comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uiri machmnas: centum uiginti duo. Uiri
beththel & gai : ducenti uiginti tres. Filii
nebo: quinquaginta duo. Filii megbis:
centum quin quaginta sex. filii helam alte¬
rius : mille ducenti quinquaginta quattuor:
Filii arim trecenti uiginti. filii lodabin .E
ono septingenti uiginti quinq filii hiericho
tria milia sexcenti triginta sacerdotes: filii
idaia indomo hiesue : nongenti septuagin¬
ta tres. Filii emmer : mille quinquaginta
duo: Filii phessur : mille ducenti quadra¬
ginta septem: Fili arim: mille decem et sep¬
tem: Leuitȩ filii iosue & cedmihel filiorũ
odeuiȩ septuaginta quattuor. Cantores
filii asaph centum uiginti octo. Fili iani-¬
torum. filii sellum filii ater. filii telmon.
filii acchub. filii atita filii sobal. uniuer
si centum triginta & nouem. Nathinnei.
filii siai. filii asupha. filii zebbaoth filu
cheros. filii siaa. filii phadon. filii libana
filii agaba filii acchub. filii agab: filu¬

Expanded text:
viri Machinas, centum viginti duo; viri viri Machinas, centum viginti duo; viri Beth-El et Ai, ducenti viginti tres; filii Nebo, quinquaginta duo; filii Megbis, centum quinquaginta sex; filii Elam alterius, mille ducenti quinquaginta quatuor: filii Arim, trecenti viginti; filii Lod, Adid, et m trecenti viginti filii Hiericho tria milia nongenti triginta sacerdotes filii Idaia in domo Iosua nongenti septuaginta tres filii Emmer mille quinquaginta duo filii Phassur mille ducenti quadraginta septem filii Arem mille decem et septem Levitae filii Iosue et Cadmihel filiorum Oduia septuaginta quattuor cantores filii Asaph centum quadraginta octo ianitores filii Sellum filii Ater filii Telmon filii Accub filii Atita filii Sobai centusi centum triginta novem. Nathinaei: filii Siha, filii Asupha, filii Tebbaoth, filii Ceros, filii Siaa, filii Phadon, filii Lebana, filii Agaba, filii Accub, filii Agab, fil
Abbreviated transcription (Latin):
moab filioꝵ iosuę ioab. duomilia octingenti
duodecim: Filii helam: mille ducenti quin¬
quaginta quatuor. Filii geththua. nongen¬
ti quadraginta quinq filii racchai : septin¬
genti sexcaginta. filii bani: seoccenti quadra¬
ginta duo filii bebai. seccenti uiginti quat¬
tuor. Filii azchad: mille ducenti uiginti duo
Filii adonicam: sexcenti seocaginta sex filii
beguai: duo milia quinquaginta sex. Filii
hadin. qua dringenti quinquaginta quat¬
tuor. Filii ater qui erant ex hie rechia no¬
naginta octo. filii besai: trecenti uiginti
tres: Filii iora: centum duodecim: filii asom:
ducenti uiginti tres. Filii gebar: nonaginta¬
& quinq filii bethleem: centum uiginti treᷤᷤ
Uiri neptothȩ: quinquaginta & sex. Uiri ana-¬
thot : centum uiginti octo. filii azamaueth.
quadraginta duo Filii cariathari: chephiara
& beroth septingenti quadraginta & tres.
filii rama & gaba: sexcenti uiginti & unus:

Expanded text:
Moab, filiorum Josue Joab, duo millia octingenti Moab, filiorum Josue Joab, duo millia octingenti duodecim; filii Elam, mille ducenti quinquaginta quatuor; filii Zethua, nongenti quadraginta quinque; filii Zachai, septingenti sexaginti; filii Bani, sexcenti quadraginta duo; filii Bebai, sexcenti viginti tres; filii Azgad, mille ducenti viginti duo; filii Adonicam, sexcenti sexaginta sex; filii Beguai, duo millia quinquaginta sex; filii Adio, quadringenti quinquaginta quatuor; filii Ather qui erant ex Ezechia, nonaginta octo; filii Bezai, trecenti viginti tres; filii Jora, centum duodecim; filii Asom, ducenti viginti tres; filii Gebbar, nonaginta quinque; filii Beth-Leem, centum viginti tres; viri Netupha, quinquaginta sex: viri Anathoth, centum viginti octo; filii Azmaveth, quadraginta duo; filii Cariath-Arim, Cephira, et Beroth, septingenti quadraginta tres; filii Arama et Gaba, sexcenti viginti unus;
Abbreviated transcription (Latin):
quoq cẏrus protulit uasa templi dñĩ quȩ
tulerat nabuchodonosor de hierłm. &
posuerat ea intemplo dei sui: Protulit
autem cyrus rex ꝑsarum ꝑ manũ mitri¬
datis filii gazabar . & adnumerauit ea
sasabasar principi udȩ. Et hic ẽ nu-¬
merus eors. Fialȩ aureȩ triginta. fialȩ
argenteȩ. millȩ. Cultri uiginti nouem
Seyfi aurei triginta. Seyfi argentei scđi.
quadringenti decem. Uasa alia millae
Omã uasa aurea & argentea : quinq mi-¬
lia quadringenta. Uniuersa tulit sasaba¬
sar : cum his qui ascendebant detransmi¬
gratione babylonis in hierłm. Hisunt aut̃¬
filii ꝓuintiȩ qui ascenderunt decaptiuita¬
te quam transtulerat nabuchodonosor
rex babẏlonis inbabylonem: Et reuer
dochai. belran. mesphar. beguai. reumbaana.
Numerus uiroꝵ populi isrł. Filii phahros.
duomilia centum septuaginta duo: Filii
sephetia. trecenti septuaginta duo. Fili i area.
septingenti septuaginta quinq filii phet

Expanded text:
quoque Cyrus protulit vasa templi Domini, quae quoque Cyrus protulit vasa templi Domini, quae tulerat Nabuchodonosor de Jerusalem, et posuerat ea in templo Dei sui. Protulit autem ea Cyrus rex Persarum per manum Mithridatis filii Gazabar, et annumeravit ea Sassabasar principi Judae. Et hic est numerus eorum: phialae aureae triginta, phialae argenteae mille, cultri viginti novem, scyphi aurei triginta, scyphi argentei secundi quadringenti decem: vasa alia mille. Omnia vasa aurea et argentea quinque millia quadringenta: unisar cum his, qui ascendebant de transmigratione Babilonis in Ierusafilii provinciae qui ascenderunt de captivitate, quam transtulerat Nabuchodonosor rex Babylonis in Babylonem, et revedochai, Belsan, Mesphar, Beguai, Reum, Baana. Numerus virorum populi Israel: Filii Pharos, duo millia centum septuaginta duo; filii Sephetia, trecenti septuaginta duo; filii Area, septingenti septuaginta quinque; filii Phaeth
Abbreviated transcription (Latin):
NMIHO PRIMO CΥRI RECIS PERSARUM
ut compleretur uerbum dnĩ ex ore hie¬
remiae suscitauit dñs spm̃ cẏri regis
persarum : & transduxit uocem in omĩ
regno suo etiam perscripturam dicens
Hȩc dicit cyrus rex persarũ: Omnia
regna terrae dedit michi dñs ds̃ cęli:
& ipse precepit michi ut ȩdificarẽ ei do-¬
mum in hierłm quȩ ẽ inuidȩa. Quis
est inuobis deuniuerso populo eius: sit ds̃
illius cum ip̃so. Ascendat hierłm quae ẽ
cunctis locis ubicumq habitant adiuuens
eum de loco suo. Argento & auro & sub¬
stantia & pecoribus : excepto quod uolun¬
tariȩ offerunt templo dĩ quod ẽ in hirłm.
Et surrexerunt principes patrum de iuda
& beniamin & sacerdotes & leuitȩ o m̃scuiꝰ
suscitauit ds̃ spm̃. ut ascenderent ad aedifi¬
candum templum dñi quod erat inhierłm.
Uniuersiq qui erant in circuitu adiuueruns
manus eoꝵs inuasis argenteiᷤᷤ & aureiᷤᷤ. in
substantia & iumentis insuppellectili : ex¬
ceptis his quȩ sponte adtulerant. Rex

