comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pło ⁊̃ p̾cepit duas cor̾s
sũmitates nõ eẽ uelan¬
das. nec assuefiꝰ debere mol¬
.n. ħ̾ habuerĩt firmitatem
cetera robustiora sũt tulł.

Expanded text:
o praecepit duas corporis summitates non esse velandas, nec assuefieri debere molenim haec habuerint firmitatem, caetera robustiora sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶rdiuem dilectionis illi
ꝑu̾tunt nec modũ diligen
genda plus diligunt. aut
ꝓximos suos non sicut se
ip̃os aut deuin plus quam
se ip̃os forte nõ diligunt. ꝓsꝑ¬

Expanded text:
Ordinem dilectionis illi pervertunt, nec modum diligendgenda plus diligunt; aut proximos suos non sicut se ipsos, aut Deum plus quam se ipsos, forte non diligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Drene p̾ceptum tͥ p̾cipit᷑.
ceas disc̃one taceas. siue cla¬
mes: dilc̃one clames. sine
emendes: dilcone emendes
sine pcc̃as dilçõne peccas.
Radix sit intꝰ dilconis
Non põt de ista radice nͥ

Expanded text:
 breve praeceptum tibi praecipitur, ceas, dilectione taceas; sive clames, dilectione clames; sive emendes, dilectione emendes; sive parcas, dilectione parcas: radix sit intus dilectionis, non potest de ista radice nisi
Abbreviated transcription (Latin):
si capiti .i. prime suggestioĩ
nõ refistit᷑: totus ĩ intra cor¬
dis dũ sentit᷑ illabit᷑. ysid̾.¬
¶Tunc contra eum ꝙ̃ possi¬
eo expellend̾ cognoscit.ꝓsid̾.¬
itinera uite letalis. illic ille¬
cebre ⁊ mortifere uolupta¬
tes.illie dyaꝰ blanditur ut
fallat. arridet ut noceat.
illicit ut occidat. cypͥamis

Expanded text:
e suggestioni, non resistitur, totus in interna cordis, dum non sentitur, illabitur.Tunc contra eum quem possieo expellendum agnoscit. Diitinera uitate: letales illic inlecebrae et mortiferae uoluptates: illic diabolus blanditur ut fallat, adridet ut noceat, inlicit ut occidat. primus
Abbreviated transcription (Latin):
amat ut caritas nouit
ut ueritas. sedet ut equi¬
tas dũatur ut maiestas.
regit ut p̾ncipiũ. tuetur
ut salus. oꝑatur ut uͥtusi
reuelatur ut lux assistit
ut pietas. que omĩa faciũt
⁊ angłi facimꝰ ⁊ nos. s lõ¬
ge infiori mõ. nõ utiq bo¬

Expanded text:
amat ut charitas, novit ut veritas, sedet ut aequitas, dominatur ut majestas, regit ut principium, tuetur ut salus, operatur ut virtus, revelat ut lux, assistit ut pietas. Quae omnia faciunt et Angeli, facimus et nos: sed longe inferiori modo, non utique bo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dyaꝰ mali auctor. ne qͥcie
origo rerũ hostis. corruptor
queos tendit lapsus parat.
foueas fodit. aptat nimas.
stimulat corͣ. pũgit aĩas
cogitatõnes sugg̾it. ĩmittit
irus dat uͥtutes odio. uicia
addit amori. errores serit
discordias mnitrit. pacem tͦ¬
bat. affc̃s dissipat hũana uio¬

Expanded text:
 mali auctor, nequitiae origo, rerum hostis, secundi queos tendit, lapsus parat, foveas fodit, aptat ruinas, stimulat corpora, pungit animas, cogitationes suggerit, immittit iras, dat virtutes odio, vitia dat amori, errores serit, discordias nutrit, pacem turbat, affectus dissipat, conscin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯplectitur omia. sr̃ exce¬
dit ołͣ. sustin oiͣ. neqͣꝙͣ
net. atz alia sr̃ exce dit.
n ex alia ꝑte implet.
at ex alia ꝑte ꝯplectit᷑.
d cͥcũplectando implet.
implendo circũ plectitur.
sustinendo sr̃ excedit. srͣ¬
quietudĩe suꝑius regens.
dine latitudĩe inferius
sustineus. int̾iꝰ sñ exte¬
nuatõne penetus ext̾ius
sñ extensione circundãs.
Est itaq inferior ⁊ sr̾ior
sũ loco. est ampliꝰ sũ la¬
titudine. Est subtilis sũ

Expanded text:
plectitur omnia, superexcedit omnia, sustinet omnia. Nec net, atque alia superexcedit; neque alia ex parte implet, atque alia circumplectitur; sed circumplectendo implet, implendo circumplectitur, sustinendo superexcedit, supquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine extensione circumdans. Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ siłate u̾ecũdie fuco ꝯceptam
maliciam ꝙͣ retin̾e non possũt
ad mmibrare conant᷑. uideas a¬
⁊ uoce plangenti egredi male¬
dictõmi. et quidẽ tanto ꝓsuasi¬
biliorem. qnͣto credr̃ ab hus
qui audiũt᷑ in corde in uico ⁊
mag̃ ꝯdolentis affcũ. ꝙͣ ma¬
licõse ꝓferri. doles inqͥt uehe

Expanded text:
simulatae verecundiae fuco conceptam malitiam, quam retinere non possunt, adumbrare conentur. Videas aperciliis, et voce plangenti egredi maledictionem, et quidem tanto persuasibiliorem, quanto creditur ab his qui audiunt, corde invito, et magis condolentis affectu, quam malitiose proferri. D
Abbreviated transcription (Latin):
sapiam ab insipientibus
fermi. eẽ ei meliorẽ in¬
dirat mala lingua qm
¶ Nulla cã modesta felici¬
tas ẽ. ut maligni ͭ  dẽtes

Expanded text:
sapientiam ab insipientibus feriri, esse enim meliorem indicat mala lingua quem  nulla tam modesta felicitas est, quae malignitatis dentes
Abbreviated transcription (Latin):
mr magt̾a nõcendi. pͥ-¬
impilaria iniquitatis.
gunga malicie. Sictana
aturum. seditõnis origo.
fonea scandaloꝵ. pe. ra.¬
tit ⁊ furta: rapiuas
excertet ⁊ p̾das. bella ge¬
rit ⁊ honucida. Symoĩace
uendit et emit . ⁊ inq̃
petit a recipit. In iuste ne¬
lis. ⁊ ĩminet fraudib.
dissoluit pactũ. ⁊ uiolat
iuramĩtũ. corrũpit testi¬
moniũ. ⁊ pu̾tit iudiciũ.
¶ Tna maxime solent
loĩes affectare. opes. uo¬
iuptates. honores. de opi¬
bus p̃na. de uoluꝑtatib
turpia. de honorib ua¬

Expanded text:
mater, magistra nocendi, primipilaria iniquitatis et auriga malitiae, sicaria virtutum, seditionis origo, fovea scandalorum. Rtit et furta, rapinas exercet et predas, bella gerit et homicidia, symoniace vendit et emit, inique petit et recipit, iniuste nelis et imminet fraudibus, dissolvit pactum et violat iuramentum, corrumpit testimonium et pervertit iudicium.  Tria maxime solent homines affectare: opes, voluptates, honores. De opibus prava, de voluptatibus turpia, de honoribus va
Abbreviated transcription (Latin):
porro: thomas in lat̾e̾. iobẽs
in pectore. pettus in sinu pr̃is.
paulus in tercio celo. secreti
huiꝰ grãm sũt assecuti. pͥor
in tuto hũilitatis post̾ior.s.¬
in lato caritatis. paulus in
intĩo sapĩe. petius in luce u̾i¬
tatis. sic apud sponsũ mansio¬
in

