comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dies dru ut fur noctu ita uemi&.
Cum dicit pax & firmitas. tui ic
repentinus illis suꝑ ueniet interit
que admodu dolor partus preg¬
nanti & non effugient. Hoc es ł
Uigilate quia nescits hora quando¬
uobis dixerit eoce hic xysaut ecce.
illic nolite credere. Subito enum
& ex sperato apparebit sicut chor¬
enoch & helia laeti deuictoria.
inuicem sibi mittentes munera
sicut dicit in apocalypsis nc
illis subito ueniet reperitinus inte¬
ritus: In aduentu enĩ suo xp̃s hos
om̃s disꝑd&. ut uidentes scĩ qui
euaserint glorient᷑. Uos autẽ fr̃s
nonestis intenebris ut dies ille
uos tamꝗ fur comp̃hendat. Oms
enĩ uos filu diei. non estis noctis
neq tenebrarũ. Intenebris ignoran¬
tiam significat &ĩclatiu In
die autẽ scientiã & ueritatem
Id circo xp̃ia nos non intenebrif ẽt
dicit. Gentiles autem uł incredir¬
.los iudȩos filios tenebrarũ quia
cultores sunt m̃datu. Quẽ obrẽ

Expanded text:
dies Domini, ut fur noctu, sic veniet. dies Domini, ut fur noctu, sic veniet. Et cum dicit; pax, et firmitas, tunc repentinus illi superveniet interitus, quemadmodum dolor partus praegnanti, et non effugient. Hoc est, Vigilate, quia nescitis horam, qua Dovobis dixerit: ecce hic Christus, aut ecce illic, nolite credere . Subito enim, et ex insperato apparebit, sicut corrusEnoch, et Elia, et laeti de victoria invicem sibi mittentes munera, sicut dicit Apocalypsis, tunc illis subito veniet repentinus interitus. In adventu enim suo Christus hos omnes disperdet, ut videntes sancti, qui evaserint, glorientur. Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut dies ille vos tanquam fur comprehendat: Omnes is et filii diei: non estis noctis neque tenebrarum. In tenebris ignorantiam significat et mendacium, in die autem scientiam et veritatem. Idcirco christianos non in tenebris esse dicit, gentiles autem vel incredulos Judaeos filios tenebrarum; quia cultores sunt mendacii. Quamobrem
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscimus: filiumdi. Dicente
eadem scriptura. & accedeNs
inquit moy ses auercit se quia
non potuit considerare in faciem
dĩ. Dsergo. ẽ quia filius di uerus
est. Dux autẽ & princeps idõ qr
caput omniũ est quia ꝑ ipsum
omĩa. Resurgentib ergo primis
qui inxp̃o mortui sunt: deinde
nos qui uiuimus rapiem᷑ una
cũ illis baiulis nubib obuiam
xp̃o inaera: ut cũ dño omnes
ueniant adp̃liũ. & quos occiderat
uideat uiuos. Quia sicut drio
famulate sunt nubes ita & his
quos fr̃s suos dignatus. ẽ appel¬
lare. &sic semꝑ cũ dño erimus.
Ipse enĩ raptu mors ꝓueniet. et
quasi ꝑsopoore ut egressa anima
inmonum̃to reddatus. Cum eni
tollent᷑ morient̃. ui puementes
addñm. p̃sentia dni recipiatt
animas qui cu dno mortur. ẽẽ.
non possunt. Hac spe coniolari
se inuicẽ iubec eos quiadhuc more
gentili caroꝵ suoꝵ excelsum
putabant lugendũ. De temporib

Expanded text:
agnoscimus, Filium Dei, dicente agnoscimus, Filium Dei, dicente eadem Scriptura . Et accedens, inquit, Moyses avertit se, quia non potuit considerare in faciem Dei. Deus ergo est, quia Filius Dei verus est. Dux autem, et princeps ideo, quia caput omnium est, quia per ipsum omnia. Resurgentibus ergo primis, qui in Christo mortui sunt, deinde nos, qui vivimus rapiemur una cum illis, bajulis nubibus, obviam Christo in aera, ut cum Domino omnes veniant ad praelium, ut quos occiderat, videat vivos. Quia sicut Domino famulatae sunt nubes, ita et his, quos fratres suos dignatus est appellare. Et sic semper cum Domino erimus. In ipso enim raptu mors proveniet, et quasi per soporem, ut egressa anima in momento reddatur. Cum enim tollentur morientur, ut pervenientes ad Dominum, praesentia Domini recipiant animas, quia cum Domino mortui esse non possunt. Hac spe consolari se invicem jubet eos, qui adhuc more gentili charorum suorum excessum putabant lugendum. De temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
Triũ quidẽ episcopoꝵ nomitie
littere continent᷑. sed sensus & uer¬
ba solius apł̃i sunt. Quia eñĩcom¬
muni gaudio exultant in ꝓfectu
illoꝵ: & consensu adplebẽ epła scri
optans. Grãs agimus dõ semꝑ pro
omĩb uob memoriã ur̃i facientes
inorationib nr̃is sine int̃missio.¬
ne memores oꝑis fidei ur̃ae & la¬

Expanded text:
Trium quidem episcoporum nomina litterae continent, sed sensus et verba solius Apostoli sunt. Quia enim communi gaudio exsultant in profectu illorum, ex consensu ad plebem epistola scriboptans. Gratias agimus Deo semper pro omnibus vobis, memoriam vestri facientes in orationibus nostris, sine intermissione
Abbreviated transcription (Latin):
passus. ẽ & apłi sequentes fidem ꝑse
cutiones passi sunt: gaudentes quia
digni habiti sunt ꝓnomine dr᷑ u
contumelias pati Scientes ꝓhis
magna fore p̾mia repromissa¬
Idoneus enĩ seruus ꝓbatur. quando
ꝓamore dñi sui inimicus eiꝰ offendit᷑
cuius rei memores gauisi sunt ꝓmis¬
sionis inp̃ssura. Itaq magna exhor.¬
tatio ẽ adpfectum cũ similis illos

Expanded text:
passus est, et apostoli sequentes fidem Dei, passus est, et apostoli sequentes fidem Dei, persecutiones passi sunt, gaudentes, quia digni habiti sunt pro nomine Domini contumelias pati , scientes pro his magna fore praemia repromissIdoneus enim servus probatur, quando pro nomine domini sui inimicos ejus offendit. Cujus rei memores gavisi sunt spe promissionis in pressura. Itaque magna exhortatio est ad profectum, cum similes illos
Abbreviated transcription (Latin):
in sp̃u scõ &iplenitudine multa
sicut scitis: quales fuerimus in uob
ur̃i causa. Humilesse fuisse inter eos
significant ut illis forma cdarent
mansuetudinis. Non qđ fuerint
quȩ ad fidem illos hortarentur
magnalia qr doctrine euangelicȩ
robur uirtus p̃stabat signoꝵ &
fantasia sedinueritate plenitudinis.
trina & inconuersatione & egris
curandis: ut ꝑfecto opus sp̃s scĩ
apparer& inthesalonicensiũ eccłus.
Vt innullo seminores uidentes iudeoꝵ
aeccłiis gauderent indonodĩ. qui
participes illos facere dignatus .ẽ
ꝓmissionis abrahe. & uos imitatores
xp̃i facti estis. &ipsius dñi suscipi¬
entes uerbũ inp̃ssura multa cum
gaudio sp̃s scĩ. ita ut fueritis uos
exemplum om̃ĩb credentib i
machedonia & inachaia cupidi
credulitatis ꝓbra & iniuria saciuib
suis passi tolerarunt fidutia futu¬
roꝵ. Unde emuli dicunt᷑ apłoꝵ¬
& ipsius dni. quia & dñs eadẽ audȩis

