comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bono loquendi cũdõ accipientiũ faculta
Aures quoꝗ eorum obsurdescent quia mala
nonsolum oculorũ cecabit intuitus si aures
facit surdestere. Noluer eni audire uoci man¬
tamium & uenefici in antantis sapien. ł iu¬
ta isaiam auribus suis grauiter audierunt auaqiam
niultominus sit grauiter audire quam
cium᷑ dĩ uenerina ꝑtan concdusi firint atquo
turbati tamdu t urbabuntur & concusirunt
quani diu terrae quamtraxerant quasi serpente
permanserint in eis. Cum antem illa deraerit obi¬
cupiscentes admirabuntur non in dño dosuo
dũ enim merebuntur utdicatur dñs ds̃ eorum sed
ponant manus suꝑossuũ & iuribus obsurde seunt¬
& lingant terram uelut serpentes que trahuNł
humum ut primum concludantur conclusique
turbentur deiteriti obstupescant & ad dnm dm̃
iuxta LXX̃ porro quia non malti abeis in ꝑsenti
dumtaxat Ioionra discordat editio quod immillis

Expanded text:
bono loquendi cum Deo accipientium facultatem. bono loquendi cum Deo accipientium facultatem. Aures quoque eorum obsurdescent, quia malitia non solum oculorum obcaecavit intuitum, sed et aures fecit obsurdescere; noluerunt enim audire vocem incantantium, et venefici incantantis sapienter. Et juxta Isaiam: Auribus suis graviter audierunt : quamquam multo minus sit graviter audire, quamcium Dei venerint, et conclusi fuerint atque turbati, tamdiu turbabuntur, et conclusi erunt, quamdiu terra quam traxerant quasi serpentes, permanserit in eis. Cum autem illa defecerit, obstupescent, et admirabuntur, non in Domino Deo suo necdum enim merebuntur, ut dicatur Dominus Deus eorum, seponant manus super os suum, et auribus obsurdescant, et lingant terram velut serpentes, 530 qui trahunt humum, ut primum concludantur, conclusique turbentur, inde territi obstupescant ad Dominum Dejuxta LXX. Porro quia non multum ab eis, in praesenti dumtaxat loco, nostra discordat editio, quod in illis
Abbreviated transcription (Latin):
erimus ingala ad queinter pr&atur crans nugratio
& proph&arum elo quia transcender a hiac
fi& nobis secundum dies antiquos secundũ diem
quando egressisumus deterra aegpti dequibus¬
& in ases dict recordamini hẽs acdernitatii
nondies huius słi qui appellantur mali sed
dies ꝑ p&uos recorditur aut̃ dierũ a&erintatis
quinor aspiut presentia. Surrex itouecũ xpo
& sedit cumeo incuelestibus iammene psemens
diuinus quad oftendat populo suo & quib lic¬
ditatis suae mrabilia. Tuncinquid ui debu
gentes &d confundentur in omni foraitudin
sua quauastauerunt quondam & praualiur
aduersum populum dĩ & censusic eorũ habrhi
ꝓfectũ cumsua intellexerint mala ponenton
manus suas suꝑossuũ malo queoperi minen
loquendi auferent libertatem Onoio hait
impiarũ gentiũ manus claudunc orau. sic
iustorum manuseorũ ora reserabunt &opere

Expanded text:
erimus in Galaad, quae interpretatur transmigratio erimus in Galaad, quae interpretatur transmigratio ia transcenderunt, et hoc fiet nobis secundum dies antiquos, secundum dies, quando egressi sumus 529 de terra Aegypti, de quibus Moyses dicit: Recordamini dies aeternitatis , non dies hujus saeculi, qui appellantur mali, sed dies perpetuos. Recordatur autem dierum aeternitatis, qui non aspicit praesentia, surrexitque cum Christo, et sedet cum eo in coelestibus, jam mente praesumens divinus, quod ostendat populo suo, et ovibus haereditatis suae mirabilia: Tunc, inquit, videbunt gentes, et confundentur in omni fortitudine sua, quia vastaverant quondam, et praevaluerant adversus populum Dei, et confusio earum habebit profectum, cum sua intellexerint mala. Ponent enim manus suas super os suum, malaque opera omnem eis loquendi auferent libertatem. Quomodo autem impiarum gentium manus claudunt ora eorum, sic justorum manus eorum ora reserabunt, ex opere
Abbreviated transcription (Latin):
nduosa ligna uersatur sed tam quiabonus paftor ẽ
& uirgaei. obhoc percutit ut emend& meliora ser¬
mo pph&icus pollic&ur &dicit inmedio carmoli
opauir scientia cirtũ cisionis basintudis confusio
lad transinigratio testimonu popalus ergo dñi &
oues pascuȩ eius quaeprius pascebantur absꝙ grege
porem postea trans feruntur adnoritiã uerecircum¬
sionis & seruientdõ inspũ & gloriabunt᷑ in dño &
onni carne confidenter ueracit &erunt arcũcisio
& non concisio Gũq past fuerint spiritali circũ cisioni
intelegentos peccata pristina confident̃ inuitus
suis aerubescent & erunt in confusione quȩ ducat
aduitam quia ẽ &alia confusio quȩ ducit ad morti
inqua habitaeui ł quondã ogrexbasin. siquidem bato
interpr&atur confasio dequa confusione pessima
&dus repromittit liberatarũ sepopulum suum &

Expanded text:
fructuosa ligna versatur. Sed tamen quia bonus pastor est, fructuosa ligna versatur. Sed tamen quia bonus pastor est, et virga ejus ob hoc percutit ut emendet, meliora sermo propheticus pollicetur, et dicit: In medio Carmeli terpretatur scientia circumcisionis: Basanitis confusio, et Galaad transmigratio testimonii. Populus ergo Dei, et oves pascuae ejus, quae prius pascebantur absque gregrorum, postea transferentur ad notitiam verae circumcisionis, et servient Deo in spiritu, et gloriabuntur in Domino, et non in carne confident, et erunt vera circumcisio, et non concisio. Cumque pasti fuerint spirituali circumcisione, intelligentes peccata pristina, confundentur in vitiis suis, et erubescent, et erunt in confusione quae ducit ad vitam , quia est et alia confusio quae ducit ad mortem, in qua habitavit quondam Og, rex Basan, siquidem Basan interpretatur confusio: de qua confusione pessima et Dominus repromittit liberaturum se populum suum: D
Abbreviated transcription (Latin):
idiliim fora smittit quodsiquis nobis oppo¬
t utatur uirga cum maioris profeltus sit
ingam non habere quaniuirga populos oues quȩ
empere. Respondebimusei secundũ illud quod
dis pollic&ur apostolis suis maiora eos signa factu
dis loquelatur ad carneum israł & necdũ ad ẽ
an pefecta poterat nos seimys teria idurco
ditõ eẽ. deeo ut pascat inuirga populũ et gregi
iuim. A postolis aut̃ uirgam excussam eẽ dema¬
nbus & sea eritatẽ legis en angelii clementia tem¬
ieratam. Porro hi populi & isteoues prapterea
pcutientur & pascentur in uirga quia habita¬
uerunt soli insaltu. Quod quidem possumus
d dehis accipere qui sed eecclesia separantes
onuiuiis deder̃ amicitiis que gentiliũ net non &
dehis qui hodio generis humanĩ intã app&unt so¬
ltaram qualenti morem suisse athenis legimus
uonquo solitaria uita & proph&i cauita quan
uduptate & non in xp̃o opere & labore desudic
pro prus manibus quaeritcibum quod a plsiub&

