comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab egenis fr̃ib fuerint necessaria postu¬
lati: pꝰ dona largituri. u eis pͥus contume¬
liosa u̾ba iaculant᷑. Qui et si reb ministe¬
riũ pietatis ꝑficiunt: u̾bis tam̃ gr̃ãm hu¬
militatis ꝑdunt: ita ut plerũq uideatur
quia illatȩ iam iniuriȩ satisfactionẽ sol¬
uunt. cũ pꝰ contumelias dona larguint᷑:
Nec magni ẽ oꝑis qđ postulata tribuunt:
quia ipso dationis suȩ mun̾e uix eundẽ
excessũ sermonis tegunt. Quib bñ ꝑ eccłia¬
sticũ librũ dr̃ Om̃i dato: ñ des tristiciã u̾bi
mali: & rursum: Eoce u̾bũ suꝑ datũ bonũ:
et utraq cũ homine iustificato. Uidelicet
ut datũ exhiberi debeat ꝑ pietatẽ: et bo¬
nũ u̾bũ tribui ꝑ humilitatẽ. At contra
alii egenos fr̃s ñ student reb fulcire cũ
possint: s blandis tantũ sermonib fou ere:
Quos uehem̃t̃ iacobi p̃dicatio sc̃a rep̃hendit
dicens: Si aut̃ fr̃ aut soror nudi sunt. et
indigent uictu cotidiano: dicat aut ali¬

Expanded text:
s fratribus fuerint necessaria postulati, post dona largituri, in eos prius contumeliosa verba jaculantur. Qui etsi rebus ministerium pietatis perficiunt, verbis tamen gratiam humilitatis perdunt; ita ut plerumque videatur quia illatae jam injuriae satisfactionem solvunt, cum post contumelias dona largiuntur. Nec magni est operis quod postulata tribuunt, quia ipso dationis suae munere vix eumdem excessum sermonis tegunt. Quibus bene per Ecclesiasticum librum dicitur: Omni dato non des tristitiam verbi mali . Et rursum: Ecce verbum super datum bonum, et utraque cum homine justificato , videlicet, ut datum exhiberi debeat per pietatem, et bonum verbum tribui per humilitatem. At contra, alii egenos fratres non student rebus fulcire cum possint, sed blandis tantum sermonibus fovere. Quos vehementer Jacobi praedicatio sancta reprehendit, dicens: Si autem frater aut soror nudi sunt, et indigent victu quotidiano, dicat autem ali
Abbreviated transcription (Latin):
cus ꝑ humana m̃bra sibimet subdita. usq ad
expletionẽ oꝑis luxuriã exercet: Serpens aut̃¬
repit pectore: qndo cos quos in oꝑe luxtiriȩ
ñ ualet polluit in cogitatione Alius itaq
luxuriã iam ꝑpetrat actione: huic serpens
repit ex uentre: Alius aut̃ ꝑpetrandã u̾sat
in m̃te: huic serpens repit ex pectore: S quia
serpens pͥus pectore. et pꝰmodũ reꝑe uentre de
cogitatione tenuit: una custodia serpentis
pectus uentiẽq suꝑauit dicens Pepigi feduᷤ
cũ oculis meis: ut ne cogitarẽ quidẽ de uirgi

Expanded text:
cus per humana membra sibimet subdita usque ad cus per humana membra sibimet subdita usque ad expletionem operis luxuriam exercet. Serpens autrepit pectore, quando eos quos in opere luxuriae non valet polluit in cogitatione. Alius itaque luxuriam jam perpetrat actione, huic serpens repit ex ventre. Alius autem perpetrandam versat in mente, huic serpens repit ex pectore. Sed quiaserpens prius pectore, et postmodum repere ventre descogitatione tenuit, una custodia serpentis pectus ventremque superavit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgi
Abbreviated transcription (Latin):
chatus ẽ eam in corde suo: ꝑ moy sen quippe
luxuria ꝑpetrata: ꝑ auctorẽ uͦ munditiȩ. lu¬
xuria cogitata dãpnat᷑. Hinc ẽ enĩ qđ disci¬
płis pͥmus eccłe pastor dicit: ꝓpt̾ quod succin¬
c̃ti lumbos m̃tis ur̃ȩ sobrii et ꝑfecti. sꝑate in
eam que offert᷑ uob̾ grãm: Numbos enĩ carnĩ
succingere: luxuriã ab effectu refrenare: Lum¬
bos u̾ m̃tis succingere ẽ: hanc etiã a cogitati¬
one restringere: hinc ẽ qđ angłs qui ioħem
alloquit᷑: ⁊ona aurea suꝑ mamillas cinctus
eẽ ꝑhibet᷑. Quia enĩ testam̃ti noui munditi¬
a etiã cordis luxuriã refrenat: angłs qui in¬
eo apparuit. in pectore cinctus uenit Quem
bñ zona aurea restringit: quia quisqͥs suꝑnȩ
patriȩ cuiis ẽ. ñ iam timore supplicii s amore
caritatis ĩmunditiã deserit Malũ uͦ luxuri¬
e aut cogitatione ꝑpetrat᷑. aut oꝑe: Callidus
pens udeltcet uentre repit: q̃ndo hostis lubri¬

Expanded text:
chatus est eam in corde suo . Per Moysen quippe chatus est eam in corde suo . Per Moysen quippe luxuria perpetrata, per auctorem vero munditiae luxuria cogitata damnatur. Hinc est enim quod discipulis primus Ecclesiae pastor dicit: Propter quod succincti lumbos mentis vestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam ; lumbos enim carnis succingere est luxuriam ab affectu refrenare, lumbos vero mentis succingere est hanc etiam a cogitatione restringere. Hinc est quod angelus qui Joannem alloquitur, zona aurea super mamillas cinctus esse perhibetur, quia enim Testamenti novi munditia et cordis luxuriam frenat, angeo apparuit in pectore cinctus venit. Quem bene zona aurea stringit, quia quisquis supernae patriae civis est, non jam timore supplicii, sed amore charitatis immunditiam deserit. Malum vero luxuriae aut cogitatione perpetratur, aut opere. Callidus pens videlicet ventre repit, quando hostis lubri
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ fructũ ꝑ ext̾ĩorẽ uisũ ꝑdidit: ꝑ oculũ cor¬
ꝑis ꝑtulit p̾dam cordis Uñ nob̾ ad custodien¬
dam cordis munditiã: ext̾ioꝵ quoq sensuũ
disciplina seruanda ẽ Nani qͣntalibet uir¬
tute mens polleat: qͣntalibet grauitate ui¬
geat: carnales tam̃ sensus puerile quiddam
ponde. & quasi iuuenili quodã uigore re¬
frenentur. ad fluxa queq et leuia m̃tẽ ener-¬
qđ in eo fluxũ ac puerile caro saꝑe potuit: iu¬
uenili sapientiȩ uigore restringens aitz Pepi¬
gi fedus cum oculis meis & quia ñ in se acti¬
onẽ tantumͦ s etiã cogitationẽ iuxurie extin¬
xit: secutus adiunxit: ut ne cogitarẽ quidẽ
de uirgine. Sciebat nimirũ luxuriã in cor
et ab electis suis ñ solum luxuriã carnis. sed
etiã cordis. aboleret dicens: Scriptũ ẽ. Non ad¬
ult̾abis: Ego aut̃ dico uob̾. qm̃ om̃is qui uide¬
rit mulierẽ ad concupiscendũ eam: iam me

