comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nam ⁊ cum ex duob psurib¬
q cuisdem obligonis ꝑticrpi¬
b inu accepto fcrtur ceti quor
libantur non qm̃ ip̃is accepto
latuui ẽ si qui neluit solursse uideat᷑
is qui acceptilatont solutus c̃
siuidiciti fide iussor sit dat᷑¬
et acceptus. eiq acceptolatum
sit lib̾abitur ⁊ iulicatus̃. ¶ul¬

Expanded text:
m ex duobus pluribusque eiusdem obligationis participibus uni accepto fertur, ceteri quoque liberantur, non quoniam ipsis accepto latum est, sed quoniam uelut soluisse uidetur is, qui acceptilatione solutus est. Si iudicati fideiussor sit datus acceptus eique accepto latum sit, liberabitur et iudicatus.
Abbreviated transcription (Latin):
tori ꝓmissor solu̾c pot̾. it ⁊ accep¬
to latum libatõnem ꝑict. ¶ Eui
qui fund̾ stipulatus c̃ uõ posse
de dolo malo clansulam accept̾
ferre constat non ei inꝑtenideb¬
iti id consiftit ⁊ aliud eͥst ꝙ debe¬
tur ⁊ aliuo ꝙ accepo fertur. ¶Si
sticum aut.r sub co̾clitionc strpu¬
latus sticum acceptum fec̾it ⁊ pen¬
dente conclitions sticus decesfit.

Expanded text:
missor soluere potest, id et acceptum latum liberationem pariet. Eum, qui fundum stipulatus est, non posse de dolo malo clausulam acceptum ferre constat: non enim in partem debiti id constitit, et aliud est quod debetur, aliud quod accepto fertur. Si Stichum aut decem sub condicione stipulatus Stichum acceptum fecerit et pendente condicione Stichus dec
Abbreviated transcription (Latin):
dilib̾atur. lib̾aretur eĩ ⁊ si mͥ sti¬
chum illi pamphilum dari sti¬
pulatus ecm. et ticio pamphilũ
solniss. at ub merim fcm̃n sti¬
płor puta insulam in inco solo
edificari aut in ticii loco mĩquid
si inticii solo cdificet. non cõtin¬
get lib̾atio nemno ciꝰ dixit sacto ꝓ
fc̃o soluto. lib̾atõnem contiugͣs.
s ⁊ u̾ius ẽ lib̾atonem contiugtre.¬

Expanded text:
Stichum, illi Pamphilum dari stipulatus essem et Titio Pamphilum soluisset. at ubi merum factum stipulor, puta insulam in meo solo aedificari aut in Titii loco, numquid, si in Titii loco aedificet, non contingat liberatio? nemo enim dixit facto pro facto soluto liberationem contingere. sed uerius est lib
Abbreviated transcription (Latin):
ari quis poffit michi aut filio
aut patrĩ. s non ĩ canote pot̾ ad¬
hibi distinctõ ut filio quidtmsti¬
pulantt pris tunc adiciatur p̃cũ
patre stipulante silii ꝑsonaim ad¬
ici cimi tocicns ꝙ p̃r filio stipula

Expanded text:
it: 'mihi aut filio aut patri?' sed non incommode potest adhiberi distinctio, ut filio quidem stipulante patris tunc adiciatur personpatre stipulante filii personam adici, cum totiens, quod pater filio stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
solutis lib̾abitur reus a creclito¬
re ꝙ ita pot̾ aclimtti si hoc ip̃m
crpͥssum agebatur ut qͣi pena
adiccta sit iͦ ꝑ sona stipulantis.
si ticio solutum non cet ¶ at ubi
smplicit᷑ sibi ant ticio stipla̾t᷑
solomis tantum ca adhibetur ti
o solutis non facit cc̃ceptio stip¬
lomis. ut amc lib̾ctur. porro si .x.
mandati actõnem .x. debebint᷑.¬

Expanded text:
solutis liberabitur reus a stipulatore. quod ita potest admitti, si hoc ipsum expressim agebatur, ut quasi poena adiecta sit in persona stipulantis, si Titio solutum non esset. at ubi simpliciter 'sibi aut Titio' stipulatur, solutionis tantum causa adhibetur Tito solutis non facit conceptio stipulationis, ut a me liberetur: porro si decem mandati actionem decem debebun
Abbreviated transcription (Latin):
possonera exhus pro filia sua pro¬
nuttendo dotem obliganit ⁊ ioluit.
si cares acroclitore enicta c̃ licend̃
c̃ maritum ex dotis ꝓmissione a¬
g̾c posse ac si statu libm uł rem sb̃
conlicõne legatam dotis uoie pro
filia p̾r soluss ha ei reꝵ solo no

Expanded text:
his pro filia sua dotem promittendo obligauit et soluit. si ea res a creditore euicta est, dicendum est maritum ex dotis promissione agere posse, ac si statuliberum remue sub condicione legatam dotis nomine pro filia pater soluisset: harum enim rerum solutio
Abbreviated transcription (Latin):
diti. applło solius fid̾i cõmitsi pec¬
nnnam de mõstrare ur᷑ non pecu¬
mam cam que pctitõuei quidẽ
non latat. solone ant fc̃a repeti pe¬
ticii actor abͥ seute duo pccumim
oꝵ in cam sp̃c in obligõnis que
bint antilium exceptonis tłsl

Expanded text:
commissi pecuniam demonstrare uidetur, non eam, quae petitionem quidem non habet, solutione autem facta repeti peTitii actor absente domino pecuniam orum in eam speciem obligationis, quae habuit auxilium e
Abbreviated transcription (Latin):
qni suꝑest cq̃ pcti ꝓpotit Em̃ uo̾ si
facto debitoris alt fit mortuns cu
tebitoris eet cłcõ cłcto q̃uis int̾i
non alius peti possit ꝙ̃ qui solui
q̃ pot̾ ueq de sunctioff̾ri estimatio
potest. si forte longe inlior fi̾tsqm
io pro petitore ĩ penim ꝓunssoris

Expanded text:
 peti poterit. enimuero si facto debitoris alter sit mortuus, cum debitoris esset electio, quamuis interim non alius peti possit, quam qui solui etiam potest, neque defuncti offerri aestimatio potest, si forte longe fuit uilior, quoniam id pro petitore in poenam promissoris
Abbreviated transcription (Latin):
ci sol tutele cõtraria actone age̾¬
d̾ ẽ ut et pupillus adu̾sus debi¬
torem actionib cedat. ¶ Si ciccłi¬
tor adebitore culpa sua acã cocid¬
amantatore cõsequi debeat cum
datur fiteuissor eo noic acccptus
pecunam crecditori tutoris soliit.
libatio ꝯtingit si non malo cõsili¬
o cumi tutore h̃ito hoc fr̃m et̃ pro¬
betur s ⁊ int̾dicto frandatario tu¬
toris crecuito: pupillo tenetirr sie

Expanded text:
e contraria actione agendum, ut ei pupillus aduersus debitores actionibus cedat. Si creditor a debitore culpa sua causa cecida mandatore consequi debeat, cumdatur, fideiussor eo nomine acceptus pecuniam creditori tutoris soluit: liberatio contigit, si non malo consilio cum tutore habito hoc factum esse probetur. sed et interdicto fraudatorio tutoris creditor pu
Abbreviated transcription (Latin):
pecumani ciedend̾ ẽ a quo lrditis
cuincitur. Golo fecisti quommꝰ
possitrits ꝙ ex hrclitait ad alnim
ptinente apphencłis si ponor cor¬
pus au̾litis esti matõnem p̾stitit.
ca ies tibi proh̾t qr nicħ petitor¬

