comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuerẽt. ut prousu monastern possessiones que offere¬
bantar acciꝑet : ille sollicitus sue pauꝑ tatis aistos
fortem sentenciã tenebat dicens. Monachus qui intͥ¬
ta possessionẽ querit: monachus nõ ẽ. Dic quuppe
metuebat pauꝑtatis sue securitatẽ ꝑ de ⁊ siait auari
diuites solent ꝑituras diuicias custõdire. Ibi itaq ꝓphi
bus uita eius in claruit Nam die quadã ad uespeꝵ
in ortũ monastery fecit iactari fr̾amẽta que usitato
nos nomĩe Wangas pocanius. Dixit itaq discipulis
sus. Tot wangas moitũ ꝓicite et cicius redite .t loc¬
te uero cadẽ dũ exmore cũi fratribus ad ex hibendas lau¬
des dño surrexiss. p̾cepit dicens. Ite et oparys nr̃is
pulmentũ coquite. ut mane pͥmũ patũ sit. Itõ aũt
mane fecit de ferte pulmẽtũ quod ꝑaei iusserat. at¬
ꝙ ortã cũ fribus ingressus ẽ et ꝙ wangas iactari

Expanded text:
minerent, ut pro usu monasterii possessiones quae offereminerent, ut pro usu monasterii possessiones quae offerebantur acciperet, ille sollicitus suae paupertatis custos fortem sententiam tenebat, dicens: Monachus qui in terra possessionem quaerit monachus non est. Sic quippe metuebat paupertatis suae securitatem perdere, sicut avari divites solent perituras divitias custodire. Ibi itaque propbus vita ejus inclaruit. Nam die quadam ad vesperum in hortum monasterii fecit jactari ferramenta, quae usitato nos nomine vangas vocamus. Dixit itaque discipulis suis: Tot vangas in hortum projicite, et citius redite. Nocte vero eadem dum ex more cum fratribus ad exhibendas laudes Domino surrexisset, praecepit, dicens: Ite et operariis nostris pulmentum coquite, ut mane primo paratum sit. Facto autem mane, fecit deferri pulmentum quod parari jusserat, atque hortum cum fratribus ingressus, quot vangas jactari
Abbreviated transcription (Latin):
quo censeret᷑ nomĩe nesciebat᷑ sed eiꝰ nomẽ elle spi¬
ritus ꝓdidit: qui se ab illo eici posse monstrauit.
Mox aũt suꝑ uexati corpus uir dei ĩcubuit. ⁊ ma¬
lignus spũs qui eũ inuaserat abcessit. Itota urbe
tũc stat̾ĩ quid ĩ ecclĩa fuctũ fuisset ĩ notuit. Currẽ
uiri et femiẽ nobiles atq ignobiles ꝑit ceperũt.
ctatĩq ea in suis domibus raꝑe conabã. Aly ad s¬
struendũ monasteriũ pdia aly pecciũas alii subsi¬
dia queq q̃ poterant: offerre uiro dei suppliciter uo¬
lebant Sed seuus omĩpotentis dm̃ hoꝵ nichil acci¬
piens. egressus urbẽ nõ longe de sertũ locũ reꝑit
ibiq hitile sibi habitatulũ ꝯ struxit ͥ ad quẽ dũ
multi ꝑgũt ex emplo eiꝰ et̾ne uite accendi desiderio
ceperũt: acq subeuis monasterio ĩ omĩpotentis dm̃¬
seseruiciũ dederũt. Eũq ei trebro discipuli hũilit in¬

Expanded text:
quo censeretur nomine nesciebatur, sed ejus nomen ille spiquo censeretur nomine nesciebatur, sed ejus nomen ille spiritus prodidit, qui se ab illo posse ejici clamavit. Mox autem super vexati corpus vir Dei incubuit, et malignus spiritus qui eum invaserat abscessit. In tota urbe tunc statim quid in ecclesia factum fuisset innotuit. Currere viri et feminae nobiles atque ignobiles pariter coeperunt, certatimque eum in suis rapere domibus conabantur. Alii ad construendum monasterium praedia, alii pecunias, alii subsidia quaeque poterant, offerre viro Dei suppliciter volebant. Sed servus omnipotentis Domini horum nihil accipiens, egressus urbem non longe desertum locum reperit, ibique sibi humile habitaculum construxit. Ad quem dum multi pergunt, exemplo illius aeternae vitae accendi desiderio coeperunt, atque sub ejus magisterio in omnipotentis se Domini servitium dederunt. Cumque ei crebro discipuli humiliter im
Abbreviated transcription (Latin):
et hũc familiariter nouerat : et eius u̾bis uita fi¬
dem p̃bebat. Hit itaq uenerabilis nsaat ornis
ex italia non fuit : sed ea illius narro miracula
bus ad spolitana urbẽ uenisset ingressus eccliam
a custodibus peciit. ut sibi qnͣtũ uellent licentia
ꝯ cederet᷑ ocandi. eũq horis secretioribus egredi nõ
urgeñt. Qui mox adorandũ scetit. diẽq totũ ꝑegͭ
in erõne Aui sequẽtẽ ꝯtinuauit ⁊ noctem. Secũdo
eciam die ãi nocte subsequẽti ĩ defessus ĩp̃cibus
ꝑstitit: diẽ quoq t̾cũ ĩoiõne consũpsit. Cũq hoc
hñc simulatorẽ dite̾. et uerbo rustico cepit in pasco¬
rem clamare : qui se tribus diebus et tribus noctibꝰ
orare añ oculos hoĩ demonstraret. Qui ꝓtinus
currẽs uieũ dei alapa ꝑ cussit᷑ ut quasi religiose ui¬
te simulatõ esset: de ecclesia cũ ꝯtumelia exiret. B
hũc repente ultos malignus spũs ĩuasit atq ad ui¬
ri dei uestigia strauit: at ꝑ os illius clamae cepit.

Expanded text:
et hunc familiariter noverat, et ejus verbis vita fidem praebebat. Hic itaque venerabilis Isaac ortus ex Italia non fuit, sed ea illius norro miracula bus ad Spoletanam urbem venisset, ingressus ecclesiam a custodibus petiit ut sibi quantum vellet 304 licentia concederetur orandi, eumque horis secretioribus egredi non urgerent. Qui mox ad orandum stetit, diemque totum peregit in oratione, cui sequentem continuavit et noctem. Secundo etiam die, cum nocte subsequenti indefessus in precibus perstitit, diem quoque tertium in oratione conjunxit. Cumque hoc hunc simulatorem dicere, et verbo rustico coepit impostorem clamare, qui se tribus diebus et noctibus orare ante oculos hominum demonstraret. Qui protinus currens, virum Dei alapa percussit, ut, quasi religiosae vitae simulator, de ecclesia cum contumelia exiret. Sed hunc repente ultor spiritus invasit, et ad viri Dei vestigia stravit, ac per os illius clamare coepit:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ĩ caute tange̾ p̃sumas: quia in eam serpens ingres¬
sus ẽ. Esto ergo sollicitus ne si eam incante tollere uo¬
lueris: a serpente feriaris. Quilib uerbis puez ual¬
de ꝯ fusus. exultauit quidem ꝙ mortem euaserit . s
triscis ad modicũ stũs est. qr ꝙuis salabrẽ penã. iñ
ꝑtulit uerecundiã suã. Q Lui reuersus ad sportã caute
ac sollicite attendit. sed eam iamt sĩt uir dñi p̾dieeat.
serpens tenebat᷑. Hic itaq tũ uirtate abstinẽcie contẽp¬
tu. reꝵ transeuntiũ. ꝓphie spũ. orõis in tentionis esset

