comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multis diuitus letatũ se fuisse testat᷑. adhuc
ad subluniora ducit᷑: ut tanto nos magis
erudiat. qͣnto de se aliquid sublimiꝰ nar¬
rat: Ait enĩ: Si uidi solem cũ fulgeret. et
lunam incedentẽ cdare: et letatũ ẽ in abscon¬
tatẽ si aspexi in corde meo: ñ exaudiet dñis:
Quȩ nimirũ iniquitas in ore expͥmi ñ posset:
si ñ conspiceret᷑ in corde S aliud ẽ uidere ꝑ
iudiciũ: altud ꝑ appetitũ: Beatus gͦ iob ful¬
gentẽ solẽ. et clare incedentẽ luuã nequaqͣ̃m¬
se uidisse ꝑhibet: ut se demonstret p̃sentis
lucis speciẽ ñ appetisse. Ac si pꝰ despectum
t̾renȩ suȩ abundantie patent̃ insinuet
Q uid dicã quia in auro nequaꝗͣ. letatus sũ
qui in ipsa quoq luce corꝑea delectatꝰ ñ si
Sc̃i etenĩ uiri pꝰꝗͣ. om̃ia p̃sentis uitę oblecta¬
m̃ta despiciunt: p̃ illius lucis int̾nȩ dulce¬
dine. ab hac ext̾iori luce animũ quasi a te¬

Expanded text:
multis divitiis laetatum se fuisse testatur, adhuc multis divitiis laetatum se fuisse testatur, adhuc ad sublimiora ducitur, ut tanto nos magis erudiat, quanto de se aliqua subtilius narrat. Ait enim: Si vidi solem cum fulgeret, et lunam incedentem clare, et laetatum est in absconitatem si conspexi in corde meo, non exaudiat Deus . Quae nimirum iniquitas in ore exprimi non posset, si non conspiceretur in corde. Sed aliud est videre per judicium, aliud per appetitum. Beatus ergo Job fulgentem solem, et clare incedentem lunam nequaquam vidisse se perhibet, ut se demonstret praesentis lucis speciem non appetisse. Ac si post despectum terrenae suae abundantiae patenter insinuet: Quid dicam, quia nequaquam in auro laetatus sum, qui in ipsa quoque luce corporea delectatus non sum? Sancti etenim viri postquam omnia praesentis vitae oblectamenta despiciunt, prae illius lucis internae dulcedine, ab hac exteriori animum luce quasi a te
Abbreviated transcription (Latin):
simũ: Incertũ ñ ẽ. qđ utraq hȩc luminaria
humanis ministeriis deputata. celi militiȩ
nuncupant᷑: in quoꝵ cultũ multos nouunꝰ
scͥptura teste cecidisse. sicut scͥptũ ẽ. Adora¬
uert uniu̾sã militiã cęli:. & quia sol et luna
alit̃ uident᷑ ad usũ. alit̾ ad ueñationẽ ÷ eo mo¬
re quo a cultorib siuis uen̾ari solent. solẽ. et lu¬
nam beatus iob nequaꝗͣ. uidisse se ꝑhibet: nec
lȩtatũ fuisse cor suũ. et osculatã manũ suã¬
ore suo In qua uidelicet osculatione: quid a¬
litid qͣm gr̃a uen̾ationis expͥmit᷑: Qđ si fecis¬
set unꝗͤ: hoc iniquitatẽ maximã. et dĩ ne¬
gationẽ uocat: S. pꝰꝙͤ. tanta de se locis suꝑi¬
orib uircutũ culmina narrauit: quid nunc
mirũ memorat. si solem. et luuiã ñ se adoras¬
se manifestat: Unde pensandũ ẽ. qđ pꝰqͣm
in au.ro ñ habuisse fidutiã. nec ui

Expanded text:
Incertum non est quod utraque haec luminaria Incertum non est quod utraque haec luminaria humanis ministeriis deputata, coeli militiae vocantur. In quorum cultum multos novimus, scriptura teste, cecidisse, sicut scriptum est: Adoraverunt universam militiam coeli . Et quia sol et luna aliter videntur ad usum, aliter ad venerationem, eo more quo a cultoribus suis venerari solent, solem et lunam beatus Job nequaquam vidisse se perhibet, nec laetatum fuisse cor suum, nec osculatum manum ore suo. In qua videlicet osculatione, quid aliud quam gratia venerationis exprimitur? Quod si fecisset unquam, hoc iniquitatem maximam et Dei negationem vocat. Sed postquam tanta de se locis superioribus virtutum culmina narravit, quid nunc mirum memorat, si solem ac lunam non se adorasse manifestat? Unde pensandum est quod postquam in auro non habuisse fiduciam, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinationis erũpna. q̃m eam quã appetunt
adhuc creatoris sui speciẽ contẽplari minune
sinunt᷑. omnẽ p̃sentis uitȩ copiã. inopiã depu¬
tant: quia uidelicet nil extra dm̃ sufficit m̃ti
quȩ ueracit̾ dm̃ querit. E plertiq eis ipsa sua
abundantia fit uehem̃t̾ onerosa: quia hoc
ipsũ grauit̾ tolerant. qđ festinantes ad patriã.
in itiñẽ multa portant: Unde fit. ut hȩc cum
indigentib ꝓximis deuote partiant᷑: quatinꝰ¬
dũ sumit iste qđ ñ habet. deponat ille quod
amplius habebat: nec conuiator uacuus am¬
bulet: nec eum quẽ retardare in uia pote¬
rat. nimiũ onus grauet Electi gͦ de mul¬
ta abundantia minime letant᷑: quã uide¬
licet ꝓ amore celestis patͥmonii. aut largien¬
do diꝑgunt. aut despiciendo deserunt: Seqͥt᷑.
Si uidi solem cum fulgeret. et lunã inceden¬
tẽ clare. et letatũ ẽ in abscondito cor meũ: et
iniquitas maxima. et negatio contͤ dm̃ altĩ¬

Expanded text:
peregrinationis aerumna, quoniam eam quam appetunt adhuc creatoris sui speciem contemplari minime sinuntur, omnem praesentis vitae copiam inopiam deputant, quia videlicet nil extra Deum sufficit menti quae veraciter Deum quaerit; et plerumque eis ipsa sua abundantia fit vehementer onerosa, quia hoc ipsum graviter tolerant, quod festinantes ad patriam in itinere multa portant. Unde fit ut haec cum indigentibus proximis devote partiantur, quatendum sumit iste quod non habet, deponat ille quod amplius habebat; nec conviator vacuus ambulet, nec eum quem retardare in via poterat nimium onus gravet. Electi ergo de multa abundantia minime 699 laetantur, quam videlicet pro amore coelestis patrimonii aut largiendo dispergunt, aut despi« Si vidi solem cum fulgeret et lunam incedentem iniquitas maxima et negatio contra Deum alti
Abbreviated transcription (Latin):
quã de se aliis tribuit. solem uocauit. Siint
tatũ suarũ ꝓtinus obliuiscunt᷑ et cordis ocu¬
iĩ in consideratione. bonoꝵ oꝑũ quȩ exhibet¬
sigunt: atq cose iam scõs existimant. quo init̾
bona quȩ agunt. maloꝵ suoꝵ in quib et for¬
tasse adhuc implicati sunt. memoriã declinãt:
Qui scilicet si districtionẽ uidicis uigilant̾ at¬
tendent: plus de malis suis metuerent. quam
de imꝑfectis bonis exultarent: Plus inspice¬
rent qđ de his quȩ adhuc agenda sunt. debi¬
tores tenent᷑: quã qđ oꝑantes quedã iam debi¬
i paitẽ soluunt: Neq enĩ absolutus ẽ debitor
qui multa reddit: s: qui om̃ia: Nec ad braui¬
ũ uictorie ꝑuenit. qui in magna parte spe¬
ctaculũ uelocit̾ currit: si iuxta metas ueni¬
ens in hoc qđ reliquũ ẽ deficit: Neq ad quȩ¬
libet destinata loca ꝓperantib inchoando ꝓ¬
dest longũ it carꝑe: si ñ etiã ualeant totum¬