Expanded text:
ditas euincitur. Dolo fecisti, quo minus possideres quod ex hereditate ad alium pertinente adprehenderas: si possessor corpus aut litis aestimationem praestitit, ea res tibi proderit, quia nihil petitor
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sitate id deccclit ut quidam pu¬
tant si insoluenclio .⁊. nich̾ debi¬
tor chrifs. an sicut ego puto in
totis .x. fidenissori con̾tingit lib̾¬
atio qr hoc dicendo potinͣt hoc
effic̾e debitor nbi non dixit id po¬
cius solutum cristimetur q sat¬
dato debcatur mag̾ tũ estimo licu¬
isse crcclitori in idq solus debebat
d ꝙ penc noĩs adebitor exactũ c̃
cedentes ꝑunit accõnes ita ⁊ con¬
fusio. nam si debitor hr̃s credito¬
ri exstit̾it. ⁊ fusio hrditatis ꝓmi¬
it petitõnis accõncm̃. ¶dem.
ullo pacto om̃c ꝙ ẽ er ei tutele
debebatur actõnes post aliqnod
int̾uallum cesse suit. nch hac ces¬
sionc actum c̃. cum ulła actõ suꝑ¬
⁊ post mandatum sub secutum
e saluas ec̃ mandatas actõnes.
cum nouissimo quoq cãi p̾ciũ
mag̃ mandataꝵ actõnui solu¬
tumꝰ ꝙͣ actõ que fu̾it ꝑc̃pta ur᷑.¬

Expanded text:
uersitate id decedit, ut quidam putant, si in soluendis decem nihil debitor dixisset, an sicut ego puto, in totis decem fideiussori contingit liberatio? quia hoc dicendo potuit hoc efficere debitor, ut, ubi non dixit, id potius soluturum existimetur, quod satisdato debeatur? magis tamen existimo licuisse creditori in id, quod solus debebatd poenae nomine a debitore exactum est, aecedentes peremit actiones, ita et confusio: nam si debitor heres creditori exstiterit, confusio hereditatis peremit petitionis actionem. 76 Idem ullo pacto omne, quod ex causa tutelae debeatur, actiones post aliquod interuallum cessae sint, nihil ea cessione actum, cum nulla actio suesset mandatum subsecutum est, saluas esse mandatas actiones, cum nouissimo quoque casu pretium magis mandatarum actionum solutum quam actio quae fuit perempta u
Abbreviated transcription (Latin):
tra constitutum tempno sabutm
crit ¶ Raiturał obligo̾ ut pecu̾e
cto uł mrenundo ip̃onire tolli¬
tur qr inuculum cquitatis quo
solo sustinebatur cõuentõins cqͥ¬

Expanded text:
 saluum erit. Naturalis obligatio ut pecuniae cto uel iureiurando ipso iure tollitur, quod uinculum aequitatis, quo solo sustinebatur, conuentionis
Abbreviated transcription (Latin):
itciso ꝙ ẽ grst̃ actonem utilem
in pupillam brdem magistrat᷑
accipict. ¶ Soror emi legatum ab
hrde fir tebebatur post̾ motam
legati qͥstionem tnͣs egit ut noĩe
debitoris contenta legatum non
pet̾et placint ꝙͣuis milla deleg¬
tio fc̃a fit n lib̾atio secuta e̾ct. tu¬

Expanded text:
tum est actionem utilem in pupillam heredem magistratus accipiet. Soror, cui legatum ab herede fratre debebatur, post motam legati quaestionem transegit, ut nomine debitoris contenta legatum non peteret. placuit, quamuis nulla delegatio facta neque liberatio secuta esset, t
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ id ꝑ magistratum face. ¶ ꝓcuł.
seic uiro ciis doti dediss uec de
co roddendo sibi quicꝙͣ cauissi fe¬
cisc̾cutur ut clmortio fc̃o is funtꝰ
cornclio rcdd̾etur non puto di¬
ortio fc̃o a iro uctante scia cũ
sund cornelio ticio redditurin
cẽ̾ sicuti si cum pactum ꝯuent̾
nillum int̾cessiss cdiortio fc̃o
mulier iufsit eum fund̾ corneli¬
ꝙͣ scia netaret cornclio fund eũ
reddidiss uec eam hũiss cristum¬
andi id̾ in uita seia fcu̾rum et̃ nͦ
niclins nec e quiꝰ et cristimare

Expanded text:
 id per magistratum facere. 82 ProSeiae uiro eius doti dedisset nec de eo reddendo quicquam cauisset, feciscerentur, ut diuortio facto is fundus Cornelio redderetur: non puto diuortio facto uirum uetante Seia eum fundum Cornelio tuto redditurum esse, sicuti si, cum pactum conuentum nullum intercessisset, diuortio facto mulier iussit eum fundum Corneliam Seia uetaret, Cornelio eum fundum reddidisset nec causam habuisset existimandi id inuita Seia facturum esse, nec melius nec aequius esse existimare
Abbreviated transcription (Latin):
pło. S in proptu cõtraditio ẽ. de¬
bitor eĩ cum stipulanti creclitori
subcõditõne promisit nou nr᷑ ĩ
solutione lõis cessasse. naniymł
c̃ cum qui int̾pellatus dait no¬
liuit offẽntem posita ꝑiculo ub.¬
ariss quid si ignorinte debitore
ab alio creditor ciꝰ stipulatus e̾.
bic quo estinandus estꝰ piculode¬
bitor lib̾at dẽ qͥ ad mod̾ si quolib

Expanded text:
adictio est debitorem, cum stipulanti creditori sub condicione promisit, non uideri in solutione hominis cessasse: nam uerum est eum, qui interpellatus dare noluit, offerentem postea periculo liberari. Sed quid si ignorante debitore ab alio creditor eum stipulatus est? hic quoque existimandus est periculo debitor liberatus, quemadmodum si quoli
Abbreviated transcription (Latin):
millgo tͣictitur sitenssorei quiat¬
bitori hr̃s crstiti̾t ex cã fidcinssio¬
iti plemor promittencdi obligo
ĩncnitur nam si reus dnm tarat
fint obligatus fidenissor lib̾abit᷑¬

Expanded text:
ssorem, qui debitori heres extitit, ex causa fideiussio‹r›ei plenior promittendi obligatio inuenitur. nam si reus dumtaxat fuit obligatus, fideiussor liberabit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem ꝙ tros nasci potuerunt ant
sertam qr qͥnq nau ⁊ aristotiles
scripsit qͥnq nasci posse. qr nul¬
uc mulierum totidem ex rece¬
ptacula hr̃e post ⁊ ec̃ mulierem
romic alerandrinam ab egypto
hebat incolumes ⁊ hoc negocm̃
in egypto affirmatum ẽ michi.

Expanded text:
 tres nasci potuerunt, aut sextam, quia quinque: nam et Aristoteles scripsit quinque nasci posse, quia uuluae mulierum totidem receptacula habere possunt: et esse mulierem Romae Alexandrinam ab Aegypto, bebat incolumes, et hoc et in Aegypto adfirmatum est mih
Abbreviated transcription (Latin):
nod ñ forte quis ita soluat ut
petit. ¶ Sunt quidam tutores
qui bonorarii appellantissñt
uł uoluntate tutoꝵ unicunt¬
titur gestus uł p̾tor ita decre¬
recte solui nsi inftr̃acis fu̾it
lratis soluat. nam ħui int̾rm

Expanded text:
od si forte quis ita soluat, ut, petit. Sunt quidam tutores, qui honorarii appellantur: sunt uel uoluntate tutorum uni committitur gestus, uel praetor ita decerrecte solui, nisi interdicta eis fuerit latis soluat: nam iis interim
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾eris ⁊ mea cẽ incipiat n aintũs
cum a nullo corporalit̾ eius rei
posso retinetir. acqinisita mͥ a qͦta¬
modo mami longua tradita esti¬
manda est. Pomp̾.¬

