comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo factus: filius hominis ẽ. Proinde qr
filius hominis ẽ: quid accepit: Potestatem
&e udicium facere. Quod iudicium: Infine
scłi: et ibi erit resurrectio mortuoꝵs s corpoꝵ.
nisi acciꝑet & esset homo potestate. Sed ipse
est filius hominis qui & filius di. Herendo
enĩ ad unitatem ꝑsonȩ filius hominis filio
dĩ: facta ẽ. una ꝑsona eadẽq. filius d̃i qui
& filius hominis. Quid autẽ propt̃ quid
habeat dinoscendum ẽ. Filius hominis ha.¬
bet animã habet corpus: filius dĩ quod est
ũbũ dĩ habet hominẽ tanquã anima cor-¬
pus. Sicut anima habens corpus non facit
duas ꝑsonas s unũ hominẽ: sic uerbum
habens hominẽ non facit duas ꝑsonas sed
unam xp̃m. Quid est homo: Anima ra.¬
cionalis habens corpus. Quid ẽ. xp̃c Gerbũ
dĩ habens hominẽ. Uideo de quib rebus lo¬¬
quar: & quis loquar. & quib loquar. Nũc
audite de resurrectione corpors non me sed

Expanded text:
homo factus, filius hominis est. Proinde quia homo factus, filius hominis est. Proinde quia filius hominis est, quid accepit? Potestatem et judicium facere. Quod judicium? In fine saeculi: et ibi erit resurrectio mortuorum, sed corponisi acciperet, et esset homo sine potestate. Sed ipse est filius hominis, qui et Filius Dei. Haerendo enim ad unitatem personae filius hominis Filio Dei, facta est una persona, eademque Filius Dei, quae et filius hominis. Quid autem propter quid habeat, dignoscendum est. Filius hominis habet animam, habet corpus. Filius Dei, quod est Verbum Dei, habet hominem, tanquam anima corpus. Sicut anima habens corpus, non facit duas personas, sed unum hominem; sic Verbum habens hominem, non facit duas personas, sed unum Christum. Quid est homo? Anima rationalis habens corpus. Quid est Christus? Verbum Dei habens hominem. Video de quibus rebus loquar, et quis loquar, et quibus loquar. 16. Nunc audite de resurrectione corporum, non me, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uenientem in hunc mundũ. Cum gͦ ipsi
m̃ti loquor: audiat id est obediat & uiuat.
N oli itaq dñe tacere de resurrectione car¬
nis: ut ñ eam credant homines. & remane¬
amus nos argum̃tatores ñ predicatores.
Ergo sicut pater habet uitam in semetipso:
sic dedit & filio uitam habe in semet ipso.
Intelligant qui audiunt: credant ut intel¬
ligant. obȩdiant &e uiuant. Audiant ad huc
aliud: ne hic finitam esse resurrationẽ putent.
Et dedit ei potestatem & iudicium facere. Qͥs¬
dedite Pater. Cui dedit: filio. Cui enĩ dedit
habere uitam in semet ipso. potestatem dedit
ei & uidicium facere. quia filius hominis est.
Iste enim xp̃c: &e filius dĩ et filius hominis
est. Inprincipio erat uerbũ. & uerbũ erat a.¬
pud dm: & d̾s erat uerbum. hoc erat in prin¬
cipio apud dm. Ecce quomͦ dedit ei uitã ha.¬
bere in semet ipso. Sed quia uerbũ caro factũ
est & habitauit in nobis. ex uirgine maria

Expanded text:
venientem in hunc mundum. Cum ergo ipsi venientem in hunc mundum. Cum ergo ipsi menti loquor, audiat, id est obediat, et vivat. 15. Noli itaque, Domine, tacere de resurrectione carnis; ne non eam credant homines, et remaneamus nos argumentatores, non praedicatores. Ergo sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso. Intelligant qui audiunt, credant ut intelligant, obediant ut vivant. Audiant adhuc aliud, ne hic finitam esse resurrectionem putent. Et dedit ei potestatem et judicium facere. Quis? Pater. Cui dedit? Filio. Cui enim dedit habere vitam in semetipso, potestatem dedit ei et judicium facere. Quia filius hominis est. Iste enim Christus, et Filius Dei et filius hominis est. In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum. Ecce quomodo dedit ei vitam habere in semetipso. Sed quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , ex virgine Maria
Abbreviated transcription (Latin):
loquor de uita corporũ. s loquor de uita ui¬
tȩ corpors. id ẽ. de uita animarũ. in quib ẽ.
uita corporũ. Nam scio ẽẽ. corpora in mo.¬
num̃tis iacentia: scio & corpora ur̃a in mo¬
num̃tis futura: nondũ de illa resurrectione
loquor. De ista loquor: in ista resurgite. ne
ad penam in illa resurgatis. Sed ut noue¬
ritis quia de illa loquor: quid addo: Sicut
enim habet pater uitam in semetipso: sic ide¬
dit & filio uitam habe in semet ipso. Hȩc ui¬
ta quod pater est quod filius est: ad quid ꝑ¬
tinet: ad animã an ad corpus: Non enim
uitam illam sapientiȩ sentit corpus. s mens
racionalis. Nam nec omĩs anima potest
sentire sapientiã. Habet enim & pecus ani¬
mã: s peccoris anima non potest sentire
sapientiam. Ergo anima humana potest
sentire istam uitã. quã habet pat̾ in semet¬
ipso. & dedit filio habere uitam in semet¬
ipso: quia illuro est lum̃ uerũ quod inlu¬
minat ñ omnẽ animã. sed ominẽ hominẽ

Expanded text:
oquor de vita vitae corporum, id est, de animarum, in quibus est vita corporum: nam scio esse corpora in monumentis jacentia, scio et corpora vestra in monumentis futura; nondum de illa resurrectione loquor: de ista loquor, in ista resurgite, ne ad poenam in illa resurgatis. Sed ut noveritis quia de illa loquor, quid addo? Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso. Haec vita quod Pater est, quod Filius est, ad quid pertinet? ad animam, an ad corpus? Non enim vitam illam sapientiae sentit corpus, sed mens rationalis. Nam nec omnis anima potest sentire sapientiam. Habet enim et pecus animam; sed pecoris anima non potest sentire sapientiam. Ergo anima humana potest sentire istam vitam quam habet Pater in semetipso, et dedit Filio vitam habere in semetipso; quia illud est verum lumen quod illuminat, non omnem animam, sed omnem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
tris: iusti autem in uitã ȩternã. de qua alio
loco dicit. hec est autẽ uita eterna. ut cognos¬
cant te unum uerum dm̃. & quẽ misisti iħm
xp̃m. Tunc ibi apparebit: qui cũ informa d̃i
esset non rapinam arbitratus ẽ. esse equalis
dõ. Tunc se ostendet: quomͦ se dilectorib
suis ostensurum ꝓmisit. Qui eñ diligit me
ait. mandata mea custodit: & qui diligit
me diligetur a patre meo. et ego diligam eũ:
& ostendam me ipsũ illi. Quib loquebatur
p̾sens eis erat: sed formã serui uidebant. formã
autem dĩ non uidebant. Per ium̃tum ad sta.¬
bulũ ꝑducebant᷑ curandi: sed sanati uide¬
bunt. quia ostendam me ipsũ inquit illis.
quomͦ ostendit᷑ ȩqualis patri cũ dicit phili¬
ppo. qui uidet me uidet &e patrem. feria

