comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirdĩ responditdicens. Scioquia pascha ẽ quia ui¬
dere temerui Ionge quippe ab hominibus positus
quia dieodem paschalis esset sollemnitas ignor abat . Vene¬
rabilis autem prbr : rursus asseruit dicens. Veraciter
hodie resurrectionis dominicae paschalis diesest. abstino :¬
re tibiminime congruit : quia et ego adbocmis sus sum
ut dona omnipotentis dnĩ pariter sumamus. Benedicen¬
tesigitur dm̃ : sumpserunt cibum. Expleta itaq: refec¬
tione et colloquio : ad ecclesiam prbr recessit.
Eodem quoq: tempore hunc inspeculatitantem : etiampas:¬
tores inuenerunt. Quenmdumuestitum pellibus inter
frutecta cernerent : aliquambestiam essecredider̃.
Sed cognoscentes dĩ famulum : eorum multi adpietatis grac¬
tiam abestialimente mutati sunt . Nomenitaq: eius :¬
prouicina loca cunctiꝰ innotuit. Factumq: ẽ. ut ex illo
iam tempore : amultis frequentari coepissec. Quicũ
ei cibos deferent corporis : ab eiusore insuo pectore

Expanded text:
vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia vivir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpserunt cibum. Expleta itaque refectione et colloquio, ad ecclesiam presbyter recessit. Eodem quoque tempore hunc in specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen itaque ejus per vicina loca innotuit cunctis: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore
Abbreviated transcription (Latin):
men : modis congruentibus ministrare Non desiit.
Cumuero iamomꝰni potensds̃ et romanum uelletala:¬
bore quiescere et bene dictiuitã in exemplum homi¬
nibus demonstrare : Vt posita super candelabrum
lucerna claresceret : quatenus omnibus qui indomodĩ
sunt luceret : Cuidam prbro longius manenti . qui re¬
fectionem sibi in paschali festiuitate parauerat perui¬
sum dñs apparere dignatus ẽ dicens. Tutibi delicias
p̃patras et seruus meus illo in loco fame cruciatur e
Qui protinus surrexit atq in ipsa sollemnitate pascha¬
li cumalimentis qu& sibi parauerat ad locumte ten¬
dit : et uirumdĩ per abrupta montium. perconcaua
uallium perde fossa terrarum quae siuit : eumq la¬
teru inspecurepperit. Cumq oratione facta etbe¬
nedicente s omni potentem dñi consedissent : post dul¬
cia uitae conloquia isquiaduenerat prbr dixit
Durge et suma muscibum : quia hodie pascha :.e. Cui

Expanded text:
men modis congruentibus ministrare non desiit. men modis congruentibus ministrare non desiit. Cum vero jam Deus omnipotens et Romanum vellet a labore quiescere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame cruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
conuersationis habitum tradidit : et inquantum licu¬
it ministrauit: Vir autem dĩ ad eundem locumper¬
ueniens in artis simos pecu setradidit : tribusq annis
exceptoroma no monacho. hominibus in cognitus mansit
Quiui delicet romanus non longe in monasterio sub
deo dato patris regula de gebat : sed pie eiusdem
patris suioculis furabatur horas : et quem sibi adman¬
ducandum subripere poterat. diebuscertis bene¬
dicto panem ferebat. Ad eundem uero s pecum
a romanicella i ternonerat : quia excelsa de super
Sed ex eadem rupein longissimo fune
relegatum romanus deponere panem consueuerat.
nquo etiamrestipar uulum tintinabulum inseruit:
ut ad sonum tintinabuli uirdĩ cognosceret quando sibi
romanus panem praeberet quem edens acciperet.
Sedanticus hostis unius caritati in uidens alterius refectio¬
ni cumquadam die submitti panem conspiceret : iac¬
taũi l apidem et tintinabulum fregit. Romanusta¬

Expanded text:
conversationis habitum tradidit, et in quantum licuconversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. Vir autem Dei ad eumdem locum perveniens, in arctissimum specum se tradidit, et tribus annis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus ta
Abbreviated transcription (Latin):
terium eius loci in colae in ecclesiae ingressu suspen¬
derent quatenus et praesentes et secuturi omnes agnos:¬
cerent : Bene dictus puer conuersionis gratiam aquan¬
ta perfeccione coepisset : Quod a nnis multis illigante
oculos omnium fuit : et usq ad haec langobardorũ
tempora. superfores ecclesiae pependit. Sed bene¬
dictus plus appetensmalamundi perpeti. quam lau
fauoribus extolli : Nutricem suam occulte fugiens
deserti loci seces sumpetiit : cui sublacuᷤ uocabulũ ẽ.
Qui a romana urbe quad raginta feremilibus distans:
frigidas atq perspicuassemanat aquas. Que illic
uidelicet a quarum abundantia in ex tenso prius
lacucolligitur : ad postremum uero in amne diriuat᷑.
Quodum fugiens pergeret : monachus quidamroma¬
nus nomine hunc euntemrepperitꝰ quotenderet
requisiuit. Cuiu scum desiderium cognouis set : et
secretum tenuit : et adiutorium inpendit. Eiq sc̃ẽ

Expanded text:
terium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenterium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent: quatenus praesentes et secuturi omnes agnoscerent, Benedictus puer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic ante omnium oculos fuit, et usque ad haec Langobardorum tempora super fores ecclesiae pependit. Sed Benedictus plus appetens mala mundi perpeti quam laudee hujus favoribus extolli, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci secessum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
hunc artius amabat sola secuta .ẽ. Cumq ad locum ue¬
nissent qui fide dicitur multisq: honestioribus uiris ca¬
rentur
rcedicta Nutrix illius. ad purgandum triticum.
auicinis mulieribus praestari sibi capisterium petiit:
Quod super mensam in caute derelictum: casu accedente
fractum .ẽ. sicq: ut in duabus partibus inuenire tur diuisũ
Q uod moxutredien snutrixillius inuenit: uehe mentis¬
simen flere cepit : quia uas quod praestitũ acce¬
perat fractum uidebat. Bene dictus autem religiosus
et piuspuer. cum nutricẽ suam flere conspiceret:
eius dolori compassus : ab latis secum utrisq fracticapis¬
terii partibus. sesexum lacrimis in orationem dedit :
Qui ab oratione surgens ita iuxta se uassanum reppe¬
rit : ut in eo fracturae inuenire uestigia nulla potu¬
ifsent. Mox autem nutricem suam blande consola¬
tus ei sanum capis terium reddidit : quod fractum
tulerat . Quae res in loco eodem acunctis ẽ a gnita ÷
atq intanta ammiratione habita : ut hoc ipsum capis¬

