comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post discedente pontifice. sub
ipsius tamen horȩ spacio. dunr
nimio labore fes sa nutaret.
uitȩ calorȩ decepta sp̃m falutis ami-¬
sit. Iteratis gͦ p̃cib: supplicantium
turba recurrit ad medicum. Tir
autem sc̃s se accusat pocius ꝑpe¬
trasse facinus quam sanitatis p̾mi-¬
um indulsisse. et extitisse homici-¬
dii reum non contulisse remediũ.
Ad bas ilicam igitur sc̃i ioħis
baptiste ubi corpus iacebat exani¬
me. populi obtentus dep̃catione
regreditur: ibiq sc̃s remigius
cum lacrimis ad pauimenta sc̃oꝵ
moratione ꝓsternitur: et reliquos
ut ita facerent adhortatur. Et
lacrimarum imbre cõ-¬
Igens suscitauit mor
quam prius sanauit.
egrotam. Apprehendens namq
manum eius: dixit. Duella in no-¬
mine dni nr̃i iħu xp̃i. surge. Quȩ
mox cum integra incolumitate
sicut ipsa postea fatebatur. ab ipsis
infernis claustris surrexit: et ad
ꝓpria feliciter remeanit. Ludoui-¬
cus decimo anno regni sui commo¬

Expanded text:
post, discedente pontifice, sub post, discedente pontifice, sub ipsius tamen hore spatio, dum nimio labore fessa nutaret, vitae calore decepta, spiritum salutis amisit. Iteratis ergo precibus supplicantum turba recurrit ad medicum. Vir autem sanctus se accusat pocius perpetrasse facinus, quam sanitatis praemium indulsisse et extitisse homicidii reum, non contulisse remedium. Ad basilicam igitur sancti Iohannnis Baptistae, ubi corpus iacebat exanime, populi obtentus deprecatione, regreditur, ibique sanctus Remigius cum lacrimis ad pavimenta sanctorum in oratione prosternitur et reliquos, ut ita facerent, adhortatur. Et, effuso lacrimarum ymbre, consurgens suscitavit mortuam, quam prius sanavit aegrotam. Apprehensam namque manu m eius, dixit: 'Puella, in domini nostri Iesu Christi surge'. Que mox cum integra incolomitate , sicut ipsa postea fatebatur, ab ipsis inferni claustris surrexit et ad propria feliciter remeavit. Pocus decimo anno regni sui, commo
Abbreviated transcription (Latin):
habitaculo nisi huius beatissimi
remigii antistitis orationibus
pos set expelli. Tunc parentes
eius cum ipsius uir̃i dĩ benedicti
litteris: hanc remorum ciuitatem
adirȩ cȩperunt. Et q̃m apud ala
et ut ferebatur carne ꝓpinqui eiꝰ
erant: cum litteris ac legatis ipsiꝰ
adbeatum remigium ꝓemunda¬
tione sepe dictȩ puelle abantiqͦ
hoste in hanc urbem illam secũ
uinctam adducentes uenerunt.
ut xp̃i ꝑ eum uirtutem aguosce¬
rent inpurgatione so qutam p̃scie-¬
rant inconfessione latronis. Bea¬
tus autem remigius cum dnitur-¬
na reluctacione se non eẽ ad tan-¬
tum opus dignum assereret. et
consueta pacientia repugnaret.
p̃cibus ẽ. populi supplicantis eui¬
ctus: ut orationem ꝓ ipsa funde-
ret. et parentum lacrimis condo-
tus. uerbi p̃cepit imꝑio: ut imi¬
quus p̃do ꝑquod ingressus fu¬
erat discederet. et xp̃i famulam
relaxaret. Itaq cum nimio uo-¬
mitu. et obsceno fetore: ꝑ os quo
intrauit egressus ẽ. Sed paulo

Expanded text:
habitaculo, nisi huius beatissimi habitaculo, nisi huius beatissimi Remigii antistitis, orationibus posset expelli. Tunc parentes eius cum ipsius viri Dei Benedicti litteris hanc Remorum civitatem adire coeperunt. Et quoniam apud Alaret, ut ferebatur, carne propinqui eius erant, cum litteris ac legatis ipsius ad beatum Remigium pro emundatione sepe dictae puelle ab antiquo hoste in hanc urbem, illam secum vinctam adducentes, venerunt, ut Christi per eum virtutem agnoscerent in purgatione subolis, quam prescierant confessione latronis. Beatus autem Remigius cum diuturna reluctatione se non esse ad tantum opus dignum assereret et consueta patientia repugnaret, precibus est populi supplicantis evictus, ut orationem ret . et parentum lacrimis condoletus uerbi precipit . im| perio ut iniquus predo per quod ingressus fuerat discederet et Christi famulam relaxaret. Itaque cum nimio vomitu et obsceno fetore per os quo intravit egressus est. Sed paulo
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi semina. ut ꝑ pacientiam
referrent fructum intempore
suo. Quędam puella aburbe
tholosa p̃claris orta natalib:
ab infancia maligni sp̃c tene-¬
batur obsidione cap̃tiua. Quam
cum tenero amore diligerent
piissimi genitores: ad sc̃i petri
sepulchrum in romanam urbẽ
cum plurima multitudine et
multa deuocione duxerunt.
Ineis dem namq partib erat
tunc uir uitȩ uenerabilis. gr̃a
et nomine benedictus: plurimis
esfulgens uirtutib. Cuius famã
audientes puelle parentes adeun-¬
dem dĩ seruum illam ꝑduxer̃.
Qui multis ieiuniis et orationib
ꝓipsius emundatione ab infestis¬
simo demone laborans: dñi poten¬
tiam studuit exorare. Quam cum
nulla potuisset int̃cessione purga¬
re. nec abipsa callidi dȩmonis ui-¬
rus ualuisset expellẽre: multis
ac ualidissimis exorcis mis ad¬
iuratus. hoc responsumant auus
hostis redddidit diuini nominis
obtestatione constrictus. quod
nunquam alterius de eodem

Expanded text:
verbi semina, ut per patientiam verbi semina, ut per patientiam referrent fructum in tempore suo. SedTolosa, preclaris orta natalibus, ab infantia maligni spiritus tenebatur obsidione captiva. Quam cum tenero amore diligerent piissimi genitores, ad sancti Petri sepulchrum in Romanam urbem cum plurima multitudine et multa devotione duxerunt. In eisdem namque partibus erat tunc vir vitae venerabilis, gratia et nomine Benedictus, plurimis effulgens virtutibus. Cuius famam audientes ipsius puellae parentes, ad eundem Dei servum illam perduxerunt. Qui multis ieiuniis et orationibus pro ipsius emundatione ab infestissimo demone laborans, Domini potentiam studuit exorare. Quam cum nulla potuisset intercessione purgare nec ab ipsa callidi daemonis virus valuisset expellere, multis ac validissimis exorcismis adiuratus, hoc responsum antiquus hostis reddidit, divini nominis obtestatione constrictus, quod numquam alterius de eodem
Abbreviated transcription (Latin):
et beati petri melemento instabi-¬
li solidi gressus iussione dñi exti¬
terunt. licet diuerso modo. non
et inueterib legimus historiis. qͥa
in sc̃a ciuitate ierłm seruatur
lapis durissimus. in quo mon¬
strantur pia redentoris uesti-¬
gia. quando ante pilatum iudi-¬
cem constitit. cuius cordi faxo
duriori exigentibus culpis eius
uerba imprimi nequiuerunt.
Et silicib imp̃ssis uestigiis ser-¬
ui sui remigii contra maliciã
diaboli cuius menbrum pilatꝰ
etitit pugnaturi dignatus est
demonstrare quia dedit el sicut
dncipulis suis in carnis p̃sentia
dixerat potestatem calcandi su-¬
pra omnem uirtutem inimici:
uerum et in hoc facto gracia suȩ
potentiȩ uoluit demonstrare.
quam speciosi sunt pedes euan-¬
gelizantrum pacem euangelizan-¬
cium bona. ꝑ quem auferebat
a duris corde. et ablaturus
erat abinfidelib francis corda
lapidea. et dabat ꝑtinacib atq
daturus erat infidelib corda
mollia. ad recipiencda diumni