Expanded text:
orem fructum per exteriorem visum perdidit, per oculum cororem fructum per exteriorem visum perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Unde nobis ad custodiendam cordis munditiam, externorum quoque sensuum disciplina servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus puerile quiddam pondere, et quasi juvenili quodam vigore refrenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem enerquod in eo fluxum ac puerile caro sapere potuit, juvenili sapientiae vigore restrinxit. Ait enim: Pepigi foedus cum oculis meis. Et quia non in se actionem tantummodo, sed et cogitationem luxuriae exstinxit, secutus adjunxit: Ut ne cogitarem quidem de virgine. Sciebat nimirum luxuriam esse inet ab electis suis non solum luxuriam carnis, sed etiam cordis aboleret, dicens: Scriptum est: Non adulterabis; ego autem dico vobis, quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
illigata. uix magni luctaminis manu sol¬
uit᷑. Ne gͦ quedã lubrica in cogitatione u̾sen
t ꝓuidendũ nob̾ ẽ: quia intueri ñ debet. qđ
ñ licet concupisci. Ut enĩ munda mens in
cogitatione seruet᷑: a lascuua uoluptatiᷤ sue
depͥmendi sunt oculi. quasi quidã raptores
ad culpã Neq enĩ eua lignũ uetitũ contigis¬
set: nͥ hunc pͥus in caute respiceret: Scriptũ
quupe ẽ Uidit mulier qđ bonũ eẽt lignũ
ad uescendũ et pulchrũ oculis. aspectuq de¬
lectabile: et tulit de fructu illius et comẽdit:
inc gͦ pensandũ ẽ. quanto debemus mod̾a¬
mine erga illicita uisũ restringere nos qui
mortalit̾ uiiumꝰ: si et mat̾ iuuentiũ ꝑ ocłõ
ad mortẽ uenit. Hinc etiã sub iudeȩ uoce.
que ext̾iora uidendo concupiscens. bona in¬
t̾iora ꝑdid̾at: ꝓpħa dicit: Oculus ms dep̃datꝰ
ẽ anumã meã. Concupiscendo etenĩ uisibi¬
lia: inuisibiles urtutes amisit Quia gͦ int̾i

Expanded text:
illigata vix magni luctaminis manu solilligata vix magni luctaminis manu solvitur. Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est; quia intueri non decet quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in cogitatione servetur a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam. Neque enim Eva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Scriptum quippe est: Vidit mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile; et tulit de fructu illius, et comedit . Hinc ergo pensandum est quanto debeamus moderamine erga illicita visum restringere nos qui mortaliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Hinc etiam sub Judaeae voce, quae exteriora videndo concupiscens bona interiora perdiderat, propheta dicit: Oculus meus depraedatus est animam meam . Concupiscendo enim visibilia, i
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ius respicit: plerũq in delectatione peca¬
ti etiã nolens cadit: atq obligatus desidĩs
incipit uelle quȩ noluit. Preceps quippta¬
nima dũ ante ñ ꝓuidet. ne incaute uides
qđ concupiscat: ceca pꝰ incipit desicdare ql¬
uidit: Uñ et ꝓpħȩ mens quȩ subleuata
epe my steriis int̾nis int̾erat. quia alienã
coniugẽ incaute uidit: obtenebrata pꝰmo¬
dũ sibimet illicite coniunxit: Sẽs aut̃ uir
quia acceptis corꝑis sensib uelut subiectis
ministris quidã equissimꝰ uidex p̃est. cul¬
pas conspicit anteqͣ ueniant: et uelut insi¬
dianti morti fenestras corꝑis claudit diceis:
Depigi fedus cum oculis meis: ut ne cogitarẽ
quidẽ de uirgine: Ut enĩ cogitationes cor¬
dis caste seruare potuisset. fedus cũ oculis pe¬
pigit: ne pͥus incaute aspiceret. qđ pꝰmodũ
inuitꝰ amaret: Ualde nãq ẽ quod caro deor¬
sũ trahit: et semel species formȩ cordi ꝑ ocłos

Expanded text:
terius respicit, plerumque in delectationem peccaterius respicit, plerumque in delectationem peccati etiam nolens cadit; atque obligatus desideriis, incipit velle quod noluit. Praeceps quippe anima dum ante non providet, ne incaute videat quod concupiscat, caeca post incipit desiderare qvidit. Unde et Prophetae mens, quae sublevata saepe mysteriis internis intererat, quia alienam conjugem incaute vidit, obtenebrata postmodum sibimet illicite conjunxit . Sanctus autem vir, qui acceptis corporis sensibus velut subjectis 679 ministris quidam aequissimus judex praeest, culpas conspicit antequam veniant, et velut insidianti hosti fenestras corporis claudit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Ut enim cogitationes cordis caste servare potuisset, foedus cum oculis pepigit, ne prius incante aspiceret quod postmodum invitus amaret. Valde namque est quod caro deorsum trahit, et semel species formae cordi per oculos
Abbreviated transcription (Latin):
gustus. odoratus. et tactus. quasi quedam
uiȩ m̃tis sunt. quib foras ueniat: et ea quȩ
extͣ eius sunt substantiã. concupiscat: Per
hos etenĩ corꝑis sensus. quasi ꝑ fenestras os¬
dam ext̾iora queq anima respicit: respici¬
ens concupiscit: Hinc etenĩ ieremias ait:
Ascendit mors ꝑ fenestras nr̃as: ingressa ẽ do¬
mos nr̃as: Mors quippe ꝑ fenestras ascendit.
et domos ingredit᷑: cum ꝑ sensus corꝑis. con¬
cupiscentia ueniens. habitacłm m̃tis intrai
Quo contͣ hoc qđ sepe iam diximus de iustĩ
ꝑ ysaiam dr̃: Qui sunt isti qui ut nubesuo¬
lant: et quasi colũbe ad fenestras suas: Iusti
nãq uolare ut nubes dicti sunt: quia atie¬
nis contagiis subleuant᷑. & quasi colube ad
fenestras suas sunt: quia ꝑ sensus corpͥsert̃¬
ora queq intentione ñ respiciunt rapacia¬
tis: eosq foras ñ rapit concupiscentia carna¬
lis: Qsqͥs uͦ ꝑ has corꝑis fenestras incaute er¬

