comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naturalem carnis motum non ꝑtinent quem casti uigilantes cobibent & re¬
frenant. dormientes aut̃ ideo non possunt quia non habent in potestate ques¬
pen un ilipiet aonẽ meitis ius quatuor lineis aligtum unontt dcatei
plenum uarin an inalibus cum audiuit & uocemmata & mandati guid
ego misieos eaurum uenisso& id cornelium quidillauisione intellexent ul
ulu d os qraed ẽ enundedut tune cõmunia dxeris. ipse indicauuit dicens r
mili ds̃ ostendid nemineni communem aut inmundum hominem dicere
Qiũ ergo illum dis cum uider& alienatus ⁊ corporis sensibus et illas uoces
macta & manduca & quaeds̃ mundauit tune cõmune dixeris in sp̃u tu
dicbut : Redditus aitem corporis sonsibus idipsum quodusum atq audi¬
tum memoria tenuerat incedem spũ cogitando cer ucbat: quae emnia
non corporalia sed corporalium imagines erant. siue cum ptimum ia

Expanded text:
naturalem carnis motum non pertinent, quem casti uigilantes cohibent et renaturalem carnis motum non pertinent, quem casti uigilantes cohibent et refrenant, dormientes autem ideo non possunt, quia non habent in potestate qutrus in alienatione mentis uas quattuor lineis alligatum submitti de caelo, plenum uariis animalibus, cum audiuit et uocem: macta et manduca. qui cum ego misi eos. qui cum uenisset ad Cornelium, quid in illa uisione intellexerit, ubi audierat: quae deus mundauit, tu ne communia dixeris, ipse indicauit dicens: et mihi deus ostendit neminem communem aut inmundum dicere hominem. cum ergo illum discum uideret alienatus a corporis sensibus, et illas uoces „macta et manduca" et "quae deus mundauit, tu communia ne dixeris in spiritu audiebat. redditus autem corporis sensibus id ipsum, quod uisum atque auditum memoria tenuerat, in eodem spiritu cogitando cernebat. quae omnia non corporalia, sed corporalium imagines erant, siue cum primum in
Abbreviated transcription (Latin):
non possem nisi &iam cogitarem: Porro imagines rerum corporalium quas
necessario cogitaui ut haec dicerem sitanta ex pressione presentarentur in som¬
nis quanta presentantur corpora uigi lantibus fier& illud quod sine peccato
fieti auigilante nom porr& : Quis enim uelcum loquitur & postulante neces¬
sitate sermonis desuo concubitu aliquid dicit possit non cogitare qđ dicit:
sorro ipsa phantasia que fit incogitatione sermocinantis cumita ex presra fu¬
erit inuisione somniantis ut inter illam & ueram conmixtionem corporum ñ
discernatur continuo mou&ur caro & sequitur quod eum motum sequi sol&
cum hoc tam sine peccato fiat quamsine peccato aiuigilante dicitur qued ut dice¬
r&ur sine dubio cogitatum est : Verum tamen propter animȩ ad fectionem
bonam quȩd esi derio meliore mundata multas inter ficait cupiditates que ad

Expanded text:
non possem, nisi etiam cogitarem. porro imagines rerum corporalium, quas non possem, nisi etiam cogitarem. porro imagines rerum corporalium, quas necessario cogitaui, ut haec dicerem, si tanta expressione praesentarentur in somnis, quanta praesentantur corpora uigilantibus, fieret illud, quod sine peccato fieri a uigilante non posset. quis enim uel cum loquitur et postulante necessitate sermonis de suo concubitu aliquid dicit, possit non cogitare, quod dicit? porro ipsa phantasia, quae fit in cogitatione sermocinantis, cum ita expressa fuerit in uisione somniantis, ut inter illam et ueram conmixtionem corporum non discernatur, continuo mouetur caro et sequitur, quod eum motum sequi solet, cum hoc tam sine peccato fiat, quam sine peccato a uigilante dicitur, quod ut diceretur sine dubio cogitatum est. uerum tamen propter animae adfectionem bonam, quae desiderio meliore mundata multas interficit cupiditates, quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
fuirre uisa sinon arguatur uel infidelitas dura uel opinatio uana siue sa¬
crilega : Qua propter & cumuisis corporalibus diabolus fallit nihil obest
quod ludificant᷑ oculi sinon erratur inueritate fidei & intelle gentiae sani¬
tate quȩ do c& dr̃ subditossibi aut siludific& animã sp̃itali uisione imagini¬
bus corporum ut pit& corpus ẽẽ quod non ẽ aliquid obest animȩ siꝑnitiosȩ sua¬
si omi non consentiat: Vnde aliquando fit questio de consensionibus semnianti¬
umꝰ cum &iam concumbere sibi uidentur uel contra ꝓpositum suũ uel contra
&iam liutos mores quod non contingit nisi cumea quȩ uigilantes &iam cogi¬
tamus noncum placito consensionis sed sicut &iamtalia ꝓpt̃ aliquid loquim᷑
sic amiouentur in somnis & exprimuntur ut eis caro naturalit̃ moueatur
& quod naturalit̃ colligit ꝑ genitales uias emittat sicut hoc ipsum dicere utiq:

Expanded text:
fuisse uisa, ad non arguatur uel infidelitas dura uel opinatio uana siue safuisse uisa, ad non arguatur uel infidelitas dura uel opinatio uana siue sacrilega. quapropter et cum uisis corporalibus diabolus fallit, nihil obest, quod ludificantur oculi, si non erratur in ueritate fidei et intellegentiae sanitate, quae docet deus subditos sibi. aut si ludificet animam spiritali uisione imaginibus corporum, ut putet corpus esse, quod non est, aliquid obest animae, si perniciosae suasioni non consentiat. Unde aliquando fit quaestio de consensionibus somniantium, cum etiam concumbere sibi uidentur uel contra propositum suum uel contra etiam licitos mores: quod non contingit, nisi cum ea, quae uigilantes etiam cogitamus, non cum placito consensionis, sed, sicut etiam talia propter aliquid loquimur, sic admonentur in somnis et exprimuntur, ut eis caro naturaliter moueatur et, quod naturaliter conligit, per genitales uias emittat, sicut hoc ipsum dicere utique
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicat autem sobrius intellactus diuinitus adiutus que uol quanta sunt in
quibus &iam aliud putare quamest non sit animae pernitiosum : Neq enimpu¬
tantium periculo & nom potius exitio suoquisq abonis putatur bonus : &iamsioc¬
cultus sit malus : Siinreburiprs id est in ipro bono quofit quisq bonus noner-¬
r &ur. aut aliquid ob est omnibus hominibus quodcum dormiunt uera corpo¬
ra eẽ arbitrantur quorum similitudines in somnis uident aut aliquid obfut
pei o quod solitus auinculis reque angelodeducente factum est repentino mira¬
culo ut putar & se uisum uidere : Vel cuminilla extasi respondit nequa quã
dñe qui anum quamm anducaui omne commune & in mundum putans ea ipra
quaeindisco de monstrabant᷑ tam quã uera animalia :  aecquando aliter in¬
uenta fuerint quam putata sunt cumuiderentur non nos penit& it & nobis

