comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lidet in ortum ꝑgere uideant᷑: ñ tam̃
adũsum mundum rͣigido motu. s obli¬
quo ꝑ zodiaci defixa moliunt᷑. Auoqͥn
ex contrario partium suarũ motu mũ¬
dus stare ñ posset. Deniq &̃ ꝑ ypateti¬
coꝵ dognia contendit. ñ adũsum mun¬
dum ħ sydã ꝓmoueri. s celeritate mũ¬
di quam sequi ñ poterant pͣueniri. Qđ
quidem etiam ut uerum sit: meisñpo
mia cum mundo celeritate concertãs
uix exigis cursib suꝑat᷑. ac luna quod
tardius incedat. int᷑ .xxxͣ. diem a mun¬
di parte eadem p̃t̾it᷑. siue contͣ mundũ
ntentib. ideo celerior qr breuiore am¬
bitu orbẽ circuit luna. tardiuisq sat᷑¬
nus ꝓpt̾ latitudinem orbis effusi. utrũ
ueł: meis regłis ñ obsistit. Siquid ẽ sius
motꝰ istor rationib dispensat᷑ Que¬

Expanded text:
licet in ortum pergere videantur, non tamen adversum mundum rigido motu, sed obliquo per zodiaci defixa moliuntur; alioquin ex contrario partium suarum motu mundus stare non posset. denique etiam Peripateticorum dogma contendit non aduersum mundum haec sidera promoueri, sed celeritate mundi, quam sequi non poterunt, praeteriri. Quod quidem, etiam ut uerum sit, meis non mia cum mundo celeritate concertans uix exiguis cursibus superatur, ac Luna, quod tardius incedat, intra tricesimum diem a mundi parte eadem praeteritur, siue contra mundum nitentibus ideo celerior, quia breuiore ambitu orbem circuit, Luna, tardiorque Saturnus propter latitudinem orbis effusi, utrum uelis, meis regulis non obsistit, siquidem suis motus istorum rationibus dispensatu
Abbreviated transcription (Latin):
la eo maxime cum fixis sẏdĩb haben¬
da distantia: quod illa celi tantum mͦ
cursib cõmouent᷑. ꝓpͥa statione orna¬
ta: hiuͦ tam mudanis rapͣtib aufe¬
runt᷑. quani ꝓpͥis cursib cõmouentur.
Nam qͣntum eos retilit diei noctisq
rotatio: tm̃ nitunt᷑ diũsis coiupensare
temꝑib .i. aut mense ut luna. aut an¬
no ut sol. aut.xxx. annis ut saturnꝰ.
cirtũ eunt latitudine aut breuitate.

Expanded text:
illa eo maxime cum fixis sideribus habenda distantia, quod illa caeli tantummodo cursibus commouentur propria statione seruata, hi uero tam mundanis raptibus auferuntur quam propriis cursibus commouentur. Nam quantum eos retulit diei noctisque rotatio, tantum nituntur diuersis compensare temporibus, id est aut mense ut Luna, aut anno ut Sol, aut triginta annis ut Saturnus, circumeunt, latitudine aut breuitate.
Abbreviated transcription (Latin):
lunam sexies minorem orbe terre. pre¬
dictis rationib inueniri. Luna autem
minor ẽ orbe suo sescenties. Si gͦ ipsa lu¬
na maior sexies terra: sescenties circuluᷤ
maior luna. uides lunarem circulum
centies maiorẽ ẽẽ tellure. Quo monstra-¬
to: alios circłos uideamꝰ. Ergo collec

Expanded text:
Lunam sexies minorem orbe terrae praedictis rationibus inueniri. Luna autem minor est orbe suo sescenties, quod na maior sexies terra, sescenties circulus eius, uides lunarem circulum centies maiorem esse tellure. Quo monstrato alios circulos uideamus. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
larem circulum duodecies ꝗͣ lune est
ẽẽ. maiorem. cum qđ illa mense. ille .xii.
ꝑcurrat: Martis uͦ circulus. iuicies quat̃
potior inuenit᷑. Iouis centies ⁊ quam¬
si numerꝰ intentionib supputet᷑. ⁊ qt¬
stadia saturni circłs ħat. ⁊ quota eius
portio om̃is terra sit inuenit᷑. Nam si cẽ¬
ior ẽ gͥ saturmi circłs om̃i terra.xxͦx. ter

Expanded text:
arem circulum duodecies, quam Lunae est, esse maiorem, cum, quod illa mense, ille duodecim currat? Martis uero circulus uicies quater potior inuenitur, Iouis centies et quasi numerstadia Saturni circulus habeat, et quota eius portio omnis terra sit, invenitur. nam si cenior est igitur Saturni circulus omni terra tricies ter
Abbreviated transcription (Latin):
uno iam lune meatum q̃ Iturni.
tẽrre ꝓpinquior ẽ uideamꝰ. Quam qui¬
dem menstruum hab̃e lum̃ physicorũ
assertione ꝑsuasum est. quod sit cum sẽ¬
ꝑ pleni orbis ẽẽ ñ dubium ẽ. Nam si ab
illa parte qua se subicit soli om̃i hemiˢ¬
ꝑio collustrat᷑. etiam cum nob .xxx. nul¬
lum lum̃ ostendit: suꝑne quͣa solem spec¬
tat pleno lumine relucescit. Deniq cũ
discedens a sole a latere eum ceꝑit intu¬
eri: ꝓ parte etiam inferius lum̃ adqui¬
rit. donec e regione posita ab hac par-¬
te que nobis ẽ uisibił collustrat᷑. Circũ¬
⁊ ei parti quam totã tunc aspicit lum̃
indulgeret. Cuiꝰ lumiris radii in t̾ras
quoq lucubiandiores ꝑueniunt. Utͣ
siquis ex speculo lumine reꝑcusso exci¬
piat lucis effigiem. Que quidem luna c̃
rat᷑. ⁊ cum in occasu deseruerit: lutes

Expanded text:
unc iam Lunae meatum, quae terrae propinquior est, videamus. quam quidem menstruum habere lumen physicorum assertione persuasum est; cum quod sit, semper pleni orbis esse non dubium est. nam si ab illa parte, qua se subicit Soli, omni hemisphaerio conlustratur, etiam cum nobis tricesima nullum lumen ostendit, superne, qua Solem spectat, pleno lumine relucescit; denique cum discedens a Sole a latere eum coeperit intueri, pro parte etiam inferius lumen adquirit, donec e regione posita ab hac, parte qua nobis est visibilis, collustretur. 863 circuet ei parti, quam totam tunc aspicit, lumen indulget, cuius luminis radii in terras quoque †lucubrandiore perveniunt, ut si quis e speculo lumine repercusso effigiem lucis excipiat. quae quidem Luna cum, obscuratur, et cum in occasu deseruerit, luces
Abbreviated transcription (Latin):
gies quib̾dam uelut cornib cirtula
a sole discedens. orbem euis mediate¬
nus idem radius lummarit: dicoto¬
mos ꝑhibet᷑. d predictis partib cum
cum uͦ ernc᷑.lxxx. partib a sole dis¬
cesserit: e contrario posita totam par-¬
tem quam t̾ris opponit illuminat
cieis ͫ seruat tum p̃dictis partib no-¬
mina memorata. Que quidem .xiii.
orbis sui partes die nocteq transcur¬
rit. cum ꝓ latitudine circłoꝵ quos
obciut eodem int̾stitio. mars dimidi¬
am. Iupit̾ duodecimã uniꝰ partis. sat᷑¬

