comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nobis sufficere ut fr̾es diligamus:
s debere nos extend̾e ip̃am dilect̾o¬
nem. ut ꝑueniamus ad inimicos
Q usq ad inimicos ꝑuenit. ñ tͣnssi¬
lit fr̾es. Necesse est sic̃ ignis pͥus
occupet ꝑxima. ⁊ sic se in lougi¬
qͥora distendat. p̾ropinqͥor est tͥ
frat᷑. qͣm nescio quis homo Rursꝰ
tibi magis adheret ille qũe nõ no¬
uer .s. qui tͥ tñ non adu̾sat᷑ qͣm ini¬
mnicus qui eciam adu̾sat᷑. Eetende
dilect̾onem in ꝓximos nͨ uoces
illam extensionem. Prope eñĩ te
diligis. qui eos diligis qui tͥ adhe¬
rent. Extende ad ignotos qui tibi
nichil mali fecerunt. Transscende
et ip̃os. ꝑueni ut diligas inimicos:
hoc certe dñs iubet. Qͣre iste tacu¬
it de dilectone inimici. Om̃is di¬
lect̾o. siue que carnalis est d̾r. q̃
nõ dilect̾o. s magis amor dici solet.
dilect̾onis eñi nomen magis solet
in melioribus rebus dici. ĩ meliori¬
bus rebus accipi. tn om̃is dilecto¬
fr̃es km̃i. utiq beniuolenciam qͣdã

Expanded text:
fficere ut fratres diligamus, sed debere nos extendere ipsam dilectionem, ut perveniamus ad inimicos? Qui usque ad inimicos pervenit, non transilit fratres. Necesse est sicut ignis, prius occupet proxima, et sic se in longinquiora distendat. Propinquior est tibi frater quam nescio quis homo. Rursus tibi magis adhaeret ille quem non noveras, qui tibi tamen non adversatur, quam inimicus qui etiam adversatur. Extende dilectionem in proximos, nec voces illam extensionem. Prope enim te diligis, qui eos diligis qui tibi adhaerent. Extende ad ignotos, qui tibi nihil mali fecerunt. Transcende et ipsos; perveni, ut diligas inimicos. Hoc certe Dominus jubet. Quare iste tacuit de dilectione inimici? 5. Omnis dilectio, sive quae carnalis dicitur, quae non dilectio, sed magis amor dici solet dilectionis enim nomen magis solet in melioribus rebus dici, in melioribus accipi: tamen omnis dilectrissimi, utique benevolentiam quamdam
Abbreviated transcription (Latin):
dau̾it maxime. nͥ fraternam
caritatem. Qͥ diligit frẽm dicit. ⁊
p̾ceptum uobis datum est ut di¬
ligamus inuicem. Assidue nob̾¬
nõiauit caritatem fratͥnam.
Dei aũt caritatẽ id est qua debe¬
mus diligere dm̃. ñ tam assidue
De inimici uͦ dilectione prosusta¬
cuit. prope pertotam ip̃am epłam
cum uehement̾ nobis p̾dicaret. et
cõmendaret caritatem. ñ nobis dic̃
ut diligamus inimicos. s dic̃ nobiᷤᷤ

Expanded text:
maxime nisi fraternam charitatem. Qui diligit fratrem , dicit; et, Praeceptum nobis est datum, ut diligamus invicem . Assidue nominavit charitatem fraternam: Dei autem charitatem, id est qua debemus diligere Deum, non tam assidue De inimici vero dilectione prorsus tacuit prope per totam ipsam Epistolam. Cum vehementer nobis praedicet, commendetque charitatem, non nobis dicit ut diligamus inimi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ te od̾at/ iam duos plango. si ⁊ tu odisti.
S perseqͥtur rem tuam. Tollit tibit
nescio q̃. que habes in t̾ra. Ideo illũ
odisti. quia angustias tͥ facit ĩ t̾ra.
Noli patiangustias. migra in celum
sursum. Cor ibi habebis ubi latitudo
est. ut nlłas angustias paciaris ĩ spe
uite et̾ne. Attende que tͥ tollit. nͨ ip̃a
tͥ tolleret. uisi ille ꝑmiteret qͥ flagel

Expanded text:
qui te oderat; jam duos plango, si et tu odisti. qui te oderat; jam duos plango, si et tu odisti. ed persequitur rem tuam; tollit tibi nescio quae, quae habes in terra: ideo illum odisti, quia angustias tibi facit in terra. Noli pati angustias, migra in coelum sursum: cor ibi habebis ubi latitudo est, ut nullas angustias patiaris in spe vitae aeternae. Attende quae tibi tollit: nec ipsa tibi tolleret, nisi ille
Abbreviated transcription (Latin):
alio creuit qd̾ erat. in alio cepit ẽe qd̾
ñ erat. ad hoc gͦ istadiximꝰ. ue pigri
sitis diligere inimicos. Seuit inte hõ. Ille
seuit. tu p̾dica. Ile odit. tu miserere. fe¬
bris anime ip̃iꝰ te odit sanus erit ⁊ gr̃as
tͥ aget. Qͦmͦ medici diligunt egͤtos:
Nũ qͥd egrotos diligũt : si egͦtos diligũt
uolũt ut semꝑ egrotent. Ad hoc diligũt
ni fiant. Et qͥanta plerũꝙ paciunt᷑
a freneticis. qͣles cõtumelias u̾borũ
ignoscit homini: ⁊ qͥd dicã fr̃es: flmat
ꝑcutit᷑ Odit febrem. Aqͦ eni ꝑcutit᷑:
A morbo. ab egͦtacione. a febre. Ilud
tollit qd̾ illi adu̾sat᷑ ut remaneat illud
unde gͣtulet᷑. Sic ⁊ tu. Si odit te inimic
tiuis. ⁊ inuiste te odit. nou̾is qͥa cupi¬
ditas secł̃i in illo reguat. ꝓpt̾ea te odit.
Si odisti illum: ⁊ tu ꝯtͣ reddis malũ ꝓ
malo. Qͥd facis uł affectas. reddere
malum ꝓ malo: Unũ egͦtum flebam

Expanded text:
alio crevit quod erat; in alio coepit esse quod alio crevit quod erat; in alio coepit esse quod non erat. Ad hoc ergo ista diximus, ne pigri sitis diligere inimicos. Saevit in te homo? ille saevit, tu precare; ille odit, tu miserere. Febris animae ipsius te odit: sanus erit, et gratias tibi aget. Quomodo medici diligunt aegrotos? Numquid aegrotos diligunt? Si aegrotos diligunt, volunt ut semper aegrotent. Ad hoc diligunt ni fiant. Et quanta plerumque patiuntur a phreneticis? quales contumelias verborum? ignoscit homini: et quid dicam, fratres? amat percutitur: odit febrem. A quo enim percutitur? A morbo, ab aegrotatione, a febre. Illud tollit quod illi adversatur, ut remaneat illud unde gratuletur. Sic et tu: si odit te inimicus tuus, et injuste te odit; noveris quia cupiditas saeculi in illo regnat, propterea te odit. Si odisti illum et tu, contra reddis malum pro malo. Quid facit reddere malum pro malo? Unum aegrotum flebam,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̾e fecit Et qd̾ dicis in aĩo tuo. dñe ꝓpi¬
cus illi esto. dimitte illi peccata. in¬
cute illi t̾rorem. muta illũ: ñ amas
diligamus xp̃c nos monuit ut ii
micos diligamꝰ. Actende qͣre te mo¬
nuit xp̃c ut diligas inimieos: nũqͥd
ut semꝑ remaneant inimici: Si ad
hoc te monuit ut inimici remaneãt.
odisti. ñ diligi. Attende qͦmͦ ip̃e dile¬
xit. id est qi nolebat ut sic remanerẽt
ꝑsecutores: Ait eñi p̃r ignosce illis.
quia nesciũt qͥd facuint: Qͥb uoluit
ignosci mutari illos uoluit. Esuoluit
mutari. ex inimicis fr̾es facere dig¬
natꝰ est. ⁊ uere sic fecit. Occisus est.
in fiducia p̾dicari nomen ip̃uis: Mi¬
racła faciebant in noĩe crucifixi. ⁊
occisi. uiderunt illi int̾fectores dñi.
⁊ qͥ sanguinẽ eiꝰ seiuendo fuderunt
credendo biberunt. hec dixi fr̾es ⁊
uobis tanqͣm oleum in flãma adiecimꝰ
Et in qͦ ñ erat. forte u̾bis accensa est In

