comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quat tuor eẽ ꝑturbationes quibus animarũ sanitts subuestatur. om̃sphi¬
losophorũ scolae condamant duce p̃sentes sibique contrariae. ducie futu¬
rȩ & mutuo dissidentes p̃sens egritudo &guudiũ cegritudinẽ animidici¬
mus alioquin corporis ñ aegritudo sed & grotatio nominat᷑ cutigit᷑ tris¬
tes sumus & merore conficimur. staitusque nrtẽ mentis euestitur unde &
apłs mon& neabundantiori tristitia ab sorbeat᷑ frat̃ aute contrario gtuidemus
gestimus que laetitiã & bona nr̃a moderant ferreñ possumus iustique & for¬
tis uiriẽ necaduersis frungi. nec prosperis subleuari sed in utroqueeẽ mode¬
ratũ diximus deꝑturbatione p̃sentiũ dictimus defuturorũ in quibus m&
aut spesẽ aduer satimemus: ꝓsperai pruestolamur & qđ aegritudo & gcuidi¬
ũ operant᷑ in praesenti m&us &speffaciunt defuturo du aduersa plusquade¬
c&t imemus esseuentura aut prosperaquae speramus. intantu nos faciunt

Expanded text:
erturbationes, quibus animarum sanitas subvertatur, omnes philosophorum scholae conclamant. Duae praesentes sibique contrariae, duae futurae mutuo dissidentes. Praesentes, aegritudo et gaudium. Aegritudinem animi dicimus, alioquin corporis non aegritudo, sed aegrotatio nominatur. Aut igitur tristes sumus, et moerore conficimur, statusque nostrae mentis evertitur: unde et Apostolus monet, ne abundantiori tristitia absorbeatur frater . Aut econtrario gaudemus, gestimusque laetitia, et bona nostra moderanter ferre non possumus; justique et fortis viri est, nec adversis frangi, nec prosperis sublevari, sed in utroque esse moderatum. Diximus de 172 perturbatione praesentium; dicamus et de futurorum, in quibus metus, aut spes est. Adversa timemus, prospera praestolamur; et quod aegritudo et gaudium operantur in praesenti, metus et spes faciunt de futuro, dum aut adversa plus quam decet timemus esse ventura, aut prospera quae speramus intantum nos faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
equi uari fostes cumque ꝓphetadixis s& idangelũ quiloquebat᷑ in eo quid r̃
haec dnemi. responditangelus istis quattuoruenticcieli quie grediuntur ut
stent corã dominatoreom̃ terrae & estsensus istis qui egrediunt̃ a faciednĩ ut
eius impleant uoluntatẽ cũ habitatoribus terrae ꝑcoepimus curibus quid

Expanded text:
equi varii fortes . Cumque propheta dixisset ad angelum qui loquebatur in eo: Quid sunt equi varii fortes . Cumque propheta dixisset ad angelum qui loquebatur in eo: Quid sunt haec, Domine mi? respondit angelus: Isti sunt quatuor venti coeli, qui egrediuntur ut stent coram Dominatore omnis terrae: et est sensus: isti sunt qui egrediuntur a facie Domini, ut ejus impleant voluntatem. Cum habitatoribus terrae percepimus aurib
Abbreviated transcription (Latin):
p̃itnt᷑ bcibr lonios atquechaldeos quid euno orbis climate ꝓcedentes
tã decẽ tribuũ quã ducirũ hocẽ isra helitic populi cunsta uastarunt. lo¬
custũ aut̃ medos int̃p̃taint᷑ & ꝑsas qui sub uerso imperio cđaldeorũ iu¬
daeos habuere captiuos brucũ macedones & om̃s alexcindri succes¬
narrant᷑ rubiginẽ refer adimperiũ romanorũ quiquasti & ultimi
intantũ oppressereiudaeos utdesuis finibus pellerent scribitplenius
io sephus septẽ uolumina uespasiam&titinarrans triũ phos. heliquoqueadri¬
ani contra iudceos expeditionẽ legimus quiti hierus alẽ murosque sub uestit
ut de urbis reliquis ccftiuillis sui nominis helia conder&ciuitate haecquatu
or quae sub uestereiudȩã inquatiuor cornibus uidisse setacharias scribit dicen¬
ga secunda equi nigri & inquadriga tertia equiclbi & inquadriga quasta

Expanded text:
rpretantur, Babylonios atque Chaldaeos, qui de uno orbis climate procedentes, rpretantur, Babylonios atque Chaldaeos, qui de uno orbis climate procedentes, tam decem tribuum quam duarum, hoc est, Israelitici populi cuncta vastarunt. Locustam autem, Medos interpretantur et Persas, qui subverso imperio Chaldaeorum, Judaeos habuere captivos. Bruchum, 171 Macedonas, et omnes Alexandri succesnarrantur. Rubiginem referunt ad imperium Romanorum, qui quarti et ultimi intantum oppressere Judaeos, ut de suis finibus eos pellerent. Scribit plenius Josephus septem voluminibus, Vespasiani et Titi narrans triumphos. Elii quoque Hadriani contra Judaeos expeditionem legimus, qui ita Jerusalem murosque subvertit, ut de urbis reliquiis ac favillis, sui nominis Eliam conderet civitatem. Haec quatuor regna quae subvertere Judaeam, in quatuor cornibus Zacharias vidisse se scribit, dicenga secunda, equi nigri; et in quadriga tertia, equi albi; et in quadriga quarta,
Abbreviated transcription (Latin):
undeusque hodie nos qui in xp̃o credimus quorũ cũ mor seablatũ est uela mep
aboculis & dequibus dicit̃ cani homines scipientiaeius filiis nr̃is secreta & mi¬
ra narramus iudaeicut̃ qui habittint in terra . loquunt᷑ terren & humi
coherentia de quibus scriptũ ẽ quide terrae terrena loquit᷑ quid eccielo
uenit suꝑ om̃s est. Residuũ erucae comedit locusta & residuũ locustaȩ
comeditbrucus & residuũ bruci comeditrubigo Ixx similit̃ eordium
regit᷑ narratio ibi ut attentũ facer& cuditorẽ . magna & incredibiliadic¬
turũ seeẽ ꝓmittit quae necuetus scir& historia. nec p̃sens cecas ftstt cog¬
noscer& hicerucã & locustã & brucũ & rubiginẽ posuit ut quae singu¬
lararo eueniunt om̃a simul fato memorent᷑ & ideo mirabilii sint:
erucã quae hebragȩ gezẽm grecedicit faanth haebreiassirios int̃¬