Expanded text:
quam de se aliis tribuit, solem vocavit. Reg. quam de se aliis tribuit, solem vocavit. Reg. itatum suarum protinus obliviscuntur, et cordis oculum in consideratione bonorum opefigunt, atque eo se jam sanctos existimant, quo inter bona quae agunt malorum suorum in quibus fortassis adhuc implicati sunt memoriam declinant. Qui scilicet si districtionem Judicis vigilanter attenderent, plus de malis suis metuerent quam de bonis imperfectis exsultarent; plus inspicerent quod de illis quae adhuc eis agenda sunt debitores tenentur, quam quod operantes quaedam jam debiti partem solvunt. Neque enim absolutus est debitor qui multa reddit; sed qui omum victoriae pervenit qui in magna parte spectaculi velociter currit, si juxta metas veniens in hoc quod est reliquum deficit. Nec ad quaelibet destinata loca pergentibus inchoando prodest longum iter carpere, si non etiam totum valeant
Abbreviated transcription (Latin):
głificent patrẽ ur̃m̃ qui in cȩlisẽ:. E rursũ:
Sint lũbi ur̃i p̾cincti: et lucernȩ ardentes. Qã
enĩ hoc in loco fulgenti sole: id in eugłio li¬
cernis ardentib designat᷑. Bonũ quippe opꝰ
cũ in medio ꝑfidoꝵ lucet: lucerna ardet in
nocte: Cũ uͦ in eccła respleudet: sol fulget
in die: Bonũ opus si adhuc tale ẽ. qđ soli ma¬
li mirent᷑: litcerna uidelicet in nocti ẽ Si all
ita ꝓficit. ut mirari a bonis et ꝑfectiori pos¬
sit: nimirũ sol ẽ in dic Bonũ opus cũ ꝑ acdi¬
uã uitã corꝑis lucet: quasi lucernȩ more lil¬
m̃ ex testa resplendet. Cũ uͭ ꝑ solam uircuit̃
m̃tis in conteplationẽ actollit. quasi mores¬
lis de celo ueniens lux uidet᷑ Quia gͥ mul¬
ta beatus iob hospitalitatis ac miscdiȩ de
e bona narrauerat: quȩ ꝓfecto tanta adhuc
minima. qͣnto et corꝑalit̾ nouerat gesta: ad
uirtutũ sp̃ualiũ culm̃ m̃tis oculũ referets
ꝑfectionis suȩ memiit: et lucẽ eremploꝵ

Expanded text:
patrem vestrum qui in coelis est . Et rursum: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Quod enim hoc in loco fulgente sole, id in Evangelio lucernis ardentibus designatur. Bonum quippe opus cum in medio perfidorum lucet, lucerna ardet in nocte; cum vero in Ecclesia resplendet, sol fulget in die. Bonum opus si adhuc tale est, quod soli mali mirantur, lucerna videlicet in nocte est; si autem ita proficit, ut mirari a bonis ac perfectioribus possit, nimirum sol est in die. Bonum opus cum per activam vitam corporis lucet, quasi lucernae more, lumen ex testa resplendet. Cum vero per solam virtutem mentis in contemplatione attollitur, quasi more solis de coelo veniens lux videtur. Quia igitur multa beatus Job hospitalitatis ac misericordiae de se bona narraverat, quae profecto tanto adhuc minima, quanto et corporaliter noverat gesta, ad virtutum spiritalium culmen mentis oculum revocans, perfectionis suae meminit, et lucem exemplorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs. Atq ut monstretur quã fucrit ad
cuncta pauidus. ad om̃ia. circũspectus:
uiferius asserit dicens Semꝑ enĩ quasitu¬
m̃tes suꝑ me fluctus tunui dm̃: Qui scili¬
cet in ꝓsꝑis positus. atq abundantia rerũ
fultus. si spem aut in suis actib aut in
circũsluentib reb poneret: ꝓfecto iustus ñ
ẽẽt S qͣndo iste uir sc̃s un se spem posuit:
Quid gͦ nunc suꝑest. nͥ ut ipsas quoq diuiti¬
as qua m̃te possederit. innotescat: Ait enĩ¬

Expanded text:
meus . Atque ut monstraretur quam fuerit ad meus . Atque ut monstraretur quam fuerit ad cuncta pavidus, et ad omnia circumspectus inferius asserit, dicens: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Dominum . Qui scilicet in prosperis positus, atque abundantia rerum fultus, si spem aut in suis actibus aut in circumfluentibus rebus poneret, profecto justus non esset. Sed quando iste vir sanctus in se spquid jam superest, nisi ut ipsas quoque divitias qua mente possederit innotescat? Ait eni
Abbreviated transcription (Latin):
sunt singłe. qͣnto uicissim sibimet conun¬
cte: Disiuncte aut ꝑfecꝰtȩ eẽ nequaq̃. posst̃.
quia nec prudentia uera ẽ. quȩ iusta tẽpe¬
rans. et fortis ñ ẽ. Nec ꝑfecta tẽꝑantia: quȩ
fortis. iusta. et prudens ñ ẽ. Nec fortitudo
integra: quȩ prudens. tẽꝑans. et iusta ñẽ.
Nec uera iusticia: quȩ prudens. fortis. et tem
ꝑans ũ c̃ Beatus itaq iob qđ ñ unã sine
alia. s coniunctas in se urtutes habue.¬
rit: enumerando singłas innotescit: Nã
bona pudicitiȩ insinuans dicit: Si dece¬
ptũ ẽ cor meũ suꝑ mulicrẽ: Atq ut eidẽ
pudicitiȩ demonstraret humilitatis gr̃am
nullatenus defuisse: pꝰ cȩt̾a subiungit:
Si contẽpsi iudicũ subire cũ seruo meo Q
ut humilitati suę ostenderet miscđiam
fuisse coniunctam: paulo pꝰ dicit: Si nega
paulo suꝑius p̃misit dicens: Si ambula.¬
ui in uanitate: et festinauit in dolo pes