Expanded text:
Iudicat autem sobrius intellectus diuinitus adiutus, quae uel quanta sint, in Iudicat autem sobrius intellectus diuinitus adiutus, quae uel quanta sint, in quibus etiam aliud putare quam est non sit animae perniciosum. neque enim putantium periculo et non potius exitio suo quisque a bonis putatur bonus, etiamsi occultus sit malus, si in rebus ipsis, id est in ipso bono, quo fit quisque bonus, non erretur, aut aliquid obest omnibus hominibus, quod, cum dormiunt, uera corpora esse arbitrantur, quorum similitudines in somnis uident; aut aliquid Petro obfuit, quod solutus a uinculis seque angelo deducente factum est repentino miraculo, ut putaret se uisum uidere. uel cum in illa extasi respondit: nequaquam, domine, quia numquam manducaui omne commune et inmundum, putans ea ipsa, quae in disco demonstrabantur, tamquam uera animalia. haec quando aliter inuenta fuerint quam putata sunt, cum uiderentur, non nos paenitet ita nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uel regulam fidei. Tunc enim a multis discernit᷑ illo autem dono in ipro primor¬
dio quomultis adhuc bonus appar& continuo duudicat᷑ anmalurrit tamen
& ꝑ corporalem uisionem & ꝑ imagines corporalium quȩde monstrantur in
spũ & boni instruunt & mali fallunt. Intellectualis aut̃ uisio non fallitur
aut enim non intellegit qui aliud opinatur quam est. aut si intellegit conti¬
nuo uerum est Quidenim faciant ocalinon habent cum simile corpus uideriN
quod ab alio discernere non possint. Aut quid faciat animi intentio cumin
spũ facta fuerit corporis similitudo quam non ualeat distinguere a corpore
sed adhib&ur intellectus quaerens quidilla significent uelutilȩ doceant¬
& ut aut inueniens ad fructum suum ꝑuenit aut non inueniens & dis ceptatio¬
ne seten& nealiqua ꝑniciosa temeritate ꝓ labatur in exiuabilem errorem

Expanded text:
uel regulam fidei; tunc enim a multis discernitur. illo autem dono in ipso primoruel regulam fidei; tunc enim a multis discernitur. illo autem dono in ipso primordio, quo multis adhuc bonus adparet, continuo diiudicatur an malus sit. Tamen et per corporalem uisionem et per imagines corporalium, quae demonstrantur in spiritu, et boni instruunt et mali fallunt. intellectualis autem uisio non fallitur; aut enim non intellegit, qui aliud opinatur quam est, aut, si intellegit, continuo uerum est. quid enim faciant oculi non habent, cum simile corpus uiderint, quod ab alio discernere non possint, aut quid faciat animi intentio, cum in spiritu facta fuerit corporis similitudo, quam non ualeat distinguere a corpore. sed adhibetur intellectus quaerens, quid illa significent uel utile doceant, et aut inueniens ad fructum suum peruenit aut non inueniens in disceptatione se tenet, ne aliqua perniciosa temeritate prolabatur in exitiabilem errorem.
Abbreviated transcription (Latin):
rumest si & de monium habentes aliquando ueradicunt quae absunt a prae¬
sentium senribus quod certe nescio qua ecculta mextura eiurdem sp̃s fit  ut tam¬
quam unus sit patientis atq. uexantis. Cum autem sp̃s bonus in haec uisa huma nũ
spm̃ assumit aut rapit nullomodo illas imagines signarerum aliarum essedubi¬
tandumest. Et carum quas nosse utilcest dĩ enimmunus est Dis cretio sane
difficillima est cum spiritus malignus quari tranquillius agit. Acsine aliqua
uexatione corporis assumto humano spũdicit. Quod potest quando &iam uera
dicit & utilia predicat. Trans figurans se siut scriptum est uelut angelum lu¬
cis adhoc ut cum illi in manifestis benis ereditum fuerit seducat ad sua. Hunc
discerninon arbitror nisi dono illo dequoait a postolus. Quum dediuer sisdĩ
dinoscere cum ad aliqua ꝑ uenerit uel perdux erit quȩ sunt contrabonos mores

Expanded text:
rum est, si et daemonium habentes aliquando uera dicunt, quae absunt a praerum est, si et daemonium habentes aliquando uera dicunt, quae absunt a praesentium sensibus: quod certe nescio qua occulta mistura eiusdem spiritus fit, ut tamquam unus sit patientis atque uexantis. cum autem spiritus bonus in haec uisa humanum spiritum adsumit aut rapit, nullo modo illas imagines signa rerum aliarum esse dubitandum est, et earum, quas nosse utile est; dei enim munus est. discretio sane difficillima est, cum spiritus malignus quasi tranquillius agit ac sine aliqua uexatione corporis adsumto humano spiritu dicit quod potest. quando etiam uera dicit et utilia praedicat, transfigurans se, sicut scriptum est: uelut angelum lucis, ad hoc, ut, cum illi in manifestis bonis creditum fuerit, seducat ad sua. hunc discerni non arbitror nisi dono illo, de quo ait apostolus, cum de diuersis dei dinoscere, cum ad aliqua peruenerit uel perduxerit, quae sunt contra bonos mores
Abbreviated transcription (Latin):
a est inquit ego eam uidi efferrihac cum eius corpore transierunt quũilla
intellent ansicut sp̃reius adiutus est ut ear in seuidor& ita & mens nisi adiuu&t
ea que hab& sp̃s intelle gere non potest. Anforte noncorporca remouentur uel
quasi relaxantur inpedimenta ut suo in petu anima in ea que uiden da sunt ex re¬
ratur Sed ipra prorsus inhaec assumitur siue tantum spitaliter cernenda
siue &iam intellectualit̃ cognorcenda an aliquando in reipsa uid& ista aliquan¬
doperalteriur sp̃s commistionẽ. Quid quid horum est temere affirmari
non oport& illud tamen dubium eẽ non deb& : corporales imagines que spũ
cernuntur non semł signa erre aliarum rerum siue in uigilantib: siue indormi¬
entibus siue in egro tantib: Mirum est autemsi aliquando extasis ficri potest
ut nonillȩ corporalium rerum similitudines aliqui significent. Non sa nemi¬

