comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Silicon. quam latini corrupte sili¬
qͣm uocant. ideo agrecis tale no¬
men accepit: eoquod ligni eius
fructus dulcis sit. xpilon quippe
dicunt lignum: licon dulce. huiꝰ
arboris poma: succus exp̃ssus aca¬

Expanded text:
lycon, quam Latini corrupte siliquam vocant, ideo a Graecis tale nomen accepit, eo quod ligni ejus fructus dulcis, ξύλον quippe dicunt lignum γλυκὺ dulce. Hujus arboris pomo succus expressus aca
Abbreviated transcription (Latin):
uod dicitur de olda ꝓpħissa
que habitabat in ierłm inscdã.
quid significet. in libro paralipo¬
menon declaratur: ubi scͥptumẽ
de p̃fato rege erechia. E dificauit
quoq agens industrie omnem
loci & sophonias dicens. uox cla¬
moris a porta piscium: & ulula¬
tus a scd̃a. Pro quo uetus editio
quasi ꝓpͥum nomen loci tran¬
stulit in massena. Massena qͥppe
int̾pretatur scd̃a. Quod gͦ dicit᷑
ꝓpħissa habitasse in scda. inse¬
cundi muri parte intellige.

Expanded text:
uod dicitur de Holda prophetissa: Quae habitat in Jerusalem in secunda; quid significet, in libro Paralipomenon declaratur, ubi scriptum est de praefato rege Ezechia: Aedificavit quoque, agens industrie, omnem loci Sophonias, dicens: Vox clamoris a porta piscium, et ululatus a secunda . Pro quo vetus editio, quasi proprium nomen loci transtulit, in Masena. Masena quippe interpretatur secunda. Quod ergo dicitur prophetissam habitasse in secunda, in secundi muri parte intellige.
Abbreviated transcription (Latin):
dño attestatione consentiunt. Itẽ
alis exteriorib iste unum parietẽ.
ille alt̾um contingebant: quia ue¬
tus testamentum ꝓprie antiquo
nationẽ dnicã ad fidẽ uenimꝰ. Et se¬
cundo parieti id est septentriona¬
li recte comparamur: quib post
frigora ac tenebras ydolatrie luoẽ
ueritatis cognoscere datum est.
slam et si pͥmitiua eccłia maxime
de uideis effloruit. et omnis isrł
circa finem scł̃i saluandus ẽẽ creda¬
tur: plurimi tam̃ fidelium huius
temporis de gentib congregant.
ad euangelii suscipienda sacrame¬
ta: quib hoc etiam diuinitus do
natum ẽ. ut reuelatis oculis sui
cordis. manifeste cognoscant lit¬
teram uet̾is testamenti eungłice
grẽ plenam ẽẽ misterii. Uersas ha¬
bent facies cherubym ad domum¬
foris stamus. nec re ipsa s spe sal¬
ui facti sumus. diuini sunt libri
conditi: quia scͥptores eorũ iam
regnantes cum dño. illũq collau¬
dantes in celis. curam nr̃e gerũt

Expanded text:
Domino attestatione consentiunt. Item Domino attestatione consentiunt. Item alis exterioribus iste unum parietem, ille alterum contingebant, quia Vetus Testamentum proprie antiquo nationem dominicam ad fidem venimus: et secundo parieti, id est, septentrionali recte comparamur, quibus post frigora, ac tenebras idololatriae lucem veritatis cognoscere datum est. Nam etsi primitiva Ecclesia maxime de Judaeis effloruit, et omnis Israel circa finem saeculi salvandus esse creditur, plurimi tamen fidelium hujus temporis de gentibus congregantur ad Evangelii suscipienda sacramenta; quibus etiam divinitus hoc datum est, ut revelatis oculis sui cordis, manifeste cognoscant litteram Veteris Testamenti evangelicae gratiae plenam esse mysteriis. Versas habent facies cherubin ad exterforis stamus, nec re ipsa, sed spe salvi facti sumus, divini sunt libri conditi; quia scriptores eorum jam regnantes cum Domino, illumque collaudantes in coelis, curam nostrae gerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dulcia faucib suis habentes eloqͥa
illiuis. suꝑ mel et fauum ori suo. cur¬
rentes inodore unguentorũ eius.
iniquitatẽ. nec in lingua sua stul¬
ticiam ꝑsonantes. Sicꝙ ꝑ arma ui¬
sticie a dextris & asinistris inceden¬
tes: ad ꝑceptionem celestis denarii.
quem summus pat̾familias cul
Et opus unum erat in duobus
cherubym: quia utriusꝙ instrum̃¬
ti scͥptores una eademꝙ castitate oꝑis.
et caritatis deuotione deo seriuebait.
una & consona dm̃uoce ac fide pre¬
dicant. Queꝙ nouum testamen¬
tum de dominica incarnatione
passione. resurrectione. ascensione.
gentium uocatione. iudeorũ expul¬
sione. multimoda eccł̃ie tribulatio¬
ne facta narrat: hec eadem uetus
testamentum si recte intelligitur.
ueracit fienda p̃dicebat. Aduentũ
uero antixp̃i. finem scłi extremi dis¬
crimen iudicii. et et̃nam bonorum
głam. penãꝙ reproborũ: concordi
archanise inuicem contingebant:
quia utraq testamenta pari de

Expanded text:
dulcia faucibus suis habentes eloquia dulcia faucibus suis habentes eloquia illius, super mel et favum ori suo, currentes in odore unguentorum ejus, iniquitatem, nec in lingua sua stultitiam personantes. Sicque per arma justitiae a dextris et a sinistris incedentes, ad perceptionem coelestis denarii, quem summus paterfamilias cultEt opus unum erat in duobus cherubin, quia utriusque instrumenti scriptores una eademque castitate operis, et charitatis devotione Deo serviebant, una et consona Domini voce ac fide praedicant. Et quidem Novum Testamentum de dominica incarnatione, passione, resurrectione, ascensione, gentium vocatione, Judaeorum expulsione, multimoda Ecclesiae tribulatione facta narrat; haec eadem Vetus Testamentum, si recte intelligitur, veraciter fienda praedicabat. Adventum ergo Antichristi, finem saeculi, extremi diem judicii, et aeternam bonorum gloriam, poenamque reproborum concordi arcam se invicem contingebant, quia utraque Testamenta pari de
Abbreviated transcription (Latin):
in consilio diuine ꝓuisionis. nob̾
utiꝙ in accessibili. atq incomp̃hen¬
sibili ante scła dispositum ẽ. qͣndo
et qualit. quibue auctorib sacra
scͥptura condetur. De lignis oliuatũ
unctione sp̃c scĩ illustratos. diui¬
ni sunt libri conscͥpti. De lignis oli¬
uarum sunt facti: quia lucẽ nob̾
scientie tribuunt. uiuante flamma
sunt alti: quia ꝑ obseruantiam deca¬
logi legis deo seruiendum p̃dicant:
rio remunerandos eẽ regni ꝑpetis
ostendunt. Gẽminas habent alas:
indefesso proposito semꝑ ad celestia
tetendisse. ac ꝑuenisse dedarant: qͥa
hoc de suis auditorib faciendum
ẽẽ demonstrant. Quinꝙ cubitorũ
ala cherubuna. & qumnꝙ cubitoꝵ
ala cherub altera: quia in omni la¬
bentium rerum uarietate. scĩuni¬
uersos corporis sui sensus in obse¬
quium sui conditoris extendunt:
ocłos habentes semꝑ ad dnm̃ au¬
dire desiderantes uocem laudis eiꝰ.
et enarrare uniuersa mirabilia eiꝰ.

