comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mitte mͥ. &e abyetina. & pinea de
libano. Scio enim qd̃ serui tui
nouerint cedere ligna de libano:
&e erunt serui mei cum seruis tuiᷤ
ut parentur mͥ ligna plurima.
Domus enim quam cupio edifica¬
re: magna ẽ nimis & inclita. Pre¬
terea oꝑariis qui cesuri sunt lig¬
na: seruis tuis dabo in cibaria tri¬
tici coros uiginti milia. & ordei to
tidem. olei quoq sata uiginti mi¬
lia. Dixit autẽ hyram rex tyri
ꝑ litteras quas misit salomoni.
Quia dilexit dñs popłm suum:
iccirco te regnare fecit suꝑ eũ. Et
addidit dicens. Benedictus dñs
d̾s isrł qui fecit cęlum & terram:
qͥ dedit dauid regi filiũ sapientẽ

Expanded text:
mitte mihi et arceuthina et pinea de mitte mihi et arceuthina et pinea de Libano scio enim quod servi tui noverint caedere ligna de Libano et erunt servi mei cum servis tuis ut parentur mihi ligna plurima domus enim quam cupio aedificare magna est nimis et inclita praeterea operariis qui caesuri sunt ligna servis tuis dabo in cibaria tritici choros viginti milia et hordei choros totidem olei quoque sata viginti milia dixit autem Hiram rex Tyri per litteras quas miserat Salomoni quia dilexit Dominus populum suum idcirco te regnare fecit super eum et addidit dicens benedictus Dominus Deus Israhel qui fecit caelum et terram qui dedit D
Abbreviated transcription (Latin):
sit quoq ad hyram regem tyri di¬
cens. Sicut egysti cum dauid pa-¬
tre meo. & misisti ei ligna cedrina
ut edificaret sͥ domum. in qua &¬
habitauit: sic fac mecũ ut edificẽ
domũ nomini dñi dei mei. & con¬
secrẽ eam ad adolendum incensũ
coram illo. & fumiganda aroma¬
ta. & ad ꝓpositionẽ panum sem¬
piternam. & holocaustomata
mane &e uespere. Sabbatis quoꝗ
& neomeniis & sollempnitatibus
dñi dei nr̃i in sempit̾num: que
mandata sunt isrħ. Domus aũ
qͣm edificare cupio: magna est.
Magnus ẽ enim d̾s noster suꝑ
om̃s deos. Quis gͦ poterit preua¬
lere. ut edificet ei dignam domũ.
sicelum & cȩli cȩloꝵ capere eum
ñ queunt: Quantus ego sum ut
possim edificare ei domum: Sed
ad hoc tantũ ut ad oleatur incen¬
ditum qui nouerit oꝑari in auro
& argento. ere ce ferro. purpura.
coccino. & yacincto. & qui sciat
sculpere celata cum his artifici¬
b quos mecũ habeo in iudea
& in hierłm qͦs preparauit dauid
pater m̃s. Sed & ligna cedrina

Expanded text:
sit quoque ad Hiram regem Tyri, dicens: Sicut egisti cum David patre meo, et misisti ei ligna cedrina, ut aedificaret sibi domum, in qua habitavit, sic fac mecum, ut aedificem domum Domini Dei mei, ut consecrem eam ad adolendum incensum coram illo, et fumiganda aromaet ad propositionem panum sempiternam, et ad holocaustomata mane et vespere sabbatis quoque et neomeniis et sollemnitatibus Domini Dei nostri in sempiternum quae mandata sunt Israheli domus autem quam aedificare cupio magna est magnus est enim Deus noster super omnes deos quis ergo poterit praevalere ut aedificet ei dignam domum si caelum et caeli caelorum capere eum non queunt quantus ego sum ut possim ei aedificare domum sed ad hoc tantum ut adoleatur incenditum qui noverit operari in auro et argento aere ferro purpura coccino et hyacintho et qui sciat scalpere celata cum his artificibus quos mecum habeo in Iudaea et in Hierusalem quos praeparavit David pater meus sed et ligna cedrina
Abbreviated transcription (Latin):
&e cum rege in hierłm. Prebuit ꝙ
rex argentum & aurum in hieru¬
salem quas: lapides: & cedros qͣsi
sicomoros que nascunt᷑ in campe¬
strib multitudine magna. Ad
ducebantur aũ ei &e equi de egyp¬
to. & de chora anegociatorib regis
qui ibant &e emebant precio qua¬
drigam equoꝵ sexcentis argenteis:
& equum centũ quinquaginta.
Similiter de uniuersis regnis get¬
theoꝵ. & a regionib syriȩ emptio

Expanded text:
et cum rege in Hierusalem praebuitque et cum rege in Hierusalem praebuitque rex argentum et aurum in Hierusalem quasi lapides et cedros quasi sycomoros quae nascuntur in campestribus multituducebantur autem ei equi de Aegypto, et de Coa, a negotiatoribus regis, qui ibant: et coemebant pretio, quadrigam equorum sexcentis argenteis, et equum centum quinquaginta: Similiter de universis regnis Hetthaeorum, et a regibus Syriae, emptio
Abbreviated transcription (Latin):
tuum multũ: qui tam innumera.¬
bilis ẽ quam puluis terrȩ. Da mͥ
sapientiam & intelligentiam: ut
egrediar coram popło tuo & ingre¬
diar. quis enim potest hunc popu
lum tuũ digne qui tam grandis
ẽ iudicare: Dixit aũ d̃s ad salomo¬
nem. Quia hoc magis placuit cor¬
di tuo & ñ postulasti diuitias &
substantiam & głam. neq animaᷤᷤ
eoꝵ qui te oderunt. sed nec dies
uitȩ plurimos. petisti aũ sapien-¬
tiam & scientiam ut iudicare pos¬
sis popłm meũ suꝑ quẽ constitui
de regem: sapientia &e scientia da¬
ta sunt tibi. Diuitias aũ & substan¬
tiam &e głam dabo tib ĩta ut nul¬
lus in regib nec ante te. nec post te
fuerit similis tui. Uenit ergo salo¬
mon ab excelso gabaon in hieru¬
salem coram tabernaculo federis:
& regnauit suꝑ isrł. Congregauit¬
q sibi currus & equites: & facti sc̃
ei mille quadringenti currus. &
duodetim milia equidum. Et fecit
eos esse in urbib quadrigarum:

