comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
donaret᷑ possr ostenđe. nec sub illo creatore ac dispositore ꝑũsa in ordinatio de linqͥntiũ : rectũ
qͥsita in om̃s uoluntates eiꝰ. Im̃ qͥ ꝓuident᷑ atq: om̃i potent sua cuiq distribuit ñ solũ bonis uerũ
&ĩã malis bene uti noũ. Ac ꝑ hoc ꝓp̃t̃ meritũ pͥmȩ malȩ uoluntatis ita dãnato atq obdurato angłi
malo ut iã bunã uoluntatẽ ułtius ñ hab̾& bene utens ds. curñ ꝑmitter& ut ab illo pͥmꝰ hõqͥ rectꝰ
hoc ẽ bone uoluntatis ereatꝰ fuerat tẽptaret᷑: quando qͥdẽ sic erat institutꝰ ut side adiutorio dĩ fi¬
uinceree Meritũ bonũ habens in adiuta diuinitꝰ uoluntate recta malũ uͦ indeserente đm uo¬
iuntate ꝑ ũsa qr & ipsũ fidere de adiutorio đi ñ qͥde poss& sine ad iuntorio đi nec tam iđo abhis
diuine gr̃ȩ beneficiis sibi placendo recedẽ ñ habebat in potestate: Nã sic̃ in hac cameuiuere

Expanded text:
donaretur, posset ostendere, nec sub illo creatore ac dispositore peruersa inordinatio delinquentium rectum uoniam qui prouidenter adque omnipotenter sua cuique distribuit, non solum bonis, uerum etiam malis bene uti nouit. Ac per hoc propter meritum primae malae uoluntatis ita damnato adque obdurato angelo malo, ut iam bonam uoluntatem ulterius non haberet, bene utens Deus quur non permitteret, ut ab illo primus homo, qui rectus, hoc est bonae uoluntatis, creatus fuerat, tentaretur? Quuinceretur; meritum bonum habens in adiuta diuinitus uoluntate recta, malum uero in deserente Deum uoluntate peruersa. Quia et ipsum fidere de adiutorio Dei non quidem posset sine adiutorio Dei, nec tamen ideo ab his diuinae gratiae beneficiis sibi placendo recedere non habebat in potestate. Nam sicut in hac carne uiuere
Abbreviated transcription (Latin):
in locis eminentissimisꝓ ponendũ eẽ dicebat . S ido uibuit suꝑbis dsille magiste qͥa ubu aros facttũ
e & habitaũ in nob ut parũ sit miseris qđ egrotant nisi se im psa &ia egtudine ertollant &
de medicuna qua sanari pot̾ant erubescant ñ enĩ hoc faciunt ut erigant᷑ : s ut cadendo g̃¬
uius ad eligant. S. post platonẽ aliꝗd em̃ dare existimat᷑ indignũ cur ipse porphonus ñ mulla
eeñ parua em̃ daũ : Hã platonẽ animas hõiũ post mortẽ reuolui usq ad corpora bestiaꝵ scrip¬
sisse certissimũ ẽ. hanc sententiã porphyrii doctor tenuit & plotinꝰ porphyrio tam̃ ure dis¬
plicuit & bõĩũ sane ñ in sua q̃ dimiserant s: in alia noua corpora redire humanas animas ar¬
bitratꝰ ẽ. Puduit scilic& illud cređe ne mat fortasse filiũ in mulã reuoluta uectara &
ñ puduit hoc cređe ubi reuoluta mat̃ in puellã filio forsitan nuberor quanto credit᷑ hones¬

Expanded text:
omnes Ecclesias in locis eminentissimis proponendum esse dicebat. Sed ideo viluit superbis Deus ille magister, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : ut parum sit miseris quod aegrotant, nisi se in ipsa etiam aegritudine extollant, et de medicina qua sanari poterant, erubescant. Non enim hoc faciunt ut erigantur, sed ut cadendo grerit. Si post Platonem aliquid emendare existimatur indignum, quur ipse Porphyrius nonnulla et non parua emendauit? Nam Platonem animas hominum post mortem reuolui usque ad corpora bestiarum scripsisse certissimum est. Hanc sententiam Porphyrii doctor tenuit et Plotinus; Porphyrio tamen iure displicuit. In hominum sane non sua quae dimiserant, sed alia noua corpora redire humanas animas arbitratus est. Puduit scilicet illud credere, ne mater fortasse filium in mulam reuoluta uectaret; et non puduit hoc credere, ubi reuoluta mater in puellam filio forsitan nuberet. Quanto creditur hones
Abbreviated transcription (Latin):
fatemini qđ uob̾cũ om̃s hõies & c̃spicere ñ cunctant᷑ & dicere. uerũ &ĩa altiore ut putatis ꝑitia hec ẽẽ am¬
aut ignorare uos fingitis ꝗd disputare aut decere soleatis : Qd causȩ ẽ cur ꝓp̃t opimones ur̃as quas uos ipsi
obpugnatis ap̃iani ẽẽ nolitis. nisi qr xp̃s humilit̃ uenit. & uos suꝑbi estis : Qualia sc̃oꝵ corpora in resurrectiõe
rectiõe ap̃s demonstraũ exẽplũ. S qualiacũq sint cũ incorruptibilia ꝓrs & in mortalia nihiloq animȩ ẽtẽ¬
plationẽ qua indõ figit᷑ ĩ pedientia p̃dicent᷑. ulos &ĩadicatis eẽ in celestib ĩ mortalia corpora ĩ mortalit̃ bea
toꝵ. Id ẽ qđ ut beati simꝰ om̃e corpꝰ fugiendũ eẽ opinamini ut fidẽ ap̃ianã quasi rationabilit̃ fugere uide¬
cere. In principio erat ũbũ & ũbũ erat apđ đm. & ds̃ erat ũhũ. hoc erat in principio apđ đm om̃a ꝑ ipsũ¬

Expanded text:
fatemini, quod uobiscum omnes homines et conspicere non cunctantur et dicere; uerum etiam altiore, ut putatis, peritia haec esse aniaut ignorare uos fingitis, quid disputare aut docere soleatis? Quid causae est, quur propter opiniones uestras, quas uos ipsi obpugnatis, Christiani esse nolitis, nisi quia Christus humiliter uenit et uos superbi estis? Qualia sanctorum corpora in resurrectione rectione Christus demonstrauit exemplum. Sed qualiacumque sint, cum incorruptibilia prorsus et inmortalia nihiloque animae contemplationem, qua in Deo figitur, inpedientia praedicentur uosque etiam dicatis esse in caelestibus inmortalia corpora inmortaliter beatorum: quid est quod ut beati simus, omne corpus fugiendum esse opinamini, ut fidem christianam quasi rationabiliter fugere videcere, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
& eundẽ uarronẽ pꝰ hanc sententiã trepidare c̃pellit Adiungit eñi &đdic̃ tũ qͥb opimo maiorũ adehis dnab
id̾o eodeas plures: uerũ sic ut uolt̃. diuidant. c̃flent multiplicent replicent ĩ plicent : hȩc s̃ telluris &matris
magnȩ. p̃clara mysteria uñ om̃a referunt᷑ ad mortalia semina : & erergendũ agri culiurã : Itane ad hec relata. &
hunc finẽ habentia tyinpanũ turres galli iactatio in fembrts cfictio leonũ uitã cuiquã pollicent᷑ ȩternan :

