum omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora, ut Christum lucrifaciam . Haec amplexatur stercora, etiamsi quondam nutritus fuerit in croceis ; his lapidatur stercoribus piger, qui Christum lucrifacere negligens, corde vacuo et deserto foras cogitur evagari. Siquidem famis necessitate Jacob patriarcha descendere in Aegyptum ; et prodigus ille filius servire porcis, esurire siliquas egestate coactus est .
Abbreviated transcription (Latin):
nerint: subsannent ea dicentes. Quis ẽ. iste inuoluens
sententias sermonib imꝑitis:. Uerum nil tale mͥ suꝑ
tua reor eruditione uerendum. Quippe & metũ hc̃ et
pudorem: suspitione carens caritas foras mittit. Affectũ
in his ni fallor quam uera pensabit amicus: p̃sertim qͥ
ñ ostentationis s edificationis ede paginam cogitari.
optans magis si possibile uideretur & sine uerb̾ hec
impͥmere cordi tuo. faciat hoc qui inuisibilit̃ oꝑatur in
cordib electorum. et pia dignatione sua suam hanc uo¬
cem reputans: uocem ei uirtutis & efficatiȩ largiatur.
Agit enim qdđ potest oꝑosa dilectio: oportune instans
fortassis & importune. Nulla sane huic oꝑi idonea mage
occurrit digniorue materia: quam ȩu̾głica lectio ũ fe¬
licissimum illud symonis et iħu eulogium contine¬
tur. Hanc susciꝑe libuit: s exhortationis gr̃ã quam ex¬

Expanded text:
nerint, subsannent ea, dicentes: Quis est iste involvens nerint, subsannent ea, dicentes: Quis est iste involvens sententias sermonibus imperitis? Verum nil tale mihi super tua reor eruditione verendum. Quippe et metum hunc, et pudorem, suspicione carens charitas foras mittit. Affectum magis, ni fallor, in his quam verba pensabit amicus: praesertim quod non ostentationis, sed aedificationis edere paginam cogitarim, optans magis si possibile videretur et sine verbis haec imprimere cordi tuo. Faciat hoc, qui invisibiliter operatur in cordibus electorum: et pia dignatione sua, suam hanc vocem reputans, vocem ei virtutis et efficaciae largiatur. Agit enim quod potest operosa dilectio, opportune instans, fortassis et importune. Nulla sane operi idonea magis occurrit digniorve materia, quam evangelica lectio, ubi felicissimum illud Simonis et Jesu colloquium continetur. Hanc ergo suscipere libuit, sed exhortationis magis gratia quam ex
Abbreviated transcription (Latin):
t tͥ dilectissime p̃sentes exhortationis sce¬
dulas destinarem: quȩ ociosa eẽ. ñ patit᷑
nimirum credens omnia. & omĩa sꝑans
caritas ꝑsuasit. Ubi sane ñtͥme propria
tradidisse putes. nec tanquam nr̃a suscipias se multiᷤ
que huic uidebant᷑ apte negõtio noueris decerpisse-
sententias: et subunam utcũq formulam redigendo
copiosi cuiusdam declamatorii sermonis instar. hunc
tuȩ dilectioni edidisse libellum. Hoc nimirum scriben¬
di genus ad ꝑsuadendum efficatiꝰ arbitrabar: qd̾ soleat
amplius mouere lectorem inuidas magis uoces quã mu¬
tos apices rep̃sentans. Ceterum qm̃ suspecta mͥ ignoran-¬
tia ꝓpria. ꝓpriaq obliuio ẽ: hortor & moneo ut si qua
deprehenderis digna reprehensione. aut ipse ea corrig̾e.
studeas. aut si id forsitan ex mansuetudine & humilitate
bilit intimare. Atq id quidem de sententia dixerĩ. Nã de
uerb̃ erit forsitan inuenire ñ nullos. ad quoꝵ aures siue¬

Expanded text:
 dilectissime, praesentes exhortationis schedulas destinarem, quae otiosa esse non patitur, nimirum credens omnia, et omnia sperans charitas persuasit. Ubi sane non tibi me propria tradidisse putes, nec tanquam nostra suscipias, sed e multquae huic videbantur aptae negotio, noveris decerpsisse sententias; et sub unam utcunque formulam redigendo, cujusdam copiosi declamatorii sermonis instar, hunc tuae Dilectioni libellum edidisse. Hoc nimirum scribendi genus ad persuadendum efficacius arbitrabar, quod soleat amplius movere lectorem, vividas magis voces, quam mutos apices repraesentans. Caeterum quoniam suspecta mihi ignorantia propria, propriaque oblivio est; hortor et moneo, ut si qua deprehenderis digna reprehensione, aut ipse ea corrigere studeas, aut si id forsitan ex mansuetudine refugis et hubiliter intimare. Atque id quidem de sententia dixerim. Nam de verbis, erit forsitan invenire nonnullos, ad quorum aures si ve
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ plus omib laborauit. Qui ñ laborat ñ manducet. Et pe¬
tro dictum ẽ. Symon ioħis amas me: Pasce oues meas. Icẽq
t̾cio repetitum. Tercio dictum pasce: nec mulge. seu tonde.
uł semel additum ẽ. Sꝑet gͦ discipłi locum. gradum mini¬
stri. qui dñicum pascere gregem satagit quã tonde: pas¬
cere gͦ tripliciter. exemplo conu̾sationis u̾bo p̃dicationis.
fructu orationif. Et pascere ad mandatum .xͥ: ut nemo sͥ
hc̃ sumat honorem: s qui uocatꝰ fũit adõ. tanqͣm aaron.
ꝑeum nempe si quis intͦierit saluabitur: et inueniet. pascua.
sin uero ascendit aliunde: plane fur ẽ. et latro. Atq utinã
uł queratur iam inter dispensatores: ut fidelis qͥs inueni
atur:

Expanded text:
qui plus omnibus laboravit: Qui non laborat, non manducet . Et Pequi plus omnibus laboravit: Qui non laborat, non manducet . Et Petro dictum est: Simon Joannis, amas me? pasce oves meas . Idemque tertio repetitum; tertio dictum, Pasce; nec Mulge, seu Tonde vel semel additum est. Speret ergo discipuli locum, gradum ministri, qui dominicum pascere gregem satagit, quam tondere: pascere vero tripliciter, exemplo conversationis, verbo praedicationis, fructu orationis; et pascere ad mandatum Christi, ut nemo sibi hunc sumat honorem, sed qui vocatus fuerit a Deo tanquam Aaron . Per eum nempe si quis introierit, salvabitur, et inveniet pascua. Si vero ascenderit aliunde, plane fur est et latro . Atque utinam vel quaeratur jam inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
moði necesse ẽ. numerare: Uictum sͥ multo labore qͣ it̃.
illi madent deliciis. copiis affluunt ociosi. Anñ merito tales
poeta subsannet. ne cum forte suas repetitum uen̾it olim
grex auiũ plumas. moueat cornicła risum. furtiuis nudata
crepet dicens. Genimina uiꝑarum ÷ quis demonstrauit uo¬
bis fugere auentura ira: Ubi enim nc̃ sunt penitentiȩ
fructus: Cum resurgere ceꝑint homines. unusquisq in or¬
dine suo: uͥ putas generatio ista locabitur: Si ad milites for¬
te diu̾terint. ex sufflabunt eos: qd̃ minime secum laborẽ aut
ꝑicula tolerarint Sic agricolȩ. sic negotiatores. & singłi qͥq
ordines hominum. asius eos similit̾ arcebt̃ finib: ut pote
qui in hominum labore ñ fuerunt. Quid gͥ restat nͥ ut qͦs
omnis ordo repellit parit & accusat: eum sortiant᷑ locum
re: Magnus enim uere eoꝵ locus in regno dĩ & bonũ
sibi s qui benẽ ministrauerint. gradum adquirunt. Cete¬
rum suus & ipsis nec modicus labor esse uidet᷑: & dicebat

Expanded text:
os necesse est numerare? Victum sibi multo labore quaerunt: illi madent deliciis, copiis affluunt otiosi. Annon merito tales poeta subsannet? Ne, cum forte suas repetitum venerit olim Grex avium plumas, moveat cornicula risum Furtivis nudata crepet, dicens: Genimina viperarum, quis demonstravit vobis fugere a ventura ira? Ubi enim sunt poenitentiae fructus? Cum coeperint resurgere homines unusquisque in ordine suo, ubi, putas, generatio ista locabitur? Si ad milites forte diverterint, exsufflabunt eos, quod minime secum laborem aut pericula tolerarint. Sic agricolae; sic negotiatores, et singuli quique ordines hominum a suis eos similiter arcebunt finibus, utpote qui in hominum labore non fuerint. Quid igitur restat, nisi ut quos omnis ordo repellit pariter et accusat, eum sortiantur locumre? Magnus enim vere eorum locus in regno Dei: et bonum sibi, sed qui bene ministraverint, gradum acquirunt . Caeterum suus et ipsis nec modicus labor esse videtur, et dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
litatis Euius uͦ simulata confessio ẽ: una uł leui con¬
tumelia. aut exigua pęna int̾rogatus iã humilitatẽ
simulare. iã simulationẽ dissimulare ñ pot̾. Murmu¬
rat. frendet. irascitur. nec in quarto stare gradu humi
Quanta pͥutas tunc confusio sit incorde suꝑbi cum
fraus decipitur. pax amittitur. laus minuitur. necdi¬
luitur: Tandem notatur ab omĩb. iudicat᷑ ab omĩb
eoq uehem̃tius omnes indignantur: qͦ falsum con¬
spitiunt quicqͥd de eo prius opinabantur. Tc̃ opꝰ ẽ. p̃¬
lato ut eo minus illi parcendum putet: quo magis õs
offenderet si uni parceret.

Expanded text:
litatis. Cujus vero simulata confessio est, una vel levi conlitatis. Cujus vero simulata confessio est, una vel levi contumelia, aut exigua poena interrogatus, jam humilitatem simulare, jam simulationem dissimulare non potest. Murmurat, frendet, irascitur; nec in quarto stare humilitatisQuanta putas tunc confusio sit in corde superbi cum fraus decipitur, pax amittitur, laus minuitur, nec culpa diluitur? Tandem notatur ab omnibus, judicatur ab omnibus: eoque vehementius omnes indignantur, quo falsum conspiciunt quidquid de eo prius opinabantur. Tunc opus est praelato, ut eo minus illi parcendum putet, quo magis omnes offenderet, si uni parcere.
Abbreviated transcription (Latin):
tate: cum apud deum ꝑiclitentur utrinq. Aut si ad-¬
eo culpa manifestata sit qd̃ iiulla penitus tegi uersu
tia possic. nichilominus cum uocem ñcor penitentis
assumunt: qua notam ñculpam deleant. dũ ignoran¬
tiam nanifeste ansgressionis decore recõpensant.
publicȩ confessionis. Elosa res humilitas. qua ipsa qͦ
suꝑbia palliare se appetit ne uilescat. S hec cito t̾gi¬
u̾satio a p̃laco deprehenditur. si ad hanc suꝑbã hu¬
militatẽ ñ leurit̃ flectitur quo magis dissimulet cul¬
pam: uł differat pęnam. Uasa figłi ꝓbat fornax. et tͥbu¬
latio uere penitẽtes discernit. Qui enim ueracit᷑ penitet
laborem penitentiȩ ñ abhorret. s quicquid sͥ ꝓculpa
quã odit̾ iniungitur: tacita conscientia patienter ã¬
plectitur. In ipsa quoq obedientia duris ac contͣriis
reb obhortis quibuslibet irrogatis iniuriis sustinens
ñ lassescit: ut in gradu quarto stare se indicet humi¬

Expanded text:
tate, cum apud Deum periclitentur utrinque. Aut si adtate, cum apud Deum periclitentur utrinque. Aut si adeo culpa manifesta sit quod nulla penitus versutia tegi possit; nihilominus tamen vocem, non cor poenitentis assumunt, qua notam, non culpam deleant, dum ignorantiam manifestae transgressionis, decore recompensant publicae confessionis. 47. Gloriosa res humilitas, qua ipsa quoque superbia palliare se appetit, ne vilescat! Sed haec cito tergiversatio a praelato deprehenditur, si ad hanc superbam humilitatem non leviter flectitur, quo magis dissimulat culpam, vel differat poenam. Vasa figuli probat fornax, et tribulatio vere poenitentes discernit. Qui enim veraciter poenitet, laborem poenitentiae non abhorret: sed quidquid sibi pro culpa quam odit injungitur, tacita conscientia patienter amplectitur. In ipsa quoque obedientia duris ac contrariis rebus obortis, quibuslibet irrogatis injuriis sustinens non lassescit, ut in quarto gradu se stare indicet humi
Abbreviated transcription (Latin):
pe ut scͥptum ẽ. qui nequit humiliat se. & int̾iora eiu̾s
plena sunt dolo. Tultus demittitur. ꝓst̾̃nitur corpus:
aliquas sͥ lacrimulas extorquent si possunt. uocem
suspiriis. u̾ba gemitib interrum punt. Nec solum qͥ
eiusmodi ẽ. obiecta ñ excusat. s ipse quoq culpam exag¬
gerat. ut dum imposibile aliquid aut incredibile culpe
suȩ ore ipsius additum audis: etiam illud qd̃ putabas
discredere possis. ⁊ ex eo qd̃ falsum eẽ. ñ dubitas. dum
confitetur. in dubium ueniat. qd quasi certum teneba-¬
tur. Dumq affirmant qd credi nolunt. confitendo
culpam defendunt & aꝑiendo tegunt. qͣndo & confes¬
sio laudabilit sonat inore & adhuc iniquitas occulta.¬
tur incorde. quatinus magis ex humilitate quã ex
ueritate confiteri putet qui audit: aptans eis illud
scͥpturȩ. Iustus in principio accusator ẽ. sui. Malunt
enim apud homines ueritate ꝑiclitari quã humilita-¬