Expanded text:
sunt singulae, quanto vicissim sibimet conjunsunt singulae, quanto vicissim sibimet conjunctae. Disjunctae autem perfectae esse nequaquam possunt, quia nec prudentia vera est quae justa, temperans et fortis non est, nec perfecta temperantia quae fortis, justa et prudens non est, nec fortitudo integra quae prudens, temperans et justa non est, nec vera justitia quae prudens, fortis et temnerunt.---Beatus itaque Job, quod non unam sine alia, sed conjunctas in se virtutes habuerit, enumerando singulas innotescit. Nam bona pudicitiae insinuans, dicit: Si deceptum est cor meum super mulierem . Atque ut eidem pudicitiae demonstraret humilitatis gratiam nullatenus defuisse, post caetera subjungit: Si contempsi subire judicium cum servo meo . Qui ut humilitati suae ostenderet misericordiam fuisse conjunctam, paulo post dicit: Si negavpaulo superius praemisit, dicens: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes
Abbreviated transcription (Latin):
misericordes: Quosdã quasi misericordes: s
nequaꝗͣ. iustos Quosdam uͦ quasi iustos. s.
in se pocius quã in dño confidentes: Ꝙ certũ
ẽ quia nec castitas in corde eius uera ẽ: cui
ra ẽ. cui miscđia uincta ñ ẽ: quia nec debet
humilitas dici que ad cõpassionẽ fr̃nȩ mise¬
rie nescit. inclinari. Hec misericordia uera
ẽ. quȩ a rectitudine uisticiȩ existit alicna:
quia quȩ potest ꝑ iniusticiã pollui: nescit
ꝓculdubio sibumet ipsi misereri: Nec iustici¬
a uera ẽ. quȩ fiduciam suã. ñ in conditore
om̃iũ. s in se fortasse aut in reb conditis po¬
uit: quia dũ a creatore spem subtrahit. ipse
sibi pͥncipalis iusticie ordinẽ ꝑũtit. Una itaq
iurtus. sine alus. aut om̃ino nulla ẽ: aut in¬
ꝑfecta: Ut enĩ sirut quib dã uisũ ẽ de pͥmiꝰ
quatuor uirtutib loquar: prudentia. tẽꝑan¬
tia. fortitudine. atq iusticia: tanto ꝑfecte

Expanded text:
misericordes; quosdam quasi misericordes, sed misericordes; quosdam quasi misericordes, sed nequaquam justos; quosdam vero quasi justos, sed in se potius quam in Domino confidentes. Et certum est quia nec castitas in ejus corde vera est, cui ra est cui misericordia juncta non est, quia nec debet humilitas dici, quae ad compassionem fraternae miseriae nescit inclinari. Nec misericordia vera est quae a rectitudine justitiae existit aliena, quia quae potest per injustitiam pollui, nescit procul dubio sibimetipsi misereri. Nec justitia vera est quae fiduciam suam non in conditore omnium, sed in se fortasse, aut in rebus conditis ponit, quia dum a creatore spem subtrahit, ipse sibi principalis justitiae ordinem pervertit. Una itaque virtus sine aliis, aut omnino nulla est, aut imperfecta. Ut enim, sicut quibusdam visum est, de primis quatuor virtutibus loquar, prudentia, temperantia, fortitudine, atque justitia; tanto perfectae
Abbreviated transcription (Latin):
Cadem uob̃̾ scribere mͥ quidẽ non
pigrũ: uob̃
aut̃ necessariũ: Be¬
iurtutes narrat:
quia int̾ increpationis uba et ꝑcussionis ũb̾a
dep̃hensus. ab spei fidutia m̃tẽ suam labefacꝰta¬
ri considat. Multa quippe egisse se mala ab in¬
crepantib amicis audierat : et ne u̾bis pariter
et flagellis p̾ssa in desꝑatione mens corruat.
hanc ꝑ suarũ uirtutũ memoriã ad spem refor¬
mat: ut nequaꝗͣ. se debeat in calamitate deice¬
re. quȩ t̾nquillitatis suȩ temꝑe se meminerat
tam sublimia egisse: Quia gͥ intentionis
eius causam diximꝰ: restat ut auditas ur¬
tutes illius subtilit ꝑpendamꝰ. Hoc aut pri¬
pollere credit᷑: tunc ueracit̾ pollet: cũ uici¬
iS ex alia parte ñ subiacet. Nam si ex alio
uitiis subdit᷑: nec hoc ẽ solidum ubi stare
putabat᷑. Una queq eni uirtus tanto sola¬
minor ẽ: qͣnto desunt cȩt̾ȩ: Nam sepe quos¬
dam pudicos quidẽ uidisse nos contigit s
ñ humiles. Quosdã uͦ quasi humiles: s ñ

Expanded text:
ibere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium . Beirtutes narrat, quia inter increpationis verba et percussionis verbera deprehensus, a spei fiducia mentem suam labefactari considerat. Multa quippe et egisse se mala ab increpantibus amicis audierat, et ne verbis pariter et flagellis pressa in desperationem mens corruat, hanc per suarum virtutum memoriam ad spem reformat, ut nequaquam se debeat in calamitate dejicere, quae tranquillitatis suae tempore se meminerat tam sublimia egisse. Quia igitur intentionis ejus 697 causam diximus, restat ut auditas virtutes illius subtiliter perpendamus. 2. Una virpollere creditur, tunc veraciter pollet, cum vitiis ex alia parte non subjacet. Nam si ex alio vitiis subditur, nec hoc est solidum, ubi stare putabatur. Unaquaeque enim virtus tanto minor est, quanto desunt caeterae: Nam saepe quosdam pudicos quidem vidisse nos contigit, sed non humiles; quosdam vero quasi humiles, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
agere debui. etiã multa cognoui: Nec intel¬
ligentia cor extulit: quia illud considatio
tus. ab elationis lapsu teneat᷑. S. cũ mira q̃
intelligit ctiã oꝑari ceꝑit: eo ipso ñ nũꝙͦ. quo
foris ostendit᷑. labit᷑: atq in suis actib se ceto¬
p̃ire głat᷑. Beatũ gͥ iob sicut intelligentie au¬
rũ ñ extulit: nec lum̃ qͦq ante humanoso¬
culos mirȩ oꝑationis eleuauit: Uñ et apte
quippe in fulgore ẽ: bonũ opus in manife¬

Expanded text:
agere debui etiam multa cognovi, nec intelagere debui etiam multa cognovi, nec intelligentia cor extulit, quia illud consideratitus ab elationis lapsu teneatur. Sed cum mira quae intelligit etiam operari coeperit, eo ipso nonnunquam quo foras ostenditur labitur, atqire gloriatur. Beatum igitur Job sicut intelligentiae aurum non extulit, nec lumen quoque ante humanos oculos mirae operationis elevavit. Unde et apte quippe in fulgore est bonum opus in manife
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm donũ intellectus qđ accipit᷑. uix cũ tot
difficultatib custodit᷑: curandũ quippe est
ne otio torpeat: curandũ ne in exercitatiõe
oꝑis. uitio elationis euanescat: Sc̃i iuri mi¬
nime exultant. cũ cognoscunt quȩ faciatł
s cũ faciunt quȩ cognouert̃ & si intelligen¬
do congaudent muneri largitoris : meren¬
tes tam̃ considant debitũ oꝑis: ut uidelicet
actione ꝑsoluant. qđ eis p̃rogatũ ẽ ino¬
gnitione. Scultus nãq ẽ debitor qui gau¬
dens pecunias mutuas accipit: et tẽpus
quo reddere debeat. ñ attendit: Moderit᷑
aut̃ leticia accipiendi: q̃ndo sollerti ꝓui¬
dentia ctiã ꝯstitutii tempꝰ reddendi cogi
intelligunt. secura leticia ñ extollunt᷑.
dicat᷑ recte: Si letatus sũ suꝑ multis diui¬
tus meis: et quia plurima repꝑit manus
mea: Ac si aꝑte diceret᷑ Nequaq̃. me in eo
locupletẽ ex iusticia credidi: quo recta quȩ