Expanded text:
libereris et mea esse incipiat: nam tum, quod a nullo corporaliter eius rei possessio detinetur, adquisita mihi et quodammodo manu longa tradita existimanda est. 80 P
Abbreviated transcription (Latin):
i alici uiu inscio uł ĩuitodo¬
nuno soluti sunt muanent cius
cus finitis si mreti ce̾nt ita ut
discerm non posfint eius ficri
qu accepit. in libris gan script
eita ut finti act̾o dno cum coqͥ

Expanded text:
i alieni nummi inscio uel inuito domino soluti sunt, manent eius cuius fuerunt: si mixti essent, ita ut discerni non possent, eius fieri qui accepit in libris Gaii scriptum est, ita ut actio domino cum eo,
Abbreviated transcription (Latin):
undem lib̾ari in niims minor
qui nn̾mos adebitore suo accepit.
ento io effic̾t neluti si .s. debitorẽ.
x. acciptis lib̾are creclitor nelit.
ut cum .x. accepit eid̾ rei retro

Expanded text:
 liberari. in nummis minor qui minus a debitore suo accipere endo id efficere: ueluti, si centum debitorem decem acceptis liberare creditor uelit, ut, cum decem accep
Abbreviated transcription (Latin):
y̾ gr̃a pro tebito decsit. enicto
asto fundo itman inttgraob¬
ligõ tunc gͦ res pro it soluta
libatõneni᷑ ẜstat. cum pro so¬
lido fc̃i ẽ suscipientis Io a si
quis ꝓ dolum płis estimatum
fund̾ in solutum decl̾it non
lib̾ibitur uisi id ꝙ dec̃ reꝑleat᷑.¬

Expanded text:
pro debito dederit, euicto altero fundo remanet integra obligatio. tunc ergo res pro re soluta liberationem praestat, cum pro solido facta est suscipientis. Sed et si quis per dolum pluris aestimatum fundum in solutum dederit, non liberatur, nisi id quod deest repleat
Abbreviated transcription (Latin):
fusione fc̃a itꝰ ñ lib̾at᷑. ¶Marc̃.¬
n ninn̾atõnib aliq̾n euenit ut
tollantur mio mon̾ito ueluti
siquis piguꝰ pro debito uendi¬
dit creclitori eneuit ei̾ut exnẽ
ddito tollatur obligo ⁊ debiti it
si pnpillo qui sũ cntoris aucto¬
⁊ itate unituam pecumani acte¬
pitalcgatum acceditore fi̾nt. sub

Expanded text:
fusione facta reus non liberatur. 44 Marcn numerationibus aliquando evenit, ut tollantur uno momento: veluti si quis pignus pro debito vendiderit creditori: evenit enim, ut et ex vendito tollatur obligatio et debiti. item si pupillo, qui sine tutoris auctoritate mutuam pecuniam accepit, legatum a cred
Abbreviated transcription (Latin):
uit ut lib̾ctur hr̾s ex testam̃to
ant obliget sibilegatarium
tũidem ẽ aͦ si dampn̾atus fu̾it
aliem uendere ul locare. namnẽ¬
brs et obligat sibi legatanum

Expanded text:
t liberetur heres ex testamento et obliget sibi legatarium. tantundem est et si damnatus fuerit alicui uendere uel locare: nam uenheres et obligat sibi legatarium
Abbreviated transcription (Latin):
itebitor offerrct pecumam
Dque pct̾ctur creditor nollet
accipe p̾tor ci tenegat actõur̃.
dr̃a est ⁊ ingrii ⁊ naturc ⁊
dectrine ⁊ nistrutõis ĩogfi na¬
nem ase fabricandam quis
promifit uł in sulam eclifi¬
candam fossaui ue faciendã
⁊ hoc specialit̾ actum ẽ ut su
nsoꝑis id ꝑficiat fi deimnor ip̃e

Expanded text:
debitor offerret pecuniam, quae peteretur, creditor nollet accipere, praetor ei denegat actiones.a est et ingenii et naturae et doctrinae et institutionis. ideo si nauem a se fabricandam quis promiserit uel insulam aedificandam fossamue faciendam et hoc specialiter actum est, ut suis operis id perficiat, fideiussor ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tñ sat̃ cc̃cis offeritm dotis qͣti¬
tatem ¶ Itcm fr̾otonio irespõ¬
dit ꝑ scuauti tutori tutele ad¬
mistratõncinlicet capitis reo
bona fice debeti ersolu¶ ag.

Expanded text:
 offerri dotis quantitatem. idem Frontoni respondit perseueranti tutori in tutelae administratione, licet capitis reo, bona fide debetur, exsolui.
Abbreviated transcription (Latin):
cimi elino fit suo rescͥpsit cum
clistractis pignorib creditor pe¬
cumam recdgit si sint usiux tebi¬
it ⁊ alic uidebite quod solintiu
in usuras adutͣuq cam nsiuarũ
putacum quedam coꝵ ex scipło¬
ne quedam ex pacto nalit̾ debe¬

Expanded text:
cum diuo patre suo rescripsit, cum distractis pignoribus creditor pecuniam redigit: si sint usurae debitae et aliae indebitae, quod soluitur in usuras, ad utramque causam usurarum puta quaedam earum ex stipulatione, quaedam ex pacto
Abbreviated transcription (Latin):
gcͦ tencritur quiob demiiciand̾
pecumam acccꝑuit. ¶Hac le¬
ge dampnatꝰ te stimoinm pi¬
blice dr̃e aut uidex õe postula¬
it ne prohibetur ¶Lege iulia

Expanded text:
ge tenentur, qui ob denuntiandum pecuniam acceperint. Hac lege damnatus testimonium publice dicere aut iudex esse postulareve prohibetur. Lege Iulia
Abbreviated transcription (Latin):
tatt. curatone legatone ułdaꝵ ꝑ¬
quo alio offõ muu̾c mist̾io ne
publico acccpit uł cum ex co¬
horit cusꝰ coꝵ ẽ excipit lexaqͥ
ne gradu cognatis sis uxore̾.

Expanded text:
tate curatione legatione vel quo alio officio munere ministeriove publico cepit, vel cum ex cohorte cuius eorum est. Excipit lex, a ve gradu cognatis suis, uxore.
Abbreviated transcription (Latin):
cui pẜuuĩ siumi dictante filio
legatum scͥptum ẽ nemani tͥbu¬
endam logis cornelic tcñi placu¬
it. ittm ĩ filia q̃ clictante matre
sua ꝑ ignoranciam uiris legatũ
sibi scͥpsat scnatꝰ censint siquis
duob h̾rdib ĩstitutis adicc̾it ut

Expanded text:
um suum dictante filio legatum scriptum esset, veniam tribuendam legis Corneliae placuit. Idem in filiam, quae dictante matre sua per ignorantiam iuris legatum sibi scripserat, senatus censuit. Si quis duobus heredibus institutis adiec
Abbreviated transcription (Latin):
uorilegatimi in alieno testos
cribertꝰ nõ ꝓhibemmr. ¶ Qui
se filio testitoris ĩ pub̾i tutorẽ
ascͥpsit. ⁊ si suspectus cẽ p̾sum¬
itur ꝙ ultro tutelam indebit᷑
affectasse tñ si ydoncns ce̾ aꝑ¬
probetur nõ extestõ s er dec¬
to tutor dandꝰ c̃ noc etcusatio
eiꝰ aclinittetur qr ⁊ cõscusifse
ur᷑ uoluntati testatoris̃. ¶den¬
id totum formart uolunt
suffrigio iuste penitencic ab¬
soluũtmr. ¶Accusatio suppo̾iti
ꝑtus nulla temporis p̾scripto̾¬
ne depellitur nec inf̾ẽ receffit
nec ne ea q̃ ꝑtum subdiclisse cõ¬
tenditur. ¶ ermog̾¬

