comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cetis. S ut iã dixi. noui uos in hac parte crede moysi. Certũ gͥ uob̾ am̃ eẽ debet. ñ sexcentor aẽ
octoginta. s nouẽ ad płꝰcubitoꝵ sepe nomirati gygantis staturã fuisse. Et ut seqͣntia rabuse
accerã. qͣmͦ potuit licet maioris corꝑis ꝗͣ nña sint hõ. tã in solite & inuise magnituainis molẽ
capiti suo impon̾e. ut iactu eiꝰ sexcenta & .iiiͦ. milia armatoꝵ. & qͥngentos uiros iuadici etetr
aliqͥd ipse fabuł ur̃is simile dicã. aut olimpꝰ ei in aera siebleuandꝰ. aut ñr mons ioruis licet᷑
qͣntũ adillũ tͣnsmarinꝰ. eiꝰ capiti imponendꝰ. uł tautꝰ cilicis. ut aliqͥs montiti armenie. qu
tpsi mag̃ ꝓocimna erat. eẽt sine dubio radicitꝰ eruendꝰ. Qui c si spem uictore in mole eri
posuerat stust᷑ cantũ exercitũ ꝯtͣ moysen & spłm dĩ pugnaturꝰ ꝓdugx̾at. De s extrcitu. ait¬

Expanded text:
cetis. Sed, ut jam dixi, novi vos in hac parte credere Moysi. Certum ergo vobis amodo esse debet, non sexcentorum cetis. Sed, ut jam dixi, novi vos in hac parte credere Moysi. Certum ergo vobis amodo esse debet, non sexcentorum octoginta, sed novem ad plus cubitorum saepe nominati gigantis staturam fuisse. Et ut sequentia fabulae attexam, quomodo potuit, licet majoris corporis, quam nostra sint, homo, tam insolitae et invisae magnitudinis molem capiti suo imponere, ut jactu ejus sexcenta et quatuor millia armatorum, et quingentos viros Judaici exercitus, am, aut Olympus ei in aera sublevandus, aut noster mons Jovis, licet quantum ad illum transmarinus, ejus capiti imponendus, vel Taurus Ciliciae, vel aliquis montium Armeniae, quae ipsi magis proxima erat, esset sine dubio radicitus eruendus. Qui et si spem victoriae in mole illa posuerat, frustra tantum exercitum contra Moysen et
Abbreviated transcription (Latin):
ac latitudine maior ẽẽ iacente. Qͥ g lectũ gygant illiꝰ nouẽ cubitis longũ. &. iłł latã ee dix ultiq
aliqͥd eũ mitꝰ lecto in longitudine uł latitudine habuisse ostendit. Patec g qd rex ille nec inte¬
gris nouẽ cubitis longꝰ. nec integͥs .iͦii. cubitis latꝰ extia̾t. S ꝯcedo qd̾ nuch̾ei qe longitudine nouẽ
cubitoꝵ. neq de latitudine uͦħ. cubitoꝵ defuerit. Nũqͥd longior aice latior lecto ppo fuit ⁊ lt eroo
qd̾ inc lis iudaica ꝯqͥescit. falsũ ẽ gͦ : qd̾ tante ꝓceritatis hoĩem alci fuisse dixistis. pec mitꝰ illido
salsũ ẽ: qd̾ moysen ipsũ .x. cubitis longũ fuisse dixistis. Non enĩ uelut ꝓmoust᷑ musicito sẽpsisse
qͦd lectꝰ og gygantis nouẽ cubitoꝵ fuisset. H a si ipse. ⁊ cubitor fuit. qͥ ratione lestuhiois nouls
nouẽ cantũ cubitos habuisse dicenti creditis. creddo qd̃ ñ esi lecto suo maiorem et. potuisle dis¬

Expanded text:
acente. Qui ergo lectum gigantis illius novem cubitis longum, et quatuor latum esse dixit, utique aliquid eum minus lecto in longitudine et latitudine habuisse ostendit. Patet ergo quod rex ille nec integris novem cubitis longus, nec integris quatuor cubitis latus exstiterit. Sed concedo quod nihil ei de longitudine novem cubitorum, neque de latitudine quatuor cubitorum defuerit. Nunquid longior, aut latior lecto proprio fuit? Credo quod hic lis Judaica conquiescit. Falsum est igitur, quod tantae proceritatis hominem illum fuisse dixistis. Nec minus illud falsum est quod Moysen ipsum decem cubitis longum fuisse dixistis. Non enim velut pro monstro inusitato scripsisset, quod lectus Og gigantnovem tantum cubitos habuisse, dicenti creditis, credo quod non eum lecto suo majorem esse potuisse di
Abbreviated transcription (Latin):
uito possideti. ñ leui uoce ẜ sic̃ ualde cõmotꝰ solet. uociferans: dix̃. Decepisti me. A quo
ꝯgcuii audiuit responsũ. Sis deceptꝰ anñ: ñ curo. Et angłs p̃cipiendo subumxis: ut :¬

Expanded text:
vito possidenti, non levi voce, sed sicut valde commotus solet, vociferans dixit: Decepisti me. A quo vito possidenti, non levi voce, sed sicut valde commotus solet, vociferans dixit: Decepisti me. A quo congruum audivit responsum: Sis deceptus, an non, non curo. At angelus praecipiendo subjunxit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem inuito dõ paradysũ incolentẽ. tocꝰ mundꝰ admiret᷑. Baiułꝰ hoĩs angłs. coraꝰ ex pasto
qd ille cũ dõ fec̾it. eũ ad paradysũ dedux. & pͥmo lougꝰ. demde ꝓpiꝰ. tandẽ suꝑ ipsũ mutũ
dolos callidi hois p̃cau̾e̾ nesciꝰ. deposuit. Cũq multas qͣstiones dehis qͥ paracdi sũ incolebas.
quẽ ei angłs credid̃at. subito de muro paraclysi in paradysũ deiecit. Ostultũ angłm. osapi¬
entem hoiẽm. Angłi in sapientia suꝑare hoĩes soleluant. nc̃ hor̃es angłos suꝑant. Cur hoĩ
quẽ semel acbis dolosũ exꝑtꝰ fuerat. rursũ credidit. cut ne se deciꝑet. ne de se risẽ popłis
p̃beret. stultissimꝰ oĩũ angłoꝵ angłs ñ p̃cauit: Ecce totiens deceptꝰ angłs. ecce cotieis delu¬
dens angł̃mi hõ. Doluit tandẽ angłs uix ad cor reu̾s. sese delusũ. & hoĩ iũ paradysũ eo in¬

Expanded text:
hominem invito Deo paradisum incolentem totus mundus admiretur. Bajulus hominis angelus, coactus ex pacto, hominem invito Deo paradisum incolentem totus mundus admiretur. Bajulus hominis angelus, coactus ex pacto, qdolos callidi hominis praecavere nescius deposuit. Cumque multas quaestiones de his qui paradisum incolebant quem ei angelus crediderat, subito de muro paradisi in paradisum dejecit. O stultum angelum! o sapientem hominem! Angeli in sapientia superare homines solebant; nunc homines angelos superant. Cur homini, quem semel ac bis dolosum esse expertus fuerat, rursum credidit? cur ne se deciperet, ne de se risum populis praeberet, stultissimus omnium angelorum angelus non praecavit? Ecce toties deceptus angelus, ecce toties deludens angelum homo. Doluit tandem angelus vix ad cor reversus sese delusum, et homini jam paradisum eo in
Abbreviated transcription (Latin):
niuare. Uerũ muinc tandẽ ex eamꝰ de inferno ut̃o: & ueniamꝰ ad paradysũ nr̃am. frit inqͥt talmud
paradys: undiq muro uallata. Et bene. Uidendũ ẽ enĩ in colis paradysi. ne sic̃ gens st̃ gentẽ
ce reguũ ꝯtͣ reguũ sepe ꝯsurg̾e solet. gens aliqͣ adu̾sꝰ ipsã forte ꝯsurgat. Qd si ꝯtg̾it. armis
pͥmo longe. dem̃ si adeo p̃ualere potuerit. ut usq ad ipsũ parachysũ accedat. nuro tepellendi
ẽ. Remouient᷑ gͦ checubu & flãmeus gladiꝰ quẽ ad cͦtodã paraclysi eiecto adam posuerat de
Qͥd em̃ ibi faciat. cũ ad muniendĩ paradysũ mutꝰ ile sufficiat: ꝯsi forte ae cũ muro necessarꝰ
ẽ: maneat. & saltẽ muri adiutorio scõs paradosi uicalas hostili metu lib̾et. Et nos qͥdem xp̃i
morte eũ remotũ credimꝰ. & flãmeũ gladiũ iã sangͥne ipsiꝰ ex tinctũ. S qͥd uide: Reu̾tat᷑ ad
cꝰtodiã. ut eiꝰ ciriuitu seĩ illic qͥescentis securiores reddant᷑. Suecedat iã fraus extollenda. e