Expanded text:
tuum multum, qui tam innumeratuum multum, qui tam innumerabilis est, quam pulvis terrae. Da mihi sapientiam et intelligentiam, ut egrediar coram populo tuo, et ingrediar: Quis enlum tuum digne qui tam grandis est iudicare dixit autem Deus ad Salomonem quia hoc magis placuit cordi tuo et non postulasti divitias et substantiam et gloriam neque animas eorum qui te oderunt sed nec dies vitae plurimos petisti autem sapientiam et scientiam ut iudicare possis populum meum super quem constitui te regem sapientia et scientia data sunt tibi divitias autem et substantiam et gloriam dabo tibi ita ut nullus in regibus nec ante te nec post te fuerit similis tui venit ergo Salomon ab excelso Gabaon in Hierusalem coram tabernaculo foederis et regnavit super Israhel congregavitque sibi currus et equites et facti sunt ei mille quadringenti currus et duodecim milia equitum et fecit eos esse in urbibus quadrigarum
Abbreviated transcription (Latin):
dauid in reg¬
no suo: ce do¬
minus erat cum eo. & magnifica.¬
uit eum in excelsum. Precepitꝙ
salomon uniu̾so israheli tribunis
& centurionib & ducib &e iudici¬
bus omnis isrł. & pͥncipib fami¬
tabernacłm federis dei qd̃ fecit
moyses famulus dñi in solitudi¬
ne. Archam aũ dei adduxerat
dauid de cariathiarim: in locum
quẽ preparauerat ei. & ubi fixerat
tabernaculũ. hoc ẽ in hierłm. Al¬
tare quoꝙ: eneum qd̾ fabricatꝰ fue¬
rat beselehel filius uri filii ur.ibi
erat coram tabernaculo domini:
qd̾ &e requisuit salomon & omnis
ȩccłia. Ascenditq salomon ad alta¬
re eneũ coram tabernacło federis
dñi: & obtulit in eo mille hostias.
Ecce aũ in ipsa nocte apparuit ei
d̾s dicens. Postula qd̾ uis: ut dẽ
tibi. Dixitq salomon deo. Tu feci¬
sti cum dauid patre meo miscdi¬
am magnam. & constituisti me
regem pro eo. Nunc igitur dñe d̾s
meus impleatur sermo duus: qͣm
pollicitus es dauid patri meo. Tu
enim me fecisti regem suꝑ popłm

Expanded text:
n regno suo et Dominus erat cum eo et magnificavit eum in excelsum praecepitque Salomon universo Israheli tribunis et centurionibus et ducibus et iudicibus omnis Israhel et principibus famitabernaculum foederis Dei, quod fecit Moses famulus Dei in solitudine. Arcam autem Dei adduxerat David de Cariath Jarim, in locum quem paraverat ei, et ubi fixerat illi tabernaculum hoc est in Hierusalem altare quoque aeneum quod fabricatus fuerat Beselehel filius Uri filii Ur ibi erat coram tabernaculo Domini quod et requisivit Salomon et omnis ecclesia ascenditque Salomon ad altare aeneum coram tabernaculo foedDomini, et obtulit in eo mille hostias. Ecce autem in ipsa nocte apparuit ei Deus dicens: Postula quod vis, ut dem tibi. Dixitque Salomon Deo: Tu fecisti cum David patre meo misericordiam magnam: et constituisti me regem pro eo. Nunc igitur, Domine Deus, impleatur sermo tuus quem pollicitus es David patri meo: Tu enim me fecisti regem super populum
Abbreviated transcription (Latin):
reda. Erat aũ multitudo uasoꝵ
innumerabilis: ita ut ignoraret᷑
pondus eris. fecitq salomon oĩa
uasa domus dei &e altare aureũ
& mensas. & suꝑ eas panesꝓposi¬
tionis. Candelabra quoq cum
lucernis sins ut lucerent ante ora¬
culum iuxta ritũ ex auro purissi¬
mo: c florentia quecdam & lucer¬
nas. & forcipes aureos.omnia de
auro mundissimo facta sunt. ẽy¬
miamateria quoq & thuribula
& phialas & mortariola ex auro
purissimo: & ostia celauit temphi
interioris. id est in sc̃ã scõꝵ. & ostia
templi forisecus aurea. Sicq cõ¬
pletum ẽ omne opus: qd̾ fecit salo¬
mon indomo dñi. Intulit igitur
salomon omnia que uouerat da¬
uid pater suus: argentũ & aurũ
& uniu̾sa uasa posuit in thesauriᷤᷤ
domus dñi.¬

Expanded text:
redatha erat autem multitudo vasorum redatha erat autem multitudo vasorum innumerabilis ita ut ignoraretur pondus aeris fecitque Salomon omnia vasa domus Dei et altare aureum et mensas et super eas panes propositionis candelabra quoque cum lucernis suis ut lucerent ante oraculum iuxta ritum ex auro purissimo et florentia quaedam et lucernas et forcipes aureos omnia de auro mundissimo facta sunt thymiamateria quoque et turibula et fialas et mortariola ex auro purissimo et ostia celavit templi interioris id est in sancto sanctorum et ostia templi forinsecus aurea sicque conpletum est omne opus quod fecit Salomon in domo Domini intulit igitur Salomon omnia quae voverat David pater suus argentum et aurum et universa vasa posuit in thesauris domus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
eas in templo: qͥnꝙ a dextris: &
qͥnꝙ a sinistris. fialas quoq aure¬
as centum. fecit qͦ atriũ sacerdo¬
tũ. & basilicã grandẽ. & hostia in
basilica: que texit ere. Porro ma
re posuit in latere dextro contra
orientẽ ad meridiem. fecit aũ hy¬
ram lebetas & crateras & phialas:
& compleuit omne opus regis in
domo dñi. Hoc ẽ columpnas duaᷤ.
&e epystilia. & capita. & quasi que¬
dam retiacula: que capita tegerẽt
suꝑ epystilia. Malogranata quoꝙ
quadraginta & retiacula duo: ita
ut bini ordines malogranatoꝵ
singulis reciaculis iungerentur.
que ꝓtegerent epystilia ce capita
columpnarum. Bases etiam fecit
& concas quas suꝑposuit basib.
mare unum. boues quoq: duode¬
cim sub mari. & lebetas & crate¬
ras. & phialas. Omnia uasa fecit
salomoni hyram pater eius indo¬
mo dñi ex ere mundissimo. in re¬
gione iordanis fudit ea rex in ar¬
gillosa terra. inter sochoth ce sa¬

Expanded text:
eas in templo quinque a dextris et eas in templo quinque a dextris et quinque a sinistris fialas quoque aureas centum fecit etiam atrium sacerdotum et basilicam grandem et ostia in basilica quae texire posuit in latere dextro contra orientem ad meridiem. Fecit autem Hiram lebetes, et creagras, et phialas: et complevit omne opus regis in domo Dei: Hoc est, columnas duas, et epistylia, et capita, et quasi quaedam retiacula, quae capita tegerent super epistylia. Malogranata quoque quadringenta, et retiacula duo, ita ut bini ordines malogranatorum singulis retiaculis jungerentur, quae protegerent epistylia et capita columnarum. Bases etiam fecit, et conchas, quas superposuit basibus. Mare unum, boves quoque duodecim sub mari. Et lebetas, et creagras, et phialas. Omnia vasa fecit Salomoni Hmo Domini ex aere mundissimo in regione Iordanis fudit ea rex in argillosa terra inter Socchoth et Sa
Abbreviated transcription (Latin):
ter illud: & decẽ cubitis quedã ex¬
trinsecus celaturȩ. qͣsi duob uer¬
sib aluũ maris circuibant. Boueᷤᷤ
aũ erant fusiles: & ip̃m mare suꝑ
duodecim boues impositũ erat.
Quoꝵ tres respiciebant ad aquilo¬
nem: & aliistres ad occidentẽ. Por¬
ro tres alii meridiem. & tres qui
reliqui erant orientẽ mare haben¬
tes suꝑpositum. Posteriora aũ bo¬
um erant intͥnsecus sub mari. Por¬
ro uastitas eius habebat mensu¬
ram palmi: ce labiũ illius erat qͣsi
labium calicis. uel repandi lilii.
capiebatq m̃surȩ tria milia me¬
tretas. fecit qͦq concas decẽ. & po¬
suit qͥnq ad extris: ce qͥnq a sini¬
stris. ut lauarent m eis omnia
que in holocausta oblaturi erans.
Porro in mari: sacerdotes laua¬
bantur. fecit aũ & candelabra au¬
rea decẽ: scđm speciem qͣm iusse
rat fieri: &e posint ea in templo.
qͥnq a dextris: & qͥnq a sinistris.
Nec non ce mensas decẽ:posuitꝙ:

Expanded text:
ter illud et decem cubitis quaedam exter illud et decem cubitis quaedam extrinsecus celaturae quasi duobus versibus alvum maris circuibant boves autem erant fusiles et ipsum mare super duodecim boves inpositum erat quorum tres respiciebant aquilonem et alii tres occidentem porro tres alii meridiem et tres qui reliqui erant orientem mare habentes superpositum posteriora autem boum erant intrinsecus sub mari porro vastitas eius habebat mensuram palmi et labium illius erat quasi labium calicis vel repandi lilii capiebatque mensurae tria milia metretas fecit quoque concas decem et posuit quinque a dextris et quinque a sinistris ut lavarent in eis omnia quae in holocaustum oblaturi erant porro in mari sacerdotes lavabantur fecit autem et candelabra aurea decem secundum speciem qua iussa erant fieri et posuit ea in templo quinque a dextris et quinque a sinistris necnon et mensas decem posuitque
Abbreviated transcription (Latin):
dib & facies eoꝵ uersȩ erant ad ex¬
teriorem domũ. fecit quoq uelum
ex yacincto. purpura cocco. & bys¬
so. & intexuit ei cherubin. Ante fo¬
res & templi duas columpnas:
que triginta & qͥnq cubitos ha¬
bebant altitudinis. Porro capita
earum quinq cubitoꝵ. nec ñ & qͣs i
cathenulas in oraculo. & suꝑposu¬
it eas capitib columpnarum. Ma¬
lagranata etiã centũ. que cathe¬
nulis int̾posuit. Ipsas qͦꝙ colũp¬
nas posuit in uestibulo templi:
unam a dextris. & alteram a sini¬
stris. Eam quȩ a dextris erat: uoca¬
uit iachim: & quȩ ad leuã: boor.
fecit qͦꝙ altare eneum: iuginti cubi¬
toꝵ longitudinis. & uigint cub¬
toꝵ latitudinis. & decem cubitoꝵ¬
altitudinis. Mare etiã fusile decẽ
cubitis: a labio usq ad labiũ rotun¬
dum. ꝑcircuitũ quinq cubitos ha¬
bebat altitudinis: & funiculus tri¬
ginta cubitoꝵ ambiebat gyrũ eiꝰ.
Similitudo quoq boum erat sub¬

Expanded text:
dibus et facies eorum versae erant ad exdibus et facies eorum versae erant ad exteriorem domum fecit quoque velum ex hyacintho purpura coccino et bysso et intexuit ei cherubin ante fores etiam templi duas columnas quae triginta et quinque cubitos habebant altitudinis porro capita earum quinque cubitorum necnon et quasi catenulas in oraculo et superposuit eas capitibus columnarum malagranata etiam centum quae catenulis interposuit ipsas quoque columnas posuit in vestibulo templi unam a dextris et alteram a sinistris eam quae a dextris erat vocavit Iachin et quae ad levam Booz fecit quoque altare aeneum viginti cubitorum longitudinis et viginti cubitorum latitudinis et decem cubitoaltitudinis mare etiam fusile decem cubitis a labio usque ad labium rotundum per circuitum quinque cubitos habebat altitudinis et funiculus triginta cubitorum ambiebat gyrum eius similitudo quoque boum erat sub
Abbreviated transcription (Latin):
laminis texit domũ. & trabes eꝰ
& postes & parietes & hostia. & ce¬
lauit cherubm in parietib. fecit
quoq domũ sancti scõꝵ: longitu¬
dinem iuxta latitudinẽ domus
cubitoꝵ uiginti. & latitudinẽ si¬
militer uiginti cubitoꝵ. & lami¬
nis aureis texit eam quasi talen¬
tis sexcentis. Sed & clauos fecit
aureos: ita ut singuli claui sydos
quinquagenos appenderent cena¬
cula quoq texit auro. fecit etiam
m domum sancti scõꝵ cherubin
duo oꝑe statuario: & texit eos au¬
ro. Ale cherubin uigind cubitis
extendebantur. ita ut una ala ha¬
beret cubitos quinq &e tangeret
parietem domꝰ. & ala altera qͥnq
cubitos habens. alam tangeret
cherub alterius. Similiter cherub
alterius ala quinq habebat cubi¬
tos. & tangebat parietem. Et ala
eius altera qͥnq cubitoꝵ alam che-¬
rub alterius contingebat. Igitur
alȩ utrius ꝙ cherubin expanse
erant: & extendebant᷑ per cubitos
uiginti. Ipsi aũ stabant erectis pe¬

Expanded text:
laminis texit domum, et trabes ejus, laminis texit domum, et trabes ejus,  postes et parietes et ostia et celavit cherubin in parietibus fecit quoque domum sancti sanctorum longitudinem iuxta latitudinem domus cubitorum viginti et latitudinem similiter viginti cubitorum et lamminis aureis texit eam quasi talentis sescentis sed et clavos fecit aureos ita ut singuli clavi siclos quinquagenos adpenderent cenacula quoque texit auro fecit etiam in domo sancti sanctorum cherubin duo opere statuario et texit eos auro alae cherubin viginti cubitis extendebantur ita ut una ala haberet cubitos quinque et tangeret parietem domus et altera quinque cubitos habens alam tangeret alterius cherub similiter cherub alterius ala quinque habebat cubitos et tangebat parietem et ala eius altera quinque cubitorum alam cherub alterius contingebat igitur alae utriusque cherubin expansae erant et extendebantur per cubitos viginti ipsi autem stabant erectis pe
Abbreviated transcription (Latin):
rent. tria milia aũ ce sexcentos p̾¬
positos operum populi.
edificare domũ dñi in hieru¬
salem. in monte moria qui demon¬
stratus fuerat dauid patri eiꝰ: in
loco quẽ preparauerat dauid in
area ornie hiebusez. Cepit aũ edi¬
ficare mense scło: anno quarto
regni sui. Et hȩc sunt fundam̃ta
que iecit salomon. ut edificaret
domũ dei. longitudinis cubitos
in mensura pͥma sexaginta: lati¬
tudinis cubitos uiginti. Porticũ
uͦ ante frontẽ que tendebat᷑ in
longum. iuxta mensurã latitu.¬
dinis domus: cubitoꝵ uiginti.
Porro altitudo centũ uiginti cu¬
bitoꝵ erat: & deaurauit eam intͥn¬
secus auro mundissimo. Domum
quoq maiorem texit tabulis lig¬
neis abiegnis. & lãminas auri
obriri affixit ꝑ totũ. sculpsit q
in ea palmas & quas⁊ cathenulaᷤᷤ
se muicẽ complectentes. Strauit
quoꝙ pauim̃tum templi p̾ciosissi¬
mo marmore: decore multo. Por¬
ro aurum erat ꝓbatissimũ. de cuiꝰ

