comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gis se quit᷑ ecđa: & hic sensus ẽ planior.
& nihil offensionis admittit quod pos¬
sit aliquib scrupulũ cõmouere: ideo
ita accipiamꝰ ut humilarer ita dictũro
qđ p̃eccato uideat᷑ humiliatꝰ: Apt̾ pecca¬
tũ eni. temptationes sȩpenascunt᷑. De¬
niq adam & eua. postculpã utiq deiec¬
tisunt. Ergo humilitatis nr̃ae causa pec¬
catũ ẽ uel humiliationis. Non enĩ hoc
fugio. Potest enĩ deaduersis plerũq in¬
tellegi humilitas: ut est Bonum mihi
quod humili astime. ut discã iustificatio¬
nestuas. Et nisi lex tua meditatio mea sit
tunc forsitan perissem in humilitatemea.
Et humiliatus sum ualde. Hic ergo: os¬
tendit humilitatẽ ortã eẽ deculpa. Et
qr culpa p̃cessit ideo humiliatũ ostendit
hoc est ad tritũ temptationib & aduersis

Expanded text:
gis sequitur ecclesia et hic sensus est planior et nihil offensionis admittit, quod possit aliquibus scrupulum commouere, ideo ita accipiamus, ut \'humiliarer\' sit dictum, eo quod peccato.uideatur humiliatus. propter peccatum enim temptationes saepe nascuntur; denique Adam et Eua post culpam utique deiecti sunt. ergo humilitatis nostrae causa peccatum est uel humiliationis; non enim hoc fugio. potest enim de aduersis plerumque intellegi humilitas, ut est: bonum mihi quod humiliasti me, ut discam iustificationes tuas, et: nisi lex tua meditatio mea sit, tunc forsitan perissem in humilitate mea, et: humiliatus sum ualde. hic ergo ostendit humilitatem ortam esse de culpa. et quia culpa praecessit, ideo humiliatum ostendit, hoc est adtritum temptationibus et aduersis
Abbreviated transcription (Latin):
adsistit. tuncretia iacit. quib turbart
mentẽ possit in ꝓuidã. Tunc sp̃ita lesne¬
quitię tenebras offendunt: tunc om̃e
nefas suadere contendunt quando nul¬
lus culpȩ arbit̃. nullss criminis conscius.
nullus potest eẽ. trroris. Tunc uarias

Expanded text:
adsistit, tunc retia iacit, quibus turbare adsistit, tunc retia iacit, quibus turbare mentem possit inprouidam. tunc spiritales nequitiae tenebras offundunt, tunc omne nefas suadere contendunt, quando nullus culpae arbiter, nullus criminis conscius, nullus potest esse testis erroris. tunc uarias
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate. Ntibi dic̃ ꝓpheta. ut tantũ¬
modo media nocte surgas. sut nocte sur¬
gas. & maxime nocte media Nocte em̃
surgendũ. ante p̃misit dic̃s. Memorfiu
nocte nominis tuidñe. Potest unꝰ quisq
memorẽẽ & ñ surgere. Potestunꝰ quisq &
surgere. & cũ surrexent. ea q̃pprio arbi¬
trio sederint postulare. Ad didit mecdia
nocte surgebam docens surgendũ eẽ me¬
dia nocte. Nec otiosũ ẽ qđ aduuxit ad con¬
fitendũ tibi hocẽ ut illo maxime tẽpr̃ de
solũ p̃teritis ueniã postulare. s &iã p̃sentia
declinare. futuris cauere: Multa enĩtẽp̃r
in illo tẽptam̃ta ꝓserpunt: Tunt feruet car¬
nis in lecebra tunctẽptator in ludit coqͥtur
crb pot̾q digerit᷑. stomachus aeger menssõ¬
nolenta. anim occupatͦ ẽ. Itaq aut quies¬
centicalor soporis auget̾ autuigilanti ñ¬
dum plenior refusus uigorẽ: quierrorũ
cauere possit incursus Tunc igit tẽptator

Expanded text:
uoluntate. non tibi dicit propheta, ut tantumuoluntate. non tibi dicit propheta, ut tantummodo media nocte surgas, sed ut nocte surgas et maxime nocte media. nocte enim surgendum ante praemisit dicens: memor fui nocte nominis t u i, domine. potest unusquisque memor esse et non surgere, potest unusquisque et surgere et, eunt surrexerit, ea quae proprio arbitrio sederint postulare. addidit: media nocte surgebam, docens surgendum esse media nocte. nec otiosum est quod adiunxit: a d confitendum tibi, hoc est, ut illo maxime tempore desolum praeteritis ueniam postulare, sed etiam praesentia declinare, futuris cauere; multa enim illo in tempore temptamenta proserpunt. Tunc feruet carnis inlecebra, tunc temptator inludit; coquitur cibus potusque digeritur, stomachus aeger, mens somnolenta, animus occupatus est. itaque aut quiescenti calor soporis augetur aut uigilanti nondum plenior refusus uigor est, qui errorum cauere possit incursus. tunc igitur temptator
Abbreviated transcription (Latin):
gent̃. qr pluit dñs laqueos suꝑ pecca¬
tores: Necadentes inligare tepossiNT
quos poteris euitare silegem dñi ñ obli¬
uis caris. & enim &iam quiligatus ẽ
si sibi sit conscius libertatis. obliuisci
li tatem suã non desinit. & causam ñ¬
scripta defendt aciudicio frequenter
ab soluitur. Ergo & tusi peccaueris.
memor esto legis. Si peccaueris. memor
esto xp̃i quite liberat dicens. Egosum.
egosum. qui deleo ini quitates tuas. et
memor nonero. Ipsum dieb acnoc¬
tib tene ipsitua confitere peccata. docet
te ꝓpheta quomodo timras dñm ihm̃
MEDIA NOCTE IN QUIT SUR¬
GEBÃAD CONFITENDŨTIBI. SU¬
per iudicia iustItIaE Tuȩ
onsatis ẽ dies ad dep̃candũ: Surgen¬
dũ est & nocte. & media nocte Ip¬
se dñs ꝑ notauit inoratione. ut teꝓprio
ad p̃candũ inuitaret exemplo: & uti¬
q peccatistuis. ille indulgentiã postula¬
bat. Postulabat apatre. oꝑ abat̾ ꝓpͥa