Expanded text:
Unde usque hodie nos qui in Christo credimus, quorum cum Moyse ablatum est velamen Unde usque hodie nos qui in Christo credimus, quorum cum Moyse ablatum est velamen ab oculis, et de quibus dicitur: Cani hominis sapientia ejus , filiis nostris secreta et mira narramus. Judaei autem qui habitant in terra, loquuntur terrena, et humi cohaerentia, de quibus scriptum est: Qui de terra est, de terra loquitur: qui de coelo venit, super omnes est . Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo. LXX similiter. Exordium sequitur narratio: ibi ut attentum faceret auditorem, magna et incredibilia se dicturum esse promisit, quae nec vetus sciret historia, nec praesens aetas facta cognosceret. Hic erucam, et locustam, et bruchum, et rubiginem posuit, ut quae singula raro eveniunt, omnia simul facta memorentur, et ideo mirabilia sint. Erucam quae Hebraice GEZEM  , Graece dicitur κάμπη, Hebraei Assyrios inte
Abbreviated transcription (Latin):
res sucs ñcid simplicẽ tantũ uerborũ sonũ sed ad reconditũ quoque dictoru
reliquit infantiã audiat quae dicunt᷑ quiaut̃ adhuc habitat interra
& nom potest dicere aduenasũ & peregrinus sicut om̃s patres mei a uribus ꝑci¬
piat si fcstũ ẽ inquit istud indiebus urĩs cut indiebus patrũ ur̃orũ asteretho¬
rica &rerũ magnitudine ad tentũ cuditorẽ facit nulla haec inquitȩ tus
meminit quae dicturus su nec uro nec patrũ ur̃orũ atquemciorũ facta s̃
tẽpore patrescuit̃ auos cttiuosque cognoscefiliorũ filios omnẽ de inceps subo¬
lẽ iuxttu illud uirgilianũ & natinatorũ & qui nascent᷑ abillis & senesergo
& habitatores terrae filiis uris posteris que narrate quisenexest liberos
suos doceat sacram̃ta : qui habitatorẽ terrae. simplicẽ narr& historiam.

Expanded text:
res suas non ad simplicem tantum verborum sonum, sed ad reconditam quoque dictorum res suas non ad simplicem tantum verborum sonum, sed ad reconditam quoque dictorum reliquit infantiam, audiat quae dicuntur. Qui autem adhuc habitat in terra, et non potest dicere: Advena sum et peregrinus sicut omnes patres mei , auribus percipiat. Si factum est, inquit, istud in diebus vestris, aut in diebus patrum vestrorum. Arte rhetorica ex rerum magnitudine attentum auditorem facit: nulla haec, inquit, aetas meminit, quae dicturus sum, nec vestro, nec patrum vestrorum atque majorum facta sunt tempore. Patres autem avos atavosque cognosce et filios filiorum, omnem deinceps sobolem, juxta illud Virgilianum : Et nati natorum, et qui nascentur ab illis: Et senes ergo et habitatores terrae, filiis vestris posterisque narrate; qui senex est, liberos suos doceat sacramenta: qui habitator est terrae, simplicem narret historiam.
Abbreviated transcription (Latin):
cipite om̃s auditus enĩ inscripturis scis ñ ẽ istequi inauresonat. sed qui corde
ꝑcipitur. iuxta illud qđ dñs loquitur in euuangelio qui hab&ciures audien¬
dicudiat qđ aut nos int̃p̃tatisumus auribus ꝑcipite & apud grcecos &cipud
qđ ꝓprieñ corde sed aure ꝑcipitur. & ut sciamus sacratiorẽ eẽ cuditũ quam
id qđ incuribus resonat escua loquente discamus audiccelũ & auribus ꝑ¬
cipeterra qui senes sunt & caelestes cudiunt spittlit̃ qui habitantinter¬
ra apellant᷑ que terreni auribus ꝑcipiunt & hoc in omnibus scripturis
notandũ ubi haec duo uerba iunata ponunt᷑ qđ in la mechquo que legimus
peccatore quilocutus ẽ aduxores sucs ada & sella audite uerba mea uxo¬
res lameth auribus ꝑcipite uerba mea. quia uirũ occidi in uulnus meum.
& iuuenẽ in liuorẽ meũ sceba tobscura eẽ quae loquebatur. & idcirco uxo¬

Expanded text:
ercipite, omnes. Auditus enim in Scripturis sanctis non est iste qui in aure resonat: sed qui corde percipitur, juxta illud quod Dominus loquitur in Evangelio: Qui habet aures audiendi, audiat . Quod autem nos interpretati sumus, auribus percipite, et apud Graecos et apud NU  , quod proprie non corde, sed aure percipitur. Et ut sciamus sacratiorem esse auditum, quam id quod in auribus resonat, Isaia. loquente, discamus: Audi, coelum, et auribus percipe, terra . Qui senes sunt et coelestes, audiunt spiritaliter; qui habitant in terra, appellanturque terreni, auribus percipiunt. Et hoc in omnibus Scripturis notandum, ubi haec duo verba juncta ponuntur. Quod in Lamech quoque legimus peccatore, qui locutus est ad uxores suas Ada et Sella: Audite verba mea, uxores Lamech, auribus percipite verba mea, quia virum occidi in vulnus meum, et juvenem in livorem meum : sciebat obscura esse quae loquebatur, et idcirco uxo
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ est & ciudiebat adno dilata ostuũ & implebo illud ipsequoquo oris ad¬
apertio ñ in hominis sed indi potestateẽ paulodicente ostiũ mihi cptuẽ
magnũ & euidens sed aduersarii multi idcirco aperiens dicit᷑ ds̃ cũ que sc̃s
semꝑ ꝓficiat ex paste cognoscens & expasteꝓphetansdonecueniatqd ꝑfec¬
se qua humilitate suc crescens cũmorse mer& urudire quiẽ misitme:
ad distinstionẽ enĩ eorũ quin sunt dequibus inhȩster legimus netradas scep¬

Expanded text:
tatum est : et audiebat a Domino: Dilata os tuum, et implebo illud : ipsa quoque oris adtatum est : et audiebat a Domino: Dilata os tuum, et implebo illud : ipsa quoque oris adapertio, non in hominis, sed in Dei potestate est, Paulo dicente: Ostium mihi apertum est magnum et evidens; sed adversarii multi ; idcirco aperiens dicitur Deus. Cumque sanctus semper proficiat, ex parte cognoscens et ex parte prophetans, donec veniat quod perfecse ; qua humilitate succrescens cum Moyse meretur audire: Qui est, misit me . Ad distinctionem enim eorum qui non sunt, de quibus et in Esther legimus: Ne tradas scep
Abbreviated transcription (Latin):
nihel expiuenueꝑtpioc ide iudicauit medns quaecũ itasehabeant
obsecromipa machi qui omniastepugnandi ciduersũ dicbolũ dimicas ut
nobis contra a malechpugnantibus leuescũ morse addm manus & cidue¬
sarios isrhł orationibus superes nuꝑ deciegrpto egressisumus & inosepha¬
raone sub merso rubru transiuimus mare nunc post latã heremi uas¬
licospuenire ualeamus in surgat lic& scorpius & crcuatouul nere ferire con&
tucomes itineris & excuntator uene natorũ morsuũ spitale nobis VΓΛΛΕΩ ex¬
hibe qđ que scaẽ acuenerabili paulae parentituae polliciti sumus pius he¬
res suscipe & quic quid uel in genio uel dostrina minus tua & pestatione pos¬
sumus amicistiuore sustenta nec in nobis uiresconsideres sed uoluntatem
uester bathuel qđ apud hebreosomnino nihil resonat phatuel
aut̃ in linguã nr̃am uestitur lattudodi uela periens ds̃ ut in marco
quia enĩ cũ cipło dicere poterat os nr̃mpat& ciduos ocorinthii cornrm̃dila¬

