comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possis. Nam si te hoc inane nom̃e fortiute felicita¬
tis mouet: qũa piũmis maximis q bonis babundes
metũ t̃eputes licet: Igitur si ꝙ inom̃i fortune tue c̃ẽ

Expanded text:
n possis. Nam si te hoc inane nomen fortuitae felicitatis movet, quam pluribus maximisque abundes, , mecum reputes licet. Igitur si, quod in omni fortunae tuae ce
Abbreviated transcription (Latin):
mani gnĩs fidelitꝰ credendum ĩ mutatio defcatir.
mei ut ea que semeł effuderim: mosiori siñe. afferi¬
re contendam. Si .i. mohĩł  ex nobis boni neil ẽ
qd̾ ĩ nr̃is sententis amare debãmus. Quod si ex
sllo ciicfa st ẜona qui sosus ÷ uonꝰe islid potius

Expanded text:
atur. mei, ut ea quae semel effuderim, meliori sententiae anteferre contendam. Si enim nihil est ex nobis boni, nihil est quod in nostris sententiis amare debeamus. Quod si ex illo cuncta sunt bona, qui solus bonus est, illud potius
Abbreviated transcription (Latin):
ud̾ ⁊ mors ⁊ pec̃m ⁊ definquendi om̃is affc̃o. onĩaq ĩ pmi¬
tiem ꝓna nec quicquã in se oꝑis habentia ut post lar ix
ꝑ assispsit ut mortem agne huãno sugaret: ⁊ e lati
ponendum ⁊ qd̾ post ade p̃uaricationem penalit iti¬
fumz. Quod̾ ud̾ ñ fuit iñ eo uoluntas ułła ꝑeq̃: eres
sup̃tum ⁊ statu qui eẽ potuiss nisi uosuntatem iissdan¬
tis fraudsus appficass. RRestat gͥ t̾eius status i. mo
dius. ille scisic qui slło eo temꝑo fuit cũ isꝰ mors ade¬
rat. ⁊ adesse potat᷑ dełiquend̾i uosutas. si hoc qͥ calia
atã fuit ut manducar: ⁊ bibẽt ut accepea agerori
quidem s concessa. ⁊ q̃ nillam penã mortis infrut¬

Expanded text:
et mors et peccatum, et delinquendi omnis affectio, omniaque in perniciem prona, nec quidquam in se opis habentia, ut post lapsum pus assumpsit, ut mortem a genere humano fugaret, in eo statu ponendum est quod post Adae praeuaricationem poenaliter indictum est. Quod uero non fuit in eo uoluntas ulla peccati, ex eo sumptum est statu qui esse potuisset, nisi uoluntatem insidiantis fraudibus applicasset. Restat igitur tertius status id est medius, ille scilicet qui eo tempore fuit, cum nec mors aderat et adesse poterat delinquendi uoluntas. In hoc igitur Adam talis fuit ut manducaret ac biberet, ut accepta digereret, quidem s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ penas adam tesicti puaricatione suscepit. Contͣ qs
ispondendum cres intesligi holinĩ posse statꝰ unum
ustꝰ ade añ deuctum. inquo tam ⁊ ip̃ si abeo mors ab¬
in dd p̃ceptis manẽ uołiuss ĩut .n. id addends̃forꝵ ut
s̾ modo sĩ p̃car aut p̾care uełlet s ne poss quidem aut

Expanded text:
aricatione suscepit. Contra quos respondendum est, tres intelligi hominum posse status. Unum quidem Adae ante delictum, in quo tametsi ab eo mors abin Dei praeceptis manere voluisset: tunc enim addendum foret ut non modo non peccaret, aut peccare vellet, sed nec posset quidem aut
Abbreviated transcription (Latin):
Tum uõ totis in me intͣenta luirmmnib. Tu ne
ille es ait: qui nr̃o quondam lacte nuttus. no¬
stris educacus alimẽtis lnuirilis aĩ robur eua¬
seras: At qͣui talia cõtuleramꝰ arma. que nisi

Expanded text:
Tum vero totis in me intenta luminibus; 24 Tune ille es, ait, qui nostro quondam lacte nutritus, nostris educatus alimentis, in virilis animi robur evaseras? Atqui talia contuleramus arma, quae nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Abducit ignorancia.
N on aurum iuuiridi queritis arborez
N et inuite geminas carpins
N on altis liqueos montib abditis.
Ut pͥisce dicetis daps
Nec uobis capreas sequi silib̾at᷑.
Tyrena captatis uada.
A põs qui eciã fluctib abditos
Norunt recessus equons.
Q ue gẽmis mueis unda feracior.
Nel que rubentis pupure.
Net nõ que tenero pisce. ui aspis.
P restent echinis littora.
S ed quonam lateat ꝙ cupiunt bonũ.

Expanded text:
Abducit ignorantia! Non aurum in viridi quaeritis arbore, Nec vite gemmas carpitis, Non altis laqueos montibus abditis, Ut pisce ditetis dapes. 215 Nec vobis capreas si libeat sequi, Tyrrhena captatis vada. Ipsos quin etiam fluctibus abditos Norunt recessus aequoris, Quae gemmis niveis unda feracior, Vel quae rubentis purpurae, Nec non quae tenero pisce, vel asperis Praestent echinis littora. 216 Sed quonam lateat, quod cupiunt bonu
Abbreviated transcription (Latin):
Dum leuib male fida honis fortuna faueret.
P ene caput tristis mẽsat hora meum
Nũc quia fallacem murauit mibila uultum
P rotrahit ingratas impia uita moras¬
Et uid me felicem tociẽs iacrastis amici
Qui cecidit stabili nõ erat ille gradu

Expanded text:
Dum leuibus male fida bonis fortuna faueret paene caput tristis merserat hora meum; nunc quia fallacem mutauit nubila uultum protrahit ingratas impia uita moras. Quid me felicem totiens iactastis, amici? Qui cecidit, stabili non erat ille gradu
Abbreviated transcription (Latin):
dem nr̃is larib ip̃a d̾legeras inqua metũ sepe
residens. de humanaꝵ diuinatũ reꝵ sciencia dis¬
serebas. Tano habͥinis ialis uuitus erͣat. cũ tetũ

Expanded text:
 in laribus ipsa delegeras? In qua mecum saepe residens de humanarum diuinarumque rerum scientia disserebas? Talis habitus talisque uultus erat, cum tecu
Abbreviated transcription (Latin):
atur maneat necesse ẽ. que possit expleri. Taceo qd̾
nature minimũ qd̾ auanciẽ nichu satis ẽ. Quart si
opes nec submouere indigenciã possũt ⁊ ip̃e suam
ficiunt: quid ẽ qd̾ eãs sufficiencion p̃stare credatis.
Samus fluente diues auri gurgite.
Non expleturas cogat auarus opes.¬
S oneretq bachus colli rubri luroĩs.
F uriq centeno sindat opina boue.
R et cura mordar deseit suꝑstitem.

