comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam necẽe ẽ. intͣ claustra silentũ
coartamur: & dum lingnȩ uicia m¬
caite sugimꝰ. occulte det̾icub impli¬
camur. Nam sepedũ ab eloquio im¬
moderate. compescim᷑ gͣue multilo¬
quium in corde toleramꝰ. ut ed̾ plus
cogitationes im̃te ferurant. quo
illas molenta custodia indiscrea si¬
lentii angustat: & plerũq tanto la¬
tius difflutint. quanto se eẽ secuti
estimant: quia foris arep̃hensoribꝰ
ñ uident᷑. Unde mens ñnunqũa i
suꝑbiam attollit᷑ eosq quos loq̃u¬
tes audit. quasi infirmos conspicit.
sumq os corpons claudit: qͣntũ se
uicũs suꝑbiendo aꝑiat. ñ agnoscit.
lingũa eteñ p̃mit: cogitationẽ eri¬
git. Et cũ se ꝑnegligentiã minimne
considerat. tantõ apud se cunctos.
la iniusta patlunt᷑. eõ in acrioiẽ do¬
lorem ꝓdeunt. quõ ea q̃ sustinent.
ñ loquunt᷑. llam si illatas molestas
lingua tranquille diceret: a consci¬
entia dolor emanaret. lulnera eñ-

Expanded text:
quam necesse est intra claustra silentii quam necesse est intra claustra silentii coarctamur; et dum linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos la injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim
Abbreviated transcription (Latin):
na etenim mens aquȩ more. & circũ¬
clusa ad suꝑiora colligit᷑. quia illud
repetit. unde descendit: & relaxata
dẽꝑit. quia se ꝑinfima inutilit̃ spar¬
git. Quot enim̃ suꝑuacuis ũbis asi¬
lentũ sui censura dissipat᷑: quasi tot
runs extra se ducit᷑. Unide & redire
int̃us ad sui cognitionẽ ñ sufficit:
quia ꝑ multiloquium ext̾ius sparsa.
uim intimȩ considerationis am it¬
tit. Totã se gͥ insidiantis hostis uul¬
nerib detegit: quia nulla se muru¬
tione custodiȩ circũcludit. Inde scͥp¬
tum ẽ. Sicut urbs patens. & absq
murorum ambitu. ita uir qui ñ po¬
test in loquendo cohibere sp̃m suũ
Quia eñ murũ silentii ñ habet. pa¬
tet inimici iaculis ciuitas m̃tis. &
cum se ꝑũba extra semet ipsã eicit.
ꝙptam se adũsario ostendit. Qũatan¬
Tille sine labore suꝑat. quanto et
hȩ eadem q̃ uncit᷑. contͣ semetipsã
ꝑmultiloquium pugnat. S uiter
Alocutione restringii. int̃dũ pl

Expanded text:
na etenim mens aquae more circumclusa, ad superiora colligitur, quia illud repdeperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribtione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Quto ille sine labore superat, quanto et haec eadem quae vincitur contra semetipsam per multiloquium pugnat. 60. Silena locutione restringimur, interdum plus
Abbreviated transcription (Latin):
speculum opponit᷑. ut
interna nr̃a facies inip¬
sa uideat᷑. Ibi etenĩ fe¬
da. ibi& pulchra nr̃a
cognoscimꝰ. Ibi sentimus quantũ ꝓfi¬
cius: ibi aꝓfectu quam longe dista¬
mus. Narrat aut̃ gesta fortium: & ad
umitationem ꝓuocat corda infirmoꝵ.
Dumq illoꝵ iuictricia facta cõmemo

Expanded text:
speculum opponitur, ut interna nostra facies in ipsa videatur. Ibi etenim foeda, ibi pulchra nostra cognoscimus: ibi sentimus, quantum proficimus: ibi a profectu quam longe distamus. Narrat autem gesta sanctorum, et ad imitationem corda provocat infirmorum. Dumque illorum victricia facta commemo
Abbreviated transcription (Latin):
& scĩssimo fr̃i leandro
coep̃o. Gregorius ser¬
uus seruorum di. Du¬
dum te fr̃ beatissime
in constantinopolitana
urbe cognoscens. cum
me illic sedis apł̃ice res¬
ponsa constringerent.
& te illic iniuncta pro
causis fidei. uyisigotho¬
rum legatio ꝑduxisset:
om̃e intuis aurib qđ
Qmͥde me discpli
pestas excrescit. repente me sub p̃textu
eccłastici ordinis. in causarum scl̃arium pela¬
go repꝑi: & quietẽ monasterii quia ha¬
bendo ñ fortit tenui: quam stricte tenen¬
da fuerit. ꝑdendo cognoui. Nam cum
michi ad ꝑcipiendum sacrialtaris minis¬
terium. obedientiȩ uirtus opponit᷑. ħ
sub ȩccłȩ colore susceptum ẽ: quod si i¬
ulte liceat. iterum fugienti deferat᷑.
Post quȩ hoc nolenti michi atq reni¬
tenti. cum graue esset altaris ministeri¬
um: enam pondus ẽ curȩ pastoralis in¬
iunctum. Quod tanto nunc durius
tolero. quanto me ei imparem sentiens.
innulla fidutiȩ consolatione respiro.
uia enim mundi iam tempora malis

Expanded text:
issimo fratri Leandro coepiscopo, Gregorius servus servorum Dei. Dudum te, frater beatissime, in Constantinopolitana urbe cognoscens, cum me illic sedis apostolicae responsa constringerent, et te illuc injuncta pro causis fidei Visigothorum legatio perduxisset, omne in tuis auribus, quod mihi de me displipestas excrescit, repente me, sub praetextu ecclesiastici ordinis, in causarum saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, quia habendo non fortiter tenui, quam stricte tenenda fuerit, perdendo cognovi. Nam cum mihi ad percipiendum sacri altaris ministerium, obedientiae virtus opponitur, hoc sub Ecclesiae colore susceptum est, quod 3 si inulte liceat, iterum fugiendo deflectatur. Postque hoc nolenti mihi atque renitenti, cum grave esset altaris ministerium, etiam pondus est curae pastoralis injunctum. Quod tanto nunc durius tolero, quanto me ei imparem sentiens, in nulla fiduciae consolatione respiro. Quia enim mundi jam tempora, malis
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine suȩ ꝓuisionis hilares¬
cit: tantoq iam auera puisione.
longe sit. quanto ipsam quoq ela¬
tionem quam patitur nescit. lln¬
de sollerti semꝑcotidie intentione.
pensandum est. uel quid oꝑe agi¬
mus. uel quid corde ũsamus: ne
aut m̃tem p̃pediens foris se t̃rena
cura multiplicet. aut saltẽ de eiꝰ
modamine intus se cogitatio ex¬
altet: ut cum diuina iudicia tem¬
porali circumspectione metuimus.
sempit̃ni supplicia horroris euada¬

