comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humilis et ꝓpriȩ conscius infirmitatis. c̃ fidens
si comoro transeuntẽ ꝓpe dnm cernit: quia
ꝑ hanc laudabilẽ fatuitatẽ. & si nec dum
ut .ẽ. solide iã tam̃ rapt̃i. & quasi intransitu
luce sapientiȩ caelestis intendit: Et cum
ꝑueniss& ad locũ : suspiciens iħs uidit illum:
Per ãbulans hiericho saluator uenit ad locũ
ubi p̃currens tacheus sic comoꝵ conscenderat:
qui a missis ꝑmundũ sui uerbi p̃conibus in quibꝰ
ipse nimirũ & loquebat᷑ & ibat. itenit ad
populũ nationũ : qui passionis eiꝰ fide iam sub¬
limis existens. & iam diuinitatis eiꝰ ardebat
cognita facie beari Suspidaens uidit illũ :
quia ꝑ grãm fidei a terrenis cupiditatibus
eleuatũ turbisq infideliũ suꝑ eminentẽ
elegit: Videre enĩ dĩ eligere uel amare
ẽ : unde .ẽ. illud Oculi dñi suꝑ iustos: Nam
& nos quȩ amamꝰ uidere: abhis quȩ execramꝰ

Expanded text:
humilis et propriae conscius infirmitatis, confidens humilis et propriae conscius infirmitatis, confidens sycomoro transeuntem prope Dominum cernit, quia per hanc laudabilem fatuitatem, etsi necdum ut est solide, jam tamen raptum et quasi in transitu luci sapientiae coelestis intendit. Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus vidit illum. Perambulans Jericho Salvator, venit ad locum ubi praecurrens Zachaeus sycomorum conscenderat: quia missis per mundum sui verbi praeconibus, in quibus ipse nimirum et loquebatur et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens, etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie beari. Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminentem elegit. Videre enim Dei, eligere vel amare est. Unde est illud: Oculi Domini super justos . Nam et nos quae amamus videre, ab his quae exsecramur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed molita uicioꝵ consuetudo ne ad uptũ
ꝑ uenira obstiterat Eadẽ nãq turba
naxiȩ consuetudinis quȩ supra geeum¬
clamantẽ ne lum̃ peter& increpabat : & iam
suspicientẽ : publicanũ ne iħm uideat tardat:
Sed sicut çȩcus turbarũ uoces magis ac magis
clamalł do de uicit : ita pusillus necesse. ẽ.
turbȩ nocentis obstaculũ altiora petendo
transcendat. terrena relinquat. arborẽ
crucis ascendat: Si comorus nãꝙ quȩ est
arbor foli is moro similis sed altitudine
prȩstans. unde & alatinis celsa nuncupatur :
ficus fatua dicitur: Ꝙ eadẽ dominica crux.
credentes alit ut ficus. ab incredulis irridet᷑
xp̃m crucifixũ. uideis quidẽ sc andalũ genti¬
bus autẽ stultitiã : ipsis uero uocatis iudeis
atq gentibus. xp̃m dĩ uirtutẽ & dĩ sapientiã:
Qua uidelic& arborẽ pusillus statura zache¬
us quo ex altari possit ascendit : dũ quilib&

Expanded text:
sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur m crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultiatque gentibus Christum Dei virtutem et Dei sapientiam . Quam, videlicet, arborem pusillus statura Zachaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet
Abbreviated transcription (Latin):
uae impossibilia st̃ apud hoĩes: possibilia
st̃ apud dm̃: Ecce enĩ camelus de posita
gybbi sarcina ꝑforam̃ acus transit : hoc est
diues & publicanꝰ Relicto onere diuiciarũ.
contẽpto censu fraudiũ: angustã portã
artãq uiã quȩ ad uitã ducit ascendit :
Qui mira de uocione fidei. aduidendum
saluatorẽ qđ natura minꝰ habuerat ascen¬
su supplet arboris: at ꝙ ideo iuste quãuis
ipse rogare ñ audeat. benedictionẽ dominicȩ
susceptionis quã desiderabat accepit:
Miszice autẽ zacheus qui int̃pretat᷑ iustifi¬
catꝰ. credentẽ ex gentibꝰ populũ significat:
qui quanto curis secularibus occupatior.
tanto flagitiis de prim̃tibꝰ erat factus
humilior Sed ablutus. ẽ. sed scĩficatus.
sed iustificatus in noĩe dñi nr̃i iħ xp̃i. et¬
inspũ dĩ unr̃i Qui intrantẽ herico
saluato rẽ uidere quȩrebat. sed p̃turba
non poterat : quia gratiȩ fidei quã mundo
saluator attulit participare cupiebat.

Expanded text:
uae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Ecce namque camelus deposita gibbi sarcina per foramen acus transit , hoc est, dives et publicanus, relicto onere divitiarum, contempto sensu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit ascendit . Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris, atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem dominicae susceptionis, quam desiderabat, accepit. Mystice autem Zacchaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nomine Domini nostri itu Dei nostri , qui intrantem Jericho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ seruus eẽt facturus : Ac primũ quae
erant illius familiaria in istius modi reb
arma solo ꝓstratꝰ orauit : de inde ȩgram
intuens dari sibi oleũ postulat: Quod cũ
benedixiss&. in ospuellȩ uĩ scĩ liquoris in¬
fudit: statĩq uox reddita e̾: Tum paulati
singula contactu eiꝰ caeperunt menbra
uiiui scere : donec firmatis gressibus populo
teste surrex̃.:
XUI

Expanded text:
Dei seruus esset facturus. ac primum quae Dei seruus esset facturus. ac primum quae erant illius famarma, solo prostratus oravit; deinde aegram intuens dari sibi oleum postulat; quod cum benedixisset, in os puellae vim sancti liquoris infudit, statimque vox reddita est. Tunc paulatim singula contactu ejus coeperunt membra viviscere, donec firmatis gressibus, populo teste, surrexit. XVI
Abbreviated transcription (Latin):
re ueris ruella quaedam dira para¬
lisis egritudine tenebat᷑: ita ut ĩã ꝑmultũ
tempus nullo adhumanos usus corporis officio
fungeret᷑: omni exparte p̾mortua. uix
tenui sp̃ũ palpitabat: Tristes ad solã funeris
mart inc̃i: Quod ubi puellȩ pat̾ cõperit:
currit exanimis ꝓfilia rogaturus: & forte
maxrincs iã eccła fuerat ingressus: Ibi
inspectante populo multisq aliis ep̃is prȩ
titur dicens Filia mea morit᷑ misero ge¬
nere languoris. & quod ipsa est morte
crudelius solo sp̃u uiuit: Iam carne prȩ¬
mortua: rogo ut ad eã eas atq benedicas
Confido enĩ qđ ꝑte reddenda sit sanitati:
Qua ille uoce confusus obstiꝓuit & refugit
dicens hoc suae ñ esse uirtutis. senem̃
errare iudicio: non esse se dignũ ꝑquem
dñs sigñ uirtutis ostender&: Perstare
ue hementius flens pat̾. & orare ut exanimẽ
uisitar&: Postremo a circũstantib ep̃is
ire conpulsus: descendit ad domũ puellae:
Ingens turba ꝓforib exspectans. quid nã

