comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
osius ocuriose intentionẽ tuȩ curiositatis inquirere. Po¬
nam inquis sedem meam ad aquilonem Nec aquilonẽ
hunc corporalem: nec sedem hanc cum sis sp̃c intelligo
mat̾ialem Puto autem ꝑaquilonem reꝓbandos hoĩes
fuisse designatos. ꝑ sedem pocestatem in illos. Quos utiq
dens. nullo quidem sapientiȩ radio choruscantes nul¬
lo sp̃c amore feruentes uelut uacuum repꝑexif locum
affectasti suꝑ illos dñium. quos quadam tuȩ astutiȩ
claritate ꝑfunderes. tuȩ malitiȩ estib inflammnares. ut
quomͦ altissimus sua sapientia ac bonitate omnib fi¬
liis obedientiȩ preerat. ita ⁊ tu suꝑ omnes filios suꝑbiȩ
rex constitutus tua eos astuta malicia. ac malitiosa
astutia regeres. ꝑ qd̃ altissimo similis eẽs. S miror cũ
in p̃sentia dĩ tuum preuidis pͥncipatum cur ñ in ea¬
dem preuidisti & precipitium: Nam si p̃iudisti quȩ
insania fuit ut cum tanta miseria cuꝑes pͥncipari.

Expanded text:
osius, o curiose, intentionem tuae curiositatis inquirere. Poosius, o curiose, intentionem tuae curiositatis inquirere. Ponam, inquit, sedem meam ad aquilonem . Nec aquilonem hunc corporalem, nec sedem hanc cum sis spiritus intelligo materialem. Puto autem per aquilonem, reprobandos homines fuisse designatos; per sedem, potestatem in illos. Quos utiquedens, nullo quidem sapientiae radio coruscantes, nullo spiritus amore ferventes, velut vacuum repereris locum, affectasti super illos dominium, quos quadam tuae astutiae claritate perfunderes, tuae malitiae aestibus inflammares: ut quomodo Altissimus sua sapientia ac bonitate omnibus filiis obedientiae praeerat, ita et tu super omnes filios superbiae rex constitutus, tua eos astuta malitia, ac malitiosa astutia regeres, per quod Altissimo similis esses. Sed miror cum in praesentia Dei tuum praevideris principatum, cur non in eadem praevidisti et praecipitium? Nam si praevidisti, quae insania fuit, ut cum tanta miseria cuperes principari,
Abbreviated transcription (Latin):
alis suȩ contemplationis de throno ad scabellum de sca¬
bello ad thronum uolantes. alii caput dñi pedesq ue¬
lantes. ad hoc ibi positos puto: ut sicut peccanti hõi ꝑ
cherubin prohibetur ingressus. ita ⁊ ꝑ seraphin tuȩ
curiositati modus imponitur quatinus nec cȩli iam ma-¬
gis impudenter archana rimeris. nec ȩccłȩ misteria cog¬
noscas int̾ris nec solus contemptꝰ sis cordib suꝑborum
qͥ nec int̾ra eẽ. dignantur. sic̃ ceteri hominũ: nec sic̃ an¬
głi uolant ad cȩlum. licet uͦ &e caput incelo & pedes int̾ra
dem ꝑte & ascendentes angłos intueris. s qͥd uł audiant
in cęlis uł nuntient t̾ris penitus nescis. O lucifer qͥ ma¬
ne oriebaris. immo ñ iã lucifer. s noctifer aut cẽ morti¬
rectus cursus tuus erat ab oriente ad meridiẽ & tu p̃poste¬
ro ordine tendis ad aquilonem: Quantomagis ad alta fe¬
stinas. tanto celerius ad occasum declinas. Uelim tam̃curi¬

Expanded text:
alis suae contemplationis de throno ad scabellum, de scaalis suae contemplationis de throno ad scabellum, de scabello ad thronum volantia, aliis caput Domini pedesque velantia, ad hoc ibi posita puto, ut sicut homini peccanti paradisi per Cherubin prohibetur ingressus, ita et per Seraphin tuae curiositati modus imponatur: quatenus nec coeli jam magis impudenter, quam prudenter arcana rimeris, nec Ecclesiae mysteria cognoscas in terris; sed solis contentus sis cordibus superborum, qui nec in terra dignantur esse sicut caeteri hominum, nec sicut Angeli volant ad coelum. Licet vero et caput in coelo, et pedes in terra idem per te, et ascendentes Angelos intueris; sed quid vel audiant in coelis, vel nuntient terris, penitus nescis. 36. O Lucifer, qui mane oriebaris, imo non jam lucifer, sed noctifer, aut etirectus cursus tuus erat ab oriente ad meridiem, et tu praepostero ordine tendis ad aquilonem? Quanto 574 magis ad alta festinas, tanto celerius ad occasum declinas. Velim tamen curi
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ duritiã tuam ⁊ cor impenitens ñ possis uelle:
ce idõ nec pęna carere. S iam audi calumpniã. Celũ
inquit mͥ sedesẽ: terra autẽ scabellum pedum meoꝵ. Ñ
dix̃ oriens aut occidens. aut una aliqua celi plaga. s to¬
tum mͥ sedes cȩlum est. Non potes gͣ in parte sedere cȩlr. c̃
ille totum elegerit sibi. In t̾ra ñ potes. quia pedum eiꝰ sca
bellum est. Terra et enim locus solidꝰ ẽ: ubi sedet eccła fun¬
data supra firmam petram. Quid facies: E cȩlo pulsus:
in t̾ris remanere ñ potes. Elige gͦ t in ere locum ñ ad seden¬
dum. s ad uolandum: ut qui temptasti conterere statũ
ȩt̾nitatis. pęnam sentias ꝓpriȩ fluctuationis. Te gͦ fluctu¬
ante int̾ cȩlum ⁊ t̾ram sedet dñs suꝑ solium excelsum &
eleuatum: et plena ẽ. omnis t̾ra maiestate eiꝰ. ut nusqͣ
nͥ in aere inuenias locum Seraphin nanq aliis quidẽ

Expanded text:
tamen duritiam tuam et cor impoenitens, non possis velle, tamen duritiam tuam et cor impoenitens, non possis velle, et ideo nec poena carere. 34. Sed jam audi calumniam: Coelum, inquit, mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum dixit, Oriens, aut Occidens, aut Una aliqua coeli plaga: sed, Totum coelum mihi sedes est. Non potes ergo in parte sedere coeli, cum ille totum elegerit sibi. In terra non potes, quia scabellum pedum ejus est. Terra etenim locus solidus est, ubi sedet Ecclesia, fundata supra firmam petram. Quid facies? E coelo pulsus, in terra remanere non potes. Elige ergo tibi in aere locum, non ad sedendum, sed ad volandum: ut qui tentasti concutere statum aeternitatis, poenam sentias propriae fluctuationis. Te ergo fluctuante inter coelum et terram, sedet Dominus super solium excelsum et elevatum, et plena est omnis terra majestate ejus , ut nusquam nisi in aere invenias locum. 35. Seraphim namque aliis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
do tͥ Absit tanĩ abeius ꝑfectione: ut quia dulcis ẽ. iust
ñ sit. qr simul dulcis ⁊ iustus eẽ ñ possit. cum melior sit
iusta dulcedo quam remissa: immo uirtꝰ ñ sit dulcedosi¬
ne iusticia. Quia gͥ gratuite dĩ bonitati qua gratisi fas¬
tus esingratus existis. iusticiam uero quam exꝑtus ñ
es. ñ metius. ideoq audacter committis culpam de qͣt
falso ꝓmittis impunitatẽ. iam ecce iustum senties dx
bonum nosti. cadens in foueam quam paras auetori
ut dum scilicet talem in eum penam machinaris qua
tam̃ ualeat carere si uelit: s ut putas ñ ualeat uellẽ.
ce ideo nec carere. eautiq bonitate qͣneminẽ exꝑtꝰ es
illũ punisse: talem iustus ds̃ iustissime in te retorq̃at
penam. qui nec ualeat nec debet pati suam ĩpune
bonitatem offendi sic utiq temꝑans inundictam
sententiã. ut si uelis resipiscere ñ neget ueniam sed̾m

