comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in melius. dum mirabile credit
dĩ testimonium: et quia credit.
diligenti indagine quȩ siuit.
Profectum quę̧ris: agnosce ex his
uersiculis qui se c unt ur
Mani festatio sermonũ tuorum.
inlununat me. & intellectu a
N euangelio cũ mitteret
discipulos suos iohannes ad
dnm̃ iħm. dicebat. Tues qͥ
uenturus es analium expectamus:
Respondit iħs caetos uidere. clau¬
dos ambulare. audire surdos. hoc
enĩ aduentus sui testimoniũ fore.
peresaiam ꝓphetã significauerat
Haec ergo quȩ ad nuntiauit per
ꝓph&as. in euangło manifestauit.
et quod ipse locutus. ẽ. ꝑ prophetas
in euangelio ipse cõpleuit. Ipsius
ergo sermoerat ꝓph&icꝰ sermo.
sicut habes scriptum audi cęlum.
et ꝑcipe aurib: terra. qm̃ dñs locutꝰ ẽ
Intellectus ergo datus . ẽ. &iam his
quiperfectã sapientiã non haberent.
dũ mutilocuntar. mortui resusci¬
tantur His enim signis intellectũ
ẽ. abhis qurudes erant. et adhuc
quasi incunabulis fidei constituti.

Expanded text:
in melius, dum mirabile credit in melius, dum mirabile credit dei testimonium et, quia credidit, diligenti indage quaesiuit. profectum quaeris? agnosce ex his uersiculis qui secuntur. Manifestatio sermonum tuorum inluminat me e t intelle ectum d in euangelio cum mitteret discipulos suos Iohannes ad dominum Iesum, dicebat: tu es qui uenturus es. an alium expectamus? respondit Iesus caecos uidere, claudos ambulare. audire surdos; hoc enim aduentus sui testimonium fore per Esaiam prophetam significauerat. haec ergo quae adnuntiauit per prophetas in euangelio manifestauit et quod ipse locutus est per prophetas in euangelio ipse conpleuit. ipsius ergo sermo erat propheticus sermo, sicut habes scriptum: audi, caelum, e t percipe auribus, terra. quoniam dominus locutus est. Intellectus ergo datus est etiam his qui perfectam sapientiam non haberent, dum muti locuntur, mortui resuscitantur. his enim signis intellectum est ab his qui rudes erant et adhuc quasi in cunabulis fidei constituti,
Abbreviated transcription (Latin):
relinqueret . et euocatũ uirtutũ
exercitiis erudisti : cũ hebreorũ.
populum a pat̃nȩ. ftudio nobili¬
tͥatis euersum. et uiles escas aegyp¬
ti suꝑdiuina munera p̃ferentem:
non solũ solidatis rubrimaris
fluctib liberasti. uerum & iam
triumphis plurimis euexisti ad
głam. et uberis terrȩ possessio¬
ne donasti adquietẽ : tefotiis secu¬
ritate deseruit. tebellorũ a cerbi¬
tate dep̃ssus inuocauit : et ut in¬
iurias tuas obliuisceris emeruit:
tehiesus naue ducem sibi caelestis
militiȩ uenisse cognouit. te popu¬
lus triumphator ut madian sibi
dominaretur offenderat. te ut
madian uinceret᷑ orabat. Ubi
in saul rege non obtemperauit.
ut de eo alie nigenȩ trium pha¬
rent. tibi dđ prȩcunte seruiuit.
ut dealienigenis uictoriam repor¬
taret. ego q̃q peccator malignum
feci. et confessione peccati ueniã
reporta rb Pulcherrimꝰ itaq: uer¬
siculus: ad martyrũ cohortationẽ
Deniq prophetica animasic ꝓfic̃

Expanded text:
relinqueret, et euocatum uirtutis relinqueret, et euocatum uirtutis exercitiis erudisti, cum Hebraeorum populum a paternae studio nobilitatis auersum et uiles escas Aegypti super diuina munera praeferentem non solum solidatis Rubri Maris fluctibus liberasti, uerum etiam triumphis plurimis euexisti ad gloriam et uberis terrae possessione donasti ad quietem. te fotus securitate deseruit, te bellorum acerbitate depressus inuocauit et ut iniurias tuas obliuiscereris emeruit. te Iesus Naue ducem sibi caelestis militiae uenisse cognouit. te populus triumphator, ut Madian sibi dominaretur, offenderat. te, ut Madian . uinceretur, orauit. tibi in saul rege non obtemperauit, ut de eo alienigenae triumpharent, tibi Dauid praeeunte seruiuit, ut de alienigenis uictoriam reportaret. ego quoque pastor malignum feci et confessione peccati ueniam reportaui\'. pulcherrimus itaque uersiculus ad martyrum cohortationem. denique prophetica anima sic proficit
Abbreviated transcription (Latin):
ior quȩdam cum exdiuitib: atq
nobilib in ultimo statu atq ȩgesta¬
tis necessitate aliquos aerũna de¬
iecit. miserationis pulsat affectus.
teremias ergo flebilit̾ satis. ut pote
qui ꝑpetuȩ aculeo mostis deplora¬
ret amissos: dauid uero moderate.
quasi qui obreptionẽ doleret erro¬
ris: remedium non desperaret cor¬
rectionis ut contristaret᷑. non absor¬
beret᷑. Deniq: confirmarit᷑ sobri¬
spe ueniȩ prouocatus. sic caepit¬
i. Mirabilia testimonia tua.
propt̃ea scrutata. ẽ. ea anima
mea.
ORALIS ORATIO. UTQM̃
eum puderet erroris.
dm̃i tamer ꝓpriȩ miserationis testi¬
moniis conueniret. Hoc . ẽ. dicere
Ego in exordio sermonis loquens mea
peccata : non audeo leuare oculos
ad te dm̃ uiuũ : sed tu dne me ad
sperandam ueniam tantarũ indul¬
gentiarũ titulis prouocasti. Mi¬
rabilia testimonia tua: cũ ab rahã
non lapsu incurię iuuenalis offen¬
orum orrores. patrũ cognationẽ

