comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iam eum res aliquas donasse
ionẽ. aut ꝑdotis octoem obt¬
ulisse. facurnt hoc qrͣtam ab
intestato euis sb̃e nullũ ĩ re¬
uquis rebꝰ hẽant ꝑticipium
filii. si naut̃ aut nicħ eisdon¬
au̾itant minus qrͣta ⁊ post¬
qm abrenuntians comisatꝰ
fuit int̾ monachos nictoꝰ qrͣ¬
ta debeatur filiis aut supplem̃¬
tum si contingit iam eos ali

Expanded text:
iam cum res aliquas donasse ionem aut per dotis occasionem obtulisse, et faciunt haec quartam ab intestato eius substantiae, nullum in reliquis rebus habeant participium filii; sin autem aut nihil eis donaverit aut minus quarta, et postquam abrenuntians conversatus fuerit inter monachos nihilominus quarta debeatur filiis aut ad supplementum, si contigit eos i
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ uicii necc̃itatẽ effugiens cẽ¬
ptau̾it monast̾iũ i qd̃ delin¬
queret aliam aut̃ inte sectai
figuram.licentiam damꝰ do¬
mino ⁊ trab̾e̾ eum ꝓbanti for¬
⁊ hoc quid de fortuna hoꝵ qͥui
int̾monachos ꝓfiteriuolũt
sc̃imus. ¶Cogitand̃ uo quor
modo ip̃os hĩtantes ⁊ degẽtes
monachie pbilosop bie cer¬
tatores dignos ostendamus.

Expanded text:
servitii necessitatem effugiens temptaverit monasterium quidem relinquere, aliam autem vitae sectari figuram, licentiam damus domino et trahere eum et probanti forEt hoc quidem de fortuna horum qui inter monachos profiteri volunt sancimus. Cogitandum vero est, quomodo ipsos habitantes et ibi degentes monasticae philosophiae certatores dignos esse ostendamus
Abbreviated transcription (Latin):
au̾it appet is qui in calibir
accͣatur ex ip̃a comĩsatonei
honestus ac mitis. et fortete
natus fuit ⁊ honestatis ama¬
tor. ul si ñ dum forte comple
neat ĩuenabili monastio tͣ¬
bens cum asꝑitate libatusq̃
triemm u̾o semł expleto tp̃r
iudicatus. qr monachiea di

Expanded text:
at autem is, qui in talibus accusatur, ex ipsa conversatione honestus ac mitis, et forte tenatus fuit et honestatis amator, vel si nondum forte completneat in venerabile monasterium, trahentium asperitate liberatus. Trienni vero semel expleto tempore, iudicatus quia monac
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem hñs dem eam relm¬
qns in monastram ingrea¬
iatir. ⁊ dos mulri ẜuetur ex
dicta sunt ⁊ ininułrib in
monastio ingredientibrua¬
lituris. ¶ Siu̾o relinqns
monastium adqndam ne¬
mat miliciam. aut aliam¬

Expanded text:
uxorem habens, deinde eam relinquens, in monasterium ingrediatur, et dos mulieri servetur, et ex dicta sunt, et in mulieribus monasterium ingredientibus, valituris. Si vero relinquens monasterium ad quamdam veniat militiam, aut ad a
Abbreviated transcription (Latin):
scentes eloquia diuina. et
reuentissimos eoꝵ abbates
requirere. siue libi fortesint.
uite singłaris accesẜit⁊ dic¬
entes adeos. quod millama¬

Expanded text:
scentes eloquia. Et reverendissimos eorum abbates requirere eos, sive liberi sint, vitae singularis accesserit, et discentes ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
titus. dem̃ amonast̾ĩo deceder¬
tassis elig̾e uitam. ipe quide
sciat. qm pro hoc dabit deo sa¬
tisfacionem. res aut̃ quascũ¬
q bũit dum ĩ mona st̾iũ intͣ¬

Expanded text:
titus, deinde a monasterio discedertassis eligere vitam, ipse quidem sciet quam pro hoc dabit Deo satisfactionem; res autem quascunque habuerit, dum in monasterium intr
Abbreviated transcription (Latin):
agendum ẽabeis ⁊ dectato¬
res ueros eos ad sacramconit¬
itũe. et ita nob̾ co ĩtentio p̃¬
sentis c̃ legis. ut post illa qi
desanctissimis ep̃is sc̃imus
⁊ quid dereu̾entissis ełicis

Expanded text:
agendum est ab eis, et decertatores eos veros ad sacram viam constituere. Et ita nobis intentio praesentis est legis, ut post illa, quae de sanctissimis episcopis sancivimus et quae de reverentissimis clericis
Abbreviated transcription (Latin):
rasiquis edificare uenabi¬
licentiam ẽẽ ħ agendi qmdõ
amabilem locoꝵ ep̃m aduo¬
cetat ille manus extendat
ad celum ⁊ ꝑ oronem locim
consecͣt do figens in eo nr̃e.¬
adorandam uenerandam u¬
ne crucem. sicq incbet eclifi¬
cui bonum utiq quidã hec
nẽs hoc utiq pͥncipiñ pieue¬
nerabiliũ monast̾ioꝵ fabri¬
susces grã p̾dicans palã qri
qnͣtum ad di cultum nõ est
mascub. n femina. n lib̾n¬

Expanded text:
edificare venerabilicentiam esse hoc agendi, quam deo amabilem locorum episcopum advocet, at ille manus extendat ad caelum et per orationem locum consecret deo, figens in eo nostadorandam et honorandam vere crucem, sicque incohet aedificium, bonum utique quoddam hoc et nens. Hoc itaque principinerabilium monasteriorum fabrisuscepit gratia praedicans palam, quia quantum ad Dei cultum non est masculus, neque femina, neque lib
Abbreviated transcription (Latin):
et diem stet̾it qd̾ feudim
uestituram aꝓprio dño
nõ pecierit tñsacto ħ sꝑat̾o
feudum amittat ⁊ ad do¬
minum redeat.¶ Firm̃
neromana ad suscipiẽdã
impii coronam uocatus
ad ño suo ad eãd̾ expedici¬
nem spacio ꝯpetente ucire
dño acceptabilem mtt̾e
rectlicus feudi unius am

Expanded text:
et diem steterit, quod feudi investituram a proprio domino non petierit, transacto hoc spatio feudum amittat et ad dominum redeat. Firmiter ne Romana ad susci piendam imperii coronam vocatus a domino suo in eadem expeditione spatio competenti domino acceptabilem mittere reditus feudi unius anni
Abbreviated transcription (Latin):
chatis tm̾ infuturo cauẽ
ne futuro fĩet legtem pro¬
mulgauit. ¶posaũtad
tras. hac pͥ se̾tiscione cassa¬
mus. ⁊ ĩ irritum reducimꝰ.

Expanded text:
tum in futuro cavens, ne fieret, legem promulgavit. Nos autem ad tratas hae presenti sanctione cassamus et in irritum deducimus
Abbreviated transcription (Latin):
furti nec manifesti
dampni miurie ee
lege a quilia depoĩti
ex quibrdam cãib
Item ẜui corruptiq̃
competit meum c
ortatu consino ne
ẜuus alienus fuge¬
rit. aut contumaxi
ad ũsus dñm fc̃s est
aut luxuriose nin¬
ꝙ quoliret modode¬
cior fc̃s sit ac in qua
actone ĩ carum rr̃
quas fugiendo ẜuꝰ
abstulit estimatio
declucitu. ¶Itẽ ex le¬
gato qd uenabilibꝰ
locis relictum ẽ ẜmn
aiorem u̾eestimato¬
ni qnͣtitatẽ in libe¬
llo ꝯuent̾ois inser¬
uit. ut ex hac cã ma¬
tores .i. executores li¬
cium ampliorẽ sũ¬
mam sportularu
actore cõsequitur.uͣ
in hoc triplo ⁊̃ simꝑ

Expanded text:
furti nec manifesti, damni iniuriae ex lege Aquilia, depositi ex quibusdam casibus: item servi corrupti, quae competit in eum cuius hortatu consiliove servus alienus fugerit aut contumax adversus dominum factus est aut luxuriose vivique quolibet modo deterior factus sit in qua actione etiam earum rerum quas fugiendo servus abstulit aestimatio deducitur: item ex legato quod venerabilibus locis relictum est, seaiorem verae aestimationis quantitatem in libello conventionis inseruit, ut ex hac causa viatores, id est exsecutores litium, ampliorem summam sportularum actore consequetur, ut in hoc triplo et sim
Abbreviated transcription (Latin):
ter quos aliquid cõ
datur. ¶ Item finu
eos agitur qui cõfin¬
es agros hñt. inqui¬
botrib uidicus per¬
nuttitur iudicirem
alicin exlittigatori¬
bo ex bono ⁊ equo ad¬
udicare⁊ siunius ꝑꝰ
cunia alti ꝯdempna

Expanded text:
ter quos aliquid commdatur: item finium eos agitur qui confines agros habent. in quibus tribus iudiciis permittitur iudici rem alicui ex litigatoribus ex bono et aequo adiudicare et, si unius pars cun
Abbreviated transcription (Latin):
nes ul ĩsimplũ cdc¬
epte sunt ut inclup¬
lum uł incriplum
ante nulla acco ex¬
tenditur. ¶In simp¬
lum agit ueluti ex
stipłone exnutuid
datione ex exẽpto. rẽ¬
clito. locato ⁊ducto.
mandato ⁊ dem̃ ĩ ali¬
cãis. ¶Inuplum
agiinis ueluti fi¬

Expanded text:
nes vel in simplum conceptae sunt vel in duplum vel in triplum autem nulla actio extenditur. In simplum agitur veluti ex stipulatione, ex mutui datione, ex empto, vendito, locato, conducto, mandato et denique ex alicausis. In duplum agimus veluti f
Abbreviated transcription (Latin):
titit his filus ⁊ antepub¬
tatem decesẜit. ip̃i fuio sit
hr̃s sb̾stitutus. ꝗam mori.¬
bꝰ. institutum est. ut cum
euisetatis sintin qua eiꝰ¬
ip̃i sibi testm̃ face no pois¬
unt pentes eis faciant¶Q
rõne excitati ⁊ constitutõ¬
nẽ in nr̃o posumꝰ cocdice
qua prospectum est. ut si
quis mente captos bãt sui¬
os urnepotes ui. ꝓnepotes
liceat eis.⁊ si pubes sint. ad
exemplum pupillaris sub¬
stitutois certas p̃s sostitũe
Sinaut̃ resipuerint cande
sb̾stitutõnem infirmari ⁊

Expanded text:
titerit heres filius et ante pubertatem decesserit, ipsi filio fit heres substitutus. nam moribus institutum est, ut, cum eius aetatis sunt in qua ipsi sibi testamentum facere non possunt, parentes eis faciant. Qua ratione excitati, etiam constitutionem in nostro posuimus codice, qua prospectum est, ut, si mente captos habeant filios vel nepotes vel pronepotes liceat eis, etsi puberes sint, ad exemplum pupillaris substitutionis certas personas substituere: sin autem resipuerint, eandem substitutionem infir
Abbreviated transcription (Latin):
ut sibr̃s extit̾it ⁊ int̾ aliquod
temp decesfit. aluis ei sit
hr̃s. o hoc sotum ꝑmissu
ẽ ut eum ꝑfidĩrmissui
testator obliget alii hr̃dit¬
atem eius. urtotam ur pro
ꝑte restituere: ꝙ iusquale
sit. suo loco tradems.
quibus

Expanded text:
t et intra aliquod tempus decesserit, alius ei sit heres: sed hoc solum permissum est, ut eum per fideicommissum testator obliget, alii hereditatem eius vel totam vel pro parte restituere: quod ius quale sit, suo loco trademus. QUIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
demcabul scripta sit qbu
sibi quisꝙ ur̃dem institui¬
sset. qmurs hoc pupiuo pi¬
culosum sit ¶Non solum
autem hrdib institutis
impnb̾ib ub̾is ita sb̃stit¬
uerepentes possunt. ut et̾
sirdes eis cxstit̾int. etante
pubertatem mortui fum ͭ
brdatioꝰ legatisne.aut dõ¬
amicoꝵ adquisitum fũ̾it
id omne ad substitutam

Expanded text:
dem tabulis scripta sit quibus sibi quisque heredem instituisset, quamvis hoc pupillo periculosum sit. Non solum autem heredibus institutis impuberibus liberis ita substituere parentes possunt, ut et si heredes eis extiterint et ante pubertatem mortui fuerinhereditatibus legatisve aut doamicorum adquisitum fuerit, id omne ad substitutum
Abbreviated transcription (Latin):
itatum. ¶ Sin aut̃ quist
formidolosus situt timẽt
ne filius cius pupub add¬
huc exeo qd ꝑalam sb̃stitu¬
tum accepit postobitum
euis pitulo msidiarumi
subicetur uilgarem qde
sb̾stitutonem palam fac̾e
te deret. illam.autem sõsti¬
tutonem ꝑ qma si hr̾s erst¬
tem decesrit: sb̃stitutꝰ noca

Expanded text:
itatum. Sin autem quis ita formidolosus sit, ut timeret, ne filius eius pupillus adhuc ex eo quod palam substitutum accepit, post obitum eius periculo insidiarum subiceretur: vulgarem quidem substitutionem palam facere us debet, illam autem substitutionem, per quam et si heres exttem decesserit, substitutus voca
Abbreviated transcription (Latin):
mpot̾ate quis ht. nõ sol¬
um ita ut supra diximus
sb̾stituere potest idest. ut
sihrdes eino extitint alius
eisit ħrs. S eo amplius .xͣ.
et sibrdes ei exstitint. sit cia

Expanded text:
potestate quis habet, non solum ita, ut supra diximus, substituere potest, id est ut, si heredes ei non extiterint, alius ei sit heres, sed eo amplius ut et si heredes ei extiterint et a
Abbreviated transcription (Latin):
tem legem nrãmoib inter¬
dic̾e ut̾nllm deceto p̃sumãt
mo sustinemꝰ multos labo¬
res ex̾centur .n. ⁊ militẽt in
ꝯmunib utlles sint rebus
erum dilationes computat

Expanded text:
m legem omnibus interdicere, ut nullum de cetero praesumant os sustinemus labores; exercentur enim et militant, ut communibus utiles sint rebus.erum dilationem computat
Abbreviated transcription (Latin):
Cumdi dei beniuolen¬
sitis barbaroꝵ quid inconti¬
nentia refrenaturrei.pi. ñ
ronem milites ⁊ fedatos q de¬
bent ꝓ lib̾tate reipu. cc̃im

Expanded text:
Cum domini dei benivolensitis barbarorum quidem incontinentia refrenatur, reipublicrationem milites et foederatos, qui debent pro libertate reipublicae
Abbreviated transcription (Latin):
cuius cenaculo uł ꝓpͥo
ip̃ius ur conluctouł
in quo gratis hĩtat de¬
iectum effusumue a¬
liquid⁊ ita utalicui
uoc̾et qĩ ex maleficio
Ideo aut̾ nõ proprie i
aleficio obligatus inte
aut seruiant lib̾i.¶Cu¬
i similis est qui ea par¬
te qua nulgo iterfieri
solet id pontumant
si cecidit alicui nocer¬
equocãn pena .x. aure¬
oꝵ constituta ẽ. ¶De
eo nero quod deiectu
effusum ue ẽ. duplu
qnͣti dampnum datũ
sit constituta acto est.
Ob hominẽ u̾o lib̾um
eam rem eqũ uidici u¬
idetur actõdatur index
enĩ computare debet

Expanded text:
cuius cenaculo uel proprio ipsius uel conducto uel in quo gratis habitabat deiectum effusumue aliquid est ita, ut alicui noceret, quasi ex maleficio ideo autem non proprie ex maleficio oblaut servi aut liberi. cui similis est is qui ea parte qua vulgo iter fieri solet id positum aut si ceciderit, alicui nocere: quo casu poena decem aureorum constituta est. de eo vero quod deiectum effusumve est, dupli quanti damnum datum sit, constituta est actio. ob hominem vero liberum eam rem aequum iudici videtur, actio datur: iudex enim computare debet
Abbreviated transcription (Latin):
pollicetur. proximitatis u̾o
nomĩe. his solis pretor pro
ad sextum gradum cognat¬
ionis sunt. et ex septimo a
sobrino sobrinaq natona

Expanded text:
pollicetur. proximitatis vero nomine his solis praetor promui usque ad sextum gradum cognationis sunt, et ex septimo a sobrino sobrinaque nato na
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽ. Mͣ¶ Oes iudices p¬
ninclarumq rectoresqs
suetudie temarien surba¬
tionis abstineant sciant¬
uim aut decurionũ sb̃qua¬
lib culpeant erroris offẽ
bac ꝑtinatia illiciti furor¬
is erłpit quo audeat pri¬
ciꝑalem aut decͣionẽ ⁊ sue
si sicdici o curie senatorẽ¬

Expanded text:
. Omnes iudices provinciarumque rectores a consuetudine temerariae usurpationis abstineant sciantium aut decurionum sub qualibet culpae aut erroris offenshanc pertinaciam illiciti furoris eruperit, quod audeat principalem ac decurionem et suae, si sic dici oportet, curiae senatore
Abbreviated transcription (Latin):
scoleagencium mreb adi¬
cionib ꝑmotuuros claris¬
simos cus descole p̾ncipis
ꝗ finitis milicie stipendiis
exeunt quoc̃ ex maioris iu¬

Expanded text:
scholae agentum in rebus aditionibus permoti viros clarissimos eiusdem scholae principes, qui finitis militiae stipendiis exeunt, quotiens ex maioris iu
Abbreviated transcription (Latin):
agens in reb pꝰ .xxx. ãnoscuł¬
ricula obadñsam corpisi
ualitudinẽ milicie finem
mime malint expectarei
s ad honorariam expͥncip¬
eclignitatem testimonio
scole ꝓsilunit. is dem̃ cũ p̾m¬
legus muniri censemꝰ .uii
qui ꝙ ad principatꝰ ꝓgres

Expanded text:
agens in rebus post XXV annorum curricula ob adversam corporis valitudinem militiae finem minime valuerit expectare, sed ad honorariam ex principe dignitatem testimonio scholae prosilierit, isdem eum privilegiis muniri censemus, quibus ii, qui ad principatus
Abbreviated transcription (Latin):
De. aĩ Iullum cxp̾mipil¬
arib nlli expͥncipe cohor¬
tał officus nł ad aliam p¬
se miliciam aspirare.⁊ mũst
ignitas eliciaturandaciter

Expanded text:
e pp. Nullum ex primipilaribus, nullum ex principe cohortalis officii vel ad aliam posse militiam adspirare vel ministeignitas audacter
Abbreviated transcription (Latin):
tiq uestĩuenditores. apothe¬
carios ⁊ cet̾oq institutores
aliarm̃ciũ quib eũq ehgast¬
eriis ad herentes iibemꝰ a ꝑ¬
uincialib officus remon̾i. yͣ
omĩs honor atq milicia cõ

Expanded text:
tique vestiumve venditores, apothecarios etiam ceterosque institores aliarum mercium quibuscumque ergasteriis adhaerentes iubemus a provincialibus officiis removeri, ut omnis honor a
Abbreviated transcription (Latin):
lib .ł.p. ĩmunes ee pcipim̃
n inprouĩcus hospites reci¬
renecullo fungi munenec
adiudicium deduci. ł exibĩ.
liniuriam pati.ut siquis eoᷤᷤ
plectetur m̃cedes ⁊̃ eis ⁊ sai¬
aria recłli iubeme quo faciliꝰ
libalib studus ⁊ memorat

Expanded text:
licis immunes esse praecipimus neque in provinciis hospites recipere nec ullo fungi munere nec ad iudicium deduci vel exhiberi vel iniuriam pati, ut, si quis eos plectetur. Mercedes etiam eorum et salaria reddi iubemus, quo facilius l
Abbreviated transcription (Latin):
De G Ramaricos seuorat¬
ores decreto ordinis ꝓbato ..
sinon se utiles studentibu
rbeant denuo ab eodem oro¬
me posse reprobariĩ cogni¬
tum nõ est.

Expanded text:
. Grammaticos seu oratores decreto ordinis probatos, si non se utiles studentibus praebeant, denuo ab eodem ordine reprobari posse incognitum non est.
Abbreviated transcription (Latin):
poĩtũ eẽ deplorant.ut alus
cum oblonẽ quo indebit᷑ de
muisto honere conquerat᷑
p̃stitam gr̃am habita cõpet¬
ir̃one ꝯiuncat. ut ꝙ ei fuerat
suꝑ fusum. ille cognoscat ꝙ̃
debite functionis frauscla¬
ndestina sb̃trax̾at eñso aut̃
eo tp̃r acto denegabit᷑. excep¬
tis minorib ꝙ fumt indefẽsi
Hus ⁊̃ qui abierũt rei. pu cã¬

Expanded text:
impositum esse deplorant, ut aliis cum oblationem cui videbitur de iniusto onere conqueratur, praestitam gratiam habita competitione convincat, ut, quod ei fuerat superfusum, ille cognoscat, quem debitae functioni fraus clandestina subtraxerat. Emenso autem eo tempore actio denegabitur, exceptis minoribus qui fuerint indefensi, his etiam qui aberunt rei pu
Abbreviated transcription (Latin):
itit. seliqua u̾o tempis. ant̾
actinono dño fiscũ postula¬
re nõ patimͣ ne alt̾isculpa
alt incipiat sp̃iac̾e dispendi¬
o. siquisno pͥuatus autobl¬
igatam sibi possõnẽ que de¬
sertausq ꝑmansit. aut exa¬
liquo citulo debi sibiuire ⁊¬
tes rõne suadente ad petitio
rei meliorate receptis sb̃len¬
etur expensigũm que sb̃ sp̃er¬

Expanded text:
o temporis ante acti a novo domino fiscum postulare non patimur, ne alterius culpa alter incipiat subiacere dispendio. Si quis vero privatus aut obligatam sibi possessionem, quae deserta huc usque permansit, aut ex aliquo titulo deberi sibi iure contis ratione suadente ad petitorerei melioratae receptis sublevetur expensis. Verum ne sub spe
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. Si pro equatore misso
aliquis. aut ꝓcuratorẽ snũ
retͣxerit. aut colonũ ꝑ cõtu¬
maciam retͣctationis fuga¬
iit ad eum censuũ modu
sente ꝑequator apposinti
nr̃e sc̃ionis auct̾e tenebr̃.
seatur quoc̃ defectoꝵ lenam̃
exposcitur. ut sterilia atq
erua hiis queculta ł optim¬
a sunt compensentur.

Expanded text:
. Si peraequatore misso aliquis aut procuratorem suum retraxerit aut colonum per contumaciam retractationis fugaverit, ad eum censuum modum,sente peraequator apposuerit, nostrae sanctionis auctoritate seatur, quotiens defectorum levamen exposcitur, ut sterilia atque ieiuna his quae culta vel opima sunt compensentur.
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ qui urorẽ ostend̾e ub̾am¬
qr simł et legittimã impcia¬
nũdocum̃toꝵ conscriptionẽ
si .n.miles relinq̃ns legatã
alicui suarum ancillarũ ip¬
sa donatione legati et libert¬
atemdaremdeatin. quo nõ¬

Expanded text:
m quod uxorem ostendere liberamque simul et legitimam nuptialium documentorum conscriptione? Si enim miles relinquens legatum alicui suarum ancillarum ipsa donatione legati et libertatem dare videatur, quomo
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ que pͥus fc̃a sunt ꝓscrũ¬
tamui. firmam ergo omĩa
ꝑ quos fc̃a sunt modos. s ł
icimus. ut nich̾. n post bãc
legem nr̃am ledantur pr̾o¬
na̾tus uiranlla quenos sci¬
musinquib cumq oĩo hec

Expanded text:
horum quae prius facta sunt perscrutamur, firmamus ergo omnia eos quos facta sunt modos. Sed hicimus, ut nihil neque post hanc legem nostram laedantur patronatus iura illa quae nos sancimus, in quibuscumque omnino haec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in espia tm̃ suscepinis bel¬
ia ⁊ prorecta ad deu̾ religio¬
ne ⁊ ꝑ sõiectoꝵ piter libert
romanecuntatis prius ab
uno quoq sbiectoꝵ petitus
⁊ talrexeis qui nocant᷑ peg̃
mad ronianã ingenintat᷑e
deductus ille hocͦ omĩb in
cõe sbiectis donanit ⁊ theo¬
dosius uinior pͣ constãtinũ¬

Expanded text:
 in Hesperia tanta suscepimus bella et pro recta ad deum religione et pro subiectorum pariter libertaRomanae civitatis prius ab unoquoque subiectorum petitus et taliter ex eis qui vocantur peregrini ad Romanam ingenuitatem deducens ille hoc omnibus in commune subiectis donavit, et Theodosius iunior post Constantinu
Abbreviated transcription (Latin):
b simłr sõiectis. ⁊ hac lege
damꝰ. Restituim.n. nature
ingenuitate dignos senon
ꝑsingłos de ceto. s om̃s deĩ¬
cep qͦm ub̃tatẽ a dñis mer¬
ueruit ⁊ hanc magnã qm̃dã
⁊ gn̾alem largitatem nris
sbiectisadiciam ¶Oigitꝰ¬

Expanded text:
iter subiectis ex hac lege damus. Restituimus enim naturae ingenuitate dignos non per singulos de cetero, sed omnes deinceps qui libertatem a dominis meruerunt, ut et hanc magnam quandam et generalem largitatem nostris subiectis adiciam
Abbreviated transcription (Latin):
misse filioꝵ quid mrẽm le¬
gittimã ẽẽ ihoc tam magñ
am donasse ei opus libim¬
is ꝓprios aut̃ filios ex sno na¬
ea que inpcedentib dc̃a sñti
manumissorib no ẜuama
segmiores fortasse hoĩes cir¬
caᷤ ubtatis largitatẽ efficiꝰ

Expanded text:
legitimam esse et hoc tam magnum ei donasse opus libidinis, proprios autem filios ex suo naea quae in praecedentibus dicta sunt manumissoribus non servamus, segniores forsan homines circ
Abbreviated transcription (French):
neratione cadanttamꝙͣ iñ¬
noti ingͣtiq conuicti. et a
legedampnati erunt. nãi
itãq ppetuelibĩ. et ingenui
isi manumissionib eorũ¬
q filus inconfusam ⁊ ure¬
ram suãueñationẽ. ⁊reu̾en¬

Expanded text:
nenatione cadant tamquam indevoti ingratique convicti et a lege damnati. Erunt namque ita perpetue liberi et ingenui, si manumissoribus eorumque filiis inconfusam et liberam suam ven
Abbreviated transcription (Latin):
uireeo quoci ħ ille exp̃ssit.
Bseant itaq hec oĩa qui lib̾t¬
atem merueruntumptñ s
ꝑluxunt honorem omẽnire¬
equium ⁊ reuentiam rectele¬
gib introductam. Onetia
Abstineant. aut manibzant
insicdus autalus quib liber¬
ti tale aliquid agentes rursa
fuitutem sustinent.⁊ẜm dei
bus scriptas leges ⁊ restituũ¬
tur pͥori conclitiom. namsu
nullum penitꝰ ingͣtum eẽi
circadonatorem ꝑmisimus
l fuit bñnatus. s donatioẽs
infirmas pnũciauimꝰ inbi¬
is que dudum a nob scripta
sunt legib ⁊ in hiis queano¬
bis cotidie ꝓcipiuntur quoi¬
modo paciem̾ manumissor¬
ce qui equal pricircalibtu
sc̃s est. ab eoauquidpatima¬
lignum. antimurias forte
asꝑas. et indecentes sen plagr
aut maxime in tolerabilia

Expanded text:
iure, eo quod hoc ille expressit. Habeant itaque haec omnia qui libertatem meruerunt, verumtaperduxerunt honorem omnem reequium et reverentiam recte legibus introductam; quin etiam abstineant aut manibus aut insidiis aut aliis ex quibus liberti tale aliquid agentes rursus servitutem sustinent secundum de his scriptas leges et restituuntur priori condicioni. Nam si nullum penitus ingratum esse circa donatorem permisimus, licet fuerit bene natus, sed donationes infirmas pronuntiavimus in his quae dudum a nobis scriptae sunt legibus et in his quae a nobis cotidie praecipiuntur, quomodo patiemur manumissorem, qui aequalis patri circa libertum factus est, ab eo aliquid pati malignum aut iniurias forsitan asperas et indecentes seu plagas aut maxime intolerabilia
Abbreviated transcription (Latin):
duce uofuerit. aut legitti¬
mam fac̾ẽ conugem ciĩl
dignitatis existen̾s ipcia¬
lia conficiat docium̃ta hanc
enĩ solam p᷑manumission¬
eni obẜuationẽ adicims. et
sint etiam p̃cedentes fulii ꝗ
post dotalia nati st̃ libĩm
postulatione anuloꝵ aure¬
oꝵ et pͥstinoꝵ natalium li¬
b̾tati nlłamq penitus hñtẽ¬
dr̃am ad cetamgenuoꝵ ma¬
trimonia lib̾tas .n. mr̃is ⁊ mn¬
superdocum̃tũ nupciale so¬
bolem lib̾am ⁊ ingenuã ⁊ pa¬
tri succedentem demonstra¬

Expanded text:
ducere voluerit aut legitimam facere coniugem cuiuslibet dignitatis existens, nuptialia conficiat documenta; hanc enim solam post manumissionem observationem adicimus. Et sint etiam praecedentes filii et qui post dotalia nati sunt liberipostulatione aureorum anulorum et pristinorum natalium liberati nullamque penitus habeam ad cetera ingenuorum matrimonia. Libertas enim matris et insuper documentum nuptiale sobolem liberam et ingenuam et patri succedentem demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
cas puras eis⁊ infuscatataᷤᷤ
⁊ prefcãs effice. et pp̃ etiam
dedintoꝵ iniuria libãnimꝰ
ub̾tates. et latimitates neluit
imꝑfc̃as exclusimꝰ et suꝑf¬

Expanded text:
as puras eis et infucatas et perfectas efficere. Et propterea etiam dediticiorum iniuria liberavimus libertates et latinitates velut imperfectas exclusimus et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inunam legem. ⁊ largion
ocdinimꝰ senatus consul u̾
potemitio manit introduc¬
tum ⁊ recte post modum re¬
ctis tractemus ⁊̃ ip̃m qd̾ per¬
fectius datum ẽ a maioribꝰ
estimanimꝰ oꝑte̾ adiectioĩ¬

Expanded text:
 Iuniam legem et Largianum odivimus senatusconsultum utpote initio inaniter introductum et recte postmodum rectis tractamus, et ipsum quod perfectius datum est a maioribus aestimavimus oportere adiectioni
Abbreviated transcription (Latin):
equñẽ. ut ad offm lucraad
curialem suscepconis tm̃d
ampna ꝑtineant. hancg̃i
ad ordinib ĩuiriã sũmon¬
emꝰ erceptis his si quicuri¬
aruim ĩ offõ memorato. auͭ
militasse. aut militare fu̾it
dep̃hensi.
ita ut prouincie modatoreĩ¬
q officium ad crim̃ sim̃ no¬
uerit ꝑtin̾e si possõrib ullũ.
fint ex aliqua pondum in¬
iquitate illatũ clispendinzꝰ
dirigetir erariũ idadillus¬
stres uros eraru nri comiteᷤ

Expanded text:
equum est, ut ad officium lucra, ad curialem susceptionis tantum damna pertineant. Hanc igitur ab ordinibus iniuriam submovemus, exceptis his, si qui curialium in officio memorato aut militasse aut militare fuerit deprehensus. ita ut provinciae moderator eiusque officium ad crimen suum noverit pertinere, si possessoribus ullum fuerit ex aliqua ponderum iniquitate illatum dispendium. dirigetur aerarium, id ad illustres viros aerarii nostri comites
Abbreviated transcription (Latin):
lapideos cum sextarus atzd
pondib ꝑmansiones fing¬
ulasꝙ ciuitates uissimꝰ co¬
lis constitutis rer̃ modis oĩ¬
b sclat quid debeat suscepe¬
ionib dareata ut siquis su¬
sceptorum cõditoꝵ i odio
se sciat competẽtẽ eẽ sbitur
sunt. frum̃ti quĩq̃ gen̾maͨ
ordei ⁊ quadͣgesimasiim¬

Expanded text:
lapideos cum sextariis atque ponderibus per mansiones singulasque civitates iussimus colis constitutis rerum omnium modiis sciat, quid debeat susceptoribus dare; ita ut, si quis susceptorum conditorum modiose sciat competentem esse subitusunt, frumenti quinquagensimas, hordei quadragensimas
Abbreviated transcription (Latin):
penes ipos suisceptores man¬
eat fc̃a collatio. s statmr
quode a pronincialib fue¬
crit ex souitum sac̾s thesa¬
uris inferatur.

Expanded text:
penes ipsos susceptores maneant facta collatio, sed statim quodcumque a provincialibus fuerit exsolutum sacris thesauris inferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nam si solue uolens a susci¬
piente fu̾it contemptꝰ te¬
stib adhibitis contestato¬
nẽ cebebit ꝓpon̾e. ut hoc ꝓbat¬
o n p̃e securitate ne debita
ꝯmissi nexii libãtus cum e¬
molum̃tis accipiat. ⁊ quii
suscipe neglex̾it eius pon¬
deris. qd debebatur induplũ
ꝙ aut suscetores indicẽciuĩ
int̾ est negligentie molau¬
int exipis indicis facuitati¬
bus sarcletur.
Dem. Sysceptores nouino
qr noue sũt accrescentes susc¬

Expanded text:
Nam si solvere volens a suscipiente fuerit contemptus, testibus adhibitis contestationem debebit proponere, ut hoc probato et ipse securitatem debitam commissi nexu liberatus cum emolumentis accipiat et, qui suscipere neglexerit, eius ponderis quod debebatur in duplumQuod autem susceptores iudice cuius interest neglegente violaverint, ex ipsius iudicis facultatibus sapp. Susceptores novi noquia novae sunt ac recentes, susc
Abbreviated transcription (Latin):
cabnlaro send
numiano ⁊ susceptor e toti¬
epõtẽ constitu clemenciad
nr̃a pcepit scire aut̾ noumi
raptorianam amplissimomi
p̃fecturam eos qui aurum
largitionale suscepũt nichꝰ
udices aut ꝓuinciarũ ul¬

Expanded text:
abularios seu numerarios et susceptores totiportere constitui clementia nostra praecepit. Scire autem volumus praetorianam amplissimam praefecturam eos, qui aurum largitionale susceperunt, nihil iudices autem provinciarum
Abbreviated transcription (Latin):
ores inceleberrimo cetu cur¬
ie consensu et iditiꝰoñn sbt
actorum cestificatone firm̃¬
tur ꝓuinciarũ que rectorib
eoꝵ noĩa qui ad publicũdͣ
mun officui dediti atq ob¬
ligati fueñt motescant.et

Expanded text:
curiae consensu et iudicio omnium sub actorum testificatione firmentur, provinciarumque rectoribus eorum nomina, qui ad publici munus officii editi atque obligati fuerint, innotescant. et
Abbreviated transcription (Latin):
at p̃omĩbr sc̃issimis ep̃is ip̃a
orchinatione etiam suamp¬
otestatem acquul. qd .n. õu
sunt sp̃uales pr̃es qm sb̃auo
ii.¶Q gͥ nobis insa sunt
rem o colendis sum pres uo

Expanded text:
at prae omnibus sanctissimis episcopis ipsa ordinatione etiam suam potestatem adquiri. Qui enim omnium sunt spirituales patres, quomodo ui. Quae igitur nobis visa sunt rem, o colendissimi patres, vo
Abbreviated transcription (Latin):
tas. aut etiam cingiinbiꝰ
⁊ in ip̃am rapit ingenuit¬
tos procreantes coclicillos
pterea igitur hac honesti
ssima utentes lege sc̃imꝰ
⁊ orclinarios consules sisõ
pot̾ate consistant una cũ
offĩn sue pot̾atis fĩnec nõ
⁊hus qui honorantur abĩ¬
ꝑio ꝑconsulares codicilloᷤ
diũsas dyoceses glosissim¬
os p̾fectos sacroꝵ nr̃oꝵ pre¬
torioꝵ instituamꝰ.ant in
p̾fectura ciuitatis ntusq
rome preuerimꝰ aut inqͦ¬
libet magr̃i milcatihos re¬
penteetiam sue pot̾atis fł̃
eum namqr qui tantoꝵ in¬
dex ẽ et tantis iubet manere
sb̾ pot̾ate alt̾us ⁊ non int̾
eos qui sue pot̾atis sunt scͣ¬
binrarum inclignũ iuclic¬
auimꝰ legum simt ⁊ temp
tas. et omne cingłm acuri¬
a li bãreualeni hoc ⁊̃ sue po¬
testatis. pͥmũ honoratis p̃¬
osterrdat si ergo abimpio¬
si ꝑiterstud̾e̾nt impiũ pro

Expanded text:
tas aut etiam cingulum huet in ipsam rapitur ingenuittos promerentem codicillos atessima utentes lege sancimus, et ordinarios consules, si sub potestate consistant, una cum officium suae potestatis fieri, nec non et his qui honorantur ab imperio per consulares codicillos,universas diocesis gloriosissimos praefectos sacrorum nostrorum praetoriorum instituamus aut in praefectura civitatis utriusque Romae provexerimus aut in quolibet magistromilitatu, hos repente etiam suae potestatis fieri. Eum namque, qui tantorum iudex est et tantis iubet, manere sub potestate alterius et non inter eos qui suae potestatis sunt scribi nostrarum indignum iudicavimus legum simul et tempotas et omne cingulum a curia liberare valens hoc etiam suae potestatis praemium honoratis prostendat, si ergo ab impsi pariter studerent imperium pro
Abbreviated transcription (Latin):
est aliquis nmcquid sõ po¬
testate bus fruens honoribꝰ
aut cinglisquos inprimis
enumanimꝰ sũ postea ert̃
etiam uis hos sue potatis se¬
quatur. et pecculium eis dõa¬
ac cligne agẽ honore ⁊ udo¬

Expanded text:
est aliquis nunc quidem sub potestate his fruens honoribus aut cingulis, quos in primis enumeravimus, sive postea erit, etiam hos ius suae potestatis sequatur et peculium eis donaac digne agere honore et iud
Abbreviated transcription (Latin):
uenins. nt̃ nõ has tales sua
pot̾ates similia pot̾ate p̾bere
qualia alieque ꝑemancip¬
ationes sunt s ycipuum
quid̃ p̾mum ĩpium confer¬
re talium sis potatib. Nõ
⁊ et̾natura ẜuata uira. ⁊ fili
eoꝵ post mortem alioꝵ sub
eoꝵ recidant pot̾ate. ac si cõ¬
tigiss hoꝵ pentes morte su¬
oꝵ̾ pr̃m et nõ ex presentileg¬
e sue pot̾atis fĩet m̃to filio
post mortẽ suoꝵ patrũ. sb̃
abimpio conferunt᷑ eis de¬

Expanded text:
vemus, ut non has tales suas potestates similia praebere qualia aliae, quae per emancipationes fiunt, sed praecipuum quoddam praemium imperium conferre talium suis potestatibus. Non et ex natura servata iura, et filii eorum post mortem avorum sub eorum recidant potestatem, ac si contigisset horum parentes morte suorum patrum et non ex praesenti lege suae potestatis fieri et merito filios post mortem suorum patrum sub ab imperio co
Abbreviated transcription (Latin):
exandrum iirum iirum so¬
omnem familiam extesta¬
mẽti ũbus ad filios so lũ d¬
gliose memorie filium per
tem auenauert qui apd cos
tamqm exso̾stitutione exuo¬
luntate int̾clictorumũms

Expanded text:
exandrum solum visum gomnem familiam, ex testamenti verbis usque ad filios solum gloriosae memoriae filium, pertem alienaverunt quae apud eos, tamquam in substitutionem ex voluntate interdictorum
Abbreviated transcription (Latin):
munẽ .n. hanc fecunꝰ lege
tam p̃sentis cognitionis ꝙͣ
post hec euenientium talr
tunc dirimentes: contc̃tio¬
nem qͣm eas que futurefsit

Expanded text:
munem enim hanc fecimus legem tam praesentis cognitionis quam post haec evenientium taliter nunc dirimentes contentionem quam eas quae futurae s
Abbreviated transcription (Latin):
uenatõnẽ. aut omĩnoque
memoriã probĩtione ⁊ fam¬
ilienom̃. ⁊ aliquoduis fabri¬
connemientib acut ⁊ reliqͦꝵ
alienationibꝰ ⁊ pͥmicus leu¬
arentur ⁊ p̃i ⁊ successoribuꝰ
que possũt accones compete

Expanded text:
lienationem, aut omnino quae memorari prohibitione et familiae nomen et aliquod ius fabriconvenientibus sicut et reliquorum alienationibus, et primitus levarentur et ipsis et successoribus quae pos
Abbreviated transcription (Latin):
defunctoꝵus adfiliũ stareĩ¬
terdictionẽ si enĩ ⁊ ip̃ifilios
relinqntes morianti. ꝙ rel¬
ictumẽ n in longiorea fili¬
orum iuta alienationis pro¬
bibitionẽ uoluisse face cod¬
icillumnecm ꝓhastio solo
pro hr̃e fc̃m shiis qui exte¬
stamento hyerico głiosem
emorieminore dmnsres sus¬
cipientib pastium aliena¬
rect enĩ istis qui remanser̃t
uelledefunctum ipetueĩ fa¬

Expanded text:
defunctum usque ad filium stare interdictionem: si enim et ipsi filios relinquentes moriantur quod relictum est, neque in longiore a filiorum vita alienationis prohibitionem voluisse facere: codicillum vero in proastio soloprohibere et his qui ex testamento Hierio gloriosae memoriae iuniore dicimus res suscipientibus proastium alienare; etenim istis qui remanserunt velle defunctum perpetue in fa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmunemquib talealiquid
ais poi̾tũ tm̃gredi defunctu
una cognitione inlicus sbici¬
antur. idopoĩtas nos rememo¬
uire legeşalexandriuogloss
magus quid ⁊̃ deꝓpͥis. alt̾erutr̃
recte ussus ẽ applsare sr̃cod¬
icillum .n. saꝑientẽ ⁊ deresio¬
ns rebnolũtatẽ suam defu¬
nctum facientẽ familie reẜ
ei alienationem conferreii

Expanded text:
n quibus tale aliquid dispositum est transgredi defuncti una cognitione iudiciis subiciantur. Ideo positas nos rememorare leges Alexander vero gloriosus magis quidem et de propriis alterutrum recte visua est appellare, super codicillum enim sapientem et de residuis rebus voluntatem suam defunctum facientem familiae resei alienationem conferre i
Abbreviated transcription (Latin):
ius pr̃i constantino sb̾eade
condõe nõ a lienare a liqmde
mea familia aut demeo noĩe
inistis quid̾ ip̃m ꝓcete¶ Hyc¬
ricus u̾o glosissimꝰ domum
que incatheo politisadiacet
successione auis uendidit p
sonis. Eam u̾o domũ quem
hac felicissima ciuita te ĩ sr̃
⁊ ꝑ codicillos datum sibi pro¬
astium in quib omĩb alien¬
atio int̾dicta ẽ constantino
gliosissĩo eius tnsmitt̾e fili
dillum u̾omox p̃gnantẽ et¬
relinquẽtẽ uxoremnita fũc¬
ti rescͥpsit testm̃ ꝑ quod dispo¬
suit. siuo nascantur filii aut
natus impubes moriatintã
mr̃em suam mariam głosis¬
mam nobilissiammariam
nata filia. ⁊ p̃a pupilla ⁊ te¬
nera ad huc etate ex hoibus
decessit in plictas ꝑuenireno¬
bilissimas mutres. Relique¬
sissimo delicta sunt hyerico
locum forsitãtam extestoco¬

Expanded text:
ius patri Constantino sub eadem condicione, non alienari aliquando de mea familia aut de meo nomine." In istis quidem ipsum procedere, Hierium vero gloriosissimum domum, quae in Theopolitis adiacet successione, aliis vendidisse personis, eam vero domum quae in hac felicissima civitate, insuper et per codicillos datum sibi proastium, in quibus omnibus alienatio interdicta est, Constantino gloriosissimo eius transmittere filio; illum vero mox praegnantem relinquentem uxorem vita functum rescripsisuit, si non nascantur filii aut natus impubes moriatur, tam matrem suam Mariam gloriosism nobilissimam Mariam nata filia et ipsa pupilla et tenera adhuc aetate ex hominibus decessit, in praedictas nobilissimas pesissimo derelicta sunt Hierio: locum forsitan tam ex test
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr̃. iust̃.ã. tribumano q̃¬
stori sacripalacu ⁊ exconsu¬
li. Exlibris antiquisquicꝙͥ
iira noĩs romamcontine¬
bant nõ ignorat tua sb̾ lix¬
mitas ꝙͣ tademandatis pͥn¬
cipum legum latores ĩ su¬
oquisq uolumine conscͥp¬
omẽm uetustatẽ iam peri¬
ditam iam diminutam.p¬
lacuit ĩ omĩb iudicib ñiᷤ

Expanded text:
mp. Iustinianus Tribuniano quaestori sacri palatii et exconsuli. Ex libris antiquis, qui iura nominis Romani continebant, non ignorat tua sublimitas, quanta de mandatis principum legum latores in suo quoque volumine conscripomnem vetustatem iam deperditam, iam deminutam, placuit etiam omnibus iudi
Abbreviated transcription (Latin):
cunus pr̃es. que ualde necẽ¬
ia sunt opni fac̾e ⁊ ponciuz
simiłr⁊ uiarum ⁊ portuũ ĩ
quib omĩo sunt locis proi
blico. et cuutatib utile et co
uti nocentes. S illd̾solum
ĩauxilium obẜnab̾. ut un¬
innorii uideantur homici¬
dia aut̃ ⁊ adult̾ia uirginũ¬
q clirepcones ⁊ muasiones
⁊ opp̃ssiones. ita cum uehe¬
mencia corriges puniens
paulatim supplicium eos
faciat fuos saluos p̃cipne yͦ
officiales tuos retineb̾. non
ꝑmittẽs eos sb̃iectos nr̃os ĩ¬
pelłe. n utuideantur quidẽ
tum hus quta fiscodantur.
⁊ siquid p̾ter spem accesẜit¬

Expanded text:
cuniis patres quae valde necessaria sunt operum facere et pontium similiter et viarum et portuum, in quibus omnino sunt locis proviblico et civitatibus utile, et couti nocentes, sed illud solum eis in auxilium observabis, ut uninnoxii videantur. Homicidia autem et adulteria virginumque direptiones et invasiones et oppressiones ita cum vehementia corriges, puniens paulatim supplicium alios omnes faciat salvos. Praecipue vero officiales tuos retinebis, non permittens eos subiectos nostros impellere, neque ut videantur quidem tum his quae a fisco dantur. Et si quis praeter spem acces
Abbreviated transcription (Latin):
ti tibi ammisttione design¬
nostre adinuentum ẽ qui
ad amĩstiratõib directis cer¬
caprecepta dabant manda
pure sumẽtẽ amĩstratõem
⁊ sineonuĩ suffragio p̃aluis
omĩb mũdas suaredeo no¬
bisq ⁊ legemamus ⁊ nullũ
continge lucrũn mausn¬
minon capcosum quodã
fac̾e cc̃ sbiectosie negociat᷑o¬
nem. s contentũ eẽ soł a fis¬
cotibi ãmĩstratis ⁊ tam ꝑte
qm ꝑ eos qui circa te sũt. pri¬
rum eis undiq ẜuare uisi
⁊ festinarepͥmũ quid fisca¬
lia tributa exigi iugilant᷑.
nichil climinues cirea pub¬
licam curam requirerene
forte fiscus indemmuatur
⁊ saluare ei uncliq que ꝓpͥa
sunt. sicut etiam pͥuatos in¬
iusticiam passos adiuuemꝰ
sic ⁊ publicum illesum ma¬
oĩ alia calumpma libi con¬
suati facile impromptu
soluent tributa ⁊ qui in fu¬
tura pͥus dantes.manebãt
debentes ad buc fiscalia hoc
nũc ip̃i fiscalib exsoluent¬
es lib̾abũt facilese tributis

Expanded text:
ti tibi administrationem designnostrae adinventum est, qui ad administrationes directis certa praecepta dabant, mandapure sumentem administrationem et sine omni suffragio prae aliis omnibus mundas servare deo nobisque et legi manus, et nullum contingere lucrum nneque captiosum quoddam facere contra subiectos negotiatione, sed contentum esse solis a fisco tibi ministratis, et tam per te quam per eos, qui circa te sunt, purum eis undique servare ius. Et festinare primum quidem fiscalia tributa exigi vigilanter, nihil deminuens circa publicam curam requirere, ne forte fiscus inminuatur, et salvare ei undique quae propria sunt. Sicut enim privatos iniustitiam passos adiuvamus, sic et publicam illaesum maomni alia calumnia liberi conservati facile et in promptu solvent tributa, et quae in furta prius dantes manebant debentes adhuc fiscalia, haec nunc ipsis fiscalibus exsolventes liberabunt facile se tributis
Abbreviated transcription (Latin):
denegamꝰ ea namq q̃ talu
ꝯmonitione digna st̃adi
tue sb̃limitatis uolumꝰre¬
ferri noticiam in suꝑ⁊̃ dom
hãt hanc diuinamussion¬
em excesfit scrimo nr̃o bar¬
baroꝵ si talequid urattẽp¬
tata ui passum fuit rattep

Expanded text:
negamus. ea namque, quae tali commotione digna sunt, ad tuae sublimitatis volumus referri notitiam. Insuper etiam domesquis hanc divinam iussionem excesserit, scrinio vero barbarorum, si tale quid vel attemptari passum
Abbreviated transcription (Latin):
consũmũtur. Namree res¬
n naturati rone. n cuuli
recipiuntusũ fr̃. Qe num̃o
sũt uinũ oleum frum̃tu
uestimenta quib proxiã
ẽ pecunia numata. Namꝙ
in ip̃o usu adsidua pinut

Expanded text:
consumuntur: nam eae neque naturali ratione neque civili recipiunt usum fructum. quo numero sunt vinum, oleum, frumentum, vestimenta. quibus proxima est pecunia numerata: namque in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
pprietatẽ rei acqri sient q̃ re
consoudatio appilatur¶ et
amplius constat si edes m̃e¬
cenctio consumpte fuerint
uł ⁊̃ terre motu aut uicio
suo corruerint extingniu¬

Expanded text:
proprietatem rei adquisierit, quae res consolidatio appellatur. eo amplius constat, si aedes incendio consumptae fuerint vel etiam terrae motu aut vitio suo corruerint, extingui u
Abbreviated transcription (Latin):
Ahr̃di restituenda si morie¬
turaut capite minuatur
Cet̾e quoꝙ resitatradunt᷑
legatario. ut eius fiant. s
estimatis his satisdatur ut
simoriatur aut capitemin¬
uatur tanta pecunia restitu¬
atur qnͣtihee fuerint extim¬
ate. Ergo senatus nõ fecit dẽ
eariiꝰ rerum nsumfr̃m. nec
enim pot̾at. s ꝑcautionen
qͣiusum fr̃constituit. ¶fi̾ni¬
tur antemu suffrͣctꝰ morte
fructuarii ⁊ clriabo capitis
dimimitõrb maxima et
media. et nõ utendo ꝑmod
⁊ tempo que onĩa nr̃a stat¬
ut constitutõ. ¶Item finit᷑
usuffructꝰ si dño pprietateᷤᷤ

Expanded text:
a restituenda, si morietur aut capite minuetur. ceterae quoque res ita traduntur legatario ut eius fiant: sed aestimatis his satisdatur, ut, si morietur aut capite minuetur, tanta pecunia restituatur quanti eae fuerint aestimatae. ergo senatus non fecit quidem earum rerum usum fructum nec enim poterat, sed per cautionem quasi usum fructum constituit. Finitur autem usus fructus morte fructuarii et duabus capitis deminutionibus, maxima et media, et non utendo per modum et tempus. quae omnia nostra statuit constitutio. item finitur usus fructus, si domino propriet
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnit̾hat locum. ꝙ ħ dr̃ ut ar. ff. de codicilł.l.i.
ħ falsa ẽ qr et ħ detestatore loq̃. qui sollempnit̾ fac̾.
bant cẽ distinguend̾ andicat hrs n ẽe uerum t̾ lega
tum ẽẽ. in quocan cogitur ꝓbare eẽ uerum et sollep
nem ut in cont̾rio. eo saluo ut si deferat᷑ saẽmentõ
iuret ut .s. proxan dicat no potes petẽ ꝙ ẽ mino sol

Expanded text:
esse iubetur, ipsius testatoris fit appellatur. nec alius ullus utroque tempore testatoris fuerit, reretur. directo autem libertas ab alio servum manumitti amento libertatem ei competere
Abbreviated transcription (Latin):
otest aut̃ quis umrelic¬
etiam singulas tis
res ꝑfiõirmissum relĩ¬
queueluti fundum hoĩem
uestẽ argentum peciũãnu¬
meratã ⁊ ip̃m h̾rdemroga¬
re ut aucii restituat.ł leg¬
atarium. qmuis alegata¬
alteriꝰ. iraq et legatariꝰ ita¬
⁊ fid̾iemissarius nõ solu¬

Expanded text:
otest autem quis etiam singulas res per fideicommissum relinquere, veluti fundum, hominem, vestem, argentum, pecuniam numeratam, et vel ipsum heredem rogare ut alicui restituat, vel legatarium quamvis a legataalterius. itaque et legatarius et fideicommissarius non solu
Abbreviated transcription (French):
ns nr̃e secentatis eclictis
cuntatum tabularus erit
flãma supplicuimi. si cͣqͣm
fuud ambitꝰ pot te muis¬
oĩo abolita spalium ĩmu¬
nitatum gr̃a. necc̃itas tri¬
butarie functionis firma¬
ta censitorum peqͣtorum
pronncialiũ mdicũ peqͣt¬

Expanded text:
strae serenitatis edictis civitatum tabulariis erit flamma supplicium, si cuiusquam fraude ambitu potestate iniusomnes omnino abolita specialium immunitatum gratia necessitas tributariae functionis firmata censitorum peraequatorum provincialium iudicium peraequat
Abbreviated transcription (Latin):
łre qua impcie consiste pos¬
sunt dicat instr̃o siue pub¬
lice sine ꝓpͥamanu conscrp¬
to ⁊ pñti subscͥpcioñ tͥum te¬
stium fidedignorum sũ inte¬
stam̃to sũ sbgestis momiũ¬
uũ suu̾aut filiã. ⁊ nõ adiece¬
rit naturaiẽ hĩ filios legitti¬
mos eẽ ⁊ nllam aliam prob¬
acõm ab eis queri. s omnĩi
eos fruiuire qd legittimis
filus nr̃e confersit legos ut¬
pote ip̃o pr̃e sic̃ dc̃m ẽ propͥos¬

Expanded text:
 qua nuptiae consistere possunt, ducat in instrumento sive publico sive propria manu conscripto et habenti subscriptionem trium testium fide dignorum, sive in testamento sive sub gestis monumesuum esse aut filiam, et non adiecerit naturalem, huiusmodi filios legitimos esse et nullam aliam probationem ab eis quaeri, sed omni frui eos iure quod legitimis filiis nostrae conferunt leges, utpote ipso p
Abbreviated transcription (Latin):
dandã ꝗ retẽtus ẽ ab eoanͭ
pentib eius. aut p᷑ hec ẽ cor¬
palib penis ip̃m sb̃di a lo¬
ci uidice qui ꝑsonam libe¬
ram ꝓdelicto presumpẜit
retinere aut locare. aut pi
instro consenciat ꝓpo inro
ant scribat ⁊ ꝓpriam sb̃am
aut se ip̃am faciat ibemꝰ¬

Expanded text:
retentus est ab eo aut parentibus eius; et post hoc etiam corporalibus poenis ipsum subdi a loci iudice, quia personam liberam pro debito praesumpserit retinere aut locare aut piginstrumento consentiat proprio viro aut scribat et propriam substantiam aut se ipsam obligatam
Abbreviated transcription (Latin):
gan fures aut̾ uolumꝰ ꝗ oc¬
delinquũt cos no qui molẽ¬
teragg̾diũt᷑. aut cum arm¬
is. aut sũ armis indomosi
ant mitiñib. aut in maripe¬
nis eos legalib sõdi iubemꝰ
ut aut̃ nõ solum corpalee pe¬
ores fiant sc̃imꝰ eos quimẽ
fisco eas applicari. s siquid̾
habeant descendentes ⁊ asrẽ¬

Expanded text:
 Fures autem vocamus qui ocdelinquunt; eos vero qui violenter adgrediuntur aut cum armis aut sine armis, in domo aut in itineribus aut in mari, poenis eos legalibus subdi iubemus. Vt autem non solum corporales poeiores fiant, sancimus eos qui in fisco eas applicari: sed si quidem habeant descendentes,
Abbreviated transcription (Latin):
inquib missi sũtdari. ut᷑
idicium contẽpnat᷑. ⁊ no¬
stra lex tnͣsg̾liatur si mi
nistros tał dolonis nupcia
exiliu destinari¶Sinor

Expanded text:
in quibus missi sunt dari, ut iudicium contemnatur et nostra lex transgrediatur. Sed et ministros talis solutionis nuptiarexilium destinari. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
dexom̃e emm exs accidens
suppliciis sbiectis exilio tr̃a¬
datur ⁊ consiliaruis eius si¬
mile sustinebit suppliciu.
sc̃ptis consenciant officiũ.
criminũ latũit. autrelinq̃¬
rit prouinciam illã inqͣ cru¬
mina reliquit iubemꝰ legit¬
timis edc̃is a iudice euocan
cum. ⁊ sinõ obediat illa ĩ eo
ꝓced̾e que nris legib diffin
quod inalia prouincia deg¬
it iubemꝰ ꝓuncie illius in¬
dicem inqua peccari quidi
cammitt᷑e ad prouinciei
lius iudicẽ in qua delinqͣnꝰ
psona degit.ille n̾o quipn.¬
blicas suscepit litt᷑aspicto
suo ⁊ officii.su comphẽdere

Expanded text:
 hoc accidens suppliciis subiectus exilio tradetur, et consiliarius eius simile sustinebit supplicium, scriptis consentiat, officium vcriminum latuerit aut reliquerit provinciam illam in qua crimina deliquit, iubemus legitimis edictis a iudice evocari eum, et si non obaudiat, illa in eo procedere quae nostris legibus definquod in aliam provinciam degit, iubemus provinciae illius iudicem, in qua peccari quid ca uti ad provinciae illius iudicem, in qua delinquens persona degit, illum vero qui publicas susceperit litteras periculo suo et officii sui comprehendere
Abbreviated transcription (Latin):
fertur mulri inquo necc̃m̃
ẽ ip̃am custodni siquid fide¬
ip̃i credatur. giũo uirauiti
no posse dare fideuissorẽuir¬
atoriã cantionẽ faciat deob¬
ssunum inueniatur cͥmen
inquo accͤatur m monasti¬
tatur ant mułrib tradat᷑i
ꝑquas possit publice tlibe̾
custogiridonec ca enus mani
festet tunc ille ꝓcedant in eã
que legib diffinita sũt nul¬
lam.ñ mulrem ꝓ peccuniaĩ¬
a fiscali sine pͥnata cã. aut ꝑ
crunmali quolmo aut in
carcem mitti ⁊cedimꝰ ant
aniris custodiri. ut nõ ꝑhiꝰ

Expanded text:
m est ipsam custodiri, si quidem fideipsi credatur, si vero iuraverit non posse se dare fideiussorem. iuratoriam cautionem faciat de obssimum inveniatur crimen in quo accusatur, in monasteittatur, aut mulieribus tradatur, per quas potest pudice et libere custem illa procedant in ea quae legibus definita sunt. Nullam enim mulierem pro pecuniaria fiscali sive privata causa aut pro criminali quolibet modo aut in carcerem mitti concedimus aut a viris custodiri, ut non per