comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chimet uiuente doctrina. & presentaneis coram disputationibus cog¬
nitum. non porro nuntiis. aut lectione conceptum. Qui scilicet uiridis eui.
maturus animi. terre dispuens. celi appetens: humilis spũ. arduus merito:
ac ꝑinde ingenii subtilissimꝰ. scientie plenꝰ. eloquii profluus. magnoꝵ
leculi sui pontificũ longe marimꝰ. editis in rem fidei multi iugisꝰ uari¬
o operum uoluminibus. ad populũ quoq his suꝑ statu anime conciona¬
tus est. Q uerere inquit quidam solent: quomodo in xp̃o misceri potu¬
erit: homo et ds̃. Querunt rationẽ huiꝰ misterii quod semel factũ est:
um ipsi reddere rationem nequaquã possint. Eius rei que fit semꝑ quo
modo societ᷑ anima corpori ut fiat homo. Ergo quomodo corporea res
incorporea q uingitur. et corpori anima miscetur. ut homo efficiat᷑: ita
homo coniunctus ẽ deo. & factus est xpc̃. Et tamen ut fieret. xp̃c duoilla

Expanded text:
himet uiuente. doctrina et praesentaneis coram disputationibus coghimet uiuente. doctrina et praesentaneis coram disputationibus cognitum, non porro nuntiis aut lectione conpertum, qui scilicet uiridis aeui, maturus animi, terrae dispuens, caeli adpetens, humilis spiritu, arduus merito ac perinde ingenii subtilissimus, scientiae plenus, eloquii profluus, magnorum saeculi sui pontificum longe maximus editis in rem fidei multiiugis uariorum operum uoluminibus ad populum quoque his super statu animae contionatus est: quaerere, inquit, quidam solent, quo modo in Christo misceri potuerit homo et deus. quaerunt rationem huius mysterii, quod semel factum est, cum ipsi reddere rationem nequaquam possint eius rei, quae fit semper, quo modo societur anima corpori, ut fiat homo. ergo quo modo corporea res incorporeaque coniungitur et corpori anima miscetur ut homo efficiatur, ita homo coniunctus est deo et factus est Christus: et tamen ut fieret Christus, duo illa
Abbreviated transcription (Latin):
tam insigne ame redibende uicissitudinis arbitieris prout lo¬
cus c̃ moneo: consentaneũ magis tibi suꝑ sententia pictamum
hilarium ẽẽ potuisse. Quiscilicet inter conplura p̃celsarũ disputatio-¬
nũ suarũ quiddam secus sentiens duo hec ueris aduersa disseruit. Unũ
quo nichil incorporeũ creatũ dixit: aliud quo nichil doloris. xp̃m in
passione sensisse. Cuiꝰ si uera passio non fuit: redemptio quoq nrã uera
ce non potuit. S qm̃ beatꝰ hilarus opinionis huiꝰce um uiciũ. uir¬
cute confessionis aboleuit: sic sustinet reprehensionis stimulũ. qd̾ non
patit᷑ detrimenta meritoꝵ. Qua ꝓpter eatenus diuinarũ tractatoribꝰ
scripturarũ fidem adhibere par eꝰ: quoadusq eidẽ tenore ueritatis
adstipulant᷑. S quamquã nonnullis disertatoribus preferendũ neces¬
ais iure festino. haut qua quã tamen eucheriũ preterierime mi¬

Expanded text:
tamen segnem me redhibendae uicissitudinis arbitreris, prout lotamen segnem me redhibendae uicissitudinis arbitreris, prout locus est moneo consentaneum magis tibi super sententia tua Pictauum Hilarium esse potuisse, qui scilicet inter conplura praecelsarum disputationum suarum quiddam sequius sentiens duo haec ueris aduersa disseruit: unum, quo nihil incorporeum creatum dixit, aliud, quo nihil doloris Christum in passione- sensisse, cuius si uera passio non fuit, redemptio quoque nostra uera esse non potuit. sed quoniam beatus Hilarius opinionis huiusce uitium uirtute confessionis aboleuit, sic sustinet reprehensionis stilum, quod non patitur detrimenta meritorum. quapropter eatenus diuinarum tracta-, toribus scripturarum fidem adhiberi par est, quoad usque eidem tenore ueritatis adstipulautur. sed quamquam nonnullis dissertatoribus proferendis necesuctoritas, iure festino, haudquaquam tamen Eucherium praeterierim mi
Abbreviated transcription (Latin):
recuꝑat. quin haut dubie ieronimꝰ nichil de anima sentiri dicit
uerius nil disputari posse profectius. En tibi duos preclarissimos
uirtutũ doctrinarumq preminentia longe porro pͣditos. super
statum anime sentire nobiscũ. Inermũq te auctoritatis pondere
& rationis uiribus prosterni claret: separatisq corporibus unitate
sapientie duas animas unã facere. Unde miror multũ ieronimũ tͥ
testem citatum: cũ potissimus tractatoꝵ minime potuerit et ꝓ
anima et in animã disputare: quamquã que ex eodẽ aduersũ nos.
haut intellecta posusti. nobis eo usq condiicant. uti quã callide ñ
aduersariꝰ uerũ preuaricator subordinatꝰ eẽ uidearis. qui uelut
assentante conludio feceris nos tuis ad modũ testibꝰ uincere. Qupp¬
pe głosum uictorie genꝰ ẽ abeo cũ quo decertes arma capere: que¬
situmq aduersarium testẽ illinc stare. et istinc dicere. Nequid

Expanded text:
recuperat, quin haud dubie Hieronymus nihil de anima sentire dicit recuperat, quin haud dubie Hieronymus nihil de anima sentire dicit uerius, nihil disputare posse perfectius. en tibi duos praeclarissimos uirtutum doctrinarumque praeeminentia longe porro praeditos super statu animae sentire nobiscum inermemque te auctoritatis pondere et rationis uiribus prosternidare disparatosque I corporibus unitate sapientiae duas animas unam facere. unde multum miror Hieronymum tibi testem citatum, cum potissimus tractatorum minime potuerit et pro anima et in animam disputare, quamquam quae ex eodem aduersum nos haud intellecta posuisti nobis eo usque conducant, uti quam callide non aduersarius, uerum praeuaricator subordinatus esse uidearis, qui uelut adsentante conludio feceris nos tuis admodum testibus uincere. quippe gloriosum uictoriae genus est ab eo cum quo decertes arma capere quaesitumque aduersario testem illinc stare et istinc dicere. Ne quid
Abbreviated transcription (Latin):
eo uidelicet beatiores. quo capatiores. S hactenꝰ satis ambrosius: qui
uel solus ꝑfecto sit satis. faxmm tamen et aliis testificandũ locum
A ureliꝰ augustinꝰ. & acumine ingenii. et rerũ multitudine. et oꝑis
mole. ueluti quidã crisippꝰ argumentandi uirtute. aut zenon sensu¬
um subtilitate. aut uarro noster uoluminũ magnitudine. & qui
profecto talis natura. adtentione. disciplinis extiterit. ut non mi¬
merito abistis corporalibus nr̃i seculi epicureis aut eynicis. spirita¬
lis sophista dissenserit: libro ad ieronimũ de origine amme sic pro¬
nuntiat. Incorporeã esse animã et si difficile tardioribus ꝑsuaderi
potest: michi tamen fateor ẽẽ ꝑsuasũ. Cumq id ita fore rationibꝰ
magnis atq in solubili argumentatione conuincat. ac suꝑ hoc ie¬
ronimi sententiã poscat: laͦudis sue tantũ ab ieronimo scripta