Expanded text:
pe, ut scriptum est, qui nequiter humiliat se, et interiora ejus pe, ut scriptum est, qui nequiter humiliat se, et interiora ejus plena sunt dolo . Vultus demittitur, prosternitur corpus: aliquas sibi lacrymulas extorquent, si possunt; vocem 578 suspiriis, verba gemitibus interrumpunt. Nec solum qui ejusmodi est, objecta non excusat, sed ipse quoque culpam exaggerat: ut dum impossibile aliquid aut incredibile culpae suae ore ipsius additum audis, etiam illud, quod ratum putabas, discredere possis; et ex eo quod falsum esse non dubitas dum confitetur, in dubium veniat quod quasi certum tenebatur. Dumque affirmant quod credi nolunt, confitendo culpam defendunt, et aperiendo tegunt; quando et confessio laudabiliter sonat in ore, et adhuc iniquitas occultatur in corde: quatenus magis ex humilitate quam ex veritate confiteri putet qui audit, aptans eis illud Scripturae: Justus in principio sermonis accusator est sui . Malunt enim apud homines veritate periclitari, quam humili
Abbreviated transcription (Latin):
uideris inuerba malitiȩ: in octauum gradum qui dr̃
defensio peccatorum noueris corruisse De defensioe¬
ultis uͦ modis fuint excusationes in peccati.¬
peccatis. Aut enim dicit qui se excusat ñ feci:
aut feci quidem s bene feci. aut si male ñ multũ male
aut si multum male ñmala intentione. Si autẽ & de
illa sic̃ adam uł eua coniuncitur aliena se nititur ex¬
cusare suasione. S qui procacit̾ etiam aꝑta defendit:
quando occultas & malas cogitationes cordi suo adue¬
nientes humilit̾ reuelet abbati: De simulatione.
uidicentur. quatinuis ore ꝓpħico uerba malitie ap-¬
pelient᷑: multo tam̃ ꝑiculosior ẽ fallax ac s iꝑba con¬
fessio. quã ꝑuicax & obstinata defensio. Nonnulli enĩ¬
cũ de aꝑtiorib arguuntur scientes si se defendent¬
qd̃ sͥ ñ credetur. subtilius inueniunt argum̃tum de¬
fensionis uerba respondentes dolosȩ confessionis. Est qͥp¬

Expanded text:
videris in verba malitiae, in octavum gradum, qui dicitur videris in verba malitiae, in octavum gradum, qui dicitur defensio peccatorum, noveris corruisse. ultis vero modis fiunt excusationes in peccatis. Aut enim dicit qui se excusat, Non feci; aut, Feci quidem, sed bene feci; aut, Si male, non multum male; aut, Si multum male, non mala intentione. Si autem et de illa, sicut Adam vel Eva, convincitur, aliena suasione excusare se nititur. Sed qui procaciter etiam aperta defendit, quando occultas et malas cogitationes, cordi suo advenientes, humiliter revelaret abbati? CAPUT XVIII. judicentur, quatenus ore prophetico verba malitiae appellantur ; multo tamen periculosior est fallax ac superba confessiocum de apertioribus arguuntur, scientes quod si se defenderent, sibi non crederetur, subtilius inveniunt argumentum defensionis, verba respondentes dolosae confessionis. Est quip
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ plus de se ꝗͣ de aliis ñ p̃sumat: Primus
inconuentib residet. in consiliis primus respondet. ñ
uocatus accedit ñuissus se intromittit. reordinat ordi¬
nata. reficit facta. Quicquid ipse ñ fecerit aut ordina¬
uerit. nͨ recte factum nec pulcre estimat ordinatum.
Iudicat iudicantes: p̃uidicat udicaturis. Sicũ tẽpꝰ
aduenerit. ñ ꝓmoueatur ad pͥoratum: suũ abbatẽ
aut inuidũ iudicat aut deceptum. Qd̃ si mediocres
ei aliqua obedientia inuincta fuerit. indignatur. asꝑ¬
natur. arbitrans se ñ esse minorib occupandum: qui
se ad maiora sentit idoneum. S qui sic promptulus
ad omnia magis temere quam lib̾e consueuit se iN¬
gerere. impossibile ẽ. eum aliquando ñ errare. Ad p̃la¬
tum autem ꝑtinet errantem arguere. S quomͦ culpã
suam confitebitur qui nec eẽ. putat: nec culpabilis eẽ.¬
patitur: Propterea cum ei culpa imputatur crescit ñ
amputatur. Si gͦ cum argutus fuerit declinare cor eiꝰ

Expanded text:
on plus de se, quam de aliis praesumat? Primus in conventibus residet, in consiliis primus respondet: non vocatus accedit, non jussus se intromittit: reordinat ordinata, reficit facta. Quidquid ipse non fecerit aut ordinaverit, nec recte factum, nec pulchre existimat ordinatum, Judicat judicantes, praejudicat judicaturis. Si, cum tempus advenerit, non promoveatur ad Prioratum; suum abbatem aut invidum judicat, aut deceptum. Quod si mediocris ei aliqua obedientia injuncta fuerit, indignatur, aspernatur, arbitrans se non esse minoribus occupandum, qui se ad majora sentit idoneum. Sed qui sic promptulus ad omnia se magis temere, quam libere consuevit ingerere, impossibile est eum aliquando non errare. Ad praelatum autem pertinet errantem arguere. Sed quomodo culpam suam confitebitur, qui nec esse putat, nec putari culpabilis patitur? Propterea cum ei culpa imputatur, crescit, non amputatur. Si ergo cum argutus fuerit, declinare cor ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ti uiuamus in deliciis: aut arduitate ꝓpositi desi¬
stamus acepto. Ait enim beatus ambrosiꝰ. suꝑ beati ĩma-
timorẽ dĩ s ñ scd̾m scientiam statuentes duriora p̃ce¬
pta: quȩ ñ possit humana ꝯditio sustinere. Timor in
eo ẽ. quia uident᷑ sibi consulere: s in scientia in eo qr ñ
compatiunt᷑ naturȩ: nec estimant possibilitatẽ. Cõpa¬
tiam itaq naturȩ : ñ ẽ. enim extra nat᷑e ordinem : pa¬
tr: nec sic tam̃ ut sit ad delectationẽ carnis ꝯpassio. s
ad sustentationẽ. Est & cõpassio de ꝓposito nr̃o.

