comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ecẽa ceteris freqntantur ut ps̃i dauid magi¬
opere nteus testamenti sũma ꝯtineri mon¬
decem ⁊ .iiͦiͦi. scripsit ut utriq legi se ꝯsentire
insinuaret atq emuloꝵ calumpiiam di¬
lueret.ip̃m legis dei per moysen date destrue¬
torem fore ealumpniantium. eũq inodiũ
uideoꝵ trahentium quos placatos hr̃e uolẽs¬
decem ad ecẽas seripsit. Ut ueut moyses is¬
rłtco ppło apħaonis ⁊ egyptioꝵ seriutute e¬
ducto. decem mandatoꝵ doctrinam tradidit
mentoꝵ ⁊cordiam atos ꝯuementiam sig¬
naret. qͣm moyses induab tabire lapideis
simubiunctis quib legis decalogui inscrip¬
rauit bi ⁊ enim lapis reprob ꝙͣ gessit ari¬
gulus mira prestans inceus nr̃is panem sẽ¬
celestem cum typico agno ⁊iunxit finiens
panem qui noue legis sacramenti forma ẽ
duo testam̃ta figurauit. atq illa duo rimn¬
gens predẽoꝵ testamentoꝵ ꝯsonantiam de¬
elarauit. Est enim rota in medio rote. sicũ

Expanded text:
id magiopere utriusque Testamenti summa contineri mon Ideo itaque XIV scripsit, ut utrique legi se consentire insinuaret, atque aemulorum calumniam dirueret, ut ipsum legis Dei per Moysen datae destructorem esse calumniantium, eumque in odium Judaeorum trahentium; quos placatos habere volens, X ad Ecclesias scripsit. Ut sicut Moyses Israelitico populo a Pharaonis et Aegyptiorum servitute educto X mandatorum doctrinam tradidit,m concordiam atque convenientiam significaret, quam et Moyses in duabus tabulis lapideis simul junctis, quibus legis Decalogus inscripravit. Ibi enim lapis reprobatus, quem gessit angulus, mira praestans in oculis nostris, panem supercoelestem cum typico agno conjunxit, finienspanem qui novae legis sacramenti forma est, duo Testamenta figuravit, atque illa duo conjungens, praedictorum Testamentorum consonantiam declaravit. Est enim rota in medio rotae, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
pacem ⁊ finam ⁊cordiam sub manugr̃e hu¬
miliare. Modus tractaridi talis ẽ more seribe¬
tium epłas. salutatõem p̃mittit. in qua tͥa
facit. ⁊mendat enim ꝑsonam suam ⁊ nego¬
cium ⁊ auctorem negeeu in quib ꝯgeue cap¬
tat beniuolentiam. Dõst salutationem ue
utrus ꝑtis uicia arguit ostendens getiles
anaturalirõne ⁊ uideos alege exhorbitasse
dem de płib modis ostendit iusticiam ⁊ sa¬
lutem. eque irtriq ẽẽ. non ꝑ legem s perfi¬

Expanded text:
pacem et fraternam concordiam sub manu gratiae hupacem et fraternam concordiam sub manu gratiae humiliare. Modus tractandi talis est: More scribentium epistolas salutationem praemittit, in qua tria facit. Commendat enim personam suam et negotium et auctorem negotii: in quibus congrue captat benevolentiam. Post salutationem vero utriusque partis vitia arguit, ostendens gentiles a naturali ratione, et Judaeos a lege exorbitasse. Deinde pluribus modis ostendit justitiam et salutem aeque utrisque esse, non per legem, sed per fi
Abbreviated transcription (Latin):
semedium int̾posuit om̃s illoꝵ ꝯtentões
hine inde dirimens ⁊ qͣr bonus ecionator uo¬
cesoronora illos alloquens. ad unam om̃s
ꝯcordiam adduxit ostendens nłłos illoꝵ iu¬
sub peceo tenebantur. s per gram deiꝰ lib̾ati¬
sunt. ꝓ altereator ita predẽa seribit romais
ꝯfutans modo gentiles m uideos. docens ed
hũiliari ut omnia attribuant gr̃e dei. ⁊ os¬
qr non qͣi debitum iusticie rectlita ẽ sgra¬
tiuto data Quid enim ẽ gr̃a. gratũ data. do¬
nata n rectlita. Si enim tibi debebatur. arite¬
qͣm gram hr̃es. mei̾ces tͥ reccłita ẽ non gr̃a
donata. Meritoita hec epła prima ponitur
qr õium maloꝵ ut predẽm ẽ radicemꝑimit
Aisignatis rõnib operis num̾i ⁊ ordinis e¬
do tractandi exequi. Generas õium epłaꝵ¬
mat̾ia ẽ doctrina euͣngelu. intentõe monẽt
ad obediend̾ euͣngelice doctrine. pret̾hec aũ in
singuł. ꝓprias intentoes ⁊ materias reqͥrimꝰ
tentio est mcia eoꝵdem increpare ⁊ adueran

Expanded text:
se medium interposuit, omnes illorum contentiones hinc inde dirimens, et quasi bonus concionator voce sonora illos alloquens, ad unam omnes concordiam adduxit, ostendens nullos eorum susub peccato tenebantur, sed per gratiam Dei. Pro altercatione itaque praedicta scribit Romanis, confutans modo Judaeos, modo gentiles, et docens eos humiliari, ut omnia attribuant gratiae Dei, et osquia non quasi debitum justitiae reddita est, sed gratuito data. Quid enim est gratia? Gratis data, donata, non reddita. Si enim tibi debebatur, antequam gratiam haberes, merces tibi reddita est, non gratia donata. Merito itaque haec Epistola prima ponitur, quia omnium malorum, ut praedictum est, radicem perimit. Assignatis rationibus operis, numeri et ordinis Entione et modo tractandi exsequi. Generalis omnium Epa est doctrina Evangelii; intentio, monere ad obediendum evangelicae doctrinae. Praeter haec autem in singulis proprias intentiones et materias requiremutentio, vitia eorumdem increpare et ad veram
Abbreviated transcription (Latin):
dẽa sient docui fiant
ianua dilectõmi qr
per pacem manebt¬
in caritate que ẽ in
fide. ⁊ hoc adeo patre

Expanded text:
dicta sicut docui fiant,janua dilectionis, quia per pacem manein charitate quae est in fide. Et hoc, a Deo Patre
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m sexus ⁊ etates ⁊ ꝯditões morałr instrã¬
⁊ infine archippũ ꝯmonet sollicitũ nfore
suscepti ministeru. p̃mutens aũ salutati

Expanded text:
s, et sexus et conditiones moraliter instruit. In fine Archippum commonet, sollicitum fore suscepti ministerii. Praemittens autem salutati
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ⁊ quiete
quaꝵ alt̾am
notat hoc no¬
men gen̾ali appellatõe ap̃ grecos .i. quie¬
dem alt̾am ap̃ latinos .i. modicitatem
hoc enim nomen paulus cum sit appella¬
tiuum ap̃grecos. hebreos ⁊ latinos im¬
postrum apło ꝓprium fuit Qui ut ait
beda sc̃ actus. aplicos. anno passionis ⁊
resurrõnis .xͥ. ad fidem uenisse ꝓbatur. t̾¬
cio uo decrino anno post xͥ passionem a po¬
tolatum gentiũ cum barnaba ⁊ paicu
uecabłm accepisse. prius enimuocabat᷑
saulus a sauleꝑsecutore. qr sic̃ illedaiud.
ita hicecc̃am xp̃i est persecutus qũarto
dicens. Non ob aluid hoc nomen qͣntũ
mͥundetur paulus sibi elegit. insuit seo¬
primo saulus. posdea paulus dẽs ẽ. ñ qͣsi
rum id fecisse perhibetur qͥ inu̾tutib ꝓfiuẽ¬
tes mutato noĩe sunt uocatiut ẽẽnt etiã ip̃o
noĩe noui ut cephas ⁊ filii tonitrui. ⁊ hi. uñ¬
⁊ sc̃a ecc̃aiam in ꝯsuetudĩem dux̃ ut quos in
cathedra beati petri sublimat nomina eis mru¬

