comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intrabit inregnũ cȩlorum. sed qui facit uoluntatẽ patris mei
qui in cȩlis:. Piligent̃ ad tende quia scđm sup̃scriptassentencias
nihil ꝓdest homini qđ fidẽ se habere dicit. si quod uerbis ꝓmit¬
tit operibus implere neglexerit. Scđm illud scripturȩ. Fili
qđ uouistidõ ne moreris seddere. Displicet enĩ ei infidelis &
stulta ꝓmissio. Multo mȩluis ñ uouere quã pꝰuotũ ꝓmissa ñ
reddere. Et ut hec &iã erginos ł famulos nr̃os possimus
agnoscere. euident̃ dicat mͥ aliquis. si ei sufficit ut cũ seruiis siuis
tota die dnm̃ dicat eẽ. & multis eũ laudib p̃dicare ñdesinat t
tam̃ opera quȩ iusserit implere dissimulet. Sig nob sine operib
uerba ñplacent. quanto magis apud dm̃ fides sine operib ꝓdesse
ñ poterit: Ante om̃ia tim̃dũ ÷ ne se aliquis sic credat acceptu¬
rũ di miscđiam. ut ñ expauescat iusticiam. Quã rem sifecera
ñ ÷ fides. Et iterum. Sic ex pauescat iusticiã. ut disperet de

Expanded text:
num coelorum; sed qui faciunt voluntatem Patris mei, qui in coelis est . Diligenter attendite, quia secundum supra scriptas sententias nihil prodest homini quod se fidem habere dicit, si quod verbis promittit, operibus implere neglexerit; secundum illud Scripturae, Si quid vovisti Deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio. Multo melius est non vovere quam post votum promissa non reddere . Et ut haec etiam erga nos vel famulos nostros possimus agnoscere evidenter, dicat mihi aliquis si ei sufficit ut eum servus suus tota die dominum dicat esse, et multis eum laudibus praedicare non desinat; et tamen opera quae jusserit implere dissimulet. Si ergo nobis sine operibus verba non placent, quanto magis apud Deum fides sine operibus prodesse non poterit! Ante omnia timendum est, ne se aliquis sic credat accepturum Dei misericordiam, ut non expavescat justitiam: quam rem si fecerit, non est fides. Et iterum si sic expavescit justitiam, ut desperet de
Abbreviated transcription (Latin):
suã & dii adhuc anima eiꝰ in hoc corpusculo continetur. quic ꝗđ
inse de supͣdictis malis aut fuisse aut eẽ cognoscit ꝑpenitentiam
&x ȩlemosinam & p̃cipue ꝑ indulgentiã inimicoꝵ suoꝵ redimere
łem̃dare festinet. & sic cũdĩ ad uitorio p̃terita uulnera studeat
curare. ut numquã postea unde iterũ uulnerar: possit p̃sumat ad
qd numquã peritura sit fides. ł baptismꝰ m̃squẽ accepi. Bene
credis si fecisti qđ ꝓmisisti si pac tu qđ cũ dño inieras c̃seruast
securꝰ esto quia ñperiet nec fides net baptismꝰ tuus. Siuꝰ qđ uer¬
bis ꝓmisis t operib implere dissimulasti. qua fronte ł qua
c̃scientia scis quod ñ perierit baptismꝰ tiuis cũ ñcus todieris pac-¬
tu tuũ  Audidnm dicentẽ. Quid ꝓdest qđ dicitis mͥ dñe dñẽ¬

Expanded text:
suam: et dum adhuc anima ejus in hoc corpusculo continetur, quidquid suam: et dum adhuc anima ejus in hoc corpusculo continetur, quidquid in se de supra dictis malis aut fuisse aut esse cognoscit, per poenitentiam et eleemosynam, et praecipue per indulgentiam inimicorum suorum redimere vel emendare festinet; et sic cum Dei adjutorio praeterita vulnera studeat curare, ut nunquam postea unde iterum vulnerari possit, praesumat admquod nunquam peritura sit fides vel Baptismus meus quem accepi. Bene credis, si fecisti quod promisisti. Si pactum quod cum Domino inieras conservasti, securus esto, quia non peribit nec fides nec Baptismus tuus. Si vero quod verbis promisisti, operibus implere dissimulasti; qua fronte vel qua conscientia scis quod non perierit Baptismus tuus, cum non custodieris pactum? Audi Dominum dicentem, Quid prodest quod dicitis mihi, D
Abbreviated transcription (Latin):
misimus enĩ nos abrenunciaturos diabolo. pompis & operib: esꝰ
Que aut̃ sint pompediaboli. ꝓpe nullus ignorat: tam̃ ł exparte
aliqua dicere nob̾ necesse est. Omia exspectacula uł furiosa ł
cruenta ł turpia. pompe diaboli sunt. Gulȩ l ȩbrietati
serure libidini ł luxuriȩ infelicẽ animã sub iugare. ad põpo
diaboli certũ ÷ ꝑtinere. quia intalib: actib: illius uoluntas
impletur. Deadultiris uͦ ł homicidiis. rapinis ł testimoniis
falsis. quid opꝰ ÷ utdicantur ad pompã uł adopera diaboli ꝑtinere.
cuhoc nillus possit hominũ ignorare. Nam & auguria tob¬
seruare & p̃cantatores adhibere & artegios sortilegos & diuinos¬
inquirere. totũ hoc adpompã ł ad opera diaboli ñ ÷ dubiũ per¬
tinere. Qideo quia pauci inueniri possunt quise xhis om̃ib
liberos ee c̃gaudent. unusquisq sic̃ iã dixi currat ad conscientiã

Expanded text:
misimus enim nos abrenuntiaturos diabolo, pompis et operibus ejus. misimus enim nos abrenuntiaturos diabolo, pompis et operibus ejus. Quae autem sunt pompae diaboli prope nullus ignorat: tamen ex parte aliqua dicere nobis necesse est. Omnia spectacula vel furiosa vel cruenta, vel turpia, pompae diaboli sunt. Gulae vel ebrietati servire, libidini vel luxuriae infelicem animam subjugare, ad pompam diaboli certum est pertinere; quia in talibus actibus illius voluptas impletur. De adulteriis vero vel homicidiis, rapinis vel testimoniis falsis quid opus est ut dicantur ad pompam vel ad opera diaboli pertinere; cum hoc nullus possit hominum ignorare? Nam et auguria observare, et praecantatores adhibere, et caragios, sortilegos inquirere, totum hoc ad pompam vel ad opera diaboli non est dubium pertinere. Et ideo quia pauci inveniri possunt, qui se ex his omnibus liberos esse congaudeant; unusquisque, sicut jam dixi, recurrat ad conscientiam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum uerbis sed &iam &operib. recognoscit fidẽ integrã se ser¬
uasse & gaudeat. Sic tam̃ sit securus dep̃teritis & sit sollicitus
de futuris. quia ñ quiceperit sedqui ꝑseuerauer it usq infinẽ
hic saluus erit. Sedne forte aliquis credat qđ fides ꝑcapitalia cri¬
mina tantũ frangi possit. quid ut̃ ÷ utrũ simaior aminori gla¬
dio unꝰquisq ꝑcuciens int̃ficiatur: Qui hoc dicit ad tendat & iã
de ocioso sermone fidẽ periclitari posse de quo dnis indie iudicii
racionẽ dix eẽ reddendã. & illud. Qui dixerit fr̃suo racha
siue fatuȩ. reus erit gehenne ignis. Consideret unusquisq sicut¬
iam dictu ÷ quid in baptismi sacram̃t  ꝓmisit. & quia pectũ cũ
dnõ fecit. uideat si eum exnulla parte uiolauit. Quando enĩ
interrogatus ÷ abrenuntias diabolo. pompis &operib: eiꝰ. tunc
e⁊ sacerdos subscribendũ pactũ obtulite. Quando aut̃ respondit

