comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis iustiait. raptus ẽ nemalitia mutaret intellectũ eiꝰ. aut
ie fictio deciperet ammã eiꝰ. Cur gͥ hoc tã magnũ benefic¬
um aliis dat. alusñdat d̃s apud quẽ ñ ẽ iiqͥtas nec acceptio
ꝑsonarũ. et incuꝰ potestate ẽ quãdiũ quisq in hac uita ma¬
neat que tẽptatio dicta ẽ suꝑt̾rãᷤ Sicut gͦ coguntur fateri
donũ di e̾e̾ ut fimat homo istã uitã antequã ex bono mitte¬
tur inmalũ. cur aũt idaluis donetur. aliis ñdonet᷑ ignorant.
ita donũ dĩ ee̾ in bono ꝑseuerantiã scđm seripturas de quib testi¬
mona multa iã posin fateant᷑ nobiscũ. et curaliis det᷑. aluis ñ deiꝰ
sine murmure aduersus dm̃ dignentur ignorare nobiscũ. Nec
Absit em̃ ut ita e̾et. si de illis p̃destinatis e̾ent et scđm ꝓpositũ uo¬
catis: quere sunt filii ꝓmissionis. Nam isti cũ piȩ uuunt dicunt᷑
filii dĩ. sed qm̃ incturi sunt impiȩ et meadẽ impietatȩ morituri.

Expanded text:
ne malitia mutaret intellectum ejus, aut ne fictio deciperet animam ejus . Cur igitur hoc tam magnum beneficium aliis dat, aliis non dat Deus, apud quem non est iniquitas, nec acceptio personarum, et in cujus potestate est quamdiu quisque in hac vita maneat, quae tentatio dicta est super terram ? Sicut ergo coguntur fateri, donum Dei esse ut finiat homo vitam istam, antequam ex bono mutetur in malum; cur autem aliis donetur, aliis non donetur, ignorant: ita donum Dei esse in bono perseverantiam secundum Scripturas, de quibus testimonia multa jam posui, fateantur nobiscum; et cur aliis detur, aliis non detur, sine murmure adversus Deum dignentur ignorare nobiscum. CAPUAbsit enim ut ita esset, si de illis praedestinatis essent et secundum propositum vocatis, qui vere sunt filii promissionis. Nam isti cum pie vivunt, dicuntur filii Dei: sed quoniam victuri sunt impie et in eadem impietate morituri,
Abbreviated transcription (Latin):
diligere dm̃ et meo bono usq infinem ñ ꝑmanere. max addidit.
Hisqui scłm ꝓpositũ uocati sunt. Nii em̃ meo qđ diligunt dm̃ ꝑ
manent usq infinem. Et qui ad tempꝰ inde deinant. reu̾tun¬
tur ut usq infinem ꝑducant qđ inbono ẽe ceperunt. Ostendenꝰ
aũt quid sit scđłm ꝓpositũ uocari. morx addidit ea quȩ iã supra
posin. Qm̃ quos ante p̾scunt et p̃destinauit conformes mmaginis¬

Expanded text:
diligere Deum, et in eo bono usque in finem non permanere, mox addidit, diligere Deum, et in eo bono usque in finem non permanere, mox addidit, his qui secundum propositum vocati sunt. Hi enim in eo quod diligunt Deum, permanent usque in finem; et qui ad tempus inde deviant, revertuntur, ut usque in finem perducant, quod in bono esse coeperunt. Ostendens autem quid sit secundum propositum vocari, mox addidit ea quae jam supra posui, Quoniam quos ante p
Abbreviated transcription (Latin):
ixi uobis. quia nemo uenit ad me. nͥ fuerit datũ apatre meo.
Ex hoc multi discipłoꝵ eiꝰ abierunt retro. etiã non cũ illo ambu¬
labant Num quia non et isti discipłi appellatisunt loquente
euuangelio: et tam̃ non erant uere discipłi. quia ñmanserunt
in uerbo eius scđm id qdđ ait. Si manseritis inuerbo meo. uere.
scipłi mei estis uina g non habuerunt ꝑ seuerantiã. sicut ñ uere
discipłi xp̃i. ita nec filii dĩ uere fuerunt etiam quando ẽe in
debantur et ita uocabantur. Appellamꝰ gͦ nos et electos xp̃idi
scipłos et dĩ filios. quia sic appellandisunt quos regeneratos
piȩ inuere cermimꝰ. sed tc̃ uere sunt qđ appellantur. si man¬
bent. ⁊dẽ in eo qđ ceperunt ee̾ ñmanent. ñ uere appellantur
qđ appellantur et non sunt. Apł eũ em̃ hoc non sunt cui notũ
e qđ futuri sunt. idẽ exbonis mali. Propt̃̾ boc apłs cũ daaisset sci¬
mus q̃m diligentib dm̃ om̃a cooperantur in bonũ. sciens ĩullos

Expanded text:
t ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo. Ex hoc multi discipulorum ejus abierunt retro, et jam non cum illo ambulabant. Numquid non et isti discipuli appellati sunt, loquente evangelio? et tamen non erant vere discipuli, quia non manserunt in verbo ejus, secundum id, quod ait: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis. Quia ergo non habuerunt perseverantiam, sicut non vere discidebantur, et ita vocabantur. Appellamus ergo nos et electos Christi discipulos, et Dei filios, quia sic appellandi sunt quos regeneratos pie vivere cernimus. Sed tunc vere sunt quod appellantur, si manbent, id est, in eo quod coeperunt esse non manent, non vere appellantur quod appellantur et non sunt: apud eum enim hoc non sunt, cui notum est quod futuri sunt, id est, ex bonis mali. 23. Propter hoc Apostolus cum dixisset, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperatur in bonum; sciens nonnullos
Abbreviated transcription (Latin):
beati ꝑẜ ki ligandi soluendiq tribiit potestatem dicens. Quȩ
Alligaueris suꝑ t̾ram erunt ligata et in cęlis. et quȩ solueris suꝑ
t̾ram erunt soluta et incęlis. In quacũꝙ gͥ homo etate uerã pe¬
catorũ suorũ poenitentiam egerit. et uitam suã dõ illu¬
nante correaerit. ñ pͥuabit᷑ indulgentiȩ munere. quia ds̃
sicut ꝑ prophetã dicit ñuult mortẽ morientis quantũ ut
reuertatur aina sua mala et inuat Amma eiꝰ. Uerum tam̃
nullus hominũ debet subspe miscđĩȩ dĩ insuis duitius re¬
manere peccatis. cũ etiã mipso corpore nemo uelit sub spe fu¬
turȩ salutis dutnis egrotare. lales enĩ qui ab imquitatibus
sius recedere neglegunt et sibi de dõ indulgentiã repromit¬
tunt. ñnumꝙ. ita p̾reuenunt᷑ repentino dĩ furore. ut nec
cꝰuersionis tempꝰ nec benefitiũ rez missionis inuemant. Id ec