Expanded text:
tris; justi autem in vitam aeternam : de qua alio tris; justi autem in vitam aeternam : de qua alio loco dicit, Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Tunc ibi apparebit qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo : tunc se ostendet quomodo se dilectoribus suis ostensurum promisit. Qui enim diligit me, ait, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi. Quibus loquebatur, praesens eis erat: sed formam servi videbant; formam autem Dei non videbant. Per jumentum ad stabulum ducebantur curandi, sed sanati videbunt; quia ostendam, inquit, meipsum illi. Quomodo ostenditur aequalis Patri? Cum dicit Philippo, Qui me
Abbreviated transcription (Latin):
separam᷑ non locis s morib: affectib. deside¬
riis. fide. spe. caritate. Simul enim cũ ini.¬
quis uiuimus: sed ñ una ẽ. uita omĩum.
In occulto dirimim᷑. in occulto separamͦ: quo¬
modo grana in area. ñ quomͦ grana in hor¬
reo. Et separantur grana in area. ce miscen¬
tur. Separant᷑ cum apalea expoliantur: mi¬
scentur quia ñdũ uentilantur. Tunc aꝑta
erit separatio. sicut moꝵ sic & uite. sicut sa¬
pientiȩ ita et corporũ. Eunt qui benc fecer̃
uiuere cum angłis đi. qui male egerunt tor¬
queri cũ diabolo & angłis enis: & transiet
forma serui. Ad hoc enĩ presentabitur ut
faciat iuditium: post uiditiũ ꝑget hinc. ducet
secũ corpus cui caput est. & offeret regnũ dõ.
Tunc plane uidebitur forma illa di. quȩ ñ po¬
tuit uideri ab iniquis: quoꝵ uisioni forma
serui exhibenda erat. Dicit &e alibi. Sic ibunt
isti in ambustionẽ ȩternam. de quib dã sinis.¬

Expanded text:
separamur non locis, sed moribus, affectibus, desideseparamur non locis, sed moribus, affectibus, desideriis, fide, spe, charitate. Simul enim cum iniquis vivimus; sed non una vita est omnium: in occulto dirimimur, in occulto separamur; quomodo grana in area, non quomodo grana in horreo. Et separantur grana in area, et miscentur: separantur, cum a palea exspoliantur; miscentur, quia nondum ventilantur. Tunc aperta erit separatio, sicut morum, sic et vitae; sicut sapientiae, ita et corporum. Ibunt qui bene fecerunt, vivere cum Angelis Dei: qui male egerunt, torqueri cum diabolo et angelis ejus. Et transiet forma servi. Ad hoc enim se praesentaverat ut faceret judicium: post judicium perget hinc, ducet secum corpus cui caput est, et offeret regnum Deo . Tunc plane videbitur forma illa Dei, quae non potuit videri ab iniquis, quorum visioni forma servi exhibenda erat. Dicit et alibi sic: Ibunt isti in ambustionem aeternam de quibusdam sinis
Abbreviated transcription (Latin):
donem monum̃toꝵ & expressionẽ ꝓcessioĩs
de monum̃tis: aꝑte intelligimus corporũ re
surreccionẽ. Audient om̃s uocem eius & ꝓce¬
dent. Et ubi iuditium: si om̃s audient ce
om̃s procedent: Quasi totum confusum ẽ.
nichil uideo discretum. Certe accepisti po¬
testatem iudicandi quia filius hominis es:
ecce aderis in udicio resurgent corpora. de
ipso iudicio dic aliquid hoc est de discretione
bonors or malors. Et hoc audi. Qui bene
fecerunt in resurrectionẽ uitȩ: qui male ege¬
runt in resurrationẽ uidicii. Suꝑius cũ de
resurrectione mentiũ &. animarum loquere¬
tur: numqͥd fecit discretionẽ: S om̃s qui
audient uiuent: quia obaudiendo iiuent.
At uero resurgendo &e procedendo de monu¬
mentis. non om̃s ad uitam ȩternã ibunt. s qͥ
bene fecerunt: qui autem male ad uidiciũ.
Hic enim iudiciũ propęna posuit: &e erit
dirẽptio. & ñ qualis modo est. Nam & mͦ

Expanded text:
tione monumentorum, et expressione processionis tione monumentorum, et expressione processionis de monumentis, apesurrectionem. 18. Audient omnes vocem ejus, et procedent. Et ubi judicium, si omnes audient, et omnes procedent? Quasi totum confusum est; nihil video discretum. Certe accepisti potestatem judicandi, quia filius hominis es; ecce aderis in judicio, resurgent corpora: de ipso judicio dic aliquid, hoc est de discretione malorum et bonorum. Et hoc audi: Qui bona fecerunt, in resurrectione vitae; qui mala egerunt, in resurrectionem judicii. Superius cum de resurrectione mentium et animarum loqueretur, numquid fecit discretionem? Sed omnes qui audient, vivent; quia obaudiendo vivent. At vero resurgendo et procedendo de monumentis, non omnes ad vitam aeternam ibunt, sed qui bene fecerunt: qui autem male, ad judicium. Hic enim judicium pro poena posuit. Et erit diremptio, et non qualis modo est. Nam et modo
Abbreviated transcription (Latin):
laboramus propter uos: collaborare ñ debe¬
tis propt̃ eosdem uos: Suꝑius gͦ cũ dice¬
ret uenit hora & adderet et nc̃ est: quid
subiecit: Quando mortui audient uocẽ
filu dĩ: et qui audierint uiuent. Non dixit
om̃s mortui audient & qui audierint uiuẽt:
mortuos enĩ iniquos uolebat intelligi. Et nũqͥd
om̃s iniqͥ obȩdiunt euglio : Aꝑte dicit apłs:
sed non onĩs obediunt ȩugłio. Tam̃ qui audiũt
uiuent: quia om̃s qui obaudiunt eugl̃io tran.¬
sient ad uitam ȩternã ꝑfidem. ñ tamen om̃s
obȩdiunt. Et hoc nunc est. At uero in fine:
om̃s qui sunt in monum̃tis hoc est iusti & in¬
iusti. audient uocem eius & procedent. Quo.¬
modo noluit dicere & uiuent. Om̃s enim
procodent: sed ñ om̃s uiuent. In eo quippe qͦd
supra dixit & qui audierint uiuent: in ipsa
ob auditione uitam ȩternã intelligi uoluit¬
& beatam.quã non om̃s habebunt qui de-
monum̃tis procedent. Iam gͦ & ꝑ cõmemora¬

