comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non salomoni sapienti: Quia nõ
hũ lapidib pecuniam effrindere. qui
tum terra ⁊ scło transituri sunt. S ĩ
uiius lapidib qui uoluunt᷑ super
in saphirum ⁊ smaragd̾ ⁊ iaspidem.
⁊ ceteras gemias aĩe uertendoi:
scriptura cõmemorat. Item. Idẽ¬
ce tibi exponam saluatoris xp̃i spe¬
luncam. ⁊ illud p̾sepe. in quo in fã¬
tulus uagiit e Silencio mag̾ qͣm
infimo uł infirmo sermone: ho¬
noranda sunt. Ueruntamẽ uͥ st̃
ria᷑ ubi domus miseroꝵ penis et
dampnatoꝵ labore uestite: ubi
ad iustar palacii priuarun exstruc¬
te bafilice. ut ule corpuscule hõis
preciosius inambulet. ⁊ ciuasi mĩ¬
do uł celo quitqͣmͣ possit ẽe orna¬
qͣm celum s Belleem in paruo fora
hic uisus apastorib. hic demonstra¬
tus astella. hic a magis adoratus.
non in iudicio. amicum suum op¬
primet frustra: mercedem eius nõ
redd ei. Qui dicit eclificabo michi
domum latara ⁊ cenacula specio¬
sa. Qui aperit sibi fenestras. ⁊ fac̃

Expanded text:
non Salomoni sapienti? Quia non his lapidibus pecuniam effundere, qui cum terra et saeculo transituri sunt, sed in vivis lapidibus, qui volvuntur super in saphirum et smaragdum et jaspidem, et caeteras gemmas esse vertendos, Scriptura commemorat. 17. Vece tibi exponam Salvatoris speluncam, et illud praesepe, in quo infantulus vagiit? Silentio magis quam infimo sermone honoranda sunt. Verumtamen ubi cirria? Ubi domus miserorum poenis, et damnatorum labore uestitae? ubi ad instar palatii opibus priuatorum extructae basilicae, ut uile corpusculum hominis pretiosius inambulet et, quasi mundo quicquam possit esse ornaquam coelum? Bethlehem , in parvo foramlorum. Hic visus a pastoribus, hic demonstratus a stella, hic a magis adoratus .non in judicio. Amicum suum opprimet frustra, et mercedem ejus non reddet ei. Qui dicit: Aedificabo mihi domum latam et coenacula spatiosa, qui aperit sibi fenestras, et facit
Abbreviated transcription (Latin):
moditͥas ⁊ humilitas xp̃i. docet nos
ẽẽ contentos debere humilibus habi¬
taculis. qui non hũit uͥ capud re¬
clinaret. Nec gͦ uͥ de ambularet. uͥ
głam suam ⁊ se dilataret. Nec etiã¬
simus uulpibus dolosis ⁊ fecidis si¬
nules : ne diabolo uiciniores ⁊ inferis:
ne signum absorbicionis nr̃e cum
datai ⁊ abyron ostendamus: nequa¬
qͣm edificemus in uiscerib terre fo¬

Expanded text:
modicitas et humilitas Christi docet nos debere esse contentos humilibus habitaculis, qui « non habuit ubi caput reclinaret , » nec ergo ubi deambularet, ubi gloriam suam et se dilataret. Etsimus vulpibus dolosis et fetidis similes, ne diabolo viciniores et inferis, ne signum absorptionis nostrae cum Dathan et Abiron ostendamus , nequaquam aedificemus in visceribus terrae
Abbreviated transcription (Latin):
ens hant superfluitatem: diu fleuit¬
⁊ planx̃. ꝯquestus homines tanti
uanitati deditos. Cum xͥanoꝵ deb̾et
ẽẽ ad in nicem cohortacio dicentiũ.
Non habemꝰ hic certam mansionẽ.
s futuram inquirimꝰ. Qaod cͥ¬

Expanded text:
s hanc superfluitatem deplanxit, conquestus homines tantae vanitati deditos, cum Christianorum deberet esse ad invicem cohortatio dicentium: « Non habemus hic certam mansionem, sed futuram inquirimus .
Abbreviated transcription (Latin):
fundamenta terre. usq ad penintima
quantum uidelicet descenderunt
opera peccatoꝵ: purgabit᷑ ⁊̃ aer qͣn¬
tum ascenderunt opera eoꝵ. Inde.
quidam remensis cłicus. Si cred̾ent
inquit edificatores isti mundum ẽe
finem habiturum: non tam alta
moles usq ad celum erigeretur. nͨ
In quo assimilant᷑ gigantib turrĩ
babel edificantib. contra dñm eui¬
tentib. Alnde ⁊ timeant ne cum ĩp̃sͤ
dis pergantur a facie terre .i. eccłie.
est hodie pietas ⁊ erogacio inpan¬
peres. Illimuis . N. sufficimus alimo¬
me eoꝵ ex hiuꝰmodi sumptib super¬
magalenses. qui sͨ semper edificãt ⁊¬
uelud semper uicturi. Sic autẽ
comedunt ⁊ bibunt ⁊ uelud cras
morituri. dicentes. Comedamꝰ ⁊ bi¬
bamus. cras enim moriemur. In

Expanded text:
fundamenta terrae , » usque ad penitima ilicet descenderunt opera peccatorum; purgabitur et aer quantum ascenderunt opera eorum. Unde quidam Remensis clericus: Si crederent, inquit, aedificatores isti mundum esse finem habiturum, non tam alta moles usque in coelum erigeretur, nonIn quo assimilantur gigantibus turrim Babel aedificantibus, contra Dominum enitentibus. Unde etiam timeant, ne cum ipsis « dispergantur a facie terrae , » id est est hodie pietas et erogatio in pauperes. Minus enim sufficimus alimoniae eorum, et hujusmodi sumptibus superMegarenses, qui sic aedificant velut semper victuri; sic autem comedunt et bibunt, velut cras morituri, dicentes: « Comedamus et bibamus, cras enim moriemur .
Abbreviated transcription (Latin):
Intueam᷑ gͥ qͣntum recessum sit
asimplicitate antiquoꝵ in ꝯsticu¬
enlis domibus. Legitur qd̃ abra¬
ham pͥma credendi uia. in casu¬
lis tantum ħabitauit. Non hns ⁊̃
passum pedis super terram. Qui
tencoria sua fix̃ inter bechel ⁊ hay
sicut iador peregrinꝰ. ⁊ non man¬
sor. nõ ciuis. Qui inculmine tee¬
tisui hoc est in casula tecta culmor
recepit angelos hospites. Noe si¬
riis habitabant. Quidam etiã
putabantur. Illill helyseus nõ
propriũ set alienum hũit hospiti¬
olum. Quia auidua quadam sibi
cõmodatum. Inquo habeb̾at par¬
uum cenatulum. ⁊ in illo mensula̾.¬
eriam non conutabat. diu̾tens sem¬
per ad illud hospicium. Iam memor
⁊ custos illiuis precepti euuangelici
Inquãcumq ciuitatem intraueritꝰ:
cuerite quis in ea dignus sit ⁊ ap̃
illum manete. nͨ u de exeatis. Itaq