Expanded text:
ne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingresne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingressus est. Esto ergo sollicitus, ne si tollere incaute volueris, a serpente feriaris. Quibus verbis puer valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis ad modicum factus est, quia quamvis salubrem poenam, tamen pertulit verecundiam suam. Qui reversus ad sportam, caute ac sollicite attendit, sed eam jam, sicut vir Dei praedixerat, serpens tenebat. Hic itaque cum virtute abstinentiae, contemptu rerum transeuntium, prophetiae spiritu, orationis int
Abbreviated transcription (Latin):
tus audiuit. Qui unũ ex discipiilis suis ꝓtinis
silent᷑ uocauit eiq p̃cepit dicens. Hade atꝙ in illa
silua ĩ loco tali cauiã arborem reqͥre: et uestimẽta q̃
iea ĩuenies defez. Cũq discipulus abiisset arborent
sicut fuerat uissus ex quisiuit uestimẽta reꝑit : et
atenter detulit magro. Que uir dei suscipiẽ
nite quia nudi estis: ecce tollite et uestite uos Hec illi
in tuentes recognouerũt q̃ posuerãt magnoq pri¬
dore ꝯ sternati sũt et qui fraudulent᷑ uestimẽta q̃¬
rebãt aliena : confusi receperũt sua ¶ Alio quoq
temp: qͥdã se eius orõibus ꝯmendãs: sportas duas
plenas alimentis ꝑ pueꝵ ei tnͣsmisit. Puaꝵ unã
isdem puer subripuit atq ĩ itme abscondit ͥ unam
uero ad dei hoĩe de talit et petitiõ illius qui seei ꝑ
reniũ ꝯ mendauerat enarrauit. Quã uir dñi be¬
nigne suscipiens ⁊ eudem pnerũ ad monuit dicens.
Hr̃as aginius. sed uide spͥortã quã ĩitine posuisti

Expanded text:
qui unum ex discipulis suis protinus silenter vocavit, eique praecepit, dicens: Vade, atque in illa silva in loco tali cavam arborem require; et vestimenta quae in ea inveneris defer. Cumque discipulus abiisset, arborem sicut fuerat jussum requisivit, vestimenta reperit, et latenter detulit magistro. Quae vir Dei suscipiensnite, quia nudi estis, ecce tollite, et vestite vos. Haec illi intuentes, recognoverunt quae posuerant, magnoque pudore consternati sunt; et qui fraudulenter vestimenta quaerebant aliena, confusi receperunt sua. Alio quoque tempore quidam se ejus orationibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per puerum transmisit, quarum unam idem puer subripuit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem detulit, et petitionem illius qui se ei per xenium commendaverat enarravit. Quam vir Domini benigne suscipiens, eumdem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti
Abbreviated transcription (Latin):
iam si in illa integritate in qua ẽ odita ꝑmo
nlło modo seipsã creatore suo nõ adiuuãtẽ su̾aret.
Unde cũ sine dei gr̃a salutẽ nõ posset custodire
pcc̃or. uł originis reatu. uł additamẽto etiã ꝓprie
uolũtatis. siue qui nouit. sine qui ignorat. siue qͥ
iudicat. siue qui nõ iudicat. quia et ip̃a ignorãcia
in eis qui intellige̾ noluerũt. sine dubitaciõe pcc
ẽ. In eid autẽ qui nõ potuerũt. pena pcc̃i. Ergo ĩ

Expanded text:
iamsi in illa integritate in qua est condita permaneret, nullo modo seipsam creatore suo non adjuvante servaret. Unde cum sine Dei gratia salutem non posset custodire uel reatu originis uel additamento etiam propriae uoluntatis. siue qui nouit siue qui ignorat siue qui iudicat sine qui non iudicat, quia et ipsa ignorantia in eis. qui intellegere noluerunt. sine dubitatione peccatum est, in eis autem, qui non potuerunt, poena peccati. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
gelicis possimus quia in tendiũ aiã nõ solũ uiddẽ: sed
enã exꝑiendo paciat᷑. Meritatis et enĩ uote diues mor¬
Mute lazarũ ut intingat ex tremũ digiti sui imaquã rit
refrigeret linguã mc̃a. quia grucior in hac flama Mbini
ergoꝰ pitorem diuitẽ dãpnatũ ueritas in ignibus ꝑhib.
quisnã sapiens reproboꝵ aĩas teneri ĩ ignibus neget¬
Pecrus. Ecee ratione ac testimonio ad credulitaten
noro. Gregorias Dic queso te a postatas spãs a
Petrus Quis sanũ sapiens ẽẽ spñs corꝑeos dix
erit.; Behenne ignẽ ẽẽ corꝑeũ an in corpeũ fateris.
Petrus. Ignem gehenne corꝑeũ eẽ nõ ambigo.
bis ueritas in sme dictura ẽ. Ite in ĩgnẽ eternũ qͥui
tus ẽ dyabolo et angelis eius. Bi ergo dyaboli
eiꝰq angeli cũ suit in corꝑei torpeo sut̃ ig̾ne cruciandi
quid mi si aĩe et añquã recipiãt corꝑa pñt corpea
sentiee tormenta Petrus. Patet ratio nec debet
aĩmus dehac ulterius questione dubita̾e

Expanded text:
mus quia incendium anima non solum videndo, sed etiam experiendo patiatur. Veritatis etenim voce dives morMitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam mergo peccatorem divitem damnatum Veritas in ignem perhibet, quis sapiens reproborum animas teneri in ignibus neget?--PETRUS. Ecce ratione ac testimonio ad credulitatem noro.--GREGORIUS. Dic, quaeso te, apostatas spiritusis?--PETRUS. Quis sanum sapiens esse spiritus corporeos dixsit. Gehennae ignem esse corporeum an incorporeum fateris? Petrus: Ignem gehennae corporeum esse non ambigo, ernum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur diabolus ejusque angeli, cum sint incorporei, corporeo sunt igne cruciandi, quid mirum si animae, et antequam recipiant corpora, possunt corporea sentire tormenta?--PETRUS. Patet ratio nec debet animus de hac ulterius quaestione dubitare
Abbreviated transcription (Latin):
nriuente quolibet idc̾co in corꝑeus spũs tenet᷑ ĩ corꝑe
petre in hoc teneri põt ꝙ uinificat qua̾e non penalit̾
et ibi teneat᷑ ubi mortificat᷑. Teneri aũt ꝑ ignẽ spm̃
dicmius ut in tormento ignis sit uidendo atq sentien¬
do. Ignem namq eo ip̃o patit᷑ quo uidet et quia s
cremai̾ se aspicitꝰ tremat᷑. Sicq fit ut res corpea in¬
corpeã exurat dũ exigne uisibili ardos at dolor ĩ¬