Expanded text:
a est", inquit, "ego eam uidi efferri, hac cum eius corpore transierunt", cum illa a est", inquit, "ego eam uidi efferri, hac cum eius corpore transierunt", cum illa intellegit. an sicut spiritus eius adiutus est, ut eas in se uideret, ita et mens nisi adiuuetur ea, quae habet spiritus, intellegere non potest? an forte non corporea remouentur uel quasi relaxantur inpedimenta, ut suo inpetu anima in ea, quae uidenda sunt, exeratur, sed ipsa prorsus in haec adsumitur, siue tantum spiritaliter cernenda siue etiam intellectualiter cognoscenda? an aliquando in se ipsa uidet ista, aliquando per alterius spiritus conmixtionem? quidquid horum est, temere adfirmari non oportet. illud tamen dubium esse non debet corporales imagines, quae spiritu cernuntur, non semper signa esse aliarum rerum siue in uigilantibus siue in dormientibus siue in aegrotantibus; mirum est autem, si aliquando extasis fieri potest, ut non illae corporalium rerum similitudines aliquid significent. Non sane mi
Abbreviated transcription (Latin):
domum &cubiculum donec in conspectueius star&. Qua comnia & sino nocu¬
lis patiens ille cernebat tamen nisi aliquomodo cerner& nontam uera citer
enuntiar& : Erat autem iste febriens & tamquam in frenesi ista dicebat & forte
reuera fren&icus erat sad propter ista de monium patiputabatur. Nullum
refationis cibum accipiebat asuis seda solo illo praesbitero. Resistebat suis
uolenter quantum ualebat illo solo pres bitero ueniente quies cebat: Illi
tantum subditus erat & sub dite rerpondebat : Nec tamen eidem saltem
presbitero illa cessit mentis alienatio siue demonium nisi cumsanus c̃& a fe¬
bribus sicut frenetici sanarisolent: Nec aliquando postea tale aliquid passus
est: Nouimus &iam sine dubitatione frencticum futuram mortem cuiusdã
femine predixirse : Non sane specie diuinandi sedtam quĩ factum ac prȩte¬
ritum recolens: Namcumeius apud eum cominemoratio fier& mortu¬

Expanded text:
domum et cubiculum, donec in conspectu eius adstaret. quae omnia, etsi non ocudomum et cubiculum, donec in conspectu eius adstaret. quae omnia, etsi non oculis patiens ille cernebat, tamen nisi aliquo modo cerneret, non tam ueraciter enuntiaret. erat autem iste febriens et tamquam in phrenesi ista dicebat. et forte reuera phreneticus erat, sed propter ista daemonium pati putabatur. nullum refectionis cibum accipiebat a suis, sed a solo illo presbytero. resistebat etiam suis uiolenter, quantum ualebat; illo solo presbytero ueniente quiescebat, illi tantum subditus erat et subdite respondebat. nec tamen eidem saltem presbytero illa cessit mentis alienatio siue daemonium, nisi cum sanus esset a febribus, sicut phrenetici sanari solent, nec aliquando postea tale aliquid passus est. Nouimus etiam sine dubitatione phreneticum futuram mortem cuiusdam feminae praedixisse, non sane specie diuinandi, sed tamquam factum ac praeteritum recolens. nam cum eius apud eum commemoratio fieret, "mortu
Abbreviated transcription (Latin):
difficile est: Certissimis tamen indiuis apud nor conflitit enuntiatas ade¬
monibus cogitationes hominum quitamen siuirtutum internam speciempor¬
sent in hominibus cernere nontem tarent sicut illam in iob nobilem acmira¬
bilem pauentiam ꝓculdubio siposr& diabolus cernere. Noll& a temtato
utiq superari c&erum alicubi longeiam facta quod nuntiant quȩ post aliqđ
dies uera eẽ firmentur non est mirandum. Possunt enimhoc efficere non
solum acrimonia cernendi &iam corporalia in conparabiliter prestantiore quã
nostraẽ. Sed &lumipsorum corporum longe utiq subtiliorum mira uelocita¬
te : Conperimus &iam in domo consittutums pm̃ inmundum diceresolerequan¬
do adeum uenire coepiss& exduo decim milibus presbiter: Et peromnia loca
itineris ubi e&̃ & quam propinquare & quando ingreder&ur & fundum &

Expanded text:
difficile est. certissimis tamen indiciis apud nos constitit enuntiatas a daedifficile est. certissimis tamen indiciis apud nos constitit enuntiatas a daemonibus cogitationes hominum: qui tamen, si uirtutum internam speciem possent in hominibus cernere, non temtarent; sicut illam in Iob nobilem ac mirabilem patientiam procul dubio si posset diabolus cernere, nollet a temtato utique superari. ceterum alicubi longe iam facta quod nuntiant, quae post aliquot dies uera esse firmentur, non est mirandum. possunt enim hoc efficere non solum acrimonia cernendi etiam corporalia inconparabiliter praestantiore quam nostra est, sed etiam ipsorum corporum longe utique subtiliorum mira uelocitate. Conperimus etiam in domo constitutum patientem spiritum inmundum dicere solere, quando ad eum uenire coepisset ex duodecim milibus presbyter et per omnia loca itineris ubi esset et quam propinquaret et quando ingrederetur et fundum et
Abbreviated transcription (Latin):
r&lur secunda syllaba utrum secunda e&̃ quumiam primautiq. nulla
e&̃ quȩ ꝓcussa aure transierat: Acsicomnis locutionis uris omnis
cantandi suauitas omnis postremo in actibus nr̃is corporalis motus dilapnis ocuide¬
t& neq ullum progressum : Nsamsiscir&ur sitrans actor corporis notus memo¬
riter sp̃s nontener& quibus consequentes in agendo conecter & quos utiq nonte¬
n& nisi imaginaliter asefactos inseipsarum &im fiturarum motionum ima¬
gines praeueniunt fines aotuum nostrorum. Quidenim agimus ꝑcorpus
quod non cogitando preoccupa uerit sp̃s : omniumq uisibilium operum similt¬
diner inseipso primitus uiderit Et quodam modo disposuerit que spĩtales cer¬
poralium simi litudines in animo nr̃o quem ammodum in notescant spiritibus
&iam in mundis uel quid obstaculi anima nostra patiatur existo terreno cor¬
pore ut eas inuicem in nostro spũ uidere nequeamus. inuenire & explicare