Expanded text:
in consilio divinae provisionis nobis in consilio divinae provisionis nobis utique inaccessibili atque incomprehensibili ante saecula dispositum est, quando, et qualiter, quibusve auctoribus sacra Scriptura conderetur. De lignis olivarum unctione Spiritus sancti illustratos, divini sunt libri conscripti. De lignis olivarum sunt facti, quia lucem nobis scientiae tribuunt, juvante flamma sunt alti, quia per observantiam decalogi legis Deo serviendum praedicant; rio remunerandos esse regni perpetis ostendunt. Geminas habent alas, indefesso proposito semper ad coelestia tetendisse, ac pervenisse declarant; quia hoc quidem suis auditoribus faciendum esse demonstrant. Quinque cubitorum ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera; quia in omni labentium dierum varietate, sancti universos sui corporis sensus in obsequium sui Conditoris extendunt, oculos habentes semper ad Dominum, audire desiderantes vocem laudis ejus, et enarrare universa mirabilia ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
lipomenon scͥptum ẽ. Ipsi autẽ sta
bant erectis pedib: & facies eoꝵ uer¬
se erant ad exteriorem domum. Sta¬
bant et enim erectis pedib cherubim
conditi sunt positi nunquã aberra¬
uerunt. Angeli habent facies ad ex¬
teriorem domum: quia nos ab hui
erumpna ꝑ egrinationis ereptos. ab
suum desiderant ꝑuenire consortiũ.
Sicgͦ pedib stant erectis. sic alassu¬
as ad aurotectos oraculi parietes ex¬
tendunt. ut facies habeant ad do¬
mum uersas ext̃iorem: quia angeli
sic suam ꝑpetuo innocentiam con¬
seruant: sic de animarũ sc̃arum in
celis beatitudine congaudent. ut
eis quoꝙ quos interris adhuc ꝑe¬
grinari conspiciunt electis. opem
ferre ñ desinant: donec & illos ad
celestem patͥam introducant. Om̃s
enim sunt amministratorii sp̃c. in
ministerium missi ꝓpt̃ eos qui he¬
reditatem capiunt salutis. Pos¬
sunt etiam ꝑduos cherubym duo
testamenta figurari. Quinimirũ
cherubym in oraculo sunt facti: qͥa

Expanded text:
lipomenon scriptum est: Ipsi autem, inquit, lipomenon scriptum est: Ipsi autem, inquit, stabant erectis pedibus et facies eorum versae erant ad exteriorem domum . Stabant etenim erectis pedibus cherubimconditi sunt positi fuerverunt. Angeli habent facies ad exteriorem domum, quia nos ab hujus aerumna peregrinationis ereptos, ad suum desiderant pervenire consortium. Sic ergo pedibus stabant erectis, sic alas suas ad auro textos oraculi parietes extendunt, ut facies habeant ad domum versas exteriorem, quia angeli sic suam perpetuo innocentiam conservant, sic de animarum sanctarum in coelis beatitudine congaudent, ut eis quoque quos in terris adhuc peregrinari conspiciunt, electis opem ferre non desinant, donec et illos ad coelestem patriam introducant. Omnes enim sunt administratorii spiritus, in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis . Possunt etiam per duo cherubin duo Testamenta figurari; qui nimirum cherurubin in oraculo sunt facti, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rietes oracul cum scõs etiã hominẽ
secum uiderẽ letantur: eosꝙ uelut
alarum suarum summitatib tan¬
gunt. quos consortes. atq imitato¬
res fuisse in hac uita sue puritatis
exultant. Duos autẽ eque parieteo
alis siuis tangunt ⁊quia fideles utr¬
usꝙ ppłi iudeos scilicet & gentiles.
possessores secum habent aule cele¬
stis: ñ quod in illa patria distinctio
sit localis inter utrũꝙ ppłm. s qͥa
maior fiat festiuitaᷤ eterne beati¬
tuduus de consortio adunate fra¬
ternitatis. Extendunt gͦ cherubym
adutrũq parietem oraculi alas su¬
as: quia letantes in celesti patria
iustos utriusꝙ plebis. uisione qͦꝙ¬
suȩ gle ad laudem creatoris excitãt.
Nec solum de illorum quos secum
intus habent hominum iustorũ
felicitate letantur agmina celestia
uerum etiam nr̃i qui foris adhuc
positi de ꝓfundis ad dñm clamamꝰ.
curam gerunt sedulam. Unde bene
de eisdem cherubym in libro para¬

Expanded text:
rietes oraculi, cum sanctos etiam homines rietes oraculi, cum sanctos etiam homines secum videre laetantur, eosque velut alarum suarum summitatibus tangunt, quos consortes atque imitatores fuisse in hac vita suae puritatis exsultant. Duos autem aeque parietes alis suis tangunt, quia fideles utriusque populi, Judaei scilicet et gentilis, possessores secum habent aulae coelestis: non quod in illa patria distinctio sit localis inter utrumque populum, sed quia major fiat festivitas internae beatitudinis de consortio adunatae in Deo fraternitatis. Extendunt ergo cherubim ad utrumque parietem oraculi alas suas, quia laetantes in coelesti patria justos utriusque plebis visione suae gloriae ad laudem sui creatoris excitant. Nec solum de illorum quos secum intus habent hominum justorum felicitate laetantur agmina coelestia, verum etiam nostri, qui foris adhuc positi de profundis ad Dominum clamamus, curam gerunt sedulam. Unde bene de eisdem cherub
Abbreviated transcription (Latin):
otandum sane. quia moyses dũ
tab̾nacu lum faceret fecit duos che¬
rubym aureos. quos posuit inꝓpi¬
ciatorio. quod erat suꝑ archam: salo¬
mon autẽ addidit duos alios maio¬
res. quos intemplo poneret. sub qͦ¬
rum alis archam in medio poneret.
cum ꝓpiciatorio & cherubym pͥorib.
Sicꝙ factum ẽ ut intab̾naculo qͥdẽ
essent cherubym duo: in templo aũt¬
quatuor. Ad unam uͦ eandẽꝙ signi¬
ficationem utriq ꝑtinent. S repe¬
titum ẽ opus atq augustius fac¬
tum ꝑsalomonẽ: lit typice doceret᷑.
quia multiplicata post incarnatio¬
nem dominicam eccł̃ia. latius esset
gentib sublimitas celi ciuium pan¬
denda. Qui sic conditorem de colla¬
to sibi munere beatitudins collau¬
dant: ut de nr̃a quoꝙ ereptione.
atq ad eandem beatitudinẽ intro¬
ductione congaudeant. Extendũt
enim alas ad inuicem suꝑ archã:
cum ad laudem dni saluatoris. re¬
ferunt bonum omne quod accep¬
unt. Extendunt alt̾as alas ad pa¬