Expanded text:
et beati Petri in elemento instabiet beati Petri in elemento instabili solidi gressus iussione Domini extiterunt, licet diverso modo, non et in veris legimus hystoriis, quia in sancta civitate Hierusalem servatur lapis durissimus, in quo monstrantur pia Redemptoris vestigia, quando ante Pilatum iudicem constitit, cuius cordi saxo duriori, exigentibus culpis, eius verba imprimi nequiverunt. Et silicibus impressis vestigiis servi sui Remigii contra malitiam diaboli, cuius membrum Pilatus extitit, pugnaturi dignatus est demonstrare, quia dedit ei, sicut discipulis suis in carnis presentia dixerat, potestatem calcandi supra omnem virtutem inimici: verum et in hoc facto gratia suae potentiae voluit demonstrare, quam speciosi snnt pedes euvangelizantium pacem, euvangelizantium bona, per quem auferebat a duris corde et ablaturus erat ab infidelibus Francis corda lapidea et dabat pertinacibus atque daturus erat infidelibus corda mollia ad recipienda divini
Abbreviated transcription (Latin):
aliis clausis obciuitatis custodia
ꝓ exeuntium et᷑ introeuntium. Cõ¬
moditate indie patebat diu̾ina
potentia expulit. et alia porta ad
hoc officium deputata p̃fatam por¬
cam clausit. et ut nunquam. abali¬
quo apperiretur cum intermina-¬
tione uindicte qui illam p̃sume-¬
ret aꝑire ꝓhibuit. sicut et iosuȩ
imprecatus ẽ. ultionem de eo qui
muros hierico dĩ uirtute deiectos
denuo restauraret. Post quosdan
uͦ annos ciuis quidam nomine
fercintus secus illam portam
nens. ꝑtusum inmatheria qua
eadem porta abstrusa fuerat fecit
ꝑquem fimum suȩ curtis eiceret.
Quem mox tanta ẽ. uindicta secuta:
ut non homo non pecus clade suꝑ-¬
ueniente meadem domo reminse-¬
rit. In quo miraculo omnib dĩ gr̃a
declarauit. quod uir dei plenus fide
plus igne diumi amoris claruit:
qui seintiam tante indignationis
meritis seĩs eincit. expulit et ex¬
tinxit. In eo enim quia insiliciub
eius fuerunt impressa uestigia.¬

Expanded text:
aliis clausis ob civitatis custodiam, aliis clausis ob civitatis custodiam, pro exeuntium et introeuntium commoditate in die patebat, – divina potentia expulit, et alia porta ad hoc officium deputata, prefatam portam clausit, et ut numquam ab aliquo aperiretur, cum interminatione vindictae, qui illam presumeret aperire, prohibuit, sicut et Iosue inprecatus est ultionem de eo, qui muros Hiericho Dei virtute deiectos denuo restauraret. Post quosdam vero annos civis quidam nomine Fercintus secus illam portam manens pertusum in maceria, qua eadem porta abstrusa fuerat, fecit, per quem fimum suae curtis eiceret. Quem mox tanta est vindicta secuta, ut non homo, non pecus, clade superveniente, in eadem domo remanserit. In quo miraculo omnibus Dei gratia declaravit, quod vir Dei plenus fide plus igne divini amoris caluit, qui sevitiam tantae indignationis meritis sanctis evicit, expulit et extincxit. In eo enim, quia in silicibus eius fuerunt inpressa vestigia,
Abbreviated transcription (Latin):
tionem inbasilica beati nicasii ur-¬
bis hunis pontificis et martiris.
nam ibi tunc morabatur se ꝓstra¬
uit. Et surgens aboratione: sus-¬
piciens incęlum. ingemuit et dixit.
Ds̃ ds̃ ms̃: ad esto uoci meȩ. Et
concito cursu: ꝑ gradus ante
ipsam ȩecłiam petris compositos.
eiis uestigia: quȩ hodieq ibi ad
pmoriam diuini miraculi de-¬
uonstrantur. Et sic celeri ueloci¬
tate cucurrit: atq se igni oppo¬
suit. Statĩq ut extensa dextera
contra ignem cum inuocatione
xp̃i ñominis signum sẽȩ crucis
fecit: totum illud incendium ue¬
uit quodam reatu cognito fracta
et concisa. atq insese relisa uirtu¬
te:cepit ante uiri dĩ p̃sentiam fu-¬
gere. Quoduir dei semꝑ insequȩ¬
batur: et inter ignem et ea quȩ
adhuc erant residua. cum signo
sc̃ȩ crucis et inuocatiq̃ne xp̃i se
opponebat. Sicq totum flamina-¬
rum globum ante fugiendem: ꝑ
patentem portam. sic enim tunc
temporis uocabatur quia portis

Expanded text:
tionem in basilica beati Nicasii urtionem in basilica beati Nicasii urbis huius pontificis et martyris, – nam ibi tunc morabatur, – se prostravit, et surgens ab oratione, suspiciens in caelum, ingemuit et dixit: 'Deus, Deus meus, adesto voci meae'. Et concito cursu per gradus ante ipsam aecclesiam petris compositos fuerunt vestigia, que hodieque ibi ad memoriam divini miraculi demonstrantur. Et sic celeri volocitate cucurrit atque se igni opposuit. Statimque ut extensa dextera contra ignem cum invocatione Christi nominis signum sanctae crucis fecit, totum illud incendium, velut quodam reatu cognito, fracta et concisa atque in sese relisa virtute, copit ante viri Dei presentiam fugere. Quod vir Dei semper insequebatur et inter ignem et ea que adhuc erant residua cum signo sanctae crucis et invocatione Christi se opponebat. Sicque totum flammarum globum ante se fugientem per Patentem portam, – sic enim tunc temporis vocabatur, quia, portis
Abbreviated transcription (Latin):
exultemus in dño. Q uod factũ
cum ipsa et homines eius ꝑ cella¬
rium cognouissent. quia ut
scriptum ẽ. oꝑa dñi narrare hone¬
rificum ẽ: dixit adeum sobrina
sua. Nunc cognoui sc̃e paret
quia diuina inspiratione ad
hanc domum te hodie uocauiꝰ
ꝓpterea: de hac uilla te et ȩccle¬
siam tuam ꝑpetuo heredem ẽẽ¬
faciam. Et psentaliter ipsam
uillam adremensem ȩcclesiam
tradidit: et eidem sc̃o p̃suli inde
cartam et uestituram scđ̾m morẽ
legalem fecit. Quia uero huma
ni generis aduersarius non de¬
sistit ostendere nocendo malig¬
nitatis suȩ potentiam. immissio¬
ne sua surgentib subito flamina¬
rum globis hanc ciuitatem remo¬
rum succendit: et nimia uastaci¬¬
one orbata iam fere partem terciã
fauillis extantib concrematio
ꝑacta consumpserat. et quod resi-¬
duum erat. uictrix flamna lam-¬
bebat. Cuius rei nuntius cum
adbeatis simi remigii antistitis
ꝑuenis set auditum: ilico adora-¬