Expanded text:
no primo Cyri regis Persarum, ut impleretur verbum Domini ex ore Ieremiae, suscitavit Dominus spiritum Cyri regis Persarum, et transduxit vocem universo regno suo, etiam per scripturam, dicens: 'Haec dicit Cyrus rex Persarum: Omnia regna terrae dedit michi Dominus deus coeli et ipse precepit michi, ut edificarem ei domum in Ierusalem, quae est in Iudea. Quis est in vobis de universo populo eius? Sit Deus illius cum ipso. cunctis locis ubicumque habitant adiuvent eum viri de loco suo et argento et auro et substantia et peccoribus, excepto quod voluntarie offerunt templo Dei, quod est in Ierusalem'. Et surrexerunt principes patrum de Iuda et Beniamin et sacerdotes et levitae, omnis, cuius suscitavit Deus spiritum, ut ascenderent ad aedificandum templum Domini, quod erat in Ierusalem. Universique, qui erant in circuitu, adiuverunt manus eorum in vasis argenteis et aureis, in substantia et iumentis et subpellectili, excepti
Abbreviated transcription (Latin):
RBA EE¬
clesiastes:
filii da¬
uid re-¬
gis hie¬
rusalem:
Uanitaᷤ
uanitatũ.
dixit eccle.¬
siastes.
uanitas
uanitatum.
omnia ua¬
nitas: Quid hab& amplius homo de
uniuerso labore suo quo laborat subsole :¬
Generatio preterit. & generatio aduenit:
terra uero in ęternũ stat. Oritur sol &
occidit. & ad locũ suum reuertitur: ibiq
renascens gyrat permeridiẽ. & flectitur
ad aquilonem: lustrans uniuersa circui¬
tu. Pergit sp̃s: & incirculos suos regredit᷑.
Omnia flumina intrant in mare: & mare
non redundat: adlocũ unde exceunt flu-¬
mina. reuertuntur : ut iterũ fluant:

Expanded text:
rba Ecclesiastes filii David regis Hierusalem vanitas vanitatum dixit Ecclesiastes vanitas vanitatum omnia vanitas quid habet amplius homo de universo labore suo quod laborat sub sole generatio praeteriterra vero in aeternum stat oritur sol et occidit et ad locum suum revertitur ibique renascens gyrat per meridiem et flectitur ad aquilonem lustrans universa circuitu pergit spiritus et in circulos suos regreditur omnia flumina intrant mare et mare non redundat ad locum unde exeunt flumina revertuntu
Abbreviated transcription (Latin):
sumos acueritate plenos. Uerba sapientiũ
sicut stimuli : & quasi claui in altum defixi.
Quȩ ꝑmagistrorum concilium data sunt apas.¬
tore uno : his amplius filimi ne requiras:
faciendi plures libros nullus est finis: fre¬
quensq meditatio: carnis afflictio ẽ:
inem loquendi oñs pariter audiamus:
dm̃ time: & mandata eius obserua. Hoc est

Expanded text:
eritate plenos verba sapientium sicut stimuli et quasi clavi in altum defixi quae per magistrorum concilium data sunt a pastore uno his amplius fili mi ne requiras faciendi plures libros nullus est finis frequensque meditatio carnis adflictio est finem loquendi omnes pariter audiamus Deum time et mandata
Abbreviated transcription (Latin):
nicanoris precisam: misit pͣticulatim
auibus dari: manũ autem dementis.
contra templum suspendi. Om̃s igitur
cęli dnm̃ benedixerunt dicentes: bene¬
dictus qui locum suũ in contaminatũ
conseruauit. Suspendit autem nicano:¬
ris caput insumma arco: ẽuidens ut e̾et
& manifestum sit auxiliũ dĩ. Itaq om̃s
communi consilio decreuerunt. nullo
modo diem istum absq celebritate pre¬
terire. Habere autem celebritatem ter¬
cia decima die mensis adar. quod dicit᷑
uoce sẏriaca pridie mardochei die Igit᷑
his erga nicanorem gestis ex illis tempo¬
ribus abhebreis ciuitate possessa: ego qͦq
inhis finem faciam sermonis. Et si quidẽ
bene & hẏstoriȩ competit: & ipse uelim
Si autem minus digne: concedendum ẽ
michi. Sicut enim uinum semꝑ bibere
aut semꝑ aquã contrarium ẽ: alternis
autem uti delectabile: ita legentibus
si semꝑ ex acͣtus sit sermo non erit ingrat᷑:
Hic ergo erit consummatus:¬

Expanded text:
Nicanoris praecisam iussit particulatim Nicanoris praecisam iussit particulatim avibus dari manum autem dementis contra templum suspendi omnes igitur caeli Dominum benedixerunt dicentes benedictus qui locum suum incontaminatum conservavit suspendit autem Nicanoris caput in summa arce evidens ut esset et manifestum sit auxilii Dei itaque omnes communi consilio decreverunt nullo modo diem istum absque celebritate praeterire habere autem celebritatem tertiadecima die mensis adar quod dicitur voce syriaca pridie Mardochei die igitur his erga Nicanorem gestis et ex illis temporibus ab Hebraeis civitate possessa ego quoque in his finem faciam sermonis et siquidem bene et ut historiae conpetit et ipse velim si autem minus digne concedendum est mihi sicut enim vinum semper bibere aut semper aquam contrarium est alternis autem uti delectabile ita legentibus si semper exactus sit sermo non erit gratus hic ergo erit consummatus
Abbreviated transcription (Latin):
eos quiseruiunt gentibus. contemptos & ab¬
hominatos respice: ut sciant gentes quod tues
ds̃ nr̃: Afflige opprimentes. & contumeliã
facientes insuperba constitue popłm tuũ
in loco scõ tuo. sicut dixit moyses. Sacerdotes
dnm̃ orantes: prostrauerunt non minustri¬
ginta quinq milia. prȩsentia dĩ magnifi¬
ce delectati. Cumq cessassent & cum
gaudio redirent: cognouerunt nicanorẽ
ruisse cum armis suis. Facto itaq clamo¬
re & ꝑturbatione excitata: patria uoce
omnipotentẽ dnm̃ benedicebant: . Iu.¬
Recepit autem uidas qui ꝑ om̃ã corpore
& animo mori ꝓciuibus paratus erat:
caput nicanoris. & manũ cũ humero
ab scisam hierosolymã ꝑferri. Quo
cum ꝑueniss& : conuocatis contribulib
& sacerdotibus ad altare. accersiit &
eos qui in arce erant: & ostenso capite ni¬
canoris & manu nefaria quã extendens
contra domũ scãm omĩpotentis dĩ. mag¬
nifice gloriatus ẽ. Lingiã &iam impu

