comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et aliam duxerit: mechatur.
& qui dimissam duxerit: me¬
chatur. Dicunt ei discipłi eius.
Si ita ẽ causa homini cum
uxore: ñ expedit nubere. Q
dixit. Non om̃s capunt uer¬
bum istud: s quib datum
ẽ. Sunt enim eunuchi qui
de matris utero sic nati sunt.
& sunt eunuchi qui seipsos

Expanded text:
aliam duxerit moechatur et qui dimissam duxerit moechatur dicunt ei discipuli eius si ita est causa homini cum uxore non expedit nubere qui dixit non omnes capiunt verbum istud sed quibus datum est sunt enim eunuchi qui de matris utero sic nati sunt et sunt eunuchi qui facti s
Abbreviated transcription (Latin):
pere audem facto. accesserunt
ad eum discipłi eius dicenteᷤᷤ.
Desertus ẽ locus: ⁊ hora iam
preteriit. Dimitte turbas: ut
euntes in castella emant sibi
escas. Iħs autem dixit eis.
Non habent necesse ire: date
illis uos manducare. Respon¬
derunt ei. Non habemus hic.
nisi quinq panes ⁊ duos pisceᷤᷤ.
Qui ait eis. afferte illos michi
huc. & cum iussisset turbam
discumbere suꝑ fenum: ac¬
ceptis quinq panib ⁊ duobꝰ
piscib. aspiciens in celum
benedix it ⁊ fregit. ⁊ dedit
discipłĩs panes. discipuli
autem turbis. E manduca¬
uerunt om̃s ⁊ saturati sunt.
Et tulerunt reliquias : duo¬
decim cophinos fragm̃toꝵ
plenos. Manducantium au¬
tem fuit numerus quinq
milia uiroꝵ. exceptis muli¬
erib ⁊ paruulis. E statim
iussit discipłos ascendere ĩ
nauiculam. ⁊ precedere eũ
transfretum. donec dimitter&e
turbas. Et dimissa turba: as

Expanded text:
pere autem facto, accesserunt ad eum discipuli ejus, dicentes: Desertus est locus, et hora jam praeteriit: dimitte turbas, ut euntes in castella emant sibi escas. Jesus autem dixit eis. Non habent necesse ire: date illis vos manducare. Responderunt ei. Non habemus hic nisi quinque panes: et duos pisces. Qui ait eis. Afferte illos mihi huc. Et cum jussisset turbam discumbere supra fenum: acceptis quinque panibus et duobus piscibus aspiciens in caelum benedixit et fregit et dedit discipulis panes discipuli autem turbis et manducaverunt omnes et saturati sunt et tulerunt reliquias duodecim cofinos fragmentorum plenos manducantium autem fuit numerus quinque milia virorum exceptis mulieribus et parvulis et statim iussit discipulos ascendere in navicula et praecedere eum trans fretum donec dimitteret turbas et dimissa t
Abbreviated transcription (Latin):
ter de et ipsum solum.Si te
audierit: lucratus eris fr̃em
tuũ. Si autem ñ te audierit.
adhibe tecum adhuc unum
uel duos. ut in ore duoꝵ desti¬
um uel trium stet ome uer¬
bum. Qd̃ si ñ audierit eos: dic
dierit: sit tibi sicut echnicus

Expanded text:
te et ipsum solum. si te audierit, lucratus es fratrem tuum: si te non audierit, adhibe tecum adhuc unum uel duos testes, ut in ore duorum testium uel trium stet omne uerbum: si illos non audierit, dic dierit, sit tibi sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: Dicunt ei. Utiq dñe.
bunc tetigit ocłos eoꝵ: dicenᷤ.
Scd̃m fidem ur̃am fiet uobis.
&̾ aꝑti sunt oculi illoꝵ. Et cõ¬
minatus ẽ eis iħc dicens.Ui¬
dede ne quis sciat. Illi autem
exeuntes: diffamauer unt
eum in dota terra illa. Egres¬
sis autẽ illis: ecce obtulert̃
ei hominẽ mutum demoni-

Expanded text:
obis dicunt ei utique Domine tunc tetigit oculos eorum dicens secundum fidem vestram fiat vobis et aperti sunt oculi illorum et comminatus est illis Iesus dicens videte ne quis sciat illi autem exeuntes diffamaverunt eum in tota terra illa egressis autem illis ecce obtulerunt ei hominem mutu
Abbreviated transcription (Latin):
ysaiam ꝓpħam dicentẽ. Ecce
puer m̃s quem elegi: dilectuᷤ
ms̃ in quo bene complacuit
animȩ meȩ. Ponam sp̃m meũ
suꝑ eum: et iudicium gentib
nunciabit. Non contenclet ne¬
q clam abit. neq audiet ali-¬
quis in pladeis uocem eius.
Harundinem quassatam ñ
confringet. et linum fumiganᷤ
ñ extinguet. donec eiciat ad
uictoriam iudicium: et in
nomine eius gentes sꝑabunt.
bunc oblatus ẽ ei demoniũ
habens. cecus et mutus: et
curauit eum ita ut loquere¬
tur et uideret. E stupebant
om̃s turbȩ: et dicebant. Nun-¬
quid hic ẽ filius dauid: Pha¬
risei autem audientes dixe¬
runt. Hic ñ eicit demones:
nͥ in beelzebub pͥncipe demo¬
nioꝵ. Iħe audem sciens cogi¬
tationes eoꝵ: dixit eis. Omne
regnum diuisum contra se

Expanded text:
tem ecce puer meus quem elegi dilectus meus in quo bene placuit animae meae ponam spiritum meum super eum et iudicium gentibus nuntiabit non contendet neque clamabit neque audiet aliquis in plateis vocem eius harundinem quassatam non confringet et linum fumigans non extinguet donec eiciat ad victoriam iudicium et in nomine eius gentes sperabunt tunc oblatus est ei daemonium habens caecus et mutus et curavit eum ita ut loqueretur et videret et stupebant omnes turbae et dicebant numquid hic erisaei autem audientes dixerunt: hic non eicit demones nisi in Belzebul principe demoniorum. Iesus autem sciens cogitationes eorum dixit eis: omne regnum diuisum contra se
Abbreviated transcription (Latin):
uehement̃. Et cum uenissent
caphar naum. accessert̃ qui
didragina accipiebant ad pe¬
trum: et dixerunt ei. Magist̃
ur̃ non soluit didragma. Ait.

