comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem qͣm demones ꝑ suꝑbiam deseruerunt.
dedit fidelib. ħ est uera terra ꝓmissionis. que ue¬
riꝰ dr hereditas. quȩ in pace ẽ. qͣm illa actualis qͣ
sepe amisert filii isrł. Ita ħ predicta sp̃uałr sane
nunciasti infig᷑a. & o dñe memoriale titũ est in
gen̾atione p̃senti. ⁊ꝯ gen̾atione futura. Gen̾atio
una est. qua renascim᷑ ꝑ baptismũ. alt̾a qua re-¬
surgemꝰ. ⁊ mutraq ẽ memoriale dd̃ĩ. qr ñ est obli¬
tus ds in hac uocare. in illa coronare. Quia udi¬
iudaicũ. cuĩ tot fecit. ꝓpħ̾as misit. post &̃ filium
ꝓpͥum. s qr duri fuert̃ iudicabit eos in futuro.
tio laudis usq ad iudiciũ ꝑducta est. uel ita
ut de presenti accipiat᷑. Iudicabit. Quasi. Ideo¬

Expanded text:
tudinem, quam daemones per superbiam deseruerunt, dedit fidelibus. Haec est vera terra promissionis, quae verius dicitur haereditas, quae in pace est, quam illa actualis, quam saepe amiserunt filii Israel. Ita haec praedicta spiritualiter sane c praenuntiasti in figura. Et, o Domine, memoriale tuum est in generatione praesenti, et generatione futura. Generatio una est, qua renascimur per baptismum, altera qua resurgemus. In utraque est memoriale Dei, quia non est oblitus Deus in hac vocare, et in illa coronare. Judaicum, cui tot fecit, prophetas misit, post etiam filium proprium; sed quia duri fuerunt, judicabit eos in futuro; tio laudis usque ad judicium perducta est. Vel ita ut de praesenti accipiatur, judicabit. Quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
fcã a romanis. ⁊ d̾s uen̾u̾nt gentes. uͥ agr̃ de uas¬
tatione facta sub antiocho. hic aut̃ de captiui¬
tate fr̃a a Nabugodonosor. qͣm iherennas qua¬
druplici alphabeto deplorauit. ꝓpt̾ qd̃ titulus
hꝰ psalmi nom̃ eius ꝯtinet. & ẽ sensus. Ps iste dd̾¬
remiã. qi agit de captiuitate iuidõꝵ. qͣm defleuit

Expanded text:
facta a Romanis; et: Deus, venerunt gentes , ubi agitur de vastatione facta sub Antiocho . Hic autem agitur de captivitate facta a Nabuchodonosor , quam Jeremias quadruplici alphabeto deploravit, propter quod titulus hujus psalmi nomen ejus continet. Et est sensus: Psalmus remiam, quia agit de captivitate Judaeorum, quam deflevit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ intelligunt fidem ex hibeant qm possunt.
& quib possunt. eos ñ sinit ds̃ ꝑire in babilonia.
p̃destinauit enĩ eos ciries ihebłm. intelligit captiui¬
tatẽ eoꝵ. ⁊ ostendit eis aliã ciuitatẽ ꝓ qua laborent.
cui suspirent. ad qͣm & alios adhortent᷑. Uñ dicit
dñs iħc. Qui inmodico ẽ fidelis: ⁊inmagno ẽ fideliᷤ
Et rursũ. Si ĩ alieno fideles ñ fuistis: ur̃m qͥs dabit

Expanded text:
ntum intelligunt, fidem exhibeant, quam possunt, et quibus possunt, eos non sinit Deus perire in Babylonia praedestinavit enim eos cives Jerusalem. Intelligit enim captivitatem eorum, et ostendit eis aliam civitatem pro qua laborent, cui suspirent, ad quam et alios adhortentur. Unde dicit Jesus: Qui in modico fidelis est, et in magno fidelis est . Et rursus: Si in alieno fideles n
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Quomͦ cantabimꝰ canticũ dñi interra aliena:
Cãuendũ est ne quis timens talib displicẽ affec-¬
tes. irrisores. rep̃hensores. qͣi int̾ eos ꝑiclitans ani¬
mũ erexit ad recordationẽ sỹon. m ꝯstͥnxit se uira¬
m̃to dicens. Si oblitus fuero ⁊c̾. Quasi. Illis ñ¬

Expanded text:
eis: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? Cavendum est ne quis, timens talibus displicere, concutes, irrisores, reprehensores, et quasi inter eos periclitans animum erexit ad recordationem Sion, et constrixit se juramento, dicens: « Si oblitus fuero tui, Jerus
Abbreviated transcription (Latin):
eius emisit scił .i. ꝯtra diabolum & malos homineᷤ.
qui ꝑcussit gentes multas .i. innum̾a uicia. & occi¬
dit reges fortes .i. dñantia uicia. uł reges st̃ mundi
sp̃c. quisunt occisi. dũ nequeunt in nob̃ qd̾ uolunt.
cia. Amara enĩ sunt que tollunt beatitudinẽ. qͦrũ
rex diabolus ẽ. qui dr seon. qr transfigurat se inan¬
głm lucis. Seon .n. int̾pretat᷑ temptatio ocłoꝵ. qui¬

Expanded text:
t signa contra diabolum et malos homines. Qui percussit gentes multas, id est innumera vitia, et occidit reges fortes, id est dominantia vitia. Vel reges sunt immundi spiritus, qui sunt occisi dum nequeunt in nobis quod voluntliguntur vitia. Amara enim sunt qui tollunt beatitudinem, quorum rex, diabolus est, qui dicitur Seon, qui transfigurat se in angelum lucis. Sehon interpretat
Abbreviated transcription (Latin):
& dex .i. am. me. Sinistra nr̃a est uita temꝑalis.
Quioqͥd gͦ facis ꝑ uita et̾na. dext̾a oꝑatͦ. si ⁊ alio
intendis sinistra se inmiscuit. ⁊ in ea delectatus
qͣ in dext̾a ꝑdis eterna. Nõta qõ ꝯditionẽ ponlt¬
qͣm necesse ẽ fieri. ut scił oblitus iherłm det᷑ obliui¬

Expanded text:
exabitur me . Sinistra nostra est vita temporalis. Quidquid ergo facis pro vita aeterna, dextera operatur; si et alio intendis, sinistra se immiscuit, et in ea delectatus, quasi in dextera perdit aeterna. Nota quod conditionem ponitm necesse est fieri, ut scilicet oblitus Jerusalem detur oblivi
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ. Om̃ia in sap̾ia fecisti dñe. Qd̃ dictũ ẽ decelis.
de om̃ib aliis debet intelligi. hoc mͦ. Qui funda¬
uit terram suꝑ aquas. subaudi in intelłu. S qͦ
istacertis rõnib comꝑisse ꝯtentiose ag̾e uideamͦ
habemꝰ qd̃ de ꝓximo intelligamꝰ. Dr̃ enĩterra
suꝑ aquas fundata. eo qd̾ aquis circũfluentib
suꝑ eminet. sicut dr̃ illa uł illa ciuitas suꝑ ma¬
re fundata. ñ qd̾ mare sit sub ea. s qr marisuꝑ¬

Expanded text:
Unde: Omnia in sapientia fecisti . Quod dictum est de coelis, de omnibus aliis debet intelligi hoc modo: Qui firmavit terram super aquas, subaudi intellectu. Sed etista certis rationibus comperisse contentiose agere videamur, habemus quod de proximo intelligamus. Dicitur enim terra super aquas fundata, eo quod aquis circumfluentibus supereminet, sicut dicitur illa vel illa civitas super mare fundata, non quod mare sub ea sit, s
Abbreviated transcription (Latin):
lia re fleuimꝰ. nͥ ꝓ sỹon ut multi faciunt. Multi .N.
flent fletu babilonio. qui ⁊ gaudent cẽ gaudio ba¬
bilonis. s st̾iles sunt in bono oꝑe. & st̃ in medioba¬
bilonis .i. multũ mali. scił cupidi & auarisunt i.
ti. In illis inqͣ salicib quȩ sunt ĩ medio babilonis
.i. ab illis ualde malis suspendimꝰ .i. distulimꝰ ⁊ sub¬