Expanded text:
id est, judicavit me Dominus. Quae cum ita se habeant, obsecro, mi Pammachi, qui omni arte pugnandi adversum diabolum dimicas, ut nobis contra Amalec pugnantibus leves cum Moyse ad Dominum manus, et adversarios Israel orationibus superes. Nuper de Aegypto egressi sumus, et in Osee Pharaone submerso, Rubrum transivimus mare : nunc post latam eremi vaslicos pervenire valeamus. Insurgat licet scorpio, et arcuato vulnere ferire conetur: tu comes itineris, et excantator venenatorum morsuum, spiritualem nobis ψυλλέα exhibe quodque sanctae ac venerabili Paulae parenti tuae polliciti sumus, pius haeres suscipe, et quidquid vel ingenio vel doctrina minus tua exspectatione possumus, amici favore sustenta, nec in nobis vires consideres, sed voluntatemunt Bathuel; quod apud Hebraeos omnino nil resonat. Phatuel autem in linguam nostram vertitur latitudo Dei, vel aperiens Deus, ut in Marco . Quia enim cum Apostolo dicere poterat: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dila
Abbreviated transcription (Latin):
aut plana camporũ aut platorũ flerentia aut uirentia herbis loca que pascuas
pbuereiumentis. Clamare autem addĩm ꝑprophet̃ & ium enta adeum suspicere
sicitignis quid euor uit speciosa descsti & flamma quae succendit omnia ligna regionis
ut & sruges & poma pariter interirent: & qui siccati sunt fontes aquarũ. & quicquid
indeselto poterat inueniri uecx flamma consumpsit: Simulq consideremus quod
nisi propter angustic̃ & ceblationẽ deliciarũ nec ꝓphexa nerbestiae clamassent ad
dñ aut cd dim suspexissent quod quidem & adiustũ quondẽ uirã referri potea:
quicum declinauerit & secerit malũ nequaquam eiuistutes pristinae proderunt.
sed iudicabit eũ dñs in quibus in uenirit. spetiora destho apellare possumos dequi¬
bus striptũ ẽ: plurer fili desehae magis quam eius quachab& uirũ: flam maaũt¬

Expanded text:
aut plana camporum, aut pratorum florentia, aut virentia herbis loca, quae pascua aut plana camporum, aut pratorum florentia, aut virentia herbis loca, quae pascua praebuere jumentis. Clamare autem ad Dominum per prophetam, jumenta ad eum suspicere fecit ignis, qui devoravit speciosa deserti, et flamma quae succendit omnia ligna regionis, ut fruges et poma pariter interirent, et quia siccati sunt fontes aquarum, et quidquid in deserto poterat inveniri, vorax flamma consumpsit. Simulque consideremus, quod nisi propter angustiam, et ablationem deliciarum, nec propheta, nec bestiae clamassent ad Dominum, aut ad Dominum suspexissent, quod quidem et ad justum quondam virum referri potest, qui cum declinaverit et fecerit malum, nequaquam ei virtutes pristinae proderunt; sed judicabit eum Dominus in quibus invenerit. Speciosa deserti appellare possumus, de quibus scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
ligna regionis. sed & bestiae agri quasi areasitiens imbrem suspexerunt adte q̃m
ex siccati sunt fonies aquarũ. & ignis deuorauit speciosa desesti. L.xx. ad tedñe
clamabo qm̃ ignis consumpsit speciosa desesti & flamma succendit omnia ligna
agri & iumenta campi suspexerunt adteqm̃ a restistae sunt emissiones aquarum
& ignis deuontuit speciosa desosti. propheta clamante ad ch̃m uel populo ꝑ ꝓphetã
quicignis comederit speciosa desesti & flamina succenderit omnia ligna regionis
bestiae &iumenta agri siue campi suspexer̃ ad dñm quasi areola sitiens imbrem.
hoc enĩ uno uerbo significat aquila dicens. en paciu eh & suspexerunt ad eum qm
aruerunt fontes uel emissiones aquarũ & ignis deuorauit speciosa desesti quod
stilica hoc eruca & locusta brucus fecerint & rabigo quod ignis instipula. flã ma
in uepribus. speciosa aut descsti quae hebreice dicuntur. nauotħ. intellegamus

Expanded text:
sitiens imbrem, suspexerunt ad te: quoniam exsiccati sunt fontes aquarum, et ignis devoravit speciosa deserti. LXX: Ad te, Domine, clamabo, quoniam ignis consumpsit speciosa deserti, et flamma succendit omnia ligna agri, et jumenta campi suspexerunt ad te, quoniam arefactae sunt emissiones aquarum, et ignis devoravit speciosa deserti. Propheta clamante ad Dominum, vel populo 183 per prophetam: quia ignis comederit speciosa deserti, et flamma succenderit omnia ligna regionis, bestiae et jumenta agri, sive campi, suspexerunt ad Dominum, quasi areola sitiens imbrem. Hoc enim uno verbo significat Aquila dicens, ἐπρασιώθη; et suspexerunt ad eum, quoniam aruerunt fontes, vel emissiones aquarum, et ignis devoravit speciosa deserti, quod scilicet hoc eruca, et locusta, et bruchus fecerint et rubigo, quod ignis in stipula, flamma in vepribus. Speciosa autem deserti, quae Hebraice dicuntur NAOTH  , intelligamus
Abbreviated transcription (Latin):
& greges ouiũ disperierunt. postquam alimentt petierunt &x dedomo digudiũ
laetitiaquesublata sunt. iumenta quoque computruer̃ instercore suo. siue iuxta
intellegentiã spĩtalem lasciui erunt in p̃sepibus suis & calcitrit uerunt contra
creatorem suum . ut impleretur quod scriptũ est. si sa tunrti non fuerint mur¬
munobunt. Computrescit instercore suo cuius ds̃ uenter est. & qui dicit.
manducemus & bibamus cras enĩ maociemur. huic demolitas̃ horrea & apo
non fuerint frustra horrea & torcularia p̃parantur. cumq: om̃a aruerint uo
ceflebili querebantur & dicent. quid reponemus nob quod que sequitur iuxta
lax fleuerunt armenta boum qm̃ non sunt eis pascuc compellit nos non debubus
& armentis accipere quaedista sunt sed debis qui propter simplicitatẽ boues uo¬
cantur & oues. dequorum pascuis salucito loquitur. ingredietur & egredietur

