comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t introiuit iterum in si¬
nagogam: et erat ibi ho¬
nio habens manum aridam.
Et obseruabant eum si sabba¬
tis curaret: ut accusarent il¬
lum. Et ait homini habenti ma¬
num aridam. Surge in medi¬
um. Et dicit eis. Licet sabba¬
tis benefacere an male: aĩam
saluam facere an perdere? At
illi tacebant. Et circunspiciens
eos cum ira: contristatus suꝑ
cecitatem cordis eorum. dicit
homini. Extende manum tuã.
Et extendit. Et restituta ẽ ma¬
nus illi. Exeuntes autem sta¬
tim pharisei cum herodianis
consilium faciebant adu̾su
eum. quomodo eum ꝑderent.
Et hiesus cum discipulis suis
secessit ad mare. Et multa tur¬
ba a galilea et iudea secuta ẽ
eum: et ab hierosolimis et ab
idumea et trans iorcdanen. Et
qui circa tirum et sidonem mł¬
titudo magna audientes que
faciebat: uenerunt ad eum.
Et dixit discipulis suis. ut na¬
uicula sibi deseruiret ꝓpter tͦ
bam: ne compͥmerent eum.
Multos enim sanabat: ita
ut irruerent in eum ut illũ
tangerent quotquot habelãt

Expanded text:
t introivit iterum sagogam et erat ibi homo habens manum aridam et observabant eum si sabbatis curaret ut accusarent illum et ait homini habenti manum aridam surge in medium et dicit eis licet sabbatis bene facere an male animam salvam facere an perdere at illi tacebant et circumspiciens eos cum ira contristatus super caecitatem cordis eorum dicit homini extende manum tuam et extendit et restituta est manus illi exeuntes autem statim Pharisaei cum Herodianis consilium faciebant adversus eum quomodo eum perderent et Iesus cum discipulis suis secessit ad mare et multa turba a Galilaea et Iudaea secuta est eum et ab Hierosolymis et ab Idumea et trans Iordanen et qui circa Tyrum et Sidonem multitudo magna audientes quae faciebat venerunt ad eum et dixit discipulis suis ut navicula sibcomprimerent eum. Multos enim sanabat, ita ut irruerent in eum, ut illum tangerent, quotquot habebant
Abbreviated transcription (Latin):
pocrite qui decimatis mentã
et anetum et ciminum: et re-¬
liquistis que grauiora sunt
legis. iudicium. et miscd̃iam.
et fidem. Hec oportuit facere:
et illa ñ omittere. Duces ceci ex¬
colantes culicem. camelum au¬
tem glutientes. Ne uobis scribe
et pharisei ypocrite: quia mun¬
datis qd̃ deforis est calicis ⁊ pa¬
rapsidis. intus autem pleni e¬
stis rapina et immunditia.
Pharisee cece muncla prius qd̃
intus est calicis et parapsidis:
ut fiat et id qd deforis est mun¬
dum. Ue uobis scribe et phari¬
sei ẏpocrite: qui similes estis
sepulchris dealbatis. que afo¬
ris parent homini speciosa.

Expanded text:
ecimatis mentam . et anethum et cyminum, et reliquistis quae grauiora sunt legis: iudicium et misericordiam et fidem. haec oportuit facere et illa non omittere. duces caeci, excolantes culicem, camelum autem glutientes. uae uobis, scribae et Pharisaei hypocritae, quia mundatis quod de foris est calicis et parapsidis, intus autem pleni sunt rapina et omni inmunditia. Pharisaee caece, munda prius quod intus est calicis et parapsidis, ut fiat et id quod de foris est mundum. uae uobis, scribae et Pharisaei hypocritae, quia similes estis sepulchris dealbatis, quae a foris paren
Abbreviated transcription (Latin):
rat in altari: iurat in eo. et
in omnibus que super illud
sunt. Et quicunq iurauerit
intemplo: iurat in illo. et in
eo qui habitat in ipso. Et qui
iurat in celo: iuurat in throno
dei et in eo qui sedet suꝑ eum.

Expanded text:
rat in altari, jurat in eo, et in omnibus, quae super illud sunt. Et quicumque juraverit in templo, jurat in illo, et in eo, qui habitat in ipso: et qui jurat in coelo, jurat in throno Dei, et in eo, qui sedet super eum.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓpter tuam loquelam credi¬
mus. Ipsi enim audiuimus
et scimus: quia hic est uere
saluator mundi.Post duos
autem dies exiit inle: et abi¬
it in galileam. Ipse enim hie¬
sus testimoniũ perhibuit: qͥ
a ꝓpheta in sua patria honorẽ
non habet. sum ergo uenisset
in galileam: exceperunt eum
galilei. cum om̃ia uidissent
que fecerat hierosolimis in di-¬
e festo. Et ipsi enim uenerant
in diem festum. Uenit ergo
iterum inchana galilee: ubi
fecit aquam uinum. Et erat
quiclam regulus: cuius filiꝰ
infirmabatur capharnaum.
Hic cum audisset quia hiesus

Expanded text:
pter tuam loquellam credimus ipsi enim audivimus et scimus quia hic est vere salvator mundi post duos autem dies exiit inde et abiit in Galilaeam ipse enim Iesus testimonium perhibuit quia propheta in sua patria honorem non habet cum ergo venisset in Galilaeam exceperunt eum Galilaei cum omnia vidissent quae fecerat Hierosolymis in die festo et ipsi enim venerant in diem festum venit ergo iterum in Cana Galilaeae ubi fecit aquam vinum et erat quidam regulus cuius filius infirmabatur Capharnaum hic cum audisset quia Iesus
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. qui et illuminabit abscõ¬
dita tenebrarum. et manifesta¬
bit consilia cordium: et tunc
laus erit unicuiqz a deo. Hec
autem fratres transfiguraui ĩ
me et apollo. ꝓpter uos: ut i
nobis discatis. ne supra quam
scriptum est unus adu̾sus al¬
terum infletur pro alio. Quis
enim te discernit: Quid au¬
tem habes qd̃ ñ accepistiꝰ Si
autem accepisti: quid gloria¬
ris quasi ñ acceperis: Iam sa¬
turati estis: iam diuites facti
estis. Sine nobis regnatis. Et u¬
tinam regnetis: ut et nos uo¬
biscum regnemus. Puto enim
deus nos apostolos nouissimos
ostendit.tanquam morti desti¬
natos: quia spectaculum fa-¬
cti sumus mundo. et angelis
et hominib. Nos stulti sumꝰ¬
ꝓpter xp̃m: uos autem pruden¬
tes in xp̃o. Nos infirmi: uos
autem fortes. hos nobiles: nos
autem ignobiles. Usq in hanc
horam. et esurimus et sitimus
et nudi sumus. et colaphis ce¬
dimur. et instabiles sumus:
et laboramus operantes ma-¬
nib nris. Malelicimur: et be¬