Expanded text:
laboramus propter vos, collaborare non debelaboramus propter vos, collaborare non debetis propter eosdem vos? Superius ergo cum diceret, Venit hora, et adderet, et nunc est, quid subjecit? Quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Non dixit, Omnes mortui audient, et qui audierint vivent: mortuos enim iniquos volebat intelligi. Et numquid omnes iniqui obaudiunt Evangelio? Aperte dicit Apostolus, Sed non omnes obaudiunt Evangelio . Tamen qui audiunt, vivent; quia omnes qui obaudiunt Evangelio, transient ad vitam aeternam per fidem: non tamen omnes obaudiunt, et hoc nunc est. At vero in fine, omnes qui sunt in monumentis, hoc est justi et injusti, audient vocem ejus, et procedent. Quomodo noluit dicere, et vivent? Omnes enim procedent, sed non omnes vivent. In eo quippe quod supra dixit, Et qui audierint vivent; in ipsa obauditione vitam aeternam intelligi voluit et beatam, quam non omnes habebunt qui de monumentis procedent. Jam ergo et commemora
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ. sed quȩ fucura ẽ. ut resurgant corpora. Ex
pressius hoc dicat: ut calumpniã hereticus ne¬
gator resurrectionis corꝑis non inueniat. quã-¬
quã iam intellectus elucescat. Cum suꝑius
dictum esset uenit hora addidit & nunc ẽ:
modo ait uenit hora. & ñ addidit et nc̃ est.
Tam̃ om̃s ansas om̃s clauiculas calumpni¬
arũ. om̃s nodos laqueoꝵs. Aꝑta ueritate dis¬
rumpat. Nolite mirari hoc: quia uenit ho-¬
ra inqua om̃s qui in monum̃tis sunt. Quid
euidentius quid expressuise Corpora sunt in
monum̃tis: animȩ non sunt in monum̃tis.
nec iustorũ nec iniquoꝵ. Iusti anima in sinu
abrahe fuit. iniqui anima apud inferos tor¬
quebat᷑: in monumento nec illa nec ista. Su¬
perius quando ait uenit hora & nunc ẽ. ob¬
secro intendite. nostis fr̃s quia ad panẽ uen-¬
tris cum labore ꝑuenitur: quando magis
ad panem m̃tis: Cũ labore statis & auditis:
s nos cũ maiore stamus & loquimur. Si

Expanded text:
mae; sed quae futura est, ut resurgant corpora. 17. mae; sed quae futura est, ut resurgant corpora. 17. Expressius hoc dicat, ut calumniam haereticus negator resurrectionis corporis non inveniat: quanquam jam intellectus elucescat. Cum superius dictum esset, Venit hora; addidit, et nunc est: modo autem, Venit hora; non addidit, et nunc est. Tamen omnes ansas, omnes claviculas calumniarum, omnes nodos laqueorum aperta veritate disrumpat. Nolite mirari hoc; quia venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt. Quid evidentius? quid expressius? Corpora sunt in monumentis: animae non sunt in monumentis, nec justorum, nec iniquorum. Justi anima in sinu Abrahae fuit, iniqui anima apud inferos torquebatur : in monumento, nec illa, nec illa. Superius quando ait, Venit hora, et nunc est; obsecro, intendite. Nostis, fratres, quia ad panem ventris cum labore pervenitur; quanto magis ad panem mentis? Cum labore statis, et auditis; sed nos cum majore stamus, et loquimur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ & iniquors. nec licet ut iniqui dm¬
uideant. beati enim mundo corde qm̃ ipsi
dm̃ uidebunt : talis apparebit iudex qualis
uideri possit &e abeis quos coronaturꝰ est &
ab eis quos dampnaturus est. Forma ergo
serui uidebit᷑: occulta erit forma dĩ occultꝰ
erit in seruo filius di. & apparebit filius
hominis. quia potestatem dedit ei & iudici¬
um facere quia filius hominis. Et quia ipse
solus apparebit informa serui. pater antem
ñ apparebit quia ñ est indutus forma serui:
ideo suꝑius ait pater non uidicat quẽ quã.
sed omẽ iudicũ dedit filio. B̾ene gͦ dilatũ
est: ut ipse eẽt. expositor qui propositor. Su¬
perius enĩ occultũ erat: nunc iam ut arbi¬
tror manifestum ẽ. quia dedit ei pocestatẽ
&e iudiciũ facere. quia pater ñ iudicat quẽ quã.
formam uenturũ est quã non habet pater. Et
quale uidicium: Nolite mirari hoc: quia ue¬
nit hora non ea quȩ nc̃ est ut resuigant ani-¬

Expanded text:
justorum et iniquorum, nec licet ut iniqui justorum et iniquorum, nec licet ut iniqui videant Deum; Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt ; talis apparebit judex, qualis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est. Forma ergo servi videbitur, occulta erit forma Dei. Occultus erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis est. Et quia ipse solus apparebit in forma servi, Pater autem non apparebit, quia non est indutus forma servi; ideo superius ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Bene ergo dilatum est, ut ipse esset expositor qui propositor. Superius enim occultum erat; nunc jam, ut arbitror, manifestum est quia dedit ei potestatem et judicium facere, quia Pater non judicat quemquam, formam futurum est, quam non habet Pater. Et quale judicium? Nolite mirari hoc; quia venit hora: non ea quae nunc est, ut resurgant ani
Abbreviated transcription (Latin):
dedit ei potestatem & iudicium facere: quia
uenit hora non addidit & nunc ẽ. Ergo horã
quandã uult in sinuare in fine scłi. Hora aũt¬
nunc ẽ. ut resurgant mortui: hora erit in
fine scłi. ut resurgant mortui. Sed resurgans
nunc in mente: tunc in carne. Resurgant nẽ
in mente ꝑ uerbũ dĩ filium dĩ: resurgant
tunc incarne ꝑ uerbũ dĩ carnẽ factũ filiũ
hominis. Neq enim ad iudiciũ uiuoꝵ &
mortuoꝵ pater ipse uenturus ẽ: nec tamen
recedit a filio pater. Q uomͦ ergo non ipse
uenturus est: Quia ñ ipse uidebit᷑ in iudi.¬
cio: uidebunt in quẽ pupunxerunt. forma
illa erit uidex: quȩ stecit sub iudice. Illa u¬
dicabit quȩ iudicata est. Iudicata ẽ. enĩ iniq:
iudicabit iustȩ. Uenit gͦ forma serui: & ipsa
apparebit. Et enĩ forma dĩ quomͦ appare¬
bit iustis & iniquis: Nam si iudiciũ nonfi¬
eret nisi inter solos iustos: appareret tanqͣm
iustis forma di. Quia uͦ iuidiciũ futurũ est

