comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eam quã fallacit̾ promictitis fide cõ¬
furmare debuer̃t. Si aũt ut ip̃i ꝓfite¬
mini. uetũ ẽ ꝙ alios saluos fecit. cux
illa tot ac tanta miracła que sub puͦ
sunt fc̃a cõspectu. ĩ nullo cordis uestri
duritiã mollierũt. nͥ qr ita semꝑ sc̃o
sp̃ui restitistis. ut omĩa uobis benefi¬
cia dei in pertutiẽ uerteretis. Nã etiã¬
si descenderet xp̃c de ctuce. uos tam̃ he¬
perdita et collapsa reparãtẽ. nlłe cõ¬
tiunielie. nlła cõuitia a sui uia ꝓpo¬
siti remouerũt. Offerebatur enĩ deo
pro salute miundi hostia singularis.
et occisio ueri agni per tot secula p̾re¬
dicata promissioĩs filios. in lib̾tatẽ fi¬
dei transferebat. Confirmabatu qͦq
cestamentu nouu. et xp̃i sangiũe
etetni regni scabebantur heredes. In¬
grediebatut ssimus põtifex sc̃a sc̃oꝵ
et ad exorandu dm̃ ĩmaculatꝰ sacer¬
tos. per uelũ sue catnis intrabat. De¬

Expanded text:
eam quam fallaciter promittitis fidem coneam quam fallaciter promittitis fidem confirmare debuerint. Si autem, ut ipsi profitemini, verum est quod alios salvos fecit, cur illa tot et tanta miracula, quae sub publico facta sunt conspectu, in nullo cordis vestri 266 duritiam mollierunt, nisi quia ita semper sancto Spiritui restitistis, ut omnia vobis beneficia Dei in perniciem verteretis? Nam etiamsi descenderet Christus de cruce, vos tamen haereperdita et collapsa reparantem nullae contumeliae, nulla convicia a sui via propositi removerunt. Offerebatur enim Deo pro salute mundi hostia singularis, et occisio Christi veri Agni per tot saecula praedicata promissionis filios in libertatem fidei transferebat. Confirmabatur quoque Testamentum novum, et Christi sanguine aeterni regni scribebantur haeredes. Ingrediebatur summus pontifex Sancta sanctorum, et ad exorandum Deum immaculatus sacerdos per velum suae carnis intrabat . De
Abbreviated transcription (Latin):
xit ecͣca. et semetip̃m tradidit pro ea
ut eã scificaret. unde tradi dũm pas¬
sioni. tam fuit pat̾rie ꝙͣ ip̃iꝰ uolũtatiᷤᷤ
ut eũ tio solum pater relĩque̾t. s ip̃e
discessione s uolutitaiͬa cessiõe. Cõ¬
tinuit erum se ab ipiis crucifixi po¬
testas: et ut dispositione uteretũ eccł¬
ta uti uoluit uirtute manifesta. Nã
qui mortẽ. ⁊ mortis auctorẽ. sua ue¬
tierat passione destruere: quo peõcoreᷤᷤ
saluos facẽt. si per secutorib repugͣret
Iudeoꝵ igit᷑ hoc fuerat diłctissimi. ut
ih̾m crederẽt a deo relictũ in qriẽ tãto
scelere seuire potuissent. ꝗ sacramẽ¬
tum mirabilis patientie nescientes
sactilega illusione dicebãt. Alios sal¬
uos fẽc seip̃m ñõ põt saluũ face. Si
rex isrł ẽ. descendat nũc de ciuce. et
credimus ei. Non ur̃e cecitatis arbito
stulti scribe. ⁊ ĩpii sacerdotes. ostentẽ¬
deitatẽ filii uoluissetis agnoscere. ĩ nu¬
mera opera eius uiderecis. que uos ad

Expanded text:
xit Ecclesiam, et semetipsum tradidit pro ea, ut eam sanctificaret . Unde tradi Dominum passioni, tam fuit paternae quam ipsius voluntatis: ut eum non solum Pater relinqueret, sed etidiscessione, sed voluntaria cessione. Continuit enim se ab impiis Crucifixi potestas, et ut dispositione uteretur occulta, uti noluit virtute manifesta. Nam qui mortem et mortis auctorem sua venerat passione destruere, quomodo peccatores salvos faceret, si persecutoribus repugnaret? Judaeorum igitur hoc fuerat, dilectissimi, ut Jesum a Deo crederent relictum, in quem tanto scelere saevire potuissent: quia sacramentum mirabilis patientiae nescientes, sacrilega illusione dicebant: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Si rex Israel est, descendat nunc de cruce, et credimus ei . Non vestrae caecitatis arbitrio, o stulti scribae, et impii sacerdotes, ostendenDeitatem Filii Dei voluissetis agnoscere, innumera opera ejus videretis, quae vos ad
Abbreviated transcription (Latin):
operat᷑. nec iam in adã pͥmo s in adã
corpoĩs xp̃i qui cũ ẽẽt ĩ for̃a dei forma
ẜui digͣtus ẽ fieri ut in uno mediato¬
in aqua baptismatis. nec redẽptio ĩ
sanguine passiorus. Sed qͥa in sacra¬
mento passionis xp̃i. nichil falsum
nich̾ accepims figuratũ. non frustra
nos et cũ moriente. cõmortuos. ⁊ cuz
resurgente credimus suscitatos. ma¬
nente ip̃o in nobis qui oꝑatũ oĩa ĩ oĩbꝰ
uiuens et regriãs cũ patre et sp̃r sc̃o
deus in secła seculoꝵ am̃¬

Expanded text:
operatur ; nec jam in Adam primo, sed in Adam corporis Christi: qui cum esset in forma Dei, forma servi dignatus est fieri , ut in uno mediatoin aqua baptismatis, nec redemptio in sanguine passionis. Sed quia in sacramento incarnationis Christi nihil falsum, nihil accepimus figuratum, non frustra nos et cum moriente mortuos, et cum resurgente 272 credimus suscitatos: manente ipso in nobis qui operatur omnia in omnibus , vivens et regnans cum Patre et Spiritu sancto Deus in saecula saeculorum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ nõ desiit. ut utrumq sigrus nõ du¬
biis manufestetur ꝙ uera sit in xp̃o
humilitas. et uera maiestas. Quia
iteo se humane infirmitati uirtus
diuina cõseruit. ut dum deus sua fe¬
sua sũt. Non ergo aberat a patre fi¬
lius. nec a filio pater. et illa deitas ĩ¬
cõmucabilis. atq inseparabił trinitaᷤ
ruchil sui poterat a se here discreturn. x¬
Quãuis enim suscepte incamatioĩs
dispensatio. ad uingerutũ dei filiũ pro¬
prie pertineret sic tam̃ pater non ab¬
iungebatur afilio. ꝙ̃admodũ caro nĩo

