comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
polonam sic nobis exponendum uidour gara
quae hebraiccie dicitur atci sonat fortitudinẽ
uelimperium. Salo mon pacificum idumea san¬
quinarium atque terrenum a roco idẽ es dod
imem uberis sĩue parui lic&quidam dor
pro dod male legentes ignem generacionis
pucent Ascalon inter pr&atur ignis homi¬
uda siue ad pensa & ponderatoi. Accharon
scerilitas siueradi caitio. Igitur gaiza quae
sibi fortitudinem siue scientiae &imperium sepro¬
utit Accusatur in eo quod captiuos de familia
salomonis concluserit inidumea hosergo ar¬
bitroi iudeorum magistros &om̃s qui occĩdentẽ
sequuncur litceram Noluntque respicere sp̃mui
ufiuantem sequeumq: interpr&antur & sapiur
uolun. eẽ tertena Nec cudiunt iunidiscipulis
parabolas dñm disserentem & dieiite meis qui habeł¬
eis quihabent aures audiendi audiant Presercim
cumapłs nuni festam historiã induobus intellegut
cesta mentis Vno super montem sina quȩ est agar

Expanded text:
pologiam sic nobis exponendum videtur: Gaza pologiam sic nobis exponendum videtur: Gaza quae Hebraice dicitur AZA  , sonat fortitudinem vel imperium: Salomon, pacificum: Idumaeus, sanguinarium, atque terrenum: Azotus, id est, Esdod, ignem uberis, sive patrui: licet quidam dor, pro dod male legentes, ignem generationis putent: Ascalon interpretatur ignis homicida, sive appensa et ponderata: Accaronerpretatur eradicatio. 232 Igitur Gaza quae sibi fortitudinem scientiae suae et imperium repromittit, accusatur in eo quod captivos de familia Salomonis concluserit in Idumaea. Hos ego arbitror Judaeorum magistros, et omnes qui occidentem sequuntur litteram, noluntque recipere spiritum vivificantem; sed quaecumque interpretantur et sapiunt, volunt esse terrena, nec audiunt cum discipulis parabolas Dominum disserentem, et dicentem eis: Qui habet aures audiendi, audiat : praesertim cum Apostolus manifestam historiam in duobus intelligat Testamentis . Unum super montem Sina, quae est Agar,
Abbreviated transcription (Latin):
salomonis aestimantes quod non salomonem sed
por feccm significcit at que com pl&cm utnullus
semanserit cciptiuorum qui non sit traditis
iduneis Vnde ignem seingaze muros edes si ue
sundamenta dicet eẽ missurum qui uni uersa
deuore & absorbeat & quia quinq palesti
noium legimus ciuitates quae propter arcie
inurum percus sȩ siunt plagis postgaram
transit ada rocum quae appellutur asdod. &
rursum adascalonem uoce terribili commi¬
natus habittitorem eẽ. atori perditurum & te¬
nentem sceptrum dea scalone regiam uidelic&
potes catem siue tribuum ascalonis ut nullus ibi
remineat neultime quidem a&cicis homines qui
trementes artus baculo regente susuentent.
Rursumq transferat manum suam ut percutia
accharim & qucittuor enumeratis urbibus roli¬
quas philistiim ciuitaites uno sermone conp̃hendit
tpenbunt reliqui philistuim quos aueg&h ciui¬
catem aut om̃s̃ uicos qui supra dictis urbibus
subiacent debemus accipere. Secundum tro¬

Expanded text:
odotio τελείαν, quod non Salomonem, sed perfectam significat atque completam: ut nullus remanserit captivorum, qui non sit traditus Idumaeis. Unde ignem se in Gazae muros et aedes, sive fundamenta dicit esse missurum, qui universa devoret et absorbeat. Et quia Palaestinorum quinque legimus civitates, quae propter arcae injuriam percussae sunt plagis, post Gazam transit ad Azotum , quae appellatur ESDOD  , et rursus ad Ascalonem, et voce terribili comminatur habitatores se Azoti perditurum, et tenentem sceptrum de Ascalone, regiam videlicet potestatem, sive tribum Ascalonis, ut nullus ibi remaneat, ne ultimae quidem aetatis homines, qui trementes artus baculo regente sustentent. Rursumque transfert manum suam, ut percutiat Accaron. Et quatuor enumeratis urbibus, reliquas Philistiim civitates uno sermone comprehendit. Et peribunt reliqui Philistiim: quos aut Geth civitatem, aut omnes vicos qui supradictis urbibus subjacent, debemus accipere. Secundum tro
Abbreviated transcription (Latin):
irt ssuc usum eẽ sermonibus ut quia pastor
cregum ninil ter ribili is leone cogno uerar
iramidi leoibus comparar& luxta huno
uaesensun ei am unc dee quod sepe ui¬
derat sunit eemplum. & sic decem tribiũ
paruas reliquis deasseriorum narrat manib
eruendas quomodo sipastor deuoritis omini¬
bus menibris duocy ra. aut &renium auri¬
cule delronis fau abus positoq compar.¬
timis exemnla. i a inquid eruentur filu isrł

Expanded text:
artis suae usum esse sermonibus: ut quia pastor gregum nihil terribilius leone cognoverat, iram Domini leonibus compararet. Juxta hunc ergo sensum etiam nunc de eo quod saepe viderat sumit exemplum, et sic decem tribuum parvas reliquias de Assyriorum narrat manibus eruendas: quomodo si pastor, devoratis omnibus membris, duo crura aut extremum auriculae de leonis faucibus rapiat: positoque comparationis
Abbreviated transcription (Latin):
reli quisse leonem rugientem diabo luitu
intollegendum & rugientem his qui peritu
malam partem audiunt leonis ragitum &
uointur in mortem Sic scĩ in bonã partẽ
dnm precipi entemadiaant et saluentur
Uditum fticite in aedibus azoti & medi¬
Ubus terrae aegypti & diute. Congregu¬
mini supermontes samariae. Suprti diximꝰ

Expanded text:
reliquisse, leonem rugientem diabolum reliquisse, leonem rugientem diabolum intelligendum, et rugientem his qui periturmalam partem audiunt leonis rugitum, et capiuntur in mortem, sic sancti in bonam partem Deum praecipientem audiant et salventur. « Auditum facite in aedibus Azoti, et in aedibus terrae Aegypti, et dicite: Congregamini super montes Samariae, et videte
Abbreviated transcription (Latin):
seruerint & deimminenti periculo liberent
& nota quod clemens benignus dr̃ sempersius
prenunticit neco gatur inferre supplica & qđ
her&ici calumniantur increaitore quasi se¬
uero actruculento crudeli & tanto iudig
soquod nullum sit malum Inciui taite quod
ille nonsticicit. Hoc nos referimus ad mag¬
nitudinem miseri cordae quod non inferat
poenas nisi ante predixerit. qui autem pre¬
dicit non uult punire peccantes. Leo inquid
rugi& quis nontimebit. dñs dr̃ loquutusẽ
Quis non pro phectibit quis in hocloco non ꝓ
in possibili sed proraro accipitur. ille enim
nontimebit & ille non pro phetabit qui prop¬
ter duriciam suam dnm̃ audire cantempsert
Et est sensus iuxta historiam si adleonis
uocem om̃a contremescunt & cuncte anima¬
tium natura terr&ur. Nos iubente dõ ue lo¬
quamur & adnuntiemus populo uentura sup¬
pliciti non pro phetabimus non loquemur
Scio quendam insuis scriptum commentaris