Expanded text:
do tibi? Absit tamen ab ejus perfectione, ut quia dulcis est, justus do tibi? Absit tamen ab ejus perfectione, ut quia dulcis est, justus non sit, quasi simul dulcis et justus esse non possit: cum melior sit justa dulcedo, quam remissa; imo virtus non sit dulcedo sine justitia. Quia igitur gratuitae Dei bonitati, qua gratis factus es, ingratus existis, justitiam vero quam expertus non es, non metuis; ideoque audacter committis culpam, de qua falso tibi promittis impunitatem: jam ecce justum senties, quem bonum nosti, cadens in foveam, quam paras auctori: ut dum scilicet talem in eum poenam machinaris, qua tamen valeat carere si velit, sed ut putas non valeat velle; et ideo nec carere ea utique bonitate, qua neminem expertus es illum punisse: talem justus Deus justissime in te retorqueat poenam, qui nec valet, nec debet pati suam impune bonitatem offendi: sic utique temperans in vindicta sententiam, ut, si velis resipiscere, non neget veniam; secundum
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ in eum excogitas malum: merito iniquitas tua
inuenitur ad odium. Quȩ nanq maior iniquitas: quã
ut inde creator ate contempnatur: unde plus amari
merebatur: Q maior iniquitas. qͣm cum de potentia
dĩ ñ dubites. quinte scilicet destruere possit: qͥ cond̾e
potiuit. confixus tam̃ de multa eiꝰ dulcedine qua sꝑas eũ
s odio digna ẽ sempit̾no: qua tuo dulcissimo ⁊ altissimo
año licet inuito. desidas tam̃ ac sꝑas equari. quatinꝰ sẽꝑ
uideat qd̃ doleat. dumte socium habeat cum niolit: nec
deiciat cum possit. quin potius eligat ipse dolere quãte
patiator ꝑire. Possit quidẽ deicere si uelit: s p̃ dulcedine
ut estimas uelle ñpossit. Certe sitalis ẽ. qualem putas
tanto nequius agis si ñamas. Et siille aliquid fieri pati¬
tur contͣ se. potius quam ipse aliquid faciat contra te: ꝗ¬
ta malitia ẽ. ut ueltu ñ parcas illi qui sibi ñ parcit: parcen¬

Expanded text:
magnum in eum excogitas malum, merito iniquitas tua magnum in eum excogitas malum, merito iniquitas tua invenitur ad odium. Quae major namque iniquitas, quam ut inde a te Creator contemnatur, unde plus amari merebatur? Quae major iniquitas, quam cum de potentia Dei non dubites, quin te scilicet destruere possit qui condere potuit; confisus tamen de multa ejus dulcedine, qua speras eum ra momentanea, sed odio digna est sempiterno, qua tuo dulcissimo et altissimo Domino, licet invito, desideras tamen ac speras aequari, quatenus semper videat quod dolcat, dum te socium habeat cum nolit, nec dejiciat cum possit; quin potius eligat ipse dolere, quam te patiatur perire; possit quidem dejicere si velit, sed prae dulcedine, ut aestimas, velle non possit. Certe si talis est qualem putas, tanto nequius agis, si non amas. Et si ille patitur aliquid fieri contra se potius, quam ipse aliquid faciat contra te; quanta malitia est, ut vel tu non parcas illi, qui sibi non parcit, parcen
Abbreviated transcription (Latin):
sentire estimas. qd̾ fieri nolit. ac refellere possit: An forte in
milib in t̾ris frequentatum solet uulgalit dici. pͥuatus dñs
et contra scientiam impudens. & potentiam audax. hoc ẽ.
eium o impie. hoc ẽ. qd̃ cogitas hec ẽ. iniqͥtas quam medita¬
ris in cubili tuo: et dicis. Putas creator opus suũ destruat:
bonus ẽ. S nec si uelit ego effugiam manus eius: qr poters
ẽ. Ntumquid tam̃ mͥtim̃dum ẽ: Sienim cum bonꝰ sit ñ po¬
test illi placere malum meum: quantominꝰ suum: Me¬
um quippe dixerim contra eiꝰ uoluntatẽ aliquid uelle.
suũ autem si uindicet s. se Tam gͦ qd̾cumq scelus ñ ualet
uelle ulcisci. quam nec uult nec ualet sua bonitate pͥuari.
allis te miser falliste ñdeum se inquan. ailis: et m̃ticur
iniquitas. ñ dea Dolose quidem agis: s in conspectu eiꝰ.
Te gͦ fallis in deum. Et quia de magno eiꝰ bono inte.tu

Expanded text:
sentire aestimas, quod fieri nolit, ac refellere possit? An forte in sentire aestimas, quod fieri nolit, ac refellere possit? An forte in milibus in terris frequentatum solet vulgariter dici: Privatus dominus et contra scientiam impudens, et contra potentiam audax. 32. Hoc est enim, o impie, hoc est quod cogitas; haec est iniquitas, quam meditaris in cubili tuo, et dicis: Putas Creator opus suum destruat? bonus est. Sed nec si velit effugiam manus ejus, quia potens est. Nunquid tamen mihi timendum est? Si enim cum bonus sit, non potest illi placere malum meum, quanto minus suum? Meum quippe dixerim contra ejus voluntatem aliquid velle: suum autem, si vindicet sese. Tam ergo quodeunque scelus non valet velle ulcisci, quam nec vult, nec valet sua bonitate privari. Fallis te, miser, fallis te, non Deum. Te, inquam, fallis, et mentitur iniquitas sibi, non Deo. Dolose quidem agis, sed in conspectu ejus. Te ergo fallis, non Deum. Et quia de magno ejus bono in te, 573 tu
Abbreviated transcription (Latin):
quantum inte ẽ. quietem trinitatis infestas. Quo te tua m¬
ser curiositas ducit ut p̃sumptione singłari ñ dubites ei¬
uib scandalum iniuriam facere regi: Milia milium mi¬
nistrant ei. et decies centena milia assistunt ei: uͥ sedere
collocas in celo: ut sis similis altissimo: Quo fine: Qua fi¬
dutia: Metire insipiens uires. pensa finem: exrogita mo¬
dum sciente hoc altissimo presumis. an neiciente: Uolen¬
te an nolente: s quomͦ malum qd̃ cumq machuiaris. aut
uelle aut ignorare potest. cuiꝰ optima uoluntas. cuiꝰ ꝑfec¬
ta scientia: Numquid autem ⁊ scire &e nolle ñ aubitas: S
ñ posse resistere putas: At uͦ nͥ te conditum eẽ. dubitaius.
dubitare te ñ credidim de omĩpotentia. siue de omĩmda
scientia acbonitate conditoris. qui te de nichilo facere po¬
tuit. Talem sciuit tantũ conde uoluit. Quoiꝰ gͦ dm̃ con¬

