comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chamos ydolo moab ĩ monte¬
qui ẽ contra ierłm: et molocbi
ydolo filioꝵ ammon. Atq
in hũc modũ fecit uniuersis
uxoribz suis aliengenis: que
adolebant thura. et nimola¬
bant dus suis. Igitur iratus
est dñs salomoni qd̃ auersa
esset mens eius a dño deo iscl̾
qui apparuerat ei scdõ ⁊ et p̾ce¬
perat de uerbo hoc ne seq̃retur
deos alienos: et nõ custodunt
q̃ mandauit ei dñs. Dixit ita
oꝑ dñs salomoni. Quia ha.¬
buisti hoc apudte ⁊ñ custodi¬
sti pactum meũ et pͥcepta mea
q̃ mandaui tibi: dirumpens

Expanded text:
dolo Moab, in monte contra Hierusalem, et Moloch idolo filiorum Ammon. Atque in hunc modum fecit universis uxoribus suis alienigenis, quae adolebant thura, et immolabant diis suis. Igitur iratus est Dominus Salomoni, quod aversa esset mens ejus a Domino Deo Israel, qui apparuerat ei secundo, et praeceperat de verbo hoc ne sequeretur deos alienos, et non custodivit quae mandavit ei Dominus. Dixit itaque Dominus Salomoni: Quia habuisti hoc apud te, et non custodsti pactum meum, et praecepta mea quae mandavi tibi, disrumpens
Abbreviated transcription (Latin):
alter paup. Diues habebat oueᷤ
et boues plurimos ualde ⁊ pau¬
per autẽ nichil habebat oĩno
preter unã ouem paruuilam
et de calice aius bibens⁊ et in-
su illius dormiens: eratsss

Expanded text:
alter pauper. Dives habebat oves, et boves plurimos valde. Pauper autem nihil habebat omnino, praeter ovem unam parvulam, et de calice ejus bibens, et in sinu illius dormiens: erat
Abbreviated transcription (Latin):
tes ormitur: bonuin et malũ:
uita et mors: et dũatrix illoꝵ ẽ
assidua lingna. Dir ꝑitus mł¬
tos crudit: et aĩc sue suauis est.
Qui sophistice loquitur: odibi¬
lis est. Omni re defraudabitur.
Non est ciũ data illi a dño gr̃a:
onini cm̃ sapientia defraudatꝰ
est. Est sapiens aĩe sue sapiens:
et fructus sensus illius laudabłis.
Uir sapiens plebem suami crudit:
et fructus scusus illius fideles st̃
Dir sapiens implebitur beuedic¬
tionibz: et nidentes illũ laudab̃t.
Uita uiri ni niuuero dieꝵ. dies
autem isrr ĩnumerabilet sunt.
Sapicus in ppło hereditabit. ho¬
uorem: et nomen illure erit
uuens in eternum. Sili in uita
tua tempta animam tuam:

Expanded text:
tes oriuntur, bonum et malum, tes oriuntur, bonum et malum, vita et mors: et dominatrix illorum est adsidua lingua vir peritus multos erudivit et animae suae suavis est qui sofistice loquitur odibilis est omni re defraudabitur non est enim data illi a Domino gratia omni enim sapientia defraudatus est est sapiens animae suae sapiens et fructus sensus illius laudabilis vir sapiens plebem suam erudit et fructus sensus eius fideles sunt vir sapiens implebitur benedictione et videntes illum laudabunt vita viri in numero dierum dies autem Israhel innumerabiles sunt sapiens in populo hereditabit honorem et nomen illius erit vivens in aeternum fili in vita tua tempta animam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
de iusticia: et cum nuiliere de
hus que enuilatur. Cur tinu¬
do: de bello. E uni negociatore
de traiectione: cum emptore de uẽ¬
ditione. Cum iuiro lundo de gra¬
cus agendis ÷ cum impio de pie¬
tate ÷ cum inhonesto de honestate÷
cum oꝑario agrario: de oñi oꝑe.
Cum opario annuali de ꝯsũma¬
tione an: cum seruopigro de
multa oꝑatione. Non attendas
hus in om̃i ꝯsilio: sed cum iuro
sc̃o assiduus esto quẽcũq cogno.¬
ueris obsernantem timorẽ dei:
cuius aĩa est scd̃m aĩam tuã.
Quicũq titubauerit in tenebris
non ꝯdolebit trbi ÷ et cor boni ꝯ¬
sinii statuet tetum: nõ est enĩ tͥ¬
aliud plus illo. Nuuma uiri sc̃ĩ
enuntiat aliquando uera: quã
septem circũspectores sedentes in¬
excelsum ad speculandum.
Et in hus om̃ibs de precare altis¬
sumini: ut dirigat in ueritate
mam tuam. Aute ouĩa oꝑa
uerbum uerax precedat te: et
aute ounem actum ꝯsilum
stabile. Derbum nequam mi¬
nuitabit cor ex quo quatuor par

Expanded text:
e justitia, et cum muliere de iis quae aemulatur, cum timido de bello, cum negotiatore de trajectione, cum emptore de venditione, cum viro livido de gratiis agendis, cum impio de pietate, cum inhonesto de honestate, cum operario agrario de omni opere, cum operario annuali de consummatione anni, cum seione non adtendas his in omni consilio cum viro sancto adsiduus esto quemcumque cognoveris observantem timorem Dei cuius anima est secundum animam tuam quicumque titubaverit in tenebris non condolebit tibi et cor boni consilii statue non est enim taliud pluris illo anima viri sancti enuntiat aliquando vera quam septem circumspectores sedentes ad speculandum et in his omnibus deprecare Altissimum ut dirigat in veritate viam tuam ante omnem operam verbum verax praecedat te et ante omnem actum consilium stabile verbum nequa inmutabit cor
Abbreviated transcription (Latin):
cipatur: odit aĩam suã. Adiu¬
rantem audit et non indicat.
Qui timet hominem cito corrn¬
et: qui sperat in dũo sublenati¬
tur. Multi requirunt faciem
principis: et a dũo egreditur in¬
ditiũ singuloꝵ. Abhominant᷑
iusti uirum impium: et abbo¬
nmnantur ĩpii ees. qui ĩ recta
sunt nia. Derba congregantis
filui uomentis. xxx.

Expanded text:
cipat, odit animam suam: adjucipat, odit animam suam: adjurantem audit, et non indicat. Qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in Domino, sublevabitur: Multi requirunt faciem principis: et a Domino judicium egreditur singulorum. Abominantur justi virum impium: et abominantur impii eos, qui in recta sunt via. VERBA CONGREGANTIS FILII VOMENTIS.
Abbreviated transcription (Latin):
impios. Pauper et creditor obuia¬
uerunt sibi: utriusq illumia¬
tor est dñs. Re ex qui iudicat in
ueritate paupes : thronus eins in
eternum firmabitur. Uirga at¬
qz correctio tribuent sapientiã:
puer autem qui dinuctitur uo.¬
luntati sue confiuidet matrem
suam. In młtiplicatione ĩpioꝵ
młtiplicabutur scelera: et iusti
ruinas eoꝵ uidebunt. Erudi fi¬
liuimi tumu et refrigerabit te: et
dabit delicias anme tue. Cimmi ꝓ¬
plitia defecerit dissipabitur ppłs:
qui utro custodit legeni beatus ẽ.
Scruns uerbis nou potest erudiri:
quia qd̃ dicis intelligit. et respon¬
dere contenunt. Uidisti hominẽ
uelocem ad loquendum: stulticia
magis speranda est qnͣ illiuis cor¬
trit seruum suumi: postea sentiet¬
cum contumãcem. Uir iracim¬
dus ꝓuocat rixas: et qui adindi.¬
gnãtionem facilis est erit ao pcr̃a
ꝓaliuior. Suꝑbum sequitur hn¬
militas: et humilem spñ susci¬
piet gła. Qui cum furt parti¬

Expanded text:
impios. Pauper et creditor obviaimpios. Pauper et creditor obviaverunt sibi: utriusque illuminator est Dominus. Rex qui judicat in veritate pauperes, thronus ejus in aeternum firmabitur. Virga atque correptio tribuit sapientiam: puer autem, qui dimittitur voluntati suae, confundet matrem suam. In multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera: et justi ruinas eorum videbunt. Erudi filium tuum, et refrigerabit te, et dabit delicias animae tuae. Cum prophetia defecerit, dissipabitur populus: qui vero custodit legem, beatus est. Serquia quod dicis intelligit, et respondere contemnit. Vidisti hominem velocem ad loquendum? stultitia magis speranda est, quam illius cortrit servum suum, postea illum sentiet contumacem. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad indignandum facilis est, erit ad peccatum proclivior. Superbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure parti
Abbreviated transcription (Latin):
ir qui corripiẽtem
dura ceriice contẽpuit.
repentinus suꝑuemiet ei ĩteritus:
et eum sanitas nou sequetur.
In multiplicatione iustoꝵ letabitꝰ
nulgus: cum impu sũpserint
principatum geniet ppłs. Dir qͥ
anat sapicutiami letificat patrẽ
suũ: qui autem nutrit scorta
ꝑdet substanciam . R. ex ustus
criget terram: uir durus destru¬
et cami. Homo qui blaudis fic¬
tisq sermonib loquitur amico
suo: reche expandit pedibus eius.
Peccantem uirum iniquũ iuol¬
uet laqueus: et iustus laudabͭ
ratq gaudebit. Nouit iustus
causani pauꝑum: impius igno¬
rat scientiam. Hommes pesti¬
strlentes dissipant ciuitatem: sa¬
pientes utro anertunt furorem.
Uir sapiens si cum stulto con
tenderit: siue rrascatur sie ride¬
at. non inueniet requitm. Ui¬
ri sanguinũ oderunt simplicẽ:
ĩusti autem q̃runt aĩam eius.
Totum spm̃ suum ꝓfeit stratus:
sapiens differt et seruat in posterũ.
Princeps qui libenter audit uer¬
ba mendarii: om̃s ninistres habet

Expanded text:
 qui corripientem dura cervice contemnit, repentinus ei superveniet interitus: et eum sanitas non sequetur. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemet populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet eam. Homo, qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gressibus ejus. Peccantem virum iniquum involvet laqueus: et justus laudabit, atque gaudebit. Novit justus causam pauperum: impius ignorat scientiam. Homines pestilentes dissipant civitatem: sapientes vero avertunt furorem. Vir sapiens, si tenderit, siue irascatur siue irrideat, non inueniet requiem. oderunt simplicem: justi autem quaerunt animam ejus. ritum suum profert stultus: sapiens differt, et reservat in posterum. Princeps, qui libenter audit verba mendacii, omnes ministros habebit
Abbreviated transcription (Latin):
oraiit dũm diccus. Obsecro
dñc ⁊ memento queso quomo¬
do ambulanerim coram te m
ueritate et in corde ꝑfecto: et qd̃
placitum est coram te fecerim
fficuit itaq ezechias fletu meai¬
guo. Et anteqͣm egrederetur y¬
saias mediam partem atrii:
ft̃s est sermo dñi adcũ: dicens.
Recutrtert: Et dic ezechie duci¬
ppsĩ niei. Hec dicit dñs deus dauid
patris tui. Audiui or̃onẽ tuã÷

Expanded text:
cro Domine: memento mei: quomodo ambulaverim coram te in veritate: et corde perfecto: et quod placitum est coram te fecerim. Flevit itaque Ezechias fletu magno. Et antequam egrederetur Esayas mediam partem atrii: factus est sermo Domini ad eum dicens. Revertere: et dic Ezechie ducpuli mei: Hec dicit Dominus Deus David patris tui. Audivi orationem tua
Abbreviated transcription (Latin):
solitudinem ÷ uidit procul om¬
nem late regiouẽ pleuam cada¬
ueribus: nec supesse ꝙ̃quã qui
necem potuisset euadere. Uenit
ergo iosaphat et om̃s ppl̃s cum
co: ad detrahenda spolia mortuor.
Inuenerũtq inter cadautra ua¬
riam suppellectilem⁊ uestes quoq¬
et uasa preciosissuma÷ et diripu¬
erunt ÷ ita ut omĩa portare nõ
possent: nec ꝑtres dies spolia au¬
ferre pre prede magnitudutox
Die autem quarto: congrẽgati
sunt n ualle benedictiois
Et tiũ qm̃ ibi benedixerant doͦ.
uocauerunt locum illũ uallis
benedictionis: usq in bodueriñ
diem. Eeuersusqsz est omĩs uir
iuda et babitatores ierł̾m et iosa¬
pbat ante eos in ierłm cũ leticra
magna: eo qd̃ dedisset eis dñs
gaudium de mimicis suis. In¬

Expanded text:
ad solitudinem, vidit procul omad solitudinem, vidit procul omnem late regionem plenam cadaveribus, nec superesse quemquam, qui necem potuisset evadere. Venit ergo Josaphat, et omnis populus cum eo, ad detrahenda spolia mortuorum: inveneruntque inter cadavera variam supellectilemet vasa pretiosissima, et diripuerunt, ita ut omnia portare non possent, nec per tres dies spolia auferre prae praedae magnitudine. Die autem quarto congregati sunt in valle benedictionis; etenim quoniam ibi benedixerant Domino, vocaverunt locum illum Vallis Benedictionis usque in praesentem diem. Reversusque est omnis vir Juda, et habitatores Jerusalem, et Josaphat ante eos, in Hierusalem, cum laetitia magna, eo quod dedisset eis Dominus gaudium de inimicis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
de filus caath. et de filus chore
laudabant dũm deum isrl̃ uo¬
ce magna : in excelsumi. Cũq
mant surrexissent: egressi sunt
ꝑ desertum thetrie. Profectisq
eis staus iosaphat in medio eoꝵ:
dixit. audite me uida: et om̃s
habitatores ierłui. Credite in
dũo deo nr̃o: et securi eritis. Cre¬
dite ꝓpletis eius: et cuncta ue¬
ment ꝓsꝑa. Deditq consilĩ
ppło. Et statuit cantores dñi
ut laudarent eum in turms
sus: et antecederent exercitũ:
ac uoce consona dicerent. Cõ¬
nũa eius. Cũq cepissent lau¬
des canere: uertit dñs insidi¬
as cor ui scmetip̃is: filion sccli¬
cet ãmou et moaib. et montis se¬
yr qui egressi fuerant ut pugͣ¬
rent contra uidam: et pcussĩ st̃.
Namqz filii amimon et moab
consurrexerunt aduersum hĩ¬
tatores miontis seyr: ut interfi¬
cerent et delerent eos. Cũqz boc
oꝑe perpetrasseut: ctiam ĩ semet¬
ip̃os uersi. mitus se concidere
uulneribz. Porro uidas cum ue¬
nisset ad spelurcam que respicit

Expanded text:
de filiis Caath et de filiis Core laudabant Dominum Deum Israhel voce magna in excelsum cumque mane surrexissent egressi sunt per desertum Thecuae profectisque eis stans Iosaphat in medio eorum dixit audite me Iuda et omnes habitatores Hierusalem credite in Domino Deo vestro et securi eritis credite prophetis eius et cuncta evenient prospera deditque consilium populo et statuit cantores Domini ut laudarent eum in turmis suis et antecederent exercitum ac voce consona dicerent conlaudes canere, vertit Dominus insidias eorum in semetipsos, filiorum scicet Ammon, et Moab, et montis Seir, qui egressi fuerant, ut pugnarent contra Judam, et percussi sunt. Namque filii Ammon, et Moab, consurrexerunt adversum habitatores montis Seir, ut interficerent et delerent eos: cumque hoc opere perpetranssent, etiam in semetipsos versi, mutuis concidere vulneribus. Porro Juda cum venisset ad speculam, quae respicit
Abbreviated transcription (Latin):
deum dauid patris sui. Et duo.¬
decimo anno postquam ceperat.
mundauit uidam et ierłm
ab excelsis et lucis simulachriˢ¬
q: et sculptilib. Destruxerũt

Expanded text:
e Deum patris sui David et duodecimo anno postquam coeperat mundavit Iudam et Hierusalem ab excelsis et lucis simulacrisque et sculptilibus destruxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
mala. Prestolabar lucem: et e¬
ruperunt tenebre. Interiora mea
efferbuerunt absq ulla requie
preuenerunt me dies afflictiõrs.
Merens incedebam: sine furore
consurgens in turba clamau.
ffrater fui drachonũ: et socins
strutionũ. Cutis mea deiugra¬
ta est suꝑ me: et ossa mea aru

Expanded text:
mala: praestolabar lucem, et emala: praestolabar lucem, et eruperunt tenebrae. Interiora mea efferbuerunt absque ulla requie, praevenerunt me dies afflictionis. Moerens incedebam, sine furore; consurgens, in turba clamavi. Frater fui draconum, et socius struthionum, Cutis mea denigrata e
Abbreviated transcription (Latin):
luerunt: et nou finit qui ferret
auxilium. Quasi rupto muro
me: et ad meas miserias deuo¬
luti sunt. Redactus simm ĩ nichi¬
li. Abstulisti quasi nentus desi¬
deriura meũ: et uelut nubes per¬
transiit salus miea. Nũc autẽ ĩ
meniet ip̃o marcescit aĩa mea:
et possident me dies afflictionis.
Nocte os meũ pforatur doloribus:
et qui me comedunt non dormi¬
iit. In multitudine eoꝵ cõsu¬
nutur uestimentũ meũ: et qͣsi
capitiotunce sic cinxerũt me.
Comparatus sum luto: et assi¬
nulatus sum fauille et cineri.
Ciamo adte et nõ exaudis me:
sto et nõ respicis me. Mutatus
es mͥ ĩ crudelem: et ĩ duricia
manus tue adu̾saris mͥ. Eiena.¬
sti me et qͣsi suꝑ uentũ ponens:
elisisti me ualide. Scio quia
morti trades me: ubr ꝯstituta est
domus omni niuenti. Dtrũtũ
ip̃e saluabis. Fflebam quondam
suꝑ eo qui afflictus erat: et cõ¬
patiebatur aĩa mea pauꝑi. Ex
pectabam bona: et uenerunt mͥ

Expanded text:
luerunt, et non fuit qui ferret luerunt, et non fuit qui ferret auxilium. Quasi rupto muro,me, et ad meas miserias devoluti sunt. Redactus sum in nihili: abstulisti quasi ventus desiderium meum: et velut nubes pertransiit salus mea. Nunc autem in memetipso marcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. Nocte os meum perforatur doloribus; et qui me comedunt, non dormiunt. In multitudine eorum consumitur vestimentum meum, et quasi capitio tunicae succinxerunt me. Comparatus sum luto, et assimilatus sum favillae et cineri. Clamo ad te, et non sto, et non respicis me. Mutatus es mihi in crudelem, et in duritia manus tuae adversaris mihi. Elevasti me, et quasi super ventum ponens, elisisti me valide. Scio quia morti trades me, ubi constituta est domus omni viventi. Verumtameipse salvabis. Flebam quondam super eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima mea pauperi. Exspectabam bona, et venerunt mihi
Abbreviated transcription (Latin):
iuniores tempore: quor
non digñabar patres pouere cñ
cauib gregis mei. Quoꝵ urrtꝰ
mannum erat mͥ pro nichilo:
et uita ip̃a putabantur ĩdigni.
Egestate et fame steriles. Qui
rodebant ĩ solitudĩe. scalentes ca¬
lamitate et nuseria: et mande¬
bant herbas. et arboꝵ cortices: et¬
radix iumiperoꝵ erat cibus eoꝵ.
Qui de cõuallib ista rapientes:
et singula reperissent ad ea cũ
clamore curcebant. In desertis ha¬
bitabant torrentium ÷ et ĩ cauer¬
nis terre: uel suꝑ glaream. Qui
et esse sub sentib deliias cõputa¬
bant. Esmi stratoꝵ et ignobilũmr¬
et in terra penitus nõ parentes.
Nunc in eoꝵ canticum uersus
giunt a me: et faciem mea espũ¬
ere non uerentur. Phacretram eĩ
suã aperuit et afflixit me: et fre¬
nũ posuit in es meũ. Ad dexterã
oritntis: calamitates mee ilico
surrexerunt. Pedes mees subu̾ter̃t:
et oppresserunt quasi fluctibz se-¬
mitis suis. Dissipauerunt itine¬
ra mea. Insidiati sunt mͥ et p̾ua¬

Expanded text:
s tempore, quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei, quorum uirtus manuum erat mihi pro nihilo et uita ipsa putabantur indigni, egestate et fame steriles, qui rodebant in solitudine squalentes calamitate et miseria et mandebant herbas terrae radix juniperorum erat cibus eorum. Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea cum clamore currebant. In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Qui et esse sub sentibus delicias computabant, Filii stultorum et ignobilium, in terra penitus non parentes. Nunc in eorum canticum versus giunt a me, et faciem meam conspuere non verentur. Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me, et frenum posuit in os meum. Ad dexteram orientis calamitates meae illico surrexerunt: pedes meos subverterunt, et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis. Dissipaverunt itinera mea, insidiati sunt mihi, et praeva
Abbreviated transcription (Latin):
de co. Spreuit te et subsannaint
te: iurgo filia syon. Post terguni
tuñ caput mouit: filia icrłm
Cui exprobrasti : et quen blas

Expanded text:
de eo: Sprevit te et subsannavit te virgo filia Sion. Post tergum tuum caput movit filia Hierusalem. Cui exprobrasti et quem blas
Abbreviated transcription (Latin):
pcussisset iebuseũ. et tetigis¬
set domatũ fistulas÷ et abstu¬
lisset cecos et claudos: odiẽtes
aiãm dauid. Idcirco dicitur
ĩ ꝓuerbio. Cecus et claudꝰ
nou intrabũt in templum

Expanded text:
cussisset Jebusaeum, et tetigisset domatum fistulas, et abstulisset caecos et claudos odientes animam David: idcirco dicitur in proverbio: Caecus et claudus non intrabunt in templum
Abbreviated transcription (Latin):
ad regeni: et nunuiauit ei dicẽs.
Quũa que dedisti in manus
seruoꝵ tuoꝵ: ecce complentur.¬
Argentum qd̃ reppertum est ĩ
domo dñi conflauerunt: da¬
tumq est prefectis artificum
et diuersa oꝑa fabricantium.
Prcterea tradidit michi helchi¬
as sacerdos hunc librũ. Quẽ
cuni rege presente recitasset.
audissẽtq ille uerba legis: sci.¬
dit uestunenta sua. Et pre-¬
cepit helchie et aichami filio sa¬
plan. et abdon filio micha. sa¬
plan quoq scribe. et asie serno
istius qui reppertus est. Magnꝰ
enĩ furor dñi stillauit suꝑ nes.
eo qd̃ non custodierint patres
nr̃i uerba dñi: ut facerent oĩa que
scripta sunt in isto uolumine. A¬

Expanded text:
ad regem et nuntiavit ei dicens ad regem et nuntiavit ei dicens omnia quae dedisti in manu servorum tuoArgentum quod repertum est in domo Domini, conflaverunt: datumque est praefectis artificum, et diversa opera fabricantium. Praeterea tradidit mihi Helcias sacerdos hunc librum. Quem cum, rege praesente, recitasset, audissetque ille verba legis, scidit vestimenta sua: et praecepit Helciae, et Ahicam filio Saphan, et Abdon filio Micha, Saphan quoque scribae, et Asiae servo istius, qui repertus est: Magnus enim furor Domini stillavit super nos, eo quod non custodierint patres nostri verba Domini, ut facerent omnia quae scripta sunt in isto volumine. A
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersis reliquiis ifrł̃. ab oĩ
quoq iuda. et beniani. et iñ¬
tatorib ierłm tradiderunt ĩ ma¬
nibz eoꝵ qui preerant oꝑibz in
dono dñi: ut instaurarent tẽ¬
plum et infirma queq sartir̃t.
At illi dederunt eam artificib
et ceuiẽtariis. ut enierent lapi¬
des de lapidicinis. et ligna ad
cõmissuras edificii: et ad cõti¬
guationem domoꝵ quas destr¬
xerant reges inda. Qui fidelit
cuncta faciebant. Erant autẽ
p̾positi oꝑantium ieach. et abdi¬
as de filiis merari. ⁊acharias.
et mosollam de filis caath qui
urgebant opus: om̃s leunte sa¬
entes in organis cãnere. Suꝑ
eos uero qui aduarios usus o¬
nera portabant: erant scribe it
magistri de lenitis ieantores.
Cñq efferrent pecuniam que
illata fuerat in templum dñi:
repperit helchias sacerdos librũ
manũ moysi. Et ait ad sa¬
plan scribam. Librum legis
iuem in dono dñi. Et tradi¬
dit ei. At ille intrlit uolumẽ

Expanded text:
universis reliquiis Israel, ab universis reliquiis Israel, ab uoque Juda, et Benjamin, et habitatoribus Jerusalem, tradiderunt in manibus eorum qui praeerant operariis in domo Domini, ut instaurarent templum, et infirma quaeque sarcirent. At illi dederunt eam artificibus, et caementariis, ut emerent lapides de lapicidinis, et ligna ad commissuras aedificii, et ad contignationem domorum, quas destruxerant reges Juda. Qui fideliter cuncta faciebant. Erant autem praepositi operantium, Jaath et Abdias de filiis Merari, Zacharias et Mosollam de filurguebant opus omnes Levitae scientes organis canere super eos vero qui ad varios usus onera portabant erant scribae et magistri de Levitis ianitores cumque efferrent pecuniam quae inlata fuerat in templum Domini repperit Helcias sacerdos librum manum Mosi et ait ad Saphan scribam librum legis inveni in domo Domini et tradidit ei at ille intulit volumen
Abbreviated transcription (Latin):
qz coran eo aras balim: et si¬
mulachra que supposita fuerãt
demoliti sunt. Lucos etiam et
sculptilia succidit atq cõmi¬
nuit: et suꝑtumulos coꝵ qui
eis uumolare consuenerãt frag.¬
mienta disꝑsit. Ossa preterea sa¬
cerdotum combussit in altari¬
bus ydoloꝵ: muundauitq indã
et ierłm. Sed et in urbib ma¬
nasse et effraym. et symeon us¬
q neptalim: cuncta subuertit.
Cũq altaria dissipasset. et lucos.
et sculptilia contriuisset ĩ fru¬
sta: ciictaq delubra demolitus
esset de uniuersa terra iscl̾: reuł¬
sus est ierl̾m. Igitur anno octa.¬
uodecimo regni sui mundata
iam terra et templo dñi misit
saphan filiũ helchie. et measiã
principem cnutatis. et ioba filiũ
ioa chaz acõmentariis: ut instan¬
rarent domũ dñi dei sui. Qui
uenerunt ad helchiam sacerdo¬
tem magnum: acceptamq ab
eo pecuniam que illata fuerat
in domum dñi ÷ et quam cõ-¬
gregauerant leuite et ianito¬
res de manaisse. et effraym. et

Expanded text:
 coram eo aras Baalim: et simulacra, quae superposita fuerant, demoliti sunt: Lucos etiam, et sculptilia succidit atque comminuit: Et super tumulos eorum, qui eis immolare consueverant, fragmenta dispersit. Ossa praeterea sacerdotum combussit in altaribus idolorum, mundavitque Judam et Jerusalem. Sed et in urbibus Manasse, et Ephraim, et Simeon usque Nephthali, cuncta subvertit. Cumque altaria dissipasset, et lucos, et sculptilia contrivisset in frusta, cunctaque delubra demolitus esset de universa terra Israel, reversus est Jerusalem. Igitur anno octavo decimo regni sui, mundata jam terra, et templo Domini, misit Saphan filium Eseliae, et Maasiam principem civitatis, et Joa filium Joabaz a commentariis, ut instaurarent domum Domini Dei sui. Qui venerunt ad Helciam sacerdotem magnum: Acceptamque ab eo pecuniam, quae illata fuerat in domum Domini, et quam congregaverant Levitae, et janitores de Manasse, et Ephraim, et
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ait ei. Ecte uir quẽ p̾dixe¬
ram tibi. Iste dñabitur ppło
meo. Accessit autẽ saul ad sa¬
muhelem in medio porte: et
ait Indica oro mͥ: ubi est domꝰ
uidentis. Et respondit samu¬
hel sauli: dicens. Ego sũ idẽs.
Ascende ante me ĩ excelsũ: nt
nuttam te mane: et oĩa que
sunt in corde tuo indicabotͥ.
Et de asuns quas ꝑdidistis
nudius tercius. ne sollicitus
sis: quia iuente sũt. Et cuis
erũt optuma queq isrł: Nõ¬
ne tibi et om̃i domui patris
tui: Respondẽs autem saul:
ait. Nũquid nõ filiꝰ gemm
ego sunt de muuma tribu iscl̃.
ct cognatio mea nomssima
inter om̃s familics et cognatõ¬
nes de tribu benianun: Qͣce
ergo locutus es mͥ sermonem

Expanded text:
nus ait ei ecce vir quem dixenus ait ei ecce vir quem dixeram tibi iste dominabitur populo meo accessit autem Saul ad Samuhelem in medio portae et ait indica oro mihi ubi est domus videntis et respondit Samuhel Sauli dicens ego sum videns ascende ante me in excelsum ut mittam te mane et omnia quae sunt in corde tuo indicabo tibi et de asinis quas perdidisti nudius tertius ne sollicitus sis quia inventae sunt et cuius erunt optima quaeque Israhel nonne tibi et omni domui patris tui respondens aait: Numquid non filius Gemini ego sum, de minima tribu Israel, et cognatio mea novissima inter omnes familias et cognationes de tribu Beniamin? Quare ergo locutus es michi sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
rũt puellas egredientes ad
hauriendã aquã. et dixerũt
eis. Nũ hic est uidens: Que
respondentes : dixerũt eis. Hic
est. Ecce ante te. Nestina nũc
Hodie enĩ uenit in ciuitatẽ:
quia sacrificiũ est hodie ppłi
ĩ excelso Ingredientes urbem
statim ĩuenietis eũ: antecpͣ
ascendat in excelsũ aduescẽ
dũ. Neq enĩ comesturus est
ppłs donec ille ueniat: quia
ip̃e benedicet hostie. Et deinceps
conredent qui uocati sunt.¬
Nunc ergo conscendite: quia
bodie repperietis eũ. Et ascende¬
rũt in tiuitatem. Cunq illi
ambularent in medio urebis:
apparuit samuhel egrediens
obiuam eis. ut ascenderet in
excelsum. Dñs autẽ reuelaue¬
rat auriculam samuhel ante
unã diem quã ueniret saul:
dicens. Hac ip̃a que mũc ẽ hora
cras nuttam ad te uirũ de ter¬
ra bemamin: et unges eum du¬
cem suꝑ ppłm meũ isrł. Et sal¬
uabit ppłm meũ de manu phi¬
listinoꝵ: quia respexi ppłm meũ.
Uenit enĩ clamor coꝵ adme.
Cũqz aspexisset samuhel sanlẽ:

Expanded text:
egredientes ad hauriendam aquam et dixerunt eis num hic est videns quae respondentes dixerunt illis hic est ecce ante te festina nunc hodie enim venit in civitate quia sacrificium est hodie populo in excelso ingredientes urbem statim invenietis eum antequam asdum: neque enim comesurus est populus donec ille veniat: quia ipse benedicet hostiae, et deinceps comedunt qui vocati suntNunc ergo conscendite, quia hodie repperietis eum et ascenderunt in civitatem cumque illi ambularent in medio urbis apparuit Samuhel egrediens obviam eis ut ascenderet in excelsum Dominus autem revelaverat auriculam Samuhel ante unam diem quam veniret Saul dicens hac ipsa quae nunc est hora cras mittam ad te virum de terra Becem super populum meum Israel: et salvabit populum meum de manu Philistinorum: quia respexi populum meum, venit enim clamor eorum ad me. Cumque aspexisset Samuel Saulem,
Abbreviated transcription (Latin):
ec illum qui primus .x.¬
Eactus est patreui orbis
terraꝵ cum solus esset creatus
custodunt : et eduxit illũ a de.¬
licto suo: et dedit illi uirtutem
ꝯtinendi oĩa. Abhac cũ recessit
iniustus in ira sua: ꝑ iram ho¬
micidu fraternitas deperut. Pro¬
pter qued cum aqua deleretur
ꝑ contẽptibile lignũ instũ gu¬
bernans. Hec et in consensu ne.
quitie cum se nationes contulis¬
sent ⁊ scint iustum et ꝯseruauit
sinc quere la deo: et in filus mĩaz¬

Expanded text:
ec illum qui primus finctus est patrem orbis terrarum cum solus esset creatus custodivit et eduxit illum a delicto suo et dedit illi virtutem continendi omnia ab hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret per contemptibile lignum iustum gubernans hquitiae cum se nationes contulissent, scivit justum et servavit sine querela Deo, et in filiis mi
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Iratusq est indignatõe
dñs contra ozam: et pcrissit
eũ suꝑ temeritate. Qui mor¬
tuus est ibi: iuxta archã dei
Contristatus est autẽ dauid:
eo qd̃ ꝑcussisset dñs ozam
Et uocatum est nomen loct
illiꝰ prussio oza:usq in diẽ
lãs. Et extimuit daud dũm
ĩ die illa dicẽs. Quomodoĩ¬
gredietur ad me archa dm̃:
Et noluit diuertere ad se ar-
cham dñi in cruitatẽ dauid:
sed diuertit eam in domũ o¬

Expanded text:
es iratusque est indignatione Dominus contra Ozam et percussit eum super temeritate qui mortuus est ibi iuxta arcam Dei contristatus autem est David eo quod percussisset Dominus Ozam et vocatum est nomen loci illius Percussio Oza usque in diem hanc et extimuit David Dominum in die illa dicens quomodo ingredietur ad me arca Domini et cam Domini in civitatem David; sed divertit eam in domo O
Abbreviated transcription (Latin):
tui: et ne dimittas legẽ mectris
tue. Liga ea in corde tuo iugnte
et circunda guituri tuo. Cunt
ambulaueris gradiãtur tecũ
Cum dormieris custodiant ti
et eingilans lequere cũ eis; qͥt
mandatum lucerna est. et lex
lux. et uia uite ĩcrepatio discipli¬
ne: ut custodiant te a mulicct
mala et ablanda lingua extra¬
nee. Non concupiscat pulchu¬
tudinem eius cor tuũ: ne capia¬
ris uutib illiꝰ. Drecium enim
lier autem uiri precioseem aĩaz
capit. Nunquid abisconde̾ potest
homo ignem in sini suout ni¬
stimenta eius non ardeant: aut
ambulare suꝑ primas ut non ã¬
burantur plante eius: Sie qui
ingreditur ad mulierem ꝓximi
sui non erit mundir tñ tetigͥit
eam. Non grandie est culo: cũ
quie furatue fueritissutatur tñ:
nt esurientem ac̃am.
plum: et omnem substantiam
Qui adulter est: ꝓpter cordis in¬
opiam ꝑdet aĩam suam. Tur¬
pitdinem et ignominiam cõ¬
gregat sibi : et obꝓbrium illius
non delebitur: quia ⁊clus et fu¬

Expanded text:
et ne dimittas legem matris tuae liga ea in corde tuo iugiter et circumda gutturi tuo cum ambulaveris gradiantur tecum cum dormieris custodiant te et evigilans loquere cum eis quia mandatum lucerna est et lex lux et via vitae increpatio disciplinae ut custodiant te a muliere mala et a blanda lingua extraneae non concupiscat pulchritudinem eius cor tuum nec capiaris nutibus illius pretium enim lier autem viri pretiosam animam capit numquid abscondere potest homo ignem in sinu suo ut vestimenta illius non ardeant aut ambulare super prunas et non conburentur plantae eius sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui non erit mundus cum tetigerit eam non grandis est culpae cum quis furatus fuerit furatur enim ut esuriplum, et omnem substantiam m adulter est, propter cordis inopiam perdet animam suam: Turpitudinem et ignominiam congregat sibi, et opprobrium illius non delebitur: Quia zelus et fu
Abbreviated transcription (Latin):
ili mi si spoponderis .ui.¬
ꝑ amico tuo: defixisti a¬
pud extraneum manũ tuam
Islaqueatus es uerbis oris tui:
et captue ꝓprus sermonibs. Ffas
iergo qd̃ dico fili .mi. et temetip̃m
libtra: quia intidisti ĩ manus
ꝯprimi far. Disturre ⁊ festina:
sufcta amicuna turem. Ne de de

Expanded text:
mi, si spoponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam; Illaquaetus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus. Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera: quia incidisti in manum proximi tui. Discurre, festina, suscita amicum tuum: Ne dede
Abbreviated transcription (Latin):
eius: et disce sapientign. Que cũ
non hesbeat ducent. nec precepto¬
rem. nec principem ⁊ paratꝰ estate
tibum sibi: et congregat ĩ messe
qd̃ comedat. Usozquo piger dor¬
nus: Quando consurges ex sõ¬
no tuo: Paululum dormies
paululum dormitabis: pardulũ
ꝯseres manus ut dornuas : et ue-¬
miet tibi quasi uiator egestas:
ct pauꝑies quasi uir armatus.
Si uero ĩpiger fueris ⁊ueniet ut

Expanded text:
ejus, et disce sapientiam; quae cum non habeat ducem vel praeceptorem, nec principem, parat aestate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat. Usquequo piger dormis? Quando consurges ex somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus ut dormias, et veniet tibi quasi viator egestas, et pauperies quasi vir armatus. Si vero impiger fueris
Abbreviated transcription (Latin):
iuir mutilis ⁊ graditur ore ꝑu̾so:
aunuit oculis ⁊ terit pede ⁊ digito
loquitur ⁊ prauo corde machina¬
tur malum: et in om̃i tempe
uirgia seminat. Huic extrm¬
plo uenit ꝑditiosuq: et subito
conteretur: nec babebit ultra me¬
dicuiani. Sex sunt que odit
dñs: et septiminu deteftatur aĩa
eius. Ocalos sublinte: lingnã

Expanded text:
r inutilis, graditur ore perverso, Annuit oculis, terit pede, digito loquitur, Pravo corde machinatur malum, et in omni tempore jurgia seminat. Huic extemplo veniet perditio sua, et subito conteretur, nec habebit ultra medicinam. Sex sunt, quae odit Dominus, et septimum detestatur anima ejus: Oculos sub
Abbreviated transcription (Latin):
noctibz: usq ad montem dei oreb.¬
spelunca. Et ecce sermo dm̃i ad
cum: dixitqs illi. Quidhic agis
helya: At ille respondit. Zelo de¬
latus sum pro dño deo ex̾cituũ:
quia dereliquerũt pactum dñi
filii isrl̃. Altaria tua destruxerũt
et ꝓph̃as tuos occiderũt gladio
et decelictus sum ego solus: et
querunt animam meam ut
auferant eam. Et ait ei. Egrẽ.¬
dere: et sta in monte corã dño.
Et ecce dñs transit : et spiritus
grandis ⁊ fortis subu̾tẽs mõtes:¬
et contereus petras aute dũm. Nõ

Expanded text:
ias ad montem Dei Oreb,spelunca, et ecce sermo Domini ad eum, dixitque illi: Quid hic agis, Elia? At ille respondit, Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum, quia dereliquerunt pactum Domini filii Israel. Altaria tua destruxerunt, et prophetas tuos occiderunt gladio, et derelictus sum ego solus, et quaerunt animam meam, ut auferant eam. Et ait ei: Egredere et sta in monte coram Domino, et ecce Dominus transit, et spiritus grandis et fortis subvertens monteet conterens petras ante Domin
Abbreviated transcription (Latin):
ierabel nuntium ad helyam di¬
cens. Hec michi faciant du et hec
addant: nisi hac hora cras posuero
aĩam tuam sicut amnant u¬
nus ex illis. Tinuit ergo belyas:
et surgens abnt. quocunqz euni
ferebat noluntas. Uenitqs in
bersabee uida: et duisit ibi pu

Expanded text:
iezabel nuntium ad Heliam dicens haec mihi faciant dii et haec addant nisi hac hora cras posuero animam tuam sicut animam unius ex illis timuit ergo Helias et surgens abiit quocumque eum ferebat voluntas venitque in Bersabee Iuda et
Abbreviated transcription (Latin):
Dinuni nomni amicus nouns
ueterascat et cũ suauitate bites
alud. Non ⁊eles glam et opes pͦ¬
catoris: non enu scis que futu¬
ra sit illius subuersio. Non pla¬
ccat tibi inuiria iustoꝵ : sciens
qũ usos ad inferos nou placebͭ
impius. Longe abesto ab honuẽ
potestatem habente occidendi: et
uon suspicaberis timorẽ mortis.
Et si accesseris ad illum noli a¬
liquid cõmuttere: ne forte aufe¬
rat uitam tuam. Cõmunionẽ
mortis scitoz qũĩ in medio laq̃¬
or ingredieris: et suꝑ dolentiũ
arma ambulabis. Secumdũ
uirtutem tuam cauete a ꝓxi.¬
sinsu sit tibi cogitatus dei. et
om̃is narratio tua in preceptis
altissimi. In manib artificũ
oꝑa laudabuntur ⁊ et princeps
populi in sapientia ẜmonis sui:
in sensu uero semoꝵ uerbum.
Terribilis est in ciuitate sua bo

Expanded text:
s veterescat et cum suavitate bibes illud non zeles gloriam et opes peccatoris non enim scis quae futura sit illius subversio non placeat tibi iniuria iniustorum sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si accesseris ad illum noli aliquid committere ne forte auferat vitam tuam communionem mortis scito quoniam in medium laqueorum ingredieris et super dolentium arma ambulabis secundum virtutem tuam cave te a proximsensu sit tibi Dei cogitatus, et omnis narratio tua in praeceptis Altissimi. In manu artificum opera laudabitur, et principes populi in sapientia sermonis sui, in sensu vero seniorum verbum. Terribilis est in civitate sua ho
Abbreviated transcription (Latin):
illius. Auerte faciem tuam a
muliere cõpta: et ne crecũspiti¬
as speciem elienam. Propter spe¬
cieni mulieris multe ꝑierunt:
et ex hoc ꝯcupiscentia quasi igiis
exardescit. Om̃is nuĩtier que
est fornicaria: quasi stercus in
uia conculeabitur. Speciem ui¬
lieris aliene multi admirati:
reprobi facti sunt. C olloquñ
enũ illius: quasi ignis exardes¬
cit. Cum aliena nuiliere ne se
deas omnino: nec accũtas cũ ca
suꝑ cubitum. Et non alterceris
cum illa in niuoz ne forte decli¬
net cor tuũ in illam: et saingnĩe
tuo labaris in ꝑditionent. ꝓie

Expanded text:
ejus. Averte faciem tuam a muliere composita: et non circum inspicias speciem alienam. Propter speciem mulieris multi perierunt: et ex hoc concupiscentia quasi ignis exardescit. Omnis mulier que est fornicaria: quasi stercus in via computatur. Speciem mulieris aliene multi admirati: reprobi facti sunt: colloquium enim illius quasi ignis exardescit. Cum aliena muliere ndeas omnino nec accumbas cum ea super cubitum, et non alterceris cum illa in vino, ne forte declinet cor tuum in illam, et sanguine tuo labaris in perditionem. E
Abbreviated transcription (Latin):
cam. Porro illa flebat: et nõ
capiebat cibũ. Dixit ergo ei
belchana nir simis. Anna cur
fles et quare nõ comedis ⁊ et
quãobrem affligitur cortuũ:¬
⁊ sumquid non ego melior
sũ tibi ꝙͣ decẽ filai: Surrexit
autem anna postqͣuã come

Expanded text:
o illa flebat, et non capiebat cibum. Dixit ergo ei Elcana vir suus: Anna, cur fles? et quare non comedis? et quam ob rem affligitur cor tuum? Numquid non ego melior sum tibi quam decem filii? Surrexit autem Anna postquam come
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑpetũ. Semen enim erat
maledictum abutio: nec ti¬
uens aliquem ueniã dabas
peecatis illoꝵ. Quis cm̃ dicet
tibi quid fccisti: aut quis sta¬
bit ꝯtra iuditiũ tuũ.  Aut qͥs
ĩ ꝯspetu tuouoniet uindex ñ¬
quor hor̃inz ant quis tibi ĩ¬
putabit : si perierint uationes
queis tr secisti: ⁊ues  est ali
deus qͣm tu cri cura est de omnibz.
in conspectu tuo inquirent de
hus ques ꝑdidisti. Cum ergo
sis iustus: iuste omĩa disponis.
ri ꝯdemuans: et exterum estimas
a tua uirtute. Uirtus enĩ tua
uisticie nutium est: et ob hoc qd̃
tu qui non crederis esse ini uir¬
te nesciint qui sciunt audaciã
tradicis. Tu autem dñator uir¬
tutis cura tranquillitate uidi¬
cas: et cumi magua reuertucia
disponis nos. Subest cuĩ tibi¬

Expanded text:
in perpetuum semen enim erat in perpetuum semen enim erat maledictum ab initio nec timens aliquem veniam dabas peccatis illorum quis enim dicet tibi quid fecisti aut quis stabit contra iudicium tuum aut quis in conspectum tuum veniet vindex iniquorum hominputabit si perierint nationes quas tu fecisti? Nec enim est alius Deus quam tu, cui cura est de omnibus:in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti. Cum sis ergo justus, juste omnia disponis . condemnare, exterum aestimas a tua virtute. Virtus enim tua justitiae initium est; et ob hoc quod, qui non crederis esse in virn iis qui sciunt audaciam traducis. Tu autem Dominus virtutum, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos .
Abbreviated transcription (Latin):
quan bonus et su anis
est dñc spiritus tuus in omib
ripis ⁊ et de quibz peccant admo¬
nes et alloqueris: ut reucta ma¬
licia credant in te dũc. Illos cĩ
antiquos inhabitatores sc̃e tue
lia oꝑatibi fatiebant. ꝑ medica¬
mina et sacrificia iniusta: et
filioꝵ suoꝵ necatores sinc mĩa.
et comestores iuscerum uoĩm et
deuorators scangninss a medis
sacrainento tuo ⁊ et auctores pa¬
rentes aĩaꝵ iauxiliataꝵ no¬
luisti ꝑdert ꝑ manus pareutũ
nr̃oꝵ :nt dignam ꝑciperent
ꝑegrinationem pueror dei: q̃
tibi oĩm carior est terra. Sed
et hus tanquam homĩbs peꝑci¬
sti : et misisti antecessores exer¬
citus tui. uespas: ut illos pau¬
latim exterminarent. Non
quia impotens in bello cras¬
subicere impios iustis aut be¬
stus seuis ⁊ aut nerbo duro si¬
mul exterminare: sed partib
iudicans dabas locum penitẽ¬
ne ⁊ non ignorans qm̃ imqua
est natio eoꝵ: et naturalis ma¬
licia ip̃oꝵ. Et qm̃i non poterat
mutari cogitatio cordis illor

Expanded text:
 bonus et suavis est, Domine, spiritus tuus in omniburipis, et de quibnens adloqueris ut relicta malitia credant in te Domine et illos enim antiquos inhabitatores sanctae tuae lia tibi opera faciebant per medicamina et sacrificia iniusta et filiorum necatores sine misericordia et comestores viscerum hominum devorationem et sanguinis a medio sacramento tuo et auctores parentes animarum inauxiliatarum voluisti perdere per manus parentum nostrorum ut dignam perciperent peregrinationem puerorum Dei quae tibi omnium carior est terra sed et his tamquam hominibus pepercisti et misisti antecessores exercitus tui vespas ut illos paulatim exterminarent non quia inpotens eras in bello subicere impios iustis aut bestiis saevis aut verbo duro simul exterminare sed partibus iudicans dabas locum paenitentiae non ignorans quoniam nequa est natio illorum et naturalis malitia ipsorum et quoniam non poterat mutari cogitatio illorum
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ oportet iustum esse et hu¬
manuim. Et bone spei fecisti
filios tuos : qm̃ iudicans das lo¬
tum i pcc̃is pertentie. Si eĩ
ĩnicos scruoꝵ tuoꝵ et debitos
morti cuin tanta cruciasti at¬
tentione. et liberasti daus tẽpus
et locum ꝑ que possent mutari
a malicia: cum quanta diligen¬
tia iudicasti filios tuos. quoꝵ ꝑa.

Expanded text:
quoniam oportet justum esse et humanum, et bonae spei fecisti filios tuos. Quoniam judicans das locum in peccatis poenitentiae. Si enim inimicos servorum tuorum, et debitos morti, cum tanta cruciasti attentione, et liberasti dans tempus, et locum, per quem possunt mundari a malitia; cum quanta diligentia judicasti filios tuos, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc pessimabor: In die bonor
malor ne ĩnicmor sis bouorũ
Qũ facile est coram deo in die o.¬
bitus retribuere uncuiq scd̃m
mas suas. Malicia hore obluuo¬
neui facit luxurie magne: et in
fine hominis demidatio oꝑr illiꝰ.
Aute morteui ne laudes hoĩen
queiquam: qũi ini filus sius e¬
guoscetur uir. Non ouuẽ boĩez

Expanded text:
hoc pessimabor? In die bonorum, malorum ne immemor sis bonorum; quoniam facile est coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas. Malitia horae oblivionem facit luxuriae magnae: et in fine hominis, denudatio operum illius. Ante mortem ne laudes hominem quemquam, quoniam in filiis suis agnoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ sunt inisidie dolosi. Sicut enĩ
cruitant precordia fetentiũ: et sic̃
ꝑdix nducitur in caucant et ca¬
prea ui laqueum ⁊ sic et cor super¬
boꝵ: et sic ꝓspector uidens casum
ꝓrum sui. Bona enĩ in mala
ꝯuertens insidiabitur: et ĩ clectis
ĩponct maculam. Abscrutilla
una augetur ignis: et ab uno do¬
loso augetur sangnis. Como eĩ
pcc̃or sanguim insidiatur. Nittẽ¬
de ergo tibi e pestifero: fabricat eĩ
mala: ue forte moucat suꝑte.
subsannationem in ꝓpetnum.
Aduitte ad te alienigenam; et
subuertet te ui turhore: et aba¬
lienabit te a uus ꝓpuis . xii.

Expanded text:
 sunt dolosi sicut enim eructant praecordia fetantium sicut perdix inducitur in caveam et ut caprea in laqueum sic et cor superborum et sicut prospectator videns casum proximi sui bona enim in mala convertens insidiatur et in electis inponet maculam ab scintilla una augetur ignis et ab uno doloso augetur sanguis homo vero peccator sanguini insidiatur adtende te a pestifero fabricamala: ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum. admitte ad te alienigenam, et subuertet te in turbore et abalienabit te a tuis proprii
Abbreviated transcription (Latin):
uit autẽ uxor urie qd̃ mortuꝰ
esset urias uir suus: et plãx ͭ
dauid et introduxit eã in do¬
mum suã: et facta ẽ et uxor.
Pdeperitq ei filiũ. Et displicu¬
it uerbum hoc qd̃ fecerat da¬
uid coram domino .xii.

Expanded text:
it autem uxor Uriae, quod mortuus esset Urias vir suus, et planxit David, et introduxit eam in domum suam, et facta est ei uxor, peperitque ei filium: et displicuit verbum hoc, quod fecerat David, coram Domino h.
Abbreviated transcription (Latin):
maton in quibusdam grecis
uolumuub usq hodie antiqͥs
expressum litteris inucnimius.
Sed et psalmi tricesimꝰ sextus
et centesimus decimus. et cen¬
tesimꝰ undecimus. et centesimꝰ

Expanded text:
maton in quibusdam Graecis voluminibus, usque hodie antiquis expressum litteris invenimus. Sed et psalmi tricesimus sextus, et centesimus decimus, et centesimus undecimus, et centesim
Abbreviated transcription (Latin):
uarent nn eis om̃ia que in holocau¬
stum oblaturi erant. Poiro ĩ ma¬
ri sacerdotes lauabantur. ffecit
autem et candelabra aurea decẽ
scd̃m speciem qua iuissa erant fi¬
eri ÷ et posuit eam templo: quĩq
a dextris et quĩqz a suustris. Nec¬
non et mensas deceni. posuitq ea ᷤ
ui templo: quĩq a dextris et quĩ¬
qz a sinistris ffialas quoq aurcais
centum. ffecit etiam atriũ sacer¬
dotum et basilicami grandem ⁊ et
ostia in basilica: que texit ere. Por¬
ro mare posuit n latere dextro
contra orienten: ad meridieni.
Fect autem hyram lebetas quos
et creagras: et fialas. Et comple¬
uit omne apus regis in domo
dei : hoc est colũnas duas. et epis¬
tilia et capita: et quasi quedam
retiacula que capita tegerent sr̃
epistilia. Malogranata quoq qͣ¬
dringenta. et retiacula duo: ita
ut bin ordiues medlogranatoꝵ¬
siigulis reciaculis iungerentur:

Expanded text:
varent in eis omnia, quae in holocauvarent in eis omnia, quae in holocaustum oblaturi erant: Porro in mari sacerdotes lavabantur. Fecit autem et candelsecundum speciem qua iussa erant fieri et posuit ea in templo quinque a dextris et quinque a sinistris necnon et mensas decem posuitque eas in templo quinque a dextris et quinque a sinistris fialas quoque aureas centum fecit etiam atrium sacerdotum et basilicam grandem et ostia in basilica quae texit aere porro mare posuit in latere dextro contra orientem ad meridiem fecit autem Hiram lebetas quoque et creagras et fialas et conplevit omne opus regis in domo Dei hoc est columnas duas et epistylia et capita et quasi quaedam retiacula quae capita tegerent super epistylia malagranata quoque quadringenta et retiacula duo ita ut bini ordines malagranatosingulis retiaculis iungerentur
Abbreviated transcription (Latin):
ecit quoqz altare eneui
niginti cubitoꝵ longi¬
tudinis et uiginti cubitoꝵ lati¬
tuduus: et decem cubitoꝵ alti¬
tuduns. Mare etiã fusile decẽ
cubitis a labio usq ad labiũ
rotundũ ꝑ circuitum quĩq cubi¬
tos hẽbat altitudinis: et fumculꝰ
triginta cubitoꝵ ambiebat gyrũ
tius. Similitudo quos boum
erat subter illud. Et decem cuibi¬
tis quedam extrinsecus celatu¬
re: quasi duobz uersib aluum
maris circuibant. Boues autẽ
erant fusiles: et ip̃m mare suꝑ
duodecim boues impositum erat.
Quortres respiciebant aquilonẽ:
ct alii tres occidentem. Porrotres
alii meridiem. et tres qui reliqͥ
erant orientem: mare habentes
suꝑpositum. Posteriora autem
bonn erant intrinsecus sub ma.¬
ii. Porro uastitas illius hẽbat
mensuram palini. Et labũmi
illius erat quasi labium calicis
uel repandi lili: capiebatqz men¬
sure tria nulia metretas. fsecit qͦs
conchas decem ⁊ et posuit qͥnqz a
dextris et quĩq a sunstris: ut la¬

Expanded text:
ecit quoque altare aeneum viginti cubitorum longitudinis, et viginti cubitorum latitudinis, et decem cubitorum altitudinis. Mare etiam fusile decem cubitis a labio usque ad labium, rotundum, per circuitum: quinque cubitos habebat altitudinis, et funiculus triginta cubitorum ambiebat gyrum ejus. Similitudo quoque boum erat subter illud, et decem culitis quaedam extrinsecus caelaturae, quasi duobus versibus alvum maris circumibant. Boves autem erant fusiles: Et ipsum mare super duodecim boves impositum erat, quorum tres respiciebant ad aquilonem, et alii tres ad occidentem: porro tres alii meridiem, et tres qui reliqui erant, orientem, mare habentes superpositum: posteriora autem boum erant intrinsecus sub mari. Porro vastitas ejus habebat mensuram palmi, et erat labium illius quasi labium calicis, vel repandi lilii: capiebatque mensurae tria millia metretas. Fecit quoque conchas decem: et posuit quinque a dextris, et quinque a sinistris, ut la
Abbreviated transcription (Latin):
nuliter fecerant. et irritaucrunt
filu iscl̾ uerbis nou rectis dũm
deuim suũ÷ et edificauerũt sibi
excelsa in ciuctis urbib suis: a
turre custodũ usq adciuritatem
munitam Sfeceruntq sibi statu¬
as et lucos in om̃i colle sublimi.
et subter omne lignum nemo¬
rosum: et adolebant ibi incẽsũ

Expanded text:
runt filii Israhel verbis non rectis Dominum Deum suum et aedificaverunt sibi excelsa in cunctis urbibus suis a turre custodum usque ad civitatem munitam feceruntque sibi statuaet subter omne lignum nemorosum, et adolebant ibi incensum