Expanded text:
genter, quia pluit Dominus laqueos super peccagenter, quia pluit Dominus laqueos super peccatores; ne cadentes illigare te possint: quos poteris evitare, si legem Domini non obliviscaris. Etenim etiam qui ligatus est, si sibi sit conscius libertatis, oblivisci libertatem suam non desinit, et causam noaescripto defendit, ac judicio frequenter absolvit. Ergo et tu si peccaveris, memor esto legis. Si peccaveris, memor esto Christi, qui te liberat, dicens: Ego sum, ego sum qui deleo iniquitates . . . . , et memor non ero . Ipsum diebus ac noctibus tene, ipsi tua confitere peccata. 45. Docet te Propheta quomodo teneas Dominum Jesum. Media nocte, inquit, surgebam ad confitendum tibi, super iudicia iustitiae tuae. non satis est dies ad deprecandum; surgendum est et nocte et media nocte. ipse dominus pernoctauit in oratione, ut te proprio ad deprecandum inuitaret exemplo. et utique peccatis tuis ille indulgentiam postulabat; postulabat a patre, operabatur propria
Abbreviated transcription (Latin):
adstricti caritatis & amoris. fidei uincu¬
lis alligati. Licet sic possit intellegi alli¬
gatiuinculis xp̃m sequunt᷑ : hoc ẽ peccatox
& criminũ remissorẽ. fontẽ indulgenti¬
arũ. redẽptionis auctorẽ: Sequamꝰ ergo
uincula xp̃i. fugiamꝰ iuncula uenatox. ne
dũ incidimꝰ dũ ignoramꝰ La queos eorũ
pes nr̃ȩ mentis incurrat : nec animgnrȩ
ceruicẽ nexib: inseramꝰ Insidiant᷑ eñĩ
quasi pessimiuenatores. & quando ꝓspe¬
rox euentł animũ relaxamꝰ. ac secundis
reb remittimꝰ. nec excubias cautionis habe¬
mͦ intentas: Tunc plus iactant laqueos
suos. aut in uia qͣdͥ ambulamꝰ abscondunt.
Ut cum fuerint eorum laqueis innexa
uestigia. trahant quo securum sub plan¬
tent uiantem. uł collo astricto stran¬
gulent commeantes. Noliergo alta
ambulare ceruice. sicut filiȩ iudȩ e
Altis enim ceruitib: cito laqueus innodat᷑
Noli secularia mentem animumq defi¬
gere : sedirtum spice oculis animȩ dili¬

Expanded text:
adstricti caritatis et amoris, fidei uinculis alligati, licet sic possit intellegi: alligati uinculis Christum sequuntur, hoc est peccatorum et criminum remissorem, fontem indulgentiarum, redemptionis auctorem. sequamur ergo uincula Christi, fugiamus uincula uenatorum, ne, dum incedimus, dum ignoramus, laqueos eorum pes nostrae mentis incurrat, ne animae nostrae ceruicem nexibus inseramus. insidiantur enim quasi pessimi uenatores et, quando prosperorum euentu animum relaxamus ac secundis rebus remittimus nec excubias cautionis habemus intentas, tunc plus iactant laqueos suos aut in uia qua ambulamus abscondunt, ut, cum fuerint eorum laqueis innexa uestigia, trahant, quo securum subplantent uiantem uel collo adstrictos strangulent commeantes. Noli ergo alta ambulare ceruice sicut filiae Iudae; altis enim ceruicibus cito laqueus innodatur. noli ad saecularia mentem animumqgere: sed circumspice oculis animae dili
Abbreviated transcription (Latin):
exȩgypto iã non maceriis destructa de¬
positis. incursat abestus: nec inforiis
sentib sed odora iã florib quȩ solebat
facere spinas fructu curuescit uuarũ.
Mento igit̾ sc̃s dauid pasca dñi cȩlebrans
& frrurnti spũ tẽpora ingressus aestiua.
qui in uerbo dĩ fructus uarios colligebat.
hiemis aduersa dedinansait. Et neau¬
feras exoremeo uerbũ ueritatis usq qua¬
q: quia iniustitus tius super speraui
Quant᷑ labort̃. ut urrbũ ꝑcipias: quantũ
iterũ periculũ si amittas: etideo tibi dr̃.
nolineglegere grãm quȩ inteẽ. Ex cole
diligenter quasi bonus agrcola cãpũtu¬
ũ. ut pascant᷑ agnitui. & satatua floreat

Expanded text:
ex Aegypto iam non maceriis destructa deex Aegypto iam non maceriis destructa depositis incursatur a bestiis nec informis sentibus, sed odora iam floribus, quae solebat facere spinas, fructu curuescit uuarum. Merito igitur sanctus Dauid pascha domini celebrans et feruenti spiritu tempora ingressus aestiua, qui in uerbo dei fructus uarios colligebat, hiemis aduersa declinans ait: et ne auferas ex ore meo uerbum ueritatis usque quaque, quia in iudiciis tuis super speraui. quantus labor est, ut uerbum percipias, quantum iterum periculum, si amittas! et ideo tibi dic-itur: noli neglegere gratiam quae in te est. excole diligenter quasi bonus agricola campum tuum, ut pascantur agni tui et sata tua florea
Abbreviated transcription (Latin):
petat. terrestria derelinquat. Eccc
in quit hiems p̃terut. Ymber abut.
discessit sibi. flores uisisunt in terra ⁊
Ante ad uentũ xp̃i hitinserat uenit
xp̃s. fecit aestatẽ Tunc om̃a eroͣnt
florũ indiga nuda uirtutũ. passuse
cundare germinib Ymber habut
luxuriȩ ꝓfluentis. & nubila tetrisora
flagitiis aestiua iã purt conscuentie
serentate latant᷑ Ideo non euadunt
quorũ fuga hieme fit. quia non secun¬
tur dñi passionẽ nontollunt crucem
suã & xp̃m secunt᷑. ymber impediflo¬
res & nunc flores uident̾ in terra Boni
flores apłi. qui diuersorum scriptorũ
atq operũ suorũ fuderunt odorem
Tempus secandi aduenit: quomatura
in horreis frumenta condunt᷑ & qui
metit mercedẽ accipit. Uaxturtu¬
ris audita ẽ : quia inuenit sibinidũ
Ecła enĩ. domꝰ ẽ castitatis: ficus qui ꝓ¬
pt̃ infecunditatẽ iubebat᷑ excidi. fruc¬
tus ferre iã cepit Uinea trans lata

Expanded text:
petat, terrestria derelinquat. Ecce, petat, terrestria derelinquat. Ecce, inquit, hiems praeteriit, imber abiit, discessit sibi; flores uisi sunt in terra. ante aduentum Christi hiems erat; uenit Christus, fecit aestatem. tunc omnia erant florum indigua, nuda uirtutum; passus ecundari germinibus. imber abiit luxuriae profluentis et nubila taetris orta flagitiis aestiua iam purae conscientiae serenitate laxantur. ideo non euadunt, quorum fuga hieme fit, quia non secuntur domini passionem, non tollunt crucem suam et Christum secuntur. imber impedit flores, et nunc flores uidentur in terra; boni flores apostoli, qui diuersorum scriptorum atque operum suorum fuderunt odorem. Tempus secandi aduenit, quoniam matura in horreis frumenta conduntur et qui metit, mercedem accipit. uox turturis audita est, quia inuenit sibi nidum; ecclesia enim domus est castitatis. ficus, quae propter infecunditatem iubebatur excidi, fructus ferre iam coepit. uinea translata
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias demonstraret ad sciscere: In
secreto erat. sed secreti ipsius int̾p̃tẽ
requirebat Venit dñs iħis. saliens¬
suꝑ montes. Nobis sero uidebaturur¬
nre sed ille ꝓperabat. Saliebat de¬
niq & transiliebat: ut iudeorũ cor¬
poralia. & saxosa dogmata transi¬
liret. Adstitit post parietẽ domꝰ
quȩ erat inurteritestamento: ꝓspi¬
ciens ꝑ legis fenestrã ꝓphetarũ cauer¬
nas Nondũ erant dom̃ illius aꝑta
uestibula. Nondũ claues scientiȩ por¬
tarũ claustra pate fecerant: quib
legis claudebant̾ in terna. Desuperi¬
oritamen. hoc ẽspiritali parte ꝓspec¬
tans eccłam uocat ut ꝑlegẽ & ꝓphe¬
tas. euangłiuertice sublimis ad sur¬
gens . Retia iudaicȩ int̃p̃tationis
& nodos. intrepido calc& uestigio
Ideoq ꝓxima uocat᷑. ut adhertat ap̃o
mundana non querat Ideo formo¬
sa. ut spetiosos euangeli zantiũ pe¬
des ꝓferat. Ideo colũba. ut sp̃ualia