Expanded text:
eo uidelicet beatiores, quo capaciores. sed hactenus satis Ambrosius, qui eo uidelicet beatiores, quo capaciores. sed hactenus satis Ambrosius, qui uel solus profecto sit satis, faxim tamen et aliis testificandi locum., Aurelius Augustinus et acumine ingenii et rerum multitudine et operis mole ueluti quidam Chrysippus argumentandi uirtute aut Zenon sensuum subtilitate aut varro noster uoluminum magnitudine et qui profecto talis natura adtentione disciplinis exstiterit, ut non inmerito ab istis corporalibus nostri saeculi Epicureis aut Cynicis spiritalis sophista dissenserit, libro ad Hieronymum de origine animae sic pronuntiat: incorpoream esse animam etsi difficile tardioribus persuaderi potest, mihi tamen fateor esse persuasum, cumque id ita fore rationibus magnis atque insolubili argumentatione conuincat ac super hoc Hieronymi sententiam poscat, laudis suae tantum a Hieronymo scripta
Abbreviated transcription (Latin):
li huiꝰ seisiatis sine anctore doctrina: elata suꝑcilio. abiecta men¬
atio. referta conuicio. creatori potestatẽ subripiens. imagini dig¬
uitatem: Quam miro stulticie genere. comparationibus subst᷑an¬
ne corporalis infamat. asserens scilicet tã nichil animo ꝓfore
quoadualeat corpore secerni. quã non sit aeri conducibile. crassioribꝰ
mundane molis corporibus separari. Porro si qui estis uspiam gentium
quarũ ingeniis cesserint archana causarum: adesse prepetes uosmei
ignorantie plectite. Nouũ dognia miramini: anime dignitate̾ ca¬
pessit in solido mundi portio corporis quarta mundani. hec gͦ nimirũ
animarũ omniũ maior ẽ anima: proq sui mole magis sapiens. Itaq
nc̃ tanto potiꝰ quispiam prudentie copiosus erit: quanto aeris hitius
ꝓ sui capacitate plus hauserit. Nec inuiria genus humanũ nature
incusauit iniuriã: que quanto maiores hominibꝰ lucas boues edidit

Expanded text:
li huius schismatis sine auctore doctrina, elata supercilio, abiecta menli huius schismatis sine auctore doctrina, elata supercilio, abiecta mendacio, referta conuicio, creatori potestatem subripiens, imagini dignitatem, quam miro stultitiae genere conparationibus substantiae corporalis infamat adserens scilicet tam nihil animo profore quoad ualeat corpore secerni, quam non sit aeri conducibile crassioribus mundanae molis corporibus separari. porro si qui estis uspiam gentium, quorum ingeniis cesserint arcana causarum, adeste praepetes, uosmet ignorantiae plectite, nouum dogma miramini: animae dignitatem capessit in solido mundi portio corporis quarta mundani haec ergo nimirum animarum omnium maior est anima proque sui mole magis sapiens. itaque nunc tanto potius quispiam prudentiae copiosus erit, quanto aeris huius pro sui capacitate plus hauserit, nec iniuria genus humanum naturae incusauit iniuriam, quae tanto maiores hominibus lucas boues edidit,
Abbreviated transcription (Latin):
÷ quod sequestrari possit a corpore. Si corpus est animꝰ. cur sc̃ẽ am¬
hrosicur talit̃ doces: Cur sponsam xp̃i ceno falsitatis oblinis: Cur
undem uia ueritatis sc̃e ue p̃dicationis impulsu. in deuia ab rup¬
ta ꝓpellis : Cur sequestrari a corpore oportere corpus ꝑhibes: Quid¬
nam istud queso proderit homini: Num quia hominis interio¬
ns ẽ natura subtilior. que tamen non ẽ nisi corpꝰndcireo eandẽ dissici
onuenit atq separari: Numquid qm̃ in hac structura mundane
molis. quedam subtiliora et leuora. quedam crassiora atq graui¬
ra sunt. idcirco tenuioribus uniu̾sam solidi huius conuenit rupis-¬
se compagem : Aut beatior aer erit. sicuiti aqua aut t̾ra non fuerit:
hisce falsiloquiis circum garrientibus. istius modi fert ille respon¬
sum. Que nam nobis oboritur. uerboꝵ mida. uirtutis cassa. ratio¬
us aliena. ueritatis uacua. uanitatis caua. suꝑbie tumida. nouel¬

Expanded text:
est, quod sequestrari possit a corpore, si corpus est animus. cur, sancte Amest, quod sequestrari possit a corpore, si corpus est animus. cur, sancte Ambrosi, cur taliter doces, cur sponsam Christi caeno falsitatis oblinis, cur eandem a uia ueritatis scaeuae praedicationis inpulsu in deuia abrupta - propellis, cur sequestrari oportere a corpore corpus perhibes? quidnam istud, quaeso, proderit homini? num quia hominis interioris est natura subtilior, quae tamen non est nisi corpus, idcirco eandem disici conuenit atque separari? numquid quoniam in hac structura mundanae molis quaedam subtiliora et leuiora, quaedam crassiora atque grauiora sunt, idcirco tenuioribus uniuersam solidi huius conuenit rupisse conpagem, aut beatior aer erit, si cum aqua ac terra non fuerit? hisce falsiloquiis circumgarrientibus istius modi fert ille responsum quaenam nobis oboritur uerborum nuda, uirtutis cassa, rationis aliena, ueritatis uacua, uanitatis caua, superbiae tumida nouel
Abbreviated transcription (Latin):
foret uel ratio commoneret. Atq ut ad ipsos celestiũ uoluminũ
fontes. illis fere ducibus qui ex eisdem largius hausere ueniamus:
s̃regorius narantenꝰ in apologetico. magnũ uidelicet int̾ animã et
orpus clamat eẽ discrimen. atq ut corpꝰ corporalibus pasci. sic ani¬
nam in corporeis saginari. Beatꝰ ambrosiꝰ ad mediolanensem in ec¬
lesiam populũ uerbo doctissimo atq eruditissimo: sequestremꝰ nos
inquit a corpore. contra quod nobis si salui eẽ uolumꝰ. iuge certam̃
Una precellentiũ eadem q sententia. non nisi eodem intellectu
mnimaduertenda ẽ: eodemq tractanda sermone. Dicã nunc gͥr: quod
sepe me cũ adid locoꝵ uentum ẽ dicere memini. Sequestrari nos
a corpore ambrosius oportere ꝑsuadet. Quis gͦ iste sit eui acorpo¬
re sequestrari conueniat quero. Ex anima enim sumꝰ et corpore.
le ꝑ hoc cũ sequestiari a semet ipso nequeat animꝰ: nichil in nob̾