Expanded text:
beati Petri ligandi, solvendique tribuit potestatem, dicens: Quae beati Petri ligandi, solvendique tribuit potestatem, dicens: Quae alligaveris super terram, erunt ligata et in coelis. Et quaecunque solveris super terram, erunt soluta et in coelis. In quacunque igitur homo aetate veram peccatorum suorum poenitentiam egerit, et vitam suam, Deo illuminante, correxerit, non privabitur indulgentiae munere: quia Deus, sicut per prophetam dicit, non vult mortem morientis, quantum ut revertatur a via sua mala, et vivat anima ejus. Verumtamen nullus hominum debet sub spe misericordiae Dei, in suis diutius remanere peccatis, cum etiam in ipso corpore nemo velit sub spe futurae salutis diutius aegrotare. Tales enim qui ab iniquitatibus suis recedere negligunt, et sibi de Deo indulgentiam repromittunt, nonnunquam ita praeveniuntur repentino Dei furore, ut nec conversionis tempus, nec beneficium remissionis inveniant. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
głam. sic consortibus diaboli cumlabit ipsa malignitas poenam.
qͦuando ea terioribus deputati tenebris nillo inlustiabunt᷑ in te¬
riore lumine ueritatis. Promde om̃i homini in hac uta ee poti
utilis paenitentia. quã quocũq tempore homo egerit quãlibet
iniquus. qualibet annosus. si toto corde remintia uerit perca¬
tis p̾teritis et pro eis in conspectu dĩ nonsolũ corporis secdetiã
coridis lacrimas fuderit. et malo operũ maculas bonis operib
deluere curauerit. om̃iũ peccatorũ indulgentiã mox habeb̾.
Hoc enĩ nobis dñs ꝓphetico promittit eloquio dicens. Sic̃uersus
fueris et ingemueris. saluus eris. Et alio loco dicit᷑. Fili. pecca¬
ti. ne adicias iterũ. sed et dep̾teritis dep̾care ut tibi dimiitan¬
tur. Numquã peccanti e̾e̾t indicta ꝓpeccatis dep̾̃catio. si de p̃¬
canti non eet remissio concedenda. Sed etiã poententia pee¬
catori tuncꝓdest.si eã meccła catholica gerat. cu ds̃ inꝑsona

Expanded text:
d aeternam gloriam, sic consortibus diaboli, cumulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiori lumine veritatis. Proinde omni homini in hac vita esse potest utilis poenitentia, quam quocunque tempore homo egerit, quamlibet iniquus, quamlibet annosus, si toto corde renuntiaverit peccatis praeteritis, et pro iis in conspectu Dei, non solum corporis, sed etiam cordis lacrymas fuderit, et malorum operum maculas bonis operibus diluere curaverit, omnium peccatorum indulgentiam mox habebit, hoc enim nobis Dominus prophetico promittit eloquio dicens: « Si conversus fueris et ingemueris, salvus eris ; » et alio loco dicitur: « Fili, peccasti, ne adjicias iterum , » sed et de praeteritis deprecare, ut tibi dimittanturcanti non esset remissio concedenda. Sed etiam poenitentia peccatori tunc prodest, si eam in Ecclesia catholica gerat, cui Deus in persona
Abbreviated transcription (Latin):
siret peccati mortisꝙ dominum.
IET ATIS SI Ał ẜ tene et nullatenꝰ dubites omem hominem
qui ꝑ concubitũ uiri et mulieris concipit cũ originali pec¬
cato nasci. impietati subditũ mortiꝙ subiectu. etꝰ hoc
natura irȩ filiũ nasci. dequa dicit apłs. Eram enĩ &.
ios natura filii irȩ. sicut et cęt̾i. Aqua ira nullus
liberabitur nisi ꝑfidẽ mediatoris dĩ et hominũ hominiᷤᷤ
xp̃i iħu. qui sine peccato conceptꝰ. sine peccato natus.

Expanded text:
siret peccati mortisque dominium.siret peccati mortisque dominium.irmissime tene, et nullatenus dubites omnem hominem qui per concubitum viri et mulieris concipitur, cum originali peccato nasci, impietati subditum, mortique subjectum, et ob hoc natura irae filium nasci, de quo dicit Apostolus: Eramus enim et nos natura filii irae, sicut et caeteri . A qua ira nullus liberatur, nisi fide mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi, qui sine peccato conceptus sine
Abbreviated transcription (Latin):
IR MIS SIAls tene et nullatenus dubites in omni
creatura quã sp̃ualẽ atip corporeã sũma triitas i¬
cit. solcs sp̃s angelicos et humanos intellegendi fa¬
cultatẽ diuinitus accepisse. cęteros uͦ sp̃s brutq anima¬
liũ rationabilẽ intellegentiã non Accepisse. et hoc om̃i¬
no habere non posse. Propt̃ quod dicitur hominibus.
Nolite fieri sicut ȩquus et mulus. in quib non est in¬
tellectus. Et ideo ammas hominũ et animas peccoꝵ
unius naturȩ non e̾e nec animas peccqꝵ in homines.
nec amias hominũ inpecçora posse aliquando tran
homines. id ẽ Adam et mulierẽ eiꝰ bonos rectos et sine
peccato creatos. cũ libero arbitrio quo possent hu
arbitrio etiã possent si uellent propria uoluntate
percare eos que ñ necessitate sed propria uolunta¬
te peccasse. illo quoq peccato sic in deterius mutatã¬
humanã naturã ut non solũ in ipsis primis hominib ꝑpec
catũ mors obtineret regnũ sed etiã in om̃s homines tran¬

Expanded text:
irmissime tene, et nullatenus dubites, in omni creatura, quam spiritalem atque corpoream summa Trinitas fecit, solos spiritus angelicos et humanos intelligendi facultatem divinitus accepisse; caeteros vero spiritus brutorum animalium rationem et intelligentiam non accepisse, et etiam hoc omnino habere non posse. Propter quod dicitur hominibus, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus : et ideo animas hominum, et animas pecorum unius naturae non esse nec animas pecorum in homines, nec animas hominum in pecora posse aliquando transhomines, id est, Adam et mulierem ejus, bonos, rectos, et sine peccato creatos esse, cum libero arbitrio, quo possent, sarbitrio etiam possent, si vellent, propria voluntate peccare: eosque non necessitate, sed propria voluntate peccasse; illoque peccato sic in deterius mutatahumanam naturam, ut non solum in ipsis primis hominibus per peccatum mors obtineret regnum, sed etiam in omnes homines tran
Abbreviated transcription (Latin):
et hostiam dõ in odorẽ suauitatis. cui cũ patre et spũ
scõ apatriarchis. ꝓphetis. et sacerdotib tempore ueteri
testam̃ti anmalia sacrificabantur. et cin ne idẽ temp̃re
ioui testam̃ti cũ patre et sp̃ũ scõ cũ quib illi ẽ una
catholica eccła ꝑ uniuersum orbem t̾rȩ offerre ñces¬
sat. mallis enĩ carnalib uctimis significatio fuit c¬
nis xp̃i quã propeccatis nr̃is ipse sine peccato fuerat
oblaturus. et sanguinis quẽ erat effusurus in remissione
peccatiꝵ. nrꝙ. In isto aũt sacrifitio grarũ actio atq cõ¬
iemoratio ẽ carnis ap̃i quã ꝓnobis obtulit. et sangui¬
nis quẽ pronobis idẽ ds̃ effudit. de quo beatus pauli ᷤ
gi in quo uos sp̃s sc̃s posit episcopos regere ȩxcłam dĩ
quã ad quisuit sangine suo. in illis 4ͦ sacrifitus quid
nobis e̾et donandũ figuratȩ sigrificabatur. In hoc ergo

