comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turonice ecclie pete¬
Watur: cum erui a monasterio
suo non facile posset. ruricius
quidam unus ex ciuibz. uxoris
languore simulato ad genua.
illius ꝓuolutus: ut egrederet᷑
obtinuit. Ita dispositis iam in
itinere ciuium turbis: sub qua¬
dam custodia ad ciuitatem
Irum in modum incredi¬
bilis multitudo non solum. ex il¬
lo oppido: sed etiam ex uicinis
urbib ad suffragia ferenda cõ¬
uenerant. Una ommum uolun¬
tas. cadem uota. eaclemq senten.¬
tia. martinum episcopatu clig¬
nissimum: felicem fore tali eccle¬
siam sacerdote. Pauci tamen. et
nonnulli ex ep̃is qui ad constitu¬
endum antistitem fuerant euo¬
cati impie repugnabant. dicen¬
tes scilicet contemptibilem. esse
ꝑsonam: indignum esse episco¬
patu hominem uultu despica¬
bilem: ueste sordidum. crine de¬
formem. Ita a populo sententie
samoris hec illorum irrisa lemẽ¬
tia est: qui illustrem uirum dũ
uituperare cupiuint p̾dicabant.
Nec uero aliud. his facere licuit:

Expanded text:
Turonicae ecclesiae petebatur: sed cum erui monasterio suo non facile posset, Rusticius quidam, unus e ciuibus, uxoris languore simulato ad genua illius prouolutus ut egrederetur obtinuit. ita dispositis iam in itinere ciuium turbis, sub quadam custodia ad ciuitatem irum in modum incredibilis multitudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex uicinis urbibus ad suffragia ferenda conuenerat. una omnium uoluntas, eadem uota eademque sententia, Martinum episcopatus esse dignissimum: felicem fore tali ecclesiam sacerdote. pauci tamen et nonnulli ex episcopis, qui ad constituendum antistitem fuerant euocati, impie repugnabant, dicentes scilicet, contemptibilem esse personam, indignum esse episcopatu hominem uultu despicabilem, ueste sordidum, crine deformem. ita a populo sententiae sanioris haec illorum inrisa dementia est, qui inlustrem uirum dum uituperare cupiunt praedicabant. nec uero aliud his facere licuit
Abbreviated transcription (Latin):
do nos sermonib: ali¬
quando uero oꝑib admonet.
Ipsa et enim facta eius precep¬
ta sunt: quia dum aliquid. ta¬
citus facit: quid agere debeamꝰ
innotescit. Ecce enim binos in
predicationem discipulos mit¬
tit: quia duo sunt precepta
caritatis. dei uidelicet amor ⁊
proximi. Et minus quam int̾
luos haberi caritas non potest:
nemo eium proprie ad semet¬
ipsum habere caritatem dicit᷑.
sed dilectione se in alterum ten¬
nos ad preclicandum discipu¬
los dominus mittit: quatiiꝰ
hoc nobis tacitus innuat.
quia qui caritatem erga al¬
terum non habet. p̾dicatio¬
nis officium suscipere nul¬
latenus debet. De cima.¬
ene audem dicitur: quia
misit eos aute faciem
suami in omnem ciuitatem
et locum. quo erat ipse uen¬
turus. Preclicatores autem su¬
os dominus sequitur: quia p̃¬
dicatio p̾uenit. Et tunc ad men¬
tis nr̃e habitaculum dominus
ueuit. quando uerba exhorta¬
tionis precurrunt: atq ꝑ hec
ueritas incorde suscipitur. Huic
namq eisdem predicatoribus

Expanded text:
do nos sermonibus, aliquando vero operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam inter duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere charitatem dicitur, sed dilectio in alterum tennos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc ad mentis nostrae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
cĩmonialis quedam in
uicina possessione que
caspiliana dicitur. cum egri¬
tudine laboraret. at desꝑaret᷑.¬
l ad eandem memoriam tunica
eius allata est. Que anteqͣm
reuocaretur: illa defuncta. est.
Hac tamen tunica oꝑuerunt
cadauer eius parentes: et re¬
cepto sp̃u salua facta est.
Apud hypponem bassus qui¬
dam sẏrus. ad memoriam. eĩ¬
dem martyris orabat. pro egro¬
tante et ꝑiclitante filia. eoq se¬
cum uestem eius attulerat: cũ
ecce pueri de domo occurrerunt.
qui ei mortuam. nuntiarent.

Expanded text:
imonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem memoriam tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadauer eius parentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam eidem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent.
Abbreviated transcription (Latin):
per gratiam. Quinta.
is ergo sacramentorũ
reuelationib petrus
apłs incitatus. mundana
spernens et terrena fastidiens.
in eternorum desideriorum qͦ¬
dam mentis rapiebatur exces¬
su. et gaudio totius iuisionis
bat habitare: ubi manifesta¬
et ait. Domine: bonum est nos
hic esse. Si uis. faciamus hic
tria tabernacula: tibi unum.¬
et moysi unum. et helye unũ

Expanded text:
per gratiam. CAP. V. His ergo sacramentorum revelationibus Petrus apostolus incitatus, mundana spernens et terrena fastidiens, in aeternorum desiderium quodam mentis rapiebatur excessu; et  semper habitare, ubi manifestaa, ait: Domine, bonum est nos hic esse. Si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae u
Abbreviated transcription (Latin):
magis appellare uoluerunt:
ne consortem oꝑis euangłici
de prisca. conuersatione palam
notabilem redderent. At uero

Expanded text:
magis appellare voluerunt, ne consortem operis evangelici de prisca conversatione palam notabilem redderent. At vero
Abbreviated transcription (Latin):
Dic ergo illi: ut me adiuuet.
x illorum ꝑsona lo xii¬
quitur. qui adhuc diui¬
ne contemplationis ignari.
solum quod didicere fraterne
dilectionis opus. deo placitum
ducunt: ideoq cunctos qui
xp̃o deuoti esse uolunt. huic
mancipandos autumant. Et
bene martha stetisse. maria¬
autem secus pedes domini se¬
disse describitur: quia uita
actiua laborioso desudat in cer¬
tamine. contemplatiua uero
p̾acatis uitiorum tumultibus.
optata iam in xp̃o mentis quie¬