Expanded text:
ivente quolibet idcirco spiritus tenetur in corpore, ritus in hoc teneri potest, quod vivificat, poenaliter et ibi teneatur, ubi mortificatur. Teneri per ignem spiritus dicimus, ut in tormento ignis sit vivendo atque sentiendo. Ignem namque eo ipso patitur, quo videt; quia et cremari se aspicit, concrematur. Sicque fit, ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne invisibili ardor ac dolor in
Abbreviated transcription (Latin):
Dei filius. deus uitã hr̃e ĩ semetipso sicut pr̃ habet.
non ꝑticipando adeptus ẽ sed nascendo. Witã eĩ ge¬
nuit pr̃ uita. nec differt in aliquo essencia gingnẽ¬
tis ⁊ geniti. cũ sic ex pr̃e sit filius. ut ꝯsempit̾ne
equali̾tati. nõ una quidẽ ꝑsona s unia sit deitas.¬

Expanded text:
Dei Filius Deus vitam habere in semetipso, sicut habet Pater, non participando adeptus est, sed nascendo. Vitam enim genuit Pater vita; nec differt in aliquo essentia gignentis et geniti, cum sic ex Patre sit Filius, ut consempiternae aequalitatis, non una quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nos uir̃os atq in hospitale suscep̾tos ãmonuit: ut sue¬
gerent ret ni eo psalmos ꝑ ex pectatione sui exities de can¬
tarent. Suq̃ cũ eis et ip̾e moriens psalleret uoces psalle¬
tiũ repente ꝯ pescact: cũ trore magni clamorts dicere
Tacete. Niiquid nõ auditis quante resonẽt laudes ĩ celo
Et dũ ad easdem laudes quas in tus andierat aurẽ
cordis intenderet: sctã illa aĩa carne soluta ẽ. Nua sa
exeñte tanta illic fragrancici odoris aspsa ẽ ut om̃s qui
illi aderat᷑ in estimabili suauitate replerent ita at
ꝑhot patent agnoscerent: ꝙ eũ eedẽ laudes m telo susce¬
pissent. Cui rei monachus nr̃ int̾fuit qui nũt asq ui¬
uitꝰ et cũ magno fletu agtestai̾ solet quia quotisq corpꝰ
eius sepulture traderet᷑: ab eoꝵ naribus odoris illurs
fragrantia non recessit. De

Expanded text:
nos viros, atque in hospitalitatem susceptos, admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete; nunquid non auditis quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem laudes quas intus audierat, aurem cordis intenderet, sancta illa anima carne soluta est. Qua scilicet exeunte, tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes qui illic aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. E
Abbreviated transcription (Latin):
enqͣ siims pomquãe mulla occasiõe ꝑ mlittenei abed
uao muionent suditꝯ familiaritatͭ abstiderati Mnit̃
quippe sancti uiei hoc ꝓpͥm. Niam rit semꝑ ab alititis
Longr sut. ase pleꝵq eciã licita abscidũt. Wnde asdens
uite mplesset etatẽ aimio quad gesiino ordinatiõĩs sue
i ardestente gͥiuter febre correptus: adextrenas de dies
moe  ed tũ eũ p̃sbitea sua sspiterat solutis iã men¬
ures quasi in morte distenst̃ A quodei ad hut utede
prrams in esset : naribus euis apposeta naxauit nure di¬
nosden ⁊ uod ille sentiens au tenuissimus mierat fla¬
tus qnͣtulo annisu ualiit. ut loqui potiusses ⁊or es¬
nestente sr̃i collegit uocẽ atq erupit dic̃s. Retede a

Expanded text:
 sibimet propinquare nulla occasione permittens, ab ea sibi communionem funditus familiaritatis absciderat. Habent quippe sancti viri hoc proprium; nam ut semper ab illicitis longe sint, a se plerumque etiam licita abscindunt. Unde idem vitae implesset aetatem, anno quadragesimo ordinationis suae inardescente graviter febre correptus, ad extrema deductus est. Sed cum eum presbytera sua conspiceret solutis jam membris, quasi in morte distentum, si quod adhuc ei vitale spiramen inesset, naribus ejus apposita curavit aure dignoscere. Quod ille sentiens, cui tenuissimus inerat flatus, quantulo adnisu valuit, ut loqui potuisset, infervescente spiritu collegit vocem atque erupit, dicens: Recede a
Abbreviated transcription (Latin):
¶Maguis bonoꝵ labor ẽ mores tolleare otrarios. qͥb
qui non offendit᷑ poꝵ ꝓficit. Tantũ eñi torquet iustũ
iniquitas aliena. quãtũ recedit a sua. Qualit accedat᷑.
ab eoiss silitudo facit pximũ. dissilitudo longinquũ.
et nimia miseria ẽ ab eo bono longe esse. qͥd ubiq
tur pficit. ꝑ hoc ip̃m ꝙ alioꝵ nõ tollerat. ostendit᷑ qd
pocius non ꝓficit.¬

Expanded text:
Magnus bonorum labor est, mores tolerare contrarios: quibus qui non offenditur, parum proficit. Tantum enim torquet justum iniquitas aliena, quantum recedit a sua . CXXIII. Qualiterab eo; sed similitudo facit proximum, dissimilitudo longinquum. Et nimia miseria est ab eo bono longe esse, quod ubiqatur, proficit; per hoc ipsum quod alios non tolerat, ostendit quod potius non proficit
Abbreviated transcription (Latin):
git. ¶ Qui nonnũquã solet uera multa p̃dice̾ ut ad
extremũ ualeat aiãm ex una aliqua falsitate laq̃ae̾¬
Sicut cuidã nr̃orũ nuꝑ certũ ẽ ꝯtigisse qui dũ sõpnia
uehement attende̾t et ꝑ sop̃mũ longa spacia huiꝰ uite
pmissa sũt. Cũq multas perciuãs ꝓ longioris uite sti¬
pendys collegisset. ita repente defunctus ẽ. ut in tactat
om̃s relinqueret et ipe secũ nichil ex bono oꝑe portas¬
set Peteus. Quis ille sit memĩ sed quẽso te ea q̃
cepimas ex equamur Putas ne aĩabus aliquid ꝓdeẽ

