comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ prehumore capitis decedentib: cacaractis occulor aditus haberot ꝑouatuor
annos grauit̃ obseratos. uenit adcellulã condatinsem in quauir bea¬
fletib tepintque suspirusiꝰ uenerabile lignũ cancelli : Vncuscente aut̃ die
reseratis cataractis luminũ : lum̃ uidere ꝓmeruit : Quidum quã talẽ facere
cũ ferram̃tis medici cũ plus nogotiũ doloris exerant quã modele: Cũ distenta
trans fecaq̃ spiculis occulo : pͥus mortis torm̃ta figurant quã lum̃ aperiant :
Inq̃uo si cautela fefellerit : ae t̃nã misero p̃parant catitatẽ : huic aut̃ beato
confessori uoluntus ferram̃tum est & sola uircus unguentum: Xx
debac chas et mane facto coepit dedamare : quod eũ beatꝰ martinꝰ incen¬
deret : In his uocib: euomens puru tũ nescio quicũ sanguine de mone electa
purgit cus est : infectũ q: sanie puluerẽ derelinquens cellulã egressus sanus AX¬

Expanded text:
cum prae umore capitis, decedentibus cataractis, oculorum aditus haberet per quattuor cum prae umore capitis, decedentibus cataractis, oculorum aditus haberet per quattuor annos graviter obseratos, venit ad cellulam Condatinsim, in qua vir beafletibus, tepuitque suspiriis eius venerabile lignum cancelli; luciscente autem die, reseratis cataractis luminum, lumen videre promeruit. Quid umquam tale fecere cum ferramentis medici, cum plus negotium doloris exserant, quam medellae, cum, distentum transfixumque spiculis oculum, prius mortis tormenta figurant, quam lumen aperiant? In quo si cautela fefellerit, aeternam misero praeparat caecitatem. Huic autem beato confessori voluntas ferramentum est, et soldebacchasset, mane facto, coepit declamare quod eum beatus Martinus incenderet. In his vocibus evomens purulentum nescio quid cum sanguine, daemone ejecto, purgatus est; infectumque sanie pulverem derelinquens, cellulam egressus est sa
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus : a mota om̃i insidias sensit salutem in tegrã recepisse : tamen p̾receptum
anitatem cũ cepissec iuna uti suꝑflue corpusq̃ diu abstentu imbre madiusset:
Latuser cũ unopede manu quoque contrahitur: sed parsi moniae serterũ deputans
capud tunsorans : rur sũ que bcatꝗ uirtute redditur sanitati: X VIII¬
um singulaqueq miraculabeatiuiri succinctae scribimꝰ nec ea inampliori
sermone expandimꝰ : uerendo ualde atque tiendo iter capimꝰ inchoatũ
ne forcedicat᷑ a prudentiorib: multũ liaec poterut peritꝰ extendere: Sed nobis
in aecclesiastici dogma uersantibus. uidetur ut historiaq̃. ad edificaitionẽ ecđae
ptinet: p or̃t posita uerbositatae lireui atque simplici sermone texatur:
Vt et uirtutem beatiantistisꝓdat: & sapientibus fastidium inponat: quo facto
elector prououat in lectione & sc̃s ꝓdatur in opere: theo domerus diaconi

Expanded text:
reversus, amota omni insidia, sensit se salutem integram recepisse. Tamen post receptam reversus, amota omni insidia, sensit se salutem integram recepisse. Tamen post receptam sanitatem, cum coepisset vinum uti superflue, corpusque a diu abstento imbre maduisset, latus ei cum uno pede manuque contrahitur. Sed parsimoniae se iterum deputans caputque tunsorans, rursum beati virtute redditur sanitati. 19. Dura singula quaque miracula beati viri succincte scribimus nec ea in ampliore sermone expandimus, verendo valde atque timendo iter carpimus inchoatum, ne forte dicatur a prudentioribus: multum haec poterat peritus extendere. Sed nobis in eclesiasticum dogma versantibus videtur, ut historia, quae ad aedificationem eclesiae pertenet, postposita verbositate, brevi atque simplici sermone texatur, ut et virtutem beati antestitis prodat et sapientibus fastidium non inponat. Quo facto et lector provocetur in lectione, et sanctus prodatur in opere. Theudomeris diac.
Abbreviated transcription (Latin):
nibiltibi poterit subuenire : quia nr̃is es dicionib man¬
cipatus : Sed ille ad haec fident̃ immobilis. signũ crucis
opponens terribilit̃ cos ꝑaera tenerũ effugibat: Postbas
autẽ uacuas & in anes in missiones cũ inder& in imicus
cũ sibi uendicare ñ posse : doliseum tẽptauit in lidere
Componens autem se inspeciem ueterani: uenit ad eum dicens:
Ego sũ martiñ : quem inuocas: Surgẽ & adora coramme: suus
recipere sanitatem Cui ille ait Situes dõnꝰ martinus: fac
suꝑ mesignũ crucis & credam At ille audito nomine signi
sibiseꝑ contrarii tamquã fumus euanuit: post hec aut̃ stans ad pedesgloriosi domni
faccus est in stupore mentis : & uidit beacã basilicã nouolumine effulgerem ex qua
grediens sc̃s dixit adoũ: ex audita est oratiotua & ecce crissanus ab infirmitate quã
pateris: & sicbeata crucis signaculũ suꝑcapudeius ftciens ab cessit Ille uero in se

Expanded text:
nihil tibi poterit subvenire, quia nostris es ditionibus mannihil tibi poterit subvenire, quia nostris es ditionibus mancipatus'. Sed ille ad haec fidenter immobilis signum crucis opponens, terribiliter eos per aera tenerum effugabat. Post has autem vacuas et inanes inmissiones, cum videret inimicus, ut eumsibi vindicare non posse, dolis eum temptavit inludere. Conponens autem se in speciem veterani venit ad eum, dicens: 'Ego sum Martinus, quem invocas; surge et adora coram me, si vis recipere sanitatem'. Cui ille ait: 'Si tu es domnus Martinus, fac super me signum crucis, et credam'. At ille, audito nomisibi semper contrarii, tanquam fumus evanuit. Post haec autem stans ad pedes gloriosi Domni factus est in stupore mentis, et vidit beatam basilicam novo lumine effulgere; ex qua egrediens Sanctus dixit ad eum: Exaudita est oratio tua, et ecce eris sanus ab infirmitpateris!' Et sic beatae crucis signaculum super caput eius faciens, abscessit. Ille vero in se
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut plerumque ab hoste seu allari putans in terrã corruecet :
cruentasq: exore spumas emittons tãquã mortuus habebatur:
Qđ genus mor bi : ephilentum cũ : peritorũ medicoꝵ uocitauit aui¬
toritas: rusticiuero cadiuum dixere ꝓeo quod caderet : cũque so
antedictus in hoc exitu uideret affligi: audita beata p̾sulis fama.
am̃ eius adiut basilicã: ut sibi p̃sentia cunctis aliis hominibus suf¬
fragia subuenirent: Sedc̃ in cuidem locũ plen̾ fide uenisset ardentius eũ
sacui demones pulsat audacia Nec ei licebat atriũ egredi prop¬
ter plublicã dȩ monũ infestationen In atrio tamen nihil
nocebatur:: Nam uis ibilit̃ cũ magno armorum. strepitu
uenientes : conabant᷑ cũ cassis telorũ acuminib ꝑfoderd
Qđ si se subder& terrȩ ranarum suꝑ eum multitado hor¬
ribilis : desilire uidebat᷑ s& & uoces publice ab eo audiebant᷑.
&ex ꝓbrantium & dicentium Martims quẽ expetisti:

Expanded text:
ita ut plerumque ab hoste se vallari putans in terram corrueret, ita ut plerumque ab hoste se vallari putans in terram corrueret, cruentasque ex ore spumas emittens, tamquam mortuus habebatur. Quod genus morbi ephilenticum peritorum medicorum vocitavit auctoritas; rustici vero cadivum dixere, pro eo quod caderet. Cumque se antedictus in hoc exitu videret adfligi, audita beati praesolis fama, sanctam eius adivit basilicam, ut sibi praesentia cunctis suffragia subvenirent. Sed cum in eodem loco plenus fide venisset, ardentius eum saevi daemonis pulsat audacia; nec ei licebat atrium egredi propter publicam daemonum infestationem; in atrio tamen nihil nocebatur. Nam visibiliter cum magno armorum strepitu venientes, conabantur eum cassis telorum acuminibus perfodere. Quodsi se subderet terrae, ranarum super eum multitudo horribilis desilire videbatur, sed et voces publice ab eo audiebantur exprobrantium et dicentium: 'Martinus, quem expetisti,
Abbreviated transcription (Latin):
trans mearet : & inruentib: iã tenebris mundũ nax horribilis reti¬
neret̃ subuo aduersante uento nauta turbant᷑ inpelago Separa¬
epletis descendunt cunctis usque adangulũ cũ ipsis nauib in ꝓfun
nequaquã tam̃ nauib: subductis apedib exterritis tam̃ om̃ib boso
non raucae uociferans beatimartini auxiliũ ꝓclamabat: et ut eis
ad liberandũ festinꝰ occurreret p̃cabat᷑ dicens fident̃ suis nolitimere
Scio enĩ qudextera scĩ uiri ad auxilia porrigenda : maxi mainne¬
cess̃itatib sit parata: haec eodicente : directisadõ nauib mutatoq
uento contrario : in secundũ nullo pereunte ꝑ uener̃ in litore : Vbi
cam presens occurrit beati confessoris suffragiũ : ut atiã argenti
qđ fluuiũ rapiente ꝑdiderant: ipso denique fluuio inlitus restituente
dulfus nomine grauit̃ alunatisci de monii infestatione uexaba

Expanded text:
transmearet, et, inruentibus iam tenebris, mundum nox horribilis retetransmearet, et, inruentibus iam tenebris, mundum nox horribilis reteneret, subito adversante vento nautae turbantur in pelago, separarepletis, discendunt cuncti usque ad cingulum cum ipsis navibus in profunde, nequaquam tamen navibus subductis a pedibus. Exterritis autem omnibus, Boso non rauce vociferans beati Martini auxilium proclamabat et, ut eis ad liberandum festinus occurreret, precabatur, dicens fidenter suis: 'Nolite timere; scio enim, quod dextera sancti viri ad auxilia porregenda maxime in necessitatibus sit parata'. Haec eo dicente, directis a Deo navibus mutatoque vento contrario in secundo, nullo pereunte, pervenerunt litore, ubi tam praesens occurrit beati confessoris suffragium, ut etiam argentum, quod fluvio rapiente perdiderant, ipso denique fluvio in litus restituente,dulfus nomine graviter a lunatici daemonii infestatione vexabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
contigerit uel qualit̃ ꝑ inuocationem nominis eiꝰ opitulante dño que obtab
ꝓmerui: Deniq̃ dieserat epi phanioꝵ & ingressus in prũptuariũ: nihil
potus quod aurirẽ inueni : egres susque orauidicens : Bcacissime martine
trans mittemꝰ in hac scã sollẽpnitate aliquiduini. neepulantibus aliis
ego ieiunus remancã : Dũ aut̃ cacitus orarem uocem in ulteriori ripaa
tunsorũ etiã impetũ fluctus secare coepi. et imnedio ut putae annis
ꝑ ueni subito excussus magnus exgurgite piscis innaĩ cecrdit: que
confestim ob pressũ trans positis hominib: domi regressũ: uinditoq
pisceri. uno uinimodio cũ ceterissũ refectus: Ergo noueriris quia uelocit᷑̃
nid quod inuocat̾ fuerit: si petat᷑ fidelit̾ apparebit: Testor aũt dm̃ quia
haec ab ipsius nautae ore cognoni: xVII.
uodĩ diegunthrãnus boso contrauicũ ambiacensem ligerẽ fluuiũ

Expanded text:
contigerit, vel qualiter per invocationem nominis eine, opitulante Domino, quae obtavi contigerit, vel qualiter per invocationem nominis eine, opitulante Domino, quae obtavi promerui. Denique dies erat epiphaniorum, et ingressus in prumptuario, nihil potui quod haurirem inveni. egressusque oravi, dicens: „Beatissime Martine, transmitte mihi in hac sancta solemnitate aliquid vini, ne, epulantibus aliis, ego ieiunus remaneam". Dum autem tacitus orarem, vocem in ulteriore ripa atunsorum etiam inpetum fluctus secare coepi et in medio utpute amne perveni, subito excussus magnus ex gurgite piscis in navim cecidit; quem confestim obpressum, transpositis hominibus, domi regressus sum, vinditumque piscem uno vini modio, cum ceteris sum refectus. Ergo noveritis, quam velociter in id quod invocatus fuerit, si petatur fideliter, apparebit'. Testor autem Deum, quia haec ab ipsius nautae ore cognovi. 17. Quodam die, dum Gunthramnus Boso contra vicum Ambiacensim Ligerem fluvium
Abbreviated transcription (Latin):
in hac infirmitate durarec: ad uenit ad scm̃ templũ beatimartoni: Ibiq
assidue orationi incũbens in crastinadie descã festiuate. dũ ad pedes
sc̃ martim staret subito uisu mest i circase tãquã chorus catio resplenderet
ꝓcinus a pertis oculis cuncta ꝓspexit: Qui continuo clericus factus ineodẽ loco
epi phaniorũ obtentu bea ti antistitis. exaquis falerna ꝑdiexit: acde
uuei fundo : uinũ elicuit pauperi. qui quondã latices inuita mutaut
igicur dũ quodã tempore iter agerem in pago balbi acensi adbgerem
debebac sollicite reqͥremꝰ loca inquapiscaturi ꝓcederemus locũ indica
dicens : Sit uobis beatus martinꝰ in adiutorio: At nr̃i ingrate haec susceper̃
dicentes : qđ i eiꝰ nomine e nũquã captura uisa est euemiise: et ille. haud
dubiũ quid pr̃stet haecuirtus es. namreferrãt uobis quidmͥ hoc anno