Expanded text:
nabit abscondita tenebrarum et manifestabit consilia cordium et tunc laus erit unicuique a Deo haec autem fratres transfiguravi in me et Apollo propter vos ut in nobis discatis ne supra quam scriptum est unus adversus alterum infletur pro alio quis enim te discernit quid autem habes quod non accepisti si autem accepisti quid gloriaris quasi non acceperis iam saturati estis iam divites facti estis sine nobis regnastis et utinam regnaretis ut et nos vobiscum regnaremus puto enim Deus nos apostolos novissimos ostendit tamquam morti destinatos quia spectaculum facti sumus mundo et angelis et hominibus nos stulti propter Christum vos autem prudentes in Christo nos infirmi vos autem fortes vos nobiles nos autem ignobiles usque in hanc horam et esurimus et sitimus et nudi sumus et colaphis caedimur et instabiles sumus et laboramus operantes manibus nostris maledicimur et be
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m in gloriam et laudem dei.
Scire autem uos uolo fratres
quia que circa me sunt magis
ad ꝑfectum uenerunt euange¬
lii : ita ut uincula mea manife¬
sta fierent in xͦ in om̃i pretorio
et in ceteris om̃ib: ut plures
auderent sine timore u̾bũ dei
loqui. Quidam qͥdẽ et ꝓpt̾ in-¬
uidiam et contentionẽ: qͥdam
autem et ꝓpter bonam uolun¬
tatem xp̃m predicant. Qͥdam
ex caritate: scientes qm̃ in defẽ¬
sione euangelii positus sũ. Qui¬
clam autem ex contentione xͫ
annuntiant ñ sincere: existimã¬
tes pressuram se suscitare uin¬
culis meis. Quid enim. dum
om̃i modo. siue per occasionem.
siue per ueritatem xp̃s annun¬
tietur: Et in hoc gaudeo: sed et
gaudebo. Scio enim quia hoc
michi ꝓueniet in salutem. per
urãm orationẽ et sumministra.¬
in nullo confundar. sed in om̃i
fidutia sicut semꝑ et nunc ma¬
gnificabitur xp̃s in corpore me¬
o. siue ꝑ uitam siue ꝑ mortem.
Michi enim uiuere xp̃s ẽ: ⁊ mo¬
ri lucrum. Qd̃ si uiuere in carne

Expanded text:
 in gloriam et laudem Dei. Scire autem vos volo, fratres, quia quae circa me sunt, magis ad profectum venerunt Evangelii: ita ut vincula mea manifesta fierent in Christo in omni praetorio, et in caeteris omnibus; et plures auderent sine timore verbum Dei loqui. Quidam quidem et propter invidiam et contentionem, quidam autem et propter bonam voluntatem Christum praedicant. Quidam ex charitate, scientes qsione Evangelii positus sum. Quidam autem ex contentione Christum annuntiant non sincere, existimantes pressuram suscitare vinculis meis. Quid enim? dum omni modo, sive per occasionem, sive per veritatem Christus annuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaudebo. Scimihi proveniet in salutem per vestram orationem et sumministram nullo confundar, sed in omni fiducia sicut semper, et nunc magnificabitur Christus in corpore meo, siue per uitam, siue per mortem. mihi enim uiuere Christus et mori lucrum. quod uiuere in carne
Abbreviated transcription (Latin):
est thesaurus tuus: ibi est et cor
oculus tuus. Si fuerit oculus
tuus simplex: totum corpus
tuum lucidum erit. Si autem
oculus tuus nequam fuerit:
totum corpus tuum tenebrosũ
erit.Si ergo lumen qd̃ in te est
tenebre sunt. ipse tenebre quan¬

Expanded text:
est thesaurus tuus, ibi est cor orporis tui est oculus tuus. Si fuerit oculus tuus simplex, totum corpus tuum lucidum erit. Si autem oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit. Si ergo lumen quod in te est tenebrae sunt, ips
Abbreviated transcription (French):
itum cõmonefacit
et instruit de consti¬
tutione presbiterii
ac de sp̃uali conu̾sa¬
tione et de hereticis uitandis.
cdunt: scͥbens ei a nichopoli. Ex¬

Expanded text:
itum commonefacit et instruit de constitutione presbyterii, et de spirituali conversatione, et de haereticis vitandis, dunt, scribens ei a Nicopoli.
Abbreviated transcription (Latin):
erunt decidentes: et uirtutes
que sunt in celis mouebunt᷑.
Et tunc uidebunt filium hoĩs
uenientem in nubib: cum uir¬
tute multa et gloria. Et tunc
mittet angelos suos. et congre¬
gabit electos suos a quatuor
uentis: a summo terre usq ad
suminũ celi. Aficu autẽ disci¬
te parabolam.Cum iam ramꝰ
eius tener fuerit. et nata fue¬
rint folia: cognoscitis quia ĩ
ꝓximo sit estas. Sic et uos cũ
uideritis hec fieri: scitote quod
in proximo sit in ostiis. Amen
dico uobis: qm̃ ñ transibit ge-¬
neratio hec donec om̃ia ista fi¬
ant. Celum et terra transibũt:
u̾ba autem mea ñ transibunt.
De clie autem illo uel hora ne¬
mo scit. neq angeli in celo. ne

Expanded text:
virtutes que sunt in celis movebuntur. Et tunc videbunt filium hominis venientem in nubibus cum virtute multa et gloria. Et tunc mittet angelos suos: et congregabit electos suos a quatuor ventis a summo terre: usque ad summum celi. A ficu autem discite parabolam. Cum jam ramus ejus tener fuerit: et nata fuerint folia: cognoscetis quia in proximo sit estas. Sic et vos: cum videritis hec fieri; scitote quod in proximo sit in ostiis. Amen dico vobis: quoniam non transiet generatio hec: donec omnia ista fiant. Celum et terra transibunt: verba autem mea non transibunt. De die autem illa vel hora. Nemo scit: ne
Abbreviated transcription (Latin):
spectis om̃ib cum iam uespera
esset hora: exiit in bethaniam
cum duodecim. Et alia die cum
exirent a bethania: esuriit.Cũq
folia: uenit siquicd forte inue¬
niret in ea. Et cum uenisset ad
eam: nichil inuenit preter fo¬
lia. Non enim erat tempus fico¬
rum. Et respondens clixit ei Iam
non amplius in et̾num qͥsqͣm
fructum ex te manducet. Et au¬
cdiebant discipuli eius. Et ueni¬
unt hierosolimam. Et cum in¬
troisset templum: cepit eicere
uendentes et ementes intẽplo.
Et mensas nũmularioꝵ et ca¬
thedras uendentiũ columbas

