comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cor suũ. Diligit fr̃em. manet sp̃s dĩ in illo. Uideatꝰ ꝓ¬
bet seipsũ coram angłis dĩ. Uideat si est in illo dilectic
pacis & unitatis. dilectio ȩccłȩ toto terrarũ orbe diffusȩ.
Non attendat eũ solum diligere fr̾em. quẽ attendit
ante se. Multos enim ñ uidemꝰ fr̃s nr̃os. & in unitate
sp̃s illis copulam᷑. Quid mirũ qͥa nobiscũ non sunt:
In uno corpore sumꝰ. unum caput habemus in cęlo. Fr̃s
oculi nr̃i non se uident. quasi non se norunt. An iri
caritate compaginis corporalis norunt se : Nam ut
noueritis qͥa in coniunctione caritatis se norunt: quan¬
do ambo patent: non licet ut aliqͥd attendat dexter
qđ non attendat sinister. Dirige radiũ dextrum sine
altero si potes. Simul coeunt. simul dirigunt᷑. Intentio
una est: loca diuersa sunt. Si ergo om̃is qui tecũ diligit
dm̃ unam intentionẽ tecum habet. noli attendere qͥa

Expanded text:
cor suum: si diligit fratrem, manet Spiritus Dei in illo. Videat, pcor suum: si diligit fratrem, manet Spiritus Dei in illo. Videat, probet seipsum coram oculis Dei; videat si est in illo dilectio pacis et unitatis, dilectio Ecclesiae toto terrarum orbe diffusae. Non attendat eum solum diligere fratrem quem attendit ante se: multos enim non videmus fratres nostros, et in unitate Spiritus illis copulamur. Quid mirum quia nobiscum non sunt? In uno corpore sumus, unum caput habemus in coelo. Fratres, oculi nostri non se vident, quasi non se norunt. An in charitate compaginis corporalis non norunt se? Nam, ut noveritis quia in conjunctione charitatis se norunt: quando ambo patent, non licet ut aliquid attendat dexter, quod non attendat sinister. Dirige radium dextrum sine altero, si potes. Simul coeunt, simul diriguntur; intentio una est, loca diversa sunt. Si ergo omnes qui tecum diligunt Deum, unam intentionem tecum habent, noli attendere quia
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. ut diligamus inuicem. Et qui facit mandatũ
eius in ipso manet. & ipse in eo. In hoc cognoscimnꝰ
qͥa manet in nobis: de spũ quẽ dedit nobis. Si enim inue.¬
neris te habere caritatẽ: habes sp̃m dĩ ad intelligendũ.
quomͣ sp̃s dabat eis ꝓnuntiare. Signa erant tempor⁊ opor¬
tuna. Oportebat enim ita significari in om̃ib linguis
sp̃m sem̃: quia euangeliũ dĩ ꝑ om̃s linguas eursurum
erat toto orbe terrarũ. Significatũ ẽ illud & transiit.
Aunqͥd modo quib imponit᷑ manus ut accipiant spum
semꝰ. hoc expectatur ut lingius loquant᷑: Aue quando
imposiuimꝰ manũ istis infantibꝰ. attendit unus quisq
non loqui: ita ꝑuerso corde aliquis ur̃m fuit ut diceret.
ñ acceꝑunt isti sp̃m scm. nam si accepissent linguis lo
non fiat modo testimoniũ p̃sentiȩ sp̃s scĩ unde fit:
Vnde cognoscit quisqͥs accepisse se sp̃m scm̃: In terroget

Expanded text:
Christi, et diligamus invicem. Et qui facit mandatum Christi, et diligamus invicem. Et qui facit mandatum ejus, in ipso manet, et ipse in eo. In hoc cognoscimus quia manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis. Si enim inveneris te habere charitatem, habes Spiritum Dei ad intelligendum: quomodo Spiritus dabat eis pronuntiare. Signa erant tempori opportuna. Oportebat enim ita significari in omnibus linguis Spiritum sanctum, quia Evangelium Dei per omnes linguas cursurum erat toto orbe terrarum. Significatum est illud, et transiit. Numquid modo quibus imponitur manus ut accipiant Spiritum sanctum, hoc exspectatur, ut linguis loquantur? Aut quando imposuimus manum istis infantibus, attendit unusquisque non loqui, ita perverso corde aliquis vestrum fuit ut diceret: Non acceperunt isti Spiritum sanctum; nam si accepissent, linguis lo miracula non fiat modo testimonium praesentiae Spiritus sancti; unde fit, unde cognoscit quisque accepisse se Spiritum sanctum? Interroget
Abbreviated transcription (Latin):
Quic qͥd petierimꝰ accipiemus ab eo: qͥa mandata eiꝰ seruamꝰ¬
eiꝰ. ubi uidet. Et quȩ illa mandata sunt: hoc ẽ inqͥt
mandatũ illius. ut credamꝰ in nomine filii eiꝰ iħu xp̃i.¬
qͥ non facit peccatũ facit. quo caret om̃is qui natus
est ex deo. Sicut dedit nobis mandatũ. ut diligamus
diligamꝰ inuicem. & qui seruauerit mandatum eius.
in ipso manebit & ipse in eo. Et in hoc cognoscimꝰ quia
manet in nobis. de sp̃ũ quẽ dedit nobis. Nonne mani.¬
festum ẽ quia hoc agit sp̃s sc̃s̃ in homine. ut sit in
illo dilectio & caritas: Nonne manifestũ ẽ quod
& dicebat. qͥa in conspectu dĩ debemus interrogare
cor nr̃m. Quod si non male senserit cor nr̃m. id est si
confiteatur qͥa de dilectione fr̃is sit quicqͥd fit: in
bono oꝑe accessit. Etiam cũ de mandato dicit hocait.
H oc ẽ mandatũ eiꝰ ut credamꝰ in nomine filii eiꝰ iħu

Expanded text:
Quidquid postulaverimus, accipiemus ab eo; quia mandata ejus servamQuidquid postulaverimus, accipiemus ab eo; quia mandata ejus servams ubi videt. 9. Et quae illa mandata sunt? Hoc est, inquit, mandatum illius, ut credamus nomini Filii ejus Jesu Chrii facit, peccatum facit, quo caret omnis qui natus est ex Deo. Sicut dedit nobis mandatum: ut diligamus diligamus invicem: Et qui servaverit mandatum ejus, in ipso manebit, et ipse in eo. Et in hoc cognoscimus quia manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis. Nonne manifestum est quia hoc agit Spiritus sanctus in homine, ut sit in illo dilectio et charitas? Nonne manifestum est quodet dicebat quia in conspectu Dei debemus interrogare cor nostrum. Quod si non male senserit cor nostrum: id est, si confiteatur quia de dilectione fratris fit, quidquid fit in bono opere. Accessit etiam quod de mandato cum diceret, hoc ait: Hoc est mandatum ejus, ut credamus nomini Filii ejus Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
confitearis. ille medicamentũ adhibeat. Tu tantũ carita.¬
tem tene. nam ille secare uult: urere uult. Cu si clamas
usq putre est. Tu iam uis reuocet manus. & ille uulne.¬
ris sinus attendit. Scit quousq ꝑueniat non te exaudit
ad uoluntatẽ: sed exaudit ad sanitatẽ. Certi gͦ estote fr̃s
mei. qͥa. qđ ait apłs uerũ est. Quid enim oremꝰ ficut opor.¬
tet nescimus: sed ipse sp̃s interpellat gemitib inenarra.¬
enim dicit idem apłs. Caritas dĩ diffusa ẽ in cordib nr̃is.¬
ꝑ sp̃m scm qui datus ẽ nobis. Caritas ipsa gemit. caritas
ipsa orat: contra hanc aures claudere ñ nouit. qͥ illam
dedit. Securus esto. caritas roget. & uhi sunt aures dei
non fit qđ uis: sed fit qđ tibi expedit. Ergo quicͥo postu.¬
lauerimꝰ inqͥt. accipiemus ab eo. lam dixi si ad saludem
intelligas nulla quęstio ẽ: si non ad salutẽ quȩstio ẽ
& magna. quȩ te calumniatorem facit saulo apostolo.

