comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uidit linteamina posita. ⁊ sudarium quod
fuerat suꝑ caput eiꝰ non cum liuteaminibus
positum. s separatim in uolutum in unũ locũ.
Quid esse fr̃s credis. quod sudariũ capitis
dñi cum linteaminib non inuenitur in mo
menta. ab infirmitatis nr̃ȩ cognitione dis¬
nincta sunt. eiusq potentia. creaturȩ trans¬
cendit naturam: Et notandum: quod non
solum separatim. s etiam in uolutum inue¬
niri dicit᷑ in unum locum. Lindeum quippe
quod inuoluit᷑: eius nec inicium nec finis
aspicit᷑. Recte gͦ sudarium capitis in uolutũ
uiuentum ẽ: quia celsitudo diuinitatis nec
cȩpit eẽ. nec desinet: nec ꝑ inicium nascit᷑
nec t̾mino angustat᷑. Bene autem addit᷑.
in unum locum: quia i scissura mentiũ
ds non ẽ. Ds̃ quippe in unitate ẽ: ⁊illi eiꝰ
habere grãm merent᷑: qui se ab inuicem ꝑ
sectarum scandala non diuidunt. S quia
solet ꝑ sudarium. laborantium sudor detͥgi.
potest etiam sudarii nomine expͥmi labor

Expanded text:
ium quod fuerat super caput ejus, non cum linteaminibus positum, sed separatim involutum in unum locum. Quid esse, fratres, credimus, quod sudarium capitis Domini cum linteaminibus non invenitur in monmenta ab infirmitatis nostrae cognitione disjuncta sunt, ejusque potentia creaturae transcendit naturam? Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum inveniri dicitur in unum locum. Linteum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in scissura mentium Deus non est. Deus quippe in unitate est, et illi ejus habere gratiam merentur, qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis uͦ qui incarnationis eiꝰ misteria
iuxta humanã sapientiã discutere conat᷑.
carnes agni aqua uult coquere. id ẽ dis¬
pensationis eius misteriũ ꝑ dissolutam
uult scientiam penetrare. Qui gͥ paschalis
gaudii sollempnitatẽ celebrare dȩsiderat.
agnum nec aqua coquat nec erudũ come¬
dat: ut neq ꝑ humanã sapientiã ꝓfundi¬
tatem in carnationis illius penetrare appe¬
tat. neq in eum tamꝗͣ in hominẽ purum
credat: s assas igni carnes comedat. ut dis¬
De quo adhuc recte subiungit᷑. Caput cũ
pedib ⁊ in testinis uorabitis. Quia ralemp¬

Expanded text:
Omnis vero qui incarnationis ejus mysteria Omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui ergo Paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem illius incarnationis penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assas igni carnes comedat, ut disDe quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis , quia Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
ris accipimꝰ nos ꝓ peccatis nr̃is in fletibus
affligamus. quatinꝰ ipsa a maritudo peniten¬
tiȩ abstergat a mentis stomacho ꝑu̾sȩ hu¬
eo erudum quid: neq eoctum aqua. Ecce
iam nos ipsa uerba historiȩ abintellestu
agnum crudum consueuerat. ut ei lex di¬
cat. non comedetis ex eo crudum quid: ubi¬
⁊ addit᷑. Neq coctum aqua. S quid aqua
nͥ humanã scientiam designat: Iuxta hoc
quod ꝑ salomonem sub hereticoꝵ uoce di¬
cit᷑. Aquȩ furtiuȩ dulciores sunt. Quid
cruclȩ agni carnes: nͥ in consideratam ac
sine reuerentia cogitationis relictam illius
ro nec truda edenda ẽ. nec aqua coeta.
quia redemptor nr̃ nec purus homo ȩsti¬
mandus ẽ. neq ꝑhumanã sapientiam qͣlit̃¬
ds in carnari potuit cogitandus. Omnis enĩ
qui redemptorem nr̃m purum hominem
credit: quid iste aliud quam agni carnes
crudas comedit: quas uidelicet coquere
ꝑ diuinitatis eius intelligentiã noluit.

Expanded text:
ris accipimus nos pro peccatis nostris in fletibus ris accipimus nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatinus ipsa amaritudo penitentie abstergat a mentis stomacho peruerse hueo crudum quid, neque coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu agnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid, ubi additur: nec coctum aqua? Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat, juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciores sunt . Quid crudae Agni carnes 1535 nisi inconsideratam ac sine reverentia cogitationis relictam illius ro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster nec purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam qualiter incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit?
Abbreviated transcription (Latin):
uelut testa exaruit: quia ab igne passio
sola redemptoris nr̃i ꝑcepta sacramenta
ad ueram sollempnitatẽ mentis non suffici¬
unt: nͥ eis quoq ⁊ bona oꝑa iungantur
quid enim ꝓdest corpꝰ ⁊ sanguinẽ illus ore
ꝑcipere: ⁊ ei ꝑu̾sis morib contraire: Unde
bene adhuc ad comedendũ subdit᷑. Et ari¬
mos panes cum lactucis agrestibꝰ. Panes
quippe sine fermento comedit. qui recta
oꝑa sine corruptione uanȩ glȩ exercet: qͥ
mandata miscdiȩ sine admixtione pecca¬
ti exhibet. ne ꝑu̾se diripiat quod quasi
recte dispensat. Hoc quippe peccati ferm̃tũ
bonȩ suȩ actioni miscuerant: qͥb ꝓphę
uoce ꝑ increpationẽ dñs dicebat. Uenite
ad bethel ⁊ impie agite. Atq post pauca.
Et sacrificate de ferm̃tato laudem. De ferm̃¬
tato namq laudẽ immolat. qͥ dõ satrifi-¬
tium de rapina parat. Lactucȩ uͦ agrestes.
cis agrestib sunt edendȩ: ut cũ corpꝰ redẽpto¬

Expanded text:
velut testa exaruit, quia ab igne passionvelut testa exaruit, quia ab igne passionsola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque et bona opera jungantur. Quid enim prodest corpus et sanguinem illius ore percipere, bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus. Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet; qui mandata misericordiae sine admixtione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerunt, quibus prophetae voce per increpationem Dominus dicit: Venite ad Bethel, et impie agite. Atque post pauca: Et sacrificate de fermento laudem . De fermento namque laudem immolat, qui sacrificium Deo de rapina parat. Lactucae vero agrestes cis agrestibus sunt edende ut cum corpus redempto
Abbreviated transcription (Latin):
in quib qͦusq uiuimꝰ habitamꝰ. Et in suꝑ¬
liminari domus. agni sanguinẽ ponimꝰ:
quia crucem passionis illius in fronte por¬
tamus. De quo adhuc agno subdit᷑. Et
edent carnes nocte illa assas igni. In no¬
cte quippe agnum comedimus: qui in sa
cramento mͦ duicum corpus accipimus.
quando adhuc ab inuicem conscientias¬
nr̃as non uidemus. Quȩ tamen carnes
agni. assandȩ sunt: quia nimirũ dissol¬
uit carues quas aqua coxerit. quas uero
ignis sine aqua excoquit roborat. Carnes
itaq agni nr̃i ignis excoxit: quia eum ipsa
uis passionis illius ad resurrectionẽ ualen¬
tiorem reddidit. atq ad incorruptionẽ ro-¬
borauit. Qui enim ex morte conualuit:
uidelicet carnes illius ab igne duruerunt.
Unde etiam ꝑ psalmistam dicit᷑. Exaruit
uelut testa uirtus mea. Quid namq ẽ. testa
aute ignem: nͥ molle lutum: S ei ex igne
agit᷑ ut solidet᷑. Hirtus gͦ humanitatis eiꝰ