Expanded text:
ti vivamus in deliciis, aut arduitate propositi desiti vivamus in deliciis, aut arduitate propositi desistamus a coepto. Ait enim beatus Ambrosius super Psalmum Betimorem Dei, sed non secundum scientiam, statuentes duriora praecepta, quae non possit humana conditio sustinere. Timor in eis est, quia videntur sibi consulere, sed inscientia in eis, quia non compatiuntur naturae, nec aestimant ejus possibilitatem. » Compatiamur itaque naturae: non est enim extra naturae ordinem compati, nec hi tamen ut sit ad nimiam delectationem carnis compassio, sed ad sustentationem. Est
Abbreviated transcription (Latin):
uiuant: uł ꝓmultitudine cohabitantiũ. necessitati e¬
oꝵ illicita querant. Qͥ en̾im multos congregãt: neceẽ.
ẽ. ut eoꝵ uictui multa querant. s dum quert̃ plura.
crescit ext̾ior cura: & sparguntur ꝑ diu̾sas regiones
nolentes fraudem pati s iuditio contende parati. Qͥ uͦ ꝑ
cellulas. duo uel tres. uł cẽ quatuor aut quinq simul ha¬
bitant. claustrali ñ coartantur lege: locuntur & qñ et
cui. et qd uolunt. Nec hoꝵ tam̃ siue illoꝵ uitã accuso: s
qͥd inutrisq ꝑiculi lateat: annuntio. Inhis autẽ qͥdam
monachi. quos heredes beati benedicti nouimꝰ eẽ. discre¬
tionẽ seruant: ut si fr̃m suꝑhabundet numerꝰ et det᷑
eis possessionis locus remotior: ñ minus quã duodecĩ
fr̃s transmittunt. ne religionis opus paucitatis negligen¬
tia corrumpatur. De temperantia.
Ropositi nr̃i temꝑanda ẽ. institutio: ne uł dissolu¬

Expanded text:
vivant, vel pro multitudine cohabitantium, necessitati evivant, vel pro multitudine cohabitantium, necessitati eorum illicita quaerant. Qui enim multos congregant, necesse est, ut eorum victui multa quaerant. Sed dum quaerunt plura, crescit exteriorum cura, sparguntur per diversas regiones nolentes pati fraudem, sed judicio contendere parati. Qui vero per cellulas duo, vel tres, vel etiam quatuor, aut quinque simul habitant, claustrali non coarctantur lege, loquuntur et quando, et cui, et quomodo volunt. Nec horum tamen, sive illorum vitam accuso. sed quid in utrisque periculi lateat, annuntio. In his autem quidam monachi, quos haeredes beati Benedicti novimus esse, discretionem servant, ut si fratrum superabundet numerus, et detur eis possessionis locus remotior, non minus quam duodecim fratres transmittunt, ne religionis opus paucitatis negligentia corrumpatur. CAP. III.ri deinde temperanda est institutio, ne vel dissolu
Abbreviated transcription (Latin):
bolum. quasi canes dente liuido ossa pauꝑum fr̃m̃ corro¬
dentes. odientes saccum ieronimi. tunicam benedicti mat¬
tulam eulalii. lacrimas arsenii: nuditatẽ apłi. ollam eli
sumus: ordine congruo considanda nob̃ quatuor occur¬
runt. Scilicet qui sint qui teneant ordinem. aut qͣtere¬
ant: uͥ maneant. ⁊ unde uiuant. Ut plures sint. & bo¬
ni ꝓpositi: ut cohabitandi suppetant ȩdificia ⁊ uictui.
habeant necessaria. Sit tam̃ innumero discretio. in ꝓpo¬
sito deuotio: in edificiis mediocͥtas. in reb possesuis fru¬
galitas: nesi creuerit turba. nascatur turbatio: aut ꝓ
difficultate ꝓpositi surrepat desꝑatio: ne ex edificioꝵ
magnitudine subintret elatio: aut ex abundantia re-¬
rum. se int̾serat temptatio. Qͥ enim uolunt diuites
fieri: incidunt intemptationes & in laqͦos diaboli.
in numero fr̃m: ut tot simul cohabitent qͥ ordina¬
te uiu̾e possint: ne uł excusante paucitate irregłarit̃

Expanded text:
bolum, quasi canes dente livido ossa pauperum fratrum corrobolum, quasi canes dente livido ossa pauperum fratrum corrodentes, odientes saccum Hieronymi, tunicam Benedicti, matulam Eulalii, lacrymas Arsenii, nuditatem Pauli, ollam Elissumus, ordine congruo consideranda vobis quatuor occurrunt, scilicet qui sint, qui teneant ordinem, aut quid teneant, ubi maneant et unde vivant, ut plures sint et boni propositi, ut cohabitandi suppetant aedificia, et victui habeant necessaria. Sit tamen in numero circumspectio, in proposito devotio, in aedificiis mediocritas, in rebus possessis frugalitas, ne si creverit turba, nascatur turbatio, aut pro difficultate propositi subrepat desperatio, ne ex aedificiorum magnitudine subintret elatio, aut ex abundantia rerum se inserat tentatio. Qui enim volunt divites fieri, incidunt in tentationes et in laqueum diaboli in numero fratrum, ut tot simul habitent, qui ordinate vivere possint, ne vel excusante paupertate irregulariter
Abbreviated transcription (Latin):
ocuturus lem̃e. de his quȩ ad edificationẽ claustri
materialis ꝑtiient. quibꝰdam forsitan solito grauior ap¬
parebo. neminẽ ta m̃ condempnans. s eos qͥ remotiores
st̃ a scło precet̾is laudans. monens eos qui multa ce ꝑl¬
cłosa possident. docens illos qui pauꝑtate ⁊ humilita¬
te gaudent. scio tam̃ kmñe multos eẽ. in maiorib eccł̃iis
qͥ licet multa possideant. in aliis tam̃ pauꝑtatẽ amatĩ.
Possident ea quasi ñpossidentes. utuntur possessis qͣ¬
si ñ utentes: exempla pauꝑtatis diligunt ⁊ ea que de
pauꝑtate scͥpta sunt studiose legunt: legentes se ip¬
sos conspicuint. & sub onere diuitiaꝵ dolentes genit̃.
hi st̃ pauꝑes spu: ñ habitu. Nos autẽ ad ocłm pauꝑes
sumꝰ: locum mutauimꝰ ñ animum: uestẽ ñ m̃tẽ. St̃
cẽ in maiorib eccł̃iis aliqͥ sullimes ocłis. inflati suꝑbiȩ
sp̃u: qui pauꝑes fr̃s cum suꝑuen̾int ex latere respiciunt.
derident eos. detrabunt illis: uacantes otio. ponentes sym¬

