comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fili iqͥt remittunt᷑ tibi pc̃a tua. Onuira
iliẽtia. o indicibilis mĩa: accepit felix
lorgebat ꝯtritio. Corpis salutẽ petebat.
llie. ⁊ sailutẽ corpis ⁊ aĩe suscepit. Uẽ dñ¬
ls ĩuolũtate tua: si decreuens saluare
lb: neno potĩt ꝓhibe̾. Si aliud decreueris.
bonꝰ ẽ: certe nuseret᷑ cui ipse uoluerit. In
rib pinguescat or̃o ÷ augeat᷑ deuotio: exci¬
tet᷑ deuotis dilectio. Leuent᷑ pure manꝰ ĩ oro¬
ne⁊ qͣs ñ sanguis ĩmũdicie maculauit. tactꝰ
illicitꝰ ñ fedauit: auaricia ñ exasꝑauit. Le¬
uet᷑ cor sine ira ⁊ disceptatõe. qd̾ tnͣqͥllitas
sedauit. pax ꝯposuit: puritas ꝯscĩe lauit S
nichil hoꝵ ꝑaliticꝰ ille legit᷑ p̃misisse: qui tñ
legit᷑ renussionẽ om̃i pcoꝵ meruisse. Ihec ẽ¬
ĩeffabilis mĩe eiꝰ uirtꝰ: cui sic̃ blasphemia
ẽ derogare. ita ⁊ hoc s̾ presunẽ stultissimũ.
Potest cuicũq uult ⁊ hocipsũ efficacit dicẽ

Expanded text:
Fili, inquit, remittuntur tibi peccata tua . O mira clementia! o indicibilis misericordia! Accepit felix non exigebat contritio. Corporis salutem petebat, non animae, et salutem corporis et animae recepit. Ve voluntate tua, si decreveris salvare nos, neme poterit prohibere. Si aliud decreveris, bonus est? Certe miseretur cui voluerit ; ribus pinguescat oratio, augeatur devotio, excitetur dilectio. Leventur purae manus in oratione, quas non sanguis immunditiae maculavit, tactus illicitus non foedavit, avaritia non exasperavit, levetur et cor sine ira et disceptatione, quod tranquillitas sedavit, et pax composuit puritas conscientiae lavit. Sed nihil horum paralyticus iste legitur praemisisse, qui tamen legitur remissionem omnium peccatorum meruisse. Haec eisericordiae ejus virtus, cui sicut blasphemum est derogare, ita et hoc sibi praesumere, stultissimum. Potest cuicunque vult hoc ipsum efficaciter dicere
Abbreviated transcription (Latin):
tim enĩ młr surrexit ad cognitionẽ xp̃i
nã pͥmo dixit eũ esse muꝰ dei cultorẽ: in
hoc ip dixit eũ esse iudeũ. ⁊ hoc fuit mag¬
nũ. Deinde dixit eñ esse ꝓphetã: ⁊ hoc f̾u¬
it maiꝰ. Tandẽ dixit ⁊ credidit eum esse

Expanded text:
it ad cognitionem Christi. Nam primo dixit eum esse unius ueri dei cultorem in hoc quod dixit eum esse Iudeum, et hoc fuit magnum; deinde dixit eum esse prophetam, et hoc fuit maius; tandem dixit et credidit ipsum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ubi erat prius. nisi ut intelligamus
unã ꝑsonã esse xpm̃ deũ ⁊ hoiẽm. non
duas ne fides nr̃a sit ñ t̾nitas. s qͣter¬
admodũ filius dei erat in t̾ra. ffilius
dei in t̾ra in suscepta carne: filiꝰ hoĩs

Expanded text:
uo pertinet, nisi ut intelligamus unam personam esse Christum Deum et hominem, non duas, ne fides nostra non sit trinitas, sed quateruomodo Filius Dei erat in terra. Filius Dei in terra in suscepta carne; Filius Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ih̾c. nustice quidẽ u̾bũ dei ẽ: ⁊ sermo de
xp̃o. qͥ dũ diuidit᷑ auget᷑. De pancis
eñ sermonib: õĩb ppłis redundantẽ
alimoniã mĩstrauit. Dedit sermoneᷤ
nobis uelut panes ⁊ qͥ nr̃o dũ libant

Expanded text:
rmo de Christo, qui dum diuiditur augetur; de paucis enim sermonibus omnibus populis redundantem alimoniam ministrauit. dedit sermones nobis uelut panes, qui in nostro dum libantur
Abbreviated transcription (Latin):
generis puesle conuerti. ateꝑ
omnipotenti dño dedicata uir¬
ginitate seruire. Quadam u̾o die
idem eleuthernus abbas uir ui¬
te uenerabilis ad eandem gr̃a
ex hortationis atq edificatõis
accesserat. ⁊ cum ea de uerbo
dei colloquens sedebat. Cum re¬
pente ex eodem fundo quẽ in sex
untus a parre ꝑceperat: cum
exenio rusticus uenit. Qui dũ
ante eos assisteret maligno sp̃u.
torreptus cecidit: fatigariq ni¬
mus stridorib atq balatilib
cepit. Tunc scĩmonialis femi¬
na surrexit: atq irato uultu
magnis clamorib imperauit
dicens. Exi abeo miser: exi ab
eo miser. Ad cinꝰ uocem. mox ꝑ
os uexati. diabolus respondit
dicens. Et si de isto exeo: in ꝙ̃
intrabo: Casu autem uixͣ porcus
paruulus pascebatur. Tunc sci¬
monialis femina p̃cepit dicẽs
exi abeo. ⁊ in hunc porcum ingre¬
dere. Qui statim de homine exi¬
is. porcum quẽ iussus fuerat ĩ¬
uasit: occidit ⁊ recessit. Petr
elim nosse. si saltem portũ