Expanded text:
ior quidam, cum ex diuitibus atque ior quidam, cum ex diuitibus atque nobilibus in ultimum statum atque egestatis necessitatem aliquos aerumna deiecit, miserationis pulsat affectus. Hieremias ergo flebiliter satis, utpote qui perpetuae aculeo mortis deploraret amissos; Dauid uero moderate, quasi qui obremortis doleret erroris, remedium non desperaret correctionis, ut contristaretur, non absorberetur. Denique confirmatus sobrispe ueniae prouocatus sic coepit: mirabilia testimonia tua, propterea s crutata est ea anima mea. oralis oratio, ut, quoniam eum puderet erroris, deum tamen propriae miserationis testimoniis conueniret. hoc est dicere: \'ego in exordio sermonis loqui mea peccata non audeo. leuare oculos meos ad te deum uiuum. sed tu, domine, me ad sperandam ueniam tantarum indulgentiarum titulis prouocasti. mirabilia testimonia tua, cum in Abraham non lapsu incuriae iuuenalis offenorum errores. patrum cognationem
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo de eius passione legisti. qđ
a peruerint õssuũ male dicentes.
Dignȩ sortem remunerationis agnos¬
cis: ut ipsi ab inimicis suis talia
sustinerent. fremeret in eos den¬
tib intelligibilis ille peccator
diabolus sicut leo rugiens. et re¬
quirens quem deuoret. Isti igitur
nondixer̃: benedictus dñs qui non
dedit nos in capturam dentib eorũ.
quia sperandum de dño non putar̃
Ergo excidiũ eorũ diaboł quod
p̃sumebat : inuenit. Deglutiuit
eos qm̃ deerat pastor offensus.
qui extraheret deore leonis cru¬
ra ouis: aut cartilaginem. Seqͥ
noluerunt. audire noluerunt.
ideo decidente pastore. uestigia
eorum atq aures suis faucibus.
occupauit: quia faciem scõrum non
receperunt . et nobilib: misericor¬
diam non deder̃. ut tertio hieremi¬
as subhac littera dicit inthrenis.
Quierant nobiles nisi quino nobscu¬
ram hancuitã. sed in lumine scĩta¬
tis eger̃ : & om̃ib: quidẽ miseri¬
cordia in opib: iuredebet᷑ : sed ma¬

Expanded text:
psalmo de eius passione legisti, quod aperuerunt os suam maledicentes. dignae sortem remunerationis agnoscis. ut ipsi ab inimicis suis talia sustinerent et fremeret in eos dentibus intellegibilis ille peccator diabolus, sicut leo rugiens et requirens quem deuoret. isti igitur non dixerunt: benedictus dominus qui non dedit nos in capturam dentibus eorum, quia sperandum de domino non putarunt. ergo excidium eorum diabolus quod praesumebat inuenit. deglutiuit eos, quoniam deerat pastor offensus qui extraheret de ore leonis crura ouis aut cartillaginem. Sequi noluerunt, audire noluerunt. ideo decedente pastore uestigia eorum atque aures suis faucibus occupauit, quia faciem sanctorum non receperunt et nobilibus misericordiam non dederunt. ut tertio Hieremias sub hac littera dicit in Threnis. qui erant nobiles nisi qui non obscuram hanc uitam. sed in lumine sanctitatis egerunt ? et omnibus quidem misericordia inopibus iure debetur, sed ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcriminis sui qualitate dampnabit᷑.
Quagr̃a dñs & lux &ignis. eẽ describit̾.
ut intenebris ambulanti luceat qua¬
silumen. nediutius possit errare: qui
querit luminis claritatẽ. Ciaut̃ qui
multa fuerit operatꝰ quȩ manere ñ
debeat. sed ardere. ignis ẽ dñs. ut ope¬
risnri foenũ stipulãq consumat. atq
utili nos saluos fatiat decrimento. sic̃
aurũ qđ excoquit̾ plus ꝓbat. Fortas se

Expanded text:
criminis sui qualitate damnabitur. qua gratia dominus et lux et ignis esse describitur, ut in tenebris ambulanti luceat quasi lumen, ne diutius possit errare qui quaerit luminis claritatem. ei autem, qui multa fuerit operatus quae manere non debeant, sed ardere, ignis est dominus, ut operis nostri faenum stipulamque consumat atque utili nos saluos faciat detrimento, sicut aurum quod excoquitur plus probatur. Fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
multum sicut harenamaris quȩ dinume¬
rari non potest premultitudine: & dabis
seruotuo corprudens. audire & iudicare
cum iustitia populum tuum. & intellegere
in terbonum & malum. Vnde conplacuit
dño: quia non sibi longeuitatem uitȩ &
regalium diuitiarum copias. Sedsa¬
pientiam ad intellegenda dñi iudicia &
iustitias depoposcit: ideo tantum populũ
regno pacifico gubernauit : quia noni
usur pauit ut adam boni & mali scire
distantiam: sed intellegendi eius gratiam
orauit axp̃o. Quod enim scire diuinũ
est: hoc adño dõ tuo ut poscis cognos¬
cere promerendum est. Si p&isset &
adam sicut p&iuit dauid: nequaquam

Expanded text:
multum sicut harenam maris quae dinumemultum sicut harenam maris quae dinumerari non potest prae multitudine. et dabis seruo tuo prudensaudire et iudicare cum iustitia populum tuum et intellegere inter bonum et malum. unde conplacuit domino. quia non sibi longaeuitateni uitae et regalium diuitiarum copias, sed sapientiam ad intellegenda domini iudicia et iustitias depoposciregno pacifico gubernauit, quia non usurpauit ut Adam boni et mali scire distantiam, sed intellegendae eius gratiam orauit a Christo. quod enim scire diuinum est, hoc a domino deo tuo ut possis cognoscere promerendum est. si petisset et Adam. sicut petiuit Dauid. nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
manarum iuxta rerum & cęlestium disci¬
plinam. Pidas amica dõ parentibus grata
dñm conciliat: necessitudines fouet. dĩ
cultura mertes parentum. filiorum stipen¬
dium. Piecas inquam iustorum tribunal.
egenorum postus. miserorum suffragium.
indulgentia peccatorum. Qui enim habet
intellestum: ipse uere est piis. Intelligit
emm humane lubricum fragilitatis. &cito
ignoscit errantibus: intelligit commune
nobis datum naturȩ. ususq consortium.
& ideo pauperibus tamquam debitum
soluit. non inficiatur tamquã indebitum.¬
Intellegit iuces esse calamitatum: &ideo
tamquam naufragis mundi istius. portu
quodam suȩ humanitatis occurrit. Haec
perfecta uirtus in hominibus. haec plena
indõ lausest. Merito intellectum sibi
&iam salomon paternum secutus ma¬
gisterium. ad aĩo postulauit dicens.
Egosum puer humilis. & ignoro introitũ
meum & exitum meum: & seruus tuus in
medio populitui quemelegisti. populum

Expanded text:
manarum rerum et coelestium discimanarum rerum et coelestium disciplinam. Pietas amica Deo, parentibus grata, Dominum conciliat, necessitudines fovet, Dei cultura, merces parentum, filiorum stipendium. Pietas, inquam, justorum tribunal, egenorum portus, miserorum suffugium, indulgentia peccatorum. 46. Qui habet intellectum, ipse vere est pius; intelligit enim humanae lubricum fragilitatis, et cito ignoscit erranti. Intelligit commune nobis datum naturae ususque consortium; et ideo pauperibus tamquam debitum solvit, non inficiatur tamquam indebitumIntelligit vices esse calamitatum; et ideo tamquam naufragiis mundi istius portu quodam suae humanitatis occurrit. Haec perfecta virtus in homiin deo laus est. Merito intellectum sibi etiam Salomon paternum secutus magisterium a domino postulauit dicens: ego sum puer humilis lis et ignoro introitum meum et exitum meum. et seruus tuus in medio populi tui, quem elegisti populum
Abbreviated transcription (Latin):
ne in uocaui dñm. & exaudiuit me in la¬
titudine. Sona ergo tribulatio. quȩ
dignos facit. qui in latitudine exaudia¬
mur adño. Gratia est autẽ. ex audiri
fugit . quia mandata dĩ sensu operibq
meditatur. Nam utiq illum adletam
certamina inueniunt: qui in usu exer¬
citu fuerit constitutus. Qui uero exer¬
citium dereliquerit. sine dubio nou
poterit repperiri. quia indignis est ut quo¬
ratur: Dauid ergo quasi bona athleta
dicit. tribulatio & necessita sanuenerunt
me: quia paratum semper habuerunt non
refugientem necessitatem. & tribulationũ:
proelia: sed petentem. Sequitur. Iusta
testimonia tua inaet̾ num : intel¬
lestum damihi et
uiuificame.:
uis tantus. qui possit intellegere
dñi testimonia: Etideo intel¬
lectus a dño postulandus. cu¬
iustam est uis. ut ininitium eiussit ple¬
nitudo iuistutis. Deniq scriptum est
Pietas autem indõ: initium intellestus: quȩ
uirtutum omnium funda mentum est. hu¬