Expanded text:
diuitias demonstraret, adsciscere. in diuitias demonstraret, adsciscere. in secreto erat, sed secreti ipsius interpretem requirebat. uenit dominus Iesus salienssupermontes—nobissero uidebaturuenire.sed ille properabat—,saliebat denique et transiliebat, ut Iudaeorum corporalia et saxosa dogmata transiliret. adstitit post parietem domus quae erat in ueteri testamento, prospiciens per legis fenestram, per prophetarum cauernas. nondum erant domus illius aperta uestibula, nondum claues scientiae portarum claustra patefecerant, quibus legis claudebantur interna. de superiore tamen, hoc est spiritali parte prospectans ecclesiam uocat, ut per legem et prophetas euangelii uertice sublimis adsurgens retia Iudaicae interpretationis et nodos intrepido calcet uestigio. ideoque proxima uocatur, ut adhaereat Christo, mundana non quaerat, ideo formosa, ut speciosos euangelizantium pedes proferat, ideo columba, ut spiritalia
Abbreviated transcription (Latin):
data tenebaris. Exurge. quiauore¬
surrexitibi. solue uinculũ mniquitatis
quia ego iã soluitibi Uen quia iã
retia soluta sunt Virgo peperit.
puernatus exuirgine est. Nihil de¬
bet muliebri hereditati: quasi filius
mulieris nontenetur. Cne medium
parirtẽ macenȩ iã solutũ. quu interi¬
orũ affectuũ concordiã diuidebat.
& diuersum eatitabat dissensiones cor¬
parraliũ passionũ. Veniergo secura cu¬
pio uidere faciemtuã. & audire uocẽ
tuã. Ueni ut iãme non ꝑretia uideas.
sed fatie ad faciem uultib a matoriꝰs
dilecta potiaris: & hinc ista decur¬
sa sint. Mystica autẽ illa si possum ł
mea in titramur extrema. Sedebat
intradomũ sponsa deuota dño. intra
parietẽ ligis & ꝓphetarũ. spintaliũ la¬
pidũ exardificatione fundatũ: qui
claudebat atq uallabat domũ regiã
plenaiocũditatis atq lȩtitię miraba¬
tur thesauros regios. & intuebat᷑ sol¬
licite: cupiens sapirntiã quȩ eas sibi

Expanded text:
data tenebaris. Exsurge, quia ego redata tenebaris. Exsurge, quia ego resurrexi tibi: solve vincula iniquitatis, quia ego jam solvi tibi: veni, quia jam retia soluta sunt, Virgo peperit, puer natus ex virgine est, nihil debet muliebri haereditati, quasi filius mulieris non tenetur. cerne medium parietem maceriae iam solutum, qui interiorum affectuum concordiam diuidebat et in diuersum excitabat dissensiones corporalium passionum. ueni ergo secura; cupio uidere faciem tuam et audire uocem tuam. ueni, ut iam me non per retia uideas, sed facie ad faciem uultibus amatoris dilecta potiaris. ethice ista decursa sint; mystica autem illa, si possumus, uel linea intueamur extrema. Sedebat intra domum sponsa deuota domino intra parietem legis et prophetarum spiritalium lapidum exaedificatione fundatum, qui claudebat atque uallabat domum regiam plenam iucunditatis atque laetitiae. mirabatur thesauros regios et intuebatur sollicite, cupiens sapientiam. quae has sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tenebant. Uenit adlaqueos iħsuita
dam soluer& uenit liberare qđ prri¬
rrat. Om̃s retib tenebam̃ nullus aliũ.
erurre poterat. cũ seipsũ non possit rau¬
tre. Talis ergo necessarius fint quẽ um¬
cula generationis humanȩ delictis ob¬
naxia non tenerent. non cepiss& auari¬
tia. non ligass& dolus. hi̾s solus eratiłis
Quicũ huius carnisse circũ dediss& uin¬
culis captꝰ non erat: non erat alligatꝰ.
sed dis rũpens ea atq dissoluens ad se
magis uocauit eccłam ꝓspiciens ꝑlaq¬
os eminens suꝑretia. ut & ipsa discer&
uinculis non teneri Deniq eousq non
longe a uinculis suit: ut ꝓnobis subir&
& mortẽ Sed camen nonseruus mortis
iffectiis. sed liber int̃ mortuos. Liber
inĩ erat qui soluendę mortis pocestate
habebat. Deniq ipsete doceat quiant
Soluite hoc tẽplũ. & intriduo resuscita¬
bo illud. Audiamꝰ itaq quid dicat Ca
urge. ueni ꝓxima mea. Hocẽ surge
mortuis. exurge uinculis quib citum¬

Expanded text:
tenebant, venit ad laqueos Jesus, ut Adam solveret: venit liberare quod perierat. Omnes retibus tenebamur, nullus alium eruere poterat, cum se ipsum non posset eruere. Talis ergo necessarius fuit, quem vincula generationis humanae delictis obnoxia non tenerent, non cepisset avaritia, non ligasset dolus. Is solus erat Jesus, qui cum hujus carnis se circumdedisset vinculis, captus non erat, non erat alligatus: sed dirumpens ea atque dissolvens, ad se magis vocavit Ecclesiam, Prospiciens per laqueos, eminens super retia; ut et ipsa disceret vinculis non teneri. Denique eo usque non longe a vinculis fuit, ut pro nobis subiret et mortem, sed tamen non servus mortis effectus, sed liber inter mortuos; liber enim erat qui solvendae mortis potestatem habebat. Denique ipse te doceat qui ait: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud . Audiamus itaque quid dicat: 45. . Exsurge, veni proxima mea; hoc est, surge a mortuis, exsurge a vinculis, quibus circum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ibi om̃iũ peccata uacuaret. Me¬
rito gaudent angłi quiahis quier¬
rauitꝰ iam nonerrat. iã suũ . ẽ. oblitus
errorem: nonerror igͥ sed consumma¬
tio . ẽ. ut alta. doc& inẽp̃tatio. Con¬
sũmatio aut̃. ꝑfectio disciplina est
Unde & hieremias in suis threnis sub
hac littera ait. Defec̃ iniquitas
tua filiasion. non adiciette expel¬
lere. ad huc uisitalit iniquitates tuas
filia edom. reuelauit suꝑ peccata sua.
Aduertis qm̃ in iqͥtas non potuit sine
dĩ uisitatione deficere. nec plena

