comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rorib: dignare preces ⁊ hosti¬
as dicate tibi plebis suscipere:
nt pax a tua pictate concessa.
xp̃ianorum sines ab omni hos¬
te fatiat esse securos .P. post cõ

Expanded text:
roribus, dignare precibus et hostiis dicatae tibi plebis suscipere, ut pax a tua pietate concessa Romanos fines ab omni hoste faciat esse securos. Per. Postco
Abbreviated transcription (Latin):
tratio mortis litteris deformata
in lapidib fuit in gloria ita ut
non possent intende̾re filii isrł̃ in
faciem moysi. propi gloriã nultu:
eius que euacuatur: quomõ nõ
magis ministratio spũs erit in
gloria: Nam si ministratio dãp¬
nationis in gloria est: multoma¬
gis habundat ninisteriũ iusti¬

Expanded text:
ortis litteris deformata in lapidibus fuit in gloria, ita ut non possent intendere filii Israel in faciem Moysi propter gloriam vultus ejus, quae evacuatur, quomodo non magis ministratio Spiritus erit in gloria? » Quod « si ministratio damnationis in gloria est, multo magis abundat ministerium justi
Abbreviated transcription (Latin):
Ostias tibi domine defe¬
rimus ĩmolandas: que tp̃ralẽ
consolationem significent: ut
ꝓmissa certius non desperemus

Expanded text:
-Hostias tibi, Domine, deferimus immolandas: quaesumus, temporalem consolationem nobis impendant, ut promissa certius non desperemus
Abbreviated transcription (Latin):
qua nati sumus: Parthi. ⁊ me¬
di. ⁊ elamite: ⁊ qui habitant
mesopothamiam. iuideam. ⁊ ca¬
padotiam. pontum. ⁊ asyam.
phrigiam. ⁊ pamphiliam. egyp¬
tum ⁊ partes lybie que est circa
cyrenen: ⁊ aduene romani. Iu¬

Expanded text:
quo nati sumus? Parthi, Medi et Elamitae, et qui inhabitant Mesopotamiam, Iudaeam et Cappadociam, Pontum, Asiam, Phrygiam et Pamphyliam, Aegyptum et partes Libyae, quae est ad Cyrenem, et qui aderant Romani
Abbreviated transcription (Latin):
non estimabitur alius ad eum.
hic adinuenit omnẽ iuã discipli¬
ne: ⁊ dedit illam iacob puero suo
isrł dilecto suo. Post hec suꝑ terrã
uisus est: ⁊ cum hominibz conuer¬

Expanded text:
non aestimabitur alter ad eum. hic adinuenit omnem uiamscientiae et dedit eam Iacob puero suo et Israhel dilecto sibi. post haec in terra uisus est et inter homines conuer
Abbreviated transcription (Latin):
uator oĩm qui nõ uis
mortẽ pcc̃orum nec lecaris in per¬
ditione morientiũ. te suppliater
deprecor. ut concedas michi ueni¬
am delictorum. ut admissa defle¬
am.⁊ ea postinodum nõ admit¬
tam.: ut cum michi extrema die
fiisq uite aduenerit. emunda¬
tum delictis omĩb me angelus
scĩtatis suscipiat. Per. alia nussa

Expanded text:
vator omnium, qui non vis mortem peccatorum, nec laetaris in perditione morientium, te suppliciter deprecor, ut concedas mihi veniam peccatorum meorum, ut admissa defleam, et postmodum flenda, non admittam: ut cum mihi extrema dies finisque vitae advenerit, emundatum delictis omnibus me angelus sanctitatis suscipiat. Per. MISSA
Abbreviated transcription (Latin):
uiuant tecum masculimi sexus ⁊
feminini. De uolucrib ureta ge¬
nus suum. ⁊ de iumentis in gene¬
re suo. ⁊̃ ex omni reptili terre scd̾m
genus snũ: bina de omĩb ingre¬
dientur tecum ut possint niuere.
Tolles igitur tecum ex omĩbus
escis que mandi possunt . ⁊ com¬
portabis apud te: ⁊ erunt tam
tibi quã illis in abum. Fecit er¬
go noc omĩa que p̾ceꝑat illi d̾s.

Expanded text:
tecum, masculini sexus et feminini. De volucribus juxta genus suum, et de jumentis in genere suo, et ex omni reptili terrae secundum genus suum: bina de omnibus ingredientur tecum, ut possint vivere. Tolles igitur tecum ex omnibus escis, quae mandi possunt, et comportabis apud te, et erunt tam tibi quam illis in cibum. Fecit ergo Noe omnia quae praeceperat illi Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
me famulũ tuũ coram oĩpotencia
maiestatis tue grauiter deliquis¬
se confiteor manũ miscd̃ie tue
michi porrigas: qͣtinus dũ hane
oblationem tue pietati pro pecĩs¬
meis offero. qd̃ nequiter admisi
clementissime digneris ab solue

Expanded text:
me famulum tuum coram omnipotentia majestatis tuae graviter deliquisse confiteor, manum misericordiae tuae mihi porrigas, quatenus, dum hanc oblationem tuae pietatis offero, quod nequiter commisi, clementissime digneris absolve
Abbreviated transcription (Latin):
Eus sub cuius nutib
uite nr̃e momienta de¬
currunt suscipe preces ⁊ hostias
famulorum tuoꝵ .N.i N. proqͥ
b miscd̃iam tuam egrotãtib
imploramus: ut de quorũ peri¬
culo metuimus. de eorum salu¬
te letemur.per. post cõ¬
Eus infirmitatis hu

Expanded text:
eus, sub cujus nutibus vitae nostrae momenta decurrunt, suscipe preces et Hostias famulorum tuorum, pro ibus misericordiam tuam aegrotantibus imploramus, ut de quorum periculo metuimus de eorum salute laetemur. Per. Postcoeus infirmitatis hu
Abbreviated transcription (Latin):
precepit ut adoucerẽtur sydrac
misaas ⁊ abdenago. Qui con¬
festim adducti sunt in conspcũ
regis. Pronũciansq nabugodo¬
nosor rex ait eis. Uere ne sydrac
misaac ⁊ abdenago deos meos
non colitis ⁊ statuam auream
quã constitui non adoratis: Nũs
ergo si estis parati quacumq ho¬
ra audierins sonitum tube fistu¬
le ⁊ sychare. sambuer. ⁊ psalterii.