Expanded text:
ne inuocaui dominum et exaudiuit me in lane inuocaui dominum et exaudiuit me in latitudine. bona ergo tribulatio. quae dignos facit qui in latitudine exaudiamur a domino; gratia est autem exaudiri a fugit qui mandata dei sensu operibusque meditatur. nam utique illum athletam certamina inueniunt, qui in usu exercitii fuerit constitutus; qui uero exercitium dereliquerit, sine dubio non poterit repperiri, quia indignus est ut quaeratur. Dauid dicit: Tribulatio et necessitas invenerunt me; quia paratum semper habuerunt, non refugientem necessitatum et tribulationum praelia, sed petentem. 45. Sequitur: Justa testimonia tua in aeternum; intellectum da mihi eorum, et vivifica me. Quis tantus, qui possit intelligere Domini testimonia? Et ideo intellectus a Domino postulandus est, cujus tanta est vis; ut initium ejus sit plenitudo virtutis. Denique scriptum est: Pietas autem in Deo initium intellectus , quae virtutum omnium fundamentum est juxta hu
Abbreviated transcription (Latin):
tuus: ut mihi resurgeret: Semel est
mortuus. semel resurrexit. E tu cum
illo mortuus. cum illo consepultus.
cum illo inbaptismate resuscitatus.
Caue necum mortuus fueris semel: moria¬
ris iterum . Iam non peccato morieris.
sedueniȩ. necum resurrexeris: moriaris
secundo. Xp̃s enim resurgens exmor¬
nus iam nonmoritur: morsincum iam
iam non dominabitur. Ergo mors domi¬
nata est in eum. Utiq quia dixit. iam
non dominabitur: ostendit. eẽ. dominatã.
Nolitantum amittere bene filium: oho¬
mo. Propterte xp̃c dominationi mor¬
tis sesubdidit: ut te iugo dominationis
exueret. Ille suscepit mostis seruitut̃e.
ut tibi tribueret uitȩ aeterne libertatẽ
eius nec refugit passionem. Denique
dauid qui dignus erat ut a tribulatione
quȩ reretur : tribulationem & ipse que¬
siuit. Namnisi quesi set : non inuenisset
Quid inuenerit autem. ipse testat᷑ dicens.
Tribulationem & dolorem inueni: & nom̃
dñi in uocani. Ꝙalibi. Intribulatio¬

Expanded text:
tuus, ut mihi resurgeret; semel est tuus, ut mihi resurgeret; semel est mortuus. semel resurrexit. et tu cum illo mortuus, cum illo consepultus, cum illo in baptismate resuscitatus caue, ne, cum mortuus fueris semel, moriaris iterum. iam non peccato morieris, sed ueniae. ne, cum resurrexeris, moriaris secundo. Christus enim resurgens ex mortuis iam non moritur, mors in eum iam non dominabitur. ergo mors dominata est in eum ? utique, quia dixit: iam non dominabitur, ostendit esse dominatam. noli tantum amittere beneficium. o homo. propter te Christus dominationi mortis se subdidit, ut te iugo dominationis exueret. ille suscepit mortis seruitutem, ut tibi tribueret uitae aeternae libertatem tribulationem eius nec refugit passionem. denique Dauid, qui dignus erat ut a tribulatione quaereretur. tribulationem et ipse quaesiuit; nam nisi quaesisset, non inuenisset. quod inuenerit autem, ipse testatur dicens: tribulationem et dolorem inueni et nomen domini inuocaui, et alibi: in tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
ergo xp̃m querit. ueniat noncorpo¬
ris gressu. sedmente uestigio: uideat eum
non exteriorib: oculis. sed internis. Ae¬
ternus enim. corporalib: nonuidetur
aspestibus: qm̃ quȩ uidentur corpora¬
lia sunt. quȩ autem non uidentur ȩt̃na
Xp̃s igitur non temporalis. sed ex patre
ante tempora. quasids̃ uerus dĩ filius.
& quasi uistus sempiterna supͣ tempora.
quem nullus temporum finis includat:
quasi uita supratemporx. quem nũquã
dies mostis inueniat. Quod enim mor¬
tuus est: peccato mostuus est semel.
Quodautem uiuit: uiuit dõ: Peccato in
quid mortuus est semel. Semel tibi pec¬
catori mortuus est xp̃s. Noli iterum
peccare post baptismum. Omnib in
commune semel mortuus est. &sin¬
gulis semel moritur. non frequenter
Peccatum es. o homo: ideo peccatũ fecit
xp̃m suum omp̃s pater. hominẽ fecit
qui peccata nr̃a portaret. Mihi ergo
peccato mortius est dñs ihs. ut nos in
illo essemus iustitia dĩ. Mihi est mor¬

Expanded text:
ergo Christum quaerit, ueniat non corpoergo Christum quaerit, ueniat non corporis gressu, sed mentis uestigio, uideat eum non exterioribus oculis, sed internis. aeternus enim corporalibus non uidetur aspectibus, quoniam quae uidentur temporalia sunt, quae autem non uidentur aeterna. Christus igitur non temporalis, sed ex patre ante tempora quasi deus uerus dei filius et quasi uirtus sempiterna supra tempora, quem nullus temporum finis includat, quasi uita supra tempora, quem numquam dies mortis inueniat. quod enim mortuus est, peccato mortuus est semel; quod autem uiuit, uiuit dequit, mortuus est semel. semel tibi peccatori mortuus est Christus; noli iterum peccare post baptismum. omnibus in commune semel mortuus est et singulis semel moritur, non frequenter. peccatum es, o homo; ideo peccatum fecit christum suum omnipotens pater, hominem fecit, qui peccata nostra portaret. mihi ergo peccato mortuus est dominus Iesus, ut nos in illo essemus iustitia dei. mihi est mor
Abbreviated transcription (Latin):
terdum inueniunt. int̃dũ
non in¬
ueniunt eum. Inuenit᷑
cui corona
debetur : non in ue¬
nitur quiidoneis cestamini non ꝓbatur
Tribulatio igitur. uelut quedam gra¬
tia est. Deniq sacrificium dõ sp̃s con¬
tribulatus. An non gratia. ꝗiȩ operat᷑
patientiam: Quiergo nouerat tribu¬
lationes profectum esse. quesitus atri¬
bulatione. inuentus est: nec refugit.
Dicit sapientia. Querent memali. &
non inuenient. Non quia dñs nole¬
bat inueniri ab hominibss. quise om¬
nibs &iam non querentibs offerebat.
sed quia his operib querebatur. ut in¬
digni essent quiquęrerent. inuenire.
Ceterum: symeon qui eum exspestabat.¬
I inuenit. Inuenit andreas. Deniq
ait ad symonem. Inuenimus messiam.
quod interp̃tatur xp̃s. Philippus qͦq
dicit adnathanahel. Quem scripsit
moyses in lege & prophecȩ : inuenimus
ihm filium ioseph qui est anatareth.
E ut hostenderet quemadmodum xp̃s
inueniretur: ait. Ueni & uide. Qui