Expanded text:
esse non desiit, ut utrumque signis non duesse non desiit, ut utrumque signis non dubiis manifestetur quod vera sit in Christo humilitas, et vera majestas: quia ideo se humanae infirmitati virtus divina conseruit, ut dum Deus sua fasua sunt. Non ergo aberat a Patre Filius, nec a Filio Pater: et illa Deitas incommutabilis, et inseparabilis Trinitas nihil sui poterat a se habere discretum. Quamvis enim 265 susceptae incarnationis dispensatio ad unigenitum Dei Filium proprie pertineret, sic tamen Pater non abjungebatur a Filio, quemadmodum caro non
Abbreviated transcription (Latin):
in id disserendi rõne processerat. ut
de illa clamantis ad patrẽ crucifixi doꝰ¬
mini uoce loq̃remur. ne siplex. ⁊ ĩ¬
curiosus auditor. ita acciperet uerba
dicentis. deus meus. deus m̃s. quare
me dereliquisti. tamꝙͣ fixo ihu in ciu¬
cis ligno. pat̾ne ab eo deitatis oĩpoten¬
tia recessisset. cũ in rantam unitates
dei et hoĩs natura conueneĩt. ut nec
supplicio potuent dirimi: nec morte
disiungi. Manente enĩ in sua ꝓprie¬
tate utraq substantia. nec deus reliqt
sui corporis passionẽ. nec dm̃ fẽc caro
passibilez. quia diuincas que erat
in dolente nõ erat in dolere. unde ẜm
uerbi hoĩsq personã. idẽ ẽ ꝗ factus est.
inter omĩa. et per quẽ facta sunt oĩa
Idem ẽ qui impioꝵ manib cõpreheni¬
ditur. et qui nullo fine concluditur
Idem est qui clauis tranffigitur. et q
nullo dolore sauciatur. Idem postͤmo
est qui mortẽ subiit. et sempiternuᷤ

Expanded text:
in id disserendi ratione processerat, ut in id disserendi ratione processerat, ut de illa clamantis ad Patrem crucifixi Domini voce loqueremur: ne simplex et incuriosus auditor ita acciperet verba dicentis: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? tamquam fixo Jesu in crucis ligno, paternae ab eo Deitatis omnipotentia recessisset; cum in tantam unitatem Dei et hominis natura convenerit, ut nec supplicio potuerit dirimi, nec morte disjungi. Manente enim in sua proprietate utraque substantia, nec Deus dereliquit sui corporis passionem, nec Deum fecit caro passibilem, quia Divinitas quae erat in dolente non erat in dolore. Unde secundum Verbi hominisque personam, idem est qui factus est inter omnia, et per quem facta sunt omnia. Idem est qui impiorum manibus comprehenditur, et qui nullo fine concluditur. Idem est qui clavis transfigitur, et qui nullo vulnere sauciatur. Idem postremo est qui mortem subiit, et sempiternus
Abbreviated transcription (Latin):
bam illu. fiat uoluritas tua. Quia gͦ
trepidatione carnis etuta iam ad pa¬
terna transierat uoluntatẽ. ⁊ toto mõ¬
tis terrore calcato. opus sue constitu¬
tionis uplebat. cur iri ip̃o tante uic¬
corie exaltatus trũipho causa et ra¬
tionẽ q̃re sit relictus .i. nõ exauditus
inquirit. iisi ut ostendat aliũ ẽe illũ
affectu quẽ ad humane formidinis
excusationẽ recepit. aliu quẽ ex eter¬
no placito patris pro munidi reconcili¬
acione preelegit. unde ip̃a uox nõ ex¬
auditi magru est expositio sacramẽ¬
t qud̃ nich hurriano gru conferret
redemptoris pot̾as. si qd̃ pãtebat nr̃a¬
obtineret infirmitas. Hec hodie dilc¬
tissimi. ne uos prolixitate ẜmo  onere¬
mus dicta sufficiant. Cetera in quar¬
tam sabbati differamus. aderio domi¬
nus orantib uob̾. ut que soluenda
promictimꝰ. ip̃o largiente reddamꝰ. ꝗ
proximus diłctissimi. cuiꝰ uob̾s
pronussa restituere cupimꝰ portiõe

Expanded text:
luntas tua . Qui ergo trepidatione carnis evicta, jam in paternam transierat voluntatem, et toto mortis terrore calcato, opus suae constitutionis implebat, cur in ipso tantae victoriae exaltatus triumpho, causam et rationem qua sit relictus, id est non exauditus, inquirit, nisi ut ostendat alium esse illum affectum, quem ad humanae formidinis excusationem recepit, alium illum quem ex aeterno placito Patris pro mundi reconciliatione praeelegit? Unde ipsa vox non exauditi, magni est expositio sacramenti, quod nihil humano generi conferret Redemptoris potestas, si quod petebat obtineret infirmitas. Haec hodie, dilectissimi, ne vos prolixitate sermonis oneremus, dicta sufficiant: caetera in quartam sabbati differamus. Aderit Dominus orantibus vobis, 264 ut quae solvenda promittimus, ipso largiente reddamus, qui proximus, dilectissimi, cujus vobis promissam restituere cupimus portionem,
Abbreviated transcription (Latin):
entim marub derelinꝙ: hoc est sal¬
hoĩu redẽptorẽ. non per miseriã sed
per misericordia. nec ãmissione au¬
xilii. s defũctione moriendi. Que
uero illic uite intercessio sentiẽda
reuocata. Dicit autẽ beatus apłs. ꝙ¬

Expanded text:
entium manibus derelinqui, hoc est Salhominum Redemptorem; non per miseriam, sed per misericordiam; nec amissione auxilii, sed definitione moriendi. Quae vero illic vitae intercessio sentienda revocata? Dicit enim beatus Apos
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia potuit ueritatis inspicere.
Tenuit itaq disposita mãsuetudo pa¬
tientiã et cohibita famulantiu sibi
angelicaꝵ uirtute legionũ. hausit
calicẽ doloris et mortis. totũq suppli¬
ciu transtulit in triũphũ. Uicti sunt
errores. subacte sũt potestates. accepit
nouum mundus exordiu. ut damp¬
nata gerieratio niõ obesset. quib sal

Expanded text:
sapientiam potuit veritatis inspicere. sapientiam potuit veritatis inspicere. Tenuit itaque dispositam mansuetudo patientiam, et cohibita famulantium sibi angelicarum virtute legionum, hausit calicem doloris et mortis, totumque supplicium transtulit in triumphum. Victi sunt errores, subactae sunt potestates, accepit novum mundus exordium: ut damnata generatio non obesset, quibus sal
Abbreviated transcription (Latin):
ture. Non autẽ eirabat in genẽ. sed
fallebatur in crimine. Adam eñi primꝰ
et adam secundus. unũ erãt came nõ
opere. et in illo om̃s morisitũ. in isto õs
uiiiificabunt᷑. Ille per suꝑbie cupidica¬
tem iter fecit ad miseria. hic per hũ¬
litatis fortitudinẽ uiã parauit ad glo¬
tia ũn ip̃e dicit. Ego sum uia uẽitas
et uita. uia. silicet in forma cõuersati¬
onis iuste. ueritas in expectatiõe rei
certe. uita in perceptiõe felicitatis et̾
diabolica superbia nesciebat. Si enĩ cõ
consiliũ miseticordie dei. et opposito cã¬
nis uelamine deus in xp̃o munduz
sibi recõcilians tegebat᷑. p̃stitit in eũ
furere. in quo nich̾ suũ poterat ĩueĩte
iam malignitati eiꝰ loc magis potu¬
isset ꝓdesse si parcẽt. ⁊ se ab effusiõe
eius sanguinis abstineret. per quẽ
omĩu erat soluenda captiuitas ⁊ re¬
paranda libertas. sed lucem tenebre
nõ cõprehender̃t. nec meridax cecitaᷤ