Expanded text:
retur secunda syllaba utram secunda esset, cum iam prima utique nulla retur secunda syllaba utram secunda esset, cum iam prima utique nulla esset, quae percussa aure transierat . ac sic omnis locutionis usus, omnis cantandi suauitas, omnis postremo in actibus nostris corporalis motus dilapsus occideret neque ullum progressum nancisceretur, si transactos corporis motus memoriter spiritus non teneret, quibus consequentes in agendo conecteret: quos utique non tenet nisi imaginaliter a se factos in se. ipsarum etiam futurarum motionum imagines praeueniunt fines actuum nostrorum. quid enim agimus per corpus, quod non cogitando praeoccupauerit spiritus omniumque uisibilium operum similitudines in se ipso primitus uiderit et quodammodo disposuerit? Quae spiritales corporalium similitudines in animo nostro quemadmodum innotescant spiritibus etiam inmundis uel quid obstaculi anima nostra patiatur ex isto terreno corpore, ut eas inuicem in nostro spiritu uidere nequeamus, inuenire et explicare
Abbreviated transcription (Latin):
quam ipsut corpus in substantia sua. Nec sane putandum est facere aliꝗd
corpus inspũtamquam sp̃s corpori facienti materiae uice subdatur Omni
enim modo prestantior est qui fact ee re dequa aliquid facit: Neq ullo
modo spũ. praestantius est corpus immo ꝑspicuemodo sp̃s corpore : Quã¬
uis ergo prius uidedmus aliquod corpus quod antea nonuideramus atq inde
incipiat imago eius eẽ in spũ nostro : quoillud cum abrens fuerit recordem᷑
Tamen candem eius imaginem non corpus in spũ sedipse sp̃s inseipso facit
caeleritate mirabili que ineffabiliter longe est a corporis tarditate
cuius imago mox ut oculis uisum fuerit in spũ uidentis nullius puncti tempo¬
ralis int̃positione formatur : Itemq: in auditunisi aurib: ꝑcepte uocis
imaginem continuo sp̃s inseipso formar& ac memoria r&iner& ignora¬

Expanded text:
quam ipsum corpus in substantia sua. nec sane putandum est facere aliquid quam ipsum corpus in substantia sua. nec sane putandum est facere aliquid corpus in spiritu, tamquam spiritus corpori facienti materiae uice subdatur. omni enim modo praestantior est qui facit ea re, de qua aliquid facit. neque ullo modo spiritu praestantius est corpus, immo perspicuo modo spiritus corpore. quamuis ergo prius uideamus aliquod corpus, quod antea non uideramus, atque inde incipiat imago eius esse in spiritu nostro, quo illud cum absens fuerit recordemur, tamen eandem eius imaginem non corpus in spiritu, sed ipse spiritus in se ipso facit celeritate mirabili, quae ineffabiliter longe est a corporis tarditate; cuius imago mox, ut oculis uisum fuerit, in spiritu uidentis nullius puncti temporalis interpositione formatur. itemque in auditu, nisi auribus perceptae uocis imaginem continuo spiritus in se ipso formaret ac memoria retineret, ignora
Abbreviated transcription (Latin):
quadam primo cum aere puro: Secundo cumaere caliginoso atq: nebulo¬
so: Tertio cum corpulentiore umore : Qurto cumterrena crassitudine
quinq sensus cumipso ubi sola excellit oculorum sensuefficit sicut in libro
quarto itemq inseptimo disseruisse merecolo. Est aut̃ hoc caclum oculir
conspicuum Vnde luminaria & sidera effulgent excellentius utiq. omni¬
bus cor poreis elementis sicut oculorum sensus excellit in corpore: Quia
uero sp̃s omnis omni est corpore sine dubitatione prestantior sequitur
ut non loci positione sed naturae dignitate prestantior sit natura sp̃ita lir
isto corporeo caelo &iam illa ubi rerum corporalium ex primuntur ima¬
gines Nic exsistit quid dam mirabile ut cumprior sit corpore s p̃s & poste¬
rior corporis imago quam corpus tamen quia illud quod tempore posteri¬
us est sit in eo qued natura prius .ẽ. prestantior sit imago corporis in spũ

Expanded text:
quadam primo cum aere puro, secundo cum aere caliginoso atque nebuloquadam primo cum aere puro, secundo cum aere caliginoso atque nebuloso, tertio cum corpulentiore humore, quarto cum terrena crassitudine quinque sensus cum ipso, ubi sola excellit, oculorum sensu efficit, sicut in libro quarto itemque in septimo disseruisse me recolo. est autem hoc caelum oculis conspicuum, unde luminaria et sidera effulgent, excellentius utique omnibus corporeis elementis, sicut oculorum sensus excellit in corpore. quia uero spiritus omnis omni est corpore sine dubitatione praestantior, sequitur, ut non loci positione, sed naturae dignitate praestantior sit natura spiritalis isto corporeo caelo etiam illa, ubi rerum corporalium exprimuntur imagines. Hic existit quiddam mirabile, ut, cum prior sit corpore spiritus et posterior corporis imago quam corpus, tamen, quia illud, quod tempore posterius est, fit in eo, quod natura prius est, praestantior sit imago corporis in spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
quidem cum uel umor suffundit᷑ uel cibus uel aliquid aliud corporis iniec¬
tum extrinsocus. ab anima uero cum ueltimore turbat᷑ uelpudor econ
admoueatur ex pressio corporalis imaginis quedis cerni nom possit a corpore:
Propter illam ergo ad fationem animȩ bonam &liam in somnis quedam eius me¬
rita clarent : Nam &iam dormiens salomonsapientiam preposuit omnib:
rebus eamq neglectis ceteris est precatur adño & sicut scriptura testatur pla¬
cuit hoc coram dnõ. Nec distulit r &ributionem bonam ꝓdesideriobono. Quaetũ
ita sint ꝑtin& corporis sensus adura corporalia quiꝑ quinq quasi ribulos
distanter ualenter distribuitur cumillud quod est subti lirsimum in corpore
uͣ. & obhoc animȩ uicinius quam c&era id est iux primum ꝑoculor sola diffundit᷑
emicatq in radus oculorum adiusibilia contuenda. Deinde mixtura