Expanded text:
ut ibi omnium peccata uacuaret. meut ibi omnium peccata uacuaret. merito gaudent angeli, quia is qui errauit iam non errat, iam suum est oblitus errorem. Non error igitur, sed consummatio est, ut altera docet interpretatio; consummatio autem perfectio disciplinae est. unde et Hieremias in suis Threnis sub hac littera ait: defecit iniquitas tua, filia Sion, non adiciet te expellere adhuc. uisitauit iniquitfilia Edom, revelavit super peccata tua . Advertis quoniam iniquitas non potuit sine Dei visitatione deficere, nec plena
Abbreviated transcription (Latin):
ihis. si humanis consilus uł sententiis non
putas. eẽ. credendũ. Nãq in euangło suo
ipse adseruit: quod pastor reliquid
nonaginta & nouem oues & unam re¬
quirit quȩ errauit. Centesima ouis. ẽ.
quã dix̾it errasse: ꝑ fectio & plenitudo
numeri. ipsate instruat & in form&.
N on in merito ceteris ante fert̾ quia plus. ẽ.
auitio sereuocasse. quã ꝓpe uitia ipsa
nescisse: Inbutos enimuituis animos
exuere frenis cupiditatũ. atq emen¬
dasse. non solũ ꝑfecte uirtutis. sed &iã
cȩlestis ẽ. grãe. Emendare & enim
futura attentionis human&. ẽ. pre¬
terita donare. diuinȩ ÷ potestatis.
Deniq inuentem pastor ouem. hu
meris in ponit suis. Agnoscis utiq miste¬
rium quomodo oins lassa reficiatur.
quia non potest aliter humana condi¬
tio lassa recrearinisi sacram̃to domi¬
nicae passionis. & sanguinis iħu xp̃i
Cuius principiũ suꝑ humeros eiꝰ In illa
enĩ cruce infirmitates nrãs portauit.

Expanded text:
Iesus, si humanis consiliis uel sententiis non Iesus, si humanis consiliis uel sententiis non putas esse credendum. namque in euangelio suo ipse adseruit. quod pastor reliquit nonaginta et nouem oues et unam requirit quae errauit. centesima ouis est quam dicit errasse; perfectio et plenitudo numeri ipsa te instruat et informet. non inmerito ceteris antefertur, quia plus est a uitio se reuocasse quam prope uitia Ipsa nescisse. inbutos enim uitiis animos exuere frenis cupiditatum atque emendasse non solum perfectae uirtutis, sed etiam caelestis est gratiae. emendare etenim futura attentionis humanae est. praeterita donare diuinae est potestatis. denique inuentam pastor oumeris imposuit suis . Agnoscis utique mysterium, quomodo ovis lassa reficiatur; quia non potest aliter humana conditio lassa recreari, nisi sacramento Dominicae passionis et sanguinis Iesu Christi, cuius principium super humeros eius; in illa enim cruce infirmitates nostras portauit,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Nam his qui inerrore ꝑmaneat.
nonerrasse dr̃ sederrare. Errare eñĩ
ꝑmanentis. inuitio.ẽ: errasse corrigen¬
tis ẽ lapsum. Deniq: emendator morũ
ait. Et ramus enim aliquando insipientes
increduli. errantes desideriis & uolup¬
tatib Nondixiss& utiq erramꝰ aliqnđõ
in sipientes. nisi quiadeptus eẽt postea
sapientiȩ disciplinã. Neq dixxisset
eramus errantes: n̾isuperiorem de po¬
suiss& errorem:. Deniq: ut abolitum
lapsum doceret. nec ullum offensionis
resedisse uestigiũ ait. Cum aut̃ benigni¬
tas & humanitas apparuit saluatoris
nr̃i non exoperib: iustitiȩ quȩ fecimus
nos sed scđm suam miseri cordiã saluos
nos fecit : ꝑ lauacrũ regenerationis. &
reuouationis sp̃s scĩ. Ueteri igitur
errore deposito. & sp̃u sco. atq omni
morũ emendationẽ renouatds: dicit
Eramus enĩ aliquando errantes. Uides
gͦ quia errori renuntiasse : non uitu sed
ꝓfectus. ẽ: Postremo ipse tedoceat dñs

Expanded text:
sit. nam is, qui adhuc in errore permaneat, non errasse dicitur, sed errare; errare enim permanentis in uitio est, errasse corrigentis est lapsum. Denique emendator morum ait: eramus enim ali quando insipientes, increduli, errantes in desideriis et uoluptatibus. non dixisset utique: eramus aliquando insipientes, nisi qui adeptus esset postea sapientiae disciplinam, neque dixisset: eramus errantes, nisi superiorem deposuisset errorem. denique ut abolitum lapsum doceret nec ullum offensionis resedisse uestigium, ait: cum - autem benignitas et humanitas apparuit saluatoris nostri, non ex operibus iustitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam saluos nos fecit per lauacrum regenerationis et renouationis spiritus sancti. ueteri igitur errore deposito et spiritu sancto atque omni morum emendatione renouatus dicit: eramus enim a aliquando errantes. uides ergo, quia errori renuntiasse non uitii, sed profectus est. Postremo ipse te doceat dominus
Abbreviated transcription (Latin):
bent᷑ : quẽ ad modũ turpes lenonũ me¬
retricũq ꝑsonȩ. a conspectu ł iudicis
ł imperatoris artent̾: net pissimorũ i¬
sus offendat uultꝰ regiidaritatẽ. Quiau¬
tẽ benesibi consciusẽ. nullius criminis
reus: quasim mocens ꝓdit in mediũ Ex
his ergo scĩmorsi conp̃hendamꝰ affectũ.
uideredĩ uultũ quasun nocens. uelut quo¬
dã uultu conscientie desiderabat ape¬
rireri fatiem mentis int̃nȩ. Cognosci
me. Non enĩ uelit ꝓbari si insecrim̃ agnos¬
cer&:. nec tẽptari. si passionib grauibus
sescir& obnoxiũ. Liber igit᷑ apeccato. dõ
secupiđ offerebat. Sed fortasse qr ad huc
frequentiorib dĩ iisitationib munđ aui¬
tio ñ for&. nec fuent in prindo ꝑfectꝰ ut¬
pote cuiante paululũ dictũ erat. solue
calciamentũ pedũtuo. illud utiq cal¬
ciamentũ qđ de argẏpto detulerat. hoc
t̃ corporeȩ conuersationis inuolutũ.

Expanded text:
bentur, quemadmodum turpes lenonum mebentur, quemadmodum turpes lenonum meretricumque personae a conspectu uel iudicis uel imperatoris arcentur, ne turpissimorum uisus offendat uultus regii claritatem. qui autem bene sibi conscius est, nullius criminis reus, quasi innocens prodit in medium. Ex his ergo sancti Moysi conprehendamus affectum. uidere dei uultum quasi innocens uelut quodam uultu conscientiae desiderabat, aperire ei faciem mentis internae. cognosci me; non enim uellet probari, si in se crimen agnosceret, nec temptari, si passionibus grauibus se sciret obnoxium. liber igitur a peccato deo se cupidus offerebat. sed fortasse, quia adhuc frequentioribus dei uisitationibus mundus a uitio non foret, non fuerit in principio perfectus, utpote cui ante paululum dictum erat: solue calciamentum pedum tuorum, illud utique calciamentum quod de Aegypto detulerat, hoc est corporeae conuersa
Abbreviated transcription (Latin):
cere ñpos sunt. Sc̃i aut̃ conuersatione
in carne ñ st̃ sed incęlo. sic̃ paulus osten¬
dit & quđ dicamꝰ deꝓbabili desidrno
uultꝰ diuini hominesst̃. & siquẽ no¬
bilem. sique fortẽ si quẽ sapientẽ cẽau¬
diunt. tã ꝗ sup hominẽ arbi trantes con¬
cupiscunt uidere ꝓcedium perator
cinus regii potestati cõmissa parsẽor¬
b̵t̃rarũ : concurrunt om̃s. & intan᷑ mul¬
titudine illũ solũ aspicere gestiunt: et
desulgore purpurȩplus quđ dã ẽt̃ in
uulto ĩperatoris existimant Miraris
si dĩ desiderabilis uult̾ẽ: conform̃ẽ
sui hominẽ humanꝰ om̃is mirat᷑ affec¬
E Hinc dat̾ intellegi. &ia illud: qđim
peratori unꝰ quisq nullius reus criminis
gestit occurrere Nã &sicrimen habe¬
at conscientia : tegunt illud tam̃ cordis
occulta. dũ modo publico ñ sit inuolutꝰ
reatu: nec sit aliqđ ei crim̃ expressum
Demq ubirei aliqui fuerint aduocati. &
imperatorise & ipsis iudicib offerre ꝓhi¬