Expanded text:
foret uel ratio commoneret. atque ut ad ipsos caelestium uoluminum foret uel ratio commoneret. atque ut ad ipsos caelestium uoluminum fontes illis fere ducibus, qui ex eisdem largius hausere, ueniamus, Gregorius Nazianzenus in apologetico magnum uidelicet inter animam et corpus clamat esse discrimen atque ut corpus corporalibus pasci, sic animam incorporeis saginari. beatus Ambrosius ad Mediolanensem in ecclesia populum uerbo doctissimo atque eruditissimo: sequestremus nos, inquit, a corpore, contra quod nobis, si salui esse uolumus, iuge certamen est. una praecellentium eademque sententia non nisi eodem intellectu animaduertenda est eodemque tractanda sermone. dicam nunc igitur quod saepe me, cum ad id locorum uentum est, dicere memini. sequestrari nos a cor.pore Ambrosius oportere persuadet. quis ergo iste sit, cui a corpore sequestrari conueniat quaero. ex anima enim sumus et corpore, ac per hoc cum sequestrari a semet ipso nequeat animus, nihil in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lio omniũ sine dubitatione doctissimꝰ. quid in musicis. quid inge¬
ometricis. qͥ in philosophenon libris diuina qua dã disputan¬
one contendit: nisi ut auisibilibus ad inuisibilia. a localibꝰ ad
in localia. a corporeis ad incorporea. miris eternis artis modis abs¬
trahat animum. et in corpora hoc est in aduersa sibi delapsum
sui compotẽ faciat: Cui sicorpus eẽt: corpus aduersum ẽe non
posset.Quid ego ncͣ zoroad̾i quid bragnanũ ex india. quid ana¬
charsi de scithia. quid uero catonũ. qͦuid marci ciceronis. quid¬
crisippi: qui ab ipso pene principio sui oꝑis. animo dominandi iis tͥ¬
suit. corpori legem seruitutis imponit in defensionẽ ueri sententias
idferam : Quid orbiumuersi destatu anime nobis concrepare u¬
dicnim. ni dumtaxat qui merito enituere conumcam: facile pro
curba non sineret. & diuina iam nunc oracula pandere uel tempꝰ

Expanded text:
lio omnium sine dubitatione doctissimus, quid in musicis, quid <in arithmeticis, quid in gelio omnium sine dubitatione doctissimus, quid in musicis, quid <in arithmeticis, quid in geometricis, quid in philosophomenon libris diuina quadam disputatione contendit, nisi ut a uisibilibus ad inuisibilia, a localibus ad inlocalia, a corporeis ad incorporea miris aeternae artis modis abstrahat animum et in corpora, hoc est in aduersa sibi dilapsum sui compotem faciat? cui si corpus esset, corpus aduersum esse non posset. quid ego nunc Zoroastri, quid Brachmanum ex India, quid Anacharsidis e scythia, quid uero Catonum, quid M. Ciceronis, quidCrispi, qui ab ipso paene principio sui operis animo dominandi ius tribuit, corpori legem seruitutis inponit, in defensionem ueri sententias adferam, quid orbis uniuersi de animae statu nobis concrepare iudicium in his dumtaxat qui merito enituere conuincam P VIIII. turba non sineret et diuina iam nunc oracula pandere uel tempus
Abbreviated transcription (Latin):
entie studio ad prime phylosophati sunt: atq hanc suꝑ omni am¬
ma attulere sententiam. Incorporalis inquiunt omnis ẽ anima
et in localis. atq in deprehensa ius quedã: que sine spatio capax
corpus haurit et continet. Acrius isti ni fallor abstrusas rerum
rationes ingressi sunt: quã non nulli nostrates. Qui cubiculariis
disputationibus de sublimiũ indage causarũ aliquid soporiferũ
in lectis suscitantes. ꝓpellente copia tepentiũ uenar stolido laudato¬
re. ueternosas anilium opinionũ suspitiones edormiunt: in nexãq
uisceribꝰ animã. corporis claustris includi & contineri decernunt
S istue imꝑicie ueri uacue figmentũ. prout locoꝵ ratio poposcit.
et suꝑiore libro discussimꝰ: & prolatis nc̃ summoꝵ magnis auctoꝵ
testimoniis. in rem sui nobis opitulante ueritate. ratͦionis quoq
uiribus refellimꝰ. Marchus uarro sui seculi ꝑitissimꝰ. et teste tul¬

Expanded text:
entiae studio adprime philosophati sunt atque hanc super omni anentiae studio adprime philosophati sunt atque hanc super omni anima tulere sententiam: incorporalis, inquiunt, omnis est anima et inlocalis atque indeprehensa uis quaedam, quae sine spatio capax corpus haurit et continet acrius isti, ni fallor, abstrusas rerum rationes ingressi sunt, quam nonnulli nostrates, qui cubiculariis disputationibus de sublimium indage causarum aliquid soporiferum in lectulis oscitantes perpellente copia tepentium naeniarum stolido laudatore ueternosas anilium opinionum suspiciones edormiunt innexamque uisceribus animam corporis claustris includi et contineri decernunt. sed istuc inperitiae ueri uacuae figmentum, . prout locorum ratio poposcit, et superiore libro discussimus et prolatis nunc summorum magnis auctorum testimoniis in rem sui nobis opitulante ueritate rationis quoque uiribus refellimus. Marcus varro, sui saeculi peritissimus et teste Tul
Abbreviated transcription (Latin):
legas innumeris comparata que suꝑ anima dissertauit: pauca admo¬
dimi censeas. S nec porphyrus platonicus multis post platonem
seculis amagistro uspiã in hac eadẽ causa dissensit. Inlustri quis¬
pe uoce genus humanũ sue dignitatis admonuit. Si beati inquit
eẽ uolumꝰ: corpus omne fugiendũ. Est gͦ incorporeũ quiddã in nob
cui aduersa corporis uniuersi cogitatio est. Q quid istud erit nisi
imago dei : & quid miago dei nisihumanꝰ animꝰ: Quid. si incor
Plurimoꝵ in negotio presens phylosophoꝵ plurimis testimoniis
tisi sumus: multosq ex eadem grecia si uel causa posceret. uel ra¬
tio sineret proferre possemꝰ. S ne localiter ueritatẽ quesisse ui¬
deam᷑. ut hec eadem ab una tantũ uideri gente quiuerit. et alus
ignorata sit. cũ ueri compos humana substantia non sit regio¬
ne s genere: romanos etiã eosdem q phylosophos testes citemus.
dpudꝰ quos sextius pater. sextiusq filiꝰ. propenso in exerciciũ sapi¬