Expanded text:
reueris puella quaedam dira paralysis aegritudine tenebatur, ita ut iam per mul-, tum tempus nullo ad humanos usus corporis officio fungeretur: omni ex parte praemortua uix tenui spiritu palpitabat. tristes ad . solam funeris untiatur. quod ubi puellae pater conperit, cucurrit exanimis pro filia rogaturus. et forte Martinus iam ecclesiam fuerat ingressus. ibi inspectante populo multisque aliis praesentibtitur dicens: filia mea moritur misero genere languoris, et quod ipsa est morte crudelius, solo spiritu uiuit, iam carne praemortua. rogo ut eam adeas adque benedicas: confido enim quod per te reddenda sit sanitati. qua ille uoce confusus obstipuit et refugit dicens, hoc suae non esse uirtutis: senem errare iudicio, non esse se dignum, per quem Dominus signum uirtutis ostenderet. perstare uehementius flens aterpater et orare ut exanimem uisitaret: postremo a circumstantibus episcopis ire conpulsus descendit ad domum puellae. ingens turba pro foribus expectabat, ; quidnam
Abbreviated transcription (Latin):
dindicaremꝰ: non utiq nadicarem᷑ Dũ
iudicamur autẽ ad nõ: corripim᷑. ut ñ
cũ hoc mittide dãpͥnemͣ: Itaꝙ fr̃s mei cum
conuenitis ad manducandũ inuicẽ expectate.
Siquis e furit. domi manduc&e: ut non in
iudiciũ conueniatis: Caetera autẽ ã cum
uenero disponã:uIIII.

Expanded text:
n utique iudicaremur. dum iudicamur autem, a domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur. itaque, fratres mei, cum conuenitis ad manducandum, inuicem expectate. si quis esurit, domi manducet, ut non in iudicium conueniatis. cetera autem, cum uenero, disponam.
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs diluuium in habititre fȩcit: Considere¬
mus totũ orbẽ. respiciamus barbaras
nationes. romanũ quoꝙ lustremus m̃te¬
imperiũ. ubiq xp̃o credunt: ubiq in nr̃m
dñm baptizantur Et itit fit. ut non una
aqua : sed quodã modo sit diluium:

Expanded text:
Dominus diluvium inhabitare facit. ConsidereDominus diluvium inhabitare facit. Consideremus totum orbem, respiciamus barbaras nationes, Romanum quoque mente lustremus imperium: ubique Christo credunt, ubique in nostrum Dominum baptizantur; et ita fit ut non una aqua, sed quodam modo sit diluvium
Abbreviated transcription (Latin):
filtus crucis: De quo dicit᷑ in cantico ab achuc
Cornua inmanib eius. ibi abscondit forti¬
tudinẽ suã: Fost quã aut̃e dilectus
iste crucifixus est : impletũ illu d est¬
qđ sequitur in psalmo Uox dñi in¬
tercidentis flãmã ignis: Illo enim
baptitato & uniuerso mundo xp̃o lauan¬
te mundato : ge hennȩ ignis interitus¬
extinctus ẽ Uox dnĩ concucientis de¬
sertũ: desertit fuait eccła quȩ prius
filios non ha belat: Ad p̃dicationẽ xp̃i
desertit istit cõmoti est. et parturiuit
& peperit : et natit est in una die gens
totit illa quȩ antea dicebat᷑ de sertũ
cades: hoc est desertũ scĩtatis Siquidẽ
non hahuerat scĩtõ coepit parere
ceruos. & scõꝵ suoꝵ emit tere greges.
qui serpentes interficiunt. qui uenena
contẽpnunt. Quib discurrentibus et
in toto orbe xp̃i euangeliũ p̃dicantibus.
intẽplo eius om̃s dicent głam dõ Sequit᷑

Expanded text:
filius crucis, de quo dicitur in cantico Habacuic, filius crucis, de quo dicitur in cantico Habacuic, Cornua in manibus ejus: ibi abscondit fortitudinem suam . Postquam autem dilectus iste crucifixus est, impletum est illud quod sequitur in Psalmo. Vox Domini intercidentis flammam ignis. Illo enim baptizato, et universo mundo, Christo lavante, mundato, gehennae ignis exstinctus est. Vox Domini concutientis desertum. Deserta fuit Ecclesia, quae prius filios non habebat. Ad praedicationem Christi deserta ista commota est; et parturivit, et peperit, et nata est in una die gens tota. Simul illa, quae antea dicebatur desertum Cades, hoc est desertum sanctitatis, siquidem non habuerat sanctitatem, coepit parere cervos et sanctorum suorum emittere greges, qui serpentes interficiunt, qui venena contemnunt: quibus discurrentibus, et in toto orbe Christi Evangelium praedicantibus, In templo ejus omnes dicent gloriam Deo. Sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
hiesu naue. & ad t̾rã reꝓmussionis indux̃
fuerat exsiceatus: nuinc totus sipotus s&
undis munu locũ uoluit congregari. ut
qñi corpus at tinger& Iordanis inquit¬
reuersus est retrorsum Videte frs quo¬
modo id qđ in euangelialectũ est. inuige¬
simo & octauo psalmo fuerat Ante p̃dictũ:
Vox dm̃ suꝑ aquas Locutus est enĩ dĩ filius
adiohanne: Sine modo: Sic enĩ oport&
nos adimplere omnẽ iustitiã. Sequitur:
Dñs maiestitis intonuit : quando pat̾ filio
testimoniũ reddidit dicens hic est filiꝰ
meus dilectus. in quo miai cõplacui:
Vax dñi confringentis ucedros Baptiratus ẽ
mones corruerunt: Suecidit eos dñs
quasi cȩdros libani : & rã mpinuit eos
tũ qusa uitidus fragnentit arboꝵ uenti¬
lans: & calcib styrpes in diuersa disꝑgens:
Ecentrario de saluatore quid dicitur
et dilectus sicut filius umcorniũ: dilatꝰ
dñs atꝙ saluator est. filius dĩ uni corniũ

Expanded text:
Jesus Nave, et ad terram repromissionis induxit, Jesus Nave, et ad terram repromissionis induxit, fuerat exsiccatus: nunc totis, si potuisset, undis in unum locum voluit congregari, ut Domini corpus attingerreversus est retrorsum . Videte, fratres, quomodo id quod in Evangelio lectum est, in vigesimo octavo psalmo fuerit ante praedictum: Vox Domini super aquas . Locutus est enim Dei Filius ad Joannem: Sine modo; sic enim oportet nos adimplere omnem justitiam . Sequitur: Dominus majestatis intonuit; quando Pater Filio testimonium reddidit dicens: Hic est Filius meus dilectus in quo mihi complacui . Vox Domini confringentis cedros. Baptizatus estmones corruerunt. Succidit eos Dominus quasi cedros Libani, et comminuit eos tanquam vitulos; fragmenta arborum ventilans, et calcibus stirpes in diversa dispergens. E contrario de Salvatore quid dicitur? Et dilectus sicut filius unicornium. Dilectus Dominus atque Salvator est Filius Dei: unicornium,
Abbreviated transcription (Latin):
Greco noĩe sic uocat᷑ Quod
enĩ nos apparitionẽ uel osten¬
sionem dicimꝰ: id greci epiphaniã uocans:
Hoc autẽ ideo dicimus: quia hodie dñs ñr
& saluator apparuit scdcarnẽ int̾ris
Lic& enĩ olĩ natus eẽt exmaria. & triginta
iã annoꝵ expless& aetatẽ : ttm̃ ignora.¬
bat̾ amundo & eo tẽpore cognitus est.
quo ad iohannẽ baptistĩt ut in iordane
baptizaret᷑ aduenit: et uoxx decaelo pitris
quasi incolũba suꝑ caput illius sedens
uoluit demonstrare: nequis alias filius
dĩ putitret᷑ expopulo: Quid hac humili¬
tate sublimius. uilitate nobilias: babt̾i¬
zat᷑ a seruo: & adõ filius apellatur: In ter
publicanos &r meretrices et peccatores
ad lauaerũ uenit : & sanctior est bapti¬
tattore suo Baptizat᷑ ab iohanne incarne:
sed ipse iohanñe inspũ lanat: Aquȩ quae
cetera mundare consueuerant : dño nr̃o
lauante mundatȩ funt: Iordanis flunius
qui eo tẽpore quando populũ isrładibxit