Expanded text:
seruerint, de imminenti periculo liberentur. seruerint, de imminenti periculo liberentur. Et nota quod clemens et benignus Deus semper futura praenuntiat, ne cogatur inferre supplicia. Et quod haeretici calumniantur 256 in Creatore, quasi severo et truculento, crudeli, et tantum judice, eo quod nullum sit malum in civitate, quod ille non faciat: hoc nos referimus ad magnitudinem misericordiae, quod non inferat poenas, nisi ante praedixerit. Qui autem praedicit, non vult punire peccantes. Leo, inquit, rugiet, et quis non timebit? Dominus Deus locutus est, quis non prophetabit? Quis in hoc loco non pro impossibili, sed pro raro accipitur. Ille enim non timebit, et ille non prophetabit, qui propter duritiam suam Dominum audire contempserit. Et est sensus juxta historiam: si ad leonis vocem omnia contremiscunt, et cuncta animantium natura terretur, nos, jubente Deo ut loquamur et annuntiemus populo ventura supplicia, non prophetabimus? non loquemur? Scio quemdam in suis sc
Abbreviated transcription (Latin):
suma mus exemplum. e tuidit dñs operaeorum
qui a conuersieeñt auiis suis pessimis & penituit
eum suꝑmalitia quam loquutusẽ ut facer&
Malitici utique ubi sub uersio nineuittirum ẽ
quam perpro phectm ds̃ fuercit comminatis
& non uirtute contraria quȩ cid peccitũ pera¬
nent proquo comminabuntur tormentti p¬
cantibus: Sequitur Non faci& dñsds̃ uerbũ
nisi reue lauerit secr&um suum siuecorreptio¬
nem suam seruissuis prophetis. Non quo oa
teiam fecerit sed que fcturus interrissit
re adama & seboim. Reuelauit ioseph in¬
ter pr&laitionem somnii septem annorum fami
in aegypto & ionȩ pro ph&cie subuersionẽ
nineue. ut qui audirent uentura subplcia
a ut agerent penitentici & tormenta uituren
Aut contemnentes iustius punirentur itt
& nunc dũs reuelat peramosseruum suum
ac prophectim qued ftcturus sit decem tribub
ut si fuerint ad meliora conuersae &idola de¬

Expanded text:
sumamus exemplum: Et vidit Deus opera eorum, sumamus exemplum: Et vidit Deus opera eorum, qui conversi essent a viis suis pessimis, et poenituit eum super malitia, quam locutus est ut faceret eis . Malitia utique ibi subversio Ninivitarum est, quam per prophetam Deus fuerat comminatus, et non virtuti contraria, quae ad peccatum pertinet, pro quo comminabatur tormenta peccantibus. Sequitur: Non faciet Dominus Deus verbum, nisi revelaverit secretum suum, sive correptionem suam servis suis prophetis: non quo omnia ante jam fecerit; sed quae facturus in terris sirham, Adamam et Seboim . Revelavit Joseph interpretationem somnii septem annorum famis in Aegypto , et Jonae prophetae subversionem Ninivae : ut qui audirent ventura supplicia, aut agerent poenitentiam, et tormenta vitarent: aut contemnentes justius punirentur. Ita et nunc Dominus revelat per Amos servum suum et prophetam, quid facturus sit decem tribubus, ut si fuerint ad meliora conversae, et idola de
Abbreviated transcription (Latin):
indauid legimus iuxta semittam scandalũ qui¬
posuerunt Non enim possunt decipere sim¬
naest erium qui relinquere pacem quae & su¬
perat omne sensum &quamdñs pergens ad pa¬
sonitu terreantur Quid quid enim inscrip¬
curis sc̃s dicitur tuba comminans ẽ & gran¬
diuoce aures credentium penecrans. Siius¬
a sumus ꝑta bam xp̃i adbe. ticudinem pro¬
uocamur si petcatoros audimus quãosim
toimintu passuri MAlum autem quod dñs facit
in ciurcate noi uantrariumẽ uirtuti sed af¬
flictio &cruuatus. Dequo legimus sufficiat diei
malitio sua i lest tribulatio & angustiae. &
in prophetu legimus. E godĩ qui feciꝰ lucem &
tinebras quiracio pacemꝰ & conlo mala. Si cut
enimtenebre contrariae sunt luci & diei sic
& pace bellum contrarium .ẽ. Quod non perse
malum ẽ sed malum uid&ur his eẽ. quisus tined
&ut sciamus inscripturis scĩs malitiam in terdum rẽ
contrariam uerraiti accipi sed afflictionem
senasq ec angustiaum. Vnum adhuo dere na

Expanded text:
in David legimus: Juxta semitam scandalum posuerunt mihi . Non enim possunt decipere simna est eorum qui reliquere pacem, quae exsuperat omnem sensum , et quam Dominus pergens ad Pasonitu terreantur. Quidquid enim in Scripturis sanctis dicitur, tuba comminans est, et grandi voce aures credentium penetrans. Si justi sumus, per tubam Christi ad beatitudinem provocamur: si peccatores, audimus quae simus tormenta passuri. Malum autem quod Dominus facit in civitate, non contrarium est virtuti, sed afflictio et cruciatus, de quo legimus: Sufficit diei malitia sua , id est, tribulatio et angustia. Et in Propheta tenebras, qui facio pacem et condo mala . Sicut enim tenebrae contrariae sunt luci et diei, sic et paci bellum contrarium est, quod non per se malum est, sed malum videtur his esse qui sustinent. Et ut sciamus in Scripturis sanctis malitiam interdum non contrariam virtuti accipi, sed afflictionem poenasque et angustiam: unum adhuc de Jona
Abbreviated transcription (Latin):
notiaam dĩ inquarum doctrina ignis &¬
urensẽ & tribulatio & angustia ucconsi¬
derent falsam samariam & ascendant
ad montes superbie eius & uideaant multai
insanias in medio ciuitatis. dum unusquis¬
que fingit quod colueritit &adorent fig¬
mentum suum ut marcion bonam dm̃
&otiosum ut ualentinus a eonas xxX¬

