comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N amin ea tunc totius pene macedomici regni uires concide¬
runt. In ipsobello antigonus occisus est. sed finis bellihiuus
mitiũ alterius fuit Nam cũ uictorib: deprȩda non con¬
uenir&. iterũ in duas factiones deducuntur. Seleucus
demetrio ptolo meus lysima cho iungitur. Cassandro
de functo filius phylippus succedit. Sic quasi ex integro
noua macedoniae bella nascuntur. Anti pates tessalo¬
nicen matrẽ matpẽ suã cassandriuxorẽ quamuis misera¬
biliter ꝓuita prȩcantẽ. mamii sua trans uerberauit
Alexander frater eius dũ bellũ aduersus fratrẽ obultionẽ
matris instruit. ademetrio cinius auxiliũ petierat circum¬
uentus occiditur. Lisimachus cũdori regis thracũ infestis¬
simo bello urguerctur. aduersus demetriũ pugnare non
potuit. Demetrius aucmento gractiae & totius macedoniȩ
elatus in asiã transire disponit᷑. Pto lomeus autẽ & seleu¬

Expanded text:
nam in ea tunc totius paene Macedonici regni uires concidenam in ea tunc totius paene Macedonici regni uires conciderunt. in ipso bello Antigonus occisus est; sed finis belli huius initium alterius fuit: nam cum uictoribus de praeda non conueniret, iterum in duas factiones diducuntur: Seleucus Demetrio, Ptolemaeus Lysimacho iungitur; Cassandro defuncto filius Philippus succedit. sic quasi ex integro noua Macedoniae bella nascuntur. Antipater Theseslanicen matrem saam, Cassandri uxorem, quamuis miserabiliter pro uita precantem, manu sua transuerberauit. Alexander frater eius dum bellum aduersus fratrem ob ultionem matris instruit, a Demetrio, cuius auxilium petierat, ciroumuentus occiditur. Lysimachus cum Dori regis Thraoum infestissimo bello urgueretur, aduersus Demetrium pugnare non potuit. Demetrius augmento Graeciae elatus, in Asiam transire disponit. Ptholomaeus autem et Seleu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ingenti manu ꝓse sociis in auxiliũ misit. Seleudis quoq¬
ex asia maiore descendens nouus antigono hostis accessit
Hic si quidẽ seleucus plurima ꝑ orientẽ inter socios regni
macedonici bella gessit. Principio babiloniã bello expug¬
nauit &cepit. Bactrianos nouis motib assurgentes
ꝑdomuit. Transitũ deinde in indiã fecit. quȩ post mor¬
tem alexandri ueluti detracto excussoq: a ceruicib: iugo
praefectoseius occiderat. andro cotto quondã aduindi¬
candã libertatẽ duce. Qui posita crudeliter in ciues
inicissagens quosde externa dominatione defenderat ipse
seruitio praemebat: Cũ hoc ergo androccito seleucus quãuis
multa & gauia bella gessissa & nouissime firmatis regni
conditionib: & pacta pace discessit. Ad unatis itaq: copus
ptolomei sociorũq: eispugna committitur. Cuius quanto
potentior apparatus. tanto ruina grauior fuit.

Expanded text:
cum ingenti manu cum ingenti manu ex Asia maiore descendens nouus Antigono hostis accessit. hic siquidem Seleucus plurima per Orientem inter socios regni Macedonici bella gessit. principio Babylonam bello expugnauit et cepit. Bactrianos Donis motibus adsurgentes perdomuit. transitum deinde in Indiam fecit: quae post mortem Alexandri ueluti detracto excussoque a ceruicibus iugo praefectos eius occiderat, Androcotto quodam ad uindicandam libertatem duce. qui postea crudeliter in ciues agens, quos de externa dominatione defenderat ipse seruitio premebat. cum hoc ergo Androcotto Seleucus quamuis multa et grauia bella gessisset, nouissime firmatis regni condicionibus et pacta pace discessiPtholomei sociorumque illius copiis, pugna commipotentior apparatus tanto ruina grauior fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ gentis agnoscens nead acti necessitate macedoniã
bello quaterent atq inuaderent receptos in socic tatem
inultimis macedoniae finib: collocat. Inde cũ iam hertules
quasi legitimũ regem pracoptarent. occidendũ tacite cũ
matre curauit. Etholomeus iterũ cũ demetrio nauali
praelio conflixit. & cũ omnẽ pene clas sẽ atq ex ercitum
ꝑdidissa uictus in acgiptũ refugit. Hac uictoria elatus
antigonus. regẽ se cũ de metrio filio appellari iub&
Qđ exemplũ om̃s secuti. regiũ sibi nomen dignitatẽq sũpse¬
runt. Igitur ptolomeus & cassander caeteriq: alterius
factionis duces. cũ detipi se ab antigono singillatim uide¬
rent ꝑ aepistolas se inuicẽ confirmantes. cõeundi inunũ
tẽpus locumq condicunt. & bellũ aduersus antigonum
commiinibis uirib: instruunit. Cassandes finitimorum
bellis mplicitus. lysimachũ darissimũ inter om̃s ducẽ

Expanded text:
tudinem gentis agnoscens, ne adacti necessitate Macedoniam tudinem gentis agnoscens, ne adacti necessitate Macedoniam bello quaterent, atque invaderent, receptos in societatem, in ultimis Macedoniae finibus collocat. Inde cum jam Hercules quasi legitimum regem praeoptarent, occidendum tacite cum matre curavit. Ptolemaeus iterum cum Demetrio navali praelio conflixit; et cum omnem pene classem atque exercitum perdidisset, victus in Aegyptum refugit. Hac victoria elatus Antigonus, regem se cum Demetrio filio appellari jubet: quod exemplum omnes secuti, regium nomen sibi dignitatemque sumpserunt. Igitur Ptolemaeus et Cassander, caeterique altefactionis duces, cum decipi se ab Antigono singillatim viderent, per epistolas se invicem confirmantes, coeundi in unum tempus locumque condicunt, et bellum adversus Antigonum communibus viribus instruunt. Cassander finitimorum bellis implicitus, Lysimachum clarissimum inter omnes ducem
Abbreviated transcription (Latin):
concedit. ubi continuo ꝑ cassandrũ capta & inter fecta est
Filius alexandri magni cũ matre in artẽ ampypolitanam
custodiendus missus. Perdica alceta & poliꝑ contae ceteris¬
q: ducib: quos commemorare longũ est diuerssae partis
occisis finita bella inter successores uidebantur cũ antigo¬
nus ardenscupiditate dominandi. liberandũ bello hertulẽ
regis filiũ ab obsidione simulat His cognitis ptolomeus &
cassander in ita cũ lysimacho & seleuco societatt. bellum
terra marienixe instruunt. Antigonus ineo bello cũ filio
demetrio uincitur. Cassander ptolomeo inuictoria parti¬
ceps factus cũ apolloniã redir& incidit in auienatas. qui
propter intollerandae multitudinis & mures relicto patrio
solo antiquis habitaculis emigrantes. nouas sedes practenta
interim pace requirebant. Sed cassander & uirtutẽ & multi¬