Expanded text:
quantum in te est, quietem Trinitatis infestas. Quo te tua, miquantum in te est, quietem Trinitatis infestas. Quo te tua, miser, curiositas ducit, ut praesumptione singulari non dubites civibus scandalum, injuriam facere Regi? Millia millium ministrant ei, et decies centena millia assistunt ei , ubi nemo sedere collocas in coelo, ut sis similis Altissimo? Quo fine? qua fiducia? Metire, insipiens, vires, pensa finem, excogita modum. Sciente hoc Altissimo praesumis, an nesciente? volente, an non volente? Sed quomodo malum quodcunque machinaris, aut velle, aut ignorare potest, cujus optima voluntas, cujus perfecta scientia est? Numquid autem et scire, et nolle non dubitas, sed non posse resistere putas? At vero nisi te conditum esse dubitaveris, dubitare te non crediderim de omnipotentia, sive de omnimoda scientia ac bonitate Conditoris, qui te de nihilo potuit, talem scivit, tantum condere voluit. Quomodo ergo Deum con
Abbreviated transcription (Latin):
et aufert concessum. Porrigit pomum: et subripit para¬
disum. hauris uirꝰ ꝑitura: et ꝑituros paritura. Perit sal.
ñ desticit partus. Nascimur. morimur ideoq nascimur
morituri: qr morimur nascituri. Propt̾ea graue iugũ
suꝑ om̃s filios tuos usq in hodiernum diẽ s tulucifer
signacłm similitudinis ñ in paradiso. s in deliciis paradisi dĩ
positus es. Quid amplius querere debes: Plenꝰ gͦ sapientia
et ꝑfectus decore. altiora te ne quesieris et fortiora te ne scru¬
tatus fueris sta inte. ne cadas ate. si ambulas in magnis &&
inmirabilib suꝑte. s quid interim ex obliquo intendis ad
aquilonem: Iam te uideo. iam te ꝑspicio: nescio quȩ supͣ
te curiosius alta rimantem. Ponam inquis sedem meã ad
aquilonem. C eteris astantib cȩlicolis dum tu sedere solusaf¬
fectas: fr̃m concordiam totius cȩlestis patriȩ pacem. ipsius

Expanded text:
m, et aufert concessum: porrigit pomum, et subripit param, et aufert concessum: porrigit pomum, et subripit paradisum. Hauris virus peritura, et perituros paritura. Perit salus, non destitit partus. Nascimur, morimur: ideoque nascimur morituri, quia prius morimur nascituri. Propterea grave jugum super omnes filios tuos usque in hodiernum diem. 31. Sed signaculum similitudinis, non in paradiso, sed in deliciis paradisi Dei positus es . Quid amplius quaerere debes? Plenus ergo sapientia, et perfectus decore, altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris. Sta in te, ne cadas a te, si ambulas in magnis et in mirabilibus super te. Sed quid interim ex obliquo intendis ad aquilonem? Jam te video, jam te perspicio nescio quae supra te curiosius alta rimantem. Ponam, inquit, sedem meam ad aquilonem . Caeteris astantibus coelicolis, dum tu solus sedere affectas, fratrum concordiam, totius coelestis patriae pacem, ipsius,
Abbreviated transcription (Latin):
ligno qd̃ sapit etiã malum: Non plus sapere. quam
ꝯportet saꝑe Saꝑe enim malũ. saꝑe ñ est: s desiꝑe. serua
gͣ cõmissum: expecta ꝓmissum. caue prohibitum. ne ꝑdaᷤᷤ
concessum. Quid tuam mortem tã intente intueris: Qd
illo tam crebro uagantia lumina iacis: Quid spectare liboe:
qd̾ manducare ñ licet: Oculds inquis tendo ñ malum. Ñ
ẽ. int̾dictum ne uideam: s ne comedam. Anñlicet qͦ uolo
pe tam̃ indiciũ ẽ. Nisi enim mens minus se curiose serua¬
ret. tua curiositas uacuum tempꝰ ñ haberet. Et si culpañ
ẽ. culpȩ tam̃ occasio ẽ et uiditium cõmisse: et causa est
cõmittendȩ. Te enim intenta ad aliud. latent̃ interim in
cor tuum serpens illabitur. blande alloquit᷑. Blandiciis
rationẽ. iñdaciis timorem compescit: nequaquã inqͥens
morieris. Auget curam. dum incitat gulã. Acuit curiosita¬
tẽ dum suggerit cupiditatem. Offert ꝓhibitum tandẽ

Expanded text:
ligno, quod sapit etiam malum? Non plus sapere, quam ligno, quod sapit etiam malum? Non plus sapere, quam oportet sapere . Sapere enim malum, sapere non est, sed desipere. Serva ergo commissum, exspecta promissum; cave prohibitum, ne perdas concessum. Quid tuam mortem tam intente intueris? Quid illo tam crebro vagantia lumina jacis? Quid spectare libet, quod manducare non licet? Oculos, inquis, tendo, non manum. 572 Non est interdictum ne videam, sed ne comedam. An non licet oculos pae tamen indicium est. Nisi enim mens minus se curiose servaret, tua curiositas tempus vacuum non haberet. Etsi culpa non est, culpae tamen occasio est, et indicium commissae, et causa est committendae. Te enim intenta ad aliud, latenter interim in cor tuum serpens illabitur, blande alloquitur. Blanditiis rationem, mendaciis timorem compescit. Nequaquam, inquiens, morieris . Auget curam, dum incitat gulam: acuit curiositatem, dum suggerit cupiditatem. Offert tandem prohibitu
Abbreviated transcription (Latin):
cłos leuas. ñ solum ñculpo s & plurimum laudo. hoc
enim excusat miseria: illud comiñdat misccłia Sin aliaᷤ.
imitatorem te dixerim: Dina nanq dum ad pascendoᷤ
hȩdos egreditur ipsa patri et sua sibi uuginitas ra¬
pitur. O dina quid neceẽ. est ut uideas mulieres alienige¬
nas Qua necessitate: Qutilitate: An sola curiositate:
Et si tu occiose uides: s ñ occiose uidẽris. lucuriose spe¬
ctas s curiosius spectaris. Quis crecdet tc̃ illam tuã cu¬
riosã occiositatẽ. uel occiosãm curiositatẽ fore pͦ. sic ñ
occiosam. s tͥ tuis hostib q tam ꝑniciosam. Cu quoꝙ
oeua in paradiso posita es. ut cum iuiro tuo operis et
custodias illud. siiniunctum ꝑfeceris quandoq tͣnsi¬
tura ad meluis. uͥ nec opus te sit in aliquo oꝑe occupari. nec
de custodia sollicitari. Omne lignum paradisi ad uescendũ
cetera bona sunt & sapunt bonum: quid opus ẽ. edẽ de