Expanded text:
Porro Thomas in latere, Joannes in pectore, Petrus in sinu Patris, Paulus in tertio coelo, secreti hujus gratiam sunt assecuti. 10. in tuto humilitatis; posterior,in lato charitatis: Paulus, in intimo sapientiae; Petrus, in luce veritatis. Sic ergo apud sponsum mansioin
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nulli unꝙͣ oĩo detrahas ⁊ a
aliorũ incuꝑatio te laudabi¬
lem ideri uelis magis tuã
uitam ornare disce ꝙͣ alienã
de tralere ne eridiceris. pau¬
hensibilem intam suam ex¬
hibere uelit ut is nõ libẽ¬
ter rephendat alienã. tãta¬
q hꝰ mali libido mentes
haĩm ĩuasit. ut ĩ qui pro¬
cul ab aliis ucos recesse¬
rint in istud tñ qͣi in extͣ¬
neũ laq̃ũ dya boli incidãt.

Expanded text:
 Nulli umquam omnino detrahas et aliorum uituperatione te laudabilem uideri uelis, magisque tuam uitam ornare disce quam alienadetrahere, ne eradiceris. pauhensibilem suam uitam exhibere uelit, ut is non libenter reprehendat alienam. tantaque huius mali libido mentes hominum inuasit, ut etiam, qui procul ab aliis uitiis recesserunt, in istud tamen quasi in extremum laqueum diaboli incidant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quidã auteꝙͣ discipłis
elementarib imbuant᷑.
docent᷑ inquire̾ de pũcto.
motu. ⁊ principiis corpoꝵ.
de progressu młtitudinis.
⁊ magnitudĩs sectõne. qͥd
sit tempus. quid ĩ ane. ꝙͣ

Expanded text:
 Quidam antequam disciplinis elementaribus imbuantur, docentur inquirere de puncto, motu, de principiis corporum, de progressu multitudinis, et magnitudinis sectione, quid sit tempus, quid inane, quid
Abbreviated transcription (Latin):
antiqꝰ ad u̾sarius ꝓspicit ⁊
tunc temptatõnis laqueos
opponit. alius namq letis
alius tͥstib. alius iracundis.
alius elatis morib existit.
labr̃ tristib pccm discordie
porrigit qr tiuidi supplicia
forundauit. pauentib t̾ro¬
res intentat. et qr elatos
ex tolli laudib ꝯspicit eos
ad ꝙcũq noluent blandis
fauorib thit. singlis gͥ boĩ¬

Expanded text:
antiquus adversarius perspicit, et tunc tentationis laqueos apponit. Alius namque laetis, alius tristibus, alius timidis, alius elatis moribus existit.labitur, tristibus poculum discordiae porrigit. Quia timidi supplicia formidant, paventibus terrores intentat. Et quia elatos extolli laudibus conspicit, eos ad quaeque voluerit blandis favoribus trahit. Singulis igitur homin
Abbreviated transcription (Latin):
finem mũdi dyabolus uidet.
tanto crudeliꝰ ꝓsecutõnes ex̾¬
cet ut qui se continno dam¬
puandũ conspicit socios mł
ciplicet. cũ qͥb gehenne igͥb

Expanded text:
finem mundi diabolus videt, tanto crudelius persecutiones exercet. Ut quia se continuo damnandum conspicit, socios sibi multiplicet, cum quibus gehennae ignis
Abbreviated transcription (Latin):
iimenta paciũt᷑ quoꝵ du¬
rata in asꝑo ungula est.
in molli palustrĩ q pascuo
saginato cito subteriuit᷑.
sant manus que ab aca

Expanded text:
iumenta patiuntur, quorum durata in aspero ungula est; in molli palustrique pascuo saginata cito subteruntur. sant manus, quae ad arma
Abbreviated transcription (Latin):
Non putrescit cor si
leuetur ad dm̃. ftumẽ¬
tum tuũ si hr̃es inferio¬
rib ne putresceret le¬
uares id ad sr̃iora fr¬
mento tuo mutare q̃ris
locum ⁊ cor ꝑmittis in
terta putresçere. frũtũ
leuares ad srlora. cor
leua in celum. ⁊ uñ in¬
quit possũ qui funes.
que machine q̃ scaleo
pus sũt gradus affrũs
ẽ. iter tuũ nolũtas tũa
est. amando ascendis.
negligendo descendis.
stans interra in celo
es si diligis dm̃ ang̃.

Expanded text:
non putrescit cor, si levetur ad Deum. Frumentum si haberes in inferioribus, ne putresceret, levares ad superiora. Frumento mutares locum, et cor permittis in terra putrescere? Frumentum levares in superiora; cor leva in coelum. Et unde, inquis, possum? Qui funes, quae machinae, quae scalae opus sunt? Gradus, affectus sunt; iter tuum, voluntas tua est. Amando ascendis, negligendo descendis. Stans in terra, in coelo es, si diligas Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ignis inflometur in
aqua. ita in po ᷝ ͤ ẽ compũe¬
tõm cordis uigere indeli
mat̾ flectus. hec mater ẽ
risus illa cor constringit
ista dissoluit. crisoꝰ in liͦ.¬
mus deliciis adde᷑ alios
cencũ si libet adde ⁊ decies
centũ. que erit ex hiis et̾ui¬
tatem compensatio. nõne
ome tempus uite huius
quo deliciis frui iudem᷑. et
indulgere libidini qi uoc¬
tis unius sõpnus ad et̾¬
uitatis ꝯꝑationẽ uidetur.¬

Expanded text:
ut ignis inflammetur in aqua, ita impossibile est compunctionem cordis vigere in delimater est fletus, haec mater est risus; illa constringit, ista dissolvit. Illa animliciis demus, adde alios centum si libet, adde et decies centum: quae erit ex his ad aeternitatem compensatio? Nonne omne tempus vitae hujus, quo deliciis frui videmur, et indulgere libidini, quasi noctis unius somnium ad aeternitatis comparationem videtur
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iumunerabiles questio¬
ues fuĩt de aĩa tantũ. uñ
sit qualis sit qñ ẽẽ inci¬
piat quamdiu fit. an a¬
liunde alio transeat. ⁊ do-
an non ampliꝰ quam
semel sermiat. ⁊ emissꝰ
uagetur in toto. qͥd sit

Expanded text:
umerabiles quaestiones sunt de animo tantum: unde sit, qualis sit, quando esse incipiat, quamdiu sit; aliunde alio transeat et dominiectus, an non amplius quam semel serviat et emissus vagetur in toto; utrum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non maledices surdo ⁊c̾.¬
Surdo male dr̃e ẽ absenti¬
ac nõ audienti de rogare.
coram ceco offendiculum
ponere: disc̾tam quidem
rem agẽ. s tũ ei qui lur̃
disc̾tonis ñ b. Scandali o

Expanded text:
Non maledices surdo, etc.--Surdo maledicere, est absenti non audienti derogare. Coram caeco ponere offendiculum est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non habet, scandali o
Abbreviated transcription (Latin):
flebile s monstrat pocius
qũo inter adn̾sa ñ emittã
flebilem uocem metiri
me gedmeter docet lati¬
funda potius doceat qũo
metiar qnͣtum hom̃ũ satis