Expanded text:
Vxori legatum in alieno testamento scribere non prohibemur. Qui se filio testatoris impuberi tutorem adscripsit, etsi suspectus esse praesumitur, quod ultro tutelam videbitur affectasse, tamen, si idoneus esse adprobetur, non ex testamento, sed ex decreto tutor dandus est. nec excusatio eius admittetur, quia consensisse videtur voluntati testatoris. Ideid totum formare noluerunt, suffragio iustae paenitentiae absoluuntur. Accusatio suppositi partus nulla temporis praescriptione depellitur, nec interest, decesserit nec ne ea quae partum subdidisse contenditur. Qui o
Abbreviated transcription (Latin):
pccpit adiciend̾ legi cornclie
ut siquis cum alterius testa¬
mtum uł cocheillos serib̾et le¬
gitimi sibi sua mani asscͥps¬
it ꝓinde tencatur ac si cõmisi¬
ssi ĩ legem corneliam ⁊ ne uł
ncruadetur qui se ignorasse
ctt̾i seu̾itatem p̾tend ant. scͥ¬
bere aut sibi legatum indi u̾
solum eum qui manu sua id
fecit s q̃ orũ qui ꝑfuũ simrn¬

Expanded text:
praecepit adiciendum legi Corneliae, ut, si quis, cum alterius testamentum vel codicillos scriberet, legatum sibi sua manu scripserit, proinde teneatur ac si commisisset in legem Corneliam, et ne vel is venia detur, qui se ignorasse edicti severitatem praetendant. scribere autem sibi legatum videri non solum eum qui manu sua id facit
Abbreviated transcription (Latin):
fid̾icanissauam ĩ testõ din afs¬
cripsit penim reunsit. si dñs
subscripsit ĩmo mag̾ dicend ẽ
humc contra senatus cõsultũ
fact ꝙͣ eum qui legatum sibi
pctitura sit legatum ant cño
adquiri porsit. ¶ Si testam̃tariꝰ
ẜuo suo fid̾iomissam lib̾tatẽ
ĩo asc̾psit ut suꝰ magno p̾cio
tatur ⁊ ille qui cum ticio fundᷤ
legarctur adiccit suamanuĩ
colitõne pecume sibi dande ĩ
uoluntite scnatus cõsulti in¬
cidit.ꝙ ant̾ uoluntate pr̾is se
erb̾rdat uł legatum sibi adi¬
misit n u̾bis senatus cõsul¬
ti neq sir̾a cõtinetiñ. ¶ demr.¬

Expanded text:
fideicommissam in testamento domini adscripsit, poenam remisit, si dominus subscripsit. immo magis dicendum est hunc contra senatus consultum facere, quam eum qui legatum sibi mpetitura sit, legatum autem domino adquiri possit. Si testamentarius servo suo fideicommissam libertatem ideo adscripserit, ut servus magno pretio tatur. Sed et ille, qui, cum Titio fundus legaretur, adiecit sua manu condicionem pecuniae sibi dandae, in voluntatem senatus consulti incidit. Qui autem voluntate patris se exheredat vel legatum sibi adimit, neque verbis senatus consulti neque sententia continetur. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ iniꝰ lib̾ sit. s lib̾tas ei ꝑfi¬
d̾igmiss cãm p̾stetur si iode
post eam scͥpturam maim sua
testator testo cochcillis ne sub¬
scͥpsit ⁊ quattuꝰ de sola sp̃e fi¬
digmiissano lib̾tatis hoc sena¬
tus cõsulto cõtumeliatur diͦ
piꝰ iescͥpsit senttuciam mag̾¬

Expanded text:
minus liber sit: sed libertas ei ex fideicommissi causa praestatur: si modo post eam scripturam manu sua testator testamento codicillisve subscripserit. Et quatenus de sola specie fideicommissae libertatis hoc senatus consulto continebatur, divus Pius rescripsit sententiam mag
Abbreviated transcription (Latin):
acienda estimatios qnͣti dm̃i int̾¬
sit nõ leli ip̃aꝵ q arboꝵ p̾cium
deduci optet. ⁊ eius q suꝑest fic¬
ni estimatõne iufurtim arborem
codit qui clam ceclit. gͥ si ccridit
⁊lucri faciendi cã ꝯtrectau̾it ⁊ fur
ti trnebitur lignoꝵ cã ⁊ cc̃litõne.
⁊ ad erbibendꝰ qui ꝑiuĩ sciente
dño codit nõ incidit ĩ haric acto¬

Expanded text:
acienda aestimatione, quanti domini intersit non laedi: ipsarumque arborum pretium deduci oportet et eius quod superest fieri aestimationem. Furtim arborem caedit, qui clam caedit. Igitur si ceciderit et lucri faciendi causa contrectauerit, etiam furti tenebitur lignorum causa et condictione et ad exhibendum. Qui per uim sciente domino caedit, non incidit in hanc act
Abbreviated transcription (Latin):
ponõis ĩ qua id admissum dica¬
tur sat̾ accrꝑi ne cognitõm desit
p̾cipitur. ¶ S nec inf̾uenire na¬
nfragnis colligendis aut prin
plac̾c sibi. nt senatus. Ocraciꝰ.¬

Expanded text:
onis, in qua id admissum dicatur, satis accipi, ne cognitioni desit, praecipitur. sed nec interuenire naufragiis colligendis aut militplacere sibi ait senatus. 8 Nerati
Abbreviated transcription (Latin):
co illud quitem etcm̃ pp̃ atrocitatẽ
factam qdrupli penim ꝯimnat᷑
at hic duplis ⁊ hoc ⁊ illudo intra
annũ tubint exꝑiundi facultatẽ
post annũ ĩ simplum cõpetit. ¶Lo¬
quitur aut̃ hoc eclictum de damp¬
no dato ⁊ de amisso ꝑchito de rito
n̾o. q supiori cclicto in bonoꝵ ra¬

Expanded text:
 atrocitatem facti quadrupli poenam comminatur, at hoc dupli. Sed et hoc et illud intra annum tribuit experiundi facultatem: post annum in simplum competit. Loquitur autem hoc edictum de damno dato et de amisso, de rapto non: sed superiori edicto ui bono
Abbreviated transcription (Latin):
ecco licet int̾dum coc̃o sint. cum
⁊hoc edc̃o nam nił scnbit eum qͥ
ui rapuit furem ce̾ ĩ ꝓbitorema
bona rapta cẽ dicinitur ꝙ ait p̾¬
coactos ip̃e fucrit ⁊ quid aut ra¬
pu̾it aut dampnũ decłit h actõ¬
ne tenetur.¶ S utr̃ hoc solum con¬
tincat elict᷑ ꝙ dolo malo hõibra
rto coictis dampnũ datimi sit.
nł raptui. an u̾o quo dolo ma¬
lo rri raptum uł dampiũ datũ

Expanded text:
dum communes sint cum hoc edicto: nam Iulianus scribit eum qui ui rapit furem esse improbiorem, bona rapta esse dicuntur'. quod ait praecoactos ipse fuerit et quid aut rapuerit aut damni dederit, hac actione tenetur. sed utrum hoc solum contineat edictum, quod dolo malo hominibus a reo coactis damnum datum sit uel raptum, an uero quod dolo mal
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cũ nõd̾ nanfragium fiat. ĩ illa
trepidatõne rapiat. ¶Quiꝰ antom¬
nus dchus qͥ p̾dam exnaufragio
afficiendos qr cos putem quidiri¬
pnisse aliqua ex illo ꝓbgͥtur. ⁊ fati¬
le ut opinor costitiuꝰ possit. nam

Expanded text:
 dum naufragium fiat, in illa trepidatione rapiat. Diuus Antoninus de his, qui praedam ex naufragio adficiendos eos putem, qui diripuisse aliqua ex illo probantur. et facile, ut opinor, constitui potest: nam
Abbreviated transcription (Latin):
o sunt ⁊̃ si lib̾i et̃ ꝓponantur uł
aliem bona fide nos ꝯͣmeutro.
¶Hac actione non puto posse ac
onc hac nore deditio nõ tociꝰ fami
in bonoꝵ raptoꝵ dicetur. ¶Me
actõne /is demũ tenetur qui dolũ
malum adhibuit si quis suã
iem rapuit ui qui bonoꝵ rap¬
toꝵ nõ te nebitur si alit̾ mulcfa¬
bitur᷑ s a si quis fugitiumuᷤ su
umꝙ̃ bona fide aliquis posside¬
bat rapint eque kac actone nõ
tetenchitur qr rem suam anfcit.
quid gͦ si sibi obligatam debebit
li capar uõ ẽ nõ dabitur insi suꝰ
ip̃ius uł familia eius adimsis¬
mine norali in bonoꝵ raptoꝵ

