comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q de omni mancdato
dictum esse. sed de uno
maxime necessario. quo
nullum deum alium co¬
lere iussus est. neq iste
filius in omnib israhe¬
litis. sed in his intelligi¬
tur habere ꝑsonam. qui
nunquam ab uno deo
ad symulachra conuer¬
si sunt. Quamuis enim
tanquã in agro positus
iste filius terrena desi¬
deraret. ab uno tamen
deo desiderabat bona
quod etiam patris ipsi
testimonio comprobat᷑
cum dicitur. Tu mecum
es semꝑ. Non enim qͣ¬
̃ si mñ ei tem recdarguit. s
secum ꝑseuerantiam eiꝰ
approbans. ad ꝑfruicio¬
nem potioris atq iocũ¬
dioris exultationis inui¬
tat. Et numquã dedisti
michi hedum. ut cum
amicis meis epularer. Pec¬
cator profecto hedi no¬
mine significari solet:
Sed absit ut antixp̃m in¬
telligam. Multum enĩ
absurdum ẽ. eum cui dĩ¬
citur tu mecum es semꝑ
hoc a patre optasse ut
anticristo crederet. Neq
omnino in eis iudeorum
qui antixp̃o credituri ft̃.
uistum filium fas est

Expanded text:
que de omni mandato que de omni mandato dictum esse, sed de uno maxime necessario, quia nullum alium Deum colere jussus est. Neque iste filius in omnibus Israeliticis, sed in his intelligitur habere personam, qui nunquam ab uno Deo ad simulacra conversi sunt. Quamvis enim tanquam in agro positus iste filius terrena desideraret, ab uno tamen Deo ista desiderabat bona. Quod etiam patris ipsius testimonio comprobatur, cum dicit: Tu mecum es semper. Non enim quasi mentientem redarguit, sed secum perseverantiam ejus approbans, ad perfruitionem potioris, atque jucundioris exsultationis invitat. Et nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer. Peccator profecto haedi nomine significari solet, sed absit ut Antichristum intelligam. Multum enim absurdum est eum cui dicitur. Tu mecum es semper, hoc a patre optasse, ut Antichristo crederet. Neque omnino in eis Judaeorum, qui Antichristo credituri sunt, istum filium fas est
Abbreviated transcription (Latin):
domino canticum no¬
uum. quia laus eius
ab extremis terre. Et
propter eum qui absers
erat. occisus ẽ ille cui
dictum est. Et holocaui¬
stum tirum pingue fi¬
at. Indignatus est aut̃.
et nolebat introire. la¬
ter ergo illius egressus.
cepit rogare illum. In¬
dignatur etiam nunc.
et adhuc non uult in¬
troire. Cum ergo ple¬
nitiido gentium intra¬
uerit. egredietur opor¬
tiino tempore pater eiꝰ.
ut etiam omnis israhel
saluus fiat. Ea cuius
parte cecitas facta est.
uelut absentia in agrũ.
donec plenitudo filii mi¬
noris longe in ydolatria
gentium constituti. re
erit enim quandoq a¬
ꝑta uocatio iudeorum
in salute euangłii. Quã
manifestationem uoca¬
tionis. tanquam egressũ
patris appellat. ad rogã¬
dum maiorem filium.
At ille respondens. dix̃
patri suo. Ecce tot an¬
nis seruio tibi. et nun¬
quam mandatum tuũ
preterii.Queritur quo¬
modo ille populus nũ¬
quam mandatum dei
preterisse dicatur. sed
facile illud occũrit. ne¬

Expanded text:
Domino canticum noDomino canticum novum, quia laus ejus ab extremis terrae. Et propter eum qui absens erat, occisus est ille cui dictum est: « Et holocaustum tuum pingue fiat . » « Indignatus est autem, et nolebat introire. Pater ergo illius egressus coepit rogare illum. » Indignatur etiam nunc, et adhuc non vult introire. Cum ergo plenitudo gentium intraverit, egredietur opportuno tempore pater ejus, ut etiam omnis Israel salvus fiat. Ex cujus parte caecitas facta est, velut absentia in agro, donec plenitudo filii minoris, longe in idololatria gentium constituti, et Erit enim quandoque aperta vocatio Judaeorum in salutem Evangelii, quam manifestam vocationem tanquam egressum patris appellat, ad rogandum majorem filium. « At ille respondens, dixit patri suo: Ecce tot annis servio tibi, et nunquam mandatum tuum praeterivi. » Quaeritur quomodo ille populus nunquam mandatum Dei praeteriisse dicatur. Sed facile ille occurrit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
filius domui. cum po¬
pulus ille inquibcũq
israhelitis consideratio¬
nib. nam multi tales in¬
uenti sunt in eis. et se¬
pe inuenuint᷑. labore
seruilis operis inprobã¬
to.ex. hisd̾em scripturis
eccłe lib̾tatem consicd̾at.
Audit symphoniam et
chorum. scilicet spiritu
plenos uocib consonis
euuangłium predicare:
Quib dictum ẽ. Obsecro
uos fr̃s. ut id ipsum
dicatis omnes. et con¬
corcditer conũsantium
animam et cor unum
in laudes dei. Et uoca¬
uit unum de serius et
interrogauit que hȩc
essent. Isq dixit illi.
u ocauit unum de serus.
cum sumit ad legendũ
aliquem ꝓpħarum. et
in eo querens quodãm᷑¬
interrogat. unde ista
festa in eccł̃a cȩlebrant᷑.
in quib se esse non ui¬
det. respondeat eis ser¬
uus patris propħa. Fra¬
ter tuuis uenit. et occi¬
dit pater tuus uitulũ
saginatum. quia saluũ
illum recepit. In extre¬
mis enim terre fuit fra-¬
ter tuus. sed inde ma¬
ior exultatio. cantantiũ

Expanded text:
filius domui, cum pofilius domui, cum populus ille in quibuscunque Israelitis consideratioribus nam multi tales inventi sunt in eis, et saepe inveniuntur labore servilis operis improbato, ex eisdem Scripturis, Ecclesiae libertatem considerat. Audit symphoniam et chorum, scilicet spiritu plenos vocibus consonis Evangelium praedicare, quibus dictum est: Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes , et concorditer conversantium sit anima et cor unum in laudes Dei. Et vocavit unum de servis, et interrogavit quae haec essent. Isque dixit illi. Vocat unum de servis, cum sumit ad legendum aliquem prophetarum, et in eo quinterrogat, unde ista festa in Ecclesia celebrantur, in quibus se esse non videt. Respondet ei servus patris propheta: « Frater tuus venit, et occidit pater tuus vitulum saginatum, quia salvum illum recepit. » In extremis enim terrae fuit frater tuus, sed inde major exsultatio, cantatio,
Abbreviated transcription (Latin):
latur: Quia nisi spem
quisq prime imnmorta¬
litatis induerit. nisi ã¬
nulo fidei oꝑa premu¬
nierit. nisi ip̃sam fidẽ
pie confitendo predica¬
uerit ñ potest sacram̃tis int̃¬
ẽẽ celestib. Et ceperunt epulari
Iste epule atq festiuitas i cele¬
brant᷑ ꝑ orbem t̾rarũ eccłia
dilatata acq diffiisa. uitulꝰ
eñi incorpore & sanguine do¬
minico. & offertur patͥ
et pascit totam
domum. Erat autem
filius eius semor in a¬
gro. Filius senior ppłs
isrł ẽ. qui licet in longĩ¬
qua non abierit. non
tamen domi. secl in a¬
gro dicitur esse morã¬
tus. quia popłs isdem
neq usq ad colenda
ydola creatorem deseru¬
it. neq legis quam ac¬
ceꝑat interiora penetrã¬
uit. sed littere solum
custodia contentus. ex¬
teriora magis et terrena
oꝑari simul. et sperare
Si uolueritis et audieritiꝰ
me. bona terre comecle¬
tis. Et cum ueniret et
ad propinquãret dõmui.
audiuit symphoniam
et chorum. Ad propinqͣt