Expanded text:
in hac infirmitate duraret, advenit ad sanctum templum beati Martini, ibique in hac infirmitate duraret, advenit ad sanctum templum beati Martini, ibique assidue orationi incumbens, in crastina die de sancta festivitate, dum ad pedes sancti Martini staret, subito visum est et statim, apertis oculis, cuncta prospexit. Qui continuo clericus factus in eodem locoEpiphaniorum obtentu beati Antistitis ex aquis Falerna produxit, ac de alvei fundo vinum elicuit pauperi, qui quondam latices in vina mutavit. Igitur cum quodam tempore iter ageremus in pago Balbiacensi ad Ligerimdebebat, sollicite requireremus loca in quae piscaturi procederemus, locum indicat, dicens: 'Sit vobis beatus Martinus in adiutorium'. At nostri ingratae haec susceperunt, dicentes, quod in eius nomine numquam captura visa est evenisse. Et ille: 'Haud dubium, quia praestat haec virtus eius. Nam referam vobis, quae mihi hoc anno
Abbreviated transcription (Latin):
monsibus uacens: stipen ap̃ter euntib postulabat factũ est aũt indic
in signis sollempnitati: beati uiri : ut illa nob̵ missã dicentib in loco
quẽ s̃uperius nominauimꝰ fidelicer exoret: Cũ que nos rito socro scõ sollẽp¬
ia caelebrantes contestationẽ descĩdomni uirtutib narremꝰ subito illo
uociferari coepit & flere : indicanssetorqueri: At ubi expedita cͤontestatione
oms populus scs onlaudem dñi proclamauit. statim dissolutssunt neru
uiligatierant: & stetit suꝑ pedesiuos cunc topopulospec tante: et sicp
piciante dĩo usque ad altare scm ad cõmumcandũ ꝓpriis gressib: nullo
sustentae ꝑuenit que usque hodie in colomis ꝑseuerat. XV¬
I crobaudis quidam expago pictouensi dũesset laborans inopere ȩȩcitate
pessima in sidiatore inmittente ꝑ cussus est: quicũ ꝑ sex annos maleagens

Expanded text:
mensibus jacens, stipem a praetereuntibus postulabat. Factum est autem in die mensibus jacens, stipem a praetereuntibus postulabat. Factum est autem in die insignis solemnitatis beati Viri, ut illa, nobis missam dicentibus, in loco quem superius nominavimus fideliter exoraret. Cumque nos rite sacrosancta solemnia celebrantes, 1047 contestationem de sancti domni virtutibus narraremus, subito illa vociferari coepit, et flere, indicans se torqueri. At ubi, expedita contestatione, omnis populus Sanctus in laudem Domini proclamavit, statim dissoluti sunt nervi qui ligati erant, et stetit super pedes suos, cuncto populo spectante, et sic, pitiante Domino, usque ad altare sanctum ad communicandum propriis gressibus, nullo sustentante, pervenit. Qui usque hodie incolomis perseverat. 15. Merobaudis quidam ex pago Pictavensi, dum esset laborans in opere, caecitate pessima, insidiatore inmittente, percussus est. Qui cum per sex annos male agens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ diderat flogitabat: Die aũt illa dũ populo gratia corporis dommici
traderet᷑: & eibeati antistitis reddere lum̃ dignat᷑: ac elucentr sole
luminũ suoꝵ : refulserunt stelle: qui sumquã rogotalis medic̃ pocerit
inueniri qui in unã in firmitatẽ duas contulerit medicinas : ec cemunũ
caetũ duae uirtutes ostensȩ cui corporales oculos ad contem planda
errena prius aperuit : nunc cordis oculos ne ea conpupiscat : inlum¬
nauit: & ad suũ dignatus est dicare seruitium : quẽ ut itadicã rẽnasci
denuo fecit in mundo XIIIIed nechoo reticebo quid in sua
festuutate operatus sit: hic patronꝰ: palatina quedã puella para ly sin¬
umore ꝑcussa : usum gressuũ maleredacta ꝑdiderat : ita ut contractis
in poplitib neruis calcaneos ad crura coniungeret : quã pat̃ turonꝰ
deferens antepedes beatimartini: deuotus exposuit : ibiq tribus

Expanded text:
perdiderat, flagitabat. Die autem illa, dum populo gratia dominici corporis perdiderat, flagitabat. Die autem illa, dum populo gratia dominici corporis traderetur, et ei beatus antestis reddere lumen dignatur, ac elucente sole luminum suorum refulserunt stellae. Quis umquam, rogo, talis medicus poterit inveniri, qui in unam infirmitatem duas contulerit medicinas? Ecce in unum caecum duae virtutes ostensae, cui corporales oculos ad contemplanda terrena prius aperuit, nunc cordis oculos, ne ea concupiscat, inluminavit; et ad suum dignatus est dicare servitium, quem, ut ita dicam, renasci denuo fecit in mundo. 14. Sed nec hoc reticebo, quid in suam festivitatem operatus sit hic patronhumore percussa, usum gressuum male redacta perdiderat, ita ut contractis in poplitibus nervis, calcaneos ad crura conjungeret. Quam pater Turonis deferens, ante pedes beati Martini devotus exposuit, ibique tribus
Abbreviated transcription (Latin):
namego non exeo aliter nisi adbasilicã beati antistitis eã : Confido enĩ
quod situmulũ eĩ attigero : saluus ero: & statim ascenso &quio¬
adbasilicã uenit Mne aut̃ accepta potione depulue se puldr
sedata ꝓtinus infirmitate conualuit: XIII
Insułfus aut̃ quidã exturonica cuntate depago transligerẽ caocas
beatimartini suffragia deuotus expetiit: quiduobus assidue men
sib adoĩ templũ deseruiens : ieiuniis & orationib ꝓdurabat: facta est
aũt in unadie resurrectionis dominicae : dũ esset ad pedes domni: & cũ
reliquo populo missarũ sollempnia spectaret: subito aptis oculis
cunccadare cernere coepit: lta ut ad scm altare cõmunicandigrati
nemiae ducente ꝓueniret. Quiaũt fuerit causa cecitatis ⁊dicam
pͥnodie puscha ÷ iussus est adomino suo : ut agrũ circuiret. Inuentoq
tune utdicimꝰ ad beatũ sepulchrũ ueniens flens & heulans uisa quẽ

