comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cunq conuicti in peccato uapulari merus sen̾
amplectentes memoratas arbores. et certas
tergo accipientes plagas dimittebantur. Est
etiam circa ipsam eccłam cella suscipiens pere¬
grinos. ac pauꝑes fr̃s. In qua cũ accepint adue¬
nã quẽlibet . p totũ illic tempus alunt donec
ipse propria uoluntate discedat. biennio eũ ac
triennio si uoluerit qͥs illic manere ñ ꝓhibentes
Unius autẽ septimanȩ ex quo uenisset ei otium
dabant: reliquos uͦ dies quod cunq opus eundẽ
facere cogebant. deputabantq eũ aut pistrinis.
aut hortulis aut coquinis. Si autẽ honestior
aliqͥs minusq: aptus huius modi oꝑib uideretur.
legendũ ei codicẽ dabant. om̃sq: usq in horam
sextam a conspectu ipsius. & confabulatione
prohibebant. In hoc monte & placuntaru haben¬
tur & medici. Utuntur quoq uino. Nã illic etiã
uina uenduntur. Om̃s autẽ isti manibis confi¬
ciunt linteamen: ex ciuius opis emolumento nul¬

Expanded text:
cunque convicti in peccato vapulari meruissent, cunque convicti in peccato vapulari meruissent, memoratas amplectentes arbores, et certas tergo accipientes plagas dimittebantur. Est etiam circa ipsam ecclesiam cella, suscipiens peregrinos ac pauperes fratres: in qua cum acceperint advenam quemlibet, per tantum illic tempus alunt, donec ipse propria voluntate discedat, biennio ac triennio, si voluerit quis, illic manere non prohibentes. Unius autem septimanae ex quo venisset, ei etium dabant, reliquos vero dies quodcunque opus eumdem facere cogebant; deputabantque eum aut pistrinis, aut hortulis, aut coquinis. Si autem honestior aliquis minusque aptus hujusmodi operibus videretur, legendum ei Codicem dabant, omnesque usque in horam sextam a conspectu ipsius et confabulatione prohibebant. In hoc monte et placentarii habentur et medici. Utuntur quoque vino; nam illic etiam vina venduntur. Omnes autem isti manibus conficiunt linteamen, ex cujus operis emolumento nul
Abbreviated transcription (Latin):
quinq: milia ut arbitror iuri : qͥ diuersum pro¬
positi sui inftitutũ tenentes. pro ut uellent pos¬
sentq uiuebant. Ita ut alii quidem liceret soli
sideras set habitare . Quo in monte tã memora¬
tis quã illis qui adultimas se solitudines contu¬
lere sexcentis uiris: septẽ pistrinis alimenta
p̃bentur. Huus gͥ montis ꝑ totũ annũ usus
hospitio. plurimũq abeatis patrib instructꝰ
& doctus ab arsisio maiore . & putubasto. et¬
agione serapione. & chronio. multisq: senior
spũalium relationib suꝑ his qͥ ante ipsos fue¬
rant incitatus: usq ad alia solitudinis loca in¬
terioris accessi. In ipso autẽ nitriȩ monte unã
ecđam maximã uidi : in qua sunt tres arbores
dactilorum ex quibis singulis singula flagra
dependent : quorũ uno hii qui peccant mona¬
chi uerberantur. alio latrones si inciderint
forte caeduntur. Tertio delicta eorũ qͥ unde¬

Expanded text:
quinque millia ut arbitror virorum, qui diversum proquinque millia ut arbitror virorum, qui diversum propositi sui institutum tenentes, prout vellent possentque vivebant, ita ut alii quidem liceret manersiderasset, habitaret. Quo in monte tam memoratis quam illis, qui ad ultimas se solitudines contulere sexcentis viris, septem pistrinis alimenta praebentur. Hujus igitur montis per totum annum usus hospitio, plurimumque a beatis Patribus instructus et doctus, ab Arsisio majore, et Putubasto, Agione, Serapione et Chronio, multisque seniorum spiritualium relationibus super iis qui ante ipsos fuerant, incitatus, usque ad alia solitudinis loca interioris accessi. In ipso autem Nitriae monte unam ecclesiam maximam vidi, in qua sunt tres arbores dactylorum, ex quibus singulis singula flagra dependent: quorum uno ii qui peccant monachi verberantur, alio latrones si inciderint forte caeduntur; tertio delicta eorum qui unde
Abbreviated transcription (Latin):
isse facere quȩ dõ placere ñ possent: moxq
egritudinem incurrit ut rediit. Non enĩ hoc se¬
dũ dĩ fecerat uoluntatẽ: sed ingeniosa iur
scĩssimi necessitate cõpulsa. Paulo post autẽ ma¬
ximas prbo grãs egit: ꝓpt̃ qͦd puella cuius nimiã
curã gerebat nupta quidem sed sine filiorum
educatione defuncta ẽ.
ũ igitur ꝑ trienniũ in monasterus quȩ circa
alexandriã sita sunt cõmoratus fuissem. et
optimos illic uiros abstinentiae uirtutibus ats¬
ornatos usq ad duo milia hominũ scĩssimosq
uidis sem : inde descendens ad montẽ cui nitriȩ
nom̃ ẽ. ueni. In medio autẽ istius montis & ale¬
xandrinȩ ciuitatis interiacet lacus qui marie
sus. Quẽ cũ uno ac medio transfretassem die :
ad meridianã partẽ p̃fati montis accessi. Cui
monti penitus deserta adiacent loca. quae
aethiopiȩ usq tenduntur : et usq ad mamticũ
ac mauritanium solũ in quo monte degebant