Expanded text:
turae. Non autem errabat in genere, sed turae. Non autem errabat in genere, sed fallebatur in crimine. Adam enim primus, 270 et Adam secundus, unum erant carne, non opere: et in illo omnes moriuntur, in isto omnes vivificabuntur . Ille per superbiae cupiditatem iter fecit ad miseriam, hic per humilitatis fortitudinem viam paravit ad gloriam. Unde ipse dicit: Ego sum via, et veritas, et vita . Via scilicet, in forma conversationis justae; veritas, in exspectatione rei certae; vita in perceptione felicitatis aetediabolica superbia nesciebat. Si enim cognconsilium misericordiae Dei, et opposito carnis velamine Deus in Christo mundum sibi reconcilians tegebatur : perstitit in eum furere, in quo nihil suum poterat invenire. Nam et malignitati ejus hoc magis potuisset prodesse si parceret, et se ab effusione ejus sanguinis abstineret, per quem omnium erat solvenda captivitas, et reparanda libertas. Sed lucem tenebrae non comprehenderunt , nec mendax caecitas
Abbreviated transcription (Latin):
se a persecutorib patit̾. ꝗ cõtin mũ¬
dũ et eoꝵ manib nectit᷑ quoꝵ corde
nõ capitũ. Iustitia nõ resistit iniustis
et cedit uentas testimoniis falsitatis
boli opus. de opere diaboli solueretũ. Ini¬
micus et enĩ hurciani geneͬis mortifica¬
te in ip̃a origine uniuersicati letale n¬
uulnus intulerat. nec poterat decliria¬
re ius ferreũ dedicitii seminis captiua
progenies. Uñ cũ tot generatioĩbo mor¬
tali sibi lege subiectis unũ uideret int̾
hoĩum filios cuiꝰ uirtutẽ super õs totiꝰ
temporis scõs miratetũ excellere. secu¬
rura se fore credidit de perpetuitate
sui iuris si nulla iustitie merita potu¬
issent superare uirri mortis. famulis
itaq suis et stipendianis uelxmentiꝰ
incitatis in p̃iudiciũ suũ seuit. ⁊ duz
putat sibi aliquid debere. quẽ potuiss¬
cocidere. nõ uidit liberratẽ sirigulaĩs
innocentie. silicudinẽ persequẽdo na¬

Expanded text:
se a persecutoribus patitur, qui continet munse a persecutoribus patitur, qui continet mundum, et eorum manibus nectitur, quorum corde non capitur. Justitia non resistit injustis, et cedit veritas testimoniis falsitatis: boli opus de opere diaboli solveretur. Inimicus enim humani generis mortificandae in ipsa origine universitati lethale vulnus intulerat, nec poterat declinare jus ferreum dedititii seminis captiva progenies. Unde cum in tot generationibus mortali sibi lege subjectis, unum videret inter hominum filios, cujus virtutes super omnes totius temporis sanctos miraretur excellere, securum se fore credidit de perpetuitate sui juris, si nulla justitiae merita mortis jura superare potuissent. Famulis itaque suis et stipendiariis vehementius incitatis, in praejudicium suum saevit, et dum putat aliquid sibccidere, non vidit libertatem singularis innocentiae, similitudinem persequendo na
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ⁊ uei̾tas ꝑihͥm xͫ facta ẽ. precesse¬
rũt figure. ut seq̃ret̾ effectus. ⁊ aduẽ¬
tu rer nũtiataꝵ firuta sũt officia nun¬
tioꝵ. sic recõciliatiõe humai gnͣis tẽpe¬
ꝓfece̾i̾t rõ. ut que diu creclita sũt ãte¬
ꝙͣ fierent ĩcũctant̾ honorẽtũ. ilam cũ
uirtus fidei in his que uisui nõ sub¬
iacent cõstituta sit. indulgẽtiꝰ nob̾cũ
egit doctrna celestis. quos ĩ hec mun
scripta euãgelia ꝓtestant᷑ sine nubilo
hesitatioĩs accipite et rex gestaꝵ ordĩe
ram hẽtote manifestũ ꝙͣ si oĩa cõporeo
et uisu attigeritis et tactu. uera ĩ xp̃o
deitas. ⁊ uera credatu̇ hũanitas. Ip̃e ẽ
caro qui uerbũ. ⁊ sic̃ uniꝰ cũ patre sb̾e
ita uniꝰ cũ matrr nature. Nõ gemĩat᷑
persona: non cõfusus c̃entia. potestate
impassibił. loumilitate mortalis. s
utraq sic utens ut et uirtus glorifi¬
care possit ĩfirmitatẽ. er infirmitaꝰ nõ
ualeat obscurare uirtutẽ. Comp̃hẽdi

Expanded text:
stum facta est . Praecesserunt figurae, ut sequerentur effectus, et adventu rerum nuntiatarum finita sunt officia nuntiorum, sic reconciliatione humani generis tempeprofecerit ratio, ut quae diu credita sunt antequam fierent, incunctanter honorarentur. Nam cum virtus fidei in iis quae visui non subjacent constituta sit , indulgentius nobiscum egit doctrina coelestis, quos in haec munscripta Evangelia protestantur, sine nubilo haesitationis accipite; et rerum gestarum ordinem tam habetote manifestum, quam si omnia corporeo et visu attingeretis et tactu. Vera in Christo Deitas et vera credatur humanitas. Ipse est caro qui Verbum, et sicut unius cum Patre substantiae, ita unius cum matre naturae. Non geminatus persona, non confusus essentia; potestate impassibilis, humilitate mortalis; sed utraque sic utens, ut et virtus glorificare posset infirmitatem, et infirmitas non valeret obscurare virtutem. Comprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
cs. nõ ẽ ẜuus neq liber. non est maᷤ¬
cilus neq mulier. Om̃s eñi unũ estiᷤᷤ
in xp̃o. si autẽ uos xp̃i. ergo abrahe se¬
turaz humana iti tarita cõnexionẽ
a filio dei ẽẽ susceptã ut nõ solu ĩ illo
hoĩe qui ẽ primogenitus totiꝰ creature
sed ecia in omĩb scĩs suis unus idẽq
sit xp̃e. et sicut a memibris caprit. it a
a capite diuidi membra nõ possunt.
Quauis eñi nõ istiꝰ iute sit ad et̾ne
bitator est secundu ꝙ ip̃e ꝓmisit di¬
cens. ecce ego uobiscũ sum om̃ĩbꝰ diebꝰ
usq ad cõsumationẽ secrli. Quibus

Expanded text:
er; non est masculus, neque femina. Omnes enim unum estis in Christo. Si autem nos Christi: ergo Abrahae seturam humanam in tantam connexionem a Filio Dei esse susceptam, ut non solum in illo homine qui est primogenitus totius creaturae , sed etiam in omnibus sanctis suis unus idemque sit Christus; et sicut a membris caput, ita a capite membra dividi non possint. Quamvis enim non istius vitae sit, sed aeternae,bitator est, secundum quod ipse promisit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem
Abbreviated transcription (Latin):
orrũ głia p̾cellentib. ꝗ tetribiles mor¬
tes et seua tormenta usq ad exalcati¬
onez sp̃c tolerando superarũt. s etia
his subsequẽtib qui auaritie cupidi¬
tatẽ. superbie elacionẽ. desideriaq lu¬