Expanded text:
nam ego non exeo aliter, nisi ad basilicam beati Antistitis eam; confido enim nam ego non exeo aliter, nisi ad basilicam beati Antistitis eam; confido enim quod si tumulum ead basilicam venit. Mane autem accepta potione de pulvere sepulchri, sedata protinus infirmitate, convaluit. 13. Ursulfus autem quidam ex Turonica civitate de pago trans Ligerem caecus beatisibus ad ejus templum deserviens, in jejuniis orationibusque perdurabat. Factum est autem in una 1046 die resurrectionis dominicae dum esset ad pedes Domni, et cum reliquo populo missarum solemnia spectaret, subito apertis oculis cuncta clare cernere coepit, ita ut ad sanctum altare communicandi gratia, nemine ducente, veniret. Quae autem fuerit causa caecitatis, edicam. Primo die Paschae jussus est a domino suo ut agrum circuiret, inventumque Tunc, ut diximus, ad sepulcrum veniens, flens et ejulans, visum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
niux animi tribuni nomine mum mola nocte conterrita a pauoren
iusum unius pedis : ꝑdiderat: & ita in debilicate corruerat: ut alioꝵ
manib sustentaret᷑ ȩuecta sic ubi disponeret ꝓcessura: Que adbeati mar¬
tini pedes deposita nocte tota : caereum manu ꝑ uoto detinuit nob in ba¬
silicã uigilantib: Mane aut̃ facto moto matutinis signo suꝑ pedẽ de
constitit : it a ut om̃i debilitate sedata ad metatũ suũ ꝓpͥis gressib nullo
sustentante liberanre mearet:XIł
uodam uero tempore cumbeatus germanꝰ parisiacae urbis pontifex:
pͥ aduillã ecclȩsiae suae que in hoc terrtarios ꝗ est uenit : Igit᷑ cũ ante
octẽ uigiliarũ sollẽpnitatis eiꝰ : turonꝰ aduenire coepisset dia conẽ inul
resedere iub& dicens: neforte fatigeris eundo : & aliquid de terius tibi
contingat: Atille potestas inquiddi est qui no siube t iuxta meritũ pati

Expanded text:
Coniux Animi tribuni nomine Mummola nocte conterrita a pavore, Coniux Animi tribuni nomine Mummola nocte conterrita a pavore, usum unius pedis perdiderat et ita in debilitate corruerat, ut aliorum manibus sustentaretur evecta, sic ubi disponeret processura. Quae ad beati Martini pedes deposita, nocte tota cereum manu pro voto detenuit, nobis in basilicam vigilantibus. Mane autem facto, moto matutinis signo, super pedem debilem constetit, ita ut, omni debilitate sedata, ad metatum suum propriis gressibus, nullo sustentante, libera remearet. 12. Quodam vero tempore cum beatus Germanus Parisiacae urbis pontifex prius ad villam eclesiae suae, quae in hoc terreturio sita est, venit. Igitur cum ante noctem vigiliarum solemnitatis eius Turonus advenire coepisset, diaconem in villa resedere iubet, dicens: 'Ne forte fatigeris eundo, et aliquid deterius tibi c
Abbreviated transcription (Latin):
Que max oblita uirũ & filiofuesteque mutata: ad religionẽ et clȩsiasticã
dño inspirante transiuit:. R Sed nec hoc silebo qualiter uelud
exueste redẽptoris nr̃i adbeatũ sepͥul chrũ fluxus sanguinis sit sicatus .
Mulier quȩdã ex aruerno ueniens cũ uiro suo de pago tras aliemsi: aꝓf
que dieb: singulis : ad sci confessoris limina iacens ꝓstrata opẽ sanitatis
oscebat: factdestaũt ut quadã die accedens ad scm sepulchrum
orans & osculans depallaque suꝑ est posita. auressibi et oculos tangeret :¬
ꝓtinꝰ sic catoriuo sanguinis. ita sanata est ut putaret se redẽptoris
fimbriam contigisset: Cuiꝰ uir in ualitudinẽ truens: ad hostiũ basilicae
nanib: depositꝰ alioꝵ fideliter exorans restincta febre conualuit:
& sic porit̃ hic ab in comodo: haec aꝓfluuio sanatĩ magnificantes dm̃
ad ꝓpriam domũ regressi sunt N1

Expanded text:
Qui mox oblita virum et filios, vesteque mutata, ad relegionem eclesiasticam, Qui mox oblita virum et filios, vesteque mutata, ad relegionem eclesiasticam, Domino inspirante, transivit. 10. Sed nec hoc silebo, qualiter velut ex veste Redemptoris nostri ad beatum sepulchrum fluxus sanguinis sit siccatus. Mulier quaedam ex Arverno veniens cum viro suo de pago Trasaliensi, a Quae diebus singulis ad sancti Confessoris limina jacens, prostrata opem sanitatis poscebat. Factum est autem ut quadam die accedens ad sanctum sepulcrum, orans, et osculans, de palla quae super est posita, aures et oculos sibi tangeret. Protinus siccato rivo sanguinis, ita sanata est, ut putaret se Redemptoris fimbriam contigisse. Cujus vir in valetudinem irruens, ad ostium basilicae manibus depositus aliorum, fideliter exorans, restincta febre, convaluit. Et sic pariter hic ab incomodo, haec a profluvio sanati, magnificantes Deum ad propriam domum regressi sunt. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosissimus rex sequa nam transietis: sine conlisione excercitus pacem
cũ fr̃ib fecit: quo nullus ambigat : hanc cetiã beati antiscitis fuis se uic cor¬
onamque tẽpore caecusuidã stipem ab elrmosinariis postulans:UI
luinonerat aliud inuictu: nisi quimanũ porrexisset pix̧tatis intuitu.:
Nec erat domni presidiũ. nisi misericoridia deuotoꝵ : Die una dũ ante scm̃
sepul chrũ fuxis staret uestigiis: subito corripiteũ dolor in oculis : & cũgr
ab hoc dolore consũ maret᷑: ceperunt oculieiꝰ spu. mã emittere: et sic
erum pente : apalpebris eiꝰ sanguine. inrediuiua lucere nascens lumen
quodolim ꝑdiderat uidere ꝓmeruit: UIT .I¬
unthe trudis quedã deuiro manidense terrecario oculoꝵ lumen ꝑc¬
derat: Quere linquens domũ &pcitriã fide cõmonentesuenit ad scam
ba silicã : Ibi que dieb: multis deseruiens : unius oculi meruit recipere uis

Expanded text:
gloriosissimus rex, Sequanam transiens, sine collisione exercitus pacem gloriosissimus rex, Sequanam transiens, sine collisione exercitus pacem cum fratribus fecit . Quod nullus ambigat hanc etiam Ed., tertiam beati namque tempore caecus quidam stipem ab elymosinariis postulans, cui non erat aliud in victu, nisi qui manum porrexisset pietatis intuitu, nec erat domi praesidium nisi miseratio devotorum; die una, dum ante sanctum sepulchrum fixis staret vestigiis, subito corripit eum dolor in oculis, et, cum graviter ab hoc dolore consumeretur, coeperunt oculi eius spumam emittere. Et sic erumpente a palpebris eius sanguine, in rediviva luce renascens, lumen, quod olim perdiderat, videre promeruit. 9. Gunthedrudis quaedam de Virmandense terreturio oculorum lumen perdiderat; quae relinquens domum et patriam, fide commonente, venit ad sanctam basilicam, ibique diebus multis deserviens, unius oculi meruit recipere visum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad scãm basilicã: quidiebus multis iacens adhostiũ illũ quod secus baptis
lius aut̃ paralyticus ex aurelianensi territorio carruca deuectus : uen
auxilium: factũ est aut unadie iacens grauius ex trusolitotorqueret᷑:
ita ut uicinia deꝑximo ad eiꝰ uoces concurrentur: Dissoluebant᷑ aũt lu¬
tura ȩneruorũ eꝰ et dirigebant᷑: ꝓpt̃ea erat dolor intolerabnilis: & sic
tribuente patrono erettus suꝑplanta: sflens p̃gaudio : popłoteste surrett
qui continuo clericus factus  in sosita tefirmat᷑ ad domũ regressus est
edetalius gresius debilis nomine leuboue us umdericus aduenien I
semꝑterrã trahens : quia pauꝑtate faciente : non habebat qͥcũ ferret:
Dedie indiem: beati martini limina requirebat: quidũ quadã die a foris
ad scĩ pedesfleret: directis genib atquepedib spectante populo sanitai¬
recaepit: Tres uirtutes istas ipsadie factas fuissȩ constat : quo sigibertus