Expanded text:
rent: tria millia autem et sexcentos praerent: tria millia autem et sexcentos praepositos operum populi. aedificare domum Domini in Jerusalem in monte Moria, qui demonstratus fuerat David patri ejus, in loco, quem paraverat David in area Ornam Jebusaei. Coepit autem aedificare mense secundo, anno quarto regni sui. Et haec sunt fundamenta, quae jecit Salomon, ut aedificaret domum Dei longitudinis cubitos in mensura prima sexaginta, latitudinis cubitos viginti. Port cum vero ante frontem, quae tendebatur in longum juxta mensuram latitudinis domus, cubitorum viginti: porro altitudo centum viginti cubitorum erat: et deauravit eam intrinsecus auro mundissimo. Domum quoque majorem texit tabulis ligneis abiegnis, et laminas auri obrizi affixit per totum: sculpsitque in ea palmas, et quasi catenulas se invicem complectentes. Stravit quoque pavimentum templi pretiosissimo marmore, decore multo. Porro aurum erat probatissimum, de cujus
Abbreviated transcription (Latin):
lacium sͥ. Misigͦ tibi uirum pru¬
dentẽ & scientissimũ. hyram fa-¬
brũ patrẽ meũ. filiũ mulieris de
filiab dan. cuiꝰ pater tyrius fuit:
qui nouerit oꝑari in auro & ar¬
gento &e ere. & ferro. & marmore
& lignis. in purpura quoq: & ya¬
cincto & bysso. & coccino. & qͥ sciat
celare omnẽ sculpturam. &e adin¬
uenire prudenter qd̃cumq in
oꝑe necessarium ẽ cum artificib
tuis. & cũ artificib dñi mei dauid
patris tui. Triticum gͦ & ordeum
& oleum &e uinũ que pollicitꝰ es
dñe mi: mitte seruis tuis. Nos aũ
cedemꝰ ligna de libano quot quot
necessaria habueris: & applicabi¬
mus ea ratib ꝑ mare in ioppem.¬
& tuũ erit transferre ea in hieru¬
salem. Numerauit gͥ salomon õs
uiros ꝓselitos qui erant in terra
isrł: post dinumerationẽ quã di¬
numerauit dauid pater eiꝰ: &e in¬
uenti sunt centũ quinquaginta
septuaginta sex milia qͥ humeriᷤᷤ
onera portarent. &e octoginta mi¬
lia qui lapides in montib cede¬

Expanded text:
virum prudentem et scientissimum Hiram patrem meum filium mulieris de filiabus Dan cuius pater Tyrius fuit qui noverit operari in auro et argento et aere et ferro et marmore et lignis in purpura quoque et hyacintho et bysso et coccino et qui sciat celare omnem scalpturam et adinvenire prudenter quodcumque in opere necessarium est cum artificibus tuis et cum patris tui. Triticum ergo, et hordeum, et oleum, et vinum, quae pollicitus es, domine mi, mitte servis tuis. Nos autem caedemus ligna de Libano, quot necessaria habueris, et applicabimus ea ratibus per mare in Joppe: tuum erit transferre ea in Jerusalem. Numeravit igitur Salomon omnes viros proselytos, qui erant in terra Israel, post dinumerationem, quam dinumeravit David pater ejus, et inventi sunt centum quinquaginta septuaginta millia, qui humeris onera portarent, et octoginta millia, qui lapides in montibus caede
Abbreviated transcription (Latin):
tuor milia. & maximũ elefantoꝵ
cũ his qͥ suꝑposig erant.Sũmoq
metu ac ꝑturbatione hostes re¬
plentes: reb prosꝑe gestis abiert̃.
hoc aũ factum ẽ die illucescente:
adiuuante eum dñi protectione.
Sed rex accepto gustu audaciȩ u¬
deoꝵ: arte difficultates locoꝵ tẽp¬
tabat. Et bethsurȩ qd̾ erat uideoꝵ
p̾sidium munitũ castra ad moue¬
bat. sed fugabat᷑. impingebatur.
minuebatur: his au qui intꝰ erañ:
iudas necessaria mittebat. Enun¬
ciauit aũ myst̾ia hostib rhoducuᷤᷤ
quidam de iudaico exercitu: qui
requisitꝰ. comp̾hensus: conclusus ẽ.
terum rex sermonem xlu

Expanded text:
ttuor milia et maximum elefantorum ttuor milia et maximum elefantorum cum his qui superpositi erant summoque metu ac perturbatione hostium replentes rebus prospere gestis abierunt hoc autem factum est die inlucescente adiuvante eum Domini protectione sed rex accepto gustu audaciae Iudaeorum arte difficultates locorum temptabat et Bethsurae quod erat Iudaeorum praesidium munitum castra admovebat sed fugabatur inpingebat minuebatur his autem qui intus erant Iudas necessaria mittebat enuntiavit autem mysteria hostibus Rhodocus quidam de iudaico exercitu qui requisitus conprehensus conclusus est iterum rex sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
surum. Quib uidas cognitis: pre¬
cepit popło ut die ac nocte dnm
inuocarent. quod sic̃ semꝑ: ita oe¬
nc̃ adiuuaret eos. Quippe qͥ lege
& patria scõꝙ templo priuari
uererent᷑: ac popłm qui nuꝑ pau¬
lulum respirasset. ne sineret blaᷤ¬
phemis rursus nationib subdi
Omnib itaq id simul facientib.
& petentib a dño miscd̃iam. cum
fletu & ieiuniis ꝑ triduũ continu¬
um ꝓstratis: hortatus ẽ eos iudas
ut se p̃pararent. Ipse uͦ cũ seniorib
cogitauit pͥus quam rex admoue¬
ret exercitum ad iudeam. & opti¬
neret ciuitatẽ: exiret &e dñi udi¬
cio cõmittere exitũ rei. Dans itaq
potestatẽ omniũ deo mundi crea¬
tori. & hortatus suos ut fortiter
dimicarent. & usq ad mortẽ pro
legib. templo. ciuitate. patͥa &e ci¬
uib starent: circa modin exercitũ
constituit. & dato signo suis dei
uictoriȩ iuuenib fortissimis elect̃.
nocte aggressus aulam regiam.¬
& in castris interfecit uiros qua¬

Expanded text:
udas cognitis praecepit populo ut die ac nocte Dominum invocarent quo sicut semper et nunc adiuvaret eos quippe qui lege et patria sanctoque templo privari vererentur ac populum qui nuper paululum respirasset ne sineret blasphemis rursum nationibus subdi omnibus itaque id simul facientibus et petentibus a Domino misericordiam cum fletu et ieiuniis per triduum continuum prostratis hortatus est eos Iudas ut se praepararent ipse vero cum senioribus cogitavit priusquam rex admoveret exercitum ad Iudaeam et obtineret civitatem exire et Domini iudicio committere exitum rei dans itaque potestatem omnium Deo mundi creatori et hortatus suos ut fortiter dimicarent et usque ad mortem pro legibus templo civitate patria et civibus starent circa Modin exercitum constituit et dato signo suis Dei victoria iuvenibus fortissimis electis nocte adgressus aulam regiam in castris interfecit viros qua
Abbreviated transcription (Latin):
ergo cũ simꝰ dei: ñ debemꝰ estimare
auro aut argento. aut lapidi sculp¬
turȩ artis ce cogitationis hominiꝰ
diuinũ ẽẽ simile. Et tempora qͥdẽ
huius ignorantiȩ despiciens deus
nunc annunciat hominib ut om̃s
ubiꝙ penitentiam agant: eo quod
statuit diem in qua iudicaturus
ẽ orbem in equitate. in uiro in quo
statuit. fidem prebens omnib. sus¬
citans eum amortuis.