Expanded text:
heus: et cum uenissent Capharnaum. accesserunt qui didragma accipiebant ad Petrum et dixerunt ei: magister uester non soluet didragma ait:
Abbreviated transcription (Latin):
& magnificabant dm̃ isrł.
ħs autem conuo¬
catis discipłis suis: dixit. Mi¬
sereor turbe. quia triduo
iam ꝑseuerant mecum: et
ñ habent qd̾ manducent. E
dimittere eos ieiunos nolo.
ne deficiant inuia. E dic̃t
ei discipłi. Unde ergo nobis
in deserto panes tantos:
ut saturemus turbã tantã:

Expanded text:
cabant Deum Israhel Iesus autem convocatis discipulis suis dixit misereor turbae quia triduo iam perseverant mecum et non habent quod manducent et dimittere eos ieiunos nolo ne deficiant in via et dicunt ei discipuli unde ergo nobis in deserto panes tantos ut satu
Abbreviated transcription (Latin):
transfretassent: uenerunt in
terram genesar. & cum cog¬
nouissent eum uiri loci illiꝰ.
miserunt in uniuersam regi¬
onem illam: et optulerunt
ei om̃s male habentes. Et ro¬
gabant eum: ut uel fimbriã
uestim̃ti eius tangerent. Et
quicunq detigerunt: salui
facti sunt.

Expanded text:
transfretassent, uenerunt in terram Gennesar. et cum cognouissent eum uiri loci illius, miserunt in uniuersam regionem illam et obtulerunt ei omnes male habentes, et rogabant eum, ut uel fimbriam uestimenti eius tangerent. et quicumque tetigerunt salui facti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fabri filius: Nonne mater
eus dr maria. ⁊ fr̃s eius iaco¬
& sorores eius nonne om̃s apd̃
nos sunt: Inde ergo huic oĩa
ista: Et scandalirabant᷑ in eo.
Iħe autẽ dixit eis. Non ẽ ꝓpb̃a
sine honore nisi in patͥa sua.
et in domo sua. & non fecit
ibi uirtutes multas: ꝓpter
incredulitatem illoꝵ.
N illo tp̃r: audiuit herodeᷤ

Expanded text:
fabri filius nonne mater eius dicitur Maria et fratres eius Iacot sorores eius nonne omnes apud nos sunt unde ergo huic omnia ista et scandalizabantur in eo Iesus autem dixit eis non est propheta sine honore nisi in patria sua et in domo sua et non fecit ibi virtutes multas propter incredulitatem illorum in illo tempore audiit Herod
Abbreviated transcription (Latin):
minat bonum semen: ẽ filiꝰ
hominis. Ager autem ẽ mun¬
dus. Bonum uͦ semen: hii
sunt filii regni. Tizania au¬
tem filii sunt neqͣm. In imi-¬
cus autẽ qui seminauit ea.
ẽ diabolus. Messis uͦ consũ¬

Expanded text:
uit, bonum semen, est filius hominis; ager autem est mundus: bonum uero semen hi sunt filii regni; zizania autem filii sunt nequam; inimicus autem, qui seminauit ea, est diabolus; messis uero consum
Abbreviated transcription (Latin):
locutus ẽ eis. Simile ẽ regnũ
celoꝵ ferm̃to. qd̃ acceptũ mu-¬
lier abscondit in farine satis
trib. donec fermentatum est
totum. Hec omĩa locutus est
iħs in parabolis ad turbas.
et sine parabolis ñ loquebat᷑
eis. ut impleret᷑ ꝗd dictum
erat ꝑ ꝓpħam dicentem. Api¬
am in parabolis os meũ. eru

Expanded text:
e est regnum celorum fermento: quod acceptum mulier abscondit in farine satis tribus: donec fermentatum est totum. Hec omnia locutus est Jesus in parabolis ad turbas. Et sine parabolis non loquebatur eis. Ut impleretur quod dictum est per Prophetam dicentem. Aperiam in parabolis os
Abbreviated transcription (Latin):
tritici: ⁊ abiit. Cum autem
creuisset herba et fructum fecis¬
set: tunc apparuerunt et zi¬
zania. Accedentes autem serui
patris familias: dixerunt ei.
Dñe nunne bonum semen se'¬
minasti in agro tuoe Unde gͦ¬

Expanded text:
tatis spargat. Cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania. Accedentes autem servi patrisfamilias, dixerunt ei: Domine, nonne bonum semen seminasti in agro tuo? e
Abbreviated transcription (Latin):
multȩ. ita ut in nauiculam
ascendens sederet. & om̃is tur¬
ba stabat in littore. et locutꝰ
ẽ eis. multa in parabolis dicenꝰ.
Ecce exiit qui seminat semina¬
re. & dum seminat: quedam
ceciderunt secus uiam. et ue¬
nerunt uolucres et comedert
ea. Alia autẽ ceciderunt in pe¬
trosa. ubi non habebat terrã
multam. et continuo exorta
sunt. quia ñ habebant alti¬
tudinem terre. Sole autẽ
ordo estu auerunt: et quia
ñ habebant radicem arue¬
runt. Alia autem cecidert̃
in spinas: et creuer̃t spinȩ
⁊ suffocauert̃ ea. Alia autẽ
ceciderunt interrã bonam:
et dabant fructum. aliud
centesimum. aliud sexagesi¬
mum. aliud tricesimũ. Qui¬

Expanded text:
Al. tac. in naviculam ascendens sederet, et omnis turba stabat in littore: et locutus est eis multa in parabolis dicens: Ecce exiit qui seminat seminare. Et dum seminat, quaedam ceciderunt secus viam, et venerunt volucres coeli, et comederunt ea. Alia autem ceciderunt in petrosa, ubi non hmultam: et continuo exorta sunt: quia non habebant altitudinem terre. Sole autem orto, aestuaverunt: et quia non habebant radicem, aruerunt. Alia autem ceciderunt in spinas: et creverunt spinae, et suffocaverunt ea. Alia autem ceciderunt in terram bonam, et dabant fructum: aliud centesimum, aliud sexagesimum, aliud tricesimum.
Abbreviated transcription (Latin):
bolis loqueris eis: Qui res¬
pondens ait illis. Quia uob̃
datum ẽ nosse mist̾ium regni
celoꝵ: illis autem nẽ datum.
Qui enim habet dabitur ei
et abundabit. qui autem ñ
habet et qd̾ habet auferetur
ab eo. Ideo in parabolis loqͦr
eis.: quia uidentes ñ uident.
ce audientes ñ audiunt. neq
intelligunt. E adimplet᷑ in

Expanded text:
eris eis qui respondens ait illis quia vobis datum est nosse mysteria regni caelorum illis autem non est datum qui enim habet dabitur ei et abundabit qui autem non habet et quod habet auferetur ab eo ideo in parabolis loquor eis quia videntes non vident et audientes non audiunt neque intellegunt et adimple
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem fris sui. Dicebat enĩ
illi ioħs. Non licet tibi habe
eam. & uolens illum occidẽ
tinuit popłm. quia sicut ꝓ¬
pham eum habebant. Die au¬
tem natalis herodis saltauit
filia herodiadis in medio:⁊
placuit herodi. Unde cum ui¬
ram̃to pollicitus ẽ ei dare qd̾¬
cunq postulasset ab eo. At il¬
la p̃monita a matre sua.da

