comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laborem ñ meminit. easdem delectationes siqͣndo pulsata fuerit
temptatione. iterare non ꝑtimescit. Et quem admodũ mulier
cũ angustia pariendi p̾mnitur. concupiscentiȩ carnalis delecta¬
tionem ab hominat᷑: s cum memoria doloris amente recesserit.
iterum carnis illecebras concupiscit. totaq auiditate ad earũ
exꝑientiam rapitur: quia eis qͣnͣtꝰ admixtus sit dolor ñ recor¬
datur. Nam si bene memorie saꝑet dolor ipse qͥ malam delecta¬
tionem sequitur: neqͣquam ita infrenis mens ad eius appetitum
traheret᷑. Ipsa quoq grã accepta. si animꝰ ab eius recordatione. ñ
desiꝑet: ab iniuiria conditoris uł solo pudore nos cohercere po¬
tum nisi prius putrefactȩ eeñt ꝑ desid̾ium. neq ullomͦ ꝑ pͣ
ua desidĩa mens intus putresceret. si ñ prius amemoria pre¬
t̾itarum miseriaꝵ suaꝵ & p̾sentis beneficii dei. considatione

Expanded text:
laborem non meminit, easdem delectationes, si quando pulsata fuerit laborem non meminit, easdem delectationes, si quando pulsata fuerit tentatione, iterare non pertimescit; et quemadmodum mulier cum angustia pariendi premitur, concupiscentiae carnalis delectationem abominatur, sed cum memoria doloris a mente recesserit, iterum carnis illecebras concupiscit, totaque aviditate ad earum experientiam rapitur, quia eis quantus admistus sit dolor, non recordatur. Nam si bene memoriae saperet dolor ipse, qui malam delectationem sequitur, nequaquam ita infrenis mens ad ejus appetitum traheretur. Ipsa quoque gratia accepta, si animus ab ejus recordatione non desiperet, ab injuria conditoris vel solo pudore nos coercere potum, nisi prius putrefactae essent per desiderium, neque ullo modo per prava desideria mens intus putresceret, si non prius a memoria praeteritarum miseriarum suarum, et praesentis beneficii Dei consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
loco scͥpt᷑a ammonens nos dicit. Fili in tempore maloꝵ. ne ii¬
memor sis bonoꝵ. & in tempore bonoꝵ. ne immemor sis malorũ.
Memoria namq bonoꝵ in tempore tͥbulationis. animũ ꝑ syem erig̃:
& memoria maloꝵ in tempore ꝓsꝑitatis ad custodiam sui. cautiorẽ
facit. Cuniq alterno sapore se utrumq contemꝑat⁊ nec adu̾sitaᷤᷤ
ꝑ desperationem deicit. nec ꝓsꝑitas ꝑ manem leticiam mentem dis¬
soluit. Hinc popło isrł a moyse ꝑ increpationem dr. Eens absq
consilio & sine prudentia. utinam saperent & intelligerent. ac no
uissima ꝓuiderent. Qͥa enu nec p̾sentia d̃i benefitia cognoscere.
nec sua ꝑicła futura p̾uidere poterant ÷ quasi prudentie saporẽ
inmentis palato non habebant. Duo gͥ sunt que nob̃ semꝑ saꝑe
debent: & mala uidelicet nr̃a quȩ euasimus. & grãm d̃i quam
consecuti sumꝰ. Mens & enĩ stulta cum malarum delectationum

Expanded text:
loco Scriptura admonens nos dicit: Fili, in tempore malorum ne imloco Scriptura admonens nos dicit: Fili, in tempore malorum ne immemor sis bonorum; et in tempore bonorum ne immemor sis malorum . Memoria namque bonorum in tempore tribulationis animum per spem erigit; et memoria malorum in tempore prosperitatis ad custodiam sui cautionem facit. Cumque alterno sapore se utrumque contempserat, nec adversitas per desperationem dejicit, nec prosperitas per inanem laetitiam mentem dissolvit. Hinc populo Israel a Moyse per increpationem dicitur: Gens absque consilio, et sine prudentia. Utinam sapeerent! Quia enim nec praesentia Dei beneficia cognoscere, nec sua pericula futura praevidere poterant, quasi prudentiae saporem in mentis palato non habebant. Duo igitur sunt, quae nobis semper sapere debent, et mala videlicet nostra quae evasimus, et gratia Dei quam consecuti sumus. Mens etenim stulta cum malarum delectationum
Abbreviated transcription (Latin):
cor qͦd ueritatis expers est: non absurde insipiens dici potest.
Notandum uero ẽ. qd̃ ñ quelibet ueritatis cognitio ꝓpͥe sapi¬
entia dr: nisi illa quȩ ñ solo auditu. s ꝑ ipsam exꝑientiam
rerum comparat᷑. Familiariꝰ enim quodammͦ atq ꝑfectius ex¬
ꝑta quã audita cognoscimꝰ: & cognitionẽ ueritatis quã in nobis
doctrina inchoat. exꝑientia consumnat. Ipsa etiam rerũ natura
docente didicimus. qd cuiuslibet rei qualitatem ꝑfectius ꝑ sui
contrarii exꝑientiam iudicamus: quia & bona quelibet tẽ
iocundius & delectabilius amplectimur. cum pꝰ longam mi¬
seriam fatigati respiramus. Hinc qͦ est qd dei miscdĩam
sapit ipsa miseria de qua erepti sumus. Et derelicti aliqͣndo
melius ꝑ tribulationem cognoscimus qm stricte tenenda fuerat
gr̃a quam tempore quiecis minꝰ fortasse amabamꝰ. ꝓpt̾ẽa in qͦdam

Expanded text:
cor, quod veritatis expers est, non absurde insipiens dici potest. cor, quod veritatis expers est, non absurde insipiens dici potest. Notandum vero est quod non quaelibet veritatis cognitio proprie sapientia dicitur, nisi illa quae non solo auditu, sed per ipsam experientiam rerum comparatur. Familiarius enim quodammodo atque perfectius experta, quam audita cognoscimus, et cognitionem veritatis quam in nobis doctrina inchoat experientia consummat. Ipsa etiam rerum docente natura didicimus, quod cujuslibet rei qualitatem perfectius per sui contrarii experientiam judicamus, quia et bona quaelibet tunc jucundius, et delectabilius amplectimur, cum post longam miseriam fatigati respiramus. Hinc quoque est quod Dei misericordiam sapit ipsa miseria de qua erepti sumus. Et derelicti aliquando melius per tribulationem cognoscimus, quam stricte tenenda fuerat gratia, quam tempore quietis minus fortassis amabamus. Propterea in quodam
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt sani. Ex his satis colligi pot̾̃. de quo gn̾e hominum iste
sit: qui cicatrices suas ad corruptionem reuersas plangit. Penitere
enim iam ceꝑat. & peccatum iam uoluntate deseruerat. s reatus
peccati nondũ adhuc in eo plene sanatus erat. & priꝰ quam ꝑue¬
nisset ad integram sanitatem uulneris corruptus ẽ. ꝑ iterationẽ
iniquitatis. Unde recte prius đr̃ putruert̃. ac deinde adiungit᷑
corrupte sunt cicatrices mee. Priꝰ enĩ praua desidia ad mentem
redeunt: & sic quodammͦ cicatrices obducte interiꝰ computres¬
cunt. Deinde uͦ cũ uoluntas mala usq ad ꝑationem ire ꝑmittit᷑.
iam ipse cicatrices quasi ex suꝑ abundanti sane corrumpunt᷑.
Causa ꝙͦ corruptionis. explanatur cũ đr. A facie insipientiȩ
mee. Sapiens a sapiendo đr. ñ ille qui sapores palato oris ꝑci-¬
pit: s ille qui ueritatem iudicio m̃tis comp̾hendit. Unde etiã