Expanded text:
it timorem . Quod si quis nobis oppout utatur virga, cum majoris profectus sit virgam non habere, quam virga populos ovesque corripere: respondebimus eis secundum illud quod Dominus pollicetur apostolis suis, majora eos signa in popDominus loquebatur ad carneum Israel, et necdum ad eum, qui perfecte poterat nosse mysteria, idcirco dictum esse de eo, ut pascat in virga populum et gregem suum, apostolis autem virgam excussam esse de manibus, et severitatem Legis, Evangelii clementia temperatam. Porro hi populi et istae oves propterea percutientur, et pascentur in virga, quia habitaverant soli in saltu. Quod quidem possumus, et de his accipere, qui se de Ecclesia separantes, conviviis 528 dedunt amicitiisque gentilium: necnon et de his, qui odio generis humani vitam appetunt solitariam, qualem Timonem fuisse Athenis legimus: non quod solitaria vita et prophetica quam voluptate, et non in Christi opere et labore desudat, nec propriis manibus quaerit cibum quod Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
tua usque adiubes. Tanc&iam ipse nubes pro¬
phalae uidelic& aniine que scõrũ quȩ prius
conuinctione carnis fuerunt pregrauate ii.
sublime tenui oris substantiae sedent & in so¬
bellum pedũ dĩ redacce extremis quibus qui
caioqua que adcaput pertinent nossen
no erunt. alias uero nubes in contrariam
patimi accipi& quod semꝑ serena con¬
urbent & clarum solis stellarum que
lumen sua caligine nitantur precexe¬
rł tquod iubicete postea dominice
pates tati inpuluerem redigantur &
inhilũ &terra ineis quepinguis ẽ dissolui
ne pans mare &exsiccans illud &¬

Expanded text:
tua usque ad nubes , tunc etiam ipsae nubes, 538 Prophetae videlicet, animaeque sanctorum, quae prius conjunctione carnis fuerant praegravatae, elevatae in sublime, tenuioris substantiae fient, et in scabellum pedum Dei redactae, in extremis quibusque iet antiqua, quae ad caput pertinent, nosse non poterunt. Alius vero nubes in contrariam partem accipiet, quod semper serena conturbent, et clarum solis stellarumque lumen sua caligine nitantur praetexere, et quod subjectae postea dominicae potestati in pulverem redigantur et in nihilum, et terra in eis quae pinguis est, dissolvatur. Increpans mare, e
Abbreviated transcription (Latin):
unoiltorte quia semel de cõsuma¬
ieuiundi ee diximus proph&iam
hoc simplicit̃ accipite cum uenem
iundicor summatio & transiuerit
ili & terram mare quoque flu¬
uiolq siccari sed mihi legenti ibluda
÷ solmis hoc mare magnum spaciosu
÷ ritlia quorum uonẽ numerus
:abulundraco ĩsto quem formasti
aluilido Iũ ei dignum uidecur bonitati
÷climnttia dĩ omnẽ amaritudinem
ci liuginem maris sua comminatio¬
ne ui ddistra ero & regnantem
in aquis humiliare dracone. & malitiae &sic¬
caregurgites in quibus parua natant reptilia
quorum nonẽ numerus Neque enii dig¬
na sunt numero quecum dracone uersantur
flumina quoque ad desertum perducens
omnem falsi nominis scientiam que con¬
tradm̃ seerigens flumine elo quentitie
utitur & uolubilitate uerborum & tumentes
contor quens gurgites cum admiraculo
& pectantium fertur in pronun. Vi de pla¬
tonem expecta demosthenem. Tulliũ quoq
philo sõphum parit̃ &oratorem & her&ico¬

Expanded text:
certe quia semel de consummatione mundi esse diximus prophetiam, et hoc simpliciter accipite: Cum venerit mundi consummatio, et pertransierit coelum et terra, mare quoque et fluvios siccari. Sed mihi legenti illud in Psalmis: Hoc mare magnum et spatiosum: ibi reptilia quorum non est numerus: perambulant. Draco iste quem formasti ad illudendum ei , dignum videtur bonitate, et clementia Dei, omnem amaritudinem et salsuginem maris, sua comminatione destruere: et regnantem in aquis humiliare draconem, et malitiae exsiccare gurgites in quibus parva natant reptilia, quorum non est numerus: neque enim digna sunt numero quae cum dracone versantur. Flumina quoque ad desertum perducens, omnem falsi nominis scientiam, quae se contra Deum erigens, flumine eloquentiae utitur, et volubilitate verborum, et tumentes contorquens gurgites, cum miraculo spectantium fertur in pronum. Vide Platonem, specta Demosthenem, Tullium quoque philosophum pariter et oratorem, et haeretico
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tatus ẽ apud hebreos mas saponitur
idest graue onus & quodea aduersu qua iu¬
decur premat nec sinat luarecen auid
porro quod ad ditur naum helelusoi qua do
putant helchiscum patrem ee pann suso un¬
dum hebream traditionem &iam ipsum pra
nas u& erem aedificiorum indicans uescigi
sed tamen notus iudeis & mihi quoq acirium¬
ducente monstratus simul & hoc addendi
quod hȩc ipsa uelad sumptio uel honus uel pon¬
dus proph&ae uisio sit. ponenim loquitur
in &tasi ut montanus & prisia maximilli
delirant sed quod proph&at liberẽ uisions
intollegentis uniuersa quelo quitur &pdis
hoscium facientes suo populo uisionem de
consumatione icaque mundi si dm̃ AΝΑΙΩ¬
INΗ O paula & custochium in corsolauone
iustorum proph&ia texitur ut quetumq.
inmundo uident quasi pr&er eunti
&caduca contemnant & prepareuii
idiudicii diem ubi ultor aduersum ciros
SAEMIATOR ETULCISUENS ONS