Expanded text:
latur, quia nisi spem latur, quia nisi spem quisque primae immortalitatis induerit, nisi annulo fidei opera praemunierit, nisi ipsam fidem pie confitendo praedicaverit, non potest Sacramentis interesse coelestibus. Et coeperunt epulari. Istae epulae atque festivitas nunc celebrantur, per orbem terrarum Ecclesia dilatata atque diffusa. Vitulus enim ille in corpore et sanguine Dominico, et offertur Patri, et pascit totam domum. Erat autem filius ejus senior in agro. Filius senior, populus Israel est, qui licet in longinqua non abierit, non tamen domi, sed in agro dicitur esse moratus, quia populus idem neque usque ad colenda idola Creatorem deseruit, neque legis quam acceperat, interiora penetravit, sed litterae solum custodia contentus, exteriora magis et terrena operari simul et sperare Si volueritis et audieritis me, bona terrae comedetis . Et cum veniret et appropinquaret domui, audivit symphoniam et chorum. Appropinquat
Abbreviated transcription (Latin):
reuixit. ꝑierat et inuen¬
tus est. Non solum fi¬
lius qui reuixit et in¬
uentus ẽ. uerum pater
et serui illius sacro scĩ
uituli qui propter fi¬
lium occisus erat carne
refecti epulant᷑. Quia pa¬
tricib salus ẽ nostra.
et patris gauidium no¬
strorum est remissio pec¬
catorum. Nec tantum
patris sed et filii et sp̃e
sancti.quia sicut una
in diuinitate uoliintas
et oꝑatio. ita et una ẽ
delectatio sancte et in¬
diuidue trinitatis. Un¬
de beatus abraham tres
angelos hospitio recipi¬
ens. uitulum tenerrimũ
et optimum occidisse.
eisq cum lacte pane
et butyro epulandum
legitur obtulisse: qr
qui beatam trinitatẽ
recte deuotionis offici¬
is reficere. idest letificã¬
re clesicderat. mortem
quoq debet unigeni¬
ti filii dei in carne que
ẽ una in eadem trinita¬
te ꝑsona pie confessio¬
nis sinceritate celebrã¬
re. Et notancdum quod
ante stola prima ante:
anulus. ante calciam̃¬
ta prestantur. et sic
deinde uitulus immo¬

Expanded text:
revixit; perierat, et invenrevixit; perierat, et inventus est. Non solum filius, qui revixit, et inventus est, verum pater et servi illius sacrosancti vituli qui propter filium occisus erat carne refecti epulantur, quia Patris cibus salus est nostra, et Patris gaudium nostrorum est remissio peccatorum. Nec tantum Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Quia sicut una in divinitate voluntas et operatio, ita et una est delectatio sanctae et individuae Trinitatis. Unde beatus Abraham tres angelos hospitio recipiens, vitulum tenerrimum et optimum occidisse, eisque cum lacte, pane et butyro epulandum legitur obtulisse. Quia qui beatam Trinitatem rectae devotionis officiis reficere, id est, laetificari desiderat, mortem quoque debet unigeniti Filii Dei in carne, quae est una in eadem Trinitate persona, piae confessionis sinceritate celebrare. Et notandum quod ante stola prima, ante annulus, ante calceamenta praestantur, et sic deinde vitulus immo
Abbreviated transcription (Latin):
olatus seruetur et mun¬
dꝰ: Priorumq munitus
exemplis. suꝑ serpentes
et scorpiones secuirus in¬
cẽdat. Manus igitur
et pedes. id ẽ opus ornã¬
tur et cursus. Opus. ut
recte uiuamꝰ: Cursus. ut
ad eterna gaiidia pro¬
peremus. Non enim ha¬
bemus hic mauentem
ciuitatem. sed futuram
inquirimus. Et addi-¬
cite uitulum saginãtũ
et occidite. Uitulus sa¬
ginatus. idem ipse dõ¬
minus est. sed seciindũ
calnem. Et bene sagia¬
tus. quia caro eius adeo
spiritali ẽ opima uutũ¬
te. ut pro tõtius mun¬
di salute sufficiat in
odorẽ suauitatis. nito¬
rem uidelicet immolati¬
onis ad deum mitere.
et pro omnib exorare.
Addiicere autem uitulu¬
sinuare. Tunc et enun
cuiq nr̃m quasi recens
occiditur. cum credit oc¬
cisum. Tunc caro eius co¬
melitur. cum eius passi¬
onis sacramentum et
ore ad emundationem
percipitur.et cordet ad
imitationem cogitatur.
Et mancducemus et epule¬
mur. quia hic filius
meus mortuus erat et

Expanded text:
olata servetur et munolata servetur et munda, priorumque munitus exemplis, super serpentes et scorpiones securus incedat. Manus igitur et pedes, id est, opus ornatur et cursus, opus, ut recte vivamus; cursus, ut ad aeterna gaudia properemus. Non enim habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus . Et adducite vitulum saginatum, et occidite. Vitulus saginatus ipse item Dominus est, sed secundum carnem. Et bene saginatus, quia caro ejus adeo est spiritali opima virtute, ut pro totius mundi salute sufficiat in odorem suavitatis, nidorem, videlicet, immolationis ad Deum mittere, et pro omnibus exorare. Adducere autem vitulusinuare. Tunc etenim cuique nostrum quasi recens occiditur, cum credit occisum; tunc caro ejus comeditur, cum ejus passionis sacramentum et ore ad emundationem percipitur, et corde ad imitationem cogitatur. Et manducemus et epulemur, quia hic filius meus mortuus erat, et
Abbreviated transcription (Latin):
hereclitate fecit cogitare
parentis. Dixit autem
Stola prima ẽ. uestis in
bene conditus accepit:
uaricationis cognouit
esse se nudum. gloria¬
que in mortalitatis per¬
dita. pelliceum hoc est
mortale sumpsit indu¬
mentum. Serui qui eã
proferunt. reconciliati¬
onis preclicatores sunt.
Proferunt enim stolam
primam. quancdo morta¬
les terrenosq homines
ita sublimandoᷤ asseue¬
rant. ut non solum cy¬
ties angłoꝵ. sed et here¬
des dei. et coheredes si t̃
xp̃i futuri. Et date anu¬
lum in manu eius. et
calciamenta in peles eiꝰ.
Anulus est uel sincere fi¬
dei signaculum qua
cuncta promissa in cre¬
dentium cordib certa in¬
pressione signantur.
uel nuptiarum pignus
illarum quib eccł̃a spos¬
satur. Et bene anulus
in manu datur. ut per
oꝑa fides clarescat. et ꝑ
fidem oꝑa firment᷑ Cal¬
ciamenta autem in pe¬
des. officium euuãgłi¬
randi denuintiant. ut
cursus m̃tis ad celestia
tencdens. a terrenarum
cogitatione rerum inui¬