Expanded text:
terdum inueniunt, interdum terdum inueniunt, interdum non inueniunt eum. inuenitur cui corona debetur, non inuenitur qui idoneus certamini non probatur. tribulatio igitur uelut quaedam gratia est; denique sacrificium deo spiritus contribulatus. an non est gratia quae operatur patientiam ? qui ergo nouerat tribulationis profectum esse, quaesitus a tribulatione inuentus est nec refugit. Dicit sapientia: quaerent me mali et non inuenient, non quia dominus nolebat inueniri ab hominibus, qui se omnibus etiam non quaerentibus offerebat, sed quia his operibus quaerebatur, ut indigni essent qui quaererent inuenire. ceterum Symeon, qui eum expectabat, inuenit, inuenit Andreas. denique ait ad Simonem: inuenimus Messiam, quod interp retatur Christus. Philippus quoque dicit ad Nathanahel: quem scripsit Moyses in lege et prophetae inuenimus Iesum filium Ioseph qui est a Nazareth. et ut ostenderet quemadmodum Christus inueniretur. ait: ueni et uide. qui
Abbreviated transcription (Latin):
& in cordib: scribitur. non intabulis la¬
pidȩis. Qui ergo p̃cepta dĩ non habent
in cordibus suis. non habent legem.
Siuequia ueterauit iudȩis. renouatur
in nobis: umbra est non ueritas. ut cum
fiat oblatio ꝓpeccatis secundum legem.
non fiat remissio peccatorum. Inpossi¬
bile est. enimis anguine taurorum &
bircorum peccata mandari. Mendax
ergo erat illa remissio. donec remissio¬
nis ueritas adueniret. Quid de inde
manifestius quam iohannis cuangelistȩ
sententia. quiait. quialex ꝑmor sen
N amcumsit. autẽ. disiunctio. intellegen¬
dum est. disiunctionem ileo interpo¬
sitam. quia siueritas fuisset in lege.
non fuisset facta perxp̃m. Possumus
& sic intellegere. Ueritas xp̃s est. Ergo
ueritas lex est. &simandatũ dñilex ẽ:
multo magis uiuum & operatorium
uerbum dĩ lex est. Sequit᷑ uersg . UII.
TRI BULATIO ET NECESSITAS
IN UE NE RUNTME. MANDA¬
TA TUA MEDITATIO
MEA EST
uerunt tribulationes &
necessitates iustum: & in¬

Expanded text:
et in cordibus scribitur, non in tabulis laet in cordibus scribitur, non in tabulis lapideis — qui ergo praeeepta dei non habent in cordibus suis. non habent legem —, siue quia inueteratur in Iudaeis. renouatur in nobis. Umbra est, non ueritas. ut, cum fiat oblatio pro peccatis secunnon fiat remissio peccatorum. Impossibile est enim sanguine taurorum et hircorum peccata mundari . Mendax ergo erat illa remissio, donec remissionis veritas adveniret. Quid deinde manifestius, quam Joannis evangelistae sententia, qui ait: Quia Lex per Moysen Nam cum sit, autem, disjunctio, intelligendum est disjunctionem ideo interpositam; quia si veritas fuisset in Lege, non fuiet sic intellegere: ueritas Christus est; ergo ueritas lex est, et si mandatum domini lex est, multo magis uiuum et operatorium uerbum dei lex est. Sequitur uersus septimus: tribulatio et ne c e ssitas inuenerunt me; mandata tua meditatio mea e s t. quaerunt tribulationes et necessitates iustum et in
Abbreviated transcription (Latin):
uetus. sed om̃is ueritas in nouo est testa¬
mento : ita & lexpermorsen data. fi¬
gura legis est uerę. Ergo illa lex: ue¬
ritatis exemplar est: In exemplari
enim: agni. sanguis effunditur. In ue¬
ritate: xp̃c immolatur. Metͥoque
apłs cum p̃misisset uitulorũ immolatio¬
nem secundum legem: adiecit. Neces¬
sarium itaq exemplaria caelestium
his mundari. Nam ipsa cęlestia. melio¬
ribus hostiis. Nonenim in manu fac¬
ta scã intrauit xp̃c exemplaria ueroꝵ:
sed in ipsum cȩlum. & nunc apparbit
uultui dĩ ꝓuobis. Ut cognos camus
autem quia legem nouam dedit dñs
ihs̃. habes dicentem spm. Hoc autem
testam̃tum quod testabor adeos dicit¬
dñs: dando leges meas in cordib eoꝵ.
& in sensibus eorum scribam eas. &¬
peccati & iustitiȩ eorum non ero me¬
mor. Ulbiergo remissio: iam non ob¬
latio propeccatis. Quod euidenter
ostendat tibi omnem ueritatem euangelio
contineri: quia lex dĩ isensib hominum

Expanded text:
uetus, sed omnis ueritas in nouo est testauetus, sed omnis ueritas in nouo est testamento. ita et lex per Moysen data figura legis est uerae. ergo illa lex ueritatis exemplar est; in exemplari enim agni sanguis effunditur. in ueritate Christus immolatur. meritoque apostolus, cum praemisisset uitulorum immolationem secundum legem, adiecit: necessarium itaque exemplaria caelestium his mundari; nam ipsa caelestia melioribus hostiis. non enim in manufacta sancta intrauit Christus, exemplaria uerorum, sed in ipsum caelum, et nunc apparet uultui dei pro nobis. ut cognoscamus autem, quia legem nouam dedit dominus Iesus, habes dicentem spiritum: hoc autem testams; dabo leges meas in cordibus eorum, et in sensibus eorum scribam eas peccati et iniustitiae eorum non ero memor. ubi ergo remissio. iam non oblatio pro peccatis. quo euidenter ostendit tibi omnem ueritatem euangelio contineri. quia lex dei in sensibus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo sicut in ȩcernum est iustitia solius
dĩ. italex dĩ ueritas. Sed quomodo
istud accipimus. utrum quialex dĩ ue¬
ritas hoc est uera. & quod statuit ds̃
omne uerum : sicut in fraait  Omnia
precepta tua ueritas. anquia ueritas
lexdĩ est quia non mentitur ds̃ A¬
pud cum igitur ueritas lex est: falla¬
cia preuaricatio est. Sed & sic po¬
test. Lexdĩ: ueritas est. Apud iu¬
dȩos ergo non est lexdĩ : quia non re¬
cipiunt ueritatem. Lexdĩ sp̃itualis est.
sicut apłs dixit. Non habent ergo
ueram legem : quieam non acceperint
spĩtualiter. Quod autem nonuerum.
mendax est. Quod mentitur occidit.
Littera ergo quȩ occidit mentitur: sp̃s qui
uiuificat. uerus est. Accipiamꝰ & sic
Lex dĩ: nontipuis nonumbra. non exem¬
plar cȩlestium: sed ipsa cȩlestia. Unde
& scriptum est: quia finis legis est xp̃c
N on defestus utiq sed plenitudo legis in
xp̃o est: quia uenit legem non soluere
sedimplere. Sicut enim testamentum

