comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓ nob̾ tradidit. Et cũ ħ om̃ia ꝯstent.
⁊ in hiis instructi fuistis. D. dolerdo
dicit uos galathe. estis insensati. qi nͨ
se circũuentos cognostũt. Et cũ prius
recte instructi fueritis. quis uos fasci.
enim se ingerit uobis: ⁊ uos eͦnĩ ñ cre¬
ditis. Et quis uos ita fascinauit: per
ñ uideatis : sicut magicis ludificatõibꝰ.
Ałr q̃dã ocłis hõmũ ostendunt᷑ qͣm sĩt.
⁊ duͦr ille fascinatõnes. Drͦ ⁊̃ fascinus
siue fascinatio uulgo: qui nocet infan
ut huic pecco inseruiant demones.
Siłr inuidia: tanqm fascinꝰ urit. In¬
uidus enĩ: ñ mͦ sibi nocet. cũ aliena
felicitate tabescit. s ⁊̃ his: in qͥb ali¬
qua bona esse incipiunt. Uñ in libro
qui sapĩa salomonis inscribitur. fas¬
cinatio malignitatis obscurat bona.
Sic fc̃mest. ut inuidi tanqͣm fascinã¬
tes nocu̾int galathis. nuꝑ in xͦ renatis.
ut id̾ galathe fidei stomaco nausean
fascinatione euen̾it: ostend̾ subdens

Expanded text:
se pro nobis tradidit. Et cum haec omnia constent, et in his instructi fuistis. O, dolendo dicit, vos Galatae, estis insensati, quia nec se circumventos esse cognoscunt. Et cum prius recte instructi fueritis, quis vos facinavenim se ingerit vobis, et vos ei non creditis. Et quis vos ita fascinavit? Per  oculos est non videatis, sicut magicis ludificationibus aliter quaedam oculis hominum ostenduntur quam sint, et dicuntur illae fascinationes. sive fascinatio vulgo quod nocet infantut huic peccato inserviant daemones. Similiter invidia tanquam fascinus urit. Invidus enim non modo sibi nocet, cum aliena felicitate tabescit, sed etiam his in quibus aliqua bona esse incipiunt. Unde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatis obscurat bona . Sic factum est ut invidi tanquam fascinantes nocuerint Galatis nuper in Christo renatis, ut iidem Galatae fidei stomacho nauseantfascinatione evenerit ostendit subdens:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ recta de illo sentirent.
Conditionẽ fatetur. qr
casto timore xͦ subditi.¬
uere liberi sunt. Sicͥut
enĩ duo sunt timores.¬

Expanded text:
 recta sentirent. Conditionem fatetur, quia casto timore Christo subditire liberi sunt. Sicut enim duo sunt timores
Abbreviated transcription (Latin):
oportet ep̃m esse. ut ñ incidat in obp¬
briũ.i. in contẽp̃tũ ap̃ infideles uł
fideles. ⁊ sic incidat in laq̃ũ diabłi.
.i. in odium.⁊ in alios diabłi laq̃os
Diaconos

Expanded text:
oportet episcopum esse, ut non incidat in opprobrium, id est in contemptum apud infideles vel fideles, et, sic incidat in laqueum dioboli, id est in odium, et in alios diaboli laqueos. Diacones
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ⁊ ñ se hominib recte place dice¬
bat. qr in eo ip̃o. ut deo ꝑlacet intueba¬
tur. ⁊ placendũ ẽẽ hõib recte p̾cipie¬
bat. ñ ut hoc appeteretur. tanquam
merces recte fc̃oꝵ. s qr deo platere ñ
pꝰset. qui ñ se hiis quos saluos fieri uel¬
let. imitandũ ꝑ̃beret. Et sicut in apło
ista contraria udebantur. sic ⁊ illa in
ant opera ur̃a corã hominib ⁊c̾. ⁊ utim
Nolite face̾ iusticiã ur̃am corã hõĩb
⁊c̃. Ubi illos arguit. qui ita uentilãt
opera sua. ut finem bonoꝵ suoꝵ. in lau
fac̾e corã hominib. quicqͥd bõi facitis.
ut udeamini ab eis .i. ut ip̃e sit finis
boni operis ur̃i uideri ab eis. Nolite
hic facere finem. ultͣ porrigitẽ inten¬
tior¬

Expanded text:
lacere dicebat, quia in eo ipso ut Deo placeret intuebatur, et placendum esse hominibus recte praecipiebat, non ut hoc appeteretur tanquam merces recte factorum, sed quia Deo placere non posset, qui non se his quos salvos fieri vellet, imitandum praebet. Et sicut in Apostolo ista contraria videbantur, sic et in ant opera vestra coram hominibus, etc. . Et item: Nolite facere justitiam vestram coram hominibus, etc. . Ubi illos arguit qui ita ventilant opera sua, ut finem bonorum operum suorfacere coram hominibus quidquid boni facitis, ut videamini ab eis, id est ut ipse sit finis boni vestri videri ab eis: nolite hic facere finem, ultra porrigite intentio
Abbreviated transcription (Latin):
contraria. uident᷑. uidelicer qd̾ hic ait
⁊c̃. Si tñquillius anc̾ias. si tibi ip̃i. a¬
quam tue mentis ñ ꝑturbas. qnͣtũ
pot̾o fortassis exponam. Sũt gͦ hoĩes
temerarii iudices. detractores susurro¬
nes. murmuratores. q̃rentes suspicari
picantur. Contra tales suffic̃ testimõi

Expanded text:
ontraria videntur, videlicet quod hic ait etc. Si tranquillius audias, si tibi ipsi aquam tuae mentis non perturbes, quantum potero, fortassis exponam. Sunt ergo homines temerarii judices, detractores, susurrones, murmuratores, quaerentes suspicari picantur. Contra tales sufficit testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo dicit mͣ. qr olim dũ dicit hoĩem
ex lege iustificari¬
inutilem dei gr̃ãm
nuit. hoc facere. il
rem: xp̃i seb: los seductores. scł.
pseudo. ut laudarẽ¬
ñtimet offendere paulus. ꝓ gładei.
qua ueniente cessat lex. Unde subdit.
ant quero hominib placere. sicut qñ
litt̃as a pͥncipib sac̾dotũ. ad occidend̾
rͥanos accepi : Non. Quia si adhuc hõĩb
⁊c̃. Eix his enĩ ubis: qͥdã putant sibi.
in bñuuendo. sufficere conscĩam. ⁊ qͥd
de eis existimet alius: ñ ualde curant.
corã ꝑximo. Qd̃ si negligentiꝰ agatur.
ledit᷑ exemplo. Ut u̾bi gr̃a. Si quis bõe
ꝯscĩe coram infirmo in ydolio comẽdat:
qmus recte credens hoc faciat. tñ ꝑtur¬
batur infirmi conscĩa. Nuid aũ ꝓdest
si uent᷑ conscĩe tue hausit aqͣm purã.
⁊ ille de tua negligñti ꝯu̾satione bibit
turbatam: Alii aqmͣ turbas: pascua
ꝯculcas.S adtñde ne tͥ aqm turbes.
negligñtia conu̾sationis tue. Uñ aliͥ

Expanded text:
Ideo dicit, modo, quia olim, dum dixit hominem ex lege justificarinutilem Dei gratiamnuit hoc facere ilre illos seductores, scilicet pseudo, ut laudarenon timet offendere Paulus pro gloria Dei: quo veniente, cessat lex. Unde subdit: Aut quaero hominibus placere, sicut quando litteras a principibus sacerdotum ad occidendum Christianos accepi? non; quia si adhuc hominibuetc. Ex his enim verbis quidam putant sibi in bene vivendo sufficere conscientiam, et quid de his existimet alius, non valde curant; coram proximo. Quae si negligentius agitur, laedit exemplo, ut verbi gratia, si quis bonae conscientiae coram infirmo in idolio comedat, quamvis recte credens hoc faciat, tamen perturbatur infirmi conscientia. Quid autem prodest si venter conscientiae tuae hausit aquam puram, et ille de tua negligenti conversatione bibit turbatam? Alii aquam turbas, pascua conculcas, sed attende ne tibi aquam turbes negligentia conversationis tuae. Unde alibi
Abbreviated transcription (Latin):
que tunc fuit exactrix operũ signifi¬
cantiũ. nuno testis ẽ rerũ significata¬
rũ. Et que tũc obseruabantur ad pre¬
nũtiationẽ. nunc recitantur ad con¬
firmationẽ. ergo ñ manducare azi¬
mũ. ꝑ statutos . uii. dies. t̃ꝑe illo pecc̃m
fuit. tꝑe aũ isto ñ ẽ pecc̃m. sic ⁊ decete¬
ris. Tunc enĩ fuerũt hmͦi p̃cepta. ñc