Expanded text:
concedit: ubi continuo 206 per Cassandrum capta et interfecta est. concedit: ubi continuo 206 per Cassandrum capta et interfecta est. Filius Alexandri Magni cum matre in arcem Amphipolitanam custodiendus est missus. Perdicca, Alceta et Polyperchonte, caeterisque ducibus, quos commemorare longum est, diversae partis occisis, finita bella inter successores Alexandri videbantur. Tum Antigonus ardens cupiditate dominandi, liberandum bello Herculem regis filium ab obsidione simulat. His cognitis, Ptolemaeus et Cassander, inita cum Lysimacho et Seleuco societate, bellum terra marique enixe instruunt. Antigonus in eo bello cum filio Demetrio vincitur. Cassander Ptolemaeo in victoria particeps factus, cum Apolloniam rediret, incidit in Autariatas: qui propter intolerandae multitudinis ranas et mures, relicto patrio solo et antiquis habitaculis, emigrantes, novas sedes praetenta interim pace requirebant. Sed Cassander et virtutem, et multi
Abbreviated transcription (Latin):
in lecti dedetorissima ꝓditione ducẽ suũ cuius signa paulo
ante secuti fuerant. captiui ipsi captuũ catenatum que
duxerunt & mox cũ soedissima ignominia in exercitu
antigoni disꝑsisunt. Interea euridice arridei regis mace¬
donum uxor multa sub nomine uiri nefaria gessit ꝑcas¬
sandrũ quẽ flagitiose cognitũ ad summũ fastigiũ ꝑom̃s
honorũ gradus ꝓuexerat᷑ qui ex libidine multas gractia e
ciuitates afflixit : Tuno dimpias mater al ex andriregis
hortantt poliꝑconta cũ ab epiro in macedoniã ꝓsequente eaci¬
da rege molosorũ uenir& & ab euridice finib: ꝓlberetur.
annitentibus macedonib: arrideũ regẽ & euridicen uissit
occidi quam quã & ipsa olimpias continuo meritas cruddita¬
tis poenas luit. Nã cum muliebri audacia multas principũ
caedesagerae. audito aduentu cassandri diffisa macedoni¬
bus cũ rexa nuru sua & ne pote hertule murbẽ pydnam

Expanded text:
illecti, dedecorosissima proditione ducem suum, cujus signa paulo illecti, dedecorosissima proditione ducem suum, cujus signa paulo ante secuti fuerant, captivi ipsi captum catenatumque duxerunt, et mox cum foedissima ignominia in exercitu Antigoni dispersi sunt. Interea Eurydice, Arridaei regis Macedonum uxor, multa sub nomine viri nefaria egit sandrum, quem, flagitiose cognitum, ad summum fastigium per omnes honorum gradus provexerat, qui ex libidine mulieris multas Graeciae civitates afflixit. Tunc Olympias, mater Alexandri regis, hortante Polyperchonte, cum ab Epiro in Macedoniam, prosequente Aeacida rege Molossorum, veniret, et ab Eurydice finibus prohiberetur, adnitentibus Macedonibus, Arridaeum regem et Eurydicen jussit occidi: quamquam et ipsa Olympias continuo meritas crudelitatis poenas luit. Nam cum muliebri audacia multas principum caedes ageret, audito adventu Cassandri, diffisa Macedonibus, cum Rhoxane nuru sua et nepote Hercule, in urbem Pydnam
Abbreviated transcription (Latin):
cumenes uictor euasit. Perdica cũ ptolomeo a cerbissime
hostes ꝓnuntiantur bellũq: aduersus eos ab antigonode cer¬
nitur . Itaq: eumenes & antigonus collatis aduersũ se copiis
maximis conflixerunt. Fumenes uictus in quoddã castellum
muitissimũ fugit. unde auxilia antipatri tunc potentissi¬
mi ꝑ legatos poposcit. Quonuntio territus antigonus ab ob¬
sidione discessit. Sed nec sic cumenis ꝑfirma aut salus certa
Qua reultimo consilio argir aspidas obarma de argentata sic
dictos hoc est milites qui sub alexandro militauerant in auxi¬
liũ rogat. Qui fastidiose ducẽ in disponendo bello audientes
abantigonouicti castrisq priuati & uxores & liberossimulq
om̃a quae sub alex andro ad quisiuerant ꝑdiderunt
Qui postea turpiter ꝑlegatos red disibi quae ꝑdiderant uicto¬
rẽ rogant. Antigonis autẽ redditurũ pollicetur. si sibi
uinctũ eumenẽ ꝑtraherent. Ita illi speretuperationis

Expanded text:
Eumenes victor evasit. Perdicca cum Ptolemaeo acerbissimo Eumenes victor evasit. Perdicca cum Ptolemaeo acerbissimo hostes pronuntiantur, bellumque adversum eos Antigono decernitur. Itaque Eumenes et Antigonus collatis adversum se maximis copiis conflixerunt. Eumenes victus in quoddam castellum munitissimum fugit, unde auxilia Antipatri tunc potentissimi per legatos poposcit: quo nuntio territus Antigonus, ab obsidione discessit. Sed nec sic Eumeni 205 spes firma aut salus certa. Quare ultimo consilio Argyraspidas, ob arma deargentata sic dictos, hoc est, milites, qui sub Alexandro militaverant, in auxilium rogat. Qui fastidiose ducem in disponendo bello audientes ab Antigono victi, castrisque privati, et uxores et liberos, simulque omnia quae sub Alexandro acquisiverant, perdiderunt. Qui postea turpiter per legatos reddi sibi quae perdiderant, victrem rogant. Antigonus autem redditurum se pollicetur, si sibi vinctum Eumenem pertraherent. Ita illi spe recuperationis
Abbreviated transcription (Latin):
uulnera & pericula conquisiuit. Na om̃s ante in ruptio¬
nẽ urbissuae succensis domibussuis se suaq: om̃a concrema¬
uerunt. Post haec bellũ intes antigonũ & ꝑdicã oritur
grauissime multis ꝓuintus & insulis obauxilia ł ne
gata ł prestita dilaceratis. diu deliberatũ utrũ in
macedoniã bellũ transferretur. an inasia gereretur.
Lp̃se nouissime ꝑdica aegiptũ cũ in genti exercitu petit
Sic macedonia induas partes discurrentibus ducib: in sua
uiscera armatur. łtolomeus aegipti uiribus & orinensib:
copis instructus. occurrere bello ꝑdicae parat
Inter haet neoptolomeus & cumenes quentissimo inter
se proelio digladiati sunt. uictus neoptolemus. ad anti¬
patrũ fugit. quẽ ut eumenen desperato opprimat per¬
urgu&. Qd eumenesfuturũ ratus. insidiantes insidiis capit.
I neo prtelio poliꝑ conocciditur. neoptolomeus& cumenes
mutuis uulneribus confossi. Sed neoptolomeus interiit.