Expanded text:
non solum verbis, sed etiam et operibus recognoscat; fidem integram se sernon solum verbis, sed etiam et operibus recognoscat; fidem integram se servasse congaudeat. Sic tamen sit securus de praeteritis, ut sit sollicitus de futuris: quia non qui coeperit, sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Sed ne forte aliquis credat quod fides per capitalia tantum crimina frangi possit, quid interest utrum se majori an minori gladio unusquisque percutiens interficiat? Qui hoc dicit, attendat etiam de otioso sermone fidem periclitari posse, de quo Dominus in die judicii rationem dixit esse reddendam: et illud, Qui dixerit fratri suo, Racha, sive, Fatue, reus erit gehennae ignis . 4. Pompae diaboli. Ct. Et quia pactum cum Domino fecit, videat si id ex nulla parte violavit. Quando enim interrogatus est, Abrenuntias diabolo, pompis et operibus ejus? tunc ei sacerdos subscribendum pactum obtulit. Quando autem respondit,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ reliqua cũ ipsius adutorio implere poterimus. Siuꝰ hoc qđ
dõ ꝓmittimꝰ implert neglegimꝰ nescio illam fidẽ quȩ int̃homines
agitur seruare possimus. Si eni homini cuilibet potestate ha¬
benti periculose aliquid ꝓmittimꝰ si hoc implere neglegimus.
quanto periculosius : dõꝓinittere & ñreddere : Sed hominẽ
id eoueremur. quia aut mortẽ aut damnũ corporis ex pauescimus.
õ ideoreddere dissimulamꝰ qđ ꝓmittimꝰ. quiamortẽ animȩ om̃i modis
ñtimemus &ubi ÷ illud euangelicũ nolite timere cosquicorpꝰ occidt̃¬
sed potius eũ timȩte qui postea quã occiderit. ht̾ potestatẽ mittere
ingchennã : Fiatgͦ in primis qđ dõ ꝓmittitur. ut id qdđ hominibo
ꝓmissũ fuerit impleatur. Consider & unꝰquisq c̃scientiã suã & si
se implesse uiderit qđ ꝓmisit abrenuntiasse diabolo & pompis illis

Expanded text:
quod reliqua cum ipsius adjutorio implere poterimus. Si vero hoc quod quod reliqua cum ipsius adjutorio implere poterimus. Si vero hoc quod Deo promittimus, implere negligimus; nescio si illam fidem quae inter homines agitur servare possimus. Si enim homini cuilibet potestatem habenti periculose aliquid promittimus, si hoc implere negligamus; quantum periculosius est Deo promittere, et non reddere? Sed hominem ideo veremur, quia aut mortem aut damnum corporis expavescimus; Deo ideo reddere dissimulamus quod promittimus, quia mortem animae omnimodis non timemus. Et ubi est illud evangelicum, Nolite timere sed potius eum timete qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam ? Fiat ergo imprimis quod Deo promittitur; ut id quod hominibus promissum fuerit impleatur. Consideret unusquisque conscientiam suam, et si se implesse viderit quod promisit, abrenuntiasse diabolo et pompis illius
Abbreviated transcription (Latin):
quia melius cuiquã ñ ꝓninttere. quã qđ pmiserit implere ñ uelle
Solũ enĩ nom̃ fidei te liberare ñ poterit quinpocius sic̃ iã dictũ:
inde duplicit̾ reus erif. quia qđ uerbis ꝓmisist implere noliusti
& clamat tibi ꝑiacobui spsses. fidessine operib mortua est. Et
lic& totũ quicquid homo ꝓmiserit si potest debeat operib adimple¬
re illam tam̃ prunã & p̃clarã ꝓmissionẽ quã eo tempr̃ qđ inluptis ino
rinascimur dõ ꝓmittimus specialit̃ cũipsius ad iuitorio seruare de¬
benꝰ. In terrogamꝰ enĩ in baptismo utrum abrenuntiemꝰ. diabolo¬
& pompis eiꝰ &operib: & abrenuntia turos nos uoce libera respen¬
de musi. Qđ quia infantes ꝑsẽ minime ꝓfiteri possunt. parentes
ipsorũ ꝓcisfide iussoriss existunt. Sigꝰ hoc qđ primũ ÷ &x inqͦ funda¬
mentũ xp̃i ane religionis consistit fidelit conseruamꝰ certũ esi

Expanded text:
quia melius est cuiquam non promittere, quam quae promiserit implere non velle. quia melius est cuiquam non promittere, quam quae promiserit implere non velle. Solum enim nomen fidei te liberare non poterit: quin potius, sicut jam dictum est, inde dupliciter reus eris; quia quod verbis promisisti implere noluisti; et clamat licet totum quidquid homo promiserit, si potest, debeat operibus adimplere; illam tamen primam et praeclaram promissionem, quam eo tempore quo in Baptismo renascimur, Deo promittimus, specialiter cum ipsius adjutorio servare debemus. Interrogamur enim in Baptismo, utrum abrenuntiemus diabolo, pompis et operibus ejus: et abrenuntiaturos nos voce libera respondemus. Quod quia infantes per se minime profiteri possunt, parentes ipsorum pro eis fidejussores existunt. Si ergo hoc quod primum est, et in quo fundamentum christianae religionis consistit, fideliter conservamus; certum est
Abbreviated transcription (Latin):
uttt etnȩ & suppliciũ pene ꝑpetue. & quia unũ creðert¬
& dealio dubitare nihil ꝓdest. Cũ grandi diligentiaunꝰ¬
quisq interroget corsinm si utrunq fidelit̃ credit Et
si inistis diab reb uerã fidẽm sehabere cognouerit cor¬
de firmissimo retinens qđ & iusti pꝰbona opera acceptu¬
ri sunt głam & inuisti pꝰmala ꝑpetuã passuri sut
poenã cũ hȩc fidelit̃ ꝙedorit si toto animo c̃tindit
bona apera facert ꝑque possit adp̃mut ꝑuenire && mala ñagere
ut potna npossit onadere fidem recta sẽ tener e conguideat et
dõ grãs agat. & cũipsius ad iutorio in ipso opere ꝑscuerare con
superius dixi nom̃ accepit. si te melisidicas fidem habere. & qđ
uerbis ꝓmittis operib implere nolueris: penitꝰ ñ ÷ fides. Et sẽte
adseras credere. &p̃miũ qđ ꝓmittit dñs & suppliciũ qđ minatur.
nihil adiuuat qđ te uerbis fidele dicis. sed & multũ t̾ib &iam nocet