Expanded text:
ebemus aestimare, auro aut argento, aut lapidi, sculpturae artis et cogitationis hominis, divinum esse simile. Et tempora quidem hujus ignorantiae despiciens Deus, nunc annuntiat hominibus, ut omnes ubique poenitentiam agant, eo quod statuit diem in quo judicaturus est orbem in aequitate, in viro, in quo statuit, fidem praebens omnibus, suscitans eum a mortuis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omnia quas⁊ suꝑsticiosos uos
uideo. Preteriens enim & uideis
simulachra ur̃a: inueni &e aram
in qua scͥptum erat ignoto deo.
Quod ergo ignorantes colitis: hoc
ego annuncio uobis. Ds̃ qui fecit
mundum & omnia que in eo sunt.
hic cęli & terrȩ cum sit dñs. ñ in
manufactis templis habitat. nec
manib humanis colitur indigeis
aliquo. cum ipse det omnib uitã
& inspirationem. & omnia. fecitq
ex uno omne genus hominũ inha¬
bitare suꝑ uniuersam faciem terrȩ.
definiens statuta tempora. & ter
minos habitationis eoꝵ. querere
dm̃ si forte atcrectent eum aut
inueniant: qͣmuis ñ longe sit ab

Expanded text:
per omnia quasi superstitiosiores vos video. v.23. Praeteriens enim & videns Simulacra vestra, inveni & aram, in qua scriptum erat: Ignoto Deo; quod ergo ignorantes colitis, hoc ego annuncio vobis. v.24. Deus qui fecit Mundum, & omnia quae in eo sunt, hic caeli & terrae cum sit Dominus non in manufactis templis inhabitat nec manibus humanis colitur indigens aliquo cum ipse det omnibus vitam et inspirationem et omnia fecitque ex uno omne genus hominum inhabitare super universam faciem terrae definiens statuta tminos habitationis eorum. v.27. Quaerere Deum, si forte attrectent eum, aut inveniant, quamvis non longe sit ab
Abbreviated transcription (Latin):
tes pro animab nr̃is: & iustifica¬
tionib nr̃is: citius disꝑdent nos
a terra. Et cogitauerunt die illa
dicentes. Omnis homo quicumq
uenerit ad nos in bello die sabba¬
toꝵ: pugnemus aduersus eum.
& ñ moriemur om̃s sicut mortui
sunt fr̃s nr̃i in occultis. Tunc con¬
gregata ẽ ad eos synagoga iudeoꝵ
fortis uirib ex isrł: omnis uolun¬
tariꝰ in lege. Et om̃s qui fugiebat
amalis: additi sunt ad eos. & facti
sunt illis ad firmamentũ. Et colle¬
gerunt exercitũ: & ꝑcusserunt pec¬
catores inira sua. & uiros iniquos
in indignatione sua: &e ceteri fuge¬
runt ad nationes ut euaderent.
Et circũiuit mathathias & amici
eius: & destruxerunt aras: &e cir¬
cumciderunt pueros incircũcisos
quotquot inuenert̃ in finib isrł
in fortitudine. & ꝑsecug sunt filioᷤᷤ
suꝑbiȩ. Et prosꝑatum ẽ opus in
manu eoꝵ: & obtinuert̃ legẽ de ma-¬
nib gentiũ & de manib regum:
&e non dederunt cornu peccatori.

Expanded text:
tes pro animabus nostris et iustificates pro animabus nostris et iustificationibus nostris citius disperdent nos a terra et cogitaverunt in illa die dicentes omnis homo quicumque venerit ad nos in bello die sabbatorum pugnemus adversus eum et non moriemur omnes sicut mortui sunt fratres nostri in occultis tunc congregata est ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi sunt ad eos et facti sunt illis ad firmamentum et collegerunt exercitum et percusserunt peccatores in ira sua et viros iniquos in indignatione sua et ceteri fugerunt ad nationes ut evaderent et circuivit Matthathias et amici eius et destruxerunt aras et circumciderunt pueros incircumcisos quotquot invenerunt in finibus Israhel in fortitudine et persecuti sunt filios superbiae et prosperatum est opus in manu eorum et obtinuerunt legem de manibus gentium et de manibus regum et non dederunt cornu peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
Et renunciatũ est uiris regis &
exercitui qui erant in hierłm in
ciuitate dauid: qm̃ discessissent ui¬
ri quidam qui dissipauert̃ manda¬
tum regis in loca occulta in deser¬
tum: & abissent post illos mult.
Et statim perrexerunt ad eos: &
constituerunt aduersus eos p̾liũ
in die sabbatoꝵ. & dixerunt ad eoᷤ
Resistitis & nunc ad huc: exite
& facite scđm uerbum regis: & ui¬
uetis. Et dixerunt. Non exibimus
neq faciemus uerbum regis: ut
polluamꝰ diem sabbatoꝵ. Et con¬
citauerunt aduersus eos p̾lium
& ñ responderunt eis. nec opila¬
uerunt loca occulta: dicentes.
Moriam᷑ om̃s in simplicitate nr̃a.
& testes erunt suꝑ nos celum &e
terra: quod iniuste ꝑditis nos. Et
intulerunt eis bellum: sabbatis.
Et mortui sunt ipsi &e uxores eoꝵ
& filii eoꝵ & pecora eoꝵ: usq ad
mille animas hominũ. Et cogno¬
uerunt mathathias & amiq eius.
& luctum habuerunt ualde suꝑ¬
Tdixit uir ꝓximo suo. Si om̃s

Expanded text:
et renuntiatum est viris regis et et renuntiatum est viris regis et exercitui qui erat in Hierusalem civitate David quoniam discessissent viri quidam qui dissipaverunt mandatum regis in loca occulta in deserto et abissent post illos multi et statim perrexerunt ad eos et constituerunt adversus eos proelium in die sabbatorum et dixerunt ad eos resistitis et nunc adhuc exite et facite secundum verbum regis et vivetis et dixerunt non exibimus neque faciemus verbum regis ut polluamus diem sabbatorum et concitaverunt adversus eos proelium et non responderunt eis nec oppilaverunt loca occulta dicentes moriamur omnes in simplicitate nostra et testes erunt super nos caelum et terra quod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt sudixit uir proximo suo: si omms f
Abbreviated transcription (Latin):
regis antiochi. nec sacrificabimus
transgredientes legis nr̃ȩ manda¬
ta: ut eamus altera uia. Et ut ces¬
sauit loqui uerba hȩc: accessit qui¬
dam iudeus in omniũ oculis sacri¬
ficare ydolis suꝑ aram in ciuitate
modin scđ̾m iussum regis. Et uidit
mathathias: & doluit. & contre¬
muerunt renes eius. & accensus¬
ẽ furor eius scd̃m iudicium legis.
& insiliens: trucidauit eum super
aram. Sed & uirũ quẽ miserat rex
anthiochus qͥ cogebat immolari
occidit in ipso tempore. & aram de¬
struxit. & zelatus ẽ legem sicut fe¬
cit finees ⁊ambri filio salomi. Et
exclamauit mathathias: uoce mag¬
na dicens. Omĩs qui relum habet
legis statuens testamentũ: exeat
post me. Et fugit ipse & filii eiꝰ in
montes: & reliquerunt quecumꝙ
habebant in ciuitate.
unc descenderunt multi que¬
rentes iudiciũ & iusticiam in
desertum ut sederent ibi. ipsi & fili
eoꝵ & mulieres eoꝵ. & pecora eoꝵ
qm̃ indurauerunt suꝑ eos mala