Expanded text:
gies quibusdam uelut cornibus circulatibus a Sole discedens orbem eius mediatenus idem radius luminarit, διχότομος perhibetur, sed praedictis partibus cum cum uero CLXXX partibus a Sole discesserit, contrario posita totam partem, quam terris opponit, illuminans ciens seruat cum praedictis partibus nomina memorata. Quae quidem XIII orbis sui partes die nocteque transcurrit, cum pro latitudine circulorum, quos obeunt, eodem interstitio Mars dimidiam, Iuppiter duodecimam unius partis, Sat
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is armonia celestis. Sed cum illa
monas intellectualisq lucis pͥma for¬
matio animas fontib emanantes mnt¬
rarum habitacła rigaret: mođatrix
earum iussa sum demeare. Deniq nu-¬
metus cogitabiliũ notionũ totiꝰq uo-¬
luntatis inpulsus ip̃sa rerum dispen¬
sans congruentiam temꝑabam. Quãm
remi debe mortalib uniũsis theophras-¬
tus laboraut. Pytagorei etiam docue¬
runt ferociam animi tybis aut fidib
mollientes. cum corꝑib adbere̾ nȩxũ
fedus animarũ. Membris quoqͣ latẽ¬
tes int̾sere numeros ñ contempsi. Hoc
etiã aristexenꝰ pytagorasq testantur.

Expanded text:
os non reliqui. sed cum illa monas intellectualisque lucis prima formatio animas fontibus emanantes in terrarum habitacula rigaret, moderatrix earum iussa sum demeare. deniquos cogitabilium motionum totiusque voluntatis impulsus ipsa rerum dispensans congruentiam temperabam. 923 quam rem didere mortalibus universis Theophrastus laboravit; Pythagorei etiam docuerunt, ferociam animi tibiis aut fidibus mollientes, cum corporibus adhaerere nexum foedus animarum. 924 membris quoque latentes interserere numeros non contempsi; hoc etiam Aristoxenus Pythagorasque testantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegriuns. Peniq benignitate largis¬
sima seusim ipsa notionem mee obiectio¬
nis aꝑui. Nam fides apud delphos ꝑ deli¬
acam oẏtharam demonstrar. Tybie ꝑ
tͥconidam nr̃i comitem marsiam q li¬
diũ sonuert̃. Calamios mariandini. &
aonẽ. in laudes inflauere celestium.
Pando ram. egyptios aptemptare ꝑ¬
misi. ipsisq me pastoralib fistulis. ut
cantꝰ auium uł arborum crepieꝰ. it
susur. ros fluminum imitantib ñ
negaii. Peltas. cordacistas. sambucos. y¬

Expanded text:
r. Denique benignitate largissima sensim ipsa notionem meae obiectationis aperui: nam fides apud Delphos per Deliacam citharam demonstraui; tibiae per Tritonidam, nostri comitem, Marsyamque Lydium sonuerunt; calamos Mariandyni et Aones in laudes inflauere caelestium; panduram Aegyptios attemptare permisi ipsisque me pastoralibus fistulis uel cantus auium uel arborum crepitus uel susurros fluminum imitantibus non negaui; psaltas, cordacistas, sambucos, h
Abbreviated transcription (Latin):
Eblanditã. ualde blanditam molliti¬
em. Intima mentium .i. int̾ior. Liques¬
Ac tunc uirgo .i. armonia cum artis p̃¬
cepta a se expeti .i. postulari examinan¬
minib. exhortante quoq delio .i. dũ¬
am pͥdem quidem exosa terrigenas
& fastidiosa mortalium. celi orbes stel¬
lantes incutio. In quib artis p̃cepta
edissertare ꝓhibitum. cum melodiã¬
om̃isonis conuenientem pulsib moduloꝵ.
machine obeuntis ipsa rapiditas ⁊ con¬
cinat. & agnoscat. S qm̃ emersa terris
uirgo nuptura. euanescentia int̾ca. pe¬
dinate ꝓlixitatis obluua iam suꝑo de¬
bet iuigore discut̾e: nissa ꝓeurrã. si pͥus
ingrat̾e mortalitatis cõmoda repedia¬
ta recenseam. Dum me quippe germa¬
te incogitabilis esfigientie genuisset
ĩmensitas sẏderee reuolutionis gxeur¬
sus. atq ipsa totius molis uolumina.
comitata suꝑos incitosq fulgores mod
associans numeros non reliqui.¬

Expanded text:
blanditamque mollitiem intima mentium liquesAc tunc uirgo, cum artis praecepta a se expeti examinanans, exhortante quoque Delio «Iam pridem quidem, exosa terrigenas et fastidiosa mortalium, caeli orbes stellantes incutio, in quibus artis praecepta edissertare prohibitum cum melodiaomnisonis conuenientem pulsibus modulorum machinae obeuntis ipsa rapiditas et concinat et agnoscat. Sed, quoniam emersa terris uirgo nuptura uanescentia intercapedinatae prolixitatis obliuia iam supero debet uigore discutere, iussa percurram, si prius ingratae mortalitatis commoda repudiata recenseam. Dum me, quippe germaincogitabilis effigientiae genuisset immensitas, sidereae reuolutionis excursus atque ipsa totius molis uolumina comitata, superos incitosque fulgores modis associans, numeros non reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ sub argonis ad octauam cancri
iam cutulos dubiim tĩ habet᷑ quos
quidem obliquos dici suꝑiꝰ memora¬
ii. Quorum unꝰ signifer non ut cet̾i
quos linealit̾ feci: s latissimꝰ omniũ
comprobat᷑. Quem cum in .xii. signa
discernem: singłis .xxx. partes ñ nes¬
cia rationis ascripsi. uerum euis lati¬
tudinem circuli tetendi. in. riiportio¬
nes. ut tantum spacii habeat. latitu¬
do. quantum longitudi .xii. partes
attͥbuunt. Quod cur factum sit: faci¬
le ẽ. loco eo quo de sole loqui cepero d̾¬
monstrare. qui ꝑ mediam circuli eius¬
dem lineam solus fert᷑. Cuiꝰ circuli am¬
bitum. ꝑ.xii. signa ad modũ clara. cu¬
cumagi dubium ñ habet᷑. Nam gala¬
crasas ñ magis ratione quam ocłis
approbat᷑. Cuius ultra reglam &r ple¬
runq deficiens latitudo a cassepie
astro in scorpionis aculeum latitudie¬

Expanded text:
im secans ad octavam Cancri irculos dubium non habetur, quos quidem obliquos dici superius memoravi. quorum unus signifer non ut ceteri, quos linealiter feci, sed latissimus omnium comprobatur; quem cum in XII spatia discernerem, singulis XXX partes non nescia rationis adscripsi. verum eius latitudinem circuli tetendi in duodecim portiones, ut tantundem spatii habeat latitudo, quantum longitudini duodecim partes attribuunt. quod cur factum sit, facile est loco eo, quo de sole loqui coepero, demonstrare, 835 qui per mediam circuli eiusdem lineam solus fertur. cuius circuli ambitum per duodecim signa admodum clara circumagi dubium non habetur. iam galanon magis ratione quam oculis approbatur; cuius ultra regulam et plerumque deficiens latitudo a Cassiepeae astro ‹---› in Scorpionis aculeum latitudi
Abbreviated transcription (Latin):
bebo. Ac pͥus ad septentͥonalis circuli
redeam granditatem. in quo more ge¬
ometͥco duo pͥmo signa composui. ad
circulum ꝑducendum .i. unum quod
centron. aliud quod ꝑferian demons¬
traret. Itaq in ipso mundi cardine po¬
sin clarius sydus. atq ab eo ad draco¬
nis caput. quod iam notaueram usq
ad finitoris circulum ꝑuenire lin¬
eam diri. quam postea manente
centro mente circumagens circulum
designaui. atq ab om̃i parte spaciũ
ad mediuni cephei pectus Ex posi¬