Expanded text:
quidem, cum uel humor suffunditur uel cibus uel aliquid aliud corporis iniecquidem, cum uel humor suffunditur uel cibus uel aliquid aliud corporis iniectum extrinsecus; ab anima uero, cum uel timore turbatur uel pudore conadmoueatur expressio corporalis imaginis, quae discerni non possit a corpore: propter illam ergo adfectionem animae bonam etiam in somnis quaedam eius merita clarent. nam etiam dormiens Salomon sapientiam praeposuit omnibus rebus eamque neglectis ceteris est precatus a domino; et, sicut scriptura testatur, placuit hoc coram domino nec distulit retributionem bonam pro desiderio bono. Quae cum ita sint, pertinet corporis sensus ad uisa corporalia, qui per quinque quasi riuulos distanter ualentes distribuitur, cum illud, quod est subtilissimum in corpore et ob hoc animae uicinius quam cetera, id est lux primum per oculos sola diffunditur emicatque in radiis oculorum ad uisibilia contuenda, deinde mixtura
Abbreviated transcription (Latin):
reant que raro accidit animȩ uicissim quero unde appareant dormientibur quȩ
cottidie sentit anima & nemo istuc aut non multum curat in quirere : Quasi¬
uero id eominus mira sit talium natura uisorum quia cottidiana est. Aut
id eo minus curanda qui a omnium est: Autsi recte faciunt quuista nonquerunt
Rectius fecerint sinec in illa curiosi sint. Ego uero multo amplius ammiror
multoq maxi mestupeo quanta celeritate acfacilitate in seanima fabrice¬
tur imagines corporum quȩ per corporis oculos uiderit quam somniantiũ
uel &iam in extasi uisiones: Quȩ cumq tamen illanatura uisorun est
ꝓculdubio corpus non est hoc norre cuinon sufficit Vnde &iam ex sistant in¬
quirat ab aluis : meignorar e confiteor : Illud plane exemplorum experi¬
mentis colligidatur sicut corporum pallor rubor tremor uel &ĩ mor¬
bus aliquando a corpore hab& cauras. aliquando ab anima : & a corpore

Expanded text:
reant, quae raro accidit animae, uicissim quaero, unde adpareant dormientibus, quae reant, quae raro accidit animae, uicissim quaero, unde adpareant dormientibus, quae cotidie sentit anima, et nemo istuc aut non multum curat inquirere. quasi ideo minus mira sit talium natura uisorum, quia cotidiana est, aut ideo minus curanda, quia omnium est; aut si recte faciunt, qui ista non quaerunt, rectius fecerint, si nec in illa curiosi sint. ego uero multo amplius admiror multoque maxime stupeo, quanta celeritate ac facilitate in se anima fabricetur imagines corporum, quae per corporis oculos uiderit, quam somniantium uel etiam in extasi uisiones. quaecumque tamen illa natura uisorum est, procul dubio corpus non est. hoc nosse cui non sufficit, unde etiam existant inquirat ab aliis; me ignorare confiteor. Illud plane exemplorum experimentis conligi datur. sicut corporum pallor, rubor, tremor, uel etiam morbus aliquando a corpore habet causas, aliquando ab anima — et a corpore
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo inusitato querunt primo quid sit hoc est quid signific&: Quo cognito
deinde querunt unde ita dictum sit: Quum tam multa sinecura nescant que
in usu sermonis habent undeita sint dicta: Sicquum aliquid inusitatum inre¬
bus acciderit siue corporalibus siue spitalibus causas rationemq sollicite in¬
quirunt & sibireddi ad octoribur flagitant. Solo autem cum inequirq in¬
terrogat uerbi gratia quid sit catus. Etrespondeo prudens uelacutus. Neo
ei sufficit red ꝑgit querere unde dictursit catus uicissim referre & querere
unde dictus sit acutus quod nihilominus utiq ignorabat sed quia usitatum no¬
menerat patienter eius originem nesciebat. Quod aut̃ nouum in sonuit auri¬
bus parumputat norre quid significando ual& nisi &iã undedicatur ex qui¬
rat. Quis quis ergo ex me querit undeuira corporalibus similia in extasi appa¬

Expanded text:
uerbo inusitato quaerunt primo, quid sit, hoc est quid significet, quo cognito uerbo inusitato quaerunt primo, quid sit, hoc est quid significet, quo cognito deinde quaerunt, unde ita dictum sit, cum tam multa sine cura nesciant, quae in usu sermonis habent, unde ita sint dicta: sic cum aliquid inusitatum in rebus acciderit siue corporalibus siue spiritalibus, causas rationemque sollicite inquirunt et sibi reddi a doctoribus flagitant. Soleo autem, cum me quisque interrogat, uerbi gratia, quid sit catus, et respondeo "prudens uel acutus", nec ei sufficit, sed pergit quaerere, unde dictus sit catus, uicissim referre et quaerere, unde dictus sit acutus. quod nihilominus utique ignorabat, sed, quia usitatum nomen erat, patienter eius originem nesciebat; quod autem nouum insonuit auribus, parum putat nosse, quid significando ualet, nisi etiam unde dicatur exquirat. quisquis ergo ex me quaerit, unde uisa corporalibus similia in extasi adpa
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Istarum uisionum & diuinationum cauras & modos uestigare si quis
potest certoq amprehenderecum magis audire uellem quam deme expec¬
tari utipredissererem quid tamen putem itaut nec doctime tam quam con¬
firmantem derideant nec indocti tamquam docentem accipiant: Sedutriq dis¬
ceptantem & querentem potius quam scentem non occultabo. Ego uisa ista om̃a ui¬
sis conparo somniantium sicut enim aliquando & haetfalsa Aliquando autem ue¬
ra sunt aliquando ꝑturbata aliquando tranquilla Iꝓsa autem uera aliquando
futuris omnino similia uel a ꝑte dicta aliquando obscuris significationibus &
quasi figuratis locutionibus prenuntiata sic &iam illa omnia : Sedamant
homines in ex pertamirari & causas in solitorum rere quirere cum cotidia¬
na plerumq: talia sȩpe &iam latentioris originis nosse noncurent. Nam
quem ammodum inuocibus hocest signis quibus in loquendo utimur audito

Expanded text:
tis. Istarum uisionum et diuinationum causas et modos uestigare si quis tis. Istarum uisionum et diuinationum causas et modos uestigare si quis potest certoque conprehendere, eum magis audire uellem quam de me expectari, ut ipse dissererem. quid tamen putem, ita ut nec docti me tamquam confirmantem derideant nec indocti tamquam docentem accipiant, sed utrique disceptantem et quaerentem potius quam scientem, non occultabo. ego uisa ista omnia uisis conparo somniantium. sicut enim aliquando et haec falsa, aliquando autem uera sunt, aliquando perturbata, aliquando tranquilla, ipsa autem uera aliquando futuris omnino similia uel aperte dicta, aliquando obscuris significationibus et quasi figuratis locutionibus praenuntiata, sic etiam illa omnia. sed amant homines inexperta mirari et causas insolitorum requirere, cum cotidiana plerumque talia saepe etiam latentioris originis nosse non curent. nam quemadmodum in uocibus, hoc est signis, quibus in loquendo utimur, audito
Abbreviated transcription (Latin):
nihil doluiss& cuiuix interuallo tridui antea parcebatur : Viderat autem in
ipso ingressu quad ragen sime illos promittentes sibi quod per quadraginta dies
nullum sensurus eẽt dolorem: Postea ipsi ei dederunt tamquam medicinale
consilium ut ei preputii longitudo precider&ur quo facto diunon doluit
quum ueroiterum similit̃ doler& & similia uidere coepiss&. Accepit abcis
rur sus consilium ut in mare pubetenus intrar& acpostaliquantam morã
inde disceder& promittentib: sane quodam deinceps uehementem illum
dolorem non eẽt passurus sed solius illius uis coriumoris molestiam atq
ita secutum est Necumquamtalem aliquam postea passus est auersionem
mentis a sensibus nectale aliquid uidit nisi antea cum in mediis dolorib:
& horrendis uocibus repente ommutesaens abriperetur. Posteata¬
men medius c&era curantibus & sanantibus non ꝑmansit in ꝓpositos cĩta¬