Expanded text:
et greges ovium disperierunt. Postquam alimenta perierunt, et de domo Dei gaudium et greges ovium disperierunt. Postquam alimenta perierunt, et de domo Dei gaudium laetitiaque sublata sunt, jumenta quoque computruerunt in stercore suo, sive, juxta intelligentiam spiritualem, lascivierunt in praesepibus suis, et calcitraverunt contra Creatorem suum, ut impleretur quod scriptum est: Si saturati non fuerint, murmurabunt . Computrescit in stercore suo cujus Deus venter est, et qui dicit: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur : huic demolita sunt horrea futnon fuerint, frustra horrea et torcularia praeparantur. Cumque omnia aruerint, tunc voce flebili querentur et dicent: Quid reponemus nobis? Quodque sequitur juxta LXX: Fleverunt armenta boum, quoniam non sunt eis pascua, compellit nos non de bobus et armentis accipere quae dicta sunt; sed de his, qui propter simplicitatem boves vocantur et oves. De quorum pascuis Salvator loquitur: Ingredietur et egredietur
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃os alimenta perierunt dedomo dĩ nr̃i laetitia & gudiũ. ante oculos pertum
alimenta peccantiũ quando ic̃ spentte fruges manib austruntur & p̃uenit
locusta messorem . ut quod spe in horreis conditum ẽ brucus & rubigo consu¬
mat. his quoque qui in ecclesia commorantur: ꝓ qualitate meritorum
frumentum sp̃s & hordeũ littente si pecca uerint tollitur ut pctiantur fac¬
mem sermonisdĩ. cumq: fuerint alimenta sublata consequenter gaudiũ
& laetitia tollitur dedomodĩ ut qui audiebant ante cipłm dicentẽ. gude
core suo demolitt s̃ harea dissi patȩ s̃ a pothecae qm̃ confusũ ẽ triticum.
quid ingemuit animal mugier̃ greges armenti quia ñ est pascua eis sed
& greges pecorũ disperierunt. L.xx. Sussulta uerunt uituli in p̃sipib
suis dissipatis̃ thescuri suffossa s̃ toocolaria quici arefastũ ẽ triticum.
quid reponemus nob fleuerunt armenta boum quit ñ erant pascua eis

Expanded text:
ros alimenta perierunt: de domo Dei nostri laetitia et gaudium. Ante oculos pereunt alimenta peccantium, quando jam speratae fruges e manibus auferuntur, et praevenit locusta messorem, ut quod spe  Al. saepe in horreis conditum est, bruchus et rubigo consumant. His quoque qui in Ecclesia commorantur, pro qualitate meritorum, frumentum spiritus, et hordeum litterae si peccaverint tollitur, ut patiantur famem sermonis Dei. Cumque fuerint alimenta sublata, consequenter gaudium et laetitia tollitur de domo Dei, ut qui audiebant ante Apostolum dicentem: Gcore suo: demolita sunt horrea, dissipatae sunt apothecae, quoniam confusum est triticum; quid ingemuit animal, mugierunt greges armenti? quia non est pascua eis; sed et greges pecorum disperierunt. LXX: Subsaltaverunt vituli in praesepibus suis: dissipati sunt thesauri, suffossa sunt torcularia, quia arefactum est triticum: quid reponemus nobis? fleverunt armenta boum, quia non erant pascua eis,
Abbreviated transcription (Latin):
iumenta quo que dequibur dictum est : homines & iumenta saluos stacies cdne
& alib quasi iumentũ ftctus sõ cpudit: & iterũ: seminabo eos semine
hominum & iumentorũ suspexerunt ad dnm̃ & rorem illius misericoodiae
flagitarunt quici ex siccati sunt fontes aquarũ quos ceruus dendenit. &
de quibus chis loquitur ꝑhieremiã: medereliquer̃ fontm aquae uiuac:
siccatis aũt aquarũ fontibus qui arentia quaeque irrigant & refrigerant.
consequentor quic quid in nobpulchrũ fuit ignis ardore consum ptũ est. de quo
dĩs dicit in euangelio: Videbam satanan quasi fulgur cadiniẽ decatlo
Canite tuba in siom ulula ten mante sco meo. Conturbentur om̃s h abitato¬
res terrae quia dis dh̃i uent quit propeẽ dies tonebarũ & caliginis dies nubis

Expanded text:
m est: Homines et jumenta salvos facies, Domine . Et alibi: Quasi jumentum factus sum apud te . Et iterum: Seminabo eos semine hominum et jumentorum , suspexerunt ad Dominum, et rorem illius misericordiae flagitarunt; quia exsiccati sunt fontes aquarum, 184 quos cervus desiderat. Et de quibus Dominus loquitur per Jeremiam: Me dereliquerunt fontem aquae vivae . Siccatis autem fontibus aquarum, qui arentia quaeque irrigant atque refrigerant, consequenter quidquid in nobis pulchrum fuit, ignis ardore consumptum est, de quo Dominus loquitur in Evangelio: Videbam Satanam quasi fulgur cadentem de coelo . Canite tuba in Sion: ululate in monte sancto meo: conturbentur omnes habitatores terrae
Abbreviated transcription (Latin):
iti Nequid intrinsecus sordiũ maneat fit ei &iã ebullitio quȩ
significantius ingreco dicitur EEB pacaloe proprie siqui¬
dẽ EΓB paCΝos. inistius modi rebus ponitur. cũ qđ latebat
in trinsecus erũpit infaciem Vndepa papulȩ quoque qua post
egrotationẽ nascunt᷑ in labiis uocantur ERB pac nata

Expanded text:
ta ne quid intrinsecus sordium maneat, fit etiam ei ebullitio, quae ta ne quid intrinsecus sordium maneat, fit etiam ei ebullitio, quae significantius in Graeco dicitur ἐκβρασμὸς: proprie siquidem ἐκβρασμὸς in istiusmodi rebus ponitur, cum quod latebat intrinsecus, erumpit in faciem. Unde papulae quoque quae post aegrotationem nascuntur in labiis, vocantur ἐκβράσματα,
Abbreviated transcription (Latin):
describitur Tabescente corde desolutis genibus que confrastis & qđ
omniũ habititorũ eius p̃terrore hostiũ & magnitidine m&us faci¬
es inollarũ similitudine uidebant᷑ & ustȩ tapide & pallore defor¬
mes. Porro iuxia lax altius intellegendũ est quid signific&
excussio red & cussio quidepopulo die est & quasi homo aliquando
peccauit. & reuertit᷑ ad pristinũ statũ quasi hierusalẽ dicitar ei
quã suerit excussus insagititis dĩ transire mereatur & ade con¬
tra mimicus teni canitur deeo sicut sagittȩ in manu potentis itt
filii &cussorũ Cũque uestigiatius quasi ingredientis suꝑ terrã
asꝑsa fuerunt puluere. audi& as aluatore . & cutitopuluerẽ pedu
rur̃orũ intestimoniũ illis. aut dubiũ qui ineos dicat quirecipere
noluerint p̃dicantes: qui uero denineue est quaȩ ad grauata est suꝑ
omnia utisa concupiscentiaesuae . Iste ñsemed &cutitur sed frequen¬
ter & postquã rursũ fuerit &cussus & suꝑficies illius emunda¬