Expanded text:
. Cumque ad locum venisset qui Enfide dicitur, multisque honestioribus viris charentur, praedicta nutrix illius ad purgandum triticum a vicinis mulieribus praestari sibi capisterium petiit, quod super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, sic ut in duabus partibus inveniretur divisum. Quod mox rediens nutrix illius, ut ita invenit, vehementissime flere coepit, quia vas quod praestitum acceperat, fractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii partibus, sese cum lacrymis in orationem dedit: qui ab oratione surgens, ita juxta se vas sanum reperit ut in eo inveniri fracturae nulla vestigia potuissent Mox autem nutricem suam blande consolatus, et sanum capisterium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capis
Abbreviated transcription (Latin):
inmonasterii regimine successit. Valentini anoquoq::
qui annis multis. latera nensi monasterio praefuit. Simpli¬
cioqui congregationem illius post eum tertiu s rexit.
Honorato etiam : qui nunc adhuc cellae eius inqua priuscon-¬

Expanded text:
in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, qui annis multis Lateranensi monasterio praefuit; Symplicio, qui congregationem illius post eum tertius rexit; Honorato etiam, qui nunc adhuc cellae ejus, in qua prius con
Abbreviated transcription (Latin):
UIT UIRUITAE UENERABILIS GRA¬
tia benedictus et nomine : ab ipsopueritiae¬
suae tempore. corgerens senile : Ae tatem
quippe moribus transiens: Nullia nimum uolup¬
tatidedit: Seddum in hac terra adhuc esset.
quo temporaliter libere uti potuis set. despe¬
xit iam quasi aridum ꝓnundum cum flore : Quili¬
beriori genere exprouintia nursinae exortus
romae liberalibus litterarum studiis traditus
fuerat : Sed cum ibi multosire per abrupta uitiorũ
cernereti eum quem quasi in ingres sumundi posu-¬
erat retraxit pedem : Nesiquidde scientia eius
attngeret ipse quoq post modum in inmane pre¬
cipitium totus iret: Despectis itaq lit terarum stu¬
diis relictadomorebusq patriis. solidõ placere desi¬
derans : scaẽ conuersationis habitum quae siuit :
Reces sit igitur scienter nescius : et sapienter indoc¬
tus. Huius ego omnia gesta non didici : sed pauca que
narro quattuor discipulis illius referentibus agnoui
Constanti noscilicet reuerentis simo ualde uiro : quiei

Expanded text:
uit vir vitae venerabilis, gratia Benedictus et nomine, ab ipso suae pueritiae tempore cor gerens senile. Aetatem quippe moribus transiens, nulli animum voluptati dedit: sed dum in hac terra adhuc esset, quo temporaliter libere uti potuisset, despexit jam quasi aridum mundum cum flore. Qui liberiori genere ex provincia Nursiae exortus, Romae liberalibus litterarum studiis traditus fuerat. Sed cum in eis multos ire per abrupta vitiorum cerneret, eum quem quasi in ingressu mundi posuerat, retraxit pedem: ne si quid de scientia ejus attingeret, ipse quoque postmodum in immane praecipitium totus iret. Despectis itaque litterarum studiis, relicta domo rebusque patris, soli Deo placere desiderans, sanctae conversationis habitum quaesivit. Recessit igitur scienter nescius, et sapienter indoctus. Hujus ego omnia gesta non didici, sed pauca quae narro, quatuor discipulis illius referentibus agnovi: Constantino scilicet reverentissimo valde viro, qui ei
Abbreviated transcription (Latin):
tatis sit quod sua operataceriappetunt : et mag¬
nos utilitatis sit quod eorum opera taceri non
possunt Net ergo dñs uoluit quicquam fieri
ce minime potuit : sed quid uelle eius membra
debeant quid uel eis etiam nolentibus fiat : doc¬
trinae magis terio exemplum dedit.
Retius Placet quod dicis Or egorius
sunt : que quia eius memoriam fecimus ex sequa¬
pnin dice dio namq tempore. beati proculi matrris

Expanded text:
tatis sit quod sua opera taceri appetunt, et magtatis sit quod sua opera taceri appetunt, et magnae utilitatis sit quod eorum opera taceri non possunt. Non ergo voluit Dominus quidquam fieri, et minime potuit; sed quid velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit. PETR. Placet quod dicis. GREGOR. sunt, quia ejus memoriam fecimus, exsequamur. Alio namque tempore beati Proculi martyris
Abbreviated transcription (Latin):
duceret : desemet ipso discipulis praecepit dicens u¬
uteaque uidissent Nemini dicerent : quousq
filius hominis. amortuis resurrexis set
Necrus. Quia occasio aperta se praebuit : libet in¬
quirere quid namsit quod redemptor noster
cum duobuscecis lumen reddidit: ius sit ut in totã
patriet scõspũi coaeternus hac inre uellehabuit
quod nom potuit implery ut miraculum quodta¬
cere uoluit. minime potuisset abscondi
regorius. Redemptor noster permortale
corpus omne quo degit hoc nobis in exemplo actio¬
nis praebuit : ut pronrã rumuirium modulo eius
uestigia sequentes: in offensopede operis. praesen¬
tisuitae carpamusuiam. Miraculumnamq fa¬
ciens et taceriius sit : et tamentaceri non potuit
Vt uidelicet et electiȩius exempla doctrinae illi¬
us se quentes inmagnis quae faciunt latergqui¬
dem in uoluntate habeant : sedut prosint aliis
prodantur inuiti. Quatenus et magnae bumili¬