Expanded text:
praecepit, ut adducerentur Sidrach, Misach et Abdenago: qui confestim adducti sunt in conspectu regis. Pronuntiansque Nabuchodonosor rex, ait eis: Verene, Sidrach, Misach, et Abdenago, deos meos non colitis, et statuam auream, quam constitui, non adoratis? Nunc ergo si estis parati, quacumque hora audieritis sonitum tubae, fistulae, citharae, sambucae, et psalterii
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ deus purgata anima
gentiam ⁊ refrigerium sempiter¬
nũ ꝑuenire mereatur. per. Mis¬
Eus qui uiter apo̾or̃o¬
tolicos sacerdotes famu

Expanded text:
 Deus, purgata anima gentiam et refrigerium sempiternum pervenire mereatur. Item Miseus, qui inter aposto
Abbreviated transcription (Latin):
dib urĩs. offre. Iur erat inter¬
ra nomine iob simplex ⁊ rectus ac
timens deum quem sachan petiit
ut temptaret ⁊ data est ei potestas
a domino in facultate ⁊ in carne eiꝰ
ꝑdiditq omnẽ substanciã ipsius
⁊ filios carnem quoq eus grani ul

Expanded text:
um. Offert. Vir erat in terra nomine Job, simplex et rectus, ac timens Deum, quem Satan petiit ut tentaret, et data est ei potestas a Domino in facultate et in carne ejus, perdiditque omnem substantiam ipsius, et filios, carnem quoque ejus gravi ul
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Domine: qnͣdo te uidimus
esurientẽ ⁊ pauimus te. sitien¬
tem ⁊ dedimus tibi potum: Qnͣ¬
do aũt te iudimus hospitẽ: ⁊ col¬
legunus te aut nudũ ⁊ cooperui¬
mus te: Aut qnͣdo te uidimus
infirmũ aut in carcere ⁊ ueni¬

Expanded text:
t: Domine, quando te uidimus esurientem, et pauimus te; sitientem, et dedimus tibi potum? Quando autem te uidimus hospitem, et collegimus te? Aut nudum, et cooperuimus te? Aut quando te uidimus infirmum, aut in carcere, et ueni
Abbreviated transcription (Latin):
dere tibi. Eire enim deus nr̃ quẽ
colimus potest nos eripere de cã¬
mino ignis ardentis: ⁊ de mani¬
b nius o rex liberare. Qd̃ si nolu¬
enit: notum tibi sit rex qr deos
tuos non colunus. ⁊ statuã au¬
ream quã crexisti non adoramu.

Expanded text:
ibi; ecce enim Deus noster, quem colimus, potest eripere nos de camino ignis, et de manibus tuis, o rex, liberare. Quod si noluerit, notum sit tibi rex, quia deos tuos non colimus, et statuam auream quam erexisti non adoramu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ symphonie omĩsq generis
musi corum: prosternite nos et
adorate statuam aureã quã frci.
Qd̃ si non adorauĩtis: sadem ho¬
ra mittemini infornacem igniꝰ
ardentis. Et quis est deus qui cri¬
piat uos de manu mea: Nespon

Expanded text:
 simphonie: et omnis generis musicorum: prosternite vos et adorate statuam auream quam feci. Quodsi non adoraveritis: eadem hora mittemini in fornacem ignis ardentem. Et quis est Deus qui eripiat vos de m
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃s ⁊ mitissime d̃s res¬
pice ꝓpitius preces nr̃as: ⁊ libera
corda nĩa de malaiũ temptatioĩb
cogitationum: ut sancti spũs dig¬
num fieri habitaculum merca¬

Expanded text:
tens mitissime Deus, respice propitius preces nostras, et libera corda nostra de malarum tentatione cogitationum, ut sancti Spiritus dignum fieri habitaculum merea
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autem totum factum est:
ut implerentur scripture ꝓphe¬
tarum. Tunc discipuli om̃s re
cayphani princpem sacerdotũ.
ubi scribe ⁊ seniores conuene¬

Expanded text:
Hoc autem totum factum est, ut adimplerentur Scripturae Prophetarum. Tunc discipuli omnes, rCaipham principem sacerdotum, ubi scribae et seniores convene
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ hoc incensum larga
tue bene Idictionis infusio
⁊ hunc nocturnũ splendorem in¬
uisibilis regenerator accende: ut
non solum sacrifitium qd̃ hac
nocte litatum est. archana lumĩs
tui amixtione refulgeat: s in quo¬
cumq loco ex huius sc̃ĩficationis
misterio fuerit deportatum. expul

Expanded text:
super hoc incensum larga tuae benedictionis infusio, et hunc nocturnum splendorem invisibilis regnator accende, ut non solum sacrificium, quod hac nocte litatum est arcana luminis tui admistione refulgeat, sed in quocunque loco ex hujus sanctificationis mysterio fuerit deportatum, expul
Abbreviated transcription (Latin):
et non est speties er: neq decor. Et
uidimus eum ⁊ non erat aspectuˢ.
Et desiderauimus eum despectum
i nouissimũ uirorum urũ dolo¬
rum ⁊ scientem insirmitatem.

Expanded text:
 Non est species ei, neque decor. Et vidimus eum, & non erat aspectus. Et desiderauimus eum despectum, & nouissimum virorum: virum dolorum, & scientem infirmitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
domini. a¶¶bi est caritas ⁊ dilectio:
ibi scõrum eit congregatio ibi nec ira
est nec indignatio sed sirma caritas
in ppetuũ xp̃uis descendit mudum
redimere ut liberaret a morte hoĩem
exemplum dedit sius discipulis: ut
sibi inuicem pedes abluerent. p̃s D̾s¬

Expanded text:
nt. Ubi est charitas et dilectio, ibi sancta est congregatio, ibi nec ira est nec indignatio, sed firma charitas in perpetuum. Christus descendit mundum redimere, ut liberaret a morte hominem. Exemplum praebuit suis discipulis, ut sibi invicem pedes abluerent. Ant. Do
Abbreviated transcription (Latin):
loria laus ⁊ honor tibi ã.¬
sit rex xp̃e redemptoi. cur
puerile decus prompsit o sanna piũ¬
u. Isrl es tu rex dauidis ⁊ inclita
proles. u̾. Nomine qui ĩ dñi rex be¬
tus in excelsis te laudat celuus omĩs.¬
.u. Et mortalis homo cuucta crea¬
hebrea tibi cum palmis obuia ueĩt.¬
.u. Cum prece uoto ymuis assumuᷤ
bi passuro soluebant munera lau¬
dis.u. Nos tibi regnanti pangimu
u. hii placuere tibi placeac deuo¬
tio nostra .u. Rex bone rex clemens
cui bona cuncta placent .A. Gloria¬
laus .u. fecerat hebreos hos gloria
sanguinis almi. u Nos facit hebre¬
os ransiuis ecce pius .a. Gsia laus¬
U̾. Sis puis ascensor tu ⁊ nos simus
asellus. u̾. Tecum nos capiat urbs

Expanded text:
loria, laus et honor tibi sit, rex Christe redemptor, Cui puerile decus prompsit hosanna pium. Israel es tu rex, Davidis et inclyta proles, Nomine qui in Domini, rex betus in excelsis te laudat coelicus omnis, Et mortalis homo, et cuncta creaHebraea tibi cum palmis obvia venit; Cum prece, voto, hymnis adsumus bi passuro solvebant munia laudis, Nos tibi regnanti pangimus Hi placuere tibi, placeat devotio nostra, Rex pie, rex clemens, cui bona cuncta placent. Fecerat Hebraeos hos gloria sanguinis alti, Nos facit Hebraeos transitus ecce pius. InclTu pius ascensor, tuus et nos simus asellus Tecum nos capiat urbs
Abbreviated transcription (Latin):
Ens qui eccliam tuã
semper gentium uoca¬
tione multiplicas: concede ꝓpitiꝰ.
ut quos aqua baptismatis ab¬
lius continna protectione tuea¬