Expanded text:
et hostiam Deo in odorem suavitatis: cui cum Patre et Spiritu et hostiam Deo in odorem suavitatis: cui cum Patre et Spiritu sancto a patriarchis, a prophetis et sacerdotibus tempore Veteris Testamenti animalia sacrificabantur: et cui nunc, id est, tempore Novi Testamenti, cum Patre et Spiritu sancto, cum quibus illi est una catholica Ecclesia per universum orbem terrae offerre non cessat. In illis enim carnalibus victimis significatio fuit carnis Christi, quam pro peccatis nostris ipse sine peccato fuerat oblaturus, et sanguinis quem erat effusurus in remissionem peccatorum nostrorum. In isto autem sacrificio gratiarum actio atque commemoratio est carnis Christi quam nis, quem pro nobis idem Deus effudit. De quo beatus Paulus gi, in quo vos Spiritus sanctus posuit episcopos regere Ecclesiam Dei, quam acquisivit sanguine suo . In illis ergo sacrificiis quid nobis esset donandum figurate significabatur; in hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
re dignatꝰ ẽ. et ꝑmanente diumitate sua. ita uerbũ caro
factum ẽ. ut quãis naturalit̾ ñ hocͭͣ uerbũ quod caro.
quia duarũ naturarũ ueritas manet in xp̃o. scđm unã
tam̃ ꝑ sonã idem uerbũ caro ab ipso fieret materne
con ceptionis iitio. Ds eñ uerbũ ñ accepit ꝑsonã ho¬
minis sed naturã. et in ęt̾nã ꝑsonã diuinitatis accepit tẽ¬
genuite. ubi significat᷑ ante om̃e tempus. sine initio et̾na
natiuitas dequo et euangelista dicit quod uocatũ ẽ no¬
Inen eiꝰ iħc. quod dictũ ẽ ab angelo pͥusq mutero c̾cipetur.¬
ist alStatE tene et nullatenus dubites nearnẽ ap̃i
sine diuinitate conceptã in utero uirginis priusquã susci¬
peretur a uerbo. se ipsũ uerbũ dm̃ suȩ carnis acceptior
conceptum. ipsamq carnẽ uerbi in carnatione ẽceptã.¬
Sirmissime tene et nullatenus dubites ipsũ unigenitũ
dm̃ uerbũ carnẽ factũ se ꝓnobis obtulisse sacrifitu

Expanded text:
natus est, et permanente divinitate sua ita Verbum caro factum est, ut quamvis naturaliter non hoc sit Verbum quod caro, quia duarum naturarum veritas manet in Christo, secundum unam tamen personam, idem Verbum caro ab ipso fieret maternae conceptionis initio. Deus enim Verbum non accepit personam hominis, sed naturam; et in aeternam personam divinitatis accepit temgenui te : ubi significatur ante omne tempus sine initio aeterna nativitas; de quo et evangelista dicit, quia vocatum est nomen ejus Jesus, quod dictum est ab angelo, priusquam in utero concipeissime tene, et nullatenus dubites non carnem Christi sine divinitate conceptam in utero Virginis priusquam susciperetur a Verbo: sed ipsum Verbum Deum suae carnis acceptione conceptum, ipsamque carnem Verbi incarnatione conceptairmissime tene, et nullatenus dubites, ipsum unigenitum Deum Verbum carnem factum, se pro nobis obtulisse sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
diuma iustitia. Cũ ipso etiã diabolo impios et in¬
quos homines de quibus scriptura cdieit. i mttan¬
tur etiam. eũ qui sunt ex parte illius. ꝓeo quia eũ in malis¬
operib initati sunt et ante finẽ p̾sentis uitȩ congruã pęmi¬
tentiã ñ egerunt. resũptis corporib supplicio aeternȩ com¬
bustionis arsuros.
IRAIS SI M E tene et nullatenis dubites. om̃ĩb homi¬
nibus et bonis et malis resurrectionẽ carnis inaduentu
dm̃ futurã e̾e̾ cõmunẽ. retributionẽ uͦ iusticiȩ dĩ e̾e̾ b¬
nis malisq dissimilẽ. scđm quod apłs dicit. quia om̃s¬

Expanded text:
divina justitia: cum ipso autem diabolo impios et indivina justitia: cum ipso autem diabolo impios et iniquos homines, de quibus Scriptura dicit, imitantur autem eum qui sunt ex parte illius operibus imitati sunt, et ante finem praesentis vitae congruam poenitentiam non egerunt, resumptis corporibus supplicio aeternae combustionis arsuros.Firmissime tene, et nullatenus dubites omnibus hominibus, et bonis et malis resurrectionem carnis in adventu Domini futuram esse communem: retributionem vero justitiae Dei esse bonis malisque dissimilem, s
Abbreviated transcription (Latin):
IR UISSTAEE tene et nillatenꝰ dubites. ñ solũ homi¬
nes iã ratione utentes uerũ etiã paruulos qͥ siue in
uteris matrũ uiuere incipiunt et ibi mornuntur.
iue iã de matrib natis sine sacram̃to scĩ baptismatis q
dicit in nomine patris et filu et sp̃s scĩ de hoc scło tran¬
catũ ꝓpriȩ actionis nullũ habuerunt. origmalis
tam̃ peccati dãpnationẽ carnali conceptione et
filiũ dĩ adiudicandos inuas mortuosq uenturun
tris ȩccłȩ usq infinẽ ꝑseuerantiã donat. in suo ad¬
uentu refuscitet. glorificet. et scđm ꝓmissionẽ suã
ȩquales scĩs angelis faciat. et ad eũ statũ ꝑducat in
quo ꝑfecte quantũ unicinq donat d̾s borasint. et
ab ipsa ꝑfectione deinceps mutari ñ possunt. ubi
diuersa erit sc̾o̾s. gła. sed una erit omñũ uita et̾na
Diabolũs uͦ et angelos eiꝰ inignẽ ȩt̾nũ a xp̃o ee̾ mit¬
tendos. ubi nũꝗͦ carebunt pęna quã eis p̾parauit

Expanded text:
irmissime tene et nullatenus dubites non solum homines iam ratione utentes, uerum etiam paruulos, qui siue in uteris matrum uiuere incipiunt et ibi moriuntur, siue iam nati sine sacramento baptismatis, quod datur in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, de hoc saeculo trancatum propriae actionis nullum habuerunt, originalis tamen peccati damnationem carnali conceptione et ristum ad judicandos vivos mortuosque venturum, tris Ecclesiae usque in finem perseverantiam donat, in suo adventu resuscitet, glorificet, secundum promissionem suam aequales sanctis Angelis faciat , et ad eum statum perducat, in quo perfecte, in quantum unicuique donat Deus, boni sint, et ab ipsa perfectione deinceps mutari non possint: ubi diversa erit sanctorum gloria, sed una erit omnium vita aeterna. Diabolum vero et angelos ejus in ignem aeternum a Christo esse mittendos, ubi nunquam carebunt poena quam eis praeparavit
Abbreviated transcription (Latin):
is atis sime tene et nullatenus dubites uerbũ car¬
nem factũ eandẽ humana carnẽ semꝑ uerã habere.
qua deuirgme uerbũ d̾s natus ẽ. qua crucifixus et
mortinis e qua resurrexit et incęlũ ascendit. et in
dextera dĩ sedet. qua etiã uenturus ẽ iudicare ui¬
uos et mortuos. proptquȩ ab angełis apłi audierunt.
Sic ueniet quẽ admodũ indistis eum euntẽ in cęlum.
Et beatus ioħs ait. Ecce ueniet cũ nubibus. &. in deb