Expanded text:
bebo. Ac prius ad septentrionalis circuli redeam granditatem, in quo more geometrico duo primo signa composui ad circulum perducendum, id est unum quod centron, aliud quod peripherian demonstraret. Itaque in ipso mundi cardine posui clarius sidur, atque ab eo ad Draconis caput, quod iam notaueram usque ad finitoris circulum peruenire, lineam duxi, quam postea manente centro mente circumagens circulum designaui, atque ab omni parte spatium ad medium Cephei pectus,
Abbreviated transcription (Latin):
ex paralellis qui uocatur antarticꝰ tã¬
tundem spacii. quantũ septentͥonis
includit. Quem quidem meantẽ qui-¬
b sicłib occulet᷑. ego potero memora¬
re. Neque enim mͥ ulla celestis globi
portio habet᷑ moognita. Sed qm̃ ꝑ ig¬
nota suꝑioris partis uisib hominum
distendit᷑ dic̾ẽ p̃termi̾to. ne in coͣmꝑ¬
ta falsitatem admisc̾e uideat᷑ assertio.
Melius tam̃ coluros demonstremꝰ. licet
ipsi qͦ asiquid curuationis abdentes.
ñ se totos uisib rep̃sentent. Tam̃ qr
coniectura ñ errat: pot̾ant demonstra¬

Expanded text:
ex parallelis, qui vocatur antarcticus, tantundem spatii quantum septentrionalis includit. quem quidem meantem, quibus sideribus oculetur, ego poteram memorare; neque enim mihi ulla caelestis globi portio habetnota superioris partis uisibus hominumque distenditur, dicere praetermitto, ne incomperta falsitatem admiscere uideatur assertio. Melius coluros demonstramus, licet ipsi quoque aliquid curuationis abdentes non se totos uisibus repraesentent. Tamen, qua coniectura non errat, poterunt demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
cri redit Equinotialis demum cir¬
culus bis ad mensus. a poli termino cir¬
cumactus tam in arietem quam in li¬
bram linea ꝑmeante ꝑ hec signa cir¬
culum cludit. Ab octaua parte arie¬
tis ꝑ totum corpꝰ eiꝰdem ad reductum tau-¬
ri pedem. inde ad mediam orionis aliiũ.
Deinde ꝑ editas curuationes ẏdri. crat̾¬
aque ⁊ coruum ad octauam libre partẽ
inter duas lucidas signa illius stellas.
Inde ad utraq ofuoci genua. ac tunc
ꝑ aquilam ad pegasi caput. a quo
rursus. aq̃ oc tauam arietis partẽ.
Brumalem uͦ circulum similit̃ signo
meare comꝑimꝰ. Ab octaua parte capri¬
corm ꝑ totum corpꝰ eius ad pedes aqua¬
rii. inde ad ceti ultimã caudam adde¬
hinc ad leporemp̾ores q caniculi pedes.
inde ꝑargo tergusq centauri ad scorpi¬
onis aculerim. Denide ꝑ sagitte ultimã
partem ad octauam capͥcorni partem cir¬

Expanded text:
. Aequinoctialis demum circulus bis admensus a poli termino ccumactus tam in Arietem quam in Libram linea permeante per haec signa circulum cludit: ab octaua parte Arietis per totum corpus eiusdem ad reductum Tauri pedem, inde ad mediam Orionis aluum, deinde per editas curuationes Hydri Crateraque et Coruum ad octauam Librae partem inter duas lucidas signi illius stellas; inde ad utraque Ophiuchi genua ac tunc per Aquilam ad Pegasi caput, a quo rursus ad octauam Arietis partem. Brumalem uero ciruculum similiter signo meare comperimus: ab octaua parte Capricorni per totum copus eius ad pedes Aquarii, inde ad Ceti ultimam caudam ac dehinc ad Leporem prioresque Caniculae pedes, inde per Argo tergusque Centauri Ad Scorpionis aculeum, deinde per Sagittae ultimam partem ad octauam Capricorni partem cir
Abbreviated transcription (Latin):
Iundus g̾ ex .iiiiͦ. elementis. isdem¬
q totis in sꝑe modum globatis. t̾ram
in medio imioq defixa. eternis celi rap¬
tib circumcurrens. circulari quadam
ratione discriminat. Quanquam ans¬
cultare phisicis in ipso astruendi li. mi¬
ne. ñ dedigner. qui subtilium corꝑum
teueritudinem suis ooactib circum¬
ductam. in quasdam secłas uias. et
circuloꝵ int̾capedines ñ estimant
disꝑari. s siuis fluctib adherentes. na¬
turas undiq secus globoso ambitu. or¬
bibq diffundi. Quarum circa mediũ
quod dixere centronã aque pͥmiun. ae-¬
risq sequens. t̃cium ignis. cyma comme¬
morat. Et tunc quinto quodam corpo¬
ree substantie temꝑam̃to. etheri osq cir-¬
cumuolare fulgores. Quo loco solis. lune
ac sidum. signiferiq orbis. se obliquitas
ꝑ gymnasia retulerunt. Cinus nature
tranquillitas etiam illum extimum
tenet am̃bitoremq cursum. qui ex
tium naturarum ambitꝰ repꝑit᷑. nul¬
li possunt etherium tractum circuli nari

Expanded text:
Mundus igitur ex quattuor elementis isdemque totis in sphaerae modum globatus terram in medio imoque defixam aeternis caeli raptibus circumcurrens circulari quadam ratione discriminat. Quamquam auscultare physicis in ipso astruendi limine non dedigner, qui subtilium corporum teneritudinem suis coactibus eircumductam in quasdam sectas uias et circulorum intercapedines non aestimant disparari, sed suis fluctibus adhaerentes naturas undiquesecus globoso ambitu orbibusque diffundi, quarum circa medium, quod dixere centron, aquae primum aerisque sequens, tertium ignis cyma commemorant, et tunc quinto quodam corporeae substantiae temperamento aetherios circumuolare fulgores, quo loco solis, lunae ac siderum signiferique orbis se obliquitas  gymnasia retulerunt. Cuius naturae tranquillitas etiam illum extimum tenet ambitoremque cursum, qui ex tium naturarum ambitus reperitur, nulli possunt aetherium tractum circuli uari
Abbreviated transcription (Latin):
am. Latitudine sub sua. compensat᷑.¬
Suꝑest circulus solus fimi I siderat᷑.
tor qui ẽ quod semꝑ surgentis demeantiᷤ¬
q mundi diu̾sitatib uariet᷑. certum or¬
dinem astrorum ñ poterit retin̾e. Iam nc̃
mt̃ cuculos imiusos qui mnterstici ut
spacii int̃capedo naturat mimiserit: e¬
qͣuiimn explicare. Nam in sẽptemtͥonalẽ
circulum quẽ in spacia .uiii. resecauii:
In int̾ solsticialem. int patet tantundẽ.
Iquantum int̾ ẽ. int .uiii. .i.ui. Nam idẽ
int̾iectus: spacuissimilib continet᷑. In¬
I quo fit ut crtulus maior sit ab eodem in¬
t̃.  iectu pari spacio. ⁊ eiꝰdem tercia
portione. Alia int̾capedo int̃solstici alẽ
a suꝑiore intiectu: qͣntum. quattuor
numneri ad sex. ab equinoctiali ad bru¬
malem simił. Abrumali aũt ad austri-¬
num: talis qualis illa que int̾ septem¬
tͥonalem solsticialemq circulos inter¬
iecta. Circulusq ipse austrinus tm̃ ħt
ad carilinẽ suũ: quant̃ septemtͥonał¬