Expanded text:
git, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad git, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad extremum valeat animam ex aliqua falsitate laqsicut cuidam nostro nuper certum est contigisse, qui dum somnia vehementer attenderet, ei per somnium longa spatia hujus vitae promissa sunt. Cumque multas pecunias pro longioris vitae stipendiis collegisset, ita repente defunctus est, ut intactas omnes relinqueret, et ipse secum nihil ex bono opere porta. PETRUS. Quis ille sit memini: sed, quaeso te, ea quae coepimus, exsequamur. Putamusne animabus aliquid prodesse
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ sompnia cogitatioẽ simul et reuelatiõe ꝓrocedent: neqͥ¬
quã danel ꝓph̾a nabuchodonoso: uisionẽ disserens. aradice
ogitatioĩs in choasset dicens. Turex cogitare cepist
stratu tuo quid eẽt futuꝵ post hec. Et qui reuelat mystia
oñdit tͥ que uentura sut. Et paulo post uidebas. et ecce qͣiͣ
statua una grandis statua illa magna et statu̾a subliinis sta¬
bat contea ⁊ cͣ demel itaq dũ sompniũ et implendũ re¬
uerente in simiat et ex qua ortũ sit cogitatiõe manifestat᷑
patent̾ ostendit᷑ ÷ quia hoc plerũꝙ ex cogitatioe sil et re¬
uelatiõe generat᷑. Sed nimirũ cũ sompnia tot reꝵ qui¬
buscũq qualitatibus alt̾nãt tanto ers credi difficiliꝰ
debẽt : qnͣto et ex quo in pulsu ueniant facilius non elu
disc̾nũt uel sciãt uel quid a bono spũ ꝑcipiãt ⁊ uel quod
ab illusione patiant᷑. Nam si ergahet mens cauta nõ
fuerit ꝑ de ceptorẽ spm̃ se multis uanitatibus ĩ mer¬

Expanded text:
somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec; et qui revelat mysteria, ostendit tibi quae ventura sunt . Et paulo post: Videbas, et ecce quasi statua una grandis, statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te , etc. Daniel itaque dum somnium et implendum reverenter insinuat. et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur, quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, facilius non elucdiscernunt, ut sciant vel quid a bono spiritu percipiant, vel quid ab illusione patiantur. Nam si erga haec mens cauta non fuerit, per deceptorem spiritum multis se vanitatibus immer
Abbreviated transcription (Latin):
ides xp̃i ẽ credere in eũ qui iustificat ĩpiũ.
cͣcedere ĩ mediatorẽ. sine quo nullꝰ reconciliat᷑
deo. credere in saluatorẽ. qui uenit querere et
saluare qd̾ ꝑierat. credere in eũ qui dixit. sine
me nichil potestis face̾. Sed hanc fidẽ nõ app̃¬
hendit. qui ignorans dei iusticiã qua iustificat᷑
⁊ excecant᷑. qͥa negando dei gr̃a nõ adiuuant᷑.¬
de corde puro. ⁊ ꝯscĩa bona. ⁊ fide non ficta.
diligit deũ ⁊ ꝓpennũ sicut seipm̃. Amator enĩ dei
amator ẽ sui. et nõ diligens deũ nõ diligit ꝓximũ.
quia nõ diligit seip̃m. Pro hac autẽ dilectione. pa-

Expanded text:
est, credere in eum qui justificat impium: credere in Mediatorem sine quo nullus reconciliatur Deo, credere in Salvatorem qui venit quaerere et salvare quod perierat, credere in eum qui dixit, Sine me nihil potestis facere . Sed hanc fidem non apprehendit, qui ignorans Dei justitiam qua justificaturet excaecantur: quia negando Dei gratiam non adjuvante corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta, diligit Deum et proximum sicut seipsum. Amator enim Dei, amator est sui: et non diligens Deum, non diligit proximum; quia non diligit seipsum. Pro hac a
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ scte ecclre grennũ ꝯ stitatos. de ucta ãe posi
moitem carms ꝑpendo dubitae. N ꝑꝑ queso ut
debeas nel que ex ranone suppetũt. uđ si qua aĩaꝵ
ex empla aĩo occurrũt ꝓ multoꝵ ed qficatione drẽ:
uthi qui suspitant᷑ discãt cũ tarne aĩam nõ siniri
Odregoĩus laboriosũ ualde hoc opus ẽ⁊ et maxĩe oc¬
cupato aĩõ atͣ ad alia tentendi. Sed si sũt quib
prodesseualeat uoliitatẽ meã procal dubio pꝰ pono
utilitati preximoꝵ et in quãtũ deo largiente ualu¬
ero. ꝙ aĩa post carnẽ uiuat subsequẽti hoc quar¬
to uolurẽ demonstrabo.

Expanded text:
intra sanctae Ecclesiae gremium constitutos de vita animae post intra sanctae Ecclesiae gremium constitutos de vita animae post mortem carnis perpendo dubitare, quaeso ut debeas, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. GREGOR. Laboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post carnem vivat subsequenti hoc quarto volumine demonstrabo.
Abbreviated transcription (Latin):
atq hũanũ genus quod in hac tra p̃ multitudĩe m¬
mia quasi spisse segetes more surrexerat. succisit̾ a riit
Nam depplate urbes. etisa castra. Stremate eccl̃ie. De¬
siructa sũt monasteria uiroꝵ atq fer̃aꝵ dissoluta.
abhomĩbus ꝓredia atq ab oĩ cultore destitura ĩ solitu¬
dm̃e uacat t̾ra: nullus hãc possesso: inhĩtat. Asat¬
panerũt bostie lota q̃ pͥts multitudo hom̃i tenebat.
nct̃e istantius et̾na quere ⁊ quanto a nobis ca¬
noscimus uelotiter temꝑ alia fugisse. Despiciendꝰ
a nob̾ hic mũdris fuerat. ⁊̃ siblandiret᷑ si rebus
prosꝑis demulcet am̃i. At postquã tot flageł
pmit᷑ tanta aduersitate fatigat᷑. tot nobis coftidie
dolores s̃ gemiãt ͫ quid nobis altud ꝙͣ ne diligat᷑
clamat: Multa añtfuerũt que ad hũc de elcoꝵ
factis narrãe debitissem: sed h ͨ subselentio subp¬
mo quia ad alia festine
Petrus Qm̃ multos

Expanded text:
atque hominum genus, quod in hac terra prae multitudine niatque hominum genus, quod in hac terra prae multitudine nimia quasi spissae segetis more surrexerat, succisum aruit. Nam depopulatae urbes, eversa castra, concrematae ecclesiae, destructa sunt monastab hominibus praedia, atque ab omni cultore destituta, in solitutudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat, occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. necesse est instantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie dolores ingeminat, quid nobis aliud quam ne diligatur clamat? Multa autem fuerant quae adhuc de electorum factis narrari debuissent, sed haec silentio supprimo, quia ad alia festino. PETR. Quia multos
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio iognitũ habuit. Hic sicut michi ad huc ĩ
monasterio posito ualde famcliarit ĩgebat᷑. hoc qd̾
iobĩs iunioris p̃decessoris mei tp̃. de mũdi fine cogno¬
uerat. sicut longe lateq clarua̾t: a me requisitus m
ipo narrabati Diebat nãq quia quodã die dũ ꝑ roch¬
sepulchiũ mͣris uoluit atq ibi post laborẽ quieuit.
Eãt nocte media ut asserebat. nec do:miebat nec ꝑ¬
fecte uegilae poterat. sed dep̃ssus ut solet sõno graua¬
bat᷑: quodã ponde uigilans aĩus. atq añ eũ isdem
btũs martyr euticiꝰ astitit dicens. Redempte urgi¬
las.; Eͥui endit. Uigilo. Uni ait. finis uenit u¬
mu̾se carni. finis uenit uniu̾se carni fits uenit unt¬
uerse carni. Postquã tnã uocẽ uisio mrͣis que euis
mentis orilis aꝑꝑebat enanuit. Tũc uir dm̃ surrexit
seque ĩ oratiõis lamentũ dedit. Mox enĩ illa tribilia
de uagma sue hĩtationis educta ĩ nr̃a c̾uice crassata ẽi