Expanded text:
irmissime tene, et nullatenus dubites, Verbum carnem factum eamdem humanam carnem semper veram habere qua de Virgine Verbum Deus natus est, qua crucifixus et mortuus est, qua resurrexit et in coelum ascendit, et in dextera Dei sedit , qua etiam venturus est judicare vivos et mortuos. Propter quod ab angelis apostoli audierunt: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum ; et beat
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dĩ filium sicut dedõ patre plenũ ꝑfectũque dm̃.
sic de maria uirgine plenũ ꝑfectũꝙ dm̃. hominẽ ger¬
tũ. idẽ uerbũ dm̃ habentẽ scilicet sine peccato uerã nrĩ
generis carnẽ et ammã racionalẽ que ipse ds filius eui¬
dent᷑ ostendit dicens de carne sua. Palpate et iudete. q
sp̃s carnẽ et ossa ñ habet sicut me idetis habere. Am¬
mam quoꝙ se habere his uerbis ostendit dicens. Propterea
me pat̃ diligit. quia ego pono animã meã. et iterũ sumo
eã. In tellectũ quoq animȩ se habere ostendit meo qͦan
Discite ame quia mitissũ et humilis corde. Et de se ipso ds
ꝑprophetã dicit. Ecce in telleget puer m̃s et exaltabitur
et sublimis erit ualde. Nã et beatus petrus scđm sc̃ĩ dauid
ꝓphetiã in ap̃o carnẽ atꝙ ammã confitetur. De ipso
enĩ dauid loquens ait. Propheta igitur cũ e̾et et sciret
quia uire iurando urasset illi ds de fructu lũbi eiꝰ sede¬

Expanded text:
m Dei sicut de Deo Patre, plenum perfectumque Dominum; sic de Maria Virgine, plenum perfectumque hominem genitum, id est Verbum Dominum, habentem scilicet sine peccato veram nostri generis carnem, et animam rationabilem. Quod ipse Dei Filius evidenter ostendit, dicens de carne sua: Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Animam quoque se habere, his verbisme Pater diligit, quia ego pono animam meam, et iterum sumo eam . Intellectum quoque animae se habere ostendit in eo quod ait: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Et de ipso Deus per prophetam dicit: Ecce intelliget puer meus, et exaltabitur, et sublimis erit valde . Nam et beatus Petrus secundum sancti David prophetiam in Christo carnem et animam confitetur. De ipso enim beato David loquens ait: Propheta igitur cum esset, et sciret quia jurejurando jurasset illi Deus de fructu lumbi ejus sede
Abbreviated transcription (Latin):
lis uoluntarie in uirgine conceptũ. et de uirginȩ natũ
uerbũ carnẽ factũ. ipsũ qͦ ꝙ e̾e̾ qui essentialit̾ natꝰ ẽ
depatre. et essencialit᷑ conceptꝰ ẽ natusq de uirgine. ip
De dõ patre ante scła fundauit me. et ante om̃s colles
genint me. Deuͦ etiã dixit apłs. qui cũ uenit plenit.¬
d̾o temporis. misit d̾s filiũ suũ factũ exmuliere. fac¬

Expanded text:
gine conceptum, et de Virgine natum, Verbum carnem factum: ipsum quoque esse qui essentialiter natus est de Patre, et essentialiter 524 conceptus est natusque de Virgine; ipsde Deo Patre: Ante saecula fundavit me, et ante omnes colles genuit me ; de quo etiam dixit Apostolus quia, cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
u mts si e tenẽ et nullatemis dubites trmmitatẽ
dm̃ idẽ patrẽ et filiũ et sp̃m sc̃m e̾e naturalit sũmũ
atꝙ in cõmutabile bonũ. et ab ipso creatas e̾e̾ om̃s
naturas. bonas quidem quia asũmo bono factę
sunt sȩd mutabiles quia denihilo factȩ sunt. nul¬
lãꝙ ee mali naturã. quia omĩs natura in quan¬
tũ natura ẽ bona ẽ sed quia in ea bonũ et mini
et augeri potest. in tantũ mala dicitur in quan¬
tũ bonũ eius minuitur. Malũ enĩ in hil ẽ aliud
nisi priuatio bom. Ulnde constat geminũ et̾ crea¬
turȩ rationalis malũ. imũ quo uolunta¬
rie ipsa defecit asumo bono creatore suo. alterum
quo in uita pumet᷑ ignis aet̾ni supplicio. illud pas¬
sura iuste quȩ̨ hoc amisit iniustę. et quȩ ordinẽ in se
non seruauerit diuinȩ institutionis ordinẽ diunȩ̨.
ñ effugit ultionis.

Expanded text:
es, Trinitatem Deum, id est Patrem et Filium et Spiritum sanctum esse naturaliter summum atque incommutabile bonum; et ab ipso creatas esse omnes naturas, bonas quidem, quia a summo bono factae sunt; sed mutabiles, quia de nihilo factae sunt; nullamque esse mali naturam, quia omnis natura, in quantum natura est, bona est. Sed quia in ea bonum et minui et augeri potest, in tantum mala dicitur, in quantum bonum ejus minuitur. Malum enim nihil est aliud nisi privatio boni. Unde constat geminum esse creaturae rationalis malum: unum quo voluntarie ipsa defecit a summo bono creatore suo, alterum quo invita punietur ignis aeterni supplicio: illud passura juste, quia hoc admisit injuste; et quia ordinem in se non servavit divinae institutionis, ordinem divinae non effugiet ultionis.
Abbreviated transcription (Latin):
quia sp̃s dĩ repleuit orbem t̾rarũ. Et dauid ꝓphęta diẽ.
luo ibo asp̾u tuo. et quo afaciȩ tua qͦ fugiaꝰ Si asci¬
ro in cęlũ tu illic es. et si descendero ades.
trinitate ꝑsonã idẽ dĩ filium qui de natura dĩ patriᷤᷤ
solus natus ẽ. et unus eiusdẽꝙ naturȩ cũ patre ẽ. ipsũ¬

Expanded text:
rarum . Et David propheta dicit: 12 Quo ibo a Spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic es; et si descendero in infTrinitate personam, id est Deum Filium, qui de natura Dei Patris solus natus est; et unius ejusdemque naturae cum Patre est, ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
AR M&s ta tene et nullaten dubites om̃em creatam
naturalit̾ mutabilẽ adõ in comutabili factã. nec eo
stabilit̾ ꝑ fruuntur. ut ea carere ñ possint. sed hoc
ipsũ quod abillo statu beatitudinis in quo sunt mui
in sitũ sed postquã creati sunt gr̃ę diuinȩ largitate
conlatũ. Si enĩ angeli natialit᷑ in cõmutabiles sie¬

Expanded text:
rmissime tene, et nullatenus dubites omnem creaturam naturaliter mutabilem a Deo incommutabili factam; nec tamstabiliter perfruuntur, ut ea carere non possint. Sed hoc ipsum quod ab illo statu beatitudinis, in quo sunt beainsitum; sed postquam creati sunt, gratiae divinae largitate collatum. Si enim angeli naturalit
Abbreviated transcription (Latin):
se solu ee̾ depatre genitũ ait. Sic eñ dilexit d̾s mundum.
ut filiũ suũ unigenitũ daret. Et paulopost. Qui aũt ñ cred̃
iã iudicatus ẽ. quia ñ credit in nomine umgenin filu d
Uos aũt ñ estis in carne. sed in sp̃ũ. si tam̾ sp̃s dĩ habitat in
filio ꝓcedere. dicit enĩ filius. Cũ uenerit  sp̃s ue
ritatis qui apatre ꝓcedit. ubi suũ sp̃m e̾e̾ docunt qui
atip apłica nobis doctrina cõmendat. E saias enĩ dicit
de filio. Percutiet t̾rã uirga oris sui. et spũ labiorũ suq
int̾ficiet impiũ. Deqͦ et ap̾łsait. Quẽ int̾ficiet dñs iħc
sp̃u oris sin. Quẽ etiã ipse uncꝰ dĩ filius sp̃m oris sui e̾eᷤᷤ
significans. pꝰ resurrectionẽ suã in sufflans in discipłos
Ait. Accipite sp̃m sc̃m. de ore uͦ ipsius dm̃ iħu ait roħ̃s
in apocalipsi. quia gladius utraꝙ parte acutꝰ ꝓcede¬