Expanded text:
m latitudine compensatest circulus solus finitor, qui ex eo, quod semper surgentis demeantisque mundi diuersitatibus uarietur, certum astrorum ordinem non poterit retinere. Iam nunc inter circulos uniuersos quid interstitii uel spatii intercapedo naturalis immiserit, aequum explicare. Nam inter septentrionalem circulum, quem in spatia orto resecaui, et inter solstitialem interpatet tantundem, quantum interest inter VIII et VI. Nam idem interiectus spatiis similibus continetur, in quo fit, ut circulus maior sit ab eodem interiectu pari spatio et eiusdem tertia, portione. Alia intercapedo inter solstitialem a superiore interiectu, quantum quattuor numeri a sex. Ab aequinoctiali ad brumalem similis; a brumali autem ad austrinum talis, qualis illa, quae inter septentrionalem solstitialemque circulos interiecta; circulusque ipse austrinus tantum habet ad cardinem suum, quantum septen
Abbreviated transcription (Latin):
dicendi. quorum signifer .xii. discri¬
minib interstinctus ex paralellis
duo solsticialem brumalemq contin¬
gens equinoctialem medium secat
scdo. nec ad pares angulos aut fin¬
dit aut findit᷑. qui soli luneq iter p̃¬
bet. cum quinq siderib.¬

Expanded text:
dicendi, quorum signifer duodecim discridicendi, quorum signifer duodecim discriminibus interstinctus ex parallelis duo solstitialem brumalemque contingens, aequinoctialem medium secat secundo, nec ad pares angulos aut findit aut finditur. Qui soli lunaeque iter praebet cum quinque siderib
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑. Consequens reor coluros
demonstrãre. quorum pars de suꝑ qͦ¬
dam alia in uno uersatur õceulta. de
quib non nescio scͥptorum uariare
definita. Nam alia a septentͥonali
cardine in medium duci circulum pbi¬
bent. exindeq sub terras meantem
denuo in arcticum apicem sublimari.
aui uͦ contra a cardine meridiano ĩ¬
coamenta circul ꝑbibentes. eundem
ꝑarcticum uerticem unde denuo ortꝰ
retulerinnt. Qui quidem aluum ab
ortu circulum decursantes: in .iiii.
quadras mundi ambitum discreue¬
runt. Uerum ego quod hypparcus
meus scͥptorum ueritate complȩxus
hos dico a signis zodiaci circul uem¬
entes. ⁊ tam inter se sclło comunclos.
quam om̃s paraulellos angulis equa¬
les ꝑsecantes in cͥardines ꝑuenire. Nã
unus ab arietis octaua parte natus¬
ẽ. ambito minido ꝑ polorum uertices
ad eandem recurrit. Alius simili mũ¬
dum complęxi a cancro exortus in¬
cludit. Quod planuis post modum fa¬
eiemus Nerum nuric ahuousi sunt e¬

Expanded text:
positus. Consequens reor coluros demonstrare, quorum pars desuper quaedam, alia in imo uersatur occulta, de quibus non nescio scriptorum uariare definita. Nam alii a septentrionali cardine in meridianum duci circulum perhibent, exindeque sub terras meantem denuo in arcticum apicem sublimari; alii uero contra a cardine meridiano inchoamenta circuli perhibentes, eundem per arcticum uerticem, unde ortus, denuo retulerunt, qui quidem alium ab ortu circulum decusantes in quattuor quadras mundi ambitum discreuerunt. Verum ego, quod Hipparchus meus scriptorum ueritate complexus, hos dico a signis zodiaci cycli uenientes et tam inter se secundo coniunctos, quam omnes parallelos angulis aequalibus persecantes in cardines peruenire. Nam unus ab Arietis octaua parte natus ambito mundo per polorum uertices ad eandem recurrit; alius simili complexu mundum a Cancro exortus includit, quod planius postmodum faciemus. Verum nunc obliqui sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius ceti. Alter autem colurus qui
etiam tropicus dr. ab octaua parte cã¬
cri consurgit. ad sinistrum expriori¬
b urse pedem. ꝑ ipsum pectus eius cer-
ꝑ draconem ad finistram alam cigni.
ceruicemq ꝑductꝰ. Ultimum sagitte
git. Aqua ad octauam partem capͥcor-¬
in descendit. inde haut ꝓcul mersus
in regionem incouspicuã. infra argn
nẽ surgit. Cuiꝰ ⁊ gub̃naculum ⁊ rectã
puppim secans. ad octauam partem

Expanded text:
ietis redit. Alter autem colurus, qui etiam tropicos dicitur, ab octaua parte Cancri consurgit ad sinistrum ex prioribus Ursae pedem per ipsum pectus eius ceruiper Draconem ac sinistram alam Cycni ceruicemque perductus ultimum Sagittaecontingit, a qua ad octauam partem Capricorni descendit; inde haud procul mersus in regionem inconspicuam infra Argo reconsurgit, cuius et gubernaculum et rectam puppim secans ad octauam Cancri
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmus qui ab equinoctiali parte sumit
auspiciũ. ab octaua arietis parte con-¬
tingens ultimũ deltotos angulũ. ac
mox sũmũ contingens ꝑ sei caput.
dextrũq eius btachium ꝓrcune mañ
secans. ꝑ septemtͥonalem circłm ad cͤar¬
dinẽ ꝑuenit mundi. A quo ꝑ caudã
Iximeq ad bootis stellam ductus dex¬
Itrum uirginis pedem sinistrumq con¬
Itingit. in quo octaua pars libreẽ. Uñ
dd dexteram manũ centauri qua pan¬
I teram tenet diuisus. haut procul ab
eo loco quo sinistram centauri ungu¬
lam tetigit inͣ regione  inconspicue no-¬
bis partis obriutur. Inde emersus infra
cetum ꝑ corpꝰ enis auersiq ceruicem ad
caput. inde ãtq ad octauam arietis par¬

Expanded text:
primus, qui ab aequinoctiali parte sumit auspicium, ab octaua Arietis parte contingens ultimum Deltotou angulum, ac mox summum contingens Persei caput dextrumque eius bracchium, proxime manum secans per septentrionalem circulum ad cardinem peruenit mundi; a quo per caudaroximeque ad Bootis stellam ductus dextrum.Uirginis pedem sinistrumque contingit, in quo octaua pars Librae est; unde ad dextram manum Centauri, qua Pantheram tenet, diuisus haud procul ab eo loco, quo sinistram Centauri ungulam tetigit, in regionem inconspicuae nobis partir obruitur; unde emersus infra Cetum per corpus eius auersique ceruicem ad caput atque inde ad octauam partem Ar
Abbreviated transcription (Latin):
itã dicemꝰ ut liquentisre discimi¬
na corpulenta fingamꝰ: s ut asce¬
sus descensusq ad nos ercantium¬
fixere mortales. ego robori mundane
rationis apͣponam. cum nichil solidiꝰ
terra sit. quod eam ualeat sustinere.
Deinde cum pͥoli uelut ꝑforate exc̾io¬
ris sꝑe cauernis ẽmineant. ⁊ hyatus
quidam cardinesq fingant᷑. quod uti-¬
q subtilib etheriisq accidẽ ñ potuisse
comꝑtum. Sic ubi gͥ intelligentie edis¬
sertandiq ꝓpͣosito. uł arem uł polos
uł circulos ꝑhibebo: ideali quadã pru¬
dentia ñ diuersitate celi discreta. sed
spaciorum rationib dispenset᷑. sicq ha¬
beat᷑ cum euexum deuexuuimq mundũ
dixero. cum similis cunctis siuis partib
sit. sublimet᷑ q uł lateat. ꝓ conditione
orontis. positioneq terrarum.