Expanded text:
gustus, odoratus et tactus, quasi quaedam gustus, odoratus et tactus, quasi quaedam viae mentis sunt quibus foras veniat, et ea quae extra ejus sunt substantiam concupiscat. Per hos etenim corporis sensus quasi per fenestras quasdam exteriora quaeque anima respicit, respiciens concupiscit. Unde etiam Jeremias ait: « Ascendit mors per fenestras nostras, ingressa est domos nostras. » Mors quippe per fenestras ascendit et domos ingreditur, cum per sensus corporis concupiscentia veniens habitaculum mentis intrat. Quo contra hoc quod saepe  Isaiam dicitur: Qui sunt hi qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Justi namque volare ut nubes dicti sunt, quia a terrenis contagiis sublevantur; et quasi columbae ad fenestras suas sunt, quia per sensus corporis exteriora quaeque intentione non respiciunt rapacitatis, eosque foras non rapit concupiscentia carnalis. Quisquis vero per has corporis fenestras incaute ex
Abbreviated transcription (Latin):
ta pondus hystorię ꝑscrutem᷑: ne si hȩc ani¬
mꝰ plusꝗ̃. necesse ẽ sp̃ualit̾ inuestigat. a u̾boꝵ
eus uberib sanguis nob̃ ꝓ lacte respondeat.
tione ꝑmiscet: ad hec necesse ẽ ut mens concita
redeat: ad quȩ hanc ipse ut dat᷑ intelligi ordo
loquentis uocat: Nã sc̃s iuir pꝰꝗͣ. ea quȩ sibi ꝑ
flagellũ dñi fuerant inflicta narrauit: nunc
quod allegorioe intelligi possit int̾serat: q̃¬
tinus et ex magna parte hystoriea sint que
memorat: ettam̃ aliqñdo ꝑ hȩc eadẽ ad sp̃n¬
alẽ intelligentiã consurgat:. Qua itaq for¬
titudine ab om̃i lapsu. extĩora sua custodis
int̾ioris disciplina constrinxerit: insinuat
dicens: Pepigi fedus cũ oculis meis: ut ne
quidẽ cogitarẽ de uirgine: Cum sit inui¬
sibilis anuna nequaꝗͤ corꝑearũ rerũ dele¬
ctatione tangit᷑: nisi qđ inherens corꝑi q̃¬
si quȩdã egrediendi foramina. eiuusd̃ẽ cor¬
ꝑis sensus habet. Wisus quippe. auditus

Expanded text:
historiae perscrutemur; ne si haec animus plus quam necesse est spiritaliter investiget, a verborum ejus uberibus sanguis nobis pro lacte respondeat. tione permiscet, ad haec necesse est ut mens concita redeat ad quloquentis vocat. Nam sanctus vir postquam ea quae sibi per flagellum Domini fuerant inflicta narravit, nunc quod allegorice intelligi possit interserat, quatenus et ex magna parte historica sint quae memorat, et tamen aliquando per haec eadem ad spiritalem intelligentiam consurgat. Qua itaque fortitudine ab omni lapsu extinterioris disciplina constrinxerit, insinuat dicens: VERS. 1. Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. - Cum sit invisibilis anima, nequaquam cor earum rerum delectatione tangitur, nisi quod inhaerens corpori quasi quaedam egrediendi foramina ejusdem corporis sensus habet, visus quippe, auditus,
Abbreviated transcription (Latin):
entiã curramꝰ ꝓpositũ nob̾ certam̃ aspicientꝰ
in auctorẽ fidei et consũmatorẽ iħm: qͥ ꝓpo¬
sito sibi gaudio. sustinuit crucẽ confusione
contẽpta Ad hoc itaq dñs apparuit in cans
ut humanã uitã ãmonendo excitaret: eiꝰ¬
pla p̃bendo accenderet: mortendo rediss¬
ret: resurgendo repararet: Cuigͦ in si
nulla beatus iob iure redarguenda is¬

Expanded text:
entiam curramus ad propositum nobis certamen, aspicientes in auctorem fidei et consummatorem Jesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda
Abbreviated transcription (Latin):
munt: quia ab illo se uideri consid̾ant: qͥ
in eis et illa uidet. quȩ uidere ipsi in semet¬
ipsis ñ ualent: & quidẽ beatus iob ꝑfecti¬
onis uitã int̾ uet̾es tenuit: s quia eius in¬
tentio ad redẽptoris aduentũ ꝓpħico sp̃u
erũpit: in illius p̃ceptis pensat ip̃se quam
multa de ꝑfectione minus habeat: Uñ et¬
y subdit: Si ambulaui in uanitate. et festin¬
uit in dolo pes m̃s appendat me in statera
iusta: et sciat ds̃ simplicitatẽ meã: Scire dĩ
temͦ: Hinc ẽ enĩ qđ ad abraham dñs dicit
Nunc cognoui qđ timeas dm̃: Neq enĩ creator
tempoꝵ quicꝗͣ. cognouit ex tẽꝑe: s cognose¬
re eius ẽ. ex cuiꝰubet causȩ emergentis articł̃o.
nob cognitionẽ p̃bere: Quis uͦ staterȩ nomine
nͥ mediator dĩ et hominũ designat᷑. in quo

Expanded text:
munt, quia ab illo se videri considerant qui munt, quia ab illo se videri considerant qui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetipsis non valent. Et quidem beatus Job perfectionis vitam inter veteres tenuit; sed quia ejus intentio ad Redemptoris adventum prophetico spiritu erumpit in illius praeceptis, pensat ipse quam multa de perfectione minus habeat. Unde etit. Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Sanctus temur. Hinc est enim quod ad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo
Abbreviated transcription (Latin):
te: quia ꝑmittis mulierẽ iezabel quȩ se dicit
ꝓpħam. docere. et seducere seruos meos. et forni¬
cari. et manducare ydolotitũ: Eoce bona me¬
morat. nec tam̃ resecanda mala sine peniten¬
tia relaxat: quia scilicet sic singłoꝵ uias consi¬
d̾at. sic gressus enumerans pensat: ut subtili
examine ꝑpendat. uł qͣntũ quisq ad bona ꝓ¬
ficiat: uł qͣntũ ad mala deuians. suis ꝓuecti¬
bus contradicat: Increm̃tũ quippe meritoꝵ qd̃
bonȩ uitȩ studiis auget᷑. plerũq mali admix¬
tione retrahit᷑: et bonũ quod animꝰ oꝑando
construit. hoc alia ꝑpet̾ndo ꝑu̾tit Uñ scĩ iuri
tanto se subtilius in cogitatione constringuis:
qͣnto et a suꝑno iudice districtiꝰ considari con¬
spiciunt. Mentẽ quippe discutiunt. inue¬
nire si qua deliquerint querunt: ut tan¬
to fiant irrep̃hensibiles uidici. qͣnto semet¬
ipsos cotidie et sine cessatione rep̃hendunt:
Nec tam̃ hac de re iam gaudia securitatis su¬

Expanded text:
 quia permittis mulierem Jezabel, quae se dicit propheten, docere et seducere servos meos, et fornicari, et manducare idolothytum . Ecce bona memorat, nec tamen resecanda mala sine poenitentia relaxat, quia scilicet sic singulorum vias considerat, sic gressus enumerans pensat, ut subtili examine perpendat vel quantum quisque ad bona proficiat, vel quantum ad mala devians suis profectibus contradicat. Incrementum quippe meritorum, quod bonae vitae studiis augetur, plerumque mali admistione retrahitur; et bonum quod animus operando construit, hoc alia perpetrando pervertit. Unde sancti viri tanto se subtilius in cogitatione constringunt, quanto a superno judice districtius considerari conspiciunt. Mentem quippe discutiunt, invenire si qua dereliquerint quaerunt, ut tanto fiant irreprehensibiles judici, quanta semetipsos quotidie et sine cessatione reprehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia securitatis su
Abbreviated transcription (Latin):
et sonora p̃dicabam: s nunc in luctũ citha¬
ra et organũ u̾sũ ẽ: quia dũ me contẽpni
conspicio: eos qui p̃dicationis canticũ ñ audi¬
unt. deploro: Hec ꝑ quosdã sca eccła in fine
factura ẽ: hec ꝑ quosdã in sius iam exordiis