Expanded text:
Dic ergo illi ut adjuvet me. Et illorum persona loquitur, qui, adhuc divinae contemplatione ignari, solum quod didicere fraternae dilectionis opus Deo placitum ducunt, ideoque cunctos qui Christo devoti esse velint huic mancipandos autumant. Et bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vitiorum tumultibus, optata jam in Christo mentis quie
Abbreviated transcription (Latin):
fidei hec mulier osten¬
ditur: que scribis et
Phariseis dñm temptantib
simul et blasphemantib.tan¬
ꝑa eius incarnationem pre
omnib sinceritate cognoscit.
tanta fiducia confitetur: ut
et presentium procerum ca¬
lumpniam. et futurorum. cõ¬
fundat hereticorum ꝑfidiam.
bris unigenito deo carnis
sue materiam ministrasse.
uerum consubstantialemq
matri filium hominis fate¬
ri non debere dixerunt. nͣ.

Expanded text:
fidei haec mulier ostenditur, quae Scribis et Pharisaeis Dominum tentantibus simul et blasphemantibus, tanta ejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum perfidiam. bris unigenito Deo, carnis suae materiam ministrasse, verum, consubstantialemque matris filium hominis, fateri non debere dixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ad altare. et recorcdatus fueris
quia habet aliquid aduersus
te frater tuus: relinque ibi mu¬
nus tuum ante altare. et uade
prius reconciliari fr̃i tuo: et
tunc ueniens offeres munus
tuum. Qua in re pensandum:
cum omnis culpa munere sol¬
uatur. quam graus est culpa
discordie. pro qua nec munus
accipitur. Debemus itaq ad ꝓxi¬
mum quamus longe positum
longeq disiunctum mente ire

Expanded text:
ad altare, et recordatus fueris, quia habet aliquid adversum te frater tuus, relinque ibi munus tuum ante altare; et vade prius reconciliari fratri tuo: et tunc veniens offeres munus tuum . Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum quamvis longe positum longeque disjunctum, mente ire
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a mea: nam urtus in infir¬
umquid ille tam egregi¬
us predicato in filii no¬
mine non petut: Quare autẽ
non accepit quod petuit: Quo¬
modo ergo uerum est. quia quic¬
quid petierimus in nomine fi¬
lii dat nobis pater: si auferri.
a se angłm. sathane petiit apłs
in nomine filii. et tamen quod
petiit non accepit: Sed quia
nomen filii ih̾s est. ih̾s autem
saluator uel etiam salutaris
clicitur: ille ergo in nomine
saluatoris petit. qui illud petit
quod ad ueram salutem. ꝑtinet.
Nam si id quod non expecdiat
petitur: non in nomine ihu
petitur pater. Unde et hisdem
apłis adhuc infirmantib do¬
minus dicit. Usq modo non
petistis quicquam in nomine

Expanded text:
a mea, nam virtus in infirunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur, ille ergo in nomine Salvatoris petit, qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
dicantium lingua restringit᷑.
sicut psalmista ait. Peccatori
autem dixit deus. Quare tu
enarras iusticias meas: Et
rursum ex uitio subiectorum
uox predicantium. prohibet᷑.
sicut ad iherechielem dominus
dicit. Linguam tuam adheres¬
cere faciam. palato tuo et eris
mutus nec quasi uir obiur¬
gans: quia domus exasꝑans
est. Ac si aperte dicat. Idcirco
tibi predicationis sermo tol¬
litur: quia dum me in sus
actib plebs exasꝑat. non est
digna cui exhortatio uerita¬

Expanded text:
dicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Et rursum ex vitio subjectorum, vox praedicantium prohibetur sicut ad Ezechielem Dominus dicit: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio verita
Abbreviated transcription (Latin):
os autem sicut in libro
quem contra heluidium
scripsimus continetur fr̃es do¬
mini. non filios ioseph sed con¬
sobrinos saluatoris. marie in.
telligimus liberos matertere
domini: que esse licatur mat̾
iacobi minoris et ioseph et iude:
quos in alio euangłii loco fr̃s
domini legimus appellatos:
fres autem consobrinos dici:
omnis scriptura demonstrat.
Dicamus et aliter. Saluator lo¬
quitur ad turbas: intrinsecus
erudit nationes. Mater eius
et frẽs. hoc est synagoga et po¬
pulus iudeorum foris stant. et
intrare desiderant: et sermone
eius indigni fiunt. Cumq ro¬
gauerint. et quesierint. et nũ¬
tium miserint: responsum ac
et intrare posse. si uelint et ip¬
si credere. Qui tamen. intrare

Expanded text:
os autem sicut in libro, quem contra Helvidium scripsimus, continetur, fratres Domini, non filios Joseph, sed consobrinos Salvatoris, Mariae liberos intelligimus materterae Domini quae esse dicitur mater Jacobi Minoris et Joseph et Judae, quos in alio Evangelii loco fratres Domini legimus appellatos. Fratres autem consobrinos dici, omnis Scriptura demonstrat. Dicamus et aliter: Salvator loquitur ad turbas, intrinsecus erudit nationes. Mater ejus et fratres, hoc est, synagoga et populus Judaeorum foris stant, et intrare desiderant, et sermone ejus indigni fiunt. Cumque rogaverint, et quaesierint, et nuntium miserint, responsum accet intrare posse, si velint et ipsi credere: qui tamen intrare n
Abbreviated transcription (Latin):
mnes pariter festiui¬
tatem głose semper
uirginis marie deuo¬
issime celebremus: quia hec est
dies preclara in qua meruit ex¬
altari suꝑ choros angłorum. et
ꝑuenire ultra quam nr̃e hu¬
manitatis est natura. Ubi non
substantia sustollitur. sed gle
magnitudo monstratur. cum
eleuatur in dexteram patris: ubi
Exp̃c pro nobis introiit pontifex
factus in eternum. ad celi palo¬
ec est in quam dies. in
qua usq ad throni celsitu¬
dinem intemerata mater et uir¬
go processit: atq in regni solio
sublimata post xp̃m głosa re¬
sedit. Sic itaq ubiq confiden¬
ter sc̃a dei cantat eccłia. quod
de nullo alio scõrum fas est
credere. ut ultra angelorum
⁊repromittitur scĩs. ueritas nõ
negatur. Hoc quippe priuile¬
gium non nature est sed gͣ¬
tie. beate uirginis marie: de
qua natus est ipse deus et ho¬
mo. Idcirco et ipsa plus est me¬
ritis et non natura: quam
uirgo et homo.Tercia

