comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omo nobilis ille est cui cęcus supͣ
clamabat. fili dauid miserere mei:¬
& cui uenienti hierusolimã con¬
tinebant. osanna filio dauid benedictus
qui uenit in nomine dñi rex isrł. Lõgin.¬
qua regio ȩccł̃ia est ex gentib de qua eidẽ
homini nobili qui loquit᷑ ego aũt con¬
stitutus sũ rex abeo dicitur apatre. postu-¬
la a me & dabo tibi gentes hereditatẽ tuã
& possessionẽ tuã terminos trȩ. Quȩ ni¬
delicet hereditas ac possessio. bifaria racio¬
ne. regio longinqua uocatur: uel quia a
finib t̾rȩ clamat ad dñm. uł quia longe
est a peccatorib salus. Et cũ ds ubi ꝙ sit
p̃sens: longe tam̃ ab eoꝵs sensu qui idola
colunt ds uerus ab est. Sed qui erant lon¬
ge. facti sunt prope in sanguine. xp̃i. uoca .ii.¬
tis aut̃ decẽ seruis suis: dedit illis lecem¬
mnas. Denarius numeruf ad legẽ ꝑtinet:
propt̃ decalogũ. Uocat itaq pater familras
decem seruos: quia elegit discipłos ꝑ litte.¬

Expanded text:
omo nobilis est ille, cui caecus supra clamabat: Fili David, miserere mei, et venienti Hierosolymam concinebant: Osanna filio David. Benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel. Longinqua regio, Ecclesia est ex gentibus, de qua idem homo nobilis loquitur: ego autem constitutus sum rex ab eo, dicitur a Patre: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Quae videlicet haereditas ac possessio bifaria ratione regio longinqua vocatur, vel quia a finibus terrae clamat ad Dominum, vel quia longe est a peccatoribus salus . Et cum Deus ubique sit praesens, longe tamen ab eorum sensu, qui idola colunt, Deus verus abest. Sed qui erant longe, facti sunt prope in sanguine Christi . Vocatis autem decem servis suis, dedit illis decemminas. Denarius numerus ad legem pertinet, propter Decalogum. Vocat itaque paterfamilias decem ser vos, quia eligit discipulos per litte
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝑdidit: aspiciat mariã quȩ in se
ainorem carnis igne diumi amoris ex¬
coxit. Ecce omp̃s ds̃ ubiq oculis nr̃is
quos imitari debeamus obicit: ubiq
exempla suȩ miscdiȩ opponit. Malagͦ
iam displiceant: uł exꝑta. Libent̃ obili¬
uiscit᷑ omp̃s dĩ quod nocentes fuimus:
paratus est pęnitentiam nrãm nob ad
innocentiã deputare. In quinati post
aquam salutis: renascam᷑ ex lacrimis:
Itaq uixta pͥmi pastoris uocem: sicut
mͦ geniti in fantes lac concupiscite. Re¬
dite pariuili filii ad sinum matris ur̃ȩ
ȩt̾nȩ sapientiȩ: sugite larga ub̃a pietatis
dĩ. Transacta plangite: inmiuentia ui¬
tate. Redemptor nr̃ mom̃taneos fletus
uros ȩt̾no consolabit᷑ gaudio: qͥ uiuĩt
⁊ regnat cum patre inuuitate sp̃c̃ scĩ¬

Expanded text:
am perdidit; aspiciat Mariam, quae in se am perdidit; aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce omnipotens Deus ubique oculis nostris quos imitari debeamus objicit, ubique exempla suae misericordiae opponit. Mala ergo jam displiceant, vel experta. Libenter obliviscitur omnipotens Deus quod nocentes fuimus, paratus est poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis, renascamur ex lacrymis. 1553 Itaque juxta primi Pastoris vocem, sicut modo geniti infantes lac concupiscite . Redite, parvuli filii, ad sinum matris vestrae aeternae sapientiae; sugite larga ubera pietatis Dei; transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus nostros aeterno consolabitur gaudio, qui vivit et regnat cum Deo Patre in unitate Spi
Abbreviated transcription (Latin):
apud eum locum gr̃ȩ inuenit: ut hẽ
ipsis qͦ apłis. eius uidelicet nuntiis.
ipsa nuntiaret. quid itaq fr̃s. quid in
hac re debemꝰ aspicere. nͥ imm̃sam
miscdĩam conditoris nr̃i: qui nob̾ ue¬
lut insigno ad exemplun penitentię
posuit. eos quos ꝑ penidentiã uiuere
post lapsum fecit: ꝑpendo etenim pe¬
trum. considero latronem. aspicro ⁊a¬
cheum. intueor mariam: ⁊ nichil in his
aliud uideo. nͥ ante oculos nrõs posita
spei ⁊ pęnitentiȩ exempla. Fortasse enĩ
in fide lapsus est aliquis: aspiciat pe¬
trum qui amare fleuit q̃ timide nega¬
uerat. Alius contra ꝓximũ suum in ma¬
litia crudelitatis exarsit: aspiciat la¬
tronem qui ⁊ in ipso mortis articulo ad
uitȩ p̃mia pęnitendo ꝑuenit: Alius aua¬
ritiȩ estib anhelans aliena diripuit:
aspiciat zacheum qui siquid alicui ab¬
stulit quadruplum reddidit. Alius li¬
bidinis igne succensus carnis mundici¬

Expanded text:
apud eum locum gratiae invenit, ut hunc apud eum locum gratiae invenit, ut hunc ipsis quoque apostolis, ejus videlicet nuntiis, ipsa nuntiaret. Quid itaque, fratres, quid in hac re debemus aspicere, nisi immensam misericordiam conditoris nostri, qui nobis velut in signo ad exemplum poenitentiae posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exempla. Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit, quod timide negaverat . Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit; aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit . Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit; aspiciat Zacchaeum, qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit . Alius libidinis igne succensus, 1552 carnis munditi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam redire concessit. Qui spem peccatori ñ
abstulit. quia maxillam eius ut euadendi uiã
tribueret ꝑforauit: ut saltem post morsũ
sugiat. qui in cautus pͥus cauere noluit ne
morderet᷑. Ubiq gͦ nob̃ occurrit suꝑna me-¬
dicina: quia ⁊ dedit homini p̃cepta ne pec¬
cet. ⁊ tamen peccanti dedit remedia ne des¬
peret. Unde cauendum sũmoꝑe est. nequis
delectatione peccati leuiathan istius ore ra-¬
piat᷑: ⁊ tamen si raptus fuerit ñ desꝑet. quia
si peccatum ꝑfecte lugeat. adhuc foramen
in maxilla eiꝰ inuenit ꝑ quod euadat. Adest
testis diuinȩ miscdĩȩ hec ipsa de qua loqͥmur
maria: de qua phariseus dum pietatis fontẽ
maculas cordis ⁊ corꝑis: ⁊ redemptoris sui
uestigia tetigit. quȩ sua itenera praua
dereliquit. Sedebat ad pedes ihu: ũbũꝙ
de ore eius illius audiebat. Uiuenti ad-¬
heserat: mortuum querebat. Nuientem
reꝑit: quẽ mortuum quȩsiuit. Tantũq

