comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur. Iam uos locus delectat celsitudi¬
nis: s prius uia exerceat laboris. ꝑ cali¬
cem ꝑtingit᷑ ad maiestatem. Si mens uĩa
appecit qͦd demulcet: priꝰ bibite quod
dolet. Sic sic ꝑamarũ poculũ confectio¬
nis: ꝑuenit᷑ ad gaudium salutis. Iam
non dic̃a uos seruos: quia seruus nescit
qͥd faciat dñs eiꝰ. llos autẽ dixi amicos:
quia oĩa quecũq audiui apatre meo
nota feci uobis. Que sunt oĩa que audi-¬
uit apatre suo que nota fieri uoluit
seruis suis. ut eos effic̾et amicos suos.
nisi gaudia internȩ caritatis: nisi illa
testa suꝑnȩ patͥȩ. que nr̃is cotidie men¬
tibus ꝑaspirationẽ sui amoris impͥmit:
Dum eñ audita suꝑna celestia amamꝰ:
amata iam notumus: quia amor ipse¬
se
noticia ẽ. Om̃ia ergo eis nota fecerat: qͥa
terrenis desid̾iis immutati: amoris sũ¬
mi facib ardebant. Istos uero amicos
dei aspexerat ꝓpha cũ dicebat. Michi
autẽ minis honorificati sunt amci
tui ds. Amicus enĩ: quasi animi cu¬

Expanded text:
ur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris. Per calicem pertingitur ad majestatem. Si mens vestra appetit quod demulcet, prius bibite quod dolet. Sic sic per amarum poculum confectionis pervenitur ad gaudium salutis. Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Vos autem dixi amicos, qbis. Quae sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi cu
Abbreviated transcription (Latin):
ritate solidat᷑. Ut eñ multi arboris ra¬
TIni exuna radice ꝓdeunt: sic multe
uirtutes ex una caritate generantur.
Nec habet aliqͥd uiriditatis ramꝰ bomi
oꝑis: si non manet in radice caritatis.
Precepta gͦ dñica: & multa sunt &
unũ. Multa ꝑdiuersitatẽ oꝑis: unũ in
radice. dilectionis. Qualit̾ autẽ ista

Expanded text:
datur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radic
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ nrãm: ut nr̃is impendat
inqͥtatib pretatẽ suã. Mementote.
qd monem᷑: dimite & dimittetur
uobis. Ecce & debet᷑ nobis: & debemꝰ.
Dimittamꝰ gͦ qd debet᷑ nobis: ut dimnit¬
tatur qͦd debet᷑ anobis. S ad hec meis
remtitur & uult implere qͦd audit:
& tam̃ reluctat᷑. Ad martyris tũbã
consistimꝰ: qͥ ad cȩleste regnũ ex qͦ
Placatur ds̃ isto sacrificio⁊ apꝓbat
in indicio pietatis suȩ. uictoriã pacis
nr̃ȩ: certam̃ nr̃i cordis aspicit. Et
qͥ post uĩcentes remuerat. nunc
decertantes iuuat: ꝑ dñm nr̃m

Expanded text:
tatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere quod audit, et tamen reluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua Placatur Din iudicio pietatis suae victoriam pacis nostrę, certamen nostri cordis aspicit, et qui post vincentes remunerat, nunc decertantes iuvat. Et plerum
Abbreviated transcription (Latin):
catur alimentum. Et qͥdem cũ hec de-¬
ft̃.⁊: ab om̃ipotente deo petenda sunt.
S meminisse continue debemꝰ: quod
exmandato eiusdem nr̃i redẽptoris ac¬
cepimus. Querite pͥmũ regnn dĩ & iu¬
sticiam eiꝰ: & hȩc oĩa adicient᷑ uobis. Et
hec itaq ab iħu petere ñ est errare: si
tam̃ non mime petantur. S ad huc
qͦd ẽ. grauiꝰ alius postulat mortem
iimici: eũq quẽ gladio ñ potest per¬
sequi ꝑsequit᷑ oratione. Et uiurit ad huc
qui maledicit᷑: & tam̃ is qͥ maledicit
iam de morte illiꝰ reus tenetur. Iubet
autẽ ds ut diligat᷑ immitus: & tam̃¬

Expanded text:
catur alimentum. Et quidem cum haec decatur alimentum. Et quidem cum haec desunt, ab omnipotenti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et haec itaque a Jesu petere non est errare, si tamen non nimie petantur. Sed adhuc, 1564 quod est gravius, alius postulat mortem inimici, eumque quem gladio non potest persequi, persequitur oratione. Et vivit adhuc qui maledicitur, et tamen is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem Deus ut diligatur inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
men filii iħs ẽ. iħc autẽ saluator uel etiã
salutaris dicit᷑: ille gͦ in nomine saluato¬
ris petit. qͥ illud petit qͦd ad uerã salutẽ
ꝑtinet. Nam si id qͦd ñ expediat petitur:
non innoĩe iħu petit᷑ pater. Unde & eis¬
dem apłis ad huc infirmantib dñs dic̃.
Usq mͦ non petistis qͥcquã in nomine meo.
Acsi aꝑte. diceret᷑. Non petistis in nommne
saluatoris: qͥ nescitis querere eternã
salutẽ. hinc ẽ. qͦd & paulus ñ exaudit᷑:
multi adsollẽpnitatẽ martyris conue.¬
nistis: genua flectitis : pectus tunditis:
uocẽ orationis ac confessionis emittitis:
faciem lacrimis rigatis. S pensate que¬
so peticiones ur̃as: uidete simn nõie iħ̾u.
petitis. id ẽ. si gaudia salutis eterne po-¬
stulatis. In domo enĩ iħu iħm ñ queritis:
si mȩternitatis templo importune pro
temporalib oratis. Etce alius mnoratiõe
querit uxorẽ. alius petit uillã. alius
postulat uestem: alius dari sibi depre¬