Expanded text:
interpretatus est, apud Hebraeos MASSA ponitur, id est, grave onus: eo quod eam adversus quam videtur, premat, nec sinat elevare cervicem. Porro quod additur, Naum Elcesaei, quidam putant Elcesaeum patrem esse Naum, et secundum Hebraeam traditionem etiam ipsum propnis veterum aedificiorum indicans vestigia; sed tamen notus Judaeis, et mihi quoque a circumducente monstratus. Simul et hoc attendendum quod haec ipsa vel assumptio, vel onus, vel pondus, prophetae visio sit. Non enim loquitur in ἐκστάσει, ut Montanus et Prisca Maximillaque delirant; sed quod prophetat, liber est visionis intelligentis universa quae loquitur, et pondus hostium facientis in suo populo visionem. De consummatione itaque mundi secundum ἀναγωγὴν, o Paula et Eustochium, in consolationem sanctorum prophetia texitur: ut quaecumque in mundo vident, quasi praetereuntia et caduca contemnant, et praeparent se ad judicii diem, ubi ultor adversus veros mulator, et ulciscens Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur eadem prophetare. Scriptum ẽ¬
uisiom̃s naum. Ecclesiae igitur ut rique de
neniue assyriorum metropolique que nunc
uocatur Ninus texunt uaticiniũ porro in
te sube techia rege iuda sub quo &iã nunc in
consolatione populi trans migraui aduersus nc¬
niue uisio cernitur necerat᷑ parua consola¬
tio tamhis qui iam assyriis seruicbant quã
reliquis sub erechia decribuiuda & beniamin
abisdem hostibus obsidebantur ut audirent
assyrios quoq achaldeis cẽ capiendos sicuc

Expanded text:
videntur de eadem urbe prophetare. Scriptum Visionis Naum Elcesaei. Igitur uterque de Ninive Assyriorum metropoli, quae nunc vocatur Ninus, texunt vaticinium. Porro in tem sub Ezechia, rege Juda, sub quo etiam nunc in consolationem populi transmigrati, adversum Niniven visio cernitur. Nec erat parva consolatio, tam his qui jam Assyriis serviebant, quam reliquis, qui sub Ezechia de tribu Juda et Benjamin ab iisdem hostibus obsidebantur, ut audirent, Assyrios quoque a Chaldaeis esse capiendos, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
es uii.iicata aurerat & dona salu gem
inscendic populũ i srał & nonuas auit eum
Inde atransitu phas idest pascha noraqio
iqui alei suas uis uoluit inputare per in
moniumi iusti suppliui torum intulit ira
inio carrieli & inba sanitide & ingalaad
uore s nmiseric ordia ẽ & reueriens miseri¬

Expanded text:
e, ut peccata auferat, et donet salutem, transcendit populum Israel, et non vastavit eum unde a transitu, phase, id est, pascha, nomen iniquitates suas eis noluit imputare, nec in testimonium justi supplicii eorum intulit irammedio Carmeli, et in Basanitide, et in Galaad? Volens enim misericordiam est, et revertens misere
Abbreviated transcription (Latin):
pandum erunt ut adẽ minos mnundidto¬
ant quibus qua si muris mundus indousicũ
cum adsin icdineni uenerit. si foge bostis
Verum illis hoc cogitantibus uniuersaquae abeis
obtenta fuerant & pos sessa ꝓferent᷑ in mediu
& aperient᷑ portȩ quas clauserant & regna eorũ
dent & substantia id est diuitiae peuelabunt
Ipsa aut̃ mudi s ubstantia & om̃s ancillȩ eius
post quam xp̃o subiacerint & ei seruire aipe¬
rint : dicentur la&i atq gaudentes Ix in¬
timo confessionis corde credentes sint aut
columbarũ mundiciae comparent᷑ murmu¬
ribunt siue loquent᷑ in cordil suis. & tunc

Expanded text:
gnandum 555 erunt, ut ad terminos mundi fugnandum 555 erunt, ut ad terminos mundi fugiant, quibus quasi muris mundus includitur cum ad solitudinem venerit, si forte hostis Verum illis hoc cogitantibus, universa universa quae ab eis obtenta fuerant et possessa, proferentur in medium, et aperientur portae quas clauserant, et regna eorum cadent, et substantia, id est, divitiae revelabuntur. Ipsa autem mundi substantia et omnes ancillae ejus, postquam se Christo subjecerint, et ei servire coeperint, ducentur laetae atque gaudentes, et ex intimo confessionis corde credentes, ita ut columbarum munditiae comparentur, murmurabunt seu loquentur in cordibus suis. Et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
accipimus melus ẽ ut dicamus arma potentiş
diaboli tunctolli & hominibus & ministroseiu
forces qui in ludebant homiiib: inigne. Om̃ser
adulterantes quasi clibanuis corda eorũ uincu¬
la quoq: quibus captiui ducebantur inuitia
& ascensores currĩ relaxari. Timebunt eni
equites in exitibus hoce in consumatione mur
& confundent᷑ & collident᷑ currus inplateis
Quam ius enim lata & spatios iuia sit quȩ duci
id mortem tam̃ p̃s sura tempori co artariri¬
tũ it̃ inuenire non potperunt s. in semuice
collidentꝰ & niebil ominis sperabun u&er
furorem & quasi fulgora huc iluoq disci¬
tent Videb am inquid dñs satanquasifuli
decaelo cadentem. Quod cum diabolus nonr
optimates eius intellexerint. pecor dibunt
& in firmaibunt᷑ initi nere nonpro fierentes
muros Tantus qui ppeeos uenent s cliũ
terros inuadit & tam in becilles adrero¬

Expanded text:
accepimus, melius est, ut dicamus, arma potentiae accepimus, melius est, ut dicamus, arma potentiae diaboli tunc tolli ab hominibus, et ministros ejus fortes, qui illudebant hominibus in igne. Omnes enim adulterantes quasi clibanus corda eorum : vincula quoque quibus captivi ducebantur in vitia, et ascensores curruum relaxari. Timebunt enim equites in exitibus, hoc est, in consummatione mundi, et confundentur, et collidentur currus in plateis; quamvis enim lata et spatiosa via sit, quae ducit ad mortem : tamen pressura temporis coarctati, rectum iter invenire non poterunt; sed in se invicem collidentur, et nihilominus spirabunt veterem furorem, et quasi fulgura huc illucque discurrent. Videbam, inquit Dominus, satanam quasi fulgur de coelo cadentem . Quod cum diabolus et omnes optimates ejus intellexerint, recordabuntur et infirmabuntur in itinere, non proficientes, muros. Tantus quippe eos venientis Domini terror invadet, et tam imbecilles ad repu
Abbreviated transcription (Latin):
ma quoque quȩ dũ comineliosieent habere con¬
sueuerant & quibus in firmos quoq oppresse¬
rant confregerunt & non solum bocfocer̃ ue¬
rũ & i uiros fortes qui in ludebant igni disper¬
derunt: Considera anpossis uiros fortes dicqo
inludentes inigne fortitudines contrarias quȩ
ministrant ardouibus iaculis diaboli qui fortes
& in ludentẽs quondam inigne ia cob &isł ba
bant currus & equos quibus conciti ferebant᷑
in bellũ indie p̃parationis suae. Horũ igitur cur¬
ruũ abenȩ & equites conturbabuntur initine¬
ribus & conlidunt᷑ in plateis quando in lustra
hi qui eorum seruiunt uoluptati ad nõ subues¬
tentur. Possumus haec & deprimo aduentue
intellegere. quando uir fortes & agit&ores
curruum & equices loquebant. Quid nobis &t
bi filidĩ uenisti ante tẽpus torquerenos. S qm̃ ꝓ
ph&iam contraniniue de consumatione mundi

