comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
At uͦ qͥs nesciebuat ⁊ alia p̾̃ter baptismũ ꝯtͣ originale pecc̾m remedia. anti¬
quis ñ de fuisse tp̃rib : abrahe quid̾ ⁊ scmmini eiꝰ cux̃cisionis sacramentũ.
in ħ ip̃o diunitꝰ traditũ ẽ. In nationibꝰ ũ q̃tq̃t inuenti fideles s̃. adultoᷤ qͥd̾
uacasse cet̾a. Q rimꝰ itaq haptismi tp̃s exq̃ ceꝑit. Exq̃ inqͥt primũ dictum ẽ.¬
nͥ qͥs renatꝰ. ⁊ c̃. T̃ene gͥ firmit̾ dictũ. ħ ad nichodemũ. utiq amiẽ iħu. oocł¬
tum tñ. ꝓpt̾ metũ uid̾oꝵ. occłtũq illd̾ de nocte reqͥsse colloquiũ. Quanta
aũ puttis obisse int̾im ut de gentib taceã milia circ̃cisoꝵ ẽ nec dũ ĩ lucẽã¬
ꝓdient. qd̾ de luptimo tc̃ intenebris dicebat᷑: oed gͥ: dap̃natos uios õs
dicimꝰ. qͥa luptiꝯati nõ s̃: Fit gͦ iuiria antiqͦ iili d̾i eq̃ mãdato. si nouo
ad huc furtiue qͦdãmͦ suꝑueniẽte. ñ tñ subuemiente. illd̾ ita subito eua¬

Expanded text:
At vero quis nesciat et alia praeter Baptismum contra originale peccatum remedia antiquis non defuisse temporibus? Abrahae quidem et semini ejus, circumcisionis sacramentum in hoc ipsum divinitus travacasse caetera. 5. Quaerimus itaque Baptismi tempus ex quo coeperit. Ex quo, inquit, primum dictum ego firmiter dictum hoc ad Nicodemum, utique amicum Jesu, occultum tamen propter metum Judaeorum; occultumque illud de nocte requisisse colloquium. Quanta autem putas obisse interim ut de gentibus taceam millia circumcisorum, cum necdum in lucem prodierit quod de Baptismo tunc in tenebris dicebatur? Quid ergo? damnatos illos omnes dicimus, quia baptizati non sunt? Fit ergo injuria antiquo illi Dei aeque mandato, si novo adhuc furtive quodammodo superveniente, non tamen subveniente, illud ita subito eva
Abbreviated transcription (Latin):
accepisse ad qd̾ rescriberẽ. Nã qd̾ miseras ñ ꝯtinuo adme usq ꝑlatũ ẽ s põ¬
tiniaci diu añ retentũ. Porro uͥ accepi. morã minime feci inescribendo. set̾m
id breuiꝰ qͣ tua forte deposcebat intñtio. s ñ plane ꝗͣ ma occupatio siñet. C u¬
raui tñ ne te ut c̃q lat̾et qͥcqͥd sr̃ int̾ogatis ego sentirẽ. tuo sane eadẽ m̃a sẽ sa
iocio ungenio pleniꝰ astruenda relinquens. si ita oport̾e ognon̾is. Hec dubito

Expanded text:
accepisse ad quod rescriberem. Nam quod miseras, non continuo ad me usque perlatum est, sed Pontiniaci diu ante retentum. Porro, ubi accepi, moram minime feci in rescribendo. Caeterum id brevius quam tua forte deposcebat intentio, sed non plane quam mea occupatio sineret. Curavi tamen ne te utcunque lateret quidquid super interrogatis ego sentirem, tuo sane eadem mea sensa et otio et ingenio plenius astruenda relinquens, si ita oportere cognoveris. Nec dubito
Abbreviated transcription (Latin):
d⁊ tẽ inqͥt implet̾ inui sibilit̾. c̃ myst̾iũ bapt̾i. ñ ꝯtemptꝰ religioĩs. s articłꝰ neceᷤᷤ¬
sitatis excludit. Et quidẽ ñ ignoro retractare ip̃m id qd̾ posu̾at testimoniũ de ba¬
trone. minusq idoneũ ad ꝯpbantũ illã sententiã ꝯfiti.eo qd̾ sane inc̾tũ sit uir᷑¬
nã ñ fu̾it baptixatꝰ. Cetm̃ sentñtiã ⁊ audact̾ ꝓseq̃r.⁊ multiplicit̾ ꝯfumat. nec
uspiã nͥ fallor retractasse reꝑies. Itẽ in alio loco augꝰtinꝰ c̃ aliqͦs p̃mifiss quoᷤ
scriptura ꝯmemorat inuisibilit̾ quid̾. ñ tñ ⁊̃ uisibiliter.sc̃ificatos: tand̾ ĩfeit

Expanded text:
« impletur invisibiliter, cum mysterium Baptismi non contemptus religionis, sed articulus necessitatis excludit . » Et quidem non ignoro retractare ipsum id quod posuerat testimonium de latrone, minusque idoneum ad comprobandam illam sententiam confiteri, eo quod sane incertum sit utrumne fuerit baptizatus uspiam, nisi fallor, retractasse reperies. Item in alio loco Augustinus, cum aliquos praemisisset, quos Scriptura commemorat invisibiliter quidem, non tamen etiam visibi
Abbreviated transcription (Latin):
mãsueti ⁊ letant᷑.⁊ mirant᷑. ⁊̃ qͥ tẽ nõ uider̾.s tm̃ auduit᷑ qͣł de qͣli factꝰ
es. atq inte d̃m głificat. auget uͦ gaudiũ ⁊ muiniłm parit̾. qd̾ salutiᷤᷤ cõ¬
siliũ celitus infusũ. tͥ ꝓtinꝰ tuis refund̾e. atq ita impłẽ. sategisti qd̾ legr̃.
& audit dicat ueni. Et illd̾. Qd̾ dico uob̾ intenebris dicite ĩ lumine. ⁊ qd̾ ĩ au¬
re auditis. p̃dicate sr̃ tecta. Sic strenuꝰ inbello miles ĩmo sio piꝰ ac fortis
militũ dux. uͥ suos forte cõspex̾it infugã u̾sos. iãq hostili passim gladio
hac illacq discurrẽs. uoce ⁊ ense t̾ret ꝙͣtum ual adũsarios. aĩat ss. Uͥ actiꝰ ĩ¬
eũti succ̾rit eo qͥppe mori paratꝰ ꝓ singłis. qͦ desꝑatus de uniũsis. at uͦ dum
uictores. Et qͥ pius ꝑiclitabant᷑ de uita: pꝰ mod̾ exultant. de uictoria. S qͥd
nos tã religiosũ ꝗͣ fortẽ factũ scłarib ꝯparamꝰ. qiͣ exempla nob̾ de ip̃a de

Expanded text:
quali factus es, atque in te Deum glorificant. Auget vero gaudium et miraculum pariter, quod salutis consilium, coelitus infusum tibi, protinus tuis refundere, atque ita implere sategisti quod legitur: Qui audit, dicat: Veni ; et illud: Quod dico vobis in tenebris, 78 dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Sic strenuus in bello miles, imo sic pius ac fortis militum dux, ubi suos forte conspexerit in fugam versos, jamque hostili passim gladio hac illacque discurrens, voce et ense terret quantum valet adversarios, animat suos. Ubi acrius inereunti succurrit, eo quippe mori paratus pro singulis, quo desperatus de universis. At vero, dum victores; et qui prius periclitabantur de vita, postmodum exsultant de victoria. 2. Sed quid nos tam religiosum, tam forte f
Abbreviated transcription (Latin):
quippe inuiste exigitur. obeditio. uͥ ñ p̃cessit auditio. Neq.it. tale ẽ ħ qd̾ ⁊
Ꝙ nã .n. nat᷑a seu rõ docet int̾nã et̾na̾q salutẽ mortaliũ neminẽ posse ꝑciꝑes
cꝰ foris corpꝰ ꝑfusũ uisibili ñ fui̾t sacram̃to : Sacram̃tũ dĩ altissimũ ẽ sus¬
cipiendũ nõdiscutiendũ uen̾andũ ñ diuidicandũ. fide sortitũ ñ innatum.
traditioẽ sanctitũ. ñ adinuentũ iõne. Porro fidẽ necẽẽ ẽ ut auditus p̾cessi̾t.
auditu ꝯuinc̾ mc̃dulos. S⁊ dico inqͥt. Numqͥd ñ audier̃: Ac sidioat. Excu¬
sari pot̾ant siñ audissent. Uͥ. it. ñ ẽ lex.nec p̃uaricatio. Nẽ u̾o c̃ inoẽm