Expanded text:
generis puellae converti, atque generis puellae converti, atque omnipotenti Domino dedicata virginitate servire. Quadam vero die idem Eleutherius abbas, vir vitae venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; cum repente ex eodem fundo, quem in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus venit. Qui dum ante eos assisteret, maligno spiritu correptus cecidit, fatigatique nimiis stridoribus atque balatibus coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, atque irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxta porcus parvulus pascebatur. Tunc sanctimonialis femina praecepit, dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homine exivit, porcum quem jussus fuerat invasit, occidit, et recessit. PETR. elim nosse si saltem porcum
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationib insistat. Petrꝰ.
aboriosum ualde ateꝑ ter¬
ribile est contra insidias inimi¬
ci semꝑ intendere. atq continue
quasi in acie stare. Gregotꝰ
aboriosum non erit. si cus¬
todiam nrãm non nobis.
s gr̃e suꝑne tribuimus: ita tñ
ut ⁊ ip̃i qnͣtum possumus sub
protectione dei uigilemꝰ. Si qui¬
dem antiquus hostis amente
ceperit expelli. ex diuina largi¬
tate plerumq agitur. ut non
solum iam timeri nõ debeat.
s ip̃e etiam bene uiuentium uͥ¬
tute terreatur.
ei namqy qm narro iur
scĩssimus eleutherius se¬
riam feci testis extitit michiq
hoc intimare eurauit: quod ĩ
spolitana urbe puella quedã
nobilis. cuiꝰdam primarii filia
celestis uite desiderio exarsit. ei
tre. sc̃e conũsationis habitum
suscepit. Qua ex re fc̃m est. ut
eam pater sue substantie exere¬
dem feceret: nichilq illi aliud
nisi sex uncias unus possessi¬
uncule largiretur. Euis nero
exemplo prouocate ceperunt
apud eam multe nobilioris

Expanded text:
cogitationibus insistat. PETR. Laboriosum est valde atque terribile contra inimici insidias semper intendere, et continue quasi in acie stare. GREGOR. Laboriosum non erit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae supernae tribuimus; ita tamen, ut et ipsi, quantum possumus, sub ejus protectione vigitemus. Si autem antiquus hostis a mente coeperit expelli, ex divina largitate plerumque agitur, ut non solum jam timeri non debeat, sed ipse etiam bene viventium virtute terreatur.Rei namque quam narro, vir sanctissimus Eleutherius serius feci , testis exstitit, mihique hoc intimare curavit: quod in Spoletana urbe puella quaedam jam nubilis cujusdam primarii filia, coelestis vitae desiderio exarsit, eiqtre, conversationis sanctae habitum suscepit. Qua ex re factum est ut eam Pater suae substantiae exhaeredem faceret, nihilque ei aliud nisi sex uncias unius possessiunculae largiretur. Ejus vero exemplo provocatae coeperunt apud eam multae nobilioris
Abbreviated transcription (Latin):
lum. qd̾ esd uitam mortui. re¬
deunt: eoꝵq anime ad carnẽ
ex occulto reuocantur. Greg̃.
i uisibilia attendimꝰ.
ita ẽẽ necesse est ut credamꝰ.
Si uero inuisibilia pensamus:
nimirum constat. quia mira¬
u̾bo atq orationis solatio pc̃co¬
rem conu̾tere qm̃ carne mortuũ
resuscitare. In isto enim resus¬
citatur caro iterum moritura:
in illo u̾o anima in et̾num uic¬
tura. Cum enim ꝓpono duos:
in quo hoꝵ existimas maiori
fcm̃ uirtute miraculum: La¬
post resurrestionem carnis:
de lazari uirtutib tacet᷑. Nam
post resurrectionem anime ca¬
ꝑere nr̃a insirmitas nõ ualet:
quanta in sacro elequio de pau¬
li uirtutib dicunt᷑. Qd̾ illiuis
predicatione crudelissime nati¬
ones ad pretatis mollia conu̾¬
se sunt uiscera: q̃d̾ non mori
cupit pro ftĩb in quoꝵ prius
morte gaudebat. qd̾ plenus
omnis scripture scientia nich
se scire udicat. nisi xp̃m ihm¬

Expanded text:
lum, quod ad vitam mortui relum, quod ad vitam mortui redeunt, eorumque animae ad carnem ex occulto revocantur. GREGOR. Si visibilia attendimus, ita necesse est ut credamus; si vero invisibilia pensamus, nimirum constat, quia majuverbo atque orationis solatio peccatorem convertere, quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura. Cum enim propono duos, in quo horum existimas majori factum virtute miraculum? Lapost resurrectionem carnis de Lazari virtutibus tacetur. Nam post resurrectionem animae, capere nostra infirmitas non valet quanta in sacro eloquio de Pauli virtutibus dicuntur: quod illius praedicatione crudelissimae cogitationes ad pietatis mollia conversae sunt viscera; quod mori cupit pro fratribus, in quorum prius morte gaudebat ; quod, plenus omnis scripturae scientia, nil se scire judicat, nisi Ch
Abbreviated transcription (Latin):
pallium quo facies defuncti
uelabatur abstulit. Qd̾ cum
mulier fieri cerneret. contra¬
dicere uehementer cepit: et
mirari quid uellet facere. A¬
blato itaq pallio: dui eo quẽ
collegerat puluere de funsti
faciem fricauit. Qui cum diti¬
tius fricaretur. recepii̾ aiam
oscitauit. culos aperuit: sese¬
q eleuans resedit. Quid erga
se ageret᷑ miratus est: ac si de
graui somno fuiss extitatus.
Qd̾ dum mulier lamentis fa¬
tigata conspiceret. cepit ex
gaudio magis flere : ⁊ uoces
amplius edere. Quã uir dñi
modesta prohibitione compes¬
euit dicens. Tace. tace. S siqͥs
q ab enis hospicio exiit. Qua¬
dragesimũ subdiaconũ reliqͥt
protinus ⁊ in loco eodem ultra
nõ apparuit. Temporalem nãꝙ
honorem fugiens: egit ut ab
his aquib uisus intanta uir¬
tute fuerat: numqm̃ iam in
hac uita ideretur. Detiꝰ
uid alii sentiant ignoro:
ego aũt cunctis iniracuł
hõc potius existimo ẽe miracu¬