Expanded text:
ossunt. sancti autem conuersatio in carne non erat, sed in caelo, sicut Paulus ostendit. Et quid dicamus de probabili desiderio uultus diuini ? homines sume: si quem nobilem, si quem fortem, si quem sapientem esse audiunt, tamquam supra hominem arbitrantes concupiscunt uidere. procedit imperator, cuius regiae potestati commissa pars est orbis terrarum: concurrunt omnes et in tanta multitudine illum solum aspicere gestiunt et de fulgore purpurae plus quiddam esse in uultu imperatoris existimant. miraris, si dei desiderabilis uultus est, cum conformem sui hominem humanus omnis miretur affectus? hinc datur intellegi etiam illud, quod imperatori unusquisque nullius reus criminis gestit occurrere. nam etsi crimen habeat con- scientia, tegunt illud tamen cordis occulta, dummodo publico non sit inuolutus reatu nec sit aliquod eius crimen expressum. denique ubi rei aliqui fuerint aduocati, et imperatori se et ipsis iudicibus offerre prohi
Abbreviated transcription (Latin):
& carne deposita sicut ille quim corpo
re Adhuc positus. cũ raperet᷑ inpara¬
dysum. utrũ in corpore siue extra cor¬
pus rapt̾ eã ad tertiũ cęlũ nescire sedi¬
xit. Sc̃i em̃ &iã cũger̃ corp̃. non sunt
tam̃ in carne sed in sp̃ũ qm̃ quiicupi

Expanded text:
et carnet carnre adhuc positus, cum raperetur in paradisum, utrum in corpore, sive extra corpus raptus esset ad tertium coelum, nescire se dixit . Sancti enim etiam cum gerunt corpus, non sunt tamen in carne, sed
Abbreviated transcription (Latin):
untutis. plenũ diuinitatis ñ plus possum
dicere. ł sentire dedõ Cũ eñĩ cõsũ maue¬
rit homo incipit:. & cũ finierit tc̃ aporiabi¬
t᷑ ut scriptũ ẽ. quia in conp̃hensibilis ẽ dĩ ae¬
t̃na maiestas Irrit quidã erat postulati¬
onis affectꝰ sed affectꝰ ꝓbabilis serui. quiul¬
tra naturã suã deuotione ꝓgressus. dedm̃i
angłis aestimabat. quantũ in dñi uultu
plus desideraret. quo cupiditatẽ suã gesti¬
ret explere. Nouerat in ipso hominealiã
ingła. surgit muirtute. surgit corpus spũ¬
ale. Quiergo scrre poterat. merito p̃sume¬
bat ut uultũ dĩ uidere cuperet. quẽ e&̃¬
sopitꝰ corporis morte uisurꝰ. Talẽ certe
&iã form̾art cepęrat. talẽ dñs iã ꝓbabat.
ut ñ distar& ab angłis carlestis minister
& secutor oraculi &ideo cũ scir& quia
angłi pus illorũ. cotidie uiderent facie¬
faciem patris qui incelisẽ: putauit qđ nã¬
cã uidere deberit tã quã oblitꝰ corporis

Expanded text:
tutis, plenum diuinitatis! non possum plus dicere uel sentire de deo: cum enim consummauerit homo, incipit. et cum finierit, tunc aporiabitur, ut scriptum est, quia inconprehensibilis est dei aeterna maiestas. Inritus quidem erat postulationis effectus, sed affectus probabilis serui, qui ultra naturam suam deuotione progressus de domini angelis aestimabat, quantum in domini uultu plus desideraret, quo cupiditatem suam gestiret explere. nouerat in ipso homine aliamin gloria, surgit in uirtute, surgit corpus spiritale. qui ergo hoc scire poterat, merito praesumbat, ut uultum dei uidere cuperet, quem eobita corporis morte uisurus. talem certe etiam formam receperat, talem dominus iam probabat, ut non distaret ab angelis caelestis minister et exsecutor oraculi. et ideo cum sciret, quia angeli pusillorum cotidie uiderent faciem patris qui in caelis est, putauit quod iaeam uidere deberet, tamquam oblitus corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibilis caro induatur in cor¬
ruptionem. & mortale hoc induat
in mortalitatem: Quib: laborib
quibus iniuris. possumus nostra
lauare peccata: Indignae sunt
passiones huiꝰ tẽporis. ad super¬
uenturã glãm. Non ergo scđm
merita nr̃a. sed scđm misericor¬
diam dĩ. cęlestium decretorũ in

Expanded text:
ruptibilis caro induat incorruptibilis caro induat incorruptionem et mortale hoc induat inmortalitatem? quibus laboribus, quibus iniuriis possumus nostra eleuare peccata ? indignae sunt passiones huius temporis ad superuenturam gloriam. non ergo secundum merita nostra, sed secundum misericordiam d
Abbreviated transcription (Latin):
uini meri plenus . ẽ. mixto. E in¬
cdinauit exhoc in hoc. uerum tamen
fex eius non . ẽ. exinanita. Et hie¬
remias ait. Calix aureus babybon
in manudñi. a quo inhebriatȩ sunt
gentes. hoc . ẽ. poena anationibus
ꝑsoluta est. nediutius in sultarent
quod dĩ populum acerbissima populatione
uexauerint : Sensus igitur uersus daui¬
tici. hic est. Parata &plena est
poena q̃ debetur impiis. quãẽ dñs
declinauit in ꝑfidos. sed tam̃ misera¬
tione sua non usq ad fecem dignat᷑
effundere. neplenitudinẽ supplicu
ferre non possent. Inclinat ergo
calirem non euacuat: quod in¬
clinat censura. ẽ. quod euacuat
misericordiae. Ergo iudiciũ quoq
misericordia temperat dñs ds̃ nr̃.
Quis enĩ nr̃m sine diuina potest
miseratione subsistere. quid possum
dignũ p̃miis facere cęlestib Quis
nr̃m ita adsurgit inhoc corpore
ut animũ suum eleu& quod iugit̃
adhereat xp̃o. quo tandẽ hominẽ
meritum defertur. ut haec cor¬