Expanded text:
tur, maneat necesse est quae possit expleri. Taceo, quod naturae minimum, quod auaritiae nihil satis est. Quare si opes nec summouere indigentiam possunt et ipsae suam faciunt, quid est quod eas sufficientiam praestare credatis? Quamuis fluente diues auri gurgite non expleturas cogat auarus opes oneretque bacis colla rubri litoris ruraque centeno scindat opima boue, nec cura mordax desserit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquã.: Adueri ĩ quit felicitatẽ. quã tuus quoq sonłnat aĩmꝰ.
s occupato adimagines uisu: ĩpãm illam nõ potes intuer.
Num ego. fac obsecro. ⁊ que illa ueri sine cunctatioe d̾mõstr

Expanded text:
inquam. Ad ueram, inquit, felicitatem, quam tuus quoque somniat animus, sed occupato ad imagines uisu ipsam illam non potest intueri. Tum ego: Fac obsecro et quae illa uera sit, sine cunctatione demonstr
Abbreviated transcription (Latin):
nimntur. At qui nõ ẽ alud qd̾ eque ꝓficere beititu¬
dinẽ posfit. quã copiosus oium status bonoꝵ nec alie¬
ni indigens: sed sibi ip̃e sufficiens. Num u̾o labunt̃
hi. qui qͣd sit optimũ. id ecũ reu̾encie cultu dignis¬
simũ putant. Minime. Neq e uile quicꝙͣ contem¬
ꝑnendũ ẽ. qui adipisci oĩum mõtalium fere laborit ĩ¬
tencio. An inbõs nõ ẽ nim̾anda potesata: Q uid igͥ:¬

Expanded text:
non est aliud, quod aeque perficere beatitudinem possit quam copiosus bonorum omnium status nec alieni egens, sed sibi ipse sufficiens. Num vero labuntur hi, qui, quod sit optimum, id etiam reverentiae cultu dignissimum putent? Minime; neque enim vile quiddam contemnendumque est, quod adipisci omnium fere mortalium laborat intentio. An in bo
Abbreviated transcription (Latin):
bibli othxe pociꝰ cõptos ebore ac uitro panetes: ꝙͣ tux
mẽtis sedẽ requiro. ĩ qua ñ libros. s ꝙ id libris p̃ci¬
um facit. libroꝵ quondam senrẽtias in eoꝵ collocaui:

Expanded text:
bibliothecae potius comptos ebore ac uitro parietes quam tuae mentis sedem requiro, in qua non libros sed id quod libris pretium facit, librorum quondam meorum sententias collocaui
Abbreviated transcription (Latin):
dum. an aliqd̾ huĩmõi bonũ quale paulo ante difinisti.
inreꝵ natura possit existere. ne nos p̃t̃ rei subiecte. u̾itã¬
tem cassi cogitatoĩs imago d̾cipiat. S qͣum existat sitq
hoc ueluti quidam om̃ium fons bonoꝵtnegari nequit.

Expanded text:
dum an aliquod huius modi bonum quale paulo ante definisti in rerum natura possit exsistere, ne nos praeter rei subiectae ueritatem cassa cogitationis imago decipiat. Sed quin exsistat sitque hoc ueluti quidam omnium fons bonorum, negari nequit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uitricea Toeser dee
I am neste lacͥnus madent.
M õ ixionium caput
U elox p̃cipitat iota
Et longa siti ꝑditus
S pernit flumina tantalus.
Uultur dum satur ẽ modis
Non traxit ticii iecur

Expanded text:
 ultrices scelerum deae iam maestae lacrimis madent; non Ixionium caput uelox praecipitat rota et longa site perditus spernit flumina Tantalus; uultur dum satur est modis non traxit Tityi iecur
Abbreviated transcription (Latin):
S iftusa linguaᷤ explicet.
Et magna rinius fulgeat claris domus
aois sꝑnit altam gloriam.
I nuoluit humile parit̃ excelsum caput.
ẜ quatq summis infima.
S bi nũc fidelis ossa fabricii manẽt e
Q uid brutus: aut rigidus cato:.
S ignat suꝑstes fama tͥenuis pauculis.
I nane nomẽ littĩs.
S ed̾ ꝙ dcorata nouimus uocabula.
N on scire consũptos datur.

Expanded text:
s Diffusa linguas explicet Et magna titulis fulgeat claris domus, Mors spernit altam gloriam, Inuoluit humile pariter et celsum caput Aequatque summis infima. Vbi nunc fidelis ossa Fabricii manent, Quid Brutus aut rigidus Cato? Signat superstes fama tenuis pauculis Inane nomen litteris. Sed quod decora nouimus uocabula, Num scire consumptos datur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecium ẽẽ ꝑibetur. Quo fer ut si in quolibet gn̾e in ꝑ¬
fectum quid ẽẽ uidatur. in co quoq ꝑfectum aliquid
ẽẽ necesse sit. E t em̃ ꝑfecitẽ sublata: unde ulud quod̾
imꝑfectum ꝑͥietur extit̃it: ne fingi quid̾ põt. Neq
eñi abomiiutis inconsũmatisq nar̾a reꝵ cepit exordiũ.
s ab integris absolutisq ꝓcedens: in hec extrema atq ef-¬
fe̾çia dilabitur. Q uod siuti paulo ante mostriuimus ẽ
quedam boni fragilis imꝑfecta felicitas. eẽ aliquam so¬
udam ꝑfectanq nõ põt dubitari. s irmissime inquã
uenssimeq cõclusum ẽ. Quo u̾o inquit habitet: ita
cãptõ ꝓp̃bat animoꝵ. Nam cũ nichil deo meliuis extogitaĩ

Expanded text:
perfectum esse perhibetur. Quo fit, ut, si in quolibet genere imperfectum quid esse videatur, in eo perfectum quoque aliquid esse necesse sit; etenim perfectione sublata; unde illud. quod imperfectum perhibetur. exstiterit. ne fingi quidem potest. Neque enim ab deminutis inconsummatisque natura rerum cepit exordium, sed ab integris absolutisque procedens in haec extrema atque effeta dilabitur. Quodsi, uti paulo ante monstravimus, est quaedam boni fragilis imperfecta felicitas, esse aliquam solidam perfectamque non potest dubitari. — Firmissime, inquam, verissimeque conclusum est. — Quo vero, inquit, habitet, ita ceptio probat animorum; nam cum nihi
Abbreviated transcription (Latin):
exstimas p̃ciosam abiturã felicitatẽ : ⁊ cara tͥ ẽ fortu
na p̃sñs. nec manẽdi fida ⁊ cũ d̾scesseĩt alatura me¬
rorẽ: Qr si nec exarbito retineĩ põt. ⁊ całamitoss ͤ
sugiens facit: Quid au̾ud fugͣix qũa future quod¬
dam calamititis ĩ dicium: Nẽq em̃ ꝙ añ oculos si¬
tũ c̃ suffeceit i tueĩ. rẽꝵ exitus: ꝓuidentia metitur:

Expanded text:
felicitatem et cara tibi est fortuna nec praessens manendi fida et cum discesserit allatura maerorem? Quodsi nec ex arbitrio retineri potest et calamitosos fugiens facit, quid est aliud fugax quam futurae quoddam calamitatis indicium? Neque enim quod ante oculos situm est suffecerit intueri, rerum exitus prudentia metitur
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nõ possit efficẽ : Potentẽ censes: qui satelre latꝰ
ambit. qui quos terret ip̃e plus metuit: Qui potens¬
ut ẽẽ iu̾id̾atur inẜuicium manu situs ẽ. Nam quid ego
d̾regum familiaib disseram. cũ regna ip̃a tante ĩ becillita¬
tis pleni dmonstiẽ: Q uos quidẽ regia porestas sepe ĩ¬
columis: sepe aũt lapsa ꝓsternit. Nẽro senetam familia¬
rem p̃cepͣtorẽn suũ ad eligende mõtis coegit iudicum.