Expanded text:
culos levas; non solum non culpo, sed et plurimum laudo. Hoc culos levas; non solum non culpo, sed et plurimum laudo. Hoc enim excusat miseria, illud commendat misericordia. Sin alimitatorem te dixerim. Dina namque dum ad pascendos haedos egreditur, ipsa patri, et sua sibi virginitas rapitur . O Dina, quid necesse est ut videas mulieres alienigenas? Qua necessitate? qua utilitate? An sola curiositate? Etsi tu otiose vides, sed non otiose videris. Tu curiose spectas, sed curiosius spectaris. Quis crederet tunc illam tuam curiosam otiositatem, vel otiosam curiositatem, fore post sic non otiosam, sed tibi, tuis, hostibusque tam perniciosam? 30. Tu quoque, o Eva, in paradiso posita es, ut cum viro tuo opereris et custodias illum: si injunctum perfeceris, quandoque transitura ad melius, ubi nec opus sit te in aliquo opere occupari, nec de custodia sollicitari. Omne lignum paradisi tibi conceditcaetera bona sunt, et sapiunt bonum, quid est opus edere de
Abbreviated transcription (Latin):
tũ significant: recte oculos auresq appellauerim. qm̃
sic̃ mors ꝑ peccatum in orbem sic ꝑ has fenestras intrat
ad m̃tem. In his gͦ pascendis se occupat curiosus: dũ
stire ñ curat qualẽ se relinquerit intꝰ. Et uere si te ui¬
ugilant̾ homo attendas. mirum ẽ. si ad aliud unqͣm inten¬
das. Audi curiose salomonem. audi stulte sapientẽ. Omĩcu¬
stodia inquit custodi cortuum. Ut om̃s uidelicet sensus
enĩ ate ocuriose recedis. Cui te interim cominictis: Ut qͥd
audes ocłos leuare adcȩlum: qui peccasti in celum: Ter¬
ram intuere. ut cognoscas te ipsum. Ipsa te tͥ rep̃senta¬
culpabilit oculos leuas. ut uł petas auxilium uł ĩpen¬
das. Leuauit oculos suos dauid inmontes ut peteret Le¬
uauit ce dominuᷤ suꝑturbas ut impenderet alt̃ miserabi¬
liter: alter misericordit̃. ambo inculpabilit̃. Tu qͦ si locũ
tempꝰ et causam consideras. tua uł fratris necessitate. o¬

Expanded text:
tum significant, recte oculos auresque appellaverim: quoniam tum significant, recte oculos auresque appellaverim: quoniam sicut mors per peccatum in orbem, sic per has fenestras intrat ad mentem. In his ergo pascendis se occupat curiosus, dum scire non curat qualem se reliquerit intus. Et vere si te vigilanter, homo, attendas, mirum est si ad aliud unquam intendas. Audi, curiose, Salomonem; audi, stulte, Sapientem. Omni custodia, inquit, custodi cor tuum : ut omnes videlicet sensus  Quo enim a te, o curiose, recedis? Cui te interim committis? Utquid audes oculos levare ad coelum, qui peccasti in coelum? Terram intuere, ut cognoscas teipsum. Ipsa te tibi repraesentaculpabiliter oculos levas, ut vel petas auxilium, vel impendas. Levavit oculos David in montes, ut peteret : levavit et Dominus super turbas, ut impenderet . Alter miserabiliter, alter misericorditer, ambo inculpabiliter. Tu quoque si locum, tempus et causam considerans, tua vel fratris necessitate o
Abbreviated transcription (Latin):
inueniatur scd̃s. Decimus: tercius. Nonꝰ quartꝰ. Octauuˢ:
quintus. septimus: sextus. Sextus. septimus. Quintꝰ:
octauus. Quartus: nonus. Tercius: decimus. Scd̃s: unde¬
cimus. Primus: duodecimus. Quib suꝑbiȩ gradib inte
inuentis immo recognitis iam ñ laboras in q̃rendo uiã¬
gradꝰ ẽ curiositas. Hanc autem talib indiciis: de¬
p̃hendes. Si uidis monachum de quo pͥus confidebas bñ
ubicũq stat. ambulat. sedet. oculis incipientẽ uagari.
caput erectum. aures portare suspensas. emotib ext̾io¬
ris hominis int̾iorem immutatum agnoscas. Uir qͥp¬
pe ꝑuersus innuit ocło. terit pede. digito loquitur. ⁊ ex
insolenti corꝑis motu recens animȩ morbꝰ dep̃hei dit᷑.
Quã dum asui circunspectione torpescit in cursa sui
curiosam in alios facit. Quia enim se ipsam ignorat:
foras mittitur ut hedos p̾ascat hedos quippe qͥ pecca¬

Expanded text:
inveniatur secundus; decimus, tertius; nonus, quartus; octavus, inveniatur secundus; decimus, tertius; nonus, quartus; octavus, quintus; septimus, sextus; sextus, septimus; quintus, octavus; quartus, nonus; tertius, decimus; secundus, undecimus; primus, duodecimus. Quibus superbiae gradibus in te inventis, imo recognitis, jam non laboras in quaerendo viagradus est curiositas. Hanc autem talibus indiciis deprehendes. Si videris monachum, de quo prius bene confidebas, ubicunque stat, ambulat, sedet, oculis incipientem vagari, caput erectum, aures portare suspensas; e motibus exterioris hominis interiorem immutatum agnoscas. Vir quippe perversus annuit oculo, terit pede, digito loquitur ; et ex insolenti corporis motu, recens animae morbus deprehenditur: quam, dum a sui circumspectione torpescit incuria sui, curiosam in alios facit. Quia enim seipsam ignorat, foras mittitur, ut haedos pascat . Haedos quippe, qui pecca
Abbreviated transcription (Latin):
di Ascendam inquam ⁊ psallam. Bonum mͥ dñe qd hu-¬
miliasti me: bonum mͥ lex oris tui suꝑ milia aurice. ar¬
genti. Duas mͥ uias uidetur dauid ꝓposuisse. s unam
nou̾is eẽ. ipsam tam̃ a se diu̾sam ⁊ diu̾sis nõib Appella¬
tam. aut iniquitatis ꝓpt̃ descendentes. aut ueritatis ꝓpt̃
ascendentes. Quia & Bidem gradus sunt in soliĩ ascen
um ad ciuitatem ⁊ recedentiũ. & unum ostium est
ingredientium domũ ce egredientiũ. Punam deniq
scalã ascendentes angłi & descendentes. iacob apparu¬
erunt. Quo spectat hoc: Uidelicet si adueritatem redire cu¬
pis. ñ necesse sit querere nouam quam ñ nosti s notam qͣ
descendisti. quatinus recipcis gressib tua posse uestigia
sequens ꝑ eosdem gradus humiliatꝰ ascendas. ꝑ quos suꝑ¬
biendo descenderas: ita ut qui duodecimꝰ suꝑbiȩ fuit des¬
cendenti. pͥmus humilitatis sit ascendenti. Undecimus:

Expanded text:
di. Ascendam, inquam, et psallam: Bonum mihi, Domine, quod hudi. Ascendam, inquam, et psallam: Bonum mihi, Domine, quod humiliasti me; bonum mihi lex oris tui super millia auri et argenti . Duas tibi vias videtur David proposuisse, sed unam noveris esse; ipsam tamen a se diversam, et diversis nominibus appellatam, aut iniquitatis propter descendentes, aut veritatis propter ascendentes: quia et iidem gradus sunt ascendentium in um ad civitatem, et recedentium; et unum ostium est ingredientium domum, et egredientium. Per unam denique scalam ascendentes Angeli, et descendentes Jacob apparuerunt . Quo spectant haec? Ut videlicet si ad veritatem redire cupis, non necesse sit viam quaerere novam quam non nosti, sed notam qua descendisti: quatenus reciprocis gressibus tua ipse vestigia sequens, per eosdem gradus humiliatus ascendas, per quos superbiendo 571 descenderas: ita ut qui duodecimus superbiae fuit descendenti, primus humilitatis sit ascendenti; undecimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ. S quid dico descendi. Nam fortasse rectius cecidi dixerĩ.
nͥ quia forte sicut nemo repente fit summꝰ. s gradatum qͥs¬
q ascendit. sic nem o repente fit pessimus. s paulatĩ des¬
cendit . Alioquin quomodo stabit ulid: impius cunctis
dieb uitȩ suȩ suaibit: Deniq sunt uiȩ q̃ uidentur hõi¬
b bonȩ. et tam̃ ad malum deducunt. Est gͦ uia descensi¬
onis. sic̃ ⁊ ascensionis Et uia ẽ. adbonum: & uia ẽ. ad ma¬
lum. Caue malam: elige bonam. Si ꝑte ñ potes: ora cum
ꝓpħa et dic. Uiam iniquitatis amoue ame. Quomͦ: Et in le¬
ge tua miserere mei. In illa scilicet lege quam dedisti delin¬
q̃ntib inuia: ideit derelinquentib ueritatem. De quib
unus ego sum. qui uere aueritate cecidi. S nũquid qui ca¬
dit ñ adiciet ut resurgat: Propter hoc uiam ueritatis ele¬
gi qua ascendam humiliatus: unde suꝑbiendo descen¬