Expanded text:
ueret, de semetipso discipulis praecepit, dicens uueret, de semetipso discipulis praecepit, dicens ut ea quae vidissent, nemini dicerent, quousque Filius hominis a mortuis resurgeret . PETR. Quia occasio apta se praebuit, libet inquirere quidnam sit quod Redemptor noster cum duobus caecis lumen reddidit, jussit ut nemini dicPatri et sancto Spiritui coaeternus, hac in re velle habuit, quod non potuit implere, ut miraculum quod taceri voluit, minime potuisset abscondi? GREGOR. Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplum actionis praebuit, ut pro nostrarum virium modulo ejus vestigia sequentes, inoffenso pede operis praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamen taceri non potuit; ut videlicet et electi ejus exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt, latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis, prodantur inviti; quatenus et magnae humili
Abbreviated transcription (Latin):
exliquore uiniparum aliquid inuasĩ somnibus misis¬
T unc coepituinum in calcatorio crescere : Itaut om¬
nia quae allata fuerant pauperum uascula imple¬
ret. Quibuscum seidoneae satiffecisse conspiceret:
ex calcatorio puerum ius sit ascendere : a pothecã
clausit: atq in praesso sigillo proprio. munitam
reliquid: moxq: ad ecclesiam redite : Tertio uero¬
die : praedictum constantium presbiterũ uocauit.
Et oratione facta : a pothetam a peruit : et uasa in
quibus tenuissimum liquorem fuderat. ubertim
uinum fundentia inuenit : Ita ut pauimentum om¬
ne excrescentia uina inuaderent : isi ad hac ep̃s
tar dius intrasset. Tunc terribiliter presbitero
praecepit : Ne quo usq: ipsẽ incorpore uiueret ⁊
hoc miraculum. cuilibet indicaret. Videlicet¬
pulsatus : inde intus in anesceret iunde foris homi¬
nibus magnus appareret. Exemplum etiam ma¬
gis trisequens: quiut nos aduiam humilitatis intro¬

Expanded text:
ex liquore vini parum aliquid in vasis omnibus misisex liquore vini parum aliquid in vasis omnibus misisTunc coepit vinum in calcatorio crescere ita ut omnia quae allata fuerant pauperum vascula impleret. Quibus cum se idonee satisfecisse conspiceret, ex calcatorio jussit puerum descendere, apothecam clausit, atque impresso sigillo proprio munitam reliquit, moxque ad Ecclesiam rediit. Die vero tertia praedictum Constantium presbyterum vocavit, et oratione facta apothecam aperuit, et vasa in quibus tenuissimum liquorem infuderat, ubertim vinum fundentia invenit, ita ut pavimentum omne excrescentia vina invaderent, si adhuc episcopus tardius intrasset. Tunc terribiliter presbytero praecepit ne quousque ipse in corpore viveret, hoc miraculum cuiquam indicaret; pertimespulsatus, inde intus inanesceret, unde foris hominibus magnus appareret: exemplum etiam Magistri sequens, qui ut nos ad viam humilitatis instr
Abbreviated transcription (Latin):
constantio prbone potisuo. ut cuncta uiniuas :¬
cula in episcopio omniaq: dolia. it aut ante con¬
sueuerat super fusapice praepararet. Quod
cumne posillius prsbt audisset admiratus¬
ualde ẽ. quod quasi insanae praeciperet ut uini
uascula praeparare faceret : qui uinum mini¬
me haberet . Nec tamen prae sumpsit inqui re¬
re cuntalia iuberet : sediussis obtemperat om.¬
nia exmore praeparauit. Tunc uir dĩ uinea
ingressus. racemos collegit : ad calcatorium
detulit : omnesq exinde egredi praecepit
sõlusq ibi cum uno paruulo puerulo remansit:
Quem in eodem calcatorio deposuit et calcariip¬
sospaucissimos racemos fecit. Cumq ex eisdem
racemis parum aliquid uinide flueret : Coepit
hoc uirdĩ suismanibus in paruulo uase suscipere :
et percuncta dolia omniaq uasa quae parata fue-¬
rant. probenedictione diuidere : ut ex eodemuino.
omnia uascula uix in fusa uiderentur . Cum uero

Expanded text:
Constantio presbytero nepoti suo, ut cuncta vini vasConstantio presbytero nepoti suo, ut cuncta vini vascula in episcopio, omniaque dolia, ita ut ante consueverat, pice superfusa praepararet. Quod cum nepos illius presbyter audisset, valde admiratus est quod quasi insana praeciperet, ut vini vascula praeparari faceret, qui vinum minime haberet; nec tamen praesumpsit inquirere cur talia juberet, sed jussis obtemperans, omnia ex more praeparavit. Tunc vir Dei vineam ingressus racemos collegit, ad calcatorium detulit, omnesque exinde egredi praecepit, solusque ibi cum uno parvulo puerulo remansit, quem in eodem calcatorio deposuit, et calcare ipsos paucissimos racemos fecit. Cumque ex iisdem racemis parum aliquid vini deflueret, coepit hoc vir Dei suis manibus in parvo vase suscipere, et per cuncta dolia omniaque vasa quae parata fuerant, pro benedictione dividere, ut ex eodem vino omnia 185 vascula vix infusa viderentur. Cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
uit uiruitae uenerabilis bone facius nomine :
qui in eaciuitate qu& ferentis dicitur. episcopa¬
tus officium tenuit : moribu simpleuit. Huius
multa miracula : isqui adhuc superiẽ gauden :¬
tius prsb̵t: narrat. Qui in eius obsequio nutri¬
tus. tanto ualet deillo quaeq ueratius dicere :
quanto eihunc contigit et inter esse. Crauis¬
huius ecdesiae ualde paupertasinerat : qu&
bonis mentibus esse solet custos humilitatis.
Nihilq aliud ad omne stipendium : Nisi unamtan¬
tum modo uineam habebat. Qu& quodamdie
it a grandine inruenti ua stata .ẽ ut in ea in pau-
cis uitibus. uix parui rariq: racemi rema nerent:
quamcum praedictusuir reuerentifsimus bone¬
facius ep̃s fuis set ingressus magna somnipo¬
tentidõ gratias retulit : quia in ipsa sua adhuc
inopia seseangustare cognouit. Sed cumiã
tempus exigeret ut ipsi quoq: racemiquireman¬
serant maturescere potuissent : Custodem ui-¬
neae exmore posuit : eamq: solerti uigilantia
seruari praecepit. Quadam uero die iussit