Expanded text:
tatis et quietis, quarum alteram notat hoc nomen generali appellatione apud Graecos, id est quietem; alteram, apud Latinos, id est modicitatem. Hoc enim nomen Paulus, cum sit appellativum apud Graecos, Hebraeos et Latinos, impositum Apostolo proprium fuit, qui, ut ait Beda super Actus apostolorum, anno passionis et resurrectionis Christi ad fidem venisse perhibetur; tertio vero decimo anno post Christi passionem apostolatum gentium cum Barnaba, et Pauli vocabulum accepisse. Prius enim vocabatur Saulus a Saule persecutore, quia sicut ille David, ita hic Ecclesiam Dei est persecutus. Quarto dicens: Non ob aliud hoc nomen, quantum mihi videtur, Paulus sibi elegit, nisi ut oprimo Saulus, postea Paulus dictus est: nec quasi rum id fecisse perhibetur, qui in virtutibus proficientes mutato nomine sunt vocati, ut essent etiam ipso nomine novi, ut Cephas, et filii tonitrui, et husia jam in consuetudinem duxit, ut quos in cathedra beati Petri apostoli sublimat, nomina eis mu
Abbreviated transcription (Latin):
Nincipia terum reqͥ¬
renda sunt prius ut
earum noticia: pleni¬
demui facilius pote¬
rit cause ratio declara¬
et. si eiuis origo discat᷑
Si ergo epłaꝵ script᷑e᷑
saice truditionem. u̾ culture diuinemã¬
data ⁊tinebantur ꝓphetica doctrina fuit
necc̃ia. que rediuuia ppłi pecẽa supplieio¬
rum denunciatẽe ꝯpesceret. atq eund̾ po¬
pulum bonoꝵ reꝓmissionib ad obediẽ¬
dum ac seruiendum deo uiuendi ꝯmo¬
r̾ane religionis orde ⁊ perfr̃e scitatis doctͥ¬
meia resecaret ⁊ post futuras q̃stiones
exclud̾et. Hu sunt panni qui ad extra¬
hendum ieremiam delacu funib ureũ¬
ligati sunt epłaꝵ si quidem dectrina. le¬
gis ⁊ ꝓphetic atq cungelit ꝯsonis testimo¬
nus uelut triplici fune cireumligata:
delacuignorantie ⁊ infidelitatis pec̃oꝵ
ad lucem gr̃e ⁊ u̾itatis eduettur. ¶nt̾ os¬

Expanded text:
incipia rerum requirenda sunt prius, ut earum notitia plenidemum facilius poterit causae ratio declarari, si ejus origo discatur. Si ergo epistolarum scripturae saicae eruditionem, ubi culturae divinae mandata continebantur, prophetica doctrina fuit necessaria, quae rediviva populi peccata suppliciorum denuntiatione compesceret, atque eumdem populum bonorum repromissionibus ab obediendum ac serviendum Domino viventi commoae religionis ordo et perfectae sanctitatis doctrvitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumligati sunt . Epistolarum siquidem doctrina, legis et prophetiae atque Evangelii consonis testimoniis, velut triplici fune, circumligata , de lacu ignorantiae et infidelitatis peccator ad lucem gratiae et veritatis educitur. Inter o
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mͦ. qr si ideo ñ est dicenda pauli ꝙ nom̃ eiꝰ
nullius eoꝵ nomine preutuuiata sit. nec ob
id quo pauli ñ ẽẽ putanda ẽ. qr diligertius
ẽ scripta. cum naturale sit unicuiq plus
ualere in sua lingua qm in peregͥna. Iã
enim hebraice. ceteras uero grece scripsit. no¬
menu̾o suum ideo premittere noluit qr he¬
breis odiosus erat eũ legis descructorẽ arbi¬
trantib. uocirra de legis atq cerimoni

Expanded text:
hoc modo: Quia si ideo non ehoc modo: Quia si ideo non enullius eorum nomine scripta sit. Nec ob id quoque Pauli non esse putanda est, quia diligentius est scripta, cum naturale sit unicuique plus valere in sua lingua quam in peregrina: illam enim Hebraice, caeteras vero Graece scripsit. Nomen vero suum ideo praemittere noluit, quia Hebraeis odiosus erat, eum legis destructorem arbitrantibus. Quocirca de legis atque caeremoni
Abbreviated transcription (Latin):
formaret. Io ⁊̃ et decẽ.⁊ iuiii. scͥpsit ut duoꝵ testa¬
mentoꝵ ꝯcordiam atq ꝯuementiam sig¬
naret. qͣm moyles induab tabur lapideis
simul iunctis quib legis deca logus insciip¬
incena cum disciplis pascha celebrans fig¬
rainit Ibi ⁊ enm lapis reprob ꝙ gessit aui¬
gulus mura prestans inoeul nris panem sẽ¬
celestem cum typrco agno ⁊ iunxit finiens
panem qui noue legis sacramenti forma ẽ
duo testam̃ta figurauit. ates ilia duo ꝯuin¬
gens predẽoꝵ testamentoꝵ ꝯsonantiam de¬
elarauit. Est enim rota in medio rote. sicũ
uidit ezechiel. ex predcĩs ita patet misteru
euidentissima rõ qua epłas .xiiii. scripsit
⁊ distincte .x ad ecc̃as .iiii. ad personas direx̃
unde quoꝵdam in sania perentitur dicenti¬
um. epłam que adhebreos scribitur. ñ fuis¬
se pauli s barnabe. uel clementis. ł tereulia¬
ta prescribr. ⁊ longe facundiore ⁊ splendidi¬
ore scilo qͣm cet̾e edita. quib sufficient᷑ redet̾

Expanded text:
 XIV scripsit, ut duorum Testamentorum concordiam atque convenientiam significaret, quam et Moyses in duabus tabulis lapideis simul junctis, quibus legis Decalogus inscrip Christus idem in coena cum discipulis Pascha celebrans figuravit. Ibi enim lapis reprobatus, quem gessit angulus, mira praestans in oculis nostris, panem supercoelestem cum typico agno conjunxit, finienspanem qui novae legis sacramenti forma est, duo Testamenta figuravit, atque illa duo conjungens, praedictorum Testamentorum consonantiam declaravit. Est enim rota in medio rotae, sicut vidit Ezechiel. Ex praedictis itaque patet mysterii evidentissima ratio, qua Epistolas XIV scripserit et distincte X ad Ecclesias, IV ad personas direxerit. Unde quorumdam insania repercutitur, dicentium Epistolam, quae ad Hebraeos scribitur, non fuisse Pauli, sed Barnabae, vel Clementis, vel Tertulliata praescribitur, et longe facundiore et splendidiore stylo quam caeterae edita est. Quibus sufficienter respondetur
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃a ceteris freqntantur ut ps̃i dauid magis¬
opere utrius testamenti suma ꝯtineri mon¬
insinuaret atq emuloꝵ calumpniam di¬
lueret. ip̃m legis dei per moysen date destrue¬
torem fore calumpniantium. en̾q inodiũ
iuideoꝵ trahentium quos placatos hr̃e uolẽs¬
decem ad ecc̃as scripsit. Ut sieut moyses is¬
rłtnco ppło aphaonis ⁊ egyptioꝵ seriutute e¬
ducto. decem mandatoꝵ dectrinam tuididit