Expanded text:
uini meri plenus est mixto, et inuini meri plenus est mixto, et inclinauit ex hoc in hoc; uerumtamen faex eius non est exinanita. et Hieremias ait: calix aureus Babylon in manu domini, a quo inebriatae sunt gentes, hoc est: poena a nationibus persoluta est, ne diutius insultarent, quod dei populum acerbissima populatione uexarint. sensus igitur uersus Dauitici hic est: parata et plena est poena quae debetur impiis. quam dominus declinat in perfidos; sed tamen miseratione sua non usque ad faecem dignatur effundere, ne plenitudinem supplicii ferre non possint. inclinat ergo calicem. non euacuat; quod inclinat. censurae est, quod non euacuat, misericordiae. Ergo iudicium quoque misericordia temperat dominus deus noster. quis enim nostrum sine diuina potest miseratione subsistere ? quid possumus dignum praemiis facere caelestibus ? quis nostrum ita adsurgit in hoc corpore, ut animum suum eleuet, quo iugiter adhaereat Christo ? quo tandem homini merito defertur, ut haec cor
Abbreviated transcription (Latin):
detur uobis. Similiter instatera
singulorum oꝑa pensantur. ut
sibona malis preponderant remu¬
neratio p̃mii deferatur. sipetcata
uirtutibus tristior reum paena con¬
stringat: quod ex pressum habes ad
timotheum. dicente apło paulo
Quorundam hominũ peccata manifes¬
ta sunt p̃cedentia adiudiciũ. quos
dã aut̃ & sub secunt᷑: similit̾ & facta
bona manifesta sunt. & quae aliter
sehabent abscondi non possunt.
O m̃a ergo adño dõ nr̃o. mensura quadã
& pondere fiunt. Quis posuit inquit
rupes instatera : & supra. Quis men¬
sus ẽ manu aquam & caelũ palmo:
Qui nr̃a examinat. sua utiq exami¬
nata largitur. & saluo om̃a decernit
ex amine. ponderat misericordiã.
ponderat ultionem. In utroq: certũ
pondus. habilisq mensura. ẽ: unde et
dauid ait. & potum dabis illis. in la¬
crimis in mensurã nesine moderatio¬
ne mensurȩ penecumulo grauarent᷑.
& sustinere non possent. &alibi
idẽ ait ꝓpħa. Calix in manu dñi.

Expanded text:
detur uobis. similiter in statera detur uobis. similiter in statera singulorum opera pensantur, ut, si bona malis praeponderant, remuneratio praemii deferatur, si peccata uirtutibus, tristior reum poena constringat. quod expressum habes ad Timotheum, dicente apostolo Paulo: quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, quos- dam autem et subsecuntur. similiter et facta bona manifesta sunt et quae aliter se habent abscondi non possunt. Omnia ergo a domino deo nostro mensura quadam et pondere fiunt. quis posuit, inquit, rupes in statera? et supra: quis mensus est manu aquam et caelum palm o ? qui nostra examinat, sua utique examinata largitur et saluo omnia decernit examine. ponderat misericordiam, ponderat t ultionem; in utroque certum pondus habilisque mensura est. unde et Dauid ait: et potum dabis illis in lacrimis in mensura, ne sine moderatione mensurae poenae cumulo grauarentur et sustinere non possent. et alibi idem ait propheta: calix in manu domini
Abbreviated transcription (Latin):
deprauatur. Omisenim homo mendax
Seduoluntatem inquit eius quime misit.
hoc ÷ diuinȩ cognitionis formã ueni
docere : ut iniudicando magis cordisit
ueritatis custodia: quam oboedientia
uoluntatis. Non ergo hic quoq infir¬
mitas potentiȩ. sed forma. ẽ. ex spres¬
sa iustitiȩ. Iustum igitur. ẽ. iudiciũ
filii dĩ . quia scđm uoluntatẽ. ẽ. dĩ.
non serundum hominis affectum.
Ds enim misericordiarũ plenus. ẽ.
& misericordia eius cũ iudicio & ui¬
dicium misericordia. neq sine iudi¬
cio miserertur. neq: sine misericor¬
dia iudicat. Deniq scriptum est:
miseri cordia eius instateris. filii
aut̃ hominum mendaces instateris
ut decipiant. Ex aminat ergo &
trutinat ds̃ merita singulorũ & que¬
ad modum ꝑm̃sura dat grãm ne
supram̃ suram sit: ita ꝓm̃surã dat
miseri cordiam. Unde ait. Men
suram bonam confertã. commotam.
suꝑ effluentẽ . dabunt insinũ ur̃m:
cadem m̃ sura quam̃si fueritis. red¬

Expanded text:
deprauatur - omnis enim h o in o mendax deprauatur - omnis enim h o in o mendax —. sed uoluntatem, inquit, eius qui i me misit, hoc est: diuinae cognitionis formam ueni docere, ut in iudicando magis cordi sit ueritatis custodia quam oboedientia uoluntatis. non ergo hic quoque infirmitas potentiae, sed forma est expressa iustitiae. Iustum igitur est iudicium filii dei, quia secundum uoluntatem est dei, non secundum hominis affectum. deus enim misericordiarum plenus est et misericordia eius cum iudicio et iudicium cum misericordia; neque sine iudicio miseretur neque sine misericordia iudicat. denique seriptum est: misericordia eiusin stateris. filii autem hominum mendaces in stateris ut decipiant. examinat ergo et trutinat deus menta singulorum et quemadmodum pro mensura dat gratiam, ne supra mensuram sit, ita pro mensura dat misericordiam. unde ait: m e nsuram bonam confertam commotam supereffluentem dabunt in sinumuestrum. eadem mensura qua mensi fueritis red
Abbreviated transcription (Latin):
Crucifigendum dnm̃ tradidisti ꝓpo
testate absoluisti latronem: austo¬
rẽ aũt̃ uitȩ interfecisti. Sednec istã
ate habuisti quã habere te adseris
potestatem. Deniq dic̃ tibi dñsihs.
Non haberes potestatem aduersũ me
ullam nisidata tibi eẽt desuꝑ. mala
potestas. licere quod noceat: po¬
testas ista tenebrarum. ẽ. uerũ non
uidere sed spernere. Audite quid
uerus iudex loquatur: non quero
uoluntatem meam. sed uoluntatem
eius quimemisit. Quasi homo loqui¬
tur. quasi iudex doc&. qm̃ qui iudi¬
cat nonuoluntatisuȩ obtemperare de¬
b& sed tenere quod legum est. Con¬
stitue iudicem dehoc scło. numquid
potest aduersus imperialis formã
uenire rescripti: nũquid potest
normã augustȩ definitionis excede¬
re : quanto magis diuini formam
debemus seruare iudicii: Xp̃c dic̃
Non quero uoluntatem meã hoc est
hominis. quȩ uel odio dirigitur.
uel studio intenditur. uel gratia
inflectitur. uel aliorũ mendatiũa