Expanded text:
ndem exeamus de inferno vestro, et veniamus ad paradisum nostrum. Fertur, inquit Talmuth, paradisus undique muro vallata. Et bene videndum est enim incolis paradisi, ne sicut gens super gentem, et regnum contra regnum saepe consurgere solet, gens aliqua adversus ipsam forte consurgat. Quod si contigerit, armis primo longe, deinde si adeo praevalere potuerit, ne est. Removeatur ergo cherubin et flammeus gladius, quem ad custodiam paradisi, ejecto Adam posuerat Deus . Quid enim ibi faciat cum ad muniendum paradisum murus ille sufficiat? Qui si forte etiam cum muro necessarius est, maneat; et saltem muri adjutorio sanctos paradisi incolas hostili metu liberet. Et nos quidem Christi morte eum remotum credimus, et flammeum gladium jam sanguine ipsius exstinctum. Sed quid inde? Revertatur ad custodiam, ut ejus circuitu sancti illic quiescentes securiores reddantur. Succedat jam fraus extollenda, et
Abbreviated transcription (Latin):
suecessu. ẽ alios õs inmortales fac̾e conat᷑. Nĩ repetente angelo qm cõmodiu̾at gladiũ. qͦ hoĩes ubi¬
ũq eos mruemss. ut ait urbana scͥpfã illa. siue inuia siue in macello occide ꝯsueu̾at: rispondit. qͥd:
Respondit plane iosue segladiũ ei ñ redditurũ. nͥ ei uiraret. qd̾ hoĩes eo ulterꝰ ñ occidet. Pius uere hõ
&̃ mortalib assidue morientib cõpatiens. eisq ne ult᷑ mori possent benigne ꝓspiciens. Ioc̾co gladiũ.
mortis instrum̃tũ reda̾e noluit. nrec angło humane mortis auido ui repeticione illicita cessit. Deluꝰ

Expanded text:
successu, etiam alios omnes immortales facere conatur. Nam, repetente angelo quem commendaverat gladium, quo homines ubisuccessu, etiam alios omnes immortales facere conatur. Nam, repetente angelo quem commendaverat gladium, quo homines ubicunque eos invenisset, ut ait urbana scriptura illa, sive in via, sive in macello, occidere consueverat, respondit. Quid? Respondit plane Josue se gladium ei non redditurum, nisi ei juraret quod homines ea ulterius non occideret. Pius vere homo, et mortalibus assidue morientibus compatiens, eisque ne ultra mori possent, benigne prospiciens. Idcirco gladium mortis instrumentum reddere noluit, nec angelo mortis humanae
Abbreviated transcription (Latin):
ex toisisse. ut eniã inuito dõ. ipsi in carne mortali inuenti habitatio in paradyso ꝑpetua
ꝯced̾et᷑. Peniteit gͦ uos. qdͣ tam̃ frustͣ dico. hoc credidisse. hoc dixisse. cũ audiatis. uideatis
patres ut̃as dõ & redẽptori nr̃o in re ꝗͣ ille tatũ alit̾ sentiebat: tã asꝑa respondisse. his licet
ualde miraudis p̃missis: pł adhuc miranda succedunt. hõ ille. tali iã fraude. dõ ut dictũ
ẽ inuito. parachsũ possidens. ꝙ magna s bene ꝓcesserant: maiora molit᷑. Non suffecit ei nobi¬
liore se uehiculo ꝗͣ helias in celũ raptꝰ fuerat. in paradysũ subuectũ et̃. cũ ille curru igneo incelũ
nic cęlesti angelo in parachisũ delatꝰ sit. ñ susfet̃ qd̾ dõ uicto eiꝰ paradysũ iuctor incoleret. ñ suffec̃
qd̾ hoc pͥuilegiũ mecueras. uc solꝰ int̾ mortales mortẽ effug̾e potuerit. Illectꝰ optimo tit̾ gestat᷑

Expanded text:
extorsisse, ut, etiam invito Deo, ipsi in carne mortali viventi habitatio in paradiso perpetua concederetur. Poeniteat ergo vos, quod tamen frustra dico, hoc credidisse, hoc dixisse, cum audiatis, videatis, patres vestros Deo et Redemptori nostro, in re, quam ille tamen aliter sentiebat, tam aspera respondisse. His licet valde mirandis praemissis, plus adhuc miranda succedunt. Homo ille, tali jam fraude Deo, ut jam dictum est, invito, paradisum possidens, quia magna sibi bene processerant, majora molitur. Non suffecit ei nobiliore se vehiculo, quam Elias in coelum raptus fuerat , in paradisum subvectum esse, cum ille curru igneo in coelum, hic coelesti angelo in paradisum delatus sit, non suffecit quod, Deo victo, ejus paradisum victor incoleret; non suffecit quod hoc privilegium meruerat, ut solus inter mortales mortem effugere potuerit. Illectus optimo rerum gestarum
Abbreviated transcription (Latin):
petis. cũ lac deb̾es acciꝑe: Magis inqͥt tales cibim placent. qͣ lac cuũ. hoc sapientisimis hõib
cũ iat̾ eiꝰ ostendet. & ad puerũ uidendũ uocant. plutimo ꝯfua disputatiois int se habeirem¬

Expanded text:
petis, cum lac deberes accipere? Magis, inquit, tales cibi mihi placent, quam lac tuum. Hoc sapientissimis hominibus petis, cum lac deberes accipere? Magis, inquit, tales cibi mihi placent, quam lac tuum. Hoc sapientissimis hominibus cum mater ejus ostenderet, et ad puerum videndum voca
Abbreviated transcription (Latin):
Unde nec ego istud intẽp̾tatũ intactũ relinꝙͣ ut magis ac magis inimicix ami uon̾us ꝯafuidant᷑.
cũ iuuenes ut assolet sieri mixtm balnos ut̾nt᷑: libiddimnose se ipsos attrestantes. soma uitile in
cosq increpans. qͥd sceł uefariũ oꝑarent᷑ clamabat. Ili hec auclientes. ut idem qd̾ ipsi facit. & ubis
hortabant᷑. & ui cõpellebant. Cũ ille pͥmo renueret. seq ante mori uelle ꝗͣ ista opari dic̾et. tandem
abeis coactꝰ assensit. & in aꝗͣ ut illi sꝑma effudit. Cũꝙ dru illud in aqͣ munsiss. accessit fila ieremie
q̃ launcͥs illis forte int̾erat. & casu sꝑiati obuians. muliebri receptacło illdꝰ excep̃. e flaaĩ goidi
facta ẽ. Uenit tempꝰ patiendi. & peꝑit. & uocauit nom̃ eꝰ bencerã. Nic uox ut nat ẽ. loqͥ exorg̃.
panẽ calidũ & carnẽ pinguissimã. biteyrũ & mel petiit. Qꝰ cũ mat̾ mitaret᷑: cur in qͥt talia