Expanded text:
ita dicemus, ut liquentis naturae discrimina corpulenta fingamus, sed ut ascensus descensusque ad nos errantiumendia affinxere mortales, ego robori mundanae rationis apponam, cum nihil solidius terra sit, quod eam ualeat sustinere; deinde cum poli uelut perforatae exterioris sphaerae cauernis emineant, et hiatus quidam cardinesque fingantur, quod utique subtilibus aetheriisque accidere non potuisse compertum. Sicubi igitur intellegentisertandique proposito vel axem vel polos vel circulos perhibebo, ideali quadam prudentia, non diversitate caeli discreta, sed spatiorum rationibus depensetur. sicque habeatur, cum evexum devexumque mundum dixero, cum similis cunctis suis partibus sit sublimeturque vel lateat pro condicione horizontis positioneque terrarum.
Abbreviated transcription (Latin):
dietate ꝑuectꝰ. mensurã noctis lucis e¬
qualitate compensat. huic ꝓpinquus.
brumał. in quem hyemal fine ꝑueni¬
ens. in aguilonem denrio repulsus as¬
surgit. Quntꝰ aũt idemq ultimꝰ aus¬
tralis. quiantarticꝰ ꝑhibet᷑. hic mersꝰ
ac uix altiore circuli extremitate oritõ¬
tis. defixa contingens tanti tam̃ spacii
quanti septemtrionalis circulus ratio¬
ne monstrat᷑. Fi etiam inuenit᷑ oppo

Expanded text:
dietate peruectus mensuram noctis lucis aedietate peruectus mensuram noctis lucis aequalitate compensat. Huic propinquus brumalis, in quem hiemali fine perueniens in aquilonem denuo repulsus assurgit. Quintus autem idemque ultimus australis quique antarcticus perhibetur. Hic mersus ac uix altiore circuli extremitate horizontis defixa contingens, tanti tamen spatii, quanti septentrionalis circulus, ratione monstratur, cui etiam inuenitur oppo
Abbreviated transcription (Latin):
t̾̃rarum. Positio enim t̾rarũ ⁊ conditio
nito: illud insinuo. qͣnidam romanoꝵ
ñ ꝑ omĩa ignarꝰ mei. stellas abstando
sidera a considendo. astra ab astreo dic¬
ta fiusse cõmemorat. fabulosis figmenti
graii conpleue celum. Ergo p̃cepta po¬
tius edisseram discipline ac decem mũ
morare. eoscdem ħnt. polos quos ipse mũ¬
Idus. Poli enim sunt. qui a centꝰ ciresi
Ilmea usq in circun ferentias ducta.
medietates secte mensuram equa ratio¬
ne discͥminant. Uerum ex paralellis
Ipͥmus ẽ.is. qui ⁊ semꝑ apparens ⁊ con¬
tingens confinia fintoris. nunquã m̃¬
sus assiurgit. qui septentͥonat circulus
ꝑhibet᷑. ex eo quod cum ceteris que proͣ¬
ment᷑. etiam gemina sydera septemtͥ¬
Ionis includit. Scãs autem ex paralest
accedens solsticii fine repulsꝰ abscedit.
Tercius equinoctiat. medius maximꝰq
cunctorũ. ꝑ quem sol sccđo. uł cum m es¬
tuiani flagrantiam surgit. uł cum in
hyb̃na descendit. quadam munndi mi¬

Expanded text:
condicione nito illud insinuo, quod quidam Romanorum non per omnia ignarus mei stellas ab stando, sidera a considendo, astra ab Astraeo dicta fuisse commemorat, fabulosisque commentis Grai complevere caelum, ego praecepta potius edisseram disciplinae, ac decem dici morare, eosdem polos habent quos ipse mundus. poloe enim sunt, qui a centro circuli linea usque in circumferentias ducta medietatis sectae mensuram aequa ratione discriminant. 818 verum ex parallelis primus est is, qui et semper apparens et contingens confinia finitoris numquam mersus assurgit, qui septentrionalis circulus perhibetur ex eo, quod cum ceteris, quae promentur, etiam geminae sidera Septentionis includit. Secundus autem ex paralleli sol aestiuus accedens solstitii fine repulsus abscedit. Tertius aequinoctialis medius maximusque cunctorum, per quem sol secundo, uel cum in aestiuam flagrantiam surgit, uel cum in hiberna descendit, quadam mundi me
Abbreviated transcription (Latin):
alaxeas uero lacteus obliquorum.
multo maiore ambitu porrectus. eti¬
am uisib approbatur. Nam confini¬
o septemtrionalis circuli natꝰ. in fini¬
torem antartice regionis acclinans.
pene totum uidet᷑ ꝑmeare celum. Qͤm
quidem mͥ desipe uident᷑. qui circu¬
lum negauerunt. Suꝑest iam unus
e circulis. quem quidem quod locis
momentisq omnib uariat᷑. dubito
quid appellem. Hic tamen supna
nouissima q discriminans. atq un¬
diq in suꝑficiem telluris linee flexii
ambientis incumbens. orizon ut fini¬
tor uł oriens ꝑhibetur Galarcas

Expanded text:
alaxias uero lacteus obliquorum multo maiore ambitu porrectus etiam uiribus approbatur; nam confinio septentrionalis circuli natus in finitorem antarcticae regionis acclinans, paene totum uidetur permeare caelum. Quem quidem mihi desipere uidentur qui circulum negauerunt. Superest iam unus e circulis, quem quidem, quoniam locis momentisque omnibus uariatur, dubito quid appellem. Hic tamen nobis ima supernaque discriminans atque undique in superficiem telluris lineae flexu ambientis incumbens horizon uel finitor uel finiens perhibetur. S
Abbreviated transcription (Latin):
alia adhuc canente satyra: uetitus il¬
le ac durissime castigatꝰ denuo me risus
inuasit. Euge inquãm satyra. me ante
poetriam fecit colere. Cepisti ne ꝑmesia-¬
ci gurgitis sitire fontes: Iam ne fulgo¬
res p̃uides ⁊ uultus deorum: Ubi illud
repente discessit. quod irrisoria semꝑ le¬
pidaq uersutia inter msana semꝑ deri¬
debas uatum tumores: Dicabulis cailil¬
lantib saleq contenta : Nec muimis poe¬
tarum rethorumq coturno inter hmpha-¬
tica derelicto ẽ quo rãpido feruebas ce

Expanded text:
alia adhuc canente Satura, uetitus ille ac durissime castigatus denuo me risus inuasit. «Euge» inquam, «Satura mea, an te poeetriam fecit cholera? Coepistine Permesiaci gurgitis sitire fontes? Iamne fulgores praeuides et uultus deorum? Vbi illud repente discessit, quod irrisoria semper lepidaque uersutia inter insana semper deridebas uatum tumores, dicabulis cauillantibus saleque contenta nec minus poetarum rhetorum cothurno inter lymphatica derelicto, et quod rabido feruebas ce
Abbreviated transcription (Latin):
gͣnoto canopos sese infert fulgidꝰ astͦ
hebeos parit̾ currꝰ. rapidosq meatus. lis.¬
Et totiens uarie flãmantia cornua sune.
um etiam medios qͦs necłt̃ cuͣlmina circoͤ.
bliqͣ ⁊ rutit qua se rapit õrsrita signis.
erne iam uideor. tu fing̾e ludic̃ prestas.