Expanded text:
lia re flevimus nisi pro Sion, ut multi faciunt. Multi enim flent fletu Babylonio, qui et gaudent gaudio Babylonis, sed steriles sunt in bono opere, et sunt in medio Babylonis, id est multum mali, scilicet cupidi et avari. Sunt enim ti. In illis, inquam, salicibus, quae sunt in medio Babylonis, id est ab illis valde malis, suspendimus, id est distulimus et sub
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑ uq. qm̃ in eternũ miscdia eius. sic in capite
om̃iũ licet ñ sit positũ subaudiendũ est ꝯfitemi¬
ni. qd̾ aꝑtius ẽ in greco. ut si dice̾mꝰ facienti mirabi¬
lia uł ei qui facit mirabilia uͥ necessario subau¬
diret᷑ ꝯfitemini. qd̾ nr̃a loquutio in his om̃ib ser¬
uare ñ pot̾iut. ꝯiõ latino sermone diciñ pͭ. nͥ in
tiã iungi. qui facit mirabilia. qui fac̃ celos ⁊ c̾.

Expanded text:
niam in aeternum misericordia ejus, sic in capite omnium, licet non sit positum, subaudiendum est, confitemini: quod apertius est in Graeco, ut si diceremus facienti mirabilia, vel ei qui facit mirabilia, ubi necessario subaudiretur, confitemini: quod nostra locutio in his omnibus servare non potuit. Et ideo Latino sermone dici non potest, sic jungi: Qui facit mirabilia, qui fecit coelos, etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
tes irrident ydola. s qͥd nescientes : Similes ilł fi¬
ant qui faciunt ea. ⁊ om̃s qui ꝯfidunt meis. ⁊ ita
ꝓcul dubio fit. Expͥmit᷑ namq in eis quedã simili¬
tudo ỹdoloꝵ. ñ quid̃ in carne eors. s in int̾iori hoĩe.
Aures .N. habent nͨ audiunt dm̃. ad ipsos claman-¬
tẽ. Ocłos habent. nͨuident fide. nares habent. nͨ¬

Expanded text:
tes, irrident idola, sed quid nescientes? VERS.  qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis. Et ita procul dubio fit. Exprimitur namque in eis quaedam similitudo idolorum, non quidem in carne eorum, sed in interiori homine. Aures enim habent, nec audiunt Deum ad ipsos clamantem. Oculos habent, non vident fide; nares habent n
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Quia ego raptus ad suꝑna cognoui qd̃ mag¬
nus ẽ dñs in sẽ. qd̾ ñ om̃s possunt scire. s credant
qui dixit. qd̃ posset hominib dici. & tenuit apd̃
se qd̃ ñ posset dici. Si enĩ illi dic̾e̾mꝰ. rogamꝰ te ex¬
plica magnitudinẽ illius. ñne forte respondẽt no¬
bis. ñ est ualde magnus quẽ uideo. sia me pot̾it
om̃s dõs. qui sunt incelo & interra. qr eos fecie.

Expanded text:
 Aug. raptus ad superna cognovi quod magnus est Dominus, in se. Quod non omnes possunt scire, sed credant , qui dixit quod posset hominibus dici; et tenuit apud se quod non posset dici. Si enim diceremus illi: Rogamus te, explica magnitudinem illius. Nonne forte responderet nobis: Non est valde magnus quem video, si a me poterit omnes deos, qui sunt in coelo et in terr
Abbreviated transcription (Latin):
Pͥm̃o magnificentiã aĩ ⁊ tociꝰ orb̃ ꝯditionẽ exponit.
Scdo dicit que in egipto & ingente iudeoꝵ fecit
infigura nr̃i ibi. Qui ꝑcussit egiptũ. Cercio agit
de x̾anis ibi. Et dedit terrã. Ad laudem gͦ ĩuitaus¬
m̾eam᷑. Ipsalaus nr̃a est refectio. ut nulla uideat᷑
similis delectatio. ipsa ẽ remun̾atio que & oꝑatio

Expanded text:
Primo, magnificentiam Dei, et totius orbis conditionem exponit. Secundo dicit quae in Aegypto et in gente Judaeorum fecit, in figura nostri, ibi qui percussit. Tertio agit de Christianis, ibi et dedit terram eorum. Ad laudem ergo Dei inmereamur. Ipsa laus est nostra refectio, ut nulla videatur similis delectatio. Ipsa est remuneratio, quae et operatio
Abbreviated transcription (Latin):
Pharão int̾pretat᷑ disfipatio. egiptus ut diximꝰ
afflictio. Dissipatio gͦ precedit. ut rex. & seq̃r afflic¬
tio. Dissipati.N. affligunt ȩccł̃am. ut enĩ affligant
dissipant᷑. Seqr. Qui ꝑcussit gentes muttas. ⁊ occi¬
dit reges fortes. Quas gentes. & quos reges: Seon
regem amorreoꝵ occidit. Audi nomina sacram̃tis
datio ocłoꝵ. Ocłs putat hab̾e rem. u̾itatemũ ht.¬

Expanded text:
Pharao interpretatur dissipatio; Aegyptus, ut diximus, Pharao interpretatur dissipatio; Aegyptus, ut diximus, afflictio. Dissipatio ergo praecedit ut rex, et sequitur afflictio. Dissipati enim affligunt Ecclesiam, ut enim affligant dissipantur. Qui percussit gentes multas, et occidit reges fortes. Quas gentes et quos reges? Sehon regem Amorrhaeorum, occidit. Audi nomina sacramentismendacio oculorum. Putat hab
Abbreviated transcription (Latin):
redeat. ne cũ aliis p̃dicau̾it ipse repbus efficiat᷑
& in pͥncipio sermonis accusator sit sui. ne uide¬
at festucam in ocło alt̾is. gestans trabẽ in suo.
ĩo hic dr. fulgura in pluiuã fecit. Seq̃r. Qui ꝓdu¬
cit uentos de thesauris. Id̾ p̃dicatores & nubes¬
tremo terre. s sp̃c hominis ignorat᷑ uñ ueniat.
uñ recte dr. qui ꝓducit uentos de thesauris suis.
uelocit̾ ꝑcurr̾unt. Seqr. Qui ꝑcussit pͥmogeni.¬
ta egipti. Qͣmogenita fides ẽ. uñ incipimꝰ bonũ.
quauiua ꝑficit homo in melius. Egiptus interp̃¬
tat᷑ afflictio. ꝑcussit gͦenꝰ pͥmogenita egipti. qͥa
quicũq affligit ȩccłam & scandala facit. ⁊ si xͥanꝰ
cus .i. a docto usq ad indoctũ. Homo enĩ doctũ
sigc̃at. qui & post se trahit indoctas turbas .i.
pecora. Seqr̃. Emisit signa & ꝓdigia in medio
tui egipte in pharaonẽ. & in om̃s seruos ens.