Expanded text:
 et supplicium poenae perpetuae. Et quia unum credere, et et supplicium poenae perpetuae. Et quia unum credere, et de alio dubitare nihil prodest; cum grandi diligentia unusquisque interroget cor suum, si utrumque fideliter credit: et si in istis duabus rebus veram fidem se habere cognoverit, corde firmissimo retinens quod et justi post bona opera accepturi sint gloriam, et injusti post mala perpetuam passuri sint poenam; cum haec fideliter crediderit, si toto animo contendit bona opera facere per quae possit ad praemium pervenire, et mala non agere ut poenam possit evadere, fidem rectam se tenere congaudeat, et Deo gratias agat, et cum ipsius adjutorio in ipso opere perseverare cosuperius dixi, nomen accepit, si te melius dicas fidem habere, et quod verbis promittis, operibus implere nolueris, penitus non est fides. Et si te asseras credere praemium quod promittit Deus, et supplicium quod minatur; nihil adjuvat quod te verbis fidelem dicis, sed et multum tibi etiam nocet;
Abbreviated transcription (Latin):
eeum bratꝰ ipłs paulus in illo cathalago ubi om̃s antiquosscos õlau¬
dauit ꝑ singulos cõm̃dauit dicens. Fide abel. fide enoch fide noc:
fide abralum ꝑlacuer̃ do. Ecetͣ. De hac &iam fide ipse dnsdixit
sunt credenti. E illud. Si habueritis fidẽ sicut granũ sinapis. dice
tas iguoratur. Fides enĩ afit id÷ ab co qđ fiat nom̃ accepit qui a
inipsa am̃ui ñ solum diuinarum sed &iã huma narũ rerum
firmitas continetur. Vnde quibus libet uerbis & ũsicum
multis iuram̃tis dicat se aliquis fidem habere. si id quodsẽ
dicit credero uerbis implere noluerit factis ñ ÷ fides quia sic̃
re quifidẽ uult integram custodire . Hac sine dubio inqͣ
fundam̃tũ xp̃iane religionis firmissime continetur. ut &
qđ ꝓmittit ds̃ && qđ minatur toto corde uerũ eẽ confidat
Tune enĩ & nom̃ fide intellegere & uirtutẽ eiꝰ plenius poterit
agnoscere siis taduo sibiante otculos suos ꝓponat. Id ÷ p̃miũ¬

Expanded text:
us apostolus Paulus, in illo catalogo ubi omnes antiquos sanctos collaudavit, per singulos commendavit dicens: Fide Abel, fide Enoch, fide Noe, fide Abraham placuerunt Deo , etc. De hac etiam ipse Dominus icettas ignoratur. Fides enim a Fit, id est, ab eo quod fiat, nomen accepit, quia in ipsa omnium non solum divinarum, sed etiam humanarum rerum firmitas continetur. Unde quibuslibet verbis etiamsi cum multis juramentis dicat se aliquis fidem habere, si id quod se dicit credere verbis, implere noluerit factis, non est fides; quia, sicut re, qui fidem vult integram custodire: hoc sine dubio in quo fundamentum christianae religionis firmissime continetur; ut et quod promittit Deus et quod minatur, toto corde verum esse confidat. Tunc enim et nomen fidei intelligere, et virtutem ejus plenius poterit agnoscere, si ista duo sibi ante oculos suos proponat, id
Abbreviated transcription (Latin):
ipse se fiducilalit̃ dicit credere qui qđ secredere dix̃ im¬
plere operib uoluerit. & sic̃iam dictũ est ipsa ÷ tota
uirtus fidei ut credamꝰ utrũq eẽ qđ ꝓmittit ds̃. & qđ mi¬
natur ac sic uolumꝰ ut in nob ꝑfecta fidesmaneat & tim̃¬
tes suppliciũ opera ñ faciamus. & desiderantes p̃mium
eaque bona sunt agere totis uirib: laboremꝰ. ut ñ cũ incredulis & in¬
pus et̃iiũ cogamꝰ suppliciũ sustincre. Sed cũ fidelib & in bonis operibus

Expanded text:
ipse se fiducialiter dicit credere, qui quod se credere dixerit, implere operibus voluerit; et, sicut jam dictum est, ipsa est tota virtus fidei ut credamus utrumque esse, quod promittit Deus, et quod minatur; ac si volumus ut in nobis perfecta fides maneat, et timentes supplicium, opera mala non faciamus, et desiderantes praemium, ea quae bona sunt agere totis viribus laboremus: ut non cum incredulis et impiis aeternum cogamur supplicium sustinere; sed c
Abbreviated transcription (Latin):
ces sapbiortum anime dũse pclacionẽ maltũ erigunt us toad idui¬
cis miisertu ꝓ funda descendunt. Eideo quocits inseripturis diu¬
nis aut in quib cuqp pdicationib audieriis landes inunlitatis ibi
& uni precoiũ caritatis agnosete. sicut ediuerso uituperatano suꝑlis
de malo supbiȩ liberari. priusinse cupiditatẽ dequa nasertur conet
extinguert. t ccontrario qui uera humilitatẽ concupisat uig̃
obtinse curitat̃ matrt ipsuis contendit & fiadeit cus todire. Inde¬

Expanded text:
ationem in altum erigunt, justo Dei judicio in inferni profunda descendunt. Et ideo quoties in Scripturis divinis aut in quibuscumque praedicationibus audieritis laudes humilitatis, ibi etiam praeconia charitatis agnoscite; sicut e diverso vituperationem superbiae, de malo superbiae liberari, prius in se cupiditatem, de qua nascitur, conetur exstinguere; sicut e contrario qui veram humilitatem concupiscit jugiter obtine
Abbreviated transcription (Latin):
qua tisicssser peat ꝙ utinõ quomodo laudatur lingua sic laud¬
retur & inta Quomodo p̃dicatur exore si &ctentretu
ex corde & quo modo labiis ꝓmititur scoperui antue¬
prtur łatta entm est iortus fidei ut eciã ulica landaro
psumant qui cã serurt dissinilant & uere merteo laudat
fides sine qua nihil unquã boni operis inchaitur atq ꝑficitur scđm
allud qudseriptũ est. Sine fide in possibule quẽ quã placert đo. Dc ipsa¬

Expanded text:
dare non cessat. Atque utinam quomodo laudatur lingua, sic laudaretur et vita; quomodo praedicatur ex ore, sic et teneatur ex corde; et quomodo labiis promittitur, sic operibus impleatur. Tanta enim est virtus fidei, ut etiam illi eam laudare praesumant, qui eam servare dissimulant. Et vere merito laudatur fides, sine qua nihil unquam boni operis inchoatur atque perficitur; secundum illud quod scriptum est, Sine fide impossibile est qu
Abbreviated transcription (Latin):
manentib: ad p̃mia ȩt̃na ꝑueniant & impleaitur in illis
qd scriptũ est. Benedictio dñi suꝑ caputuist. Illiuͦ qui super¬
biã &tprantudẽ in se dominari cognoscunt ficut iã sup̃ sugges¬
simꝰ repudiatã elacionẽ arrogantiȩ ꝑqnã in se ipsis dñĩ tepla de¬
struxerantt fundam̃tũ uere humilitatis in se conbocare fest
xx ađtenendũ humilitatis bonũ loquimur forte aliquis int̃se
cogitat & dicit. Quid ÷ qđ in hoc sermone deistis duab tantũ¬
modo loquitur & defundam̃tu bonoꝵ caritate. & radice
maloꝵ om̃iũ cupiditate nihil dicit : Hoc ideo int̾dũ facimꝰ
eni ł cupiditas sine suꝑbia ł caritassine humilitate aut potuit
eao liquando autpoterit. Acsic quicũ ꝙ laudat humilitatẽ¬