Expanded text:
haereditate fecit cogitare haereditate fecit cogitare parentis. Dixit autem Stola prima est vestis innbene conditus accepit, aevaricationis cognovit se esse nudum, gloriaque immortalitatis perdita pelliceum, hoc est, mortale sumpsit indumentum. Servi qui eam proferunt, reconciliationis praedicatores sunt. Proferunt enim stolam primam, quando mortales terrenosque homines ita sublimandos asseverant, ut non solum cives angelorum, sed et haeredes Dei, et cohaeredes sint Christi futuri . Et date annulum in manum ejus, et calceamenta in pedes. Annulus est vel sincerae fidei signaculum, qua cuncta promissa in credentium cordibus certa impressione signantur, vel nuptiarum pignus illarum quibus Ecclesia sponsatur. Et bene annulus in manum datur, ut per opera fides clarescat, et per fidem opera firmentur. Calceamenta autem in pedes officium evangelizandi denuntiant, ut cursus mentis ad coelestia tendens, a terrenarum cogitatione rerum invi
Abbreviated transcription (Latin):
F iliũ qͥ affectu bom ip¬
sius atq amore iurtutũ
In qͣrũ uirtitũ tͥum coi
summatione. beatus
apłs omnem saliitis sũ¬
mam concludens. nunc
ĩquit manẽt. fides. spes sari-¬
tas. tria hec. Maior autẽ hoꝵ
iudicii ac supplicioꝵ metu.
uicioꝵ fac̃ contagia declina-¬
re. spes q̃ m̃tẽ nr̃am de p̾senti¬
bus auocans uniueisas cor¬
poris uoluptates cȩlestiũ. p̃m¬
oꝵ expectatiõne ꝯtẽpnit. cãri¬
tas q̃ nos ad amorẽ xͥ & sp̃italiũ¬
u̾tutũ fructũ m̃tis ardore
succencdens. quicquid
illis contrãrium est. to¬
to facit odio detestari.
Unde prodigus iste post¬
quam in semetipsum
reuersus dire famis sup¬
plicia formidabat. uelut
lam seruus effectus. ettã
mercennarii statum de
mercede iam cogitans
concupiscit. Sed eum pa¬
ter occurrens non con¬
tentus minora concecłe
utroq gradu sine dila¬
tione transcurso. pristi¬
ne filiorum restituit dig¬
nitati: Nec iam de mer¬
cecle conductoris. sed de

Expanded text:
filium, affectu boni ipfilium, affectu boni ipsius atque amore virtutum. In quarum virtutum summatione, beatus Apostolus omnem salutis summam concludens, Nunc, inquit, manet fides, spes, charitas, tria haec, major autem his iudicii ac suppliciorum metu uitiorum facit contagia declinari, spes quae mentem nostram de praesentibus auocans uniuersas corporis uoluptates caelestium praemiorum expectatione contemnit, caritas quae nos ad amorem virtutum fructum mentis ardore succedens, quidquid illis contrarium est, toto facit odio detestari. Unde prodigus iste postquam in semetipsum reversus, dirae famis supplicia formidabat, velut jam servus effectus, etiam mercenarii statum de mercede jam cogitans concupiscit. Sed eum pater occurrens, non contentus minora concedere, utroque gradu sine dilatione transcurso, pristinae filiorum restituit dignitati; nec jam de mercede conductoris, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
Consolari uerbo grẽ dei.
ad spem indulgentie pec¬
catoꝵ. hoc ẽ post longa
itinera remeantem. a pa¬
tre mereri osciilum cari¬
tatis. Dixitq ei filius.
P ater peccaui in celum
et coram te . iam non sũ
dignus uocari filuis tu¬
us. Incipit iam peccata
constitiitus in eccła cos¬
fiteri. nec dicit omnia
que dicturum se esse pro¬
miserat. sed usq ad illd̃
non sum dignus uocã¬
ri filius tuus. Hoc enĩ
uult fieri ꝑ graciam. qd
se indignum ẽẽ ꝑ meri¬
ta fatẽtur. Non addidit
quod in illa mecditatio¬
ne dixerat. fac me sicut
unum ex mercennariis
tuis. Cum enim panẽ
non haberet. uel mercen¬
narius esse cupiẽbat. qd
post osculum patris ge¬
nerosissime iam delig¬
natur intelligit. Namq
ĩter filiũ & mercenariũ. o
seruum non minimam
esse distantiam. Seruũ
uidelicet esse eum. qui
adhuc metu gehenne
siue presentium legum
a uitiis se tẽꝑat. Mercen¬
narium qui spe atq de¬
siderio regni cȩlorum

Expanded text:
ConConad spem indulgentiae peccatorum, hoc est, post longa itinera remeantem a patre mereri osculum charitatis. Dixitque ei filius: Pater, peccavi in coelum et coram te. Jam non sum dignus vocari filius tuus. Incipit jam peccata constitutus in Ecclesia confiteri, nec dicit omnia quae dicturum se esse promiserat, sed usque ad illud: Non sum dignus vocari filius tuus. Hoc enim vult fieri per gratiam, quod se indignum esse per merita fatetur. Non addidit quod in illa meditatione dixerat: Fac me sicut unum de mercenariis tuis. Cum enim panem non haberet, vel mercenarius esse cupiebat. Quod post osculum patris, generosissime jam dedignatur. Intelligit namque, inter filium, mercenarium et servum, non mininam esse distantiam. Servum, videlicet, esse eum qui adhuc metu gehennae, sive praesentiae legum, a vitiis temperat; mercenarium qui spe atque desiderio regni coelorum;
Abbreviated transcription (Latin):
patrem suum. Uenire ad
patrem ẽ in eccła consti¬
tui ꝑ fidem. ubi iam poᷤ¬
sit esse peccatorum legi¬
tima et fructuosa confes¬
sio. Cum autẽ adhuc lor¬
ge esset. et antequam
intelligeret deum. sed
tamen cum iam pie que¬
reret. uidit illum pater
ipsius. Iimnpios enim et
suꝑbos conuenienter ñ
uidere dicitur. tanquã
ante oculos non habere
Ante oculos enim haberi.
non nisi qui diligunt᷑
dici solent. Et miscdia
motus est. Et occiirrens
cecidit suꝑ collum eius.
Non enimpater unigeni¬
tum filium deseruit. in
quo usq ad nostram
longinquam etiam pe¬
regrinationem cucurrit
atq conscendit. quia
deus erat in xp̃o mun¬
dum reconcilians sibi.
Et ipse dominus ait. Pa¬
ter in me manens. Ipse
facit õꝑa sua. Quid ẽ
ad cadere suꝑ collum eiꝰ.
nisi inclinare et humi¬
liare in complexum eiꝰ
bracbium suum: Et bra¬
chium domini cui reue¬
latum est : Quod ẽ iti¬
ꝙ dominus noster iħc
xp̃c. Et osculatus ẽ eũ.