Expanded text:
Unde nec ego istud intentatum relinquam, ut magis ac magis inimici Christiani nominis confucum juvenes, ut assolet fieri, mistim balneis uterentur, libidinose se ipsos attrectantes, sperma virile in et eos increpans, quod scelus nefarium operarentur, clamabat. Illi haec audientes, ut idem quod ipsi faceret, et verbis hortabantur, et vi compellebant. Cum ille primo renueret, et se ante mori velle, quam ista operari diceret, tandem ab eis coactus assensit, et in aquam, ut illi sperma effudit. Cumque diu illud in aqua mansisset, accessit filia Jeremiae, quae lavacris illis forte intererat, et casu spermati obvians, muliebri receptaculo illud excepit, statimque gravida facta est. Venit tempus pariendi, et peperit, et vocavit nomen ejus Bencera. Hic mox, ut natus est, loqui exorsus, panem calidum et carnem pinguissimam, butyrum et mel petiit. Quod cum mater miraretur: Cur, inquit, talia
Abbreviated transcription (Latin):
caruẽ ꝑinguisimã. uityruã & mel petierit. qd̾ comedderit. qđ sapiencs hoĩes enpicaudõ
taat̃ fabulã ꝑtines adiungo Audiens nabucodonosor hus p̃clis pueri taltã faniã. miliꝰ ad aĩ¬
mille uiros atmatos. q uiꝰ qͥsq mnilitẽ unũ deferebat st̃ unguẽ digia si i. aiolens aiguosẽa atei
uerũ ẽt qd̾ deeo ftrebat᷑ & ut ad se ueniret mandaute. Quenire renuit. si leporẽ aa cũ misitã
q̃cũq abeo q̃tere uolebat uł int̾rogare: in fronte leporis scͥpsit. QS uidens nabuco conosor. nũs
et̃ oĩb sapientiorẽ cognouit. hec fabula licet ñ de talmuth: ñ tam̃ de minors auictaitios ui ħ a

Expanded text:
it, quod comederit, quod sapientes homines disputando eamdem fabulam pertinens adnum deferebat super unguem digiti sui, volens cognoscere utrum verum esset quod de eo ferebatur, et ut ad se veniret mandavit. Qui venire renuit, sed leporem ad eum misit, et quaecunque ab eo quaerere volebat, vel interrogare, in fronte leporis scripsit. Quod videns Nabuchodonosor, hunc esse omnibus sapientiorem cognovit. Haec fabula licet non de Talmuth, non tamen de minoris auctoritatis libro,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͥd dicã lector: Ilũqͥd de istis & ꝯtͣ ista. me aliqͥd loqͥ uł os aꝑite. necesse erit: Audio. audio a¬
uideo. q nec adiabolo audire possem. Suꝑat ille m̃dacus suis. m̃dacũ pͥncipẽ. & cũ qͥ ñ solca
ñdax s & pat̾ & magist̾ m̃clacii ẽ. pene filiũ ac discipłm facit. Est qͥdem ille ut ait nr̃a a poca¬
liysis. accusator frm nr̃oꝵ. accusans eos ance ꝯspectũ clĩnt̃i cdie ac nocte: Accusat eos aliqn becit̃.
accusat eos aliq̾n m̃dacit̾. S nũꝗͥd tã m̃dax ẽ in accusationiꝰ frm sathanas. ut ierema. de fornica¬

Expanded text:
d dicam, lector? Nunquid de istis et contra ista, me aliquid loqui, vel os aperire necesse erit? Audio a Judaeo quod nec a diabolo audire possem. Superat ille mendaciis suis mendacii principem, et eum, qui non solum mendax, sed et pater et magister mendacii est, pene filium ac discipulum facit. Et quidem ille ut ait noster Apocalypsis, accusator fratrum nostrorum accusans eos ante conspectum Dei nostri die ac nocte . Accusat eos aliquando veraciter, accusat eos aliquando mendaciter. Sed nunquid tam mendax est in accusationibus fratrum Satana
Abbreviated transcription (Latin):
didicerant. S seqͣnt᷑ alia. hõ sic paradisũ occupans. cũ sedem ibi ait talmut ñ reꝑiss: stecit
& ad filiã pharaonis accessit. Quȩ sedem excelsã in parachyso ineruerat. qr moysen a morte¬

Expanded text:
didicerant. Sed sequantur alia: Homo sic paradisum occupans, cum sedem ibi, ait Talmuth, non reperisset, stetit, didicerant. Sed sequantur alia: Homo sic paradisum occupans, cum sedem ibi, ait Talmuth, non reperisset, stetit, et ad filiam Pharaonis accessit. Quae sedem excelsam in paradiso meruerat, q
Abbreviated transcription (Latin):
S nũqd atmis: Nũ qͥd fraudib. Nũqͥd m̃diciis: Non. Quomͦi gͦ: Penitesitia. humilitate. ꝯti¬
nentia. ut̾itate. Aqͣb uͥtutib longe istr alienꝰ. tam̃ in paraclysũ labit᷑. paradysũ possidet. para¬
chsũ retinet. hoc qͦmͦ : Uolente dõ. Immo nolente: immo ꝯtͣdicente. S forte assentiente au¬
gło. Imino dolente. ĩmo reclamaute. ĩmo ne ficret qͣntis pot̾at uocib ꝓhibente. Talis gͦ hono
inuito dõ. inuitis angłis. uuntis hoĩb: paradysũ possidet. łloc qͣle sit: dicant alii. Nã ego
aa reliqͣ ꝓꝑo. Hoc tam̃ unũ dico. mitũ ñ eẽ. si coloni paradisi hoĩem uestitũ. uiuũ: gladiũq
tenentẽ. paradisũ introisse mirati st̃. Ex qͦ enĩ adam inde eiectꝰ ẽ: nullũ incatne uiuentẽ.
nullũ nec ipsũ anteꝗͣ eice̾t᷑ adam. uestitũ humanis uestibi. nullũ cũ gladio incolã eiꝰcẽ posse

Expanded text:
tate, continentia, veritate. A quibus virtutibus longe iste alienus, tamen in paradisum labitur, paradisum possidet, paradisum retinet. Hoc, quomodo? Volente Deo? imo nolente, imo contradicente. Sed forte assentiente angelo, imo dolente, imo reclamante, imo ne fieret quantis poterat vocibus prohibente. Talis ergo homo, invito Deo, invitis angelis, invitis hominibus, paradisum possidet. Hoc quale sit, dicant alii. Nam ego ad reliqua propero. Hoc tamen unum dico, mirum non esse, si coloni paradisi hominem vestitum, vivum, gladiumque tenentem, paradisum introisse mirati sunt. Ex quo enim Adam inde ejecnullum nec ipsum antequam ejiceretur Adam, vestitum humanis vestibus, nullum cum gladio incolam ejus esse posse
Abbreviated transcription (Latin):
cul pare sttuũ. qͦd uxorẽ suã ut ꝓditor corruꝑtt. Hoc illo cũ iuram̃to negante: ait psiac. Utiua si
uli uisioẽ firuerens. put uerud ẽ qͦd fatis. Hoc ut dix̃ ysaeic: stati helieaer in celũ sublas ẽ. Qd g¬
qlił audebit negare uerũ ẽ qd de iosue dicitis. qñ tantũ qͥd deseruo abrahe ꝓfercis : Qd absq
dubio ꝯsta. qd eliezer innortał celũ optineat. qs uob̾ obiuare ouidei audebit. qd̾ iosue ũst pa¬

Expanded text:
culpare servum quod uxorem suam, ut proditor corruperit. Hoc illo cum juramento negante, ait Isaac: Utinam sic culpare servum quod uxorem suam, ut proditor corruperit. Hoc illo cum juramento negante, ait Isaac: Utinam sic coeli visione fruereris, prout verum est quod fateris! Hoc ut dixit Isaac, statim Eliezer in coelum sublatus est. Qservo Abrahae profertis? Quia absque dubio constat quod Eliezer immortalis coelum obtineat, quis vobis obviare, o Judaei, audebit, quod Josue vester pa
Abbreviated transcription (Latin):
rib ioste pꝰmodũ t̃ innuma hoĩũ milia ussu cdĩ ꝑeinpta se: Qinq gladio pͥore ꝑtto cesa scs
hic respondete iudei. Hic artant uos s ũ numc pͥmũ: aqͥb nũꝙͣ eruendi estis angt̃ie Qut red¬
dite dõ gladiũ. quẽ nuale iosue urt subripuit: ut hoĩes ꝓuelle suo more solito ꝯccidłe possit.
aut si boc ñ facitis. de mortalib ĩmortales facite. & ire ultͣ mortẽ tuneant. uniu̾sos monete.
Si ueforte nob̾ mirũ uł falsũ inideat᷑. hoĩem taliut dictũ ẽ mͦ in mortalẽ factũ paridisuĩ in coltre.
uultis ꝯsolati uos. & ad eredendũ nobili & ueraci exemplo ꝓuocart. Sicitis cteddi deb̃e. qd r uosie
habuit seruũ helieter. de mesopotamia qͦ eũ ab̾ħam miserat cũ rebecca reu̾sĩ. Cũq int̾rogislet
uram opuit se linteo: ac de camelo celerrimie destendit. Iuxta falsã u urãm: indescensu illo sgua
iigintaties amisit . Uentũ ẽ ad copulã. Non agnitis enr signis lͥginitatis in quige. AgIessꝰ est