Expanded text:
magnitudine suae provisionis hilarescit; tantoque jam a vera provisione longe fit, quanto ipsam quoque elationem quam patitur nescit. Unde solerti semper custodiae intentione pensandum est vel quid opere agimus, vel quid corde versamus, ne aut mentem praepediens, foras se terrena cura multiplicet, aut saltem de ejus moderamine intus se cogitatio exaltet; ut cum divina judicia temporali circumspectione metuimus, sempiterni supplicia horroris evada
Abbreviated transcription (Latin):
tigerit. tria milia sibi met equites
iligit. In elationem ꝓtinꝰ ꝓdiit:
addedificationẽ ꝑcepti culminis
crupit. quia foras restringere sub
iqualitate ñ poterat. qđ intꝰ a¬
nimus suꝑcetos tumebat. Quã¬
simunitũ sͥ diues ille tab̃nacłm
construxerat: qui dicebat᷑. Aĩa
habes multa bona reposita in
annos multos: requiesce. come:
de. bibe. & epulare. S quia eiꝰ
sabnaculum in ueritatis funda¬
matores. dum studiose. se in p̃sen¬
tib construunt. repente. ad et̃nã

Expanded text:
tigit, tria millia sibimet equites tigit, tria millia sibimet equites elegit, in elationem protinus prodiit, ad aedificationem percepti culminis erupit , quia foras restringere sub aequalitate non poterat quod intus animus super caeteros tumebat. Quasi munitum sibi dives ille tabernaculum construxerat, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos multos: requiesce, comede et bibe, et epulare . Sed quia ejus tabernaculum in veritatis fundamatores, dum studiose se in praesentibus construunt, repente ad aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
longius ab ȩt̃nȩ patriȩ heredita¬
te diuisi sunt: tanto int̾ra altius
fundam̃ta cogitationis figunt.
humanȩ exordio in electa ple e¬
noch septimꝰ nascit᷑. Hĩc ẽ qđ ca
cat: atq ex eiꝰ nomine ciuitatt̃
quam condidit appellat. En och
quippe dedicatio dr̃. Iniqui gͦ se
in pͥmordĩis dedicant: quia in hac
uita q̃ ante ẽ cordis radicẽ plan¬
tant. ut hic ad uotũ floreant. &
orum uitȩ festa dedicatio in fine
scruat᷑. Hinc ẽ qđ attestante pau¬
lo abraham in casulis habitat: qr
manentẽ fundatã ciuitatẽ quã su¬
pnus artifex construit. expectat.
sinc ẽ qd iacob greges ouiũ se¬
quens humilit̃ gradit᷑ atq huic
ciau obuiam ueniens. tumultu
multiplicis comitatꝰ eleuat᷑: quia
nimirum & electi hic elationẽ ñ
habent: & in bonis carnis repbi
let tument. Hinc ad isrł dñs di¬
at. Si elegeris unum de populo
pͥmus rex ab eodẽ populo electus.
rtpente ut culmen potestatis at¬

Expanded text:
longius ab aeternae patriae haereditalongius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundamenta cogitationis figunt. 288 itionis exordio, in electa prole Enoch sepcavit, atque ex nomine ejus civitatem quam condidit apquippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita quod ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et eorum vitae festa dedservatur. Hinc est quod, attestante Paulo, Abraham in casulis habitat , quia habentem fundamenta civitatem, quam supernus artifex construxit, exspectat. Hinc est quod Jacob greges ovium sequens humiliter, graditur , atque huic Esau obviam veniens tumultu multiplicis comitatus elevatur, quia nimirum et electi hic elationem non habent, et in bonis carnis reprobi laeti tument. Hinc ad Israel Dominus dicit: Si elegeris unum de populo primus rex ab eodem populo electus, repente ut culmen potestatis at
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Sicq temporali refouent᷑ subsi¬
dio. sicut uiator in stabulo utit᷑
lecto. Pausat & recedere festinat:
quiescit corpore. s ad aliud tendit
appetunt: in transitoriis ꝓspera¬
ri refugiunt. ne delectatione itine¬
ris apatriȩ ꝑuentione tardent᷑:
ne gressum cordis in uia ꝑegrina¬
tionis figant: & quandoq adcon¬
spectum cȩlestis patriȩ sine remui¬
neratione ꝑueniant. Gaudent dn¬
pici: nec dolent se necessitatib
affligi. Quigͦ contͣ p̃sentia se adũ¬
sa ñ muniunt: quasi contͣ estus &
pluuias habere tab̃naculũ nolus.
Unde & petrꝰ iure rep̃hendit᷑. ꝙ
necdũ m̃tis ꝑfectione. roboratꝰ. uc¬
ritatis claritate cognita. in terra
figere tab̃naculum conat᷑. lusti
itaq hic se construere: negliguas.
ubi ꝑegrinos se ẽẽ & hospites no¬
uerunt. Quia enim in ꝓpriisgau¬
dẽre desiderant: ẽẽ inalieno feli¬
ces recusant. Iniusti aut̃ qͣnto

Expanded text:
tur. Sicque temporali refoventur subsitur. Sicque temporali refoventur subsidio, sicut viator in stabulo utitur lecto, pausat et recedere festinat: quiescit corpore, sed ad aliud tendit appetunt, in transitoriis prosperari refugiunt; ne delectatione itineris a patriae perventione tardentur; ne gressum cordis in via peregrinationis figant, et quandoque ad conspectum coelestis patriae sine remuneratione perveniant. Gaudent despici, nec dolent se necessitatibus affligi. Qui igitur contra praesentia se adversa non muniunt, quasi contra aestus et pluvias habere tabernaculum nolunt. Unde et Petrus jure reprehenditur, quia necdum mentis perfectione roboratus, veritatis claritate cognita, in terra figere tabernaculum conatur . Justi itaque hic se construere negligunt, ubi peregrinos se et hospites noverunt. Quia enim in propriis gaudere desiderant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto
Abbreviated transcription (Latin):
na aggregando exaggerant. ne in¬
opiȩ frigore tabescant. Contemp¬
nunt curare qđ sequit᷑: & tota in¬
tentione satagunt. ne quid in pre¬
sentib desit. Student nom̃ dilata¬
re ne lateant: et si cuncta ad desi¬
derium suppetunt. munitos se¬
ẽẽ in om̃ibus & felices putant. l¬
bi gͦ m̃tis habitationẽ construunt.
ibi ꝑculdubio tab̃nacula fixerunt.
Adũsa impatient̃ ꝑferunt: remisse.
in ꝓsꝑis letant᷑. Sola q̃ assunt cogi¬
tant. nec ad affectum cȩlestis patriȩ
ulla recordatione respirant. Gauders
sͥ suppetere bona q̃ cupiunt:atq
ubi carne requiescunt. ibi & m̃tẽ
extinguendo sepeliunt: quia secu¬
laris curȩ delo trucidati. trenarum
rerum aggerẽ qũe foras exquiren¬
do multiplicant. hunc semꝑ int̃ius
ꝑcogitationẽ portant. At contra
suscipiunt. nec illata mala ualde
ꝑtimescunt: s & cum bonis p̃sen¬
tib utunt᷑. uentura mala metuun:
& cũ de malis p̃sentib gemunt. bo¬
norum sequentium amore consolan¬