Expanded text:
patrem suum. Venire ad patrem suum. Venire ad patrem est in Ecclesia constitui per fidem, ubi jam possit esse peccatorum legitima et fructuosa confessio. Cum autem adhuc longe esset. Et antequam intelligeret Deum, sed tamen cum jam pie quaereret. Vidit illum pater ipsius. Impios enim et superbos convenienter non videre dicitur, tanquam ante oculos non habere. Ante oculos enim haberi, non nisi qui diliguntur dici solent. Et misericordia motus est, et occurrens, cecidit super collum ejus. Non enim pater unigenitum Filium deseruit, in quo usque ad nostram longinquam etiam peregrinationem cucurrit, atque descendit. Quia Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Et ipse Dominus ait: Pater in me manens, ipse facit opera sua . Quid est autem cadere super collum ejus, nisi inclinare et humiliare in amplexum ejus brachium suum? Et brachium Domini cui revelatum est , quod est utique Dominus noster Jesus Christus. Et osculatus est eum.
Abbreviated transcription (Latin):
in celum et coram te. Qm
misericordeam piumq nõ¬
uerat patrem. qui nec of¬
fensus a filio. patris de¬
dignetur audire uocã¬
bulum. Surgam ergo in¬
quit. quia me iacere cog¬
noui. et ibo quia longe
recessi: Ad patrem meum.
quia sub principe por¬
corum. miserabili egesta
te tabesco. Peccaui aut̃
in celum coram spiritib
te uero. in ipso conscien¬
tie interioris conclaui.
qũa dei solius ocrili pe¬
etrare ualebant. Et iã
non sum dignus uocari
filius tuus. fac me sicut
unum ex mercennariis
tus. Ad filii quidem af
fectum qui omnia que
patris sunt sua esse noi
ambigit. aspirare neqͣ¬
quam presiunit. sed m̃¬
cennarii statum iam pro
mercede seruitiirus desi¬
derat. Uerum nec hunc
quidem nisi paterna di-¬
gnatione se mereri pos¬
se testatur. Ubi sunt ergo
pelagianiste. qui sua se.
urcute saluari posse
confidunt: Contra aꝑ¬
tissimam ueritatis sen¬
tentiam que ait. sine
me nichil potestis fãce¬
re. Et surgens uenit ad

Expanded text:
in coelum et coram te. Quam in coelum et coram te. Quam misericordem piumque noverat patrem, qui nec offensus a filio patris dedignetur audire vocabulum. Surgam ergo, inquit, quia me jacere cognovi; et ibo, quia longe recessi, ad patrem meum, quia sub principe porcorum mite tabesco. « Peccavi » autem « in coelum coram » spiritibus am » vero, in ipso conscientiae interioris conclavi, qua Dei solius oculi penetrare valebant. « Etiam non sum dignus vocari filius tuus, fac me sicut unum de mercenariis tuis. » Ad filii quidem affectum, qui omnia quae patris sunt, sua esse non ambigit, aspirare nequaquam praesumit, sed mercenarii statum, jam pro mercede serviturus, desiderat. Verum ne hunc quidem nisi paterna dignatione se mereri posse testatur. Ubi sunt ergo Pelagianistae, quia sua se virtute salvari posse confidunt, contra apertissimam veritatis sententiam quae ait: Sine me nihil potestis facere? Et surgens venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
patris mei habiindant
panibus. ego autem hic
fame pereo: Unde hoc
scire p̾oterat in quo tan¬
ta erat obliuio dei. sicut
in oinnib ydolatris fuit.
nisi quia ista recogitatio
iam resipiscẽtis ẽ. cum e¬
uangelium predicaret᷑:
Mercennarii ergo patris a¬
bindant panib. quia qͥ
future mercedis intiitu
digne oꝑari satagunt.
cotidianis suꝑne gracie
reficiuntur alimoniis.
At uero fame pereunt. qͥ
extra patris edes positi.
uentrem cuipiunt imple¬
re. de siliquis. id ẽ. qui
sine fide uiuentes. uitã
beatam inanis phyloso¬
phye studiis inquirunt.
Sicut enim panis qui cor
hominis confirinat. uerbo
tẽ reficiat assimilatur. ita
siliqua quȩ et ipsa intus
inanis. foris mollis est.
et corpus non reficit sed
implet. ut sit magis one¬
ri quam usui. seculari sa¬
pientie non inmerito cõ¬
paratur: Cuius sermo fa¬
cundie plausu sonorus.
sed uirtute utilitatis ẽ
uacuus. Surgam et ibo
ad patrem meum. et di-¬
cam illi. Pater peccaui

Expanded text:
patris mei abundant patris mei abundant panibus, ego autem hic fame pereo. » Unde hoc scire poterat, in quo tanta erat oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipiscentis est, cum Evangelium praedicaretur? Mercenarii ergo patris abundant panibus, quia qui futurae mercedis intuitu digna operari satagunt, quotidianis supernae gratiae reficiuntur alimoniis. At vero fame pereunt, qui, extra patris aedes positi, ventrem cupiunt implere de siliquis, id est, qui sine fide viventes, vitam beatam inanis philosophiae studiis inquirunt. Sicut enim panis, qui cor hominis confirmat , verbo  reficiat, assimulatur, ita siliqua, quae et ipsa intus inanis, foris mollis est, et corpus non reficit, sed implet, ut sit magis oneri quam usui, saeculari sapientiae non immerito comparatur, cujus sermo facundiae plausu sonorus, sed virtute utilitatis est vacuus. Surgam et ibo ad patrem meum, et dicam illi: Pater, peccavi
Abbreviated transcription (Latin):
huius seculi. excecauit
mentes in fidelium. Et
mi sit illum in uillam¬
‸ suam. ut pasceret por¬
cos. In uillam mitti est
spiritales epulas ad quas
inuitabatur fastidiens
dixit. Uillam emi. et ne¬
cesse habeo exire et ui¬
dere illam. Porcos uero
pascere ẽ ea quib in mini¬
di spiritus gauideant oꝑa¬
ri Et cupiebat implere uentrẽ
suũ de siliqͥs qͥs porci comedebãt
Siliq̃ qͥb porcos pascebat. st̃ doc¬
tͥne secłares sterili suauitate re-¬
larumq ad deos gentũ ꝑti¬
nẽtiũ uario sermone atq car¬
minib ꝑcrepant. quib.
demonia delectantur.
Unde cum iste saturari cu¬
piebat. aliquid solidum
et rectum quod ad bea¬
tam uitam ꝑtineret. in¬
uenire uolebat in talib
et non poterat. Hoc est
enim quod ait. Et nemo
illi dabat. Inse autem re¬
uersus: iam scilieet
ab eis que forinsecus fru¬
stra illiciunt et secduct̃.
in conscientie interiora
reducem faciens intentio¬
nem suam. dixit. Quan¬
ti mercennarii in domo

