comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nił sctutꝰ ẽ eũ. ⁊iansit prmma mã¬
sione iux̃ fluuiũ tygris. Et oxuut bͭ ẽ
lauaret pedes suos. Et ecce pilcis ma¬
nis exunt ad deuorand̾ eum. ꝙ̃ expͣ¬
uescens tobias clamauit uoce mͣg¬
na dicẽs. Qñe inussdit me. Et dixit
angłs ei. Apphende brãchiam eius
⁊ trahe eũ ad te. Q cum feciss attra

Expanded text:
nis secutus est eum, et mansit prima mansione juxta fluvium Tigris. Et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Quem expavescens Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et dixit ei angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eu
Abbreviated transcription (Latin):
listi ⁊ transmisisti a nob : Nũꝙͣ ẽẽt ip̃a
pecunia: pro qͣ misisti eũ. susficiebat
Nixitq ei tobias. Noli flere. saluus ꝑ¬
uamet filus nr̃. ⁊ saluꝰ reuertetur ad
nos. ⁊ ocłituun debit ipm̃ credo .ni. cp¬
angłc dei honꝰ comitet᷑ et. ⁊ bene dispo¬
net omĩa q̃ circa ip̃m gerunt᷑. itaut
cum gaudio reu̾tat᷑ ad nos. Ad hãc

Expanded text:
listi et transmisisti a nobis numquam esset ipsa listi et transmisisti a nobis numquam esset ipsa pecunia pro qua misisti eum sufficiebat trum dixitque ei Tobias noli flere salvus perveniet filius noster et salvus revertetur ad nos et oculi tui videbunt eum credo enim angelus Dei bonus comitetur ei et bene disponet omnia que circa eum geruntur ita ut cum gaudio revertatur ad nos». Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
introuet ad eum Ingressus iͣq salu¬
tauit eum ⁊ dixit. Gaudiun tibi sẽꝑ
sit. Et tabias ait. Quale gaudiũ mi¬
chierit qui in renebris sedes. ⁊ lumen
to: in proximo est ut adeo cureris. Oyt
itaq illi tobias. Numꝙ poteris per¬
ducere filiũ meũ ad gabelũ in rages
eiuitatẽ medoꝵ. ⁊ cum redieris reftico¬
am tibi merredẽ tuam. st dix etange¬
lus. sgoducam ⁊ reducam eum sañ
cam̾ de qͣ domo aut de qͣtribuesti. cui
raphae angłs dixit. Genus q̃ris m̃¬
cenuar an ip̃m mercennariũ quit̃
filio tuoeat: Q ne forte sollicttum te
reddam. Ego sũ azarias aname nͣg¬
ni filiꝰ. Et tobias id̃. ex magnoge¬
uere estu. s peto ne irascaris qi nolu¬
erim ꝯgnoscere genułtuũ. Sixic aũ
illi angłs. Ego sanũducam ⁊ sanũ ti¬
bi reducam filiũ tuũ. R deus aũ tobiͣs
uia portanda. fecit cobias uale pri
suo ⁊ matrisue. ⁊ ambłaueit̃ ambo
simł. Cũq ꝓfeclicẽnt cep̃ flere in at̾
eius ⁊ dr̃e. Eaculum seuectutis nr̃e to¬

Expanded text:
introiret ad eum. Ingressus itaque salutavit eum, et dixit: Gaudium tibi sit semper. Et ait Tobias: Quale gaudium mihi erit, qui in tenebris sedeo, et lumen to, in proximo est ut a Deo cureris. Dixit itaque illi Tobias: Numquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages civitatem Medorum? et cum redieris, restituam tibi mercedem tuam. Et dixit ei angelus; Ego ducam et reducam eum ad ca mihi de qua domo aut de qua tribu es tu cui Rafahel angelus dixit genus quaeris mercennarii an ipsum mercennarium qui cum filio tuo eat sed ne forte sollicitum te reddam ego sum Azarias Ananiae magni filius et Tobias respondit ex magno genere es tu sed peto ne irascaris quoerim cognoscere genus tuum. Dixit autem illi angelus: Ego sanum ducam, et sanum tibi reducam filium tuum. Respondens autem Tobias, via portanda, fecit Tobias vale patri suo et matri suae, et ambulaverunt ambo seius et dicere baculum senectutis nostrae tu
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃me hẽo ꝙ dum illi oftenderis statĩ
restituet pecuniam. S perge ñc ⁊ inqͥ¬
re tibi aliꝙ̃ iurũ fidelẽ quieat tecum
salua mercede sua dum adhiuuo ut
recipias eam. Tunc egressus tobias ĩ¬
tsi ⁊ qĩ ꝑatũ ad ambłand̾ ⁊ ignorans
te hẽmus bone iuirenis: At ille ꝯdit
Ex filiis isił. Et tobias dixit ei. Nosti
ter ambłaui. ⁊ mansi ap̃gabelũ fra¬
trem nr̃m quimorat᷑ in rages ciutta¬
te medoꝵ q̃ poĩta ẽ ex monte erbacha¬

Expanded text:
 dum illi ostenderis statim restituet sed perge nunc et inquire tibi aliquem fidelem virum qui eat tecum salva mercede sua dum adhuc vivo ut recipias ea tunc egressus Tobias insi paratum ad ambulandum et ignorans te habemus bone iuvenis at ille respondit ex filiis Israhel et Tobias dixit ei nosti vnter ambulavi et mansi apud Gabelum fratrem nostrum qui moratur in Rages civitate Medorum quae posita e
Abbreviated transcription (Latin):
ram sp̃m philistinoꝵ. ⁊ arabũ qui
ꝯfines sunt ethiopib. ⁊ ascenderũt
interram iuda ⁊ uastauert̃ eam. di¬
ripuer̃tq cunctam sub̃am q̃ inuen¬
ta est in domo regis qusr̃ ⁊ filios eiꝰ
⁊uxores. nec remansit ei filiꝰ uisi to¬
acha quiminimꝰ natoerat. Et sr̃ ħ
omĩa pertussit eũ dñs aludolore in-¬
sanabili. Cumq diei sucrend̾et dies ⁊
tp̃ꝵ spacia uoluerentur duoꝵ anno¬
isĩ expletus est circulus ⁊ sic longaꝯ
sumptus ẽ tabe ita ut eg̾eret etiam ius¬
cera sua. sicq languore pariter ⁊ iu-¬

Expanded text:
ram spiritum Philisthinorum, et Arabum, qui confines sunt Aethiopibus. Et ascenderunt in terram Juda, et vastaverunt eam, diripueruntque cunctam substantiam, quae inventa est in domo regis. Insuper et filios ejus, et uxores: nec remansit ei filius, nisi Joahaz, qui minimus natu erat. Et super haec omnia percussit eum Dominus alvi languore insanabili. Cumque diei succederet dies, et temporum spatia volverentur, duorum annorum expletus est circulus: et sic longa consumptus tabe, ita ut egereret etiam viscera sua, languore pariter
Abbreviated transcription (Latin):
Inutgͥ onĩs multitudo pactũ in domo
dñi cum rege. Dyc̃q ad eostoiada ecce
silius regis regnabit sicut locutꝰ ẽ dñs
sr̃ filios dd̾. Iste ẽ ergo sermo ꝙ̃ facietis.
dercia ꝑs ur̃m qui uelunt ad sãbbatũ
sacerdatũ ⁊leuitaꝵ naitoꝵ erit inpoi¬
tis tercia ueroꝑs ad dom̃ regis ⁊ tercia
ad portam q̃ applłat᷑ fundam̃ti. Oẽ
uero reliquũ ułgus sit in atriis domꝰ
dñi nec quisꝙͣ al̃ius ingrediat᷑ dom̃ do-¬
mini nisi sacerdotes ⁊ qui ministrant
de leuitis. Ip̃i tm̃modo ingrediant᷑ qui
sctficatisunt. ⁊ oẽm reliquũ ułgꝰ obser¬
uet custodias dñt. leuite autẽ circur¬
dent regem hñtessingłi arma sua. ⁊ si
quis alius ingreslus fuerit templũ
intelfitiat᷑. ꝯuitq cum rege intrante ⁊
egrediente. fecerunt igitur leuite ⁊ unl
da pontifex. ⁊ assumpserũt singłi iu¬
ros qui sub se erant. ⁊ ueluebant per or¬
dinẽ sabbati auum hiis qui iam imple¬
uerant sabbatũ regressi erant. Siqui¬