Expanded text:
flebiles; monstra potius, quomodo inter adversa non emittam flebilem vocem. Metiri me geometres docet latifundia potius quam doceat, quomodo metiar, quantum homini satis
Abbreviated transcription (Latin):
tin. si artifex es metire
hoĩs am̃niũ. dic ꝙͣ magnius.
dic qmͣ pusillus sit. scis q̃
recta sit liguea. quid tͥ
ꝓ dest si quid in uita rec¬
tum sit ignoras. senͤ.
sollicitus sim cũ satur¬
nus ⁊ mars econtrano
stabunt aut cũ mercu¬
rius uesꝑtinũ faciet oc¬
casũ. uidente saturno po¬
tius qmͣ ħ discam ubicũ¬
posse mutari seͣ. iͥd̃.¬
Ista liberaliũ arciũ con¬
sectatio molestos. in tẽ
centes facit. ⁊ iõ nõ dis¬

Expanded text:
t. Si artifex es, metire hominis animum. Dic quam magnus dic quam pusillus sit. Scis, quae recta sit linea; quid tibi prodest, si quid in vita rectum sit ignoras ? Venio sollicitus sim, cum Saturnus et Mars ex contrario stabunt aut cum Mercurius vespertinum faciet occasum vidente Saturno, potius quam hoc discam, ubicumposse mutari? Agit iista liberalium artium consectatio molestos, verbosocentes facit et ideo non dis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quatuor milia librorũ
didimus gramatitus scri¬
p̾sens eẽt si tam multa
libris de patria Romeri q̃¬
ritur. de enee matre uera.¬
ebriosior uixit. In hiis an
sopho publica fuerit ⁊ a¬
lia que erant de discenda

Expanded text:
Quatuor millia librorum didimus grammaticus scriesset si tam multa libris de patria hominum queritur, de Enee matre veraebriosior vixerit, in his an Sappho publica fuerit, et alia, quae erant dediscenda,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sic lub auctoritate
sr̃bia ⁊ hũanis timor
sb̃ humlitate se palliant.
ut sepe nec ille ualeat
considerare quid deo. n ͨ
iste quid debeat ꝓximo.

Expanded text:
 sub auctoritate superbia, et humanus timor sub humilitate se palliat, ut saepe nec ille valeat considerare quid Deo, nec iste quid debeat proximo.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sai umi unde desiderioꝵ
suorũ detͥmenta tolerant
inde maiora lucra ꝯuersis
aliis reportant. g̾g̾. ibidẽ.
¶ Quid clamas ad me noces
apud aures dei nõ faciũt
u̾ba nr̃a s desid̾ia. et̾nam.
.ii. uitam si ore petiusꝰ. nec
corde desideramus clamãtes
tacemꝰ. Si u̾o corde de sid̾a¬
mus: ⁊ ore tacemus tacẽ¬

Expanded text:
 viri unde desideriorum suorum detrimenta tolerant, inde majora lucra conversis aliis reportant, quia dum eis - Quid clamas ad me? etc. Voces apud aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam enim vitam si ore petimus, nec corde desideramus, clamantes tacemus: si vero corde desideramus, ore tacemus, tacen
Abbreviated transcription (Latin):
sior cunctis. sanctõꝵ uinu̾sis.
o u̾e lignũ uite ꝙ solũ fuit
dignum portare salutis fru¬
as. inde ꝙͣtũ de eo p̃sumas.
inde quib brathiis intanie
caritatis amandꝰ. ⁊ ample¬
ctendꝰ sit qui tanti te esti¬
mauit. ĩmo qui tanti te
fecit. de late̾ .ni. suo te forͣ¬

Expanded text:
sior cunctis, sanctior universis! O vere lignum vitae, quod solum fuit dignum portare fruas, vide quantum de eo praesumas, vide quibus brachiis vicariae charitatis redamandus et amplectendus sit, qui tanti te aestimavit, imo qui tanti te fecit. De latere enim suo te r
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Iste in eptie poetis reluiq̃¬
tur. quib aures oblectare
ꝓpositũ ẽ ⁊ dulcem fabulã
uectere. s qui ingenia sa¬
nare ⁊ fidem in reb hũa
rint serio lo qnͣtur. et mag¬
¶ De ueus om̃ib mento ui¬
derer. si cũ saxa ĩ miuumẽtũ
muroꝵ senes ⁊ femĩe con¬
gererent. cũ inuentus ĩtra
portas arma armata signũ
eruptionis expectaret. cum
hostilia in portis tela ubͣ¬
rent. et ip̃m solũ suffossio¬
nb. et cuniculis tremerẽt.
sederem ociosus ⁊ huiꝰ que¬
stinculas pouens. ꝙ nõ ꝑ
didisti habes. cormia aũt
si istis impendõ operora

Expanded text:
 vero ineptiae poetis relinquantur, quibus aures oblectare propositum est et dulcem fabulam nectere. At qui ingenia sanare et fidem in rebus humannt, serio loquantur et mag Demens omnibus merito viderer, si cum saxa in munimentum murorum senes feminaeque congererent, cum iuventus intra portas armata signum eruptionis expectaret aut posceret, cum hostilia in portis tela vibrarent et ipsum solum suffossionibus et cuniculis tremeret, sederem otiosus et eiusmodi quaestiunculas ponens: " Quod non perdidisti, habes. Cornua autem si istis inpendero opera
Abbreviated transcription (Latin):
ficił qmͣ magna uideatur.
Socrates qui totam pħ̃iã
reuocauit ad mores bãc
sũmã dixit ẽẽ sapĩam. bo¬
na mala q diftinguere.¬

Expanded text:
ficilis quam magna videatur. Socrates qui totam philosophiam revocavit ad mores et hanc summam dixit esse sapientiam, bona malaque distinguere
Abbreviated transcription (Latin):
¶ O dibiliꝰ incħ ẽ subtilita¬
te ubi ẽ sola sb̃tilitas. Qd
.ii. ꝓdest in illis expende̾ dies
suos que nec doun. nec mi¬
licie. nec in foro. n ͨ in cluu¬
stro nec i curia nec in ec¬
ẽ utił. tale ẽ inquit inge¬
nũ qd̃ sola s̾tilitate lasci¬
u̾ens nlła in se residet gra¬

Expanded text:
 Odibilius nihil est subtilitate, ubi est sola subtilitas. Quid enim prodest illis expendere dies suos in his, quae nec domi, nec militiae, nec in foro, nec in claustro, nec in curia, nec in ecest utilis? Tale est, inquit, ingenium, quod sola subtilitate lasciviens nulla in se residet gra
Abbreviated transcription (Latin):
do. ħ tͥa lex secuta ẽ. que pͥn¬
ceps quoq sequi debet. ut
aut eum q̃ui puint emendet.
aut pena eius cet̾os melio¬
res reddat. aut sb̾latis ma¬
lis securiores cet̾i uiuant.

Expanded text:
a lex secuta est, quae princeps quoque sequi debet : aut ut eum, quem punit, emendet, aut ut poena eius ceteros meliores reddat, aut ut sublatis malis securiores ceteri vivant.
Abbreviated transcription (Latin):
tus nõ corrigit᷑ accius ne¬
cesse est ꝙ arguat᷑ cũ do¬
bore sunt abscidenda que
leuiter sanari non possũt
endis est. ut nulnus qd̾ it¬
culte sanari nescit. mainfe¬
ste de beat emendari. Manife¬
sta pcc̃a nõ sũt occuita corie¬
ctõne purganda. palam .ni.
sũt arguendi. qui palam no¬
cent. ut dũ illa aꝑta obiur¬
gatione sauant᷑. hii qui eos
imitando deliq̃rant corrigã¬
tur. dũ unus corripit᷑. płii

Expanded text:
tus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt.endus est, ut vulnus, quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. 13. Manifesta peccata non sunt occulta correptione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt corrigantur. 14. Dum unus corripitur, plurimi
Abbreviated transcription (Latin):
si cũ aliena nõ ĩuadam ꝓ-¬
pria diligenciꝰ ẜuo . o im¬
pudens dictu ꝓpͥa dicis
q̃ ⁊ qͥb reconditis in hũo
mũdũ detulisti. ꝙdo in hnͣo
ingressus es lucem qnͣdo
de uentre mr̃is existi qͥb
q̃so facultatib. quib q
subsi diis scipatus intra¬

Expanded text:
si quum aliena non invadam, propria diligentius servo? O impudens dictum! Propria dicis? quae? ex quibus reconditis in hunc mundum detulisti? Quando in hanc ingressus es lucem, quando de ventre matris exiisti, quibus quaeso facultatibus quibusque subsidiis stipatus ingr
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽẽ uoluit non sunt
scrutanda. que aut marn¬
festa fecit nõ sũt negli¬
genda ne ⁊ in illis illi¬
cite curiosi ⁊ in hiis dam¬
puabłr ĩueniantur in¬

Expanded text:
ta esse voluit, non sunt scrutanda; quae autem manifesta fecit, non sunt negligenda: ne et in illis illicite curiosi, et in istis damnabiliter inveniamur in
Abbreviated transcription (Latin):
¶Fons elatõis. et delectatõ
libidĩs. ⁊ uenenũ curiosi¬
tatis motus sũt aĩe mor¬
tue. qr nõ ita morit᷑ ut
oĩ motu careat qm̃ disce¬
al
dendo a fonte uite mo¬

Expanded text:
s elationis et delectatio libidinis et uenenum curiositatis motus sunt animae mortuae, quia non ita moritur, ut omni motu careat, quoniam dendo a fonte uitae mo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ De pntemꝰ incelligẽcia
datam. q. pecinam mu¬
tuatam quo plus nob̾
creditur ex beuigitate
et debitores ampliꝰ tene

Expanded text:
 Deputemus intelligentiam datam quasi pecuniam mutuam: quia quo plus nobis creditur ex benignitate, eo debitores amplius tene
Abbreviated transcription (Latin):
plican errore ĩ ulła opor
stinere nouit a uetitis.
nec gaud̾e concessis. nͦ
pietati ad hibere consen¬
Aut nõ tibi uide ᷑ atra
deuoran ille qui sꝑ de s
ra cogitat. qui semꝑ t̾re¬
loquit᷑. qui de t̾ra litigat
t̾ram desiderat. ⁊ om̃em
spẽ suami pouit in t̾m. qͥ
ad celũ non respicit. qui
futura nõ cogitat. qui
iudiciũ dĩ nõ metuit.
nec beata eiꝰ ꝓmissa desi¬
d̾at s semꝑ de p̾sentib
cogitat ⁊ ad efna nõ sus

Expanded text:
plicari, ita nulla oportstinere novit a vetitis, nec gaudere concessis, nec pietati adhibere consenAn non tibi videtur a terra devorari ille qui semper de terra cogitat, qui semper terreloquitur, de terra litigat, terram desiderat, et omnem spem suam ponit in terra, qui ad coelum non respicit, qui futura non cogitat, qui judicium Dei non meruit, nec beata ejus promissa desiderat, sed semper de praesentibus cogita
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ agit in domita cupi¬
ditas ad corripiendũ am¬
mam ⁊ corpua suũ flagi¬
cium uocat᷑. qd̃ aũt agit
ut alt̾i uoceat facinꝰ dr̃.¬

Expanded text:
d agit indomita cupiditas ad corrumpendum animum et corpus suum, flagitium vocatur; quod autem agit ut alteri noceat, facinus d
Abbreviated transcription (Latin):
me michi dedit . In secũ¬
do se. et ubi se dedit mo
michi reddidit. datus gͦ.
et redditus me ꝓmi̾e debes.
⁊ bis debro. s quid dño ꝓ¬

Expanded text:
me mihi dedit; in secundo, se: et ubi se dedit, me mihi reddidit. Datus ergo, et redditus, me pro me debeo, et bis debeo. Quid Deo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cum auge̾ opes. aggre¬
gare peccĩnas. occupare
t̾ras possessionib cupiinꝰ
p̾stare dĩciis iusticie for¬
mam exuimꝰ. bñficiẽciã

Expanded text:
um augere opes, aggregare pecunias, occupare terras possessionibus cupimus, praestare divitiis; justitiae formam exuimus, beneficentiam
Abbreviated transcription (Latin):
dero in hibebo. nõ desment.
S int̾mittent. fortasse aũt
desinent. si int̾mittendi cõ¬
suetudĩem fecerunt. Se ͣ xl.¬
bra ꝟ̾ge regitur. ignanus¬

Expanded text:
dero, inhibebo; non desinent, sed intermittent. Fortasse autem et desinent, si intermittendi consuetudinem fecerint. Non esque virgae regitur, ignavus
Abbreviated transcription (Latin):
fca sunt. Si qrͣ fecerit. qr ẜõ
ẽ. nec .ii. qctor ẽ excellen¬
tior deo. nec ats efficatior
dei u̾bo. n ͨ cã melior.ꝙͣ ut
bonũ createtur a deo bono.
ut adeo bono oꝑa bona fie

Expanded text:
facta est; si quare fecerit: Quia bona est. Nec auctor est excellentior Deo, nec ars efficacior Dei uerbo, nec causa melior quam ut bonum crearetur a Deo bonout a bono Deo bona ope
Abbreviated transcription (Latin):
ista collectio. mus silła ẽ.
silła aũt caseũ nõ rodit.
mus gͦ caseũ nõ rodit. o
pueriles ieptias in ħ fr̃¬
cilia sub duximꝰ in ħ bar¬
bam diuisiuuis hoc est ꝙ
cristes docemus ⁊ pallidi

Expanded text:
st collectio: " Mus syllaba est. Syllaba autem caseum non rodit; mus ergo caseum non rodit." O pueriles ineptias! In hoc supercilia subduximus ? In hoc barbam demisimus ? Hoc est, quod tristes docemus et pallidi
Abbreviated transcription (Latin):
In telligat qui p ͭ. iudi¬
cet qui pot. uttũ maiꝰ
sit iustos creare qmͣ im¬
pios inftificare. Certe .n.¬
et si eqͣlis ẽ utrũ potencie.

Expanded text:
intelligat qui potest, judicet qui potest, utrum majus sit justos creare quam impios justificare. Certe enim si aequalis est utrumque potentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Egris nõ una cã salutis ẽ.
alt̾ cibis reficitur. alt̾ ꝑ ab¬
stinencie bñficia tenuatur.
hic lauacra mollia ille fer¬
rum querit adułn̾a. et ua¬
nũ feroces districtone p̾mẽ¬
di sunt mansueti cuuliter
admonendi. dolosi cante.
simplices sb̃leuitate tractã¬
di sunt. et ideo ubiq ncc̃ia¬

Expanded text:
 egris non , una causa salutis est: alter cibis reficitur, alter per abstinencie beneficia tenuatur. Is lavacra mollia, ille ferrum querit ad vulnera, et va Feroces districtione premendi sunt, mansueti civiliter admonendi; dolosi caute, simplices sub lenitate tractandi sunt. Et ideo ubique pr
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quo potest p̾ses ecc̃e aut̾¬
re malũ de medio eius qͥ
in delictũ simile corruenit
aut qͣ lib̾tate corripe p ͨcan¬
tem potest. cũ tacitus ipe sͥ
respondeat eadem se ad mi¬
bonitas. palpare cͥumosos.
et uuln̾a eoꝵ usq ad diẽ
iudicii incurata fuare. qd̃
sieos durissimã pnĩam. ꝑ

Expanded text:
 potest praeses Ecclesiae auferre malum de medio ejus, qui in delictum simile corruerit? aut qua libertate corripere peccantem, cum tacitus sibi ipse respondeat eadem se admibenignitas, palpare criminosos, et vulnera eorum usque in diem judicii incurata servare? Quod si eos durissimam poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
iud non occibse tnscͥcẽ¬
dum ẽ qd̾ uno peccante
ira deĩ suꝑ om̃em ppłm
rent. loc qũo accidit. qñ
sat̾dotes qͥ ppło p̃sunt er¬
ga delinquentes beingua
te male de eis male loqͣ¬
tur sac̾dotalis seuerita¬
tis ĩ memiores. nolunt
ꝯplere qd̾ scͥptũ ẽ. peccã¬
tes coram om̃ib argne.