Expanded text:
Intuere enim quantum recessum sit a simplicitate antiquorum in construendis domibus. Legitur enim quod Abraham prima credendi via in casulis tantum habitavit, non habens etiam passum pedis super terram. Qui tentoria sua fixit inter Bethel et Hai, sicut peregrinus viator et non mansor, non civis, qui in culmine tecti sui, hoc est in casula tecta culmo recepit angelos hospites . Siriis habitabant . Quidam etiam putabantur. Eliseus, non proprium, sed alienum habuit hospitiolum, quia a vidua quadam sibi commodatum, in quo habebat coenaculum, et in illo mensulametiam non commutabat divertens ad aliud hospitium, jam memor et custos illius praecepti evangelici: « In quamcunque civitatem introieritis, quaerite quis in ea dignus sit, et apud illum manete, nec inde exeatis .
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ morbo edificandi⁊ sepe ip̃i reli¬
giosi sicut ⁊ alii instrumento sue
offensionis puniunt᷑. Constructio
sepe in castellantur. Qas ⁊̃ ne a
amittant ÷ sepe ueritatem celãt.
⁊ iusticiam dei omittunt: non au¬
dentes mutire ꝯͣ principes. eo qd̃ li¬
bertatem suam de qͣ dr᷑ Eantabit
uacuus coram latrone uiator:. a¬
miserũt pro diuiciis grangiaꝵ ⁊
agroꝵ suoꝵ. permittentes edifica¬
ri sibi dormitoria ⁊ refectoria a ra-¬
ptorib ⁊ feneratorib. in signum
⁊ memorale eternum auaricie
ip̃oꝵ. Set nec ħ fieri deberent¬

Expanded text:
hoc morbo aedificandi saepe ipsi religiosi, sicut et alii, instrumento suae offensionis puniuntur. Constructio saepe incastellantur, quas etiam ne amittant, saepe veritatem celant, et justitiam Dei omittunt, non audentes mutire contra principes, eo quod libertatem suam, de qua dicitur: Cantabit vacuus coram latrone viator, amiserunt, pro divitiis grangiarum et agrorum suorum, permittentes sibi aedificari dormitoria et refectoria, a raptoribus et feneratoribus, in signum et memoriale aeternum avaritiae ipsorum. Sed nec id fieri pati deberen
Abbreviated transcription (Latin):
primum sepulcrum ⁊ corpus propriũ.
Unde dormientes in sepulcris ⁊ c̃.
Sed̾m ⁊ terrenum habitaculum
super terram. uł in derra. Tertium
erit ⁊ ignis pugatorius. QUartũ. in
licitius mag cirea structuram ⁊ or¬
natum terre ᷤ domꝰ: qͣm corporis ꝓ¬
prii qd̾ modico degitur. In quo
etiam resurges: cum hoc mortale
indriet in mortalitatem. Non assi¬
mileris arte dedalo in edificanda

Expanded text:
primum sepulcrum, corpus proprium. Unde: « Dormientes in sepulcris . » Secundum: Terrenum habitaculum super terram vel in terra. Tertium erit ignis purgatorius. Quartum paralicitus circa structuram et ornatum terrenae domus quam corporis proprii, quod modico tegitur in quo etiam resurges, « cum hoc mortale induerit immortalitatem . » Non assimileris arte Daedalo in aedificanda
Abbreviated transcription (Latin):
gustas: Cur .iͭ. ꝯmensuratum est
hospiciolum tuum coepusculo tuo.
ut illud nͨ in iota uno superet uł
excedat: Eui ille. sufficit inquid¬
ħ hõi morituro. ut semper memor
sit fanie busti sui. ut sese reputet¬

Expanded text:
gustatum et commensuratum est hospitiolum tuum corpusculo tuo, ut illud nec in iota uno superet nec excedat? Cui ille: Sufficit 227 hoc homini morituro, ut semper memor sit saniei busti sui, ut ex eade
Abbreviated transcription (Latin):
nomen pꝰ ignorabat. & ait. Bene
culati sũt inuicem. Qib simul
comesturis ⁊ angelus integrum pa¬
nem deculit. Quo arrepto: e regi
one ꝑfrustra ⁊ partes ut s ambo¬
eum frangerent: de eo comederemt.
pre habita sc̃a contencione. de diui¬
sione eius ⁊ benedictõne : qua uter¬
q reliquum uoluit sieut maiorẽ
suit antonio. In ter qual ⁊ hane ĩ¬
terseruit. querens an ad hec cessa¬
in edificiis sumptuosis imitaret᷑.
dicens. Surgunt ne ad hec turres¬

Expanded text:
nomen prius ignorabat, et ait: Bene culati sunt ad invicem. Quibus simul comesturis, angelus integrum panem attulit. Quo arrepto e regimbo frangerent; postea de eo comederunt, praehabita sancta contentione de divisione ejus et benedictione, qua uterque reliquum voluit sicut majorem suit Antonio, inter quas et hanc inseruit quaerens, an adhuc cessain aedificiis sumptuosis imitaretur, dicens: Surguntne adhuc turres
Abbreviated transcription (Latin):
pauperes laucius aleret. quis adeo mẽ¬
tis expars est ut non credat illum sta¬
tim ẽe ꝑ cussum a petro eo fissmine
⁊ terrore quo ananiaꝰ ⁊ saphira. uł¬
eadeur maledictione qiua simonma¬
gꝰ percussus est: Numquid petrus a¬

Expanded text:
pauperes, uxori et liberis: Quis adeo mentis expers est, ut non credat illum statim esse percussum a Petro, eodem fulmine et terrore, quo Ananias et Saphira, eadem etiam maledictione, qua Simon Magus percussus est? Nepotem ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ret. ħir sp̃ualif: carualis nescit. Ac
si dic̾e̾t patͥ ⁊ matͥ: nescio uos. In si¬
nuans nobis se ẽe imitandum. maxͤ
in spũalib conferendis. Ob hoc ⁊̃ pe¬
trum ⁊ dealia tribu genciitur. Iohi¬
nando in duco: qͣm asserendo. Ilen¬
sic dantib obici potest. qr sint sum¬
les uide qui loculos hu̾it duplices.
uperum. W̾ ꝓpͥos: in quibr mittebat
legium. cuius m̃ito in suspendii la¬
gis furtum ⁊ sacrilegium cõmittit¬
crucifixi pauperib erogandum ñ
dico ad horam dat carni ⁊ sangͥ¬
ii. set officium dispensandi res pau¬

Expanded text:
ret: Vir spiritualis carnales nescit. Ac si diceret patri et matri: « Nescio vos , » insinuans nobis se esse imitandum maxime in spiritualibus conferendis. Ob hoc etiam Petrum et de alia tribu genitum Jonando induco quam asserendo. Sic dantibus objici potest quod similes sint Judae, qui loculos habuit duplices, uperum, et proprios in quibus mittebat ilegium, cujus merito meruit suspendi lagis furtum et sacrilegium committicrucifixi, pauperibus erogandum, non dico ad horam, dat carni et sanguini, sed officium dispensandi res pau
Abbreviated transcription (Latin):
sors super tunicam dñi in consutã. ut
sorciantur cuius sit. set scindunt eã.
⁊nec sortẽ requirũt. Non enĩ iacttur
successori. & hii sanguine ⁊ quali iu¬
re hereditario. non sorte dñi. succed̾t
in patͥmonium crucifixi. Hii quasi tͣͥ¬
ci sigentes deum menbris enis pauca
uł nulla erogando: utinam diui¬
derent uestimenta sua. mutentes
sortem super eis quis quid tolleret.