Expanded text:
itur omnis multitudo pactum in domo Domini cum rege dixitque ad eos Ioiadae ecce filius regis regnabit sicut locutus est Dominus super filios David iste est ergo sermo quem facietis tertia pars vestrum qui veniunt ad sabbatuin portis: Tertia vero pars ad domum regis: Et tertia ad portam, quae appellatur Fundamenti: Omne vero reliquum vulgus sit in atriis domus Domini. Nec quispiam alius ingrediatur domum Domini, nisi sacerdotes, et qui ministrant de Levitis: ipsi tantummodo ingrediantur, quia sanctificati sunt: et omne reliquum vulgus observet custodias Domini Levitae autem circumdent regem habentes singuli arma sua et si quis alius ingressus fuerit templum interficiatur sintque cum rege et intrante et egrediente fecerunt igitur Levitae et undae pontifex et adsumpserunt singuli viros qui sub se erant et veniebant per ordinem sabbati cum his qui iam impleverant sabbatum et egressuri erant siqui
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uidit prod om̃elate regionẽ ple
mortuoꝵ Inuenert̃q inter cadauer̃
uariam supellectilem uestes qͦ ⁊ uasa
p̾ciosissima ⁊ diripuer̃t tra ut omĩa
portare ñ possent. nec per tres diesspo¬
lia auferre ꝓprede magnitud̾t̃s. Nte
aũ qͣrta ꝯgregati sunt in ualle bñdic¬
tionis. Et .a. qmͣ ibui bñdixer̃t dño: uo¬

Expanded text:
plenmortuorum: inveneruntque inter cadavera variam supellectilem, vestes quoque, et vasa pretiosissima, et diripuerunt, ita ut omnia portare non possent, nec per tres dies spolia auferre prae praedae magnitudine. Die autem quarto congregati sunt in valle Benedictionis: et
Abbreviated transcription (Latin):
terłitiat᷑ foris gladio. precepitq sac̾¬
dos necitid̾etur in domo dñi. imposo¬
eruitq ceruitib eius inanus. Cũq ĩ¬
trasset portam eqꝵ domꝰ regis inteefe¬
cer̃t eamtbi. ꝓepigit aũ ioiada fedus

Expanded text:
adio. Praecepitque sacerdos, ne occideretur in domo Domini. Et imposuerunt cervicibus ejus manus: Cumque intrasset portam equorum domus regis, interfecerunt eam ibi. Pepigit autem Joiada foedus
Abbreviated transcription (Latin):
hat ergo ⁊ iuida ⁊ om̃ꝭ hĩtatores ieꝰ¬
iłm ceciderunt promi irterrã coram
dño ⁊ ador auerunt eum. porro le¬
uite de filus caath ⁊ de filiis chore s
laudabant dũm deum isrł uoce ma¬
gna in excelsum. Cũq manesimexiᷤᷤ¬

Expanded text:
hat ergo, et Juda, et omnes habitatores Jerusalem, ceciderunt proni in terram coram Domino, et adoraverunt eum. Porro Levitae de filiis Caath, et de filiis Core, laudabant Dominum Deum Israel voce magna, in excelsum. Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
annis regnauit inierłm. Ambłaute¬
q inuiis regum isã sic̃ egerat domꝰ
achab. filia quippe achab erat uxorei
⁊ fecit malum maspectudm̃. Noluit ã
dñs disperdere dom̃ dauid p̃p pactũ ꝓĩ
ierat c̃ eo. ⁊ qr promiserat ut daret illi
lucernam ⁊ filiis eiꝰ momĩtempore In
dieb ilł rebellauit edõ ne ẽet subditus
iude.⁊ estituit sibi regẽ. Cũq transi¬
ret ioram cum principib suis ⁊ cuncto
eqͥtatu qͥ erat secum. surrẽx uocte et
pertussit edom qͥ secirrum did̾erat. et
oñs duces equitatꝰ eius. Accam̃ rebella¬
uit edõ neẽet sub ditione iudã usq ad
hanc diem. so tp̃r ⁊ lobna recessit ne es¬
set sub manu illꝰ. dereliq̃rat .n. dñm
deũ pr̃m suoꝵ. Insẽ excelła fabricatꝰ est
murbib uida ⁊ formcari fecit hĩta

Expanded text:
annis regnavit in Jerusalem. Ambulavitque in viis regum Israel, sicut egerat domus Ahab: filia quippe Ahab erat uxor ejus, et fecit malum in conspectu Domini. Noluit autem Dominus disperdere domum David, propter pactum quod inierat cum eo et quia promiserat ut daret illi lucernam et filiis eius omni tempore in diebus illis rebellavit Edom ne esset subditus Iudae et constituit sibi regem cumque transisset Ioram cum principibus suis et cuncto equitatu qui erat secum surrexit nocte et percussit Edom qui se circumdederat et omnes duces equitatus eius attamen rebellavit Edom ne esset sub dicione Iuda usque ad hanc diem eo tempore et Lobna recessit ne esset sub manu illius dereliquerat enim Dominum Deum patrum suorum insuper et excelsa fabricatus est in urbibus Iuda et fornicari
Abbreviated transcription (Latin):
turberait. Atcendite omĩs uida ⁊ qui
dicit dñs uob̃̾. Nolite timere nec paue¬
atis hanc młcitudinem. Nõ est .n. e¬
ur̃a pugna s dei. eras asceudetis ꝯͣ e
os. Ascensuri .n. sunt per cliuũ noĩe
seis ⁊ inueĩetił illos in sũmita te dor¬
rentił qui ẽ ꝯͣ solitudinem iheruheł
Nõ .ni. erccł uos qui dumicabitis s

Expanded text:
ite, omnis Juda, et qui dicit Dominus vobis: Nolite timere, nec paveatis hanc multitudinem: non est enim vestra pugna, sed Dei. Cras descendetis contra eos: ascensuri enim sunt per clivum nomine Sis, et invenietis illos in summitate torrentis, qui est contra solitudinem Jeruel. Non eritis vos qui dimicabitis, s
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatẽautẽ blasphemant. Cum
michaclarchangłs cũ diabło dispu¬
taris altercaretur de moysi corpore ñ ẽ
ausus iuditiũ inferre blasphemie. s
dixit imaperet tibidñs. hii a q̃tũq qui

Expanded text:
majestatem autem blasphemant. Cum Michael archangelus cum diabolo disputans altercaretur de Moysi corpore, non est ausus judicium inferre blasphemiae: sed dixit: Imperet tibi Dominus. Hi autem, q
Abbreviated transcription (Latin):
tẽdĩti ᷑ sdensq ioab ait. sib sit absit
hoc ame. nõ precipito. neq demolior
nõ se sicht res. s homo de mõte eph¬
raim syba filius bochri ꝯgnomĩe.
leuauit ianũ luam ⁊ͣ regẽ dauid
tradite fllũ solum ⁊ recedemus a cuu¬
date. st ait mulier ad ioab. scce ca¬
p̃eius mutet᷑ ad te per mur̃. Ingͣsla
ẽ ergo ad om̃em ppłm. ⁊ locuta est eis
sapienter. Qui abscisum cap̃ sybe fi¬
lii bocri proieces̃t ad ioab. ⁊ille ceci-¬
nit cuba ⁊ recesser̃t ab urbe imusqͥs¬
q in tabern acłasua. Ioab aũ ree̾s