Expanded text:
redeat, ne cum aliis praedicaverit, ipse reprobus efficiatur redeat, ne cum aliis praedicaverit, ipse reprobus efficiatur . Et in principio sui sermonis accusator sit sui, ne at festucam in oculo alterius, gestans trabem in suo itur, fulgura in pluviam fecit. Sequitur: Qui producit ventos de thesauris suitremo terrae, sed spiritus hominis ignoratur unde veniat. Unde recte dicitur: Qui producit ventos de thesauris suisvelociter percurrerunt. Qui percussit primogenita Aegypti. Primogenita fides est, unde incipimus bonum, qua via proficit homo in melius. Aegyptus interpretatur afflictio. Percussit ergo primogenita Aegypti, quia quicunque affligit Ecclesiam et scandala facit, etsi Christcus, id est a docto usque ad indoctum. Homo enim doctum significat, qui et post se trahit indoctas turbas, id est pecora. Et misit signa et prodigia in medio tui, Aegypte in Pharaonem et in omnes servos ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
s ab extremo terrȩ excitat. ⁊ infines orbis terre
mittit. S quid de ipsis nubib facit e fulgura
terrorsb irrigauit. Predicatores nãq & terrent
& blandiunt᷑. Terrent cõminando eterna supli¬
cia. mulcent ꝓmittendo eterna gaudia. Ioꝙ de
manna legr. qd̃ liquescebat ad solem. & indura-¬
bat᷑ ad ignem. Manna enĩ celitus datũ figura est
diuini eloquii. qd̾ liquescit ad solẽ. dũ mentes fi¬
deliũ futurȩ claritatis ꝓmissione letificat. uͭ cũ
ait: fulgebunt iusti sicut sol: in regno patͥs eoꝵ.
Indurat᷑ uͦ ad ignem: dũ peccantiũ ꝯscientias
futurȩ penȩ cõminatione adurit. ut illd̃. Om̃is
arbor que ñ facit fructũ bonũ excidet᷑. & in ig¬
nẽ mitcet᷑. Iñ inuet̾i lege in ueste sũmi pontificͤ
coccus erat bistinctus: qui ht spẽm ignis. Ignis
pungit. suꝑiꝰ in anteriora extendit᷑ qr p̃dicator
pung̾e debet uicia carnis ⁊ mentis uires in añ¬
riora dirig̾e. itatam̃ ut ad sui ꝯsidationẽ semꝑ

Expanded text:
sed ab extremo terrae excitat, et in fines orbis terrae mittit. Sed quid de ipsis nubibus facit? Alcuin.terroribus irrigavit. Praedicatores namque et terrent, et blandiuntur: terrent comminando aeterna supplicia; mulcent, promittendo aeterna gaudia. Ideoque de manna legitur quod liquescebat ad solem et indurabatur ad ignem . Manna enim coelitus datum figura est divini eloquii quod liquescit ad solem, dum mentes fidelium futurae claritatis promissione laetificat, ut cum ait: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum. . Induratur autem ad ignem, dum peccantium conscientias futurae poenae comminatione adurit, ut illud: Omnis arbor quae non facit fructum bonum exstinguitur et in igne mittitur . Ideo in veteri lege in vesinctus qui habet speciem ignis . Ignis pungit, superius in anteriora extenditur; quia praedicator pungere debet vitia carnis, et mentis vires in anteriora dirigere; ita tamen ut ad sui considerationem semper
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Iñ mamaricant: qr fingunt. Occidit ds̃ in
homine illũ regem. cũ ppło suo: qñ hõ dãpnat
simułonẽ & diligit u̾itatem. & desinit amari¬
care. Occidit &̃ ⁊ aliũ regem. scił og regẽ basan.
Ogͣ int̾pretat᷑ ꝯclusio. ꝑ qd̃ sigc̃at᷑ diabolus qui¬

Expanded text:
Occidit Deus in homine illum regem cum populo suo, quando homo damnat simulationem et diligit veritatem, et desinit amaricare. Occidit etiam alium regem, scilicet Og regem Basan. Og interpretatur conclusio, per quod significatur diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Scd̾a pars. ũ dicit que in egipto fec̃ ⁊ ingen¬
te iuidoꝵ sub figura nr̃i. Et notandũ qr supͣdi¬
rit que solus fecit. hic iam incipit ostend̾e quȩ
ꝑ angłos uł ꝑ homines fecit. Quasi. ꝯfitemini
ei: qui ꝑcussit egiptũ cũ pͥmogenitis eoꝵ. Tipice.
Ita ꝑcussit ⁊ scłm. cũ his que p̃cipua putant᷑ in
suꝑbia. auaricia sunt quȩ pͥmo gen̾at uent̾. &
ut caros filios amplectit᷑. s ds a se excludit. Seqr̾.

Expanded text:
a pars, ubi dicit quae in Aegypto fecit, et in gente Judaeorum sub figura nostri. Et notandum quod supra dixit, quae solus fecit, hic jam incipit ostendere quae per angelos vel per homines fecit. Quasi dicat: Confitemini ei qui percussit Aegyptum cum primogenitis eorum. Typice ita percussit et saeculum, cum his quae praecipua putantur insuperbia, avaritia sunt, quae primo generat venter, et ut charos filios amplectitur; sed Deus a se excludit VERS. 11.-- «
Abbreviated transcription (Latin):
abissis. scił in p̾funditate ignoti occeani. Qd̃ firmi
facta sunt. Seqr̃. Educens mibes. Quȩ fec̃ eñar
rat. Ad literã secreta naturȩ dñi dicit ministrare
Quasi. fecit que uoluit. Ipse dico educens nubes
re. uͭ ibi pluant. & fulgura fec̃ in pluuiã. qi ful¬
g̾a sine pluuia terr̾ent. ⁊ nicħ darent. Fulg᷑a t̾ro¬
rẽ. pluuia gaudiũ facit. Quigͦ t̾ruit fulg̾e. refi¬
sauris suis .i. de occultis causis. nescis uñ ueni¬
at. s scis qd̃ ussucłi ftat. Qd̃ enĩ flat uentꝰ sentis.
s qua causa flat. uł de quo thesauro rõnis edu
que amares increaturis. audi quȩ timeas. Ip̃e
enĩ est qui ꝑcussit pͥmogenita egipti ab hoĩe
usq ad pecus. Hoc̃ sepe repetit ad indicandam
potentiã dĩ. ut ñ casu ħ facta putent᷑. s ĩ mag¬
na futuri sigc̃antia. Seqr̃. Et misit ł emisit
signa ⁊ ꝓdigia in medio tinegipte in pharao¬
nẽ & in oñs seruos enus ħ ita manifestata st̃.

Expanded text:
abyssis, id est in profunditate ignoti oceani, quod firmitefacta sunt. VERS. 7.-- « Educens nubes ab extrerat ad litteram. Secreta naturae Deum dicit ministrare. Quasi dicat: Fecit quae voluit. Ipse dico educens nubes rrae, ut ibi pluant. Et fulgura fecit in pluviam quia fulgura sine pluvia terrerent, et nihil darent; fulgura terrorem, pluvia gaudium facit. Qui ergo terruit fulgure, refiAug. Id est de occultis causis nescis unde veniat, sed scis, quod jussu Dei flat. Quod enim flat ventus, sentis; sed qua causa flat, vel de quo thesauro rationis educlum suum. Si dixit quae amares in creaturis, audi quae timeas. Ipse est enim qui percussit primogenita Aegypti ab homine usque ad pecus. Hoc saepe repetit ad indicandam potentiam Dei, ut non haec casu facta putarentur, sed in magna futuri significantia. VERS. 9.-- « Et misit signa et prodigia in medio tui, Aegypte, in Pharaonem et in omnes servos
Abbreviated transcription (Latin):
lacra gentiũ. Sodã pars. uͥ postqͣm se laudib dĩ ex¬
pleuit ydoloꝵ cultores irridendo redarguit. qͥa ꝑ¬
fectalaus est ui̾tatis destruere falsitatem. Supͣ in
alio psalmo fuert̃ eadem dicta. s repetita u̾ecundiã
augent. Quasi. D̾s nr̃ est magnus: simulac᷑ ã gentiũ
sunt argentũ & aurũ. qͣntũ ad mat̾iam. ⁊ oꝑa manuõ
hominũ qͣntũ ad formã. Os enĩ habent & ñ loquen

Expanded text:
 Secunda pars, ubi postquam se laudibus Dei explevit, idolorum cultores, irridendo redarguit, quia perfecta laus veritatis est destruere falsitatem. Supra in alio psalmo fuerunt eadem dicta, sed repetita verecundiam augent. Quasi dicat: Deus noster est magnus, simulacra gentium autem sunt, argentum et aurum quantum ad materiam, et opera manuum hominum, quantum ad fo
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Sunt enĩ in hac domo diu̾si stantiũ ordines
Et nota qd̃ ait statis ñ sedetis. qi seruoꝵ ñ est se¬
d̾e in domo dñi. uł de eisdem accipit᷑. ⁊ ꝑ domũ
intellig̃r̃ eccł̃a. ꝑ atͥa latitudo caritatis. In cari¬
tate enĩ que extendit᷑ usq ad inimicos latitudo.