Expanded text:
sem. Sed quid dico, Descendi? nam fortasse rectius Cecidi dixerim. sem. Sed quid dico, Descendi? nam fortasse rectius Cecidi dixerim. Nisi quia forte sicut nemo repente fit summus, sed gradatim quisque ascendit; sic nemo repente fit pessimus, sed paulatim descendit. Alioquin quomodo stabit illud: Impius cunctis diebus vitae suae superbit? Denique sunt viae, quae videntur hominibus bonae, et tamen ad malum deducunt. 27. Est ergo via descensionis, sicut et ascensionis. Et via est ad bonum, et via est ad malum. Cave malam, elige bonam. Si per te non potes, ora cum propheta, et dic: Viam iniquitatis amove a me. Quomodo? Et de lege tua miserere mei; illa scilicet lege, quam dedisti delinquentibus in via, id est derelinquentibus veritatem, de quibus unus ego sum, qui vere a veritate cecidi. Sed numquid qui cadit, non adjiciet ut resurgat? Propter hoc viam veritatis elegi, qua ascendam humiliatus, unde superbiendo descen
Abbreviated transcription (Latin):
cum omnes habuerit: p̃ omnib tam̃ unam id÷ humi-¬
litatem nob̃ inse comiñdauit cum ait. Discite ame qͥ a
bor si potero in infirmitate mea in mei nerui contͣctione
ut tua uirtus idẽ. humilitas ꝑficiatur in me. Nã suffi¬
cit mͥ grã tua: cum defecerit uirtus mea. Pedẽ ꝓfecto gr̃ȩ
fortiter figens. et meum qui infirmus ẽ. leuit trahens:
securus ascendam ꝑ scalã humilitatis. donec ueritati ad¬
actione dicam. statuit in loco spatioso pedes meos. Sic
arta uia cautius strictim incedit᷑. Sic ardua scala tutiꝰ
pedetentim ascenditur. sic miro mͦ ad ueritatẽ licet pi
incolatꝰ meus ꝓlongatus ẽ. Quis dabit mͥ pennas sic̃
colũbȩ. quib celerius uolem ad ueritatẽ. ut iã reqͥes¬
tua &e ingrediar inueritate tua. & ueritas libabit
me. Ue mͥ qd̾ de illa descendi. Nisi enim pͥus leuiter. in anit̾.
descendissem: in ascendendo tam diu. tam grauit̃ ñ laboras¬

Expanded text:
cum omnes habuerit, prae omnibus tamen unam, id est humicum omnes habuerit, prae omnibus tamen unam, id est humilitatem, nobis in se commendavit, cum ait: Discite a me quiabor, si potero, in mea infirmitate, in mei nervi contractione, ut tua virtus, id est humilitas, perficiatur in me. Nam sufficit mihi gratia tua, cum defecerit virtus mea. Pedem profecto gratiae fortiter figens, et meum qui infirmus est, leniter trahens, securus ascendam per scalam humilitatis: donec veritati adcum gratiarum actione, et dicam: Statuisti in loco spatioso pedes meos . Sic arcta via cautius inceditur strictim, sic ardua scala tutius pedetentim ascenditur; sic miro modo licet pigincolatus meus prolongatus est? Quis dabit mihi pennas sicut columbae, quibtua, et ingrediar in veritate tua, et veritas liberabit me. Vae mihi quod de illa descendi. Nisi enim prius leviter, inaniter descendissem; in ascendendo tamdiu, tam graviter non laboras
Abbreviated transcription (Latin):
stecit. et alibi. Uidebam sathanam cadentẽ decȩlo. Qre¬
hoc nͥ ꝓpt̃ suꝑbiam: Ue mͥ sice me uiderit qui alta alon¬
ge cognoscit suꝑbientem: & illam in me t̾ribilẽ intonoe.
uocem. Tu quidem filius excelsi eras: s sic̃ homo morie¬
ris. & sic̃ unus de principib cades. Quis ñ ab huiꝰ toni¬
trui uoce formidet: Oquam salubriꝰ ad tactum angłi
neruus femoris iacob emarcuit quã angłi suꝑbienteᷤ
intumuit. euanuit ruit. Utinam &e meũ neruum
tangat angelus ut marcescat. si forte ex hac infirmitate in¬
cipiam ꝓficere. qui ex mea firmitate ñ possum nͥ deficere.
ne colafizabat responsum audiuit. sufficit tͥ gr̃a mea:
nam uirtus in infirmitate ꝑficitur. Quȩ uirtus: Ipse apl̃s
respondeat. Libenter głabor in infirm tatib meis. ut inha-¬
bitet in me uirtus xp̃i S nundum forsitan intelligis de
qua specialit dixerit. quia xp̃c om̃s uirtutes habuit. S

Expanded text:
stetit : et alibi, 570 Videbam Satanam sicut fulgurstetit : et alibi, 570 Videbam Satanam sicut fulguropter superbiam? Vae mihi, si et me viderit, qui alta a longe cognoscit, superbientem; et illam in me terribilem intonet vocem: Tu quidem filius Excelsi eras, sed sicut homo morieris, et sicut unus de principibus cades . Quis non ab hujus tonitrui voce formidet? O quam salubrius ad tactum angeli nervus femoris Jacob emarcuit , quam angeli superbientis intumuit, evanuit, ruit. Utinam et meum nervum angelus tangat ut marcescat, si forte ex hac infirmitate incipiam proficere, qui ex mea firmitate non possum nisi deficere.  sed Satanae colaphizabat, responsum audivit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Quae virtus? Ipse Apostolus respondeat: Libenter gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi . Sed nondum forsitan intelligis, de qua specialiter dixerit, quia Christus omnes virtutes habuit. Sed,
Abbreviated transcription (Latin):
suspicio: iam ad uocem ueritatis exulto. Uocauit me. ⁊
ego respondi illi. Oꝑi manuum tuarũ porriges dexterã.
Tu quidem dñe gressus meos dinumeras: s ego lentus
ascensor fessus uiator diu̾ticula quero. Ue mͥ si tenebre
me comp̃hendant. aut si mea fuga fiat in hieme uel
in sabbato: dum nunc ad lucem cum tempꝰ acceptibile
& dies salutis sunt ꝓficisci dissimulo. Quid moror:
Ora ꝓ me fili frater socie. & particeps ꝓfectus mei si qͥs
ẽ. in dño. Ora omĩpotentem quatinus sic pigrum ro¬
boret pedem: ut tam̃ ñ ueniat mͥ pes suꝑbiȩ. Et si enĩ
pes piger ut adueritatem ascendat idoneus ñ ẽ: tole¬
rabilior tam̃ ẽ. isto qui in ea stare ñ potest ut habes ibi.
expulsi sunt nec potuerunt stare. Et hoc quidem de su-¬
ꝑbis. S quid de illorum capite. quid de illo qui dr̃ rex
suꝑ omnes filios suꝑbiȩ: Et ipse inquit in ueritate ñ