Expanded text:
omni gloria praecellentibus, qui terribiles moromni gloria praecellentibus, qui terribiles mortes et saeva tormenta usque ad exhalationem spiritus tolerando superaverunt, sed etiam iis subsequentibus qui avaritiae cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
głia. In hac igitur spe dilectissimi cõ¬
stituti om̃s diaboli caute uersutias ꝙ
nõ solum per carrus cõcupiscentias
et per corporeas tantũ insidiat᷑ ille¬
cebras. sed inter ip̃a quoq semitia fi¬
dei spargens zizania falsitatum ue¬
titatis studet uiolare cultura. ut qͦ
nõ potuetit cortũpere malis actibus
impiis subuertat erorib. Fugite gͥ
mundanie argumerita doctrinie. et
uiperea hereticoꝵ uiͣcate colloquia.
Nichil uobis cõe sit cum eis. qui ca¬
tholice aduersantes fider solo sũt no¬
mine xp̃iatu. Nion eͥ tẽplũ sp̃c dei nec
meitibra sũt xp̃i. sed falsis opituoĩb̾
implicati: tot species hñt diaboli. qͣ
simulacra mendacii. a quibꝰ mał. ꝑ
leremus. Si eĩ cõpatimũ ⁊ cõregnabi¬
nius. qd̾ p̾miũ riõ eis tatũ paratu ẽ
qui pro noĩe dnĩr ĩpioꝵ seuitia sũt pe¬
rempti qm̃ unuiu̾sitas deo ẜientiu
deoq uiuentuũi. sicut in xp̃o ẽ crucifixa
ita est in ꝓp̃o coronanda. Illis quidez ĩ

Expanded text:
. In hac igitur spe, dilectissimi, constituti, omnes diaboli cavete versutias, qui non solum per carnis concupiscentias, nec 271 per corporeas tantum insidiatur illecebras, sed inter ipsa quoque semina fidei spargens zizania falsitatum, veritatis studet violare culturam, ut quos non potuerit corrumpere malis actibus, impiis subvertat erroribus. Fugite ergo mundanae argumenta doctrinae et viperea haereticorum vitate colloquia. Nihil vobis commune sit cum eis qui catholicae adversantes fidei solo sunt nomine Christiani. Non enim templum Spiritus Dei, nec membra sunt Christi; sed falsis opinionibus implicati, tot species habent diaboli, quot simulacra mendacii. A quibus malis per timur, et conregnabimus . Quod praemium non eis tantum paratum est qui pro nomine Domini impiorum saevitia sunt perempti, quoniam universitas Deo servientium Deoque viventium, sicut in Christo est crucifixa, ita est in Christo coronanda: illis quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
ex mortuis. ut sit in oĩb ip̃e pͥmatũ
tenens. quia in ip̃o cõplacuit omnem
in forma dei cartus peorati forma esse di¬
gnatus est. Om̃s enim infirmitates
rit̃as. que ueriũt de pecrato. absq pec¬
cati coĩone suscepit. ut famis ac sitis.
somni. et lassitudĩs. meroris ac fietus
affuctiorib nõ careret. doloresq seius¬
simos usq ad mortis exttema pateret᷑
Quia nemo posset laqueis mortalica¬
tis absolui nisi ille in quo solo ĩ nocẽs
erat natura. oĩu sineret se interfici
manib impioꝵ. unde saluator nr̃ fi
lius dei uniuersis i se credentib et sa¬
cramentũ condidit ⁊ exemplus. ut u¬
num apprehenderẽt renascendo. alteru
sequeretitur imitando. Hoc enĩ docet
beatus petius apłs dicens. xp̃c passus ẽ¬

Expanded text:
tuis: ut sit in omnibus ipse primatum tenens, quia in ipso complacuit omnem i permanens in forma Dei, carnis peccati forma esse dignatus est ? Omnes enim infirmitates nostras, quae veniunt de peccato, absque peccati communione suscepit, ut famis et sitis, somni et lassitudinis, moeroris ac fletus affectionibus non careret, doloresque saevissimos usque ad mortis extrema pateretur: quia nemo posset laqueis mortalitatis absolvi, nisi ille, in quo solo innocens erat natura omnium, sineret se interfici manibus impiorum. Unde Salvator noster Dei Filius universis in se credentibus, et sacramentum condidit, et exemplum: ut unum apprehenderent renascendo, alterum sequerentur imitando. Hoc enim docet beatus Petrus apostolus dicens: Christus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuamus. Sicut ergo nemo ẽ creden¬
tiu diłctissimi cui dona negãda sĩt
gr̃e. ita nemo. qui non sit xp̃iarie de¬
bitor discipline. Quia et si remota ẽ
mistice legis aspetitas. uolũtatie ta¬
men obsetuantie creuit utilitas. di¬
cente euangelista Iose. quia lex ꝑ mo¬
ysen data ẽ. gr̃a autẽ et ueritas ꝑ ih̾m

Expanded text:
. Sicut ergo nemo est credentium, dilectissimi, cui dona neganda sint gratiae, ita nemo est qui non sit Christianae debitor disciplinae: quia etsi remota est mysticae legis asperitas, voluntariae tamen observantiae crevit utilitas, dicente evangelista Joanne: Quia lex per Mosen data est, gratia autem et ver
Abbreviated transcription (Latin):
teritis seculis quibusdã uelamĩb
fuerit obumbratũ. non tamen ita ob¬
tectum est. ut scõꝵ qui ab initio us
ad aduentũ dñi laudabiles extiter̃t
intellectui negaretur. cũ ⁊ ꝓpheticis
uerbis et reꝵ gestaꝵ significationibꝰ
salus que in xp̃o erat uentura ꝓmis¬
sa sit. quã non solũ qui predicabãt

Expanded text:
aeteritis saeculis quibusdam velaminibus aeteritis saeculis quibusdam velaminibus fuerit obumbratum, non tamen ita obtectum est ut sanctorum, qui ab initio usque ad adventum Domini laudabiles exstiterunt, intellectui negaretur: cum et propheticis verbis, et rerum gestarum significationibus, salus quae in Christo erat ventura, promissa sit: qu
Abbreviated transcription (Latin):
dileccissimi dñice passionis de qͣ
nos etia hodie locuturos ẽẽ ꝓmi¬
simus. humilitatis maxĩe ẽ miranda
mistenio. que om̃s nos et redemit. et
docuit. ut unde datũ ẽ pretiũ. inde iusti¬
tia sumeretur. Otrimpotentia enĩ filii
dei que per eandẽ eẽntia equał ẽ patri
potuisset humanũ genus. adñatu di¬
aboli solo imperio sue uoluntatis etu¬
ere. nisi diuinus operib maxĩe cõgiu¬
isset. ut nequitie hostilis aduersitas de
eo qd̾ uicerat uinceretur. et pet ip̃ar
matena naturalis repararetur liber¬
tas. per quam generalis fuerat illata
captiuitas. Dicerite aũt euangelista ꝙ
uerbũ caro factũ ẽ. et hĩtauit in nobis.
et dicenite apło. ꝙ deus erat in xp̃o mũ¬
dum recõcilians sibi: ostensum est qr
unigenitus sũmi patris tale iniit cũ
humana humilicate consortiu. ut
augendo non propria: quia ĩfirmi
tas erat prouehenda nõ uirtus. ut
cuiti suo creatori creatura ẽẽt unica
nichil assũpto diuinu. nicħ assu¬