Expanded text:
uxorem fratris sui dicebat enim illi Iohannes non licet tibi habere eam et volens illum occidere timuit populum quia sicut prophetam eum habebant die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio et placuit Herodi unde cum iuramento pollicitus est ei dare quodcumque postulasset ab eo at illa praemonita a matre sua da
Abbreviated transcription (Latin):
iħc: dixit eis. Quid cogitatis
inter uos modice fidei. quia
panes ñ habetis: Nondum
intelligitis neq recordamini
quinq panum in quinq
milia hominum.⁊ quot co¬
phinos sumpsistis: neq sep¬
tem panum in quatuor mi-¬
lia hominum.⁊ quot sportaᷤᷤ
sũpsistis: Quare ñ intelligi¬
tis quia ñ de pane dixi uob̃
cauete a ferm̃to phariseoꝵ

Expanded text:
ogitatis inter vos, modicae fidei, quia panes non habetis? Nondum intelligitis neque recordamini quinque panum in quinque millia hominum, et quot cophimos sumpsistis? Neque septem panum in quatuor millia hominum, et quot sportas sumpsistis? Quare non intelligitis quia non de pane dixi vobis: Ca
Abbreviated transcription (Latin):
regnum dĩ. Aut quomͦ pot̃
quisqͣm intrare in domum
fortis. et uasa eius diripere.
nisi pͥus alligauerit fortem.
et tunc domum illiꝰ diripi

Expanded text:
ra XXI. Aut quomodo potest quisquam intrare in domum fortis, et vasa ejus diripere, nisi prius alligaverit fortem, et tunc domum illius diripi
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Dñs ẽ enim filius hominiᷤ
etiam sabbati. Et cum in de
transisset: uenit in synagogã
eoꝵ. & ecce homo manum ha-¬
bens aridam. Et introgabant
eum dicendes. si licet sabbatis
curare: ut accusarent eũ. Ipse
uobis homo qui habeat oliẽ
unam. et si ceciderit hec sab¬
batis in foueam. non ne tene¬
bit et leuabit eam: Quanto¬
magis melior ẽ homo oue :
Itaq licet sabbatis beneface̾.¬

Expanded text:
s enim est Filius hominis etiam sabbati. Et cum inde transisset, venit in synagogam eorum. Et ecce homo manum habens aridam, et interrogabant eum, dicentes: Si licet sabbatis curare? ut accusarent eum. Ipse uobis homo qui habeat ouem unam, et si ceciderit haec sabbatis in foueam, nonne tenebit et leuabit eam? quanto melior est homo oue? itaque licet sabbatis bene face
Abbreviated transcription (Latin):
rios in messem suam.
t conuocatis duodecim dis¬
cipłis suis: dedit illis potesta¬
tem sp̃uum immundoꝵ ut
eicerent eos. et curarent omnẽ
languorem et omnem infirmi¬
tatem. Duodecim autẽ apłoꝵ
nomina sunt hec. Primus sy¬
mon qui dicit᷑ petrus. et andre¬
as frat̾ eius. iacobus zebedei.
et ioh̃s frat̃ eius. philyppus
⁊ bartholoms̃. thomas ⁊ ma¬
theus publicanꝰ. iacobꝰ alphei

Expanded text:
essem suam et convocatis duodecim discipulis suis dedit illis potestatem spirituum inmundorum ut eicerent eos et curarent omnem languorem et omnem infirmitatem duodecim autem apostolorum nomina sunt haec primus Simon qui dicitur Petrus et Andreas frater eius Iacobus Zebedaei et Iohannes frater eius Philippus et Bartholomeus Thomas et Mattheus publicanus et Iacobus Alphei
Abbreviated transcription (Latin):
ior scissura fit. Neq mittunt
uinum nouum: in utres ue¬
teres Alioquin rumpunt᷑
utres: et uinum effundit᷑.
et utres pereunt. S uinum
nouum in utres nouos mit¬
tunt: et am bo conseruant᷑.
Hec illo loquente ad eos: ec¬

Expanded text:
sura fit. Neque mittunt vinum novum in utres veteres: alioquin rumpuntur utres, et vinum effunditur, et utres pereunt. Sed vinum novum in utres novos mittunt, et ambo conservantur. Haec illo loquente ad eos.
Abbreviated transcription (Latin):
eum dicendes.Si eicis nos. mit¬
te nos in gregem porcoꝵ. Et
ait illis. Ite. At illi exeuntes:
abierunt in porcos. E ecce
impetu abiit totus grex ꝑ pre-¬
ceps in mare. et mortui sunt
in aquis. Pastores autẽ fugert̃.
et uenientes in ciuitatem nun-¬
ciauerunt omĩa. et de his qui
demonia habuerant. Et ecce
tota ciuitas exiit obuiam iħu:
&e uiso eo rogabant ut transi¬
ret a finib eoꝵ
t ascendens in nauiculã.
transfretauit et uenit in ciui¬
tatem suam. Et ecce offerebãt
ei paralyticum: iacentem in
lecto. E uidens iħc fidem illoꝵ.
dixit paralytico. Confide fili.
remittunt᷑ tibi peccata tua.
Et ecce quidam de seribis: di¬
xerunt intra se. Hic blasphe

Expanded text:
eicis nos mitte nos in gregem porcorum et ait illis ite at illi exeuntes abierunt in porcos et ecce impetu abiit totus grex per praeceps in mare et mortui sunt in aquis pastores autem fugerunt et venientes in civitatem nuntiaverunt omnia et de his qui daemonia habuerant et ecce tota civitas exiit obviam Iesu et viso eo rogabant ut transiretet ascendens in naviculam transfretavit et venit in civitatem suam et ecce offerebant ei paralyticum iacentem in lecto et videns Iesus fidem illorum dixit paralytico confide fili remittuntur tibi peccata tua et ecce quidam de scribis dixerunt intra se hic blasph
Abbreviated transcription (Latin):
Si fuerit ocłs tuus simplex.
totum corpus tuum lucidũ
erit.Si audem ocls tuus ne¬
qͣm fuerit: dotum corpus
tuum denebrosum erit. Si
ergo lum̃ qd inte ẽ denebre
sunt: ipsȩ tenebrȩ quantȩ
erunt: Nemo potest duob
dnĩs seruire. Aut enĩ unum
odio habebit. et alterũ dili¬
get. aut unum sustinebit et

Expanded text:
simplex: totum corpus tuum lucidum erit. Si autem oculus tuus nequam fuerit: totum corpus tuum tenebrosum erit. Si ergo lumen quod in te est tenebre sunt: ipse tenebre quante erunt? Nemo potest duobus Dominis servire. Aut unum odio habebit: et alterum diliget: aut unum sustineb
Abbreviated transcription (Latin):
& tunc confitebor illis: quia
tatem. Qmĩs ergo qui audit
uerba mea hec et facit ea. as-¬
similabit᷑ uiro sapienti qui
edificauit domũ suã supra
petram. Et descendit pluui-¬
a. et uenerunt flumina. et
flauerunt uenti. et irruer̃t
in domum illam : et ñ cecidit.
fundata enim erat supra pe¬
tram. E omĩs qui audit uer¬
ba mea hec et non facit ea. si¬
milis erit uiro stulto. qui e¬
dificauit domum suã super
arenam. Et descendit pluiia.
et uenerunt flumina. et fla¬
uerunt uenti. et ir ruerunt
in domum illam. & cecidit.