Expanded text:
gnificantium, nunc testis est rerum significatarum: et quae tunc observabatur ad praenuntiationem, nunc recitatur ad confirmationem. Ergo non manducare azymum per statutos VII dies, tempore illo peccatum fuit; tempore autem isto, non est peccatum; sic et de caeteris.
Abbreviated transcription (Latin):
dencia. q̃ in figura futuroꝵ tũc fiebãt
⁊ erat pecc̃m ñ obseruare. q̃ p̾ciꝑieban¬
tur. ⁊ unũ solũ ñ obseruatũm tuno
tunc erant precepta ñc testimõia.
Illud enĩ erat tempꝰ significandi.
hoc manifestandi. Ergo ip̃a scͥꝑt᷑a.¬

Expanded text:
 tunc fiebant, et erat peccatum non observare quae praecipiebantur, et unum solum non observatum tunc m, quia tunc erant praecepta, nunc testimonia. Illud enim erat tempus significandi; hoc, manifestandi. Ergo ipsa Sc
Abbreviated transcription (Latin):
tes uidete ne¬
uos alii qui legalia recepistis dicite.
are legẽ seruatis: Et ħ ẽ qd̾ ait. Si
aũ mortui estis. ñ misera axͦ s felici
uiuentes mũdo .i. ut iudei qͥ mundo
uiuunt. ⁊ ñ deo. dec̾ntis seruanda le¬
galia: Dec̃nitis dico dicentes alii: a¬
liis. ista.
e Tetigitis ⁊c̾ uł ita. Si
gͦ elem̃ta dĩt¬

Expanded text:
tes videte nvos alii qui legalia recepistis, dicite, quare legem servatis? Et hoc est quod ait: Si ante mortui estis, non misera a Christo, sed felici viventes in mundo, id est ut Judaei qui mundo vivunt, et non Deo, decernitis, servanda legalia. Decernitis dico, dicentes alii ais, ista ne tetigeritis, etc. Vel ita, si ergo. Elementa di
Abbreviated transcription (Latin):
.i. rẽ sꝑatã. qͣm credũt. Tunc enĩ firmi
⁊stabiles ert̃. si adu̾tant q̃ ꝓ fide ꝓ¬
missa sunt. uiomini .&. oramus ut
ita impleamini. ⁊ promoueamini.
⁊ post hanc ꝓmotionẽ. oramꝰ: ne re¬
labamini. uos dico: confortati adeo.
in omni uirtute .s. in castitate ⁊ cetĩs.
Confortati dico: scdm potũtiã cla . eiꝰ.¬
cũdũ qd̃ ille bñ potest. uos ꝯfortare.
uersa habita. ⁊ longanimitate diui¬
ni laboris. ⁊ hoc: ñ ex tͥsticia uł ex
necessitate. s cũ gaudio
mis dixie. uñ¬

Expanded text:
atam quam crederent. Tunc enim firmi et stabiles erunt, si advertant quae pro fide promissa sunt. In omni, etc. Oramus ut ita impleamini et promoveamini, et post hanc promotionem oramus ne relabamini. Vos, dico, confortati a Deo in omni virtute, id est in castitate et caeteris. Confortati, dico, secundum potentiam claritacundum quod ille bene potest vos confortare versa habita, et in longanimitate diutini laboris. Et hoc non ex tristitia, vel ex necessitate, sed cum gaudio nus dixit un
Abbreviated transcription (Latin):
.&. pro meritis
que pro uobis
exhibemus uͭ
⁊ quid non. Et
hoc per partes
impleamini.
inomni sapĩa.
rerũ. q̃ sunt ac¬
tiue uite. Et
intellectu spi¬
cognitionespi
ritualiũ rerũ
d̾s uelit mom¬
nub reb acti¬
ue uł contem¬
platiue uite.

Expanded text:
asi pro meritis quae pro vobis exhibemus, ut quid non, et hoc per partes impleamini in omni sapientia rerum quae sunt activae vitae, et intellectu spicognitione spiritualium rerum Deus velit in omnibus rebus activae vel contemplativae vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
tant qd̃ uetus hõ corꝑus sit ⁊ nouꝰanĩa
s corpus: ext̃ior homõ ẽ. aña: interior.¬
⁊ in int̾iori: agitur nouitas ⁊ uetustas.
corpus deponat᷑. s ut uita in melius
mutetur. hõ ĩtaq int̾ior. si uitia pͥsti¬
na sequitur: uetus dr᷑. Si aũ in noui¬
tate uite ambłat. alienꝰ a scłari errore
qua hõ int̾ior fit uetus. ⁊ corrũpit᷑. uñ
hanc ignur uetustatẽ qͣtinꝰ uob̾ dat᷑. de

Expanded text:
tant quod vetus homo corpus sit, et novus anima. Sed corpus, exterior homo est: anima, interior, et interiori agitur haec novitas et vetustas. corpus deponatur, sed ut vita in melius commutetur. Homo itaque si vitia pristina sequitur, vetus dicitur; si autem in novitate vitae ambulat alienus a saeculi errore, quia hoc interior fit vetus et corrumpitur. Unde Hanc igitur vetustatem quatenus vobis datur de
Abbreviated transcription (Latin):
post baꝑtismũ. Si enĩ ⁊ aute baptis
mũ ꝯiũgem habuit. que obierit.¬
non ei imputatur. cui ꝓrsus nouo:
nec stupra. nec alia q̃ añ fuerũt. obst̃.
Sobriũ. Nam ⁊ ministritempli ꝓhi¬
bentur. niinũ. ⁊ sicerã bibere. ne ebri¬
etate grauentur corda eoꝵ. ⁊ ũ sensus
uigeat semper. ⁊ tenu is sit. pruden¬

Expanded text:
post baptismum. Si enim et ante conjugem habuit quae obierinon ei imputatur, cui prorsus novo, nec stupra, nec alia quae ante fuerunt jam obsunt. Sobrium, etc. Ministri templi prohibentur vinum et siceram bibere, ne ebrietate graventur corda eorum, et ut sensus vigeat, semper tenuis sit. VE
Abbreviated transcription (Latin):
innocens absq sermone conu̾satio:
quant̾ exemplo ꝑdest. tm̃ silentiono¬
cet. Nam latratu canũ ⁊ baculo lupi
arcendi sunt. Uñ. Maledictus canis:
ñ ualens latrare. Non uinolentum:
qui hoc freqñt̾ agat. Quia uenter es¬
tuans mero.cito dispumat in libidi¬
ne̾. Noe ebrietate: nudauit femora sua.
Loth q̃m sodoma ñ uicit: uina nice¬
rũt. Non percussorẽ .i. ita irascibilem.
⁊ ꝑtrirbati sensus. ut ꝑcutiat. qui de¬
bet᷑ esse patiens. ut̾ eũ sequatur. qui
modestum. qui modum animi ser
Non litigio¬
hoc solet fa¬
cere. Nichil