Expanded text:
exultemus in Domino'. Quod factum exultemus in Domino'. Quod factum cum ipsa et homines eius per cellerarium cognovissent, – quia, ut scriptum est, opera Domini narrare honorificum est, – dixit ad eum sobrina sua: Nunc cognovi, sancte pater, quia divina inspiratione ad hanc domum hodie te vocavi. Propterea de hac villa te et aecclesiam tuatn perpetuo heredem efaciam. Et praesentialiter ipsam illam ad Rhemensem ecctradidit et eidem sancto presuli inde cartam et vestituram secundum morem legalem fecit. Miramur, quiani generis adversarius non desistit ostendere nocendo malignitatis suae potentiam, immissione sua surgentibus subito flammarum globis, hanc civitatem Remorum succendit, et nimia vastatione oborta, iam fere partem tertiam, favillis extantibus, concrematio peracta consumpserat et quod residuum erat victrix flamma lambebat. Cuius rei nuntius eum ad beatissimi Remigii antistitis pervenisset auditum, ilico ad ora
Abbreviated transcription (Latin):
culis uł aliquid uini remanse lle¬
rat: dixit. Claude hostium:
et sta de ista parte usq dum
ego ad te reuertar. Et ꝑgens
adalteram frontem uasculi
quȩ erat secus parietem. fecit
crucem suꝑ idem uasculum
qđ erat non modice quantita¬
tis: et genua flectens adorati-¬
onem orauit dutius. et cȩpit
uinum ꝑ foramen suꝑius ꝑ
qđ idem uasculo infusum fu-¬
erat a deo redundare. ut suꝑ
pauimentum ipsius domus
largiter inundaret. Et uiro
scõ ad huc deeumbente mora-¬
cione: cellarius timore ꝑcul-¬
sus. exclamauit dicens. In no¬
mine xp̃i quis unquam tale
uidit: Quod cum auduuit sc̃s
remigius surrexit aboratione:
et p̃cepit illi ut nemini hoc indi-¬
caret. sed diceret dñe suȩ mini-¬
stris impetratum uinum se ha-¬
bere. unde ministrare ualerent.
Sc̃s uͦ dñĩ rediens adp̃fatam
sobrmam suam: consolatus est
eam dicens. Filia noli contristari.
sed spera indño et fac bonitatẽ.
et pasceris indiuiciis enis. Ha¬
bes nunc uinum: letemur et

Expanded text:
in quo aliquid vini remanserat, dixit: 'Claude ostium et sta de ista parte, usque dum ego ad te revertar'. Et pergens ad alteram frontem vasculi, que erat secus parietem, fecit crucem super idem vasculum, quod erat non modice quantitatis, et genua flectens ad orationem, oravit diutius. Et cepit vinum per foramen superius, per quod eidem vasculo infusum fuerat, adeo redundare, ut super pavimentum ipsius domus largiter inundaret. Et viro sancto adhuc decumbente in oratione, cellerarius timore perculsus exclamavit, dicens: 'ln nomine Christi, quis umquam tale vidit?' Quod cum audivit sanctus Remigius, surrexit ab oratione et precepit illi, ut nemini hoc indicaret, sed diceret dominae suae ministris, inpetratum vinum se habere, unde ministrare valerent. Sanctus vero Domini rediens ad prefatam sobrinam suam, consolatus est eam, dicens: 'Filia, noli contristari, sed spera in Domino et fac bonitatem, et pasceris in divitiis eius. Habes nunc vinum; letemur et
Abbreviated transcription (Latin):
deuotione. qui ad nos martirii
ordo ꝑuenit. Nam ꝑ succedenti-¬
um relationem rei geste memo¬
rie nundum int̾cepit obbnio.
et si pro martirib singulis. loca
singula que eos possident. uel
singule ciuitates insignia ha-¬
bentur: Nlec mimerito: quia ꝓ¬

Expanded text:
fide qua ad nos martyrii ordo peruenit. nam per succedentium relationem rei gestae memoriam nondum intercepit obliuio, etsi pro martyribus singulis loca singula quae eos possident uel singulae urbes insignes habentur, nec inmerito, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ille respondit. Nudus latrones
non timet. Et illi. Certe auint
occidi potes. Possum inquit pos¬
sum. Et ideo latrones non timeo:
quia mori ꝑatus sum. Tunc am-¬
mirari constantiam eius et fidem.
confessi sunt noctis errorem. cec&¬
tosq oculos correctiorem dein¬
ceps uitam pollicentes. Uiginti¬
et duos annos iam insolitudine
habebat. fama tamtum notus
omnib ꝑ totas palestine uulgatus
urbes. Cum interim mulier quȩ¬
dam eleuthero politana cernens
despectui se haberi a uiro obsteri.¬
litatem iam enim ꝑannos quin¬
decim nullos coniugii fructus
dederat. prima irrumꝑe ausa ẽ.
adbeatum hilarionem. Et nichil
tale suspicanti repente genibus
aduoluta: ignos ce inquit audacie
ignosce necessitati meȩ. Quid auer-¬
tis oculos: Quid rogantem fugis:
Noli me mulierem aspicere sed mi-¬
seram. Hic sexus genuit saluato¬
rem.Non habent sani opus me¬¬
dico sed qui male habent. Tandẽ
subsistit. et post tantum temꝑis
uisa muliere interrogauit causas