Expanded text:
gladio, priore perdito caesa sunt? Hic respondete, Judaei. Hic arctant vos, sed non nunc primum, a quibus nunquam eruendi estis, angustiae. Aut reddite Deo gladium, quem male Josue vester subripuit, ut homines pro velle suo more solito occidere possit; aut si hoc non facitis, de mortalibus immortales facite et ne ultra mortem timeant universos monete. Sed, ne forte nobis mirum, vel falsum videatur, hominem tali, ut dictum est, modo immortalem factum, paradisum incolere, vultis consolari nos, et ad credendum nobili et veraci exemplo provocare. Dicitis credi debere quod sic Josue habuit servum Eliezer, de Mesopotamia, quo eum Abraham miserat, cum Rebecca reversum. Cumque interrogasset turam nostram operuit se linteo, ac de camelo celerrime descendit ; juxta falsam vero vestram in descensu illo signa virginitatis amisit. Ventum est ad copulam. Non agnitis vir signis virginitatis in conjuge, aggressus est
Abbreviated transcription (Latin):
stuste agitio. Hr nãq nulla ꝑpetͣnt᷑ uitia. nulla flagitia. słgͦ hic lex ẽ necessaria s hoĩb. qͥ homicida e
adult̾a. & cet̾a mala agunt. Tc̃ angłi pacẽ cũ moyse statuet᷑. & ei de sapientia sua dimidiã partẽ ac
maiꝰ dedet᷑. Cepisti captiuicatẽ. dẽ. sapientia angłos exspoliasti: & celũ. Dedisti cdona hoĩbꝰ. id est sapien¬
tuã illã dedisti filiis isrł: ad c̾rã descendens. Et enĩ ñ credentes uihabitare dñm dñ: idest gentile &¬
xͥani ñ credunt dm̃ habitare in moyse. Qͥd deridẽm ista: Qͥd subsanuarẽ : Qͥd ꝯculcarẽ: Satis ĩmo
plenissime. ipsa ex se ipsis. ꝗͣ detidendo. ꝗͣ detestanda. ꝗͣ ꝯculcanda sint: declarant. Dec larant & illd̾
qͦmͦ talib doctorib tã subtilit̾. tã u̾acit̾ sc̃ͥptãs sacͣs exponentib: credendũ sit. Qͥd dicã de clauib

Expanded text:
necessaria, sed hominibus, qui homicidia et adulteria, et caetera mala agunt. Tunc angeli pacem cum Moyse statuerunt, et ei de sapientia sua dimidiam partem ad majus dederunt, « Cepisti captivitatem, » id est sapientia angelos exspoliasti, et coelum; « dedisti dona hominibus, » id est, sapientiam illam dedisti filiis Israel ad ani non credunt Dominum habitare in Moyse. Quid deriderem ista? Quid detestarer? Quid conculcarem? Statim, imo plenissime, ipsa ex se ipsis quam deridenda, quam detestanda, quam conculcanda sint, declarant. Declarant et illud, quomodo talibus doctoribus, tam subtiliter, tam veraciter Scripturas sacras exponentibus credend
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs credat. Nec hoc mirũ: de tanto m̃dace. pã qlonge minꝰ est. semel in udicis falsa
allegans. uł semel falsꝰ testis inuentꝰ. & ab actionib repellit᷑. & a testimonis remouet᷑. Q E fit
de semel m̃ tiente. ĩ debit fitri de semꝑ m̃titute partẽ & fallente: Mentis ⁊ enĩ iuttus : gt̃i qo̾
fallũ ẽ astruit. Fallit: qũ alios m̃duciis sins. licit hoc raro ꝯtingat: sedlucit. S crecdo qd̾ nullã
iudcus nͥ iudeũ. in hoc de qͦ agit᷑ sermone fallere possit. nec ipsũ quẽ simuilib fabularũ sominus
imbuit. suũ olim discipłm maliumẽt. Nullũ ũ fallere pot̾it. ut uł credlat ia tenireꝰ sus¬
picet᷑ tantũ uirũ. tantũ ꝓpħam dĩ. usq ad sangͥnẽ. usq ad mortẽ. ꝓu̾itate. płticia. ꝯt m̃decꝰ

Expanded text:
aliquis credat. Nec hoc mirum de tanto mendace. Nam, quod longe minus est, semel in judiciis falsa allegans, vel semel falsus testis inventus, et ab actionibus repellitur, et a testimoniis removetur. Quod ergo fit de semel mentiente, non debet fieri de semper mentiente pariter et fallente? Mentitur etenim Judaeus, quando quod falsum est astruit; fallit, quando alios mendaciis suis, licet hoc raro contingat, seducit. Sed credo quod nullum Judaeus nisi Judaeum in hoc de quo agitur sermone fallere possit, nec ipsum, quem similibus fabularum somniis imbuit, suum olim discipulum Machumeth. Nullum vero fallere poterit, ut vel credat, vel tenuiter suspicetur, tantum virum, tantum p
Abbreviated transcription (Latin):
acessui ẽ. Magnũ meritũ hor̃. uniu̾sis absq dubio ur̃is patͥarchis & ꝓpħis p̃ferendi. cui hoc
datũ ẽ qd̾ ñ potuit mereri dd̾. de qͦ in malachĩ ur̃o scͥptũ ẽ. dormiuit da cũ patͥb suis.
q ñ potuit mereri moyses. de qͦ ii deut̾onomio dectũ ẽ. mortuus ẽ moyses seruus dñi
& sepeliuit eũ dñs. qd̾ ñ potuit mereri ipse abralam. de qͦ genesis. mortuus ẽ ab rahãm
senex & plenꝰ cliecũ. Non hoc senser̃ antiqͥ iudei. neq ipsi impictatis ur̃ȩ p̃seminatores.
Nã dicente saluatore nĩo iudes patͥb ut̃is. am̃ am̃ dico uob̃ siqͥ sermonẽ meũ seruau̾it.
mortẽ ñ uidebit in et̾uũ. longe tam̃ alio ꝗͣ illoꝵ uł ur̃o intellectu: responder. Nc̃ cognouimꝰ.