Expanded text:
vulnera et pericula conquisivit, nam omnes ante irruptiovulnera et pericula conquisivit, nam omnes ante irruptionem urbis suae, succensis domibus suis, se suaque omnia concremaverant. Post haec bellum inter Antigonum et Perdiccam oritur gravissime, multis provinciis et insulis ob auxilia 204 vel negata, vel praestita dilaceratis. Diu deliberatum, utrum in Macedoniam bellum transferretur, an in Asia gereretur: novissime ipse Perdicca Aegyptum cum ingenti exercitu petit. Sic Macedonia, in duas partes discurrentibus ducibus, in sua viscera armatur. Ptolemaeus, Aegypti viribus et Cyrenensibus copiis instructus, occurrere bello Perdiccae parat. Inter haec Neoptolemus et Eumenes cruentissimo inter se praelio digladiati sunt. Victus Neoptolemus, ad Antipatrum fugit: quem, ut Eumenem de insperato opprimat perurget: quod Eumenes futurum ratus, insidiantes insidiis capit. In eo bello Polyperchon occiditur, Neoptolemus et Eumenes mutuis vulneribus confossi, sed Neoptolemus interiit,
Abbreviated transcription (Latin):
nios. de pote̾mus ꝑsas. Peucestes babilonios. Archous
pelassas. archȩlaus. meso potamiã adepti sunt
Igitur causa & origo bellorũ aepistola alexandriregis
fuit. qua uussit om̃s exules patriae libertatiq restitui.
Potentes enim ciuitatũ graetiae timentes ne exules
recepta libertate ultionẽ meditarentur. a regno
macedonũ defecerunt. Primi athenienses contracto
triginta miliũ exercituũ & cc. nauibus. bellũ cũ anti¬
patro cui gractia sorte obuenerat gerunt. Perdemos¬
tenen quoq: oratorẽ. sycionã argos & chorinthum
ceterasq ciuiͣtessibi sotias iungunt᷑. antipatrum
obsidione cingunt. Ibi dux eorũ leostenes teloemuris
iacto ꝑfossus occiditur. Athenienses leonnati qui antipa¬
tro auxiliũ ferebat occurrunt . eusq copis comminutis
ipsũ interficiunt. Perdica uero bellũ ariarato cappadocũ
regintulit . eũ que uiit. Inqua uictoria nihil preter

Expanded text:
nios, Tleptolemus Persas, Peucestes Babylonios, Archon nios, Tleptolemus Persas, Peucestes Babylonios, Archon Pelassos, AIgitur causa et origo bellorum epistola Alexandri regis fuit, qua jussit omnes exsules patriae libertatique restitui. Potentes enim civitatum Graeciae timentes, ne exsules recepta libertate ultionem meditarentur, a regno Macedonum defecerunt. Primi Athenienses, contracto triginta millium exercitu et ducentis navibus, bellum cum Antipatro, cui Graecia sorte obvenerat gerunt: per Demosthenem quoque oratorem Sicyona, Argos et Corinthum, caeterasque civitates sibi socias adjungunt, Antipatrum obsidione cingunt. Ibi dux eorum Leosthenes, telo e muris jacto perfossus, occiditur. Athenienses Leonnato, qui Antipatro auxilium ferebat, occurrunt, ejusque copiis comminutis, ipsum interficiunt. Perdicca vero bellum Ariarathi Cappadocum regi intulit, eumque vicit; in qua victoria nihil praeter
Abbreviated transcription (Latin):
Mediae maiori cropatus. minori socer ꝑdicae praeponitus
Susaniana gensscyno. frygia maior antigono phylippi
filio ad signatur. Liciã & pamphiliã neartus : cariam
cassander lidiã menander sortiuntur. lconnatus
minorẽ frygiã accipit. Thracia & regiones pontici¬
maris. lisimacho cappadotia cũ paflagonia eumeni
data summa castrorũ seleuco anthioh filio cessit
Stipatoribus regis satellitib:q: cassander filius antipa¬
tri preficitur. In bactriana ulteriore & indiae regio¬
nib: prefecti priores qui sub alexandro esse coeperunt
ꝑmanserunt. Seres inter duos amnes yda spen & indum
constitutos taxiles habuit. In colonias indis conditas.
phyton filius a genoris mitcitur. Para pamenos. fine
caucasi montis. oxyartes accipit. Arachos. siched rosique
sibyrtiͦ decernuntur. drancheos & arcos statanor
B Atrianos amintassortitur. Socdianos soytheus. Ita ca¬
nor parthos Phylippus hircanios. fat̾a farnes arme¬

Expanded text:
Mediae maiori Atropatas, minori socer Perdiccae praeponitur. Mediae maiori Atropatas, minori socer Perdiccae praeponitur. Susiana gens Scyno, Phrygia maior Antigono Philippi filio adsignatur. Lyciam et Pamphyliam Nearchus, Cariam Cassander, Lydiam Menander sortiuntur. Leonnatus minorem Phrygiam accipit. Thracia et regiones Ponticimaris Lysimacho, Cappadocia cum Paphlagonia Eumeni data. summa castrorum Seleuco Antiochi filio cessit; stipatoribus regis satellitibusque Cassander filius Antipatri praeficitur. in Bactriana ulteriore et Indiae regionibus praefecti priores, qui sub Alexandro esse coeperant, permanserunt. Seres inter duos amnes Hydaspen et Indum constitutos Taxiles habuit. in colonias in Indis conditas Python Agenoris filius mittitur. Parapamenos fine Caucasi montis Oxyarches accepit. Arachossi Chedrosique Sibyrti decernuntur. Drancheos et Areos Statanor, Bactrianos Amyntas sortitur, Sogdianos Scythaeus, Statanor Parthos, Philippus Hyrcanios, Fratafernes Arme
Abbreviated transcription (Latin):
nihil in magno cãpi spatio practer innumeros focos cerã
Ita ꝑtotũ macedoniae regnũ hoc est ꝑ uniuersã asiã & pluri¬
mã curopae partẽ libiaeq ł maximã horrendi subito
bellorũ globi conluxerunt. Quicũ ea prȩcipue loca in
quib: exarsere populati sunt. reliqua om̃a terrore rumoris
quasi fumi caligine turbauerunt . Sed nequaquã tantor
regũ ac regnorũ bella excidiaq: explicabo nisi prius ipsa
cũ regib regna ꝓdidero Igitur alexander ꝑxii annos
trementẽ subse orbẽ ferro praessit. Principes uero eius
xiiii annis dilaniauerunt. Et ueluti opimã praedã
magnoleone ꝓstrato auidi discerpsere catuli. seque ipsos
inuicẽ in rixã irritatos praedae aemulatione fregerunt
Itaque prima ptholomeo aegiptus & a fricae a rabac que pars
sorte ꝓuenit. confinẽ huic ꝓuintiae syriã. laomedore
mitileneus ciliciã phylotas. phylo illyrios accipiunt