Expanded text:
gnoto Canopos sese infert fulgidus astro. Phoebeos pariter currus rapidosque meatus etoties uariae flammantia cornua lunae, quin etiam medios quos nectunt culmina circos obliqua, et rutilis qua se rapit orbita signis, cernere iam uideor: tu fingere ludicra perstas
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe urb̃. placuit diis ut eiꝰ nomine ciui¬
tas appellaret᷑. qui munꝰ meliꝰ mortali¬
b obtulisset. Tumc neptimꝰ ꝑcusso lit
tore tridente. equum ammal bellis ap¬
tum ꝓdux̃. Minerua uͦ iacta hasta oli
uam creauit. que res melior ẽ. compro

Expanded text:
nt, placuit diis ut illius ex nomine ciuitas diceretur qui munus melius mortalibus obtulisset. Tunc Neptunus percusso cum tridente littore equum animai bellis aptum produxit, Minerua uam procreauit. Que res melior probata est,
Abbreviated transcription (Latin):
chil in europa estimo memorandum.
Si autem leuorsum pꝰ rypbeos fontes
redeas. ꝑ occeani septemt̾onał tractus
te de nuo ꝑ germanie galliarum q et
ẏberos populos ingaditanum ostiũ
reuocabis. Ariphei iam quippe masia
constituti parilem yꝑboreis uitam de-¬
gunt. cunctis gentib uenerandi. ut ad
eos uelut ad quoddam asiluum confugi-¬
ant metuentes. Uitra hos cymeri ⁊ a¬
mazones ad caspium mare. quia in
confinio ortꝰ ẽ. Ibi scythicum ꝑrumpit
occeanũ. Post ꝓlixa t̾rarum. ⁊ hyrca¬
nia repꝑit᷑. Cet̾um in athlanticum
uitꝰ occcaniremcantes: ꝑ aquitaniã¬

Expanded text:
hil in Europa aestimo memorandum, hil in Europa aestimo memorandum, Si autem laeuorsum post Riphaeos montes redeas per Oceani septentrionalis tractus, te denuo per Germaniae Galliarumque et Hiberos populos in Gaditanum ostium reuocabis. Arimphaei quippe iam in Asia constituti parilem Hyperboreis uitam degunt cunctis gentibus venerandi, ut ad eos uelut ad quoddam asylum confugiant metuentes. Vltra hos Cimmerii et Amazones ad Caspium mare, quod in confinio ortus aestiui Scythicum perrumpit Oceanum. Post prolixa terrarum et Hyrcania reperitur. Ceterum in Atlanticum litus Oceani remeantes per Aquitania
Abbreviated transcription (Latin):
absumens etiam danubiꝰ uocitat᷑. De¬
hinc litꝰ scythicum confertum multipli¬
ci uaretate barbarica. Nam illic gete.
daci. sarmate. amarsobii. tragodite. ala¬
ni. germani. Et omnis tractus ab hystro
ad occeanum. bis decies centum miliũ
passuum ẽ. In latitudinẽ milib quadrĩ¬
gentis. usq ad armenie solitudines. Nec
ꝓcul fluiiꝰ. lacꝰ. oppidum sub uno cunc¬
ta nomine boristenes. ꝓpter achillis in¬
sulam euis sepulcͦ celebratam. Introrsꝰ
degunt aucete. apud quos spanis nasci¬
tur ⁊ neuri. apud quos boristenes gero¬
in.agatyrsi. ant᷑pophagi. ⁊ a tergo eo
ost eosdem montes transaquilonem
yꝑborxi. Apud quos mundi axis. conti¬
nua ratione torquet᷑. Gens morib ꝓlin-¬
tate quoq uite deoꝵ cultu. aeris clem̃¬
tia senienstri die. fine etiam habita¬
tionis humane p̃dicanda. Uerum sar-¬
matie scythie. taurice tractꝰ: in longitu¬
latitudinem septingenta .x. ¶ Iam ni¬

Expanded text:
absumens etiam Danuuius uocitatur. Deabsumens etiam Danuuius uocitatur. Dehinc litus Scythicum confertum multiplici diuersitate barbarica; nam illic Getae, Daci, Sarmatae, Hamaxobii, Trogodytae, Alani, Germani. Omnis tractus ab Histro ad Oceanum bis decies centum milium passuum est, in latitudinem milibus quadringentis usque ad Sarmatiae solitudines. Nec procul fluuius, lacus, oppidum, sub uno cuncta nomine Borysthenes; propter Achillis insula eius sepulchro celebrata. Introrsus degunt Auchetae, apud quos Hypanis nascitur, et Neuri, apud quos Borysthenes, Geloni, Agathyrsi, Anthropophagi et a tergo eorPost eosdem montes trans Aquilonem Hyperborei, apud quos mundi axis continua rotatione torquetur, gens moribus, prolixitate uitae, deorum cultu, aeris clementia, semestri die, fine etiam habitationis humanae praedicanda. Verum Sarmatiae, Scythiae, Tauricae tractus in longitulatitudine septingenta decem. Iam ni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑcc. latitudinem dicunt. Int̾ erouessũ
⁊ samotracem quedam loca uasta nunc¬
ꝙ barbarica. ¶ Quartꝰ uero ẽ. magnus
europe sinꝰ ab ellesponto incipiens. meo¬
tis ostio terminat᷑. Nam artum mare
int̾ europam ⁊ asiam in angustias septẽ
stadiorum int̾fluens coartat᷑. Quas angꝰ¬
tias hellespontum dicunt. Xerxes rex ꝑ¬
sidis agregatis nauib ponteq constructo
exercitum duxit. Uerum hec angustiora
latissimũ. Ite rumq contrahit᷑. d ma-¬
Item hac dariꝰ xexxis pat̾. copias ponte
transmisit. Cuiꝰ ab hellesponto longitu
otis ostio iungit᷑ lacꝰ cymmneriꝰ. Bosphoroᷤᷤ
uł ydos uocat᷑. His duob milib ⁊ quin¬
gentis passib latꝰ. Int̾ quos bosphoros .i.
cyminerium ⁊ trachium latꝰ. int̾ patẽt
milia quingenta. Circuitꝰ uͦ totiꝰ ponti
uicies semel quinquaginta milib ut
uarro quoq ñ reticet. quia dicit euro¬
pe totius iongitudinẽ hr̃e sexagies ter.
UHis hẏster fluuiꝰ ortus. in germania

Expanded text:
 latitudinem ducunt. Inter Cherronesum et Samothracen quaedam loca uasta nuncque barbarica. Quartus uero e magnis Europae sinus ab Hellesponto incipiens Maeotis ostio terminatur, nam uastum mare inter Europam stadiorum interfluens coartatur, quas angustias Hellespontum dicunt; hac Xerxes Persidis rex aggregatis navibus ponteque constructo exercitum duxit. verum haec angustiora latissimum iterumque contrahitur; sed maitem hac Darius, Xerxis pater, copias ponte transmisit. cuius ab Hellesponto longitudotis ostio iungitur lacus; Cimmerius Bosporos id os vocatur. is duobus milibus et quingentis passibus latus; inter duos Bosporos, id est Cimmerium et Thracium latus, interpatent milia quingenta. Circuitus uero totius Ponti uicies semel quinquaginta milibus, ut Varro quoque non reticet, qui adicit Europae totius longitudinem habere sexagies ter tHister fluuius, ortus in Germania
Abbreviated transcription (Latin):
iunctarum extenta. Undecimus. rtͤ s¬
est ꝓpe media. Terciusdecimus. o pͣ ys
Sextꝰdecimꝰ. e pys̾ t̃ y ti e õ ͥ uͥ aeͤnu
.i. tercia excellentium. Septimꝰ decimꝰ.
est excellentium extenta. Octauus de¬
tima excellentium. hi sunt gͥ toni qͥ
modulationem apte & cum ratione¬
q appellat᷑ ⁊ somis. Int̾ tonum ⁊ soñ
hoc distat. quia tonus est ꝑcussio dua
nantes. Sonus in una corda fit. est qͦ
uox aliqua uniformit̾ uł equalit̃ pro¬
cedens. Aliqñ tam̃ tonꝰ appellat᷑. & so¬
nus. Uerum soni & corde sunt ꝑ singu¬
los quosq ac ꝑ omnes tropos. sub̃ qui