Expanded text:
uit vir vitae venerabilis Bonifacius nomine, qui in ea civitate quae Ferentis dicitur episcopatum officio tenuit, et moribus implevit . Hujus multa miracula is qui adhuc superest Gaudentius presbyter narrat. Qui nutritus in ejus obsequio, tanto valet de illo quaeque veracius dicere, quanto eis hunc contigit interesse. Hujus Ecclesiae gravis valde paupertas inerat, quae bonis mentibus esse solet custos humilitatis, nihilque aliud ad omne stipendium, nisi unam tantummodo vineam habebat: quae quodam die ita grandine irruente vastata est, ut in ea paucis in vitibus vix parvi rarique racemi remanerent. Quam cum Dei praedictus vir reverentissimus Bonifacius episcopus fuisset ingressus, magnas omnipotenti Deo gratias retulit, quia in ipsa sua adhuc inopia sese angustiari cognovit. Sed cum jam tempus exigeret ut ipsi quoque racemi qui remanserant, maturescere potuissent custodem vineae ex more posuit, eamque solerti vigilantia servari praecepit. Quadam vero die mandavit
Abbreviated transcription (Latin):
et manus suscipere proexibitanir tute recusauit.
Prius tiamq: dignum precium praebuit : et post
equum qui sibi offerebatur accepit : Quia enim si
non sũsciperet . eum contristari conspexerat
Caritate cogente . emit quod necessariũ ñ habebat.
eq hocsilere dehuiusuiriuirtutibus debeo: quod
ante dies fere duodecim agnoui. Quidamnamq:
ad medeductus ẽ. sen ex pauper atq: ut mihi senum
conlocutio esse semper amabilis solet : studio se
hunc unde esset inquisiui. Quise detudertina ciui¬
tate esse respondit. Cui inquam. Quae sote pat̃ :
fortunatume pm̃ nosti: Quiait. Noui et benenoui
Tunc ipse subiunxi. Dic rogo siqua illius miracula

Expanded text:
et munus recipere pro exhibita virtute recusavit; et munus recipere pro exhibita virtute recusavit; prius namque dignum pretium praebuit, et postea equum qui sibi offerebatur accepit. Quia enim si non susciperet, eum contristari conspexerat, charitate cogente emit quod necessarium non habebat. Neque hoc silere de hujus viri virtutibus debeo, quod ante dies fere duodecim agnovi. Quidam namque ad me deductus est senex pauper; atque ut mihi senum collocutio esse semper amabilis solet, studiose hunc unde esset inquisivi, qui se esse de Tudertina civitate respondit. Cui inquam: Quaeso te, Pater, num Fortunatum episcopum nosti? Qui ait: Novi, et bene novi. Tunc ipse subjunxi: Dic, rogo, si qua illius miracula
Abbreviated transcription (Latin):
rum quidam lumen amisis set : adhunc deductus.
intercessioniseius opempetut et impetrauit.
Namcum uirdĩ oratione facta eiusoculis signum
crucis in primeret : ab eis protinus luce reddita.
Nox cecitatis absces sit.
rue terea equus cuiusdam militis in rabiem fue¬
rat uersus: it aut amultis uix teneri possit. Sed
quoscumq: potuis set inuadere : eorum membra
mor sibus delaniaret . Tunc ut cumq: ã multis li¬
gatus aduirum dĩ deductus ẽ. Quimox eius capiti
extensamanu signum crucisedidit : cunc tam eius ra¬
biem in mansuetudinem mutauit : it aut mitior post¬
ex sisteret : quam ante illam uaesaniam fuis set
Tuncisdem miles equum suum quemcelerrimomira¬
culi imperio asuauaesania uidit in mutatum : eidem
scõuiro decreuit offerendum. Quemcum suscipere
ille rennuit ipseuero in praȩcibus nedespicere tur
eius oblatio perseueraret : Sc̃suir mediam duarũ
partiumuiam tenens et petitionemmilitis audiuit :

Expanded text:
rum quidam lumen amisisset, ad hunc deductus rum quidam lumen amisisset, ad hunc deductus intercessionis ejus opem petiit, et impetravit. Nam cum vir Dei oratione facta oculis ejus signum crucis imprimeret, ab eis, protinus luce reddita, nox caecitatis abscessit. Praeterea equus cujusdam militis in rabiem fuerat versus, ita ut a multis teneri vix posset: sed et quoscunque potuisset invadere, eorum membra morsibus dilaniaret. Tunc utcunque a multis ligatus 197 ad virum Dei deductus est. Qui mox ejus capiti extensa manu signum crucis edidit, cunctam ejus rabiem in mansuetudinem mutavit, ita ut postea mitior existeret, quam ante illam insaniam fuisset. Tunc idem miles equum suum, quem celerrimo miraculi imperio a sua vesania vidit immutatum, eidem sancto viro decrevit offerendum. Quem cum suscipere ille renueret, ipse vero in precibus, ne despiceretur ejus oblatio, perseveraret, sanctus vir mediam duarum partium viam tenens, et petitionem militis audivit,
Abbreviated transcription (Latin):
angelio ueritasdicit: sio culus tuus Niequam fuerit.
totum corpustuum tenebro sumerit. Quia cũ
peruersa .ẽ. intentio quae praecedit : prauum
ẽ. omne opus quod sequitur quam uis rectum. eẽ¬
uideatur. Egonamq hunc uirum quidum qua¬
si hospitalitatem exiberet orbatus .ẽ. nonpie¬
tatis opere delectatum aestimo sed e pĩ deroga¬
tione. Nam poena subsequens in notuit : quiã prae¬
cedensilla susceptio sine culpa non fuit. Sunt
uamq non nulli qui id cir cobona facere studeNt:
ut gratiam alienae operationis obnubilent
Nec pascuntur bono quod faciunt : sed laude bomi
quace teros praemunt. Quare sexaestimobunc
uirum quimalignum spiritum in hospitalitatẽ
suscepit ostemtationi potius intendisse quã operiꝰ
Vt melioraquam ep̃s fecisse uideretur : quateti¬
nusipse susceperit : eumquem uirdnĩ fortunatus
expulisset
bat : quod munda susceptio in operatione non fuerit
regorius. Alio autem tempore dum oculo¬