Expanded text:
it ei potestatem et judicium facere. Quia venit hora. Non addidit, et nunc est: ergo horam quamdam vult insinuare in fine saeculi. Hora nunc est ut resurgant mortui, hora erit in fine saeculi ut resurgant  Aug., resurgant nunc in mente, tunc in carne. Resurgant nunc in mente per verbum Dei, Filium Dei: resurgent tunc in carne per Verbum Dei, carnem factum filium hominis. Neque enim ad judicium vivorum et mortuorum Pater ipse venturus est, nec tamen recedit a Filio Pater. Quomodo ergo non ipse venturus est? Quia non ipse videbitur in judicio. Videbunt in quem compunxerunt . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice. Illa judicabit quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Veniet ergo forma servi, et ipsa apparebit. Etenim forma Dei quomodo appareret justis et iniquis? Nam si judicium non fieret nisi inter solos justos, appareret tanquam justis forma Dei: quia vero judicium futurum est
Abbreviated transcription (Latin):
erint alii morientur: et alii uiuent: sed om̃s
qui audierint uiuent. quia om̃s qui obȩdi¬
erint uiuent. Ecce uidemus resurrectionẽ
mentis: non gͦ amutamus de fide resurrec.¬
tionẽ carnis. Et nisi tu dnẽ iħu dixeris eã:
quẽ opponemus contradictorib: Om̃s enĩ
sectȩ quȩ se aliquam religionẽ hominib in.¬
serere presumpserunt. non negauerunt istam
mentiũ resurrectionẽ: ne diceret᷑ eis.Si non
resurgit anima: quare michi loqueris. quid
in me facere uis: Si non facis ex deteriore
meliorem. quare loqueris: si non facis ex ini.¬
quo iustum quare loqueris: Si aũt facis ex
miquo iustum. ex impio pium. ex stulto sapi.¬
entem: fateris resurgere animã meã si tibi
obtemꝑauero. si tibi credidero. Uolentes gͦ
credi sibi om̃s qui insticuerunt alicuius ȩtiã
false religionis sectam: negare istam resurre¬
ctionem mentiũ non potuerunt. Om̃s de illa
consenserunt: sed multi carnis resurrectio.¬

Expanded text:
erint alii morientur, et alii vivent; sed omnes erint alii morientur, et alii vivent; sed omnes qui audierint vivent, quia omnes qui obedierint vivent. Ecce videmus resurrectionem mentis: non ergo amittamus fidem de resurrectione carnis. Et nisi tu, Domine Jesu, dixeris eam, quem opponemus contradictoribus? Omnes enim sectae, quae se aliquam religionem hominibus inserere praesumpserunt, non negaverunt istam mentium resurrectionem: ne diceretur eis, Si non resurgit anima, quare mihi loqueris? quid in me facere vis? si non facis ex deteriore meliorem, quare loqueris? si non facis ex iniquo justum, quare loqueris? si autem facis ex iniquo justum, ex impio pium, ex stulto sapientem, fateris resurgere animam meam, si tibi obtemperavero, si tibi credidero. Volentes ergo sibi credi omnes qui instituerunt alicujus etiam falsae religionis sectam, negare istam mentium resurrectionem non potuerunt; omnes de illa consenserunt: sed multi carnis resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
cipando efficeris uiuens. Resurge a morte tua
ad uitam tuam. qui est ds tuus: &e transi a mor¬
te in uitam ȩternã. Habet enim uitã eternan
pater in semet ipso: & nisi filiũ talem generaret
qui haberet uitam insemet ipso. ñ sicut pater
suscitat mortuos & uiuificat. sic &e filius quos
uellet uiuificaret. Quid gͦ de illa resurreccio.¬
ne corporise Nam &e isti qui audiunt &e iniuius:
unde nisi audiendo uiuunt : Amicus enuim
sponsi stat & audit eum: & gaudio gaudet
propt̾ uocem sponsi. non propt̃ uocem suam.
hoc est participando. ñ existendo. Audiunt
& uiunt et om̃s qui audiunt uiuunt: quia
om̃s qui obediunt uiuunt. Dic aliquid dnẽ
etiam de resurrectione carnis. Fuerunt enĩ
qui eam negarent. & dicerent quia ista sola
est resurrectio quȩ fit ꝑfidem. cuiꝰ resurrecti¬
onis mͦ dominus fecit cõmemorationẽ. & in¬
flãmauit nos. quia quidã mortui audiunt
uocem filii dĩ & uiuunt. Non eoꝵ qui audi¬

Expanded text:
cipando efficeris vivens. Resurge a morte tua cipando efficeris vivens. Resurge a morte tua in vitam tuam, qui est Deus tuus; et transi a morte in vitam aeternam. Habet enim vitam aeternam Pater in semetipso; et nisi Filium talem generaret, quiificat, sic et Filius quos vellet vivificaret. 14. Quid ergo de illa resurrectione corporis? Nam isti qui audiunt et vivunt, unde, nisi audiendo, vivunt? Amicus enim sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi , non propter vocem suam; hoc est, participando, non existendo audiunt et vivunt: et omnes qui audiunt, vivunt; quia omnes qui obediunt, vivunt. Dic aliquid, Domine, etiam de resurrectione carnis. Fuerunt enim qui eam negarent, et dicerent quia ista sola est resurrectio quae fit per fidem. Cujus resurrectionis modo Dominus fecit commemorationem, et inflammavit nos, quia quidam mortui audient vocem Filii Dei, et vivent. Non eorum qui audi
Abbreviated transcription (Latin):
tur habere uitam. Si enim participando hab̃et
uitam: posset & amittendo esse sine uita. Hoc
infilio ne accipias: ne cogites. ne credas. Manet
gͦ pater uita. manet & filius uita: pater uita
in semet ipso non afilio. filius uita in semet¬
ipso s apatre: a patre genitus ut esset uita in
semet ipso. pater uero ñgenitus uita in semet¬
ipso. Nec minorem filiũ genuit qui crescendo
fieret ȩqualis : non enim ad sui ꝑfectionẽ ab¬
uitus ẽ. tempore. ꝑ quẽ ꝑfectum creata sunt
tempora. Ante omĩa tempora patri coeternus
est. Non enim umquã pater sine filio. Eteruꝰ
autem pater: gͦ coȩternus & filius. Quid tu
anima: Mortua eras. amiseras uitam: audi
patrem ꝑfilium. surge recipe uitam. ut in eo
recipias uitam quã non habes inte. qui habet
uitam in semetipso. Uiuificat gͦ te pater & filiꝰ:
& agitur prima resurrectio. quando resurgis
ad participandã uitam quod tu non es & parci¬