Expanded text:
eos qui serviunt gentibus contemptos et abeos qui serviunt gentibus contemptos et abominatos respice ut sciant gentes quod tu es Deus noster adflige opprimentes et contumeliam facientes in superbia constitue populum tuum in loco sancto tuo sicut dixit Moses sacerdotes Dominum orantes prostraverunt non minus triginta milia praesentia Dei magnifice delectati cumque cessassent et cum gaudio redirent cognoverunt Nicanorem ruisse cum armis suis facto itaque clamore et perturbatione suscitata patria voce omnipotentem Dominum benedicebant praecepit autem Iudas qui per omnia corpore et animo emori pro civibus paratus erat caput Nicanoris et manum cum umero abscisam Hierosolymam perferri quo cum convenisset convocatis contribulibus et sacerdotibus ad altare arcersiit et eos qui in arce erant et ostenso capite Nicanoris et manu nefaria quam extendens contra domum sanctam omnipotentis Dei magnifice gloriatus est linguam etiam impii
Abbreviated transcription (Latin):
qui absconderant. misit adrequirendũ ignẽ
Et sicut narrauerunt nobis. non inuenerunt
ignem sed aquã crassam: & iussit eã haurirę
& afferrȩͥ sibi. Et sacrificia quȩ imposita erant
iuissit sacerdos nec mias aspergi aqua ipsa. &
ligna. & quȩ erant suꝑ posita. Utꝙq hoc factũ¬
est. & tempus affuit quo refulsit sol qui prius
erat innubilo. accensus ẽ ignis magnus: ita ut
om̃s mirarentur. Orationem autem faciebant
om̃s sacerdotes. dum consummaret᷑ saenficiũ.
lonatha incoante. cęteris autem respondentib
Et neemiȩ erat oratio: hunc habens modũ:
uẽ ds̃ om̃iũ creator. terribilis & fortis. ui¬
iustus & misericors. qui solus es rex bonus. so¬
lus prestans. solus iustus. & omp̃s & ȩternus.
qui liberas isrł de om̃i malo. qui fecisti patres
electos & sc̃ificasti eos. accipe sacrificiũ ꝓuni¬
uerso populo tuo isrł. & custodi partem tuã
& sc̃ĩfica. Congrega disꝑsionem nr̃am: libera

Expanded text:
qui absconderant misit ad requirendum ignem qui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant iussit sacerdos Neemias aspargi aqua ipsa et ligna et quae erant su tempus adfuit quo sol refulsit qui prius erat in nubilo accensus est ignis magnus ita ut omnes mirarentur orationem autem faciebant omnes sacerdotes dum consummaretur sacrificium Ionatha inchoante ceteris autem respondentibus et Neemiae erat oratio hunc habens modum Domine Deus omnium creator terribilis et fortis iustus et misericors qui solus es rex bonus solus praestans solus iustus et omnipotens et aeternus qui liberas Israhel de omni malo qui fecisti patres electos et sanctificasti eos accipe sacrificium pro universo populo tuo Israhel et custodi partem tuam et sanctifica congrega dispersionem nostram libera
Abbreviated transcription (Latin):
cunias multas. dotis nomine. Cumq propo¬
suissent eas sacerdotes naneȩ. & ipse cum paueis
ingressus e̾e̾t intra ambitũ fani: clauserunt
templũ cum intrass& antiochus. Apertoq
occulto aditu templi. mittentes lapides per¬
cusserunt ducem & qui cũ eo erant: & diui¬
serunt membratim:. Et amputatiꝰ capitib
foras ꝓiecerunt: ꝑ omã benedictus ds̃. qui
tradidit impios:
acturi igitur quinta & uicesima mensis
cas leu purificationem templi. necessarium
duximus significare uobis. Ut & uo quoq
agatis diem scenophegiȩ. & diem ignis qui datꝰ
est quando neemĩas aedificato templo & alta¬
ri: obtulerit sacrificia. Nam cum inperside
ducerent᷑ patres nr̃i: sacerdotes qui tunc dĩ
cultores erant acceptũ ignem de altari: occul
te absconderunt inualle ubi puteus erat altꝰ
siccus. & in eo contutati sunt eum: ita ut
om̃ibus ignotus eẽt locus. Cum preterissent
autem multi anni. & placuit dõ ut mitteret᷑

Expanded text:
cunias multas dotis nomine cumqcunias multas dotis nomine cumqotes Naneae et ipse cum paucis ingressus esset intra ambitum fani clauserunt templum cum intrasset Antiochus apertoque occulto aditu templi mittentes lapides percusserunt ducem et qui cum eo erant et diviserunt membratim et capitibus amputatis foras proiecerunt per omnia benedictus Deus qui tradidit impios facturi igitur quinta et vicesima mensis casleu purificationem templi necessarium duximus significare vobis ut vos quoque agatis diem scenophegiae et diem ignis qui datus est quando Neemias aedificato templo et altari obtulit sacrificia nam cum in Persidem ducerentur patres nostri sacerdotes qui tunc Dei cultores erant acceptum ignem de altario ote absconderunt in valle, ubi erat puteus altus et siccus, et in eo contutati sunt eum, ita ut omnibus ignotus esset locus. Cum praeterissent autem multi anni, placuit Deo ut mitteretur
Abbreviated transcription (Latin):
& impetu. qui suꝑ uenit nobis in istis annis: ex
quo recessit iason ascã terra & aregno. Por¬
tam succenderunt: & effuderunt sanguinẽ
in nocentem. Et orauimus ad dnm̃ & ex auditi
sumus: & obtulimus sacrificium & similaginẽ.
& accendimus lucernas. & ꝓposuimus panes.
Et nunc frequentate dies scenophegie men¬
sis cas leu
tino centesimo octogesimo oc tauo: Popu¬
lus qui est hicrosolimis & iniudȩa senatꝰq
& uidas: aristobolo magistro ptholomei
regis qui ẽ degenere christoꝵ sacerdotum:
& his qui inȩgipto sunt uidȩis. salutem & sanita¬
tem: cdemagnis periculis a dõ liberati magnifice
grãs agimnus ipsiut pote qui aduersus talem regẽ
dimicauimus. Ipse enim ebullire fecit depersioe.¬
esse dux ipse eos qui pugnauerunt contra scãm¬
ciuitatem. Nam cum inperside ee̾t dux ipse.
& cum ipso inmensus exercitus: cecidit intem¬
plo naneae. consilio deceptus sacerdotis naneȩ
Et enim cum ea habitaturus uenit ao locũ¬
antiochus & amici eius: & ut acciper& pe¬