Expanded text:
pleatur in illis illud quod scriptum est Benedictio Domini super caput justi . Illi vero qui superbiae tyrannidem in se dominari cognoscunt, sicut jam supra suggessimus, repudiata elatione arrogantiae, per quam in se ipsis Domini templa destruxerant, fundamentum verae humilitatis in seet appetendo humilitatis bono loquimur, forte aliquis intra se cogitat, et dicit: Quid est quod in hoc sermone de istis duabus tantummodo loquitur, et de fundamento bonorum charitate, et radice malorum omnium cupiditate nihil dicit? Hoc ideo interdum facimuenim vel cupiditas sine superbia, vel charitas sine humilitate aut potuit esse aliquando aut poterit. Ac sic quicumque humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
pdest. Et ido quia ipsa ÷ uera caritas quȩ ons horines dili¬
tit qui se cognoscit ł unũ hominẽ odio habere. festnet
⁊marit udinc̃ fellis cuomere. ut dulcedinẽ inse carttans
mercatur excipere: quia sine illa. net ie unia nee dus
adiuiuare porest. Et quia decaritate nos admone sapłs
pułchra & ameria &florib acfructib plena. suno madios
piua nfucrit om̃is ei pulchritudo marceseit. trane quibber
xpianus si reliqua bona opera tamquã in ramis se habere
mons trauerit & de ipsis sine caritate p̾sumens radice ipsius
cariatis habere noluerit sinc ullis fructib sterilisrema
nebit. Clera enĩcaritis in adũsitatib tolerat iꝑspe pilari¬
b temperit : induris passionib fortis. inbanis operib hilaris.
inueritatt respirans: casta insusanna in uirũ inanna pꝰiurũ
inmasia p̃t̃ urũ : humilis in paero ad abȩdiendũ. libera
in pulũ adarguendũ: humiana inxp̃ianis adcomfitendũ

Expanded text:
prodest . Et ideo quia ipsa est vera charitas quae omnes homines diliprodest . Et ideo quia ipsa est vera charitas quae omnes homines diligit; qui se cognoscit vel unum hominem odio habere, festinet amaritudinem fellis evomere, ut dulcedinem in se charitatis mereatur excipere: quia sine illa nec jejunia, nec vigiadjuvare valent. Et quia de charitate nos admonens Apospulchra et amoena, et floribus ac fructibus plena, si in ea radix viva non fuerit, omnis ejus pulchritudo marcescit: ita et quilibet christianus, si reliqua bona opera tanquam in ramis se habere monstraverit, et de ipsis sine charitate praesumens, radicem ipsius charitatis habere noluerit, sine ullis fructibusnebit. Vera enim charitas in adversitatibus tolerat, in prosperitatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in veritate respirans, casta in Susanna in virum, in Anna post virum, in Maria propter virum, humilis in Petro ad obediendum, libera in Paulo ad arguen
Abbreviated transcription (Latin):
bona nihil poterit p̃tendere: qđ ea ñ possit dõ auailiante ꝑfĩ¬
cere. Ridõ qui uerã caritatẽ noluerit tenere. ñ inueniet
quid inueritate aliis sequid sibi debeat inputare. Tenete
ues pauꝑ ÷. &cũqua pauꝑ diues est. Niuessi caritatẽ ñ ha¬
beit. quia habet. Pauꝑsicaritatẽ habeat. quid ñ habet.
de ec̃ poterit. si ꝑcaritatẽ dm̃ habere meruerit : et ccon¬
tradiuiti terrena facultas quid ꝓderit. si dm̃ haber eme¬
sirdiqua bona opera ꝑfuceritis. sedtimete illud qđ scriptũ:
quiuniuersã legẽ seruauerit. offendat aut inuno. factꝰ :
iterũ apłsdix̃ : omĩslex inimo serinone impletur in uobis.
diliges ꝓximũ tuũ sicut te ipsum: Nam in tantũ reliqua
opera sine caritate nihil ꝓsunt: ut libera uoce clamnetapłs.
Sidistribuero incibos pauperũ oms ficultat ineas & trulide¬
rocorpꝰmeũ ut ardeam. caritite ant ñ habuero. nihal miliu

Expanded text:
bona, nihil poterit praetendere, quod jam non possit Deo auxiliante perfibona, nihil poterit praetendere, quod jam non possit Deo auxiliante perficere. Et ideo qui veram charitatem noluerit tenere, non invenit quod in veritate aliis, sed quod sibi debeat imputare. 4. Sineves pauper est, et cum qua pauper dives est. Dives si charitatem non habet, quid habet? Pauper si charitatem hdeesse poterit, si per charitatem Deum habere meruerit? Et contra quid diviti terrena facultas proderit, si Deum habere non mesi reliqua bona opera perfeceritis; sed timete illud quod scriptum est: Qui universam legem servaverit, offendit autem in uno, factus est tolus dixit, Omnis lex in uno sermone implebitur in vobis, Diliges proximum tuum sicut te ipsum ? Nam in tantum reliqua opera sine charitate nihil prosunt, ut libera voce clamet Apostolus, Si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum ut ard
Abbreviated transcription (Latin):
ic iuna plusquã oport&: uigila plusquã p̃uales nec ho
ꝗ in ponitur. ut auino ł a carnib abstineat. Si hoc in¬
firmitas corporissui nontolerat. &si forte ñ p̃ual&¬
eẽ ꝑfriłꝰ ñ cogitur uendere orm̃ia sua &dare pauprib
t siui goñpotest̃ eẽ. nadhoc p̾mitur ut urorẽ ñ ꝑmittatur ac¬
cipere. Inhis om̃ib enĩ qui ad corporis fatigationẽ ꝑtinct
nullꝰ xp̃ianorũ inuitꝰ cogitur. sed qui potest̾ implere dõ gr̃as
om̃ia. quia sine istisbonis operib que supͣ cõmemorata sunt
caritas sufficit sibi. Illa uꝰ bona opera sine caritate ꝓdessẽ omini
ut plenius possitis agnoscere quia nullus se poterit excũsare
qđ dĩ p̃cepta ñpossit implere. quia quando se de illis inquib
corpus laborat excusare temptauerit: ab illisquȩ in animi
uirtute consistunt. & p̃cipue caritate. inqua c̃tinentur om̃ia