Expanded text:
 eundem Varronem post hanc sententiam trepidare conpellit. Adiungit enim et dicit: Cum quibus opinio maiorum de his deabus, ideo et deas plures? Verum sicut uolunt, diuidant conflent, multiplicent replicent inplicent. Haec sunt Telluris et Matris Magnae praeclara mysteria, unde omnia referuntur ad mortalia semina et exercendam agriculturam. Itane ad haec relata et hunc finem habentia tympanum, turres, Galli, iactatio insana membrorum, crepitus cymbalorum, confictio leonum uitam cuiquam pollicentur aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
oppido aũ lauino unꝰ libo totꝰ m̃sis tribuebat᷑: cuiꝰ dieb om̃s ũbis flagitiosissimis utent᷑. donec ulud̃ m̃ brũ ꝓforũ t̃ns¬
uectũ eẽt: atq un lo co suo qͥescet&: Cuim̃bro in honesto. matrẽ familias hͥonestissimã palã coronã necese erat
ĩ ponere Sic uidelic& lib̵ ds̃ placand fuerat ꝓuentib: seminũ : si c ab agris fascinatio repellendi. ut matrona facere

Expanded text:
oppido autem Lauinio unus Libero totus mensis tribuebatur, cuius diebus omnes uerbis flagitiosissimis uterentur, donec illud membrum per forum transuectum esset adque in loco suo quiesceret. Cui membro inhonesto matrem familias honestissimam palam coronam necesse erat inponere. Sic uidelicet Liber deus placandus fuerat pro euentibus seminum, sic ab agris fascinatio repellenda, ut matrona facere
Abbreviated transcription (Latin):
audito : petiũ aparentib: suis ut illũ ad eũ locũ scm ñ eunctant afferrent: Ecũ fuiss& allatꝰ oraũ atq in đ c̃ti¬
nuo pedib: suis saluus abscessit: Mictoriana di uilla s abippone regio ñ minꝰ qͥ draginta milib: ab est menioria

Expanded text:
audito petiuit a parentibus suis, ut illum ad eum locum sanctum non cunctanter adferrent. Quo cum fuisset adlatus, orauit, adque inde contiaudito petiuit a parentibus suis, ut illum ad eum locum sanctum non cunctanter adferrent. Quo cum fuisset adlatus, orauit, adque inde continuo pedibus suis saluus abscessit. Victoriana dicitur uilla, ab Hippone Regio minus triginta milibus abest. Memoria
Abbreviated transcription (Latin):
absente p̃sbitos ut aliqͥs eoꝵ illo ꝑger& cuiꝰ oratiõib ceđent: Prex̃ unꝰ optulit sacrificiũ corporis ap̃i
orans qͦntũ potuit ut cessar& illa ueratio. ðo ꝓtinꝰ miserante cessaũ: Acceꝑat aũ ab amico suo t̾rã scãm
de hierosolimis allatã ubi sepultꝰ ap̃s die t̾cioresurret̃ : eãq sus penđat in cubiculo suo. ne ꝗ mali &ĩa ipse pateret᷑.
Ast ubi domꝰ eiꝰ abilla infestatiõe p̾gata ẽ : ꝗ de illa t̾ra fier& cogitabat quã diutiꝰ in cubiculo suo reuerẽtiȩ
rogaũ ⁊ uenimꝰ. Cũq nob om̃a retuliss& &iã hoc petiũ ut in fodet᷑ alicubi atq ibi orationũ locꝰ fier& ubi
&iã ap̃iani possent ad celebranda q̃di s̃ ẽgregari : ñ restitimꝰ factũ ẽ. Erat ibi uiuenis paraliticꝰ rusticanꝰ hoc

Expanded text:
 illo pergeret, cuius orationibus cederent. Perrexit unus, obtulit ibi sacrificium corporis Christi,  illo pergeret, cuius orationibus cederent. Perrexit unus, obtulit ibi sacrificium corporis Christi, orans quantum potuit, ut cessaret illa uexatio: Deo protinus miserante cessauit. Acceperat autem ab amico suo terram sanctam de Hierosolymis adlatam, ubi sepultus Christus die tertio resurrexit, eamque suspenderat in cubiculo suo, ne quid mali etiam ipse pateretur. Ast ubi domus eius ab illa infestatione purgata est, quid de illa terra fieret, cogitabat, quam diutius in cubiculo suo reuerentiae rogauit, et uenimus. Cumque nobis omnia rettulisset. etiam hoc petiuit, ut infoderetur alicubi adque ibi orationum locus fieret, ubi etiam Christiani possent ad celebranda quae Dei sunt congregari. Non restitimus; factum est. Erat ibi iuuenis paralyticus rusticanus. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
paucissimi fr̃es ad qͦs id potuit ꝑuenire: Exinimo qͥdã curubitanꝰ ñ solũ aparalisi. uerũ &ĩa ab ĩformi pondere
genitaliũ. cũ baptizaret᷑ saluus effect ẽ ⁊ lib̾atꝰ ut᷑q inolestia tanꝗ mali nihil habuiss& in corpore defonte
regñatiõis ascenđ : Qs hoc p̃t̃ curubin noũ ⁊ p̃t rarissimos aliqͥs qͥ hoc ubicũq: audire potuer̃ : Nos aũ cũ hoc
cõpissemꝰ iubente scõ ep̃o aurelio. &iã ut uenir& carthaginẽ fecimꝰ quãuis atalib: priꝰ audierimn : de quoꝵ
fide dubitare ñ possẽ : Uir tribunitius hesꝑius apđ nos ẽ shab& int̾ritorio fussalensi fundũ ⁊ ubeidi appellat
ubi cũ afflictiõe animaliũ ⁊ seruoꝵ suoꝵ domũ suã sp̃uũ malignoꝵ iũ nonã ꝓpeti cõꝑiss& : rogaũ nr̃os me¬

Expanded text:
paucissimi fratres ad quos id potuit peruenire. Ex mimo quidam Curubitanus non solum a paralysi, uerum etiam ab informi pondere paucissimi fratres ad quos id potuit peruenire. Ex mimo quidam Curubitanus non solum a paralysi, uerum etiam ab informi pondere genitalium, cum baptizaretur, saluus effectus est et liberatus utraque molestia, tamquam mali nihil habuisset in corpore, de fonte regenerationis adscendit. Quis hoc praeter Curubim nouit et praeter rarissimos aliquos, qui hoc ubicumque audire potuerunt? Nos autem cum hoc conperissemus, iubente sancto episcopo Aurelio etiam ut uit talem historiam: «Vir tribunitius Hesperius, qui apud nos est, habet in territorio Fussalensi fundum Cubedi appellatum, ubi cum afflictione animalium et servorum suorum domum suam spirituum malignorum
Abbreviated transcription (Latin):
diant q̃ tͥ tauta familiaritate iunguit᷑: & qr breuit̃ ab ea q̃ siuerã: feci ut illis audientib multũq mirantib &
głi ficãtib dm̃ totũ erordine que a dmꝰ dũ gestũ fuerit indicar&: Med icũ q̃ndã podagrũ in eadẽ urbe scimꝰ fuisse.¬
qͥ cũ dediss& nom̃ ad baptismũ ꝑ pͥdie quã bapti⁊ aret᷑ in sõnis apueris nigris cirratis qͦ sintelligebat dȩmones bapti¬
Zari eodẽ anno ꝓhibitꝰ fuiss& eisq ñ obtẽꝑans. &iã c̃culcantib pedes eiꝰ indolorẽ acerrimũ qͦlẽ nunꝗ eaꝑtꝰ ẽ exti
tiss& magisq: eos uncens lauacro regn̾atiõis ut uouerat abliii ñ distuliss&: Inbaptisinate ipso ñ solũ dolore qͦ uitͣ
solitũ cruciabat᷑: uerũ &iã podagra caruisse. nec ãpliꝰ cũ diu pea uiriss& pedes doluisse qͥs noũ: Nos aũ nouim &