Expanded text:
ille respondit: Nudus latrones non timet. Et illi: Certe, aiunt, occidi potes. Possum, inquit, possum: et ideo latrones non timeo, quia mori paratus sum. Tunc admirati constantiam ejus et fidem, confessi sunt noctis errorem, caecatosque oculos, correctiorem deinceps vitam pollicentes. et duos jam in solitudine habebat annos, fama tantum notus omnibus, et per totas Palaestinae vulgatus urbes, cum interim mulier quaedam Eleutheropolitana cernens despectui se haberi a viro ob sterilitatem jam enim per annos quindecim nullos conjugii fructus dederat, prima irrumpere ausa est ad beatum Hilarionem; et nihil tale suspicanti, repente genibus ejus advoluta: Ignosce, inquit, audaciae: ignosce necessitati meae. Quid avertis oculos? quid rogantem fugis? Noli mulierem aspicere, sed miseram. Hic sexus genuit Salvatorem. Non habent sani opus medico; sed qui male habent . Tandem substitit, et post tantum temporis visa muliere, interrogavit causam
Abbreviated transcription (Latin):
hausta stilla: celeri confestim¬
refrigerio potiuntur salutis. In¬
numeris quoq et aliis modis
ibi et crebro sanantur egroti:
et multa quȩ angłice tantum lu¬
cent potestati gerimiracula com¬
ꝓbantur. Alaxime tamen eiusdẽ
die natalis cum et deꝓuinciis
circumquaq positis płus solito
conflua turba recurrit: et angłi¬
ce uirtutis maior quodãmͦ creditur
ao ẽẽ frequentia et quȩ sp̃ualiter
dixit apls et corporaliter agi uide¬
antur: quia angłi sunt administra¬
tores sp̃c in ministerium missi. ꝓpt̃¬

Expanded text:
hausta stilla, celeri confestimhausta stilla, celeri confestimrefrigerio potiuntur salutis. Innumeris quoque et aliis modis ibi crebro sanantur aegroti, et multa quae angelicae tantum congruunt potestati, geri illic miracula comprobantur, maxime tamen ejusdem die natalis, cum et de provinciis circumpositis plus solito conflua turba recurrit, et angelicae virtutis major quodammodo creditur adesse frequentia, ut quod spiritualiter dixit Apostolus, etiam corporaliter agi videatur: Quia angeli sunt administratorii spiritus in ministerium missi, p
Abbreviated transcription (Latin):
cordis quȩrere et diligere purita¬
tem. Uertex uero montis extrin¬
secus partim cornea silua tegitur.
partim uirenti planicie dilata-¬
tur. Missarum itaq celebratione
completa: magno attoniti gau-¬
dio quiq redierunt insua. Ep̃s
autem delegato ministrorum
cantorum sacerdotumq officio.
et mansione constructa: omnem
ibidem quotidie psalmorum mis¬
sarumq cursum congruo p̃cepit
ordine celebrari. Nullus autem
illuc nocturno tempore ausus ẽ.¬
ingredi: sed aurora transacta¬
ibidem matutinos cantant ym¬
nos. Exipso autem saxo quo sa¬
cra contegitur edes. ad aquilonẽ
altaris dulcis et nimium lucida
guitatim aqua delabitur: quã
incole stillam uocant. Obhoc et
uitreum uas eiusdem receptin
p̃patum: argentea pendet cate¬
na suspensum. Morisq ẽ. ppło
communicato. singulos ad hoc
uasculum accedere ꝑ gradus: do¬
numq celestis degustare liquoris.
Nam et gustu dulcis ẽ: et tactu
salubris. Deniq non nulli post
longas febrium flaminas hac¬

Expanded text:
cordis quaerere et diligere puritatem. Vertex vero montis extrinsecus partim cornea sylva tegitur, partim virenti planitie dilatatur. Missarum itaque celebratione completa, magno attoniti gaudio quique redierunt in sua. Episcopus autem delegato ministrorum, cantorum, sacerdotumque officio, et mansione constructa, omnem ibidem quotidie psalmorum, hymnorum, missarumque cursum congruo praecepit ordine cehuic nocturno tempore est ausus ingredi, sed aurora transacta matutinos ibidem cantant ymnos. Ex ipso autem saxo, quo sacra contegitur aedis, ad aquilonem altaris dulcis et nimium lucida guttatim aqua delabitur, quam incolae stillam vocant. Ob hoc et vitreum vas eiusdem receptui preparatum argentea pendit catena suspensum, morisque est populo communicato singulos ad hoc vasculum ascendere per gradus donumque caelestis degustare liquoris. Nam et gustu suavis est et tactu salubris. Denique nonnulli post longas foebrium flam
Abbreviated transcription (Latin):
potinmꝰ. nunc te currente et lon¬
ga spacia transmitente: nobis
debetur ocium. Igitur hieroni¬
mus que xp̃o dõ adolescens
nouerat. hȩc ꝑfecto eidem iam
corꝑe obtulit: uitam suam cau¬
tam. placabilem. unicam. inhere¬
mo penitentiam bethleemiticã.
Libris p̃terea suis ꝑ sex et quinqͣ¬
ginta annos sine ullo ocio apud
bethleemiticos totum repleuit
orbem: sp̃uali oꝑe irrep̃hensibilit̃
consummatis. Octauo et octoge¬
simo etatis suȩ anno: indño requi¬
euit. Bethleem eum alma tenet:
iterum uenturo dño offerendũ.
Dormunit autem beatus hiero¬
nimus: anno imꝑii theodosii
iumoris duodecimo. Omnes autẽ
anni uitȩ eius: sic colliguntur.
Ordinatus ẽ. rome prb̃r: uicesi-
trib uixit apud bethleem: in ꝓ-¬
posito suo annis quinquaginta.
et mensib sex. Omne uitȩ suȩ tẽ¬

Expanded text:
potuimus: nunc te currente et lonpotuimus: nunc te currente et longo spatia transmittente, nobis debetur otium. Igitur Hieronymus, quam Christo Deo adolescens voverat, hanc perfectam eidem jam corpore senex obtulit vitam suam, castam, placibilem, unicam in eremo poenitentiam Bethleemiticam. Libris praeterea suis per sex et quinquaginta annos sine ullo otio apud Bethleemiticos, totum implevit orbem, spiritali opere irreprehensibiliter consummatis, octavo et octogesimo aetatis suae anno in Domino requievit. Bethleem eum alma tenet, iterum venturo Domino offerendum. Dormivit autem Beatus Hieronymus anno imperii Theodosii junioris 12. Omnes autem anni vitae ejus sic colliguntur. Ordinatus est Romae Presbyter tribus vixit apud Bethleem, in proposito suo annis quinquaginta et mensibus sex. Omne vitae suae te
Abbreviated transcription (Latin):
na catholicaq correptione ro-¬
borata: magno scripta acumine
laxauit. Ad niris quoq consul¬
tum: singularem conantemq
edidit librum. Plerasq here-¬
mitarum patrumq uitas in¬
signium: ueracissimo eloquio
cexuit historiis. De mansionib
quoꝙ ifrahelitici populi: scrip¬
sit librum unum. Namq de
frugi et luxurioso filio elegan¬
ter exposuit euangelii historrã.
ita consolatoriis assertionibus
declaratam: ut unica fore arbi¬
tretur. Plurib quippe ait qui
me dicunt hoc opus inflamna¬
tum in uidie facibꝰ scribere. bre-¬
uiter respondebo: nunquã me
hereticis peꝑcisse sed omni egis.¬
se studio ut hostes ecclesiȩ mẽi
uisitandum consolandumq
hieronimum dum in labore
ẽẽt: itidem catholici seniores. Ad
beatum quoq augustinum ep̃m
secum quidem animo ineccłia ca-¬
cholicam cooꝑantem. corꝑe autẽ
inaffrica scribentem: sic inter
cȩtera scripsit. Nr̃a habuimus
tempora: et cucurrimꝰ quantũ