Expanded text:
quippe injuste exigitur obeditio, ubi non praecessit auditio. Neque enim tale est hoc, Quaenam enim natura seu ratio docet, internam aeternamque salutemt elemento? Sacramentum Dei Altissimi est suscipiendum, non discutiendum; venerandum, non dijudicandum; fide sortitum, non innatum; traditione sancitum, non adinventum ratione. Porro fidem necesse est ut auditus praecesseriauditu convincit incredulos. Sed dico, inquit, Nunquid non audierunt? ac si dicat: Excusari poterant, si non audissent.
Abbreviated transcription (Latin):
palam iã noceat. ⁊ añ uidex ferrat ꝗͣ minet᷑. qd̾q inti̾m intenebris loqr. ⁊ ĩaure
saluator nõdũ quid̾ saluer qr ñ dũ apparet ⁊ iã mundũ impleat ꝯdep̃natis. Ita¬
ne gͦ u̾bũ salutis ⁊ p̃ceptũ uite ñ pͥꝰ uitã restituere ualuit. ꝗͣ mortẽ inflix̾it. idq
co innocẽtibꝰ qͣ mescientibꝰ ad huc uoluntatẽ dñ sut: Nũ gentẽ ignorantẽ ⁊
ustã. ut c̃ ethinco loquam̃.debuit int̾ficẽ ds̃: Qs ita fapiat : hõ equid̾ uite
ꝯordat auctori. morte niir̾. ꝗͣ ext̾minare uen̾at uti. mox initio uiaꝵ suarũ
ad p̾iuditiũ scłi. celeste adhuc recentissimũ ignorãtis edictũ. Nefas ẽ ꝓfecto sẽ¬
tire de oĩum largitore bonoꝵ. qd̾ tã malum pͥncipiũ ded̾it aduenies. Minime
ip̃e paraũit sagittam suã inpharet᷑. ut sagittaret ĩ obscuro rectos corde. Quãti
nãq int̾im ĩtoto orbe ñ baptizati moriunt᷑. ꝓfecto ignorantes qͥd c̃ nic hodemo

Expanded text:
palam jam noceat, et ante judex feriat quam minetur; quodque interim in tenebris loquitur et in aure Salvator, nondum quidem salvet, quia nondum apparet, et jam mundum impleat condemnatis. Itane ergo verbum salutis et praeceptum vitae non prius vitam restituere valuit, quam mortem inflixerit; idque eo injustam ut cum etnicho loquamur debuit interficere Deus? Quis ita sapiat? Non equidem vitae concordat Auctori, morte nimirum, quam exterminare venerat, uti mox in initio viarum suarum ad praejudicium saeculi, coeleste adhuc recentissimum ignorantis edictum. Nefas est profecto sentire de omnium largitore bonorum, quod tam malum principium dederit adveniens Minime ipse paraverit sagittam suam in pharetra, ut sagittaret in obscuro rectos corde. 2. Quanti namque interim toto orbe non baptizati moriuntur, profecto ignorantes, quid cum Nicodemo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ tp̃us ꝯtigisse ꝯstit̾i̾t. hꝰ cemõĩ aregno uiolentã int̾ elusionẽ. qͣł quidẽ
nec ante fũ̾it nec pꝰ futura sit: Sanctito quippe noui myssĩi dec̃to. s ad huc dͤ¬
creto. qͥsnã q̃so morientibꝰ mt̾m ad regnum patet accessus.dũ ⁊ uetꝰ iã defic̾¬
licissima illa tp̃ra. q̃ sola a scłis oĩ penitꝰ salutis remedio uacua transier̾. dũ ⁊
cutũcisio. q̃ illo usq uigu̾at. ꝓdẽẽ iam subripiente hapusiate ñ aud̾et. ⁊
baptisma qm̃ ad huc lat̾et ñ suscc̾reret. Forsan dormiebat eo tp̾ras ds̃.nͨ fuit
int̾ĩm qui redim̾et neq qͥ saluum fac̾et. Satis ꝓfecto exhis ꝗ̃ tum reor appat¬
qd̾ dampnatio ñ haptizatoꝵ.⁊ frustratio circũcisoꝵ.⁊ eiracitatio fac̾ficioꝵ
ꝗ̃ forte ꝯtra originale pece̾m ritus obseruabat antiquꝰ. gn̾alit̾ iã tẽ ininime

Expanded text:
tigisse constiterit hujuscemodi a regno violentam interclusionem, qualis quidem nec ante fuerit, nec post futura sit? Sancito quippe novi mysterii decreto, sed adhuc secreto; quisnam, quaeso, morientibus interim ad regnum patet accessus, dum et vetus jam deficlicissima illa tempora! quae sola a saeculis omni penitas salutis remedio vacua transierunt, dum et circumcisio quae illo usque viguerat, prodesse jan subripiente Baptismate non auderet: et Baptisma, quoniam adhuc lateret, non succurreret Forsan dormiebat eo tempore Deus, nec fuit interim qui redimeret, neque qui salvum faceret. CAPUT quod damnatio non baptizatorum, et frustratio circumcisorum, et evacuatio sacrificiorum, quae forte contra originale peccatum ritus observabat antiquus, generaliter jam tunc minime
Abbreviated transcription (Latin):
ecepi delicias cordi mei. pacẽ tui. letus sũ qr tu leta nũtiaris: meq admod̾
aĩo reddit incolumẽ. tua ĩnotescẽs alacritas. ħ miirũ letitia nil ħt decar¬
ne ⁊ sanguine. c̃ humilis ex sublimi. ex ĩgenua ignobił. pauꝑ exdiuite
uiuas. frĩs.filii. pat̾eq destituta solatio. Sine dubiogͦ. qd̾ inte alacritatis.
natum ẽ. de sp̃u scõ ẽ. & ppe tam dudũ atimore d̾i ꝯcipiens. parturisti. tand̾
sp̃m falutis: foras utiq mitente caritate timorẽ. Oꝗͣ lbentiꝰ ista p̃sens colloq̃-¬
rer. ꝗͣ scͥbo absens. Crede mͥ arascor occupationibꝰ ꝗb freq̃nt̃ ĩpediri uideor ne te
uideã. ⁊ delector occasioĩbꝰ quibꝰ ł int̾dũ expediri uideor. ut te uideã. Rara qͥd̾.¬
hꝰ moĩ dat᷑ oportunitas: s cara fateor ẽ mͥ. ł ip̃a raritas. Est .it. sane melius

Expanded text:
cepi delicias cordis mei, pacem tui. Laetus sum, quia tu laeta nuntiaris; meque admodum animo reddit incolumem tua innotescens alacritas. Haec nimirum laetitia nil habet de carne et sanguine, cum humilis ex sublimi, ex ingenua ignobilis, pauper ex divite vivas: fratris, filii, patriaeque destituta solatio. Sine dubio ergo quod in te alacritatis natum est, de Spiritu sancto est. Quippe jamdudum a timore Dei concipiens, parturisti tandem spiritum salutis, foras utique mittente charitate timorem. O quam libentius ista praesens colloquerer, quam scribo absens! Crede mihi, irascor occupationibus, quibus frequenter impediri videor ne te videam: et delector occasionibus, quibus vel interdum expediri videor, ut te videam. Rara qmodi opportunitas: sed chara, fateor, est mihi vel ipsa raritas. Est enim sane melius
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ m̾ alb̾e̾s nr̃i talia fieri patiant᷑. nͥ forte si audeã dic̾e̾ nemo fident̾ repre¬
hendit. in qͦ se eẽ inrep̾hensibilẽ ñ ꝯfidit : Siquidẽ hua̾nitatis ẽ oĩum.
ĩq̃ sibi quisq indulget: aliis ñ uehemẽt̾ irasci. Dicã. dicã. p̃sũptuosꝰ
dicar: s uer̾ dicã. Q m̃ lux mũdi obtenebrata ẽ: Q m̃ sal tre ĩfatuatũ
c̃ : Quoꝵ nb̃ uita. uia uite debuit eẽ. dũ exemplũ insius actibꝰ ostendunt¬