Expanded text:
charissime, de iis quae ad aedificationem claustri materialis pertinent, quibusdam forsitan solito gravior apparebo, neminem tamen condemnans, sed eos qui remotiores sunt a saeculo, laudans, monens eos, qui multa et periculosa possident, docens illos qui paupertate et humilitate gaudent. Scio tamen multos esse in majoribus ecclesiis, qui licet multa possideant, in aliis tamen paupertatem amant, possident ea tanquam non possidentes, utuntur possessis quasi non utentes, exempla paupertatis diligunt, et ea quae de paupertate scripta sunt, ut studiose legunt legentes, seipsos conspiciunt, et sub onere divitiarum gemunt. Hi sunt pauperes spiritu, non habitu. Nos autem ad oculum pauperes sumus, locum mutavim in majoribus ecclesiis aliqui sublimes oculis, inflati superbiae spiritu, qui pauperes fratres cum supervenerint, ex latere respiciunt, derident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes sym
Abbreviated transcription (Latin):
morantur. ad qͦs confluit popłi frequentia: ut sĩplicitaᷤ
eoꝵ detineatur delectatione picture. qui ñ delectantlir
subtilitate scͥpturȩ. Nob̃ autem qͥ solitudine delec amͣ:
utilior ẽ. equus aut bos in agro. ꝗͣ in pariete. Hic saciant
ocłos uidendo: ibi laborair necessitati subuenieado.
hospitũ domos duas eẽ. uolumus: unã qͤ frĩb qͥ religi¬
onis habitum gerunt siue etiã quibꝰdã ꝑsonis scłariũ.
qͦs abbis seu fr̃m ꝓuidentia. ibidẽ suscipiendos decre¬
uerit. deputetur. Am uͦ domum remotiorẽ illis suscipien¬
dis uolumꝰ eẽ. deputatã: qui lingua uł habitu claustraliũ
pacẽ turbare possunt sic gͥ seruanda sunt tͥa in edificiis
id: positio. dispositio: compositio: ut positione sua re¬
moueantur a sclarib: dispositione uͦ remoueant᷑ sclares:¬

Expanded text:
morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum teneatur delectatione picturae, qui non delectantur subtilitate Scripturae. Nobis autem, qui solitudine delectamur, utilior est equus, aut bos in agro, quam in pariete. Hic satiant oculos videndo, ibi laborant necessitati subveniendo. Hospitum domus duas esse volumus: unam, quae fratribus qui religionis habitum gerunt, sive etiam quibusdam personis saecularium quos abbatis, seu fratrum providentia ibidem suscipiendos decreverit deputetur; aliam vero domum remotiorem illis suscipiendis volumus esse deputatam, qui lingua vel habitu claustralium pacem turbare possunt. Sic igitur servanda sunt tria in aedificiis, id est, positio, dispositio, compositio: ut positione sua removeantur a saecularibus, dispositione vero saeculares
Abbreviated transcription (Latin):
m̃toꝵ. oꝑuñtoꝵ datur qd̃ aliis fortiorib ⁊ idõ feliciorib
ñ datur: cogitare debent quib ñ datur. qͣntum de sua se¬
cłari uita illi ad istam descendint. quãuis usq ad aliorum
qui sunt corpore firmiores frugalitatẽ ꝑuenire nequiue
qualit omĩb sua partiri. De edificiis.
stri siue dormitorii quies. tumultuantis ppłi strepitu
conturbetur: ne dum lingua tacet respondeat cor. uł dũ
corpꝰ quietem recipit. animus sit inquietus. E dificia fra¬
trum ñ suꝑflua sint. s humilia: ñ uoluptuosa s ho¬
nesta. Utilis ẽ. lapis instructura: s quid ꝓdest in lapide ce-¬
latura: Utile fuit hoc inconstructione templi: erat enĩ
forma significationis ⁊ exempli. Legatur genesis in libro:¬
ñ in pariete. Uestitur eua inpariete: pauꝑ autẽ iuxta pa¬
rietem nudꝰ accubat. Datur ade tunica pellicea: fr̃m ue
ro multitudo coartatur hyemali molestia. Liceat hoc
sicui licitum fore debeat. illis quim urbib aut in uicis

Expanded text:
torum datur, quod aliis fortioribus, et ideo felicioribus non datur; cogitare debent quibus non datur, quantum de sua saeculari vita illi ad istam descenderint, quamvis usque ad aliorum, qui suqualiter omnibus sua partiri. CAP. stri, sive dormitorii quies tumultuantis populi strepitu conturbetur; ne, dum lingua tacet, respondeat cor, vel, dum corpus quietem recipit, animus sit inquietus. Aedificia fratrum non superflua sint, sed humilia; non voluptuosa, sed honesta. Utilis est lapis in structura, sed quid prodest in lapide, caelatura? Utile hoc fuit in constructione templi, erat enim forma significationis et exempli. Legatur Genesis in libro, non in pariete. Vestitur Eva in pariete, pauper autem juxta parietem nudus accubat. Datur Adae tunica pellicea, fratrum vero multitudo coarctatur hiemali molestia. Liceat hoc si cui licitum esse debeat illis, qui in urbibus aut in vicis
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa desicdia partitur.: nonne lapidea basis frigore tẽpta-¬
tionis inpartes diuiditur: Basis uͦ picta ẽ ficta pacientia:
quȩ sumilitudinẽ tenet ñ ueritatem: colorẽ ñ fortitudinẽ.
Simulationis etenim pacientia: inostensione ẽ. ñ in oꝑati¬
one. Erigamus gͥ inedificio nĩȩ m̃tis bases pacientiȩ ꝑseue¬
rantis: erigamus bases. quȩ nequeant gelu frangi. aut
igne comburi. quȩ portent tabulas uirtutum: q̃ susti¬
neant pondus columnarũ: idest obedientiã p̾latoꝵ:¬

Expanded text:
ersa desideria partitur, nonne lapidea basis frigore tentaersa desideria partitur, nonne lapidea basis frigore tentationis in partes dividitur? Basis vere picta est patientia ficta, quae similitudinem tenet non veritatem, colorem non fortitudinem. Simulationis etenim patientia in ostentatione est, non in operatione. Erigamus igitur in aedificio nostrae mentis bases perseverantis patientiae; erigamus bases, quae nequeant gelu frangi aut igne comburi, quae portent tabulas virtutum, quae sustineant pondus columnarum, id est obedientiam praelato
Abbreviated transcription (Latin):
ciutũ: designant moraliter ordinem iurtutũ. Binȩ uͦ in¬
castraturȩ quȩ erant insingulis tabulis: st̃ affectus m̃tis.
et exibitio oꝑis. Dum enim mens oꝑi concordat: ne tabu¬
la tabulam excedat. incastrature firmitas seruat᷑. Duȩ
uͦ bases sub singulis tabulis. st̃ ꝑseuerantia et longani¬
mitas in prosꝑis & adu̾sis. Sunt & aliȩ tres basiũ spẽs q̃
nunc in nr̃is edificiis reꝑiunt᷑: scilicet lignea. lapidea. et
picta. s hȩ fragiliores sunt p̃cedentib: citiꝰ enĩ destrui
posst̃. Igne enim lignea comburit᷑: lapidea gelu frangi¬
tur: picta nicħ portat. s abalio sustentatur hȩc autẽ inedi¬
ficio nr̃ȩ m̃tis: ocło intelligibili qñq discerni posst̃. Dum
enĩ facib iracundiȩ seu luxuriȩ flaminis succendim᷑: qͥd¬
aluid in nob̃ quam pacientiȩ basis uł abstinentiȩ fortitu¬
do destriutur. Dum caritas in nob frigescit. et mens ad di-¬