Expanded text:
se solum esse de Patre genitum, ait: Sic enim Deus dilexit mundum, se solum esse de Patre genitum, ait: Sic enim Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret ; et paulo post, Qui autem non credit jam judicatus est, quia non credidit in nomine unigeniti Filii DVos autem non estis in carne, sed in spiritu, si tamen Spiritus Dei habitat in Filio procedere. Dicit enim Filius: Cum venerit spiritus veritatis, qui a Patre procedit : ubi suum esse spiritum docuit, quia , prophetica atque apostolica nobis doctrina commendat. Isaias enim dicit de filio: Percutiet terram virga oris sui, et spiritu labiorum suorum interficiet impium , de quo et Apostolus ait: Quem interficiet Doris sui . Quem etiam ipse unicus Dei Filius spiritum oris sui esse significans, post resurrectionem suam insufflans in discipulos, ait: Accipite Spiritum sanctum . De ore vero ipsius Domini Jesu ait Joannes in Apocalypsi quia gladius utraque parte acutus procede
Abbreviated transcription (Latin):
tene. et millatenus dubites patris et filii et sp̃s sei unã
quide et̃ natura tres uͦ ee ꝑsonas. patrẽq solũ eẽ qui
diceit hic ẽ filius meus dilectus in qͦmͥ bene cõplaciuu.
et filiũ solũ eẽ suꝑquẽ illa uox solius patris in solnint qd̾o
iniordane scđm carnẽ baptriatus ẽ ungenitꝰ d̾s qͥ carnẽ
solus accepit. et sp̃m sc̃m patris et filu solũ e̾e qͥ in specię
colũbȩ suꝑ xp̃m baptrratũ et ascendentẽ ab aqua de¬
scendit. et quinquagesimo diȩ pꝰ resurrectionẽ xp̃i fi
deles mimo locopositos in linguarũ ignearũ insionem
adueniens repleunt. Illã uoce quã solus locutus ẽ pate¬
ds. et illã carne̾ qua solus homo factus ẽ umgenitus d̾s. et
c̃stitutos repleuit opera ẽe̾ totius sc̃ȩ trimitatis id ef
unius dĩ qui fecit omã in cęlis et int̾ra. insibilia et
bites solũ filiũ idẽ una extrimitate ꝑsonã soliuis p.¬
trisu filẽ simul patris et filu eeᷤᷤ sp̃m. Ostendens enĩ dĩ filius

Expanded text:
tene, et nullatenus dubites, Patris et Filii et Spiritus sancti unam quidem esse naturam, tres vero esse personas; Patremque solum esse qui dixit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui ; et Filium solum esse super quem illa vox solius Patris insonuit, quando in Jordane secundum carnem baptizatus est Unigenitus Deus, qui carnem solus accepit; et Spiritum sanctum Patris et Filii solum esse, qui in specie columbae super Christum baptizatum et ascendentem ab aqua descendit, et quinquagesimo die post resurrectionem, Christi fideles in uno loco positos, in linguarum ignearum divisione adveniens replevit. Illam vero vocem, qua solus locutus est Deus Pater; et illam carnem, qua solus homo factus est Unigenitus Deus; constitutos replevit, opera esse totius sanctae Trinitatis, id est unius Dei, qui fecit omnia in coelo et in terra, visibilia et ipsum quoque unam ex Trinitate personam, non solius Patris, sed simul Patris et Filii esse Spiritum. Ostendens enim Dei Filius
Abbreviated transcription (Latin):
minorẽ. et sp̃m scmplusquã iinorẽ p̾suptione temeraria suspi¬
ca̾tur. Dm̃ maiorẽ et dm̃ minorẽ habeat error eoꝵ. qͥ isrł ẽẽ no¬
lunt. nec obturatis. aurib. audiunt. Audi isrł. dñs ds̃ tuus.
dñs unus ẽ. Et illud. dñm dm̃ tuũ ad orabis. et illi soli sefines.
et more uideoꝵ blasphemantiũ dm̃ ẽẽ abnegent. sacrarũ lit¬
erarũ testimoniis conuincantur. Quoꝵ patres inquit apłs. et

Expanded text:
minorem, et Spiritum sanctum plusquam minorem praesumptione temeraria suspiminorem, et Spiritum sanctum plusquam minorem praesumptione temeraria suspicatur. Deum majorem, et Deum minorem habeat error eorum qui Israel esse nolunt, nec obturatis auribus audiunt: Audi, Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est ; et illud: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies et more Judaeorum blasphemantium Deum esse abnegent, sacrarum Litterarum testimoniis convincantur. Quorum Patres, inquit Apost
Abbreviated transcription (Latin):
si infirmꝰ ẽ filius. imagoiã ñ ẽ potentis. Bonꝰ ẽ pat̃. sed si in di¬
nersi generis cdiumitate filius ẽ. honi imaginẽ. mali natura
accepit. Et iã ñ om̃a ꝑuerbũ facta sunt quia repperitur tẽpꝰ
ante uerbũ anterus quando pat̾ fuerit sine filio. Sed imag¬
nẽ dĩ patris et uerbũ om̃a ꝑ ipsũ factũ scriptura eudenter
declarat. anforte ad hoc impiȩ ꝓfessionis suȩ sensum ꝓp̾aga̾t.
ut sp̃m scm bonũ quidẽ. secd filũ meliorẽ. et patrẽ obtimĩ ẽe
credat. aut sp̃m scm potentẽ. sed filiũ potentiorẽ. et patrẽ pc¬
tentissimũ. sensusacrilego adstruant. aut scm̃ sp̃m iustũ. sed
filiũ iustiorẽ. et patrẽ iustissimũ blasphemando edoceat. Ergo
nontenetur subunius dĩ ꝓfessione. sed euthi qͦuoꝵ more płu¬
rimoꝵ deoꝵ cultui mancipatur. dũ dm̃ patrẽ maiorẽ. filiũq