Expanded text:
etiam ejus redire concessit. Qui spem peccatori non etiam ejus redire concessit. Qui spem peccatori non abstulit, quia maxillam ejus, ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat, qui incautus prius cavere noluit ne morderetur. Ubique ergo nobis occurrit superna medicina, quia et dedit homini praecepta, ne peccet, et tamen peccanti dedit remedia, ne desperet. Unde cavendum summopere est ne quis delectatione peccati Leviathan istius ore rapiatur; et tamen si raptus fuerit, non desperet, quia si peccatum perfecte lugeat, adhuc foramen in maxilla ejus invenit, per quod evadat. 10. Adest testis divinae misericordiae, haec ipsa de qua loquimur Maria, de qua Pharisaeus dum pietatis fontem maculas cordis et corporis, et Redemptoris sui vestigia tetigit, quae sua itinera prava dereliquit. Sedebat ad pedes Jesu, verbumque de ore illius audiebat. Viventi adhaeserat, mortuum quaerebat. Viventem reperit, quem mortuum quaesivit. Tantumque
Abbreviated transcription (Latin):
designat᷑: quȩ leuiathan istus maxillã ꝑfo-
huc penitentiȩ remedium ostendit. Armilla
dñs maxillam leuathan ꝑforat: quia in effa
hostis obuiat. ut aliqͣndo etiam quos iã cȩpit
amittat. Et quasi ab ore illius cadunt: qui
post ꝑpetratas culpas ad innocentiã redeunt.
Quis enu ore illius semel raptus maxillã eiꝰ
euaderet: si ꝑforata non eẽt: An non in ore
petrum tenuit: cum negauit: An ñ in ore
dauid tenuit: cum in tantam se luxuriȩ
uoraginem mersit: S dum ad uitam ut̃q
ꝑ penitentiã rediit: leuiathan iste eos aliqͦmͦ
quasi ꝑ maxillȩ suȩ foramen amisit. ꝑforam̃
gͦ maxille ab eius ore subtracti sunt: qui
post ꝑ petrationem tante neqͥtiȩ pęnitendo
redierunt. quis autem hominũ leuiathan
istius os euadat: ut illicita nulla cõmittat:
S hinc cognoscimꝰ quantum redemptori hu¬
mani generis debitores sumus: qui ñ solum
nos in ore leuiathan ire ꝓhibuit. s ab ore

Expanded text:
designatur? Quae Leviathan istius maxillam perforadesignatur? Quae Leviathan istius maxillam perforahuc poenitentiae remedium ostendit. Armilla Dominus maxillam Leviathan perforat, quia ipse inehostis obviat, ut aliquando eos etiam quos jam coepit amittat. Et quasi ab ore illius cadunt, qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus, maxillam ejus evaderet, si perforata non esset? An non in ore Petrum tenuit, cum negavit ? An non in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae foramen amisit. Per foramen ergo maxillae ab ejus ore subtracti sunt, qui post perpetrationem tantae nequitiae poenitendo redierunt. Quis autem hominum Leviathan istius os evadat, ut illicita nulla committat? Sed hinc cognoscimus, quantum Redemptori humani generis debitores sumus, qui non solum nos in ore Leviathan ire prohibuit, sed ab ore
Abbreviated transcription (Latin):
quippe inerat humanitas. quȩ ad se deuora¬
torem duceret: ibi diuinitas quȩ ꝑforaret.
Ibi aꝑta infirmitas quȩ ꝓuocaret: ibi oc¬
culta uirtus quȩ raptoris fauces transsigetet.
In hamo gͥ captus ẽ: qr inde interiit unde
momordit. Et quos iure tenebat mortales
ꝑdidit: quia eum in quo ius non habiͥt
morte appetere umortalem p̾sumpsit. Hinc
ẽ. etiam quod hȩc ipsa de qua loquimun
maria uiuit: quia ille ꝓ humano genere
qui morti nichil debebat occubuit. hine
ẽ. q nos cotidie ad uitam post culpas reuer¬
tim̃: quia ad pęnam nr̃am conditor sine
culpa descendit. Ecce iam antiquiis hostis
ea quȩ de humano geuere cȩꝑat spolia
amisit: supplantationis suȩ uictoriam
ꝑdidit. Cotidie peccatores. ad uitam re¬
deunt: cotidie eius faucib redemptoris
manu rapiunt᷑. Unde bene quoq ad bea¬
tum iob uoce dnĩca iterum dicit᷑. Aut ar¬
milla ꝑforabis maxillam eius: Armilla

Expanded text:
quippe inerat humanitas, quae ad se devoraquippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interut unde momordit. Et quos jure tenebat mortales perdidit, quia eum in quo jus non habuit morte appetere immortalem praesumpsit. 9. Hinc est etiam quod haec ipsa de qua loquimur Maria vivit, quia ille pro humano genere qui morti nihil debebat occubuit. Hinc est quod nos quotidie ad vitam post culpas revertimur, quia ad poenam nostram conditor sine culpa descendit. Ecce jam antiquus hostis ea quae de humano genere coeperat spotia amisit, supplantationis suae victoriam perdidit. Quotidie peccatores ad vitam redeunt, quotidie de ejus faucibus Redemptoris manu rapiuntur. Unde bene quoque ad beatum Job voce dominica iterum dicitur: Aut armilla perforabis maxillam ejus ? Armilla
Abbreviated transcription (Latin):
ricationis qͦ culpam quã pͥmo homini
ꝓpinauit. dum se sequentib pessima ꝑsuasio¬
ne multiplicat: pęnas eis sine cessatione coa-¬
ceruat. In hamo autem esca ostendit᷑: aculeus
occultat᷑. hunc gͦ pat̾ omp̃s hamo cȩpit: qͥa
ad mortem illius unigenitum filium in car¬
natum misit. in quo ⁊ caro passibilis uideri
possit.: ⁊ diuinitas impassibilis uideri ñ possit.
Cumq in eo serpens iste ꝑ manus ꝑ sequentiũ
ȩscam corꝑis momordit: diuinitatis illum acu¬
leus ꝑforauit. Prius uͦ eum in miraculis dm̃
agnouerat: s de cognitione sua ad dubitatio¬
nem cecidit. qnͣdo hunc passibilem uidit.
quasi hamus gͦ fauces glutientis tenuit: dum
in illo esca carnis patuit quã deuorator appe¬
teret. ⁊ diuinitas passionis tempore latuit
quȩ necaret. In hamo eius in carnationis
captus ẽ: quia dum in illo appetit ȩscam
corꝑis. transfixus ẽ. aculeo diuinitatis. Ibi