Expanded text:
mnes pariter festivitatem gloriosae semper virginis Mariae devotissime celebremus: quia haec est dies praeclara, in qua meruit exaltari super choros angelorum, et pervenire ultra quam nostrae humanitatis est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur, cum elevatur in dexteram Patris, ubi Christus pro nobis introivit pontifex factus in aeternum ad coeli palaec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra angelorum repromittitur sanctis, veritas tamen negatur. Hoc quippe privilegium non naturae est, sed gratiae beatae virginis Mariae, de qua natus est ipse Deus et homo. Idcirco et ipsa plus est meritis, et non natura quam virgo et homo.
Abbreviated transcription (Latin):
supradicta scelerum genera ple¬
rumq puniri: nisi quia mitn¬
dus est in eis a quib talia. sce¬
lera puniuntur. munclus est
in eis a quib talia scelera dili

Expanded text:
supra dicta scelerum genera plerumque puniri: nisi quia mundus est in eis a quibus talia scelera puniuntur, et mundus est in eis a quibus talia scelera dili
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc nolite gaudere: quia
sp̃s uobis subiciuntur. De sub¬
iectione sp̃uum cum caro sũt
gaudere ꝓhibentur: quia sp̃s
eicere sicut et uirtutes alias
facere interdum non eius est
meriti qui oꝑatur. sed inuo¬
catio nominis xp̃i hoc agit.
ad condempnationem eorũ
qui inuocant. uel ob utilita¬
tem eorum qui uident et au¬
diunt conceditur: ut licet

Expanded text:
in hoc nolite gaudere, quia in hoc nolite gaudere, quia spiritus vobis subjiciuntur. De subjectione spirituum, cum caro sint, gaudere prohibentur, quia spiritus ejicere, sicut et virtutes alias facere, interdum non est ejus meriti qui operatur, sed invocatio nominis Christi hoc agit, ad condemnationem eorum qui invocant, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt, conceditur, ut licet
Abbreviated transcription (Latin):
signorum oꝑatione ui¬
dit elatos. exemplo eos ter¬
ret atq ad humilitatem. re¬
uocat eius qui primus suꝑ¬
biendo cecidit: ut qui hunc
ob suꝑbiam celo recordarent᷑
eiectum. multomagis se de t̾¬
ra editos. si suꝑbirent humi¬
liandos agnoscant. Ecce dedi
uobis potestatem calcandi su¬
pra. serpentes et scorpiones.
et supra. omnem uirtutem
inimici. et nichil uobis no¬
cebit: hoc est omne genus
immundorum sp̃uum de ob¬
sessis corporib eiciendi: qũa¬
ius et ad litteram rectusime
possit accipi. Deniq et pau¬
lus aipera inuasus. nichil
aduersi patitur: et iohes ut
historia tradit hausto ueneno
non leditur.
oc sane inter serpentes qͥ
dente. et scorpiones qui
caula nocent clistare arbitro:
quod serpentes aꝑte semientes.
scorpiones clanculo insicdian¬
tes uel homines uel demones
significent. Serpentes sunt qͥ¬
inchoandis uirtutib uenena
praue ꝑsuasionis obiciunt:
scorpiones qui consummataᷤ
uirtutes ad fiuem uiciare
contendunt. Uerumptamen

Expanded text:
signorum operatione vidit elatos, exemplo eos terret, atque ad humanitatem revocat ejus qui primus superbiendo cecidit, ut qui hunc ob superbiam de coelo recordarentur ejectum, multo magis se de terra editos, si superbierint humiliandos agnoscant. Ecce, dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones, et supra omnem virtutem inimici, et nihil vobis nocebit, hoc est, omne genus immundorum spirituum de obsessis corporibus ejiciendi, quamvis et ad litteram rectissime possit accipi; siquidem et Paulus a vipera invasus, nil adversi patitur. Et Joannes, ut historia tradit, hausto veneno, non laeditur. Hoc sane inter serpentes qui dente, et scorpiones qui cauda nocent, distare arbitror, quod serpentes aperte saevientes, scorpiones clanculo insidiantes, vel homines vel daemones, significent. Serpentes, qui inchoandi virtutibus venena pravae persuasionis objiciunt; scorpiones, qui consummatas virtutes ad finem vitiare contendunt. Verumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
oncessa. primum potestate
signorum: misit p̾dicare
sregnum dei: ut ꝓmissoꝵ
magnitudinem attestaretur etiam
magnitudo factorum: fidemq daret
qui noua predicarent. Unde nunc
quoq cum fidelium numerositas
excreuit. intra sc̃am eccłiam mł¬
ti sunt qui uitam uircutum te¬
nent. et signa uirtutum non ha¬
bent: quia frustra miraculum
foras ostenditur.si deest quod in¬
tus oꝑetur. Nam iuxta magistri
gentium uocem. lingue in sig¬
num sunt: non fidelib sed infide

Expanded text:
oncessa primum potestate signorum, misit praedicare regnum Dei, ut promissorum magnitudini attestaretur etiam magnitudo factorum, fidemque vel bquia nova praedicarent. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, intra sanctam Ecclesiam multi sunt, qui vitam virtutum tenent, et signa virtutum non habent, quia frustra miraculum foris ostenditur, si deest quod intus operetur. Nam, juxta Magistri gentium vocem, linguae in signum sunt non fidelibus, sed infide
Abbreviated transcription (Latin):
et accipiunt palmas laborum:
quia fundati. erant supra fir¬
mam petram idest xp̃m. De ta¬
lib et huismodi: apłs mente
compunctus ingemiscens ait.
Sc̃i ludibria et uerbera experti.
insuꝑ et iuincula et carceres:
lapiclati sunt secti sunt temp¬
tati sunt. in occisione glaclii
mortui sunt. Circiuierunt in
melotis in pellib caprinis. e¬
gentes angustiati affliti: qͥ¬
bus dignus non erat mundus.
expositione cuiusdam. euange¬
lii. de istiusmodi. bellatoribꝰ que¬
rimoniam faciendo: ecce inqͥt
electi dei carnem domant sp̃m
roborant. demonib imperant
uirtutib choruscant. Presen¬
tia despiciunt eternam patriã
uocib moribq p̾dicant: eam
etiam moriendo diligunt. at¬
q ad illam ꝑ tormenta ꝑtin¬
gunt. Occidi possunt: et fle¬
cti nequeunt. Et si coram ho¬
minib tormenta passi sunt:
spes illorum immortalitate
plena est. In. paucis uexati in