Expanded text:
tem Domini? Respondens Joab, ait: Absit, absit tem Domini? Respondens Joab, ait: Absit, absit hoc a me: non praecipito, neque demolior: Non se sic habet res, sed homo de monte Ephraim Seba, filius Bochri cognomine, levavit manum suam contra regem David: tradite illum solum, et recedemus a civitate. Et ait mulier ad Joab: Ecce caput ejus mittetur ad te per murum. Ingressa est ergo ad omnem populum, et locuta est eis sapienter: qui abscissum caput Sebae filii Bochri projecerunt ad Joab: et ille cecinit tuba, et recesserunt ab urbe, unusquisque in tabernacula sua: Joab autem reversus
Abbreviated transcription (Latin):
iuir ꝙ subsift̾et omĩs ppłs ad uide¬
dũeum.⁊ amouit amasam de uiͣ
in agrũ. operuitq eum nestim̃to ne
subsisterent transeũtes pp̃ eũ. amo¬
to igitur illo de uia transibat oĩs
uir seq̃ns ioab ad persep̃pd̃ sybã
filiũ bochri. porro ille transierae
per om̃s trib isił usq in abelam ⁊
in bethinacha. om̃sq uiri electig̃¬
gati fuerant ad eũ. uener̃t itaq ⁊̃
oppugnabant eum mabela ⁊ in
bechinacha ⁊ cietumdeder̃t mnuniti¬
onib tiuitatẽ. ⁊ oblelła est urbs
Omĩs aut̃ turba que erat cum io¬
ab moliebat᷑ destruere muros ⁊
exclam auit mulier sapiens de
ciuitate. Nudite audite. Picite io¬
ab. Appinqͣ huc ⁊ loqͣr tecum. Qͥ
cum accełłill ad eam ait illi. Tu
mꝙͣ dicebat᷑ inueteri prou̾bio. Qi
nitercogant: interrogent in abe¬
la. ⁊ sic ꝓfitiebant. Nõue egosum qͥ se¬
deo ueritatẽ ifrł. ⁊ tu queus subu̾tere
ciuitatẽ. ⁊ cũtere matrem euutatum
in istł: Quare precipitas heredita¬

Expanded text:
bsisteret omnis populus ad videndum eum et amovit Amasam de via in agrum operuitque eum vestimento ne subsisterent transeuntes propter eum amoto igitur illo de via transiebat omnis vir sequens Ioab ad persequendum Seba filium Bochri porro ille transierat per omnes tribus Israhel in Abelam et in Bethmacha omnesque electi congregati fuerant ad eum venerunt itaque et obpugnabant eum in Abela et in Bethmacha et circumdederunt munitionibus civitatem et obsessa est urbs omnis autem turba quae erat cum Ioab moliebatur destruere muros et exclamavit mulier sapiens de civitate audite audite dicite Ioab adpropinqua huc et loquar tecum qui cum accessisset ad eam ait illi tu inquit dicebatur in veteri proverbio qui interrogant interrogent in Abela et sic perficiebant nonne ego sum quae respondeo veritatem Israhel et tu quaeris subruere ciin Israel? Quare praecipitas heredita
Abbreviated transcription (Latin):
iniudurtate uiuentes. Dixitaũ rex
amase. Conuoca michi om̃s uuos
iudam in diem tertium. ⁊ tu ades¬
top̾sens Abiit ergo amasa ut ꝯ
ad abysai. Nũt magis afflicturꝰ
est nos syba filius bocri ꝙͣ absalõ.
T̃olle gͥ seruos dñteui ⁊ persequere

Expanded text:
duitate viventes. Dixit autem rex Amasae: Convoca mihi omnes viros Juda in diem tertium, et tu adesto praesens. Abiit ergo Amasa, ut cad Abisai: 325 Nunc magis afflicturus est nos Seba filius Bochri, quam Absalom: tolle ergo servos d
Abbreviated transcription (Latin):
illos dicit dñs. Dabo leges meas m
corda ip̃oꝵ ⁊ in mentes eoꝵ sr̃scribam
recordabor amplius. ubi aũ hoꝵ re¬
missio ẽ iam ñ oblacio ꝓ pcco. hñtes
itaq fratres fiduciam in introttũ

Expanded text:
o leges meas in cordibus eorum et in mente eorum superscribam recordabor amplius ubi autem horum remissio iam non oblatio pro peccato habentes itaque fratres fiduciam in introitu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsne aboperili mortius ⁊ fidei ad dm̃
bap̃atum docteine. impõĩtioĩs qͦ ma¬
nuumac resurrectioĩs mortuoꝵ ⁊ uiᷤ
dicii etem. Et ħfaciemus si qͥd̃ ꝑiuise¬
rit deus Impossibile ẽ .n eos qui semł
sunt illuminati. gustaueĩt ⁊̃ doũ cele¬
fte. ⁊ ꝑarticipes sł̃ fci sp̃t scĩ. Gustauer̃t

Expanded text:
e ab operibus mortuis, et fidei ad Deum, baptismatum doctrinae, impositionis quoque manuum, ac resurrectionis mortuorum, et judicii aeterni. Et hoc faciemus, si quidem permiserit Deus. Impossibile est enim eos qui semel sunt illuminati, gustaverunt etiam donum coeleste, et participes facti sunt Spi
Abbreviated transcription (Latin):
cit opꝰ eoꝵ prim̃. in sinu eoꝵ hec dictt
dñis. Qũo si iueiatur graũ in batro
⁊ dicatur ne dissipes illud qm̃ bñdic¬
cio est. Sic faciam p̃ seruos meos ut
ñ disperdam totum ⁊ deducam de is¬
cob semen. ⁊ de uida possidattẽ mõtes
scõs meos. ⁊ ħeditabũt cam electimei

Expanded text:
n sinu eorum. Haec dicit Dominus: Quomodo si inveniatur granum in botro, et dicatur: Ne dissipes illud, quoniam benedictio est: sic faciam propter servos meos, ut non disperdam totum. Et educam de Jacob semen, et de Juda possidentem montes meos: Et haereditabunt eam electi mei
Abbreviated transcription (Latin):
locus quietis mee. Gĩa ħ manus nr̃a
fecit. ⁊ fc̃a st̃ uni̾isa ista dicit dñs ad
ꝙͣ aui respiciam insi ad paupercłm ⁊ ꝯ
Qui ĩmolat bouem qĩ quunt̾ ficit i¬
ũ. Qui infictat petus qĩ qui excerebret
canẽ. Qui offeit oblationẽ qĩ quisan

Expanded text:
ocus quietis meae? Omnia haec manus mea fecit, et facta sunt universa ista, dicit Dominus. Ad quem autem respiciam, nisi ad pauperculum, eQui immolat bovem, quasi qui interficiat virum: qui mactat pecus, quasi qui excerebret canem: Qui offert oblati
Abbreviated transcription (Latin):
ya ecceego ad gẽ me. La
nom̃meum. Expand manꝰ meas tota
die ad ppłmincredilum. qui gradr̃
in mañ bona pꝰ cogitationes suas. po¬
płs qui adiraodiam ꝓuocat me añ
faciem meã sc̃per. Qui ĩmolant in or¬
tis. ⁊ sacrificant sẽ lateres qui hĩtant

Expanded text:
 Ecce ego ad gentem, nomen meum. Expandi manus meas tota die ad populum incredulum, qui graditur in via non bona post cogitationes suas. Populus qui ad iracundiam provocat me ante faciem meam semper: qui immolant in hortis, et sacrificant super la
Abbreviated transcription (Latin):
nat icłm laudem in terca. Iurautt doꝰ
in dextera sua ⁊ in brachio fortitudinis
sue. Si dedero trititũ tuum ultra cibum
inmicis tius. Et sibiberint filii aliem
uinũ tuũ in qͦ laborasti. q qui ꝯgrega¬
bunt illud comedent. Et landabunt