Expanded text:
diant, quae tibi tanta familiaritate iunguntur. Et quia breuiter ab ea quaesiueram, feci ut, illis audientibus multumque mirantibus et diant, quae tibi tanta familiaritate iunguntur. Et quia breuiter ab ea quaesiueram, feci ut, illis audientibus multumque mirantibus et glorificantibus Deum, totum ex ordine, quem ad modum gestum fuerit, indicarqui cum dedisset nomen ad baptismum et pridie quam baptizaretur in somnis a pueris nigris cirratis, quos intellegebat daemones, baptizari eodem anno prohibitus fuisset eisque non obtemperans etiam conculcantibus pedes eius in dolorem acerrimum, qualem nut, magisque eos uincens lauacro regenerationis, ut uouerat, ablui non distulisset, in baptismate ipso non solum dolore, quo ultra solitum cruciabatur, uerum etiam podagra caruisse nec amplius, cum diu postea uixisset, pedes doluisse quis nouit? Nos tamen nouimus et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Medicꝰ sane qͥ ei diterat ut nihil curatiuõis ad hib̾& si paulo diutiꝰ uell& uiuerescũ insyeriss & eã postea
ss& cupiens quantũ intelligi dat᷑ nosse medi cam̃tũ qͦ ypocratis definitio uinceret᷑ : Cũq abea ꝗ fuctũ
eẽt audiss & uoce uel ut c̃tẽnentis ⁊ uultu ita ut illa metuer& neali qͥndo c̃tumeliosũ ũ bũ ꝓferr&e in
&uehem̃ t̃ stoma charer inilla ciuitate atq inilla ꝑsona ñ utiq obscura factũ tã ingens miraculũ sic latere. hinc
eã⁊ ad monendã ⁊ pene obiurgandã putaui: Ecũ mͥ respõdiss&r ñ se inđ tacuisse : q̃siui ab eis quas forte tc̃matrona
amicissimas secũ habeat. utrũ hoc ante scissent. respõder̃ se oĩno nescisse: Eoce inquã qͦmͦ ñ ta ces ut nec istȩ au¬

Expanded text:
ulo diutius uellet uiuere, cum inspexisset eam postea ulo diutius uellet uiuere, cum inspexisset eam postea d adhibuisset curationis, cupiens, quantum intellegi datur. nosse medicamentum, quo Hippocratis definitio uinceretur. Cumque ab ea quid factum esset audisset, uoce uelut contemnentis et uultu, ita ut illa metueret, ne aliquod contumeliosum uerbum proferret in uehementer stomacharer in illa ciuitate adque in illa persona non utique obscura factum tam ingens miraculum sic latere, hinc et admonendam et paene obiurgandam putaui. Quae cum mihi respondisset non se inde tacuisse, quaesiui ab eis, quas forte tunc matronas amicissimas secum habebat, utrum hoc antea scissent. Responderunt se omnino nescisse. Ecce, inquam, quo modo non taces, ut nec istae au
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ õĩ potẽtido q̃ fusa ẽ ore uiũ lacrimantib gaudus ñ ẽ c̃mittenda meis ũbis cogitet᷑ potiꝰ quam
dicat᷑ ¶ neadẽ carthagine in nocentia religiosissima femina de pͥmariis i psiꝰ ciuitatis inmamilla can¬
crũ habebat : Rẽ sic̃ medici dic̃ nullis medicam̃tis sanabilẽ aut gͦ p̃cidi sol& ⁊ acorpore separari m̃ brũ
uhi nascit᷑ ut aliqͣnto diutiꝰ hõ uiuat. tam̃ inđ mortẽ quã lib& tardius ad fut᷑am scđm ypoeratis ut
fer̃ sentẽtia ois ẽ omittẽda curatio : Hoc illa aꝑito medico ⁊ suȩ domui familiarissimo respõsũ acceꝑat
⁊ ad solũ đm se orando ẽũter&. ad monet᷑ in sonis ad ꝓpinqͣnte pascha ut in parte feminaꝵ obseruãtad
baptisteriũ Qcũq illi baptilata pͥmitꝰ occurriss& : signare ei locũ signo xp̃i fet̃ c̃festĩ sanitas c̃setuta¬

Expanded text:
di et omnipotenti Deo, quae fusa est ore omnium lacrimantibus gaudiis, non est committenda meis uerbis: cogitetur potius quam di et omnipotenti Deo, quae fusa est ore omnium lacrimantibus gaudiis, non est committenda meis uerbis: cogitetur potius quam dicatur. In eadem Carthagine Innocentia, religiosissima femina, de primariis ipsius ciuitatis, in mamilla cancrum habebat, rem. sicut medici dicunt, nullis medicamentis sanabilem. Aut ergo praecidi solet et a corpore separari membrum ubi nascitur, aut, ut aliquanto diutius homo uiuat, tamen inde morte quamlibet tardius adfutura, secundum Hippocratis ut ferunt sententiam omnis est omittenda curatio. Hoc illa a perito medico et suae domui familiarissimo acceperat et ad solum Deum se orando conuerterat. Admonetur in somnis propinquante Pascha, ut in parte feminarum obseruanti ad baptisterium, quaecumque illi baptizata primitus occurrisset. -signaret ei locum signo Chri
Abbreviated transcription (Latin):
nesciebã. Ego tam̃ ꝓrs orare ñ potã hoc tantũ mͦ breuit in corde meo diriidne quas tuoꝵ p̾ces etaudis:
si has ñ etaudis. Nihil eñĩ mͥ uidebat᷑ addi iã posse nisi ut expirar& orando: Surretimꝰ ⁊ accepta ab ep̃o
benedictiũe discessimꝰ. Rogante illo ut mane adẽent illis uit eoꝰ animo eẽt hortantib: inlut̃ dies qͥmetu¬
ebat᷑ ad ant serui dissi c̃ se affut᷑os eẽ ꝓmiserant . Ingressi s̃ medici. parant᷑ oĩa q̃ hora illa posceba ttre¬
inda ferramta ꝓferunt᷑: At tonitis sus pensisq: oĩb: eis aũ quoꝵ erat maior a uctoritas defectũ anim
eiꝰ c̃sodando erigentib: admanꝰ secturi mbra in lectulo c̃ponunt᷑ soluunt᷑ nodi ligam̃toꝵ : Nudat᷑
louꝰ inspic̃ medicꝰ ⁊ secãdũ illũ sinũ armatꝰ atq intentꝰ inqͥrit sscrutat᷑ oculis digitisq: ẽtrectat. tẽp
tat deniq mͦdis õib sinuenit firmissimã orcatricẽ : Iã illa lȩticia ⁊ laus atq: gr̃aꝵ actio mnisericor¬

Expanded text:
sciebam. Ego tamen prorsus orare non poteram; hoc tantummodo breuiter in corde meo dixi: \'Domine, quas tuorum preces exaudis, si has non exaudis?\' Nihil enim mihi uidebatur addi iam posse, nisi ut exspiraret orando. Surreximus et accepta ab episcopo benedictione discessimus. rogante illo ut mane adessent, illis ut aequo animo esset hortantibus. Inluxit dies qui metuebatur, aderant serui Dei, sicut se adfuturos esse promiserant, ingressi sunt medici, parantur omnia quae hora illa poscebat, tremenda ferramenta proferuntur adtonitis suspensisque omnibus. Eis autem, quorum erat maior auctoritas, defectum animi eius consolando erigentibus ad manus sectori membra in lectulo conponuntur, soluuntur nodi ligamentorum, nudatur locus, inspicit medicus et secandum illum sinum armatus adqtat denique modis omnibus: invenit firmissimam cicatricem. Jam illa laetitia et laus atque gratiarum actio misericor
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ hic uere dici potuit. &erit qͥsuꝑauerit indomo tua ueni& ad orare ei .si illud ẽ uerũ qđ ultore gladio
nemo inđ suꝑerit. nisi qr illos iitellegi uoluit qͥ ꝑtinent ad distirpẽ s illiꝰ totius sacer dotis seđm ordinem
aaron. Gͦside illis ẽ p̃destinatis reliquiis de qͥb: alius ꝓpheta dũ: Reliquiȩ saluȩ fiunt . uñ &apłs: Sic gͦ¬
nc̃ des qͥ lic& rarissime tam̃ credant: &ĩ plet᷑ in eo qđ hic iste hõ di c̃tinuo secutꝰ adiunt̃ : Ueni& ad orare
ei obolo argenti. Cui adorare iisi sumo illi sacerdoti qͥ & as̃ ẽ : neq: eñĩ in illo sacerdotio seđm ordinẽ a arim
ad hoc ueniebant hoĩes ad tẽplũ ł altare di ut sacerdotẽ ad orarent. Qd ẽ aũ qđ ait obolo argenti: nisi
breuitate ũb fidei : De qͦ c̃memorat apłs dictũ : ubũ c̃sũmans & breuians faci& đñs suꝑt̾rã : Argentũ