Expanded text:
notitiam Dei, in quarum doctrina ignis enotitiam Dei, in quarum doctrina ignis exurens est, et tribulatio et angustia: ut considerent falsam Samariam, et ascendant ad montes superbiae ejus, et videant multas insanias in medio civitatis, dum unusquisque fingit quod voluerit, et adorat figmentum suum - ut Marcion bonum Deum et otiosum: ut Valentinus αἰῶνας
Abbreviated transcription (Latin):
trunt. Dicente inquid ut tongre gentur
omnes gentes qua einuicino sunt & uideti
scelera israhel. Nemiquum putent dĩ eẽ
iudicium. Quo modo sidicer& prius uidete
quae facicint & tuic meam sententiam probate
pulclirȩ que intulit super montes samariae
uel ciui ttites quaenune sabaste nunc samaria
uocabatur uel uniuerse prouintiae quae
in montibus sittiẽ uidete in sanias multas
inmedio eius utpro dõ ad orent uitulos &in
molent filios suos. Nechoc scelere contemti ca¬
lum nientur pauperes inpene crabilibus suis &
omnino rectum facere nesciant Tes aurirun¬
tes sibi nonaurum & pecunias quȩ incerdum
labore queruntur sed iniquitatẽ & rapnas
mȩdibus suis ie quia deserto caltudĩ ador¬
uerunt idolcitra dat eis in reprobum sensu
ut faciant quaenon oport& et quia semel
iuxtt legis tropologie samaria refertur
Adher&icos quicus todes mandatorumdĩ
eẽ sementiuntur. Precepit sermo diuinus
ut ingentibus predicent qua e non habent

Expanded text:
nt. Dicite, inquit, ut congregentur omnes gentes quae in vicino sunt, et videant scelera Israel, ne iniquum putent Dei esse judicium. Quomodo si diceret: Prius videte quae faciant, et tunc meam sententiam comprobate. Pulchreque intulit: Super montes Samariae, vel civitatis, quae nunc Sebaste, tunc Samaria vocabatur, vel universae provinciae, quae in montuosis sita est: et videte insanias multas in medio ejus, ut pro Deo adorent vitulos, et immolent filios suos: nec hoc scelere contenti, calumnientur pauperes in penetralibus suis, et omnino rectum facere nesciant, thesaurizantes sibi non aurum et pecunias, quae interdum labore quaeruntur, sed iniquitates et rapinas in aedibus suis: ut quia, deserto Dei cultu, adoraverunt idola, tradat eos Deus in reprobum sensum , ut faciant quae non oportet. Et quia semel juxta leges tropologiae, Samaria refertur ad haereticos, qui custodes mandatorum Dei esse se mentiuntur, praecipit sermo divinus, ut in gentibus praedicent, quae non habent
Abbreviated transcription (Latin):
superbia u int cum humilib ano¬
filius & paterua iunam in gressi sunt puellõ
utnomen dñi scm̃uic arent Quid quiderço
fi dirpiter ciddĩ fertur iniuriam. Quudic̃
peruos nomenm nblcs phematur uoen¬
tibus Hoc est quod & cpos tolus seribie

Expanded text:
superbiam, ut nolint cum hominibus ambfilius et pater ad unam ingressi sunt puellam, ut nomen Dei sanctum violarent. Quidquid ergo fit turpiter, ad Dei refertur injuriam qui dicit: Per vos nomen meum blasphematur in gentibus . Hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
rit degemeius & mandato : llius noncus aoderit
que tuia abiccit atque comtemosit orlurerr ociuã
deceperunt cum idolcisua pon enimpoeerat an¬
t abidolis decipi pisili mchĩi reppulis sdas et man¬
datuillius ponruissa Hu sunt idolu postque
habierunt patres eorum inegipto egepti uobis
sanuicura fingentes d ulorintes bel fegor &
colentes asiu roth & hahalim. Vnde dñs com¬
minatur &iam iniudam seignȩn eẽ missu rũ
qui deuorat edes & fundamenta in erusalem
Non iluis inquapa cis iusio commora ur sedear
quae sub nomine hierusalem indiuersis urbiluis
surre erunt. Quidquid deuida diximus refert
dĩ ontempserit &eius manidati non feceric
Et unus quisq ad orat uitia sua atque peccata dm̃

Expanded text:
rit legem ejus, et mandata illius 240 non custodierit. Quae quia abjecit atque contempsit, ordine et via deceperunt eum idola sua. Non enim poterat ante ab idolis decipi, nisi legem Domini repulisset, et mandata illius non fecisset. Haec sunt idola post quae abierunt patres eorum in Aegypto, Aegyptii bovis simulacra fingentes, et adorantes Beelphegor, et colentes Astaroth et Baalim. Unde Dominus comminatur etiam in Judam se ignem esse missurum, qui devoret aedes, et fundamenta Jerusalem: non illius in qua pacis visio commoratur, sed earum quae sub nomine Jerusalem in diversis urbibus surrexerunt. Quidquid de Juda diximus, refertur Dei contempserit, et ejus mandata non fecerit, et unusquisque adorans vitia sua atque peccata, Deum
Abbreviated transcription (Latin):
serint i uenm habuerunt scripitii legem¬
naturadem sed nacuralem undedicit is molasse
scera propria &uisceri mierico die &iconii. uise
iniluis tris ter reis pregnances galciad &truus¬
tili secciptiuiaate m salomonis si ueperfȩctam &
condusisse inidimeam Necesse recordacos foe¬
deris patrum suo um oxpersequutis eẽ ingludio
fragremsuum & in taniam nondico crudelutitẽ
sed rabiemi pirupisse utincenderent ossaregis
hecdiuintur eratdi religio & cemplum &e̾rimonis
quae p receperut legem & precepta &iudicia &

Expanded text:
pserint; non enim habuerunt scriptam legem, sed naturalem. Unde dicit eos violasse viscera propria et viscera misericordiae, et contrivisse in plaustris ferreis praegnantes Galaad, et transtulisse captivitatem Salomonis, sive perfectam, et conclusisse in Idumaea, nec esse recordatos foederis patrum suorum, et persecutos esse in gladio fratrem suum: et in tantam non dico crudelitatem, sed rabiem prorupisse, ut incenderent ossa regishaec dicebantur, erat Dei religio et templum et caeremoniae, qui acceperat legem, et praecepta, et judicia
Abbreviated transcription (Latin):
atq dentatis. dequibus psalmis tadicit
ilii hominum dentes corum arma & sagitttie
conciss atque serrate possunt &iam ea dicere
quae secuntur & peperimus spn. salutis tuȩ
fecimus superterram Simulque considera
quo lper featie a&aitis uiros secare Non
pos sit Sedeos quiadhuc inutero sunt ł
qui solidum cibum capere nequeunt ei
ad hiuc lacte Nutriuntur infantiae iste
autem pregmantes degalaad sunt quod
inter p̃ttitur trans lacio siuetrans migratio
testimonii Migrauerunt enim deetclesia
in heresim & testimoniadĩ que prius acce¬
perant ad clienos terminos trans tulerunt
Sed emitt& dñs igrem in domum arahel