Expanded text:
describitur: tabescente corde, dissolutis genibus, renibusque confractis, et quod omnium habitatorum ejus prae terrore hostium, et magnitudine metus, facies in ollarum similitudine videantur exustae, tabidae, et pallore deformes. Porro juxta LXX altius intelligendum est, quid significet excussio, rediscussio. Quid de populo Dei est, et quasi homo aliquando peccavit, et revertitur ad pristinum statum, quasi Jerusalem dicitur ei:quam fuerit excussus, in sagittas Dei transire mereatur, et a Domino contra inimicos tendi, canitur de eo: Sicut sagittae in manu potentis, ita filii excussorum . Cumque vestigia ejus quasi ingredientis super terram aspersa fuerint pulvere, audiet a Salvatore: Excutite pulverem pedum vestrorum in testimonium ilnoluerunt praedicantes. Qui vero de Ninive eae, quae aggravata est super omnia vasa concupiscentiae suae, iste non semel excutitur, sed frequenter. Et postquam rursus fuerit excussus, et superficies illius emunda
Abbreviated transcription (Latin):
uuangelistis ñ e librocarpentibus testimonia sed memoriae credentibis
qua eñnumquã fallit &x pona musergo haebraicũ & tubethleem id
ẽ domus panis quae uocaris ephrata. minima quidẽ es inciuitatibusiu¬
da & tantis milibus cõparata uix paruus es uiculus sedex hocparuo ui¬
tũ eẽ đđ cui reꝓmisit dicens defrustuuentris tui ponã suꝑ sedẽ met̃ car¬
niscissumptio diuinae ñ impedit maiestati demeenĩ natꝰ ante o m̃a

Expanded text:
evangelistis non ex libro carpentibus testimonia, sed memoriae credentibus, evangelistis non ex libro carpentibus testimonia, sed memoriae credentibus, quae nonnunquam fallitur. Exponamus ergo Hebraicum: Et tu, Bethleem, id est, domus panis, quae vocaris Ephratha, minima quidem es in civitatibus Juda, et tantis millibus comparata, vix parvus es viculus; sed ex hoc parvo vitantum esse, cui repromisi, dicens: De fructu ventris tui ponam super sedem meam , carnis assu
Abbreviated transcription (Latin):
custodierint. uisi tabo inuirga iniquitates eorũ & inflagellis peccata
eorũ miseri cordiã at̃ meã ñdis ꝑdãabeo tribulationẽ ergo posuitd s̃
suꝑfilic̃ isrhł. & ꝑcutiant eã angeli qui plagis p̃positis in max ille ac
ne foste nescires quaee ẽt filiaquae obstruit᷑ & ponit̾ in angustia. statim
infestur tribus isrhł nosaut̃ sumus isrhł quimente cernimus dm̃ ad
ephrata paruulus es inmilibus iuda ex tẽmihi egredi& quisitdomina¬
tor in isrhł & egressus eius aibinitio adiebus aet̃nitatis. LXX. et tubechle¬
em domus ephati minimus es ut sis inmilibus iuda e temihi egredi&
ut sit in principẽ isrhł & egressus eius abinitio & diebus scłi in euuange¬
lio secundũ mattheũ cũ magi aboriente uenissent. & herodes ascribis¬
raiuda nequaquã minimaes inducibus iuda &x teenĩ egredi& urdux.
domut& aut uerba & int̃dũ sensus quoque ipsediuersus sit. uel apłis le

Expanded text:
 visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eo . Tribulationem ergo posuit Deus super filiam Israel, et percutient eam Angeli, qui plagis praepositi sunt, in maxilla. Ac ne forte nescires quae esset filia, quae obstruitur obstructione, et ponitur in angustia, statim infertur, et dicitur, tribus Israel. Nos autem sumus Israel, qui mente cernimus Deum, ad Ephrata, parvulus es in millibus Juda: ex te mihi egredietur qui sit dominator in Israel, et egressus ejus ab initio a diebus aeternitatis. LXX: Et tu, Bethleem domus Ephrata, minima es, ut sis in millibus Juda: ex te mihi egredietur, ut sit in principem Israel, et egressus ejus ab initio ex diebus saeculi. In Evangelium secundum Matthaeum , cum magi ra Juda, nequaquam minima es in ducibus Juda: ex te enim egredietur dux,do mutetur, aut verba, et interdum sensus quoque ipse diversus sit, vel apostolis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
erimus iuxta superiorẽ intellestũ deecclesia distũ accipere nunc obstrue
t̃ obstructione filia illud deosecȩ ꝓfercmus exemplũ inquo adulteralo¬
quit̃ uadã postamatores meos quidabant mihi panes meos &aquã me¬
a & uestim̃ta mec & lintea mina mea. oleũ meũ & om̃a quae mihi ꝓsunł
desiderat sed obstruit uias eius ne consequat᷑ amatores suos &ãplius for¬
nic& ait quippe proptereaecceego obstruã uiã eius insudibus & obse¬
meũ priorẽ quiabene mihierat: anĩ aduesteopus dñi ꝓfecisse adultera
enĩ non inueniens uĩ suã necualens ꝑgerequo uolebat. neces sitatereuer
amatores suos fuerit tribulationibus que & plagis erudit᷑ isrhł unde&¬

Expanded text:
eriorem sensum voluerimus de Ecclesia dictum accipere: Nunc obstruetur filia obstructione, illud de Osee proferamus exemplum, in quo adultera loquitur: Vadam post amatores meos, qui dabant mihi panes meos, et aquam meam, et vestimenta mea, et linteamina mea, oleum meum, et omnia quae mihi prosunt derat adimplere; sed obstruit vias ejus, ne consequatur amatores suos, et amplius fornicetur. Ait 488 quippe: Propterea ecce ego obstruam vias ejus in sudibus, et obsemeum priorem quia bene mihi erat . Animadverte opus Domini profecisse: Adultera enim non inveniens viam suam, nec valens pergere quo volebat, necessitate obstriamatores suos fuerat, tribulationibusque, et plagis Israel eruditur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
modixi anteluciferũ genuite in principio erat uerbũ & uerbũ erat
apud dm &dserat uerbũ hocerat in principio apuddm̃ & id circo e¬
gressus eius cibinitio adiebus aet̾nitatis qđ aut̃ bethleẽ ipsci sit quaȩ¬
& ephrata liber geneseos testis est in quo scriptura commemorat
mostua ẽ rachel & sepultaẽ inuia ephrata haecẽ bethleem & in
utroque nomine significat sacram̃tũ: domus enĩpanis dicit᷑ ꝓpter
paneuiuũ quidecaelo descendit & ephrata qđ int̃ p̃tat̃ furorẽ uidelic& haec¬

Expanded text:
 In principio enim erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc erat in principio apud Deum. Et idcirco egressus ejus ab initio a diebus aeternitatis. Quod autem Bethleem ipsa sit Ephratha, liber Geneseos ostendit, in quo Scriptura commemorat: Mortua est Rachel, et sepulta in via Ephratha, haec est Bethleem . Et in utroque nomine significat sacramentum: domus enim panis dicitur, propter panem vivum, qui de coelo descendit . Et Ephrata, quod int
Abbreviated transcription (Latin):
noscat᷑ iustitiadĩ Quid dignũ offerã dño curue genudo eccelio nuquid
offerũ eiholocaustomata & uitulos anniculos nuquidplacari potestchñ sin
milibus ari&ũ aut in multis milibus hyrcorũ pinguiu : nũquid dabo primo¬
genitũ meu ꝓsceleremeo frustũ uentris mei ꝓpeccato anime meae IxX
Inquo app̃hendãdim. suscipiã dm̃ meũ excelsum sia pprehendã eũ in ho¬
ꝓpeccattoanime mea Dspopulũ adiudiciũ ꝓuocat ille sciens peccatũ suu¬
ñ uult contendere sedrogare nec tam̃ inipsis p̃cibus hab& fiduciã nihil
enĩ dignũ e qđ ꝓpeccato dõ possit offerri & nullahumilitas potest macu
loctiusta medullata & cruorẽ ari&ũ & hrrcorũ pinguiũ sordesanime laua¬
re nũquid uit dabo primogenitũ meũ ꝓscelere meo sicuti rex moabfecisse
describitur aut frustũ uentris mei ꝓpeccato anime meae qđ fecit &iepthe
apudte agentes poenitentiã ꝓpeciatis dubittmus & dicimus in quo ap¬