Expanded text:
in plenitudine multa, sicut scitis quales fuerimus in vobis vestri causa. Humiles se fuisse inter eos significant, ut illis formam darent mansuetudinis, non quod defuerint, quae ad fidem illos hortarentur, magnalia; quia doctrinae evangelicae robur virtus praestabat signorum id est, non in phantasia, sed in veritate plenitudinis; trina, et in conversatione, et in aegris curandis; ut perfectum opus Spiritus sancti appareret in Thessalonicensium Ecclesiis, ut in nullo se minores videntes Judaeorum Ecclesiis, gauderent in dono Dei, qui participes illos facere dignatus est promissionis Abrahae. Et vos imitatores nostri facti estis, et ipsius Domini, suscipientes verbum in pressura multa cum gaudio Spiritus sancti, ita ut fueritis vos exemplum omnibus credentibus in Macedonia et in Achaia. Cupidi credulitatis, probra et injurias a civibus suis passi tolerarunt fiducia futurorum. Unde aemuli dicuntur apo ipsius Domini, quia et Dominus eadem a Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scientiam huius rei habere se ꝓ¬
testarentur: posse se effugere &
declinare has in iurias ad ꝓbaren :
Sedquia spes magna in his ẽ: idõ
in latas sufferre quid. ẽ libenter.
dõ ergo Non tolerans amplius
nisi ad hoc ut cognoscerem fidem
uram ne quomodo ad tẽptauerit
ille tẽptator & inanis fit alabor
nr̃. Istud ꝓpt̃ quosdãdicit qui
possent se duci astutia satanȩ. qr
causa sollicitus erat ne amitter&
fructũ credulitatis illoꝵ. & quia
dutius passus non . ẽẽt. ne sciret
quid certius ageretur circa illos:
misit timotheum ep̃m a secreatũ
aquo poss& certũ scire Modo
aut̃ẽ cũ ueniss& timotheus
adnos a uobis & nuntiass& nobis

Expanded text:
praescientiam hupraescientiam hurotestarentur, posse se effugere et declinare has injurias approbarent. Sed quia spes magna in his est, ideo illatas sufferre dicit quidem libenter. Ideo et ego non tolerans amplius, misi ad hoc, ut cognoscerem fidem vestram, ne quo modo attentaverit ille tentator, et inanis fiat labor noster. Istud propter quosdam dicit, qui possint seduci astutia Satanae. Quicausa sollicitus erat, ne amitteret fructum credulitatis eorum. Et quia diutius passus non est nescire se quid certius ageretur circa illos, misit Timotheum episcopum a se creatum, a quo posset certum scire. Modo autem cum venisset Timotheus ad nos a vobis, et annuntiasset nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Hienĩ sunt qui labores fructuũ
suoꝵ edituri s. Frusti enĩ magistri
discipłs ẽ. ohoediens cuius id̃ia.
bona conuersatio ꝓficit. magistro
fructus sui ed& labor Labor
enim discipłi in opere borio:
mũ diximus ut athenis soli relm¬
querem & misimus timotheum
fratr̃e nr̃m & participem oꝑis di
moueatur in his p̾ssuris. Iosi enĩ
scitis quia ad hoc positi sumus.
Nam & cũ apuduos eramꝰ p̃dicebam᷑
scitis. Desid erii supra memorati
causas exp̃ssis: idcirco enĩ p̃sentes
eẽ. apud eos uolebant ut animos
eoꝵ firmarent: nequis exhis
scandalũ pateretur dep̃ssuris
rent aliquando infirmarentui
ita humiliati ut uerberibus &
uinculis subicerent᷑ Ad quã rẽ
excusandã timo theũ missum
testatur idoneũ doctorẽ. qui
ostender& hinc merita crescere
xp̃ianis. si ꝓ nomine dñi passi
gr̃as agunt a quo huiꝰ rei merce.¬
de expectant. Simulq p̃ces dõ
furiderent ut stabiles essetit
Quã psecutionẽ idcirco se
passuros p̃dicauerant: ut ꝑ id qđ

Expanded text:
tuum suorum edituri sunt; fructus enim magistri, discipulus est obediens, cujus dum bona conversatio proficit magistro, fructus sui edit laborem. Labor enim discipuli in opere bono mum duximus ut Athenis soli relinqueremur: et misimus Timotheum fratrem nostrum, et participem operis Dei moveatur in his pressuris. Ipsi enim scitis, quia ad hoc positi sumus; nam et cum apud vos eramus, praedicebamus scitis. Desiderii supra memorati causas expressit. Idcirco enim praesentes esse apud eos volebant, ut animos eorum firmarent; ne quis ex his scandalum pateretur de pressurirent, aliquando infirmarentur; ita humiliati, ut verberibus et vinculis subjicerentur. Ad quam rem excusandam Timotheum missum testatur idoneum doctorem, qui ostenderet hinc merita crescere christianis, si pro nomine Domini passi gratias agant, a quo hujus rei mercedem exspectant, simulque preces Deo funderent, ut stabiles essent. Quam persecutionem idcirco se passuros praedicaverant; ut per id quod
Abbreviated transcription (Latin):
quidq mͥ & in his qui sunt metũ
fuert necessaria laborauerunt
manus iste Unde & inalia epła
dicit quinon laborat: non
manducet. & hoc contra pseudo¬
apłos qui otiosi manducarerit:
p̃dicatores esse dicebant᷑: Ut ergo
exemplo dar& quẽ ad modum
gub̾nanda sit uita xp̃iana & fic.¬
tores ꝓdero laborare in sistebat
humano offuscans pseudo apłos
tatiorub declinant occupantes
aninũ suũ & apericulis ꝓhibentes.
Predicauimus uobis eugłm dĩ uos
facti sumus sicut scitis. quomodo
ur iũ quẽq ur̃m ut pat̃ filios obse.¬
crantes uos & consolantes ad hoc
ut ambuletis digne dõ qui uocat
uos in suũ regnũ &głam. Alanifes.¬
ta sunt haec. Comonet enĩ illos
quomodo crediderint sep̃dican.¬
tẽ & qualẽ cũ fuerint exꝑ & quȩ
p̃cepta dederit eis ut digiu
fierent dõ qui illos uocauit det̾ris
incaelos. ut exsuscit& letitiam
illoꝵ. Idõq nos gr̃as agimus dõ
sine int̃missione. qđ cũ accepisse.¬
tis a nob uerbũ auditus dĩ susce¬

