comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tempus. ut in fine tempoꝵ. cum helya
conũtat corda patrum in filios. Iudei
tñ cam huus tͣmlatõis attribuunt
potius septenario qmͣ sc̃itan eius. q
płes legunt᷑ sc̃iores eo: quoꝵ nullus
translatꝰ ÷. In tm̃ enĩ aĩt deuiom̃ĩa
sub septenario disposuisse. qd̾ ⁊̃ dicũt

Expanded text:
tempus, ut in fine temporum, cum Elia convertat corda patrum in filios . Judaei tamen causam hujus translationis attribuunt potius septenario, quam sanctitati ejus, quia plures leguntur sanctiores eo, quorum nullus translatus est. In tantum enim aiunt, Deum omnia sub septenario disposuisse, quod etiam dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut integrum ordiuem
geuealogiarum proseqͣtur. Uñ qͥdam
incipiunt ab adam pͥmã etatẽ. alii
a seth. quib asentt methodiꝰ. quod
ideo dicit. q de abel: nullus natus est.
⁊ generatõ cayn tota put indilumo.
⁊ similitudinẽ suam. ip̃e ad ymaginẽ
dei: reliqui ad ymaginẽ eius. qd̃ fere
idem est. ł potrus mortał. mortales.
Unde. qualis tr̃enꝰ: tales ĩren. forte
moyses.c. annoᷤ luctꝰ ade p̃t̾misit. ꝙ¬

Expanded text:
ut integrum ordinem genealogiarum prosequatur. Unde quidam incipiunt ab Adam primam aetatem; alii a Seth, quibus assentit Methodius, et ideo hoc dicit, quia de Abel nullus natus est, et generatio Cain tota periit in diluvio. et similitudinem suam, ipse ad imaginem Dei, reliqui ad imaginem ejus, Adae; quod fere idem est. Vel potius mortalis, mortales. Unde: Qualis terrenus, tales et terreni . Forte Moyses centum annos luctus Adae praetermisit,
Abbreviated transcription (Latin):
Et egressus ẽ hysmael in occursũ eoꝵ
dicens Intrate ad godoliã. Quib in¬
Tunc hẏsmael duxit captiuas reliqͥas
ppłi qui erat in masphath. filias qͦ re
gis qͣs ꝯm̃dauerat nabuthrardan go¬
dolie. Qd̾ cum audisset iohanna filiꝰ
caree assũptis uiris insecutꝰ ẽ hysma¬
el ⁊ inuenit eum ad aqͣs q̃ sunt inga¬
baon. ⁊ fugit hysmael a facie eiꝰ cum
et predam quĩ dixirat hysmael.

Expanded text:
et egressus est Ismahel in occursum eorum dicens: « Intrate ad Godoliam. » Quibus inTunc Ismahel duxit captivas reliquias populi, qui erat in Masphath, filias quoque regis, quas commendaverat Nabuzardan Godoliae. Quod cum audisset Johanan filius Caree, assumptis viris insecutus est Ismahel, et invenit eum ad aquas, quae sunt in Gabaon, et fugit Ismahel a facie ejus cum e
Abbreviated transcription (Latin):
actum ẽ cũ p̃feciss rex babiloniᷤ
godoliã reliquiis t̃re uenerũt ad eũ
om̃s qui euaserãt manus hostiũ ⁊ int̾
finitimas gentes latuerãt ł qͥbzcũq
latibulis saluauerãt aĩas suas. młti
quoꝙ de .x. tribub quib gͣuis erat
cohabitatio samaritanoꝵ. fuerũt ⁊̃
int᷑ eos qͥdam de pͥncipib t̃re u̾an¬
nafiluis caree sarras ⁊ iecontas. st̃
dixit godolias ad eos. Nolite time¬
re habitare in t̾ra ⁊ seruire regiba¬
bilonis ⁊ bñ erit nob̾. Ego habitõ in
masphatħ ut respõdeam p̃cepto cal¬
deoꝵ qui mittentur ad nos ut in nul¬
lo uios grauemini. Cum q ħ iuram̃¬
to firmasset dimisit eos ad ꝓuintie
loca q̃ quisq sibi delegiss Porro de ge¬
nere regio erat quidam hẏsmael iuir
malignus. Qui dum obsid̾etur ierłm
ad regẽ euasit amonitaꝵ. ⁊̃ ibi moraba¬
tur. Et ait iohanna filiꝰ caree ad godo

Expanded text:
autem cum praefecisset rex Babylonis Godoliam reliquiis terrae, venerunt ad eum omnes qui evaserant manus hostium, et inter finitimas gentes latuerant, vel quibuscunque latibulis salvaverant animas suas: multi quoque de decem tribubus, quibus gravis erat cohabitatio Samaritanorum . Fuerunt etiam inter eos quidam de principibus terrae Johanan filius Caree, Sareias, et Jeconias. Et dixit Godolias ad eos: « Nolite timere, habitate in terra, et servite regi Babylonis, et bene erit vobis. Ego habito in Masphat, ut respondeam praecepto Chaldaeorum, qui mittentur ad nos, ut in nullo vos gravemini. » Cumque hoc juramento firmasset, dimisit eos ad provinciae loca, quae quisque sibi delegisset. Porro de genere regio erat quidam Ismahel vir malignus. Qui dum obsideretur Jerusalem ad regem evasit Ammonitarum, et ibi morabatur. Et ait Johanan filius Caree ad Godo
Abbreviated transcription (Latin):
dend̾. ⁊ unũ ad minficand̃ .i. ad arbi¬
trium suũ quos uoluit occidit. qͦs
uoluit reseruauit. ⁊ fc̃s est ei moab
tͥbutanꝰ. ⁊ pertussit ar̾adez̾et regem
saba. Cui cum ferrẽt presidiũ syri. et
damascus percussit ex eis .xx. ⁊ ponẽs
tũphalẽ. fecit eã tͥbutariã. Audiẽs

Expanded text:
dendum, et unum ad vivificandum, » id est ad arbitrium suum quos voluit occidit, quos voluit reservavit, « et factus est ei Moab tributarius; » et percussit Adarezer regem Soba , cui cum ferrent praesidium Syri et Damascus; percussit ex eis triginta aesidium, fecit eam tributariam. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
fames. sitis. uigilie. orõnes labor oꝑã
necessaria tolłe donec tp̃c euangłi¬
cuius sanatiõe uirtus dñi mõstrare¬
tur. Alt̾ qui nõ euagniatꝰ ostenderet
apłos ñ ꝑmissos facere qͥcqͥd possẽt
in dm̃i defensione. ꝑredixit quoq
eis iħc. Ecce uenit hora ⁊ iã uenit ut
disꝑgamini imusqͥsq in ꝓpͥa ⁊ me

Expanded text:
fames, sitis, vigiliae, orationes, labor operanecessaria tollere, donec tempus evangelicujus sanatione virtus Domini monstraretur, alter, qui non evaginatus ostenderet apostolos non permissos facere quidquid possent in Domini defensione. Praedixit quoque eis Jesus: « Ecce veniet hora, etiam venit, ut dispergamin
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ quem audistis
nõ est meus nõ obloqͥt᷑
ei ꝙ dixerat diligẽtem
se sermones suos serua¬
re. Singłatit̃ enĩ dixit¬
se sermonẽ patris eẽ.
eis. Quando nusi uos¬

Expanded text:
« Sermonem, quem vos audistis, non est meus, » obloquitur ei, quod dixerat, diligentem se, sermones suos servare. Singulariter enim dixit sermonem Patris esse, eis: « Quando
Abbreviated transcription (Latin):
supmus finis. quisolus q̃rendus est.
ubiuis ꝑmanere: egosum uita. Et
nota qr modo arguit eos i ħ sermo¬
ne.q. nescientes ip̃m modo ꝯmẽdat.
tanqͣ scientes. Qd̾ scd̾m regłam tyco¬
mii de aliis ⁊ aliis ẽ inteiligendum.
Sunt ⁊ quedã in ħ sermone quib
appłaudit s abelliꝰ. Ut qui uidet me
uidet ⁊ patrẽ. quedã quib insultat
nõ loquor ⁊ pat̾ maiorme ẽ. Et hi.¬