Expanded text:
ac dentatis de quibus Psalmista dicit: ac dentatis de quibus Psalmista dicit: Filii hominum dentes eorum arma et sagittae , concisae atque ferratae, possunt etiam ea dicere quae sequuntur: Et peperimus, spiritum salutis tuae faciemus super terram. Simulque 229 considera quod perfectae aetatis viros secare non possint; sed eos qui adhuc in utero sunt, vel qui solidum cibum capere nequeunt, et adhuc lacte nutriuntur infantiae. Istae autem praegnantes de Galaad sunt, quod interpretatur translatio, sive transmigratio testimonii. Migraverunt enim de Ecclesia in haeresim, et testimonia Dei quae prius acceperant, ad alienos terminos transtulerunt. Sed mittet Dominus ignem in domum Azael,
Abbreviated transcription (Latin):
gitosse quae mala sunt secundum cogittio¬
nibus aquieuisse peruorsis Tertium quod
inr de creueris opere complesse. Quarcum post
pecatum nonagero penitentia mn in suo sibi con¬
placere delicio. Hoc om̃s faciunt her&ici qui
nonsolum cogiitnt & faciunt mala sed doctrina
sua simplices quosq decipiunt &inmaorte da¬
mas cenorum Quiint̃ p̃ctntur sanguinem
bibentes eorum quos deceperint sanguinembi¬
bant. Superhaius cemodi in quit peccatis dñs
non ne dignumẽ uteos plagis corripiam &
auertam᷑ ab eis faciem ineam ut quiueritatẽ
in eorum doiatum nonuident a uersionem
uultus mei tenebris obruantur. Contriuer
enim siue disseiuerant inplaus tris ferreis
pregnantes galciad istesunt pregnantes de
quibus dñs in euangelio loquiturꝰ Uȩ preg
nantib ⁊ pregnantes sunt anime credentiũ
que mn principio fidei possintdicere Atimo¬
r&luo dñe concepinius & parturiuimus.
& si non fuerint prustris acrotis ferreis

Expanded text:
gitasse quae mala sunt. Secundum, cogitatiogitasse quae mala sunt. Secundum, cogitationibus acquievisse perversis. Tertium, quod mente decreveris, opere complesse. Quartum, post peccatum non agere poenitentiam, et in suo sibi complacere delicto. Hoc omnes faciunt haeretici, qui non solum cogitant, et faciunt mala, sed doctrina sua quosque simplices decipiunt, et in morem Damascenorum, qui interpretantur, sanguinem bibentes, eorum quos deceperint, sanguinem bibunt. Super hujuscemodi, inquit, peccatis Dominus: nonne dignum est, ut eos plagis corripiam, et avertam ab eis faciem meam? ut qui veritatem dogmatum meorum non vident, aversione vultus mei tenebris obruantur. Contriverunt enim, sive dissecuerunt in plaustris ferreis praegnantes Galaad. Istae sunt praegnantes, de qaegnantes sunt animae credentium, quae in principio fidei possunt dicere: A timore tuo, Domine, concepimus et parturivimus ; et si non fuerint plaustris ac rotis ferreis
Abbreviated transcription (Latin):
interpr&citi sunt. Symmachus & quintuediuo
ostender& uanci idolorum auxilia cumpopulus
da masci assyrio ueni ente capiatur
assyrius incerfecto rasin. regedamasci
Dequo &isaias loquitur. omnẽ syrie pop¬
lum quiappellabatur aram in cyrenentrans¬
tulerit & obhano causam ee nunc dictum
Tenentem sceptrum dedomo uoluptaris at que
luxoriȩ. ut sub audicitur conteram at que¬
disperdami & populus syriȩ infines a egypti
ultimos trans fer&ur. Quod quidem in p¬
cipio dicitur super tribus sceleribus damasci
& super quat tuor & secundum Lex nonne
aduersaboreum id est damasci populum
siue aram idẽ tyrum Hunc sensum iuxta
hi storiam habere potest si semel eẽt meum
populum persequutus aut secundo darem
ueniam Nuno uero cumtertio & quarto
crudelis &x sister& ut captiuam multi tudine
plaustris ferreis terer&. Nonne eum debeo
plagis corripere nonne uultum elementiae
meae uersar& abeo iuxta tropo logiam uero
possumus dicere primum peccatum ẽ co¬

Expanded text:
interpretati sunt ὢν: Symmachus et quinta editio ostenderet vana idolorum auxilia, cum populus Damasci, Assyrio veniente, capietur Assyrius, interfecto Rasin rege Damasci, de quo et Isaias loquitur, omnem Syriae populum, qui appellabatur Aram, in Cyrenem transtulerit, et ob hanc causam esse nunc dictum . 228 Tenentem sceptrum de domo voluptatis, eus. Ut subaudiatur, conteram et disperdam, et populus Syriae in fines Aegypti ultimos transferetur. Quodque in principio dicitur: Super tribus sceleribus Damasci, et super quatuor, non Al. nonneaversabor eum, id est, Damasci populum, sive Aram, id est, Syrum, hunc sensum juxta historiam habere potest: Si semel meum esset populum persecutus, aut secundo, darem veniam: nunc vero cum tertio et quarto crudelis exstiterit, ut captivam multitudinem plaustris ferreis tereret: nonne debeo eum plagis corripere? nonne clementiae meae vultum aversare ab eo? Juxta tropologiam vero hoc possumus dicere: Primum peccatum est, co
Abbreviated transcription (Latin):
in superbiam & sibi caelestia repromittit utapi¬
atur insalutem suam & iuxta hebraicum indiri¬
nin ubi uoccitio di est trans feratur
aecdicitiñs supertribus sceleribus gaze &iuꝑ
quattuor non conuertam eum eo quod tranicu¬
cam generationem petcatum patrum seramin
natur̃ dñs in lege sanis red diturum nor mequa¬
litace iudicuiꝰ au. cił i poccent & alii pumant
sed magni tudine clementiae dum seinp
expectcit paenicencum. An quod in prima
generatione del inquitur Non prius coi ripit¬
& emendat nisi tertia & quarta gnerano
uenerit. Tale qui ÷ et paulus apostolus loꝗu
ad romanos andiuitias bonitatis eius & su cen¬
ititionis & patiennie contempnitis. Ign