Expanded text:
sors super tunicam Domini inconsutilem, ut sortiantur cujus sit, sed scindunt eam, nec sortem requirunt . Non enim jacitur successori, et ii sanguine, et quasi jure haereditario, non sorte Domini succedunt in patrimonium crucifixi. Item: Ii quasi crucifigentes Dominum membris ejus pauca vel nulla erogando, utinam dividerent vestimenta sua, mittentes sortem super eis quis quid tolleret.
Abbreviated transcription (Latin):
icłosum est. nisi tanta sit probitas esꝰ¬
famiam. scandalum. ⁊ malum exem¬
plum. Quod de facili non fit. Non .ii.
sumit᷑ exemplum abene gestis nr̃is. set
a cortice. specie. ⁊ superficie illoꝵ. non
ꝑꝑ grãm ⁊ alii meo utentur exemplo.
det nature: Exp̾missis patet qnͣtũ
recessimus a cunabulis primitiue
ecẽe. in conferendo aministracionẽ
⁊ dispensacionem reum pauperũ.
consuetudines pocius sȩquentes qͣ¬
antiquos patres. quasi p̾scripcione¬

Expanded text:
iculosum est, nisi probitas ejinfamiam, scandalum et malum exemplum, quod de facili non sit. 111 Non enim exemplum a bene gestis nostris sumitur, sed a cortice, specie et superficie illorum, non am, alii meo utentur exemplo, det naturae. Ex praemissis patet, quantum recesserimus a cunabulis primitivae Ecclesiae in conferendo administrationem, et dispensationem rerum pauperum, consuetudinem potius quam antiquos
Abbreviated transcription (Latin):
ibi lex. Ergo canones ⁊ ira humana
nil h̃ñt uigoris. nͥl firmitatis. set abro¬
gari ⁊ deleri possunt pro uoluntate u¬
tencium in contrarium. Qyod li non
sufficit. quod uidetur : Gͤ clitus inccꝰ
canonum. de incuria ⁊ negencia argui¬
endus est. Scĩam uero habens illoꝵ.
⁊ cos non obseruans: de in obediencia.
gͦ usus utentium in contrarium. ⁊ sine
dispensacione. quoscũq utentes contͣ
ꝙ̃ cũq canonem in quo non est dis¬
pensatum. nec contrario canone ei

Expanded text:
i, ergo canones et jura humana nil habent vigoris, nihil firmitatis, sed abroganda et delenda pro voluntate utentium in contrarium. Quod si non sufficit quod videtur, quia clericus inscius canonum de incuria et negligentia, arguendus est; scientiam vero habens illorum, et eos non observans, de inobedientia, ergo usus utentium in contrarium, et sine dispensatione, quoscunque utentes contra quemcunque canonem, in quo non est dispensatum, nec contrario capitulo ei
Abbreviated transcription (Latin):
urduciaꝵ producendoꝵ testiũ. cita cõ¬
num. ⁊ hunismodi que nuitant᷑. ⁊ ua¬
riantur : pro ut uiderit uidex expedi¬
re. Qas ⁊̃ iam exmedia parte bono¬
menses resec̾tas abiererunt. statuẽ¬
te ut quelibet ciilis cã. a consulib
uiramento ad ħ astrictis: infra spaci¬
um .x. dieꝵ terminetur. wita mag¬

Expanded text:
duciarum, producendorum testium, citationum et hujusmodi quae mutantur et variantur prout viderit judex expedire, quas etiam jam ex media parte Bononienses refectas abjecerunt, statuentes, ut quaelibet civilis causa a consulibus, juramento ad hoc astrictis, infra spatium viginti dierum terminetur. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo qd̃ dñs certas leges de mattimo
nas excludens a matrimonio. quibus
addimus in exposicione quintum. sex¬
tum ⁊ septimum gradum. In eis tñ
ad libitum quosdam ꝯungentes: qͦs¬
dam ⁊̃ coniunctos seperantes. Set si¬
coniincti in sexto gradu legiitie
fornicationis. Si u̾o mdtrimoniũ
non est int̾ eos. ⁊ scient̾ colera mus
toref sumus forncacionis eorũ cũ
eos possimus separare. Illm. hiis ad¬
dimus scd̾m ⁊ tercium genus affini¬
tatis. quib plures laquei ⁊ doli dã¬
tur plurib adiungendum ⁊ seperã-¬
dum captiose uł dolose quos nolue¬
runt. Ilm. ad ħ ualet illud detretũ
conpatris sui : nec laudo. nec nitupero.
nec pro hibebo nͨ p̾cipis. Quod si eam
duxerit ⁊ ꝯnuctos ñ separo. Require

Expanded text:
ex eo, quod Dominus certas leges de matrimonnas excludens a matrimonio : quibus addimus in exceptionem quintum, sextum et septimum gradum . In eis tamen ad libitum nostrum conjungentes quosdam et conjunctos separantes; sed in sexto gradu legitime fornicationis. Si vero matrimonium non est inter eos, et 138 scienter toleramus tores sumus fornicationis eorum, cum eos possumus separare. Item : His addimus secundum et tertium genus affinitatis, quibus plures laquei et doli dantur pluribus ad conjungendum, vel separandum captiose, quos voluerint. Item : Ad hoc valet illud decretum compatris sui, nec laudo, nec vitupero, nec prohibeo, nec praecipio, sed si eam duxerit conjunctos non separabo. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
alia decreta set tolerat eccłia romana
eis obuiari usir utencium incontrari¬
iim tatito consensu. qr nec corripit:
nͨ improbat. nͨ dispensat. sicut dispen¬
saret de bigamo ordinando. Qoi sine
licencia eius non posset promoueri.¬

Expanded text:
 sed tolerat Ecclesia Romana eis obviari, usu utentium in contrarium, tacito consensu, quia nec corripit, nec improbat, nec dispensat, sicut dispensaret de bigamo ordinando, qui sine licentia ejus non posset promoveri
Abbreviated transcription (Latin):
licatibus mou̾et᷑ gͦ posituia iusticia
tota pendet de uoluntate iudicis. dũ
tam̃ pie ⁊ rationabiłr iudicau̾it. Gb
qmͣ cãm. quod adeo mobilis est posi¬
nua iusticia. ⁊ in fingulis casib alia
⁊ alia rõ reformat pactum. qd̃ in ea
plene instrui non poteris: Magister¬

Expanded text:
ustitia tota pendet de voluntate judicis, dum tamen pie et rationabiliter judicaverit. Ob quam causam, quia adeo mobilis est positiva justitia, et in singulis casibus alia et alia ratio reformat pactum, quod in ea plene instrui non poteris. Ex i
Abbreviated transcription (Latin):
uł tubunos super ppłm. Omnia autẽ
hec: in figura ec̃ce facta sunt. Numtͥa
moyses si turbasset officia ⁊ iurisdc̃os
singuloꝵ nõ peccasset: Set nec ⁊̃ uͭ
ab uno appellaret᷑ ad alium: pati uo¬
lunͥt ne frandarent᷑ uł pͥuarent᷑ suis
narii uitari. ne perturbacio ⁊ scissio
officioꝵ per huiꝰmodi exempc̃ones pa¬
riant scismata ⁊ unitatis ercłrastice
Omnis aĩa potestatib sublimiorib
subdita sit. Non ait potestati. set
potestatib ordinatis a deo in eccłia.
Quib qͥ resistit ⁊ dei ordinationi re
sistit. Il¶M. Ad hebreos. Abedire p̾¬