Expanded text:
 abbates nostri patiantur fieri talia; nisi forte si audeam dicere nemo fidenter reprehendit, in quo se esse irreprehensibilem non confidit. Siquidem humanitatis est omnium, in quo sibi quisque indulget, aliis non vehementer irasci. Dicam, dicam; praesumtuosus dicar, sed verum dicam. Quomodo lux mundi obtenebrata est? quomodo sal terrae infatuatum est? Quorum nobis vita, via vitae debuit esse, dum exemplum in suis actib
Abbreviated transcription (Latin):
uos nid̾e ⁊ ad qͥd desidemus scitis. Qntũ ũ. nec nos d̾re. nec uos scire potestis. oramꝰ¬

Expanded text:
os videre, et ad quid desideremus, scitis; quantum vero, nec nos dicere, nec vos scire potestis. Oramos videre, et ad quid desideremus, scitis; quantum vero, nec nos dicere, nec vos scire potestis. Oram
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ e.re.ii. c̃ii gͦ times defic̾e. uͥse u̾itas refic̾e te ꝓmutit: Ceite sitm̃ te delectatur
tenebrosa aqͣ denubibꝰ aens. ꝗ̃to ioẽdiꝰ haurias de serenissimis fontibꝰ saluatoriᷤ:
rodendas littãtoribꝰ uideis relinq̃res. O si te unꝗͣ ĩscola pietans sub migist᷑ iħu
mẽar ħre sodasẽ. O simͥ liceat p̃ificatũ pͥꝰtiũ pectoris uascłm. sub pon̾e unctioni
de furno ut aiuit recens tc̃tos de celesti largitate crebro xp̃e sł pauꝑibꝰ frangͥ. Uiinã¬
Aulcedine sua pauꝑidẽ. iex eã tͥ possem refund̾e. ⁊ rsus ate uicissi recipe. qd sẽsen.
Exꝑto crede. aliquid ampliꝰ ĩuenies c̃siluis ꝗͣ inlibris. ligna stapides docebt̃ te. qͥ
rentibꝰ m dicendis t̾: uix me tenco. s qͥa ñ lectionẽ s or̃onẽ petis: ad aꝑiat dñs cor
tuũ i lege sua. ⁊ ĩp̃ceptis ił. uał. ¶Id ip̃m ip̃i. Wilł. iiiio. Qed fr̃ ħub̾ dicemꝰ: Qd̃

Expanded text:
 ergo times deficere, ubi se Veritas reficere te promittit? Certe si tantum te delectat tenebrosa aqua de nubibus aeris, quanto jucundius haurias de serenissimis fontibus Salvatoris? r suas crustas rodendas litteratoribus Judaeis relinqueres! O si te unquam in schola pietatis sub magistro Jesu merear habere sodalem! O si mihi liceat purificatum prius tui pectoris vasculum supponere unctioni de furno, ut aiunt, recens tractos, de coelesti largitate crebro Christus suis pauperidulcedine sua pauperi Deus, mox eam tibi possem refundere, et rursus a te vicissim recipere quod senseris! Experto crede: aliquid amplius invenies in silvis, quam in libris. Ligna et lapides docebunt te, quod rentibus mihi dicendis tibi, vix me teneo. Sed quia non lectionem, sed orationem petis, adaperiat Dominus cor tuum i
Abbreviated transcription (Latin):
see . de qͥ uire p̾sumit ait eccłiaꝵ possessiões ⁊ tr̃as deuastet. ut xͥ ouibꝰ pastoĩes
p̾fia ñ ꝑmittat. ut his quid̾ electoꝵ ꝓmotionẽ ꝓhibeat. aliis ũ qd̾ haccen ĩ¬
auditũ ẽ. dibationẽ electionis ĩdicat. donꝰ uniũsa ꝯsup̾serit. donꝰ diripuit pau¬
ꝑum facultates. doñ penitꝰ de solet̃ tr̾a : an uos ei ꝯsulitis talia: Mirũ ualde si
lia manifest scisma sab̾care ẽ dõ resiste̾. eccłiam ancillare. mouã ĩ suitutẽ
ecełasticã redig̾e lib̾tatẽ. Si qͥs dĩ fideł. siqͥs eccłie filiꝰ ẽ. ꝓfecto stabit ⁊ oꝑ

Expanded text:
secro, de quo jure praesumit ut Ecclesiarum possessiones et terras devastet, ut Christi ovibus pastores praefici non permittat: ut his quidem electorum promotionem prohibeat, aliis vero, quod hactenus inauditum est, dilationem electionis indicat, donec universa consumpserit, donec diripuerit pauperum facultates, donec penitus desoletur terra? An vos ei consulitis talia? Mirum valde, silia, manifeste schisma fabricare est, Deo resistere, Ecclesiam ancillare, et novam in servitutem ecclesiasticam redigere libertatem. Si quis Dei fidelis, si quis Ecclesiae filius est,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ⁊ qd̾ olĩ scõ ⁊ głoso regi dł ioib legͣr exꝓbrasse. diligitis eos qͥuos oder̾. ⁊ odio
s draboli uolu̾tatẽ. ut regis qd̾ absit potentiã ꝯcepti furoris ħant effectriõe.
q̃ si posse se adĩpłe uiribꝰ ñ ꝯfidut. inimici corone ur̃e. regni manifestissim

Expanded text:
tis: et, quod olim sancto et glorioso regi David Joab legitur exprobrasse, diligitis eos qui vos oderunt, et odio tis: et, quod olim sancto et glorioso regi David Joab legitur exprobrasse, diligitis eos qui vos oderunt, et odio sed diaboli voluntatem; ut Regis quod absit! potentiam concepti furoris habeant effectricem, quem suis se posse adimplere viribus non confidunt, inimici coronae vestrae, regni manifestissimi
Abbreviated transcription (Latin):
cit de̾ ꝗͣrum uos ex qͦ noui dilexi. ⁊ ur̃m honorẽ uolui.scitis uos ꝗͣto labore
ꝗͣtaq sollicitudine toto anno pretĩto. q̃rende paci ur̃e utñdi. una c̃ aliis
fidelibꝰ urĩs. T̃ imeo aut̃ ne sine cã labornũimꝰ ĩ ub̾. Uos nãq ut mranifestũ
c̃ a bono ⁊ sano ꝯsilio qd̾ acceꝑatis nimiũ cito niniũq leuit̾ resilitis: ⁊ ad
mala pͥora q̃dudũ ñ ĩtm̃ito ꝑpetrasse uos plangebatis. ad huc recẽtibꝰ illis
diis ĩcendia. homicidiis hoĩcidia addant᷑ : clamor denuo pauꝑũ. ⁊ gemtꝰ.
ꝯpeditoꝵ. ⁊ fangͥs int̾fectoꝵ. auribꝰ. ꝑtonẽt patͥs orIi phanoꝵ ⁊ iud̾.¬
uid̾: Plane his hostii s̃ hostis ille antiquꝰ nr̃i gn̾i̾s oblectat᷑: qm̃ ip̃e hõici¬
da ẽ abinitio. Et nolite frustra sum̾e oocisionẽ de ꝯmitẽ theob̾ ad excu¬
fandas excusttioẽs ĩ pecc̃is: c̾ uir ille paratũ sedicat ⁊ ħ oĩmoĩs dep̾cet᷑.

Expanded text:
cit Deus quantum vos, ex quo novi, dilexi, et vestrum honorem volui: scitis vos quanto labore quantaque sollicitudine toto anno praeterito quaerendae paci vestrae intendi una cum aliis fidelibus vestris. Timeo autem ne sine causa laboraverimus in vobis. Vos namque, ut manifestum est, a bono et sano consilio quod acceperatis, nimium cito nimiumque leviter resilitis: et ad mala priora, quae dudum non immerito perpetrasse vos plangebatis, adhuc recentibus illis diis incendia, homicidiis homicidia addantur, clamor denuo pauperum, et gemitus compeditorum, et sanguis interfectorum auribus personent Patris orphanoruum? Plane his hostiis hostis ille antiquus nostri generis oblectatur, quoniam ipse homicida est ab initio . Et nolite frustra occasionem sumere de comite Theobaldo ad excusandas excusationes in peccatis , cum vir ille paratum se dicat, et hoc omnimodis deprecetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut erit diu ĩ ultũ si ħ ita fac̾e̾ ꝑgitis. Et id̾o dne̾ mi tex amicabilit̾ mo¬
neo uos ⁊ fi sec delit̾ ꝯsulo ub̾ ut ciciꝰ ab hic malitra desistatis. si forte
tã ferite panĩtis manũ niniuite regis erẽplo penitẽtia ⁊ hu̾ilitatꝰ p̃¬
uenire possitis. Dure laqͦr. qͥa turiora ub formido. s meñtote asapiẽte
dictũ. meliora et̃ ũba amici. ꝗͣ fraudulenta oscła mimici. Ad iosceliũ¬