Expanded text:
in superbiam, et sibi coelestia repromittit, ut 230 capiin superbiam, et sibi coelestia repromittit, ut 230 capiatur in salutem suam: et juxta Hebraicum in Cyrenen, ubi vocatio Dei est, transferatur. Haec dicit Dominus: super tribus squatuor non convertam eum, eo quod transtuta generatione peccata patrum se Dominus comminatur in Lege filiis redditurum: non in aequalitate judicii, ut alii peccent, et alii puniantur, sed magnitudine clementiae, dum semper exspectat poenitentiam: et quod in prima generatione delinquitur, non prius corripit et emendat, nisi tertia et quarta generatio venerit. Tale quid et Paulus apostolus loquitur ad Romanos: An divitias bonitatis ejus et sustentationis et patientiae c
Abbreviated transcription (Latin):
enim &ici lea dicre neeos frastra
pro posu ssc uideaniur ader interp̃tatur
eloquee secularis. facilius decipit
audientes. Vec tesuitem damasci quasi
serit robustissime atque firmissime. hi
letticai & argumentis philo sophorum. uerbig
hostium uocatur qui falsum dogma concepit
peperit ut arrius in alexandria lectes eius & sr
quaemale ab aliis inuenta sunt roborare conam
Cumque contriti fuerint atque confracti
uectes da masci disperd& &iam habitacores
decampo on quod in t̃p̃tatur labor si uedo lor
omnes enim her&ic ltiborenim io acdolore
querendi ordinem aliquem & consequentiam
hereseos siue repperiri conatisunt & conada
trilum &uiris charam quod in ligigua nr̃a in
fora mina uertitur. Nonenim habent fenestras ꝑ
quas̃ adeos ueritatis lumen introeat sed forinina
quaedam eccultos meatus perquos noxi a ain¬
munda ingrediuntur animantia & captiuus duu
aran populus excelsus atque sublimus qui erecuse

Expanded text:
eptuaginta dicere, ne eos frustra proposuisse videamur: Ader interpretatureloquentiae saecularis, facilius decipiat audientes. Vectes autem Damasci, quasi serae robustissimae atque firmissimae  Alectica, et argumentis philosophorum. Verbi gratia: Ostium vocatur, qui falsum dogma concepit et peperit, ut Arius in Alexandria: vectes ejus et fquae ab aliis male inventa sunt, roborare conantur. Cumque contriti fuerint atque confracti vectes Damasci, disperdet etiam habitatores de campo Ὦν, quod interpretatur labor, sive dolor. Omnes enim haeretici labore nimio ac dolore quaerendi ordinem aliquem, et consequentiam haereseos suae reperire conati sunt. Et concidam tribum ex viris Charram, quod lingua nostra in foramina vertitur. Non enim habent fenestras, per quas ad eos lumen veritatis introeat; sed foramina quaedam et occultos meatus, per quos noxia et immunda ingrediantur animantia. Et captivus ducetur Aram, populus excelsus atque sublimis, qui erectus est
Abbreviated transcription (Latin):
cantes ut ciliquando conuersi receperint sani¬
ta tem Uerumquia & teruo & quarto eadr
faciunt. Cogor muttre sententiam & plagiscr¬
accipere delinquentes Videcimus autem qui
omnium externarum gentium sed proprie
dilis tum qui nunc palestini uocantur accipien¬
disuont. Quid feterit gaza ut adiracundicim
Aaique uindicttm dñm prouocar& transtulit
capuiuicaitem per fectum populi iudeorum &

Expanded text:
ccantes, ut aliquando conversi reciperent sanitatem. Verum quia tertio et quarto eadem faciunt, cogor mutare sententiam, et plagis corrigere delinquentes. Videamus autem quidomnium externarum gentium, sed proprie Philistiim, qui nunc Palaestini vocantur, accipiendi sunt. Quid fecit Gaza, ut ad iracundiam atque vindictam Dominum provocaret? Transtulit captivitatem perfectam populi Judaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
quod atahel regnantibus oria & hiero boam
iamins:nam mortus erat &ei in rognum suc¬
cessera filius suus benadad a quõ postra
uinnes reges arini idẽ siriae & dama su. Benadad¬
dad uocabulum possiderunt unde puldiro
nondixit mittam ignem inazaheli sed indonũ
filius eo tempore prę ercit

Expanded text:
quod Azael, regnantibus Ozia et Jeroboam, jam in Syria mortuus erat, et ei in regnum successerat filius suus Benadad, a quo omnes postea reges Aram, id est, Syriae et Damasci, Benadad vocabulum possederunt. Unde pulchre non dixit, mittam ignem in Azael, sed in domum filius eo tempore praeerat
Abbreviated transcription (Latin):
est lccori ad regis & adsuperbiam pentna
regum is raheł quosimminente dipiure¬
eet instar montium desercorum dicit re
uas tndos aliter cumdñs desion & dehie¬
sasalem despecula ecclesiae quaesuprs
nontem sica latere nom pocest dinquauisio
nonsest dedorit peruetus & nouuns notra¬
mentum &per doccores eclesia sticos uocẽ
qam & quasi clarabucina in sonuerila
tunc omnia speciosa pascorum idest doctr¬
na herdicorum quae pulchro ui debatur ser¬
mone conposit & cognitio circumcisionis
holenim interpr&atur diermel per
quim sibi uere circumcisionis scientiam
pollicentur lugebit atque siccabitur
& ponulorum milia quae propter sim¬
plicitatem uocantur greges subita ari¬
dittite marcescenit:
Naec diutdñs supor tribus sceleribus damas ci
& super quat tuor non conuertam eam eo qđ

Expanded text:
est littori, ad reges et superbiam pertinet est littori, ad reges et superbiam pertinet regum Israel, quos imminente captivitate, instar montium desertorum dicit esse vastandos. Aliter: Cum Dominus de Sion et Jerusalem, de specula Ecclesiae, quae super montem sita latere non potest, et in qua visio pacis est, dederit per vetus et novum Instrumentum, et per doctores Ecclesiasticos vocem suam, et quasi clara buccina insonuerit, tunc 226 omnia speciosa pastorum, id est, doctrina haereticorum, quae pulchro videbatur sermone composita, et cognitio circumcisionis hoc enim interpretatur CHERMEL   per quam sibi verae circumcisionis scientiam pollicentur, lugebit atque siccabitur, et populorum millia, quae propter simplicitatem vocantur greges, subita ariditate marcescent. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Damasci, et super quatuor non convertam e
Abbreviated transcription (Latin):
&uiccauam sonat. Cur hec dietti sunt ut sili&
ostendimus & iam amos prophetam qui pasor
depastoribus fuit. & pastor non in locis cuilas
arboribus acuneis consitis. Aut certe incersil¬
uas & pratti uirentia sed in lata heremi uas¬
tate inqua uersatur leonum feritas &
interfectio pecorum artis suae u samee
sermonibus ut uocem bũ terribilem acq
meluendam rugitum leonum & fremitua
nominarat euer sionemi ifraheli ciccirum urbiõ
et dehierusalem dabit uocem suam. Vbieratu
pec in m&tro poli samaria & her rahel sed
inuera religione uersari qua e illo tempon
egredi&ur lex & uerbum dñ de ierusalem
pelcitine ab Mebraicȩ autem appellatur her
Q sunt duo montes :: qui hocuocantur nonabne
Ater in quo fuit nabal carmelus maritus ador
adeus trauo mplagum Alter iuxta po lom¬
si ergo de chermel dicit in quo habitauit uabil
nigs pastorum gregibus conuenit quia est
inx ai solitudinem. Sinaut̃ deillo quiuicinus