Expanded text:
os super populum : omnia autem haec in figura Ecclesiae facta sunt. Nunquid Moyses si turbasset officia et jurisdictiones singulorum, non peccasset? Sed nec etiam, ut ab uno appellaretur ad alium, pati voluit, ne fraudarentur vel privarentur narii vitari, ne turbatio et scissio officiorum per hujusmodi exemptiones pariant schismata, et unitatis ecclesiasticae Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit. » Non ait potestati, sed « potestatibus ordinatis a Deo » in Ecclesia, quibus « qui resistit, ordinationi Dei resistit. » Item ad Hebr. XIII:
Abbreviated transcription (Latin):
tio ⁊ emantipacio noli licet scłari
potestati: multo mag̾ nec eccłiastice.
cum sp̃ualia maiorem debeant hab̾e
equitatem qͣm scłaria. Uerbi cã. Non
potest maior princeps emancipare a¬
liquem auiris dicõe. potestate feodo
⁊ humagio minoris dñi. nisi cum cãe
cognitione. ut si crimen dignum suᷤ
pendio uł exilio ꝯmiserit. Set nͨ
ecc̃a passa est ut personałr punia¬
tur. Q̾ si p̾latus eius de reliqu̾it:

Expanded text:
tio et emancipatio non licet saeculari potestati, multo magis nec ecclesiasticae, cum spiritualia majorem debeant habere aequanimitatem, quam saecularia. Verbi causa: Non potest major princeps emancipare aliquem a jurisdictione, potestate, feudo et hominio minoris domini, nisi cum causae cognitione, ut si crimen dignum vel suspendio vel exsilio commiserit. Sed nec Ecclesia persona est ut personaliter puniatur, et si praelatus ejus deliquerit,
Abbreviated transcription (Latin):
israel ut unicum altare gͥ erigerent
in terra promissionis. Rubenite ⁊ gad di¬
te : erexere aliud ultra iõdanem. Unde
offensus isrł clirexit acies contra fr̃es
suos rubenitas ⁊ gadditas. dicens eis ꝑ
sacerdotes nuntios. Cur erexistis altare
ximus dñi. non ut super illud ĩ molare¬
mus dño. s intestimonium int̾ noi ⁊¬
mus nomen eius. Quia tediosum no
bis est totiens ire in sylo ingalgalis. uͥ
accedebant cum ĩ molare uolebant.
Nlunc autem ñ tm̃ unicũ altare eri¬

Expanded text:
Israel ut unicum altare sibi erigerent in terra promissionis; Rubenitae vero erexerunt aliud ultra Jordanem. Unde offensus Israel, direxit aciem contra fratres suos Rubenitas, dicens eis per sacerdotes nuntios: Cur erexistis altare ximus, non ut super illud immolaremus Domino, sed in testimonium quod Dominmus nomen ejus, quia taediosum est nobis ire toties in Silo, in Galgalis, ubi accedebant cum immolare volebant. Nunc autem, non tantum unicum altare eri
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. Os tuum ponis in celo. Respondeo.
non h .ii. non asserendo s opinando
cur ita facis: Sacrilegͥum .N. est:
opera eius redarguere ⁊ uituperare
hiis obuietur : non uideo. Scio aut
qd̃ auctoritate canonis ueteris. ⁊ no¬
S et speciali austoritate sedis apłice.
qͣm non patitur dñs errare. Forte.ii
instinctu ⁊ familiari ꝯsilio sp̃c sc̃r: re¬
gitur. lege q priuata clucta: hoc agit.
Sicut samson se cum hostib occiclit
Set sic sublati sunt consules ⁊ pro con¬
sules de meilio: ut pauca uł nlła in¬
parent. ⁊ oĩa sit cesar. qui õia sicut
omnib inpeiret

Expanded text:
 Os tuum ponis in coelum . » Respondeo: Non. Hoc autem non asserendo, sed opponendo  papae, Cur ita facis? Sacrilegium enim est opera ejus redarguere et vituperare. o autem quia auctoritate canonis veteris vsia, sed speciali auctoritate sedis apostolicae, quam non patitur Dominus errare. Forte enim instinctu et familiari consilio Spiritus sancti legeque privata ducta hoc facit, sicut Samson se cum hostibus occidit , sed sic sublati sunt consules et proconsules de medio, ut pauca vel nulla imperent, et omnia Caesar sit, qui omnia sicut omnibus imperet
Abbreviated transcription (Latin):
sensu minoris p̾lati qui eum ligauit.
G iste subditus alicuius ecc̃e orditia¬
cioni: non potest emancipari ⁊ oruni
aiirisdic̃õne ⁊ potestate minoris: auc¬
toritate maioris nisi cum consensu mino¬
ris ⁊ etiam ecc̃e eius ⁊ ͤ certa causa ut
obutilitatem utrius q. Ꝙ pacet in¬

Expanded text:
 et consensu minoris praelati, qui eum ligavit; ergo juste subditus alicui Ecclesiae ordinatione, non potest emancipari et eximi a jurisdictione et potestate minoris, auctoritate majoris, nisi cum consensu minoris, et etiam Ecclesiae ejus, et certa ex causa, ut ob utilitatem utriusque. 113 I
Abbreviated transcription (Latin):
similes hu qui qͣsi per qͣndam uiolẽ¬
tiam se eximunt et subtrahunt a
iuris diccõne ⁊ obediencia minoris
cione menbroꝵ humani corporis
sibi inuicem sub ministrancium.

Expanded text:
ii, qui quasi per quamdam violentiam eximunt, et subtrahunt se a jurisdictione et obedientia minoris tione membrorum humani corporis sibi invicem subministrantium.
Abbreviated transcription (Latin):
sint ẽt. bͤ nec licita est huiꝰmodi em̃a¬
cipacio in sp̃ua lib ⁊̃ si prelatus deli¬
ciuerit. Gͣ cum ille obligetur huma¬
gio scłari dũo ⁊ minori. a quo nõ po¬
test ab solui permaiorem. nͥ cogni-¬
ta causa: ⁊ iste asimili obligatur obe¬
diencia minori p̾lato super eũ ordi¬
nato ⁊̃ si maior eum absolu̾it fauo¬
re persone. uł alia huiꝰmocli de cau¬
sa. Ilm. Non pot̾ maior p̾latus pri¬

Expanded text:
sint esse. Ergo nec licita est hujusmodi emancipatio in spiritualibus, etiamsi praelatus deliquerit. Ergo cum ille obligetur hominio saeculari domino et minori, a quo non potest absolvi per majorem nisi cognita causa, et iste obligatur obedientia minori praelato super eum ordinato, etsi major eum absolverit favore personae, vel hujusmodi alia de causa. Item: Non potest major praelatus pri
Abbreviated transcription (Latin):
nec ⁊ delictum persone redundat
in dampnum ecc̃e. hinc ⁊̃ patitatem
minoris ad maiorem. nͥ uͥ d̾e liquerit
minor: ostendit nomẽ fraternita¬
til. Scribit enim maior minorr: si¬

Expanded text:
nc delictum personae redundat in damnum Ecclesiae. Hanc etiam paritatem minoris ad majorem, nisi ubi deliquerit, minor ostendit nomen fraternitatis. Scribit enim major minori si
Abbreviated transcription (Latin):
mato male pondere peccatoꝵ. Leuius pe.
peccat qui duo grana thuris superabta¬
auare. supide. ⁊ inunliter coaceruat ⁊¬
cat illum idolatrum qui timore uł co¬
accione uł alia cã forsitam ydolo thu¬
rificat. N non potius illum qui diuiciis
in cubat qui nũniũ pro deo ad orat. qui
Unde. O nũmi nũm uobis hunc pr̃at