Expanded text:
graeco nomine sic vocatur. Quod enim nos apparitionem, vel ostensionem dicimus, id Graeci epiphaniam vocant. Hoc autem ideo dicimus, quia hodie Dominus noster et Salvator apparuit secundum carnem in terris. Licet enim olim natus esset ex Maria, et triginta jam annorum explesset aetatem; tamen ignorabatur a mundo. Eo tempore cognitus est, quo ad Joannem Baptistam, ut in Jordane baptizaretur, advenit: et vox de coelo Patris verus, quasi in columba, et super caput illius sedens, tactu voluit demonstrare: ne quis alius Filius Dei putaretur ex populo. Quid hac humilitate sublimius, vilitate nobilius? Baptizatur a servo; et a Deo Filius appellatur. Inter publicanos, et meretrices, et peccatores ad lavacrum venit; et sanctior est baptizatore suo. Baptizatur a Joanne in carne; sed ipse Joannem in spiritu lavat. Aquae quae caetera mundare consueverant, Domino nostro lavante, mundatae sunt. Jordanis fluvius, qui eo tempore, quando populum Israel duxit
Abbreviated transcription (Latin):
lapidib constructit est: afferamus dño
filios dĩ. afferamus ei filios arietũ. A pos¬
toloru atq scõꝵ : & imitemur saluato¬
rẽ nr̃m. quia ipse & pastor et agnus
& arios appellat᷑ : qui ꝓ nobis immolat᷑
et dicamus. dñs pascit me & nichil mihi
deerit: in loco pascue ibi me collocabit:
Sii aquã refectionis educauit me iħs xp̃s

Expanded text:
lapidibus exstructa est. Afferamus Domino filios Dei, afferamus ei filios arietum, Apostolorum et sanctorum: et imitemur Salvatorem nostrum quia ipse et pastor et agnus et aries appellatur qui pro nobis immolatur et dicamus: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit, in loco pascuae, ibi me collocabit. Super aquam refectionis educ
Abbreviated transcription (Latin):
eciuibus. exibens carrucã de aurat᷑a
cũ quattuor mulis candidis. equisq
eiusdem numeri et coloris: obtulit
beato apło dicens: Hec accipe famule
dĩ quia nihil repperi in terras meas
his amabilius tantum ut sanetur filia
mea quȩ nimio cruciatu uexatur.
Cui subridens beatus apłs ait : Accipio
quidem munera tua nicholau: sed ñ
hec uisibilia. Nam si profilia qđ p̃tiosus
indomo tua habes offers. quantomagis
panima debes:: ego enĩ ate h ac cipere
cupio. ut homo ille interior agnoscat
dm̃ ueru factorẽ suũ creatorẽq omniũ.
qui terrena respuat. et aeterna desi-¬
der&. qui caducat neglegat & diligat
sempit̃na. qui illa quȩ uidentur. con
tẽplatione sp̃ĩtalis intentionis aduertat.
Ut cũ in his exercitato sensu uigeris: uita
aet̃nã consequi merearis. filiamq hic
sanitati redditã : etiam in illa ȩt̃nitatis
gaudia ꝑfruaris: Hec eo dicente per¬
suasit om̃ibus ut relictis idolis dm̃ uerũ
crederent. filiam quoq ipsius nicholai

Expanded text:
civibus exhibens carrucam deauratam cum quattuor mulis candidis equisque eiusdem numeri et coloris, obtulit beato apostolo, dicens: 'Haec accipe, famulae Dei, quia nihil repperi inter res meas his amabilius, tantum ut sanetur filia mea, quae nimio cruciatu vexatur'. Cui subridens beatus apostolus ait: 'Accipio quidem munera tua, Nicolae, sed non haec visibilia. Nam, si pro filia quae praetiosum in domo tua habebas offeres, quanto magis pro anima debes? Ego enim hoc a te accipere cupio, ut nomo ille interior agnoscat verum Deum factorem suum creatoremque omnium, qui terrena respuat et aeterna desideret, qui caduca neglegat, diligat sempiterna, qui illa quae videntur abnatione spiritalis intentiones advertat, ut, cum his exercitatu sensu vigueris, vitam aeternam consequi merearis, filiamque hic sanitati redditam, etiam in illa aeternitatis gaudia perfruaris'. Haec eo dicente, persuasit omnibus, ut, relictis idolis, Deum verum crederent. Filiam quoque ipsius Nicolai
Abbreviated transcription (Latin):
ille ad tigua ramis humiliorib poma
decerper&: Cũꝙ plenã palmulis manũ
obtuliss& : occurrit bestia. ac cepitque
tãlibere quã nullũ animal domesticũ.
& cũ comediss&e : abscessit Nos hȩc intu¬
entes & ad huc trem̃tes. facile potiumꝰ
expendere. quanta in illo fidei uirtꝰ & quan

Expanded text:
ille attigua ramis humilioribus poma ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. cumque plenam palmulis manum obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere quam nullum animal domesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes facile potuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et quan
Abbreviated transcription (Latin):
parabatur sine igne feruere: Tanta
uis solis est: ut quibus lib& coquenetiam
adgalloꝵ pulm̃ta sufficiat: Post caen̾a
autẽ iaminclinante uesꝑa: inuitat nos
ad arborẽ palmã. cuius int̃dũ pomis uti
solebat : quȩ fere duob milib aberat:
N am he tantũ inheremo arbores. licet
raro habent᷑. Tam̃ qđ utrũ solers anti-¬
quitas ꝓcurauerat an solis natura
gignãt ignoro : nisi ds prȩscius habitan¬
dã quandoꝙ ascĩs heremũ hȩc seruis
suis parauerit: Ex maiore enĩ parte
qui intra illa secreta consistunt. cũ
alia ibi germina nulla succedunt.
istarũ arboꝵ pomis alunt᷑: Ergo ubi
ad illã ad qũa nos humanitas ñri hospi¬
tis ducebat arborẽ ꝑuenimꝰ : leonem
ibi offendimus Quo uiso. ego & ille
duxm̃s i tremuimꝰ: Sc̃ s uͦ ille incunc¬
tant̃ accessit. Nos lic& trepidi secuti
sumus: Fera paululũ cerneres ĩperata
adõ modesta discessit. & constitit :ͤ dũ