Expanded text:
o sunt, etiamsi liberi esse proponantur vel alieni bona fide nobis servientes. Hac actione non puto posse actactione noxae deditio non totius fami‹ui› bonorum raptorum dicitur. Hac actione is demum tenetur, qui dolum malum adhibuit. si quis igitur suam rem rapuit, ui quidem bonorum raptorum non tenebitur, sed aliter multabitur. sed et si quis fugitiuum suum, quem bona fide aliquis possidebat, rapuit, aeque hac actione non tenebitur, quia rem suam aufert. quid ergo, si sibi obligatam? debebit li capax non est, non dabitur: nisi seruus ipsius uel familia eius admisismine
Abbreviated transcription (Latin):
gressores S cĩ adlitum ẽ doloma¬
lo qr non om̃s q̃ qui iccipit sta¬
tim ⁊ delinquit ar qui dolo malo
recipit. quid cĩ si ignarꝰ recipit.
aut quid dices si ad hoc recipit
nt eustodiret saluaq facet eiqͥ
amisat utiq nõ d trũ. nõ solũ
ant̃ qui rapuit or q̃ qui abstulit

Expanded text:
gressores. sed enim additum est 'dolo malo', quia non omnis qui recepit statim etiam delinquit, sed qui dolo malo recipit. quid enim, si ignarus recipit? aut quid, si ad hoc recepit, ut custodiret saluaque faceret ei qui amisserat? utique non debet teneri. Non solum autem qui rapuit, sed et qui abstulit
Abbreviated transcription (Latin):
gendis eis multifa phanam ꝓ¬
spectum c̾. namq dmꝰ adrimis
ecco p̾cepit ut hii qui iusta litto¬
ra maris possident scircut si qũ
nanis uł ĩ fixa nł fracta intͣ fin¬
os agri cuꝰ cũq fu̾it ne uaufrag¬
ia dmpiant ĩ ip̃os om̃s indiciapͦ¬
sides hiis qui res suas direptas
ꝓbau̾int ad emptum sibi naufr¬
agio. id ad possorib ircipiant. de
fit. p̾sitem ut de latronib granc̃

Expanded text:
gendis eis, multifariam prospectum est. nam et diuus Hadrianus edicto praecepit, ut hi, qui iuxta litora maris possident, scirent, si quando nauis uel inficta uel fracta intra fines agri cuiusque fuerit, ne naufragia d‹i›ripiant, in ipsos iudicia praesides his, qui res suas direptas probauerint ademptum sibi naufragio, id a possessoribus recipiant. de sit, praesidem ut de latronibus grauem
Abbreviated transcription (Latin):
tur que ignorante duo celandi¬
q cius cã cedinitur noc e̾e̾ hanc
furti actõnẽ scribit pediꝰ cũ ⁊ sũ
furto fĩ ꝑossit quis arbores fintĩ
cedit¶si quis radicitus arborem
uetur qͣi iuꝑit. ¶Et si nou tota
abor cesa sit itcte tũ agctur qͣi
cesa ¶ Sñ aut̃̾ quis suis nuib¬

Expanded text:
tur, quae ignorante domino celandique eius causa caeduntur. Nec esse hanc furti actionem scribit Pedius, cum et sine furto fieri possit, ut quis arbores furtim caedat. Si quis radicitus arborem netur, quasi ruperit. Etiamsi non tota arbor caesa sit, recte tamen agetur quasi caesa. Siue aut
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ fur sit qmͣ hoc celicto tencit᷑
ꝙ̃ admod̾ us qui quid de uchicło
cecidit tulit nec rape nr᷑ qui in
litore rem laccutem tollit. ¶Dem̾
ait p̾tor rate nanc ex pugnata.
expugnare nr᷑ qui in ip̃o qi in
p̾lio ⁊ pugna adñsus nanem a
ratem aliqͦid rapit sũ expugnet.

Expanded text:
magis fur sit quam hoc edicto teneatur, quemadmodum is, qui quod de uehiculo excidit tulit. nec rapere uidetur, qui in litore iacentem tollit. Deinde ait praetor 'rate naui expugnata'. expugnare uidetur, qui in ipso quasi proelio et pugna aduersus nauem et ratem aliquid rapit, siue expugnet
Abbreviated transcription (Latin):
ncs sũ ab alio coatis u̾titur adra
⁊ piendꝰ dolo malo fac̾t urꝰ. ¶ Hoi̾es
coactos acciꝑc debemꝰ ad hoc coa¬
ctos ut dampinim daretur n
adclitur quales hõies quales q¬
coactus sit ad huc licemꝰ houii

Expanded text:
nes siue ab alio coactis utitur ad rapiendum, dolo malo facere uidetur. Homines coactos accipere debemus ad hoc coactos, ut damnum daretur. Neque additur, quales homines: qualescumqucoactus s
Abbreviated transcription (Latin):
tis estimatõ fit ⁊ semꝑ ĩdnplũ
nitra annũ ẽ. doc̾c q actor ĩ tur¬
pulsaret. turba fint collecta. isq
coqui pulsabat agtͥ possumsqͥp¬
pe cum ĩ turba dolo malo damp¬
ut dampnũdaret io ceꝑat ccccͣ.
cet̾m si alia cã u̾b̾mdi fuit cessat¬
ħ̾ actõ s ⁊ siquis ip̃e turbam cõ¬

Expanded text:
estimatio: et semper in duplum intra annum est. Docereque actor in turpulsaret, turba fuerit collecta isque eo qui pulsabat agere possum, quippe cum in turba dolo malo damnut damnum daret, ideo coeperat caedere. ceterum si alia causa uerberandi fuit, cessat actio. Sed et si quis ipse turbam con
Abbreviated transcription (Latin):
quid raptimie ¶ Item ait p̾tor si
quid ex nanfeagio hic illud qͥrit᷑.
iitr̾ si quis eo tempore tulit quo
nanfragiũ sit. an no ⁊ si alio tem¬
pors hoc᷑ post nanfraguĩ namq
que ĩ littore post uanstagĩ iacẽt.¬

Expanded text:
quid raptum est. Item ait praetor: 'si quid ex naufragio'. hic illud quaeritur, utrum, si quis eo tempore tulerit, quo naufragium fit, an uero et si alio tempore, hoc est post naufragiumque: quae in litore post naufragi
Abbreviated transcription (Latin):
possꝰ a ita celsus scribit ¶ Scnatus
consultum clandianis temporibi
fc̾m c̾ iit si quis ernanfragio clauos
uł umiũ ex hns abstulit oniumi reꝵ
noĩc teneatur ¶ Item alio senatus
consulto canctur cos quoꝵ frante
⁊ cõsilio naufragioi su pp̾ssei ꝑnum
finssent nc nanis ibi ne ꝑiclitanti¬
b opitulentur. legis coruelic desie
carus lata c̃ penis afficiendos cos
aut̾̃ qui quid ex inifia misciria
naufragioꝵ fortima rapnissent