Expanded text:
ti sunt sani. Ex his satis colligi potest de quo genere hominum iste ti sunt sani. Ex his satis colligi potest de quo genere hominum iste sit qui cicatrices suas ad corruptionem reversas plangit. Poenitere enim jam coeperat, et peccatum jam voluntate deseruerat, sed reatus peccati nondum adhuc in eo plene sanatus erat, et priusquam pervenisset ad integram sanitatem vulneris, corruptus est per iterationem iniquitatis. Unde recte prius dicitur, putruerunt, ac deinde adjungitur, corruptae sunt cicatrices meae. Prius enim prava desideria ad mentem redeunt, et sic quodammodo cicatrices obductae interius computrescunt. Deinde vero cum voluntas mala usque ad operationem ire permittitur, jam ipsae cicatrices quasi ex superabundanti sanie corrumpuntur. Causa quoque corruptionis explanatur cum dicitur: A facie insipientiae meae. Sapiens a sapiendo dicitur, non ille qui sapores palato oris percipit, sed ille, qui veritatem judicio mentis comprehendit; unde etiam
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc areatu peccati ꝑ sanctisfactionem plene purgati ñ sunt:
in his quasi quedam signa uulnerum ꝑmanserunt. Qui autẽ
post ꝑpetrata scelera. & peccandi affectum affectumt deserunt.¬
& reatum peccati plena satisfactione obducunt: ab his etiam
ipsa uulnerum uestigia discesserunt. Sic sanatꝰ erat paulus
qui pꝰ tanta mala dicebat. nichil mͥ conscius sum. quia nimi¬
rum p̾teritor uulnerum inse nec signa quidem inuenire pot̾at.
quen de anteact̾a pͣuitate conscientia ñ accusabat. Hos sequunt᷑
hi qui & si uitam sine peccato ducere nequeunt. nunqͣm tamen
culpe criminalis uulnus ꝑceperunt. Primum genus ẽ. peccan¬
tium. scđ̃m ẽ. penitentium. t̾cium ẽ. eoꝵ qui ꝑ penitentiam st̃
correcti: quartum ẽ. eoꝵ qui ꝑ iniquitatem ñ sunt corrupti. Pri¬
mi sunt egri. scđi sunt ad sanitatem conũsi: t̾cii sunt sanati. qrͣ¬

Expanded text:
adhuc reatu peccati per satisfactionem plene purgati non sunt; adhuc reatu peccati per satisfactionem plene purgati non sunt; in his quasi quaedam signa vulnerum permanserunt, Qui autem post perpetrata scelera, et peccandi affectum deserunt, et reatum peccati plena satisfactione obducunt, ab iis etiam ipsa vulnerum vestigia discesserunt. Sic sanctus erat Paulus, qui post tanta mala dicebat: Nihil mihi conscius sum . Quia nimirum praeteritorum vulnerum in se ne signa quidem invenire poterat, quem de anteacta pravitate conscientia non accusabat. Hos sequuntur ii qui, etsi vitam sine peccato ducere nequeunt, nunquam tamen culpae criminalis vulnus perceperunt. Primum genus est peccantium, secundum poenitentium, tertium eorum qui per poenitentiam sunt correcti, quartum eorum qui per iniquitatem non sunt corrupti. Primi sunt aegri, secundi sunt ad sanitatem conversi, tertii sunt sanati, quar
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc a maritudinis gustus ꝑtimesco. Dicam tam̃ & ñ sine dolo¬
re. dicam. Putruerunt & corruptȩ sunt cicatrices mee. a facie in¬
sipientie meȩ. Et licet hoꝵ uerboꝵ expositio mͥ ñ sit necessaria.
quia tam̃ multi felicius eam ñ nouerunt. ꝓpt̾ eoꝵ instructio¬
nem ñ est omĩno tacenda. Putruert̃ inquit & corrupte sunt
cicatrices meȩ. Diligentiꝰ consideranti. quatuor hic genera
hominũ occurrunt. Primũ est eoꝵ qͥ nunꝗͣ uulnerati sunt.
Scđ̃m ẽ. eoꝵ qͥ pꝰ uulnera ꝑfecte sunt sanati. Terciũ est eorum
quib obducta quidem st̃ uuluera: & tam̃ adhuc ꝑmanserunt
cicatrices. id ẽ. uulnerum signa. Quartũ est eoꝵ in quib ipsa
ad huc uuluera hiantia sunt: & nec dum obduci cepert̃. Si gͥ
ꝑ uulnera peccata intelligimus. qui in peccati desidio ꝑmanent¬
quasi uulnera aꝑta hñt. Qui uero peccatum deserunt. et tñ

Expanded text:
adhuc amaritudinis gustus pertimesco. Dicam tamen, et non sine doloadhuc amaritudinis gustus pertimesco. Dicam tamen, et non sine dolore dicam: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae. Et licet horum verborum expositio non sit mihi necessaria, quia tamen multi felicius eam non noverunt, propter eorum instructionem, non est omnino tacenda. Putruerunt, inquit, et corruptae sunt cicatrices meae. Diligentius consideranti quatuor hic genera hominum occurrunt. Primum est eorum qui nunquam vulnerati sunt. Secundum est eorum qui post vulnera perfecte sunt sanati. Tertium est eorum quibus obducta quidem sunt vulnera, et tamen adhuc permanserunt cicatrices, id est vulnerum signa. Quartum est eorum in quibus ipsa adhuc vulnera hiantia sunper vulnera peccata intelligimus, ii qui in peccati desiderio permanentquasi vulnera aperta habent. Qui vero peccatum deserunt, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia bonoꝵ ẽ. opus uirtutis. qͦd faciunt: iudicium eoꝵ est
p̾mium uirtutis. qͦd eligunt. D̾s gͦ educet iusticiam scõꝵ. qndo
manifestabit oꝑa uirtutum quȩ fecerunt: educet iudiciũ qͦndo
manifestabit quale boni oꝑis sui p̾miũ elegerunt. Et id̾õ iꝰticia
tanquã lumen. iudiciũ uero tanꝗͣ meridies idest clarum lum̃
educit᷑: quia minor ẽ. om̃is claritas boni oꝑis. claritate et̾̃nȩ retͥ¬
onsideranti mͥ huiꝰ uersiculi uirtutem.
ñ potest iam legenti eẽ in cognitum: qͦd tociens ẽ. patienti
exꝑtum. S utinam mͥ uł exꝑientia cognitionem ñ dederit. uł
si aliter cognosc̾e non debueram. ipsa potus cognitio data ñ sit.
Qđ si sic necesse fuit. & sine manu ualida erudiri ñ pot̾am. uti¬
nam iam uunc uel ipsa mea cognitio mͥ sic saꝑet: quatinu
pretitoꝵ doloꝵ exꝑientia a futura me iniquitate coherceret. S
quia tociens post exꝑientiam maloꝵ desipuisse me uideo: ipsos

Expanded text:
st praemium virtutis, quod eligunt. Deus ergo educet justitiam sanctorum quando manifestabit opera virtutum, quae fecerunt; educet judicium, quando manifestabit quale boni operis praemium elegerunt. Et ideo justitia tanquam lumen; judicium vero tanquam meridies, id est clarum lumen educitur, quia minor est omnis claritas boni operis claritate aeternae retonsideranti mihi hujus versiculi virtutem,  potest jam legenti esse incognitum quod toties est patienti expertum. Sed utinam mihi, vel experientia cognitionem non dederit, vel si aliter cognoscere non debueram, ipsa potius cognitio data non sit. Quod si sic necesse fuit, et sine manu valida erudiri non poteram, utinam jam nunc vel ipsa mea cognitio mihi sic saperet, quatenus praeteritorum dolorum experientia a futura me iniquitate coerceret. Sed quia toties post experientiam malorum desipuisse me video, ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas qmͣ in nob̾ inuisibilit̾ sentimꝰ. Ista ext̾iora uana st̃:
quia cũ incorruptione labunt᷑ spẽm suam ꝑdt̃. Anima autẽ
que ꝑ iniquitatẽ defluit : magis miserabili uanitate. iusticiȩ
decorem amittit. Uniu̾sa gͦ uanitas om̃is hõ uiuens: quia &
foris ꝑ mortalitatem p̾terit. & intus ꝑ iniquitatem: qui si