Expanded text:
pallium quo facies defuncti pallium quo facies defuncti velabatur abstulit. Quod cum mulier fieri cerneret, contradicere vehementer coepit et mirari quid vellet facere. Ablato itaque pallio, diu eo quem collegerat pulvere defuncti faciem fricavit. Qui cum diutius fricaretur, recepit animam, oscitavit, oculos aperuit, seseque elevans resedit, quid erga se ageretur miratus est, ac si de gravissimo somno fuisset excitatus. Quod cum mulier lamentis fatigata conspiceret, coepit ex gaudio magis flere, et voces amplius edere. Quam vir Domini modesta prohibitione compescuit, dicens. Tace, tace; sed 321 sique ab ejus hospitio exivit, Quadragesimum subdiaconum protinus reliquit, et in loco eodem ultra non apparuit. Temporalem namque honorem fugiens, egit ut ab his a quibus visus in tanta virtute fuerat nunquam jam in hac vita videretur. PETR. Quid alii sentiant ignoro: ego autem cunctis miraculis hoc potius existimo esse miracu
Abbreviated transcription (Latin):
uestimentis indutum. ⁊ sabi¬
no constrictum: suꝑuemiente
uespere sepelire nequiuerunt.
Iuxta de functi gͥ cor pꝰ uiduata
mulier sedit. Que in magnis
fletib noctem ducens conti¬
nius lamentoꝵ uocib satis¬
faciebat dolori. Cumq hoc
duitius fieret ⁊ flere mulier
nullomodo cessaret: uir dñi
qui receptus hospitio fuerat
quadragesimo subdiacono
compunctus ait. Doloribus
huiꝰ mulieris aĩa mea com¬
patitur. Nogo surge ⁊ oremꝰ.
Perrexere itaq utriq ad inci¬
nam eccliam: seseq pariter ĩ
orationem dederunt. Cumq
dutius orassent: complere
orationem quadragesimum
sub diai conũ serius dei petit.
Qua completa de altaris cre¬
pidine puluerem collegit: atq
cum eodem quadragesimo ad
defuncti corpus accessit: sese¬
q ibidem in orationem dedit.
Cumq dutius orass iam ñ
sicut prius fecerat complere
uoluit: s ip̃e benedictionem
dedit. Statimq surrexit: ⁊
quia dextera manu collectũ
puluerem gestabat: sinistra

Expanded text:
estimentis indutum, et sabano constrictum, superveniente vespere, sepelire nequiverunt. Igitur juxta defuncti corpus viduata mulier sedit, quae in magnis fletibus noctem ducens, continuis lamentorum vocibus satisfaciebat dolori. Cumque hoc diutius fieret et flere mulier nullo modo cessaret, vir Dei, qui receptus hospitio fuerat, Quadragesimo subdiacono compunctus ait: Dolori hujus mulieris anima mea compatitur; rogo, surge, et oremus. Perrexerunt igitur utrique ad vicinam ecclesiam, seseque pariter in orationem dederunt. Cumque diutius orassent, complere orationem Quadragesimum subdiaconum servus Dei petiit. Qua completa ab altaris crepidine pulverem collegit, atque cum eodem Quadragesimo ad defuncti corpus accessit, seseque ibidem in orationem dedit. Cumque diutius orasset, jam non, sicut prius fecerat, voluit, sed ipse benedictionem dedit, statimque surrexit. Et quia manu dextera collectum pulverem gestabat, sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
uirgis libenter ceditur. quem
gladius in sequebat᷑: qd̾ aposto¬
latꝰ honore sublimis est s tñ
sponte sit paruulꝰ in medio dis¬
cipuloꝵ. Quõd ad celi tercu se¬
creta ducitur: ⁊ tamen mentis
oculum ꝑ compassionẽ reflcctit
ad disponendum eubile conuiga¬
toꝵ dicens. urori uir debitum
reddat: similiter ⁊ uxor uiro. Qd̾
ammiscetur incontemplatione
cetib angłoꝵ: ⁊ tam̃ non asper¬
natur cogitare ate disponere
fc̃a carnalium. Quod gaudet ĩ
in firmitatib sibiq incontume¬
liis placet : qd̾ ei uiuere xp̃c est ⁊
mori lucrum: qd̾ totum iam ex¬
tra carnem est. hoc ip̃m qd̾ ui¬
uit in carne. Ecce qualit̾ iuit
qui ab infero mentis aduitam
pietatis rediit. Minus est gͦ ꝙ̃¬
piam in carne suscitari: nisi for¬
te cum per iuinficationem car¬
nis aduitam reducitur mentis :
ut hoc ei agatur per exterus mi¬
raculum. quatinus conũsus inte¬
rius iuificetur. Petrus
alde infra credidi. hoc quod
modo quam sit in compa¬

Expanded text:
irgis libenter caeditur, quem gladiis insequebatur ; quod Apostolatus honore sublimis est, sed tamen sponte fit parvulus in medio discipulorum; quod ad coeli tertii secreta ducitur , et tamen mentis oculum per compassionem reflectit ad disponendum cubile conjugatorum, dicens: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro , quod admiscetur in contemplatione coetibus angelorum, et tamen non aspernatur cogitare atque disponere facta carnalium; quod gaudet in infirmitatibus, sibique in contumeliis placet ; quod ei vivere Christus est, et mori lucrum ; quod totum jam extra carnem est, hoc ipsum quod vivit in carne . Ecce qualiter vivit, qui ab inferno mentis ad vitam pietatis rediit. Minus est ergo quempiam in carne suscitari, nisi forte per vivificationem carnis ad vitam reducatur mentis; ut ei hoc agatur per exterius miraculum, quatenus conversus interius vivificetur. PETR. alde infra credidi hoc, quod modo quam sit incompa
Abbreviated transcription (Latin):
re discernũt: ut sciant uel
qͥd a bono sp̃u ꝑcipiant. uel
quid ab illusore pariant᷑. Nã
si erga hec mens cairta non
fu̾it. ꝑ deceptorem sp̃m mł¬
tis se uanitatib in mergit:
qui ñ nũqm solet multa.
uera p̃dicare. ut ad extre¬
mũ ualsat aiãm exuna

Expanded text:
re discernunt, ut sciant vel re discernunt, ut sciant vel quid a bono spiritu percipiant, vel quid ab illusore patiantur. Si erga somnia mens cauta non fuerit, per deceptorem spiritum multis se vanitatibus immergit, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad extremum valeat animam ex una
Abbreviated transcription (Latin):
me dixiss. multas curas
nia ex misterio reuelationis
ro in egyptũ fugeret. ꝑ som¬
sum nͥ aliqͣnͣdo somnia cogita¬
tione. simul ⁊ reuelatione ꝓce¬
derent: nequaqmͣ danihel ꝓ¬
pheta nabugodonosor uisionẽ
edisserens: a radice cogitatõis
inchoass dicens. Tu rex cegi¬
tare cepisti in stratu tuo qͥd
ess futurũ post hec: ⁊ qͥ rerie¬
lat mysteria. ostendit tͥ q̃ uẽ¬
tura sunt. Et paulo post. ui¬
debas. ⁊ ecce qiͣ fratua una
grandis. statua illa magna
⁊ fratura sublimnis. stabat cõ¬
tra te ⁊ cetera. Danihel itaq
dum somniũ ad implendũ
reuerent᷑ insinuat. ⁊ ex aqͣ
ortum sit cogitatione mani¬
festat patent᷑ ostendit᷑: qr
hoc plerumq ex cogitatone
simul ⁊ reuelatione generet᷑.¬
S nimirũ cum sominia tot
rerum qͣlitatib alternent᷑
tanto eis credi difsiculius
debet. qnͣto ⁊ ex quo ĩ pulsu
ueniant facilius ñ elucet.
siones atq reuelationes
ip̃as usionũ uoces aut ima¬
gines quodam intimo sapo¬

