comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nt ut iudicaret mũdũ sed ut
saluaretur mũdus per ipsimm
Postea uero sicut scribit apłs
paulus. iudicabit deus mũdũ
quando uenturus est sicut tota
ecclesia in symbolo confitetur
iudicare uiuos et mortuos di
ergo non est dei gracia quom
saluat mũdum. Et si non est
liberũ arbituũ quomodo iudi¬
cat mũdũ Proinde librum uel
epistolam meam quam secum
ad nos supradicti actulerunt
scd̃m hanc fidem intelligite ut
neq negetis dei grãm. neq li¬
berũ arbitaũ sic deffendatis ut
a dei gracia separetis tanquã
sine illa uel cogitare aliquid
uel agere scdm̃ deũ ulla rõne
possimus qd̾ omino nõ possumꝰ
Propter hoc enĩ cũ dñs de fructu
iusticie loqueretur ait discipłis
sius Sine me nichil potestis fa¬
ne contra nouos hereticos pela¬
gianos noueritis esse conscap¬
tam qui dicũt graciam dei
scdm merita nr̃a dari ut qui
gloriatur non in dño sed in se

Expanded text:
nit, ut iudicaret mundum. sed ut nit, ut iudicaret mundum. sed ut saluaretur mundus per ipsum; postea uero. sicut scribit apostolus Paulus, iudicabit deus mundum. quando \'uenturus est\', sicut tota ecclesia in symbolo confitetur, \'iudicare uiuos et mortuos\'. si ergo non est dei gratia, quo modo saluat mundum? et si non est liberum arbitrium, quo modo iudicat mundum? proinde librum uel epistulam meam, quam secum ad nos supra dicti adtulerunt, secundum hanc fidem intellegite, ut neque negetis dei gratiam neque liberum arbitrium sic defendatis, ut a dei gratia separetis, tamquam sine illa uel cogitare aliquid uel agere secundum deum ulla ratione possimus, quod omnino non possumus. propter hoc enim dominus, cum de fructu iustitiae loqueretur, ait discipulis suis: Sine me nihil potestis falesiae Romanae contra nouos haereticos Pelagianos noueritis esse conscriptam, qui dicunt gratiam dei secundum merita nostra dari, ut, qui gloriatur, non in domino sed in se
Abbreviated transcription (Latin):
bris honorando
fratri ualentĩo
et frĩb qui tecũ
sunt augustinus in dño salu¬
tem. Uenerũt ad nos duo iune¬
nes crescomus et felix de ur̃ã
congregacione se esse dicentes
qui nobis ⁊ etulerũt monaste¬
rium uestrũ non nulla dissen¬
sione turbatum eo ꝙ quidã
in nobis sic graciam predicẽt
ut negent hominis esse libetũ
arbitrũ. et qd̾ est grauius.
dicant ꝙ in die iudicu nõ sit
redditurus deus iuncuiq scd̾m
opera eius. Etiam hoc tamen
iudicanerũt qd̾ plures uestrũ
non ita senciant sed liberum
crbitriũ adiuucra fateantur
per dei graciam utrctã sapiam
atq facianius ut cũ uenerit do¬
niniꝰ ⁊ eddere unicuiq scd̾m oꝑa
eius muemat opera nra bona
que preparauit deus ut in illis
ambulemus. hoc qui senciunt
bene senciũt Obsecro itaq uos
fratres sicut cornthios obsecia¬
uit apłs pei nomen dnĩ nr̃ Ihu
non sint in uobis scismata Prmio
enĩ dñs iħs sicut scrptum est
in enuãgelio ioh̾is apłi nõ ue¬

Expanded text:
BRIS HONORANDO FRATRI VALENTINO ET FRATRIBUS, QVI TECUM SUNT, AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Venerunt ad nos duo iuuenes, Cresconius et Felix, de uestra congregatione se esse dicentes, qui nobis rettulerunt monasterium uestrum nonnulla dissensione turbatum eo, quod quidam in uobis sic gratiam praedicent, ut negent hominis esse liberum arbitrium et, quod est grauius, dicant, quod in die iudicii non sit redditurus deus unicuique secundum opera eius.. etiam hoc tamen indicauerunt, quod plures uestrum non ita sentiant, sed liberum arbitrium adiuuari fateantur per dei gratiam, ut recta sapiamus atque faciamus et, cum uenerit dominus reddere unicuique secundum opera eius, inuequae praeparavit Deus ut in illis ambulemus . Hoc qui sentiunt, bene sentiunt. 2. Obsecro itaque vos, fratres, sicut Corinthios obsecravit Apostolus, per nomen Domini smata. primo enim dominus Iesus. sicut scriptum est in euangelio Iohannis apostoli, non ue
Abbreviated transcription (Latin):
Ilectissimis frĩbꝰ
conclericis ⁊ uni¬
mis peto caritatem urãm et per
opm̃ obsecio ne uos mea contri¬
stet ab sencia corporalis Nam et¬
spiritu et cordis affectu puto
uos nõ dubitare. nullomodo me
a uobis posse distedere quãuis
Omino dilectis¬
simo et uene¬
rabili fũ et cõ¬
sacerdoti possi¬
dio. et qui te¬
cum sunt frĩbus. augustinus
et qui mecũ sũt frẽs in dño
salutem. Magis quid agas cũ
eis qui obtemperare nolũt co¬
gitandum est quãꝙͣ ad modum
eis ostendas non licere qd̾ facĩt
Ded nũc epła sanctitatis tue¬

Expanded text:
ILECTISSIMIS FRATRIBUS CONCLERICIS ET UNISALUTEM. In primis peto caritatem uestram et per Iesum obsecro, ne uos mea contristet absentia corporalis. nam spiritu et cordis affectu puto uos non dubitare nullo modo me a uobis posse discedere, quamuisOMINO DILECTISSIMO ET VENERABILI FRATRI ET CONSACERDOTI POSSIDIO ET QVI TECUM SUNT FRATRIBUS AUGUSTINUS ET QVI MECUM SUNT FRATRES IN DOMINO SALUTEM. Magis, quid agas cum eis, qui obtemperare nolunt, cogitandum est, quam quem ad modum eis ostendas non licere, quod faciunt. sed nunc epistula sanctitatis tu
Abbreviated transcription (Latin):
Omino dilectis¬
simo et honora¬
bili fratu corne¬
lio. augustinus
Scripsisti michi
ut ad te aliquã prolixam con¬
solatoriam epistolam darẽ qd̾
grauiter obtime uxoris mortẽ
mereres sicut sanctum pauluũ
ad machariũ fecisse memiisti

Expanded text:
OMINO DILECTISSIMO ET HONORABILI FRATRI CORNELIO AUGUSTINUS. Scripsisti mihi, ut ad te aliquam prolixam consolatoriam epistulam darem, quod grauiter optimae uxoris morte mouereris, sicut sanctum Paulinum ad Macarium fecisse meministi.
Abbreviated transcription (Latin):
nie atq ĩ mem¬
bris xp̃i lauda¬
bili famule dei
maxime augu¬
stinus in dño salutem. Quãtũ
nos studiũ tuũ sanctũ letificat
tantũ rursus contristat qd̾ per
etiores nouios et perniciosissiõs
prouinciam urãm mimũ peri¬
clitari significas sed quia ista
futura predicta sunt mirãdũ
no
rgantur

Expanded text:
E ATQVE IN MEMBRIS CHRISTI LAUDABILI FAMULAE DEI MAXIMAE AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quantum nos tuum studium sanctum laetificat! tantum rursus contristat, quod per errores noxios et perniciosissimos prouin- Clam uestram nimium periclitari significas. sed quia ista futura praedicta sunt, mirandum n rgant,
Abbreviated transcription (Latin):
Omino uenera¬
bili sancto pri
augustino ep̃o
bonifacius. Ia¬
nus superba do
multi ex aduersis ceciderũt. de
est uulneratus. Ora igĩ uenera¬
bilis papa ut talis de mimicis
ultio sepe procedat