Expanded text:
quae mihi, et iis qui sunt mecum, fuerunt necessaria, laboraverunt manus istae. Unde et in alia epistola dicit: Qui non laborat nec manducet. Et hoc contra pseudoapostolos; ut qui otiosi manducarent, praedicatores se fingebant esse. Ut ergo exemplum daret, quemadmodum gubernanda sit vita christiana, et fictores proderet, labori insistebat humano, offuscans pseudoapostoltationibus declinant, occupantes animum suum, et a periculis prohibentes. Praedicavimus vobis Evangelium Dei, vos facti sumus, sicut scitis, quomodo unumquemque vestrum, ut pater filios, obsecrantes vos et consulentes ad hoc, ut ambuletis digne Deo, qui vocat vos in suum regnum et gloriam. Manifesta sunt haec. Commonet enim illos quomodo crediderint se praedicante, et qualem eum fuerint experti et quae praecepta dederit eis, ut digni fierent Deo, qui illos vocavit de terris in coelos, ut exsuscitet laetitiam illorum. Ideoque et nos gratias agimus Deo sine intermissione, quod cum accepissetis a nobis verbu
Abbreviated transcription (Latin):
circo ei primũ gr̃as refer̃ iꝓfectu
illoꝵ qui dignãtus. ẽ non solum
domũ suã dare hominib subpec¬
cato constitutis sed infilios hos
adoptare. simul adiuuans eos ad
omĩa exitia toleranda ut digniores
fiant. Quã obrem meminisse hoꝵ
dicut se inorationib suis: eoqđ
crebescerent in oꝑe fidei caeteris
aeccłus. ut nutu dĩ ꝑficerent opus
oceptũ prõpti instudio caritatis
& pacientue & spei aduentus dñi
ante dm̃ qͥdignatus. ẽ filiũ suũ i¬

Expanded text:
um gratias referunt in profectu illorum, qui dignatus est non solum donum suum dare hominibus sub peccato constitutis, sed in filios hos adoptare, simul adjuvans eos ad omnia exitia toleranda, ut digniores fiant. Quamobrem meminisse horum dicunt se in orationibus suis, eo quod crebrescerent in opere fidei caeteris Ecclesiis; ut nutu Dei perficerent opus coeptum, prompti in studio charitatis, et patientiae, et spei adventus Domini ante Deum, qui dignatus est Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
requierunt ꝑte frates. Manifestum
ẽ quia id circo significat letum. ẽẽ
quia scõꝵ necessitatib utensilia
ministrabat. Unde & paulus gaud&¬
& certus ex hoc quia obsequeret᷑: &
mandatis quẽ constat esse potiorẽ
Quam ꝓpter fidutiã multã habens
INxp̃o imperandi tibi qđ adrem
ꝑtin&. ꝓpter caritatem magis dep̃cor
cum talissis ut paruulus sen ex
Quantũ ratio exigebat dignũ erat
imperare discipło magistrũ & fidu¬
tia apłicȩ auctoritatis. Sedqũã uir
hor us erat phy lemon paffectum
illũ ꝓuocat oboedire euũaecatis¬

Expanded text:
requieverunt per te, frater. Manifestum requieverunt per te, frater. Manifestum est quia idcirco se significat laetum esse; quia sanctorum necessitatibus utensilia ministrabat: unde et plus gaudet, certus ex hoc quia obsequeretur et mandatis ejus, quem constat esse potiorem. Quapropter multam fiduciam habens in Christo imperandi tibi, quod ad rem pertinet; propter charitatem tamen magis deprecor, cum sis talis, ut Paulus senex: Quantum ratio exigebat, dignum erat imperare discipulo magistrum ex fiducia apostolicae auctoritatis: sed quia vir bonus erat Philemon, per affectum illum
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃o. Ut cdignitatẽ epłe a se
misisse facer& abin iuria suacepit
S icut enĩ peccati causa uincere ob.¬
ꝓbriũ est ita & contras xp̃o custo.¬
die uinicula sustinere maxima
gła. Eo enĩ tempore qđ hanic
epłam misit incustodia erat. Quã
ius clericus ñ fuerit philimon.
tameri inter erat aeccłasticis neces¬
sitatibus causa deuotionis. Vnde
particip̃e hunc dicit laboꝵ dunt
enim multi quicũ sint digni excu¬
sant tamen infimos sem& ipsos ui¬
dicantes tanti ministerii unde uere
agnitione omĩs boniquȩ in nobis
ẽ inxp̃o. Gaudere se dicit & dõ
grãs referre inp̃cib suis quia firmꝰ
erat iNifide. & bonis oꝑib insiste¬
.bat. Qui erum diligit xp̃m ꝓbare
tũ iiseruis. Apłs tamen hoc se
dicit addere p̃cib ut oꝑatio eius
cũ cognitione fiat bonitatis. hoc ẽ
Uuitali hoc mente opet᷑. ut infuturũ
huius rei expect& mercedẽ. Gaudiũ
enim magnũ habui & corisolationẽ
suꝑ caritate tua. quia uiscera scõꝵ

Expanded text:
isto. Ut dignitatem epistolae a se missae faceret, ab injuria sua coepit. Sicut enim peccati causa vinciri opprobrium est, ita e contra pro Christo custodiae vincula sustinere maxima gloria; eo enim tempore quo hanc epistolam misit, in custodia erat. Quamvis autem clericus non fuerit Philemon, tamen intererat ecclesiasticis necessitatibus causa devotionis, unde participem hunc dicit laborum. Sunt enim multi, qui cum sint digni; excusant tamen, infimos semetipsos judicantes tanti ministerii: unde vere agnitione omnis boni, quae in nobis est in Christo. Gaudere se dicit, et Deo gratias referre in precibus suis, quia firmus erat in fide, et bonis operibus insistebat: qui enim diligit Christum, probare tum in servis. Apostolus tamen hoc se dicit addere precibus, ut operatio ejus cum cognitione fiat bonitatis; hoc est, ut tali hoc mente operetur, ut in futurum hujus rei exspectet mercedem. Gaudium enim magnum habui et consolationem super charitate tua; quia viscera sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
erum qđ ꝑ orationes uras dona¬
bor uobis. Ut sollitiorẽ illum
faciat & magisobȩdiat. uenturũ
se esse illis significat solent
et umabsentes contẽpni. Qut qͥd
apłs hic adhuc esse: nonde dig¬
natur qui semꝑ tedia passus. ẽ
&exita cedes ꝑsecutiones. acui¬
cula ut cuius requies nonerat¬

Expanded text:
tiones vestras donabor vobis. Ut sollicitiorem illum faciat, et magis obediat, venturum se esse illi significat; solent enim absentes contemni. Et ut quid Apostolus hic adhuc esse non dedignatur, qui semper taedia passus est et exitia, caedes, persecutiones, ac vincula, et cujus requies non erat
Abbreviated transcription (Latin):
gait sed pͥiuletxncon mendata sigroꝵ: uili facda
stagilitats. humane memor archangłs ecelo
utniens. ad ꝓierenda ibi mortalib si ꝑ no
societãct ppͥa sua monu condere dignatis est.
nuertit si quidẽ moncus exa i rosita decorpare
eidẽ spti tpelum instet pciuata ostendit᷑.¬