Expanded text:
posset. et ita Celsus scribit. Senatus consultum Claudianis temporibus factum est, ut, si quis ex naufragio clauos uel unum ex his abstulerit, omnium rerum nomine teneatur. item alio senatus consulto cauetur eos, quorum fraude aut consilio naufragi suppress‹i› per uim fuissent, ne naui uel i‹b›i periclitantibus opitulentur, legis Corneliae, quae de sicariis lata est, poenis adficiendos: eos autem, qui quid ex miserrima naufra‹g›orum fo
Abbreviated transcription (Latin):
si finis fecisse dicetur ĩ dimi in
dicumi uotile dabo ¶ Hoc edc̃o
contra ea que in ꝯunttinitur cõ¬
sulint p̾tor nam si quis se min
passũs docc possit publico indi¬

Expanded text:
si seruus fecisse dicetur, in dominum iudicium noxale dabo'. Hoc edicto contra ea, quae ui committuntur, consuluit praetor. nam si quis se uim passum docere possit, publico iudi
Abbreviated transcription (Latin):
sũ depoĩta a pd̾ me. sic ut ĩ t̾sit
mei cam nõ anferri su bona fide
a me possideatut sñ usũfructu
sit meino rapi dicend̾ c̃ cõpet̾e
m̾ͥhanc actõneni ut nõ dĩmm
accipiamꝰ si illud solum si erbo¬
nis meis hoc c̃ ersuba mearts

Expanded text:
ue deposita apud me sic, ut intersit mea eam non auferri, siue bona fide a me possideatur, siue usum fructum ‹rs›it mea non rapi: dicendum est competere mihi hanc actionem, ut non dominium accipiamus, sed illud solum, ‹quod› ex bonis meis, hoc est ex sub
Abbreviated transcription (Latin):
nocicus locum h̃t climinutio
pollicitatoms in ꝑsonam hr̾dis
quoc̾ non ẽ pollicitatio ad hono¬
re in fc̃am cet̾m si ob honorem
ft̃a sit cris aliem loco hc̃tur qĩ
hrdis ꝑsona non muuitur.¬
Siquis pecumam ob honorem
promisit cepit qr solu̾c cumde

Expanded text:
otiens locum habet deminutio pollicitationis in persona heredis, quotiens non est pollicitatio ob honorem facta. ceterum si ob honorem facta sit, aeris alieni loco habetur et in heredum persona non minuitur.Si quis pecuniam ob honorem promiserit coeperitque soluere, eum de
Abbreviated transcription (Latin):
cĩc̾hiꝰ uolũtatto incrutates
collatas penitencia nõ ir nocan.
or ⁊ sidesid̾int inimucipes possi¬
d̾c dicend̾ erit actõnem eis con¬
cedendam. Marcelł.¬

Expanded text:
i uoluntates in ciuitates collatas paenitentia non reuocari. sed et si desierint municipes possidere, dicendum erit actionem eis concedendam. 4 Marc
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ q ꝑfecit assiguant dtĩ it for¬
tunto cau aliquid passum sit ꝑi¬
culum ad cum qui fecit non pti
ligatur q̃ res ꝑsonani nouentis
non itin que uouctur obligat.
irs eĩ q̃ nonctur. soluta quit li

Expanded text:
od perfecit adsignauit, deinde id fortuito casu aliquid passu‹m› sit, periculum ad eum qui fecit non pertligatur. quae res p‹er›sonam uouentis, non rem qu‹ae› uouetur obligat. res enim, quae uouetur, soluta quidem li
Abbreviated transcription (Latin):
morib uł alio quo modo ex
uoluntate ppłi sc facturum p
ollicitus sit noĩs ꝓprii tit ulo
scribendo monentib prioꝵ tit¬
nlis qr ei oꝑa fecissent id si de¬
a fecit q̃ publici pcnmia fiant
aliqua de suo adiccenint sum¬
numi ita titulo inscͥptõnis y¬
ti cos debxͥ hnfdrm mandatis
canctur ut ꝙͣtam sũmam cõ¬
tulerunt ĩid opꝰ ĩsc̾batur. demũ

Expanded text:
moribus uel alio quo modo ex uoluntate populi facturum se pollicitus sit, nominis proprii titulo scribendo: manentibus priorum titulis, qui ea opera fecissent, id fieri deopera, quae publica pecunia fiant, aliquam de suo adiecerint summam, ita titulo inscriptionis uti eos debere isdem mandatis cauetur, ut quantam summam contulerint in id opus, inscribant.
Abbreviated transcription (Latin):
si ĩ locatõne funtoꝵ prost̾ilitate
trmꝑis mriboni arbitratu in
soluenda pensione cinꝰq anin
pacto cõphensum c̃ explorata
lcet ocductõmo fides bonascqͥ¬

Expanded text:
si in locatione fundorum pro sterilitate temporis boni uiri arbitratu in soluenda pensione cuiusque anni pacto comprehensum est, explorata lege conductionis fides bona seq
Abbreviated transcription (Latin):
sũ cã promiẜit ceꝑit tũ fac̾e ob¬
ligatus c̃ qui cepit. ¶Cepisse sic
accipinꝰ si finidam̾ta iccit uł lo¬
cum purgauit s ⁊ si locus illi
pctenti destinatꝰ ẽ mag̾ c̾ nt sc¬

Expanded text:
sa promiserit, coeperit tamen facere, obligatus est qui coepit.Coepisse sic accipimus, si fundamenta i‹ec›it uel locum purgauit. sed et si locus illi petenti destinatus est, magis es
Abbreviated transcription (Latin):
&moda ⁊ usure usirraꝵ ĩcitm̃¬
tumm faciant. ¶ Gram ctistima¬
tonc ꝑ iiuriam post emptõ¬
refcruntur curator iti ꝑublice
dño restitu iubeat. ¶Si co tẽ¬
porc quo no ĩatus ẽ ydoncus.
postcilapss facultatib damp

Expanded text:
moda et usurae usurarum incrementum faciant.Grani aestimationem per iniuriam post emptiorefertur, curator rei publicae domino restitui iubeat.Si eo tempore, quo nominatus est, idoneus, postea
Abbreviated transcription (Latin):
publice uencliclit aut locanit.¬
filium pro pr̾e curatore rei p¬
nblice citito cm̃c cogi no oꝑ¬
tet. nec mutit qui incump̃r
cmancipatum priusq̃m cura¬
tor cõstitũetur crtam ꝑtem
bonoꝵ suoꝵ donatõnis cicõ
tułit ¶ Pro magrantu fictiꝰ¬
sor inftogatus piguoraquo

Expanded text:
publice uendidit aut locauit.Filium pro patre curatore rei publicae creato cauere cogi non oportet. nec mutat, quod in eum pater emancipatum, priusquam curator constitueretur, partem bonorum suorum donationis causa contulit.Pro magistratu fideiussor in
Abbreviated transcription (Latin):
ei publice ambiciosa dec̾ta decui¬
rionum rescindi debent sũ aliqͥ
puta si oblib̾alem artem fin̾t
cõstitutui uł ob inelicinam
ob has cĩcãs l cõstitui salana.

Expanded text:
ei publicae.Ambitiosa decreta decurionum rescindi debent. siue aliqputa si ob liberalem artem fuerit constitutum uel ob medicinam: ob has enim causas licet constitui salaria.
Abbreviated transcription (Latin):
natur nõ ydonca hrditas.
hr̃s ant̾ udoncus sit nõ pot̾it
rtũti ad hr̃dem s ei ꝙ semel
postulanint start debent. s q
si post ĩ petratam se ꝑatõne in
aliquid hrdos acquisierint
si quid̃ ex br̃ditate admittide¬
bebunt ad id ꝙ q̃itum est
illi qui se ꝑationem ĩ petrauc¬
ririt s ⁊ si illis sat̾fictũ fu̾t.¬

Expanded text:
niatur non idonea hereditas, heres autem idoneus: non poterunt reuerti ad heredem, sed eo, quod semel postulauerunt, stare debent. sed si post impetratam separationem aliquid heres adquisierit, si quidem ex hereditate, admitti debebunt ad id quod adquisitum est illi qui separationem impetrauerunt: sed si illis satisfactum fu
Abbreviated transcription (Latin):
frnstra desid̾abitur/ utiq siu
ulla frandis incurrat suscipio.
ꝑ hr̾cem gesta sunt rata cõfu¬
ari solent᷑.¶dem.
gatõ fidenissionis crtrrcta sit.

Expanded text:
frustra desiderabitur, utique si nulla fraudis incurrat suspicio: per heredem gesta sunt, rata conseruari solent. 3 Idem tor fidei
Abbreviated transcription (Latin):
castituse peculiũ ĩ quictent.
cum possint poꝰ cum pr̃e ex¬
ꝑiri ¶ Illud sciend̃ ẽ. cos de¬
inum creditores posse ĩpetra¬
re sepatõnc̃ qui nõ nouan¬
di aĩo ab h. de scipulati sũt.
cct̾m si cum hoc aĩo sccuti
sunt amifũt scꝑatõnis cõ¬
mod̃ quippe cum sccuti sũt
nom̾̃e hr̃dis noc possunt iã
se ab co seꝑan. qui quodam¬
modo cum clegcrunt s ꝯsi
cligendo excgernt. idcic

Expanded text:
trense peculium inquietet, cum possit potius cum patre experiri.Illud sciendum est eos demum creditores posse impetrare separationem, qui non nouandi animo ab herede stipulati sunt. ceterum si eum hoc animo secuti sunt, amiserunt separa tionis commodum quippe cum secuti sunt nomen heredis nec possunt iam se ab eo separare, qui quodammodo eum elegerunt. sed et si eligendo ex
Abbreviated transcription (Latin):
adinissum c s si quis suspec¬
tam hrditatem liccus cõpul¬
sus fint adire ⁊ restitucit hr̃¬
clitateni demĩ nõ sit cui restitu¬
at. et quib cãio sol hoc encm¬
re ⁊ ip̃i quidem desid̾anti succu¬
rri sibi adũsuo ercditoros hrdi¬
tarios subuenicni ⁊ hoc dmꝰ

Expanded text:
 si quis suspectam hereditatem dicens compulsus fuerit adire et restituere hereditatem, deinde non sit cui restituat, ex quibus casibus solet hoc euenire. et ipsi quidem desideranti succurri sibi aduersus creditores hereditarios subueniemus: hoc et
Abbreviated transcription (Latin):
cãm fidciussionis pp̃ pͥncipalis
clusisit dampno d affict cre
⁊clitorem qui sibi diligrut᷑ pro¬
spec̾it quid gͦ si bonis fidenisso¬
ditor sũ stipulator conscqui u̾
stipulator iste nõ adita fidem¬
ssoris arto lorditate. bonis fide¬
nissoris nenditis ĩ itsidnum
pmisc̾e debitoris crechitorib
pot̾int rõ nõ patitur cum in
o crelicore qui scꝑato̾nem ĩ¬
petrait probari cõmocliꝰ est.
ut si solid̾ exhrditate ẜuari ñ
possit ita demũ ex hrdis boĩs
aliquid ferat si ꝓprii crecditor¬
es hrdi fu̾rnt dmissi quod

Expanded text:
am fideiussionis propter principalem clusit, damno debet adficere creditorem, qui sibi diligenter prospexerat.Quid ergo, si bonis fideiussoditate stipulator consequi non? sed cum stipulator iste non adita fideiussoris a reo hereditate bonis fideiussoris uenditis in residuum pro misceri debitoris creditoribus potuerit, ratio non patitur eum in o creditore, qui separationem impetrauit, probari commodius est, ut, si solidum ex hereditate seruari non possit, ita demum aliquid ex bonis heredis ferat, si proprii creditores heredis fuerint dimissi. quod
Abbreviated transcription (Latin):
deciffit ⁊ sub stituti bona ut¬
ncant qui ĩ pub̾is hrditatcm
adiit. an pr̃is creditores possit
posse hoc ampliꝰ puco ⁊̃ ĩpn¬
b̃is c̾ditores posse sepatõnem

Expanded text:
erit et substituti bona ueneant, qui impuberis hereditatem adiit, an patris creditores possint posse: hoc amplius puto etiam impuberis creditores posse separationem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaint. tunc hona hrditatis
lanc si doccitur nicħ exbonis
alienasse noc sit ꝙ ei iuste p̾¬
f̾ pauꝑtatem obiciatur con¬
temptuo oc̃ p̾tor deb ut inbe¬
nec ĩopia laborantem cum
creditores ostende̾ potuerint

Expanded text:
ona hereditatis Plane si doceatur nihil ex bonis alienasse nec sit quod ei iuste praeter paupertatem obiciatur, contentus esse praetor debet, ut iubenec inopia laborantem eum creditores ostendere potuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
irctur nec ne pupilli hor̃ditas
cum ca bona omifsa a substitu¬
to hrde ad creditores nõ ꝑtiu¬
cbant mne illud maxue mo¬
cet uirum ec̃ testm. re̾. ꝙ pre

Expanded text:
iretur necne pupilli hereditas, cum ea bona omissa a substituto hereditate ad creditores non pertinebant. me illud maxime mocet unum esse testamentum.
Abbreviated transcription (Latin):
llida coñsitio suspectum ꝯ¬
inendet hrdem u̾o sole facu¬
ltatos plane ĩ recenti aclite
hrditatis a uchiendi erunt qͥ
suspectum postulant. cct̾m
si probentur passi cum in
debebit post multũ tt̃ poris

Expanded text:
a conuersatio suspectum commendet, heredem uero solae facultates.Plane in recenti aditae hereditatis audiendi erunt, qui suspectum postulant: ceterum si probentur passi eum in debebit post multum temporis
Abbreviated transcription (Latin):
sat̾fac̾t tñ admissis aut̃ cõmi¬
xtis qr crechtorib  ticiiim¬
iiꝰ sunt cõscecntrri qr ille ñ ẽ
soluendo aut nunꝰ cõseq̃ tur qr
quissumum creditores sen desi¬
it q a p̾tore nt scpati qͣtũ
ecotranio ant̃ creclitoros ticii ñ
ĩpetrabunt scꝑatõncm nam
licet alici debitori acliciendo
sibi crechitorem. creditoris fui
facr̾ de t̾iorem coclitõne at qui ꝙ g̃¬
fibi acdut hr̃litatem debitoris

Expanded text:
satisfacere, admissis autem commixtisque creditoribus Titii minus sint consecuturi, quia ille non est soluendo aut minus consequantur, quia quissimum creditores Seii desi a praetore, ut separatim quantum Ex contrario autem creditores Titii non impetrabunt separationem: nam licet alicui adiciendo sibi creditorem creditoris sui facere deteriorem condicionem. atqui igitur adiit hereditatem debitoris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtitur ut piciꝰ pr̃is ꝙͣ bona¬
cius ueneant itar in id ꝙ p᷑
tea ei obucuiat ĩ id actõ crcdi¬
torib denegatur qr id ꝙ ex
aduenticiõ acquisitum est
nõ ꝑ pr̃em ad cum ꝑuenit
¶at cum sb̾stitutꝰ filio hrditatẽ
aclut postqͣ pupillus se p̃rus¬

Expanded text:
 bona ueneant, itaque in id, quod postea ei obuenit, actio creditoribus denegatur, quia id ex aduenticio adquisitum est, non per patrem ad eum peruenit. at cum substitutus filio hereditatem adiit, postquam pupillus se pat
Abbreviated transcription (Latin):
bitͥum post̾. ad ea distrahenda
q̃ mora def̾iora futura suiti
ta ut p̾cium exhus redactũ
apd̾ fidĩgmissarium ĩ cãdepo¬
siti sit donce de ficłigrinisso ꝙ

Expanded text:
bitrum possunt ad ea distrahenda, quae mora deteriora futura sunt, ita ut pretium ex his redactum apud fideicommissarium in causa depositi sit, donec de fideicommisso quod
Abbreviated transcription (Latin):
clamatione daͣta sunt q̃ addon¬
atos ⁊ ĩ dotem datos referri pos¬
se. Item adcos qui pignori seda¬
n passi sunt ¶ Si mater ⁊ filius
cõstet sic̃ dniꝰ quor adrianus de¬
c̾int nam cũ ap̾ aliũ indiccm
mat̾ litigabat. ap̾d aliũ aũ fili¬
re oꝑt̾c sic dem̃ defilio cognosci.