Expanded text:
na aggregando exaggerant, ne inopiae frigore tabescant. Contemnunt curare quod sequitur, et tota intentione satagunt ne quid in praesentibus desit. Student nomen dilatare, ne lateant; et si cuncta ad desiderium suppetant, munitos se in omnibus et felices putant. Ubi ergo 287 mentis habitationem construunt, ibi procul dubio tabernacula fixerunt. Adversa impatienter perferunt, remisse in prosperis laetantur. Sola quae adsunt cogitant, nec ad affectum coelestis patriae ulla recordatione respirant. Gaudent sibi suppetere bona quae cupiunt; atque ubi carne requiescunt, ibi et mentem exstinguendo sepeliunt, quia, saecularis curae telo trucidati, terrenarum rerum aggerem, quem foras exquirendo multiplicant, hunc semper interius per cogitationem portant. 92. suscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt, sed et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et dum de malis praesentibus gemunt, bonorum sequentium amore consolan
Abbreviated transcription (Latin):
notescit. Suꝑ pupillũ irriustis.
& subũtere nitimini amicũur̃m.
Quantȩ namq infirmitatis se¬
ꝑpendat. insinuat: quẽ pupil¬
lum uocat. Quia uͦ ab amore re¬
cedere etiã lesa caritas nescit:
& subũti uelle se querit᷑: & tñ a¬
micum se ẽẽ testat᷑. Cuiꝰ u̾ba ut
sepe iam diximus. sic eidẽ speci¬
populi ex uoce eccłȩ uinũsalis
expͥiant᷑. Qui hereticoiũ contra.¬

Expanded text:
27. Super pupillum irruistis, et subvertere nitimini amicum vestrum. - Quantae namque infirmitatis superpendat, insinuat quem pupillum vocat, quia vero ab amore recedere etiam laesa charitas nescit, et subverti velle se queritur, micum se esse testatur. Cujus verba, ut saepe jam diximus, sic eidem specipopuli, ex voce Ecclesiae universalis, exprimatur, qui haereticorum contra
Abbreviated transcription (Latin):
NER DIULTOS SEPI
queritur quis libribeati iob scrip¬
tor habeatur: et alii quidem moy¬
sen. alii unumquemlibet exꝓpłiᷤ
scriptorem huiꝰ oꝑis fuisse suspi¬
cantur. Quia enim in libro gene¬
seos iobab de stirpe esau descen¬
disse. & balach filio beołin regno
successisse describit᷑.: huncbeatũ¬

Expanded text:
er multos saepe quaeritur, quis libri beati Job scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jobab de stirpe Esau descendisse, et Bale filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatu
Abbreviated transcription (Latin):
dictarem. quo stilo pͥma dixeram. sollicite.
attendi. Egi gͦ ut et ea q̃ locutus sum stu¬
diosa em̃datione tͣnscurrens. qͣsi ad simi¬
litudinem tractatꝰ erigerem.: & ea q̃ dicta¬
ueram ñ longe acolloquentis sermone dis¬
creparent. quatinus dum hoc tendit᷑. illud
attrahit᷑. edita mͦ difsimili. res ñ dissimilis
formaret᷑. Iuamuis t̾ciam huiꝰ oꝑis partẽ
ut collo quendo ptuli. pene tta dereliqͥ. qi
cum me frs̃ ad alia ꝑtrahunt. hanc subtiliꝰ
em̃dari noluerunt. Quibꝰ nimirũ multa
iubentibꝰ dum parere mͦ ꝑ expositionis
ministerium. mͦ ꝑ contemplationis ascẽ¬
sum. mnͦ ꝑmoralitatis instrum̃tum uolu
I. hoc opꝰ ꝑ triginta et quinq uolu¬
mina extensum. in sex codicibꝰ expleui.
nde & in eos sepe quasi postponere

Expanded text:
dictarem, quo stylo prima dixeram, sollicite dictarem, quo stylo prima dixeram, sollicite attendi. Egi ergo, ut et ea quae locutus sum, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigerem; et ea quae dictaveram, non longe a colloquentis sermone discreparent; quatenus dum hoc tenditur, illud attrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur; quamvis tertiam hujus operis partem ut colloquendo protuli, pene ita dereliqui, quia cum me fratres ad alia pertrahunt, hanc subtilius emendari noluerunt. Quibus nimirum multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium, modo per contemplationis ascensum, modo per moralitatis instrumentum volui, opus hoc per triginta et quinque volumina extensum, in sex Codicibus explevi. Unde et in eo saepe quasi postponere
Abbreviated transcription (Latin):
apta ẽ lingua mutorum: qui linguas in¬
fantium fecit disertas: qui inm̃sos bru¬
tosq asinȩ ruditus. ꝑsensatos humani
colloquii distixit modos. Quid gͥ s
rum si uitellectum stulto homini p̃beat: qͥ
uoluntatem suamcum uoluerit. etiam
pora ium̃torum narrat: Nuiꝰ gͦrobore
considerationis accinctus: ariditatem
meam ad indagandum fontẽ tarte pro¬
funditatis excitaui. Et quamius eorum
quibꝰ exponere compellebar. longe me ui¬
ta transcenderet: iniuriosum tñ ẽẽ ñcre¬
didi. si fluenta usib hominum plumbi
fistula ministraret. Inde mox eisdem co¬
rampositis frib priora libri sub oculis dix¬
ĩ. & quia tempus paulo uacantiꝰ repꝑi:
posteriora tractando dictaui. Cumq mͥ
spacia largiora suppeterent: multa au¬
gens. pauca subtrahens. atq ita ut inuen¬
ta sunt ĩulla derelinquens. ea q̃ meloq̃n¬
te excepta sub oculis fuerant. ꝑ libros em̃¬
dando composiu: quia & cum postrema

Expanded text:
aperta est lingua mutorum, qui linguas inaperta est lingua mutorum, qui linguas infantium facit disertas ; qui immensos brutosque asinae ruditus, per sensatos humani colloquii distinxit modos. Quid igitur mirum, si intellectum stulto homini praebeat, qui veritatem suam, cum voluerit, etiam per ora jumentorum narrat ? Hujus ergo robore considerationis accinctus, ariditatem meam ad indagandum fontem tantae profunditatis excitavi. Et quamvis eorum, quibus exponere compellebar, longe me vita transcenderet, injuriosum tamen esse non credidi, si fluenta usibus hominum plumbi fistula ministraret. Unde mox eisdem coram positis fratribus, priora libri sub oculis dixi; et quia tempus paulo vacantius reperi, posteriora tractando 4 dictavi. Cumque mihi spatia largiora suppeterent, multa augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt, nonnulla derelinquens, ea quae me loquente excepta sub oculis fuerant, per libros emendando composui, quia et cum postrema
Abbreviated transcription (Latin):
a tantȩ ꝓfunditatis aꝑirem. Iui hoc qͦ¬
q michi in honere suȩ petitionis addi¬
derunt. ut ñ solum u̾ba historie ꝑalle¬
goriarum sensus excuterem: s allegoria¬
rum sensus ꝑtinus in exercitium morali¬
tatis inclinarem: adhuc aliquid gͣtiiꝰ ad¬
iungentes. ut intellecta quoq testimo¬
niis cingerem. & ꝓlata testimonia si im¬
plicita fortasse uiderent᷑. int̃positione.
suꝑadditȩ expositionis enodarem. Mox¬
hac̾tenꝰ indiscusso. ad tantame ꝑtrahi
ac talia agnoui: solo auditꝰ pondere uic¬
tus fateor lassatusq succubui. S repen¬
te ut̃ formidinẽ deuotionemq depre¬
hensus. cum in largitorem iunerum. oc¬
ulos m̃tis atcollerem: cunctatione post¬
posita. ilico certus attendi: quia impossi¬
bile et̃ ñ poterat. qđ de fr̃nis michi cordi¬
bꝰ caritas imꝑabat. fore quippe idoneũ
me adista desꝑaui. s ipsa mei desꝑatione
robustioi. ad illum sp̃e ꝓtinus erexi. ꝑ qũe