Expanded text:
t supremus finis, qui solus quaerendus est. Ubi vis permanere? Ego sum vita. Et nota quia modo arguit eos in hoc sermone, quasi nescientes ipsum, modo commendat, tanquam scientes, quod secundum regulam Ticonii de aliis et aliis est intelligendum. Sunt et quaedam in hoc sermone, quibus applaudit Sabellius, ut, « qui videt me, videt et Patrem. « Quaedam quibus insultat non loquor. » et « major me est, » et h
Abbreviated transcription (Latin):
erant mansiones ut dixerat p̾desti¬
natione s tñ adhuc parande erat
aꝑtione. ⁊̃ ip̃oꝵ meritoria oꝑatione
heronimꝰ aut̃ ccͣ iouinianũ legit to¬
cum sub una distinc̃tione si non mã¬

Expanded text:
erant mansiones, ut dixerat, praedestinatione, sed tamen adhuc parandae erant apertione, et ipsorum meritoria operatione. Hieronymus autem contra Jovinianum legit totum sub una distinctione sic: « Si non man
Abbreviated transcription (Latin):
ta manu puero ꝓcessit obuiã filiosu¬
Tũc tobias de felle piscis liniuit o¬
culos patris. ⁊ sustinuit qiͣ dumnidrã
horã. ⁊ cepit egredi albugo ex ocłis
bias extraxit ab ocłis euis. statim q
uisum recepit. ⁊ głificabãt om̃s dm̃
o tobiam filiũ meũ. Ing̾ssa eciã post
ꝯuenerũt ꝯtribules ⁊ uicim ad tobiã
⁊ ꝯgͣtulabantur ei ꝑ .uii. dies epulã¬
tes cũ gaudio. ¶Cum q narrasset to¬
om̃iũ que attulerãt acceptã hr̃e. Tc̃
dixit eis angłs occulte. Denedicite

Expanded text:
ta manu puero, processit obviam filio suta manu puero, processit obviam filio suunt. Tunc Tobias de felle piscis linivit oculos patris, et sustinuit quasi per dimidiam horam et coepit egredi albugo de oculis bias, traxit ab oculis ejus, statimque visum recepit, et glorificabant omnes Deum. o Tobiam filium meum. Ingressa est et post enerunt contribules, et vicini ad Tobiam, et congratulabantur ei per septem dies epulantes cum gaudio . » Cumque narrasset Toomnium quae attulerant acceptam habere. Tunc dixit eis angelus occulte: « Benedicite
Abbreviated transcription (Latin):
Mane hic ⁊ ego mutã nũtiũ salutis
tue ad patrem tuũ. Cum q ille ñ ac¬
quiesceret tradidit ei sarrã ⁊ dimidiũ
substantie sue in pueris in puelł in
pecudib in camelis in uaccis ⁊ ĩ pecu¬
uia młta. Parentes uo monuerunt
filiam suam honorare socerũ ⁊ dilig̾e
maritum regere familiã. gub̾nare do¬
mui. ⁊ se ip̃am inrep̃hensibilẽ exhib̾e
Cum q reuerterẽtur ꝑuenerũt ad car¬
ram que ẽ in medio itm̃e. Et ait ange¬
lus ad tobiam. ꝑ̃cedamus nos duo ⁊
seqͣntur nos lento gͣdu uxor tua ⁊ fa¬
milia cũ aĩalib ⁊ tolle tecũ de felle
piscis ⁊ linies ex eo ocłos patris tui et
recipiet uisum. Porro anna sedebat
secus uiã cotidie in suꝑcilio montis
uñ respic̾e pot̾at de longĩquo. Et cog¬
noscens a longe filiũ uenientẽ cucur¬
rit ad uirũ suũ dicens. Ecce filiꝰ tuus
uenit. Canis qͦ qui simł fu̾it in ura
p̃cucurrit ⁊ qͣi nũtius blanduñto cau¬
De gaudebat. Tunc exurgẽs secus da¬

Expanded text:
ne hic, et ego mittam nuntium salutis tuae ad patrem tuum. » Cumque ille nquiesceret, tradidit ei Saram, et dimidium substantiae suae, in pueris, in puellis, in pecudibus, in camelis, in vaccis, in pecunia multa. Parentes vero monuerunt filiam suam honorare socerum suum, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, seipsam irreprehensibilem exhibere. » Cumque reverterentur venerunt ad Charam, quae est in medio itinere. Et ait angelus ad Tobiam: Praecedamus nos duo, et sequentur nos lento gradu uxor tua et familia cum animalibus; et tolle tecum de felle piscis, et linies ex eo oculos patris tui, et recipiet visum. Porro Anna sedebat secus viam quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et cognoscens a longe filium suum venientem, cucurrit ad virum suum dicens: Ecce filius tuus venit. Canis quoque, qui simul fuerat in via praecucurrit, et quasi nuntius blandimento caudae gaudebat. Tunc exsurgens caecus, da
Abbreviated transcription (Latin):
tñ magis indet᷑ ꝓpħali certitudie per
u̾ba pret̾iti tẽꝑis p̃dixisse ꝗͣ rẽgestã
narrasse. Adhuc enim stabat ierłm
dilectione d̾i ⁊ timore ⁊ elemosinis
fatiendis ⁊ ut ep̃r ead̾ mandarẽt filus
sus addidit᷑. uos aut̃ nolite manere
hic. S qͣcumq die sepelieritis matrẽ
urãm circa me in uno sepulcro ex ed d ͤ¬
dirigite g̃ssus ur̃os ut eatis hĩc ⁊ mor¬
tinis ẽ tobias ⁊ pꝰ mod̾ uxor eiꝰ ⁊ absces¬
eoꝵ gessit. ⁊ clausit ocłos eoꝵ. ragueł¬
.s. ⁊ anne. Et notand̾ ꝙ in sacrascrip¬
tura .u. fuerũt anne. Mat̾ samuelis.
bias minor ꝯpletis annis .x.cix. st sepe

Expanded text:
n magis videtur prophetali certitudine per verba praeteriti temporis praedixisse, quam rem gestam narrasse. Adhuc enim stabat Jerusadilectione Dei, et timore, et eleemosynis faciendis, et ut ipsi eadem mandarent filiis suis, addidit: « Vos autem nolite manere hic; sed quacunque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulcro, ex eo dirigite gressus vestros, ut eatis hinc. Et mortuus est Tobias, et postmodum uxor ejus. Et absceseorum gessit, et clausit oculos eoru Annae. Et notandum quod in sacra Scriptura quinque dicuntur Annae: Mater Samuelis, bias minor completis annis nonaginta novem;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Hõ absꝯdam a uob̾ sermonẽ occultũ
bona ẽ orõ cum ieiunio ⁊ elemosina
cũ orabas ⁊ derelinq̃bas pͣndiũ ⁊ abscõ¬
debas mortuos ꝑ diẽ. ⁊ nocte sepelie¬
bas. Ego obtuli or̃onẽ tuam dño. ⁊ qr
acceptus eras ei necesse fuit ut tẽpta¬
tio ꝓbaret te. ⁊ mifit me dñs ut cura¬
rem te ⁊ sarrã uxorẽ filii tui a demo¬
nio lib̾arem. Ego enĩ sum angłs rapha
mus añ dm̃. Qui cũ audissent tremẽ¬
tes cetid̾unt in facies suas Et angłs.
ꝑax uob̾. Nolite tumere. cũ eẽm uob̾c̃
Ego cybo inuisibili ⁊ potu utor qͥ ab õibꝰ
iuderi ñ pot̃. Tempꝰ ẽ ut reu̾tar ad eũ
qui misit me. Et hec dicens ab aspectu
eoꝵ ablatus ẽ Tũc ꝓstrati ꝑ tres horas
in facies suas bñdixerũt dm̃. Et exur¬
gentes narrauerũt oĩa mirabilia eiꝰ.
aꝑiens q tobias senior os suũ bñdix̃¬