Expanded text:
angelio Veritas dicit: Si oculus tuus nequam fuerit, angelio Veritas dicit: Si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . Quia cum perversa est intentio quae praecedit, pravum est omne opus quod sequitur, quamvis esse rectum videatur. Ego namque hunc virum, qui dum quasi hospitalitatem exhiberet orbatus est, non pietatis opere delectatum aestimo, sed episcopi derogatione; nam poena subsequens innotuit, quia praecedens illa susceptio sine culpa non fuit. Sunt namque nonnulli, qui idcirco bona facere student, ut gratiam alienae operationis obnubilent; nec pascuntur bono quod faciunt, sed laude boni qua caeteros premunt. Qua de re existimo hunc virum qui malignum spiritum in hospitalitatem suscepit, ostentationi potius intendisse quam operi, ut meliora quam episcopus fecisse videretur; quatenus ipse susciperet eum, quem vir Domini Fortunatus expulisset. bat, quod munda intentio in operatione non fuerit. GREGOR. Alio quoque tempore, cum oculo
Abbreviated transcription (Latin):
ret peregrinum quem pia messe simulans circui¬
re coepit ciuitatis plateas et clamare. Ouirum
sem̃ fortunatum epm̃ eccequid fecit : peregrinũ
hominem de hospicio suo expulit : quaero ubi re¬
quiescere debeam : et inciuitate eius noninuenio
unc quidam in hospicio cumuxore sua et partid¬
lofilio ad prunas sedebat. Qui uocem eius audiens
etqͥd ei eps fecerit requirens : hunc inui tauit hos¬
picio sedere secum iuxta prunas fecit Cumq
uicissim aliqua confabula rentur : paruulum
eius filium isdem malignus spiritus inua sit a
atq in eisdem prunis proiecit : Ibiq mox eius animã
excussit . Qui orbatus miser: uelquem ipse susceperit
uel quemepiscopus expulisset agnouit.
etrus Quid nam hoc esse dicimus ut occidendiau¬
sum in eius hospicio antiquus hostis accsperit
qui hunc pere grinum estimans ad sebospitalita¬
tis gratia uocas set.
regorius. Multa petre uidentur bona sed non
sunt : qui abonoanimononfiunt. Vnde et in eu¬

Expanded text:
ret, peregrinum quempiam esse se simulans, circuiret, peregrinum quempiam esse se simulans, circuire coepit civitatis plateas et clamare: O virum sanctum Fortunatum episcopum! ecce quid fecit? peregrinum hominem de hospitio suo expulit. Quaero ubi requiescere debeam, et in civitate ejus non invenio. Tunc quidam in hospitio cum uxore sua et parvulo filio ad prunas sedebat, qui vocem ejus audiens, et quid episcopus ei fecerit requirens, hunc invitavit hospitio, sedere secum juxta prunas fecit. Cumque vicissim aliqua confabularentur, parvulum ejus filium idem malignus spiritus invasit, atque in easdem prunas projecit, ibique mox ejus animam excussit. Qui orbatus miser, vel quem ipse susceperit, vel quem episcopus expulisset, agnovit. PETR. Quidnam hoc esse dicimus, ut occidendi ausum in ejus hospitio antiquus hostis acciperet, qui hunc peregrinum aestimans, ad se hospitalitatis gratia vocasset? GREGOR. Multa, Petre, videntur bona, sed non sunt, quia bono animo non fiunt. Unde et in Ev
Abbreviated transcription (Latin):
in aquam mersa : ibiq diutinis incantationibus age¬
re malefici moliebantur : ut isqui eam inuaserat
diabolus exiret. Sed miro omni potentis dĩ iudicio
dumperuersa arte ab eaunus repellitur : in eam su¬
bito legio intrauit. Coepit ex hoc illa totmotibus
agitari tot uocibusclamoribusq perstrepere :
quod spiritibus tenebatur. Initoconsilio parentes
eius suae perfidiae culpam fatentes hanc aduirũ
liquerunt . Quaille suscepta : multis sediebus ac noc¬
tibus inorationem dedit : tantoq ad nisu praecibus
incubuit quanto et in unocorpore contraseadsiste¬
re legionis acieminuenit . Cum non posmultosdi¬
es. itã sanam atq: incolo mem reddidit : Acsi in eam
iusproprium diabolus numquam habuis set
lio quoq: ampore idemuir omni potenti sdĩ fa¬
mulus: exobsessoquodam homine inmundum spm̃
excussit: Quimalignus spirituscumues perescen¬
te iamdie sec retam ab hominibus horamcerne¬

Expanded text:
in aquam mersa; ibique diutius incantationibus agein aquam mersa; ibique diutius incantationibus agere malefici moliebantur, ut is qui eam invaserat diabolus exiret. Sed miro omnipotentis Dei judicio, dum arte perversa unus ab ea repellitur, in eam subito legio intravit. Coepit ex hoc illa tot motibus agitari, tot vocibus clamoribusque perstrepere, quot spiritibus tenebatur. Tunc inito consilio parentes ejus suae perfidiae culpam fatentes, hanc ad veneliquerunt. Qua ille suscepta, multis se diebus ac noctibus in orationem dedit; tantoque annisu precibus incubuit, quanto et in uno corpore contra se assistere legionis aciem invenit. Cum non post multos dies ita sanam atque incolumen reddidit, ac si in ea jus proprium diabolus nunquam habuisset. 196 Alio quoque tempore idem vir omnipotentis Dei famulus ex obsesso quodam homine immundum spiritum excussit. Qui malignus spiritus cum vesperascente jam die secretam ab hominibus horam cerne
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium metuens. cum socrusua ad dedicandum ora¬
torium proces sit. Mox uero ut reliquiȩ beatis&bas¬
tianimartrris oratorium sunt ingressae : eandem
praedictae matron enurum malignus spsarri¬
puit : et coramomni populo uexarecoepit. Eiusdẽ
oratorii prbt. dumhanc uehementis simae uex ari
conspiceret: ex altari protinus sindonem tulit :
eamq cooperuit : sed hunc repente simuldi abolus
inuasit. Et quia ultrauires uoluit quicquam prae¬
sumere : conpulsus ẽ. cognoscere in suauexatione
quid esset. Hi uero quierant puellam inmanibus
exoratorio sublatam : addomum propriam depor¬
tauerunt. Cumq hanc anticus hostisuexatione
continua uehementer attereret : propinqui sui
eam carnaliter amantes atq amando persequen¬
tes: ad obtinendum salutis remedium maleficistra¬
diderunt : ut eius animam funditus extinguerent
cuius carnt magicis artibus ad tempus prodesse
conarentur. Ducta itaq: ẽ adfluuium atque