Expanded text:
mato male pondere peccatorum, levius pepeccat, qui duo grana thuris projicit super altaavare, cupide, et inutiliter pecuniam cat illum idololatram, qui timore, vel coactione, vel alia causa forsan idolo thurificat et non potius illum qui divitiis incumbit, qui dominum nummum pro Deo adorat, qui Unde: O nummi, nummi, vobis hunc praestat
Abbreviated transcription (Latin):
Auaro nichil est scelestuis .G. & quia ꝓ
auaricia ⁊ peccunia cupide congregata se¬
pe superbit auarus: Addit .b. ad quid su¬
perbit terra ⁊ cinis: Deinde pro ponit
de auaricia . T̃. Nicħ est inquam iniquiꝰ
qͣm amare peccimiam. hic ⁊ animam suã.
in uita sua proicit intima sua .G. seip̃m
euiscerans sicut aranea que texit iuuti¬
les telas. sollicitu dine ad querendi et cõ¬
seruandi pectuniam. Hnde dd̾. Q tabes¬

Expanded text:
autem nihil est scelestius. » Et quia pro avaritia et pecunia cupide congregata saepe superbit avarus, addit: « Quid superbis, terra et cinis? » Deinde proponit de avaritia: « Nihil est enim iniquius quam amare pecunias. Hic enim et animam suam, in vita sua projecit intima sua, » seipsum eviscerans sicut aranea quae texit inutiles telas sollicitudine acquirendi et conservandi pecuniam. Unde David: Et « tabes
Abbreviated transcription (Latin):
ritualis paupertatis. hoc ẽ humilitatis.
nutrix ẽ ⁊ fomentum ista sensibilis pa¬
testante qui ait in epłã prima adtimothe
um. loquens qͣ laborantes in acquisiciõe
quantum necee ẽ uite sustentande. et
quantũ congruit persone sue. ut eis
alimenta simplicia . G. nõ delectamen¬
ta. nõ gule .s. irritamenta .T̃. ⁊ uestes qͥ¬
b tegamur .G. non ornemur ⁊ luxurie¬
mure e. hiis ꝯtenti simus. Nam qͥ uol¬
unt diuites fieri . G. non ait. S̾ s uol¬
possitos a natura. ẽ. in tidunt intemp¬
taciones multas. ⁊ laqueos diaboli.
et indesideria multa in utilia ⁊ notiua.
que mergunt homines in int̾itũ et ꝑ¬

Expanded text:
ritualis paupertatis, hoc est humilitatis, nutrix est et fomentum ista sensibilis patestante, qui ait in Epist. I, ad Tim. VI, loquens contra laborantes in acquisitione quantum necesse est vitae sustentandae, et quantum congruit personae suae, ut eis  Habentes alimenta, » simplicia, non delectamenta, non gulae irritamenta, « et vestes, quibus tegamur, » non ornemur et luxuriemur, « his contenti simus. Nam qui volunt divites fieri; » non ait « supositos a natura, « incidunt in tentationes multas et laqueum diaboli, et in desideria multa inutilia et nociva, quae mergunt homines in interitum et p
Abbreviated transcription (Latin):
detestationem auaricie ualet ut ait. Ier̾:
historia illa que est in genesi. De iacob
quałr anfugit a facie laban cum uxori¬
b ⁊ lib̾is. ⁊ reb multis. Iter qͣs. fuerat su¬
rata. Rachel in fimo ydola patris aurea
⁊ argentea. Que cum pater eius perseci¬
uens eos quereret: Rachel in fimo ⁊ sbͣ
stramento cameloꝵ abscondit. ⁊ fingens
se pati menstruanr. desuper seclit. S sic
patri querenti deos suos. ⁊ non inueni¬

Expanded text:
detestationem avaritiae valet, ut ait Hieronymus, historia illa quae est in Genesi de Jacob: quomodo aufugit a facie Laban cum uxoribus, et liberis, et rebus multis. Inter quas fuerat furata Rachel idola patris aurea et argentea. Quae cum pater, eos persequens, quaereret, Rachel in fimo et sub stramento camelorum abscondit, et fingens se pati menstrua, desuper sedit, et sic patri quaerenti deos suos, non
Abbreviated transcription (Latin):
hic ⁊̃ cum uicliss quendam hibere cum
manu ad foutem: clixit. Nesciebam na
uas cum quo bibere solebat: ad lapi¬
dem confregit.

Expanded text:
Hic etiam cum vidisset quemdam bibentem cum manu ad fontem, dixit: Nesciebam natvulum scyphum, cum quo bibere solebat, ad lapidem confregit.
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo. Qui cum athenas tenderet ad phi
cum detulit. Qui inuia secum deliberãs
et considerans se nõ posse simul uirtu¬
tes ⁊ cliuitias possidere: Cum ad decliscen
iecit a se aurum in qͥens. O cliuicie ab¬
ite. Sitis ꝓcul a nob̾. Nunc uero sarcĩa¬
n aurro ⁊ argento: xp̃m pauperem se¬
quim᷑. ⁊ sub p̾textu ecełie pͥstinis opib
incubantes. qͦmͦ possumus aliena fideli
ter distribuere. qui nr̃a tiude reserua

Expanded text:
te qui cum Athenas tenderet ad philcum detulit. Qui in via secum deliberans, et considerans se non posse simul virtutes et divitias possidere, cum ad dediscendaprojecit a se aurum, inquiens: O divitiae, abite, procul sitis a nobis. Nunc vero sarcinati auro et argento Christum pauperem sequimur, et sub praetextu eleemosynae pristinis opibus incubantes, quoter distribuere, qui nostra timide reserua
Abbreviated transcription (Latin):
in. Item. Ioseph uicrum auaricie de te¬
status est qui tum ꝑ palliũ ab egiptia¬
na concupiscencia tͣheretur: donec rũ¬
peret lasciniam uł c̾inderet: ex pectare
noluit. Set pallio cum lasciniis re
xp̃i. ad olescens amictus syndone syndo¬
is: relicta syndone. nudus aufugit ab
respuebant. Item. Ier̾e. ad suggillandam
conbussit ⁊ contriuit. pulu̾emłinaꝙͣ¬

Expanded text:
um avaritiae detstatus est; qui, cum per pallium ab Aegyptiana concupiscentia traheretur, donec rumperet laciniam, vel scinderet, exspectare noluit; sed pallio cum laciniis rel adolescens amictus sindone sequm, rejecta sindone nudus profugit ab ugit. Item Hieronymus: Ad sugillandam combussit et contrivit, pulve
Abbreviated transcription (Latin):
melior seruo quo lib̾ior sit auarus.
In luto fixum. cum se dimittit obassemr:
non uideo. Nam qui cupiet: metuet qͦ po¬
rro: Qui metuens uiuit. liber mͥ non erit
umqͣm. ꝑdidit arma. locum uirtutis de¬
seruit qui: Semper in augenda festinat.
lis .N. ẽ. N quo amplius rapere sitit qd̃
auaris: Qicqͥd in orbe parit. Item. Ieꝵ
Semper auarus etiam diues eget. Di¬
ues uͦ est: qui pauper ẽ cũ xp̃o. Item cla¬
udianus. Semper in opł quicumq cu¬
pit. contentus hnesto. Fabricius paruo.
spernebat munera regum. Itẽ. Iero nimꝰ
medetur qͥs antidoto. Set quanto minꝰ
restat uie: tanto mag̾ crescit in adqui¬
rendo. Unde claudianus. Qis neruos
setuisse uuat: uis nulła: truentam.
Castrat auariciam. ꝑ uis ex̃cita furtis.
itur suctisa libido. Item. Dñs in uidicio:
strum de testabit᷑. Ut pote cãm damp¬