Expanded text:
spectis omnibus. cum iam uespera esset, exisse dicit in Bethaniam cum duodecim, et alia die cum exirent a Bethania esurisse uid forte inveniret in ea et cum venisset ad eam nihil invenit praeter folia non enim erat tempus ficorum et respondens dixit ei iam non amplius in aeternum quisquam fructum ex te manducet et audiebant discipuli eius et veniunt Hierosolymam et cum introisset templum coepit eicere vendentes et ementes in templo et mensas nummulariorum et cathedras vendentium col
Abbreviated transcription (Latin):
it illis. Ite in castellum qd̾ ẽ
contra uos: et statim introe¬
untes illuc inuenietis pullũ
ligatum. suꝑ quem nemo ad¬
huc hominum sedit. Soluite
illum: et adducite. Et siquis
uobis dixerit. quid facitis: di¬
cite quia dño necessarius est
et continuo illum dimitcet
huc. Et abeuntes inuenerũt
pullum ligatum ante ianu¬
am foris in biuio: ⁊ soluunt
eum. Et quidam de illic stan¬
tibus dicebant illis. Quicd faci¬
tis soluentes pullum: Qui cli¬
xerunt eis sicut preceperat il¬
lis hiesus. Et dimiserunt eis.¬
Et dduxerunt pullum ad hiesum:
et imponunt illi uestimenta su¬
a et sedit suꝑ eum. Multi autẽ
uestimenta sua strauerunt ĩ ui¬
a: alii autem frondes cedebant
de arborib et sternebant in uia.
Et qui preibant et qui seq̃bant᷑
clamabant dicentes. Osanna:
benedictus qui uenit in nomi-¬
ne dñi. Genedictum qd̾ uenit

Expanded text:
is ite in castellum quod est contra vos et statim introeuntes illuc invenietis pullum ligatum super quem nemo adhuc hominum sedit solvite illum et adducite et si quis vobis dixerit quid facitis dicite quia Domino necessarius est et continuo illum dimittet huc et abeuntes invenerunt pullum ligatum ante ianuam foris in bivio et solvunt eum et quidam de illic stantibus dicebant illis quid facitis solventes pullum qui dixerunt eis sicut praeceperat illis Iesus et dimiserunt eiset duxerunt pullum ad Iesum et inponunt illi vestimenta sua et sedit super eo multi autem vestimenta sua straverunt in via alii autem frondes caedebant de arboribus et sternebant in via et qui praeibant et qui sequebantur clamabant dicentes osanna benedictus qui venit in nomine Domini benedictum quod veni
Abbreviated transcription (Latin):
ita et uos. Suꝑ om̃ia autẽ hec
caritatem habete: qd̃ est uin¬
culum ꝑfectionis. Et pax xp̃i
exultet in cordib urĩs: in qua
et uocatiestis. in uno corpore.
Et grati estote. Uerbum xpisti
habitet in uobis abundanter
in om̃i sapientia: docentes et
cõmorientes uosmet ip̃os psal¬
mis ymnis canticis sp̃ualib.
in gratia cantantes in cordib
uestris deo. Omne qd̃cunq fa¬
citis in u̾bo aut in oꝑe: om̃ia
in nomine dñi hiesu xp̃i. gra¬
tias agentes deo et patri per
ipsum. Mulieres subdite esto¬
te uiris. sicut oportet: in dño.
Uiri diligite uxores urãs: et
nolite amari esse ad illas. Filii
obedite parentib per omnia
hoc enim placitum est in do¬
mino. Patres nolite ad indi-¬
gnationem ꝓuocare filios ue¬
stros: ut ñ pusillo animo fi¬
ant. Serui obedite ꝑ om̃ia dñis¬
carnalib: ñ ad oculum seruien¬
tes quasi hominibz placentes

Expanded text:
utem haec caritatem habete, quod est uinculum perfectionis. et pax Christi exultet in cordibus uestris, in qua et uocati estis in uno corpore: et gratia estote. uerbum Christi habitet in uobis abundanter in omni sapientia: docentes et commonentes uosmet ipsos psalmis, hymnis, canticis spiritalibus in gratia, cantantes in cordibus uestris deo. omne quodcumque facitis in uerbo aut in opere, omnia in nomine domini Iesu, gratias agentes deo et patri per ipsum. mulieres, subditae estote uiris, sicut oportet in domino. uiri, diligite uxores et nolite amari esse ad illas. filii, oboedite parentibus per omnia, hoc enim placitum est in domino. patres, nolite ad indignationem prouocare filios uestros, ut non pusillo animo fiant. serui, oboedite per omnia domicarnalibus, non ad oculum seruientes qua
Abbreviated transcription (Latin):
indextra dei sedens. Que sursũ
sunt sapite: ñ que suꝑ terram
Mortui enim estis: et uita
uestra abscondita est cum xͦ
in deo. Cum autem xp̃s appa¬
ruerit uita ur̃a: tunc et uos
apparebitis cum ip̃o in gloria.
Mortificate ergo membra ue
stra que sunt suꝑ t̾ram: forn¬
cationem. ĩmunditiã. libidi¬
nem. concupiscentiã malam.
et auaritiam que ẽ simulachͦ¬
rum seruitus. Propter que ue¬
nit ira dei suꝑ filios increduli¬
tatis: in quib et uos ambula¬
stis aliquando cum uiueretis
in illis. Nunc autem deponi¬
te et uos om̃ia: iram. inligna¬
tionem. malitiam. blasphemi
am. turpem sermonẽ de ore ue¬
stro. Nolite mentiri inuicem
expoliantes uos ueterem ho-¬
minemcum actib suis. ⁊ in¬
duentes nouum. eum qui re¬
nouatur in agnitionẽ. scd̃m
imaginẽ eius qui creauit e¬
mina. gentilis et iudeus. cir¬
cuncisio et p̃putium. barbar̃
et scita. seruus et liber. sed oĩ¬
a et in om̃ib xp̃s. Induite uos
ergo sicut electi dei scĩ et dile¬

Expanded text:
 quae sursum sunt sapite, non quae super terram. Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Cum autem Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria. Mortificstra quae sunt super terram, fornicationem, inmunditiam, libidinem, concupiscentiam malam et auaritiam quae est idolarum seruitus: propter quae uenit ira dei super filios incredulitatis. in quibus et uos ambulastis aliquando, cum uiueretis in illis; nunc autem deponite st uos omnia, iram, indignationem, malitiam, blaspheam turpem sermonem de ore vestro nolite mentiri invicem expoliantes vos veterem hominem cum actibus eius et induentes novum eum qui renovatur in agnitionem secundum imaginem eius qui creavit e gentilis et Iudaeus circumcisio et praeputium barbarus et Scytha servus et liber sed omnia et in omnibus Christus induite vos ergo sicut electi Dei sancti et dile
Abbreviated transcription (Latin):
cum: et ait. Faciam michi no¬
men. et glorificabor in regno:
et debellabo iudam et eos qui
cum ipso sunt. qui sꝑnebant
u̾bum regis. Et preparauit se:
et ascenderunt cum eo castra
impioꝵ fortes auxiliarii. ut
facerent uindictam in filios
isrł̃. Et appropinquauerunt
usq bethoron. Et exiuit iudas
obuiam illicum paucis. Ut
uiderunt autem exercitum
ueniẽtem sibi obuiam: dixe¬
runt iude. Quomodo poteri¬
mus pauci pugnare ad mul¬
titudinem tantam. tam for¬
tem: Et nos fatigati sumus
ieiunio hodie. Et ait iudas.
Eacile est concludi multos ĩ
manus paucoꝵ: et ñ est diffe¬
rentia in conspectu dei celi li¬
berare in multis et in paucis :¬
qm̃ ñ in multitudine exercitꝰ
uictoria belli: sed de celo forti¬
tudo est. Ipsi ueniunt ad nos
in multitudine contumaci
et suꝑbia: ut disꝑdant nos
et uxores nrãs et filios nrõs.
et ut spolient nos. Nos uero
pugnabimus pro animab
nrĩs et legib nris: et ip̃e do¬
minus conteret eos ante fa¬