Expanded text:
m laudem in terra. Juravit Dominus in dextera sua, et in brachio fortitudinis suae: Si dedero triticum tuum ultra cibum inimicis tuis. et si biberint filii alieni vinum tuum, in quo laborasti. Quia qui congregant illud, comedent, et laudabunt
Abbreviated transcription (Latin):
ternam ⁊ ꝯplebm̃ dtes luctus tui. po¬
płs aũ tiuus ouĩs iusti imperpetuũ ħe¬
ditabĩt terram. Germen plantacioĩs
me opꝰ manus mee ad głificandũ
Mmimus erit in nille. ⁊ paruulus
ingentẽ fortissimam. ego dñs intẽ¬
pore eius subuto faciam istud. ¶¬

Expanded text:
ternam et complebuntur dies luctus tui. Populus autem tuus omnes iusti, in perpetuum hereditabunt terram: germen plantationis mee opus manuum mearum ad glorificandum. Minimus erit in mille: et parvulus in gentem fortissimam. Ego Dominus in tempore eius: subito faciat istut.
Abbreviated transcription (Latin):
nacłi pulcritudo per singłas speties
eccłie presenttis futuxeq distinctio pel¬
lib tegitur ⁊ cilitiis ardoremq soł ⁊
iuriam. ymbriũ ea q̃ uiliqra sunt
phibent. lege ergo primũ samuel ⁊

Expanded text:
naculi pulchritudo, et per singulas species, Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis, ardoremque solis et injuriam imbrium ea quae viliora sunt prohibent. Lege ergo primum, Samuel, et
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Que tum ita sehant obsetro te
lector ne laborem meum rep̃hensio-
⁊ argetitum ⁊lapides preciosos. Alu
hyssum ⁊ pipuram ⁊ coccum offe¬
runt. ⁊ iacinctũ. Nobisa bñ agitur
si optulimus pelles ⁊ capraꝵ pilos ⁊¬

Expanded text:
e quum ita se habeant, obsecro te, lector, ne laborem meum reprehensionet argentum et lapides pretiosos, alii byssum et purpuram et coccum offerunt et hyacinthum. Nobiscum bene agitur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos
Abbreviated transcription (Latin):
xxii. uolumina supputant᷑. quibus
q̃i litteris ⁊ exordis. incei doctrina tene¬
radhuc ⁊ lactens uiri usti erudit᷑
infantia. primus ap̃ eos liber uoca¬
tur bresith q̃ nos genesim dicunus
Scd̃s ellesmoth qui exodꝰ applłatur

Expanded text:
putantur, quibus quasi litteris et exordiis, in Dei doctrina, tenera adhuc et lactens viri justi eruditur infantia. Primus apud eos liber vocatur BRESITH   quem nos Genesim dicimus. Secundus ELLE SMOTH  , qui Exodus appellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cendit ut ꝯtra canes latrantes qui ad¬
uersum me rapido ore deseuunt. et
cirtuennt tuitatẽ. atq in eo sedoctos
arbitrantur. staliis detrahant ora¬
tionũ nr̃aꝵ chipeos opponatis. Egosci¬
ens hũilitatẽ meam illius semper
sententie recordabor. Drci custodiam uas
meas ut si delinꝙͣ in linguamea. posui
qri meo custodiam cum ꝯsisteret pcc̃or

Expanded text:
adversus me rabido ore desaeviunt, et circumeunt civitatem, atque in eo se doctos arbitrantur, si aliis detrahant, orationum vestrarum clypeos, opponatis. Ego sciens humilitatem meam, illius semper sententiae recordabor: Dixi, custodiam vias meas; ut non delinquam in lingua mea. Posui ori meo custodiam, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Octauus esoras qui ⁊ ip̃e siłr apũd
grecos ⁊ latinos possidet in duos li¬
bros diuisus est. Nonus hester at
ita fuint pariter ueteris legis li¬
tant ⁊ hos libros in suo putent no¬
mero supputandos ac per hħ eẽ pris¬

Expanded text:
esdras, qui et ipse similiter apud Graecos et Latinos in duos libros divisus est. Nonus ESTHER  . Atque ita fiunt pariter veteris legis litent, et libros hos in suo putent numero supputandos: ac per hoc esse pris
Abbreviated transcription (Latin):
to. ⁊ ieremie lamentationes ⁊ oratio
eiꝰ. ⁊ salomonis quo in fine prou̾biͣ
ab eo loco in quo ait. Mulierẽ fortem
quis inuemi et eisdem alphabetis. ł in¬
ersionib supputant᷑ porro .m. litcere
duplices ap̃hebreos sunt. caph. men.
nun. phe. sade. aliter .ni. scribunt per
hec principia. medietatesq ũboꝵ ali¬
dabreiamm. esdras ierenuas cum

Expanded text:
ratio ejus: Salomonis quoque in fine Proverbia, ab eo loco in quo ait, Mulierem fortem quis inveniet iisdem alphabetis vel incisionibus supputantur. Porro quinque litterae duplices apud Hebraeos sunt, CAPH, MEM, NUN, PHE, incipia medietatesque verborum, alidabre iamin, Esdras, Jeremias cum
Abbreviated transcription (Latin):
orem seruit. In ꝓpħa aũ educit dñs
istł de egypco. ⁊ in ꝓpha seruatus est
ad ira ꝯdiam me ꝓuocauit effraym ĩ
amartudinib suis. ⁊ sangͥs eius sr̃ e
umueĩet. ⁊ obprolrium eius restituet᷑
sei dñs suus
oquente effraym horror iuasit
di derunt ad peccand̃. feceẽtq sibi ꝯfla

Expanded text:
ore servavit in propheta autem eduxit Dominus Israhel de Aegypto et in propheta servatus est ad iracundiam me provocavit Ephraim in amaritudinibus suis et sanguis eius super eum veniet et obprobrium eius restituet ei Dominus suus loquente Ephraim horror invasit dide
Abbreviated transcription (Latin):
sare faciam om̃e gaudiũ eius sol
m̾cedes hee mee st̃ qͣs dederunt mͥ am̾¬
tores mei. ⁊ ponam eam in saltũ. ⁊
comedet eam bestia agri. ⁊ iusitabo
lr̃ eam dies ballim quib accendebͣt
incensum ⁊ ornabat᷑ in aure sua ⁊ me¬
uili suo ⁊ ibat pꝰ amatores suos.⁊

Expanded text:
um eius et mercedes hae meae sunt quas dederunt mihi amatores mei et ponam eam in saltu et comedet illam bestia agri et visitabo super eam dies Baalim quibus accendebat incensum et ornabatur inaure sua et monili suo et ibat post amatores suos
Abbreviated transcription (Latin):
osi letari isił noli exultare sicut
ppłi qr fornicatꝰ es a deotuo. Dile¬
xisti merredẽ sr̃ om̃s areas triticua
etur eis. Nõ hĩtamunt in t̾ra dñi reu̾¬
susẽ efftaym istł i egyptũ. ⁊ in afsy¬
riis pollucũ conied̃. Nõ libabũt dño
uinũ tñ placebt̃ ei sacrificia eoꝵ. qĩ
uarus iugentiũ. Om̃s qui comedt e

Expanded text:
oli laetari, Israel, noli exsultare sicut populi; quia fornicatus es a Deo tuo, dilexisti mercedem super omnes areas tritici: etur eis. Non habitabunt in terra Domini: reversus est Ephraim in Aegyptum, et in Assyriis pollutum comedit. Non libabunt Domino vinum, et non placebunt ei: sacrificia eorum, quasi panis lugentium. Omnes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cua sua ⁊ adimpletist ⁊ saturati eleua-¬
uer̃t cor suũ ⁊ obliti fr̃ mei. stego eroe¬
is qr leena sicut pardus inuia assyri-¬
oꝵ occuream eis qĩ ursa raptis catłis
⁊ disrumpam interiora iecoris coꝵ ⁊
ꝯsumam eoe ibi q̃ leo. bestia agriscĩ-¬
det eos perdicio tua isił. tñm ex nre¬
auxil iunituuĩ. uõi ẽ rextuus macĩe
iudices tui de quib dicisti. San̾i regẽ
⁊ principes. dabo tͥ regem in furore m̃o
⁊ auferam inindignatiõe mea. sol̃li¬
gata ẽ iiqͥtas effray mabsꝯditũ pec¬
catũ eiꝰ. dolores ꝑtͣientis ueĩent ei. ip̃e¬

Expanded text:
cua sua et adimpleti sunt et saturati elevaverunt cor suum et obliti sunt mei et ero eis quasi leaena sicut pardus in via Assyriorum occurram eis quasi ursa raptis catulis et disrumpam interiora iecoris eorum et consumam eos ibi quasi leo bestia agri scindet eos perditio tua Israhel est rex tuus maxime iudices tui de quibus dixisti da mihi regem et principes dabo tibi regem in furore meo et auferam in indignatione mea conligata est iniquitas Ephraim absconditum peccatum eius dolores parturientis venient ei
Abbreviated transcription (Latin):
utero ⁊ a ꝯceptu ꝙ siet enutrierint fili¬
os suos absq liberis eos faciam in ho¬
minib. S ⁊ureeis cum recesseroas eis
effraym ut uidi tyrꝰ erat fundata in
pulcutudinem ⁊ effram deducet adĩt

Expanded text:
utero et a conceptu quod si et enutrierint filios suos absque liberis eos faciam in hominibus sed et vae eis cum recessero ab eis Ephraim ut vidi Tyrus erat fundata in pulchritudine et Ephraim
Abbreviated transcription (Latin):
re qr uentũ semmnabunt ⁊ turburẽ
ietent. culmꝰ stans ñ ẽmeis germẽ
ũfaciet fariam ꝙ si ⁊ fecerit alieru
conedent eam. deuoratus ẽ isuł nũt
fc̃s ẽ innacionib q̃i uas inm̃dũ qr
ip̃iascarderunt. adassur ouag̃ soli¬
tarius sibi effrapm mun̾adedem̃t antͣ¬
torib sius. s ⁊ cum mercede ꝯduxẽt
naciones. nc̃ tongregabocos ⁊ qui

Expanded text:
seminabunt et turbinem metent culmus stans non est in eis germen non faciet farinam quod si et fecerit alieni comedent eam devoratus est Israhel nunc factus est in nationibus quasi vas inmundum quia ipsi ascenderunt ad Assur onager solitarius sibi Ephraim munera dederunt amatoribus sed et cum mercede conduxerint nation
Abbreviated transcription (Latin):
r̃ intelligentiam ꝑtinent. In geuiesi
lamech loqͣr ad uxores suas ãda et¬
sella. au dite u̾ba mea incores lamec
aurib percipite sermones mecis qr
uirum occidi in uuluͦꝰ meũ ⁊ iuue¬
nem in liuore meo ⁊ ysaias audite
celi ⁊ aurib percipe terra

Expanded text:
re intelligendum est. In Genesi Lamech loquitur ad uxores suas: Audite verba mea uxores Lamech, auribus percipite sermones meos: quia virum occidi in vulnus meum, et iuvenem in livore meo. Et Esaias: Audite caeli, et auribus p
Abbreviated transcription (Latin):
scriptorẽ eoꝵ lucam ẽẽ medit̃ culꝰ
laus ẽ in euangelio aĩadũtimus
parit̾ omia uerba illꝰ aĩe languẽtis
das .uii. epłas edider̃ tam unsticas
ꝙꝓͣ succinttas ⁊ breues parit̾ ac lõga
breues inuerbis. longas insentenrti¬
is ut rarus sit qui nõ in caꝵ lectõe
cecutiat. spocalipsis Iohis tot ht̃ sa¬
cram̃ta quot u̾ba parumdixi ⁊ ꝓ
merito uolum̃is laus om̃is inferior
et In uerbis singłis multiplices latẽt.
intelligentie. Oro te fr̃ kĩne uider ħ̃
unere ista meditari. nil aliud nosse
bi iam hic in terris regn celestis hĩ¬
tacłm. nolo ut offendaus inscriptis
sanctis simplicitate. ⁊ ꝙĩ iulitate u̾¬
boꝵ que uł uitio interpretũ ł de in¬
dustria sic ꝓlate st̃ ut iusticam ꝯci¬
onem facilius instruerent.⁊ in una
ea dẽq sentẽtia alit̾ doctꝰ alit̾ senti

Expanded text:
scriptorem eorum Lucam esse medicum, cuius scriptorem eorum Lucam esse medicum, cuius laus est in euangelio, animaduertimus pariter omnia uerba illius languentis stulas ediderunt tam mysticas quam succinctas et breues pariter et longas: breues in uerbis, longas in sententiis, ut rarus non in earum lectione caecutiat. Apocalypsis lohannis tot habet sacramenta, quot uerba. parum dixi et pro merito uoluminis laus omnis inferior est; in uerbis singulis multiplices latent intellegentiae. Oruere, ista meditari, nihil aliud nosse, tur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo offendaris in scripturis sanctis simplicitate et quasi uilitate uerborum, quae uel uitio interpretum uel de industria sic prolatae sunt, ut rusticam contionem facilius instruerent et in una eademque se
Abbreviated transcription (Latin):
aluid in medulla retinẽt. cernis me
Audiuimus tñ quid nosse. quid co¬
pere debeamus ut ⁊ nos qͦ possumꝰ
dr̃e. Concup urt anima mea desĩde¬
rare iustificationes tuas in om̃itẽ
pore.Ceterũ illud socrati cum in¬
ꝑletur in nob̾. hoc tm̃scio ꝙ nescio.
tangam ⁊ nouum bieuiter testaĩ¬
tum. Math̃s maitus. lucas ⁊ Ioh̃es.
quadriga dm̃i. ⁊ uerũ cherubiu ꝙ
interp̾tatuꝵ scͥoͥntie plenitudo. p̾er
totum corpꝰ ocłati st̃. Scuitille emi¬
cant. discurrũt fulgura. podes hñt
rectoe. ⁊ insublim tendentes teuga
pennata. ⁊ ubit uolitantia tenẽt
se mutuo sibiq perplexi lunt ⁊ qĩ
roca inroram uoluintur. ⁊ perg̃t
quocumq eos flatus sp̃c sa duxe
clesias .uiii .ii. ad hebreos. a płisq
extra nũm ponitur. thimotheũ in¬
struit ⁊ tỹtum ⁊ philemonẽ ꝓfu
gitiuo famulo deprecatur. Sr̃ quo
meliꝰ tacere puto ꝙͣ pauca scribere.
sonare hystoriam ⁊ uascentis ecc̃ie
unfantiam texere. s si uouerimus

Expanded text:
 in medulla. Cernis me audiuimus tantum, quid nosse, quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: concupiuit anima mea desiderpore. Caeterum illud Socraticum impletur in nobis, Hoc tantum scio, quod nescio. Tangam et novum breviter Testamentum. MATTHAEUS, MARCUS, LUCAS et JOANNES, quadriga Domini et verum Cherubim, quod interpretatur scientiae multitudo, per totum corpus osculati sunt, scintillae emicant, discurrunt fulgura, pedes habent rectos, et in sublime tendentes, terga pennata et ubique volitantia, tenent se mutuo sibique perplexi sunt, et quasi rota in rota volvuntur, et pergunt quocumque eos flatus Spiritus sancclesias: octava enim, ad HEBRAEOS, a plerisque extra numerum ponitur. TIMOTHEUM instruit ac TITUM, et PHILEMONEM pro fugitivo famulo deprecatur. Super quo melius tacere puto quam pauca scribere. r historiatn et nascentis ecclesiae infantiam texere, sed, si nouerimus
Abbreviated transcription (Latin):
enrti me profiteor sedenti me p̾fer
magĩm renuẽs comitẽ spondeo pe¬
tenti datur pulsanti aperitur q̃¬
rẽs inueuit discamus in terris qͦ
sc̃ia nobis perseueret in celo obuiis
temanib excipiam. ⁊ ut mepete a¬
liꝙͥ ꝙ sit de ermagore tumiditate
estudam qͥccͥp quesieris terum sci¬
re conabor.

Expanded text:
ed velle fateor. Sedenti me praefero: magistrum renuens, comitem spondeo. Petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens invenit. Discamus in terris quorum scientia nobis perseveret in coelo. Obviis te manibus excipiam, et ut inepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate effutiam quidquid quaesieris, tecum scire conabor.
Abbreviated transcription (Latin):
sic plato egyptum ⁊ architẽta¬
rentinũ eand̾q horam italie q̃
quondam magna grecia dice¬
bat᷑ laboriosissime peragrarͦ.¬
⁊ ut qui athens magr̃ erat ⁊
potins ciiusq doctrine a¬
cha denue gignasia persona¬
bãt fieret peregiinus atq dis¬
cipłs. malens auena uereꝯ de
discere. ꝙͣ sua imprudent̾ ingẽ¬
rere. Bemq cũ litceras q̃ toto or¬
be fugientes persequit᷑. captus
a piratis ⁊ uenũ datꝰ. tyrannio

Expanded text:
Plato Aegyptum et Architam Tarentinum eamque oram Italiae quae quondam Magna Graecia dicebatur, laboriosissime peragravit; ut qui Athenis magister erat et potens, cujusque doctrinam Academiae gymnasia personabant, fieret peregrinus atque discipulus, malens aliena verecunde discere, quam sua imprudenter ingerere. Denique cum litteras quasi toto fugientes orbe persequitur, captus a piratis et venundat
Abbreviated transcription (Latin):
at. Dauid simphonides nr̃ puida¬
rus. ⁊ alcheus. flactus qͦ catłs at
cordo psalterio ab inferis orcitat
resuregentẽ. salomõ ꝑacificus. ⁊ a¬
mabuł domini mores corrigit. na¬
pichalanuũ. Hester in ecc̃ie ⁊p̃po po¬
płi liberat de pericło ⁊ interfecto
Aman qii interpretatur iniqui¬
das partes ꝯuiuii. ⁊ diem celebi ẽ
liuteet in postos paralipomenon
liber instrumienti uet̾is ecuraa ep̃¬
thome tantꝰ actał est ut abs illo
siquis scĩam scripturaꝵ sibi uolei

Expanded text:
onides noster, Pindarus et Alcaeus, Flaccus quoque, Catullus et hordo psalterio ab inferis suscitat resurgentem. Salomon, pacificus, et amabilis Domini, mores corrigit, napithalamium. Esther in Ecclesiae typo populum liberat de periculo, et interfecto Aman, qui interpretatur « iniquitas, » partes convivii et diem celebrem mittit in posteros. Paralipomenon liber, id est, Instrumenti veteris ἑπιτομὴ tantus ac talis est, ut absque illo si quis scientiam Scripturarum sibi vol
Abbreviated transcription (Latin):
mare ⁊ ardam. ⁊ mouebo om̃s
gentes. ⁊ ueniet desiderat᷑ cunctis
gentib. ⁊acharias menior domi¬
nistu. multiplex in prophia te¬
sum uestib sordidis indutum.
q auieum cum totidẽ lucerns
quot ocłis. Duas quo oluas a
sinistris lampadis ceruit ⁊ a der¬
tus ut post equos iufos uanos

Expanded text:
aridam et mouebo omnes gentes; et ueniet desideratus cunctis gentibus. Zacharias, memor domini sui, multiplex in prophetia, Iesum uestibus sordidis indutum mque aureum cum totidem lucernis, quot oculis, duas quoque oliuas a sinistris lampadis cernit et a dextris, ut post equos rufos
Abbreviated transcription (Latin):
rt celos eus gła ⁊ laudis euis ple¬
na est terra. S plendoi eius ut lux̃ s¬
ut. cornua in manib eius ¶brabꝰ¬
ꝯdita ẽ fortitudo eius. Sophomas
specłator ⁊ archanoꝵ dm̃ ꝯguitor
audit clamorẽ aportuꝰ piscium et
euilatũ a scd̃a. ⁊ ꝯtritront̃ a collibꝰ.
Ind̾icit qͦ ululatõ hĩtatorib pile
qr ꝯticuit om̃is ppłs canaan disꝑ

Expanded text:
udis eius plena est terra et splendor eius ut lux erit; cornua in manibus eius, ibi abscondita est fortitudo eius. Sophonias, speculator et arcanorum domini cognitor, audit clamorem a porta piscium et eiulatum a secunda et contritionem a collibus. indicit quoque ululatum habitatoribus Pilae, quia conticuit omnis p
Abbreviated transcription (Latin):
buis tanguntur hystorie. ⁊ iniume¬
rabiles explicant᷑ euangelii ques¬
tiones. hesdras ⁊ neemias ad uitor
udelicet ⁊ ꝯsolator a domino inu¬
no uolumine artunt᷑. iustaurãt
templun muros extruunt cuita¬
tis. om̃is q illa turba ppłi redeuitas
in patriam. ⁊ descriptio sacerdot̃

Expanded text:
historiae, et innumerabiles explicantur Evangelii quaestiones. Ezras et Neemias, « adjutor » videlicet et « consolator a Domino, » in unum volumen coarctantur: instaurant Templum, muros extruunt civitatis: omnisque illa turba populi redeuntis in patriam, et descriptio Sacerdotum,
Abbreviated transcription (Latin):
lata fatie dei głam ꝯtemplemr.
natꝰ ostenditur. qm̃ si dederis hcũ
hodie putant senosse litteras to
nẽt signatum libꝵ. Nec aperire pͦ¬
claudit ⁊ nemo aperit. In actibus
apłoꝵ sanctus eunuchus ĩmo uir
tura ꝯgnominat cum legeret ysa¬
iam ꝓpham interrogatur a philix
yditq Qũo possum nisi aliquis
im.hec santtior sum hoc cunucho.
nec studiosior qui de ethiopia.i
ad templum reliquit aulam regi
legeret sacras. ⁊ tñ cum libꝵ teu̾et
⁊ uerba dñi in cogitatione ꝯciperet
ligna uolueret labiis petionaret.
Ignorab at eum ꝙ̃ in libro nesciens
uenerabatur. uenit philippus os¬
tendit ei iħm cim dansus latebat
in iittera. O mira doctoris uirtus
eadem hora credidit en ruichus bap¬
clesie ꝙ maurato synagoge tem¬
plo reperit. liec ame perscuipta sũt
anguitia euagari longus
patiebatur ut intlłigeres te inscͥp¬
turs sacris sine p̃mõ. ⁊ mõ stran¬
te semitam nõ posse ingridi. eace-¬
o de gramatitis. rethorib. philoso¬