Expanded text:
d magiopere utriusque Testamenti summa contineri moninsinuaret, atque aemulorum calumniam dirueret, ut ipsum legis Dei per Moysen datae destructorem esse calumniantium, eumque in odium Judaeorum trahentium; quos placatos habere volens, X ad Ecclesias scripsit. Ut sicut Moyses Israelitico populo a Pharaonis et Aegyptiorum servitute educto X mandatorum doctrinam tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
ut in fecistis. itas̃
⁊ plus potest dare ꝙͣ
quis m̾eatur. in¬
pleat dico. ñ int̾ce¬
nis. s ingłia et̾na
uelitaipleat di

Expanded text:
Ut mihi fecistis, ita sit  plus potest dare, quam quis mereatur. Impleat, dico, non in terrenis, sed in gloria aeterna, Vel ita, impleat, di
Abbreviated transcription (Latin):
ses qui ẽ ꝯmunis patri⁊ filio amboꝵq uni¬
o sit cum omnib nob̾ tam correctis ut per¬
seuerent quam incorrectis ut corrigantur
amus gr̃am salutis qm xp̃e donat ꝯ muni¬
eatio facit sci s. hic enim dilectos a deo ⁊ sal
tatem ut trium perfectio ꝯsumiatio sit he¬
minis insalutem. amen. Explicit seda¬

Expanded text:
s qui est communis Patri et Filio, amborumque unio, sit cum omnibus vobis, tam correctis ut perseverent, quam incorrectis ut corrigantur.amus gratiam salutis quam Christus donat, communicatio facit Spiritus sancti. Hic enim dilectos a Deo et sal commissis et charitatem, ut trium perfectio consummatio sit hominis in salutem. Amen. IN
Abbreviated transcription (Latin):
is u̾bum ẽ. s pro ⁊¬
gruentia ꝑsoneua¬
rie debet intesligi sic̃
⁊ face d̾i deus ⁊ homo¬
s deus nutu solo im
cum landib digitiˢ
excollitur ho au ad̾o¬
cum deus et gr̃e lue

Expanded text:
is verbum est, sed pro congruentia personarie debet intelligi, sicut et facere dicitur Deus et homed Deus nutu solo impcum laudibus dignis extollitur, homo autcum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tymotheus fr̃
qui iuit cũ pri¬
maepła ad cori¬
chios ⁊ renunciauit
apło omĩa que fiebã
apillos ⁊ ideo hic po¬
niturut sciant ea q̃
tymotheus scribunt
l mandant hanc e¬
plam ecẽe dei que ẽ

Expanded text:
 Timotheus frater, qui ivit cum prima Epistola ad Corinthios, et renuntiavit Apostolo omnia quae fiebant apud illos. Et ideo hic ponitur, ut sciant ea quaet Timotheus scribunt vel mandant hanc Epistolam Ecclesiae Dei, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
sine quo pater ul dat
Benedẽs. post salu¬
tationem primum
perfeĩs loquitur de tͥ¬
bulatẽe ꝓponens seex¬
lationis adeo accep¬
te ducens laudi: ꝙ a
liugnominie. ait

Expanded text:
sine quo Pater nihil dat. Benedictus. Post salutationem primum perfectis loquitur de tribulatione, proponens se exlationis a Deo acceptae, ducens laudi, quod alii ignominiae. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcribit apłs corithiis quoꝵ
quidam ꝑprecedentem epla
⁊ si primo ꝯtristati. postea tũ
emendati fu̾ant: ⁊ multa ꝓ
nomine xͥpassi. Aliqui uere
rinthioꝵ perprimam epłam correptis: c̃a
reliquoꝵ scribit hanc epłam scd̾am repel¬
lens prendo a płos ostendendo deceptr̃om
predicationis eoꝵ ⁊ se multis modis ⁊m̃dã
Notat ĩ illos in elemosiris parcos. precip̃ qͣ
correctum fornicatorem recipi ꝙ sathane t
iexemplum pacientie ꝓponit. dorens eos
ñ debere egre ferre. cum ipe ꝓalioꝵ salute
perieuł eotidie ⁊ mortisubiaceat. est gͥ intẽ¬
tio ens in hac epła: incorrectos ad utiliora¬

Expanded text:
cribit Apostolus Corinthiis, quorum quidam per praecedentem Epistolam, etsi primo contristati, postea tamen emendati fuerant, et multa pro nomine Christi passi. Aliqui vero rinthiorum per primam Epistolam correctis, causa reliquorum scribit hanc Epistolam secundam, repellens pseudoapostolos ostendendo deceptionem praedicationis eorum, et se multis modis commendans. Notat etiam illos in eleemosynis parcos. Praecipit quoque correctum fornicatorem recipi, quem Satanain exemplum patientiae proponit, docens eos non debere aegre ferre, cum ipse pro aliorum salute periculis quotidie et morti subjaceat. Est ergo intentio ejus in hac Epistola incorrectos
Abbreviated transcription (Latin):
mittit. deinde bonis per gr̃am collatis: gr̃as
deo agit. loquens perfectis. post adpassioni
tollerantiam sui exemplo inuitat. postea
uersucias eoꝵ ⁊ se multis modis ꝯm̃dat
tandem subdr morał ammonitio: cũita¬
dõẽ benedẽonis. p̃midens aũsalutatõem
c̃ pseudo sr̃biam paulum ⁊ ct coꝵ dempre

Expanded text:
mittit. Inde de bonis per gratiam collatis gratias Deo agit loquens perfectis: post ad passionis tolerantiam sui exemplo invitat; postea versutias eorum, et se multis modis commendat; tandem subditur moralis admonitio cum iteratione benedictionis. Praemittens autem salutationem, contra pseudosuperbiam Paulum, et
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatem ⁊ hoc effẽs
indicat. gandemus
testatem cum nich
puniendum hiñs
uos au poten. estis
.s. ñ timentes uidi¬
ciũ qr beneagẽtes
⁊ iucia iuincentes a
uob̾ repellitis iun¬
dictam ⁊ ñ solum
oro. Ideo absens serl¬
bo uobis hec ut pre¬
sens non agamin
nob̾ durnis quam
simala feceritis se¬
cundum põtestatẽ
ligandi ⁊ soluendi
ficemini ⁊ ñ destru¬
tur qui arguunt᷑
factis hucus cor
agite unde gaudi¬
umisit ⁊ut gaude¬
atis estote perfc̃ĩ ĩ
fide ⁊uos maiores
exhortamini ad id̾
minores ⁊nos mi¬
nores idem sapite
mmor simul pacem hete ne sit prior discor