Expanded text:
ta exteriora vana sunt, quia cum in corruptionem labuntur, speciem suam perdunt. Anima autem quae per iniquitatem defluit, magis miserabili vanitate justitiae decorem amittit. Universa ergo vanitas omnis homo vivens, quia et foris per mortalitatem praeterit, et intus per iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
reminisci. qͦd fuimus. ñ nos extollat qͦd sumꝰ. Pre t̾ẽa etiam cũ
mala nr̃a cum tanta difficultate uincimꝰ. ampliꝰ peccare timea¬
mus. Cũ itaq tot utilitates ex temptatione ꝓueniant. oportet
qͦtiens temptamur obedient᷑ dispensationem dei excipere. &¬

Expanded text:
reminisci quod fuimus, non nos extollat quod sumus. Praeterea etiam cum reminisci quod fuimus, non nos extollat quod sumus. Praeterea etiam cum mala nostra cum tanta difficultate vincimus, amplius peccare timeamus. Cum itaque tot utilitates ex tentatione proveniant, oportet, quoties tentamur, dispensationem Dei inobe
Abbreviated transcription (Latin):
& ad tempꝰ uoluerit fatigari: ꝑ elationem ñ contradica.
Constans. ne ꝑ delectationem ad consensum de fluas. Paciens
ne importunitate uł instantia temptationis. tandẽ aliquando
emollescas. Hoc aũ p̾cipue dicimꝰ. ꝓpt̾ quosdam minꝰ diseretoᷤ.
qͥ sp̃ualis studii modum ignorantes. post pͥma initia bone con¬
u̾sationis ita a temptatione uitioꝵ liberi eẽ. uolunt. ut si se
uel tenuit̾ delectatione illicita pulsari p̃senserint. statim tumi¬
do corde in firmitatis sue obliti. cont᷑ dm̃ murmurant. & si
uel modicum fatigent᷑. ꝑ in constantie ⁊ impacientie uicium.
eneruati. ad consensum iniqͥtatis declinent. S nesciunt isti quã
pia sit dispensatio dĩ. ut mala quȩ iam uoluntate dimisimus.
quãuis inuiti adhuc in temptatione sentiamꝰ. quatinꝰ in eis
nunc expietur cum cruciant. qͦd priꝰ in eis cõmissum ẽ. cũ de¬
lectabant. & nr̃e infirmitatis memores dum semꝑ coginiur

Expanded text:
et ad tempus voluerit fatigari, per elationem non contradicas; et ad tempus voluerit fatigari, per elationem non contradicas; constans, ne per delectationem ad consensum defluas; patiens, ne importunitate, vel instantia tentationis tandem aliquando emollescas. Hoc autem praecipue dicimus propter quosdam minus discretos qui, spiritualis studii mondum ignorantes, post prima initia bonae conversationis, ita a tentatione vitiorum liberi esse volunt, ut si se vel te tenuiter delectatione illicita pulsari persenserint, statim tumido corde infirmitatis suae obliti contra Deum murmurent; et si vel modicum fatigentur, per inconstantiae et impatientiae vitium enervati, ad consensum iniquitatis declinent. Sed nesciunt isti quam pia sit dispensatio Dei. Ut mala quae jam voluntate dimisimus quamvis inviti adhuc in tentatione sentiamus, quatenus in eis nunc expietur, cum cruciant, quod prius in eis commissum est, cum delectabant; et nostrae infirmitatis memores dum semper cogimur
Abbreviated transcription (Latin):
dum peccatoꝵ lapsi sunt. ad consũmationem uͥtutũ ꝑducit.
Obona o dulcis disciplina dei: utinam cognoscamꝰ eam. utinã
suscipiamus eam. utinam sustineamꝰ eam. Quȩ tam̃ ẽ. ut ui¬
deamus. ut concupiscamꝰ. ut app̾hendamꝰ ut ten eamꝰ eam: In
tͥb consistit. In p̃ceptis. in temptam̃tis. in flagellis. In p̾ceptis
exꝑitur ds̃ obedientiam tuã. in temptam̃tis constantiam:
in fiagellis pacientiã. Precepta obedient̾ suscipe. temptam̃tis
constant̾. resiste: flagella pacient̾ sustine. Hȩc tam̃ tͥa. id est
obedientia. constantia. pacientia sibi inuicem de eẽ ñ possunt.
quia in singulis omia necessaria sunt. In p̃ceptis quidẽ ut pͥ
mum ea obedient̾ suscipias. dem̃ constant̾ ꝑficias. postremo¬
pacient̾ tempus retributionis sustineas. In temptam̃tis aut̃
obediens eẽ debes. ut si forte ds̃. uitioꝵ incursu te sollicitari

Expanded text:
dum peccatorum lapsi sunt ad consummationem virtutum perducit. dum peccatorum lapsi sunt ad consummationem virtutum perducit. O bona, o dulcis disciplina Dei! utinam cognoscamus eam! utinam suscipiamus eam! utinam sustineamus eam! Quae tamen est ut videamus, ut concupiscamus, ut apprehendamus, ut teneamus eam. In tribus consistit: in praeceptis, in tentamentis, in flagellis. In praeceptis experitur Deus obedientiam tuam, in tentamentis constantiam, in flagellis patientiam. Praecepta obedienter suscipe, tentamentis constanter resiste, flagella patienter sustine. Haec tamen tria, id est obedientia, constantia, patientia, sibi invicem deesse non possunt, quia in singulis omnia necessaria sunt. In praeceptis quidem, ut ea primum obedienter suscipias, deinde constanter perficias, postremo tempus retributionis patienter sustineas. In tentamentis autem obediens esse debes, ut si forte Deus vitiorum incursu te sollicitari
Abbreviated transcription (Latin):
Sic tam̃ si mens uitꝰ custodit᷑. ut nec ꝑ asꝑa carnis ad impaci¬
entiam ꝓruat. uec ꝑ blanda ad lasciuiam emollescat. Tunc
gͦ ds̃ salutis sue ꝓtectionem nobis tͥbuit: qnͣdo animã nrãm
dum caro foris patitur. intus illesam custodit. ut pressura quã
caro foris tolerat: intus ad mentis corruptionem ñ ꝑtingat.
inistra dei bona sunt temporalia. dextã dĩ sunt bona ȩterna.
Et sepe contingit. ut illos deus spũalib bonis abundantiꝰ
repleat: quos inopia rerum temporaliũ ext̾ius angustat. Istoᷤᷤ
gͦ qui quasi foris ꝑ egestatem corruunt. & intꝰ uirtutũ diuituis
solidati sunt: quasi sinistra dĩ deseruit. & dext̾ã susceꝑit.
st quidã finis bonꝰ: & est quidã finis malus. Finis malus ẽ.
ꝓfundum peccatoꝵ: finis bonus ẽ. consũinatio uͥtutũ.
Disciplina aut̃ dei infinem corrigit: qͥa eos etiã qui in ꝑfuu¬