Expanded text:
et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est, Christum. De talibus et hujusmodi Apostolus, mente compunctus, ingemiscens ait: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres. Lapidati sunt, secti sunt, tentasunt. Circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus, expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus moribusque praedicant: eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt; et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes illorum inmortalitate plena est; in pauc
Abbreviated transcription (Latin):
uod enim est unigenitus
equalis patri: non est gre.
sed nature. Quod autem inunita¬
te ꝑsone unigeniti assumptus
est homo gr̃a est non natura: cõ¬
fitente euangłio atq dicente. Pu¬
er autem crescebat et confortabat᷑.
plenus sapientia: et gr̃a dei. erat
in illo. Ceteris autem ad mensu
ram datur. et cdatus additur: do¬
nec unicuiq pro modo sue ꝑfectiõ¬
nis. ꝓpua mensura compleatur.

Expanded text:
uod enim est Unigenitus aequalis Patri, non est gratiae, sed naturae: quod autem in unitatem personae Unigeniti assumptus est homo, gratiae est, non naturae, confitente Evangelio atque dicente, Puer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo . Caeteris autem ad menram datur, et datus additur, donec unicuique pro modo suae perfectionis propria mensura compleatur.
Abbreviated transcription (Latin):
suram fidei. Neq enim ipse diui¬
ilitur sp̃i sed dona ꝓ sp̃m. Nam
diuisionis donationum. sunt: idẽ
autem sp̃c. Quod uero ait. rogabo
patrem. et alium ꝑaclytum dabit
uobis:ostendit et seipsum ẽẽ ꝑa¬
clytum. Paraclytus enim: latine
dicitur aduocatus. Et dictum est
mundum dixit non posse acciꝑe
gi enim dei non est subiecta: nec
enim potest.Uelut si dicamus.
In iusticia: iusta ẽẽ non potest.
Mundum quippe. ait. hoc loco
mundi significans dilectores: q̃
clilectio non est a patre. Et ideo di¬
lectioni huius mundi de qua sa¬
tis agimus: ut minuatur et cõ¬
sumatur in nobis. contraria est
potest: qͥa ñ uidet eum nec scit eũ.
Non enim habet inuisibiles otu
los mundana cdilectio: ꝑquos
uideri sp̃c sc̃s nisi inuisibiliter

Expanded text:
enim ipse dividitur Spiritus, sed dona per Spiritum: nam divisiones donationum sunt, idem autem Spiritus . 4. Quod vero ait, Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ostendit et seipsum esse paracletum. Paracletus enim latine dicitur advocatus: et dictum est mundum dixit non posse accipergi enim Dei non est subjecta; nec enim potest ; velut si dicamus, Injustitia justa esse non potest. Mundum quippe ait hoc loco, mundi significans dilectores, quae dilectio non est a Patre . Et ideo dilectioni hujus mundi, de qua satis agimus ut minuatur et consumatur in nobis, contraria est potest, quia non videt eum, neque scit eum. Non enlos humana dilectio, per quos uideri spiritus, scilicet nisi inuisibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
fodiendo suam uigilanter cõ¬
scientiam discutiunt: ne qͥd
in ea sordidum lateat. soller¬
ter inquirunt. Cunctas a fũ¬
do cordis suꝑuacuorum cogi¬
tatuum latebras. manu sedu¬
le discretionis exhauriunt: qͣti¬
nus firmam inse quietamq
sedem. petre illi fortissime hoc
est xp̃o preparent: fitq ut per
eius presentiam insuꝑabiles.
inter seculi terrentis adu̾sa si¬
miul et prosꝑa blandientis ꝑ¬

Expanded text:
fodiendo, suam vigilanter confodiendo, suam vigilanter conscientiam discutiunt, ne quid in ea sordidum lateat, solerter inquirunt, cunctas a fundo cordis supervacuorum cogitatuum latebras manu sedulae discretionis exhauriunt, quatenus firmam quietamque fidem petrae illi fortissimae, hoc est, Christo praeparent; fitque ut per ejus praesentiam insuperabiles inter saeculi torrentis adversa simul et prospera blandientis
Abbreviated transcription (Latin):
t suꝑ hanc petram. in qͥt
edificabo eccłiam meam:
et porte inferi non preualebũt
aduersus eam. Et si ergo pulsãt.
non tamen deiciunt eccliam xp̃i
porte diaboli. Et si irruit inun¬
cdatio ꝑfidie: non subruit do¬
mum fidei. Que enim adutori
suo ueraciter dicere potest. dum
anxiaretur cor meum in petra¬
exaltasti me. non debellatur ab
ertrancis: quia rabiem ꝑsequen¬
tium infidelium. cum corona
martyrii patiendo iuꝑat. Non
corrũpitur a falsis fr̃ib: quia
et hereticorum. dogmata. recte
credendo refutat. et uitiosa quo¬
rumdam catholicorum. exempla.
sobrie et iuste et pie iuuendo de¬
uitat. Non obceratur fumo pro¬
prie cupiditatis: quia feruet in¬
terius solo ardore dñice carita
ni id est redemptori nr̃o.
qui eccl̃iam sibi uniuersalem
inuincibili mentis fortitudi¬
ne copulauit. pro modo suo qͥ¬
q similantur electi: quando
quod ipse in tota eccłia genera¬
liter facit. hoc illi in suis sin¬
guli cordib agere specialiter
curant. Nam quasi in altum

Expanded text:
t super hanc petram, inquit, edificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Etsi ergo pulsant, non tamen dejiciunt Ecclesiam Christi portae diaboli; etsi irruit inundatio perfidiae, non subruit domum fidei. Quae enim adjutori suo veraciter dicere potest: Dum anxiaretur cor meum, in petraexaltasti me, non debellatur ab extraneis, quia rabiem persequentium infidelium cum corona martyrii patiendo superat; non corrumpitur a falsis fratribus, quia et haereticorum dogmata recte credendo refutat, et vitiosa quorumdam catholicorum exempla sobrie et juste, et pie vivendo devitat; non obcaecatur fumo propriae cupiditatis, quia fervet interius solo ardore Dominicae charitatis.  id est, Redemptori nostro, qui Ecclesiam sibi universalem invincibili mentis fortitudine copulavit, pro modulo suo quique similantur electi, quando quod ipse in tota Ecclesia generaliter facit, hoc illi in suis singuli cordibus agere specialiter curant. Nam quasi in altum
Abbreviated transcription (Latin):
ucharius est presbiter
ex hyspania. calame ha¬
bitat: ueteri morbo calculi la¬
borabat. Per memoriam. supra¬
dicti martyris: quam possidi¬
us illo aduexit ep̃c saluus fa¬
stus est. Idem ipse postea mor¬
bo alio preualescente mortuus
sic iacebat: ut et iam. pollices
ligarentur. Opitulatione me¬
morati martyris. cum. de me¬
moria. eius reportata esset: et
suꝑ iacentis corpus missa. ip̃¬
suis presbiteri tunica. susci

Expanded text:
ucharius est presbyter ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, susci
Abbreviated transcription (Latin):
Seius helchana filius
iheroboamt filii helui. filii thau.
filii suph ephrateus: et habuit du¬
as uxores. Nomen uni anna: et
nomen icd̾e fenenna. fueruntq
fenenne filii: anne autem non e¬
brant liberi. Et ascendebat uir ille
de ciuitate sua statutis dieb: ut
adoraret et sacrificaret domino
exercituum in sylo. Erant autẽ¬
ibi duo filii hely: ophni et finees
sacerdotes domini.

Expanded text:
elcana filius Hieroboam filii Heliu filii Thau: filii Suph Eufratheus: et habuit duas uxores. Nomen uni Anna: et nomen secunde Fenenna. Fueruntque Fenenne filii: Anne autem non erant liberi. Et ascendebat vir ille de civitate sua statutis diebus: ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum in Silo. Erant ibi autem duo filii Heli: Ofni et Finees sacerdotes Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
stultorum infinitꝰ est numerus.
ocutus sum in corde meo iiiͣi.
dicens. Ecce magnus sum. et
precessi sapientia omnes qui fue¬
runt ante me in iherłm: ⁊ mens
mea contemplata est multa sapi¬
enter et didicit. Dediq cor meum
ut scirem prudentiam atq doctri¬
nã. erroresq et stultitiam: et ag¬
noui quod in his quoq esset la¬
uor et afflictio sp̃c : eo quod in mul¬
ta sapientia multa sit indigna

Expanded text:
stultorum infinitus est numerus. Locutus sum in corde meo, dicens: Ecce magnus effectus sum, et praecessi sapientia omnes, qui fuerunt ante me in Jerusalem: et mens mea contemplata est multa sapienter, et didicit. Dedique cor meum, ut scirem prudentiam, atque doctrinam, erroresque et stultitiam; Et agnovi quod in his quoque esset labor, et afflictio spiritus. Eo quod in multa sapientia, multa sit indigna
Abbreviated transcription (Latin):
actum est autem postqũa
mortuus est saul. ut clauid
reu̾teret᷑ a cede amalech: et mane¬
ret in siceleg duos dies. In die
autem tercia apparuit homo ue¬
niens de castris saul: ueste con¬
scissa. et puluere asꝑsus caput.¬

Expanded text:
actum est, inquit, post mortem Saulis, ut David reverteretur a caede Amalec, et mansit in Siceleg duos dies. In die autem tertia apparuit homo de castris Saul veniens veste conscissa, et pulvere caput
Abbreviated transcription (Latin):
quam multi ad sollemp¬
nitatem martyrum conueni¬
stis genua flectitis. pectus¬
tunditis. noces orationis ac con¬
fessionis emittitis. faciem la¬
crimis rigatis: sed pensate que¬
so petitiones ur̃as. Uidete si in
nomine ih̾u petitis: idest si
gaulia salutis eterne postula¬
tis. In domo enum ihu. ih̾m nõ

Expanded text:
quam multi ad solemnitatem martyris convenistis, genua flectitis, pectustunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum no
Abbreviated transcription (Latin):
ficient. Minorem dolorem ma¬
la ingerunt que ab extrane¬
is inferuntur: plus uero in
nobis ea cormenta seuiunt.
que ab illis patimur de quo¬
rum mentib presumebamus:
q̃uia cum clampno corporis.

Expanded text:
meum. Minorem dolorem mala ingerunt, quae ab extraneis inferuntur; plus vero in nobis ea tormenta saeviunt, quae ab illis patimur, de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis
Abbreviated transcription (Latin):
pus christi. Caro eĩ eius est
quam̃ sub forma panis opertã in
sacramento accipimus: et sanguis
eius quem sub uini specie atq sapore
potamus. Caro uidelicet est carnis
et sanguis est sacramentũ sangĩs
Carue et sanguĩe utroq ĩuisibili:
intelligibili. spirituali significatur
palpabile plenũ grẽ oĩm uirtutum
icut celestis panis qui uere chei¬
sti caro est suo modo uocatur
mentũ corporis christi. illius uidelc̃z
quod uisibile quoo palpabue morta¬
le in cruce est positum. uocaturq ip̃a
carnis ĩmolatio que sacerdotis ma
nibus fit chri passio. mors crucifi¬
xio non in rei ueritate. sed significã