Expanded text:
nihil doluisset, cui uix interuallo tridui antea parcebatur. uiderat autem in nihil doluisset, cui uix interuallo tridui antea parcebatur. uiderat autem in ipso ingressu quadragesimae illos promittentes sibi, quod per quadraginta dies nullum sensurus esset dolorem; postea ipsi ei dederunt tamquam medicinale consilium, ut ei praeputii longitudo praecideretur, quo facto diu non doluit. cum uero iterum similiter doleret et similia uidere coepisset, accepit ab eis rursus consilium, ut in mare pube tenus intraret et post aliquantam moram inde discederet, promittentibus sane, quod iam deinceps uehementem illum dolorem non esset passurus, sed solius illius uiscosi humoris molestiam; atque ita secutum est. nec umquam talem aliquam postea passus est auersionem mentis a sensibus nec tale aliquid uidit nisi antea cum in mediis doloribus et horrendis uocibus repente obmutescens abriperetur. postea tamen medicis cetera curantibus et sanantibus non permansit in proposito sanctita
Abbreviated transcription (Latin):
tur atcumpatiebatur eiulabat uehementer cum iactatione membror ũmen¬
tes anissima. Sicut incruciatibus corporalium dolorum fieri pol&. Ne inde
inter uocessuas abripiebatur ab omnibur sensibus & iacebat patentib:
oculis neminem circum stantium uidens adnullam uellicationem semouens
post aliquantum tam quã euigilans neciam dolens que uiderat indicabat.
Tum inter positis paucis diebus eadem patiebatur : In omnibus sane uelpene omnibus
uisionibus suis duorre dicebat uidere ibium prouectioris aetatis. Alterum pue¬
rum a quibus ei uel dicebantur uel demonstrabantur que seaudirre & uidisse
narrabat. Vidit quodam diepiorum psallentium la& antium inluce mira¬
bili & impiorum intenebris diuersas & a tro cissimas poenas illis ducentib:
& ostendentibus : Et felictatis aliorum aliorumq infelicitatis meritum in n¬
nuantibus. Hoc autem uidit die dominico paschȩ cumꝑ totam quadra gesimã

Expanded text:
tur: at cum patiebatur, eiulabat uehementer cum iactatione membrorum mentur: at cum patiebatur, eiulabat uehementer cum iactatione membrorum mente sanissima, sicut in cruciatibus corporalium dolorum fieri solet. deinde inter uoces suas abripiebatur ab omnibus sensibus et iacebat patentibus oculis neminem circumstantium uidens, ad nullam uellicationem se mouens. post aliquantum tamquam euigilans nec iam dolens quae uiderat indicabat. tum interpositis paucis diebus eadem patiebatur. in omnibus sane uel paene omnibus uisionibus suis duos se dicebat uidere, unum prouectioris aetatis, alterum puerum, a quibus ei uel dicebantur uel demonstrabantur, quae se audisse et uidisse narrabat. Uidit quodam die piorum psallentium laetitiam in luce mirabili et inpiorum in tenebris diuersas et atrocissimas poenas illis ducentibus et ostendentibus et felicitatis aliorum aliorumque infelicitatis meritum insinuantibus. hoc autem uidit die dominico paschae, cum per totam quadragesimam
Abbreviated transcription (Latin):
ex sistimans sentiat senonca corpora sed spũ uidere : Ion gesittamen ab
affectione quasuo corpori presentatur unde senorunt & ceci uigilare
cumsimilitudines corporum cogitatas a corporibus que uidere non pos¬
sunt certa notiane discernunt. Cum dutem sano corpore nec somno
sensibus consopitas aliquo occulto opere spĩtali in eauisa que similia sunt
incolomis uiuer& Post paucos autem dies repente defuncta & percum locum
elata est qua ille predixerat : Fuit item apud nos puer in exordio pubertatir
dolorem a cerrimum genitalium paciebatur : medicis nequaquam ualentib:
quid illud e& agnoscere nisi quod neruus ipse introrsum reconditur erat
ita ut nec preciso preputio quod in moderata longitudine ꝓpendebat apparere
potuerit. sed postea uicess& inuentus umor autem uiscosus & acer ex su¬
dans testes & inguina urebat. Sed acutum dolorem non continuum patieba¬

Expanded text:
existimans sentiat se non ea corpore, sed spiritu uidere, longe sit tamen ab existimans sentiat se non ea corpore, sed spiritu uidere, longe sit tamen ab effectione, qua suo corpori praesentatur: unde se norunt et caeci. uigilare, cum similitudines corporum cogitatas a corporibus, quae uidere non possunt, certa notione discernunt. Cum autem sano corpore nec somno sensibus consopitis aliquo occulto opere spiritali in ea uisa, quae similia sunt incolumis uiueret; post paucos autem dies repente defuncta est et per eum locum elata est, qua ille praedixerat. Fuit item apud nos puer, qui in exordio pubertatis dolorem acerrimum genitalium patiebatur medicis nequaquam ualentibus, quid illud esset, agnoscere, nisi quod neruus ipse introrsum reconditus erat, ita ut nec praeciso praeputio, quod inmoderata longitudine propendebat, adparere potuerit, sed postea uix esset inuentus. humor autem uiscosus et acer exudans testes et inguina urebat. sed acutum dolorem non continuum patieba
Abbreviated transcription (Latin):
tienda: Quemnisum qnm̃ non ammitat tanta ex pressione format simi¬
lia ut imagines corporalium acorporalibus dis cernere non ualens utrũ
in illis aninistis sit nesciat. Et cum sat longe aliomodo sciat quamdum in
cogitando uersantur siue occurrunt similitudines corporum quimodus ni¬
si ab expertis capiut cumq non potest Ninc enim erat quod medor miens in
somnis uidere scebam Nec tamen illas corporalium rerum similitudines
quas uidebam Sic ab ipsis corporalibus discernebam quemam modum
eas cogitantes &iam clausis oculis uel intenebris constituti dircer nere role¬
mus Tantum ual& ipsa animi intentio utrum ꝑducatur usq ad sensus li¬
c& clausos aninipro cerebro unde in haecnititur aliqua causa ex sistente
in aliud auertatur : Vt quamuis aliquando senouerit non corpora sed cor¬
perum similitudines cernere uelminus erudita &iam ipsa eẽ corpora