Expanded text:
ad sanctam basilicam: qui diebus multis jacens ad ostium illud, quod secus baptislius autem paralyticus ex Aurelianensi territorio carruca devectus, venitauxilium. Factum est autem, ut una die iacens gravius extra solito torqueretur, ita ut vicinia de proximo ad eius voces concurreret. Dissolvebantur autem ligaturae nervorum eius et dirigebantur, propterea erat dolor intolerabilis; et sic, tribuente patrono, erectus super plantas, flens prae gaudio, populo teste surrexit. Qui continuo clericus factus et in sospitate firmatus, ad domum regressus est. 7. Sed et alius gressu debilis nomine Leuboveus iam clericus adveniens, se per terram trahens, quia paupertate faciente non habebat qui eum ferret, de die in diem beati Martini limina requirebat. Qui dum quadam die a foris ad sancti pedes fleret, directis genibrecepit. Tres virtutes istas ipsa die factas fuisse constat quo Sigibertus
Abbreviated transcription (Latin):
Oad mirabilẽ becitiuir⁊ redẽptionẽ : quisumquã demille talentis
sicredimet sicut p̃sens nr̃oꝵ criminũ suffragator : quiuno ictu unoq̃
momento sine nomis mcete auri: & corpus a debilitate & condi¬
mallul fus nomine deferendũ manib: adbeati martini sepulchrũ
iactatus est: qui ugi oratione & ie iunio incũbens pedesquos in cortos

Expanded text:
O admirabilem beati viri redemptionem! Quis umquam de mille talentis O admirabilem beati viri redemptionem! Quis umquam de mille talentis sic redimet sicut praesens nostrorum criminum suffragator? Qui uno ictu unoque momento sine numismate auri et corpus a debilitate et condiMallulfus nomine deferentibus manibus ad beati Martini sepulchrum iactatus est. Qui iugi oratione et ieiunio incumbens, pedes, quos intortos
Abbreviated transcription (Latin):
duos iterũ ueniens adbeati patroni: tumulũ coepit adtentius sicut erat¬
ortunũ orare: Mox aꝑtis oculis in rediuiua luce surrexit: Hanc
uirtutẽ ideo hic scripsimus quia postquã nos aduenimꝰ in luminata est :
cõmoueret : contracti subdico neruis: adplene debilitat᷑ : quoduidens
dñs eiꝰ dolens ex atũ fidelis uernaculi : iussit cũ ad pedesbeati antistitis
deportari ꝓmittens uo tũ adicens : Si eũ reddideris sanitati piissime
domnȩ martinae : in illadie absolutus a meis seruiciis uinculo humiltatis
capillis : tuo seruicio deleget᷑: positus ergo: ad pedes p̃ciosissimi domni.
ũ ꝑ quinquedies ibidem iaceret immobilis diesexta sopore conip̃r
& ob dormiens : uisum est ei cã quã sunlectulo solitus sichomo pedẽ ex¬
tendere : Exꝑgefactus aũt : sanus abomni debilitate surrexit: qui ton¬
õrato capite : acceptalibertate beadomni usibus nunc deseruit

Expanded text:
duos iterum veniens ad beati patroni tumuluduos iterum veniens ad beati patroni tumuluoportunum, orare; mox apertis oculis, in rediviva luce surrexit. Hanc virtutem ideo hic scripsimus, quia, postquam nos advenimus, inluminata est; commoveret, contractis subito nervis, ad plene debilitatur. Quod videns dominus eius, dolens exitum fidelis vernaculi, iussit eum ad pedes beati antestitis deportari, promittens votum et dicens: 'Si eum reddideris sanitati, piissime domne Martine, in illa die absolutes a meis servitiis vinculo, humiliatis capillis tuo servitio delegetur'. Positus ergo ad pedes pretiosissimi domni, cum per quinque dies ibidem iaceret immobilis, die sexta sopore conpremitur; et obdormiens, visum est ei, tamquam si in lectulo solitus sit homo pede extendere. Expergefactus autem, sanus ab omni debilitate surrexit. Qui, tunsorato capite, accepta libertate, beati domni usibus nunc deservit.
Abbreviated transcription (Latin):
tã quã mortua putabatur suꝑstes nec eratei spes alimonii nisi qu
manũ misericordiae porrexisset: cotidie aũt respectũ intuens
deuotoꝵ uictus necessaria de postebat: factũ est aũt : ut quodã
tẽpore extra solitũ grauius ageret: nec poterat quẽ quã iudicare
membroꝵ nsitantũ in pectore flatus spiraminis discurrebat:
Que iam ualde ex animis: rogauit ut eã al pedesscĩ martini deferent
uo loc cũ mambus fideliũ fuinset in lata dobre cogente uociftrans beati
uiri auxiliũ ut sibi misereret᷑ orabat: tandem piecasilla respiciens que
pauperes dimittere nũquã consueuit in anes infestiuitate sua laxatast̃
ila neruoꝵ arentiũ &. sic dedextera quã ꝑsex annos ñ iudicauerat signũ
beate crucis ad osfaciens in pedib restitu caest: Ita ot ad ospitiolũ suum:
nullius usa adiutorio remȩaret oculoꝵ lumine n recepto : Post annoscuita

Expanded text:
tanquam mortua putabatur superstes, nec erat ei 1041 spes alimoniae, nisi atanquam mortua putabatur superstes, nec erat ei 1041 spes alimoniae, nisi aliquis ei manum misericordiae porrexisset. Quotidie autem respectum intuens devotorum, victus necessaria deposcebat. Factum est autem ut quodam tempore extra solitum gravius ageret, nec poterat quemquam judicare membrorum, nisi tantum in pectore flatus spiraminis discurrebat. Quae jam valde exanimis rogavit ut eam ad pedes sancti Martini deferrent. Ad quem locum eum manibus fidelium fuisset illata, dolore cogente, vociferans beati Viri auxilium, ut sibi misereretur orabat. Tandem pietas illa respiciens, quae pauperes dimittere nunquam consuevit inanes, in festivitate sua laxata sunt fila nervorum arentium, et sic de dextera, quam per sex annos non judicaverat, signum beatae crucis ad os faciens, in pedibus restituta est, ita ut ad hospitiolum suum nullius usa adjutorio remearet, oculorum lumine non recepto. Post annos autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinus sanitatẽ recipit : In colomis fedditus : nob̵ postea a qualit̃
sibi uirtus beati antistitis subuenit exposuit: nãreferre erat solitus:
quodubi pͥmũ occulis eiꝰ iubar luminis ꝓgressũ acareo tenebras
pepulit noctis : ꝓtinꝰ in contemplatione flãmae febiris recessit a cor¬
pore : Acstoma chius quidiu languebat in adiacibũ consolationis effla¬
gitat: & qͥ tantũ aquã purã istinguendũ febris audore ardoren
aurire consueuerat : nunc uina desiderat: facit hocuirtus antistitis
quae saepe misereris opemꝓ flua miseratio tribuit : et in firmis me
dicamenta largitur: .I. I.I.
ereor nenimium ꝓgredi presũmens obsolet paginã sermorus¬
titior : Maurusã quandã grauiter cicatricihumoris dolor
ad fecerat : ita ut retorois ad crura pedib nullatenꝰ seerigere possit
Erat aut̃ & õculoꝵ luce multatãq̃: longo tempore graui̾t̃ agens