Expanded text:
 sermonem occultum. Bona est oratio cum jejunio, et eleemosyna. Cumque orabas, et derelinquebas prandium, et abscondebas mortuos per diem, et nocte sepeliebas, ego obtuli orationem tuam Domino, et quia acceptus eras ei, necesse erat, ut tentatio probaret te, et misit me Dominus, ut curarem te, et Saram uxorem filii tui a daemonio liberarem. Ego enim sum Raphael angemus ante Dominum. Qui cum audissent, trementes ceciderunt in facies suas. Et ait angelus: Pax vobis; nolite timere. Cum essem vobiscum, ego cibo invisibili et potu utor, qui ab hominibus videri non potest. Tempus est ut revertar ad eum, qui misit me. Et haec dicens ab aspectu eorum ablatus est. Tunc prostrati per tres horas in facies suas benedixerunt Deum, et exsurgentes, narraverunt omnia mirabilia ejus . Aperiensque Tobias senior os suum b
Abbreviated transcription (Latin):
michi dare sarrã filiam tuam Quo
audito expauit raguel. ⁊̃ hesitãti
de Rso dixit ei angłs. Holi timere
dare sibi eam: ꝯuigem. huic enim
debetur ⁊ ꝓpt̃ea alius nõ potuit hr̃e
eam. Tunc ait raguel. Scio a deo/
a ꝯgnationi sue scdm legem moysi.
Et app̾hendens pat̾ filie dexteram
tradidit eam dextere tobie dicens
Deus patrum nr̃oꝵ sit uob̾cum et

Expanded text:
mihi dare Saram filiam tuam. Quo mihi dare Saram filiam tuam. Quo audito expavit Raguel, et haesitanti de responso, dixit ei angelus: Noli timere dare eam sibi conjugem. Huic enim debetur, et propterea alius non potuit habere eam. Tunc ait Raguel: Scio quoniama cognationi suae secundum legem Moysi. Et apprehendens pater dexteram filiae, tradidit eam dexterae Tobiae dicens: Deus patrum nostrorum sit vobiscum, et
Abbreviated transcription (Latin):
sita fumo suo extricat om̃e genus
demoniũ a uiro ł a muliere. nec sr̃
hoc mirari debemꝰ cum fumꝰ cꝰdam
arboris aduste eamd̾ uim hr̃e ꝑhi¬
beatur. Cumq q̃siss tobias ubi
manerent nocte illa: Re. angłs. sst
substantia eius. Et ait tobias. Au¬
dio qr tradita ẽ uiris .uii.⁊ occisi st̃
demoniũ potestatẽ ht̃. Tũ aut̃ cũ
acceꝑis eam trib dieb abstinebis
abea. ⁊ de nocte uacabitis ambo orõ¬
nib. prima nocte incencso iecore
piscis. p̃tib ur̃is fugabitur demomũ
in participiũ scĩtatis ⁊ pudtutie pat̾ͥ¬
archaꝵ admitat uos. Gertia nocte:
Quarta nocte accipies eam cũ ti¬
more d̾i amore filioꝵ magis ꝗͣ li¬
ceret raguel ussori sue ꝗͣ simillimũ
ẽẽ iuuenem hunc tobie ꝯsobrino
suo dixit ad eum angłs. hic ẽ filiꝰ
illius ⁊ letatus ẽ raguel ⁊ instaura¬
uit ꝯuiuiũ. Tunc ait tobias. hon
manducabo neq bibam nͥ pͥus peti¬
cionem meam ꝯfirmes ⁊̃ ꝓmittas

Expanded text:
sita fumo suo extricat omne genus sita fumo suo extricat omne genus daemonum a viro vel muliere. » Nec super hoc mirari debemus, cum fumus cujusdam arboris adustae eamdem vim habere perhibeatur. Cumque quaesivisset Tobias ubi manerent nocte illa, respondit angelsubstantia ejus. Et ait Tobias: Audio quia tradita est viris septem, et occisi sunt daemonium habet. Tu autem cum acceperis eam, tribus diebus continebis ab ea, et de nocte vacabitis ambo orationibus. Prima nocte incenso jecore piscis precibus vestris fugabitur daemonium. in participium sanctitatis et pudicitiae patriarcharum admittat vos. Tertia nocte b« Quarta nocte accipies eam cum timore Dei, amore filiorum magis quam liceret Raguel uxori suae, quam simillimum esse juvenem hunc Tobiae consobrino suo, dixit ad eum angelus: « Hic est filius illius. » Et laetatus est Raguel, et instauravit convivium. Tunc ait Tobias: « Non manducabo, neque bibam, nisi prius petitionem meam confirmes, et promittas
Abbreviated transcription (Latin):
secutus ẽ eos. Mat̾ auf̃ flebat eum
dicens ad uirũ. bacłm senec̃tutis nr̃e
tulistis: Hũꝗͣ eẽt pecunia illa pro qͣ
mifisti eũ. Sufficiebat nob̾ pauꝑtas
mus filiũ nr̃m. Et ait tobras ho¬
ma mansione manxeruͣt uixͣ flu¬
uum tẏgrin. ⁊ exiuit tobias ut
lauaret pedes suos. ⁊ piscis inmat̾us
egrediebatur ut deuoraret eũ. Et
timens tobias clamauit dicẽs. Dñe
inuadit me. Et ait angłs. App̃hen¬
de branchiã eius ⁊ trahe eũ ad te
et extraxit eum in sicto ⁊ palpita
suꝑ t̾ram aduenit diabolus q̃rens
si quid peccati inueniret in eo. Uñ
pat̾ transter a me calicẽ hũc. Tũc
dixit angłs ad tobiam. Exentera
piscem hunc ⁊ cor eiꝰ ⁊ fel ⁊ iecur re¬
pone tibi. Ualent enim ad medica¬
menta. dunc tobias partẽ piscis as¬
sauit ⁊ comederunt. partẽ salsam
secũ tulit. Cumq simł ꝑgerẽt ait
tobias. Azaria fr̃. qd̾ remẽdiũ hñt
q̃ de pisce seruare dixisti: Qui Re.
particula cordis suꝑer primas po¬

Expanded text:
secutus est eos . » Mater autem flevit, dicens ad virum: « Baculum senectutis nostrae tulisti: nunquam esset pecunia illa, pro qua misisti eum; sufficiebat nobis paupertas mus filium nostrum. Et ait Tobias: Noima mansione manserunt circa fluvium Tigrim . « Et exivit Tobias, ut lavaret pedes suos, et piscis immanis egrediebatur, ut devoraret eum, et timens Tobias clamavit dicens: Domine, invadit me. Et ait angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te, et extraxit eum in sicco, et palpitabsuper terram, advenit diabolus, quaerens si quid peccati inveniret in eo. Unde: « Pater, transfer calicem hunc a me . » Tunc dixit angelus ad Tobiam: « Exentera piscem hunc, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi, valent enim ad medicamenta. » Tunc Tobias partem piscis assavit, et comederunt, partem vero salsam secum tulit. Cumque simul pergerent, ait Tobias: « Azaria frater, quod remedium habent quae de pisce servari dixisti? Qui respondit: Particula cordis super prunas po
Abbreviated transcription (Latin):
re ergo tibi fidelem uirum quĩ tetũ
eat salua merrede sua ut restituas
gabello cyrogͣphũ suũ ⁊ ip̃e restituet
tibi depositum tuũ. Tunc eg̾ssus to¬
ad it̾ paratum ignorans ꝙ angłs
dei eẽt. Cum q accepiss ab eo qd̾
ciuitatẽ ⁊ gabe lm habitantẽ in ea
introduxit eũ ad patrẽ suũ. ⁊ salu¬
tauit eum iuuenis dicens. Gaudiũ
sit tibi semꝑ. Qui R. Quale gaudiũ