Expanded text:
go hic uere dici potuit: Et erit, qui superauerit in domo tua, ueniet adorare ei, si illud est uerum, quod ultore gladio nemo inde superarit? nisi quia illos intellegi uoluit, qui pertinent ad stirpem, sed illius totius sacerdotii secundum ordinem Aaron. Ergo si de illis est praedestinatis reliquiis, de quibus alius propheta dixit: Reliquiae saluae fient unde et sime, tamen credant; et inpletur in eo quod hic iste homo Dei continuo secutus adiunxit: Veniet adorare ei obolo argenti. Cui adorare, nisi summo illi sacerdoti, qui et Deus est? Neque enim in illo sacerdotio secundum ordinem Aaron ad hoc ueniebant homines ad templum uel altare Dei, ut sacerdotem adorarent. Quid est autem quod ait: Obolo argenti, nisi breuitate uerbi fidei, de quo commemorat apostolus dictum: Verbum consummans et breuians faciet Dominus super ter
Abbreviated transcription (Latin):
pleta : quandoqͥdẽ nullũ tab̾naculũ. nullũ tẽplũ. nullũ altare. nullũ sacrificiũ. & iđo nec ull sacerdos
remansit iudeis. qͥb: ut de semine aaron ordinaret᷑ inđi fuerat lege mandatũ : qđ & hic c̃inemoratũ
ẽ illo dicente ꝓpheta. hȩc dic̃ dñs đs isrł: Oui domꝰ tua & domꝰ patris tui tͣnsibt̃ corã ine usq in ȩt̃nũ¬
patris eiꝰ ñ eũ de ꝗmimo patre dicere s de illo a arom qͥ pͥmꝰ sacerdos ẽ institutꝰ. De cuiꝰ ꝓgenie cẽti
seq̃rent᷑ suꝑiora de monstrant ubi art: Reuelatꝰ sũ ad lomũ patris tui cũ eẽnt intra egẏpti seriu
in domo pharao elegi domũ patris tui ex om̃ib: sceptris i srł mͥ sacerdotio fungi. qͥs patrũ fuit

Expanded text:
pleta? Quando quidem nullum tabernaculum, nullum templum, nullum altare, nullum sacrificium et ideo nec ullus sacerdos pleta? Quando quidem nullum tabernaculum, nullum templum, nullum altare, nullum sacrificium et ideo nec ullus sacerdos remansit ludaeis, quibus, ut de semine Aaron ordinaretur, in Dei fuerat lege mandatum. Quod et hic commemoratum est illo dicente propheta: Haec dicit Dominus Deus Israel: Dixi: Dompatris ejus, non eum de proximo patre dicere, sed de illo Aaron qui primus sacerdos est institutus, de cujus progenie caeteri sequerentur, superiora demonstrant, ubi ait: « Revelatus sum ad domum patris tui, cum essent in terra Aegypti servi in domo Pharaonis: et elegi domum patr
Abbreviated transcription (Latin):
tuos hos ofni & finees una die morient᷑ ãlo & suscitabo mͥ sacerdotẽ fidelẽ qͥ am̃a q̃ incorde in eo
&q̃ in anuna iea faciat. & edificabo ei domũ fidelẽ & tͣnsibit corã ap̃o meo om̃ib dieb &erit qui
suꝑauerit indomo tua ueni& ad orare ei obolo argenti dĩcs. Iacta me in unã partẽ sacerdotu
tui manducare panẽ. ñ ẽ ut dicat᷑ ista ꝓphetia ubi sacerdotii ueteris tanta manifestatiõe p̃nunti¬
ata mutatio ẽ in samuhele fuisse c̃pleta: Quãquã enĩ sit de alia tribu samuhel. ñ de tribu leui q̃¬
c̃stituta fuerat adno ut seruir& altari. & iđo nec defiliis aaron cuiꝰ ꝓgenies fuerat deputata uñ
& aduetꝰ testam̃tũ ꝓpriesfigurate uͦ ꝑtinebat ad nouũ ꝓphetia facti &ĩã ipsa ñ ũbi. id scilic& facto¬
sic̃ sadoc &x abiathar regnante dauid. & alii deinceps ante quã tẽpꝰ uenir& qͦista q̃ desacerdotio mu¬

Expanded text:
cerdotem fidelem, qui omnia, quae in corde meo et quae in anima mea, faciat; et aedificabo ei domum fidelem, et transibit coram Christo meo omnibus diebus. Et erit, qui superauerit in domo tua, ueniet adorare ei obolo argenti dicens: lacta me in unam partem sacerdotii tui manducare panem. Non est ut dicatur ista prophetia, ubi sacerdotii ueteris tanta manifestatione praenuntiata mutatio est, in Samuele fuisse conpleta. Quamquam enim non esset de alia tribu Samuel, quam quae constituta. fuerat a Domino, ut seruiret altari, tamen non erat de filiis Aaron, cuius progenies fuerat deputata, unde et ad uetus testamentum proprie, figurate uero pertinebat ad nouum sicut Sadoc et Abiathar, regnante Dauid, et alii deinceps, antequam tempus ueniret, quo ista, quae de sacerdotio mu
Abbreviated transcription (Latin):
denda dñt qđ ante peccatũ hõis ñ fuer̃ nã sic̃ scriptũ ẽ. nudierant & ñ c̃fundebant᷑ ñ qđ eis sua nuditas
ẽẽt in cognita : s t̃pis nuditas ñdũ erat qr ñdũ libido mbra illa p̃t̃ arbitriũ c̃mouebat ñdũ ad hõis inobȩ¬
dientiã redarguendã sua inobedientia caro qͦdã mͦ testimoniũ ꝑhibebat. neq enĩ ceci creati erant ut
ĩ ꝑiti uulgꝰ opinat᷑. quando qͥđe & ille uidit animalia qͥb: noĩa ĩ posuit . & de illa legit᷑. uidit mulier quia
bonũ lignũ in escã & q plac& oculis ad iudendũ. patebant gͦ oculi eoꝵ. S ad hoc ñ erant aꝑti. hoc ẽ ñ at¬
tenti ut cognoscerent ꝗd eis indum̃to gr̃ȩ p̃staret᷑ quanđ m̃bra eoꝵ uoluntati repugnare nesciebant: Iua
grã remota ut pena recipca in obedientia plecteret᷑ extitit in motu corporis q̃ đr ĩ pudens nouitas uñ eẽt