Expanded text:
qui Omnis ergo, qui audit verba mea haec, et facit ea, assimilabitur viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram, et descendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti, et irruerunt in domum illam, et non cecidit: fundata enim erat super petram. Et omnis, qui audit verba mea haec, et non facit ea, similis erit viro stulto, qui aedificavit domum suam super arenam: et descendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti, et irruerunt in domum illam, et cecidit,
Abbreviated transcription (Latin):
nem nr̃m suꝑsubstantialem
da nobis hodie. et dimitte no¬
bis debita nr̃a sicut et nos di¬
mittimꝰ debitorib nr̃is. et ne
inducas nos in temptationẽ.
s libera nos a malo. Si enim
dimiseritis hominib peccata
eoꝵ. dimitcet & uobis pater
ur̃ celestis delicta ur̃a. Si au¬
dem ñ dimiseritis hoĩb. nec

Expanded text:
supersubstantialem da nobis hodie et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimisimus debitoribus nostris et ne inducas nos in temptationem sed libera nos a malo si enim dimiseritis hominibus peccata eorum dimittet et vobis Pater vester caelestis delicta vestra si autem non di
Abbreviated transcription (Latin):
uirgam. Dignus ẽ enim oꝑariꝰ
cibo suo. In quãcunq autẽ
ciuitatem aut castellũ intra¬
ueritis: inter rogate quis in
ea dignus sit. et ibi manete.
donec exeatis. Intrantes autẽ
in domum: salutate eam di
quidem fuerit domus digna.
ueniet pax ur̃a suꝑ eam. Sin
autem ñ fuerit digna: pax
urã ad uos reuertetur. Et qui¬
cunq ñ receꝑit uos. neq au¬

Expanded text:
arius cibo BUO. in quamcumque ciuitatem aut castellum intraueritis, interrogate, quis in ea dignus sit, et ibi manete, donec exeatis. intrantes autem in domum salutate eam. quidem fuerit domus digna, ueniat pax uestra super eam: sin autem non fuerit digna, pax uestra ad uos reuertetur. et quicumque non rece
Abbreviated transcription (Latin):
& circuibat iħc ciuitates om̃s
et castella: docens in synagogis
eoꝵ. et p̾dicans euuglium reg¬
ni. et curans omnem languorẽ
et omnem infirmitatem. Uidenᷤ
autem turbas iħc misertus ẽ
eis: quia erant uexati:⁊iacen¬
tes sicut oues ñ habentes pasto¬
rem. Gunc dicit discipłis suis.
Messis quidem multa: oꝑarii

Expanded text:
 circuibat Iesus ciuitates omnes et castella docens in synagogis eorum et praedicans euangelium regni et curans omnem languorem et omnem infirmitatem. uidens autem turbas misertus est eis, quia erant uexati et iacentes sicut ones non habentes pastorem. tunc dicit discipulis suis: messis quidem multa, o
Abbreviated transcription (Latin):
runt mercedem suam: Tuau¬
tem cum ieiunas: unge ca¬
put tuum et faciem tuam la¬
ua. ne uidearis hominibus
ieiunans. s patri tuo qui ẽ
in absconso. & pater tuus qui
uidet in absconso: reddet tͥ.¬

Expanded text:
unt, mercedem recipiunt. Tu autem cum ieiunas inquit, unge caput tuum | et faciem tuam laua, ne uidearis hominibus ieiunans, sed Patri tuo, qui est in abscondito. et Pater tuus qui uidet in abscondito, reddet t
Abbreviated transcription (Latin):
duo. maths. marcus. In septi¬
timo duo. matħs. ioħs. In oc¬
tauo duo. lucas. marcus. In
nono duo. lucas. iohs. In de¬
cimo ꝓpͥa unusquisq que non
habentur in aliis ediderunt.
Singlis uero euugliis ab uno
incipiens usq ad finem libro¬
cit. hic nigro colore ꝑscͥptus
subse habet alium exminio
numerum discolorem. qui ad
decem usq ꝓcedens. in dicat
prior numerus in quo sit ca-¬
none requirendus. Cum igit᷑
aꝑto codice uerbi gr̃a illud
siue illud capitulum scire uo¬
lueris. cuius canonis sit. sta¬
tm ex subiecto numero do¬
ceberis. et recurrens ad pͥn¬
cipia in quib canonum est
distincta congeries. eodemq
statim canone ex titulo fron¬
tis inuento. illum quẽ que¬
rebas numerum eiusdem eu¬
uangliste . qui et ipse ex inscͥp¬
tione signatur inuenies. atq
e uicino cederoꝵ tramitib in¬
spectis. quos numeros e regio¬
ne habeant adnotabis.⁊ cũ
scieris recurres ad uolumina
singłoꝵ. et sine mora reꝑtis nu¬

Expanded text:
duo, Matthaeus, Marcus. In sepduo, Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Joannes. In octavo duo, Lucas, Marcus. In nono duo, Lucas, Joannes. In decimo propria unusquisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad finem librocit. Hic nigro colore praescriptus, sub se habet alium ex minio numerum discolorem, qui ad decem usque procedens, indicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus. Cum igitur aperto codice, verbi gratia, illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex subjecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum scieris, recurres ad volumina singulorum, et sine mora repertis nu
Abbreviated transcription (Latin):
euuangeliis uł eadem uł uici¬
na. uł sola sint. eoꝵ distinctio¬
ne cognoscat. Magnus siquidẽ
hic in nr̃is codicib error ino¬
leuit. dum qd̾ in eadem re aliꝰ
euugłista plus dixit. in alio qr
minus putauerint ad didert̃.
uł dum eundem sensum aliꝰ
aliter exp̃ssit. ille qui unum
e quatuor pͥmum legerat. ad
eius exemplum ceteros ꝙͦ esti¬
mauerit emendandos. Unde
accidit ut apd̃ nos mixta sint
omĩa. et in marco plura lucȩ
atq matħi. rursum in matħo
ioħis et marci. et in ceteris re¬
liquoꝵ que in aliis ꝓpria sint
inueniantur. Cum itaq cano¬
nes legeris qui subiecti st̃. con¬
fusionis errore sublato. et si¬
milia om̃ium scies. et singłis
sua queq restitues. In cano¬
ne pͥmo concordant quatuor.
matħs. marcus. lucas. ioħs.
In scđo tres. matħs. marcus.
lucas. In tercio tres. matħs.
lucas. ioh̃s. In quardo tres. ma¬
th̃s. marcus. ioħ̃s. In quinto
duo. matħs. lucas. In sexto