Expanded text:
ant. Cur haec dicta sunt? ut scilicet ant. Cur haec dicta sunt? ut scilicet ostendamus etiam Amos prophetam, qui pastor de pastoribus fuit, et pastor non in locis cultis et arboribus ac vineis consitis, aut certe inter silvas et prata virentia, sed in lata eremi vastitate, in qua versatur leonum feritas et interfectio pecorum, artis suae usum esse sermonibus, ut vocem Domini terribilem atque metuendam, rugitum leonum et fremitum nominaret. Eversionem Israeliticarum urbium, et de Jerusalem dabit vocem suam, ubi erat nec in metropoli Samaria et Jezrael, sed in vera religione versari, quae illo tempore egredietur lex , et verbum Domini de Jerusalem, et Latine, Hebraice autem appellatur CHERMEL: et sunt duo montes, qui vocantur hoc nomine. Alter in quo fuit Nabal Carmelus, maritus Abigail ad Australem plagam. Alter juxta Ptolemas impetravit . Si ergo de Chermel dicit, in quo habitavit Nabal, magis pastorum gregibus convenit, quia est juxta solitudinem . Sin autem de illo, qui vicinus
Abbreviated transcription (Latin):
quidem scis uiris sed precipue scõ &uene¬
tabilis inemoriae parenticue paulȩ dum
uueret prd imississo nec multum er̃ ra sse
ifis porisionis fide . Si quad matri polliatus
sum reddam filio ꝰ Uerumtam tempus ẽ
ut ipsius proph&at uerba pro ponens quid inihi
uideatur insingulis disseram ÷ uct¬
t dixit dñs desionrugi& & dehierus alemda¬
bicuocem suam & luxerunt speciosa pastorum
& excicatus ẽ uertex carmeli Naturale ẽ utom̃sar¬
tifices suae artis loquantur exemplis &unus qusq
in quoscudio triuit a &atem illius similitudinei
pro ftrat Verbi gratia qui pauttiest & guber¬
nutor tristitiam suam conparat tẽs pestaci
dam pum paufragium uocat inimicossuos
uentos appellat contrarios. Rursum pros¬
perititem & la&itiam aur̃a placidissinam &
secundos nominat uentos tranquilla maria &¬
equora campis: Similici eregione miles quid¬
quid dixerit scutum gladium loricam galean
lancetim arcum & sagit tas mortem uulnus

Expanded text:
quidem sanctis viris, sed praecipue sanctae et venequidem sanctis viris, sed praecipue sanctae et venerabilis memoriae parenti tuae Paulae, dum viveret, promisisse. Nec multum errare in sponsionis fide, si quod matri pollicitus sum, reddam filio. Verum jam tempus est, ut ipsius Prophetae verba proponens, quid mihi videatur, in singulis edisseram. Et dixit: Dominus de Sion rugiet, et de Jerusalem dabit voceet arefactus est vertex Carmeli. Naturale est, ut omnes artifices suae artis loquantur exemplis, et unusquisque in quo studio trivit aetatem, illius similitudinem proferat: verbi gratia, qui nauta est et gubernator, tristitiam suam comparat tempestati; damnum, naufragium vocat; inimicos suos, ventos contrarios appellat. Rursum prosperitatem et laetitiam, auram placidissimam et secundos nominat ventos; tranquilla maria et aequora, campi similia. E regione miles quidquilanceam, arcum et sagittas, mortem, vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
littsenderba ittique imos quolte ⁊ pore
populus is rahel auulsus erat ahño & aurais
potulis seruiebat siue auulsus a regno
stripis dauid clara uoce ccie cinerunt
inscur elingentis ⁊ubaie quoie inter pre¬
tatur thecuae & ceciner̃ super isra hel
& scci scorum forticudo dñi permanebat
suoque regebat imperio populum codilui¬
teroten : Nomen autem hi eroboam qui diui¬
siones populi cciusa extiterat significett u sra¬
helem longo tempore inidolatrie erroue
marsisse Sprius quam captiuitan uue¬
qu concuter& quae induobus annis du¬
plicem ostendit angustiam detem tribuũ
acducirum ut agent̾es si uellent paeniten¬
tiam motuni terrae decetero non senarent
Het pammach animo meo carissime iquie
inter praatione Nominis tui quodauana
uaticinio futurorum ommarte pugnandi
aduersum diabolum & contranas poruest¬
audebellare demon stras quasi arguĩtũ
sermono compleus sum illud breuiter am¬
monens & planationem & huius doseue
aoneichariae pro ph&arum me&aluor

Expanded text:
litas. Verba itaque Amos, quo tempore populus Israel avulsus erat a Domino, et aureis vitulis serviebat, sive avulsus a regno stirpis David, clara voce cecinerunt instar clangentis tubae, quae interpretatur Thecue. Et cecinerunt super Israelem, et sancta sanctorum, fortitudo Domini permanebat, suoque regebat imperio populum confitentem. Nomen autem Jeroboam, qui divisionis populi causa exstiterat, significat Israelem longo tempore in idololatriae 224 errore mansisse, priusquam captivitas universa concuteret, quae in duobus annis duplicem ostendit angustiam decem tribuum, ac duarum: ut agentes, si vellent, poenitentiam, motum terrae de caetero non sentirent. Haec, Pammachi animo meo charissime, qui ex interpretatione nominis tui, quodam vaticinio futurorum omni arte pugnandi adversum diabolum et contrarias potestates te bellare demonstras, quasi argumentum sermone complexus sum. Illud breviter admonens, explanationem et hujus et Osee et Zachariae prophetarum, me et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrocribulis atheodotione translatesunt rotȩ
ferre ȩ quaenos plaus tra ferrea inter preta
ł st autem genus plcius tri quodrotis ferreis
atquedentcitis uoluitur ut & cussis frum̃tis
scipulam inareis conterat & incibos ium ꝗr¬
torum propter feni sterilitatẽ paleas
comminuat. Primumaduersus damas
cum inqua regnabat azahel dĩ sermo di
rigitur qui eo tempore quo amos prophe¬
tabat grauiter urgebat israhel idẽ
decem tribus intaintum ut superato a¬
chab rege israhel inramoth galaad
omnem regionem quae appellabatur go
laad & inheredi ctitem cesserat dimidĩe
tribui manasse instoir tribularum frum̃¬
tum in areis triturdeitium iugular& atq
conterer&. Quod plenius heliseus pro¬
phecci in regũuolumine loquitur ubi scrip¬
tum legimus stetit que cum eo conturbatusẽ¬
usque ad suffussioneni uults fleuitq uir
dĩ cui a zahel ait. quare dñ sm̃s fla
Atille respondit. Quia scio quae facturus sis
fili is israhel mala ei ciuitatibus eorum. Qđ autt̃¬