Expanded text:
annis ex quo recessit Iason a sancta terra et a regno portam succenderunt et effuderunt sanguinem innocentem et oravimus ad Dominum et exauditi sumus et obtulimus sacrificium et similaginem et accendimus lucernas et proposuimus panes et nunc frequentate dies scenophegiae mensis casleu anno centesimo octogesimo octavo populus qui est Hierosolymis et in Iudaea senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptolomei regis qui est de genere christorum sacerdotum et his qui in Aegypto sunt Iudaeis salutem et sanitatem de magnis periculis a Deo liberati magnifice gratias ipsi utpote qui adversus talem regem dimicavimus ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnaverunt contra nos nam cum in Perside esset dux ipse et cum ipso inmensus exercitus cecidit in templo Naneae consilio deceptus sacerdotis Naneae ut enim cum ea habitaturus venit ad locuAntiochus et amici eius et ut acciperet pe
Abbreviated transcription (Latin):
RATRIBUS QU
sunt ꝑ egyptum
iudeis. salutem
dicunt fratres qͥ
sunt in hiero soly¬
mis udȩi. & qui
in regione iudȩa: inI¬
& pacem bonam:
Benefaciat uobis
ds: & meminerit
testamenti sui.
quod ad abrahã

Expanded text:
ratribus qui sunt per Aegyptum Iudaeis salutem dicunt fratres qui sunt in Hierosolymis Iudaei et qui in regione Iudaeae et pacem bonam benefaciat vobis Deus et meminerit testamenti sui quod est ad Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
amonte. qui uocatur eliueti. qui ẽ uixta
hierłm:sabbati habens iter. Et cum intro¬
issent incęnaculum: ascendert̾ insuperiora
ubi manebant petrus & ioħs. iacobus et
andreas. philippꝰ & thomas. bartholomeuᷤ
& matheus. iacobus alphei. ⁊ sẏmon zelotes.
& uidas iacobi. Hi om̃s erant ꝑseuerantes

Expanded text:
r Oliveti, qui est juxta Jerusalem Sabbati habens iter; 634 et cum introissent in coenaculum, ascenderunt in superiora, ubi manebant Petrus et Joannes, Jacobus et Andreas, Philippus et Thomas, Bartholomaeus et Matthaeus, Jacobus Alphaei ei Simon Zelotes, et Judas Jacobi. H
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc dixiss&. uidentib illis eleuatꝰ est:
& nubes suscepit eũ ab oculis eorum u
Cumq untuerentur incelũ cuntẽ illum
ecce duo uiri adstiterunt iuxta illos
in uestib albis. qui & dixerunt. Uiri
galilei. quid statis aspicientes in caelũ:

Expanded text:
illis eleuatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. et cum intuerentur in caelum eunte illo, ecce duo uiri adstiterunt illis in ueste candida, qui et dixerunt: uiri Galilaei, quid statis respicientes in caelum?
Abbreviated transcription (Latin):
Ananhel ex tri¬
buneptalim. de
ciuitate cyuihel
quȩ est in regio¬
ne galileȩ. capti¬
uus ductus est
a Salmanassar rege assyriorum
InNinue: uir in timore dñi sum¬
mus. in opere magnificus. in mi¬
sericordia gloriosus. in exequiarũ
curis deuotus. Quidum mortuos
sepeliret & inopes pasceret. clari¬
tate luminis caruit: & post tene¬
bras reseratis oculis lumen clarita¬
tis promeruit. Lacet in hiniuȩ.

Expanded text:
Ananiel, ex tribu Nephthalim de civitate Cibel, quae est in regione Galilaeae. Hic captivus ductus est a Salmanasar rege Assyriorum in Ninive. Vir in timore Dei summus, in opere magnificus, in misericordia gloriosus, in exsequiarum curis devotus; qui dum mortuos sepeliret, et inopes pasceret, caecitate lumine caruit, et post tenebras reseratis oculis, lumen claritatis promeruit. Jacet in Ninive
Abbreviated transcription (Latin):
tria milia uiroꝵ fortium antiochiam.
& uenerunt adregem: & delectatus ẽ rex
in aduentu eoꝵ. Et conuenerunt qui
erant deciuitate centum uiginti milia ui¬
rorum. & uolebant interficere regẽ : et
fugit rex in aulam. Et occupauerunt
qui erant deciuitate itinera ciuitatiꝰ: &
cȩperunt pugnare. Et uocauit rex u¬
deos in auxilium. & conuenerunt om̃s
simul adeum: & disꝑsi sunt om̃s ꝑciuita¬
tem. Et occiderunt in illa die centum
milia hominũ: & succenderunt ciuitatẽ
Et coeperunt spolia multa in illa die. &
liberauerunt regem. Et uiderunt qui erant
de ciuitate quod obtinuissent iudȩi ciui¬
tatem sicut uolebant: & infirmati sunt
mente sua. & clamauerunt ad regem cũ
precibus dicentes. Da nobis dextras: &
cessent iudei obpugnantes nos & ciuitatẽ
Eit ꝓiecerunt arma. & fecerunt pacem:
Eit glorificati sunt iudȩi in conspectu regiᷤᷤ.

Expanded text:
tria milia virorum fortium Antiochiam et venerunt ad regem et delectatus est rex in adventu eorum et convenerunt qui erant de civitate centum viginti milia virorum et volebant interficere regem et fugit rex in aulam et occupaverunt qui erant de civitate itinera civitatis et coeperunt pugnare et vocavit rex Iudaeos in auxilium et convenerunt omnes simul ad eum et dispersi sunt omnes per civitatem et occiderunt in illa die centum milia hominum et succenderunt civitatem et ceperunt spolia multa in illa die et liberaverunt regem et viderunt qui erant de civitate quod obtinuissent Iudaei civitatem sicut volebant et infirmati sunt mente sua et clamaverunt ad regem cum precibus dicentes da nobis dextras et cessent Iudaei obpugnantes nos et civitatem et proiecerunt arma et fecerunt pacem et glorificati sunt Iudaei in conspectu r
Abbreviated transcription (Latin):
ad priorem loquendi modum reuertitur. ut
specialiter ad eum quem instruit uerbum
TN Heȩ quoq parabolȩ salomonis quas transtule¬
runt uiri Ezechiȩ regis iudȩ. Hinc nouo or¬
dine loqui incipit. ut non sicut prius quasi ad
audientem uerbum faciat. sed secum ipse quid
quid ratio ueritatis habeat disputando per¬
tractet: in quibus tamen legens quisq uel
audiens. quid appetere quid cauere debeat
aꝑtissime dinoscat.