Expanded text:
otandum sane quia Moyses dum tabernaculum faceret, fecit et duos Cherubin aureos, quos posuit in propitiatorio, quod erat super arcam. Salomon autem addidit alios duos multo majores, quos in templo poneret, sub quorum alis arcam in medio poneret, cum propitiatorio et Cherubin prioribus; sicque factum est, ut in tabernaculo quidem essent Cherubquatuor; ad unam vero eamdemque significationem utrique pertinent. Sed repetitum est opus atque augustius factum per Salomonem, ut typice doceretur quia, multiplicata post Incarnationem Dominicam Ecclesia, latius esset gentibus sublimitas coeli civium pandenda. Qui sic Conditorem de collato sibi munere beatitudinis collaudant, ut de nostra quoque ereptione atque ad eamdem beatitudinem introductione congaudeant; extendunt enim alas ad invicem super arcam, cum ad laudem Domini Salvatoris referunt bonum omne quod acceperunt; extendunt alteras alas ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
ficiunt. Quaꝓpter apte numero
centenario & uicenario magna ele¬
ctorum beatitudo in futura uita
designatur. Apte in hoc tercium
domus dñi cenaculum consum¬
matur: quia post p̃sentes fideli¬
um labores. post acceptam in fu¬
turo requiem animarum. plena
totius eccł̃ie felicitas in resurrecti¬
onis gloria complebitur. aAd qͦd
mystĩum eque ꝑtinet ut diximꝰ.
quod resurgens amortius dñs
atꝙ ad celos ascendens. huic nu¬
mero uirorum spm̃ scm̃ in lin-¬
gius igneis misit: qui eos quidi¬
uersitate linguarum abinuicẽ
discreti erant. cognatione loque¬
larum communem in laudem
dĩ fecit hab̾e sermonẽ. Nam et
eccł̃ia suo tempore resurgens a
morte. atꝙ ad celos in carne in¬
corruptibili ascendens. plene ac
ꝑfecte dono scĩ sp̃e illustrabitur:
quando scdm ꝓmissum apłierit
des omnia inomnib. Tunc plena
erit adunatio linguarum in om̃ib
ad p̃dicanda magnalia di: quia con¬
sona mente ac uoce omnes duui¬
ne głam maiestatis quam p̾sentẽ

Expanded text:
ium. Quapropter apte numero centenario et vicenario, magna electorum beatitudo in futura vita designatur, apte in hoc tertium domus Domini coenaculum consummatur: quia post praesentes fidelium labores, post acceptam in futuro requiem animarum, plena totius Ecclesiae felicitas in resurrectionis gloria complebitur. Ad quod mysterium aeque pertinet, ut diximus, quod resurgens a mortuis atque ad coelos ascendens, huic numero virorum Spiritum sanctum in linguis igneis misit; eosque qui diversitate linguarum ab invicem discreti erant, cognatione loquelarum communem in laudem Dei fecit habere sermonem. Nam et ecclesia suo tempore resurgens a morte, atque ad coelos in carne incorruptibili ascendens, plene ac perfecte dono sancti Spiritus illustrabitur, quando secundum promissum apostoli erit Deus omnia in omnibus. Tunc plena erit adunatio linguarum in omnibus ad praedicanda magnalia Dei, quia consona mente ac voce omnes divinae gloriam majestatis, quam praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
lateat. Basiliscus grece: latine re
sit: adeo. ut eum uidentes fugiant.¬
olfactum enim suo: eos necat. Nã
ad eius aspectum. nulla auis uo¬
lans illesa transit: a mustelis uin¬

Expanded text:
amus. Basiliscus Graece, Latine regsit, adeo ut eum videntes fugiantolfactu suo eos necat. Nam rimit. Siquidem ad eius aspectum nulla avis volans inlaesa transit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ca dicta. quod fert micas farris:
cuius sollertia multa. ꝓuidet
enim in futurum: & congregat
estate quod comedat. in messe
tangit: dum pluit eis suꝑfru¬
mentum. totum eicit adsolẽ.¬

Expanded text:
ca dicta, ab eo quod ferat micas farris. Cuius sollertia multa; providet enim in futurum, et praeparat aestate quod hieme comedat; in messe tangit; dum pluit ei super frumentum, totum eicit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicti: quia ad nutum matris ab¬
scondunt᷑. Dammula uocata qͦd
de manu fugiat: timidũ animal.
et imbelle. De quo martiał. dente
timetur aꝑ: defendunt cornua
ceruum. Imbelles damme. quid

Expanded text:
dicti, quia ad nutum matris absconduntur. 42. 22. Damula vocata, quod de manu effugiat: timidum animal et imbelle; de quo Martialis: Dente timetur aper, defendunt cornua cervum. Imbelles damae, quid
Abbreviated transcription (Latin):
stultum. Iecur. nomen habet. eo
quod ignis ibi habeat sedem: qͥ
incerebro subuolat. inde ad ocłos.
ceterosꝙ sensus. et membra diffun¬
ditur: & calore suo. ad se suctũ
ex cibo tractum. uertit insan¬
guinem:: quem ad usum pascendi
re autem consistit uoluptas et
concupiscentia iuxta eos qui de
phisicis disputant. Garrula. lo¬
quax. uerbosa. Tapetia dicta. qͦd
pedib pͥmum sternerent᷑. quasi
phitapa. ex utraꝙ parte uillo¬
sa tapeta. Myrra arbor arabie.
altitudinis. quinꝙ cubitorũ:
cant: cuius gutta uiridis. atq:
amara:. unde & nomen accepit
myrra. Gutta eius sponte ma¬
nans. p̃ciosiorẽ: elicita corticis
uulnere. ulior iudicatur. Aloe¬
simi. Deniꝙ lignum ipsius uice
Tymiamatum altarib adolet᷑.
urde nomen &traxisse creditur.
Cinamonũ dictum: quõd cortex
eius in modum canne sit rotun¬
dus et gracilis gignitur in indie
et ethiopie regionib. frutice bre¬
ui: duorũ tantum cubitorum:
colore subnigro.uł cinereo: te¬

Expanded text:
s. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi re autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae que sint. Tapeta dicta, quod pedibus primum sternerentur, quasi phitapa, ex utraque parte villosa tapeta. altitudinis quinque cubitorum, icunt: cuius gutta viridis atque amara; unde et nomen accepit myrra. Gutta eius sponte manans pretiosior est, elicita corticis vulnere vilior iudicatur. Sarummi: denique lignum ipsius vice thymiamatum altaribus adoletur, unde et nomen traxisse Cinnamomum dictum quod cortex eius in modum cannae sit rotundus et gracilis. Gignitur autem in Indiae et Aethiopiae regionibus, frutice brevi, duorum tantum cubitorum, colore subnigro vel cinereo, te
Abbreviated transcription (Latin):
usus ab apolline creditur fuis¬
tio similis fuisse traditur pectori
humano: ut sic̃ uox epectore.
gua. sythara d̾r. paulatim autẽ: plu¬
res eius species extiterunt. Ueteres

Expanded text:
se ab Apolline creditutio similis fuisse traditur pectori humano, quo uti vox a pectore, gua κιθάρα vocari. Paulatim autem plures eius species extiterunt, ut ps
Abbreviated transcription (Latin):
na ẽ. a collo pendens: p̃cinctausꝙ
ad lumbos. Est enim habitus: ꝓpͥe
necessarius ad oꝑis exercitiũ. fiebãt
autẽ pͥus ut quidã estimant. de pel¬
lib melonũ: unde et melotes dicunt᷑.