Expanded text:
cum et ait faciam mihi nomen et glorificabor in regno et debellabo Iudam et eos qui cum ipso sunt qui spernebant verbum regis et praeparavit se et ascenderunt cum eo castra impiorum fortes auxiliarii ut facerent vindictam in filios Israhel et adpropinquaverunt usque Bethoron et exivit Iudas obviam illi cum paucis ut viderunt autem exercitum venientem sibi obviam dixerunt Iudae quomodo poterimus pauci pugnare ad multitudinem tantam tam fortem et nos fatigati sumus ieiunio hodie et ait Iudas facile est concludi multos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei caeli liberare in multis et in paucis quia non in multitudine exercitus victoria belli sed de caelo fortitudo est ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et superba ut disperdant nos et uxores nostras et filios nostros et ut spolient nos nos vero pugnabimus pro animabus nostris et legibus nostris et ipse Dominus conteret eos ante fa
Abbreviated transcription (Latin):
lus crucifixus est pro uobis.
aut in nomine pauli bapti-¬
zati estis: Gratias ago deo¬
meo quod neminem ur̃m ba¬
ptiraui. nisi crispum et gaiũ:
nequis licat quod in nomi-¬
ne meo baptizati estis. Bapti¬
⁊ aui autem et stephane domũ.
Ceterum nescio siquem aliũ¬
ur̃m baptiz auerim. Non enĩ
misit me xp̃s baptizare. sed
euangelizare: ñ insapientia
uerbi. ut ñ euacuetur crux xp̃i.
Uerbum enim crucis ꝑeunti¬
bus quidem stultitia est: his
autem qui salui funt id est no¬
bis uirtus dei est. Scriptum ẽ
enim. Perdam sapientiam sa¬
pientium: et prudentiam pru¬
dentium reprobabo. Ubi sapi¬
ens: Hbi scriba: Ubi conqui¬
sitor huius seculi: Nonne stul¬
tam fecit deus sapientiã hu¬
ius mundi; Nam quia in dei
sapientia ñ cognouit mundꝰ
per sapientiam deum: placu¬
it deo per stultitiã predicati¬
onis saluos facere credentes.
Qm̃ et iudei signa petunt:
et greci sapientiam querunt.

Expanded text:
lus crucifixus est pro vobis: aut in nomine Pauli baptizati estis? Gratias ago Deo quod neminem vestrum baptizavi nisi Crispum et Cajum. Ne quis dicat: quod in nomine meo baptizati estis. Baptizavi autem et Stephane domum. Ceterum nescio si quem alium baptizaverim. Non enim misit me Christus baptizare: sed evangelizare. Non in sapientia verbi: uVerbum enim crucis pereuntibus quidem stultitia est, his autem qui salui fiunt, id est nobis, uirtus Dei est. Scriptum est enim: Perdam sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobabo. Ubi sapiens, ubi scriba ubi inquisitor huius seculi? Nonne stultam fecit Deus sapientiam huius mundi? Nam quia in Dei sapientia non cognouit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis saluos facere credentes. Quoniam Iudaei signa petunt, et Graec
Abbreviated transcription (Latin):
mathathias uoce magna in ci¬
uitate. dicens. Omnis qui ⁊e¬
lum habet legis: statuens te¬
stamentum exeat post me. Et
fugit ipse et filii eius in mon¬
tes: et reliquerunt quecunq
habebant in ciuitate. Tunc de¬
scenderunt multi querentes
iustitiam et iudicium in de¬
sertum. ut sederent ibi ipsi et
filii eorum et mulieres eoꝵ et
pecora eoꝵ: qm̃ indurauerũt
suꝑ eos mala. Et renuntiatũ
est uiris regis et exercitui qui
erant in hierłm in ciuitate da¬
uid: qm̃ discessissent uiri qui¬
dam qui dissipauerunt man¬
datum regis in loca occulta
in clesertum. et abissent post
illos multi. Et statim ꝑrexe¬
runt ad eos: et constituerũt
adu̾sus eos prelium in lie
sabbatoꝵ. Et dixerunt ad eos.
Resistitis et nunc adhuc: Exi

Expanded text:
Matthathias voce magna dicens omnis qui zelum habet legis statuens testamentum exeat post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate tunc descenderunt multi quaerentes iudicium et iustitiam in desertum ut sederent ibi ipsi et filii eorum et mulieres eorum et pecora eorum quoniam induraverunt super eos mala et renuntiatum est viris regis et exercitui qui erat in Hierusalem civitate David quoniam discessissent viri quidam qui dissipaverunt mandatum regis in loca occulta in deserto et abissent post illos multi et statim perrexerunt ad eos et constituerunt adversus eos proelium in die sabbatorum et dixerunt ad eos resistitis et nunc adhuc exi
Abbreviated transcription (Latin):
cio enim promptum am¬
mum uestrũ pro quode
uobis glorior apud macedo¬
nas. qm et achaia parata est
ab anno preterito: et uestra e¬
mulatio prouocauit plurimos.

Expanded text:
cio enim promtum anmum uestrum, pro quo de uobis glorior apud Machedonas, quoniam Achaia parata est ab anno praeterito et uestra aemulatio prouocauit plurimos.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ficiet sp̃u oris sui. et destru¬
et illustratione aduentꝰ suiꝰ
eum cuiꝰ est aduentꝰ scd̃m ope¬
rationem satane in omni uir¬
tute et signis et ꝑcligiis men¬
dacib. et in om̃i secductione in¬
quitatis his qui pereunt: eoꝙ
caritatem ueritatis ñ receꝑunt
ut salui fierent. Ideo mitcet il¬
lis d̃s oꝑatõem erroris ut cre
clant mendatio: ut iudicent᷑
õs qͥ ñ crediderunt ueritati sed
consenserunt iniqͥtati. Nos au¬
tem debemꝰ grãs agere deo semꝑ
pro uobis frẽs diecti a deo. qd̃¬
elegerit nos deus pͥmitias in sa¬
lutem inscĩficatione sp̃s et fi
de ueritatis: in qua et uocauit
uos per euangelium nr̃m in

Expanded text:
interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui eum; cujus est adventus secundum operationem Satanae, in omni virtute, et signis, et prodigiis mendacibus, et in omni seductione iniquitatis, his qui pereunt, eo quod charitatem veritatis non receperunt ut salvi fierent. Ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut crdant mendacia, ut judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati. Nos autem debemus gratias agere Deo semper pro vobis, fratres dilecti a Deo, quoelegerit nos Deus primitas in salutem in sanctificatione spiritus et in fide veritatis, in qua et vocavit vos per Evangeliu
Abbreviated transcription (Latin):
sent uirtutes que facte sunt ĩ
uobis. olim in cilicio et cinere
penitentiam egissent. Uerun¬
tamen cuco uobis: tiro et sido¬
ni remissius erit in die iudicii
quam uobis. Et tu capharna¬
um. nunquid usq in celũ exal¬
taberis: Osq in infernum descẽ¬
des.Quia si in sodomis facte fu¬
issent uirtutes que facte sunt