Expanded text:
eus, qui Ecclesiam tuam semper gentium vocatione multiplicas, concede propitius, ut quos aqua baptismatis abluis, continua protectione tuea
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃s sempiterne deus:
in cauis manu sunt oũm potesta¬
tes ⁊ oĩm iura rognorum: respice
ad romanũ benignus imperium.
ut gentes que in sua fericate con¬
fidunt. potencie tue dextera com

Expanded text:
s sempiterne Deus, in cujus manus sunt omnes potestates, et omnia jura regnorum, respice ad Romanum benignus imperium, ut gentes, quae in sua feritate confidunt, potentiae tuae dextera com
Abbreviated transcription (Latin):
ne deus qui omĩa ex nichilo cre¬
alti. ⁊ iussu tuo per opera apum
hunc liquorem ad ꝑfectionem
cerei uenire fecisti. ⁊ qui hodierna
die peticionem iusti symeonis ĩ

Expanded text:
ne Deus, qui omnia ex nihilo creasti, et jussu tuo per opera apum hunc liquorem ad perfectionem cerae evenire fecisti, et qui hodierna die petitionem justi Simeonis i
Abbreviated transcription (Latin):
orpus tuũ dñe
qd̃ sumpsi ⁊ sanguis
quẽ potaui adhereat
uiscerib meis i pres¬
ta. ut in me non re¬
maneat scelerũ ma¬
cula. quẽ pura ⁊ sc̃a
refecerunt sacramen¬
ta. Qui uiuis. fini¬

Expanded text:
orpus tuum, Domine, quod sumpsi, et sanguis quem potavi, adhaereat visceribus meis: et praesta ut in me non remaneat scelerum macula, quem pura et sancta refecerunt sacramenta. Qui vivis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sedibz: ⁊ diuitias nichil esse dixi
in comꝑatione illius. Nec com¬
paraui illi lapidem pretiosũ: qm̃
omne aurum in comꝑatione illiꝰ
harena est exigna. ⁊ iamꝙͣ lutum
estimabitur argentum in conspes¬
tu illius. Super salutem ⁊ spetiẽ

Expanded text:
et sedibus, et divitias nihil esse dixi in comparatione illius, non comparavi illi lapidem preciosum, quoniam omne aurum in comparatione ipsius arena est exigua, et tanquam lutum aestimabitur argentum in conspectu illius: super
Abbreviated transcription (Latin):
nestas ꝑ manus illius. Et lecatus
sum in omũbz qm̃ antecedebat me¬
ista sapientia: ⁊ ignorabam qm̃¬
oĩm bonorum mater est. Qmͣ sine
fictione didici. ⁊ sine inuidia com¬
murco. ⁊ honestatem illius non
abscondo. Infinitus enim thesau¬
rus est hominib: quo qui usi sũt
participes facti sunt annatie deĩ pp̃
discipline dona cõmendati. Michi
autẽ de dic deus dicere ex sentencia
i presumere digna horum que m
dantur. qm̃ ip̃e sapientie dux est. ⁊
sapientium emendator. grs¬

Expanded text:
nus illius et laetatus sum in omnibus quoniam antecedebat ista sapientia et ignorabam quoniam horum omnium mater est quam sine fictione didici et sine invidia communico et honestatem illius non abscondo infinitus enim thesaurus est hominibus quod qui usi sunt participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commeautem dedit Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae mihi dantur: quoniam ipse sapientiae dux est, et sapientium emendator;
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Da gloriam deo. Nos scimus.
qr hie homo prc̃or est. Dixit er¬
go ille. Si poc̃or est uescio. unũ
scio. quia cum cecus essem mo¬
do iudeo Dixerunt ergo illi.
Quid feat tibi: Quomõ ape¬
riit tibi oiulos: respondit

Expanded text:
iunt, gloriam Deo. Nos scimus, quia hic homo peccator est. Dixit ergo ille: Si peccator est, nescio; unum scio, quia caecus essem, modo video. Dixerunt ergo illi: Quid fecit tibi? quomodo aperuit tibi oculos? Et
Abbreviated transcription (Latin):
sacrifitium nouũ domino. ex oĩ¬
b habitaculis ur̃is. Panes pri¬
mitiarum duos de duab deci¬
nus simile. quos eleuabit sacer¬
dos coram domino. Cũqz leua¬
uerit eos sacerdos cum parub
primitiarum coram dño: cedent
in usum eius ⁊ uocabitis hunc
diem celeberimũ atq sanctis¬
siniũ. Omne opus seruile nõ
fatietis in eo. legitimũ sempit᷑

Expanded text:
sacrificium novum Domino ex omnibus habitaculis vestris, panes primitiarum duos de duabus decimis, quos elevabit sacerdos coram Domino. Saverit eos sacerdos cum panibus primitiarum coram Domino cedent in usum eius et vocabitis hunc diem celeberrimum atque sanctissimum omne opus servile non facietis in eo legi
Abbreviated transcription (Latin):
It nobis domine sa cõ-¬
cramenti tui certa saluatio. que
cum bt̃orum mrͣm tuorum cos¬
me ⁊ damiani meritis implora¬

Expanded text:
it nobis, Domine, sacramenti tui certa salvatio: quae beatorum martyrum tuorum Cosmae et Damiani meritis implora
Abbreviated transcription (Latin):
nus domini. ⁊ eduxit me in spũ
dm̃i. ⁊ dimisit me in medio cam¬
pi qui erat plenus ossib: ⁊ arcũ¬
duxit me per eam gyrum. Erant
autẽ multa ualde suꝑ fatiem cã¬
pi: siccaq uehementer. Et dixit
ad me. Sili hominis: pritas ne
uiuent ossa ista: Et dixi. Domine
deus tu nosti. Et dixit adme. Uati¬
cinare de ossibz istis: ⁊ dices eis.
Ossa arida: audite u̾bum dñi.
Hec dicit dñs deus ossib hiis. Ecce

Expanded text:
nus Domini, & eduxit me in spiritu Domini: & dimisit me in medio campi, qui erat plenus ossibus: & circumduxit me per ea in gyro: erant autem multa valde super faciem campi, siccaque vehementer. Et dixit ad me: Fili hominis, putasne vivent ossa ista? Et dixi: Domine Deus tu nosti. Et dixit ad me: Vaticinare de ossibus istis, & dices eis: Ossa arida audite verbum Domini. Haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ri xp̃i nichil p̃ponant. cari¬
tatem non derelinquant.
pacem si fieri potest cũ om¬
nibus hominibus habeãt
diem iuidiciitimeant. iutã