Expanded text:
a tantae profunditatis aperirem. Qui hoc qua tantae profunditatis aperirem. Qui hoc quoque mihi in onere suae petitionis addiderunt, ut non solum verba historiae per allegoriarum sensus excuterem, sed allegoriarum sensus protinus in exercitium moralitatis inclinarem; adhuc aliquid gravius adjungentes, ut intellecta quaeque testimoniis cingerem; et prolata testimonia, si implicita fortasse viderentur, interpositione superadditae expositionis enodarem. hactenus indiscusso, ad tanta me pertrahi ac talia cognovi, solo auditus pondere victus, fateor, lassatusque succubui. Sed repente inter formidinem devotionemque deprehensus, cum in largitorem munerum oculos mentis attollerem, cunctatione postposita, illico certus attendi, quia impossibile esse non poterat, quod de fraternis mihi cordibus charitas imperabat. Fore quippe idoneum me ad ista desperavi: sed ipsa mei desperatione robustior, ad illum spem protinus erexi, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
me ignorante me ac̾tum est. ut facͥ or¬
dinis pondus acciperem.: quatinus int̾¬
reno palaciolicentꝰ excubarẽ: tibi me scil
multi ex monasterio fr̃s̃ mei germana
uincti caritate secuti sunt. Quod diui¬
na factum dispensatione conspicio. ut
eorum semꝑ exemplo ad orõnis placidũ
litus quasi anchorȩ fune restringerer. cũ
causarum scłarium incessabili impulsu
fluctuarem. Ad illorũ quippe consorti¬
um. uelut ad tutissimi portus sinun: t̃¬
reni actus uoluminafluctusq fugiebã.
Et licer illud me ministerium. ex mo¬
nastaerio abstractum. a pristinȩ quietis
uita mucrone suȩ occupationis extupxe¬
rat. int̃ eos tam̃ ꝑstudiosȩ lectionis allo¬
quium. cotidianȩ me aspiratio compunc¬
tionis animabat. Tunc eisdem fr̃ib etiã
cogente te placuit sic̃ ipse meministi.
ut librum beati iob exponerem. impor¬
tuna me petitione compellerent. & pro¬
ut ueritas uires infunderet: eis misteri¬

Expanded text:
me, ignorante me, actum est, ut sacri orme, ignorante me, actum est, ut sacri ordinis pondus acciperem, quatenus in terreno palatio licentius excubarem; ubi me scilicet multi ex monasterio fratres mei, germana vincti charitate, secuti sunt. Quod divina factum dispensatione conspicio, ut eorum semper exemplo ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringerer, cum causarum saecularium incessabili impulsu fluctuarem. Ad illorum quippe consortium, velut ad tutissimi portus sinum, terreni actus volumina fluctusque fugiebam; et licet illud me ministerium ex monasterio abstractum, a pristinae quietis vita, mucrone suae occupationis exstinxerat; inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium, quotidianae me aspiratio compunctionis animabat. Tunc eisdem fratribus, etiam cogente te, placuit, sicut ipse meministi, ut librum beati Job exponere importuna me petitione compellerent; et prout veritas vires infunderet, eis mysteri
Abbreviated transcription (Latin):
nauem in caute religatam. etiam de si¬
nu tutibitoris unda excutit cum tem¬
pestas extrescit. repente me sub p̃textu
eccłastici ordinis. in causarum scłarium peti¬
go reppi: & quiett̃ monasteriĩ quia ha¬
bendo ñ fortit tenui. quam stricte tenen¬
cla fuerit ꝑdendo cognoui. Nam cum
michi ad ꝑcipiendum sacriastaris minis¬
terium. obedientiȩ uirtus opponit᷑. ħ
sub ȩccłȩ colore susceptum ẽ: quod sun¬
ulte liceat. iterum fugienti deferat᷑.
Post quȩ hoc nolenti michi atq reni¬
tenti. cum graue esset altaris ministeri¬
um: etiam pondus ẽ curȩ pestoralis in¬
iunctum. Quod tanto nunc durius
tolero: quanto me ei imparem sentiens.
innulla fidutiȩ consolatione respiro.
luia enuim mundi iam tempora malis
crebrescentib. termino appropinqͣn¬
te: turbatast̃: ipsi noᷤ qui internis mis¬
teriis deseruire credimcuris ext̃ioribꝰim¬
plicamur. Sicut eo quoq tempore. qͦ
ad ministerium altaris accessi. hoc de

Expanded text:
navem incaute religatam, etiam de sinavem incaute religatam, etiam de sinu tutissimi littoris unda excutit, cum tempestas excrescit, repente me, sub praetextu ecclesiastici ordinis, in causarum saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, quia habendo non fortiter tenui, quam stricte tenenda fuerit, perdendo cognovi. Nam cum mihi ad percipiendum sacri altaris ministerium, obedientiae virtus opponitur, hoc sub Ecclesiae colore susceptum est, quod 3 si inulte liceat, iterum fugiendo deflectatur. Postque hoc nolenti mihi atque renitenti, cum grave esset altaris ministerium, etiam pondus est curae pastoralis injunctum. Quod tanto nunc durius tolero, quanto me ei imparem sentiens, in nulla fiduciae consolatione respiro. Quia enim mundi jam tempora, malis crebrescentibus, termino propinquante turbata sunt; ipsi nos, qui internis mysteriis deservire credimur, curis exterioribus implicamur: sicut eo quoque tempore, quo ad ministerium altaris accessi, hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
& scĩssimo fr̃ĩ leandro
coep̃o. Gregorius ser¬
uus seruorum di. Du¬
dum te fr̃ beatissime.
in constantmopolitana
urbe cognoscens. cum
me illic sedis apłicȩ res¬
ponsa constringerent.
& te illic iniuncta pro
causis fidei. uyisigotho¬
rum legatio ꝑduxisset.
om̃e intius aurib qđ
mͣde me discpli¬
cebat exposui. qm̃diu longeq c̃ u̾sionis
grãm distuli. & postquam cȩlesti sum desi¬
derio afflatus. scl̃ari habitu contegime¬
lius putaui. Aꝑiebatur enim michi iam
tunc de et̃nitatis amore quid quererem:
s molita me consuetudo deuinxerat.
ne exc̃iorem cultum mutarem. Cumq
adhuc me cogeret animus p̃sentimun¬
do qͣsi sp̃etenus deseruire. ceꝑunt mul¬
ta contrame ex eiusdem mundi cura
succrescere: ut in eo iam ñ specie. s qđ
ẽ grauius m̃te retinerer. Quȩ tandem
cuncta sollicite fugiens. portũ monas¬
terii petii: & relictis quȩ mundisunt.
ut frustratunc credidi. ex huiꝰ uite nau¬
fragio nudus euasi. Quia enim plerũq