Expanded text:
ustitia Dei. Quid dignum offeram Domino? curvabo genu Deo excelso? Numquid offeram ei holocaustomata, et vitulos anniculos? Numquid placari potest Dominus in millibus arietum, aut in multis millibus hircorum pinguium? Numquid dabo primogenitum meum pro scelere meo: fructum ventris mei pro peccato animae meae? LXX: In quo apprehendam Dominum? suscipiam Deum meum excelsum? Si apprehendam eum in hopro peccato animae meae. Deus populum ad judicium pronon vult contendere, sed rogare; nec tamen in ipsis precibus habet fiduciam. Nihil enim dignum est, quod pro peccato Deo possit offerri: et nulla humilitalocausta. . . cruore arietum, et hircorum pinguium sordes animae lavare. Nunquid, ait, dabo primogenitum meum pro scelere meo, sicut rex Moab fecisse descrapud te , agentes poenitentiam pro peccatis, dubitamus et dicimus: In quo ap
Abbreviated transcription (Latin):
pemagist̃ peccat sae pediscipulus. & ñ nũ quã patrisuitiũ est ñ nũ quã filii
ut uelbene uel maleerudict᷑ itcuiniudiciodĩ ueladan geloscrim̃ refestur
sinegerint cunta quae tadsuũ officiũ ꝑtinebant & ad populũ suillis uniuer¬
sasticientibus ipsicudire contem serint sunt quimontes & colles & fortiafun¬
dam̃ta terrae abrahã iscicic &ia cob & patriarchas reliquosint̃p̃tant᷑ qui
feros constituti eorũ quis uouitio &x titere terreni funda mente dicuntur de
quibus terrae fundamentis . & cilib scriptũ ẽ ignis accensus est &x furoreme
ardebitus quetid in ferosdeorsũ. deuor abit terrã & funda menttieius fortic&
antiqua funda menta terrae quorũ caius hucusque terra ñ p̃terit. & suꝑ in¬
cnependens librata consistit iustorũ merituis dequibus & cipłscut cedificat

Expanded text:
pe magister peccat, saepe discipulus, nonnumquam patris vitium est, nonnumquam filii, ut vel bene vel male erudiantur: ita in judicio Dei, vel ad Angelos crimen referetur, si non egerint cuncta quae ad suum officium pertinebant, vel ad populum, si illis universa facientibus, ipsi audire contempserint. Sunt qui montes et colles et fortia fundamenta terrae, Abraham, Isaac et Jacob, et patriarchas reliquos interpretantur,feros constituti, eorum qui suo vitio exstitere terreni, fundamenta dicantur: de quibus terrae fundamentis et alibi scriptum invenimus: Ignis accensus est ex furore meo, ardebit usque ad inferos deorsum: devorabit terram, et fundamenta ejus . Fortia et antiqua fundamenta terrae quorum causa hucusque terra non praeterit, et super inane pendens, librata consistit justorum merita sunt, de quibus Apostolus loquit
Abbreviated transcription (Latin):
sus mastrrũchorus fortia fundam̃ttis terrae. sic & secundũ. lax ualles & p̃rup¬
ta quae significantius graece Φͥa pancec apellant᷑ eorũ sunt funda m̃ta
qui hic imaginẽ receper̃ iudiciũ ergodnĩ cũ populosuo &cũ isrhł iudica¬
bitur qui poterat quasi ds̃ ꝓsce leribus populi peccatoris inferre suppli¬
cogit p̃sentibus angelis &om̃ crectura respondere siquid habeatuo¬

Expanded text:
sus Martyrum chorus fortia fundamenta sunt terrae: sic secundum LXX valles et praerupta, quae significantius Graece φάραγγες appellantur, eorum sunt fundamentaici imaginem receperunt. Judicium ergo Domini cum populo suo, et cum Israel dijudicabitur. Qui poterat quasi Deus pro sceleribus populi peccatoris inferre supplicogit, praesentibus Angelis, et omni creatura, si quid habeat
Abbreviated transcription (Latin):
cesiudiciũ dni & ualles fundam̃ taterrae: quia iudiciũ cdnĩ aduersũ populum
funda m̃ta terrae quinttaut̃ editio ipsum haebrti cũ posuit & ethanim
funda m̃taterrae primaigit᷑ uox ꝓphȩccẽ audi tequae dñs loquitur dem
deds̃ loquit᷑ cid ꝓphetã surge contende iudicio aduersu montes &udicnt
colles & ualles lxx transtuler id ut mihi uidet̃ intellegentes qđ populus ni¬
hil digna montiũ cuditione fecerit sed uel collibus qui inferioress a sublimi¬
tatibus montiũ ł uallibus inimademersis surge in quit iudicio contende a¬
pud montes & ciudiant colles uocẽ tut̃ iub& surgere quiuel sed& uelicic&¬
uel dormit ł mostuus ẽ secundũ illud qd apłs ait adephesios eleua requidor
uita teuitae ut terra deserens adaltioranitaris : & iudicio contende ciduer¬
commis scẽ ꝓcuratio deutero nomii in idipsocaintico congruente cũdiuide¬
r& & celsus gentes cũ disseminar& filios cidã constituit t̃minos terrae se¬

Expanded text:
undamenta terrae, quia judicium Domini adversus populum fundamenta terrae: quinta autem editio ipsum Hebraicum posuit, ETHANIM , fundamenta terrae. Prima igitur vox prophetae est: Audite quae Dominus loquitur. Deinde Deus loquitur ad prophetam: Surge, contende judicio adversum montes, et audiant colles et valles LXX transtulerunt, id, ut mihi videtur, intelligentes, quod populus nihil dignum montium anditione fecerit, sed vel collibus qui inferiores sunt a sublimitate montium, vel vallibus in ima demersis. Surge, inquit, judicio contende apud montes, et audiant colles vocem tuam. Jubetur surgere qui vel sedet, vel jacel dormit, vel mortuus est, secundum illud quod Apostolus ait: Elevare qui dot in novitate ambules vitae, ut terram deserens, ad altiora nitaris. Et judicio contende advercommissa est procuratio, Deuteronomii Cantico in idipsum congruente: Cum divideret excelsus gentes, cum disseminaret filios Adam, constituit terminos terrae se
Abbreviated transcription (Latin):
leest nã beor int̃p̃tat᷑ inpelle semꝑ carni & mostis operibus deditus res¬
ponditque ꝓnobis uanus populus ostus ex eo qui totus inpelle est. semꝑ
commutans loca uelstans suꝑspinas siue su ꝑ funiculos & uulgatae
quoque editionis sequamur errore spinecuit̃ iuxta eloquiũ saluaitoris curaiehu