Expanded text:
quoniam donum intellectus quod accipitur vix cum tot quoniam donum intellectus quod accipitur vix cum tot difficultatibus custoditur, curandum valde est ne otio torpeat, curandum operis vitio elationis evanescat, sancti viri, minime exsultant cum cognoscunt 702 quae faciant, sed cum faciunt quae cognoverant; et si intelligendo congaudent muneri largitoris, moerentes tamen considerant debitum operis, ut videlicet actione persolvant quod eis praerogatum est in cognitione. Stultus namque est debitor qui gaudens pecunias mutuas accipit, et tempus quo reddere debeat non attendit. Moderatur autem laetitia accipiendi, quando solerti providentia etiam constitutum tempus reddendi cogitlanter intelligunt secura laetitia non extolluntur, dicatur recte: Si laetatus sum super multis divitiis meis, et quia plurima reperit manus mea. Ac si aperte diceretur: Nequaquam me in eo locupletem ex justitia credidi, quo recta quae
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto ex neglectis bonis quȩ agere poterant
debitores tenent᷑. Recte gͦ qui ferrũ ꝑdide¬
rat. clamat: heu. heu. et hocipsũ mutuũ ac¬
ceꝑã: Ac si aꝑte dicat. Illud ꝑ dissolutionem
negligentie ꝑdidi: qđ ut ꝑ bona oꝑa redderẽ.
rit: quȩ in peccatis se ueracit̾ agnoscit: Unde
et mor heliseus ueniens lignũ deorsũ mit¬
tit. et ferrum in suꝑficiẽ attollit: quia uide¬
licet redẽptor nr̃ pie nos respiciens cor pecca¬
toris humiliat: et ei quã amiserat intelligẽ¬
tiam reformat: Lignũ mergit ec ferrũ rele¬
uat: quia cor affligit. et scientiã reparat Uñ
atq iactauit. et sic ferrũ sustulit Lignũ
nãq confringere ẽ: cor ab elatione conterere:
Lignũ ad ima iactare ẽ: elatũ cor in cognitiõe
ut diximus ꝓpͥe infirmitatis humiliare: Atq
ilico ferrũ ad suꝑficiẽ redit: quia ad usũ exer¬
citationis pͥstinȩ intelligentia recurrit Igit᷑

Expanded text:
quanto ex neglectis bonis quae agere poterant quanto ex neglectis bonis quae agere poterant debitores tenentur. Recte ergo qui ferrum perdidit, clamabat: Heu! heu! heu! et hoc ipsum mutuo acceperam. Ac si dicat: Illud per dissolutionem negligentiae perdidi, quod ut per bona opera rerit, quae in peccatis se veraciter agnoscit. Unde et mox Elisaeus veniens, lignum deorsum mittit, et ferrum in superficiem attulit: quia videlicet Redemptor noster, pie nos repiciens, cor peccatoris humiliat, et ei quam amiserat intelligentiam reformat; lignum mergit, et ferrum levat, quia cor affligit, et scientiam reparat. Undeatque jactavit, et sic ferrum sustulit: lignum namque confringere est cor ab elatione conterere; lignum ad ima jactare, elevatum cor in cognitionem, ut diximus, propriae infirmitatis humiliare; atque illico ferrum in superficiem redit, quia ad usum exercitationis pristinum intelligentiae recurrit. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
unt eoꝵ securis ex manubrio in ꝓfundũ lap¬
sa disparuit: ferrũ quippe in manubrio est:
donũ intellecttis in corde. Ligna uͦ ꝑ hoc ce¬
dere ẽ: praue agentes increpare: Qđ ñnũꝗͣ
dum fluxe agitur dum lapsus uane glȩ in
accepta eadem scientia ñ uitat᷑. ferrũ in aqua
ꝑditur: quia ex dissoluto oꝑe intelligentia
fatuat᷑: Quam ꝓfecto intelligentiam. ad hoc¬
nouimꝰ dari: ut ante dantis oculos ex bo
na actione debeat restitui: Uñ et recte is qͥ
ferrũ amiserat: clamabat. Heu. heu dñe
mi: et hoc ipsũ mutuũ acceꝑã Habent e¬
nĩ hoc electi ꝓpͥum. ut siq̃ndo eis in sua sci¬
entia furtuia uanȩ głȩ culpa subripit᷑. ad
cor uelocit̾ redeant: et quicqͥd in se ante distri¬
cti iudicis oculos dãpnabile inueniunt. la¬
cͥmis insequant᷑. Qui flentes ñ solum caute
inspiciunt que mala cõmisert̃: s ex accepto
mun̾e quȩ reddere etiã bona debuert̃: quia
nimirũ tanto se amplius peccatores sentiuss:

Expanded text:
uni eorum securis ex manubrio in profundum lapsa disparuit . Ferrum quippe in manubrio est donum intellectus in corde. Ligna vero per hoc caedere est prave agentes increpare. Quod nonnunquam dum fluxe agitur, dum lapsus vanae gloriae in accepta eadem scientia non vitatur, ferrum in aqua perditur, quia ex dissoluto opere intelligentia fatuatur. Quam profecto intelligentiam ad hocnovimus dari, ut ante dantis oculos ex bona debeat actione restitui. Unde recte is qui ferrum amiserat clamabat: Heu! heu! heu! domine mi, et hoc ipsum mutuo acceperam . Habent enim hoc electi proprium, ut si quando eis in sua scientia furtiva vanae gloriae culpa subrepit, ad cor velociter redeant, et quidquid in se ante districti judicis oculos damnabile inveniunt, lacrymis insequantur. Qui flentes non solum caute inspiciunt mala quae commiserunt, sed ex accepto munere quae reddere etiam bona debuerunt, quia nimirum tanto se amplius peccatores sentiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
um ñ ẽ. quia tanto quisq muiꝰ dolet qđ de¬
sint ȩt̃na: q̃nto magis gaudet qđ adsunt tẽ¬
ꝑalia. & qui minꝰ dolet qđ desunt tẽꝑalia:
certiꝰ expectat ut adsut ęt̾na: Hoc itaq de
t̾renis reb gaudiũ beatus iob ñ se
habiusse testificans: subiungit dicens.Si le

Expanded text:
um non est, quia tanto quisque minus dolet quod deum non est, quia tanto quisque minus dolet quod desint aeterna, quanto magis gaudet quod adsint temporalia; et qui minus dolet quod desint temporalia, certius exspectat ut adsint aeterna. Hoc itaque de terrenis rebus gaudium beatus Job non se habuisse testificans, subjungit dice
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nͥ astante fugere ẽ. transeuntib reb in he¬
rere: Quis nãq unꝗ̃. decurrentiũ fluminũ
tumidis ũticib raptus. manere ipse fixus po¬
tuit: deorsũ unda defluente: Quisqͥs deflue¬
re deuitat: suꝑ est. ut qđ defluit fugiat: ne ꝑ
hoc qđ amat. in hoc cogat᷑ ꝑuenire qđ uitat:
Qui enĩ reb labentib inheret: illuc iudelicet
trahit᷑ quo tendit. qđ tenct. Pus itaq curan¬
dũ ẽ. ne quisq temꝑalia diligat: ac deinde
ne in eisdẽ temꝑalib quȩ ñ ad delectationẽ
sibi. s ad usum retinet. fidutiã ponat: q̃m con¬
iunctus decurrentib: mor statũ suũ animꝰ
ꝑdit: Nam uitȩ p̾sentis fluctus trahit quein
leuat: et ualde demens ẽ qui ui undam uolui¬
tur. et plantã figere conat᷑. S sunt pleriq qͥ
et si in reb transeuntib fidutiã nequaq̃. po¬
nunt: cũ tam̃ sibimet ad usus necessarios
abiuide adst̃. inte tacitaletans: Qua in re dubi¬