Expanded text:
re ergo tibi fidelem virum, qui tecum re ergo tibi fidelem virum, qui tecum eat, salva mercede sua, ut restituas Gabelo chirographum suum, et ipse restituet tibi depositum . » -- « Tunc egressus Toad iter paratum, ignorans quod angelus Dei esset . » Cumque accepisset ab eo quod civitatem, et Gabelum habitantem in ea, introduxit eum ad patrem suum, et salutavit eum juvenis, dicens: « Gaudium sit tibi semper. Qui respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
illo tp̃r exaudite sunt p̃ces amboꝵ
in ꝯspectu dñi ⁊ missus ẽ angłs rafa¬
el ut curaret ambos Igit᷑ cũ tobias
putaret se exauditũ ut moreretur
ait ad filiũ suũ. Audi fili mi u̾bamea
⁊ ea qͣi fundam̃tum in corde tuo con¬
strue. Cum moriar sepelies me. ⁊ ho¬
norẽ habebis matͥs tue dũ urixerit.
mortuã cira me sepelies eam. Sẽꝑ
in mente habeto dñm fili mi. ⁊ ser¬
ua mandata eiꝰ. De sub̾a tua fac ele-¬
mosinas. q elemosina ab õĩ peccato
liberat ⁊ magnã pr̃at fidutrã corã
deo om̃ib facientib eam. aitende¬
tͥ fili mi ab rornicatione ⁊ a super¬
bia a qua sũpsit initium om̃is ꝑ¬
ditio. Consilium a sapiente ꝑqui¬
re. a peccatorib declina. mẽtes mer¬
cennarii nõ remaneat ap̃ te. Noli
timere fili qr pauperẽ uitã gerimꝰ
s młta bona habebius si tunueri¬
mus dm̃. Pret̾ea scito qr dedi gabel
lo .x. talenta argenti in rages cuius
cyrographũ penes me habeo ꝑqui¬

Expanded text:
exauditae sunt preces amborum in conspectu Domini. Et missus est angelus Raphael, ut curaret eos. « Igitur cum Tobias putaret se exauditum, ut moreretur, dicebat ad filium suum: Audi, fili mi, verba mea, et ea quasi fundamenta in corde tuo constitue. Cum moriar sepelies me, et honorem habebis matri tuae, dum vixerit. Mortuam circa me sepelies eam; semper in mente habeto Dominum, fili mi, et serva mandata ejus, de substantia tua fac eleemosynas, quia eleemosyna ab omni peccato libDeo omnibus facientibus eam. Attende, fili mi, ab omni fornicatione, et a superbia a qua sumpsit initium omnis perditio. Consilium a sapiente perquire, a peccatoribus declina. Merces mercenarii non maneat apud te. Noli timere, fili mi, quia pauperem vitam egimus, sed multa bona habebimus, si timuerimus Deum. Praeterea scito, quia dedi Gabelo decem talenta argenti in Rages, cujus chirographum penes me habeo. Perqui
Abbreviated transcription (Latin):
dit ei medietatẽ om̃iũ q̃ possidebat. fa¬
ciens scripturã ut reliqͣ pais q̃ sr̃erat
post obitũ suũ deueniret ad tobiam¬
¶ Tũc ait tobias ad angłm quẽ hominẽ
estimabat. Azaria fr̃ tu nosti ꝗͣ gͣuissit
mora nr̃a parentib meis. Obsecro ut
eas ad gabellũ ⁊ reddes ei cyrogͣphum
suũ ⁊ recipies ab eo pecuniã ⁊ monebis
eũ uenire ad nuptias Tunc assumẽs
raphael .iiii.de seruis ragueł ⁊ duos
camelos uenit ad gabellum ⁊ recepta
pecunia dupxit eum ad nuptias secũ.
st ing̃ssus gabellus inuenit eos discũ¬
bentes ⁊ bñdixit eis. Cũq om̃s dixis¬
sent am̃ cũ timore dñi nuptiaꝵ ꝯuiui¬
um ex̾cebant. Porro cũ tobias moram
faceret innuptus sollicitus erat ꝓ eo
pat̾ eiꝰ ꝙ ad diẽ det̾minatã nõ redierat
Mat̾ uoͣ lacrimis irremeabilib flebat
dicens. heu me fili me ut qͥd te misimꝰ

Expanded text:
dit ei mediam partem omnium quae possidebat, fadit ei mediam partem omnium quae possidebat, faciens scripturam, ut reliqua pars quae supererat, post obitum suum deveniret ad Tobiam. Tunc ait Tobias ad angelum, quem hominem aestimabat : « Azaria frater, tu nosti quam gravis sit mora nostra parentibus meis, obsecro ut eas ad Gabelum, et reddes ei chirographum suum, et recipies ab eo pecuniam, et monebis eum venire ad nuptias. » Tunc assumens Raphael quatuor de servis Raguelis et duos camelos, venit ad Gabelum, et accepta pecunia, duxit eum secum ad nuptias. Et ingressus Gabelus invenit eos discumbentes, et benedixit eis. Cumque omnes dixissent, Amen, cum timore Domini nuptiarum convivium exercebant. Porro cum Tobias moram faceret in nuptiis, sollicitus erat pro eo pater ejus, quod ad diem terminatam non redierat, mater vero lacrymis irremediabilibus flebat dicens: « Heu me! fili mi, ut quid te misimus
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝯiugri.⁊ comederũt bñdicẽtes
dm̃ Post cenam u̾o introduxerunt
iuuenẽ in cubicłm uirginis ⁊ ꝑtulit
tobras de cassilide suo partẽ iecoris
⁊ posuit suꝑ primas. Tunc raphael
app̃hendit demoniũ ⁊ relegauit ald̾
in deserro superioris egypti. Dc̃ tobi¬
as ait ad uirginẽ. Sarra dep̃cemur
noctib iungim᷑ d̾o. Quarta nocte ĩ no¬
stro erimꝰ ꝯuigio. filii enĩ scõꝵ sumis
nec possumꝰ ita ꝯiungific̃ ⁊ gẽtes que
ignorãt dm̃. Et ad orauert̃ simł ambo
tũ fecit raguel parari sepulcrũ ut sepe¬
liret eum pͥusꝗͣ illucesceret. ⁊ misit
unã de ancilł ad indend̾ si iam obiiss
Que reu̾sa nũtiauit eos incolumes eẽ
⁊ secũ parit̾ dormientes. ⁊ laudauerũt
om̃s dm̃. ⁊ repleuerũt serui foueã quã
fecerãt pͥusꝗͣ lucesceret. Et parauerũt
sollẽpne ꝯuiuiũ om̃ib uicinis ⁊ ami¬
cis suis. ⁊ adiurauit raguel tobiam ut
duas ebdomadas maneret ap̃ eũ. ⁊ de¬

Expanded text:
 comederunt benedicentes Deum. » Post coenam vero introduxerunt juvenem in cubiculum virginis , et protulit Tobias de cassilide suo, partem jecoris, et posuit super prunas. Tunc Raphael apprehendit daemonium, et religavit illud in desertum superioris Aegypti. Tunc Tobias ait ad virginem: « Sara, deprecemur noctibus jungimur Deo, quarta nocte in nostro erimus conjugio; filii enim sanctorum sumus; non possumus ita conjungi, sicut et gentes quae ignorant Deum. » Et oraverunt ambo tum fecit Raguel parari sepulcrum, ut sepeliret eum, prius quam illucesceret, et misit unam de ancillis ad videndum si jam obisset. Quae reversa, nuntiavit eos incsecum pariter dormientes. Et laudaverunt omnes Deum, et repleverunt servi foveam quam fecerant prius quam lucesceret, et paraverunt solemne convivium omnibus vicinis, et amicis suis. Et adjuravit Raguel Tobiam, ut duas hebdomadas maneret apud eum, et de
Abbreviated transcription (Latin):
tantiã eius ⁊ eũ iussit occidi Tobras¬
cũ ẽẽt occisus rex a filiis suis redit
tobias in domũ suã. ⁊ restituta st̃ ei
ablata. Porro in qͦdã die festo cũ pa¬
ratum ẽẽt pͣndium ap̃ tobiã dixit
filio suo. Uade ⁊ huc aliquos detribu
nr̃a timentes dm̃ ut comedãt nob̾tũ
Qui reu̾sus nũtiauit unũ de hebreis
iugulatũ iacere in platea. Et exiliens
tobias ieumus culit oculte corpꝰ indo¬
mum suã ⁊ comedit panẽ in luctu ⁊
cͣremore. Et cũ sol occubuiss sepeliuit
illd̾ ⁊ arguebãt ꝓͥximi sui dicẽtes hꝰ
rei cã int̾fici uisus es. ⁊ it̾m sepeliᷤ mor