Expanded text:
omino venerabili sancto patri AUGUSTINO episcopo, BONIFACIUS. nus superba, DeMulti ex adversis ceciderunt; de est vulneratus. Ora igitur, venerabilis papa, ut talis de inimicis ultio saepe procedat.
Abbreviated transcription (Latin):
Audo et gratulor
et admiror fili di¬
lectissime bonefaa
ꝙ inter curas bel¬
lorũ et armorum
uehementer desideras ea nosse q̃
dei sunt Uere hinic te apparet eti¬
am de ip̃ã iuirtute militari fider
seruire quã habes in xp̃o ut et¬
go breuiter insmuem dilectioni

Expanded text:
audo et gratulor et admiror, fili dilectissime Bonifati, quod inter curas bellorum et armorum uehementer desideras ea nosse, quae dei sunt. uere hinc te apparet etiam de ipsa uirtute militari fidei seruire, quam habes in Christo. ut ergo breuiter insinuem dilectioni
Abbreviated transcription (Latin):
minis dilectis¬
smus et merito
predicandis fia¬
tum est. augustraus. Dixit qui¬
dem apłs paulus hereticũ hoĩem
post umã correptionem deuita
sciens quia subuersus est eius
modi et peccat et est a semet ip

Expanded text:
MINIS DILECTISSIMIS ET MERITO PRAEDICANDIS FRATUM EST, AUGUSTINUS. Dixit quidem apostolus Paulus: Haereticum hominem post unam correptionem deuita sciens, quia subuersus est eius modi et peccat et est a semet ip
Abbreviated transcription (Latin):
Omine debitis in
xp̃o officiis hono¬
rande et merito
illustu filie uili¬
ane alipius et
augustinus in dño salutem Gra¬
te ad modũ nobis iocũdeq acti¬
dit ut simul nos constitutos apd̾
ypponem tue reuerencie littere
⁊epperirent quibus hec rescupta

Expanded text:
MINAE DEBITIS IN CHRISTO OFFICIIS HOXOEANDAE ET MERITO INLUSTRI FILIAK IULIANAE ALVPIUS ET AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Grate admodum nobis iucundeque accidit, ut simul nos constitutos apud Hipponem tuae reuerentiae litterae reperirent, quibus haec rescripta
Abbreviated transcription (Latin):
E paucis que nũc
iam ad nauem cur¬
rente licterarũ per¬
latore et michi in
ip̃ius festinatione
properante in mente uenerunt
ne sine corrollario michi ⁊ escribas
aliqua proponam Que si forte
lucida sunt et michi identur
obscura nemo prudenciũ filiorũ¬

Expanded text:
e paucis, quae nunc iam ad nauem currente litterarum perlatore et mihi in ipsius festinatione properanti in mentem uenemnt, ne sine corollario mihi rescribas, aliqua proponam. quae si forte lucida sunt et mihi uidentur obscura, nemo prudentium filior
Abbreviated transcription (Latin):
trema questio
proposita est de
iona nec ip̃a qua¬
si ex porphirio
sed tamquã ex krisione pa¬
tranorũ Sic enĩ posita est.¶
einde quid sentire inquit de¬
bemus de iona qui dicitur in
uentre ceti triduo fuisse. qd̾
satis aptum non est et incre¬
dibile transuoratũ cũ ueste

Expanded text:
trema quaestio proposita est de Iona nec ipsa quasi ex Porphyrio sed tamquam ex inrisione paganorum; sic enim posita est: \'Deinde quid sentire\', inquit, \'debemus de Iona, qui dicitur in uentre ceti triduo fuisse? quod satis ἀπίθανον est et incredibile transuoratum cum ueste
Abbreviated transcription (Latin):
um in auubꝰ
nris fama cre¬
bresceret hoc
uobis nrõs epi¬
scopos dicere
cognitorem premio fuisse corrup¬
tum ut contra eos sentencia
proferretur nos autem ista faci¬
le credere ac ꝓpterea multos ue¬
strum adhuc nolle acquiescere

Expanded text:
um in auribus nostris fama crebresceret hoc uobis uestros episcopos dicere, cognitorem praemio fuisse corruptum, ut contra eos sententia proferretur, uos autem ista facile credere ac propterea multos uestrum adhuc nolle adquiescere
Abbreviated transcription (Latin):
uerabili et uere
suscipiendo patri
augustino ep̃o
et in illis que edidisti et in his
que interuemens pro sollicitis
mittere non grauaris. Nam et

Expanded text:
ERABILI ET VERE SUSCIPIENDO PATRI AUGUSTINO EPISCet in illis, quae edidisti, et in his, quae interueniens pro sollicitis mittere non grauaris. nam et
Abbreviated transcription (Latin):
lecto et uene¬
rabili prĩ au¬
gustino ep̃o pu
exquirendam legem de ore sacͥ¬
dotis indicaui in causa tali q̃
qualis sit per kãs expono si

Expanded text:
lecto et venerabili patri AUGUSTINO episcopo, PUBexquirendam legem de ore sacerdotis judicavi in causa tali: quae qualis sit, per litteras expono; si
Abbreviated transcription (Latin):
bris honorando
fratri ualentĩo
et frĩb qui tecũ
sunt augustinus in dño salu¬
tem. Uenerũt ad nos duo iune¬
nes crescomus et felix de ura
congregacione se esse dicentes
qui nobis ⁊ etulerũt monaste

Expanded text:
BRIS HONORANDO FRATRI VALENTINO ET FRATRIBUS, QVI TECUM SUNT, AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Venerunt ad nos duo iuuenes, Cresconius et Felix, de uestra congregatione se esse dicentes, qui nobis rettulerunt monaste
Abbreviated transcription (Latin):
et in xp̃i mẽbris
honorabiliter am¬
plectendo filio olĩ¬
pio. augustinus
Quid quid sis scd̾m seculi huius
cuisum. nos tamen karissimo
et sincerissimo conseruo ñõ olỹ
o upĩano fidissime scubimus
Hoc enĩ tibi esse scimus omni
gloria gloriosius et oĩ sublu¬

Expanded text:
ET IN CHRISTI MEMBRIS HONORABILITER AMPLECTENDO FILIO OLVMPIO AUGUSTINUS. Quicquid sis secundum saeculi huius cursum, nos tamen carissimo et sincerissimo conseruo nostro Olympio Christiano fidissime scribimus. hoc enim tibi esse scimus omni gloria gloriosius et omni subl
Abbreviated transcription (Latin):
breuiter quẽ ad modũ a te sicͥ
michi indicasti postulauit ad
omia illi ⁊espondere non graue¬
ris. qd̾ et ante facere potusti
Scies emĩ cũ legeris. nichil pe¬
ne a me dictum qd̾ ip̃e non no¬
ueras. aut qd̾ me tacente nos¬
se non poteras. sed hoc opꝰ me¬
um habeas rogo cum ceteris
quorũ studio scis conuenire Tũ
uero illud qd̾ flagito. habeat
ipse cui hoc potissimũ cõgruit
et ceteri quos non parũ ista
delectant. quẽ admodũ abste
dici possunt. inter quos et ip̃e
sum. uiuas semper in xp̃o
nostri memor/ Explicite pła