Expanded text:
non erit diu inultum, si haec ita facere pergitis. Et ideo, domine mi rex, amicabiliter moneo vos et fideliter consulo vobis ut citius ab hac malitia desistatis, si forte jam ferire parantis manum, Ninivitae regis exemplo, poenitentia et humilitate praevenire possitis. Dure loquor, quia duriora vobis formido: sed mementote a Sapiente dictum, Meliora esse verbera amici, quam fraudulenta oscula inimici . EPI
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmitẽ.R. ꝯtͣdĩ p̾cepta. ꝯtͣ scutẽciã sũmi põtificis. adulto̾.⁊ erꝯmunic̾to
ꝯmunicãs. Ait qͦ rex. Pene hubuimꝰ duos grauissimos oppugñores. Et ꝓpħaᷤ
gẽ. seriure ⁊ obseq̃ tãꝗͣ dnõ suo. obire ꝓpice supplicãs.⁊ bonã regiᷤᷤ qd̾
ĩ se ẽ sͥ ꝯciliare fatages uolũtatẽ: Esto qd̾ ñ sit ita s mag̾ ꝯmes regi
mala oiã moliat᷑. ĩme ad id qd̾ statutũ fuisse scitis. fu̾at recurrendum :
Sic enĩ it̾ se pepiger̃. ut si qͣ de ꝯuentionib slł ꝯtrou̾sia aũ diffensio
rasc̃etur. nicħ̾ mali s̾ inuicẽ fac̾ent aut q̃teret. donee corã nb tͥb putit ioũo auri

Expanded text:
tra Dei praecepta, contra sententiam summi Pontificis adultero et excommunicato communicans. 4. Ait quoque Rex: « Pene habuimus duos gravissimos oppugnatores. » Et progem, servire et obsequi tanquam domino suo, obnixe pro pace supplicans, et bonam Regis quod in se est sibi conciliare satagens voluntatem? Esto quod non sit ita, sed magis Comes Regi mala omnia moliatur: nonne ad id quod statutum fuisse scitis, fuerat recurrendum? Sic enim inter se pepigerunt ut, si qua de conventionibus illis controversia aut dissensio nasceretur, nihil mali sibi invicem facerent aut
Abbreviated transcription (Latin):
aut alt̾am saluatori displice̾: cui nimir̾ tã dissimili studio deuotioĩs cõ¬
tendr̃ ambe plac̾e. Et hac ranone intota eccłia q̃ utiq tã pluribꝰ tãq diᷤ¬
similibꝰ uariatur ordinibꝰ: ut pote regina q̃ inpsalmo legit᷑ arc̃anticta ua¬
rietatibꝰ. nulla par. nulla ꝓrsus ꝯcordia ẽẽ putabit᷑. Que ⁊ em̃ securi qͥes
qͥs tutꝰ in ea statꝰ inueniet᷑. si unꝰ qͥlib hõ unũ quẽ ub orouiẽ eligẽs. alios
alit̾ uiuentes.aut ip̃e asꝑnet̾᷑ aut se ab ip̃is sꝑni suspicet᷑ p̃sertĩ cũ tenẽ
ĩpossibile sit ł unũ hõĩnẽ om̃s ordines. ł unũ ordinẽ õs hõmes: Hon sum

Expanded text:
m Salvatori displicere, cui nimirum tam dissimili studio devotionis contendunt ambae placere. Et hac ratione in tota Ecclesia quae utique tam pluribus, tamque dissimilibus variatur ordinibus, utpote regina quae in Psalmo legitur circumamicta varietatibus , nulla pax, nulla prorsus concordia esse putabitur. Quae etenim secura quies, quis tutus in ea status invenietur, si unus quilibet homo unum quemlibet Ordinem eligens, alios aliter viventes aut ipse aspernetur, aut se ab ipsis sperni suspicetur, praesertim cum tenere impossibile sit vel unum hominem omnes Ordines, vel unum Ordinem omnes homines? Non s
Abbreviated transcription (Latin):
age. Poit nãq fieri: qͥa tu frustra laboraũis urat̾ ego frustra diligã bonũ
qd̾ oꝑaris: fieri oĩno ñ potest. O quanta fiducia caritatis. Alio oꝑat᷑ ñ amãs:
⁊ aliꝰ amat nicħ oꝑans. Ille quidẽ suũ opꝰ ꝑdit: illiꝰ uõ caritis nũꝗͣ excidit.
Et qͥd mir̾ si ĩ ħ exilio pegͥnante adhuc eccła quedã huiꝰcemõi fit plurał ut
omiinꝰ forte tał aliq̃ dispar q̃tũmͦ eqͣlitas futã sit: Inde ⁊ enĩ scͥptũ c̃̾. In do¬
mo pat̾s m̃i mãsiones multe s̃. Sic̃ itaq illic młte mãsiones ĩuna domor
ita ibi distĩctiones ꝗdẽ głarũ. s una domꝰ. Porro unitas tã hic ꝗͣ ibi uia¬
ꝯsistit inuna caritate. diu̾sitas at̃ hic qͥdẽ ĩ ordinũ uł oꝑationũ młtiphariã
diuisicẽ: illic ũ inqͣtum m̃itoꝵ notissima. s ordinatissima distĩctione. In

Expanded text:
age. Potest namque fieri quia frustra tu laboraveris: ut autem ego frustra diligam bonum age. Potest namque fieri quia frustra tu laboraveris: ut autem ego frustra diligam bonum quod operaris, fieri omnino non potest. O quanta fiducia charitatis! Alius operatur non amans, et alius amat nihil operans. Ille quidem suum opus perdit, illius vero charitas nunquam excidit. Et quid mirum, si in hoc exsilio, peregrinante adhuc Ecclesia, quaedam hujuscemodi sit pluralis, ut lominus forte talis aliqua dispar quodammodo aequalitas futura sit? Inde etenim scriptum est: In domo Patris mei mansiones 531 multae sunt . Sicut itaque illic multae mansiones in una domo; ita ibi distinctiones quidem gloriarum, sed una domus. Porro unitas tam hic quam ibi, consistit in una charitate; diversitas autem hic quidem in ordinum vel operationum multifaria divisione: illic vero in quadam m
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s ⁊ iustus ñ sit: s qr ogo carnał erã uenũdatꝰ sub pecc̃o. ⁊ talẽ aĩe mee
banguorẽ sentiebũ: cui fortior eẽt potio necessaria.Et diu̾sis morbis di¬
u̾sa ꝯuenuit̾ medicamina: ⁊ fortioribꝰ fortiora. Fac duos hoĩes febribꝰ.
anxiari. qͣrtanis unũ. alt̾ũ tẽuinis: ꝯm̃det aut̃ qͥ qrͣtanis laborat. t̾crano
aꝗͣ piro. ⁊ frigida q̃q sum̃da. cũ tam̃ ip̃e ab his abstineat: uinũq ⁊ cet̾ã
calida ut pote sibi ꝯgruẽtra sumat. Qͥs rogo hĩc eũ recte.rep̾hendat:
Si dicẽt ille cur tu aꝗͣ ñ bibis ꝗͣita laudas anñ recte respond̾e̾t. ⁊ tͥ eã
fidelit̾ tribuo ⁊ mͥ salubrit̾ subtruho : Deniq reqͥnit᷑ ⁊̃ ame cur c̃ õs
in eccła. Unũ oꝑe teneor : cet̾os caritate.Facit at̃ caritas fident̾ laqͥr. ũ ne il¬
loꝵ qͥdem fructu frauder: qͦꝵ instituta ñseqr. Elus aliqͥd dicã. Tutͥ caute