Expanded text:
tantiam ejus, et eum jussit occidi. Tobiastantiam ejus, et eum jussit occidi. Tobiascum esset occisus rex a filiis suis rediit Tobias in domum suam, et restituta sunt ei ablata. Porro in quodam die festo, cum paratum esset prandium apud Tobiam, dixit filio suo: « Vade, et adduc aliquos de tribu nostra timentes Deum, ut comedant nobiscum . » Qui reversus nuntiavit unum de Hebraeis jugulatum jacere in platea, et exsiliens Tobias jejunus, tulit occulte corpus in domum suam, et comedit panem in luctu et tremore, et cum sol occubuisset, sepelivit illud; et arguebant eum proximi sui dicentes: « Hujus rei causa interfici jussus es,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum q cet̾i ad nitłos aureos qͦs
fecerat ieroboã irẽt. ip̃e ascendebat ĩ
⁊ decimas fidelit᷑ offeiebat tta ut ui
t̃tio anno ꝓselitis ⁊ aduenis oẽm mi¬
nistraret decimationẽ. In oĩb legẽ d̾i
puer obseruabat. fc̃s aut̃ uir: accep̃
uxorẽ sͥ. annrã de tribusua. ⁊ susceptũ
ex ea filiũ noĩe suo uocauit tobiam
Captꝰ qͥdẽ cum uxore ⁊ filio habitaũ
in niniue ⁊ custodiuit aĩam suã ne
ꝯtaminarentur in cibis gentiliũ. S
lis salmanasar. qui dedit ei potesta¬
tem qͦcũq uellet ad captiuos ire ⁊ cr
catẽ medoꝵ ⁊ iuenit in ea quẽdã ꝯtͥ¬
bulem suũ gabellũ egentẽ ⁊ reliquis
ei sub cẏrographo .x. talenta argenti
houoratus. Mortuo aut̃ salmanasar
cũ filu̾s euis sennacherib filios isił ha¬
beret exosos tobias ꝯsolabatur eos⁊
egenis ministrabat. Cumq reu̾sus
dñi iratꝰ młtos hebreoꝵ fecit occidi.
quoꝵ corꝑa tobias sepeliebat. Qd̾cũ
nuntiatum eẽt regi tulit omnẽ subs¬

Expanded text:
itulos aureos, quos fecerat Jeroboam , irent, ipse ascendebat in et decimas fideliter offerebat, ita ut in tertio anno proselytis et advenis omnem ministraret decimationem, et in omnibus legem Dei puer observabat. Factus autem vir accepit sibi uxorem Annam de tribu sua, et suscepit ex ea filium, quem nomine suo vocavit Tobiam. Captus quidem cum uxore et filio, habitavit in Ninive, et custodivit animam suam ne contaminaretur in cibis gentilium, sed tiam in oculis Salmanasar. Qui dedit ei potestatem, quocunque vellet ire ad captivos, et circtatem Medorum invenitque in ea quemdam contribulem suum, Gabelum egentem, et reliquit ei sub chirographo decem talenta argenti, honoratus. Mortuo autem Salmanasar, cum filius ejus Sennacherib filios Israel haberet exosos, Tobias consolabatur eos, et egenis ministrabat. Cumque reversuDomini, iratus multos Hebraeorum fecit occidi, quorum corpora Tobias sepeliebat. Quod cum nuntiatum esset regi, tulit omnem subs
Abbreviated transcription (Latin):
quã d̾s daturus ẽ fidelib suis. anna
uoͣ ixor eius ibat ad dextrinũ opꝰ co¬
tidie. ⁊ de labore manuũ suaꝵ qd̾ cõ¬
sequi poterat deferebat. ftm̃ ẽ aut̃
ut edum accipiens detuliss domũ
ciuꝰ balatũ uir audiens ait. Uide ne
fitti us sit. ad ħ irata uxor R̾. Mani
doꝵ audiret improꝑiũ ab una an¬
cillaꝵ suaꝵ quam increpabat dicen¬
trsibi. Int̾fectrix uiroꝵ tuoꝵ nũqͥd
occidere me uis sic̃ occidisti .uii. uri¬
ros ¶fuerat enĩ cradita uii. uiris ⁊
demoniũ noĩe asmodeus occidebat e¬
os mox ut ing̾essi fuerãt ad eã. Ascẽ¬
dit gͦ sarra in suꝑius cubicłm domus
sue. ⁊ trib dieb ac noctib nõ mãdu

Expanded text:
ibus suis. Anna uxor ejus ibat ad textrinum opus quotidie, et de labore manuum suarum, quod consequi poterat deferebat. Factum est autem ut haedum accipiens, detulisset domi, cujus balatum vir audiens, ait: « Videte ne furtivus sit. » Ad haec irata uxor responditdorum, audiret improperium ab una ancillarum suarum, quam increpabat, dicente sibi: Interfectrix virorum tuorum, nunquid occidere me vis, sicut occidisti septem viros? Fuit enim tradita septem viris, et daemonium nomine Asmodeus occidebat eos, mox ut ingressi sunt ad eam. Ascendit ergo Sara in superius cubiculum domus suae, et tribus diebus et nocti
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. addidimus emĩ pccĩs nr̃is ma¬
lum. ut petẽmꝰ nob̾ regẽ. ⁊ ait sa.
peccastis. Holite deinceps recedere a
domino ⁊ uiuetis. alioquin peribi¬
tis uos. ⁊ rex uester

Expanded text:
tuis. Addidimus enim peccatis nostris malum, ut peteremus nobis regem. Et ait Samuel: Peccastis: nolite deinceps recedere a Domino, et vivetis; alioquin peribitis vos, et rex vester
Abbreviated transcription (Latin):
b̃is galaad. Cumq petisiẽt obsessi
ab eo fed̾. ait. In ħ feriam uobiscum
fedꝰ. ut eruam om̃ib uob̾ oculosder¬
tros. eis enĩ quos de bello capiebat dex¬
tros oculos eruebat. ut sinistros scu¬
tis cellautes ad bellũ forent inuti
nũtiassent ħ fleuit ppłs. ⁊ ip̃e saul
ueniebat de agͦ. sequens boues. ⁊ ꝓ¬
misit iabras se tc̃ia die uent᷑m eis
inauxiliũ. ⁊ iussit aliqͦs eoꝵ produ¬
catu itim̃s sustinere. ⁊ diuinitus in¬
spiratus. ꝯcidit utẽq bouẽ in fiustͣ
⁊ ꝯminatꝰ est in om̃s tminos isrł.
dicẽs. Ꝙ ñ exierit pꝰ sauelẽ ⁊ samu¬
tes. ⁊ ĩgres¬
sus est cast᷑ in uigi¬
lia matu¬
tina ⁊ ꝑcussit amõ
plaga
grandi. ⁊ ait ppłs ad
saul.
Qͥs est qͥ dix̃ ñ regnab̾

Expanded text:
Cumque petissent ab eo obsessi foedus, ait: « In hoc feriam vobiscum foedus, ut eruam omnibus vobis oculos dextros. » Eis enim quos bello capiebat, dextros oculos eruebat, ut sinistros scitis celantes ad bellum forent inutilnuntiassent hoc, flevit populus, et ipse Saul veniebat de agro sequens boves, et promisit Jabitis se tertia die venturum eis in auxilium, et jussit aliquos eorum, pro ducatu itineris sustinere, et divinitus inspiratus concidit utrumque bovem in frusta, et comitatus est in omnes terminos Israel, dicens: « Qui non exierit post Saulem et Samutes, et ingressus est castra in vigilia matutina, et percussit Ammon plaga grandi: « Et ait populus ad Saul: Quis est qui dixit: Non regnab
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ad dexterã uł ad sunistrã nõ
ẽ meũ dare uob̾. subaudi calibus
quales estis. ꝙr estis ambitiosi. uł
sine meritis in dando salutẽ et̾nã
Et cum indignarentur decemde du¬
ob fr̃ib docuit dñs ⁊ hos ⁊ illos. ñ
uentos ad regnũ nisi per humili¬
tatem. Et dedit se in exemplũ eis
dicẽs. filiꝰ hominis nõ uenit minist᷑¬
ri s ministrare. Quia enĩ h̾o cecid̃
tet in regionẽ suã. ad qd̾ sĩgcandũ

Expanded text:
autem ad dexteram, vel ad sinistram, non est meum dare vobis, subaudi, talibus, quales vos estis, quia estis ambitiosi. Velsine meritis in dando salutem aeternam. Et cum indignarentur decem de duobus fratribus, docuit Dominus hos et illos, non venturos ad regnum, nisi per humilitatem et dedit se in exemplum eis dicens: « Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. » Quia enim homo cecidit tet eum in regionem suam. Ad quod significandum
Abbreviated transcription (Latin):
mors ⁊ dr᷑ ad similitudinẽ lane in¬
micte. sic̃ enĩ lana intingͥtur ⁊ at¬
cipit alicuiꝰ cołoris dignitatẽ sic nos
in mortẽ descendimꝰ corporales ⁊ re¬
surgemꝰ spĩtales. salix ad litteram
cistus est. quo calidam sumimꝰ potõ¬
nem. Macrobiꝰ theodosꝰ dicit. ciͦsrm
eẽ quẽ inuenert̃ cilices ⁊ dixerũt
ciitẽ qui nũc mutata una lit̃a dͤ¬

Expanded text:
r ad similitudinem lanae intinctae. Sicut enim lana intingitur, et accipit alicujus coloris dignitatem, sic nos in mortem, descendimus corporales, et resurgemus spirituales. Calix ad litteram scyphus est quo calidam sumimus potionem. Macrobius Theodosius dicit, scyphum esse, quem invenerunt Cilices, et dixerunt cilicem, qui nunc mutata lit
Abbreviated transcription (Latin):
tiu. fidelis enĩ deꝰ qui ñ patit᷑ nos tẽp¬
tari supͣ id quod possumꝰ. est enĩ calir
ciffus cum quo mnsurate distͥbuitur
potus bibentib ⁊ scd̾m hanc distͥbu¬
tionẽ calicis ⁊ baptisim recte subdi¬
dit dominꝰ. Calicẽ quidẽ meũ bibetis
⁊ tacuit de baptismo. Iohes enĩ nõ
martiriũ set passiones maoltas citͣ
mortẽ sustinuit alii tñcalicem et
se martyrẽ. ꝙr aĩo non defuit mar¬
tyrio ⁊ in feruentis olei doliũ mis¬
sus. In hunc modũ ieronimꝰ diẽ
de monachis. Monachi debẽt hr̃e¬

Expanded text:
 Fidelis enim Deus, qui non sinit nos tentari supra id quod possumus . » Est enim calix scyphus, cum quo mensurate distribuitur potus bibentibus. Et secundum hanc distinctionem calicis, et baptismi recte subdidit Dominus: « Calicem quidem meum bibetis, » et tacuit de baptismo. Joannes enim non martyrium, sed passiones multas circa mortem sustinuit. Alii tamen, et calicem, etse martyrem, quia animo non defuit martyrium, et in ferventis olei dolium missus est. In hunc modum Hieronymus dicit de monachis: Monachi debent h
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ledendo. ⁊ seuiendo. Querit᷑ aũ de qͥ¬
brdã minutis animalib que uel ex ca¬
dañib uel ex humorib nasci solent
si tunc orta fuerunt quoꝵ sex sunt
qued̾ er corruptõe hum oꝵ ut umes
in cisternis. qued̃ ex cadaũib ut apes.
ex iuuencis scarabei ⁊ scarbones ex¬
equis. qued̃ ex corruptõe lignoꝵ ut
teredones. qued̃ ex herbarum corrũp¬
tione ut tinee ex olib. qued̃ ex cor¬
ruptõe fructuũ ut gerguliones ex fa¬
bis: de his dr᷑. q que line corruptõne
nascunt᷑. ut illa que exalatõib tune
fc̃a sunt. que uero ex corruprõib pͥ
pectaium ex reb corruptis orta sunt.
ueritur qͦ de nociuis aiãntib sicreata
sunt nociua. ł primo mitia post tc̃ast̃
tõnẽ. correctõnẽ instructõnẽ. punit᷑
enĩ hõ cum ledit᷑ his. nel cũ tiet ledi.
qr timor maxͣ pena est. corrigitur his c̃
sci sibi accidisse pro peccato suo. Instru¬
itur ad mirand opera dei. mag̃ admi¬
rans oꝑa forniͥcatoꝵ. qmonera came¬

Expanded text:
endo et saeviendo. Quaeritur de quibusdam minutis animantibus, quae vel ex cadaveribus, vel humoribus, nasci solent, si tunc orta fuerint. Quorum sex sunt quaedam ex corruptione humorum, ut vermes in cisternis; quaedam ex cadaveribus, ut apes ex juvencis: scarabaei, et scabronesequis; quaedam ex corruptione lignorum, ut teredines, quaedam ex herbarum corruptione, ut erucae ex oleribus; quaedam ex corruptione fluctuum, ut gurguliones ex fabis. De his dicitur quia quae sine corruptione nascuntur, ut illa quae exhalationibus, tunc facta sunt; quae vero ex corruptionibus, post peccatum ex rebus corruptis orta sunt. Quaeritur quoque de nocivis animantibus si creata sunt nociva, vel primo mitia, post facta sint nem, correptionem, instructionem; punitur enim homo cum laeditur his, vel cum timet laedi, quia timor maxima poena est. Corrigitur his, cum scit ista sibi accidisse pro peccato suo; instruitur admirando opera Dei, magis admirans opera formicarum, quam onera came
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtilia. bestias. scĩes¬
enim deus hominẽ¬
penam laboris. ad re¬
mediũ laboris: ded̃¬
m̃ta ad opus. uel¬
ad esum. reptilia uͦ¬
ibestie: sunt ei in¬
uero sunt tria genera. trahentia ut
uermes. qui se ore tͣhunt. serpentia ut
colubri. qui se ui costarum rapiunt

Expanded text:
lia, bestias . Scinim Deus hominepoenam laboris, ad medium laboris deenta, ad opus, velad esum. Reptilia vbestiae sunt ei invero sunt tria genera. Trahentia ut vermes, qui se ore trahunt; serpentia, ut colubri, qui vi costarum se rapiunt
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑ creatũ motabile. q creatũ est sic. ut
mou̾ent᷑ de uita ad mortẽ qd̾ nõ homo.
qui creatus est ut nõ morentur si uellz.
illa uero creata sunt uel in esuin cedãt
aliis. uel seuio deficiant. his bñ dicit deꝰ¬
sic. crescite ⁊ multiplicaminz Dr oꝑe¬
uz De oꝑe sexte diei.