Expanded text:
dilectissimi, Dominicae passionis, de qua nos etiam hodie locuturos esse promisimus, humilitatis maxime est miranda mysterio; quae omnes nos et redemit et docuit: ut unde datum est pretium, inde et justitia sumeretur. Omnipotentia enim Filii Dei, qua per eamdem essentiam aequalis est Patri, potuisset humanum genus a dominatu diaboli solo imperio suae voluntatis eruere, nisi divinis operibus maxime congruisset, ut nequitiae hostilis adversitas de eo quod vicerat vinceretur, et per ipsam naturam naturalis repararetur libertas, per quam generalis fuerat illata captivitas. Dicente autem evangelista quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; et dicente Apostolo quod Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi : ostensum est, quia Unigenitus summi Patris humana humilitate consortium, ut augendo non propria. Quia inftas erat provehenda, non virtus: ut cum suo Creatori creatura esset unita, nihil 244 assumpto divinum, nihil assu
Abbreviated transcription (Latin):
sequens iudam scatioth qui priui¬
legio perfidie obtinuerat ĩ facinore
preberet offensio nulla ẽ negata digͣ¬
tio. sed illius sp̃u inflãmatus exarsit
cui ministetiũ sponte piebuit. ⁊ qua¬
lem habuit mentẽ. talem inueĩt et
oratio eius facta est in peccatũ. qm̃ cõ
uersio fuit ut etiã penitendo peccaret
Admictit ergo iri se filius dei impias
manus. et qd̾ seuientiũ furore agitu
patienti potestate cõpleuit. Hoc enim
si aperta potencia ⁊ manifesta uirtu¬
te propelleret. diuina cantũ exerceret
nõ humana curaret. In om̃ibo aũt
que illa popularis et sacerdotalis insa¬
nia contumeliose et procaciter infe¬
rebat nr̃e diluebantur macule nostͤ
expiabantur offerise. Quia natura
que in nobis semper uicta fuerat eo¬
atq captiua. in illo inmnocens patieta¬
tur et libera. Ut ad auferendũ pecca¬
tum mundi. ille hostiã se agnus of¬
ferret que ⁊ om̃ib corporalib sub¬

Expanded text:
sequens Judam Ischariot, qui privisequens Judam Ischariot, qui privilegio perfidiae obtinuerat in facinore praeberet offensio, nulla est negata dignatio; sed illius spiritu inflammatus exarsit, cui ministerium sponte praebuit; et qualem habuit mentem, talem invenit et oratio ejus facta est in peccatum : 214 quoversio fuit, ut etiam poenitendo peccaret. Admittit ergo in se Filius Dei impias manus, et quod saevientium furore agitur, patientis potestate completur. Hoc enim is: quas si aperta potentia et manifesta virtute propelleret, divina tantum exerceret, non humana curaret. In omnibus autem quae illi popularis et sacerdotalis insania contumeliose et procaciter inferebat, nostrae diluebantur maculae, nostrae expiabantur offensae: quia natura, quae in nobis rea semper fuerat atque captiva, in illo innocens patiebatur et libera; ut ad auferendum peccatum mundi, ille hostiam se Agnus offerret, quem et omnibus corporalis sub
Abbreviated transcription (Latin):
sed ut suscipientis suscepte nature es¬
set manifesta distinctio qd̾ erat hõĩs
diuina desiderauit poteritĩa. qd̾ ẽat
tei ad causaz respexit humanã. Su¬
periori igitur uolũtati uolũtas ces¬
sit inferior. et cito demõstratũ est qͥd
possit a trepidãte orati. et ꝗd nõ debe¬
at a medente concedi. Quia enĩ nos
quid oremus sicut oportet. nescimiꝰ ⁊
utile nobis ẽ. ne fiat pleꝵq qud̃ uo¬
lumus. deus iustus et bonus quãdo
ea que nocitura sũt petitur negãdo
miserecur. uoluntatis ergo nr̃e cõrec¬
tionẽ dominus cum trina orõne fir¬
masset. grauatis adhuc metore diᷤ¬
scipulis. dormite iam inquit ⁊ req¬
escite. ecce appropinquauit hora ⁊
filius hoĩs tradetur in manus pec¬
catoꝵ. Surgite eamus. ecce appropĩ
quauit qui me tradet. Inter ip̃a ãt
uerba dñi. qui predicti fuerãt mu¬
erunt. et cũ gladiis ac fustib cõpre¬
hensura xp̃m turba confluxit ducẽ

Expanded text:
Sed ut suscipientis susceptaeque naturae esSed ut suscipientis susceptaeque naturae esset manifesta distinctio, quod erat hominis, divinam desideravit potentiam; quod erat Dei, ad causam respexit humanam. Superiori igitur voluntati voluntas cessit inferior, et cito demonstratum est quid possit a trepidante orari, et quid non debeat a medente concedi. Quia enim nos quid oremus, sicut oportet, nescimus , et utile nobis est ne fiat plerumque quod volumus; Deus justus et bonus, quando ea quae nocitura sunt, petuntur, negando miseretur. Voluntatis ergo nostrae correctionem Dominus cum trina oratione firmasset, gravatis adhuc moerore discipulis, Dormite jam, inquit, et requiescite. Ecce appropinquavit hora, et Filius hominis tradetur in manus peccatorum. Suter ipsa autem verba Domini, qui praedicti fuerant, irruerunt, et cum gladiis et fustibus comprehensura Christum turba confluxit, ducem
Abbreviated transcription (Latin):
istis contra humilicatẽ suꝑbientib
nos dei filiuz. et in suis uircutibus
et in ñtis infirmitatib adoramus
Mec erubescimus crucẽ xp̃i. et int̾
contradicentiũ linguas. nec d̾ mo̾¬
te ip̃ius. uec de resuitectione dubi¬
tamus. qm̃ qd̃ superbos ad infide¬
litatẽ trabit. hoc nos ad fidem diri¬
gis. et qud apud illos est materia
confusionis. loc apud nos ẽ cã pieta¬
tis. Admonitis igitur discipulis domi¬
nus. ut contra uim temptationis in¬
stantis iugilanti orone certarẽt ip̃e
patri supplicãs ait. Pater si possibile
est transeat calix iste a me. uerũtam̃
ño sicut ego uolo. sed sicut tu. pͥoma
peticio infirmitatis ẽ. ẜa uirtutis. Il¬
lud optauit ex nr̃o hoc elegit in ꝓpͥo.
nec enĩ equał patri filius omĩa esse
deo possibilia nesciebat. auo ad susci¬
piendũ ciucẽ sine sua in hũc mun¬
dum uoluntate descenderat. ut hanc
diuersaꝵ affectionũ cõpugnãtiã per¬
turbata quodãmodo rõne pateretur.