Expanded text:
nihil in magno campi spatio praeter innumeros focos cernam. nihil in magno campi spatio praeter innumeros focos cernam. ita per totum Macedoniae regnum, hoc est per uniuersam Asiam et plurimam Europae partem Libyaeque uel maximam, horrendi subito bellorum globi conluxerunt: qui cum ea praecipue loca, in quibus exarsere, populati sunt, reliqua omnia terrore rumoris quasi fumi caligine turbauerunt. sed nequaquam tantorum regum ac regnorum bella excidiaque explicabo, nisi prius ipsa cum regibus regna prodidero. Igitur Alexander per duodecim annos trementem sub se orbem ferro pressit, principes uero eius quattuordecim annis dilaniauerunt et ueluti opimam praedam a magno leone prostratam auidi discerpsere catuli, seque ipsos inuicem in rixam inritatos praedae aemulatione fregerunt. itaque prima Ptolemaeo Aegyptus et Africae Arabiaeque pars sorte prouenit. confinem huic prouinciae Syriam Laomedon Mitylinaeus, Ciliciam Philotas, Philo Illyrios accipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
manos bellũ molirentur. romani ad exorandos gallos
misere legatos. Quos cũ galli interfecissent cetilius p̃tor
obulciscendũ legatorũ netẽ & comprimendũ tumultum
hostium cũ exercitu missus ab etruscs gallisq: oppressus
interiit. Septẽ practerea tribimi militũ in ea pugna
occisi. multi nobiles trucidati tredetim milia & iã mili¬
tũ romanorũ illo bello ꝓstrata sunt. Ita &xiã quotienscũq
galli exarserunt totis opibus suis roma detrita est . ut sub
praesentinunc concursatione gothorũ magis debeat
meminisse gallorum.
At egonunc reuocor ut ꝑhaec eadẽ tempora quib: romani
istã ꝑpessi sunt. quae inter se bella gesserint macedonum
duces reuoluã. qui mortuo alexandrodiuersas sortiti
ꝓuintias mutuis se bellis consumpserunt. Quorũ ego
tumultuosissimũ tempus itamihi spectare uideor quasi
aliqua in mensa castra ꝑ noctẽ despetula montis a spectans

Expanded text:
manos bellum molirentur, Romani ad exorandos Gallos manos bellum molirentur, Romani ad exorandos Gallos misere legatos: quos cum Galli interfecissent, Caecilius praetor ob ulciscendam legatorum necem, et comprimendum tumultum hostium cum exercitu missus, ab Etruscis Gallisque oppressus interiit. Septem praeterea tribuni militum in ea pugna occisi, multi nobiles trucidati, tredecim millia militum Romanorum illo bello prostrata sunt. Ita autem quotiescumque Galli exarserunt, totis opibus suis Roma detrita est, ut sub praesenti nunc concursatione Gothorum mameminisse Gallorum. At ego nunc reuocor, ut per haec eadem tempora, quibus Romani ista perpessi sunt, quae inter se bella gesserint Macedonum duces reuoluam, qui mortuo Alexandro diuersas sortiti prouincias mutuis se bellis consumpserunt. quorum ego tumultuosissimum tempus ita mihi spectare uideor, quasi aliqua inmensa castra per noctem de specula montis aspectans
Abbreviated transcription (Latin):
pradioq: conserto cũ subito pugnantẽ filiũ consulẽ in sisten¬
te portio samnitarũ duce & infestis hostiũ telis condusum
uider& in mediũ se agmen pius senex equo uactus ingessit
Quo facio ꝑmoti romani toto ibi incubuere acie donet ipsũ
ducẽ portiũ deleto hostili exercitu uictũ oppraessũq: ceper
Caesa sunt in eo proelio sam nitũ xx̃. capta autẽ quatuor mi
multa romanorũ clade trahebatur captiducis destitutione
finitũ est.Anno subsequente cũ sabinis curio consule
bellũ gestũ est. ubi quot milia hominũ interfecta. quot
capta sint. ipse consul ostendit. Quicũ insenatu magni¬
tudinẽ ad qui siti agrisabini & multitudinẽ capti populi
referre uell& numerũ explicare non potuit balli & triscue sna¬
Anno a b urbe condita ccccͦ .lx .iii. dolabella & domitio
consulibus. lucani. brutii. samnites quoque cũ etruscis &
senonibus gallisfacta societate cum rediuiuum contra ro¬

Expanded text:
proelioque conserto cum subito pugnantem filium consulem insistenproelioque conserto cum subito pugnantem filium consulem insistente Pontio Samnitarum duce et infestis hostium telis conclusum uideret, in medium se agmen pius senex equo uectus ingessit. quo facto commoti Romani tota ibi incubuere acie, donec ipsum Pontium ducem deleto hostili exercitu uictum oppressumque ceperunt. caesa sunt in eo proelio Samnitium xx milia, capta autem IIII milia multa Romanorum clade trahebatur, capti ducis destitutione finitum est. Anno subsequnse cum Sabinis Corio consule bellum gestum est, ubi quot milia hominum icapta sint, ipse consul ostendit: qui cum in senatu magnitudinem acquisiti agri Sabini, et multitudinem capti populi referre vellet, numerum explicare non potuit. Anno ab Urbe condita CCCCLXIII, Dolabella et Domitio consulibus, Lucani, Bruttii, Samnites quoque cum Etruscis et Senonibus Gallis facta societate, cum redivivum 200 contra Ro
Abbreviated transcription (Latin):
constantes arripuit Nã in hoc praelio duodetim milia sunt¬
hostiũ caesa triamilia capta referuntur. Sed hanc
quoq istius uere laudandã uictoriã quã uani auspices
impedire non potuerunt . oborti subito corrupere morbi
Nã tanta actam intollerabilis pestilentia tunc corripuit
cuitatẽ ut propter cã quacumq ratione sedandã libros
sybillinos consulendos putarent . horrendũq illũd epidau¬
rũ colubrũ cũ ipso esculapi lapide aduexerint. Quasi uero
pestilentia aut ante sed ata non sit. aut post orta non fucrit
racterea altero abhinc anno sabius gurges consul male ad¬
uersus sammitas pugnauit: Namque amisso exertitu uictus
inurbẽ refugit. ltaque senatus de sum mouendo eo deliberara
patereius fabius maximus ignominiã filii deprecatus.
legatũ se filio ultio optulit si illi depellendae ignominiae
& gerendi iterũ belli facultas daretur. Qua impetrata