Expanded text:
Evangeliis, vel eadem, vel viciEvangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos mixta sint omnia, et in Marco plura Lucae atque Matthaei: rursum in Matthaeo plura Joannis et Marci, et in caeteris reliquorum quae aliis propria sunt, inveniantur. Cum itaque Canones legeris, qui subjecti sunt, confusionis errore sublato, et similia omnium scies, et singulis sua quaeque restitues. In Canone primo concordant quatuor, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. In secundo tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. In tertio tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. In quarto tres, Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto duo, Matthaeus, Lucas. In sexto
Abbreviated transcription (Latin):
cordat. et diuersos riuuloꝵ
tramites ducit. uno de fonte
querendum ẽ. Pret̾mitto eos
codices quos a luciano et esy¬
tio nuncupatos paucoꝵ homi-¬
num asserit ꝑuersa contenti¬
o. quib utiq nec in uetere
instrumento post septuagin-¬
ta int̾pretes emendare quid
licuit. nec in nouo ꝓfuit em̃¬
dasse. cum multarum genti-¬
um linguis scͥptura ante tͣns-¬
lata doceat falsa ẽẽ que addi-¬
ta sunt. Igitur hec p̃sens p̃fa¬
duncula pollicet᷑. quatuor
ẽ. matħs. marcus. lucas.
ioħs. codicum grecoꝵ emen¬
data collatione. s ueterum.
Que ne multum a lectionis
latine consuetudine discre-¬
parent. ita calamo imꝑaui¬
mus. ut his tm̃ que sensum
uidebant᷑ mutare correctis.
reliqua manere pateremur
ut fuerant. Ganones qͦ quoᷤᷤ
eusebius cesariensis ep̃s ale¬
xandrinum secutus ammo¬
nium in decem numeros or-¬
dinauit. sicut in greco haben¬
tur expressimꝰ. Qd si qͥs decu¬
riosis uoluerit scire quȩ in

Expanded text:
cordat, et diversos rivulorum cordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
solatur. qd̾ et tu qui summus
sacerdos es fieri iubes. et ue¬
rum non ẽẽ qd̃ uariat etiam
maledicoꝵ testimonio comꝑ¬
batur. Si enim latinis exem¬
plarib fides ẽ adhibenda. res¬
pondeant quib tot sunt exem¬
plaria quot codices.Sin autẽ
ueritas ẽ querenda de plurib.
cur non ad grecam originem
reuertentes. ea que uel auici¬
osis int̾pretib male edita. uł
a p̃sumptorib imꝑitis emen¬
data ꝑuersius. uel a librariis
dormitantib. aut addita st̃
aut mutata corrigimus: Ne¬
q uero ego de ueteri disputo
testam̃to qd̾ a septuaginta se¬
niorib in grecam linguã uer¬
sum. tercio gradu ad nos
usq ꝑuenit. Non quero qͥd
aquila. quid symmachus
sapiant. quare theodotion
inter nouos & ueteres mediꝰ
incedat. sit illa uera in t̾pre¬
tatio quam apłi ꝓbauerunt.
De nouo nunc loquor testamto
qd̾ grecum eẽ ñ dubium est.
excepto apło matheo qui pri¬
hebraicis litteris edidit. hoc
certe cum in nr̃o sermone dis¬

Expanded text:
i summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui priHebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone dis
Abbreviated transcription (Latin):
euugłio utile ẽ desiderantib
dm̃ sic pͥma uł media uł ꝑ¬
fecta cognoscere. ut et uocati¬
et dilectionem dĩ. in carne nas¬
centis ꝑ uniuersa legentes in¬
telligãt. atq id in eo in quo
adprehensi sint. et apprehen

Expanded text:
erutile est desiderantibus Deum, sic prima vel media vel perfecta cognoscere, ut et et dilectionem Dei in carne nascentis per universa legentes intelligant, atque in eo id, in quo apprehensi
Abbreviated transcription (Latin):
rate uiam dnĩ. rectas facite
semitas eius. bercia uituli.
que euugłistam lucam aza¬
charia sacerdote sumpsisse
inicium p̃figurat. Quarta
tis pennis aquilȩ. et ad ala¬
ora festinans. de uerbo dei
disputat. cetera que secunt᷑
in eundem sensum ꝓficiunt.
crura eoꝵ recta et pennati
et scintille ac lampades in
medio discurrentes. et ro¬
ta in rotam. et in singłis
quatuor facies. Unde et apo¬
chalypsis ioħis post expo¬
sitionem uiginti quatuor
senioꝵ qui denentes cytharas
Introducit fulgura et thoni¬
trua. et septem sp̃s discurren-¬
tes. et mare uitreum. et qua¬
tuor animalia plena oculis
dicens. Animal pͥmum simi-¬
le leoni. et scd̃m simile uitulo.
et tercium simile homini. &
quartum simile aquile uo¬
lanti. & post paululum. ple¬
quiem ñ habebant die ac no-¬

Expanded text:
rate uiam domino. hominis auterate uiam domino. hominis autesemitas ejus . Tertia vituli, quae evangelistam Lucam a Zacharia sacerdote sumpsisse initium praefigurat. Quarta tis pennis aquilae, et ad altiora festinans, de Verbo Dei disputat. Caetera quae sequuntur in eumdem sensum proficiunt. Crura eorum recta, et pennati et scintillae ac lampades in medio discurrentes, et rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post expositionem viginti quatuor seniorum qui tenentes citharas introducit fulgura, et tonitrua, et septem spiritus discurrentes, et mare vitreum et quatuor animalia plena oculis , dicens: Animal primum simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium simile homini, et quartum simile aquilae volanti. Et post paululum: Plequiem non habebant die ac no
Abbreviated transcription (Latin):
coactus autem ab omib pene
tunc asie ep̃ĩs. et multarum
eccłiaꝵ legationib. de diuinita¬
te saluatoris altius scribere.
et ad ipsum ut ita dicam dĩ
uerbum ñ tam audaci qͣm
felici temeritate ꝓrumpere.
ut eccliastica narrat historia.
cum a fr̃ib cogeretur ut scri-¬
beret. ita facturum se respon¬
disse. si indicto ieiunio in com
in illud ꝓemium celo ueniens
eructuauit. In pͥncipio erat
uerbum. et uerbum erat apd̃
dm̃. et ds̃ erat uerbum. Hoc
erat in pͥncipio apd dm̃. Hec
igit᷑ quatuor euugłia. multo
ante p̃dicta erechielis qͦ uo
lumen ꝓbat. in quo prima
uisio ita condexitur. E in me¬
dio sicut similitudo quatuor
animalium. et uultus eorum
facies hominis. et facies leo¬
nis. et facies uituli. et facies
aquilȩ. Prima hominis faci¬
es mathm significat. qui qua¬
si de homine exorsus ẽ scribe.
Liber generationis iħu xp̃i fi
lii dauid. filii abraham. Scd̾a
marcum. in quo uox leonis
in heremo rugientis auditur.
Uox clamantis in deserto pa-¬