Expanded text:
quae factae sunt in vobis, olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent. Verumtamen dico vobis: Tyro et Sidoni remissius erit in die judicii, quam vobis. Et tu Capharnaum, nunquid usque in coelum exaltaberis? usque in infernum descendes: quia si in Sodomis factae fuissent virtutes qu
Abbreviated transcription (Latin):
nostris. Et ne nos inducas in
temptationẽ: sed libera nos
amalo.amen.Si enim dimi¬
seritis hominib peccata eo¬
rum: dimittet et uobis pater
uester celestis delicta ur̃a. Si
audem ñ dimiseritis homi¬
nib: nec pater uester dimit¬
tet pcc̃a uestra. Cum autem
ieiunatis:nolite fieri sicut
ypocrite tristes. Ext̾minant
enim facies suas: ut pareãt
hominib ieiunantes. Amen

Expanded text:
s nos in temptationem, sed libera nos a malo. si enim dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et uobis pater uester caelestis delicta uestra. si autem non dimiseritis hominibus, nec pater uester dimittet peccata uestra. cum autem ieiunatis, nolite fieri sicut hypocritae tristes. exterminant enim facies suas, ut pareant hominibus ieiunantes.
Abbreviated transcription (Latin):
lucem. ut ñ arguantur opera
eius. Qui autem facit uerita¬
tem uenit ad lucem: ut mani¬
festentur opera eius.quia in
deo sunt facta. Post hec uenit
hiesus et discipuli eius in iu-¬
deam terram: et illic demoraba¬
tur cum eis. et baptirabat. E¬
rat autem et iohannes bapti¬
⁊ans in ennon iuxta salim:qͥ¬
a aque multe erant illic:⁊ ue¬
niebant et baptizabant᷑. Non¬
dum enim missus fuerat io
ergo questio ex discipulis io¬
hannis cum iudeis de purifica¬
tione: et uenerunt ad ioh̾em
et dixerunt ei. Liabbi qͥ erat
tecum trans iorclanen. cui tu¬
cestimoniũ perhibuisti: ecce
hic baptizat. et om̃s ueniunt
ad eum. Respondit iohannes:
et dixit.Non potest homo acci¬
pere quicquam: nisi fuerit ei
latum de celo. Ipsi uos michi
testimonium perhibetis. qd̃
dixerim. ego ñ sum xp̃s: sed
quia missus sum ante illũ.
Qui habet sponsam: sponsus
est.Amicus autem sponsi qͥ
stat et audit eum: gaudio
gaudet propter uocem sponsi.
Hoc ergo gaudium meũ im-¬

Expanded text:
r opera eius qui autem facit veritatem venit ad lucem ut manifestentur eius opera quia in Deo sunt facta post haec venit Iesus et discipuli eius in iudaeam terram et illic demorabatur cum eis et baptizabat erat autem et Iohannes baptizans in Aenon iuxta Salim quia aquae multae erant illic et adveniebant et baptizabantur nondum enim missus fuerat in ergo quaestio ex discipulis Iohannis cum Iudaeis de purificatione et venerunt ad Iohannem et dixerunt ei rabbi qui erat tecum trans Iordanentestimonium perhibuisti, ecce hic baptizat; et omnes veniunt ad eum. Respondit Joannes, et dixit: Non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit ei datum de coelo. Ipsi vos mihi testimonium perhibetis, quod dixerim: Ego non sum Christus, sed quia missus sum ante illum. Qui habet sponsam, sponsus est: amicusstat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc ergo gaudium meum im
Abbreviated transcription (Latin):
difficile intrabit in regnum
celorum. Et iterum dico uobis.
Facilius est camelum per fora¬
men acus transire: quam di¬
uitem intrare in regnum celo¬
rum. Auditis autem his: disci¬
puli mirabantur ualde dicen¬
tes. Quis ergo poterit saluus
esse. Aspiciens autem hiesus
lixit eis.Apud homines hoc

Expanded text:
difficile intrabit in regnum difficile intrabit in regnum caelorum. et iterum dico uobFacilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelorum. Auditis autem his, discipuli mirabantur valde, dicentes: Quis ergo poterit salvus esse? Aspiciens autem Jesus, dixit illis: Apud homines hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Discipuli autem increpabãt eos.
Hiesus uero ait eis. Sinite par¬
uulos: et nolite prohibere eos¬
ad me uenire. Taliũ ẽ enĩ regnũ
celoꝵ. Et cũ imposuisset eis ma¬
nus: abiit inde. Et ecce unꝰ acce¬
dens ait illi. Magist̾ bone̾. qͥd bo¬
ni faciã. ut habeã uitã eternã:
Qui dixit ei. Quid me interro¬
gas de bono: Unus est bonus
deus. Si autem uis ad uitam
ingredi: serua mandata. Di¬
cit illi. Que; Hiesus autem di¬
xit. Non homicidium facies. ñ
adulterabis. ñ facies furtum.
ñ falsum testimoniũ dices. Ho¬
nora patrem tuũ et matrem:
et diliges ꝓximũ tuũ sicut te
ipsum. Dicit ei adolescens. Oĩa
hec custodiui. Quid adhuc mi¬
chi deest:Ait illi hiesus. Si uis
perfectus esse: uade et uende
que habes et cla pauperibus.
et habebis thesaurum in celo.
et ueni sequere me. Cum au-¬
disset autem adolescens u̾bũ:
abiit tristis. Erat enim habens
multas possessiones. Hiesus
autem dixit discipulis suis.
Amen dico uobis: quia diues

Expanded text:
discipuli autem increpabant eos. Iesus uero ait eis: sinite paruulos et nolite eos prohibere ad me uenire. talium est enim regnum caelorum. et cum inposuisset eis manus, abiit inde. et ecce unus accedens ait illi: magister bone, quid boni faciam, ut habeam uitam aeternam? qui dixit ei: quid me interrogas de bono? unus est bonus deus. si autem uis ad uitam ingredi, serua mandata. dicit illi: quae? Iesus autem dixit: non homicidium facies, non adulterabis, non facies furtum, non falsum testimonium dices, honora patrem tuum et matrem, et: diliges proximum tuum sicut te ipsum. dicit illi adulescens: omnia haec custodiui, quid adhuc mihi deest? ait illi Iesus: si uis perfectus esse, uade, uende quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo: et ueni, sequere me. cum audisset autem adulescens uerbum, abiit tristis: erat enim habens multas possessiones. Iesus autem dixit discipulis suis: amen dico uobis, quia diues
Abbreviated transcription (Latin):
minem dico. Absit. Alioquin
quomodo iudicabit deus hunc
mundum: Si enim ueritas
dei in meo mendacio abunda¬
uit in gloriam ip̃iusͥ qͥd adhuc
et ego tanquam peccator iuli¬
cor: Et ñ sicut blasphemamur.
et sicut aiunt nos quidã dice¬
re. faciamus mala ut ueniant
bona: quoꝵ damnatio iusta
est. Quid igitur: Precellimus
eos: Nequaquam. Causati enĩ
sumus iudeos et grecos. om̃s
sub peccato esse. sicut scriptum
est: quia ñ est iustus quisqͣm.
ñ est intelligens. ñ est reqͥrens
deum. Om̃s declinauerunt. si