Expanded text:
regis Antiochi nec sacrificabimus regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius et ascendit furor eius secundum iudicium legis et insiliens trucidavit eum super aram sed et virum quem miserat rex Antiochus qui cogebat immolari occidit in ipso tempore et aram destruxit et zelatus est legem sicut fecit Finees Zambri filio Salomi et exclamavit Matthathias voce magna dicens omnis qui zelum habet legis statuens testamentum exeat post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate tunc descenderunt multi quaerentes iudicium et iustitiam in desertum ut sederent ibi ipsi et filii eorum et mulieres eorum et pecora eorum quoniam induraverunt super eos mala
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ uenerunt illuc qui missi erat¬
a rege antiocho ut cogerent eos qͥ
confugerant in ciuitatem modin
immolare. & accendere thura. & a
lege dei discerlere. Et multi de po¬
pulo isrł consentientes: accesserunt
ad eos. Sed mathathias &e filii eꝰ
constanter steterunt. Et responden¬
tes qui missi erant ab antiocho: di¬
xerunt mathatiȩ. Princeps ce cla¬
rissimus & magnus es in hac ciui¬
tate: & ornatus filiis & fr̃ib. Ergo
accede pͥor &e fac iussum regis sicut
fecerunt om̃s gentes. & uiri iuda
qui remanserunt in hierłm. & eri
tu & filii tui inter amicos regis. &
amplificatus argento & auro &
munerib multis. Et respondit ma¬
thathias: &e dixit magna uoce.
Et si om̃s gentes regi anthiocho
obediunt ut discedant unꝰ quisq
a seruitute patrum suoꝵ & consen¬
tiunt mandatis eius: ego & filii
mei & fr̃s mei obediemus legi pa-¬
trum nr̃oꝵ. Propicius sit nobis d̾s:
non ẽ nobis utile relinquere legẽ
& iusticias dei. Non audiemꝰ uerba

Expanded text:
t venerunt illuc qui missi eraa rege Antiocho ut cogerent eos qui confugerant in civitate Modin immolare et accendere et a lege Dei discedere et multi de populo Israhel consentientes accesserunt ad eos sed Matthathias et filii eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps et clarissimus et magnus es in hac civitate et ornatus filiis et fratribus ergo accede prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes et viri Iuda et qui remanserunt in Hierusalem et eris tu et filii tui inter amicos regis et amplificatus argento et auro et muneribus multis et respondit Matthathias et dixit magna voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ip̃a głosi eritis. Et ecce symeon frat᷑ ur̃
scio qd̾ uir ꝯsilii ẽ. ip̃m audite semꝑ. &
ipse uobis erit pater. Et iudas ma.¬
chabeus fortis uirib aiuuentute
sua: sit uobis pͥnceps militiȩ. &
ipse aget bellum populi. Et addu¬
cetᷤad uos om̃s factores legis. &
uindicate uindictam populi ur̃i
& retribuite retributionem gen¬
tib: & intendite in p̾ceptũ legis.
Et benedixit eos: & appositus ẽ
ad patres suos. Et defunctus est
centesimo & quadragesimo sexto
anno: & sepultus ẽ a filiis suis i
sepulchris patrũ suoꝵ in modin:
&e planxerunt eum omĩs isrł plan¬
ctu magno:¬

Expanded text:
in ipsa gloriosi eritis et ecce Simeon frater vester scio quod vir consilii est ipsum audite semper et ipse vobis erit pater et Iudas Macchabeus fortis viribus a iuventute sua sit vobis princeps militiae et ipse aget bellum populi et vos adducetis ad vos omnes factores legis et vindicate vindictam populi vestri et retribuite retributionem gentibus et intendite in praeceptum legis et benedixit eos et adpositus est ad patres suos et defunctus est centesimo et quadragesimo et sexto anno et sepultus est a filiis suis in sepulchris patrum suorum in Modin et planxerunt eum omnis Israhel planctu magno
Abbreviated transcription (Latin):
que fecerunt in generationib suis:
& accipietis głam magnã. & no¬
men ȩternũ. Abraham ñne in tẽp¬
tatione inuentus ẽ fidelis: Et re¬
putatum ẽ ei ad iusticiam. Ioseph
in tempore angustiȩ suȩ custodi¬
uit mandatum: & factus ẽ dñs
egypti. finees pater noster relando
zelum dei: accepit testamentũ sacer-¬
docii ȩterni. hiesus dum impleuit
uerbum: factus ẽ dux isrł. Caleph
dum destificatur in eccłia: accepit
hereditatem. Dauid in sua miscdia
consecutus ẽ sedem regni in scła.
helyas dum zelat zelum legis: re¬
ceptus ẽ in cęlum. Ananias. arariaᷤᷤ.
misahel: credentes liberati sunt
de flamma. Danihel in sua simpli¬
citate: liberatus ẽ de ore leonum.
Et ita cogitate ꝑ generationẽ &
generationẽ: quia om̃s qͥ sperant
in eum. ñ infirmant᷑. Et auerbis
uiri peccatoris: ñ timueritis. quia
gloria eius stercus & uermis est.
Hodie extollitur: icras ñ inueniet᷑.
quia conuersus ẽ in terram suam.

Expanded text:
onibus suis et accipietis gloriam magnam et nomen aeternum Abraham nonne in temptatione inventus est fidelis et reputatum est ei ad iustitiam Ioseph in tempore angustiae suae custodivit mandatum et factus est dominus Aegypti Finees pater noster zelando zelum Dei accepit testamentum sacerdotii aeterni Iesus dum implet verbum factus est dux Israhel Chaleb dum testificatur in ecclesia accepit hereditatem David in sua misericordia consecutus est sedem regni in saecula Helias dum zelat zelum legis receptus est in caelum Ananias Azarias Misahel credentes liberati sunt de flamma Danihel in sua simplicitate liberatus est de ore leonum et ita cogitate per generationem et generationem quia omnes qui sperant in eum non infirmantur et a verbis viri peccatoris non timueritis quia gloria eius stercus et vermis est hodie extollitur et cras non invenietur quia conversus est in terram suam
Abbreviated transcription (Latin):
Tscripsit antiochus adolescens
ionathȩ. dicens. Constituo tibi
sacerdotium: & constituo de super
quatuor ciuitates: ut sis de amicis
regis. Et misit illi uasa aurea. &
minist̾ium. & dedit ei potestatem
bibendi in auro. & induendi pur¬
puram. & habere fibulam aureã.
Et symonẽ frẽm eius constituit
ducem a terminis tyri: usq ad fi¬
nes egypti. Et exiit ionathas. &
ꝑambulabat trans flumen ciuita¬
tes: & congregatus ẽ ad eum omĩs
exercitus syriȩ in auxilium. ce ue-¬
nit ascalonem: &e occurrerunt ei
de ciuitate honorifice. & abiit inde
garam. Et concluserunt se qui erant
gare: &e obsedit eam: ce succendit que
in circuitu erant ciuitates. & p̾datus
ẽ eas. Et rogauerunt garenses iona¬
than: & dedit illis dexteram. Et ac¬
cepit filios eoꝵ obsides: & misit il¬
los in hierłm: &e ꝑambulauit regio¬
nem usꝙ: ad damascum.
Taudiuit ionathas quia p̃ua¬
ricat sunt pͥncipes demetrii in
cades que ẽ in galilea cum exercitu
multo. uolentes eum remouere a