Expanded text:
legas innumeris conparata, quae super anima dissertauit, pauca admodum nec. suae. sed nec Porphyrius Platonicus multis post Platonem saeculis a magistro uspiam in hac eadem causa dissensit. inlustri quippe uoce genus humanum suae dignitatis admonuit: si beati, inquit, esse uolumus, corpus est omne fugiendum. est ergo incorporeum quiddam in nobis, cui aduersa corporis uniuersi contagio est, et quid istud erit, nisi imago dei, et quid iPlurimorum in negotium praesens philosophorum plurimis testimoniis usi sumus multosque ex eadem Graecia, si uel causa posceret uel ratio sineret, proferre possemus. sed ne localiter ueritatem quaesisse uideamur, ut haec eadem ab una tantum uideri gente quiuerit et aliis ignorata sit, cum ueri compos humana substantia non sit regione, sed genere, Romanos etiam eosdemque philosophos testes citemus, apud quos Sextius pater Sextiusque filius propenso in exercitium sapi
Abbreviated transcription (Latin):
copali. Nam de pontificis tenore summi. Ille insignia sumpsit. hic
laborem. Attu quisq doles amice lector. Ne tanto quasi nil uro
suꝑsit. Udis parce genis rigare marmor. Mens et gła ñ queunt
humari. Eoce quod carmen cũ primũ affui suꝑ humati fr̃is ossa
conscripsi. Namq tunc affui cũ funeraret᷑. Nec obhoc tam̃ ꝑdidi
in totũ desiderantissimã flendi occasionẽ. Nam dũ forte meditarer.
lacrimis habenas anima parturiente laxaui. feciq ad epitaphiũ
qd̾ alii fecerunt ad sepulchrũ. hec gͦ scripsimꝰ tͥ. neforsitan arbi¬
trarere solam nos colere inuoꝵ sodalitatẽ. reiq tuo iudicio essemꝰ.
nͥ amicoꝵ uita carentũ semꝑ eque ut incolumiũ reminiscerem
Namq ex hoc qd uix reseruatur imaginaria fides uel suꝑstitibꝰ.
ñ preter equum opinabere. si ꝑ paucos esse conscias qui mortuos
ament. ale.

Expanded text:
copali. nam de pontificis tenore summi ille insignia sumpsit, hic copali. nam de pontificis tenore summi ille insignia sumpsit, hic laborem. at tu, quisque doles, amice lector, de tanto quasi nil viro supersit, udis parce genis rigare marmor: mens et gloria non queunt humari. Ecce quod carmen, cum primum affui, super unanimi fratris ossa conscripsi. namque tunc afui, cum funerarentur; nec ob hoc tamen perdidi in totum desideratissimam flendi occasionem. nam dum forte meditarer, lacrimis habenas anima parturiente laxavi fecique ad epitaphium quod alii fecerunt ad sepulchrum. haec ergo scripsimus tibi, ne forsitan arbitrarere solam nos colere vivorum sodalitatem reique tuo iudicio essemus, nisi amicorum vita carentum semper aeque ut incolumium reminisceremur. namque et ex hoc, quod vix reservatur imaginaria fides vel superstitibus, non praeter aequum opinabere, si perpaucos esse conicias, qui mortuos ament. vale. XII.
Abbreviated transcription (Latin):
turo. neniam condidimꝰ. tristem luctuosam qͦ prope modũ laboriose.
quia faceret dictandi desuetudo difficultatem. nisi qd̃ animũ natura
desidiosissimũ dolor fletu grauidus accendit. Eius hoc carmen est.
Germani decꝰ & dolor mamerͦti. Mirantũ unica pompa episcopoꝵ. Hoc
dat cespite menbra claudianꝰ. Triplex bibliotheca quo magistro. Ro¬
mana. attica. rp̃iana fulsit. Quã totã monachꝰ uirente in euo. Secre¬
ta bibit institutione. Orator dialecticꝰ. poeta. Tractator. geometra.
musicusq. Doctꝰ soluere uincla questionũ. & uerbi gladio secare sec¬
tas. Sique catholicam fidem lacessunt. Psalmoꝵ hic modulator et
phonascus. ante altaria frẽ gratulante. Instructas docuit sonare
classes. hic sollempnibꝰ annuis parauit. Que quo tempore lecta con¬
uenirent. Antistes fuit ordine insecundo. Frẽm fasce leuans epis¬

Expanded text:
turo neniam condidimus tristem luctuosamque propemodum laboriose, turo neniam condidimus tristem luctuosamque propemodum laboriose, quia faceret dictandi desuetudo difficultatem, nisi quod animum natura desidiosissimum dolor fletu gravidus accendit. eius hoc carmen est: Germani decus et dolor Mamerti, mirantum unica pompa episcoporum, hoc dat caespite membra Claudianus, triplex bybliotheca quo magistro, Romana, Attica, Christiana, fulsit; quam totam monachus virente in aevo secreta bibit institutione, orator, dialecticus, poeta, tractator, geometra, musicusque, doctus solvere vincla quaestionum et verbi gladio secare sectas, si quae catholicam fidem lacessunt. psalmorum hic modulator et phonascus ante altaria fratre gratulante instructas docuit sonare classes. hic sollemnibus annuis paravit quae quo tempore lecta convenirent. antistes fuit ordine in secundo, fratrem fasce levans epis
Abbreviated transcription (Latin):
mento. consolabat᷑. Pariter et suꝑ his plitra replicare suꝑforaneũ sta¬
tuo. Nam merita sua quibus diuitem conscientiã censu pauꝑatus
locupletait: spe future retributionis celare plus studuit. episcopũ
frẽm maiorẽ natu affectuosissime obseruans. Quem diligebat ut fi¬
lium: cũ tamquã patrem ueneraret᷑. S et ille suscipiebat hunc grã¬
diter. habens in eoconsiliariũ inuidiciis. uicariũ in ecclesus. ꝓcura¬
torem in negotiis. uillicũ in p̃diis. tabulariũ intributis. in lectionibꝰ
comitem. in expositionibus interpretẽ. in itineribus conturbernia¬
lem. Sic utriq ab alterutro usq adinuidiã exempli. mutua fide
germanitatis officia restituebant᷑. d quid dolorẽ nrm̃ moderaturi.
ausis potius doloris fomenta sufficimꝰ  Ergo ut dicere institueramꝰ¬
huic iam illitd illud maronianum. Cineri ingrato. idest grãm non rela¬

Expanded text:
mento consolabatur? pariter et super his plura replicare superforaneum stamento consolabatur? pariter et super his plura replicare superforaneum statuo. nam merita sua, quibus divitem conscientiam censu pauperatus locupletavit, spe futurae retributionis celare plus studuit. episcopum fratrem maiorem natu affectuosissime observans, quem diligebat ut filium, cum tamquam patrem veneraretur. sed et ille suspiciebat hunc granditer, habens in eo consiliarium in iudiciis vicarium in ecclesiis, procuratorem in negotiis vilicum in praediis, tabularium in tributis in lectionibus comitem, in expositionibus interpretem in itineribus contubernalem. sic utrique ab alterutro usque ad invidiam exempli mutua fide germanitatis officia restituebantur. sed quid dolorem nostrum moderaturi causis potius doloris fomenta sufficimus? ergo, ut dicere institueramhuic iam, ut est illud Maronianum, cineri ingrato id est gratiam non rela
Abbreviated transcription (Latin):
ne scematis einuspiam gestu artificioso. doctrine sue opes erogaturꝰ
dem quecumq dixisset: ꝓtinꝰ reluctantũ sillogisioꝵ contrarietatibꝰ
excipiebamꝰ. S repellebat᷑ omnium nrm temerarias oppositiones. Itaq
nchil non ꝑpensum probatũq recipiebat᷑. hincetiã illi apud nos maxi¬
ma reuerentia fuit: quod nos satis ferebat egre. pigram in quibuspiã
sequacitatẽ. Hec apud eum culpa: ueniabilis erat. Quo fiebat: esset ut
nob̾ patientia eiusdem sine imitatione laudabilis. Quis enĩ iuirũ suꝑ
abditis consuleret inuitꝰ : Acuiꝰ disputationis commnunione. neidio¬
tarum quidem imꝑitoꝵq sciscitatio repudiaret᷑: Hec pauca de stu¬
diis. Ceterũ. cetera quis competenti p̃conio extollat. qd̾ conditionis
humane ꝑ omĩa menior. clericos oꝑe. sermone populares. ex hortatio¬
ne merentes. destitutos solatio. captiuos p̃cio. ieninos cibo. nudos oꝑi¬

Expanded text:
ne schematis cuiuspiam gestu artificioso doctrinae suae opes erogaturus. ne schematis cuiuspiam gestu artificioso doctrinae suae opes erogaturus. dein quaecumque dixisset protinus reluctantium syllogismorum contrarietatibus excipiebamus; sed repellebat omnium nostrum temerarias oppositiones: itaque nihil non perpensum probatumque recipiebatur. hinc etiam illi apud nos maxima reverentia fuit, quod non satis ferebat aegre pigram in quibuspiam sequacitatem. haec apud eum culpa veniabilis erat; quo fiebat esset ut nobis patientia eiusdem sine imitatione laudabilis. quis enim virum super abditis consuleret invitus, a cuius disputationis communione ne idiotarum quidem imperitorumque sciscitatio repudiabatur? haec pauca de studiis. ceterum cetera quis competenti praeconio extollat, quod condicionis humanae per omnia memor clericos opere sermone populares, exhortatione maerentes destitutos solacio, captivos pretio ieiunos cibo nudos operi
Abbreviated transcription (Latin):
ngit me nimis dampnũ seculi mei. nuꝑerepto auunculo tuo
clandiano ocłss nrĩs. ambigo anquempiam deinceps parem ꝯcu¬
spicaturis. Uir si quidem fuit pꝰroidus. prudens. doctus. eloquens.
acer. & hominĩ eu. loci. populi sui. ingeniosissimꝰ: quiq indesinent̾
salua religione phylosopharet᷑. Q licet crimen barbamq non pasceret.
palliũ et clauã nc̃ irrideret. nc̃ etiam execraretꝰ: acollegio tamen con¬
platonicoꝵ solo habitu acfide dissociabatur. Deus bone. quid erat
ulud. quotiens adeũ sola consultationis grã conueniebamꝰ. Quã ille
omnibus statum totum non dubitans. ñ fastidiens aꝑiebat. uoluꝑtuo¬
ossissimũ reputans. si forte oborta quarumpiã questionũ indissolubi¬
litate laberintica. scientie sue thesauri euentilarent᷑. Iam si frequentes
consederamꝰ. officium audiendi omnibꝰ uni solum quẽ forsitan eligis¬
semus deputans ius loquendi. uiritim uicissimq ñ tumultuati̾. nec si¬

Expanded text:
NGIT me nimis damnum saeculi mei nuper erepto avunculo tuo Claudiano oculis nostris, ambigo an quempiam deinceps parem conspicaturis. vir siquidem fuit providus prudens, doctus eloquens, acer et hominum aevi loci populi sui ingeniosissimus quique indesinenter salva religione philosopharetur; et licet crinem barbamque non pasceret, pallium et clavam nunc inrideret, nunc etiam execraretur, a collegio tamen conplatonicorum solo habitu ac fide dissociabatur. deus bone, quid erat illud, quotiens ad eum sola consultationis gratia conveniebamus! quam ille omnibus statum totum non dubitans, non fastidiens aperiebat, voluptuosissimum reputans, si forte oborta quarumpiam quaestionum insolubilitate labyrinthica scientiae suae thesauri eventilarentur. iam si frequentes consederamus, officium audiendi omnibus iniungebat, uni solum quem forsitan elegissemus deputans ius loquendi, viritim vicissimque, non tumultuatim nec si
Abbreviated transcription (Latin):
acio. Neq enim adagnitionẽ ueri quid de eodem sepius quisq
dierit quam quid senserit querere: quia in sepedictis neq ube¬
nor ẽ aguitio rerum. cũ sit prolixitas onerosa uerboꝵ. Qua prop¬
ar in adstructionẽ ueri magis considerandũ ẽ. quid unũ mul¬
n senseruit: qm quidunꝰ sepe dix̾it. Ego tñ platonẽ ꝓ ut mea opinio est phi-¬
bsophoꝵ omiũ m̃ito principem. in negotium presens admirationis¬
in peilectꝰ testem sepe uocitaui: quam libet que plura istic eiusdẽ¬

Expanded text:
facio. neque enim refert ad agnitionem ueri quid de eodem saepius quisque facio. neque enim refert ad agnitionem ueri quid de eodem saepius quisque dixerit, quam quid senserit quaerere, quia in saepe dictis nec uberior est cognitio rerum, cum sit prolixitas onerosa uerborum. quapropter in adstructionem ueri magis considerandum est quid unum multi senserint, quam quid unus saepe dixerit. ego tamen Platonem, prout mea opinio est, philosophorum omnium merito principem in negotium praesens admiratione sui pellectus testem saepe uocitaui, quamlibet quae plura istic eiusde
Abbreviated transcription (Latin):
ndiscussis. equidem longe maximi inter phylosophos uiri disputa¬
nonibus assentiat᷑. interꝰq animũ corpusq suũ preside ratione dis¬
uptet. quidnam sit illud. quod ut aiunt corporeus animꝰ ab om¬
ii inuentione occursante sibi semꝑ extrarii corporis prepediatur
st impedimento si corpus est. S suꝑ his non argumentabor: ipsa ꝑ
emiirum ueriias claret. Nec ornamento aut adium̃to extrinsecꝰ
ndiget : que et pulcrior et forcior nuda est. hincegomet testimoniũ
meoͦ indefensis actenus mͥ testimoniis utendũ ratꝰ sum: quia pe¬
nes illos tantũ qui toto sui admodũ corpus sunt. de hisce ueritatis
uadibus dubitamꝰ. Uerũ quid hic idem platon in ipparcho. quid
n lacta. in protagora. insimpotio. in alci biade. ingorgia. in eri¬
tone. quid intimeoͦ etiã arce quadã et quodã phylosophye uer¬
nce de anima ꝓnuntiauerit: placite breuitatis gratia missũ

Expanded text:
indiscussis equidem longe maximi inter philosophos uiri disputaindiscussis equidem longe maximi inter philosophos uiri disputationibus adsentiatur interque animum corpusque suum praeside ratione disceptet, quidnam sit illud quod, ut aiunt, corporeus animus ab omni inuentione occursante sibi semper extrarii corporis praepediatur sit inpedimento, si corpus est. sed super his non argumentabor. ipsa per se nimirum ueritas claret nec ornamento aut adiumento extrinsecus indiget, quae et pulchrior et fortior nuda est. Hinc egomet testium meorum indefensis hactenus mihi testimoniis utendum ratus sum, quia penes illos tantum, qui toto sui admodum corpus sunt, de hisce ueritatis uadibus dubitabimus. uerum quid hic idem Platon in Hipparcho, quid in Lachete, in Protagora, in Symposio, in Alcibiade, in Gorgia, in Critone, 4 quid in Timaeo etiam arce quadam et quodam philosophiae uertice de anima pronuntiauerit, placitae breuitatis gratia missum
Abbreviated transcription (Latin):
mini uerã scientiã posse. aut tunc demũ cum excesserimꝰ euita. defun¬
toꝵ enĩ animꝰ. liber ẽ et solutus acorpore. Co autẽ tempore quo uiuimꝰ
demũ ad propinquabimꝰ ad plicabim᷑ q scientie: si nichil aut quã
minimũ corpore inam᷑. neq in societatẽ enis nisi quatenꝰ necesse est
nimũ dimittamꝰ. Itaenim minime replebim᷑ uiciosa turbulentaq
atura corporis: s puri a contagione eius in quantũ facere possumꝰ
mimꝰ. Q siita fecerimꝰ. incorrupti sinceriq digredientes ad omnia
ncorrupta sinceraq ueniamꝰ. hec aduerbũ. ex dialogo phylosophi
dmodũ principis excerpenda. atq huic nrõ inserenda uolumini ra¬
us sum. Non arbitrans fore quẽpiam illectamentis fallaciarũ corpo
alibus obsistere solitũ. qui hasce repugnantias insemet ipso sentiens
nsparnĩ naturarũ corporis atq animiꝰ. teste se in hoc ipsum sibi non

Expanded text:
mini ueram scientiam posse aut tunc demum, cum excesserimus e uita. defunmini ueram scientiam posse aut tunc demum, cum excesserimus e uita. defunctorum enim animus liber est et solutus a corpore. eo autem tempore quo uiuimus ita demum adpropinquabimus adplicabimurque scientiae, si nihilaut quam minimum corpore utamur neque in societate eius, nisi quatenus necesse est, animum dimittamus. ita enim minime replebimur uitiosa turbulentaque natura corporis, sed puri a contagione eius, in quantum facere possumus, erimus et, si ita fecerimus, incorrupti sincerique digredientes ad omnia incorrupta sinceraque ueniemus. Haec ad uerbum ex dialogo philosophi admodum principis excerpenda atque huic nostro inserenda uolumini ratus sum non arbitrans fore quempiam inlectamentis fallaciarum corpo. ralibus obsistere solitum, qui hasce repugnantias in semet ipso sentiens disparium naturarum corporis atque animi teste se in hoc ipsum sibi non
Abbreviated transcription (Latin):
moribus innumerabilibus uariarũ rerũ. appeticionumq uisionibꝰ
et infinita quadã elementia corpꝰ honerat᷑: ut pre illo ne saꝑe qui¬
dem ulla in re possimꝰ. Q si qnͣdo tempꝰ aliqͦd ad phylosophandũ ua¬
cuim uel habuerimꝰ uel fecerimꝰ: tunc quoq in ipsis cogitationi¬
bus nr̃is corpꝰ intercurrit. turbam erroꝵ inferens menti. ut obce¬
cante illo ueritatem peruidere non possit. Itaq unũ hoc in omni
questione nob̾: et id qͥdem euidentissime probatur. Si quid umquã
bona fide scire uolumꝰ recedendũ esse a corpore: et in ipso animores
considerandas. T unc enĩ uidemꝰ consecut᷑i qd̾ concupiscimꝰ. et cuiꝰ¬
ei amatores nos profitem̃. cum defuncti erimꝰ. Nam cũ uiuimꝰ. desperan¬
um ẽ. ł tenim si constat nichil sinceri commixtũ corpori animũ ꝑuidere
osse. sequit᷑ alterutrũ. aut nullo tempore necusquam contingere ho¬

Expanded text:
moribus innumerabilibus, uariarum rerum adpetitionumque uisionibus moribus innumerabilibus, uariarum rerum adpetitionumque uisionibus et infinita quadam dementia corpus oneratur, ut prae illo ne sapere quidem ulla in re possimus. et si quando tempus aliquod ad philosophandum uacuum uel habuerimus uel fecerimus, tunc quoque in ipsis cogitationibus nostris corpus intercurrit turbam errorum inferens menti, ut obcaecante illo ueritatem peruidere non possimus. itaque unum hoc in omni quaestione nobis et id quidem euidentissime probatur, si quid umquam bona fide scire uolumus, recedendum esse a corpore et in ipso animo res considerandas. tunc enim uidemur consecuturi quod concupiscimus et cuiei amatores nos profitemur, cum defuncti erimus, nam dum uiuimus, desperandum est. etenim si constat nihil sinceri mixtum corpori animum peruidere posse, sequitur alterutrum, aut nullo tempore nec usquam contingere ho
Abbreviated transcription (Latin):
retur: quomagis ignorantie nubilo cecata. et infidelitatis frigore in
quandam glatiem durata gentilitas. enuangelice ueritatis calori cederet
sieadem ueritas cum aduersantiũ quoq sibimet ore sonuisset. Aut cur
non hec eadem ꝑ phylosophos nobis nobis in usum ueri celitꝰ procura¬
ta credamꝰ: que ad redarguendã nr̃oꝵ quoq imꝑiciã utilia fore cog¬
noscimꝰ: Persuadens gͥ in phedrone socrati: sic ait uera ratio. Donec
corpus habeamꝰ ꝑmixtusq sit tali malo nr̃ animus: numquã nos id
qd̾ iam olim concupiscimꝰ satis consecuturos. Concupiscimꝰ autem ueri
scientiam. Corpus enim primũ innum erabiles et infinitas occupatione
infert: quibꝰ contrabim᷑ obnecessariũ uictũ et alimentũ cotidianũ.
Demde si qui morbi ingruerunt: impedimento sunt. quominꝰ inquire¬
re & inuenire ueritatẽ possimꝰ. Iam cupiditatibꝰ et cupidinibꝰ et ti¬

Expanded text:
retur, quo magis ignorantiae nubilo caecata et infidelitatis frigore in retur, quo magis ignorantiae nubilo caecata et infidelitatis frigore in quandam glaciem durata gentilitas euangelicae ueritatis calori cederet, si eadem ueritas aduersantium quoque sibimet ore sonuisset. aut cur non haec eadem per philosophos nobis in usum ueri caelitus procurata credamus, quae ad redarguendam nostrorum quoque inperitiam utilia fore cognoscimus ? persuadens igitur in Phaedone Socrati sic ait uera ratio: donec corpus habeamus permixtusque sit tali malo noster animus, numquam nos id quod iam olim concupiscimus satis plene consecuturos. concupiscimus autem ueri scientiam. corpus enim nobis primum innumerabiles et infinitas occupationes infert, quibus conterimur ob necessarium uictum et alimenta cotidiana. deinde si qui morbi ingruerunt, inpedimento sunt, quominus inquirere et inuenire ueritatem possimus. nam cupiditatibus et cupidinibus et ti
Abbreviated transcription (Latin):
non est quod sibi causa motꝰ est: quia inse motus sui causas habeat anima
non est corpus. Item platon in libro quem ꝑifisicis scripsit : anima inquit
animantium omnium: corporalis non est. Ipsa que se mouet: alioꝵ qͦꝙ
agitatrix que naturaliter mota sunt. In phedrone autem sic apud eun¬
dem platonem cum sinmia & cybete. aliis quoq phylosophis socrates lo¬
quitur: ut cum uideamꝰ illic ualde consentanea nrĩsq oppido conuenien¬
tia pronuntiari: que non solum preiudicio auctoritatis utunt᷑. s uirtute
rationis adminiculant᷑: animaduertamꝰ preter natiuũ humane mentis
uigorem. hasce iudelicet animas que tam remota ꝑsecute sunt. tam clau¬
sa adierunt. tam perita uiderunt. Idcirco scilicet lumine ueritatis ad¬
flatas ut in salutẽ generis humani toto quandoq mundo diuinitꝰ edi¬
tum dogna apud rudes ueri gentiũ mentes gentilium testimonus ute¬

Expanded text:
non est quod sibi causa motus est, quia in se motus sui causas habet, anima non est quod sibi causa motus est, quia in se motus sui causas habet, anima non est corpus. Idem Platon in libro, quem negl φυσιxής scripsit: anima, inquit, animantium omnium corporalis nonestipsaque se mouet aliorum quoque agitatrix, quae naturaliter mota sunt. in Phaedone autem sic apud eundem Platonem cum Simmia et Cebete aliisque philosophis Socrates loquitur, ut cum uideamus illic ualde consentanea nostrisque oppido coniuentia pronuntiari, quae non solum praeiudicio auctoritatis utuntur, sed uirtute rationis adminiculantur, animaduertamus praeter natiuum humanae mentis uigorem hasce uidelicet animas, quae tam remota persecutae sunt, tam . clausa adierunt, tam operta uiderunt, idcirco scilicet lumine ueritatis adflatas, ut in salutem generis humani toto quandoque mundo diuinitus editum dogma apud rudes ueri gentium mentes gentilium testimoniis ute
Abbreviated transcription (Latin):
antum mouet alia. s aliis cansa motus ẽ: ammaduertens equidem uir
irellentis ingenii. fore noniulla. quibus sit moueri propriũ: causa
nonis ahieni. Quicquid enim uoluntarie in ouet᷑: ip̃mfere sibi causa
notꝰ est. Quod autem mouetur uel nesciens uel inuitũ: penes sci¬
ntem uel cogentẽ. causas motꝰ habet. Nec repugnat anterioribus
mĩs disputationibus. quod istie a se moueri animnã dicimꝰ: cũ prin¬
apalem motionũ cardinẽ in do̾ eẽ dicamꝰ. Qm̃ idipsũ fere adeo est
lr ut sponte mousatur. Uicdelicet ut sic̃ motus causa animi uoluntas eiꝰ.
sic substantie que utitur uoluntate causa sit dĩ. Quia et si posse¬
& uelle nobis ex deo ẽ: non omnis uoluntatis nr̃e motus erit ex deo.
Uel tunc reor cum uoluntate peccamꝰ nr̃i causamotꝰ ex nobis ẽ: ne pecca¬
toꝵ dm̃ faciamꝰ auctorẽ. Quo circa si corpus ase non mouet᷑. et ocepus

Expanded text:
tantum: mouet alia, sed: aliis causa motus est, animaduertens equidem uir tantum: mouet alia, sed: aliis causa motus est, animaduertens equidem uir excellentis ingenii fore nonnulla quibus sit moueri proprium causa motus alieni quidquid enim uoluntarie mouetur, ipsum fere sibi causa motus est, quod autem mouetur uel nesciens uel inuitum penes scientem uel cogentem causas motus habet. nec repugnat anterioribus nostris disputationibus, quod istic a se moueri animam dicimus, cum principalem motionum cardinem in deo esse dicamus, quoniam id ipsum fere a deo illi est, ut sponte moueatur, uidelicet ut, sicut causa motus animi uoluntas est eius, sic substantiae, quae utitur uoluntate, causa sit deus, quia, etsi posseuelle nobis ex deo est, non omnis uoluntatis nostrae motus erit ex deo. uel tunc reor, cum uoluntate peccamus, nostri causa motus ex nobis est, ne peccatorum deum faciamus auctorem. quocirca si corpus a se non mouetur et corpus
Abbreviated transcription (Latin):
u pueriliũ spumas expuunt᷑. uno eodemq mendatio semet scien¬
se fallunt: alios docendo decipiunt: alios lisie similes quem pla¬
ꝯ idem cassa rerum fundentem uerba in phedrone eatenꝰ increpat.
t eẽ deterius astruat qnarum uerboꝵ. ignarũq causarũ ẽẽ. quã
escientem rerum uerba nescire: potuis arbitrans imꝑitũ silentium.
uqͣci imperitia. Unde etiam tullius libro de oratore primo. Eloquen¬
ia ẽ inquit scientia comprehendandarũ rerum plurimarũ: sine
na uerboꝵ uolubilitas manis atq irridenda est. & paulo post. Etenim
p rerum cognitione: exflorescat et redundet oportet oratio. Cui nͥ
ibest res aboratore ꝑcepta et cognita: in anem quandã habet locuti¬
nem et pene puerilem. S hinc alias. In phedrone autẽ platon: de
nima sic pronuntiat. Anima inquit inmortalis ẽ: que semꝑ a se
nouetur. et aliis causa motꝰ est. Corpꝰ autẽ: ꝑ se non mouet᷑. non ait

Expanded text:
borum puerilium spumas exspuunt, uno eodemque mendacio semet scienborum puerilium spumas exspuunt, uno eodemque mendacio semet scientiae fallunt, alios docendo decipiunt Lysiae similes, quem Platon idem cassa rerum uerba fundentem in Phaedro eatenus increpat, ut esse deterius adstruat gnarum uerborum, ignarum esse causarum, quam nescientem rerum uerba nescire, potius arbitrans inperitum silentium loquaci inperitia. unde etiam Tullius libro de oratore primo: eloquentia est, inquit, scientia conprehendendarum rerum plurimarum, sine qua uerborum uolubilitas inanis atque inridenda est, et paulo post: etenim ex rerum cognitione efflorescat et redundet oportet oratio, cui nisi subest res ab oratore percepta et cognita, inanem quandam habet locutionem et paene puerilem. sed hinc . alias. In Phaedro autem Platon de anima sic pronuntiat: anima, inquit, inmortalis est, quae semper a se ipsa mouetur et aliis causa motus est, corpus autem per se non mouetur. non ait
Abbreviated transcription (Latin):
atis in gentibus umnitatẽ: in effabilẽ. unum. tres indiuinitate ꝑsonas.
audabili ausu. mirabilistudio. immutabili ingenio. quesiuit:
nuenit. prodidit. patrẽ dm̃ꝰ paternãq mentẽ artem siue consiliũ:
uutriusq hoꝵ amorem mutĩi unam summã equiternã indiuisã
nunitatẽ. non solum ita credi oportere docuit: s ita eẽ conuicit.
suadere mͥ non possum: quod phy losophi huiꝰ anima corporea fue¬
it. ac si forsan precipiti lapsu stulticie ulla anima corpus ẽẽ uidi¬
anda est: illas equidẽ corporeas eẽ iudica uerim. que se corpus ẽẽ cre¬
unt: non ꝑ hoc animarũ generi derogans. s quosdam sententie
ue improbitate non mea sponte denotans. & quid hominibus fiat:
t cũ eo usq in scientia teneat. ut in doctos se ẽẽ nesciant. scientie
ichil ominus priuilegiũ sibi uendicant: dumq inĩꝑitas aures uer¬

Expanded text:
atis in gentibus unitatem ineffabilem, Unum, tres in divinitate personas, atis in gentibus unitatem ineffabilem, Unum, tres in divinitate personas, laudabili ausu, mirabili ingenio, inimitabili eloquio quaesivit, inuenit prodidit, patrem deum paternamque mentem, artem siue consilium et utriusque horum amorem mutuum unam summam aequiternam indiuisam diuinitatem non solum ita credi oportere docuit, sed ita esse conuicit. persuadere mihi non possum, quod philosophi huius anima corporea fuerit, ac ei forsan praecipiti lapsu stultitiae ulla anima corpus esse iudicanda est, illas equidem corporeas iudicauerim, quae corpus esse se credunt, non per hoc animarum generi derogans, sed quosdam sententiae suae inprobitate, non mea sponte denotans. et quid hominibus fiat, quos cum eo usque inscitia teneat, ut indoctos se esse nesciant, scientiae nihilo minus priuilegium sibi uindicant, dumque in inperitas aures uer
Abbreviated transcription (Latin):
tia protulisse: certꝰ scilicet᷑ neminẽ refutare doctoꝵ quin hoc idẽ
senserttit. scriptoq prodiderinte drchippus epaminondas. aristeꝰ.
gorgtadis. diodorus. & omnes pitagore posteri. quoꝵ in delicet
nominũ. nedicã sententiarũ multitud inẽ si eadem prodita uelim¬
& uolumen efficerẽ. Igit᷑ platon ꝓcedat in mediũ: a quo uere cla
ret quã magnũ in semet bonũ genus humanũ negligat. nr̃o p̃¬
sertim secło. quodictis factisq celitꝰ editis. eotenꝰ religio conclama¬
ta est. ut pene iam credentibus labore summoto. tempore fidei sci¬
entie fructũ capessat. labori q mercedẽ opere non patrato per¬
cipiat. Quo fit ut mirari admodũ digne nequea huiꝰ platonis
immum: qui tantis equidem secłis ante puerperiũ uirginis: ante incarna¬
qonẽ d̾i: ante hominis resurrectionẽ: ante predicatam summe trini-¬

Expanded text:
tia protulisse, certus scilicet \ eminem refutare doctorum, quin hoc idem tia protulisse, certus scilicet \ eminem refutare doctorum, quin hoc idem senserint scriptoque prodiderint Archippus, Epaminondas, Aristeus, Gorgiades, Diodorus et omnes Pythagorae posteri, quorum uidelicet nominum, ne dicam sententiarum multitudine, si eadem prodita uelim, uret, quam magnum in semet bonum genus humanum negligat nostro praesertim saeculo, quo dictis factisque coelitus editis, eatenus religio conclamata est, ut pene jam credentibus labore submoto, tempore fidei scientiae fructum capessat laborisque mercedem opere non patrato percipiat. Quo fit ut mirari admodum digne nequeam hujus Platonis animam, qui tantis equidem saeculis ante puerperium Virginis, ante incarnationem Dei, ante hominis resurrectionem, ante praedicatam summae Trinit
Abbreviated transcription (Latin):
adexemplũ uniꝰ composita ẽ. Que sic in localit̾ dominat᷑ in corpore:
sicut unꝰ innumeris. Quid queso precelsius potest dici:᷑ Quid ueriꝰ.
Ad uniꝰ uidelicet exemplũ composita: quia ad uniꝰ imagine̾ factaẽ.
& idcnco unꝰ ẽ exemplũ principale formarũ: qm̃ formabilia ab illo
formas capiunt: qui ñ cepit. Yponne tarentinꝰ ex eadẽ̾ scola pitago¬
re p̃missis ꝓ statu sententie sue in solubilibꝰ argumentis: de anim̾a
sic pronuntiat. Longe aliud anima. aliud corpͦus ẽ: que corpore et
torpente uget. et ceco uidet. & mortuo uiuit. Unde autẽ si hoc est.
quo principͦio nescire se dicit᷑: S nonita nc̃ omniũ phylosophoꝵ
pitaꝗorice familie sententias ꝑsequor ut easde copiosius aggregando
de alienis ad modũ uoluminibꝰ meũ faciã: satis arbitrans memet
principium pitagorici gignasii de presenti questione scita euiden¬

Expanded text:
ad exemplum unius conposita est, quae sic inlocaliter dominatur in corpore, ad exemplum unius conposita est, quae sic inlocaliter dominatur in corpore, sicut unus in numeris. quid, quaeso, praecelsius potest dici, quid uerius? ad unius uidelicet exemplum conposita, quia ad unius imaginem facta est. et idcirco unus est exemplum principale formarum, quoniam formabilia ab illo formas capiunt, qui non coepit., Hippon Metapontinus ex eadem schola Pythagorae praemissis pro statu sententiae suae insolubilibus argumentis de anima sic pronuntiat: longe aliud anima, aliud corpus est, quae corpore et torpente uiget et caeco uidet et mortuo uiuit, unde autem, si hoc est, quo principio nescire se dicit. sed non ita nunc omnium philosophorum Pythagoricae familiae sententias persequor, ut easdem copiosius aggerando de alienis admodum uoluminibus meum faciam satis \' arbitrans memet principium Pythagorici gymnasii de praesenti quaestione scita euiden
Abbreviated transcription (Latin):
prenotat: de anima humana sic loquit᷑. dnima indit᷑ corpori per nu¬
merũ & inmortale: eandemq incorporalẽ conuenientiã. Item posta¬
lia. Diligitur corpus ab anima. quia sine eo non potest̃ uti sensib
a quo post quã morte deducta ẽ agit in mundo uitã incorporalem.
Non ego nunc rationis tramitẽ. et nexuosissimas questionũ minu¬
tias reuoluo: quibꝰ hec probabilia quo uoles aduersante phylolaus
effecit. In qua siquis uel curiositate uel studio forte flagrauerit.
deipso soulicet fonte hauriat. Enim uero memet causa auctoritatis.
ineundẽ tanti testimoniũ phylosophi iecisse sufficiat: sicuti ceteroꝵ
post hinc strictim proferre conueniet. Iniuria nempe aquoquã pos¬
citur.: et argumentũ parit̾ et testimoniũ. Perinde architas tarentinꝰ
idemq pitagoricꝰ in eo opere qd̾ magnificũ de rerũ natura prodidit:
post multã de numeris subtilissimãq disputationẽ. anima inquit

Expanded text:
praenotat, de anima humana sic loquitur: anima inditur corpori per numerum et inmortalem eandemque incorporalem conuenientiam. item post alia: diligitur corpus ab anima, quia sine eo non potest utisensibus. a quo postquam morte deducta est, agit in mundo incorporalem uitam. non ego nunc rationum tramitem et nexuosissimas quaestionum minutias reuoluo, quibus haec probabilia quo uoles aduersante Philolaus efficit. in quae si quis uel curiositate uel studio forte flagrauerit, de ipso scilicet fonte hauriet. enimuero memet causa auctoritatis in eundem tanti testimonium philosophi iecisse sufficiet, sicuti ceterorum post hinc strictim proferre conueniet. iniuria nempe a quoquam poscitur et argumentum pariter et testimonium. Archytas perinde Tarentinus idemque Pythagoricus in eo opere, quod magnificum de rerum natura prodidit, post multam de numeris subtilissimamque disputationem: anima, inquit,