Expanded text:
coactus est ab omnibus pene tunc Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus, de divinitate Salvatoris altius scribere, et ad ipsum ut ita dicam Dei Verbum, non tam audaci, quam felici temeritate prorumpere. Et Ecclesiastica narrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberet, ita facturum se respondisse, si indicto jejunio in commin illud prooemium coelo veniens eructavit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Veerat in principio apud Deum . Haec igitur quatuor Evangelia multo ante praedicta, Ezechielis quoque volumen probat, in quo prima visio ita contexitur: Et in medio sicut similitudo quatuor animalium: et vultus eorum facies hominis, et facies leonis, et facies vituli, et facies aquilae . Prima hominis facies Matthaeum significat, qui quasi de homine exorsus est scribere: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham . Secunda Marcum, in quo uox leonis in heremo rugiens auditur: uox clamantis in deserto: pa
Abbreviated transcription (Latin):
paradysi instar eructuans.
quatuor angulos et anulos
testam̃ti. et custos legis dñi
lignis mobilib uehitur. Pri¬
mus om̃ium matħs ẽ pub-¬
licanus cognom̃to leui. qui
euugłium in udea hebreo
sermone edidit. ob eoꝵ uł ma-
xime causam qui in iħ̃u credi¬
derant ex iudeis. et nequaqͣm
legis umbra succedente euuã¬
gelii ueritatem seruabant. Se¬
cundus marcus interpres
apli petri. et alexandrinȩ ec
s ea que magistrum audierat
p̃dicantem. iuxta fidem ma¬
gis gestoꝵ narrauit qͣm ordi¬
nem. bercius lucas medicus
natione syrus antiochensis.
cuius laus in euuglio. qui
et ipse discipłs apłi pauli.
uolumen condidit. quedã
altius repetens. et ut ipse
in ꝓemio confitet᷑. audita ma-¬
gis qͣm uisa describens. Ulti
qui suꝑ pectus dñi recũbens.
purissima doctrinarũ fluen¬
ta potauit. et qui solus de
cruce meruit audire. ecce ma¬
ter tua. Is cum eẽt in asia. &
iam tunc hereticoꝵ semina pul¬

Expanded text:
paradisi instar eructans , paradisi instar eructans , quatuor et angulos et annulos Testamenti et custos Legis Domini, lignis immobilibus vehitur . Primus omnium Matthaeus est Publicanus, cognomento Levi, qui Evangelium in Judaea Hebraeo sermone edidit, ob eorum vel maxime causam, qui in Jesum crediderant ex Judaeis, et nequaquam Legis umbram, succedente Evangelii veritate, servabant. Secundus Marcus, interpres apostoli Petri, et Alexandrinae eccsed ea quae magistrum audierat praedicantem, juxta fidem magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis cujus laus in Evangelio, qui et ipse discipulus apostoli Pauli, volumen condidit , quaedam altius repetens, et ut ipse in prooemio confitetur, audita magis, quam visa describens. Ultimqui supra pectus Domini recumbens , purissima doctrinarum fluenta potavit, et 5-6 qui solus de cruce meruit audire: Ecce mater tua . Is cum esset in Asia, et jam tunc haereticorum semina pul
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis auctorib edita. di¬
uersarum heresium fuere pͥn¬
cipia. ut ẽ illud iuxta egyp¬
dios & thomam. & mathiam
⁊ bartholomeum. Duodecim
enumerare longissimum est.
cum hoc tantum in p̃sentiaꝵ
necesse sit dicere extitisse qͦsdã
qui sine sp̃u et grã dĩ conati
sunt magis ordinare narrati¬
onem. qͣm historie dexere ueri¬
tatem. quib iure potest illd
ꝓpħicum coaptari. Ue qui ꝓ¬
phetant de corde suo. qui am-¬
bulant post sp̃m suum. qui
misit eos. De quib et salua¬
tor in euuglio ioħis loquit᷑.
Om̃s qui ante me uenerunt
fures fuerunt et latrones. qͥ
uenerunt ñ qui missi sunt.
Ipse enim ait. Ueniebant et
ego ñ mittebam eos. In ueni-¬
entib p̃sumptio temeritatiᷤ.
in missis obsequium serui¬
tutis ẽ. Eccłia autẽ quȩ supͣ
petram dnĩ uoce fundata
ẽ. quam introduxit rex in
cubiculum suũ. et ad quã
ꝑ foramen discensionis oc¬
culte misit manum suam.
similis dammule hynulo¬
q ceruoꝵ. quatuor flumina

Expanded text:
a, diversarum haereseon fuere principia, ut est illud juxta Aegyptios, et Thomam, et Matthiam, et Bartholomaeum, duodecim enumerare longissimum est: cum hoc tantum in praesentiarum necesse sit dicere, exstitisse quosdam, qui sine spiritu et gratia Dei conati sunt magis ordinare narrationem, quam historiae texere veritatem. Quibus jure potest illud propheticum coaptari: Vae qui prophetant de corde suo: qui ambulant post spiritum suum, qui misit eos . De quibus et Salvator in Evangelio Joannis loquitur: Omnes qui ante me venerunt fures fuerunt et latrones . Qui venerunt: non, qui missi sunt. Ipse enim ait: Veniebant, et ego non mittebam eos . In venientibus, praesumptio temeritatis; in missis, obsequium servitutis est. Ecclesia autem, quae supra petram Domini voce fundata est, quam introduxit rex in cubiculum suum , et ad quam per foramen descensionis occultae misit manum suam , similis damulae hinnuloque cervorum , quatuor flumina
Abbreviated transcription (Latin):
ordine colloc dispar
is inueniatur in ceteris.du¬
bium ñ erit qd̾ io qd̾ illius
illoꝵ ue canones numeris.
bis. ter. repetitum. ab bis in
uolumine semel dictum sit.
Alteri uero eoꝵ totiens in uno
atq eodem sensu loquantur.
quotiens pretulerint in nu-¬
meroꝵ adnotatione distandia.
Hoc & in om̃ium nouẽ cano¬
num collatione seruabitur.
non podest contra comꝑatio

Expanded text:
ordine collocatus, et dispar ordine collocatus, et dispar is inveniatur in caeteris, dubium non erit quod id quod illius illorumve canones numeris bis vel ter repetitis ab his in volumine semel dictum sit; alteri vero eorum toties in uno atque eodem sensu loquantur, quoties praetulerint in numerorum adnotatione distantiam. Hoc et in omnium novem canonum collatione servabitur. non potest contra id comparatio
Abbreviated transcription (Latin):
titulo quem demonstrat. titu¬
li subnotatio. continuo scire
poteris ex suꝑscͥptionib quas
in fronde notas inuenies. qui
aut quidem de his que inqui¬
ris similia dixerint. ueniens
etiam ad reliqua euugłia ꝑ eũ¬
dem numerum quẽ continent.
uidebis appositos ꝑ singulos
numeros atq eos insuis ꝓpͥis¬
q locis similia dixisse reꝑies:¬
quem gnarum ex si¬
militudine numeroꝵ.
error inuoluat. qd̾ sicubi in sub.¬
notatione canonum distinctoꝵ.
in canone quolibet tres euuan-¬
głiste bis uel ter uel quat̃. aut
etiam amplius eundem nume¬
rum ꝑ ordinem habueruit ad¬
notatum. et quartus e contͣrio
discrepans qd̾ id qd̾ tres illi
in eo loco semel dixeriit. quar¬
tus totiens in corpore uolumi¬
ni sui ponat. quotiens diu̾si
numeri in eius canone positi
sunt contra p̃dictoꝵ numeroꝵ
continuatas similitudines.
Item si in uno quolibet eoꝵ
aut etiam duob ibidem in
canone numerus. bis.ter.
aut eo amplius reppiatur ĩ