Expanded text:
caprina a collo pendens praecincta usque ad lumbos: est autem habitus proprie necessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut quidam existimant, de pelliculis melonum; unde et melotes vocatae
Abbreviated transcription (Latin):
nomen .i. p̃ssis narib. Unde et si¬
mias dicimus. quod supressis nari¬
b sint.:⁊ facie foeda. rugis turpiter
follicantib: licet & capellarũ sit
dia et caua tͥstantur: fetus quos
amant. ante se gestant: negledi.
Simia eñi cum cauda.Sphunge
minentib. Dociles. a feritatis obli¬
uione. Rynocephali. & ipsi simi¬
les symiis: s facie ad modũ ca¬
nis: & inde nunccupati. Satyri.
facie ad modum grata: et gesti¬
culatis motib inquieti. Calliatͥ¬
ces: toto pene aspectu a ceteris
distant. Sunt enim facie ꝓduc¬
ius caro tam dura ẽ. ut putredi¬
nem uix sentiat: nec facile coqͣt᷑.
De quo quidam sic ait. Miraris:
quotiens geminantes explicat
alas. Sipotes hunc seuo tradere
Sicomorus. sicut & morus. greca
morus: eo qͦd sit folio similis mo¬
ro. hanc latini celsam uocant ab
altitudine: quia ñ est breuis ut
templa error gentilium constru¬
ebat: unde consulentes demonũ
responsa audirent. Salomonedifi¬

Expanded text:
est, pressis naribus. Unde et simias dicimus, quod suppressis naribus sint, et facie foeda, rugis turpiter follicantibus: licet et capellarum sit dia et cava tristantur. Fetus, quos amant, ante se gestant; neglecti simia enim cum cauda est, quaminentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie ad modum canis; unde et nuncupati. Satyri facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paene aspectu a ceteris distant. Sunt enim in facie producius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo quidam sic aitMart. 13, 70: Miraris, quotiens gemmantes explicat alas, si potes hunc saevo tradere, Sycomorus, sicut et morus, Graeca morus eo quod sint folia ejus similia moro. Hanc Latini celsam appellant ab altitudine, quia non est brevis, ut templa error gentilium constituebat; unde consulentes, demonum responsa audirent. De
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Garophilatiũ: archa dr: ubi
colliguntur intemplo. ea que
ad indigentiã ꝑauꝑũ mitunt
ꝑsarum: thesaurus. filaciongre¬
ce: custodia int̃p̃tatur. Cementa

Expanded text:
 Gazophylacium arca est ubi colliguntur in templo ea que ad indigentiam pauperum persarum thesaurum, philacion grece custodia interpretatur. Arca
Abbreviated transcription (Latin):
dñ: ubi reges quando in sabbo
orationis causa ad templum
ibant. pecuniam ꝓ elemosina
immittebant: et ita musach sab¬
bati. garophilatium regum ẽẽ:
sic̃ corbanan ẽ sacerdotũ. fullones:¬

Expanded text:
Domini, ubi reges quando sabbato orationis causa ad templum ibant, pecuniam pro eleemosyna mittebant. Et ita Musach sabbati, gazophylacium esse regum, sicut Corbanan est sacerdotum. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
a grestis.uehement̃ amara:
que similiter ut cucurbita ꝑ ter¬
ram flagella tendit. Dicta autẽ
coloquintida. qͦd sit fructu rotun
do: & foliis ut cucumeris usua¬

Expanded text:
agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque foliis ut cucumis usua
Abbreviated transcription (Latin):
missa. Norma dicta agreco uo¬
cabulo: extra quã. nichil rectum
fieri potest. componitur autẽ ex
trib regulis: ita ut due sint binoꝵ
situdine politas. extremis cacumi¬
nib sibi iungit. ut scenam trigoni
faciant. id erit norma. reticula. &¬

Expanded text:
. Norma dicta est greco vocabulo, extra quam nihil rectum fieri potest. Componitur autem ex tribus regulis, ita ut due sint binorusitudine politas, extremis cacu minibus sibi iungit, ut schemam trigoni faciant, id erit norma. Regula
Abbreviated transcription (Latin):
lum: dictum a communione
uescendi Unde & cenoburm: con¬
gregatio. Antiqui eñi publite et
in commune uescebañt: nec ullius
conuiuium singulare erat: ne in
occulto diuttie luxuriam gigne¬
rent. Laquearia sunt. que camerã
subtegunt. & ornant: que & lacu¬
naria dñr. Principalĩt autẽ lacꝰ
dr: ut ait lucilius. Resultant. edesq
lacusꝙ. Cuius diminutio. lacunar

Expanded text:
lum dictum a communione vescendi; unde et coenobium congregatio. Antiqui enim publice et in commune vescebant, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto deliciae luxuriam gigneest. Laquearia sunt, quae cameram subtegunt et ornant, quae et lacunaria dicuntur: principaliter autem lacus dicitur, ut Lucilius: resultant aedesque lacusque: cujus diminutio lacunar
Abbreviated transcription (Latin):
scrupulũ dicimus. Sciphus dẽ.¬
auoce nomenaccepit: auis dolosa
et immunda. Nam masculus in
masculum surgit: et obliuiscte
lenta. ut alt̃i diripiens oua fouet
audierint. naturali quodã infta

Expanded text:
scrupulum dicimus: hinc evoce nomen habet, avis dolosa atque immunda. Nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitulenta, ut alterius ova diripiens foveat: enitricis audierint, naturali quodam instin
Abbreviated transcription (Latin):
tum: eo qͦd trudit. & de trudit:
idẽ includit calce uł luto lapides.
Ty rones. dicunt᷑ fortes pueri. qͥ
admilitiam delegantur: atq
armis gerendis habiles ȩxistũt.
hi enĩ ñ ex sola ꝓfessione natiui¬
tatis: s ex aspectu et ualitudine
corꝑis existimant᷑. Unde & tyro