Expanded text:
itatem, et hoc effectus indicat. Gaudemus testatem, cum nihil puniendum. Vos autem potentes estisnon timentes judicium, quia bene agentes et vitia vincentes a vobis repellitis vindictam. Et non solum oro, ideo absens scribo vobis ut praesens non agam, in vobis durius, quamsi mala faceretis, secundum potestatem ligandi et solvendi,ficemini, non destrutur qui arguunturfactis hucusque coagite unde gaudium sit, et ut gaudeatis, estote perfecti in fide, et vos majores exhortamini, ad idem minores; et vos minores idem sapite,t major et minor simul, pacem habete, ne sit prior discord
Abbreviated transcription (Latin):
di inui exit uo .i adiuuans uos ⁊ ut pax
sitint᷑ uos Salutate
nos ipos inuicem
cem inosculo
Io ⁊ sic debetis facere
sei iego ipe ⁊hoc est
qd̾ subdit. Salutat¬

Expanded text:
pax nter vos, salutate vosipsos invicem in osculo so, et sic debetis facere, et ego impero. Et quod subdit: Saluta
Abbreviated transcription (Latin):
equatis iegidũ ip¬
sumsine iege ad sa¬
lutem non suffice¬
asseritis. sicut nec
legem sine eo s ab¬
ip̃o sine lege gr̃ã ẽ
⁊ pax aquo secure¬
q̃renda est. qr ip̃e ẽ
obtulit qr ñ est aliꝰ
qui possz aperire li¬
brum insileo de tri¬
bu iida semet ip̃m¬
na hostia offeruii¬

Expanded text:
equatis legi, dum ipsum sine lege ad salutem non sumcasseritis, sicut nec legem sine eo. ipso sine lege gratia est et pax, a quo securerenda est, quia ipse est obtulit, quia non est alius qui posset aperire lbrum, nisi Leo de tribu Juda , semetipna hostia offerri
Abbreviated transcription (Latin):
mis fuisti euius sẽꝑ
sum menior hec ese
sapiens exhortatio
adult̾iora deo meo
su seq̃re seruio dico
num d̾m una fide co¬
luerunt qr una fideᷤᷤ
scĩa pura sic sit ⁊ ru¬
a ego dico noc ac di
Desiderans uid̾e te. a¬
firmatio tua ⁊ sic qͥ
gaudeo de te bono: ĩ¬
plerer gaudio de deꝑ
dero te uidere ut i¬
plear gaudio de tua
ꝑfectione. ⁊ deo qr me¬
mor sum la crimaꝵ
tuaꝵ. fieuit enim ty¬
motheus a paulo di¬
missus paratus cũ
eo ire ad oĩa pericła
ꝙ ergo presens hũit
absens teneat ego
dico accipiens .i. ha¬
Iaem

Expanded text:
nus fuisti cujus semper sim memor. Haec est sapiens exhortatio ad ulteriora. Deo meo, tu sequere. Servio, dico,num Deum vera fide coluerunt, quia una fides ntia pura, sic sit et tua. Ego, dico, nocte ac die desiderans videre te, qconfirmatio, et sic qui gaudeo de te bono, implerer gaudio de te dero te videre, ut implear gaudio, de tua perfectione, et ideo quia memor sum lacrymarum tuarum. Flevit enim Timotheus a Paulo dimissus, paratus cum eo ire ad omnia pericula. Quod ergo praesens habuit, absens teneat. Ego, dico, accipiens, id iam
Abbreviated transcription (Latin):
aseqͣntur rectam h̾utes fidei ꝑfescionẽ ⁊h̾
fruetum he̾at ap̃ deum ministerii sui frue¬
tum hẽam in nob̃ dico sicut incet̾is gentibꝰ
Exemplo cet̾aꝵ gentium lacescit illos ad fi¬
dem rectam. ꝓmptior enm fit quis ad rẽ sͥ
traditam susli multos udeat assentire se

Expanded text:
sequantur, rectam habentes fidei professionem: et hic fructum habeat apud Deum, ministerii sui. Fructum habeam in vobis, dico, sicut et in caeteris gentibus. Exemplo caeterarum gentium lacescit illos ad fidem rectam, promptior enim, fit quis ad rem sibi traditam, si illi multos videat assentiri. VE
Abbreviated transcription (Latin):
a.d.ideo uolo frue¬
tum hr̃e in om̃ib¬
qr debitor sum oĩb
euangelizare greer¬
ac barbaris .i. omni¬
b gentib grecos

Expanded text:
at: Ideo volo fructum habere in oma debitor sum omnibus evangelizare. Grac barbaris, id est omnibus gentibus. Graecos
Abbreviated transcription (Latin):
achaici. hn abip̃o apło sũt
comiisi qui precepto domin
admonitus resedit ap̃ eorĩ¬
thios per annũ unum ⁊ m̃ses .ui. docens i¬
ter eos u̾bum dei s post per pseudo mltipha¬

Expanded text:
Achaici, hi ab ipso Apostolo sunt conversi, qui praecepto Domini admonitus resedit apud Corinthios annum unum et menses sex, docens inter eos verbum Dei; sed post per pseudoa
Abbreviated transcription (Latin):
na phĩa delectabantur. ut sub noĩe xͥhus ĩ
buerentur que cc̃ria sunt fidei Inflatiqͦ
erant eo ꝙ non iret ad eos apłs. fornicato¬
rem quo qͥ uxorem pr̃is tenebat int̾ se ẽẽ
paciebantire. Sunt ⁊ alia capła ĩ suis loei
notanda de hus ⁊ hi magna cum fiducia
⁊ caritatis affe̾u scribit eis apłs aliq̃n cõ
in hac epła corinthios ab errorib ⁊ scismati¬
b ad fidem rectam: ⁊ a uiciis ⁊ alus pectis ad
bonos mores reuoeare ⁊ in eis ꝯfirmare. Mod
tał ẽ huic epłe sicut ⁊ aliis salutatõem p̾seͥ¬
bit: ⁊ nom̃ iuum ꝙ celebre erat oĩb gentib
sponit ut magr̃i nomine audito acquiescã
correctioni ⁊ qr eis uilis erat. apponit digni¬
tatis nomina ñ hũilitatis: nt seriuis. post
salutatõem ꝓdonis eoꝵ qͥboni erant int̾ eo
gras ag̾ dem de increpat illos qui de bapti¬
tis se iac̾tabant. post retrahit eos ab amore
t̾rene sapĩe. dein redarguit eos de fornicatori
qm inter se ẽe ferebant. deinde ĩ crepat eos qͥ¬

Expanded text:
phia delectabantur, ut sub nomine Christi his imbuerentur quae contraria sunt fidei. Inflati quoque erant eo quod non iret ad eos Apostolus. Fornicatorem quoque qui uxorem patris tenebat inter se esse patiebantur. Sunt et alia capitula in sut hujusmodi magna cum fiducia et charitatis affectu scribit eis Apostolus, aliquin hac Epistola Corinthios ab erroribus et schismatibus ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad bonos mores revocare, et in eis confirmare. Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos q
Abbreviated transcription (Latin):
bit apło colosensib. Colosenses aũ sunta¬
siam quib ñ ip̃e apłs predicant. s eius di¬
cipuli archippus ⁊ epafias. Archippus u̾ot̃
eis minist̾ium acceperat. epafras aũ ab eis
orumdus ab apło instructus doctrinam ar¬
chippi ꝯfirmauerat archippo ergo p̃dieante
⁊ p̾dicatõem eius epafra ⁊ firmante gr̃am¬