Expanded text:
na, Catholicaque correptione rona, Catholicaque correptione roborata, magnoque scripta acumine laxavit: juris quoque consultus singularem tonantemque edidit librum. Plerasque Eremitarum Patrum vitas insignium veracissimo eloquio texuit historiae. De Mansionibus quoque Israelitici populi scripsit librum unum; Namque de frugi et luxurioso filio eleganter exposuit Evangelii historiam, ita consolatoriis dissertionibus declaravit, ut unicam fore arbitretur. Plurimis quippe, ait, qui me dicunt hoc opus inflammatum invidiae facibus scribere, breviter respondeo, nunquam me haereticis pepercisse; sed omni egisse studio, ut hostes Ecclesiae, mei  itaque ad visitandum, consolandumque Hieronymum, dum in labore esset identidem Catholici seniores. Ad Beatum quoque Augustinum Episcopum secum quidem animo in Ecclesia Catholica cooperantem, corpore autem in Africa scribentem, sic in caetera scripsit: Nostra habuimus tempora, cucurrimus quantum
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus xp̃m canes. et contra
putant ȩccł̃iam nullos philophos
et eloquentes habuisse docto¬
res. magno subdauit ingenio:
ut sciant quanti et quales
uiri eam fundauerint. extru-¬
xerint. adornauerint. et desi¬
nant fidem nr̃am rusticȩ sim-¬
plicitatis arguere: suamq po¬
cius imꝑiciam recognoscere.
Et post pauca. Nunc quoq
misterium iniquitatis oꝑat᷑.
et garrit unusquisq quod
sentit. Ego solus sum: qui
cunctorum gloria mordeor.
Tanta deniq lassitudine fa-¬
tigatus ẽ: ut etiam instratu
suo iacens. funiculo trabe sus-¬
penso. supinisq manibus ap¬
prehenso erigeretur: ut scili-¬
cet officium monasterii ꝓ ut
poterat exhiberet. Transeurt
insqualore corꝑis uocisq tenui¬
tate: dies plurimi. De hinc hie¬
ronimus in librorum abundan¬
tia fultus: dictis suis scõ sp̃u
dedicatis. immobilem catholicȩ
contra heluidium. contraq
pelagium. et aduersus iouini-¬
anum. euidentissima uolumi¬

Expanded text:
adversus Christum canes, et contra adversus Christum canes, et contra putant Ecclesiam nullos Philosophos et eloquentes habuisse doctores, magno suda vit ingenio: ut sciant quanti et quales viri eam fundaverint, exstruxerint, adornaverint: et desinant fidem nostram rusticae simplicitatis arguere, suamque potius imperitiam recognoscere. et post pauca, nunc quoque mysterium iniquitatis operatur. Et garrit unusquisque quod sentit: ego solus sum qui cunctorum gloria mordear. Tanta denique lassitudine fatigatus est, ut etiam in stratu suo jacens, funiculo trabe suspenso, supinisque manibus apprehenso erigeretur; ut scilicet officium Monasterii prout poterat exhiberet, transeuntes in squalore corporis, vocisque tenuitate dies plurimi. Dehinc Hieronymus librorum abundantia fultus, dictis suis Sancto Spiritui dedicatis, immobilem Catholicae contra Helvidium, contraque Pelagium, et adversus Jovinianum evidentissima volumi
Abbreviated transcription (Latin):
modulatione canendum uer-¬
bum aduerbum exposuit. eũq
breuiter disseruit: et enchiri-¬
dion appellauit. duos libros
salomonis explanauit. Cantica
uͦ canticorum exorigenis inter-¬
p̃tatione: sicut et de sp̃u sc̃o
compendiosa potius quam fa¬
stidiosa explanatione: studio¬
sis lectorib int̾p̃tatus ẽ. Sede¬
na uel uaticinia a nullo quandoq
romanorum uł meminisse uł
scribere inchoasse reꝑta disse¬
libris editis cõmentatus est.
Plerasq p̃terea paull epłas:
et ioħis reuelationem disseru-¬
it. Inter has itaq numerosas
oꝑis sui paginas uniuersas
prȩfationibus prȩnotatas: qͥnq
et centum triginta uirorum
illustrium eccłiasticos scripto¬
res a passione xp̃i usq ad quar-¬
tum decimum theodosii impa-¬
toris annum inordinem digessit.
Omnesq qui de scripturis scĩs
memorie aliquid tradiderunt:
breuiter exposuit. Uerum etiã¬
et contra celsum porphirium
et iulianum. augustum. rabidos

Expanded text:
modulatione canendum, vermodulatione canendum, verbum ad verbum exposuit, eumque breviter disseruit et enchiridionem appellavit. Duos libros Salomonis explanavit: Cantica vero Canticorum ex Origenis interpretatione: sicut et de Spiritu Sam; quodque compendiosa potius quam fastidiosa explanatione studiosis lectoribus interpretatus est. Sexdena seu vaticinia a nullo quandoque Romanorum vel meminisse vel scribere inchoasse reperta, disselibris editos Commentatus est. Plerasque praeterea Pauli Epistolas, et Joannis revelationem disseruit. Inter has itaque numerosas operis sui paginas, suis universas praefationibus praenotatas, quinque et centum triginta Virorum Illustrium Ecclesiasticos scriptores a passione Christi usque ad quartum decimum Theodosii Imperatoris annum, in ordinem digessit, omnesque qui de Scripturis sanctis memoriae aliquid tradiderunt, breviter exposuit. Verum et contra Celsum, Porphyrium, et Julianum Augustum, rabidos
Abbreviated transcription (Latin):
sudore multoq labore cepissem
anelantia stridentiaq uerba re-¬
sonare. et quasi ꝑcriptam ambu-¬
lans rarũ de suꝑ lumen aspicerẽ:
impegi nouissime indanielem.
Et tanto tedio affectus sum:
ut desꝑatione subita omnem
ueterem laborem uoluissem con-¬
tempnere. Uerum ad hortante
me hebreo. et illud michi sua lin-¬
gua crebrius ingerente.labor
bar sciolus inter eos. cepi rursus¬
ẽẽ discipulus chaldaicus. Et ut
uerius fatear: usq inp̃sentem
diem magis possum sermonem
chaldaicũ legere uel intellige-¬
re quam sonare. Xp̃i itaq gr̃a
hieronimus fidem adeptus. litte¬
risq grecis ac latinis atq hebra¬
icis doctus: cuncta hebreorum
uolumina quȩ incanone conti-¬
nentur exueteri testamento ue-¬
ra editione inlatinam linguam
uertit: eaq omina comm̃tatus
ẽ. Danielem quoq chaldaico
sermone locutum: romano stilo
descripsit. Ps alterium udelicet
a soffromo postulatus. hieroni-¬
mus exhebreo canone latina