Expanded text:
isse facere quae Deo placere non possent. Moxque isse facere quae Deo placere non possent. Moxque aegritudinem incurrit, ut rediit; non enim hoc secundum Dei fecerat voluntatem, sed ingeniosa viri sanctissimi necessitate compulsa. Paulo post autem maximas presbytero gratias egit, propter quod puella, cujus nimiam curam gerebat, nupta quidem, sed sine filiorum educatione defuncta est. Cum igitur per triennium in monasteriis quae circa Alexandriam sita sunt commoratus fuissem , et optimos illic viros abstinentiae virtutibus adornatos usque ad duo millia hominum, sanctissimosque vidissem, inde descendens, ad montem cui Nitriae nomen est veni. In medio autem istius montis et Alexandrinae civitatis, interjacet lacus qui Mariaesus. Quem cum uno ac medio transfretassem die, ad meridianam partem praefati montis accessi. Cui monti penitus deserta adjacent loca, quae Aethiopiam usque tenduntur, et usque ad Mazicum ad mauritanum solum. In quo monte degebant
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo mͥ inqͥt aurũ dedisti: ex eo illud ꝓ p̾̃cio
ipsorũ lapidũ dedi Et si uenire desideras. Ac iu¬
dere cosdem in hospitio meo. illic enĩ iacent:
ueni & uide si possunt tͥ placere. Minus ne.
aurũ referes qd dedisti. Quo illa libent̃ audito
ad prb̃i domũ ꝑgit. In cuus suꝑioribis femine
debiles habebantur : in inferiorib autẽ uiru
Vbi statĩ cũ ea intra primas fores ingressus: dic̃
eidem Quid uis primũ uidere. iacinthos an
smnaragdos: At illa. Quod iusseris. Ducit itaq ea
ad supiores domis partes. ostenditq ei conseissis
feminas membris & uultib totis uaria morbo¬
sitate laceratis : dicens ad eã. Isti sunt iacineth
Inde descendens ostendit ei similes in inferio¬
ribis uiros : & ait. Isti sunt smaragdi Si placen
tͥ ipsa considera : minusne. aurũ recipe qđ
dedisti. Itaq egressa ẽ. domũ nimio rubore con¬
fusa & plurimũ tristis. qͥa uideret se illa uolu¬

Expanded text:
Ex quo, inquit, mihi aurum dedisti, ex eo illud pro pretio Ex quo, inquit, mihi aurum dedisti, ex eo illud pro pretio ipsorum lapidum dedi, et si venire desideras, ac videre eosdem in hospitio meo illic enim jacent, veni et vide si possunt tibi placere; sin minus, aurum referes quod dedisti. Quo illa libenter audito, ad presbyteri domum pergit, in cujus superioribus feminae debiles habebantur; in inferioribus autem viri. Ubi autem cum ea intra primas fores ingressus, dicit eidem: Quid vis primum videre, hyacinthos an smaragdos? At illa: Quod jusseris. Ducit itaque eam ad superiores domus partes, ostenditque ei conscissis feminas membris, et vultibus totis varia morbositate laceratis, dicens ad eam: Isti sunt hyacinthi. Inde descendens, ostendit ei similes in inferioribus viros, et ait: Isti sunt smaragdi: si placent tibi, ipsos considera; sin minus, aurum recipe quod dedisti. Itaque egressa est domum, nimio rubore confusa, et plurimum tristis, quia videret se illa volu
Abbreviated transcription (Latin):
plexti illus pedes: orat & petit ne qͥs memo¬
ratos lapides acciꝑet. Cui ille sc̃s dũ auide
hortatus: hȩc dixit Ueni domũ meã : ut hȩc
quȩ diximus uideas. Ad qđ illa ñ adquies¬
cens sed magis quingentos solidos in sinũ illiꝰ
fundens. aitꝰ. Quemadmodũ ip̃seuis : eosdem
lapides tolle. Ego enĩ nolo eũ uidere qͥ uendit.
Acceptos ille gͥ quingentos solidos: pauꝑibis
debilibq mox diudit. Post aliquantũ uero
temporis spatiũ. qͥa magna opinio ipsius apa
om̃s alexandriȩ erat: quippe cũ & misericors
eet & incultura dĩ preclarus. & senior qͥiam
usq ad centesimi quoq: anmi curricula ꝑue¬
nis set qͦd ego etiã qui cũ illo du fuerã satis
agno uerã erubescebat eũ uirgo memorata
sup ipsis solidis ad monere. Ad postremũ cũ
illũ forte in eccła reperis set : Alloquitur Liud
inqͥt iubes p̃cor de lapidibis illis pro quibus
quingentos solidos dedimus : Cui ille respondu