Expanded text:
bit apostolus Colossensibus. Colossenses autem sunt Asiani, quibus non ipse Apostolus praedicavit, sed ejus discipuli Archippus et Epaphras. Archippus vero in eos ministerium acceperat; Epaphras autem ab eis oriundus ab Apostolo instructus, doctrinam Archippi confirmaverat. Archippo ergo praedicante, et praedicationem ejus Epaphra confirmante, gra
Abbreviated transcription (Latin):
sĩuenientib ⁊ carnales obseruantias p̃di¬
cantib indubium itł uen̾at. quib potius
credendum ẽẽt un paulus euius auctorita
celebris erat qͣi medius indicat. q̃ pars po¬
modo sufficiens ẽ ad omĩa. carnaliauere
ꝓrsus impbat ut deinceps sinc̃e fidem x te¬
⁊ ẽ intentio eius in hac epła ꝯfirmare. co¬
Lo senses meadem fide ⁊ dotrina qm a dis¬
cipuł eius acceꝑant ⁊ ñ in aliquo pret̾ xp̃m
spem ponendam ẽẽ doce. Modus tractandi
tał ẽ solito more salutatẽem p̃mitit. qͣ
premissa de bonis eoꝵ gr̃as agit ⁊ fidem ⁊
dilectõem eoꝵ ꝯmendans orat ut perficiã¬
tur in xp̃o. ciuus beneficia ⁊ primatũ sed
utram naturam ⁊m̃dat. Dein sui mistħ
dignitatẽm ⁊memorans. mouet ne ꝑ phi¬
losophiam uellegis cerimonias sedueti a
suscepti minisceru p̃mutens aũ salutati¬
uss. S onemait. Paulus.

Expanded text:
antias praedicantibus, in dubium illis venerat, quibus potius credendum esset. Unde Paulus, cujus auctoritas celebris erat, quasi medius judicat quae pomodo sufficiens est ad omnia. Carnalia vero prorsus improbat, ut deinceps sincere fidem Christi teEt est intentio ejus in hac Epistola confirmare Colossenses in eadem fide et doctrina, quam a discipulis ejus acceperant, et non in aliquo praeter Christum spem ponendam esse docere. Modus tractandi talis est: Solito more salutationem praemittit: qua praemissa, de bonis eorum gratias agit, et fidem et dilectionem eorum commendans, orat ut perficiantur in Christo, cujus beneficia et primatum secundum utramque naturam commendat. Deinde sui ministerii dignitatem commemorans, monet ne per philosophiam vel legis caerimonias seducti, a suscepti ministerii. Praemittens autem salutationem, ait: Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
iathe autem sunt greci. Gal¬
li enim inquandam greci
ꝓrunciam olim uenientes
oluuemientes gei se miscuert. unde illa
prouincia prius gallõ grecia. deiñ gala¬
thia appellata ẽ unde cum greci acirti in¬
genu sunt. illi tñ galathe sunt stulci ⁊

Expanded text:
latae autem sunt Graeci. Galli enim in quamdam Graeciae provinciam olim venientes Graecis se miscuerunt. Unde illa provincia prius Gallograecia, deinde Galatia appellata est. Unde, cum Graeci acuti ingenii sint, illi tamen Galatae stul
Abbreviated transcription (Latin):
dociles galui. hi u̾itatem fidei ⁊ doctrine
ab aplo accepunt.s post ut uidai arẽt¬
a pseudo aplis temptatisunt multis modis
eis persuadentib ut legem euangelio ad de
b obseruantus ñ suffic̾e ad salutem. ⁊ pe¬
trum ⁊ iacobum ⁊ alios quicum dño fue¬
rant legis obseruantias cũ euangelio miᷤ¬
cuisse. ip̃m quo paulum aluid in iidea fa¬
cere: aliud ingentib predicare. hus atq hi
galathis subuerterunt adeo ut eis assen¬
tientes in legis obseruantias transirent
Ideo hos apłs reuocat adu̾itatem fideixani¬

Expanded text:
trinae ab Apostolo acceperant, sed post, ut judaizarenta pseudoapostolis tentati 141 sunt, multis modis eis persuadentibus ut legem Evangelio adderebus observantiis non sufficere ad salutem, et Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observantias transirent. Ideo hos Apostolus revocat ad veritatem fidei
Abbreviated transcription (Latin):
uenerantib s romanis tanqͣm sapienti¬
b altiori sensu ⁊ profundiorib usus est ar¬
gumentis. istũ uero uelut minus sapiẽtib
usus ẽ moderato sermone quib ⁊ dicit o
insensati galathe ut sic eos reuocaret. Est
gͥ intentio apu in hac epła galathas u̾suti¬
is psendo apłoꝵ cireumuentos ad fidei reli¬
gionem ⁊ cuangelu iutatem reduc̾e. Med̃
tai salitatõem premittit. u̾ ⁊tra detractore
quam ꝑseudo depͥmebant. post salutatõem
de leuitate eos redarguit post ꝑsonam suã
latiis ⁊mendat deinde legem moysi młtit¬
modis improbat docens eam ñ ẽẽ tenendã

Expanded text:
eron. sed Romanis tanquam sapientibus, altiori sensu et profundioribus usus est argumentis; istis vero velut minus sapientibus usus est moderato sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos revocaret. Est ergo intentio Apostoli in hac Epistola Galatas, versutiis pseudoapostolorum circumventos, ad fidei religionem et Evangelii veritatem reducere. Modus talis: salutem praemittit, ubi contra detractores, quando pseudo deprimebant. Post salutationem de levitate eos redarguit: post personam suam latius commendat. Deinde legem Moysi improbat: docens eam non esse tenendam
Abbreviated transcription (Latin):
ut inea glemur dñs suo gestans hum̃o
ꝓuirga regni nob ⁊mendauit ꝙ ẽ grande
ludibrium imptis grande misteriumpiis.
hor ergo obpbrium ⁊ deformitatemx none¬
mam qm perlidist ñ recepisses. pendebat
de hac deformitate ñ erubescamus s gaude¬
amus cum apio qui dicit seguar incruco¬

Expanded text:
ut in ea gloriemur Dominus suo gestans humero, pro virga regni nobis commendavit: quod est grande ludibrium impiis, grande mysterium piis. Hic ergo opprobrium et deformitatem Chrismam quam perdidisti non recepisses. Pendebat De hac deformitate non erubescamus, sed gaudeamus cum Apostolo, qui dicit se gloriar
Abbreviated transcription (Latin):
aduos ⁊ ꝓhibitus sum .s. uenire aduoi. aui¬
quib impedimentis deõid agerte. s puteti
ñ ergo ociõse seꝓhibitum dicit. s ⁊ cãs mo¬
raꝵ discerint. qui ⁊ hos ut se p̃parent adhor
ministrandam fore digrios se effic̾ent aiui¬
ciis carn᷑aub abstinentes ad excipiendam
qr dis pensatõe quadam. aliis quidẽ sinat
predicare u̾bum dei auiis ꝓhibeat. fres au̾
eos uocat ñsolum qr renati erant. s ĩqr e¬
ficetis per meam predicatõem.uł ut ha. fruc