Expanded text:
hujus saeculi excaecavit hujus saeculi excaecavit mentes infidelium . » « Et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. » In villam mitti, estspirituales epulas, ad quas invitabatur, fastidiens, dixit: « Villam emi, et necesse habeo exire et videre illam . » Porcos vero pascere, est ea quibus immundi spiritus gaudeant operari. « Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis, quas porci manducabant. » Siliquae quibus porcos pascebat, sunt doctrinae saeculares sterili suavitate relarumqnentium vario sermone atque carminibus percrepant, quibus daemonia delectantUnde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum, quod ad beatam vitam pertineret, invenire volebat in talibus, et non poterat. Hoc est enim quod ait: « Et nemo illi dabat. » « In se autem reversus, » jam scilicet ab eis, quae forinsecus frustra illiciunt et seducunt, in conscientiae interiora reducem faciens intentionem suam, dixit: « Quanti mercenarii in domo
Abbreviated transcription (Latin):
te sunt. Itaq hanc uitã
prodigani uocat. amai¬
tem fiindere. atq spacia¬
ri pompis exteriorib. intꝰ
inar escentem. cum ea qͥs¬
q sequitur. quȩ ab illa
procetunt. et resiquit
eum. qui sibi est interior.
Et postquam omnia cos¬
summasset. facta ẽ fames
ualida in regione illa.
Omma que dissipauit.
cenamenita nature que
consumpsit. significãt.
Fames in regione longin¬
qua. indigentia uerbi ue¬
ritatis ẽ in obliuione
creatoris: De qua dictũ
ẽ in propħis. Quia mit¬
tet dominus famemin
terra. non famempanis.
neq sitim aque. sed au¬
diendi uerbum dei. Et ip¬
se cepit egẽre. Et abiit
et adhesit uni eiuium
regionis illius. Merito
egere cepit. qui thesau¬
ros sapientie dei. diuiti¬
arumq celestium altitui¬
dinem dereliquit. Unꝰ
autem ciuium regiõnis
illiꝰ. cui egens adhẽsit.
centiis terrems merito sue
ꝑuersitatis prepositus.
princeps huius mundi
a domino uocatur. Et de
quo apłs. Deus inquit

Expanded text:
tae sunt. Itaque hanc vitam tae sunt. Itaque hanc vitam prodigam vocat, amantem fundere atque spatiari pompis exterioribus, intus inanescentem, cum ea quisque sequitur quae ab illa procedunt, et reliqui eum qui sibi est interior. Et postquam omnia dissipasset, facta est fames valida in regione illa. Omnia quae dissipavit, ornamenta naturae quae consumpsit significat. Fames in regione longinqua, indigentia verbi veritatis est, in oblivione Creatoris. De qua dictum est in prophetis: Quia mittet Doterra, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . » « Et ipse coepit egere, et abiit, et adhaesit uni civium regionis illius. » Merito egere coepit, qui thesauros sapientiae Dei, divitiarumque coelestium altitudinem dereliquit. Unus autem civium regionis illius, cui ille egens adhaesit, centiis terrenis merito suae perversitatis praepositus, princeps hujus mundi a Domino vocatur. Et de quo Apostolus: « Deus, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Diuisitq illis substantiã:
Fidelib scilicet sue grãtiȩ
protectioneni quam desi¬
derabant imꝑciendo. infi¬
delib uero naturalis so¬
lum ingenii. quo contẽ¬
ti erant beneficium con¬
cedendo. Et non post ml¬
tos dies. congregatis om¬
nib adholescentior filiꝰ
peregre nrofectus est in
regiõner longinquam.
et ibi dissipauit substai¬
tiam suam uiuendo lu¬
xuriose. Longe profectus
ẽ. non locum mutando
secd animum. Quanto et¬
enim quisq plus in pra¬
uo oꝑe delinquit. tanto
a dei gracia longius rece¬
dit. Quod non post mł¬
tos dies dĩx factum. ut cõ¬
gregatis omnib peregre
proficisceretur in regio¬
nem longiquam. quia
non multopost institu¬
tionem humani gẽneris.
placuit anime: ꝑ libe¬
rum arbitrium ferre se¬
cum quandam uelut
potentiam nature sue.
et desererere eum. a quo
condita ẽ prefidens uiri¬
bus suis. Quas uires tai¬
to consiunit citius. qͣn¬
to eum deserit. a quo da¬

Expanded text:
Divisitque illis substantiam, Divisitque illis substantiam, fidelibus scilicet suae gratiae protectionem, quam desiderabant, impertiendo, infidelibus vero naturalis solum ingenii, quo contenti erant beneficium concedendo. Et non post multos dies, congregatis omnibus, adolescentior filius peregre profectus est in regionem longinquam, et ibi dissipavit substantiam suam vivendo luxuriose. Longe profectus est, non locum mutando, sed animum. Quanto etenim quisque plus in pravo opere delinquit, tanto a Dei gratia longius recedit. Quod non post multos dies dixit factum, ut congregatis omnibus, peregre proficisceretur in regionem longinquam, quia non multo post institutionem humani generis placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam naturae suae, et deserere eum a quo condita est praesidens viribus suis. Quas vires tanto consumit citius, quanto eum deserit a quo da
Abbreviated transcription (Latin):
URmurantib
de peccatorum
susceptione scri¬
bĩs et pharise¬
is. tres ex ordi¬
ne parabolas saluator ꝓpo¬
suit. duabus primis de
quib disputatum est.
quantum ipse cum ange¬
lis de penitentum salite
gaudeat insinuans. ter¬
cia uero que sequitur.
non suum tantum modo
suorumq gaudium de.¬
monstrans. sed et inui¬
dentium murmur repre¬
hendens. Homo itaq qͥ
duos filios habuisse di¬
citur. deus pater intel¬
ligitur: Duorum uideli¬
cet genitor populoꝵ. et
quasi duarum generis
humani stẏrpium auc¬
tor atq creator. Ma¬
ior enim filius eos qui
in unius dei ꝑmansẽre
cultura minor eos qui
usq ad colenda ydola
deum deseruise signifi¬
cat. Pars substantie quȩ
minorem filium contigit.
ipse sensus in hõmine ra¬
cionalis ẽ. uiuere enim.¬
meminisse. intelligere. me
ĩgenio alacr̃i excellere.
ris ẽ. quam minor filius
expetit a patre. cum homo
sua potestate delectatus
ꝑ liberum sese arbitrium
regere. atq a domino que¬
siuit exiiere conditoris.

Expanded text:
urmurantibus de peccatorum susceptione, scribis et Pharisaeis, tres ex ordine parabolas Salvator posuit, duabus primis de quibus disputatum est, quantum ipse cum angelis de poenitentum salute gaudeat insinuans. Tertia vero quae sequitur, non suum, tantummodo suorumque gaudium demonstrans, sed et invidentium murmur reprehendens. Homo itaque qui duos filios habuisse dicitur, Deus Pater intelligitur, duorum videlicet genitor populorum, et quasi duarum generis humani stirpium autor atque creator. Major enim filius eos qui in unius Dei permansere cultura; minor, eos qui usque ad colenda idola Deum deseruere significat. Pars substantiae quae minorem filium contingit, ipse sensus in homine rationalis est. Vivere enim, intelligere, meminisse, ingenio alacri excellere, divini ris est. Quam minor filius expetit a patre, cum homo, sua potestate delectatus, per liberum sese arbitrium regere atque a dominio quaesivit exuere conditoris.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi sternat in uia. icd
ẽ sanctorum scripta se¬
dulus ad memoriam re¬
uocet . quib stantes
ne cadant roborant.
lapsos ne diutius ia¬
ceant bortantur. resur¬
gentes ut uirtutibus
exerceant᷑ instruũt. exercitatoᷤ
nis. ne ĩlapidẽ offen sionis
et ꝓetram scandali of¬
fencdant premiiniat:
Ac sic iam ipse cum ce¬
teris fidelib redemp¬
toris sui uestigia se¬
quatur. passiõnisq
ac resurrectionis eius
misteria digna men
is. in remectium uul¬
nerum simul et ce¬
lestium gaudiorum
pignus dare dignã¬
uiuit et regnat ds̃.