Expanded text:
constanter arripuit. Nam in hoc praelio duodecim milconstanter arripuit. Nam in hoc praelio duodecim milhostium caesa, tria millia capta referuntur. Sed hanc quoque istius vere laudandam victoriam, quam vani auspices impedire non potuerunt, oborti subito corrupere morbi. Nam tanta ac tam intolerabilis pestilentia tunc corripuit civitatem, ut propter eam quacumque ratione sedandam, libros Sibyllinos consulendos putarint, horrendumque illum Epidaurium colubrum, cum ipso Aesculapii lapide 199 advexerint: quasi vero pestilentia aut ante sedata non sit, aut post orta non fuerit. Praeterea altero abhinc anno uersum Samnitas pugnauit. namque amisso exercitu uictus in Vrbem refugit. itaque cum senatus de summouendo eo deliberaret, pater eius Fabius Maximus ignominiam filii deprecatus legatum se filio iturum ultro obtutit, si illi depellendae ignominiae et gerendi iterum belli facultas daretur. qua impetrata
Abbreviated transcription (Latin):
maiua Sed ut sepe dictũ est semꝑ romanorũ aut domesti¬
cã quietẽ extraneis bellis interpellatã. aut externos
ꝓuentus morbis interioribus ad grauatos tantũ ut
om̃i modis ingentes animi undiq perimerentur
hano cruentã tristẽq uictoriã pestilentia ciuitatis
onerauit & triũ phales pompas obuiae mortuorum
exequiae polluerunt. Nec erat cui de trium ꝓho
gaudiũ saa deretur cũ tota ciuitas aut aegris suspi¬
rar& aut mortuis. Sequitur annus quo romani
in staurato a samnitib: bello uicti sunt atq in cas¬
tra fugerunt. Postea uero samnitae nouum habitum
animumq: sumentes. hoc est deargentatas armis acuesti¬
bus paratoq: animo ne romaniuincant. mori bello sese
osferunt. Ad uersũ quos papirius consulcum exercitu
missus cũ apollariis auguribus uana conicitantib: congredi
ꝓhiberetur. in ridens eos tã felicites confecit bellũ quãm

Expanded text:
nam. Sed — ut saepe dictum est semper Romanorum aut domestinam. Sed — ut saepe dictum est semper Romanorum aut domesticam quietem extraneis bellis interpellatam aut externos prouentus morbis interioribus adgrauatos, tantum ut omnimodis ingentes animi undecumque premerentur — hanc cruentam tristemque uictoriam pestilentia ciuitatis onerauit et triumphales pompas obuiae mortuorum exsequiae polluerunt. nec erat cui de triumpho gaudium suaderetur, cum tota ciuitas aut aegris suspiraret aut mortuis. Sequitur annus, quo Romani instaurato a Samnitibus bello uicti sunt atque in castra fugerunt. postea uero Samnites nouum habitum animumque sumentes, hoc est deargentatis armis ac uestibus, paratoque animo ni uincant mori, bello sese offerunt. aduersum quos Papirius consul cum exercmissus, cum a populariis pullariis auguribus vana conjectantibus congredi prohiberetur, irridens eos, tam feliciter confecit bellum quam
Abbreviated transcription (Latin):
conatisunt. Treme facti hoc bello romanorũ animi
& labefacta fidutia est. nec ausi sunt totũ sperare de
uiribus. e dolo diuidere hostes tutius rati pluribus se
bellis inplicare quã grauibus. Itaque cũ quibusdã suis
ad populandos hostiles agros inumbriã etruriamque
pręmissis. umbrorũ etruscorũq exertitũ redire ad tui¬
tionẽ suorũ coegissent. cũ amnitibus & gallis bellũ in ire
ꝓperarunt. In quo bello cum gallorũ impetu romani¬
romani premerentur. detius consul occisus est¬
e abiis tamen post magnã detiane partis stragẽ. tandẽ
uicit. Eo prelio quad raginta milia samnitũ siue gallo
caesa. romanorũ uero c̃o milia ex decii tantum modo¬
parte qui occisus est extincta referuntur. Fuisse autẽ
absque etruscis & umbris quos astu romani bello
peditũ. equitũm uero. xluiimilia liuius refert.
& carpentarios mille in armis contra aciẽ stetisse roma¬

Expanded text:
conati sunt. tremefacti hoc bello Romanorum animi conati sunt. tremefacti hoc bello Romanorum animi et labefactata fiducia est, nec ausi sunt totum sperare de uiribus: dolo diuisere hostes, tutius rati pluribus se bellis inplicare quam grauibus. itaque cam, quibusdam suis ad populandos hostiles agros in Vmbriam Etruriamque praemissis, Vmbrorum Etruscorumque exercitum redire ad tuitionem suorum coegissent, cum Samnitibus properant. In quo bello cum Gallorum impetu Romani premerentur, Decius consul occisus est. Fabius tamen post magnam Decianae partis stragem tandem vicit. Eo praelio quadraginta millia Samnitium sive Gallorum caesa, Romanorum vero parte qui occisus est exstincta referuntur. fuisse autem absque Etruscis et Vmbris, quos astu Romani bello a cccxxx, equitum uero XLVII milia Liuius refert, et carpentarios mille in armis contra aciem stetisse Roma
Abbreviated transcription (Latin):
respondebitur. hoc & tunc toto orienti de alexandro uideba¬
tur talesq: & romani aliis uisi sunt dumbellis quietos
ignotosq petiuerunt. Sed illi ad quirere regna. isti euer¬
tere student. Separata sunt hostis excidia & iuditia
uictoris. Si quidẽ & illi prius eos bellis afflixerunt. quos
postea suis legibus ordinarunt & hinunc hostilitertur
conponere molirentur. Dicendi posteris magni reges
qui nunc nobis seuissimi hostes adiudicantur
Quolib& haet gesta talia nomine censeantur. hoc est siue
dicantur miseriae siue uirtutes. utraq prioribus compa¬
rata in hoc tempore minora sunt. At que ita utraque
ꝓnobis faciunt in comparationem alexandri atq: ꝑsa¬
rũ. si uirtus nuno uocanda est minor est hostiũ. si miseria
minor est romanorum.
quatuor fortissimi florentissimiq: italie ꝓopłi. mnunum
agmen foedusq coierunt. Namq: etrusci umbri sam¬
nites. & galli uno agmine conspirantes . romanos delere

Expanded text:
respondebitur: hoc et tunc toto Orienti de Alexandro uidebarespondebitur: hoc et tunc toto Orienti de Alexandro uidebatur, talesque et Romani aliis nisi sunt, dum bellis ignotos quietosque petiuerunt. sed illi adquirere regna, isti euertere student. separata sunt hostis excidia et iudicia uictoris. siquidem et illi prius eos bellis adfiixerunt, quos postea suis legibus ordinarunt: et hi nunc hostiliter turconponere molirentur, dicendi posteris magni reges, qui nunc nobis saeuissimi hostes adiudicantur. quolibet haec gesta talia nomine censeantur, hoc est siue dicantur miseriae siue uirtutes, utraque prioribus conparata in hoc tempore minora sunt, atque ita utraque pro nobis faciunt in conparatione Alexandri atque Persarum: si uirtus nunc uocanda est, minor est hostium; si miseria, minor est Romanorum. quattuor fortissimi florentissimique Italiae populi in unum agmen foedusque coierunt. namque Etrusci Vmbri Samnites et Galli uno agmine conspirantes Romanos delere
Abbreviated transcription (Latin):
nus. ad supplicandũ alexandro babiloniã adit. cruentũ q
ultro dominũ ne hostem acciper& ꝑ assiriã indiãq quȩ siuit
terrarũ mctas lustrans & utriq: infeliciter notus oceano.
& tamen tam uiolentȩ necessitatis memoria. ł obliuione de¬
fecit ł uiluit uctustate. Et nos ꝑpetuȩ recordationi hesurũ
putamus qđ plurima orbis parte secura unũ angulũ fugax
latro uio lauit. Quasi uero gothorũ & sueuorũ pacem ut non
dicã uersa uice indus ł assirius. sed &iã ł ipse qui hostem pati¬
tur hispanus orauerit. At uerosi illa alexandri tempora
laudanda potius ꝓpter uirtutẽ quatotus orbis obtentus. quam
de testanda ꝓpterruinã quatotus orbis euersus est iudican¬
tur. inuenientur & modo plurimi qui haet laudanda cen¬
scant quia multa uicerunt & miserias aliorũ felicitatem
suã reputent. Sed dican quis quorũ isti hostes romani sunt.