Expanded text:
am contemplemur. natus ostenditur : quem si dederis homini hodie putant se nosse litteras, et tenent signatum librum; nec aperire poclaudit, claudit et nemo aperit? » In Actis Apostolorum sanctus eunuchus, imo vir tura cognominat, cum legeret Isaiam, interrogatus a ndit, « Quomodo possum, nisi aliquis ar, nec sanctior sum hoc eunucho, nec studiosior; qui de Aethiopia, id ad Templum, reliquit aulam regialegeret: et tamen cum librum teneret, et verba Domini cogitatione conciperet, lingua volveret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens venerabatur. Venit Philippus, ostendit ei Jesum, qui clausus latebat in littera. O mira doctoris virtus! Eadem hora credit eunuchus, bapclesiae, quam in aurato synagogae Templo reperit. 6. Haec a me perstricta sunt angustia euagari longius patiebatur —, ut intellegeres te in scripturis sanctis sine praeuio et monstrante semitam non posse ingredi. taceo de grammaticis, rhetoribus, philoso
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃alia regna descripũt. In iudicuꝵ
libro quot principet ppłi cot figͤe sc̃.
Ratch moalitis ysaie explet ustticuu¬
rem terre. de petra deserti ad montẽ si¬
lie syon. Damuel in heli mortuo ⁊ ĩ
tam monfirat. porro in sadoch atq
dauid: nomi sacerdoci nouiq impe¬
rii sacram̃t testatur. Malachun.i.
ne us ad iechonam. ⁊ aieroboam fi¬
lio nabat us ad osee qui ductus ẽ
in as̃yrios. regnũ uda ⁊ regnũ des¬
cribit ist̃. Si historiam respitias
uerba simplitia sunt. si in litteris
sensum latentẽ inspexeris ecc̃e pay
aliud qͣm sonant in littera p̾figurãt
Osce crebro nominat effraim. sama¬
riam. Ioseph. ierrahel ⁊ uxorem form¬
cariam ⁊ formcationis tilios. ⁊ adul¬
teram cubitło cdausam mariti mł¬
to tp̃i sed̾e induam. ⁊ sub ueste lugo¬
bri mariti ad se reditũ p̃stolari. Io¬
hel filiꝰ fatuel describit terram .xii.
tribuum. eriicha. brucho locusta.ro¬
bigine uastante ꝯsũptam. Et pꝰ eũ¬

Expanded text:
alia regna describit. In Judicum libro quot principes populi, tot figurae sunt. Ruth Moabitis. Isaiae explet vaticinrem terrae, de petra deserti ad montem filiae Sion » . Samuel in Heli mortuo, et itam monstrat. Porro in Sadoc atque David, novi Sacerdotii, novique Imperii sacramenta testatur. Malachim, idne usque ad Jechoniam: et ab Jeroboam filio Nabath, usque ad Osee, qui ductus est in Assyrios, regnum Juda et regnum describit Israel. Si historiam respicias, verba simplicia sunt: si in litteris sensum latentem inspexeris, Ecclesiae aliud, quam sonant in littera, praefigurant. Osee crebro nominat Effraim, Samariam, loseph. Iezrahel et uxorem fornicariam et fornicationis filios et adulteram cubiculo clausam mariti multo tempore sedere uiduam et sub ueste lugubri uiri ad se reditum praestolari. Iohel, filius Bathuel, descrtribuum eruca et bruco, locusta, rubigine vastante consumptam et post eve
Abbreviated transcription (Latin):
uaꝵgłm. Scd̾s uirgani nuceam
⁊ oliam accensam a fatie aquilo¬
nis ⁊ pardum spoliatũ suis colo¬
rib ⁊ quadruplex suis diuersis
metuis nectit alphabetum. Tertius
principia ⁊ finem tantis ht̃ obscu¬
ritatib inuolitta ut apud hebre¬
os ip̃e partes cm exordio geneseos

Expanded text:
uangelium; secundus uirgam nuceam et ollam succensam a facie aquilonis et pardum spoliatum suis coloribus et quadruplex diuersis metris nectit alphabetum; tertius principia et finem tantis habet obscuritatibus inuoluta, ut apud Hebraeos ipsae partes cum exordio Geneseos
Abbreviated transcription (Latin):
aꝵq fu ib quosdam uenisse¬
nobiles leginus ⁊ qͦs ad ꝯremplati¬
onem sui roma nõ traxerat uniꝰ ho¬
mins fama perdũ. hũit illu etas
in au ditũ om̃ib scłis celebrand̾qr.
miratłm ut urbem tautam ing̾ssi.

Expanded text:
arumque finibus quosdam venissenobiles legimus; et quos ad contemplationem sui Roma non traxerat, unius hominis fama perduxit. Habuit illa aetas inauditum omnibus saeculis celebrandumque miraculum, ut urbem tantam ingressi,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ apłis euangłm. ne forte inua¬
cuum curceret aũ cucurriss. h̃t
nescio tud latentis cuergie ius
uocis actus ut in aures discipuli
de auctoris ore transfusa fortius so¬
nat. Uñ eschineus cũ rodi exularet.
⁊ legeretur illa demostenis oratio
ꝙͣ adu̾sus eum hũat mirantib cũc¬
tis atq laudantib iuspirans ait.
Quid̾ si ip̃am audissetis bestiam
sua u̾ha resonantem.
ec hoc dico ꝙ sit aliquid in me
uel discere. s quo audor tuus ⁊ dis¬
ceudi studiumetiam abs nobis
per se probari debeat. Ingenum
docile ⁊ sine doctore laudabile ẽ.
Non quid inuenias. s quid q̃ras
ꝯsiders mus. Molł cera ⁊ ad formã¬
dum tacił etiam si arrificis ⁊ pla ᷤ¬
te cessent manus. tñ mitute est

Expanded text:
m, ne forte in vacuum curreret, 272 aut cucurrisset. Habet nescio quid latentis energiae viva vox; et in aures discipuli de auctoris ore transfusa fortius sonat. Unde et Eschynes, cum Rhodi exularet; et legeretur illa Demosthenis Oratio, quam adversus eum habuerat, mirantibaudantibus suspirans ait: \'quid, si ipsam audissetis bestiam sua uerba resonantem?\' Nec hoc dico, - quod sit aliquid in me uelis discere, sed quod ardor. tuus et discendi studium absque nobis per se probari debeat; ingenium docibile et sine doctore laudabile est. non, quid inuenias, sed, quid quaeras, consideramus. mollis cera et ad formandum facilis, etiamsi artificis et plastae ces
Abbreviated transcription (Latin):
aucta quippe rusti ¶¶cere.¬
tas solũ sibi prodest. ⁊ quant̃
edificat exuite merito ecciam .xͥ. Tã
tum nocet si destruentib ñ resistat.
malachia s ꝓrħ̾a imo ꝑ malachi¬
am dom inꝰ interrogauit. lacerdotes
legem. In tm̃ sacerdotis offinum ẽ
interrogatum ixd̾e de lege. ⁊ in deo

Expanded text:
sancta quippe rusticitas sibi soli prodest et, quantum aedificat ex uitae merito ecclesiam Christi, tantum nocet, si contradicentibus non resistit. Malachias propheta, immo per Malachiam dominus: interroga, ait, sacerdotes legem; in tantum sacerdotis officium est interrogatum respondere de lege. et in D
Abbreviated transcription (Latin):
tiuantes oc̃m intlłectum ad obedi¬
obedientiam ad timotħm scribit
A infantia sacus luteris erudit̃.
⁊ hortatur ad studium lectionis.
ne negligat gr̃am q̃ data sit ei ꝑ
impositionem manus p̾sbr̃i. tyto
p̃cipit ut inter ceteras uirtutes ep̃i

Expanded text:
tivantem  omnem intellectum, ad obediobedientiam » . Ad Timotheum scribit, ab infantia sacris litteris eruditum; et hortatur ad studium lectionis, ne negligat gratiam, quae data sit ei per impositionem manus Presbyterii. Tito praecipit, ut inter caete
Abbreviated transcription (Latin):
memorans fixusq manebat pu¬
erdia sunt hec ⁊ circulatoꝵ ly¬
do similia. doeere ꝙ ignores. mi¬
mo ut cum stomacho loquar.
nec hoc qui dem scire ꝙ nelcias.
idelicet manisestissima ẽ gene¬
sis in qua de creatura mũ¬
di de roidio gen̾a humam. de di¬
uilione terre de ꝯfusione sĩguaꝵx de

Expanded text:
rans fixusque manebat. puerilia sunt haec et circulatorum ludo similia, docere, quod ignores, immo, ut cum Clitomacho loquar, nec hoc quidem scire, quod nescias. idelicet manifestissima est Genesis, in qua de creatura mundi, de exordio generis humani, de diuisione terrae, de confusione linguarum et
Abbreviated transcription (Latin):
de sit ⁊ ñ uiciosissimũ dicendi ge¬
nus depͣuare sententias. ⁊ ad uolr̃¬
tatem suam sacram scripturam t̃¬
herᷤ repugnantẽ. ꝙi non legerimust
omero centonas. ⁊ uirgilio centois.
Iam redit ⁊ uirgo redeunt catur¬
ma regna. Iam noua progeĩes sẽ¬
lo demitritur alto. ⁊ patrem loꝙ̃tẽ
ad filiũ. Nate mes iurgs mea mͣg¬
na potentia solus. ⁊ pꝰ u̾ba. saĩ¬

Expanded text:
nde sit et non uitiosissimum dicendi gende sit et non uitiosissimum dicendi genus deprauare sententias et ad uoluntatem suam scripturam trahere repugnantem. quasi non legerimus Homerocentonas et Uergiliocentonas iam redit et uirgo, redeunt Saturnia regna, iam noua progenies caelo demittitur alto, et patrem loquentem ad filium: nate, meae uires, mca magna potentia solus
Abbreviated transcription (Latin):
gua ꝙͣ manum administrant᷑.
Agricole ceinentari fabri metallo¬
rum lignoꝵq cesores.lanari qͦ:
⁊ fullones ⁊ ceceri qui uariam sup¬
pellectilem. ⁊ uilia opuscła fabũ¬
cant absq doctore ẽẽ ñ possunt ꝙ¬
cupiunt. Ꝙ modicoꝵ est proii¬
ttunt mediei. tractant fabulĩ
fabri. Sola scripturax ars est.
scribumus indocti doctiq poema¬
ta passim. hanc garrula ams
hauc delius senex. haut sophi st
uerbosus. hanc iuuu̾si p̾sumũt.
lacerant. docent. añꝙͣ discant. a̾¬
lii abducto sẽcilio. grandia uer¬
ba. ruicrinantes inter̃ mulierulas
de sacris litteris philosophant᷑. ẜ
quadam facilitate uerboꝵ nuimo
audacia edisserunt. aliis ꝙ ip̃i ñ
intelligunt. T̃aceo demcis sulibꝰ
ꝙ si forte ad sanctas scripturas
post scłares luteras uenerint ⁊ s¬
cuid dixerint. hoc legẽ dei putãt.
nec scire dignantur quid ꝓpħe. cͥp
apłi senserint. s ad sensum suum
inꝯgrua aptant testimoĩa ꝙ̃ gñ¬

Expanded text:
quam manu administrantur. agricolae, caementalii, fabri, metallorum lignorumque caesores, lanarii quoque et fullones et ceteri, qui uariam supellectilem et uilia opuscula fabricantur, absque doctore non possunt cupiunt. quod medicorum est, promittunt medici, tractant fabrilia fabri. Sola scripturarum ars est, scribimus indocti doctique poemata passim. hanc garrula anus, hanc delirus senex, hanc soloecista uerbosus, hanc uniuersi praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. alii adducto supercilio grandia uerba trutinantes inter mulierculas de sacris litteris philosophantur, aquadam facilitate uerborum, immo audacia disserunt aliis, quod ipsi non intellegunt. taceo de meis similibus, qui si forte ad scripturas sanctas post saeculares litteras uenerint et sicquid dixerint, hoc legem dei putant nec scire dignantur, quid propi senserint, sed ad sensum suum incongrua aptant testimonia, quasi gra
Abbreviated transcription (Latin):
saluator nupleuerat ⁊ in templo
sedẽs de questionib legis interro¬
gans magis docet dum pruden¬
ter interrogat. nisi forte ruiftĩc pe¬
piscator indoctus ⁊ unde illa uox ob¬
secro I In principio erat ñbum ⁊ uer̾¬
bum erat apud deõ ⁊ d̃s erat uerbũ.

Expanded text:
saluator inpleuerat et in templo senes de quaestionibus legis interrogans magis docet, dum prudenter interrogat. Nisi forte rusticum Pepiscator, indoctus? et unde illa, obsecro: in principio erat uerbum, et uerbum erat a
Abbreviated transcription (Latin):
dedit uobis dñs cor intelligens ⁊ ocłos
uidentes ⁊ aures q̃ pꝰ sĩt audire usq
per desertum. Nõ sunt attrita uestim̃ta
uĩa. nec calciam̃ta ped̾ ufoꝵ uetustate
ꝯsumpta sunt. panem nõ comedistis.
uinũ ⁊ siceram ñ bibitis ut sciretis qr¬

Expanded text:
dedit vobis Dominus cor intelligens, et oculos videntes, et aures quae possint audire, usque nta annis per desertum: non sunt attrita vestimenta vestra, nec calceamenta pedum tuorum vetustate consumpta sunt. Panem non comedistis, vinum et siceram non bibistis: ut sciretis, q
Abbreviated transcription (Latin):
eos de tera egypti ⁊ sermaũt diis
alienis ⁊ adorauerunt eos quos e¬
nesciebant. ⁊ quib nõ fuerunt at¬
omĩa maledca que in hoc uolumi¬
ne scripta sunt. ⁊ eiecit eos de ter¬
ra sua in ira ⁊ in furore. ⁊ indigna¬
tione maxima. proietitq in terrã
alienam sic̃ hodie ꝯprobat᷑. absꝗ¬
dita a dño deo ur̃o que manifesta ft̃
nobis ⁊ filiis nr̃is us meternũ ut

Expanded text:
de terra Aegypti et servierunt diis alienis et adoraverunt eos quos nesciebant et quibus non fuerant adomnia maledicta quae in hoc volumine scripta sunt et eiecit eos de terra sua in ira et furore et indignatione maxima proiecitque in terram alienam sicut hodie conprobatur abscondita Domino Deo nostro quae manifesta sunt nobis et f
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ te ingentẽ ꝙͣ iguoras tu ⁊ pr̃es tui
⁊ serues ibi diis aliens. ligno ⁊ la¬
pidi ⁊ eris perditus in prou̾biũ acfa¬
blam om̃ib ppłis ad quos te introdu¬
xerit dñs. Sementẽ multam iacies
interram ⁊ modic̃ ꝯg̃gabis qi locͦte¬

Expanded text:
r te in gentem quam ignoras tu et patres tui et servies ibi diis alienis ligno et lapidi et eris perditus in proverbium ac fabulam omnibus populis ad quos te introduxerit Dominus sementem multam iacies in terram et modicum congregabis quia luc
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ aliꝙͣ feditatem scubet ubellum
mittet eam de domo sua. cũq egres¬
sa alterum maritũ duxerit ⁊ ille qͦ
oderit eam dederuntq et libellum
lepudi ⁊ dimiserit de domo sua ł
certe mortuus fuerit nõ poterit pͥ¬
or maritus recipere eam inuxorẽ

Expanded text:
 aliquam foeditatem, scribet libellum mittet eam de domo sua. Cumque egressa alterum maritum duxerit, et ille quoque oderit eam, dederitque ei libellum repudii, et dimiserit eam de domo sua, aut certe mortuus fuerit, non poterit prior maritus