Expanded text:
Ergo sicut in aeternum est iustitia solius Ergo sicut in aeternum est iustitia solius dei. ita lex dei ueritas. sed quomodo istud accipimus ? utrum quia lex dei ueritas, hoc est uera et quod statuit deus omne uerum, sicut infra ait: omnia praecepta tua ueritas, an quia ueritas lex dei est, quia non mentitur deus? apud eum igitur ueritas lex est, fallacia praeuaricatio est. sed et sic potest: lex dei ueritas est; apud Iudaeos ergo non est lex dei, quia non recipiunt ueritatem. lex dei spiritalis est, sicut apostolus dixit; non habent ergo ueram legem qui eam non acceperint spiritaliter. quod autem non uerum. mendax est. quod mentitur. occidit. littera ergo. quae occidit, mentitur, spiritus, qui uiuificat, uerus est. Accipiamus et sic: lex dei non typus, non umbra. non exemplar caelestium. sed ipsa caelestia. unde et scriptum est. quia finis legis est Christus. non defectus utique. sed plenitudo legis in Christo est, quia uenit legem non soluere. sed implere. sicut enim testamentum est
Abbreviated transcription (Latin):
IN ETERNŨ. ET LEXTUA
UE RI TAS
ossunt quidem singuli facere
opera iustitiȩ : sed non in
aeternum manentia. Di¬
ues ille cui abundarunt in hoc
scło diuitiae. fortasse fecerit
aliqua opera iustitię: quorum
remunerationem inp̃senti uita
accẽperit quod non magna fue¬
rint opera illa nec remuneratio uie
digna ꝑpetua: Quid quod &iam si
facimus opera aliqua iustitiȩ : Facimꝰ
tamen non continua sedrara. Pleriq non
rapiunt aliena: sed nesciunt de ꝓprio
largiri. Ab ii uadentes indebitas facul¬
tates: quospeciem iustitiȩ sibi querant.
solent conferre pauperibus. Non est
ista inaeternum iustitia. Multi iusti
plerumq grauiter deliquerunt: non
habentes ȩternȩ fructum iustitiȩ. Soli
dõ suppetit inꝑpetuum ꝑ om̃a possidere
iustitiam: qui pascit iustos & in iustos.
Non enim beneficis solis referenda
iustitiaẽ. sed illa est uera iustitia. quȩ
ipsis quoq defertur inimicis. Meritoq
ait. iustitiadĩ: diligite in imicos urõs.

Expanded text:
i n aeternum e t l e x tua i n aeternum e t l e x tua uer ita s. possunt quidem singuli facere opera iustitiae, sed non in aeternum manentia. diues ille, cui abundarunt in hoc saeculo diuitiae, fortasse fecerit aliqua opera iustitiae quo- rum remunerationem in praesenti uita acceperit, quod non magna fuerint opera illa nec remuneratione digna perpetua. quid quod, etiamsi facimus opera aliqua iustitiae, facimus tamen non continua, sed rara? plerique non rapiunt aliena, sed nesciunt de proprio largiri; alii inuadentes indebitas facultates. quo speciem iustitiae sibi quaerant, solent conferre pauperibus. non est ista in aeternum iustitia. multi iusti plerumque grauiter deliquerunt non habentes aeternae fructum iustitiae. soli deo suppetit in perpetuum per omnia possidere iustitiam, qui pascit iustos et iniustos; non enim beneficiis solis referenda iustitia est, sed illa est uera iustitia, quae ipsis quoque defertur inimicis, meritoque ait Iustitia dei: diligite inimicos uestros.
Abbreviated transcription (Latin):
paupere atq dispecto mundum redemit. Qr
xp̃s humilitate diabolum uicit. Dicat.
despeltus sum : quia corhumiliatum ds̃
non spernit. quia despectus ille latarus
in abrahȩ nunc requiescit sinu. & diues
ille iastantior affligitur in inferno
Despestus erat moyses: nec sibi idoneus
indebatur : cum adliberandum hebreoꝵ
populum mitteretur. Despestus erat
hieremias. quidicebat. Domina tordñe
eccenescio loqui. quia iuuenis sũ ego
Sed facilius iste despectus eligitur.
Deniq dicitur ei. Noli dicere quia iu¬
uenis sum ego : quia adom̃s quos cumq
miserote abibis. & ꝑ omĩa quecum que
mandauero tibi loqueris: netimueris
a facie eorum quia egotecum sum dicit
dñs ut teliberem. Despectus erat ille.
publicanus quioculos ad cȩlum non au¬
debat leuare: & ideo facilius quã ille
phariseus exaudiebatur. Omnis enĩ
qui se exaltat humiliabitur. & qui se
humiliat exaltabitur. Sequitur¬
UI. INSTITIA ISTITIA

Expanded text:
paupere atque despecto mundum redemit, quia paupere atque despecto mundum redemit, quia Christus humilitate diabolum uicit. dicat: \'despectus sum ̒, quia cor humiliatum deus non spernit, quia despectus ille Lazarus in Abrahae nunc requiescit sinu et diues ille iactantior adfligitur in inferno. despectus erat Moyses nec sibi idoneus uidebatur, cum ad liberandum Hebraeorum populum mitteretur. despectus erat Hieremias. qui dicebat: dominator domine, ecce nescio loqui, quia iuuenis sum ego, sed facilius iste despectus eligitur; denique dicitur ei: noli dicere quia iuuenis sum ego, quia ad omnes quoscumque misero te abibis et per omnia quaecumque mandauero tibi loqueris. ne timueris a facie eorum, quia ego tecum sum, dicit dominus, ut te 1 iberem. despectus erat ille publicanus, qui oculos ad caelum non audebat leuare et ideo facilius quam ille Pharisaeus exaudiebatur; omnis enim qui se exaltat humiliabitur et qui se humiliat exaltabitur. Sequitur: iustitia tua iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
test dicere homo. iuuenis egosum
& despectus: Qui erat ante inpopulo
priore senex suꝑbus dicit: uiuenissum
& despestus. quomodo eccła. nigrasum
& deconx. Premisit nigram: ut augeret
decoram. Sic & hic prȩmisit iuuenem
ut augeret humilitatem. Non dixit
nigrasum decora: nequod nigrum est.
decorum estimaretur. Nom dixit
iuuenissum despestus: neiuuentas dis¬
plicabilis putaretur. seda it uiuenis.
& quodmireris. humilis non superbus.
deiesto proprior quantum̃ti. Sic &
ibi. nigrasum: superiore peccato. sed
dicora confessione peccati & correstionis.
studio. atq amore uistutis. Qitamuis
ergo & syllaba ut grammatici appel¬
lant coniunctiua sit: habetta men
distinctionem qua confusio disiungitur
acseparatur : ut sidicas ambrosium
bassum intus. ẽẽ: unus putatur. Sin aũt̃
adseras ambrosium. bassum intus esse.
duo utiq intelleguntur. Dicat ergo.
iuuenissum & despectus: quia xp̃s in