Expanded text:
itur, Jejuna plus quam potes, vigila plus quam praevales; nec hoc itur, Jejuna plus quam potes, vigila plus quam praevales; nec hoc ei imponitur ut a vino vel a carnibus abstineat, si hoc infirmitas corporis sui non tolerat. Et si forte non pran cogitur vendere omnia sua et dare pauperibus; et si virgo non potest esse, non ad hoc premitur ut uxorem non permittatur accipere. In his enim omnibus quae ad corporis fatigationem pertinent, nullus Christianorum invitus cogitur; sed qui potest implere, Deo gratiaomnia, quia sine istis operibus quae supra commemorata sunt, charitas sufficit sibi, illa vero bona opera sine charitate prodesse omnino ut plenius possitis agnoscere quia nullus se poterit excusare, quod Dei praecepta non possit implere; quia quando se de illis in quibus corpus laborat excusare tentaverit, ab illis quae in animi virtute consistunt, et praecipue a charitate, in qua continentur omnia
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ ÷ qua templũ ÷ dĩ. Studeat & iam nũquã mentir
quia scriptũ est. os qͦ mñtitur occidit anima. & ꝑdes eos
quilocuntur mendatiũ. Iusticiã tenere c̃tendat ꝓpt̃
illud. beatiqui custodiunt iudicix̃. & faciunt iusticiã
inomi tempr̃. Castitatẽ tenere toto corde festinet. quia
castitas angłis facit consimiles. Hȩc gͦ om̃ia quȩ suggyssi
& breuia sunt ut possint memorit᷑ retineri. & tã suauia
& dulcia. ut debeant dõ auxiliante operib adimpleri.
di tũ ÷ nihil autmanib aut pedib agitur ut se aliquis ꝑ
in possibilitatem aut infirmitate excusa. re conetur.
Cum enĩ cupiditas om̃i a maritudine a marior & cari¬
tas om̃i dul eedine dulcior sit. quare duriĩ &asperũ iugã
a uariciȩ cũ tantis periculis ac laborib homines portart
nullus qualẽcũꝙ ł uir ł femina poteri ⁊ ex scusacione
ꝑtendere ut sedicat ea ñ possẽ ꝑficere. Nonenĩ ei dr̃¬

Expanded text:
gendum est, quae templum est Dei. Studeat etiam nunquam mentgendum est, quae templum est Dei. Studeat etiam nunquam mentOs quod mentitur occidit animam : et, Perdes eos qui loquuntur mendacium . Justitiam tenere contendat propter illud, Beati qui custodiunt judicium et faciunt justitiam in omni tempore . Castitatem tenere toto corde festinet; quia castitas Angelis facit consimiles. Haec ergo omnia quae suggessi, et brevia sunt, ut possint memoriter teneri; et tam suavia vel dulcia, ut debeant Deo auxiliante operibus adimpleri.dictum est, nihil aut manibus aut pedibus agitur, ut se aliquis per impossibilitatem aut infirmitatem excusare conetur. Cum enim et cupiditas omni amaritudine amarior, et charitas omni dulcedine dulcior sit; quare durum et asperum jugum avaritiae cum tantis periculis ac laboribus homines portare nullus qualemcumque vel verisimilem poterit excusationem praetendere, ut se dicat ea non posse perficere. Non enim ei dic
Abbreviated transcription (Latin):
fieri optat. hoc aliis fieriuelit. ꝓ bonis oret ut ad nõ
cus todiant᷑ ꝓ mediocrib ut meliores fiant. ꝓmalis
ut cito se corrigant. & in om̃ib peccatorib uicia po¬
cius quã ipsos homines odiohabeat. & adicẽ bonorũ
medicorũ morbũ oderit ñ egrotũ. Nam qui in pecca¬
torib ł quib cũq inimicis sius magis ipsos quã uicia
eoꝵ odiohabet. aut in p̃senti cos desiderat puniri aut
infuturo ȩt̃no incenut concremari. Que res quam
execranda & al hominabilis sit. euident̃ sc̃a cari¬
magis corrigiquã perire desiderant. Et ꝓineffabili pieta¬
te. student nec illis nec aliis maledicerc ꝓpt̃ illud qđ sc̃riptũ
est neq maledici regnũdĩ possidebunt: nũquã iurare. qr
scriptũ est uir multũ uirans implebitur inquitate &ñ
discedit de domo illius plaga. Qd aũt dicit dedomo illius
ñ discedere plagã. ñ dedomo t̾rena sed de anima eiꝰ intelle¬

Expanded text:
fieri optat, hoc aliis fieri velit, pro bonis oret, ut a Domino fieri optat, hoc aliis fieri velit, pro bonis oret, ut a Domino custodiantur; pro mediocribus, ut meliores fiant; pro malis, ut cito se corrigant; et in omnibus peccatoribus vitia potius quam ipsos homines odio habeat, et ad vicem bonorum medicorum morbum oderit, non aegrotum. Nam qui in peccatoribus vel quibuscunque inimicis suis magis ipsos quam vitia eorum odio habet, aut in praesenti eos desiderat puniri, aut in futuro aeterno incendio concremari, quae res quam exsecranda et abominabilis sit, evidenter sancta charimagis corrigi quam perire desiderant, et pro ineffabili bonitate student nec illis nec aliis maledicere, propter illud quod scriptum est, Neque maledici regnum Dei possidebunt : nunquam jurare; quia scriptum est, Vir multum jurans implebitur iniquitate, et non discedet de domo illius plaga . Quod autem dicit de domo illius non discedere plagam, non de domo terrena, sed de anima ejus intelli
Abbreviated transcription (Latin):
fidelit̃ fecerit. om̃ia dĩ p̃cepta cũ gaudio & exultatione im¬
plebit. Qui a quoties ei aliqua a maritudo scłi suꝑ uene¬
rit. p̃ualere eã millo caritatis dulcedo non ꝑmittit. & sic
ei uera caritas insinuat dulcedinẽ om̃iũ bonoꝵ cȩlestim
ut eũ pacient᷑ faciat tolerare a maritudinẽ terrenorũ
cda causa : quia tã leuis: sarcina caritatis. ut ñ premere
sed leuare c̃sueuerit. Qui enĩ illã quo modo Xp̃o accepit
cũ ipsius ad iutorio seruare uoluerit. nec pedib: curren¬
do nec manib operando fatigacionẽ sentire. nic ĩhuisse¬
ris suis aliquas graues sarcinas portando poterit labo¬
rare. Quia & quando sẽ maliquib duris operib pro
amore caritatis exercet. dulcedo amoris ipsius eũ labo
suaue ac lene est. Teneat gͦ unusquisq bonã uoluntatẽ
& om̃s homines sic̃ se ipsum diligat. & qđ sibi ab aliis