Expanded text:
me dixisset: Multas curas nia ex mysterio revelationis ro in Aegyptum fugeret, per somsum nisi aliquando somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendet tibi quae ventura sunt . Et paulo post: Videbas, et ecce quasi statua una grandis, statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te , et caetera. Daniel itaque dum somnium adimplendum reverenter insinuat, et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant facilius non elucet . siones atque revelationes, ipsas visionum voces, aut imagines, quodam intimo sapo
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma diximus: om̃s experi¬
mẽto cognoscimꝰ. Sub iunc¬
ta aũt .iiiͦiͦʳ. in sacre scͥpture
paginis inuenimꝰ. Somnt¬
a ⁊ enim nisi plerumq ab
occulto hoste ꝑ illusionẽ fie¬
rent: nequaqmͣ hoc uir sa¬
piens indicaret dicẽs. Mul¬
tos eñĩ errare fecerunt sõ¬

Expanded text:
s experimento cognoscimus, subjuncta autem quatuor in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret dicens: Multos errare fecerunt som
Abbreviated transcription (Latin):
reb actestantib agnoscere cu
ac in re sicor paratum tu¬
e dilectionis inuenio: in
alligatione minime labore.
nerent: nisi certiorem aĩaꝵ
uitam sub sequi scirent. Tu
ũo ip̃e inquies. quia uitam
aĩe in corpore manentis ex mo¬
tib corporis agnoscis. Ecce hi
qui animas in mortem posue¬
runt. atq animaꝵ uitam pꝰ¬
mortem carnis ẽẽ crediderũt:
cotidians miraculis chorus¬
cant. Ad extincta namq eoꝵ
corpora uiuentes egri ueniũt.
⁊ sanantur. ꝑiuri ueniunt:
⁊ a demonio uexantur. De mo¬
niaci ileniunt: ⁊ liberantur.
leprosi uenuint: ⁊ mundant᷑.
Deferuntur mortu: ⁊ susci¬
tantur. Pensa itaq eoꝵ aĩe¬
qualiter uiunt illic ubi uiunt:
quoꝵ hic ⁊ mortua corpora ĩ tor
tis incorpore deprehendis ex
motu membroꝵ: cur nõ ꝑpen¬
dis uitam aĩc post corpꝰ. etiã
ꝑ ossa mortua in uirtute mi¬
Detrꝰ
ulla ut opinor huic alli¬
gationi ratio obsistit: in
qua ⁊ ex reb uisibilib cogimur

Expanded text:
rebus attestantibus, cognoscere cupio. Hac in re si cor paratum tuae dilectionis invenio, in allegatione minime laboro. nerent, nisi certiorem animarum vitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posuerunt, atque animarum vitam postmortem carnis esse crediderunt, quotidianis 384 miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt, et sanantur; perjuri veniunt, et daemonio vexantur, daemoniaci veniunt, et liberantur; leprosi veniunt, et mundantur; deferuntur mortui, et suscitantur. Pensa itaque equaliter vivunt illic ubi vivunt, quorum hic mortua corpora in tot tis in corpore deprehendis ex motu membrorum, cur non perpendis vitam animae post corpus, etiam per ossa mortua in virtute miPETR. Nulla, ut opinor, huic allegationi ratio obsistit, in qua ex rebus visibilibus cogimur
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ille eiusclem pueri innotu¬
erunt causam.⁊ qd̾ malignꝰ sp̃e
nulla ab eo nocte recederet indi¬
cauerunt sũ mopere postulan¬
tes ut hunc secum ad monas¬
terium tolleret: quia iam uexa¬
tionem illuis uidere ip̃e nõ pos¬
sent. Gonsensit senex. puerum
ad monasterium duxit. Qui cũ
multo tempore in monasterio
fuissz. ⁊ adhuc antiquus hostis
euisclem senis animus de salu¬
te pueri immoderatius ꝑ leti¬
ciam tastus est. Nam coram po¬
sitis fr̃ib dixit. Fr̃atres: diabo¬
lus sibi cum illis sororib ioca¬
latur. At uõ ubi ad seruos dei
uentum est ad hunc puerum
Accedere nõ presumit. Postꝙͣ.
uocem hora eadem ac momẽto.
dem puer coram cunctis frib
diabolo se inuadente uexatus
st. Quo uiso senex se ꝓrinus ĩ
lam̃tum dedit. Quen dum lu¬
gentem dui frẽs consolari uo¬
uissent : respondit dicens. Cre¬
dite mͥ. quia nullius ur̃m os pa¬
nis hodie ingredietur: nisi pu¬
er iste a demonio fu̾it ereptus.
Tunc se in orationem cum cũc

Expanded text:
Tunc illae ejusdem pueri innotuerunt causam, et quod malignus spiritus nulla ab eo nocte recederet indicaverunt, summopere postulantes ut hunc secum ad monasterium tolleret, quia jam vexationem 352 illius videre ipsae non possent. Consensit senex, puerum ad monasterium duxit. Qui cum multo tempore in monasterio fuisset, atque ad hunc antiquus hostis ejusdem senis animus de salute pueri immoderatius per laetitiam tactus est. Nam coram positis fratribus dixit: Fratres, diabolus ibi cum illis sororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit. Post quam vocem, hora eadem ac momento, idem puer coram cunctis fratribus diabolo se invadente vexatus est; quo viso senex, se protinus in lamentum dedit. Quem dum lugentem diu fratres consolari voluissent, respondit, dicens: Credite mihi, quia in nullius vestrum ore hodie panis ingreditur, nisi puer iste a daemonio fuerit ereptus. Tunc se in orationem cum cunc
Abbreviated transcription (Latin):
ammonuit. cum suo petre in
suꝑiores ep̃n sui partes ascen¬
dere. seq post laborem resici¬
endo reparere. Om̃s igitur as¬
cenderunt domum: unus ei
tantũ modo pariuilus relictꝰ
est puer : quẽ nunt qrioq p̃¬
dictus prob asserit suꝑ esse.
Quidum lecto iacentis assifte¬
ret. subito eispexit intrantes
ad uirum dei quosclam uiros
stolis candidis amictos : qui
eundem queq camdorem uesti¬
um uultuum suoꝵ luce uince¬
cebant. Qua splendoris eoꝵ cla¬
ritate ꝑculsus: qui nam illi es¬
sent emissa cepit uoce clamare.
intrantes eos aspexit ⁊ agno¬
uit: ateꝑ eundem stridentem
extra fores fugit: atq eos qͦs
uiderat patri ac mediti nunti¬
auit. Qui concite descenderũt.
s egrum quẽ reliquerant iã
defunctum inuenerunt : qr illi
tum secum tulerant quoꝵ ui¬
sionem puer ferre nõ potuit.
qui hic remansit.