Expanded text:
tum, eo quod trudit et detrudit, id est, includit calce vel luto lapides.Tirones dicuntur fortes pueri, qui ad militiam delegantur atque armis gerendis habiles existunt. Hi enim non ex sola professione nativitatis, sed aspectu et valitudine corporis existimantur.
Abbreviated transcription (Latin):
quod diuersos sonos efficiat.
testudo ẽ. Que cum putrefactaet̃t.
et nerui eius remansissent: exten¬
ti intra corium. ꝑcussa a mercurio
sonitum dedit: ad cuius speciẽ mer¬
curius hram fecit: et oepheo tͣdidit.¬
ħmpanũ. ẽ pellis: uł coriũ. ligno
ex una parte extentum. Est enĩ
pars media symphonia: in simili¬
tudinem cribri. Tmpanũ autẽ
dictum: quod medium ẽ. Unde
& magaritũ medium. tympanũ
dr. & ipsum ut symphonia ad iur¬
gulam ꝑcutitur. symbala. sunt¬
uicem se tangunt: & faciunt so¬
num. Dicta autẽ ꝙymbala: quia
cum ballematia simul ꝑcitiunt᷑.
Symenim greci dicunt cum. bala.
hoc autẽ. cui folles adhibentur:
alio nomine greci appellant.Ut
autẽ organum dicatur: magis

Expanded text:
quod diversos sonos efficiat. testudo est. Quae cum putrefacta esset, et nervi eius remansissent extenti intra corium, percussa a Mercurio sonitum dedit; ad cuius speciem Mercurius lyram fecit et Orpheo tradiditmpanum est pellis vel corium ligno ex una parte extentum. Est enim pars media symphoniae in similitudinem cribri. Tympanum autem dictum quod medium est, unde et margaritum medium tympanum dicitur; et ipsud, ut symphonia, ad virgulam percutitur. Cymbala ussa invicem se tangunt et faciunt sonum: dicta autem cymbala, quia cum ballematia simu percutiuntur, cum enim Graeci dicunt cymbala is, hoc cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis
Abbreviated transcription (Latin):
de plumbo. fistule aquarũ dide.
quod aquas fundant. & emit¬
tant. Nam stola grece: mittere
ẽ. forme earum: ꝓ magnitudi¬
ne aque. et capacitatis mͦ fiunt.

Expanded text:
dent. Fistulae aquarum sunt dictae, quod aquas fundant et emittant. Nam stellein Graece mittere est, formae earum pro magnitudine aquae, et capacitatis modo fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ornamentum capttis mi¬
tronarũ. ex auro & gemimis cn¬
textum: qͦd in se circũactis exte¬
mitatib retro astringit᷑: & exin¬
de dictum grece. qͦd p̃ligetur. som¬
pita sunt: ubi usus ẽ conuentus
fieri rusticorũ. Et dicta compita.

Expanded text:
ornamentum capitis matronarum, ex auro et gemmis contextum: quod in se circumactis extremitatibus retro astringitur; et exinde dictum grece, quod preligetur. pita sunt, ubi usus est conventus fieri rusticorum: et dicta compita,
Abbreviated transcription (Latin):
uices: eo qͦd instar auium. ardua
et excelsa teneant: et insublimi
habitent: ita ut de sublimitate
uix humanis obtutib pateant.¬
hec animalia in petris altissimis
commorantur: & si qͣndo ferarũ.
uł hominũ aduersitatẽ p̃senserĩt.
de altissimis saxorũ cacuminib
se p̃cipitantes. in suis cornib se
illesa suscipiunt. Clamis ẽ. que

Expanded text:
vices, quia ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublimi habitent ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateantimus in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes, in suis cornibus illaesa suscipiunt. Capra carne
Abbreviated transcription (Latin):
Acta. eoqͦd ebulliat in ea aqua ig¬
ne subiecto: ut altius uapor emitta¬
tur. Unde et bulla: que in aqua
tur. hec & ingrecis & in latinis:
communia babent nomina.¬

Expanded text:
d ebulliat in ea aqua, igne subjecto, 503 ut altius vapor emittatur. Unde et bulla dicitur, quae in aqua tur. Haec in Graecis et Latinis communia nomina
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ex aliqua materia composita
forma sedibilis: que nos curua¬
tos molliter adorso suscipit: suoq
gremio demisso. uelut habilis the¬
ca complectitur. .ii.¬

Expanded text:
est enim ex aliqua materia composita forma sedibilis, quae nos curvatos molliter a dorso suscipit, suoque gremio demissos velut habilis theca complectitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Et suꝑ leones ce boues: quasi
lora ex ere dependentia. Suꝑ leo¬
nes quippe et boues lora depen¬
dent: qͣndo scĩ doctores. & in seue¬
ritate districtionis qua peccan¬
tes iudicant. & in mansuetudi¬
ne lenitatis qua penitentib re¬
mutunt. iudicium sui timent
auctoris: ne forte iniuste ligan¬
do aut soluendo quẽpiam: iam
iuste ligari ipsi ab eo cuius iudi¬
cium errare nequit mereantur.
t quatuor rote ꝑbases singu

Expanded text:
Et super leones et boves, quasi lora ex acre dependentia. Super leones quippe et bodent, quando sancti doctores et in severitate districtionis, qua peccantes judicant, et in mansuetudine lenitatis, qua poenitentibus remittunt, judicium sui timent auctoris, ne forte injuste ligando aut solvendo quempiam, jam juste ligari ipsi ab eo cujus judicium errare nequit mereantur. Et quatuor rotae per bases singu
Abbreviated transcription (Latin):
sopus herba. purgandis pulmo¬
nib apta. Unde & inueteritesta¬
mento ꝑysopi fascicłos asꝑgebat
sanguine: qui mundari solebat.
Nascitur inpetris. radicib saxo
herens. Coriandrũ. ex greco nõie
sumptũ: qͦd illicorion uocant.
qua signum datur in hoste: dicta
a uoce. quasi uocina. Nam paga¬
ni agrestesꝙ adomnẽ usum. buci

Expanded text:
sopus herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebatur agni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxori. Coriandrum ex Graeco nomine sumptum, quod illi corion vocant, qua signum datur in hostem, dicta a voce, quasi vocina. Nam pagani agrestesque ad omnem usum bucin
Abbreviated transcription (Latin):
Crisolitus auro similis ẽ: cũ mari¬
ni coloris similitudine. hunc ethi¬
mus ingene s ẜerillus in india
gignitur: gentissue lingua nom̃
habens: utr iditate similis smarag¬
dor s cum pallorẽ. ꝑolitur autẽ
ab indis: in sexangulas formas.¬