Expanded text:
cuitum, designant moraliter ordinem virtutum. Binae vero incuitum, designant moraliter ordinem virtutum. Binae vero incastraturae, quae erant in singulis tabulis, sunt affectus mentis et exhibitio operis. Dum enim mens operi concordat, ne tabula tabulam excedat, incastraturae firmitas servat. Duae vero bases sub singulis, sunt perseverantia et longanimitas in prosperis et adversis. Sunt et aliae basum species, quae nunc in nostris aedificiis reperiuntur, scilicet lignea, lapidea et picta, sed hae fragiliores sunt praecedentibus, citius enim destrui possunt. Igne enim lignea comburitur, lapidea gelu frangitur, picta nihil portat, sed ab alio sustentatur. Haec autem in aedificio nostrae mentis, oculo intelligibili quandoque discerni possunt. Dum enim facibaliud in nobis quam patientiae basis vel abstinentiae fortitudo destruitur? Dum charitas in nobis frigescit, et mens ad div
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis ornam̃toꝵ gen̾ib conueniens structura: tab̾na¬
cłm xp̃i ẽ. eccla ÷ tab̾naculum iusti. quelibet fidelis anima.
unum fit ex lignis sechim imputͥbilib: aliud ex sc̃ĩs infatiga¬
in mundo: iustus in animo: omnes tam̃ in deserto edifica¬
uerunt. Heremus desertum uocatur: q ab hominib ñ inha¬
datur. Posuit moyses intab̃naculo suo archam: xp̃c in suo
carnem ꝓpͥam: iustus uͦ bonam conscientiam. Archa moy¬
si decoratur auro purissimo intꝰ et ext̾ius: caro xp̃i deaura¬
tur intꝰ diuinitate⁊ ext̾ius miracłoꝵ claritate: conscientia
iusti interius fulget splendore puritatis exterius uͦ oꝑi¬
b caritatis Posuit et moyses tabulas ꝑ circuitum tab̃na¬
ut altera alt̾i iungeretur. Duȩ bases subuna tabula pore¬
bantur ex utraq parte anguloꝵ: ubi incastraturȩ late¬
rum inangulis terminantur. Tabulȩ q̃ disponunt᷑ ꝑ cir¬

Expanded text:
diversis ornamentorum generibus conveniens structura. Tabernadiversis ornamentorum generibus conveniens structura. Tabernaculum Christi est Ecclesia. Tabernaculum justi quaelibet fidelis anima. Unum fit ex lignis Setim imputribilibus, alterum ex sanctis infatigastus in mundo, justus in anima, omnes tamen in deserto aedificaverunt. Eremus desertum vocatur, quia ab hominibus non hadatur. Posuit Moyses in tabernaculo suo arcam, Christus in suo carnem propriam, justus vero conscientiam. Arca Moysi decoratur auro mundissimo intus et exterius. Caro Christi deauratur intus divinitate, foris miraculorum claritate. Conscientia justi interius fulget splendore puritatis, exterius vero operibus claritatis. Posuit Moyses tabulas per circuitum tabernaut altera alteri jungeretur. Duae bases sub una tabula ponebantur ex utraque parte angulorum, ubi incastraturae laterum in angulis terminantur. Tabulae, quae disponuntur per cir
Abbreviated transcription (Latin):
cribunt: et humilit̃ sentientes de se diffidunt: talib
ñ euanescit fructus sui laboris: qr nec extollitur in au¬
ras uanȩ głȩ. nec uento rapitur elationis. De basib
lib portant edificii sui pondus. sic pacientiȩ uir¬
tus edificii sp̃alis sustinet onus. Res inscͥpturis hasium
sp̃es inuenuintur: scilicet enea argentea. & aurea ¶nea
fortitudinem: argentea cum fortitudine claritatẽ: aurea
cum fortitudine et claritate fulgorem tenet. fortitudo
inoꝑe. claritas in sermone: fulgor inm̃te. Qͥ in his tͥb
patientiã seruat quasi basis aurea uirtutum structurã
firmiter portat. his trib usus ẽ. moyses in constructione
tab̃naculi. enea scilicet argentea & aurea. Edificauit mo¬
yses tab̾naculum: qd moralit designat animȩ claustrũ.
Ria possumus assignare tab̃nacula. scilicet mat̾iale. my¬
sticum: et morale. Idẽ. tab̃naculum moysi tab̃nacłm .xͥ.

Expanded text:
cribunt, et humiliter sentientes de se diffidunt, talibus cribunt, et humiliter sentientes de se diffidunt, talibus non evanescit fructus sui laboris, quia nec extollitur in auras vanae gloriae, nec vento rapitur elationis. CAP. IV. Dlibus portant aedificii sui pondus, sic patientiae virtus, aedificii spiritualis sustinet onus. Tres autem in Scripturis basium species inveniuntur, scilicet aenea, argentea et aurea. Aenea fortitudinem, argentea cum fortitudine claritatem, aurea cum fortitudine et claritate fulgorem tenet. Fortitudo in opere, claritas in sermone, fulgor in mente. Qui in his tribus patientiam bene servat, quasi basis aurea virtutum structuram firmiter portat. His tribus usus est Moyses in constitutione tabernaculi, aenea scilicet, argentea et aurea . Aedificavit Moyses tabernaculum, quod moraliter designat claustrum animae. Tria possumus assignare tabernacula, scilicet materiale, mysticum et morale, id est tabernaculum Moysi, tabernaculum C
Abbreviated transcription (Latin):
res fugiunt: ut honorib obuient. Hec ẽ. inequalitas co¬
u̾q it istitutꝰ sum. et in omĩb. Et saçiari et esurire et
abundare. et penuriam pati: omĩa possum in eo qͥ me
confortat. Unde beatus gregorius. Q inquit acceptis reb
ñ extollitur: qui eas ad usum uanȩ głȩ ñ intorqͤt: qͥso¬
lus ñ possidet qđ accepit: s hoc miscdit̃ cum indigenti¬
b  diuidit: scit abundare. Qͥ acceptis alim̃tis ñ ad in¬
gurgitationẽ uent̾s utit᷑. s ad reꝑationẽ uirtutis: nec
plus carni tribuit quam necessitas petit: scit saciari. Qͥ a¬
limentoꝵ inopiam sine murmuratione tolerat: nec ꝓ
necessitate uictus aliquid agit. unde anima peccati laqͦ¬
um incurrat: scit esurire. Quemgͦ in abundantia suꝑ¬
bia ñ eleuat nec innecessitate cupiditas irritat: nouit
abundare. nouit penuriam pati. Cum autẽ diceret. oĩa
git ineo qui me confortat. Qui enim qd̃ faciunt dõ as¬