Expanded text:
Sic tamen si mens intus custoditur, ut nec per aspera carnis ad impatiSic tamen si mens intus custoditur, ut nec per aspera carnis ad impatientiam proruat, nec per blanda ad lasciviam emollescat. Tunc ergo Deus salutis suae protectionem nobis tribuit, quando animam nostram dum caro foris patitur, intus illaesam custodit, ut pressura quam caro foris tolerat, intus ad mentis corruptionem non pertingat.inistra Dei bona sunt temporalia; dextera Dei bona aeterna. Et saepe contingit ut illos Deus spiritualibus bonis abundantius repleat quos inopia rerum temporalium exterius coangustat. Istos ergo, qui quasi foris per egestatem corruunt et intus virtutum divitiis solidati sunt, quasi sinistra Dei deseruit, et dextera suscepit.inis malus. Finis malus est profundum peccatorum; finis bonus consummatio virtutum. Disciplina autem Dei in finem corrigit, quia eos etiam, qui in profun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequentem diabolum nos contempnere facit. Postremo sus¬
ceptor m̃s: quia finito cursu ꝑuenientib aꝑit. In cornu forti¬
tudo signatur. Cornu confusionis ẽ. suꝑbia. cornu salutis est
sidutia bona.
olores mortis. passibilitas. & mor¬
talitas. torrentes iniquitatis. huiꝰ mundi uanitas. dolores infer¬
ni. pena eterna. laquei mortis. originalis culpa. Dolores mor¬
tis & dolores inferni circumdederunt. quia illos homo añ xp̃m
euadere ñ potuit: torrentes iniquitatis conturbauert̃. quia huiꝰ
niundi uanitas. ad actualia peccata hominẽ impulit. Laquei¬
mortis p̃occupauerunt. quia anceꝗͣ. homo actualit̾ peccatum
ꝑpetrare potuit: culpa originalis in eo fuit.
alus humana ẽ. sanitas carnis: salus diuina integͥtas m̃tis.
Hanc homo diligit. illam ds̃ tribuit. Hanc hõ conseruat
molestias fugiendo. illam ds̃ confirmat molestias inferendo.

Expanded text:
persequentem diabolum nos contemnere facit. Postremo suspersequentem diabolum nos contemnere facit. Postremo susceptor meus, quia finito cursu pervenientibus coelum aperit. In cornu fortitudo signatur. Cornua confusionis est superbia; cornua salutis est fiducia bona.olores mortis, passibilitas, et mortalitas. Torrentes iniquitatis, hujus mundi vanitas. Dolores inferni, poena aeterna. Laquei mortis, originalis culpa. Dolores mortis, et dolores inferni circumdederunt, quia illos homo ante Christum evadere non potuit. Torrentes iniquitatis conturbaverunt, qui hujus mundi vanitas ad actualia peccata hominem impulit. Laqueimortis praeoccupaverunt, quia antequam homo actualiter peccatum perpetrare potuit, culpa originalis in eo fuit.alus humana est sanitas carnis, salus divina integritas mentis. Hanc homo diligit; illam Deus tribuit. Hanc homo conservat molestias fugiendo; illam Deus confirmat, molestias inferendo.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculis timor. post ꝑicła amor. Diligam te dñe. Causas di¬
lectionis subiungit. quia fortitudo mea. qͥa firmam̃tũ neũ.
quia refugiũ meum. qͥa lib̾ator m̃s. Conu̾so ordine narrat.
usq ad ipsum diuinȩ gr̃e pͥncipium mente recurrens. Primũ
lib̾ator. qͥa hominem a potestate diaboli eripuit. deinde refu¬
gium: quia de ꝓpriis uirib diffidentem benigne ad patroci¬
nandum excipit. Demde firmam̃tũ stanti ne cadat: deinde
fortitudo pugnanti ut uincat. Lib̾ator ꝑ baptismum: refugi¬
um ꝑ penitentiam. firmam̃tum ꝑ pacientiam. fortitudo ꝑ uic¬
toriam. Ecce quo ordine euasit malum. Deinde scđs uersicłs.
quomͦ consequutꝰ sit bonũ. Ds̃ nĩs quia ꝑ fidem illuminat:
adiutor nĩs. quia ad bene oꝑandum adiuuat. sꝑabo in eũ. qͥa
cor ad amorem suũ inflãmat. ꝓtector m̃s quia supͣ id qͦd ferre
possumꝰ temptari ñ ꝑmitat. Cornu salutis meȩ: quia etiã

Expanded text:
periculis timor; post pericula amor. Diligam te, Domine. Causas dipericulis timor; post pericula amor. Diligam te, Domine. Causas dilectionis subjungit, quia fortitudo mea, quia firmamentum, quia refugium meum, quia liberator meus. Converso ordine narrat usque ad ipsum divinae gratiae principium mente recurrens. Primum liberator, quia hominem a potestate diaboli eripuit; deinde refugium, quia de propriis viribus diffidentem, benigne ad patrocinandum excipit. Deinde firmamentum, stanti ne cadat. Deinde fortitudo pugnanti ut vincat. Liberator per baptismum, refugium per poenitentiam, firmamentum per patientiam, fortitudo per victoriam. Ecce quo ordine evasit malum. Deinde secundus versiculus. Quomodo consecutus sit bonum. Deus meus, quia per fidem illuminat. Adjutor meus, quia ad bene operandum adjuvat. Sperabo in eum, quia cor ad amorem sui inflammat. Protector meus, quia supra id quod ferre possumus, tentari non permittit. Cornu salutis meae, quia etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nem traditionem ad passionem. ꝑ passionem ad mortẽ. ꝑ mor-¬
tem ad resurrectionem. ꝓmou̾e disposuit. Utriq gͦ cucurre¬
runt & ds̃ & diabolus. sed diabolus p̾uentus est: quia ne ad
finem ꝓpositi sui ꝑuenire posset. diuina uirtute est impedit.
Et supplanta inquit eum. In passione xp̃i diabolus cum deo
luctabat᷑. Diabolus foris luctabatur ut deiceret: ds̃ intus luc¬
tabatur ut sustineret. S diabolus supplantatꝰ ẽ : quia occulta
quadam uircute ⁊ sapientia dĩ subito & in ꝑuiso ẽ. ꝓiectu.¬
nima xp̃i framea est. id ẽ. gladius dei. quia ꝑ xp̃m dum
ero inferne. Deus enim quasi infernũ momordit. qͣndo descen¬
dens ad inferos quosdam inde abstulit. quosdam ibi reliquit.
Dicat gͦ. Eripe animam meã ab impio. frameam tuam. Ac
si diceret. Si prius gladium qͦ pugnaturꝰ es ñ eustodis. qͦmͦ
eos qui ꝑ gladium saluandi sunt liberare poteri:¬
Umanitas xp̃i. in resurrectione loquit᷑. Diligã te dñe. In

Expanded text:
per traditionem ad passionem, per passionem ad mortem, per mortem ad resurrectionem promovere disposuit. Utrique ergo cucurrerunt, et Deus, et diabolus; sed diabolus praeventus est, quia, ne ad finem propositi sui pervenire posset, divina virtute est impeditus. Et supplanta, inquit, eum. In passione Christi diabolus cum Deo luctabatur; diabolus foris luctabatur ut dejiceret; Deus intus luctabatur ut sustineret. Sed diabolus supplantatus est, quia occulta quadam virtute et sapientia Dei subito et ex improviso estnima Christi framea est, id est gladius Dei, quia per Christum dum , inferne . Deus enim quasi infernum momordit, quando descendens ad inferos, quosdam inde abstulit, quosdam ibi reliquit. Dicit ergo, eripe animam meam ab impio per frameam tuam. Ac si diceret. Si prius gladium, quo pugnaturus es non custodis, quomodo eos, qui per gladium salvandi sunt, liberare poteriumanitas Christi in resurrectione loquitur: Diligam te, Domine. In
Abbreviated transcription (Latin):
sicut pupilla ocłi. uidelicet ñ ut nichil patiam̃ in hoc mundo.
s ut ꝑ mala p̾sentia transeamus ad gaudia eterna
peccatores ꝓtegit: ꝑ caritatem iustos. Ille gͦ ñ sub umbra
alȩ. s sub umbra alarum ꝓtegi se postulat. qui & in qͥbꝰdã
misericordia se indigere agnoscit. & in quibusoam
dignum se amore sperat. mi qini¬
Nimicꝰ quasi faciem nobis
opponit: qͣndo currenti in oẽsiderio dei anino. praua delectatio
obsistit. A latere ẽ. inimicꝰ quando currentem delectatio temp¬
tationis fatigat: sed a cursu praua delectatio ñ retardat.
reuenire currentis est: supplantare luctantis. Nam qui ad
finem ꝓpositi oꝑis tendit: quamuis ñ passib pedum. ꝓmo¬
tione tam̃ actionum currit. Diabolus gͦ in passione xͥ cucurrit:
quia eum quem purum hominem existimabat. ꝑ tͣditionem¬