Expanded text:
r creatum motabile, quod creatum est sic, ut moveretur de vita ad mortem: quod non homo qui creatus est, ut non moreretur, si vellet. Illa vero creata sunt, vel ut in esum cedant aliis, vel senio deficiant. His benedixit Deus: Crescite, et multiplicamini. CAP. VIII. De opere sextae diei.
Abbreviated transcription (Latin):
aerem. ⁊ aquam. uolatilia dans a¬
eri: natatilia aquis. ⁊ utͣq ex aquis or¬
ta sunt. facilis enĩ tnͣsitus est aque in
aera. tenuando. ⁊ aeris in aquam spis¬
sando. pisces uocauit moyses reptilia
qd̾ impetu quodã totos se rapuint ut
serpentes qui ñ ferunt᷑ pedib ut fere.
nota qd̃ ex hoc qd̃ dcm̃ est uolatile sr̃¬
terrã. errauit plato. qui descendens in
egiptũ libros moysi legit. ⁊ putauit
moysen sensisse uolatilia ẽẽ ornarum
aeris. tm̃ circa tr̃am. ornatum uero ae¬
ris suꝑioris calodemones. ⁊ cacodemoẽs
s non ita est. bom enim demones ut di¬
ctũ est: sunt in empireo. mali uero in
hunc aerem caliginosũ. detrusi sũt ad
motabiles añt dũr anime pisciũ ⁊ a¬
uium. respectit amme hominis. ille .Ni.
mouentur de ẽẽ ad nõ eẽ. ista non. qͥa

Expanded text:
aerem et aquam, vola tilia dans aeri, natalitia aquis: et utraque ex aquis orta sunt . Facilis enim transitus est aquae in aera tenuando, et aeris in aquam spissando. Pisces vocavit Moyses reptilia, quia impetu quodam totos se rapiunt, ut serpentes: non feruntur pedibus, ut ferae. Nota quia ex hoc quod dictum est, creavit terram, erravit Plato, qui descendens in Aegyptum libros Moysi legit, et putavit Moysen sensisse volatilia esse ornatum aeris tantum circa terram, ornatum vero aeris superioris calodaemones, et cacodaemones: sed non ita est. Boni enim daemones, ut dictum est, sunt in empyreo; mali vero in hunc aerem caliginosum detrusi sunt ad Motabiles autem dicuntur animae piscium et avium, respectu animae hominis. Illae enim moventur de esse ad non esse; ist
Abbreviated transcription (Latin):
aaa. dñe nescio loqui qr puer sũ ego
misit dñs manũ suã ⁊ tetigit os eus
⁊ ait. Ecce dedi uerba mea in ore tuo
Ex tc̃ licet ẽẽt adolescens cepit ꝓpħa¬
re ⁊ p̃dicare. Mane ꝯsurgẽs ⁊ freq̃ns
stans in porta domꝰ dñi ⁊ in atrus tem¬
pli. ⁊ ostendit ei dñs signa eu̾sionis
ierłm qͣm p̃dicebat Pͥmo signo sig̃ta¬
uit ei auctoritatẽ illuis eu̾siõĩs ierłm¬
dñi. Ostendit enun ei qiͣ furẽ uigilã¬
tem cũ uirga ut dãpnificaret dormi¬
entes. Sic enĩ dñs iam uigilabat ad
ꝑcutiendũ ppłm suũ. Scd̾o uõ signo
ostendit ei dñs quo ministro ad hoc
ateretur ꝑ ollã succensam a facie a¬
quilonis ⁊ att. ab aqͥlone pandet᷑ om̃e
malũ sr̃ om̃s habitatores t̾re huius

Expanded text:
ne, nescio loqui, quia puer ego sum, misit Dominus manum suam, et tetigit os ejus, et ait: Ecce dedi verba mea in ore tuo . » Ex tunc licet esset adolescens coepit prophetare et praedicare, mane consurgens, et frequens stans in porta domus Domini, et in atriis templi, et ostendit ei Dominus signa eversionisem, quam praedicabat. Primo significavit ei auctorem illius eversionis Deum. Ostendit enim ei quasi furem vigilantem cum virga, ut damnificaret dormientes. Sic enim Dominus jam vigilabat ad percutiendum populum suum. Secundo vero signo ostendit ei Dominus quo ministro ad hoc uteretur per ollam succensam a facie aquilonis, et ait: « Ab aquilone pandetur omne malum super omnes habit
Abbreviated transcription (Latin):
tant quidã sub aluis regib ꝙ iuderit
eam sic ⁊ cet̾a q̃ sequntur. In t̾cia enĩ
uisione ostendit ei dñs cãm euersio¬
nis. nec fuit ħ uisio ymaginaria s cor¬
porał. Precepit enĩ dñs ut tolłet lum¬
bare suũ ⁊ absꝯderet illd̾ suꝑ eufra¬
ten. Et post multos dies ex manda¬
to dñi reu̾tens inuenit illd̾ putrefc̃m
⁊ nulli usui aptũ. ⁊ ait ei dñs. Sicut
adheret lumbare ad lũbos uiri. sic

Expanded text:
aliis regibus vidit eam, sicut caetera quae sequuntur. In tertia enim visione ostendit ei Dominus causam eversionis, nec fuit haec visio imaginaria sed corporalis. « Praecepit enim Dominus, ut tolleret lumbare suum, et absconderet illud super Euphratem. Et post multos dies ex mandato Domini revertens, invenit illud putrefactum, et nulli usui aptum, et ait ei Dominus: Sicut adhaeret lumbare
Abbreviated transcription (Latin):
mo & ꝯpleto successit festꝰ felici missꝰ quero¬
ne. Si &r ĩ tlłigat᷑ biẽnid ap̾sidatu felicis. ñ
pot̾it stare. cũ alõge retͦ ꝯstitutꝰ eẽt p̾ses a
claudio. Si & ĩ tlłigat᷑ biẽnio ab ac̃cacc̃e pauli:
uͤ sic pot̾it stare. Nõ eĩ iã fluxant duo ãm ex

Expanded text:
m completo successit Festus Felici missus a Nerone. Si autem intelligatur biennio a praesidatu Felicis, non poterit stare, cum a longe retro constitutus praeses a Claudio. Si autem intelligatur biennio ab accusatione Pauli, nec sic poterit stare. Non enim adhuc fluxerant duo anni, ex
Abbreviated transcription (Latin):
du uid̾is .q.d. tuuidisti qͥd feceris. ⁊ sic
ẽ p̃teritum subiũctiui ł tu uidebis:
cum senties in pena te peccasse.⁊ est
futurũ subiunctiui. Quidã tñ sub
una distinctione legunt qͥd ad nos
Sathanas quipossed̾at idã posttͣ
ut ex dolore it̃m intraret ineũ satha¬
nas. ut faceret eum inicere gͥmanũ
argenteis in tẽplo abiens laq̃o se sus¬
pendit. ⁊ crepuit medius effusis uis¬
cerib. ⁊ in ħ quodammͦ delatũ ẽ ori
post cecidisse ⁊ crepuisse. Utrũ aut̃
ead̾ die se suspendit an distulit dubi¬
psalmum hrͣ. Quidam tñ dixerũt
ꝙ audita resurrectiõe quã nõ spera¬
bat se suspendit. qd̾ ñ est autẽticum
Dixerũt q sacerdotes qr nõ licebat
mitt̾e in corbanam qr p̃ciũ sangͥniᷤᷤ
erat. Mutere intellige ꝓ remittere.

Expanded text:
 dicant: Tu vidisti quid feceris, et sic est praeteritum subjunctivi. Vel tu videbis, cum senties in poena te peccasse, et sic est futurum subjunctivi. Quidam tamen sub una distinctione legunt. Quid ad noSatanas, qui possederat Judam, postquam ut ex dolore iterum intraret in eum Satanas, ut faceret eum injicere sibi manum. argenteis in templo, abiens, laqueo se suspendit et crepuit medius, effusis visceribus, et in hoc quodammodo delatum est ori, post cecidisse et crepuisse. Utrum autem eadem die se suspenderit, an distulerit, dubipsalmum habetur. Quidam tamen dixerunt quod, audita resurrectione, quam non sperabat, se suspendit, quod non est authenticum. Dixeruntque sacerdotes quia non licebat eos mittere in corbonam, quia pretium sanguinis: erat, mittere, intellige pro rem
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥnis. qr fuerãt p̃cium mortis in
filii isrł. ł illi qui erant a filiis ifrł
nati. S ñ legtͣ ħ in ieremia s in
⁊ acharia pene id̾ sensus ẽ sub ũbis
alus. Uñ quidã codices hñt ꝑ pro¬
pħam siue noĩe aliqͦ. dicit ieromimꝰ ĩ
maiori breuiario qr antiqui codices
hñt ł hũerunt in asaph ꝓpħa s ui¬
cio scriptoꝵ positum ẽ in ysaia quia
nesciebant qui fuerit asaph. Uñ por
.ui. nec ẽ litt̾a s nota numeri tm̃ scͥp
ꝓprie marcus subaudi dixit s scrip¬
tor corrupit. ⁊ uere dixit tertia ꝗͣ
se scriptores in matħo qui scripser̃t
ieremiã ꝓ ⁊ acharia. ⁊ eciã suꝑ mathe¬
um dicit᷑ hebreũ sibi ostendisse li¬
brũ a ieremnie apotͥphũ in quo ħscͥp¬
ta ad uerbum reꝑerat. Origenes in
mathm in secretis ieremie ħ reꝑi¬
tur. sic̃ apłs scripturas quoꝵdã se¬
cretoꝵ ꝑfert ut illd̾ qd̾ oculus nõ
uidit nͥe auris audiuit. In ulło rͣe
głari libro ħ̃ inuenttur nisi nisecre¬