Expanded text:
lii Jesus est, Jesus autem Salvator, vel etiam Salutaris dicitur, ille ergo in nomine Salvatoris petit qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Ac si aperte diceretur: NoSalvatoris quia nescitis quaerere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exauditur multi ad solemnitatem martyris convenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi depre
Abbreviated transcription (Latin):
uigilemꝰ: qͥ nuñqua meliꝰ uincit᷑: nisi
cũ raptor exterior amatur. Una qͥppe
& sũma ẽ. ꝓbatio caritatis: si & ipse di¬
ligitur qͥ aduersatur. hinc ẽ. qͦd ipsa
ueritas & crucis patibulũ sustinet: & tam̃
ipsis suuis ꝑsecutorib affectũ dilectionis im

Expanded text:
igilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecutoribus affectum dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
tuntis debitorib nr̃is. Quia gͦ ipse
iudex uenit quia aduocatus extitit :
ipse p̾cem exaudit qͥ fecit. Aut ergo
ñ facientes dicimꝰ. dimitte nobis debi¬
bus nr̃is. & nosmetipsos hoc dicendo¬
amplias ligamꝰ: aut fortasse hanc cõ¬
ditionem moi̾onẽ int̾mittimꝰ. & ad¬
uocatus nr̃ precẽ qua cõposuit non
recognoscit: atq apud se ꝓtinꝰ dicit.
Scio qͥd monui. non ẽ. ipsa oratio qͣm
feci. Quid gͦ nobis agendũ est fr̃s: nisi
ut uere caritatis affectũ impendamꝰ
fr̃ibus: Nulla incorde. malicia ma¬

Expanded text:
timus debitoribus nostris. » Quia ergo ipse timus debitoribus nostris. » Quia ergo ipse judex venit, qui advocatus exstitit, ipse precem exaudit, qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus, « dimitte nobis debia, et nosmetipsos hoc dicendoamplius ligamus, aut fortasse hanc conditionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem quam composuit non recognoscit, atque apud se protinus dicit: Scio quid monui, non est ipsa oratio quam feci. Quid ergo nobis agendum est, nisi ut verae charitatis affectum impendamus fratribus, nulla in corde malitia
Abbreviated transcription (Latin):
q quod recte petit adipiscitur: cũ eiꝰ
animꝰ inpetitione nec immici odio
fuscatur. S plerũq reluctantẽ am¬
mum uincimꝰ: etiã cũ ꝓmimicis ora¬
mus. Iundit.os ꝓaduersarins p̾cẽ:
s utina corteneat. S amorem. Nlam
sepe & orationẽ inimicis nr̃is impen¬
dimus: s hanc expͥceptione potius
fundimus quã excaritate. Nam & ui¬
tam inimicorp petimꝰ: & tam̃ ne ex¬
audiam᷑ timemꝰ. S qͥa internꝰ udex
mentẽ potius quã uerbũ considerat:
ꝓimnico mil postulat. qͥ peo excari¬
tate ñ orat. S ecce in nobis inimicus
grauit̾ deliqͥt. dãpna intulit: iuũa¬
t̾es lesit ⁊ amantes ꝑsecutꝰ est. Retinẽ¬
da hec essent: si remittenda nobis
delicta non essent. Aduocatus etem̃
nr precem nobis in causa nr̃a cõpo¬
suit: & ipse eiꝰdem cause iudex est.
qͥ aduocatꝰ. Preci autẽ qͣm cõposuit:
conditionẽ inseruit dicens. Dimitte.
nobis debitanr̃a: sicut & nos dimit¬

Expanded text:
que quod recte petit adique quod recte petit adianimus in petitione nec inimici odio fuscatur. Sed plerumque reluctantem animum vincimus, si etiam pro inimicis oramus. Effundit os pro adversariis precem, sed utinam cor teneat amorem! Nam saepe et orationem inimicis nostris impendimus, sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex caritate. Nam et vitam inimicorum petimus et tamen, ne exaudiamur, timemus. Sed quia internus iudex mentem potius quam verba considerat, pro inimico nihil postulat, qui pro eo ex caritate non orat. Sed ecce nobis inimicus graviter deliquit, damna intulit, iuvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis / delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit, et ipse eiusdem causae iudex est, qui advocatus. Preci autem, quam composuit, condicionem inseruit, dicens: Dimitte nobis debita
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Non assumas laudem & orationẽ
ꝓeis. Si moyses & samuel stettrint co¬
ram me: nranima mea ad popłm istũ.
Quid ẽ. qͦd int̾missis relictisq tot pa¬
tribus soli moyses & samuel ad medi¬
um deducuntur. quorꝙ mira obtinen¬
di uirtus ostendit᷑: dum nec ipsi posse
int̾cedere dicunt᷑. Ac si aꝑte dñs dicat
Nec illos audio: quos ꝓpt̾ magnum
peticionis suȩ meritũ minime. contẽp¬
no. Quid gͦ ẽ. qͦd moyses & samuel ceteris
patrib inpostulatione. p̾ferunt᷑: insi
qđ duo hi tantũmͦ incuncta testam̃ti
ueteris serie etiã ꝓmimicis suis legun¬
tur exorasse: Inus apopło lapidib
impetitur: & tam̃ ꝓ lapidatore suo
dnm̃ dep̾cat᷑. Alter expͥncipatu
deicit᷑: & tam̃ petitus ut exoraret fate¬
non ẽ. aĩa mea ad popłm istum. Ac si
aꝑte dicat. Nec illos modo ꝑ amicis au¬
dio: qͦs magne uirtutis merito orare
etiã ꝓimmicis scio. Hirtus gͦ uere ora¬
tionis ẽ: celsitudo caritatis. Et tunc qͥs¬

Expanded text:
dicit: Non assumas laudem et orationem pro eis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Quid est quod intermissis relictisque tot patribus, soli Moyses et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur, dum nec ipsi posse intercedere dicuntur? Ac si aperte Dominus dicat: Nec illos audio quos propter magnum petitionis suae meritum minime contemno. Quid ergo est quod Moyses et Samuel caeteris patribus in postulatione praeferuntur, nisi quod hi duo tantummodo in cuncta Testamenti Veteris serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse? Unus a populo lapidibus impetitur , et tamen pro lapidatore suo Dominum deprecatur; alter ex principatu dejicitur, et tamnon est anima mea ad populum istum: » ac si aperte dicat: Nec illos modo pro amicis audio, quos magnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est, celsitudo charitatis: et tunc quis
Abbreviated transcription (Latin):
bus contra con ditorem ꝑugnat.
Inde & sub iudȩ speciȩ dicit᷑. łiat or̃o
eiꝰ ipeccatũ. Oratio qͥppe inpeccato ẽ:
illa petere. que ꝓhibet ipse qui petitur.
Hinc ueritas dicit. Cũ statis ad orandũ:
remittite siqͥd habetis incordib ur̃is.¬