Expanded text:
risti nihil praeponant, charitatem non derelinquant, pacem, si fieri potest, cum omnibus hominibus habeant. Diem judicii timeant, vita
Abbreviated transcription (Latin):
rumor nasceretur. fecit debi¬
ta reddenda. A nobis reddita
sunt: partim unde potuerũt.
nemansit aliquid. nõ debet
etiam monasterio illi quod
ipsum deus instituit. Cum
ergo remansisset: cepimus
querere unde debitum reddere

Expanded text:
rumor nasceretur. Fecit debita reddenda, a nobis reddita sunt partim, unde potuerunt. Remansit aliquid quod non debebatur etiam monasterio illi, quod per ipsum Deus instituit. Cum ergo remansisset, coepimus quaerere unde debitum reddere
Abbreviated transcription (Latin):
quis episcopatũ ceanũ.¬
desiderat bonũ opus desi¬
derat. Opus nõ dignitatem: la¬
borem non delicias. Opus quod
per humilitatem accrescit. non
intumescat fastidio. Oportet¬
ergo ep̃m irrep̃hensibilem esse.¬
Idip̃m quoq ad tytum. si quis ẽ
sine crimine. Omnes uirtutes
in uno sermone comp̃hendit.
et pene rem contra naturam
exigit. Si enim om̃e peccatum
etiam in ocioso uerbo reprehensi¬
oue dignũ est quis ille qui absq
peccatõ idest sine reprehensione
uersetur in mundo. Sed futu¬
rus pastor ecclesie talis eligat
ad cuius comparationẽ recte
grex ceteri nominentur. De¬
finiũt rethores oratorẽ qui sit¬
uir bonus dicendi ꝑitus. ante
uita. Sic lingua in rep̃henbilis

Expanded text:
quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat: opus, non dignitatem, laborem, non delicias: opus, per quod humilitate decrescat, non intumescat fastigio. oportetergoepiscopuminreprehensibilemesse:id ipsum, quod ad Titum: si quis est sine crimine, omnes uirtutes in uno sermone conprehendit et paene rem contra naturam exigit. si enim omne peccatum, etiam in otioso uerbo, reprehensione dignum est, quis est ille, qui absque peccato, id est sine reprehensione, uersetur in mundo? sed futurus pastor ecclesiae talis eligitur, ad cuius conparationem recte grex ceteri nominentur. definiunt rhetores oratorem: \'uir bonus, dicendi peritus.\' ante uita, sic lingua inreprehensibilis
Abbreviated transcription (Latin):
debenit. quos aut infirmitas
aut senectus aggrauat: quos
etiam constat olun in utili¬
tatibus ecclesie desudasse. Ut

Expanded text:
debent, quos aut infirmitas, aut senectus aggravat, quos etiam constat olim in utilitatibus Ecclesiae desudasse.
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ quod habemus accipimꝰ
ita illos quoq potest gr̃a su¬
perne iurtutis infundere. ut
excicati posterius etiam ip̃a pos¬
sent bona que nos ante accepi¬
mus peruenire. Quis enim

Expanded text:
bonum quod habemus accepimus, ita illos quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati posterius, etiam ipsa possint bona quae nos ante accepimus praevenire. Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ .xxi. ut alienus clericus mi¬
nime suscipiat᷑ ab alio .xci.
Cpygonius ep̃s dixit In
multis conciliis hoc sta¬
tutum est: etiam uũc confir

Expanded text:
t. Ut alienus clericus minime suscipiatur ab alio. LIV. pigonius episcopus dixit: In multis conciliis hoc statutum est, etiam nunc hoc confir
Abbreviated transcription (Latin):
stice usus a naza¬
reis nisi fallor or¬
tus est qui prius
crine seruato de
radebant: et capillos in igne sacri¬
ficii ponere iubebantur: scilicet
ut perfectionem deuotionis sue
domino consecrarent. Huuis
ergo exempli usus ab apostolis
introductus est: ut hii qui in
diuinis cultibits mancipãtur
domino consecrantur: quasi
nazarei idest sancti dei cune p̾¬
ciso umouentur. Hoc quippe
et ezechieli prophete iubetur di¬
cente domino. Tu fili hominis
sumc tibi gladiũ acutum: et
duces per caput tuum et barbã:
idelicet quia et ip̃e sacerdotali
genere deo in ministenũ sancti¬
ficationis deseruiebat. Hoc enĩ
nazareos illos priscillam et aqͥl¬
lam in actibus apostolorum
primũ fecisse leginius paulũ
quoq apostolũ. et quosdã disci¬
puloꝵ xpristi qui in huiusmo¬
di cultu imuitandi extiterunt.
Est autem in clericis tonsura
signũ quoddam quod in corpore
figuratur. sed in animo agitur.

Expanded text:
sticae usus a Nazaaeis ni fallor exortus est, qui prius crine servato, deradebant, et capillos in igne sacrificii ponere jubebantur , scilicet ut perfectionem devotionis suae Domino consecrarent. Hujus ergo exempli usus ab apostolis introductus est, ut hi qui in divinis cultibus mancipati, Domino consecrantur, quasi Nazaraei, id est, sancti Dei crine preciso innoventur. Hoc quippe et Ezechieli prophetae jubetur, dicente Domino: Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum, et duces per caput tuum, et barbam . Videlicet quia et ipse sacerdotali genere Deo in ministerio sanctificationis deserviebat. Hoc et Nazaraeos illos Priscillam et Aquilam in Actibus apostolorum primum fecisse legimus . Paulum quoque apostolum, et quosdam discipulorum Christi, qui in hujusmodi cultu imitandi exstiterunt . Est autem in clericis tonsura, signum quoddam, quod in corpore figuratur, sed in animo agitur
Abbreviated transcription (Latin):
uestre sanctitati aliquidloqui
decreuimus: adunabit ipse.
uera dicamus. si nõ nr̃a dicam.
Nam si nostra dixerimꝰ: pastores

Expanded text:
estra Sanctitate aliquid loqui decrevimus. Adjuvabit ipse, ut vera dicamus, si non nostra dicamus. Nam si nostra dixerimus, pastores
Abbreviated transcription (Latin):
nem fugiant. Non magis
oculis. non infrem lingua
aut peculanti tumidoq ge¬
stu incedant: sed pudorem
ac uerecundiã mentis sim¬
plici habitu incessuq osten¬
dant. Obscenitatẽ etiam uer¬
boꝵ sint et operũ penitus exe-¬
crentur. Uiduaꝵ ac uirginũ
iusitationes frequẽtissimas
fugiant. Cõcurbernia extra¬
neaꝵ feĩaꝵ nuslatenus ap¬
petant castimoruiã quoq
inolati corporis perpetuo
conseruare studeant. aut
certe unius matrimonii

Expanded text:
iam fugiant, non vagis oculis, non infreni lingua aut petulanti tumidoque gestu incedant, sed pudorem et verecundiam mentis simplici habitu incessuque ostendant. Obscenitatem eciam verborum sicut et operum penitus execrentur, viduarum ac virginum visitaciones frequentissimas fugiant, contubernia extranearum feminarum nullatenus appetant. Castimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conservare studeant, aut certe unius matrimonii
Abbreviated transcription (Latin):
quelis: et secularia uerba
quod et dictu nefas est. tur¬
pia et obscena inuicem ꝓfe¬
runt. Oportet namq ut ab

Expanded text:
quelis, ac saecularia verba, et quod dictu nefas est turpia et obscena invicem proferunt. Oportet itaque ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
solum aspicere et excercere de¬
bemus ut quod hic misericor¬
diter tribuimus ab eodomino
qui multipliciter et imperpe¬
tuũ mãsura retribuet reci¬
pere ualeamus. In decretali¬
las negotiatões ĩhonestas ⁊ tur¬
pia lucra secteritur .xciii.
Onsequens fuit. ut il

Expanded text:
solum aspicere, et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimus, 214 a Domino qui multipliciter, et in perpetuum mensura retribuet, recipere valeamus. V. Hoc italas negotiationes inhonestas et turpia lucra sectentur. XV. Consequens fuit, ut il
Abbreviated transcription (Latin):
conos panem dare: uel
calicem benedicere. Item in¬
cistis qui non sunt ab ep̃o or¬
Bod dinati. lxxix.
hi qui non sũt ab ep̃is
ordiriati. tam in ecclesiis ꝙͣ
in domibus exorcizare non
possint. Item ui eodem con

Expanded text:
conos panem dare, vel calicem benedicercistis qui non sunt ab episcopordinati. CXXIX. Quod hi qui non sunt ab episcopis ordinati, tam in ecclesiis, quam in domibus, exorcizare non possint. Quod de con
Abbreviated transcription (Latin):
quidem per timorem sed per
discretionem. Poropter maloꝵ¬
incorrigibuem iniquitatem
nõnũꝙͣ electos oportet a doctri

Expanded text:
quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum corruptibilem iniquitatem, nonnunquam electos oportet a doctri
Abbreviated transcription (Latin):
uos diu teneam: presertun
quia ego seders ioquor uos stã¬
dolaboratis. Nostis autẽ om̃s.
aut pene om̃s sie nos uiuere
in ea domo que dicitur domus
inutemur et scõs de quibus
loquitur uber actuũ apostoloꝵ
Nemo dicebat suũ aliquid pro¬
priũ: sed eraric illis omnia
cõmunta. Quia forte aliqui
ur̃m non sunt tam diligẽtes
uite nr̃e scrutatores. ut hoc sic
nouerint quomõ uolo uos no¬
sce. dico quid sit quod breniter
dixi. Ego quem deo propicio ui¬

Expanded text:
vos diu teneam, praesertim vos diu teneam, praesertim quia ego sedens loquor, vos stando laboratis: nostis omnes, aut pene omnes, sic nos vivere in ea domo quae dicitur domus imitemur eos sanctos, de quibus loquitur liber Actuum Apostolorum, Nemo dicebat aliquid proprium, sed erant illis omnia communia . Quia forte aliqui vestrum non sunt tam diligentes vitae nostrae scrutatores, ut hoc sic noverint, quomodo volo vos nosse; dico quid sit, quod breviter dixi. Ego, quem Deo propitio vi
Abbreviated transcription (Latin):
nopter quod uolui et ro¬
gaui hesterno die ut hodie
frequentius conuenuiretis cũ
hoc est quod dicturus sum. Uo¬
biscum hic uinimis et propter
nos uiuimus: et intentio notũ¬
scum sine fine uiuanius. Cre¬
do autem ante oculos esse con¬
uersationem uram: ut et nos
dicere fortassis audeamus qm¬
dixit apłs. Imitatores mei esto¬
te: sicut et ego xp̃i. Et ideo nolo.
ut aliquis de uobis inueniat
male uiuendi occasionẽ. pro¬
iudemus enĩ bona ut ait idẽ
apostolus. non solum coram
des. sed etiam coram hominib
Propter nos conscientia nr̃a
sufficit nobis. Propter uos
sama ur̃a non pollui. sed pol¬
lere debet in nobis. Teuete qd̃
dixi: atq distinguite. Due res
sunt: conscientia et fama. Cõ¬
scientia tibi: fama proxino
tuo. Qui fidens conscientie
suc uegligit famã suã : cru¬
delis est. Alaxime in loco isto
positus. de quo dicit apostolus
scriberis ad discipulũ suũ. cir¬
ca om̃s teip̃m bonoꝵ operum
prebens exemplũ. uot ergo nõ¬

Expanded text:
opter quod volui et rogavi hesterno die, ut hodie frequentius conveniretis, hoc est quod dicturus sum. Vobiscum hic vivimus, et propter vos vivimus: et intentio votumscum sine fine vivamus. Credo autem ante oculos vestros esse conversationem nostram; ut et nos dicere fortassis audeamus, quamdixit Apostolus, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Et ideo nolo ut aliquis de nobis inveniat male vivendi occasionem. Providemus enim bona, ut ait idem apostolus, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Propter nos, conscientia nostra sufficit nobis: propter vos, fama nostra non pollui, sed pollere debet in vobis. Tenete quod dixi, atque distinguite. Duae res sunt conscientia et fama. Conscientia tibi, fama proximo tuo. Qui fidens conscientiae suae negligit famam suam, crudelis est: maxime in loco isto positus, de quo dicit Apostolus scribens ad discipulum suum, Circa omnes te ipsum bonorum operum praebens exemplum . 2. Vita co
Abbreviated transcription (Latin):
putant: parant se semꝑ adlites.
in quib subiectũ sibi gregẽ tm̃dis
sermonibus tonant. Auariciã in
sacerdote uitandã. et samuel docet.
nichil coram populo cripuisse. se
qui refrigeria sumptuũ afratrib
accipiebant: et p̃ter uictũ. atq
uestitũ. nichil aliudse nec habere
nec uelle gloriabantur. Quiã ad
tymocheũ auariciã. ad tytũ tuipis
lucri cupiditatem apertissĩe notat¬
Domum suã bene regentẽ. non ut
opes augeat: non ut regias paret
rib coquant qui ad ossa ꝑueniũt.
et suꝑficiẽ carmũ nõ dissoluunt.
artificii temperam̃to sedut qd̃
populis p̃cepturus est prius a
domesticis exigat. Filios hũtem
subditos: cumi omĩ castitate.
qui in uestibulo templi cum
mulieribus dormiebant. Non
neophitũ. ne in suꝑbia clatus¬
ne in iudiciũ incidat dyaboli.
Heri cathecuminus. hodie põ¬
tifex. Herimn amphiteatro: ho¬
die in ecclesia. Uespere in circo.
mane in altari. Dudũ fautor

Expanded text:
putant; et parati semper ad lites, putant; et parati semper ad lites, in subjectum sibi gregem tumidis sermonibus tonant. Avaritiam in Sacerdote vitandam, et Samuel docet: nihil coram populo eripuisse se cqui refrigeria sumptuum a fratribus accipiebant, et praeter victum atque vestitum nihil se aliud nec habere, nec velle gloriabantur. Quam ad Timotheum avaritiam, 424 ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissi. Domum suam bene regentem. Non ut opes augeat, non ut regias paret ribus coquat, qui ad ossa perveniant, et superficiem carnium non dissolvant artifici temperamento: sed ut quod populo praecepturus est, prius a domesticis exigat. Filios habentem subditos cum omni castitate. qui in vestibulo templi cum mulieribus dormiebant . Non neophytum, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli. Heri catechumenus, hodie pontifex; heri in amphitheatro, hodie in ecclesia; vespere in circo, mane in altari; dudum fautor
Abbreviated transcription (Latin):
Innocens enum et absq sermone
conuersatio quantũ eremplo ꝓ¬
dest: tantũ silentio nocet. Nam
latratucanũ. baculoq pastoris
lupoꝵ rabies deterrenda est. Non
uinolentũ. non percussorẽ. Uir¬
quales esse debeamus. discamus
quales non esse debeant sacerdo¬
tes. Uiuolentia scurronũ est.
cõmessacoꝵ. Penter qui mero
estuat cito despumat ĩ libidines.
In uino luxuria. in luxuria uo¬
luptas. in uoluptate impudici¬
tia est. Qui luxuriatur: utuẽs
mortuus ẽ. Ergo qui uiebriat:
et mortuus ⁊ sẽpultus est. Noe
adunius hore ebrietatem nudat
femora sua: que per sexcentos an¬
nos sobrietatem contexerat. Loch
per tenuilentiam: nesciens libi¬
in miscet incestũ. Et quẽ sodo¬
ma non iucerat: uina uicerũt.
Pertussorem autẽ ep̃m ille con¬
dempnat: qui dorsum posuit
ad flagella. et maledictus non
remaledixit. Sed modestũ: duob
malis unũ apposuit bonũ: ut
temulentia et ira modestia refre¬
Nichil est ĩpotentius arrogantia.

Expanded text:
Innocens enim et absque sermone conversatio, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Nam latratu canum, baculoque pastoris, luporum rabies deterrenda est. Non vinolentum, non percussorem. Virquales esse debeamus: dquales non esse debeant sacerdotes. uinolentia scurronum est et comissatorum uenterque mero aestuans cito despumat in libidines. in uino luxuria, in luxuria uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt. percussorem autem episcopum ille condemnat, qui dorsum suum posuit ad flagella et maledictus non remaledixit. sed modestum: duobus malis unum obposuit bonum, ut temulentia et ira modestia refreNihil enim impudentius arrogantia r
Abbreviated transcription (Latin):
ti cura spũalia p̾cepta
perscrutantur: sed que intel¬
ligendo peuetiant. iuuendo
conculcãt. Repente docent.
que non opere. sed meditatio¬
ne didicerant: et quod uerbis
predicant morib impugnant.
Unde fit: ut cum pastor per arrup¬
ta graditur: ad p̾cipitiũ grex
rum scientiam queritur dicens
Cum ipsi lympedissimã aquã
biberetis reliquã pedib urĩs
turbabatis. Et oues mee que
conculcata pedibus urĩs fue

Expanded text:
ti cura spiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant; repente docent 4 quae non opere, sed meditatione didicerunt; et quod verbis praedicant, moribus impugnant. Unde fit ut cum Pastor per abrupta graditur, ad praecipitium grex rum scientiam queritur, dicens: Cum ipsi limpidissimam aquam biberetis, reliquam pedibus vestris turbabatis; et oves meae quae conculcata pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
ibi xpristi qui est sacer ac fideli¬
umi omnium caput: clanora
menibra futuri sunt. ac siqd
aibsit secularibus negotiis in¬
plicati. findorum terminos
sinc termino cupiditatis extẽ¬
daut: ac se passum exquisitie
delicus ditent que anmũ cor¬
pusq debilitant si gloriam
non xp̃i sed suam decepti uolgi
aduiãcis honoribus querat
plusꝙͣ de se aliene luigue quã
sue conscientie credãt:si om̃e
gaudiũ sim nõ in futuroꝵ
remuneratione nec in sc̃ĩtate
uite sed in sua tantum digni¬
tate constituant. et duntales
nũꝙ displiceant. ac placentes
sibi non sint de sua correctiõe
solliciti: quis non intelligãt
tales si in falibus perseuerent
nec se ante finem uuite presen¬
tis emendent contẽplatuie
uite participes ẽẽ non posse.
ad quam nõ ꝑueniũt. nisi
qui studuerunt esse quod tacti
sunt. nec affectant uideri sed
esse quod sunt. non aliens
laudibus sed moribus sius ex¬
iniui. nõ solum de sua dignita¬

Expanded text:
ibi Christi, qui est sacerdotum ac fideliibi Christi, qui est sacerdotum ac fidelium omnium caput, clariora membra futuri sunt. 2. At si quod absit saecularibus negotiis implicati, fundorum terminos sine termino cupiditatis extendant, uc se passim exquisitis deliciis dedant, quae animum corpusque debilitant; si gloriam non Christi, sed suam, decepti vulgi adulantis honoribus quaerant, plusque de se alienae linguae quam suae conscientiae credant; si omne gaudium suum non in futurorum remuneratione, nec in sanctitate vitae, sed in sua tantum dignitate constituant, et dum tales nquam sibi displiceant, ac placentes sibi non sint de sua correctione solliciti: quis non intelligat, tales, si in talibus perseverent, nec se ante finem vitae praesentis emendent, contemplativae vitae participes esse non posse? ad quam non perveniunt, nisi qui studuerint esse quod facti sunt; nec affectant videri, sed esse quod sunt; non alienis laudibus, sed moribus suis eximii; nec solum de sua dignita
Abbreviated transcription (Latin):
dia uacationẽ iidelicet. et ab
onĩbus occupationib mũdi:
et diuitiaꝵ studiũ litterarũ
etiam hic pñt habere pontifices.
sed illi qui se ab omnibus ĩpli-¬
camentis negotioꝵ seculariũ
remouentes. non torpent otio.
sed insistunt perfectionis sue
negotio et abstulticia sapiẽtie
secularis a uersi. uerbodei in¬
fatigabiliter uacant. sapiẽtes
ueraciter fiunt: celestia sapĩt.
terrena despiciũt: contradicen¬
tes sane doctrine redarguunt:
obedientes instrũt sanctis uir¬
tutibus quibus in dies singu
los fiant deo propinquiores ĩ¬
cũbunt: et tam suis ꝙͣ oĩm
qui per eos erudiũtur prouecti¬
bus clari. Hinc quidem uelut
gustum quendã complatiue
uite quo ad eam feruentius
prouocentur accipiũt: sed ibi
iam in eternũ felices effecti. de
eius perfectione gaudebunt.
proinde non ĩflantur quia
hic ommniũ fideliũ catholicoꝵ¬
oblequio honorantur ut capi¬
ta. sedletantur potius quia

Expanded text:
dia, vacationem videlicet ab dia, vacationem videlicet ab omnibus occupationibus mundi, et divinarum studium litterarum, etiam hic possunt habere pontifices. Sed illi qui se ab omnibus implicamentis negotiorum saecularium removentes, non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio, et ab stultitia sapientiae saecularis aversi, verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes veraciter fiunt, coelestia sapiunt, terrena despiciunt, contradicentes sanae doctrinae redarguunt, obedientes instituunt, sanctis virtutibus, quibus in dies slos fiant Deo propinquiores, incumbunt, et tam suis quam omnium qui per eos erudiuntur, profectibus clari, hic quidem velut gustum quemdam contemplativae vitae, quo ad eam ferventius provocentur, accipiunt; sed ibi jam in aeternum felices effecti, de ejus perfectione gaudebunt. Proinde non inflantur, quia hic omnium fidelium catholicorum honorantur ut capita; sed laetantur potius, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ute fieri participes possunt.
ui diligenter de uita con¬
templatiua considerat i
sufficienter instructus intelli¬
git: quando et ubi possit eius
perfectio cõprehendi nõ dubita¬
bit ecclesiaꝵ princeps. uite cõtẽ¬
platiue posse et debere fieri secta¬
tores: qui a sute scd̃m opimnionẽ
quorũdam. nichil aliuduita cõ¬
templatiua quã rerum latẽtiũ
futura noticia. siue uacatio ab
omnibus occupatõnib mũdi.
sine duuriarũ studiũ litterarũt
sine quod his probatur perfectius¬
esse ipsa usio dei non iuideo quid
impedimenti scĩs sacerdotibus
possit afferri: quo minus ad hec
quatuor que commemoraui
perueniant. Duo enĩ primũt
et ultimũ. idest rerũ latentiũ.
futuraꝵ ꝙ uoticia. et ip̃a uisio
dei incomparabiliter p̾stantio¬
ra erunt in illa uita beata quã
in ista. diuersis errorib ĩplica¬
ta. quandoquidem tantũ rerũ
omniũ noticia. quam dabit¬
ipsa dei substancia plene ac ꝑ¬
fecte uidebitur. Duo autẽ me¬

Expanded text:
possunt, Qui diligenter, etc. de Vita contemplativa considerat, et sufficienter instructus intelligit quando et ubi possit ejus perfectio comprehendi, non dubitabit ecclesiarum principes vitae contemplativae posse et debere fieri sectatores. Quia sive, secundum opinionem quorumdam, nihil aliud sit vita contemplativa quam rerum latentium futurarumque notitia, sive vacatio ab omnibus occupationibus mundi sive divinarum studium litterarum, sive quod his probatur esse perfectius ipsa visio Dei, non video quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri, quo minus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futurarumque notitia, et ipsa visio Dei, incomparabiliter praestantiora erunt in illa vita beata, quam in ista diversis erroribus implicata. Quandoquidem tam rerum omnium notitia, quam ipsa Dei substantia, plene ac perfecte videbitur. Duo autem me
Abbreviated transcription (Latin):
mundo per mortificatio¬
nem proprie carns debet. et di¬
spensationẽ ecclesiastici ordinis
si ex uoluntate dei prouenerit.
nolens quidem sed humilis gu¬
bernandam suscipiat. Muitis ĩ¬
tercipit sathauas fraudib eos
qui uite et sensus utilitate ꝓre¬
stantes p̃esse et prodesse aliis no¬
lunt. Et dum eis regimẽ aĩaꝵ
imponitur renuũt. consultius
arbitrantes ociosam iutã agere
quã lucris animarum ĩsictere.
Quod tamen decepti agunt per
argumentũ dyaboli. fallentis
cos per speciem boui. ut dũ illos
a pastorali officio retrahit. neq̃q̃
proficiant qui coꝵ uerbis atq
exemplis instrui poterant. Sc̃
uiri nequaqm occupationum
seculaniũ curas appetũt sed occul¬
to ordine sibi super impositas
gemũt. Et ꝙ̃uis illas per meu¬
orem intentionẽ fugiant. tam̃
per subditã mentem portant.
Quas quidẽ sũmo opere si lice¬
at uitare festinat. Sedtĩtes
occulta dispensationẽ dei. susci¬
piĩt quod engiint: exercent
quod iutare noscũtur. Intrãt

Expanded text:
mundo per mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui poterant. Viri sancti nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant: sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant
Abbreviated transcription (Latin):
uos debetis alter alterius la¬
uare pedes: et cetera. Qua prop¬
ter expetit ut in cõpetenti loco
hospitale sit panperum: ubi
perfacilis ad illud cõnemen¬
di conuentus fieri possit fra¬
trum. Quod si s cui hospita¬
le cõmissum est curam pau¬
perum neglexerit: eornu res
in suos usus retrorserit. quã¬
quã diuina ultione dignus
sit seuerius tamen quam
ceteri delirquentes a p̃posi¬
tis iudicandus et a ministe¬
rio reuocandus est. Nec in¬
merito quippe qui et precia
peccatoꝵ et alimenta paupe

Expanded text:
os debetis alter alterius lavare pedes , et caetera. Quapropter expedit ut in competenti loco hospitale sit pauperum, ubi perfacilis ad illud veniendi conventus fieri possit fratrum. Quod si is cui hospitale commissum est curam pauperum neglexerit, eorumque res in suos usus retquam divina ultione dignus sit, severius tamen quam caeteri delinquentes a praepositis judicandus, et a ministerio removendus est. Nec immerito: quippe qui et pretia peccatorum, et alimenta paupe
Abbreviated transcription (Latin):
alicui rei liuore feriam. sed
pocius ut ait beatus augu¬
stinus. sint cruminũ per¬
secutores: et hominum

Expanded text:
alicujus rei livore feriant, sed potius ut ait beatus Augustinus sint criminum persecutores et hominum
Abbreviated transcription (Latin):
cultas ecclesie suppecit. ne si
indiscrete et extra ordinarie.
plures aggregauerint: nec
ipsos gubernare. nec ceteris
ecclesie necessitatibus ut op¬
portet ualeant adminiculari.
Sunt namq nõnulli uanã
gloriam abhominibus cap

Expanded text:
cultas ecclesiae suppetit: ne si indiscrete et extraordinarie plures aggregaverint, nec ipsos gubernare, nec caeteris ecclesiae necessitatibus, ut oportet valeant adminiculari. Sunt namque nonnulli vanam gloriam ab hominibus cap
Abbreviated transcription (Latin):
quasi unius pedis calciamentũ
cũ dedecore amittit. Sunt non¬
nulli qui magnis munerib
ditati dum solius contempla¬
tionis studiis in ardescũt. pa¬
rere utilitati proximoꝵ in pre¬
dicatione refugnint. se crecum
quietis diligunt secessũ specu¬
lationis appetunt. De quo di