Expanded text:
admonuit cum suo patre in admonuit cum suo patre in superioris episcopii sui partes ascendere, seque post laborem reficiendo reparare. Omnes igitur ascenderunt domum, unus ei tantummodo parvulus relictus est puer, quem nunc quoque praedictus Probus asserit superesse. Qui dum lecto jacentis assisteret, subito aspexit intrantes ad virum Dei quosdam viros stolis candidis amictos, qui eumdem quoque candorem vestium, vultuum suorum luce vincebant. Qua splendoris etiam claritate perculsus, quinam illi essent, emissa coepit voce clamare. commotus, intrantes eos aspexit et agnovit, atque eumdem stridentem extra fores fugit, atque eos quos viderat patri ac medicis nuntiavit. Qui concite descenderunt; sed aegrum quem reliquerant jam defunctum invenerunt, quia illi eum secum tulerant, quorum visionem puer ferre non potuit, qui hic remansit.
Abbreviated transcription (Latin):
git iustis: ut in morte sua scõꝵ
p̃cedentium uisiones asꝑici¬
ant: ne ip̃a hora mortis sue
penalem sententiam ꝑtimes¬
cant. S dum eoꝵ menti int᷑¬
noꝵ ciuium societas ostendit᷑.
a carnis sue copula. sine dolo¬
ris ⁊ formidinis fatrgatione
soluantur.
uade re. neq hoc sileam :
quod prob omnipotentis
dei famulus. qui hanc in hac
urbe monasterto presto Est qd̃
apellatur iratim. de probo pa¬
truo suo reatine ciuitatis ep̃o
mͥ narrare consueurt dicens:
termino. eum grauissima
dep̃ssit egritudo. Cuiꝰ pat̾ nõie
maximus pueris circumqͣq
transmissis. colligere mediros
studuit: si fortasse euis moles¬
tie. subuenire potuissent. S
congrogati ex uicinis locis
undiq medici: ad tactum ue¬
ne nuntiau̾nt eius exitum
citius ad futurum. Cum uero
iam tempus refectionis in¬
cumberet. atꝙ diei hora tar¬
dior excreuiss. uenerandꝰ ep̃t
de illoꝵ potius quã de sua sa¬
lute sollicitus. eos qui aderãt

Expanded text:
git justis, ut in morte sua sanctorum git justis, ut in morte sua sanctorum praecedentium visiones aspiciant, ne ipsam mortis suae poenalem sententiam pertimescant, sed dum eorum menti internorum civium societas ostenditur, a carnis suae copula sine doloris et formidinis fatigatione solvantur.ua de re neque hoc sileam, quod Probus omnipotentis Dei famulus, qui nunc in hac urbe monasterio praeest, quod appellatur Renati, de Probo patruo suo Reatinae civitatis episcopo mihi narrare consuevit, dicens termino, eum gravissima depressit aegritudo. Cujus pater nomine Maximus, pueris circumquaque transmissis colligere medicos studuit, si fortasse ejus molestiae subvenire potuisset. Sed congregati ex vicinis locis undique medici, ad tactum venae denuntiaverunt ejus exitum citius adfuturum. Sed cum jam tempus refectionis incumberet, atque diei hora tardior excrevisset, venerandus episcopus de illorum potius quam de sua salute sollicitus, eos qui aderant
Abbreviated transcription (Latin):
lltale spiramen mess naribz
aus. apposita aure eurauit di¬
uoscere. Qd̃ ille sentiens. cui te¬
nuissimꝰ inerat flatus q̃ntu¬
lo annisu ualuit. ut loqui po¬
tuiss. in feruescente spũ colle¬
Ed uocem : atꝙ erupit dicens.
Recede a me nuilier: adhuc ig¬
neulus uiuit: palleam tolle.
Illa gͥ recedente. crescente iuirtute
corporis. cum magna cepit leti¬
cia c lamare dicens. Sñ ueniũt
Quid ad tantillum seruulum
nr̃m estis dignati conuenire:
Ueno. uenio: grãs ago. grãs
ago. Cumq hoc iterata uoce¬
crebro repeteret: quib hoc di¬
ceret. noti sui qui illum circũ¬
steterant requirebãt. Quib
ille ammirando respondit di¬
cens. Numqͥd conuenisse hic¬
tum petrum ⁊ paulum pͥmos
apłoꝵ nõ aspicitis. Ad quos i¬
terum conũsus dicebat. Erce
uenio: eoce uenio. Atq inter
hec u̾ba animam reddidit. et
quia ueraciter scõs apłos ui¬
derit. cos etiam sequendo testa¬
tus est. Quod plerumq contĩ¬

Expanded text:
ei vitale spiramen inesset, naribus ei vitale spiramen inesset, naribus ejus apposita curavit aure dignoscere. Quod ille sentiens, cui tenuissimus inerat flatus, quantulo adnisu valuit, ut loqui potuisset, infervescente spiritu collegit vocem atque erupit, dicens: Recede a me, mulier, adhuc igniculus vivit, paleam tolle. Illa igitur recedente, crescente virtute corporis, cum magna coepit laetitia clamare, dicens: Bene veniant quid ad tantillum servulum vestrum estis dignati convenire? venio, venio, gratias ago, gratias ago. Cumque hoc iterata crebro voce repeteret, quibus hoc diceret noti sui, qui illum circumsteterant, requirebant. Quibus ille admirando respondit, dicens: Nunquid hic convenisse satum Petrum et Paulum primos apostolorum non aspicitis? Ad quos iterum conversus, dicebat: Ecce venio, ecce venio; atque inter haec verba animam reddidit. Et quia veraciter sanctos apostolos viderit, eos etiam sequendo testatus est. Quod plerumque contin
Abbreviated transcription (Latin):
ed neꝙ hoc silecim. q̃d̾ uirue¬
nerabilis albas stephanis
qui non longe ante hoc in hac
urbe defunctus est: quẽ ip̃e eũs
bñ nofti in eaidem prouincis
nursie contigisse referebat. Aiebat
enim qd̵ illic pb̃r quidam com¬
missam sͥ cum magno timore
pore ordinis accepti. presbiteram
suam ut sororem diligens. s qͣsi
hostem cauens ad se ꝓprius acce¬
dere numqm̃ sinebat: eamq sibi¬
met ꝓpinqͣre nulla occasione per¬
mittens. ab ea sͥ cõmunionem
funditus familiaritatis abscide¬
rat. Habent quippe scĩ iuri hoc
ꝓprium : nam ut semꝑ ab illici¬
tis longe sint. a se plerumq etiã
licita abscidunt. Unde idem uir
recusabat necessaria. Hic gͦ ue¬
nerabilis pb̃r cum longã uite
impless etatem. anno quadra¬
gesimo ordinationis sue mar¬
descente grauiter febre correptꝰ:
ad extrema ꝑductus est. S cum
tum p̃sbitera sua conspiceret.
solutis iam membris quasi in
morte distentum: si qd̾ ei ad huc