Expanded text:
tienda. quem nisum quoniam non amittit, tanta expressione format simitienda. quem nisum quoniam non amittit, tanta expressione format similia, ut imagines corporalium a corporalibus discernere non ualens, utrum in illis an in istis sit, nesciat et cum scit longe alio modo sciat, quam dum in cogitando uersantur siue occurrunt similitudines corporum: qui modus nisi ab expertis capi utcumque non potest. hinc enim erat, quod me dormiens in somnis uidere sciebam nec tamen illas corporalium rerum similitudines, quas uidebam, sic ab ipsis corporalibus discernebam, quemadmodum eas cogitantes etiam clausis oculis uel in tenebris constituti discernere solemus. tantum ualet ipsa animi intentio utrum perducatur usque ad sensus licet clausos an in ipso cerebro, unde in haec nititur, aliqua causa existente in aliud auertatur, ut, quamuis aliquando se nouerit non corpora, sed corporum similitudines cernere uel minus erudita etiam ipsa esse corpora
Abbreviated transcription (Latin):
onibus neq uigilantium. Tantum tamen ual& quodusq ad oculos eorũ
nec sopita nec perturbata nec inter clausa peruenit a cerebro uia senti endi
& anime intentionem usq: ad ipsas quamuis clauras fores : corporis ducit
ut cogitentur quidem imagines corporum sed nullo modo proeis habeant᷑
corporibus que per oculos sentiuntur. Tantum inter est ubi fiat in pedim̃¬
tum sentiendi corporalia cumfit incorpore. Sienim non fit nisi in ipsis
aditibus & quasi ianuis sensuum uelut in oculis in auribus c&erisq sen¬
sibus corporis sola in peditur perceptio corporalium. Non autem animȩ
intentio in aliudsio auertitur ut pro corporibus habeat imagines corpo¬
rum Si autem causa est intur incerebro unde diriguntur uiȩ ad eaquae
foris sunt sentienda ipsius intentionis uasa sopiuntur uel turbantur uel
inter duduntur quibus nititur anima in eaquȩ foris sunt intuenda uel sen¬

Expanded text:
onibus neque uigilantium. tantum tamen ualet, quod usque ad oculos eorum onibus neque uigilantium. tantum tamen ualet, quod usque ad oculos eorum nec sopita nec perturbata nec interclusa peruenit a cerebro uia sentiendi et animae intentionem usque ad ipsas quamuis clausas fores corporis ducit, ut cogitentur quidem imagines corporum, sed nullo modo pro eis habeantur corporibus, quae per oculos sentiuntur. Tantum interest, ubi fiat inpedimentum sentiendi corporalia, cum fit in corpore. si enim non fit nisi in ipsis aditibus et quasi ianuis sensuum, uelut in oculis, in auribus ceterisque sensibus corporis, sola inpeditur perceptio corporalium, non autem animae intentio in aliud sic auertitur, ut pro corporibus habeat imagines corporum; si autem causa est intus in cerebro, unde dirigantur uiae ad ea, quae foris sunt, sentienda, ipsius intentionis uasa sopiuntur uel turbantur uel intercluduntur, quibus nititur anima in ea, quae foris sunt, intuenda uel sen
Abbreviated transcription (Latin):
uisiones quamuis cernendis corporalibus obstaculum exsistat a corpore
Magis enim cacti aliquid dormientes quamuigilantes uident. Dor mientib:
quippe incerebro consopitur uia sentiendi quȩ intentionem ad oculor du¬
ut Ideoq: ipsa intentio in aliud auersa cernit uisa semniorum tã quã
species corporales ad sint ut sibi dormiens iugilare uideatur. Et non simi¬
lia corporibus sedipra corpora intueri seput&: cum aut̃ uigilant cẽcidu
cuntur ꝑ illa itinera intentio cernendiq cum ad loca uenerit oculorum ñ
eperitur foras sedibireman& utuigi larererentiat potius que erse intene¬
bris uigilando &iam perdiem quam dormiendo siue perdiem siue pernoc¬
tem Nam & quicet non sunt pleriq: patentibus oculis dormiunt nihil
per eos uidentes sed non ideo nihiluidentes cum spũ cernant uisa somnio¬
rum. Siautem dausis oculir uigilent neq dormientium prestosunt uisi¬

Expanded text:
uisiones, quamuis cernendis corporalibus obstaculum existat a corpore. uisiones, quamuis cernendis corporalibus obstaculum existat a corpore. magis enim caeci aliquid dormientes quam uigilantes uident; dormientibus quippe in cerebro consopitur uia sentiendi, quae intentionem ad oculos ducit, ideoque ipsa intentio in aliud auersa cernit uisa somniorum, tamquam species corporales adsint, ut sibi dormiens uigilare uideatur et non similia corporibus, sed ipsa corpora intueri se putet: cum autem uigilant caeci, ducitur per illa itinera intentio cernendi, quae cum ad loca uenerit oculorum non exeritur foras, sed ibi remanet, ut uigilare se sentiant potiusque esse in tenebris uigilando etiam per diem quam dormiendo siue per diem siue per noctem. nam et qui caeci non sunt, plerique patentibus oculis dormiunt nihil per eos uidentes, sed non ideo nihil uidentes. cum spiritu cernant uisa somniorum, si autem clausis oculis uigilent, neque dormientium praesto sunt uisi
Abbreviated transcription (Latin):
deles misteria loquentes aut accedente &um intellegentia ueros ꝓphetar
aut ad tempus quod pereos oport& ostendi uidentes atq narrantes sed cum
a corpore caura est ut talia uira cernantur non ea corpus ex hib& Neq enim
hab& eamuim ut form& aliquid sp̃itale sedropito aut ꝑturbato a ut &iam
interduso itinere intentionis aurebro quadirigitur sentiendi modus : Ani¬
ma ipsa quȩ motu ꝓprio cessare ab hoc opere non potest quia ꝑ corpus non sinit᷑
uel non plenesinitur corporalia sentire uel adcorporaliauimsuae intenti¬
onis dirigerespũ corporalium similitudines agit aut intuetur obiectas: Et
siquidem ipsa ea sagit phantasae tantum sunt. si autem obiectas intuetur
ostensionessunt. Seniq cum oculidolent uel extincti sunt quia non est causa
inse decerebri unde ipsa dirigitur intentio sentiendi non fiunt huius modi