Expanded text:
concessum est. Magnum meritum hominis, universis absque dubio vestris patriarchis et prophetis praeferendi, cui hoc datum est, quod non potuit mereri David; de quo in Melachim vestro scriptum est: Dormivit David cum patribus suis , quod non potuit mereri Moyses de quo in Deuteronomio dictum est; Mortuus est Moyses servus Domini, et sepelivit eum Dominus , quod non potuit mereri ipse Abraham, de quo Genesis: Mortuus est Abraham senex, et plenus dierum . Non hoc senserunt antiqui Judaei, neque ipsi impietatis vestrae praeseminatores. Nam dicente Salvatore nostro Judaeis patribus vestris: Amen, amen, dico vobis, si quis sermonem meum servaverit, mort
Abbreviated transcription (Latin):
sulgentib radiis illustnͣtẽ. claris ocłi & uigilantib digito demonstre. Idcirco quȩ omĩno
ꝑspicua s̃: oe si en uideus obiciat. breui uł nulla responsione p̃t̾eunda s̃. De taliũ numert
st & illa quȩ finis fabulȩ ꝯtinit. cũ dm̃ uictũ asserit. cũ ipsũ uictũ fuisse. ore ꝓpͥo ꝯfessũ eẽ
fiugit. qñ eũ dixisse m̃tit᷑: uicet̃ ine filii mei. Qͥs enĩ p̃t̾ iudeũ nesciat. hoc nulla eg̾e ꝯtͣ¬
dictione: Nulla sane eget ꝯtͣdictione: qd̃ falsũ et̃ notũ ẽ oĩb ꝑspicua u̾itate. Cui enĩ obscurũ
c̃ẽ potest. uͥtute uł sapientia ñ posse dm̃ uinci ab aliqͦ. cũ totꝰ orb eũ ab antiqͦ audierit dicentẽ.
cui assimilastis me or ad eqͣstis. & cõꝑastis me. & fecistis similẽ : Ec pꝰ pauca. Recordamini pͥori

Expanded text:
fulgentibus radiis illustrantem, claris oculis & vigilantibus digito demonstrare. Idcirco quæ omnino fulgentibus radiis illustrantem, claris oculis & vigilantibus digito demonstrare. Idcirco quæ omnino perspicua sunt, etiam si ea Iudæus obiiciat: breui vel nulla responsione prętereunda sunt. De talium numero sunt & illa, quæ finis fabulæ continet, cum Deum victum asserit, cum ipsum victum fuisse ore proprio confessum esse fingit, quando eū dixisse mentitur. Vicerunt me filij mei. Quis enim præter Iudæū nesciat, hoc nulla egere cōtradictione? Nulla sane eget contradictione, quod falsum esse notum est omnibus perspicua veritate. Cui enim obscurū esse potest, virtute vel sapientia non posse Deum vinci ab aliquo, cum totus orbis eum ab antiquo audierit dicentem, Cui assimilastis me, & adæquastis me, & comparastis me, & fecistis similem? Et post pauca. Recordamini priori
Abbreviated transcription (Latin):
eneruatã dĩ potentiã. Qd c̃ gͦ qđ dic̃ scͥptura scui. dñabit᷑ amariusq ad mare. & a flumine

Expanded text:
enervatam Dei potentiam. Quid est ergo quod dicit Scriptura enervatam Dei potentiam. Quid est ergo quod dicit Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
ł̃ seruandꝰ ẽ. Si ꝯtẽpnis qͦd iuraute ꝑ temet ipsũ: ñ potes ꝯtẽpiie qd̃ iurauit ꝑtalmuth. Aaior ẽ
enĩ calinuth. ꝙͣ tu. Intantũ enĩ maior ẽ talmuth ꝗͣtu: ut &̾ si p̃cipias mori hoĩes. talmuth resistat.
si niittas angłos tuos ad rapiendis hoi̾ũ animas. talmuth resistat. si accersiat᷑ aliq ate ꝑ qͣsube
nuntios. talnuth resistat. neq eũ uenire ꝑmittat. Istis de causis: maior ẽ thalmath qͣ tu. Unde
hiuc stust᷑ p̃cipis. ut de paradyso exeit. cui talmuth p̾cipit ut ñ recedat. Uerui ẽ ait dñs argłbo
qd̾ dicis. Non pot̾̃ hõ ille exire de paradiso &̃ me p̃cipiente. nͥ talnuth ꝑmittat. nͥ & p̃ ussionẽ
qd̾ umiꝗͣ pererauerit uł m̃titꝰ fuerit. exire eũ de paradyso oportebit. Sinaũ ꝯceddendũ ẽ ei ut
maneat. uł ꝓpt̾ ipseꝰ religionẽ. uł qi semꝑ studuit taliuth. his respondebo: Dignꝰ ẽ ut supͣars

Expanded text:
d juravit per Talmuth. Major est enim Talmuth quam tu. In tantum enim major est Talmuth quam tu, ut etiam si praecipias mori homines, Talmuth resistat; si mittas angelos tuos ad rapiendas hominum animas, Talmuth resistat; si accersitur aliquis a te per quoslibet nuntios, Talmuth resistat, neque eum venire permittat. Istis de causis major est Talmuth quam tu. Unde huic frustra praecipis ut de paradiso exeat, cui Talmuth praecipit ut non recedat. Verum est, ut ait Dominus angelo, quod dicis. Non potest homo ille exire de paradiso, etiam me praecipiente, nisi Talmuth permittat, nisi et post jussionem quod unquam pejeraverit, vel mentitus fuerit, exire eum de paradiso oportebit. Sin autem, concedendum est ei ut maneat, vel propter ipsius religionem, vel quia semper studuit Talmuth. His respondebo. Dignus est, ut supra
Abbreviated transcription (Latin):
& libͥs.: Paqͥd cuncta illa hoĩũ facta in libͥs releget. aut ex lib̾s ꝓfrret: Itane ꝑiit. uł pibit dĩ

Expanded text:
ex libris? Nunquid cuncta illa hominum facta in libris releget, aut ex libris proferet? Itane periit, vel peribit Dei ex libris? Nunquid cuncta illa hominum facta in libris releget, aut ex libris proferet? Itane periit, vel peribit Dei
Abbreviated transcription (Latin):
facit uoluntatẽ suã: q c̃ t̾ra. falsũ ẽ gͦ qd iudeus dic̃. hoĩem illũ ñ obedisse uoluntati &
p̃cepto dĩ. uolentis & p̾cipientis ut de paradiso exiret. falsũ ẽ qd nominis diuini int̾po¬
sitione. & libri talmuth additam̃to. se ne egredi cõpelleret᷑ defendiss. S forte uerũ ẽ qd̃
parachso expelleret᷑. Siaũ: manet. nec ab aliqͥ cleuiceps se de paradyso exrelli uosse metaer
Reuoluta ẽ bibliotheca. eũq a ꝑiurio & m̃dacio excusauit. Eometito: parachysi colonꝰ
dõ ꝯcelente remansit. Non pot̾at ds rer̃ gestarũ recerdari absq lib nec fugar cimemoua
s singestis hoĩs unꝰ dĩ memona languit. qͦmͦ ingisti cunctoꝵ mortaliũ retinend̾. iuigere pot̾it:
su pelles sufficient: Quȩ scła ñ deficient: Et scio qͥdem. & boc ex libͦ iudaico habeo. salonionẽ
arisse. Cuncta q̃ fiunt adducet chs in iudicium. ꝓ omĩ errato. siue bonũ siue malũ sit. S nũqͥd

Expanded text:
ra. Falsum est ergo quod Judaeus dicit hominem illum non obedisse voluntati et praecepto Dei, volentis et praecipientis ut de paradiso exiret. Falsum est quod nominis divini interpositione et libri Talmuth additamento se, ne egredi compelleretur, defendisset. Sed forte verum est quod paradiso expelleretur. Sin autem, maneret, nec ab aliquo deinceps se de paradiso expelli posse metueret. Revoluta est bibliotheca, eumque a perjurio et mendacio excusavit. Eo merito, paradisi colonus Deo concedente remansit. Non poterat Deus rerum gestarum recordari absque libro, nec fugax ejus memoria olveretur. Sed, si in gestis hominis unius Dei memoria languit, quomodo in gestis cunctorum mortalium retinendis vigere poterit? Quae pelles sufficient? Quae saecula non deficient? Et scio quidem, et hoc ex libro Judaico habeo Salomonem dixisse: Cuncta quae fiunt adducet Deus in judicium pro omni errato, sive bonum, sive malum sit . Sed nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
sẽputi ꝯsueuet̃. Lgo angłm tot egyptioꝵ pͥmogenita una nocte ꝑcutientẽ. ut in tota eiotine
egypto ñ eẽt dons inqͣ nꝰ eẽt mortuꝰ. Lego & de erercitu regis assirioꝵ centũ octoginta mila. seo
breuispatio uł mom̃to. uissu diuino eẽ extincta. Lego & q̃da alia: istis similia. Nũqͥl hĩ os uno
tantũ e solo dĩ gladio int̾fecti st: & qͥd fac̾ent illi angłi. qͥ tc̃ tanta hoĩĩ milia ꝑemer. scã gla¬
arĩ occisoriũ ꝑdidisent : Inde uł qͦ in strum̃to. ꝑim̃e coc ppłos glacdio ꝑdito potiusent eus