Expanded text:
dilectio cognitum habuit. Hic, sicut mihi adhuc in monasterio posito valde familiariter iungebatur, hoc quod Iohannis iunioris, praedecessoris mei, tempore de mundi fine cognoverat, sicut longe lateque claruerat, a me requisitus mihi ipse narrabat. Aiebat namque, quia quodam die, cum parrochsepulchrum martyris voluit atque ibi post laborem quievit, cum nocte media, ut adserebat, nec dormiebat nec perfecte vigilare poterat, sed depbatur quodam pondere vigilans animus, atque ante eum idem beatus martyr Eutychius astitit, dicens: Redempte, vigilas? Cui respondit: Vigilo. Qui ait: Finis venit universae carni, finis venit universae carni, finis venit universae carni'. Post quam trinam" vocem visio martyris, quae eius mentis oculis apparebat, evanuit. Tunc vir Domini surrexit seque in orationis lamentum dedit. Mox enim illa terribilide vagina suae habitationis educta in nos cervice grassata est,
Abbreviated transcription (Latin):
iuiciis Flores. ⁊ maioꝵ nobilitate te iactas.
et exultas de patria ⁊ pulchritudĩe corꝑis. ⁊ ho¬
noribꝰ qui ab hoĩbꝰ d eferunt᷑. respice te ipsum
qͥa mortał es. quia t̾rã es. ⁊ in t̾ram ibis. Circũ¬
spice eos qui aute similibꝰ fuere splendoribꝰ. ubi
sũt quor ambiebãt ciuiũ potentatꝰ. ubi ĩsuꝑabi¬
les oratorer. ubiq cõuentꝰ disponebãt ⁊ festa.
equoꝵ splendidi nutritores. exercituũ duces. sa¬
trape tyrãn. nõ oĩa puluis. nõ oĩa fauille. Non ĩ
paucis usibꝰ eoꝵ uite mẽoria ẽ: Respice sepulẽ
et uide. quis seruꝰ qͥs dñs. quis pauꝑ. quis di¬
uer. discerne si potes uictũ a regẽ. fortẽ a
ebili. pulchrũ a deformi. Memor itaq nature
non extollaris aliqñ. menior autẽ eris si te ip̃m
resperis.

Expanded text:
ivitiis flores, et majorum nobilitate te jactas, et exsultas de patria, et pulchritudine corporis, et honoribus qui tibi ab hominibus deferuntur: respice te ipsum, quia mortalis es, et quia terra es, et in terram ibis. Circumspice eos qui ante te similibus splendoribus fulsere. Ubi sunt quos ambiebant civium potentatus? Ubi insuperabiles imperatores? ubi qui conventus disponebant, et festa? ubi equorum splendidi invectores? exercituum duces, satrapae, tyranni? non omnia pulvis? non omnia favillae? non in paucis ossibus eorum vitae memoria est? Respice sepulcra, et vide quis servus, quis dominus, quis pauper, quis dives. Discerne, si potes, vinctum a rege, fortem a debili, pulchrum a deformi. Memor itaque naturae, non extollaris aliquando. Memor autem eris si te ipsum respexeris.
Abbreviated transcription (Latin):
tenso collo eductã ꝯ tra se spatã ĩtuens: hoc unũ fert᷑¬
carnifer euaginatũ gladiũ tenens. annisti forti in alto
brachiũ ꝑ cussurus leuauit. sed depone̾ nullomõ potuit:
nam repente dieiguit.: et erecto in celo gladio brachuẽ
in flexibile remansit. Tũc oĩs longobardoꝵ turba q̃ ad
alud mortis spectatulũ aderat in laudis fauorẽ ꝯ uersa
iirarii tepit : uiꝵq dei cũ timore uenerari quia pro¬
fecto claruerat. cuiꝰ sc̃itatis esset : qui carnificis sui
brachꝰ inaere ligasset. Itaꝙ postulat᷑ ut surget. Bui¬
rexit. s postulatus ut brachuĩ sui carnificꝭ sanaret᷑
neganũt Dicens. Ego pro eo nullomõ orabo nͥ pͥus mͥ
iuramẽtũ dedit᷑. quia cũ manu ista xpĩanũ homiẽ nũ
ꝙͣ ondet. Sed longobardus isdem qͥ ut ita dicã brach¬
ium ꝯtradm̃ tentendo ꝑdiderat ⁊ pena sua exigente

Expanded text:
tenso collo eductam contra se spatam itenso collo eductam contra se spatam icarnifex evaginatum gladium tenens, adnisu forti, in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit: nam repente diriguit, et erecto in coelum gladio brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Longobardorum turba quae ad illud mortis spectaculum aderat, in laudis pavorem conversa mirari coepit, virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat cujus sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit: postulatus ergo ut brachium sui carnificis sanaret, negavit dicens: Ego pro eo nullo modo orabo, nisi antea mihi juramentum dederit, quia cum manu ista Christianum hominem non occidat. Sed Longobardus idem qui, ut ita dicam, brachium contra Deum tendendo perdiderat, poena sua exigente
Abbreviated transcription (Latin):
atu uitã eĩs ꝯpendiosa morte c̾mĩarent᷑. S ognito
itaq ꝙ scolus qui int̾ eos pro scl̃itatis renerontia mag¬
ni honoris hẽbat᷑ occidendus eẽt. om̃s qui in eodẽ loco
in uenti sũt longobardi cõuenerũt. sic siit niie crude¬
litatis letiͬ et ad spectatulũ mortis c̾rstetit utraꝙ aciẽs
Dir aũt dñi de ductus ĩ medio ẽ. atq ex om̃ibus uiris
fortissis electus ẽ unus dequo dubiũ nõ eẽt : ꝙ uno it¬
tu caput eius abscideret. Henerandus ergo uir int
armatus de ductus ⁊ ad sua arma stati cucrit Nã
petyt ut sibi paululũ orandi licentia daret᷑. Cui dũ
Scessũ̃ fuisset ĩtra sestrauit et orauit. Qui dñ pau¬
lulũ duti ꝰ oraret. hũt electus ĩterfector calce pulsa ͭ
pt surgeret dicens. Surge et flexo genu ex tende t̾uicẽ.
Hurrexit aũt uie dñi genu flexit cͥuiẽ tetendit. sed ex¬