Expanded text:
ricationis quoque culpam, quam primo homini ricationis quoque culpam, quam primo homini propinavit, dum se sequentibus pessima persuasione multiplicat, poenas eis sine cessatione coacervat. In hamo autem esca ostenditur, aculeus occultatur. Hunc ergo Pater omnipotens hamo coepit, quia ad mortem illius unigenitum Filium incarnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis videri non posset. Cumque in eo serpens iste per manus persequentium escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione sua ad dubitationem cecidit, quando hunc passibilem vidit. Quasi hamus ergo fauces glutientis tenuit, dum in illo esca carnis patuit, quam devorator appeteret; et divinitas passionis tempore latuit, quae necaret. In hamo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
eodem de quo loquim᷑ dño. ⁊ resurrectio¬
nis eĩ głam ⁊ pietatis uiscera considẽmꝰ.
Citius enim amorte uoluit resurgere:
ne nr̃a dii anima in infidelitatis mor-¬
te remaneret. Unde bene de eo quoq ꝑ
psalmistam dicit᷑. De torrente in uia bi¬
bit: ꝓpt̾ea exaltabit caput. In huma¬
no quippe genere ab ipso mundi initio
torrens mortis effluxerat. S de hoc tor¬
rente dñs in uia bibit: quia moitem in
transitu gustauit. Atq ideo exaltauit
caput : quia hoc qd mouendo in sepulcro
posuit. surgendo suꝑ angłos eleuauit:
Et inde antiquũ hostem in ȩt̾num ꝑcu¬
lit: unde seuire contra se manus ꝑsequen-¬
tium temporalit̃ ꝑmisit. Quod aꝑte dñs
beato iob indicat dicens. Num qͥd capies
leuiathan hamo: ꝑleuiathan quippe qͥ
additamentũ eoꝵ dicit᷑. cecͥus ille. deuora¬
tor humani generis designat᷑: qui dum
se diuinitatẽ homini addere spopon¬
dit. inimortalitatẽ sustulit. Qui p̃ua¬

Expanded text:
eodem de quo loquimur Domino, et resurrectioeodem de quo loquimur Domino, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Quod aperte Dominus beato Job indicat, dicens: Nunquid capies Leviathan hamo ? 8. Per Leviathan quippe, quod additamentum eorum dicitur, cetus ille devorator humani generis designatur. Qui, dum se divinitatem homini addere spopondit, immortalitatem sustulit. Qui praeva
Abbreviated transcription (Latin):
rentib in t̾ra: Ex qua humanitate
nunc mariȩ dicit᷑. Uade ad fr̃s meos
⁊ dicito eis. Ascendo ad patrẽ meũ
Cum meũ dicat ⁊ ur̃m: cur non cõmu¬
nit dicit nr̃m: Sed distincte loquens
indicat. quia eundem patrem ⁊ dm̃
dissimilit̃ habeat ipse quã nos. Ascen
quia descendi: ad dm̃ ur̃m quia ascen¬
detis. quia enim ⁊ ego homo dĩ mͥ est:¬
quia uos ab errore lib̾ati. dĩ est uobis:
Distincte gͦ mͥ pater ⁊ dĩ ẽ: qr quẽ ante
scła dm̃ genuit. hominem in fine scłoͬrum
me creauit. Uenit marla magdalene
dixit mͥ. Ecce humani generis culpa ibi
abscidit᷑ unde ꝓcessit. Quia enim in para¬
dissõ mulier uiro ꝓpinauit mortem mu
lier asepulcro uiris annuntiat uitam:
Et dicta sui uiuificatoris narrat: quȩ
mortiferi serpentis u̾ba narrauerat.
mortis : de ipsa suscipite poculum uitȩ.
hec de expositione lectionis eugli̾cȩ suc¬
cinte transcurrimꝰ: nunc opitulante

Expanded text:
rentibus in terra? Ex qua humanitate rentibus in terra? Ex qua humanitate nunc Mariae dicitur: Vade ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum Cum meum dicat et vestrum, cur non communiter dicit nostrum? Sed distincte loquens indicat quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habeat ipse quam nos. Ascendquia descendi; ad Deum vestrum, quia ascendetis. Quia enim et ego homo, Deus mihi estquia vos ab errore liberati, Deus est vobis. Distincte ergo mihi Pater et Dsaecula Deum genuit, hominem in fine saeculorum mecum creavit. Venit Maria Magdalene tc. Ecce humani gabsciditur unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem , a sepulcro mulier viris annuntiat vitam; et dicta sui vivificatoris narrat, 1550 quae mortiferi serpentis verba narraverat. est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. 7. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus; nunc, opitulante
Abbreviated transcription (Latin):
ȩqualẽ credit. S fortasse aliqͥs tacita
cogitatione pulsat᷑: qͦmͦ filius patri
ȩqualis eẽ possit. Qua in re humana
natura q̃ admirando cõp̃hendere non
ualet: restat ut hoc sibi esse credibi¬
le ex admiratione alia sciat. Habet
namq q̃ ad hȩc sibi sub breuitate res¬
pondeat. Constat enu: quia ipse
creauit matrẽ in cuiꝰ uirgineo utem
ex humanitate crearet᷑. quid igit᷑
mirũ si ȩqualis ẽ. patri. qui prior
ẽ. mnatir: Paulo qͦ atcestante didi¬
qui gͦ filium minorẽ putat: patri specialit᷑
derogat cuius sapientiã. eẽ. ei in eqͣlẽ
fatet᷑ Quis etenĩ homo potens equa¬
numit̾ ferret: si quis ei diceret. mag¬
nus qͥdem tu es. s tamen sapientia
tua te minor ẽ: Ipse quoq dñs dicit.
Ego ⁊ pater unũ sumus. Et rursus
ait. Pat̾ maior me ẽ. De quo etiam
scriptum ẽ: quia subditus erat pa-¬
rentib suis. quid gͦ mirũ si exhuma¬
nitate sua minorẽ se patͥ asserit in
cȩlo: ex qua subiectus erat etiam pa¬