Expanded text:
justus non sit: sed quia ego carnalis eram, venumdatus sub peccato ; et talem animae meae languorem sentiebam, cui fortior esset potio necessaria. Et diversis morbis diversa conveniunt medicamenta, et fortioribus fortiora. Fac duos homines febribus anxiari, quartanis unum, alterum tertianis. Commendet autem qui quartanis laborat, tertiano aquam, pyra, et frigida quaeque sumenda: cum tamen ab his ipse abstineat, vinumque et caetera calida, utpote sibi congruentia, sumat. Quis, rogo, hinc eum recte reprehendat? Si diceret ille, Cur tu aquam non bibis, quam ita laudas? annon recte responderet: Et tibi eam fideliter tribuo, et mihi salubriter subtraho? 8. Denique requiratur  al. in Ecclesia. Unum opere teneo, caeteros charitate. Faciet autem charitas fidenter loquor ut ne illorum quidem fructu frauder, quorum instituta non sequor. Plus aliquid dicam. Tu tibi caute
Abbreviated transcription (Latin):
inaliqͥb ero ordinis mõastiis hospitio susceptũ fuisse. Reddat dñs ser
entes uenire rep̾ssi ueniẽtes ⁊ pulsantes reppuli : An ñ fr̾em nicholaũ
ad scm̃ nicholaũ. ⁊ uob̾ duos de urĩs uob̾ teste remisi : s duobꝰ quibd̾ã¬
ꝗͣ amica mͥ familiaritate uingant᷑ scitis. nũqͥd ñ tam̃ ad aliũ ordinẽ
qd̾ ⁊ uos ñ batuit migrare desid̾antibꝰ iã iãq de lib̾antibꝰ: nr̃m eiꝰ dis¬
suasoriũ ꝯsiliũ oburaũ. ac ne suas desereret aathedras effec̃: Cur
gͥ ordinẽ dup̃nare putor ł dicor mõachos cui amicos m̃os deseriure suad̾o
cui suos adnos ueniẽtes reddo. deqͦ ⁊mͥ oratioẽs tã sollicite reqͥro tã deuote¬

Expanded text:
ibus ejusdem Ordinis monasteriis hospitio susceptum fuisse: reddat Dominus sentes venire repressi, venientes et pulsantes repuli? Annon fratrem Nicolaum ad Sanctum-Nicolaum, et vobis duos de vestris, vobis teste, remisi? Sed et duobus quibquam amica mihi familiaritate jungantur, scitis: numquid non tamen ad alium Ordinem quod et vos non latuit migrare desiderantibus, jamjamque deliberantibus, nostrum eis dissuasorium consilium obviavit, ac ne suas desererent cathedras effecit? Cur igitur Ordinem damnare putor, vel dicor, cui amices meos deservire suadeo, cui suos ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ inuidẽtes inuicẽ ꝓuocãtes: inuicẽ mordeamꝰ : ⁊ ab inuicẽ ꝯsũmamur:
⁊ sic ñ possit apłs uni nos illi uiro cui ⁊ despondit uͥginẽ castã ex hib̾e .xͦ. Ue¬
rũtam̃ ilba uira dic̃ incanticis. Ordinate ĩ me caritatẽ. Ut ⁊ si uira ĩcari¬
tate: diuisa tam̃ sit in orduratione. Qͥd gͦ : Ciffciensis sũ. Dap̃no gͥ du
macẽses : Absit. S diligo.s p̃dico sed magnifico. Curgͦ inqͥs ordinẽ illũ

Expanded text:
es, invicem provocantes, invicem mordeamus, et ab invicem consumamur ; et sic non possit nos Apostolus uni illi viro, cui despondit, virginem castam exhibere Christo . Verumtamen illa una dicit in Canticis, Ordinavit in me charitatem : ut etsi una in charitate, divisa tamen sit ordinatione. Quid ergo? Cisterciensis sum: damno igitur Cluniacenses? Absit! sed diligo, sed praedico, sed magnifico. Cur ergo, inquis, Ordinem illum
Abbreviated transcription (Latin):
qua scił miscrrimi hõinũ in pãnis ⁊ semicinciis de cau̾nis ut ille ait. dicim̃
gare. scĩs qͥ uieo laudabilit̾ uiuũt ĩpudent᷑ de tinħe. ⁊ de umbra nr̃e igno¬
bilitatis mũdi luminaribꝰ insultare: Ita ne subuestim̃tis ouiũ ñ qͥd̾ lupi
rapaces s pulices mordaces ĩmo tinee̾ de moliẽtes bonoꝵ uitã qr palã nõ
audemꝰ in occłto corrodimꝰ. nec saltẽ clamorẽ inuectioĩs s susuitiũ detc̃¬
tionis enutimꝰ. Si ħ ita ẽ: ut qͥd sine cã mortisicam̃ totadie. estimati sumꝰ
titi notubilis illa uilitas ac diu̾sitas moꝑe.manuũ cotidiana desudatio.
inieiuntis uigniis uigis ex̾citatio. totiꝰ deniq uite nr̃e singłaris ꝗͥdã atq

Expanded text:
qua scilicet miserrimi hominum, in pannis et semicinctiis, de cavernis, ut ait ille , dicimur gare, sanctis qui in eo laudabiliter vivunt, impudenter detrahere, et de umbra nostrae ignobilitatis, mundi luminaribus insultare? Itane sub vestimentis ovium, non quidem lupi rapaces, sed pulices mordaces, imo tineae demolientes; bonorum vitam, quia palam non audemus, in occulto corrodimus; nec saltem clamorem invectionis, sed susurrium detractionis emittimus? Si hoc ita est, utquid sine causa mortificamur tota die, aestimati sumus titu notabilis illa vilitas ac diversitas, in opere manuum quotidiana desudatio, in jejuniis et vigiliis jugis exercitatio, totius denique vitae nostrae singularis quaedam atque
Abbreviated transcription (Latin):
diens enĩ plateas ⁊uicos: coronas ⁊ głas dulsas intellige. In auro qͦ uno
metallo illa ciuitas ornata desẽ̾bit᷑. ⁊ ĩ uno alła qd̾ cantandũ ꝑhibet᷑. dissi¬
nuliũ specierũ similẽ pulcinudinẽ ⁊ multar̾ m̃tiũ uitã deuotionẽ ati̾nde.
Nõ gͥ una tantũ semita incedit᷑ : qi nꝰ una ẽ mãsio qͥ tendit᷑. Uid̾it at quiqͦ
qͣc̃q incedat. ne ꝓdiũsitate semitaꝵ abuna ut̾icia recedat. qm̃ ad qͣlib
mãsionũ sua qͥsq semita ꝑuen̾it: ab una domo patͥs ex sors ñ erit. Uer̾¬
tam̃ stella abstella differt ĩ caritate: sic erit ait ⁊ surrectio mortuoꝵ.
N am ⁊ si fugebt̃ iusti sic̃ sol integno pat̾s eoꝵ : alii m̃ altis ampliꝰ ꝓ

Expanded text:
diens enim plateas et vicos, coronas et glorias diversas intellige. In auro, quo uno metallo illa civitas ornata describitur. et in uno Alleluia, quod cantandum perhibetur, dissimilium specierum similem pulchritudinem, et multarum mentium unam devotionem attende. 9. Non igitur una tantum semita inceditur, quia nec una est mansio quo tenditur. Viderit autem quisque quacumque incedat, ne pro diversitate semitarum ab una justitia recedat: quoniam ad quamlibet mansionem sua quisque semita pervenerit, ab una domo Patris exsors non erit. Verumtamen ut stella ab stella differt in claritate; sic erit, ait, et resurrectio mortuorum . Nam etsi fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum: alii tamen aliis amplius,
Abbreviated transcription (Latin):
Uꝑ fr̾e turbato ⁊ turbante fr̃s.⁊ ꝯtep̾nente magistrũ. b̾ue tͥ s fidele damꝰ
ꝯsilium. Diabłi studium ẽ curcũire indomo dĩ.⁊ q̃rere q̃ deuoret. tue e ꝯtru
uigilantie in ꝗͣtũ potes num ꝗͣ dare ioe drabło. Qͣnto gͥ ille acriꝰ infistit q̃ mͦ
agrege infinnã separet ouicdam. qͣtinꝰ eolicentiꝰ rapiat. qͦ iam nõ fu̾it qͥcripiat
tanto enuiꝰ tͥ ꝗͣtum in t̾cẽ resistendũ ẽ ne demanu tua possit eã eruere. ne qn̾¬
dicat ĩmicꝰ m̃s.p.a. eũ. Itaq aggͥd̾e frẽm oĩ offitio caritatis. uidłc bnfitiis
salutaribꝰ monitis. sec̾tis inc̾pationibꝰ publicis inhortatioĩbꝰ duris ⁊̃ ⁊ ũboꝵ¬