Expanded text:
fideliter fecerit, omnia Dei praecepta cum gaudio et exsultatione comfideliter fecerit, omnia Dei praecepta cum gaudio et exsultatione complebit, quia quoties et aliqua amaritudo saeculi supervenerit, praevalere eam in illo charitatis dulcedo non permittit, et sic ei vera charitas insinuat dulcedinem omnium bonorum coelestium, ut eum patienter faciat tolerare amaritudinem terrenorum. Secunda causa est, quia tam levis est sarcina charitatis, ut non premere, sed levare consueverit; qui enim illam quomodo a Christo accepit, cum ipsius adjutorio servare voluerit, nec pedibus currendo, nec manibus operando fatigationem sentire, nec in humeros suos aliquas graves sarcinas portando poterit laborare: quia et quandiu se aliquibus duris operibus pro amore charitatis exercet, dulcedo amoris ipsius eum labore est, amanti suave ac lene est. Teneat ergo unusquisque bonam voluntatem, et omnes homines sicut seipsum diligat, et quod sibi ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
frilem illa maxime res facit. qđ p̃cipuũ ac pecu¬
liart ipsius dñi mandatũ est. & nihil : qđ dulcuis ha¬
beri. & cũ dĩ ad uitorio facilius ł felicius possit impleri¬
nanimo eni nr̃o resagitur. in quosi aliquid mali n intro¬
mittat uoluntas. locũ inuenire nescit iniquitas. Et ubi
ridix omiũ maloꝵ cupiditas ñ fuerit radix bonoꝵ
omui caritas de esse ñ poterit. Prima & singularis diu¬
sint iugit᷑ custodire. & dulcedine illius incessabiliter
sanari. Et quia contrarus solent sanari contraria.
&nihil ita : aduersũ ł contrariũ caritati quȩ fun¬
dam̃tũ est om̃iũ bonorũ quã cupiditas quȩ radix est
omiũ malor. & iste duȩ sĩmul cẽmullatenꝰ possunt
quiareuera dulcedini ñ conuenit cũ amaritudine
nec lu cũ tenebris. nec uitȩ cũmorte. Quicũq inse radicẽ
cupiditatis dominar ĩ cagnoscit. inplor et dĩ aduitoriũ ut pos¬
sit stirpare cupiditatẽ & plantare caritatẽ. Hoc enĩ qui

Expanded text:
 praecipuum ac peculiare ipsius Domini mandatum est, et nihil est quod dulcius haberi, et cum Dei adjutorio facilius vel felicius possit impleri. In animo enim nostro res agitur; in quo si aliquid mali non intromittat voluntas, locum invenire nescit iniquitas; et ubi si radix omnium malorum cupiditas non fuerit, radix omnium bonorum charitas deesse non poterit. Prima et singularis divsint jugiter custodire, et dulcedine ipsius incessabiliter satiari. Et quia contrariis solent sanari contraria, et nihil ita est adversum vel contrarium charitati, quae fundamentum est omnium bonorum, quam cupiditaomnium malorum, et istae duae simul esse nullatenus possunt, quia revera dulcedini non convenit cum amaritudine, nec luci cum tenebris, nec vitae cum morte; quicunque in se radicem cupiditatis dominari cognoscit, imploret Dei adjutorium ut possit stirpare exstirpare cupiditatem et plantare charitatem; hoc enim qui
Abbreviated transcription (Latin):
anima : om̃ii scripturarũ ꝓph&ie uirtus. soientiȩ soli¬
dam̃tĩ : fidei fruc . diuiciȩ pauper. ĩuta morientiũ
Hanc q fidelit᷑ retmete. hanc toto corde & tota animi
uir tute diligite huic iugit̃ adherete. Suauis enĩ : dñs
& om̃i dulcedine dulcior. socictas ipsius ñ hab& a maritudi¬
nem conũsatio ipsũss iih abit dolũ. Si illã uolucritis ex integro
corde tenere. &ih oc scło uos faciet cũ giudiodĩ peepti ꝑfi¬
cere: & infuturo ad p̃mia ȩt̃na ꝑuenire. qł ipsẽ p̃stare dignet᷑¬
scripture humiles benedixerint & cosqui ꝑseuerant in suꝑbia
maledixerint
legendo & psallendo cognoscitis. qualit̃ scripturȩ diuine pau¬
perẽ bencdicunt. paucis sententris caritati urẽ suggero. & postei
quia de peccatorib legatur insinuo. De pauperib enĩ dr̃ Iste
pauꝑ clamauit. & dñs exaudiuit eũ. &iters. Uiduã eiꝰ bene¬
dicens benedicam. & pauperes eiꝰ saturabo panib &iterũ. Pea¬

Expanded text:
irtus, scientiae solidamentum, fidei fructus, divitiae pauperum, vita morientium. Hanc ergo fideliter retinete, hanc toto corde et tota animi virtute diligite, huic jugiter adhaerete. Suavis enim est Dominus et omni dulcedine dulcior. Societas ipsius non habet amaritudinem, conversatio ipsius non habet dolum. Si illam volueritis ex integro corde tenere; et in hoc saeculo vos faciet cum gaudio Dei praecepta perficere, et in futuro ad praemia aeterna pervenire. Quod ipse praestare dignetScripturae humiles benedixerint, et eos qui perseverant in superbia maledixerint. legendo et psallendo cognoscitis, qualiter Scripturae divinae pauperes benedicunt, paucis sententiis Charitati vestrae suggero; et postea quid de peccatoribus legitur insinuo. De pauperibus enim dicitur, Iste pauper clamavit, et Dominus exaudivit eum ; et iterum, Viduae ejus benedicens benedicam,
Abbreviated transcription (Latin):
de iecit : tueusis terra & cinis speras tecũ suꝑbiã incelo comscen¬
dere . Et iđo consideret unusquisq conscientiã suã. & si mn
se supbie malũ dominari cognoscit ad humilitatis medica¬
iñta c̃fugiat. quia siusq ad exitũ nitȩ suc insuꝑbia uoluerit
ꝑdurare necesse hab& cũ diabolo cuius imntatorx inferus
supplicia sustinere seđm illud. quicanfidunt insuꝑbia illi
cadunt. &uiu facultates minor es h̃nt & pauperes sunt:
si uolunt ut adipsos pespiciat om̃isscripturarũ benedicHo¬

Expanded text:
conscendere? Et ideo consideret unusquisque conscientiam suam; et si in se superbiae malum dominari cognoscit, ad humilitatis medicamenta confugiat: quia si usque ad exitum vitae suae in superbia voluerit perdurare, necesse habet cum diabolo, cujus imitator est, inferni supplicia sustinere, secundum illud, Qui confidunt in superbia, illuc cadunt . Qui vero facultates minores habent, et pauperes sunt, si volunt ut ad ipsos respiciat omnium Scripturarum benedic
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ñbabentẽ diuicias sed cupientẽ condempnauerit dicens.
quiuolunt diuites fieri inciunt inteptacione & laqueũ diabo
hꝰ autquider ꝑꝓdest ñ habert facultatẽ siardet cupeditater
uidinquã ꝓdest ꝑ auperi quia pauꝑ: simagis suꝑb quã hunilis
eẽ uoluerit. Aut quid nocet diuitẽ copiosa facultas. simco
fuerit ꝑfec ta humilitas. sidiuiciis suis nluxurię seruir e sed
elemosinas erogare & humilitate ac mansuetudine toto corde
toto anima uoluerit cus todire. Deniq sic̃ iãdixi om̃s strip¬
ture lumiles pauperes laudant & diures suꝑbas intuperant :
Pauperib etnũ ꝑmittint p̃miu. diuitib suꝑbis ꝑhonne minant᷑
suppliciũ scđm illud Redde retribucionẽ suꝑbis. & ꝑdetds̃¬