Expanded text:
innocens absque sermone conversatio quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet; nam latratu canum et baculo, lupi arcendi sunt. Unde: Maledictus canis non valens latrare. Non vinolentum, qui hoc frequenter agat, quia venter aestuans mero cito despumat in libidinem. Noe ebrietate nudavit femora sua, Lot quem Sodoma non vicit, vina vicerunt. Non percussorem, id est ita irascibilem et perturbati sensus, ut percutiat qui debet esse patiens, ut eum sequatur qui modestum, qui modum animi servet. Non litigiohoc soleat facere. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
more xp̃i. ut ab eo ꝑfecte diligami¬
ni. Uł eo affectu diligatis dm̃ ⁊ ꝓ
dixit. cũ dixit: se desiderare illos ẽẽ
sotios. gaudii sui. ⁊ determinat hic.
tate ñ carnis affectu. s xp̃i amore.
Et hocoro¬

Expanded text:
hristi amore, ut ab eo perfecte diligamini. Vel eo affectu diligatis Deum et dixit, cum dixit se desiderare illos esse socios gaudii sui, et determinat hic qtate, non carnis affectu, sed Christi amore. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cupiam uos omnes esse ꝑticipes gau¬
cit se desiderare amore xp̃i. non hũano.
ut participes habeat in dño¬
Et hoc ⁊̃ oro. ut
caritas ur̃a magis
ac magis habundet
encia ⁊ in omm señsu.
.s. ut sciant in qͥbus
deũ ⁊ ꝓximũ dilig̾e.
debeant. ut cũ scie¬
rint.habeant sen¬
madu̾sionẽ in om¬
nib rebus.⁊ itaha

Expanded text:
do volo vos omnes esse participes gaucit se desiderare amore Christi non humano, ut eos participes habeat in Dom oro, ut charitas vestra magis ac magis abundet, entia et in omni sensu, scilicet ut sciant in quibus Deum et proximum diligere debeant, et cum scierint habeant senadversionem in omnibus rebus, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
in eis esset ds̃
Uñ alia trans¬
Hhanc enim quidã nescientes hosꝰ¬
pitio receperũt angłos. uͭ abrahã.
angłos. s arbituͣtes esse homines.
inquib ds̃ esset. ⁊ loq̃retur. Abrahã
possent. mirũ ẽ: nisi homines esse
arbitratus est. s in quib dm̃ loqui
intellex̃. qͥbꝰdã diuine maiestatis exis¬
tentib ⁊ aparentib signis. sicut ẽ¬
hominib dei sepe apparuisse scriꝑt᷑a
testatur. Postea uͦ atigłos esse cogno¬
uit. cũ se uidente in celos irent. sic
⁊ loth qui occurrit angłis: ⁊ adora
uit in faciẽ. uidetur intellexisse qd̾
angłi essent. s rursũ cũ ad resurrec¬
tionẽ corporis inuitat. q̃ mortalib
necessaria ẽ: uidetur ꝑutasse qd̃ ho¬
mines essent. gͦ potest hic dicu sic¬
dictũ est de trib qui uenerũt ad abͣ¬
ham .s. qd̃ apareret quibdã signis. di¬
uinitus esse missos. qui tñ homines
esse crederentur. Exhibuit itaq hos¬
pitalitatem. ut scĩs hominib dei. in¬

Expanded text:
in eis esset Deus. Unde alia transPer hanc enim quidem nescientes hospitio receperunt angelos, ut Abraham angelos, sed arbitrantes esse homines in quibus Deus esset et loqueretur: Abraham possent. Mirum est, nisi hoarbitrati sunt, in quibus Deum loqui intellexerunt; quibusdam divinae majestatis existentibus et apparentibus signis, postehominibus Dei saepe apparuisse Scriptura testatur; postea vero angelos esse cognovit, cum se vidente in coelos irent. Sic et Lot qui occurrit angelis, et auit in faciem, uidetur intellexisse quod angeli essent; sed rursus cum eos ad refectionem corporis inuitat, quae mortalibus necessaria est, uidetur putasse quod homines essent . dictum est de tribus qui venerunt ad Abraham, scilicet apparebat quibusdam signis divinitus esse missos, qui tamen homines esse crederentur. Exhibuit itaque hospitalitatem ut sanctis hominibus Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
buerimꝰ. qͥd̃ pr̃es carnis nr̃e. ñ anĩe
eruditores. ⁊ reuerebam᷑ eos. reuereri
est cũ timore honorẽ impendere.
Donne ergo¬

Expanded text:
buimus quidem patres carnis nostrae, non animae, eruditores, et revereamur eos. Revereri est cum timore honorem impendere. Nonne erg
Abbreviated transcription (Latin):
aPParliit: in ꝯsũmatione se¬
cłoꝵ .i. in ultima etate scłi. in qua ft̃
om̃ia adimpleta. q̃ añ erãt ĩꝑfecta. ⁊
ideo ñ opus fuit ut inciperet pati. ab
origine mundi¬
Et quemad¬
modũ. Item
qd̾ nõ nisi se¬
mel pati de¬
hominibus
statuit. qd lex

Expanded text:
ummationem saeculorum, in ultima aetate saeculi, in qua sunt omnia adimpleta quae ante erant imperfecta, et ideo non opus fuit ut inciperet pati ab origine mundiEt quemadmodum. Item quod nisi semel pati dehominibus statuit
Abbreviated transcription (Latin):
est miserabilior om̃ib hominibus.
Nõ ẽ intelligendũ qd̃ aliqua ꝑecc̃isui
necessitate oblatꝰ sit. ⁊ semel. ĩ mo so
la uolũtate. Uerũ ut hõ semel mortuᷤ
necc̃itate ⁊ uire nature. ampliꝰ ñ mo¬
ritur. sic ⁊ xp̃s eodem uire s̃emł oblatꝰ.
ñ potest ampliꝰ mori. s nec indigem.
qr illa una oblatio. sufficit: ad exhau¬
rienda pec̾c̃a. ñ dico om̃iũ s multoꝵ
quia ñ omnes credunt. Scł̃o autẽ
bit expectan

Expanded text:
et miserabilior omnibus hominibus. Non est intelligendum, quod aliqua peccati sui necessitate oblatus sit, la voluntate. Verum ut homo semel mortuus necessitate et jure naturae amplius non moritur, sic et Christus eodem jure semel oblatus n potesquia illa una oblatio sufficit, ad exhaurienda peccata. Non dico omnium, sed multorum, quia non omnes credunt. Secundo, autem bit exspect
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pecc̃is eoꝵ mortuus¬
Lutem est. aparebit dico: sñ
sine ꝑecc̃o .i. ita qd̃ tũc ñ erit hostia.
ꝓ pecco. s iusticia in remunerando.
uł dãpnando. ⁊ sic nͨ in die ire hostia
erit. ml̾tominꝰ in aliis tẽporibus:¬

Expanded text:
pro peccatis mortuus est. Apparebit dico, sinesine peccato id est ita quod tunc non erit hostia , sed justitia in remunerando vel damnando, et si nec in die irae hostia erit multo minus in aliis temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut potens
exhortari scientes in doc
uł male uiuendo. contradicentes au¬
ciũ ñ uno mͦ intelligñdi sũt. Paucifsi¬
mi quiꝑpe nobis contradicũt loqñdo.
s multi male iriuendo. Quis enĩ audr
aꝑtissime loqñdo contradicere u̾itatis
Noncontradicũt multi lingͣ s uita.
qͦs redargu̾e magñ opꝰ ÷ gͣndĩ sartina. clinꝰ¬