Expanded text:
sudore multoque tempore coepissem sudore multoque tempore coepissem anhelantia stridentiaque verba resonare, et quasi per cryptam ambulans, rarum desuper lumen aspicere, impegi novissime in Danielem, et tanto taedio affectus sum, ut desperatione subita omnem veterem laborem voluerim contemnere. Verum adhortante me viro Hebraeo, et illud mihi sua lingua crebrius ingerente, labor i videbar sciolus inter eos, coepi rursus discipulus esse Chaldaicus. Et ut verius fatear, usque in praesentem diem magis possum sermonem Chaldaicum legere et intelligere, quam sonare. Christi itaque gratia Hieronymus fidem adeptus, litterisque Graecis ac Latinis atque Hebraicis doctus, cuncta Hebraeorum volumina, quae in Canone continentur, ex veteri Testamento, vera Editione in linguam Latinam vertit, eaque omnia commentatus est. Danielem quoque Chaldaico sermone locutum Romano stylo descripsit. Psalterium videlicet quod a Soffronio postulatus Hieronymus ex Hebraeo Canone Latina
Abbreviated transcription (Latin):
tatem plinii. alfabetum discerẽ.
stridentia anelantiaq uerba
meditarer:. Quid inibi laboris
insumpserim. quid sustinuerim
difficultatis quotiens desꝑaue¬
rim. quociensq cessauerim᷑. et
contentione discendi rur sum
inceperim: testis ẽ. conscientia
tam mea qui passus sum. quã
eorum qui mecum duxerunt
amaro semine litterarum dul-¬
ces fructus capio. Porro librũ
damelis hebraicis quidem litte¬
ris. sed caldaico sermone con-¬
scriptum. eum hieronimus
uerteret inlatinum: hunc qui
subter annexus ẽ. habuit p̃cep.¬
torem. Memini me inquit ob
intelligentiam huius uolumi¬
nis liddeum quendam p̃cep¬
corem qui apud hebreos pe-¬
ritus habebatur: non paruis
redemisse nummis. Sed eius
doctrina si aliquid ꝓfecerim:
nescio. Hoc unum scio. non po-
sudoreq chaldeam linguam
didicerit: idem hieronimus
ita scribens atq affirmans dicit.
Ego adolescens post quintilliam
et tullii lectionem ac. flores retho¬
ricos. cum me in lingue huius
pistrinum reclusissẽm. et multo

Expanded text:
tatem Plinii, alphabetum discerem, et stridentia anmeditarer. Quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficultatis: quoties desperaverim, quotiesque cessaverim: et contentione discendi rursus incaeperim, testis est conscientia, tam mea qui passus sum, quam eorum qui mecum vitam duxamaro semine litterarum dulces frm Job Hebraicis quidem litteris, sed Chaldaico quidem sermone conscriptum, cum Hieronymus verteret in Latinum, hunc qui subter adnexus est, habuit praeceptorem: Memini me, inquit, ob intelligentiam hujus voluminis, Liddeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus habebatur, non parvis redemisse nummis. Si ejus doctrina aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non potusudoreque Chaldaeam linguam didicerit, idem Hieronymus ita scribens, atque adfirmans dicit. Ego adolescentulus post Quintiliani et Tullii lectionem ac flores Rhetoricos, cum me in linguae hujus pistrinum reclusissem, et multo
Abbreviated transcription (Latin):
murmur exercitus. et prorsus
uariarum portenta uocum.
ut ante sonitu quam aspectu
territus cederet. Intellexit demo¬
num ludibria. et ꝓuolutis genib
xp̃i crucem signat infronte. Taliq
cumdatus iacens forcius p̃liaba¬
tur: quodam modo uidere desi-¬
derans quos horrebat uidere.
et sollicitis occulis huc illucq
circũspiciens. Cum interim ex
imꝓuiso splendente luna cernit
rhedam feruentib equis suꝑ se ir¬
ruere. Cumq inclamass et iħm.
ante occulos eius repentino terre
hiatu pompa omnis absorbita
ẽ. Tunc ille. Equum et ascenso¬
rem ꝓiecit inmare. Et hi incurri¬
bus et hi mequis: nos autem in
mus. Multe sunt temptationes
eus. et die noctuq uarie demo¬
num insidie. quassi omnes narra¬
re uelim modum excedam uo¬
luminis. Quociens illi nude mu¬
lieres cubanti. quociens exurienti
largiss nne apparuerunt dapes.
Interdum orantem lupus ulu-¬
lans. et uulpecula ganniens tran¬
silunt. Psallentiq gladiatorum

Expanded text:
murmur exercitus, et rursus murmur exercitus, et rursus variarum portenta vocum, ut ante sonitu quam aspectu territus cederet. Intellexit daemonum ludibria; et provolutus genibus, Christi crucem signavit in fronte: talique matus, jacens fortius praeliabatur; quodammodo videre desiderans, quos horrebat audire, et sollicitis oculis huc illucque circumspiciens. Cum interim ex improviso, splendente luna, cernit rhedam ferventibus equis super se irruere: cumque inclamasset Jesum, ante oculos ejus repentino terrae hiatu, pompa omnis absorpta est. Tunc ille ait: Equum et ascensorem projecit in mare . Et, Hi in curribus, et hi in equis: nos autem in mur . 7. Multae sunt tentationes ejus, et die noctuque variae daemonum insidiae: quas si omnes narrare velim, modum excedam voluminis. Quoties illi nudae mulieres cubanti, quoties esurienti largissimae apparuere dapes? Interdum orantem lupus ululans, et vulpecula ganniens transilivit, psallentique gladiatorum
Abbreviated transcription (Latin):
sus eius et pubescenti corpori
solita uoluptatum incendia
suggerebat. Cogebatur cirim¬
culus xp̃i cogitare quod nesci-¬
ebat. et eius rei animo pompã
uoluere. cuius expimenta non
norat. Iratus itaq sibi et pugnis
pectus uerberans.quasi cogi¬¬
tationes cede manus poss et
excludere. Ego te inquit asel¬
le faciam non calcitrare. Nec
te ordeo alam sed paleis fame
conficiam et siti. graui onerabo
pondere ꝑ estus indicabo et
frigora ut cibum potius quã
lasciuiam cogites. Herbarum
ergo succo et paucis caricis. post
triduum uł quatriduum defi¬
cientem animam sustentabat.
orans frequenter et psallans et
rastro humum fodiens: ut ieni-¬
niorum laborem labor oꝑis
duplicaret. Simulq fis cellas
et apłi sententiam dicentis.
Qui autem non oꝑatur noN
manducet.
ic attenuatus. et intamtũ
ex hausto corpore. ut ossi-¬
bus uix hereret. Quadam no¬
cte infantum cepit audire ua¬
gitus. balatus pecudum. mu-¬
gitus boum. planctus quasi