Expanded text:
humilitatem superbientibus: nos Dei Filium, et in suis virtutibus, et in nostris infirmitatibus adoramus; nec erubescimus crucem Christi, et inter contradicentium linguas nec de morte ipsius, nec de resurrectione dubitamus. Quoniam quod superbos ad infidelitatem trahit, hoc nos ad fidem dirigit; et quod apud illos est materia confusionis, hoc apud nos est causa pietatis. Admonitis igitur discipulis Dominus, ut contra vim tentationis instantis vigilanti oratione certarent, ipse Patri supplicans, ait: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu . Prima petitio infirmitatis est, secunda virtutis: illud optavit ex nostro, hoc elegit ex proprio: nec enim aequalis Patri Filius omnia esse Deo possibilia nesciebat, aut ad suscipiendam crucem sine sua in hunc mundum voluntate descenderat, ut hanc diversarum affectionum compugnantiam perturbata quodammodo ratione pateretur.
Abbreviated transcription (Latin):
solum humiliter sed etias sublimit᷑
gestũ ẽ. aut secundũ hoĩem impossi¬
bile. aut ẜm deũ uideatur indignũ
utrũq autẽ recipi. utiũq conuenut
credi. quia niemo hominũ possit nisi
in utroq saluari. Iustus enĩ. ⁊ miseri¬
cors deus nõ sic iniuria sue uolũ ta¬
tis est usus. ut ad reparatioriẽ nr̃a m
solam potetitiã benignitatis exereret
Sed quia cotisequens fuerat. ut ħo fã.¬
ciens peccatũ seruus ẽẽt pec̃ci. sic me¬
dicina egiis. sic recõciliatio teis. sic re¬
dẽptio ẽ impensa captiuis. ut cõdẽp¬
natioĩs iuste sũia. iusto liberatoris
opere solueretur. Nlam si pro peccato¬
tibus sola se opponẽt deitas. noti tã
ratio diabolũ uinceret. ꝙͣ potestas.
Et tursum si causam lapsoꝵ sola a¬
geret natura mortaliu. nõ exuere¬
tur a conditione que libera nõ eẽt
agenere. unde oportuit in unuz do
tati nr̃e per uerbũ carnẽ fc̃m. et ori¬

Expanded text:
solum humiliter, sed etiam sublimiter solum humiliter, sed etiam sublimiter gestum est, aut secundum hominem impossibile, aut secundum Deum videatur indignum. Utrumque autem recipi, utrumque convenit credi: quia nemo hominum potest, nisi in utroque salvari. Justus enim et misericors Deus, non sic jure suae voluntatis est usus, ut ad reparationem nostram, solam potentiam benignitatis exereret: sed quia consequens fuerat ut homo faciens peccatum, servus esset peccati , sic medicina aegris, sic reconciliatio reis, sic redemptio estimpensa captivis, ut condemnationis justa sententia justo liberatoris opere solveretur. Nam si pro peccatoribus sola se opponeret Deitas, non tam ratio diabolum vinceret quam potestas. Et rursum, si causam lapsorum sola ageret natura mortalium, non exueretur a conditione, quae libera non esset a genere. Unde oportuit in unum Domtati nostrae per Verbum carnem factum et ori
Abbreviated transcription (Latin):
oiũm reꝵ xp̃e post mnusitatum
beate uirgirus partir. post ado
post mulciplicẽ docttinã celestis eloqi
et uariaꝵ curationũ medelas. impei̾o
uerbi potẽtis effectas dispensationem
oĩum sacramentoꝵ oĩumq uirtutũ
salutifeta passione cõsumat. xp̃iane
igitur spei diłctissimi: uera r̃õ ⁊ pͥnci¬
palis causa ourx xp̃i ẽ. que licet iude¬
is sit scandalum. gentilib aũt stul¬
titia. nobis tam̃ dei uirtus ẽ deiq sa¬
pientia. Unde sũmũ hoc et potẽtissĩu
diuine miseticordie sacrameritũ sẽ¬
per quidẽ in cordib nr̃is. cũ tota sui
dignitate retinendũ ẽ. sed nũc inna¬
tiorem animi sensuz et putiorẽ exi¬
git m̃tis uirtutũ q̃n nob̾ niõ solu
recursu tẽporis. sed etiã textu euan¬
gelice lectioĩs om̃e opus nr̃e saluti
ingeritur. Nichil ergo apud noᷤ
.loci cogitationes habeat impioꝵ
nec integritatem sane ĩtelligẽtie
aut iudayca offetisio. aut gentilis
corrũpat utisio ut qd̃ pro nob̾ nõ

Expanded text:
ium Christus, post inusitatum sacrae Virginis partum, post adorpost multiplicem doctrinam coelestis eloquii, post variarum curationum medelas imperio verbi potentiomnium sacramentorum omniumque virtutum salutifera passione consummat. Christianae igitur spei, dilectissimi, vera ratio et principalis causa crux Christi est: quae licet Judaeis sit scandalum, gentibus autem stultitia, nobis tamen Dei virtus est, Deique sapientia . Unde summum hoc et potentissimum divinae misericordiae sacramentum semper quidem in cordibus nostris cum tota sui dignitate retinendum est, sed nunc vivaciorem animi sensum et puriorem exigit mentis intuitum, quando nobis non solum recursu temporis, sed etiam textu evangingeritur. Nihil ergo apud nos loci cogitationes habeant impiorum, nec integritatem sanae intelligentiae, aut Judaica offensio, aut gentilis corrumpat irrisio: ut quod pro nobis non
Abbreviated transcription (Latin):
tetur auctorẽ. ꝗ reparationẽ scifica¬
tionẽq credẽtiũ ĩ peoc̃oꝵ remissione
cõstituit. ut remota seuentate uin¬
dicte oĩq cessante supplicio. teus ĩ¬
nocẽtie redderetur. et firus crimĩu
fieret origo uirtutũ. Qd̃ igit᷑ dilec
nr̃oꝵq ieuitũ septimi mẽsis assu¬
mimus nõ legalib nos oncribꝰ subi¬
cimus. sed utilitatẽ cõtinẽtie que xͥ
euãgelio seruit ãplectimũ. qr et ĩ s
põt suꝑ scribas et phariseos xͥana ha¬
bundare iustitia nõ euacuãdo lege
sed intelligẽtiã refutado cainalẽ. nec
et sabbata et diẽ magnũ nõ sustineo.
Ieuinu. et ferias. et dies festos ur̃os
odit aĩa mea. uñ et dñs iuuaridi for¬
ma discipuł traderis: cũ ieiunatis ĩꝗt.
nolite fieri sic̃ ypoctite tristes. Exter

Expanded text:
tetur auctorem, qui reparationem sanctificationemque credentium in peccatorum remissione constituit, ut remota severitate vindictae, omnique cessante supplicio, reus innocentiae redderetur, et finis criminum fieret origo virtutum? CAP. II. Quod rorum jejunium septimi mensis assumimus, non legalibus nos oneribus subjicimus, sed utilitatem continentiae quae Christi Evangelio servit, amplectimur. Quia et in hoc potest super Scribas et Pharisaeos bundare justitia, non evacuando legem, sed intelligentiam refutando carnalem. Nec et sabbata et diem magnum non sustineo, jejunium et ferias et dies festos vestros odit anima mea . Unde et Dominus jejunandi formam discipulis tradens, Cum jejunatis, inquit, nol
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatis affectus. ꝗ si de appetitu ẽ
tetrenoꝵ. nõ beatos facit sui participa¬
cione sed uuseros. Hii uero qui ea que
sursum sũt sapiuĩt. nõ que suꝑ terra
nec perituris inteniti sũt sed eterru ᷤ ĩ
illo hñt incoruptibiles rec̃oditas fa¬
cultates de quo dicit ꝓpḣa. Thesaurꝰ
et salus nr̃a aduenit. sapĩa et disci¬
plicia et pietas adño. Hii sunt the¬
sauri iusticie. per quos auxiliante dei
gr̃a enã cerrena bona in celestia ttanᷤ¬
feruntur. dũ multi diuitiis aut iu¬
ste sibi relictis aut alit̾ acꝗsitis ad ĩ¬
strumentũ pietatis utuntur. Cũo
ad sustetitationẽ paupeꝵ que possũt
exuberare distribuũt. cogregãt sibi
inamissibiles facultates. ut qd̾ ad¬
diderũt elemosirus / nullis possĩt sub¬
racere disperidiis ⁊ et digne ibi habeãt
cor ubi hñt thesautũ suu. qͥa tales
diuitias beatissimũ ẽ ex̾cete ut crescãt.
et nõ tumere ne pereãt. Opetantes gͥ