Expanded text:
issimo fratri Leandro coepiscopo, Gregorius servus servorum Dei. Dudum te, frater beatissime, in Constantinopolitana urbe cognoscens, cum me illic sedis apostolicae responsa constringerent, et te illuc injuncta pro causis fidei Visigothorum legatio perduxisset, omne in tuis auribus, quod mihi de me displicebat, exposui: quoniam diu longeque conversionis gratiam distuli, et postquam coelesti sum desiderio afflatus saeculari habitu contegi melius putavi . Aperiebatur enim mihi jam de aeternitatis amore quid quaererem, sed inolita me consuetudo devinxerat, ne 2 exteriorem cultum mutarem. Cumque adhuc me cogeret animus praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra me ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo jam non specie, sed, quod est gravius, mente retinerer. Quae tandem cuncta sollicite fugiens, portum monasterii petii, et relictis quae mundi sunt, ut frustra tunc credidi, ex hujus vitae naufragio nudus evasi. Quia enim plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
sũt greci. Hii uerbũ
ueritatis primũ ab a¬
postolo acceperũt: sed
post discessũ eius tẽp¬
tati sũt a falsis aposto¬
lis. ut in legẽ et circũcisionẽ uerte¬
rent᷑. ¶os apostolus reuocat ad fidẽ
ueritatis: scribens eis ab eͥpheso.

Expanded text:
sunt Graeci. Hi verbum veritatis primum ab Apostolo acceperunt, sed post discessum ejus, tentati sunt a falsis apostolis ut in Legem et circumcisionem verterentur. Hos Apostolus revocat ad fidem veritatis, scribens eis ab Eph
Abbreviated transcription (Latin):
nycanoris caput in sũma arce: e¬
uidens ut esset et manifestũ sit
auxilii dei. Itaq om̃es cõmu̾ni ꝯsi-¬
lio decreuerũt : nullo modo diem
istũ absq celebritate p̃terire. Habe¬
re autẽ celebritatẽ tertiadecima die
monsis adar : quod dicit᷑ uoce syri¬
aca pridie mardochei die. Igitur
hiis erga nycanorẽ gestis. et ex illi ͤ
temporibus ab hebreis ciuitate pos
sessa: ego quoq in hiis finẽ faciam
sermonis. Et si quidẽ bene ut hys¬
torie competit : et hoc ipse relim.
Si autẽ nunꝰ digne : concedendũ
est michi. Dicut enĩ rinũ semper
bibere aut semper aquã cõtrariũ
est. alternis aut̃ uti delectabile: ĩ¬
ta legentibus si semper exactus sit
sermo non erit ut ingratus.  Iic
ergo erit consũmatus.

Expanded text:
Nicanoris caput in summa arce eNicanoris caput in summa arce evidens ut esset et manifestum sit auxilii Dei itaque omnes communi consilio decreverunt nullo modo diem istum absque celebritate praeterire habere autem celebritatem tertiadecima die mensis adar quod dicitur voce syriaca pridie Mardochei die igitur his erga Nicanorem gestis et ex illis tempessa, vel possessa. Ego quoque in his finem faciam sermonis. Etsi quidem bene, et ut historiae competit hoc, et ipse velim. Si autem minus digne, concedendum est mihi. Sicut enim vinum semper bibere, aut semper aquam, contrarium est, alternis autem uti delectabile, ita legentibus si semper exactus sit sermo, non erit gratus. Hic ergo erit consummatus
Abbreviated transcription (Latin):
cordib dnm orantes. ꝓstrauerũt nõ
minꝰ criguita quĩq milia. p̃sentia
dei magnifice delectati. Cũq cessas¬
sent et cũ gaudio redirent: cogno¬
uerũt nycanorẽ ruisse cũ armis
suis. Facto itaq clamore et ꝑturba¬
tione excitata: patria uoce omuipo¬
tentẽ dnm̃ benedicebant. P̃cepit
aũt̃ iudas qui ꝑ oĩa corpore ot animo
mori pro cliubus panitus erat : ca¬
put nycanoris et manũ cũ hume¬
ro abscisã iherosolimã ꝑferri. Quo
cũ ꝑuenisset. ꝯuocatis ꝯtribulibus
et sacerdotibus ad altare accerfiit¬
et eos qui in arce erant : et ostenso
capite nycanoris et manu nefaria
quã extendens contra domũ sanctã
om̃ĩpotentis dei. magnifice gloria¬
cus est. Iinguã eciã impii nyca¬
noris p̃scisam iussit ꝑticulatun a¬
uibus dari : manũ autẽ dementis
contra templũ suspendi. Omẽs i¬
git᷑ celi dñm benedixerũt dicẽtes.
Benedictus qui locũ suũ ĩcõtami¬
natũ ꝯseruauit. Suspendit autem

Expanded text:
m orantes prostraverunt non minus triginta milia praesentia Dei magnifice delectati cumque cessassent et cum gaudio redirent cognoverunt Nicanorem ruisse cum armis suis facto itaque clamore et perturbatione suscitata patria voce omnipotentem Dominum benedicebant praecepit autem Iudas qui per omnia corpore et animo emori pro civibus paratus erat caput Nicanoris et manum cum umero abscisam Hierosolymam perferri quo cum convenisset convocatis contribulibus et sacerdotibus ad altare arcersiiet eos qui in arce erant et ostenso capite Nicanoris et manu nefaria quam extendens contra domum sanctam omnipotentis Dei magnifice gloriatus est linguam etiam impii Nicanoris praecisam iussit particulatim avibus dari manum autem dementis contra templum suspendi omnes igitur caeli Dominum benedixerunt dicentes benedictus qui locum suum incontaminatum conservavit suspendit autem
Abbreviated transcription (Latin):
hortati itaq uide sermonibus bo¬
nis ualde. de quibus extolli posset
impetus. et animi iuuenũ ꝯfor¬
tari᷑ statuerũt dimicare et ꝯflige̾
fortiter. ut uirtus de negociis iu¬
dicaret : eo ꝙ ciuitas sancta et tẽ¬
plũ periclitaret᷑. Erat eni pro ux¬
oribus et filiis itemq pro fratrib
et cognatis minor sollicitudo: max¬
imꝰ uero et primꝰ ꝓro sanctitate ti¬
mor erat templi. Ded et eos qui ĩ
cluitate erant nõ minima solicitu¬
do habebat pro hiis qui cõgressuri
erant. Et cũ iam om̃es sperarent
iudiciũ futurũ. hostesq adesse at¬
q exercitus esset ordinatus. bestie
equitesq oportuno in loco cõpositiꝰ
ꝯsiderans machabeus aduentũ
multitudinis. et apparatũ uariũ
armoꝵ/ ac ferocitatẽ bestiaꝵ. exten¬
dens manꝰ in celũ ꝓdigia facientẽ
dum̃ ĩuocauit : qui nõ secũdũ ar¬
moꝵ potentiã. sed ut ꝓut ipsi pla¬
cet dat dignis uictoriã. Dixit at
ĩuocans hoc modo. Tu dñe misis¬