Expanded text:
plexa illius pedes orat et petit, ne quis memoplexa illius pedes orat et petit, ne quis memoratos lapides alter acciperet. Cui ille sanctus, dum avide hortatur, haec dixit: Veni in domum meam, ut haec quae diximus videas. Ad quod illa non acquiescens, sed magis quingentos solidos in sinum illius fundens, ait: Quemadmodum vis, ipse eosdem lapides tolle, ego enim nolo eum videre qui vendit. Acceptos ille igitur quingentos solidos, pauperibus debilibusque mox dividit. Post aliquantum vero temporis spatium, quia magna opinio ipsius apud omnes Alexandriae erat quippe qui et misericors esset, et in cultura Dei praeclarus et senior, qui jam usque ad centesimi quoque anni curricula pervenisset, quod ego etiam qui cum illo diu fueram, satis agnoveram, erubescebat eum virgo memorata super ipsis solidis admonere. Ad postremum cum illum forte in ecclesia reperisset, alloquitur: Quid, inquit, jubes, precor, de lapidibus illis, pro quibus quingentos solidos dedimus? Cui ille respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
nomine uirginẽ uolens sc̃s ille macharius prbr¬
detractionẽ sanguinis. ut dici in ꝓuerbis solet.
facere a cupiditatis onere ut cunq leuiorem :
tali erga eã usus ingenio ẽ. Prȩerat autẽ ut pri¬
us dixi cellulis fr̃m pauꝑum atq debilium
ldemq in primis uiuentutis suȩ annis: in lapi¬
dibis & margaritis ꝓbandis uidebat᷑ peritus.
Accessit gͥ ad eã dicens. lapides ad me necessaru
atq p̃ciosi smaragdi et iacincthi. subito uener̃:
& suie quis inuenerit eos. siue furatus sit. scire
ñ possum Statuere autẽ ipsorũ p̃cium nequeo:
qͥa cuius libet summã quantitatis excedunt.
Om̃s enĩ simul quingentis solidis distrahuntur
Si gͦ eos tibi placuerit cõparare : poteris unum
ex ipsis quingentis uendere solidis. & reliquos
neptis tuȩ monilibis deputare Suspensa gͥ omĩ¬
modis illa quȩ dicebatur uirgo : in affectu
puellȩ decipitur huus modi ornatu: Et com¬

Expanded text:
solo nomine virginem volens sanctus ille Isidorus solo nomine virginem volens sanctus ille Isidorus detractione sanguinis ut dici in proverbiis solet facere a cupiditatis onere utcunque leviorem, tali erga eam usus ingenio est. Praeerat autem, ut prius dixi, cellulis fratrum pauperum atque debilium, idemque in primis juventutis suae annis in lapidibus et margaritis probandis videbatur peritus. Accessit igitur ad eam, dicens: Lapides ad me necessarii atque pretiosi smaragdi et hyacinthi subito venerunt; et sive quis invenerit eos, sive furatus sit, scire non possum; statuere autem ipsorum pretium nequeo, quia cujuslibet summam quantitatis excedunt, omnes enim simul quingentis solidis distrahuntur. Si ergo eos tibi placuerit comparare, poteris unum ex ipsis quingentis vendere solidis, et reliquos neptis tuae monilibus deputare. Suspensa igitur omnimodis illa quae dicebatur virgo in affectu puellae, decipitur hujusmodi ornatu, et com
Abbreviated transcription (Latin):
let diuinȩ : non ignarus sententiȩ quȩ in us¬
tos ab hereditate regni cęlestis excludit. Po¬
test sane qͥ sp̃ũali scientia diuinoq amore cõ¬
motus. nec ꝓpriȩ animȩ salutẽ contemnere
& sius parentibis si forsitan egere uideant᷑
uite alimoniã piȩ largiri : qui autẽ penitis
animã suã conculcat & despicit. sola ꝓpin¬
quitatis sollicitudine occupatus. pęnam
diuinȩ legis incurrit. animã ut dixi suã
deputans uanitati. Sacer autẽ conscriptor
ille psalmorũ : canit de his qͥ animȩ suae
curã cũ metu maximo gerunt dicens.
Quis ascendet in montẽ dñi: Hoc ẽ. dicere
satis raro. Aut quis stabit in loco sco eius:
Innocens manib: & mundus corde : qui non
accepit in uano animã suã. Illi nanq in
uano animã suã accipiunt : qui putant eam
una cũ corpore dissipari atq dissolui. uirtu¬
tum scilicet spualiũ contemptores. Istã ipsam

Expanded text:
let, divinae non ignarus sententiae, quae injuslet, divinae non ignarus sententiae, quae injustos ab haereditate regni coelestis excludit . Potest sane quis spirituali scientia divinoque amore commotus, nec propriae animae salutem contemnere, et suis parentibus, si forsitan egere videantur, vitae alimoniam pie largiri; sed si penitus animam suam conculcat et despicit, sola propinquitatis sollicitudine occupatus, sententiam divinae legis incurrit, animam, ut dixi, suam deputans vanitati. Sacer autem conscriptor ille Psalmorum canit de iis qui animae suae curam metu maximo gerunt, dicens: Quis ascendet in montem Domini? 945 hoc est dicere, satis raro. Aut quis stabit in loco sancto ejus? Innocens manibus, et mundo corde, qui non accepit in vano animam suam . Illi namque in vano animam suam accipiunt, qui putant eam una cum corpore dissipari atque dissolvi, virtutum scilicet spiritualium contemptores. Istam ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedere solens. non peregrino. ñ uirgini.
ñ iimpatienti. ñ monacho. non eccłae. n
pauꝑi. uł exiguã stipem p̃bens. Haec scõrũ
patrũ frequentib monits: nunquã a se tã
inutile animȩ pondus abiecerat. habebat
autẽ & non nullos parentes: inter quos fi¬
liam sororis suae adoptauerat sibi. qua sola
diebis ac noctib fruebatur. amisso atq con¬
tempto amore caelestiũ. Non nunquã enĩ
& haec species quã diabolus immittit erroris
ẽ: ut sub affectus colore qui deberi uidetur
affinib: a uaritia cupiditasq nutriatur Q
autẽ nullã de mon ꝓpinquitatis & generis
curã gerat: hinc profecto monstratũ ẽ. Ipse
enĩ es̾t qui homines in matres in fr̃s in patro
cogit fieri parricidas qͥ etiã si p̃tendere quile¬
dam aliquando uideatur neces situdinẽ pa¬
rentelȩ. non idõ illud ut ꝓsit isdẽ facit : sed
ut animabis eorũ iniusticiae crimen accumi¬