Expanded text:
ergo a stante fugere est, nisi transeuntibus rebus inhaeergo a stante fugere est, nisi transeuntibus rebus inhaerere? Quis namque unquam decurrentium fluminum tumidis vorticibus raptus manere ipse fixus potuit, deorsum unda defluente? Quisquis ergo defluere devitat, superest ut quod defluit fugiat, ne per hoc quod amat in hoc cogatur pervenire quod vitat. Qui enim rebus labentibus inhaeret, illo videlicet trahitur, quo tendit quod tenet. Prius itaque curandum est ne quis temporalia diligat, ac deinde ne in eisdem temporalibus quae non ad delectationem sibi, sed ad usum retinet, fiduciam ponat, quoniam conjunctus decurrentibus mox statum suum animus perdit. Nam vitae praesentis fluctus trahit quem levat, et valde demens est qui in unda volvitur, et plantam figere conatur. Sed sunt plerique qui etsi in rebus transeuntibus fiduciam nequaquam ponunt, cum tamen sibimet ad usus necessarios abunde adsunt, mente tacita laetantur. Qua in re dubi
Abbreviated transcription (Latin):
fidutia mea Obrizũ. dicimꝰ rude aurum:
Sẽs gͦ uir: nec aurũ robur: nec sibi ẽẽ obritum.
id est rudem auri molem fiduciã credidit:
quia spem atq delectationẽ suam in soluĩ
gr̃ã conditoris figens. neq de qͣnticate auri.
neq de specie peccauit. De creatore quippe de¬
sꝑasse fuerat: spem in creatura posuisse. In
reb dubiis spem fixerat diues ille: qui dice¬
bat: Anima habes multa bona posita in an¬
nos plurimos: requiesce. comede. bibe. epula¬
re. S hunc suꝑna uar increpat dicens. Stul¬
te hac nocte animã tuã repetunt a te. quȩ
aut̃ parasti cuiꝰ erunt: Eadem enĩ nocte
sublatus ẽ: quiĩrerũ sͣ abundantia multa
tẽꝑa fuerat p̃stolatus. Ut seilicet qui in lon¬
gum sibi subsidia colligendo ꝓspiceret: sub¬
sequentẽ diem uł unũ minime uideret Qsi
enĩiaquis defluentib fundam̃tũ ponere ẽ:
in reb labentib spei fidutiã uelle solidare:
Stante enĩ in ꝑpetuũ dõ: transeunt om̃ia. Qd

Expanded text:
fidendum. Obryzum dicimus obrude aurum. Sanctus ergo vir nec aurum robur, nec sibi esse obryzum, id est rudis auri molem fiduciam credidit, quia spem atque delectationem suam in solius gratia conditoris figens, neque de quantitate auri, neque de specie peccavit. De creatore quippe desperasse fuerat, spem in creatura posuisse. In rebus autem dubiis spem fixerat dives ille, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare. Sed hunc superna vox increpat, dicens: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te; quae autem parasti, cujus erunt ? Eadem enim nocte sublatus est, qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret, subsequentem diem vel unum minime videret. Quasi in aquis enim defluentibus fundamentum ponere est in rebus labentibus spei fiduciam velle solidare. Stante enim in perpetuum Deo, transeunt omnia. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
bonis exerceant. seu ꝑ it̾ impudentiȩ absq ue¬
lamine boni oꝑis ꝑgant: etiã siqndo iam ad
penitentiã redire cupiunt. et pabulũ uerbi
concupiscunt. eis esurientib spicas collunt:
quia in eoꝵ m̃te ꝑnitiosis ꝑsuasionib patrũ
sententias destruunt: Nec ĩmerito ꝑ spicas de¬

Expanded text:
exerceant, seu per iter impudentiae absque velamine boni operis pergant, etiam si quando jam ad poenitentiam redire cupiunt, et pabulum verbi concupiscunt, eis esurientibus spicas tollunt, quia in eorum mente perniciosis persuasionibus Patrum sententias destruunt. Se
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs eũ nc̃ iustũ ñ tumnet. pꝰ inuenire ñ ualec
misericordẽ: Quȩ nuimirũ sententia ñ solũ ei
intendit᷑ qui uerȩ fidĩ p̃dicam̃ta deserit: sed
etiã qui in fide recta positꝰ carnalit̾ uiuit: qr
ultio et̾nȩ animadũsionis ñ euadit᷑. utrũ in
fide an in oꝑe peccet᷑. Nam et si dãpnationis
dispar ẽ qualitas. culpe tam̃ quȩ nequaq̃ ꝑ
penitentiã tͥgit᷑ nulla absolutionis suppe¬
excedere. reb et honorib tumere: huic
ninuirũ cura scł̃aris in delectatione ẽ qͥs
in labore: Ualde etenĩ fatigat᷑: si desit cura
scłi qua fatiget᷑. Quia aut̃ naturȩ ẽ uernii¬
ũ mom̃tis singłis incessant̾ moueri: ñ in¬
merito signat᷑ nomine u̾miũ inqͥetudo co¬
gitationũ: Eũsȩ itaq m̃tis dulcedo ũmis ĩ
quia inde delectabilit̃ pascit᷑. uñ ꝑ inqͥtu¬
dinẽ in cessant̾ agitat᷑. Potest quoꝙ aꝑtius
ũmis nomine. caro signari: Uñ et suꝑuis
dĩ Homo putredo: et filius hominis ũnis

Expanded text:
enire non valet misericordem. Quae nimirum sententia non solum ei intenditur qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivit, quia ultio aeternae animadversionis non evaditur, utrum in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis suppeexcedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, quies in labore. Valde enim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigatur. Quia autem natura est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur vermium nomine inquietudo cogitationum. Perversae itaque mentis dulcedo vermis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinem incessanter agitatur. Potest quoque apertius vermis nomine caro signari. Unde et superius dicitur: Homo putredo et filius hominis vermis.
Abbreviated transcription (Latin):
distuictionẽ concordiã designauit: cũ satia¬
turus de qͥnq panib ppłos. qͥn q̃genos ꝑ tur¬
mas uł centenos discũbere p̃cepit: ut uideli¬
cet turba fideliũ escã suã et locis disiuncta
et morib coniuncta ꝑciꝑet. Iubelei quippe
requies. qͥnqua genarii numeri mysterio con¬
tinet᷑: et qͥnquagenarius bis ducit᷑. ut ad cente¬
nariũ ꝑducat᷑: Qiuia ergo pͥus a malo quiescit᷑
oꝑe. ut pꝰ anima plenius quiescat in cogitati¬
one : alii qͥnquageni alii aut̃ centeni discũ¬
bunt: q̃m sunt ñnulli qui iam apͤius actib
habent requiẽ oꝑis: et sunt ñnulli qui apũ