Expanded text:
breuiter, quem ad modum a te, sicut breuiter, quem ad modum a te, sicut mihi indicasti, postulauit, ad omnia illi respondere non graueris, quod et ante facere potuisti. scies enim, cum legeris, nihil paene a me dictum, quod ipse non noueras aut quod me tacente nosse non poteras. sed hoc opus meum habeas rogo cum ceteris, quorum studio scis conuenire. tuum uero illud, quod flagito, habeat ipse, cui hoc potissimum congruit, et ceteri, quos non parum ista delectant, quem ad modum abs te dici possunt, inter quos et ipse sum. uiuas semper in Christo nostri memor. SEX QVA
Abbreviated transcription (Latin):
incerissimo frĩ
et compbro deo¬
gratias. augu¬
stinus in dño sa¬
lutem. Questio¬
nes tibi propositas michi dele¬
gare maliusti. non ut oppinor
pigricia sed qd̾ ea quoq ipsa
que nosti. libencius per nos
audis. dũ nos minis diligis
at ego ꝓpterea malebam a te
illas aperiri qd̾ ille ip̃e amicus
qui eas proposuit. quãtũ exhͦ
coicidatur qd̾ michi ad quasdã
epłas non rescripsit quasi nos
uerecundatur sequi. Uiderit quã
ob causam hoc tamen suspicor
nec suspicio mea uel maliuola
est uel absurda cũ et optime
noueris quãtũ eum diligam
quanto q michi dolori sit ꝙ non¬
dum xpĩanus est. Et utiq non
incõuenienter arbitror eum quem
uideo michi ⁊ escribete noluisse
nichil sibi a me scribi uoluisse.
Proide obsecio te ut quẽadmod
ego tibi parui atq inter meas
artissimas occupationes tuam
sanctam michi q carissimã uo¬
luntatem offendere timui ut fa¬
cerem qd̾ petisti ita tu quoq
facias qd̾ peto. Hoc est autẽ ut

Expanded text:
INCERISSIMO FRATRI ET CONPRESBVTERO DEOGRATIAS AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quaestiones tibi propositas mihi delegare maluisti non, ut opinor, pigritia, sed quod ea quoque ipsa, quae nosti, libentius per nos audis, dum nos nimis diligis. at ego propterea malebam a te illas aperiri, quod ille ipse amicus, qui eas proposuit, quantum ex hoc conici datur, quod mihi ad quasdam epistulas non rescripsit, quasi nos uerecundatur sequi; uiderit quam ob causam. hoc tamen suspicor nec suspicio mea uel maliuola est uel absurda, cum et optime noueris, quantum eum diligam quantoque mihi dolori sit, quod nondum Christianus est, et utique non inconuenienter arbitror eum, quem uideo mihi rescribere noluisse, nihil sibi a me scribi uoluisse. proinde obsecro te, ut, quem ad modum ego tibi parui atque inter meas artissimas occupationes tuam sanctam mihique carissimam uoluntatem offendere timui, ut facerem, quod petisti, ita tu quoque facias, quod peto. hoc est autem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ugustinus ep̃s
famulus xp̃i fa¬
milieq eius di¬
lecto filio mace¬
domo in dño sa¬
lutem Quãius sapienciã quã
michi tribuis ĩ me nõ agnoscã
tante tamen erga me bemuo¬
lencie tue tamq sincere grãs
ago debeoq pliuimas et meoꝵ
studiorũ labores tali ac tanto ui

Expanded text:
S FAMULUS CHRISTI FAMILIAEQVE EIUS DILECTO FILIO MACEDONIO IN DOMINO SALUTEM. Quamuis sapientiam, quam mihi tribuis. in me non agnoscam. tantae tamen erga me beniuolentiae tuae tamque sincerae gratias ago debeoque plurimas et meorum studiorum labores tali ac tanto ui
Abbreviated transcription (Latin):
Eem alia proposue¬
runt que dicerent
de porphirio contra
xpĩanos tamquam
unt salutis se uiam dicit grãm
et ueritatem in seq solo point am¬
mis sibi credentibus ⁊editum quid
egerũt tot seculorũ hoĩes añ xp̃m
ut dimictam inquit tempora ante
ĩ qua pct̃a cõmissa sũt
filio dei secũdũ salomonem
Ost hanc questio¬
riem qui eas ex
porphiro ꝓposude
hoc adiũxit sane
etiam de illo inquit me digna¬
beris inftruere. si uere dixit
salomon filim deus non hal
Cito ⁊ espondetur. Non solũ hoc
non dixit. uerũ etiam dixit ꝙ
deus habeat filium. Apud eũ¬

Expanded text:
em alia proposuerunt, quae dicerent de Porphyrio contra Christianos tamquam unt, \'salutis se uiam dicit, gratiam et ueritatem in seque solo ponit animis sibi credentibus reditum, quid egerunt tot saeculorum homines ante Christum? ut dimittam, inquit, tempora antein qua peccata commissa sunt. V. DE FILIO DEI SECUNDUM SALOMONEM. Post hanc quaestionem, qui eas ex Porphyrio proposuit, hoc adiunxit: "Sane etiam de illo", inquit, me dignaberis instruere, si uere dixit Salomon: Filium deus non habet.\' Cito respondetur: Non solum hoc non dixit, uerum etiam dixit, quod deus habeat filium. apud eu
Abbreviated transcription (Latin):
Imimo sancto desi¬
derabili et in xp̃i
honore suauissiõ
fiatu sebastiano
augustinus ĩ dño
salutem Quãiuis ab aĩo nr̃o nullo
modo te separatum esse permittat
dulce uinculũ caritatis et indesmẽ¬
ter tuos sanctos mores atq colloc¬

Expanded text:
MINO SAXCTO ET DESIDERABILI ET IN CHRISTI HONORE SUAVISSIMO FRATRI SEBASTIANO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quamuis ab animo nostro nullo modo te separatum esse permittat dulce uinculum caritatis et indesinenter tuos sanctos mores atque conlo
Abbreviated transcription (Latin):
bris honorando
fratri ualentĩo
et frĩb qui tecũ
sunt augustinus in dño salu¬
tem. Uenerũt ad nos duo iune¬
nes crescomus et felix de urã
congregacione se esse dicentes
qui nobis ⁊ etulerũt monaste¬
rium uestrũ non nulla dissen¬
sione turbatum eo ꝙ quidã
i nobis sic graciam predicẽt
ut negent hominis esse liberũ
arbitriũ. et qd̾ est grauins.
dicant ꝙ in die iudicu nõ sit
redditurus deus incuiq scd̾m
opera eius. Etiam hoc tamen
iudicauerũt qd̾ plures uestrũ
non ita senciant sed liberum
arbituũ aduuori fateantur
perdel graciam ut ĩcta sapicam̃
atq faciamus ut cũ uenerit do¬
muiꝰ ⁊eddere unicuiq scd̾m oꝑa
eius muemat opera nrã bona
que preparauit deus ut in illis
ambulemus. hoc qui senciunt
bene senciũt Obsecro itaq uos
fratres sicut cormthios obsecia¬
uit apłs per nomen dnĩ nr̃i Iħu¬