Expanded text:
in quibus, quousque vivimus, habitamus. Et in supin quibus, quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni . In noccramento modo Dominicum corpus accipimus, quando adhuc ab invicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes agni assandae sunt, quia nimirum dissolvit carnes quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque agni nvis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta magnã nob̃ edificationẽ pariunt:
si fueruit mistica int̾p̃tatione discussa:
quis namq sit sanguis agni: non iam au¬
diendo s bibendo didicistis. qui sanguis suꝑ
utrumq ponit᷑: postem quando non solũ
ore corporis. s etiam ore cordis hauritur
In utroq etemni poste agni sanguis est
positus: quando sacramentũ passionis illiꝰ
cum ore ad redemptionem sumit᷑. ad unita¬
tionem quoq intenta mente cogitatur.
Nlam qui sic redemptoris sui sanguinem
accipit. ut imnitari passionẽ illius ñdum
uelit: in uno poste sanguinẽ posuit. Qui
etiam in suꝑliminarib domoꝵ ponen¬
dus ẽ. Quid enim spiritalit᷑ domos nisi
mentes nr̃as accipimus: in quib ꝑ cogita¬
tionem in habitamꝰ: Cuius domus suꝑlii¬
nare ẽ: ipsa intentio quȩ p̾minet accio¬
ni. Qui gͥ intentionem cogitationis suȩ ad
imitationem dnĩcȩ passionis dirigit: in
suꝑliminari domus agni sanguinem po¬
nit. Nel certe domus nr̃ȩ ipsa sunt corꝑa:

Expanded text:
cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namque sit sanguis agni, non audiendo sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur. In utroque etenim poste sanguis agni est positus, quando sacramentum passionis illius cum ore ad Redemptionem sumitur, 1534 ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris sui sanguinem accipit ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit, qui etiam insuper liminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritaliter domos nisi mentes nostras accipimus, in quibus per cogitationem inhabitamus? Cujus domus superliminare est ipsa intentio, quae praeeminet actioni. Qui ergo intentionem cogitationis suae ad imitationem dominicae passionis dirigit, in superliminari domus agni sanguinem ponit. Vel certe domus nostrae ipsa sunt corpora,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc igni tradat. cum scõ sp̃ui reseruat.
Quia gͥ qualit̾ edendum sit pascha cog-¬
nouimꝰ: nunc a qualib edi debeat agnos¬
camus. Sequit᷑. Sic audem comedetis illũ.
Renes urõs accingetis. quid in renib nisi
libidinis in renib esse nesciret: eos uri
minime petisset. Unde quia potestas dia-¬
boli in humano genere maxime p̃ualuit.
de illo uoce dñica dicit᷑. Potestas eius in lũ¬
bis eius. qui gͦ pascha cõmedit. habere reues
accinctos debet: ut qui sollempnitatẽ resur¬
rectionis atq in corruptionis agit. rgrrup¬
tioni iam ꝑ uicia nulla subiactat: uolup¬

Expanded text:
hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. 9. hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. 9. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat agnoscamus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis . Quid in renibus nisilibidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, 1536 corruptioni jam per vitia nulli subjaceat
Abbreviated transcription (Latin):
in testina: nͥ u̾boꝵ illius occulta ⁊ mistica
mandata: Quȩ tunc uoramꝰ : cum u̾ba uitȩ
cum auiditate suimꝰ. In quo deuoratio¬
nis u̾bo. quid aliud quã pigritia nr̃i tor¬
poris rep̃hendit᷑: qui eius u̾ba atq misteria
On ꝑ nos metipsos non requirimꝰ.⁊ dicta ab
aliis audimus inuiti: Non remanebit ex
eo quicꝗͣ usq mane: quia eius dicta mag¬
na sunt sollicitudine discutienda. quati¬
nus pͥusꝗͣ dies resurrectionis eius appareat.
in hac p̾sentis uitȩ nocte omnia mandata
illius intelligendo ⁊ oꝑando penetrent᷑
Sed quia ẽ. ualde difficile. ut omne sa¬
crum eloquiũ possit intelligi. ⁊ omne
eius misteriũ penetrari: recte subiungit᷑.
Si quid autem remanserit: igni combure¬
tis. Quod ex agno remanet igni cõburimꝰ.
qnͣdo hoc quod demisterio in carnationis
eius intelligere ⁊ penetrare non possumus.
potestati scĩ sp̃c humilit̾ reseruam us: ut
non suꝑbe quis audeat uł contempnere
uł denuntiare quod non intelligit: sed

Expanded text:
ta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba ac mysteria et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti. Non remanebit ex eo quidquam usque mane , quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia illius mandata intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde difficile est ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis . Quod ex agno remanet igne comburimus quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus potestati sancti Spiritus humiliter reservamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ga. quam eccłã gentium. ad usum tam̃
scłi. prior est multitudo gentium quã
sinagoga : paulo attestante qui ait:
Quia non pͥus quod spiritale ẽ: s q̃
animale. ꝑ seniorem gͦ petrum. signi¬
ficatur ȩcclã gentium: ꝑ iuniorem iohannem
sinagoga iudeorum. Cucurrerunt ambo si¬
mul: quia ab ortus sui tempore. usq ad occa¬
sum. pari ⁊ cominuni uia. ⁊ si non pari ⁊ com¬
muni sensu gentilitas cum sinagoga decu¬
currit. Uenit sinagoga pͥor ad monum̃tum
s minune intrauit: quia legis qͥdem man¬
data ꝑcepit. ꝓpħias de incarnatione ac pas¬
sione dnĩca audiuit. s credere in mortuũ
sita. non tamen introuit: quia uidelicet
sinagoga ⁊ scripture sacram̃ta cognouit:
tamen ad fidem passionis dñicȩ credendo
intrare distulit. Quem diu longeq ꝓpħa
despexit. dm̃ carne mortalem factum crede¬
re noluit. quid ẽ. gͦ nͥ quia ⁊citius cucurrit.
⁊ tamen ante monumentum uacua stetit:

Expanded text:
ga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen ga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait: Quia non prius quod spiritale est, sed quod animale . Per seniorem ergo Petrum significatur Ecclesia gentium, per juniorem vero Joannem Synagoga Judaeorum. Cucurrerunt ambo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum mina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripttamen ad fidem passionis Dominicae credendo intrare distulit: quem diu longe latequedespexit, Deum carne mortalem factum credere noluit. Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ante monumentum vacua stetit?
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ intelligentia. Mlaria enim. aucto¬
rem omniũ. quẽ carne uiderat mortu¬
um. querebat in monum̃to: ⁊ quia hc̃
minime inuenit. furatum credidit:
Ndhuc gͦ erant tenebrȩ: cum uenit ad
monum̃tum. Cucurrit citius: discipłis
nuntiauit: S illi p̃ ceteris eueurrert̃.
qui p̃ ceteris amauerunt: uidelicet pe¬
trus ⁊ iohannes. Currebant autẽ duo
simul: s iohannes p̃ cucurrit citius
petro. Uenit pͥor ad monum̃tum.⁊ in¬
greli non p̾sumpsit: uenit posterior
petrus ⁊ intrauit. Quid fr̃s. quid cur¬
sus iste significat: Nũ quidnam hȩc
tam subtilis euanglistȩ descriptio. a
misteriis uacare credenda ẽ: Minime.
Neq enim se iohannes ⁊ p̃isse. ⁊ non in¬
trasse diceret: si in ipsa sua trepidatio
petrum nͥ ȩccłã designat᷑: Nec mirum
esse uideatur. quod ꝑ iuniorem sinaga¬
ga ꝑ seniorem uͦ eccłã signari ꝑhibet᷑:
quia ⁊ si ad dĩ cultum pͥor est sinago¬

Expanded text:
natur intelligentia. Maria enim auctonatur intelligentia. Maria enim auctorem omnium, quem carne viderat mortuum, quaerebat in monumento, et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae, cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulis nuntiavit, sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet, Petrus et Jo sed Joannes praecucurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsa sua trepidationPetrum nisi Ecclesia designatur? Nec mirum esse videatur quod per juniorem Synagoga, per seniorem vero Ecclesia signati perhibetur, quia etsi ad Dei cultum prior est Synago
Abbreviated transcription (Latin):
molestia stomacus: dui me
caritati ur̃ȩ de lectionis euan¬
glicȩ Ioqui expositione ꝓhibuit. Uox
namq ipsa aclamoris uirtute succũbit.¬
⁊ quia amultis audiri non ualeo: soqui
fat᷑or it̾ multos erubesco. s hanc in me
uerecumdiam ⁊ ipse rep̃hendo. Qͥd enim:
Numqͥd simultis ꝓdesse nequeo: nec pau¬
cis curabo: Et si ex messe portare mani¬
pulos multos ñ possum: nũquid debeo
ad arean uacuus redire: Quãuis eni
quantos debeo ferre non ualeo: certe ul
paucos certe uł duos certe uł unũ feram.
Habet nainq ipsa infirmitatis intentio
mercedis suȩ certitudinẽ: quia suꝑnus ar¬
bit̃ nr̃ ⁊ si pondus considerat in retribu¬
tione. tamen ures pensat in poudere.
Lectio scĩ eugłii quam mͦ fr̃s audistis.
ualde in suꝑficie historica ẽ. aꝑta: sed
eius nobis sunt misteria sub breuitate
requirenda. Alaria magdalene cũ adhe
Iuxta historiam notat᷑ hora: iuxta in-¬
tellectum uͦ misticum. requirentis sig¬

Expanded text:
estia stomachus diu me charitati vestrae de lectionis evangelicae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejuscum adhuc xta historiam narratur hora, juxta intellectum vero mysticum, requirentis sig
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s karismate cumulauit. Deniq cũ ꝓmit¬
teret eos spu scõ baptitandos post dies non
multos. eisq benedicens ascenderet ac ferret᷑
in cȩlum. qͣ dragesimo utiq die resurrectionis¬
siȩ̃. mex illi adorantes regressi sunt in ierłm.¬
cum gaudio magno. & erant semꝑ in templo
laudantes & benedicentes d̾m. hocq nob̾ gau¬
cdio ac laude & beneclictione cȩlesti qua sc̃ĩ sp̃o
nitatis huius lȩciciã docuerunt. eẽ. ꝓtelandã.
lnt̃ hȩc uͦ sollertius intuendum frͣs km̃i. qd̾
dñs hac quadraginta dierũ conu̾satione cũ
disciplis. ñ solum futitri scłi gaudia quȩ eũ
illo sumus habituri p̃signauit: uerũ etiam
ineffabilem cirra nos suȩ pietatis ostendit af¬
fectum. qui deposita iam infirmitate corꝑis¬

Expanded text:
arismate cumulavit. Denique cum promitteret eos Spiritu sancto baptizandos post dies non multos, eisque benedicens ascenderet ac ferretur in coelum, quadragesimo utique die suae resurrectionis, mox illi adorantes regressi sunt in Hierusacum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum. Hoc quoque nobis gaudio, ac laude, et benedictione coelesti, qua Spiritus sanitatis hujus laetitiam docuerunt esse protelandam. Inter haec vero solertius intuendum, fAl., Quadragesimae dierum conversatione cum discipulis, non solum futuri saeculi gaudia, quae cum illo sumus habituri praesignavit, verum etiam ineffabilem circa nos suae pietatis ostendit affectum, qui, deposita jam infirmitate cor
Abbreviated transcription (Latin):
panis. potius mentis intima lȩtificet. Simpli¬
citatem cordis in om̃ib teneamus: qd̾ .ẽ. sola
intentione suꝑnȩ retͥbutionis bona opari. d
qđ p̃sentia festa maxime decet: hẏmnũ di¬
iunȩ laudis consona uoce simul & mente ꝑso-¬
nemus. Sic enĩ solũmͦ d̾o nr̃o iocunda fit lau¬
datio: si qd̃ ore canimus ñ impugnamꝰ oꝑe si
cum labus alłia ꝓferimus: a turpiꝙ malig¬
na cogitatione p̃corcdia casta gestamus. Ca tan¬
tum ratione suauis erit ei laudatio nr̃a: si ũ
in reb cadiicis & infimis s delectemur in dnõ.
Qd̃ ipse p̃stare dignet᷑ qui tanta nob tamq pre¬
clara beneficioꝵ pignora ꝑ paschalia sacram̃ta