Expanded text:
 Theodotione translatae sunt rotae ferreae, quae nos plaustra ferrea intepretati . Est autem genus plaustri, quod rotis subter ferreis atque dentatis volvitur, ut, excussis frumentis, stipulam in areis conterat, et in cibos jumentorum propter feni sterilitatem paleas comminuat. Rursum cum, in qua regnabat Azael, sermo Dei dirigitur, qui eo tempore quo Amos prophetabat, graviter urgebat Israel, id est, decem tribus: intantum ut, superato Achab rege Israel in Ramoth Galaad, omnem regionem quae appellabatur 227 Galaad, et in haereditatem cesserat dimidiae tribui Manasse, instar tribularum frumentum in areis triturantium jugularet atque contereret. Quod plenius Elisaeus propheta in Regum volumine loquitur, ubi scriptum legimususque ad suffusionem vultus flevitque vir Dei cui Azahel ait quare dominus meus flet at ille respondit quia scio quae facturus sis filiis Israhel mala civitates eorum mu
Abbreviated transcription (Latin):
usq in p̃sentiarũ hebreum eẽ ñ legi t qui
urbem philustim quam accharim & primuNt
qua e omnino non legitur germones ito que
amos qui fuit deoppido theiue & numero pas¬
torum quia pastoralis & ipsa est regio hoc
uolumine continentur quos uiditꝰ superisrł
Non ccirnis oculis sed mentis intuitu quia pro¬
phectie uocabantur uidentes. Alio quin secun¬
dum lit teram sermones non uidentur sed au¬
diuntur Vnde & populus uidebat uocem
dĩ & moyses tticens loquebatur addm̃ quan
dodicebat ei quid clamas adme In nouo quoq
legimus testtimento quoduidimus & ciudiuimus¬
uidimus oculis nr̃is & manus nro palpauer̃. uor¬

Expanded text:
usque in praesentiarum Hebraeum esse non legi. Et qui urbem Philistiim, quam Accarim exprimunt, quae omnino non legitur. Sermones itaque Amos, qui fuit de oppido Thecue ex numero pastorum, quia pastoralis et ipsa est regio, hoc volumine continentur, quos vidit super Israel, non carnis oculis, sed mentis intuitu: quia Prophetae vocabantur videntes; alioquin secundum litteram sermones non videntur, sed audiuntur. Unde et populus videbat vocem Dei, et Moyses tacens loquebatur 223 ad Dominum, quando dicebat ei: Quid clamas ad me ? In novo quoque legimus Testamento: Quod vidimus, et audivimus oculis nostris, et manus nostrae palpaveru
Abbreviated transcription (Latin):
motus Hic est autem orias rexiuda cogno¬
mento artcrias qui in debitum sibi sccerdotium
uindicare conatus Lepra percussus in fronte ẽ
quando iram dĩi nonso lum paena eius quia
sacrilegus fuit sed & terrae motus ostendit
quem hebrei tuncaccessis se commemorant
Hiero boam uero non est filius pabath qui pec¬
phetiuerunt oseae & iohel &amos lgitur

Expanded text:
m. Hic est autem Ozias rex Juda, cognomento Azarias, qui indebitum sibi sacerdotium vindicare conatus, lepra percussus in fronte est , quando iram Domini non solum poena ejus, qui sacrilegus fuit; sed et terrae motus ostendit, quem Hebraei tunc accidisse commemorant. Jeroboam vero non est filius Nabath, qui pecphetaverunt Osee et Joel et Amos. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ribus ut s̃terilittitem terrae compensent pec¬
corum multitudine Ehoc numero pasto¬
rum & amos propheta fuit inperitus ser¬
mone sed non scientia idemenim qui perom̃s
hebreo uertimus
quid uolentes interprectiti sunt. Sermones
amos qui facti sunt in acharin dechecuȩ quos
uidit pro hierusalem Sciendum que hunc
prophetam nom pro hierusalem quod in he¬
breo paenitus non hab&ur sed suꝑhis rahel
&erant isamaria propheccisse. Quod quiđe
& cquila acsymmaclius & theo dotio similic̃
trans culerunt. Primus ergo oscȩ prophȩa
ad decem tribus que appellantur ephraim samaria
domus ioseoh & israhel loquitur secundus iohel
ad iuerusalem et duas tribus quȩ uocantur
iuda & hierusalem et iacob & profert uati¬
cinium Nullam omnino is rahelis faci¬
ens mentionem. Tertius amos nequaquã
adhierusalem quae regnabatur atribus iuda
Sed a disrahel & samaria prediccit quod de
toto uolumine eius probari potest & maxime

Expanded text:
ribus, ut sterilitatem terrae compensent peribus, ut sterilitatem terrae compensent pecorum multitudine. Ex hoc numero pastorum Amos propheta fuit, imperitus sermone, sed non scientia. Idem enim, qui per omnHebraeo vertimusquid volentes, interpretati sunt: Sermones Amos, qui facti sunt in Accarim de Thecue, quos vidit pro Jerusalem. Sciendumque hunc prophetam, non pro Jerusalem, quod in Hebraeo penitus non habetur; sed super Israel, et erant in Samaria, prophetasse. Quod quidem et Aquila et Symmachus et Theodotio similiter transtulerunt. Primus ergo Osee propheta ad decem tribus quae appellantur Ephraim, Samaria, domus Joseph et Israel, loquitur. Secundus Joel, ad Jerusalem et duas tribus quae vocantur Juda et Jerusalem et Jacob, profert vaticinium, nullam omnino Israelis faciens mentionem. Tertius Amos, nequaquam ad Jerusalem quae regebatur a tribu Juda; sed ad Israel in Samaria praedicat. Quod et de toto volumine ejus probari potest, et maxime
Abbreviated transcription (Latin):
Mos pro pheta Qui sequiiun
iohelem & est tertius xii prophe¬
tarum non est ipse quem patrem
isue proph&ae legimus. ille enim scri¬
bitur perprimam & ultimara nominis sui
lit teram aleph et scide inter pr&atur for¬
tis atque robustus: hic uero peram & samech.
ainter pr&atur populus auulsus: Mediȩ
littere mẽm. & uau. utique communes sunt
Apud nos autem qui tantum uocalium
nomina uidentur eẽ. communia que apud
hebreos helementorum diuersitaite &
suis proprie tatibus distinguntur. Hic ergo
pro phecci quem nunc habemus in manibus
fuit deopido thecuȩ. quod sex milibus ad
meridianam plagam abest ascã b& hleem
que mundi genuit saluatorem. Et ulera
nullus ẽ uiculus. Nea grestis quidem casȩ &
furnorum similes quas a frica appellant
mapalia. Tantti ẽ heremi uastitos queusq
admase rubrum persarum & echiopum
atque indorũ terminos dilataitur. & quia
humo arida atque harenosa pihil omnino
frugum gignitur cunctai sunt ꝑlenai pasco¬