Expanded text:
sicut pupilla oculi, videlicet non ut nihil mali patiamur in hoc mundo, sicut pupilla oculi, videlicet non ut nihil mali patiamur in hoc mundo, sed ut per mala praesentia transpeccatores protegit; per charitatem justos. Ille ergo non sub umbra alae, sed umbra alarum protegi se postulat qui et in quibusdam misericordia se indigere agnoscit, et in quibusdam dignum amore sperat. imicus quasi faciem nobis opponit, quando currenti in desiderio Dei animo prava delectatio obsistit. A latere est inimicus, quando currentem fatigat tentatio, sed a cursu prava delectatio non retardat.evenire currentis est, supplantare luctantis. Nam qui ad finem propositi operis tendit, quamvis non passibus pedum, promotione tamen actionum currit. Diabolus ergo in passione Christi cucurrit, quia eum quem purum hominem existimabat,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩterna bona. Illi gͦ dextere dĩ resistunt: qui uł male creden¬
do. uł male uiuendo xp̃o contradicunt. Dext̾e dei etiam resis¬
tunt: qui t̾rena amantes. et̾na bona querere contempnunt.
Ab his om̃ib custodiri iustus desiderat. ne uidelicet malo exeni¬
plo illorum ꝓuocatus ad iniquitatẽ cadat. S quomͦ uult custo¬
drri: Audite quomͦ. Ut pupillam inquit oculi. Multũ dili¬
pars corꝑis modica ẽ. & tenera: s tam̃ p̾tiosa. Diligent̾ custo¬
ditur: quia multum diligit᷑. Mystice ocłs dei. est eccła scõꝵ
pupilla ocłi est humanitas. xp̃i. Per pupillam atuma aciẽ
dirigit. ut ea quȩ foris sunt discernat : & ds̃ pater om̃e iudi¬
tium filio dedit. & neminem nisi ꝑ filiun iudicat. quasi lucem
a tenebris. sic iustos discernens ab iniustis. Quid ẽ. gͦ qd̾ iustꝰ
rectionis ꝑuenit. Hoc gͥ nos debemus orare. ut custodiam᷑

Expanded text:
aeterna bona. Illi ergo dexterae Dei resistunt qui vel male credenaeterna bona. Illi ergo dexterae Dei resistunt qui vel male credendo, vel male vivendo Christo contradicunt. Dexterae Dei resistunt qui terrena amantes aeterna bona quaerere contemnunt. Ab his omnibus custodiri justus desiderat, ne videlicet malo exemplo illorum provocatus ad iniquitatem cadat. Sed quomodo se vult custodiri? Audite quomodo: ut pupillam, inquit, oculi. Multum dilipars oculi modica est et tenera, sed tamen pretiosa. Diligenter custoditur, quia multum custoditur. Mystice oculus Dei est Ecclesia sanctorum; pupilla oculi est humanitas Christi. Per pupillam animal aciem dirigit, ut ea quae foris sunt discernat; et Deus Pater omne judicium Filio dedit; et neminem nisi per Filium judicat, quasi lumen a tenebris, sic justos discernens ab injustis. Quid est ergo quod justus rectionis pervenit. Hoc igitur nos debemus orare ut custodiamur
Abbreviated transcription (Latin):
iste ꝓpt̃ uerba labioꝵ eius uias duras custodit. Ille soluit debi¬
tum: iste implet mandatum. Ds̃ eium homini p̃cipit ne
cadat: s cum cecid̾it iam ñ precipit. s monet ut surgat.
Preceptum nãq ñ ꝑtinet nisi ad obedientes. S qui in peccato
ad huc ꝑmanet. obediens ñ est. Cum autem penitendo ad obe¬
dientiam redit: dignus efficitur. ut p̃ceptũ accipe possit.
sunt strict̾iora mandata: in quib pauci ambula¬
te possunt. In uia dĩ ambulat. qͥ ꝑrimo suo malũ ñ facit.
In semita dei ambulat: qͥ etiã malũ inferentẽ dilig̃. Qui uͦ ad¬
huc ambulare nescit insemita. sepe mouetur a uia: quia sepe
caritatem deserere cogitur. qui ñ didicit adhuc diligere nͥ
eum a quo amatur.
ext̾a dei est xp̃c: quia ꝑ eum d̾s̃ pat̾. oꝑatꝰ est ꝓpitiatio¬
nem. nrãm. Uel dextera di sunt. potiora oꝑa euis: id est

Expanded text:
is propter verba labiorum ejus vias duras custodit. Ille solvit debiis propter verba labiorum ejus vias duras custodit. Ille solvit debitum; hic implet praeceptum. Deus enim homini praecipit ne cadat. Sed cum ceciderit, jam non praecipit, sed monet ut resurgat; praeceptum namque non pertinet nisi ad obedientes: sed qui in peccato adhuc permanet, obediens non est. Cum autem poenitendo ad obedientiam redit, dignus efficitur ut praeceptum accipere possit. sunt strictiora mandata, in quibus pauci ambulare possunt. In via Dei ambulat qui proximo suo malum non facit. In semita Dei ambulat qui etiam malum inferentem diligit. Qui vero adhuc ambulare nescit in semita, saepe movetur a via, quia saepe charitatem deserere cogitur qui non didicit adhuc diligere, nisi eum a quo amatur.extera Dei est Christus, quia per eum Deus pater operatus est propitiationem nostram. Vel dextera Dei potiora sunt opera ejus, id est
Abbreviated transcription (Latin):
iam examinati st̃: quia ꝑ grauitatẽ constantiȩ. & ꝑseueran¬
tiam iurtutis. ad dextam se conũterunt. Medioeres adhuc exa¬
minati non st̃. quia ad p̾artem q̃uam ꝑtineant. humana udi¬
tia necdum discernere possunt:
N hac p̃senti uita in uia sumus: quia ꝑ hanc ad aliam uitam
transimus. S quia humana infirmitas du in eodem ꝑsistere
ñ potest. tot quasi uias ingredimur: ꝑ quot actiones uariamur.
Quia uͦ in hac uita nichil sine labore facẽ possumꝰ: quasi gradi¬
entes duras uias habemus. S has duras uias ñ custodiunt: qͥ
in hac uita delectari querunt. Qui aut̃ hic sponte se humili¬
ant. & affligunt: isti duras uias custodiunt. S quis ẽ. qͥ deo
dicẽ pocest. ꝓpter uerba labioꝵ tuoꝵ. ego custodiui uias duras
sponte ꝑ penitentiam se affligit: iste ꝓpter uerba labioꝵ suoꝵ
uias duras custodit. Qui auten laborat ne p̾cepta dĩ transg̃¬
diatur. & ut uoluntatẽ dĩ impleat. suis uoluntatib uim facit.