Expanded text:
ta una nocte percutientem, ut in tota et maxima Aegypto, non esset domus, ubi non esset mortuus Lego et de exercitu regis Assyriorum centum octoginta millia, sed brevi spatio, vel momento, jussu divino esse exstincta . Lego, et quaedam alia istis similia. Nunquid hi omnes, uno tantum et solo Dei gladio interfecti sunt? Et quid facerent illi angeli, qui tunc tanta hominum millia peremerunt, si jam gladium occisorium perdidissent? Unde vel quo instrumento
Abbreviated transcription (Latin):
opinione: nec ego dissentio. S qͥ potuit multos ext̾nos ibi uidẽ. cur ñ potuit & multos
domesticos ibidem agnosc̾e: Qii xͥanos qͦs & in pͥmis noĩat ibi ꝯspex̃. qͣre dathan & ab iran.
ꝯsũpsit. hos inꝗͣ õs gentis sue hoĩes. uł saltẽ aliqͦs hoꝵ. sũmꝰ ille parachysi atq inferni sctutator
cur in inferno ñ recognouit: Et cerce illi absq aliqͣ q̃stione in inferno erant: de qͥbꝰ scͥptã sac ra
in libro numeri loqͥt᷑. Et descender̃ uiuentes in infernũ: oꝑti humo. Qd plane causȩ fuit. qd
ꝓpͥos indigenas ibi uidẽ ñ potuit. & xͥauos alienigenas cã clare cognouit: S cur hoc o iudei. a
ur̃is doctorib ꝯfictũ sit: ñ indiget expositore. S pt̾eunda causa cantȩ dãpnatioĩs ñ ẽ. Cur

Expanded text:
opinione nec ego dissentio. Sed qui potuit multos externos ibi videre, cur non potuit et multos opinione nec ego dissentio. Sed qui potuit multos externos ibi videre, cur non potuit et multos domesticos ibidem agnoscere? Qui Christianos, quos imprimis nominat, illic conspexit, quare Dathan et Abiron, sumpsit: hos, inquam, omnes gentis suae homines, vel saltem aliquos horum, summus ille paradisi atque inferni scrutator cur in inferno non recognovit? Et certe illi absque aliqua quaestione in inferno erant, de quibus Scriptura sacra in libro Numeri loquitur: Et descenderunt viventes in inferno operti humo . Quid plane causae fuit, quod proprios indigenas ibi videre non potuit, et Christianos alienigenas tam clare cognovit? Sed cur, o Judaei, a vestris doctori
Abbreviated transcription (Latin):
deductꝰ. plurimas uidit g̃s. ex oĩ natione quȩ sub celo ẽ. xanos. amorreos. iebuscos. eueos. etheoᷤ¬
alios. qͥ int̾fectis̃ aiosue. iabm & ducem eiꝰ sisara. eglon qͥ int̾sectꝰ ẽ ab aiot. nabucodonosor &
olophernem ducem eiꝰ. S hic uos oiuidei int̾rogo. Qui hos reges & has gs̃. illi olun t̾rȩ ur̃e
inunicas & ꝯtiguas. in inferno uidit. gallos. hiberos. afros. germanos. dachos. noricos. scytas
& ut nec orientales p̾t̾eam. ꝑsas. udos. & reliqͣs orbis gentes. cur p̾t̾misit: Nũ qͥd eoꝵ ingentẽ
multitudinẽ. ininferno ñ ꝯspexit: Nonne de talib ierechiel ꝓpħa ur dix̃. ibi elam. ibi assur
& or̃ multitudo eiꝰ. incircuitu eiꝰ sepulera illiꝰ. & multa similia: S forte ñ habuit tã ꝑspicatẽ¬
ocłmut ꝓpħa. ut posset cinnicta corꝑalib ocłis ceru̾e. que uidit sp̃uali intellectu ꝓpħa. A qua

Expanded text:
deductus, plurimas vidit gentes ex omni natione, quae sub coelo est, Christianos, Amorrhaeos, Jebusaeos, Hevaeos, Hethaeosdeductus, plurimas vidit gentes ex omni natione, quae sub coelo est, Christianos, Amorrhaeos, Jebusaeos, Hevaeos, HethaeosSisara; Eglon qui interfectus est ab Aioth; Nabuchodonosor, et Holofernem ducem ejus. Sed hic vos, o Judaei, interrogo, qui hos reges et has gentes illi olim terrae vestrae inimicas et contiguas in inferno vidit, Gallos, Iberos, Afros, Germanos, Dacos, Noricos, Scythas, et ut nec orientales praeteream, Persas, Indos, et reliquas orbis gentes cur praetermisit? Nunquid eorum ingentem multitudinem in inferno non conspexit? Nonne de talibus Ezechiel propheta vester dixit: Ibi Elam, ibi Assur, et omnis multitudo ejus, in circuitu illius sepulcra ejus , et multa similia? Sed forte non habuit tam popheta, ut posset cuncta corporalibus oculis cernere, quae vidit spirituali intellectu propheta. A qua
Abbreviated transcription (Latin):
putaiu̾nt bestiȩ. S & si angłs paratꝰ obedire dõ. corpꝰ qͣle eũ hab̾e putatis oiudei. aptare uo¬
luit adiosue subuehendũ. ñ tam̃ ille incautꝰ extitit ad ascendendũ. Noluit plane sr̃ angłer
ascendẽ. nͥ gladiũ quẽ ferebat redd̾aet. ne eũ in uia forte occidẽt. Cautissimꝰ nimiũut dixi hõ
& ad cauendos dolos angłicos sagacissimꝰ. qͥ metuens ne forte ꝯtͣ pactũ qd cũ eo ds̃ fec̾at. aliqͥd
insidiarũ ꝑsuũ angłm adu̾sꝰ eũ moliret᷑. ñ se ei credidit. donec gladiũ ab eo suscepit. Saccepto¬
uelut securꝰ qd̃ ĩa abeo ñ poss intͥfici suꝑ nobile plus ꝙ̃ hoĩem diccat ium̃ cũ ascenãit. hee si
ita se possint hab̃e. dicant legentes. uidicent audientes. S ꝓcedo. Anglico uehicło auctꝰ
ẽ. ad inferna: ductꝰ ẽ ad cerneuda paradysi amena. Et qͥd pꝰ hec: Quo: id est priꝰ ad infernum

Expanded text:
aratus obedire Deo, corpus quale eum habere putatis, o Judaei, aptare voluit ad Josue subvehendum, non tamen ille incautus exstitit ad ascendendum. Noluit plane super angelum ascendere, nisi gladium, quem ferebat, redderet: ne eum in via forte interficeret. Cautissimus nimium, ut dixi, homo, et ad cavendos dolos angelicos sagacissimus, qui metuens ne forte contra pactum, quod cum eo Deus fecerat, aliquid insidiarum persuum angelum adversus eum moliretur, non ei elut, securus, quod jam ab eo non posset interfici, super nobili, plusquam hominem deceat, jumentum ascendit. Haec si ita se possint habere, dicant legentes, judicent audientes. Sed procedo: Angelico vehiculo ductus est ad inferna, ductus est ad cernenda paradisi amoena. Et quid post haec? Quo, id est prius ad infernum
Abbreviated transcription (Latin):
tionem ꝑsecutꝰ ẽ eos usq admare. Exhinc parũ uidemini scrutati eẽ scͥpt᷑am illã. Hañ sol
ille pharao qͥ in mare ꝑiit. afflx̃ filios isrł in t̾ra egypti. Hã & alt̾ pharao eosdẽ añ affuxerit.
de qͦ ait uerar illa scͥpt᷑a. Post multũ tp̃ris: mortuus ẽ rex egypti. st ingemiscentes fili iseł