Expanded text:
crucifigendum dominum tradidisti, per crucifigendum dominum tradidisti, per potestatem absoluisti latronem, auctorem autem uitae interfecisti. sed nec istam a te habuisti quam habere te adseris potestatem. denique dicit tibi dominus Iesus: non haberes potestatem aduersum me ullam, nisi data tibi esset desuper. mala potestas licere quod noceat; potestas ista tenebrarum est, uerum non uidere, sed spernere. Audite quid uerus iudex loquatur: non quaero uoluntatem meam, sed uoluntatem eius qui me mi sit. quasi homo loquitur, quasi iudex docet, quoniam qui iudicat non uoluntati suae obtemperare debet, sed tenere quod legum est. constitue iudicem de hoc saeculo: numquid potest aduersus imperialis formam uenire rescripti ? numquid potest normam Augustae definitionis excedere? quanto magis diuini formam debemus seruare iudicii! Christus dicit: non quaero uoluntatem meam, hoc est hominis, quae uel odio dirigitur uel studio intenditur uel gratia inflectitur uel aliorum mendacio
Abbreviated transcription (Latin):
Non uult posse quod damnat: non
uult posse aduersus fidem. ñ uult
posse aduersus ueritatem. Au¬
di postremo ipsũ dicentẽ curñ
possit a se facere quicquã. Sicut
audio inquit & iudico. Hoc est
non exmea potestate decerno qđ
libitum sedex iudicandi religione
quod est. &ideo iudicium ineum
uerum : quia nonuoluntati meae
indulgeo sed aequitati. Audite quid
udex dicat cęlestis. Non possum
ame facere quicquã: sicut audio &¬
iudico. Etpilatꝰ dicebat ad dñm iħm
Potestatem habeo crucifigendite.
surpas ho homo potestatẽ quam non
habes : cumdĩ neg& sehabere: qui
ht̃ suꝑ om̃a potestatem. Audi quid
iustitia dicat. Non possum a me
facere quicquã. Audite quid iudex
aequitatis adserat sicut audio
& iudico. Audite quid iudex. ini¬
quitatis loquat᷑. Potestatem ha¬
beo dimittendite: & po testatem
habeo crucifigendite. Tuapilate uoce
constringeris: damnaris sententia.
Pro potestate igitur. non ꝑ aequitate.

Expanded text:
Non vult posse quod dampnat, non vult posse adversus fidem, non vult posse adversus veritatem. Audi postremo ipsum dicentem, cur non possit a se facere quicquam. 'Sicut audio', inquit, 'et iudico'. Hoc est: non ex mea potestate decerno quod libitum; sed ex iudicandi religione quod iustum est. Et ideo iudicium meum verum est, quia non voluntati meae indulgeo, sed aequitati. Audite, quid iudex coelestis dicit: 'Non possum a me facere quicquam; sicut audio iudico'. Et Pilatus dicebat ad Dominum: 'Potestatem habeo crucifigendi te'. Usurpas, o homo, potestatem, quam non habes. cum deus neget se habere, qui habet super omnia potestatem. audi quid iustitia dicat non possum a me facere quicquam. audite quid iudex aequitatis adserat: sicut audio, et iudico. audite quid iudex iniquitatis loquatur: potestatem habeo dimittendi te et potestatem habeo crucifigendite. tua. tua, Pilate, uoce constringeris, tua damnaris sententia. pro potestate igitur, non pro aequitate
Abbreviated transcription (Latin):
coronȩ multa cestamina. Tibi gͦ
ꝓficit quod multi ꝑsecutores sunt.
ut int̃ multas ꝑ secutiones facilius
inuenias quẽ ad modũ coroneris.
U tamur exẽplo sebastiani marty¬
ris cuius hodie natalis . ẽ. Hic
mediolanensis oriundo.ẽ. Fortas¬
se aut iam discesserat ꝑ secutor.
aut adhuc nonuenerat inhaec
partium aut mitior erat: Ad¬
uertit hic aut nullũ. eẽ. aut tepe¬
re certamen. Roniã ꝓfectus est:
Ubi ꝓpt̃ fidei studium ꝑsecutionis
acerba feruebant. ibi passus est.
hoc ÷ ibi coronatus. Itaq illic
quo hospes aduenit. domiciliũ in¬
mortalitatis ꝑp&uę collo cauit
Sunus ꝑ secutor fuiss& coronat᷑
hic martyr utiq non fuisset.
Sed quod peius non hi solũ ꝑsecu¬
tores sunt quiuident᷑. sed &iam
qui non uidentur & multo plures
persecutores . Sicut enim unus
ꝑsecutor rex multis ꝑsecutionis
p̃cepta mittebat. & ꝑ singulas
uel ciuitates uł ꝓuintias erant
diuersi ꝑsecutores : ita & iam

Expanded text:
coronae. multa certamina. tibi ergo coronae. multa certamina. tibi ergo proficit quod multi persecutores sunt, ut inter multas persecutiones facilius inuenias quemadmodum coroneris. Utamur exemplo Sebastiani martyris, cuius hodie natalis est. hic Mediolanensis oriundo est. fortasse aut iam discesserat persecutor aut adhuc non uenerat in haec partium aut mitior erat. aduertit hic aut nullum esse aut tepere certamen. Romam profectus est, ubi propter fidei studium persecutiones acerbae feruebant; ibi passus est, hoc est ibi coronatus. itaque illic, quo hospes aduenit. domicilium inmortalitatis perpetuae conlocauit. si unus persecutor fuisset, coronatus hic martyr utique non fuisset. Sed quod peius, non hi solum persecutores sunt qui uidentur, sed etiam qui non uidentur, et multo plures persecutores. sicut enim unus persecutor rex multis persecutionis praecepta mittebat et per singulas uel ciuitates uel prouincias erant diuersi persecutores, ita etiam
Abbreviated transcription (Latin):
illa ad parady sum resurrectio
reuocatut. Quihaec credit quo¬
modo tairbara potest cui spes
regni cȩlestis ad surgit: Sequitur
lant me atestimonuis Iuis
NoNde clinaui. V¬
ons est magnũ situnc adĩ testi¬
moniis non declines cumte
nullus ad fligit nullus ꝑ sequitur
Quis enim in offensȩ sibi sꝑsperorũ
euentuũ secundo successu fier&
ingratus : Quis diuitiis ad fluens.
iugi salute robustus non addĩ grãm
referat quod sibi illa concessasint :
Deniq cum scm̃ iob dñs p̃dicaret: ait
aduersarus. Num quid gratis colit
iob dnm: Nanne tuom̃a dedistiei:
Aitte manum tuã in om̃a quȩ hab&.
si non infaciem tebenedicet. Tunc
igitur plus ꝓbatus .ẽ. quando amissis
opibus & filiis adñĩ cultu & gratia
non recessit. Sed non unus ꝑsecu¬
tor.ẽ: multos ministros habet.
sed nonte terreat. Per multas enĩ
tribulationes oportet nos introi¬
re in regnũ dĩ. Simulte ꝑsecutio¬
nes multe ꝓbationes: ubi multȩ