Expanded text:
distinctionem concordiam designavit, cum satiaturus de quinque panibus populos, quinquagenos per turmas, vel centenos discumbere praecepit; ut videlicet turba fidelium escam suam, et locis disjuncta et moribus conjuncta perciperet. Jubilaei quippe requies, quinquagenarii numeri mysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur ut ad centenarium perducatur. Quia ergo prius a malo quiescitur opere ut post anima plenius quiescat in cogitatione, alii quinquageni, alii autem centeni discumbunt; quoniam sunt nonnulli qui jam a pravis actibus habent requiem operis, et sunt nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedo illius ũmis: Quid nãq caro: nͥ puti¬
do ac umis ẽ: Et quisqͥs carnalib desidiis
anhelat: quid aliud qͣm uermẽ amat: Lus
enĩ sit carnalis substantia: testant᷑ sepulcha
Quis parentũ quis amicoꝵ fideliũ qͣmlilet ai¬
lecti sui tangere scaturientẽ u̾mib caruem
potest: Caro itaq cũ concupiscit᷑. penset᷑ quid
sit exanimis et intelligit᷑ quid amat᷑. Nil qͥp¬
pe sic ad edomandũ desidioꝵ carnaliũ ap¬
petitũ ualet: quã ut unusqͥsq hoc qđ ui¬
uũ diligit. quale sit mortuũ penset. Consi¬
data etenĩ corruptione carnali: citiꝰ cognoset̃
quia cũ illicite caro concupiscit᷑. tabes desidis
quia is qui in desidio carnalis corruptionis
ex estuat. ad fecorẽ putredinis anhelat. he
sic̃ in huiꝰ partis t̃ciȩ utio ꝓmisisse me me¬
mini sub breuitate tͦnscurri: ut ea quȩ ĩ ho
oꝑe sequunt᷑ quia magna obscuritate im¬

Expanded text:
Dulcedo illius vermis. Quid namque caro nisi putredo ac vermis est? Et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? Quae enim sit carnis substantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideraquia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere sequuntur, quia magna obscuritate im
Abbreviated transcription (Latin):
expectant: eosq in tribulatione iuidere desi¬
d̾ant: & in tenebris domos ꝑfodiunt: dũ
cor innocentiũ s tam̃ infirmoꝵ deiectiõis
tẽꝑe pessima collocutione corrũpunt: Sed
plerũq contingit. ut dũ bonos quosq in
deiectione conspiciunt. subito occulta dis¬
pensatione diuina. iustus quispiã qui ui¬
debat᷑ opp̃ssus aliqua scłi potestate fulciat
eiq ꝓsꝑitas uitȩ p̃sentis arrideat: quẽ pͥus
adu̾sitatis tenebix p̃mebant: Quã nimirũ
ꝓsꝑitatẽ illius. cũ ꝑũsi conspiciunt: sicut
p̃dictũ ẽ ꝑturbant᷑. Mox enĩ ad corda sua r¬
deunt: ante m̃tis ocłõ reuocant. qͥ cqͥd se ꝑuist egs¬
se meminert̃: Uindicari in se om̃e uicium
formidant: et uñ ille lucet qui potestatẽ
suscepit: inde ꝑu̾sus quisq qui corrigi me¬
tuit. in tristicia tenebrescit: Bñ gͦ dr̃. si subi¬
to apparuerit aurora: arbitrant᷑ umbrã mor¬
tis. Aurora quippe mens iusti ẽ. que peccati

Expanded text:
re desiderant. Et in tenebris domos perfodiunt, dum cor innocentium, sed tamen infirmorum, dejectionis tempore pessima collocutione corrumpunt. Sed plerumque contingit ut dum bonos quosque in dejectione conspiciunt, subito occulta dispensatione divina justus quispiam qui videbatur oppressus, aliqua saeculi potestate fulciatur, eique prosperitas vitae praesentis arrideat, quem ebant. Quam nimirum prosperitatem illius cum perversi conspiciunt, sicut dictum est, perturbantur. Mox enim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem suscipit, inde perversus quisque qui corrigi metuit in tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Aurora quippe mens justi est, quae, peccati
Abbreviated transcription (Latin):
b deuitans ait: ñ plus saꝑe qͣm oportet saꝑe
s saꝑe ad sobrietatẽ: ne fortasse nuiꝰ calor in¬
timeret. quos pͥus aquȩ nuuũ. id est infidelita¬
tis uł corpentiũ actionũ frigora morituros te¬
nebant: E quia ualde difficile ẽ. ut is qui se
sapientẽ estimat. m̃tẽ ad humilitatẽ reducat.
et recta p̾dicantib credat. sensũq suȩ ꝑu̾sita¬

Expanded text:
 devitans, ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversita
Abbreviated transcription (Latin):
sibi: et ignorauert lucẽ: Quid nãq hoc locodo¬
moꝵ nomine nͥ conscientiȩ designant᷑: in qͥb
habitamꝰ cũ tractando quid agunꝰ Uñ cuidã
sanato dr̃. Uade in domĩ tuã ad tuos: et an¬
nuntia illis qͣnta tͥ dñs fecerit: id est a pecca

Expanded text:
sibi et ignoraverunt lucem. - Quidnam hoc loco dosibi et ignoraverunt lucem. - Quidnam hoc loco domorum nomine, nisi conscientiae designantur, in quibus habitamus contractando quid agimus? Unde quidam sanato dicitur: « Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit . » Justis ita
Abbreviated transcription (Latin):
ta. cũ ꝑuĩsis ꝑsuasionib ad pͣuitatẽ dogmatiꝰ du¬
cit᷑. qͣsi aliena conuix a corruptore macłat᷑
suã adulter oꝑit: ne cognoscat᷑. Om̃is aut̃ qui
sentiendo. uł agendo nequit̃ uiuit. uultũ su¬
ũ oꝑit: quia ad hoc ꝑu̾sitate dogmatis uł oꝑi
tendit: ut ab om̃ipotente dõ in udicio recog¬
Nũꝗ̃ noui uos: discedite a me qui oꝑamini ini¬
quitatẽ Quid aut̃ uultus cordis humani ẽ.
nͥ similitudo dĩ: Quẽ uidelicet uultũ ꝑu̾sus
oꝑit. ut cognosci nequeat: cũ uitã suã uł ma¬
lis actib uł ꝑfidie errore confundit. Sed taliꝰ
quisq cũ ꝓsꝑitate uitę p̾sentis ustos fulciri
conspicit: eis ꝑu̾sa suadere minime p̃sumit:
Si qua uͦ illos ꝓcella adu̾sitatis inuen̾it: ad u̾ba ꝑtinꝰ
pestifere suasionis erũpit: Uñ et subdit᷑. ꝑfo¬
dit in tenebris domũ sic̃ in die condixerant

Expanded text:
ta, cum perversis persuasionibus ad pravitatem dogmatis perduta, cum perversis persuasionibus ad pravitatem dogmatis perducitur, quasi aliena conjux a corruptore maculatur. t adulter faciem suam ne cognoscatur. Omnis autem qui sentiendo vel agendo nequiter vivit, operit vultum suum, quia ad hoc perversitate dogmatis vel operis tendit, ut ab omnipotente Deo in judicio recogNunquam novi vos; discedite a me, qui operamini iniquitatem . Quid autem vultus cordis humani est, nisi similitudo Dei? Quem videlicet vultum perversus operit, ut cognosci nequeat, cum vitam suam vel malis actibus, vel perfidiae errore confundit. Sed talis quisque cum prosperitate vitae praesentis justos fulciri conspicit, eis perversa suadere minime praesumit; si qua vero illos procella adversitatis invenerit, ad verba protinus pestiferae persuasionis erumpit. Unde et subditdit in tenebris domos sicut in die condixerant
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut hoc qđ dr̃ mistice sentiat᷑: Nam paulus
ait Non enĩ sumꝰ sicut pluruni. adult̾antes
uerbũ dĩ Adult̾ quippe in carnali coitu. ñ
plẽ. scd uoluptatẽ querit & ꝑu̾sus quisq ac
quia ꝑ sacrũ eloquiũ ñ dõ filios gignere. sed
suã scientiã desidat ostentare. Quẽ enĩ libido
głȩ ad loquendũ trahit: uoluptati magis qͣm
genationi oꝑam impendit. Ubi et apte subdit᷑
ñ me uidebit oculus: quia adult̾iũ qđ in m̃¬
te agit᷑. ualde difficile ẽ. ut ab
humano uisu penetret᷑ Quod
pͤua mens tanto securius ꝑpe
bescat. Sciendũ quoq ẽ. quia sicut is qui adul¬
t̾iũ facit. carnẽ aliene coniugis sibi illicite con¬
iungit: ita om̃s heretici cũ fidelẽ animã in
suo errore rapiunt. quasi alienã coniugẽ tol¬
lunt: quia uidelicet mens dõ sp̃alit̃ inherens.
et ei quasi in quodã amoris thalamo coniunc¬