Expanded text:
ad priorem loquendi modum revertitur, ut specialiter ad eum quem instruit, verbum Hae quoque parabolae Salomonis, quas transtulerunt viri Ezechiae regis Juda. Hinc novo ordine loqui incipit, ut non sicut prius quasi ad audientem verbum faciat, sed secum ipse, quid ratio veritatis habeat, disputando pertractet: in quibus tamen legens quisque vel audiens, quid appetere, quid cavere debeat, apertissime dignoscat.
Abbreviated transcription (Latin):
RIBIS NOIINUB
uocatum fuisse
Salomonem.
scripturȩ mani¬
festissime docent.
pacificum id est
dilectum dñi:
& quod nunc dicitur cęleth idest
ȩcclesiasten. E cclesiastes autem gre
co sermone appellatur. qui cętum
id est ęccłiam congreget. quem nos
nuncupare possumus contionatorẽ.
quod loquatur ad populum: et
sermo eius non specialiter ad unum.
sed ad uniuersos generaliter diri¬
gatur. Porro pacificus & dilectus
domini. ab eo quod in regno eius
pax fuerit & eum dñs dilexerit. ap¬
pellatus est. Nam & psalmus qua¬
dragesimus quartus & septuagesi¬
mus primus: dilecti & pacifici titu¬
lo prenotantur. Qui tamen & si
nentes felicitatem & uires salomo¬
nis excedunt: tamen sc̾m historiã
suꝑ salomonem conscripti sunt
Itaq iuxta numerum uocabuloꝵ
tria uolumina edidit. prouerbia.
eccłiasten. canticum canticoꝵ. in ꝓ¬
uerbiis paruulum docens. & quasi
de officiis per sententias erudiens.
Unde & ad filium ei sermo crebro

Expanded text:
ribus nominibus vocatum fuisse Salomonem, Scripturae manifestissime docent: pacificum, id est,dilectum Domini; et quod nunc dicitur COELETH  , id est, Ecclesiasten. Ecclco sermone appellatur, eoque coetum, id est Ecclesiam congreget, quem nos nuncupare possumus concionatorem, quod loquatur ad populum, et sermo ejus non specialsed ad universos generaliter dirigatur. Porro pacificus, et dilectus Domini, ab eo quod in regno ejus pax fuerit, et eum Dominus dilexerit, appellatus est. Nam et psalmi quadragesimus quartus et septuagesimus primus, dilecti et pacifici titulo praenotantur. Qui tametsi nentes, felicitatem et vires Salomonis excedunt; tamen secundum historiam super Salomone conscripti sunt. Is itaque juxta numerum vocabulorum tria volumina edidit, Proverbia, Ecclesiasten, et Cantica Canticorum. In Proverbiis parvulum docens, et quasi de officiis per sententias erudiens. Unde, et ad filium ei sermo crebro
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectione cogitans. Nisi enĩ
cos qui ceciderant resurrecturos
speraret: superfluum uideretur
& uanum orare pro mortuis: &
quia considerabat quod hii qui
cum pietate dormitionem acce¬
perant. optimam haberent repo¬
sitam gratiam. S cã ergo & salu¬
bris cogitatio est pro defunctis
exorare: ut a peccato soluerentur.
mo quadragesimo nono. cog¬
nouit uidas antiochum
eupatoris uenire cum mul¬
titudine aduersus iudeã.
& cum eo lẏsiam procuratorem &
prepositum negotiorum secum. ha¬
bentem peditum centum decem
milia. & equitum quinq milia:
& elephantos uginti duos. currus
cum falcibus trecentos. Commis¬
cuit autem se illis & menelaus: et
cum multa fallacia deprecabatur
antiochum non pro patriȩ salute.¬

Expanded text:
esurrectione cogitans nisi enim eos qui ceciderant resurrecturos speraret superfluum videretur et vanum orare pro mortuis et quia considerabat quod hii qui cum pietate dormitionem acceperant optimam haberent repositam gratiam sancta ergo et salubris cogexorare ut a peccato solverentur mo quadragesimo nono cognovit Iudas Antiochum Eupatoris venire cum multitudine adversus Iudaeam et cum eo Lysiam procuratorem et praepositum negotiorum secum habentem peditum centum decem milia et equitum quinque milia et elefantos viginti duo currus cum falcibus trecentos commiscuit autem se illis et Menelaus et cum multa fallacia deprecabatur Antiochum non pro patriae salute
Abbreviated transcription (Latin):
autem sub tunicis interfectorum
de donariis idolorum que apud
iamniam fuerant: a quib lex pro¬
hibet iudeos. Omnibus ergo ma-¬
nifestum est: ob hanc causam eos
corruisse. Omnes itaq benedi¬
xerunt iustum iudicium dñi: qͥ
occulta fecerit manifesta. Atq
ita ad preces conuersi: rogauert
ut id quod factum fuerat deli¬
Tuero fortissimus uidas horta¬
batur populum conseruare
Et facta collatione duodecim
milia didraginas argenti misit
inrosolimam. offerri pro peccato¬

Expanded text:
autem sub tunicis interfectorum autem sub tunicis interfectorum de donariis idolorum quae apud Iamnian fuerunt a quibus lex prohibet Iudaeos omnibus ergo manifestum factum est ob hanc causam eos corruisse omnes itaque benedixerunt iustum iudicium Domini qui occulta fecerit manifesta atque ita ad preces conversi rogaverunt ut id quod factum erat delivero fortissimus Iudas hortabatur populum conservare Et facta collatione duodecim millia drachmas argenti misit Hierosolymam, offerri pro peccat
Abbreviated transcription (Latin):
erga genus suum benignos esse:
uenerunt inrosolimam. die sollẽ¬
ni septimanarum instante. X
Tpost pentechosten: abierunt con¬
tra gorgiam prepositum ydumeȩ
Exiuit autem cum peditib trib
milibus: & equitibus quadringen¬
tis. Quib congressis: contigit pau¬
cos ruere iudeorum. Dositheus
uero quidam de bachenonis eques
uir fortis gorgiam tenebat. Et cũ
uellet illum capere uiuum: eques
quidam de tracibus irruit in eum.
humerumq eius amputauit: atq
ita gorgias effugit in marisa. At
uit dnm̃ iudas adiutorem & du¬
cem belli. Incipiens uoce patria et
cum ymnis clamorem extollens: fu¬
gam gorgiȩ militibus incussit
Uas autem collecto exer xli¬
citu: uenit in ciuitatem odollam.
Et cum septima dies superueni¬
ret: scđm consuetudinem purifi¬
cati in eodem loco sabbatũ egerint.
Et sequenti die uenit cum suis
iudas ut corpora prostratorum tol¬
leret: & cum parentibus poneret
in sepulchris paternis. Inuenerunt.