Expanded text:
tionem persecutus est eos usque ad mare. Exhinc parum videmini scrutati esse scripturam illam; nam non solus tionem persecutus est eos usque ad mare. Exhinc parum videmini scrutati esse scripturam illam; nam non solus ille Pharao, qui in mari periit, afflixit filios Israel in terra Aegypti; nam et alter Pharao eosdem ante afflixerat, de quo ait verax illa Scriptura: Post multum temporis, mortuus est rex Aegypti. Et ingemi
Abbreviated transcription (Latin):
unfernali carcẽ ds̃ timet. uc forte aliqͥs clausoꝵ absq eiꝰ uoluntate excat. ut hac cautela adicũ ei
portis obstruxerit: Ananune. an angłi uł boni uł mali illiꝰ eẽntie st̃. ut ꝑ corꝑa ñ nͥ renotis
corpib tͣnsire ñ possint: An nͥ porta illa deqͣ agicis infernał aꝑut᷑. ñ pot̃ animab uł demonb¬
lib ad illa loca uitroitꝰ eẽ uł exitꝰ: Uere pauꝑrimi incellectu. qͥ rõne ꝯsulta adu̾te ñ potestis. qd̾
nos ꝑuiũ sit. Hoc cũ uerũ sit. cũ nich̃ corꝑeũ obstare sp̃ib possit. cũ de dõ dicat᷑. ñ ẽ qͥde minu
eiꝰ possit eruere. remoueat᷑ ab introitu inferni ur̃a ñ necessaria porta. surgat & pharao de sub
lunine. & qͥ ꝑ tot scła tã gͣuis porte cardinẽ torm̃to tãhorribili. ocło solo sustiauit. nr̃a mĩa¬

Expanded text:
infernali carcere Deus timet, ne forte aliquis clausorum absque ejus voluntate exeat, ut haec cautela aditum ejus infernali carcere Deus timet, ne forte aliquis clausorum absque ejus voluntate exeat, ut haec cautela aditum ejus portis obstruxerit? An animae, an angeli, vel boni vel mali, illius essentiae sunt, ut per corpora non nisi remotis corporibus transire non po vel exitus? Vere pauperrimi intellectu, qui ratione consulta advertere non potestis, quod nos pervium sit. Hoc cum verum sit, cum nihil corporeum obstare spiritibus possit, cum de Deo dicatur: Non est qui de manu ejus possit eruere , removeatur ab introitu inferni vestra non necessaria porta, surgat et Pharao de sub limine, et qui per tot saecula, tam gravis portae cardinem, tormento tam horribili, oculo solo sustinuit, nostra mi
Abbreviated transcription (Latin):
capt̃ subtꝰ lim̃ portȩ inferni tinens. Cuiꝰ porte cardo: siebat ipsiꝰ ocłs. Porta aũ ad introitum
didicistis. ap̃ suꝑos uł iiferos eẽ posse credetis: Cur ñ capitis. qi sic̃ longe distat a corporib
natura sp̃uum. sic & longe refrit astatu corꝑaliũ. ec̃. spũaliũ ret̃: Neq em̃ cał ibilux qͣlis hic.
tales ibi tenebre qͣles hic. tał ibi reqͥes qͣł hic. tales ibi penȩ qͣles hic. tales ibi domꝰ. tales ibi portȩ.
qͣles hic. & ꝓrsꝰ cuncta. excepta substantiarũ u̾itate. alteriꝰ gen̾is. alteriꝰ qͣlitatis ꝗͣ hic. Et ut reliqͣ
taccim quȩ ad p̾sens negotiũ ñ spectant. sic̃ aliꝰ ẽ carcer ille infernalis ꝙͣ iste. ita & longe aliud ꝗͣ
iste. Hã carcet hitmars aut ex lapidib asttuit᷑ aut ex lignis. aut ex q̃ibe trena miteria. Fiunt
meo porte firmissime. ut aditꝰ pateat intͣndi. & clausis facultas ñ pateat exeundi. Nũqͥd hoc de

Expanded text:
portae cardo fiebat ipsius oculus. Portae autem ad introitum terris didicistis, apud superos vel inferos esse posse credetis? Cur non capitis, quia sicut longe distat a corporibus natura spirituum, sic et longe refert a statu corporalium, esse spiritualium rerum? Neque enim talis ibi lux qualis hic; tales ibi tenebrae quales hic; talis ibi requies qualis hic; tales ibi poenae quales hic; tales ibi domus, tales ibi portae quales hic; et prorsus cuncta, excepta substantiarum veritate, alterius generis, alterius qualitatis quam hic. Et ut reliqua taceam, quae ad praesens negotium non spectant, sicut alius est carcer ille infernalis quam iste, ita et longe aliud quam iste. Nam carcer humanus, aut ex lapidibus construitur, aut ex lignis, aut ex qualibet terrena materia. Fiunt in eo portae firmissimae, ut aditus pateat intrandi, et clausis facultas non pateat exeundi. Nunquid hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ait: Ad dd̃ e angł ei qđ iã gestũ fuerat nunciauit: S ꝙ audiuimꝰ qͦmͦ ddesipiat di sapiestea
uideimꝰ & qͦmͦ langueat potentia. Dñs aũ iuqͥt. ut cito exirec p̃cep̃. fraude ait ubiq te delusit.
fraude oũ q̃ locutꝰ ẽ dit̃. fraude se in paraclisũ meã deretit. S nicħ ei ꝓsit qd fecit. nicħ ap nos
fraude luciet. exeat. iredat. paradisũ ñam nob̾ hõ dolosꝰ climittat. Ad quẽ angł̃ ꝑ temet ipsũ in qͥ
&e talmuth: se ñ inde exiturũ uirauit. Hoc t̃. Qd ẽ dñe. qd̾ loqͥris: Erecipi ut de paradyso hõ illeꝰ¬
egredit̃. S hoc impossibile ẽ. Impossibile ẽ. ut uͥbũ tuũ eiꝰ u̾bo p̃ualeat. ut sententia esꝰtus impio
cõmutet. Hõ caute u̾itutis ẽ. ut ei te cede oporteat. tante u̾itatis. ut eiꝰ uitas tuȩ u̾itati iurte pus¬
leat. Nã ꝑ temet ipsũ & talmuth. se ñ inde exiturũ iurauit. Nlecesst ẽ gͦ ut ꝙ ꝑtemet ipsũ iurauit

Expanded text:
 angelus ei quod jam gestum fuerat nuntiavit? Sed quia audivimus quomodo desipiat Dei sapientia, videamus et quomodo langueat potentia. Dominus autem, inquit, ut cito exiret, praecepit. Fraude, ait, ubique te delusit. Fraude omnia quae locutus est dixit, fraude se in paradisum meum dejecit. Sed nihil ei prosit quod fecit, nihil apud nos fraude lucretur, exeat, recedat, paradisum nostrum nobis homo dolosus dimittat. Ad quem angelus. Per temetipsum, inquit, et Talmuth se non inde exiturum juravit. Hoc est. Quid est, Doegrediatur. Sed hoc impossibile est. Impossibile est ut verbum tuum ejus verbo praevaleat, ut sententia ejus tuo imperio commutetur. Homo tantae virtutis est, ut ei te cedere oporteat; tantae veritatis, ut ejus veritas tuae veritati jure praevaleat. Nam per temetipsum et Talmuth se non inde exit
Abbreviated transcription (Latin):
ultiꝰ ñ ctiret ꝯcessit. Qa tã freq̃nt̾ yronice loquutioĩs moddũ it̃o. fenrte aliqͥ lectoꝵ qͥ in talibꝰ docti
st̃ admirabunt᷑. Mirabunt᷑ ce fortassis. q ñ oĩb nugis istis ꝑsingła uelut ex rõne respondeo. Et
qͥd aliud ag̾t possũ: Qͥd aliud face̾ debeo: Responci qͥdꝰdã suꝑiorib fabuł. & eas partĩ auctoicite
parrtĩ rd̾ne ꝯfutam. hoc aũ idcͥco: ne si sẽꝑ hoc mͦqͦ nunc freqͥnt̾ utor uterer. aliqͥs simpliciũ
lectoꝵ me nich aliud inhis ꝯtͣ iudeos hab̾e qͥd dic̾m estimaret. Nã nͥ ħratio coegisset. numqͣ
auctoritatẽ aliꝗͣ ꝯtͣ cos in hac disputatione ꝓduxissem. Ostendissem tantũm qͦ dixi eis respon¬
dendo. ñ ẽt eos dignos rõnabili responsione. s sola & sũma p̃cunctis fabulosis hoĩb derisione.