Expanded text:
legio commendata signorum, vili facta fragilitatis humanae memor archangelus ę celo veniens, ad promerendam ibi mortalibus supernorum sociaetatem, propria manu condere dignatus est. Vertice siquidem montis excelsi posita, de corpore eiusdem saxi speluncae instar precavata ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
ut aeter nũ illũ reciperes. non iam
uelut seruũ sed ꝓserũu dilectũ fr̃m
maxime mͥ quantũ autẽ magistͥ
& incarcere & indño. Onesomus of.¬
fenso ꝓpriõ dño confugit lor iga
peregrinatione adpopłm: ut osten¬
dera sinon adhoc recessisse ut delico
ess& obnoxius. sed ut oblittiratis
peccatis utilis reuertent᷑. Intantũ
ut non solũ dño suo aequalis fier&

Expanded text:
m velut servum, sed pro servo dilectum fratrem, maxime mihi; quanto autem magis tibi et in carne et in Domino? Onesimus, offenso domino proprio, confugit longa peregrinatione ad Apostolum; ut ostenderet se non ad hoc recessisse, ut delicti esset obnoxius, sed ut obliteratis peccatis, utilis reverteretur in tantum, ut non solum domino suo ae
Abbreviated transcription (Latin):
re neforte uerba eius eẽ. nega¬
rentur uirtutib haec signauit¬
quȩ anullo fieri alio possunt: ut
his infidelitas causa in excusabilis
pereat: Firmamentũ enim uerita
tis signa sunt & ꝓdigia. & quidẽ
omi uum confessionẽ magnum. ẽ
huius pietatis mysteriũ. Nullũ
fidelium admirari negat sacra.¬
mentũ ueritatis. In aeccła predi¬
.cate qui pietatem appellat. Alag.¬
na nimitatem erum & clementiã
suã cognoscentib se diuina tri.¬
buit bona. excepta remissione
peccatoꝵ quẽ hic inp̃senti largi.¬
tur: Qđ declaratum. ẽ in carne
iustificatũ est inisp̃ũ. Uisum. ẽ
angłis p̃dicatum. ẽ gentib credi.

Expanded text:
re, ne forte verba ejus negare, ne forte verba ejus negarentur quae a nullo alio fieri possunt, ut his infidelitas accusata inexcusabilis pereat. Firmamentum enim veritatis hujus signa sunt et prodigia. Et quidem omnium confessione magnum est hujus pietatis mysterium. Nullum fidelium admirari negat sacramentum veritatis in Ecclesia praedicatae, quam pietatem appellat. Magnanimitate enim et clementia sua cognoscentibus se divina tribuit dona, excepta remissione peccatorum, quam hic in praesenti largitur. Quod declaratum est in carne, justificatum est in spiritu, visum est angelis, praedicatum est gentibus, cre
Abbreviated transcription (Latin):
minib: orationis causa ad tempus
abstinere se p̃cipit ut uacet it
orationi quantomagis leuitis
aut sacerdotib: quos die noctuq
ꝓplebe sibi cõmissa oportã oran
mundio resergo esse debent
caeteris: quia auctores dĩ sunt
haec tibi scribo sperans cito me
uenire adte. Siautẽ tardauen
ut scias quem admodũ oporceat
iNidomo dĩ conuersari quae. ẽ
tiam eius ꝑtinebat. Hoc erat
meo qđ citius illum uenturus ẽẽo
s ed quia sola aliud dõ placere
cuins ꝓuidentia ipsi soli cognite
est: id circo neforte in quit tar¬
dẽ scribo tibi ut scias quomodo
aeccłam ordines quat. ẽ domus
dĩ.Ut cum totus munidus dĩ si
aeccła: tamen domus eius cuiul
hodie rectorẽ damasus. Muns
enim inpreuaricatione. ẽ diuei¬
so turbatus errore: idõ illic ne¬
cesse ẽ dicatur. ẽẽ domus dĩ &
ueritas ubi scdm uoluntatem
suam timet᷑ hoc ꝓfitentib de eo
seruus qđ ipse dignatus. ẽ doca¬

Expanded text:
minibus orationis causa ad tempus minibus orationis causa ad tempus abstinere se praecipit, ut vacent orationi; quanto magis levitis aut sacerdotibus, quos die nocteque pro plebe sibi commissa oportet orare! Mundiores ergo esse debent caeteris; quia actores Dei sunt. Haec tibi scribo, fili Timothee, sperans cito me venire ad te: si autem tardavero, ut scias quemadmodum oporteat te in domo Dei conversari, quae esttiam ejus pertinebat, hoc erat in eo quod citius illum visurus esset: sed quia solet aliud placere Deo, cujus providentia ipsi soli cognita est; 296 idcirco ne forte, inquit, tardem, scribo tibi, ut scias quomodo Ecclesiam ordines, quae est domus Dei; ut cum totus mundus Dei sit, Ecclesia tamen domus ejus dicatur, cujus hodie rector est Damasus. Mundus enim in praevaricatione est, diverso turbatus errore; ideo illic necesse est dicatur esse domus Dei, et veritas, ubi secundum voluntatem suam timetur. Hoc profitentibus de eo servis, quod ipse dignatus est doce
Abbreviated transcription (Latin):
cerco tempore seruiabat diui.¬
nis cerimoniis scđm institutũ
dauid. Hinc enim uiginti et
quattuor classes constituit
sacerdotum: ut uicib deserui¬
rent. Unde abia octauam das¬
est habuit: cuius uice zachari¬
as fungebatur sacerdotio. sicut
continet᷑ inparalipomeon:
I ta ut tẽpore quo non illos con¬
ficati aliquantis dieb acce¬
debant ad templũ offerre deo:
Nunc autẽ sept̃e diaconos esse
oport&. aliquantos prbos. ut
binisint ꝑ aeccłas. &unius in ci¬
uitate ep̃s. Acꝑ hoc om̃s a cori¬
uentu femine abstinere debere:
Quia necesse. ẽ eos cotidie presto
esse. iNaeccła nec habere dilata.¬
tione: ut post conuentũ legiti.¬
me purificentur sicut ueteres.
Omĩ etum ebdomada offerendum
est: &iam si non cotidie peregri.¬
nis nicolos tam̃ uelbis inedoma¬
& denon sunt qui ꝓpe cotidie bap.¬
tizentur egri: Nam ueterib idõ
concessum ẽ: quia multo tẽpore
intemplo nor i uidebattur sed
erant priuati. Sietum plebis ho¬