Expanded text:
quod ante peccatum hominis non fuerunt. Nam sicut scriptum est, Nudi erant, et non confundebantur : non quod eis sua nuditas esset incognita, sed turpis nuditas nondum erat; quia nondum libido membra illa praeter arbitrium commovebat, nondum ad hominis inobedientiam redarguendam sua inoboedientia caro quodam modo testimonium perhibebat. Neque enim caeci creati erant, ut inperitum uulgus opinatur; quando quidem et ille uidit animalia, quibus nomina inposuit, et de illa legitur: Vidit mulier quia bonum lignum in escam et quia placet oculis ad uidendum. Patebant ergo oculi eorum, sed ad hoc non erant aperti, hoc est non adtenti, ut cognoscerent quid eis indumento gratiae praestaretur, quando membra eorum uoluntati repugnare nesciebant. Qua gratia remota, ut poena reciproca inoboedientia plecteretur, extitit in motu corporis quaedam inpudens nouitas, unde
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ignorant đm: ñ mall& si poss& sine hac libidine filios ꝓcreare ut &iã in hoc serendȩ ꝓlis officio sic eius
m̃ti ea q̃ adhoc opꝰ creata s̃. quẽ admͦdũ cet̾a sus q̃q oꝑib distributa ĩbra seruirent. nutu uoluntatis acta
ñ estu libidinis incitata : s neq: ipsa amatores huiꝰ uoluptatis siue ad c̃cubitꝰ c̃iugales siue adĩmunditias
flagitioꝵ cũ uoluerint c̃mouent᷑ .s aliquando ĩportunꝰ ẽ ille motꝰ poscente nullo: aliquando aũ destituit
in hiantẽ: Et cũ in animo c̃cupiscentia ferueat. frig& in corpore atq: ita mirũ ir mͦdũ ñ solũ gnandi uo¬
luntati uerũ &iã lasciuiendi libidini libido ñ seruit. Et cũ tota plerũq m̃ti cohibenti ad ũ set: ñnunꝙ

Expanded text:
quae ignorant Deum, non mallet, si posset, sine hac libidine filios procreare, ut etiam in hoc serendae prolis officio sic eius quae ignorant Deum, non mallet, si posset, sine hac libidine filios procreare, ut etiam in hoc serendae prolis officio sic eius menti ea, quae ad hoc opus creata sunt, quem ad modum cetera suis quaeque operibus distributa membra seruirent, nutu uoluntatis acta, non aestu libidinis incitata? Sed neque ipsi amatores huius uoluptatis siue ad concubitus coniugales siue ad inmunditias flagitiorum cum uoluerint commouentur; sed aliquando inportunus est ille motus poscente nullo, aliquando autem destituit inhiantem, et cum in animo concupiscentia ferueat, friget in corpore; adque ita mirum in modum non solum generandi uoluntati, uerum etiam lasciuiendi libidini libido non seruit, et cum tota plerumque menti cohibenti aduersetur, nonnum
Abbreviated transcription (Latin):
ubido dñandi: quã tam̃ plurimũ ualere intyrannoꝵ animis &ciã cuuilia bella testant᷑ fcũ gͥ sint multaꝵ l¬
bidines rerũ : tam̃ cũ libido dr neq cuiꝰ rei libido sit addit᷑ ñ fere assoset animo occurrere nisi illa qua ob¬
scene partes corporis excitant᷑: hȩc aũ sibi ñ solũ totũ corpꝰ. nec solũ ex trinsecꝰ uerũ &ia intransecꝰ iun¬
dicat totũq cõmou& hor̃em animi simul asfectu cũ cartis appetitu c̃iuncto atꝙ ꝑmuto ut ea uolup¬
tas sequat᷑ qua maior in corporis uoluptatib: nulla ẽ: Ita ut mom̃to ipso tpr̃is qͦ ad eiꝰ ꝑuenit᷑ extremũ
pene om̃is acies & quasi uigilia cogitatiõis obruat᷑. Isaũ amicꝰ sapientiȩ sc̃oꝵq gaudioꝵ c̃iugalẽ agens
uitã . s si c̃ apłs monuit sciens suũ uas possiđe in scificatiõe & honore. ñ in morbo desideru sic̃ & gentes

Expanded text:
libido dominandi, quam tamen plurimum ualere in tyrannorum animis etiam ciuilia bella testantur? CAPUT libido dominandi, quam tamen plurimum ualere in tyrannorum animis etiam ciuilia bella testantur? CAPUT libidines rerum, tamen cum libido dicitur, neque cujus rei libido sit additur, non fere assolet animo occurrere nisi illa, qua obscenae corporis partes excitantur. Haec autem sibi non solum totum corpus, nec solum extrinsecus, verum etiadicat totumque commouet hominem animi simul adfectu cum carnis adpetitu coniuncto adque permixto, ut ea uoluptas sequatur, qua maior in corporis uoluptatibus nulla est; ita ut momento ipso temporis, quo ad eius peruenitur extremum, paene omnis acies uitam, sed, sicut apostolus monuit, sciens suum uas possidere in sanctificatione et honore, non in morbo desiderii, sicut et gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
tiat᷑ uoluptatẽ uͦ p̃cedit appetitꝰ qͥdã qͥ sentit᷑ incarne quasixupi ditas eiꝰ sic̃ fames eesitis er ea q̃ ingenitalibus
usitatius libido nonat᷑ : Cũ hoc sit gñale uocabulũ om̃is cupiditatis. nã &rpsã irã nihil aliud ẽe quã ulciscendi li¬
bidinẽ uetes definier̃ Quãuis ñnunꝗ hõ ubi uindicte null c̃ sens eciã reb inanimis irascat᷑ er male scribentẽ sti¬
lũ c̃lidat ł calamũ frangat iratꝰ: Uerũ &ista lic& in rationabilior tam̃ q̃ sa ulciscendi libido ẽ enescio q̃ ut ita
direrĩ quasi ũbra retributiõis ut qͥ male faciunt mala patiant᷑: Ẽ gͥ libido ulciscendi q̃ira dr ẽ libido habẽdi
uarieq libidines quaꝵ ñ nullȩ habent ocĩa uocabula ꝓpria qđa uͦ n labent. qͥs eñ facile diterit ꝗd uocet᷑

Expanded text:
tiatur. Voluptatem vero praecedit appetitus quidam, qui sentitur in carne quasi cupiditas ejus, sicut fames et sittiatur. Voluptatem vero praecedit appetitus quidam, qui sentitur in carne quasi cupiditas ejus, sicut fames et sitt generale uocabulum omnis cupiditatis. Nam et ipsam iram nihil aliud esse quam ulciscendi libidinem ueteres definierunt; quamuis nonnumquam homo, ubi uindictae nullus est sensus, etiam rebus inanimis irascatur, et male scribentem stilum conlidat uel calamum frangat iratus. Verum et ista licet inrationabilior, tamen quaedam ulciscendi libido est, ut nescio qua, ut ita dixerim, quasi umbra retributionis, ut qui male faciunt, mala patiantur. Est igitur libido ulciscendi, quae ira dicitur; est libido habendi uaedam uero non habent. Quis enim facile dixerit, quid uocetur
Abbreviated transcription (Latin):
eni sic ille nr̃o ut nos seruitio corporis indigemꝰ. & ido nr̃a ẽ qđ recepimꝰ. ñ illius pena qđ fecimꝰ. No¬
lores porro qͥ dñ carnis animȩ s̃ in carne ex carne. ꝗdeñ caro ꝑse ipsa sine anima ł doloe ł c̃cu¬
piscits qđ c̃cupiscere caro đr ł dolere : aut ipse hõ ẽ sic̃ disseruimꝰ. aut aliꝗd animȩ qđ carnis affiẽ passio. Nel aspera
ut faciat dolorẽ. ł lenis ut uoluptatẽ .s dolor scarnis tantũ mͦ offensio ẽianimȩ ercarnesee quȩdã ab eiꝰ passiõe dissen¬
siossi c̃ animi dolor q̃ tristitia nuncupat᷑ dissensio ẽ abhis reb q̃ nob nolentib accider̃. S tristitiã plerũq p̃cedit
metꝰ qͥ &r ipse in anima ẽ ñ incarne: Dolorẽ aũ carnis a p̃cedit ull quasi metꝰ carnis qͥ ante dolorẽ in carne sen¬