Expanded text:
sibi sternat in via, id sibi sternat in via, id est, sanctorum scripta sedulus ad memoriam revocet, quibus stantes ne cadant roborant, lapsos ne diutius jaceant hortantur, resurgentes ut virtutibus exerceantur instruunt, exercitatos nis, ne in lapidem offensionis et petram scandali offendant, praemuniat, ac sic etiam ipse cum caeteris fidelibus redemptoris sui vestigia sequatur, passionisque ac resurrectionis ejus mysteria digna mentis in remedium vulnerum simul et coelestium gaudiorum pignus dare dignavivit et regnat cum
Abbreviated transcription (Latin):
quia si tempus an¬
nue restiuitatis qua
de auctoris nostri re¬
surrectione letamur.
tanto uel gaudio ca¬
stos. uel impuros me¬
tu et confusiõne affi¬
cit. multomagis in
tempore districti exã¬
munis. quando gene¬
ralis omnium resur¬
rectio celebratur. eti
dicis sententiam hos
conscientia munda
excusans letificat. il¬
los noxia accusans. in
ꝑpetuum dampnat.
Qui cumq ergo fratres
dilectissimi continen
tie armis accinctu. ab
initio iam quadragẽ¬
sume cum temptatõre
suꝑbo certare ceꝑunt.
uicleant caute ne cep¬
ta deserant. priusquã
hoste prostrato minis¬
teriis donentur ange¬
licis. Qui uero hacte¬
nus armaturam uir¬
tutum non induit.
uel hodie incipiat.
hodie cum turbis ilł
ficdelib ficdei opera
assiunat. Imploret pi¬
ens benedictionem mũ
saluari se suꝑua in
patria flagitet.Ster
sui corporis humiliet
in presenti. ut exal¬
tet ea ds in futuro.
memor illius dauitici
quia exultabunt os¬
sa humiliata. Ramos
de arborib cedat et

Expanded text:
quia si tempus anquia si tempus annuae festivitatis, qua de auctoris nostri resurrectione laetamur, tanto vel gaudio castos, vel impuros metu et confusione afficitur, multo magis a tempore districti examinis, quando generalis omnium resurrectio celebratur, et dicis sententia, hos conscientia munda excusans laetificat, illos noxia accusans in perpetuum damnat. Quicunque ergo, fratres dilectissimi, continentiae carnis armis accincti ab initio jam quadragesimae cum tentatore superbo certare coeperunt, videant caute ne coepta deserant, priusquam hoste prostrato ministeriis donentur angelicis. Qui vero hactenus armatura virtutum se non induit, vel hodie incipiat, hodie cum turbis illis fidelibus fidei opera assumat, imploret piens benedictionem mundsalvari se superna in patria flagitet. Stersui corporis humiliet in praesenti, ut exaltet Deus in futuro, memor illius Davidici quia exsultabunt ossa humiliata. Ramos de arboribus caedat, et
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ recordautes quia
et si angusta est uta
qua ingredimur. bea¬
ta est mansio ad quã
festinamus. Felicius
quippe est fasperum
iter ad regnum. quã
ꝑ amenum planumq¬
duci ad supplicium.
Felicius est continen¬
tia carnis temporal
gaudiũ ꝑhemne me¬
reri. quam pro lasci¬
uia partu temporis e¬
ternam luere uindic¬
tam. Ecce ieiunium
quaciragenmale do¬
mino auxiliante iã
plurima ex parte cõ¬
pleiumus: testis est
um cuiq conseientia
sua. quia quanto
districtius se sanctis
his dieb domino ma¬
cipasse meminit. ta¬
to amplius gaudens
scm̃ dominice resur¬
rectiomis tempus ex¬
pẽctat. At si quem for¬
te adhuc conscientia
minus ꝑfecte castiga¬
ta accusat. nulli du¬
bium quin pauidus
et tremens tantesol¬
lempnitatis prestole¬
tur aduentum. Nec
tamen talis de salute
lerum confusus. ba¬
ratrum desꝑationis
incicdat. uixta illud
salomonis. Iinpius cũ
uenerit in profundũ
maloꝵ contempnet.
Sed sollicitus ꝑpencdat

Expanded text:
semper recordantes quia, semper recordantes quia, etsi ungusta est via qua ingredimur, beata est mansio ad quam festinamus. Felicius quippe est per asperum iter ad regnum, quam per amoenum planumque ad supplicium duci. Felicius est continentia carnis temporali gaudium perenne mereri, quam pro lascivia parvi temporis aeternam lucrare vindictam. Ecce jejunium quadragesimale, Domino auxiliante, jam plurima ex parte complevimus, testis est unicuique conscientia sua; quia quanto districtius se sanctis his diebus Domino mancipasse meminit, tanto amplius gaudens sanctum Dominicae resurrectionis tempus exspectat. At si quem forte adhuc conscientia minus perfecte castigata accusat, nulli dubium quin pavidus ac tremens tantae solemnitatis praestolatur adventum. Nec tamen hic talis de salute lerum confusus, barathrum desperatione incidat, juxta illud Salomonis: Impius cum venerit in profundum malorum, contemnet : sed sollicite perpendat,
Abbreviated transcription (Latin):
reprobauere iudei. e¬
dificantes sudrum de¬
creta traditionum.
factus ẽ inmonumen¬
tum utriusq popłi
crecdentis. iudei sci¬
licet atq gentilis. Qo
enim. in p̾salmo la¬
pif angularis uocat᷑
in euuangelio prece¬
dentium sequentiũq
collaudatur uoce tur¬
barum. Quod autẽ
in euisclem laudis pro¬
secutione subuingit᷑
osanna id est salus
siue saluiuifica mal¬
tissimis. ꝑspicue do¬
cet aduentum domi¬
ni in carne. non solũ
humani generis in ter¬
ra. sed et angeloꝵ ut
cȩlis esse salutem. qr
dum nos redempti ad
suꝑna reducimur. eo¬
rum profecto nimer
qui sathana cadente
erat minoratus imple¬
tur. Hinc et enim pau¬
lus ait. instaurari om¬
nia in xp̃o. quȩ in
cȩlis et quȩ in terra
sunt in ipso. Recte
ĩgitur osanna in al¬
tissums in eius lau¬
de canitur. cuius to¬
ta incarnationis dis¬
pensatio pro implen¬
da gła patrie celestis
aderat. Proinde fr̃s
promissam nobis pa¬
triam tota mentis de¬
uotiõne tendãmus:

Expanded text:
reprobaverunt Judaei aereprobaverunt Judaei aedificantes suarum decreta traditionum, factus est in munimentum utriusque populi credentis, Judaei scilicet et gentilis. Quod enim in psalmo lapis angularis vocatur in Evangelio praecedentium sequentiumque collaudatur voce turbarum. Quod autem in eisdem laudis prosecutione subjungitur, Hosanna, id est, salus sive salvifica in altissimis, perspicue docet adventum Domini in carne, non solum humani generis in terra, sed et angelorum in coelis esse salutem: quia dum nos redempti ad superna perducimur, eorum profecto numerus, qui Satana cadente erat minoratus, impletur. Hic enim Paulus ait instaurari omnia in Christo, quae in coelis et quae in terra sunt in ipso . Recte igitur Hosanna in altissimis in ejus laudem canitur, cujus tota incarnationis dispensatio pro implenda gloria patriae coelestis aderat. Proinde necest ad promissam nobis patriam tota mentis devotione tendamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ salus. et suꝑ popu¬
lum tuum benedie¬
tio tua: Hoc quod
in magna deuotione
laudis in apocalipsi
scõꝵ corus resonat. Sa¬
lus deo nostro. qui
sedet suꝑ thronum
et agno. Benedictus
qui uenit in nomine:
domini. In nominez
dñi. in nõmine dei pa-¬
tris significat. iuxta¬
quod ipse alibi iu¬
deis non creclentibus
dicit. Ego ueni in no¬
mine patris mei et ñ
recepistis me. Alius
tiemet in nomine suo.
ilum recipietis. Ue¬
nit enim xp̃e in nõ¬
mine dei patris. quia
in omnib que gessit
et dixit patrem glori¬
ticare. et glorificandũ
hominib predicare
curauit. Ueniet anti¬
xp̃c in nomine suo.
qui cum sit homo oin¬
nium nequissimus et
diabolo comite plenꝰ.
dei cognominari. ad
culum laudis turbe.¬
et de psalmo centesi¬
mo septimo decimo.
quem de domino
cantatum nemo ͤ qui
dubitet. Unde pul¬
chre de ip̃so in eodẽ
psalmo premittitur.
Lapidem quem repro¬
bauerunt edificantes
hic factus est in ca¬
put anguli. Quia

Expanded text:
est salus, et super popuest salus, et super populum tuum benedictio tua , hoc est, quod in magnae devotione laudis in Apocalypsi sanctorum chorus resonat: Salus Deo nostro, qui sedit super thronum, et Agno . Benedictus qui venit in nomine Domini. In nomine Domini, in nomine Dei Patris significat, quod ipse alibi Judaeis non credentibus dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non recepistis me; si alius veniet in nomine suo, illum recipietis . Venit enim Christus in nomine Dei Patris, quia in omnibus quae gessit et dixit Patrem glorificare et glorificandum hominibus praedicare curavit. Veniet Antichristus in nomine suo, qui cum sit homo omnium nequissimus et diabolo comite plenus,Dei cognominari: advculum laudis turbae de psalmo centesimo decimo septimo, quem de Domino cantatum nemo qui dubitet. Unde pulchre de ipso in eodem psalmo praemittitur: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli; quia
Abbreviated transcription (Latin):
de arborib. et sterne¬
bant in uia. Rami ar¬
borum dicta sunt pa¬
trum precedentium.
Et quisquis in exemplũ¬
recte recte credendi si¬
ue oꝑandi. quid pro¬
ceteri sancti dixerint.
seu fecerint pandit. ra¬
mos profecto de arbo¬
rib cedit. quib iter a¬
sini dominum portai¬
tis complanet. quia
sententias de sanctoꝵ
libris excerpit : ꝑ quas
simplicium xp̃i corda
ne inuia ueritãtis errẽt
etlificet. Turbe autem
que precedebant et que
sequebantur. clamahat̃
dicentes. O sanna filio
dauid. Una eademq
confessionis et lauda¬
tionis uoce dominũ
qui precedunt et qui
secuntur exaltant. qr
una nĩmirum est fi
des eorum. qui ante
incarnationem dñicã
et qui postea fuere
probati . quamiuis sa¬
Cramenta habuerint.
pro temporum racioe
di sparia. Petro attestã¬
te qui ait. Sed ꝑ grã¬
tiam domini iħu cre¬
dimus saluari. quem¬
ad modum et illi. Qc
aut̃ auunt osanna.¬
hoc ẽ quod in psal¬
mo legunus. Domini

Expanded text:
de arboribus, et sternede arboribus, et sternebant in via. Rami arborum dicta sunt Patrum praecedentium exempla. Et quisquis in exemplum recte credendi sive operandi quid procaeteri sancti dixerunt seu fecerunt, pandit: ramos profecto de arboribus caedit, quibus iter asini Dominum portantis complanet, quia sententias de sanctorum libris excerpit, per quas simplicium Christi corda ne in via veritatis errent, aedificet. Turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: Hosanna filio David! Una eademque confessionis et laudationis voce Dominum, qui praeibant et qui sequuntur exaltant: quia una nimirum fides est eorum qui ante incarnationem Dominicam, et qui postea fuere probati, quamvis sacramenta habuerint pro temporum ratione disparia, Petro attestante, qui ait: Sed per gratiam Domini Jesu credimus salvari quemadmodum et illi . Quod autem aiunt, Hosannahoc est quod in psalmo legitur: Domini
Abbreviated transcription (Latin):
spiritus sanctus. qui
ita loquitur sicut hie
locutus ẽ. ꝑsonas eum
distinguere. non sepa
lata abeis corꝑali presentia
filii: secd nunquam spi¬
ritalis custõdia deerat.
de qua dicit. Ecce ego
uohiscum sum omnib
dieb usq ad consum¬
enum nudam domi¬
nus asinam. non m¬
dum uoluit ascen¬
dere pullum . quia si¬
seu gentilis nisi sanc¬
torum dictis ornatus
et actis. non potest
dominum habere rec¬
torem. sed reguat po¬
tius peccatum in mor¬
tali eius corpore. ad o¬
bediendum concupis¬
centiis eius. Plurima
autem turba. strauert̃
uestimenta sua in uia.
Plurima hec tͣba. innume¬
rabilẽ martirũ designat
exertitum. qui corpo¬
ra sua animarum ui¬
delicet tegumenta pro
domino dabant. quo
sequentibus electis.
planiorem recte uiuens¬
di callem facerent. nez
qui uidelicet dubitã¬
rent: ibi pecdem bone
actionis ponere in pa¬
ce. ubi non paucos ui¬
derent in hello preces¬
sisse martyrii. Alii au¬
tem cecdebant ramos¬