Expanded text:
test dicere homo: iuuenis ego sum test dicere homo: iuuenis ego sum et despectus, qui erat ante in populo priore senex superbus. dicit: iuuenis sum et despectus, quomodo ecclesia: nigra sum et decora. praemisit nigram, ut augeret decorem; sic et hic praemisit iuuenem, ut augeret humilitatem. non dixit: \'nigra sum decora\', ne quod nigrum est decorum aestimaretur, nec dixit: \'iuuenis sum despectus\', ne iuuentas despicabilis putaretur, sed ait: \'iuuenis\' et, quod mireris, ̒humilis ̒. non \'superbus\', deiecto propior quam tumenti. sic et 101: nigra sum superiore peccato, sed decora confessione peccati ei correctionis studio atque amore uirtutis. quamuis ergo \'et\' syllaba, ut grammatici appellant, coniunctiua sit, habet tamen distinctionem, qua confusio disiungitur ac separatur, ut, si dicas Ambrosium Bassum intus esse, unus putatur, sin autem asseras Ambrosium et Bassum intus esse, duo utique intelleguntur. Dicat ergo: iuuenis sum et despectus, quia Christus in
Abbreviated transcription (Latin):
degeneris conscientiȩ aestimat᷑ infirmitas
Grandis igitur morum adsuȩ facienda
maturitas: quȩ uincat naturam. De¬
niq si consideremus: in para dyso de¬
fecit humilitas. & ideo uenit ȩcaelo.
in paradyso orta est in oboedientia:
&ideo oboedientia cum saluatore des¬
cendit. In flabat caro: unde subiectio
mansuecudinis inuenire non poterat
nterris : Intumuerat omnis p̃uaricato¬
ris hereditas. Deniens dñs iħs: pͥmũ
se exinaniuit . non rapinã arbitratus
.eẽ. se aequalemdõ formam sibi accipi¬
ens & specie inuentus ut homo. humi¬
liauit semetipsum. factus oboediens
usq ad mostem. Nonte moucat. quia
scriptum est: ut homo nonenim simi¬
litudinem suscepit hominis: sedueritatẽ
N am ipse apłs ait alibi. Mediator dĩ &
euangelio afferamus exemplum: ui
& ueritate. Numquid quiadixit quasi
unigeniti similitudinẽ. magis unigeniti
quam ueritatem uoluit aestimari: Non
ergo suꝑ uacue xp̃s aduenit. Iampo¬

Expanded text:
degeneris conscientiae aestimatur infirmitas. degeneris conscientiae aestimatur infirmitas. grandis igitur morum adsuefacienda maturitas, quae uincat naturam. Denique sic consideremus: in paradiso defecit humilitas et ideo uenit e caelo; in paradiso orta est inoboedientia et ideo oboedientia cum saluatore descendit. inflabatur caro. unde subiectio mansuetudinis inueniri non poterat in terris; intumuerat omnis praeuaricatoris hereditas. ueniens dominus Iesus primum se exinaniuit. non rapinam arbitratus esse se aequalem deo, formam serui accipiens; et specie inuentus ut homo humiliauit semet ipsum factus oboediens usque ad mortem. non te moueat, quia scriptum est \'ut homo\'; non enim similitudinem suscepit hominis, sed ueritatem. nam et ipse apostolus ait alibi: mediator dei eteuangelio adferamus exemplum: uidenum gratia et ueritate. numquid. quia dixit \'quasi unigeniti\', similitudinem magis unigeniti quam ueritatem uoluit aestimari? Non ergo supemacuo Christus aduenit. iam po
Abbreviated transcription (Latin):
tiae spiritalis dona custodiat. & sacrȩ
remissionis munera in libata atq in de¬
fessa conseruet. Haec generalia: sed
&iam specialis singulis xp̃ianis sup¬
petit prerogatiua dicendi: iuuenis
ego sum & despectũs. Si humilis corde.
simitis. atq mansuetus. Dicat ergo. iu¬
uenis ego sum & despectus. Prȩmittat
ctatis generalem iastantiam: quo plus cõ¬
mend& humilitatis suȩ gratiam. Non
mirabilis humilitas in senectute. quȩ
afeta uiribus fracta debilitatib: tristis
doloribus. anhela suspiriis. cocta curarũ
aestibus. & ipso uiuendi mesta fastidio.
alacritatem est oblita iactantiae. Rara
sane miuuenibus est humilitas. Ideo que
miranda. dum actas uiret. dumui res soli¬
dȩ : dum sanguis aestuat dum sollicitudo
nescitur . dumignoratur debilitas. dum
letitia frequentatur. tunc feruet iastan¬
tia. tunc se iuuentutis suꝑbus extollit
affectus. tunchumilitas quasi uilȩscit᷑
abiesta contempnitur: tunc subiectio

Expanded text:
tiae spiritalis dona custodiat et sacrae tiae spiritalis dona custodiat et sacrae remissionis munera inlibata atque inoffensa conseruet. Haec generalia. sed etiam specialis singulis christianis suppetit praerogatiua dicendi: iuuenis ego sum et despectus, si humilis corde sit, si mitis atque mansuetus. dicat ergo: iuuenis ego sum et despectus, praemittat aetatis generalem iactantiam. quo plus commendet humilitatis suae gratiam. non mirabilis humilitas in senectute, quae effeta uiribus, fracta debilitatibus, tristis doloribus, anhela suspiriis, cocta curarum aestibus et ipso uiuendi maesta fastidio alacritatem est oblita iactantiae. rara sane in iuuenibus est humilitas ideoque miranda. dum aetas uiget, dum uires solidae, dum sanguis aestuat. dum sollicitudo nescitur, dum ignoratur debilitas. dum laetitia frequentatur, tunc feruet iactantia. tunc se iuuentutis superbus extollit affectus, tunc humilitas quasi uilescit, abiecta contemnitur, tunc subiectio
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis nonlicuit ꝑuenire: Qui¬
cumq enim exierunt de aegypto : pe¬
rierunt in deserto. Mortuus est aaron.
mortua est maria mostuus est & ipse
moyses: solum heesum naue nominissa¬
cris similitudo seruauit. Plaudat iudeus.
quia sicienti illi undam saxa uomuer̃.
mihi decorpore dĩ fon̾luxit aeternus.
meas amaritudines bibit xp̃e: ut mihi
suȩ donaret gratię suauitatem. Dicit
ergo populus xp̃ianus. Iuuenis ego sum
& despectus. iustificationes tuas ponsum
oblitus. Bene hoc dicit: qui iustificauit
dm̃ baptismatis sacrocmentis. Qui enim
baptitatur. iustificat dm̃: quia peccata
propria confitetur. & ad nõ suorum¬
ost prȩstatur indulgentiã delictorum. Iusti¬
ficauit dauid quiait. Tibi soli peccaui
& malum coramte feci. ut iustificeris in
sermonib: tuis. Non iustificauer̃ pharisȩi.
quibaptitari iohannis baptismo noluer̃.
ut ineuangelio legisti. Nec solũ iustifi¬
care satis est: sed&iam non obliuisci iusti¬
ficationum dĩ. Idest: ut intemerata gra¬