Expanded text:
melior servo, qui liberior sit avarus, in triviis fixum cum se demittit ob assem, non video; nam qui cupiet, metuet quoque; porro, qui metuens vivet, liber mihi non erit umquam, perdidit arma, locum Virtutis deseruit, qui semper in augenda festinat et devorat, eo amplius rapere sitit, quae avaris Quidquid in orbe perit. Item idem: Semper avarus etiam dives eget. Dives vero est, qui pauper est cum Christo. Item uaestu. semper inops quicumque cupit. contentus honesto Fabricius parvo spernebat munera regum sudabatque gravi medetur quis antidoto; sed quanto minus restat viae, tanto magis crescit in acquirendo. 53 Unde Claudianus: Quid nervos secuisse juvat? Vis nulla cruentam Castrat avaritiam, parvis exercita furtis, itur succisa libido. Item: Dominus in judicio itiae detestabitur; utpote causam dam
Abbreviated transcription (Latin):
tibum sumere. & per similie Non talib
in penitentib in exitu uite ꝯmunẽ se¬
pulturam ꝯmunicare. Sicut con¬
tigit De quodam usurario pubilico
nisset sacerdos cum heucharistia: in ue¬
tut eum impotem sui. inuuentem ei
qd̃ a familiari demone constringebat
per fauces. nͨ per mittebatur restituere
rapta. uł diuidere : turpiter congrega¬
ta. uł confiteri pectata. uł sus cipere
eucharistiam. Esic miser de hac misera uita
raptus est: ad miseriam int̾minabilem. ⁊¬
a quibdam monachis sepultum est clantu
lo. Quo ꝯperto: extractũ ẽ ferens cãdauer
publice retractũ adsterquilium. Quod
nitentib. Ut de militib qui decimas fa¬
tent᷑ se publice detin̾e. Quomͦ dabitur
tis eucharistia. uł cõmunis in morte se¬
Nolite errare. Neq fornicarii. ueq ydo¬
lis seruientes. neq ad ulteri. neq molle ᷤ.

Expanded text:
id habet: Et per simile, non talibus impoenitentibus in exitu vitae communem sepulturam communicare, sicut contigit de quodam usurario apud S. Dnisset sacerdos cum Eucharistia, invenit eum impotem, ita innuentem ei, quod a familiari daemone constringebatur per fauces, nec permittebatur restituere rapta, vel dividere turpiter congregata, vel confiteri peccata, vel suscipere Eucharistiam; et sic miser de hac vita misera raptus est ad miseriam interminabilem; a quibusdam monachis clanculo sepultus est. Quo comperto, extractum est fetens cadaver publice retractum in sterquilinium. Quod nitentibus, ut de militibus qui decimas fatentur se publice retinere. Quomodo ergo dabitur eis Eucharistia, vel communis in morte seNolite errare, neque fornicarii, neque idolis servientes, neq
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾alitas. Facilius tñ ẽ dare. quia hoc est
se exonerare. qͣm opera ceteraꝵ uirtu¬
tum implere. Unde ⁊ modicum est
penitenti iniũgere de substancia sua
pauꝑib erogare. nͥ auaricia laborau̾it.
ut sic curetur ab ea. Itẽ. Iex̾. Eo de resta

Expanded text:
Liberalitas. Facilius est tamen dare quia hoc est se exonerare quam opera caeterarum virtutum implere. Unde et modicum est poenitenti injungere, de substantia sua pauperibus erogare, nisi avaritia laboraverit, ut sic curetur ab ea. Item Hieronymus:
Abbreviated transcription (Latin):
in promissione deitatis cum ait. Eritis sicut
lii. tertio: auaricia. inpromissione sc̃ĩe.
cum dixit. Seientes bonum ⁊ malum.
Gula est: in mod̾ata tibi auiditas. Uana
gła ẽ : amor ꝓpͥe excelleucie. auaricia est:¬
inmoderata hñdi cupiditas. Que uon
tm̃ est peccunie. s etiam alcitudinis. et
scĩe. Cum supra modum sublimitas am¬
bitur. Iuimo etiam quecũq res. eum
supra qd̃ sat est appetitur. Secl augꝰ. hãc¬
clubitacõnem ⁊ contrarietatem soluit.
ẽuius finis est. Caueamꝰ cupiclitatera et
superbiam. que sunt uuũ malum. aquo

Expanded text:
in promissione deitatis, cum ait: « Eritis sicut dii . » Tertio, 49 avaritia, in promissione scientiae, cum dixit: « Scientes bonum et malum. » Gula est immoderata cibi aviditas. Vana gloria, amor propriae excellentiae. Avaritia immoderata est habendi cupiditas, quae non tantum est pecuniae, sed et altitudinis et scientiae, cum supra modum sublimitas ambitur, imo etiam quaecunque res, cum supra quam satis est, appetitur, secundum Adubitationem contrarietatis solvit, XXXV, cujus finis est: Caveamus cupiditatem et superbiam quae sunt unum malum, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
tulum lauciorẽ : uł eo nicħ ẽe sordiclius.
Unde Iuuenalis. Usc̃ ad talum sordidꝰ.
Hoc epiteon ugułare: sufficiat illud o¬
racii. Tantalus alabris siciens fugienci¬
a captat: flumina. quid rides: muta¬
to nõie de te: fabula uarrat᷑. q ꝯgͣcitis
undiq saccis: In dormis inhyans. ⁊ tã¬
quam parcere sacris: Cogeris. Aut pic¬
tis tamquam gad̾e tabellis. Ilłm. ad
hoc facit u̾bum cuiꝰdã pauperis cłici
⁊ honesti dicentis. Diuicias illius cliui¬
tis centutuplatas. uł etiã milletupla¬
tas ꝓic̾em: ante quam tãtam solicitu¬
clinemꝰ ad quirendi. ꝯseruandi. ⁊ aspi¬
ciendi haberem. Sine solicitudine .ii.
eas habeo. ⁊ aspicio. Ingredior enim mo¬
nasteriũ. cuiꝰ aur̃. ⁊ argentũ in uasis tẽ¬
pli aspicio. pasco occłos quod mͥ bñ cõ¬
seruatur sine solicitudine appositis cu¬
stodib. ut it̾m cum libuerit eo uiso
Est enim in partem uł sortem dñi assup¬
tus. im mo pars dñi. Nos enim sumus

Expanded text:
 esse sordidius. Unde Juvenalis: « usque ad talum sordidus. » Hoc epitheton jugulare sufficiat illud Horatii: : Tantalus a labris sitiens fugientia captat Flumina. Quid rides? Mutato nomine, de te Fabula narratur, congestis undique saxis Indormis inhians, et tanquam parcere sacris Cogeris, aut pictis tanquam gaudere tabellis. Item: Ad hoc facit verbum cujusdam pauperis clerici et honesti, dicentis: Divitias illius divitis centucuplatas, etiam millecuplatas projicerem, antequam tantam sollicitudinem acquirendi conservandique, et adspiciendi eas haberem. Sine sollicitudine enim eas habeo et conspicio. Ingredior enim monasterium, cujus aurum et argentum in vasis templi adspicio, pasco oculos: quod mihi conservatur sine sollicitudine appositionis custodum, ut iterum cum libuerit, eo visoest enim in partem vel sortem Domini assumptus, imo pars Domini. Nos enim sumus
Abbreviated transcription (Latin):
mor nũmi qͣntum ip̃a peccunia crescit.
Si diuicias non haberemꝰ: auari ⁊ cupi¬
di non ẽẽmꝰ. Unde salomon in ꝑabolis.¬
clamantes. affer affer libido incessant̃.
⁊ in cessantius cupiditas. illi enim eta¬
te uł medicamento occurritur. Isti
nullo. Ilem. cupiditas ꝯparat᷑ yd ropi¬
si. Quia quo amplius sunt pote : plus siti¬
unt aque. Comparatur ⁊̃ fabule narcisi¬