Expanded text:
BRIS HONORANDO FRATRI VALENTINO ET FRATRIBUS, QVI TECUM SUNT, AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Venerunt ad nos duo iu Cresconius et Felix, de uestra congregatione se esse dicequi nobis retulerunt, monasterium vestrum nonnulla dissensione turbatum, eo quod quidam in vobis sic gratiam praedicent, ut negent hominis esse liberum arbitrium; et, quod est gravius, dicant, quod in die judicii non sit redditurus Deus unicuique secundum opera ejus . Etiam hoc tamen indicaverunt, quod plures vestrum non ita sentiant, sed liberum arbitrium adjuvari fateantur per Dei gratiam, ut recta sapiamus atque faciamus; ut cum venerit Dominus reddere unicuique secundum opera ejus, inveniat opera nostra bona, quae praeparavit Deus ut in illis ambulemus . Hoc qui sentiunt, bene sentiunt. 2. Obsecro itaque vos, fratres, sicut Corinthios obsecravit Apostolus, per nomen Domini
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt in uobis scismata Prmio
emĩ dñs Iħs sicut scriptum est
in enuãgelio ioh̃is apłi nõ ue¬
nt ut iudicaret mũdũ sed ut
saluaretur mũdus per ipsimi
Postea uero sicut scribit apłs
paulus. iudicabit deus mũdũ
quando uenturus est sicut tota
ecclesia in symbolo confitetur
iudicare uiuos et mortuos Si
eigo non est dei gracia quom
saluat mũdum. Et si non est
liberũ arbituũ quomodo iudi¬
cat mũdũ Proinde librum uel
epistolam meam quam secum
ad nos supradicti attulerunt
scd̾m hanc fidem intelligite ut
neq negetis dei grãm. neq li¬
berũ arbituũ sic deffendatis ut
a dei gracia separetis tanquã
sine illa uel cogitare aliquid
uel agere scdm̃ deũ ulla ⁊õne
possimus qd̾ om̃io nõ possumꝰ
Propter hoc enĩ cũ dñs de fructu
iusticie loqueretu ait discipłis
siuis Sine me nichil potestis fa¬
ne contra nouos hereticos pela¬
gianos noueritis esse conscap¬
tam qui dicũt graciam dei
scdm merita nr̃a dari ut ꝯui

Expanded text:
mata. primo enim dominus Iesus. sicut scriptum est in euangelio Iohannis apostoli, non uenit, ut iudicaret mundum. sed ut saluaretur mundus per ipsum; postea uero. sicut scribit apostolus Paulus, iudicabit deus mundum. quando \'uenturus est\', sicut tota ecclesia in symbolo confitetur, \'iudicare uiuos et mortuos\'. si ergo non est dei gratia, quo modo saluat mundum? et si non est liberum arbitrium, quo modo iudicat mundum? proinde librum uel epistulam meam, quam secum ad nos supra dicti adtulerunt, secundum hanc fidem intellegite, ut neque negetis dei gratiam neque liberum arbitrium sic defendatis, ut a dei gratia separetis, tamquam sine illa uel cogitare aliquid uel agere secundum deum ulla ratione possimus, quod omnino non possumus. propter hoc enim dominus, cum de fructu iustitiae loqueretur, ait discipulis suis: Sine me nihil potestis falesiae Romanae contra nouos haereticos Pelagianos noueritis esse conscriptam, qui dicunt gratiam dei secundum merita nostra dari, ut, qui
Abbreviated transcription (Latin):
salutem. Estus animm tui post¬
ea ꝙͣ didici. litteris tus etiã
continuo mei facti sunt . non
ꝙ me onña talia permouerẽt
qualib te indicasti eẽ permo¬
tum. sed quomodo tibi aufer

Expanded text:
lutem. 1. Aestus animi tui posteaquam didici litteris tuis, etiam mei continuo facti sunt, non quo me omnia talia permoverent, qualibus indicasti te esse permotum: sed quomodo tibi aufer
Abbreviated transcription (Latin):
mino merito
honorabili prĩ
augustino epõꝵ
sũmo. bonifaciꝰ
Cue sanctitatis
epłam admonitu me tertificã¬
te suscepi Et enĩ uenerabilis
paꝑa si thorus ille legittimꝰ¬

Expanded text:
mino merito honorabili patri AUGUSTINO episcoporum summo, BONIFACIUS. Tuae Sanctitatis epistolam admonitu me terrificantem suscepi. Etenim, venerabilis papa, si torus ille legitim
Abbreviated transcription (Latin):
deo dicare continenciam ut eo solo
inpediatur si tibi debitũ ⁊ eddere
cõuigali iuze compellitut ambo
dei reddite qd̾ ambo uoiustis ut
illi persoluatur qd ab alterutto
non exigitis Si contmnẽcia uirt
est. sicuti est. cur ad eam sit prõp¬
tior sexus infirimor cũ uirtus
a uiro potius cognonñata iudea¬
tur sicut fimilitudo uocabuli ⁊e¬
sonat. Noli ergo ui abhorrere a
uirtute quã mulier est parata su¬
scipere Sit uester consensus obla¬
tio ad supetnũ altare creatoris
et uicta concupiscencia tanto for¬
cius quanto sanctius liuntulum
caritatis. Gaudeamus de uobis
in habũdanti gr̃a xp̃i. domini
eximu merito q honorabiles
et desiderabiles filu¬

Expanded text:
deo dicare continentiam, ut eo solo impediatur, si tibi debitum reddere coniugali iure compellitur, ambo deo reddite, quod ambo uouistis, ut illi persoluatur, quod ab alterutro non exigitis. si continentia uirtus est, sicuti est, cur ad eam sit promptior sexus infirmior, cum uirtus a uiro potius cognominata uideatur, sicut similitudo uocabuli resonat? noli ergo uir abhorrere a uirtute, quam mulier est parata suscipere. sit uester consensus oblatio ad supernum altare creatoris et uicta concupiscentia tanto fortius quanto sanctius uinculum caritatis. gaudeamus de uobis in abundanti gratia Christi, domini eximii meritoque honorabiles et desiderabiles fil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmmarũ hono¬
⁊e dignissimis
merito illustribꝰ
ocundiꝰ quãto clarius. tãto gra¬
cius quãto cicius Ur̃e nãq stir¬
pis sanctimoniã iurginalem

Expanded text:
arum honore dignissimis, merito illustribusjucundius quanto charius, tanto gratius quanto citius. Vestrae namque stirpis sanctimoniam virginalem
Abbreviated transcription (Latin):
simus castinus sacramẽto se pro¬
rib alienus quẽ tibi ut dicit fe¬
deratus ille soma adhuc te in pã¬
lacio poĩto falsis suggestionibus
concitabat Sed ne totum qd̾ tũc
agebatur mittatur ĩ mediũ det
prolixitati compendiũ. Daiid
ille opilio ⁊ egnũ parcendo mum¬
cis obtinuit Up̃s pro iuideis qui
eum crucis patibulo confixerũt
patrem ne rrasceretur ⁊ ogauit
et indignis hõib uemã miseri¬
cors condonauit. Er ede igr̃ hoĩ
qui michi fidele tradidit sacra¬
mentũ et querit me pollicente
tua defensione iute subsidim
Scio enĩ ꝙ eius salutis michi
pronuissa complebit. Expli

Expanded text:
simus Castinus sacramento se proribus alienus. Quem tibi, ut dicit, foederatus ille Sonia, adhuc te in palatio posito, falsis suggestionibus concitabat. Sed ne totum quod tunc agebatur, mittatur in medium, detur prolixitati compendium. David ille opilio regnum parcendo inimicis obtinuit. Christus pro Judaeis, qui eum crucis patibulo confixerunt, Patrem, ne irasceretur, rogavit, et indignis hominibus veniam misericors condonavit. Crede igitur homini, qui mihi fidele tradidit sacramentum, et quaerit, me pollicente, tua defensione vitae subsidium. Scio enim quod ejus salutis mihi promissa complebis. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
incerissimo frĩ
et compb̾ro deo¬
gratias. augu¬
stinus in dño sa¬
lutem. Questio¬
nes tibi propositas michi dele¬
gare maliusti. non ut oppinor
pigricia sed qd̾ ea quoq ipsa
que nosti. libencius per nos
cuidis. dũ nos minis diligis¬
michi ad quasdã