Expanded text:
ma quoque, quae dum contumeliosi essent, habere conma quoque, quae dum contumeliosi essent, habere consueverant, et 554 quibus infirmos quosque oppresserant, confregerunt: et hoc non solum fecerunt, verum etiam viros fortes qui illudebant, in igne disperdiderunt. Considera, an possis viros fortes dicere illudentes in igne, fortitudines contrarias, quae ministrant ardentibus jaculis diaboli, qui fortes et illudentes quondam in igne Jacob et Israel habebant currus et equos, quibus conciti ferebantur in bellum in die praeparationis suae. Horum igitur curruum habenae et equites conturbabuntur in itineribus, et collidentur in plateis, quando illustratmones quam hi qui eorum serviunt voluntati, a Domino subvertentur. Possumus haec de primo ejus adventu intelligere, quando viri fortes et agitatores curruum et equites loquebantur: Quid nobis et tibi, fili David? venisti ante tempus torquere nos ? Sed quoniam semel prophetiam contra Niniven de consummatione mundi
Abbreviated transcription (Latin):
nant. Tunc pe cordabitꝰ issur fortiũ suorũ
& quer& eos quiinitinerib: corruerunt &
iscend& uelociter muros niniue ac propt̃
obs dionẽ nouissimã ad depellendos estus
ppiranit umbracula Sedquid prodest aedi¬
ficaredomũ nisidñs aedificauerit. quid iu¬
uat liudepeportas quas dñs reserat: Aꝑtȩ
sunt porteni neue quȩ ad instar fluminũ
h aibebat cuuũ multitudinẽ & templũ idẽ reg¬
mimcius destrutũẽ. & miles captiuus abduc¬
uero niniue ꝑm& a forom minores urbes & iui¬
culos & castella intellege uel certe captiuȩ
mulieres minabuntꝰ ante orauictorũ. Tan¬
tusq terror e ÷ ut ne in singultus quidem
& ululatũ erũp dolor. sed intrase tacite
reant & obscuro mur mure deuorent lacri¬
mas in morũ musitantiũ colũbarũ. Raec uix¬
ta hebraicam tracitionẽ nunc ueniamus ad
Ix trans latores ecutientes qui excusser
.acob & isrł & flgella eorũ dissipauer̃. Ar¬

Expanded text:
ternant. Tunc recordabitur Assur fortium suorum, ternant. Tunc recordabitur Assur fortium suorum, et quaeret eos, qui in itineribus corruerunt, et ascendet velociter muros Ninive, ac propter obsidionem longissimam ad depellendos aestus praeparabit umbracula . Sed quid prodest aedificare domum, nisi Dominus aedificaverit? Quid juvat claudere portas, quas Dominus reserat? Apertae sunt portae Ninive, quae ad instar fluminum habebat civium multitudinem, et templum, id est, regnum ejus destructum est, et miles captivus abducvero Ninive per metaphoram minores urbes et viculos et castella intellige. Vel certe captivae mulieres minabuntur ante ora victorum; tantusque terror erit, ut ne in singultus quidem et ululatum erumpat dolor, sed intra se tacite gemant, et obscuro murmure devorent lacrymas in morem mussitantium columbarum. Haec juxta Hebraicam traditionem. Nunc veniamus ad Septuaginta translatores. Excutientes, qui excusserunt Jacob et Israel, et flagella eorum dissipaverunt; ar
Abbreviated transcription (Latin):
Eascendelat. & ancillae eius duçębant᷑ sicut
colũba loquentes in cordib: suis Secundum
listoriam aduer sum niniue ordose sequitur
describitur babilomorum & cercitus contraeã
ueers ÷ Quod aut̃ ait igneae abenae cur¬
tuũ in ardentib: loris uelocitatẽ ꝓperantium
simificat & quasi epis cenes p̃parantiunse ad
p̃łium pompa narratur. Commixtinq nunc
dest quȩ olimpassus stt nunc deas syrio quid
fecerit nunc debabiloniis quȩ &erceat in as¬
si rio scriptura conteritꝰ. Nonẽ ergo bocmi¬
rũ sitam uelocit̃ aduastandũ ueniant cum
agitatoes & fortẽs uel uirł inte uel posteaas¬
s riorm fueruit consopiti. Rursumq: addis¬
scriptio s ordi ẽ ediens tanta ẽ inquid mul¬
⁊tud entiũ ut cõmixtum̃ agm̃ sit initinepe
& đs ernrequeant ipse quoq qua drige dum
÷ imĩ repriunt p̃multitudine int̃ se conluduntꝰ
inplates. Aspectus bibi lomorũ quasi lam¬
padesqr isi fulgora discurrentia ut ante ui¬
su iduersirios cerreant quã mucronepros¬

Expanded text:
ntur sicut columbae 553 loquentes in cordibus suis. Secundum historiam adversum Niniven ordo sequitur, et describitur Babyloniorum exercitus contra eam veniens. Quod autem ait: Igneae habenae curruum, in ardentibus loris, velocitatem praeparantium significat, et quasi ἑπισκευῆς praeparantium se ad praelium pompa narratur. Commixtimque nunc de Israel quae olim passus sit, nunc de Assyrio quod fecerit, nunc de Babyloniis quae exerceant in Assyrios, Scriptura contexitur. Non est ergo, ait, mirum si tam velociter ad vastandum veniant, cum agitatores et fortes vel Israel ante, vel postea Assyriorum fuerint consopiti. Rursumque ad descriptionis ordinem rediens: Tanta est inquit multitudo venientium, ut commixtum agmen sit in itinererni nequeat. Ipsae quoque quadrigae dum viam non reperiunt, prae multitudine inter se colliduntur in plateis. Aspectus Babyloniorum quasi lampades, quasi fulgura discurrentia, ut ante visu adversarios terreant, quam mucrone pros
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc uidebi i nmitanr̃a habyłon &operi&ur
confusiore qua prius loquebatur ad nos ubi
edscuus. Aertinaus hieriisilem post uulnera
uo IPOII saniri & respicient eam oculinr̃i.
łctric inaniculcationẽ ut lutu platearũ &qui xom¬

Expanded text:
tunc videbit inimica nostra Babylon, et operietur confusione, quae prius loquebatur ad nos: Ubi est Deus tuus; aestimans Jerusalem post vulnera non posse sanari. Et respicient eam oculi nostri, et erit in conculcationem, ut lutum platearum. Et quia om
Abbreviated transcription (Latin):
lx & quinta edicio intestimoniũ proquoposite
ẽ in hebreo laed &tha ultraquã semprẽnum
& cesti moniũ intellegi potest dicam &ego in
fine uoluminis laborem opusculimei dñ
inuocatione consignans. Dr̃ quisinils tibi
iufer iniquita tẽ seruitui transi peccatũ re¬
liquiarum anime meae nemmittas inme fu¬
rorenituum neque iniratua corripi asme qni
misericors & multe miserationes tuae reuertere
& mi sertremei precipita miquitates meas & mit¬
te eas in pro fundu maris ut salsugo & amaricudo
uitiorũ in salsa regione dispereat daueritatem quã
promisisti seruotuo ia cob & mise ricordiã quami po¬
licituses amicotuo abrahã & libera animã mea naꝑ
seiucrib prophaarũ tuorũ achab & hieribel si¬
cut iurasti patrib mas indiebus antiquis dicens
ingemueris saluus eris Tunc uidebre inimica
mea & operi&ur confutione quenuncdicit