Expanded text:
parabantur, sine igne feruere: tanta parabantur, sine igne feruere: tanta uis solis est, ut quibuslibet coquis etiam ad Gallorum pulmenta sufficiat. post cenam autem iam inclinante uespera inuitat nos ad arborem palmam, cuius interdum pomis uti solebat, quae fere duobus milibus aberat. nam hae tantum in eremo arbores, licet raro, habentur tamen. quod utrum sollers antiquitas procurauerit, an soli natura gignat, ignoro, nisi Deus praescius habitandam quandoque a sanctis eremum haec seruis suis parauerit. ex maiore enim parte, qui intra illa secreta consistunt, cum alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum pomis aluntur. ergo ubi ad illam, ad quam nos humanitas nostri hospitis ducebat, arborem peruenimus, leonem ibi offendimus: quo uiso ego et ille dux meus intremuimus, sanctus uero ille incunctanter accessit: nos licet trepidi secuti sumus. fera paululum — cerneres imperatam a Deo — modesta secessit et constitit, dum
Abbreviated transcription (Latin):
ex fratrib ducẽ. locoꝵ peritũ : ꝑ uenimus
ad quendã senẽ mona chũ subradice mon¬
tis habitantẽ: Ibi qđ in illis locis rarissimu
ẽ puteus erat Bouẽ unũ habebat cuius¬
hic erat totus labor: inpulia rotali machina.¬
aquã ꝓducere Nã fere mille aut ãpliꝰ
pedũ: ꝓfudũ putei ferebatur: Hortus
illic erat multis holeribus copiosus: id
quidẽ contra naturã heremi ubi omnia
arentia exusta solis ardoribus. nullius
ũqua seminis uel exiguam radicem de-¬
perisse ferunt: Cerũ hic scõ illi labor cũ
pecore cõmunis & ꝓpria prestabat indus¬
tria: Frequens eñĩ inrigatio aquarũ tant᷑a
pinguedinẽ arenis dabat : ut mirũ inmodũ
uirere atq fructificare horti illius holera
uideremꝰ Ex his igit᷑ una cũ dñobos ille
uiuebat: Nob quoꝙ exea copia cȩnã sc̃s
dedit Ibi uidi qđ uos galli forte ñ credi¬
tis: ollã cũ holerib quȩ nob̾ incaena prȩ¬

Expanded text:
e fratribus ducem, locorum peritum pervenimus e fratribus ducem, locorum peritum pervenimus ad quemdum senem monachum sub radice montis habitantem. Ibi, quod in illis locis rarissimum est, puteus erat. Bovem unum habebahic erat totus labor, impulaquam producere: nam fere mille aut amplius pedum profundum putei ferebatur. hortus illic erat multis Tioleribus copiosus, id quidem contra naturam eremi, ubi omnia arentia, exusta solis ardoribus, nullius umquam seminis uel exiguam radicem ferunt. uerum hoc sancto illi labor cum pecore communis et propria praestabat industria: frequens enim inrigatio aquarum tantam pinguedinem harenis dabat, ut mirum in modum uirere adque fructificare horti illius holera uiderimus. ex iis igitur una cum domino bos ille uiuebat: nobis quoque ex ea copia cenam sanctus dedit. ibi uidi, quod uos Galli forte non creditis, ollam cum holeribus, quae nobis in cenam prae
Abbreviated transcription (Latin):
mianus ꝓdidiss& exẽplũ : grauit᷑ irasce¬
rer discessione fugitiui Sed quia irasci
ñlic&. tota istoꝵ cõmemoratio quȩ nos
conpungit abolendaẽ : te inqu̾ã postumia¬
ne. te potius audiamus: Faciã inquit galle¬
qđ p̃cipis. quatenus tã studiosos. ẽe̾. audien
diuos uideo: sed mentote quia ñsine fenore
istũ apud uos de pono sermonẽ : Libens esto¬
prȩsto qđ poscitis: dũ mͦ paulopost quod
poposcero ñ negetis : Nosuꝰ inquã nisil habemꝰ
in quo tͥ mutuũ uel sine fenore restitue re
possimꝰ : sedtamen quicquid putaueris imꝑato.
dũ modo ut ceperas desideriis nr̃is satis facias:
Valde enĩ nos delectat tua oratio: nihil inqͥt
postumianus urã studia fraudabo. & quia
heremite unius incipientis agnouisti uir-¬
tutẽ : referã adhuc uob̾ pauca de plurimis:
Irgo ugiexina heremi ingressussum
Ixii. fere anilo milib habebã autẽ uñu

Expanded text:
mianus prodidisset exemplum, graviter irascemianus prodidisset exemplum, graviter irascerer discessione fugitivi: sed quia irasci non licet, tota istorum commemoratio quae nos compungit, abolenda est. Te, inquam, Postumiane, te potius audiamus. Faciam, inquit, Sulcipis, quatenus tam studiosos audiendi esse vos video; sed mementote, quia non sine fenore istum apud vos depono sermonem: libens praesto quod poscitis, dummodo paulo post quod poposcero non negetis. Nos vero, inquam, nihil habemus, in quo tibi mutuum vel sine fenore restituere possimus. Sed tamen quidquid putaveris, imperato, dummodo, ut coeperas, desideriis nostris satisfacias: valde enim nos tua delectat oratio. Nihil, inquit Postumianus, vestra studia fraudabo: et quia eremitae unius incipientis agnovistis virtutem, referam adhuc vobis pauca de plurimis. XIII. Ergo ubi prima eremi ingressus sum, duodecim fere a Nilo millibus habebam autem unum
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ id de eoꝵ uirtutib & abbatis ipsius
testimonio. et omniũ fr̃m audierĩ sermo¬
ne caelebrari: qđ unũ eoꝵ sol nũꝗ uidissa
aepulantẽ. alter̃u nũquã uidiss&e iratum:
Ad hoc gallus me intuens. O si uester ille
nolo nom̃ edicere nunc adẽẽt. uelẽ ad modũ
istud audir&: exẽplũ. qđ inmultoꝵ sepe
ꝑsonis nimiũ exꝑti sumꝰ uehem̃ter irasci:
Sed tamen quia inimicis suis quantũ audio
nuꝑ ignouit : sustud audir& magis magisq
ꝓposito c̃firmaret᷑ exẽplo praeclarã ẽẽ uir¬
tutẽ iracundia ñ moueri: Nec uero inficiabor
iustas illi causas rsrũ fuisse : Sed ubi durior
pugna : ibi gloriosior .ẽ. corona: Vnde
quendã si ig̃noscit. censeo iure laudandũ :
Qđ cũ eũ lib̾tꝰ de seruerit ingratꝰ. miseratꝰ
ẽ. potius quã insectatꝰ ab euntẽ: Sed neq
illi irascit᷑: a quo uidet᷑ abductus: Ego
autẽ nisi istud uincendȩ iracundiȩ postu¬