Expanded text:
equalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque attestante didiQui ergo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia subditus erat parentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam pa
Abbreviated transcription (Latin):
rebat᷑ ext̾ius: ⁊ ipse qui eam ut̾ius ut
quȩreret docebat. Iam uͦ ab eugłita non
subdit᷑ quid mulier fecit: s ex eo innuit᷑
quod audiuit. cui dicit᷑ noli me tange¬
re nondũ enim ascendi ad patrem meũ.

Expanded text:
rebatur exterius, et ipse qui eam interius ut rebatur exterius, et ipse qui eam interius ut quaereret docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecit, sed ex eo 1549 innuitur quod audivit. Cui dicitur: Noli me tangere; nondum enim ascend
Abbreviated transcription (Latin):
dñe si tu sustulisti eum dicito mͥ: Quasi eni
iam dixisset ex cuiꝰ desiderio plangeret: eum
dicit quẽ ũ dixerat. S uis amoris hoc agere
solet inanimo: ut quẽ ipse semꝑ cogitat.
mulier quẽ quęrit non dicit. ⁊tam̃ dicit
si tu sustulisti eum: quia alteri non putat.
in cognitum. quẽ sic ipsa continuo plangit
desiderio. Bicit ei iħc. Maria. Postꝗͣ eam com¬
mum uocabulo appellauit ex sexu ⁊ agnitꝰ
non ẽ: uocat ex nomine. Ac si ei aperte di¬
cat. Recognosce eum a quo recognosceris:
ꝑfecto quoq uiro dicit᷑. noui te ex nomine:
quia homo cõmune ouiniũ nr̃m uocabu¬
lum est moises uͦ ꝓpͥum. Cui recte dicit᷑. qͥa
ex nomine scit᷑. Ac si ei aꝑte dñs dicat. Non
te generalit᷑ ut cet̾os. s specialit̾ scio Ma¬
ria gͦ quia uocat᷑ ex nomine recognoscit
auctorem. atq ꝓtinus rabboni id ẽ. ia-¬
gistrum uocat: quia ⁊ipse erat qui quȩ¬

Expanded text:
Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum dicit quem non dixerat. Sed vis amoris hoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, mulier quem quaerit non dicit, et tamen dicit: Si tu sustulisti eum, quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. Dicit ei Jesus: Maria. Postquam eam communi vocabulo appellavit ex sexu, et agnitus non est, vocat ex nomine. Ac si ei aperte dicat: Recognosce eum, a quo recognosceris. Perfecto quoque viro dicitur: Novi te ex nomine , quia homo commune omnium nostrum vocabulum est, Moyses vero proprium, cui recte dicitur quia ex nomine scitur, ac si ei aperte Dominus dicat: Non te generaliter ut caeteros, sed specialiter scio. Maria ergo quia vocatur ex nomine, recognoscit auctorem, atque eum protinus rabboni, id est magistrum vocat, quia et ipse erat qui quae
Abbreviated transcription (Latin):
ihe est. Notandum qd maria quȩ adhuc de
dñi resurrectione dubitabat. retrorsum con¬
uersa ẽ. ut uideret iħm: qr uidelicet ꝑ ean¬
faciem miserat. quẽ resurrexisse minime
credebat. S quia amabat et dubitabat. ui¬
debat ⁊ non cognoscebat : eumq illi ⁊ amor
ostenderat. ⁊ dubietas abscondebat. Cuius
adhuc ignorantia expͥmit᷑: cum infertur
Et nesciebat qi iħc ẽ. qui dicit ei. Mulier.
quid ploras: Quẽ queris: Int̾rogat᷑ doloris
causa. ut augeat᷑ dȩsiderium: quatinꝰ cum
nominaret quẽ quȩreret in amorẽ eius ar¬
dentius estuaret. Illa existunans quia hortu¬
lanus cẽt: dicit ei. Dñe si tu sustulisti eum:
dicito mͥ ubi posusti eum. et ego eũ tollam.
forsitan nec errando hȩc mulier errauit: q̃
ihm hortusanũ credidit. An ñ ei spũaliter
hortulanus erat: qui in eiꝰ pectore ꝑ amoris
sui germina. uirtutum uirentia plantabat.
S quid ẽ. quod uiso eo quẽ hortͦusanũ credi¬
dit. cui neccluni dixerat quẽ quȩrebat. ait:

Expanded text:
 « Notandum quod Maria quae adhuc de Domini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est ut videret Jesum: quia videlicet per eamfaciem miserat, quem resurrexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, videbat, et non cognoscebat, eumque illi et amor ostenderat et dubietas abscondebat. Cujus adhuc ignorantia exprimitur, cum infertur: Et nesciebat quia Jesus esset. Qui dicit ei: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur doloris causa, ut augeatur desiderium, quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum tollam. Forsitan nec errando hJesum hortulanum credidit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? 5. Sed quid est quod viso eo quem hortulanum credidit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsa remanet frigida. At si arde¬
re iam ex desiderio ceꝑit: ad sequen-¬
dum quẽ diligit liquȩfacta ꝑ ignem
amoris currit. Fit desiderio anxia: ui¬
lescunt in scło cuncta quȩ placebant.
nichil ẽ. qd extra conditorẽ libeat: ⁊ quȩ
pͥus delectabant animũ. fiunc post¬
modũ uehem̃t̃ onerosa. Nichil eiꝰ mesti¬
ciam consolat᷑: qͦusq adhuc qͥ desiderat᷑
non aspicit᷑. Aleret mens: lux ipsa fasti¬
dio ẽ. Taliq igne in mente decoquit᷑
rubigo culpȩ: ⁊ succensus animꝰ quasi
auri more quia ꝑusum speciem ꝑdi¬
dit ꝑ incendium clarescat. Ista itaq
quȩ sic amat. quȩ se admonum̃tũ qd̃
ꝑspexerat iterũ inclinat: uideamus
qͦ fructu uis amoris in ea ingeminat
opus inqͥsitionis. Sequit᷑. Uidit duos
anglos in albis sedentes unũ ad caput
⁊ unũ ad pedes ubi positum fuerat corpꝰ
iħu. Quid ẽ. q̃ in loco dñici corꝑis duo
angłi uident᷑ unus ad caput atq alius