Expanded text:
ad vos, et prohibitus sum venire, aliquibus impedimentis Deo id agente, AmbrosiusNon ergo otiose se prohibitum dicit, sed et causas morarum discernit, qui et hos ut se praeparent adhortministrandam fore, dignos se efficerent a vitiis carnalibus abstinentes ad excipiendam quod dispensatione quadam, aliis quidem sinat praedicare verbum Dei, aliis prohibeat. Fratres, autem eos vocat, non solum, 6 quia renati erant, sficetis per meam praedicationem; vel, ut habeam fruc
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus apl̾s. Paulus iam am̃¬
do transiturus. hanc scd̾am e¬
płam item scribit aroma de
care̾e tymotheo infirmitati¬
b ⁊ adu̾sitatib iam fatigato ut ꝯstant̾
laboret indei gr̃a sobi credita exhortant eĩ
ad marcirium multis modis ⁊ ut perse¬
nouissimis ⁊ de suo obitu. et est intento
apłi in hac epła exhortari timotheũ ad
si officu diligentẽ exẽcuteem ⁊ ad pal¬
mam martieu⁊ q̃dam ad huc add̾e de
ep̃ali officio. Modus ẽ tał primo salutat
eum desid̾ium ostendit postea monet
ad predicand̾. ⁊ ad paeĩam martiru. suo ex¬
cunt in noiussiis dieb tandem de tp̃re
resolucionis sue instanti. premitcit autẽ

Expanded text:
aulus apostolus. Paulus jam a mudo transiturus hanc secundam Epistolam item scribit a Roma de carcere Timotheo infirmitatibus et adversitatibus jam fatigato, ut constanter laboret in Dei gratia sibi credita, exhortans eum ad martyrium multis modis, et ut persede suo obitu. Et est intentio Apostoli in hac epistola exhortari Timotheum ad sui officii diligentem exsecutionem, et ad palmam martyrii, et quaedam adhuc addit de episcopali officio. Modus talis: primo salutat, eum desiderium ostendit: postea monet ad praedicandum, et ad patientiam martyrii, suo exsunt in novissimis diebus, tandem de tempore resolutionis suae instanti. Praemittit autem
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus ⁊ tymotheus. hanc¬
eplam scribit apłs philipẽ¬
sib. philppẽnses autem st̃
macedones qͥ accepto u̾bo
p̃dicationis ab apło firmi in fide fu̾unt
nec pseudo apłos recepert. uñ eos laudat
misit epła ĩqua cum presens ñ pot̾. mu¬
nit eos ⁊tra dupiex bellum .s. tribulatoꝵ
⁊ pseudo p̃dicatoꝵ ut omnia adu̾sa ꝓ x¬

Expanded text:
aulus et Timotheus. HancEpistolam scribit Apostolus Philippensibus. Philippenses autem sunt Macedones, qui accepto verbo praedicationis ab Apostolo firmi in fide fuerunt, nec pseudoapostolos receperunt. Unde eos laudat misit Epistola, in qua, cum praesens non potest, munit eos contra duplex bellum, scilicet tribulatorum et pseudopraedicatoru
Abbreviated transcription (Latin):
feert ⁊ legalia a ꝑseudo apłis nunqͣm
recipiant hus nec se apłm nominat. qr
numqͣm de xo minus uel etra eũ sensert̃
ideo ergo dignitatem suppmit. qr de eo
p̾dicatores. Modus talis more solito salu¬
tatõem premitut. dein gr̃as deo agit proeis
implorans eis maiora uõa ut ĩuircutib
crescentes ad ꝑfectoem perueniãt dem̃ ad
pacĩam tribulatõnũ monet exẽplosuit
ix postea ut sibi caueant ausutus pseu¬
do apłoꝵ. ẽandem admonitõem moraiẽ
interserit. ⁊ ꝓpe finem de gr̃a quam sibi ro¬
mam per epafroditum miserant gaude se
dicit. premittens ergo saluationẽm ait
aulus

Expanded text:
a a pseudoapostolis nunquam recipiant. Is nec se Apostolum nominat, quia nunquam de eo minus vel contra eum senserant. Ideo ergo dignitatem supprimit, quia de eo praedicatores. Modus talis: More solito salutationem praemittit, deinde gratias agit Deo pro eis, implorans eis majora bona, ut virtutibus crescentes ad perfectionem perveniant. Deinde ad patientiam tribulationum monet exei. Postea ut sibi caveant a versutiis pseudoapostolorum. Tandem admonitionem mortalem interserit, et prope finem de grmam per Epaphroditum miserant gaudere se dicit. Praemittens ergo salutationem ait: Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
n fundati s ꝯfirmati fuant
mfide eos enim ñ fundauit
apło in fide s ꝯfirmauit multa pro eis
paslus a pfidis. qui post ꝯfirmationem̃
firimnit̾ stecarit in fide ⁊ in bonis operib. hĩ
scribit apłs a roma de carc̾e pertiticum a¬
fortatoriam epłam cumult̾ius ñ ẽet eos
uisrirus ⁊ sciens eos eebonos ñ arguit de ci¬
qui cresce non possit eos adulteriora hortat᷑¬
antq suas ordinatões ⁊ p̾sertim ne ꝑfec¬
to erigat eos intimorem ostend̃. de quo
statu ad qͣm dignum uecati sunt dicens
omnia beneficia eis uel aꝑsis ꝓp̃iuel toti
humano gen̾i data per solam dei gram fo
recollata. est gͥ intentio apłi in hac epsa
ephestos mboris hĩtis ⁊ firmare ⁊ adiutͥi¬
ora ꝓnocare. nec ñ ad humilitatẽ actoem¬
q grat informare. Modus tractanditai
est de more suo salutatoem p̾mitit. deinde
gr̃as agit deo exponens prius beneficia hy¬
indulta. deinde ephesus ip̃is ostendensaqͥ

Expanded text:
n fundati, sed confirmati fuerant in fide. Eos enim non fundavit Apostolus in fide, sed confirmavit, multa pro eis passus a perfidis, qui post confirmationem firmiter steterant in fide et in bonis operibus. His scribit Apostolus a Roma de carcere per Tychicum confortatoriam Epistolam, cum ulterius non esset eos visurus: et sciens eos esse bonos, non arguit de cuqui crescere non possit, eos ad ulteriora hortatur; etantque suas ordinationes, et praesertim ne perfectio erigat eos in tumorem, ostendit de quo statu ad quem dignum vocati sunt, dicens, omnia beneficia eis vel apostolis ipsis, vel toti humano generi per solam Dei gratiam collata fore. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Ephesios in bonis habitis confirmare, et ad ulteriora provocare, nec non et ad humilitatem actionemque gratiarum informare. Modus tractandi talis est: De more suo salutationem praemittit. Deinde gratias agit Deo, exponens prius beneficia hu specialiter indulta, deinde Ephesiis ipsis ostendens a quo
Abbreviated transcription (Latin):
sit mͥ molestus ut¬
iterum cogar scrib̾e.
ieut ingreco legr̃ de cet̃o nemo¬
dico ut nemo michi molestui t cui uti¬
q ñ est facienda molestia. ego erĩ porto

Expanded text:
sit molestus, utiterum cogar scribere sicut in Graeco legitur: De caetero nemoDico ut nemo sit molestus mihi, cui utique non est facienda molestia. Ego enim porto
Abbreviated transcription (Latin):
erat om̃ib gentib p̃poniti ut magistri noĩe
audito: ad quiescant correttioi: et quia eis uił
exat apponit dignitatis nõia ñ humilitatis
ut seruus. Post salutationẽ ꝓ bonis eoꝵ qͥboni
erant int̾ eos gras agit deincie increpat illos
qui de baptistis se iactabant post retrahit oᷤ
ab amore t̾renȩ sapientiȩ deinde redarguit
eos de fornicatore. quẽ int̾ se esse ferebant de¬
inde increpat eos: qͥ sibi muicẽ inuirias et frau¬
des fatiebant. et infideliũ examina reqͥrebãt
postea instruit eos de matrimoniis et de ꝑcep.¬
tione eucaristiȩ: libi płimũ errabant et de
aliis plurib. Circa finẽ uero. subditur mora¬
ł admonitõ. P̃mittit autẽ salutationẽ dicẽs.

Expanded text:
erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 sibi invicem injurias, et fraudes faciebant, et infidelium examina requirebant. Postea instruit eos de matrimoniis, et de perceptione Eucharistiae, ubi plurimum errabant, et de aliis plurimis. Circa finem vero subditur moralis admonitio. Praemittit autem salutationem dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
nusum ex iinustroꝵ m̃itis iudicantes. Pu¬
tabant erum sacram̃ta maioris esse usus si
ꝑ bonos tractarent᷑. maioris autẽ uł minoriᷤᷤ
esse usns si ꝑ magis uł minꝰ bonos darent᷑.
Ita quoq subu̾si erant: ut et contempto apo¬
stolo de sapientib seculi se iactatent. quoꝵ ẽ
loqueritia e t̾rena philosophia delectabant᷑.
iro sub nomine xpͣi his mbuerent᷑. quȩ contra
nebat int̾ se esse paciebantur. Sunt et alia
capitula ii suis locis notancla. De his et huiꝰ
modi magna cũ fidutia ⁊ caritatis affectu
sebit eis apł. aliquando cõmonens. aliqͣ̃ndo
blaridiens. aliquando arguens. Nam multe
ctam fidem. et a scismatib eos reuocans adunita¬
tẽ. Est igit᷑ intentõ apłi in hac epła corinthios
ab errorib et scismatib ad ficdẽ rectã ⁊a utus
aliis et peccatis: ad bonos mores ꝓͣuocare et i
eis confirmare. Modus talhuic epłe sicut et
aliis salutationẽ p̃scribit ⁊ nom̃ suũ qd̾ celebre

Expanded text:
usum ex ministrorum meritis judicantes. Putabant enim sacramenta majoris esse usus, si per bonos tractarentur, majoris autem vel minoris esse usus si per magis vel minus bonos darentur. Ita quoque subversi erant ut contempto Apostolo de sapientibus saeculi se jactarent, quorum eloquentia et terrena philosophia delectabantur,  sub nomine Christi, iis imbuerentur, quae contrarer se esse patiebantcapitula in suis locis notanda. Ambrosius. De his et hujusmodi magna cum fiducia et charitatis affectu scribit eis Apostolus, aliquando commonens, aliquando blandiens, aliquando arguens. Nam multaeb erroribus ad rectam fidem et a schismatibus eos revocans ad unitatem. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Corinthios ab erroribus et schismatibus ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad bonos mores revocare, et in eis confirmare. Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre
Abbreviated transcription (Latin):
Apłs dico  hoc ñ ꝑ iram s ꝑ uoluntatẽ dei.
qa ñ illi ur̃i pseudo: qui nec missi sunt ã deo.
nec uerum est qd dicunt. Et sosthenes frater.
Nic dicit᷑ apło de eis nuntiasse. et iło eum si¬
bi in hac salutatiõe adiungit. ꝑ hoc indicanᷤᷤ¬
qd̵ ꝓ eis sollicitꝰ erat. Ecce ꝑ eum qͥ int̾ eos con¬
u̾sabatur culpas eoꝵ se scire innuit. Id̾o autẽ
frat̾ dicit quia ꝑ hoc remouet suspectionem
simstrom ab illo: ostendens qd̾ ñ malo animo
eius nuntiauit. s ex caritate  desicłio cor¬
rectionis. Paulus inꝙͣ et sostenes scribunt hãc
epłam eccliȩ di ñ hominũ. ud uos faorttis
eam. arbitrantes ministroꝵ dispensatione

Expanded text:
s dico, et hoc non per iram, sed per voluntatem Dei, quod non illi vestri pseudo qui nec missi sunt a Deo, nec verum est quod dicunt. Et Sosthenes frater. Hic dicitur Apostolo de eis nuntiasse, et ideo eum sibi in hac salutatione adjungit, per hoc indicande sollicitus erat. Ecce per eum qui inter eos conversabatur, culpas eorum se scire innuit. Ideo autem frater dicit, quia per hoc removet suspicionem sinistram ab illo, ostendens quod non malo animo de eis nuntiavit, sed ex charitate, et desiderio correctionis. Paulus, inquam, et Sosthenes, scribit hanc Epistolam Ecclesiae Dei, non hominum, ut vos facitis eam, arbitrantes minis
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit unꝗͣ esse insipiens nec unꝙͣ pot̾it nõ¬
ꝑ gratiam particeps esse sapientiȩ s sapienᷤᷤ
inmobilitate atꝙ inmutabilitate nature. li
ergo sit gloria ꝑ ap̃m. cui est honor. et glo¬
ria in secula seculor ao¬

Expanded text:
 potuit esse insipiens, nec unquam poterit per gratiam particeps esse sapientiae, sed sapiens immobilitate, atque immutabilitate naturae. Ei, ergo, sit gloria per Christum, cui est honor et gloria in saecula saeculor
Abbreviated transcription (Latin):
Coruchiĩ autẽ sunt achaici hiĩ
ab ipso apło sunt conu̾si. qui p̾cepto
dñi admonitus resedit aput choruichi¬
os et ꝑ unũ annũ et m̃ses sex docens in¬
t̾ eos uecbum di. s post pseudo multi¬

Expanded text:
Corinthii autem sunt Achaici, hi ab ipso Apostolo sunt conversi, qui praecepto Domini admonitus resedit apud Corinthios annum unum et menses sex, docens inter eos verbum Dei; sed post per
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ñ illi ur̃i pseudo: qũi nec missi sunt ã deo.
nec uerum est qđ dicunt. Et sosthenes frater
lłic dicit᷑ apło de eis nunaasse. et icło eum si¬
bi in hac salutatiõe adiungit. ꝑ hoc indicanᷤ¬
qd̵ ꝓ eis sollicitꝰ erat. Ecce ꝑ eum qͥ int̾ eos con¬
u̾sabatur culpas eoꝵ se scire mnnuit. Id̾o autẽ
frat̾ dicit quia ꝑ hoc remouet suspectionem
sinstram ab illo. ostendens qd ñ malo animo
eius nuntiauit. s ex ccritate ⁊ desicłio cor¬
rectionis. Paulus inꝙͣ et sostenes scribunt hãc
epłam eccliȩ di ñ homiaũ ut uos fatrits
eam. arbitrantes minist̾roꝵ dispensatione¬
non potuit unꝗͣ esse inbipiens nec unꝙͣ pot̾it nõ¬
ꝑ gratiam particeps esse sapientie s sapienᷤ
inmobilitate atꝙ inmutabilitote nature. Ei
ergo sit gloria ꝑ xp̃m. tui est honor. et gło¬
ria in secula seculor aoz¬