Expanded text:
nus ad supplicandum Alexandro Babylonam adiit cruentumque nus ad supplicandum Alexandro Babylonam adiit cruentumque ultro dominum, ne hostem exciperet, per Assyriam Indiamque quaesiuit, terrarum metas lustrans et utrique infeliciter notus Oceano: et tamen tam uiolentae necessitatis memoria uel obliuione defecit uel uiluit uetustate. et nos perpetuae recordationi haesurum putamus, quod plurima Orbis parte secura unum angulum fugax latro uiolauit? quasi uero Gotthorum et Sueborum pacem ut non dicam uersa uice Indus uel Assyrius, sed etiam uel ipse, qui hostem patitur, Hispanus orauerit. at uero si illa Alexandri tempora laudanda potius propter uirtutem qua totus orbis obtentus, quam detestanda propter ruinam qua totus orbis euersus est iudicantur: inuenientur et modo plurimi, qui haec laudanda censeant, quia multa uicerunt et miserias aliorum felicitatem suam reputent. sed dicat quisquam: isti hostes Romaniae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
insidiis uenenũ potasse interut. Odura mens hominũ & cor
semꝑ in humanum. Igo ipse qui haet ꝓ asserendo om̃iumi tem po¬
rũ alternanti calamitate ꝑcenseo. in relatu tanti mali quo ł
morte ipsa ł formidine mortis accepta totus mundus intre¬
muit numquid in lacrimaui oculis : numquid corde condo¬
lui: numquid reuoluens haet. ꝓpter communẽ iuiuendi
statũ malorũ miserias meas feci: cũ tamen si qđo demeipso
refero ut ignotos primũ barbaros uiderim. ut infestos deti¬
nauerim ut dominantib: eblanditussim. ut in fideles
precauerim. ut in sidiantes subte fugerim. postremo ut ꝑ¬
sequentes in mariac saxisspiculis appetentes. manibus & iã
peneiam apprehendentes repentina nebula circufusus
oua serim cunctos audientes me in lacrimas commoueri
uelim & tacitus de non dolentib: doleã. reputans duritiae
corũ qui qđ non sustinuere non credunt. Hlispanus & mari¬

Expanded text:
insidiis uenenum potasset, interiit. O dura mens hominum et cor insidiis uenenum potasset, interiit. O dura mens hominum et cor semper inhumanum! ego ipse, qui haec pro adserenda omnium temporum alternanti calamitate percenseo, in relatu tanti mali, quo uel morte ipsa uel formidine mortis accepta totus mundus intremuit, numquid inlacrimaui oculis? numquid corde condolui? numquid reuoluens haec propter communem uiuendi statum maiorum miserias meas feci? cum tamen, si quando de me ipso refero, ut ignotos primum barbaros uiderim, ut infestos declinauerim, ut domi-nantibus blanditus sim, ut infideles praecauerim, ut insidiantes subterfugerim, postremo ut persequentes in mari ac saxis spiculisque adpetentes, manibus etiam paene iam adprehendentes repentina nebula circumfusus euaserim, cunctos audientes me in lacrimas commoueri uelim et tacitus de non dolentibus doleam, reputans duritiae eorum, qui quod non sustinuere non credunt. Hispanos et Mori
Abbreviated transcription (Latin):
submanma traictus. fixo genu eatenus pugnauit donec
eũ a quo uulneratus est occider&. Inde conscensis nauib:
cũ ocrani litora ꝑ agrar& adurbem quandã cui ambigarꝰ
rex prȩerat ꝑuenit. Sed in expugnatione ciuitatis:
magnã partẽ exercitus sagictis hostiũ ueneno inlitis amisit
Acpost herba ꝑ somniũ sibi ostensa & in potũ sauciis data. cũ
reliquis subueniretur. urbem expugnauit & cepit
ost quasi cutum acta meta de oceano indũ flumen in gressus
habiloniã celeriter reduit. Vbi eũ exterritarũ totius orbis
ꝓuintiarũ legati opperiebantur. hocest barchaginensiũ totuis¬
q affricac cuuitatũ sed & hispanorũ gallorũ siciliae sardini¬
aeq: plurimae preterea partes italiae. Tantus mor in sum¬
mooriente constitutiducis. popłos ultimi occidentis inuaserat
ut inde pereginã totomundocerneres legationẽ quouix
uiand orederes ꝑuenisse rumorẽ Alexander uero a pud babilo nari¬
cũ adhuc sanguinem sitiens male castigata auiditate. imistri

Expanded text:
sub mamma traiectus, fixo genu eatenus pugnauit, donec eum a quo uulneratus esset occideret. inde conscensis nanibos cum Oceani litora peragraret, ad urbem quandam cui Ambira rex praeerat peruenit. sed in expugnatione ciuitatis magnam partem exercitus sagittis hostium ueneno inlitis amisit, ac post herba per somnium sibi ostensa et in potum sauciis data cum reliquis subueniretur, urbem expugnauit et cepit. Post quasi circumacta meta de Oceano Indum flumen ingressus, Babylonam celeriter rediit. ubi eum exterritarum totius Orbis prouinciarum legati opperiebantur, hoc est Carthaginiensium totiusque Africae ciuitatum, sed et Hispanorum Gallorum Siciliae Sardiniaeque, plurimae praeterea partis Italiae. tantus timor in summo Oriente constituti ducis populos ultimi Occidentis inuaserat, ut inde peregrinam toto mundo cerneres legationem, quo uix crederes peruenisse rumorem. Alexander uero apud Babylonacum adhuc sanguinem sitiens male castigata auiditate ministri
Abbreviated transcription (Latin):
uomiusnuno sceleratiis uocatur. At uero paruo ex intẽpore
interiecto. horresto reserre qđ gestũ est. Nam claudio
marcello & ualerio flacco consulib. incredibili rabie
tente quadã ancilla indice & conuincente primũ mul
multae matronae ut biberent quae coxerant uenena
compulsae. deinde simul ut hauserunt consũpte sunt
Ianta autẽ fuit multitudo matronarũ in hisfacinoribus