Expanded text:
judicium metuens, cum socru sua ad dedicationem orajudicium metuens, cum socru sua ad dedicationem oratorii processit. Mox vero ut reliquiae beati Sebastiani martyris oratorium ingressae sunt, eamdem praedictae matronae nurum malignus spiritus arripuit, et coram omni populo vexare coepit. Ejusdem vero oratorii presbyter dum eam vehementissime vexari conspiceret, ex altari protinus sindonem tulit, eamque operuit; sed hunc simul repente diabolus invasit. Et quia ultra vires voluit quidquam praesumere, compulsus est cognoscere in sua vexatione quid esset. Hi vero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio sublatam ad domum propriam deportaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer attereret, propinqui sui eam carnaliter amantes, et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstinguerent, cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque ad fluvium, atque
Abbreviated transcription (Latin):
et continuo orationis studio intentus : obiecta scontra
sẽ eorum multitudines superaret. Huiusuiri fami¬
liarissimus fuit iulianus. Nostrae ecclesiae defen¬
sor : qui ante non longum tempus in bac urbe defunc¬
tus .ẽ. Cuius ego quoq: hoc didici relatione quod nar¬
ro : quia sa epẽ gestis illius ausu familiaritatis inter¬
erat : eiusq post: memoriam adinstructionem nr̃am.
quasi faui dulcedinẽ in ore retinebat. Matrona quae
quae intrabreus tempus quod filium eius acceperat.
cum eadem socru sua ad dedicationem oratorii
beati sãbastiani martrris fuerat inuitata. Nocte
uero eadem qua subsequentedie : ad dedicationem
praedicti oratorii fuerat processura : uoluptate car¬
nis deuicta a uiro suo sese abstinere non potuit. Cum¬
q: mane facto conscientiam detineret perpetrata
carnis delectatio. processionem uero imperaret
uerecundia : pluserubescens uultum bominum quam dĩ

Expanded text:
et continuae orationis studio intentus, objectas contra et continuae orationis studio intentus, objectas contra se eorum multitudines superaret. Hujus viri familiarissimus 193 fuit Julianus nostrae Ecclesiae defensor, qui ante non longum tempus in hac urbe defunctus est. Cujus ego quoque hoc didici relatione quod narro, quia saepe gestis illius ausu familiaritatis intererat, ejusque post memoriam ad instructionem nostram quasi favi dulcedinem in ore retinebat. Matrona quaed, quae intra breve tempus quo filium ejus acceperat, cum eadem socru sua ad dedicationem oratorii beati Sebastiani martyris fuerat invitata. Nocte vero eadem qua subsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deterreret perpetrata carnis delectatio, processionem vero imperaret verecundia, plus erubescens vultum hominum, quam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
placet tibi dnẽ ut denu trimentomatris meae mandu¬
care non possim: ecce enim gallinas quas nutrit :¬
uulpis comedit. Quiahoratione surgens : ecclesiã
egres sus .ẽ. Mox autem uulpisrediit : gallinam
quam ore tenebat dimisit. Atq ipsa moriens ante
eiu soculos interramcecidit.
etrus. Valde mirum : quod ex audire praeces in se
sperantium etiam in rebusuilibus dignatur ds̃.
regorius. Hoc petre ex magna conditoris nr̃i dis¬
pensatione agitur : ut perminima que percipimus.
sperare maiora debeamus. Ex auditus iramq est
in rebus uilibus. puerscs et simplex : ut in paruis disceret
quantum dedõ praesumere in magnispetitionibus de
Petrus. Placet quod dicis. D¬
regorius. Alius quoq uiruitae uenerabilis in eius¬
dem partibus fuit fortunatus nomine tudertinae
et clesiae antestis qui in efugandis spiritibus inmen-¬
sȩ uirtutis gratia pollebat : It aut nonnum quam ab
obsessis corporibus. legiones daemonum pelleret :

Expanded text:
Placet tibi, Domine, ut de nutrimentis matris meae manduPlacet tibi, Domine, ut de nutrimentis matris meae manducare non possim? Ecce enim gallinas quas nutrit vulpes comedit. Qui ab oratione surgens, Ecclesiam est egressus. Mox autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens ante ejus oculos in terram cecidit. PETR. Valde mirum quod exaudire preces in se sperantium etiam in rebus vilibus dignatur Deus. GREGOR. Hoc, Petre, ex magna Conditoris nostri dispensatione agitur, ut per minima quae percipimus, sperare majora debeamus; exauditus namque est in rebus vilibus puer sanctus et simplex, ut in parvis disceret quantum de Deo praesumere in magnis petitionibus deberet. PETR. Placet quod dicis. REGORIUS. Alius quoque vir vitae venerabilis in eisdem partibus fuit Fortunatus nomine, Tudertinae antistes Ecclesiae , qui in effugandis spiritibus immensae virtutis gratia pollebat, ita ut nonnunquam ab obsessis corporibus legiones daemonum pelleret,
Abbreviated transcription (Latin):
fatius puerdĩ eamq: uerbisqualibus ualuit . consolari
coepit. Que cumnilconsolationis admitteret
hanc rogauit ut abborreo exire debuis set In quo
ex omni eorum tritico parum quid inuentum ẽ re¬
mansisse. Puer autem dĩ sese illic protinus in oratio¬
nemdedit : qui post paululum egressus. adhorreum
matrem reduxit. Quodita treticoplenum inuentum .ẽ.
sicut plenum ante Nion fuerat : cummater illius toti¬
us anni sumptus. sec ongregas segaudebat. Quouiso
miraculo conpunctã mater ipsa iam coepit agere
ut daret : qui sic celeriter posset que petisset ac¬
cipere.
aec itaq in hospicii sui uestibulo gallinas nutrire
consueuerat : sed eas exuicinitate uulpis ueniens aufe¬
rebat. Quadam uerodie dumin eodem uestibulo puer
bone facius staret : uulpis ex moreuenit et gallinã
abstulit. Ipse autem concitus ecclesiam intrauit:
et se inorationem prosternens. a pertis uocibus dixit.

Expanded text:
facius puer Dei, eamque verbis quibus valuit consolari facius puer Dei, eamque verbis quibus valuit consolari coepit. Quae cum nihil consolationis admitteret, hanc rogavit ut ab horreo exire debuisset, in quo ex omni eorum tritico parum quid inventum est remansisse. Puer autem Dei sese illic protinus in orationem dedit, qui post paululum egressus, ad horreum matrem reduxit, quod ita tritico plenum inventum est, sicut plenum ante non fuerat, cum mater illius totius anni sumptus se congregasse gaudebat. Quo viso miraculo cumpuncta mater, ipsa jam coepit agere ut daret, qui sic celeriter posset quae petiisset accipere. Haec itaque in hospitii sui vestibulo gallinas nutrire consueverat: sed eas ex vicino rure vulpes veniens auferebat. Quadam vero die dum in eodem vestibulo puer Bonifacius staret, vulpes ex more venit, et gallinam abstulit. Ipse autem concitus Ecclesiam intravit, et se in orationem prosternens, apertis vocibus dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ne una quidem intraspatium hortire manere t
Sed quid mirum quod haec de episcopatus eiustempore
narramus quando iam apud omni potentem d m̃ or¬
dine simul et moribuscreuerat a dumilla magis mi¬
randa sint. que eumhic senex clericus adhũc pue¬
rulũ fecis sertestatur: Namait quia eo tempore
quocum matre sua puer habitabat : egressus hospi¬
tium Nonnum quam sinelinea. crebroetiam sine
tonica reuertebatur : Quia moxut nudum quem¬
piamreperis set uestiebatr hencse ex polians ut
se ante dĩ oculos illius mercede uestiret. Quem mna¬
ter sua frequenter increpare consueuerat dicens.
quod iustum nonesset : ut ipse in ops. pauperibus ues¬
timenta largiretur. que die quadam horreum
ingressa pene omne triticum quod sibi instipendioto¬
tius anni parauerat : inuenit a filio suo pauperibus expen¬
sum Cumq semet ipsam alapis pugnisq tunderet
quod quasi anni subsidia perdidisset : super uenitbone¬