Expanded text:
semetipsa remanet frigida. At si ardesemetipsa remanet frigida. At si ardere jam ex desiderio coeperit ad sequendum quem diligit, liquefacta per ignem amoris currit. Fit desiderio anxia, vilescunt in saeculo cuncta quae placebant, nihil est quod extra conditorem libeat, et quae prius delectabant animum, fiunt postmodum vehementer onerosa. Nihil ejus moestitiam consolatur, quousque adhuc qui desideratur non aspicitur. Moeret mens, lux ipsa fastidio est; talique igne in mente decoquitur rubigo culpae, et succensus animus quasi auri more, quia per usum speciem perdidit, per incendium clarescit. 3. Ista itaque quae sic amat, quae se ad monumentum quod perspexerat iterum inclinat, videamus quo fructu vis amoris in ea ingeminat opus inquisitionis. Sequitur: Vidit duos angelos in albis, sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positum fuerat corpus Jesu. Quid est quod in loco dominici corporis duo angeli videntur, unus ad caput, atque alius
Abbreviated transcription (Latin):
mines fuit. Cum gͦ transeunt᷑ uigiles dilectꝰ
esse conspicimꝰ. illum qui natura dĩ ẽ. esse su-¬
pra homines consideramꝰ. Prius autem non .IIi¬
inueniendus quęrit᷑: ut post inuentus stric¬
tius teneat᷑. Scã enim desideria ut p̃diximꝰ
dilatione crescunt: si autẽ dilatione defici¬
unt desideria non fuerunt. hoc amore arsit:
qͥsqͥs ad ueritatẽ ꝑtingere potuit. hinc nãq
dauid ait. Sitiuit anima mea ad dm̃ uiuũ.
qͣndo ueniam ⁊ parebo ante faciem dĩ. Hinc
nos admonet dicens. Quęrite faciem eiꝰ semꝑ
hinc ꝓpha ait. Anima mea de siderauit te
i nocte: sed ⁊ spũ meo in p̃cordiis meis de
mane uigilabo ad te. Hinc ei iterum
ȩccłã in canticis canticoꝵ dicit. Uulnera¬
ta caritatis ego sum. Iustum qͥppe est
ut ex uisione medici ꝑtingat ad salu¬
tem: quȩ ꝑ ȩstum dȩsiderii uulnus amo-¬
ris portat in pectore. Hinc rursus ait.
ciem non querentis. male dura ẽ: qͥa in

Expanded text:
mines fuit. Cum ergo transeuntur vigiles, dilectumines fuit. Cum ergo transeuntur vigiles, dilectuesse conspicimus, illum qui natura Deus est esse supra homines consideramus. Prius ergo non inveniendus quaeritur, ut post inventus strictius teneatur. Sancta enim desideria, ut praediximus, dilatione crescunt. Si autem dilatione deficiunt, desideria non fuerunt. Hoc amore arsit, quisquis ad veritatem pertingere potuit. Hinc namque David ait: Sitivit anima mea 1547 ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Hinc nos admonet, dicens: Quaerite faciem ejus semper . Hinc propheta ait: Anima mea desideravit te in nocte, sed et spiritu meo in praecordiis meis de mane vigilabo ad te . Hinc iterum Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Vulnerata charitate ego sum . Justum quippe est ut ex visione medici pertingat ad salutem, quae per aestum ejus desiderii vulnus amoris portat in pectore. Hinc rursus ait: ciem non quaerentis male dura est, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
lum cum ꝑtransissem eos: inueni quẽ diligit
anima mea. Bilectum namq in lectulo q̃rimꝰ:
cum in p̃sentis uitȩ aliqͣntula requie. redemp-¬
toris nr̃i desiderio suspiramꝰ. ꝑnoctem q̃rimꝰ.
qr ⁊ si iam in illo mens uigilat. tam̃ adhuc ocu¬
lus caligat. S qui dilectum suum ñ inuenit
restat ut surgat. ciuitatem circueat: id ẽ.
scãm electoꝵ ecclãm mente ⁊ inqͥsitione ꝑ¬
currat. ꝑ uicos eum ⁊ plateas quęrat: id ẽ. ꝑ
angusta ⁊ lata gradientes aspiciat. ut siqua
qr sunt non nulli etiam uitȩ scłaris qͥ imi-¬
tandum aliqͥd habeant de actione uirtutis.
Querentes autem nos uigiles inueniunt qui
custodiunt ciuitatem: qr scĩ patres qͥ eccłȩ
statum custodiunt bonis nr̃is studiis occur-¬
runt. ut suo uł u̾bo uł scripto nos doceant.
Quos cum paululum ꝑtransimꝰ inuenimꝰ quẽ
diligimꝰ: qr redemptor nr̃ ⁊ si humanitate
homo int̾ homines. diuinitatȩ tam̃ suꝑ ho-¬

Expanded text:
lum cum pertransissem eos, inveni quem diligit lum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Dilectum namque in lectulo quaerimus, quando in praesentis vitae aliquantula requie Redemptoris nostri desiderio suspiramus. Per noctem quaerimus, quia etsi jam in illo mens vigilat, tamen adhuc oculus caligat. Sed qui dilectum suum non invenit, restat ut surgat, et civitatem circumeat, id est sanctam electorum Ecclesiam mente et inquisitione percurrat; per vicos eum et plateas quaerat, id est per angusta et lata gradientes aspiciat, ut si qua quia sunt nonnulli, etiam vitae saecularis, qui imitandum aliquid habeant de actione virtutis. Quaerentes autem nos vigiles inveniunt qui custodiunt civitatem, quia sancti patres, qui Ecclesiae statum custodiunt, bonis nostris studiis occurrunt, ut suo vel verbo, vel scripto nos doceant. Quos cum paululum pertransimus, invenimus quem diligimus, quia Redemptor noster etsi humilitate homo inter homines, divinitate tamen super ho
Abbreviated transcription (Latin):
talarem tunicam habuisse describit᷑. Tunica
quippe usq ad talum ẽ. opus bonũ usq ad
uit se ⁊ ꝓspexit in monum̃tũ. Certe iam mo¬
num̃tum uacuũ uiderat: iam sublatũ dnm̃
nunciauerat. Quid ẽ. quod se iterum incli¬
nat: iterum uidere dȩsiderat: s amanti se¬
mel aspexisse ñ sufficit: qr uis amoris intentio¬
UI. nem multiplicat inqͥsitionis. Quȩsiuit igit᷑
pͥus ⁊ minime inuenit: ꝑseuerauit ut quere¬
ret. unde ⁊ contigit ut inueniret. Actumq c̃.
ut dȩsideria dilata crescerent: ⁊ crescentia
caꝑent qd inuenissent. Hinc ẽ. enĩ q̃ de eodem
sponso ȩccłã in canticis canticoꝵ dicit. In lectulo
meo ꝑ noctes quȩsiui quẽ diligit anuma mea.
quoq inuentionis ingeminat dicens. quȩsi¬
ui illum ⁊ non inueni. S qr diu inuentio non
elongat si inqͥsitio ñ desistat: adiungit. Inue¬
nerunt me uigiles: qui custodiunt ciuitatẽ:¬
Num quẽ dilexit anima mea uidistis: Paulu¬