Expanded text:
et sonora praedicabam. Sed nunc, in luctu cithaet sonora praedicabam. Sed nunc, in luctu cithara et organum versum est, quia, dum me contemni conspicio, eos qui praedicationis cantum non audiunt deploro. Haec per quosdam sancta Ecclesia in fine factura est: haec per quosdam in suis jam exordiis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatores in ȩccła. seu quilibet simpliceset
abstinentes ꝓ ut uires accipiunt: in ea ꝓrimĩ
suis cantũ bonȩ exhortationis reddunt: Nã
et prudentes quiq ad p̃dicationis frucꝰtum
sollert̃ inuigilant: atq ut alios ad uita ꝑtra¬
hant sono magnȩ ꝑsuasionis elaborant: E qui
in ea tardioris ingenii uident᷑ ex ipso uite sus
merito in qͣntulũ se posse conspiciunt. exhe¬
tationis erga alios auctoritatẽ sumunt: atts
ad celestẽ patriã quos ualent trahere ñ desi¬
stunt. S scã eccła extremis ꝑsecutionib p̾ssa
cũ u̾ba sua a reꝓbis contẽpni considãt amo¬
ris sui gr̃a ad solum lam̃tũ format: quia ni¬
mirũ deflet. quos exhortando trahere ñ ualu
Dicat gͦ Uersa ẽ in luctum cithara mea: ete:¬
ganũ meũ in uocẽ slentiũ. Ac si apte faceal̃¬
dicens Pacis quidẽ mcȩ temꝑe. ꝑ alios par¬
ua more cit̾arȩ ꝑ alios uͦ more organi magna

Expanded text:
praedicatores in ecclesia, seu quilibet simplices et praedicatores in ecclesia, seu quilibet simplices et abstinentes pro ut vires accipiunt in ea proximis suis canticum bene exhortationis reddunt. Nam et prudentes quique ad praedicationis fructum solerter invigilant, atque ut alios ad vitam pertrahant, sono magnae perturbationis elaborant, et qui in ea tardioris ingenii videntur, ex ipso vitae suae merito in quantulum se posse conspiciunt, exhortationis erga alios auctoritatem sumunt, atque ad coelestem patriam quos valent trahere non desistunt. Sed sancta Ecclesia extremis persecutionibus pressa, cum verba sua a reprobis contemni considerat, amoris sui gratiam ad sola lamenta format, quia nimirum deflet quos exhortando trahere non valet. Dicat ergo: Versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentiudicens: Pacis quidem meae tempore, per alios parva more citharae, per alios vero more organi magna
Abbreviated transcription (Latin):
ualet: ꝑ abstinentiã quippe: carnis uicia
extinguenda sunt. ñ caro: E tanto quisq
sibimet debet modamine p̃eẽ: ut et ad cus¬
pã caro ñ suꝑbiat: ettam̃ ad effecꝰtũ rectitu¬
dinis in oꝑatione subsistat. Intueri inter
hȩc egregiũ p̃dicatorẽ libet. q̃nta arte ma¬
gisterii fideliũ animas. uelut in cithara
cordas tensas. alias amplius tendendo exte¬
nuat: atq alias a tensione sua relaxando
conseruat. Alus etenĩ dicit. Non in cõmes¬
sationib et ebrietatib ñ in cubilib et imn¬
pudicitus & rursus ait: Mortificate m̃bra
ur̃a quȩ sunt suꝑ t̾ram & tam̃ p̃dicatori
carissimo scribit dicens: Noli adhuc aquã
bibere. s modico uino utere: ꝓpt̾ stomacum
tuũ. et frequentes tuas infirmitates : Illasgͥ
cordas extenuando tendit. ne ñ tensȩ om̃i
no ñ sonent: hanc uͦ a tensione temꝑat. ne
dũ plus tendit᷑. minus sonet. Siue aut̃ sci¬

Expanded text:
valet. Per abstinentiam quippe carnis vitia valet. Per abstinentiam quippe carnis vitia sunt exstinguenda, non caro; et tanto quisque sibimet debet moderamine praeesse, ut et ad culpam caro non superbiat, et tamen ad effectum rectitudinis in operatione subsistat. Intueri inter haec egregium praedicatorem libet, quanta arte magisterii fidelium animas velut in cithara chordas tensas, alias amplius tendendo extenuat, atque alias a tensione sua relaxando conservat. Aliis etenim dicit: Non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis . Et rursus ait: Mortificate membra vestra quae sunt super terram . Et tamen praedicatori charissimo scribit, dicens: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere, propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates . Illas ergo chordas extenuando tendit, ne non tensae omnimodo non sonent; hanc vero a tensione temperat, ne dum plus tenditur, minus sonet. 79. Du
Abbreviated transcription (Latin):
et ego ñ uror: Cutis gͦ denigrat᷑. et ossa p̃ cau¬
mate arescunt: quia dũ infirmi ad iniquita¬
tẽ ꝓsiluint: fortes quiq zeli sui igne cruti¬
fistulas. et cithara ꝑ cordas sonat: potest ꝑci
tium: ꝑ cordas uͦ citharȩ intentionẽ recte ui-¬
uentiũ ñ inconuenient̾ accipim: quȩ dũ ad
uitã aliã ꝑ afflictionẽ carnis tendit᷑. quasi ex¬
tenuata corda in citharã. ꝑ intuentiũ ãmira¬
tionẽ sonat. Siccat᷑ etenĩ corda. ut congruũ
in citara cantũ reddat: quia et scĩ uiri casti¬
gant corpus suũ et seruituti subiciunt: atq
ab infimis ad suꝑiora tendunt᷑: Pensandũ qͦq
c̃ qđ corda ĩ cichara si minꝰ cendit̾. ñ sonat: si
amplius. raucũ sonat: quia nimirũ ur¬
tus abstinentiȩ. aut om̃ino nulla ẽ si tan¬
tũ quisq corpus ñ edomat qͣntũ ualet. aur
ualde mnordinata ẽ. si corpꝰ atterit plusqͣm

Expanded text:
et ego non uror ? Cutis ergo denigratur, et ossa prae cauet ego non uror ? Cutis ergo denigratur, et ossa prae caumate arescunt, quia dum infirmi ad iniquitatem prosiliunt, fortes quique zeli sui igne crucifistulas, et cithara per chordas sonat, potest per tium, per chordas vero citharae intentionem recte viventium non inconvenienter accipimus. Quae duvitam aliam per afflictionem carnis tenditur, quasi extenuata corda in cithara per intuentium admirationem sonat. Siccatur etenim chorda, ut congruum in cithara cantum reddat, quia et sancti viri castigant corpus suum, et servituti subjiciunt atque ab infimis ad superiora tenduntur. Pensandum quoque est quod chorda in cithara si minus tenditur, non sonat, si amplius, raucum sonat. Quia nimirum virtus abstinentiae aut omnino nulla est, si tantum quisque corpus non edomat quantum valet; aut valde inordinata est, si corpus atterit plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe ante acte uisticiȩ colorẽ ꝑdidit: que ad
nigredinẽ iniquitatis uenit Qđ ieremias
etiã sub p̃cipiu metalli specie deplorat diceis:
Quomͦ obscuratũ ẽ aurũ: mutatus ẽ color opti¬
mus. Eũsi aut̃ dum ab eius sacram̃tis exeun.
plerũq unt̾ reꝓbos locũ honoris sumunt: ut
ipsi contͤ scãm eccłam ex auctoritate seuiant.
qui hanc atrocius quasi sciendo contẽpnant:
Uñ et cũ diceret cutis mea denigrata ẽ addidit
suꝑ me: quia hos quos pͥus ad decorẽ iusticie
quasi candidos habuit. pꝰ det̾ius nigros por¬
tat: S dũ cutis ad nigredinẽ ũtitur: fortes
qui in illa sunt zelo fidei contabescunt: Un
apte subuingit. Et ossa mea aruerunt p̾ cau¬
mate. Sic nãq et pͥori temꝑe os fortissimũ sce
eccłe quadam ariditate tedii paulus ȩstua¬
bat: cum quibdã cadentib diceret: Quis in¬
firmat᷑. et ego ñ infirmor: Quis scandalitat᷑.