Expanded text:
suspicio, jam ad vocem veritatis exsulto. Vocavit me, et suspicio, jam ad vocem veritatis exsulto. Vocavit me, et ego respondi illi: Operi manuum tuarum porriges dexteram . Tu quidem, Domine, gressus meos dinumeras, sed ego lentus ascensor, fessus viator, diverticula quaero. Vae mihi, si tenebrae me comprehendant, aut si mea fuga fiat in hieme, vel in Sabbato: dum nunc ad lucem, cum tempus acceptabile et dies salutis sunt, proficisci dissimulo. Quid moror? Ora pro me, fili, frater, socie, et particeps profectus mei, si quis est, in Domino. Ora Omnipotentem, quatenus sic pigrum roboret pedem, ut tamen non veniat mihi pes superbiae. Etsi enim pes piger, ut ad veritatis gradum ascendat, idoneus non est: tolerabilior tamen est isto, qui in ea stare non potest, ut habes ibi: Expulsi sunt, nec potuerunt stare . 25. Et hoc quidem de superbis. Sed quid de illorum capite? quid de illo, qui dicitur rex super omnes filios superbiae? Et ipse, inquit, in veritate non
Abbreviated transcription (Latin):
Absit. S suscepit eum ab oculis carnalib discipłoꝵ. qui et¬
si xp̃m nouerant scdm carnem: s ultra iam noscerent.
Qͥs gͥ ad pͥmum celum ꝑhumilitatem filius uocat. hos in
sccło ꝑ caritatem sp̃c aggregat: ad tercium ꝑcontempla¬
tionem pater exaltat. Primo humiliantur inueritate et
dicunt. et in ueritate tua humiliasti me. Scd̃o congaudenT̃
ueritati et psallunt. Eoce quam bonum & quã iocundũ
habitare fr̃s in unum De caritate quippe scriptum ẽ. con¬
gaudet autem ueritati. Tercio ad archana ueritatis rapi¬
untur. ⁊ auint. Secretum meum mͥ secretum meum mͥ.
S qͥd ego miser suꝑflua magis loquacitate qͣm sp̃c ui
uacitate duos cȩlos supiores ꝑcurro. qͥ manib pedibꝰq
repͬens adhuc sub inferiore laboro: Ad qd tam̃ iam ipso
uiuante quo ⁊ uocante. mͥ scalam erexi. Illic siqd̾ ñ est
qd̾ ostendat mͥ salutare dĩ. Iam dnm̃ desuꝑ innixum

Expanded text:
Absit. Sed suscepit eum ab oculis carnalibus discipulorum: qui, etAbsit. Sed suscepit eum ab oculis carnalibus discipulorum: qui, etsi Christum noverant secundum carnem, sed ultra jam non noscerent. ad primum coelum Filius vocat, hos in secundo per charitatem Spiritus aggregat, ad tertium per contemplationem Pater exaltat. Primo humiliantur in veritate, et dicunt, In veritate tua humiliasti me . Secundo congaudent veritati, et psallunt, Ecce quam bonum, et quam jucundum habitare fratres in unum? De charitate quippe scriptum est, Congaudet autem, veritati . Tertio ad arcana veritatis rapiuntur, et aiunt, Secretum meuSed quid ego miser superflua magis loquacitate, quam spiritus vivacitate duos coelos superiores percurro, qui manibus pedibusque repens adhuc sub inferiore laboro? Ad quod tamen jam, ipso juvante, quo et vocante, mihi scalam erexi. Illic siquidem iter est, quo ostendat mihi salutare Dei. Jam Dominum desuper innixum
Abbreviated transcription (Latin):
colligo. qd̾ quia pater non descendit apłs ut eum ui-¬
deret ad tercium cȩlũ ascendere ñ potuit. qͦ tam̃ se.
raptũ memorauit. Deniq nemo ascendit in celum.
nͥ qui decęlo descendit. Et ne putes de primo dictum uł scł̃o:
dicit tͥ dauid. Asumino cȩlo egressio eiꝰ Ad qd̃ it̾m ñ subito raptꝰ
uł se ipsum testem aut arbitrum hab̾e potuit: ipso ꝑhiben¬
te nescio ds̃ scit: s ut omĩpotens qui quando uoluit descen¬
dit quando uoluit ascendit ꝓsuo arbitrio arbitros. & specta¬
tores. locum & tempus. diem & horam expectans: uidentib
illis qͦs scilicet tanta uisione dignatur eleuatus ẽ. Raptꝰ est
paulus. raptus est helyas. translatus ẽ enoch. redemptor nr̃
niq ñ currus uehiculo ñ angłi aminicło. s ꝓpͥa uirtute sub¬
nixum suscepit eum nubes ab oculis eorum. Cur hoc: An fes¬
sum iuuit:: An pigrum imp̾ulit: An cadentem sustinuit:

Expanded text:
colligo, quod quia Pater non descendit, Apostolus ut eum vicolligo, quod quia Pater non descendit, Apostolus ut eum videret, ad tertium coelum ascendere quidem non potuit, quo tamen se raptum memoravit. DenFilius hominis . Et ne putes de primo dictum vel secundo, dicit tibi David: A summo coelo egressio ejus . Ad quod iterum non subito raptus, vel seipsum testem aut arbitrum habere potuit, ipso perhibente, Nescio, Deus scit : sed ut Omnipotens, qui quando voluit descendit, quando voluit ascendit, pro suo arbitrio arbitros et spectatores, locum et tempus, diem et horam exspectans, videntibus illis, quos scilicet tanta visione dignatur, elevatus est. Raptus est Paulus, raptus est Elias, translatus est Enoch : Redemptor vernique non currus vehiculo, non angeli adminiculo, sed propria virtute subnixum suscepit eum nubes ab oculis eorum . Cur hoc? An fessum juvit? an pigrum impulit? an cadentem sustinuit?
Abbreviated transcription (Latin):
iuuaret ascensuros ad pͥmum. & spiritus sc̃s missꝰ fuisse
qͥ ꝑduceret ad scđm. Pater uͦlicet filio ⁊ sp̃ui scõ semꝑ co¬
oꝑetur. nui.quam tam̃ aut decęlo descendisse aut ad t̾¬
ras legitur missus fuisse. Lego certe qd̾ misccłia dĩ plena
ẽ. t̾ra: & pleni sunt cęli et terra gła tua et multa huius¬
modi. Lego et de filio. Postquam uenit plenitudo tem-¬
poris. misit deus filium suum. Et ipse filius loquitur
de se. spiritus dñi misit me. & ꝑ eundem ꝓpħam. et nc̃¬
inquit dñs misit me & spiritus eiꝰ Lego & de sp̃u scõ. Pa¬
raclitus autem spiritus sc̃s quem mittet pat̾ in nomite
meo. Et cum assumptus fuero: mittam uob eum.
haut dubium quin sp̃m sc̃m. patrem autẽ in sua ꝑ¬
sona licet nusquam ñ sit: nunquã tam̃ inuenio ni-¬
si in cęlis. ut in euangłio. Et pat̾ m̃s qui in celis est. Et
in oratione. Pat̃ noster qui es incȩlis. Unde nimirum