Expanded text:
ud non otiose transmittendum est, quod uno peccante ira Dei super omnem populum venit. Hoc quando accidit? quando sacerdotes, qui populo praesunt, erga delinquentes benigni te male de eis loquantur, sacerdotalis severitatis immemores nolunt complere quod scriptum est: Peccantem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Graue curiositatis ẽ in¬
ad ĩuestigandũ uitam
ꝓximi ext̾tus ducit. sẽꝑ
ei intima sua abscondit
fiat ignarus sui. g̾g̾. ome.¬

Expanded text:
 curiositatis vitad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei intima sua abscondit,fit magis ignarus sui. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
Uͥ ꝑ graues distensionũ scis¬
sitas. nõ huiꝰ aut illius ho
quid seueritati. ut maio¬
rib mał sanãdis. caritas
sincera sub uemat. ang̾.¬

Expanded text:
 graues dissensionum scissuras non huius aut illius homquid seueritati. ut maioribus malis sanandis caritas sincera snbueniat.
Abbreviated transcription (Latin):
positis nõ tam placent
nec tam agencia diligũt
qmͣ soliancia. magis gau¬
deret folioꝵ ameitate ꝯ¬
te nutriti. crisoꝰ. in ꝓlo

Expanded text:
 non tam placent nec tam agentia diligunt quam sonantia, magisque gaudent florum amoenitate cte nutri
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ fouere. nec caret scru¬
pulo osensionis coculte. qui
manifesto facinori desuit
gradus ẽ odisse nefanta.
latum pandit delinquẽti¬
b aditum. qui iungit cũ
ꝓ dest alicui nõ puuni ꝓ
pͥo qui puniandus ẽ de
alieno pcc̃o. iͥdem.¬
¶Imquitas quippe morta¬
lium more pritredinis
sine fine uagaret. Si eñ
medicinalis increpatio
nimme de secaret. casẜ¬

Expanded text:
m fouere: nec caret scrupulo societatis occulte, qui manifesto facinori desinit gradus est odisse nefanda. Et latum pandit delinquentibus aditum, qui jungit cum prodest alicui non puniri proprio, qui puniendus est alieno peccato. Iiquitas quippe mortalium more putredinis sine fine vagaretur, si eam medicinalis increpatio minime desecaret.
Abbreviated transcription (Latin):
talem se p̾stare frat̾ne utilita¬
ti studeat. ut euu quem cor¬
ripere cupit. huili corde ad¬
les alieni pccĩ emendatõem
expectant. iͣ ꝓterm delinq̃¬
tib dendendo insultant. et
qnͣtũ in ipĩs est eos insaua¬

Expanded text:
talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit, humili corde adles alieni peccati emendationem exspectant, ita protervi delinquentibus deridendo insultant. Et quantum in ipsis est, eos insana
Abbreviated transcription (Latin):
¶Difficile est cor malicia ĩ¬
duratũ ad formam disci¬
pline. ⁊ spẽm honestatis ĩ¬
curuare. s ncc̃e ẽ ut dura
.materra cũ facile ad form
nõ flectit᷑. ei et accioris
flãme incendiũ et mallei
gramoris tonsio ad hibea¬

Expanded text:
difficile sit, cor malitia induratum ad formam disciplinae et speciem honestatis incurvare, sed necesse est ut dura materia cum facile ad formam non flectitur, ei et acrioris flammae incendium et mallei gravioris tunsio adhibea
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris. qr dura iidelant᷑
eloquia. płimi discipłoꝵ
retrorsũ abienĩt. unde nõ
trahentes offendimꝰ płimos.
disposui nasũ secare fetentẽ.
timeat qui criminosus est.
quid ad te. qui te intelligis

Expanded text:
ra videbantur eloquia, plurimi discipulorum retrorsum abierunt: non trahentes, offendimus plurimos. Disposui tamen nasum secare fetentem: timeat qui strumosus est. Quid tamen ad te qui intelligis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Maior culpa quo citius. qr cł
pa ẽ agnoscit᷑ eo etiam celenꝰ
emendatur. iuor u̾o dũ. ꝙ ulła
creditur. eo peius quo ⁊ securiꝰ
¶ Iuuenes plerũq seueritas ad¬
monitõnis ad ꝓfcm̃ dirigiti se¬
ues uero ad meliora opera dep̾¬
¶duis qui corngere nitit᷑ ira su¬
perat᷑. opp̾mnt añꝙͣ corngat. nã
dũ plusꝙ debet attentut᷑. sub in¬
ste ultionis obtentu ad ĩmani¬
tatem crudelitatũ effrenat᷑. g̾gͥ.

Expanded text:
 Major enim quo citius quia sit culpa agnoscitur, eo etiam celerius emendatur; minor vero dum quasi nulla creditur, eo pejus quo et securius  illos plerumque severitas admonitionis ad profectum dirigit; istos vero ad meliora opera 36 depreis qui corrigere nititur ira superatur, opprimit antequam corrigat. Nam dum plus quam debet accenditur, sub justae ultionis obtentu ad immanitatem crudelitatis effrenatur.
Abbreviated transcription (Latin):
digeret. nulla dissimula¬
ciõne post pon̾e ne totum
corpus qd̾ absit incipiat
morbus ĩuadere. Si lãgor.
nõ fuerit curatus ĩ capite.

Expanded text:
digent, nulla dissimulatione postponere, ne totum quod absit corpus incipiat morbus invadere, si languor non fuerit curatus in capite.
Abbreviated transcription (Latin):
meũ cũ flectu ⁊c̾. nec eos
ieiuuis ⁊ lectõnib uacare
uideamꝰ. possumꝰ agnosce̾.
res redirent. cũ qnͣta ne¬
gligencia et cũ ꝙͣto torpore
et inimuca sue anuie secu¬
¶ Rega discipline uigor mã¬
suetudiem. ⁊ manfuetudo
ornet uigorem. ⁊ sic alt̾m
ꝯmendetur ex altero. ut nec
uigor sit rigidꝰ. nec iau¬
suetudo dissoluta. gͦgͦ .li.

Expanded text:
 , nec eos jejuniis vel lectioni vacare videmus, possimus agnoscere um redirent, cum quanta negligentia, et cum quanto tepore, et inimica animae secuergo disciplinae vigor mansuetudinem, et mansuetudo ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero, ut nec vigor sit rigidus, nec suetudo dissoluta. C.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Leit̾ castigatꝰ ex bibet re¬
uerentiam castiganti. aspe¬
ritate aũt niune increpa¬
tionis offensus. nec me̾¬
patõni recipit. nec salutẽ.

Expanded text:
leniter castigatus exhibet reverentiam castiganti; asperitate autem nimiae increpationis offensus nec increpationem recipit, nec salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cunc ꝓt̾nos melius corngi¬
mius. cum ea que bene egisse cͦ
dunt. male acta monstramus.
ut uñ adepta gła gredit᷑. inde
ntilis confusio consequatur. g̾g̃.¬

Expanded text:
unc protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt male acta monstramus: ut unde adepta gloria creditur, inde utilis confusio subsequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quãius quis intã fide
nunuat. Scĩa. regat. ca¬
stitate ⁊ sobrietate cõpo¬
nat nich ẽ ꝙ in hoĩe pla¬
ceat. Si in toto corꝑe ligna
¶Plena uictoria ẽ ad cla¬
mantem tacere. ⁊ nõ respõ¬
dere ꝓuocanti. hẽs. i. mer¬
cedem ⁊ de tua pacĩa ⁊ de
ftĩs medela. Si obliuiom
detur inuria. Sicut nicħ¬

Expanded text:
 aliquis vitam fide muniat, scientia regat, castitate et sobrietate componat; nihil est quod in homine placeat, si in toto corpore sola lingua Plena victoria est, ad clamantem tacere, et non respondere provocanti. Habes enim mercedem et de tua patientia, et de fratris medela, si oblivioni deputetur injuria; ubi
Abbreviated transcription (Latin):
gnitũ nõ arguit᷑ instos ꝯta¬
minat ĩmo om̃es qui noeũt
et nõ deuitant. aut cũ possũt
arguere dissimulant. Nõ em̃
sibi uidet᷑ peccare. qñ anullo

Expanded text:
gnitum non arguitur multos contaminat, imo omnes qui norunt et non devitant, et, cum possent arguere, dissimulant. Non enim sibi videtur peccare, quando a nullo
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ duriciam remanent
incorrecti. dulci sũt ãmo¬
rũq quos cruciamenta ñ
fortis piginentoꝵ potõ cu¬
rare nõ ualuit ad salutẽ
p̾stinã tepens aqua reuo

Expanded text:
lorum duritiam remanent incorrecti, dulci sunt admoQuos enim cruciamenta nonfortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revo
Abbreviated transcription (Latin):
gandis et corripiendis ma¬
le agentib quis ꝑcit. qr o
portumꝰ tp̃t inquirit uł eisd̃
ip̃is metuit ne det̾iores ex
ħ efficiant᷑. uł ad bonã uitã
et piam erudiendos ĩpediãt.
au̾tant afide. non iuudet᷑ esse
cupiditatis occasio. s consi¬

Expanded text:
gandis et corripiendis male agentibus parcit, quia opportunius tempus inquirit vel eisdem ipsis metuit, ne deteriores ex hoc efficiantur, vel ad bonam vitam et piam erudiendos impediant acnon avertant a fide, non videtur esse cupiditatis occasio, sed consi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Multi lomines et culpani
ꝯ fitentur. ⁊ hũiles non sũt.
nam multos nouimꝰ. qui ar¬
guentenlło pcõres se ẽẽ con¬
fitent᷑. cũ u̾o de culpa sua fue¬
rint fortasse correpti. patroci
catores ẽẽ ideant᷑. et se qui.

Expanded text:
ue homines et culpas confitentur, et humiles non sunt. Nam multos novimus qui arguente nullo peccatores se esse confitentur; cum vero de culpa sua fuerint fortasse correpti, defensiocatores esse videantur. Qui si
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sͥ nõ aurem solam pcucit
tracundia cͥiinãtis. uenim
eciam ꝯsciãm mordet uitas
canius. quid mͥ ꝓdest si me
tollat. ita nec malam ꝯ¬
scĩam sanat laudantis p̾co¬
nium. nec uuln̾at conui¬
ciatis obꝓbriũ. an ꝯͣ peci

Expanded text:
 non aurem solam percutit iracundia criminantis, uerum etiam conscientiam mordet ueritas criminis, quid mihi prodest, si me tollat? ita nec malam conscientiam sanat laudantis praeconium nec bonam uulnerat conuiciantis opprobrium. nec sic
Abbreviated transcription (Latin):
¶Fons terribilit᷑ ꝑsonẽt᷑
increpatio. nitus leuica¬
tis teneat᷑ dilectio. neq
ꝯ sencientes sitis malis ut
appbetis neq negligẽ tes
ut nõ arguatis. neq sr̃¬
bientes ut nõ insultant᷑¬
R

Expanded text:
foris terribiliter personet increpatio, intus lenitatis teneatur dilectio. Neque ergo consentientes sitis malis, ut approbetis; neque negligentes, ut non arguatis; neque superbientes, ut insultantr
Abbreviated transcription (Latin):
philistim q̃ uicĩa est repu¬
tans ne forte penit̾e̾t eũ
si iudis adũsi se bella
tam ex egypto itaq exeũ¬
tib eintõ bello subthũtur.
pͥriꝰ transquilitas ondit᷑.
ne in na sua teneritudiẽ
atq inchoatione turbati
atq interiti redeant ad¬
uitatem sentiũt securi pͥus

Expanded text:
est, reputans ne forte poeniteret eum, si vidisset adversum se bella tum . Ex Aegypto itaque exeuntibus e vicino bello subtrahuntur, prius tranquillitas ostenditur, ne in ipsa sua teneritudine atque inchoatione turbati, ad hoc territi redeant quvitatem securitatis
Abbreviated transcription (Latin):
pauliqz ꝯstanciam que eli¬
mami magũ uiis dõ resistẽ¬
tem et̾na cecitate dampna¬
uit. nõ ẽ crudelitas. s pro
deo pietas. uñ ⁊ in lege dr̃.
si frater tuus ⁊ amicus ⁊ u¬
xor que in suui tuo de pra¬
uare te uoluerit. sit manͦ¬

Expanded text:
stantiam, qui Elymam magum uiis domini resistentem aeterna caecitate damnauit. non est crudelitas pro deo pietas. unde et in lege dicitur: si frater tuus et amicus et uxor, quae est in sinu tuo, deprauare te uoluerit a ueri
Abbreviated transcription (Latin):
Non inuenit᷑ aũt int̾ cet̾as
artes lib̾ales ars ista p̃ a
liis lib̾alis. qua tenet᷑ cor
quod om̃i mobili mobiliꝰ
est. qd̃ om̃i lubrico lubri¬

Expanded text:
Non invenitur autem inter caeteras artes liberales ars ista prae aliis liberalis, qua teneatur cor quod omni mobili mobilius est, quod omni lubrico lubri
Abbreviated transcription (Latin):
¶uolestus ẽ medicus furẽ¬
ti frenetico. ⁊ pr̃ in disciplĩa¬
to filio. ille ligando. iste cre¬
dendo. S ambo diligendo.
Si aũt istos negligant. et
ꝑire punttant. Ista pocius
falsa mansue tudo crudel

Expanded text:
Molestus est medicus fureti phrenetico, et pater indisciplinato filio: ille ligando, iste caedendo, sed ambo diligendo. Si autem illos negligant, et perire permittant, ista potius falsa mansuetudo crudel
Abbreviated transcription (Latin):
alñ castigat. gͦ qũ castigat᷑
qui diligit᷑. tũc cirta eũ pie¬
tas exbetur. ht̃ .ii. ⁊ amor
plagas suas que dilectõres
sũt cũ amariꝰ infenitur.
dulcior .ii. ẽ religiosa casti¬
gatio qmͣ blanda remissio.

Expanded text:
ando castigat. Ergo quando castigatur qui diligitur, tunc circa eum pietas exercetur; habet enim et amor plagas suas, quae dulciores sunt, cum amarius inferuntur; dulcior enim est religiosa castigatio quam blanda remissio;
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾im cũ Iosoluntanis hĩtat
iebuseus. ntim in orto pris¬
fanulias simł sunt sa
et abies. urtica ⁊ mirta iu
grege iacob ałia alba ⁊ ingr.
agui ⁊ hedi. in reche petri. pis¬
ces boni ⁊ mali. In archa noe
ałia mũda ẽt ĩũda. In agro
dm̃ lilia int̾ spinas. zizama
niter spicas. In area diñ gͣ
cũ palea. In cella xp̃i uinũ cũ

Expanded text:
tem cum Hierosolymitis habitat Jebusaeus. Interim in horto patrisfamilias simul sunt saliunca et abies, urtica et myrtus. In grege Jacob animalia alba et nigra, agni et hoedi. In reti Petri pisces boni et mali. In arca Noe animalia munda et immunda. In agro Domini lilia inter spinas, et zizania inter spicas. In arca Domini granum cum palea. In cella Christi vinum cum
Abbreviated transcription (Latin):
eꝰ luctu ꝯcordare. dolentem
cordat dolori qr eo ip̃o qͦ an̾¬
entis afflictõne discrepat m
mis ab illo recipit᷑ cu r̃
tis qͣlitate seꝑaturt s emol¬

Expanded text:
 concordare. Dolentem cordat ejus dolori, quia eo ipso, quo a moerentis afflictione discrepat, minus ab illo recipitur, a quo mentis qualitate separatur. Emol
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Om̃pe deus huanũ corpe¬
struit. cũ relĩquit. ed ificat
dũ replet. neq .n. hũanã
mentem detellando destra¬
it. S recedendo. qr ad ꝑdi¬
tõm suam sufficit sibi di¬
¶Quid est cor durũ ip̃m
eit ꝙ neo ꝯpũctone scin¬
ditur. n ͨ pietate mollit᷑
nec mouet᷑ p̃cib minis
nõ cedit flagellis durat᷑.
trupia. In pauidum ad ꝑi¬
cula. In hũanũ ad humana.
temeraniũ ad dĩna p̾t̾itoꝵ
obliuiscens. p̾senciũ neglige¬
ns. futura nõ ꝓuideris. ip̃m
ẽ cui pͥtitoꝵ p̾ter solas iiu¬

Expanded text:
otens Deus humanum cor destruit, cum relinquit: aedificat, dum replet. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo: quia ad perditionem suam sufficit sibi diQuid est cor durum? ipsum est quod nec compunctione scinditur, nec pietate mollitur, nec movetur precibus: minis non cedit, flagellis duratur.turpia, impavidum ad pericula, inhumanum ad humana, temerarium ad divina, praeteritorum obliviscens, praesentia negligens, futura non providens; ipsum est cui praeteritorum praeter solas inju
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tales offerũt hostiam ¶x.¬
uiuentẽ deo placentẽ. ĩ ma¬
culatam nõ aine. nõ oculo.
nõ pede. non cauda carentẽ.
audiat ħ senũ sera ꝯu̾sio qͣ¬
bus ex deffcũ seuectutis au¬
res obuirant᷑. oculi turbant᷑¬

Expanded text:
Tales offerunt hostiam viventem, Deo placentem, immaculatam, non aure, non oculo, non pede, non cauda carentem. Audiat hoc senum sera conversio, quibus ex defectu senectutis aures obturantur, turbant
Abbreviated transcription (Latin):
¶Antitanes cuidam dicẽti qͥ
maledreit cͥ ille. Rndit nõ
mͥ inqͥt. d illi qui in se ꝙ
ille culpat agnoscit. S⁊ si
nichi maledic̾e curet non
curo. qr auditꝰ lingua deb
ẽẽ robustior. cũ singłis hoĩ¬
d lingue sunt singłe. s
aures bine aliqͣtenꝰ tr̃ curo.
qr eo ip̃o me fateor eẽ su

Expanded text:
Antitanes quoque cuidam dicenti: « Maledixit tibi ille, » « Non mihi, inquit, sed illi qui in se, quod ille culpat, agnoscit. Sed et si mihi maledicere curet, non curo, quia auditus lingua debet esse robustior, cum singulis hominibus linguae sint singulae, sed aures binae. Aliquatenus tamen curo, quia eo ipso me fatetur es
Abbreviated transcription (Latin):
¶Loñ locoꝵ mutatio. S con¬
uersio sensuũ adu̾sa depellit.
merores fugat. desꝑatõnes
abicit. excludit. angustias
a intͣ domiciliũ sinceri pecto¬
ris le ticie dĩne et̾nam pre¬
parat mansionẽ. petrus ra¬

Expanded text:
on locorum mutatio, sed conversio sensuum adversa depellit, moerores fugat, desperationes abjicit, excludit angustias, et intrat domicilium sinceri pectoris, laetitiae divinae aeternam praeparat mansionem. Exs
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Plura machinat᷑ cor meũ
uno mom̃to. ꝙ̃ om̃s hoĩes ꝑ¬
ficere possent uno camo. hug̃
¶Solus is regnat. qͥ ¶ de¬
deposito cordis imperio. legi¬
bus rõiis ordinat. totam
familiam motuũ int̾io ꝵ et
ext̾ioꝵ. Si consurgat leoni¬
enciam. Si peculancia byrci¬

Expanded text:
 plura machinatur cor 330 meum uno momento, quam omnes homines perficere possent uno anno. Cum Solus is regnat, qui deposito cordis imperio, ad leges rationis ordinat tatam familiam motuum interiorum et exteriorum. Si insurgit rabientiam: si petulantia hirci
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quod põt redimi nõ
dinetur ẽẽ iam inter no¬
centes in noxiũ crimen
est malos quisqͥs nõ ymi¬
tat᷑ offendit ꝯsensere iu¬
ua pactis ⁊ cepit licitũ ẽẽ.¬

Expanded text:
 quod potest redimi non timetur. esse iam inter nocentes innoxium crimen est: malos quisquis non imitatur offendit. consensere iura peccatis et coepit licitum esse q
Abbreviated transcription (Latin):
¶uito. de om̃s ignorare
deum qui nolunt cõnti
ad eũ neq enum ab aliud
ꝓcul dubio renuũt insig
nia grauem ⁊ seuetũ yma¬
placabilem. Qͥ uisenicors
ẽ ferũ ⁊ t̾ribilem qui ama¬
bilis ẽ. ⁊ mentitur imqui¬
tas sibi formas sibi ydolũ

Expanded text:
ico omnes ignorare Deum, qui nolunt converti ad Deum. Neque enim ob aliud procul dubio renuunt, nisi quia gravem et severum imaimplacabilem, qui misericors est, ferum et terribilem, qui amabilis est: et mentitur iniquitas sibi, formans sibi idolum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Om̃s tibi pares facies
anferiores sr̃biendo nõ cõ¬
tempuas sr̃iorẽ recte uiuẽ¬
do nõ timeas in reddenda
officiositate. neq exactor.
necq negligẽtes appareas
cũctis esto benignus. neĩ¬
m̃i blandus. pancis fami¬
lians omĩb equs. semor
esto indicio. ꝙͣ sermone ⁊
uita. ꝙͣ uultu clemencie cł¬
tor clemens ultor semcie
de testutor fame bone nez
tue seĩator nez aliene mi¬
dus rumorib cͥmiuib sus¬
pitõnib mĩme credulus