Expanded text:
ed neque hoc sileam quod vir veed neque hoc sileam quod vir venerabilis abbas Stephanus, qui non longe ante hoc tempus in hac urbe defunctus est, quem ipse etiam bene nosti, in eadem provincia Nursiae contigisse referebat. Aiebat enim quod illic presbyter quidam commissam sibi cum magno timore pore ordinationis acceptae presbyteram suam ut sororem diligens, sed quasi hostem cavens, ad se propius accedere nunquam sinebat, eamque sibimet propinquare nulla occasione permittens, ab ea sibi communionem funditus familiaritatis absciderat. Habent quippe sancti viri hoc proprium; nam ut semper ab illicitis longe sint, a se plerumque etiam licita abscindunt. Unde idem vir,recusabat necessaria. Hic ergo venerabilis presbyter cum longam vitae implesset aetatem, anno quadragesimo ordinationis suae inardescente graviter febre correptus, ad extrema deductus est. Sed cum eum presbytera sua conspiceret solutis jam membris, quasi in morte distentum, si quod adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
dragesimi fuiss intecitate tempꝰ
exemptum ei dñs lumen reddsdit.
uitinũ suũ obitum denuntiauit
atq ut in monasteriis circum¬
quaꝙ constructis. ũbum uite p̃¬
dicaret ammonuit: quatinus
corporis recepto lumine. uisita¬
tis in circuitu fr̃ib cordis lumen
aperiret. Qui statim uissis obtem¬
perans frũm cenobia cirruiuit:
mandata urte que agenda didi¬
cerat predicauit. Quinto decimo
gͥ die ed monasterium suũ ꝑac
ta predicatione reũsus est. ⁊ biꝙ
frĩb conuocatis asstans in medio
sacram̃tum dñici corporis ⁊ sa¬
guinis sumpsit: moxq cum eis
mystico psalmoꝵ cantus ex orsus
est. Qui illis psallentib orationi
intentus animam reddidit. Om̃s
u̾o frẽs qui aderant. ex ore enis
exisse columbam uiderunt: que
mox aꝑto tecto oratori egressa. as¬
picientib fr̃ib penetrauit celũ.
Cuiꝰ idcnrto animam in cosube
specie apparuisse credendum est:
ut omp̃t ds ex hac ip̃a specie ostẽ¬

Expanded text:
dragesimi 388 fuisset in caecitate tempus dragesimi 388 fuisset in caecitate tempus expletum, ei Dominus lumen reddidit, et vicinum suum obitum denuntiavit, atque ut monasteriis circumquaque constructis verbum vitae praedicaret admonuit, quatenus corporis recepto lumine, visitatis in circuitu fratribus, cordis lumen aperiret. Qui statim jussis obtemperans, fratrum coenobia circuivit, mandata vitae quae agendo didicerat praedicavit. Quinto decimo igitur die ad monapraedicatione reversus est, ibique fratribus convocatis astans in medio, sacramentum dominici corporis et sanguinis sumpsit, moxque cum eis mysticos psalmorum cantus exorsus est. Qui illis psallentibus orationi intentus animam reddidit. Omnes vero fratres qui aderant ex ore ejus exisse columbam viderunt, quae mox, aperto tecto oratorii egressa, aspicientibus fratribus, penetravit coelum. Cujus idcirco animam in columbae specie apparuisse credendum est, ut omnipotens Deus ex hac ipsa specie osten
Abbreviated transcription (Latin):
gram̃. Quantumq eum pͥus
flagellando diligeret. post modũ
ꝑfecte sanando monstrauit: etꝰ
q oculos ꝑ quadragita annoꝵ
spacium continne cecitatis te¬
nebris pressit: nullum ei lu¬
men uel extreme uisionis ape¬
riens. S quia nemo in u̾bere
illius gr̃a se destituente subsis¬
tit. ⁊ uisi idem misericors pat̾
qui penam irrogat patienti¬
am prestet: mox ꝑ impatien¬
tiam peccata nobis ip̃a auget
correptio pcc̃oꝵ. Fitq modo
miserabili ut culpa nr̃a un¬
de sperare debuit t̾minum:
inde sumat augmentum. Pcir¬
co nr̃a deus infirma conspici¬
ens. flagellis suis miscdiam
ꝑ miscet. atq in ꝑeussione sua
electis filiis nunc misericordit᷑¬
ostendit. qr uistus est: ut sint
quib postea debeat uiste mise¬
reri. Unde uenerabilem senem
dum exteriorib tenebris pre¬
meret: int̾na luce numqm des¬
tituit. Qui cum flagello fati¬
garetur corporis: habebat per
sc̃ sst eustodiam consolationem
cordis. Cum u̾o iam anni qua¬