Expanded text:
ut potens exhortari scientes in doctvel male vivendo. Contradicentes enon uno modo intelligendi sunt. Paucissimi quippe nobis contradicunt loquendo, sed multi male vivendo. Quis enim audet apertissime loquendo contradicere veritati? Non contradicunt multi lingua, sed vita: quos redarguere magnum opus est, grandis sarcina, cli
Abbreviated transcription (Latin):
ram sunt fidẽ.
tũ qr in eis est
ueritas. tũ qr
ꝑea pudicicia.
cũ deo seruatur.
ad proximum.
in propͥa uita.
⁊ ut minꝰ dica¬
tur. quecumq
sunt amabilia
i. digna amari:
ut modestus in¬
cessus. humilis
de eis ñ habeatur mala opimo. s bo¬
rna. ut ꝓsint aliis. Nobĩs enĩ uita nr̃a
dico. si qua tñ uirtus ẽ in eis. Uł si q
laus discipline. xͥane. ñ enĩ curanda
estbona fama de uirib uł de scientia
mundi. uł de aliis scl̃arib uł ita dis¬
tingue. ut hoc .s. si qua laus referatur
ad famam.⁊ illud .s. si qua uirtꝰ refera¬
tur ad alia p̾dicta. ħ mͦ cogitate q̃cũq
sunt u̾a ⁊c̃.Si qua uirtus ẽ in eis. ⁊
cogitate quecũq sunt .bo. fa. si qua
laus discipline est in eis. ħ inquam
cogitate. que omnia didicistis. me uos
docente. ⁊ accepistis ut digna teñi. Itẽ.
ħ omnia cogitanda sunt. qr ⁊ audistis
ab aliis. ⁊ iudistis ꝑuos esse in me
Hec agite.
ñ solũ cogitate
s actu ĩplete.¬
⁊ d̾s dector pacis

Expanded text:
ram sunt fidem, tum quia in eis est veritas, tum quia per ea pudicitia cum Deo servatur; ad proximum; in propria vita, et ut minus dicatur quaecunque sunt amabilia, id est digna amari, ut modestus incessus, humilis de eis non habeatur mala opinio, sed bona, ut prosint aliis. Nobis enim nostra vita dico, si qua tamen virtus est in eis, vel si qua laus disciplinae Christianae. Non enim curanda est bona fama de viribus, vel de scientia mundi, vel de aliis saecularibus. Vel ita distingue, ut hoc, si qua laus referatur ad famam; et hoc, si qua virtus referatur ad alia praedicta, hoc modo: Cogitate quaecunque sunt vera, etc., si qua virtus est in eis, et cogitate quaecunque bonae famae, si qua laus disciplinae est in eis: hoc, inquam, cogitate quae omnia didicistis, me vos docente, et accepistis, ut digna teneri. Item haec ideo cogitanda sunt, quia et audistis, ab aliis, 187 et audistis per vos esse in me. ur agite, non solum cogitate, sed actu implete.s dator pacis
Abbreviated transcription (Latin):
ecetero. Hac¬
tenus contra ꝑ¬
sequutores ⁊ gtͣ
pseudo p̾dicato¬
res. monuit in
conclusione q̃
ad ꝑfectionem
nui adtoleran¬
tiam.⁊ ad caute¬
lam. Decetero
uos ad ħ cogita
ria uersate hec
que ad ꝑfectio

Expanded text:
etero. Hactenus contra persecutores, et pseudopraedicatores monuit. In conclusione quae ad perfectionem nui ad tolerantiam et ad cautelam. De caetero vos ad hoc. Cogitate, ria versate, haec, quae a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ ducunt᷑. Ip̃os ĩtaq¬
captinitatẽ. qr captiui tenebant᷑ sub
diabolo. sicut milicia cũ dͦr᷑. intelligũ¬
tͦ qui militant eandẽ captiuitatem
axp̃o captiuatã dicit. ut sit captiui¬
tas felix. Nossunt enĩ homines ad bo¬

Expanded text:
ducuntur. Ipsos itaqcaptivitatem, quia captivi tenebantur sub diabolo, sicut militia cum dicitur, intelliguntur qui militant. Eamdem captivitatem a Christo captivam dicit, ut sit captivitas felix. Possunt enim homines ad bo
Abbreviated transcription (Latin):
utiq in m̃bris suis. Ip̃e gͦ. xͦ ⁊ dedit de
celo ⁊ accepit int̾ra. dedit: qr d̃s cum
pre. scłm qd̾ dat. accepit. qr ip̃e in siuis
est in eccł̃ia. in qua accipit. hoc ẽ in ho¬
minibus actipere. Nec̾ moueat ꝙ ait
dona. ñ donũ: cui ⁊̃ concordat ꝓpha.
samaritane. Si scires donũ dei ⁊ c̃. S ĩo
uidens singłis ꝓͥut uult. ut una aña
in om̃ib m̃bris agit omnia.
Dd̾ aũ. prosequit᷑

Expanded text:
 et dedit de coelo, et accepit in terra, dedit quia Deus cum Patre, secundum quod ait, accepit, quia ipse in suis est in Ecclesia, in qua accipit. Hoc est in hominibus accipere. Nec moveat quod ait dona non donum, cui etiam concordat Propheta, Samaritanae: Si scires donum Dei, etc. . Sed idividens singulis prout vult , ut una anima in omnibus membris agit omnia. Quod autem, prosequit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ subditis.⁊ ħ cũ gau¬
dio. ñ tristis deculpa.
ur̃a. ego dico: faciens
deprecationẽ .i. depre¬
cans. ut stetis gaudio
dico habito. super .i. de
cõmuni one ur̃a.
tis infide ⁊ oꝑibus eu¬
munia fecistis. ineun¬
głio exaltando. ⁊ħ. apͥ¬
ma die conuersionis
amodo magis stand̾
confidens .i. confido.
hoc ip̃m fieri auobiꝰ.
qd̃ precor ⁊ non alid̾.
uidete ne feustra. con¬
fido dico non in uob̾
s in deo. qr qd̾ d̃s ope¬
rans cepit in uobĩs
opus bonũ. cooꝑans.¬

Expanded text:
et subditis. Et hoc cum gaudio, non tristis de culpa vera, ego dico, faciens deprecationem, id est deprecans ut stetis. Gaudio dico habito super, id est de communione vestra, tis in fide et operibus Emunia fecistis in Evangelio exaltando, et hoc a primo die conversionis amodo magis standumconfidens, id est confido hoc ipsum fieri a vobis quod precor, et non aliud, videte ne frustra. Confido dico, non in vobis, sed in Deo, quia Deus operans coepit in vobis opus bonum, cooperans
Abbreviated transcription (Latin):
laudo dm̃ qui mͥ facit
qd̃ in uobis. uolo. ago
dico: in omni memori
mor ur̃i fio. qd̃ utiq
meis habitis. semper¬
in congriris tẽporib
grãs agodico: ꝑroom

Expanded text:
laudo Deum qui mihi facit quod in vobis volo, ago dico, in omni memoria mor vestri fio. Quod utique meis, habitis semper, congruis temporibus. Gratias dico, pro om
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ inoperib bonis: Ñ¬
qua homines facti sumꝰ.s ea de qua
ille dicebat. qui iã utiq homo erat.
Cor mundũ crea in me d̾s ⁊c̃. Hac cre-¬
atione formamꝰ ⁊ creamur. in oꝑib
bonis que d̃s p̃parauit añqm ad ea
surgere possemus. p̃parauit dico:ut
in ilł ambulemꝰ. proficiendo. ñ ut cõ
saperte monstrat apłs: ip̃am dei pre-¬
destinationẽ eiusdẽq esfectũ.i. grãm
que appõĩtur. Ait enĩ. Creati sumus

Expanded text:
 in operibus bonis. Hqua homines facti sumus, sed ea de qua ille dicebat, qui jam utique homo erat: Cor mundum crea in me, Deus, etc. Hac creatione formamur et creamur, in operibus bonis, quae Deus praeparavit, antequam ad ea surgere possetis. Praeparavit dico, ut in illis ambulemus, proficiendo, non ut conn his verbis aperte monstrat Apostolus ipsam Dei praedestinationem, ejusdemque effectum, id est gratiam quae apponitur. Ait enim, crea
Abbreviated transcription (Latin):
sicut q̃cũq pecc̃a. qr sunt q̃dã q̃ ita pec¬
cã funt. ut sint ⁊̃ pene pec̃coꝵ. Unde
dictũ ẽ. Tradidit eos d̃s in reprobũ
sensũ ⁊ õ. Non ibi pecc̃m deiẽ. s udi¬
cium. Predestĩnatio gͥ dei in bono ẽ
eiusq effectus bonus ẽ. Ille itaq oꝑa¬
tur hominẽ bonũ. ⁊ custodit. qͥ incõ¬
mutabłit̾ bonus. ẽ. semperq ab illo