Expanded text:
ut ne una quidem intra spatium horti remaneret. ut ne una quidem intra spatium horti remaneret. Sed quid mirum quod haec de episcopatus ejus tempore narramus, quando jam apud omnipotentem Deum ordine simul et moribus creverat, dum illa magis miranda sint quae eum hic senex clericus adhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, 192 quia mox ut nudum quempiam reperisset, vestiebat hunc, se expolians, ut se ante Dei oculos illius mercede vestiret. Quem mater sua frequenter increpare consueverat, dicens quod justum non esset ut ipse inops pauperibus vestimenta largiretur. Quae die quadam horreum ingressa, pene omne triticum quod sibi in stipendio totius anni paraverat, invenit a filio suo pauperibus expensum. Cumque semetipsam alapis pugnisque tunderet, quod quasi anni subsidia perdidisset, supervenit Boni
Abbreviated transcription (Latin):
Quibus ipse paruum uas ligneum uino plenum manu
sua praebuit: quod fortas se in prandio itineris ha¬
bere potuissent. Ex quo illi quo adusq: rauenna per¬
uenirent : biberunt ut gothi. Aliquanti s autem die¬
bus in eadem ciuitate morati sunt : et uinum quod
a scõuiro acceperant : cotidie in usum habuerunt.
Sicq usq ad eundem uener abilem patrem ferentes reuer¬
si sunt : ut nullo die ces sarent bibere : et tamenei s uinũ
ex illouasculo numquamde esset : Acsiin illouase ligneo
quod episcopus dederat uinum non augeretur sed nas¬
ceretur. Nuper quoq de eiusdemloci partibus se¬
nex quidam clericus aduenit : qui ea quae deillo narrati
silentio non sunt praemenda. Namdicit quod qua¬
damdie ingressus hortum magna hunc eruce
multitudine inuenit es sexoopertum. Quiomne
holus deperire conspiciens : ad easdem erucas conuer
cedite hinc : atq: haecholera comedere nolite
quae statim ad uiridĩ uerbum ita omnes egres sq̃sunt :

Expanded text:
Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu sua praebuit, quod fortasse in prandio itineris habere potuissent: ex quo illi quoadusque Ravennam pervenirent, biberunt Gothi. Aliquantis autem diebus in eadem civitate morati sunt, et vinum quod a sancto viro acceperant, quotidie in usu habuerunt. Sicque usque ad eumdem venerabilem Patrem Ferentis reversi sunt, ut nullo die cessarent bibere, et tamen vinum eis ex illo vasculo nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo quod Episcopus dederat, vinum non augeretur, sed nasceretur. Nuper quoque de ejusdem loci partibus senex quidam clericus advenit, qui ea de illo narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingressus hortum, magna hunc erucae multitudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperire conspiciens, ad easdem erucas convershristi, recedite hinc, atque haec olera comedere nolite. Quae statim ad viri Dei verbum ita omnes egressae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Quibus uocibus commotus ep̃s beatae mariae semper
uirgini secclesiam ingressus ẽ. Et eleuatismanibus.
extenso uestimento standocoepit exorare : ut ei redde¬
ret unde prsbi furentis insaniam mitigare potuisset.
Cumq subito oculos aduestimentum suum inter extensa
brachia reduxisset : repente insinusuo duodecim aure¬
osinuenit ita fulgentes. tamquam siex igne producti
hora eadem fuissent. Qui moxde ecclesia egressus:
eosinsinufurentis prbi proiecit dicens. Ecce habes so-¬
lidos quosquae sĩsti. Sed hoctibi notum sit : quia postmor¬
tem meam. tuhuic ec clesiae ep̃stioneris propter aua¬
ritiamtuam. Exqua sententiae ueritate colligitur:
qui a eosdem solidos prsb proa dipiscendo episcopatu prae¬
parabat : sed uiri dĩ sermo praeualuit. Namisdem
constantius : in presbiteratus officiquitam finiuit.
lio it emtempore. duoa deum gothihospitalitatis
gratia uenerunt : quira uennam festinare professis.

Expanded text:
Quibus vocibus commotus episcopus, beatae Mariae semper Quibus vocibus commotus episcopus, beatae Mariae semper virginis Ecclesiam ingressus est, et elevatis manibus extenso vestimento, stando coepit exorare, ut ei redderet unde presbyteri furentis insaniam mitigare potuisset. Cumque subito oculos ad vestimentum suum inter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim aureos invenit ita fulgentes, tanquam si ex igne producti eadem hora fuissent. Qui mox de Ecclesia egressus, eos in sinum furentis presbyteri projecit, dicens: Ecce habes solidos quos quaesisti; sed hoc tibi notum sit, quia post mortem meam tu hujus Ecclesiae episcopus non eris propter avaritiam tuam. Ex qua sententiae veritate colligitur quia, eosdem solidos presbyter pro adipiscendo episcopatu parabat. Sed viri Dei sermo praevaluit, nam idem Constantius in presbyteratus officio vitam finivit. Alio quoque tempore duo ad eum Gothi hospitalitatis gratia venerunt, qui Ravennam se festinare professi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bueret non habebat estuare oepit incogitatio¬
ne Ne abeopauperes uacui exirent. Cui repen¬
te adme moriam rediit. quia constantius prbt
nepuseius. equum quem sedere consueuerat uen¬
didis set atq: hoc ipsum praetium in arca suaha¬
beret. Absente igitur eodem ne pote suo.
accessit ad arcam et pie uiolentus. claustra
arcae comminuit. duo decim aureos tulit eos¬
q: indigentibus ut placuit diuidit. Itaq constan¬
tius presbiter reuersus ex opere . arcam frac¬
tam repperit. et caballi sui precium quod illic
posuerat non inuenit. Coepit magna uoce
perstrepere. et cum furore nimiꝯclamare.
Omnes hicuiuunt. ego in hacdomo uiuere non
possum. Ad cuius Nimirum uoces aduenit ep̃s
omnesq qui in eodem episcopio aderant. Cumq eum uirdĩ¬
locutione blanda temperare uoluissec : coepit ille cum
iurgio respondere dicens. Omne stecumuiunt : ego solus
hic antete uiuere non possum. Red de mihi solidõs meos.