Expanded text:
Ecclesiae anteactae justitiae colorem perdidit, quae ad Ecclesiae anteactae justitiae colorem perdidit, quae ad nigredinem iniquitatis venit. Quod Jeremias etiam sub praecipui metalli specie deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Perversi ergo dum ab ejus sacramentis exeunt, plerumque inter reprobos locum honoris sumunt, ut ipsi contra sanctam Ecclesiam ex auctoritate saeviant, qui hanc atrocius quasi sciendo contemnunt. Unde et cum diceret: Cutis mea denigrata est, addidit, super me, quia hos quos prius ad decorem justitiae quasi candidos habuit, post deterius nigros portat. Sed cum cutis ad nigredinem vertitur, fortes qui in illa sunt zelo fidei contabescunt. Unde apte subjungit: Et ossa mea aruerunt prae caumate. Sic namque et priori tempore os fortissimum sanctae Ecclesiae quadam ariditate taedii Paulus aestuabat, cum quibusdam cadentibus diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur,
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidelicet sermonis iuitꝰ patet ex pena
passionis S quia ut sepe iam diximꝰ plerũq
beatus iob sic narrat gesta. ut gerenda p̃nun¬
tiet: bñ hoc sc̃ẽ eccłȩ uocib congruit: quȩ dolo¬
rẽ ꝑsecutionis ultimȩ in infirmis grauit̾ sen¬
tit. Cũq ab illa alii ꝑeunt:ualentiores quiq
merore crutiant᷑. Gat̾ior quippe causa eiuis ẽ¬
tis gͦ nomine infirmi designant᷑: qui nunc in
ea ext̾iori utilitati deseruiunt: Possa uͦ fortes
eius figurati sunt: in quib corꝑis illiꝰ tota cõpa¬
go solidat᷑. Quia gͥ aut ꝓuocati muñib aut
ꝑsecutionib afflicti. multi in ea ab statu fidei
infirmi cadunt. eamq ipsi pꝰqͣm ceciderint ꝑ¬
sequunt᷑: quid aliud quã cutis suȩ nigredinẽ
patit᷑. ut in ipsis p̾modũ feda appareat in
quib pͥus pulchra uidebat᷑: Dum enĩ hi qͥ
pͥus ext̾iora bñ dispensare consueuerant.
cont᷑ electos dĩ pͦmodũ seuiunt: quasi cutiͤ

Expanded text:
quia videlicet sermonis virtus patet ex poena passionis. Sed quia, ut saepe jam diximus, plerumque beatus Job sic narrat gesta, ut gerenda praenuntiet, bene hoc sanctae Ecclesiae vocibus congruit, quae dolorem persecutionis ultimae in infirmis graviter sentit. Cumque ab illa alii pereunt, valentiores quique moerore cruciantur. Exterior quippe causa ejus estis ergo nomine infirmi signantur, qui nunc in ea exteriori utilitati deserviunt. Per ossa vero fortes ejus figurati sunt, in quibus corporis illius tota compago solidatur. Quia igitur aut provocati muneribus, aut persecutionibus afflicti multi in ea ab statu fidei infirmi cadunt, eamque ipsi postquam ceciderunt persequuntur, quid aliud quam cutis suae nigredinem patitur, ut in ipsis postmodum foeda appareat, in quibus prius pulchra videbatur? Dum enim hi qui prius exteriora bene dispensare consueverant contra electos Dei postmodum saeviunt, quasi cutis
Abbreviated transcription (Latin):
Qd bñ sub effraum specie osce ꝓpħante describit᷑:
qui ait. Effraim uitula docta diligere tͥturam:
Uitula eni tͥture laborib assueta: relaxata plerũ¬
q ad eiusdẽ laboris usum etiã ñ compulsa reu̾tit᷑.
Ita pͣuor mens huiꝰ mundi seruitiis dedita et
rerũ temꝑaliũ fatigationib assueta: etiã si sibi
libere uacare liccat subeẽ tam̃ t̾renis sudorib
festinat: et usu misere conu̾sationis tͥturã la¬
boris querit: ut a uigo mundanę seruitutis
cessare ñ libeat etiã si liceat Qđ̃ udelicet iugũ
dĩs a discipłoꝵ ceruice soluebat: cũ diceret: At
tendite uob̾: ne forte grauent᷑ corda ur̃a in cra¬
pula et ebrictate. Ilico adiuuxit. et in curis huiꝰ¬

Expanded text:
etante describitur, etante describitur, qui ait: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula enim triturae laboribus assueta, relaxata plerumque ad eumdem laboris usum etiam non compulsa revertitur. Ita pravorum mens hujus mundi servitiis dedita, et rerum temporalium fatigationibus assueta, etiamsi sibi libere vacare liceat, subesse tamen terrenis laboribus festinat, et usum miserae conversationis trituram laboris quaerit, ut a jugo mundanae servitutis cessare non libeat, etiam si liceat. Quod videlicet jugum Dominus a discipulorum cervice solvebat, cum tendite ne forte grauentur corda uestra in ebrietate et crapula et in curis hui
Abbreviated transcription (Latin):
tũ querit᷑ diccus. In ebriauit me absinthio
Utenĩ ĩ suꝑiori iam parte p̾diximꝰ ebrius quisq
qd patit᷑ nescit. Qui uͦ absinthio debriat᷑. et
hoc qđ sũpsit amarũ ẽ: eitam̃ ñ intelligit
eandẽ amaritudinẽ qua replet᷑. Humanũ gͥ
genus recto dĩ uidicio in uoluptatib suis sibi
bulationib traditũ. absinchio ẽ ebriũ: quia et
amara sunc que ꝓ huiꝰ uite amore tolerat: etta¬
m̃ eandẽ amaritudinẽ cecitate cupiditatis qͣ¬
si insensibilitate ebrietatis ignorat: Mundi e¬
nĩ głam sitiens. dũ multas ꝓ ea tribulationes
repꝑit. amaruĩ ẽ quod bibit: s: quia hoc nimis
inhiant̾ sũpsit: eiusdẽ amaritudinis malũ dis¬
cernere iam p̃ ipsa ebrictate ñ sufficit: Amant
enĩ ꝑu̾si homines ꝓ huiꝰ mundi gła etiã tribula¬
tiones: cunctisq ꝓ ea sudorib libent̾ seruiunt:
et gͣuiũ laboꝵ iugo deuotissime colla submittuss.