Expanded text:
sanguinis. Quia fuerunt pretium mortis, in filii Israel, vel alii, qui erant a filiis Israel nati. Non legitur in Jeremia hoc, sed in Zacharia pene idem sensus est sub verbis aliis. Unde quidam codices habent per prophetam, sine nomine aliquo. Dicit Hieronymus in majori Breviario, quia antiqui codices habuerunt in Asaph propheta, sed vitio scriptorum positum est in Isaia, quia nesciebant quis fuerit Asaph. Unde Por6 nec est littera, sed nota numeri tantum, scripsin Marco. Hoc proprie Marcus, subaudi dixit, sed scriptor corrupit, et vere dixit, tertia, qse scriptores in Matthaeo, qui scripserunt Jeremiam, pro Zacharia, etiam super Matthaeum dicit Hebraeum quemdam sibi ostendisse librum Jeremiae apocryphum, in quo haec scripta ad verbum repererat Origenes in Matthaeum: In secretis Jeremiae hoc reperitur, sicut Apostolus scripturas quorumdam secretorum profert, ut illud: « Quauris audivit . » In nullo enim regulari libro hoc invenietur nisi in secre
Abbreviated transcription (Latin):
belus abassiriis: sic ⁊ alie nat̾ees scdm
ydiomata lingue sue direrunt. alie
bel. alie beel. alie baal. alie baalim.
imino ⁊ nomina specificauerunt. a¬
lie beelphegor. alie beekrebut dicentes.
s tandem: seriem genealogie: semꝓ

Expanded text:
liae nationes secundum idiomata linguae suae dixerunt, aliae Bel, aliae Beel, aliae Baal, aliae Baalim. Imo, et nomina specificaverunt, aliae Beelphegor, aliae Beelzebub dicentes. Sed tandem seriem genealogiae Sem
Abbreviated transcription (Latin):
ortuo bel o: ninus
in solatium doloris: ymaginẽ pr̃is
sib̾i fecit. cui tantã exibebat reuerenti¬
am ut quiblibet reis. qui ad eam con¬
fugissent: parceret. proinde homines
de regno euis. diuinos honor es yma¬
gini eius: ceperũt ĩpend̾e. huius exẽplo:
plurimi caris suis mortuis: ymagines
dedieauerunt. ⁊ lic̃ ab ydolo beli cetera t̃¬
xerũt originẽ: sic ⁊ ab eius nõie. gene-

Expanded text:
ortuo Belo, Ninus in solatium doloris, imaginem patris sibi fecit, cui tantam exhibebat reverentiam, ut quibuslibet reis qui ad eam confugissent parceret. Proinde homines de regno ejus divinos honores imagini ejus coeperunt impendere; hujus exemplo plurimi claris suis mortuis imagines dedicarunt, et sicut ab idolo Beli caetera traxerunt originem, sic ab ejus nomine
Abbreviated transcription (Latin):
eos magistrat᷑. ⁊ scasis eoꝵ tuuicis iusserũt
eos uͥgis cedi. ⁊ flagellatos miscĩt ĩ cart̾em
p̾cipientes custodi. ut diligẽt custodiret eos.
qui accepto uiãdato misit eos ĩ cart̾en ĩte¬
riorẽ pedes eoꝵ strĩgẽs ligno¬

Expanded text:
et magistratus, et scissis eorum tunicis jusserunt eos vergis caedi, et flagellatos miserunt in carcerem, praecipientes custodi, ut diligenter custodiret eos. Qui accepto mandato misit eos in carcerem interiorem pedes eorum stringens ligno
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ sonat. ⁊ asꝑus stridet. scriptũ
uero ꝑsuna grecũ facietatẽ significat.¬
filius malchi ⁊ mobes primus grece
leges dedit. ⁊ sub iudice causas agi in¬
stituit. locumq iudici destinant᷑ a
nõie suo: foꝵ appellauit. soror sua
apices litterar̃ tradidit egiptiis. de agͥ¬
cultura ⁊̃ multa docuit eos. Sñ cũ io
dr̃et᷑ ys is ab ea clc̃a est. qd̃ in lingͣ eorũ
terra sonat. ⁊ obħ post mortem in nu¬
mero d̾oꝵ in egipto recepta est. phoro
pore ĩ egiptum nauigauit. quẽ quidã
uirum ysidis fuifse trabñt ⁊ similit̃
abegiptus deisieatꝰ est. ⁊ serapis nõiatꝰ.

Expanded text:
mentum sonat, et asperius stridet, scriptum mentum sonat, et asperius stridet, scriptum vero per sigma Graecum, satietatem significat, etfilius Inachi et Niobes, primus Graeciae leges dedit, et sub judice causas agi instituit. Locumque judici destinatum a nomine suo forum appellavit. Soror sua apices litterarum tradidit Aegyptiis, de agricultura etiam multa docuit eos. Unde cum Io diceretur, Isis ab eis dicta est, quod in lingua eorum terra sonat. Et ob hoc post mortem in numero deorum in Aegypto recepta est. Filiuspore in Aegyptum navigavit, quem quidem virum Isidis fuisse tradunt, et similiter ab Aegyptiis deifi
Abbreviated transcription (Latin):
q putei: ut dicit iosephus. opus nõ¬
ꝑfectũ relinquens nolens ꝯtendere cũ
indigenis exoptans bone uoluntatis
eoꝵ ratõe. ⁊ licentiam. ꝓfectus q inde
fodit tercium puteum. pro quo nõ con¬
tenderũt. obħ uoeauit eum robooth.
.i. latitudinẽ. q dilatatꝰ creuerat suꝑ
terram. ⁊ ex illo loco ascendit inbersa¬
bee. ⁊ aꝑuit ei dñs ip̃a nocte ꝓmittent
ei ip̃a nocte que promiserat patͥ suo.
⁊ edificans altare inuocauit ibi nom̃
dñi. ⁊ precepit seruis ut ibi foderent
puteum. ũi simile est quod eruderauer̃t
puteum abrahe:
it ad eum abimelec
⁊ phycol dux milit̃. ⁊ uirantes uit
le fedus firmanerũt. Codem die reclie¬
rũt ad ysaac pueri nũtiantes de puteo
qũe foderant. qd̃ inuenissent aqmap
pellauit eum berfabee .i. puteũ sacietatie
ł habundancie. ⁊ impõit̃ est ħ nom̃ur¬
bi. usq in hodiernũ diem s⁊ nota qd ĩ
lui hebreum scriptũ: septimũ ł iura¬

Expanded text:
que putei, ut dicit Josephus, opus impque putei, ut dicit Josephus, opus imperfectum relinquens, nolens contendere cum indigenis, exspectans et exoptans bonae voluntatis eorum rationem et licentiam. Profectusque inde fodit puteum tertium, pro quo non contenderunt. Ob hoc vocavit eum Robooth, id est latitudinem, quia dilatatus creverat super terram, et ex illo loco ascendit in Bersabee. Et apparuit ei Dominus in ipsa nocte, promittens ei quae promiserat patri ejus. Et aedificavit altare, et invocavit ibi nomen Domini, et praecepit servis ut ibi foderent puteum. Verosimile est quod eruderaverunt puteum Abrahae. venit ad eum Abimelech, et Phicol dux militiae, et jurantes inter se foedus firmaverunt. Eodem die redierunt ad Isaac pueri, nuntiantes de puteo, quem foderant, quod invenissent aquam, et appellavit eum Bersabee, id est puteum satietatis, vel abundantiae. Et impositum est hoc nomen urbi, usque in sin Hebraeum scriptum, septimum, vel jura