Expanded text:
ipse fecit. Et quid dicis in animo tuo? Domine, propiipse fecit. Et quid dicis in animo tuo? Domine, propitius illi esto, dimitte illi peccata; incute illi terrorem, muta illum. Non amas diligamus; Christus nos admonuit ut etiam inimicos diligamus . Attende quare te monuit Christus ut diligas inimicos. Numquid ut semper remaneant inimici? Si ad hoc te monuit ut inimici remaneant, odis, non diligis. Attende quomodo ipse dilexit, id est, quia nolebat ut sic remanerent persecutores; ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quibus voluit ignosci, mutari illos voluit: quos voluit mutari, ex inimicis fratres facere dignatus est, et vere sic fecit. Occisus est, cum fiducia praedicare nomen ipsius, miracula faciebant in nomine crucifixi et occisi: viderunt illi interfectores Domini; et qui sanguinem ejus saeviendo fuderunt, credendo biberunt. 11. Haec dixi, frvobis, tanquam oleum in flammas adjecimus; et in quo non erat, forte verbis accensa est. In
Abbreviated transcription (Latin):
Dixerã aliqñ caritati ur̃e nͥ fallor
Robur ligni positum añ ocłos.
faber optimus uidet lignũ nͥ dola¬
tum. de silua p̾risum. ad amauit.
nescio qͥd inde uult fac̾e Nõ enim
ad hoc amauit. ut semꝑ fic maneat.
in arte uidit qd̾ fut᷑m est. ñ in amore
qd̾ est. Et amauit qd̾ inde facturꝰ
est: ñ illud qd̾ est. Sic uos ⁊ d̾s amauit
peccatores. Dicimꝰ qͥa d̾s amauit pͤ¬
catores: ait enĩ. Nõ oͣpꝰ sanis medicꝰ.
s male habentibꝰ. Nũqͥd ad hoc ama¬
uit pec̃cores. ut peccatores remanere¬
mus. Qsi lignũ de silua uidit noᷤ faber.
⁊ cogitauit edificiũ qd̾ inde fact᷑us
est. ñ siluam qd̾ erat. Sic ⁊ tu respi¬
cis mnimicũ tuũ adu̾santẽ. seiuẽtem.
mordentẽ u̾bisi exasperãtem cõtume¬
liis. insectantẽ odus: aitendis ibi qr
mine fc̃a. ⁊ uides in illo qd̾ a dõ factꝰ
est. Qd̃ aũ hõ factꝰ est: ad̾o factus est.
Qd̾ aũ te odit: ip̃e fecit. Qd̃ inuidet:

Expanded text:
Dixeram aliquando Charitati vestrae, nisi fallor: Dixeram aliquando Charitati vestrae, nisi fallor: Robur est ligni positum ante oculos; faber optimus vidit lignum non dolatum, de silva praecisum, adamavit: nescio quid inde vult facere. Non enim ad hoc amavit, ut semper sic maneat. In arte vidit quod futurum est, non in amore quod est; et amavit quod inde facturus est, non illud quod est. Sic et nos Deus amavit peccatores. Dicimus quia Deus amavit peccatores: ait enim, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Numquid ad hoc amavit peccatores, ut peccatores remaneremus? Quasi lignum de silva vidit nos faber, et cogitavit aedificium quod inde facturus est, non silvam quod erat. Sic et tu respicis inimicum tuum adversantem, saevientem, mordentem verbis, exasperantem contumeliis, insectantem odiis; attendis ibi quimine facta; et vides in illo quod a Deo factus est. Quod autem homo factus est, a Deo factus est. Quod autem te odit, ipse fecit; quod invidet,
Abbreviated transcription (Latin):
nã. Illũ fecisti gͣtulatorẽ de fame
int̾fecta: hũc fecisti imitatorẽ de exẽ¬
plo ꝓposito. Miseremini gͦ t̃a quã
misericordesi qͥa in eo etĩa qd̾ diligi¬
tis inimicos. fr̾es diligitis sle putetis
ioh̃em nichil dedilect̾one inimici
p̾cepisse. Qͥa de frat̾na caritate nͥ ta¬
cuit: fr̾es diligitis. Qͦmͦ inqͥs fr̾es dili¬
mus: Qͥ̾ro qͣre diligas ininucũ. Qͣre
illum diligis: Ut sanꝰ sit in hacuita:
Qͥd sin̾ illi expedit: ut diues sit: Qͥd si
ip̃is diuiciis excecabit᷑: ut uxorem
ducat: Qͥd si amarã uitam inde paci¬
at᷑: ut filios habeat: Qd si mali er̃t̃:
Incerta sũt gͦ ista qͥ uid̾is optare ini¬
mico tuo. qͥa diligis eum. Inc̾ta sũt.
opta illi ut habeat uitã et̾ͥnã tecũ
opta illi ut sit fratͥ tuus. Si gͦ hoc
optas diligendo inimicũ. ut sit fr̾
tuus. ⁊ cũ diligis fr̃em diligis Non
enĩ amas in ilło qd̾ est. s uis ut sit:

Expanded text:
nam: illum fecisti gratulatorem de fame nam: illum fecisti gratulatorem de fame interfecta; hunc fecisti imitatorem de exemplo proposito. 10. Miseremini ergo tanquam misericordes; quia in eo etiam quod diligitis inimicos, fratres diligitis. Ne putetis Joannem nihil de dilectione inimici praecepisse; quia de fraterna charitate non tacuit: fratres diligitis. Quomodo, inquis, fratres diligimus? Quaero quare diligas inimicum: quare illum diligis? Ut sanus sit in hac vita? quid, si non illi expedit? Ut dives sit? quid, si ipsis divitiis excaecabitur? Ut uxorem ducat? quid, si amaram vitam inde patietur? Ut filios habeat? quid, si mali erunt? Incerta sunt ergo ista quae videris optare inimico tuo, quia diligis eum; incerta sunt. Opta illi ut habeat tecum vitam aeternam; opta illi ut sit frater tuus. Si ergo hoc optas, diligendo inimicum, ut sit frater tuus; cum eum diligis, fratrem diligis. Non enim amas in illo quod est; sed quod vis ut sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ced̾e potest. Blandit᷑ suꝑbus. seuit
amator. Ille uestit. ille fedit. Ille ues¬
tit ut placeat hõibꝰ ille cedit ut corri¬
gat ꝑdisciplinã: Accipit᷑ magis pla¬
ga caritatis. qͣm elemosina suꝑbie.
facitis. intuemini testem dm̃ uide¬
te si ille uidet. qͦ auimo faciatis. si
causa facitis bñ. securi estote. Nolite
aũ timere q̃n facitis bñ. ne uideat alt̾.
Time ne ꝓpt̾ea facias ut tu lauderis.
nã uideat alt̾: ut d̾s laudet᷑. Si enĩ
abscõdis ab ocłis hominis. abscõdis
ab imitacione hominis. Duo sunt.
pan̾e. alt̾ iusticiam. Int̾ duos istos
famelicos. qͥa dc̃m est beati qui e¬
suriunt ⁊ siciũt iusticiã qm̃ ip̃i
sat᷑abũt᷑. uit̾ duos istos famelicos
bonꝰ oꝑator cõstitutus ẽ Si caritaᷤᷤ
de illo oꝑ at᷑: ambobꝰ miseret᷑. ãbobꝰ
uult subuenire: Ille eñi qͥrit qd̾ mã¬
ducet. ille q̾rit qd̾ imitet᷑. Pascis istũ.
pͥ̾be te isti ambobꝰ dedisti elemosi¬