Expanded text:
quod non possit efficere? Potentem censes qui satellite latus quod non possit efficere? Potentem censes qui satellite latus ambit, qui quos terret ipse plus metuit, qui ut potens esse uideatur, in seruientium manu situm est? Nam quid ego de regum familiaribus disseram, cum regna ipsa tantae inbecillitatis plena demonstrem? Quos quidem regia potestas saepe incolumis saepe autem lapsa prosternit. Nero Senecam familiarem praeceptoremque suum ad eligendae mortis coegit arbitrium.
Abbreviated transcription (Latin):
Quidm: quando eoꝵ felicitas ꝑpetuo ꝑdurat: qͥtq plena
ẽ exemploꝵ uerustas. plena etiam p̃sũs etas. qui reges
felicitatẽ: calamitate mutau̾int. e p̃clara potẽtia. q̃ nec
ad conẜuattẽm quidẽ sui satis efficax inuenĩt. E uod siħ
regnoꝵ potestas beititudinis auctor ẽ : nonne siqua parte
desũt felatatem minuat miseriamimportet: Sed quã¬
ius late humana tendant̃ imꝑia. plures netesse ẽ gen¬
tes relinqui. quib irgum quisq nõ impet. Qua uero
pare beitos faciens d̾sinir potestas: hac inpotencia sub¬
intrat que misos facit. Hoc ig̾ modo muorẽ regibus ĩ¬
ẽẽ necesse ẽ misei̾e portionẽ. Exꝑtus sortis sue ꝑiculoꝵ
tyr̃nus. regni metus pendentis supͣ u̾ticẽ gladii tenõe
simulauit. Que ẽ igitur hec potestas: que sollicitudi¬
nũ mõsus expellere: que formidinũ aculeos uitait neꝗde
At qui uellent ip̃i uixisse securi. s nequeũt. d̾ hĩc pote¬
state glantur. An tu porentẽ censes. qũe uidas uelle

Expanded text:
Quidni, quando eorum felicitas perpetuo perdurat? Atqui plena est exemplorum uetustas, plena etiam praesens aetas, qui reges felicitatem calamitate mutaueruit. O praeclara potentia quae ne ad conseruationem quidem sui satis efficax inuenitur! Quod si haec regnorum potestas beatitudinis auctor est, nonne si qua parte defuerit, felicitatem minuat, miseriam inportet? Sed quamuis late humana tendantur imperia, plures necesse est gentes relinqui quibus regum quisque non imperet. Qua uero parte beatos faciens desinit potestas, hac inpotentia subintrat quae miseros facit; hoc igitur modo maiorem regibus inesse necesse est miseriae portionem. Expertus sortis suae periculorum tyrannus regni metus pendentis supra uerticem gladii terrore simulauit. Quae est igitur haec potestas quae sollicitudinum morsus expellere, quae formidinum aculeos uitare nequit? Atqui uellent ipsi uixisse securi, sed nequeunt; dehinc de potestate gloriantur. An tu potentem censes quem uideas uelle
Abbreviated transcription (Latin):
penetrent. cũ tẽpestuũ fuĩt admouebo. Uerũtam ne
te existimã misum uelis. an numum modũq tue fel¬
citatis oblitus esͤ Taceo ꝙ d̾solatum parente sũnoꝵ
te uiroꝵ cura suscepit. Słctusq ĩ affinitatẽ pͥncipũ ciuita¬
taris. ꝙ p̃cosissimũ ꝓpinquititis gen̾ ẽ pͥus cãrus:¬

Expanded text:
penetrent cum tempestiuum fuerit ammouebo. Verumtamen ne te existimari miserum uelis; an numerum modumque tuae felicitatis oblitus es? Taceo quod desolatum parente summorum te uirorum cura suscepit delectusque in affinitatem principum ciuitatis, quod pretiosissimum p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiettas qui se se celo ꝓxiõs arbitret si fortime tue re¬
liquiis pars eis minima ꝯtingat. Hic ip̃s locus qũẽ

Expanded text:
iectas qui sese caelo proximos arbitrentur, si de fortunae tuae reliquiis pars eis minima contingat? Hic ipse locus que
Abbreviated transcription (Latin):
hñt eta tãuidat ac diffinita: p̃notio. Neq id sit
opmios sũme potiꝰ scientie: nullis t̾minis ĩ clusi sin¬
plicitas.
Nam uarus t̾ras animalia ꝑmeant figuris
Nãq alia extento sunt cõpoẽ pulu̾enq u̾runt.
C ontinuũq trahũt ui pectoĩs incit᷑a sulcum.
ẜ unt quib alaꝵ leuitas uiga u̾beretq uenros.
E t liquido longi spacia etheĩs enater uolitu
H et p̃sisse solo uestigia gͥssib c gaudent
U el uindes canpos transimitẽ uł subne suui as
Quc uaris uid̾as licet omĩi discreput formis.
ꝑ rona tañi facies hebetes ual ingrauare sensus.
U nica gens hõium leuat celsum altius cacumẽ.
Atq leius recro stat cõpoe̾ d̾spicitq tr̾as.
S et insi tẽnus male d̾sipis admonet figuri.
Qui recto celum uultu petis exerisq frontẽ
Insulime feris animũ q̃q negrata pessum.
I nfcĩor fidit mens cõpoẽ celsus leuato.

Expanded text:
id sit opinio sed summae potius scientiae nullis terminis inclusa simplicitas. Quam uariis terras animalia permeant figuris! Namque alia extento sunt corpore pulueremque uerrunt continuumque trahunt ui pectoris incitata sulcum; sunt quibus alarum leuitas uaga uerberetque uentos et liquido longi spatia aetheris uolatu; haec pressisse solo uestigia gressibusque gaudent uel uirides campos transmittere uel subire siluas. Quae uariis uideas licet omnia discrepare formis, prona taUnica gens hominum celsum levat altius cacumen, Atque levis recto stat corpore, despicitque terras. Haec, nisi terrenus male desipis, admonet figura, Qui recto coelum vultu petis, exerisque frontem, In sublime feras animum quoque, ne gravata pessum Inferior sidat mens corpore celsius levato.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hõib ñ negib̾ finime ĩ quã. Qiuisq rei pedũ
officium ẽẽ uat̾ale nũ dubitas: Nec hoc quide̾ ĩ quã.
S iquis igitur pedib incedẽ ualens ambulet: aliusq cui
hoc naturale pedum d̾sir officium. inanib nirens ambu¬
lire conetur: quis eoꝵ iure ualentior existimaĩ põt:
¶ ontere ĩ quã cet̾a. Nam qn naturał officii porens eo qͥ

Expanded text:
Minime, inquam. Eiusque rei pedum officium esse naturale num dubitas? Ne hoc quidem, inquam. Si quis igitur pedibus incedere ualens ambulet aliusque cui hoc naturale pedum desit officium, manibus nitens ambulare conetur, quis horum iure ualentior existimari potest? Contexe, inquam, cetera; nam quin naturalis officii potens eo q
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ꝙ noceat habenti. Nũ id mẽcior e Minime ĩ ꝗes.
At qui diuicie possidentib: ꝑsepe nocuer̃t. Cũ possimꝰ
quisq eo qui alieni magis auidus: quicquit usquam
aun gẽmaꝵq ẽ. se solum qui hãt dignissimũ pͥutat᷑.
Tu igͥ qui nũc contũ gladũq sollititꝰ ꝑtimescis Si uite
huiꝰ callẽ uacuus uiator intrasses: corã latrone cantares
e p̃clara opũ mõtailium beatitudo: qũa cũ adeptus fui̾s.
seturus ẽẽ difistis.