Expanded text:
confitearis, ille medicamentum adhibeat. Tu tantum charitaconfitearis, ille medicamentum adhibeat. Tu tantum charitatem tene. Nam ille secare vult, urere vult; tu si clamas, usque putre est. Tu jam vis revocet manus, et ille vulneris sinum attendit; scit quo usque perveniat. Non te exaudit ad voluntatem, sed exaudit ad sanitatem. Certi ergo estote, fratres mei, quia quod ait Apostolus verum est: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus interpellat gemitibus inenarraenim dicit idem apostolus: Charitas Dei diffusa est in cordibus nos sanctum qui datus est nobis . Charitas ipsa gemit, charitas ipsa orat; contra hanc aures claudere non novit qui illam dedit. Securus esto, charitas roget; et ibi sunt aures Dei. Non fit quod vis, sed fit quod expedit. Ergo quidquid postulaverimus, inquit, accipiemus ab eo. Jam dixi, si ad salutem intelligas, nulla quaestio est: si non ad salutem, quaestio est, et magna, quae te calumniatorem facit Paulo apostolo.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas facta ẽ: huiꝰ sanitas ꝑfecta est. Scđ̾m hoc in¬¬
telligere debemus. qͥa ds̃ & si uoluntati nr̃ȩ non dat:
saluti dat. Quid si enĩ hoc petieris qđ tibi obest. & me¬
dicus nouit qͥa obest tibi: Non enim ñ te exaudit
medicus quando forte tu frigida petis. & si ꝓdest statim
dat. Si non ꝓdest non dat: non exaudiuit: An potius
ad sanitatẽ exaudiuit. qͥ ad uoluntatẽ non exaudiuit:
Sit gͦ in uobis caritas fr̃s sit in uobis: & securi estote. Et
quandio ñ uobis datur qđ petitis: ex audimini sed nescitis.
Multi dati sunt in manus suas malo suo. de quib dicit apłs.
Tradidit illos ds̃ in desideria cordis eorũ. Petiitaliqͥs magnã pecu.¬
niam. accepit malo suo. Quando illã non habebat: parum
timebat. habere illã cępit : prȩda factus ẽ potentiori. Non-¬
ne malo suo exauditus ẽ. qui uoluit habere unde a latrone
quęreret᷑. quẽ pauperẽ nemo quȩrebat : Discite rogare dm̃.
& medico cõmittatis: qđ ipse nouit faciat. Cu morbum

Expanded text:
untas facta est, hujus sanitas perfecta est. 8. Secundum hoc intelligere debemus quia Deus etsi voluntati nostrae non dat, saluti dat. Quid si enim hoc petieris quod tibi obest, et medicus novit quia obest tibi? Non enim non te exaudit medicus, quando forte tu frigidam aquam petis, et si prodest, statim dat; si non prodest, non dat. Non exaudivit, an potius ad sanitatem exaudivit, quia voluntati contradixit? Sit ergo in vobis charitas, fratres; sit in vobis, et securi estote: et quando non vobis datur quod petitis, exaudimini; sed nescitis. Multi dati sunt in manus suas malo suo: de quibus dicit Apostolus, Tradidit eos Deus in desideria cordis eorum . Petiit aliquis magnam pecuniam; accepit malo suo. Quando illam non habebat, parum timebat; habere illam coepit, praeda factus est potentiori. Nonne malo suo exauditus est, qui voluit habere unde a latrone quaereretur, quem pauperem nemo quaerebat? Discite rogare Deum, ut medico committatis, quod ipse novit faciat. Tu morbum
Abbreviated transcription (Latin):
nobis: quicqͥd postul auerimꝰ ab eo accipiemꝰ. Iam gͦ dixi
caritati ur̃ȩ fr̃s. nemo actendat᷑ nos. Quid enim sumus
nos. aut qͥd estis uos: quid. nisi eccła dĩ. quȩ nota est
om̃ibus : & si illi placet in illa sumus. Ec qui in dilecti.¬
one in illa manebimꝰ. ibi ꝑseueremus: si uolumꝰ ostend̃e
dilectionẽ quã habemus. Ueruntamen de apło EaUIO
ꝗd male sensuri sumus: Ipse ñ diligebat fr̃s : Apud ipsũ
non erat testimoniũ conscientiȩ eiꝰ in conspectu dĩ:Non
erat in paulo radix illa caritatis. unde om̃s boni fruct
ꝓcedebant: quis hoc demens dixerit: ubi gͦ inuenimꝰ
petisse apłm. & non accepisse: Ait ipse. In magnitidi¬
ne reuelationũ ne extollar. datus ẽ. mͥ stimulus carnis
meȩ angłs satanȩ. qͥ me colafizet. Propt̾ qđ ter dñm̃
rogaui ut auferret eũ a me: & dixit mͥ. Sufficit tibi
grã mea. nam uirtus in infirmitate ꝑficitur. Pece non
est auditus. ut auferret᷑ ab illo angłs satanȩ. Sed quare:

Expanded text:
bis; quidquid postulaverimus, ab eo accipiemus. 6. Jam ergo dixi Charitati vestrae, fratres, nemo attendat ad nos. Quid enim sumus nos? Aut quid estis vos? Quid, nisi Ecclesia Dei, quae nota est omnibus? Et si illi placet, in illa sumus; et qui dilectione in illa manemus, ibi perseveremus, si volumus ostendere dilectionem quam habemus. Verumtamen de apostolo Paulo quid mali sensuri sumus? Ipse non diligebat fratres? Apud ipsum non erat testimonium conscientiae ejus in conspectu Dei? Non erat in Paulo radix illa charitatis, unde omnes boni fructus procedebant? Quis hoc demens dixerit? Ubi ergo invenimus petisse Apostolum et non accepisse? Ait ipse: In magnitudine revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizetrret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Ecce non est exauditus, ut auferretur ab illo angelus satanae. Sed quare?
Abbreviated transcription (Latin):
ad uoluntatẽ. sed ad damnationẽ. Ideo enim concessus ẽ.
iste temptandus : ut eoꝓbato esset ille cruciandus.
Sed hoc fr̃s non tantũ in ueterib libris inuenimꝰ. et
in euangelio inuenimꝰ. Petierunt demones a dño cũ eos
excluderet ab homine. ut ire ꝑmitterent᷑ in porcoes.
Non eis posset dicere dñs ut nec illuc accederent: Non
enim si nollet rebellaturi erant contra regem cęli & teriȩ.
Certi tamen mysterii gr̃a & certa dispensatione dunisit
demones in porcos: ut ostenderet eis diabolũ domina¬
ri qui uitam porcorũ gerunt. Demones gͦ exauditi st̃.¬

Expanded text:
ad voluntatem, sed ad damnationem. Ideo enim concessus est ad voluntatem, sed ad damnationem. Ideo enim concessus est iste tentandus, ut eo probato esset ille cruciandus. Sed hoc, tratres, non tantum in veteribus Libris invenimus, sed et in Evangelio. Petierunt daemones a Domino, cum eos excluderet ab homine, ut ire permitterentur in porcos. Non eis posset dicere Dominus, ut nec illuc accederent? Non enim, si nollet, rebellaturi erant contra regem coeli et terrae. Certi tamen mysterii gratia et certa dispensatione dimisit daemones in porcos , ut ostenderet diabolum in eis dominari, qui vitam porcorum gerunt. Daemones ergo exauditi s
Abbreviated transcription (Latin):
ditum ad salutẽ : Si alicuiꝰ hominis exemplũ posuero:
forte dicturus es mͥ. Tu illũ dicis iniquũ. nam iustus
erat. Si iustus ñ esset: a deo ñ exaudiret᷑. Talem ꝓposi.¬
turus sum : de cuiꝰ iniqͥtate & impietate nemo dubitet.
Diabolus ipse petiit iob & accepit. Nonne & hic de
diabolo audistis. qͥa qui facit peccatũ ex diabolo ẽ:
Non qͥa ille creauit: sed qͥa iste imitatur. Nonne de
illo dictum ẽ. in ueritate ñ stetit: Nonne ille ẽ.
antiquus ille serpens qͥ ꝑfeminã uenenũ primo homini
ꝓpinauit : qui ad ipsum iob feminã ꝓpterea seruaut. ꝑ
quã maritus non consolaret᷑ sed temptaret᷑. Ipse diabolꝰ
petiit scm̃ uirũ temptandũ & accepit. Petiit apłs ut
auferret᷑ ib eo stimulus carnis: & non accepit. Sed apłs
magis exauditus ẽ: quã diabolus. Apłs enim exauditus¬
ẽ. ad salutẽ: & si non ad uoluntatẽ. Diabolus exauditꝰ est

Expanded text:
ditum ad salutem? Si alicujus hominis exemplum posuero, ditum ad salutem? Si alicujus hominis exemplum posuero, forte dicturus es mihi: Tu illum dicis iniquum, nam justus erat; si justus non esset, a Deo non exaudiretur. Talem propositurus sum, de cujus iniquitate et impietate nemo dubitet. Diabolus ipse petiit Job, et accepit . Nonne et hic de diabolo audistis quia qui facit peccatum, ex diabolo est ? Non quia ille creavit, sed quia iste imitatur. Nonne de illo dictum est, In veritate non stetit ? Nonne ipse est antiquus ille serpens qui per feminam venenum primo homini propinavit ? Qui et ipsi Job feminam propterea servavit, per quam maritus non consolaretur, sed tentaretur . Ipse diabolus petiit sanctum virum tentandum, et accepit: petiit Apostolus ut auferretur ab eo stimulus carnis, et non accepit. Sed Apostolus magis exauditus est quam diabolus. Apostolus enim est exauditus ad salutem, etsi non ad voluntatem: diabolus exauditus est
Abbreviated transcription (Latin):
in tenitationib ur̃is. Sc̃i ad salutẽ om̃ino exaudiunt᷑.
semꝑ exaudiunt᷑ ad salutẽ ȩternã. Ipsam desiderant. quia
scđm hanc semꝑ exaudiunt᷑. Sed si discernamꝰ exauditiones
dĩ: inuenimꝰ quosdã non exauditos ad uoluntatẽ. & exau.¬
ditos ad salutẽ. Et rursus quosdam inuenimꝰ exauditos
ad uoluntatẽ: & non exauditos ad salutẽ. Hoc discernite.
hoc tenete. exremplum eiꝰ qui non ẽ. exauditus ad uo.¬
luntatẽ: sed exauditus ẽ. ad salutẽ Audi apłm eauium.
Nam ipsam exauditionẽ ad salutẽ ostendit illi ds̃. Sufficit
ł inquit grã mea. nam uirtus in infirmitate ꝑficitus.
Rogasti. clamasti. ter clamasti. Ipsum semel qđ clamasti
audiui. Non auerti aures meas a te: noui quid faciam.
Tu uis auferre medicamentũ quo ureris. ego noui infir.¬
mitatẽ qua grauaris. Ergo iste ad salutem exauditꝰ est:
ad uoluntatẽ non ẽ. exauditus. Quos inuenimꝰ exau.¬
ditos ad uoluntatẽ: non exauditos ad salutẽ inuenimꝰ.

Expanded text:
in tentationibus vestris. Sancti ad salutem per omnia exaudiuntur, semper exaudiuntur ad salutem aeternam: ipsam desiderant; quia secundum hanc semper exaudiuntur. 7. Sed discernamus exauditiones Dei. Invenimus enim quosdam non exauditos ad voluntatem, exauditos ad salutem: et rursus quosdam invenimus exauditos ad voluntatem, et non exauditos ad salutem. Hoc discernite, hoc tenete exemplum ejus qui non est exauditus ad voluntatem, sed exauditus ad salutem. Audi apostolum Paulum; nam ipsam exauditionem ad salutem ostendit illi Deus: Sufficit tibi, inquit, gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Rogasti, clamasti, ter clamasti: ipsum semel quod clamasti audivi, non averti aures meas a te; novi quid faciam: tu vis auferri medicamentum quo ureris; ego novi infirmitatem qua gravaris. Ergo iste ad salutem exauditus est, ad voluntatem non est exauditus. Quos invenimus exauditos ad voluntatem, non exauditos ad salutem? Invenimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse. attendite. Dilectissimi nolite om̃i sp̃ui credere. sed
ꝓbate sp̃s si ex deo sunt. Et qͥs est qui ꝓbat sp̃s : difficilẽ
rem nobis ꝓposuit. Fr̃s mei. bonum ẽ nobis ut dicat
ipse unde discernamꝰ. Dicturus ẽ ne formidetis. Sed
primo uidete. attendite. Uidete hinc exprimi illud. un¬
de uani heretici calumniant᷑. Attendite. uidete qđ
ait. Di lec tissimi nolite om̃i sp̾ui credere. sed ꝓbate sp̃s
si ex deo sunt. Sp̃s sc̃s nomine aquȩ appellatus ẽ in euan.¬
gelio. dño clamante & dicente. Si quis sitit: ueniat ad me &
bibat: qͥ credit in me: flumina aquȩ uiuȩ fluent de uentre
eius. E uangelista autẽ exposuit ende diceret. secutus
enim ait. Hoc autẽ dicebat de sp̃ũ: quẽ accepturi erant
qͥ in eũ erant credituri. Quare non multos baptrzauit
dñs: Sed quid ait: sp̃s autẽ nondũ erat datus. qͥa iħs
nondũ erat glorficatus. Quia gͦ illi baptismũ habebant.
antequã clarificaret᷑. & anteꝗ mitteret eũ: inuitabat

Expanded text:
us attendite: Dilectissimi, nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sunt. Et quis est qui probat spiritus? Difficilem rem nobis proposuit, fratres mei: bonum est nobis ut dicat ipse unde discernamus. Dicturus est; ne formidetis: sed primo videte, attendite; videte hinc exprimi illud unde vani haeretici calumniantur. Attendite, videte quid ait, Dilectissimi, nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sunt. Spiritus sanctus nomine aquae appellatus est in Evangelio, Domino clamante et dicente: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat: qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. Evangelista autem exposuit unde diceret: secutus enim ait, Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant qui in eum erant credituri. Quare non multos baptizavit Dominus? Sed quid ait? Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus . Quia ergo illi Baptismum habebant, antequam clarificaretur, et antequam mitteret eum, invitabat
Abbreviated transcription (Latin):
adupolina eri poterunit &e mali: qͥa in aie iudieue iuudebus
& mili quia sic ueniet iudicaturus. quomͦ uenert uidi¬
cindus. Inipsa forma homo. sed as. Nam maledictus om̃is õ
sem suiã ponit in homine. H omo uenit ut uadicat s ce por¬
mouena ꝑ uit iudicet. E si non uidebit᷑. quid e. qd scriptũ
or uidebunt in quẽ crucifixerunt: De impus enim ditũt
e. qula uidebunt &e confundent᷑: Quorͦ non uidebunt
impii. quandio alios ponet ad dexterã. al ios ad sii strcu
a deeterã positis dicet. Uenite benedicti patris mei. ꝑecipnte
regnũ. A dsnistrã positis. ite in ignẽ eternũ. Uidebunt

Expanded text:
actum est, poterunt et mali: quia in die judicii videbunt et mali; quia sic veniet judicaturus quomodo venerat judicandus. In ipsa forma homo, sed Deus: nam maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Homo venit ut judicaretur, homo veniet ut judicet. Et si non videbitur, quid est quod scriptum est, Videbunt in quem confixerunt ? De impiis enim dictum est quia videbunt, et confundentur. Quomodo non videbunt impii, quando alios ponet ad dexteram, alios ad sinistram? Ad dexteram positis dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regn
Abbreviated transcription (Latin):
implere ds̃. Si aceto plenus es. ubi mel pones: Fundendũ
ẽ. quod portabat uas: mundandũ ipsũ uas. mut andũ
ẽ. & si cum labore. cũ tritura: ut fiat aptũ cuidã rei.
Mel dicamꝰ. aurũ dicamꝰ. uinũ dicamꝰ: quic qͥd dicimꝰ qđ
dici ñ potest. quicqͥd uolumꝰ dicere. ds̃ uocatur. Et qđ
dicimꝰ ds̃. qͥd diximus: Duȩ iste sillabȩ. totum quod
expectamꝰ : quicqͥd ergo dicere uolumꝰ. infra ẽ. Exten¬
damꝰ nos in eũ. ut cũ uenerit impleat. Similes eierimꝰ¬

Expanded text:
implere Deus: si aceto plenus es, ubi mel pones? Fundendum implere Deus: si aceto plenus es, ubi mel pones? Fundendum est quod portabat vas: mundandum est ipsum vas; mundandum est, etsi cum labore, cum tritura, ut fiat aptum cuidam rei. Maledicamus, aurum dicamus, vinum dicamus; quidquid dicimus quod dici non potest, quidquid volumus dicere, Deus vocatur. Et quod dicimus Deus, quid diximus? Duae istae syllabae sunt totum quod exspectamus? Quidquid ergo dicere valuimus, infra est: extendamus nos in eum, ut cum venerit, impleat. Similes enim
Abbreviated transcription (Latin):
facis capaciorem. Sic ds̃ differendo extendit desideriũ. de¬
siderando extendit animũ. extendendo facit capaciorem
Desideremꝰ ergo fr̃s. qͥa implendi sumus. Uide eaulũ exten¬
dentẽ sinum. ut posset caꝑe qđ uenturũ est. Rit enim
Non qͥa iam acceperim. aut quia iam ꝑfectussim: fr̃s ego
me non arbitror comprȩhendisse. Quid gͦ agis in hac uita
si nondũ apprehendisti: Unum autẽ quȩ retro oblitus.
in ea quȩ ante sunt extentus: scđ̃m intentionẽ sequor.
ad palmã suꝑnȩ uocationis. Extentũ se dixit. & scđm in¬
Minorem se sentiebat ad capiendũ qđ oculus ñ uidit. nec au¬
ris audiuit. nec in cor. hominis ascendit. Hȩc ẽ. uita nr̃a
ut desiderando exerceam᷑. Cantũ autẽ nos exercet scm̃
desideriũ: quantũ desideria nr̃a amputauerimꝰ ab amo¬
re scłi. Iam diximꝰ aliquando exinaniri qđ implendũ est.
Sono implendus es: funde malũ. Puta qͥa melle te uult

Expanded text:
facis capaciorem: sic Deus differendo extendit desiderium, defacis capaciorem: sic Deus differendo extendit desiderium, desiderando extendit animum, extendendo facit capacem. Desideremus ergo, fratres, quia implendi sumus. Videte Paulum extendentem sinum, ut possit capere quod venturum est. Ait enim: Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim: fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Quid ergo agis in hac vita, si nondum apprehendisti? Unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis . Extentum se dixit, et secundum iniebat ad capiendum quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Haec est vita nostra, ut desiderando exerceamur. Tantum autem nos exercet sanctum desiderium, quantum desideria nostra amputaverimus ab amore saeculi. Jam diximus aliquando, Exinani quod implendum est. Bono implendus es, funde malum. Puta quia melle te vult
Abbreviated transcription (Latin):
critudinẽ maris & aeris. pulcritudinẽ solis & lunȩ. pulcri.¬
tudinẽ stellarũ. pulcritudinẽ angłoꝵ. o m̃ia suꝑantẽ.
qͥa ex ipsa pulera sunt om̃ia. Quid ergo nos erimꝰ. quando
hoc uidebimꝰ qđ nobis ꝓmissum ẽ : Similes ei erimus. qm̃i
uidebimꝰ eum sicuti est. Quomͦ potuit lingua sonuit.
cȩtera corde cogitent᷑. Quid enim uel ipse iohannes dicit ad
comparationẽ eius qui est: uel qͥd a nobis dici potest.
illã unctionẽ quȩ intus docet. qđ loqui non possumus.
e quia modo uidere non potestis: officiũ ur̃m in deside¬
tiosit. Tota uita xp̃iani boni. scm̃ desideriũ est. Quod
autẽ desideras nondũ uͥdes. sed desiderando capax efficeris. ut
cũ uenerit qđ uideas implearis. Sicut enim si uelis implere
aliquẽ sinũ. & nosti quia magnũ est qđ dabitur: exten¬
dis sinũ uel sacci uel utris. uel alicuiꝰ rei. Nosti quantũ
missurus es: & uides quia angustus ẽ. sinus. extendendo

Expanded text:
s, pulchritudinem solis et lunae, pulchritudinem stellarum, pulchritudinem Angelorum, omnia superantem; quia ex ipsa pulchra sunt omnia. 6. Quid ergo nos erimus, quando hoc videbimus? Quid nobis promissum est? Similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. Quomodo potuit, lingua sonuit; caetera corde cogitentur. Quid enim vel ipse Joannes dixit ad comparationem ejus qui est, vel quid a nobis potest dici illam unctionem quae intus docet quod loqui non possumus, et quia modo videre non potestis, officium vestrum in desiderio sit. Tota vita christiani boni, sanctum desiderium est. Quod autem desideras, nondum vides; sed desiderando capax efficeris, ut cum venerit quod videas, implearis. Sicuti enim si velis implere aliquem sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur, extendis sinum vel sacci vel utris vel alicujus rei: nosti quantum missurus es, et vides quia angustus est sinus; extendendo
Abbreviated transcription (Latin):
peccata arguebat hominibus. illi amando delecta.¬
tiones peccatorũꝰ non agnoscebant dm̃. Amando qđ
febris suadebat: iniuriam medico faciebant. Quid eigo
nos: Iam nati sumus ex ipso. Sed qͥa in spe sumꝰ. dile.¬
ctissimi inqͥt. nunc filii dĩ sumꝰ. Iam nunc: quid est
ergo qđ expectamꝰ. si iam filii dĩ sumus: & nondum
inquit manifestatũ ẽ. qđ erimus. Quid autẽ erit aliud
quã filii dĩ: Audi qͥd sequit᷑. Scimus qm̃ cũ apparue

Expanded text:
peccata arguebat in hominibus. Illi amando delectapeccata arguebat in hominibus. Illi amando delectationes peccatorum, non agnoscebant Deum: amando quod febris suadebat, injuriam medico faciebant. 5. Quid ergo nos? Jam nati sumus ex ipso; sed quia in spe sumus, Dilectissimi, inquit, nunc filii Dei sumus. Jam nunc? Quid est ergo quod exspectamus, si jam filii Dei sumus? Et nondum, inquit, manifestatum est quid erimus. Quid autem erimus aliud, quam filii Dei? Audite quid sequitur: « Scimus quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
pii. Illi illos cognoscunt. Quomͦ putamꝰ quia ñ cognoscunt:
nsultant bene uiuentibus. Actendite & uidete. qͥa forte
sunt ce inter uos. Unusquisq urm qui iam pie uiuit. qͥ
sontenit secularia. qui ñ uult ire ad spectacula. qui non
uult se inebriare. quasi solenniter. & quod ẽ grauis acce¬
dente patrocinio sc̃oꝵ dierũ. fieri immundus. Qui ista facere
noluerit. quomͦ ei insultat᷑ ab his qui faciunt: Munqͥd in¬
sultaret᷑ ei. si agnosceret᷑: quare autẽ non agnoscitur:
Mundus eũ non agnoscit. Quis ẽ. mundus: Illi habitatores
mundi. quomͦ dicit᷑ domus. habitatores eiꝰ. lam ista sepe
dicta sunt: & non ea hodie uobis repetunꝰ. Iam cũ audi¬
stis mundus in mala significatione ñ intelligatis nisi u¬
dilectores mundi. qͥa ꝑ dilectionẽ inhabitant: & ꝑ qđ̃
in habitant. nomen habere meruerunt. Propter hoc
infirmitate. Et unde non ẽ. cognitus: quia omnia

Expanded text:
pii: illi illos non cognoscunt. Quomodo putamus quia non cognoscunt? pii: illi illos non cognoscunt. Quomodo putamus quia non cognoscunt? Insultant bene viventibus. Attendite et videte, quia forte sunt et inter vos. Unusquisque vestrum qui jam pie vivit, qui contemnit saecularia, qui non vult ire ad spectacula, qui non vult se inebriare quasi solemniter, et, quod est gravius, accedente patrocinio, sanctorum dierum fieri immundus; qui ista facere noluerit, quomodo ei insultatur ab his qui faciunt? Numquid insultaretur ei si agnosceretur? Quare autem non agnoscitur? Mundus eum non agnoscit. Quis est mundus? Illi habitatores mundi, quomodo dicitur domus, habitatores ejus. Jam ista saepe dicta sunt, et non ea vobis cum odio repetimus. Jam cum auditis mundum in mala significatione, non intelligatis nisi dilectores mundi; quia per dilectionem inhabitant, et per quod inhabitant, nomen habere meruerunt. Propter hoc infirmitate. Et unde non est cognitus? Quia omnia
Abbreviated transcription (Latin):
estꝰ ait. Scitote qͥa om̃is qui facit iusticiam ex ipso ẽ. natus.
ex deo. ex xp̃o. Et qͥa dixit ex ipso ẽ. natus: hortatur nos.
am ergo qͥa nati ex illo sumꝰ. ꝑfecti sumus. Audite. ecce
qualem dilectionẽ dedit nobis pater. ut filii dĩ uocemur &
simus. Nam qui uocant᷑ & non sunt. qͥd illis ꝓdest nomen
ubi res non est: quã multi uocant᷑ medici. qui curare non
norunt: quã multi uocant᷑ uigiles. qui tota nocte dormuiN:
ic multi uocant᷑ xp̃iant & in rebus ñ inueniunt᷑. quia hoc
qđ uocant᷑ non sunt: idest in uita. in moribus. in fide. in spe.
in caritate. Hoc autẽ qđ audistis fr̃s. ecce qualẽ dilectionẽ
dedit nobis pater: ut filii dĩ uocemur & simus. Propter hoc
mundus ñ cognoscit nos: qͥa non cognouit eũ. & nos non
cognouit mundus. Totus mundus xp̃ianus. & totus mundꝰ
impius. ꝑ totũ enim mundũ impii. & ꝑ totum mundũ

Expanded text:
est, ait, scitote quia omnis qui facit justitiam, ex ipso est natus: est, ait, scitote quia omnis qui facit justitiam, ex ipso est natus: ex Deo, ex Christo. Et quia dixit, Ex ipso est natus, hortatur nos. Jam ergo quia nati ex illo sumus, perfecti sumus. 4. Audite: Ecce qualem dilectionem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus. Nam qui vocantur et non sunt, quid illis prodest nomen ubi res non est? Quam multi vocantur medici, qui curare non norunt? quam multi vocantur vigiles, qui tota nocte dormiunt? Sic multi vocantur christiani, et in rebus non inveniuntur; quia hoc quod vocantur non sunt, id Ecce qualem dilectionem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus. Propter hoc mundus non cognoscit nos, quia non cognovit eum, et nos non cognoscit mundus. » Totus mundus christianus, et totus mundus impius; per totum enim mundum impii, et per totum mundum
Abbreviated transcription (Latin):
uinci & securus uinces eun qͥ uincere solets ded quos¬
nisi in quib n habitat ads: Nam ut noueritis fr̃ conte¬
pnt acdam in parachyso positus prȩceptũ de cre sebat ces¬
uicem uelut in potestate sua eẽ cupiens. & nolens subdi dis¬
luntati aĩ: &e lapsus e. ab illa immortalitate. ab illa beac¬
tudine. Homo qͥdam iam exercitatus. nam mortalis cũ sede.¬
ret in stercore putris uermibus diabolũ uicit. Uicit ipse
adam. & in iobipse: qͥa de genere ipsius iob. Ergo adam ui.¬
ctus in paradyso. uicit in stercore. In paradyso cum esset.
audiuit ꝑsuasionẽ mulieris quã illi immiserat diabolus.
n stercore autẽ cum eẽt: ait eue. Tanquã una ex insipi.¬
entib mulierib locuta es. Ibi ausẽ apposuit. hic responsũ
dedit. Cum eẽt lȩtus audiuit. cũ esset flagellatus uicit.
ut diabolũ qͥdem uincamꝰ: sed non ex nobis. Scitis qͥa iustus

Expanded text:
vinci, et securus vinces eum qui vincere solet. Sed quovinci, et securus vinces eum qui vincere solet. Sed quos? In quibus non habitat Deus. Nam, ut noveritis, fratres, contempsit Adam in paradiso positus praeceptum Dei, et erexit cervicem veluti in potestate sua esse cupiens, et nolens subdi voluntati Dei, et lapsus est ab illa immortalitate, ab illa beatitudine . Homo autem quidam jam exercitatus, natus mortalis, cum sederet in stercore putris vermibus, diabolum vicit: vicit et ipse Adam, et in Job ipse; quia de genere ipsius, Job. Ergo Adam victus in paradiso, vicit in stercore. In paradiso cum esset, audivit persuasionem mulieris, quam illi immiserat diabolus: in stercore autem cum esset, ait Evae, Tanquam una ex insipientibus mulieribus locuta es . Ibi aurem apposuit; hic responsum dedit: cum esset laetus, audivit; cum esset flagellatus, vicit.ut diabolum quidem vincamus, sed non ex nobis. Si scitis quia justus
Abbreviated transcription (Latin):
sti non defendere peccatũ tuũ: iam inchoasti iusticiam.
Perficiet᷑ autẽ in te quando nichil aliud facere delectabit.
quando absorbebit᷑ mors in uictoriam. quando nulla con¬
cupiscentia titillabit. quando ñ erit lucta cũ carne et
sanguine. quando ñ erit corona uictoriȩ triumphus de
inimico: tunc erit ꝑfecta iusticia. Modo adhuc pugnan
Si pugnamꝰ. in stadio sumus. Ferimus & ferimur. sed qui
uincat expectatur. Ille autẽ uincit. qui & qđ ferit non ae
uiribus suis pręsumit: sed de ꝓtectore dõ. Solus diabolis
aduersus nos pugnat. nos si cum dõ sumus: diabolum
uincimus. Nam & si tu solus cum diabolo pugnaueris
uinceris. Exercitatus hostis est quot palmarũ. Consi¬
derate qͥa egerit. Ut mortales nascerem᷑. primo ipsaer
originem nr̃am de paradyso eiecit. Quid ergo facien¬
aum est. qͥa ille exercitatus ẽ: Inuocet᷑ om̃ipotens asd¬
uersus exercitatũ diabolũ. Habitet inte qui ñ potest

Expanded text:
sti non defendere peccatum tuum, jam inchoasti justitiam: sti non defendere peccatum tuum, jam inchoasti justitiam: perficietur autem in te, quando nihil aliud facere delectabit, quando absorbebitur mors in victoriam , quando nulla concupiscentia titillabit, quando non erit lucta cum carne et sanguine, quando erit corona victoriae, triumphus de inimico; tunc erit perfecta justitia. Modo adhuc pugnamus: si pugnamus, in stadio sumus; ferimus, et ferimur: sed qui vincat, exspectatur. Ille autem vincit, qui et quod ferit, non de viribus suis praesumit, sed de hortatore Deo. Solus diabolus adversum nos pugnat. Nos si cum Deo sumus, diabolum vincimus: nam et si tu solus cum diabolo pugnaveris, vinceris. Exercitatus hostis est: quot palmarum? Considerate quo dejecerit: ut mortales nasceremur, primo ipsam originem nostram de paradiso dejecit. Quid ergo faciendum est, quia ipse exercitatus est? Invocetur Omnipotens adversus exercitatum diabolum. Habitet in te qui non potest
Abbreviated transcription (Latin):
enim nouit fallere ueritas. Tu noli eẽ mendax. ut illud
ꝓfitearis. aliuo agas. Tu serua fidem. & ille seruat polli.¬
citationẽ. Si autẽ tu non seruaueris fidem: tii te frauda
stinon ille qui ꝓmisit. Si scitis qͥa iustus ẽ: seicote qͥa¬
oniis qui facit iusticiam. ex ipso natus ẽ. Iusticia nr̃a¬
modo ex fide est. Iusticia ꝑfecta non ẽ: nisi in angelis
Et uix in angłis. si deo comparent᷑. Tamen si qua ꝑfecta iusticia
animarũ & sp̾uum ẽ. qđ as creauit. in angłis est sc̃is. iustis.
bonis. nullo lapsu auersis. nulla suꝑbia cadentibus: sed manen¬
tibus semꝑ in contẽplatione uerbi dĩ. & nichil aliua dulce
habentib nisi a quo creatisunt. In ipsis ꝑfecta iusticia est:
in nobis autẽ ex fide coepit eẽ scđ̾m xp̃m. Audistis cum
psalmus legeretur. Incipite dño in confessione. incipite
inquit. Iniciũ iusticie nr̃ȩ. confessio ẽ. peccatorũ. Coepi.¬

Expanded text:
enim novit fallere veritas. Tu noli esse mendax, ut aliud enim novit fallere veritas. Tu noli esse mendax, ut aliud profitearis, aliud agas: tu serva fidem, et servat ille pollicitationem. Si autem non tu servaveris fidem, tu te stiones, ait: Si scitis quoniam justus est, scitote quoniam qui facit justitiam, ex ipso natus est . Justus modo ex fide est. Justitia perfecta non est nisi in angelis, et vix in angelis, si Deo comparentur. Tamen si qua perfecta justitia est animarum et spirituum est quos Deus creavit, in Angelis est sanctis, justis, bonis, nullo lapsu aversis, nulla superbia cadentibus, sed manentibus semper in contemplatione Verbi Dei, et nihil aliud dulce habentibus, nisi a quo creati sunt; in ipsis perfecta justitia est: in nobis autem ex fide coepit esse secundum Spiritum. Audistis cum Psalmus legeretur, Incipite Domino in confessione . Incipite, inquit: initium justitiae nostrae, confessio est peccatorum. Coepi
Abbreviated transcription (Latin):
bant quȩ uiderant: & credimꝰ in eũ quẽ non uidemꝰ. & uen.¬
turũ expectamꝰ. Quicunq illũ fide expectant: cũ uenerit
gaudebunt. Qui sine fide sunt: cum uenerit qđ nunc n
uident erubescent. & confusio illa ñ erit unius diei et
transiet: quomͦ solent confundi qͥ inueniunt᷑ i aliqua
culpa. & eis insultat᷑ ab hominibus. Confusio illa traducet
cenfusos ad sinistrã. ut audiant. Ite in ignem ȩternũ. qui
paratꝰ est di abolo & angłis eiꝰ. Maneamꝰ ergo in uerbisciꝰ.
ne confundam᷑ cũ uenerit. Ipse enim dicit in euangelio
eis qui in eũ crediderant. Si ꝑmanseritis in uerbo meo:
uere discipłi mei estis. Et quasi dicerent. quo fructu: & cogno.¬
scetis inqͥt ueritatẽ. & ueritas liberabit uos. Aodo enim salus
nr̃a in spe: nondũ in re. Non enim tenemꝰ iam qđ ꝓmissiimẽ:
sed uenturũ spamus. Fidelis ẽ. autẽ qui ꝓmisit. non te fal.¬
lec: tantũ tu noli deficere. sed expecta ꝓmissionẽ. Non

Expanded text:
rant. Et credimus in eum quem non vidimus, et venturum eum exspectamus. Quicumque illum fide exspectant, cum venerit gaudebunt: qui sine fide sunt, cum venerit quod nunc non vident, erubescent. Et confusio illa non erit unius diei et transiet, quomodo solent confundi qui inveniuntur in aliqua culpa, et eis insultatur ab hominibus. Confusio illa traducet confusos ad sinistram, ut audiant, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Maneamus ergo in verbis ejus, ne confundamur cum venerit. Ipse enim dicit in Evangelio eis qui in eum crediderant: Si permanseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis. Et quasi dicerent, Quo fructu? Et cognoscetis, inquit, veritatem, et veritas liberavit vos . Modo enim salus nostra in spe, nondum in re: non enim tenemus jam quod promissum est, sed venturum speramus. Fidelis autem est qui promisit; non te fallit: tantum tu noli deficere, sed exspecta promissionem. Non
Abbreviated transcription (Latin):
oras misso inuasore habitat redemptor. qͥa ipse redemit
qui creauit. Ꝙ diabolus iam forinsecus pugnat. nori
iuncit illũ qui intus possidet. Forinsecus autẽ oppugna
immittendo uarias temptationes: sed ille ñ consentit.
cum ds̃ intus loquit᷑. Et unctio quã audistis & uerax
ẽ. inquit eadem unctio. Idest ipse sp̃s dĩ qui docet ho.¬
mines mentiri ñ potest: & non ẽ mendax. Sicut do.¬
cuit uos: ꝑmanete in ipsa. Et nunc filioli manete
in eo. ut cũ manifestatꝰ fuerit habeamus fiduci am
inconspectu eiꝰ. ut non confundam᷑ ab eo in aduentu eiꝰ.
idetis fr̾s. credimus in iħm quẽ non uidimꝰ: annuntiauer̃
cũ qui uiderunt. qͥ contrectauer. qͥ uerbum ex ore ipsius
audierunt. Et ut hoc ꝑsuaderent generi humano: ab
illo missi sunt: non a se ipsis ire ausi sunt. & quo missi sc̃:
udistis cũ euangeliũ legeret᷑. Ite. p̃dicate euangeliũ uni.¬

Expanded text:
Foras misso invasore, habitet redemptor; quia ipse redemit Foras misso invasore, habitet redemptor; quia ipse redemit qui creavit. Et diabolus jam forinsecus oppugnat, non vincit illum qui intus possidet. Forinsecus autem oppugnat, immittendo varias tentationes: sed ille non consentit cui Deus intus loquitur, et unctio quam audistis. 2. Et verax est, inquit, eadem unctio; id est, ipse Spiritus Domini qui docet homines, mentiri non potest. « Et non est mendax. Sicut docuit vos, permanete in ipsa. Et nunc, filioli, manete in eo, ut cum manifestatus fuerit, habeamus fiduciam in conspectu ejus, ut non confundamur ab eo in adventu ejus. » Videtis, fratres; credimus in Jesum quem non vidimus: annuntiaverunt eum qui viderunt. qui contrectaverunt, qui verbum ex ore ipsius audierunt; et ut haec persuaderent generi humano, ab illo missi sunt, non a seipsis ire ausi sunt. Et quo missi sunt? Audistis cum Evangelium legeretur, Ite, praedicate Evangelium uni
Abbreviated transcription (Latin):
EMINISTIS fr̃s hesternam lectionẽ ad hoc
terminatã. quia ñ habetis necessitatẽ ut quis
doceat uos: sed ipsa unctio docet uos de omibu
Hoc autẽ sicut recordari uos certus sum sic ex.¬
posuimꝰ uobis. qͥa nos qui forinsecus loquim᷑ ad aures ur̃as. ita
sumus quasi oꝑarii adhibentes culturam forinsecus ad arbo¬
rem: sed incrementũ dare ñ possumꝰ. nec fructus formare.
ne causa nos ꝑstrepimus. Unde hoc apparet: quia cum
multi audiant. ñ om̃ib intus ꝑsuadetur qđ dicitur:
sed illis solis quib intus loquit᷑ as̃. Illis autẽ intus loquit᷑.
qui ei locũ prȩbent. Illi autẽ locum dõ prȩbent: qͥ diabo.¬
lo locum ñ prebent. Habitare enim uult aiabolus in cor.¬
da hominũ. & loqui ibi om̃ia quȩ ualent ad seductionẽ.
Sed quid ait dñs iħc: Princeps huiꝰ mundi missus ẽ foras.
Unde missus est: Nunqͥd extra cęlum & terram: Nun.¬
qͥd extra fabricã mundi : Sed extra corda credentium

Expanded text:
eministis, fratres, hesternam lectionem ad hoc terminatam, quia non habetis necessitatem ut quis doceat vos, sed ipsa unctio docet vos de omnibus. Hoc autem, sicut vos recordari certus sum, sic exposuimus vobis, quia nos qui forinsecus loquimur ad aures vestras, ita sumus quasi operarii, adhibentes culturam forinsecus ad arborem, sed incrementum dare non possumus, nec fructus formare: ne causa nos perstrepimus. Unde hoc apparet? Quia cum multi audiant, non omnibus persuadetur quod dicitur; sed illis solis quibus intus loquitur Deus. Illis autem intus loquitur, qui ei locum praebent: illi autem Deo locum praebent, qui diabolo locum non praebent. Habitare enim vult diabolus corda hominum, et loqui ibi omnia quae valent ad seductionem. Sed quid ait Dominus Jesus? Princeps hujus mundi missus est foras . Unde missus est? numquid extra coelum et terram? numquid extra fabricam mundi? Sed extra corda credentium.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩs io ẽ. in qua soluenda laboramꝰ. quia peccatores nos
dicimus. Si enim qͥs dixerit se eẽ sine peccato: mendax. ẽ.
Et in ipsius epła iohannis inuenimꝰ. Si dixerimus quia
peccatũ non habemꝰ. nos ipsos seducimꝰ. Meminisse debetis
priorũ. si dixerimꝰ quia peccatũ non habemꝰ. nos ipsos sedu.¬
cimus: & ueritas in nobis non est. Et rursus in consequen.¬
tibus audis. Quinatus ẽ. ex deo. ñ peccat. Qui facit pecca.¬
tum. ñ uidit neq cognouit eũ. Om̃is qui facit peccatũ:
de diabolo est. Ex deo non ẽ. peccatũ. Iterũ terret nos.
Iuomͦ sumus nati ex deo: & quomͦ nos fatemur peccatores:
An dicturi sumus. qͥa de deo nati non sumꝰ : & quid faci.¬
unt ista sacram̃ta in infantibus: quid dixit ioħes: qui natus
ẽ. ex deo: non peccat. Ipse iohannes iterũ dicit. Si dixerunꝰ
qͥa peccatũ non habemus: nos ipsos seducimꝰ. & ueritas iti

Expanded text:
quaestio est, in qua solvenda laboramus, quia peccatores nos quaestio est, in qua solvenda laboramus, quia peccatores nos dicimus: si enim quis dixerit se esse sine peccato, mendax est. Et in ipsius Epistola Joannis invenimus, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus. Meminisse enim debetis priorum: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Et rursus in consequentibus audis, Qui natus est ex Deo, non peccat: Qui facit peccatum, non vidit eum, neque cognovit eum: Omnis qui facit peccatum, de diabolo est. Ex Deo non est peccatum. Iterum terret nos. Quomodo nati sumus ex Deo, et quomodo nos fatemur peccatores? An dicturi sumus, quia de Deo nati non sumus? Et quid faciunt ista Sacramenta in infantibus? Quid dixit Joannes? Qui natus est ex Deo, non peccat. Ipse Joannes iterum dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in
Abbreviated transcription (Latin):
extitit & impius aduersus dm̃: eris filius diaboli imitan¬
do. non qͥa creauit te. aut genuit te. In hoc manifestat
est filius dei. Eia fr̾s. om̃s peccatores ex diabolo natisunt:
in quantũ peccatores sunt. Adam a deo factus ẽ: sed
quantũ consensit diabolo: ex diabolo natus ẽ: & tale.
om̃s genuit qualis erat. Cum ipsa concupiscentia nati sumus.
& antequã nos debita nr̃a addamus: de illa damnatione nascim᷑
Nam sicũ nullo peccato nascimur. qͥd est qđ cum infantibus
ad baptisinũ curritur ut soluantur: er̃go duas natiuitates
ipsoꝵ homo. alter ipsorũ homo ds̃. Per hominẽ peccatores
sumus. ꝑ hominẽ dm̃ iustificam᷑. Natiuitas illa defecit
ad mortem. natiuitas ista erexit ad uitam. Natiuitas illa
trahit secum peccatũ. natiuitas ista liberat a peccato.
In hoc manifestatus ẽ. filius dĩ: ut soluat oꝑa diaboli.
Cetera cõmendo caritati ur̃ȩ. ne uos grauem. Ipsa enim

Expanded text:
exstitit et impius adversus Deum, eris filius diaboli, imitanexstitit et impius adversus Deum, eris filius diaboli, imitando; non quia creavit te, aut genuit te. 11. In hoc manifestatus est Filius Dei. Eia, fratres, omnes peccatores ex diabolo nati sunt, in quantum peccatores. Adam a Deo factus est: sed quando consensit diabolo, ex diabolo natus est; et tales omnes genuit qualis erat. Cum ipsa concupiscentia nati sumus; et antequam nos debita nostra addamus, de illa damnatione nascimur. Nam si cum nullo peccato nascimur, quid est quod cum infantibus ad Baptismum curritur, ut solvantur? Ego duas nativitatos ipsorum homo homo, alter ipsorum homo Deus. Per hominem hominem, peccatores sumus: per hominem Deum, justificamur. Nativitas illa dejecit ad mortem; ista nativitas erexit ad vitam: nativitas illa trahit secum peccatum; nativitas ista liberat a peccato. In hoc manifestatus est Filius Dei, ut solvat opera diaboli. 12. Caetera commendo Charitati vestrae, ne vos gravem. Ipsa enim
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ non uidemꝰ: ut aliquando uideamus. & cũ ꝑfecta
fuerit iusticia nr̃a. cum facti ȩquales angłis fuerimus:
nec tunc illi ȩquabi ur. Quanto gͦ modo ab illo longe ẽ.
quando nec tunc par erit: qui facit peccatũ de diabolo
est : quia ab inicio diabolus peccat. De diabolo ẽ. Nostis
qͥd dicat. imitando diabolũ: Niam neminẽ fecit diabo¬
lus. neminẽ genuit. neminẽ creauit. Sed quicunq fuerit
imitatus diabolũ. quasi de illo natus fit filius diaboli: imi.¬
tando. ñ ꝓprie nascendo. Quomͦ esfiliꝰ abrahȩ : ruinqͥd
abraham te genuit : quomͦ iudei filii abrahȩ. nominan.¬
tes fidem abrahȩ. facti sunt filii diaboli: De genere abra¬
hȩ nati sunt: & fidem abrahȩ ñ sunt imitati. Si ergo qͥ
in de nati sunt exheredati sunt qͥ non st̃ qui ñ sunt imita¬
ti: tu qui ñ de illo natus es efficeris filius. & sic eris filius
imitando. Et si diabolũ fueris imitatus. qͥa ille suꝑbus

Expanded text:
quem non videmus, ut aliquando videamus. Et cum perfecta quem non videmus, ut aliquando videamus. Et cum perfecta fuerit justitia nostra, cum facti aequales Angelis fuerimus; nec tunc illi aequabitur. Quanto ergo modo ab illo longe est, quando nec tunc par erit? 10. Qui facit peccatum, de diabolo est; quia ab initio diabolus peccat. De diabolo est, nostis quid dicat: imitando diabolum. Nam neminem fecit diabolus, neminem genuit, neminem creavit: sed quicumque fuerit imitatus diabolum, quasi de illo natus, fit filius diaboli imitando, non proprie nascendo. Quomodo es filius Abrahae? numquid Abraham te genuit? Quomodo Judae, filii Abrahae non imitantes fidem Abrahae, facti sunt filii diaboli: de carne Abraham nati sunt, et fidem Abrahae non sunt imitati. Si ergo qui inde nati sunt, exhaeredati sunt, quia non sunt imitati; tu qui non de illo natus es, efficeris filius, et sic eris filius imitando. Et si diabolum fueris imitatus, quia ille superbus
Abbreviated transcription (Latin):
suras eius.ut uerbi grã si lata ẽ. ista simplũ: & longa dui¬
plum faciat et ille latam simplũ. & longam duplum:
uidetur sic fecisse sicut & istam. Sed ista habet uerbi
grã centũ cubitos. illa triginta: & sicut ista ẽ. & imparẽ
Uidetis qͥa non semꝑ sicut ad parilitatẽ & equalitatem
refertur: uerbi gra uidete quantũ sit inter faciem
hominis. & imaginẽ de speculo. Facies in imagine.
facies in corpore. Imago in imitatione. corpus in ueritate. Fre
qͥđ dicimus: Nam sicut hic oculi. ita & ibi. Sicut hic aures.
ita & ibi aures sunt. Dispar est res & fides. sicut ad similitudi.¬
nem dicit̾. Habemũs gͦ & nos imaginem dĩ. sed non illam
si non sicut ille essemus: ex nulla parte similes diceremꝰ
Ergo castificat nos: sicut & ipse castus ẽ. Sed ille castus et̾nita.¬
te. nos casti fide. Iusti sumus sicut & ille iustus ẽ: sed ille
in ipsa incõmutabili ꝑpetuitate. nos iusti credendo it

Expanded text:
suras ejus, ut verbi gratia, si lata est ista simplum, et longa dusuras ejus, ut verbi gratia, si lata est ista simplum, et longa duplum; faciat et ille latam simplum, et longam duplum: videtur sic fecisse sicut est ista. Sed ista habet, verbi gratia, centum cubitos, illa triginta: et sic est, et impar est. Videtis quia non semper, sicut, ad parilitatem et aequalitatem refertur. Verbi gratia, videte quantum sit inter faciem hominis, et imaginem de speculo: facies in imagine, facies in corpore; imago in imitatione, corpus in veritate. Et quid dicimus? Nam sicut hic oculi, ita et ibi: sicut hic aures, ita et ibi aures sunt. Dispar est res; sed, sicut, ad similitudinem dicitur. Habemus ergo et nos imaginem Dei; sed non illam si non sicut ille essemus, ex nulla parte similes diceremur. Ergo castificat nos sicut et ipse castus est; sed ille castus aeternitate, nos casti fide: justi sumus sicut et ipse justus est; sed ipse in ipsa incommutabili perpetuitate, nos justi credendo in