Expanded text:
rocedere potest. Blanditur superbus, saevit rocedere potest. Blanditur superbus, saevit amor. Ille vestit, ille caedit. Ille enim vestit ut placeat hominibus: ille caedit ut corrigat disciplina. Accipitur magis plaga charitatis, quam eleemosyna superbiae. facitis, intuemini testem Deum. Videte, si ille videt, quo animo faciatis. Si causa facitis; bene, securi estote. Nolite autem timere quando facitis bene, ne videat alter. Time ne propterea facias, ut tu lauderis: nam videat alter, ut Deus laudetur. Si enim abscondis ab oculis hominis; abscondis ab imitatione hominis, laudem subpanem, alter justitiam. Inter duos istos famelicos, quia dictum est, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur : inter duos istos famelicos, bonus operator constitutus es; si charitas de illo operatur, ambos miseratur, ambobus vult subvenire. Ille enim quaerit quod manducet, ille quaerit quod imitetur. Pascis istum, praebe te isti; ambobus dedisti eleemosy
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia. q̃ agitet facta bona qͥs nouit.
Qͥs uidet: ubi est hoc: Oꝑa uidemus:
Pascit miscd̾a. pascit ⁊ suꝑbia. hospi¬
tem suscipit mĩa. hospitem suscipit
sd̾ ⁊ sr̃bsa. cernimus. Audeo aliqͥd dic̾e s non
ego. Paulus dic̃. Morit᷑ caritas. id.
est hõ habens caritatẽ. Conficetur
nomen xp̃i. ducit martiriũ cõfite¬
tur ⁊ suꝑbia. ducit ⁊ martiriũ. Ille
h̾t caritatem: ille ñ h̾t caritatem.
S audiat ab apło ille qͥ nõ h̾t cari¬
tatem. Si distribuero oĩa mea pau¬
ꝑibꝰ. ⁊ si tͣdidero corpus meũ ut arde¬
caritatem aũ no̾ habeam nichil mͥ
prodest. Ergo scriptura diuina intͦ
nos reuocat a iactacione huiꝰ faciei
forinsece:⁊ ab ista suꝑficie qͥ iactat᷑
añ hõĩes. reuocat nos int᷑. Redi ad con¬
scienciam tuam. ip̃am int̾roga. Noli
attendere qd̃ floret foris. s q̃ radix ẽ
in tra. Radicata est cupiditas:. Spe¬
caritas : Securus esto nichil mali ꝓ¬

Expanded text:
superbia quae agitet facta bona, quis novit? superbia quae agitet facta bona, quis novit? quis videt? ubi est hoc? Opera videmus: pascit misericordia, pascit et superbia; hospitem suscipit misericordia, hospitem suscipit discernimus. Audeo aliquid dicere, sed non ego; Paulus dixit: moritur charitas, id est, homo habens charitatem, confitetur nomen Christi, ducit martyrium; confitetur et superbia, ducit et martyrium. Ille habet charitatem, ille non habet charitatem. Sed audiat ab Apostolo ille qui non habet charitatem: Si distribuero omnia mea pauperibus, et si tradidero corpus meum ut ardecharitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Ergo Scriptura divina intro nos revocat a jactatione hujus faciei forinsecus; et ab ista superficie quae jactatur ante homines, revocat nos intro. Redi ad conscientiam tuam, ipsam interroga. Noli attendere quod floret foris, sed quae radix est in terra. Radicata est cupiditas? specharitas? securus esto, nihil mali p
Abbreviated transcription (Latin):
esse sic̃ me ip̃m. Qͦmͦ: Om̃es eqͣles.¬
Ideo erat om̃ibꝰ suꝑior. qͥa caritate
oprabat om̃es eqͣles. Exce̾sit gͦmodũ
hõ. dũ auarior uoluit esse ut supͣ
homines ẽẽt. qͥ supͣ peccora factus
est: ⁊ ip̃a est suꝑbia ⁊ uidete qͣnta
oꝑa faciat suꝑbia. Ponite ĩ corde
qm similia suꝑbia facit. ⁊ qͣsi paria
caritati: Pͥascit esurientẽ caritas.
pascit ⁊ superbia. Caritas ut d̾s lau¬
detur. suꝑbia ut ip̃a laudet᷑ uestit
nudũ caritas. uestit ⁊ suꝑbia. Ieiu¬
nat caritas. ieiuuat ⁊ suꝑbia. Sepe¬
lit mortuos caritas. sepelit ⁊ suꝑbia
Omnia oꝑabona q̃ uult facere ca¬
ritas. ⁊ facit. agit e cõtͣ ⁊ suꝑbia. ⁊ qͣsi
ducit eqͦs suos. s int̾ior est caritas:
Tollit locũ male agitate suꝑbiez nõ
male agitanti. s male agitate. Ue
homiuͥ cuiꝰ auriga est suꝑbia. Ne¬
cesse ẽ eñĩ ut p̾ceps eat. ut aũ n̾õ sit

Expanded text:
esse sicesse sicIdeo erat omnibus superior, quia charitate optabat omnes aequales. Excessit ergo homo modum; avarior voluit esse, ut supra homines esset, qui supra pecora factus est: et ipsa est superbia. 9. Et videte quanta opera faciat superbia; ponite in corde quam similia facit, et quasi paria charitati. Pascit esurientem charitas, pascit et superbia - charitas, ut Deus laudetur; superbia, ut ipsa laudetur. Vestit nudum charitas, vestit et superbia; jejunat charitas, jejunat et superbia; sepelit mortuos charitas, sepelit et superbia. Omnia opera bona quae vult facere charitas et facit, agitat contra superbia, et quasi ducit equos suos. Sed interior est charitas: tollit locum male agitatae superbiae; non male agitanti, sed male agitatae. Vae homini cujus auriga superbia est, necesse est enim ut preceps eat. Ut autem non sit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcorruptionẽ. ⁊ mortale hoc ĩ duerit
ĩmortalitatem. iã ꝑfectos filios d̾i.
ubi ñ est opus tẽptari. ñ flagellari.
aguoscit om̃is creat᷑a ⁊subdita nob̾
erunt omĩa. si nos hic sumus sub
dici deo. Sic gͦ debet esse xp̃ianus.
ut nͥ głet᷑ suꝑ alios hoĩes. Dedit
enĩ tͥ d̾s esse suꝑ bestias. id est meli¬
orem ẽẽ qm bestias hoc nat᷑ale hẽs.
semꝑ melior eris ꝗͣ bestia. Si ius me¬
lior esse qͣm alius h̾o: inuidebis ei.
qñ tͥ ẽẽ uidebis eqͣlem. Debes uelle
ꝑ pͥdenciam. optare debes ut sit ⁊
ip̃e prudens. Qm du tardus ẽ dis¬
cit a te. q̃ndui indoctꝰ est ĩdiget te.
⁊ tu uideris doctor. ille aũ discens.
Tu gͦ suꝑior. qͥa doctor es. ille ĩferior
quia discens. Nisi illum optes eqͣlẽ.
semꝑ uis habere discentem. Si aũt
doctor. Si inuidus doctor. qͦmͦ eris doc¬
tor: Rogo te noli docere ip̃am ĩuidẽ¬
ciam tuã. Audi apłm dicentẽ de uis¬
ceribus caritatis. uellem om̃es hoĩes