Expanded text:
hortati itaque Iudae sermonibus bonis valde de quibus extolli possit impetus et animi iuvenum confortari statuerunt dimicare et confligere fortiter ut virtus de negotiis iudicaret eo quod civitas et sancta et templum periclitaretur erat enim pro uxoribus et filiis itemque pro fratribus et cognatis minor sollicitudo maximus vero et primus pro sanctitate timor erat templi sed et eos qui in civitate erant non minima sollicitudo habebat pro his qui congressi erant et cum iam omnes sperarent iudicium futurum hostisque adesset atque exercitus esset ordinatus bestiae equitesque oportuno in loco conpositi considerans Macchabeus adventum multitudinis et adparatum varium armorum ac ferocitatem bestiarum extendens manum in caelum prodigia facientem Dominum invocavit qui non secundum armorum potentiam sed prout ipsi placet dat dignis victoriam dixit autem invocans hoc modo tu Domine misis
Abbreviated transcription (Latin):
fuenit a rege habuisset decẽ talẽta
argentiꝰ et cũ multa cutba generis
sui gabelũ egentẽ uideret. qui erat
ex tribu eius : sub cyrõgrapho dedit
illi memoratũ pondus argenti. Post
multũ uero tẽporis mortuo salma¬
nassar rege. cũ regnaret sennache¬
rib filius eius pro eo. et filios isrł ex
osos haberet ĩ conspectu suoͬ tobias
ꝑgebat cotidie ꝑ oem cognacionem
suã et ꝯsololabat᷑ eos: diuidebatq
unicuiq ꝓut poterat de faculcatib
suis. Esurientes alebat: nudisq uesti¬
menta prebebat : et mortuis atq occi¬
sis. sepulcurã sollicitus exhibebat.
Deniq cũ reuersus esset rex sẽnache¬
rib fugiens a uidea plagã quã cir¬
ca eũ deus fecerat ꝓpter blasphemiã
suãꝰ et ir̾atus multos occideret ex
filiis isrł ͣ: tobias sepeliebat corpora

Expanded text:
buisset decem talenta argenti et cum multa turba generis sui Gabelum egentem videret qui erat ex tribu eius sub chirografo dedit illi memoratum pondus argenti post multum vero temporis mortuo Salmanassar rege cum regnaret Sennacherim filius eius pro eo et filios Israhel exosos haberet in conspectu suo Tobias pergebat per omnem cognationem suam et consolaunicuique, prout poterat, de facultatibus suis: esurientes alebat, nudisque vestimenta praebebat, et mortuis atque occisis sepulturam sollicitus exhibebat. Denique cum reversus esset rex Sennacherib, fugiens a Judaea plagam, quam circa eum fecerat Deus propter blasphemiam suam, et iratus multos occideret ex filiis Israel, Tobias sepeliebat corpora
Abbreviated transcription (Latin):
poterat. cotidie ꝯcaptuus fratribus
qui erãt ex genere suo impart̾iret.
Cũq esset iuinior om̃ibus in cribu
neptalum: nichil tamen puerile
gessit in opere. Deniq cũ irẽt om̃es
ad uitulos aureos quos hieroboam
fecerat rex isrł ͣ hic solus fugiebat
ꝯsorcia ouͣn. et ꝑgebat ad iherusalã
ad templũ dñi: et ibi adorabat dñm

Expanded text:
s fratribus qui erant ex genere inpertiret cumque esset iunior omnibus in tribu Nepthalim nihil tamen puerile gessit in opere denique cum irent omnes ad vitulos aureos quos Hieroboam fecerat rex Israhel hic solus fugiebat consortia omnium et pergebat ad Hierusalem ad templum Domini et ibi adorabat Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ septem stellaꝵ quas ridisti in dex¬
tera mea : et septẽ tande labra aurea
Septem stolle angeli sũt septẽ eccle¬
siarũ : et candelabra septem septem
ecclesie sunt.

Expanded text:
tum septem stellarum quas vidisti in dextera mea, et septem candelabra aurea; septem stellae, angeli sunt septem Ecclesiarum; et candelabra septem, septem Ecclesiae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
et tuba non audiet᷑ in ea amplius.
et omĩis artifex omiis artis non in-¬
ueniet᷑ in ea amplius: et pox mo¬
le non audiet᷑ in ea amplus. Et lux
luterne non lucebit tibi amplius:
et uox sponsi et sponse non audiet᷑
adhuc in te: quia mercatores tui e¬
rant pn̾cipes terre. quia in uene¬
ficiis tuis errauerũt omes gentes.
Et in ea sanguis ꝓphetaꝵ et sanctoꝵ
ĩuentus est. et oim̃ qui interfecti
sunt in terra. Capłm .xix.
¶Ost hec audiui qͣsi uõtẽ mag¬
nã tubaꝵ multaꝵ in celo di¬

Expanded text:
et tuba non audietur in te amplius: et omnis artifex omnis artis non invenietur in te amplius: et vox molae non audietur in te amplius: et lux lucernae non lucebit in te amplius: et vox sponsi et sponsae non audietur adhuc in te: quia mercatores tui erant principes terrae, quia in veneficiis tuis erraverunt omnes gentes. Et in ea sanguis prophetarum et sanctorum inventus est; et omnium qui interfecti sunt in terra.  Cap. XIX. Post haec audivi quasi vocem tubarum multa
Abbreviated transcription (Latin):
be. Moc dicit qui tenet septẽ
stellas in dextera sua: qui am¬
bulat in medio septem cande labroꝵ
aureoꝵ. Scio opera tua et laborẽ et
patientiã tuã: et quia nõ potes susti¬
nere malos. Et tempcasti eos qui se
dicũt apostolos esse ⁊ nõ sũt: et ĩue¬
nisti eos mendaces. Et pacientiam
habes et sustinuuisti ꝓpter nomẽ meũ :
et non defocisti. Sed habeo aduersus¬