Expanded text:
minem dico. Absit! Alioquin quomodo judicabit Deus hunc mundum? Si enim veritas Dei in meo mendacio abundavit in gloriam ipsius, quid adhuc et ego tanquam peccator judicor? Et non sicut blasphemamur et sicut aiunt quidam nos dicere, faciamus mala ut veniant bona, quorum damnatio justa est. Quid ergo? Praecellimus eos? Nequaquam. Causati enim sumus Judaeos et Graecos omnes sub peccato esse, sicut scriptum est: quia non est justus quisquam, non est intelligens, non est requirens Deum . » Omnes declin
Abbreviated transcription (Latin):
discessum eius temptati sunt¬
a falsis apostolis. ut in legem
et circuncisionẽ reu̾terentur
Hos apostolus reuocat ad fidẽ
ueritatis: scribens eis abephe¬

Expanded text:
discessum ejus, tentati sa falsis apostolis ut in Legem et circumcisionem verterentur. Hos Apostolus revocat ad fidem veritatis, scribens eis ab Ephe
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾so.aqua uero iordanis
hinc et inle. et ripe et palu¬
des et saltus: et non est locͦ
diu̾tendi. Nunc ergo clamate
in celum: ut liberemini de ma¬
nu inimicoꝵ ur̃oꝵ. Et cõmis¬
sum est bellum. Et extendit io¬
nathas manum suam percu-¬
tere bachidem: et diuertit ab
eo retro. Et dissiliit ionathas
os iordanen. Et ceciderunt de
parte bachidis die illa. mille
uiri. Et reu̾si sunt in hierłm: et
edificauerunt ciuitates muni¬
tas in iudea. munitionem que
erat in hiericho. et in ammaũ.
et in bethoron. et bethel. et than-¬
natham. et phara. et thopo. mu¬
ris excelsis et portis et seris. Et
posuit custodiam in eis : ut
inimicitias exercerent in isrł.
Et muniuit ciuitatem bethsu¬
ram et gazaram et arcem: et
posuit in eis auxilia et appara-¬
tum escarum. Et accepit filios
principum regionis obsides:
et posuit eos in arce in hiecłm
in custodia. Et anno centesimo
quinquagesimo tercio mense
secundo precepit alchimus de

Expanded text:
adverso aqua vero Iordanis hinc et inde et ripae et paludes et saltus et non est locus devertendi nunc ergo clamate in caelum ut liberemini de manu inimicorum vestrorum et commissum est bellum et extendit Ionatha manum suam percutere Bacchidem et devertit ab eo retro et desiluit Ionathan os Iordanem et ceciderunt de parte Bacchidis die illa mille viri et reversi sunt Hierusalem et aedificaverunt civitates munitas in Iudaea munitionem quae erat in Hiericho et in Ammaum et in Bethoron et Bethel et Tamnatan et Phara et Thopo muris excelsis et portis et seris et posuit custodiam in eis ut inimicitias exercerent in Israhel et munivit civitatem Bethsuram et Gazara et arcem et posuit in eis auxilia et adparatum escarum et accepit filios principum regionis obsides et posuit eos in arce in Hierusalem in custodia et anno centesimo quinquagesimo tertio mense secundo praecepit Alchimus de
Abbreviated transcription (Latin):
ñ conuenit commissura a no¬
uo. Et nemo mittit uinum no¬
uum in utres ueteres. Alioqͥn:
rumpet uinum nouum utres.
et ipsum effundetur. et utres

Expanded text:
n convenit commissura a novo. Et nemo mittit vinum novum in utres veteres: alioquin rumpet vinum novum utres, et ipsum effundetur, et utres
Abbreviated transcription (Latin):
et reditus ꝓcessit. CÃ uii.¬
ed post triennii tempus
cognouit iudas et qui
cum eo erant. demetrium seleu-¬
ci cum multitudine ualida et
nauib per portum tripolis a¬
scendisse ad loca oportuna: et
tenuisse regiones adu̾sus anti¬
ochum et eius ducem lisiam.
Alchimus autem quidã qui
summus sacerdos fuerat. sed
uoluntarie coinquinatus est
temporib cõmixtionis: conside¬
rans nullo modo sibi esse salu¬
tem neq accessum ad altare.
uenit ad regem demetrium cẽ¬
tesimo quinquagesimo anno:
offerens ei coronam auream ⁊
palmam. suꝑhec et tallos qui
templi esse uidebantur. Et ip̃a
quidem die siluit. Tempus au¬
tem oportunũ dementie sue na¬
ctus: conuocatus a demetrio ad
consilium. et int̾rogatus quib
reb et consiliis iudei niterent᷑.
respondit. Ip̃i qui dicuntur as¬
sidei iudeoꝵ quib preest iudas
machabeus. bella nutriunt. et
selitiones mouent: nec pati¬
untur regnum esse quietum.
Nam et ego defraudatus paren¬
tum gloria. dico autem sũmo

Expanded text:
et reditus processit sed post triennii tempus cognovit Iudas et qui cum eo erant Demetrium Seleuci cum multitudine valida et navibus per portum Tripoli ascendisse ad loca oportuna et tenuisse regiones adversus Antiochum et eius ducem Lysiam Alchimus autem quidam qui summus sacerdos fuerat sed voluntarie coinquinatus est temporibus commixtionis considerans nullo modo sibi esse salutem neque accessum ad altare venit ad regem Demetrium centesimo quinquagesimo anno offerens ei auream coronam et palmam super haec et tallos qui templi esse videbantur et ipsa quidem die siluit tempus autem oportunum dementiae suae nanctus convocatus a Demetrio ad consilium et interrogatus quibus rebus et consiliis Iudaei niterentur respondit ipsi qui dicuntur Asidei Iudaeorum quibus praeest Iudas Macchabeus bella nutriunt et seditiones movent nec patiuntur regnum esse quietum nam et ego defraudatus parentum gloria dico autem summo
Abbreviated transcription (Latin):
cum hec dixisset: abiit et uo¬
cauit mariam sororem suam
silentio dicens. Magister adest:
et uocat te. Illa ut audiuit:
surgit cito et uenit ad eum.
Nondum enim uenerat hie¬
sus in castellum: sed erat ad¬
huc in illo loco ubi occurrerat
ei martha. Iudei igitur qui
erant cum ea in domo. et con¬
solabantur eam. cum uidis¬
sent mariam quia cito sur¬
rexit et exiit: secuti sunt eam
dicentes. quia uadit ad mo