Expanded text:
incerissimo fratri et compresbytero DEOGRATIAS, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quaestiones tibi propositas mihi delegare maluisti, non, ut opinior, pigritia, sed quod ea quoque ipsa quae nosti, libentius per nos audis, dum nos nimis diligismihi ad quasdam
Abbreviated transcription (Latin):
mino eunmo
mentoq honora¬
bili insigniterq
laudabili filio
donato. augustin
in dño salutem Isollem quidem
in his afflictacõnib esse affrica¬
nam ecclesiam constitutã ut ter¬
rene ullius potestatis indigeret
auxilio Sed quia sicut apłs di¬

Expanded text:
MINO EXIMIO MERITOQVE HONORABILI INSIGNITERQVE LAUDABILI FILIO DONATO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Nollem quidem in his afflictionibus esse Africanam ecclesiam constitutam, ut tere ullius potestatis indigeret auxilio. sed quia, sicut apos
Abbreviated transcription (Latin):
nacare. nobilitatem tuã latere¬
non credo ultimũq diem michi
exopto uenire. Gaudeo tue uicto¬
tie cuntatem queso serua tomanã
Tuos ut bonus ⁊ ege comes. in¬
chil de uiub preprus presiuuas
est nul

Expanded text:
acere Nobilitatem tuam laternon credo, ultimumque diem mihi exopto venire. Gaudeo tuae victoriae. Civitatem, quaeso, serva Romanam; tuos ut bonus rege comes: nihil de viribus propriis praesumas; et nul
Abbreviated transcription (Latin):
lectissimo fratri
uincencio. Augu¬
stinus. Accepi
epistolam quã
tuam non michi¬
esse. incredibile iusum est Actulit
enĩ eam quem catholicũ xp̃ĩa¬
nũ esse constaret qui ut opmor
michi mentiri audere non possit
Sed et si forte non sunt lutere
tue. ego ei qui scripsit ⁊ escribẽ¬
ad couiectionẽ siue penitencia posse
transire sed minis impudens erior
est hic uelle calũpinari ecclesie
quã tot diuinis testimoniis esse
constat ecclesiam xp̃i. qd̾ aliter
tractat illos qui eam deserũt si
hoc ip̃m penitendo corrigant ali¬
ter illos qui in ea nondũ fuerũt
et tunc primũ pacem eius acti¬
ꝑiunt. illos amplius humiliã¬
do. istos lenius suscipiendo utros¬
q diligendo utrisq sanandis
materna caritate seruiendo. ha¬
bes epistolam proliuiorem for¬
tasse ꝙͣ uelles. esset autẽ mł¬
to breuior. si te tantũ in res¬
pondendo cogitarem. Rũc uero
etiam si nichil tibi prosit nõ
puto uichil eis profuturam
qui eam legere cũ dei timore

Expanded text:
LECTISSIMO FRATRI VINCENTIO AUGUSTINUS. Accepi epistulam, quam tuam esse non mihi incredibile uisum est; adtulit enim eam, quem catholicum Christianum esse constaret, qui, ut opinor, mihi mentiri audere non posset. sed etsi forte non sunt litterae tuae, ego ei, qui scripsit, rescribead correctionem sine paenitentia posse transire. sed nimis inpudens error est hic uelle calumniari ecclesiae, quam tot diuinis testimoniis esse constat ecclesiam Christi, quod aliter tractat illos, qui eam deserunt, si hoc ipsum paenitendo corrigant, aliter illos, qui in ea nondum fuerunt et tunc primum pacem eius accipiunt, illos amplius humiliando, istos lenius suscipiendo, utrosque diligendo, utrisque sanandis materna caritate seruiendo. habes epistulam prolixiorem fortasse, quam uelles. esset autem multo breuior, si te tantum in respondendo cogitarem; nunc uero. etiam si tibi nihil prosit, non puto nihil eis profuturam, qui eam legere cum dei timore
Abbreviated transcription (Latin):
E bridio. augu¬
tius. Utrum
nescio quo ut ita
dicam blandilo¬
quio tuo factũ
putem an uere ita se res habeat
incertum apud me est. Nam re¬
pente actidit nec satis delibera¬
tum est. quatenus debeat cõmit

Expanded text:
EBRIDIO AUGUSTINUS. Utrum nescio quo, ut ita dicam, blandiloquio tuo factum putem, an uere ita se res habeat, incertum apud me est. nam repente accidit nec satis deliberatum est, quatenus debeat commit
Abbreviated transcription (Latin):
presentem ĩ et¬
nam salutem
dei misericordia
regendo bonifacio. augustinus
fideliorẽ hominẽ et qui facilio¬
res haberet accessus ad aures
tuas ferens litteras meas nũꝙͣ¬

Expanded text:
PRAESENTEM ET IN AETERNAM SALUTEM DEI MISERICORDIA PROTEGENDO ET REGENDO BONIFATIO AUGUSTINUS. Fideliorem hominem et qui faciliores haberet accessus ad aures tuas ferens litteras meas, nu
Abbreviated transcription (Latin):
iłi. ꝙ si ambe. uł etiam omnes si płes
fu̾rnt partes ambiguitatis. scd̾m
fidem sonuerint: textus ip̃e ẜ moĩs
a p̾cedutib et conseq̾ntib ꝑtib que
sulendꝰ ut uideamꝰ cuiuani senten¬
tie d̾ plurib que se ostendunt. fera¬
sb̾suffragiium eãmq sibi contexi
patiati. ¶ Iam minc exempla ꝯsi¬
dera. Ila heretica distractios in pͥnci
erat uerbum et u̾bumerat ap̃ d̾m.
et deus eratt ut alius sit stꝰ ulbums

Expanded text:
 si ambae, vel etiam omnes si plures fuerint, partes ambiguitatis secundum fidem sonuerint, textus ipse sermonis a praecedentibus et consequentibus partibus, quae onsulendus ut videamus, cuinam sententiae, de pluribus quae se ostendunt, ferat suffragium, eamque sibi contexi patiatur. Jam nunc exempla considera. Illa haeretica distinctio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat, ut alius sit sensus
Abbreviated transcription (Latin):
bum confitiꝰ s ħ regła fidi refellene
est. qua us̃ de trinitatis equalitate p̃sc¬
bitur ut dicanrus et deus erat u̾buide¬
um. illa nero dist inctionis ambigui¬
tas. neutra parte resistit fid̾i. et iõ te
apss. et quid eligam ignoro. opellor

Expanded text:
bum confiteri. Sed hoc regula fidei refellendum est, qua nobis de Trinitatis aequalitate praescribitur, ut dicamus, Et Deus erat Verbum; deum. Illa vero distinctionis ambiguitas neutra parte resistit fidei, et ideo tebi ait Apostolus: Et quid eligam ignoro, compellor
Abbreviated transcription (Latin):
tacuant ambigna scripturam. pͦꝓ
uicendũ ẽ. nc̃ male distiuxeriᷤ
aut proñtiam̾mꝰ cum gͦ adhibita
uitentio incertũ ẽẽ prouid̾it quo
distinguend̾. aut quo pronũtiand
dit consulat regłam fidĩ. ꝙͣ d̾ scp¬
tiraꝵ planiorib locis. et eccłie au¬
ctoritate ꝑcepit. de quo satis egmiꝰ¬

Expanded text:
aciunt ambiguam scripturam, primo videndum est ne male distinxerimus, aut pronuntiaverimus. Cum ergo adhibita intentio incertum esse perviderit, quomodo distinguendum, aut quomodo pronuntiandum sit, consulat regulam fidei, quam de Scripturarum planioribus locis et Ecclesiae auctoritate percepit. Quod si am
Abbreviated transcription (Latin):
samiatões. et fabulas ꝙͣ d̾ĩ indiciũ per¬
timescunt ⁊ quibꝰ cariꝰ ẽ miẜis hõibo
placere qm xp̃o. s tu esto tał qualẽ te
que xp̃i sunt geras. añ omĩa incessabłi
dñi tui meditare mandata.dĩtibꝯ et
nero te ałui nisi aut legentẽ ĩueĩat :
ant orantẽ. Etcum fui̾s talis nr̃i me¬
mento qui te tm̃ diligimꝰ ut qd̾ cibi p̃¬
sentes p̃stare possimꝰ ñ possimꝰ ꝯfera¬
mꝰ absentes.