Expanded text:
nem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; jam perfectos filios Dei, ubi non opus est tentari, nec flagellari, agnoscet omnis creatura: subdita nobis erunt omnia, si nos hic subditi sumus Deo. 8. Sic ergo debet esse christianus, ut non glorietur super alios homines. Dedit enim tibi Deus esse super bestias, id est, meliorem esse quam bestias. Hoc naturale habes; semper melior eris quam bestia. Si vis melior esse quam alius homo, invidebis ei quando tibi esse videbis aequalem. Debes velle per prudentiam, optare debes ut sit et ipse prudens. Quamdiu tardus est, discit a te; quamdiu indoctus est, indiget tui; et tu videris doctor, ille autem discens: tu ergo superior, quia doctor es; ille inferior, quia discens. Nisi illum optes aequalem, semper vis habere discentem. Si autemdoctor. Si invidus doctor, quomodo eris doctor? Rogo te, noli docere ipsum invidentiam tuam. Audi Apostolum dicentem de visceribus charitatis: Vellem omnes homines
Abbreviated transcription (Latin):
dus malignus. Ip̃e cõficetur: ñ nos
conuiciam᷑. Amat paulus dici a
nobis peccata sua ut glorificet᷑
ille. qui talem morbum sanauit
Magnitudĩem enĩ uulneris. in anꝰ
medici secuit. & sanauit. uox illa
de celo ꝓstrauit ꝑsequtorem. et ere¬
xit p̾dicatorem. Occidit saulum.
⁊ uiuificauit paulum. Saul enĩ
ꝑ sequtor erat sc̃i uiriz inde nomen
habebat iste qñ ꝑsequebat᷑ xp̃ia¬
nos. Postea de saulo. factus ẽ pau¬
lus. Qͥd est paulus: modicus. Ergo
qñ saulus. suꝑbus. elatꝰ: qñ paulꝰ.
humilis. modicus. Ił̃o sic loqͥmur
Paulo post udebo te. id. est post
modicum. Audi quia modicus fac¬
tus est. Ego eñi sum minimus
tanꝗͣ finbria uestim̃ti s tetigit
eccła gencium. tãqͣm fluxum pa¬
ciens ⁊ sanata est. Ergo fr̃es hoc
dixerim. hoc dico. hoc si possem
nõ tacerẽ. Oꝑa modo illa sint in

Expanded text:
dus, malignus, ipse confitetur, non nos dus, malignus, ipse confitetur, non nos conviciamur. Amat Paulus dici a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivificavit Paulum . Saül enim persecutor erat sancti viri ; inde nomen habebat iste quando persequebatur Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modicum. Audi quia modicus factus est: Ego enim sum minimus tanquam fimbria vestimenti: sed tetigit Ecclesia Gentium tanquam fluxum patiens, et sanata est . 3. Ergo, fratres, hoc dixerim, hoc dico, hoc si possem non tacerem: opera modo illa sint in
Abbreviated transcription (Latin):
illud qͦdammͦ capite deorsum Qd̾
susum esti. facias iusum. qd̾ deorsũ
facias sursum. Iusum uis facere
deum ⁊ te sursum: ꝑrecipitaris¬
⁊ nõ eleuaris. Ille enĩ semꝑ sursũ
est. Ed gͦ: Eu bñ. ⁊ d̾s male. Imo
hoc dic. siuis uerius dicere. Ego ma¬
le. ille bene: et qd̵ ego bñ. ab illo
bñ. Nam a me qͥttͥid ago: male:
Ista confessio firmat cor. ⁊ facit
dilect̾ois fundamenta. Nam si
oꝑa nr̃a abscondere deberemuᷤ
bona ne uiderent᷑ ab hominibꝰ:
ubi est illa sentencia dñi iꝰ eo
sermone qͣm habuit in mõte:
ubi hoc dixit. ibi ⁊ illud paulo añ
ad didit. ⁊ glorificent patrem ur̃m
qui in celis est:⁊ apłus quid ait:
Er̃am aũ ignotus facie eccl̃iis iudee
que in xp̃o sunt. tantum aũ audi¬
ficabant dm̃i. uiclete qmadinod̾
⁊ ip̃e qͥ ita sic in ^o ͤuit: finẽ nõ po¬
suerit in laudem suam. s in lau¬
dem dei. Ait qͣntum ad ip̃m ꝑti¬
uet. uastator eccłe. ꝑ sequtor. inui¬

Expanded text:
illud quodammodo capite deorsum: quod illud quodammodo capite deorsum: quod susum, faciens jusum: quod deorsum, faciens sursum. Jusum vis facere Deum, et te susum? Praecipitaris, non elevaris: ille enim semper sursum est. Quid ergo? tu bene, et Deus male? Imo hoc dic, si vis verius dicere, Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc dixit, ibi et illud paulo ante addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae in Christo sunt: tantum autem audificabant Deum . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invi
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ corporis. s ⁊ cordis habuistis.
Qͥd ait. Cauete facere iusticiam
ur̃am coram hõibus. ut iudeami¬
ni ab eis. Numqͥd hoc uoluit
dicere. ut quecũq bona facimus
abscõdamus ab ocłis hõinũ. et
timeamus uideri: Si times spec-¬
tatores. nõ habebis imitatores.
Debes gͦ uideri. ẜ nõ ad hoc debeᷤᷤ
facere ut uidearis. Non ibi debet
ẽẽ finis gaudii tui. nõ ĩbi t̾minꝰ
leticie tue. ut putes te totũ fruc¬
tum cõsecutũ esse boni oꝑis tui:
Cũm usus fu̾is atq laudatꝰ. Nichil
est hoc. Comtẽpne te cũ laudari.
ille in te laudetur. qui ꝑte oꝑat᷑.
Noli gͦ ad laudem tuam oꝑari qd̃
bonũ agis s ad laudem illius aqͦ
habes ut bonũ agas. Ab ste habes
male agere. a deo habes bñ agere.
Contͣ. peru̾si hõmes. uidete qͣm p̾¬
posteri sint. Qd̾ facũt bene sibi
uolunt tͥbuere: si male faciant:
clm̃ uolunt accusare. Conu̾te hoc
distortum. nescio qͥd & p̾post̾um. fac

Expanded text:
tantum corporis, sed et cordis habuistis. tantum corporis, sed et cordis habuistis. Quid ait? Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis . Numquid hoc voluit dicere, ut quaecumque bona facimus, abscondamus ab oculis hominum, et timeamus videri? Si times spectatores, non hebebis imitatores debes ergo videri. Sed non ad hoc debes facere ut videaris. Non ibi debet esse finis gaudii tui, non ibi terminus laetitiae tuae, ut putes te totum fructum consecutum esse boni operis tui, cum visus fueris atque laudatus. Nihil est hoc. Contemne te cum laudaris: ille in te laudetur, qui per te operatur. Noli ergo ad laudem tuam operari quod bonum agis, sed ad laudem illius a quo habes ut bonum agas. Abs te habes male agere, a Deo habes bene agere. Contra perversi homines videte quam praeposteri sint. Quod faciunt bene, volunt sibi tribuere: si male faciunt, Deum volunt accusare. Converte hoc distortum nescio quid et praeposterum, faciens
Abbreviated transcription (Latin):
in domo. siue cũ añ hoĩes. siue in
cubicło. siue loquentes. siue tacẽtes.
siue aliqͥd agentes. siue uacantes.
Semꝑ hec tenenda sunt. qͥa intus
sunt om̃s iste uͥtutes. quas nõiaui.
Qͥs aũ sufficit om̃s noĩare: Qͣsi ex¬
citus est inꝑatoris. qui sedet intꝰ in
mente tua. Q mͦ enĩ inꝑator ꝑ ex̾ci¬
tum suũ agit qd̾ ei placet. sic dñs
ore hoĩe nr̃o. idẽ in m̃te ꝑ fidem.
utit᷑ istis uͥtutibus quasi ministͥs
suis & ꝑ has uͥtutes que uid̾i ocł̃is
amarent᷑ nͥ uiderent᷑. alio ocł̃o uidẽt᷑.
id est int̾iore cordis aspectu: ꝑ has
uͥtutes inuisibiles mouent᷑ m̃bra
uisibilit̾. pͥedes ad ambulandum.
S quo: Qͦ mou̾it bona uoluntas.
que militat bono inꝑatori. Manꝰ
ad oꝑandũ. s quid. Quod iusserit
caritas: que inspirata est intus a
sp̃u sc̃o. Menbra gͦ uident᷑. cõmo¬
uentur. qui iubet intꝰ nõ uidetur.
& qͥs intꝰ uibeat: prope solus nouit¬
legeretur. certe si aurem ibi ñ