Expanded text:
enim sic ille nostro, ut nos seruitio corporis indigemus, et ideo nostra est quod recipimus, non illius poena quod fecimus. Doenim sic ille nostro, ut nos seruitio corporis indigemus, et ideo nostra est quod recipimus, non illius poena quod fecimus. Dolores porro, qui dicuntur carnis, animae sunt in carne et ex carne. Quid enim caro per se ipsam sine anima uel dolet uel copiscit? Sed quod concupiscere caro dicitur uel dolere, aut ipse homo est, sicut disseruimus, aut aliquid animae, quod carnis adficit passio, uel aspera, ut faciat dolorem, uel lenis, ut uoluptatem. Sed dolor carnis tantum modo offensio est animae ex carne et quaedam ab eius passione. dissensimetus, qui et ipse in anima est, non in carne. Dolorem autem carnis non praecedit ullus quasi metus carnis, qui ante dolorem in carne sen
Abbreviated transcription (Latin):
peccati pena ꝗd in obȩdientiȩ nisi in obedientia retributa ẽ : Nãꝙ̃ hõis ẽ alia miseria nisi ad ũsus
eũ ipsũ in obȩdientia eiꝰ ipsius. ut qͣn noluit qđ potuit : qđ ñ potẽ uelit: In paradyso enĩ &iã si ñ ipse
om̃a pot̾at ante peccatũ. qͥcꝗ tam̃ ñ pot̾at ñ uolebat. Et iđo põtat om̃a q̃ uolebat. nc̃ uͦsic̃ in eiꝰ stirpe¬
cognoscimꝰ & diuina scriptura testat᷑ hõ uanitati similis factꝰ ẽ. qͥs enĩ enumerat quã multa q̃ nõ
potẽ uelit. dũ sibi ipse idest uoluntati eiꝰ ipse animꝰ eiꝰ eoq inferior caro eiꝰ ñ obtẽꝑat. Ipso nãq ĩ uito
luntati nr̃e nr̃a natura om̃imꝰ atq et om̃ib partib obedirer. at enĩ aliꝗd caro patit᷑ qͦ seruire
ñ sinit̃: qđ int ẽ uñ dũ tam̃ ꝑiustitiã dñamis di cui subditi seruire nolumꝰ : caro nr̃a nobq subdita
fuerat ñ seruiendo molesta sit : quãuis nos do ñ seruiendo molesti nob potuerimꝰ eẽ ñ illi neq

Expanded text:
peccati poena quid inoboedientiae nisi inoboedientia retributa est? Nam quae hominis est alia miseria nisi aduersus eum ipsum inoboedientia eius ipsius, ut, quoniam noluit quod potuit, quod non potest uelit? In paradiso enim etiamsi non omnia poterat ante peccatum, quidquid tamen non poterat, non nolebat, et ideo potriptura testatur: Homo uanitati similis factus est. Quis enim enumerat, quam multa quae non potest uelit, dum sibi ipse, id est uoluntati eius ipse animus eius eoque inferior caro eius, non obtemperat? Ipso namque inluntati nostrae nostra natura omni modo adque ex omnibus partibus oboediret. At enim aliquid caro patitur, quo seruire non sinitur. Quid interest unde, dum tamen per iustitiam dominantis Dei, cui subditi seruire noluimus, caro nostra nobis, quae subdita fuerat, non seruiendo molesta sit, quamuis nos Deo non seruiendo molesti nobis potuerimus esse, non illi? Neque
Abbreviated transcription (Latin):
poctaꝵ adtheatrũ ui delic& ꝑtinentia. uelut serernere nitunt᷑. acuili theclogia quã ꝑtinere aduobẽ
uolunt. quasi ab̃ honestis. & dignis indigna. & t̾pia: Itaq potiꝰ ẽ. uñ gr̃ẽ debeant᷑ histrionib qͥ oculis hõiũ peꝑcer᷑ nec
om̃a spectaculis nud auer̃ q̃ sacrarũ ediũ parietib occulunt᷑ : Id desagis et  Iboni sentiendũ ẽ: quȩ tenetris opunt̃.¬
cũtã detestabilia suit q̃ ꝓferunt᷑ in lucẽ : Et certe ꝗd inocutto agant ꝑ absasos & inolles ipsi uiđint. Eosdẽ tam̃
hoĩ es infelicit̃ ac t̃pit̃ eneruatos atq corruptos : occultare minime potuer̃ Esuadeant cui poss se aliꝗd tales agerȩ hoĩes.

Expanded text:
poetarum ad theatrum uidelicet pertinentia uelut secernere nituntur a ciuili theologia, quam pertinere ad urbem poetarum ad theatrum uidelicet pertinentia uelut secernere nituntur a ciuili theologia, quam pertinere ad urbem uolunt, quasi ab honestis et dignis indigna et turpia? Itaque potius est unde gratiae debeantur histrionibus, qui oculis hominum pepercerunt nec omnia spectaculis nudauerunt, quae sacrarum aedium parietibus occuluntur. Quid de sacris eorum boni sentiendum est, quae tenebris opt detestabilia, quae proferuntur in lucem? Et certe quid in occulto agant per abscisos et molles, ipsi uiderint; eosdem tamen homines infeliciter ac turpiter eneruatos adque corruptos occultare minime potuerunt. Persuadeant cui possunt se aliquid sanctum per tales agere homines
Abbreviated transcription (Latin):
s: ppłoꝵ. ñ mimoꝵs: sacroꝵ ñtheatroꝵ s tẽploꝵ id est ñ fabulosȩ : s: cuilis theologiȩ. atanto auctore ꝓdunt᷑ : ñfrustra
histriones iudicris artib: fingt̃ đoꝵ. q̃tanta ẽ tͣpitudinẽ : s plane frustra sacerdotes. sacris ritib: conant᷑ fingere
doꝵ q̃ nulla ẽ honestatẽ: Sacra s̃ iunonis: & hȩc in eiꝰ dilecta insula samo celebrant᷑. ubi nuptu data ẽ ioui : Sacra s̃
cereris : ubi a plutone rapta ꝓserpina q̃rit᷑ : Sacra s̃ ueneris. ubi amatꝰ eiꝰ adonis a prĩnodente eitinct iuuenis fortissimꝰ
plangit᷑: Sacra s̃ matris dm̃: ubi attis pulcher adolescens ab ea dilectꝰ & muli ebri ⁊elo abscisꝰ &iã hõiũ abscisoꝵ quos
gallos uocant: infelicitate deplorat᷑: hȩc cũ deformi ora sint om̃i scenica feditate. ꝗd ẽ qđ fabulosa de dus figm̃ta

Expanded text:
sacrorum; non theatrorum, sed templorum; id est non fabulosae, sed ciuilis theologiae, a tanto auctore produntur: non frustra sacrorum; non theatrorum, sed templorum; id est non fabulosae, sed ciuilis theologiae, a tanto auctore produntur: non frustra histriones ludicris artibus fingunt deorum quae tanta est turpitudinem, sed plane frustra sacerdotes uelut sacris ritibus conantur fingere deorum quae nulla est honestatem. Sacra sunt Iunonis, et haec in eius dilecta insula Samo celebrabantur, ubi nuptum data est Ioui; sacra sunt Cereris, ubi a Plutone rapta Proserpina quaeritur; sacra sunt Veneris, ubi amatus eius Adon aprino dente extinctus iuuenis formosissimus plangitur; sacra sunt Matris deum, ubi Attis pulcher adulescens ab ea dilectus et muliebri zelo abscisus etiam hominum abscisorum, quos Gallos uocant, infelicitate deploratur. Haec cum deformiora sint omni scaenica foeditate, quid est quod fabulosa de dis figmenta
Abbreviated transcription (Latin):
nis herculẽ sibi eẽ c̃mutũ sibiq: dirisse. qđ inđ desco dens. ciu pͥmũ uiueni obuia fier& : apđ̃ illũ eẽt sũp¬
tura mercedẽ. quã sibi crede deb & ab hercule ꝓsolutã: Ac sic ab eunti. cũ pͥmꝰ uiuenis ditissimꝰ. tara¬
cius occurriss& : eãq dilectã setũ diuti habuissa: illa herede: defunctꝰ ẽ: R ã plissimã ad epta petu¬
niã. ne diuinȩ mercedi uidet᷑ ingͥta. qđ acc eptisimũ putaũ eẽ numinib: ppłm romanũ &riã
ipsa scripsit heredẽ: Atq illa ñ conparente : inuentũ ẽ testam̃tũ: Id meritis eã fer : &xĩa ho¬
nores meruisse diuinos: Hȩc si poetȩ fingerent. mimi agerent: ad fabulosã theo logiã dicerent᷑
ꝓcul dubio ꝑtinere & aciuilis theologiȩ dignitate spanda iudicarent᷑: Cũ uͦ hȩc dedecora ñ poetaꝵ¬