Expanded text:
us Christus, caro eius est quam forma panis opertam in sacramento accipimus, et sanguis eius quem sub uini specie ac sapore potamus. Caro uidelicet 424 carnis, et sanguis est sacramentum sanguinis; carne et sanguine, utroque invisibili, intelligibili, spirituali intelligitur,palpabile, plenum gratia omnium virtutum ergo coelestis panis, qui vere Christi caro est, suo modo vocatur mentum corporis Christi, illius uidelicet quod uisibile, palpabile, mortale in cruce est suspensum, uocaturque ipsa carnis ipsius immolatio que sacenibus fit Christi passio, mors, crucifixio, non in rei veritate, sed significa
Abbreviated transcription (Latin):
uam pulchra es et quam
decora karissima in de¬
siciis. Statura tua adsimila¬
ta est palme: et ubera tua bo¬
tris. Dixi ascendam in palmã:¬
et apprehendam fructus eius.
et erunt ubera tua sicut bo¬
tri iunee: et odores tin sicut
malorum. Guitur tnum sicut
uinum optimum: dignum
dilecto meo ad potandum la¬
biisq et dentibus illius ru¬
minandum.¬

Expanded text:
uam pulchra es et quam decora carissima in deliciis statura tua adsimilata est palmae et ubera tua botris dixi ascendam in palmam adprehendam fructus eius et erunt ubera tua sicut botri vineae et odor oris tui sicut malorum guttur tuum sicut vinum optimum dignum dilecto meo ad potandum labiisque et dentibus illius ruminandum
Abbreviated transcription (Latin):
uangłica lectio dile¬
ctissimi. que ꝑ aures
corporis interiorem mentium
nr̃arum pulsauit auditum:
ad magni sacramenti nos in¬
telligentiam uocat. Quam as¬
pirante gr̃a dei facilius asse¬
quimur: si considerationem.
nrãm ad ea que paulo suꝑuiᷤ
sunt narrata referamus. Sal x¬
uator enim humani generis
d̾s xp̃c. condens eam. fidem
que impios ad iusticiam. et
mortuos reuocat ad uitam:
ad hoc discipulos suos doctri¬
ne monitis. et oꝑum miracu¬
lis imbuebat: ut idem et u
nigenitus dei et hominis fi¬
lius crederetur. Nam unum
deum tantummodo sine ho¬
mine. aut sine deo solum hõ¬
minem credidisse: cum u¬
trũq esset pariter confiten

Expanded text:
angelica lectio, dilectissimi, quae per aures corporis interiorem mentium nostrarum 193 pulsavit auditum, ad magni sacramenti nos intelligentiam vocat: quam aspirante gratia Dei facilius assequemur, si considerationem nostram ad ea quae paulo superius sunt narrata, referamus. Salvator enim humani generis Jesus Christus condens eam fidem quae et impios ad justitiam et mortuos revocat ad vitam, ad hoc discipulos suos doctrinae monitis et operum miraculis imbuebat, ut idem Christus et unigenitus Dei et hominis Filius crederetur. Nam unum Deum tantummodo sine homine, aut sine Deo solum hominem credidisse, cum utrumque esset pariter confiten
Abbreviated transcription (Latin):
it in timore discretio. uiiͣi.¬
atum ergo illud et mul¬
tiplex testimonium fuit.
quam in sono uocis auditũ
est. Bicente enim patre hic
est filius meus dilectus. in
quo michi bene complacui ip¬
sum audite: nonne euident̾
auditum est. hic est filius m̃s.
cui ex me. et mecum esse sine
tempore est:quia nec genitor
genito puor. nec genitus est
genitore posterior: Hic est fi¬
lius meus quem a me non
separat deitas: non diuidit
potestas. non discernt eter¬
nitas. Hic est filius meus.
non adoptiuus sed proprius.
non aluinde creatus. sed ex
me genitus: nec de alia na¬
tura. michi factus compara¬
bilis. sed de mea essentia nat̾
equalis. Hic est filius meus
ꝑ quem omnia facta sunt.
et sine quo factum est nichil:
quia omnia que facio simi¬
liter facit. et quicquid oꝑor
inseparabiliter mecum at¬
q indifferenter operatur.
In patre enim est filius et in
filio pater: nec unquam u¬
nitas nĩa diuiditur. .ix.

Expanded text:
it in timore discretio. Latum ergo illud et multiplex testimonium fuit, quam in sono vocis auditum est. Dicente enim Patre: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite; nonne evidenter auditum est: Hic est Filius meus, cui ex me et mecum esse, sine tempore est? Quia nec Genitor Genito prior, nec Genitus est Genitore posterior. Hic est Filius meus, quem a me non separat Deitas, non dividit potestas, non discernit aeternitas. Hic est Filius meus, non adoptivus, sed proprius; non aliunde creatus, sed ex me genitus; nec de alia natura mihi factus comparabilis, sed de mea essentia mihi natus aequalis. Hic est Filius meus, per quem omnia facta sunt, et sine quo factum est nihil : quia omnia quae facio similiter facit, et quidquid operor, inseparabiliter mecum atque indifferenter operatur. In Patre enim est Filius, et in Filio Pater , nec umquam unitas nostra dividitur. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
A dieb illis exierunt ex isrl .iiͭi.
filii iniqui: et suaserunt multis
dicentes. Camus et disponamus
testamentum cum gentib que¬
circa nos sunt: quia ex quo reces¬
simus ab eis. inuenerunt nos
multa mala. Et bonus uisus est
sermo in oculis eorum. Et destina¬
uerunt aliqui de populo et abie¬
runt ad regem: et dedit illis po¬
testatem ut sacerent iusticias gen¬
tium. Et edificauerunt gymnasi¬
um in iherusolimis scđ̃m leges
nacionum: et fererunt sibi p̃pu¬
tia. et recesserunt a testamento
sc̃o. et iuncti sunt nationib. et
uenundati sunt ut facerent ma¬
lum. Et ꝑatum est regnum in
Iconspectu antiochi. et cepit reg¬
nare in terra egypti: ut regnaret
super duo regna

Expanded text:
 diebus illis exierunt ex Israel filii iniqui, et suaserunt multis, dicentes: Eamus et disponamus testamentum cum gentibucirca nos sunt quia ex quo recessimus ab eis invenerunt nos multa mala et bonus visus est sermo in oculis eorum et destinaverunt aliqui de populo et abierunt ad regem et dedit illis potestatem ut facerent iustitiam gentium et aedificaverunt gymnasium in Hierosolymis secundum leges nationum et fecerunt sibi praeputia et recesserunt a testamento sancto et iuncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna
Abbreviated transcription (Latin):
tirannos. et facti sunt illi intri¬
decidit in lectum. et cogno¬
uit quia moreretur: et nocauit
pueros suos nobiles qui secum
erant nutriti a iuuentute sua. ⁊¬
diuisit illis regnum suum cum
adhuc uiueret. Et regnauit alex¬
auder annis duodeci: et mortu¬
us est. Et obtinuerunt pueri eiꝰ
regnum unusquisq in loco suo:
et imposuerunt sibi omnes lia¬
clemata. post mortem eius. et filii
eorum post eos aunis multis. et
multiplicata sunt mala in terra.
Et exiuit ex eis radix peccati an¬
tiochus illustris. filius antiochi

Expanded text:
tyrannos, et facti sunt illis in tridecidit in lectum, et cognovit quod moreretur; et vocavit pueros suos nobiles qui secum erant nutriti a iuventute et divisit illis regnum suum cum adhuc viveret et regnavit Alexander annis duodecim et mortuus est et obtinuerunt pueri eius regnum unusquisque in loco suo et inposuerunt sibi omnes diademata post mortem eius et filii eorum post eos annis multis et multiplicata sunt mala in terra et exiit ex eis radix peccatrix Antiochus Inlust
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad locum sepulchri ymnis
canora celestib turba ꝓsequit᷑.
Comparetur si placet seculari:
illa pompa non dicam funeris
sed triumphi. Quid simile mar¬
tini exequiis conferetur: Du¬
cant illi precurrib siuis uinctoᷤ
post terga. captiuos: martini
corpus hi qui mundum ductu
illius uicerant ꝓsecuntur. Il¬
los confusis plausib ppłorum
honoret insania: martino di¬
uinis plauditur psalmis:
martinus ymnis celestibus
honoratur. Illi post triumpho
suos in thartara seua trudent᷑.
martinus abrahe sinu letus

Expanded text:
usque ad locum sepulchri hymnis canora caelestibus turba prosequitur. conparetur, si placet, saecularis illa pompa non dicam funeris, sed triumphi: quid simile Martini exequiis aestimabitur? ducant illi prae curribus suis uinctos post terga captiuos: Martini corpus ii, qui mundum ductu illius uicerant, prosequuntur. illos confusis plausibus populorum honoret insania: Martino diuinis plauditur psalmis, Martinus hymnis caelestibus honoratur. illi post triumphos suos in tartara saeua trudentur: Martinus Abrahae sinu laetus
Abbreviated transcription (Latin):
erciam uero partem tuã
in omnem uentum lisꝑ¬
gam: et gladium euaginabo
post eos. Et complebo furoiem
meum. et requiescere faciam
indignationem meam in eis:
et consolabor. Et scient quia ego
dominus locutus sum ⁊elo meo:
cum impleuero indignationem
meam. in eis. Et dabo te in deser¬
tum et in obprobrium gentib
que incircuitu tuo sunt in con¬
spectu omnis pretereuntis:⁊
eris obprobrium et blasphe¬
mia. exemplum. et stupor in
gentib que in circuitu. tuo sũt:
cum fecero in te iudicia in fu¬
rore et in indignatione. et in ĩ¬
crepationib ire ego dominus
locutus sum: quando misero sa
gitas famis pessimas in eis q̃
tam et disꝑdam uos. Et famem
tam in uos famem. et bestias pes¬
simas. usq ad internitionem: ⁊
pestilentia. et sanguis transibt̃
ꝑ te: et gladium inducam. suꝑ

Expanded text:
ertiam vero partem tuam in omnem ventum dispergam, et gladium evaginabo post eos. Et complebo furorem meum; et requiescere faciam indignationem meam in eis, et consolabor: Et scient quia ego Dominus locutus sum in zelo meo, cum implevero indignationem meam in eis. Et dabo te in desertum et in opprobrium gentibus, quae in circuitu tuo sunt, in conspectu omnis praetereuntis. Et eris opprobrium, et blasphemia, exemplum, et stupor in gentibus quae in circuitu tuo sunt, cum fecero in te judicia in furore, et in indignatione, et in increpationibus irae. Ego Dominus locutus sum: Quando misero sagittas famis pessimas in eos  Atam ut disperdam vos: Et famem tam in vos famem, et bestias pessimas usque ad internecionem: Et pestilentia et sanguis transibunt per te, et gladium inducam su
Abbreviated transcription (Latin):
egnum ergo celorum est
eccłia iustorum: quia
dum eorum corda in terra nil
ambiunt. ꝑ hoc quod ad super¬
na suspirant. iam in eis dñs
quasi in celestib regnat. Di¬
catur ergo simile est regnum
celorum homini regi: qui fecit
nuptias filio suo. Iam intelli¬
gis filii pater: ille nimirum
cui psalmista ait. Deus iudi¬
tium tuum regi da: et iusticiã
tuam filio regis. Qui fecit nup¬
tias filio suo. Tunc enim deus
pater deo filio nuptias fecit:
quando hunc in utero uirginis

Expanded text:
egnum ergo coelorum est ecclesia justorum. Quia dum eorum corda in terra nihil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant jam in eis Dominus, quasi in coelestibus regnat. Dicatur ergo: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. Quigis filii pater: ille nimirum cui Psalmista ait: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui fecit nuptias filio suo. Tunc enim Deus pater Deo Filio suo nuptias fecit, quando hunc in utero Virginis
Abbreviated transcription (Latin):
S amiliare est syris et
maxime palestinis.¬
S ad omnem sermonem
sũum parabolas iungere: ut
quod ꝑsimplex preceptum tene¬
ri ab auditorib non potest. per
fimilitudinem exempli tencat᷑.
ꝓrecipitur itaq petro sub com¬
paratione regis domini et serui.
qui debitor decem milium talen¬
torum a domino rogans ueniã
impetrauerat: ut ipse quoq di¬
mittat conserius suis minora
i enim ille rex et dominꝰ.
seruo debitori decem mi¬
lia talentorum. tam facile di¬
misit: quantomagis serui con¬
serius suis debent minora cli¬
mittere: Quod ut manifestiuᷤ
fiat: dicamus sub exemplo. Si