Expanded text:
si infirmus est Filius, imago jam non est potentis. Bonus est Pater, sed si in disi infirmus est Filius, imago jam non est potentis. Bonus est Pater, sed si in diversi generis divinitate Filius est, boni imaginem mali natura accessit; et jam non omnia per Verbum facta sunt, quia reperitur tempus ante Verbum anterius, quando Pater fuerit sine Filio. Sed imaginem Dei Patris Verbum, et omnia per ipsum facta Scriptura evidenter declarat. An forte ad hoc impiae professionis suae sensum propagat, ut Spiritum sanctum bonum quidem, sed Filium meliorem, et Patrem optimum esse credat, aut Spiritum sanctum potentem, sed Filium potentiorem, et Patrem potentissimum sensu sacrilego astruat; aut sanctum Spiritum justum, sed Filium justiorem, et Patrem justissimum blasphemando edoceat? Ergo non tenetur sub unius Dei professione, sed ethnicorum more plurimorum deorum cultui mancipatur, dum Deum Patrem majorem, Filiumque
Abbreviated transcription (Latin):
informa dĩ in quid ẽẽt. non rapinã arbitratꝰ ẽ ẽe se equalẽ dõ. Et
ꝓpterea in quidt in eumgło. querebant iħm iudei int̃ficere. quia
non solũ soluebat sabbatũ. sed et patrẽ suũ dicebat dm̃ equalẽ
se faciens dõ. Et arrius blasphemo sp̃u non c̃tradic̃. ñ sunt unum.
ñ st̃ equales. quia ipse filius dese diẽ. Pat̾ maior me ẽ. Et missũ
sese. sepe mimero apatre testatur. O infelix error. pestiferaq. doc¬
trina. Ignorans dispensationẽ hominis. obsalutẽ genenis huma¬
in tẽporalit̃ factam. Rogo scłm quid maior ẽ ꝑat᷑ filio scd̃m
substantiã. anscdm potentiã. anscdm bonitatẽ. anscdm in cor¬
poralitatẽ. ansccłm ȩt̃nitatem. Si innascibilis dĩ patris. unige¬
nitus ds̃ imago ẽ. ꝑfecte atq. absolute in eo substantiȩ ueritas
m ẽ. ꝑ quã efficitur ẽẽ eũ imaginẽ ueritatis. Potens ẽ pat̃. sed

Expanded text:
in forma Dei, inquit, esset, noin forma Dei, inquit, esset, noquia non solum solvebat sabbatum, sed et Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . Et Arius blasphemo spiritu contradicit: Non sunt unum, non sunt aequales, quia ipse Filius de se dicit: Pater major me est ; et missum sese saepenumero a Patre testatur. O infelix error pestiferaque doctrina, ignorans dispensationem hominis ob salutem generis humani temporaliter factam! Rogo, secundum quid major est Pater Filio? secundum substantiam, an secundum potentiam, an secundum bonitatem, an secundum incorporalitatem, an secundum aeternitatem? Si innascibilis Dei Patris Unigenitus Deus imago est, perfectae atque absolutae in eo substantiae veritas inest, per quam efficitur esse eum imaginem veritatis. Potens est Pater, sed
Abbreviated transcription (Latin):
et spc sci. & rursũ. facta ẽ ucr decelo dicens. hic ẽ filius
ẽẽ patrẽ. aliũ filiũ. aliũ sp̃m sc̃m. Aliũ et aliũ inpersona. ñ
aluid et aliuid innatura. Et idcirco. ego et pat̾ in quit unũ su¬
imis unũ adnaturã referre nos docet. sum ad ꝑsonas. Similũ
et illud. Tressunt inquit qͥ testimoniũ dicunt in cęlo. Later.
uerbũ. et sp̃c. Et hu tres unũ sunt. Audiat sabellius. sumꝰ.
audiat tres et credat tres ẽe ꝑsonas. et ñ sacrilego corle
blasphemet dicendo ipsũ sibi ẽe patrẽ. ipsũ sibi filium
ipsum sibi sp̃m sc̃m. Tamquã mͦ quodam seipsum gignat. aut mͦ
quodam aseipso ipse ꝓcetdat. Cum hoc etiã innaturis ereatis iminime
in uenire possit. ut aliquis seipsũ gignere ualeat. Auchat scilice
et arrius unũ. et non differentis filiũ dicat ẽe naturȩ. cũ nat̾a
diuersa. unũ dici nequeat. Filius itaq clamat. Ego et pat̃ sumꝰ
unũ. Et qui me indet udet et patrẽ. Et apłs de eo. Un cum

Expanded text:
us sancti . Et rursum: Facta est vox de coelo dicens: Hic est Filius esse Patrem, alium Filium, alium Spiritum sanctum: alium et alium in persona, non aliud et aliud in natura; et idcirco Ego, inquit, et Pater unum sumus . Unum, ad naturam referre nos docet, Sumus, ad personas. Similiter et illud: Tres sunt, inquit, qui testimonium dicunt in coelo, Pater, Verbum, et Spiritus, et hi tres unum sunt . Audiat Sabellius sumus, audiat tres, et credat esse tres personas, et non sacrilego corde blasphemet, dicendo ipsum sibi esse Patrem, ipsum sibi Filium, ipsum sibi Spiritum sanctum: tanquam modo quodam seipsum gignat, aut modo quodam a seipso ipse procedat; cum hoc etiam in naturis creatis minime invenire possit, ut aliquid seipsum gignere valeat. Audiat scilicet et Arius, Unum, et non differentis Filium dicat esse naturae, cum natura diversa unum dici nequeat. Filius itaque clamat, Ego et Pater unum sumus ; et: Qui me videt, videt et Patrem . Et Apostolus de eo: Qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
um. et mensurã habeat et pondusꝰ Nec ẽẽ possit numerꝰ sine pondẽ.
uit mensinra sine ponde & numero. Ubicũq enĩfuerit uũ hoꝵ
sine duob ẽe ñ potest. sed ecce incorporeis reb. facile adꝓbatur.
pondus: numerus. et mensura. qmͦ in corporeis reb repperiri

Expanded text:
um, et mensuram habet, et pondus; nec esse posset numerus sine pondere, um, et mensuram habet, et pondus; nec esse posset numerus sine pondere, aut mensura sine pondere et numero. Ubicunque enim fuerit unum horum, sine duobus esse non potest. Sed ecce in corporeis rebus facile approbantur pondus, numerus, et mensura: quomodo in incorporeis rebus reperiri
Abbreviated transcription (Latin):
fuat ad corroborandã fidẽ tuam. hȩc pauca quȩ diximus. quia pa¬
t filius. et sp̃s sc̃s. unus os̃ sit. Non ẽ certe creata natura. ñ t̾rena. neo
aer. neq aqua. neq ignis. Ex his e̾m̃ elem̃tis. animaliũ c̃pacta sunt cor¬
pora. Nonẽ certe sp̃c inrationalis. sicut ẽ inpeccorib Neq spc ranio¬
nalis. sicut ẽ in hominib. aut angelis. sed ẽ d̃s̃ trmitas. ĩmutabilis. cre¬
ans om̃a bonitate sua creatꝰ anemine. uins itaq potest. et ut dignũ
.et ut se habet illa infabricata forma. aqͦ formata sunt uniuisa
uł mente ꝑciꝑe. qu antomagis eloquio ꝓferre. nͥ qđ ita credit᷑.
ac clicitur trinitas ds̃. hęc aut trinitas increata. creaturȩ suȩ in¬
didit trimtatisQualiacũq uestigia. Sic em̃scriptũ ẽ. qđ om̃a
nnumero. inmensura et pondere disposuerit. Dm̃e scilicet corp̃.
siue paruũ siue magnũ sit. Et numerũ habeat. ꝓquantitate parti¬