Expanded text:
re turbato, et turbante fratres, et contemnente magistrum, breve tibi, sed fidele damus consilium. Diaboli studium est circuire in domo Dei, et quaerere quem devoret; tuae e contra vigilantiae, in quantum potes, nunquam locum dare diabolo. Quanto igitur ille acrius insistit, quomodo a grege infirmam separet oviculam, quatenus eo licentius rapiat, quo jam non fuerit qui eripiat; tanto enixius tibi, quantum in te est, resistendum est, ne de manu tua possit eam eruere, ne qi adversus eum. Itaque aggredere fratrem omni officio charitatis; videlicet beneficiis, salutaribus monitis, secretis increpationibus, publicis inhortationibus, duris
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ȩxigia portio mi. Porro qͥ uidet faciem mĩam tm̃. sine culpa ⁊ sine mota.
m̃datii. asserit se uidisse nõ partem mei s me: c̃ tñ non nͥ partẽ ⁊ partẽ mo¬
dicam uident. Quanto itaq u̾ius ẽe me dixerim. ⁊ sine p̾sentia corporis. uͥ
meã sentio uoluntatẽ. meũ sp̃m ⁊ amorẽ: q̃ utiq ẽ pars potior digniorq
mei : c̃ rib gͦ incorporib uñ nos ẽẽ nou̾itis. ñ pari scĩtate. qͣ ambobꝰ ego ĩfe¬
rior sum: s eadem uoluntate ⁊ sũma ꝯcordia aĩoꝵ. Cur.Nt. unitatẽ hãc
int̾ diu̾sos ñ fatiat ꝯpago caritatis in uno sp̃u. si carnał copła effic̃. ut sit
duo ĩcarne una: Quartum uos addi uelim si dignũ iudicatis: ⁊ in eandem
ꝯcurrere unitatẽ dilectionis. Qd̾ facile si ñ ꝯtempnitis obtinebitis: tm̃ iduoᷤᷤ

Expanded text:
est exigua portio mei. Porro qui vidit faciem meam tantum, sine culpa et sine nota mendacii asserit se vidisse non partem mei, sed me: cum tamen nonnisi partem, et partem modicam viderit. Quanto itaque verius esse me dixerim, etiam sine praesentia corporis, ubi meam sentio voluntatem, meum spiritum et amorem, quae utique est pars potior digniorque mei? Tribus ergo in corporibus unum nos esse noveritis, non pari sanctitate, qua ambobus ego inferior sum, sed eadem voluntate, et summa concordia animorum. Cur enim unitatem hanc inter diversos non faciat compago charitatis in uno spiritu, si carnalis copula efficit ut sint duo in carne una? Quartum vos addi velim, si dignum judicatis et in eamdem concurrere unitatem dilectionis. Quod facile, si non contemnitis, obtinebitis: tantum id v
Abbreviated transcription (Latin):
brũ. ut sit luc̾na ardens ⁊ lucens. S sane uͥ ñ p̾ualeat uis uentoꝵ. ne for¬
te qd̾ absit extinguat᷑. Si quid̾ insolentia longobardoꝵ. ⁊ĩ qͥetudo eoꝵ cui
nõ ẽ nota : Aut cui mag̾ ꝗͣ uob̾: Nob̾ melius nostis ꝗ̃ sit ille ep̃atꝰ dissipatus.
ꝗͣq domꝰ crasꝑans. Qd putamꝰ cẽ facturũ iuuenẽ uirib corporis fractũ. qͥctiᷤ
⁊ hemi assuetũ. ĩ ppło lurbero. tu multuoso : ꝓcelloso: Qũ pot̾it ꝯuenite tante
scĩtati. ⁊ tante ꝑ u̾sitati : ̃ ante sĩplicitati.⁊ tãte dolositati: Rescruet᷑ si plac

Expanded text:
na ardens et lucens: sed sane ubi non praevaleat vis ventorum, ne forte quod absit! exstinguatur. Siquidem insolentia Lombardorum et inquietudo eorum cui non est nota? aut cui magis quam vobis? Nobis melius nostis, quam sit ille episcopatus dissipatus, quamque domus exasperans. Quid putamus esse facturum juvenem, viribus corporis fractum, et quieti eremi assuetum, in populo barbaro, tumultuoso, procelloso? Quando poterit convenire tantae sanctitati, et tantae perversitati; tantae simplicitati, et
Abbreviated transcription (Latin):
sertĩ ꝯsilio uͥ nõ hoĩnũ traditiones obstinatiꝰ defensant᷑ aut suꝑstitiosiꝰ obseriuã¬
tur. s diligent̃ humilit̾q inquirit᷑ q̃ sit uoluntas dĩ bona ⁊ bn placẽs.⁊ per¬
fecta. Illuc toto desid̾io feroi deuotione ĩmoror. ꝯdelector amore.inħeo ꝯse̾su.
nõ plus saꝑe qm oportet saꝑe.nũqͥd aut̃ aut ne sis nimiũ bonꝰ. aut ñ płꝰ bonꝰ
qm oportet: Nemo eẽ bonꝰ plꝰ ꝗ̃ oportet pot̃. Bonꝰ erat paulꝰ. ⁊ tñ neqͣꝗͣ ꝯtñtꝰ.¬
effici studens. Solus d̾s̃ melior se tp̃o ẽẽ id cͥco nõ uult. qr ñ uale̾t. Recedant
ame ⁊ aub̾ qͥ dicunt nolumꝰ eẽ meliores ꝗͣ patres nr̃i. tepidoꝵ ⁊dissolutoꝵ se
fiuos ꝓtestantes. qͦꝵ memoria in maledictione ẽ. qr ma̾ducauer̾ uiras ac̾bas.
quibꝰ filioꝵ dentes obstupuer̾. Aut si scĩs ⁊ bone memorie patͥb głant᷑. ui

Expanded text:
stitiosius observantur; sed diligenter humiliterque inquiritur, quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta. Illuc toto desiderio feror, devotione immoror, condelector amore, inhaereo consNon plus sapere quam oportet sapere : nunquid autem, aut, Ne sis nimium bonus; aut, Non plus bonus quam oportet? Nemo esse bonus plus quam oportet potest. Bonus 98 erat jam Paulus; et teffici studens. Solus Deus melior se ipso esse idcirco non vult, quia non valet. 3. Recedant a me et a vobis qui dicunt: Nolumus esse meliores quam patres nostri, tepidorum et dissolutorum se filios protestantes. Quorum memoria in maledictione est, quia manducaverunt uvas acerbas, quibus dentes filiorum obstupuerunt. Aut si sanctis et bona memori
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanet. Nõ habemꝰ ħ manẽtẽ cuutatẽ. nec futurã ad huc possidemꝰ s in¬
quirimꝰ. Aut ascendus nec ẽẽ ẽ. autꝰ aͣscendas. si attñtas stare. ruas nece̾e ẽ.
Qͥ dicunt cultũ iustitie malũ: qd̾nã bonũ iam bonũ reputatĩ funt: Unum
u̾bum olim locutus ẽ dñs. ⁊ pharisei scandalizati s̾. At nouos nẽ phariseos
ñ u̾bũ s silentiũ scandalizat. In ħ uno c̾te ad u̾titis qd̾ occasionẽ quer̃ adũ

Expanded text:
permanet. Non habemus hic manentem civitatem, nec futuram adhuc possidemus, sed inquirimus. Aut ascendas necesse est, aut descendas: si attentas stare, ruas necesse estet malum bonum. Qui dicunt cultum justitiae malum, quodnam bonum jam bonum reputaturi sunt? Unum verbum olim locutus est Dominus, et Pharisaei scandalizati sunt . At novos nunc Pharisaeos non verbum, sed silentium scandalizat. In
Abbreviated transcription (Latin):
expetitis ame litt̾is tnͣs marins qd̾ utinã ab alio potius q̃sissetis. Coartor¬
tatu. Credimꝰ aut̃ ex dõ fuisse. qd̾ nec tantis potuit dissolui conatib. c̾dimꝰ
ħ id̾e̾ upõs sentire fi̾r. qͥ nr̃m tantoꝑe de se ipĩs ꝯsiliũ flagitat᷑. c̾do remor¬
in eo qd̾ ꝓbat̾. Cetm̃ qͥd̾ fatiã qd̾ int̾ogatꝰ nec silendo nec respondẽdo. molestꝰ
sim cuiꝗͣ: Ita fortassis expediar si misero eos qͥ me int̾rogat̾ ad doctiorẽ. ⁊ cꝰ
reu̾entior sanctiorq auctoritas sit. Sc̃s pͣpa g̾g. ĩ libro pastorali. qͥsqͥs bonũ
sub iung̾ testimoniũ de euangłio dice̾s.Hemo mittẽs manũ suã adaratrũ.
⁊ respitiens retro. aptus ẽ regno celoꝵ. Et infert. Qͥ gͥ fortiori studio ĩten¬
derat. retro respic̾ẽ ꝯuincit. si relictis rebꝰ ampliorib adminima retorqͥt᷑.¬