Expanded text:
in domo, sive cum ante homines, sive cum in cubiculo, sive loquentes, sive tacentes, sive aliquid agentes, sive vacantes; semper haec tenenda sunt; quia intus sunt omnes istae virtutes quas nominavi. Quis autem sufficit omnes nominare? Quasi exercitus est imperatoris, qui sedet intus in mente tua. Quomodo enim imperator per exercitum suum agit quodque placet; sic Dominore homine nostro, id est in mente per fidem , utitur istis virtutibus quasi ministris suis. Et per has virtutes quae videri oculis amarentur nisi viderentur, alio oculo videntur, id est, interiori cordis aspectu: per has virtutes invisibiles, moventur membra visibiliter: pedes ad ambulandum; sed quo? Quo moverit bona voluntas, quae militat bono imperatori. Manus ad operandum; sed quid? Quod jusserit charitas, quae inspirata est intus a Spiritu sancto. Membra ergo videntur cum moventur; qui jubet intus, non videtur. Et quis intus jubeat, prope egeretur; certe si aurem ibi non
Abbreviated transcription (Latin):
ilectio dulce uerbũ.
s dulcius factũ. Sẽ ꝑ
de illa loqui nõ possu¬
mũs. Multa enĩ agimus. ⁊ diu̾se ac¬
tiones distendunt nos. ut nõ uaccet
lingue nr̃e semꝑ de dilectione loqͥ:
nam nichil meliuis ageret lingua
nr̃a. S de qua semꝑ loqͥ nõ licet:
semꝑ eam custodire licet. Sic̃ ñc̃
cum cantamꝰ alła. Niumqͥd semper
hoc facimus: uix unius hore non
toto spacio. s parua particła cãta¬
mus alła. & uacamus ad aliud. Ed¬
laudate dũm. Qͥ dm̃ laudat lingͣ.
nõ semꝑ potest. Qͥ moribus deum
laudat: semꝑ potest. Oꝑa miseri¬
cordie. affectus caritatis. scĩtatis.
pietatis. incorrupcio castitatis. mo

Expanded text:
ilectio dulce verbum, sed dulcius factum. Semper de illa loqui non possumus. Multa enim agimus, et diversae actiones distendunt nos, ut non vacet linguae nostrae semper de dilectione loqui: nam nihil melius ageret lingua nostra. Sed de qua semper loqui non licet, semper eam custodire licet. Sicut nunc quod cantamus, Alleluia, numquid semper hoc facimus? Vix unius horae non toto spatio, sed parva particula cantamus, Alleluia; et vacamus ad aliud. ELaudate Deum. Qui Deum laudat lingua, non semper potest: qui moribus Deum laudat, semper potest. Opera misericordiae, affectus charitatis, sanctitas pietatis, incorruptio castitatis, mo
Abbreviated transcription (Latin):
nũs. ⁊ manus nr̃e tractauerunt d
uerbo uite. Quis ẽ qui manib tra¬
tet u̾bum. nisi quia u̾bum cãro fa¬
tum ẽ. et habitauit in nob̾: Hoca¬
tem u̾bum qd̃ caro factum est. ut
manib tractaret᷑: cepit ẽe caro ex
uirgine maria. Sed nͭ cepit u̾bui¬

Expanded text:
nus nostrae tractaverunt de Verbo vitae. Quis est qui manibus tractat Verbum, nisi quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis? Hoc autem Verbum quod caro factum est, ut manibus tractaretur, coepit esse caro ex virgine Maria: sed non tu
Abbreviated transcription (Latin):
tio ista. tanꝙͣ oleum inflamina. Si
est ibi quod nutuat᷑ nunit᷑: et cre¬
cit et ꝑmanet. Item quib damsi
ẽẽ debet. tanqͣm flamina ad fomi¬
tem. ut si ñ ardebat. accedente
sermone accendat᷑. In quib dam
enim nutut᷑ qd̾ est. in quibdam
accendit᷑ si deest. ut om̃s in una
caritate gaudeamus. Ubi autẽ
caritas: ibi pax. Et ubi hum ilita
ibi cantas. Iam ipsum audeͥamue
et ad eius u̾ba. que dominꝰ sugge¬
rit etiam uob̃ ut bene intelligatis

Expanded text:
tio ista, tanquam oleum in flamma; si tio ista, tanquam oleum in flamma; si est ibi quod nutriatur, nutritur, et crescit, et permanet. Item quibusdam sic esse debet, tanquam flamma ad fomitem; ut si non ardebat, accedente sermone accendatur. In quibusdam enim nutritur quod est, in quibusdam accenditur si deest; ut omnes in una charitate gaudeamus. Ubi autem charitas, ibi pax; et ubi humilitas, ibi charitas. Jam ipsum audiamus; et ad ejus verba, quae Dominus suggerit, etiam vobis ut bene intelligatis,
Abbreviated transcription (Latin):
gelium scd̾m ioħem ex
rdine lectionũ nos sole¬
re tractare. s qr nunc in¬
tposita est sollempnitas scõrum
dierum. quib certas ex euangło
lectiones oportit in eccł̃ia recitari. que
ita sunt annue ut alie ẽẽ ñ possint:
Ordo ille quem susceperamꝰ. necessita¬
te paululũ int̾missus ẽ. ñ amissus.
Cum autẽ cogitarẽ quid scd̾m hila¬
ritatem p̾sentium dier ꝑhanc ebdo¬
madam uobiscum de scͥptis agerem.
quantũ dñs donare dignat᷑. quõd
possit in istis sept̾e dieb uł octo fini¬
ri. occurrit mͥ epła beati ioħis: ut cu¬
us euangłm paululum int̾missimꝰ.
eiꝰ epłam tractando ab eo ñ recedamꝰ᷑.
p̃sertim q iiͥpsa epła satis dulci om¬
nib quib sanũ ẽ palatum cordis.
ubi sapiat panis di. ⁊ satis memo¬
rabili in sc̃a ecclł̃ia d̃i maxime caritaᷤᷤ
cõm̃dat᷑. Locutus ẽ enim multa. et
prope omnia de caritate. Qui habet
in se unde audiat. necesse ẽ gaudeat
ad quod audit. Sic enuent lec¬