Expanded text:
examinati sunt, quia per gravitatem constantiae et perseverantiam virtutis ad dextram se converterunt. Mediocres adhuc exminati non sunt quia ad quam partem pertineant humana judicia necdum discernere possunt. n hac praesenti vita in via sumus: quia per hanc ad aliam vitam transimus. Sed quia humana infirmitas diu in eodem persistere non potest, tot quasi vias ingredimur, per quot actiones variamur. Quia vero in hac vita nihil sine labore facere possumus, quasi gradientes duras vias habemus. Sed has duras vias illi non custodiunt qui in hac vita delectari quaerunt. Qui autem sponte hic se humiliadicere potest: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras? sponte per poenitentiam se affligit, is propter verba labiorum suorum vias duras custodit. Qui autem laborat ne praecepta Dei transgrediatur, et ut voluntatem ejus impleat, suis voluntatibus vim facit,
Abbreviated transcription (Latin):
dinatũ non ẽ. prorsus a culpa lib̃i ñ sumꝰ: ita tam̃ si id qͦd dici¬
mꝰ incelligẽ ualemus. Si quis aut̃ ñ intelligens uerba orationis
ꝓferat. & si non intelligere ualet qͣ dicit: si tam̃ bona intentio¬
ne dicit. sine fructu non erit. Si aut̃ orantes uana cogitanius.
etiam si uitatem loquim̾: cogitando uanitatẽ. uani efficim᷑. Si aũ
dum os ueritatẽ loquit᷑. in corde turpitudo u̾satur. iam ñ solum
uani. s ab hommabiles in conspectu dei reputamur. A luid tam̃
ẽ. qñ hõ hȩc inuitꝰ patit᷑: atq aliud qñ in eis ꝑ delib̾ationẽ delectat᷑.

Expanded text:
dinatum non est, prorsus a culpa liberi non sumus, ita tamen si id quod dicidinatum non est, prorsus a culpa liberi non sumus, ita tamen si id quod dicimus intelligere valemus. Si quis autem non intelligens verba orationis proferat, et si non intelligere valet quod dicit, si tamen bona intentione dicit, sine fructu non erit. Si autem orantes vana cogitamus, etiam, si veritatem loquimur, cogitando vanitatem vani efficimur. Si autem dum os veritatem loquitur in corde turpitudo versatur, jam non solum vani, sed etiam abominabiles in conspectu Dei reputamur. Aliud tamen est, quando homo, haec invitus patitur atque aliud, quando in eis per deliberationem delectatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bona ȩc̾na. In temporalib aut̃ bonis. delectationes quedã
sunt. s usq in finem ñ sunt: quia in hac uita semꝑ gaudium
dolor sequit᷑: & om̃is delectatio amaro fine t̾minatur. In dextra
aut̃ dei delectationes usq in finem st̃: quia in uita ȩt̾na nec gau¬
dia in merorem. nec delectationes in dolorẽ mutari possunt.
deo exaudiri postulat: qͥa ñ solum labiis. ħ corde orat. Tria st̃
gn̾a orantium. Alii qui solis labus. alii qui solo corde. alii qͥ
& labus & corde orant. Qui solis labuis orant dolosi sunt: quia
ñ habent in corde. qͦd ore ꝓferunt. Qui corde & labiis orant. ue¬
races sunt: quia sicut loquunt᷑ ita sentiunt. Qui solo corde orant
deuoti sunt: qͥa orationem suam a deo tantũ audiri uolunt.
Q uando gͦ in oratione u̾ba ꝓferimꝰ : si cogitamꝰ qd̾ loquim᷑. fa¬
cimꝰ. qd̾ debemꝰ. Si aut̃ dum u̾ba orationis fundimꝰ. aliud qͦd¬
cumq in corde uersamus. etiam si illud bonũ sit. quia tam̃ or¬

Expanded text:
poralibus autem bonis delectationes quaedam sunt; sed usque in finem non sunt, quia in hac vita semper gaudium dolor sequitur, et omnis delectatio amaro fine terminatur. In dextera autem Dei delectationes usque in finem sunt, quia in vita aeterna nec gaudia in moerorem, nec delectationes in dolorem mutari possunt. deo exaudiri postulat, quia non solum labiis, sed corde orat. Tria sunt genera orantium: alii qui solis labiis, alii qui solo corde, alii qui et labiis et corde orant. Qui solis labiis orant dolosi sunt, quia non habent in corde quod ore proferunt. Qui corde et labiis orant, veraces sunt, quia sicut loquuntur, ita sentiunt. Qui solo corde orant, devoti sunt, quia orationem suam a Deo tantum audiri volunt. Quando ergo in oratione verba proferimus, si cogitamus quod loquimur, facimus quod debemus. Si autem verba orationis fundimus, aliud quodcunque in corde versamus, etiam si illud bonum sit, quia tamen or
Abbreviated transcription (Latin):
Lucifer. ille color lacteꝰ ille poseph
Obice singłtu uocis stet̾ ĩpetꝰ horrẽs
Adueniũt lacͥme. lingua refrenat it. ¶¬
Ex aĩo pietatis adeps ꝑ lumina fluxit
Affectũ loqͥt᷑ lacͥma fusa pium.
Inuigilãt fraudi reliqͦꝵ pͤtora fru̾m
Effectu fraudes nõ caruere suo.
Destis tĩcta ioseph hirci no sagͥue. fraudi.
ꝯsulit. ĩ cauto mittit᷑ illa pñ
Testẽ p̾tẽdẽs piũ de morte cruorẽ:
Iutimat illa prĩ. iã uicħ e̾ẽ toseph
Sangͥnis hircini color oẽm palliat artẽ
Eludit patͥos ocłos res ista cͥentũ:
Aug̾at ille petꝰ. sangͥnis esse resi
Nͥ tinor exclud̾ spẽm. p̾tꝰ cͤa molestat
Cõgelat huic animũ seua doloris hiẽs
Lum̃. lĩgua manꝰ. fletu. clamoribꝰ hamo
Ora. loc̃. cͥnes. abluit. ĩplet. arat
Fulg᷑at ĩt̾iꝰ dolor hꝰ tͦbine pestis
Intonat ext̾iꝰ talibꝰ ille sonis.¬

Expanded text:
Lucifer, ille color lacteus ille Joseph. Obice singultu vocis stetit impetus horrens, Adventum lacrymae lingua refrenat: Ex animo pietatis adeps per lumina fluxit; Affectum loquitur lacryma fusa pium. Invigilant fraudi reliquorum pectora fratrum; Effectu fraudes non caruere suo. Vestis uncta Joseph hircino sanguine fraudi Consulit; incauto mittitur illa patri. Testem praetendens pueri de morte cruorem, Intimat illa patri jam nihil esse Joseph. Sanguinis hircini color omnem palliat artem,Eludit patrios oculos res ista; cruentum Augurat ille pecus sanguinis esse reum. Hic timor excludit spem, pectus causa molestat. Congelat hinc animum saeva doloris hiems. Lumen, lingua, manus, fletu clamoribus ungue, Ora, locum, crines, abluit, impiet, arat. Fulgurat interius dolor hujus turbine pestis, Intonat exterius talibus ira sonis
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ duo uectores botͥ gẽtił. hebus.
Hic pͥor. ille seq̃s. cecꝰ hic. ille uidẽs.
Qui pͥor est dorsũ cͣuãs cecat᷑ hebus
Ne uideat xp̃m crede durꝰ ei.
Splebs q̃ seqr̃ gẽtił lumine recto
abb̃a ꝯtẽpnẽs. hõ ligna legẽs. notat il
Qͥ mala młtiplicãt. ⁊ sũ pace manẽt¬
ti thuribłis abyron. dathan. ⁊ chore