Expanded text:
sus ejus, et pubescenti corpori sus ejus, et pubescenti corpori solita voluptatum incendia suggerebat. Cogebatur tirunculus Christi cogitare quod nesciebat, et ejus rei animo pompam volvere, cujus experimenta non noverat. Iratus itaque sibi, et pectus pugnis verberans quasi cogitationes caede manus posset excludere: Ego, inquit, aselle, faciam, ut non calcitres: nec te hordeo alam, sed paleis. Fame te conficiam et siti; gravi onerabo pondere; per aestus indagabo et frigora, ut cibum potius quam lasciviam cogites. Herbarum ergo succo et paucis caricis post triduum vel quatriduum deficientem animam sustentabat, orans frequenter et psallens, et rastro humum fodiens; ut jejuniorum laborem labor operis duplicaret. Simulque fiscellas et Apostoli sententiam, dicentis: Qui autem non operatur, non manducet : sic attenuatus, et in tantum exeso corpore, ut ossibus vix haereret. 6. Quadam nocte, infantum cepit audire vagitus, balatus pecorum, mugitus boum, planctum quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Erat autem tunc annorum qͥn¬
decim. sic nudus et armatus in
xp̃o solitudinem quȩ in septimo
miliario a mauima gaze empurio.
ꝑlitus euntib egyptum ad leuã
flectitur ingressus ẽ. Cumꝙ
ẽent cruenta latrociniis loca et
ꝓpinqui amiciq eius imminens
ꝑiłm denuntiarent: contempsit
bantur etatem. nisi quod flã-
erant gene. delicatum corpus
et tenue et adomnem inuuriã
impatiens quod leui uł frigore
uel estu posset affigi. Igitur sa-¬
et pellicium habens ependidem
quem illi beatus antonius ꝓfi¬
ciscenti dederat. sagumq rusti¬
cum. inter mare et paludem
uasta et terribili solitudine
fruebatur. quindecim. tamtũ
caricas post solis occasum
comedens qua regio latrocitnis
infamis erat. nunquam in eode
diabolus. quo se uerteret: Qui
głiabatur ante dicens incelũ
ascendam. suꝑ sidera cęli ponã
thronum meum. et ero simił
altissi moc cernebat se uincia
potuisset. Titillabat itaq sen¬

Expanded text:
Erat autem tunc annorum quinErat autem tunc annorum quindecim. Sic nudus, et armatus in Christo, solitudinem, quae in septimo milliario a Majoma Gazae emporio per littus euntibus Aegyptum, ad laevam flectitur, ingressus est. Cumque essent cruenta latrociniis loca, et propinqui amicique ejus imminens periculum denuntiarent, contempsit bantur aetatem; nisi quod flammaerant genae, delicatum corpus et tenue, et ad omnem injuriam impatiens: quod levi vel frigore, vel aestu, posset affligi. Igitur saet pelliceum habens ependyten, quem illi beatus Antonius proficiscenti dederat, sagumque rusticum, inter mare et paludem, vasta et terribili solitudine fruebatur, quindecim tantum caricas post solis occasum comedens. Et quia regio latrociniis infamis erat, numquam in eodemdiabolus? quo se verteret? Qui gloriabatur ante, dicens: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam thronum meum, et ero similis Altissimo , cernebat se vinci a potuisset. 16 5. Titillabat itaque sen
Abbreviated transcription (Latin):
sus uisendi studio ꝑrexit he-
remũ: Et statim ut eum indit.
mutato pristino habitu duobꝰ
contemplans ordinem uitȩ eius
morumq grauitatem. Quam
seuerus incorripiendis atq alacer
in exortandis esset. et ut continen¬
tiam cibiq eius asꝑitatem milla
unquam infirmitas frangeret.
Porro frequentiam eorum qui ad
passiones et impetus demonum
concurrebant.ultra non ferens
nec congruum eẽ. dicens pati N
heremo populorum ciuitatum.
sicq sibi magis incipiendum eẽ.
fortem uictorie p̃mia acciꝑe. nec¬
dum se militare cepisset reuers is
ẽ. cum quib dam monachis ad
patriam. Et parentib iam de¬
functis partem substantiȩ fratrib.
partem pauꝑib largitus ẽ. nichil
sibi omnino reseruans. Et timeis
illud de auctib aplorum ananiȩ
et saphire uel exemplum uł sup-¬
plicium. maximeb dominice¬
sententiȩ memor dicentis qui ñ
renuntiauerit omnib quȩ habet
non potest ẽẽ m̃s discipulus.

Expanded text:
sus visendi ejus studio, perrexit ad sus visendi ejus studio, perrexit ad eremum. Et statim ut eum vidit, mutato pristino habitu, duobucontemplans ordinem vitae ejus morumque gravitatem. Quam severus in corripiendis, alacer in exhortandis esset: et ut continentiam, cibique ejus asperitatem nulla umquam infirmitas frangeret. Porro frequentiam eorum, qui ad passiones aut impetus daemonum concurrebant, ultra non ferens: nec congruum esse ducens, pati in eremo populos civitatum: sicque sibi magis incipiendum esse, fortem victoriae praemia accipere: se necdum militare coepisse; reversus est cum quibusdam Monachis ad patriam: et parentibus jam defunctis, partem substantiae fratribus, partem pauperibus largitus est, nihil sibi omnino reservans, et timens illud de Actibus Apostolorum, Ananiae et Sapphirae vel exemplum, vel supplicium; maximeque Domini memor, dicentis: Qui non renuntiaverit omnibus quae habet, non potest meus esse discipulus .
Abbreviated transcription (Latin):
ni illum solitudinis calump.¬
niati huic obicientes frequen-¬
tiam. Ut qui semꝑ latuit non
fuisse: qui a multis uisus ẽ. uilis
estimetur. Tecerunt hoc et ma-¬
iores eorum quondam pharisei.
quibus nec iohis hemus atq
ieninium. nec dñi saluatoris
tur be. cibi potusq placuerunt.
Uerum destinato oꝑi imponã
manum et scilleos canes obtu
cireiter quinq milia a gaza
urbe palestinȩ ad austrum situs
ẽ. cum parentes haberet idolis
deditos: rosa ut dicitur de spinis
floruit. A quib alexandriam mis.¬
sus gramatico traditus ẽ. ibiq
quamtum patiebatur etas illa.
magna ingenii et morum docum̃ta
p̃buit inbreui. carus omnib et lo-¬
quendi arte Sartis. Quodq his
maius ẽ. omnib credens in dñm
iħ̃m non cirei furoribus non arene
sangumne. non theatri luxuria de.¬
lectabatur. sed tota illi uoluptas
udiens autem tunc celebre
nomen antonii. quod ꝑ om̃s
egypti populos ferebatur: incen-¬