Expanded text:
atu vitam ejus compendiosa morte terminarent. Cognito atu vitam ejus compendiosa morte terminarent. Cognito itaque quod Sanctulus qui inter eos pro sanctitatis reverentia magni honoris habebatur occidendus esset, omnes qui in eodem loco inventi sunt Langobardi convenerunt  sicut sunt nimiae crudelitatis laeti ad spectaculum mortis. Circumsteterunt itaque acies. Vir autem Domini deductus in medium est, atque ex omnibus viris fortibus electus est unus, de quo dubium non esset quin uno ictu caput ejus abscinderet. Venerandus igitur vir inter armatos deductus, ad sua arma statim cucurrit; nam petiit ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit, ut surgeret, dicens: 'Surge et flexo genu tende cervicem'. Surrexit autem vir Domini, genu flexit, cervicem tetendit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
rñdit dicens. fuge pe non possũ : qr si ego fugero pend
sine dubro ip̃e moreris. Nuẽ uir dei sc̃olus ad fugiendũ
ꝯpulit dicens. Suurge et uade te omp̃s deus eripi atie
nã ego ĩmanti eius sũ : tm̃ ĩ me possũt.face qntũ ip̃e
pmriserit ⁊firgit itaq dyaconus : et quasi deceptus in me¬
dio fideuissor mansit. estõ ergo mane longabardi qui dy¬
aconũ ad tustodiendũ dederãt uenerũt. quẽ dederãt pe
tierũt : sed hũc uenerandus pbr fugisse rñdit. Tũt illiq̃¬
qͥñt. Bas ipẽ melius quid ꝯnẽit. Reriuis ait dnĩ
ꝯstanterait. Sc̃o. Cui dixerũt. Ronus hõ es. nolu¬
mus te ꝑ uarios cruciatus mori. Elige tibi mortẽ quã
uis  E luibus uir dñi rñdit dicens. Inmanu dei sũ. ea
me morte otcidite. qua me occidi ip̃e ꝑmiserit. Tunc
om̃ibus qui illic aderant longobardis placait ut en
tricare capite debuissent. quatinus sine grani cruci¬

Expanded text:
respondit dicens: Fugere, Pater, non possum, quia si ego fugero, pro me respondit dicens: Fugere, Pater, non possum, quia si ego fugero, pro me sine dubio ipse morieris. Quem vir Domini Sanctulus ad fugiendum compulit, dicens: Surge, et vade, te omnipotens Deus eripiat; nam ego in manu ejus sum, tantum in me possunt facere, quantum ipse permiserit. Fugit itaque diaconus, et quasi deceptus in medio fidejussor remansit. Facto igitur mane Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt, quem dc venerandus presbyter fugisse respondit. Tunc illi inquiunt: Scis ipse melius quid convenit. Servus autem Domini constanter ait: Scio. Cui dixerunt: Bonus homo es, nolumus te per varios cruciatus mori, elige tibi mortem quam vis. Quibus vir Domini respondit, dicens: In manu Dei sum, ea morte me occidite qua me occidi ipse permiserit. Tunc omnibus qui illic aderant Langobardis placuit ut eum capite truncare debuissent, quatenus sine gravi cruci
Abbreviated transcription (Latin):
produxit ext̾ra: et semul omiã creauit exinichilo. B
ne diutiꝰ mirecis quid in u̾tute diñ uenerandus ure
stolus exteriꝰ fecit: audi ex u̾tute dñi qualis interis
fuit Die etenĩ quadã a longobardis captus quidã
Dii aconus tenebat᷑ ⁊ ligatus eñq ip̃i qui tenuerãt int¬
fice cogitabãt. Aduespascente añt die uir dei scolus ab
eisdem longobardis perꝯt ut relaxari eiq uita eiq uita
Scedi debiusset. Quod posse se face̾ õmo negauerãt si
Rũq morten illius de liberasse eos terneretu pect ut sibi
ad custodiã tradi debusset. E̾i ꝓ tinus rñderũt. Tibi
quidẽ eũ ad custodiendũ damus sed ea ꝯ ditione intpoĩta.
ut si iste fugerit ꝓ eo ipẽ moriaris. Ed̾ uir dei libentͥ ac¬
ciptens: predictũ dyaconũ in sua susceptt fide deuinot¬
te media cũ longobardos om̃s soño gui depressos aspiet.
extitauit eũ tait. Surge et ꝯcitus fuge: liberes te oripe¬
deus. Hed isdem dyaconus ꝓmissionis eius nõ ĩmemos:

Expanded text:
hilo. Sed ne diutius mireris quid in virtute Domini venerandus vir Sanctulus exterius fecerit, audi ex virtute Domini qualis interius fuit. Die etenim quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant, interficere cogitabant. Advesperascente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit ut relaxari eique vita concedi debuisset, quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut si iste fugerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in sua suscepit fide. Quem nocte media, cum Langobardos omnes somno gravi depraessos aspiceret, excitavit et ait: 'Surge et Deus. Sed idem diaconus 364 promissionis ejus non immemor,
Abbreviated transcription (Latin):
cortenut. quod mortẽ suã pro umꝰ salute ꝓxmi nõ
expanit. Samus certe q isdem uenerabisis uorr siõ¬
lus ipã quoq elemẽta lraꝵ bñ nõ nouerat. legis p̃¬
cepta nesciebat⁊ sed quia plenitudo legis est caritas:
legem totam indei ac proximi amore suauit Et qd̾
foris ĩ tognitionẽ nouerat: ei intus uiebatĩ amo e
Sot qui nuquã fortasse legerat quod de redemptore nr̃õ

Expanded text:
mi non expavit? Scimus certe quia idem venerabilis vir Sanctulus ipsa quoque elementa litterarum bene non noverat. Legis praecepta nesciebat; sed quia plenitudo legis est charitas , legem totam in Dei ac proximi dilectione servavit; et quod foris in cognitione non noverat, intus vivebat in amore. Et qui nunquam forta
Abbreviated transcription (Latin):
salomon ait. Tempus mittendi lapides: et tempus
electos om̃s sub trahi credimus. ut soli ĩ mũdo puersi
remaneãt  quia nũquã pctores ad lamẽtũ peniten¬
cie redirẽt: si nulla eent bonoꝵ ex empla q̃ eoꝵ nẽte¬