Expanded text:
erga genus suum benignos esse erga genus suum benignos esse venerunt Hierosolymam die sollemni septimanarum instante et post pentecosten abierunt contra Gorgiam praepositum Idumeae exivit autem cum peditibus tribus milibus et equitibus quadringentis quibus congressis contigit paucos ruere Iudaeorum Dositheus vero quidam de Bachenoris eques vir fortis Gorgiam tenebat et cum vellet illum capere vivum eques quidam de Thracibus inruit in eum umerumque eius amputavit atque ita Gorgias effugit in Marisa at ivit Dominum Iudas adiutorem et ducem belli fieri incipiens voce patria et cum hymnis clamorem extollens fugam Gorgiae militibus incussit Iudas autem collecto exercitu venit in civitatem Odollam et cum septima dies superveniret secundum consuetudinem purificati in eodem loco sabbatum egerunt et sequenti die venit cum suis Iudas ut corpora prostratorum tolleret et cum parentibus poneret in sepulchris paternis invenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
UDAs autem machabeus qui de¬
cimus fuerat. secesserat in desertũ
locum: ibiq inter feras uitam in
montibus cum suis agebat. Et
feni cibo uescentes demorabantur.
ne participes essent coiquinationis.¬
quintadecima die mensis xandici
hiis factis pactionibus. lysias per¬
gebat ad regem: iudei autem agri¬
culture operam dabant. D ed hii
qui residebant timotheus & apol¬
lonius gennei filius. sed & mroni¬
mus & demofon. super hos & nica¬
nor cypriarches: non sinebant eos
insilentio agere & quiete XXXUI¬
OPPITE uero tale quoddam flagi¬
tium perpetrarunt. Rogauerunt
iudeos cum quibus habitabant
ascendere scaphas quas parauerant
cum uxoribus & filiis: quasi nullis
inimicitiis inter eos subiacentibus.
Dcđm cominune itaq decretum
ciuitatis & ipsis adquiescentibus.
pacisq causa nichil suspectum ha¬
bentibus: cum in altum processis
quod benigne M eis haberentur etiã
temporibus infeicitatis. quodq
modeste secum egerint: gr̃as agen¬
tes eis. exhortati etiam de cȩtero

Expanded text:
udas autem Macchabeus qui decimus fuerat secesserat in desertum locum ibique inter feras vitam in montibus cum suis agebat et faeni cibo vescentes demorabantur ne participes essent coinquinationisquintadecima die mensis xandici his factis pactionibus Lysias pergebat ad regem Iudaei autem agriculturae operam dabant sed hii qui resederant Timotheus et Apollonius gehennae filius sed et Hieronimus et Demofon super hos et Nicanor cypriarches non sinebant eos in silentio agere et quiete Ioppitae vero tale quoddam flagitium perpetrarunt rogaverunt Iudaeos cum quibus habitabant ascendere scaphas quas paraverant cum uxoribus et filiis quasi nullis inimicitiis inter eos subiacentibus secundum communem itaque decretum civitatis et ipsis adquiescentibus pacisque causa nihil suspectum habentibus cum in altum processquod benigne ab eis haberentur etiam temporibus infelicitatis quod modeste secum egerint gratias agentes eis exhortati etiam de cetero
Abbreviated transcription (Latin):
dacie iudeorum. arte difficultates
locorum temptabat: & bethsure
quod erat udeorum prȩsidium mu¬
nitum castra admouebat: sed fuga.¬
batur. impingebatur. minuebat᷑.
Hiis autem qui intus erant: iudas
necessaria mittebat. Enuntiauit
autem mysteria hostibus. rodocus
quidam de iudaico exercitu: qui
requisitus. comprehensus conclusus. ẽ.¬

Expanded text:
daciae Iudaeorum arte difficultates locorum temptabat et Bethsurae quod erat Iudaeorum praesidium munitum castra admovebat sed fugabatur inpingebat minuebatur his autem qui intus erant Iudas necessaria mittebat enuntiavit autem mysteria hostibus Rhodocus quidam de iudaico exercitu qui requisitus conprehensus conclusus e
Abbreviated transcription (Latin):
tur: cuius aucto¬
ritas ad roboran¬
da illa quȩ in
contentionem
ueniunt minꝰ
idonea uide¬
tur: chaldeo tamen sermone con¬
scriptus inter hystorias computa¬
tur. S ed quia hunc librum syno¬
dusnicena in numero sc̃arum scrip¬
turarum legitur computasse: ad¬
quieui petitioni ur̃ȩ immo exactio¬
ni. Et sepositis occupationibus
quibus uehementer artabar. huic
unam lucubratiunculam dedi: ma¬
gis sensum e sensu quam ex uerbo
uerbum transferens. multorum
codicum uarietatem uiciosissim̃a
amputaui: sola ea quȩ intelligen¬
tia integra in uerbis chaldeis inue¬
nire potui latinis expressi. Accipite
Iudith uiduam castitatis exemplũ :¬
& trihumphalilaude perpetuis
eam preconiis declarate. Hanc enĩ
non solum feminis sed & uiris imi¬
tabilem dedit: qui castitatis eius
remunerator uirtutem talem tri¬
buit. ut inuictum omnibus ho¬
minibus uinceret. & insuꝑabilẽ suꝑar&¬

Expanded text:
tur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remunerator, virtutem ei talem tribuit, ut invictum omnibus hominibus vinceret, et insuperabilem super
Abbreviated transcription (Latin):
ex niniue cum uxore sua &¬
susest ad soceros suos: inuenitq
eos incolumes in senectute bona. &
curam eorum gessit. Et ipse clau¬
sit oculos eorum. & omnem here¬
ditatem domus raguhel ipse rece¬
pit: uiditq quintam generatio¬
nem filios filiorum suorum. Et
completis annis nonaginta nouẽ.
in timore dñi cum gaudio: sepeli¬
erunt eum omnis cognatio eius
Et omnis generatio eius in bona
uita & sc̃a conuersatione ꝑmansit.
ita ut accepti essent tam deo quã
hominibus. & cunctis habitatori¬
bus terrȩ.¬

Expanded text:
ex Nineven cum uxore sua sus est ad soceros suos invenitque eos incolomes in senectute bona et curam eorum gessit et ipse clausit oculos eorum et omnem hereditatem domus Raguhel ipse percepit viditque quintam generationem filios filiorum suorum et conpletis annis nonaginta et novem in timore Domini cum gaudio sepelierunt eum omnis cognatio eius et omnis generatio eius in bona vita et sancta conversatione permansit ita ut accepti essent tam Deo quam hominibus et cunctis habitatoribus terr
Abbreviated transcription (Latin):
tatera dolosa abhominatio apud dnm̃.x
& pondus aequum uoluntas ẽus. Ubi fue-¬
rit superbia: ibi erit & contumelia. Ubi
autem humilitas: ibiꝰ sapientia. Simplicitaᷤᷤ
iustoꝵ diriget eos : & supplantatio per¬
uersoꝵ uastabit illos. Non proderunt
diuitiȩ indie ultionis: iustitia autẽ libe¬
ribit amorte. Iustitia simplicis diriget

Expanded text:
tatera dolosa, abominatio apud Dominum: et pondus aequum, voluntas ejus. Ubi fuerit superbia, ibi erit et contumelia. ubi autem humilitas, ibi et sapientia. Simplicitas justorum diriget eos: et supplantatio perversorum vastabit illos. Non proderunt divitiae in die ultionis: justitia autem liberabit a morte. Justitia simplicis diriget
Abbreviated transcription (Latin):
rincipium sapientiȩ timor dnĩ : & scientia
scõꝵ prudentia. Per me enim multiplica¬
buntur dies tui : & addent᷑ tibi anni uitȩ:
Si sapiens Fueris: tibimet ipsi eris. Si autẽ
inlusor : solus portabis malum. Mulier
stulta & clamosa plenaq in lecebris et
nichil omnino sciens : sedit inforibus do¬
mus suȩ suꝑ sellã in excelso urbis loco.
ut uocar& transeuntes ꝑuiam: & pergen¬
tes itinere suo. Qui est paruulus decli¬
net adme: & uecordi locuta estquȩ
furtiuȩ dulciores sunt : & panis absconditus

Expanded text:
rincipium sapientiae, timor Domini: et scientia sanctorum, prudentia. Per me enim multiplicabuntur dies tui, et addentur tibi anni vitae. Si sapiens fueris, tibimetipsi eris: si autem illusor, solus portabis malum. Mulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nihil omnino sciens, Sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco, Ut vocaret transeuntes per viam, et pergentes itinere suo: Quis est parvulus? declinet ad me, Et vecordi locuta est: Aquae furtivae dulciores sunt, et pa
Abbreviated transcription (Latin):
cum exercitu inginti & duob mi¬
libus: precipiens ei omnes perfectȩ
ȩtatis interficere: mulieres ac iuue¬
nes uendere. Qui cum uenisset
iarosolimam. pacem simulans qui¬
euit usq ad diem scãm sabbati:
& tunc feriatis iudeis arma capere
suis prȩcepit. Omnesq qui ad
spectaculum processerant trucida¬
uit: & ciuitatem cum armatis dis¬
currens ingentem multitudinem
peremit.¬

Expanded text:
cum exercitu viginti et duobus micum exercitu viginti et duobus milibus praecipiens ei omnes perfectae aetatis interficere mulieres ac iuvenes vendere qui cum venisset Hierosolymam pacem simulans quievit usque ad sanctum diem sabbati et tunc feriatis Iudaeis arma capere suis praecepit omnesque qui ad spectaculum processerant trucidavit et civitatem cum armatis discurrens ingentem multitudinem peremit
Abbreviated transcription (Latin):
Neliodorus qui missus est a Seleuco
rege ad expoliandum erarium.
etiam hic statim adueniens flagel¬
latus & repulsus utiq fuisset ab
audacia. Uerum non propter locũ
gentem sed propter gentem locum
dñs elegit: ideoq & ipse locus par¬
ticeps factus est populi malorum.
postea autem fiet socius & bonorũ
Et qui derelictus est in ira dei
omnipotentis.: iterum in magni
dni reconciliatione cum summa
gloria exaltabitur.
ClU antiochus mille & octin¬
gentis ablatis de templo talentis.
uelociter antiochiam regressus est.
existimans se pre superbia terram
ad nauigandum. pelagus uero ad
iter agendum deducturum ꝓpter
mentis elationem. Reliquit autẽ
& prepositos ad affligendam gen¬
tem: irosolimis quidem philippũ
genere plirigem. moribus crudeli¬
orem eo ipso a quo constitutus est
in garizim autem andronicum
& menelaum: qui grauius quam
cȩteri imminebant ciuibus. Cũq
appositus esset contra iudeos: mi¬
sit odiosum principem apolloniũ

Expanded text:
Heliodorus qui missus est a Seleuco Heliodorus qui missus est a Seleuco rege ad expoliandum aerarium etiam hic statim adveniens flagellatus et repulsus utique fuisset ab audacia verum non propter locum gentem sed propter gentem locum Dominus elegit ideoque et ipse locus particeps factus est populi malorum postea autem fiet socius et bonorum et qui derelictus in ira Dei omnipotentis iterum in magni Domini reconciliatione cum summa gloria exaltabitur igitur Antiochus mille et octingentis ablatis de templo talentis velociter Antiochiam regressus est existimans se prae superbia terram ad navigandum pelagus vero ad iter agendum deducturum propter mentis elationem reliquit autem et praepositos ad adfligendam gentem Hierosolymis quidem Philippum genere Frigem moribus crudeliorem eo ipso a quo constitutus est in Garizin autem Andronicum et Menelaum qui gravius quam ceteri inminebant civibus cumque adpositus esset contra Iudaeos misit odiosum principem Apollonium
Abbreviated transcription (Latin):
pulchro participans.
Tis itaq gestis. suspicatus est rex
societatem deserturos uideos: & ob
hoc profectus ex egypto efferatis
animis ciuitatem quidem armis
cepit. Iussit autem militib inter¬
ficere nec parcere occursantibus: &
per domos ascendentes trucidare.
Fiebant ergo cedes iuuenum ac se¬
niorum: mulierum & natorum
exterminia: uirginumq & par¬
uulorum neces. Erant autẽ toto
triduo octoginta milia interfecti.
quadraginta milia uincti: ñ minꝰ¬
sufficiunt. Ausus est intrare tem¬
plum uniuersȩ terrȩ sanctius: me¬
nelao ductore qui legum & patriȩ
fuit proditor. Et scelestis mani¬
bus sumens sc̃a uasa quȩ ab aliis
regibus & ciuitatibus erant posita
ad ornatu loci & gloriam: con¬
trectabat indigne & contamina¬
bat. Ita alienatus mente antiochꝰ
non considerabat quod propter
peccata habitantium. ciuitati mo¬
dicum fuerat dñs iratus: propter
quod & accidit circa locum despec¬
tio. Alioquin. nisi contigisset eos
multis peccatis esse inuolutos: sicut

Expanded text:
pulchro participans his ita gestis suspicatus est rex societatem deserturos Iudaeos et ob hoc profectus ex Aegypto efferatis animis civitatem quidem armis cepit iussit autem militibus interficere nec parcere occursantibus et per domos ascendentes trucidare fiebant ergo caedes iuvenum ac seniorum mulierum et natorum exterminia virginumque et parvulorum neces erant autem toto triduo octoginta milia interfecti quadraginta milia vincsufficiunt ausus est intrare templum universa terra sanctius Menelao ductore qui legum et patriae fuit proditor et scelestis manibus sumens sancta vasa quae ab aliis regibus et civitatibus erant posita ad ornatum loci et gloriam contrectabat indigne et contaminabat ita alienatus mente Antiochus non considerabat quod propter peccata habitantium civitatem modicum Dominus fuerat iratus propter quod et accidit circa locum despectio alioquin nisi contigisset eos multis peccatis esse involutos sicut
Abbreviated transcription (Latin):
głam incorruptibilis dĩ. insimilitudinẽ
imaginas corruptibilis hominis. & uolu¬
crum. & quadrupedũ. & serpentium
Propter quod tradidit illos os̃ in desideria
cordis eoꝵ in inmunditiã. ut contumelus
afficiant corpora sua insem& ipsis. Qui
commutauerunt ueritatem dĩ inmenda¬
tiũ : & coluerunt & seruierunt creaturę
potius quã creatori. qui ẽ benedictus in