Expanded text:
tur habere vitam. Si enim participando haberet tur habere vitam. Si enim participando haberet vitam, posset et amittendo esse sine vita: hoc in Filio ne accipias, ne cogites, ne credas. Manet ergo Pater vita, manet et Filius vita: Pater vita in semetipso, non a Filio; Filius vita in semetipso, sed a Patre. A Patre genitus ut esset vita in semetipso: Pater vero non genitus vita in semetipso. Nec minorem Filium genuit, qui crescendo fieret aequalis. Non enim ad sui perfectionem adjutus est tempore, per quem perfectum creata sunt tempora. Ante omnia tempora Patri coaeternus est. Non enim unquam Pater sine Filio: aeternus autem Pater est; ergo coaeternus et Filius. Quid tu, anima? Mortua eras, amiseras vitam, audi Patrem per Filium. Surge, recipe vitam; ut in eo recipias vitam quam non habes in te, qui habet vitam in semetipso. Vivificat ergo te Pater, et Filius; et agitur prima resurrectio, quando resurgis ad participandam vitam quod tu non es, et parti
Abbreviated transcription (Latin):
filio ut habet eam insemet ipso: tanꝙͣ diceret
pater qui est uita in semet ipso genuit filiũ
qui esset uita in semetipso. Pro eo enĩ quod
est genuit. uoluit intelligi dedit: tanquã si
cuiquã diceremus dedit tibi d̃s esse. Eui de¬
dit: Si alicui iam existenti dedit ẽẽ: non
ei dedit esse quia erat antequã ei daretur qui
posset acciꝑe. Cumgͦ audis dedit tͥ ẽẽ: non eras
qui acciꝑes. & existendo accepisti ut esses. Dedit
structor domui huic ut esset. Sed quid ei dedit:
Ut domus esset. Cui dedit: Huic domui:.
Quid ei dedit: Ut domus esset. Quomodo
potuit dare domui ut domus eẽt: Et enĩ si
domus erat: cui daret ut domus esset quando
iam domus erat: Quid ẽ. gͦ dedit ei ut domꝰ
esset: Fecit ut domus esset. Quid gͦ filio de-¬
dit: Dedit ei ut filius ẽẽt. genuit ut uita ẽẽt:
hoc est dedit ei uitam habere in semetipso. ut
esset uita ñ egens uita. ne participando intelliga.¬

Expanded text:
Filio, ut haberet eam in semetipso; tanquam diceret, Filio, ut haberet eam in semetipso; tanquam diceret, Pater qui est vita in semetipso, genuit Filium qui esset vita in semetipso. Pro eo enim quod est genuit, voluit intelligi dedit. Tanquam si cuiquam diceremus, Dedit tibi Deus esse. Cui dedit? Si alicui jam existenti dedit esse, non ei dedit esse; quia erat, antequam ei daretur, qui posset accipere. Cum ergo audis, Dedit tibi esse, non eras qui acciperes, et existendo accepisti ut esses. Dedit structor domui huic ut esset. Sed quid ei dedit? Ut domus esset. Cui dedit? Huic domui. Quid ei dedit? Ut domus esset. Quomodo potuit dare domui ut domus esset? Etenim si domus erat; cui daret, ut domus esset, quando jam domus erat? Quid est ergo, Dedit ei ut domus esset? Fecit ut domus esset. Quid ergo Filio dedit? Dedit ei ut Filius esset, genuit ut vita esset: hoc est, Dedit ei habere vitam in semetipso, ut esset vita non egens vita, ne participando intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ accedendo uiuitis. recedendo morimini:
ñ erat in uob uita ur̃a. Ipsa ẽ. enim uita ur̃a:
quȩ est lux ur̃a. Qm̃ apud te est fons uitȩ: &
in lumine tuo uidebimus lum̃. Non gͦ sicut
anima aliquid aliud ẽ. antequã illuminet᷑.¬
& fit melius cũ illuminat᷑ participatione me-¬
lioris: ita & ũbum dĩ filius dĩ aliquid aliud
erat antequã acciperet uitam ut participando
habeat uitam. s uitam habet in semetipso. ac
ꝑ hoc ipse est ipsa uita. Quid gͦ ait dedit filio
uitam habe in semet ipso: Breuiter dixerim:
genuit filiũ. Neq enim erat sine uita. & acce¬
p̾it uitam: sed nascendo uita ẽ. Pater uita est
ñ nascendo: filius uita ẽ. nascendo. Pater de
nullo patre: filius de deo patre. Pater quod ẽ.
a nullo ẽ: quod autẽ pater est propt̃ filiũ est.
Filius uͦ & qd filius est propt̾ patrem ẽ: et
quod est apatre est. Et hoc gͦ dixit uitam decdit

Expanded text:
Si ergo accedendo vivitis, recedendo morimini; Si ergo accedendo vivitis, recedendo morimini; non erat in vobis vita vestra. Ipsa est enim vita vestra, quae est lux vestra. Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . 13. Non ergo sicut anima aliquid aliud est antequam illuminetur, et fit melius cum illuminatur participatione melioris; ita et Verbum Dei, Filius Dei, aliquid aliud erat antequam acciperet vitam, ut participando habeat vitam: sed vitam habet in semetipso; ac per hoc ipse est ipsa vita. Quid ergo ait, Dedit Filio vitam habere in semetipso? Breviter dixerim, Genuit Filium. Neque enim erat sine vita, et accepit vitam; sed nascendo vita est. Pater vita est non nascendo; Filius vita est nascendo. Pater de nullo patre, Filius de Deo Patre. Pater quod est, a nullo est: quod autem Pater est, propter Filium est. Filius vero et quod Filius est, propter Patrem est; et quod est, a Patre est. Hoc ergo dixit, Vitam dedit
Abbreviated transcription (Latin):
uero uita eiꝰ est d̾s: quomͦ cũ ipsa ẽ. in corꝑe.
p̃stat illi uigorem. decorẽ. mobilitatẽ. officia
menbroꝵ: sic cum uita eius ds in ipsa ẽ. prestat
illi sapientiã. pietatem. iusticiã. caritatẽ. A dͣ est gͥ
quod prestatur corpori de anima: aliud quod pre¬
statur animȩ de dõ. Uiuificat: & uiuificat᷑. Mor¬
tua uiuificat: si ipsa ñ uiuificat᷑. Ueniente itaq
uerbo & infuso audientib. factis q illis ñ solũ
audientib sed ȩtiam obedientib: resurget anima
a morte sua ad uitam suã. hoc est ab iniquitate.
ab insipientia. ab impietate ad dm̃ suũ qui est
illi sapientia. iusticia. claritas. Resurgat ad illũ:
illuminet᷑ ab illo. Accedite inquit ad eũ. Et qͥd
nobis erit: Et illuminamini. Si gͦ accedendo
illuminamini: & recedendo tenebramini: nõ
erat in uobis lumen ur̃m sed indõ ur̃o. Acce-¬
dite ut resurgatis: si recesseritis moriemini.