Expanded text:
le est: nam Beor interpretatur in pelle, semper carni et mortis operibus deditus: resle est: nam Beor interpretatur in pelle, semper carni et mortis operibus deditus: responditque pro nobis vanus populus, ortus ex eo qui totus in pelle est, semper commutans loca, vel stans super spinas, sive super funiculos, ut Vulgatae quoque editionis sequamur errorem. Spinae autem juxta eloquium Salvatoris, curae hu
Abbreviated transcription (Latin):
lutũ & laterẽ fabricatisumus & redemitnos quidedit semetipsũ redemp¬
tionẽ ꝓomnibus ut diceremus quiredem ptiertimus ad nõ quos redemit de
manu inimicorũ & quos deregione congregtuit quia inaetnũ misericordiua
eius & misit quoquetante faciẽ nr̃am . morsen sp̃ittlẽ legẽ & ciaron magnu
sacerdotẽ ñ trpice efodueritatẽ que postntẽ. sed habente in fronte signa
id nobis praestitit sed deimi micorũ quoque nos manibus libertiũ recordemur
enĩ quid cogita uerit aduersunos quide uora reuoluit & elingere congrega¬
rexaquae pat̃nae: si quidẽ mocibiuxiti alic̃ etoin o aocian qua pat̾ naidicit᷑
cũigitꝰ in sidiar& nobis balac & in sidiar& ꝑuanũ populu suũ qđ int̃p̃ttit᷑
balaã ñ ꝑmisitnos ds̃ maledictis illius subiacere. sed e contrario benedixit
nobis reupsius ueritate compulsus uapus gentiũ populus natꝰ deeoqui in pel¬

Expanded text:
lutum et lateres fabricati sumus: et redemit nos qui dedit semetipsum redemplutum et lateres fabricati sumus: et redemit nos qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus, ut diceremus qui redempti eramus a Domino, quos redemit de manu inimicorum, et quos de regionibus congregavit: Quia in aeternum misericordia ejus . Emisit quoque ante faciem nostram Moysen spiritualem legem, et Aaron magnum sacerdotem, non typicum Ephod, veritatemque portantem, sed habentem in fronte signacid nobis praestitit; sed de inimicorum quoque nos manibus liberavit. Recordemur enim quid cogitaverit adversum nos, 504 qui devorare voluit, et nostram congregarex aquae paternae: siquidem Moab juxta aliam etymologiam, aqua paterna dicitur. Cum igitur insidiaretur nobis Balac, et insidiaretur per vanum populum suum, quod interpretatur Balaam, non permisit nos Deus maledictis illius subjacere; sed econtrario benedixit nobis, rei ipsius veritate compulsus vanus populus gentium, natus de eo qui in pel
Abbreviated transcription (Latin):
culis & mutans loca quasi ego ñ possem cupgente ꝑgere &cũ transeuntẽ transire
& hoc feci ut miseri cordiae metie & iustitice noscerent᷑ tibi tantũ tetimans ut cũ
ego cotidie blas phemantiũ ore maledicar. tibi ab inimico ñ dimiserĩ maledici¬
haebrei hunclocũ in quodicit᷑ des&tim usquegalgala ut cognosceres iustiticis
dnĩ itai &x ponunt abeotẽ porequofornicaiti estis inmadian. usque tid idtẽpus
quoscul apud galgala ẽ unctus in regem repetite memoria quae mala opera¬
tisitis & quanta bona uobis fecerĩ & mec̃in uos misericordiã cognosc&is hocux¬
ta historiã ds̃ adcarneũ isrhł locutussit nosciut̃ quicupimus reuelata facieglo¬
riã dnĩ contemplare & uere habemus patrẽ abrahã audiamus cũ peccaiue¬
rimus aduersũ nos disputantẽ dnm & crguentẽ nos in beneficiorũ suorum
magnitudinẽ seruiuimus quippealiquando pharaoni & cegrptiopopulo

Expanded text:
strans, et mutans loca, quasi ego non possem cum pergente pergere, et cum transeunte transire: strans, et mutans loca, quasi ego non possem cum pergente pergere, et cum transeunte transire: et hoc feci, ut misericordiae meae et justitiae noscerentur tibi, tantum te amantis, ut cum ego quotidie ore blasphemantium Hebraei hunc locum in quo dicitur, de Settim usque ad Galgal, ut cognosceres justitias Domini , ita exponunt: ab eo tempore quo fornicati estis in Madian, usque ad tempus quo Saul apud Galgal est unctus in regem , repetite memoria quae mala operati estis, et quanta vobis bona fecerim, et meam in vos misericordiam cognoscetis. Hoc juxta historiam Deus ad carnalem Israel locutus sit. Nos autem qui cupimus revelata facie gloriam Domini contemplari, et vere habemus patrem Abraham, audiamus cum peccaverimus adversum nos disputantem Deum, et nos in beneficiorum suorum magnitudine arguentem. Servivimus quippe aliquando Pharaoni, et Aegyptio populo
Abbreviated transcription (Latin):
uersu isrhł congregtũ exercitũ ΟΝΟΩnoC arboribus qua eꝑ herema mon¬
ligna sectm quaehabent similitud inẽ arboris quã nosuulgo dicimis spi
nã cilbã unde arbitror & lxx. cxinou intptatoses hoce lentiscã. sedpau¬
gerent᷑. loquit᷑ igit ds̃ ad populũ isrhł & cidiudiciũ ꝓuocat & licentiũ con¬
crase tribuit disputtndi populus meus quid fecitibi qđ fticereñ debui uel
tibi uelut significant̃ in haebreo scribitur quo labor ete pressi anbeneficia
contumelicã int̃p̃taberis & pepones aegrptias que carnes desideransdo¬
lebis te edustũ decerra aegypti acdedomoseruitutis meo cuxilio libera¬
tũ quia dedidost orestibi morsenamicũ meũ &cia ronsacerdotẽmeũ & ma¬
riã ꝓphetã meam. qđ si hoc tibi parũ uid& recordẽ re illius tẽporis
quando balac rex moab balcam diuinũ aduersute mercede conduxit
& uide quo modo contrauo luntatẽ suc̃ cupiens tibi maledicere ariolus