Expanded text:
ni: illum solitudinis calumni: illum solitudinis calumniati, huic objicientes frequentiam: ut qui semper latuit, non 14 fuisse; qui a multis visus est, vilis existimetur. Fecerunt hoc et majores eorum quondam Pharisaei, quibus nec Joannis eremus ac jejunium, nec Domini Salvatoris turbae, cibi, potusque placuerunt. Verum destinato operi imponam manum, et Scylleos canes obturcirciter quinque millia a Gaza urbe Palaestinae ad Austrum situs est, cum haberet parentes idolis deditos, rosa, ut dicitur, de spinis floruit. A quibus missus Alexandriam, grammatico traditus est: ibique quantum illa patiebatur aetas, magna ingenii et morum documenta praebuit; in brevi charus omnibus et loquendi arte gnarus. Quodque his majus est omnibus, credens in Dominum Jesum, non circi furoribus, non arenae sanguine, non theatri luxuria delectabatur; sed tota illi voluntas  Al. voluptasne. 3. Audiens autem tunc celebre nomen Antonii, quod per omnes Aegypti populos ferebatur, incen
Abbreviated transcription (Latin):
CRIPTURUS uITAm
beati hilarionis ha-¬
bitatorem eius inuo-¬
co sp̃m scm ut qui
illi uirtutes largitus ẽ. michi
ad narrandas eas sermonem
tribuat: ut facta dictis exequen¬
tur. Eorum enim qui fecere.
uirtus ut ait crispus tainta
habetur: quamtum eam uer-¬
bis potuere extollere p̃clara
ingenia. Alexander magnus
macedo quem beluas ut par¬
dum uel hircum caprarum
damel uocat cum adachillis
tumulum ꝑuenisset: felicem
ut ait iuuenis qui magno fru
iudelicet significans. Porro mi
rus quoq si adesset. uł inuide-¬
ret materie uel succumberet.
Quamquã enimᷤ epiphanius
salamine cipri ep̃c qui cum hila¬
rione plurimum uersatus ẽ.
laudem eius breui epła scripse¬
rit quȩ uulgo legitur. tamen
aliud ẽ. locis commnunib lauda¬
re defunctum. aliud defimcti
ꝓprias narrare uirtutes. Unde
et nos fauore magis illius qͣ
mniuria ceptum abeo opus ag¬
gredientes maledicorum uo-¬
ces contempnimus. qui olim
detrahentes paulo meo. nunc
forsitan detrahent et hilario-¬

Expanded text:
cripturus Vitam beati Hilarionis, habitatorem ejus invoco Spiritum Sanctum; ut qui illi virtutes largitus est, mihi ad narrandas eas sermonem tribuat, ut facta dictis exaequentur. Eorum enim qui fecere, virtus ut ait Crispus tanta habetur, quantum eam verbis potuere extollere praeclara ingenia. Alexander Magnus Macedo, quem vel arietem, vel pardum, vel hircum caprarum Daniel vocat, cum ad Achillis tumulum pervenisset: Felicem te, ait, juvenis, qui magno fruevidelicet significans. Porro mihrus quoque si adesset, vel invideret materiae, vel succumberet. Quamquam enim sanctus Epiphanius Salaminae Cypri episcopus, qui cum Hilarione plurimum versatus est, laudem ejus brevi epistola scripserit, quae vulgo legitur; tamen aliud est locis communibus laudare defunctum, aliud defuncti proprias narrare virtutes. Unde et nos favore magis illius, quam injuria, coeptum ab eo opus aggredientes, maledicorum voces contemnimus: qui olim detrahentes Paulo meo, nunc forte detrahent et Hilario
Abbreviated transcription (Latin):
suum de hilderico dare iudiciũ.
Nam enis dissoluta conuersatio:
ommibus increuerat optimatibus.
Tunc unus exeis hoc molestius
ferens p̃ceteris. dum uenationẽ
insilua securus exerceret: eum
uulnere mortis ꝑcussit. Igitur
priusquã euenisset ut duces qͥ¬
dam duo quib iussum fuerat
scm leodegarium adduci de lu-¬
xouio eatenus demorassent: cons¬
pirauerat unus eorum minister.
ut si famulum dĩ extra luxouiũ
cerneret. eum gladii ꝑcussione
occideret. Ut enim ad hoc ꝑuen¬
tum fuit. ita cor illius intolerabi-¬
lis pauor ꝑfudit ut non solum
dixisse. sedcur etiam de dĩ famu-¬
lo tam grauia cogitasset uoce
publica confiteretur: et tremens
ri sibi abeo hanc nequitiam pre-¬
caretur: Igitur cum childeriei
mors publicata fuisset. tunc hi
qui obens nissionem exilio fue-¬
rant condempnati. tamquam
uerno tempore post hiemem
solent de cauernis uenenata ser¬
pentia ꝓcedere: quidam sine me-¬
tu fuerant reuersi. Quorum

Expanded text:
suum de Childerico dare iudicium. suum de Childerico dare iudicium. Nam eius dissoluta conversatio omnibus increverat optimatibus palatinis. Tunc unus ex eis hoc molestius ferens prae ceteris, dum venationem in silva securus exerceret, eum vulnere mortis percussit. 14. Igitur priusquam evenisset, dum duces quidam duo, quibus iussum fuerat sanctum Leodegarium abduci de Luxovio, eatenus demorassent, conspiraverat unus eorum minister, ut si famulum Dei extra Luxovio cerneret, ipsum gladii percussione occideret. Ut enim ad hoc perventum fuit, ita cor illius intollerabilis pavor perfudit, ut non solum dixisse, sed cur etiam de Dei famulo tam gravia cogitasse, voce publica confiteret, et tremens i sibi ab eo hanc nequitiam deprecaret. 15. Igitur cum Childerici mors subito nuntiata fuisset, tunc hii qui ob eius iussionem exilii fuerant condemnati, tamquam verno tempore post hiemem solent de cavernis serpentia venenata procedere, quidam sine metu fuerunt reversi: quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is hoc aliquib uel sacerdotib
ideo suadentib ut ad p̃sens eum
abira regis redderent liberum.
Nam sepe dictus rex prauoꝵ
illectus consilio eum adduci
iuxerat de luxoino: ut aduo¬
luntatem acciasantium cum
irrisione depositum pro ut
uoluissent redderet int̃fectum.
sicut quondam herodes dispo-¬
suerat uideis facere petrum ad¬
erat enim uenerabilis abbas sc̃i
simphoriani basilicȩ nomine
hermenarius cui post disces¬
sum uiri dei rex peticionibus
populi fauens augustudum
commendauerat urbem: et¬
cum uniuersis p̃cib crebro re-¬
ut eum in luxoiio ꝑmiteret
residere. nec ad expectationẽ
crudelium quos diabolus.
contra eum infurorem succen¬
derat niberet adduci. Taliter
huniscemodi p̃cibus abinter-¬
diebus adhuc exul inluxouio
residebat hebromnus monasti-¬
cho habitu tonsoratus simula¬
diam: quasi dum uterq unã
sed disparem exilii accepissent
sententiam. concordem ducerent
uitam. His ita interim gestis.
diuina non dni distulit ultio:

Expanded text:
pis vero aliquibus vel sacerdotibus ideo consentientibus, ut ad praesens eum ab ira regis redderent liberum. Nam sepedictus rex pravorum inlectus consilio, eum adduci iusserat de Luxovio, ut ad voluntatem accusantium cum inrisione depositum, prout voluissent, redderent interfectum, sicut quondam Herodis disposuerat Iudaeis facere Petrum . Aderat enim venerabilis vir abba sancti Simphoriani basilicae nomine Hermenarius, cui post discessum viri Dei rex petitionibus populi Agustidunum commendaverat urbem, cum inmensis praecibus crebro reut eum in Luxovio permitterett resedere, ne ad expectatione crudelium, quos diabolus contra eum in furore succenderat, iuberet adduci. Tandem ob huiuscemodi precibus ediebus adhuc exsul in Luxovio resedebat Ebroinus monachali habitu tonsoratus, simuladiam, quasi dum uterque unam, sed disparem exilii accepissent sententiam, concordem ducerent vitam. His interim ita gestis, divina non diu distulit ultio