Expanded text:
tes. Sunt enim in hac domo diversi stantium ordines. Et nota quod ait, statis, non sedetis, quia servorum non est sedere in domo domini. Vel de eisdem accipitur, et per domum intelligitur Ecclesia, per atria latitudo charitatis. In charitate enim extenditur usque ad inimicos latitudo
Abbreviated transcription (Latin):
dit in orauestim̃ti eius .i. usq ad extremitates ec¬
cłȩ infine mundi. quȩ ẽ tunica indiuisibilis.
dem̃ aliis uerba diu̾sa notantib id̃ dicit. Sicut
ros. Quasi. Itabonũ est ⁊ iocundũ habitare fr̃s
in unũ sicut bonus ẽ ⁊ iocundꝰ ros hermon. Ros
de celo ueniens grã est. qua fr̃s t̾minũ habitant.
ñ siuis uirib ł m̾itis. Hermon ad literã mons
ẽ trans iordanẽ. Si gͦ hoc adliterã accipiat᷑ mi¬
rũ est qd̃ ros ab eo in syon descendit. ĩmo inpos

Expanded text:
dit in oram vestimenti ejus, id est usque ad extremitates Ecclesiae in fine mundi, quae est tunica indivisibilis. Deinde aliis verbis diversa notantibus idem dicit, sicut ros. Quasi dicat: Ita bonum est et jocundum habitare fratres in unum, sicut bonus est et jucundus ros Hermon. Ros de coelo veniens, gratia est, qua fratres in unum habitant, non suis viribus vel meritis. Hermon, ad litteram, mons est trans Jordanem. Si ergo hoc ad litteram accipiatur, mirum est quod ab eo ros de
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑałr. cui ñ est datus sp̃c ad mensurã. s a capite
xͦ. ascendente ad celos uenit sp̃c sc̃s in barbam eius
.i. infortes. strenuos. alacres. quos barba sig̾cat. q̃
ẽ indiciũ uirilitatis. iõq cũ fortem aliquẽ descri¬
bimꝰ. dicimꝰ barbatus ẽ. Descendit gͦ unguentũ in

Expanded text:
ter, , cui non est datus spiritus ad mensuram , sed a capite Christo ascendente ad coelos, venit Spiritus sanctus in barbam ejus, id est in fortes, strenuos, alacres: quos barba significat, quae est indicium virilitatis. Ideoque cum fortem aliquem describimus dicimus: Barbatus est. Descen
Abbreviated transcription (Latin):
dispositis singłoꝵ officiis. qd̾ ñ impedit unitatẽ
s facit. quȩ unitas erat int̾ illos de quib dr̃.
Erat illis cor unũ ⁊ aĩa unam d̃m. Hoc̃ arit̾ qd̾
nit. qui in unũ debent habitare mente ⁊ fide. s
ꝓpͥe ꝯuenit monast̾iis. ⁊ fr̃ib munũ cohabitan¬
qui om̃ib suis positis ad pedes apłoꝵ munũ ha
bitabant. de quib dr. erat illis cor unũ. ⁊ aĩauna.
& erant illis oĩa cõmunia. Iste nãq uersus ue¬
lut dulcisonus ⁊ suauis melodia toto orbe notis¬
simꝰ ut tuba sp̃c scĩ diuisos corꝑe congregauit in
unũ. ⁊ monast̾ia płima peꝑit. a quib tam̃ bñ

Expanded text:
dispositis singulorum officiis quod non impedit unitatem, sed facit quae unitas erat inter illos, de quibus dicitur: Erat illis cor unum, et anima una. Act. 4 Hoc autem quod nit, qui in unum debent habitare mente et fide; sed proprie convenit monasteriis et fratribus in unum cohabitanqui omnibus suis positis ad pedes apostolorum, in unum habitabant de quibus dicitur: Erat illis cor unum, et anima una; et erant illis omnia communia . Iste namque versus velut dulcis sonus et suavis melodia, toto orbe notissimus, ut tuba Spiritus sancti, divisos corpore congregavit in unum, et monasteria plurima peperit, a quibus t
Abbreviated transcription (Latin):
chanaan. Chañaã interp̃tat᷑ paratus humili¬
atiomi. & intelligr̃ hic humiliatio. ñ quȩ iurtꝰ
ẽ. s quȩ pena ẽ. de qua dr̃. Qui se exaltat hu¬
miliabr̃. Chanaan gͦ ẽ om̃is suꝑbus. qͥ mͦ exal¬
tat cor suũ. qui indie iudicii humiliabr̃ mͦ
aut̃ ñ humiliatͦ s parat᷑ humiliationi.i. dãp
nationi. Seqr̃. Et dedit terrã eoꝵ hereditatẽ.
ħeditatem isrł ppło suo. ꝑterrã eoꝵ sigc̃ant᷑

Expanded text:
Chanaan. Chanaan interpretatur paratus humiliationi. Et intelligitur hic humiliatio, non quae virtus est, sed quae poena est, de qua dicitur: Qui se exaltat humiliabitur . Chanaan ergo est omnis superbus, qui modo exaltat cor suum, qui in die judicii humiliabitur: modo autem non humiliatur, sed paratur humiliationi, id est damnationi. Et dedit terram eorum haereditatem, haereditatem Israel populo suo. Per terram eorum sign
Abbreviated transcription (Latin):
tũ & c̃. Q. d. Itabonũ est & iocundũ habitare
fr̃s in unũ: sicut unguentũ in capitȩ qd̃ descen¬
dit in barbam barbã aaron. Dñt quidã hic fie¬
ricõparõnem. int̾ cohabitõnẽ fr̃m ⁊ actualem
unctionẽ aãron. ⁊rorẽ hermon. S nicħ est cũnͨ
hoc magnũ sit. illi montes magno int̾uallo diui¬
si sint. Spͣuałr gͦ om̃ia intelligenda sunt. Aaron
sacerdos ẽ. qui se ipsũ obtulit .i.xͨ. qui intiuit in¬

Expanded text:
abitare fratres in unum. Sicut unguentum in capite quod descendit in barbam, barbam Aaron. Dicunt quidam hic fieri comparationem inter cohabitationem fratrum et actualem unctionem Aaron, et rorem Hermon; sed nihil est, cum hoc magnum non sit, et illi montes magno intervallo divisi sint. Spiritualiter ergo intelligenda sunt. Aaron sacerdos est, qui seipsum obtulit, id est Christ
Abbreviated transcription (Latin):
homo. ꝯtinuo temꝑauit ⁊ dixit qd̃ possit capi
ab homine ita. Ego sũ ds abraham. ds ysaac.
d̾̃s iacob. Qd̃ nom̃ ꝓpt̃ hominẽ ne uid̾et᷑ tẽꝑale
s illos facit et̾nos .i. ꝑpetuos postea sine sine. Ha¬
buerunt qͥppe iniciũ. s finẽ ñ habebunt. in qͥb
tota eccła intelligr̃. totũ semen isrł cogitatͦ. Seq̃r.