Expanded text:
uidit in somnis Herculem sibi esse commixtum sibique dixisse, quod inde discedens, cui primum iuueni obuia fieret, aput illum esset inuenuidit in somnis Herculem sibi esse commixtum sibique dixisse, quod inde discedens, cui primum iuueni obuia fieret, aput illum esset inuentura mercedem, quam sibi credere deberet ab Hercule persolutam. Ac sic abeunti cum primus iuuenis ditissimus Tarutius occurrisset eamque dilectam secum diutius habuisset, illa herede defunctus est. Quae amplissimam adepta pecuniam ne diuinae mercedi uideretur ingrata, quod acceptissimum putauit esse numinibus, populum Romanum etiam ipsa scripsit heredem, adque illa non conparente inuentum est testamentum; quibus meritis eam ferunt etiam honores meruisse diuinos. Haec si poetae fingerent, si mimi agerent, ad fabulosam theologian dicerentur procul dubio pertinere et a ciuilis theologiae dignitate separanda iudicarentur. Cum uero haec dedecora non poeta
Abbreviated transcription (Latin):
&riã đ os parasitos iouis ad eiꝰ m̃sã qͥ c̃stituer̃ : ꝗd aliud. quã ꝓmica sacra eẽ uoluer̃ : Nã parasitos iouis ad c̃ uiuiũ eiꝰ adhi¬
rerũ libri hoc eũ scripsisse testant᷑. nec ubi ludos scenicos exponebat : s ubi capitolina iura pendebat: Deniq: atalib uincit᷑.
& fatet᷑. si c̃ forina humana uos fecer̃ : ita eos delectari humanis uoluptatib credidisse : N enĩ & maligni sp̃s suo negotio
defuer̃ ũt has nanas opiniones humanaꝵ m̃tiũ ludificatiõe firmarent : I ñ &xiã illud ẽ: qđ herculis edituus otios: atq feriatꝰ
lusit tesseris secũ. utraq manu alt̾nante. inuna c̃seituens herculẽ in alt̾a serpsu : sub ea c̃diticiõe. ut si ipse uiciss& : de
Si aũt uittoria sculis fieret

Expanded text:
etiam deos, parasitos Jovis, ad ejus mensam qui constituerunt, quid aliud quam mimica sacra esse voluerunt? Nam parasitos Jovis ad ejus convivium adhietiam deos, parasitos Jovis, ad ejus mensam qui constituerunt, quid aliud quam mimica sacra esse voluerunt? Nam parasitos Jovis ad ejus convivium adhirerum libri hoc eum scripsisse testantur, nec ubi ludos scaenicos exponebat, sed ubi Capitolina iura pandebat. Denique talibus uincitur et fatetur, sicut forma humana deos fecerunt, ita eos delectari humanis uoluptatibus credidisse. Non enim et maligni spiritus suo negotio defuerunt, ut has noxias opiniones humanarum mentium ludificatione firmarent. Unde etiam illud est, quod Herculis aedituus otiosus adque feriatus lusit tesseris secum utraque manu alternante, in una constituens Herculem, in altera se ipsum, sub ea condicione, ut, si ipse uicisset, de si autem uictoria Herculis fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
fecer̃ : An alit̃ stat adorand in locis sacris. quã ꝓcedit ridend intheatris : Nũi sat᷑nꝰ senex. apollo epheb: ita ꝑsonȩ s̃
femina ẽ q̃ cardinẽ seruat: Nonne ista inrerũ diuinaꝵ libris repiunt᷑. q̃ gͣues poetȩ. suis carminib: indigna durer : Nsũq
diana theatrica portat arma. & urbana simplicit̃ uirgo ẽ : Nunꝗđ scenicꝰ apollo eytharista ẽ & ab hac arte del pincꝰ
uacat : S hec honestiora s̃. in c̃paratioem t᷑pioꝵ: Adde ipso ioue sens er̃ qͥ eiꝰ nutricẽ in capitolio posuer̃ : Nonne at¬
testati s̃ euemero. qͥ om̃s tales đos. ñ fabulosa garrulitate . s historica diligentia hõi es fuisse. mortalesq c̃scripsit: Epulones

Expanded text:
fecerunt? an aliter stat adorandus in locis sacris, quam procedit ridendus in theatris? num Saturnus senex, Apollo ephebus, ita personae sunt fecerunt? an aliter stat adorandus in locis sacris, quam procedit ridendus in theatris? num Saturnus senex, Apollo ephebus, ita personae sunt femina est, quae cardinem servat? Nonne ista in rerum divinarum libris reperiuntur, quae graves poetae suis carminibus indigna duxerunt? numquid Diana theatrica portat arma, et urbana simpliciter virgo est? numquid scenicus Apollo citharista est, et ab hac arte Delphicus vacat? Sed haec honestiora sunt in comparatione turpiorum. Quid de ipso Jove senserunt, qui ejus nutricem in Capitolio posuerunt? Nonne attestati sunt Euhemero, qui omnes tales deos non fabulosa garrulitate, sed historica diligentia homines fuisse mortalesque conscripsit? Epulones
Abbreviated transcription (Latin):
ibiꝗ dfiat. Fysicos dunit utilitatis causa scripsuse: poetas delectatiõis : Ac ꝑhoc ea q̃ apuetis c̃sgripta
theologia fabulosa theatrica scenica: indignitatis & tͣpitudinis plena : Et hȩc tota:÷ q̃ mertto
culranda &respuenga uidicat᷑ pars huiꝰ ẽ. q̃culenda a obseruanda censet᷑ sñ sane pars inc̃grua sic̃ ostenđe ĩstiui.
& q̃ ab uniũso corpore aliena ĩ portune illi conexa. atq: suspensa sit is om̃ino c̃sona : & tanq eiꝰdẽ corporis m̃brũ c̃ue¬
nientissime copulata: Id enĩ aliud ostendt̃ illa simulacra. forine. etates serus. habitꝰ đoꝵ: Nunꝗd barbatũ iouẽ.
in berbẽ mercuriũ. poetȩ habent pontifices ñ habent : Nunꝗd pria posmimi ñ &iã sacerdotes. cnormia pudenda

Expanded text:
ibi quid fiat. Physicos dixit utilitatis causa scripsisse, poetas delectationis. Ac per hoc ea, quae a poetis conscripta ibi quid fiat. Physicos dixit utilitatis causa scripsisse, poetas delectationis. Ac per hoc ea, quae a poetis conscripta theologia fabulosa, theatrica, scenica, indignitatis et turpitudinis plena: et haec tota, quae merito culpanda et respuenda judicatur, pars hujus est, quae colenda et observanda censetur; non sane pars incongrua, sicut ostendere institui, et quae ab universo corpore aliena importune illi connexa atque suspensa sit, sed omnino consona, et tanquam ejusdem corporis membrum convenientissime copulata. Quid enim aliud ostendunt illa simulacra, formae, aetates, sexus, habitus deorum? numquid barbatum Jovem, imberbem Mercurium poetae habent, pontifices non habent? numquid Priapo mimi, non etiam sacerdotes enormia pudenda
Abbreviated transcription (Latin):
nunꝗͣ ed ipsi diĩ p̃ciꝑent sibim& exhibi: S iđo nihil pud& ad obseqͥũ đoꝵ talia gerere
uitheatris : qr similia gerunt᷑ intẽplis : Deniq: q̃ inemoratꝰ auctor: cunlẽ theo logiã a fabulosa
& nat᷑a li t̾ciã quandã sui gnr̃is distinguere conaretꝰ. magis eã exut᷑q tẽꝑatã. quã ab utraq se¬
paratã intelligi uoluit : Ait enĩ ea q̃ scribt̃ poetȩ : minꝰ eẽ quã ut ppłi seqͥ debeant : Qaũ phylosophi.
plus quã. ut ea uulgꝰ scrutari expediat: Qsic abharrent. inqͥt : ut tam̃ ex utroq gnr̃e: ad ciuiles
cietas deb& eẽ nob̵ cũ phylosophis: quã cũ poetis : ñ gͦ nulla. cũ poetis: Et tam̃ alio loco dic̃ degñra¬
tionib: đor magis ad poecas quã ad phylosophos fuisse ppłos inclinatos: hic enĩditit ꝗd fieri debeat :