Expanded text:
Spiritus sanctus, qui Spiritus sanctus, qui ita loquitur, sicut hic locutus est, personas eum distinguere, non separlata ab eis corporali praesentia Filii. Sed nunquam spiritalis custodia deerat, de qua dicit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consumenim nudam Dominus asinam, non nudum voluit ascendere pullum, quia sive gentilis, nisi sanctorum fuerit dictis ornatus et actis, non potest Dominum habere rectorem, sed regnat potius peccatum in mortali ejus corpore ad obediendum concupiscentiis ejus Plurima autem turba straverunt vestimenta sua in via. Plurima haec turba innumerabilem martyrum designat exercitum, qui corpora sua, animarum videlicet tegumenta, pro Domino dabant, quo sequentibus electis planiorem recte vivendi callem facerent: ne qui videlicet dubitarent ibi pedem bonae actionis ponere in pace, ubi non paucos viderent in bello praecessisse martyrii. Alii autem caedebant ramos
Abbreviated transcription (Latin):
unum. aut ut simus
unũ ipsi & nos: sicut unũ sumꝰ
nos: s ait ut sint unũ. sĩc ce
ret. nisi secundum hoe
diceret quod filius e¬
qualis est patri. sicut
in alio loco cdicit. Ego
et pater unum sumus.
non secundum id quod
homo ẽ. E am secundũ
hoc dixit. pater maior
me ẽ. Secl quomam u¬
na eademq ꝑsona est
deus et homo. intelligi¬
mus hominem in eo
qd̃ rogat. intelligimus
autem derim in eo quod
unum sunt. et ipse et
ille quem rogat. Sequi¬
tur. Cum essem cum eis
ego seruabam eos in no¬
mine tuo. Me inquit
ueniente ao te.serua
eos in nõmine tuo. in
quo eos quando cum
eis eram et ipse serua¬
bam. In nomine patris
seruabat discipulos su¬
os filius hominis hu
mana presentia consti¬
tutus. Sed etiam in no¬
mine filii seruabat.
quos in nomine filii
petentes exaudiebat.
His quippe idem filius
dixerat. Amen amendi¬
co uobis. siquid petie¬
ritis patrem in nõmine
meo. dabit uobis. Si¬
mul enim nos custõdi¬
unt pater et filius et

Expanded text:
unum; aut ut simus unum; aut ut simus unum ipsi et nos, sicut unum sumus nos; sed ait, ut sint unum sicut et ret, nisi secundum hoc diceret, quod Filius aequalis est Patri, sicut in alio loco dicit: Ego et Pater unum sumus ; non secundum id quod homo est: nam secundum hoc dixit: Pater major me est ; sed quoniam una eademque persona est Deus et homo, intelligimus hominem in eo quod rogat: intelligimus autem Deum in eo quod unum sunt, et ipse et ille quem rogat. Sequitur: Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo. Me, inquit, veniente ad te serva eos in nomine tuo, in quo eos, quando cum eis eram, et ipse servabam. In nomine Patris servabat discipulos suos Filius hominis in humana praesentia constitutus: sed etiam Pater in nomine Filii servabat, quos in nomine Filii petentes exaudiebat. His quippe idem Filius dixerat: Amen, amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . Simul enim nos custodiunt Pater, et Filius, et
Abbreviated transcription (Latin):
do sunt. Significat ho¬
ram qua transiturus e¬
rat de hoc mundo: Et
uerbo presentis temporis
usus est pro futuro. q
cito erat futiirum. qua¬
si factum esset dreit. Qͦo¬
autem ait. et hii in mũ
do sunt. signi ficat enĩ
eos ad quos loquebat᷑
tardius transire ex hoc
mundo. dum illo abein¬
te ex hoc munclo. neces¬
se essent ut illi remane¬
rent. per quos predica¬
retur nomen eus sanc¬
tum in mundo. Preui¬
densq quid eos moue¬
re possit.qui audirent
hec ac legerent. ad iecit.
Nunc autem ad te uenio.
Ascensionis gloriam de¬
signat. ꝑ quam eleua¬
tus ẽ homo suꝑ altitu¬
dinem celoꝵ. et omni¬
um angłicarum potesta¬
tes. ita ut in dextera d̃ĩ
patris collo caretur. Cõ¬
mencdatq eos patri. qͦs
corporali ab sentia relic¬
tiuus ẽ dicens. Later
sancte serua eos in nõ¬
mine tuo quos dedisti
michi. Nempe sicut
homo deum rogat pro
discipulis suis. quos
accepit adeo. Adtenle
quod sequitur. Ut sint
ait ut nobiscum sint

Expanded text:
do sunt. Significat hodo sunt. Significat horam qua transiturus erat ex hoc mundo; et verbo praesentis temporis usus est pro futuro, qcito erat futurum, quasi factum esset dixit. Quoautem ait: Et hi sunt in mundo, significat enim eos ad quos loquebatur, tardius transire ex hoc mundo, dum illo abeunte ex hoc mundo necesse esset, ut illi remanerent, per quos praedicaretur nomen ejus sanctum in mundo. Praevidensque quid eos movere posset, qui audirent haec quae legerent, adjecit: Nunc autem ad te venio. Ascensionis gloriam designat, per quam elevatus est homo super altitudinem coelorum, et omnium angelicarum potestatum dignitates, ita ut in dextera Dei Patris collocaretur: commendatque eos Patri, quos corporali absentia relicturus est dicens: Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi. « Nempe sicut homo Deum rogat pro discipulis suis quos accepit a Deo. Attende quid sequitur: Ut sint,ait, 619 ut nobiscum sint
Abbreviated transcription (Latin):
modo unngeniti filii sit
omnia que sunt patus.
ꝑhoc utiq quod etiam
ipse deus est. et de pa¬
tre patri ẽ natus equa¬
lis. Hoc enim dictum ẽ.
de sancta et racionabili
creatura quam elegit
deus. et que subdita ẽ
patri et filio. et equali¬
ter sunt patris et filii.
Hȩc ergo cum sit dei pa¬
tris non simul esset et
filii. nisi patri filius
esset equalis. Nec fas ẽ
ut sancti de quib hȩc
locutus ẽ cuuisquam
sint. nisi eius a quo creã¬
ti et sanctificati sunt.
Ergo cum patris et filii
sunt. equales esse de¬
monstrat. quorum equã¬
liter sunt. Et clarifica¬
tus sum inquit in eis.
Nunc suam clarificatio¬
nem tanquam facta sit
dicit. cum adhuc esset
futura. Clarificatus sũ
in eis. id ẽ ꝑ eorum pre¬
dicationem clarificatus
sum in toto mundo. Et
quia predestinatum est
uit fieret. certum uolu¬
it esse quod futurum
erat. ideo preteriti tem¬
poris uerbo usus est. Et
iam inquit non sunt
in mundo. et hĩi in mui¬

Expanded text:
modo unici Filii sunt modo unici Filii sunt omnia quae sunt Patris; per hoc utique quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus aequalis. Hoc enim dictum est de sancta et rationabili creatura, quam elegit Deus et quae subdita est Patri et Filio, et aequaliter sunt Patris et Filii. Haec ergo cum sit Dei Patris, non simul esset et Filii, nisi Patri Filius esset aequalis. Nec fas est ut sancti de quibus haec locutus est cujusquam sint, nisi ejus a quo creati et sanctificati sunt. Ergo cum et Patris et Filii sunt, aequales esse demonstrant, quorum aequaliter sunt. Et clarificatus sum, inquit, in eis. Nunc suam clarificationem, tanquam facta sit, dicit, cum adhuc esset futura. Et clarificatus sum in eis. Id est, per eorum praedicationem clarificatus sum in toto mundo. Et quia praedestinatum est ut fieret, certum voluit esse quod futurum erat: ideo praeteriti temporis verbo usus est. Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mun