Expanded text:
 pertimescunt, et quibus charius est miseris hominibus placere quam Christo. Sed esto talis, qualem te quae Christi sunt geras. Ante omnia incessabiliter Domini tui meditare mandata, orationibus et nemo te aliquando nisi aut legentem inveniat, aut orantem. Et cum fueris talis, nostri memento, qui te tantum diligimus, ut quod praesentes praestare non possumus, conferamus absentes.
Abbreviated transcription (Latin):
ta mĩe et iusticie oꝑa indesment̾ ex̾ce
⁊ quisq te in obprobriũ hẽat. quisq s¬
saimet et irrideat. tu tm̃ deo placeas ⁊
que xp̃i sunt geras. Añ omĩa incessabłi
drũ tui meditare mandata.dĩtibꝯ et
nero te ału nisi aut legentẽ ĩueĩat :
ant orantẽ. Ettum fui̾s talis nr̃i me¬
seutes p̃stare possimꝰ ñ possimiꝰ ꝯferã¬
mꝰ absentes.

Expanded text:
cordiae et justitiae opera indesinenter exerce. Et quisque te in opprobrium habeat, quisque subsannet et irrideat: tu tantum Deo placeas, et quae Christi sunt geras. Ante omnia incessabiliter Domini tui meditare mandata, orationibus et nemo te aliquando nisi aut legentem inveniat, aut orantem. Et cum fueris talis, nostri mesentes praestare non possumus, conferamus absentes.
Abbreviated transcription (Latin):
reñ sem ip̃e constribat. slos aut libera
fronte ꝯteptorib extlamemꝰ qd̾ ĩalomõ
ꝯfidenter ex probati qm̃ quidã nocabam
inquit: et nõ audiebatis. et extendebã
u̾ua mea⁊ ñ intendebatis. s urita facie¬
batis mea consilia. meis aũt increpatiõi¬
cum aduerat ub̃ int̾itus cum adueni̾t
Erit enĩ cũ me inuotauitis.i ego a nõ
exaudiam uos. ¶ uerũt me malietũ
inuenient. oderunt aũt sapĩam u̾bũ
is ꝯsllus intende. Spuerunt .n. meascor¬
reptiones. ic̃q edent uie suesaictus ⁊
suaimpietate saciabunt᷑. ad uos lumt
exhortatio nr̃a ꝯu̾titur quos uolum. is
exꝑiri tanta p̾cipitia inmaꝵ. meauite
Qlitum potestis eiusmõi casus exitia ⁊
m ista sb̾u̾sione labeniũ uos exꝑimẽ¬
ta ꝑt̾ieant. sumniũ p̃ceps ẽ qui thrm sir

Expanded text:
reum semet ipse conscribat, nos autem libera fronte contemptoribus exclamamus quod Salomon confidenter exprobrat: quoniam quidem uocabam, inquit, non obaudiebatis: et extendebam uerba mea, et non intendebatis, sed irrita faciebatis mea consilia, meis autem increpationicum aduenerit uobis interitus, cum aduenerit erit enim cum me inuocaueritis, ego autem non exaudiam uos. quaerent me mali, et non inuenient: oderunt enim sapientiam. ueis consiliis intendere. spreuerunt enim meas correptiones: ideoque edent uiae suae fructus et sua impietate satiabuntur. Ad uos nunc exhortatio nostra conuertitur quos nolumus experiri talia praecipitia ruinarum. metuite quantum potestis eiusmodi casus exitia et in ista subuersione labentium nos experimenta perterreant. nimium praeceps est qui transir
Abbreviated transcription (Latin):
slet nos eẽ adultantes nͥbum dñi aut uo¬
lentes iactant̾ de releuationibꝰ głiari. s
sic amte conspͥtum dñ refendo m̃o mẽtiri
qd̾ loquimur sicut a dño ꝯfidimꝰ uos
nõ audisse mendatumi. p̃sumentes uo¬
ce apłi pauli protestantis. Ior enĩ simmͦ
inquit sicut płii adulterantes u̾bum
d̾i. s ex suncitate sicut ex eo coram xp̃o
ĩ xp̃o loquinuir. In dolore itaq maxime
ꝯstituti de quibͦdam tabefcĩs mẽbs corpis
nr̃is. ⁊ ingemitu iacturam lanꝑ atis
ecc̃e que ꝑ segnitiẽ nr̃am redigit᷑ ꝑ d qͣ
singłos ad nimiã pantitatẽ. ciromꝰ nos
ex parte aliqua sblenari. Ꝙ diligentie
nr̃e negligentia quoꝵdã obeẽ ũ possit

Expanded text:
aut uolentes iactanter de reuelationibus gloriari, sed sic ante conspectum Domini referendo non mentiri quod loquimur: sicut a Domino confidimus nos non audisse mendacium praesumentes uocem apostoli Pauli protestantis, non enim sumus, inquit, sicut plurimi adulterantes uerbum Dei, sed ex sinceritate sicut ex Deo coram ipso in Christo loquimur. in dolore itaque maximo constituti de quibusdam tabefactis membris corporis nostri et in gemitu iacturam lamentantis ecclesiae, quae per segnitiem nostram redigitur per dies singulos ad nimiam paucitatem, credimus nos ex parte aliqua subleuari, quod diligentiae nostrae negl
Abbreviated transcription (Latin):
ta mĩe et iusticie oꝑa indesment̾ ex̾ce
⁊ quisq te in obprobriũ hẽat. quisq s¬
saimet et irrideat. tu tm̃ deo placeas ⁊
que xp̃i sunt geras. Añ omĩa incessabłi
drũ tui meditare mandata.dĩtibꝯ et
nero te ału nisi aut legentẽ ĩueĩat :¬
ant orantẽ. Ettum fui̾s talis nr̃i me¬
seutes p̃stare possimꝰ ñ possimiꝰ ꝯferã¬
mꝰ absentes.

Expanded text:
cordiae et justitiae opera indesinenter exerce. Et quisque te in opprobrium habeat, quisque subsannet et irrideat, tu tantum Deo placeas, et quae Christi sunt geras. Ante omnia incessabiliter Domini tui meditare mandata, orationibus et nemo te aliquando nisi aut legentem inveniat aut orantem. Et cum fueris talis, nostri mesentes praestare non possumus, conferamus absentes.
Abbreviated transcription (Latin):
samiatões. et fabulas ꝙͣ d̾ĩ indiciũ per¬
timescunt ⁊ quibꝰ cariꝰ ẽ miẜis hõibo
placere qm xp̃o. s tu esto tał qualẽ te
dñs ẽẽ p̃cepit. qualem apłs iub exhiłe¬
ri xp̃o. uidua esto scã humilis et quie
que xp̃i sunt geras. añ omĩa incessabłi
dñi tui meditare mandata.dĩtibꝯ et
nero te ałui nisi aut legentẽ ĩueĩat :¬
ant orantẽ. Etcum fui̾s talis nr̃i me¬
mento qui te tm̃ diligimꝰ ut qd̾ cibi p̃¬
sentes p̃stare possimꝰ ñ possimꝰ ꝯfera¬
mꝰ absentes.