Expanded text:
cupiditatis affectus, qui si de appetitu est cupiditatis affectus, qui si de appetitu est terrenorum, non beatos facit sui participatione, sed miseros. Hi vero qui ea quae sursum sunt sapiunt, non quae super terram , nec perituris intenti sunt, sed aeternis, in illo habent incorruptibiles reconditas facultates, de quo dicit propheta: Thesaurus et salus nostra advenit, sapientia et disciplina et pietas a Domino: hi sunt thesauri justitiae : per quos, auxiliante Dei gratia, etiam terrena bona in coelestia transferuntur, dum multi divitiis, aut juste sibi relictis aut aliter acquisitis, ad instrumentum pietatis utuntur. Cumque ad sustentationem pauperum, quae possunt exuberare distribuunt, congregant sibi inamissibiles facultates: ut quod abdiderunt eleemosynis, nullis possit subjacere dispendiis; et digne ibi habeant cor, ubi habent thesaurum suum : quia tales divitias suas beatissimum est exercere ut crescant, et no
Abbreviated transcription (Latin):
laudis humane: ꝑꝑ cuiꝰ cupiditatem
iustitie sp̃es pleꝵq p̃tendit᷑. et ubi
in illa cura est. cõscientie amatnͥ fal¬
sitas fame ut iuꝗtas que occultati¬
niu. nulla laudis ostentatioĩsq iac¬
tantia polluatũ. nec bonũ suũ ꝗsquã
fideliu de humanis uelit pende̾ iu¬
diciis diligenti deũ. sufficit ei place̾
quẽ diligit. quia nulla maior expe¬
tenda est remuneratio ꝙͣ ip̃a diłctio.
sic eñi catitas ex deo ẽ ut deus ipse
sit catitas. Qd utiq pius et castus ⁊¬
animꝰ ita gaudet implere: ut nullo
extra ip̃m cupiat dełctati. Uerissimũ
nãq est ꝗd ait dñs. uͥ eit thesauius
tuus. ibi erit et cor tuũ. Quis eniz
ẽ thesauius hoĩs nͥ quedã fiuctuũ eiꝰ
cõgregatio. laborq collectio. Quod
enĩ seminaueĩt quis hoc et metet.
Et quale cuiꝰq opus talis ⁊ q̃stus
et ubi oblectatio fetuẽdi cõstituitur
ta sint gnͣa diuitiaꝵ. dissiruleso ma¬
terie gaudioꝵ. thesauius cuiq est sue

Expanded text:
 cujus cupiditatem, justitiae species plerumque praetenditur, et ubi nulla est cura conscientiae, amatur falsitas famae; ut iniquitas, quae occultatinium nulla ostentationis jactantia polluatur, nec bonum suum quisquam fidelium de humanis velit pendere judiciis. DILIGENTI Deum sufficit ei placere quem diligit: quia nulla major expetenda est remuneratio, quam ipsa dilectio: sic enim charitas ex Deo est, ut Deus ipse sit charitas. 360 Quo utique pius et castus animus ita gaudet impleri, ut nulla re extra ipsum cupiat delectari. Verissimum namque est quod dicit Dominus: Ubi est thesaurus tuest thesaurus hominis nisi quaedam fructuum ejus congregatio laborumque collectio? Quod enim seminaverit quis, hoc et metet; et quale cujusque opus talis et quaestus: et ubi oblectatio fruendi constituitur, ta sint genera divitiarum, dissimilesque materiae gaudiorum, THESAURUS CUIQUE est suae
Abbreviated transcription (Latin):
tantes. Quarta et sexta sabbati solẽ¬
tuter ieiunemus. Sabbato autez ad
beatũ petrũ uigilias celebremus. cuiꝰ
nobis or̃ones suffragabũtu et meri¬
ta ut ꝙͣtũcũq fidelib tribuit᷑ bonũ
uelle. tatitũ donetur et posse. ꝑ. dõ¬

Expanded text:
bbati solemniter jejunemus; sabbato autem apud beatum Petrum vigilias 361 celebremus: cujus nobis et orationes suffragabuntur et merita, ut quantum cuique fidelium tribuitur bonum velle, tantum donetur et posse, ipso
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur ut nõ flant. antiq aucto¬
ritatis retinẽt firctutatẽ. ssiec id̾o eis
euãgelica pucanda est aduersa per¬
fectio. quia et uĩtutũ studia. ⁊d uolũ¬
tana incitantur augmerita. et ultio¬
laxantur. Dicit autẽ dominus nisi
habundauerit iustitia ũta plusꝙͣ
scribaꝵ et phariseoꝵ nõ intrabitis
in regnũ celor. Quomodo uero ha

Expanded text:
r ut non fiant, antiquae auctoritatis retinent firmitatem. Nec ideo eis evangelica putanda est adversa perfectio, quia et virtutum studia ad voluntaria incitantur augmenta, et ultiolaxantur. Dicit enim Dominus: Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regn
Abbreviated transcription (Latin):
Mostolica institutio dilectissi
ita ueteris testamenti decreta distin¬
xit. ut q̃da ex eis. sicut erant cõdita
euangelice eruditiõi profutura decer
baptisinatu. et otia sabbatoꝵ cũ ip̃a
cartus circũcisione cessauerĩt. manẽt
tamen ex ip̃is uoluminib etiã apud
nos plurima p̃cepta moralia. et cũ
itde dicatũ diliges domnũ deũ tu¬
uir. ex toto corde tuo. et diliges pro¬
ximu cuũ sicut teip̃mi. xp̃o drĩo do

Expanded text:
ostolica institutio, dilectissi, ita veteris Testamenti decreta distinxit, ut quaedam ex eis, sicut erant condita, evangelicae eruditioni profutura decerpbaptismatum, et otia sabbatorum cum ipsa carnis circumcisione cessaverint, manent tamen ex ipsis voluminibus etiam apud nos plurima praecepta moralia. Et cum inde dicatur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo; et diliges proximum tuum sicut tei
Abbreviated transcription (Latin):
intuentur aspectu nequeunt aciẽ
mentis erigete: et ministra mũdi
lutrimatia diuino honore uenerã¬
tui. Absit ab aĩs xp̃ianis impra su¬
perstitio ꝓdigiosumq mendaciu.
ultra om̃em modu distant a sẽ¬
piterno tẽporalia/ ab incorporeo cͥo¬
porea/ adominatore subiecta. qa
et si mirandam hñt pulcritudĩe
adoranda tñ non hñt deitatem.
Qua ergo iurtus illa sapĩa illa e
colenda maiestas. que uruuersi¬
tatem mundi creauit ex nichilo
et in quas uoluit formas atq mẽ¬
suras terrenã celestẽq sub̾a oĩpo¬
tenti rone produxit. sol luna. et
sytera. sint cõmoda utentib sint
spetiosa crinentib Ised ita ut de:
illis gr̃e referantur auctori et adore¬
tur deus qui cõdidit / nõ creatura que
setuit. Laudate igitur dominũ diłc¬
Itissimi: in omĩb operib eius atq
iudiciis. Sit in uobis indubitata¬
⁊ credulitas uirgiriee integritatis ⁊
partus: reformatioĩs humane sacͣ