Expanded text:
 quinta editio, in testimonium: pro quo positum est in Hebraeo LAED  ; et tam ultra, quam sempiternum, et testimonium intelligi potest. Dicam et ego in fine voluminis, laborem opusculi mei, Domini invocatione consignans: Deus, quis similis tibi? aufer iniquitatem servi tui: transi peccatum reliquiarum animae meae, ne immittas in me furorem tuum, neque in ira tua 532 corripias me: quoniam misericors es, et multae miserationes tuae. Revertere, et miserere mei: praecipita iniquitates meas, et mitte eas in profundum maris: ut salsugo et amaritudo vitiorum in falsa regione dispereat. Da veritatem quam promisisti servo tuo Jacob, et misericordiam quam pollicitus es amico tuo Abraham, et libera animam meam a persecutoribus prophetarum tuorum, Achab, et Jezabel, sicut jurasti patribus meis in diebus antiquis, dicensingemueris, salvus eris. Tunc videbit inimica mea, et operietur confusione, quae nunc dicit
Abbreviated transcription (Latin):
des litura lateris dilitiotua nor ad uc¬
susalem ut uixta hebraicũ exposuimus
adhuc adbabs lonẽ dici intellegamus quo
dipsa delendasit & in morẽ laceris comcul¬
anda & repellit legittima dies illa legi¬
tima dĩ sed ȩa legittima que aduersu legr

Expanded text:
es liturae lateris, deletio tua, non ad Jerusalem, ut juxta Hebraicum exposuimus; sed adhuc ad Babylonem dici intelligamus, quod et ipsa delenda sit, et in morem lateris conculcanda. Et repellet legitima dies illa, non legitima Dei, sed ea legitima
Abbreviated transcription (Latin):
dat xp̃s uerita teni suã & multicudinegontiũ Abo
quippe uocat patrem multarũ gentium triba
num mulutudine alios salu& inueritate alio
inmisericordia Porro ubinos interp̃tatisimus
non inmitta ultra furorem suum proultrasp¬

Expanded text:
tus veritatem suam, et multitudini gentium  Abraham quippe vocatur pater multarum gentium  tribuat num multitudine alios salvet in veritate, alios in misericordia. Porro ubi nos interpretati sumus, Non immittet ultra furorem suum; pro ultra
Abbreviated transcription (Latin):
populu sui inuirga sua & oues hereditatiss
acnipuitmus eus demeẽ populos quos doues
inalio loco legimus nosaũ populus tuus & oues
piscuituat populus refertur adrationabiles
iuosq oues autem ad es qui necdũ ratione uter¬
÷ s camiu sumplicitaie contentisunt &appe
scluna ersus aegyptios quos percus sit dece
igis sed&iam xduersum populuni in solitudine
uirta leguli uirga percutiente & om̃a uasa testio¬

Expanded text:
populum suum in virga sua, et oves haereditatis suae. Ac ne putemus eosdem esse populos, quos et oves, in alio loco legimus: Nos autem populus tuus, et oves pascuae tuae . Populus refertur ad rationabiles quosque, oves autem ad eos, qui necdum ratione utentes, tantum simplicitate contenti sunt, et appesolum adversum Aegyptios, quos percussit decem plagis, sed etiam adversus populum in solitudine, virga legali, virga percutiente, et omnia vasa testea
Abbreviated transcription (Latin):
caueat nepecc& & rorsucialiquid deterius fiuc
Legimus in laurtico sitamgo oculis a pertis
leginus & uelamas quodin lege positũ ẽ incericur
oculi non&ludit intuitũ inuiuice &cicaurice
conbusturae leprã solere germinari & mutar co¬
lorẽ pili & adpriorem desormationẽ cicatricis po¬
uellam auedere foeditatem lioc propterea
prquis suurus depaenitentia eo ꝗd post pecca¬
tum possi dicere iram dni sustineho qm̃pica

Expanded text:
cet, et rursum ei aliquid deterius fiat. Legimus in Levitico , si tamen oculis apertis legimus, et velamen quod in Lege positum est, interioris oculi non excludit intuitum, in vibice et cicatrice combusturae lepram solere generari, et mutare colorem pili, et ad priorem deformationem cicatricis novellam accedere foeditatem. Hoc propterea, ne quis securus de poenitentia, eo quod post peccatum possit dicere: Iram Dei sustinebo, quonia
Abbreviated transcription (Latin):
crescente quippe iniquitate iredi¬
scissa sunt & terra contremuit multo magis cla¬
ritatee: om̃a dirbabuntur sed a siguri er
mont s & collos subliies quique & poten ii
tellegit iui in aduentũ dñi pros cernum ur lum

Expanded text:
crescente quippe iniquitate, recrescente quippe iniquitate, reol fugit, saxa scissa sunt, terra contremuit : multo magis in claritate ejus omnia turbabuntur. Sed et figuraliter montes et colles, sublimes quique et potentes intell
Abbreviated transcription (Latin):
dus figuralit̃ intellegitur & mare ei & eloquen
tia in consum matione sicantur
infirmatus ebasan & carmelus o flosli¬
regionem uberem & montes consitos assyriis uas¬
titas demonstratur quod ille potens quondam
a florens & plurimis gemibiis imperans dnõ
rascente populandus sit sid de consum natio¬
nc mundi possumus intelle gere quod poters
quique & nobiles & nimus pib habundantes
repente pereant & dicat eis stultae hac nocte
aufer&ur animatua ate queaũt p̃parasti
cuius erunt: porro secundum incerptacionuna
nominum quia lusan confusionẽ &ignominiã
sonat inconsumatione mundi Omnia quȩdũ
ignominia rubore dignas̃ adserinus cũ dis
uenerit infirmari & nonsolũ pecatu nedig
&dnihibum sed carmelum quoq quiintiñ¬
pr&latur scentia ciruicisionis eeoi quisdu
uidentur in bonis operib: uberes & florente
Ap̃o ueiuente trepidare &impleri illad qdi
dictur in auangelio cũ uenerit filius hominis