Expanded text:
iit, et vocavit Mariam sororem suam silentio, dicens: Magister adest, et vocat te. Illa ut audivit surgit cito, et venit ad eum; nondum enim venerat Jesus in castellum, sed erat adhuc in illo loco, ubi occurrerat ei Martha. Judaei ergo, qui erant cum ea in domo, et consolabantur eam, cum vidissent Mariam quia cito surrexit et exiit, secuti sunt eam dicen
Abbreviated transcription (Latin):
rat hiesus: uidens eum ce¬
cidit ad pedes eius. et dixit
ei. Domine si tu fuisses hic: sĩ
esset mortuus frater meus.
Hiesus ergo ut uidit eam plo¬
rantem et iudeos qui uene
muit spiritu et turbauit se
ipsum. et dixit. Ubi posuistis
eum: Dicunt ei. Bomine ue-

Expanded text:
eum, cecidit ad pedes ejus, et dixit ei: Domine, si fuisses hic, non esset mortuus frater meus. Jesus ergo ut vidit eam plorantem, et Judaeos qui cum muit spiritu, et turbavit se ipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Dicunt ei: Domine, ve
Abbreviated transcription (Latin):
iustus erat. Et omnis turba
eorum qui simul aderant ad
spectaculum istuł. et uidebãt
que fiebant: percutientes pecto¬
ra sua reuertebantur. Stabant
autem omnes noti eius a
longe. et mulieres que secute
erant eum a galylea: hec ui¬

Expanded text:
texit: Et omnis turba eorum qui simul aderant ad spectaculum istud, et videbant quae fiebant, percutientes pectora sua revertebantur. Stabant autem omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae fuerant eum a Galilaea, haec vi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. Et dies erat parasceues:
et sabbatum illucescebat. Sub¬
secute autem mulieres que
cum ipso uenerant de galilea.
uiderunt monumentum: et
quemadmodum positum erat
corpus eius. Et reu̾tentes para-¬
uerunt aromata et unguenta.
Et sabbato quidem siluerunt
scd̃m mandatum. ¶¬
na autem sabbati ualde¬
diluculo uenerunt admo¬
numentum: portantes que
parauerant aromata. Et inue¬
nerunt lapidem reuolutum
a monumento. Et ingresse nõ
inuenerunt corpus domini
hiesu. Et factum ẽ dum men¬
te const̾nate eẽnt de isto: ecce
duo uiri steterunt secus illas
in ueste fulgenti. Cum time

Expanded text:
narrat: et dies erat parasceues et sabbatum inlucescebat. subsecutae autem mulieres, quae cum ipso uenerant de Galilaea, uiderunt monumentum et quemadmodum positum erat corpus eius. et reuertentes parauerunt aromata et unguenta; et sabbato quidem siluerunt secundum mandatum. una autem sabbati ualdediluculo uenerunt ad monumentum portantes quae parauerant aromata et inuenerunt lapidem rea monumento; et ingressae non invenerunt corpus Domini Jesu: et factum est dum mente consternatae essent de isto, et ecce duo viri steterunt secus illas in veste fulgenti. C
Abbreviated transcription (Latin):
Et dicunt ei discipuli. Nnde er-¬
go nobis in deserto panes tan¬
tos. ut saturemus turbam tan¬
tam: Et ait illis hiesus. Quot
panes habetis: At illi dixerũt.
Septem. et paucos pisciculos.

Expanded text:
Et dicunt ei discipuli: Unde ergo nobis in deserto panes tanti, ut saturemus turbam tantam? Et ait illis Jesus: Quot panes habetis? Et illi dixerunt: Septem et paucos pisciculos.
Abbreviated transcription (Latin):
autem cdat illi corpus sicut
iuult: et unicuiq seminũ ꝓpri¬
um corpus. Non om̃is caro ea¬
dem caro: sed alia hominum
alia pecoꝵ. alia uolucrum. a¬
ua autem piscium. Et corpora
celestia: et corpora terrestria. S
alia quidem celestium gloria:
alia terrestrium.Alia claritas
solis.alia claritas lune: et ali¬
a claritas stellarum. Stella e¬
nim abstella differt in clari-¬
tate. Sic et resurrectio mortuo¬
rum. Seminatur in corruptio¬
ne: surget in incorruptione.
Seminatur in ignobilitate:
surget ingloria. Seminatur

Expanded text:
autem dat illi corpus sicut autem dat illi corpus sicut vult, et unicuique seminum proprium corpus. Non omnis caro eadem caro, sed alia hominum, alia pecorum, alia volucrum, alia autem piscium; et corpora coelestia, et corpora terrestria. Sed alia quidem coelestium gloria, alia autem terrestrium. Alia claritas solis, alia claritas lunae, et alia claritas stellarum. Stella enim a stella differt in claritate, sic et resurrectio mortuorum. Seminatur in corruptione, surget in incorruptione. Seminatur in ignobilitate, surget in gloria. Semin
Abbreviated transcription (Latin):
adam om̃s moriuntur: ita et
in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑. Unꝰ¬
quisq autem. in suo ordine.
Ptimitie xp̃s: deinde hi qͥ sunt
xp̃i. qui in aduentum eius cre¬
diderunt. Deinde finis: cuint᷑ͣ¬
diderit regnum deo et patri. cũ
euacuauerit omnẽ principa¬
tum et potestatem et uirtutẽ.
Oportet autem illum regnare:
donec ponat om̃s inimicos sub
pedib eius. Nouissima autem
inimica destruetur mors. Om̃i¬
a enim subiecit sub pedib eiꝰ.
Cum autem dicat: om̃ia sub¬
iecta sunt ei. sine dubio preter
eum qui subiecit ei om̃ia. Cũ
autem subiecta fuerint illi oĩ¬
a: tunc ipse filius subiectus erit
illi. qui sibi subiecit om̃ia. ut
sit deus om̃ia in om̃ib. Alioqͥn
quid facient qui baptizantur
pro mortuis: Si om̃ino mortui
ñ resurgunt ut quid et bapti¬
zantur pro illis: Ut quid ⁊ nos
ꝑiclitamur om̃i hora: Cotidie
morior ꝓpter urãm gloriam fra-
qd̾ futurum est seminas. sed
nudum granum. ut puta tri¬
tici. aut alicuius ceteroꝵ. Seus