Expanded text:
it qui tenet septem stellas in dextera sua, qui ambulat in medio septem candelabrorum aureorum: Scio opera tua, et laborem, et patientiam tuam, et quia non potes sustinere malos: et tentasti eos, qui se dicunt Apostolos esse, et non sunt: et invenisti eos mendaces: et patientiam habes, et sustinuisti propter nomen meum, et non defecisti. Sed habeo adversu
Abbreviated transcription (Latin):
deus pumicias in salutẽ in sanc¬
tificatione spũs et fide ueritatis:
in qua et pocauit uos ꝑ euang¬
llũ nr̃m. in acquisitionem glorie
dñi nr̃i ihesu rp̃i. Itaq fratres
state et tenete cinditiones quas
didicistis: suie ꝑ sermonẽ sine per
opistolã nostrã. Ipse aũt dñs nr̃
ihesus ꝓp̃s et deus pater nr̃ qui di¬
loxit nos et bedit ꝯsolationẽ et̾nã
et sꝑem bonã in gratia: exhortet᷑
torda pĩa et ꝯfirinet ĩ om̃i opere
et sormone bono. E¬
Q cetero fratres orate pro
nobis ut sermo dei currat
et clarificet᷑ sicut et apud
pos÷ et ut libẽmiur ab importunis
et malls hom̃ibus. Non eni om̃
est fides. Fidelis aũt dñs est ÷ qui cõ¬
firmabit uos ot custi diet a malo. Cõ

Expanded text:
alutem in sanctificatione Spiritus et fide veritatis ad quod et vocavit vos per evangelium nostrum in adquisitionem gloriae Domini nostri Iesu Christi itaque fratres state et tenete traditiones quas didicistis sive per sermonem sive per epistulam nostram ipse autem Dominus Christus, et Deus Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere et sermone bono. De caetero, fratres, orate pro nobis, ut sermo Domini currat et clarificetur, sicut et apud vos, et ut liberemur ab importunis et malis hominibus. Non enim omnium est fides. Fidelis autem Dominus est, qui et confirmabit vos, et custodiet a m
Abbreviated transcription (Latin):
Catissimo pa¬
pe damaso:
iheronimus.
fate̾ me cogis
ex ueteri  ut
post exempla¬
ria scripturaꝵ
toto orbe disꝑ¬
sa. quasi qui¬
Dam arbiter sedeam: et quia inter
se uariant. que sint illa que cũ greca
consentiant ueritate decernã. Pius
labor sed periculosa p̃sũptioͬ iudicare
de ceteris. ip̃m ab om̃ibus iudicãdũ:
senis mutare linguã. et canescentẽ
iã mũdũ ad ĩicia retrahe̾ ꝑuulorũ.
Quis enĩ doctus pariter u̾el ĩ doctus

Expanded text:
atissimo papae Damaso Hieronymus. facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus
Abbreviated transcription (Latin):
ter uos: ne iterũ cũ uenero hũiliet
me deus apud ros. et lugeã multos
ex hiis qui ante peccauerũt. et non
egerũc penitentiã suꝑ ĩmũdicia et
fornicatione et impudicicia quã gef¬
et nũc ab sens hiis qui ante peccaue¬
rũt et ceteris om̃ibus: qm̃ si rene̾o
iterũ nõ ꝑcam. An experimentũ
queritis eius qui ĩme loquit᷑ xp̃s
Nui in robis nõ infirmat᷑: sed po¬
tens est in robis. Nã et si crucifixu ᷤᷤ
est ex infirmitate: sed riuit ex uir¬
tute dei. Nã et nos infirmi sumꝰ
in illo : sed ruumꝰ cũ eo ex uirtute
dei in pobis. Uosietipsos temptate.
Si estis in fide: ipsi ros ꝓbate.⁊ In
non cognoscitis uosipsos. quia xp̃s
ihesus in robis est. nisi forte teꝓbi
estis. Spero aũt ꝙ cognoscitis. qui¬
a nos non sumꝰ reꝓbi. Oramꝰ aũt
deũ ut nichil maliꝰ faciatis: nõ ut
nos probati pareamꝰ : sedut  ros
quod bonũ est faciatis. Nos aũt ut
rẽꝓbi simꝰ. Non enĩ possumꝰ aliqͦd

Expanded text:
ermone: Ne iterum cum venero humiliet me Deus apud vos, et lugeam multos ex his qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam, super immunditia et fornicatione et impudicitia quam et nunc absens his qui ante peccaverunt et ceteris omnibus quoniam si venero iterum non parcam an experimentum quaeritis eius qui in me loquitur Christi qui in vos non infirmatur sed potens est in vobis nam et si crucifixus est ex infirmitate sed vivit ex virtute Dei nam et nos infirmi sumus in illo sed vivemus cum eo ex virtute Dei in vobis vosmet ipsos temptate si estis in fide ipsi vos probate an non cognoscitis vos ipsos quia Christus Iesus in vobis est nisi forte reprobi estis spero autem quod cognoscetis quia nos non sumus reprobi oramus autem Deum ut nihil mali faciatis non ut nos probati pareamus sed ut vos quod bonum est faciatis nos autem ut reprobi simus non enim possumus aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
oruditũ pirũ. et qui legẽ ab hebre¬
is didicisset nõ fuisse ausũ affirma¬
re se raptũ in corpore: sed dixisse.
siue ĩ corpore siue extra corpꝰ nesci¬
o. deus scit. AIns et calibus argu¬
mentis: apocrifas in libro ecclesie
fabulas arguebat. Duꝑ qua relec¬
toris arbitrio iudiciũ telinquens.
ullud ãmoneo non haberi uanihe¬
lem apud hebreos inter ꝓphetas:
sed inter eos qui agiographa con¬
scripserũt. In tres siquidẽ partes
om̃is ab eis scriptura diuidit᷑. in
legẽ. in ꝓphetas. in agiographa. id¬

Expanded text:
eruditum virum, et qui legem ab Hebraeis didicisset, non fuisse ausum affirmare se raptum in corpore, sed dixisse: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio. Deus scit . His et talibus argumentis apocryphas in libro Ecclesiae fabulas arguebat. Super qua re lectoris arbitrio judicium derelinquens, illud admoneo, non haberi Danielem apud Hebraeos inter prophetas, sed inter eos qui Ἁγιόγραφα conscripserunt. In tres siquidem partes omnis ab eis Scriptura dividitur: in Lege
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ tꝑis dissere̾. Que autẽ ex hoc ꝓphe¬
ta. ỹmo contra hũc librũ porphiri¬
us obitiat. testes sũt methodius
eusobius. apollinaris: qui multis
persuũ milibus eius uesanie respõ¬
dentes nesçio an curioso lectori sa¬
tiffecerint. Unde obsecro uos o
paula et eustochiũ fundatis pro
me ad dñm preces: ut ꝙͣdiu in
hoc corpusculo sũ: scribã aliquid
gratũ uobis. utile ecclesie. dignũ
posteris. Presentiũ quippe iuidici¬
qui in utrãq ꝑtẽ aut amore labũ