Expanded text:
 tibi pares facias; sed inferiores superbiendo non contemnas: superiores recte vivende non timeas. In reddenda officiositate neque exactor, neque negligens appareas. Cunctis esto benignus, nemini blandus, paucis familiaris, omnibus aequus. Severior esto judicio, quam sermone: et vita, quam vultu, clementiae cultor, clemens ultor, saevitiae detestator. Famae bonae, neque tuaeseminator, neque alienae invidus, rumoribus, eriminibus, suspicionibus minime credulus,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Primordia ꝯu̾soꝵ blaudis
refonenda sũt modis ne si
asperitate incipiant ext̾iti.
ad pͥores lapsus recurant.
qui enĩ ꝯilsus sũ leuitate
enidit ex asꝑare potius qͣ

Expanded text:
Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui enim conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
eũ militẽ diligit. qui post
fugam reu̾sus hostem fortit̾
premit. ꝙͣ illũ qui nuĩꝙͣ t̾ga
p̾buit ⁊ nuĩꝙͣ aliꝙ̾ fortiter
fecit. sic agricola illã am¬
pliꝰ t̾ram qiuat q̃ post spĩas¬
uberes fruges ꝓfert. ꝙͣ eã¬

Expanded text:
ost fugam reversus, hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliquid fortiter gessit. Sic agricola illam amplius terram amat quae post spinasuberes fruges profert, qua
Abbreviated transcription (Latin):
cius amaris asperisq
sermonib quoꝵ uuln̾a
tanto difficilius curãtur.
qnͣto facilius ꝓferũt᷑ ualiꝰ¬
ciens uno atq eod̾ ẜmõe
dulcib u̾bis uenena un¬
scere. et fictis pacis blã¬
diciis litiũ pugnas intioi¬
re qͥd istis infelicius. qͥd
ꝑiculosiꝰ eẽ potest. qui fal¬
lacis lingue stu dio uite
insidiatur aliene. iͥ d̾.¬

Expanded text:
tius amaris asperisque sermonibus: quorum vulnera tanto difficilius curantur, quanto facilius proferuntur. Fties uno atque eodem sermone dulcibus verbis venena miscere; et fictis pacis blanditiis litium pugnas introire. Quid istis infelicius, quid periculosius esse potest, qui fallacis linguae studio vitae insidiantur alienae?
Abbreviated transcription (Latin):
ad illũ aquo creatus ẽ rece¬
dendo .n. fugescit accendo tꝰ¬
uescit recedendo tenebrescit
accedendo clarescit. a quo .ii.
h ut sit. apud illũ ht̃ ut be

Expanded text:
ad illum a quo creatus est. Recedendo enim frigescit; accedendo fervescit: recedendo tenebrescit; accedendo clarescit. A quo enim habet ut sit, apud illum habet ut e
Abbreviated transcription (Latin):
di. rabido ore. parit̾ spirãs
cenũ spinuans uinũ. loꝙ̃s
uenenũ facit ambigi au
temulentior. au facinoro¬
sior existimet᷑. sy domꝰ .li.¬

Expanded text:
di, rabido pariter ore spirans coenum, spumans vinum, loquens venenum, facit ambigi puditior, temulentior, an facinorosior existimetur. Sed di
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ temeranos. ad silenciũ
ũbosos. ad ilb̾ ex hortatõnis
ciam crudeles ad u̾ecũdiam
ꝓtaces ad quietem p̾cipites ad
prudẽciam in cautos ⁊ oĩo qͥe¬

Expanded text:
li tepidos, ad silentium verbosos, ad verbum exhortationis tiam crudeles, ad verecundiam procaces, ad quietem praecipites, ad prudentiam incautos, ad
Abbreviated transcription (Latin):
¶Multos remissa cõu̾sio in
pͥstinos errores reducit ac
uiuendi tempore resoluit i¬
¶alet int̾dum ꝯu̾sis pro
aniu salute mutatõ loci.
pleꝵq enim dñ mutatuꝵ
locus: mutant᷑ mentis af¬
çebris deseruinit. nam locus
tii mentis opponit. ꝙ sẽꝑ
ibi uł cogitauit uł gessit.
erines caro intescit ebur¬
nea oculoꝵ geminis facies
roseo decoratur ualitudo cor¬
pori uires sub ministran iu¬
nemł etas longiores uite
spaciũ repronuttit. quã do
sensus uisus acucior sudi
tus prontõr cessus rec̃tor.
uultus. iocundior qui en hac
etate se domant. et deo se so¬
ciant p̾miũ iob̃is expeetant

Expanded text:
Multos remissa conversatio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvitValet interdum conversis pro animae salute mutatio loci. Plerumque enim, dum mutatur locus, mutatur et mentis afcebris deservivit; nam locus tu mentis opponit quod semper ibi vel cogitavit, vel gessit.crines, caro nitescit eburnea, oculorum gemmis facies rosea decoratur, valetudo corpori vires subministrat, juvenilis aetas longioris vitae spatium repromittit. Tunc enim senstus promptior, incessus rectior, vultus jucundior. Qui igitur in hac aetate se domant, et Deo se sociant, praemium Joannis exspectant
Abbreviated transcription (Latin):
tes digitos mediotenꝰ po¬
cłis ĩmgũt alii pũctas ma
rusus ad cibaria tͣctanda
redeũt. alii nudis arcłis¬
uite coeclaris olera sua pis¬
cant᷑. ita ut in eodem iure
fectõm quer̾e indeatur. a¬
fas facturi in pocłis dem̾
sustineat in andiendo u̾ecũ¬
diam. q̃ uoluit in faciendo

Expanded text:
tes, digitos mediotenus poculis immergunt. Alii unctas mangentes, rursus ad cibaria tractanda redeunt. Alii nudis articulis coclearis vice olera sua piscantur, ita ut in eodem jure fectionem quaerere videatur. Afas facturi in poculis demestineat in audiendo verecundiam, qui noluit in faciendo
Abbreviated transcription (French):
¶ Sciat se culpabilit̾ durũ.
et dure culpabilem qui cor¬
poralem añu sui mortẽ
de plorat. ⁊ spũalem amiue
sue mortem nõ deflet ĩuo¬

Expanded text:
 autem se culpabiliter durum et dure culpabilem, qui corporalem amici sui mortem deplorat, et spiritualem anime sue mortem non deflet
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non sic̃ quidã faciũt qͥ cũ
ad edendũ assederĩt ĩquieta qͣ¬
manꝰ in altũ ex pãdũt ⁊ nõ
sũ magͣ̃ turpitudĩe ꝙ tom
epulũ simł suit ab sorturi.
in gentes quosdã cotiatus
⁊ gestus satis indecores o¬

Expanded text:
Non sicut quidam faciunt, qui cum ad sedendum assederint, inquieta quamanus in altum expandunt, et non sine magna turpitudine quasi totum epulum simul sint absorpturi, ingentes quosdam conatus et gestus satis indecoros o
Abbreviated transcription (Latin):
ut nĩulłi qui magnis
nuiñib ditati dũ soliꝰ cõ¬
templationis studiis in
gũt. secessũ specuslatõns
appetũt. de quo si distritte
iudicent᷑ ex tantis ꝓ cl̾
dubio rei sũt qntis ne¬
mentis ad ꝓublicũ ꝓdeẽ

Expanded text:
t nonnulli qui, magnis muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inagunt, secessum speculationis appetunt: de quo si districte judicentur, ex tantis procul dubio rei sunt, quantis venientes ad publicum prodesse