Expanded text:
clamatio, dicta sunt, etiam ad donatos et in dotem datos referri posse, item ad eos, qui pignori se dari passi sunt. Si mater et filius constet, sicut diuus quoque Hadrianus decreuit. nam cum apud alium iudicem mater litigabat, apud alium autem filire oportere, sic dein de filio cognosci.
Abbreviated transcription (Latin):
eni de statu iguarꝰ c̾e̾t recessit
a elam ĩ lib̾tate morari cepit
hic nõ sũ dolo malo silib̾tate mo¬
ratur. ¶ potest ⁊ ẜuꝰ sũ dolo ma¬
lo ĩ lib̾tate morari ut puta te¬
sto accepit lib̾tatem qui uuilliꝰ

Expanded text:
um de statu ignarus esset, recessit et clam in libertate morari coepit: hic non sine dolo malo in libertate moratur. Potest et seruus sine dolo malo in libertate morari, ut puta testamento accepit libertatem, quod nullius
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ lib̾ani. idem octancuꝰ ꝓbat ⁊
dicit obligii sibilib̾tum nt ei¬
m̾ccdem oꝑaꝵ capiat. is intelligit᷑
qui hoc solũ agit ut M utiq m¬
cedem capiat ã si aloco sb̾stituto
oꝑaꝵ eaui stipulatus fu̾it.

Expanded text:
potest liberari. idem Octauenus probat et adicit: obligare sibi libertum, ut mercedem operarum capiat, is intellegitur, qui hoc solum agit, ut utique mercedem capiat, etiamsi sub titulo operarum eam stipulatus fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
morte eiꝰ qui necatrs c̃. appareb¬
it eĩ utr̾ supplicio efficiendꝰ sit
an nõ. ¶ Si quis ex ẜnitute ĩ lib̾¬
tatem ꝓclamat petitoris ꝑtem
tem petatur. is ꝑtem actoris susti
temant contra agatur a si forte
apparint eum qui de lib̾tate sua¬
litigat ĩ lib̾tate sñ dolo .in. fuisse
is qu se diimm licit actoris ꝑtes
sustincbit ⁊ nc̃ce h̾ebit ẜuũ sii¬

Expanded text:
ecatus est: apparebit enim, utrum supplicio adficiendus sit an non. Si quis ex seruitute in libertatem proclamat, petitoris partes tem petatur, is partes actoris sustintem aut contra agatur. et si forte apparlitigat, in libertate sine dolo malo fuisse, is qui se dominum dicit actoris partes sustinebit et necesse habebit seruum s
Abbreviated transcription (Latin):
as ꝑlegem elyestẽtiam ie scinclit᷑.
qͣuis ei fuit s̃ potestate ticii ut pã¬
philum daret tũꝙͣ climi eminũ
sũ fraude stipłatoris sticum nã¬
dare ꝓmisiss nõdubitarem qͥn sti¬
cus adlib̾tatem ꝑueniret ꝙͣuis si¬
nulit̾ pampbilus mori possit. mł¬
tum e̾i int̾est an cõtineatm ĩ ipasti¬
płone is qui maunitaitur. au extͣ
obligonem sit. ¶Rami ⁊ ꝙ ob an¬
reos . u.sticum ⁊ pamphilum pig
ꝓhilum nõ idetur ĩ frandem cre¬
tuo solucudot̾. ⁊ imo mamisso sol¬
nendo ẽ noc aduenticii caꝰ cõputã¬
di sunt alioqͥn ⁊ qui unũ ĩc̾tum
un frandandoꝵ creditoꝵ cepiss
lib̾tates. codicillis declit optim uͥ
potest quominꝰ lege mł. libͣtatos ĩ¬
t̾pelluent᷑. uam cosilium testato¬
ris frandulentum nõ co tempo¬
ic obẜuatur quo codicilli cõfirina¬
iunittẽ uellet. nec instani cam̾ri ad

Expanded text:
as per legem Aeliam Sentiam rescinditur. quamuis enim fuit in potestate Titii, ut Pamphilum daret, tamen quamdiu eum non sine fraude stipulatoris Stichum mapromississet, non dubitarem, quin Stichus ad libertatem perueniret, quamuis similiter Pamphilus mori possit: multum enim interest, contineatur ipsa stipulatione is qui manumittitur an extra obligationem sit. nam et qui ob aureos quinque Stichum et Pamphilum pignphilum non uidetur in fraudem cretuo soluendo est, et uno manumisso soluendo est, nec aduenticii casus computandi sint: alioquin et qui unum incertum um fraudandorum cepisset, libertates codicillis dederit, optineri non potest, quo minus lege libertates interpellarentur: nam consilium testatoris fraudulentum non eo tempore obseruatur, quo codicilli confirmannumittere ue
Abbreviated transcription (Latin):
re nõ post̃ si p̾cium ad ip̃m qui
ri passus sit adlib̾tatem ei ꝓcla¬
marelicet. minori aũt .xx. anis
nec quidem ex cã sup̃scͥpta d de¬
negari lib̾tatis ꝓclamatio insi

Expanded text:
si pretium ad ipsum qui ri passus sit, ad libertatem ei proclamare licet. Minori autem uiginti annis ne quidem ex causa supra scripta debet denegari libertatis proclamatio, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
nenit qͣr si filius fauuł. enrit
si quidem. ⁊ ip̃e scit p̃r ignorm¬
it uõ adquisint pr̾i actoͬnem ⁊
hoc si peculiari uoĩc eg̾it. ¶ Ec̃t̾m
si pr̃e mandante hic qͣritur au
ne si filius ignorau̾it p̃r scit ⁊ ad¬
buc dico itpellend̃ pr̃em ã si pe¬
culiarii noĩe filius en̾ut si modo
co qui mandato nr̃o emit tale c̾
ut si c̾tum hominẽ mandin̾o e¬
tit ei actio. cõtra añ si ego ignori¬
in procurator scit uo ẽ mͥ denegã¬

Expanded text:
enit. Quare si filius familias emit, si quidem ipse scit, pater ignorauit, non adquisiit patri actionem: hoc si peculiari nomine egerit. ceterum si patre mandante, hic quaeritur, an lane si filius ignorauit, pater scit, adhuc dico repellendum patrem, etiamsi peculiari nomine filius emit, si modo eo, qui mandato nostro emit, tale est, ut, si certum hominem mandauero etet ei actio. contra autem, si ego ignoraui, procurator scit, non est mihi denegan
Abbreviated transcription (Latin):
te sibi suoq gem̾ nellet aliꝙͣ ĩui¬
nam ĩferie. ĩ hoc cañ cquũ e̾ quibꝰ¬
dam ꝑsonis dare licenciami ꝓcoli¬
tigare. ut pnti ꝑenti qui dicat fi¬
liũ ĩ sua potestate et̃ uã q̃ si nolit
filiꝰ ꝓco litigabit.s ⁊ si ĩ pote state
n̾o sit penci dabitur hoc nis qr sẽ
ꝑ pentis int̾est fili̾ ẜ intutt̾ nõ
subure u̾sa ⁊̃ ucc cliccuiꝰ lib̾is ꝑ¬

Expanded text:
i suoque generi uellet aliquam iniuriam inferr‹e›, in hoc casu aequum est quibusdam personis dari licentiam pro eo litigare: ut puta parenti, qui dicat filium in sua potestate esse: nam etiamsi nolit filius, pro eo litigabit. sed et si in potestate non sit, parenti dabitur hoc ius, quia semper parentis interest filium seruitutem non sub