Expanded text:
rysolithus auro similis est cum marini coloris similitudine. Hunc et Aethi 5. Berillus in India gignitur, gentis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipatum tenet. Cui ueteres terciã
post margaritas et uniones tͥbu¬
unt dignitatẽ: & uocatur a nunia
uiriditate. Omne enim satisuiride.
amarũ dr. Sculpentib quoꝙ gem¬
mas: nulla gratior ocłorum refecti
oẽ C arbunculus dictus: q̃d sit
ignitus ut carbo. Ciius fulgor:
na nocte iuncitur. Lucet enimin
melos. Iaspis: de greco in latinum.
uindis gemina int̾p̃tatur. Ias qͥ ppe.
autẽ smaragdo subsimilis. s crassi
uocatus. qͦd fiat exurine lincis bestie
tepore indurata. Est autẽ sic̃ & suc¬
cinum fulua: trahens folia appro¬
nominis: postea in multis terris.
Ost autẽ nigra: habens in mediocir¬
culos nigros. & albos. uinctos. & ua¬
riatos: similis a mechisti. Amethistꝰ¬

Expanded text:
ncipatum habet, cui veteres tertiam post margaritas et uniones tribuunt dignitatem. Smaragdus a nimia viridate vocatur. Omne enim satis viride amarum dmas nulla gratior oculorum refecti Carbunculus dictus, quod sit ignitus, ut carbo, cujus fulgor nec nocte vincitur: lucet enim in . Iaspis de Graeco in Latinum viridis gemma interpretatur. Ias quippe autem smaragdo subsimilis, sed crassi vocatus, quod fiat ex urina lyncis bestiae tempore indurata. Est autem, sicut et succinum, fulva, attrahens spiritu folia pronominis, postea plurimis in terris. Est autem nigra, habens in medio circulos nigros, et albos junctos, et variatos, similis haematiti. Magi
Abbreviated transcription (Latin):
Admirre resinã. eẽ aptaminter
sit rotundus. & gracilis. Signit᷑
inindia & et frutice breui.
duorũ tant
Cum frangit᷑. iuisibile piramentũ
litua calami usu̾alis fiocatiu.
nicnt intdlia. muttis nodisgẽ¬
niculatus: fuluos. fraglans sita¬
uitate sp̃c. Cum frangitur. inma¬
tassit partes scissilis: similans au

Expanded text:
e resinam et aptam inter sit rotundus et gracilis. Signitur in India et Ethiopia frutice brevi, duorum tamencum frangitur, visibile vero spiramentum litudine calami usualis vocatur. Gignitur in India, multis modis geniculatus, fulvus, flagrans suavitate spiritus cum frangitur, in multas partes fit scissilis; similans gu
Abbreviated transcription (Latin):
uua p̃mitur. facies dicta ab ef¬
figie. ibi ẽ enim tota figura ho¬
minis: & uniusciuꝰq ꝑsone cog¬
nitio. Cor. agreca appellatiõe
diriuatum: quod illi cardi¬
andñt: siue acura. In eo eñi:
omnis sollicitudo & scientiȩ
cura manet.

Expanded text:
utantur. Facies dicta ab effigie. Ibi est enim tota figura hominis et uniuscuiusque personae cogti. Cor a Graeca appellatione derivatur, quod illi cardian dicunt: sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet.
Abbreviated transcription (Latin):
magna edes: siue amplior. et
spatiosa domus: dictum a¬
trib: quod addantur ei tres
porticus extͥnsecus. Alii: ał¬
um. quasi abigne & ligno a¬
trum dixerunt. atrum enĩ.
Lat᷑ in nare cornu: id ẽ & mo¬
noceros. idẽ unicornis: eoqͦd
in media fronte habeat: ita ualidu.

Expanded text:
magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus; et dictum atrium eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne et lychno atrum dixerunt; atrum enim atur in nare cornu. Idem et monoceros, id est, unicornis, eo quod in med
Abbreviated transcription (Latin):
uim inse multam habeat:uł
a uiriditate: quia pacis indi¬
cium est. B aculus. abacho re
ꝑtore uitis fertur inuentus:¬
in quo homines moti a uino
inniterentur.Mense.amen¬
se dicte sunt: quia eodẽ die
conuiuia ritu gentilium exer¬

Expanded text:
vim in se multam habeat, vel a viriditate, vel quia pacis indicium est, pertore vitis fertur inventus, quo homines moti vino inniterentur. Sse dicta est, quia eodem die convivia ritu gentium exer
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotes: quorũ uices scd̾m mi¬
nisteria sua ut ingredentur
domum dñi uiginti quatuor
sortib distinxit: inquib abia
familie de qua zacharias ortus
ẽ.sors contigit octaua. Elisa¬

Expanded text:
mar. Quorum vices secundum ministeria sua, ut ingrederentur domum Dei, viginti quatuor sortibus distinxit, in quibus Abia familiam, de qua Zacharias ortus est, sors contigit octava. Di
Abbreviated transcription (Latin):
iude quominꝰualidum fieret:
dere curauit.herodes.philippꝰ.
et lisanias.qui cum pilatop̃si¬
de romano uideam regebant.
filii sunt herodis. illius. sub qͦ
dñs natus ẽ: inter quos & ipsũ
herodẽ archelaus frat̃ eorũ decẽ
annis regnauit:qui a iudeis
ob intolerabilẽ animi ferocita¬
tem. apud augustum crimina¬
tus: ẽt̃no apud uiennã disꝑiit

Expanded text:
 quo minus validum fieret, dere curavit.et Lysanias, qui cum Pilato praeside Romano Judaeam regebant, filii sunt Herodis illius sub quo Dominus natus est, inter quos et ipsum Herodem Archelaus frater eorum decem annis regnavit, qui a Judaeis, ob intolerabilem animi ferocitatem apud Augustum criminatus, aeterno apud Viennam disperiit
Abbreviated transcription (Latin):
tium. tunc om̃is isrł saluus fiet.
Quicũq autẽ ex his saluandus ẽ.
is ecenim ẽ qui remansurus eẽ dr
in domo. ꝑ eunte sacerdotio heli:
necesse ẽ ut ueniens ad eccł̃iam of¬
ferat pro se sacerdoti xp̃ianonũ¬
mum confessionis deo deuote. qͤ
in simbolo continetur: breuẽ qdẽ
uerbo. s iurtute p̃cipuam. sonsa¬
nãꝙ argento. daritatem uerbicli¬
stis: sicut fulgorem sapientie spũa¬
lis auro sepe designari. Offerat et
panem sacrificii salittaris. abutͥs
carnib legalium uictimarũ dia
dimitte me obsecro ad unam patã
sacerdotalem. id est ad ipsam ple¬
bem xp̃o sacerdote p̃daram. cilipe¬
trus ait. Uos autẽ genus electum.
regale sacerdotium. Quõd autem
addit. ut comelam bucellam pa¬
nis: etiam ipsum sacrificii genus
eleganter expressit. de quo dicit
sacerdos ipse. Panis quẽ ego dabo
caro mea ẽ. pro mundi uita. Qua
enim dixerat suꝑius. dedisse se c¬
bos domui aaron de uictimis