Expanded text:
ui nunc sceleratus uocatur. At uero paruo eiim tempore interiecto horresoo referre quod gestum est. nam Claudio Marcello et Valerio Flacco consulibus incredibili rabie tente quadam ancilla indice, et convincente, primum mulmultae matronae ut biberent quae coxerant uenena compulsae, deinde, simul atque hausere, consumptae sunt. tanta autem multitudo fuit matronarum in his facinoribus
Abbreviated transcription (Latin):
declarata est. Xp̃s enĩ lingua gentis es inqua & erqua
natꝰ est. unc D int̃pretatur. Itaq cun co tempr̃ q̃ cęlari ppe¬
tua tribunitiae potestas decreta est. romȩ fonsolei ꝑtotun
dic̃ flux sub pͥncipatu cȩsiris romaniq imperii. Pertatũ diem
hoc ÷ ꝑ omne romani tempꝰ imperii xp̃m & eaxo xp̃ianos id:
largaq ȩccła affluent̃ atq incessabilit̾ ꝓ cessuros. restituendos¬
ꝙ peresarem om̃s seruos qui tam̃ cognoscerent adnm̃ suum &

Expanded text:
declarata est? Christus enim lingua gentis eius, in qua et ex qua declarata est? Christus enim lingua gentis eius, in qua et ex qua natus est, unctus interpretatur. itaque cam eo tempore, quo Caesari perpetua tribunicia potestas decreta est, Romae fons olei per totum diem fluxit: sub principatu Caesaris Romanoque imperio per totam diem, hoc est largaque Ecclesia, affluenter atque incessabiliter processuros, restituendosque per Caesarem omnes servos, qui tamen cognoscerent dominum
Abbreviated transcription (Latin):
uberius nunc dicere nec racio nec locus flagitat. ut & queren¬
tib reseruasse. & neglegentib ñ ingessisse uideamur. hoc aut
int ful to ex aposonia rediens arbem ingredereaur hera artit tersua
repct liquido acpuro seronoꝙ die cirtulus adspeciẽ colestisarcus
orbem solis ambit. quis cũunũ ac potissemũ in hoc mundo solumꝙ
clarissimũ iorbe mons traret. cuius tempr̃ uentur cẽt qͥ ipsu lole
solus munduq totũ & fecissit & regeret. Dende cũ sedo uisiciliare¬
cptis apomipeio & lepido lagionib e mił seruorum donuns
ter rarũ distribuisset: duansꝙ urbem ingressus. om̃ia saperiora.
ppł romini debita donande lntteraru stiã moninttis abolitisecn¬
siussct indib ipsis fons ole largissiꝰ sic̃ superius eapressi detal¬
nulnq tor iat ꝑtotum diemi flueit. Quo signo quid enuiderti as
quã uni dielus cełaris toto orbe regnantis. futura xp̃inatuitas de¬

Expanded text:
uberius nunc dicere nec ratio nec locus flagitat; ut et quaerenuberius nunc dicere nec ratio nec locus flagitat; ut et quaerentibus reseruasse et neglegentibus non ingessisse uideamur. hoc autem interfeoto, ex Apollonia rediens Vrbem ingrederetur, hora circiter tertia repente liquido ac puro sereno circulus ad speciem caelestis arcus orbem solis ambiit, quasi eum unum ac potissimum in hoc mundo solumque clarissimum in orbe monstraret, cuius tempore uenturus esset, qui ipsum solem solus mundumque totum et fecisset at regeret. Deinde cum secundo, in Sicilia receptis a Pompeio et Lepido legionibus, xxx milia seruorum dominis terrarum distribuisset ouansque Vrbem ingressus omnia superiora populi Romani debita donanda, litterarum etiam monumentis abolitis, censuisset: in diebus ipsis fons olei largissimus, sicut superius expressi, de taberna meritoria per totum diem fluxit quo signo quid euidentius quam in diebus Caesaris toto Orbe regnantis futura Christi natiuitas
Abbreviated transcription (Latin):
tor ppli roman pcẽ ñ erubuerat De in eesar pedes trib copiisin
siruari uentt i Deinde inasiam ad hibna concessit. acp grteraa
brundisium pues test. nno aburbe condita septingat
clucis apuleio consulib: aȩsar istor ab oriente rediens .VI N
ianuarias urbem triplic triumpho ingressus est. Actunc pͥmũ
ipse iani portas sopitis finitisq om̃ib bellis caulib clausit . Hoc die
pmũ augustꝰ consalutatꝰ est. qd nom̃ cunctis antea in uiolatum
& usq ad nunc cȩteris inausum dominis tantũ orbis licite usur¬
patũ apicem declarat imperis. Atq exeidem die summareruai
ac potestatũ penes unũ eẽ cȩpit & mansit qđ grȩci monarchiã uo
qͦͥ nos epyphaniã hoc ÷ apparicionẽ siue manifestacionẽ donuniq
sacrant̃ti obseruamꝰ. nemo credentiũ siue &iã fidei contradicenti¬
um nescit. Deqͦ nrẽ istius fidelissime obseruationis sacram̃to.

Expanded text:
tor populi Romani praeesse non erubuerat. dehinc Caesar pedestribus copiis in tor populi Romani praeesse non erubuerat. dehinc Caesar pedestribus copiis in Syriam uenit, deinde in Asiam ad hiberna concessit ac post per Graeciam Brundisium peruectus est. Anno ab Vrbe condita DCCXXV et L. Apuleio consulibus Caesar uictor ab Oriente rediens, VIII idus Ianuarias Vrbem triplici triumpho ingressus est ac tunc primum ipse Iani portas sopitis finitisque omnibus bellis ciuilibus clausit. hoc die primum Augustus consalutatus est; quod nomen, cunctis antea inuiolatum et usque ad nunc ceteris inausum dominis, tantum Orbis licite usurpatum apicem declarat imperii, atque ex eodem die summa rerum aquo nos Epiphania, hoc est apparitionem siue manifestationem Dominici sacramenti, obseruamus, nemo credentium siue etiam fidei contradicentium nescit. de quo nostrae istius fidelissimae obseruationis sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
cuutate. idem antonius sese ferro trans uerberauit. ac semi animis
ad cleopatram in monum̃tũ inqͦ se illa mori certa c̃diderat ꝑlatꝰ:
mortem p&ens serpentis ut putatur morsu in sinistro tacta
brachio ex animis inuenta est. frustra ȩtiam cȩsare psillos ad¬
mouente qͥuenena serpentũ euulnerib hominũ haustu suo reuo¬
care atq ex sugere solent. Cesar alexindriã urbẽ omiũ longe
opil entissimã & marinã iuctor parttꝰ ÷ Nam & roma intantũ opi¬
busiee ameta ẽ ut ꝓpt libundantiã pecuniarũ duplicia qua usp¬
ad id fuerant possessionũ aliarũ ꝙ rerum uenaliũ p̃ciostatu rentur
Occisi sun iissu eclaris muior antomi filius & publius tanidius in¬
festissimꝰ quidc̃ semꝑesiri sed et antonio infidus ex cassus palm¬
sid ultina uolati patris cesiris uictima & quint ouinius obca
merine rotam qd obsenissime laneficio tentrinoq regne sena¬