Expanded text:
 pertimescunt; et quibus charius est miseris hominibus placere quam Christo. Sed esto talis, qualem te Dominus esse praecepit, qualem Apostolus jubet exhiberi Christo. Vidua esto sancta, humilis et quietquae Christi sunt geras. Ante omnia incessabiliter Domini tui meditare mandata, orationibus et nemo te aliquando nisi aut legentem inveniat aut orantem. Et cum fueris talis, nostri memento, qui te tantum diligimus, ut quod praesentes praestare non possumus, conferamus absentes.
Abbreviated transcription (Latin):
dissimulatiõis sue ut imꝰ quisq ꝯtẽpto
reñ sem ip̃e constribat. slos aut liber
fronte ꝯteptorib extlamemꝰ qd̃ salont
ꝯfidenter exprobat qñ quidã uocabar
inquit: et nõ audiebatis. et extendeba
u̾ba mea⁊ ñ intendebatis. s irrita faci¬
batis mea consilia. meis aũt increpatis¬
Erit enĩ cũ me inuotaui̾tis iego & no
exaudiam uos. Querũt me maliet
inuenient. oderunt aũt sapĩom u̾bii¬

Expanded text:
quisque contemptor reum semet ipse conscribat, nos autem libera fronte contemptoribus exclamamus quod Salomon confidenter exprobrat: quoniam quidem uocabam, inquit, non obaudiebatis: et extendebam uerba mea, et non intendebatis, sed irrita faciebatis mea consilia, meis autem increpatioerit enim cum me inuocaueritis, ego autem non exaudiam uos. quaerent me mali, et non inuenient: oderunt enim sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
que om̃iũ moꝵ institutad̾ lege cõ¬
fluendans sũmatĩ oĩa ꝯtinerat quetũq
uniu̾sis clicis gu̾alr̾ad dirigendam re¬
głam competunt discipline. s qr nũc
ferainaꝵ ꝯmoratione uulgarit̾ inter
lids quidam ignomine deuoluti sunt.
stra negligentia cũ seui̾tate ꝯueniens
mandare p̃cepit necłici cũ feminis cõ¬
morentur et licet ħ ãmonitis sola lit
irriserunt. scripturaꝵ addimus firmi¬
tatẽ ut onmes sciant. ħ ⁊̃ modo per reue¬
Net nos eẽ adultantes n̾bum dñi aut uo¬
lentes iactantͥ de releuationibꝰ głiari. s
sic ante conspͥtum dñi refendo nõ mẽtiri
Qd̾ loqurmut sicut a dño ꝯfidimꝰ uos
nõ audisse mendatium p̃suementes u¬
ce apłi panli protestantis. Non enĩ sui
inquit sicut płim adulterantes u̾bri
d̾i. s ex sincitate sicut ex o eoram xp̃
ĩ xp̃o loquinuir. In dolore itai maxin
ecc̃e que ꝑ segnitiẽ nr̃am redigit᷑ ꝑ da
singłos ad nimiã pautitatẽ. cirommiꝰ

Expanded text:
mnium morum instituta de lege commendans summatim omnia Contineret quaecumque uniuersis clericis generaliter ad dirigendam regulam competunt disciplinae. sed quia nunc feminarum commoratione uulgariter inter uos quidam ignominiae deuoluti sunt, stra neglegentia cum seueritate conueniens mandare praecepit, ne clerici cum feminis commorentur. et licet haec admonitio sola littinriserunt, scripturarum addimus firmitatem, ut omnes sciant hoc etiam modo per reuenec nos esse adulterantes uerbum Domini aut uolentes iactanter de reuelationibus gloriari, sed sic ante conspectum Domini referendo non mentiri quod loquimur: sicut a Domino confidimus nos non audisse mendacium praesumentes uocem apostoli Pauli protestantis, non enim sumus, inquit, sicut plurimi adulterantes uerbum Dei, sed ex sinceritate sicut ex Deo coram ipso in Christo loquimur. in dolore itaque maximo ecclesiae, quae per segnitiem nostram redigitur per dies singulos ad nimiam paucitatem, credimus nos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑticulam qui abstulerunt int̾p̃tes
Illa potiꝰ sententia ducti sunt ⁊ ut
nõ solum ꝯpelli ex duobꝯ is ⁊̃ ouo¬

Expanded text:
ticulam qui abstulerunt interpretes, illa potius sententia ducti sunt, ut non solum compelli ex duobus, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
Ouio timens deum uolũ¬
tatem eius in scripturs sã¬
ctis diligenter inquirit.et
ue amet certamina. pietate mansue¬
tus. premimitus ⁊̾ scientia lingnaꝵ
ne in u̾bis loqutõnib q ignotis ho¬
reat. premunitus ĩ cogiutione qͣ

Expanded text:
omo timens Deum, voluntatem ejus in Scripturis sanctis diligenter inquirit. Et ne amet certamina, pietate mansuetus; praemunitus etiam scientia linguarum, ne in verbis locutionibusque ignotis haereat; praemunitus etiam cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ que pp̃ siuitudinẽ adhibũtur ig¬
noret adiuuante etiã codicum uan¬
etateiꝙͣ sollers emeudatioĩs diligẽ¬
tia procurauit. ueniat ita instru¬
ctus ad ambigua scripturaꝵ distu¬
tienda atq soluenda. ut ãt signis a¬
biguis ũ d̾cipiatur: ꝙͣtũ per nos ĩ¬

Expanded text:
 quae propter similitudinem adhibentur, ignoret; adjuvante etiam codicum veritate, quam solers emendationis diligentia procuravit: veniat ita instructus ad ambigua Scripturarum discutienda atque solvenda. Ut autem signis ambiguis non decipiatur, quantum per nos in
Abbreviated transcription (Latin):
iłi. ꝙ si ambe. uł etiam omnes si płes
fu̾rnt partes ambiguitatis. scd̾m
fidem sonuerint: textus ip̃e ẜ moĩs
sb̾suffragiium eãmq sibi contexi
patiati. ¶ Iam minc exempla ꝯsi¬
dera. Ila heretica distractios in pͥnci
erat uerbum et u̾bumerat ap̃ d̾m.
bum confitiꝰ s ħ regła fidi refellene
est. qua us̃ de trinitatis equalitate p̃sc¬
bitur ut dicanrus et deus erat u̾buide¬
um. illa nero dist inctionis ambigui¬
tas. neutra parte resistit fid̾i. et iõ te
apss. et quid eligam ignoro. opellor

Expanded text:
 si ambae, vel etiam omnes, si plures fuerint partes ambiguitatis, secundum fidem sonuerint, textus ipse sermonist suffragium, eamque sibi contexi patiatur. Jam nunc exempla considera. Illa haeretica distinctio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, eum confiteri. Sed hoc regula fidei refellendum est, qua nobis de Trinitatis aequalitate praescribitur, ut dicamus: Et Deus erat Verbum. Deum. Illa vero distinctionis ambiguitas, neutra parte resistit fidei, et ideo tebi ait Apostolus: Et quid eligam ignoro. Compellor
Abbreviated transcription (Latin):
tis indignis supplicatõibus meis:
familiaris amice qui ab eodem dño
ceteros magis dilectus atq mysteri¬
is celestibz ultra omnes imbutus a
postolus eius z enuangelista factus