Expanded text:
Salomon ait: Tempus mittendi lapides, et tempus Salomon ait: Tempus mittendi lapides, et tempus ita omnes electos subtrahi credimus, ut soli in mundo perversi remaneant, quia nunquam peccatores ad lamentum poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae e
Abbreviated transcription (Latin):
sablime apple cũ p̃ceptũ faciendo mag̃ qũa stiendo
nouerat. Comꝑemus si placet cũ hac nr̃a ii dort
sco eallius doctam ignorantiã. Mbrhec nr̃a racet. ibi
alius disciplnia eminet. Nos de xtatibus uanu
loqm᷑. et quasi mt fructifera arbusta poiti sodora¬
mus poma nec mandricamts. Ille x̾tutũ ferictus
carpe nõuerat: quanis hos in uerbis odorarines cie¬
bat Petrus Quid nam queso te ẽẽ existmas qriod
boni quoq subtrabunt᷑. et qui uiuẽ ad edificatiõ
multoꝵ poterãt penitus ĩueniri nequeũt a̾ c̾te
om̃odo rarescũt. Gregorius Malicia remanentiũ
me̾t᷑ ut hi qui prodesse poterãt: festmne subtrabũt᷑
Et cũ mũdi finis appimquat. electi tollũt᷑ ne detiora
uideãt. Hĩc eteñ pp̾ba ait. Iustus perit et nemo esti
qui recogitet incorde suo. ⁊ uiri mĩe colligũt᷑: quia nõ¬
est qui intelligat Aĩc rursus scriptũ est Uꝑtte ut
exeant qui ꝯ culcet eam: tollite deuia lapidẽs. Hinc

Expanded text:
l cum praeceptum faciendo magis quam sciendo noverat. Comparemus, si placet, cum hac nostra indocta scientia illius doctam ignorantiam. Ubi haec nostra jacet, ibi illius disciplina eminet. Nos de virtutibus vacui loquimur, et quasi inter fructifera arbusta positi, odoramus poma, nec manducamus; ille virtutum fructus carpere noverat, quamvis hos in verbis odorare nesciebat. PETR. Quidnam, quaeso te, esse existimas, quod boni quique subtrahuntur; et qui vivere ad aedificationem multorum poterant, aut penitus inveniri nequeunt, aut modo rarescunt? GREGOR. Malitia remanentium meretur, ut hi qui prodesse poterant festine subtrahantur: et cum mundi finis appropinquat, electi tolluntur, ne deteriora videant. Hinc enim proheta ait: Justus perit, et nemo est qui recogitet in corde suo; et viri misericordiae coest qui intelligat . Hinc rursus scriptum est: Aperite, ut exeant qui conculcent eam, tollite de via lapides . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
qui eoꝵ mentes mirabilit fruit : eoꝵ quoq uitã mira¬
bilius ẜuauit Nam diebus octo nauis eadẽ usq ad
supio:es tabulas aqs plena : iter ꝓp̾u ꝑagens enatan ᷑
Nono aaert die ⁊̃ con tronensis castri portũ de drcta ẽ. Ex
qua exierãt oñs ni columes : ꝗ tũ p̃dicto uenerabili uiro
ma pĩano nauigaba̾t. Euꝙ post eos ipe quoq fuisset e¬
gressus mox in eiusdem portu. ĩ ꝓfũdui naius deme sã
est eac si alis in gredientibus ꝓponde̾ subleuatiõe car¬
uisset. Et que plena homibus ĩ pelago aquas por¬
tabente atq natauerat. maxiãno cũ suis fratribus re¬
cedente aqrias sine hom̃ibus ĩ portu nõ ualuit poc ta¬
re tes hec om̃ps deus oñderet.q hãc omistã sila ma¬
nu tenuerat: q̃ ab hom̃ibus yatua ⁊ derelicta supa
quas nõ potuit maner

Expanded text:
qui eorum mentes mirabiliter terruit, eorum quoque vitam miraqui eorum mentes mirabiliter terruit, eorum quoque vitam mirabilius servavit. Nam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens enatavit; nono autem die in Cotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto venerabili viro Maximiano navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat, atque nataverat, Maximiano cum suis fratribus recedente, aquas sine hominibus in portu non valuit portare; ut hinc omnipotens Deus ostenderet quia hanc onustam sua manu tenuerat, quae ab hominibus vacua et derelicta super aquas non potuit maner
Abbreviated transcription (Latin):
bilis maxianus caritate exigente cũ fribus uenir¬
U Nui cũ ad monasteriũ meũ romã rediret . ĩ mari adii¬
atico nuinia tempestate deprensus ĩ estima biliordĩẽ aq
in usitato miraculo erga secunctosq: qui cũ eo aderãt
om̃ĩpotentis dei ⁊ ira cognouit et gram Nã cũ ĩ eoꝵ mo̾te
uentoꝵ nimietatibus eleuati fluctus senirẽt. ex naui da¬
uo ꝑ dito arbor arbor abscisa ẽ. uela ĩ undis piecta. totũ¬
ꝙ uas nauis quassatu: nimys fluctibus ab oĩ fuerat sua
ꝯpage dissolutũ Remis itaq patentibus in trauit mare
atq usq ad suꝑiores tabłas impleuit nauĩ: ita nõ ut¬
tam nauis inter̃ undas quã unde iã intra nauĩ ẽẽ uiderẽt᷑
Rũc in eadem naui residentes nõ iã exmorte uicia. sed ex
corpus et sanguinẽ redeꝑ̃tor is acceperũt deo sesinguli
omendantes ⁊teoꝵ aĩãs bemgne suscipet: quoꝵ corꝑa
in tam pauendã mortem tradiderat. Bed om̃ps dẽus

Expanded text:
gente cum fratribus venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei et iram cognovit et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus fluctus elevati saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis nimiis quassatum fluctibus ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus, intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit; ita ut non magis navis inter undas quam undae jam intra navim esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes, non jam ex mortis vicinia, sed ex guli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora in tam pavenda morte tradiderat. Sed omnipotens Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
ppetraret. Perxicinas itaq hũc mulieres detulit. eũq
Sondit: ac ne cui eaꝵ remansisset inquisuiit il
nes suos se integro nũo a clibano retulisse ꝓ fesse sũt. Tuc
letus uir dm̃ ꝑ rexit ad multos artifices cũ uno pane. ut õĩ¬
potenti deo grãs agerent ãmonuit ⁊ quia eis anonã tri¬
buerat indicauit : eisq ad refectionẽ ꝓtinus ĩtutat᷑ ĩuẽ¬
tũ panẽ apposuit & riribus sufficient̾ pleneq sacietis
plura ex eo quã ip̃e panis fuerat fragmenta collegit᷑ q̃
die quoq altero eis ad refectionẽ in tulit sed id quod ex
frugmentis suꝑerat: ip̃a quoq q̃ apposita fuerãt fraginẽ¬
ta suꝑabat. Ianq ẽ ut ꝑ dies decem om̃s illi artifices
atq õꝑary ex illo uno pane saciatĩ. hũc et cortidie ederẽt
et ex ẽo cottidie quod edi posset in trastinũ suꝑ ẽẽt⁊ ac
si fragmenta panis allius ꝑ esũ crescent. ⁊ cibũ cd̃medẽ¬