Expanded text:
bonum quod noceat habenti. Num id mentior? ' Minime,' inquis. Atqui diuitiae possidentibus persaepe nocuerunt, cum pessimus quisque eoque alieni magis auidus quidquid usquam auri gemmarumque est se solum qui habeat dignissimum putat. Tu igitur qui nunc contum gladiumque sollicitus pertimescis, si uitae huius callem uacuus uiator intrasses, coram latrone cantares. O praeclara opum mortalium beatitudo quam cum adeptus fueris securus esse desistis
Abbreviated transcription (Latin):
nequissimi scułe d̾latoisq respicẽs: Non eñi possumus
obo̾nores : reu̾encia dignos iudicare: quos ipĩs honõib
uidicamus indignos: It sique sapiencia p̃ditim ui

Expanded text:
nequissimi scurrae delatorisque respiceres? Non enim possumus ob honores reuerentia dignos iudicare quos ipsis honoribus iudicamus indignos. At si quem sapientia praeditum ui
Abbreviated transcription (Latin):
quãta uiciosoꝵ hõĩum pateat ĩ fimitis. qui nec ad hoc
quidẽ ꝑuelre queunt . adꝙ eos nat̾ar ducit. ac pene
cõpellit intencio. qt quid si hoc tam magno ac pene.

Expanded text:
quanta vitiosorum hominum pateat infirmitas, qui ne ad hoc quidem pervenire queunt, ad quod eos naturalis ducit, ac pene compellit intentio. Et quid? si hoc tam magno ac pene
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ in sacratꝭ dño locis absa magua nccitate. sieri debent
liquet oñbus quibus sunt nota nou et ueteris testĩ ꝑ
cepta Tabernatulũ em̃ moyses dñõ p̾apiente secisse et
raciasse mensam et altai̾a eius et creis nasis et utẽsilibus
ad dĩnũ cultũ explendis legiuꝰ et nõ solũ diuinis pcib
ca sacrasse s eciã sancti olei uuctione, duõ ibente ꝑ liui¬
uisse eegnua qualit aut̃ hec sancta sunt et ꝙ nõ alii põ sa¬
trã quã ipĩ ratdotes/ sacra unctione delibuti dño q tñ nestib
scĩs sacti Et lenite tractabant. et ferebant et erige bant

Expanded text:
quam in sacratis Domino locis absque magna necessitate fieri debere, liquet omnibus, quibus sunt nota Novi et Veteris Testamenti praecepta. Tabernaculum vero Moysen Domino praecipiente fecisse, et sacrasse cum mensa, et altari ejus, et caeteris vasis et utensilibus, ad divinum cultum explendum legimus; et non solum divinis precibus ea sacrasse, sed etiam sancti olei unctione Domino jubente perlinisse novimus. Qualiter autem haec facta sunt, et non alii ipsa sacra quam sacerdotes sacra unctione delibuti, Dominoque cum vestibus sanctis sacrati et levitae tractabant, ferebant, erigebant,
Abbreviated transcription (Latin):
beati ambro in abre de sarramc̃tia dueane Ita esca quam
Ntuꝵ et̾ na in nobi ropatur panẽ quide istuto quẽ suram
in ministeao illum ltu meeligo panem qui maur spñe sci
formatus e in utero mrigiiẽ marie et igne passume cortre
in ara cruna pauis enim angelorum faceus e tibut qoñ lñ¬
panie quẽ ego dluo uebis caro mea ⁊ promuda nita t̃i idte¬

Expanded text:
em Ambrosius De sacramentis : « Ista esca quam ue aeternam in nobis operatur. Panem quidem istum, quem sumimus in mysterio, illum utique intelligo panem, qui manu S. Spiritus formatus est in utero Virginis, et igne passionis decoctus in ara crucis. Panis enim angelorum factus est cibus hominpanis
Abbreviated transcription (Latin):
qui poe mortificalat qui iustũ damꝑnat nõ uicturũ unusicue̾
mertur qui reum a supplitio ab foluẽ conatur Canse ergo
pensande sunt et tunc ligandi atqr soluendi pecestatem
excercenitur et iudendum que culpa aut q̃ sit penue̾tia secura
post culpam ut ques ommexotene dene ꝑ grãm cõpnuitionis iusitat

Expanded text:
inquit, mortificat, qui justum damnat, et non victurum vivificare nititur, qui reum supplicio absolvere conatur. » Causae ergo pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda. Videndum itaque quae culpa, aut quae sit poenitentia subsecuta post culpam, ut quos omnipotens Deus per compunctionis grat
Abbreviated transcription (Latin):
conira p̾ceptum dus decrahunt qui potestatẽ diuinitus collatã
a fuerdetibus anfferre uolunt Neqi ego uero sacerdotibus sac̾ dotibus
potestatem dimittendi peccata tribui ille humimibue ptaĩe dinã
iriuit nui de do minitus deoe facit Ei tamen sicut exsemetipõ
Iou uero eo aquo sunt hͦ ꝙ sunt in eis et pert opante et ers
coopante pecrata dimittẽ non possunt quomodi ergo solue deus
conne est nec tamen inde segureur uouos nõ cẽ et ers qui deo
senuunt de nomodo solus deus mirabiliai facit et tñ de iusto

Expanded text:
unt, quia potestatem divinitus collatam sacerdotibus auferre volunt. Neque vero ego sacerdotibus potestatem dimittendi peccata tribui. Ille hominibus potestatem divinam tribuit qui de hominibus deos fecit. Sed tamen ipse sicut ex semetipso etiam nisi eo a quo sunt hoc quod sunt, in eis et per eos operante et eis cooperante peccata dimittere non possunt. Quomodo ergo solus Deus bonus est, nec tamen inde sequitur bonos non esse, etiam eos qui Deo serviunt, et quomodo solus Deus mirabilia facit, et tamen de justo
Abbreviated transcription (Latin):
sit inquit duobus enĩ modis pctor ligatus ẽ aut obduracõne
cum homñe ẽ solutus ẽ homis et adbñ oꝑandum expeditus ẜ cum
ꝑ pctĩi urã dei subtrahitur statini ip̃e sua obturatõne mens
int̾nsetus ligatur ista coduracõ siue excecatõ mente intiones
tenebresunt in quibus lr̃ ꝓpoto suom pñti obliͭᵘˢ tenetur¬

Expanded text:
tendunt. Duobus enim modis peccator ligatus est. Ligatus est obcum homine est, solutus est homo, et ad bene operandum expeditus. Sed cum per peccatum gratia Dei subtrahitur, statim ipsa sua obduratione mens intrinsecus obligatur. Ista obduratio sive excaecatio mentis interiores tenebrae sunt, in quibus homo pro
Abbreviated transcription (French):
quid st omm pet̃a renuscẽ insi disire nonis sentenciã ñ pectatit
deleu ne laxpnd absolue̾ et abẜoluendo relixgare et quid est
perccita retinere insi non uere penitentẽ nolle absolue mnului
enim confitentes absolurronem querunt qui tumen crimima exteto
desers naunt nucti tantece de finuro promittunt si satiffatẽ¬

Expanded text:
re, nisi districtionis sententiam quae peccatis debetur relaxando absolvere et absolvendo relaxare? Et quid est peccata retinere, nisi non vere poenitentes nolle absolvere? Multi enim confitentium absolutionem quaerunt, qui tamen crimina sua ex toto deserere nolunt. Multi caute
Abbreviated transcription (Latin):
uidicium que ꝓ sucrexironem et ittuorantiã iuterdim indicat
deus aurem semper indiccie seuuntum ueritatem Et in remitiẽs
et Retiuendis aullpis id iuris holeme et ifficu enuancgelici sat̾detee
quid olim hare bant sub lege legales inturandis lepris hui ergo
pecrata yenuctune el retiuent dum diissauder uel petenta

Expanded text:
dicium, quae per surreptionem et ignorantiam interdum judicat, Deus autem semper judicat secundum veritatem. Et in remittendis vel in retinendis culpis id juris et officii habent evangelici sacerdotes, quod olim habebant sub lege legales in curandis leprosis. Hi ergo peccata dimittunt vel retinent, dum dimissa a Deo vel retenta
Abbreviated transcription (Latin):
miremur. anfatutotem an¬
geli qui callidam hominis artẽ
non prius agnouit. an homi¬
nem antlito pangłm dei p̾cepto.
contra ipsum preceptum ausũ
suisse uirare : andicamus dũm¬
ꝑotentiam suisse. quod non nisi ꝑ¬
mandatium cum de ꝑatlso potu¬
iss expellere: an ascribamus dũg¬
norantiȩ quod non aliter scirryo¬
tint uirum ꝑuirus sisset iisie¬
nis iutȩ: libros reuolun iuberet:
Nonne hec omnia fatiutissima
sunt: Quod siomina quȩ doc¬
pores ur̃i siilia bis conscͥserũt
q madinodũ ce me: licet non me¬
is eripuit meritis: & cemecum
pariter salutiseris subdat imꝑus:
quatimis utrumq pariter dites
cipit scd̃s de coguo scenda p̾sentiꝰ

Expanded text:
miremur? an fatuitatem angeli qui callidam hominis artem non prius agnovit, an hominem, audito per angelum Dei praecepto, contra ipsum praeceptum ausum fuisse jurare, an dicamus Dei impotentiam fuisse, quod non nisi per nuntium eum de paradiso potuisset expellere, an ascribamus Dei ignorantiae: quod non aliter scire potuit utrum perjurus fuisset, nisi ejus vitae libros revolvi juberet? Nonne haec omnia fatuissima sunt? Quod si omnia quae doctores vestri similia his conscripseruntquemadmodum et me, licet non meis eripuit meritis, et te mecum pariter salutiferis subdat imperiis, quatenus utrumque pariter ditet II. De cognoscenda praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
nis clipeum opposuisse. iudeis
in sinagogis ne a sua umꝗͣ fide
recederent. predicasse. consocios
docuisse. doctos in maius ꝓue¬
xisse. Ecce autem nescio quo
pacto uideo cõmutatũ & a se¬
mita rectitudinis alienatũ.
quod ut meo uitletur animio
errore existimo factum. ¶ꝑ¬
Cui ego. Plebis uideorum &
imꝑitorum mor est hominũ
ut Siquem quicquã contͥsnã
agere uidint consuetudinẽ
licet id rectum & iustissimũ
ꝑmaneat: illorum tam̃ esti¬
matione atq uidicio iniusti¬
ciȩ ce nomen ce culpam sub¬
eat. Tu uero in philosophiȩ
cunis enutritus. philosophiȩ
uberib lactatiis: qua fronte

Expanded text:
nis clypeum opposuisse; Judaeis nis clypeum opposuisse; Judaeis in synagogis ne a sua unquam fide recederent praedicasse, conscios docuisse, doctos in majus provexisse. Ecce autem nescio quo pacto video commutatum, et a semita rectitudinis alienatum, quod ut meo videtur animo, errore existimo factum. Cui ego: Plebeiorum et imperitorum mos est hominum, ut si quem quidquam contra suam agere viderint consuetudinem, licet id rectum et justissimum permaneat, illorum tamen aestimatione atque judicio, injustitiae et nomen et culpam subeat. Tu vero in philosophiae cunis enutritus, philosophiae uberibus lactatus, qua fronte
Abbreviated transcription (Latin):
igitur pueri¬
tiȩ etate qui¬
dam michi
ꝑfectissimꝰ
ad heserat
amicus no¬
mine mo¬
yses: qui a primeua etat e
meus sotius fuerat. & condis¬
cipulus. Ad hunc cum ꝑue-¬
nisset sermo quod ego pat̃na
lege relicta. xͥanam delegissem
fidem: relicto suȩ stationis lo¬
co ad me festinus ꝑuenit: in
ipso aduentu quendam uultũ
ferens hominis indignantis.
Ꝙ increpans salutauit me mo¬
re non amici s quasi alieni: &
sic exorsus est. Uah petreal.
multum ꝑtransiuit tẽꝑis.
ixquo ad te uenire. te uid̾ere.
tecum loqui & cõmorari sollici¬
tus fui: s meus affectus caruit
effectu usq modo. cum te lȩto
dei grauideo uultu. Nunc tuã
michi quȩso patefacias inten¬
tionem: it propt̾ quid uł antiꝗͣ
deserueris. uel nouam le¬
gem delegeris. pandas rõnem.
Noui enim bene olim te ualere
in scriptis ꝓpħarum. & uerbis no¬
strorum doctorum a putricia
quoq suꝑ om̃s coequenos tuos
legis elatorem fuisse. & siquis
adu̾sarius eẽt: te illi defensio¬

Expanded text:
igitur pueritiae aetate quidam mihi perfectissimus adhaeserat amicus, nomine Moyses, qui a primaeva aetate meus consocius fuerat et condiscipulus. Ad hunc cum pervenisset sermo quod ego paterna lege relicta Christianam delegissem fidem, relicto suae stationis loco, ad me festinus pervenit, in ipso adventu quemdam vultum ferens hominis indignantis, et increpans salutavit me more non amici, sed quasi alieni, et sic exorsus est: Vah, Petre Alfunsi! Multum pertransivit temporis, ex quo ad te venire, te videre, tecum loqui et commorari sollicitus fui, sed meus affectus caruit effectu usque modo, cum te laeto Dei gratia video vultu. Nunc tuam mihi, quaeso, patefacias intentionem, et per quam vel antiquam deserueris, vel novam legem delegeris pandas rationem. Novi enim bene olim to valere in scriptis prophetarum, et verbis nostrorum doctorum a pueritia quoque super omnes coaequaevos tuos legis relatorem fuisse, et si quis adversarius esset, te illi defensio
Abbreviated transcription (Latin):
durare debeat. Moyses. negaueritis uenisse. et eiꝰ p̃cepta¬
quibitis acaptiuitate. Si nͦ eum
et dei ẽẽ filium. et iam uenesse
credideritis. et mandata eius
cir stodieritis : statim de capti¬
uitate exibitis. Moyses. Quam
auctoritatem pot̾is afferre: suꝑ
huiꝰ modi sermone: Petrus.
Priꝰ que ur̃e captiuitatis fuerit
causa uidere debemꝰ. ut sic etiam
euadendi modũ meliꝰ agnoscamꝰ:¬

Expanded text:
tis venisse, et ejus praeceptquibitis a captivitate. Si vero eum et Dei Filium esse, et jam venisse credideritis, et mandata cujus custodieritis, statim de captivitate exibitis. MOYSES. Quam auctoritatem poteris afferre super hujusmodi sermone? PETRUS. Prius quae vestrae captivitatis fuerit causa videre debemus, ut sic etiam evadendi modum melius agnoscam
Abbreviated transcription (Latin):
applicant. tu
omnia inexpugnabilium luce
rationum. nec scͥ be aucto¬
ritate. nec cuiꝰlibet rationis ui¬
gore consist̾e posse monstrasti: causa uidere debemꝰ¬