Expanded text:
quidem id de eorum uirtutibus et abbatis ipsius quidem id de eorum uirtutibus et abbatis ipsius testimonio et omnium fratrum audierim sermone celebrari, quod unum eorum sol numquam uidisset epulantem, alterum numquam uidisset iratum. Ad haec Gallus me intuens: o si uester ille — nolo nomen dicere - nunc adesset, uellem admodum istud audiret exemplum, quem in multorum saepe personis nimium experti sumus uehementer irasci: sed tamen, quia inimicis suis, quantum audio, nuper ignouit, si istud audiret, magis magisque proposito confirmaretur exetutem iracundia non moveri. Nec vero inficiabor justas illi causas irarum fuisse: sed ubi durior pugna, ibi gloriosior est corona: unde quemdam, si agnoscis, censeo jure laudandum, quod cum eum libertus deseruerit ingratus, misertus est potius quam insectatus abeuntem; sed neque illi irascitur, a quo videtur abductus. Ego autem: Nisi istud vincendae iracundiae Postu
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ipse ꝓficiscit᷑: Ille ubi eminꝰ senẽ uenire
conspexit : occurrit. agit gr̃ãs. ducit ad
cellulã. Cũ ingressi parit̃ ambo. conspiciunt
tactu uero acsi ante paululũ focis e̾e̾t
ereptꝰ ostendit᷑. Aegẏptii tam̃ panis
forma ñ cernit᷑ Obstupe facti ãbo munus
caeleste cognoscunt: Cũ ille hoc abbatis
aduentui praestitũ fateret᷑. abbas uero
illius fidei acuirtuti id potius ad scriber&:
ita ãbo caelestẽ panẽ. cũ multa exultatione
fregerunt: Quod cu senex ad monasteriũ
post regressus fratrib retuliss& : tantus
omniũ incenderat ardor animos. ut certatĩ
adheremũ & sacras solitudines ire ꝓperareñt.
miseros se fatentes qui diutius in congre¬
gatione multoꝵ ubi humana ess& patien¬
da c̃uersatio ressdissent:
N hoc monasterio duos ego senesuidi qui
inde discesserint ferebant᷑ : quoꝵ praete¬
reunda mihi cõmentaratio ñ uidetur: Si¬

Expanded text:
eum ipse proficiscitur. ille ubi eminus senem uenire eum ipse proficiscitur. ille ubi eminus senem uenire conspexit, occurrit, agit gratias, ducit ad cellulam. cum ingressi pariter ambo, conspiciunt tactu uero ac si ante paululum focis esset ereptus, ostenditur: Aegyptii tamen panis forma non cernitur. obstupefacti ambo munus caeleste cognoscunt. cum ille hoc abbatis aduentui praestitum fateretur, abbas uero illius fidei ac uirtuti id potius adscriberet: ita ambo caelestem panem cum multa exultatione fregerunt. quod cum senex ad monasterium post regressus fratribus rettulisset, tantus omnes incesserat ardor animorum, ut certatim ad eremum et sacras solitudines ire properarent, miseros se fatentes, si qui diutius in congregatione multorum, ubi humana esset patienda conuersatio, resedissent. In hoc monasterio duos ego senes uidi, quiinde discesserint, ferebantur. quorum praetereunda mihi commemoratio non uidetur, si
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝑ eos dñs operatus fuerat ꝓdidissent.
Opus illud ñ suȩ fidei. sed diuinȩ fuisse uir¬
tutis: discerent potius dõ inhumilitate
seruire. et ñ insignis & uirtutib gloriari :
quia melior ee̾t infirmitatis conscientia
uirtutũ uanitate: Hoc ille monachus
audiuit. & peri clitatos in fantulos serpentis
occursu. et ipsos insuꝑ multa uerbera uicto
serpente meruisse : abbatẽ obsecrat. ne sibi
post hec panisullus aut cib aliquis mitteret᷑:
lãq octauus dies fuerat emensus. quose homo
xp̃i intra periculũ famis ipse concluserat.
A rebant m̃bra ieiunio. sed deficere menscaelo
intenta ñ poterat. Corpus inedia fati scebat.
fides firma durabat: Cũ interĩ ad monitꝰ
abbas ille ꝑ sp̃m ut discipulũ uisitar&. pra
sollicitudine cognoscere cupiens: qua utȩ¬
substantia uir fideł alerit᷑ qui minis trari
sibi panẽ ab homine noluiss& : ad requirendũ

Expanded text:
quod per eos Dominus operatus fuerat, prodidissent. quod per eos Dominus operatus fuerat, prodidissent. opus illud non suae fidei, sed diuinae fuisse uirtutis: discerent potius Deo in humilitate seruire, non in signis et uirtutibus gloriari, quia melior esset infirmitatis conscientia uirtutum uanitate. Hoc ubi ille monachus audiuit, et periclitatos infantulos serpentis occursu et ipsos insuper multa uerbera uicto serpente meruisse, abbatem opost haec panis ullus aut cibus aliquis mitteretur. Jamque octavus dies fuerat emensus, quo se homo Christi intra periculum famis ipse concluserat: arebant membra jejunio, sed deficere mens coelo intenta non poterat: corpus inedia fatiscebat, fides firma durabat: cum interim admonitus abbas ille per spiritum ut discipulum uisitaret, pia sollicitudine cognoscere cupiens, qua substantia fidelis aleretur, qui ministrari sibi panem ab homine noluisset, ad requirendum
Abbreviated transcription (Latin):
adheremũ : abbatis illius ordinatione
panis uel quilib&: cib alits ministrat᷑: Casu
pillos dies quib illo aduenerã. cuidã qui
nuꝑ adheremũ secesserat. neq amplius ab
hoc monasterio quã sex milib tab̾naculũ
siba constituerat panẽ abbas ꝑduospueros
miserat: Quoꝵ maior habebat aetatis annos
XU. minor duodennis erat: His ergo
inde redeuntib aspis mirȩ magnitudinis
fit obuiã: cuiꝰ occursu nihil ꝑterriti. ubi
ante pedes eoꝵ uenit: quasi in cantata
carminib caerulea colla deposuit: mino
riss manu app̃hensa. ac pallio in uoluta
ferri caepit: De in monasteriũ quasi uic¬
tor ingressus: in occursũ fratr̃u exspec¬
tantib cunctis. captiuã bestiã resoluto
pallio ñsine iactantiae tumore deposuit:
Sed cũ infantiũ fidẽ atq uirtutẽ ceteri
p̃dicarent : abbas ille altiore c̃silio ne
infirma aetas in solescer&. uirgis utrumq
conpescuit: multũ obiurgatos cur ipsi