Expanded text:
protinus sanitatem recepit, incolomisque redditus, nobis postea, qualiter protinus sanitatem recepit, incolomisque redditus, nobis postea, qualiter sibi virtus beati antestitis subvenit, exposuit. Nam referre erat solitus, at ubi primum oculis eius iubar luminis progressum a cereo tenebras pepulit noctis, protinus in contemplatione flammae febris recessit a corpore, ac stomachus, qui diu languebat inaedia, cibum consolationis efflagitat, et, qui tantum aquam puram ad restinguendum febris ardorem haurire consueverat, nunc vina desiderat. Fecit hoc virtus antistitis, quae saepe miseris opem dicamenta largitur. CAPUT III. Vereor ne nimium progredi praesumens, obsoleat paginam sermo rusticior. Maurusam quamdam graviter chiragrici humoris dolor affecerat, ita ut retortis ad crura pedibus, nullatenus se erigere posset. Erat enim et oculorum luce mulctata; quae longo tempore graviter agens,
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ arbi tratussum & illud non omittere : qđ m in libro anteriore
excessit: Nãcũ tulerim decareolis illis quos descpulchrobeti¬
antdsticis sustuli aquibus &e tẽpesiatos sed atas & alias infirmitates
ꝓhibitas dixi et mecũ decupremĩustuius uirsororis meae in ualitudinom
inruit : & inualescente fene cũ doloribus membroꝵ om̃iũ : ualitudo ad ex¬
tremis urgere coepit: Nuncius haecadme dilatus retulit efflagitans :
Vt siquid medicam̃ti reperire possim: morituro transmiterom neobiret:
Atego muir tute antistitis beaticonfisus : unũ excaereolis transmit to
ꝑpuerũ dicens : Accendite illõ corãeo: et in contẽplatione luminis
suc currat Missus aut̃ puer : qđ dederã deportauit: quo ac censo
antelectũ aegroti fauillã scirpi quẽ iã ignis consũpserat cultro
eral ͧdilutũq. quã egroto porrigunt ab adhibendũ. At illeutausit.

Expanded text:
Gratum arbitratus sum et illud non omittere, quod mihi in libro anteriore Gratum arbitratus sum et illud non omittere, quod mihi in libro anteriore excessit. Nam cum retulerim deAntistitis sustuli, a quibus et tempestates sedatas, et alias infirmitates prohibitas dixi, mecum detenerem, Iustinus, vir sororis meae, in valitudine inruit et, invalescente febre cum doloribus membrorum omnium, valde ad extremis agere coepit. Nuntius haec ad me dilatus retulit, efflagitans, ut, ei quid medicamenti repperire possim, morituro transmitterem, ne obiret. At ego in virtute antestitis beati confisus, unum ex cereolis transmitto per puerum, dicens: 'Accendite illum coram eo, et in contempsuccurrat. Missus autem puer quod dederam deportavit. Quo accenso ante lectum aegroti, favillam scirpi, quem jam ignis consumpserat, cultro eradunt, dilutumqu
Abbreviated transcription (Latin):
horu tercia : in colomis ꝓcederẽ ad conuiuium : ipsadie ad sextam:
isum est e hoc inserere lectioni qualiter meds arguerit: ne ante
me ꝑ mitterẽ stultos et fuciles deb eatis sollempnib: obtractare: Incras¬
tino aũt pꝰquã conualui : die dominico ad missã : ueniens nolens me fati¬
gare : uni pr̃sbiteroꝵ gloriosa sollempnia celebrare p̃cepi: Sedcũ
pr̃sbit̃ illenescio quid rusticae festiua uerba de ꝑmeret : Multieũ
de nr̃is inridere caȩper̃ dicentes : melius fuisset cicere quã sic incultae
loqui: Noctae aut̃ insecuta uidiuirũ dicentẽ mͥ: Deministerus dĩ
quaquã disputandũ: testor dm̃: quia hoc ame non est compositũ:
sed ipsu uerbua que audiui uobis exposui: Vnde dilectissimi nullus dehoe
niiisterio atiã sirusticae uideatur dicidisputare p̃sũmat: quia apud dĩ
maiestatẽ magis simplicitaspura: quã philo sophoꝵ ualet argutia.

Expanded text:
hora tertia, incolomis procederem ad convivium ipsa die ad sextam. hora tertia, incolomis procederem ad convivium ipsa die ad sextam. Visum est et hoc inserere lectioni, qualiter me Deus arguerit, ne ante me permitterem stultos et faciles de beatis solemnibus obtrectare. In crastino autem, postquam convalui, die dominico ad missam veniens, nolens me fatigare, uni presbiterorum gloriosa solemnia caelebrare praecepi. Sed cum presbiter ille nescio quid rustice festiva verba depromeret, multi eum de nostris inridere coeperunt, dicentes: 'Melius fuisset tacere quam sic inculte loqui'. Nocte autem insecuta vidi virum dicentem mihi: 'De mysteriis Dei nequaquam disputandum'. Testor Deum, quia hoc a me non est conpositum; sed ipsa verba quae audivi vobis exposui. Unde, dilectissimi, nullus de hoc mysterio, etiamsi rustice videatur dici, disputare praesumat, quia apud Dei maiestatem magis simplicitas pure quam philosophorum valet argutia. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
sumptuosa ereit aut̃ et dolor grauis: totã aluũ penetrans: & desiendens
adila : non minis consumenscortura sua : quã febris exigerat : cũ que sic
agerctur merũ ut non remansisset spes uita : sed cuncta deputarentur
nfunere : Nec ualeret panitus medicianti docũ cũ mors mancipauer
ad ꝑdendũ : ego ipse demesperans uocaui armentariũ archiatrum et dicos
Ome ingenium artificiitui inpendisti : pigmentoꝵ om̃ium uimiam
ꝓbasti : sed nichil ꝑficit perituro resscłi : unũ restat : quod faciam
Magnã tibi tiriacã ostendã puluerẽ de sacratissimo domni sepulchro
exibeto : & ex inde michi facito pocitos quod si hoc non ualuerit amis¬
sasunt om̃a euadendi ꝓfugia: tunc misso dia cono adantedictã beati
presulis tumulũ desacroscõpuluere exhibuit : Dilutũq̃. michi porri¬
gunt adhiibendum : quam austo max om̃i dolore sedato sanitatẽ
recspi de tumulo : In quo tã p̃sens fuit beneficium. ut cũ id actũ fuerit