Expanded text:
am; quantumque eum prius flagellando diligeret, postmodum perfecte sanando monstravit. Ejus namque oculos per quadraginta annorum spatium continuae caecitatis tenebris pressit, nullum ei lumen vel extremae visionis aperiens. Sed quia nemo in verbere illius gratia se destituente subsistit, et nisi idem misericors Pater qui poenam irrogat patientiam praestet, mox per impatientiam peccatum nobis ipsa auget correptio peccatorum, fitque modo miserabili ut culpa nostra unde sperare debuit terminum, inde sumat augmentum; idcirco nostra Deus infirma conspiciens, flagellis suis custodiam permiscet, atque in percussione sua electis filiis nunc misericorditer justus est, ut sint quibus postea debeat juste misereri. Unde venerabilem senem dum exterioribus tenebris premeret, interna nunquam luce destituit. Qui cum flagello fatigaretur corporis, habebat per sancti Spiritus custodiam, consolationem cordis. Cum vero jam anni qua
Abbreviated transcription (Latin):
sese eis uingere nõ auderet: be
marie semꝑ uirginis est uoce
requisita. an uellet cum eis ẽẽ
atq menis obsequio iuuere.
Cui cum puella eadem diceret.
accepit: ut nichil ultra leue ⁊
puellare ageret a risu ⁊ iocis
abstineret : sciens ꝑomnia qd
int̾ easdem uirgines qs̃ uid̾at.
ad eus obsequium die tricesi¬
mo uentret. Quib uisis in
cunctis suis morib puella
mutata est: omnemq a se le¬
uitatẽ puellaris ite magna
grauitatis detersit manu.
Ouinq eam parentes eius
mutatam ẽẽ mirarentur. re¬
quisitarem retulit: quid sibi¬
beata dei genitrix uisserit. uł
quo die itura ess ad obsequiũ
eius indicauit. Cum post u¬
cesimũ ⁊ qͥntum diem febre
correpta est: die aũt tricesimo
cum hora eius exitus ꝓpinqͥss.
eandem beatam dei genitricẽ
cum puellis qs ꝑ usionem
uiderat. ad se uenire conspexit.
Cui se etiam uocanti responde¬
re cepit: ⁊ depressis reuerentur
cculis. aꝑta uoce clamare. Ecce

Expanded text:
se eis jungere non auderet, beatae se eis jungere non auderet, beatae Mariae virginis voce requisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eadem diceret, accepit, ut nihil ultra leve et puellare ageret, et a risu et jocis abstineret, sciens per omnia quod inter easdem virgines quas viderat, ad ejus obsequium die trigesimo veniret. Quibus visis, in cunctis suis moribus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc post vigesimum quintum diem febre correpta est. Die autem trigesimo cum hora ejus exitus propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. Cui se etiam vocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis aperta voce clamare: Ecce,
Abbreviated transcription (Latin):
aircumsteterunt. Cum subito
sursum illa respiciens: iħ̾m ue¬
nientẽ uidit: ⁊ cum magna a¬
nimadu̾sione cepit circumstã¬
tib clamare dicens. Recedite
recedite: iħx uenit. Cumq eñ
intenderet quem uidebat: sc̃a
illa anima est de corpore egres¬
sa. Tantaq subito fraglanti¬
a miri odoris asꝑsa est: ut
ip̃a qͦ suauitas cunctis osten¬
deret. illic auctorem suauita¬
tis uenisse. Cumq corpꝰ eis
ex more mortuoꝵ ad lauandũ
ess nudatum. longo orationis
usu. incubitis eius ⁊ genib
cameloꝵ more inuenta est ob¬
durata cutis extrenisse. Et qd
uiuens eius sp̃c semꝑ egetit:
caro mortua testabarur.
ed neq hoc sileo
qd̾ predc̃s prob dei fa¬
mulus. de sorore sua musa no
mine. puella parua narrare
consueuit dicens: qd̃ quadam
nocte ei ꝑ uisionem sc̃a dei geni¬
trix uirgo maria apparuit:
atqz uas ei in albis uestib
puellas ostendit. Quib cum
illa ammisceri appeteret. sẽd

Expanded text:
circumsteterunt. Cum subito circumsteterunt. Cum subito illa sursum respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima e corpore est egressa. Tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 400 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus camelorum more inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur.ed neque hoc sileo quod praedictus Probus Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quadam nocte ei per visionem sancta Dei genitrix semper virgo Maria apparuit, atque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed
Abbreviated transcription (Latin):
lule exhiberent᷑ celestes exequie.
sc̃a illa anma carne solutsa cl.
Qua ad celum ducta qnͣtum
chori pallentiũ altius ascende¬
bant. tantum cepit psalmo die¬
cantus lenius audiri: quousq
⁊ eiusdem psalmo die sonitus. ⁊
odoris suauitas elongata finire¬
tur.
tione egredientis anime:
ip̃e apparere solet auctor ac re¬
tributor. uite. Unde ⁊ hoc qd̃ de
tarsilla amita mea in omeliis
eunͣgelii dixisse me recolo. repli¬
cabo. Que int̾ duas alias soro¬
res suas uirtute continue ora¬
tionis. grauitate inte. singula¬
ritate abstinentie. ac culmme
nem felix attauus meus hutus
romane ecclie antistes apparinit:
eiq mansionẽ ꝓpetue claritatis
osten dit dicens. Ueni: qr in hac
te lucis mansione suscipio. Que
subseqnti mox febre correpta:
aid diem ꝑuenit extremũ. Et
situt nobilib feminis uirisq
morientib. multi cõueniunt
qui eoꝵ ꝓximos consolentur:
eadem hora exitꝰ ipũis. multi
uri ac femine eistdem lectulũ

Expanded text:
lulae exhiberentur coelestes exsequiae, lulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur.tione egredientis animae ipse apparere solet auctor ac retributor vitae. Unde et hoc quod de Tharsilla amita mea in Homiliis Evangelii dixisse me recolo replicabo; quae inter duas alias sorores suas virtute continuae orationis, gravitate vitae, singularitate abstinentiae, ad culmen hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora exitus ipsius multi viri ac feminae ejus lectulum
Abbreviated transcription (Latin):
nus miri est. odori fraglantia
subsecuta: ita ut eaꝵ animũ
ꝙ̃ lux emissa t̾ruerat. odoris su¬
auitas refoueret. S cum uim
claritatis illius ferre ñ possẽt:
cepit eadem romula adsistentẽ
⁊ trementẽ redemptam suorũ
moꝵ magistrã. blanda uoce cõ¬
solari dicens. Noli timere mat̾.
nõ morior mͦ. Cumq hoc crebro
diceret. paulatim lux que fue¬
rat emissa subtracta est: sis
qui sub secutus est odor remãsie.
Sicq dies scd̃s ⁊ tercius transit.
ut aspersa fraglantia odoris¬
maneret. Nocte gͥ quarta. ean¬
dem magistram suam iterum
uocauit: qua ueniente uiaticũ
petiit: ⁊ accepit. Necdum uero
eadem redempta. uel alia eius
discipula a lesto iacentis absces¬
serant: ⁊ eoce subito in platra
añ eiusclem cellule ostium. duo
chori psallentiũ constiterunt.
Et sicut se dicebant sexu ex uo¬
cibz discreuisse: psalmodie cal¬
tus dicebant uiri. ⁊ femine res¬
pondebant. Cumq añ fores cel¬