Expanded text:
ad eremum abbatis illius ordinatione ad eremum abbatis illius ordinatione panis uel quilibet cibus alius ministratur. casu per illos dies quibus illo adueneram cuidam, qui nuper ad eremum secesserat neque amplius ab hoc monasterio quam sex milibus tabernaculum sibi constituerat, panem abbas per duos pueros miserat, quorum maior habebat aetatis annos quindecim, minor duodecim erat. his ergo inde redeuntibus aspis mirae magnitudinis fit obuiam, cuius occursu nihil perterriti, ubi ante pedes eorum uenit, quasi incantata carminibus caerula colla deposuit. minor e pueris manu adprehensam ac pallio inuolutam ferre coepit. dein monasterium quasi uictor ingressus in occursum fratrum, inspectantibus cunctis, captiuam bestiam resoluto pallio non sine iactantiae tumore deposuit. sed cum infantium fidem adque uirtutem ceteri praedicarent, abbas ille altiore consilio, ne infirma aetas insolesceret, uirgis.utrumque conpescuit, multum obiurgatos, cur ipsi,
Abbreviated transcription (Latin):
cedere noluisse:. Huic ergo traditis attp
cõmissis om̃ib meis om̃iq familia quȩ
me contra uoluntatẽ animi mei secuta
tenebat inplicitũ : exoneratꝰ quodã modo
graui fasce penitꝰ aclib̾ regrestus alexan-¬
driã uisitatis ibi frĩb ad superiorẽ inde
thebaidã : id est adegypti extremam
contendi: ibi eñi uastȩ patentes heremi
solitudines: plurimũ ferebant᷑ habere
monachorum:
ongũ est si omnia cupiã referre quȩ
uidi. tamen pauca ꝑstringã epluribus:
Haut longe abheremo contigua nilo: multa
sunt monasteria Habitant uno in loco
pleriq centeni: quib sũmũ iusest sub
abbatis imperio uiuere. nihil arbitriosuo
agere  om̃a ad nutũ illius potestatẽꝙ pen¬
dere Ex his siqui maiorẽ uirtut̾ẽ mente
concupiuerint. ut acturi solitariã uitam
se adheremũ conferant : ñ nisi ꝑmittente
abbate discedunt: hȩc illoꝵ prima uirtꝰ
est : parere alieno imperio: Trans gressis

Expanded text:
cedere noluissem. Huic ergo traditis atque cedere noluissem. Huic ergo traditis atque commissis omnibus meis, omnique familia, quae me contra voluntatem animi mei secuta tenebat implicitum, exoneratus quodammodo gravi fasce penitus ac liber, regressus Alexandriam, visitatis ibi fratribus, ad superiorem inde Thebaidam, id est ad Aegypti extrema contendi. Ibi enim vastae patentis eremi solitudines plurimum ferebantur habere monachorum. Longum est, si omnia cupiam referre quae vidi: tamen pauca perstringam e pluribus. X. Haud longe ab eremo, contigua Nilo multa sunt monasteria. Habitant uno loco plerumque centeni: quibus summum jus est, sub abbatiagere, per omnia ad nutum illius potestatemque pendere. ex his si qui maiorem uirtutem mente conceperint, ut acturi solitariam uitam se ad eremum conferant, nonnisi permittente abbate discedunt. haec illorum prima uirtus est, parere alieno imperio. transgressis
Abbreviated transcription (Latin):
galle ꝓgrederis. Caue ne &te aliquis
quihec fortassis agnoscit exaudiat: teq
una cũ hieronimõ incipiat non amare :
Nã quia scolasticꝰ es ñ inmerito te uersu
domici illius ad monebo. obsequiũ amicos
ueritas odiũ parit: Tua nobis potius ut cȩpe¬
ras postumiane repetat᷑ orientał oratio:
Ego in qͥt ut dicere instituerã apud hieroni
mũ sex mensib fui: cui iugis aduersus malos
Oderunt eũ heretici. quia eos inpugnare non
desinit: oderunt clerici. quia uita eorum
insectat᷑ & crimina: sed plane eũ boni om̃s
admirant᷑ & diligunt Nã qui eũ hereticũ
ẽt᷑. arbitrant᷑: insaniunt uere dixcerim
catholica hominis scientia. sana doctrina ẽ.
Totꝰ sẽꝑ in lectione. totus in libris ẽ. non diȩ
ñ nocte requiescit. aut legit aliquid sẽꝑ
aut scribit: Quod nisi mihi fuiss& fixũ animo
& ꝓmissũ dõ teste ꝓpositũ heremũ adire.
uel exigui tẽporis punct̾u. atanto uiro dis¬

Expanded text:
Galle, progrederis: cave ne et te aliquis, Galle, progrederis: cave ne et te aliquis, qui haec fortassis agnoscit, exaudiat, teque una cum Hieronymo incipiat non amare. Nam quia scholasticus es, non immerito te versu Comici illius admonebo: Obsequium amicos, veritas odium parit. Tua nobis potius, ut coeperas, Postumiane, repetatur orientalis oratio. Ego, inquit, ut dicere institueram, apud Hieronymum sex mensibus fui: cui jugis adversum malos Oderunt eum haeretici, quia eos impugnare non desinit: oderunt clerici, quia vitam eorum insectatur et crimina. Sed plane eum boni omnes admirantur et diligunt: nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. Vere dixerim, catholica hominis scientia, sana doctrina est. Totus semper in lectione, totus in libris est: non die, non nocte requiescit; aut legit aliquid semper, aut scribit. Quod nisi mihi fuisset fixum animo et promissum, Deo teste, propositam eremum adire, vel exigui temporis punctum a tanto viro dis
Abbreviated transcription (Latin):
illi uiro ignosco: atꝙ̃ ita sentio de orien¬
talib illũ potius monachis quã de occi¬
dentalib disputasse. Nã edacitas ingrecis
gula ẽ: ingalł natura Tuego Scolasticȩ
inquã galle defendisgentẽ tuã. Sed
quaeso te liber iste nũquid hoc solũ uitiũ
dãnat inmonachis : Immo uͦ inquit nihil
paenitꝰ omisit qđ ñ carper&. lacerar&: ex¬
conera. Praecipue auaritiã: nec minꝰ uanita¬
tẽ insectatus est: Multa de suꝑbia ñ pauca
de suꝑstitione dissȩruit: uere fatebor
pinxisse mͥ uidet᷑ uicia multoꝵ: Ceterum
de familiaritatib uirgiñ & monachorũ att
& iam clericoꝵ. quã uera quã fortia dispu¬
tauit: unde a quibusdã quos noĩare nolo.
dicit᷑ ñ amari: Nã si c̃ belgicus ñr irascit᷑
edacitatis nimie nos notãtos: ita illi freme
re dicunt᷑ cũ in illo opusculo scriptũ legus
caeli bẽ spnit uirgo germanũ fratrem
quȩrit extraneũ: Ad hec ego Nimiũ inquã