Expanded text:
ontinuo temperavit et dixit quod potest capi ab homine, ita: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Quod nomen propter hominem ne videretur temporale  illos fecit aeternos postea sine fine. Habuerunt quippe initium, sed finem non habebunt, in quibus tota Ecclesia intelligitur, totum semen Israel cogitatur. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Et̃ est iste t̾cius p̃s de caritate di
dȩ qua hic agit sicut supra de caritate ꝓximi.
ñ qd̃ alia gra sit qua dilig̃r ds. ⁊ alia qua ꝓxi¬
mus. s qr diu̾sos actus ht̃ ipsa gr̃a & diu̾sa di¬
ligunt᷑ ea. Intentione monet ad diligendũ dm.
gͦ ad bñdicendũ. ait. Ecce Demonstrantis ẽ. &
quib faciat hanc demonstrationẽ det̾minat

Expanded text:
d. Et est iste psalmus tertius de charitate Dei, de qua hic agit, sicut supra de charitate proximi, non quod alia gratia sit qua diligitur Deus, et alia qua proximus; sed quia diversos actus habet ipsa virtus, et diversa diliguntur ea. Intentio: monet ad diligendum Deum. nedicat. Ecce, demonstrantis est. Et quibus faciat hanc demonstrationem, determinat,
Abbreviated transcription (Latin):
sine rore caritatis sunt. st̃ inquietũ iumentũ in
iunctura. qd̾ ñ trahit. s turbat. Odiosi . q. st̾. mo-¬
lesti sunt. turbulenti sc̃. anxietate sua cet̾os tur¬
bant. & querunt qͥd sinistri de aliis dicant. hii
murat. Hii tales sunt quirelinquunt᷑ in mola.
mon mons pascualis ẽ sicut mons syon. ꝑhermõ¬

Expanded text:
sine rore charitatis sunt, sunt inquietum jumentum in junctura, quod non trahit, sed turbat. Odiosi enim sunt, molesti sunt, et turbulenti sunt, anxietate sua caeteros turbant, et quaerunt quid sinistri de aliis dicant. Hi emurat . Hi tales sunt qui relinquuntur in mola, mon mons pascualis est, sicut et mons Sion. Per
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ iudeos. uł ꝑ hermon qui int̾pretat᷑ anathe¬
ma accipiunt᷑ pecc̃ores. ꝑ syonȩccła. Rõs ẽ tenuis
aqua. uñ terra germinat. ⁊ sig̾cat grãm qͣ pecc̃o¬
res ꝯu̾tunt᷑. Nos gͦ eius .i. hermon est ros grẽ qͥ
pecc̃ores nutͥt in bono. qui ros descendit in mon¬
tẽ sẏon. qñ illi hocrore rigati ꝯu̾tunt᷑ ad ȩccłam.
quȩ eos recipit. Et ẽ sensus. Itaẽ illud bonũ sic̃

Expanded text:
 Judaeos. Vel per Hermon, qui interpretatur anathema, accipiuntur peccatores; per Sion Ecclesia. Ros est tenuis aqua, unde terra germinat; et significat gratiam, qua peccatores convertuntur. Ros ergo ejus, id est Hermon est ros gratiae, qui peccatores nutrit in bono. Qui ros descendit in montem Sion. Quando illi hoc rore rigati convertuntur ad Ecclesiam, quae eos recipit. Et est sensus: Ita est etiam illud bonum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tas est s natura. ille bono suo bonus ẽ ñ aliun¬
de participato bono. Iile se ip̃o bonꝰ ẽ. ñ adhe-¬
rendo alt̾ibono. qui ñ eguit a quo fieret bonꝰ
s eguert̃ illo cet̾a ut fierent bona. S qi ip̃e
cũ se incarnatũ dedit gustari hominib. & hoc¬

Expanded text:
tas, sed natura est. Ille bono suo, bonus est. Non aliuntas, sed natura est. Ille bono suo, bonus est. Non aliunde participato bono. Ille seipso bonus, non adhaerendo alteri bono qui non eguit aliquo ut fieret bonus; sed eguerunt illo caetera, ut fierent bona. Sed quia ipcum se incarnatum dedit hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
eius potentiã. enum̾ans eius magnalia. Scͥcło
ydoloꝵ cultores redarguit ibi. Simulac᷑ gen-¬
tiũ. Tercio om̃s ordines monet ad laudem ibi.
post gradus p̃dictos stantes in domo alloq̃r.
ut post bñficia laudent. dicens. Laudate nom̃¬
.i. potentiam dñi. uͭñ uos meliores estis. ñ ipse.
Õs enĩ nͨ melior fit si laudau̾is. nͨ det̾ior. si uitu¬
ꝑau̾is. s tu laudando melior eris. uituꝑando
det̾ĩor. Bonus aut̃ ille manet ut ẽ. Dem̃ qui.
quare: Ecce. uos serui. Et qr serui estis. lau
ipsi serui sint. ⁊ ipse dñs. Dem̃ addit. Quista¬
tis. Quasi. uos serui laudate. qui statis. ñ titu¬
bantes. ñ ruitis. Uñ eũ laudare debetis. Statis
dico in domo dni. ⁊ in atͥis domꝰ dĩ nr̃i .i. qui
laudis causa explicata ẽ. Si N. omĩa laudan¬
tur qr bona sunt. p̃cipua causa laudis ẽ. qr
bonus est ex se. ⁊in se. cuius bonitas ñ quali¬

Expanded text:
ejus potentiam enumerans ejus magnalia. Secundo ejus potentiam enumerans ejus magnalia. Secundo idolorum cultores redarguit, ibi, simulacra. Tertio omnes ordines monet ad laudes, ibi post gradus praedictos stantes in domo alloquitur, ut post beneficia Deum laudent, dicens: VERS. am, Domini. Aug. Unde vos meliores estis, non ipse. Deus enim nec melior fit, si laudaveris, nec deterior, si vituperaveris, sed tu laudando melior eris, vituperando deterior. Bonus autem ille manet ut est, deinde qui quare? ecce vos servi estis: et quia servi estis, laudipsi servi sint. Et ipse Dominus, deinde addit: VERSdicat: Vos servi laudate, qui statis, non titubantes, non ruitis unde eum laudare debetis. Statis dico in domo Domini in atriis domus Dei nostri, id laudis causa explicata est. Si enim omnia laudantur, quia bona sunt; praecipua causa laudis est, quia bonus est ex se, et in se cujus bonitas, non quali
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis sicut moyses manus leuabat pugnante ppło
isrł ꝯtra amalec. Extollite dico in sc̃a. ut inten¬
tione et̾noꝵ bonũ oꝑemin. ał̾r enĩ ñ ualet. &
Bñdicat. Pars scła. uͥ optat bñdici fideles. Qsi.
Dixi bñdicite. ut hoc possitis bñdicat te dñs bñ¬
dictione que ẽ ex syon. qui pͭ. qi ipse est qui fec̃
celum & terrã. Nõta qd̃ supra hortat᷑ plures bñ¬
I rit̾ dicens. Bñdicat te. Qa & siplures sint: tam̃
inunũ sunt. & unitati ꝯuenit bñdictio. Unde
unꝰ in piscina sanabat᷑. qui pͥor descendebat. Esto
gͦ inuno: ꝯ ꝑuenit adte bñdictio. Attende &̃
qd̾ uir iustus quitͥot gradib oscendit bñdicti¬
onẽ suꝑnam loco remun̾ationis accipit. qr oẽ
munꝰ ascendentiũ bñdictio est.AA.¬
gradus qui ducunt ad et̾nitatem
cui tale munꝰ paratũ est. Intñtione monet ad
laudẽ. Moduis. C̃riptitus ẽ ps̃. Pmo demonst᷑¬
tiua orõne utens ꝓpħa. monet d̃m laudare pꝑ

Expanded text:
 sicut Moyses manus suas levavit pugnante populo Israel contra Amalec . Extollite, dico, in sancta, ut intentione aeternorum bonum operemini. Aliter enim non valet. Et nda pars, ubi optat benedici fideles. Quasi diceret, benedicite, et ut hoc possitis, Benedicat te Dominus, benedictione quae est ex Sion. Qui potest, quia ipse est, qui fecit coelum et terram. Benedicat. Supra hortatur plures beneriter, benedicat te, quia et si plures sint, tamen in unum sunt, et unitati benedictio convenit. Unde unus in piscina sanabatur, qui prior descendebat . Esto ergo in uno et pervenit ad te benedictio. Attende etiam, quia vir justus qui tot gradibus conscendit benedictionem supernam loco remunerationis accipit: quia omne munus ascendentium, benedictio est.gradus qui ducunt ad aeternitatem,cui tale munus paratum est. Intentio: Monet ad laudem. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo demonstrativa oratione utens propheta, monet Deum laudare, propter
Abbreviated transcription (Latin):
telligentiã suꝑnȩ eleu̾is. scił de actione ad theoriã.
militat. Intentiõe monet ad amorẽ celestis iherłm.
fitiis chore. quã cõmendat ꝑfundam̃ta ⁊ portas
ꝯ famã. uͭ augeat᷑ eis ẽffectus. Sodo ip̃e dñs ag̃ de
ead̾ sherłm sbi. Memorero. Tercio agit de futura

Expanded text:
telligentiam supernae eleveris, scilicet de actione ad theoricam militat. Intentio: Monet ad amorem coelestis Jerusalem. commendat per fundamenta et portas et famam ut eis augeatur affectus. Secundo ipse Dominus agit de eadem Jerusalem, ibi, memor ero. Tertio tangit de futura
Abbreviated transcription (Latin):
mor ero raab ⁊ babilonis. que ñ ꝑtinent᷑ ad ppłim
iuideoꝵ. Nãab enĩ metx fuit in iericho. quȩ sus¬
cepit exploratores a iosue missos. ꝯ cũ quer̾entͤ
abscondit. ⁊ alia uia eiecit. cuidictũ ẽ ũ coccinũ
ꝑ fenestrã emittẽt. qñ ciuitas caꝑetꝰ quo signo
domsꝰ enis a uictorib cognoscẽt᷑ ⁊ sic saluaret᷑ qd̃

Expanded text:
mor ero Raab et Babylonis, quae non pertinent ad populum Judaeorum. Raab enim meretrix fuit in Jericho, quae suscepit exploratores a Josue missos, et cum quaererentur abscondit et alia via ejecit: cui dictum est ut coccinum per fenestram emitteret, quando civitas caperetur . Quo signo domus ejus a victoribus cognosceretur, et sic salvaretur: quod
Abbreviated transcription (Latin):
assur ad litterã nabugodonosor rex ẽ. qui fuit rẽx
nificat᷑ diabolus. qui oꝑatur in malis. quoꝵ pͥn
riũ filiis loth .i. adiuuant inusibiles hostes. qui
ꝑistos oppugnant ppłm di. Loth enĩ interp̾tat᷑ ae¬
filii declinationis: q au̾itate declinando in satelli
co cecidit. ⁊traxit secũ terciam partẽ stellarũ.

Expanded text:
Assur. Ad litteram Nabuchodonosor, qui fuit rex nificatur diabolus, qui operatur in malis, quorum prrium filiis Lot, id est adjuvant invisibiles hostes, qui per istos oppugnant populum Dei. Lot enim defilii declinationis, quia a veritate declinando, in satellico cecidit, et traxit secum tertiam partem stellarum .
Abbreviated transcription (Latin):
rentes in hoc s socios. ⁊ disꝑdamꝰ eos de gente. siñ
tem om̃s bonos sig̾rans. quos om̃s antix̃ uocat u¬
nã gentẽ ꝓpt̾ unã uoluntatẽ. uel sccm aliam lite
rã. Dispdamꝰ eos de gentib. scił ne sint int̾ gentes
malignantes. uł quo studio malignai̾unt. ⁊ pͥ¬
mũ quo studio. dicens. Qm cogitau̾unt unani¬
mit̾ .i. cũ studio simul ⁊ om̃s. &e quasi possent te
fortiores esse. disposuer̾t adu̾sus te. ut ꝯtra eos tu¬
testatore mortuo. s om̃e pactũ ⁊ placitũ. qd̾ int̾
uiuos ualet testamentũ uocat᷑. sicut laban. ⁊ iacob
testamentũ fec̾unt. qd̾ ỹ inter iiuos uałet. Ita ⁊ ma¬
li inter se quasi pactũ fec̾unt. qd̾ unanimit̾ bonos
ꝑsequerent᷑. Ecce exposuit quostudio malignauer̃t
Dem̃ ostendit qui sit malignantes. dicens tab̾na
sub quibꝰdã nominib gentiũ. quȩ mistice eis ꝯgru¬
unt. talib enĩ nõĩb scd̾m interp̃tationes aptissi
micos declarat qui temꝑib antixͥ tot malis simi¬

Expanded text:
rentes in hoc sibi socios, et disperdamus eos de gente. Singutes omnes bonos significans, quos omnes Antichristus vocat unam gentem, propter unam volunram: Disperdamus eos de gentibus, scilicet ne sint inter gentes, malignantes, vel quo studio malignaverunt; et primo quo studio, dicens, quoniam cogitaverunt unanimiter, id est cum studio, simul, id est omnes, et quasi possent te fortiores esse, disposuerunt adversus te, ut tu contra eos testatore mortuo, sed etiam omne pactum et placitum, quod inter vivos valet, testamentum vocatur, sicut Laban et Jacob testamentum fecerunt quod etiam inter vivos valeret, ita et mali inter se quasi pactum fecerunt, quod unanimiter bonos persequerentur. Ecce exposuit quo studio malignaverunt. Deinde ostendit qui sint malignantes, dicens: Tabernsub quibusdam nominibus gentium, quae mystice eis congruunt. Talibus enim nominibus, secundum interpretationes aptissimmicos declarat, qui temporibus Anti
Abbreviated transcription (Latin):
talis erit in futuro. ĩõ t̾̃c ne taceas a pena. o ds̃
qui pͥmo tacuisti. qñ sicut agnus ooram tonden¬
te se fuit sine uoce. nꝰ apuit as suũ. Neq cõpesca¬
ris uł mitescas ab incepto. qui pͥmo potestatẽ
cõpescuisti. ut posses teneri ⁊ ꝑimi. quã pͥ osten¬
disti his qui te app̾hendẽ querentes retrorsũ
ad uocẽ tuam cecidunt. Quomͦ gͦ teneret᷑ atq
pateret᷑. ñ se ip̃e cohib̾et. atq compesc̾et. ⁊ quodã¬
sonitꝰ quã loquutio dr̃. Seq̃r. Et qui ołunt te.
caput ñ capita. s illud caput qd̾ extolłr supͣ om̃e

Expanded text:
talis eris in futuro, ideo tunc, ne taceas, a poena, o Deus, qui primo tacuisti, quando sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, nec aperuit os suum ; neque compescaris, Deus, vel mitescas, ab incoepto, qui primo potestatem compescuisti, ut posses teneri et perimi, quam prius ostendisti, his qui te apprehendere quaerentes, retrorsum ad vocem tuam ceciderunt . Quomodo ergo teneretur atque pateretur, nisi seipse cohiberet atque compescesonitus quam 186 locutio dicitur, et qui oderunt te. caput, non capita. Sed illud caput quod extollitur supra omne
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iabm rex chanaam afflig̾et filios isrł clama¬
bat isrł temꝑe illo p̃cepit barachfitio abinoen.
ut assumet .x milia pugnatoꝵ secũ. ⁊ iret ꝯtra
sẏsaram qͥ erat dux exercitꝰ iabin. qui dixit se
ire si ipsa cũ eo iret. Itaꝙ iuit ⁊ ipsacũ eo. Dñs ã
exterruit exereitũ iabin quẽ ꝯgregau̾at sẏsara
ad torrrentẽ cison. fugitꝙ sẏsara ad tentoria ia¬
gem asor. ⁊ domũ aber ciner uͥ cũ absconditꝰ dor¬
misset. iahel tulit clauũ tab̾nacłi. ꝑcussũq cum
malleo defixit incerebrũ sisarȩ usq ad terrã. ⁊¬
itamoriius ẽ. ⁊ecce barach sequens sẏsaram ue¬
mebat. egressaq iahel in occursũ enis dixit eiꝰ ue¬

Expanded text:
affligente filios Israbat Israel tempore illo, praecepit Barach filio Abynoen ut assumeret decem millia pugnatorum: fecit; et iret contra Sisaram principem exercitus Jabin, qui dixit se ire, si ipsa cum eo iret. Itaque et ivit ipsa cum eo. Dominus autem exterruit exercitum Jabin quem congregaverat Sisara ad torrentem Cison. Fugitque Sisara ad tentoria Jael uxoris Abercinei, ubi cum absconditus dormisset Jabel clavum tabernaculi percussum cum malleo defixit in cerebrum ejus usque ad terram, et mortuus est. Et ecce Barach sequens Sisaram veniebat, egressaque Jabel in occursum ejus, dixit ei: Ve
Abbreviated transcription (Latin):
scił ut pote illis qui decliant nidiciũ. se nidicandoᷤ
ñ putantes. ⁊ qui excludunt futurũ iudiciũ. ⁊ qui
sunt inflati sapĩa carms que innnica ẽ dõ. qͦs obsti¬
natȩ mentis duricia in ꝑmciẽ trahit. Seqr̃. Disꝑi¬

Expanded text:
cet utpote illis qui declinant judicium, se judicandos cet utpote illis qui declinant judicium, se judicandos non putantes, et qui excludunt futurum gaudium, et qui sunt inflati sapientia carnis, quae inimica est Deo, quos obstinatae mentis duritia in perniciem trahit. Disperi
Abbreviated transcription (Latin):
anitas. cũ trecentis uiris. Cũꝙ illi fug̾ent. occͤre¬
runt uiri effraym. ⁊ app̃hend̾unt oreb ⁊ reb pͥn¬
cipes madianitarũ. quos int̾fec̾unt. eoꝵq capi¬
ta ad gedeon portaĩ̾tunt. Ip̃e qͦ gedeon int̾fecit
postea rebee ⁊ salmana p̾ncipes madian. turba¬
to illoꝵ exercitu. qui post longã fugam requies¬
cebat securꝰ. Io dicit. fac illis ficut madian ⁊
sp̃sare ⁊ sic̃ iabin intorrente cison. Disꝑiert̃ in¬
endoꝵ: ad litt̾am hii om̃s in torrente cison. ⁊in
fonte endor ꝑierunt. gͦ sicut om̃s illi uicti st̃ ĩ
figura a ppło di. sic istos p̃cat᷑ in u̾itate suꝑari¬
Seq̃r. faeti sunt ut st̾cus terre. aũ cadau̾a eoꝵ
putrescent. hoc om̃ib cõmunit̾ fac: s speciałr
Mãdian interp̃tat᷑ declinans iudiciũ. Sysara.
exclusio gaudis. Iabm sapiens. De quo apłs. u̾
sapiens. uͭ scͥba: Eison uͥ uicti fuer̾t. int̾pretat᷑
duricia.Et ẽ sensus. fac ilis sic̃ madian ⁊ sisare

Expanded text:
cum trecentis viris. Cumque illi fugerent, occurrerunt viri Ephraim, et apprehenderunt Oreb et Zeb principes Madianitarum, quos interfecerunt, eorumque capita ad Gedeon deportaverunt. Ipse quoque Gedeon interfecit postea Zebee et Salmana, principes Madian, turbato illorum exercitu, qui post longam fugam requiescebat securus. Ideo dicit. Fac illis sicut Madian et Sisarae, et sicut Jabin in torrente Cisson. VERS. d., Alcuin. Hi omnes in torrente Cisson et in fonte Endor perierunt. Ergo sicut omnes illi victi sunt in figura a populo Dei, sic istos precatur in veritate superari, facti sunt ut stercus terrae, dum cadavera eorum putrescerent. Haec omnibMadian interpretatur declinans judicium; Sisara exclusio gaudii; Jabin sapiens. De quo Apostolus: Ubi sapiens, ubi scriba? Cisson ubi victi fuerunt, interpretatur duritia. Et est sensus: Fac illis sicut Madian et Sisarae,
Abbreviated transcription (Latin):
eosꝙ moyse leuante manꝰ suꝑabant. Iñterp̃tat᷑¬
aut̃ amalech ppłs lingens terrã. ꝑ quẽ sig̾c̃ant᷑
cupidi ⁊ auari amantes t̾rena. Seq̃r. Alienige¬
nȩ lat̾inũ nom̃ est ꝓ quo in hebreo habet᷑ phylis¬
tism. Licet gͦ latino nomine seindicent alienos.
⁊ ob hoc inimicos. tam̃ hebraicȩ dñr phylistiim.
.i. cadentes pocione. ꝑ quos sigc̃ant᷑ illi qui sunt
ebrii luxuria scłari. E hii om̃s disposuert̃ testam̃¬
tũ cũ habitantib tirum : i. cũ possidentib terre¬
na. circa quȩ angustiant᷑. Gyrus enĩ lingua he¬
brea dr sor. ⁊interp̾tat᷑ tribulatio uł angustia.¬

Expanded text:
eosque Moyse levante manus superabant . Hier., Aeosque Moyse levante manus superabant . Hier., Aautem Amalec populus lingens terram, per quem significantur cupidi et avari, amantes terrena. Alienigenae. Latinum nomen est, pro quo in Hebraeo habetur Philisthiim; licet ergo Latino nomine se indicent alienos, et ob hoc inimicos, tamen Hebraice dicuntur Philisthiim, id est cadentes potione, per quos significantur illi qui sunt ebrii luxuria saeculari. Et hi omnes disposuerunt testamentum cum habitantibus Tyrum, id est cum possidentibus terrena, circa quae angustiantur. Tyrus enim lingua Hebraea dicitur sor, et interpretatur tribulatio vel angustia
Abbreviated transcription (Latin):
moabitȩ dñr quem loth eb̾us de sua maiore filia ge
nut. Uñ moab interp̃tat᷑ ex patre: qd̾ in malo ac¬
cipit᷑. Bonus qͥd̾ pater fuit: quo filia illicite usa est.¬
s.q. s sie bonꝰ fuit. sicut lex bonaẽ. si quis ea legitimȩ
utatꝰ ñ inceste. ꝑ moab gͦ sigc̃ant᷑ gentes exleges. que
recedentes a dõ patre. sunt ex patre diabolo. Seq̃r.
& agareni. qui dm̃r ab agar. Sinterp̃tant᷑ ꝓseliti.¬
.i. aduenȩ uł aliem. ꝑ quos sigẽant᷑ falsi fr̃s. qui
nommetenꝰ sunt ineccłia. quĩ ñ sunt enies. s ali¬
eno animo subintrant explorare lib̾tatem ȩccłiȩ
ninuenta occasione nocendi se ostendunt. Seq̃r.¬
Gebal. Gebal interp̃tat᷑ uallis uana. gebal enĩ ual¬
lis. bal uana interp̃tat᷑. ꝑ qͦd sig̃cant᷑ fallaciter
dñr ãmonitȩ. genuit loth eb̾us de filia suamino¬
sig̾rant᷑ furiosi. Seq̃r. E amalech. Amalech fu¬
it filius eliphar pͥmogeniti esau. a quo dñr a¬
malechite. contra quos pugnau̾unt filii isrł

Expanded text:
Moabitae dicuntur, quem Loth ebrius de majore filia sua genuit . Unde Moab interpretatur ex patre, quod in malo accipitur. Bonus quidem fuit pater, quo filia illicite usa est; sed sicut lex bona est si quis ea legitime utatur, non inceste. Per Moab ergo significantur gentes exleges, quae recedentes a Deo Patre, sunt ex patre diabolo . t Agareni, qui dicuntur ab Agar , et interpretantur proselytiadvenae, vel alieni, per quos significantur falsi fratres, qui nomine tenus sunt in Ecclesia ; qui non sunt cives, sed alieno animo subintrant explorare libertatem Ecclesiae, et inventa occasione nocendi se ostendunt. Gebal. Gebal interpretatur vallis vana. Ge  γη enim vallis, bal vana interpretatur, per quod significantur fallaciter dicuntur Ammonitae, genuit Lot ebrius de filia sua minosignificantur furiosi. Et Amalec . Amalec fuit filius Eliphat primogeniti Esau, a quo dicuntur Amalecitae, contra quos pugnaverunt filii Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
dian. fidelis gͦ asaph p̃uidens xp̃m in maiestate
iudicaturũ qui in humilitate iudicatꝰ ẽ ait Oas̃¬
nib deputaris. qͥs erit similis tͥ: informaserui
ñ dico in forma dĩ. cũ inclaritate iudicabis: Non
ad diuinitatẽ hoc refert᷑. cui nullus hominẽ cõpa-¬
iandũ cogitauit. ⁊itañ esset magnũ sihoc addi¬
unitatẽ referret᷑. s hoc dr̃ illi. qui formã seruiac
tia ditatis: Xp̃m enĩ quẽ alii extra uid̾unt iste¬

Expanded text:
dian. Fidelis ergo Asaph praevidens Christum in majestate judicaturum, qui in humilitate judicatus est, ait: O VEnibus deputaris. Quis erit similis tibi in forma servi? non dico in forma Dei, cum in claritate judicabis. Non ad divinitatem hoc refertur, cui nullus hominem comparandum cogitavit. Et ita non esset magnum, si hoc ad divinitatem referretur. Sed hoc dicitur illi, qui formam servi actia deitatis? Christum enim quem
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc psalmo de
iudiciũ. uͥ boni qui
hic patiunt᷑ corona¬
bunt᷑ maliuͦ qui
eos ꝑsequunt᷑ torquebunt᷑. ꝑ qd̾ det̾ret iniquos
a ꝑsequutione ppłi dĩ. quẽ multis modis in p̾¬
senti affligunt. maxime temꝑe antixͥ. Et ẽ sen¬
sus tituli. Canticũ istud qd̾ ar̾ canticũ qi agit

Expanded text:
in hoc psalmo de judicium, ubi boni qui hic patiuntur, coronabuntur. Mali vero qui eos persequuntur, torquebuntur; per quod deterret iniquos a persecutione populi Dei, quem multis modis mali in praesenti affligunt, maxime tempore Antichristi. Cass
Abbreviated transcription (Latin):
uoce ipsuis mollescet. ⁊ uł ipsi nomini cui de¬
uotiẽe uidebant᷑ crecłent. Egit aut̃ in p̃dictt᷑
psalmis de dñi incarnatione. ⁊ de gentiũ fide
⁊ de iudicio. in quib transg̃ssio multiplex iu-¬
deoꝵ redarguit᷑. uñ congrue .xi. sunt Inde
nariꝰ enĩ mim̾us ẽ trans gressionis. qr ⁊ dena¬
mundenario fuerunt apl̃i. reiecto infelicissimo
nida temꝑe passionis. qñ a fide defec̾unt. Uñ. Po¬
siusti tenebras. ⁊ facta ẽ nox Ii¬

Expanded text:
e mollesceret, vel ipsi nomini cui devoti esse videbantur, crederent. Egit autem in praedictis psalmis de Domini incarnatione, et de gentium fide, et de judicio, in quibus transgressio multiplex Judaeorum redarguinarius enim numerus transgressionis est, quia et denaundenario fuerunt Apostoli, rejecto infelicissimo Juda tempore passionis, quando a fide defecerunt, unde: Posuisti tenebras et facta est nox
Abbreviated transcription (Latin):
eis nicħ ꝓpagatꝰ ñ terrena fecunditas. Pone pͥnci¬
pes eoꝵ sicut oreb. teb. ⁊tebee ⁊ salmana. Oreb
int̾pretat᷑ sicritas. ⁊ eb lupꝰ. Rebee uictima lupi. scił
ñ di. Salmana. umbra cõmotionis. ħ om̃ia ꝯgru¬
unt malis. quos in bono uicit ppłs d̃. ⁊ẽ. Pone
pͥncipes eoꝵ sicut oreb .i. ut pote siccos a gr̃a dĩ. ⁊
ma lupi .i. diaboli. ⁊ salmana .i. instabiles. om̃i pͣ¬
runt. Ecce manis sonitꝰ. quo sonuerunt inimici
tui. Quid dixer̃t: Possideamꝰ scũariũ clĩ . De quo
apłs. Templũ di sc̃m est. qd̾ estis uos. Isti sunt scihe¬
ditate .i. ut cedant nob̃ subditi. ħeditatem di ĩua¬
dunt ut suã. Iili ita dix̾unt: s ds̃ meus pone illoᷤ¬
ut rotam .i. ñ sint stabiles meo qd̾ cogitant. uel
sicut rota ab his qui retro sunt surgit ⁊ añ eadit
ita ipsi ex his que ret᷑ sunt .i. ex t̾renis in quib
crescunt extollant᷑. qd̾ uere ẽ. ⁊ animo cadant ab
his que añ sunt .i. ab et̾nis. Seq̃r. Et pone eos sicut

Expanded text:
eis nihil propagatur, nisi terrena fecunditas. Pone principes eorum sicut Oreb, et Zeb, et Zebee, et Salmana; Oreb interpretatur siccitas, Zeb lupus; Zebee, victima, lupi scilicet, non Dei; Salmana, umbra commotionis. Haec omnia contingunt malis, quos in bono vicit populis Dei. Et est, pone principes eorum sicut Oreb, utpote siccos a gratia Dei; ma lupi, id est diaboli; et Salmana, id est instabiles, omni prrunt. Ecce inanis sonitus, quo sonuerunt inimici tui. Quid dixerunt? Possideamus sanctuarium Dei. De quo Apostolus: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Hi sunt sancti haereditate ut cedant nobis subditi. Haereditatem Dei invadunt ut suam. Illi ita dixerunt, sed VERS. t non sint stabiles, in eo quod cogitant. Vel sicut rota ab his quae retro sunt surgit et ante cadit, ita et ipsi ex his quae retro sunt, id est ex terrenis in quibus crescunt, exsultantur: quod vere est. Et animo cadant ab his quae ante sunt, id est ab aeternis, et pone illos sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ꝓ habitione sempit̾na : tam̃ ꝓpͥum ẽ bel¬
li. atq militantiũ. Unde & contub̾nales
milites dñr. tanꝗͣ simul habentes tab̃na¬
cła. Hic aut̃ sensus adiuuat᷑ ex eo qͦd conti¬
net alia translatio. scił. qͥs ꝑegrinabit᷑ in
est uisio pacis. Et suꝑ eminentia caritatis
uͥ nullus magone contendit. s eterna pace
calogi.x. uirtutib ad atͥa sua ꝑueniri. Et
nota qͦd .x uirtutes hic appellat & effectꝰ
uirtutũ. qui om̃s ad .iiiͦi. pͥncipales uir¬
tutes referunt᷑. scił iustitiam. temꝑanti¬
am. prudentiã. fortitudinem. E quedã
utiq dȩ his .x. ad aliquã harũ .iiiͦi. uirtu¬
tũ sp̃ałr referuntur. Quȩdam uͦ cõmu¬
int̾ ad płes. E item quedã ꝑfectis tm̃. q̃
dam inꝑfectis conueniunt. ut in psalmi
Quasi. Ille habitabit ce requiescet: qͥ
ingredit᷑ in tab̾naculũ sñ macula .i. inno¬
cens. Ecce pͥma uirtus .i. pͥmꝰ affectus
tis abstin̾e a malo. E refert᷑ hoc adiustitiã.

Expanded text:
pro habitatione sempiterna, tamen proprium est belli, atque militantium. Unde contubernales milites dicuntur, tanquam simul habentes tabernacula. Hic autem sensus adjuvatur ex eo quod continet alia translatio, scilicet quis peregrinabitur in est visio pacis et supereminentia charitatis, ubi nullus in agone contendet, sed in aeterna pace calogi, decem virtutibus ad atria sua perveniri. Et nota quod decem virtutes hic appellat decem effectus virtutum, qui omnes ad quatuor principales virtutes referuntur, scilicet justitiam, temperantiam, prudentiam, fortitudinem. Et quaedam utique de his decem ad aliquam harum quatuor virtutum specialiter referuntur; quaedam vero conmuniter ad plures. Et item, quaedam perfectis tantum, quaedam inperfectis conveniunt, ut in psalmi Quasi dicat: Ille habitabit et requiescet qui ingreditur in tabernaculum sine maculat. Ecce prima virtus, id est primus effectus tis abstinere a malo: et refertur hoc ad justitiam.