Expanded text:
cessit. Quia tam frequenter ironicae locutionis modum itero, forte aliqui lectorum, qui in talibus docti sunt, admirabuntur. Mirabuntur etiam fortassis, quia non omnibus nugis istis per singula velut ex ratione respondeo. Et quid aliud agere possum? Quid aliud facere debeo? Respondi quibusdam superioribus fabulis, et eas partim auctoritate, partim ratione confutavi. Hoc autem idcirco, ne si semper hoc modo, quo nunc frequenter utor, uterer, aliquis simplicium lectorum me nihil aliud in his contra Judaeos habere quid dicerem, aestimaret. Nam, nisi haec ratio coegisset, nunquam auctoritatem aliquam contra eos in hac disputatione produxissem. Ostendissem tantummodo quo dixi eis respondendo non esse eos dignos rationabili responsione, sed sola et summa prae cunctis fabulosis hominibus derisione.
Abbreviated transcription (Latin):
alior. q p̾cetis honorabant᷑. int̾rogauit qͣe tantã głam meruissent. Respondit. Qhisti s̃ uiti qͥ
ex corde suo iuener᷑ & cõposuer̃ talmuch: & successore eoꝵ qͥstuduer᷑ talmuch. Dix̃q angłs.
ut de muro descendet. Respond̾. Achuc magis uidẽ uolo. Qd̾ cũ lixiss ꝑ murũ sc infta cũ
gladio ꝓiecit. Camiuit aii angł ad cũ. Decepisti me. Respond. Sis deciptꝰ ann. ñ curo. Dix̃q

Expanded text:
alios, qui prae caeteris honorabantur, interrogavit quare tantam gloriam meruissent. Respondit quia isti sunt viri, qui alios, qui prae caeteris honorabantur, interrogavit quare tantam gloriam meruissent. Respondit quia isti sunt viri, qui ex corde suo invenerunt et composuerunt Talmuth, et successores eorum, qui studuerunt Talmuth. Dixitque angelus ut de muro descenderet. Respondit: Adhuc magis videre volo. Quod cum dixisset, per murum se infra cum gladio projecit. Clamavit
Abbreviated transcription (Latin):
angłs. Qa asfiox̃ filios isrł in t̾ra egypti. & pꝰ affuctionc̃ ꝑsecutꝰ ẽ usq admare. Uisis oĩb torm̃tis
que in infetno fiebant. duc inqͥt me ad patachysũ. fẽit̃ aũ paradysꝰ undiq muro uallata. Ad qͣ cũ
eũ dedixxiss tali loco posuit. ut uix uide paradysũ poss Duc me inqͥt iosue alts. Deli enĩ mei ol¬
cesati ẽ senꝰ hebetatis. ex fumo infecni. Dux eũ suꝑiꝰ alidͣitulũ. Ad quẽ iosue. Nisime st̃ murĩ
posueris. ita ut loca delestabilia. & auimas scãs uid̾e ualeam. scus qd ñ petitionẽ meĩ cõ pleueri
qͦꝑ facta dõ inuita sua placucirant. Quoꝵ int̾ cet̾os: filiã pharaonis excellentissimo thcono resi¬
Nentẽ uidit. Int̾rogauit gͦ iosue. qͦ oꝑe. qͦ seruitio. tantũ p̃miũ metuiss Dix̃q angilꝰ. E qͥdͥ
moysen amorte seruauit: & nutͥuit. & cũ sapientia egyptioꝵ docuit. Postea cli plurimos uidiss

Expanded text:
lios Israel in terra Aegypti, et post afflictionem persecutus est usque ad mare. Visis omnibus tormentis, quae in inferno fiebant: Duc, inquit, me ad paradisum. Fertur autem paradisus undique muro vallata. Ad quam cum eum deduxisset, tali loco posuit, ut vix videre paradisum posset. Duc me, inquit Josue, altius. Oculi enim mei obcaecati, et sensus hebetati sunt ex fumo inferni. Duxit eum superius aliquantulum. Ad quem Josue: Nisi me super murum posueris, ita ut loca delectabilia et animas sanctas videre valeam, scias quod non petitionem meam compleveris. tarum et aliorum, quorum facta Deo in vita sua placuerant. Quorum inter caeteros filiam Pharaonis excellentissimo throno residentem vidit. Interrogavit ergo Josue quo opere, quo servitio tantum praemium meruisset. Dixitque angelus: Eo quod Moysen a morte servavit, et nutrivit, et eum sapientia Aegyptiorum docuit . Postea, cum plurimos vidisset
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ angł adõ stultꝰ fuerit. ut dolũ hoĩs callide gladiũ mortis abeo extorq̃ntis cauẽ ñ potuerit.
uir abeo ilłri ult᷑ repetiit: Ilũqͥd gladio illo iã ita ꝑdito. alt̾um fabricare ñ pot̾at: Nũqͥd diuin
potentia adõ eget. ut si aliqͥd stulticia fatui nuntii ꝑditũ fuerit. nicħ ult simile recuꝑari possit:
ꝯue necesita copulit. ut adoloso hoie fraude fublitũ gladiũ eñdicaret. cũ multos ut puto
Obialo. sabecort potiuis lũ q̃d uno sꝙp̃ ⁊ seteo gladio boni uł maliangli. p̃cepto diumo honi ours

Expanded text:
ngelus adeo stultus fuerit, ut dolum hominis callide gladium mortis ab eo extorquentis cavere non potuerit, cur ab eo illum ultra repetiit? Nunquid gladio illo jam ita perdito, alterum fabricare non poterat? Nunquid divina potentia adeo eget, ut si aliquid stultitia fatui nuntii perditum fuerit, nihil ultra simile recuperari possit? quae necessitas compulit, ut a doloso homine fraude sublatum gladium emendicaret, cum multos, ut puto, gladios fabricare potuisset? Nunquid uno semper et ferreo gladio, boni vel mali angeli, praecepto divino hominu
Abbreviated transcription (Latin):
saꝰ ẽ. s eoꝵ intellectꝰ utrax e necessatiꝰ ẽ. Inde in libro ur̃o qͥiudicũ dt. legicis: qd ierine lign
ut ung̾ent suꝑ setegẽ. & qd̾ locuta fuetint ad oliuã & ficũ & uitẽ & adramnũ. Qs iuxta
lit̃am uerũ ñ &. qͥcũq ligna loqͥ ñ posse nouit: agioset. Qã tñ ua ta rei ueristat epe
ab insensibilib frutectis aqͦdã simili tͣcta ẽ. qͥcũq talẽ usũ locutior̃ in oĩsc̃ptĩ freqntari ñ dubitit.
adu̾cit. Huic doctꝰ inbis intelligit. ꝑiutem & oliuã &e ficũ. fructuosa atbusta. filio gracoñis. grant̃
infructuosũ & asꝑum. ab imelec frĩcidam signari. hic sensꝰ & in alis duuni canonis ut i pardoort sepe
inuenit᷑. ut ẽ illa qͣ pꝰ cõmissũ ã dd̾ inuxore unȩ adiat̾iũ. nacha ꝓpħa ei ꝓposenit. Nonem̃ uctẽ fuerit᷑

Expanded text:
s est, sed eorum intellectus verax et necessarius est. Inde in libro vestro, qui Judicum dicitur, legitis quod ierint ligna, ut ungerent super se regem, et quod locuta fuerint ad olivam, et ficum, et vitem, et ad rhamnum . Quod juxta litteram verum non esse quicunque ligna loqui non poss frequentari non dubitat, advertit. Hinc doctus in his intelligit per vitem, et olivam, et ficum, fructuosa arbusta, filios Gedeonis; per rhamnum infructuosum et asperum, Abimelech fratricidam signari. Hic sensus, et in aliis divini Canonis vestri parabolis saepe invenitur, ut est illa quam post commissum a David in uxore