Expanded text:
vero vita ejus est Deus, quomodo cum ipsa est in corpore, vero vita ejus est Deus, quomodo cum ipsa est in corpore, praestat illi vigorem, decorem, mobilitatem, officia membrorum; sic cum vita ejus Deus in ipsa est, praestat illi sapientiam, pietatem, justitiam, charitatem. Aliud est ergo quod praestatur corpori de anima; aliud quod praestatur animae de Deo: vivificat, et vivificatur; mortua vivificat, si ipsa non vivificatur. Veniente itaque verbo et infuso audientibus, factisque illis non solum audientibus, sed etiam obedientibus, resurgit anima a morte sua ad vitam suam; hoc est, ab iniquitate, ab insipientia, ab impietate ad Deum suum, qui est illi sapientia, justitia, claritas. Surgat ad illum, illuminetur ab illo. Accedite, inquit, ad eum. Et quid nobis erit? Et illuminamini . Si ergo accedendo illuminamini, et recedendo tenebramini; non erat in vobis lumen vestrum, sed in Deo vestro. Accedite, ut resurgatis: si recesseritis, moriemini.
Abbreviated transcription (Latin):
tam: & si non ostendit se sapientẽ. piã. iustã.
Nisi enĩ uiueret. corpus ñ moueret: pedibus
gressum. manib opus. oculis intuitũ. aurib
distinctionẽ uocũ non moueret. His itaq
oꝑib uiuere se ostendit: es esse aliquid qđ
sit corꝑe melius. Sed num qͥd his oꝑib sapi¬
entem. piam. iustam se ostendit Nonne am¬
bulant: oꝑant᷑. uident. audiunt. loquunt᷑¬
& stulti et impii & in iustie Cum uero se eri¬
git ad aliquid quod ipsa non ẽ. & quod supra
ipsam ẽ. & a quo ipsa ẽ: ꝑcipit sapientiã. iusti¬
ciam. pietatem. sine quib cũ esset mortua erat.
nec uitam habebat qua ipsa uiueret. sed qua
corpus uiuificaret. Aliud ẽ. enĩ in anima un.¬
de corpus uiuificat᷑: aliud unde ipsa uiuifi¬
catur. Melius quippe ẽ. quã corpus: sed me¬
lius quã ipsa ẽ. ds. Est gͦ ipsa. etiam si sit in¬
sipiens. in iusta. impia. uita corporis. Quia

Expanded text:
tam, etsi non se ostendit sapientem, piam, justam. tam, etsi non se ostendit sapientem, piam, justam. Nisi enim viveret, corpus non moveret; pedibus gressum, manibus opus, oculis intuitum, auribusdistinctionem vocum non moveret. His itaque operibus vivere se ostendit, et esse aliquid quod sit corpore melius: sed numquid his operibus, sapientem, piam, justam se ostendit? Nonne ambulant, operantur, vident, audiunt, loquuntur et stulti, et impii, et injusti? Cum vero se erigit ad aliquid quod ipsa non est, et quod supra ipsam est, et a quo ipsa est, percipit sapientiam, justitiam, pietatem: sine quibus cum esset, mortua erat, nec vitam habebat qua ipsa viveret, sed qua corpus vivificaret. Aliud est enim in anima unde corpus vivificatur, aliud unde ipsa vivificatur. Melius quippe est quam corpus; sed melius quam ipse est Deus. Est ergo ipsa, etiamsi sit insipiens, injusta, impia, vita corporis. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
tur aliquod nebulũ discutiendũ: non defi-¬
ciamus. intenti sinus. pascua m̃tis sunt: nõ
fastidiamus ut uiuamus. Ecce inquis fateris
ipse quod uitam pater filio dedit. ut habeat
eam quidẽ in semetipso. sicut pater habet in¬
tam in semet ipso: non indigens ille. ñ indi¬
gens & istȩ. ut sit ille uita sit &e istȩ. et utrũꝙ
coniunctũ una uita ñ duȩ. quia unis d̾s non
duo dii. & hoc ipsũ sit eẽ. uitã. Q uomodogͦ
dedit filio uitam pater: Non sie quasi ante
fuerit filius sine uita: atq ut uiueret apatre
accepit uitam. Nam si hoc esset: ñ haberet
uitam in semetipso. Ecce de anima loquebar.
Est enuim anima: &e si non sit sapiens ce si ñ
sit iusta. anima est: et si non sit pia. anima ẽ.
Aliud gͦ illi ẽ. esse animã: aliud uero esse
sapientem. esse iustam. esse piam. Est gͦ aliqͥd
quãꝙͣ nondũ est sapiens. ñdũ iusta. nondũ
pia. non tam̃ nichil est. ñ tam̃ nulla uita ẽ.
Nam exoꝑib quibdam suis ostendit se ui¬

Expanded text:
tur aliquod nubilum discutiendum. Non deficiamus, intenti simus: pascua mentis sunt, non fastidiamus, ut vivamus. Ecce, inquis, fateris ipse quod vitam Filio Pater dedit, ut habeat eam quidem in semetipso, sicut habet Pater vitam in semetipso, non indigens ille, non indigeat et iste; ut sit ille vita, sit et iste; et utrumque conjunctum una vita, non duae; quia unus Deus, non duo dii: et hoc ipsum sit esse vitam. Quomodo ergo dedit Filio vitam Pater? Non sic quasi ante fuerit Filius sine vita, atque ut viveret a Patre acceperit vitam: nam si hoc esset, non haberet vitam in semetipso. Ecce de anima loquebar. Est anima: etsi non sit sapiens, etsi non sit justa, anima est; etsi non sit pia, anima est. Aliud illi ergo est esse animam, aliud vero esse sapientem, esse justam, esse pium. Est ergo aliquid quo nondum est sapiens, nondum justa, nondum pia; non tamen nihil est, non tamen nulla vita est: nam ex operibus quibusdam suis ostendit se vi
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ ab errauerunt. dicentes resurrectionẽ
iam factã esse. & fidem quoꝵdã subuertunt.
Lam factam esse resurrectionẽ dicebant. s eo
modo ut alia non sparet᷑: &e reprehendebant
homiines qui sꝑabant resurectionẽ carnis. ue¬
lut iam resurrectio quȩ promissa erat creden¬
do impleretur in mente. Reprehendit eos apl̃s
Cur eos reprehendit: Nonne hoc dicebait
quod modo dñs loquebat᷑: uenit hora &
nunc est quando mortui audient uocẽ filii
dĩ. & qui audierint uiuent. Sed de uita

Expanded text:
rrectionem jam factam esse, et fidem quorumdam subvertunt . Jam factam esse resurrectionem dicebant, sed eo modo ut alia non speraretur: et reprehendebant homines qui sperabant resurrectionem carnis, velut jam resurrectio quae promissa erat, credendo impleretur in mente. Reprehendit eos Apostolus. Cur eos reprehendit? Nonne hoc dicebant quod modo Dominus loquebatur, Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, viven
Abbreviated transcription (Latin):
sinuent. qͦs ꝓuectiores uocant. Quia gͦ ad
uitam bonaꝰ alius in puericia. alius inad¬
olescentia. alius in iuuentute. alius in
senectute. alius in decrepita ȩtate ꝑdu-¬
citur: quasi diu̾sis horis oꝑarii ad uneam