Expanded text:
sint ad corroborandam fidem tuam haec pauca quae diximus; quia Pasint ad corroborandam fidem tuam haec pauca quae diximus; quia Paet Filius et Spiritus sanctus unus Deus sit. Non est certe creata natura, non terra, neque aqua, neque aer, neque ignis. Ex his enim elementis animalium compacta sunt corpora. Non est certe spiritus irrationalis, sicut est in pecoribus; neque spiritus rationalis, sicut est in hominibus aut angelis; sed est Deus Trinitas immutabilis, creans omnia per bonitatem suam, creatus a nemine. Quis itaque potest ut dignum est, et ut se habet illa infabricata forma, a quo formata sunt universa, vel mente percipere, quanto magis eloquio proferre, nisi quod ita creditur ac dicitur Trinitas Deus? Haec autem Trinitas increata, creaturae suae indidit Trinitatis qualiacunque vestigia. Sic enim scriptum est, quod omnia in numero, in mensura, et pondere, disposuerit . Omne scilicet corpus, sive parvum, sive magnum sit, et numerum habet pro quantitate parti
Abbreviated transcription (Latin):
posset. quicreatura creaturã nonformat de nihilo. Et cũ in genesi
hominẽ ds̃ ad imaginẽ suã dicat e̾e̾ formatũ. et iobseseasco sp̃u
ret cooperatorem ẽe. patri ac filio sp̃m scm̃. et in hominis forma¬
tione. et mangłoꝵsimilit̾ substitutione. scđm illud psalmographi:
erbo dm̃ cęlifirmati sunt. et sp̃u oris eiꝰ omĩs uirtꝰ eoꝵ. Si ds̃ ẽ. sicre¬
tor ẽ. si baptismũ consecrat. quare missus dr̃: Missus quippe. ieo
uenerit in igne. Ipsa quoq. apparitio. missio slam ubi mititur. qͥ
ibo aspũ tuo. & afacie tua qͦ fugiã. Si ascendero ineelũ tu ibi es.
et si descendero in infernũ ad es. Si sũpsero pennas meas in directũ.
et habitauero innouissimo maris. et. emĩ illic man tua delucet me
et contenebit me deatã tua. Nihil scilicet. p̃termissũ ẽ mundi.
ubi ñ p̃sentiã totius trinitatis ẽẽ monstraret. Quomͦ filiũ crecdim

Expanded text:
posset, quia creatura creaturam non format de nihilo. Et cum in Genesi posset, quia creatura creaturam non format de nihilo. Et cum in Genesi hominem Deus ad imaginem suam dicat esse formatum , et Job sese 334 ret cooperatorem esse Patri ac Filio Spiritum sanctum, et in hominis formatione, et in angelorum similiter substitutione, secundum illud Psalmographi: Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Si Deus est, si creator est, si baptismum consecrat, quare missus dicitur? Missus quippe in eovenerit in igne. Ipsa quippe apparitio missio est. Nam ubi mittitur, qui ibo a Spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam. Si ascendero in coelum, tu ibi es; et si descendero in infernum, ades. Si sumpsero pennas meas in directum, et habitavero in novissimo maris: etenim illuc manus tua deducet me, et continebit me dextera tua . Nihil scilicet praetermissum est mundi, ubi non praesentiam totius Trinitatis esse monstraret. Quo modo Filium credi
Abbreviated transcription (Latin):
homo et ds̃ ẽ. qui creuit ȩtate. Nomo et dĩ ẽ. qui crucifixus ẽ. qui
etiã resurrexit. cę̧losq ascendit. seditq ad deaterã patris. Et quã¬
ins ꝓpt̃ unitatẽ ꝑsonȩ ds̃ homo sit et homo cͥs sit. tam̃ scdm ho¬
minem as̃ dicitur crucifixus. ds̃ dicitur passus. ds̃ dicitur mortuus.
Nam sccłm id qd ds̃ ẽ. inpassibilis. inmortalisq. rite creditur. Ergo ma¬
net in xp̃o utraq. natura. ueritatẽ seruans. ita ut nec humana indiui¬
na translata desmat ẽẽ homo. nec diuinã in humanã transferens.
desinat e̾e ds̃. Sic gut ima genita. altera creata. Una tẽporalis
altera intemporalis. Una sine̾ initio. altera cũ initio. Et quamius
et creata nullomꝰ. Quia reuera quicquid naturȩ ẽ patri gignendo
dedit filio. quicquid naturȩ ex tempore. aut eaxtrinsecus acce¬
sit filio. ñ redundat ad patrẽ neq. ad sp̃m scm̃. Et cũ sit substantia
Scriptũ ꝓ qua re sibimet hȩretici collũ ligant. et coartato ac potrᷤ

Expanded text:
 homo et Deus est, qui cruci affixus est, qui etiam resurrexit, coelosque ascendit, sedetque ad dexteram Patris. Et quamvis propter unitatem personae Deus homo sit, et homo Deus sit, tamen secundum hominem Deus dicitur crucifixus, Deus dicitur passus, Deus dicitur mortuus. Nam secundum id quod Deus est, impassibilis immortalisque rite creditur. CAPUT VI. Ergo manet in Christo utraque natura veritatem servans, ita ut nec humana in divinam translata desinat esse homo, nec divina in humanam transferatur, et desinat esse Deus. Sic igitur ut una genita, creata altera; una intemporalis, altera temporalis; una sine initio, altera cum initio. Et quamvis et creata nullo modo: quia revera quidquid naturae est Patri, gignendo dedit Filio; quidquid naturae ex tempore aut extrinsecus accessit Filio, non redundat ad Patrem neque ad Spiritum sanctum. Et cum sit una substantia scriptus. Pro qua re sibimet haeretici collum ligant, et coarctato ac potius
Abbreviated transcription (Latin):
Neq. ut euthices hominẽ uerũ ñ credentes filiũ dĩ. siue hominis
assũptione id ẽ unius substantię ẽẽ credam. Aut certe ex duab.
substantiis unã fieri potuisse substantiã arbitremur. quia filius c
ut diximꝰ inunitate ꝑsonȩ sue. totũ hominẽ ad sũpsit. id ẽ ammã
rationalem et carnẽ scđdm qđ dictũ ẽ ꝑprophetã. Lece uirgo in

Expanded text:
minem verum non credentes, Filium Dei sine hominis assumptione, id est unius substantiae esse credamus; aut certe ex duabus substantiis unam fieri potuisse substantiam arbitremur. Quia Filius Dei, ut diximus, in unitate personae suae totum hominem assumpsit, id est animam rationalem, et carn
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o. Et mactib. apłoꝵ. Anama in quit petrus. Cur tẽptauit satanas¬
cortuũ. mentiri te sp̃ui sc̃o: Et paulopꝰ subiungit dicens. Non ho¬
te sermonis. pauca inde decerpsim. Minorẽ aũt aut missũ filiũ.
scłm id crecdimꝰ qđ et apłs ait. Misit ds̃ filiũ suũ factũ ex muliere.
factũ sublege. factũ aũt ex muliere idẽ deuirgine maria natũ.
quia ille qͥ erat natus. ex patre sine uiitio. dematre nascendo. a¬
cepit certũ temporis iniciũ. uun cũ informa dĩ ẽẽt inquit apłs. ñ
rapinã arbitratus ẽ eẽ se equalẽ dõ. sed semet ipsũ exmamuit
ormã serinaccipiens. insimilitudinẽ hominũ factus. et habitu