Expanded text:
talarem tunicam habuisse describitur. Tunica talarem tunicam habuisse describitur. Tunica quippe usque ad talum est opus bonum usque ad spexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum videre desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Iu lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea; um inventionis ingeminat dicens: Quaesivi illum et non inveni. Sed quia diu inventio non elongat, si inquisitio non desistat, adjungit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitateNum quem diligit anima mea, vidistis? Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
credidit. atq discipłis nuntiauit. Qui uenientes
uiderunt: atq ita eẽ. ut mulier dixerat cre¬
diderunt. Et de eis ꝓtinus scriptum ẽ. Abiert̃
gͦ disciplĩ ad semetipsos. Ac deinde subiungit᷑
Alaria autem stabat ad monum̃tũ foris ploranᷤ.
qua in re pensandũ ẽ. huius mulieris mentẽ
quanta uis amoris accenderat: quȩ a monu¬
mento dñi etiam discipłis recedentib ñ rece¬
debat. Exquirebat quẽ ñ inuenerat: fiebat
inquirendo.:⁊ amoris sui igne succensa. eius
quem ablatum credidit ardebat desiderio.
Unde contigit ut eum sola tunc uideret q̃
remansit ut quȩreret: qr nimiũ uirtꝰ boni
oꝑis ꝑseuerantia ẽ: Et uoce ueritatis dicit᷑.
qui autem ꝑseuerauerit usq in finem. hic¬
S saluus erit. Et p̃cepto legis: cauda hostiȩ in
sacrificio iubet᷑ offerri. In cauda quippe fi¬
nis ẽ. corꝑis. Et ille bene immolat: qui sacͥ¬
ficium boni oꝑis usq ad finem debitȩ per¬
ducit actionis. Hinc ioseph int̾ reliqͦs fr̃s

Expanded text:
credidit, atque discipulis nuntiavit. Qui venientes 1545 viderunt, atque ita esse ut mulier dixerat crediderunt. Et de eis protinus scriptum est: Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. Ac deinde subjungitur: Maria autem stabat ad monumentum foris plorans . Qua in re pensandum est hujus mulieris mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini, etiam discipulis recedentibus, non recedebat. Exquirebat quem non invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni operis perseverantia est, et voce Veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur offerri. In cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Ioseph inter reliquos fratres
Abbreviated transcription (Latin):
inisteriũ concordit̃ narrant. Reqͥrt̃¬
angli mariã dicentes. Mulier quid
ploras: Et dicit eis. quia tulerunt
dñm meum: ⁊ nescio ubi posuerunt
eum. Ipsa namq sacra eloquia q̃ in nos
lacrimas amoris excitant: easdem la¬
crimas consolant᷑. dum nobͣ redempto¬
ris ur̃i speciem ꝓmittunt. S notandũ
iuxta historiam: quod mulier ñ ait
tulerunt corpus dñi mei s tulerunt
dñm meũ. Usus namq sacri eloquii
est: ut aliqͣndo ex parte totum aliqͣn¬
do uͦ ex toto partem significet. Ex par¬
te enim totum signat: sicut de iacob filiis
scriptum ẽ. quia descendit iacob in egiptum
in animab septuaginta. Neq eni in egiptum
animȩ sine coiporib descendert̃: s ꝑ solam
animã totus homo signat᷑. qr ex parte to

Expanded text:
mysterium concorditer narrant. Redditmysterium concorditer narrant. Redditangeli, dicentes: Mulier, 1548 quid ploras? Et dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Ipsa namque sacra eloquia, quae in nobis lacrymas amoris excitant, easdem lacrymas consolantur, dum nobis Redemptoris nostri speciem promittunt. Sed notandum juxta historiam est quod mulier non ait: Tulerunt corpus Domini mei: sed, Tulerunt Dominum meum. Usus namque sacri eloquii est ut aliquando ex parte totum, aliquando vero ex toto partem significet. Ex parte etenim totum signat, sicut de Jacob filiis scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum in animabus septuaginta . Neque enim in Aegyptum animae sine corporibus descenderunt; sed per solam animam totus homo significatur, quia ex pa
Abbreviated transcription (Latin):
stam̃ta coguoscere: unũ pͥus ⁊ aliuil se-¬
quens. Qui uidelicet angłi ꝑ locum
dñici corꝑis sibimet sunt coniuncti:
quia nimirũ utraq testam̃ta dũ pari
sensu in carnatum ⁊ mortuũ ac resur¬
rexisse dum nuntiant. quasi testam̃tũ
pͥus ad caput. ⁊ testam̃tũ posterius ad
pedes sedet. Unde ⁊ duo cherubin quȩ
ꝓpiciatorium tegunt sese inuicem as-¬
piciunt u̾sis uultib in ꝓpiciatorium.
Cherubin quippe plenitudo scientiȩ
dicit᷑. Et quid ꝑ duo cherubin. nisi
utraq testam̃ta signant᷑: quid uͦ ꝑ
ꝓpiciatoriũ: nͥ in carnatus dñs figurat᷑:
De quo ioħs ait: Ipse ẽ enun ꝓpiciatio
ꝓpeccatis nr̃is. Et dum testam̃tũ uetus
hoc faciendum denuntiat qd testam̃¬
tum nouũ de dño factum clamat:
quasi utraq cherubin se inuicem as¬
piciunt dum uultus in ꝓpiciatoriũ
uertunt: quia dum int̾se posicũ in-¬
carnatũ dm̃ uident. a suo aspectu ñ
discrepant. quȩ dispensationis eius