Expanded text:
Apostolus non habentem divitias sed cupientem condemnaverit, dicens, Apostolus non habentem divitias sed cupientem condemnaverit, dicens, Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationes et in laqueum diaboli ? Aut quid ei prodest non habere facultatem, si ardet cupiditate? Quid, inquam, prodest pauperi quia pauper est, si magis superbus quam humilis esse voluerit? Aut quid nocet diviti copiosa facultas, si in eo fuerit perfecta humilitas; si de divitiis suis non luxuriae servire, sed eleemosynas erogare, et humilitatem ac mansuetudinem toto corde, toto animo voluerit custodire? Denique, sicut jam dixi, omnes Scripturae humiles pauperes laudant, et divites superbos vituperant; pauperibus aeternum promittunt praemium, divitibus superbis perenne minantur supplicium, secundum illud, Redde retributionem superbis ; et
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui ñ solumale facuint uerũ &iã mala ipsa fronte in pudentis¬
sĩma defensart nerubescunt. Ipsi enĩ sunt. dequib scriptũ est. Confun¬
dantur suꝑbi. quia iniuste iniquitatt̃ fecerunt inme. Et illud. Suꝑ
rabilia sunt huiuscemodi testimonia. quib suꝑboꝵ arrogantia
de notatur. Et idõquociens inscripturo auditis peccatorẽ male¬
diq sicut iã dixi de suꝑbis hoc & peccata sua defendentib intellegite¬
idco quociens auditis pauperes conlandir: Nolite hoc de om̃ib
pauperib accipere sed debonis tantũmado xp̃ianis qui mites sunt
& humiles corde. Dequib scriptũ est. Suꝑquẽ requiesc& sp̃sms nisi suꝑ¬
tes cũ uiciis & malis morib sint locupletemulti sunt diuites
humiles & mansueti dequib dictũ est. Beatus uir qui pꝰauruai
pauperi diuicias ñ habere scuoluntatẽ babuerit possidenh. cum

Expanded text:
tur; qui non solum mala faciunt, verum etiam mala ipsa fronte impudentistur; qui non solum mala faciunt, verum etiam mala ipsa fronte impudentissima defensare non erubescunt. Ipsi enim sunt de quibus scriptum est, Confundantur superbi, quia injuste iniquitatem fecerunt in me ; et ilrabilia sunt hujuscemodi testimonia, quibus superborum arrogantia denotatur. Et ideo quoties auditis in Scripturis peccatores maledici, sicut jam dixi, de superbis, hoc est, peccata sua defendentibus intelligite. Et quoties auditis pauperes collaudari, nolite hoc de omnibus pauperibus accipere, sed de bonis tantummodo christianis, qui miles sunt et humiles corde; de quibus scriptum est, Super quem requiescit spiritutes, cum vitiis et malis moribus sint locupletes. Et multi sunt divites humiles et mansueti; de quibus dictum est, Bpauperi divitias non habere, si voluntatem habuerit possidendi; cum
Abbreviated transcription (Latin):
sint. Forte aliquis intra se cogitat & dicit: quomodo nobis
inscripturis diuinis p̃cipitur. benedicite & nolite maledi¬
cere illudi eq maledici regnũ dĩ possi debunte Bene¬
dicite ꝑsequentib: nob quamodo ipse scriptu ȩ diuinȩ que
nob hoc phibent tocies maledicunt: Maledistion sisto
ut hoc peccatorib uenut. sedquia sine dubio uenture sunt ipsẽ
maledictiones ꝓph&ic ẽc̃ ꝓbantur. Et ideo quicũq peccatoris sẽ
ec̃ cognoscunt & ꝑscripturas scas magis benedici quã maledici. de side¬
rant᷑ cito ad penitentiȩ medicam̃ta c̃fugunt. neforte si illis mors
turisscis legunt᷑ ita in ipsis uenant ut eos liberari de pena ꝑpetua
dicuntur & percatores maledicuntur qui sensus scriptur ȩ diuine dili¬
g ent̃ adtendit ñ hoc de om̃ib pet eatorib nec de uniusis pannosis pau¬
perib dic tũ intellegit. Inpeccatorib enĩ qui scriptura diuina ma¬
ledici uidentur non onĩs peccator es sed tintũ modo suꝑbi intellegun¬

Expanded text:
sint, forte aliquis intra se cogitat et dicit: Quomodo nobis in Scripturis divinis praecipitur, Benedicite, et nolite maledicere ; et illud, Neque maledici regnum Dei possidebunt ; et, Benedicite persequentibus vos ? quomodo ipsae Scripturae divinae, quae nobis hoc prohibent, toties maledicunt? Maledictiones istaut hoc peccatoribus veniat: sed quia sine dubio venturae sunt, ipsae maledictiones prophetiae esse probantur. Et ideo quicumque peccatores se esse cognoscunt, et per Scripturas sacras magis benedici quam maledici desiderant, cito ad poenitentiae medicamenta confugiant; ne forte si illos in peturis sanctis leguntur, ita in ipsos veniant, ut eos liberari de poena perpetua icuntur, qui sensus divinae Scripturae diligenter attendit, non hoc de omnibus peccatoribus, nec de universis pannosis pauperibus dictum intelligit. In peccatoribus enim quos Scripturae divinae maledicere videntur, non omnes peccatores, sed tantummodo superbi intelligun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinando in anima efficitur inimicus & corpꝰ eiꝰ debilitare et
animã ꝓbatur occidere. Melius erat ut illud qđ una die plus eũ
accipere cogit quã expetit. ꝑ duos antres dies ipsum amicũ ad suũ
conuiuiũ reuocaret. & unde eũ una die nimiũ bibendo debilitat.
in aliis dieb sufficiente potu reficeret. ut nec ille potũ ꝑderet. nec
amicũ deciperet. autcerte qđ ÷ melius quic quid innimio potu
ꝑditura erat gula. pauperib: daretur elemosinã. ut & caro ra¬
redemptio pararetur. Et nos quidẽ istam castigationẽ non
ꝓpt̃ cosqui sunt honesti & sobrii diximꝰ quiadõ ꝓpicio
multos nouinꝰ parca & sobria coniuura p̃parare.
Tidõ uos qui amore dĩ hoc tantũ hibetis qđ oport&. et ꝗd¬

Expanded text:
propinando in anima efficitur inimicus, et corpus ejus debilitare, et propinando in anima efficitur inimicus, et corpus ejus debilitare, et animam probatur occidere. Melius erat ut ex illo quod una die plus eum accipere coegit quam expedit, per duos aut tres dies ipsum amicum ad suum convivium revocaret; et unde eum una die nimium bibendo debilitat, ipsum in aliis diebus sufficiente potu reficeret; ut nec ille potum perderet, nec amicum deciperet: aut certe, quod est melius, quidquid nimio potu perditura erat gula, pauperibus daretur in eleemosynam; ut et caro rum animae redemptio praepararetur. Et nos quidem istam castigationem non propter eos qui sunt honesti et sobrii diximus: quia Deo propitio multos novimus parca et sobria convivia praeparare. Et ideo vos qui pro Dei amore hoc tantum bibitis quod oportet
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃iani uͦ quos ds̃ detenebris icia ꝓtreduxit
ad lucẽ. de morte uocauit ad uitã quib: scriptus rȩclamanꝰ¬
ebrietatẽ fugere. sõbrietatẽ diligere. quare turpissimas illoꝵ
ebrictates imitantur. de quoꝵ ꝑfidia liberare ꝑdĩ grãm meruer̃.
Et idõ rogo ꝑtrem̃dũ diemꝰ iudicii uos ad iuro ut quantũ potestis
ebrietatis malũ auxiliante dño fugiatis & iam uob incipiat ue¬
recundũ eẽ qd huc usq gentib & paganis in ebriatis turpitudi¬
estis infide similes ec̃ in ebrietate penitꝰ ñ debetis. Qui&iã sireli¬
qua peccati xp̃iani ñ admittant. sola eossi frequens fuerit ebri¬
etas & em̃datio ac pęnitentia ñ subuenerit in inferni ꝓfunda p̃¬
cipitat. scđm illud qđ iaindictũ est. neq ebriosi regnũ dĩ posside¬
bunt. Sed dicit aliquis. Egoregnũ nolo ȩt̾na. tantũ requiẽ obti¬
nere desidero Nemose decipiat fr̃s. Duo enĩ loca sunt tercius
ñ ÷ ullus. Qui cũ xp̃o regnare nonmeruerit. cũ diabolo absq