Expanded text:
juvaret ascensuros ad primum: et Spiritus sanctus missus fuisse, juvaret ascensuros ad primum: et Spiritus sanctus missus fuisse, qui perduceret ad secundum. Pater vero, licet Filio et Spiritui sancto semper cooperetur, nunquam tamen aut de coelo descendisse, aut 569 ad terras legitur missus fuisse. Lego certe, quod misericordia Domini plena est terra ; et, Pleni sunt coeli et terra gloria tua, et multa hujusmodi. Lego et de Filio, Postquam venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Et ipse Filius loquitur de se, Spiritus Domini misit me . Et per eumdem prophetsit me et Spiritus ejus . Lego et de Spiritu sancto, Paraclitus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo ; et, Cum assumptus fuero, mittam vobis eum , haud dubium quin Spiritum sanctum. Patrem autem in sua persona, licet nusquam non sit, nusquam tamen invenio nisi in coelis, ut in Evangelio, Et Pater meus qui in coelis est ; et in oratione, Pater noster qui es in coelis . 23. Unde nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse dicebat. S quare raptum: & ñ potius ductum
Ut uidelicet si tantus apłs raptum se dicit fuisse. qͦ nec
doctꝰ sciuit. nec ductus potuit ire. me qͥ ꝓculdubio mi¬
nor sum paulo. ad t̾cium cȩlum nulla mea uirtute.
nullo meo labore ꝑuenire posse p̃sumam: ne uł de uir¬
tute confidam. uł ꝓ labore diffidam. Qͥ enim ducc̾cur.
aut ducit᷑ ex hoc ipso qd̃ docentem uł ducentẽ seqͥt᷑.
laborare conuincitur: & aliquid ex se agit. ut ad destinatum
uł locum uł sensum ꝑtrahatur ut dicere possit. ñ autem ego:
s gr̃a dĩ mecum. Qͥ uͦ rapitur ñ suis uirib s alienis innixus
tanquam nescius quocumq portat᷑. nec toto in se nec de
parte głatur: uͥ nec ꝑse nec cum alio aliquid oꝑatur. Ad
pͥmum itaq siie ad medium cȩlum ductus. adiutus ascẽ
dere apłs potuit: Ad t̾cium autem ut ꝑueniret rapi opor¬
tuit. Nam & filius ad hoc legitur descendisse ut uocaret.

Expanded text:
fuisse testatur? Sed quare raptum, et non potius ductum? fuisse testatur? Sed quare raptum, et non potius ductum? Ut videlicet si tantus Apostolus raptum se dicit fuisse, quo nec doctus scivit, nec ductus potuit ire; me, qui procul dubio minor sum Paulo, ad tertium coelum nulla mea virtute, nullo meo labore pervenire posse praesumam: ne vel de virtute confidam, vel pro labore diffidam. Qui enim docetur aut ducitur, ex hoc ipso quod docentem vel ducentem sequitur, laborare convincitur, et aliquid ex se agit, ut ad sensum pertrabatur, ita ut dicere possit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Qui vero rapitur, non suis viribus, sed alienis innixus, tanquam nescius quocunque portatur, nec de toto in se, nec de parte gloriatur, ubi nec per se, nec cum alio aliquid operatur. Ad primum itaque sive ad medium coelum ductus vel adjutus Apostolus ascendere potuit: ad tertium autem ut perveniret, rapi oportuit. Nam ad hoc et Filius legitur descendisse, ut vocaret et
Abbreviated transcription (Latin):
se factam. sugnoras te egredere & pasce hedos tuos. Dig¬
na gͦ que scola illa humilitatis duce sp̃u sc̃o. incellaria
cantatis. q̃ nimirum ꝓximoꝵ pectora intelligenda sunt.
ꝑ affectionem introduceretur: unde suffulta florib ac
stipata malis. bonoꝵ scilicet morib & uirtutib scĩs: ad
regis demum cubiculũ quia amore languet admitt̾et᷑.
Ibi modicum hora uidelicet quasi dimidia. silentio fa¬
cto incȩlo int̾ desideratos amplex᷑ suauit̃ quiescens ip¬
sa quidẽ dormit. s cor eius uigilat. quo utiq int̾m ue¬
ritatis archana rimatur: quoꝵ postmodum memoria.
statim ad se reditura pascatur. Ibi uidet inuisibilia: au-¬
dit in effabilia quȩ ñ licet homini loqui Excedunt
quippe omnem illam quam nox nocti indicat scientiã.
Dies tam̃ diei eructat uerbum: et int̾ sapientes sapientiã
grad̾ paulus ñ transierat: qui usq ad terciũ cȩlũ se raptũ

Expanded text:
se factam, Si ignoras te, egredere et pasce haedos tuos ; digse factam, Si ignoras te, egredere et pasce haedos tuos ; digna ergo, quae de schola illa humilitatis duce Spiritu sancto in cellaria charitatis quae nimirum proximorum pectora intelligenda sunt per affectionem introduceretur; unde suffulta floribus, ac stipata malis, bonis scilicet moribus et virtutibus sanctis, ad Regis demum cubiculum, cujus amore languet, admitteretur. Ibi modicum, hora videlicet quasi dimidia, silentio facto in coelo, inter desideratos amplexus suaviter quiescens, ipsa quidem dormit, sed cor ejus vigilat, quo utique interim veritatis arcana rimatur: quorum postmodum memoria statim ad se reditura pascatur. Ibi videt invisibilia, audit ineffabilia, quae non licet homini loqui. Excedunt quippe omnem illam, quam nox nocti indicat, scientiam: dies tamen diei eructat verbum, et inter sapientes sapientiam gradus Paulus non transierat, qui usque ad tertium coelum se raptum
Abbreviated transcription (Latin):
ricordẽ facit: ita ut more p̾ellis quȩ uncta extenditur.:⁊
ipsa qͦ unctione ꝑfusa cȩlesti. usq ad inimicos ꝑ affectõ
dilatetur. Et sic ex hac scd̃a coniunctione sp̃c dĩ & uolun¬
tatis humanȩ caritas efficitur. Utramq uͦ partem rationẽ
scilicet ac uoluntatem. alteram uerbo ueritatis instruc¬
tam. alt̾am spiritu ueritatis afflatam ysopo humilita-¬
tis asꝑsam. hanc igne caritatis succensã: tende iã ꝑfectã
animã ꝓpt̾ humilitatem sine macła. ꝓpt̾ caritatẽ sine
ruga. cum nec uoluntas rationi repugnat. nec ratio
ueritatem dissimulat. głosã sibi sponsam pat̃ conglu¬
tinat. ita ut nec ratio de se. nec uoluntas de ꝓximo co-¬
gitare sinatur: s hoc solũ beata illa anima dicere de¬
cere delectet᷑. Introdux̃ me rex in cubicłm suũ. Digna certe
quȩ de scola humilitatis inqua primum sub magistro
filio ad se ipsam intrare didicit: iuxta cõminationẽ ad