Expanded text:
congregavit exercitum, ὁμώνυμος arboribus, quae per eremum monligna Settim, quae habent similitudinem arboris, quam nos vulgo Spinam albam dicimus. Unde arbitror et LXX σχίνον, interpretatos gerentur. Loquitur igitur Deus ad populum Israel, et ad judicium provocat, et licentiam contra se tribuit disputandi. Popule meus, quid feci tibi, quod facere non debui? vel tibi? vel, ut significantius in Hebraico scriptum est, quo labore te pressi? an beneficia mea contumeliam interpretaberis, et pepones 503 carnesque Aegyptias desiderans, dolebis te eductum de terra Aegypti, ac de domo servitutis meo auxilio liberatum, quia dedi ductores tibi Moysen amicum meum, et Aaron sacerdotem meum, et Mariam prophetissam meam? Quod si hoc tibi parvum videtur, recordare illius temporis quando Balac rex Moab, Balaam divinum adversum te mercede conduxit, et vide quomodo contra voluntatem suam, cupiens tibi maledicere hariolus
Abbreviated transcription (Latin):
is rabeliquondã fuis sesubiestũ sicut̃ seua ncispeludens. futurũ putat eẽ qđ
lit : qui succident᷑ luci quos ñ habent: qua eurbes sub uestent᷑ qua eoli subru¬
ccie sunt : quitollent᷑ arioli quoscũ ñ habeat & ñ habere seglori&ur. tamen
unt Auditequae dñs loquit᷑ surge contendeiudicio aiduersũ montes. &ciudi¬
ant colles uocẽtuã audite montes iudiciũ dni & fortia fundẽ m̃taiterraȩ

Expanded text:
Israeli quondam fuisse subjectum. Si autem sevana spe ludens futurum putat esse quod Israeli quondam fuisse subjectum. Si autem sevana spe ludens futurum putat esse quod lit? qui succidentur luci, quos non habet? quae urbes subruentur, quae olim subrutae sunt? qui tollentur harioli, quos cum non habeat, nec habere se glorietur: tameunt. Audite quae Dominus loquitur: Surge, contende judicio adversum montes, et audiant colles vocem tuam. Audite , monte
Abbreviated transcription (Latin):
gregibus pecorũ & nullus eritquipossiteorũ robori resistere : tunc & altaibitur
& qua drigastuas quae in mediis urbibustuis s̃ ñ qd equos & quad rigastucis uinc¬
tos habueritis rhł sed as srriorũ equos & qua drigas quae in medio uersantur ur
ram magos & ariolos deterratua & perire faciã om̃a sculptilia & statucistuas.
& ñ cidorabis ultra opera manuũ tucrũ euellã quoque atque subuestũ om̃s lu¬
costuos &ciuitatestuas quas idolis dedicasti: cũque hoc tibi fecero & itai placatus
fuero ut quicquid intemaliẽ auferat᷑ tuncetiã in furore & in indignatione mea
ulcis carte deuniuersis gentibus quae meũ noluerciudiresermonẽ responde¬
at hoclo cocar neus i srhł ftisitidicat haec anfutura si stista cõmemorat p̃be¬
at historiã d&ciustoritatẽ ueterũ librorũ doceaac unstas gentes & aissyrium

Expanded text:
gregibus pecorum, 499 et nullus erit qui possit eorum robori resistere. Tunc exaltabitur, ogregibus pecorum, 499 et nullus erit qui possit eorum robori resistere. Tunc exaltabitur, oet quadrigas tuas, quae in mediis urbibus tuis sunt. Non quod equos et quadrigas tunc habuerit Israel, sed Assyriorum equos et quadrigas quae in medio urbium tuarumram magos et hariolos de terra tua, et perire faciam omnia sculptilia et statuas tuas, et non adorabis ultra opera manuum tuarum. Evellam quoque atque subvertam omnes lucos tuos, et civitates tuas quas idolis dedicaras. Cumque hoc tibi fecero, et ita placatus fuero, ut quidquid in te mali est, auferatur: tunc etiam in furore et in indignatione mea ulciscar te de universis gentibus, quae meum noluerunt audire sermonem. Respondeat hoc loco carneus Israel, utrum facta dicat haec an futura? Si facta commemorat, praebeat historiam, detauctoritatem veterum librorum: doceat cunctas gentes et Assyrium
Abbreviated transcription (Latin):
nuũ suarũ & curuat homo & deceptus decipit addit̃ in ꝓmissione que
dirigit᷑ aidreliquicis idẽ ad uNONNΝa iacob & succida lucos demedio
tui & disꝑdã ciuittitestucis & om̃a ligna siluarũ & lucos quos intẽ plodĩ
plantari ꝓhibitũ est. &ciuitates male ex trustus quas ante uoca ueratoi¬
uitates terrae destruat atque consumat. postquã aut̃ hoc fecerit reliqui¬
is ia cob tunc conuest& adgentes quas depastis apłi quasi agni gramen
tionẽ ingentibus ꝓeo qđ audi re noluer̃ unde & ꝓpheta dñẽ inquitne
infuroretuo arguasme neque in iratua corripiasme. hoc iuxta lxx
capitulis iungere ceterũ hebrei istius modi deliramenta somniant post¬
quã .vii. quos fingunt & quosuolunt pastores & .viii. principes homi¬
ens & quasi pluuiae suꝑ herbã & nequaqua sperabunt in hominibus sedindo
dã sed ominis uindicntes quasi leo iniumentis siluarũ. & quasicaitulus leonis in

Expanded text:
nuum suarum, et curvatur homo, ut deceptus decipiat. Additur in repromissione quae dirigitur ad reliquias, id est, ὑπόλειμμα Jacob: Et succidam lucos de medio tui, et disperdam civitates tuas, ut omnia ligna silvarum, et lucos quos in templo Dei plantari prohibitum est, et civitates male exstructas, quas antea vocaverat civitates terrae, destruat atque consumat. Postquam autem hoc fecerit reliquiis Jacob, tunc convertetur ad gentes quas depasti sunt Apostoli quasi agni  Al. ationem in gentibus, pro eo quod audire noluerunt. Unde et propheta ait: Domine, ne in furore tuo arguas me: neque in ira tua corripias me . Hoc juxta Secapitulis jungere, disputatum sit. Caeterum Hebraei istiusmodi deliramenta somniant: Postquam septem quos fingunt, et quos volunt pastores, et octo principes homiens, et quasi pluvia super herbam, et nequaquam sperabunt in hominibus, et in fdam se dominis vindicantes, quasi leo in jumentis silvarum, et quasi catulus leonis in
Abbreviated transcription (Latin):
uolu imus accipere quae &dicuntur. Patiens est quisustentat
alligat contritiones eorũ. & magna uirtus eius soluens inimi¬
ũ sibi ad plaud & quo argutur fuerit ñ merito proprio sed miseri¬
cordia dĩ eẽ saluatos. Lic& enĩdicat. ecceego totannos seruioti
& indigent gloriadĩ iustificati ab eo gratis audi& a noculdstuds nequã
est quia egobonus sũ atque itafi& ut in eo ipso qđ arguit &ignoscit
nullũ innoxiũ abire patiatur. Dñs intẽpestate &inturbine uia
eius & nebulȩ puluis pedũ eius protẽpestate & turbine consũ

Expanded text:
volumus accipere quae dicuntur patiens est qui sustentatvolumus accipere quae dicuntur patiens est qui sustentatalligat contritiones eorum; et magna virtus ejus, solvens inimium sibi applaudet coargutus fuerit, quod non merito proprio, sed misericordia Dei sit salvatus. Licet enim dicat: Ecce ego tot annos servio t indigent gloria Dei , justificatus ab eo gratis audiet: An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum ? Atque ita fiet, ut in eo ipso quod arguit et ignoscit, nullum innoxium abire patiatur. Dominus in tempestate et in turbine vitae ejus, et nebulae pulvis pedum ejus. Pro tempestate et turbine, consu