Expanded text:
certo tempore serviebat divicerto tempore serviebat divinis ceremoniis secundum institutum David ; hic enim viginti et quatuor classes constituit sacerdotum, ut vicibus deservirent: unde Abia octavam classem habuit, cujus vice Zacharias fungebatur sacerdotio, sicut continetur in libro Paralipomenon , ita ut tempore quo non illos conficati aliquantis diebus, accedebant ad templum offerre Deo. Nunc autem septem diaconos esse oportet, et aliquantos presbyteros, ut bini sint per Ecclesias, et unus in civitate episcopus: ac per hoc omnes a conventu feminae abstinere debere; quia necesse est eos quotidie praesto esse in Ecclesia, nec habere dilationem, ut post conventum legitime purificentur, sicut veteres. Omni enim hebdomada offerendum est, etiam si non quotidie peregrinis, incolis tamen vel bis in hebdomaetsi non desint, qui prope quotidie baptizentur aegri. Nam veteribus ideo concessum est, quia multo tempore in templo non videbantur, sed erant privati. Si enim plebeiis ho
Abbreviated transcription (Latin):
apłi ut cum:. ille mulierem
in aeccłam insilentio. eẽ. debere
p̃cipiat illi econtra eius &iam auc¬
toritatem in aecła uindicent mis¬
teru. Diaconessint un ius uxoris
uiri. filios bene regentes & domos
ꝓprias. Quienim bene ministra¬
uerit gradũ bonũ sibiadquir̃
& multã fidutiã infide quȩ est
deordinatione diaconatus nunc
subiecit Ostendit &iam istos uni¬
us uxoris ilros. eẽ. debere ut hi ad
mir usteriũ dĩ eligantur quinions̃
aegressi constitutum: dĩ. Hominu
etum uniam uxorẽ decreuit ds̃
cum qua benedicatur. Nemo enim
cũ scda benedicit᷑. Quissi filios
bene gubnauerint & domos suas
idẽ uernaculos aut domefticos¬
poterunt digni fieri sacerdotio &
fidutiam habere apud dm̃. ut fi¬
ant se posse impetrart qđ postu¬
landã decaetero se ab usufemina
res adusum habere quia multũ
tempusotio uacabant aminis.¬
terio aut sacerdotio. Multitu.¬
do enim erat sacerdotũ amag¬
na copia leuitarũ. &utꝰi quisq

Expanded text:
Apostoli; ut cum ille mulierem Apostoli; ut cum ille mulierem in Ecclesia in silentio esse debere praecipiat, illi e contra etiam auctoritatem in Ecclesia vindicent ministerii. Diacones sint unius uxoris viri, filios bene regentes, et domos proprias; qui enim bene ministraverint, gradum bonum sibi acquirunt, et multam fiduciam in fide, quae est de ordinatione diaconatus, nunc subjecit. Ostendit etiam istos unius uxoris viros esse debere, ut hi ad ministerium Dei eligantur, qui non sint egressi constitutum Dei. Homini enim unam uxorem decrevit Deus, cum qua benedicatur. Nemo enim cum secunda benedicitur. Qui si filios bene gubernaverint, et domos suas, id est vernaculos, aut domesticospoterunt digni fieri sacerdotio, et fiduciam habere apud Deum, ut sciant se posse impetrare quod postulant, jam de caetero se ab usu feminares ad usum habere, quia multum tempus otio vacabant a ministerio aut sacerdotio. Multitudo enim erat sacerdotum et magna copia levitarum, et unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
om̃sspresbiter ep̃s. Hic enim ep̃s
ẽ qui inter prb̃os primus esł.
Deniq timotheum presbiterum
ordinatum significat: Sedqꝵ
ante se alterum non habebat
ep̃s erat. Unde & quẽ admodũ
ep̃m ordin& ostendit. Neq fas
erat aut licebat ut inferior or.¬
dinar& maiorem: nemo etum
tribuit qđ non accepit. Mulie¬
res si militer pudicas non stu.¬
dentes discordiae sed sobrias fi.¬
deles iniomĩb. Quia sanctũ
esse plebem. quippe cũ dicat
dñs scĩ estote quia & ego sc̃s sum:
Idõq &iam mulieres quȩ inferi¬
ores uident᷑ sine crimine uult
mulieres ad loquitur &iam ipsas
diaconias debere ordinari uana
p̃ ssiptione deffendunt cũ sciant
apłos septem diaconos elegisse
Num quid nulla mulier tut ic
idonea inuenta. ẽ cum inter
undecim apłos stãs mulieres
fuisse legamus: sedut heretici
animum suũ uerbis non sensu
legis adstruerere uideant᷑ apłi
uerbis contra sensum nitunt᷑

Expanded text:
omnis presbyter episcopus; hic enim episcopus omnis presbyter episcopus; hic enim episcopus est, qui inter presbyteros primus est. Denique Timotheum presbyterum ordinatum significat: sed quia ante se alterum non habebat, episcopus erat. Unde et quemadmodum episcopum ordinet, ostendit; neque enim fas erat aut licebat, ut inferior ordinaret majorem; nemo enim tribuit, quod non accepit. Mulieres similiter pudicas, non studentes discordiae, sed sobrias, fideles in omnibus. Quia sanctum esse plebem; quippe cum dicat Dominus: Sancti estote; quia et ego sanctus sum . Ideoque etiam mulieres, quae inferiores videntur, sine crimine vult mulieres alloquitur, etiam ipsas diaconas ordinari debere vana praesumptione defendunt; cum sciant apostolos septem diaconos elegisse. Numquid nulla mulier tunc idonea inventa est, cum inter undecim apostolos sanctas mulieres fuisse legamus? Sed ut haeretici animum suum verbis, non sensu legis astruere videantur, Apostoli verbis contra sensum nituntur
Abbreviated transcription (Latin):
& maculosus qui aliter facit
putatis ẽ gregis satane. Lunc
et um uera se ꝓbat p̃dicare. si
ea conet᷑ & gerere. Magna ergo
cura eliger idus. ẽ quidor ium
dĩ regendam accipit. SieNum
terrestrium rerum dispensato¬
.res idonei quereridi sunt quan.¬
tomagis caelestium: diaconos
lucris uacantes. habentes miste¬
rium fidei iniconscientta pura:
& hi autem ꝓbentur primũ. & sic
ministrent sine crimine. Qui tan¬
.ta cur diaconos eligendos precipit
qui constat ministros eẽ. sacerdo.¬
tiũ quales uult esse episcopos. s̃
nisi sicut ipse ait. in reprehensi-¬
biles negotia tamen publica
turpia. uilia non habentes: scit
enim idd̃ negotiari ut accipiat
lucra: nec aliud ꝓfitet᷑ qͥgerit:
Turpia uero lucra haec dicit esse
si sub pia ꝓfessionẽ quȩstib stude¬
antur. Turpis enim dep̃hendit᷑
cũ se purũ ostentat. fost ep̃m
tantũ diaconus ordinationĩe
sacerdos. ẽ sed ep̃s primus. ẽ ut
om̃ĩs ep̃s prbiter sit: nontamen