Expanded text:
procedere solens, non peregrino, non virgini, procedere solens, non peregrino, non virgini, non vim patienti, non monacho, non ecclesiae, non pauperi vel exiguam stipem praebens. Haec sanctorum Patrum frequentibus monitis, nunquam a se tam inutile animae pondus abjecerat. Habebat autem et nonnullos parentes, inter quos filiam sororis suae adoptaverat sibi, qua sola diebus ac noctibus fruebatur, omisso atque contempto amore coelestium. Nonnunquam enim et haec species, quam diabolus immittit, erroris est, ut sub affectus colore, qui deberi videtur affinibus, avaritia cupiditasque nutriatur. Quod autem nullam daemon cupiditatis et generis curam gerat, hinc profecto monstratum est; ipse enim est qui homines in matres, in fratres, in patres cogit fieri parricidas. Qui etiamsi praetendere quibusdam aliquando videatur necessitudinem parentelae, non ideo illud ut prosit iisdem facit, sed ut animabus eorum injustitiae crimen accumu
Abbreviated transcription (Latin):
cere animae ad similitudinẽ dĩ factae Qua
dicente rursus que admodũ pati potes oan¬
cilla xp̃i ut neminẽ prorsus uideas sed ut
solitudine tali contra accidiã uł cogitationes
habeas tã iuge certamen : hoc illa respondit
A principio inquiens diei nonã usq ad horam
orationi uaco. ex lino opris ꝑ horas singulas fa¬
ciens. Reliquo autẽ temporis spatio cogitatio¬
pio appropinquante uesꝑa. cũ maxima qui¬
ete dñm meũ glorificars. finẽq uitȩ meae
cũ spe bona patient̃ expectans. Sed ne illos
quidẽ tacitos p̃teribo quorũ uita om̃is in con¬
temptu quodã propriȩ salutis fuit: ut ex hoc
et bene meritos p̃dicemis. et legentib cautelae
studio consulamus.
irgo quȩdã solo nomine alexandriae fuit :
quȩ quantũ ad speciem ꝑtinebat humilis
uidebatur. quantũ aut̃ adꝓpositũ ipsius.
animȩ inflatioris erat. uarus opibis satis
diues. amatrix potius auri quã xp̃i ÷ nusquã

Expanded text:
cere animae ad similitudinem Dei factae. Qua cere animae ad similitudinem Dei factae. Qua dicente rursus: Quemadmodum igitur pati potes, o ancilla Christi, ut neminem prorsus videas, sed in solitudine tali contra acediam vel cogitationes habeas tam juge certamen? Hoc illa respondit: A principio, inquiens, diei nonam usque ad horam orationi vaco, ex lino opus per horas singulas faciens, reliquo autem temporis spatio cogitatiopio, appropinquante vespera cum maxima quiete Dominum meum glorificans, finemque vitae meae cum spe bona patienter exspectans. Sed ne illos quidem tacitos praeteribo, quorum vita omnis in contemptu quodam propriae salutis fuit, ut ex hoc etiam bene meritos praedicemus, et legentibus cautelae studio consulamus.Virgo quaedam solo nomine Alexandriae fuit , quae quantum ad speciem pertinebat, humilis videbatur; quantum autem ad propositum ipsius, animae inflatioris erat, variis opibus satis dives, amatrix potius auri quam Christi; nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
puella quadã cui nom̃ erat alexandria qua
relicta ea in qua erat ciuitate consederat
inta quoddã sepulcbrũ ꝑ foramen exiguun
necesrania alimenta suscipiens. et neq uuros
neqi muilieres unquã uidens ꝑ annos decem
decimo uͦ anno dormitione ultima migratu¬
ra se ipsam soposuit Quod illa quȩ deferebat
ei iuxta consuetudinẽ cibũ : redulit nobis di¬
censnullũ setunc accepisse responsũ Quo
audito : illitũ hostiũ clausũq patefecimus &
ingressi defunctȩ corpus inuenimis. De ipsa
aut̃ & beatissima melania mulier romana de
qua paulo post referã ista dicebat: uultum
quidẽ ipsius puellae seuidere n potuis sen
stantẽ autẽ ad foramen sepulchri pecisse ur
ei diceret causam ob quã se in illo sepulchro
conduserat. Iue ꝑ memoratũ foramen locuta
cuusdã animus inqͥt me leserat quondã & ne
iuderẽ eũuł contristantẽ uł ꝑderẽ. maliu me
ipsam insepulchro dũ uiuo reclude : quã nõ¬