Expanded text:
resurrectionis non licuit peruenire ? quicumque enim exierunt de Aegypto, perierunt in deserto. mortuus est Aaron, mortua est Maria, mortuus est et ipse Moyses; solum Iesum Naue nominis sacri similitudo seruauit. plaudat Iudaeus, quia sitienti illi undam saxa uomuerunt: mihi de corpore dei fons fluxit aeternus. meas amaritudines bibit Christus. ut mihi suae donaret gratiae suauitatem. Dicit ergo populus christianus: iuuenis ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum o b lit u s. bene hoc dicit qui iustificauit deum baptismatis sacramentis. qui enim baptizatur iustificat deum, quia peccata propria confitetur et a domino suorum praestolatur indulgentiam delictorum. iustificauit Dauid, qui ait: tibi soli peccaui e t malum coram te feci, ut iustificeris in sermonibus tuis. non iustificauerunt Pharisaei qui baptin Iohannis baptismo noluerunt, ut in euangelio legisti. nec solum iustificare satis est, sed etiam non obliuisci iustificationum dei. id est ut intemerata gra
Abbreviated transcription (Latin):
rela nihil p̃sidii ferens. plurimum of¬
fensȩ afferens. Stabat ergo moyses
mestus. sollicitus. anxius. płi ⁊ peri¬
culis ⁊ querelas. exspestans fidem cae¬
lestium ꝓmissorum. & tacitus secum
ipse uoluebat : quatandem dñs ope in¬
iuriȩ in memor. memor grãe sub ueni¬
ret. Dicit ad eum ds̃. Quid clamas
adme Sonum eius non audio. uocemeiꝰ
agnosco. Silentium cius lego clamorem cius

Expanded text:
rella nihil praesidii ferens, plurimum ofrella nihil praesidii ferens, plurimum offensae adferens. stabat ergo Moyses maestus sollicitus anxius populi et periculis et querellis, expectans fidem caelestium promissorum, et tacitus secum ipse uoluebat. qua tandem dominus ope iniuriae inmemor, memor gratiae subueniret. dicit ad eum dominus: quid clamas ad me? sonum eius non audio, uocem eius agnosco; silentium eius lego, clamorem eius
Abbreviated transcription (Latin):
quiaure audiuit. sed non audiuit¬
ł roph&ȩ dicitur alteri. Ex alta ui¬
rib uocemtuam Anna tamen non
clamabat in corde suo sicut moyses:
sedlo quebatur fortas sẽ quia filios
postulabat. Hoc ẽ bon a quidem sed p̃¬
uata non publica lamabat. Sed qui a
per& offerebat: loquebat᷑ dõ. Clama¬
bat autem moyses. non ꝓse sed pro omni
pło p̃cabatur. Vnde dictum ẽ. ei adño
Quid clamas: Clamabat affestu pio &
sensu ꝓfundo: & personabat in caelo.
miraculis p&cens digna cȩlestibus. ut mun¬
di elementa mutaret. Deniq & ipsius
loci seriem recenseamus. Instabat
pharao & innumeris a egyptiorum sti¬
patus currib urguebat hebreos. Hinc
circum fusus hostis: inde inter fusum
mare plebem dĩ clauserat. Nulla in
armis fiducia. spes nulla in uirib: stre¬
pebat tantũ modo que rela miserabi¬
lis quod cõmodius sibi foret dura in
aegypto seruitutis onera subire. quam
a cerba in deferto morte consumi: que¬

Expanded text:
qui aure audiunt, sed non exaudiuntqui aure audiunt, sed non exaudiunt. Prophetae dicitur alteri: Exalta viribus vocem tuam . 9. Anna tamen non clamabat in corde suo , sicut Moyses, sed loquebatur: fortasse quia filios postulabat, hoc euata, non publica; non clamabat, sed quia a peret, offerebat, loquebatur deo; clamabat autem Moyses, quia non pro se, sed pro omni populo precabatur. unde dictum est ei a domino: qui d clamas? clamabat affectu pio et sensu profundo et personabat in caelo, miraculis petens digna caelestibus, ut mundi elementa mutaret. Denique et ipsius loci seriem recenseamus. instabat Pharao et innumeris Aegyptiorum stipatus curribus urgebat Hebraeos; hinc circumfusus hostis. inde interfusum mare plebem dei clauserat. nulla in armis fiducia, spes nulla in uiribus. strepebat tantummodo querella miserabilis, quod commodius sibi foret dura in Aegypto seruitutis onera subire quam acerba in deserto morte consumi, que
Abbreviated transcription (Latin):
uideret incursus exclamauit in toto cor¬
de suo. Et enim aduersus diabolum non
uocis magnitudine. sed magnanimitate
cordis utendum est. Et tam̃ & uox cor¬
dis. quia est & uox sanguinis. que ad
dm̃ ꝑuenit. Deniq ds̃dicit. Uox san¬
guinis fratris tui clamat adme. Cla¬
mat ergo cornr̃m non sono corporis.
sed cogitationum sublimitate concentuq
uirtutum. Grandis fidei clamor. De¬
niq: in spũ cidoptionis clamamus abba
pater Et ipse sp̃s dĩ clamat in nobis
Aagna uox iustitiȩ. magna ẽ. castitatis
ꝑ quam & mortui locuntur. nec so¬
lum locuntur. sed &iam sicut abel
clamant. At uero iniusti anima nec
uiuens clamat: qui adõ mortua est
Nihil in illa sublime. nihil magni ficũ
est. quale eorum quoꝵ sonus in om¬
nem terram exiuit. & uerba infines
orbis terrarum. Gracili uoce loq̃¬
batur moyses: & plus omnibus au¬
diebatur. Cottidie auditur in eccła.¬
ab illis solis hoc .ẽ. uidȩis non audit᷑