Expanded text:
gitur, et mare ejus eloquentiae flumina in consummatione siccantur. Infirmatus est Basan et Carmelus, et flos Lit Libanum, regionem uberem, et montes consitos, Assyrii vastitas demonstratur, quod ille potens quondam et florens et plurimis gentibus imperans, Domino irascente, populandus sit. Sed et de consummatione mundi possumus intelligere, quod potentes quique et nobiles, et nimiis opibus abundantes, repente pereant, et dicatur eis: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te: quae autem praeparasti, cujus erunt ? Porro secundum interpretationem nominum, quia Basan, confusionem et ignominiam sonat, in consummatione mundi omnia, quae ignominia et rubore digna sunt, asserimus cum Dominus venerit, infirmari, et non solum peccata redigi in nihilum, sed et Carmelum quoque, qui interpretatur scientia circumcisionis, et eos qui sibi videntur in bonis operibus uberes et florentes, Christo veniente, trepidare, et impleri illud quod dicitur in Evangelio: Cum veneri
Abbreviated transcription (Latin):
abunit populimes am̃mi in hcbriuo icriptusit. Sier¬
S ammi populi iei sonat nulli dubium e male supa
pamri populũ meũtẽ ⁊ ranslanum hucusque iuxco
hebraicum quid nobis indertiur & presiimus Nuresu
isputemas: Tribus samaritia uocatur ad audien¬
Iimi quȩ abscidit ÷e apopulo dił dicicur illi frus¬
u fabricaris idola aureos uitulos arcipuam
pnis minu &in imitatione heru salem usile po
m&ropolim extruers. Quiseñ honerare pou

Expanded text:
 populi mei, AMMI   in Hebraeo scriptum sit. Si ergo AMMI, populi mei sonat, nulli dubium est male supra, pro Amri, populum meum esse translatum. Huc usque juxta Hebraicum quid nobis videretur expressimus: nunc adisputemus. Tribus Samaritica vocatur ad audiendum, quae se abscidit a populo Dei. Et dicitur illi, frustra fabricaris idola, aureos vitulos artifici componis manu, et imitatione Jerusalem vis aliam metropolim exstruere: quis enim ornare
Abbreviated transcription (Latin):
qui a tormenta sustineo disce ꝑlueae cduul
poenã primum sanctiorib: in rogari &diui adño
iscarim inede eperint & seleam intenebris & um¬
bramtrtis & pedes mer in pegerint in montes
uebisos tameꝵ sudentib intenelris &umbr
mnortis limorta ẽ & lux lu. & intenebris.

Expanded text:
quia tormenta sustineo, disce per Ezechielem poenas primum sanctioribus irrogari, et dici a Distarum me deceperint, et sedeam in tenebris et umbra mortis, et pedes mei impegerint in montes tenebrosos, tamen sedentibus in tenebris et in umbra mortis, lux orta est, et lux lucet in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
gentiens igitur anima sepeccasse & hahereu
constant᷑ dicit ad medicũ urecarnes meas Ne¬
stica uulnera humores oñs & pei ua Noriu
dura el lebori potione restringeme uiti fuit
ut uulnerarer mei doloris sit ut tormsus¬

Expanded text:
Sentiens igitur anima se peccasse, et haberconstanter dicit ad medicum: Ure carnes meas, reseca vulnera, humores omnes et ῥεῦμα noxium dura hellebori potione constringe. Mei vitii fuit, ut vulnerarer: mei doloris sit, ut to
Abbreviated transcription (Latin):
contraba bylonẽ & c&eras gentes loqui que sib
insulcauer nelu &emini in ruinamea quia
mea iramdni sustinebo quia mescio meriusse qđ
passasum donet ulciscar degentibus & statiudicium
intum noui quippe quod mesit educturus inlucem

Expanded text:
contra Babylonicam et caeteras gentes loqui, quae sibi insultaverant: Ne laetemini in ruina mea: quia mea. Iram Domini sustinebo: quia me scio meruisse quod passa sum, donec ulciscar de gentibus, et fiat judicium meum. Novi
Abbreviated transcription (Latin):
neoctas aia. &est sinsus nequaquam baby lomior
imperio subiacebis in die illa qua ȩdificabuntur
macheri&uae uenient adte deassur & deciui¬
tatib munitis acciuitatib in quamimunitis usq
adiordanen perquem & ante transiuit populus¬

Expanded text:
et est sensus: Nequaquam Babyloniorum imperio subjacebis, in die illa qua aedificabuntur maceriae tuae, venient ad te de Assur, et de civitatibus munitis: a civitatibus, inquam, munitis usque ad Jordane
Abbreviated transcription (Latin):
torum doriit. Ciue ni quicquam ondiders qua
non possumus aliam in ellogire nisi cariem ut no
facilecredimus carnis blandicus aam
tore suo blas phemateum Aquo condicus
scriptara. Nonneds̃ unuscreauit uos pnnp
unus ominiami uestrumt & anima celeste nidis ui¬
hiierasalen matrem que conempuit acdesiam
qui contempserit morte moriar. łtumn sin¬
surgit aduersum socrum suani. Quodiux
tropbloricm intellectui uid&ur difficle se
quilegerit canticum canticorum asponsar an
quod secur di liecitos dicum xupertranstulimi

Expanded text:
m dormit, cave ne quidquam credideris, quam non possum aliam intelligere nisi carnem, ut non facile credamus carnis blanditiis, nelecto Creatore suo, blasphemat eum a quo condituscriptura: Nonne Deus unus creavit vos? nonne pater unus omnium vestrum ? et anima coelestem despicit Jerusalem, matremque contemnit Ecclesiam, quam qui contempserit, morte morietur. Et nurus consurgit adversus socrum suam: quod juxta tropologiam intellectu videtur difficile; sed qui legerit Canticum canticorum, et sponsum quod secundum Hebraeos editum nuper transtulimus
Abbreviated transcription (Latin):
uite suae corporũq: consurgant & illis faci¬
nt̃ contumeliã quos uulti quoq ledere sce¬
lusẽ sedhe ex posiuone quamquã conueni
nurui aduersũ socrũ consurgenti & inimicorũ
homimps domesticorum eius Terentius in ecyr
quid est hoc inquid omnis socrus oderunt nurus
quod quam quam ambiguum sit Tamen prope¬
modum paturale ẽ ut& narus sorum &l socr
oderit uurum Haec deronsiimatione
sinemundi qualis ad aduentu antixriscigenriu
preces surasit. Proph&iius serm

Expanded text:
vitae suae corporumque consurgant, et illis facivitae suae corporumque consurgant, et illis faciunt contumeliam, quos vultu quoque laedere scelus est. Sed haec expositio nequaquam convenit nurui adversus socrum consurgenti, et homini, cui inimici domestici ejus. Terentius in Hecyra: Quid est hoc? omnes socrus oderunt nurus: quod quamquam ambiguum sit, tamen propemodum naturale est: ut nurus socrum, et socrus oderit nurum. Haec de consummatione et fine mundi, qualis adventum Antichristi generatio praecessura sit, propheticus serm
Abbreviated transcription (Latin):
& latine quanti uiri ab uxoribus deceptisinu
urumq uita sit prodita bescripturise
dalile cuius supra fecimus mentionẽ &al¬
erius ante dalilam testaimur &xempla que
ranum samson septem dieriun ex pressit lacri
Is &amore simulato quod latebat inuenit.
unle samson postea loquiuir nisidomuis&is
uitulam meam non inuenis s&is propositione
niam hactenus precipitur Neamicis neducib
uaixorib: facile credamus causaq redditur
ionsatis respondens ad propositionẽ ait
enim quia filius in honorat patrẽ filia surg&
aduersum niatrem nurus contra socrum suũ
& nurici homines domestiuei nam quid per
adamicũ adducẽ aduxorẽ sifilis &
siua & nurus contra patrem matrẽ socrũq
s rgunt. Vid&ur ergomihi secum supe¬
s̃ posse coniungi nolite credere ami
s& lucib & uxorib quae mutari possunt &
protem pore cum filiis quoq & filia obliti
ducationis infantiae aduersum auito res