Expanded text:
ognoscere, unum prius, et aliud sequens. Qui videlicet angeli per locum dominici corporis sibimet suut conjuncti, quia nimirum utraque Testamenta, dum pari sensu incarnatum et mortuum ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi Testamentum prius ad caput, et Testamentum posterius ad pedes sedet. Unde et duo cherubim quae propitiatorium tegunt sese invicem aspiciunt versis vultibus in propitiatorium . Cherubim quippe plenitudo scientiae dicitur. Et quid per duo cherubim nisi utraque Testamenta signantur? Quipitiatorium, nisi incarnatus Dominus figuratur? De quo Joannes ait: « Ipse est enim propitiatio pro peccatis nostris . » Et dum Testamentum Vetus hoc faciendum denuntiat, quod Testamentum Novum de Domino factum clamat, quasi utraque cherubim invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Deum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uit. s ei magist᷑ dicit. noli me tangere: ũ
quia post resurrectionẽ dñs tactum renuit
feminarũ. cum de duab ad sepulcrum eiꝰ
scriptum sit. accesserunt ⁊ tenuerunt
pedes eius: s cur tangi non debeat racio
quoq addit᷑. eum subdit᷑. Nondũ eñi ascendi
ad patrem meuni: In corde eĩ nr̃o tuuc
ih̃c ascendit ad patiem: cum equalis credi¬
tur patri. Nam quisqͥs eum equalẽ patri
non credit: adhuc in eius pectore ad pa¬
trem dñs non ascendit. Ille autem iħm
ueracit̃ tangit: qui patri filiun coȩt̾nũ
credit. In corde etem̃ pauli iam ad patrẽ
ih̃e ascenderat: cum isdem paulus dicebat.
Qui cum in forma dĩ ẽt: non rapinam ar¬
bitratus ẽ. esse se equalẽ dõ. Unde ioħs¬

Expanded text:
vit, sed ei magister dicit: Noli me tangere. Non quia post resurrectionem Dominus tactum renuit feminarum, cum de duabus ad sepulcrum ejus scriptum sit: Accesserunt et tenuerunt pedes ejus. Sed cur tangi non debeat, ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. In corde etenim nostro,  ascendit, cum aequalis creditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. In corde etenim Pauli jam ad Patrem Jesus ascenderat, cum idem Paulus dicebat: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . Unde Jo
Abbreviated transcription (Latin):
S qi conseruo suo centũ sibi denarios
debenti debitũ ũ dimisit: & hoc est
iussus exigi qđ ei fuerat iã dimissũ.
Ex quib iuidelicet dictis constat. q
si hoc qđ in nos delinqͥtur ex corde ñ
dimiteius: & illud rursus a nob exi¬
gitur: qđ nob iã ꝑ penitentiã dimissũ
temꝑis spacium licet. dum uidex su¬
stuiet. dum conu̾sionẽ nr̃am is qui cul¬
pas examinat expectat: conflemus in la¬
crimis duriciã mentis. formemus in ꝓ¬
xunis gr̃am benignitatis. E fident᷑ dĩco
qi salutari hostia post mortẽ ñ iuclige¬
binus: si ante mortẽ cło hostia ipsi fu¬
erimus.

Expanded text:
Sed quia conservo suo centum sibi denarios Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlisi hoc quod in nos delinquitur ex corde non dimittamus, et illud rursus a nobis exigitur, quod nobis jam per poenitentiam dimissum temporis spacium licet, dum iudex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem deo hostia ipsi fuerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
eo int̾ hȩc sciendum .ẽ. qi ille
delicti sui recte ueniã postu¬
lat : qui pͥus hoc qđ in eum de¬
linquit᷑ relaxat. Munus enĩ ñ accipit᷑
nͥ ante discordia ab animo pellat᷑. dicen¬
te ueritate. Si offers munus tuũ ad al¬
tare. q ibi recordatus fueris. qr fr̃ tuus
habet aliquid adu̾sum te: relinque ibi
munus tuum ante altare & uade pͥus
reconciliari frĩ tuo. & cẽ ueniens offer
munus tuũ. Qua in re pensandũ.ẽ. cũ
omĩs culpa munere soluat᷑: quã grauis
est culpa discordiȩ ꝓ qua nec mlnus ac¬
cipit᷑. Debemus itaq ad ꝓximũ quã¬
uĩs longe positum longeq distunctũ
mictere. eiq animũ subchere: humilita¬
te illũ ac beniuolentia placare. scilicet¬
ut conditor nr̃ dum tale placitũ m̃tis
nr̃e aspexerit a peccato nos soluat. qi
munus ꝑ culpa sumit. Ueritatis autẽ¬
stu& didicimus: qi seruus qͥ decem mi¬
lia talenta debebat. cũ penitentiã age¬
ret absolutionẽ debiti a dño accepit.

Expanded text:
haec sciendum est, quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinqet vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum quamvis longe positum, longeque disjunctum, mente ire, eique animum subdere, humilitate illum ac benevolentia placare, ut scilicet Conditor noster dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvat, qui munus pro culpa sumit . Veritatis aute didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
onis iusti iudicii dĩ. Hinc psalmista ait.
Ds udex iustus fortis. & longanimis. Dictu¬
rus quippe longanimẽ. p̃misit iustũ:
ut quẽ uides peccata delinquentiũ diupa¬
tient̃ ferre. scias hunc quandoq etiã dis¬
tricde iudicare. Hinc ꝑ quendã sapientem
dicit᷑. Altissimus enĩ ẽ. patiens redditor
Patiens enĩ redlitor dicit᷑: quia peccata ho¬
minũ & patit᷑ et reddit. Nam quos diu
ut conũtant᷑ tolerat: ñ conũsos durius
dãpnat. Ad excutiendã uͦ m̃tis nr̃ȩ desidi¬
mediũ deducũt᷑: ut ꝑ hȩc animus ad
suã custodiã suscitetur. Nam dicitꝰ Hoc
autẽ scitote: quia si sciret pat̾ familias
qua hora fur ueniret. uigilaret utiq et