Expanded text:
mor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. mor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. Si divitias non haberemus, avari et cupidi non essemus. Item Salomon Parabolclamantes: Affer, affer. » Libido incessanter, et incessantius cupiditas. Illi enim aetate vel medicamento occurritur aliquo, isti nullo. Item cupiditas comparatur hydropisi, quia Quo plus sunt potae, plus sitiuntur aquae. Item: Et fabulae Narcis
Abbreviated transcription (Latin):
debet. quod ait philosophus. Non est ꝙ
re alieuum dixi:. Quicquid bñ dc̃m ẽ
abulo: meum est. sicut id quod ab epi¬
curo dc̃m est. Si ad naturam uiuas
numqͣm eris pauper. Si ad opinionẽ:
cie cresi congerant᷑ inte. ⁊ quicquid ml¬
ti locupletes possederant. Ultra pͥuatum
pecunie mocdum fortuna de prouehat.
auro tegat. purpura uestiat. ⁊ ad hoc modꝰ
deliciaꝵ opumq ꝑducat ut terram marmo¬
sed calcare cliuitias. Accedant statue et
picture. et quicquid ars luxurie ultra¬
s laborau̾it. ⁊ abhuis maiora cuꝑe disces.
Naturaliꝰ desideria: fraita sunt. Exfalsa aut̃
opiuique necessaria: ubi desinant non
hñt. Nuillus enim terminus falso est.
Nia eunti: alicuuid extremum est. Error
inmensus est. Rethe ergo te auanis.
& cum uis scire quod petis: utrum nat᷑a¬
lem hẽat an cecã cupiditatemr: considera.
Si nõ possit alicubi consistere: silonge ꝓ¬
gresso semper aliquid longuis restat:
scito id natureile non ẽe. Quia cresiit a¬

Expanded text:
e. Item philosophus: Non est quautem alienum dixi? Quidquid bene dictum est ab ullo, meum est, sicut id quod ab Epicuro dictum est: « Si ad naturam vivas, nunquam eris pauper; si ad opinionem, o. Si congeratur in te, quidquid multi locupletes possederunt, si ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehat aurotegat, purpura vestiat, co deliciarum opumque perducat, ut terram marmosed calcare divitias. Accedant statuae et picturae et quidquid ars ultra luxuriae elaboravit, et ab his majora cupere disces. Naturalia desideria finita sunt: ex falsa enim opinione nascentia, ubi desinant, non habent, nullus enim terminus falso est: via eunti aliquid extremum est: error immensus est. Retrahe ergo te a vanis, et cum vis scire quod petis, utrum naturalem habeat aut caecam cupiditatem, considera si non possit alicubi consistere. Si longe progresso semper aliquid longius restat, scito id naturale non esse, quia, Crescit a
Abbreviated transcription (Latin):
dederit cliuicias. si eas hr̃e non possumus.
nec debemꝰ e cło opus inquid lib̾alitatis
tibi collate sunt. Si uis fenerare eas fr̃i¬
tuo ⁊ eas multiplicare ⁊ potius fenerare
eas fr̃i xp̃o. Pone eas in manus pauꝑes
tibi transituro ad nundinas perlocum
periculosum. latrũculis obsitũ. petu¬
niam tuam ad locum tuciorem deferret.
ut saluã illam reciperes: ita quidem.
Pͥone gͥ eam in manus pauperum. siciti fe¬

Expanded text:
ssimus nec debemus? Ad opus, inquit, liberalitatis tibi collatae sunt. Si vis foenerare et eas multiplicare, potius foenerare eas fratri Christo. Pone eas in manus pauperitibi transituro ad nundinas per locum periculosum, latrunculis obsitum, pecuniam tuam ad locum tutiorem deferret, ut salvam illam reciperes? Ita quidem. Pone igitur eam in manus pauperum, «
Abbreviated transcription (Latin):
inperfecte de signat᷑. Eui iuxta cõsuetu¬
dinem feminarũ accid̃. cum in mun¬
diciam auaricie secutus. qͣi muliebria
patitur. De hac tamẽ penitudo abscon¬
est submilitate penitentie .s. õem nͣmo¬
rem. ⁊ subnlitatẽ. ⁊ auariciam que est
ex diuiciis tegens. Itaq quod sedit suꝑ fim¬
um in quo absconsã erant̾ ydola: signi¬
xta se diuitias habeat. eui tamen res sue

Expanded text:
te significatur. Cui juxta consuetudinem feminarum accidit, cum immunditiam avaritiae secutus, quasi muliebria patitur. De hac tamen poenitendo absconest humilitate poenitentiae, omnem tumorem, et sublimitatem, et avaritiam, quae est ex divitiis, tegens; ita quod sedit super fimum in quo abscondita erant idola, qxta se divitias habeat: cui t
Abbreviated transcription (Latin):
tantaq ad hibeatur sollempnitas iudicui.
tum intestium ꝓbacione. nimꝰ in aduo¬
catoꝵ ꝓductione in induciaꝵ pro telaciõe
et expectacione. in accusatoꝵ puritate. et¬
demum in sentencie lacione. quid fieri de¬

Expanded text:
tanta adhibeatur solemnitas judicii, tum in testium approbatione, tum in advocatorum productione, in induciarum protelatione et exspectatione, in accusatorum puritate, demum in sententiae latione, multo ma
Abbreviated transcription (Latin):
eo sine consilio. etͣ in sectacionib arguetur.
tue tecum. Nou est enim tibi aliud plus
illo. Item in eod̾. Aute oĩa opera uerbum
uerax p̾cedat te. etante omnẽ actum ꝯ¬
silium stabile. Ill l. in eod̾. labia in pru¬
tencium: stulta et in consid̾ata uariabu¬
nt. U̾ba autem prudencium statera pon¬
derabunt᷑. In ore fatuoꝵ cor illoꝵ. et in cor
p̾cẽdencium. etiã et alioꝵ senioꝵ p̾dictos
sequencium. qui nicħ soluebant ad nu¬
lla respondebant: nisi de lib̾acõne et con¬
silio p̾ habito et p̾cedente. Illm. almuli. Cum

Expanded text:
eo sine consilio, et suis insectationibus arguetur. eo sine consilio, et suis insectationibus arguetur. tue tecum: non est enim tibi aliud plus illo. » Item cap. XXXVII: Ante omnia opera verbum verax praecedat te, et ante omnem actum consilium stabile. Item: « Labia imprudentium stulta et inconsiderata narrabunt, verba autem prudentium statera ponderabuntur. In ore fatuorum cor illorum, et in corpraecedentium, etiam et aliorum seniorum praedictos sequentium, qui nihil solvebant, ad nulla respondebant, nisi deliberatione et consilio praehabito et praecedente. Item a simili: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Philoso phus. Ad summam tocius sũme:
rariloc tardilo cum. submissa uoce loquentẽ te
ẽẽ iubeo. Caput .ii. mouere. brachia intor¬
quere. digitos extendere. pedes supplod̾e. to¬
tum q corpus concut̾e. quid aliucl est
isi similitudo iisame. et te similem
admodum uiro sapienti incessus mode¬
stior ꝯuenit: ita oracio p̾ssa non audax.¬
Illm. Sicut turpe est in t̾rogantem hy¬
strioni indisputacõne assimilari. si gesti¬
cl̾ando ꝓposuerit: Ita ⁊ soluentem nim¬
is ẽẽ p̾properum ⁊ p̾coquũ: turpe est et per¬
icłosum. maxiie inq̃onib soluendis uͥ
uertitur ꝑicłm animaꝵ. Inde in eccl̃ias¬
tico. fili sine consilio nicħ facias. ⁊ post
bene operando. et sic dep̾catus ex audietur. et
conserua bit discipliuam. et tunt responde¬
bit. p̾cordia .N. fatui quasi rota carri. Item
in eodem. Nir consilii: non disperdet inite¬
lligenciam alienus et superous non perti¬
mescet timorem. etiam pest qͣm fecit tum