Expanded text:
panis potius mentis intima laetificet, simplipanis potius mentis intima laetificet, simplicitatem cordis in omnibus teneamus, quod est sola intentione supernae retributionis bona operari: et quod praesentia festa maxime decet, hymnum divinae laudis consona voce simul et mente personemus. Sic enim solummodo Deo nostro jucunda fit laudatio, si quod ore canimus, non impugnamus opere: si cum labiis Alleluia proferimus, a turpi et maligna cogitatione praecordia casta gestamus. Ea tamen ratione suavis erit ei laudatio nostra, si non in rebus caducis et infimis, sed delectemur in Domino. Quod ipse praestare dignetur, qui tanta nobis tamque praeclara beneficiorum pignora per paschalia sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
plicitate cordis laudantes d̾m. y cetã hiuiꝰmo-¬
cdi. ad quoꝵ nos exemplum uitã moresq soller¬
ter aptare necesse.ẽ: qr ꝑfectum uitȩ magiste¬
rium .ẽ. eccłie pͥmitiuȩ semꝑ actus imitari.
illamq edificii spĩalis normã ad finẽ usq
seruare. quã ab ipsis apłis in fundam̃to fid̾i
liquet. eẽ. ꝓpositam. Nec dubitandũ: qr quo¬
rum uestigia nunc sequim᷑. ad eoꝵ sumuᷤ
mei pulcherrimã etiã in p̃senti fut̾ȩ beati¬
tudinis figurã gerimus:. de qua mͦ aliqͣnta psin¬
ximus. s ita nob uiuendũ. ẽ. ut quȩ extiusm
imagine colinius: ante int̾ni arbitri oculos ue¬
raci corde seruemus. ꝑ seueremus gͦ & nos in do
do quȩ docent. Orationib in cubamus asuidu¬
is. dñici panis cõmunione cligni satagamus
eristere. unanimit̃ in eccłia horis ꝑsistamus
canonicis. Panẽ indigenti ꝑorcimo. ist quieqͥd
ualemus piȩ consolationis porrigamus. lta ei

Expanded text:
plicitate cordis, laudantes Deum . Et iplicitate cordis, laudantes Deum . Et idi. Ad quorum nos exemplum, vitam moresque solerter aptare necesse est, quia perfectum vitae magisterium est, Ecclesiae primitivae semper actus imitari, illamque aedificii spiritualis normam ad finem usque servare quam ab ipsis apostolis in fundamento fidei liquet esse propositam. Nec dubitandum quia quorum nunc vestigia sequimur, ad eorum mei, pulcherrimam etiam in praesenti futurae beatitudinis figuram gerimus, de qua modo aliquanta perstrinximus: sed ita nobis vivendum est ut quae exterius in imagine colimus, ante interni arbitri oculos veraci corde servemus. Perseveremus ergo et nos in docdo quae docent, orationibus incumbamus assiduis, Dominici panis communione digni satagamus existere, unanimiter in ecclesia horis persistamus canonicis, panem indigenti proximo, vel quidquid valemus piae consolationis porrigamus  Al. ad
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis sponsus: ꝙ tũc̃ ieuinabunt. Qui gͦ & an¬
te passionẽ & post resurrectionẽ diũicã ꝓpt̃ ip¬
sius diũ p̃sentiam lugere ac ieiunare neqͥue¬
rant: constat ꝓfecto qi post ablationẽ eiꝰ spon¬
tancis sese subdidere ieuiniis. Namq ubi sp̃s
scĩ sunt acceptione recreati: sicut ã cet̾is mundi¬
alib illecebris sic & ab epularũ appetitu men-¬
tem ꝓrsus au̾terant. animȩ potuis quã corpis
a limonia gaudentes: & p̃ memoria patriȩ cȩle¬
stis orationib & lacrimis insistentes salubrilb.
Deniq luca referente cognouinus de illis tͥb
milil uroꝵ qui ipso die pentecostes petro p̃di¬
cante credicłunt: quã parco uictu contenti fue¬
rint. quã sobriam cȩlestemq in t̾ris egeruit ui-¬
tam. Erant inqͥt ꝑseuerautes in doctrina apło¬
rum. & cõmunicatione panis fractionis. ꝙ ora-¬
unaninut̃ in templo. & frangentes circa domõ. ł .i.¬
panem. sumebant cibũ cũ exultatione ꝙ sim¬

Expanded text:
us, et tunc jejunabunt. Quia ergo et ante passionem et post resurrectionem Dominicam propter ipsius Domini praesentiam lugere ac jejunare nequiverant, constat profecto quia post ablationem ejus spontaneis sese subdidere jejuniis. Namque ubi sancti Spiritus sunt acceptione recreati, sicut a coeteris mundialibus illecebris, sic et ab epularum appetitu mentem prorsus averterant: animae potius quam corporis alimonia gaudentes, et prae memoria patriae coelestis orationibus ac lacrymis insistentes salubribus. Denique Luca referente, cognovimus de illis tribus millibus virorum, qui ipso die Pentecostes, Petro praedicante, crediderunt, quam parco victu contenti fuerint, quam sobriam coelestemque in terris egerint vitam. Erant, inquit, perseverantes in doctrina apostolorum, et communicatione fractionis panis, et oraunanimiter in templo, et frangentes circa domos panem, sumebant cibum cum exsultatione et sim
Abbreviated transcription (Latin):
designari luce clarius. ẽ. Septẽ Ei septies
ducti eiꝰdem reqͥei ꝑfectionẽ insinuant: quȩ
nullo umꝗͣ fine claudit᷑. nulla labe macu-¬
latur. s ubi dies iudicii uniu̾salis ac resur¬
rectionis aduenerit. ampliori corpoꝵ recep¬
torum gr̃a ꝑficit᷑. Qđ̃ enĩ ad septẽ septina.¬
nas monas addit᷑. id. ẽ. ipsa dies dñica pente-¬
costes qua sp̃m scm accepit eccłia pͥmitiua. &
ita quinquagenarius numerus ꝑfecte com¬
plecur: ipsũ iudicii & resurrectionis omĩum

Expanded text:
designari luce clarius est. Septem vero septies designari luce clarius est. Septem vero septies ducta ejusdem requiei perfectionem insinuant, quae nullo unquam fine clauditur, nulla labe maculatur, sed ubi dies judicii universalis ac resurrectionis advenerit, ampliori corporum receptorum gratia perficitur. Quod enim ad septem septimanas monas additur, id est, ipsa dies Dominica Pentecostes, qua Spiritum sanctum accepit Ecclesia primitiva, et ita quinquagenarius numerus perfecte completur, ipsum judicii et r
Abbreviated transcription (Latin):
ginta sunt. & uita p̃sens congrue quat̾nario
numero figurat᷑: uł qi quatuor aniu temꝑibꝰ
tota uariatur. uł qr mundus ipse in quo ui-¬
uimus quatuor elem̃tis subsistit. uidelicet
do: denario uumero ñ inconuenient̃ expͥmit᷑.
hinc. ẽ. enĩ: qd diis oꝑarios uineȩ denario re¬
tores sunt eceliȩ. Denarius autẽ uite cȩlestis
ꝑfectionẽ indicat: in qua głam diũ summi
decem obolis qui.ẽ. ꝑfectus numerus constat.
unde & nom̃ accepit. Recte gͦ quadragenario. F¬
hoc ẽ. quat̃ denario dierũ numero ieiunium
annue celebramus: ut ꝑ hoc specialius am-¬
moneam᷑ qr quãdu uiuimus in mundo:
benius. Recte etiã qͥnquagenario dierum
numero statũ future nr̃e beatitudinis in
do. alleliua canendo. stantes orando: quȩ sit̃t
aptissima ꝑpetuȩ quietis. resurrectionis & lau-¬
dis p̃sagia. Septies enĩ septen: qdraginta no-¬
uem faciunt. & quidẽ ꝑ septem. sepe reqͥem