Expanded text:
et maculosus; quia aliter facit,et maculosus; quia aliter facit,putatus est gregi Satanae; tunc enim vera se probat praedicare, si ea conetur et gerere. Magna ergo cura eligendus est, qui domum Dei regendam accipit; si enim terrestrium rerum dispensatores idonei quaerendi sunt, quanto magis coelestium! Diaconos lucris vacantes, habentes mysterium fidei in conscientia pura. Et hi autem probentur primum, et sic ministrent sine crimine. Qui tanta circa diaconos eligendos praecipit, quos constat ministros esse sacerdotum; quales vult esse episcopos, nisi sicut ipse ait, irreprehensibiles, negotia publica, turpia et vilia lucra non habentes? 295 Scit enim ideo negotiari, ut capiant lucra, nec aliud profitentur quam gerunt. Turpia autem lucra haec dicit esse, si sub pia professione quaestibus studeatur; turpis enim deprehenditur, cum se purum ostentet. Post episcopum tamen diaconatus ordinationem sacerdos est, sed episcopus primus est; ut omnis episcopus presbyter sit, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
arbitransse precȩteris digauorẽ:
Uidens enim primo anno natiui¬
tatis conlatum inse honorem:
putat erum non magis ad suum
fitiũ religiorui d& magis qui ac.¬
cipiat abea. ꝑquã remelatus in¬
currit la queũ diaboli. Inuen¬
ta erum occasione suꝑbiae
illius. satanas p̃cipitat eum.
Idõq insalomone legitur. Suꝑb
Quise in quid ex altauerit humilia.¬
bitur Oport& autem eũ & testimq¬
nium habere boriũ ab his qͥ foris
sunt. Sensum dñcũ secutus ait.
O portere futurũ episcopum testi¬
moruum boriũ habere ab extra
reb & conuersatione humana
fidelis minume inuenit᷑. dubiũ
Nonsit quia & it idiuinis rebus¬
idoneus nonerit. Siautẽ homi¬
nib fidem exhibuerit multo
magis dõ. Ne mobꝓbrium in¬
cidat in laqueum diaboli. Si
timorẽ dĩ ante oculos ñhabue¬
rit episcopus temporis magis se
cõmendens hunc quasi i fidelẽ
& pseudo ꝓpħam deserit ds̃. &
deformis uidebitur omt ub

Expanded text:
arbitrans se prae caeteris digniorem. arbitrans se prae caeteris digniorem. Videns enim primo anno nativitatis collatum in se honorem, putat non magis ad suum,ficium religioni det magis, quam accipiat ab ea; per quam rem elatus, incurrit laqueum diaboli. Inventa enim occasione superbiae illius, Satanas praecipitat eum. Ideoque in Salomone legitur: SuperQui se, inquit, exaltaverit, humiliabitur . Oportet autem et illum testimonium habere bonum ab iis, qui foris sunt. Sensum Dominicum secutus, ait oportere futurum episcopum testimonium bonum habere ab extranrebus et conversatione humana fidelis minime invenitur, dubium non sit quia et in divinis idoneus non erit: si autem hominibus fidem exhibuerit, multo magis Deo. Ne in opprobrium incidat, et laqueum diaboli. Si timorem Dei ante oculos non habuerit episcopus, tempori magis se commodans, hunc quasi infidelem et pseudoprophetam deserit Deus, et deformis videbitur omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
bitũ ut tam̃ quis dignus ad episco¬
patũ sit &iam licita deb& sꝑnere
ꝓpter sublimitatẽ ipsius orditus.
quia ceeris melior debet esse qui
cupidus. ẽ sedis illius. dobriunt
pudicũ ornatũ. ospitalẽ. docibi¬
le. non obuoxiũ iuitio: nor
uerberatorẽ. sed modestũ. nor
letigiosum. non asꝑum. domum
suam bene regentẽ. filios haben¬
.tẽ subditos cũ omni caritatem
Talem hominẽ quihaec custodiat.
bere dicit ep̃m. Haec enim signa
sunt: dignitatis episcopalis Siqͥs
autẽ potiora sectatus & corpus
& animã suã dõ dicauerit: Ne
se copul& amatrimonio: tanto.
magis dignior fiet Idõ enĩ in¬
feriorẽ posuit: ut depositio re
nemo dubitar&. Siquis autem
domui suȩ p̃esse nescit qͦmodo
aeccła diligentiã habebat: mani-¬
festum ẽ quia tunc potes ł
idoneus rector futurus ꝓbarisi
rudes in ifide solent extolli suꝑ¬
bia. maxime si accipiat ordinẽ:
Nouitate erum & potestate inflat᷑.

Expanded text:
bitum; ut tamen quis dignus ad episcobitum; ut tamen quis dignus ad episcopatum sit, etiam licita debet spernere propter sublimitatem ipsius ordinis; quia caeteris melior debet esse, qui cupidus est sedis illius. Sobrium, pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non obnoxium vino; non verberatorem, sed modestum; non litigiosum, non asperum; sed domum suam bene regentem, filios habentem subditos cum omni castitate. Talem hominem qui haec custodiat, bere episcopum. Haec enim signa sunt dignitatis episcopalis. Si autem quis potiora sectatus, et corpus et animam suam Deo dicaverit, ne se copulet matrimonio; tanto magis dignior fiet. Ideo enim inferiorem posuit, ut de potiore nemo dubitaret. Si quis autem domui suae praeesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam adhibebit? Manifestum est quia tunc potest idoneus rector futurus probari,rudes in fide solent extolli superbia, maxime si accipiant ordinem; novitate enim et potestate inflatur,
Abbreviated transcription (Latin):
boc ilico nulla concedenda
audatia. ẽ: sed esse deb i
humilitate quia ꝑ illam mors
intrauit inmundũ. Salua autẽ¬
erit inquit ꝑfilioꝵ generatio.¬
nam si tamen irefide manserit
& cafita & pura uita. hoserum
illis liberabitus. sed ꝑ illoꝵ gene.¬
ratior uͣͣ cum credunt quae
destinata sunt inuitam aecirnã:
P uenit᷑ ad resurrectionẽ ex mor:¬
tuis eifiet salua credentib illis
auitam castam agentibus. Tam¬
diu enim resur rectio suspensa. ẽ.
quamdu om̃s credant p̃destinati
qui episcopatũ cupit. bonũ opus
desiderat. hoc enĩ cupiens bonã
uitam appetere uidetur. si tam̃
non abhis declin& quae in
subiectis habent᷑. ne ambitione
& desiderio pecuruȩ hoc egisse
uideatur. O port& ergo episcopũ.
in reprehensibilem esse. Qualis
ep̃s debeat esst describit: ut ne¬
mo episcopatũ appetat nisifidus
digrius sit sua ꝓfessione. Unius
uxoris uirũ. Qũã uis sodam nu¬
mero uxorẽ: non sit habere ꝓhi¬

Expanded text:
hoc nulla illi concedenda hoc nulla illi concedenda audacia est, sed esse debet in humilitate; quia per illam mors intravit in mundum. Salva erit, inquit, per filiorum generationem; si tamen in fide manserit, et charitate, et pura vita. Hos enim illis liberabitur, 294 sed per illorum generationem; nam cum credunt, qui destinati sunt in vitam aeternam, pervenitur ad resurrectionem ex mortuis, et fiet salva, credentibus illis, et vitam castam agentibus. Tamdiu enim resurrectio suspensa est, quamdiu omnes credant praedestinati qui episcopatum cupit, bonum opus desiderat. Hoc enim cupiens, bonam vitam appetere videtur; si tamen non ab iis declinet, quae in subjectis habentur, ne ambitione, aut desiderio pecuniae hoc egisse videatur. Oportet enim episcopum irreprehensibilem esse. Qualis episcopus debeat esse, describit; ut nemo episcopatum appetat nisi fueridignus sit sua professione. Unius uxoris virum. Quamvis secundam numero uxorem non sit habere prohi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ cũ pompa se ma uult uideil.
homines consequitus: qđ uult
ut gloriosa uideatur mbalcon¬
secuta add̃ nisi maculaim. Quanto
enĩ homirub spleadada uidet᷑
tantomagis displicitds add
Mulier insilentio discat: inomn
subiectione. Docere autẽ mulie¬
.ri ñ ꝑmittit᷑ neq dominari
uiro sedesse insilentio. Nonsolũ
habitum humilem habere debere
mulierẽ. uerum &iam auctori¬
tatem ei negrandẽ & subiciendã
p̃cipit uiro. uitam habitu quam
obsequus sub potestate sit uiri
ex quo trabit originẽ. Adamenum
primus creatus ẽ: deinde eua: &
adam non. ẽ seductus mulies
seducta facta. ẽ in p̃uaricatio
.ne. Salua autẽ erit ꝑfilioꝵ
generationẽ. si manserit infide
& dilectione & scĩmonia cum
pudicitia ẜ refert uirũ mulieri
ꝓpter qđ primꝰ creatus. ẽ ut in¬
ferior sit mulier quia posł
urũ exiuro creata ẽ. Adiciet
aliud quia diabolus non uirũ
seduxit. sed mulierem. Uiraut̃e
ꝑmulierem deceptus. ẽ Ac per