Expanded text:
numquam eas ipsi di praeciperent sibimet exhiberi. Sed ideo nihilnumquam eas ipsi di praeciperent sibimet exhiberi. Sed ideo nihilenique cum memoratus auctor ciuilem theologian a fabulosa et naturali tertiam quandam sui generis distinguere conaretur, magis eam ex utraque temperatam quam ab utraque separatam intellegi uoluit. Ait enim ea, quae scribunt poetae, minus esse quam ut populi sequi debeant; quae autem philosophi, plus quam ut ea uulgum scrutari expediat. \'Quae sic abhorrent, inquit, ut tamen ex utroque genere ad ciuiles cietas debet esse nobis cum philosophis quam cum poetis. Non ergo ulla cum poetis. Et tamen alio loco dicit de generationibus deorum magis ad poetas quam ad physicos fuisse populos inclinatos. Hic enim dixit quid fieri debeat,
Abbreviated transcription (Latin):
les. s illa q̃ dieatrica ẽ publicã t᷑pitudinẽ ꝓfitet᷑: ista q̃ urbana ẽ. illiꝰ t̾p̾itudine ornat᷑: hincine uita
etna sꝑabit᷑. uñ ista breuis t pr̃alisq polluit᷑ : Anuͦ uitã polluit c̃sortũ nefarioꝵ hõiũ. si se inserant affec¬
cionib & adsensiõib nr̃is. & uitã ñ polluit societas dȩ monũ qͥ colunt᷑ criminib:  Siueris. quã mali: si falsis.
quã male: Hex cũ dm̃s. uidĩ fortasse cuipiã nimis harũ rerũ ignaro potẽ. ea sola dedus talib masestati
indigna diuinȩ. & ridicula detestabilia. celebrari q̃ poeticis cantant᷑ carminib:: &ludis s.enici
actitant᷑. Sacra uͦ illa. q̃ ñ histriones .s sacerdotes agt̃ : ab om̃i eẽ dedecore pͣgata. & aliena
hoc siita eẽt. nunꝗͣ theatricas t̃pitudines. in eoꝵ honoꝵ qͥsquã celebrandas eẽ censer& :

Expanded text:
les; sed illa, quae theatrica est, publicam turpitudinem profitetur; ista, quae urbana est, illius turpitudine ornatur. Hincine uita les; sed illa, quae theatrica est, publicam turpitudinem profitetur; ista, quae urbana est, illius turpitudine ornatur. Hincine uita aeterna sperabitur, unde ista breuis temporalisque polluitur? An uero uitam polluit consortium nefariorum hominum, si se inserant adfectionibus et adsensionibus nostris, et uitam non polluit societas daemonum, qui coluntur criminibus suis? Si ueris, quam mali! si falsis, quam male! Haec cum dicimus, uideri fortasse cuipiam nimis harum rerum ignaro potest ea sola de dis talibus maiestati indigna diuinae et ridicula detestabilia , celebrari, quae poeticis cantantur carminibus et ludis scaenicis actitantur; sacra uero illa, quae non histriones, sed sacerdotes agunt, ab omni esse dedecore purgata et aliena. Hoc si ita esset, numquam theatricas turpitudines in eorum honorem quisquam celebrandas esse censeret,
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc placant. cũ eoꝵ illic crimina freq̃ntent᷑. uita et̾na poscenda ẽ : Nemo ut arbitror: usq: ad tantũ p̃cipitiũ
furiosissime ĩpietatis.: insanit: Nec fabulosa gͥ nee ciuili theologia : sẽpit̾nã qͥsquã adipiscit᷑ uitã Illa enim
de diis t̃pia fingendo seminat : hȩc fauende metit Illa m̃datia spargit: hȩc colligit: Illa resdiumas fal¬
sis criminib: insectat᷑: hec eoꝵ criminũ ludos indiuinis reb: ãplectit᷑: Iula de diis nefanda figm̃ta hõiũ
carminib ꝑsonat. hec ãdoꝵ ipsoꝵ festiuitatib c̃setrat: fa̾cinora & flagitia numinũ illa cantat: hȩc
amat. illa ꝓdit. aut fingit : hec aũ aut atrestat᷑ ueris. aut oblectat᷑ & falsis: Ambȩ t̾pes. ãb eq dã nabi¬

Expanded text:
haec placant, cum eorum illic crimina frequententur, vita aeterna poscenda est? Nemo, ut arbitror, usque ad tantum praecipitium haec placant, cum eorum illic crimina frequententur, vita aeterna poscenda est? Nemo, ut arbitror, usque ad tantum praecipitium furiosissimae impietatis insanit. Nec fabulosa igitur, nec civili theologia sempiternam quisquam adipiscitur vitam. Illa enim de diis tsis criminibus insectatur, hec eorum criminum ludos, in divinis rebus amplectitur. Illa de diis nefanda figmenta hominum carminibus personat, hec deorum ipsorum festivitatibus consecrat. Facinora et flagitia numinum illa cantat, hec amat. Illa prodit aut fingit, hec autem, aut attestatur veris, aut oblectatur et falsis, ambe turpes, ambeque damnabi
Abbreviated transcription (Latin):
suit hõiũ. nec alui derideant iuthearis : quã qͥ adorant᷑ intẽplis. nec aliis ludos ethibeatis: quã qͥb uicti¬
mas ĩ molatis : Quanto lib̵ius subtiliusq: ista diuiđes dic̃s alios eẽ đos natãles alios alihõib institutos: S
de institutis. aliud hab̾e litas poetaꝵ. aliud sacerdotũ. utrasq tam̃ ita eẽ int̾se amicas. c̃sortio falsitatis
ut gͣte sint utrȩ demonib. qͥb doctrina inimica ẽ ueritatis Seq̃strata gͥ paululũ theologia. quã natalẽ
uocant. de qua p̾ea disserendũ ẽ : plac& ne tandẽ. uitã ȩt̃nã peti. aut spari. adiis poeticis. theatricis. lu
dicris. scenicis : absit: Immo aũtat ds̃ uerꝰ. tã ĩmanẽ saerilegãq dem̃tiã: Qd ab eis diis qͥb hȩc placent & qͦs

Expanded text:
sint hominum, nec alii derideantur in theatris, quam qui adorantur in templis, nec aliis ludos exhibeatis, quam quibus uictisint hominum, nec alii derideantur in theatris, quam qui adorantur in templis, nec aliis ludos exhibeatis, quam quibus uictimas immolatis. Quanto liberius subtiliusque ista diuideres, dicens alios esse deos naturales, alios ab hominibus institutos, sed de institutis aliud habere litteras poetarum, aliud sacerdotum, utrasque tamen ita esse inter se amicas consortio falsitatis, ut gratae sint utraeque daemonibus, quibus doctrina inimica est ueritatis! Sequestrata igitur paululum theologia, quam naturalem uodicris, scenicis? Absit: imo avertat Deus verus tam immanem sacrilegamque dementiam. Quid, ab eis diis, quibus haec placent, et quos