Expanded text:
bueret non habebat, aestuare coepit in cogitatiobueret non habebat, aestuare coepit in cogitatione ne ab eo pauperes vacui exirent. Cui repente ad memoriam rediit, quia Constantius presbyter nepos ejus, equum quem sedere consueverat, vendidisset, atque hoc ipsum in arca sua pretium haberet. Absente igitur eodem nepote suo accessit ad arcam, et pie violentus claustra arcae comminuit, duodecim aureos tulit, eosque indigentibus, ut placuit, divisit. Itaque Constantius presbyter reversus ex opere, arcam fractam reperit, et caballi sui pretium quod in eam posuerat, non invenit. Coepit itaque voce magna perstrepere, et cum furore nimio clamare: Omnes hic vivunt, solus ego in domo hac vivere non possum. Ad cujus nimirum voces venit episcopus, omnesque qui in eodem episcopio aderant. Cumque eum locutione blanda vir Dei temperare voluisset, coepit ille cum jurgio respondere, dicens: Omnes tecum vivunt, solus ego hic ante te vivere non possum: 189 redde mihi solidos meos.
Abbreviated transcription (Latin):
đe tectocetidit: eiq in uerticemuenit. Ex qua ꝑ¬
cussione prostratus : inmanibus iam semiuiuus.
leuatus ẽ. Die uero altero : secundum uiridi sen¬
tentiam funditus finiuit uitam. Qua in re petre
pensandum ẽ : quantus sit scis uiris timor exiben¬
dos : Templa enimdĩ sunt et cum a diracundiam
sc̃suir trahitur : qui salius a dirascendum nisi eiusdẽ
templibabitator excitaturꝰ T ant sergo metuen¬
da ẽ irauistorum : quanto et constat quia in eorum
cordibus ille praesens ẽ : qui adinferendam ultionẽ
quam uoluerit. inualidus non ẽ
Alio quoq tempore praedictus constantius prbt ne¬
poseius equum suum duo decim aurei suendidit quos
in propriam arcamponens ad exercendum aliquod¬
opus discessit . Cum subito ad episcopum paupere sue¬
uerunt . qui inportune praecabantur ut eis sc̃s
uirbone fatius eps ad consolationem suae in opiae
aliquid largiri debuis set. Sed uirdĩquia quod tri¬

Expanded text:
de tecto cecidit, eique in verticem venit. Ex qua pde tecto cecidit, eique in verticem venit. Ex qua percussione prostratus in manibus jam semivivus levatus est: die vero altera secundum viri Dei sententiam funditus finivit vitam. Qua in re, Petre, pensandum est quantus sit viris sanctis timor exhibendus; templa enim Dei sunt. Et cum ad iracundiam vir sanctus trahitur, quis alius ad irascendum nisi ejusdem templi inhabitator excitatur? Metuenda ergo tanto est ira justorum, quanto et constat quia in eorum cordibus ille praesens est, qui ad inferendam ultionem quam voluerit, invalidus non est. Alio quoque tempore praedictus Constantius presbyter nepos ejus, equum suum duodecim aureis vendidit, quos in propriam arcam ponens, ad exercendum opus aliquod discessit. Cum subito ad episcopium pauperes venerunt, qui importune precabantur ut eis sanctus vir Bonifacius episcopus ad consolationem suae inopiae aliquid largiri debuisset. Sed vir Dei quia quid tri
Abbreviated transcription (Latin):
Natalitius propinquabat dies. Quo in locouir nobi¬
lis fortunatus nomine manebat qui magnis pre¬
cibus ab eodem uenerabili uiro postula uit : ut cũ
apud beatum martrrem missarum sollemnia
ageret adbene dictionem dandam in sua domo
declinaret. Vir autemdĩ negarenon potuit :¬
quod ab eo exfortunatimentẽ caritas poposcit.
Der actisigitur missarum sollemniis cum ad pre¬
dicti uiri fortunati mensam uenis set. priusquam
dõ ymnum diceret : sicut quidam ludendi arte
solent uictum quaerere. repente ante ianuam
uircumsimia asstitit: et cimbalum percus sit
Quem sc̃ suir sonitum dedignatus : dixit. Heu heu
mortuus ẽ miser iste : mortuus ẽ. miser iste
Ego ad mensam refectionis ueni os adhuc ad laudẽ
dĩ non aperui: et illecum simia ueniens cimbala¬
percussit. Subiunxit tamen atq ait. Ite et
procaritate ei cibum potumq tribuite. scitote
tamen quia mortuus .ẽ. Qui infelixuir dum
panem acuinum ex eadem domo percepis set
egrediianuam uoluit : sed saxum ingens. subito

Expanded text:
natalitius propinquabat dies, quo in loco vir nobilis Fortunatus nomine manebat: qui magnis precibus ab eodem venerabili viro postulavit ut cum apud beatum martyrem missarum solemnia ageret, 188 ad benedictionem dandam in suam domum declinaret. Vir autem Dei negare non potuit quod ab eo ex Fortunati mente charitas poposcit. Peractis igitur missarum solemniis, cum ad praedicti Fortunati venisset mensam, prius quam Deo hymnum diceret, sicut quidam ludendi arte victum solent quaerere, repente ante januam cum simia vir astitit, et cymbala percussit. Quem sanctus vir sonitum audiens dedignatus, dixit: Heu, heu, mortuus est miser iste, mortuus est miser iste. Ego ad mensam refectionis veni, os adhuc ad laudem Dei non aperui, et ille cum simia veniens percussit cymbala. Subjunxit tamen et ait: Ite et pro charitate ei cibum potumque tribuite; scitote tamen quia mortuus est. Qui infelix vir dum panem ac vinum ex eadem domo percepisset, egredi januam voluit, sed saxum ingens subito