Expanded text:
quasi unius pedis calceamentum quasi unius pedis calceamentum cum dedecore amittit. Sunt nonnulli qui, magnis muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, secretum quietis diligunt, secessum speculationis appetunt: de quo si
Abbreviated transcription (Latin):
unt non nuilli qui ni¬
nua uirtutum dona ꝑcipunt:
et pro execitatione ceteroꝵ ma¬
guis muneribus exaltantur
qͣmi studio castitatis inuuidi ab¬
stinentic robore ualidi. doctunie
dapibus refrut pacientia longa¬
imitate. humiles auctorita¬
tis fortitudine erecti districti st̃.
ip̃i sibi plerũ q dona adimunt.
que non prose tantũmodo. sed
etiam pro aliis acceperũt. Cũq
sua et non alioꝵ lucra cogitãt:
ip̃is se q̃ priuata habere appetũt
bonis priuant. Discipulis in
euangelio ueritas dicit. Non
potest ciitas abscondi super
montem posita: neq accen
dunt lucernã et ponũt eam
submnodio. sed supra candela¬
brum ut luceat omnibus qui
cum se amare protiuus respõ¬
disset audiuit. Si diligis me:
pasce oues meas. Si uere di¬
lectionis est testimoniũ cura
pastorem sũmũ comũcitur nõ
amare. Si nrĩ sient proximi
curam gerimus: quasi utrius¬
q pedem per calciamentũ mu¬
nunus. Qut uero sua cogitans
utilitatem proximoꝵ negligit.

Expanded text:
unt nonnulli qui eximia virtutum dona percipiunt, et pro exercitatione caeterorum magnis muneribus exaltantur; qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti, pietatis gratipsa sibi plerumque dona adimunt, quae non pro se tantummodo, sed etiam pro aliis acceperunt. Cumque sua et non aliorum lucra cogitant, ipsis se, quae privata habere appetunt, bonis privant. Discipulis in Evangelio Veritas dicit: Non potest civitas abscondi super montedunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui cum se amare protinus respondisset, audivit: Si diligis me, pasce oves meas. Si ergo dilectionis est testimonium, curapastorem summum convincitur non amare. Si nostri, sicut proximi, curam gerimus, quasi utrumque pedem per calceamentum munimus. Qui vero sua cogitans, utilitatem proximorum negligit,
Abbreviated transcription (Latin):
nea demolitur. Item. Atten¬
dite uobis ne forte grauentur
corda uestra in crapula et ebri¬
etatibus huius uite. Item.
Dico uobis: nolite resistere
malo. Et diligite uumicos
uestros: bene facite huis qui
uos oderunt. et orate pro perse¬
quentib et calumpiiantib
uos. Item omnis qui irasci¬
tur fratri suo: reus erit iuidi¬
cio. Qui dixerit racha: reus
erit concilio. Qui dixerit fa¬
tue. reus erit gehenne ignis.
Item uolite iurare per celum:
neq per terram. Sit autem
sermo uester est. est. non. non.
Item. Omne uerbũ ociosum
quod locuti fuerint homines:
reddent rationem de eo ui die
uidicii. Item. Si quis ꝑcus¬
serit te in dexterã maxillam:
prebe ei et alterani. Item. Si

Expanded text:
tendite vobis, ne forte graventur cordavestra in crapula et ebrietate, et curis hujus vitae . Item: Dico autem vobis: Nolite resistere malo; et: Diligite inimicos vestros: benefacite his qui vos oderunt, et orate pro persequentibus et calumniantibus vos. Item: Omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui autem dixerit Racha, reus erit concilio. Qui dixerit Fatue, reus erit gehennae ignis. Item: Nolite jurare, neque per coelum, neque per terram. Sit autem sermo vester, Est est, Non non . Item: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Item: Si quis te percusserit in dextera maxilla, praebe illi et alteram . Item:
Abbreviated transcription (Latin):
tustis cuiusdam rei fuerit
recordatus inter pocula. inter sin
ebrietas suggerit explicare. Post
iunolentiam etiam hoc precepit
ne percussor sit. Quod quidem
et simpliciter intellectũ edificat
audicntem. ne facile manum
porrigat ad cedendum. ne in os
alterius uerberandũ insanies
crumpat. Melius est autem ut
non percussorem illum esse di¬
camus. qui mansuetus et pa¬
duni sit. quid tacendũ. ne ser¬
mone uutili conscientiã per¬
cutiat infirmoꝵ. Tiipis quoq
lucri appetitus ab eo qui ep̃s fu
turus est. esse debet alienus
qui totas domus subuertũt. et
putant questũ eẽ pietatẽ. Meli¬
or est autem iuxta salomonẽ
modica acceptio cum iusticia
quam multa genumina cum
nuquitate. et magis eligen¬
dum in paupertate nomen
bonum. quam ui diuinis
nomen pessimũ. Ep̃s qui
inuitator apostoli esse cupit
habens uictũ et uestitũ. hiis
tantum debet esse contentus.
Qui altari seruuuit. de asta¬
ri uiuant. Diuant inquit.
et non duutes fiant. Unde et es

Expanded text:
stis cujusdam rei fuerit recordatus inter pocula, in singebrietas suggerit, explicare. Post vinolentiam etiam hoc praecepit, ne percussor sit. Quod quidem, et simpliciter intellectum, aedificat audientem, ne facile manum porrigat ad caedendum, ne in os alterius verberandum insanus erumpat. Melius est autem, ut non percussorem illum esse dicamus, qui mansuetus et padum sit, quid tacendum, ne sermone inutili conscientiam percutiat infirmorum. Turpis quoque lucri appetitus, ab eo qui episcopus futurus est, esse debet alienus: qui totas domos subvertunt, et putant quaestum esse pietatem. Melior est autem, juxta Salomonem, modica acceptio cum justitia, quam multa genimina cum iniquitate: et magis eligendum in paupertate nomen bonum, quam in divitiis nomen pessimum . Episcopus, qui imitator Apostoli esse cupit, habens victum et vestitum, his tantum debet esse contentus. Qui altario serviunt, de altario vivant . Vivant, inquit, et non divites fiant. Unde et aes
Abbreviated transcription (Latin):
osissime ordinem canonicũ
seruent: et p̾latis suis ac ma¬
gistris honorem debitũ hu¬
militer impendant: ut ho¬
ris canonicis. diuinũ offi¬
cium deuotissime expleant:
intus forisq non solum ha¬
bitu et actu. sed etiam ipso
in cessu irrep̃hensibiles exi¬
stant: ut non otio uacent.
non uaniloquuis inseruiãt:

Expanded text:
osissime ordinem canonicum servent, et praelatis suis ac magistris honorem debitum humiliter impendant. Ut horis canonicis divinum officium devotissime expleant, intus, forisque non solum habitu et actu, sed etiam ipso incessu irreprehensibiles existant. Ut non otio vacent, non vaniloquiis inserviant