Expanded text:
puella quadam, cui nomen erat Alexandra , quae puella quadam, cui nomen erat Alexandra , quae relicta ea, in qua erat civitate, consederat intra quoddam sepulcrum, per foramen exiguum necessaria alimenta suscipiens, et neque viros neque mulieres unquam videns per annos decem. Decimo vero anno dormitione ultima migratura seipsam composuit; quod illa, quae deferebat ei juxta consuetudinem cibum, retulit nobis, dicens, nullum se tunc accepisse responsum; quo audito, illitum ostium clausumque patefecimus, et ingressi defunctae corpus invenimus. De ipsa autem et beatissima Melania mulier Romana, de qua paulo post referam, ista dicebat: Vultum quidem ipsius puellae se videre non potuisse, stantem autem ad foramen sepulcri petiisse ut ei diceret causam ob quam se in illo sepulcro concluserat. Quae per memoratum foramen locuta: Cujusdam animus, inquit, in me laesus erat quondam, et ne viderer eum vel contristare vel perdere, malui me ipsam in sepulcro dum vivo recludere, quam no
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatibis oboedire. Quã obrẽ si uestigia ip¬
sius inqͥt sectaris ac uitã. que madmodũ mona¬
chus. & ꝓ adquirendis uirtutib peregrinus : no¬
lo contendas. Hoc quoq idem retulit michi
Cũ inquit grandi quadã sollicitudine ac tris¬
ticia fatigare ꝓpt̾ iuliani imꝑatoris infeli¬
cissimã uitã. ita ut quodã die usq ad uesꝑti¬
nas ꝓfunde noctis horas ñ attingerẽ panem
anxietate confectus: forte accidit ut somno
rẽsidens occuparer . & in quadã transmigra¬
tione animae. reuelationẽ talem uiderem
quattuor equites cũ albis equis ꝑ diuersa
discurrentes clamantesq: dicite drdimo
Hlodie hora septima mortuus ẽ. uilianus. Sur¬
ge igitur & cibũ sume et ad athanasii ep̃i do¬
mum mitte : ut ipse quoq cognoscat hoc
Notauit itaq sicut ipse dicebat et mensem et
septimanã & diem & horã : et sic omnia sicut
audierat approbauit. Retulit etiã mͥ & de

Expanded text:
voluntatibus obedire. Quamobrem si vestigia ipvoluntatibus obedire. Quamobrem si vestigia ipsius, inquit, sectaris ac vitam quemadmodum monachus, et pro acquirendis virtutibus peregrinus, nolo contendas. Hoc quoque idem retulit mihi: Cum, inquit, grandi quadam sollicitudine ac tristitia fatigarer propter Juliani imperatoris infelicissimam vitam, ita ut quadam die usque ad vespertinas profundae noctis horas non attingerem panem, anxietate confectus; forte accidit ut somno residens occuparer, et in quadam transmigratione animae revelationem talem viderem: Quatuor equites cum albis equis per diversa discurrentes, clamantesque: Dicite Didymo, Hodie hora septima Julianus mortuus est. Surge igitur et cibum sume, et ad Athanasii episcopi domum mitte, ut ipse quoque cognoscat hoc. Natavit itaque, sicut ipse dicebat, et mensem, et septimanam, et diem, et horam, et sic omnia si ut audierat approbavit. Retulit etiam mihi et de
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quartũ ageret aetatis suȩ annũ. Qui neq
magistris traditus litterarũ. neq prima unquã
elementa cognoscens: habebat insitũ bonum
semꝑ in colume naturalẽ magistrũ conscientiã
suã : Quẽ tanta grã scientiae spũalis ornabat :
ut in eo eudentissime qđ scriptũ ẽ. impleretur
Dñs cȩcos sapientes facit. Testamentũ quidem
uetus ac nouũ ad uerbũ interp̃tatus ẽ: sectas
autẽ om̃s tã subtilit̃ firmit̾q expositas super
ipsas rationes disseruit. ut omĩum scientiam
ueterũ peritiãq transiret. Iui cũ me cogeret
quondã ut orationẽ in cellã ipsius facerem.
nec tamen eius ad quiescerẽ uissioni : hoc re¬
ferebat dicens. Ad istud in qͥt hospitiũ ter be¬
nedictus antonius dũ me uisitare dignatur.
ingressus ẽ: & rogatus ame ut hoc loco flecte¬
ret genua & p̃cem funderet. statĩ fecit. ac scđo¬
luit se rogari ipsis me rebis docens scor

Expanded text:
cum quartum ageret aetatis suae annum: qui neque cum quartum ageret aetatis suae annum: qui neque magistris traditus litterarum, neque prima unquam elementa cognoscens, habebat insitum bonum semper incolume, naturalem magistrum conscientiam suam. Quem tanta gratia scientiae spiritualis ornabat, ut in eo evidentissime quod scriptum adimpleretur, Dominus caecos sapientes facit . Testamentum quidem Vetus ac Novum ad verbum interpretatus est; sectas autem omnes tam subtiliter firmiterque exposita super ipsas ratione disseruit, ut omnium scientiam veterum peritiamque transiret. Qui cum me cogeret quondam ut orationem in cella ipsius facerem, nec tamen ejus acquiescerem jussioni, hoc referendo dicebat: Ad istud, inquit, hospitium ter benedictus Antonius, dum me visitare dignatur, ingressus est; et rogatus a me ut in hoc loco flecteret genua et precem funderet, statim fecit, ac secundo noluit se rogari, ipsis me rebus docens sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
addici iubeat libidim castitatẽ. Ob quod ille
nimio furore ꝑculsus: prȩcepit spoliatam
eã inuas quod feruebat immitti. Haec autẽ
uox illius fuit. Per caput in qͥt imꝑatoris tui
quod tu uereris obtestor : ut si apđte statutũ
ẽ. his me tormentis necare: non simul totam
sed paulatĩ me in feruentẽ mitti iubeas picẽ
ut possis uidere quantã m dederit ignotus
tim in aenũ candens demissa defecit: ubi prx
primũ ebulliens : ad ipsius colla ꝑuenit. Plu¬
res autẽ uiri digni habitaculo beatorũ: feminȩ
quoq obier̃ tunc in alexandrinȩ eccłae ciuitate
in quib: drdimus etiã oculorũ quidẽ lumine
destitutus . diuinarũ tamen scripturarũ peritia
pollens : quẽ ego intra decẽ annos diuersis tem¬
poribis quat̃ uidisse me memini: quiq post laxͣa
& quinq annos. uitae terminũ fecit. hic igitur
quẽ loquor captus ẽ. oculis ut ipse retulit mͥ:

Expanded text:
addici jubeat libidini castitatem. Ob quod ille addici jubeat libidini castitatem. Ob quod ille nimio furore perculsus, praecepit spoliatam eam in vas quod fervebat, 944 immitti. Haec autem vox illius fuit: Per caput, inquit, imperatoris tui quod tu vereris, obtestor, ut si apud te statutum est his me tormentis necare, non simul totam, sed paulatim me in ferventem mitti jubeas picem, ut possis videre quantam mihi dederit ignotus tim in ahenum candens demissa, defecit, ubi pix primum ebulliens ad ipsius colla pervenit. Plures autem viri digni habitaculo beatorum, feminae quoque obierunt tunc in Alexandrinae ecclesiae civitate, in quibus Didymus erat, oculorum quidem lumine destitutus, divinarum tamen Scripturarum peritia pollens: quem ego intra decem annos diversis temporibus quater vidisse me memini, quippe post octoginta et quinque annos vitae terminum fecit . Hic igitur quem loquor captus est oculis, ut ipse retulit mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
amore atq: insania preceps. traderet eã illi qͥ
tunc alexandriȩ prefecturã gerebat. scilicet
ut xp̃ianã ac maledicentẽ de ꝑsecutionis seui¬
tia. imꝑatorib ac temporib pecuniã ei sub hac
pactione ꝓmittens ut si eiꝰ ad quiesceret uolun¬
tati sine ullo eã supplicio reseruaret ac redderet
Si uͦ contradicendi ꝓposito ꝑmaneret : petut ut
tormentis deficeret. ne si uixisset. libidinis domi¬
ni sui contemtrix uideretur. Quȩ cũ exhibita
ante tribunal fuisset. eiusq uidex uarus cru¬
tiatib atq: tormentis expugnare deuotã cupet¬
uoluntatẽ. & int̃ diuersa supplicia uas quoq:
eris immensũ ac feruenti pice repletũ acerrima
flamma succenderet : duplicẽ ei p̃fectus immitis
posuit conditionẽ. Aut uade inqͥt & domini tui
obtemꝑa uoluntati : aut scias te inferuentẽ
hanc pͥicẽ ẽẽ. mittendã. Cui puella respondit
dicens. Nunquã sit alter cognitor talis : qui

Expanded text:
amore atque insania praeceps, traderet eam illi qui amore atque insania praeceps, traderet eam illi qui tunc Alexandriae praefecturam gerebat, scilicet ut Christianam ac maledicentem de persecutionis saevitia imperatoribus, pecuniam ei sub hac pactione promittens, ut si ejus acquiesceret voluntati, sine ullo eam supplicio reservaret ac redderet: si vero in contradicendi proposito permaneret, petiit ut tormentis deficeret, ne si vixisset, libidinis domini sui contemptrix videretur. Quae cum exhibita ante tribunal fuisset, ejusque judex variis cruciatibus atque tormentis cuperet expugnare devotam voluntatem, et inter diversa supplicia vas quoque aeris immensum ac ferventi pice repletum acerrima flamma succenderet, duplicem ei praefectus immitis posuit conditionem: Aut vade, inquit, et domini tui obtempera voluntati, aut scias te in ferventem hanc picem esse mittendam. Cui puella respondit, dicens: Numquam sit alter monitor talis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uas uacuũ reportarẽ. causamq: timoris expo¬
nerẽ dicens. abba mortui sumus. aspidẽ enim
in puteo cũ me miseras uidi: subridens autẽ ille
tantũ modo du me intuens aspexit. caputq con¬
cutiens dixit. Si placuerit diabolo ꝑ om̃s se pu¬
teos uł serpentẽ uł testudinem facere reliquũ
genus uenenosarũ bestiarũ & in aquas fontiũ
desilire : poteris ne tu eẽ. sine potu. Moxq
egressus ꝑsemet ipsũ ieuinus. a quã traxit de
puteo. ac prior ipse signatã degustans: ait.
Uibi crux ad est. ibi nichil satanȩ ualet ma¬
lignitas: Sc̃s iste isidorus qui benedictũ quon¬
ciam uidit antoniũ : dignã rem memoria
litterarũ retulit mͥ quã ab ipso se dicebat
audisse Potamenia quȩdã nomine puella
admodũ pulchra. ancilla erat cuiuisdã tem¬
pore maximiani ꝑsecutoris : quã multis fre¬
quent̃ ac uarus ꝓͥmissionib dominus suus tẽ¬
ptans stuprare non potuit. ita ut ad postremũ