Expanded text:
et Latinae, quanti viri ab uxoribus suis decepti sint eorumque vita sit prodita. De Scripturis autem et Dalilae, cujus supra fecimus mentionem, et alterius ante Dalilam testantur exempla, quae arcanum Samson septem dierum expressit lacrymis, et amore simulato, quod latebat, invenit. Unde Samson postea loquitur: Nisi domuissetis vitulam meam, non invenissetis propositionem meam . Hactenus praecipitur, ne amicis, ne ducibus, ne uxoribus facile credamus. Causaque redditur non satis respondens ad propositionem; ait enim: Quia filius inhonorat patrem, filia surgit adversus matrem, nurus contra socrum suam, et inimici hominis domestici ejus. Nam quid pertinet ad amicum, ad ducem, ad uxorem, si filius et filia et nurus, contra patrem ac matrem socrumque consurgant? Videtur ergo mihi sic cum superioribus posse conjungi: Nolite credere amicis, et ducibus, et uxoribus, quae mutari possunt, et esse pro tempore: cum filius quoque et filia obliti educationis et infantiae, adversum auctores
Abbreviated transcription (Latin):
simen uos nolite eis inꝰamaritudinemuiceni redꝰ¬
dere sed & salomon in ecdesiaste & homine in¬
Tunum de mille inueni & mulierem in hisom¬
ulus poninueni forsitan suo doctus e cemplo
uuieribus poncredendum ꝑ quas offinderac¬

Expanded text:
men vos nolite eis in amaritudine vicem reddere. Sed et Salomon in Ecclesiaste: Et hominem, inquit, unum de mille inveni, et mulierem in his omnibus non inveni : forsitan suo doctus exemplo, mulieribus non credendum, per quas offendera
Abbreviated transcription (Latin):
ase populutuũ inuirgatua gregem heredicatis
tuae habitantes solos insaltu in medio carmeli
pascentur basan & galaad iuxta diesantiquos
scuindum dies egressionistue deterra acgypt
ostenda eimir bilia uidebunt gentes & confu¬
dentur suꝑ omni forticudine eorũ ponen
manus suas superos. Aure senim surdue e
lingent pulurrom sidit sirpentes uelut repali
uuĩ inuirgatua oues hereditatis uae habitant
solas insaliu in medio carmdi pasientur uasada¬

Expanded text:
asce populum tuum in virga tua gregem hereditatis tuae habitantes solos in saltu in medio Carmeli pascentur Basan et Galaad iuxta dies antiquos secundum dies egressionis tuae de terra Aegypti ostendam ei mirabilia videbunt gentes et confundentur super omni fortitudine manus suas super os: aures eorum surdae erunt. Lingent pulverem sicut serpentes: velut reptilia tuum in virga tua, oves haereditatis tuae, habitantes solas in saltu, in medio Carmeli pascentur Basani
Abbreviated transcription (Latin):
mpudenter & turpius accipiunt quibus dñs
putant bona quaeillis bona uidentur. C&er
ueritate rei Numquam bona appella bantur
quȩ dintem spoliant. & accipientem in terfi¬
uiunt. Lic& nontam comminatiosit quãbene¬
dictio auferre abeis mala & ipsum diñ diuinuq
sermonem ingredi in conscientias eorũ & quasi
inea comedere quodiũq peruersum .ẽ. & p̃¬
dirum malarũque cogittionũ facere uas¬
titatem & ambulare suꝑnormã & regulã ueri¬
tatis & eos ipsos ad ređtum retrahere qui parius
piombus ducebantur & hoc facere in lumine
uiritatis & indieillo quando quisci sunt &o
lecu deecclesia ascendent ad speculam & in
sublimitate doctrinarũ atqueo perũ suorũ
derobus cuelestibus disputabunt
ies speculationis tuae uisi iatio auauenit
amico & uolite confidere induce ab ea quae
dormnit insinutuo cus todi claustra oris tui quia
filius contumeliam facit patri filia consurgit

Expanded text:
impudenter, et turpius accipiunt. Quibus Domiimpudenter, et turpius accipiunt. Quibus Domia eorum, quae putant bona, quae illis bona videntur. Caeterum veritate rei numquam bona appellabuntur, quae et dantem spoliant, et accipientem interficiunt: licet non tam comminatio sit, quam benedictio, auferre ab eis mala, et ipsum Dominum divinumque sermonem ingredi in conscientias eorum et quasi tineam comedere quodcumque perversum est, et praedarum malarumque cogitationum facere vastitatem, et ambulare super normam et regulam veritatis, eos ipsos ad rectum retrahere qui pravis opinionibus ducebantur; et hoc facere in lumine veritatis, et in die illo quando qui sancti sunt, et electi de Ecclesia, ascendent ad speculam, et in sublimitate 515 doctrinarum atque operum suorum de rebus coelestibus disputabunt. Dies speculationis tuae, visitatio tua venitamico et nolite confidere in duce ab ea quae dormit in sinu tuo custodi claustra oris tui quia filius contumeliam facit patri filia consurgit
Abbreviated transcription (Latin):
rint uocem que hane & ꝑsona ad sumti hominis
putant desequentibus ad probari. uaemi hi anima
scõs uel ad magninudinẽ scandalorum cunctis cor¬
ruentibus & quicor rigat inter homines non est
Omnes in sanguine iudicantur non in leuibus par¬
uisque peccatis sed in maximis & ad sanguinem per¬
nuentibus non uicinitas non amicitia non adfinius
scelus morabitur cunctimanus leuabunt ad ma¬
lum ut &iam quima lum facere non potuerit
Tamen dum manus preparat uoluntate delinquat
ipse princeps p&it &iudex uerba pacifica loqui ÷
Aaccipit enim munera desi derium anime suae
Quod quia manifestumẽ & inuidiã cauto
principum iudicumq lectoris intellectui
dere linquens Tantum illud adiungam unera
xcecant oculos &iam sapientium uiuificant
uoque animã quam uiuificare ñ debuerant
tinter ficiunt eam quae merito suo & uirtutib
uuit & hoc ficiunt propt̃ dona que postulant