Expanded text:
quod non illi vestri pseudo qui nec missi sunt a Deo, nec verum est quod dicunt. Et Sosthenes frater. Hic dicitur Apostolo de eis nuntiasse, et ideo eum sibi in hac salutatione adjungit, per hoc indicande sollicitus erat. Ecce per eum qui inter eos conversabatur, culpas eorum se scire innuit. Ideo autem frater dicit, quia per hoc removet suspicionem sinistram ab illo, ostendens quod non malo animo de eis nuntiavit, sed ex charitate, et desiderio correctionis. Paulus, inquam, et Sosthenes, scribit hanc Epistolam Ecclesiae Dei, non hominum, ut vos facitis eam, arbitrantes minist potuit esse insipiens, nec unquam poterit per gratiam particeps esse sapientiae, sed sapiens immobilitate, atque immutabilitate naturae. Ei, ergo, sit gloria per Christum, cui est honor et gloria in saecula saeculor
Abbreviated transcription (Latin):
audito: ad quiescant corretti oĩ: et quia eis uił
exat apponit dignitatis nõia ñ humilitatis
ut seruus. Post salutationẽ ꝓ bonis eoꝵ qͥboni
erant int̾ eos gr̃as agit deinde increpat illos
qui de baptistis se iactabant post retrahit oᷤ
ab amore t̾renȩ saprentie demde redarguit
eos de fornicatore. quẽ int̾ se esse ferebant de¬
inde increpat eos: qͥ sibi inuicẽ in uirias et frau¬
des faciebant. et infideliũ examina reqͥrebãt:
postea instruit eos de matrimoniis et de ꝑcep.¬
tione eucaristiȩ: ubi płimũ errabant et de
aliis plurib. Circa finẽ uepo. subclitur mora¬
ł admonitõ. P̃miccit autẽ salutationẽ dicẽs.
aulus uocatꝰ id÷ electus a ̾o. apłs xp̃i

Expanded text:
audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 sibi invicem injurias, et fraudes faciebant, et infidelium examina requirebant. Postea instruit eos de matrimoniis, et de perceptione Eucharistiae, ubi plurimum errabant, et de aliis plurimis. Circa finem vero subditur moralis admonitio. Praemittit autem salutationem dicens: Paulus vo
Abbreviated transcription (Latin):
usum ex ininustroꝵ m̾itis iudicantes. Pu¬
tabant enum sacram̃ta maioris esse usus si
ꝑ bonos tractarent᷑. maioris autẽ uł minoriᷤ
esse usns si ꝑ magis uł minꝰ bonos darent᷑.
Ita quoq subu̾si erant: ut et contempto apo¬
stolo de sapientib seculi se iactarent. quoꝵ ẽ
loquentia et t̾rena philosophia delectabant᷑.¬
iro sub nomine xp̃i his inbuerent. quȩ contra
capitula in suis locis notanda. De his et huiꝰ
modi magna cũ fidutia ⁊ caritatis affectu
scbit eis apł. aliquando cõmonens. aliqͣndo¬
blandiens. aliquando arguens. Lam multe
ctam fidem. et a scismatib eos reuocans ad imita¬
tẽ. Est igit᷑ intentõ apłi in hac epła corithios
ab errorib et scismatib ad fidẽ rectã ⁊ a uitis
aliis et peccatis: ad bonos mores ꝓͣnocare et m
eis confirmare. Modus tał huic epłe sicut et
aliis salutationẽ p̃scribit ⁊ nom̃ suũ qd celebre
erat om̃ib gentib p̃poniti ut magistri noĩe

Expanded text:
usum ex ministrorum meritis judicantes. Putabant enim sacramenta majoris esse usus, si per bonos tractarentur, majoris autem vel minoris esse usus si per magis vel minus bonos darentur. Ita quoque subversi erant ut contempto Apostolo de sapientibus saeculi se jactarent, quorum eloquentia et t sub nomine Christi, iis imbuerentur, quae contrarcapitula in suis locis notanda. Ambrosius. De his et hujusmodi magna cum fiducia et charitatis affectu scribit eis Apostolus, aliquando commonens, aliquandoblandiens, aliquando arguens. Nam multaeab erroribus ad rectam fidem et a schismatibus eos revocans ad unitatem. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Corinthios ab erroribus et schismatibus ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad bonos mores revocare, et in eis confirmare. Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine
Abbreviated transcription (Latin):
lioffõ. Modus tał. Erimo
salutat᷑. dem̃ gr̃as ag̃. de
exemplo. ⁊ aliis mis. Iñ dic̃ quales futi sint in no¬
uissimis dieb sandem de tꝑe resołonis sue: instanti
cuiꝰ officii tues particeps. ꝑfice gͦ debitum officii opus.

Expanded text:
io. Modus talis: Primo salutat, deinde gratias agit de modis. Inde dicit, quales futuri sunt in novissimis diebus, tandem de tempore resolutionis suae instanti. us Christi Jesu, cujus officii tu es particeps. Perfice ergo debitum officii opus.
Abbreviated transcription (Latin):
noue legis sacram̃ti forma ÷ duo testam̃ta figuraũ. atq.
illa duo ꝯuingens: p̃dictoꝵ testam̃tori ꝯsonantiã decla¬
rauit. Est enim rota in medio rote. sic̃ uidit erechi¬
el Exc p̃dictis itaq patet. nist̾i euidñtissima ratio qua
ad ꝑsonas direx̃. Un qͦrdam in sania ꝑtutit᷑. dicentiũ
epłam q̃ adhebreos scribit᷑ ñ fuisse pauli. s barnabe . ł
clem̃tis. uł tertullianͥ uł luce. Quos in hunc errorem
occasio dedux̃ huuisim. quia nec salutatio eius nomi.¬
ne intytulata p̾scribit᷑. ⁊ longe facundiore ⁊ splendi.¬
diore stilo qͣm cet̾e edita ẽ. Quib sufficient̃ respondet᷑

Expanded text:
ti forma est, duo Testamenta figuravit, atque illa duo conjungens, praedictorum Testamentorum consonantiam declaravit. Est enim rota in medio rotae, sicut vidit Ezechiel. Ex praedictis itaque patet mysterii evidentissima ratio, qua ad personas direxerit. Unde quorumdam insania repercutitur, dicentium Epistolam, quae ad Hebraeos scribitur, non fuisse Pauli, sed Barnabae, vel Clementis, vel Tertulliani, vel Lucae. Quos in hunc errorem occasio deduxit hujusmodi, quia nec salutatio ejus nomine intitulata praescribitur, et longe facundiore et splendidiore stylo quam caeterae edita est. Quibus sufficienter respondetur
Abbreviated transcription (Latin):
decem epłarum doctrina informaret. Id̃o etiam decem¬
⁊ .iiͦiͦiͬ. scripsit. ut duor testam̃toꝵ ꝯcordiam atq: ꝯueni¬
entiam signarit. quã moyses ĩ duab tabłis lapid̃iᷤ. simł
uinctis: quibꝰ legis decalogꝰ inscͥptꝰ erat. ostendit. ¶Lo.
nasqͦ nost̾.i. xp̃s idem ĩcena cum discipuł pascha celeb¬
rans fig᷑auit. Ibi et enim lapisre ꝓb q̃m gessit angulus
mira p̃stans mocuł nr̃is panem suꝑcelestem cum typi.¬

Expanded text:
epistolarum doctrina informaret. Ideo et XIV scripsit, ut duorum Testamentorum concordiam atque convenientiam significaret, quam et Moyses in duabus tabulis lapideis simul junctis, quibus legis Decalogus inscriptus erat, os est Christus idem in coena cum discipulis Pascha celebrans figuravit. Ibi enim lapis reprobatus, quem gessit angulus, mira praestans in oculis nostris, panem supercoelestem cum typi