Expanded text:
dam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur; unusquisque autem in suo ordine, primitiae Christus, deinde hi qui sunt Christi, qui in adventu ejus crediderunt. Deinde finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri, cum evacuaverit omnem principatum, et potestatem, et virtutem. Oportet autem illum regnare, donec ponat inimicos suos sub pedibus ejus. Novissima autem inimica destruetur mors. Oma enim subiecit sub pedibus eius cum autem dicat omnia subiecta sunt sine dubio praeter eum qui subiecit ei omnia cum autem subiecta fuerint illi omnia tunc ipse Filius subiectus erit illi qui sibi subiecit omnia ut sit Deus omnia in omnibus quid faciunt qui baptizantur pro mortuis, si omnino mortui non resurgunt? ut quid et baptizantur pro illis? ut quid et nos periclitamur omni hora? Quotidie morior per vestram gloriam, frquod futurum est seminas, sed nudum granum, ut puta tritici, aut alicujus caeterorum. Deus
Abbreviated transcription (Latin):
bant ergo iudei de illo: quia di¬
xisset. ego sum panis qui de ce¬
lo descendi. Et dicebant. Nonne
hic est hiesus filius ioseph. cu¬
ius nos nouimus patrem et
matrem: Quomodo ergo dicit
hic quia de celo descendi: Re¬
spondit ergo hiesus: et dixit e¬
is. Nolite murmurare in iui¬
cem. Nemo potest uenire adme:
nisi pater qui misit me traxe¬
rit illum. Et ego resuscitabo
eum in nouissimo die. Est scri-¬
ptum in ꝓphetis. Et erunt õs
docibiles dei. Omnis qui audi
uit a patre et clidicit: uenit ad
quam: nisi is qͥ est a deo. hic ui¬

Expanded text:
 quia dixisset ego sum panis qui de caelo descendi et dicebant nonne hic est Iesus filius Ioseph cuius nos novimus patrem et matrem quomodo ergo dicit hic quia de caelo descendi respondit ergo Iesus et dixit eis nolite murmurare in invicem nemo potest venire ad me nisi Pater qui misit me traxerit eum et ego resuscitabo eum ptum in prophetis: Et erunt omnes docibiles Dei. Omnis, qui audivit a Patre, et didicit, venit ad  vidit quisquam, nisi is, qui est a Deo, hic vi
Abbreviated transcription (Latin):
frustra. inflatus sensu carnis
sue: et ñ tenens caput ex quo
totum corpus ꝑ nerus et con¬
iunctiones sumministratum
et constructum crescit in au¬
gmentũ dei. Si ergo mortu
estis cum xp̃o ab elementis hu¬
ius mundiꝰ. quid adhuc tanqͣ
uiuentes mundo decernitis. ne
tetigeritis. neq gustaueritis.
neq contractaueritis: Que
sunt om̃ia in iriteritũ ipso u¬
su scd̃m precepta ⁊ doctrinas
hominũ: que sunt rationem
quidem habentia sapientie in
suꝑstitione et humilitate. et

Expanded text:
inflatus sensu carnis suae, et non tenens caput, ex quo totum corpus per nexus et conjunctiones subministratum et constructum, crescit in augmentum Dei. Si ergo mortui estis cum Christo ab elementis hujus mundi, quid adhuc tanquam viventes mundo discernitis? Ne tetigeritis, neque gustaveritis, neque contractaveritis; quae sunt omnia in interitu, ipso usu, secundum praecepta et doctrinas hominum, quae sunt rationem quidem habentia sapientiae, in superstitione
Abbreviated transcription (Latin):
catorib et publicanis: dicebãt
discipulis eius. Quare cũ pet¬
cat et bibit magister uester:
Hoc audito hiesus ait illis.
Non necesse habent sani me¬
dico: sed qui male habent.Nõ
enim ueni uocare iustos. sed
peccatores. Et erant discipuli
iohannis et pharisei ieiunan¬
tes: et ueniunt et dicunt illi.
Cur discipuli iohannis ⁊ pha-¬
riseorum ieiunant. tui autẽ
cliscipuli ñ ieiunant : Et ait
illis hiesus. Nunquid possũt
filii nuptiarum quam diusꝑõ¬
sus cum illis est ieiunare: Qnͣ¬
to tempore habent secum spon¬
sum: ni possunt ieiunare. Ue¬
nient autem dies cum aufe-¬
retur ab eis sponsus: et tunc
ieiunabunt in illis dieb. Ne¬
mo assumentura panni rudis
assuit uestimento ueteri.Ali¬
oquin. aufert supplementũ
nouum a uetere: et maior
scissura fit. Et nemo mitcit
uinũ nouũ in utres ueteres.
Alioquin dirumpet uinum
utres: et uinũ effundetur et
utres peribunt. Sed uinũ no-¬
uum in utres nouos mitti de¬
bet. Et factum est iterum cũ

Expanded text:
catoribus et publicanis, dicebant discipulis ejus: quare cum pubcat et bibit magister vester? Hoc audito, Jesus ait illis: Non necesse habent sani medico, sed qui male habent: Non enim veni vocare iustos sed peccatores et erant discipuli Iohannis et Pharisaei ieiunantes et veniunt et dicunt illi cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ieiunant tui autem discipuli non ieiunant et ait illis Iesus numquid possunt filii nuptiarum quamdiu sponsus cum illis est ieiunare quanto tempore habent secum sponsum non possunt ieiunare venient autem dies cum auferetur ab eis sponsus et tunc ieiunabunt in illa die nemo adsumentum panni rudis adsuit vestimento veteri alioquin aufert supplementum novum a veteri et maior scissura fit et nemo mittit vinum novellum in utres veteres alioquin disrumpet vinum utres et vinum effunditur et utres peribunt sed vinum novum in utres novos mitti debet et factum est iterum cu
Abbreviated transcription (Latin):
hiesus: secessit inde in nauicu¬
la in locum desertum seorsum.
Et cum audissent turbe: secu¬
te sunt eum pedestres de ciuita¬
tib. Et exiens uidit turbam
multam. Et misertus est eius:
et curauit languidos eoꝵ. he¬
spere aũ fr̃o: accesserunt ad e¬
um discipuli eius dicentes.
Desertus est locus: et hora iam
preteriit. Dimitte turbas: ut e¬
untes in castella emant sibi
escas. Hlesus autẽ dixit eis.
Non habent necesse ire: date il
lis uos manducare. Responde.¬
runt ei. Non habemus hic nisi
quinq: panes. et duos pisces.
Qui ait eis. Afferte illos mͥ huc
Et cum iussisset turbam discũ¬
bere suꝑ fenum: acceptis qͥnq
panib et duob piscib aspici¬
ens in celum bñdixit et fregit.
Et dedit cliscipulis panes: disci¬
puli autem turbis. Et mandu¬
cauerunt omnes: et saturati
sunt. Et tulerunt reliquias: du¬
odecim cophinos fragmentoꝵ
plenos. Manducantiũ autem
fuit numerus quinq milia

Expanded text:
Iesus secessit inde in navicuIesus secessit inde in navicula in locum desertum seorsum et cum audissent turbae secutae sunt eum pedestres de civitatibus et exiens vidit turbam multam et misertus est eius et curavit languidos eorum vespere autem facto accesserunt ad eum discipuli eius dicentes desertus est locus et hora iam praeteriit dimitte turbas ut euntes in castella emant sibi escas Iesus autem dixit eis non habent necesse ilis vos manducare. Responderunt ei: Non habemus hic nisi quinque panes, et duos pisces. Qui ait eis: Afferte mihi illos huc. Et cum jussisset turbam discumbere super fenum, acceptis quinque panibus, et duobus piscibus, aspiciens in coelum benedixit, et fregit, et dedit discipulis panes, discipuli autem turbis et manducaverunt omnes et saturati sunt et tulerunt reliquias duodecim cofinos fragmentorum plenos manducantium autem fuit numerus quinque milia