Expanded text:
ncorruptibilis dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. propter quod tradidit illos deus in desideria cordis eorum in inmunditia, ut contumeliis adficiant corpora sua in semet ipsis, qui commutauerunt ueritatem dei in mendacium, et coluerunt et seruierunt creaturae potius quam creatori, qui est b
Abbreviated transcription (Latin):
gelio filii eius quod sine intermissione me¬
moriã ur̃i facio semꝑ in orationib meis:
obsecrans. si quomodo tandem aliquando
prosperum iter habeam inuoluntate dĩ
ad confirmandos uos. id est simul consolari
inuobis. ꝑ eam quȩ inuicem ẽ fidem urãm.
fratres. quia sȩpe ꝓposui uenire aduos.
& ꝓhibitus sũ usq adhuc: ut aliquem frucᷤ¬
tum habeam & in uobis sicut & incȩteris
gentibus. Grecis ab arbaris sapientibus
& insipientibus debitor sũ: ita quod in me
promptũ ẽ. & uobis qui romȩ estis euan¬
gelizare. Non enim erubesco euangłm.
Uirtꝰ enim dĩ ẽ insalutem omĩ credenti :¬
iudȩo primũ & greco. Iustitia enim dĩ in
eo reuelatur ex fide infidem: scͥut scriptũ
est. lustus autemꝰ exfide uiuit: Nui.¬
euelatur enim ira dĩ decęlo suꝑ omnẽ

Expanded text:
ine intermissione memoriam vestri facio in orationibus meis obsecrans, si quomodo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Deiad confirmandum vos, id est simul consolari per eam, quae invicem est, fidem vestram, re ad vos et prohibitus sum usque adhuc: ut aliquem fructum habeam in vobis: sicut et in ceteris gentibus: Grecis ac Barbaris: sapientibus atque insipientibus debitor sum. Itaque in me promptum est et vobis qui Rome estis evangelizare non enim erubesco evangelium virtus enim Dei est in salutem omni credenti Iudaeo primum et Graeco iustitia enim Dei in eo revelatur ex fide in fidem sicut scriptum est iustus autem ex fide vivit revelatur
Abbreviated transcription (Latin):
dia: Homicidus. contentione. dolo. ma¬
lignitate. Susurrones. detractores. dõ
odibiles. Contumeliosos. superbos. elatos.
inuentores maloꝵ: Parentibus non oboe¬
dientes: Insipientes. in compositos. sine af¬
fectione. absq fędere. sine misericordia.

Expanded text:
DIA, HOMICIDIO, CONTENTIONE, DOLO, MALIGNITATE, SUSURRONES, 1:30 DETRACTORES, DEO ODIBILES, CONTUMELIOSOS, SUPERBOS, ELATOS, INVENTORES MALORUM, PARENTIBUS NON OBOEDIENTES, 1:31 INSIPIENTES, INCONPOSITOS, SINE AFFECTIONE, ABSQUE FOEDERE, SINE MISERICORDIA.
Abbreviated transcription (Latin):
mestitia est matri suȩ
Non proderunt thes¬
auri impietatis: iustitia
uero liberabit a morte.
Uon affliget dominus fame animã
iusti: & insidias im̃piorum subuer¬
tet. Egestatem operata est manus
remissa: manus autem fortium diui¬
tias parat. Qui nititur mendaciis
hic pascit uentos: idem autem ipse
sequitur aues uolantes. Qui con¬
gregat in messe filius sapiens est: qͥ
autem stertit ȩstate filius confusio¬
nis. B enedictio dñi super caput iu¬
sti. os autem impiorum operit ini¬
quitas. Memoria iusti cum laudib
& nomen impiorum putrescet
Sapiens coide prȩcepta suscipiet.
ep

Expanded text:
estitia est matris suae. Nil proderunt thesauri impietatis: justitia vero liberabit a morte. Non affliget Dominus animam justi fame, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: manus autem fortium divitias parat. Qui nititur mendaciis, hic pascit ventos: idem autem ipse sequitur aves volantes. Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate filius confusionis. Benedictio Domini super caput justi: os autem impiorum operit iniquitatem. Memoria justi cum laudibus: et nomen impiorum putrescet. Sapiens corde praecepta suscipiet: et
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ & agnitionẽ
ueritatis quae
scđm pietatẽ ẽ.
in spem uitȩ et̃nȩ
quam ꝓmisit qui
non mentitur ds̃ ante
tempora saecularia. manifestauit autẽ
temporibus suis uerbũ suũ. inp̃dicatio¬
ne quae credita ẽ michi scđm prȩceptũ
saluatoris nr̃i dĩ: Tito dilecto filio. scđm
communẽ fidẽ. grã & pax adõ patre &

Expanded text:
gnitionem veritatis quae secundum pietatem est in spem vitae aeternae quam promisit qui non mentitur Deus ante tempora saecularia manifestavit autem temporibus suis verbum suum in praedicatione quae credita est mihi secundum praeceptum salvatoris nostri Dei Tito dilecto filio secundum communem fidem gratia et pax a
Abbreviated transcription (Latin):
uius rei grã reliqui te cretę. ut ea
quae desunt corrigas. & constituas ꝑ
ciuitates presbiteros. sicut et ego tibi
disposui Si quis sine crimine ẽ unius
uxoris uir. si filios habens fideles. non in
accusatione luxuriae. aut non subditos.
Oportet enĩ epm̃ sine crimine esse sicut
dĩ dispensatorẽ : Non superbũ. non iracun¬
dũ. non uinolentũ. non ꝑcussorẽ. non
turpis lucri cupidũ: sed hospitalẽ. benig

Expanded text:
ujus rei gratia reliqui te Cretae, ut ea quae desunt, corrigas, et constituas per civitates presbyteros, sicut et ego tibi disposui. Si quis est sine crimine, unius mulieris vir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae, aut inobsequentes. Oportet enim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem: non protervum, non iracundum, non vino deditum, non percussorem, non turpia l
Abbreviated transcription (Latin):
ab ȩuo. Fons sapientię uerbum
dei in excelis. & ingressus illius man¬
data ȩterna. Radix sapientiȩ cui
reuelata est: & astutias illius quis
cui reuelata est & manifestata: &
multiplicationem ingressus illius
quis intellexit: Unus est altissimus
creator omnipotens. rex potens &
metuendus nimium: sedens suꝑ
thronum illius & dominans ds
Ipse creauit illam sp̃u suo: & ui
dit & dinumerauit & mensus est
Et effudit illam super omnia o¬
pera sua & super omnem carnẽ:
scđm datum suum prebet illam
diligentibusse. Timor dñi gloria
& gloriatio: & letitia & corona
exultationis. Timor dñi delectabit
cor: & dabit letitiam & gaudiũ

Expanded text:
ur: Fons sapientiae verbum Dei in excelsis, et ingressus illius mandata aeterna. Radix sapientiae cui revelata est, et astutias illius quis cui revelata est et manifestata est? Et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? Unus est Altissimus Creator omnipotens, Rex potens, et metuendus nimis, sedens super thronum illius et dominans Deus ipse creavit illam spiritu sancto et vidit et dinumeravit et mensus est et effudit illam super omnia opera sua et super omnem carnem secundum datum suum et praebuit illam diligentibus se timor Domini gloria et gloriatio et laetitia et corona exultationis timor Domini delectabit cor et dabit laetit