Expanded text:
illa ad paradisum resurrectione illa ad paradisum resurrectione reuocauit. qui haec credit, quomodo turbari potest, cui spes regni caelestis adsurgit? Sequitur lantes me; a testimoniis tuis non declinaui. non est magnum, si tunc a dei testimoniis non declines, cum te nullus adfligit, nullus persequitur. quis enim inoffense sibi prosperorum euentuum secundante successu fieret ingratus ? quis diuitiis adfluens, iugi salute robustus non ad dei gratiam referat quod sibi illa concessa sint ? denique cum sanctum Iob dominus praedicaret, ait aduersarius: num quid gratis colit Iobdominum?. nonne tu omnia dedisti ei? mitte manum tuam in omnia quae habet, si non in faciemte benedicet. tunc igitur plus probatus est, quando amissis opibus et filiis a domini cultu et gratia non recessit. sed non unus persecutor est, multos ministros habet. sed non te terreat. per multas enim tribulationes oportet nos introire in regnum dei. si multae persecutiones, multae probationes; ubi multae
Abbreviated transcription (Latin):
composuit. Qm̃ qui sublege .ẽ. agi¬
tatur in cestis qui sub euengelio
audit dicentem. Pacem relinquo
uobis. pacem meam do uobis
I deoq diligentib ñ . ẽ. scandalũ:
Accipe alit̃. Crux dñi iudȩiss
scandalũ grecis stultitia est.
Sandalũ. ẽ ꝑfido quia dic̃ sudęus.
Ergo hic ds̃. ẽ qui homo. suisus
.ẽ. hic ds̃ .ẽ. quiie iunauit. hic
ds̃ e quiuapulauit.: hic ds .ẽ.
qui crucifixus ẽ. qui decruce
descendere & seliberare non
potuit Peniq hoc dicebant
tẽpore dlominicȩ passionis.
Descendat decriice & credimꝰ ei
Confid& indõ liber& nunc eũ
siuult. Nonte ista tẽptant.
ñte ista ꝑturbent. ñ in animũ
tuũ huiuss modi seinserant
cogitationes. Vbi pax est
& multa pax dibi crux xpi
non obꝓbrio sed saluti . ẽ. Non
inderetur. Crux gͦ obꝓbriũ
ꝑfido. fideli aut̃e grã. fideli re¬
dep̃tio. fideli resurrecdo est.
quia ꝓnobis passus est dñs
quia illo nos redemit sanguine

Expanded text:
composuit, quoniam, qui sub lege est, agicomposuit, quoniam, qui sub lege est, agitatur incertis, qui sub euangelio, audit dicentem: pacem relinquo uobis, pacem meam do uobis, ideoque diligentibus non est scandalum. Accipe aliter: crux domini Iudaeis scandalum. Graecis stultitia est. scandalum est perfido, quia dicit Iudaeus: \'ergo hic deus est qui homo uisus est, hic deus est qui ieiunauit, hic deus est qui uapulauit, hic deus est qui crucifixus est, qui de cruce descendere et se liberare non potuit?\' denique hoc dicebant tempore dominicae passionis: descendat de cruce et credimus ei. confidit in deo, liberet nunc eum, si uult eum. non te ista temptent, non te ista perturbent, non in animum tuum huiusmodi se inserant cogitationes. ubi pax est et multa pax, ibi crux Christi non obprobrio, sed saluti est. non fuideretur. crux ergo obprobrium perfido, fideli autem gratia, fideli redemptio, fideli resurrectio est, quia pro nobis passus est dominus, quia illo nos redemit sanguine.
Abbreviated transcription (Latin):
honorib laudib: secularib: habun¬
dantem in uistũ temptaris. quantȩ
foueae. quanti laquei. & quod est
grauius qui plurimos strangulent
Insodomitana urbȩ ui& unus loth
quinon tep̃taret᷑ inuentus. ẽ. Cuiꝰ
tam̃ &iã uxor non potuit laqueos
tep̃tationis ȩuadere. Hebreo rum
populus maria transiuit. s non
potuit temptam̃ta transire. Temp¬
tati om̃s p̃ter hiesum & caleph. qui
ideo deseniorib terram reꝓmissionis
introire meruer̃. quia fuerunt
temptationis expertes. nec a aron
introuit nec maria. quia & ipsi
tẽp̃tatisunt nec mosses introuit
quia dux erat populi qui tẽptabat᷑.
Typus legis quȩ excludere tempta¬
m̃ta non poterat. ñ poterat in
t̃ram resurrectionis inducere.
quia ista euangelio gratia dede¬
batur. Lex pacẽ ũ potuit dare.
deo moyses quo adudẽ ꝓeliatus
sẽꝑ est semꝑ legis popilus in an¬
cipiti belorum. ẽ. Hiesus autem
naue plebis animos ꝓfunda pace

Expanded text:
honoribus laudibus saecularibus abunhonoribus laudibus saecularibus abundantem iniustum, temptaris. quantae foueae, quanti laquei et. quod est grauius. qui plurimos strangulent! in Sodomitana urbe uix unus Loth qui non temptaretur inuentus est, cuius tamen etiam uxor non potuit laqueos temptationis euadere. Hebraeorum populus maria transiuit, sed non potuit temptamenta transire. temptati omnes praeter Iesum et Caleph, qui ideo de senioribus terram repromissionis introire meruerunt, quia fuerunt temptationis expertes. nec Aaron introiuit nec Maria, quia et ipsi temptati sunt, nec Moyses introiuit, quia dux erat populi qui temptabatur. typus legis, quae excludere temptamenta non poterat. non poterat in terram resurrectionis inducere, quia ista euangelio gratia debebatur. lex pacem non potuit dare; ideo Moyses, quoad uixit, proeliatus semper est; semper legis populus in ancipiti bellorum est. Iesus autem Naue plebis animos profunda pace
Abbreviated transcription (Latin):
lorum ẽ. exagitari scandalo Vn¬
de & dñs ait. Quicumq scandali¬
zauerit unum depusillis istis mi¬
nimis: non solum pusillos s &ĩã
minimos dixit quosꝑturbant scan¬
dala. &ideo graui obnoxius pę¬
ne. ẽ. ut legisti. quicumq turbaue¬
rit infirmȩ mentis infantiam.
Sicut enim grauiore dignus supplicio
est quiꝑsuaserit crimen infantulo.
& incautam p̾cipitaret actatea
Ita quimualidum & insipientis & in¬
prouidum circũ scripserit & pęr¬
suasionẽ erroris. aut exagitatio¬
ne cordis affectum. Uisscire quã
infirmus sit quiscandalitatur.
non manducabo inquit carnem
infirmitas & quȩdã infantia am¬
mi ut eum & ian esca frĩs exagi¬
t&. Unde non potest homini eẽ.
p̃cipitium qudnd o &iã hinc pe¬
riculũ ẽ. & qđ peiuis . ẽ. infirmitas
huius modi serpit in multos. Uides
in opem iustũ tep̃taris. uideᷤᷤ diui¬
tem iiquum tẽptaris. uides sine
liberis scm̃ tẽptaris. uides liberis

Expanded text:
llorum est exagitari scandalo. unllorum est exagitari scandalo. unde et dominus ait: quicumque scandalizauerit unum de pusillis istis minimis. non solum pusillos, sed etiam minimos dixit quosdala; et ideo gravi obnoxius poenae est, ut legisti, quicumque turbaverit 1245 infirmae mentis infantiam. Sicut enim graviori dignus supplicio est, qui persuaserit crimen infantulo, et incautam praecipitarit aetatem; ita qui invalidum, et insipientem, et improvidum circumscripserit persuasione erroris, aut exagitatione cordis affectum. Vis scire quam infirmus sit qui scandalizatur? Non manducabo, inquit, carnem infirmitas, et quaedam infantia animi, ut eum etiam esca fratris exagitet! unde non potest homini esse praecipitium, quando etiam hinc periculum est? Et quod peius est, infirmitas huiusmodi serpit in multos. uides inopem iustum, temptaris; uides diuitem iniquum, temptaris; uides sine liberis sanctum, temptaris; uides liberis