Expanded text:
res fugiunt, ut honoribus occurrant. Haec est inaequalitas cores fugiunt, ut honoribus occurrant. Haec est inaequalitas coubique institutus sum, et in omnibus, et satiari et esurire, et abundare et penuriam pati. Omnia possum in eo, qui me confortat . Unde beatus Gregorius: « Qui, inquit, acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet, qui solus non possidet quod accepit, sed hoc misericorditer cum indigentibus dividit, scit abundare. » Qui acceptis alimentis, non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit quam necessitas petit, scit satiari; qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus aliquid agit, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo in abundantia superbia non elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Cum autem diceret omnia  statim subjunxit, in eo qui me confortat. Qui enim quod faciunt, Deo as
Abbreviated transcription (Latin):
nec inequalitatẽ recipit suꝑbiȩ: quȩ s̃ nullũ estimat
equalẽ: s efficitur cor deo subditum. ꝓximo amicum: in
se modestum. E qualitas m̃tis: lineam seruat religionis.
Sunt enim quidam qui nunc afflictione carnis macerant᷑:
nc̃ ad carnis uoluptatem reu̾tuntur: sepe uigilant aliis
dormientib: s sepius dormiunt aliis uigilantib. Nc̃ hu¬
milia. nunc sublimia. nunc blanda. nc̃ asꝑa locuntur:
nc̃ de frĩb. nunc de parentib głantur. Nunc nicħ nͥ ordi¬
nis statuta ꝑstrepunt: nunc nicħ nͥ fabulas audires. Nc̃
albas nunc nigras. nc̃ medio colore coloratas delectant᷑
hab̾e cucullas: nc̃ uilis placet habitus. nc̃ mediocͥs. nc̃ su¬
ꝑfluꝰ. Nunc dant illis olera pastum: aqua potium: nc̃
uͦ exquisitis ferculis. nc̃ diu̾sis pocłis utunt᷑: nc̃ laboratĩ.¬
nc̃ labor displicet: amant subeẽ. ut possint peẽ÷ hono¬

Expanded text:
nec inaequalitatem recipit superbiae, quae sibi nullum existimat nec inaequalitatem recipit superbiae, quae sibi nullum existimat aequalem, sed efficitur cor Deo subditum, proximo amicum, in se modestum. Aequalitas mentis lineam servat religionis. Sunt enim quidam, qui nunc afflictione carnis macerantur, nunc ad carnis voluptatem revertuntur, saepe vigilant aliis dormientibus, sed saepius dormiunt aliis vigilantibus. Nunc humilia, nunc sublimia, nunc blanda, nunc aspera loquuntur, nunc de fratribus, nunc de parentibus gloriantur, nunc nihil nisi ordinis statuta perstrepunt, nunc nihil nisi fabulas audire volunt. Nunc albas, nunc nigras, nunc medio colore coloratas delectantur habere cappas, nunc vilis placet habitus, nunc mediocris, nunc superfluus. Nunc dant illis olera pastum, aqua potum, nunc vero exquisitis ferculis, nunc diversis poculis utuntur. Nunc laborant, nunc labor displicet. Amant subesse. ut possint praeesse, hono
Abbreviated transcription (Latin):
Nhis quatuor claustri laterib: quatuor ordines colũ¬
naꝵ cusponuntur. Ex contemptu & enim sui. duodecĩ
colũnarum ordo ꝓcedit: scilicet humiliatio cordis. et af¬
flictio carnis: sermo humilis. abiectio uestis: cibꝰ tenuis.
pondꝰ laboris: amor subiectionis. contemptꝰ honoris: lau¬
dem fugere. alt̾uis consilium suo p̃ferre: subditiꝰ obedire.
de se diffidere. heȩ columnȩ secantur. sculpunt᷑. et poli¬
untur. Secantur: quando sicca discretionis. uirtutes a
uitiis seꝑantur. Sculpunt᷑: quando eabona quȩ mens
cogitat. manus oꝑatur. Sic salomon in templo celat᷑aᷤᷤ
ꝓminentes fecisse legitur. Prominent celaturȩ: dũ m̃tis
cogitationes ext̾ius apparent in exemplo ⁊ oꝑatione. S
quomͦ poliuntur: Quando tͥbulationis aduersitate fe¬
riunt᷑. Qd̾ politur: equale efficit᷑. Eqͣle ñ elatum: lene
ñ asꝑum. Prima gͦ columna id÷ cordis humiliatio po¬
litur. dum equalitatẽ seruat: dum ñ exasꝑatur ꝑ irã:

Expanded text:
his quatuor claustri lateribus quasi quatuor ordines columnarum disponuntur. Ex contemptu etenim sui duodecim columnarum ordo procedit, scilicet humiliatio cordis, et afflictio carnis, sermo humilis, abjectio vestis, cibus tenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contemptus honoris, laudem fugere, alterius consilium suo praeferre, subditis obedire, de se diffidere. Hae columnae secantur, sculpuntur et poliuntur. Secantur quando discretione virtutis a vitiis separantur. Sculpuntur, quando ea quae mens cogitat, manus operatur. Sic Salomon in templo caelaturas prominentes fecisse legitur . Prominent caelaturae, dum mentis cogitationes exterius apparent in exemplo et operatione. Sed quomodo poliuntur? Quando tribulationis adversitate feriuntur. Quod politur, aequale efficitur. Aequale non elatum, laeve non asperum. Prima igitur columna, id est, humiliatio cordis politur, dum aequalitatem servat, dum non exasperatur per iram,
Abbreviated transcription (Latin):
Nhoc opusculo cum illud de euangłio qd̾ dt̃s s& suꝑbiȩ.
ait diem ultimi iudicii se nescire ad aliquã sententiam ꝯfir-¬
mandam atq roborandam ꝓferre in medium: imꝓuide qͥd
fallere uolens. litterȩ quippe immemor s ñ sensus nec ipse in-¬
quiens filiris hominis scit Unde etiam totam ordiens seꝗͣtẽ
disputationem. exeo qd̃ ueraciter posueram conatꝰ sũ app¬
bare assertionem. s qr talem errorem meũ multo pꝰꝗͣ. ame
isdem libellus editus & aplurib iam transcriptꝰ fuit dep̃-¬
hendi. cum ñ potui ꝑ tot iam libellos sparsum ꝑseqͥ m̃da¬
tium. necessarium credidi confugere ad confessionis reme¬
diũ. Alio qͦ in loco quandam de seraphin opinionẽ posui
ꝗͣ nunquam audiui. nusquam legi. Ubi sane lector ms̃
qͦ ipse qui de gradib humilitatis inscribitur. ꝓ eo forsi¬
tan qd̃ ñ humilitatis s suꝑbiȩ potiuis hic distingui des
nem. Quam tam̃ in fine opusculi ipse breuiter intimare