Expanded text:
sumptuosa. Erat autem et dolor gravis totam alvum penetrans et discendens ad ilia, non me minus consumens tortura sua, quam febris exegerat. Cumque sic ageretur mecum, ut non remansisset spes vitae, sedi cuncta deputarentur in funere, nec valeret penitus medici antidotum, quem mors mancipaverat ad perdendum, ego ipso de me disperans, vocavi Armentarium archiatrum et dico ei: 'Omnem ingenium artificii tui inpendisti, pigmentorum omnium vim iam probasti, sed nihil proficit perituro res saeculi. Unum restat quod faciam; magnam tibi tyriacam ostendam. Pulverem de sacratissimo domni sepulchro exhibeant, et exinde mihi facito potionem. Quod si hoc non valuerit, amissa sunt omnia evadendi perfigia'. Tunc misso diacono ad antedictum beati praesolis tumulum, de sacrosancto pulvere exhibuit, dilutumque mihi porregunt ad bibendum. Quo hausto, mox omni dolore sedato, sanitatem recipi de tumulo. In quo tam praesens fuit beneficium, ut, cum id actum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
VIII. De basilica sc̃ã apudurbẽ sanctonicã.
VIIIi. De duob de sentericis
x Depatenis quas sc̃s axhibuit:
xi. De bbederico cui filii ñerant dati¬
.XII. De caeca apud tor nacensim uillã:
uii demanũ arida restituta :
xiiii. Debaude gisilo debile:
xvDe honine quara transmisit
xuid eabsolutione uincti¬
.xuii. Depuero caeco.
xuiii. Depuellacae ca¬
auiiii De contracto & caeco:
axi. De euglogiis quas motharꝰ ciuiscuronꝰic̃ sustulit
xxuide contracto directo¬
xcuii. Deccera hac delule sanatis¬
xxiiii. Deplurimis caecis i nerguminisque sanatis
xVDepuella afebre sanata
xxI. Decarcerarus ab solutis
xViI Descruo nonni chii epĩ ad ebilicate sanato¬
xcuiii. Declaudii regalis cancellarii febre mhibia¬
xuiiii. De id quod agnes pictauis
abba sadenauta quodã reculit:
rex. De uirtucibus loco diacinsis monast erii
ux: Ne fonte quã uiuens sc̃s ut oriret᷑ obtenuit
axiiDe incendio urbis pictauat¬

Expanded text:
ctonicam. 9. De duobus disentericis. 10. De patenis, quas sanctus exhibuit. 11. De Blederico, cui filii non erant dati. 12. De caeca apud Tornacensim villam. 13. De manu arida restituta. 14. De Baudegisilo debile. 15. De homine qui cera transmisit. 16. De absolutione vincti. 17. De puero caeco. 18. De puella caeca. 19. De contracto et caeco. 21. De euglogiis, quas Motharius civis Turonicus sustulit. 22. Do contracto directo. 23. De caeca ac debile sanatis. 24. De plurimis caecis inerguminisque sanatis. 25. De puella a febre sanata. 26. De carcerariis absolutis. 27. De servo Nonnichii episcopi a debilitate sanato. 28. De Claudii regalis cancellarii febre inhibita. 29. De id quod Agnes Pectavensis abbatissa de nauta quodam retulit. 30. De virtutibus Locodiacinsis monasterii. 31. De fonte, quam vivens sanctus ut oriretur obtenuit. 32. De incendio urbis Pectava
Abbreviated transcription (Latin):
ioris memoriã fecimus quid abeo didicerimne fasiputo tacere : Tẽpor
quodã causa legutionis gallicam ad iit atque ad miroms regis
presentiam accedens negotia patefecit iniuncta: Erã enĩ
eo tempore miro rex ciui tate illa qua decessor eꝰ basilicã
scĩ marcini aedificauerat sicut in libro primo huius operis ex¬
posuimꝰ : Ante huiꝰ cedisporticũ uitium camera extensa
ꝑtraduces dependentibus uiuis. quasi picta uernabat: sub
hac enĩ erat semitaque ad sacrae aedis ualuas peditẽ deducebat:
cũ querex sub hac p̃ceriens orationis gratia hoc templumadiret:
dixit suis : cauete necontingatis unũ ex his botrionibus ñ eforte
offeniã sc̃ĩ antistitis in curratis : om̃a eñi que in hoc habentur
iUo

Expanded text:
ioris memoriam fecimus, quid ab eo didicerim, nefas puto taceri. Tempore ioris memoriam fecimus, quid ab eo didicerim, nefas puto taceri. Tempore quodam causa legationis Galliciam adiit, atque ad Mironis regis praesentiam accedens, negotia patefecit iniuncta. Erat enim co tempore Miro rex in civitate illa, qua decessor eius basilicam sancti Martini aedificaverat, sicut in libro primo huius operis exposuimus. Ante huius aedis porticum vitium camera extensa per traduces dependentibus uvis quasi picta vernabat. Sub hac enim erat semita, quae ad sacrae aedes valvas peditem deducebat. Cumque rex sub hac praeteriens orationis gratia hoc templum adiret, dixit suis: 'Cavete, ne contingatis unum ex his botrionibus, ne forte offensam sancti antistitis incurratis. Omnia enim quae in hoc habentur io
Abbreviated transcription (Latin):
que debeato oiꝰ transitu caelebratur seruus hedulficuius turo¬
nici custos uille dumnoctae cirtagregẽ creditũ excubaret
ne quiddã exeo autbestia rapereo aut fraus aliferret: oculis
subita caligine interfusis lum̃ amisit : Qui ꝑsexannos in caecitate
durans ad hane festiuitatẽ aduenit : postdiȩ tertiũ uero diem
sci uirtute inluminatꝰ ad omno ẽ aetiam dimisius ingenius V
An noquoque quar cod ecimo regis su pra scripti adueniente
sollempnicute scĩ duo decim paralytici directi trescaeti inlumi¬
ntti quinque inergumini emundati sunt: Ad fuit huic festi¬
uitati et aridius lemo uicina urbis abbas cuiꝰ insuperioribus
uestigiis restaurauit: nã ad serebat ipse uirdĩ sense sequasi
beati martini manũ cũ in firme mẽbra in positae signocrucis
tactu salutari palparet: Iduenerat etiã in hac festiui tate
& florentianꝰ maior : cũ romulso palatii comite quib: ñ parua

Expanded text:
quae de beato eius transitu celebratur, servus Theudulfi ciquae de beato eius transitu celebratur, servus Theudulfi cinici, custos suillae, qui dum nocte circa gregem creditum excubaret, ne quidquam ex eo aut bestia raperet, aut fraus furis auferret, oculis subita caligine interfusis, lumen amisit. Qui per sex annos in caecitate durans ad hanc festivitatem advenit; post tertium vero diemsancti virtute inluminatus, a domino est dimissus ingenuus. 6. Anno quoque quarto decimo regis supradicti, adveniente solemnitate sancti, duodecim paralytici directi, tres caeci inluminati, quinque inergumini emundati sunt. Adfuit huic festivitati et Aridius Lemovicinae urbis abba, cui in superioribus vestigiis, restauravit. Nam asserebat ipse vir Dei sensisse se quasi beati Martini manum, cum infirmae membra, imposito signo crucis, tactu salutari palparet. Advenerat etiam in hac festivitate et Florentianus maior cum Romulfo palatii comite. Quibus non parva
Abbreviated transcription (Latin):
ualide & totũ palati repleuerat antrũ : Ocinde p̾̃dutertieͣ labiũ mͥ
exili ert grauiter coepit: Accessi iterũ querere sospicatẽ ad cumulũ:
Tactaque adependentibus uelis ꝓtinꝰ stetit uenaepulsus
& credomͥ haec exabundantia sanguinis cuenisse: nontam̃
sanguinẽ minuere studui ꝓpt̃ sc̃iuir tutem: nullã tam̃ mͥultr
molestiamferit haec causa : uI Demque puerulus
pariuilus grauabatur a febre .&. exesis membris cũnullum
acciperet cibum in hoc erat ut spm̃ exalarot: concurrit ad me
tota uigilaret: quod cũ fecisset statimpuerũ sanũ ꝑ uirtutẽ
antistitis sc̃i recepit : IIII d festiuitatẽ uero que m̃se .v.
colebrat᷑ adueniens quidã ciũ digiti in palma contraxerant:
Oratione facta digitis directis abscessit Mulier uero caeca
octo annos ꝓstrata sola corã sci sepulchro inluminatisoculis
repedauit in lacũ siuĩ : tres tunc inergumini sc̃i uirtute mundac

Expanded text:
valide et totum palati repleverat antrum. Deinde post die tertio labium mihi valide et totum palati repleverat antrum. Deinde post die tertio labium mihi exilire graviter coepit. Accessi iterum quaerere sospitatem ad tumulum; tactamque a dependentibus velis, protinus stetit venae pulsus. Et credo, mihi haec ex abundantia sanguinis evenisse; non tamen sanguinem minuere studui propter sancti virtutem. Nullam tamen mihi ultra molestiam fecit haec causa. 3. Denique puerulus parvulus gravabatur a febre et, acciperet cibum, in hoc erat ut spiritum exhalaret. Cucurrit ad me eum nocte tota vigilaret. Quod cum fecisset, statim puerum sanum per virtutem antestitis sancti recepit. 4. Ad festivitatem vero, quae mense quinto celebratur, adveniens quidam, cuius digiti in palma contraxerant; oratione facta, digitis directis, abscessit. Mulier vero caeca post octo annos, prostrata solo coram sancti sepulchro, inluminatis oculis, repedavit in locum suum. Tres tunc inergumini sancti virtute munda
Abbreviated transcription (Latin):
interdneorũ flexuosis recessibu suagabat᷑: Ad hibui faceor sepius
balneas : atqueres calidas suꝑ ipsas alui corturas ligari fuciebã
sedni hilmederi poterat infirmitati Sexta & enĩdies in luxerat:
quo magis ac magis dolor inualesceliat cũmͥuenit in memoria
ante paucos annos sicut in libr o secundo huiꝰ oꝑis c̃ttiet᷑ scriptũ
me ab hoc dolore scĩuircuce fuisse sanatum : ac cessi temerarius
ad locũ sepulchri ꝓiectusq solo orationẽ fudi : atq̃ secre cius apen¬
dentib uelis. unũ sub uestim̃to iniectũ crucis ab hoc signaculĩ
in aluo depixi ꝓtinꝰ dolore sedato sanus ab cessi n
uodamuero tempore linguamꝰ grauit̃ irriguerut : ita ut ple¬
rumquedum loqui uelim ÷ balbuti me faceret qđ nom mihi
sine ꝓprioerat: Accessiaut̃ ad tumulũ scĩ acꝑ lignũ cancelli linguã
inpeditã traxi: ꝓtinꝰ tumore cõpr̃sso conualui : Intumuerat enim

Expanded text:
interaneorum flexuosis recessibus vagabatur. Adhibui, fateor, saepius interaneorum flexuosis recessibus vagabatur. Adhibui, fateor, saepius balneas atque res calidas super ipsas alvi torturas ligari faciebam, sed nihil mederi poterat infirmitati. Sexta etenim dies inluxerat, quod magis ac magis dolor invalescebat, cum mihi venit in memoria, ante paucos annos, sicut in libro secundo huius operis contenetur scriptum, me ab hoc dolore sancti virtute fuisse sanatum. Accessi temerarius ad locum sepulchri, proiectusque solo, orationem fudi atque, secretius a pendentibus velis unum sub vestimento iniectum, crucis ab hoc signaculum in alvo depinxi; protinus dolore sedato, sanus abscessi. 2. Quodam vero tempore lingua mihi graviter inriguerat, ita ut plerumque, dum loqui velim, balbutire me faceret, quod non mihi sine inproperio erat. Accessi autem ad tumulum sancti ac per lignum cancelli linguam impeditam traxi; protinus tumore conpresso, convalui. Intumuerat enim
Abbreviated transcription (Latin):
corporeas illinc restringant ae ternas : et quomͦ hic lu ri dele prae
ulcera sordentia mundant : Illic delictorũ maculas maleri suo in¬
ter uentu obtineant: hac sicut hic mortuorũ cadauera adui¬
tam resusciant: illic peccato sepulcos exacharioticis stagnis
manuineccu erutos uiee aet̃nar resticuant: quo ciro dũ unusqͥsq
eficat᷑ ingauilio ꝓpͥo suͥpa trono tẽ in pensius honorẽ reddit debio
cũ sesenserit ab infirmitate quadetinebat᷑ eiꝰ uirtuce mundatũ
Sicut nunc debeato ac toto orbi peculiare patrono : martinoantis¬
tite & nos & innuineri populi sunt caꝑti : & utinã ignauia mentis
nr̃ae ꝑ buteret eum sic uenerari ut dec amicumdĩ quitantis in nor
morborum obpr̃ssis generibus plerumque restituit sanitati
uꝑrimo aut̃ tempore uentris dolorem incurri . & lice I
nonusque quaq dabat solutionẽ : tamen doloris malum in illis

Expanded text:
corporeas, illinc restingant aeternas, et, quomodo hic luridae leprae corporeas, illinc restingant aeternas, et, quomodo hic luridae leprae ulcera sordentia mundant, illic delictorum maculas mederi suo interventu obteneant, ac, sicut hic mortuorum cadavera ad vitam resuscitant, illic peccato sepultos, ex Acharonticis stagnis manu iniecta erutos, vitae aeternae restituant. Quocirca, dum unusquisque laetificatur in gaudio proprio sub patrono, tunc inpensius honorem reddit debitum, cum se senserit ab infirmitate qua detenebatur eius virtute mundatum; sicut nunc de beato ac toto orbi peculiare patrono Martino antistite et nos et innumeri populi sunt experti; et utinam ignavia mentis nostrae permitteret eum sic venerari, ut decet amicum Dei, qui, tantis in nos morborum obpressis generibus, plerumque restituit sanitati! 1. Nuperrimo autem tempore ventris dolorem incurri. Et licet non usquequaque dabat solutionem, tamen doloris malum in illis