Expanded text:
ntum queritur, dicens: Inebriavit me absynthio . ntum queritur, dicens: Inebriavit me absynthio . Ut enim in superiori jam parte praediximus , ebrius quisque quod patitur nescit. Qui vero absynthio debriatur, et hoc quod sumpsit amarum est, et tamen non intelligit eagenus recto Dei judicio in voluptatibus calamitabulationibus traditum, ebrium est absinthio, quia et amara sunt quae pro hujus vitae amore tolerat, et tamen eamdem amaritudinem caecitate cupiditatis quasi insensibilitate ebrietatis ignorat. Mundi enim gloriam sitiens, dum multas pro ea tribulationes reperit, amarum est quod bibit: sed quod hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis malum discernere jam prae ipsa ebrietate non sufficit. Amant enim perversi homines pro hujus mundi gloria etiam tribulationes, cunctisque pro ea sudoribus libenter serviunt, et gravium laborum jugo devotissime colla submittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
głam expetere : a minorib reu̾entiã plus qͣ.
oportet exigere. et minꝰ quã debent eandem
maiorib exhibere: plerũq potentiã ꝑ inui¬
sticiã ostendere: semꝑ pͤua agere: ettam̃ ne
opinionẽ p̃uitatis habeant formidolose cu¬
stodire. Hec ꝓfecto om̃ia miseros pungunt:
s casdẽ punctiones ipso rerũ temꝑaliũ uicti
amore ñ sentiunt: Uñ et rec̾te nunc dr̃. E ec̃ sub
sencib delitias cõputabant: quia peccator dele¬
ctationib p̃ssi. ex affectu uide p̃sentis quã sint
tam̃ dũ dispensare sine tribulatione eadẽ tem¬
ꝑalia ñ ualent: ea cura pungunt᷑ miseri qua
p̃munt᷑: Manent sub sentib: et hoc ipsũ deliti¬
as estimant: quia et dura quidẽ ex p̃sentis ui¬
te amore tolerant: ettam̃ affectu nimie cupi¬
diatis obligati. laborem eiusde tolerantie uo¬
iuptatẽ putant Uñ recte ieremias totiꝰ in se
humanȩ conũsationis speciẽ sumens. ꝑ lam̃¬

Expanded text:
gloriam appetere, a minoribus reverentiam plus quam gloriam appetere, a minoribus reverentiam plus quam oportet exigere, et minus quam debent eamdem majoribus exhibere; plerumque potentiam per impotentiam ostendere; semper prava agere, et tamen ne opinionem pravitatis habeant, formidolose custodire. Haec profecto omnia miseros pungunt, sed easdem punctiones ipso rerum temporalium victi amore non sentiunt. Unde et recte nunc dicitur: Et esse sub sentibus delicias computabant, quia peccatorum delectationibus pressi, ex affectu vitae praesentis quam sint tamen dum dispensare sine tribulatione eadem temporalia non valent, ea cura punguntur miseri qua premuntur. Manent sub sentibus, et hoc ipsum delicias aestimant, quia et dura quidem ex praesentis vitae amore tolerant, et tamen affectu nimiae cupiditatis obligati, laborem ejusdem tolerantiae voluptatem putant. Unde recte Jeremias totius in se humanae conversationis speciem sumens, per lame
Abbreviated transcription (Latin):
marũ causas tͥpudiantes ꝑagunt: hinc ẽ qd̾
mortis suȩ negotiũ ridentes erequunt᷑. Uñ
Int̃ husociodi letant᷑: quia nimirũ attendt̃
ẽnsitoria quȩ ꝑcipiunt᷑. et intueri negliguas
ꝑmanentia bona que ꝑdunt. Cũq amore tẽ¬
paliũ flagrant: uerã letitiã uolentes ignorãt.
Quã si studiose cognoscere quererent quã flen¬
da sint gaudia quȩ appetunt uiderent. Sed
dũ meliora scire contẽpnunt: sola sibi uelut
sũma eligunt. que iusibilit̾ oculis fugaci se¬
ductione blandiunt᷑. Uisibilia scilicet sequen¬
us. cor fuguint: et tanto extͥnsccus gaudent.
qͣnto recordationẽ sui intͥnsecꝰ ñ habent. Mi¬
scent᷑ tam̃ coꝵ gaudiis plerũq tribulatiões:
atq ex reb ipsis ex quib suꝑbiunt. flagellats:
Niq enĩ sine g̃uib curarũ molestus possunt
tẽꝑalia quȩ appetunt. uł ñ habita querere.
uł quesita seruare: int̾ equales p̃stantiorem

Expanded text:
ymarum causas tripudiantes peragunt; hinc est quod ymarum causas tripudiantes peragunt; hinc est quod mortis suae negotium ridentes exsequuntur. Unde hic Inter hujuscemodi laetantur, quia nimirum attendunt transitoria quae percipiunt, et intueri negligunt permanentia bona quae perdunt. Cumque amore temporalium flagrant, veram laetitiam volentes ignorant. Quam si studiose cognoscere quaererent, quam flenda sint gaudia quae appetunt viderent. Sed dum meliora scire contemnunt, sola sibi velut summa eligunt, quae visibiliter oculis fugaci seductione blandiuntur. Visibilia scilicet sequentes cor figunt; et tanto extrinsecus 654 gaudent, quanto recordationem sui intrinsecus non habent. Miscentur tamen eorum gaudiis plerumque tribulationes, atque ex rebus ipsis ex quibus superbiunt flagellantur. Neque enim sine gravibus curarum molestiis possunt temporalia quae appetunt, vel non habita quaerere, vel quaesita servare, inter aequales praestantiorem
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ lam̃tationis ãmouerent. S: habet hoc¬
plerũq humanus animꝰ ꝓpͥũ: qđ mor ut in
culpã labit᷑ a sui adhuc longius cognitione se¬
parat᷑. Hoc ipsũ nãq malũ qđ agit: mnti se obicẽ
ante oculũ rationis int̾serit: Uñ fit. ut anima
pͥus uoluntaruis tenebris obsessa: p̾modũ bonũ
iam nec qđ querat agnoscat. Quanto enĩ magi
malis adheret: tanto minꝰ intelligit bona que
ꝑdit: Bux quippe ueritatis quia subtilit̾ re¬
boꝵ culpas examinat: quo habita negligit᷑. eo
ꝑmittit districtius uidicans ut nec amissa re¬
quirat᷑. & cũ ab actu repellit᷑. fugit a sensu: ut
cuiꝰ quasi facies in oꝑe contẽpnit᷑: eus ꝑ recor¬
dationẽ iam nec t̃ga uideant᷑. Hinc itaq ẽ qđ
reꝓbi subiecti flendis scelerib gaudent: de qͥb
ꝑ salomone dĩ: Qui letant᷑ cũ male fecerint:
et exultant in reb pessimis: Hinc ẽ qđ lacͥ¬