Expanded text:
vas vacuum reportarem, causamque timoris expovas vacuum reportarem, causamque timoris exponerem, dicens: Abba, mortui sumus; aspidem enim in puteo quo me miseras vidi. Subridens ille tantummodo diu me intuens aspexit, caputque concutiens dixit: Si placuerit diabolo per omnes se puteos vel serpentem vel testudinem facere, reliquumque genus venenosarum bestiarum, et in aquas fontium desilire, poterisne tu esse sine potu? moxque egressus per semetipsum jejunus aquam traxit de puteo, ac prior ipse signatam degustans ait: Ubi crux adest, ibi nihil Satanae valet malignitas. Sanctus iste Isidorus, qui benedictum quondam vidit Antonium, dignam rem memoria litterarum retulit mihi, quam ab ipso se dicebat audisse . Potamiaena quaedam nomine puella admodum pulchra, ancilla cujusdam erat tempore Maximiani persecutoris, quam multis frequenter ac variis promissionibus dominus suus tentans, stuprate non potuit, ita ut ad postremum
Abbreviated transcription (Latin):
cuus p̾cio uesci solebat. lutans autẽ ego qđ ante
me solũ hȩc faceret quȩ uidebã : scrupulosius
ctiã ab aliis eius discipłis qui separatim mane¬
bant quȩrendo cognoru quia sic a prima ȩtate
uiuebat. Nunquã tam̃ sponte nͥ ex maxima
necessitate dormiuit : aut oꝑe fatigatũs aut
dũ cibo utitur si forte usq ad eo eum somnus
oppressit. ut paululũ ei oculi clauderentur.
trequent̃ enĩ edendo nimia ui somni capite nu¬
tabat : panisq: ipsis ex labiis oris cadebat. Qui
aliquando cũ a me quodã modo cogeretur. ut
uł mom̃to temporis supͣ mattã iaceret : con¬
tristatus ista dicebat : Si angłis ꝑsuadẽ potueris
ut quiescant: ꝑsua debis & ei qui dõ placere
festinat . H lic una dierũ ad puteũ me suũ circa
nonã horã transmisit: ut implerẽ cadũ tempore
refectionis instante. Accidit autẽ ut cũ uenissẽ
& aspidẽ casu in imo putei uisam phorrius sem

Expanded text:
cujus pretio vesci solebat. Putans autem ego, quod ante cujus pretio vesci solebat. Putans autem ego, quod ante me solum haec faceret quae videbam, scrupulosius etiam ab aliis ejus discipulis, qui separatim manebant, quaerendo cognovi, quia sic a prima aetate vivebat, nunquam tamen sponte, nisi ex maxima necessitate, dormivit, aut opere fatigatus, aut dum cibo utitur, si forte usque adeo eum somnus oppressit, ut paululum ei oculi clauderentur; frequenter enim edendo, nimia vi somni capite nutabat, panisque ex ipsis labiis oris cadebat; qui aliquando cum a me quodammodo cogeretur, ut vel momento temporis supra mattam jaceret, contristatus ista dicebat: Si angelis persuadere potueris ut quiescant, persuadebis et ei qui Deo placere festinat. Hic una dierum ad puteum suum me circa nonam horam transmisit, ut implerem cadum tempore refectionis instante. Accidit autem ut cum venissem, et aspidem casu in imo putei visam perhorruissem,
Abbreviated transcription (Latin):
plere tres ut fceꝑat annos ñ potuissem : ualida
infirmitate correptus. ante finitas indutias tri¬
ennu temporis ab ipso sublatus sum. Erat enim
uitȩ ipsius cũ immensa ariditate ac siccitate
certamen. Per omẽm nanq: diem in ardore ma¬
ximo & in solitudine circa litora maris lapi¬
des colligebat singulisq annis cellã struendo
ꝑficiens. his qui fabricare non poterant offe¬
rebat. Cũ aut̃ ei quadã die a me dictũ fuis¬
set. quid facis pater in tanta senecta interfi¬
ciens corpusculũ tuũ sȩuis ardoribis: respon¬
dit hoc dicens. Occidit me: occido illud. Ede¬
bat uͦ untiã panis unũq fasciculũ holeris uilis¬
simi: bibensq: aquȩ modicã quantitatem
Nunquã tamen eũ dõ teste extendisse proprios
pedes uidi. nunquã in matta. nunquã in lectu¬
lo quieuisse : sed ꝑ uniuersam noctẽ sedens.
intexebat funẽ quandã ex arbore clactilorũ.

Expanded text:
plere tres, ut praeceperat, annos non potuissem valida plere tres, ut praeceperat, annos non potuissem valida infirmitate correptus, ante finitas inducias triennii temporis ab ipso sublatus sum. Erat enim vitae ipsius cum immensa ariditate ac siccitate certamen. Per omnem namque diem in ardore maximo, et in solitudine circa littora maris lapides colligebat, singulisque annis cellam struendo perficiens, iis qui fabricare non poterant, offerebat. Cum autem ei quadam die a me dictum fuisset: Quid facis, Pater, in tanta senecta interficiens corpusculum tum saevis ardoribus? Respondit, hoc dicens: Occidit me, occido illud. Edebat vero unciam panis, unumque fasciculum oleris vilissimi, bibens aquae modicam quantitatem, nunquam tamen eum, Deo teste, extendisse proprios pedes vidi, nunquam in matta, nunquam in lectulo quievisse, sed per universam noctem sedens intexebat funem quemdam ex arbore dactylorum,
Abbreviated transcription (Latin):
uitã ordinabit ut meã. Erat cuitẽ cũ sororibis
ipsius. septuaginta aliarũ uirginũ numerus
Isitaq cũ uenissem ad eũ in principio uiuen¬
tutis. et peterẽ ut instrueret me ad mores
uitãq monachorũ in ipso primi adhuc ar¬
dore aeui locatũ. cui ñ tantũ neces saria eẽt.
doctrina uerborũ quantũ iugis labor & fati¬
gatio corporalis. quẽ ad modũ domitor equoꝵ
bonus ꝓductũ me ciuitate sinternis usq ad
quintum lapidẽ ad ea quȩ uocantur solitu¬
dinũ loca: dorotheo cuidã thebano monacho
sexagesimũ in spelunca agenti annũ cõmen¬
dauit & tradidit. iubens michi ut tribis apđ
eũ annis morarer ad continenda atq frangen¬
da illicitamenta uitiorũ. Nouerat enĩ ipsius
senis durissimã atq laboriosis simã uitã. Pre¬
cepitq ut rursũ ad ipsũ redirem : obspũalis
scientiȩ noticiã atq doctrinã. Ego uͦ cũ illic im¬