Expanded text:
tium, tunc omnis Israel salvus fiet . tium, tunc omnis Israel salvus fiet . Quicunque autem ex his salvandus est, is etenim est qui remansurus esse dicitur in domo. Pereunte sacerdotio Heli, necesse est ad ecclesiam offerat pro se sacerdoti Christiano nummum confessionis Deo devotae, quae in symbolo continetur; brevem quidem verbo, sed virtute praecipuam. Constat argento claritatem verbi coelestis, sicut fulgorem sapientiae spiritualis auro saepe designari. Offerat et panem sacrificii salutaris, abjectis carnibus legalium victimarum, dicatque: Dimitte me, obsecro, ad unam partem sacerdotalem , id est, ad ipsam plebem Christo sacerdote praeclaram, cui Petrus ait: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Quod autem addit: Ut comedam buccellam panis , etiam ipsum sacrificii genus eleganter expressit, de quo dixit sacerdos ipse: Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita . Quod enim dixerat superius, dedisse se cibos domui Aaron, de victimis
Abbreviated transcription (Latin):
quin quomͦ de samubele potest
accipi. quõd edificata sit ei domꝰ
fidelis. que coram xp̃o dñi id est
ipso samuhele cunctis dieb incedet:
cum legamus in sequentib. quod
filii illius auersi de uiis eius. post
auaritiam declinauerint. & puer¬
uerterint indicium: nisi forte do¬
mum eius hoc loco plebem isrłiti¬
cam intelligamus. que cunctis di¬
ebus saceidotii eius dño seruierit:
de qua scͥptum est. Et requieuit
omnis domus isrł post dñm. Et
paulo post. Abstulerunt ergo filii
isił baalim et astaroht: & seruiert̃
dño soli. Quõduͦ subdidit. futurũ
ẽ autẽ ut quicũꝙ remanserit in
domo tua. ueniat ut oretur ꝓ eo
& offerat numinum argenteũ
& tortam panis: &e in p̃senti tẽ¬
pore aliquantulum solet im¬
pleri: & in fine mundi ꝑfecte
complebitur.Nam & si pauci. ta¬
men aliqui cotidie ex iudeorum.
ñ tantũ plebeia s &e sacerdotali
ftyrpe ad eccł̃iam confugiunt:
&̃ cum intrauerit plenitudo gen¬

Expanded text:
quin quo modo de Samuele potest quin quo modo de Samuele potest accipi, quod aedificata sit ei domus fidelis, quae coram Christo Domini, id est, ipso Samuele cunctis diebus incederet; cum legamus in sequentibus, quod filii illius aversi de viis ejus post avaritiam declinaverint, et perverterint judicium? Nisi forte domum ejus hoc loco plebem Israeliticam intelligamus, quae cunctis diebus sacerdotii ejus Domino servierit. De qua scriptum est: Et requievit omnis domus Israel post Dominum. Et paulo post: Abstulerunt ergo filii Israel Baalim et Astaroth, et servierunt Domino soli . Quod vero subditur: Futurum est autem, ut quicunque remanserit in domo tua, veniat ut oret pro eo, et offerat nummum argenteum, et tortam panis ; et in praesenti tempore aliquantulum solet impleri, et in fine mundi perfecte complebitur. Nam etsi pauci, tamen aliqui quotidie ex Judaeorum, non tantum plebeia, sed et sacerdotali stirpe ad Ecclesiam confugiunt; et cum intraverit plenitudo gen
Abbreviated transcription (Latin):
filios uidelicet gratie noui testamen¬
ti. de uniuersa gentium natione
collectos. Quõd uero quasi humano
more loquens ds dicit. qui iuxta
cor meum et anumam meam fa¬
ciat. de samuhele quidem recte po¬
test accipi. quod in omnib eius
uoluntati. sicut homo deo paru¬
erit: de dño autẽ saluatore qͦd
sicut filius unigenitus pat̾norũ
sit in omnib concius archanoꝵ.
iuxta quod de se ipse manifeste
testatur dicens. Et a me ipso facio
nichil: s sicut docuit me pater
hec loquor. Et qui me misit
mecum est. & ñ reliquit me solũ:
quia ego que placita sunt ei facio
semꝑ. sui domum fidelem edifi¬
cat pater. Que domus sumusnos:
si fidutiam et głam speiusꝙ in fi¬
nem firmam retineamus. Et hec
domus ambulabit coram xp̃o
eius. ipso iudelicet summo pon¬
tifice cunctis diebus: quia nimi¬
rum usq ad finem scł̃i. suorũ aug¬
mentatione membrorũ ecclesia
scã proficere nunqͣm cessabit. alio¬

Expanded text:
filios videlicet gratiae novi testamenfilios videlicet gratiae novi testamenti, de universa gentium natione collectos. Quod vero quasi humano more eloquens Deus dicit: Qui juxta cor meum et animam meam faciat, de Samuele quidem recte potest intelligi, quod in omnibus ejus voluntati, sicut homo Deo paruerit; de Domino ac Salvatore, quod sicut Filius unigenitus paternorum sit in omnibus conscius arcanorum, juxta quod de se ipse manifeste testatunihil, sed sicut docuit me Pater, haec loquor, et qui me misit mecum est, non reliquit me solum, quia ego quae placita sunt ei facio semper . » Cui domum fidelem cat Pater, quae domus sumus nos, si fiduciam et gloriam spei usque in finem firmam retineamus. Et haec domus ambulabit coram Christo ejus, ipso videlicet summo pontifice, cunctis diebus; quod nimirum usque ad finem saeculi suorum augmentatione membrorum Ecclesia sancta proficere nunquam cessabit. Alio
Abbreviated transcription (Latin):
uod ait ꝓpheta
ad heli loquens
ex ꝑsona dei. et
suscitabo michi
sacerdotem fide¬
lem. qui iuxta cor meum & animã
meam faciat. et edificabo ei domũ
fidelem. et ambulabit corã xp̃o
meo cunctis dieb: sub figura sa¬
muhelis de dño saluatore. sum¬
mo uidelicet acuero pontifice de¬
bet intelligi: quia nimirum sic̃
samuhel defuncto heli successit
in sacerdotium. ñ de stirpe aã¬
ron s de alia leui familia electꝰ:
fuit enim filius helchana filii hie
roam. filii heliel. filii thau. suph.
filii. filii helchana. filii iohel. filii
ararie. filii sophonie. filii thaath.
filii asir. filii abia saph. filii chore. fi¬
lii isaar. filii chaach. filii leui. filii
isrł. ut uerba dierum narrant:
ita mediator di et hominumut
tẽt nobis pontifex. ñ de leui s de
alia utiꝙ tribu id est iuda carnis
originem sumpsit: aliãq quam
legalem hostiam. id est ipsam su¬
am carnem optulit patri ꝓ no¬
bis. alios quam de genere aairon
pontificatus sui reliquit heredes:

Expanded text:
uod ait propheta, ad Heli loquens ex persona Dei: Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem, qui juxta cor meum et animam meam faciat: et aedificabo ei domum fidelem, et ambulabit coram Christo meo cunctis diebus, sub figura Samuelis de Domino Salvatore, summo videlicet ac vero pontifice, debet intelligi, quod nimirum sicut Samuel defuncto Heli successit in sacerdotium, non de stirpe Aaron, sed de alia Levi familia electus: Fuit enim firoboam, filii Helihel, filii Thau, filii Sut, filii Helchana, filii Johel, filii Azariae, filii Sophoniae, filii Thaat, filii Asir, filii Abiasaph, filii Core, filii Isaar, filii Caath, filii Levi, filii Israel , ut verba Dierum narrant: ita Mediator Dei et hominum, ut esset nobis pontifex, non de Levi, sed de alia utique tribu, id est, Juda, carnis originem sumpsit; aliam quam legalem hostiam, id est, ipsam suam carnem obtulit Patri pro nobis; alios quam de genere Aaron pontificatus sui reliquit haeredes,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quia  doctorib exposite ñ sunt s
quia ip̃e earum expositiones q̃sti
onum uel ñ habeantur. uł habite
non intelligantur a querentib.
sicut inplurimis eorũ quorũ a me
responsa &e petisti &e accepisticon¬
stat ẽẽ factitatum. In quib uideli¬
cet responsis. quia tuis petitionib
uestigia patrum sequens satisface¬
re studui: precorut uicem debitã
nr̃e deuotioni reddens. pro sospi¬
tate nr̃i cordis et corporis. una cũ
frĩbus qui illis in locis uobiscũ
dño deseruiunt. intercedere me¬
mineris: s&e siquid dehis que
scͥpsi aptius forte alicubi quõd
facillime contingere potuit. ex¬
positum inueneris. nob quoꝙ
otius hoc destinare ñ graueris.
Bene uale semꝑ dilectissime fra¬
Et suscitabo isacerdotẽ fidelẽ qͥ uixta¬

Expanded text:
non quia a doctoribus expositae non sint, sed non quia a doctoribus expositae non sint, sed quia ipsae earum quaestiones vel non habeantur, vel habitae non intelligantur a quaerentibus; sicut in plurimis eorum, quorum a me responsa et petisti et accepisti, constat esse factitatum. In quibus videlicet responsis, quia tuis petitionibus vestigia patrum sequens, satisfacere studui, precor ut vicem debitam nostrae devotioni reddens, pro sospitate nostri et cordis et corporis, una cum fratribus qui illis in locis vobiscum Domino deserviunt, intercedere memineris. Sed et si quid de his quae scripsi aptius forte alicubi, quod facillime contingere poterit, expositum inveneris, nobis quoque ocius hoc destinare non graveris. Bene vale, semper dilectissime Et suscitabo
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Que de libro re¬
gum dilucidanda
ut triginta ex his ꝓpositiones que
grauiores forte uidebantur breuib
distinctas capitulis. quo facilius
possent inueniri.hoc uolumine
comphenderem: cetera uͦ que com¬
mixtim annotasti nomina uł uer¬
ba. quia faciluis ac breuius solui
poterant. in aliis scedulis seorsũ
cqͥlecta. simul tue frat̃nitati trans¬
muterem: quãius ipse nouerã
plurima ĩ eodem libro multo ob¬
scuriora. quam ea ẽẽ que ame que¬
renda iudicasti. S & hoc ñ igno¬
rabam sepius fieri solere. ut is qui
obscuriora forte ñnulla iam be¬
ne intellexerat. quia uidelicet
hec intractatib magnorũ aucdoꝵ
sufficienter explanata reppererat:
ipse adhuc in quibdam faciliorib
sensu incertus ꝑseueret ac dubiꝰ.
que illi. fortasse qui ꝓfundiora
tracdabant. quesitu digna ñ du¬
cebant. fit etiam ut ñ omniaque
a patrib scͥpta sunt. ab omnib
possint haberi: et ignorentur que¬
stiones scͥpturarum a legentib.

Expanded text:
tem! Quae de libro Regum dilucidanda, ut XXX ex his propositiones, quae graviores forte videbantur, brevibus distinctas capitulis, quo facilius possent inveniri, hoc volumine comprehenderem. Caetera vero quae commixtim annotasti nomina vel verba, quae facilius ac brevius solvi poterant, in aliis schedulis seorsum collecta, simul tuae fraternitati transmiseram. Quamvis ipse noveram, plurima in eodem libro multo obscuriora, quam ea esse quae a me quaerenda judicasti. Sed et hoc non ignorabam, saepius fieri solere, ut is qui obscuriora forte nonnulla jam bene intellexerat, quia videlicet haec in tractatibus magnorum auctorum sufficienter explanata repererat, ipse adhuc in quibusdam facilioribus sensu incertus perseveret, ac dubius; quae illi fortasse qui profundiora tractabant, quaesitu digna non ducebant. Fit etiam, ut non omnia quae a patribus scripta sunt, ab omnibus possint haberi, et ignorentur quaestiones Scripturarum a legentibus;
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes inquit regi sunt profeati
in tab̾nacula sua: letantes & alasͥ
corde. suꝑ omnib bonis que fe¬
cerat dñs dauid seruo suo. x isił
ppło suo. Letantes quippe iusti
suꝑ bonis que a dño accipiunt.
labores. breue nuirum uidetur
et leue totum. quicqͥd eterna fi¬
carissimi. ut in edificatione do¬
mus di unusquisq nr̃m exha¬
tando. obsecrando. increpandi
ipse piis actionib desudando.
quantũ ualet insistat: ne si quẽ¬
piam rex celestis nunc desidem
in oꝑe sui templi conspexerit.¬
hunc in tempore future dedi¬
cationis. magne sue sollempil¬
tatis reddat exortem. Diligamus
quam ex deo habemus in celis:
et de loco tab̾naculi głe eius sedu¬
lo cogitare. ac nos alteruirum cu¬
omnia petamus ab eo. & hoc in¬
fatigabili intentione queramus.
ut inhabitare mereamur in do¬
mo eius omnib dieb uite nr̃e.
boc ẽ ꝑhenni uita ac luce filices.
Non autẽ spernit. neꝙ despicit
precem pauꝑum.quando hoc qͣd

Expanded text:
dicentes, inquit, regi profecti dicentes, inquit, regi profecti sunt in tabernacula sua laetantes et alacri corde, super omnibus bonis quae fecerat Dominus David servo suo et Israel populo suo. Laetantes quippe 100 justi super bonis quae a Domino accipiunt, labores, breve nimirum videtur et leve totum quidquid aeterna becarissimi, ut in aedificatione domus Dei unusquisque nostrum exhortando, obsecrando, increpando, ipse piis actibus insudando, quantum valet insistat, ne si quempiam rex coelestis nunc desidem in ohunc in tempore futurae dedicationis, magnae suae solemnitatis reddat exortem. Satagamus quam ex Deo habemus in coelis, et de loco tabernaculi gloriae ejus sedulo cogitare, ac nos alterutrum aomnia petamus ab eo, et hoc infatigabili intentione quaeramus, ut inhabitare mereamur in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae, hoc est, perenni vita ac luce felices. Non autem spernit neque despicit preces pauperum, quando hoc quod