Expanded text:
illi uiro ignosco, adque ita sentio, de orienilli uiro ignosco, adque ita sentio, de orientalibus illum potius monachis quam de occidentalibus disputasse. nam edacitas in Graecis gula est, in Gallis natura. Tum ego, scolastice, inquam, Galle, defendis gentem tuam: sed quaeso te, liber iste numquid hoc solum uitium damnat in monachis? Immo uero, inquit, nihil penitus omisit, quod non carperet, laceraret, exponeret: praecipue auaritiam nec minus uanitatem insectatus est. multa de superbia, non pauca de superstitione disseruit: uere fatebor, pinxisse mihi uidetur uitia multorum. Ceterum de familiaritatibus uirginum et monachorum adque etiam clericorum quam uera, quam fortia disputauit! unde a quibusdam, quos nominare nolo, dicitur non amari. nam sicut Belgicus noster irascitur, edacitatis nimire dicuntur, cum in illo opusculo scriptum legunt: Coelibem spernit virgo germanum, fratrem quaerit extraneum. Ad haec ego, Nimium, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
issae a ffligi.
aitur inde digressus. bethleem oppidũ
petii : qđ ab hierusolimis sex milib dispa¬
rat᷑. ab alexandria autẽ sedecĩ mansionib
ab est: Ecclesiã loci illiꝰ hieronimꝰ prb̃
regit. Nam parrochia ẽ epĩ qui hieruso.¬
lim̃a ten&: Mihi ĩa pridem hieronimus
superiore illa mea peregrinatione con¬
pertꝰ facile optinuerat: ut nullũ mihi
expetendũ rectius arbitrarer: Vir enĩ
praet̃ fidei meritũ dotẽq uirtutũ. ñ
solũ latinis atq grecis. sed et ebreis & iam
ita litteris institutꝰ eꝰ : ut se illi in omni
scientia nemo audeat conparare: Miror
aut̾e siñ & uobis ꝑmulta quae scripsit
oꝑa conꝑtus ẽ: cũ ꝑ tot̾u orbẽ legatur:
Nob̵ uͦ gallus inquit: nimiũ nimiũꝙ con¬
ꝑtus est : Nã ante hoc quinquennium
quendã illiꝰ libellũ legi in quo tota
nr̃oꝵ natio monachoꝵ ab eo ue hem̃tissi¬
me uexat᷑ & carpit᷑: Vnde int̾dũ belgicꝰ
nr̃ ualde irasci sol& : qđ dixerit nosusq

Expanded text:
isset affligi. VIII. Igitur inde digressus, Bethleem oppidum petii, quod ab Hierosolymis sex millibus disparatur, ab Alexandria autem sedecim mansionibus abest. Ecclesiam loci illius Hieronymus presbyter regit: nam parochia est episcopi, qui Hierosolymam tenet. Mihi jam pridem Hieronymus superiore illa mea peregrinatione compertus facile obtinuerat, ut nullum mihi expetendum rectius arbitrarer: vir enim praeter fidei meritum dotemque virtutum, non solum Latinis atque Graecis, sed et Hebraeis etiam ita litteris institutus est, ut se illi in omni scientia nemo audeat conparare. miror autem, si non et uobis per multa quae scripsit opera conpertus est, cum per totum orbem legatur. Nobis uero, Gallus inquit, nimium nimiumque conpertus est. nam ante hoc quinquennium quendam illius libellum legi, in quo tota nostrorum natio monachorum ab eo uehementissime uexatur et carpitur. unde interdum Belgicus noster ualde irasci solet, quod dixerit, nos usq
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ constabat turbȩ clamabant. ñ minorẽ
heliseo Mauriliũ : qui nr̃is tẽporibꝰ mortuos
suscitat. etiam post sepulchrum:
⁊ supͣ dictũ est & enĩ indicibilia Maurilii
multa sunt opera: Nec reuera esse potest
ut qđ in eo diuina c̃tulit uirtꝰ & oꝑatus. ẽ sp̃s

Expanded text:
esse constabat turbae clamabant non minorem esse constabat turbae clamabant non minorem Helisaeo Maurilium, qui nostris temporibus mortuos suscitat etiam post sepulchrum. 135 Vt supra dictum est, etenim indicibilia Maurilii multa sunt opera nec re vera esse potest, ut quod in eo divina contulit virtus et operatus est s
Abbreviated transcription (Latin):
audierat. quatinus ab ipso uerbũ salutis
audire potuiss& : longius exul a patria
cũ aliis peregrinis iterator auidus expe¬
tebat: Sed antequã ad ipsũ ꝑuenire
potuiss&: repentina morte inuia p̃uentꝰ
occubuit mortuus: Vbi cũ peregrinoꝵ
aliqͥ multiq exuicinis etiã partibus ad
plangendũ peregrini obitũ conuenissent:
accidit ut electłs sdĩ sacerdos qui pro
supplendis cõmissi sibi gregis nec essitudini¬
bus infatigabilit̾ laborare certabat. auico
laponaria reuertens: ad iusti & scĩ peregrini
hominis cadauer iustꝰ & sc̃s acpius pastor
Mauriliꝰ ad ueniss& : Cui cũ debitũ de
more ꝓ absolutione animȩ funeris officiũ
ex soluiss&. et cũ populis qui aduenerant
sermonẽ dereligione c̃ferr& : mirũ dictu.
subito se palã om̃ĩbꝰ de functus uiuens
erex̃: & cũ reliqͥs dõ grãs referens. qđ ꝑ
beatũ Mauriliũ dñs eũ resuscitauerit :
euident̃ om̃ibꝰ pate fecit: Tũ quod uerũ

Expanded text:
audierat, quatinus ab ipso verbum salutis audierat, quatinus ab ipso verbum salutis audire potuisset, longius exul a patria cum aliis peregrinis iterator avidus expetebat. 132 Sed antequam ad ipsum pervenire potuisset, repentina morte in via praeventus occubuit mortuus. Vbi cum peregrinorum aliqui multique ex vicinis etiam partibus ad plangendum peregrini obitum convenissent, accidit ut electus dei sacerdos, qui pro supplendis commissi sibi gregis necessitudinibus infatigabiliter laborare certabat, a vico Saponaria revertens ad iusti et sancti peregrini hominis cadaver iustus et sanctus ac pius pastor Maurilius advenisset. 133 Cui cum debitum de more pro absolutione animae funeris officium exsolvisset et cum populis qui advenerant sermonem de religione conferret, mirum dictu! subito se palam omnibus defunctus vivens erexit et cum reliquis deo gratias referens, quod per beatum Maurilium dominus eum resuscitaverit, evidenter omnibus patefecit. 134 Tum quod verum
Abbreviated transcription (Latin):
oratione surrex̃. parentibus qui ꝓforibꝰ
astiterant uiuũ & in colum̃e reddidit :¬
ac sacro baptismate consecrauit :
dum salutis remediũ ab eato pontifice
postularent & ipse qđ dñs eos sal uare
dignaret᷑ humilit̃ responder& : ilico
uerbo tantũ medicante sub mom̃to curauit :
uie in scĩs suis dñs oꝑat᷑: sunt quidẽ
in effabilia: sed tamen in credibilia
non sunt omnipotentis xp̃i miracula:
De beato gͦ Maurilio ñ solũ generales &
cotidianas quas ꝑ eũ dñs oꝑabat᷑ uirtutes.
sed uel special es tantũ & p̃cipuas scribere
digne quis poterit : Unũ sed tamen ad huic
mirabile miraculũ qđ nr̃is omnibus et
multisiã aliis regionibꝰ est not̃u. qualiter
ꝑ eũ dñs fecerit: ad nectemꝰ: Peregrinus
quidã dum hiemali tẽpore penitentis
habitũ gerens medicinã animȩ suae quȩ¬
rendo uicos & urbes ꝑplurimas circũ ir&:
beatũ Mauriliũ cuiꝰ iam bonitatis famam