Expanded text:
philosophus: Ad summam totius summae, tardiloquum, rariloquum, submissa voce loquentem te esse jubeo. Caput enim movere, brachia intorquere, digitos extendere, pedes supplodere, totumque corpus concutere, quid aliud est nisi quaedam similitudo insaniae, et te similem admodum sapienti viro incessus modestior convenit, ita oratio pressa non audaxItem: Sicut turpe est interrogantem histrioni in disputatione assimilari, si gesticulando proposuerit: ita et solventem nimis esse praeproperum turpe est et periculosum, maxime in quaestionibus solvendis, ubi vertitur periculum animarum . Unde in Ecclesiastico : « Fili, sine consilio nihil facias, et post bene operando: « Et sic deprecatus, exaudietur, et conservabit disciplinam, et tunc respondebit: « praecordia fatui quasi I: « Vir consilii non disperdet intelligentiam: alienus et superbus non pertimescet timorem, etiam postquam fecit cum
Abbreviated transcription (Latin):
potest nͥ subuert̾e Dum uerbosus par
nel. superior ẽe uidetur catholico hu¬
militer loquente. In qua nou potest fieri
quin excitet aliquid quod contra cõsc̃iã
ducatur. ꝓͥnuutiacõ ordiuata debet ẽe ut
uita. Orclinatum autẽ non est: qd̾ p̾ci¬
pitatur. ⁊ ꝓperatur. Celeritas dicendi: n
in sua potestate est. nec sans pholosoph¬
ie amiea est. que uerba debet pouere u̾
pͥicere. ⁊ procedere pedetẽtim. Item. in¬

Expanded text:
potest nisi subvertere, dum verbosus par, vel superior videtur Catholico humiliter loquente; in qua non potest non fieri, quin excitet aliquid quod contra conscientiam dicatur. Pronuntiatio ordinata debet esse ut vita: ordinatum autem non est quod praecipitatur et properat. Celeritas etiam dicendi nec in sua potestate est nec satis philosophiae amica est, quae verba debet ponere, non projicere, et 12 procedere pedetentim . Item
Abbreviated transcription (Latin):
item. Quid faciet sacerdos iogatu
abillo ⁊ ab illo tricenale facere ;Si
non sufficit ad specialia tricenaria¬
uł anniuerlaria per agenda: dicat ro
tricenałe: nisi speciale intenderit.
sacerdos cuilibet roganti. missas qͦtallibet
illis decantandas concedere cum pecierĩt.¬
cum per huiꝰm insercionẽ de facili possit

Expanded text:
Sed quid faciet sacerdos rogatus ab illo et ab illo tricennalia facere, si non suffecerit ad specialia tricennalia peragenda? Dicat rogtricennale, nisi speciale intenderit. sacerdos cuilibet roganti missas quotaslibet, eas illi decantandas concedere, cum petitum, per hujusmodi insitionem, de facili possit
Abbreviated transcription (Latin):
sicca que est sine gr̃a. ⁊ humore tõ¬
feccõis eucharistie: non celebret᷑ pro
fidelib. Si ergo duo introitus pre¬
mittuntur hostie: alter eoꝵ erit miͤ¬
ssa sicca. ⁊ ita eque uiuabit post mis¬
sam: sicut ⁊ p̾missa hostie. Qoare
gͦ p̾mititur hostie in missa in serta:

Expanded text:
sicca, quae est sine gratia et humore confectionis eucharistiae, non celebratur pro fidelibus. Si ergo duo introitus praemittuntur hostiae, alter erit missa sicca et ita aeque juvabit post missam; sicut et praemissa hostiae. Quare igitur praemittitur hostiae in missa inserta?
Abbreviated transcription (Latin):
eum habeat auctoritas quia qͣnto se¬
pius ⁊ specialius pro eis offertur sacra¬
mentum altaris : tanto citius refrigeri¬
um suscrpiunt. Ilem. Cum constet et¬
clĩe speciales oraciones uiuant aĩas
super generales : gͦ hoc tricenale uniꝰ.
uł anniuersarum. tricenali alt̾ius. ł¬
gregatum: in iuriabitur alt̾i. immo
uari. Item. Num quid missa sic inser
gantis ut pro eo iusto missa celebraret᷑.
Exemylum de sacerdote qui nõ dũ indu¬
tus casula cepit introitus multiplica¬
re neppłs aggregatus recederet. Ilẽ¬

Expanded text:
cum habeat auctoritas, quia, quanto saepius et specialius pro eis offertur sacramentum altaris, tanto amplius refrigerium percipiunt. Item: Cum constet Ecclesiae, quod speciales orationtricennale unius vel anniversarium, tricennali altgregetur, injuriabitur alteri, imo vari? Item: Nunquid missa sic insertgantis ut pro ea ajusto missa celebraretur, Exemplum de sacerdote, qui nondum casula indutus, coepit introitus multiplicare, ne populus congregatus recederet. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
nis sumenda sũt exempla. Scimus. qd̾
ec̃ce conuentuales: non hñt consuetu¬
dinem hanc inserendi missas. Item. Ta¬
les obuiant misterio misse. Quia ex¬
laudes. Ryrieł. ter triplicata: preces. Set
nunc in missa septies uł płies triplica¬
tur. Mist̾ium q et ordo misse confun¬
ni synodi uł concilii ꝓuincialis. sub p̾
sencia tamen legati romane sedis cele¬
xima necessite bis inclie conficeret. Si¬
no autem in hibitam ÷. nea liqua ne¬
cessitate urgente: ita bifaciarentur

Expanded text:
nis sumenda sunt exempla. Scimus quia Ecclesiae conventuales non habent hanc consuetudinem inserendi missas. Item: Exleison ter triplicata, preces. Sed nunc in missa septies vel pluries triplicatur, mysteriumque et ordo missae confunni synodi vel concilii, provinciali tamen, sed auctoritate legati Romanae sedis celexima necessitate, bis in die conficeret, no autem inhibitum fuit, ne, aliqua necessitate urgente, ita bifaciarentur
Abbreviated transcription (Latin):
hostia ẽẽ missa rep̾sentatur. Sic ergo
poᷤ uis dicendum ẽet. sub duob cano¬
nib unam missam. Quia hostie mis¬
sa unam rep̾sentationem celebari:
ꝙͣ duas missas sb̾ uno canone. Islll.¬
missa sic inserta: similis est ydolo na¬
bugodonosor. de quo apud daniẽtera
pͥma uisione legitur. cuiꝰ capud erat
aureũ pectus ⁊ brachia exargento. uẽ¬
ter ⁊ femora ex ere. pedum ciuedam

Expanded text:
hostia esse missa repraesentatur. Sic ergo potius dicendum esset, sub duobus canonibus unam missam, quia hostiae missae unam repraesentationem, celebrari, quam duas missas sub uno canone. IMissa sic inserta, similis est idolo Nabuchodonosor, de quo apud Danielem prima visione . Cujus caput erat ex auro, pectus et brachia de argento, venter et femora ex