Expanded text:
onis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: onis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc quandoque et jam districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus autem est patiens redditor. Patiens autem redditor dicitur, quia peccata hominum patitur et reddit. Nam quos diu ut convertantur, tolerat, non conversos durius at. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidim deducuntur, ut per haec animus ad suam custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote. Quoniam si sciret paterfamilias, qua hora fur veniret, vigilaret utique, et
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenis in adolescentia tua: tc̃ia aut̃
senectus accipit᷑. Qui uͦ uigilare in prima
uigilia noluit. custodiat uel sed̃am: ut qͥ
conũti a prauitatib suis in puericia negle¬
xit. ad uias uitȩ saltẽ in tempore uiuen¬
tutis euigilet. Et qui uigilare in scđa ui-¬
gilia noluit. t̃ciȩ uigiliȩ remedia ñ amit.¬
tat: ut qui in uiuentute ad uias uite ñ
euigilat. saltim in senectute resipiscat. Pen
duriciã nr̃am. Non ẽ. iã quid excusatio¬
nis homo inueniat: ds despicit᷑ & expec¬
tat. contẽpni se uidet & reuocat. inuiriã
de contẽptu suo suscipit. et tam̃ quandoq
reũtentib. eciã prx̧mia ꝓmitat. Sed nemo
hanc euis longaminitatẽ negligat: quia
tanto districtiorẽ iusticiã in iudicio exiget
quanto longiorẽ patientiã ante iudiciũ p̃¬
rogauit. Hinc & enĩ paulus dicit. Ignoras
qm̃ benignitas di ad penitentiã te adducit:¬
Scđm duriciã autẽ tuã oe cor impenitens
thesaurizas tibi irã in die ue et reuelati¬

Expanded text:
uvenis in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resipiscat. Pensduritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducitritiam tuam, et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelati
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ attendere quid habetis: sed quid estis.
fȩnũ est popłs. Si enĩ fenũ popłs ñ est:
ubi sunt illi qui ea quȩ hodie colimus
uobis cũ transacto anno beati felicis con¬
fessoris natalicia celebrauert̃.: O quanta
& qualia de p̃sentis uitȩ ꝓuisione cogita¬
bant: s surripiente mortis articulo repen¬
te in his quȩ ꝓuidẽ nolebant inuenti st̃:
& ecuncta simul temporalia quȩ congrega¬
ta. quasi stabilit̾ tenere uidebant᷑ amise.¬
runt. Si gͦ transacta multitudo generis
humani ꝑ natiuitatẽ uiruit in carne.
ꝑ mortẽ aruit in puluere: udelicet fenũ¬
fuit. Quia igit᷑ mom̃tis suis horȩ fugiunt:
agite fr̃s lm̃i ut in boni oꝑis mercede tene¬
antur. Audite quid sapiens salomon dicat.
Quod cumq potest manus tua facere. in¬
stant̃ oꝑare : quia nec opus. nec racio. nec¬
scientia. nec sapientia erunt apud inferoᷤ
quo tu pꝑas. Quia gͦ & uenturȩ mortis tẽ¬

Expanded text:
ergo attendere quid habetis, sed quid estis.ergo attendere quid habetis, sed quid estis.fenum est populus ; si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus vobiscum, transacto anno beati hujus confessoris natalitia celebraverunt: o quanta et qualia de praesentis vitae provisione cogitabant, sed subripiente mortis articulo, repente in his quae videre nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia, quae ta quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenufuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite, fratres charissimi, ut in boni operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec scientia, nec raquo tu properas . Quia ergo et venturae mortis tem
Abbreviated transcription (Latin):
imꝓuisa mors ueniens carnis ur̃e habita¬
culũ irrũpit. & eũ quẽ dñm domus inue¬
nerit dormientẽ necat: quia cũ uentura
dampna sp̃s mninime p̃uidet. hunc mors
ad suppliciũ nescientẽ rapit. Furi autem
resisteret si iugilaret: quia aduentũ ui¬
dicis qui occulte animã rapit p̃cauens.
el penitendo occurreret. ne impenitens
ꝑiret. Horã uero ultimã dñs nr̃ idcirco
nobis uoluit eẽ. in cognitã ut semꝑ possit
esse suspecta: ut dũ illã p̃uidere ñ possu¬
mus. ad illã sine int̾missione p̃parem᷑.
Proinde fr̃s mei in condicione mortalita¬
tis ur̃ȩ mentis oculos figite: uenienti uos
udici ꝑfletus cotidie & lam̃ta p̃parate.
Cũ certa mors maneat om̃ib. nolite de
temporalis uite ꝓuidentia incerta cogita.¬
re: t̾renarũ rerũ uos cura ñ aggrauet.
Quantis libet enͣ auri & argenti molib
circũ detur. quib libet p̃ciosis uestib in¬
duat᷑. caro quid ẽ. aliud nisi caro: Nolite

Expanded text:
isa mors veniens, carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum invenerit dormientem domus necat. Quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit, furi autem resisteret si vigilaret. Quia adventum judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco nobis voluit esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro? Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
sus ait. Hora ẽ. iam nos de somno surgere
Sed ueniens dñs quid uigilantib seruis
exhibeat audiamus. A men dico uobis.
quod p̃cinget se & faciet illos discũbere
&e transiens ministrabit illis. Precinget
se: id est ad retributionẽ p̃parat. F aciet
illos discumbere: id ẽ. in eterna quiete
foueri. Discũbere quippe nr̃m in regno
quiescere est. Unde rursũ dñs dicit. ue¬
nient & recumbent cũ abrahã ce isaac et
iacob. Transiens autem ministrat: quia
lucis suȩ illustratione nos saciat. Transit
uero dictũ ẽ. de iudicio ad regnũ redit.

Expanded text:
sus ait: Hora est jam nos de somno surgere . Sed veniens Dominus quid vigilantibus servis exhibeat, audiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, nos discumbere, id est, in aeterna quiete foveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transit vero dictum est, de judicio ad
Abbreviated transcription (Latin):
ctio recitata: sed ne aliquib ipsa
euis planicies alta fortasse uide¬
atur. eã sub breuitate transcurri¬
mus. quatinus eius expositio ita nescien¬
tib fiat cognita. ut tam̃ scientib ñ sit one¬
rosa. Quia uiris luxuria in lumbis sit
feminis in umbilico. testat᷑ dñs: qui de
diabolo adbeatũ iob loquitur dicens. Uir

Expanded text:
ctio recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur Dominus, qui de diabolo ad beatum Job lo