comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. Renouamini
seruit legi dei. serue¬
tur integer .i. rõ ur̃a¬
seruetur integra. non
cõsentiendo carnic iħ

Expanded text:
alibi: Renovamini servit legi Dei, servetur integer, id est raservetur integra, non consentiendo carni: et
Abbreviated transcription (Latin):
les & contrectabiles simus. que rursus duo di¬
cuntur. quia sepe anima cum spu nominat᷑.
ab eo eius gr̃a peni¬
tus ł miniitur: aĩa
seruetur munda. &¬
corpus sñ q̃. usq in ad.¬

Expanded text:
les et contractabiles sumus: quae rursus duo dicuntur, quia saepe anima cum spiritu nominaab eo ejus gratia penil minuitur. Et anima servetur mundcorpus sine qu
Abbreviated transcription (Latin):
occõnem pseudo .i.
qr diligo uos. ⁊ hoc
nũc or faciã semper
ut mẽo exemplo am.¬
tem occasionẽ
qui ꝑ me uolunt ha¬
bere occasionẽ sumẽ¬

Expanded text:
onem pseudo, id est quia diligo vos. Et hoc nunc et faciam semper, ut meo exemplo amtem occasionem eorum qui per me volunt habere occasionem sum
Abbreviated transcription (Latin):
tis p̃dico. ꝙ a licitis
abstineo. p̃p salutẽ
in om̃ib regionib
achaie. Quare:
putatishfi̾: quia
ñ diligo uos: s. puta¬
tis me fac̾e ꝓ odio ꝙdi
cunt pseudo. eus
scit ꝙ ego diligouos

Expanded text:
tis praedico, quod a licitis abstineo propter salutem in omnibus regionibus Achaiae. Et quare? putatis hoc fieri, quia non diligo vos? Scilicet putatis me facere odio quod dicunt pseudo? Deus scit, quod ego diligo vos
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa dĩ necia est. Nle qiusꝙͣ cum bonosa¬
gelos amicos hr̃e se putat. hãt malos demo¬
nes fictos amicos. eosq tanto nocentiores. pp.¬
to astuciores ac fallaciores patitur inimicoᷤ.
neq sci & fideles uniꝰ u̾i dĩ culcores ab eoꝵ
fallaciis & multiformi temptatione securi
sunt in his dieb malignis. uͭ ista sollicitu¬
do ñ est inutił. neͣ cum sathanas se transfigu¬
rat fallendo ad aliqua ꝑniciosa seducat. Nã
qñ sensus corꝑis fallit m̃tem u̾o ñ mouet
a u̾a rectaq sña qua quisq uitã fidelemge¬
rit. nullũ ẽ in religione ꝑicłm. ł cum se bo¬
num fingẽs̃ ea ł facit. ł dicit que bonis ã¬
gelis ꝯgruunt. os si credatur bonus: nonẽ

Expanded text:
ia necessaria est, ne quisquam cum bonos angelos amicos habere se putat, habeat malos daemones fictos amicos, eosque tanto nocentiores quanto astutiores ac fallaciores patitur inimicos; neque sancti et fideles unius veri Dei cultores ab eorum fallaciis et multiformi tentatione securi sunt, in his diebus malignis, ubi ista sollicitudo non inutilis, ne, cum Satanas se transfigurat, fallendo ad alquando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum. Vel cum se bonum fingens ea facit vel dicit, quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur bonus, non es
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ habebat erga eos. qr nõ iõ nolebat accipere
quia nõ illos diligebat. s iõ magis. quia eos
post spolia eccłiaꝵ.
fuit accipiendum.
ne bñ seminantes
amitt̾ent fructum.
qr si ñ acciperet il¬
lis forte in scandalũ
ꝑfice̾t. ł ut unin̾sa¬
liter dicam. s. in oĩ¬

Expanded text:
 habebat erga eos, quia non ideo nolebat accipere, quia non illos diligebat, sed ideo magis, quia eos post spolia ecclesiarfuit accipiendum, ne bene seminantes amitterent fructum, quia si non acciperet, illis forte in scandalum proficeret. Et universaliter dicam in o
Abbreviated transcription (Latin):
casionem. ut tales inueniãtur si c̃ & nos.
i. similes nob̾. in quo .i. inẽẽ similes nobis
głantur.erunt ue sicut ⁊ nos. Ucu. ã
inquo głantur .i. ii
accipiendo. inueni¬
nules nob̾. gła it. eo

Expanded text:
nem, ut tales inveniantur sicut et nos, imiles nobis. In quo, id est in esse similes nobis, gloriantur, eruntne sicut et nos? utique. in quo gloriantur, id accipiendo, inveniles nob
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝙͣ qͥuia ñ u̾e uideus erat. sicut nec uere gen
aliquid nec p̃putũ dispensatorie itaq simu
to fit.q. eger. sĩ tũ se febres hr̃e m̃titur. s cũ
aĩo ꝯdolentis cogitat quomͦ seruiri sͥ uelit.:
si egrotaret. ait. it. aus. ita. factus sum ui¬
sicu̾t aitͥ circũcisus quis uocatus ẽ. s addu¬
b & parũ intelligñcib fuixisse putatus est.
Iudeus it. erat os circũcisus uocatus nolue¬
i it adduc̾e p̃putium .i. noluit ita uiu̾e ac si
cirtũcisus ñ eẽt. hoc enim iam in potestate
habebat a sub lege quid̃ seruilit᷑ ñ erat. Ne¬
re gͦ ñ ficte iudeus ꝙ erat: uixit. sic̃ nec fal¬
lacit᷑ gentilem se finxit. s licite omĩb cibis
quos ⁊̃ dampnant uidei: ꝑmisit uti. eui oĩs
creatura. dĩ ñ simulate s uere bona erat.
Sic̃ gͦ hos ritus gentiliũ uere sic os uideoꝵ
sacram̃ta: si fallacit᷑ suscepit. ut illis simplex
istis eẽt duplex. Aliud hñs in corde aluid in

Expanded text:
am, quia non vere Judaeus erat, sicut nec vere gentaliquid, nec praeputium . Dispensatorie itaque simuoto, sit quasi aeger; non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat quomodo serviri sibi velit si aegrotaret. Ait enim Augustinus ita: Factus sum Judsicut ait: Circumcisus quis vocatus est, non addubus et parum adtendentibus finxisse putatus est; iudaeus enim erat et circumcisus uocatus; noluit adducere, id est noluit ita uiuere, ac si circumcisus non esset. hoc enim iam in potestate habebat. re ergo non ficte ut Judaeus quod erat, vixit, sicut nec fallaciter gentilem se finxit; sed licite omnibus cibis quos etiam damnant Judaei permisit uti, cui omnis creatura Dei non simulate, sed vere bona erat. Sicut ergo hos ritus gentilium vere, sic et Judaeorum sacramenta non fallaciter suscepit, ut illis simplex, istis esset duplex, aliud habens in corde, aliud in
Abbreviated transcription (Latin):
dampnãt uidei. Quero gͦ utrũ &s hoc simulate
fec̾it ꝙ si absurdissimum atꝙ falsissimũ ẽ. gͣ &
illa in quib uidõꝵ ꝯsuetudini ꝯgruebat lib̾ta¬
te prudenti ñ necc̃itate seruili ł dispensatio¬
ne fallaci agebat. Cur.it. oleastro inserco u̾ita¬
tem seruauit. & n᷑alib ramis nescio ꝙ dispen¬
satorium simuloĩs uelam̃ obtendit: Ita ⁊̃ cũ
dicit᷑ qui infir. & ego ñ infirmor: non infir¬
dixit sicut & c̃. ut suꝑiꝰ ubi dixit & sͥ sũptꝰ debe¬
ri. & tñ abstimnuit. neuidettir euuͣngłs̃ uendi¬
tor. & ne ubi dxi cursum apd imꝑitos in malã
suspitionem ditidẽs impediret: noluit acciꝑe
ꝙ ei iure dñico debebatur. nͨ iõ: qr noluit acci¬
beri ostñdit. & debito se usum nõ eẽ nec oĩo
uti uelle ꝓfessus ẽ eo ip̃o fẽs ẽ infirmis infir¬

Expanded text:
damnant Judaei. Quaero ergo utrum et hoc simulate fecerit, quod si absurdissimum atque falsissimum est, ergo et illa in quibus Judaeorum consuetudini congruebat, libertate prudenti, non necessitate servili, vel dispensatione fallaci agebat. Cur enim oleastro inserto veritatem servavit, et naturalibus ramis nescio quod dispensatorium simulationis velamen obtendit? Ita etiam cum dicit: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Non infirdixit, sicut et caetera superius ubi dixit, et sibi sumptus deberi; et tamen abstinuit ne videretur Evangelii venditor, et ne verbi Dei cursum apud imperitos in malam suspicionem decidens impediret. Noluit accipere quod ei jure Dominico debebatur: nec ideo quia noluit utiberi ostendit, et debito se usum non esse, nec omnino uti velle professus est, eo ipso factus infirmis infir
Abbreviated transcription (Latin):
ticie &o beatitudiniᷤᷤ em̃e.¬
escitis ꝙ hii qui
⁊ c̃. Agonistarũ simi¬
litũdine ostendit fa¬
abstinendum ab his: q̃
cio. recte utiq. quia
habebo p̃mium sicut

Expanded text:
tiae et beatitudinis aeescitis quod c. Agonistarum similitudine ostendit faabstinendum ab his quaecio, recte utique, quia bebo praemium, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qui ministrat egroco. si cũ febres se hr̃e mencit᷑.
s cum aĩõ ꝯdolentis cogitat quomͦ qͥ uellet ser¬
uiri: si egrotaret. Se gͦuideis dix̃ tãꝙͣ uidenm.
os sic omĩb omĩa fcs̃ ẽ ñ mentientis astu. s
ꝯpatientis affectu. ĩ. ñ omĩa mala eoꝵ falla¬
scd̾iter medicando. aliis agens quesͥ fieri uel¬
lec. si opus eẽt. Cogitat . it. ut homo se eẽ potu¬
isse meis uiciis: in quib sunt alii. uñ alibi.

Expanded text:
egroto, non cum febres se habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat, quomodo sibi vellet serviri, si aegrotaret. Se ergo Judaeis dixit tanquam Judaeum, et sic omnibus omnia factus est, non mentientis astu, sed compatientis affectu, id est non omnia mala eorum fallamisericorditer medicando, aliis agens quae sibi fieri vellet, si opus esset. Cogitat enim ut homo se esse potuisse in eis vitiis in quibus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
debemus hoc facere.¬
hidentur illi emula¬
num cuius diminuñt
qui cum scandalo fra¬
trum comedunt ydo¬
latita imitatores dia¬
boli. zelo it. inui-¬
die: sathauas ydola¬
tͥam inueñ. ut homi¬
nes negando deum:¬
ator sͥ debitum cultũ
tur zelare dnm̃. uñ male cẽdet eis cum ñ for¬
tiores eo sint. uñ subdit. Hunquid forti¬
ores sumus illo: ut ualeamus ei resist̾e: non.

Expanded text:
debemus hoc facere.Videntur illi aemulanum cujus diminuunt, qui cum scandalo frtrum comedunt idothyta imitatores diaboli. Zelo enim invidiae Satanas idolam invenit, ut homines negando Deumator sibi debitum cultum t isti videntur zelare Dominum, unde male cedet eis, cum non fortiores eo sint. Unde subdit: Nunquid fortiores sumus illo, ut valeamus ei resistere? Non
Abbreviated transcription (Latin):
in suo sensu .i. ĩ suo
consilio dimittatur.¬
ne scandalum pas¬
sus a caritate que ẽ
tum recedat. Dico¬
faciet. quia qui sa¬
pit diem ł omẽm¬
i. ad honorem dnĩ facit. quia dõ placere¬
in hoc se putat. Et simiłr qui manducat

Expanded text:
In suo sensu. Id est in suo consilio dimittaturne scandalum passus a charitate, quae tum, recedat. VEdans: quia qui sapit diem, vest ad honorem Domini facit, quia Deo placerein hoc se putat. Et similiter qui manducat
Abbreviated transcription (Latin):
anc itẽ epłam scribit a¬
płs corinthiis quoꝵ qui¬
& si primo ꝯtͥstati postea
tñ emendati fu̾nt. & mł¬
ta ꝓ nomine xͥ passi. aliqͥ¬
causa reliquoꝵ scoit hant eplam scd̾am. repellẽs
pseudo apłos ostendendo deceptionem p̃clicatio¬
nis eoꝵ. & se multis modis cõm̃dans. notat ⁊
illos in elemosinis parcos. p̃cipit quoq corret¬
plum patientie ꝓponit. docens eosñ debere egre
ferre. cũ ip̃e ꝓalioꝵ salute ꝑicłis cocidie  mor¬
ti subiacebat. Est gͣ intentõ eius in hac epła in¬
correctos corrigere. & correctos ad utiliora ꝓ-¬
uocare. ⁊ pseudo cũ sui cõmendatione dep̾m̾e
¶odus tractandi talis est. more solito soluta¬
tionem p̾mictit. deiũ de bonis ꝑ grãm collatis
grãs dõ agit. loquens ꝑfectis. Postad cosanti¬
am passionis sui exemplo inuitat. Postea pse.¬
udo apłos depͥm̃do redarguit. decegens u̾suci¬
as coꝵ. & se multis modis ꝯm̃dat. tãdem sub¬
ditur mortał ãmonitio cũ it̾atione benedic¬

Expanded text:
anc item epistolam scribit Apostolus Corinthiis, quorum quietsi primo contristati, postea tamen emendati fuerant, et multa pro nomine Christi passi. Aliqusa reliquorum scribit hanc Epistolam secundam, repellens pseudoapostolos ostendendo deceptionem praedicationis eorum, et se multis modis commendans. Notat etiam illos in eleemosynis parcos. Praecipit quoque correcplum patientiae proponit, docens eos non debere aegre ferre, cum ipse pro aliorum salute periculis quotidie et morti subjaceat. Est ergo intentio ejus in hac Epistola incorrectos corrigere, et correctos ad ulteriora provocare, et pseudo sui commendatione deprimere. Modus tractandi talis est: More solito salutationem praemittit; deinde de bonis per gratiam collatis gratias Deo agit, loquens perfectis; post ad tolerantiam passionis suae exemplo invitat; postea pseudoapostolos deprimendo redarguit, detegens versutias eorum, et se multis modis commendat; tandem subditur moralis admonitio cum iteratione benedic
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ne¬
⁊ si p̃muntur ab
ad malum taͣdisit̃.¬
⁊ ad bonũ ꝑati.
scientes quid sin¬
gulis ꝑsolui opor¬
teat. qr singulis
ꝑatur merces. nõ
litigiosos eẽ. s mõ.¬

Expanded text:
ne neet si premuntur ab ad malum tardi sint et ad bonum parati, scientes quid singulis persolvi oporteat, quia singulis paratur merces. Non litigiosos esse, sed mo
Abbreviated transcription (Latin):
bit
colosensi qui nulla eccłia¬
stice ministrationis predi¬
tus erat dignitate. s uir laudabilis in plebe cui
familiares literas mittit ꝓ onesimo seruo suo. qͥ
cum dampno eius fug̾at. s ab apło audito eim᷑m¬
głio baptizatus ẽ. cui ⁊ ueniam dep̃catur apłc.
scribens ei a roma de carcere.: ⁊ ẽ intentõ apłi: ĩ
plorare ueniam onesimo. ap̃ phylemonem. Mo-¬
dus talis. Pͥus salutat illum cum uxore ⁊ filio. de¬
in de ag̾ grãs dõ de bonis eoꝵ cõmendans fidem ⁊
caritatem eoꝵ. postea philemonem obsecrat cũ
ei ĩꝑare poss. ut onesimo parcat. ⁊ gr̃as dõ agat
quia talem illum recipit. ut nĩ seruum estimet:
s dilectissimũ frẽm. Dem̃ dicit ut paret sͥ hospi¬

Expanded text:
bit Colossensi, qui nulla ecsticae ministrationis praeditus erat dignitate, sed vir laudabilis in plebe, cui familiares litteras mittit pro Onesimo servo suo, qui cum damno ejus fugerat, sed ab Apostolo audito Evangelio bscribens ei a Roma de carcere. Et est intentio Apostoli implorare veniam Onesimo apud Philemonem. Modus talis est, prius salutat eum cum uxore et filio; deinde agit gratias Deo de bonis eorum, commendans fidem et charitatem eorum, postca Philemonem obsecrat, cum ei imperare posset, ut Onesimo parcat, et gratias Deo agat, quia talem illum recepit, ut non servum existimet, sed dilectissimum fratrem. Deinde dicit, ut paret sibi hospi
Abbreviated transcription (Latin):
i. postꝙͣbis fec̾is cor¬
rectionem. deuita hẽ¬
retici sunt qui ꝑ u̾ba
astruunt u̾bis legis.
ut prauitatem m̃tis
sue legis auctorita¬
te cõmendent. qui
uitandi sunt. quia
freq̃ntus correcti. ex¬
ercitatiores eeñt ad
malum. deuita dico.
dicio se cõdempnat:
qͥ erorẽ laudat: ⁊ u̾ita¬
tem uituꝑat. cũ¬
misero ad te. arche. uel
tyticum. qui intẽrim
ꝓuideat cretensib dũ
ad me uen̾is. festi. ue.
adm. nichopolim. Ibi
ut festinet post epłam
datam uenire qr uult
eũ iuidere: tã affec¬
tus. ⁊ut plenius con¬
firmet in eccħ̾astica di¬
sciplina. I enam le

Expanded text:
 postquam bis feceris correctionem, devita. Haeretici sunt qui per verba astruunt verbis legum, ut pravitatem mentis suae legis auctoritate confirment; qui vitandi sunt, quia frequentius correcti exercitatiores essent ad malum. Devita, dico, dicio se condemnat, qui errorem laudat, et veritatem vituperat. Cmisero ad te Artemam vel Tychicum, qui interim videat Cretensibus, dum ad me veneris, festina ad me Nicopolim, ibi t festinet post Epistolam datam venire, quia eum videre causa affectus, et ut plenius cofirmet in ecclesiastica disciplina. Zenam le
Abbreviated transcription (Latin):
te de p̃dictis confirma¬
re alios. qr hec p̃dicta
sunt bona in se: i ati¬
lia aliis hominib.
his confirma. stul.
nec utilis scĩa ẽ. & ge¬
nealogias .i. origiñ
enũciationes. & con¬
temptiones. quas dẽ
lege faciunt. ut deci¬
bis quos alii asserũt
discernendos. ali ñ.
⁊ pugnas legis. ut
qñ inem̃data scrip¬
tura de annis matu¬
cͣcͣria. ł ĩpossibilia. sẽ¬
tire uidr̃. deuita. sũt
enim inutiles .i. sũ

Expanded text:
te de praedictis confirmare alios, quia haec praedicta sunt bona in se, et utilia aliis hominibus.his confirma. Stultanec utilis scientia, et genealogias, id est originum enumerationes, et contentiones, quas de lege faciunt, ut de cibis quos alii asserunt discernendos, alii non, et pugnas legis, ut quando in emendata Scriptura de annis Matucontraria, vel impossibilia sentire videtur, devita. Sunt enim inutiles, id est sine
Abbreviated transcription (Latin):
&e heredes fecit. est
idelis .i. uerax.
⁊ dehis p̃dic¬
tis uolo ce. confir ali¬
os ut curentan oꝑi¬
b bonis p̃eẽ aliis mł¬
tis qui credunt dõ ł
ita. uolo. te. cõfir.s. eos

Expanded text:
et haeredes fecit, est fidelis, id est verax. Et de his praedictis volo te confirmare alios ut curent in operibus bonis praeesse aliis multis qui credunt Deo. Vel ita: volo te confirmare, s
Abbreviated transcription (Latin):
riis agen. uitam
nrãm in malicia.
i. in mala nocen¬
di uoluntate. &.
ĩuidia. de aliorũ
successib: i fi
nocere ñ licuit.
odibiles dõ. ẜali¬
is hominib i ñ.¬

Expanded text:
riis agentes vitam nostram in malitia, id est in mala nocendi voluntate, et invidia, 229 de aliorum successibus, et si nocere non licuit, odibiles Deo, vel aliis hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dmone illoᷤᷤ
principib i po¬
cestatib subdi¬
tos eẽ dicto obe¬
dire. ad omne
opus bonũ ꝑa¬
tos esse. neminẽ
blasphemare.
non litigiosos
esse sed mode¬
stos. omnem o¬
ostendentes mã¬
suetudinem ad
mitate uͥ priꝰ
s in gła ⁊ potesta¬
te ueniet. p̃mia da¬
in pͥmo aduentu
ad eo humił fuit
ꝙ ñ solum erudi¬
didit morti. senri.¬
curi sumus despe.
dedit dico. ad hoc
ut redi. nos ꝑ san¬
guinem ab omni
miqui. tãm origi¬
nali ꝙͣ actuali. ⁊
hoͣc redemit nos xͤ.
ut puram uitam
sectantes: ⁊ reple¬
ti oꝑib bonis: reg¬
ni dĩ heredes ẽẽ
possimus. Hec
lo. nescientib.̃
argue negligen¬
tes. ł rebelles.⁊
hoc cum omĩ ĩꝑio.
i. potestatiue. qͣr
iam ñ asꝑe hoc ac¬
cipitur. tum ꝓsa

Expanded text:
dmone illos principibus et potestatibus subditos esse, dicto obedire, ad omne opus bonum paratos esse, neminem blasphemare, non litigiosos esse, sed modestos, omnem ostendentes mansuetudinem ad mitate ut prius, sed in gloria et potestate veniet, praemia dain primo adventu adeo humilis fuit. Quod non solum eruditradidit morti, semetipcuri sumus de spe. Dedit dico, ad hoc, ut redimeret nos per sanguinem ab omni iniquitate, tam originali quam actuali, et hoc redemit nos Christus, ut puram vitam sectantes, et repleti operibus bonis regni Dei haeredes esse possimus. Haec loquere nescientibus, argue negligentes vel rebelles: et hoc, cum omni imperio, id est potestate, quia jam non aspere hoc accipitur, cum pro
Abbreviated transcription (Latin):
gis ꝑi. iõ hoc dicit non
qi ꝑitior fit apolo. s qr¬
huius ꝓfessionis fu̾at ĩ
synagoga.⁊ apollo qͥ¬
ꝑͥfectus erat in scͥptura
sollicite p̃mitte. ita sol¬
licite. ut nicħ desit illis.
i. ut que ad uiatiẽ ne¬
cessaria sunt eis: hañt¬
amen. quereret. uñ aũ resericillis. ⁊ñ ht̃¬
ad quelibi. s ad usus neces: ⁊ hoc iõ: ut ñ sit̃¬
in fruc. ⁊ iuxta ꝑabolam arboris. que non fa¬
cit fructum bonum excidantur. ⁊ in tg. mit.
Idẽo iubet illie sumptus necessarios dari. quia
dignum erat. ut qui spũalia tradẽbant: non
illis deessent carnalia. Apollo ep̃c fuit corinchi¬
oꝵ. qui pp̃ seditionem concitatã aduersum
se a pseudo apłis.discesserat cum zena socio
suo ad tytum crecensem epm. s coruichiis iã
sedatis ꝑ epłas pauli mandat tyco. ut priusꝙͣ
ueniat nichopolim. p̃miitat eos ita sollicite. ut
nichil in uiatico illis desit. Salui . o. qui
mecum sunt. p̃p coͣnpendium simul om̃s c̃salu¬

Expanded text:
gisperitum. Hoc dicit, non quia peritior sit Apollo, shujus professionis erat in Synagoga. Apolloerfectus erat in Scriptura, sollicite praemitte, ita sollicite, ut nihil desit illis, id est ut quae ad viaticcessaria sunt eis, haquis quaereret: Unde autem res erit illis? Unde habad quaelibet, sed ad usus necessarios, et hoc ii, et juxta parabolam arboris quae non facit fructum bonum, excidatur et in ignem mittatur. Ideo jubet illis sumptus necessarios dari, quia dignum erat ut qui spiritualia tradebant, non illis deessent carnalia. Apollo episcopus fuit Corinthiorum qui propter seditionem concitatam adversum se a pseudoapostolis discesserat, cum Zena socio suo ad Titum Cretensem episcopum, sed Corinthiis jam sedatis per Epistolas Pauli, mandat Tito ut priusquam veniat Nicopolim, praemittat eos ita sollicite ut nihil in viatico illis desit. Salutant te omnes qui mecum sunt; propter compendium simul omnes consalu
Abbreviated transcription (Latin):
cidat in obꝓbrium.
i. incõcemptum. ap̃
infideles. ł fideles. ⁊
sic incidat in la. di.
os diaboli laqueos.
iaconos ⁊ c̾. hͥ
describit qͣles
debeant ẽẽ diacones.
de prbris tac̾e iuĩdet᷑.
s nomine ep̃i: eos cõ¬
ꝓ pbris acciꝑet ñ de
eis dimitt̾et. descẽcdẽs
ad diaconer. de qui¬
b ait. Diaconos õ¬
portet eẽ pudicos ñ
bilingues. ut qui se¬
minant discordias ñ
multo uino dediros
i. ebriosos. ñ turpe
lucrũ sectantes ut
qui freqñt̃ hoc agũt

Expanded text:
cidat in opprobrium, id est in contemptum apud infideles vel fideles, et, sic incidat in laqueum os diaboli laqueos. Diacones, etc. Hic describit quales debeant esse diacones. De presbyteris tacere videtur, sed nomine episcopi eos combyteris acciperet, non de eis dimitteret, descendens ad diacones, de quibus ait: Diacones oportet esse pudicos, non bilingues, ut qui seminant discordias, non multo vino deditos, id est ebriosos, non turpe lucrum sectantes, ut qui frequenter hoc agunt
Abbreviated transcription (Latin):
men hñtes munistrẽt
Iulieres. loquẽs
de diaconis: in¬
t̾serit de mulierib
ordinandoꝵ docene
qͣles debeant eẽ. ait
gͦ. Mulieres ordinã¬
doꝵ similit̾ oportet ẽẽ
pudicas ñte. ⁊ corpo
re detrahentes ñ ut
sepe facunt mulieres

Expanded text:
imen habentes ministrent. Mulieres, loquens de diaconis interserit de mulieribus ordinandorum, docens quales debeant esse. Ait ergo: Mulieres ordinandorum, similiter oportet esse pudicas, mente et corpore, non detrahentes, ut saepe faciunt mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
qr incautus uemiet. ⁊ ħ
est qund ait. Cum enĩ¬
carnales ñ arescentes
p̃timore. ⁊ expectõne¬
s madescentes p̃libidi¬
ne dix̾uit. pax ẽ nobis¬
nunc in p̃sñti. & secu¬
ritas. de futuro. tunc
int̾itus .i. subitanea ꝑ¬
ditõ diei iudicii. Nam
sicut iu u̾bis ꝓph̾e da¬
nieł inuenitur regna¬
tͥb annis & dimidio.
⁊ int̾ficientur ab illo.

Expanded text:
 incautus veniet: et hoc est quod ait, cum enimcarnales, non arescentes prae timore et exspectased madescentes prae libidine, dixerint, pax est nobisnunc in praesenti, et securitas de futuro, tunc interitus, id est subitanea ditio diei judicii. Nam, sicut in verbis prophetalis invenitur, regnatribus annis et dimidio, et interficientur ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uos o frẽs. non
estis in tenebris ig̾no¬
rantie ⁊ infidelitatiᷤ.
ut uos dies illa tãꝙͣ
estis in tenebris.
stis filii lucis .i.
fidei. ⁊ filii diei .i. iur¬
tutum. fides ẽ lux que
facit diem. i. habitũ
st̃ infidelitatis: nox
subdit.. Mon estiᷤ
filii noctis neq tene¬
brarũ. hoc addidit.
ne quis pucet paͬtum.
posse eẽ diei. & par¬
tim noctis. Nemo enĩ
de noĩe saluatoris ne¬
gligent̃ agamus iõꝙ
trib nos ꝓpugnacu¬
caritatis munit.q.
sicut cet̾i. carnalib
dediti. s iugilemuᷤ
lec mens nr̃a attẽdẽs
ħ cadnca. ⁊ sobrieeis
utamur. ñ qͣi bonis
OC nris. s ad sustenta¬
non deberemus dormire. quia illi qui dor¬
mint. carnis corpore. nocte .i. pp̃ noctem.
dormiunt .i. uicia ⁊ pecc̃a sua traxerunteoᷤᷤ
ad ħ: ut obliti uite eterne: in istis quiescant.
⁊ qui hebrii st̃. his tp̃alib ĩmod̾ate utendo
nõcte ebrii sũt.i. ex nocte uicioꝵ ħ hñt. Iui¬

Expanded text:
quia vos, o fratres, non estis in tenebris ignorantiae et infidelitatis, ut vos dies illa tanquam estis in tenebris, stis filii lucis, id est fidei, et filii Dei, id est virtutum. Fides est lux quae facit diem, id est habitum sunt infidelitatis; nox subdit: Et non estis filii noctis neque tenebrarum. Hoc addidit, ne quis putet partim posse esse diei, et partim noctis. Nemo enim de nomine Salvatoris, negligenter agamus. Ideoque tribus nos propugnacucharitatis munit. Qusicut caeteri, carnalibus dediti: sed vigilemus let mens nostra attendens haec caduca, et sobrie eis utamur, non quasi bonis nostris, sed ad sustentanon debemus dormire, quia illi qui dormiunt carnis torpore, nocte, id est per noctem, dormiunt, id est vitia et peccata sua traxerunt eos ad hoc, ut oblili vitae aeternae in istis quiescant. Et qui ebrii sunt, his temporibus immoderate utendo, nocte ebrii sunt, id est ex nocte vitiorum haec
Abbreviated transcription (Latin):
tixͥ.xl. concedentur bonis ad penitentiã.
qui titubau̾nt in ꝑsecutione illa. ministri ã
antix gaudebunt illis diẽb ducentes uxores
& conuiuia celebrantes. ⁊ ioca diu̾̃si exercen
tes gen̾is. ac dicentes. licet pͥnceps nr̃ mortuussit
mͦ habennus pacem & setͤitatẽ. &s cum talia dix̾̃it:

Expanded text:
es concedentur bonis ad poenitentiam qui titubaverunt in persecutione illa. Ministri autem Antichristi gaudebunt illis diebus ducentes uxores, et convivia celebrantes, et joca diversi generis xercentes ac dicentes: Licet princeps noster mortuus sit, modo habemus pacem et securitatem. Et cum talia dixerint,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ noctem ħ hñt.
os aũ qui diei sumꝰ¬
ĩ. uirtutib lucentes
non solum iugilemꝰ.¬
s sobrii sunus. ⁊ mode¬
rate his utentes. ⁊ ad
ti. ꝑ hoc simus sobrii¬
qr sumus induti lor.
spe salutis. recte lo¬
caritatem. ⁊ galee
spem. Sicut enim¬
lorica munit uita¬
caritas muniunt.¬

Expanded text:
 noctem haec habent. Nos autem qui diei sumust virtutibus lucentes, non solum vigilemed sobrii simus, moderate his utentes, et ad rati. Per hoc simus sobriiia sumus induti loricspem salutis. Recte locharitatem, et galeae . Sicut enimlorica munit vitacharitas munit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ꝓ nobis passus est ⁊ resurrexit:⁊ nob̾
uitam ꝑauit. qui sunt . q. coħentes hami
fidĩ. si & caritati insistimus. nũꝙͣ mentes
obuoluit.  ñ ledetur a tp̃ali appetitu.

Expanded text:
pro nobis passus est, et resurrexit, et nobis vitam paravit, qui sunt quasi coherentes hami fidei, si et charitati insistimus, nunquam menteobvolvit, non laedetur 203 temporali appetitu.
Abbreviated transcription (Latin):
sit eos habere malam
cõprnctionem. Ma¬
lam enim cõpunctio¬
nem hic significat qͣ
sepe fit ut s̃bonũ sit
homini molestũ. sic̃¬
phariseis displicebat
inuidentem: qua in¬
&e saluci gentiũ. De¬
onem que ꝑ se uidere¬
pocest: s ip̃i ita ha¬
bent ut si uideant ꝑ¬
Rationẽ eis dedit. qua cam̃ nec ꝑse intelligt̃:
que per se possent incellig̾e si uellent. ñ alio
que ꝑ aliũ possent scire. Hec aũ eoꝵ cecitaᷤ
durat. usꝙ in hodiernũ diem .i. qͣmdiu po¬
terit dici hodiernus dies .i. usq in p̃sentẽ¬

Expanded text:
sit eos habere malam compunctionem. Malam enim compunctionem hic significat, aepe fit ut etiam bonum sit homini molestum, siPharisaeis displicebat invidentem, qua inet saluti gentium. Deonem, quae per se viderepotest, sed ipsi ita habent, ut non videant,onem eis dedit, qua tamen nec per se intelligunt quae per se possent intelligere si vellent, nec alio um possent scire. Haec autem eorum caecitas durat, usque in hodiernum diem, id est quandiu poterit dici hodiernus dies, id est usque in praesente
Abbreviated transcription (Latin):
ortus sit ex uidea. De
t̾ribu ad tribum trãs¬
latum est sacerdotiũ.
de sacerdotali ad rega¬
lem. ut eadem sit sa¬
cerdotalis ⁊ regalis. ut
firmior ꝓbatõ ꝑ ritũ:
quia si trib ui samu¬
ele mutata erat: nõ
tñ ritus. ⁊ u̾e mani-¬

Expanded text:
ortus sit ex Juda, de tribu ad tribum. Translatum est sacerdotium de sacerdotali ad regalem, ut eadem sit sacerdotalis et regalis, ut firmior probatio per ritum, quia si tribus in Samuele mutata erat, non tamen ritus. Et vere mani
Abbreviated transcription (Latin):
& quia ħ ucile est: ad quid ẽ utile subdit. ut
ñ tm̃ reꝓbi qui dicũt. ego sum. pauli. s ⁊̃ qui
ꝓbati st̃ in uob̾.i. int̾ nos. Sic̃ illi qui dicup
ego sum xͥ. manifesti fiant hominib. Hii. tt.
dõ pbati sc̃. qui bñ posst̃ docere. s manifesti
hominib eẽ tĩ possunt: nͥ cum docent. Docere
aũ nolunt: nͥ eos̾ qui doc̃i quer̃t. s multi ad
inquirendum: pigͥ st̃. nͥ ꝑ molestias & ĩsul¬
tationes ħeticoꝵ. &. de sop̃no excitenturᷤ. ħẽ

Expanded text:
it. Et ad quid hoc sit utile, subdit: Ut it. Et ad quid hoc sit utile, subdit: Ut non tantum reprobi qui dicunt: Ego sum Pauli , sed et quibis, id est inter vos, sicut illi qui dicunt ego sum Christi, manifesti fiant hominibus. Hi enim Deo probati sunt, qui bene possunt docere, sed manifesti hominibus esse non possunt, nisi cum docent. Docere autem nolunt, nisi eos qui doceri quaerunt, sed multi ad quaerendum pigri sunt, nisi per molestias et insultat
Abbreviated transcription (Latin):
nuni. Om̃s. it. inimici eccł̃ie. ł errore cecati.
uel malicia dep̃uati ꝑꝓsunt. quia si accipiunt po¬
testatem corporalit᷑ asfligendi: exercent eius pa¬
tientiam. si u̾o male sentiendo aduersantur ex̾¬
tent eis saptãm. Ab adu̾sario enim mota
nõ. discendi existit uecasio. multa quippe ad¬
fidem. catholicam ꝑtinentia. dũm h̾eticoꝵ cal¬
lida inquietudine exagitantur. ut aduersus
eos defendi possint: & ꝯsid̾antur diligentius. ⁊
incelliguntur clarius. & p̃dicantur instantine.
in usum cedit ꝑficientiũ. scd̾m illd̾. filius e¬
ruditus sapiens erit. ĩprudente air̃ ministro
as assẽntes. iugilantiores & cauciores simus.
cos excicando. Iõꝙ diuina ꝓuidentia ħeticoᷤᷤ
eẽ multos ꝑmiccit. ut cum insultant nobis
& int̾rogant nos que nescimus. ł sic excutia¬
mus pigritiã. &s diuinas scͥpturas nosse cupia¬
mus. uñ ait. oporcet ħeses eẽ. Non u̾ult apłs
nec optat ut heses sit. s quia fut᷑m ẽ sic. dic̃.

Expanded text:
ius: Omnes inimici ecclesie vel errore cecati el malicia depravati prosunt, quia, si accipiunt potestatem corporaliter affligendi, exercent eius pacienciam. Si vero male senciendo adversantur, exercent eius sapienciam. Ab adversario enim mota questio discendi existit fidem Catholicam pertinentia, dum haereticorum callida inquietudine exagitantur, ut adversus eos defendi possint, et considerantur diligentius, et intelliguntur clarius, et praedicantur instantius. in usum cedit proficientium, secundum illud, filius eruditus sapiens erit, imprudente autem ministro ores, et cautiores simus. cos excitando. Ideoque divina providentia haereticos esse multos permittit, ut cum insultant nobis et interrogant nos quae nescimus, et sic excutiamus pigritiam, et divinas Scripturas nosse cupiamus. Unde ait: Oportet haereses esse. Non vult Apostolus nec optat ut haereses sint, sed quia sic futurum est, dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tabant de resurrectioẽ.¬
scissure aũ erant ꝓ do¬
nis spũalib. Nidens i.¬
diabolus templa demo¬
num deseri. os in no¬
men lib̾antis mecbato¬
ris currere gonus hu¬
manum: mouit heci¬
cos. qui sub uocabłoᷤ
xͥano: doct̾ne resiste¬
rent xp̃iane. qui .N.
in eccłia xp̃i morbi¬
dum aliquid prauũq sapiunt. si correpti uͥ
sanum rectum ꝙ sapiant resistunt cõcuma¬
cit̾ sua ꝙ pestifera dogmata em̃dare nolunt. s
defensare ꝑsistunt: ħetici fiunt. & hñtur in gx̾¬

Expanded text:
tabant de resurrectioscissurae autem erant pro donis spiritualibus. Videns diabolus templa daemonum deseri, et in nomen liberantis Mediatoris currere genus humanum, movit haereticos qui sub vocabulo tiano doctrinae resisterent Christianae. Qui enim in Ecclesia Christi morbidum aliquid pravumque sapiunt, si correcti ut sanum rectumque sapiant, resistunt contumaciter suaque pestifera dogmata emendare nolunt, sed defensare persistunt, haeretici fiunt, et habentur in exe
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum post finẽ qͣn¬
hõc sumet uͥ cogita¬
ubi ht̃ requiem suã
anima cõcempnẽtis
omia. Si cuius¬
opus exarserit .i. cre¬
mabile erit pacietur
detͥm̃tũ. quia ꝙ dile¬
lexit ħ ł in futuro pu

Expanded text:
et non solum post finem qhoc sumet unde cogitaubi habet requiem suam anima contemnentis omnia. Si cujusopus arserit, id eemabile erit, patietur detrimentum; quia quod dilehic vel in futuro pu
Abbreviated transcription (Latin):
iustum est os
equum seruiᷤ
p̃state scienteᷤᷤ
minum habe¬
tis in celo.
rationi in¬
state ugilanteᷤᷤ
in ea in gr̃aꝵ

Expanded text:
iustum est et aequum, seruis praestate, scientes minum habetis in caelo. orationi instate, uigilantes in ea cum gra
Abbreviated transcription (Latin):
ostendendam subiec¬
tionem p̾statis eͥbi¬
ta: ꝙ ẽ signum sub¬
iectionis. Non ait sol¬
uitis s p̃statis. qͣiͣ red¬
dituris. quia reddunt
seruiendoin defensioẽ¬
dum pugnant ꝓ patͥa.
os dumagunt uidicia.
p̾statis tͥbuta: uos di¬
co seruientes dõ in ħ¬

Expanded text:
ostendendam subjecionem, praestatis tributa, quod est signum subjectionis, non ait solvitis, sed praestatis, quasi reddituris, quia reddunt serviendo in defensiodum pugnant pro patria, et dum agunt judicia; estatis tributa, vos dico servientes Deo, in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ indum̃ta quib tega.
his cõcenti simus. q̃tua
qui ultra tendit. ma
genus mali. ꝙ ñ ex cu¬
piditate aliqũ ꝓueni¬
at. quia radix est om¬
nium maloꝵ. ⁊ nota
quia hoc dr̃ his qui
uolunt diuites ẽẽ ⁊ ñ
sunt. illis autem qui
iam diuites sunt. ali¬
non suꝑbe saꝑe. s da¬
re pauꝑib. ⁊ addit.
& incidunt in desi. m.
ostendit subdens. que
desid̾ia mergunt homu¬
nes in int̾itum corpo¬
animarum.
Rꝯtlix enim gene.¬

Expanded text:
 indumenta quibus tegamur his contenti simus, quia qui ultra tendit, malgenus mali quod non ex cupiditate aliquando proveniat, quia radix est omnium malorum. Et nota quod hoc dicitur his qui volunt divites esse, et non sunt. Illis autem qui jam divites sunt, alinon superbe sapere, sed dare pauperibus, et addit: Et incidunt in desideriaostendit, subdens: Quae desideria mergunt homines in interitum corpoanimarum. Radix enim gener
Abbreviated transcription (Latin):
suf. quam ht̃ ille cui
sua parua sufficsunt.
linus in hunc mundũ.
hãut .i. nec dubium ẽ.
qr nec moriendo pos¬
sumus auferre quid.
ĩ. aliquid demundo.
de ut̾o matris m.nu.¬

Expanded text:
 quam habet ille cui sua parva sufficiunt, limus in hunc mundum, haud id est nec dubium est, quia nec moriendo possumus auferre quid, id est aliquid de mundo. de utero matris m
Abbreviated transcription (Latin):
nullo alio sũ uob̾ m̃
qui ꝓmisit doctores u̾¬
tatis. si gͦ m̃dax eem̃.¬
qui sum doctor eiꝰ. ñ eẽt
ipẽ fidelis. & qi fidelis¬
ẽ. per ħ pacet ꝙ in illo

Expanded text:
ullo alio sum vobis memisit doctores veritatis. Si ergo mendax equi sum doctor ejus, non esset ipse fidelis. Et quia fidelis per hoc patet, quia in illo,
Abbreviated transcription (Latin):
tem lapidabitur gͣndi¬
cens. Longe se faciant
filii isrł a monte. quia
si hõ ł bestia tetig̾it mõ¬
tem lapidib gnͣdinis
int̾ficietur. ¶et ita erat
dire auderent. nec ac¬
cedere ad montem. Nã
& moyses dixit ext̃.¬

Expanded text:
tem, lapidabitur, grandicens: Longe faciant filii Israel a monte, quia mo vel bestia tetigerit montem, lapidibus grandinis ficietur . Et ita, erat dire auderent, nec acedere ad montem, Nam etiam Moyses dixit: Ext
Abbreviated transcription (Latin):
scentic quib corpus nr̃m ꝑcutitur in quoha¬
bitat pecc̃m: Nel de corꝑe mortis huiꝰ .i. de cor
bitur: ut hoc corpus ñ habeat. Habebit enim
hoc corpꝰ: s ñ iam mortis hꝰ. Ipsũ erit & ñ ip¬
sum erit. Ip̃m̃ erit qr ip̃a creatõ erit. Non ip¬
sum erit: quia mortale ñ erit. lib̾abit᷑ aũ tc̃.
cum mortale hoc induet ĩmortalitalẽ: uͥ mil¬
la cõcupiscentia remanebit. S a qͦ lib̾abitur:¬

Expanded text:
strum corpus percutitur, in quo habitat peccatum? Vel, de corpore mortis hujus, id est de corpbitur, ut hoc corpus non habeat. Habebit enim hoc corpus, sed non jam mortis hujus. Ipsum erit, et non ipsum erit: ipsum erit, quia ipsa creatio erit; non ipsum erit, quia mortale non erit. Liberabitur autem tunc, cum mortale hoc induet immortalitatem, ubi nulla concupiscentia remanebit. Sed a quo liberabitur
Abbreviated transcription (Latin):
cõpleat. os dicat ñ ego oꝑor illd̾ s ꝙ habitat
in me peccm. iõ qi cũ decernit ⁊ fac̃ displici
sibittũ: errat. ut nec se ip̃m agnoscat: qñ¬
cum cum ex doto ip̃e sit. os corde statuente ⁊
corꝑe ĩplente. adhuc se ip̃m eẽ ñ putat. Qui
gͦ dic̃ ñ ego oꝑor illd̾. si tm̃m cõcupiscit: ue.¬
rũ dic̃. ñ si cordis cõsensione decernit. aut s¬
in munst̾ĩo corporis ꝑficit. Mhõtũ porro il¬
liciti desid̾ii cui ũ obediendo ñ eũ oꝑamͦ.
futo lib̾abim᷑. Quia uͦ ñ sumus hic sine pec¬
cato. iõ habemus desid̾ia pecc̃i. s iam nos
ea ñ oꝑamur ñ eis õbediendo. s ꝙ in nob
habitat peccm̃n sad cõmouendo. Magnũ
ẽ hoc ꝙ cum sit excarne cõcupiscentia. &
ad carnem ꝑtineant corꝑis m̃bra: ñ tñ reg¬
nat peccm̃ .i. carnis cõcupiscentia. Seq̃r.¬
Scio enim. Qiͣ bene dixi peccm̃ in me habi¬

Expanded text:
o dicat: non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum, quia cum id decernit et facit displicet sibi, tantum errat, ut nec se ipsum agnoscat, quando, cum ex toto ipse sit et corde statuente et corpore inplente, adhuc se ipsum esse non putat. Quiergo dicit, non ego operor illud, si tantummodo concupiscit, verum dicit, non cordis consensione decernit, aut etiam ministerio corporis perficit. Motum porro illiciti desiderii, cui non obediendo, non cum operamur: futuro liberabimur, quia vero non sumus hic sine peccato, ideo habemus desideria peccati, sed jam nos ea non operamur, non eis obediendo, sed quod in nobis habitat peccatum eadem commovendo. Et magnum est hoc, quod cum sit ex carne concupiscentia, et ad carnem pertineant corporis membra, non tamen regnat peccatum, id est carnis concupiscentia. Scio enim. Quasi dicat: Bene dixi pecc
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e m̃ te seruis legi dĩ. carne aũ seru̾olegi pec¬
cati: quã di languor obluctatur saluci.
nĩtenpͣ in carnẽ. Nlon eum st̃ due nature
contrarie ut manichei mentiuntur: s ex u¬
traq unus homo. qr unus ẽ deus: a quo factꝰ
ẽhomo. Mente gͥ nõ cõsentio: carne cõcupisco.
Semꝑ itaq pugna ẽ in corꝑe mortis huiuis: qr
ip̃a cõcupiscentia cum^ naͣti sumꝰ. finiri ñ po¬
test. qͣmdiu uiuimus. Cotidie minui pocest.

Expanded text:
Dei. Carne autem servio legi peccati, quandiu languor obluctatur saluti. mente quam in carne. Non enim sunt duae naturae contrariae, ut Manichaei mentiuntur, sed ex utroque unus homo, quia unus est Deus a quo factus est homo. Mente igitur non consentio, carne concupisco. Semper itaque pugna est in corpore mortis hujus, quia ipsa concupiscentia cum qua nati sumus, finiri non potest
Abbreviated transcription (Latin):
si nichil facit. Rebellat enim concupiscẽ¬
cia. & ñ cõsentit. delectat uxor aliena: os
ñ annuit. iñtemau̾tit. ui secretariũ mñtis:
intrat. uidet foris strepentẽ concupiscentiam:
& iutus mundat cõscientiam. Agit gͦ bonũ:
quia cõcupiscentie ñ cõsentit. s ñ ꝑficit bonũ.¬

Expanded text:
e, quia non nihil facit; rebellat enim concupiscentiae, et non consentit. Delectat enim uxor aliena, et non annuit; mentem avertit, in secretarium mentis intrat, videt foris strepentem concupiscentiam et intus mundat conscientiam mali. Agit ergo bonum, quia concupiscentiae non consentit, sed non perficit bonu
Abbreviated transcription (Latin):
accep̃ta gr̃a xͥ. qui fui añ sub pecẽo uenun¬
datus ñ opor uld̃. libera ẽmens. s caro cap¬
habitat in me. hoc ẽ in carne mea: & si habitet
inuit tñ iste sc̃s ex fĩde. ñ cõsentiendo ei. St̃ .n.
desid̾ia mala: s si ñ regnant ipẽ ñ fac̃. fac̾etaũ
da pecc̃a. Multum nͦ fallit᷑ homo qui cõsẽ¬
ciens cõcupiscentie carnis sue. & ꝙ illa desi¬
dat decernens fac̾e & statuens putat sͥ ad¬
huc ẽẽ dicend̃ ñ ego oꝑor illd̾. Isi od̾it quia
cõsentit. Suil enĩ utrũꝙᷤ &. ip̃e õdit qr

Expanded text:
accepta gratia Christi qui fuit ante sub peccato venundatus. Non ego. Libera est mens, caro caphabitat in me, hoc est in carne mea; etsi hoc habitet, vivit tamen iste sanctus ex fide non consentiendo ei. Sunt enim desideria mala, sed si non regnant, ipse non facit. Faceret autem da peccata. Multum vero fallitur homo, qui consentiens concupiscentiae carnis suae, et quod illa desiderat decernens facere, et statuens putat sibi adhuc esse dicendum, non ego operor illud, etiamsi oderit quia consentit, simul enim est utrumque, et ipse odit
Abbreviated transcription (Latin):
locũ. Irascimini oe nolite peccare. sid ꝙ dici¬
mus legem omẽm illicitam cõcupiscentiam
nolle. S alit̾ dr᷑ nolle cõcupiscentiã q̃ ẽ in pͥ¬
mo motii. alif cõcupiscentiam delectationis.
& cõsensus. Illam quippe non uult .i. repbat.
decestatur peccm̃ eẽ ostendit. hanc uͦ ñ modo

Expanded text:
locum: Irascimini, et nolite peccare . Ad quod dicimus legem omnem illicitam concupiscentiam nolle. Sed aliter dicitur nolle concupiscentiam quae est in primo motu, aliter concupiscentiam delectationis et consensus. Illam quippe non vult, id est reprobat, detestatur, peccatum esse ostendit. Hanc vero non modo
Abbreviated transcription (Latin):
telligo: ł ignoro. alia lict̾a.i. ñ approbo. ñ ac¬
cepto. ũ m placet. ñ cõsentio. Alit̾ enim uid̾etur
ꝯͣrium eẽ illi sentẽcie. qͣ dix̃ pecc̃m ut appareat:
peccm ꝑmandatũ. Quom enim apparet. si g¬
noratur. S ignoro sic dictũ ẽ hoc loco: ut intelli:¬
gatur ñ approbo. Sed̾m hanc locutionẽ dicit
dñs pecc̃orib ñ uoiui uos. Non enĩ eũ aliquid
latet. s qr pecc̃a ñ inueniunt᷑ in regłis p̃cepto¬

Expanded text:
telligo, vel ignoro; alia littera, id est non approbo, non accepto, non mihi placet, non consentio. Aliter enim videretur contrarium esse illi sententiae qua dixit, peccatum ut appareat peccatum per mandatum. Quomodo enim apparet si ignoratur? Sed ignoro, sic dictum est, hoc loco, ut intelligatur, non approbo. Secundum hanc locutionem dicit Dominus peccatoribus: Non novi vos . Non enim eum aliquid latet. Sed quia peccata non inveniuntur in regulis praecepto
Abbreviated transcription (Latin):
s andiens legem dicentẽ ũ cõcupisces uiciũ
agnouit ce oclit. Fellum habuit: qi uolebat
ñ cõcupisce̾. & cõcupiebat. Iõdic̃ ꝙ nolo facio
guabatur. Qẽ se hoc tͥ ꝓponit: si de hoc despes s̃¬
te. Consticuit tͥañ ocłos pugnam suam: ne
timeres tuam. Si enim hoc ñ dixiss apłc. cũ
uideres cõcupiscentiã moueri in m̃bris tus de¬
sꝑares a dic̾es. Si ad dm̃ ꝑtinerẽ: non sic mo¬
si aũ ꝙ nolo ex m̃te. illd̾ facio ex carne .i. si
dũ consentire ꝓhibet: cu m ħ consentio. qr
cõcupiscentie resisto. i lũto m̃tem. nego ar
enim lex non cõcupisces: & ego uolo cõcupi¬
sc̃e. Si uellem cõcupisc̾e̾ legi ñ cõsentirem.
uet gͦ pugna. Non cõcupisc̾e namq omĩno
ꝑfectiẽ. post cõcupiscentiam uͦ ñ ire. luctã¬
tis ẽ o laborantis. Attende quomͦ dicat au¬
ẽ. qͥ ẽ in pͥmo motu: q̃ ẽ ueniale pecc̃m. Si er¬
go lex drͣ illam nolle .i. ꝓhibere. tc̃ ꝓhibet ue

Expanded text:
 audiens legem dicentem, non concupiscas, vitium agnovit, et odit; bellum habuit, quia volebat non concupiscere, et concupiscebat. Ideo dicit, quod nolo facio,gabatur. De se haec tibi proponit, ne de hoc desperes vitae. Constituit tibi ante oculos pugnam suam, ne timeres tuam. Si enim hoc non dixisset Apostolus, cum videres concupiscentiam moveri in membris tuis, desperares, et diceres: Si ad Dsi autem quod nolo, ex mente, illud facio ex carne, id estdum consentire prohibet, cui in hoc consentio; et quia concupiscentiae resisto, averto mentem, nego armenim lex, non concupisces, et ego nolo concupiscere; si vellem concupiscere, legi non consentire. vet ergo pugna non concupiscere. Namque omnino perfecti est; post concupiscentias vero non ire luctantis est, et laborantis. Attende quomodo dicat Auest, quae est in primo motu quae est veniale peccatum. Si ergo lex dicitur illam nolle, id est prohibere
Abbreviated transcription (Latin):
homo reliniet᷑. ut de ce¬
so pecc̃o. Potest enĩ homo exhon̾atus malis resis¬
t̾ẽ adu̾sario. potestate recepta qͣ illum: dũ adiu¬
uatur a dõ. Et attende ꝙhic induc̃ quartam
segem fidĩ potiorem lege moysi. qͣm &s grãm
uocat. Quatuor eiũ leges in hac serie memoran¬
tur.s. lex uature. lex menbroꝵ qͥ pro una cũ
lege pecc̃i accipitur: lex moỹsi quarta lex
Afidei. Et notatur hic t̾tius actus: i. status ho¬
minuis in lege sp̃c. Loquit᷑ enĩ hic aplc in ꝑso¬
nahominis sub grã degentis. Igit᷑ ega ip̃e
ic̾. Quia dixit grã se
ẽẽ lib̾atum. ne quis tor¬
peat securus. qͣi pecc̃m¬
ñ ultͣ noceat. det̃minat

Expanded text:
homo relevetur, ut de caso peccato. Potest enim homo exoneratus malis resistere adversario, potestate recepta contra illum dum juvatur a Deo. Et attende quod hic inducit quartam legem fidei, potiorem lege Mosi, quam et gratiam vocat. Quatuor enim leges in hac serie memorantur, scilicet lex naturae, lex membrorum, quae pro una cum lege peccati accipitur, lex Mosi, quarta lex fidei. Et notatur hic tertius actus, id est status hominis, in lege spiritus. 36 Loquitur enim hic Apostolus in persona hominis, sub gratia degentis. Igitur ego ipse, etc. Quia dixit se esse liberatum, ne quis torpeat securus quasi peccn ultra noceat; determinat
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatioms ut ẽ. sicut in sequͥenti l eg ostñ¬
dicur: & tũ adhuc ẽẽ carnalem sedic̃ his u̾bis.
qr carnis cocupiscentias sentit. sñ totꝰ: qr car¬
nalib cõcupistentiis ñ cõsentit. Ex parte gͥ
parte meliore spũalis. ex parte inferiore ẽ car¬
nalis. Et qr ex hoc pecc̃o pͥmi hominis accessit.
subdit. ego dico uenũdatꝰ sub pecc̃o.i. p̃cio
male uoluptatis ãde. subiectus peccõ .i. cõcu¬
piscentie. hoc enĩ noĩe pecc̃i appellat᷑. uñ oriũ s

Expanded text:
s nunc est sicut in sequenti ostenditur, et tamen adhuc se esse carnalem, dicit his verbis: quia carnis concupiscentias sentit. Sed non totus carnalis, quia concupiscentiis non consentit. Ex parte igitur parte meliori, spiritualis, ex parte inferiori carnalis est. Et quia hoc ex peccato primi hominis accessit, subdit: Ego, dico, venumdatus sub peccato, id est pretio malae voluptatis Adae, subjectus peccato, id est concupiscent
Abbreviated transcription (Latin):
meis. Ecce partĩ restat infirmitas. Lex que in
m̃bris ẽ repugnans mͣti: uiciũ carnis ẽ. ꝙ ex
pena pecc̃i. &s extraduce mortis ꝓueñ. S lex
ista q̃ est in m̃bris remissa ẽ regnatione spũa¬
li: &s manet in carne mortali. Remissa ẽ qr re¬
atus solutus ẽ sacram̃to: quo renascunturfi¬
ñ m̃te. ui legem pecc̃i.i. in motũ cõcupiscen¬
cie. Ipã enim cõcupiscentia: ẽ lex pecc̃i. Lexã
flangor qͥ mouet illicitũ desid̾ium .i. carna¬
lem cõcupiscentiam. quã legẽ pecc̃i uocat.
q̃ hoc carnale nr̃m cap̾tuũ tenet. Lex gͦ car¬
nis me captiuat sub ip̃a lege pecc̃i .i. sub cõ¬
cupiscentia sua. Captuium aũ me duc̃: nõ
ex iñte s ex carne. ñ extotos ex ꝑte. quia
mens repugnat. os cõcdelectatur legi dĩ Sic
de ipõ apło conuemiẽter accipit᷑. qui dicit se¬
captuum duci ex carne. sens enim ñ cõsen¬
tit pecc̃o titillanti. suggerenti. blandienti. qr¬

Expanded text:
meis. Ecce partim restat infirmitas. Lex quae in membris est repugnans menti, vitium carnis est quod ex poena peccati, et ex traduce mortis provenit, sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali: remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur finon mente in legem peccati, id est in motum concupiscentiae. Ipsa enim concupiscentia est lex peccati. Lelanguor qui commovet illicitum desiderium, id est carnalem concupiscentiam, quam legem peccati vocat, quae hoc carnale nostrum captivum tenet. Lex ergo carnis me captivat sub ipsa lege peccati, id est sub concupiscentia sua. Captivum autem me ducit non ex mente, sed ex carne; non ex toto, sed ex parte, quia mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic de ipso Apostolo convenienter accipitur, qui dicit scaptivum duci ex carne. Mens enim non consentit peccato titillanti, suggerenti, blandienti, qu
Abbreviated transcription (Latin):
b: p̃p̃hanc societatem illi in quos pͥmitus spẽ
uobis. de quo ꝓcedat misato. Amꝑ
Implete gau¬
dium meum. gaui¬
sus sum quid̃ de fide
ur̃a ⁊ ĩplete gaudi¬
um. ut ꝯstant̃ pacia

Expanded text:
 hanc societatem illi in quos primitus venivobis de quo procedat miseratio, implete gaudium meum. Gavisus quidem de fide t implete gaudium ut constanter patia
Abbreviated transcription (Latin):
celestia dicit eccłiam. cuius pars est in celis reg.¬
nans. pars secutura ꝑegrinatur in terris. ex¬
emplar aũ ⁊ umbrã: dicit figuras. q̃ exemplar
plar est ad cuius similitudinem aliquid fit.
exemplum: ꝙ inde traitur. ¶s̃ in monte u¬
seq inuicem ⁊ nos diligant. nr̃is ꝙ ꝓfectib stu¬
deant. ⁊ alia huiꝰmͦi. in quib a nobis unitan¬
di sũt. S quia carnalis ppłc u̾itatem capereñ
poss: p̃cepit ds̃ moysi: ut figuris eam unagͥna¬
retur. in quib puerił ppłc enutritus: aliqñ uo
niret ad u̾itatẽ. ⁊ ita res pͥꝰ ostensa dr̃ exẽplar
figurarum iuuata se factarũ. It̃ sigure dñr exem¬
plar u̾icatis. q̃ pꝰea ĩpleta ẽ. sic̃ ille figure p̃signa¬

Expanded text:
elestia dicit Ecclesiam, cujus pars in coelis regnans, pars secutura peregrinatur in terris. Exemplar autem et umbras dicit figuras quae exemplar plar est ad cujus similitudinem aliquid fit. Exemplum quod inde trahitur. Deus in monte seque invicem et nos diligant, nostrisque profectibus studeant, et alia hujusmodi. In quibus a nobis imitandi sunt. Sed quia carnalis propter veritatem capere non posset, praecepit Deus Moysi ut figuris eam imaginaretur, in quibus puerilis populus enutritus aliquando veniret ad veritatem: et ita res prius ostensa, dicitur exemplar figurarum juxta se factarum. Item, figurae dicuntur exemplar veritatis, quae postea impletae sunt, sicut ille figurae praesigna