Expanded text:
Dei cum pompa se mavult videri, Dei cum pompa se mavult videri, homines consequitur quod vult, ut gloriosa videatur, nihil consecutura a Deo, nisi maculam. Quanto enim hominibus splendida videtur, tanto magis despicitur a Deo. Mulier in silentio discat in omni subjectione. Docere autem mulieri non permittitur, neque dominari viro, sed esse in silentio. Non solum habitum humilem habere debere mulierem, verum etiam auctoritatem ei denegandam, et subjiciendam praecipit viro, ut tam habitu, quam obsequiis sub potestate sit viri, ex quo trahit originem. Adam enim primus creatus est, deinde Eva, et Adam non est seductus; mulier autem seducta factne . Salva autem erit per filiorum generationem, si manserit in fide et dilectione, et sanctimonia cum pudicitia . Praefert virum mulieri, propter quod primus creatus est; ut inferior sit mulier, quia post virum et ex viro creata est. Adjicit et aliud, quia diabolus non virum seduxit, sed mulierem; vir autem per mulierem deceptus est: ac per
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quando cor muridum. ẽ.
Sio tamea inomni loco orandum
p̃cipit: ut cõpetens locus intelle.¬
gatur. Non utiq inportimo aut
sordido loco quippe cũ ꝓhibeat
dñs uulgo orare sedhoc mon&
ne in sola eccłã putar& orandũ
Similit̾ & mulieres in ihabitu or¬
natu cũ uerecundia & pudicitia
ornantes semet ipsas non tortis
cri. urub aut auro aut mar-¬
garitis. aut ueste p̃ciosa. sed qđ
decet mulieres ꝓfitentes pietatẽ
ꝑoꝑa bona Humili habitu mu¬
uer orare debero: non in iactan.¬
tia. Qui enĩ uult audiri inclinari
se deb& a mota ase põpa ut
misccłiam dĩ ꝓuocet. Habitus
enĩ suꝑb nec imptrat nec recta
dese facit credi Quiserum pruden¬
tiũ iactant ornatã mulierem
non horreat. quantõmagis auc¬
tor ds̃ qui corpus a se liberũ factũ
obligatũ mecallis uidetur: humił
habitus bonie ꝓfessioru cori¬
gruit: ut possit non aliud estimari
quã cernit᷑. Quȩ aut̃ẽ inidomo

Expanded text:
sunt, quando cor mundum est. sunt, quando cor mundum est. Sic tamen in omni loco orandum praecipit, ut competens locus intelligatur, non utique importuno aut sordido loco; quippe cum prohibeat Dominus vulgo orare: sed hoc monet, ne in sola Ecclesia putarent orandum Similiter et mulieres in habitu ordinato, cum verecundia et pudicitia, ornantes semetipsas non tortis crinibus, aut auro, aut margaritis, aut veste pretiosa: sed, quod decet mulieres profitentes pietatem, per opera bona. Humili habitu mulieres orare debere monet, non in jactantia; qui enim vult audiri, inclinare se debet, amota a se pompa; ut misericordiam Dei provocet. Habitus enim superbus nec impetrat, nec recta de se facit credi. Quis enim prudentium jactanter ornatam mulierem non horeat? quanto magis auctor Deus, qui corpus a se liberum factum, obligatum metallis videt! Nam humilis habitus bonae professioni congruit, ut possit non aliud aestimari, quam cernitur: quae autem in domo
Abbreviated transcription (Latin):
m& ipsũ redẽptionẽ ꝓomĩb cuius
testimoniũ tẽporib suis datum
inquo positussu ego p̃dicator &
apłs ueritatẽ dico non mentior
magister gentiũ. infide & uerita.¬
te. Qm̃ homo iam reconciliatus
dõ obnoxius erat morti infernȩ
ne adeum cui reconciliatuserat
possit asceridere: saluator ut
arbitrium suũ ad effectũ ꝑduce¬
ut desceridens ad inferos mortẽ
de impietate quã in eo gesserat
dãpnar&: auferens ei quos tene.¬
bat. ut decaetero quisq signum
eius haber& abea teneri non poss&.
Cuius rei testimonium tempore
quo surrexit ostendit. Destructio
enim mortis: resurrectio mortu.¬
oꝵ ẽ: quã spem missus ẽ hic apłs
gentib p̃dicare: ut abeo disce¬
rent quae spesess& inxp̃o Hic
erum dictus. ẽ magister: ut fidẽ
docer& &ueritatẽ. Uolo itaq
orare uiros in omĩ loco leuantes
scãs manus sine ira & disceptati¬
orie pacificum animũ moratio
catur oratio. Sc̃ȩ enim manus

Expanded text:
metipsum redemptionem pro omnibus, cujus metipsum redemptionem pro omnibus, cujus testimonium temporibus suis datum est, in quo positusapostolus veritatem dico, non mentior, magister gentium in fide et veritate. Quoniam homo jam reconciliatus Deo, obnoxius erat morti infernae, ne ad eum, cui reconciliatus erat, possit ascendere; Salvator, ut arbitrium suum ad effectum perduceut descendens ad inferos mortem de impietate, quam in eo gesserat, damnaret, auferens ei quos tenebat, ut de caetero quisque signum ejus haberet, ab ea teneri non posset. Cujus rei testimonium, tempore quo surrexit, ostendit. Destructio enim mortis, resurrectio mortuorum est. Quam spem missus est hic Apostolus gentibus praedicare, ut ab eo discerent quae spes esset in Christo. Hinc enim datus est magister, ut fidem doceret et veritatem. Volo itaque orare viros in omni loco, levantes sanctas manus sine ira et disceptatione. Pacificum animum monet incatur oratio; sanctae enim manus
Abbreviated transcription (Latin):
sed spiritalis quae neq dubus ꝓfic̃
neq inuidus. fides ẽ enim quȩ
dat salutẽ. Quã nisi mens tota.
susceperit uoluntate: non solum
nihil ꝓderit sed & obuerit. fidei
& enim gr̃a hanc hab& potestatẽ
ut deuotis sibi diuinã infundat
metdelam. In deuotis uero c̃ferat
morbũ ꝑquẽ totus homo intereat.
Unus enim ds. unus& mediator dĩ
unã significat esse uoluntatem
insaluandis hominub: Unde dm̃
patrem qui abipso ẽ omĩs auctori
tiliauit dm̃ & homines reforman.¬
dos eos ad agnitionẽ ens. Quia
et um unus ẽ pater & filius non
ꝑsona sed indifferentia naturae
ut arbiter: ẽ & dĩ hominũ filius
ator dĩ & hominũ uocari quasi
alius ess& ds̃. qui difidentẽ hominẽ
a dp̃ grãm reuocar& Sedhomo qͥ
legem datam non p̃terir& factus ẽ
arbiter ineũ qui peccatũ & inter
illũ qui peccare ignorabat: ut
hic ignorar& & homo decȩcero
indĩ fide maner&. Quidedit se¬