Expanded text:
uideret incursus, exclamauit in toto coruideret incursus, exclamauit in toto corde suo. etenim aduersus diabolum non uocis magnitudine. sed magnanimitate cordis utendum est. Est tamen et uox cordis, quia est et uox sanguinis. quae ad deum peruenit; denique deus dicit: uoxsanguinis fratris tui clamat ad me. clamat ergo cor nostrum non sono corporis, sed cogitationum sublimitate concentuque uirtutum. grandis fidei clamor: denique in spiritu adoptionis clamamus: abba pater et ipse spiritus dei clamat in nobis. magna uox iustitiae, magna est castitatis. per quam et mortui locuntur nec solum locuntur, sed etiam sicut Abel clamant. at uero iniusti anima nec uiuentis clamat, quia deo mortua est. nihil in illa sublime, nihil magnificum est quale eorum, quorum sonus in omnem terram exiuit et uerba in fines orbis terrarum. gracili uoce loquebatur Moyses et plus omnibus audiebatur, cotidie auditur in eccab illis solis, hoc est, Judaeis non auditur,
Abbreviated transcription (Latin):
Haec quoq umbra. totum cottidie pro¬
tegit orbem terrarum. Profuit igitur
conclusio . Conclusit enim ds̃ omnia
in incredulitate: ut omnium misereatur
Sediam consideremus quid in condusione
dicendum sit. & unde incipiendua : .I.
Exclamaui in toto corde Meo
ex audime dñe. iustitias tuas
icit dđ. Cum in prȩssiones
patimur corporales. excla¬
mare consueuimus: ut alios ad p̃sidium
nobis uocare possimus. Premebatur sc̃s
proph&a ad ꝓpinquantib: sibi persecu¬
torib Saul primo infestus. armato eum
in sequebatur exercitu: Postea. parricida
filius imminebat: Non contentus fugien¬
tis exilio : uitam patris querebat eripere.
Sedabillis minus pati potenxt quõs uide
enim conlustatioscĩs nonsolum aduer¬
sum carnem & sanguinem: sed &iam
aduersus principatus & potestates isti¬
us mundi. rectoresq tenebrarum. qui
latronum modo in istius scłi noste hu¬
manis insidiantur affestibus. Horum
igitur sc̃s dđ cumgraues aduersumse fieri

Expanded text:
haec quoque umbra totum cotidie prohaec quoque umbra totum cotidie protegit orbem terrarum. profuit igitur conclusio; conclusit enim deus omnia in incredulitate, ut omnium misereatur. sed iam consideremus, quid in conclusione dicendum est et unde incipiendum. Exclamaui in toto corde meo: exaudime, domine, iustitias tuas icit Dauid. cum inpres- siones patimur corporales, exclamare consueuimus, ut alios ad praesidium nobis uocare possimus. premebatur sanctus propheta adpropinquantibus sibi persecutoribus. Saul primo infestus armato eum insequebatur exercitu, postea parricida filius inminebat; non contentus fugientis exilio uitam patris quaerebat eripere. sed ab illis minus pati poterat, quos in prenim conluctatio sanctis non solum aduersus carnem et sanguinem, sed etiam aduersus principatus et potestates istius mundi rectoresque tenebrarum. qui latronum modo in istius saeculi nocte humanis insidiantur affectibus. horam igitur sanctus Dauid cum graues aduersum se fieri
Abbreviated transcription (Latin):
dominicȩ attigit sanguis stecit. Per
umbram teuidimus: quando non habebas spe¬
ciem neque detorem. Vmbratua caro fuit.
quȩ nr̃arum aestus refrigerauit cupidi¬
tatum quȩ restinxit ignis libidinum.
quȩ auariciȩ diuersarũq passionum
incendia temperauit. Et quid dicã de
umbra dñi. quando & apłoꝵ umbra sa¬
nabat : Ueniente & enim p&ro. unus¬
quisq offerebat aegrossuos quos tran¬
seuntis apłi umbra reddidit sanitati.
Audi quia caro dni umbra erat. Ecce dñs
sed et supernubem leuem. & ueniet in ae¬
gyptum: Eđđ dicit. Sub umbra ala¬
rum tuarum ꝓtegeme. Fastus. ẽ. igitur
ex incinitus umbra nobis. quos sol iniqui¬
tatis exusserat. Uidimus ergo in umbra
cum cumadhuc fides prima ꝓcederet:
sed nunciam totum in luminat mundum:
& tam̃ ad huc eum ꝑ sui corporis quȩ est
eccła umbram uidemus nondum facie
ad faciem. Neq enim oculi corporis di¬
uinitatis possunt recipere fulgorem

Expanded text:
dominicae attigit, sanguis stetit, per dominicae attigit, sanguis stetit, per umbram te uidimus. quando non habebas speciem neque decorem. umbra tua caro fuit, quae nostrarum aestus refrigerauit cupiditatum. quae restinxit ignes libidinum, quae auaritiae diuersarumque passionum incendia temperauit. et quid dicam de umbra domini. quando et apostolorum umbra sanabat? ueniente etenim Petro unusquisque offerebat aegros suos, quos transeuntis apostoli umbra reddidit sanitati. Audi quia caro domini umbra erat: ecce dominus sedet super nubem leuem et ueniet in Aegyptum. et Dauid dicit: sub umbra alarum tuarum protege me. factus est igitur exinanitus umbra nobis, quos sol iniquitatis exusserat. uidimus ergo in umbra eum, cum adhuc fides prima proeederet. sed nunc iam totum inluminat mundum et tamen adhuc eum per sui corporis, quae est ecclesia. umbram uidemus, nondum facie ad faciem; neque enim oculi corporis diuinitatis possunt recipere fulgorem.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑsecuti sunt nos suꝑ aquilas cęli : in
montib: ascensi sunt. in deserto insidiatus
est nobis. Demonstrauit sũmã concdusio¬
nem.: nec ullum remedium nisi in aduentũ
sit ad ferre medicinam. Et quasi osten¬
in umbra eius uiuemus in tergentes ⁊
in fra. Bibes inquit ⁊ in hebriaberis.
adhuc uisitabit inquitates tuas. reuela¬
uit suꝑ peccata. Quam breuit̃ aduentũ
& passionem eius expressit. remissionẽq
oninium peccatorum: Quã aperte n¬
congregationem futurarum gentium de¬
clarauit: Hinc illud apostolicũ quia
cecitas expaste isrł contigit. donec ple¬
nitudo gentium intraret. ⁊ si comis isrł sal¬
uus fieret. Uenidñẽ ihũ: sediam non in
umbra. sed in sole iustitiȩ. Si umbra ꝓ¬
fuit. si passionis tuȩ umbra protexit.
si corporis umbra saluauit. quantum con¬
ferre poterit daritas apertȩ uistutis
Perumbram. lepracurata est. Perumbrã
quoq illius feminȩ quȩ fimbriam uestis

Expanded text:
qui persecutisunt nos super aquilas caeli. in qui persecutisunt nos super aquilas caeli. in montibus accensi sunt. in deserto insidiatus est nobis. Demonstrauit summam conclusionem nec ullum remedium nisi in aduentu dsit adferre medicinam. et quasi ostenin umbra eius uiuemus inter gentes, et infra: bibes, inquit, et inebriaberis adhuc. uisitauit iniquitates tuas, reuelauit super peccata. quam breuiter aduentum et passionem eius expressit remissionemque omnium peccatorum. quam aperte congregationem futuram gentium declarauit! hinc illud apostolicum: quia caecitas exparte Israel contigit, donec plenitudo gentium intraret et sic omnis Israel saluus fieret. Ueni. domine Iesu, sed iam non in umbra, sed in sole iustitiae. si umbra profuit, si passionis tuae umbra protexit, si corporis umbra saluauit. quantum conferre poterit claritas aperta uirtutis! per umbram lepra curata est, per umbram quoque illius feminae, quae fimbriam uestis