Expanded text:
scripsit Antiochus adolescens Ionathae, dicens: 'Constituo tibi sacerdotium, et constituo te super quatuor civitates, ut sis de amicis regis'. Et misit illi vasa aurea et ministerium et dedit ei potestatem bibendi in auro et esse in purpura et habere fibulam auream. Et Symonem, fratrem eius, constituit ducem a terminis Tyri usque ad fines Aegypti et exiit Ionathas et perambulabat trans flumen civitates et congregatus est ad eum omnis exercitus Syriae in auxilium et venit Ascalona et occice et abiit inde Gazam et concluserunt se qui erant Gazae et obsedit eam et succendit quae in circuitu erant civitates et praedatus est eas et rogaverunt Gazenses Ionathan et dedit illis dextram et accepit filios eorum obsides et misit illos in Hierusalem et perambulavit regionem usque Damascum et audivit Ionathas quia praevaricati sunt principes Demetrii in Cades quae est in Galilea cum exercitu multo volentes eum removere a
Abbreviated transcription (Latin):
Unus quisꝙ ur̃m apud se reponat.
recondens qd̃ ei placuerit. ut ñ cũ
uenero: tunc collecte fiant. Cũ aũ
presens fuero qͦs probaueritis per
epłas: hos mittam ꝑferre grãm
urãm in hierłm. Quod sidignum
fuerit ut ego eam: mecũ ibunt. Ueni¬
am aũ ad uoᷤ. cũ macedoniã ꝑtͣnsiero.
Nã macedoniã ꝑtͣnsibo. Apud uoᷤ autẽ
forsitan manebo uł etiã hiemabo ut uõ
me deducatis quocũꝙ iero. Nolo
enim uos mͦ in transitu uidere.
Spero enim me aliquantũ tempo¬
ris manere apud uos: si dñs ꝑmi¬
serit. Permanebo autẽ ephesi: usq
ad pentecosten. Ostium enim mͥ aꝑ-¬
tum ẽ magnũ & euidens: & aduer¬
sarii multi. Si autẽ uenerit tymo¬
theus: uidete ut sine timore sit a¬
pud uos. Opus enim dñi oꝑatur
sicut & ego. ne qͥs gͦ illum spernat.
Deducite aũ illum in pace ut ue¬
niat ad me. expecto enim illũ cũ

Expanded text:
um apud se ponat, recondens quod - ei bene placuerit, ut non, cum uenero, tunc collectae fiant. cum autem praesens fuero, quos probaueritis per epistulas, hos mittam perferre gratiam uestram in Hierusalem. quod si dignum fuerit ut ego eam, mecum ibunt. ueniam autem . ad uos, cum Machedoniam pertransiero. nam Machedoniam pertransibo. apud uos etiam forsitan remanebo, ueme deducatis quocumque iero. Nolo enim vos modo in transitu videre, spero enim me aliquantulum temporis manere apud vos, si Dominus permiserit. Permanebo autem Ephesi usque ad Pentecosten. Ostium enim mihi apertum est magnum, et evidens, et adversarii multi. Si autem venerit Timotheus, videte ut sine timore sit apud vos: opus enim Domini operatur, sicut et ego. Ne quis ergo illum spernat: deducite autem illum in pace, ut veniat ad me: exspecto enim illum cum
Abbreviated transcription (Latin):
magis syrum ẽ. qͣm hebreum. tamen ce ħ¬
ex confinio utrarumꝙ linguarũ aliqͥd &
hebreum ionet int̾pretatur dñs noster
uenit. Ut sit sensus. ꝑditio in aduentũ

Expanded text:
magis Syrum est quam Hebraeum, tametsi ex confinio utrarumque linguarum aliquid et Hebraeum sonet, et interpretatur: \'dominus noster uenit\', ut sit sensus: si quis non amat
Abbreviated transcription (Latin):
borant ĩ uob̾. Gaudeo aũ in p̾sẽtia ste¬
phanȩ & fortunati. & achaici. qm̃
id qd̾ uob̾ deerat: ipsi suppleuerunt.
tant uos eccł̃iȩ asiȩ. Salutant uos
in dño multum aquila & prisca cũ
domestica eiꝰ eccłia: apud quos et
hospitor. Salutant uos fr̃s omnes.
Salutate inuicẽ in osculo sc̃o. Salu¬
tatiomea: manupauli. Si qͥs non
amat dñm nr̃m iħ̾m xp̃m. sit ana

Expanded text:
. Gaudeo autem in praesentia Stephanae, et Fortunati, et Achaici: quoniam id, quod vobis deerat, ipsi suppleverunt; tant vos Ecclesiae Asiae. Salutant vos in Domino multum, Aquila et Priscilla, cum domestica sua Ecclesia: apud quos et hospitor. Salutant vos omnes fratres. Salutate invicem in osculo sancto. Salutatio, mea manu Pauli. Si quis non ama
Abbreviated transcription (Latin):
sed qui male habent. Non enim
ueni uocare iustos: sed peccatores.
Et erant discipuli iohannis &e pha¬
risei ieiunantes: & ueniunt. & di¬
cunt ei. Quare disciph ioħis et
phariseoꝵ ieiunant: tui autẽ dis¬
cipuli ñ ieninant: Et ait illis iħc
Nunquid possunt filii nuptiarũ
quamdiu sponsus cum illis est.
ieuinare: Quanto tempore habet̃
secũ sponsum: ñ possunt ieninare.
Uenient aũ dies cũ auferet᷑ ab eis

Expanded text:
qui male habent non enim veni vocare iustos sed peccatores et erant discipuli Iohannis et Pharisaei ieiunantes et veniunt et dicunt illi cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ieiunant tui autem discipuli non ieiunant et ait illis Iesus numquid possunt filii nuptiarum quamdiu sponsus cum illis est ieiunare quanto tempore habent secum sponsum non possunt ieiunare venient autem dies cum auferetur a
Abbreviated transcription (Latin):
Et statim ille surrexit. & sublato
grabato: abiit coram omnib ita
ut admirarent᷑ om̃s. & honorifica¬
rent dm̃: dicentes.quia nunquã
ad mare: omnisꝙ turba uenie¬
bat ad eum: ce docebat eos. Et cũ
preteriret: iudit leuin alphei se¬
dentẽ ad teloneum: & ait illi. Se¬
quere me. Et surgens: secutus est
ret in domo illius: multi publica¬
ni & peccatores simul discumbe¬
bant cum iħu &e discipłis eiꝰ. Erañ
enim multi: qui et sequebant᷑ eũ
Et scribȩ &e pharisei uidentes quia
manducaret cum publicanis et
peccatorib: dicebant discipłis eꝰ.
Quare cum publicanis & peccato¬
rib manducat &e bibit magister