Expanded text:
ta peccata ut sint etiam poenae peccatorum, unde dictum est: Tradidit eos Deus in reprobum sensum : non ibi peccatum Dei est, sed judicium. Praedestinatio igitur Dei in bono est, ejusque effectus bonus est. Ille itaque operatur hominem bonum et custodit qui incommutabiliter bonus est, semperque ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
omni operanti bonũ. s qr oꝑa ex gr̃a¬
gͦ ñ ex operibus gr̃a. Bonũ ẽ gͥ homi¬
ni. ut deuirib liberi arbitriisui non
p̃sumat. qr ille qui putauit sñ eius
adiutorio posse custodire qd̾ dedit. ꝓ¬
fectus in longinqmͣ regionẽ. uiuẽs
ꝓdige cuncta ssũpsit. ⁊ miseria atiͥtꝰ.
in se reu̾sus dixit. Surgã ⁊ ibo ad pa¬
trem meũ. qͣm cogitationẽ bonã nõ
hr̃et. nͥ ⁊ ip̃am illi inocculto: pater
misericordissimus inspirasset. Ideo
recte ait. ⁊ hoc ñ ex nobis s dei donũ
est ñ ex oꝑib. ne forte dicas ꝓmũi
⁊ ideo accepi. Non putes te ꝓmerendo
accepisse. qui non ꝓmererĩs. nͥ accepis¬
ses. Grã precessit meritum. ñ gr̃a ex
m̃ita precelit gr̃a ut dona dei ꝯseqnͣt᷑
pp̃arrogantesi. ⁊ suam iusticiã ꝯstitue¬
reuolentes. planiꝰ aperit subdens.
Ipsius enĩ .q.¬
ꝑsius enim Nemo debet de se

Expanded text:
oria operanti bonum; sed quia opera ex gratia, non ex operibus gratia. Bonum est igitur homini ut de viribus liberi arbitrii sui non praesumat, quia ille qui putavit sine ejus adjutorio se posse custodire quod dedit, profectus in longinquam, et vivens prodige cuncta consumpsit, et miseria attritus, et in se reversus dixit: Surgam et ibo ad patrem meum . Quam cogitationem bonam non habet, nisi et ipsam illi in occulto Pater misericordissimus inspirasset. Ideo recte ait: Et hoc non ex vobis, sed Dei donum est, non ex operibus, ne forte dicas: Promerui, et ideo accepi. Non putes te promerendo accepisse qui non promereris, nisi accepisses. Gratia prmerita praecedit gratia, ut dona Dei consequantur propter arrogantes, et suam justitiam constituere volentes, planius aperit subdens: Ipsius enim; quasi dicat: Nemo debet de se
Abbreviated transcription (Latin):
tur imꝑtũ. dilectionẽ causamq sani¬
tatis eiꝰ. animo teneas mansueto. ⁊ mo¬
amedico uiderentur abcedere. paulatĩ
tñ uerbi uigore. ꝑ medullas penetran-¬
te: sanati sunt. cũ scriptura dicat. in
multiloquio ñ effugies ꝑecc̃m. ñ ẽ di¬
cendũ istũ multũ esse loqiuitũ esse. ⁊ si¬
apłs dicat: insta. opor. impor. In tan¬
tiloquio enĩ ñ ẽ multũ. qd̾ ẽ necessa¬
riũ. ⁊ argue de pecc̃is. negligentes. uł¬

Expanded text:
tur importunum, dilectionem curamque sanitatis ejus, animo teneas mansueto et moa me dico videntur abscedere, paulatim tamen verbi vigore per medullas penetrante sanati sunt, cum Scriptura dicat: In multiloquio non effugies peccatum , non est dicendum istum multum esse locutum, et si Apostolus dicat, insta opportune importune. In tantiloquio enim non est multum quod est necessarium. Et argue, de peccatis negligentes.
Abbreviated transcription (Latin):
lior sit. euuangłizet uob̾ .i. ãñtiet.
uobis aliquso q̃d̾ pu¬
uobis ana ma sit. Nota ꝙ. ñ ĩo
ꝙ. hoc ꝯtingat umqͣm. s adeo certus
est de u̾itate euangłii sui. qd̾ si ⁊̃ an
głs alud nuntiaret ñ cred̾e̾t: s ana¬
accepistis. s p̃t̃ qm accepistis. Nam
si illud dr̃et. sibi ip̃i p̾iudicaret. qͥ cu¬
piebat uenire ad quosdã. quibꝰ scͥbebat
Sicut ad thessalonicenses. ut suppłet
q̃ illoꝵ fidei deerant. S qͥ supplet qd̾
minꝰ erat: addit. ñ qd̾ merat tollit.

Expanded text:
lior sit, evangelizet vobis, id est annuntiet vobis aliquid quod pum, anathema sit. Nota quod nood hoc contingat, sed adeo certus est de veritate Evangelii sui, quod si etiam angelus aliud nuntiaret, non crederet, sed anaait: Plus quam accepistis. Nam si illud diceret, sibi ipsi praejudicaret, qui cupiebat venire ad quosdam, quibus ipse scribebat: sicut ad Thessalonicenses, ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet, quod minus erat addit; non quod inerat, tollit.
Abbreviated transcription (Latin):
est. Et anathematirauit eũ. ⁊ ciitates
eius. ⁊ uocatũ est nom̃ loci illiꝰ. anatħa
hinc dc̃m est ut anatħa. de te stabile
ad ⁊ abhominabile uideatur. Ut enĩ
nich inde uictor inusus suos auferret.
s totũ in penã luendã uocaret. hoc e¬
rat. anathematizare. qd̾ uulgo dr᷑ de
Auocare. Origo aũ huiꝰ u̾bi est in¬
apothoy. anathome .i. sursũ ponere.

Expanded text:
est: Et anathematizavit eum, et civitates est: Et anathematizavit eum, et civitates ejus: et vocatum est nomen loci illius anathema. Hinc dictum est ut anathema detestabile aliquid et abominabile videatur. Ut enim nil inde victor in usus suos auferret, sed totum in poenam luendam vocaret, hoc erat anathematizare, quod vulgo dicitur devotare. Origo autem hujus verbi est inapo tou anathene, id est sursum ponere.
Abbreviated transcription (Latin):
cõicandi sunt. ⁊ hoc est. sicut mͦ p̃di¬
xi: de nob̾ uł de angło ⁊ nc̃ it̾m dico de
tis ame. Anatha sit. Quare ħ: Quia
aliuid euugłitans. depriuato nult plu¬
ere. ñ de medio. Et ħ forte: hõ carnali
nebula p̾peditꝰ. ⁊ afonte ꝯmũi. ad ꝓpͥã
suam falsitatẽ reductus. pꝰsit facere.
fluens. in ꝑadyso ñ ẽẽ auditus: ñ p̃cipi¬
tarem᷑ in mortẽ. Media aqua. posita
erat omnib .i. p̃ceptũ dñi. Aqua qͦdã¬
m publica erat erat.⁊ sñ fraude. sñ la¬
be. sũ ceno. fluebat. S uenit angłs de
celo lapsus. serpens fr̃s qr insicdiose iã
uenenũ spargere cupiebat. ⁊ emisit ue¬
nenũ de ꝓprio: loquutus ẽ .i. de suo .s.
gustate. ⁊ eritis sicut dii.⁊ illi appe
tñtes qd̃ ñ erant: amisert̃ ꝙ acceꝑant.
hic udendũ est. qͦmͦ dicat᷑ anathã. ħ
u̾bũ: ꝓ maledicto ponitur. ⁊ uulgo
dͦr᷑: deuocat̃o. Nam deuocare se q̃mqͣm.
nemo fere dicit. nͥ malẽdicens. uñ illd̾

Expanded text:
communicandi sunt: et hoc est, sicut modo praedixi, de vobis vel angelo, et nunc iterum dico de tis a me, anathema sit. Quare hoc? Quia aliud evangelizans de privato vult pluere, non de medio: et hoc forte hnebula praepeditus, et a fonte communi ad propriam suam falsitatem redactus, possit hoc facere; fluens in paradiso non esset auditus, non praecipitaremur in mortem. Media aqua posita erat omnibus praeceptum Dei. Aqua quodammodo publica erat, et sine fraude, sine labe, sine coeno fluebat. Sed venit angelus de coelo lapsus serpens factus, quia insidiose jam venenum spargere cupiebat, et emisit venenum. De proprio locutus est, de suo: Gustate, et eritis sicut dii . Et illi appetentes quod non erant amiserunt quod acceperant. Hic videndum est quomodo dicatur anathema. Hoc verbum pro maledicto ponitur, et vulgo dicitur devotatio. Nam devotare se quanquam nemo fere dicit nisi maledicens. Unde illud
Abbreviated transcription (Latin):
co: in aluid euangłiũ .i. in legẽ que
putatur euangłiũ. ⁊ ẽ contra meam
predicationẽ. scłm qd̃: ꝑseudo eam:
seruari docent. tñ scd̃m u̾itatẽ sp̃u¬
alis intelligentie. ñ est alia. Uñ. sub¬

Expanded text:
in aliud Evangelium, in legem quae putatur Evangelium; et est contra meam praedicationem, secundum quod pseudo eam servari docent; tamen, secundum veritatem spiritualis intelligentiae non est alia. Unde sub
Abbreviated transcription (Latin):
multa facitis. ubi euident̃ xͦ ostendit.
⁊ illã dei esse legem. qͣm ꝓpħanꝰ iste
blasphemat. ⁊ iudeos hr̃e suã tͣditõnes
alibris ꝓpħicis ⁊ legntimis alienas.
hereticus: s catholicus lector intellig̃.¬

Expanded text:
multa facitis . Ubi evidenter Christus ostendit et illam Dei esse Legem quam profanus iste blasphemat, et Judaeos habere suas traditiones a Libris propheticis et legitimis alienas, haereticus, sed catholicus lector intellig
Abbreviated transcription (Latin):
dinandam
metropolis
asie. cũ irẽ ĩ¬
ui te ibi rema¬
nere. u denũ¬
a chatholica fide tã doctorib quã
minorib ne doctores ałrdoc̾ent.
qͣm nos. neq subditi intenderent
fabulis uideoꝵ qui dñt duas mu¬
lieres fuisse pͥmo hõi .s. euã ⁊ alterã.
ex qua dñt młtos filios esse natos
qd̾ nusqͣm sacrapagina narrat. uł
fabulas dicit. doctrinã illoꝵ. qͥ legẽ
cũ gr̃a. p̾dicant esse neccessãriã. Qd̃
enĩ dñt de lege fabula ẽ. ñ res. ĩdõ¬
ep̃c coep̃m suũ obsetrat. ne ꝑatere¬
tur iudeos uidaitantes. al̃r docere
ppłm qm ip̃e tradiderat. nec subditoᷤ
intendere fabulis eoꝵ ⁊ genealogiis
quib narrant se esse de gñe abrahe.
rant xp̃m ñ ẽẽ de dauid. Genealogi¬
is dico. int̾minatis .i. que sñ t̾mino
sunt. uł prohibitis ado. Hereticus
quidã: inimitꝰ legis ⁊ ꝓpħarũ: esti¬
mat apłm hoc loco diuina eloqͥa
fabulas apellasse. sic̃ ⁊ alibi cũ ait:
ꝓfanas ⁊ aniles fabulas deuita.

Expanded text:
dinandam metropolis Asiae. Cum irem vi te ibi remanere, ut denua Catholica fide, tam doctoribus quam minoribus ne doctores aliter docerent quam nos: neque subditi intenderent fabulis Judaeorum, qui dicunt duas mulieres fuisse 209 primo homini, Evam et alteram ex qua dicunt multos filios esse natos, quod nunquam sacra pagina narrat. Vel fabulas hic dicit doctrinam illorum qui legem cum gratia praedicant esse necessariam. Quod enim dicunt de lege fabula est, non res. episcopum suorum obsecrat, ne pateretur Judaeos judaizantes aliter docere quam ipse tradiderat: nec subditos, intendere fabulis eorum et genealogiis, quibus narrant se esse de genere Abraharant Christum non esse de David. Genealogiis dico, interminatis, id est quae sine termino sunt, vel prohibitis a Deo. Augusquidem inimicus legis et prophetarum, existimat Apostolum hoc loco divina eloquia fabulas appellasse, sicut et alibi cum ait: Profanas et aniles fabulas devita .
Abbreviated transcription (Latin):
tribłationes
⁊ passiones.
bimꝰ cũ ilõ: in et̾nabĩtudine. uł ita.
Fi delis sermo. Nam si. ita ordĩaliter.ỹ
in ip̃a morte ⁊ conuiui. ⁊ si susti. in
ip̃a passione. ⁊ conregnabimꝰ ingła
cũ eo. ⁊ iste sermo fidelis ẽ. ⁊. Si ne¬
hominib ⁊ ip̃e negabit nos corãm
patre dicẽs.¬
hoc ẽ ꝯtrariũ illi qd̃ ip̃e ait.¬
NoS Qui me confessus fũit corã

Expanded text:
ationes et passiones, s cum illo in aeterna beatitudine. Vel ita: Fidelis sermo, nam si, ita ordina litteramin ipsa morte, et convivemus et si sustinemus, in ipsa passione, et conregnabimus, in gloria cum eo. Et iste sermo fidelis est. Et si nehominibus, et ipse negabit vos, coram Patre dicensHoc est contrarium illi quod ipse ait: Qui me confessus fuerit cora
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ puniat malos. stulte confisi de
indictis suis. ⁊ in eo ⁊̃ qd̃ dixit. Qui
ñ crediderit: ꝯdẽpnabr. ⁊ u̾e fidelis ẽ.
qi ñ pot̾at negare se ip̃m. q̃ ẽ ueritas.
qd̃ faceret si dicta sua ñ impleret. hoc

Expanded text:
quod puniat malos, stulte confisi de in dictis suis et in eo etiam quod dixit: Qui non crediderit condemnabitur. Et vere fidelis est, quia non potest negare seipsum, qui est veritas, quod face
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinem
mentiendi:¬
⁊ tñ aliqnͣdo
mentiuntur.
sic:⁊ in aliis
assidue. dieo¬
nolite m̃trri.
uos dico. expo

Expanded text:
suetudinem mentiendi,amen aliquando mentiuntur, et in aliis assidue. Dinolite mentiri: vos dico, exspo
Abbreviated transcription (Latin):
tauerant.s fide geniti erant. Unde
subdit. s sumꝰ filii fidei. q̃ ualet in
acquisitionẽ anime. ⁊ ideo nũc non
debent subtrahere a fide. Uł nos nõ
sumꝰ filii subtractionis in ꝑditionẽ.
.i. paganoꝵ. infideliũ. qui ꝑdendi st̃.
s filii fidei in acquisitionẽ anime .i.

Expanded text:
taverant, sed fide geniti erant. Unde subdit: Sed sumus filii fidei, quae valet in acquisitionem: et ideo nunc non debent se subtrahere a fide. Vel, non sumus filii subtractionis, in perditionem, id est paganorum infidelium qui perdendi sunt, sed fi
Abbreviated transcription (Latin):
ysy que u̾sa est in serpentẽ. ⁊ deuora¬
uit serpentes magoꝵ. hic ẽ suminꝰ
sac̃dos in lege. in cuiꝰ morte qͥ sangͥnẽ
ꝑrimi fud̾ant ignorant᷑: ⁊ obid me¬
tuentes. ad ciuitatẽ refugii se ꝯtule¬
rant. Absoluebantur ⁊ securi fiebãt
a metu. Ita morte rp̃i dãpnato suꝑ¬
bo salus nr̃a ꝓcurata est. qd̃ insinrri¬
abat ineffabile nomen dñi scriptũ
in lamina aurea summi pontificis.
pium. passionis. uite. iste. Ac si dr̃et᷑.
Ille cꝰ iste legalis sacerdos gerit ꝑm:
est nobis ꝑ passionẽ auctor. ⁊ reꝑator
uite ꝑ adam amisse. uñ qui ascend̃
suꝑ occasũ. dñs nom̃ illi. Occasũ enĩ¬
mortis xp̃c ascendit .i. triumꝑhauit
diabolũ. ⁊ mortẽ dãpnauit. S ocłis
stultoꝵ uidetur ꝯdemꝑnatus tantũ
⁊ in eorũ. sensu crucifixus ut homo.
in quo nulla sꝑes salutis sit. In illis
nota:  an uos fuisset fcã. ⁊ in uob̾
est crucifixus .i. in intellectib ur̃is
erat crucifirio. ut sciretis qualiter

Expanded text:
ysi quae versa in serpentem devoravit serpentes magorum. Hic est summus sacerdos in lege, in cujus morte qui sanguinem proximi fuderant ignoranter, et ob id metuentes ad civitatem refugii se contulerant, absolvebantur, et securi fiebant a metu. Ita Christi morte damnato superbo salus nostra procurata est, quod insinuabat ineffabile nomen Domini, scriptum in lamina aurea summi pontificis, d est principium passionis vitae iste; ac si diceretur: Ille cujus iste legalis sacerdos gerit personam, est nobis per passionem auctor, et reparator vitae per Adam amissae. Unde: Qui ascendit super occasum DChristus ascendit, id est triumphavit, diabolum et mortem damnando. Sed oculis stultorum videtur damnatus tantum, et in eorum sensu crucifixus ut homo, in quo nulla spes salutis sit. In illis ante vos fuisset facta, et in vobis est crucifixus, id est in intellectibus vestris fuit crucifixio, ut sciretis qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃os. Qd̃ aũ ait crucifixus. Pond̾e pro¬
nũtiationis indiget. cũ dolore. ꝗͥ addi¬
dit. ut hinc maxime mou̾et eos. cũ ꝯ¬
siderarent quo p̾cio. emeret pꝰsessionẽ.
qͣm in eis amittebat. Uł ita. u̾e fascina¬

Expanded text:
od ait, crucifixus, pondere pronuntiationis indiget cum dolore, quod addidit, ut hinc maxime moveret eos, cum considerarent quo pretio emerit possessionem quam in eis amittebat. Vel ita: Vere fascina
Abbreviated transcription (Latin):
estis sũ cã .i. sñ utilitate. hoc ideo di¬
cit: qr Multa iam ꝓ fide tolauerant.
⁊ in ip̃is passionib̾ caritate timorẽ
uicerant. Sine cã gͦ tanta ꝑassi erãt
qui a caritate q̃ in eis tanta sustinu¬
erat ad legem labi uolebant. Si tam̃¬

Expanded text:
tilitate; vel hoc ideo dicit, quia multa jam pro fide toleraverant, et in ipsis passionibus charitate timorem vicerant, sine causa ergo tanta passi erant, qui a charitate quae in eis tanta sustinuerat, ad legem labi volebant. Am
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide. gͦ uos stulti
cũ ceperitis instrui.
summamin̾i .i. q̃ritis oꝯsum¬
spũalib ad carnalia cad̾e̾. sic̃ uobis
um. cũ hoc annũtiatur. Tanta pas

Expanded text:
ex fide, ergo vos stulti cum coeperitis instrui summamini, id est quaeritis consumspiritualibus ad carnalia cadere, sicut vobis um cum hoc annuntiatur. Tanta, etc
Abbreviated transcription (Latin):
us sitis fascinati.¬
a uobis discere. qr¬
ut stulti udere q̃ant. Et hoc solũ uo
lo scire auobis. qr si nichil aliud esset.
hoc solũ ad probandũ qd̃ intendo suf¬
ficeret. Quid ẽ illud: Ecce constat. Qura
accepistis sp̃m scm inhabitantẽ. Et cũ
hoc constet qͣd̃ sp̃m accepistis. an exopi¬
b legis. ubi labor est. que nqͣ habuis¬
tis: accepistis eũ an ex auditu fider:i.
ex fide. q̃ auditus facilitate uenit. Ex
fide utiq ñ ex oꝑib legis. Ab apło enĩ
sicut in illo tempore. in nouitate inui¬
tationis ad fidem. ⁊̃ sensibilib mira¬
cłis p̃sentia sp̃c scĩ apparebat. sic̃ in ac¬
galathas. añqm isti ad eos ꝑuerten¬
dos. uenissent. hic gͦ sensꝰ est. Si n ilł
tus uob̃. añ qͣm oꝑa legis hr̃etis. Et
sciendũ qd̃ nc de oꝑib maxime trao¬
tat. q̃ sũt insacramentis. q̃ ñ sunt
necc̃ia. ubiiã gr̃a fidei est. Biꝑtita. at
sunt: opera legis. Nam partim in sac᷑¬
mentis. partim in morib accipuintur.

Expanded text:
s sitis fascinaa vobis discere, qut et stulti docere queant; et hoc solum volo a vobis scire, quia si nihil aliud esset, hoc solum ad probandum quod intendo sufficeret. Quid est illud? Ecce constat quia accepistis Spiritum sanctum inhabitantem. Et cum hoc constet quod Spiritum accepistis, an ex operibus legis, ubi labor est, quae nunquam habuistis, accepistis eum, an ex auditu fidei? id est ex fide quae auditus facilitate venit? fide utique, non ex operibus legis. Ab apostolo enim Sicut illo tempore in novitate vocationis ad fidem, etiam sensibilibus miraculis praesentia sancGalatas, antequam isti ad eos pervertendos venissent. Hic ergo sensus est: Si in illis tus vobis antequam opera legis haberetis. Et sciendum quod nunc de operibus maxime tractat quae sunt in sacramentis, quae non sunt necessaria, ubi jam gratia fidei est. Bipertita enim sunt opera legis. Nam partim in sacramentis, partim in moribus accipiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
usq adhuc: Si aũ obseruantur illa:
⁊ intelligantur ñ mͦ nͥl obsunt. s etiã
ꝓsunt. si tẽpori ꝯgruant. sicut amoyse
⁊ ꝓpħis obseruata sunt. congruentia il¬
lippło. cui adhuc tał seruitus utilis
erat: ut sub timore custodrret. Nil enĩ
tam pre t̾ret animũ: qm sacram̃tũ ñ
intellectũ. Intellectũ uͦ piũ gaudiũ pa¬
rit. ⁊ celebratur libere. siopꝰ est temꝑi.
Si uero ñ ẽ opꝰ cũ suanitate sp̃uali tm̃
legitur ⁊ tractatur. Om̃e aũ sacram̃tũ
cũ intelligitur uł ad ꝯtemplatõnẽ u̾i¬
tatis. uł ad bonos mores refertur. Con¬
templatio u̾itatis in soliꝰ di dilectione
⁊ cognitione fundata est. Boni mores
in dilectione dei ⁊ ꝓxͥ. in qͥbꝰ duobꝰ tota

Expanded text:
usque adhuc. Si autem observentur illa et intelligantur, non modo nihil obsunt, sed etiam prosunt, si tempori congruant: sicut a Moyse et prophetis observata sunt congruentia illi populo, cui adhuc talis servitus utilis erat, ut sub timore custodiretur. Nihil enim tam praeterret animum quam sacramentum non intellectum; intellectum vero pium gaudium parit, et celebratur libere, si opus est tempori; si vero non est opus, cum suavitate spiritali tamen legitur, et tractatur. Omne autem sacramentum, cum intelligitur, vel ad contemplationem veritatis, vel ad bonos mores refertur. Contemplatio veritatis in solius Dei dilectione et cognitione fundata est. Boni mores in dilectione Dei et proximi. In quibus duobus tota
Abbreviated transcription (Latin):
cur uos ea q̃ritis: Qd̾ aũ michi non
ꝓsunt ꝑ exemplũ ur̃i manifestatur.
ꝑ uos eni potestis uid̾e. qd̃ ego qui ha¬
cepi pͥotestatem dandi sp̃m minist̾io:
ñ auctoritate. ⁊ oꝑandi miracła. De eo
qui sub lege fuerat. posset dubitari.
s ꝑ similitudinẽ istoꝵ liq̃t. Dem̃ adhi¬
bet̾ exemplũ pr̃is abraham. cui: ante
circũcisionẽ fides reputatur adiusti¬
ciam. Subdens Sicut scriptũ ẽ.¬

Expanded text:
ur vos ea quaeritis? Quod autem mihi non prosint per exemplum vestri manifestatur; per vos enim potestis videre quod ego qui hacepi potestatem dandi spiritum ministerio, non auctoritate, et operandi miracula. De eo quod sub lege fuerat, posset dubitari, sed per similitudinem istorum liquet. Deinde adhibet exemplum patris Abraham, cui ante circumcisionem fides reputata est ad justitiam subdens: Sicut, etc. E
Abbreviated transcription (Latin):
sint. Optat eos
gaudere ostendat. a nomina eorum
credatur: gaudete. ñ ad horã. s semꝑ
gaudendũ est. statuite in dño non exͣ.
Sicut enĩ homo ñ p̃ duobus dñis s̃uire.¬
sic nemo potest in scło gandere ⁊ indo¬
mino. Amicus enĩ huius mundi. ini¬
contraria. nec simul in eodem possũt¬
esse. Uincat gͦ gaudiũ in dño. donec
finiatur gandiũ in scło. Illud semper
augeatur. ħ semper ininuatur. donͦ
finiatur. Quid est scl̃i gaudiũ: Bre¬
uiter dico scłi leticia ẽ impunita ne¬
quitia .s. lircuriari. in sꝑectacłis nu¬
gari. ebriositate ingurgitari. turpr¬
tudine fet̾e.⁊ nicħ mali pati. Ecce
rifame. uł belli timore. uł morbo.
uł aliqua adu̾sitate. s omnia in rer̃
habundancia. in pace carnis. in secu¬
ritate male mentis agere. Ecce gau¬
am impunitã relinq̃re. ne gandiũ
sit in scło. ⁊ ne cogatur in extͤmis
gehenne dãpnare. mͦ flagello digna¬
tur castigare. Bonũ ẽ nobis ut sub¬
ueniat castigando. gͦ gaudete in dño

Expanded text:
sint, optat eos gaudere ostendat. Quasi dicat: Nomina eorum credatur, gaudete, non ad horam, sed semper, gaudendum est, statuite in Domino, non extra. Sicut enim homo non potest duobus dominis servire,sic nemo potest in saeculo gaudere et in Domino. Amicus enim hujus mundi, inicontraria, nec simul in eodem esse possunt. Vincat ergo gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Illud semper augeatur, hoc semper minuatur, donec finiatur. Quid est saeculi gaudium? breviter dico, saeculi laetitia est impunita nequitia, scilicet luxuriari, in spectaculis nugari; ebriositate ingurgitari, turpitudine fetere, nihil mali pati. Ecce ri fame, vel belli timore, vel morbo, vel aliqua adversitate; sed omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate mentis malae agere. Ecce gauam impunitam non relinquere, ne gaudium sit in saeculo; et ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare: bonum est nobis ut subveniat castigando. Ergo gaudete in Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcussa u̾itate
firmauit. ⁊ ñ
penitebit eũ
⁊ hoc itẽ dix̃.
id ÷ ñ muta¬
bit factum.
laude sac̃dotis
infert ꝯm̃da¬
tionẽ. legis
dicens. intm̃.¬

Expanded text:
cussa veritate firmavit. Et non poenitebit eum. Et hoc item dixit, id est non mutabit factum. laude sacerdotis infert commendationem legis, dicens: In
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetua gr̃a. qd̾ qi uetus lex. ñ potiut:
exclusa ẽ. qd̾ aũ ꝑmanet ineternũ
ostendit ex pontifice. qr unꝰ ẽ qd ñ es¬
s. nͥ esset ĩmortalis. sicut in lege mł̃ti¬
Ierãt: qr mortales:
sacerdotium
⁊ saluare un
ꝑpetuũ potest
accedens ad¬
accedentes. os¬
uetus sac̃do¬
tiũ destruit᷑¬

Expanded text:
petua gratia. Quod quia vetus lex non potuit, exclusa est; quod autem permanet in aeternum, ostendit ex pontifice; quia unus est quod non esset, nisi esset immortalis: sicut in lege multierant, quia mortales. sacerdotium, et salvare in rpetuum potest accedens,accedentes. Osvetus sactium destruit
Abbreviated transcription (Latin):
gis demonstra¬
tionẽ sac̃dotii.
tnͣslatio suffi¬
suppõnit cãm hic. que oĩũ hominum
animis. satisfaciat. si cãm alicuius rei.
agnouerint. Ostendit enĩ q̃r uetus tes¬
ta. sit destructũ. cũ ds illud dederit: ⁊
illud fuit infirmũ. ⁊ n̾e ꝓrsus inutile
hoc autẽ ꝑficit. qd̃ ualet ad laudem
noui sacerdotis. ait itaq sic. Reꝑroba¬
tio quid̃ fit. ut sit locus gre. p̃cedentis
mandati .i. uet̾ĩs legis. ⁊ bñ ait p̃ceden¬
tis. qr aliquid debet sequi. Reꝓbatio
fit dico: ⁊ hõc ñ dico pp̃ malignitatẽ
eius. nͨ pp̃ maliciã. sicut heretici insͦ¬
gentes michi imponunt. s pp̃ infirmi¬
tatẽ eiꝰ qm habuit dũ stetit. q ⁊ si ad
tũc fecit: ñ plene iustificauit. ⁊ inu¬
tilitatẽ quã mͦ ht. ñ solũ enĩ infir¬
q̃ olĩ fiebãt. ut ħ p̃dr̃ent. Cicũcisio emĩ¬
⁊ cet̾a huiꝰmõi. pͥorippło ꝑ testament̃
uetus diuinitꝰ data sũt ad significatõ¬

Expanded text:
gis demonstrationem sacerdotii translatio suffsupponit hic causam, quae omnium hominum animis satisfacit, si causam alicujus rei cognoverint. Ostendit enim quare Vetus Testamentum sit destructum, cum Deus illud dederit, etillud fuit infirmum, et nunc prorsus inutile. Hoc autem perficit quod valet ad laudem novi sacerdotis. Ait itaque sic: Reprobatio quidem fit, ut sit locus gratiae, praecedentis mandati, id est veteris legis. Et bene ait praecedentis, quia aliud debet sequi. Reprobatio fit, dico et non dico propter malignitatem ejus, nec propter malitiam, sicut haeretici insurgentes mihi imponunt; sed propter infirmitatem ejus, quam habuit dum stetit, quia etsi aliquid tunc fecit, non plene justificavit; et inutilitatem, quam modo habet. Non solum enim infirquae olim fiebant, ut haec praedicerent. Circumcisio enim, etc., hujusmodi priori populo per Testamentum Vetus di
Abbreviated transcription (Latin):
perpetuũ. ip̃e dico: accedens ad deum.
ñ ꝑ aliũ poñtificem. nec ꝑ alienas ho
semꝑuiuens. qd̃ ñ alii ad int̾pelland̃
ꝑ nobis rep̃sentatione sui. ex ea nat᷑a
quapontifex ẽ .i. humana qmͣ celis
intulit int̃pellat ꝓnobis:
Talis enĩ de
dens ad deũ.

Expanded text:
perpetuum. Ipse, dico, accedens ad Deum, non per alium pontificem, nec per alienas hossemper vivens, quod non alii ad interpellandum pro nobis repraesentatione sui. Ex ea natura qua pontifex est, in humana quam coelis intulit, interpellat pro nobis. Talis enim. dens ad Deum,