Expanded text:
applicant, tu omnia inexpugnabilium luce rationum, nec Scripturae auctoritate, nec cujuslibet rationis vigore consistere posse monstrasti, nunc ad se
Abbreviated transcription (Latin):
tatur: floret ⁊ fert fructum. Plan¬
tatur in domo dñi: inatriis domꝰ
dei nr̃i. domus dĩ nr̃i: est domꝰ con-¬
u̾sionis. Est aut̃ atrium ante domũ
atrium renuntiationis. Quii enrm
mundo renuntiat: palmam

Expanded text:
 plantatus in domo Domini, in atriis domus Dei nostri. Domus Dei nostri est domus conversionis. Est autem atrium ante interiatrium renuntiationis. Qui enim mundo renuntiat, palmam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa iustus dies antiquos ad memoriam
reducit. ⁊ annos et̾nos in mente cͣctat.
Pauicitatẽ dierũ suoꝵ sͥ nuntiat: ⁊ ex alia
parte longitudinẽ dierũ suoꝵ in futu¬
ro sꝑat. Qͣ gͥ hec intra se colligit:
multiplicando dies ueluti pal

Expanded text:
quos ad memoriam reducit et annos aeternos in mente tractat. Paucitatem enim dierum suorum nuntiat sibi, et ex alia parte longitudinem dierum in futuro sperat. Qui haec igitur intra se colligit, multiplicando dies sicut pal
Abbreviated transcription (Latin):
ma in altum crescit.
iussibet fidelis ammȩ: assi¬
milat᷑ palmȩ. In statura cuꝰlib⁊
honunis. notat᷑ paruitas uel magni¬
tudo in membris: ꝑ liniamĩta corporis.
habet aut̃ staturam palmȩ iustus: si a¬
pud se modicus apud dm̃ magn. si insẽ
sit humilis coram dõ sublimis. hȩc palma
tiones quas passus ẽ xp̃c. patit᷑. stat᷑e
palme iustus assimilat᷑. Unde apłs. Ctui
erunt participes tbulationum: eruñ
Iam palma crescit in altum: iam ca-¬
cumen illius penetrauit celum. Iam
cum capite sunt capitis comȩ: quȩ suñ
elate palmarũ. id̃ elatȩ anrmarum.
Adhuc stipes rugoso dectus cortice. idest

Expanded text:
m in altum crescit. juslibet fidelis animae assimilatur palmae. In statura cujuslibet hominis notatur parvitas vel magnitudo in membris per lineamenta corporis. Habet autem staturam palmae justus, si apud se est modicus, apud Deum magnus, in se humilis, coram Deo sublimis. Haec palma tiones, quas passus est Christus, patitur, staturae palmae justus assimilatur. Unde Apostolus: Qui erunt participes tribulationum, erunt Jam palma crevit in altum. Jam cacumen illius penetravit coelum. Jam cum capite sunt capitis comae, quae sunt elatae palmarum, id est electae animarum. Adhuc stipes rugoso cortice, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Plantatur gͥ in domo cos filios¬
u̾sionis: floret ꝑ palmã bone
opinionis: fert fructum rectȩ
oꝑationis. S quorsum figit radice
Qtiomͦ crescit: Quomͦ roborat᷑. Racdi¬
catur ꝑfidem: ctescit ꝑspem: roborat᷑
ꝑ caritatem. Mtrum ẽ tam̃ qͦd depal-¬
ma & cedro dicit᷑. Piantati in domo
dñi: in atriis c̃omus c̃i nr̃i florebun
Otrum ẽ qͦd plantant᷑ in domo: iflo¬
⁊ sic ꝑ famam bonȩ opinionis. foras ens
odor floris. Uel alit̾. Plantant᷑ in dlomo.
florent matrio: qͥa iusti plantant᷑ in
p̃senti ecclã. ⁊ flore ĩmar cescibili florfit̃¬

Expanded text:
Plantatur igitur in domo conversionis, floret per famam bonae opinionis, fert fructum bonae operationis. Sed quorsum figit radicem? quomodo crescit? quomodo roboratur? Radicatur per fidem, crescit per spem, roboratur per charitatem. Mirum est tamen quod de justis dicitur: Plantati in domo Domini, in atriis domus Dei nostri florebunt . Mirum est quod plantantur in domo, et floet sic per famam bonae opinionis foras exit odor floris. Vel aliter: Plantantur in domo, florent in atrio, quia justi plantantur in praesenti Ecclesia, et flore immarcescibili flor
Abbreviated transcription (Latin):
Ui habitat madintorio altissĩm
inꝓrectiõe dei celi cõmorabitur.
Inclinanit altissim celos et desc̃¬
dit: et ad eodescẽdit qd̾ insiłitioi¬
nẽ hoĩum factus ẽ et habitu muẽtus ut
hõ. Id codescẽdit qd̾ submanu ẜm hũi¬
liait se baptizandũ: uñ et baptista cõ¬
tremuit cũ ind̾et sub manib suis inclui¬
i caput trem̃dũ regib et potestatibyadi¬
tandũ. Ad eohĩliaint se ut cũ iciunass
et esimret : ansusc̃ ad eũ acced̾e tẽptatoi
torio usus ẽ altissimus: ut eũ uinc̾e̾t:
ne usus adiutorio potẽtie sue : Nequa
Ioss enĩ statĩ ꝯterere sathanã sinellet su

Expanded text:
ui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur . Inclinavit coelos Altissimus, et descendit et adeo descendit, quod in similitudinem hominum factus est, et habitu inventus est ut homo . Adeo descendit quod sub manu servi humiliavit se baptizandum. Unde et Baptista contremuit, cum videret sub manibus ejus inclinari caput tremendum regibus, potestatibus adorandum . Adeo humiliavit se, ut cum jejunasset et esurisset, ausus sit ad eujutorio usus est Altissimus ut eum vinceret? estne usus adjutorio potentiae suae? Nequaquam: posset enim statim conterere Satanam sub pedibu
Abbreviated transcription (Latin):
te regem salomo¬
nẽ in diademate
quo coronauit eũ
hodie mat̾ sua. Głosa dicta sũt sepe de
głosa matre dñi: et ego forte silingͥs
hominũ loquar et angłoꝵ. tñ in irri-¬
tũ cedet labor meus: quia altus est
puteus et in quo hauriã nõ habeo. Ue¬
runtũ obiutescere ñ possũ unde oĩs
loquit᷑ creatura. tantũ iocundũ sit ei¬

Expanded text:
m Salomonem in diademate, quo coronavit eum hodie mater sua . Gloriosa dicta sunt saepe de gloriosa matre Dei. Et ego forte, si linguis hominum loquar et angelorum , tamen in irritum cedet labor meus, quia puteus altus est , et in quo hauriam non habeo. Verumtamen obmutescere non possum, unde omnis loquitur creatura: tantum jucundum sit e
Abbreviated transcription (Latin):
ginis came formatus. Non ꝑ int̾ualla
bris suis. statĩ animatus. enisoẽ scien¬
erat dũ tricenarius p̃dicaret. Unde et
uiri noĩe censetur in propħa. Quomõ
rabolis. et his maxime qui eccłatalg
operã dant disciplinis: qui postpde¬
ta facunda s infecunda phylosophoꝵ
loquacitate. ueniũt ut hauriãt aqͥs
in gaudio de fontib saluatoris: qui
ñ immerito ꝑ filias syon intelligunt᷑.