Expanded text:
t duo vectores botri gentilis Hebraeus: Hic prior; ille sequens: caecus hic, ille videns. Qui prior est dorsum curvans caecatur Hebraeus, Ne videat Christum credere durus ei. Sed plebs quae sequitur gentilis lumine recto a contemnens homo ligna legens notat illos, Qui mala multiplicant et sine pace manentti thuribulis Abyron Dathan et Chore
Abbreviated transcription (Latin):
Reptilis. ⁊ piscis om̃is. ⁊ oĩs auis
Iuenit uoces qͥbꝰ ip̃e iuuare solebat.
Egͦrũ morbos. auxiliũq dabat.
Obuia spiritibꝰ ĩueñ u̾ba malignis.
Inde fugabat eos ñ remeare sinẽs
Deq caract̾ibꝰ fuit auctor qͣs p̃ciosis:
I scripsit gẽmis mira potẽter agẽs
Ascũ radice ꝗͣ nouit naribꝰ egͥ..
Ponẽs. pellebat demonis õe genꝰ.¬

Expanded text:
is: Invenit voces, quibus adjuvare solebat Aegrorum morbos, subsidiumque dabat. Obvia spiritibus invenit verba malignis, Inde fugabat eos non remeare sinens, Deque characteribus fuit auctor, quos pretiosis Insculpsit gemmis, mira potenter agens. Quos cum radice, quam novit, naribus aegri Ponens, pellebat daemonis omne gen
Abbreviated transcription (Latin):
Hadhibñs studiũ iuxͣ gͦ oẽ latiui
Iicendi r̾ueniet elicietq mod̾.
tͥ ꝓponi tͦba scolaris ama
ic tͥmagna seges ut qͥ semł ĩspic̾. ⁊ si:
rim̃ discredit. pꝰea nemo neget
Iustineas qͥ. ⁊ me poede fas sit
⁊ fieri possit iniide pace tua
ã nicħ̃ effic̾es uͥ tot tutoribꝰ uti
ꝑo. qd ess opꝰ claud̾e labra tͥ¬

Expanded text:
Hic adhibens studium juxta genus omne Latinum Hic adhibens studium juxta genus omne Latinum Dicendi inveniet elicietque modumHic tibi proponi turba scholaris ama. Hic tibi magna seges ubi qui semel inspicit, et si Primo discredit, postea nemo neget. Sustineas igitur, et me procedere fas sit, Si fieri possit, invide, pace tua. Nam nihil efficeres, ubi tot tutoribus uti Spero; sed esset opus claudere labra t
Abbreviated transcription (Latin):
Nitiũ mũdi quales. ab origine mundi
t raxit ab artifici ꝯditione uicee.
Q fabrice ꝯcepta dedit. q̃ semina rerũ.
esse creatoris munus opusq dei.
est animi motꝰ ꝯmemorare mei.
huiꝰ adhͣ putei uelut erud̾ator ĩ altũ
ad typici sensus uim penet᷑re uolo.
Sicq figali mysteria clausa sigillo
Sensib historicis eliciturꝰ ero.
Ridiculo debu̾t seria nr̃a legi.
redo suꝑuacuo ñ indulgere labori
redo lector. credo ualere michi.
õsona nã cũ sit̃ fidei nr̃eq saluti
ħego non alio ducor amore loqui
uis ego fr̾nũ m̾itis mͥ uenor amorẽ.
us ego munificẽ uenor hr̃e dm̃.
Ia tua fca d̾s ut ꝓseqͣr ore fideli
Osit sermo tuus uatis ĩ̾ ore tui.
u g̃ssus dispone meos. tu pͣtꝰ adauge
Tu sensus aperi. tu plue u̾ba mͥ.
orro sit h mec̃ qͥ se fidei ꝓficet᷑.
Esse receptorẽ. xꝑ̃icolãq tuum.
Mynthologi cedãt ⁊ apd̾ gĩnasia uatũ.
Hic si figñs odm simł ire uideb̾
Gramaticos apices eloqͥumq sacr̃

Expanded text:
nitium mundi: quales in origine prima Traxit ab artificis conditione vices; Quae fabricae contenta dedit; quae semina rerum; Omne creatoris munus opusque Dei. Est animus motus commemorare mei. Hujus adhuc putei, velut eruderator in altum. Ad typici sensus vim penetrare volo. Sic quae figurali mysteria clausa sigillo Sensibus historicis eliciturus ero.Ridiculo debent seria nostra legi. Credo supervacuo non indulgere labori. Credo lectori, credo valere mihi. Consona nam cum sint fidei nostraeque saluti. Haec ego non alio ducor amore loqui. His ego fraternum meritis mihi venor amorem. His ego munificum venor habere Deum. Da, tua facta, Deus, ut prosequar ore fideli Et sit sermo tuus vatis in ore tui. Tu gressus dispone meos. Tu pectus adauge. Tu sensus aperi. Tu plue verba mihi. Porro sit mecum, qui se fidei profitetur Esse receptorem, Christicolamque tuum. Myntologi cedant, et apud gymnasia vatum Hic rerum figens oculum simul ire videbit Grammaticos apices, eloquiumque sacrum.
Abbreviated transcription (Latin):
õductꝰ balaã fuit uͭ maledicat heb̾is
S maledcã magi st̾ bñdicta magis.
Insid hͥ asine mut̾ loqͥt᷑ pecꝰ. ensem:
Up̃e tuas. istud signat asella loquẽs
Gacra coli. donͦ respuit illa d̾s
Oult ĩplere uiã balaã. s tͥca flagell
⁊ diuina uidẽs tardat asella uiam.
Amplecti mũdũ qͦꝵdã uota laborãt
Suotis obstat u̾be tͥta capo idat:
Nꝰã nos a uitũs mũdanis sepe retar
Corꝑis anxietas. dãpna. flagella. fames.

Expanded text:
onductus Balaam fuit, ut maledicat Hebraeis, Sed maledicta magi sunt benedicta magis. Insidet hic asinae; mutum loquitur pecus; ensem audes, Christe, tuas: istud signat asella loquens.Sacra coli, donec respuit illa deosVult implere viam Balaam, sed trita flagellis. Et divina videns, tardat Asella viam. Amplecti mundum quorumdam vota laborant. Sed votis obstat, verbere trita caro. Nam nos a vitiis mundanis sepe retardat Corporis anxietas, damna, flagella, fames.
Abbreviated transcription (Latin):
Mẽtẽ ñ ledit u̾bũ pu̾ile pr̃nam
Nec tumet effectu u̾ba carere suo.
I inortẽ pũi liuor fr̃nꝰ hanelat.
Respõdũt sceleri tͥꝑa gͣta syo
Frĩb absq ioseph missis ĩ pascua. tͣusst̾.
Se puer ad patrẽ. ꝓdit in ista pat̾.
Si pure rid frũm fortuna tuoꝵ:
ꝯ sulei paret. abit. ꝯsulit ille sychẽ.
Gurda taeẽt pũo loca. stat puer. hesit ĩ illũ
Nusticꝰ exit in hec. dochaym loca ꝯsule. reddes.
&petis ille locꝰ. credit. abitq puer.
In pũm sr̾s defigt̃ lum̃. ⁊ istis
U tẽtes u̾bis mutua u̾ba serunt Inori
Ecce ioseph. euiꝰ fortunat laborat. ho
Cui dare ꝓmitcũt sõpiua qͥcqͥd hñt
Ebibat innocuũ cͦpis fr̾na cruorẽ
Ne fructꝰ habeãt sõpnia uisa suos.
Nõe uelabit rabies se nr̃a ferino
Nostrũ deffendet culpa ferina sorlͤ.
P pietas ⁊ amor in eoꝵ pͤtora pugnãt