Expanded text:
dinem lamentationis admoverent! dinem lamentationis admoverent! plerumque humanus animus proprium, quod mox ut in culpam labitur, a sui adhuc longius cognitione separetur. Hoc ipsum namque malum quod agit menti se obicem ante oculum rationis interserit. Unde fit ut anima prius voluntariis tenebris obsessa postmodum bonum jam nec quod quaerat agnoscat. Quanto enim magis malis adhaeret, tanto minus intelligit bona quae perdit. Lux quippe veritatis quia subtiliter reproborum culpas examinat, quo habita negligitur, eo permittit districtius judicans, ut nec amissa requiratur; et cum ab actu repellitur, fugit a sensu, ut cujus quasi facies in opere contemnitur, ejus per recordationem jam nec terga videantur. Hinc itaque est quod reprobi subjecti flendis sceleribus gaudent, de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Hinc est quod lacr
Abbreviated transcription (Latin):
quasi planũ in suꝑficie pedẽ ponunt. Sed
repente pes ad una labit᷑: quia coꝵ actio
dũ plura semꝑ appetit. usq ad illicita et i¬
niqua descendit. Cũ gͦ sca ęccł̃a huiꝰ temꝑis
contͬria tolerat. ad uitã carnaliũ quos adũ¬
sos sibi etiam in ꝓsꝑis sustinuit ꝑ memoriã
recurrat: et quoꝵ merito hec patiat᷑ agnoscat
dicens. In desertis habitabant torrentiũ. et in
cau̾nis t̾rȩ uł suꝑ glarcam: Quia enĩ patrũ
doctrina destituti sunt. in desertis torrentiũ
quia in occultis cogitationib se tegunt. in
caũnis t̾re: Quia uͦ in p̾sentis scl̃i mobilitate
intentionẽ suam figere appetunt: suꝑ gla¬
reã habitare referunt᷑. S. utinã tales quia
peccata nolunt impugnare tẽptantia: flen¬
do tegerent uł cõmissa: Utinã mala sua saltĩ
ꝑpetrata cognoscerent: atq sterili ficulnes co¬
phinũ stercoris. id est infrucꝰtuosȩ m̃ti pingne¬

Expanded text:
quasi planum in superficie pedem ponunt; sed quasi planum in superficie pedem ponunt; sed repente pes ad ima labitur, quia eorum actio, dum plura semper appetit, usque ad iniqua et illicita descendit. Cum ergo sancta Ecclesia hujus temporis contraria tolerat, ad vitam carnalium, quos adversarios sibi etiam in prosperis sustinuit, per memoriam recurrat, et quorum meritis haec patiatur agnoscat, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia enim patrum doctrina destituti sunt, in desertis torrentium, quia in occultis se cogitationibus tegunt, in cavernis terrae, quia vero in praesentis saeculi mobilitate intentionem suam figere appetunt, super glaream habitare referuntur. Sed utinam tales, quia peccata nolunt impugnare tentantia, flendo tergerent vel commissa! utinam mala sua saltem perpetrata cognoscerent, atque sterili ficulneae cophinum stercoris, id est infructuosae menti pingue
Abbreviated transcription (Latin):
in quib se ab humanis oculiꝰ abscundunt: Pra¬
ui quippe ut sunt. ab hominib uideri refugi¬
uit: dũq aliud quã sunt simulant: sese in con¬
scientiȩ suȩ latibulis quasi in t̾rȩ cau̾nis occul¬
tant. Qui cuncta hec ñ agerent. nͥ de et̾na et
solida uita desꝑarent: atq in hoc incerto tẽꝑa¬
litatis animũ figerent. Uñ bñ subdit᷑: uel suꝑ
nent̾ ad t̾minũ suũ ipso defectu mutabilitatiᷤ
quasi impulsu fluminis ducit᷑. Suꝑ glaream
itaq habitare ẽ. fluxui uitȩ p̾sentis inherere: et
ibi intentionẽ ponere. ubi gressũ nequeat fixe
stando solidare. Est aliud in glarca. qđ nequaꝙ̃¬
debeat tacendo p̃tiri: quia cũ pes in eius suꝑ¬
ficie ponit᷑. ipsa eius uolubilitate labit᷑. atq
ad ima deuoluit᷑. Cui uidelicet rei in nullo
discrepat uita p̾uoꝵ: quia cũ ꝓ amore mun¬
di aliqua student licita atq honesta agere:

Expanded text:
in quibus se ab humanis oculis abscondunt. Prain quibus se ab humanis oculis abscondunt. Pravi quippe ut sunt ab hominibus videri refugiunt, dumque aliud quam sunt simulant, sese in conscientiae suae latibulis quasi in terrae cavernis occultant. Qui cuncta haec non agerent, nisi de aeterna et solida vita desperarent, nisi in hoc incerto temporalitatis animum figerent. Unde bene subditur: Vel super nenter ad terminum suum ipso defectu mutabilitatis quasi impulsu fluminis ducitur. Super glaream itaque habitare est, fluxui vitae praesentis inhaerere, et ibi intentionem ponere, ubi gressum nequeat fixe stando solidare. Est aliud in glarea quod nequaqdebeat tacendo praeteriri. Quia cum pes in ejus superficie ponitur, ipsa ejus volubilitate labitur, atque ad ima devolvitur. Cui videlicet rei in nullo discrepat vita pravorum, quia cum pro amore mundi aliqua student licita atque honesta agere,
Abbreviated transcription (Latin):
In desertis habitabant torrentiũ. et in caũnis
terrȩ: uł suꝑ glaream. In bona etenĩ parte recte
torrentes. scõs p̃dicatores accipimꝰ: qui dũ in
p̃senti uita diuinis nob̃ eloquiis influunt. a¬
quarũ multitudine quasi in hieme colliguts:
Qui et estiuo sole adueniente se subtrabunt: qui¬
a cũ et̾nę patrie lux emicuerit. p̾dicare cessabt̃:
Hor torrentiũ deserta: sunt uitȩ temꝑalis cõmo¬
da: Ea nãq deserunt: et ad lucra se cȩlestia adi¬
piscenda cõnuitunt. Cuncta aut̃ hec torrens
ille reliquerat: qui dicebat: Propt̾ quẽ om̃ia de¬
tͥmentũ feci: et arbitror ut stercora. S quia p᷑¬
uoꝵ m̃tes ea in hac uita adipisci appetunt. quȩ
despicientes iusti derelinquunt: in desertis
torrentiũ habitare referunt᷑. Illa enĩ quȩ scĩs
indigna sunt: ipsi ꝑciꝑe ꝓ magno concupi¬
scunt. Cau̾ne aut̃ t̾rȩ sunt. cogitationes p̾uȩ:

Expanded text:
In desertis habitabant torrentium, et in cavernis In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. In bona etenim parte recte torrentes, sanctos praedicatores accipimus, qui dum in praesenti vita divinis nobis eloquiis influunt, aquarum multitudiQui et aestivo sole adveniente se subtrahunt, quia cum aeternae patriae lux emicuerit, praedicare cessabunt. Horum torrenta deserta sunt vitae temporalis commoda. Ea namque deserunt et ad lucra se coelestis adipiscenda convertunt. Cuncta autem haec torrens ille reliquerat, qui dicebat: « Propter quae omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora . Sed quia pravorum mentes ea in hac vita adipisci appetunt, quae despicientes justi derelinquunt, in desertis torrentium habitare referuntur. Illa enim quae sanctis indigna sunt, ipsi percipere pro magno concupiscunt. Cavernae autem terrae sunt cogitationes pravae,
Abbreviated transcription (Latin):
suos cũ donis int̾iorib ditat: ext̾iorib etiã ho¬
norib subliuat Cũq eos p̾ferendo cetis hono¬
rabiliores reddit: latius imitabiles ostendit:
& ñ nũꝗ̃ praui eoꝵ quidẽ uitã despiciunt: s feli¬
citatẽ in hoc mundo assequi concupiscunt: Qa
gͥ blandiñta hic t̾nsitoriȩ consolationis queit̃
herbas comedunt: Quia in cogitationib suis
ext̾iorẽ coꝵ glam meditant᷑: arboꝵ cortices man¬
dunt & qm̃ in his om̃ib soli auaritiȩ tota in¬
tentione deseruiunt: radice iuniꝑi replent᷑.
Que cuncta de conuallib rapiunt: quia ex
ainore huiꝰ uifime et corruptibilis uitȩ inm̃¬
sis cupiditatib mardescunt. E cũ singła rep¬
piunt ad ea cũ clamorib currunt: quia ui¬
delicet scõꝵ patrũ quoꝵ merita adipisci non
querunt. loca atq regimina app̃hendere sata¬
gunt. & cũ tranquille nequeunt: hec ple¬
rũq assequi etiã dirupta concordiȩ pace mo
ũ actione disiuncti sunt: recte subiungitur:

Expanded text:
donis interioribus ditat, exterioribus etiam honoribus sublevat. Cumque eos praeferendo caeteris honorabiles reddit, latius imitabiles ostendit; et nonnunquam pravi eorum quidem vitam despiciunt, sed felicitatem in hoc mundo assequi concupiscunt. Quia igitur blandimenta hic transitoriae consolationis quaerunt, herbas comedunt, quia in cogitationibus suis exteriorem eorum gloriam meditantur, arborum cortices mandunt. Et quoniam in his omnibus soli avaritiae tota intentione deserviunt, radice juniperi replentur. Quae cuncta de convallibus rapiunt, quia ex amore hujus infimae et corruptibilis vitae immensis cupiditatibus inardescunt. Et cum singula reperiunt, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet sanctorum patrum, quorum merita adipisci non quaerunt, loca atque regimina apprehendere satagunt; et cum tranquille nequeunt haec plerumque assequi, etiam dirupta concordiae pace molum actione disjuncti sunt, recte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ tulit: ut appetitꝰ illicitꝰ. et si plerũq
bonis nr̃is cogitationib occulte se quasi fur
inserit: saltm si ingredit᷑. ñ dñet᷑. Uir gͥsẽs¬
dicat. Pepigi fedus cũ oculis meis: ut ne cogi¬
tarẽ quidẽ de uirgine: Nequaꝗͤ. uult intel¬
ligi. quia eius animũ culpa in cogitatione
ñ contigit: s quia nũꝙͣ. hunc ex consensu su¬
ꝑauit: Nam uelut incegerrimã possessionẽ
di. m̃tẽ suã cont᷑ adũsarii dep̃dationẽ uendi
cat: qui ꝓtinꝰ adiungit Quã enĩ partẽ habe¬
ret ds̃ in me desuꝑ: et hereditatẽ om̃ps de
excelsis: Ac si aꝑte dicat Carne quidẽ mor¬
tali. corruptionis conditioni subiaceo: s au¬
ctori uñ seruio si ei integrũ a consensu culps¬

Expanded text:
regnum tulit, ut appetitus illicitus etsi plerumque regnum tulit, ut appetitus illicitus etsi plerumque bonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur inserit, saltem si ingreditur, non dominetur. Vir dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine, nequaquam vult intelligi quia ejus animum culpa in cogitatione non contigit, sed quia nunquam hunc ex consensu superavit. Nam velut integerrimam possessionem Dei mentem suam contra adversarii depraedationem vinditinus adjungit: Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis? Ac si aperte dicat: Carne quidem mortali corruptionis conditioni subjaceo, sed auctori unde servio, si ei integrum a consensu culp
Abbreviated transcription (Latin):
obligat᷑. Plerũq enĩ cogitatione p̾ua pus¬
cipit. hoc int̾ semetipsũ etiã ꝑ desidiũ uolus
Et nimirũ m̃cẽ nequaꝗ̾. cogitatio ĩmunda
inquinat cũ pulsat: s cũ hanc sibi ꝑ delecta¬
tionẽ subiugat: Hinc etenĩ p̃dicator egregi
dicit: Tẽptatio uos ñ app̃hendat. nͥ huinana
Humana quippe tẽptatio ẽ qua plerũꝙ inco¬
gitatione tanguñ etiã nolentes: quia ut ñ¬
nũꝙͣ. et illicita ad animũ ueniant: hoc uti¬
q in nob̾metipsis ex humanitatis corrupti¬
bilis pondere habemꝰ: Iam uͦ demonica ẽ et
ñ humana tẽptatio: cum ad hoc qđ cariio
corruptibilitas suggerit. ꝑ consensũ se ani¬
mus astringit Hinc it̃m dicit: Non reguec
peccatũ in ur̃o mortali corꝑe Peccatũ qͥppe
ñ potest: Hoc ipsũ nãq ei de peccato tẽptari
peccatũ ẽ: Quo quia q̃diu uiumꝰ ꝑfecte om̃i¬
mͦ ñ caremꝰ: sc̃a p̃dicatio qͣ̃m hoc expellere
plene ñ potuit. ei de nr̃i cordis habitaculo

Expanded text:
obligatur. Plerumque enim cogitatione prava pulcipit, hoc intra semetipsum etiam per desiderium volvit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat cum pulsat, sed cum hanc sibi per delectationem subjugat. Hinc etenim praedicator egregius dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Humana quippe tentatio est, 681 qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia ut nonnunquam et illicita ad animum veniant, hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniaca est, et non humana tentatio, cum ad hoc quod carnis corruptibilitas suggerit per consensum se animus astringit. Hinc iterum dicit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Peccatum quippe non potest. Hoc ipsum namque ei de peccato tentari peccatum est, quo quia quandiu vivimus perfecte omnimodo non caremus; sancta praedicatio quoniam hoc expellere plene non potuit, ei de nostri cordis habitaculo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutionis adu̾sa sustineret Cũ uͦ ab aliqͥb
quasi fidelib tẽptationẽ cruciam̃toꝵ patit᷑.
quasi ad dexterã illi calamitates oriunt᷑: qͥa
hi qui sub xp̃i nomine militant. xp̃i in ea
nom̃ impugnant. Ipso enĩ locutionis usu ꝓ
dextro habere dicimꝰ. qđ ꝓ magno pensamꝰ:
ꝓsinistro uͭ. id qđ despicimꝰ. Qđ racharias
aꝑte insinuat dicens. & ostendit mͥ iħm sa

Expanded text:
secutionis adversa sustineret. Cum vero ab aliquibus quasi fidelibus tentationem cruciamentorum patitur, quasi ad dexteram illi calamitates oriuntur, quia hi qui sub Christi nomine militant Christi in ea nomen impugnant. Ipso enim locutionis usu pro dextro habere dicimus quod pro magno pensamus, pro sinistro vero id quod despicimus; quod Zacharias aperte insinuat, dicens: Et oste