Expanded text:
expetitis a me litteris transmarinis, quod utinam ab alio potius quaesissetis. Coarctortatu. Credimus autem ex Deo fuisse, quod nec tantis potuit dissolvi conatibus. Credimus hoc idem et ipsos sentire fratres, qui nostrum tantopere de se ipsis consilium flagitant, credo remorin eo quod probant . Caeterum quid faciam, ut interrogatus nec silendo, nec respondendo molestus sim cuiquam? Ita fortassis expediar, si misero eos qui me interrogant, ad doctiorem, et cujus reverentior sanctiorque auctoritas sit. Sanctus papa Gregorius in libro Pastorali: « Quisquis bonum emo mittens manum suam super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . Qui igitur fortiori studio intenderat, retro respicere convincitur, si relictis bonis amplioribus ad minima retorq
Abbreviated transcription (Latin):
natrir sapĩa. hoꝵ ꝑnecessaria uicissitudine eo mod̾amine electis cusũ uite
temꝑał alet̾at. ut ñ adiłsa fiũ gat᷑. nec leta disoluat. ẽ potiꝰ usta ex ulł gratiora.
recolligt̃. ⁊ sñ fraude restitiuit᷑. Si qͥd hoꝵ ẽ qd̾ inueniri ñ possit.dalfinꝰ ꝓeo fatis fa¬
ciet. ad b̾nplacitũ ur̃m. ħ qͥppe manu sua ĩ nr̃a firmaũ. ł qͣ sua ꝓmissione ad¬
ĩplenda. si uen̾it adpedes ur̃e maiestatis qd̾ ⁊ꝓposuit. mitiꝰ ꝗͣ mũit supplicamuᷤᷤ

Expanded text:
um vitae temporalis alternat, ut nec adversa frangant, nec laeta dissolvant: cum potius et ista ex illis gratiora, recolligunt, et sine fraude restituunt. Si quid horum est quod inveniri non possit, Dalfinus pro eo satisfaciet ad beneplacitum vestrum: hoc quippe manu sua in nostra affirmavit. Pro qua sua promissione adimplenda si venerit ad pedes vestrae majestatis, quod et proposuit, m
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃ scã eugłio.spoponder̾.Uñ magnas gn̾is agentes diuine bonitati.q̃ absq bel¬
loꝵ ꝑicłis absq humani sangͥnis effusiõẽ iimicos ur̃os sic humiliaũ. roganius
uram satis nb̾ exꝑtã elem̃tiã ut tp̃r suo c̃ reqͥsierit p̃dicti mediobanẽses ꝑ dñm papũ
⁊ honorẽ.xĩ.n. decet ut fideles ur̃i qͥ ꝓ honore ur̃o laborat apd̾ uos ꝯfundantur.
Confundent᷑ aut̃ si quibꝰ de b̾nignitate ur̃a sp̃e ĩdulgentie ꝓmiser̾. c̃ ꝓip̃is int̾ ue¬

Expanded text:
nas agentes gratias divinae bonitati, quae absque bellorum periculis, absque humani sanguinis effusione, inimicos vestros sic humiliavit; rogamus vestram satis nobis expertam clementiam, ut tempore suo, cum requisierint praedicti Mediolanenses, per dominum et honorem. Non enim decet ut fideles vestri, qui pro honore vestro laborant, apud vos confundantur. Confundentur autem, si qui de benignitate
Abbreviated transcription (Latin):
cocłe libutione susceptum. ĩ tanta ꝓspitate pegistis rome siquid̾ ĩꝑiał callmi¬
ns plenitudinẽ głosissime assecutus. Idq qd̾ maiꝰ fuit ĩmanu ñ magna: ut
aĩ fid̾iq magnitudo clarius eninẽt. Qd̾ si añ tantillũ ex̾citũ trã tremuit.
magnitudine brachii sui: Ar̃abit in sr̃ honestab cause. ĩmo duppler ꝓuorab̾
ẜnecessitas. Non ẽ meũ hoitari ad pugnã. ẽ tũ securꝰ dios. ad uocat eccłe. arce̾
ab eocłe infestatios scismaticoꝵ. ibiẽ. ẽ cesaris ꝓpͥa̾ uendicare coronã ab usut¬

Expanded text:
Ecclesiae liberatione susceptum, in tanta prosperitate peregistis. Romae siquidem imperialis culminis plenitudinem gloriosissime assecutus, idque, quod majus fuit, in manu non magna, ut animi fideiqne magnitudo clarius emineret. Quod si ante tantillum ex brachii sui? Animabit insuper honestas causae; imo duplex provocabit necessitas. Non est meum hortari ad pugnam: est tamen securus dico advocati Ecclesiae arcere ab Ecclesiae infestatione schismaticorum rabiem: est Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
dine diłctionis spalit̾ amplectende fr̃. Cetm̃ uͥ ĩgeniũ. aut qñ otium mͥ
sufficiens ad id qd̾ petis: Heq .it. leue qͥd aut uile.⁊ qd̾ nos possumꝰ postu¬
lare uideris. minime qͥppe ꝓminimis sic ĩstares. Hã uolũtatẽ tuã ⁊ curã
id curiosiꝰ uelle te seno.tanto crede mͥ scrupulosiꝰ ac qͥesco. Cur ħ: Ne mag¬
accepisse ñ ꝓsit: libens do. ĩuicus ꝑdo. Scimꝰ qm̾i sꝑanti grandia. modica
minꝰ grata uenire soient. Qd̾ aũt ñ uen̾ gratũ. ꝑditum ẽ. ñ datũ ẽ ribi
studii c̃ ut pote ocioso ⁊ racãti un̾c̾q ꝑquirere ĩ centiua igni q̃ ardeᷤᷤ. ut
ardeas mag̾.⁊ ĩpleas uoluntatẽ dm tui dicentis. Et quid uolo nͥ ut ardeat:
S⁊ si illic ea q̃ras uͥ te ftustratũ pt mod̾ ñ q̃raris. Erras si apd̾ nos q̃ris. ego
potiꝰ illa abst̾e m̃dicare debuerĩ. Scio quid̾ dare ꝗͣ acciꝑe ẽẽ b̾atus. s si
detur qd̾ danti honestũ accipienti utile sit. qͣle utiq penes me qͥcqͣm e̾e

Expanded text:
ecialiter amplectende frater. Caeterum ubi ingenium, aut quando otium mihi sufficiens ad id quod petis? Neque enim leve quid aut vile, et quod nos possumus, postulare videris. Minime quippe pro minimis sic instares. Nam voluntatem tuam et curamid curiosius velle te sentio, tanto, crede mihi, scrupulosius acquiesco. Cur hoc? Ne magaccepisse non prosit? Libens do, invitus perdo. Scimus quoniam speranti grandia, modica minus grata venire solent. Quod autem non venit gratum, perditum est, non datum. 2. Tibi studii est, utpote otioso et vacanti, undecumque perquirere incentiva igni quo ardes, ut ardeas magis, et impleas voluntatem Domini tui dicentis: Et quid volo nisi ut ardeat? Laudo; sed si illic ea quaeras, ubi te frustratum postmodum non queraris. Erras si apud nos quaeris. Ego potius illa abs te mendicare debuerim. Scio quidem dare quam accipere beatius esse ; sed si detur quod danti honestum, accipienti utile sit: quale utique penes me quidquam esse
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ẽ.in cnissatus ẽ diłctus.⁊ re.Insurrerer̃ testes iniqͥ. hoĩes qͦs de¬
lectat uitã semꝑ alienã rod̾e neglige̾ sirã. Supplicat puer ur̃ ꝓ eo
cuiꝰ in hac discordia siñ fallor tota culpi ẽ.qd̾ culpais redargueret cłicorũ¬
ħ ꝓ ep̃o. In reliqͦ ꝓme: satisfacio. Dignationis scripta ur̃e quibꝰ me ueture
aduos. cum uib̾e possetis. rogare dignãtissue maluistis. norit pat̾nitas
urã adme añ natiuitatẽ b̾e marie minie ꝑuenisse. Itaq ñ dico.
Iuga boũ eii.uͫ. aut uillã emi. aut uxorẽ duxi. s plane qd̾ iuos ñ ignora¬

Expanded text:
t . Insurrexerunt testes iniqui, homines quos delectat vitam semper alienam rodere, negligere suam. Supplicat puer vester pro eo cujus in hac discordia, si non fallor, tota culpa est quod culpas redarguerit clericorupo. In reliquo pro me satisfacio. Scripta dignationis vestrae, quibus me venire ad vos, cum jubere possetis, rogare dignantissime maluistis, norit Paternitas vestra ad me ante Nativitatem beatae Mariae minime pervenisse. Itaque non dico, Juga boum emi quinque; aut, Villam emi; aut, Uxorem duxi : sed plane quod et vos non ignora
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ paucitatẽ dierũ tuoꝵ nũciet tͥ. Iugi ꝓiñ meditatione. int̾ hꝰ trãse¬
untis głe blandim̃ta. memorare nouissima tua: qͥa qͥbꝰ successisti ĩ sedẽ.
ipõs sine dubio seq̃ris ad mortẽ. Ad eundem.¬
ditus rex. minime tñ offens.qͥa cor eiꝰ ĩ mtanudĩ ẽ. Qd̾ ⁊ si ꝯtigiss: scisti¬
nendũ fu̾at ne dõ offend̾ctur. Q utiq ex ħ mag̾ ꝓpiciab̾r. ⁊ citiꝰ respinire
fũit de me ampliꝰ onerãdo. scitote mͥ uires ñ suppet̾e ad ea q̃ porto. Quã¬
tũ mͥ.tantũ parcẽtis ⁊ub.ꝓ positũ meũ monast̾iũ ũ eg̾diendi. c̾do nõ¬

Expanded text:
tem dierum tuorum nuntiet tibi. Jugi proinde meditatione inter hujus transeuntis gloriae blandimenta, memorare novissima tua: quia quibus successisti in sedem, ipsos sine dubio sequeris ad mortem. Editus Rex, minime tamen offensus, quia cor ejus in manu Dei est. Quod etsi contigisset sustinendum fuerat, ne Deus offenderetur: fuerit de me amplius onerando, scitote mihi vires non suppetere ad ea quae porto. Quantum mihi, tantum parcetis et vobis. Propositum meum monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ. ⁊ ecce nouisłunti hoĩs illiꝰ ꝑicłosiora pͥorib. Crucifixꝰ mũdo. ꝑuoᷤ renit̃
mũdo. ⁊ qͥ elegat̃ abiectꝰ ẽẽ indomo dĩ sui. ip̃m uos indn̾m oĩũ elegistis. Cur
Nũ qͥ ĩ una eccłta ñ sustinuit uice dñatũ. dnatũ ĩ oĩ eccłia reqͥrebat: od gͦ rõ¬
nis seu ꝯstuii habuit defuc̃to sũmo põtifice. repẽte irruere ĩ hõinẽ tꝰticanũ
latẽti inice̾ manꝰ.⁊ excussa e manibꝰ securi ⁊ ascra ł ligone. ĩpalatiũ traħe.
leuare ĩ cathedrã. ĩ duere purp᷑a. aocingẽ gladio tuo ad faciendã uind̾. ĩ na.

Expanded text:
primum, et ecce novissima illius periculosiora prioribus. Crucifixus mundo per vos revixit mundo: et qui elegerat abjectus esse in domo Dei sui, ipsum vos in dominum omnium elegistis. Cur Num qui in una Ecclesia non sustinuit vicedominatum, dominatum in omni Ecclesia requirebat? 2. nis seu consilii habuit, defuncto summo Pontifice repente irruere in hominem rusticanum, latenti injicere manus, et excussa e manibus securi et ascia vel ligone, in palatium trahere, levare in cathedram, induere purpura et bysso
Abbreviated transcription (Latin):
tiã hospitalitati. qͥa ꝑ hac̃ młti placuer̃ dõ. abrahã pat̾ ur̃ ꝓstudio sc̃o
qd̾ ĩ suscipiendis ꝑ egͥnis ħre solitꝰ erat. angłos hospites susciꝑe nĩuit.
Similit̃ ⁊ loth nepos eiꝰ ꝓsumili deuotioẽ ⁊ pia ꝯsuetudine. de coꝵ. susceptioe
exultaũ. Et uos itaq simili forma ñ angłos s dnm angłoꝵ suscipite
ĩꝑegrims. pascite megenis. oꝑite ĩnudis. uisitate ĩ languẽtibꝰ.redim

Expanded text:
ro studio sancto quod in suscipiendis peregrinis habere solitus erat, angelos hospites suscipere meruit . Similiter et Loth nepos ejus pro simili devotione et pia consuetudine de eorum susceptione exsultavit . Et vos itaque simili forma non Angelos, sed Dominum Angelorum suscipite in peregrinis, pascite in egenis, operite in nudis, visitate in languentib
Abbreviated transcription (Latin):
tare. At uͥ ad p̃liũ uentũ fuerit. spes uictorie. ⁊ timor ne uincãt᷑. redd̾ intrepidoᷤ
&d ũ tu trepidas quẽ fr̃m unanimitas armatoꝵ cͥcũminiiet. cui angłi assistẽt
mities si fieri possit oc cisꝰ. fraudab̾is auictoria: tm̃ ne fugias. Sola causa q̃ͣ
ꝑtere possis uictoriã. fuga c̃. fugienao potes illã amitt̾e: morentio nõ potes. Et
beatus si pugnanto moriaris. qr mortuus mox coronab̾is. Ue aũt tͥ si declinãdo pug¬

Expanded text:
dare; at ubi ad praelium ventum fuerit, spes victoriae, et timor ne vincantur, reddit intrepidos. dare; at ubi ad praelium ventum fuerit, spes victoriae, et timor ne vincantur, reddit intrepidos. Quid vero tu trepidas, quem fratrum unanimitas armatorum circummuniet, cui Angeli assistent millies si fieri possit occisus, fraudaberis a victoria, tantum ne fugias. Sola causa, qua perdere possis victoriam, fuga est. Fugiendo potes illam amittere, moriendo non potes: et beatus si pugnando moriaris, quia mortuus, mox coronaberis. Vae autem tibi, si declinando pug
Abbreviated transcription (Latin):
dormis : Iam ascendunt aggerem. iã aissipãt sepẽ. iam itiuit ꝑ postitium. ł̃ utiꝰ¬
ne ẽ gͥ tͥ ut te inueniãt solũ ꝗͣ cum aliis. nudũ in lectulo: ꝗ̃ armatũ incampo:
Crꝑgiscere. sume arna. ⁊ fuge ad ꝯmilitones tuos. quos fugiens deserueras: ut qͥ te
ab cis disuinrerat. ip̃e te denuo timor ungat. Quid armoꝵ refugis pond̾.⁊ asꝑita¬
tem delicate miles : Adu̾sanius instans ⁊ circũuiolantia spicła faciẽt clipeũ ñ eẽ
oñi: loricam nõ sentiri uł galeam. Et quidẽ subito ꝓcedenti de umbra ad solem
de otio ad laborem. grue c̾nit᷑ oẽ qd̾ incip̃. S⁊ postqͣm abhis dissuesc̾e. ⁊ ad ala se
paulisꝑ assuc fac̃e ceꝑit. usus tollit aifficultatẽ. inuenitq facile ẽẽ qd̾ impossi¬
bile añ putauit. Solent etrã fortissimi milites audita bucina añ ꝯgressũ trepi¬

Expanded text:
aggerem, jam dissipant sepem, jam irruunt per posticum. Tutiuaggerem, jam dissipant sepem, jam irruunt per posticum. Tutiusne est ergo tibi ut te inveniant solum, quam cum aliis; nudum in lectulo, quam armatum in campo? Expergiscere, sume arma, et fuge ad commilitones tuos, quos fugiens deserueras; ut qui te ab eis disjunxerat, ipse te denuo timor jungat. Quid armorum refugis pondus et asperitatem, delicate miles? Adversarius instans et circumvolantia spicula facient clypeum non esse oneri, loricam non sentiri vel galeam. Et quidem subito procedenti de umbra ad solem, de otio ad laborem, grave cernitur omne quod incipit; sed postquam ab his dissuescere, et ad illa se paulisper assuescere coeperit, usus tollit difficultatem, invenitque facile esse quod impossibile ante putavit. Solent etiam fortissimi milites audita buccina ante congressum trepi