Expanded text:
est, ut hoc quod dicitur mystice sentiatur. Nam Pauest, ut hoc quod dicitur mystice sentiatur. Nam Pauait: Non enim sumus, sicut plurimi, adulterantes verbum Dei . Adulter quippe in carnali coitu non prolem, sed voluptatem quaerit. Et perversus quisque ac quia per sacrum eloquium non Deo filios gignere, sed suam scientiam desiderat ostentare. Quem enim libido gloriae ad loquendum trahit, voluptati magis quam generationi operam impendit. Ubi et apte subditur: Non me videbit oculus, quia adulterium quod in mente agitur valde est difficile ut ab humano visu penetretur. Quod ersa mens tanto securius perpbescat. Sciendum quoque est quia sicut is qui adulterium facit carnem alienae conjungit: ita haeritici, cum fidelem animam in suo errore rapiunt, quasi alienam conjugem tollunt, quia videlicet mens Deo spiritaliter inhaerens, et ei quasi in quodam amoris thalamo conjunc
Abbreviated transcription (Latin):
infert᷑. ꝑ noctẽ uͭ erit quasi fur In nocte qͥp¬
pe ibulationis atq deiectionis suȩ. et si
exercere crudelitatis manũ ñ ualet: eis tam̃¬
qͦs p̃ualere conspicit. consilia ꝑu̾sitatis p̾bet:
hue illucq discurrit: et queq pocest. in bo¬
nor lesione suggerit. Qui recte quasi fur
dr: quia in ipsis sius ꝑu̾sis consilus metu¬
it ne dep̃hendat᷑. Qui gͦ contͣ egenũ et pau¬
ꝑẽ mane homicida ẽ. ꝑ noctẽ quasi fur ab¬
scondit᷑: quia ꝑũsus quisq qui in ꝓsꝑitate
uite p̃sentis humiliũ uitã depͥm̃do int̾imit
i adũsitate ac deiectione positus ꝑ iniqua
consilia latent̃ ledit: atq id qđ ꝑ se explere
ñ ualet. adherendo huiꝰ mundi potentibus
liginẽ: dicens ñ me uidebit ocłs: Hoc etiam
iuxta litera nil obstat intelligi: ut qui ad¬
ult̾ium ꝑpetrare desid̾at. tenebras exquirat:
Sed quia cont̾ hereticos sententia ꝓmit᷑: dignũ

Expanded text:
infertur: Per noctem verinfertur: Per noctem verpe tribulationis et delectationis suae etsi exercere crudelitatis manum nquos praevalere conspicit consilia perversitatis praebet; huc illucque discurrit, et quaeque potest in bonorum laesionem suggerit. Qui recte quasi fur dicitur, quia in ipsis suis perversis consiliis metuit ne deprehendatur. Qui ergo contra egenum et pauperem mane homicida est, per noctem quasi fur absconditur, quia perversus quisque, qui in prosperitate vitae praesentis humilium vitam deprimendo interimit, in adversitate atque dejectione positus, per iniqua consilia latenter laedit, atque id quod per se explere non valet, adhaerendo hujus mundi potentibus liginem dicens: Non me videbit oculus. - Hoc etiam juxta litteram nil obstat intelligi, ut qui adulterium perpetrare desiderat tenebras exquirat. Sed quia contra haereticos sententia promitur, dignum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ mane pͥmũ dici tẽpus ẽ. uesꝑe extre¬
mũ: nequaꝗͣ. reficiẽdi sumꝰ de huiꝰ uite ꝓ¬
sꝑitate que p̃uenit: sed de his que in fine
diei id est in mundi t̾mino sequunt᷑. Maue
gͦ cõmedunt: qui de huiꝰ mundi ꝓsꝑitatibꝰ
extollunt᷑ Ꝙ dũ p̃sentia uehem̃t̃ curant:
qui odit frẽm suũ. homicida ẽ. Mane itaq
pͥmo consurgit homicida: quia in p̃sentis
uite gła ꝑũsus qͥsq erigit᷑: et illoꝵ uitã
depͥmit: qui dũ ꝑsequentẽ głam sitiunt:
quasi satiari in uesꝑe exquuit̃ Prauus et¬
enĩ quisq in hoc mundo dignitatẽ tran¬
sitoriȩ pocestatis arripiens. tanto se acrius
ad pagenda mala dilatat: qͣnto ꝑ caritatiꝰ
uicera nullũ amat Totis enĩ cogitationibꝰ
cont bonos seuit: innocentiũ uitã int̾imit:¬
Qui si dis u. ponente dõ subito głam accepte
potestatis amiserit: locũ mutat. s m̃tẽ non
mutat: quia ad hoc ꝓtinus dilabit᷑ qđ sub¬

Expanded text:
mane primum diei tempus est, et vespere extremum, nequaquam reficiendi sumus de hujus vitae prosperitatae quae praevenit, sed de his quae in fine diei, id est in mundi termino sequuntur. Mane ergo comedunt, qui de hujus mundi prosperitatibus extolluntur, et dum praesentia vehementer curant, qui odit fratem suum, homicida est . Mane itaque primo consurgiia perversus quisque erigitur, et illorum vita deprimitur, qui dum sequentem gloriam sitiunt, quasi satiari in vespere exquirunt. Pravus etenim quisque in hoc mundo dignitatem transitoriae potestatis arripiens, tanto se ad peragenda mala acrius dilatat, quanto per charitatis viscera nullum amat. Totis enim cogitationibus contra bonos saevit, et innocentiae vitam interimitQui si, disponente Deo, subito gloriam acceptae potestatis amiserit, locum mutat, sed mentem non mutat, quia ad hoc protinus dilabitur quod sub
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti scło die ꝓsꝑitatis clarescunt eis erroꝵ
magistri ꝑu̾sa suadere metuunt: s consilia
exquuit̃: deiectionẽ ꝓsꝑitatis eoꝵ sũmoꝑe p̃sto¬
lant᷑: ut in adusitatis tenebris coꝵ m̃tes suaden¬
b ꝑũsa loqui minime audebant.
Quos mox ut in adu̾sitate uide¬
rint. exurgunt: et ñ nͥ ex peccati merito talia
illos ꝑpeti asserunt. qͥa solã p̾sentis uitȩ głam
diligentes. flagellũ dãpnationis credunt. In
tenebris gͦ domos ꝑfodiunt: quia bonoꝵ m̃tes
ex ipsa eoꝵ corrũꝑe adũsitate moliunt᷑. Bñ aũt
conspicerent ꝓsꝑitatis luce clariusse: qͣm loqͥũ
dent: cũ uͦ eos ad regende potestatis uide¬
rint culm̃ erũꝑe. ꝑtiubant᷑: metuunt as¬
flictionib eontabescunt: Uñ et subdit᷑. Si¬