Expanded text:
ginta sunt, et vita praesens congrue quaternario ginta sunt, et vita praesens congrue quaternario numero figuratur, vel quia quatuor annuis temporibus tota variatur, vel quia mundus ipse in quo vivimus quatuor elementis subsistit, videlicet do denario numero non inconvenienter exprimitur. Hinc est enim quod Dominus operarios vineae denario retae Ecclesiae. Denarius autem vitae coelestis perfectionem designat, in qua gloriam Dei, summi decem obolis, qui perfectus est numerus, constat, unde et nomen accepit. Recte ergo quadragenario, hoc est quater denario dierum numero, jejunium annue celebramus, ut per hoc specialius admoneatur, quia quandiu vivimus in mundo,  laborare debeamus. Recte etiam quinquagenario dierum numero statum futurae nostrae beatitudinis in do, Alleluia canendo, stantes orando, quae sunt aptissima perpetuae quietis, resurrectionis et laudis praesagia. Septies enim septem quadraginta novem faciunt. Et quidem per septem saepe requiem
Abbreviated transcription (Latin):
iunctio u̾boꝵ qua dicit᷑ apparens eis. loquens
de regno d̾i & comiescens . nͥ qr patent̃ ostendit᷑
qd̾ oh hoc maxime conuictin sociabat᷑ eoꝵ
cum de regno d̾i loqueret᷑. ut t̾renas int̾ eoꝰ su¬
bat. arctius eos uinculis suȩ caritatis obluga.¬
ret. atq illius temꝑis memoria roboraret de
quo eis ante passionẽ suã ꝓmittendo p̃dixerat:
& ego dispono uob sic̃ disposuit mͥ pat̃ meus
regnum: ut cclatis & bibatis suꝑ mensam me¬
am in regno meo. Merito gͦ sacroscĩs dielx his
nos quoq maioril epulis atq hymnis cele¬
stib uacamus: ob reuerentiã nimirũ dĩce
resurrectionis. ob memoriã dnĩci conuictus
cum discipulis: simul & ob spem nr̃e quietis¬
nime flectimus: qr ꝓ certo genuũ inflexio
penitentiȩ & luctus indicium.ẽ. Qd̾ etiã om
nib dnĩcis dieb obseruandum: ꝓpt̃ eidem re
instituerunt. De sacram̃to autẽ qͣdragenars
numero obseruent᷑. ut scilicet ꝑ hoc insinuet᷑

Expanded text:
uens de regno Dei, et convescens, » nisi quia patenter ostenditur quod ob hoc maxime convictui sociabatur eorum cum de regno Dei loqueretur, ut terrenas inter eos subat, arctius eos vinculis suae charitatis obligaret, atque illius temporis memoria roboraret, de quo eis ante passionem suam promittendo praedixerat: Et ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater meus regnum, ut edatis et bibatis super mensam meam in regno meo . Merito ergo sacrosanctis diebus his nos quoque majoribus epulis atque hymnis coelestibus vacamus, ob reverentiam nimirum Dominicae resurrectionis, ob memoriam Domini cum discipulis simul comedennime juxta morem flectimus, quia pro certo genuum inflexio poenitentiae et luctus indicium est. Quod etiam in omnibus Dominicis diebus observandum propteinstituerunt. De sacramento autem quinquagenarii numero observantur, ut scilicet per hoc insinuetur
Abbreviated transcription (Latin):
meruerunt. Cuiꝰ donante gr̃a etiã carnis un-¬
mortalitate nos in nouissimo die uestiendos.
atq ad gaudia beatȩ resurrectionis ꝑducen¬
dos. eẽ. sꝑamius: uixta hoc qd̃ paulo ante apło
testante documus. Qd uͦ int̃ hec ieuinioꝵ ca¬
stigatio repetitur: de ipsoꝵ apłoꝵ exemplo sũp¬
tum crede debemus. qui accepto spĩi qͦ ꝑfectiuꝰ¬
noua cȩlestium bonoꝵ suauitate fruebant᷑:
eo altius mentẽ ã memoria deliciarũ abstu¬
lere t̾restrium. lam enĩ aduenerat tempꝰ uiud
de quo dñs p̃dirit. qi discipli ipso secum conu̾¬
sante ieuinare ñ possent. ablato autẽ eo ieui¬
narent. Nam cum int̾rogarent eũ discipli ioħts
dicentes. quare nos & pharisei ieuinamus freq̃n

Expanded text:
meruerunt; cujus donante gratia, etiam carnis immeruerunt; cujus donante gratia, etiam carnis immortalitate nos in novissimo die vestiendos, atque ad gaudia beatae resurrectionis perducendos esse speramus, juxta hoc quod paulo ante Apostolo teste docuimus. Quod vero inter haec jejuniorum castigatio repetitur, de ipsorum apostolorum exemplo sumptum credere debemus, qui accepto Spiritu, quo perfectiunova coelestium bonorum suavitate fruebantur, eo altius mentem a memoria deliciarum abstulere terrestrium. Jam enim advenerat tempus illud de quo Dominus praedixit, quia discipuli ipso secum conversante jejunare non possent, ablato autem eo jejunarent. Nam cum interrogarent eum discipuli Joannis, dicentes: Quare nos et Pharisaei jejunamus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quoq qd ñ statim ꝑacta die qͥnquagesima
genua ad orandũ curuanius. s & illa adhuc
septimana stantes dño supplicamus. & quãuiᷤ
int̾iissa repetentes ieiunia tam̃ alłia cotidie
ꝑsonamus: nemo absq discretione apta ꝙ cõ-¬
grua ratione mysterii putet actitari. Quua
enĩ scĩ sp̃s septiformis. ẽ. gr̃a: ure sollempni¬
tas aduentus eiꝰ ꝑ septem dies laude hymno¬
rum debita simul & missarũ celebratione
colit᷑. Quia temꝑe pentecostes ȩccłia toto or-¬
be nouos semꝑ d̾o populos ꝑ aquã regeneratio¬
nis aggregare consueuit. merico saluti eorũ
congaudentes quousq albis induunt᷑ stolis
& nitorẽ purificatȩ mentis splenclore habituᷤ
p̃monstrant. hymnũ d̾o deuote offerimus ui¬
xta p̃ceptum ipsius pussimi pastoris ac redẽp-¬
toris nr̃i quo ait. Congratulamii mͥ: qr in-¬
ueni ouem meã quȩ ꝑierat. Merito etiã tũc
stances oramus: ob significantiã uidelicet
te animȩ ad uitã resuscitari ac resiu gere

Expanded text:
hoc quoque quod non statim peracta die quinquagesima genu ad orandum curvamus, sed et illa adhuc septimana stantes Domino supplicamus, et quamvis intermissa repententes jejunia, tamen Alleluia quotidie personamus, nemo absque discretione apta et congrui ratione mysterii putet actitari. Quia enim Spiritus sancti septiformis est gratia jure solemnitas adventus ejus per septem dies laude hymnorum debita, simul et missarum celebratione colitur. Quia tempore Pentecostes Ecclesia toto orbe novos semper Deo populos per aquam regenerationis aggregare consuevit, merito saluti eorum congaudentes quousque albis induuntur stolis, et nitorem purificatae mentis, splendore habitus demonstrat, hymnum Deo devotae laudis offerimus juxta praeceptum ipsius piissimi pastoris ac redemptoris nostri, qui ait: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam, quae perierat. Merito etiam tunc stantes oramus, ob significationem videlicet te animae ad vitam resuscitari ac resurgere
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. Q apte liber psalmorum post tanta cȩ¬
lestium p̃ceptoꝵ instituta. tot archanoꝵ spũa.¬
lium mysteria decantata. tantas salubrimȩ
confessionis ac dep̃cationis humillimȩ uoces
editas. septẽ alleliua titulis finit᷑: qi quicqͥd
in hac uita boni gerimus. quicqͥd in obseqͥum
redemptoris nr̃i lingua exultante ꝓferimus.
quieqͥd ꝓ ęt̃nȩ patriȩ desiderio cogitamus: cun-¬
cta hȩc nimirum ea nob̃ mercede recompensan¬
tur. ut in requie sempit̾ua & audire uocem
laudis eiꝰ & ipsi cum scĩs eum benedicere. głam
regni eiꝰ dicere. potentiã uirtutis eus loqui
mereamur. ldcͥco autẽ plures ȩccłiȩ magistri de
cantationẽ allia temꝑe qͣdragesimali int̾micten¬
dam. eẽ. sanxerunt. qͣuis in eccłia numꝗͣ adiui-¬
na laude cesset᷑. s aliis u̾bis quȩ id ipsum ꝑfe¬
cle significant eiꝰ cotidre dona canunt᷑: ut noua
euis repetitio maiorem gratiorẽq paschalib

Expanded text:
ta est. Et apte liber psalmorum post tanta coeta est. Et apte liber psalmorum post tanta coelestium praeceptorum instituta, tot arcanorum spiritualium mysteria decantata, tantas saluberrimae confessionis ac deprecationis humillimae voces editas, semper Alleluia titulis finitur: quia quidquid in hac vita boni gerimus, quidquid in obsequium Redemptoris nostri lingua exsultante proferimus, quidquid pro aeternae patriae desiderio cogitamus, cuncta haec nimirum ea nobis mercede recompensantur, ut in requie sempiterna et audire vocem laudis ejus, et ipsi cum sanctis eum benedicere, gloriam regni ejus dicere, et potentiam virtutis ejus loqui mereamur. Idcirco autem plures magistricantationem Alleluia tempore Quadragesimae intermittendam esse sanxerunt, quamvis in Ecclesia nunquam a divina laude cessatur, sed aliis verbis quae id ipsum perfecte significant, ejus quotidie dona canuntur, ut nova ejus repetitio majorem gratioremque paschalibus
Abbreviated transcription (Latin):
tem & pulcherrime generalis scȩ eccłiȩ mosin¬
oleuit: ut hoc diuinȩ laudationis carm̃ ꝓpt̃
reuerentiã pͥmȩ auctoritatis a cunctis ꝑ orbẽ
fidelil ebrea uoce cantet᷑. Qd̾ ideo fit: ut ꝑ
talis consonantiã deuotionis omĩs amnione¬
atur ȩccłia qi & nunc in una fide. confessione
ac dilectione. xp̃i consistere debeat. & ad illam
in futuro patͥam festinare: in qua nulla diu̾¬
sitas mentiũ. nulla. ẽ. dissonantia linguarũ.
one multitudinis uidentiũ d̾m erit cor unũ
& anima una. uidelicet diligendi ac laudandi
cum cuiꝰ se gr̃a iud̾it. eẽ. saluatos. & ibi uera¬
citer erunt omĩa omĩb cõmunia: qi sic̃ apłs
ait. erit d̾s omĩa in omĩb. ln cuiꝰ typum tem¬
poris ac laudabundȩ nr̃ȩ quietis: ultimi sep¬
tem psalmi qͥ specialit̃ in dñi laude canunt᷑
alłia titulo p̃notant᷑. Septima quippe dies. sab łc.ĩ.¬
bati. id. t̃. requiei ꝑ legem uocari & hab̃i p̃cep¬

Expanded text:
generalis sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut hoc divinae laudationis carmen, propter reverentiam primae auctoritatis, a cunctis per orbem fidelibus Hebraea voce cantetur. Quod ideo fit ut per talis consonantiam devotionis admoneatur Ecclesia quia et nunc in una fidei confessione ac dilectione Christi consistere debeat, et ad illam in futuro patriam festinare, in qua nulla diversitas mentium, nulla est dissonantia linguarum. one multitudinis videntium Deum, erit cor unum et anima una, videlicet diligendi ac laudandi eum, cujus se gratia viderint esse salvatos: et ibi veraciter erunt omnibus omnia communia, quia sicut Apostolus ait, Erit Deus omnia in omnibus . In cujus typum temporis ac laudabundae nostrae quietis, ultimi eidem psalmi, qui specialiter in Domini laudem canuntur, Alleluia titulo praenotantur. Septima quippe dies Sabbati, id est requiei, per legem vocari et haberi praecep
Abbreviated transcription (Latin):
populo s testib p̃orclinatis ã d̾o. nob̃ qͥ
manducauimus & bibunus cũ illo postꝗͣ
resurrexit ã mortus. S qi crescentib ele¬
ctorũ meritis statim crescere solet antiqͥ
hostis inuidia. qua uł ꝑ se ipsum latent̃
ut ꝑ homines suȩ malignitati sub ditospa¬
tenter inchoata p etatis germina conet᷑ ob¬
dicationi resisterent parit̃ exoriturã osten¬
dit cum subdit. hȩc loquutus sum uob
ut ñ scandaliiemini: absq synagogis faci¬
ent uos. Curauit namq pius magister fu-¬
tura discipłis prauoꝵ bella p̃dicere. quo
minus hȩc eos uenientia possent offend̾e:
qr solent nimirũ leuius ferri adu̾sa quȩ
possunt ante p̃nosci. Namq cũ imparato
ac ñ ꝑuidenti anuno mala ingerunt᷑. gra¬
uius hunc sepe ab integritatis suȩ statu
deiciunt. Unde bene salomon aimonet
dicens. Fili. accedens ad seruitutem d̾i sta
tor a contribulium societate pellendos:

Expanded text:
populo, sed testibus praeordinatis a Dpopulo, sed testibus praeordinatis a Dmanducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis . Sed quia crescentibus electorum meritis statim crescere solet antiqui hostis invidia, qua vel per seipsum latenter, vel per homines suae malignitati subditos patenter, inchoata pietatis germina conatur ob eidem praedicationi resisterent pariter exorturam ostendit cum subdidit: Haec locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Absque synagogis facient vos. Curavit namque pius magister futura discipulis pravorum bella praedicere, quo minus haec eos venientia possent offendere, quia solent nimirum levius ferri adversa quae possunt ante praenosci. Nam quae imparato ac non praevidenti animo mala ingeruntur, gravius hunc saepe ab integritatis suae statu dejiciunt. Unde bene Salomon admonet dicens: Fili, accedens ad servitutem Dei, stator a contribulium societate pellendos,
Abbreviated transcription (Latin):
docenda quȩ nossent culmine uirtutis
erexit. Unde recte apud ysaiã sp̃s idem
fortitudinis ꝙ scientiȩ mincupatur. Est¬
& enim sp̃s scientiȩ: qri ꝑ ipsum quȩ recte a¬
gere uł etiã cogitare debeamus agnoscimꝰ.
Est & fortitudinis: qr etiã ꝑ ipsum ut quȩ
bene nouimus oꝑemur accipimus. nec ad¬
uersitate aliqua ãbonis que cepimus de¬
pellamur. & uos inqͥt testimoniũ ꝑbibe¬
bitis: q ab micio mecũ estis. Cum data sp̃s¬
erant cum dño iuuit: id̾oq quȩ apud il¬
lum uid̾unt & audierunt. absq ulla am¬
biuitate p̃dicare ualebant. Unde bene pe¬
trus alium ꝓ uida ordinare uolens apłm:
ñ hunc neophytũ s ꝓbatum ex temꝑe cura¬
uit eligere dicens. Oportet gͦ ex his iuris qͥ
nob̾cum congregati sunt in omĩ temꝑe quo
intrauit & exiuit int̃ nos dñs iħc: testem
resurrectionis eiꝰ nob̃cum fieri unum ex
die. & didit eũ manifestum fieri ñ omĩ

Expanded text:
docenda quae nossent cuimine virtutis docenda quae nossent cuimine virtutis erexit: unde recte apud Isaiam: Spiritus idem fortitudinis et scientiae nuncupatur . Est enim Spiritus scientiae, quia per ipsum quae recte agere, vel etiam cogitare debeamus, agnoscimus; est et fortitudinis, quia etiam per ipsum, ut quae bene novimus operemur, accipimus, ne adversitate aliqua a bonis quae cepimus repellamur. Et vos, inquit, testimonium perhibebitis quia ab initio mecum estis. Nam  erant cum Domino, ideoque quae apud illum viderunt et audierunt, absque ulla ambiguitate praedicare valebant. Unde bene Petrus alium pro Juda ordinare volens apostolum, non hunc neophytum, sed probatum ex tempore curavit eligere dicens: Oportet ergo ex his viris, qui nobiscum congregati sunt in omni tempore quo intravit et exivit inter nos Dominus Jesus, testem resurrectionis ejus nobiscum fieri unum ex die, et dedit eum manifestum fieri non omni
Abbreviated transcription (Latin):
na quȩ de illo erant scienda mortalil cla-¬
ra illis luce reuelauit. qd̾ uidelicet ȩqua¬
lis & consubstantialis erat patͥ ante scla. qd̾
consubstantialis factus ẽ. nob̃ in fine scłorũ.
qd̃ de uirgine natus sine peccato uxit in
mundo. qd̃ qͣndo uoluit & qua uoluit mor¬
leuauit. ałq in pat̃nȩ głȩ dext̃a constituit:
qd̾ omĩũ ꝓpħarum scripta illi testimonũ
ꝑhibent᷑. qd̾ confessio nominis eus usq ad
fines erat ꝓpaganda t̾rarum. cet̾aq fid̾i il-¬
liuis mysteria sp̃s sci̾ testimonio sunt resera.¬
ta discipulis. Neq illis tantũmͦ: s & om¬
nilx qui ꝑ u̾bum eorũ crecdunt in dñm.
quicqͥd recte sapiunt eiꝰdem sp̃s.ẽ. mune¬
re concessum. Ille gͦ inquit testimonium
ꝑhibebit de me: & uos testimoniũ phibe¬
bitis. Quia quȩ sp̃u intus docente ꝑceꝑunt:
hȩc abiecto timore pͥstino foris loquendo &
aliis ministrabant. lpse namq sp̃s corda eo¬
rumꝙ: scientia ueritatis illustrauit: ꝙ ad

Expanded text:
nia quae de illo erant scienda mortalibus, clara illis luce revelavit: quod videlicet aequalis et consubstantialis erat Patri ante saecula, quod consubstantialis nobis factus est in fine saeculorum, quod de Virgine natus sine peccato vixit in mundo, quod quando voluit et qua voluit morlevavit atque in paternae gloriae dextera constituit, quod omnia prophetarum scripta illi testimonium perhibent, quod confessio nominis ejus usque ad fines erat propaganda terrarum, caeteraque fidei illius mysteria Spiritus sancti testimonio sunt reserata discipulis. Neque illis tantummodo, sed et omnibus qui per verbum eorum credunt in Dominum, quidquid recte sapiunt, ejusdem Spiritus est munere concessum. Ille ergo, inquit, testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis, quia quae Spiritu intus docente perceperunt, haec abjecto timore pristino foris loquendo et aliis ministrabant. Ipse namque Spiritus corda eorum et scientia veritatis illustravit, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
temptatoris u̾sutia ministerũs fruebat᷑
angłicis. Ubi suo nos informauit exemplo:
re consortium. Porro qͥnquagesimȩ nobis
gaudia in eo seruanda monstrauit: qd̾ post
resurrectionẽ seipsum discipulis uiuum
in multis argum̃tis ꝑ dies quadraginta

Expanded text:
tentatoris versutia, ministeriis fruebatur angelicis: ubi suo nos informavit exemplo, re consortium. Porro Quinquagesimae nobis gaudia in eo servanda monstravit, quod post resurrectionem seipsum discipulis vivum in multis argumentis per die
Abbreviated transcription (Latin):
se ipso loquit᷑. & ego quidẽ existimauerã
me adu̾sus nom̃ iħ̃ui nazareni debe multa
contraria agere: qd̾ & feci ierosolimis. Pre¬
dictis gͦ p̃ssuris ad i̾santium: repente qua¬
si consolans discipulos acliunxit.S uenit
hora: ut omĩs qui int̾ficit uos arbitretur
obsequium se p̃stare d̾o. Ac si aꝑte dicat.
B̾il quidẽ tribulationũ ã contribulib
ur estis passuri: s eo tolerah ilius hȩc su¬
scipite. quo ñ tam odio ur̃i quã diuinȩ le-¬
gis emulatione uob ingerunt᷑. Cuiꝰ i. emor
ammiꝰnitionis beatus martyr stephairis:
flexis genib ꝓ his qui se int̾ficiebant. pia
uoce surolicabat dicens. Dñe: ne statuas ii¬
lis noc peccatum. arbitrabant᷑ gͦ legis en i¬
gr̃e neces inferrent. s frustra legem quȩ ꝑ
famulum data. ẽ. defendunt: qͥ gr̃am qͣm
ipse offert filius acciꝑe renuunt: ncassũ
s do patri placere ȩstimant: qui d̾i filiũ
contempnere. immo eriã ꝑsequi ac hla̾phe¬

Expanded text:
se ipse loquitur: Et ego quidem existimaveram me adversus nomen Jesu Nazareni debere multa contraria agere, quod et feci Hierosolymis . Praedictis ergo pressuris adversantium repente quasi consolans discipulos adjunxit: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Ac si aperte dicat: Bella quidem tribulationum a contribulibus vestris estis passuri, sed eo tolerabilius haec suscipite, quo non tam odio vestri, quam divinae legis aemulatione vobis ingerentur. Cujus memor admonitionis beatus martyr Stephanus, flexis genibus pro his qui se interficiebant, pia voce supplicabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Arbitrabantur ergo legis aemuaeconibus gratiae neces inferrent: sed frustra legem quae per famulum data est, defendunt, qui gratiam quam ipse Filius offert, accipere renuunt. Incassum se Deo Patri placere aestimant, qui Dei Filium contemnere, imo etiam persequi ac blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
nes. ꝑ cet̾a quȩ apłs cõmemorat arma iustici¬
e. ad uitȩ inimortalis p̃inia debeamus attin¬
gere. Porro qͥnquagesimã ab ipio dñicȩ resur¬
rectionis die inchoare. & gaudiis potius liu¬
dilq diuinis quã ieiumis uoluerunt. eẽ. ce¬
lebrem: qͣtinus annius eius festis dulciu̾ ami¬
moneremur. desid̾ium nr̃m ad obtinenda fe¬
sta quȩ ñ sunt annua s continua.ñ t̾rena s
cȩlestia semꝑ accend̾e. fixũq tenere qi nõ in
temꝑe mortalitatis huiꝰ s in ęt̃nitate futu¬
re incorruptionis quęrenda nob̃ uera felicita.
uera .ẽ. inuenienda sollempnitas: ubi ces¬
santib cunctis languorib. dota in d̾i uisio¬
ne ac laude uita gerit᷑. iuxta hoc qd̃ ꝓpħa cor-¬
de parit̃ & carne in dm uiũ exultans aiebat.
nis: crebrius ac festiuius alleliua canere sole¬
mus. Allelua namq ebreus sermo. ẽ: & int̾p̃¬
tatur latine laudate dm̃. Deniq inpsalmis
ubi nos canimus laudate dñm. ꝑhoc uerbo

Expanded text:
er caetera quae Apostolus commemorat arma justitiae, ad vitae immortalis praemia debemus attingere. Porro quinquagesimam ab ipso Dominicae resurrectionis die inchoare, et gaudiis potius laudibusque divinis, quam jejuniis voluerunt esse celebrem, quatenus annuis ejus festis dulcius admoneremur desiderium nostrum ad obtinenda festa, quae non sunt annua sed continua, non terrena sed coelestia semper accedere fixumque tenere. Quia non in tempore mortalitatis hurae incorruptionis vera nobis quaerenda felicitas, vera est invenienda solemnitas, ubi, cessantibus cunctis languoribus, tota in Dei visione ac laude vita geritur. Juxta hoc quod Propheta corde pariter et carne in Deum vivum exsultans, aiebat: nis crebrius ac festivius Alleluia canere solemus. Alleluia namque Hebraeus sermo est, et interpretatur Latine: Laudate Dominum. Denique in psalmis ubi nos canimus Laudate Dominum, pro hoc verbo
Abbreviated transcription (Latin):
fi kñi breuit̃ explanando transcurrimus:
nẽ licet de ipsa quã colunus quinqͣgesimȩ sal¬
lempnitate subtilius aliqͥd loqui. Sic̃ enĩ im¬
minentib sollempniis paschalib quadragesi¬
mam ieuimoꝵ obseruantiã celebraumus: sic
uotione aginus. Nam qi scã ȩccłia in quibꝰdã
suis membris ad huc ꝓ ęc̃na requie laborat in
t̃ris. in qͥb̾dã uͦ om̃i finito labore cum xp̃o iam
reguat in cȩlo: in memoriã utͥusq uitȩ consti¬
tuere patres nr̃i gemina bȩc congruȩ religi-¬
onis sollempnia. qͣdragesimã uidelicet affli¬
ctionis & ieiunioꝵ instante iam dnĩcȩ resur-¬
rectionis temꝑe gaudiisq paschalib: ut ꝑ
eam nob̾ sepius ad memortã reuocarent qr

Expanded text:
i, breviter explanando transcurrimus, nunc libet de ipsa, quam colimus, Quinquagesimae solemnitate subtilius aliquid loqui. Sicut enim imminentibus solemniis paschalibus Quadragesimam jejuniorum observantia celebravimus, sic devotione agimus. Nam quia sancta Ecclesia in quibusdam suis membris adhuc pro aeterna requie laborat in terris, in quibusdam vero omni finito labore cum Christo jam regnat in coelis, in memoriam utriusque vitae constituere patres nostri gemina haec congruae religionis solemnia, Quadragesimam videlicet afflictionis et jejuniorum, instante jam Dominicae resurrectionis tempore, gaudiisque paschalibus, ut per eam nob
Abbreviated transcription (Latin):
cens. in mundo p̃ssuram habebitis: Scon¬
te. ego uici mundum. Ipse alibi leg ame cer¬
tantib coronã uitȩ ꝓmittit dicens B̾eati qͥ
ꝑsequutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̾ iusticiam: qñi ipso¬

Expanded text:
cens, In mundo pressuram habebitis; sed concens, In mundo pressuram habebitis; sed confidite: ego vici mundum; ipse alibi legitime certantibus coronam vitae repromittit, dicens: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, q