Expanded text:
iani vero quos Deus de tenebris reduxit ad lucem, de morte vocavit ad vitam, quibus omnes Scripturae clamebrietatem fugere, sobrietatem diligere quare turpissimas illorum ebrietates imitantur, de quorum perfidia liberari per Dei gratiam meruerunt? Et ideo rogo, et per tremendum diem judicii vos adjuro, ut et quantum potestis, ebrietatis malum auxiliante Domino fugiatis, et jam vobis incipiat verecundum esse, quod huc usque Gentibus et Paganis in ebrietatis turpitudiestis in fide, similes esse in ebrietate penitus non debetis: quia etiamsi reliqua peccata Christiani non admittant, sola eos, si frequens fuerit, ebrietas, et emendatio ac poenitentia non subvenerit, in inferni profunda praecipitat, secundum illud quod jam dictum est, Neque ebriosi regnum Dei possidebunt. Sed dicit aliquis: Ego regnum Dei nolo, aeternam tantum requiem obtinere desidero. Nemo se decipiat, fratres: duo enim loca sunt, et tertius non est ullus. Qui cum Christo regnare non meruerit, cum diabolo absque
Abbreviated transcription (Latin):
uauit ut infinẽ: uitȩ suȩ penitentiã ager&. sed dũ adhuc pote¬
rat peccare sic uoluit peccata deserere. ut illam de adulteriissuis.
ñ in possibilitas subtraherit se uoluntas. Multos adhuc inscrip¬
turis diuinis poteramꝰ inuenire qͥ pꝰ infinita crimina penitentiã

Expanded text:
avit, ut in fine vitae suae poenitentiam ageret: sed dum adhuc peccare poterat, sic voluit peccata deserere; ut illam de adulteriis suis non impossibilitas subtraheret, sed voluntas. turis divinis poteramus invenire, qui post infinita crimina poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
non fuit bene placitũ dnõdõmeo ut hȩc irchana uulgarentur. sedtu
nosti dñe qͥa insimplicitate cordis hȩc feci. ñ in iactintiã mentis. Sed
quȩso indulgeas. & non me derelinquas. uis. ti pollicitationt tuam. Et
hȩc dicens siluit. & accep̃ cibũ potuq. Igo uero hec scribens. uereor
nealicui ligenti sit incredibile. uixta illut qđ salustius historiam
scribens ait. Ubi deuir tute atq gła bonoꝵ memores que sibi qͥsq
facilia fatuputat. ae quo animo accepit supraea ueluti ficta ꝓfilsis
dicit. Nĩ testor dm̃ om̃ĩ ptm. quia ab ipsius ert om̃a queretuli audi¬
ta cognoui. Post multũ uero tẽpꝰ ipse beatꝰ cellulasua ex tractꝰ. ad
piscopatũ electꝰ. inuitꝰ ẽ ordinatꝰ. In quo ut opinor. decimo anno
cũ ager& : inualescente apud albiensẽ urbẽ inguinario morbo. &
matima iã parte depopło illo defuncta. cũ iã pauci deciuib rema¬

Expanded text:
non fuit bene placitum domino Deo meo, ut haec arcana vulgarentur. Sed tu non fuit bene placitum domino Deo meo, ut haec arcana vulgarentur. Sed tu nosti, Domine, quia in simplicitate cordis haec feci, non in iactantia mentis. Sed, quaeso, indulgeas et non me derelinquas iuxta pollicitationem tuam'. Et haec dicens siluit et accepit cybum potumque. Ego vero haec scribens vereor, ne alicui legenti sit incredibile, iuxta id quod Salustius historiam scribens ait: Ubi de virtute adque gloriam bonorum memores, quae sibi quisque facilia factu putat, aequo animo accepit; supra ea veluti ficta pro falsis ducit. Nam testor Deum omnipotentem, quia ab ipsius ore omnia quae rettuli audita cognovi. Post multum vero tempus ipse vir beatus a cellola sua extractus, ad episcopatum electus, invitus est ordinatus. In quo, ut opinor, decimo anno cum agerit, invalescente apud Albigensem urbem maxima jam parte de populo illo defuncta, cum jam pauci de civibus rema
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ hȩc ostendisti. si abhis frustrandus qam: eccehodie eicis me afatie
tua. ut reuertar ad słm fragile. ethic ultra redire ñualeã. Nequeso dnẽ
auferas miam tuam ame. s dep̃cor ut ꝑmittas me hic habitare. neillic
decidens pereã. Ꝙait uox. qͥloquebat᷑ mͥ. Uade in pace. ego eni sum
custos tuus donec reducãte in locõ hoc. Iunc relictꝰ a comitib meis.
descendens cũ fletu ꝑportã quã ingressus fuera. hiosũ regressus. Hȩc
eo loquente. stupentib cunctiꝰqͥ ad erant. cepit iterũ scs dĩ cũ lacrimis
dicere. Uȩ mͥ quia tale mysteriũ ausus sũ reuelare. Eoceeni odor sua¬
uitatis quã deloco sc̃o auserã eꝗnquo ꝑhoctridiũ sine ullo cybo pot̾q
sustentatussũ. recessit ame. Sed & lingua mea grauib ẽ oꝑta uul¬
nerib & ita tume facta. ut om̃e os meũ uideat᷑ implere.  scio quia

Expanded text:
mihi haec ostendisti, si ab his frustrandus eram! Ecce hodie ejicis me a facie mihi haec ostendisti, si ab his frustrandus eram! Ecce hodie ejicis me a facie tua, ut revertar ad saeculum fragile, et huc ultra redire non valeam. Ne, quaeso, Domine, auferas misericordiam tuam a me, sed deprecor ut permittas me hic habitare, ne illuc decidens peream. Et ait vox quae loquebatur mihi: Vade in pace. Ego enim sum custos tuus, donec reducam te in hunc locum. Tunc relictus a comitibus meis, descendens cum fletu, per portam qua ingressus fueram, huc sum regressus. Haec eo loquente, stupentibus cunctis qui aderant, coepit iterum sanctus Dei cum lacrymis dicere: Vae mihi qui tale mysterium ausus sum revelare. Ecce enim odor suavitatis, quam de loco sancto hauseram, et in quo per hoc triduum sine ullo cybo potuque sustentatus sum, recessit a me. Sed et lingua mea gravibus est operta vulneribus et ita tumefacta, ut omne os meum videatur implere. Et scio, quia