Expanded text:
gelium secundum Joannem ex ordine lectionum nos solere tractare: sed quia nunc interposita est solemnitas sanctorum dierum, quibus certas ex Evangelio lectiones oportet in Ecclesia recitari, quae ita sunt annuae, ut aliae esse non possint; ordo ille quem susceperamus, necessitate paululum intermissus est, non amissus. Cum autem cogitarem quid secundum hilaritatem praesentium dierum per hanc hebdomadam vobiscum de Scripturis agerem, quantum Dominus donare dignatur, quod posset in istis septem vel octo diebus finiri, occurrit mihi Epistola beati Joannis: ut cujus Evangelium paululum intermisimus, ejus Epistolam tractando ab eo non recedamus; praesertim quia in ipsa Epistola satis dulci omnibus quibus sanum est palatum cordis, ubi sapiat panis Dei, et satis memorabili in sancta Ecclesia Dei, maxime Charitas commendatur. Locutus est multa, et prope omnia de Charitate. Qui habet in se unde audiat, necesse est gaudeat ad quod audit. Sic enim illi erit lec
Abbreviated transcription (Latin):
Quia udisti me credidisti: beati qui
ñ uiderunt et crediderunt. Nos descͥ¬
ptisumꝰ. nos designati sumus. fiat
gͦ in nob̃ beatitudo. quam dñs p̃ dix̃
futuram. firmit̾ teneamus qd̾ ñ ui¬
demꝰ. quia illi nuntiant qui uidẽt.
Ut et uos inquit societatẽ habeatis
nob̾cum. Et quid magnũ societa¬
tem habe̾ cum hominib: Noli cõ¬
tempnere. Uide quid addat. Et so
uob̃. ut gaudrum nr̃m sit plenũ.
Plenum gaudium dicit. in ip̃a soci¬
etate. in ip̃a caritate. in ip̃a unitate.
Et hoc est inquit ad nuntiatio qͣiti

Expanded text:
Quia vidisti, credidisti; beati qui Quia vidisti, credidisti; beati qui non vident et credunt . Nos descripti sumus, nos designati sumus. Fiat ergo in nobis beatitudo quam Dominus praedixit futuram: firme teneamus quod non videmus; quia illi nuntiant qui viderunt. Ut et vos, inquit, societatem habeatis nobiscum. Et quid magnum societatem habere cum hominibus? Noli contemnere; vide quid addat: Et socvobis, ut gaudium vestrum sit plenum. Plenum gaudium dicit in ipsa societate, in ipsa charitate, in ipsa unitate. 4. Et haec est annuntiatio quam
Abbreviated transcription (Latin):
uidimꝰ et audiiumꝰ. nunciamꝰ et¬
uob̃. Illi uiderunt ipsum dñi
presentẽ in carne ⁊audier̃t u̾ba ex
ore dñi. et ad nuntiauer̾t nob̃̾. Et
nos ergo audiuimus. sed non
uidimus. Minus ergo sumns
felices quam illi qui et u¬
derunt et aũdierunt: Et quomõdo
ad iungit. ut et uos societatem habe¬
atis nob̃cum: Illi uiderunt. nos ñ ui¬
dimꝰ. Et tam̃ socii sumus. quia fidẽ
cõmune tenemꝰ. Nam et quidam
uidendo ñ credidit. ⁊ palpare uoluit.¬
⁊ sic credere: et ait. Non credam. nisi
digitos meos misero in locum cla¬
uorum. et cicatrices eius tetigero.
Et p̃buit se extempore palpiandum
manib hominũ. qui semꝑse p̃bet
uidendum aspectib angłorum. Et
palpauit ille discipłs. et ex clamauit.
Dñs meus et d̾s meus. Quia teti¬
git hominẽ: confessus ẽ deum. Et
dominꝰ consolans nos. qui xp̃m iam
in celo sedentẽ manu contrectare ñ
possumus. s fide conting̾e: ait illi.

Expanded text:
vidimvidimvobis. Illi viderunt ipsum Dominum praesentem in carne, et audierunt verba ex ore Domini, et annuntiaverunt nobis. Et nos ergo audivimus, sed non vidimus. Minus ergo sumus felices quam illi qui viderunt et audierunt? Et quomodo adjungit, Ut et vos societatem habeatis nobiscum? Illi viderunt, nos non vidimus, et tamen socii sumus; quia fidem communem tenemus. Nam et quidam videndo non credidit, et palpare voluit, et sic credere, et ait: Non credam nisi digitos meos misero in locum clavorum, et cicatrices ejus tetigero. Et praebuit se ex tempore palpandum manibus hominum, qui semper se praebet videndum aspectibus Angelorum: et palpavit ille discipulus et exclamavit, Dominus meus et Deus meus. Quia tetigit hominem, confessus est Deum. Et Dominus consolans nos qui ipsum jam in coelo sedentem manu contrectare non possumus, sed fide contingere, ait illi:
Abbreviated transcription (Latin):
in sole posuit. id est carnẽ suam
in manifestatione huius lucis os¬
tendit. Et illuis sponsi thalamus
fuit uterus uirginis. quia in illo ute¬
ro uirginali. coniuncti sunt duo.
sponsus et sponsa. S ponsus u̾bum.
sponsa caro. quia scuptum ẽ. Et̃ er̃t
duo in carne una. Et dñs dicit in
euangło Igit᷑ iam ñ duos una cato.
Et ysaias optime meminit unu̾
ẽẽ ipos duos. Loquitur enim exꝑ
sona xp̃i et dicit. Sic̃ sponso impo¬
suit mͥ mittram. ⁊ sic̃ sponsam orna¬
uit me ornam̃tõ. Unꝰ uidet᷑ loqui. Et
sponsum se fecit. ⁊ sponsam se fecit qi
ñ duos: una caro: qr u̾bum caro fac¬
tum ẽ. ⁊ habitauit in nob̃. Illi car¬
ni ad ungit᷑ eccl̃ia. ⁊ fit xp̃c totus
caput et corpꝰ. Et testes inquit su¬
mus. ⁊ ad nuntiamꝰ uob̃ uicam et̾¬
nam que erat apud patrem⁊ ma
nifestata est in nob̃. hoc ẽ manifes¬
tata est. int̾ nos. Quid aꝑcius dice¬
retur manifestata ẽ nob̾: Que gͦ

Expanded text:
in sole posuit, id est carnem suam in sole posuit, id est carnem suam in manifestatione hujus lucis ostendit: et illius sponsi thalamus fuit uterus Virginis, quia in illo utero virginali conjuncti sunt duo, sponsus et sponsa, sponsus Verbum et sponsa caro; quia scriptum est, Et erunt duo in carne una ; et Dominus dicit in Evangelio, Igitur jam non duo, sed una caro . Et Isaias optime meminit unum esse ipsos duos: loquitur enim ex persona Christi, et dicit, Sicut sponso imposuit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento . Unus videtur loqui, et sponsum se fecit et sponsam se fecit; quia non duo, sed una caro: quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Illi carni adjungitur Ecclesia, et fit Christus totus, caput et corpus. 3. Et testes, inquit, sumus; et annuntiamus vobis vitam aeternam, quae erat apud Patrem, et manifestata est in nobis: hoc est, manifestata est inter nos; quod apertius diceretur, manifestata est nobis. Quae ergo
Abbreviated transcription (Latin):
res sunt. Quis autẽ ñ audiuit mar¬
tires. aut in cuiꝰ xͥani ore ñ cotidie
habitat nom̃ martir: Atq utinã
sic habitet et in corde. ut passiones
martirum inutem᷑. ñ eos calcibus
ꝑlequamur. Eĩgo hx dixit. Uidimꝰ
et testes sumꝰ. Uidimꝰ et martires sumꝰ.
Testimoniũ enim dicendo ex eo qd̾
uiderunt. ⁊ testimoniũ dicendo ex
eo quod audierunt ab his qͥ uiderãt.
cum displiceret ipsum testimoniũ
hominib ad u̾sus qͦs dicebat᷑. passi
beant testem deum. Uidimꝰ inquit
⁊ testes sumꝰ. Ubi uiderunt: In ma¬
nifestatione. Quid ẽ in manifestatõ¬
ne: In sole .i. in hac luce. Unde autẽ
potuit uideri in sole. qui fecit solem.
nisi qr in sole posuit tab̃nacłm suũ.
et ip̃e tanquã sponsus ꝓcedens de cha¬
lamo suo. exultauit ut gigas ad
currendam uiam: Ille aute solẽ.
qui fecit solem. Ille ante luciferũ.
ante omnia sidera. ante omẽs an¬
lent uident. ip̃m tab̃nacłm suũ