Expanded text:
rginis carne formatus, non per intervalla rginis carne formatus, non per intervalla bris suis, statim animatus ejusdem potenerat, dum tricenarius praedicaret; unde et viri nomine censetur in propheta. Quomorabolis , et his maxime, qui ecclesiasticis operam dant disciplinis, qui postposita facunda, sed infecunda philosophorum loquacitate veniunt, ut hauriant aquas in gaudio de fontibus Salvatoris , qui non immerito
Abbreviated transcription (Latin):
te regem salomo¬
nẽ in diademate
quo coronauit eũ
hodie mat̾ sua. Głosa dicta sũt sepe de
głosa matre dñi: et ego forte si lingͥs
hominũ loquar et angłoꝵ: tñ in iri¬
tũ cedet labor meus: quia altus est
puteus et in quo hauriã nõ habeo.Ue¬
runtñ obmutescere ñ possũ unde oĩs
loquit᷑ creatura: tantũ iocundũ sit ei¬
eloquiũ meũ: et ñ erit infructuosũ.
Quid głosius int̾ nos iudicat᷑ quã uidere
regẽ in decore suo: incede̾. purpura-¬
tũ: coronatũ diademate: Longe bo¬
die głosius coronatus est rex nr̃: in tha¬
lamo matris sue. Hodie quidẽ imple¬
tũ est illud iheremie. Nouũ fatiet
dñs suꝑ terrã: mulier crrrundabit ui¬
rũ. Post annuntiationẽ enĩ angłicã
concipies et paries filiũ et uerecundã uͥ¬
ginis confessionẽ. fiat mͥ scđm uerbum
tuũ. conceptus est dei filius: uł ut uerꝰ
dicã inceptus. Hon enĩ ex diu̾sis semini¬
b simul captĩ conceptus est: s ex sola u̾¬

Expanded text:
m Salomonem in diademate, quo coronavit eum hodie mater sua . Gloriosa dicta sunt saepe de gloriosa matre Dei. Et ego forte, si linguis hominum loquar et angelorum , tamen in irritum cedet labor meus, quia puteus altus est , et in quo hauriam non habeo. Verumtamen obmutescere non possum, unde omnis loquitur creatura: tantum jucundum sit eloquium meum, et non erit infructuosum. Quid gloriosius inter nos judicatur, quam videre regem in decore suo, incedere purpuratum, coronatum diademate suo? longe gloriosius coronatus est hodie Rex noster in thalamo matris suae. Hodie quidem impletum est illud Jeremiae : Novum faciet Dominus super terram; mulier circumdabit virum; post annuntiationem enim angelicam, concipies et paries filium, et verecundam Virginis concessionem, Fiat mihi secundum verbum tuum , conceptus est Dei Filius, vel, ut verius dicam, inceptus. Non enim ex diversis seminibus simul captis, conceptus est, sed ex sola Vi
Abbreviated transcription (Latin):
Filie itaq syon et filie iherłm: filii sũt
eccłe. Iherłm ad litterã iuxta syon po¬
sita ẽ : cuius municipiũ quod mellodi¬
cebatur. in syon positũ fuit. ꝑfilias
ergo ihertm laicos tamquã minus ꝑi¬
tos. et custodia municipii egentes intel¬

Expanded text:
Sion, et filiae Jerusalem filii sunt Ecclesiae; Israel ad litteram juxta Sion sita est, cujus municipium, quod Mello dicebatur , in Sion positum fuit. Per filias ergo Jerusalem laicos tanquam minus peritos, et custodia municipii egentes intel
Abbreviated transcription (Latin):
Quio in sauie est ꝙ cunctat᷑ hy¬
mines relinãre qͣre simpla
centuplis. uͥ cupidus ubi anłi¬
ciosus u̾ͥ conquisitor hꝰ scłi. qdd
ad fidele negocium. et q̃strosil¬

Expanded text:
quid insaniae est quod cunctantur homines relinquere simpla pro centuplis? Ubi est cupidus, ubi ambitiosus, ubi conquisitor hujus saeculi? Quid ad fidele negotium et
Abbreviated transcription (Latin):
.n. foramen ex ptat siq̃m sequiuiꝰ
consequi uolumꝰ. ꝑ angustam uiam¬
ꝯtendamꝰ ingredi ꝑtam ncc̃e est.¬
¶Et seqͣ. quid tu camele gilbum. ꝙͥ
tu pecuniose ꝓditoris loculos tollis.
nõ sic impie nõ sic ingͥdieris fora¬
men achus huiꝰ carcinã nõ adinit

Expanded text:
enim nos foramen exspectat. Si quem sequimur, consequi volumus, per angustam contendamus ingredi portam necesse est. Quid tu, camele, gibbum; quid tu, pecuniose, proditoris loculos tollis? Non sic, impie, non sic ingredieris. Foramen acus hujusmodi sarcinas non admit
Abbreviated transcription (Latin):
pletatur ꝑce agendo. et ħẽ ꝑs
m̾cedis illius in eo ꝙ dic̃ ĩueni pe¬
quiem mͥ nuĩc manducabo de bo¬
nis meis solus. et nescit ꝙ tpͣc
et relinqũt omĩa aliis. et mori¬

Expanded text:
pletatur parce agendo, et haec pars mercedis illius in eo quod dicit: « Inveni requiem mihi, et non manducabo de bonis meis solus ; » et nescit quod et relinquet omnia aliis et mori
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ bs̃ gg̃ Qui inquit acceptis re¬
bus nõ extollit᷑ qui easad usũ ua¬
ne głie nõ intorquet.qui soiꝰ nõ
possidet ꝙ accepit. set hoc mis̾icoͬr
cum indigẽtib dĩdit. scit habñda¬
re¶Qui acceptis alimẽtis nõ ad in¬
gggitacõm uent̾s utit᷑. set ad reꝑa¬
cõm uirtutis. nec plus carm t̾ bu ͭ
ꝙͣ nctĩtas petit scit saciari. Qui ali¬
¶ Quem gͦ nõ nnĩ hadundãcia sr̃bia
eleuat. nec iñ ncc̃ĩtate cupiditas
irritat nouit habundare. nouit
subiunxit in eo qͥ me confortat. Trer¬
fortitudĩem claritatẽ argentea
confortitudinem daritatem.an¬
rea cũ fortitudine ⁊ claritate fin¬
gorem tenet forᵈ ͦ in oꝑe.claritas¬
insermone fulgor in mente qui
in hiis tͥb paciam serirat . q ba¬
sis aurea uirtutũ structurã fir¬
mit̾ portat. Hiis tͥb usus est moỹ.

Expanded text:
us: « Qui, inquit, acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet, qui solus non possidet quod accepit, sed hoc misericorditer cum indigentibus dividit, scit abundare. » Qui acceptis alimentis, non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit quam necessitas petit, scit satiari; qui ali. Quem ergo in abundantia superbia non elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit subjunxit, in eo qui me confortat. Qufortitudinem, argentea cum fortitudine claritatem, aurea cum fortitudine et claritate fulgorem tenet. Fortitudo in opein sermone, fulgor in mente. Qui in his tribus patientiam servat, quasi basis auream virtutum structuram firmiter portat. His enim tribus usus est Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
dum equalitatẽ seruat. dum. n.
exasꝑat᷑ ꝑiram. nec in equalita¬
lum estimat equalem set effici¬
tur cordeo subditum ꝓxĩo. ami¬
cũ mn se modestum e qualitas mẽ¬
tis lmãm seruat areligiosis. St̃
ot̃ quidam qͥ nũc afflictõe carnis
mac̾ãt᷑ nc̃ ad carnis uolupͣtem.
reũtunt᷑ sepe uigilãt alũs dor̾ẽ¬
tib. set sepius dormiunt alus ui¬
gilantibꝰ. nũc hłia. nũc subłia.
nũc blanda nũc asꝑa. loqunt᷑ nc̃
de fr̃ib nũc de ꝑentibꝰ głiantur
nũc nisi fãbulas audire. nũc al¬
bas nt̃ nigras mĩc medio colore co¬
loratas delectant᷑ hab̾e cucullas.
nũc sr̃ fluus. nũc dant ilł olera.
pastum aque potũ. nc̃ uͦ exquisi¬
tis fertulis. nc̃ diu̾sis et p̾ciosis
labor dis plicet. a mãt sub eẽ. ut
possĩt̃ p̾esse. Honores fugũt. ut
honorib obuient. ¶ Hec ẽ ĩeqͣli¬
tas colũpnaꝵ. ħ est asꝑitas eaꝵ.¬

Expanded text:
dum aequalitatem servat, dum non exasperatur per iram, nec inaequalitalum existimat aequalem, sed efficitur cor Deo subditum, proximo amicum, in se modestum. Aequalitas mentis lineam servat religionis. Sunt enim quidam, qui nunc afflictione carnis macerantur, nunc ad carnis voluptatem revertuntur, saepe vigilant aliis dormientibus, sed saepius dormiunt aliis vigilantibus. Nunc humilia, nunc sublimia, nunc blanda, nunc aspera loquuntur, nunc de fratribus, nunc de parentibus gloriantur, nunc nihil nisi fabulas audire volunt. Nunc albas, nunc nigras, nunc medio colore coloratas delectantur habere cappas, nunc superfluus. Nunc dant illis olera pastum, aqua potum, nunc vero exquisitis ferculis, nunc diversis poculis labor displicet. Amant subesse. ut possint praeesse, honores fugiunt, ut honoribus occurrant. Haec est inaequalitas colu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥor que peregͥnãtibꝰ in regionem
longr̃qͣm cum ad claustrur m̃e
patet. ¶ hospicium siquid̾ dom¬
offõ fungit cum delinq̃nciũ srt̃
culpis bemgne compatimꝰ. ht̃s
ptum affabilitas retinet esuriet¬
ten colło pascit fesso hli̾tas seru¬

Expanded text:
, quae peregrinantibus in regionem longinquam, cum ad claustra animae patet. Hospitum siquidem domcio fungitur, cum delinquentium fratrum culpis benigne compatitur. » Haptum affabilitas detinet, esurientem collatio pascit, fesso humilitas ser
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ pr̃m pietas que pat̾no affectu.
p̃sioet. subiectis delinq̃ntem disci
longe ueĩentem uid ꝯpaciendo
octͣrit iudulgendo ꝯplotit᷑ tͥ sam¬
iliarem faciendo occidit intulum
carnis mortificacõma faciẽdo corũ
ordinat symphoniã tangit mori
ꝯcordiam et uuutatem edocendo.
cificat hillaritas secur̃ reodit

Expanded text:
alium patrum pietas, quae quasi paterno affectu praesidet subjectis, delinquentem disciplonge venientem videt compatiendo; occurrit indulgendo, amplectitur familiarem carnis mortificationem praedicando; chorum ordinat, symphoniam tangit, morum concordiam et unitatem docendo. cificat, hilaritas securum reddit,
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtis illiũat sec̾tum. fugat ten¬
ris expellit. dilectõnis calorem
nut̾t. iñuitat amorem ꝓxĩ. slon¬
diligi ꝓxĩmꝰ. et sic̃ sol oriens aste̾¬
dit australem plagam. Sic per
tenuit᷑ udemus. licet. n aadius
te iliuẽt t̾ram cordis. l mens

Expanded text:
mentis illuminat secretum, fugat nris expellit, dilectionis calorem nutrit, invitat ad amorem proximi. Sidiligi proximus. Et sicut sol oriens ascendit ad australem plagam, sic per tenuiter videmus. Licet enim radius te illuminet terram cordis, licet mens
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ut errata corrigat statuti io¬
iñstruat simpliciores. mitiget ira¬
cundas uoiuptuo sas rest̾ngat piꝰ¬
gras extitet ꝯsolec᷑ pusillanimes
doceat m̃oisc̾tos. ¶In hocspũal a¬
pitło abbatis locũ rõ posside con¬
defendit innocẽcia ꝯfitet᷑. hłitis
seipͣm indicat. arrogancia uͦ alie

Expanded text:
tudo, ut errata corrigat, statutis ho, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes, doceat indiscretas. In hoc spirituali capitulo abbatis locum ratio possidet, condefendit, innocentia confitetur, humilitas seipsam judicat, arrogantia vero alien
Abbreviated transcription (Latin):
carins sermo hłis. abiectõ uestis
cibus temius. pondꝰ iaboris. amo
subicõis. ꝯtẽptus honoris. laudẽ
fug̾e̾. alt̾iꝰ ꝯsilium suo p̾ferre.
tulpent᷑. et poliunt᷑. Sacantur

Expanded text:
carnis, sermo humilis, abjectio vestis, cibus tenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contemptus honoris, laudem fugere, alterius consilium suo praeferre, sculpuntur et pol
Abbreviated transcription (Latin):
pau̾it. actasat hłitas honestate̾
actusat hłitatem ꝙ nimiã diligat
panꝑtatem ꝙ nõ inpendat corꝑi
nccĩtatem.set amet nuditatem.
delius. hłitas ꝑcius. honestas ha¬
bundanciꝰ. nͨ tñ desinũt ẽẽ uirtu¬

Expanded text:
paverit. Accusat humilitas honestatem, accusat humilitatem, quod nimiam diligat paupertatem, quod non impendat corpori necessitatem, sed amet nuditatem, delius, humilitas parcius, honestas abundantius, nec tamen desinunt esse virtu
Abbreviated transcription (Latin):
dica te tibi. et tempc̃ ꝙ adhuc aͭ
aufe̾bat᷑. aut surripiobatꝰ. aut
excidebat. collige et serua. quid
.n. mͥ dabit qui aliꝙ tp̃ri p̾cium
ponat qui diem estimet qui se ni¬

Expanded text:
dica te tibi, et tempus, quod adhuc aut auferebatur aut subripiebatur aut excidebat, collige et serva.ica te tibi, et tempus, quod adhuc aut auferebatur aut subripiebatur aut excidebat, collige et serva.
Abbreviated transcription (Latin):
illud ꝙ dr̃. Iob .xi. si iniquitatẽ
que est in uia tua abstuleris
a te et nõ ꝑmãt̾it in tab̾nacirlo¬
leuare pot̾is faciem tuã abs ma¬
cula. et eris stabilis et nõ timebis

Expanded text:
is. Item Iob XI: Si iniquitatem que est in manu tua abstuleris a te, et non permanserit in tabernacullevare poteris faciem tuam absque macula et eris stabilis et non timebis
Abbreviated transcription (Latin):
cestimona post ma¬
rtirum uulna̾ ueterem
fidem quasi nouellam dis autere
p̾emnas ⁊ post aĩ manifestos
dñces in errore maneas et po¬
st moriẽtiũ sudores ocaosas
disputatõne cõtendad. ¶tao¬

Expanded text:
testimonia, post martirum vulnera, veterem fidem quasi novellam discutere presumas et post tam manifestos duces in errore permaneas et post morientium sudores otiosa disputatione contendas.