Expanded text:
hoc Opusculo, cum illud de Evangelio, quod Dominus ait, diem ultimi judicii se nescire, ad aliquam sententiam confirmandam atque corroborandam proferrem in medium , improvide qfallere volens, litterae quippe immemor, sed non sensus, « Nec ipse, » inquam, « Filius hominis scit. » Unde etiam totam ordiens sequentem disputationem, ex eo quod non veraciter posui, veram conatus sum approbare assertionem. Sed quia talem errorem meum multo post, quam a me idem libellus editus, et a pluribus jam transcriptus fuit, deprehendi; cum non potui per tot jam libellos sparsum persequi mendacium, necessarium credidi confugere ad confessionis remedium. Alio quoque in loco quamdam de Seraphim opinionem posui, quam nunquam audivi, nusquam legi. Ubi sane lector meus quoque ipse qui de Gradibus Humilitatis inscribitur, pro eo forsitan quod non humilitatis, sed superbiae potius hic distingui descnem, quam tamen in fine opusculi ipse breviter intimare
Abbreviated transcription (Latin):
chiiominus remuñatio manet sublimitatis ⁊ delectatio¬
nis. In sedib enim qͥ es imꝑt᷑bata: iniuditio dignitatis
eminentia comm̃dat᷑.
tantȩ sublimitatis cõparatione uilescat: Non uniꝰ
siquidẽ ciuitatis aut popłi seu regionis uniꝰ s uniu̾sita¬
tis iudices habent preside cum xp̃o: nec solũ homines
s ce ipsos angłos iudicabunt. qͥ parentẽ ad modicũ ua¬
porem p̾sentis glȩ dedignantes et exsufflantes. impꝑiũ. xp̃i
uniu̾sis p̃ferunt titulis dignitatũ. Nolite timere pͥusillus
grex: qm̃ complacuit patri ur̃o dare uob̃ regnum. Diffi¬
nitum ẽ. ꝯsiliũ qd̾ ñ euacuabit᷑. ꝓpositum ĩmutabile ꝑ se

Expanded text:
hilominus renumeratio manet, sublimitatis et delectationis. In sedibus enim quies imperturbata, in judicio dignitatis eminentia commendaturtantae sublimitatis comparatione vilescat? Non unius siquidem civitatis aut populi seu regionis unius, sed universitatis judices habent praesidere cum Christo. Nec solum homines, sed et ipsos angelos judicabunt , qui parentem ad modicum vaporem praesentis gloriae dedignantes et exsufflantes, improperium Christi universis praeferunt titulis dignitatum. Nolite timere, pusillus grex, quoniam complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Definitum es
Abbreviated transcription (Latin):
herentia capitellis. hinc ẽ. qđ minime suis contẽptꝰ exẽplis
saluator etiam p̃mia reꝓmittit. ut quẽ forte ñ ꝓuocat i¬
mitatio uł inuitatio precedentis. trahat uł desidiũ retͥbu¬
tionis: et si quidẽ uoluptuosus ẽ. illum siciat torrentem
uoluptatis. si uͦ gle cupidus: aspiret ad illam celsitudinẽ iu¬
dicariȩ potestatis Sedebitis ait &e uos suꝑ sedes. xu iudicantẽ .xii.¬

Expanded text:
haerentia capitellis. Hinc est quod minime suis contentus exemplis haerentia capitellis. Hinc est quod minime suis contentus exemplis Salvator, etiam praemia repromittit, ut quem forte non provocat invitatio praecedentis, trahat vel desiderium retributionis: et, si quidem voluptuosus est, illum sitiat torrentem voluptatis; si vero gloriae cupidus, aspiret ad illam celsitudinem judiciariae potestatis. Sedebitis, ait, et vos super sedes duodecim, judi
Abbreviated transcription (Latin):
fex sap̃ia: duob forsitan lignis crucis. Ubi enim ille mul¬
tatur morte. cruce turpat᷑. quis suoꝵ delicias seu glam su¬
stinere queat: necdũ audeat querere: flagellatꝰ. xp̃c ⁊ spu¬
tis illitꝰ. bau lat sibi crucem. et ludibrio factus irrisori a
ueste. harundineo sceptro. corona spinea. fodit᷑ clauis. an¬
numeratur sceleratis. in ligno extendit᷑. & iã mortuꝰ uul¬
erubescit: Cet̾um siomĩs qui se dic̃ in xp̃o manere. debet
sic̃ ille ambulauit & ipse ambulare: multomagis qͥ ꝓ
eo manere se dic̃. qui ꝓ eolegatione fungit᷑ qui ei ministrat.
sieum ñ sequitur inexcusabilis ẽ Sane nͥ abnegau̾it semet ip̃¬
sum. et tulerit crucẽ suam: sequi eum omĩno ñ potest. Qͥd
uͦ crucem tollere ẽ. nͥ laborem amplecti & humilitatẽ: Sic̃
scriptũ ẽ. Elegi abiectus eẽ. indomo dĩ. De capitellis.
ed fortasse minus adhuc firmit̾ stabilita hec uidean-¬
tur. si tantum fuerint subnixa basib: ñ &ẽ desuꝑ co¬

Expanded text:
fex Sapientia, duobus forsitan lignis crucis. Ubi enim ille mulctatur morte, cruce turpatur, quis suorum delicias seu gloriam sustinere queat, nedum audeat quaerere? Flagellatus Christus, et sputis illitus, bajulat sibi crucem, et ludibrio factus irrisoria veste, arundineo sceptro, corona spinea, foditur clavis, annumeratur sceleratis, in ligno extenditur, etiam mortuus vulerubescit! Caeterum si omnis qui se dicit in Christo manere, debet, sicut ille ambulavit, et ipse ambulare ; multo magis qui eo manere se dicit, qui pro eo legatione fungitur, qui ei ministrat, si eum non sequitur, inexcusabilis est. Sane nisi abnegaverit semetipsum, et tulerit crucem suam, sequi eum omnino non potest . Quid vero crucem tollere est, nisi laborem amplecti et humilitatem? sicut scriptum est, Elegi abjectus esse in domo Dei . XL.-- De capitellis. 49. Sed fortasse minus adhuc firmiter stabilita haec videantur, si tantum fuerint subnixa basibus, non etiam desuper co