Expanded text:
praesenti saeculo diei prosperitates clarescunt, eis errorum magistri perversa suadere metuunt, sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris eorum mentes suadenntibus perversa loqui minime audebant. Quos mox ut in adversitate viderint, exsurgunt, et non nisi ex peccati merito talia illos perpeti asserunt, quia solam praesentis vitae gloriam diligentes, flagellum damnationem credunt. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa eorum corrumpere adversitate moliuntur. Bene autconspicerent 530 prosperitatis luce claruisse, quoniam loqui non dent; cum vero eos ad regendae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibus tabescunt. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
remias luctũ cordis sui consid̾ari deposceis
ait: Ouos om̃s qui tͣnsitis ꝑ uiã. Ntendite
et uidete. si ẽ dolor sic̃ dolor m̃s: Qui enĩ ỹ¬
sentẽ uitã ñ quasi uiã tͣnseunt. s quasi pa
triã attendunt: luctũ cordis electoꝵ consi¬
dare nesciunt: Illos gͦ ut dolorẽ suũ consides
exquirit: quos in hoc mundo contĩgit ani¬
um muto: et causis om̃iũ filioꝵ qui ꝑt̾nst¬
unt: Muti enĩ dicunt᷑. qui p̃dicatoꝵ ũbis
contͣdicendo minime resistunt: Qui etas
tͣnseuntes sunt: quia intentionẽ m̃tis ina¬
more uitȩ p̃sentis figere dedignant᷑. Igĩ qͥ¬
cor in p̃sentib figit. quȩ iniquũ sequantil
supplicia ñ dep̃hendit. De quo adhuc subdĩ¬

Expanded text:
remias luctum cordis sui considerari deposcens, remias luctum cordis sui considerari deposcens, ait: O vos omnes qui transitis per viam, attendite et videte, si est dolor sicut dolor meus . Qui enim aesentem vitam non quasi viam transeunt, sed quasi ad patriam tendunt, luctum cordis electorum considerare nesciunt. Illos ergo ut dolorem suum considerent exquirit, quos in hoc mundo contigit ani« Aperi os tuum muto, et causis omnium filiorum qui transeunt . Muti enim dicuntur qui praedicatorum verbis dicendo minime resistunt, qui etiam pertranseuntes sunt, quia intentionem mentis in amore vitae praesentis figere dedignantur. Mem. cor in praesentibus fixit, quae iniquum sequuntur supplicia non deprehendit. De quo adhuc subdi
Abbreviated transcription (Latin):
ta uiator eẽ ñ appetit. huiꝰ uite ꝓsꝑa minime
contẽpnit: et ea quȩ ipse desid̾at. cũ habua¬
dare aliis uiderit. mirat᷑: Uñ dauid ꝓpħa qm¬
a dilectione p̃sentis scł̃i iam corde tͣnsicre
iniqui glam describens dicebat: Uidi im¬
piũ suꝑexaltatũ et eleuatũ sicut ceddros li¬
bani. S quia cor huic mundo ñ subdidit:
hunc uire despexit dicens: Transiui et ee¬
ce ñ erat: Esset quippe aliqͥd aliquid in eni
estimatione impiꝰ: si ipse ab hoc scło ꝑ uitor¬
tionẽ minime transisset S. is qui ñ tͣnseu¬
ti magnũ aliqͥd ẽẽ tͣnseunti animo qͣm nil
eẽt apparuit: quia dũ ęt̾na retributio cogi¬
tat᷑. p̃sens gła qͣm sit nulla cognoscit᷑. Hinc
moyses cũ suꝑnę contẽplationis głam que¬
reret: dix̃ Transiens uidebo uisionẽ: Nisi
nĩ gressũ cordis a scł̃i amore remouisset: ne¬
quaꝗͣ incelligere suꝑna potuisset. Hine it¬

Expanded text:
ta viator esse non appetit, hujus vitae prospera minime ta viator esse non appetit, hujus vitae prospera minime contemnit, et ea quae ipse desiderat, cum abundare aliis viderit, miratur. Unde David pa dilectione praesentis saeculi jam corde transierat, iniqui gloriam describens dicebat: Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani. Sed quia cor huic mundo non subdidit, hunc jure despexit, dicens: Transivi, et ecce non erat. Esset quippe aliquid in ejus aestimatione impius, si ipse ab hoc saeculo per intentionem minime transisset. Sed is qui non transeunti magnum aliquid esset, transeunti animo quam nihil esset apparuit, quia dum aeterna retributio cogitatur, praesens gloria quam sit nulla cognoscitur. Hinc Moyses, cum supernae contemplationis gloriam quaereret, dixit, Transiens videbo visionem . Nisi enim gressum cordis a saeculi amore removisset, nequaquam intelligere superna potuisset. Hinc Je
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dui diuina patientia tolerat. quos iã ad
supplicia p̾scitos condẽpnat: ꝑmittit florere
quos adhuc cernit det̾iora ꝑpetrare: Quia enĩ
uidet ad quã dãpnationis foueã tendant: hoc
eis ꝓ nichilo eẽ existimat. qđ hic ꝑu̾sis relin¬
quenda multiplicant: S quisqͥs p̃sentis mũ
di głam diligit. magnã eẽ felicitatẽ deputat
hic scđm uotũ florere: quis cogat᷑ pmodũ sup¬
plicia et̾na tolerare: Solus gͦ ille conspicit nil
eẽ qđ iniquus floret: qui iam gressũ cordis. ab
amore p̃sentis scl̃i amouit. Uñ recte cũ de sub¬
sequenti dãpnatione impii diceret᷑. p̃mittit᷑.
int̾rogate quẽlibet de uiatorib et hȩc cadem
illũ intelligere cognoscetis Uiator quippe
dr̃ qui p̃sentẽ uitã. uiã sibi eẽ et ñ patriam xxxu¬
attendit: qui in dilectione p̾sentis scł̃i corfige¬
re despicit: qui ñ remañe in tͦnseuntib s ad
et̾na ꝑuenire concupiscit: Qui enĩ in hac ui¬

Expanded text:
enim diu divina patientia tolerat quos jam ad supplicia praescita condemnat, permittit florere quos adhuc cernit deteriora perpetrare. Quia enim videt ad quam damnationis foveam tendant, hoc eis pro nihilo esse existimat, quod hic perversi relinquenda multiplicant. Sed quisquis praesentis vitae gloriam diligit, magnam esse felicitatem deputat hic secundum votum florere, quamvis cogatur postmodum supplicia aeterna tolerare. Solus ergo ille conspicit nil esse quod iniquus floret, qui jam gressum cordis ab amore praesentis saeculi amovit. Unde recte cum de subsequenti damnatione impii diceretur, praemittitur: Interrogate quemlibet de viatoribus, et haec eadem illum intelligere cognoscetis. Viator quippe dicitur qui praesentem vitam viam sibi esse et non patriam attendit, qui in dilectione praetereuntis saeculi cor figere despicit, qui non remanere in transeuntibus, sed ad aeterna pervenire concupiscit. Qui enim in hac vi