Expanded text:
bus contra Conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur, « fiat oratio ejus in peccatum. » Oratio quippe in peccatum illa petere quae prohibet ipse qui petitur. Hinc Veritas dicit: « Cum statis ad orandum, remittite si quid habetis in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
atur ꝑmiscdiã intranqͥllitate: quatinꝰ
om̃ipotenti deo pͥmũ discat sua impẽ
estis. Oquanta ẽ. miscdia conditoris nr̃i.
Serui digni ñ fuimꝰ: & amici uocam᷑.
Quanta ẽ dignitas hominũ: esse ami¬
cos dei. S audistis glam dignitatis:
audite & laborem certaminis. Si fece¬
ritis: que ego p̾cipio uobis. Amici mei
estis: si ea que p̾cipio facitis. Ac si aꝑte
dicat. Gaudetis de culmine: pensate
quib laborib uenit᷑ ad culmen. serte
dũ filii zebedei interueniente matre

Expanded text:
atur per misericordiam in tranquillitate, quatenus atur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impendestis. O quanta est misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei
Abbreviated transcription (Latin):
diturs suius dilectionis summã expri-¬
mit: cũ subiungit. Maiorem hac dilectio¬
nem nemo habet: ut anmã suã ponat
qͥs ꝓamicis suis. Mori etiã ꝓinimicis dñs
uenerat: & tamen positurũ se animam
ꝓamicis dicebat: ut ꝓfecto nobis ostende¬
ret. quia cũ diligendo lucrũ facere de mi¬
micis possumus: etiam ipsi amici sunt
nemo ꝑsequitur. Unde gͦ ꝓbare possumꝰ
an diligamꝰ inrmicos: S ẽ. qͦd in pace scẽ
ȩccliȩ fieri debeat: unde clarescat. si ꝑse¬
cutionis tempore mori ꝓdilectione uale¬
amus. Certe idem iohs dicit. Qui habu¬
erit substantiam mundi & uiderit fra¬
trem suũ necesse habere. & clauserit
uiscera sua ab eo i qͦmͦ caritas d̃i manet
meo: hinc etiam ioħs baptista ait. Qui
habet duas tunicas: det ñ habenti. Qui
ergo tͣnquillitatis tẽꝑe non dat ꝓd̃o
tumcã suã: quando inꝑsecutione da¬
turus ẽ ammã suã: Uirtus ergo cari¬
tatis ut uicta sit in ꝑturbatione. nutri¬

Expanded text:
am exprimit, cum subjungitur: Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt nemo persequitur. Unde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit substantiam mundi hujus, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et claviscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo . Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti. Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutri
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicce marmor corpori
eiꝰ suꝑ positũ drum fuissce
ablatum. tanta ex eius
corpore flagrantia odoris
emanauit. aesi exputrescen¬
te carne illiꝰ ꝓ uermibus
aromata ferbuissent: Hȩc
gͥ dixi ut euicino exẽplo
ostenderem. posse ñ rullos
& scłarem habitum gerere.
& scłarem animũ non hab̾e :
Quos enĩ in mundo talis ne¬
cessitas ligat. ut ex omĩ
parte exui a mundo non
possint. sic debent ea quȩ
mundi sunt tenere: ut
tam̃ eis nesciant ex mentis
fractione succũbere. Hec
gꝰ cogitate. & cũ relinquere
cuncta quȩ mundi sunt
nͣ potestis: extiora bene
extͣius agite. sed ardenter
int̾ius ad aetͣna festinate
Nichil sit qđ desideriũ men¬
uos rei in hoc mundo delec¬
tatio. implicae: Si bonum
diligitur. mens in bonis
melioribꝰ id ẽ in cęleftibus
delectetur: Si malum metu¬
itur. I mala animo
aetna ꝓponant᷑. ut dum
illuc ẽẽ conspicit & am¬
plius diligat. &e amplius
qđ ꝑtimescat : hic omĩno

Expanded text:
videlicet marmor corpori videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex ejus corpore fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescenti carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem habitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales in mundo necessitas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possint, sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere. Hoc ergo cogitate, et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed ardenter interius ad aeterna festinate. Nihil sit quod desiderium vesvos rei in hoc mundo delectatio implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur, mala animo aeterna proponantur, ut dum illic esse conspicit et amplius quod diligat, et amplius quod pertimescat, hic omnino
Abbreviated transcription (Latin):
gis ex debito quã ex in.¬
tentione: Nam cũ pro¬
pinquante mortis eius
tẽpore grauissima aeris
tempestas obsisterae. ne
ad sepeliendũ duci potu¬
issoe . eumq conuuix sua
cũ fletui uehe mentissimo
requirer& dicens: Quid fa-¬
ciam. quomͦ te ad sepelien¬
dum eicio quȩ ostiũ domꝰ
huiꝰ egredi prenimia tẽ¬
pestate non possum: Tunc
ille respondit: Noli mulier
flere. quia mox ut ego de¬
functus fuero: aeris sere¬
nitas redit: Cuiꝰ ꝓtinus
uoce᷑ mors & mortẽ sere¬
nitas ẽ sequuta: Cuiꝰ manꝰ
ac pedes podagre humore
tumescentes. & uersi in
uul neribꝰ fuerunt : & ꝓ¬
fluente sanie patebant:
Sed cũ corpꝰ illiꝰ ex more
ad lauandũ fuissae detectũ.
ita manꝰ pedesq illiꝰ sani
reꝑti sunt : acsi unquã
uul neris nichil habuissent:
Ductus itaq ac sepultus
est : eiꝰq coniugi uisum ẽ
ut quarto die in sepulchro
illiꝰ marmor quod corpori¬
eiꝰ suꝑ positum fuerat
mutari debuissce: Quod