Expanded text:
sinuent quos provectiores vocant. Quia ergo ad sinuent quos provectiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam
Abbreviated transcription (Latin):
Dicunt ei. Quia nemo nos condurit. Nul¬
lus quippe ad eos patriarcha. nullus ꝓpb̃a
uenerat. Quid est dicere. ad laborem nemo
nos condurit. nͥ quia uitȩ nob̃ uias nul¬
lus p̃dicauit : Quid gͦ nos a bono oꝑe ces¬
santes in excusatione nr̃a dicturi sumus.
qui pene a matris ut̃o ad fidem uenimus.
qui u̾ba uitȩ ab ipsis cunabulis audiui-¬
Possumus uͦ & easdem diu̾sitates horarũ.:
ectã ad unumquẽq hominẽ ꝑ etatum mo-¬
menta distinguere. Mane quippe intel¬
lectus nr̃i puericia est. Hora autem t̾cia.
adolescentia intelligi potest: quia quasi
iam sol in altum ꝓficit. dum calor etatis
crescit. Sexta uͦ iiuentus est: qua uelut
in centro sol figitur. dum in ea plenitu¬
do roboris solitatiR. Nona autẽ senec¬
tus intelligitur: in qua sol uelut ab alto
are descendit. quia ea ȩtas a calore iuuen¬
tutis deficit. Undecima uͦ hora est: ea ȩtas
quȩ decrepita uł uet̾ana dicitur. Unde¬

Expanded text:
Dicunt enim: Quia nemo nos conduxit. NulDicunt enim: Quia nemo nos conduxit. Nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere: Ad laborem nos nemo conduxit, nisi, vitae nobis vias nullus praedicavit? Quid ergo nos, a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunabulis audiviPossumus vero et easdem diversitates horarum, etiam ad unumquemque hominem per aetatum momenta distinguere. Mane quippe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum. proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, 1512 dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua sol velut ab alto axe descendit, quia ea aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora ea est aetas quae decrepita vel veterana dicitur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
in qua p̾dicatores scĩ apłi missi sunt: qui
mercedem plenã & tarde uenientes accepe¬
.UIII. runt. Ad erudiendam gͦ dñs plebem suã.
quasi ad excolendã uineam suã nullo tem¬
pore desticit oꝑarios mittere: qi & prius
ꝑ patres & postmodũ ꝑ legis doctores &
suȩ mores excoluit. quasi ꝑ oꝑarios in ui¬
neȩ cultura laborauit: quãius in quolibet
modulc uł mensura quisq cum fide rec¬
ta bonȩ actionis exstitit. huius uineȩ oꝑa¬
rius fuit. Oꝑator gͦ mine. hora tercia.
serta & nona. antiquuis ille & ebraicus po-¬
płs designatur: qui in electis suis ab ipso
mundi exordio dum recta fide dm studu-¬
it colere. quasi ñ destitit in uineȩ cultu¬
ra laborare. Ad undecimam uͦ gentiles uo-¬
cantur: quib & dicitur. Quid hic statis
totadie occiosi: Qui enim transacto tam
longo mundi temꝑe. ꝓ uita sua laborare
neglexerant: quasi totadie ociosi stabant.
S pensate fis̃: quio inquisiti respondeat.

Expanded text:
In qua praedicatores sancti apostoli missi sunt, qui In qua praedicatores sancti apostoli missi sunt, qui mercedem plenam tarde venientes acceperunt. Ad erudiendam ergo Dominus plebem suam, quasi ad excolendam vineam suam, nullo tempore destitit operarios mittere; quia et prius per Patres, et postmodum per legis suae mores excoluit, quasi per operarios in vineae cultura laboravit. Quamvis, in quolibet modulo vel mensura, quisquis cum fide recta bonae actionis exstitit hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane, hora tertia, sexta et nona, antiquus ille Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Qui enim, transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Sed pensate, fratres, quid inquisiti respondeant:
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ euangłii lectio postulat: quam uolo si
possum sub breuitate ꝑstringere: ne uos
& extensa ꝓcessio. & ꝓlira expositio uideat᷑
le dicitur: qui ad excolendã uineam suã
oꝑarios conducit. Quis uͦ patrisfamilias si¬
nulitudinem rectius tenet quã conditor
nr̃. qui regit quos condidit: & electos suoᷤ
sic in hoc inundo possidet quasi subiectoᷤ
dñs in domo: Qui habet iuineã. unuu̾sam
scilicet eccłiam: quȩ ab abel usto usq ad ul¬
timum electum qui in fine mundi nascitu¬
rus est: quot scõs ꝓtulit. quasi tot palmi-¬
tes mifit. Hic itaq pat̾familias ad excolen¬
dam uineã suam. mane. hora tc̃ia. sexta.no¬
na. & undecima oꝑarios conducit: qui a
a mundi huius inicio usq ad finem. ad e¬
rudiendam plebem fidelium p̾̃dicatores
congregare ñ desistit. Mane & enĩ mundi
a noe usq ad abraham. Sexta quoq: ab
abraham usq ad moysen. Nona autem: a
moyse usq ad aduentum dnĩ. Undecima
uͦ ab aduentu diĩ usq ad finem mundi:

Expanded text:
 quam volo, si possum, sub brevitate perstringere, ne vos et extensa processio, et prolixa expositio videatur lias simile dicitur, qui ad excolendam vineam suam operarios conducit. Quis vero patrisfamilias similitudinem rectius tenet quam conditor noster, qui regit quos condidit, et electos suos sic in hoc mundo possidet, quasi suDominus in domo? Qui habet vineam, universam scilicet Ecclesiam, quia ab Abel justo usque ad ultimum electum, qui in fine mundi venturus est, quot sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Evangelicus paterfamilias ad excolendam vineam suam mane, hora tertia, sexta, nona, et undecima operarios conducit; quia a mundi hujus initio usque in finem ad erudiendam plebem fidelium praedicatores congregare non desistit. Mane etenim mundi a Noe usque Ad Abraham. Sexta quoque ab Abraham usque ad Moysem. Nona autem a Moyse usque ad adventum Domini. Undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
appellat etiam susceptorem. S considans
qd̾ mala nr̃a aspicit & portat. culpas nr̃as
tolerat. & tamen nos ꝑ penitentiam ad pre-¬
mia reseruat: noluit dm miscdem dicere.
s hanc ipsam misccłiam uocauit dicens.
cdeus mis misccłia mea. Reuocemus gͦ ante
ocłos mala quȩ fecimus: pensemus ex
quanta clei benignitate toleremur.
Consideremus quȩ sunt pietatis eius
uiscera. ut ñ solum culpas indulgeat.
sed cęleste regnum penitentib etiam
post culpas ꝓmittat ⁊ atq ex omĩb me-¬
dullis cordis dicamꝰ singłi. dicamꝰ om̃s.
ds meiis miscđia mea.¬