Expanded text:
Et statim ille surrexit, et sublato grabato, abiit coram omnibus, ita ut mirarentur omnes, et honorificarent Deum, dicentes: Quia nunquam ad mare omnisque turba ueniebat ad eum et docebat eos. ue t cum praeteriret, uidit Leuin Alphei sedentem ad telonium et ait illi: sequere me. et surgens secutus est n domo illius, multi publicani et peccatores simul discumbebant cum Jesu et discipulis ejus: erant enim multi, qui et sequebantur eum. Et scribae et pharisaei videntes quia manducaret cum publicanis et peccatoribus, dicebant discipulis ejus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducat, et bib
Abbreviated transcription (Latin):
undiꝙ. Et iterum intrauit ca
pharnaum: post dies. Et auditũ ẽ
qd̾ in domo eẽt: & conuenert mlti
ita ut ñ caperent neq ad ianuã.
Et loquebatur eis uerbum. Et ue¬
nerunt ferentes ad eum paraly
ticum: qui a quatuor portabatur.
Et cum ñ possent offerre eum illi
pre turba. nudauerunt tectum
ubi erat. Et patefacientes: summi¬
serunt grabatum in quo parali¬
ticus iacebat. Cum uidisset autẽ¬
iħc fidem illoꝵ: ait paralytico. fili.
dimittuntur tibi peccata. Erant
autẽ illic quidam de scribis: seden.¬
tes & cogitantes in cordib suis.¬

Expanded text:
 et iterum intrauit in Capharnaum post dies, et auditum est quod in domo esset et conuenerunt multi, ita ut non caperet neque ad ianuam, et loquebatur eis uerbum. et uenerunt ferentes ad eum paticum, qui a quatuor portabatur. Et cum non possent offerre eum illi prae turba, nudaverunt tectum ubi erat: et patefacientes submiserunt grabatum, in quo paralyticus jacebat. Cum autem vidisset Jesus fidem illorum, ait paralytico: Fili, dimittuntur tibi peccata tua. Erant autem illic quidam de scribis sedentes, et cogitantes in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
orationib ad dm̃. ut liberer ab in¬
fidelib qui sunt in iudea. & obse¬
quii mei oblatio accepta fiat in hie¬
rosolima scĩs. ut ueniam ad uos
in gaudio ꝑuoluntatẽ dei: & refri¬
gerer uobiscum: Ds̃ aũ pacis sit

Expanded text:
ro me ad Deum ut liberer ab infidelibus qui sunt in Iudaea et obsequii mei oblatio accepta fiat in Hierosolyma sanctis ut veniam ad vos in gaudio per voluntatem Dei et refrigerer vobiscum Deus autem pacis si
Abbreviated transcription (Latin):
E autẽ qui potens ẽ uos confirma¬
re iuxta euangeliũ meũ & p̾dica.¬
tionẽ iħu xp̃i: scd̾m reuelationem
mysterii temporib ȩternis taciti.
qd̾ nunc patefactum ẽ ꝑ scͥpturas
ad obeditionem fidei in cunctis gen¬
tib cognito soli sapient: deo: per

Expanded text:
ei autem qui potens est vos confirmare iuxta evangelium meum et praedicationem Iesu Christi secundum revelationem mysterii temporibus aeternis taciti quod nunc patefactum est per scripturas ad oboeditionem fidei in cunctis gentibus cog
Abbreviated transcription (Latin):
uidert̃ oꝑa mea. Quadraginta an¬
nis ꝓpter qd infensus fui gen̾atio¬
ni huic. & dixi. semꝑ hi errant cor¬
de. Ipsi aũ ñ cognouert̃ uias meas
sic̃ uiraui in ira mea. si introibt̃ in
reqͥem meam. Uidece fr̃s ne forte sit

Expanded text:
viderunt opera mea quadraginta annis. Propter quod infensus fui generationi huic, et dixi: Semper hi errant corde. Ipsi autem non cognoverunt vias meas, quibus juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam. Unde, etc. Ex o
Abbreviated transcription (Latin):
suam uoluntatẽ. Non enim ange¬
lis subiecit d̾s orbem terrȩ futurũ
de quo loqͥmur. Testatus ẽ autẽ
in quodam loco qͥs dicens. Quis ẽ
homo qd memor es eiꝰ: aut filius
hominis qm̃ uisitas eum: Minu¬

Expanded text:
suam voluntatem. Non enim angelis subjecit Deus orbem terrae futurum de quo loquimur. Testatus est autem in quodam loco quis, dicens: Quid est homo, quod memor es ejus, aut filius hominis, quonia
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad finẽ firmũ retineamꝰ. Dum
dicitur. hodie si uocẽ eiꝰ audieritis:
nolite obdurare corda ur̃a quẽ ad¬
modum in illa exacerbatione. Qui¬
dam enim audientes exacerbauert̃:¬
sed ñ uniuersi qui ꝓfest sunt ab ȩ¬
gypto ꝑ moysen. Quib aũ infensus
est quadraginta annis. ñ ne illis qͥ
peccauert̃: quoꝵ cadauera ꝓstrata
sunt in deserto: Quib aũ urauit ñ
introire in reqͥem ipsius. nͥ illis qͥ m¬
creduli fuerunt. & uidemꝰ quia ñ
potuert̃ introire ꝓpter incredulita¬
tem: Timeamꝰ gͦ ne forte relicta pol¬
licitatione introeundi in requiẽ eiꝰ.
existimet᷑ aliqͥs ex uob deesse. Etenĩ
& nob̾ nunciatũ ẽ quẽ admodũ &
illis. sed ñ ꝓfuit illis sermo auditus
ñ admixtus fidei ex his qͥ audiert̃.

Expanded text:
firmum retineamus. Dum dicitur: Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, quemadmodum in illa exacerbatione. Quidam enim audientes exacerbaversed non universi, qui profecti sunt ex Aegypto per Moysen. Quibus autem infensus est quadraginta annis? Nonne illis, qui peccaverunt, quorum cadavera prostrata sunt in deserto? Quibus auire in requiem ipsius nisi illis qui increduli fuerunt et videmus quia non potuerunt introire propter incredulitatem timeamus ergo ne forte relicta pollicitatione introeundi in requiem eius existimetur aliqui ex vobis deesse etenim et nobis nuntiatum est quemadmodum et illis sed non profuit illis sermo auditus non admixtis fidei ex
Abbreviated transcription (Latin):
& honore coronasti eum. & consti¬
tuist eum suꝑ oꝑa manuũ tuarũ.
Omnia subiecist sub pedib eius.
In eo enim qd ei omĩa subiecit. ni¬
chil dimisit ñ subiestum ei. Nunc
autẽ nec dum uidemꝰ omĩa subiecta
ei. łum aũ qui modico qͣm angeli
minoratus ẽ: uidemꝰ iħm ꝓpter pas

Expanded text:
 honore coronasti eum et constituisti eum super opera manuum tuarum omnia subiecisti sub pedibus eius in eo enim quod ei omnia subiecit nihil dimisit non subiectum ei nunc autem necdum videmus omnia subiecta ei eum autem qui modico quam angeli minoratus est videmus Ie