Expanded text:
rint, vocemque hanc ex persona assumpti hominis, rint, vocemque hanc ex persona assumpti hominis, putant de sequentibus approbari: Vae mihi anima:sanctos, vel ad magnitudinem scandalorum cunctis corruentibus. Et qui corrigat, inter homines non est: omnes in sanguine judicantur, non in levibus parvisque peccatis, sed in maximis et ad sanguinem pertinentibus. Non vicinitas, non amicitia, non affinitas scelus morabitur: cuncti manus levabunt ad malum, ut etiam qui malum facere non potuerit, tamen, dum manus praeparat, voluntate delinquat. Ipse princeps petit, et judex verba pacifica loquitur; accipit enim munera, desiderium animae suae. Quod quia manifestum est, et invidiam caveo principum, judicumque, lectoris intellectui derelinquens, tantum illud adjungam: Munera excaecant oculos etiam sapientium : vivificant quoque animam, quam vivificare non debuerant, et interficiunt eam quae merito suo et virtutibus vivit, et hoc faciunt propter dona quae postulant
Abbreviated transcription (Latin):
tium multitudine & in toto orbe generis hu¬
mani uix suo sanguine digna opera repperiit
Li& asserant alii ꝑsone illius hocmmime conue¬
nire urditat uaemihi quia factus sũ sicut qui
colligit stipulam in messe qui in euangłio loquu¬
tus est. Leuate oculos uros & uidete regio¬
nes quiaiam candideri ad mecendũ. Etalibi
messis quidẽ multa operarii aut̃ pauci. Quier¬
go & ꝑsona saluatoris uolunt intellegi liunt
Nonimirum eẽ sidicat uaemihi qui & hie
rusalem fleuerit & in latari marte la crima¬
tussit sed & illud factus sum sicut qui collegit
scipalam in messe & ad confumationẽ referunt
illo tempore hanc pro ph&iã posse com pleri quan¬
do multiplicata iniquitate refrixerit caritas
multorũ. Etueniens filius hominis raram fidẽ
inuenerit su ꝑ t̾ram. Tunc&iam quasi past messe
stipulam & quasi post uindemiã racemds uix in lus
repperiri quifidem in omnium uastitate seruaue¬

Expanded text:
tium multitudine, et in toto orbe generis hutium multitudine, et in toto orbe generis humani vix suo sanguine digna opera reperiat, ? Licet asserant alii, personae illius hoc minime convenire, ut dicat: Vae mihi, quia factus sum, sicut qui colligit stipulam in messe: qui in Evangelio locutus est: Levate oculos vestros, et videte regiones: quia jam candidae sunt ad metendum . Et alibi: Messis quidem multa, operarii autem pauci . Qui ergo ex persona Salvatoris volunt intelligi, aiunt non mirum esse si dicat, Vae mihi, qui et in Jerusalem fleverit, et in Lazari morte lacrymatus sit . Sed et illud, Factus sum sicut qui colligit stipulam in messe, ad consummationem referunt illo tempore hanc prophetiam posse compleri, quando, multiplicata iniquitate, refrixerit charitas multorum, et veniens Filius hominis raram fidem invenerit super terram : tunc enim quasi post messem stipulam, et quasi post vindemiam racemos, vix in his reperiri, qui fidem in omnium vastitate servave
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sed suã loquitur uoluntatem. & conturba ue¬
runt eam uelurbem uel ueritatẽ si ue terram
ad propinquantem sibi &adunco dente conpre¬
hendens. Et quiretus fuerit inuentus quas spi¬
li omnino alit̃ transtuler̃. huius cemodi sensus
uid&ur. Plangit sermo proph&icus siue apor¬
tolicus generaliter humanũ genus qđ fuscra se¬
mentẽ ieterint doctrinarum & pro seg&ibus &
frimentis uixuacuas scipulas &in anes culmor
serus messor inuenerit. ł tne paruos quidem ra¬
cemos inuqnea potuerit inuenire & reliquausq
adfinem capituli. Sienim beatus qui inaure
loquitur audientis & auris auditoris deside¬
rium sapientis & la&itiaquȩ dicentis auctor
intellegens e contrario luccus doctoris ẽ
malus discipulus. Hiere mie quoq: uerbis huic
iuaerele congrientib non profui neque ꝓfuit
mihi quis quam funt qui& ꝑsona saluatoris hoc
diciputent causantes quod intanta creden¬

Expanded text:
Dei, sed suam loquitur voluntatem. Et conturbaveDei, sed suam loquitur voluntatem. Et conturbaverunt eam, vel urbem, vel veritatem, sive appropinquantem sibi, et adunco dente comprehendens: et qui rectus fuerit inventus, quasi spili omnino aliter transtulerunt, hujuscemodi mihi sensus videtur: Plangit sermo propheticus, sive apostolicus, generaliter humanum genus, quod frustra sementem jecerit doctrinarum, et pro segetibus, et pro frumentis vix vacuas stipulas et inanes culmos serus messor invenerit, et ne parvos quidem racemos in vinea potuerit reperire, et reliqua usque ad finem capituli. Si enim beatus est qui in aures loquitur audientis, et auris auditoris desiderium sapientis est, laetitiaque dicentis auditor intelligens: econtrario luctus doctoris est malus discipulus, Jeremiae quoque verbis huic querelae congruentibus: Non profui, neque profuit mihi quisquam . Sunt qui ex persona Salvatoris hoc dici putent, causantis quod in tanta creden
Abbreviated transcription (Latin):
irdũ resistre &inediuam suuasi murũ ponere
Frustrainquit loquutussũ frustra uolui iam
uindimnite & perdice ciuitatis quasi &tre¬
mos racemos requirere & ium non sit botrus
ad comedendum saltim inmatura ficus quas
coiũ incibos sumere quasi sidicant non in¬
uenienis panem prefamis magnitudine quis¬
quilias & rufures requisiui. Periit sas de
terra & recus in homiib nonest ubi que in¬
sidie ubique fraudulencia innoxius san¬
nus t inditur preauaritia & libidine
germanitas ignoratur. It non solu faciunt
fcdde fendunt quoq mala & pominib com¬
mutatis bonum diuint. e. quod inalume
ipsi principes non ab offerentib: accipiunt
muhera sediogunt dare subiectos & postulant
Et iuda in redendo ẽ sicaliũ iudicans quomodo
ipse ab alio iudicatur ut prestent sceleribus suis
mutuũ fauorem & in alterius crimine sedefendan
Quicũq magnus .ẽ. & quasi inlege doctissimus Ñ

Expanded text:
irae Dei resistere, et medium se quasi murum opponere. irae Dei resistere, et medium se quasi murum opponere. Frustra, inquit, locutus sum: frustra volui jam vindemiatae et perditae civitatis quasi extremos racemos requirere; et cum non sit botrus ad comedendum, saltem immaturas ficus, quascorum, in cibo sumere: quasi dicat, non inveniens panem prae famis magnitudine, quisquilias et furfures requisivi. Periit sanctus de terra, et rectus in hominibus non est: ubique insidiae, ubique fraudulentia: innoxius sanguis effunditur: prae avaritia et libidine germanitas ignoratur; et non solum faciunt, sed defendunt quoque mala, et nominibus commutatis, bonum dicunt esse quod malum est. Ipsi principes non ab offerentibus accipiunt munera, sed cogunt dare subjectos, et postulant. Et judex in reddendo est, sic alium judicans, quomodo ipse ab alio judicatur, ut praestent sceleribus suis 513 mutuum favorem, et in alterius crimine se defendant. Quicumque magnus est, et quasi in Lege doctissimus, non