Expanded text:
deles mysteria loquentes aut accedente etiam intellegentia ueros prophetas deles mysteria loquentes aut accedente etiam intellegentia ueros prophetas aut ad tempus, quod per eos oportet ostendi, uidentes atque narrantes. Sed cum a corpore causa est, ut talia uisa cernantur, non ea corpus exhibet; neque enim habet eam uim, ut formet aliquid spiritale, sed sopito aut perturbato aut etiam intercluso itinere intentionis a cerebro, qua dirigitur sentiendi modus, anima ipsa, quae motu proprio cessare ab hoc opere non potest, quia per corpus non sinitur uel non plene sinitur corporalia sentire uel ad corporalia uim suae intentionis dirigere, spiritu corporalium similitudines agit aut intuetur obiectas. et si quidem ipsa eas agit, phantasiae tantum sunt, si autem obiectas intuetur, ostensiones sunt. denique cum oculi dolent uel extincti sunt, quia non est causa in sede cerebri, unde ipsa dirigitur intentio sentiendi, non fiunt huius modi
Abbreviated transcription (Latin):
pore quidem siuenaturali uicis situdine ut sunt uisa somniantium Dormire
quippe a corpore est homini siuc aliqua mala ualitu dine sensibus perturbatis ut
cum a freneticis simul & corpora uidentur & uisa similia corporibus tam¬
quam & ipra preoculis assint : Aut penitus interdusis sicut raepe madefac¬
ti morbo aliquo in grauescente presente corpore diu absenter deinde hominib:
red diti multare uidisse dixerunt absp̃ũ uero cum omnino sano atq: integro
corpore in alienationem sapiuntur siueita ut & persensus corporis corpora
uideant & in spũquedam similia quea corporibus non discernant siue penitus
auertantur a sensibus carnis & nihil percos omnino sentienter illa sp̃itali uisio¬
ne habitent insimilitudinib: corporum. Sedcum malur in haec arripit sp̃s
aut demoniacos facit aut arrepticos aut falsos ꝓphetas. Cum autem bonus fi¬

Expanded text:
pore quidem siue naturali uicissitudine, ut sunt uisa somniantium — dormire pore quidem siue naturali uicissitudine, ut sunt uisa somniantium — dormire quippe a corpore est homini — siue aliqua mala ualetudine sensibus perturbatis, ut, cum a phreneticis simul et corpora uidentur et uisa similia corporibus, tamquam et ipsa prae oculis adsint, aut penitus interclusis, sicut saepe male facti morbo aliquo ingrauescente praesente corpore diu absentes, deinde hominibus redditi multa se uidisse dixerunt; ab spiritu uero, cum omnino sano atque integro corpore in alienationem rapiuntur, siue ita, ut et per sensus corporis corpora uideant et in spiritu quaedam similia, quae a corporibus non discernant, siue penitus auertantur a sensibus carnis et nihil per eos omnino sentientes illa spiritali uisione habitent in similitudinibus corporum. sed cum malus in haec arripit spiritus, aut daemoniacos facit aut arrepticios aut falsos prophetas; cum autem bonus, fi
Abbreviated transcription (Latin):
tur nosse nom possumus. Quia sic eas ut opinor habent in potestate occulta¬
re sp̃ita libus modis quem ammodum nos quiburdã inter iectis obstaculis
nr̃a corpora nealiorum oculis uideantur abs condimus. Et quid fiat in
spũ nostro ut aliquando cernantur tantum modo significantes imagi¬
nes & utrum aliquid significent ignoralur: Aliquando autem aliquid
significare sentiꝗantur. Sed qui significent nesciatur : Aliquando uero
funditur uelirascitur uelamat uel siquid huius modi : Net in merito sud quod
animat & regit &iam cumuehementius mouetur uehementius exagitat. Ita &
ipsi animȩ ut in eauisa ꝑgat que non ei ꝑ sensus corporis nuntiantur sedꝑ in corpo¬
ralem substantiam &ita pergat ut nondis cernat utrum corpora sint Ansimi¬
litudines corporum aliquando a corpore accidit aliquando abspũ : Etacor¬

Expanded text:
tur, nosse non possumus — quia sic eas, ut opinor, habent in potestate occultatur, nosse non possumus — quia sic eas, ut opinor, habent in potestate occultare spiritalibus modis, quemadmodum nos quibusdam interiectis obstaculis nostra corpora, ne aliorum oculis uideantur, abscondimus — et quid fiat in spiritu nostro, ut aliquando cernantur tantummodo significantes imagines sed, utrum aliquid significent, ignoretur, aliquando autem aliquid significare sentiantur, sed quid significent nesciatur, aliquando uero funditur uel irascitur uel amat uel si quid huius modi; nec inmerito, si id, quod animat et regit, etiam cum uehementius mouetur uehementius exagitat — ita et ipsi animae, ut in ea uisa pergat, quae non ei per sensus corporis nuntiantur, sed per incorporalem substantiam, et ita . pergat, ut non discernat, utrum corpora sint an similitudines corporum, aliquando a coipore accidit, aliquando ab spiritu: et a cor
Abbreviated transcription (Latin):
emturi ad cuius cadaber spectandum in luces cente die confluxuram
turbam & illius sollemnitatis locum deserturam predixit Et factum
est cum satis cunctis quiaderant in omnibus eius motibus daruirs&
hoceum ludendo & iocando nus quam perturbata uelalienata mente
dixisse ipso &liam tanto amplius mirante quod accidit quanto magis nos¬
sa quo id animo atq ore protulerit : Quonam modo hecuira in sp̃m homi¬
nis ueniant ut rumibi primitus formentur anformata ingerantur & qua¬
dam coniunctione cerrantur ut sic hominibus angeli ostendant cogitationes
suas & corporalium rerum similitudines quas in suo spũ futurorum cog¬
nitione preformant quem ammodum & ipsi nostras cogitationes non
utiq: oculis quia non corpora sed spũ uident. Verum hoc intersit quod
illi nortras &iam sinolimus nouerunt. Nos autem ipsorum nin ostendan¬

Expanded text:
emtum iri, ad cuius cadauer spectandum inlucescente die confluxuram emtum iri, ad cuius cadauer spectandum inlucescente die confluxuram turbam et illius sollemnitatis locum deserturam praedixit. et factum est, cum satis cunctis, qui aderant, in omnibus eius motibus claruisset hoc eum ludendo et iocando nusquam perturbata uel alienata mente dixisse ipso etiam tanto amplius mirante, quod accidit, quanto magis nosset, quo id animo atque ore protulerit. Quonam modo haec uisa in spiritum hominis ueniant, utrum ibi primitus formentur an formata ingerantur et quadam coniunctione cernantur, ut sic hominibus angeli ostendant cogitationes suas et corporalium rerum similitudines, quas in suo spiritu futurorum cognitione praeformant, quemadmodum et ipsi nostras cogitationes non utique oculis, quia non corpore, sed spiritu uident, uerum hoc intersit, quod illi nostras, etiam si nolimus, nouerunt, nos autem ipsorum, nisi ostendan