Expanded text:
s indignis supplicationibus meis, risti familiaris amice, qui ab eodem Domino caeteros magis dilectus atque mysteriis coelestibus supra omnes imbutus, apostolus ejus et evangelista factus
Abbreviated transcription (French):
ꝓpt̾ hoc timor et tremor uenerũt suꝑ me et corteperũt me tenebre ma¬
lorũ actuũ meoꝵ a intueor me leprosum et inmuũdum Idarro me dignit
ari a societate fideliũ quos ame discerint caudor et pur̾itas
castitatis ꝓpterea flens et eiulans deprecor dña quãt a me quatridua¬
no mortuo intollerabili fetore iam pleno faciem tuã non aduertas
sed pocius aspicias qͣnͣ graui ulcere ꝑcussus sum ⁊ cõsideres quałt
ter es et qui de te natus est me emendatũ restitues cuem̃ nosti mise

Expanded text:
um . Et quia propter hoc timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae , malorum actuum meorum, et intueor me leprosum et immundum; idcirco me dignum scio separari a societate fidelium, quos a me discernit candor et puritas castitatis: propterea flens et ejulans, deprecor, Domine, quatenus a me quatriduo mortuo, intolerabili fetore jam pleno, faciem tuam non avertas; sed potius aspicias quam gravi ulcere percussus sum, et consideres qualiter risto, cujus tu mater es et qui de te natus est, me emundatum restituas. Tu enim nosti, mise
Abbreviated transcription (Latin):
tu ecclesie israel. et expã¬
Ait in anus iuas incelum
et ait. Domme deus isrl
uon est similis tui deus ĩ
celo desuper et iuterra de¬
orsum. qui custodis pac¬
tum et misericordiã ser¬
nis tuis. qui ambulant

Expanded text:
a Ecclesiae Israel, et expandit manus suas in coelum, et ait: Domine Deus Israel, non est similis tui, Deus in coelo desuper, et super terram deorsum: qui custodis pactum et misericordiam servis tuis, qui ambulant
Abbreviated transcription (Latin):
derelictũ: nonne ip̃e ẽ qͥ latroni ꝓmitit ⁊ dat paradisũ: Utro¬
biq uerbi uirtittẽ intellige. audi qͥd hec scoba ultima subtilitatiᷤ
edoceat. Hic idẽ qͥ se relictũ causat᷑. ño ꝓ latrone patrẽ rogat. set
potestatiue in merito donatione reatꝰ. repente flagitiosum sc̃i¬
ficat. ⁊ celestibꝰ inuehit sedibꝰ ⁊ secum in gła locat. Hoc fundam̃

Expanded text:
mittit et donat paradisum? Utrobique Verbi virtutem intellige. Audi quid haec ultima schola subtilitatis edoceat. Hic idem qui se derelictum causatur, non pro latrone Patrem rogat, sed potestative immerito donatis reatibus, repente flagitiosum sanctificat, et coelestibus in
Abbreviated transcription (Latin):
E atus ioħes & lestiũ mistiorum
theologus quẽ xp̃s de nuxtñs
reuocauit. a płm et eng̃listam ꝯsti¬
tuit. qͥ pͥuilettio dilectus amoris
supͣ ptus dñi fantiliarit̾ ĩ cenã re¬
cubuit. cui xp̃s in cruae matie qmẽ¬
Dauit. post diuusionẽ apłorũ in orbẽ

Expanded text:
eatus Joannes coelestium mysteriorum theologus, quem Christus de nuptiis revocavit, apostolum et evangelistam constituit, qui privilegio dilectus amoris, supra pectus Domini familiariter in coena recubuit, cui Christus in cruce matrem commendavit. Post divisi
Abbreviated transcription (Latin):
Ũ abis ed młti plices latẽt ĩtelligẽtie.
Exhortando aũt hoc apocalixsis .i. re
uelatio scam ecc̃am ad paciẽtiã. inł¬
tiplices de st̾bit t̾bulatoes. p̃ssuraᷤ et
ꝑsecuto es̃. qͣs in nuido patit᷑. epimia

Expanded text:
rbis ejus multiplices latent intelligentiae. Exhortando autem haec Apocalypsis, id est revelatio, sanctam Ecclesiam ad patientiam, multiplices describit tribulationes, pressuras et persecutiones quas in mundo patitur, et pra
Abbreviated transcription (Latin):
prologus in epistolam ad roma
omani sunt qui ex
iudeis et gentilibus
crediderunt. Hi su¬
perba contemptioẽ
uolebant se alterutrum superpo¬
uere. Nam uidei dicebant. Nos su¬
mus populus dei quos ab micio
dilexit et fouit. Nos circuncisi ex¬
genere abrahain ex stirpe sancta
descendimus. et notus retro apud
iuideam tantum deus. Nos de egip¬
to siguis dei et uirtutibus siberati.¬

Expanded text:
 IN EPISTOLAM AD ROMANOS. ROMANI sunt qui ex Judaeis et Gentibus crediderunt. Hi superba contentione volebant se alterutrum superponere. Nam Judaei dicebant: Nos sumus populus Dei, quos ab initio dilexit et fogenere Abraham, ex stirpe sancta descendimus, et notus retro apud Judaeam tantum Deus ; nos de Aegypto Dei signis et virtutibus liberati
Abbreviated transcription (Latin):
omani sunt qui ex
iudeis et gentilibus
crediderunt. Hi su¬
perba contemptioẽ
uolebant se alterutrum superpo¬
uere. Nam iuidei dicebant. Nos su¬
mus populus dei quos ab micio
dilexit et fouit. Nos circuncisi ex¬
genere abrahai ex stirpe sancta
descendimus. et notus retro apud
uideam tantum deus. Nos de egip¬
to sigiuis dei et uirtutibus siberati.¬

Expanded text:
OMANI sunt qui ex Judaeis et Gentibus crediderunt. Hi superba contentione volebant se alterutrum superponere. Nam Judaei dicebant: Nos sumus populus Dei, quos ab initio dilexit et fogenere Abraham, ex stirpe sancta descendimus, et notus retro apud Judaeam tantum Deus ; nos de Aegypto Dei signis et virtutibus liberati
Abbreviated transcription (Latin):
ihu per uosunta¬
missionẽ uite q̃
anotheo carissio
seruio a progenitoribz meis. in con¬
sciencia pura: ꝙ sine intinissione
hẽam tui meõriã in orõnibus me¬
is: nocte ac die desiderans te uide

Expanded text:
Iesu per voluntamissionem vitae quae motheo carissimoservio a progenitoribus in conscientia pura quam sine intermissione habeam tui memoriam in orationibus meis noct
Abbreviated transcription (Latin):
siłr ⁊ tu gratis mis¬
sus es.⁊ideo p̾dican¬
de gr̃e magis es ob¬
noxius. apls sum
dico:nõ sine spe p̾¬

Expanded text:
similiter gratis missus es, et ideo praedicandae gratiae magis es obnoxius. Apostolus sum, dico, nec sine spe p
Abbreviated transcription (Latin):
m̃rimoniis ⁊ de ꝑceptione eucharistie ubr
plurimi ermabant.⁊ de aliis plutib. cirm
finem ũio:subditur moralis ammonitio.
premitut autem salutationem:dicens.

Expanded text:
rimoniis, et de perceptione Eucharistiae, ubi plurimum errabant, et de aliis plurimis. Circa finem vero subditur moralis admonitio. Praemittit autem salutationem dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ihu non
usurpati¬
ue. sed per
uoluntatẽ
der nõ hõim
qr non ab
hominibus
fuit eleͣcͣcus
uel missus.
et tymotheꝰ
frat qui iuit
cũ prima epi¬
stolaad co¬
rinchios. et

Expanded text:
i, non usurpative, sed per voluntatem Dei, non hominum, quia non ab hominibus fuit electus vel missus; et Timotheus frater, qui ivit cum prima Epistola ad Corinthios, et