Expanded text:
is disserere. Quae autem ex hoc propheta, immo contra hunc librum, Porphyrius objiciat, testes sunt Methodius, Eusebius, Apollinaris: qui multis versuum millibus ejus vesaniae respondentes, nescio an curioso lectori satisfecerint. Unde obsecro vos, o Paula et Eustochium, fundatis pro me ad Dominum preces: ut quamdiu in hoc corpusculo sum, scribam aliquid gratum vobis, utile Ecclesiae, dignum posteris. Praesentium quippe judiciqui in utramque
Abbreviated transcription (Latin):
Tolle lũbare quod possedisti quod est
circa lũbos tuos : et surgens bade ad
eufraten. et absconde illud ibi ĩ fora¬
mine petre. Et abii et abscondi illud
ĩ eufraten : sicut p̃ceperat michi dñs.
Et fcm̃ est post dies plurimos: dix¬
it dñs ad me. Surge uade ad eufra-¬
ten: et tolle inde lũbare quod p̃cepi
tibi ut absconderes illud ibi. Et abii
ad eufraten et fodi: et tuli lũbare de
loco ubi absconderã illud. Et ecce cõ
me dicens. Nec dicit dñs. Dic putres¬
nolũt audire perba mea. et ambu
adorarẽt eos: et erũt sicut lũbare is¬
tud quod nulli psui aptũ est. Sicut
cnĩ adhoret lũbare ad lũbos piri:
sic agglucinaui michi omnẽ donũ
isrł. et oẽm domũ iuda dicit dñs:
ut essent michi ĩ ppłm et ĩ nomẽ et
ĩ laudẽ et in gloriã: et non audierũt.
Dices ergo ad eos sermonẽ istũ. Hec
dicit dñs deus isrł. ¶m̃is lagũcu.¬
la implebit᷑ riuo. Et dicent ad te.¬

Expanded text:
tolle lumbare quod possedisti quod est circa lumbos tuos et surgens vade ad Eufraten et absconde illud ibi in foramine petrae et abii et abscondi illud in Eufraten sicut praeceperat mihi Dominus et factum est post dies plurimos dixit Dominus ad me surge vade ad Eufraten et tolle inde lumbare quod praecepi tibi ut absconderes illud ibi et abii ad Eloco, ubi absconderam illud; et ecce compme dicens: haec dicit dominus : sic putresnolunt audire verba mea, et ambuladorarent eos: Et erunt sicut lumbare istud, quod nullo usui aptum est. Sicut enim adheret lumbare ad lumbos viri sic adglutinavi mihi omnem domum Israhel et omnem domum Iuda dicit Dominus ut esset mihi in populum et in nomen et in laudem et in gloriam et non audierunt dices ergo ad eos sermonem istum haec dicit Dominus Deus Israhel omnis laguncula implebitur vino et dicent ad te
Abbreviated transcription (Latin):
et sanguinẽ intuloꝵ et agnoꝵ et hi¬
coꝵ nolui. Cũ ueniretis ante ꝯspectũ
meũ quis quesiit hec de manib
pestris. ut ambularetis ĩ atriis me¬
is: Ne afferatis pltra sacrificiũ ftus¬
tra. IIncensũ abhominatio est mich¬
i. Neomeniã et sabbatũ. et festiui¬
tates alias nõ ferã. Iniqui sũt cetꝰ
ur̃i. Ralendas pr̃as et solempnita¬
tes uras odiuit aĩa mea: facta sũt¬

Expanded text:
inem vitulorum et agnorum et yrcorum nolui. Cum veniretis ante conspectum meum, quis quesivit hec de manibus vestris, ut ambularetis in atriis meis? Ne offeratis ultra sacrificium frustra, incensum abhominacio est michi, neomenia et sabbatum et festivitates alias non feram, iniqui sunt cetus vestri. Kalendas vestras et sollempnitates
Abbreviated transcription (Latin):
plũ iusti ludicii dei᷑ ut digni habea¬
mlmi in regno dei pro quo et pati¬
mini. Bi camen iustũ est apud deũ
uetribus tribulationẽ his qui pos
tribulant÷ et uobis qui tribulam̃̃
requiẽ nobiscũ in eaue lacionẽ dñi
ihesu de celo cũ angelis uirtutis eiꝰ
in flãma ignis dantis pindictam
hiis qui non nouerũt deũ: et qui
non obediũt euangello dñ nr̃a ihu
eternas a facie dnũ et a gloria uirtu.¬
tis elus. cũ renerit glorificari in scĩs
fuis. et admirabilis fiori in om̃ibus
qui crrdiderũt : quia crrd̾itũ est testi
quo eciã oiamꝰ somꝑ pro pobis ut
dignot᷑ pos pocations sua diꝯ nostet.
et iipleat oẽm uolũtatẽ bonitatis
et pos in illo. secũdũ gratiã dei nr̃i¬

Expanded text:
plum iusti iudicii dei, ut digni habeamini regno dei, pro quo et patimini, si tamen iustum est apud deum retribuere tribulationem his qui uos tribulant, et uobis qui tribulamini requiem nobiscum in reuelatione domini Jesu de celo cum Angelis virtutis ejus et in flamma ignis: dantis vindictam his: qui non noverunt Deum: et qui non obediunt Evangelio Domini nostrieternas a facie Dtis eius, cum uenerit glorificari in sanctis suis, et admirabilis fieri in omnibus qui crediderunt, quia creditum est testietiam oramus semper pro vobis, ut dignetur vocatione vos sua Deus noster, et impleat omnem voluntatem bonitatis, vobis, et vos in illo, secundum gratiam Dei n
Abbreviated transcription (Latin):
¶Omani sũt in ꝑtib
ytalie. ¶i p̃uenti sũt
a falsis apostolis: et
erant inducti. Mos re¬
uocat apostolus ad uerã et euangeli¬
cam fidem: scribens eis a chorincho

Expanded text:
omani sunt partis Italiae. Hi praeventi sunt a falsis apostolis, et erant inducti. Hos revocat Apostolus ad veram evangelicam fidem, scribens eis a Corintho
Abbreviated transcription (Latin):
actus apostoloꝵ in mĩsterio datut :
ut deo in deũ pleno. et filio ꝑdicioĩs
extincto. oratione ab apostolis fac¬
ta. sorte dñi electionis numerus cõ¬
pleret᷑. Sicq paulus ꝯsũmationẽ
apostolicis actib daret: quõ diu cõ¬

Expanded text:
testas in ministerio datur: ut Deo in Deum pleno, et filio perditionis exstincto: oratione ab ipsis apostolis facta, sorte Domini electionis numerus compleretur. Sicque Paulus consummationem apostolicis actibus daret: qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis uelox maleficis et adulteris et
ꝑu̾iris et qui calũpniant᷑ mercedẽ
mercẽnarii. humiliant uiduas et
pupillos. et opprimũt peregrinũ:
net timuerũt me dicit dñs exetci¬
tuũ. Ego enĩ dñs et nõ mu̾tor: et
uos filii iacob nõ estis consũpti. A di¬
ebus enĩ patrũ uestroꝵ recessistis a
legitimis meis: et nõ custodistis. Re¬
uertimĩ ad me᷑ et reuertar ad uos
dicit dñs exercicuũ. Et dixistis. In¬

Expanded text:
x maleficis et adulteris et periuris et qui calumniantur mercedem mercennarii, uiduas et pupillos et opprimunt peregrinum, nec timuerunt me, dicit dominus exercituum. ego enim dominus et non mutor: et uos filii Iacob non estis consumpti. a diebus enim patrum uestrorum recessistis a legitimis meis et non custodistis. reuertimini ad me, et reuertar ad uos, dicit dominus exercituum. Et post