Expanded text:
iunctarum extenta, undecimus νήest prope media, tertius decimus τρίτη sextus decimus st tertia excellentium, septimus decimus est excellentium extenta, octavus detima excellentium. Hi sunt igitur soni, quo modulationem apte et cum rationee appellatur et sonus. Inter sonum et tonum hoc distat, quod tonus est percussio duarnantes, sonus in una chorda fit estque vox aliqua uniformiter et aequaliter procedens; aliquando tamen tonus appellatur et sonus. Verum soni, id est chordae sunt per singulos quosque ac per omnes tropos
Abbreviated transcription (Latin):
lentium extenta .i. acutarum. Octauꝰ
qui modulationem apte & cum ra-¬
tione componunt. Nam sine ratiõe
confuisa uox ẽ. Constat autem
omnis modulatiõ. ex grauitate som

Expanded text:
lentium extenta, id est acutarum. Octavusqui modulationem apte et cum ratione componunt; nam sine ratione confusa vox est. Constat autem omnis modulatio ex gravitate so
Abbreviated transcription (Latin):
monios quoq dr̃. ꝓͥpt̾ea quod enarmo¬
mon modulandi genꝰ ꝑ hauc maxi¬
me demetit᷑. Scda ab illa maior ẽ. Nã
partem toni. Itemq eromatice appel-¬
lat᷑. quod cromaticum modulandi ge¬
nus ꝑ ipsam findit᷑. Tercia uͦ ħt toui t̾¬
ciam partem ac dimidiam tercie. ⁊ uo¬

Expanded text:
monios quoque dicitur propterea quod enarmonion modulandi genus per hanc maxime dimetimur. Secunda ab illa maior est: nam artem tertiam toni itemque chromatice appellatur quod chromaticum modulandi genus per ipsam finditur. Tertia uero habet toni quartam partem ac dimidiam quartae et uo
Abbreviated transcription (Latin):
ria uocat᷑. qr enarmonion modulan¬
di geñ. Armonia ẽ consonantia: coad¬
unatio uocum. Phanc sub quartam
⁊ quarta .i. dẏesi maior ẽ. Nam trite¬
moria .i. tercia pars toni nominat᷑ur.
moria. Cromatice .i. colorabilis. Sicut e¬
nim int̃ album ⁊ nigrum coloraliquis
ponit᷑: ita int̾ conum ⁊ enarmonicum
locum medietatis obtinet cromaticum.
Croma grece: latine color. Findit᷑. metit᷑.
Sexta aũt ⁊ tercia dimidium faciunt.
Duodenariꝰ quippe numerꝰ. t̃ciam par¬
tem sui in quat̾nario ponit. Sextam
sesqualtera. Hemiolion componit᷑. ex
hemis ⁊ holon .i. dimidiũ ⁊ totum. qr
maior numetꝰ ħt minorẽ totum ⁊ di¬
midium minoris. ut est ternariꝰ ad
me diuisio .i. consonantia. Complet.
continet. ut complectit᷑. ¶ onuis gͥ
idemq plerunq appellat᷑ ⁊̃ sonꝰ. Uerum
soni sunt ꝑ singłos quosq ac ꝑ omnes
uti summꝰ iupit̃ statuit. idem dr̃ adqͥsi¬
cipalis pͥncipaliũ. Terciꝰ. na᷑ pͥyna ẽ fy¬

Expanded text:
rea ideo quod Enarmonion modulandi genus, harmonia est consonantia et coadunatio vocum, per hanc scilicet quartam et quarta, id est diesi major est. Nam tritemoria, id est tertia pars toni nominatur qumoria, chromatice id est colorabilis: sicut enim inter album et nigrum color aliquis ponitur, ita inter diatonium et enarmonium locum medietatis obtinet chromaticum, chroma Graece, Latine color, finditur metitur. sexta autem et tertia dimidium faciunt. Duodenarius quippe numerus, tertiam partem sui in quaternario ponitur, sextam sesquialtera. Hemiolion compositum est ex hemis et holon, id est dimidium et totum, quod major numerus habet minorem totum et dimidium minoris, ut est ternarius ad niae divisio, id est consonantia complet, continet vel complectitur. Tonus igitur idem plerumque appellatur et sonus: uerum soni sunt per singulos quosque ac per omens uti summus Iuppiter statuit, idem dicitur adquisicipalis principalium, tertius
Abbreviated transcription (Latin):
Omis ars musica ꝓportionib constat.
grece sistema int̾ cordam ⁊ cordam. cũ
legit uma qͦntitate .i. cum ratione epog¬
doi .i. suꝑoctaui. Legitima quantita
te .i. octaua parte. Nam tonꝰ in musica.
epogdous est in arithinetica. ⁊ ita tonꝰ
est in musica. sicut .uiii. ad .ix. in arith¬
metica. Legit una qͣntitas ẽ ratio epog¬
doi. que totam metit᷑ musicam. Qui
dis diuersis int̾se inuicem continet᷑.¬

Expanded text:
Omnis ars musica proportionibus constat, Graece systemalegitima quantitate, id est cum ratione Epogdoi, id est superoctavi, legitima quantitate, id est octava parte; nam tonus in Musica Epogdous est Arithmetica, et ita tonus est in Musica sicut octo ad novem in Arithmetica: legitima quantitas est ratio Epogdoi, quae totam metitur musicam, qui dis diversis inter se invicem, continet
Abbreviated transcription (Latin):
Musica loquit᷑ que greca erat. & grece
artes expon̾ẽ uolebat. Pslambanone¬
nos. hec corda. grauissima est omnium.
s ñ uerbum e uerbo. s sensum e sensu
uł adiacens expͥmit᷑. quanuis iste ñ ad¬
tendeus ium uerbi. par ꝓ subposuerit.
& etiam ꝓ alio alibi sensu. sicut in seqͤn¬

Expanded text:
Musica loquitur, quae Graeca erat et Graece artes exponere volebat. Proslambanomenos haec chorda gravissima est omnium sed non verbum e verbo, sed sensum e sensu et adjacens exprimitur, quamvis iste non attendens vim verbi par pro sub posuerit, et etiam pro alio alibi sensu, sicut in sequen
Abbreviated transcription (Latin):
cu legit ua qntitate. que ex diũsis
int᷑ se duob sonis continet᷑. Fmitonium
dr quod toni medium tenet. Hyeseos
uͦ distantie tres sunt. Nam breuior pͥma.
que tetratenioria nominat᷑. ex eo quod¬
quartam parcem toni recipiat. Enar

Expanded text:
 diuersis inter se inuicem continetur. Hemitonium dicitur quod toni medium tenet; dieseon uero distantiae tres sunt: nam prima breuior, quae tetartemoria nominatur, ex eo quoquartam partem toni recipiat; enar
Abbreviated transcription (Latin):
nuiera mortalib a me collata ꝑcur¬
rere. ut ñ me terras fugiendi studio reli¬
quisse. s ingrate humanitatis ĩgnauiã
uider uire dainasse. S iam ad artis
p̃cepta desiliam. ut nupture uirgini

Expanded text:
numera mortalibus a me collata percurrere ut non me terras fugiendi studio reliquisse sed ingratae humanitatis ignauiam uiderer iure damnasse. Sed iam ad artis praecepta desiliam ut nupturae uirgini
Abbreviated transcription (Latin):
nes cieri. lunamq laborare. nonne ipsuiᷤ
uetustatis ꝑsuasione comꝑtũm: In lydia
nympharum insulas dici. quas etiam re¬
centior asserentium uarro sedisse testat᷑.
Que in medium stagnum a coͣntinenti
ꝓcedentes. cantu tibiarum pͥmo in cir¬
cłm mote. dehinc ad littora reuertun¬
tur. In actiaco littore. Mare cytharam
sonat. Megaris saxum ad ictum pulsꝰ.