Expanded text:
titulo quem demonstrat titutitulo quem demonstrat tituli subnotatio, continuo scire potes ex suprascriptionibus, quas in fronte notatas invenies: qui, aut quot de his quae inquiris, similia dixerint. Veniens etiam ad reliqua Evangelia per eumdem numerum, quem continent, videbis appositos per singulos numeros, atque eos in suis propriisque locis similia dixisse repequis ignarum ex similitudine numerorum error involvat, quod, sicut in subnotatione canonum distinctorum, in canone quolibet tres evangelistae bis vel ter, vel quater aut etiam amplius eumdem numerum per ordinem habuerunt adnotatum, et quartus e contrario discrepantes, quod id quod tres illi in eo loco semel dixerint, quartus toties in corpore voluminis sui ponat, quoties diversi numeri in ejus canone positi sunt, contra praedictorum numerorum continuatas similitudines. Item si in una quolibet eorum aut etiam duobus, ibidem in canone numerus bis, ter aut eo amplius reperiatur in
Abbreviated transcription (Latin):
in quib duo. maths. ioħes.
Octauus in quib duo. marcus.
lucas. Nonus in quib duo.
lucas. ioh̃s. Decimus in qͥb
singłi de quib dam ꝓpͥe scͥpse¬
runt. et quidem subiectoꝵ ti¬
tuloꝵ id ẽ arguntum. Clara
uero eoꝵ narratio hec ẽ. E enĩ
ꝑ singlã loca euuglioꝵ quidã
numerus uidetur appositus.
paulatim incipiens apͥmo.de¬
inde scdo. postremo tres. et ꝑ
ordinem libroꝵ finem usq ꝓ¬
grediens. Itaq ꝑ singulos nume¬
ros supputatio ꝑ minii distincti-¬
onem inuenitur incerta signifi-¬
cans. cui decem titulis apposi¬
tus numerus dinoscit᷑. ueluti
siquidem pͥmum certum ẽ in
pͥmo. Si uero in scđo. et eodem
modo usq ad decem. Si igit᷑
euoluto uno qualicũq de qua¬
tuor euugeliis cuilibet capitło
uelis insistere. et rescire qui si¬
milia dixerint. et loca ꝓͥa ag¬
noscere. singłoꝵ in quib eadẽ
sunt ꝓlocuti. eiusdem sensus
numerum: quesitumq eum ĩ

Expanded text:
in quibus duo, Matthaeus, Joannes. in quibus duo, Matthaeus, Joannes. Octavus, in quibus duo, Marcus, Lucas. Nonus, in quibus duo, Lucas, Joannes. Decimus, in quibus singuli de qubusdam proprie scripserunt. Et quidem subjectorum titulorum id est argumentum, clara vero eorum narratio haec est: etenim per singula loca Evangeliorum quidam numerus videtur appositus, paulatim incipiens a primo, deinde secundo, postremo tertio, et per ordinem librorum ad finem usque progrediens. Itaque per singulos numeros supputatio, per lineae distinctionem invenitur inserta, significans cui de decem titulis appositus numerus assignetur. Veluti siquidem primum, certum est in primo. Si vero in secundo, et eodem modo usque ad decem. Si igitur evoluto uno qualicumque cum quatuor Evangeliis, cuilibet capitulo velis insistere, et rescire qui similia dixerint, et loca propria agnoscere singulorum, in quibus eadem sunt prolocuti ejusdem sensus numerum, quesitumque eum in
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃s apochifoꝵ nenias.
mortuis magis hereticis. qͣm
ecclĩasticis uiuis canendas.
dño salutem. Ammonius qͥ¬
dem alexandrinus magno
studio atq industria unũ
nobis ꝓ quatuor euugeliis
dereliquit. Namq trium eu¬
uangłioꝵ sensus exceptos õs
similes contentusq mathei
euuglio quasi ad unum con-¬
gestos adnexuit. ita ut eoꝵdem
quantum ad denorem ꝑtinet
lectionis sequens iam stilus
interruptus ẽẽ uideatur. uerũ
ut saluo corpore siue textu ce¬
familiaria loca inquib eadẽ
similit̾q dixerint scire possis
ac uere disserere. accepta occa¬
sione ex p̃dicti uiri studio alia
ratione decem numero tibiti¬
tulos designaui. Quoꝵ pͥmꝰ
quatuor in se continet nume¬
ros in quib similia ab uni¬
uersis dicta sunt. matħo. mar-¬
co. luca. ioħe. Scd̃s in quib
tres. matħs. marcus. lucas.
Bercius in quib tres. maths.
tres. matħs. marcus. iohanneᷤ.
Quintꝰ in quib duo. matheus.
lucas. Sextus in quib duo.
matħs. marcus. Septimus

Expanded text:
et omnes apocryphorum naenias mortuis magis haereticis, quam Ecclesiasticis vivis canendas. Domino Salutem. Ammonius quidam Alexandrinus, magno studio atque industria unum nobis pro quatuor Evangeliis derelinquit. Namque trium Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caefamiliaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continet numeros, in quibus similia ab universis dicta sunt, Matthaeo, Marco, Luca, Joanne. Secundus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres, Matthaeus, tres: Matthaeus, Marcus, Iohannes. Quintus, in quibus duo: Matthaeus, Lucas. Sextus, in quibus duo: Matthaeus, Marcus. Septimus,
Abbreviated transcription (Latin):
eres alique que erant curate
ab sp̃itib inmundis ⁊ infir¬
mitatib. Maria que uocat᷑
maglalene. de qua demonia
septem exierant. ⁊ iohanna
uxor chure ꝓcuratoris hero¬
dis. ⁊ susanna.i alie multe
que ministrabant eis de fa¬
cultatib suis. Cum autem
turba plurima conueniret.
⁊ de ciuitatib ꝓperarent ad
eum. dixit ꝑ similitudinẽ.
Exiit qui seminat seminare

Expanded text:
quae quae erant curatae ab spiritibus malignis et infirmitatibus Maria quae vocatur Magdalene de qua daemonia septem exierant et Iohanna uxor Chuza procuratoris Herodis et Susanna et aliae multae quae ministrabant eis de facultatibus suis cum autem turba plurima conveniret et de civitatibus properarent ad eum dixit per similitudinem exiit qui seminat semina
Abbreviated transcription (Latin):
In ipsa autẽ hora curauit mł¬
tos a languorib ⁊ plagis et
sp̃itib immundis. ⁊ cecis mul¬
tis donauit uisum. & respon¬
dens dixit illis. Cuntes nuncia¬
te ioħi que audistis ⁊ uidistis.