Expanded text:
civitate, idem Antonius sese ferro transvecivitate, idem Antonius sese ferro transvead Cleopatram in monumentum, in quod se illa mori certa condiderat, perlamortem petens, serpentis, ut putatur, morsu in sinistro tacta bracehio exanimis inuenta est, frustra Caesare etiam Psyllos admouente. qui uenena serpentum e uulneribus hominum haustu reuocare atque exsugere solent. Caesar Alexandria, urbe omnium longe opulentissima et maxima, uictor potitus est. nam et Roma in tantum opibus eius aucta est, ut propter abundantiam pecuniarum duplicia quam usad id fuerant, possessionum aliarumque rerum venalium pretia statuerentur. Occisi sunt jussu Caesaris major Antonii filius et P. Canidius, infestissimus quidem sempeensis, ultima uiolati patris Caesaris uictima, et Q. Ouinius ob eam maxime notam, quod obscenissime lanificio textrinoque reginae sena
Abbreviated transcription (Latin):
dassem & copias instaurando bello parauerunt. Ceser sectu
imperator appellatꝰ. & quarto ipse cũ marto licinio erasso: lu¬
lib brundisium uenit. iborbis trarũ p̃sidia diuisis ligioni cõ¬
posuit. Inde insiriã ꝓfec tꝰ mox pelusiũ adittubi ab antonians
p̃sidis ułtro susceptꝰ est. Interta cornelius gallus premissus aes
sare quatuo legiones quas antonius apud cyrenas presidii loco
constetuerat siuscepit in fidẽ. atq inde parathoniũ pͥmã ogipti aclibis
partis cuitatt̃ iic̃ to cȩpit antonio. ipsũq ntqnuo apud pharu.
uicit. Antonius equestre adũsus cȩsirem bellũ mnut. Ineo q̃qͦ
miserabilit uic tꝰ aufugit. Kalendis sextilib pͥma luce antonius
cũ ad instruendã classẽ in portũ descenderet. subito uniuerse na¬
ues ad cȩsrẽ transierunt. Cumꝙ unico psidio spoliatꝰ eẽt. trepidꝰ
se cũ paucis recepit in regiam. Prinde inminente cesare turbataq

Expanded text:
classem et copias instaurando bello parauerunt. Caesar sexto classem et copias instaurando bello parauerunt. Caesar sexto imperator appellatus et quartum ipse cum M. Licinio Crasso consul Brundisium uenit; ibi orbis terrarum praesidia diuisis legionibus conposuit; inde in Syriam profectus, mox Pelusium adiit, ubi ab Antonianis praesidiis ultro susceptus est. interea Csare, quatuor legiones, quas Antonius apud Cyrenas praesidii loco constituerat, suscepit in fidem: atque inde Paraetonium, primam Aegypti a Libyae parte civitatem, victo cepit Antonio, ipsumque continuo apud Pharum vicit: Antonius equestre adversus Caesarem bellum iniit; in eo quoque miserabiliter victus aufugit. Kalendis Sextilibus prima luce Antonius cum ad instruendam classem in portum descenderet, subito universae naves ad Caesarem transierunt. Cumque unico praesidio spoliatus esset, trepidus se cum paucis recepit in regiam. Deinde imminente Caesare. turbataque
Abbreviated transcription (Latin):
triremes. uelocitate libur nicis pares. & octolegiones classi suꝑ posite
tũ numero cedens. tarttim magnitudine p̃cellens. nam decem pedum
altirudine. amari aberant. Famosũ & magnũ hoc bellũ apud actiũ
fuit. Abhora quinta usq in horã septimã incerta iuncendi spe
grauissime utrimq cȩdes actȩ. reliquum diei tum subsequenti
noc te inuictoria cęsaris declinauit. Prior regina deopatra
cũ. Ix uelocissinus nauib fugit. Antonius ꝗꝗ detracto insigni
p̃topie naius fugientẽ secutꝰ uxorem est. In lu cescente iã die.
ui toriã &sar consumauit: ex uictis duo decim mił cecidisse
referuntur sex mił uulncrata sunt. eqͥb mille int̃ curandũ
De feceruit. Antonius & cdeopatra cõmunes liberos cũ parste
regie catȩ adrubrũ mare premittendos censuerunt. ipsi pre¬
sidus cirta duo egipti cornia pelusiu parethoniũq dispostis

Expanded text:
triremes uelocitate Liburnicis pares et octo legiones classi superpositae, triremes uelocitate Liburnicis pares et octo legiones classi superpositae, , quantum numero cedens tantum magnitudine praecellens, nam decem pedum altitudine a mari aberant. famosum et magnum hoc bellum apud Aotium fuit. ab hora quinta usque in horam septimam incerta uincendi spe grauissimae utrimque caedes aotae; reliquum diei cum subsequente nocte in uictoriam Caesaris declinauit. prior regina Cleopatra cum LX uelocissimis nauibus fugit; Antonius quoque detracto insigni praetoriae nauis fugientem secutus uxorem est. inlucescente iam die uictoriam Caesar consummauit. ex uictis duodecim milia cecidisse referuntur, sex milia uulnerata sunt, e quibus mille inter curandum defecerunt. Antonius et Cleopatra communes liberos carn parte regiae gazae ad Rubrum mare praemittendos consuerunt; ipsi praesidiis circa duo Aegypti cornua, Pelusium Parethoniumque, dispositis
Abbreviated transcription (Latin):
decuaram sibi exalexandria occurri imperauit. Ipse atiũ ubi classem
constituerat ꝓfrctꝰ. cum ꝓpe t̃ciam parit̃ remigũ fame absuptã offendis¬
set. nihil motꝰ pemi inquit modo salui sint. nam remiges ñ decrunt
onerarias naues frum̃to atq armis grauis abegipto. syria asiaque ad
subsidui antonio ueniente cepit. Peragratoq pelo ponensiũ sinu. mo¬
thonã urbẽ ualidissimã antoniano p̃sidio munitã expugnauit. In¬
de coreyram cepit. fugientes nauali plio ꝑsecutꝰ ꝓfligauit. multisꝙ
reb. cruentissime gestis ad cesirẽ uenit. Aitonius defectu & fame
muilitũ suoꝵ ꝑmotꝰ bellũ maturare instituit. ac repente instructis
copus ad eliris aistra ꝓcessit & uict est. Tercio post pugnã die.
antonius castra adtium transitudit. nauali prelio decernere para¬
tꝰ. Ducente xex rostrate fuere cęsaris naues. & xXx sine rostris

Expanded text:
Cleopatram sibi ab Alexandria occurrere impeCleopatram sibi ab Alexandria occurrere impeconstituerat profectus, cum prope tertiam partem remigum fame absumptam offendisset, nihil motus remi, inquit, modo salui sint; nam remiges non deerunt, onerarias naues frumento atque armis graues ab Aegypto Syria Asiaque ad subsidium Antonio uenientes cepit peragratoque Peloponnensium sinu Mothonam urbem ualidissimo Antoniano praesidio munitam expugnauit. inde Corcyram cepit; fugientes nauali proelio persecutus profligauit multisque rebus cruentissime gestis ad Caesarem uenit. Antonius defectu et fame militum suorum permotus bellum maturare instituit ac repente instructis copiis ad Caesaris castra processit et uictus est. tertio poet pugnam die Antonius castra ad Actium transtulit, nauali proelio decernere paratus. ducentae triginta rostratae fuere Caesaris naues et triginta sine rostris,