Expanded text:
nes cieri Lunamque laborare; nonne ipsius uetustatis persuasione compertum in Lydia Nympharum insulas dici, quas etiam recentior asserentium Varro se uidisse testatur, quae in medium stagnum a continenti procedentes cantu tibiarum, primo in circulum motae, dehinc ad litora reuertuntur? In Actiaco litore mare citharam sonat. Megaris saxum ad ictum pulsus
Abbreviated transcription (Latin):
runtur. et
deorum. sa¬
cer seuatus
illos tiume¬
rum conci¬
nentium
repuguan¬
Atium admi¬
ratur antractus. ipsamq feminasn quã¬
dam uencrabilis excellentie celsitudine
reueudam. ñ cassum parentem suꝑum
creditum. recoguoscit. multitudo etiam
que uissa constiterat sapientum. pre¬
scitunq pẏtagoras cum sectatorib sui.
platoq tunti sui caligosa discͥminans.
archanis cam laudib uenerant᷑. nup¬
turamq uirginem sepiꝰ conspicabun¬
dla pallas quid suꝑ dotalis eruditione
femine comꝓbaret. ex quirit. gripsã.
nutũ admirantis associans. cillenuis
autem nulliꝰ mag̾ aliunne splendore
ac luculentia głatꝰ. huiꝰ sc femine eue¬
hit gͣnditatt. sic phebo diutule aliã
dotalium intromittere remorante.
ne pͥoris ꝓfere admiratio laberet᷑: sa¬
crum paululum fuit. reue̾ndumq si¬

Expanded text:
runtur et deorum sacer senatus illos numerorum concinentium repugnantiumque admiratur anfractus, ipsamque feminam quatiam uenerabilis exeellentiae celsitudine reuerendam non cassum parentem superum ereditam recognoscit, multitudo etiam, quae iussa constiterat, sapientum praesertimque Pythagoras cum sectatoribus cunctis Platoque Timaei sui caligosa discriminans arcanis eam laudibus uenerantur, nupturamque uirginem saepius conspicabunda Pallas, quid super dotalis eruditione feminae comprobaret, exquirit, et ipsa nutum admirantis associans, Cyllenius autem nullius magis alumnae splendore ac luculentia, gloriatus huius se feminae euehit granditate. Sic Phoebo diutule aliam dotalium intromittere remorante, ne prioris propere admiratio laberetur, sacrum paululum fuit reuerendumque si
Abbreviated transcription (Latin):
Uit t̾ga means rapidi ac splendentis olimpi.
Celsior una ioue flãmantiꝰᷤ cirełs echre.
Etisac in niu̾s prior igni tercia lune
Quã doxto a̾simn ilãt habitu qͥ agalmata firmãt.
Hunc nã t̾ gemine rutilant de u̾tice criste
Q uod dux sangͥneo p̾sul ꝙ chorusca duello
Ud tͥ qd̾ fulget rapiturq triangłs ignis
Hinc tͥ dat lẏpcũ sap̃ia qd̾ regat orbem.
Tel rõnis opẽ qd̾ spumea prelia poscant
Hasta &̾ uibraus penet᷑ bile monsttͣ acum̃
Iiphaseũ mag̃ ẽ. ⁊ scutũ cutulus ambit.
Hincnã u̾nicome frondẽt tͥ mun̾a oliue.
Aites cura uigil ꝑte quod discat oliuo

Expanded text:
ultra terga means rapidi ac splendentis Olympi, ultra terga means rapidi ac splendentis Olympi, celsior una Ioue, flammantis circulus aethrae, ἑπτὰς in numeris, prior igni, tertia Lunae, quam docto assimulant habitu qui agalmata firmant: Hinc nam tergeminae rutilant de uertice cristae, quod dux sanguineo praesulque corusca duello, vel tibi quod fulget rapiturque triangulus ignis. Hinc tibi dant clipeum, sapientia quod regat orbem, vel rationis opem quod spumea proelia poscant; hasta etiam uibrans penetrabile monstrat acumen, Lymphaseum magis est et scutum circulus ambit. Hinc nam uernicomae frondent tibi munera olivae, artes cura uigil per te quod discat oliuo
Abbreviated transcription (Latin):
Glautã dãt uoluerẽ qd̾ lumine c̃colon igni eᷤ.
Tuq ignis flos es. cluis ⁊ glau copis athene.
An mage noc tiuide tͥ tlitur alitis usus.
Q d̾ ingil insõnes ducat sollertia curas.
Pectore saxificã duẽt. horrere medusã.
Qd̾ pauidũ siupidet sapiẽs sollectia uulgꝰ.
Attib urbanis uet̾es tͥ templa sacraruñ.
Q d̾ rõ amplificet. qd̾ q ẽ elatior urbes
Hinc de patre fer̾c sint matͥs fccłe natã.
Prouida consiliũ qd̾ nescit euria matrũ.
Consultisꝙ uirũ p̾sis hiic dicta uitago.
O sacra doctarũ prudentia sontigenaril.
nspirans nob̾ graias latialtẽ artes.
debebo grates. optatis fulcida csig¬
naris annuere. Nosco uentrorq quod
uidi. Parent deniqiam ingressurȩ t¬
Carmata deccuis. ixrũ sap̾ia pallas.
E therius fomes. mens. it solltitia fati
Ingeniũ inundi. prudentia sacͣ tonantis.
Anlor doctificꝰ nr̃eq industria sortis.
Que facis arbitͥũ sapientis preura cure
Acratioĩs apex. diiũq hominũq sacernoys

Expanded text:
Glaucam dant uolucrem, quod lumina concolor igni es, tuque ignis flos es cluis et glaucopis Athene. An mage noctiuidae tibi traditur alitis usus, quod uigil insomnes ducat sollertia curas? Pectore saxificam dicunt horrere Medusam, quod pauidum stupidet sapiens sollertia uulgum. Arcibus urbanis ueteres tibi templa sacrarunt, quod ratio amplificet, quodque est elatior, urbes. Hinc de patre ferunt sine matris foedere natam, prouida consilium quod nescit curia matrum, consultisque uirum praesis; hinc dieta uirago. O sacra doctarum prudentia fontigenarum, inspirans nobis Graias Latiariter artes. que perpetes debebo grates; optatis fulgida dignaris annuere: nosco uenerorque quod uidi. Parent denique iam ingressurae armata decens, rerum sapientia, Pallas, aetherius fomes, mens et sollertia fati, ingenium mundi, prudentia sacra Tonantis, ardor doctificus nostraeque industria sortis, quae facis arbitrium sapientis praeuia curae ac rationis apex diuumque hominumque sacer nus,