Expanded text:
oratione surrexit parentibus qui pro foribus oratione surrexit parentibus qui pro foribus astiterant vivum et incolumem reddidit ac sacro baptismate consecravit. dum salutis remedium a beato pontifice postularent et ipse quod dominus eos salvare dignaretur humiliter responderet, ilico verbo tantum medicante sub momento curavit. 130 Quae in sanctis suis dominus operatur sunt quidem ineffabilia, sed tarnen incredibilia non sunt omnipotentis Christi miracula. De beato ergo Maurilio non solum generales et cotidianas quas per eum dominus operabatur virtutes sed vel speciales tantum et praecipuas scribere digne quis poterit? 131 Vnum sed tarnen adhuc mirabile miraculum quod nostris omnibus et multis iam aliis regionibus est notum qualiter per eum dominus fecerit adnectemus. Peregrinus quidam dum hiemali tempore paenitentis habitum gerens medicinam animae suae quaerendo vicos et urbes perplurimas circuiret, beatum Maurilium cuius iam bonitatis famam
Abbreviated transcription (Latin):
flatibus aequatisq undarũ molibis ex tẽplo
cessauit: Laeti ergo & in columes ut opta-¬
uerant ꝑuenerũt adportũ:
Dolescensquidã catecuminꝰ de numero
accłȩ sibi cõmisse absente MAURILIO
tam uehementẽ febrẽ incurrerat: ut ante-¬
quã sacrifontis baptismate regenerari
potuiss& sp̃m ex halar&: Nec mora paren-¬
tes ipsius non sine immensis accrebris
susprrus singultibꝰꝙ atq lacrimis dũ locus
funeri pararet᷑ ad eccłam eum detulerunt.
cũ subito beatꝰ Maurilius ad eẽ ñtiatur
ultimo fungeret᷑ officio : in gemuit: Ium
senciens ꝑ sp̃m sibi adeẽ uirtutẽ: egredi
om̃s cellulã in qua corpus iac ebat sponte
p̃cepit: Ubi singularis cũ pͥuero remanens.
de more prostrauit se in oratione cum
gemitu: Et rigans lacrimis solũ. uix
tantũ spatio unius hore int̾gresso: iudit
de functũ palpitante sp̃u paulati m̃bris
omnibus commoueri: Quẽ statĩ ut de

Expanded text:
flatibus aequatisque undarum molibus extemplo flatibus aequatisque undarum molibus extemplo cessavit. Laeti ergo et incolumes ut aptaverant pervenerunt ad portum. 127 Adolescens quidam catecuminus de numero ecclesiae sibi commisstam vehementem febrem incurrerat, ut antequam sacri fontis baptismate regenerari potuisset, spiritum exhalaret. Nec mora, parentes ipsius non sine imsuspiriis singultibusque atque lacrimis, dum locus funeri pararetur, eum ad ecclesiam detulerunt, cum subito beatus Maurilius adesse nuntiaturultimo fungeretur offitio ingemuit. Tum sentiens per spiritum sibi adesse virtutem, egredi omnes cellulam in qua corpus iacebat sponte praecepit, ubi singularis cum puero remanens de more prostravit se in oratione cum gemitu et rigans lacrimis solum, vix tantum spatio unius horae intergresso, vidit defunctum palpitante spiritu paulatim membris omnibus commoveri, quem statim ut de
Abbreviated transcription (Latin):
Contra quã cumbeatus ep̃s signũ crucis oppo-¬
ner& : max diabolus de capite eiꝰ inspecie
corui egrediens euolauit : & subito ceu
mali pertulit:
Uadã nãq die dũ ꝑ meduanȩ fluuiũ
nauali subuectione in ligeris alueũ
secure descenderꝵ. MAuRTIus. ie uinio
fatigatus & oratione : in nauis puppe paululũ
ob̾dormierat. Cũ subito humani generis
insidiante inimico diabolo cȩpert᷑ gurgitis
intumescere fluctus. ita ut cadentib de suꝑ
limphis sub mergi nauis autumaret᷑ inundis:
Tũ discipuli timore ꝑterriti excitauerunt
eũ dicentes Exurge quantotius. & succur¬
re Maurili insupremae mortis naufragio
constitutis Exꝑge factus autẽ illis clemen¬
tius inquit: Qđ michi queritis uos fr̃s satis¬
facere poteratis : Tum accepta quȩ benedicti
liquoris erat uasculũ ampulla : Mex ut oleũ
cũ oratione & signoscẽ crucis ingurgitem
respsit: illa seuiens tẽpestatis ꝓcella tẽpatis

Expanded text:
Contra quam cum beatus episcopus signum crucis oppoContra quam cum beatus episcopus signum crucis opponeret, mox diabolus de capite ejus in specie corvi egrediens, evolavit, et subito sicut mali pertulit. 124 Quadam namque die dum per Meduanae fluvium navali subvectione in Ligeris alveum secure descenderet, Maurilius ieiunio fatigatus et oratione in navis puppe paululum obdormierat, cum subito humani generis insidiante inimico diabolo coeperunt gurgitis intumescere fluctus, ita ut cadentibus desuper limphis submergi navis autumaretur in undis. 125 Tum discipuli timore perterriti excitaverunt eum dicentes: Exurge quantotius et succurre, Maurili, in supremae mortis naufragio constitutis. Expergefactus autem illis clementius inquit: Quod mihi quaeritis vos, fratres, satisfacere poteratis. 126 Tum accepta quae benedicti liquoris erat vasculum ampulla, mox ut oleum cum oratione et signo sanctae crucis in gurgitem respersit, illa saeviens tempestatis procella temperatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenisset. nullã ibi nauẽ repperit: sed
om̃s exparte fluminis altera tenebantur.
Nec etiã nauta parebat : qui nauigiũ ad duxiss&e:
Quod dũ prestolaret᷑. & nemo eẽt qui traduce¬
r& : repente se om̃s Rarinȩ diuina iussione
semote alitore. ad obsequiũ p̃sit in partem
alterã deducunt᷑: Vnde cũ omnipotenti
gr̃ãs retulissent: in gressi naues dõ solo
gubnatore ac remige absq huma norum
nautarũ ad miniculo transierunt: Uerun¬
tamen nautis qui accurrerant quasi si eorum
labore transisset. naulũ ñ expetitꝰ uti fide¬
lis debitor dari p̃cepit:
non subsidia clericoꝵ ac pauperũ ꝓfuturã:
uir beatꝰ exrebꝰ ȩccłȩ cõparauerat. Quam
dũ quadã die ut ibidẽ quiddam operis
ager& cũ fr̃ĩbꝰ circũ ir& : repente cornu
petens uitula instinctu de monis acta cum¬
ingenti mugitu actorius furibunda luminibꝰ
in eũ rotatim cũ magno impetu accurrebat:

Expanded text:
pervenisset, nullam ibi navem repperit, sed pervenisset, nullam ibi navem repperit, sed omnes ex parte fluminis altera tenebantur nec etiam nauta parebat qui navigium adduxisset. Quod dum praestolaretur et nemo esset qui traduceret, repente se omnes carinae divina iussione semotae a litore ad obsequium praesulis in partem alteram deducuntur. 120 Vnde cum omnipotenti gratias retulissent, ingressi naves deo solo gubernatore ac remige absque humanorum nautarum adminiculo transierunt. Verutamen nautis qui accurrerant, quasi si eorum labore transisset, naulum non expetitus uti fidelis debitor dari praecepitnon subsidia clericorum ac pauperum profuturam vir beatus ex rebus ecclesiae comparaverat. 122 Quam dum quadam die ut ibidem quiddam operis ageret cum fratribus circuiret, repente cornu petens ingenti mugitu ac torvis furibunda luminibus, in eum rotatim cum magno impetu accurrebat.