Expanded text:
ricordem facit: ita ut more pellis, quae uncta extenditur, ricordem facit: ita ut more pellis, quae uncta extenditur, ipsa quoque unctione perfusa coelesti usque ad inimicos per affectum dilatetur. Et sic ex hac secunda conjunctione Spiritus Dei et voluntatis humanae, charitas efficitur. Utramque vero partem, rationem scilicet et voluntatem, alteram verbo veritatis instructam, alteram spiritu veritatis afflatam; illam hyssopo humilitatis aspersam, hanc igne charitatis succensam; tandem jam perfectam animam, propter humilitatem sine macula, propter charitatem sine ruga; cum nec voluntas rationi repugnat, nec ratio veritatem dissimulat, gloriosam sibi sponsam Pater conglutinat: ita ut nec ratio de se, nec voluntas de proximo cogitare sinatur, sed hoc solum beata illa anima dicere delectetur, Introduxit me Rex in cubiculum suum. Digna certe, quae de schola humilitatis, in qua primum sub magistro Filio ad seipsam intrare didicit, juxta comminationem ad
Abbreviated transcription (Latin):
entib et reuelasti ea paruulis. Uides quia qͦs uerbo ⁊ exẽ¬
plo pͥus filius humiliauit. suꝑ quos deinde spc̃ carita¬
tem effudit: hos tandem ingloria pat̾ recepit. Filius fac̃
ddiscipłos. paraclitus consolatur amicos. pat̾ exaltat filioᷤ.
licet instruit ut magister: scło consolatur ut amicus uel
ac sapientia patͥs primum quidẽ illam animȩ nr̃ȩ poten¬
tiã quȩ ratio dr̃ cum repꝑit carne depressam. peccato cap-¬
tiuam. ignorantia cecam. exteriorib deditam. clem̃ter
assumens potent erigens. prudenter instruens. intror¬
ita ut ꝓ reuerentia u̾bi cui coniungit᷑ ipsa sui accusatͥx.
testis ⁊ iudex contra se ueritatis fungatur officio. Ex qͣ
pͥma coniunctione u̾bi ⁊ rationis humilitas nascitur.
Aliã deinde partem quȩ dr̃ uoluntas ueneno quidẽ
carnis infectam. s iam ratione discussam sp̃c sc̃s dig¬
nant̃ uisitans suauit purgans. ardent̃ afficiens. mise¬

Expanded text:
entibus, et revelasti ea parvulis : Vides quia quos verbo et exementibus, et revelasti ea parvulis : Vides quia quos verbo et exemplo prius Filius humiliavit, super quos deinde Spiritus sanctus charitatem effudit, hos tandem in gloria Pater recepit? Filius facit discipulos, Paraclitus consolatur amicos, Pater exaltat filios. licet instruit, ut magister: secundo consolatur, ut amicus vel ac sapientia Patris, primum quidem illam animae nostrae potentiam, quae ratio dicitur, cum reperit carne depressam, peccato captivam, ignorantia caecam, exterioribus deditam; clementer assumens, potenter erigens, prudenter instruens, introrita ut pro reverentia Verbi cui conjungitur, ipsa sui accusatrix, testis, et judex, contra se Veritatis fungatur officio. Ex qua prima conjunctione Verbi et rationis humilitas nascitur. Aliam deinde partem, quae dicitur voluntas, veneno quidem carnis infectam, sed jam ratione discussam, Spiritus sanctus dignanter visitans, suaviter pugnans, ardenter afficiens, mise
Abbreviated transcription (Latin):
indiuiduȩ tͥnitatis oꝑatio. si quomͦ tam̃ ab homine seden¬
te in tenebris ineffabilis illa possit capi cooperantiũ sͥ ꝑ
sonaꝵ diuisio. In primo siquidẽ gradu filius. in scđo sp̃c
Si ego inquit laui uob̃ pedes dñs ⁊ magister. quanto magiꝰ
& uos debetis alter alt̾ius lauare pedei Tradebat discipulis
humilitatis formam ueritatis magister. qͣ in pͥmo gaudii
pͥmum ueritas innotesceret e  Attende & opus sp̃c scĩ. Ca
ritas diffusa est incordib nr̃is. ꝑ spiritum scm̃ qui datꝰ ẽ.
nob. Caritas quippe donum spiritus scĩ ẽ. qua fit ut qui
sub disciplina filii ꝑhumilitatem adpͥmum usq gradũ
ueritatis iam ꝓfecerunt: ad scłm per compassionẽ ꝓximi
symon bariona quia caro & sangiuis ñ reuelauit tͥ. s pat̃
m̃s qui in cęlis ẽ. Et illud. Pater filiis notam faciet uerita¬
tẽ suã. Et confitebor tͥ pater quia abscondisti hȩc a sapi¬

Expanded text:
individuae Trinitatis operatio, si quo modo tamen ab homine sedenindividuae Trinitatis operatio, si quo modo tamen ab homine sedente in tenebris ineffabilis illa possit capi cooperantium sibi personarum divisio. In primo siquidem gradu Filius, in secundo SpSi ego, inquit, lavi vobis pedes Dominus et magister, quanto magis et vos debetis alter alterius lavare pedes? Tradebat discipulis humilitatis formam veritatis Magister, qua in primo gradu m eis veritas innotesceret. Attende et oritas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis . Charitas quippe donum est Spiritus sancti, qua fit ut qui sub disciplina Filii per humilitatem ad primum usque gradum veritatis jam profecerunt, ad secundum per compassionem proximi, Simon Bar Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis ; et illud, Pater filiis notam faciet veritatem suam ; et, Confiteor tibi, Pater, quia abscondisti haec a sapi
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ ministrauimꝰ iͥ Cognoscetur certe dñs iuditia faci¬
ens: qͥ nunc ignoratur miscłiam q̃rens Deniq uidebt̃
in quẽ tͣnffixerunt Similit̃ ⁊ auari quẽ contẽpsert̃. Ab
omĩ gͦ labe. infirmitate. ignorantia. studioue contͣcta.
flendo. iusticiam esuriendo. oꝑib miscd̃iȩ insistendo.
mundat᷑ ocłs cordis: cui se in sui puritate uidendã ueri¬
tas ꝓmittit. B eati enim mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uide¬
bt̃. Cũ sint itaq tres gradus seu status ueritatis. ad pͥ¬
mũ ascendimꝰ ꝑ laborem humilitatis. ad scđm ꝑ affec¬
tũ compassionis ad t̾cium ꝑ excessũ contẽplationis In
pͥmo ueritas repꝑit᷑ seuera. in sccło pia: int̾cio pura. Ad pͥmũ
ratio ducit qua nos discutimus: ad scđm affectus ꝑducit qͦ
aliis miseremur. adt̾cium puritas rapit qͣ ad inuisibilia sub
Nter lucet hic mͥ mira quedam ac diuisa Ileuam᷑¬

Expanded text:
et non ministravimus tibi? Cognoscetur certe Dominus judicia faciet non ministravimus tibi? Cognoscetur certe Dominus judicia faciens , qui nunc ignoratur misericordiam quaerens. Denique videbunt in quem transfixerunt : similiter et avari quem contempserunt. Ab omni ergo labe, infirmitate, ignorantia studiove contracta, flendo, justitiam esuriendo, operibus misericordiae insistendo, mundatur oculus cordis, cui se in sui puritate Veritas videndam promittit: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Cum sint itaque tres gradus seu status veritatis, ad primum ascendimus per laborem humilitatis, ad secundum per affectum compassionis, ad tertium per excessum contemplationis. In primo veritas reperitur severa; in secundo, pia; in tertio, pura. Ad primum ratio ducit, qua nos discutimus; ad secundum affectus perducit, quo aliis miseremur; ad tertium puritas rapit, qua ad invisibilia subnterlucet hic mihi mira quaedam ac divisa