Expanded text:
intuentur aspectu, nequeunt aciem intuentur aspectu, nequeunt aciem mentis erigere, ministra mundi luminaria divino honore venerantur. Absit ab animis Christianis impia superstitio prodigiosumque mendacium. Ultra omnem modum distant a sempiterno temporalia, ab incorporeo corporea, a dominatore subjecta: quia etsi mirandam habent pulchritudinem, adorandam tamen non habent Deitatem. Illa ergo virtus, illa sapientia, illa est colenda majestas, quae universitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. Laudate igitur Deum, dilectissimi, in omnibus operibus ejus atque judiciis. Sit in vobis indubitata credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis humanae sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
reatu sad celestia regra suspites uo¬
luaitatemdei facias diuino fultus
auxilo imiteris ar gelos suꝑ t̾rã.
imortalis sub̾e̾ uirtute pascaris secu¬
rus aduersus inimisas cẽptatices
pro pietate c̃osuigas. Et si celestis
militie sacramenta seruaueĩs nor i¬
dubites te in castri trim̃phalib re¬
gis eterni pro uictoria coronandũ
Siunq reẜrectio piis parata suscepe
am dilectissimi infide qua fundati ̃¬
estis stabiles peritiariete: ne idẽ ille
tem ptator. cuius iam a uob̾ domĩa¬
tionem xp̃c exclusit / aliquib uos
iteꝵ seducat insidiis ⁊ et hec ip̃a pre¬
sentis diei gaudia fallacie sue arte.
cort̃pat / illudens simplicioribus
ais: de quorda persuasione pestife
cunt solis ortu honorabił uiteatur.
Quor corda uastis tenebris obrio¬
luta et ab om̃i incremento uere lu¬
cis aliena sũt. Trahuntur eĩ ad¬
huc stultissimis gentilitatis erro¬
tibus/. Et quia supra io qo̾ carnali

Expanded text:
us, ad coelestia regna suspires, vous, ad coelestia regna suspires, voluntatem Dei facias divino fultus auxilio, imiteris angelos super 72 terram, immortalis substantiae virtute pascaris, securus adversus inimicas tentationes pro pietate confligas, et si coelestis militiae sacramenta servaveris, non dubites te in castris triumphalibus regis aeterni pro victoria coronandum, cum te resurrectio piis parata susceperam, dilectissimi, in fide qua fundati estis, stabiles permanete; ne idem ille tentator, cujus jam a vobis dominationem Christus exclusit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simplicioribus animis de quorumdam persuasione pestifercunt, solis ortu honorabilis videatur. Quorum corda vastis tenebris obvoluta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis erroribus, et quia supra id quod carnali
Abbreviated transcription (Latin):
tur ligato mandi principe captiui¬
tatis uasa rapiuntur. Feddit in ho¬
norem siuis ab antiquit contagio
piugata natura. etdors morte dest¬
itut natiuitas natiuitate reparatur
qm̃ simul et redẽptio aufert ẜuitute
regeneratio mutat ⁊ originẽ ⁊ fides
no rioĩe pie et fideliter gloriatis. re¬
conciliationis huiꝰ gr̃am iusto pepẽ¬
de iudicio. Tibi enum quonda ab¬
iectos tibi extruso a paradisi sedib ti¬
bi pei exilia longa morienti /tibi in
cinerer et puluerẽ dissoluto/ cui iã
non erat spes ulla uiuendi per incͥa¬
nationẽ uerbi potas data ẽ ut ḋ lõ¬
guiquo ad tuu reuertatis auctorẽ.
fecognoscas parentẽ / liber efficiaris
ex seuio de extraneo ꝓue̾atis ĩfiliũ
ut qui ex corruptibili carne natus
es sex dei sp̃u renascaris: et obririeas
per gr̃a: qud no ħebas per naturay
ac si te dei filiu per sp̃m adoptionis
agnouetis deu patrem audeas nũ¬
cupare. Male conscientie absolutꝰ¬

Expanded text:
tur. Ligato mundi principe, captivitur. Ligato mundi principe, captivitatis vasa rapiuntur. Redit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, mors morte destruitur, nativitas nativitate reparatur: quoniam simul et redemptio aufert servitutem, et regeneratio mutat originem, et fides no nomine pie fideliter gloriaris, reconciliationis hujus gratiam justo perpende judicio. Tibi enim quondam abjecto, tibi extruso a paradisi sedibus, tibi per longa exsilia morienti, tibi in pulverem et cinerem dissoluto, cui jam non erat spes ulla vivendi, per incarnationem Verbi potestas data est, ut de longinquo ad tuum revertaris auctorem, recognoscas parentem, liber efficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium; ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei Spiritu renascaris, et obtineas per gratiam quod non habebas per naturam; ac si te Dei Filium per spiritum adoptionis agnoveris, Deum Patrem audeas nuncupare. Malae conscientiae reatu absolut
Abbreviated transcription (Latin):
ta pueritie incrementa/ et usq ĩ ui¬
riles annos de naturalib nõ dubi¬
tauit augmentis. Incer hec ĩculit
contumelias multiplicauit ĩuirias
adhibuit maledicta obprobria blas¬
phenuas cõuitia/ Om̃em postremo
in ip̃m im sui futoris effudit: oĩa
temptamentoꝵ geriera percucuirit.
Et sciens quo humanaz naturaz
infecisser ueneno: nequaquã credi¬
dit prime transgressioĩs exortem:
quẽ tot documentis didicit ẽẽ mor¬
talem. Prestitit ergo improbꝰ p̃do
et auarus exactor in eũ qui nichil
ip̃ius hẽbat insurgere. Et dũ uitia¬
te originis p̃iudicius getierale perse¬
tur cyrographũ quo teriebatur exceo̾
ab illo inuꝗtatis exigens pena i quo
nuilłas teperit culpaꝵ. Soluit᷑ itaq
letifere pactionis male suasa ꝯscrip¬
tio et rer iniustitias plus patendi to¬
tius tebiti sũ ma uacuatu. fortis ile
nectitur unculis suis et oũe com¬
com maligni in caput ip̃ius retorq̃¬

Expanded text:
ta pueritiae incrementa, et usque in vita pueritiae incrementa, et usque in viriles annos de naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit maledicta, opprobria, blasphemias, convicia, omnem postremo in ipsum vim furoris sui effudit, omnia tentamentorum genera percurrit; et sciens quo humanam naturam infecisset veneno, nequaquam credidit primae transgressionis exsortem, quem tot documentis didicit esse mortalem. Perstitit ergo improbus praedo et avarus exactor in eum qui nihil ipsius habebat insurgere, et dum vitia originis praejudicium generale persequitur, chirographum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens poenam, in quo nullam reperit culpam. Solvitur itaque lethiferae pactionis malesuasa conscriptio, et per injustitiam plus petendi, totius debiti. summa vacuatur. Fortis ille nectitur suis vinculis, et omne commentum maligni in caput ipsius retorque