Expanded text:
perpetraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumqueperpetraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus ostendit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes suos numero integro se a clibano retulisse professae sunt. Tunc laetus vir Domini perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias agerent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem protinus invitatis inventum panem apposuit. Quibus sufficienter pleneque satiatis, plura ex eo quam ipse panis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa quoque, quae apposita fuerant, fragmenta superabat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo quotidie quod edi posset in crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crescerent, et cibum comeden
Abbreviated transcription (Latin):
iinplerent et gras agerẽt.q. is qui oleũ petẽ uenerat:
bnditendo dedit quod postulabat. ¶sAlto quoꝙ pr¬
uihemens ubiq fames ĩ cabuerat. ⁊ bt̃ĩ laurenty meis
eccłia a longobardis fuerat in tensaͫ quã uie dei restani¬
rae cuptens multos artifices. ac ꝑlares scibmĩstrantes
ncãtate panis defuit. Ceperũt laborantes instant̾ uictut̃
quere: qr uires ad laborandũ p̃in opia non hẽrent.Nd̾
uir dei audiens eos uerbis ꝯsolabat᷑. foris ꝑmrtendo qd̾
de erat. s ip̃e grauit anxiebat᷑ nitus ex hibe̾ cibũ nõ uales
quẽ ꝓ mittebat. Cũ uno huc illucq anxiꝰ ꝑget. deueĩt
ad c̾libanũ in quo uicine mulieres: p̾die coxerãt panes.
Sbiq in c̾uatus aspexit: ne fortasse panis a coquentibut
remansisset. Tũc repente panẽ mire magnitudĩs atq inso¬
lidi condoris inueit quẽ tulit quidẽ sed deferre artificibus
noluit ne foctasse alienus eẽt : et aulpã uelut ex pietate

Expanded text:
implerent, et gratias agerent, quia is qui oleum petere venerat, benedicendo dedit quod postulabat. Alio quoqhemens ubique famis incubuerat, et beati Laurentii martyris ecclesia a Langobardis fuerat incensa. Quam vir Dei restaurare cupiens, multos artifices ac plures submnecessitate, panis defuit; coeperuntque laborantes instanter victum quaerere, quia vires ad laborem per inopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consolabatur foris, promittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie panes coxerant, ibique incurvatus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulit, sed deferre artificibus noluit, ne fortasse alienus esset, et culpam velut ex pietate
Abbreviated transcription (Latin):
cpe rẽnuit : mrmnꝰ aũt bone mercedis quesuut dicens
Si mͥ aliquid urltis Scedẽ om̃s captiuos quos hẽtis mͥ
tribuite: ut habeã unde ꝓ uobis debeã orare faĩ ꝙ ẽ
et oñts captiui cũ eo dimissi sut atq suꝑna gr̃ã di¬
sponente cũ se prorno morti obtulit: multos lar morte
Petrus Mima res ⁊ ꝙͣuis hãs ab alys ipẽ
cognouerĩ: re tñ fateor q mͥ quotiens natras ĩnouat᷑
Ecegoms s cchil in hac re ĩ scõlo mireris sed pensa si po¬
tes quis ille spũs fuit. qui eius tam srmplicẽ mentẽ
tenuit : atq in tanto u̾tutis culmĩe erexat. Ubi eñ e

Expanded text:
munus autem bonae mercedis quaesivit, dicens: Si mihi aliquid vultis concedere, omnes captivos quos habetis mihi tribuite, ut habeam unde pro vobis debeam orare. Factumque est; et omnes captivi cum eo dimissi sunt, atque, superna gratia disponente, cum se unus pro uno morti obtulit, multos a morteis hanc ab aliis et cognoverim, vere tamen fateor quia mihi quoties narratur innovatur. GREGOR. Nihil in hac re in Sanctulo mireris, sed pensa, si potes, quis ille spiritus fuerit, qui ejus tam simplicem mentem tenuit, atque in tanto virtutis culmine erexit. Ubi enim e
Abbreviated transcription (Latin):
uĩtia quidã monachus añ triduũ ueĩt. qui grauis nũ¬
ty m̾ore me ꝑtulit: qui etĩdẽ uiꝵ obisse nũciauit. Huiꝰ
ergo uiri ⁊ si nõ sine gemitut dulcedinis recolo. lam tñ
sine formidiẽ u̾tutes narro: quas a uicinis eius sacer¬
Dotibus mira ueritate ⁊ simplicitate p̃ditis agnoui. Et
sicut intamantes se aĩmus magnũ caritat̾ familiari¬
tas ausũ p̃bet: a me pleꝵ q ex dulcediẽ exactus. ip̃e ꝙͣs
dehos q̃ egerat: ex trema quedã fateri togebat. Hic
namq quodã tꝑ dũ in p̃lo longobardi oliuas p̃me¬
rẽt. ut in oleo liquari debuissent sic̃ iocundi erat iuil¬
tus t cũ utrẽ uacuũ adp̃lũ detulit: labotãtes s lõ¬
gobardos leto aĩo salutauit. Utrẽ ꝓ tulit et mbendo
potius quã petendo eũ sibi impleri dixit. Sed gentiles
uiri qui toto iã die frustra laborauerãt atq ab oluus
ex igeꝰ oleñ torquendo nõ poterãt. uerba illius moleste

Expanded text:
s nuntii moerore me perculit, quia eundem virum obiisse nuntiavit. Huius ergo viri etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, cum tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis eius sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amantes se animos magnum caritatis familiaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in praelo Langobardi olivam praemerent, ut in oleum liquari debuisset, sicut iocundis erat et vultus et animi, utrem vacuum ad praelum detulit laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit et iubendo potius quam petendo eum sibi impleri dixit. Sed gentiles viri, quia toto iam die frustra laboraverant atque ab olivis exigere oleum torquendo non poterant, verba illius moleste
Abbreviated transcription (Latin):
pegrinꝰ ẽ mũdo. et dũ tꝑali utit᷑ uita usu. ĩ patria
uiuit aliena. ubi inter młta illecebrosa ⁊ multa
fallatia deũ nosse ⁊ amare paucoꝵ ẽ. qͥb fit p̃cep¬
tũ dñi lucidũ illuminãs oculos. ut nec in dei nec ĩ
ꝓx̾imi cai̾tate fallantur.De carnis cupiditate uĩcenda
¶Demo ẽ cuꝰ aĩa corruptibile corpꝰ ⁊̃ ĩhabitacõ
terdena nõ aggrauet. s annitendũ ẽ ut carnis cu¬
pditates spũs ingore suꝑent᷑. et intei̾or hõ qͥ sꝑ
sibi sentit resisti. sꝑ se diuo auxilio expetat aduiuaĩ.

Expanded text:
regrinus est mundi, et dum temporali utitur vita, in patria vivit aliena, ubi inter multa illecebrosa et multa fallacia, Deum nosse et amare paucorum est, quibus sit praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos , ut nec in Dei, nec in proximi charitate fallantur . XVIII. De carnis cupiditate vincenda. Nemo est cujus animam corruptibile corpus et inhabitatio terrena non aggravet. Sed adnitendum est, ut carnis cupiditates spiritus vigore superentur; et interior homo, qui semper sibi sentit resisti, semper se divino auxilio exspectet adjuvari .