Expanded text:
Mentem non laedit verbum puerile paternam; Retinet effectu verba carere suo. In mortem pueri livor fraternus anhelat, Respondent sceleri tempora grata suo. atribus absque Joseph missis in pascua, transfert Se puer ante patrem; prodit in ista pater: Si pure ridet fratrum fortuna tuorum, Consule; paret, abit, consulit ille Sichem. Surda tacent puero loca, stat puer, haesit in illo Rusticus exit in his: Dotahim loca consule; reddit: Quid petis? ille locum? credit, abitque puer. In puerum fratres defigunt lumen, et istis Utentes verbis, mutua verba ferunt. Ecce Joseph, cujus fortuna laborat honori, Cui dare promittunt somnia quidquid habent. Ebibat innocuum cuspis fraterna cruorem, Ne fructus habeant somnia visa suos. Nomine velabit rabies se nostra ferino; Nostrum defendet culpa ferina scelus. Impietas et amor in eorum pectore pugnant
Abbreviated transcription (Latin):
pũo cultꝰ nat᷑e munꝰ honorat
Cuiꝰ laus forme laudib add̾ opẽ.
Imbuerat uestẽ roseo tĩcta᷑ colore
Ebria miceo sa̾guine. uestis erat.
ꝯ tulit hauc pũo patͥe deuotio ceͦ
Alludñs pedib fimb̾a lambit humũ
T pat̾ ĩ fres alios se strĩgat amoris:
Glutine. firmiꝰ huic pr̃is iuhesit amor.
Iu fres parit ĩuidiã res ista. ministͣnͣt:
Huic alim̃ta malo sõpnia uisa iosep h
ꝗ sopor ostẽd̃ ad fr̃um detulit aures.
ꝗͣ declarat eis uisio talis erat splis
Falx p̃datꝰ agrũ. spes sua q̃ꝙ tͣhit
ꝓna mee gelime subd̃ ꝑs nr̃a cacum̃:

Expanded text:
puero cultus naturae munus honorat, Cujus laus formae laudibus addit opem. Imbuerat vestem roseo tinctura colore, Ebria muriceo sanguine vestis erat. Contulit hanc puero patriae devotio curae, Alludens pedibus fimbria, lambit humum. Cum pater in fratres alios se stringat amoris Glutine firmius huic patris inhaesit amor. In fratres parit invidiam res ista; ministrant Huic alimenta malo somnia visa Joseph. Quod sopor ostendit, ad fratrum detulit aures, Quam declarat eis visio talis erat. Res Falx praedatur agrum, spes sua quemque trahit. Prona meae gel
Abbreviated transcription (Latin):
Frat̾nũ cumłant alta uisa scclus.
Sõpnia declarãs ĩ ꝯspectu patͥs in qͥt
Rursꝰ fr̃nis aurib ista puer
Omĩa sõpnꝰ ht̃. color unꝰ palliat orbẽ
Uisib alludt̃ sõpna leta meis s orbis
Sol caput ĩdinat. mͥ lune supplicat
Sidis undeni circłs orat opem.
Puox ĩ fr̾es liuorẽ suscitat. iram:

Expanded text:
Fraternum cumulant altera visa scelus. Somnia declarans, in conspectu patris infert Rursus fraternis auribus ista puer. Omnia somnus habet, color unus palliat orbem, Visibus alludunt, somnia laeta meis; Sol caput inclinat, mihi lunae supplicat orbis, Sideris undeni circulus orat opem. Haec vox in fratres livorem suscitat, iram
Abbreviated transcription (Latin):
S ic̃ solaris obfuscat sid̾a fulgor.
Som̃s roses preuenit ore puer
uultꝰ alios uigili ininꝰ usa labore
uic nat᷑a dedĩt qͥ cqͥd habebat opũ.
diga.pꝰ munꝰ pene remãsit inops.
ic om̃em scͥpͣłm limau̾at ungue polito.
Ot uitũ labes nlła molestet opõs.
ꝯm̃dãt pũi decꝰ. os roseũ. gena florẽs
Goĩtillans ocłs mẽs pia. pura caro.
Os. lum̃. dentes. imitat᷑. reddit. a deqͣt.
Piͥa : iuueũ. nitẽs. lilia. sidꝰ. ebuR
Plaudẽ pũi plene nat᷑a laborat

Expanded text:
Omnia solaris offuscat sidera fulgor; Sic omnes roseo praevenit ore puer. In vultus alios vigili minus usa labore, Huic natura dedit quidquid habebat opum. rodiga; post munus pene remansit inops. Sic omnem scrupulum limaverat ungue polito, Ut vitii labes nulla molestet opus. Commendant pueri decus, os roseum, genaque florens, Scintillans oculus, mens pia, pura caro. Os, lumen, dentes imitatur, reddit, adaequat Pura nitens niveum lilia, sidus, ebur. In laudem pueri plen
Abbreviated transcription (Latin):
Paret. emptor adest. uẽditͤ gͦ ioseph.
Res latet ista ruben. discesserat. In reu̾tẽs
De pũo puteũ ꝯfulit ille tacet
Sãguinis ẽẽ reos fr̾nos augͣat ẽses.
Oblitãq sui credidit ẽẽ fidem.
Hoc ĩpłsa metu pietas suspirat. ĩ eiꝰ:
Pectore. corde pius soluit ĩ ista dolor.

Expanded text:
Parent, emptor adest; venditur ergo Joseph. Parent, emptor adest; venditur ergo Joseph. Res latet ista Ruben; discesserat: inde revertens, De puero puteum consulit; ille tacet. Sanguinis esse reos fraternos augurat enses, Oblitamque sui credidit esse fidem. Hoc impulsa motu, pietas suspirat; in ejus Corde pius linguam solvit in ista dolor:
Abbreviated transcription (Latin):
Iure potest pietas impia. dłce scelꝰ
Affectꝰ a corde pios eliminat hospes.
Impietas. nom̃ deserit amor.
Ft̃s ĩ memores fr̾ni nois. urgent:
Matͤantq scelus. ꝓpositoq studẽt.
Ne s se ꝑdat. nec frẽm mutet ĩ hostẽ
Ut scelus excludat ꝓdit ĩ ista Ruben
Ur̃m ꝯpescat rõnis habena furorẽ.
Ne macłet pꝰas sãgͥnis unda manꝰ.
ꝑpũo nob̾ detor oris supplicat. eiꝰ.
St̃ oratores . iꝰ. pietas. ⁊ amor
Sĩplicitas ueniã siqͥd deliq̃rit orat
Excusat pũti nescia uita mali.
Tot bona iutirt᷑ nr̃m mollire rigorẽ
Tot p̃cib frãgi saxea corda q̃unt.
ꝯpulit ĩ seniũ. ꝓtegat illa ioseph¬
Peccabit nr̃ hac pietate furor.
Perbũ põdꝰ ht̃. pũm cist̾na recepit
Culpã ꝯm̃dat huiꝰ imago boni.
Gaudz. abitq ruben. reliqͥ ieiunia soluũt
ꝯpͥmit esca famẽ. ꝯsulit ũda situn
D ix ieiuna fames pͥmã libau̾at escã
P̃ sens accessit aduena tͦba loco
Partat᷑ pũo. uendat᷑. seruiat exuli

Expanded text:
ure potest pietas impia dulce scelus. Affectus de corde pios eliminat hospes Impietas, mentem deserit exsul amor. Fratres immemores fraterni nominis, urgent, Maturantque scelus, propositoque student. Ne sibi se perdat, ne fratrem mutet in hostem Ut scelus excludat, prodit in ista Ruben: Vestrum compescat rationis habena furorem, Nec maculet puras sanguinis unda manus. Pro puero nobis decor oris supplicat; ejus Sunt oratores jus, pietas et amor: Simplicitas veniam, si quid deliquerit, orat; Excusat puerum nescia vita mali. Tot bona nituntur nostrum mollire rigorem, Tot precibus frangi saxea corda queunt. Compulit in senium, contegat illa JosephPeccabit noster hac pietate furor. Verbum pondus habet, puerum cisterna recepit Culpam commendat hujus imago boni. Gaudet, abitque Ruben, reliqui jejunia solvunt; Comprimit esca famem, consulit unda siti. Vix jejuna fames primam libaverat escam, Praesens accessit advena turba loco. Parcatur puero, vendatur, serviat exsul: