comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
capite cordib ur̃is inhereat: faci¬
te clibanum uehem̃ter igniri. ⁊ e¬
go assumpto capite ad declaran¬
da beate uirginis m̃ita ignitum
nans respondit. Ego quid̾ in cup¬
pam aq̃ calide cum eo ñ intrarem
et tu inclibanum ardentem intra
ultra ñ ferens suꝑsticiosam: in¬
nuit ei ut taceret. ⁊ deuoti frĩs fi¬
dem ⁊ sinceram erga sc̃am uir¬
ginem deuotionem approbauit.
beatam uirginem polluto ore ĩ¬
tulerat: inultum nequaqͣm eẽ
potuit qm̃ ꝑdet deus om̃s qui lo¬
quunt᷑ mendacium. Unde post¬
ea multis irretitus criminib
a sede sua eiectus uitam indig¬
nam. digna morte miserabi¬
lit finiuit.

Expanded text:
capite cordibus vestris inhaereat, facicapite cordibus vestris inhaereat, facite clibanum vehementer igniri, et ego assumpto capite, ad declaranda beatae virginis merita, ignitum nans respondit: « Ego quidem in cuppam aquae calidae cum eo non intrarem, et tu in clibanum ardentem intrarultra non ferens superstitiosam, innuit ei, ut taceret et devoti fratris fidem et sinceram erga sanctam virginem devotionem approbavit; beatam virginem polluto ore intulerat, inultum nequaquam esse potuit; quoniam perdet Deus omnes, qui loquuntur mendacium ; unde postea multis irretitus criminibus, a sede sua ejectus, vitam indignam digna morte miserabiliter finivit.
Abbreviated transcription (Latin):
ritauis. te deum laudamus au¬
dacter inchoauit ut tota eccł̃ia
in uoce resonaret ip̃ius. Qd̾ in¬
choatum omnis ppłs qui cõ¬
uenerat ad diem festum nõ
minori alacritate ad finem
decantaurt. Quo decantato: ar¬
chiep̃c colłam ip̃ius uirginis
ꝓsequit᷑. Cui cum finem impo¬
suisset: ep̃c aureliensis cum ma¬
xima indignatione intonat.
Quis est iste leccator qui contͣ
suerunt isti. te deum tam tem̃e
uolo qd̃ ut calumpniose uos intu¬
listis ñ sum leccator s seruus bea¬
te genouefe. Q d̃ aut̃ p̃sumptioĩs
me arguitis ñ temeraria p̃sump¬
tio. s integra sc̃e uirginis qm sẽ¬
per habui me facere compulit di¬
lectio. Caput qd̃ uidistis uetule
fore ñ ab nego. uirginitatis florẽ
semꝑ retinentis: Septuaginta
annoꝵ. ⁊ eo amplius beata geno¬
uefa extrtit uirgo semꝑ munda ⁊
ĩmaculata donec celo redderet am¬
mam. ⁊ t̾re corꝑis mat̾iam. s ne
quis scrupulus dubietatis de hoc

Expanded text:
ritatis, Te Deum laudamus auritatis, Te Deum laudamus audacter inchoavit; ut tota ecclesia in voce resonaret ipsius, quod inchoatum omnis populus, qui convenerat ad diem festum, non minori alacritate ad finem decantavit. Quo decantato, archiepiscopus collectam ipsius virginis prosequitur. Qui cum finem imposuisset, episcopus Aurelianensis cum maxima indignatione intonat: « Quis est iste leccator, qui contrsuerunt isti, Te Deum tam temerevolo quod calumniose vos intulistis: non sum leccator, sed servus B. Genovefae; quod autem praesumptionis me arguitis, non temeraria praesumptio, sed integra sanctae virginis, quam semper habui, me facere compulit dilectio. Caput, quod vidistis, vetulae fore non abnuo, virginitatis florem semper retinentis; septuaginta annorum et eo amplius B. Genovefa exstitit, virgo semper munda et immaculata, donec coelo redderet animam, et terrae corporis materiam. Sed ne quis scrupulus dubietatis de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uerebant᷑ ablatum dolue¬
runt. Pre cet̾is aut̃ anxiatus e¬
rat sp̃c ulł̾mi qui omniũ reli¬
quiarum capsas ⁊ thesaurum
eccłie iam dudum in sua susce¬
perat custodia. Illuxit dies sta¬
tutus aduenit rex cum suis ad¬
uen̾unt poniifices ⁊ abbates.
aduenit etiam multitudo nõ
minima exitum rei scire cupiẽs
Tandem nominatis ⁊ assigna¬
tis qui cum archiep̃o. ⁊ aliis ep̃iͦ
ad locum sc̃m sc̃e nirginis as¬
cenderent: uoluit .uUlł̾mus tũ
eis ascendere nec ꝑmittebatur.
Unde arepto nescio magis can¬
delabro aut thuribulo secum
ait. si mͥ ñ alit concedit᷑ saltẽ
ascendam ut minister. Et cepit
ire. Aꝑto ttaq scrinio. ecce caput
beate Genouefe frantie gẽma
cum cẽtis m̃brorum suorum
reli quiis repperit᷑. Qd̾ cum fide¬
lis famulus ip̃ius uirginis
Wll̃mus uideret conceptum
animi gaudium intͣ se ñ ca¬
piens quin illud uoce exulta¬
tionis eructuar et oblitus illo¬
rum qui maioris erant aucto¬

Expanded text:
sibi verebantur ablatum, doluesibi verebantur ablatum, doluerunt. Prae caeteris autem anxiatus est spiritus Wilhelmi, qui omnium reliquiarum capsas et thesaurum ecclesiae jam dudum in sua susceperat custodia. Illuxit dies statutus, advenit rex cum suis, advenerunt pontifices et abbates, advenit etiam multitudo non minima, exitum rei scire cupiens, tandem nominatis et assignatis, qui cum archiepiscopo et aliis episcopis ad locum sanctum sanctae Virginis ascenderent, voluit Wilhelmus cum eis ascendere, nec permittebatur. Unde arrepto, nescio magis, candelabro aut thuribulo, secum ait: « Si mihi non aliter conceditur, saltem ascendam ut minister; » et coepit ire. Aperto igitur scrinio, ecce caput B. Genovefae, Franciae gemma, cum caeteris membrorum suorum reliquiis, reperitur. Quod cum fidelis famulus ipsius magnus Wilhelmus videret, conceptum animi gaudium intra se non capiens, quin illud voce exsultationis eructaret; oblitus illorum, qui majoris erant aucto
Abbreviated transcription (Latin):
districtissime p̃cipit᷑.
Dum medium silentium tene¬
rent omnia. ⁊ queq ꝓcella tem¬
pestatis in eccłia illa uideretur
sedata murmur fc̃m̃ est in ppło
qd̃ caput beate genouefe de lo¬
co sc̃o suo eẽt sublatum. sp̃c hꝰ
blasphemie regias tandem ꝑtu¬
lit aures. Uñ ex relatis dñs rex
ludouitus inmensa furoris ira
exacerbatus. iurauit ꝑ sc̃m de
bethleem qd̃ si ħ uerum foret õs
canonicos flagellis cesos de ip̃a
eiceret eccl̃ia. Et adhibitis custo¬
dibz qui custodiam hr̃ent de the¬
sauro. ⁊ reliquiis illius monas¬
terii litt̃as ad archiep̃m senonẽ¬
sem. ⁊ suffraganeos eius ad ab¬
bates ⁊ priores eiusdem ep̃atus
misit p̃cipiendo ut om̃s in die
ab ip̃o pfixo huius rei u̾itatem
indagaturi parisius conuenirẽt.
fr̃es iusuirandum regis ꝑcipiẽ¬
tes conturbati sunt cõmoti sunt
tremor apphendit eos. Et qͣmniᷤ
formidabilis erat eis ira pͥncipiꝰ
magis tñ de thesauro p̃stantio¬
re auro ⁊ margarita p̾ciosa qͣm

Expanded text:
districtissime praecipitur. Dum medium silentium tenerent omnia, et quaeque procella tempestatis in ecclesia illa videretur sedata; murmur factum est in populo, quod caput B. Genovefae de loco sancto suo esset sublatum. Spiritus hujus blasphemiae regias tandem perculit aures; unde ex relatis dominus rex Ludovicus immensa furoris ira exacerbatur, juravit per Sanctum de Bethlehem, quod, si hoc verum foret, omnes canonicos flagellis caesos de ipsa ejiceret ecclesia et adhibitis custodibus, qui custodiam haberent de thesauro et reliquiis illius monasterii, litteras ad archiepiscopum Senonensem et suffraganeos ejus, ad abbates et priores ejusdem episcopatus misit, praecipiendo, ut omnes in die ab ipso praefixo, hujus rei veritatem indagaturi, Parisiis convenirent. Fratres jusjurandum regis percipientes, conturbati sunt, commoti sunt, tremor apprehendit eos; et quamvis formidabilis erat eis ira principis, magis tamen de thesauro praestantiore auro et margarita pretiosa, quem
Abbreviated transcription (Latin):
si erat cenobium canonicoꝵ
in insula q̃ eskis dicit᷑ haut lõ¬
ge distans a pago roskildensi
mare undiꝑ curtumdata hic
locus uirentib pratis. ac dui̾sis
nemorum arborib decoratus cõ¬
manentib in eo delectabilis era
atqi gratiosus. Rarus tam̃ tẽ
temꝑis illic erat numerus fr̃m̃
cõmorantium qui frustra re¬
gulares dicebantur qr nullius
religionis disciplinis adorna¬
bant᷑. Regulares quomodo di¬
cerent᷑ qui nulli censure regu¬
lari caput submittebant: Cla¬
ustrales quomodo ẽent. qui
claustrali clausura carebant:
Instituta ordinis scripta habe¬
bant.s nich eorum obserua-¬
bant. In summis festiuitatib
anni. seculares qui eis erant fa¬
miliares cum mulierib suis
domũ eorum freqͣntabant cũ
ip̃is festa celebraturi. In domo
refectorii canonici cum uiris
et mulierib epulabant᷑.⁊ ine¬
briebantur ducebant q coress
Talit domus in eorum actib
confundebat᷑ atq substantia¬

Expanded text:
si erat coenobium canonicorum, si erat coenobium canonicorum, in insula quae Eschil dicitur, haud longe distans a pago Roschildensi, mari undique circumdata. Hic locus, virentibus pratis ac diversis nemorum arboribus decoratus, commanentibus in eo delectabilis erat atque gratiosus, rarus tamen tunc temporis illic erat numerus fratrum commorantium, qui frustra Regulares dicebantur, quia nullius religionis disciplinis adornabantur. Regulares quomodo dicerentur, qui nulli censurae regulari caput submittebant? Claustrales quomodo essent, qui claustrali clausura carebant? Instituta ordinis scripta habebant, sed nihil eorum observabant. In summis festivitatibus anni saeculares, qui eis erant familiares, cum mulieribus suis domum eorum frequentabant, cum ipsis festa celebraturi, in domo refectorii cum viris et mulieribus epulabantur, et inebriabantur, ducebantque choreas. Taliter domus in eorum actibus confundebatur, atque substantia
Abbreviated transcription (Latin):
dacia Waldemaro rege filio ca¬
nuti regis ⁊ mͣris qui sclauos
a finib regni sui abegit quos
sepius inuadere solebant capti¬
uos ducentes uiros ac mulie¬
res. ⁊ omnia que attingere po¬
terant dep̾dantes: filius quippe
mͣris cum eẽt ip̃ius int̾uentu
in cunctis bellorum certamini¬
b q̃ ecͣ sclauos qui tune paga¬
ni erant uictor extutit głosus.
Unde ostensa eis uia salutis
et̾ne illos colla iugo xp̃i submit¬
tere coegit. Erat uir iste sapiens
temꝑe adornabat sac̃docium in
roskildensi eccl̃ia ep̃c absalon
homo magni consilii clicoꝵ
decus merentium ⁊ afflictoꝵ
consolator omniumq religi¬
osorum pius amator tociusq
ppli modestus gub̃nator. adue¬
narum ⁊ pauꝑm clemens sustẽ¬
tator. sclauorum q maximus
ꝑsecutor ornam̃tum fidei sobri¬
etatis exemplum forma pudici¬
cie nobilitatis ⁊ ꝓbitatis insig¬
ne speculum luc̾na refulgens in
templo dei. ⁊ ip̃ius fortis colũp¬
na ⁊ ĩmobilis. In huius clioce¬

Expanded text:
Dacia Waldemarus rex; filius Canuti regis et martyris; qui Slavos a finibus regni sui abegit, quos saepius invadere solebant, captivos ducentes viros ac mulieres, et omnia, quae attingere poterant, depraedantes. Filius quippe martyris cum esset, ipsius interventu in cunctis bellorum certaminibus, quae contra Slavos, qui tunc pagani erant, gessit victor exstitit gloriosus; unde ostensa eis via salutis aeternae, illos colla jugo Christi submittere coegit. Erat vir iste sapiens  Eodem tempore adornabat sacerdotium in Roschildensi ecclesia episcopus Absalon, homo magni consilii, clericorum decus, moerentium et afflictorum consolator, omniumque religiosorum pius amator, totiusque populi modestus gubernator; advenarum et pauperum clemens sustentator, Slavorum maximus persecutor, ornamentum fidei, sobrietatis exemplum, forma pudicitiae, nobilitatis et probitatis insigne speculum, lucerna refulgens in templo Dei, et ipsius fortis columna et immobilis. In hujus dioece
Abbreviated transcription (Latin):
cuius pat feminam nescitz cui
angłi seruiunt. cuius pulchri-¬
tudinẽ sol ⁊ luna mirantur: cꝰ
odore reuiuiscunt mortui cuiuꝰ
seruo fidem. ip̃i me tota deuo¬
tione cõmitto. Quem cum a¬
mauero casta sum. tum tenge¬
ro munda sum. cum accepero
uirgo sum. Nec deerunt post
nuptias filii ubi partus sine
dolore succedit. ⁊ fecunlitas
cotidiana cumulatur. Aucliẽs
Int̃ hec lecto ꝓsternitur: ⁊ ꝑ
alta suspiria amor a medi¬
cis aꝑitur. fiunt nota patri
que fuerant inuenta a me¬
dicis. Et eadem paĩna uoce
que fuerant iam dicta a fi¬
lio ad peticionem uirginis re¬
uoluuntur. Abnegat agnes.
beatissima. ⁊ se nullo pacto
asserit prioris sponsi federa
uiolare. Cumq pat̾ cliceret
in fascib constitutum se p̃fec¬
turam agere. ilcirco ñ sibi¬
qͣmius etiam illustrissimũ¬

Expanded text:
 cui angeli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt mortui, cujus servo fidem meam, ipsi me tota devotione committo. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatur. 3. AudienInter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto prioris asserit sponsi foedera violare. Cumque pater diceret in fascibus se constitutum praeturam agere, et idcirco quemvis etiam illustrem
Abbreviated transcription (Latin):
amatore p̃uenta sum. qui
michi satis meliora a te ob¬
tulit ornamenta ⁊ anulo fidei su¬
e subarauit me. Longe te nobi¬
lior. ⁊ genere ⁊ dignitate. Orna¬
uit in estimabili dextrochirio dex¬
teram meam ⁊ collum meum cin-¬
xit lapidib p̾ciosis tradidit au¬
rib meis inestimabiles marga¬
ritas ⁊ circumdedit me uernan¬
tib atq choruscantib gemmis.
Posuit signum in faciem meam
ut nullum p̃ter ip̃m alium a¬
matorem admittam. Incluit
me ciclade auro textas ⁊ inmẽ¬
sis monilib ornauit me. Ostẽ¬
dit michi thesauros incompara¬
biles quos michi se daturum si
oris amatoris uł aspicere aliũ
et illum derelinquere cum quo
generositas celsior possibilitas
fortior aspectus pulchrior amor
suauior ⁊ omni gr̃a elegantior
a quo michi iam thalamus col¬
locatus est cuius michi organa
modullatis uocib sonant. cuiꝰ
mͥ uirgines iustissimis uocib
cantant. Iam mel ⁊ lac ex eius¬
ore suscepi. iam amplexib eiꝰ¬

Expanded text:
amatore praeventa sum, qui amatore praeventa sum, qui mihi satis meliora obtulit ornamenta, et annulo fidei suae subarrhavit me, longe te nobilior et genere et dignitate. Ornavit inaestimabili dextrocherio dexteram meam, et collum meum cinxit lapidibus pretiosis. Tradidit auribus meis inaestimabiles margaritas, et circumdedit me vernantibus atque coruscantibus gemmis. Posuit signum in faciem meam, ut nullum praeter ipsum amatorem admittam. Induit me cyclade auro texta, et immensis monilibus ornavit me. Ostendit mihi thesauros incomparabiles, quos mihi se daturum reporis amatoris vel aspicere alium et illum relinquere, cum quo generositas celsior, possibilitas fortior, aspectus pulchrior, amor suavior, et omni gratia elegantior. A quo mihi jam thalamus collocatus est, cujus mihi organa modulatis vocibus resonant, cujus mihi virgines justissimis vocibus cantant. Jam mel et lac ex ore ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nib sacris. Di
em festum sa¬
tre uirginis celebrantes: hinc
psalmi resonent inde concre¬
pent lectiones. Hinc ppłoꝵ
turbe letentur: inde sustentẽ¬
tur pauꝑes xp̃i. Omnes ergo
glemur in domino.⁊ ad edi¬
ficationem uirginum. qualr̃
passa sit beatissima agnes
ad memoriam reuocemus.
auctorem. Computabatur
nectus mentis inmensa. Gor¬
pore quidera iuiuencula: sed
animo cana. Pulchra facie:
s pulchrior fide. Que dum¬
e scolis reu̾teretur: A p̃fecti¬
urbis filio adamatur. Quius
parentes dum requisisset.⁊
Deniq detulit secum p̾ciosa
ornam̃ta que a beata agnete
uelitu quedam sunt stercora
recusata. Unde factum est. ut
uiuenis maiori urgeret᷑ sti¬
mulo. Et pittans eam meli-
ora accipere uelle ornam̃taz
om̃em lapidum secum p̾cioso
fines cepit aures urginis
consensum suum eus coniu¬
gio ñ negaret. Ad hec beata
agnes tale fertur iuueni de¬
disse responsum. Discede a
me fomes pcc̾i nutrimentũ
facinoris. pabulum mortis.
Biscede a me tr iam ab alio

Expanded text:
nibus sacris. 1. Diem festum sacratissimae virginis celebremus: hinc psalmi resonent, inde concrepent lectiones: hinc populorum turbae laetentur, inde subleventur pauperes Christi. Omnes ergo gratulemur in Domino, et ad aedificationem virginum qualiter passa sit Agnes beatissima, ad memoriam revocemus. em computabatur nectus mentis in moribus: corpore quidem juvencula, sed animo cana. Pulchra facie, sed pulchrior fide, eab scholis revertitur, a praefecti filio adamatur: cujus parentes dum requisisset, denique detulerat secum pretiosissima ornamenta quae a beata Agnete veluti quaedam stercora sunt recusata. Unde factum est ut juvenis majori perurgeretur stimulo, et putans eam meliora velle accipere ornamenta, omnem lapidem pretiosum fines, coepit aures virginis consensum suum ejus conjugio non negasset. 3. Ad haec beata Agnes tale fertur juveni dedisse responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mortis: discede a me; quia jam ab alio
Abbreviated transcription (Latin):
q se ior̃one domino ꝓstrauiss:
apparuit ante oculos eius stolla
candidissima. Et app̾hendens eã
inluit se ⁊ dixit. Gr̃as tͥ ago do¬
mine iħu xp̃e qui me in nume¬
ro ancillarum tuarum compu¬
tans uestem hanc michi largi¬
ri p̃ce pisti. Ita namq ad m̃¬
suram corpusculi eius aptum
est indum̃tum ⁊ ita nimio can¬
dore conspicuum. ut nullus du¬
bitaret hoc ñ nisi manib ange
licis sparatum. Int̾ea lupanar¬

Expanded text:
que se in orationem Domino prostravisset, que se in orationem Domino prostravisset, apparuit ante oculos ejus stola candidissima, et apprehendens eam induit se, et dixit: Gratias tibi ago, Domine Jesu Christe, qui me in numero ancillarum tuarum computans, vestem hanc mihi largiri praecepisti. Ita namque ad mensuram corpusculi ejus aptum erat indumentum, et ita nimio candore conspicuum, ut nullus dubitaret hoc angelicis manibus praeparatum. Interea lupanar
Abbreviated transcription (Latin):
dñ. Nam unigenitus dei
filius quem ignoras muruꝰ
custos michi est numqͣm dor¬
miens ⁊ defensor michi est nũ¬
qͣm deficiens. Dii aut̃ tui. aut
erei sunt ex quibz cucume me¬
lius fuint ad usus hominum.
aut lapidei ex quibz platee me-¬
suꝑno. Tu aut̃ ⁊ similes tui nͥ
ab istorum cultura recesseritis:
similis uos pena concludet.
Sic̃ enim in igne conflati st̃
ut funderent᷑: sic colentes eos
ꝑpetuo incendio conflabunt᷑
Non ut fundant᷑ s confundan¬
poliari. ⁊ nudam ad lupanar
duci. sub p̃conis uoce dicentis.
Agnem sacrilegam uirginẽ
diis blasphemiam inferentẽ.
tantam densitatem capillis
euis diuina gr̃a concessit: ut
melius eorum fimbriis uidere¬
tur qm uestib tecta. Ing̾ssa aut̃
turpitudinis locum angłm hic
dei inuenit ut circumdaret eam
imñso lumine: ita ut nullus pos
tota cella illa qͣiͣ radians sol
inuirtute sua. Et qͣnto quis cu¬
riosior ẽẽ oculis uoluisset: tanto
sui uisus aciem obtundebat. Qũ¬

Expanded text:
Domini. Nam unigenitus Dei Domini. Nam unigenitus Dei Filius, quem ignoras, murus custos mihi est numquam dormiens, et defensor mihi est numquam deficiens: dii autem tui aut aerei sunt, ex quibus cacabi melius fiunt ad usus hominum: aut lapidei, ex quibus plateae me. Tu autem et similes tui, nisi ab istorum cultura recesseritis, similis vos poena concludet; sicut enim illi igne conflati sunt, ut funderentur; sic colentes eos perpetuo incendio conflabuntur: non ut fundantur, sed ut confundanpoliari, et nudam ad lupanar duci sub voce praeconia dicentis: Agnem sacrilegam virginem, diis blasphemiam inferentem, ne resoluto tantam densitatem capillis ejus gratia divina concessit, ut melius eorum fimbriis videretur quam vestibus tecta. Ingressa autem turpitudinis locum, angelum illic  invenit, ut circumdaret eam immenso lumine, ita ut nullus posstota cella illa, quasi radians sol in virtute sua; et quanto quis curiosior esse voluisset, tanto sui visus aciem obtundebat. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
rere ñ uis: ip̃is irasci ꝑmitte.
ip̃is loqui. ip̃i hoc michi p̃cipi¬
ant. ip̃i iubeant se coli ⁊ adora¬
dere qd̃ impetrare ñ potis. quic¬
quid tibi uidetur exerce. Sim¬
phronius p̃festus dixit. Unũ
tibi e duob eligez. aut cum uir¬
ginib dee ueste sacrifica: aut cũ
meretricib scortaberis in contͣ¬
bernio lupanari ⁊ longe erunt
a te xp̃iani qui te ita magi¬
cis artib imbuerunt ut hãc
calamitatem in trepido ani¬
mo te ꝑferre posse confidas.
unde ut clixi aut sacrifica
dee ueste ad laudem geñis tui:
aut ad ignominiam natali¬
um tuorum eris publice abie¬
ctionis scortum. Tunc beata
agnes cum ingenti constan¬
tia dixir. Si scires quis eẽt
deus m̃s: ñ ista ex ore tuo ꝓ¬
ferres. Unde qr ego noui uir¬
tutem domini mei ih̾u xp̃r. se¬
cura contempno minas tuas
credens qd̃ n sacrificem ydoł
tius. neq polluar sordib ali¬
enis. Mecum enim habeo cus¬
todem corporis mei angl̃m

Expanded text:
rere 481 non vis; ipsis irasci permitte, rere 481 non vis; ipsis irasci permitte, ipsis loqui jube: ipsi hoc mihi praecipiant, ipsi jubeant se coli, ipdere, quod impetrare non poteris, quidquid tibi videtur, exerce. 7. Symphronius praefectus dixit: Unum tibi e duobus elige, aut cum virginibus deae Vestae sacrifica, aut cum meretricibus scortaberis in contubernio lupanari. Et longe erunt a te christiani, qui te ita magicis artibus imbuerunt, ut hanc calamitatem intrepido animo te posse perferre confidas. Unde, ut dixi, aut sacrifica deae Vestae ad laudem generis tui: aut ad ignominiam natalium tuorum eris publicae abjectionis scortum. Tunc beata Agnes cum ingenti constantia dixit: Si scires quis est Deus meus, non ista ex ore tuo proferres. Unde ego, quia novi virtutem Domini mei Jesu Christi, secura contemno minas tuas, credens quod neque sacrificem idolis tuis, neque polluar sordibus alienis; mecum enim habeo custodem corporis mei angelum
Abbreviated transcription (Latin):
sensum. Unde ad uenerandã
deam uestam te ꝓperare nec̃ce ẽ:
ut cui ꝑseuerantia uirginita¬
tis placet eus die noctu q sa¬
crfficiis ueneranclis insistas.
Adhec beata agnes dixit. Si
filium tuum qmuis iniquo a¬
more uexatum tam̃ uiuentẽ
hominẽ retusaui hominẽ utiq
qui est ⁊ rationis capaxz qui ⁊
auclire ⁊ uidere ⁊ palpare ⁊ am¬
bulare potest. ⁊ fulgore lucis
huius cum honis ꝑfrui: Si gͦ
hunc causa amoris xp̃i nulla
possran rõne respicere quomo¬
do possum ydola muta ⁊ surda
et sine sensu ⁊ sine anima cole¬
re ⁊ ad iniuriam sumini dei cer¬
uices meas uanis lapidib in¬
clinare. Audiens hec p̃fectus si¬
phronius clixit. Cupio p̾bere
consultum infantie tue ⁊ ad¬
huc te deos blasphemantem
idcirco cliffero tr annos tuos
infra sensum aspicio. Noli
ergo temet ip̃am ita decipere:
ut motus deorum incurras. Bea¬
ta agnes dixit. Noli infantiã
corꝑalem ita inme despicere ut

Expanded text:
sensum. Unde te ad venerabilem sensum. Unde te ad venerabilem deam Vestam properare necesse est, et si perseverantia virginitatis placet, ejus die nocteque sacrificiis reverendis insistas. Ad haec beata Agnes respondit: Si filium tuum, quamvis iniquo amore vexatum, tamen viventem hominem recusavi: hominem utique qui est rationis capax, qui et audire, et videre, et palpare, et ambulare potest, et fulgore lucis hujus cum bonis perfrui: si ergo hunc causa amoris Christi nulla possum ratione respicere; quomodo possum idola muta et surda, et sine sensu et sine anima colere, et ad injuriam summi Dei cervicem meam vanis lapidibus inclinare? 6. Audiens haec praefectus Symphronius dixit: Cupio praebere consultum infantiae tuae, et adhuc te deos blasphemantem idcirco differo, quia annos tuos infra sensum aspicio. Noli ergo temetipsam ita despicere, ut motus deorum incurras. Beata Agnes respondit: Noli infantiam corporalem ita in me despicere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tit ex parasitis euis qui di¬
ceret hanc xp̃ianam ẽẽ ab
infantia. ⁊ magicis actibus
sa apparitione cum ingenti
streptiu suis eam tribunali-¬
dem blandis eam sermonib
secretius ꝓuocat. dehinc t̃rori¬
blandim̃to seducit᷑ nec trore
concutit᷑. s eodem uultu eodem¬
q animo ꝑseuerans. ⁊ trentẽ
similit sic̃ blandientem ani-¬
mo deridebat. uidens itaq
simphõnius p̃fectus tantam
in puella constantiam paren-¬
tes eius alloquitur. Et quia
erant nobiles. ⁊ uim eis infer¬
re ñ pot̾at tytulum eis xp̃ia-¬
nitatis opposuit. Seq̃nti nã¬
q die agnem sibi p̃sentariiu¬
bet. Et tr̃m tc̃m q repetens re-¬
plicare cepitz de iuuenis amo¬
re sermonem. Rumq omnis
sermo eius casso labore defi¬
ceret: sisti eam tt̃m suis tribu¬
nalib iussit. cui ⁊ dixit Sup¬
sticio xp̃ianorum de quorum
te magicis artib iactas nisi fu
erit a te segregata ñ potis insa¬
niam abicere pectoris neq ac¬
quissimis consiliis p̃bere con¬

Expanded text:
dam ex parasitis ejus, qui diceret hanc christianam esse ab infantia, et magicis artibus sa apparitione cum grandi strepitu, suis eam tribunalibdem blandis eam sermonibus secretius provocat, deinde terroriblandimento seducitur, nec terrore concutitur: sed eodem vultu, eodem animo perseverans, et terrentem similiter sicut blandientem animo deridebat. Videns itaque Symphronius praefectus tantam in puella constantiam, parentes ejus alloquitur: et quia erant nobiles, et vim eis inferre non poterat, titulum eis christianitatis opposuit. Sequente autem die Agnem sibi praesentari jubet: et iterum iterumque repetens, replicare coepit de juvenis amore sermonem. 5. Cumque omnes sermones ejus casso labore deficerent, sisti eam suis tribunalibus jussit, cui et dixit: Supstitio christianorum, de quorum te magicis artibus jactas, nisi a te fuerit segregata, non poteris insaniam abjicere pectoris, neque aequissimis consiliis praebere con
Abbreviated transcription (Latin):
liens tam du inibi mansit do¬
nec pene exanguis effectus eẽt.
cum omini pace ⁊ silentio. ꝑtem
lectuli qmͣ illa occupau̾at cessitz
et in latus att̃m se conu̾tit. ⁊ ob-¬
dormiuit. Misera illa aliꝙͣdiu
iacuit. sustinens ⁊ expectans. de
iñ palpans ⁊ stimulans. Nouis¬
ret. illa licet impudens eẽt. erubute.
gens affugit. Contgit ⁊̃ ut cum
dã matrone. bernardus hospitaret᷑.
sit ad eum impudent. Quam ber¬
fiunt tenebre sic̃ prius. pausant
usq t̾cio impbia mulier sic re¬
pulsa. uix tandem seu menui seu
desꝑatione cessauir. Cum aut̃ se
q̃ni die it̃ agerent arguentes ber¬
nardum socii. quos nã latrones¬

Expanded text:
luit et tam diu ibi permansit donec pene exanguis effectus per grcum omni pace et silentio partem ei lectuli quam occupauerat cessit et in latus alterum se conuertens dormiuit. Misera illa aliquandiu iacuit sustinens et exinde palpans et stimulans. Novisret, illa, licet impudentissima esset, erubuit, gens aufugit. Contigit item ut cum nam aliquam Bernardus hospitaretur.sit ad eum. Quam Ber fit silentium, fiunt tenebrae sicut prius, pausant Usque tertio improba mulier sic repulsa, vix tandem, seu metu, seu desperatione victa cessavit. Cum autem die sequenti iter agerent, arguentes Bernardum socii, quosnam to
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sepius manifesta est in oculis
nr̃is. in flagellis regni francoꝵ.
et inmiracłis beate uirginis
dei dilecte genouefẽ. Unde ͤ ꝓ
positum nr̃m de hiis que ocu-¬
lis nr̃is uidimus. ueritati tes¬
timoniũ ꝑhibere ut simus eiꝰ

Expanded text:
et saepius manifestata est in oculis suis, in flagellis regni Francorum, et in miraculis B. virginis Dei dilectae Genovefae. Unde est propositum nostrum de his quae oculis nostris vidimus, veritati testimonium perhib
Abbreviated transcription (Latin):
decembri. flagellauit deus re-¬
gnum francorum. uehem̃ti
inundatione pluuiax. ⁊ impe¬
tu fluminũ ꝓprios fines ⁊ mar¬
gines excedentium ita ut
in diliuio aquarum multa¬
rum. arbores excelse stirpituꝰ
eu̾terent᷑. ⁊ t̾re nascentia radi¬
citus euellerent᷑: edificia quo
ciuitatũ. oppidorum. ⁊ uillaꝵ.
funditus subuerterent᷑. Inter
cet̾a tocius regni incõmoda. ci¬
uitas parisiensis. omniũ ci
impetu sequane fluuii ꝓprios
fines excedentis. ab ip̃is fim¬
dam̃tis concussa est ⁊ cõmo¬
ta. ut inundatione fc̃a. ciui¬
tati illi nauigio opus esset
transeuntib ꝑ uicos ⁊ plate¬
as ciuitatis. eclificia quo
illius uł ex ꝑte subũsa eẽnt.
uł ex maiori ꝑte stantia cre¬
bris aquarum mundationi¬
b ⁊ illisionib fluctuum mi¬
narent᷑ excidium. Pons etiã
lapideus qui respectu maioris

Expanded text:
Dec., flagellavit Deus regnum Francorum vehementi inundatione pluviarum et impetu fluminum proprios fines et margines excedentium, ita ut in diluvio aquarum multarum arbores excelsae stirpitus everterentur, et terrae nascentia radicitus evellerentur; aedificia quoque civitatum, oppidorum et villarum funditus subverterentur. Inter caetera totius regni incommoda civitas Parisiensis, omnium civimpetu Sequanae fluvii proprios fines excedentis ab ipsis fundamentis concussa est, ut inundatione facta civitati illi navigio opus esset transeuntibus per vicos et plateas civitatis, aedificia quoque illius vel ex parte subversa essent, vel ex majori parte stantia crebris aquarum inundationibus et eluvionibus fluctuum minarentur excidium. Pons etiam lapideus, qui respectu majoris
Abbreviated transcription (Latin):
india que ad ethiopiam
mititz scd̾a que ad medos:
Tertia que finem facit. Nã
ex uno latere. tenebrarum re¬
mare occeanum.: In hanc ergo

Expanded text:
India ad Aethiopiam mittit, secunda ad Medos, tertia finem facit; quia ex uno latere habet remare Oceanum. In hanc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
confido. ⁊ securus sum de thesair¬
ro meo. Detuis dixit. En putas
te a thesauris liberari: aut re¬
dimi de torm̃tis: Beatus lau¬
rentius dixit. Ego famulus
celesti. Detius iracundia plenꝰ.
uissit eum nudum fustib cedi.
Beatus laurentius cum cedere¬
tua. Decius cesar dixit fustiga
te i date ad latera eus lami
nas ferreas ardentes.Beattus
laurentius clixit in illa hora.
cusatus ñ negaui int̾rogatus.
sum. Detius cesar ussit eum
te artem magicam. Immo ma-
formam serui suscipere. ut nos¬
res accipe sp̃m meum. Eadem
hora auclita est uox de celo.¬
ip̃o decio aucliente. Ad huc
multa certamina tibi debẽ.
romam ⁊ cetus rei publice
aulistis consolationes de¬
monum in sacrilegum: qui
nec deos nec principes paues¬
sita. Et dixit tt̃m decius cesare
Extendite eum: ⁊ scorpionib
cedentes affligite. Tunc beatꝰ
laurentius ꝓstratus in ca¬
tasta. subridens gr̃as agẽs¬

Expanded text:
confido . et securus sum de tesaurconfido . et securus sum de tesauris meis; Decius dixit;| En putas te de thesauris liberari au\t/ redimi de tormentis?| Beatus laurentius dixit; Ego famulus cęlestibus; Decius iracundia plenus . iussit eum nudum| fustibus cedi; Beatus laurentius cum cederetua;| Decius cesar dixit; Fustes te et date ad latera eius . lami| nas ferreas ardentes; Beatus laurentius dixit in illa hora| cusatus| non negaui . interrogatus . sum; Decius ius| sit eumte artem magicam;| Immo magiformam \serui/ aripere . ut nosres . accipe spiritum meum; Eadem hora| audita est uox ips\o/ decio audiente; Adhuc multa| certamina tibi debentumani et coetus rei publi| ce audistis consolationes demonum in sacrilegum . quia| nec deos nec principes nostros pauessita; Et dixit iterum decius cesar; Ex| tendite eum . et scurpionibus cedentes adfligite; Beatus| laurentius prostratus in catasta . subridens et g
Abbreviated transcription (Latin):
adora facturam surdam ⁊ mu¬
tam: Decius cesar iratus uissit
decio clamante. Deos blasphe¬
mare noli. Tunc beatus lau¬
rentius int̃ ip̃a tormenta di¬
cebat. Ego quid̃ gr̃as ago
deo meo. qui me dignatus ẽ
conuingi int̃ seruos suos. tu
miser torqueris insania ⁊ fu
rore. Tunc decius cdlixit leuate
late sunt lamine ferree. ⁊ lectus.
et plumbate. ⁊ cardus ferreus. Et
dixit decius cesar. Sacrifica di
les tibi absconsi. ut simul epn¬
lemini. Respondit beatus lau¬
rentius. De quib int̾rogas. iã
illi semel ded̾unt omnia sua
in celo. Eu enim ñ es dignus as
cesar fecit beatum laurentium.
uinctum cathenis duci in pala-¬
tium tiberii. ⁊ ibi eum gestis au¬
diri ⁊ iuissit sibi tribimnal in tẽ¬
gressus fuiss ⁊ sederet: p̾cepit
sibi beatum laurentium of¬
ferri. Qui ita dixit. Declara no¬
bis ommes ꝓphanos. ut mun
detur cuutas. Tu ip̃e sacrifica
diis. ⁊ noli confidere in thesau¬
ros. quos habes absconditos.
Reatus laurentius dixit. uere

Expanded text:
axis . et adora factura surda et muta?| Decius cesar iratus iussidecio clamante; Deos blasphemare noli| Beatus laurentius in ipsa tormenta dicebat; Ego quidem gratias| ago deo meo qui me dignatus est coniungi inter seruos suos; Tu mi| ser torqueris in insania tua et furo\re/ tuo; Decius cesar dixit| Leuate late ̨ sunt lamine ferreae . et lectum . et blumbatas . et cardos;| Et dixit ei decius cesar; Sacrifica diiles tibi absconsi . ut simul epuletis; Respondit| beatus laurentius; De quibus interrogas iam illi semel dederunt no| mina sua in caelo; Tu enim non es dignus aus fecit beatum laurentium uinctum catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestis audir| Et iussit sibi tribunal in basgressus fuisset et sederet . praecepit sibi beatum lauren| tium offerri; Cui et dixit Declara nobis omnes profanos ut mun| detur ciuitas . et tu ipse sacrifica diis . et noli confidere| in tesauris quos habes absconditos; Beatus laurentius dixit;| Vere et
Abbreviated transcription (Latin):
contumax Allatus ẽ aut̃ lec-¬
tus cum costis trib. in cons¬
pectu decii cesaris. in modum
craticule. Et allatus est beatꝰ
laurentius. ⁊ expoliatus est¬
uestim̃tis siuis in conspectu de¬
cii cesaris ⁊ualeriani ⁊ exten-
tus est in crate ferrea. Et alla¬
ti sunt batilli cum primis. ⁊
miserunt sub crate ferrea. ⁊
cum furca ferrea coartari fe¬
Et dixit decius cesar a
crifica diis. Respondit laurẽ¬
tius. Ego me obtuli sacrificiũ
deo in odorem suauitatis. Quia
sacrificium deo. est sp̃c contribu¬
uii latus. Carntfices u̾o urgentesim¬

Expanded text:
contu| max. Allatus est autem lectus cum costis tribus in conspectu decii| caesaris immodum graticulae et allatus est beatus laurentius| et expoliatus uestimentis suis in conspectu decii et ualeriani+. tus est in cratem ferream, et allati sunt batuli cum prunis. Et misserunt sub cratem ferream. Et cum furcis ferreis coartatus deEt dixit decius caesar| crifica diis. Respondit beatus laurentius| ego me obtulli sacrificium deo . in odorem suauitatis. Quia| sacrificium deo est spiritus contribulatus . carnifices tamen urgen| tes m
Abbreviated transcription (Latin):
quas confidis.Beatus lauren¬
tius dixit. Quare uos coartat
diabolus. ut xp̃ianos dicatis
sacrificare demonib: Si uis¬
tum est. ut demonib incline¬
mus magis qmͣ deo creatori
bilium: uos ip̃i uidicate. quis
debeat adorari. qui fc̃s est an

Expanded text:
a diis; Beatus laurentius dixit;| Quare uos coartat diabolus ut christianis dicatis sacrificate| demonibus Si iustum est ut demonibus inclinemur magis quam deo| creatori bilium . uos ipsi iudicate . quis debeat ad| orari . qui factus est . an
Abbreviated transcription (Latin):
ionfortare dignaris : Cleuans
ocłos cͣt decumr. Sic dixit beatus laurẽ
tius. Ecce miser assasti unam
partem. regira  aliam. ⁊ mandu¬
ihu xp̃e quia merui ianuas tu¬
as ingredii ⁊ emisit sp̃m. Eadẽ
nocte decius una cum ualeria¬
no. ambulauit. exinde ad pala¬
tium tiberianum: relicto corpe
sr̃ craticulam ⁊ ignem beati
laurentii. Mane aut̃ primo
ad huc crepusculo. rapuit corpꝰ
eius ypolitus. ⁊ condiuit cum
luitheis. ⁊ aromatib de ꝓprio
inuenit corpus beati laurenti¬
i. ⁊ emisisse sp̃m: Et qualit de
cuis cesaz ⁊ ualerianus confusi
in palatio tiberii. et quomodo
sent. Tunc beatissimus iustinus
multum tristes. tulerunt cor¬
piis beati laurentii archidiacho¬
serat:⁊ibi fc̃a mundicia. posue¬
runt eum usq ad uesꝑm. Iam
hora uesꝑtina sepelierunt eum.
in cripa. uia tyburtina. in p̃dio
cyriace uidue. in agrum uera¬
num .iiii. idus augustis ⁊ ie
uinau̾unt. ⁊ agentes iugilias
noctis triduo. cum multitudi¬
ne xp̃ianorum. ñ cessabant la-¬

Expanded text:
onfortare dignaris. Et ele| uans oculos contra decium. Sic dicebat beatus lauren| tius . ecce miser . assasti . unam partem. Regira et aliam et| manduisti+ . quia merui ianuas| tuas ingredi . et emisit spiritum eadem nocte. Decius caesar| una cum ualeriano . ambulauit exinde ad palacium. Ty| berianum relicto corpore supra graticula et igne beati| laurentii. Mane autem prima adhuc crepusculum| rapuit corpus eius yppolitus . et condiuit cum lenteis| et aromatibus de proprio . corpus| beati . laurentii+ . emisisset spiritum . et qualiter de| cius caesar . et ualerianus confusi in palatio tiberii| et quomodo sent . tunc be| atissimus iustinus multum tristes, tulerunt corpus beati Laurentii martyriserat . et ibi factum mundicia . posuerunt usque| ad uesperum. Iam hora uespertina sepelierunt| in cripta . in uia tiburtina . in praedium ciriacę| in agrum ueranum . IIII . idus augusti . et ieiunauerunt .| et agentes uigilias noctis triduo . cum multitudine| christianorum . non cessabant mug
Abbreviated transcription (Latin):
tis flere. Qui beatus laurentius
ita dixit. Noli flere: S magis
tace. ⁊ gaude: qr uado ad głam.
Dicit ei ypolitus.Quare ⁊ ego¬
cum incumbo: Reatus lauren
tius dicit ei. Magis in homine
dum clamauerit aucli. ⁊ ueni.
Et cum hoc clixisset. uissit deciuͤ
cesar omne genus torm̃toꝵ¬

Expanded text:
stis plorare;| Cui beatus laurencius stis plorare;| Cui beatus laurencius ita dixit; Noli flere sed magis tace| et gaudę quia uado ad gloriam; Dicit ei ypolitus; Quare et| ego nocum incumbo; Beatus lauren| cius dicit ei; Magis in absconddum clamauero te . audi et ueni; Et cum| hęc dixisset . iussit decius cesar omne genus torm
Abbreviated transcription (Latin):
dona nobis gr̃am tuam ut
cognoscant om̃s circumstã¬
tes. qr tu consolaris seruos
ad beatum laurentium. Uideo
um. ne me derelinquas. Tunc
decius furore repletus. ⁊ dolo.
dixit ad ualerianum. Uicti
rere horam ut eum afferret
beato laurentio. Tunc decius
cepit estuari ⁊ iussit ut ypolito
redderetur ibi tm̃ in palatio. ye¬
niens aut̃ romanus. afferens
aqm misit se ad pedes beati¬
laurentii. ⁊ rogabat eum cum¬
lacrimis ut baptizaret ⁊ ac¬
cepta aqua. bñdixit: ⁊ baptiza¬
uit eum. Aucliens decius hoc
factum. dixit. Exibett eum cũ
fustib. Et adductus romanus
ante conspectum decii cesoris. ñ
int̾rogatus cepit clamare uo¬
Et uissit decius cesar.ut in ipsa
Et ductus foras muros porte
salarie. detollatus est. uͦ. idus
augusti. Tunc nocte uenit iusti
et sepeliuit in cripͣ in agro ue¬
rano. Eadem nocte iussit decius.
cesar una cum ualeriano p̃fec¬
to. int̾mas olimpiadis parari
et iussit sibi sc̃m laurentium
offerri. Tunc cepit ypolitus tͥi¬

Expanded text:
da nobis gratiam tuam ut cognoscant| omnes circumstantes quia tu consolaris seruos ad beatum lauren| tium; Video um ne me derelinquas;| Tunc decius furore plenus et dolo dixit ad ualerianum; Victi| rere horam ut eam offerret| beato lauren+; Tunc decius cepit estuari . et iussit ut| yppolito redderetur . tantum in palatio; Veniens autem ro| manus offerens aquam . misit se ad pedes laurentii| et rogabat . ut baptizaretur; Et accepta aqua . benedixit .| et baptizauit eum; Audiens decius hoc factum dixit;| Exibete eum cum fustibus; Et adductus est ante conspectum| decii cesaris . non interrogatus . cepit clamauit uoEt iussit decius cesar| ut ipsa biret; Et ductus| foras muros porte salariae . decollatus est| quarto idus augusti; Tunc nocte uenit iustinet sepeliuit in cripta in agr\um/| uerano; Eadem nocte iussit decius cesar una cum ualeriano| praefecto in termas olimpiadis parari et iussit sibi beatum lau| rencium offerri; Tunc cępit ypolitus tri
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit ei ypolitus. Si dc̃is fc̃a
compenses: faciam q̃ hortaris.
Dicit ei beatus laurentuis. Au¬
di me. ⁊ que hortatus sum ticiꝰ
⁊ eres⁊more solito cathetizauit
et bapti⁊ auit eum¶ ⁊ extrastus¬
ex aqua. cepit dicere ypolitus.
uidi animas innocentium le¬
mus mea baptizetur. Et bapti¬
zati sunt ꝓmiscui sexus. in dono
spectum ualeriani: dixit uale¬

Expanded text:
Dixit ei ypolitus; Si dictis facta conpenses .| faciam quod ortaris; Dicit ei beatus laurentius; Audi me et quę ortatus| sum cicius catetizauit Et babtizauit eum; Et extersusex aqua . coepit dicere ypolitus; Vidi ani| mas innocentium lemus mea babti| zetur; Et babtizati sunt promiscui sexus in domum spectu ualeriani . uale
Abbreviated transcription (Latin):
laurentius dixit. Da michi in¬
feram tͥ thesauros. Respondit
ualerianus. ⁊ dixit ad ypolitum.
In tua pollicitatione habeat tri-¬
duo inducias. Ab eodem die. col
uit decio. qr beatus laurentius.
ualeriano p̾fecto. Ubi sunt the¬
sauri quos pollicitus es p̃senta¬
re: Reatus laurentius collecta
multitudine. introduxit in pala¬
tio paupes ⁊ uoce clara dixir. Et
inueniunt᷑. Walerianus p̃fectus
dixit p̃sente decio cesare quid ua¬
riaris ꝑ multa: Sacrifica diis:¬

Expanded text:
laurentius dixit; Date . michi| inferam tibi thesauros; Respondit ualerianus| ad ypolitum; In tua pollicitacione abeat triduo inducias;| Ab eodem die coll| decio . quia beatus laurentius ualeriano praefecto; Vbi sunt| thesauri quos pollicitus es praesentare? Beatus laurentius collecta| multitudine introduxit in palatium pauperes . et uoce clara| dixitinueniuntur; Valerianus praefectus dixit praesente decio cesare;| Quid uariaris per multa ? sacrifica diis
Abbreviated transcription (Latin):
cecus fui. ⁊ modo uideo. Tunc au¬
dientes multi ceci ueniebant ad
beatum laurentium cum lacri-
mis ⁊ beatus laurentus in cus¬
todia positus ypoliti. ponebat
tus. dic̃ ad beatum laurentium.

Expanded text:
cecus fui et modo uideo; Tunc| audientes multi ceci . ueniebant ad beatum laurentium . cum lacri| mis; Et beatus laurentius in custodia positus ypoliti . ponebattus . dixit ad| beatum laurentium
Abbreviated transcription (Latin):
cea enim ibi tranffixus occubu¬
it in calaminice inclie cuutatez
hilippus qui kt ianu¬
intpͣr os lampadis abeth arii.¬
saida ciuitate ortus unde ⁊ petrꝰ¬

Expanded text:
cea enim ibi transfixus, occubuit in Calaminica Indiae civitate,PHILIPPUS, qui interpretatur os lampadis, a Bethsaida civitate Andreae et Petr
Abbreviated transcription (Latin):
tatus. lapidib q opprimit᷑
ibiq uixta templum humat᷑.
Eius natalicium ⁊ ordinatõ
noim ex syra lingua sus
menie urbe. uiuens a barbaris
decoriatꝰ atq ꝑiussum regis ar¬
targis decollatus. sic ꝙ conditꝰ est
M atheus apłs ⁊ euanglista
bu sua leui sumpsit cognom̃.
a publicano a xp̃o electus pri¬
mũ quidem in uidea euangłi¬
⁊ auit. post modum in macedo¬
in montib porcorum .xi. kł¬
primo dẽs est chananeus ⁊e
lodim feruens. par in cogno¬
merto petri ⁊ similis in hono¬
re: hic accepit egipti principa¬
tum. ⁊ post iacobum iustum
iuginti meruit sub aꝰ riano. per

Expanded text:
aeis lapidibus opprimitur, ibique juxta templum humatur, cujus natalitium et ordinatio VI nomen ex Syra lingua suscmeniae urbe vivens a barbaris decoriatus, atque per jussum regis Astyagis decollatus, sicque terrae conditus, Matthaeus apostolus evangelista, bu sua Levi sumpsit cognomen, ex publicano a Christo electus, primum quidem in Judaea evangelizabat, postmodum in Macedoin montibus Parthorum. tus est Chananaeus, zelo Domini fervens par in cognomento Petri, et similis in honore accepit Aegypti principatum, et post Jacobum Justum,vitae 120 meruit sub Trajano per
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ris: eodem die cum debito hono¬
re angli est associatus choris.
Alto die pasche sepultus est añ
altare sci chome apli qd̃ ip̃e cons¬
truxerat: domino abbate thur¬
killo eccł̃ie beate marie de estom
tum monachis suis obsequium
funeri eius impendente.⁊sac̃doti¬
b ac clericis mutus q aliis cum
magna deuotione accurrentib
ut ip̃ius exequiis intẽent. In quo

Expanded text:
in terris, eodem die cum debito honoin terris, eodem die cum debito honore angelicis est associatus choris. Altera die Paschae sepultus est ante altare Sancti Thomae apostoli, quod ipse construxerat; domino abbate Turchillo ecclesiae Beatae Mariae de Ersom, cum monachis suis, obsequium funeri ejus impendente, et sacerdotibus ac clericis multisque aliis cum magna devotione accurrentibus, ut ipsius exsequiis interessent. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
moreret᷑ Quo fc̃o: p̃ciosam re¬
Postqͣm u̾o curam dñici gͥgis
suscepit quadragesimo. Sic¬
q illa anima a carnis ergas¬
tulo eg̾ssa. de tristicia ad leti¬
ciam de labore ad requiem: de
mundo transiuit ad dñms pi¬
rituales aut̃ filii uenerandi
pr̃is corpus cum hyminis ⁊
canticis cum gemuib ⁊ lacri¬
mis in sc̃am transtułunt ec¬
cłiam: collocantes illud in me¬
clio choro. Quib in sedib sius re¬
ceptis: te deum laudamus incipi¬
tur. ⁊ matutinales laudes resur¬
rectionis dñice lacrimosis uocib
canentiũ debita tam̃ ueneratiõe
explent᷑. Qmͣ sit mirabilis d̾̃s in
sc̃is suis lector animadute: quia
nec uita istius uiri fuit sine gła
nec mors sine gr̃a. S in conspectu
dei multum p̾ciosa. Illo enim die
suscepit eum dñs in paracdisum
quo idem dominus ⁊ iuctor ab
inferis surrexit. Et qui sollemp¬
nia dñice resurrestionis cum ma¬
gno tripudio sepius celebrauit

Expanded text:
moreretur. Quo facto pretiosam remoreretur. Quo facto pretiosam repostquam vero curam Dominici gregis suscepit quadragesimo . Sic illa anima, a carnis ergastulo egressa, de tristitia ad laetitiam, de labore ad requiem, de mundo transivit ad Dominum. Spirituales autem filii venerandi Patris corpus cum hymnis et canticis, cum gemitibus et lacrymis in sanctam transtulerunt ecclesiam, collocantes illud in medio choro. Quibus in sedibus suis receptis, Te Deum laudamus incipitur, et matutinales Laudes resurrectionis Dominicae, lacrymosis vocibus canentium, debita tamen veneratione explentur. Quam sit mirabilis Deus in sanctis suis, lector, animadverte: quia nec vita istius viri fuit sine gloria, nec mors sine gratia, sed in conspectu Dei multum pretiosa: illo enim die suscepit eum Dominus in paradisum, quo idem Dominus victor ab inferis surrexit; et qui solemnia Dominicae resurrectionis cum magno tripudio saepius celebravit
Abbreviated transcription (Latin):
net᷑ ut sacri olei liquore frue¬
ret᷑. Quib ista ꝑsuadentib res¬
pondit. Prestante domino m̃o
iħ̃u xp̃o: lucem expectabo.
Nterea conuentu głiose noc¬
tis iugiliis. ⁊ laudib insisten¬
te. cum t̾cia lectio finem acce¬
pisset. ⁊ t̾cium responsorium
inchoatum fuiss: dum transis¬
set sabbatum. imus ex custodi¬
b festinant accurrit indicãs
eum cito migraturum. Depul¬
sa noctis caligine aurora sacͤ
lucis tunc rutilabat. qmͣ uir
dei se ꝓmiserat expectaturum.
Cumq illud responsorii canta¬
retur ut uenientes ungerent
ih̃m. prior accitis aliquib fra¬
trib chorum exiuit. ferens secũ
sacri olei liquorem quo uene¬
rabilem pr̃em iam agonitan-¬
tem ꝑungeret. Quib adueniẽ¬
tib hoc solum sc̃s dei sepuis re¬
plicabat: cito cito. Unctione
expleta depositus est in cinerem
et cilicium. ut scd̃m beati maru¬
ni doctrinam in cinere ⁊cilicio
xp̃ianus. ⁊ uerus catholicus

Expanded text:
netur, ut sacri olei liquore fruenetur, ut sacri olei liquore frueretur. Quibus ista persuadentibus respondit: « Praestante Domino noisto, lucem exspectabo. » Interea conventu gloriosae noctis vigiliis et laudibus insistente, cum tertia lectio finem accepisset, et tertium responsorium inchoatum fuisset, cum transisset Sabbatum; unus ex custodibus festinanter accurrit, indicans eum cito migraturum. Depulsa noctis caligine, aurora sacrae lucis tunc rutilabat, quam vir Dei se promiserat exspectaturum: cumque illud responsorium cantaretur, ut venientes ungerent Jesum; prior accitis aliquibus fratribus chorum exivit, ferens secum sacri olei liquorem, quo venerabilem Patrem jam agonizantem perungeret. Quibus advenientibus hoc solum sanctus Dei saepius replicabat: « Cito, cito. » Unctione expleta, depositus est in cinerem et cilicium, ut secundum Martini doctrinam in cinere et cilicio Christianus et verus Catholicus
Abbreviated transcription (Latin):
Quib ista ꝑsuadentib inquit
Non est michi ut putatis. Nicħ
doloris nicħ q infirmitatis incor¬
pore penttus sentio. Uellem mͥ
lectum in choro fieri ut future
noctis dñice resurrectionis mi¬
nist̾io intẽem. Quib responden.¬
tib se canentium uoces neqͣqm
sufferre posse. intulit faciamus
ergo qd̃ melius est. Oueneranꝵ¬
da tanti uiri cirta cultum diu¬
ni obsequii inmutabilis deuo¬
tio. q̃ nec alicuius rei euentu nͨ
tanti defestus in cõmodo potuit
minorari. Illo aut̃ sic laborante
assignati sunt fr̃es qui inuigi¬
liis extubantes custodirent eum
uir dei de suo transitu bñ sollicitꝰ
unũ de sibi astantib aduocans
dix Ecis fili qr noua aduenit
sollempnitas cuncto ppło uene¬
randa: debemus id̾o nouis in¬
du uestib Affer michi uestem
qmͣ habes: ut illam induam.
intelligens ille de qua ueste lo¬
queret᷑ atuulit ei cilicium nouũ
et submoto ueñ uestunt eum no¬
uo. Cumq in magno forer de¬
fectu a custodib suis it̾m admo¬

Expanded text:
Quibus ita persuadentibus, inquit: « Non est mihi, ut putatis; nihil doloris, nihilque debilitatis in corpore penitus sentio. Vellem mihi lectum in choro fieri, ut futurae noctis Dominicae resurrectionis ministerio interessem. » Quibus respondentibus, se canentium voces nequaquam sufferre posse, intulit: « Faciamus ergo, quod melius est. » O veneranda tanti viri circa cultum divini obsequii immutabilis devotio, quae nec alicujus rei eventu, nec tanti defectus incommodo potuit minorari. Illo autem sic laborante, assignati sunt fratres, qui in vigiliis excubantes custodirent eum. vir Dei de suo transitu sollicitus, unum de sibi astantibus advocans, dixit: « Scis, fili, quia nova advenit solemnitas, cuncto populo veneranda, debemus ideo novis indui vestibus. Affer mihi vestem quam habes, ut illam induam. » Intelligens ille, de qua veste loqueretur, attulit ei cilicium novum, et submoto veteri, vestivit eum novo. Cumque in magno foret defectu, a custodibus suis iterum admo