Expanded text:
mos propheta, qui sequitur Joelem, et est tertius duodecim prophetarum, non est ipse, quem patrem Isaiae prophetae legimus. Ille enim scribitur per primam et ultimam nominis sui litteram ALEPH et SADE, et interpretatur fortis, atque robustus. Hic vero per AIN et SAMECH, et interpretatur populus avulsus: mediae litterae MEM et VAU utrique communes sunt. Apud nos autem qui tantam  Al. tannomina videntur esse communia, quae apud Hebraeos elementorum diversitate, et suis proprietatibus distinguuntur. Hic igitur propheta quem nunc habemus in manibus, fuit de oppido Thecue, quod sex millibus ad meridianam plagam abest a sancta Bethleem, quae mundi genuit Salvatorem; et ultra nullus est viculus, ne agrestes quidem casae et furnorum similes, quas Afri appellant mapalia. Tanta est eremi vastitas, quae usque ad mare Rubrum, Persarumque et Aethiopum atque Indorum terminos dilatatur. Et quia humi arido atque arenoso nihil omnino frugum gignitur, cuncta sunt plena pasto
Abbreviated transcription (Latin):
iciaes quia scĩ ficatio regis & domus regni est
Cuires pondit amos noneram pro phett nec
pro phectie filius sed opilio ruborum mora
distringens. Tulit que mehĩs cumsequerer
gregem &dixit adme uade prophecu ad
populũmeum israhel. Nonutique adiudam
& hierusalem ut male apud grecos & latinos
hab& sed a disrahel id est decemtribus que
obpopuli multitudinẽ pristinum nonier
obtinuerant. In eo autenloco ubila¬

Expanded text:
es, quia sanctificatio regis et domus regni est. Cui respondit Amos: Non eram propheta, nec prophetae filius, sed opilio ruborum mora distringens: 222 tulitque me Dominus cum sequerer gregem, et dixit ad me: Vade, propheta ad populum meum Israel: non utique ad Judam et Jerusalem, ut male apud Graecos et Latinos habetur, sed ad Israel, id est, decem tribus, quae ob populi multitudinem, pristinum nomen obtinuerant. In eo autem loco ubi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uinum ẽ sod o morum furoris draconũ & aspidũ¬
Quod quibiberit scincm non pocest. Bibunt autẽ
uinum non indomo dĩ ubi templum est & hieru¬
salem sed in domodĩ suiquan sibi ciraifici serinone con
amorreum a facieeorum cuius altitudo cędi¬
rum alticudo eus & fortis ipse quasi quercus¬

Expanded text:
Hoc vinum est Sodomorum, furoris draconum et aspiduHoc vinum est Sodomorum, furoris draconum et aspiduquod qui biberit, sanari non poterit. Bibunt autem vinum non in domo Dei, ubi templum est et Jerusalem; sed in domo Dei sui, quem sibi artifici sermone finAmorrhaeum a facie eorum: cujus altitudo, cedrorum altitudo ejus, et fortis ipse quasi quercus
Abbreviated transcription (Latin):
ut legem̃ seru& in eucingelio iste cumpatre in¬
greditur ad puellam & cominittit scpr
&uiolat Nomendĩ Vnde quidicunt nonnocere
iudes post ciduentum xp̃i si igai credant in dimi
uclegis quoque preceptti cus codicnt patrem&
filium inuna fornicatione concanunant
Sed & uestimenta sua ligances funibus uelamina
Opponunt oculis uidentium Nesorum cernantur
flagia& ut qui altare respicit stuprum ponsuspi¬
cour. hoc fuciunt om̃s her&ici subxp̃iano nomine
formeantes & erroribussuis atque mendacus
obtendentes tesumonia scriptu rarum. Vnde &
apli uesuimextis suis sertiuerunt pullum asina sit
mollius seder& dñs & & lege acprophais strattimi
sccander &uiam. ł contrario her&ici non subster¬
nunt uestigiis saluctoris uestimenta sua
Sed ligant c̾ti iuxtti altare & pretendunt peccatis
suis ut bibant uinum decalumma siue dam natoꝵ
qui ex eo quod egressi sunt deecclesia damnatisuntꝰ

Expanded text:
ut Legem servet in Evangelio, iste cum patre inut Legem servet in Evangelio, iste cum patre ingreditur ad puellam, et committit stuprum, et violat nomen Domini. Unde qui dicunt non nocere Judaeis post adventum Christi, si ita credant in Dominum, ut Legis quoque praecepta custodiant, patrem et filium una fornicatione contaminant. Sed et vestimenta sua ligantes funibus, velaminaopponunt oculis videntium, ne eorum cernantur flagitia: ut qui altare respicit, stuprum non suspicetur. Hoc faciunt omnes haeretici sub Christiano nomine fornicantes, et erroribus suis atque mendaciis 244 obtendentes testimonia Scripturarum. Unde et apostoli vestimentis suis straverunt pullum asinae, ut mollius sederet Dominus , et ex Lege ac Prophetis stratam calcaret viam. Econtrario haeretici non substernunt vestigiis Salvatoris vestimenta sua; sed ligant ea juxta altare, et praetendunt peccatis suis, ut bibant vinum de calumnia, sive damnatorum, qui ex eo quod egressi sint de Ecclesia, damnati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uia &uita & ueritos quaenos prouocait ut ambulemus
Neinflacus incidat in iudicium diciboli quidicit incelũ
ascendam super s dera caeli ponã nidum meum ero si¬
milis altissimo Vnde superbis her&icis resiscii dĩ
Humilibus autem ecclesicisticis datoraricm Filius
quoque & pater introierunt adunam puellã ut
uiolarent atque polluerent nomen scindi. Patrem
nr̃m ee populum iudeoium sepelegimus dicente
paulo. Nolo enim uos ignorare fr̃s quia patresnrĩ
Itrursum propatribus tuis nati sunt tibi filii.
Vnde & inecclesia gentium loquitur. tili ma¬
tris meȩ pugnauerunt contrame. Nosigicur
filu sumus & pater populus iudeorum pecdumus
& scelus committimus quando ad obseruatianem sab¬
bati circumcisionis iniuriam cerimonias ligis abolite¬
quando cum parente nr̃o ingredimur Quilius
diut apostolus Ecce ego paulus dicouobis Quia
agratici &ciderunt. Qui itti in greditur  lesiã

Expanded text:
via, vita et veritas , quae nos provocat, ut ambulemus via, vita et veritas , quae nos provocat, ut ambulemus Ne inflatus incidat in judicium diaboli , qui dicit: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam nidum meum; ero similis Altissimo . Unde et superbis haereticis Deus resistit: humilibus autem Ecclesiasticis dat gratiam . Filius quoque et pater introierunt ad unam puellam, ut violarent atque polluerent nomen sanctum Dei. Patrem nostrum esse populum Judaeorum, saepe legimus, dicente Paulo: Nolo vos ignorare, fratres, quod patres nostri nt tibi . Et rursum: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii . Unde et Ecclesia gentium loquitur: Filii matris meae pugnaverunt contra me . Nos ergo filii sumus, et pater populus Judaeorum. Peccamus et scelus committimus, quando ad observationem sabbati circumcisionis injuriam, caeremonias legis abolitae cum parente nostro ingredimur, quibus dicit Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis: quia a gratia exciderunt. Qui ita ingreditur Ecclesiam,