Expanded text:
gis ex debito quam ex ingis ex debito quam ex intentione. Nam cum, appropinquante mortis ejus tempore, gravissima aeris tempestas obsisteret ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque conjux sua cum fletu vehementissimo requireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? Tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus manus ac pedes podagrae humore tumescentes, et versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed cum corpus illius ex more ad lavandum fuisset detectum, ita manus pedesque illius sani reperti sunt, ac si unquam vulneris nihil habuissent. 1627 Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
& necessaria cuncta
extͣius ad uite suȩ mi¬
insteriũ redigit : & tam̃¬
hȩc eadẽ non sinat suȩ
menti dñari. ut subiec¬
ta foris seruiant: &e
nunꝗ intentionẽ animi
ad alia tendentis fran¬
gant. Quicũq qͥ tales
sunt : eis ꝓfecto t̾rena
omĩa non ad desidiũ
sed ad usũ adsunt Quia
rebus quidem necessa¬
riis utuntur. sed nichil
hab̾e cũ peccato cupiunt:
De ipsis qͦq rebus habitis
cotidie mercedes quȩrt.
&e plus gaudent bono oꝑe
quam bona possessione :
Ac ne aliquibꝰ ista diffici¬
lia ẽẽ uideantur. rem
de ꝑsona refero : quam
multi ur̃i nouerunt.
Quam uidelicoe rem ip̃se
ante trienniũ incentũ¬
cenlesi urbe aꝑs onis fi¬
delibꝰ didici: Nuꝑ namq
in eadem ciuitate cheo¬
phaniꝰ comes fuit. uir
miscðie actibꝰ deditus
bonis oꝑibꝰ intentꝰ: Hos¬
pitalitati precipue
studens. exercendi comi¬
tatus actibꝰ occupatꝰ
agebat terrena &e tem¬
poralla  Sed ut plus
ex fine eiꝰ claruit. ma¬

Expanded text:
et necessaria cuncta et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium redigit, et tamen haec non sinit suae menti dominari, sed ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alia tendentis frangant. Quicunque ergo tales sunt, eis profecto terrena omnia non ad desiderium, sed ad usum adsunt, quia rebus quidem necessariis utuntur, sed nihil habere cum peccato cupiunt. 1626 De ipsis quoque rebus habitis quotidie mercedes acquirunt, et plus gaudent bono opere quam bona possessione. 13. Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triennium in Centumcellensi urbe a personis fidelibus didici. Nuper namque in eadem civitate Theophanius comes fuit , vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, agebat terrena et temporalia; sed ut plus ex fine ejus claruit, ma
Abbreviated transcription (Latin):
& qui emunt . tanꝗ non
possidentes : & qui utunt᷑
hoc mundo. tanquã non
utantur. Preterit enim
figura huiꝰ mundi: Uxorẽ
namq habae. sed quasi non
habens : qui sic scit debita
carnis exsoluere. ut tam
ꝑ ea mundo tota mente
ñ cogatur inhęrere.: Nam
cũ isdem rursũ predicator¬
egregiꝰ dicat. Qui habet
uxorem. cogitat quȩ st
huiꝰ mundi quomͦ placeat
ucori: Ille uxorem habens
quasi non hab&e. qui sic
tamͣ non displiceat creato¬
ri. Hlet qͦq. sed tanquã
non fleat: qui sic tempora¬
libꝰ dampnis affligitur.
ut tam̃ de aet̾nis lucris
semꝑ animũ consoletur:
Gaudar uͦ. sed tanquã non
gaudeat: qui sic de tem¬
poralibꝰ bonis hilarescit.¬
ut tam̃ semꝑ perpetua
tormenta consideret:
Q̃ in hoc qđ mentẽ gaudio
subleuat. hanc continuo
pondere . ꝓuidi timoris
premat : Emit aut̃. sed
tanquã non possidens qͥ
e ad usum terrena pre¬
parat. & tamͣ cauta cogi¬
citius relinquit: Mun¬
do quippe utitur. sed
quasi non utatur. qui

Expanded text:
unt tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo tanquam non utantur; praeterit enim figura hujus mundi . Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxoquasi non habet, qui sic ut non displiceat Conditori; flet quoque, sed tanquam non fleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibut tamen semper perpetua tormenta consideret, et in hoc quod mentem gaudio sublevet, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit quoque quasi non possidens. Qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogicitius derelinquat. Mundo quoque utitur, sed quasi non utatur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuentione. Quasi ex late¬
re respiciatur : quicqͥd in
hoc mundo agitur i ante
nos aut̃ tendant mentis
oculi. dum tota intentione
illa conspiciunt ad quȩ
ꝑuenimus : Exftirpentur
funditus uitia. non solum
ab actu oꝑis: sed &iã aco¬
gitatione cordis euulsa.:
Non uos tuoluptas carnis
non sollicitudo curiosita¬
tis. ñ estus ambitionis. ad
dñieã cȩnaͬ prepediat.
sed ipsa quoq quȩ honesta
in mundo agimꝰ : quasi ex
quodaͬ mentis latere tanga¬
mus. ut t̾rena quȩlibet sic
nr̃o corpori seruiant. qua¬
tenꝰ cordi minime obsistant:
Non gͦ fr̃s audemꝰ nͣob̾ dicere
ut omĩa relinquatis. sed
tamͣ si uultis omĩa &iam
retinendo relinqͥtis. si sic
temporalia geritis: ut tam̃
tota mente ad aetͬna ten¬
datis: Hinc & enĩ paulus
apłs dicit: Tempꝰ breue est:
Reliquũ suꝑ est: ut qui
habent uxores tanquam

Expanded text:
perventione. Quasi ex lateperventione. Quasi ex latere respiciatur quidquid in hoc mundo agitur. Ante nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae pervenimus. Exstirpentur funditus vitia, non solum ab actu operis, sed etiam a cogitatione cordis evulsa. Non nos voluptas carnis, non sollicitudo curiositatis, non aestus ambitionis a dominica coena praepediat, sed ipsa quoque quae honesta in mundo agimus quasi ex quodam mentis latere tangamus, ut terrena quae libent sic nostro corpori serviant, quatenus cordi minime obsistant. Non ergo, fratres, audemus vobis dicere ut omnia relinquatis; sed tamen, si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic temporalia geritis, ut tamen tota mente ad aeterna tendatis. 12. Hinc etenim Paulus apostolus dicit: Tempus breve est: reliquum est ut qui habent uxo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ miracła. uocat plerũq
ꝑflagella. uocat aliquan¬
do ꝑhuiꝰ mundi ꝓspera.
uocat aliquando ꝑ aduer¬
sa. Nemo contempnat.
ne dum uocatꝰ excusat
cũ uoluerit intrare nͣ
ualeat. Audite quid
sapientia ꝑsalomonem
dicat: Tunc inuocabunt
me : &e non exaudiam:
Mane consurgent. c
non inuenient me. Ioinc
est quod fatuȩ uirgines
tarde uenientes clamant:
nisi relinquere omĩa
debemꝰ : Euras mundi
pꝰ ponere. solis aeternis
desideriis inhiare: Sed
hec paucis data sunt :
Admonere uos uolo. ut
relinquatis omĩa : sed ñ
presumo. Si gͦ cuncta
mundi relinquere: non
potestis. sic tenete quȩ
huiꝰ mundi st̃ : ut tam̃
ꝑ ea non teneamini in
mundo. ut t̾rena res pos¬
sideatur : non possideat.
ut sub mentis urẽ sit
dominio quod habetis:
ne si mens ur̃ã terrena¬
rũ rerũ amore uincit᷑.
arebus suis magis ipsa
possideatur. Sit gͦ red
temporalis mrusu. aet̾na
in desiderio: Sit res
temporalis in itinere: ut¬
desideretur aeterna in

Expanded text:
 miracula, vocat plerumque per flagella, vocat aliquando per hujus mundi prospera, vocat aliquando per adversa. Nemo contemnat, ne, dum vocatus excusat, cum voluerit intrare non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tarde venientes clamant, nisi relinquere omnia debemus, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare? Sed haec paucis data sunt. 11. Admonere vos volo ut relinquatis omnia, sed non praesumo. Si ergo cuncta mundi relinquere non potestis, sic tenete quae hujus mundi sunt, ut tamen per ea non teneamini in mundo; ut terrena res possideatur, non possideat; ut sub mentis vestrae sit dominio quod habetis, ne si mens vestra terrenarum rerum amore vincitur, a rebus suis ipsa magis possideatur. Sit ergo res temporalis in usu, aeterna in desiderio; sit res temporalis in itinere, desideretur aeterna in
Abbreviated transcription (Latin):
non nulli qͥ bona facienda
intelligunt. sed bȩc facere
desistunt: Uident quae
agere debeant. sed hȩc ex
desiderio non sequuntur.
Iis ut suꝑiꝰ diximꝰ plerũq
contingit᷑. ut eos incar¬
nalibus desideri is suis
mundi huiꝰ aduersitas
feriat Adprehende tem¬
poralem głam conentur
& nequeant: Et dum ꝑ
alta pelagi. quasi ad
grandiores curas huiꝰ scłi
nauigare ꝓponunt
semꝑ aduersis fluctibꝰ
ad deiectionis suȩ litto¬
ra repelluntur: Eumq
se frangi in desideri is
suis aduersante mun¬
do conspiciunt. quid de
se auctori suo debeant
ad eũ erubescentes re¬
deant: qui eũ suꝑbien¬
tes ꝓ mundi amore de¬
serebant: Sepe namq
non nulli ad temporalẽ
głam ꝓficere uolentes
aut longa egritudine
tabescunt: aut afflicti
iniuriis concidunt. aut
ꝑcussi grauibꝰ dãpnis
affliguntur:. Et in mun¬
di dolore uident. qͥa
nichil confidere de eiꝰ
uoluptate debuerunt:
Se qr ipsos in suis desiđiis
reprehendentes ad đm

Expanded text:
nonnulli qui bona facienda nonnulli qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt; vident quae agere debeant, sed haec ex desiderio non sequuntur. His, ut superius diximus, plerumque contingit ut eos in carnalibus desideriis suis mundi hujus adversitas feriat: apprehendere temporalem gloriam conentur et nequeant; et dum per alta pelagi quasi ad grandiores curas hujus saeculi navigare proponunt, semper adversis flatibus ad dejectionis suae littora repellantur. Cumque se frangi in desideriis suis, adversante mundo, conspiciunt, quid de se auctori suo debeant ad eum erubescentes redeant, qui eum superbientes pro mundi amore deserebant. Saepe namque nonnulli ad temporalem gloriam proficere volentes, aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravibus damnis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil confidere de ejus voluptate debuerunt, seque ipsos in suis desideriis reprehendentes, ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
re legem sub urbana con¬
uersatione nouerat: Gũ
uͦ conuiuas suos colligi ex
uiis & sepibꝰ precipit. ni¬
mirũ agrestem populum
colligere id est gentilem
quęrit: De cuiꝰ significa¬
tione ꝑ psalmistam đr:
Tunc exultabunt omĩa
ligna siluarũ. ante faciẽ
silue gentes uocatȩ sunt
quia infidelitate sua torte
& infructuosȩ sẽꝑ fuert̃:
Qui gͦ ex illo agresti usu
conuersi sunt ad cȩnam
dñicam: quasi ex sepibus
uenerunt: Notandum uͦ
quod in hac inuitatione
tercia non dr̃ inuita. sed
cõpelle intrare Alii enim
uocantur. & uenire con¬
tẽpnunt.: Alii uocantur
& ueniunt: Alii aut̃ ne¬
quaquã dicitur. qͥa uocan¬
tur : sed non compellent᷑
ut intrent: Uocantur
& uenire contempnunt.
qui donum quidem intel¬
lectus accipiunt. sed
eundem intellectũ oꝑibꝰ
ñ sequuntur. Uocantur
&e ueniunt. qͥ acceptã
intellectꝰ grãm oꝑando
ꝑficiunt: Quidam uero
sic uocantur. ut &e iam
cõpellantur. Nam sunt

Expanded text:
re legem sub urbana conre legem sub urbana conversatione noverat; cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est gentilem, quaerit, de cujus significatione per Psalmistam dicitur: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciem silvae gentes vocatae sunt, quia in infidelitate sua tortae et infructuosae semper fuerunt. Qui ergo ex illo agresti usu conversi sunt, ad coenam dominicam quasi ex sepibus venerunt. 9. Notandum vero est quod in hac invitatione tertia non dicitur Invita, sed Compelle intrare. Alii enim vocantur, et venire contemnunt; alii vocantur et veniunt; alii autem nequaquam dicitur quia vocantur, sed compelluntur ut intrent. Vocantur et venire contemnunt qui donum quidem intellectus accipiunt, sed eumdem intellectum operibus non sequuntur; vocantur et veniunt qui acceptintellectus gratiam operando perficiunt; quidam vero sic vocantur, ut etiam compellantur. Nam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃ peccatoꝵ cordibus
inferunt. quasi dauid
suꝑ hostes ducunt: Qui
conuiuantes amalechi¬
tas uelut dauid gladio
qui se in mundo despe¬
xerant. dnĩ uircute
ꝓsternunt: Puer ergo
aegiptius qͥ in uia reman¬
serat a malechitas int̾¬
ficit. qͥa plerũq ipsi
mentes scłariũ predican¬
do suꝑant : qͥ pͥus cum
scłaribꝰ in hoc mundo
currere non ualebant
Sed eductis ad cęnam
pauꝑibꝰ. quid puer sub¬
uingat audiamꝰ: Bnẽ
factum e ut imꝑasti.
& adhuc locus eft. Mul¬
ti tales ad cenã dñi cã
ex iudea collecti sunt.
sed multitudo quȩ ex
israhelitico populo cre¬
didit. locũ suꝑni cͣuiuii
non impleuit. Intrauit
iam frequentia udeoꝵ.
sed adhuc locus uaccat
in regno: ubi suscipi debe¬
at numerositas gentiũ:
Unde & eidem seruo dđr̃:
Gei in uias & sepes .& cõ¬
pelle intrare : ut implea¬
tur domꝰ mea: Cũ de uicis
& plateis ad cȩnã quosdã
dñs inuitat. illũ uidelic&
popłm designat : qui tene¬

Expanded text:
Christum peccatorum cordibus Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalecitas velut David gladio s quosque qui se in mundo despexerant Domini virtute prosternunt. Puer ergo Aegyptius qui in via remanserat Amalecitas interficit, quia plerumque ipsi mentes saecularium praedicando superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebant. 8. Sed, deductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Multi tales ad coenam dominicam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam quosdam Dominus invitat, illum videlicet populum designat qui tene
Abbreviated transcription (Latin):
cens. dux dauid factus ẽ .
conuiuantes a malechitas
reppit. & eos qui se debilem
reliquerant cum magna
fortitudine ꝓstrauit.
Amalechita qͥppe populꝰ
lamb ens uocatur : Et
quid ꝑ lamb entẽ popłm.
nisi mentes scłariũ desig¬
natur : Quȩ terrena
cuncta ambi endo quasi
lanibiunt. dũ solis tempo¬
ralibꝰ delectantur. Quasi
enĩ popłs lamb ens prȩdã
facit. dũ terrena diligen¬
tes lucra de alienis dãpnis
exaggerant: Sed puer
aegiptius eger in uia
relinquitur. qͥa peccator
qͥsq dũ infirmari ab huiꝰ
mundi statu cȩꝑit. mox
scłaribꝰ mentibꝰ in despec¬
tum uenit.: Quẽ tam̃
dauid inuenit. eiq cibũ
ex potũ preba. Qui a
manu fortis dñs abiecta
mundi non despicit. &
plerũq eos qͥ sequi mun¬
dũ minime ualentes.
quasi inuia remanent
ad amoris sui gr̃am con¬
uertit. eisq uerbi sui
cibũ potumq porrigit
Et quasi duces sibi in
uia eligit. dũ suos &iã
pͣdicatores facit Dũ enĩ

Expanded text:
cens dux David factus est. cens dux David factus est. Convivantes Amalecitas reperit, et eos qui se debilem reliquerant cum magna fortitudine prostravit. Amalecita quippe populus lambens vocatur. Et quid per lambentem populum, nisi mentes saecularium designantur? Quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes lucra de alienis damnis exaggerant. Sed puer Aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit, eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit, et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit; et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim
Abbreviated transcription (Latin):
eligantur ⁊ Hos itaq elegit
đ̾s. quos despicit mundus.
quia plerũq ipsa despectio.
hominem reuocat ad semae¬
ipsum. Is enim qui patrẽ
reliquit & partem substan¬
tie quã ꝑceperat ꝓdige
expendit. pꝰꝗ esurire cȩpit
in se reuersus dixit: Quan¬
ti mercennarii in domo
patris mei habundant pa¬
nibus : Honge qͥppe a se
discesserat. quando pecca
bat. Q̃ si non esurisset.
redissce: Quia postquam
terrenis rebus indiguit.
tunc cogitare cȩpit quid
de spiritalibꝰ amisit. Pau¬
pes gͦ & debiles. cȩci &e dau¬
di uocantur. ⁊ ueniunt.
qͥa infirmi quiq atq in
hoc mundo despecti ple¬
rumq tanto celeriꝰ uocẽ
di audiunt. quanto &
in hoc mundo non habent
ubi delectent᷑. Quod bene
amalechitarũ puer ille
aegiptius designat. qui ã¬
malechitis prędantibꝰ atq
currentibꝰ eger remansie
in uia. fame sitiq aruit:
Quẽ tam̃ dauid inuenit.¬
& ei cibũ potumq pre¬
buit. Qui ilico conuales.¬

Expanded text:
eligantur. 7. Hos itaque elegit eligantur. 7. Hos itaque elegit Deus quos despicit mundus, quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae quam perceperat prodige expendit, postquam esurire coepit, in se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus? Longe quippe a se discevit, et si non esurisset, redisset; qui postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritualibus amisit. peres ergo et debiles, caeci et claudi vocantur, et veniunt, quia infirmi quique, atque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur. Quod bene Amalecitarum puer ille Aegyptius designat , qui Amalecitis praedantibus atque currentibus aeger remansit in via, et fame sitique aruit. Quem tamen David invenit, ei cibum potumque praebuit; qui illico convales
Abbreviated transcription (Latin):
iratus paterfamilias: dix̃
seruo suor Exi cito in pla¬
teas & uicos ciuitatis. &
pauꝑes ac debiles cecos &
claudoð introduc huc.
Ecee qͥ terrenȩ substantiȩ
plus iusto incubat. uenire
ad dñicam cȩnã recusat:
Qui labori curiositatis
insudat. p̃parata uitȩ
alim̃ta fastidit: Qui car¬
nalibꝰ desideriis inseruit.
spiritalis conuiuii epulas
respuit: Quia gͦ uenire
suꝑbi rennuunt. paupes
eligunt᷑. Eur hoc: Quia
upxta pauli uocem. infir¬
ma mundi eligit ds: ut
confundat fortia: Sed no
apud semor ipsos infirmi
sunt : Nam pauꝑes e quasi
fortes sunt: qui & positi
in pauꝑtate suꝑbiunt :¬
Eeci uͦ sunt : qui nullum
ingenii lumen habent
laudi qͦq sunt: qui rectos
gressus in oꝑatione non
habent: Sed dũ morum
uitia in menbroꝵ debilita¬
de signantur: ꝓfecto liquet
quia sicut illi peccatores
fuerunt qͥ uocati uenire
noluerunt. ita hiĩ quoq
peccatores sunt qͥ inuitan¬
tur &e ueniunt: Sed pecca¬
tores suꝑbi respuuntur.
ut peccatores humiles

Expanded text:
ias dixit servo suo: Exi cito in plateas et vicos civitatis, et pauperes ac debiles, et caecos et claudos introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae 1622 plus justo incubat, venire ad dominicam coenam recusat; qui labori curiositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit; qui carnalibus desideriis inservit, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc? Quia, juxta Pauli vocem, Infirma mundi eligit Deus, ut confundat fortia . Sed noapud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque sunt, qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, ut peccatores humiles
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinꝰ sub infertur. Antenta
hanc cordis aure ꝑcipite
peocatores fr̃s mei. in quan¬
tum iusti dñi mei. intenta
hanc aure ꝑcipite : ut
tanto eã minus senciatis
in examine: quanto nc̃
audistis formi dolosius
in predicatione: Dico aut̃¬

Expanded text:
protinus subinfertur. Intenta protinus subinfertur. Intenta hanc cordis aure percipitpeccatores, fratres mei; in quantum justi, domini mei. Intenta hanc aure percipite, ut tanto eam minus sentiatis in examine, quanto nunc auditis formidolosius in praedicatione. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
dce : Sed de hac salubri ad¬
uersitate quanta utilitas
nascatur : adiungit cũ sub¬
ditur: Ee dicet . Uadam &e
reũtar ad uirũ meũ pͥorem.
qͥa bene mͥ erat tunc magis
quã nunc: Postquã gͦ uias
suas spinis septas inuenit.
postꝗ amatores suos adpre¬
hendere non ualce: ad amo¬
rem uiri prioris redit. Quia
plerũq postquã in hoc
mundo non possumꝰ obtine¬
re qđ uolumus. postquã
in terrenis desideriis de
impossibilitate lassamur.
tunc ad mentem dm̃ redu¬
cimꝰ. tunc placere incipit
qui displicebat: E is cuius
nob̾ amara fuerant prę¬
cepta. repente dulcescit
in memoria: Et peccatrix
anima quȩ adultera cona-¬
ta ẽ ẽẽ. nec tam̃ aꝑto
oꝑe potuit decernit e̾ẽ
fidelis coninx: Qui ergo
huiꝰ mundi aduersitatibus
fracti. ad di amorem redeunt.
atq a presentis uite desi-¬
derus corriguntur. quid
isti fr̃s ħmĩ nisi compellun¬
tur ut intrent: Sed ual-¬
de est tremenda sententiaq:

Expanded text:
dit. Sed ex hac salubri addit. Sed ex hac salubri adversitate quanta utilitas nascatur adjungit cum subditur: Et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, uia bene mihi erat tunc magis quam nunc. Postquam ergo vias suas spinis septas invenit, postquam amatores suos apprehendere non valet, ad amorem viri prioris redit, quia plerumque postquam in hoc mundo non possumus obtinere quae volumus, postquam in terrenis desideriis de impossibilitate lassamur, tunc ad mentem Deum reducimus, tunc placere incipit qui displicebat; et is cujus nobis amara fuerant praecepta repente dulcescit in memoria; et peccatrix anima quae adultera conata est esse, nec tamen aperto opere potuit, decernit esse fidelis conjux. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti, fratres mei, nisi compelluntur ut intrent? 10. Sed valde est tremenda sententia quae
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicae ei est con iunc¬
ta ꝑ fidem: Sed illa quȩ
con uincta do fuerat
anima. amatores suos
sequitur : quando mens
que iam ꝑ fidem credi¬
dit. adhuc se in mundis
spiritibꝰ in oꝑatione sub¬
sternit. Aalundi głam
quęrit. carnali delecta¬
tione pascitur : exqͥsitis
uoluptatibꝰ nutritur.:
Sed plerũq ompͣs đs
& eiꝰ uoluptatibꝰ amaritu¬
dines ꝑmiscoe: Unde dicit:
Ecce ego sepiam uias tuas
spinis: Uiȩ enĩ nr̃e spinis
septȩ sunt : quando in hoc
quod male cupimꝰ. doloꝵ
punctiones inuenimus:
& sepiam eas macheria.
&. semitas suas ñ inuenia :
Uiȩ enĩ nr̃e macheria sepi¬
untur . cũ desiđiis nris
dure in hoc mundo obiec¬
tiones resistunt: E semitas
nrãs in uenire non possu¬
mꝰ. q hoc qđ male querimꝰ
adhipisci ꝓhibemur.: Et
sequitur amatores suos
& non adprehenda eos.
queret & ñ inueniet eos.
quia malignos sp̃s quibus
se in suis desideriis anima
subdidit : ad desidioꝵ suoꝵs
effectum minime cõprehen¬

Expanded text:
videlicet ei est conjuncta per fidem. Sed illa, quae conjuncta Deo fuerat anima, amatores suos sequitur, quando mens quae jam per fidem credidit, adhuc se immundis spiritibus in operatione substernit, mundi gloriam quaerit, carnali delectatione pascitur, exquisitis voluptatibus nutritur. Sed plerumque omnipotens  ejus voluptatibus amaritudines permiscet. Unde dicit: Ecce ego sepiam vias tuas spinis. Viae etenim nostrae spinis septae sunt, quando in hoc quod male cupimus dolorum punctiones invenimus. Et sepiam eas maceria, et semitas suas non inveniet. Viae nostrae maceria sepiuntur cum desideriis nostris durae in hoc mundo objectiones resistunt. Et semitas nostras invenire non possumus, quia hoc quod male quaerimus adipisci prohibemur. Et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos; quaeret, et non inveniet eos; quia malignos spiritus quibus se in suis desideriis anima subdidit ad desideriorum suorum effectum minime comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
que terrenast̃ relictis tem¬
poralib mertem̾ aeterna.
SiNũt necdũ possumꝰ relin¬
quere ꝓpria. saltem ñ con¬
cupiscamꝰ aliena. Sinec¬
dum mensñra accendit᷑
igne caritatis. in ambitio¬
ne sua habeat frenũ timo¬
ris. Ut ꝓuectus sui passib
uegetata dum ab alienoꝵ
appetitu conpescitur. quan¬
doq ad ꝓpͥa c̃tẽpnenda
ꝑducatur. Prante domi¬

Expanded text:
quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnenda perducatur, adjuvante Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tas rei gestę huiꝰ hȩc
est : apłs se cõmemorãt
in epłis suis: Dicit enĩ
ad hoc sibi ueniã datã
om̃iũ peccatoꝵ suoꝵ.
ut nemo de se disperce
qͥ fuerit in peccatis inuo¬
lutud. & In magnis sce¬
leribꝰ in retitus. quasi
ueniã non sit acceptu¬
rus: Si conũsus fuerit
ad eũ qui pendens in
cruce & ꝓꝑsecutoribꝰ¬

Expanded text:
autem rei gestae hujus haec autem rei gestae hujus haec est: Apostolus ipse commemorat in epistolis suis, dicit enim, ad hoc sibi datam veniam omnium peccatorum suorum, ut nemo de se desperet, qui fuerit in magnis peccatis involutus, et in magnis sceleribus irretitus, quasi veniam non sit accepturus, si conversus fuerit ad eum, qui pendens in cruce, pro persecutorib
Abbreviated transcription (Latin):
uas electionis est michi.
ut portae nom̃ meum
in gentibꝰ coram regibꝰ
& principibus terrͦȩ:
Ideo enim ꝓstrata est
in eo suꝑbia. ut eriga¬
tur humilitas: &. de¬
uotio obsequi i mei:¬
ꝓstrata sunt in eo iã
uitia. ut scĩtas eriga¬
tur: Uenit gͦ annani¬
as baptizauit saulũ
impium. & fecit nob̃
paulum predicatorẽ
pium: Baptizauit lu-¬
pum. & fecit agnum:
Postea cȩpimꝰ habere
eum predicatorem.
quẽ habuimus
antea ꝑsecutorem.
fortiter expugnauit:
Nunc patiebatͦur paulꝰ
quod fecerat saulus: Sau¬
lus lapidauit stephanũ
paulus lapidatus est ꝓp¬
nos uirgis cedit. paulus
dragenas una minus
ideo accepit : ut it̾um
cederetur ꝓ xp̃o: Nam
om̃ia que antea fideli¬
bus inrogarat supplicia.
multo maiora ipse pas¬
sus est ꝓxp̃o cormenta.
Si consideremus dilec
te. pati uenit sed głi¬
ficari: Contempni:
sed &iam exaltari: Mori.
sed & iam resurgere.
habemꝰ. ipsũ medicum
audite. Non ueni uoca¬
re iustos. sed peccatores
ad penitentiam  Utili

Expanded text:
tionis est mihi, ut portet nomen meum in gentibus coram regibus et principibus terrae. Ideo enim prostrata est in eo superbia, ut erigatur humilitas, et devotio obsequii. Prostrata sunt in eo jam vitia, ut sanctitas erigatur. Venit ergo Ananias, baptizavit Saulum impium, et fecit nobis Paulum praedicatorem pium; baptizavit lupum et fecit agnum, postque coepimus habere eum praedicatorem, quem habuimus antea persecutorem; fortiter expugnavit; nunc patiebatur Paulus quod fecerat Saulus; Saulus lapidavit Stephanum, Paulus lapidatus est propnos virgis cecidit, Paulus dragenas una minus ideo accepit, ut iterum caederetur pro Christo. Nam omnia quae antea fidelibus irrogarat supplicia, multo majora ipse passus est pro Christo tormenta. Si consideremus, dilecte, pati venit, sed glorificari; contemni, sed etiam exaltari; mori, sed etiam resurgere. habemus. Ipsum medicum audite, Non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam. Utilitas
Abbreviated transcription (Latin):
soremq suũ dñs remu¬
nerat. cũ eum scĩ sp̃s fi¬
lium ẽẽ testatur : a quo
ipse di uiui filius assera¬
tur. quauis hoc ipsum
multum dissimiliter
fieri nullus fidelium
trus sicut &e cȩti electi
tus est. Apc̃ filius di
ante tempora. ipse est
enĩ d̃i uirtus & dĩ sapi¬
entia quȩ dicit: Dñs
possedit me initio uiarũ
suarũ. ante quã qͥc quã
facerae a pͥncipio: Petrꝰ
filius sp̃s scĩ. ex eo tem¬
pore quo ab ipso illumi¬
natus. gram diuine cog¬
nitionis accepit. Et qͥa
una uoluntas. eadem est
oꝑatio scȩ trinitatis:
Recte cum dixissce be¬
atus es sy mon barionã
id est filius grãe spiri¬
talis. ꝓtinus adiureit.
quia caro & sanguis ñ
reuelauit tibi. sed pat̃
qͥppe filio columbȩ re¬
uelauit . quia una est
gr̃a patris &. sp̃s scĩ. ea¬
dem quoq & filii : qđ
facillimis sacre scrip¬
turȩ ꝓbabitur exemplis:
Dicit namq: de patre
apłs. misit d̾s spm̃ filii¬

Expanded text:
soremque suum Dominus remusoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium trus sicut et caeteri electi tus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia quae dicit: Dominus possedit me ab initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo ab ipso illuminatus gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est eratio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset, Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater quippe filio columbae revelavit, quia una est gratia Patris et Spiritus sancti, eadem quoque et Filii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apostolus: Misit Deus Spiri