Expanded text:
res sunt. Quis autem non audivit marres sunt. Quis autem non audivit martyres, aut in cujus christiani ore non quotidie habitat nomen martyrum? Atque utinam sic habitet et in corde, ut passiones martyrum imitemur, non eos calcibus persequamur. Ergo hoc dixit, Vidimus, et testes sumus: Vidimus, et martyres sumus. Testimonium enim dicendo ex eo quod viderunt, et testimonium dicendo ex eo quod audierunt ab his qui viderunt, cum displiceret ipsum testimonium hominibus adversus quos dicebatur, passi  habeant testem Deum. Vidimus, inquit, et testes sumus. Ubi viderunt? In manifestatione. Quid est, in manifestatione? In sole, id est in hac luce. Unde autem potuit videri in sole qui fecit solem, nisi quia in sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam ? Ille ante solem qui fecit solem, ille ante luciferum, ante omnia sidera, ante omnes Anlem vident; ipsum tabernaculum suum
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bo uite. sic quisq accipiat. quasilo¬
cutionem quandam de xp̃o. ñ ip̃m
unde manifestata est: Erat eñi ab mi¬
tio. s ñ erat manifestata hominib.
Manifestata autẽ erat angelis uidẽ¬
tib. et tanqͣm pene suo cibantib S
quid ait script᷑a: Panẽ angelorum
manducauit homo. Ergo manifes¬
tata ẽ ip̃a uita in carne. qr in manife¬
statione posita ẽ. ut res que solo corde
uiden pot̾. uideret᷑ ⁊ occłis. ut corda
sanaret. Solo enim corde uidet᷑ u̾bũ
Caro autẽ occłis corporalib uidet᷑.
Erat unde uideremus carnẽ. s ñ erat
unde uideremꝰ u̾bum. fcm̃ ẽ u̾bum
caro. quam uidere possemꝰ: ut sana¬
ret᷑ in nob̃. unde u̾bum uideremus.
Et uidimꝰ inquit ⁊ testessumꝰ. forte
aliqui fratr̃ nesciunt. qui grece ñ
norunt. qͥd sint testes grece. ⁊ usita¬
tũ nom̃ ẽ omnib ⁊ religiosum. Quos
eñi testes latine dicimꝰ. grece marti-¬

Expanded text:
Verbo vitae sic quisque accipiat quasi loVerbo vitae sic quisque accipiat quasi locutionem quamdam de Christo, non ipsum unde manifestata est? Erat enim ab initio; sed non erat manifestata hominibus: manifestata autem erat Angelis videntibus, et tanquam pane suo cibantibus. Sed quid ait Scriptura? Panem Angelorum manducavit homo . Ergo manifestata est ipsa vita in carne; quia in manifestatione posita est, ut res quae solo corde videri potest, videretur et oculis, ut corda sanaret. Solo enim corde videtur Verbum: caro autem et oculis corporalibus videtur. Erat unde videremus carnem, sed non erat unde videremus Verbum: factum est Verbum caro, quam videre possemus, ut sanaretur in nobis unde Verbum videremus. 2. Et vidimus, et testes sumus. Forte aliqui fratrum nesciunt, qui graece non norunt, quid sint testes graece: et usitatum nomen est omnibus et religiosum; quos enim testes latine dicimus, graece marty
Abbreviated transcription (Latin):
tio ista. tanꝙͣ oleum inflamina. Si
est ibi quod nutuat᷑ nunit᷑: et cres¬
cit et ꝑmanet. Item quib dansie
ẽe debet. tanqͣm flamina ad fomi¬
tem. ut si ñ ardebat. acceclente
sermone accendat᷑. In quib dam
enim nutut᷑ qd̾ est. inquibdam
accendit᷑ si deest. ut om̃s in una
caritate gaudeamus. Ubi autẽ
caritas: ibi pax. Et ubi humilitas.
ibi cantas. Iam ipsum audẽamus.
et ad eius u̾ba. que dominꝰ sugge¬
rit etiam uob̃ ut bene intelligatis
nũs. ⁊ manus nr̃e tractauerunt de
uerbo uite. Quis ẽ qui manib trac¬
tet u̾bum. nisi quia u̾bum cãro fac¬
tum ẽ. et habitauit in nob̃: Hocau¬
tem u̾bum qd̾ caro factum est. ut
manib tractaret᷑ cepit ẽe caro ex
uirgine mania. S ed nͨ ceͣpit u̾bum.
quia qd erat ab initõ dixit. Nidete
si ñ adcestat᷑ epła sua euangło suo.
ubimͦ audistis. In pͥncipio erat u̾bũ
et u̾bum erat apud deum. forte de

Expanded text:
tio ista, tanquam oleum in flamma; si tio ista, tanquam oleum in flamma; si est ibi quod nutriatur, nutritur, et crescit, et permanet. Item quibusdam sic esse debet, tanquam flamma ad fomitem; ut si non ardebat, accedente sermone accendatur. In quibusdam enim nutritur quod est, in quibusdam accenditur si deest; ut omnes in una charitate gaudeamus. Ubi autem charitas, ibi pax; et ubi humilitas, ibi charitas. Jam ipsum audiamus; et ad ejus verba, quae Dominus suggerit, etiam vobis ut bene intelligatis, nostris, et manus nostrae tractaverunt de Verbo vitae. Quis est qui manibus tractat Verbum, nisi quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis? Hoc autem Verbum quod caro factum est, ut manibus tractaretur, coepit esse caro ex virgine Maria: sed non tunc coepit Verbum, quia quod erat ab initio dixit. Videte si non attestatur Epistola sua Evangelio suo, ubi modo audistis, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum . Forte de
Abbreviated transcription (Latin):
gelium scd̾m ioħem ex
ordine lectionũ nos sole¬
re tractare. s qr nunc in¬
t̾posita est sollempnitas scõrum
dierum. quib certas ex euangło
lectiones oporta in eccl̃ia recitari. que
ita sunt annue ut alie ẽe ñ possuit:
Ordo ille quem susceperamꝰ. necessita¬
te paululũ int̾missus ẽ. ñ amissus.
Cum autẽ cogitarẽ quid scd̾m hila¬
ritatem p̾sentium dier ꝑhanc ebdo¬
madam uobiscum de scͥptis agerem.
quantũ dñs donare dignat᷑. quod
possit in istis septẽ dieb uł octo fini¬
ri. occurrit mͥ epła beati ioħis: ut cu¬
us euangłm paululum int̾missimꝰ.
eiꝰ epłam tractando ab eo ñ recedam᷑.
p̃sertim q iipsa epła satis dulci om¬
nib quib sanũ ẽ palatum cordis.
ubi sapiat panis d̾i. ⁊ satis memo¬
rabili in scã eccl̃ia d̃i maxime caritaᷤᷤ
cõm̃dat᷑. Locutus ẽ enim multa: et
prope omnia de caritate. Qui habet
in se unde audiat. necesse ẽ gaudeat
ad quod audit. Sic enum ent lec¬

Expanded text:
ngelium secundum Joannem ex ordine lectionum nos solere tractare: sed quia nunc interposita est solemnitas sanctorum dierum, quibus certas ex Evangelio lectiones oportet in Ecclesia recitari, quae ita sunt annuae, ut aliae esse non possint; ordo ille quem susceperamus, necessitate paululum intermissus est, non amissus. Cum autem cogitarem quid secundum hilaritatem praesentium dierum per hanc hebdomadam vobiscum de Scripturis agerem, quantum Dominus donare dignatur, quod posset in istis septem vel octo diebus finiri, occurrit mihi Epistola beati Joannis: ut cujus Evangelium paululum intermisimus, ejus Epistolam tractando ab eo non recedamus; praesertim quia in ipsa Epistola satis dulci omnibus quibus sanum est palatum cordis, ubi sapiat panis Dei, et satis memorabili in sancta Ecclesia Dei, maxime Charitas commendatur. Locutus est multa, et prope omnia de Charitate. Qui habet in se unde audiat, necesse est gaudeat ad quod audit. Sic enim illi erit lec
Abbreviated transcription (Latin):
bo nob̃ ut ñ peccetis. S forte subre¬
pit de uita humana peccatum. Qd
si quis inquit peccauent ad uoca¬
tum habemus apd̾ patr̃e ihm xpͣ¬
iustum ⁊ ip̃e propitiator ẽ peccatoꝵ
nr̃orum. Ille gͦ ẽ ad uocat᷑. Da ope¬
rã tu ne pecces. Si de infirmitate
uite subrepsent peccatum. ꝯtinuo
uide. ꝯtinuo displiceat. c̃tinuo dã¬
pna et cum d̾apnaueris: securus
ad iudicem uemes. Ibi habes ad¬
uocatum noli timere ne ꝑdas cau¬
sam confessionis tue. Si emm
aliquando in hac uita cõmittit
se homo diserte lingue.⁊ ñ perit. cõ¬
mitus te u̾bo et penturꝰ es: Clama.
ad uocatum habemus ad patr̃e.
Uidete ip̃m ioħem seruantẽ humi¬
litatem. Certe uir iustꝰ erat et ma-¬
gnus. qui de pectore domini miste¬
riorum secreta biberat. Ille ille qͥ¬

Expanded text:
bo vobis, ut non peccetis. Sed forte subrebo vobis, ut non peccetis. Sed forte subrepit de vita humana peccatum: quisi quis, inquit, peccaverit, advocatum habemus ad Patremustum; et ipse propitiator est peccatorum nostrorum. Ille est ergo advocatus; da operam tu ne pecces: si de infirmitate vitae subrepserit peccatum, continuo vide, continuo displiceat, continuo damna; et cum damnaveris, securus ad judicem venies. Ibi habes advocatum; noli timere ne perdas causam confessionis tuae. Si enim aliquando in hac vita committit se homo disertae linquae, et non perit; committis te Verbo, et periturus es? Clama, Advocatum habemus ad Patrem. 8. Videte ipsum Joannem servantem humilitatem. Certe vir justus erat et magnus, qui de pectore Domini mysteriorum secreta bibebat; ille, ille q
Abbreviated transcription (Latin):
ttat nob̃ delicta nr̃a. et purget nos
ab omni iniquitate. Quod si dexe¬
rimus quia ñ pecrauimꝰ: mendacẽ
facimus eũ. et u̾bum eiꝰ ñ ent in no¬
bis. Si dixens ñ pecraui. illum
facis mẽdacem. cum te uis face̾ucẽ.
Unde fieri pot. ut d̾s mendax sit
et homo uerax. cum contradicat
scritura. omnis homo mendax.
d̃s autẽ solus uerax: Ergo deus
ꝑseipsum uerax. tu ꝑ dõi uerax. na
ꝑte m̃dax. Et ne forte impunitatẽ
uideret᷑ dedisse peccatis. quia dixit
fidelis et iustus. qui mundet nos
ab omni iniquitate. ⁊ dicerent iã
quod uolumꝰ. purgat nos xp̃c. fi¬
delis ẽ et uistus. purgat nos ab
omni iniquitate. tollit tͥ malam
seciutatẽ. ⁊ inserit utilem timorem.
Male ius ẽẽ securus. sollicitꝰ esto: fi¬
deł ẽ enim et iustꝰ ut dimittat nob̃
delicta nr̃a. si semꝑtͥ displiceas et
muteris. donec ꝑficians. Ideo quid
sequit᷑ audiamꝰ: filioli mei hec scri¬

Expanded text:
ttat nobis delicta nostra, et purget nos ttat nobis delicta nostra, et purget nos ex omni iniquitate. Quod si dixerimus quia non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis. Si dixeris, Non peccavi; illum facis mendacem, cum te vis facere veracem. Unde fieri potest ut Deus mendax sit, et homo verax; cum contradicat Scriptura: Omnis homo mendax, Deus solus verax ? Ergo Deus per seipsum verax, tu per Deum verax; nam per te mendax. 7. Et ne forte impunitatem videretur dedisse peccatis, quia dixit, Fidelis est et justus, qui mundet nos ab omni iniquitate; et dicerent jam quod volumus, purgat nos Christus, fidelis est et justus, purgat nos ab omni iniquitate: tollit tibi malam securitatem, et inserit utilem timorem. Male vis esse securus, sollicitus esto. Fidelis enim est et justus, ut dimittat nobis delicta nostra, si semper tibi displiceas, et muteris donec perficiaris. Ideo quid sequitur? Filioli mei, haec scri
Abbreviated transcription (Latin):
sola caritas extinguit delicta Sr̃¬
bia extigͥt cantatẽ. Humilitas gͦ ro¬
borat caritatẽ. Caritas extinguit
delicta. Humilitas ꝑtinet ad con¬
fessionẽ. qͣ confitem᷑ nosperatores ẽẽ.
Ipa ẽ humilitas. ñ ut dicamus illd̃
lingua. qua sippt̾ arrogantiam. ne
displiceamꝰ hominib. sinos uistos
dixerimus: faciunt hoc impii. ⁊ insa¬
ni. E cio quidẽ quia uistus sum.
S quid dicturus sum ante homĩes:
Si me iustum dixero. quis ferat. qͥs
toleret: Apud deum nata sit iusti¬
tia mea. Ego tam̃ dicam me parato¬
rẽ. ñ quia sum. s ne arro gantia õdi¬
osus inueniar. Dic hominibus
quod es. dic deo qui es. Quia si ñ
dixens deo quod es. dampnat d̾s
quod in te inueniet. Nõuis ut
ille dãpnet. tu dampna. Uisut ille
ignoscat. tu agnosce. Ut possis di
cere dõ. Au̾te faciem tuam apeccatis
meis. dic illi etiam illa u̾ba in ip̃o
psalmo. Qm̃ iniquitatẽ meam ego
agnosco. Quod si confessi fuenm᷑
delicta nr̃a. fidelis est ⁊ iustꝰ. qͥ dimi¬

Expanded text:
aritas exstinguit delicta. Superbia exstinguit charitatem: humilitas ergo roborat charitatem; charitas exstinguit delicta. Humilitas pertinet ad confessionem, qua confitemur nos peccatores esse: ipsa est humilitas, non ut dicamus illud lingua; quasi propter arrogantiam ne displiceamus hominibus, si nos justos esse dixerimus. Faciunt hoc impii et insani: Scio quidem quia justus sum, sed quid dicturus sum ante homines? si me justum dixero, quis ferat, quis toleret? apud Deum nota sit justitia mea: ego tamen dicam me peccatorem; non quia sum, sed ne arrogantia odiosus inveniar. Dic hominibus quod es, dic Deo quod es. Quia si non dixeris Deo quod es, damnat Deus quod in te inveniet. Non vis ut ille damnet? tu damna. Vis ut ille ignoscat? tu agnosce, ut possis Deo dicere, Averte faciem tuam a peccatis meis. Dic illi etiam illa verba in ipso Psalmo, Quoniam iniquitatem meam ego agnosco . Quod si confessi fuerimus delicta nostra, fidelis est et justus, qui dimi