Expanded text:
sed spiritalis, quae neque dubiis proficit, sed spiritalis, quae neque dubiis proficit, neque invidis. Fides enim est, quae dat salutem, quam nisi mens tota susceperit voluntate, non solum nihil proderit, sed et oberit. Fidei etenim gratia hanc habet potestatem, ut devotis sibi divinam infundat medelam, indevotis vero conferat morbum, per quem totus homo intereat. Unus enim Deus, unus mediator Dei unam significat esse voluntatem in salvandis hominibus: unde Deum Patrem, quia ab ipso est omnis auctoritciliavit Deum et homines, reformando eos ad agnitionem ejus. Quia enim unus est Pater et Filius, non persona, sed indifferenti natura, ut arbiter esset. Dei et hominum, Filius ator Dei et hominum vocari, quasi alius esset Deus, qui dissidentem hominem a Deo in gratiam revocaret: sed homo qui legem datam non praeteriret, factus est arbiter inter eum qui peccavit, et inter illum qui peccare ignorabat; ut hic ignosceret, et homo de caetero in Dei fide maneret. Qui dedit se
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ergo haec seruari possint que
necessaria ẽ ut placita dõ redelan.¬
tur obsequia. quiom̃s homines
saluos uult fieri ut cognoscere
ueritatẽ. Hec ẽ inquid oeuita
aeterna ut cognoscante solũ uerũ
pletar cuis uoluntas: sed in omĩ
locutione sensus ẽ conditio latet:
Vnde dicit parus apłs. omĩs scrip¬
tura indiget interp̃tatione.
Ult erum. dĩ om̃s saluosfieri: sedsi
acceclant ad eum: Non erum sic
uult ut nolentes saluent᷑. seduult
illos saluari si &ipsi uelitit. Nam
utiq quilegẽ om̃ĩb dedit nullum
excipit a salute: Numquidnon
medicus id circo ꝓ por ut it
publico ut om̃s se oster idat uelle
saluare. sitamen ab aegris requirat᷑.
non. ẽ enim uera salus sinolenti
tribuatur. nec gaudere potes ⁊
in ꝑcepta salute qui inuitus sitam̃
potest fieri accipit mediciNam.
ut non dicam quia medicinae
effectum habere non potest nisi ad
illam aeger animum cõmodorarit
Quia haec medicina᷑: ẽ corporalis

Expanded text:
Ut ergo haec servari possint, quies Ut ergo haec servari possint, quies necessaria est, ut placita Deo reddantur obsequia, qui omnes homines salvos vult fieri, et cognoscere veritatem. Haec, inquit, vita aeterna, ut cognoscant pletur ejus voluntas? Sed in omni locutione sensus et conditio latet. Unde dicit Petrus apostolus : Omnis scriptura indiget interpretatione. Vult enim Deus omnes salvos fieri, sed si accedant ad eum. Non enim sic vult, ut nolentes salventur, sed vult illos salvari, si et ipsi velint. Nam utique qui legem omnibus dedit, nullum excepit a salute. Nunquid non medicus idcirco proponit in publico, ut omnes se ostendat velle salvare, si tamen ab aegris requiratur? Non est enim vera salus, si nolenti tribuatur, nec gaudere potest in percepta salute, qui invitus, si tamen potest fieri, accipit medicinam, ut non dicam quia medicinae effectum habere non potest, nisi ad illam aeger animum commodaverit. Quia haec medicina non est corporalis,
Abbreviated transcription (Latin):
& acceptũ bonã saluatore dõnr̃o
est: qui om̃s homines uult saluos fier
& in agnitionẽ ueritatis uerure:
Haec regula aeccłastica. ẽ tradita
cent dep̃cantes ꝓregib huiꝰ scłi.
ut subiectas habeant gentes. ut
inpace positi intranquillitate
menitis & qui&e dõ nr̃o seruire
possimus. Orantes &iam ꝓhis qͥb:
sublimis potestas ẽ credita ut in
iustitia & ueritat̃ gubernent rem¬
publicã. Subpedit ante rerum
habundantia. ut a mota ꝑturbati.¬
one seditionis. succedat laetitia:
P anis er um corfirmat cor. & uinũ
leificat mentem. Postulantes uero
ꝓhis qui innecessatate uaria sunł
incolumitatis auctorẽ. referentes
laudetur ds ex quo sunt omĩa &
filius eius ꝑ quẽ sunt omĩa. Aut
sopitis omĩb quȩ huic imperio
infesta & mimica sunt in affectu
pietatis ut castigatis dõ possimus seriur e¬
ꝑ turbatio erum & captiuitas. nec
pietate seruat nec castitatem.
Vnde pius qui nudus ẽ & unde casti.¬
tas ubi ⁊̃ potestatis suȩ non est

Expanded text:
ceptum coram Salvatore nostro Deo, qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire. Haec regula ecclesiastica est tradita cent, deprecantes pro regibus hujus saeculi, ut subjectas habeant gentes, ut in pace positi, in tranquillitate mentis, et quiete Domino nostro servire possimus. Orantes etiam pro his, quibus sublimis potestas est credita, ut in justitia, et veritate gubernent rempublicam, suppeditante rerum abundantia, ut amota perturbatione seditionis, succedat laetitia. Panis enim confirmat cor, et vinum laetificat mentem . Postulantes vero pro his, qui in necessitate varia sunt, incolumitatis auctorem. Referentes laudetur Deus, ex quo sunt omnia, et Filius ejus, per quem sunt omnia. Ut sopitis omnibus, quae huic imperio infesta, et inimica sunt, in affectu pietatis, et castitatis Deo servire possimus. Perturbatio enim, et captivitas nec pietatem servat, nec castitatem. Unde enim pius, qui nudus est? Et unde castitas, ubi potestatis suae non est?
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Non scdm merita nr̃a. Uerum. ẽ
quasi adliquidũ queras. nullus ho.¬
mituu dignus potest uideri
uicarius esse xp̃i. Om̃s enim quos
elegit prius fuerant peccatores.
Quantũ ergo ad cõparationẽ cȩteroꝵ
ꝑtin& : hi digni in uenti sunt.
Quantũ ergo adrem adrem ipsam.

Expanded text:
tis. « Non secundum merita nostra. » Verum est, tis. « Non secundum merita nostra. » Verum est, quia si ad liquidum quaeras, nullus hominum dignus potest videri vicarius esse Christi. Omnes enim, quos elegit, prius fuerant peccatores. Quantum ergo ad comparationem caeterorum pertinet, hi digni inventi sunt; quantum ver