Expanded text:
nus est miri odoris fragrantia nus est miri odoris fragrantia subsecuta, ita ut earum animum quem lux emissa terruerat odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem et trementem Redemptam suorum morum magistram blanda voce consolari, dicens: Noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc crebro diceret, paulatim lux quae fuerat emissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersa odoris fragrantia remaneret. Nocte igitur quarta eamdem magistram suam iterum vocavit; qua veniente, viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta, vel illa alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ prefatus sum. que utrasq
discipulas suas filiaꝵ loco
nutriebat: nocauit dicens.
Mat̾ ueni: mat̾ ueni. Que
mox cum alia eiusꝰ discipu¬
la suxrexit. sicut utrisq re¬
ferentib ⁊ multis res eadem
claruit. ⁊ ego qͦ eodem tpr̃e
agnoui. Cumq noctis medi¬
o lestulo iacentis assisterent.
subito celitus lux emissa. oẽ
illius cellule spatiũ impleuit.
⁊ splendor tante claritatis
emicuit: ut corda assistenti¬
um in estimabili pauore ꝑ¬
stringeret. atq ut post ipse
referebant. om̃e in eis corpꝰ
obrigesceret.⁊ in subito stu¬
pore remanerent. Cepit nã¬
q qiͣ cuulam magne multi¬
tudinis ingredientis sonitus
audiri. hostium cellule cõcuti:
ac si ingredientium turba
p̃meretur. atq ut dicebant.
intrantiũ multitudinem sẽ¬
tiebant. s ninuetatẽ timoris
⁊ luminis uidere nõ poterãt.
qr eoꝵ oculos ⁊ pauor depsserat:
⁊ ip̃a tanti luminis elaritas
reuerberabat. Quã lucem ꝓti¬

Expanded text:
quam praefatus sum, quae utrasque quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit, dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus condiscipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis eadem res claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit, et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostiumque cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur; atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis 397 videre non poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem proti
Abbreviated transcription (Latin):
suam. magnis uite meritis
anteibat. Erat quippe mire pa¬
tientie. sũme obedientie cus¬
tos oris sui: ad silentium stu¬
diosa ualde ⁊ continue oratio¬
nis usum habens. S quia
plerumq hi quos iam ꝑfectos
homines estimant. ad huc in
oculis sũmi opificis aliquid
in ꝑfectionis habent. sicut
sepe imperiti homines nͨ dũ
ꝑfecte sculpta sigilla conspi¬
que tñ adhuc artifex consid̾at
⁊limat. laudare iam audit.
⁊ tñ ea tundere meliorando
nõ desunt. hec qm prediximꝰ
romula. ea ꝙͣ greco uocabu¬
lo medici paralisin uocant.
molestia corporali ꝑcussa est.
Multisq annis in lestulo de¬
cubans. pene omni iacebat
membroꝵ officio destituta:
nec tñ hec eadem eius men¬
te ad impatientiam flagel¬
la ꝑduxerant. Nam ip̃a ei
detrimenta membroꝵ fc̃a fu¬
erant incrementa uirtutum:
quia tanto sollicitius ad u¬
sum orationis extreuerat:
qnͣto ⁊ aluid qd̃ libet agere
nequaqmͣ ualebat. Nocte gͥ
quadam eandem redemptã

Expanded text:
suam magnis vitae meritis suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi, quos jam homines perfectos aestimant, adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspiquae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte igitur quadam eamdem Redemptam
Abbreviated transcription (Latin):
int̾fuit qui nunc usq uiuit. ⁊¬
cum magno fletu atrestari solet:
qr quousq corpus eius sepultu¬
re traderent. ab eoꝵ narib odoris
illius fraglantia nõ recessit.¬
narrasse me recolo: cui speciosꝰ
cum pb̃r m̃s qui hanc nouerat.
me narrante attestatus est.
Godem namq tp̃r quo monas¬
terium petiitanus quedam re¬
dempta nomine in scĩmoniali
habitu constituta. in urbe hac
ixta beaite marie semꝑ uirgi¬
nis eccł̃iam manebat. Hec illiꝰ
erundinis discipula fuerat: q̃
magnis uirtutib pollens. suꝑ
pnestinos montes uitam he¬
iemticam duxisse fert᷑. Hiuc
aũt redempte due meodem ha¬
bitu discipule aderant: una
nomine romula. ⁊ altera que
nunt adhuc suꝑ est. qm quidẽ
facie stio. s nomine nescio. Tros
itaq in uno habitaculo cõma¬
nentes. moꝵ quidem diuitus
plenam : s tñ reb pauperem
uitam ducebant. Hec autem
qmͣ p̃fatus sum romula. ali¬
am qmͣ predixi condiscipulã

Expanded text:
interfuit, qui nunc usque vivit, et interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit.narrasse me recolo, quam Speciosus compresbyter meus, qui hanc noverat, me narrante attestatus est. Eo namque tempore quo monasterium petii, anus quaedam Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat. Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant, una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem quam praefatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam
Abbreviated transcription (Latin):
est ut uxta modum suũ plene sa¬
cram scripturam disceret: cum
sicut dixi litteras funditus igno¬
raret.Studebat in dolore semper
gras agere: ymnis deo ⁊ laudib
dieb ac noctib uacare. S cumiã
tempꝰ ess ut tanta eius patientia
remunerari debuiss: mẽbrorũ
dolor aid intalia rediit. Cumq se
iam morti proximũ agnouit. pere¬
grinos uiros atꝙ in hospitali tate
susceptos ammonint ut surgerãt:¬
⁊ cum eo psalmos ꝓ expectatione
exitus decantarent. Cumq mo
cum t̾rore magni clamoris dicens.
Tacete. Numqͥd nõ auditis qnͣte
resonent laudes incelo: Et dum
ad eastlem laudes quas intus
audierat aure cordis intendet:
sc̃a illa a nira carne soluta ẽ.¬
Qua scilicet exeunte. tanta il¬
lic fraglantia odorts aspersa
est: ut om̃s illi qui aderant in¬
estimabili suauitate replerent᷑:
ita ut ꝑ hoc patenter agnosce¬
rent. qd̃ eam laudes in celo sus¬
cepissent. Cui rei monachus nr̃

Expanded text:
est ut juxta modum suum plene saest ut juxta modum suum plene sacram Scrsicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cu, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster