comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
zania ad conburend̾ in fascicłos ligant: cũ
pares parib ĩ torm̃tis simłib sociant uͭ su¬
ꝑbi cũ suꝑbis: luxuriosi cũ luxuriosis. Su¬
tate disponit: ut ño nlłi ⁊̃ post exitũ repen¬
te ad corpꝰ redeant. ⁊ torm̃ta infĩ que audita
illustris uir stephs quẽ bene nosti. de semet¬
ip̃o mͥ uarrare ꝯsueuerat: qr ĩ ꝯstantinopo.¬
litana urbe ꝓquadã cã demoratꝰ molestia
corꝑis suꝑueniente defũctꝰ est. Cũq me
dicus atq pigmẽtariꝰ ad aꝑiend̾ eũ att cõ¬
diend̾ eẽt quesitꝰ ⁊ die eodẽ mume ĩuentꝰ.
subsequẽti nocte iacuit in humatũ corpus.
Qui ductꝰ ad inferm loca: uidit multa que
pͥus auclita ñ credidit. s cũ p̃sidenti illi iu¬
dici p̾sentatus fuiss. ab eo receptnõ ẽ: ita
ut dicẽt. Non hũt deduci: S stephanum
ferrariũ iussi. Qͥ statĩ reductꝰ in corꝑe est.
et stepħs ferrariꝰ qͥ iuxͣ eũ ħ̾itabat. eadẽ

Expanded text:
zania ad comburendum in fasciculos ligant, cum pares paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, tate, disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant et tormenta inferi, quae audita illustris vir Stephanus, quem bene nosti, de semetipso mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus, molestia corporis suigmentarius ad aperiendum eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, subsequente nocte corpus jacuit inhumatum. Qui ductus ad inferni loca, vidit multa quae prius audita non credidit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum habitabat, eadem
Abbreviated transcription (Latin):
braham. Que c̾te ip̃ius opuscła multam edi¬
ficatõm ꝯtinent aĩaꝵ: ⁊ luculento sermone
nitescũt. nec int̾ multa antiquoꝵ opꝰcula
quicquam ad sp̃uales ꝓfestus atq ꝑfectõnis
apicẽ tendẽti utiliꝰ arbitror me legisse. Nã
et beatus pr̃ nr̃. dñncus ut in eius uita legit᷑
librũ illum qͥ collatõnes pr̃m ĩ scribit᷑ studi¬
ose legens acuigilant̾ ĩtelligens. salutis ĩ
eo rimatꝰ semitas: magnum perfectõnis a¬
picem apprehendit. Agit siquidẽ liber ille
de cordis puritate: de uiciis ⁊ de oĩm perfec¬
tione n uirtutum. Cuiꝰ frequens lectõ. xͥ
discipulũ admłtã cordis p̾itatẽ ad ꝯtẽpla¬
tõnis arcẽ ⁊ tociꝰ sp̃ualis discipline perfesti

Expanded text:
ra:  Certe hujus opuscula multam aedificationem continent animarum, et luculento sermone nitescunt: nec inter multa antiquorum opuscula quidquam ad spirituales profectus, atque perfectionis apicem tendenti utilius arbitror me legisse. Nam et B. Pater noster Dominicus, ut in ejus vita legitur, librum illum qui Collationes Patrum inscribitur, studiose legens, ac vigilanter intelligens, salutis in eo rimatus semitas, magnum perfectionis apicem apprehendit. Agit siquidem liber iste de cordis puritate, de vitiis, et de omnium perfectione virtutum: cujus frequens lectio Christi discipulum ad multam cordis puritatem et ad contemplationis arcem, et totius spiritualis disciplinae perf
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs ꝯditõne iuxͣ diuinaꝵ scͥpturaꝵ fidẽ
usq ad obitum ualentiniam augusti. ⁊
captiuitatẽ urb̾ rome a genserico Wan¬
daloꝵ rege fcãm. Legi et librũ eiꝰ adu̾sus
ille ĩ famat uelut nociua. Re eĩ uera cassy¬
ani et ꝓsperi de gr̃a dei ⁊ libero arbitrio sẽ¬

Expanded text:
 fidem, usque ad obitum Valentiniani Augusti, et captivitatem urbis Romae a Genserico Vandalorum rege factum. Legi et librum adversus opuille infamat nociva. Quae enim vere Cassiani et Prosperi, de gratia et libero arbitrio sen
Abbreviated transcription (Latin):
secum ferentes abiert̃. solũ ei palliolũ duise¬
runt. Qui statim pꝰ eos clamauit dicens. Re¬
u̾tim̃idñi mei ecce de nariꝰ ĩ meo pallio colli.¬
gatus: qui uobis forsitã erit necͣcriꝰ. Q ꝓtinꝰ
nudũ pẽitus dimiserũt. S cã festinãciꝰ ad
suas latebras ꝓperarent. ĩ ip̃o crepuscło ad os¬
tium celle eiꝰ inuenti sũt. Quos ille ĩ cella sua
benigne recepit: et pedes eoꝵz lauãs hospitali¬
tatem ꝙͣtã potuit mĩstrauit. Uñ cunctis stĩ¬

Expanded text:
secum ferentes abirent solum ei palliolum dimisesecum ferentes abirent solum ei palliolum dimiserunt. Qui statim post eos clamauit dicens: «Reuertimini, domini mei, ecce denarius in meo pallio colligatus, qui uobis forsitan erit necessarius». Qui nudum penitus dimiserunt. Sed cum festinantius ad suas latebras properarent in ipso crepusculo ad hostium celle eius inuenti sunt. Quos ille in cella sua benigne recepit et pedes eorum lauans hospitalitatem quantam potuit ministrauit. Vnde cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
diñ. ccce. lxxx. scs̃ marianꝰ de t̾ritorio bituriẽ¬
si uẽnt ad moͣast̾ium scĩ gͥmani: tractꝰ op̾ione
scitatis. que adhuc u̾bi redolebat. Cũq ibi toto
desiderio recipi postularet. et receptꝰ in breui
uet̾anis moachis sc̃ĩtate imitabilẽ se p̾beret:
entiam eiꝰ. uiliꝰ ei moͣastii ꝯmisit offm. pasto¬
remeum cõstituens buiculaꝵ. Cũ gͦ uissu alb̃is
in qͣdã silua que erat ꝓpe uillã q̃ d̾r mitiglis.
i. mesigles. boues ⁊ uaccas libentissime custo¬
diret. tanta scĩtate posleret:. qd̾ ⁊̃ aues siluestͥs
ad seuenientes manu ꝓpͥa nutͥebat. Ubi dieqͣ¬
dam cũ eẽt ĩ nemore canes eiꝰ aprũ latrãtib exci¬
tantes cumiã eum gͣuiꝰ ꝑurgerent: fugit ad
cellam scĩ mariani. Qͥ ubicanes latrãtes audi¬
uit: desertis bob illuc ꝓperans ⁊ canes cõpescu¬
it. et aprũ incolum̃ ẽ abire ꝑmisit. Q uidam
latrones cũ eum ĩ cãpo expoliassẽt. uestẽ eiꝰ

Expanded text:
CLXXX, sanctus Marianus de territorio Bituricensi uenit ad monasterium sancti Germani tractus opinione sanctitatis que adhuc inibi redolebat. Cumque ibi toto desiderio recipi postularet et receptus in breui ueteranis monachis sanctitate imitabilem se preberet, entiam eius uilius ei monasterii commisit officium pastorem eum constituens bucularum. Cum ergo iussu abbatis in quadam silua que erat prope uillam que dicitur Miciglis, id est Mecigles, boues et uaccas libentissime custodiret, tanta sanctitate pollebat quod etiam aues siluestres ad se uenientes manu propria nutriebat. Vbi die quadam cum esset in nemore canes eius aprum latratibus excitantes cum iam eum grauius perurgerent, fugit ad cellam sancti Mariani. Qui ubi canes latrantes audiuuit, desertis bobus illuc properans et canes compescuit et aprum incolumen abire permisit. Quidam latrones cum eum in campo expoliassent et uestem eius
Abbreviated transcription (Latin):
ñr gͥg̾. pasce̾ solebat : tua scĩtas fame ꝑire
ñ sinat. Quib u̾bis indignatꝰ ipͣ. sic seꝑ
sendebat. Si g̾goriꝰ ad famã sue laudis cũc¬
Uñ scũs gregoriꝰ. t̾cio ei apparuit: et t̾tio
blande corripuit de sua detractõe: et illiꝰ
tenacia et paupeꝵ neccͣitate. At ille nͨ ad
mĩam flexit: nec a detractiõe ⁊pescuit.
nec manũ ad mĩam extendit. Uñ illi .iͦii.
apparens horribiłr redarguit ⁊ ꝯmin̾as
illum ĩ capite ꝑcussit cuiꝰ dolore uexatus
inbreui defũctus est.

Expanded text:
rius pascere solebat tua sanctitas fame perire non sinat». Quibus uerbis indignans papa sic semper respondebat: «Si Gregorius ad famam sue laudis cuncVnde sanctus Gregorius tertio ei apparuit et tertio blande corripuit de sua detractione et illius tenacia et pauperum necessitate. At ille nec cor ad misericordiam flexit nec os a detractione compescuit nec manum ad misericordiam extendit. Vnde illi quarto apparens horribiliter redarguit et comminans illum in capite percussit. Cuius dolore uexatus in breui defunctus est.
Abbreviated transcription (Latin):
bo u̾satus. quałr cũ illo undis pleno nata¬
uerat:⁊ quociens eoa suꝑiore porte deor¬
sum u̾so ip̃e carine eiꝰ suꝑsedeat ad uingẽs¬
etiã cũ dieb ac noctib hoc incessanter fa¬
cẽt. iam÷ eiꝰ uͥtus funditꝰ ex fame simul
et labore cecidit qͦ eum ord̾ie mĩa d̾ina ser
tur. dicens. Laborans in fluctib atq defici¬
ens. subito m̃tis pond̾e sum grauatꝰ: Ita
ut neq dep̃ssus sompuo eẽm. neq ugila¬
re me crederem. cum etce in eodem medio
mari me poĩto qͥdam apparuit: qͥ mͥ panẽ
ad refectionẽ detulit. Qu̾e mox ut come¬
dr uires recepi. Nec longe post nauis tran¬
siens affuit: que me ab illo undaꝵ ꝑicło sus
reqͥsiuit diem. atq illum fuisse diem rep¬
perit: quo pro eo p̾sb̾r in hostica in sula oĩ¬
potenti dño hostiam sacre oblatioĩs ĩmolauͭ¬

Expanded text:
bo versatus, qualiter cum illo undis pleno natabo versatus, qualiter cum illo undis pleno nataverat, et quoties eo a superiori parte deorsum verso ipse carinae ejus supersederat; adjungens cum diebus ac noctibus hoc incessanter faceret, jamque ejus virtus funditus ex fame simul et labore cecidisset, quo eum ordine divina misertur, dicens: « Laborans in fluctibus atque deficiens, subito mentis pondere sum gravatus, ita ut neque depressus somno essem, neque me vigilare crederem: cum ecce in eodem medio mari me posito quidam apparuit qui mihi panem ad refectionem detulit. Quem mox ut comedi, vires recepi. Nec longe post navis transiens adfuit, quae me ab illo undarum periculorequisivit diem, atque illum diem fuisse reperit, quo pro eo presbyter in Ostica insula omnipotenti Domino hostiam sacrae oblationis immolav
Abbreviated transcription (Latin):
daꝵ ꝑicło euad̾e posse diffid̾et. Nauta uo illiꝰ
uarica noĩe qͥ nũc eiusdẽ eccłe cłicatꝰ officiofũ¬
gitur. Post nauem carabum regebat: rupto¬
los repente disparuit. Nauis & cui ep̃c p̾erat.¬
tandẽ post multa ꝑicła ad hosticã insulã fluc¬
tib quassata ꝑuenit. Cũq die t̾cõ ep̃c nautã
qui ab eo arreptus ĩ carabo fuerat innulla ma¬
ris parte uidet apparere : uehem̃ter afflictus
mortuũ creclidit. s ꝑ obseqͥum caritatis unũ
qd̾ mortuo debeat impendit: ut omĩpotenti
d̾o ꝓ ab solutione eiꝰ aĩe offerri sacrificium
uictume salutaris iuberet. Q oblato restau¬
rata naue. ꝑrexit ad italiã. Cumq ad roma¬
nũ portũ uenisset: illic nautam reꝑꝑit quẽ
mortuũ putabat. Tunc in opinata exulta.¬
tione gauisus ẽ: eũq quałr tot dieb ĩ illo
tanto maris ꝑicło uiu̾e potuisset ĩqͥsiuit.
Qui uidelic indicauit. quociens ĩ illis tẽ¬
pestatis fluctib cũ eodem quẽ regebat cara

Expanded text:
iculo evadere posse diffideret. Nauta vero illius, Baraca nomine, qui nunc ejusdem Ecclesiae clericatus officio fungitur, post navem carabum regebat, ruptolos repente disparuit. Navis autem cui ea ad Usticam insulam fluctibus quassata pervenit. Cumque die tertio episcopus nautam qui ab eo abreptus in carabo fuerat in nulla maris parte videret apparere, vehementer afflictus mortuum credidit, sed, per obsequium charitatis, unum quod mortuo debebat impendit, ut omnipotenti Deo pro absolutione ejus animae offerre sacrificium victimae salutaris juberet. Quo oblato, restaurata nave, perrexit ad Italiam. Cumque ad Romanum portum venisset, illic nautam reperit quem mortuum putabat. Tunc inopinata exsultatione gavisus est, et eum qualiter tot diebus in illo tanto maris periculo vivere potuisset inquisivit. Qui videlicet indicavit quoties in illius tempestatis fluctibus c
Abbreviated transcription (Latin):
hostes in captiuitate poĩtum et in uincłis
religatũ fuisse: pro quo sua ꝯunx diebus
certis sacrificiũ offerre ꝯsueuerat. Qui lon¬
go post tpr̃e ad ꝯiugem reu̾sus quib dieb
eiꝰ uincła solu̾ent᷑ innotuit. eiꝰ q ꝯuinx illos
fuisse dies quib pro eo offerebat sacrificium

Expanded text:
hostes in captivitate positum, et in vinculis religatum fuisse, pro quo sua conjux diebus certis sacrificium offerre consueverat, qui longo post tempore ad conjugem reversus, quibus diebus ejus vincula solverentur innotuit, ejusque conjux illos fuisse dies, quibus pro eo offerebat sacrificium,
Abbreviated transcription (Latin):
aspernantib ilł et deserentib linguã
neꝙͣ subito graui uuln̾e percussus de
eodem loco inquo iacebat alien is ma¬
nib subleuat᷑ in lectũ positꝰ est: et¬
deinde ad sepulchrũ usq perductus.
In urbe etiam carthaginensi ꝯ apud
ti. Quod ille de alio dc̃m: de suo matoͦ e¬

Expanded text:
adspernantibus illis et deserentibus linguam nequam, subito vulnere percussus gravi, de eodem loco in quo jacebat, alienis manibus sublatus, in lectulum positus est, atque inde ad sepulcrum usque perductus. In urbe etiam Carthaginensi, cum apud ti: quod ille de alio dictum, de se o
Abbreviated transcription (Latin):
ytalia. sysinmꝰ. martyriꝰ. ⁊ alexander a
gẽtilib martyrizant᷑. Quoꝵ corꝑa
ꝯ mediolanũ deferrent᷑: cecꝰ per eos il¬
luminat᷑ dicẽs se illuc per uisũ diret¬
tũ ẽẽ ab ambrosio ep̃o: dicente se ĩhoꝵ
martyrium cõsorcio deputatũ ẽẽ.iii¬

Expanded text:
Italia Sisinnius, Martirius et Alexander a gentilibus martirizantur. Quorum corpora cum Mediolanum deferrentur, cecus per eos illuminatur, dicens, se illuc per visum directum esse ab Ambrosio episcopo, dicente, se in horum martyrum consortio deputatum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
dedisse. Discede ame fomes pc̃ti. nu¬
trimentum facinoris: pabłm mor
sum: qui michi satis meliora te ob¬
tulit ornamenta. ⁊ anulo fidei sue
subarrauit me: longe melior te ge¬
nere ⁊ nobilitate. Cuius generositaᷤᷤ

Expanded text:
sum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mosum, qui mihi satis meliora obtulit ornamenta, et annulo fidei suae subarrhavit me, longe te nobilior et genere et dignitate.
Abbreviated transcription (Latin):
etas ferebat: ossa integra sangumis
per totum illud biduũ. Condiuimus
mus uespere iam ĩ cũbente: ad basilicã
fauste. Ibr uigilie tota nocte:⁊ manͣ
in ip̃o. Sequenti die transtulimꝰ eam
in basilicam ambrosianam: et dum
transferremꝰ. cecus sanatus est. Actor.¬

Expanded text:
bat; ossa omnia integra, sanguinis per totum illud biduum. Quid multa mus, vespere jam incumbente ad basilicam Faustae. Ibi vigiliae tota nocte et manus impositio. Sequenti die transtulimus ea in basilicam quam appellant Ambrosianam. Dum transferremus, caecus sanatus est. T
Abbreviated transcription (Latin):
ambrosiꝰ. In dieb in qͥd transacte nu
michi sompnus irrepsit. ut nec ui¬
gilans aparte nec dormiens ĩtegre.
uid̾em apectis oculis duos iuuenes
ephebos uestib candidissimis id est
colobio et pallio indutos. caligulis
calciatos: manib extensis orãtes.
Nullam qͥdem grauedinem paciẽs.
loqui ꝯ̃eis ñ pot̾am: s quia ut dixi
ꝑs in me sompni incũbebat. que.
me ad eoꝵ interrogatõem u̾bum ꝓ¬
ferre non sinebat. Plene aũt me e¬
uigilante: uisio eoꝵ ab oculis meis e
abscede̾t: si uero u̾itas eẽt pleniꝰ appa¬
teret. Ad impetrandũ uero q̃ poscebã
a dño. augmentaui ieurriũ: simłiq
modo canente gallo orantes mecum
iuuenes apparuerũt. Tertia u̾o̾ nocte
defecto ieuiniis corpore non dormiẽti
s stupenti. ꝯ quedam mͥ tercia persona.

Expanded text:
mus. 2. In diebus itaque transactae nupme somnus oppressit, ut nec vigilans aperte, nec dormiens integre, viderem apertis oculis mecum duos juvenes ephebos vestibus candidissimis, id est, colobio et pallio indutos, caligulis calceatos, manibus extensis orantes. Nullam quidem gravedinem patiens, loqui cum eis non poteram: sed quia, ut dixi, pars in me somni incumbebat, quae me ad eorum interrogationem verbum proferre non sineret. Plene autem evigilanti visio eorum ab oculis meis elabscederet: si vero esset veritas, plenius appareret. Ad impetrandum vero quae poscebam a Domino augmentavi jejunium: similique modo, canente gallo, orantes mecum iidem juvenes apparuerunt. 4. In tertia vero nocte, defecto jejuniis corpore, non dormienti, sed stupenti, cum quadam mihi tertia
Abbreviated transcription (Latin):
puentes predia ⁊ diuicias. secuti sũt
num iulq caruale ꝯcupiscentes: ĩme¬
dia hac mediolanensi urbe. per .x. ãnoᷤ
ĩ dei seruicio perdurantes ad ħ ꝑtĩg̾e
meruerunt: ut x martyres fierent.
Quoꝵ corpora eo loco ĩuenies: in quo
tabis: et ĩnomine eoꝵ ecc̃am fabri¬
cabis. Cumq ab eo eoꝵ nomina re¬
quirerem: dixit mͥ. Ad caput eoꝵ libr̃
scͥptũ inuenies: in quo et ortꝰ eoꝵ et

Expanded text:
uentes, secuti sunt num, nihilque carnale concupiscentes, in media hac Mediolanensi urbe per decem annos in Dei servitio perdurantes, ad hoc pertingere meruerunt, ut Christi martyres efficerentur. Quorum corpora in eodem loco invenies, in quo tabis, et in nomine eorum Ecclesiam fabricabis. Cumque ab eo eorum nomina requirerem, dixit mihi: Ad caput eorum libellum scriptum invenies, in quo et ortus eorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
lum p̃sũptõnis p̃beret. exẽplũ. dũ un᷑.¬
quisq sibimet ꝑsuaderet simili modo
se quaꝑ debͥere dei soliꝰ magisłio arq doc¬
trina pociꝰ ꝙͣ sesenoꝵ institutõne formati.
uas elestõnis indiguisse se coapłoꝵ suoꝵ col
am perfectõnis ostendi: qͥhunc unde uale¬
at erudiri doctrinam senioꝵ uł instituta ꝯ¬
tempsit ꝑuipendens illud. Int̾roga pr̃em

Expanded text:
lum praesumptionis praeberet exemplum, dum unusquisque sibimet persuaderet simili modo se quoque debere dei solius magisterio atque doctrina potius quam seniorum institutione formari. uas electionis indiguisse se coapostolorum suoam perfectionis ostendi, qui habens unde ualeat erudiri doctrinam seniorum uel instituta contempserit, parui pendens illud eloquium
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsemet ip̃a residere ñ patit᷑. Idõꝙ racõnabłi
semper et equali ẽ corpꝰ nr̃m ꝑ symoĩacas¬
tigandũ: ut sinaturali hcͣ ncc̃itate ꝯmo¬
rantes ĩcarne oĩmodis carere tĩpossumꝰ.
saltim rariꝰ nos et ñ amplius ꝙͣ t̾na uice i¬
sta colluuione respersos tociꝰ annicutsus
ĩueniat. Quod tñ sine ullo prurctu quie¬
tis egerat sopor: ñ fallax ymago iudex oc¬
culte uolutatis elitiat. Quã obrem ħẽ tẽ
perata equalitas atq m̃sura q̃ pr̃m qͦ iu
statu aĩam parit̾ corpꝰq ꝯseruans. ⁊ ĩtã¬
tum hoc ñ sine labore perficitur. ut malint
hii qui ꝑfectõem discretõnis ignorãt. ⁊̃ bi¬
duo procelare ieiunia. idq ꝙ hodie sũptu¬
ri fuerant ĩcrastinsi reseruare: dũ modo ad
refestõem ꝑuenientes desiderata sacietate
pociantur. Quod imper benianin tenus
se cognoscuis: qui ne cotidie duo paximacia
percipiens eqͣli castigatõe ꝯtinuã ꝑcitatẽ
iugit̾ retentaret. maluit biduana. sẽper

Expanded text:
ipsa residere non patitur. ideoque rationabili semper et aequali est corpus nostrum parsimonia castigandum, ut si naturali hac necessitate conmorantes in carne omnimodis carere non possumus, saltim rarius nos et non amplius quam trina uice ista conluuione respersos totius anni cursus inueniat. quod tamen sine ullo pruritu quietus egerat sopor, non fallax imago index occultae uoluptatis eliciat. quamobrem haec est temperata qstatu animam pariter corpusque conseruans, tum hoc non sine labore perficitur, ut malint hi qui perfectionem discretionis ignorant etiam biduo protelare ieiunia idque quod hodie sumpturi fuerant in crastinum reseruare, dummodo ad refectionem peruenientes desiderata satietate potiantur. quod nuperse cognoscitis, qui ne cotidie paxanjatia duo percipiens aequali castigatione continuam parcitatem iugiter retentaret, maluit biduana semper
Abbreviated transcription (Latin):
decrimentũ: quisquis in equalitatẽ tenẽs
nũc uentrẽ ieuinioꝵ ariditate ꝯstringit.
nũc escaꝵ nimietate distẽdit. Nt entm
mens tibi ĩ anitate lassata ꝑdit or̃onũ ui¬
gorem. dum carnis nimia lassitudine p̃¬
tate uoracitatis opp̃ssa entit̾e ad dñ pre¬
ce s puras leuesꝙ ñpot̾it. S nec castimo

Expanded text:
detrimentum, quisquis inaequalitatem tenens nunc uentrem ieiuniorum ariditate constringit, nunc escarum nimietate distendit. nt enim mens cibi inanitate lassata perdit orationum uigorem, dum carnis lassitudine tate aoracitatis oppressa emittere ad deum preces puras leuesque non poterit. sed nec castimon
Abbreviated transcription (Latin):
ni cibiꝙ fastidio ꝙͣ soporis ⁊ castrimargĩe
Taq sicut festinandum nob̾ ẽ corꝑis mo
ne appetitu corporee uoluptatis ind̾atõe.
dissolutõnẽ noxiam labamur.⁊ añ pres¬
ritutũ tp̃c. uł cibo ĩdulg̾e uł mod̾ eiꝰ exce¬

Expanded text:
i cibique fastidio, quam soporis et gastrimargiae  sicut festinandum nobis est ne appetitu corporeae voluptatis in dissolutionem noxiam dilabamur, et ante praestitutum tempus vel cibo indulge
Abbreviated transcription (Latin):
nem nimietas ieiunii ac uoracitas ꝑueĩt.
eodẽq dispendio uigikaꝵ ĩmod̾ata ꝯtinu¬
atõ monachũ. quosompui grauissimitor¬
enim meniiime freq̃nt̾ ita appetitũ cibi
penitꝰ respuisse: ut duob dieb ac tribus
refectõne dilata. nec memoria quidẽ ulliꝰ
edulii meam int̾pellau̾it mentẽ. Et rur¬

Expanded text:
nem nimietas ieiunii ac uoracitas peruenit, eodemque dispendio uigiliarum inmoderata continuatio monachum quo somni grauissimi torenim memini me frequenter ita appetitum cibi penitus respuisse, ut duobus diebus ac tribus refectione dilata, ne memoria quidem illius edulii meam interpellaverit mentem: et rur
Abbreviated transcription (Latin):
ratuminor ꝓripuit. Aquileie maxi¬
mus uictorie spectator ĩsedat: ⁊ etuᷤ¬
comes andragatꝰ sũmam belli ad mi¬
nistrabat. Qui cum largissimis militͤ
nemine senciente aut repugnante ua¬
cuas hostib transmeauit alpes: ato a
quileie ĩ prouisus adueniens. Mostem
illum maximũ. magnum crucem ac
germanoꝵ gentib tributa ac stipen¬
dia. magno terrore nominis exigentẽ.
sine dolo et sine controuersia clausit:
cepit. ⁊ eccidit. Tunc ualentinianusre¬
cepta ytalia: potitus ẽ imꝑio. Andraga¬
tus uero comes maximi nece ꝯperta p̃¬
cipitem se se en aui inundas dedit: ⁊ suf¬
foratus est. Orcq theodosius: ĩcruentã
uictoriam deo ꝓcurante suscepit. De

Expanded text:
Maximns uictoriae suae spectator insedecomes eius summam belli administrabat: qui cum largissimis militumnemine sentiente, ut non dicam repugnante, uacuas transmisit Alpes atque Aquileiam inprouisus adueniens hostem illum magnum, Maximum, trucem et Germanorum gentibus tributa ac stipendia solo terrore nominis exigentem, sine dolo et sine controuersia clausit cepit occidit. Valentinianus recepto Italiae potitus imperio est. Andragathius comes cognita Maximi nece praecipitem sese e naui in undas dedit ac suffocatus est. Theodosius incruentam uictoriam Deo procurante suscepit. E
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ ĩdignã sp̃m sc̃o domũ ꝯtinuoꝵ lap¬
surar fprudent attollet. ñ głificandꝰ.¬
bĩ cohĩtatoris hospicio s ruma astructio¬
nis sue lugubrit̾ opprimendus. cxxii. Ꝙ q̃¬

Expanded text:
domum, continuoque lapdomum, continuoque lapsuram, imprudenter attollet, non glorificandbitatoris hospitio, sed ruina constructionis suae lugubriter opprimendus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
dens qͣi intra artissimũ claustrũ
greditur. anxietatũ multitudĩe suffo¬
cetur: q̃ de carcetib hĩtaculi ꝯ hoĩe pro¬
rũpentes. ꝯtinuo uelut equi effrem in
gꝰͦ qui n dum possunt uł nouer̃t uolup¬
tatũ suaꝵ instigatõnib reluctari: ciati
accidia pectuis insolitum uehemencius
ĩpugnante ĩtra cellam fu̾int antiat
si progrediendi sepĩ libertatẽ sibi repro¬
missa districtõnis lege ꝯsenserint: a¬
criorẽ adu̾sum sepestem hoc ut putãt
remedio suscirabunt. sicut gelidissime
aque haustu uini int̾naꝵ febrium qͥdã
restringere posse se cred̾e̾nt: cũ utiq ac¬
cendi ex hoc estũ illũ ꝯstet pocius ꝙͣ se da
ui.siqͥdẽ mom̃taneã illam reuelatõem
młto grauioꝵ ꝯseqͣtur afflictõ. Qmͣ obrẽ
ita monachi omĩs intentõ inunũ semper
est defigenda. cunctaꝵꝙ cogitatõnũ eius
cameram uolens ĩ sb̾lime ꝯcludere sb̾tilis¬
iocunditatis parilitatẽ ⁊ strusture colli¬

Expanded text:
dens quasi intra arctissimum claustrum,  anxietatum multitudine suffocetur, quae de carceribus habitaculi cum homine prorumpentes, continuo velut equi effrenes in go qui necdum possunt uel norunt uoluntatum suarum instigationibus reluctari, cum acedia pectus insolitum uehementius inpugnante intra cellam fuerint anxiati, si progrediendi saepius libertatem sibi remissa districtionis lege concesserint, acriorem aduersum se pestem hoc ut putant remedio suscitabunt: sicut gelidissimae aquae haustu uim internarum febrium quidam restinguere posse se credunt, cum utique ex hocri, siquidem momentaneam illam releuationem multo grauior consequatur adflictio. Quamobrem ita monachi omnis intentio in unum semper est defigenda cunctarumque cogitationum eius is absidae cameram uolens in sublime concludere subtilisrutunditatis parilitatem structurae colli
Abbreviated transcription (Latin):
cet tͥ dñe ut de nutͥmẽto matͥs mee m̃adu¬
care ñ possim. Ecce enĩ gallinas qͣs nutͥt:
uulpes comedit. Qͥ ab orõne suͬgens. ecͣcã
est egressus. Mox uulpes rediit. gallinã
qmͣ in ore tenebat dimisit. Atq ip̃a mori¬
ens: ante eiꝰ ocłos in t̾rã cetidit.

Expanded text:
cet tibi, Domine, ut de nutrimentis matris meae manducare non possim? Ecce enim gallinas quas nutrit vulpes comedit. Qui ab oratione surgens, Ecclesiam est egressus. Mox autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens ante ejus oculos in terram cecidit.
Abbreviated transcription (Latin):
matre¬
pẽ sua puer habitabat: Egressus
hospicium ñ nũꝙͣ sine linea crebro et iã
sine tunica reu̾tebatur qͥa mox ut nud̃
quẽpiã repperisset uestiebat. Die qͣdam¬
mat̾ eiꝰ horreũ ingressa: pene omne tͥ¬
ticum ꝙ sibi instipiendo tociꝰ anmi para¬
uerat. Inuenit a filio suo pauꝑib expẽsũ.
ãni subsidia ꝑdidisset suꝑuenit bonefaciꝰ

Expanded text:
matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, 192 quia mox ut nudum quempiam reperisset, vestiebat dam horreum ingressa, pene omne triticum quod sibi in stipendio totius anni paraverat, invenit a filio suo pauperibus expensum.  quasi anni subsidia perdidisset, supervenit Bonifacius
Abbreviated transcription (Latin):
tõne tua: id ẽ de cõu̾satõne ⁊ morib in¬
cus ⁊ priorib q̃ nobis a nr̃a natiuitate
cognata st̃. Tercio de domo pr̃is tui:.i. oĩ
nlło carne pinguedins hebetata ꝯta¬
gio. s ꝑitissimis eliminatõnib expoli¬
ta ab omni affectu ⁊ qͣlitate t̾rena per ĩ¬
desinentẽ diuinaꝵ rerum meditatõm
sprritualesq theorias ad illa que inuui¬
sibilia st̃ eo usq transierit. ut circũ da¬
tã se fragilirate carnis ac situ corporis
supernis et incorporeis intenta ñ senci¬
is capiet: qui ħ q̃ dicunt᷑ exꝑiencia ma¬
gistrante perceperit. Cuiꝰ uidelicet ita
dñs oculos cordis de uniu̾sis p̃sentib a¬
uocau̾it: ut ea ñ tanꝙͣ transitura s qͣi
transacta iam reputet. ⁊ uelut ĩ anẽ fu¬
mũ ⁊ nichilum resoluta conspiciat. ãbu¬
lansq cũ deo ut enoch ac de humana cõ¬
u̾satõne moribq translatꝰ: ñ inuenia¬
tur inpresentis scłi uanitate. Ergo pͥma¬

Expanded text:
tione tua, id est de conuersatione et moribus uitiisque prioribus, quae nobis a nostra natiuitate cognata sunt: tertio de domo patris tui, id est omni nullo carneae pinguedinis hebetata contagio, sed peritissimis elimationibus expolita ab omni affectu et qualitate terrena per indesinentem diuinarum rerum meditationem spiritalesque theorias ad illa quae inuisibilia sunt eo usque transierit, ut circumdatam se fragilitate carnis ac situ corporis supernis et incorporeis intenta non sentiis capiet, qui haec quae dicuntur experientia magidtrante perceperit: cuius uidelicet ita dominus oculos cordis de uniuersis praesentibus auocarit, ut ea non tamquam transitura, sed quasi transacta iam reputet et uelut inanem fumum in nihilum resoluta conspiciat, ambulansque ut Enoch cum deo ac de humana conuersatione moribusque translatus non inueniatur in praesentis saeculi uanitate. quo
Abbreviated transcription (Latin):
durauit etatẽ. ut nũꝙͣ ecella ꝙͣ iunior ce¬
perat hĩtare. q̃q abecc̃a milib quĩq difta¬
bat saltẽ aduiciniora migrau̾it. ne fessus
ariᷤ die salb̃i uł dñico uenturꝰ ad eccłiam
tanti itin̾s spacio uexaret᷑. S ne uacuus
quidem reuerti ex inde contentus: uas aq̃
ꝙͣ per totã erat ebdomadam sũpturꝰ. suis
ceruicib suꝑ ponens reportabat ad cellã.
Cũq nonagenariam excessisset etatẽ: ñ¬
quam passus ẽ eã iunioꝵ sibi labore defer¬
gi uł humiliati ñ quib nosmet ip̃i blã¬

Expanded text:
uit aetatem, ut numquam e cella quam iunior coeperat habitare quaeque ab ecclesia milibus quinque distabat, saltim ad uiciniora migrauerit, ne fessus annis die sabbati uel dominico uenturus ad ecclesiam tanti itineris spatio uexaretur. sed ne uacuus quidem reuerti exinde contentus uas aquae, quam per totam erat ebdomadam sumpturus, suis ceruicibus superponens reportabat ad cellam, cumque nonagenariam excessisset aetatem,. numqaam passus est eam iuniorum sibi labore defergi uel humiliari, non quibus nobismet ipsis blan
Abbreviated transcription (Latin):
stia uilens uitꝰ łis infudexat fixit. Tu
u̾o mira sũ dictut᷑: uidimꝰ uenenũ ex
omĩ ꝑte reuocatũ. ad martini digit̾
cucurrisse. deinde ꝑ illd̾ ulc̾is foramen
exiguũ tta uirꝰ stipasse ꝯ sanguĩe: ut
solet ex ub̾ib capraꝵ aut ouiũ pastoꝵ
manu p̃ssis. longa linea copiosi lastis
fluere. Puer surrex̃ ĩcolumis. Nos
obstupefc̃ĩ tante rei miracło: id ꝙ ip̃a
cogebat u̾itas: fatebam᷑. ñ ẽẽ sub celo

Expanded text:
stia uirus infuderat, fixit. tum stia uirus infuderat, fixit. tum uero — mira dicturus sum — uidimus uenenum ex omni parte prouocatum ad Martini digitum cucurrisse: dein per illud ulceris foramen exiguum ita uirus stipasse cum sanguine, ut solet ex uberibus caprarum aut ouium pastorum manu pressis longa linea copiosi lactis effluere. puer surrexit incolumis. nos obstupefacti tantae rei miraculo, id quod ipsa cogebat ueritas, fatebamur non esse sub caelo
Abbreviated transcription (Latin):
tudine uidimus. una tm̃ de uͥgmi¬
b. et unꝰ de presbit̾is. tres tm̃ uidẽ de mo¬
nachis. Cet̾i cur ñuid̾int: ñ pot̾ nĩ ẽe
iudicii. Per idẽ fere tp̃c ꝯ euanci auũ¬
geri: martinũ euocauit. nec cũctatꝰ
ille ꝓperauit. Priꝰ tñ ꝙͣ mediũ uie spa¬
ciũ uir b̾s euolu̾et: uͥtutẽ ad ueniẽ¬
tis sensit. egrotꝰ. Reciptaq cõtinuo
sanitate: uenientib nobis obuiam ip̃e¬
ip̃e processit. Alt̾a die redire cupientẽ¬
magna p̃ce detinuit: cũ int̾im unũ
de familia pu̾m letali ictu serpens ꝑ¬
tulit. Quẽ iam ex animũ iuuenẽ: ip̃e
euancius suis hum̾is illatum añ pe¬
des scĩuiri nich̾ illi ĩpossibile cõfycus
exposuit. Iamq se malũ serpentis ꝑ
oĩa mẽbra diffuderat. cerneres oĩb.
uenis inflatam cutẽ. ⁊ ad utris. ĩstar
tensa uitalia. Martinꝰ porrecta ma¬
nu uniuersa piu̾ mẽbra ꝑtractans.
digitũ ꝓpe ip̃m uulnusculum quo be¬

Expanded text:
tudine uiderimus, una tantum de uirginitudine uiderimus, una tantum de uirginibus et unus de presbyteris, tres tantum uidere de monachis: ceteri cur non uiderint, non potest nostri esse iudicii. Per idem fere tempus cum Euanthius auunepisset urgueri, Martinum euocauit. nec cunctatus ille properauit: prius tamen quam medium uiae spatium uir beatus euolueret, uirtutem aduenientis sentit aegrotus, receptaque continuo sanitate uenientibus nobis obuiam ipse processit. altmagna prece detinuit; cum interim unum e familia puerum lethali ictu serpens perculit: quem jam exanimem vi veneni ipse Evanthius suis humeris illatum ante pedes sancti uiri, nihil illi inpossibile confisus, exposuit. iamque se malum serpens per omnia membra diffuderat : cerneres omnibus uenis inflatam cutem et ad utris instar tensa uitalia. Martinus porrecta manu, uniuersa pueri membra pertractans, digitum prope ipsum uulnusculum, quo be
Abbreviated transcription (Latin):
tremo pauꝑem ũ ꝯparere causat᷑. M ĩ
quit uestis que p̾parata Efederat᷑: pau¬
per ñ deerit uestiendꝰ. Artat᷑ demũ cłicͦ
ncc̃itate ꝯpulsus: iamq felle ꝯmoto e
ꝓximis tabernis bigericam uestem.
breuemꝙ atq hispidam. qͥnq ꝯꝑatã
argenteis rapit. atq añ martini pe
des exponit. En inquit uestem: s pau¬
per non ẽ hic. Ille nich̾ motus iubet e¬
um paululum stare ꝓ forib. secret̾
utiq ꝓcurãs dũ sibi uestẽ nudꝰ ĩpo¬
neret. totis uirib elaborans ut pos¬
set. occultũ eẽ ꝙ fecerat. S qñ ĩscĩs
uiris latent ista: Querentib uelĩt
nolint cuncta ꝓdunt᷑. Cum hac ob
laturꝰ. sacͥficiũ deo ueste procedit. Q ͦ
qͥdem diemira dicturꝰ sum. ꝯiam al¬
tarium sicut ẽ sollempne benedi¬
ceret: globum ignis de capite illiͦ
uidimus emicare. ita ut ĩsublime
ma produc̾et. Hoc licet celeberri¬
mo fc̃m die ĩmagna ppłi multi¬

Expanded text:
stremo pauperem non conparere causatur. mihi, stremo pauperem non conparere causatur. mihi, inquit, uestis, quae parata est, deferatur: pauper non deerit uestiendus. tum demum clericus necessitate conpulsus, iam felle commoto, e proximis tabernis bigerricam uestem, breuem adque hispidam, quinque conparatam argenteis rapit adque ante Martini pedes iratus exponit. en, inquit, uestem, sed pauper hic non est. ille nihil motus iubet eum paululum stare pro foribus, secretum utique procurans, dum sibi uestem nudus inponeret, totis uiribus elaborans ut posset occultum esse quod fecerat. sed quando in sanctis uiris latent ista quaerentibus? uelint nolint cuncta produntur. cum hac igitur oblaturus sacrificium Deo ueste procedit. quo quidem die — mira dicturus sum — cum iam altarium, sicut est sollemne, benediceret, globum ignis de capite illius uidimus emicare, ita ut in sublime ma produceret. et licet celeberrimo factum die in magna populi multi
Abbreviated transcription (Latin):
Rimo gͥ tempore relictis scoł bõ
uiro me uixi: paucos pꝰ dies eũtẽ
ad eccłiam seq̃bar. Interim ei seminu
sine dilatõne uestiri. Demde secretari¬
um ingressus ẽ: quosolus ut erat illi
cõsuetudo resid̾et. Hanc enĩ sibrĩ ĩ ecc̃a
solitudinẽ: permissa cłicis libertate p̃s¬
tabat. Hoc secretũ bĩ uiri pauper ille.
captatũ cũ ei archidiaconꝰ dare tuni¬
cam distulisset irrupit: dissimula¬
tum se acłico q̃rens. alg̾e deplorans
Nec mora sc̃s pauꝑe ñ uidẽte intͣ am¬
phibalum tunicam sibi latent̾ eduxit.
pauꝑemq cõtestũ disced̾e iubet. Demde
paulo pꝰ archidiaconꝰ ingressꝰ. ad mon
ꝑcõsuetudine expestare ĩ ecc̃a ppłm: il¬
lumq ad agenda sollempnia debere
procede. Cui ille Rndens ait pauꝑem pri
de se aũt dicebat oport̾e uestiri: seq ad
etc̃am ñ posse proced̾e. nͥ uestem pauꝑ
acciperet. Dyaconus ueronich intelli¬
gens qr extrinsecꝰ indutum amphiba¬
io ueste nudum interius ñ uidebat. pꝰ¬

Expanded text:
rimo igitur tempore relictis scholis beato me viro junxi, paucos post dies euntem ad ecclesiam sequebamur. Interim ei seminudsine dilatione vestiri, deinde secretarium ingressus, cum solus, ut erat illi consuetudo, resideret hanc enim sibi etiam in ecclesia solitudinem permissa clericis libertate praestis –: hoc secretum beati uiri pauper ille captatus, cum ei archidiaconus dare tunicam distulisset , inrupit, dissimulatum se , a clerico querens, algere deplorans. nec mora, sanctus paupere non uidente intra amphibalum sibi tunicam latenter eduxit pauperemque contectum discedere iubet. dein paulo post archidiaconus ingressus admonet pro consuetudine, exspectare in ecclesia populum, illum ad agenda sollemnia debere procedere. cui ille respondens ait, pauperem prius — de se autem dicebat — oportere uestiri: se ad ecclesiam non posse procedere, nisi uestem pauper acciperet. diaconus uero nihil intellegens, quia extrinsecus indutum amphibalo, ueste nudum interius non uidebat, po
Abbreviated transcription (Latin):
iudicauit. Nestorinũ ⁊̃ constantinopolitanum
qͦndã ep̃m olim in ephesina sẏnodo dãpnatum.
it̾m anathematizans cũ reliqͥs h̾eticis dãpnauͭ
p̃dicans eadẽ synod̾ xp̃m dm̃ sic de uͥgine natũ.
ut in eo ⁊ diuine ⁊ hũane nate᷑ sub̾ã ẽẽ fateam᷑.¬

Expanded text:
udicavit. Nestorium etiam Constantinopolitanum quondam episcopum, olim in Ephesina sinodo damnatum, iterum anathematizans, cum reliquis hereticis damnavit, predicans eadem sinodus Christum Deum sic de Virgine natum, ut in eo et divinae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diuellit sacietas. Hoc ẽ ꝙ amo cũ
deũ meũ amo. Et quid est ħ. Int̾
et dixi omnib qui circunstant fo¬
uos ñ estis: dicite de deo aliquid. Et
exclamauerunt uoce magna. Ip̃e
fecit nos. Interrogatõ mea: inten¬
tio mea. Responsio eoꝵ: sp̃es eoꝵ.
Et direxi me adme: ⁊ dixi michi.
num exterius: alius interiꝰ. S me¬

Expanded text:
et, quod non diuellit satietas. hoc est quod amo, cum deum meum amo. Et quid est hoc? intet dixi omnibus, quae circumstant foeo, quod uos non estis, dicite mihi de illo aliquid. et exclamauerunt uoce magna: ipse fecit nos. interrogatio mea intentio mea et responsio eorum species eorum. et direxi me ad me et dixi mihi: num exterius et alterum interius.
Abbreviated transcription (Latin):
per atq ĩmobilia pr̃is uiscera ꝑmanserũt.
Non .n. iam reputabat suũ filium: ꝙ̃ secũ
bandam penitꝰ animi eius ꝯstanciam: cũ
plorare q̃dam die uidisset ĩfantẽ. simłans
se adu̾sus eũ ꝯmotũ p̃cepit pr̃i ut eũ iactaiz¬
ĩflum̃. Tũ ille uelut a dño sibi ẽẽt ħ p̃cept᷑:
ꝯfestim celi cursu rapiens filiũ uluis ꝓpriis
usꝙ ad horã flunĩs aduexit iactaturus.¬

Expanded text:
per atque immobilia patris viscera permanserunt. Non enim jam reputabat suum filium, quem secum bandam penitus animi eius constantiam, cum plorare quadam die uidisset infantem, simulans se aduersus eum commotum praecepit patri, ut tflumen. tum ille, uelut a domino sibi esset praeceptum, confestim celeri cursu rapiens filium ulnis propriis usque ad oram fluminis iactaturus
Abbreviated transcription (Latin):
illd̃ aduolue ꝙͣ tociꝰ. Qui ꝯfestĩ saxũ ĩma¬
ne ꝙturbe mł̾te hoĩm uł mou̾e ñ possent.¬
applicita nũc c̾uice toto pestore tãto nisu.
atq conatu ꝓuolu̾e ꝯtẽdebat: ut sudore õim
cera qua credebat senẽ tota fide nil posse in¬
cassũ ac sine rõne p̃cipere. Albas uiuciꝰ¬

Expanded text:
 advolve quantocius. Qui confestim saxum immane quod turbae multae hominum vel movere non possent,applicita nunc cervice, nunc toto pectore, tanto nisu atque conatu provolvere contendebat, ut sudore omnium cera, qua credebat senem tota fide nihil posse incassum ac sine ratione praecipere. CAPUT XXVI
Abbreviated transcription (Latin):
aꝙͣ p̃cib uenire faciens locũ ip̃m nobilia¬
cũ ꝓpt̾ regẽ nobilẽ qͥlocũ dederat appellauͭ
Ibi quoq tantã d̾s ei contulit gr̃am. ut uͥ¬
cũq aliqͥs nom̃ eiꝰ in carc̾euł in uincłis ĩ¬
uocasset: statim solutꝰ ⁊ liber ad eũ ueniẽs
suas ei cathenas ⁊ cõpedes p̃sentaret. hui
płes cũ eo in ꝑpetuũ remanebãt ⁊ qͥ male
aliena rapuerãt. iam de suo labore ⁊̃ alios
sustentabant. Septẽ quoq familie de gu̾e
eiꝰ ad eũ uenerũt: ⁊ distributo singulis
nemore ibi cũ ip̃o manẽtes exemplo suc
płimos attraxert̃¬

Expanded text:
aquam precibus uenire faciens locum ipsum Nobiliaaquam precibus uenire faciens locum ipsum Nobiliacum propter regem nobilem qui locum dederat appellauit. Ibi quoque tantam gratiam deus contulit ut ubicumque aliquis nomen eius in carcere uel in uinculis inuocasset, statim solutus et liber ad eum ueniens suas ei cathenas et compedes presentaret. Huiusmodi plures cum eo in perpetuum remanebant; et qui male aliena rapuerant iam de suo labore etiam alios sustentabant. Septem quoque familie de genere eius ad eum uenerunt et distributo singulis nemore ibi cum ipso manentes exemplo suo plurimos attraxer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtu ꝑiclitans moreret᷑. Dũ gͦ morienti
medici subuenire ñ possent. ⁊ rex ⁊ fami¬
lia ꝓp̾ eã uehement̾ lug̾ent: leonardus
tunc ꝑnemꝰ it̾ faciẽs plant᷑ eoꝵ audiuit.
et illuc expietate ueniens ad regẽ sine mo¬
ra uocatus intrauit. Cũq int̾rogatꝰ qͥs eẽt
⁊ uñ. leonard̃ se eẽ. ⁊ discipłm sc̃i remigii
fuisse se dic̾et. fe̾x spem nouã ꝯcipiens eum
ad reginã induxit. rogans ut ꝓeaoraret: qͣ¬
tiuꝰ de edita ꝓle ⁊ lib̾ata cõiuige. duplex per
illum gaudiũ obtin̾e̾t. Tunc uird̾i fusao¬
ratione. qd̾ petebat obtinuit. et oblatis ex
copiosis munib cũcta respuit. hoc solũ a
rege postulans: ut sibi ⁊ postis suis d̾o ser¬
uituris tm̃ de nemore illo daret. qntũ ip̃e
nocte cũ asino circuiret. ¶Onstituto ita
q moast̾io strictissime diu uiuens duos
secũ moͬachos hũit Et qr aqua uno ab eis
miliario longe erat: puteo que foderant

Expanded text:
partu pericilitans moreretur. Dum ergo morienti partu pericilitans moreretur. Dum ergo morienti medici subuenire non possent et rex et familia propter eam uehementer lugerent Leonardus nemus iter faciens planctus eorum audiuit et illuc ex pietate ueniens ad regem sine mora uocatus intrauit. Cumque interrogatus quis esset et unde Leonardum se esse et discipulum sancti Remigii fuisse se diceret, rex spem bonam concipiens eum ad reginam induxit rogans ut pro ea oraret quatinus de edita prole et liberata coniuge duplex per illum gaudium obtineret. Tunc uir dei fusa oratione quod petebat optinuit; et oblatis ei copiosis muneribus cuncta respuit hoc solum a rege postulans, ut sibi et posteris suis deo seruituris tantum de nemore illo daret, quantum ipse una nocte cum asino circumiret. Constructo itaque ibi monasterio strictissime diu uiuens duos secum monachos habuit et quia aqua uno ab eis miliario longe erat, puteo quem foderat
Abbreviated transcription (Latin):
qui a scõ remigio de sacro fonte le¬
uatus: ⁊ ab ip̃o salutarib disciplinis
ĩstructꝰ cũ parentes eiꝰ pͥmi eẽnt ĩ palaci¬
o regis francie clodouei: tãtam ab ip̃o re¬
ge gram̃ obtinuit: ut qͦscũq incarc̾atos
petrauit. ut om̃ib ĩ firmis ad se confluẽtib
sanitatis remediũ optin̾et. Cũ ergo fama
sãtatis eiꝰ se ubiq diffund̾e̾t rex eum sec̃
man̾e multociens rogauit doũ oportuno tẽ¬
pore ei ep̾atũ donar. S ille hũiłr renuit:
et optans inuenire solitudinẽ. relictis oĩb
aurelianũ p̾̃dicãdo cũ fr̃e suoliphardo ꝑ¬
uenit. uͥ postꝙͣ in quodã cenobio aliꝙͣr dĩu
uixtrunt: cum liphardus ibi suꝑ ligerĩ
solitarius remane uellet.⁊ leonardus ĩ
aqͥtania p̃dicare dispon̾et: oscłantes sead
ua ꝓpe urbẽ iemonicas hitauit. Accidit
a quodã temꝑe ut rex cum suis iuuẽib
more solito in illo nemore uenaret᷑: et
regina que cũ ip̃o cã delectandi ꝑrexerat.

Expanded text:
te leuatus et ab ipso salutaribus disciplinis instructus cum parentes eius primi essent in palatio regis Francie Clodouei tantam ab ipso rege gratiam obtinuit ut quoscumque incarceratos petrauit ut omnibus infirmis ad se confluentibus sanitatis remedium optineret. Cum ergo fama sanctitatis eius se ubique diffunderet rex eum secum manere multociens rogauit donec oportuno tempore ei episcopatum donaret. Sed ille humiliter renuit et optans inuenire solitudinem relictis omnibus Aurelianum predicando cum fratre suo Liphardo peruenit. Vbi postquam in quodam cenobio aliquandiu uixerunt cum Liphardus ibi super Ligerim solitarius remanere uellet et Leonardus in Aquitania predicare disponeret osculantes se adua prope urbem Lemouicas habitauit. Accidit autem quodam tempore ut rex cum suis iuuenibus more solito in illo nemore uenaretur et regina que cum ipso causa delectandi perrexerat
Abbreviated transcription (Latin):
as. ⁊ absq doctore ingrediaris uiam
tem alt̾am declinand̾ sit. ⁊ errori pa¬
teas plus qz aut minꝰ ambules qm
ncõe ẽ: ne currens lasseris. morãq fa¬
ciens obdormias. In solitudĩe cito sͫ¬
repit suꝑbia: ⁊ si parũꝑ ieumau̾it.
hoĩemq ñ iderit putat se alicurus
ẽẽ momentũ. oblit᷑q sui alienos ser
uos iudicat. Qd̃ gula poposcerit.:
porrigit manꝰ. dormit qͣntũ uolu̾it.¬
inferiores putat. Qͥd gͥ : Solitariã

Expanded text:
as et absque doctore ingrediaris uiam, tibi alteram declinandum sit et errori pateas plusque aut minus ambules, quam necesse est, ut currens lasseris, moram faciens obdormias. in solitudine cito subrepit superbia et, si parumper ieiunauerit hominemque non uiderit, putat se alicuius esse momenti oblitusque suvos  Al. suos. Quo gula poposcerit, porrigit manus: dormit quantum voluinferiores putat, crebrius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾satoĩs sue młto tpr̃e ded̾int qͥ oi̾m
fiu̾nt mimi. ut pͥmi oi̾ fierent qd̃
nultꝰ incessus doct̾na u̾tutũ ẽ. uolo¬
gͦ te ⁊ pp̃ causas qs supͣ exposui. nõ
ħĩtare cũ mr̃e: ⁊ p̾cipue neaut of¬
ferentẽ delicatos cibos renuendo cõ¬
tristes. aut si acceꝑis oleũ igni adi¬
cias. ⁊ int̾ freqñciam puellaꝵ per
diem uideas qd̃ noctib cogitet. . xxii.¬
unquã de

Expanded text:
sationis suae multo tempore dederint: qui omnium fuerint minimi, ut primi omnium fierent: quos vultus, incessus, doctrina virtutum eergo te et propter causas, quas supra exposui, non habitare cum matre et praecipue, ne aut offerentem delicatos cibos rennuendo contiistes aut, si acceperis, oleum igni adicias et inter frequentiam puellarum per diem uideas, quod noctibus cogites. numquam de
Abbreviated transcription (Latin):
lenciũ benigne fores aꝑiri p̾cepit:
⁊ exon̾atis camelis nolũtatẽ dĩ sr ħ
da ueniã postulabat. Unde fr̃s pntam
agebant: de cłpa ꝙͣ leomi crudeliterꝰ
ĩposũant. Cũq sicut eos Iħonimus
premonu̾at uenturis hospicibus
nccͣia p̃̾ꝑassent: ecte hospites stare p̾
forib nunciant᷑ qͥ abb̾em ind̾e uole¬
bant. Ingredientes gͦ u̾ecunde ante
Ihonimũ ꝓst̾nunt᷑. ut ꝓ culpa ꝙͣ fe¬
cerant ueniam mererentur. At ille
eos clement̾ eleuans ⁊mouens ne de¬
inceps aliena usurparẽt: p̾cepit ut
reficerent᷑: receptis q camel̾ abirent.
Illi u̾o nicħ comed̾e uolu̾t. doti iħo¬
nimo lic płimũ reluctanti darent
medietatẽ olei ꝙ ferebant. ⁊ deincepᷤ
a se ⁊ a sius hedib candẽ olei m̃su¬
ram annuatim dimitt̾ent. ⁊ sic leci
ad ꝓpͥa redierunt.

Expanded text:
lentium benigne fores aperiri precepit lentium benigne fores aperiri precepit et exhoneratis camelis uoluntatem dei super hoc da ueniam postulabat. Vnde fratres penitentiam agebant de culpa quam leoni crudeliter imponebant. Cumque sicut eos Ieronimus premonuerat uenturis hospitibus necessaria preparassent, ecce hospites stare pro foribus nuntiantur, qui abbatem uidere uolebant. Ingredientes ergo uerecunde ante Ieronimum prosternuntur ut pro culpa quam fecerant ueniam mererentur. At ille eos clementer eleuans et monens ne aliena deinceps usurparent precepit ut reficerentur receptisque camelis abirent. Illi uero nichil comedere uoluerunt donec Ieronimo licet plurimum reluctanti darent medietatem olei quod ferebant et deinceps a se et suis heredibus eandem olei mensuram annuatim dimitterent et sic leti ad propria redierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ comed̾at remittentes. cũ tñ ħ ãbi¬
gerent exiert̃ ad pascua. si forte aliqd̃
mortis eius indiciũ inuenirẽt. Et
nicħ inuenientes reu̾si ih̃onimo rem
retulerut: ⁊ moniti eiꝰ dampnũ pa-¬
cient̾ ferentes. ⁊ leonẽ mod̾ate tractã¬
tes eid̾ officiũ ligna ferendi qd̃ asmꝰ
faciebat ĩponũt. Et ħ ip̃m cũ leo libẽ¬
ter face̾t. quadã die expleto oꝑe ad
agrũ exiit qͣi sociũ suũ adħ querere
nell. ⁊ ecce uidit a longe negociato¬
res: cũ honustis camelis ⁊ precedẽte
asino uẽientes. Mos .n. ẽ illi regioni.
ut qñ cũ camel longiꝰ graduintuᷤ
precedentẽ ⁊ collo funicłm gestantẽ
asinũ subseqͣnt᷑. Cũ gͦ inuicẽ. ꝓpinqͣ¬
rent: leo recognito asino cũ magno
rugitu suꝑ eos irruit. ⁊ hõib fugien¬
tib t̾ribilit᷑̾ cauda t̾ram feriẽs onera¬
tos camelos añ se ad cellam ire coeg̃.
audiens ħ iħonimꝰ. ibens sũmũ si¬

Expanded text:
quod comederat remittentes, cum tamen hoc ambiquod comederat remittentes, cum tamen hoc ambigerent exierunt ad pascua si forte aliquod mortis eius indicium inuenirent. Et nichil inuenientes reuersi Ieronimo rem referunt et monitis eius dampnum patienter ferentes et leonem moderate tractantes eidem officium ligna deferendi quod asinus faciebat imponunt. Et hoc ipsum cum leo libenter faceret quadam die expleto opere ad agrum exiit quasi socium suum querere adhuc uellet. Et ecce uidit a longe negotiatores cum onustis camelis et precedente asino uenientes. Mos enim est illi regioni ut quando cum camelis longius gradiuntur precedentem et collo funiculum gestantem asinum subsequantur. Cum ergo inuicem propinquarent, leo recognito asino cum magno rugitu super eos irruit et hominibus fugientibus terribiliter cauda terram feriens honeratos camelos ante se ad cellam ire coegit. Audiens hoc Ieronimus iubens summum si