Expanded text:
is. Familiare est Syris et maxime Palaestinis ad omnem sermonem suum parabolas jungere: ut quod per simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. Praecepit itaque Petro sub comparatione regis et domini, et servi, qui debitor decem millium 143 talentorum, a domino rogans, veniam impetraverat; ut ipse quoque dimittat conservis suis minora i enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere? Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo: Si
Abbreviated transcription (Latin):
edemptor uero ñr ut osten¬
deret quia que alta sunt
hominib. scĩs despicienda sũt.
et que despecta sunt hominib.¬
sc̃ĩs despicienda non sunt: ad
filium reguli ire noluit. ad
seruum centurionis ire ꝑatus
fuit. Increpata est ergo suꝑbia
nr̃a: que nescit pensare homi¬
nes ꝓpter homines. Sola ut
cliximus que circumstant ho¬
minib pensat. naturam uon
aspicit: honorem dei in homini
bus non agnoscit. Ecce ire non
uult filius dei ad filium regu¬
li: et tamen ire paratus est ad
salutem serui. Certe si nos cuiꝰ¬
piam seruus rogaret ut ad eũ
ire deberemus: protinus nobis
nr̃a suꝑbia in cogitatione taci¬
ta responderet dicens. Non eas.
quia temetipsum degeneras:
honor tuus despicitur. locus iu¬
lescit. Ecce de celo uenit qui ser¬
uo occurrere in terra non des¬
picit: et tamen humiliari in
terra contempnimus.qui de

Expanded text:
edemptor vero noster, ut ostenderet quia quae alta sunt hominum, sanctis despicienda sunt; et quae despecta sunt hominum, despicienda non sunt sanctis, ad filium reguli ire noluit, et ad servum centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines. Sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, hobus non agnoscit. Ecce non vult ire filius Dei ad filium reguli, et tamen ire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire dnostra superbia in cogitatione tacita responderet dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
duab siquidem naturis sine
confusione alterius. non nisi
unus inuenitur ih̾c dominus
manens ds informa dei:qui
semecipsum exinaniuit formã
serui accipiens. manens unus
idemq in forma serui quam
susceꝑit.

Expanded text:
duabus siquidem naturis sine confusione alterius, nonnisi unus invenitur Jesus Dominus manens Deus in forma Dei, qui semetipsum exinanivit, formam servi accipiens : manens unus idemque in forma servi quam suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
het ex causa contenderurt:
nos potius non carnales adhuc
discipuili quid gesserint. sed sp̃ua¬
uis magister quid usserit uidea¬
mus. Dixit autem eis. Reges
gentium dominant᷑ eorum: et qͥ
potestatem habent suꝑ eos bene¬
fici uocantur. Uos autem non

Expanded text:
bet ex causa contenderint, nos potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis Magister quid jusserit, videamus. Dixit autem eis: Reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent super eos, benefici vocantur. Vo
Abbreviated transcription (Latin):
etem omnib etiam serius suiꝰ
et ancillis. et cõmunicauit de
sacrificio altaris beati lauren¬
tii mͣris. Et posita mensa pri¬
usquam cybum sumeret:ue¬
nerunt milites et tenuerunt
eum. et ꝑduxerunt ad deciũ¬
cesar: subridens clixit ei. Nũ

Expanded text:
etiam omnibus servis suis et ancillis, et communicavit de sacrificio altaris beati Laurentii martiris. Et possita mensa priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt eum et perduxerunt ad Decius subridens dixit ei:
Abbreviated transcription (Latin):
ctum. afferatis et fructus uest̾
maneat: ut quodcumq petie¬
ritis patrem in nomine meo
det uobis. De quib uerbis:
iam nos quod dedit dominus
disseruisse meministis. Hic
autem dicit sequenti scilicet
lectione: quam modo cum re¬
citaretur audistis. Hec man¬
do uobis: ut diligatis inuicem.
Ac ꝑhoc intelligere debemus
hunc esse fructum nr̃m. de quo
ait: ego uos elegi ut eatis et fru¬
ctũ afferatiᷤ et fructꝰ ũr maneat.
t quod adiunxit ut quod ñ.¬
cumq petieritis patrem
in nomine meo det uobis: tunc
utiq clabit nobis si diligamus
inuicem. cum et hoc ipsum ipse
habentes fructum. quia non
eum nos elegeramus. Et posint
nos ut fructum afferamus:
hoc est inuicem diligamus. Qñe
fructum sine illo habere non pos¬
sumus: sicut palmites facere
sine uite nichil possunt. Cari¬
tas ergo est fructus noster: qmͣ
definit apłs. de corde puro et
conscientia bona et fide non fi¬
cta. Hac diligimus inuicem:
hac diligimus deum.

Expanded text:
et fructus vester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. De quibus verbis jam nos quod Dominus dedit, disseruisse meministis. Hic autem dicit, sequenti scilicet lectione, quam modo cum recitaretur, audistis: Haec mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait, Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit, Ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
de remuneret. undecima.¬
am sicut interrogatis ge¬
neraliter omnib. petrus
respondit unus ꝓ omnib: ita qd̾
petro dominus responcdit. in pe¬
tro omnib respondit. Ideo quid
alii de se sentiant inquirit: ut
ex positis primo sententiis erran¬
tium discipuli probarentur. ue¬
ritatem sue confessionis non
de opinione uulgata. sed de ip¬
so ꝑcepisse dominice reuelatio¬
nis archano. Quem. inquit di¬
cunt homĩnes esse filium. ho¬
minis: Pulchre homines ap¬
pellat eos qui de filio hominis
tantum loqui nouerant:qui di¬
uinitatis eius archana nescie¬
bant. Nam qui diuinitatis eiꝰ
mysteria capere norunt. meri¬
to supra homines esse dicunt᷑.
apło attestante qui ait. Quod
oculus non uidit. nec auris
audiuit. nec in cor hominis
ascendit: que p̾parauit deus
diligentib se. Qui cum hec de
hominib hoc est humana so¬
lum sapientib. corde. aure.
et oculo premitteret: mox de
se ac de sui similibz. qui gene¬
ralem. humanitatis scientiam.

Expanded text:
de remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt, merito supra hoApostolo attestante, qui ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Qui cum haec de hominibus, hoc est, humana solum sapientibus corde, aure et oculo, praemitteret, mox de se ac de sui similibus, quae generalem humanitatis sententiam