Expanded text:
Satanas mentiri te Spiritui sancto ? Et paulo post subjungit: Non es hote sermonis pauca inde decerpsimus. Minorem autem, aut missum Filium secundum id credimus quod et Apostolus ait, Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege . Factum autem ex muliere, id est de Virgine Maria natum: quia ille qui erat natus ex Patre sine initio de matre nascendo accepit certum temporis initium. Qui etiam cum in forma Dei esset, inquit Apostolus, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens, i
Abbreviated transcription (Latin):
Q in cũ informa dĩ e̾et inquit. idẽ cũ su stantia ds̃ eẽt ñ rapuit clĩ¬
tatẽ. quã natinalit̾ habebat cũ patre. sed semet ipsũ exmamuit.i.
ne assumpto. ñ dõ c̃sumpto inunitate ꝑsonȩ. Et in hoc mundo appa¬
ruit. et passiones sustinuit. et affectiones humanas quas decuit.
et uoluit sine uitio transcurrit. Secdm hanc formã humanã non
inmundũ percatores saluos facere. Scđm diuinã inmundo erat
et mundus ꝑ ipsũ factus ẽ. Et id circo duas substantias. siue natã
siue formas. qđ libet dehis dixeris. idẽ ẽ credere. Nosoportet in
uno filio dĩ. unã ꝓfecto dr̃ alterã hominis ut credatur uerꝰ ds̃ et
homo uerꝰ unfilius lĩ. ne sic̃ nestorius purũ hominẽ ex uirgine

Expanded text:
rma Dei, ait, esset, id est cum substantia Deus esset, non rapuit deitatem, quam naturaliter habebat cum Patre; sed semetipsum exinanivit, ine assumpto, non Deo consumpto, in unitate personae, et in hoc 333 mundo apparuit, et passiones sustinuit, et affectiones humanas, quas decuit et voluit, sine vitio transcurrit. Secundum hanc formam humanam non in mundum peccatores salvos facere ; secundum divinam, in mundo erat, et mundus per ipsum factus est . Et idcirco duas substantias sive naturas, sive formas quodlibet de his dixeris, idem est, credere nos oportet in uno Filio Dei; unam profecto Dei, alteram hominis, ut credatur Deus verus, et homo verus unus Filius Dei: ne, si
Abbreviated transcription (Latin):
raret dm̃ unũ. tres aũt ꝑsonȩ scãm trinitatem ostenderet.
ec hoc dicimus quod tantũmodo ds̃ truntas sit. et nomin̾a que
nita non recipit tres deos. sicut non recipit tres essentias. aut
substantias. aut naturas. Et idcirro nullaten dicendus ẽ filius.
mid qd equalis ẽ patri. aut creatꝰ exaliquo. aut denchilo
substitutus. Una qđ ẽ pat᷑. hoc genuit ds̃ dm̃. lux lucẽ. in cõ¬
mutabilis in cõmutabilẽ. infinitus infinitũ. aet̾nꝰ coeternum
Similit᷑ et de spũ scõ credimꝰ. quia hoc ẽ qđ ille aqͦ ꝓcedit. Uidea¬
mus gͥ deinceps. utrũ hȩc quȩ diximus. scarũ scripturarum
gestimonis ad ꝓbemꝰ. Primũ etiã querendũ ẽ. si d̾s truntas sit.
faciamus inquit hominẽ adimaginẽ et similitudinẽ nr̃am.
Et rursum. Ulemte descendamꝰ inquit. et confundamꝰ ibi linguaᷤᷤ
nuat. Similit̾i. abrahȩ uisio triũ uiroꝵ. et unius dm̃i dep̃o¬

Expanded text:
aret Deum unum, tres autem personae sanctam Trinitatem ostenderent. Nec hoc dicimus, quod tantummodo Deus Trinitas sit, et non unaquaeque nita non recipit tres deos, sicut non recipit tres essentias, aut substantias, aut naturas, et idcirco nullatenus dicendus est Filius in id quod aequalis est Patri, aut creatus ex aliquo, aut de nihilo substitutus: quia quod est Pater hoc genuit, Deus Deum, lux lucem, incommutabilis incommuta bilem, infinitus infinitum, aeternus coaeternum. Similiter et de Spiritu sancto credimus quia hoc est quod ille a quo procedit. Videamus igitur deinceps utrum haec quae diximus sanctarum Scripturarum 331 testimoniis approbemus. Primum etiam quaerendum est si Deus Trinitas sit. Faciamus, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Et rursum, Venite, descendamus, inquit, et confundamus ibi linguas nuat. Similiterque Abrahae visio trium virorum et unius Domini depreca
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ueniamꝰ. ãmonem᷑ infirmitatis et in becillitatis nr̃ȩ. dũ
sic rogamꝰ ne qͥs se insolent̃ extollat. ne qͥs sibi suꝑbe atq
arrogant̃ ali ꝗd assumat. ne qͥs aut c̃fessionis aut passionis
głam suã dicat. cũ dñs ipse humilitatẽ docens dixerit.
iꝰgilate et orate ne intretis in tẽptationẽ. sp̃s qͥdẽ ꝓmpt̾
ẽ. caro aũt infirma. ut dũp̃cedit humilis et sũmissa c̃fes¬
sio. & datur totũ dõ qͥcqͥd supplicit cũ timore dĩ petitur.

Expanded text:
nem ueniamus, admonemur infirmitatis et inbecillitatis nostrae dum nem ueniamus, admonemur infirmitatis et inbecillitatis nostrae dum sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne quis sibi superbe adque adroganter aliquid adsumat, ne quis aut confessionis aut passionis gloriam suam ducat, cum Dominus ipse humilitatem docens dixerit: uigilate et orate, ne ueniatis in temptationem: spiritus quidem promptus est, caro autem infirma, ut dum praecedit humilis et summissa confessio et datur totum Deo quidquid suppliciter cum timore et honore
Abbreviated transcription (Latin):
ds̾ aut̃ neminẽ tẽptat. tẽptatione scilicet noxia. Nã ẽ
qͣtẽptat. & in anis fiat labor nr̃. ds̃ ut dixi neminem
tẽptat. hoc ẽ neminẽ infert uł in duc̃ intẽptationẽ.
Nlã tẽptari & in tẽptatione ñ inferri ñ malũ. ĩmo etiã
bonũ ẽ. hoc ẽ enĩ ꝓbari. Quod itaq dicimꝰ dõ ne nos in¬
feras inteptationẽ. ꝗd dicimꝰ nͥ ne nos inferri sinas. Unde
sic orant ñ nulli et legitur in codicib. plurib. et hoc sic
posuit beatissimꝰ cẏpͥanꝰ ne patiaris nos induci intẽptatio¬
nẽ. in eungło tam̃ greco nusquã mueni. nͥne nos inferas
in tẽptationẽ. lutiores ꝑͥ uiuimꝰ. si totũ dõ damꝰ. Nonaũt¬
nos illi ea parte. & nobis exparte cõmittimꝰ. qđ uelit
iste uenerabilis martyr. Nã cũ eundẽ locũ orationis ex¬
poneret. ait pꝰcetera. uando aũt rogamꝰ ne in tẽptatio¬

Expanded text:
Deus autem neminem tentat ; tentatione scilicet noxia. Nam est Deus autem neminem tentat ; tentatione scilicet noxia. Nam est qui tentat, et inanis sit labor noster , Deus, ut dixi, neminem tentat, hoc est, neminem infert vel inducit in tentationem. Nam tentari et in tentationem non inferri, non est malum, imo etiam bonum est: hoc est enim probari. Quod itaque dicimus Deo, Ne nos inferas in tentationem; quid dicimus, nisi, Ne nos inferri sinas? Unde sic orant nonnulli, et legitur in codicibus pluribus, et hoc sic posuit beatissimus Cyprianus: Ne patiaris nos induci in tentationem. In Evangelio tamen graeco nusquam inveni, nisi, Ne nos inferas in tentationem. Tutiores nos illi ex parte, et nobis ex parte committimus: quod vidit iste venerabilis martyr. Nam cum eumdem locum Orationis exponeret, ait post caetera: « Quando autem rogamus, ne in tentatio