Expanded text:
In ipsa autem hora curavit multos a languoribus et plagis et spiritibus malis, et caecis multis donavit visum. Et respondens, dixit illis: Euntes, renuntiate Joanni qu
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo. uenert̃ autẽ ad illũ
mater et fr̃s eus: ⁊ ñ poteraiꝭ
adire eum pre turba. E nun¬
ciatum ẽ illi. Mater tua⁊
fr̃s tui stant foris uolentes
te uidere. Qui respondens
dixit ad eos. Mater mea
fr̃s mei hi sunt. qui uerbũ
dĩ audiunt ⁊ faciunt. factũ
ẽ autẽ in una dierum. et
ipse ascendit in nauiculã.
⁊ discipłi eiꝰ. & ait ad illos.
branffretemus trans stagnum.
& ascendert̃. N auigantib au¬
tem illis: obdormiuit. Et des¬
cendit ꝓcella uenti in stag¬
num. et complebant᷑ ⁊ ꝑiclita¬
bant᷑. Accedentes autẽ susci-¬
tauert eum dicentes. Precep¬
tor perimꝰ. At ille surgens
increpauit uentum ⁊ dempe¬
statem aque. ⁊ cessauit. Et fa¬
cta ẽ tranquillitas. Dixit au¬
tem illis. Ubi ẽ fides ur̃a: Qi
timentes mirati sunt dicenteᷤᷤ
ad inuicem. Quis putas ẽ
hic: Quia ⁊ uentis imperat
⁊ mari: et obediunt ei. En a¬
ui gauert̃ autẽ ad regionem
gerasenoꝵ que ẽ contra gali¬
leam. E cum egressus eet ad

Expanded text:
illo venerunt autem ad illum mater et fratres eius et non poterant adire ad eum prae turba et nuntiatum est illi mater tua et fratres tui stant foris volentes te videre qui respondens dixit ad eos mater mea et fratres mei hii sunt qui verbum Dei audiunt et faciunt factum est autem in una dierum et ipse ascendit in naviculam et discipuli eius et ait ad illos transfretemus trans stagnum et ascenderunt navigantibus autem illis obdormiit et descendit procella venti in stagnum et conplebantur et periclitabantur accedentes autem suscitaverunt eum dicentes praeceptor perimus at ille surgens increpavit ventum et tempestatem aquae et cessavit et facta est tranquillitas dixit autem illis ubi est fides vestra qui timentes mirati sunt dicentes ad invicem quis putas hic est quia et ventis imperat et mari et oboediunt ei enavigaverunt autem ad regionem Gerasenorum quae est contra Galilaeam et cum egressus esset ad
Abbreviated transcription (Latin):
petrum:⁊ andreã frẽm eiꝰ. Iaco¬
bum ⁊ ioħem. philippum ⁊
bartholonieum. matħm ⁊ tho¬
mam. iacobum alphei:⁊ sy¬
monem qui uocatur zelotes.
uidam iacobi:⁊ uidam sca¬
rioth qui fuit ꝓditor. & des-¬
cendens cum illis. stetit in
loco campestri. & turba dis¬
cipłoꝵ eius :⁊ multitudo co¬
piosa plebis. ab omi iudea

Expanded text:
m eius Iacobum et Iohannem Philippum et Bartholomeum Mattheum et Thomam Iacobum Alphei et Simonem qui vocatur Zelotes Iudam Iacobi et Iudam Scarioth qui fuit proditor et descendens cum illis stetit in loco campestri et turba discipulorum eius et multitudo copiosa plebis ab omni Iudaea
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ⁊ qui cum eo erant. qͦmͦ
intrauit in domũ dei.:⁊ panes
ꝓpositionis sumpsit ⁊ mandu¬
cauit. ⁊ dedit his qui cũ ipso
erant. quos ñ licet manduca¬
re nisi tm̃ sacerdotib: E dice¬
bat illis. Quia dñs ẽ filiꝰ hoĩs
etiam sabbati. factum ẽ autẽ
⁊ in alio sabbato ut intraret
in sinagoga ⁊ doceret: ⁊ erat
ibi hõ. ⁊ manus eiꝰ dextera erat
arida. Obseruabant autem
scribe ⁊ pharisei si in sabbato
curaret. ut inuenirent unde
accusarent illum. Ipse uero
sciebat cogitationes eoꝵ. Et
ait homini: qui habebat
manum aridam. Surge et
sta in medium. & surgens:
stecit. Ait autẽ ad illos iħs.
Interrogo uos si licet sabbati
bene facere an male. animã
saluam facere an ꝑdere: Qe
circũspectis omib: dixit
hoĩ. Extende manũ tuam.
& extendit. Et restituta ẽ
manus eius. Ipsi autẽ repletist̃
insipientia: ⁊ colle quebantur
ad inuicem quid nam facerent
iħu. factum ẽ autẽ in illis di¬
eb exiit in montẽ orare: ⁊ erat

Expanded text:
erant quomodo intravit in domum Dei et panes propositionis sumpsit et manducavit et dedit his qui cum ipso erant quos non licet manducare nisi tantum sacerdotibus et dicebat illis quia dominus est Filius hominis etiam sabbati factum est autem et in alio sabbato ut intraret in synagogam et doceret et erat ibi homo et manus eius dextraarida. Observabant autem Scribae et Pharisaei si in sabbato curaret, ut invenirent unde accusarent illum. Ipse vero sciebat cogitationes eorum. Et ait homini qui habebat manum aridam: Surge, et sta in medium. Et surgens stetit. Ait autem ad illos Jesus: Interrogo vos, si licet sabbatis bene facere an perdere et circumspectis omnibus dixit homini extende manum tuam et extendit et restituta est manus eius ipsi autem repleti sunt insipientia et conloquebantur ad invicem quidnam facerent Iesu factum est autem in illis diebus exiit in montem orare et erat
Abbreviated transcription (Latin):
fructum. Qd̃ autẽ in bonã trã.
hi st̃ qui in corde bono ⁊ opti¬
mo audientes uerbũ retinent.
⁊ fructum afferunt in patien¬
tia. Nemo autẽ lucernam ac¬
cendens oꝑit eam uase. aut
subtus lectum ponit. s supͣ
candelabrũ ponit. ut intran¬
tes uideant lum̃. Non enĩ
ẽ occultum qd̾ ñ manifestet᷑.¬

Expanded text:
n bonam terram, hi sunt qui in corde bono et optimo audientes uerbum retinent et fructum adferunt in patientia. nemo autem lucernam accendens operit eam uaso aut subtus lectum ponit, sed supra candelabrum ponit, ut intrantes uideant lumen. non enim est occultum quod non manifestet
Abbreviated transcription (Latin):
bene facite his qui oderunt
uos. Bedicite maledicentibus
uos. orate ꝓ calumpniantibꝰ
uos. & qui de ꝑcutit in maxil¬
lan: prebe et alteram. Et ab
eo qui aufert tͥ uestim̃tum.
etiam tunicam noli ꝓhibere.
Omĩa autem petenti te tribue.
i qui aufert que tua st̃ ne re¬
petas. & ꝓut uultis ut faciant

Expanded text:
erunt benedicite maledicentibus vobis orate pro calumniantibus vos ei qui te percutit in maxillam praebe et alteram et ab eo qui aufert tibi vestimentum etiam tunicam noli prohibere omni autem petenti te tribue et qui aufert quae tua sunt ne repetas et prout vult