Expanded text:
appellat etiam susceptorem. Sed considerans appellat etiam susceptorem. Sed considerans quod mala nostra aspicit et portat, culpas nostras tolerat, et tamen nos per poenitentiam ad praemia reservat, noluit Deum misericordem dicere, sed hunc ipsam misericordiam vocavit, dicens: Deus meus misericordia mea . Revocemus ergo ante oculos mala quae fecimus, pensemus ex quanta Dei benignitate toleramur, consideremus quae sunt pietatis ejus viscera, ut non solum culpas indulgeat, sed coeleste regnum poenitentibus etiam post culpas promittat. Atque ex omnibus medullis cordis dicamus singuli, dicamus omens: Deus meus misericordia mea
Abbreviated transcription (Latin):
plenius uitȩ restitutus ñ est. Quia enĩ lon¬
gis & diuiturnis iniquitatib p̃ssus est: lon¬
go languore fatigatiur. Et durum cor ignis
purgationis durus concremat: qr diuina
dispensatione agitur. ut ꝓlixiora uicta
egritudo ꝓlixior exurat. Quis illũ um¬
quam seruari ad conu̾sionem crederet:
Quis tantã dei misccłiam considerare suf¬
ficiat:. Ecce uiuenis prauus drachonem
uidit in morte cui seruiuit in uita: nec
uidit ut uitam funditus ꝑderet. s ut
cui seruerat sciret i sciendo resisteret. ip¬
sumq resistendo suꝑaret. Et eum a quo
pruis ñ uidens tenebatiu: uidit post¬
ea ne teneretur. Quȩ gͦ lingua narrare
uiscera diuiuȩ miscdiȩ sufficiat: quis sps̃¬
ante tante pietatis diuitias ñ obͤtupescat:
has diuinȩ pietatis diuitias considerauit
rib bumana sit uita constituta: d̾m ap¬
pellauit aduitorem. Et quia a tribulati-¬
one p̃senti in requie et̃na nos suscipit:

Expanded text:
plenius vitae restitutus non est. Quia enim lonplenius vitae restitutus non est. Quia enim longis et diuturnis iniquitatibus pressus est, longo languore fatigatur, et durum cor ignis purgationis durior concremat, quia divina dispensatione agitur ut prolixiora vitia aegritudo prolixior exurat. Quis illum unquam servari ad conversionem crederet? Quis tantam Dei misericordiam considerare sufficiat? Ecce juvenis pravus draconem vidit in morte cui servivit in vita, nec vidit ut vitam funditus perderet, sed ut cui servierat sciret, sciendo resisteret, ipsumque resistendo superaret, et eum a quo prius non videns tenebatur vidit postea ne teneretur. Quae ergo lingua narrare viscera divinae misericordiae sufficiat? Quis spiritus tantae pietatis divitias non obstupescat? Has divinae pietatis divitias consideravit ribus humana sit vita constituta, Deum appellavit adjutorem; et quia a tribulatione praesenti in requiem aeternam nos suscipit,
Abbreviated transcription (Latin):
mare dicens. Ecce drachoni ad deuorandum da-
tus sum: s ꝓpt̾ ur̃am p̃sentiam deuorare ine¬
ñ potest. Quid mͥ moras facitiꝰ: Date locũ:
ut ei cleuorare me liceat. Cumq hunc fr̃s
cens. Uolo me signare: s ñ possum q a dra¬
chone p̃mor. Spumȩ oris eius faciem meã
luiͥunt: guit᷑ meum eius ore suffocatur.
Ecce ab eo mea brachia compͥmunt᷑: qui
& caput meum in suo ore absorbuit. Cũ¬
q hoc ille pallens tremens & moriens dicer&e:
cȩꝑunt fr̃s uehenĩtius orationib insistere.
& opp̃ssum drachonis p̃sentia suis p̃cib ad¬
uiuare. Cum repente lib̾atus: magnis cȩpit
uocib clamare dicens. Deo gr̃as: ecce discessit.
ecce exiit. ante orationes ur̃as fugit dracho
qui me acceꝑat. Mox autem seruiturum se
deo &. ẽẽ. monachum deuouit: atq a temꝑe
illo nunc usq febrib p̃mitur. dolorib fati¬
gatur. Morti quidẽ subtractus est: sedad¬
Ihuc

Expanded text:
mare, dicens: Ecce draconi ad devormare, dicens: Ecce draconi ad devortus sum; propter vestram praesentiam devorare non potest. Quid mihi moras facitis? date locum ut ei devorare me liceat. Cumque hic, fratcens: Volo me signare, sed non possum, quia dracone premor. Spumae oris ejus faciem meam liniunt, guttur meum ejus ore suffocatur. Ecce ab eo brachia mea comprimuntur, qui jam et caput meum in suo ore absorbuit. Cumque hoc ille pallens et tremens et moriens diceret, coeperunt fratres vehementius orationibus insistere, et oppressum draconis praesentia suis precibus adjuvare. Tunc repente liberatus, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Deo gratias; ecce discessit, ecce exiit, ante orationes vestras fugit draco qui me acceperat. Mox autem serviturum se Deo, et esse monachum devovit, atque a tempore illo nuncusque febribus premitur, doloribus fatigatur. Morti quidem subtractus est, sed adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
monasterio ut hospes habitabat: & mona-¬
chorum uitã morib fugiens. recedere a mo-¬
nasterii habitatione ñ poterat. quia qͥd uł
ageret uł unde uiueret ñ habebat. Erat eiꝰ
prauitas cunctis onerosa: s hunc om̃s ȩqua¬
nimit᷑ ꝓ frĩs eius amore tolerabant. Nam
suꝑb & lubricus siqua post hoc scłm uita
sequeretur ignorabat: irridebat uͦ siquis
illi banc p̃dicare uoluisset. Itaq cum habitu
scłari iuuebat in monasterio: u̾bis leuis. nu¬
tib instabilis. mente tumidus. ueste compo¬
situs. actione dissipatus. Ment̾e autẽ uilio
nuꝑ elapso: huius quã nostis pestilentiȩ
clade ꝑcussus est. Qui ad extremum ueni¬
ens: urgueri cepit ut animã redleret: et
ultima iam corꝑis parte p̃mortua. uitalis
uirtus insolo pectore & lingua remanse¬
rat. fr̃s aderant: eiusq exitum quantũ
deo largiente pot̾ant oratione tuebantur.
At ille subito drachonẽ ad deuorandum se

Expanded text:
monasterio ut hospes habitabat, et, monamonasterio ut hospes habitabat, et, monachorum vitam moribus fugiens, recedere a monasterii habitatione non poterat, quia vel quid ageret vel unde viveret non habebat. Erat ejus pravitas cunctis onerosa, sed hunc omnes aequanimiter pro fratris ejus amore tolerabant. Nam, superbus et lubricus, si qua post hoc saeculum sequeretur vita nesciebat, irridebat vero si quis illi hanc praedicare voluisset. Itaque cum habitu saeculari vivebat in monasterio, verbis levis, motibus instabilis, mente tumidus, veste compositus, actione dissipatus. Mense autem Julio nuper elapso, hujus quam nostis pestilentiae clade percussus est, qui, ad extremum veniens, urgeri coepit ut animam redderet. Et ultima jam corporis parte praemortua, vitalis virtus in solo pectore et lingua remanserat. Fratres aderant, ejusque exitum, in quantum Deo largiente poterant, oratione tuebantur. At ille subito ad devorandum se