Expanded text:
vitam ordinabit ut meam. Erat autem cum sororibus vitam ordinabit ut meam. Erat autem cum sororibus ipsius septuaginta aliarum virginum numerus. Is itaque, cum venissem ad eum in principio juventutis, et peterem ut instrueret me ad mores vitamque monachorum in ipso primi adhuc ardore aevi locatum cui non tantum necessaria esset doctrina verborum, quantum jugis labor et fatigatio corporalis quemadmodum domitor equorum bonus, productum me de civitatis internis usque ad quintum lapidem, ad ea quae vocantur solitudinum loca, Dorotheo cuidam Thebano monacho , sexagesimum in spelunca agenti annum commendavit et tradidit, jubens mihi ut tribus apud eum annis morarer, ad contundenda atque frangenda illicitamenta vitiorum noverat enim ipsius senis durissimam atque laboriosissimam vitam praecepitque ut rursum ad ipsum redirem, ob spiritualis scientiae notitiam atque doctrinam. Ego vero cum illic im
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius stuporis haec diceret ad alia quȩdam se
cogitatione translatũ. & cuiusdã theoriȩ mira¬
cula raptũ fuisse. Noui etiã ego memoratũ uirũ
dũ sumeret cibũ sepius lacrimasse. Cũq ad¬
mirarer forte cur fleret: hoc exore eus au¬
diui Trubesco inquit irrationabilẽ cibũ sumens
qui rationabilis factus a dõ deberem in para¬
dr̃si uoluptate uersari. & cibo satiari diuino.
ꝓpt̃ eã quã xp̃c nobis tribuit potestatem hic
ipse quem dico notus romano senatui femi¬
nisq primatibis. tunc cũ primũ una cum ep̃o
athanasio. postea autẽ cum demetrio ep̃o pge¬
ret romã. & diuitus atq abundantia rerum
sine inuidiȩ stimulo exuberaret. ñ testam̃tum
in supinis suis fecit. non saltim unũ solidum
dereliquit. non partẽ aliquã substantiȩ soro¬
ribis sius uirginib dedit: sed easdem xp̃o cõ¬
mendans. qui uos fecit inquit. uram quoq:

Expanded text:
ipsius stuporis, haec diceret, ad alia quaedam se ipsius stuporis, haec diceret, ad alia quaedam se cogitatione translatum, et cujusdam theoriae miraculo raptum fuisse. Novi etiam ego, memoratum virum, dum sumeret cibum, saepius lacrymasse. Cumque admirarer forte cur fleret, hoc ex ore ejus audivi: Erubesco, inquit, irrationabilem cibum sumens, qui rationalis factus a Deo, deberem in paradisi voluptate versari, et cibo satiari divino, propter eam quam Christus nobis tribuit potestatem. Hic ipse quem dico notus Romano senatui, feminisque primatibus, tunc cum primum una cum episcopo Athanasio, postea autem cum Demetrio episcopo pergeret Romam, et divitiis atque abundantia rerum sine invidiae stimulo exuberaret, non testamentum in supremis suis fecit, non saltem unum solidum dereliquit, non partem aliquam substantiae sororibus suis virginibus dedit, sed Christo easdem commendans. Qui vos fecit, inquit, vestram quoque
Abbreviated transcription (Latin):
septuagesimo aetatis suȩ anno: qui alius uiuen
finẽ non linteo usus ẽ. nͥ eo quo uelare caput
consueuerat: non balnea attigit. ñ ex carnibis
cibũ sumpsit. ñ mensȩ usq ad satietatẽ int̾̃fuit
Qui quidẽ tã lauti corpusculi fuit ꝑ gr̃am sp̃ũ¬
alis alimoniȩ : ut om̃s qui uitã ipsius nesciebanN
epulationib illud ac uoluptatib imputareNT
De quo uiro si uirtutẽ ipsius animae expone¬
re singulatĩ uelĩ: tempus me ꝓfecto deficiet.
Qui tantȩ bonitatis atq humanitatis erat. tamqͥ
pacificus: ut etiã ipsi qui ꝑtinacissimi eiusdem
uidebant᷑ in imici erubescerent umbrã quoq
ipsius. ꝓpt̃ tam uenerabilẽ uitã. Tantã autem
scãrum scripturarũ ac diini dogmatis fertur
habiisse noticiã : ut & int̃ ipsa fr̃m coniuuia
obstupesceret subito. ac mente mutata & sen¬
sibis spũalit̃ occupatis transinigrasse alio ui¬
deretur  utq: interrogatus postea causam

Expanded text:
septuagesimo aetatis suae anno; qui aliis quindeseptuagesimo aetatis suae anno; qui aliis quindefinem non linteo usus est, nisi eo quo velaret caput; non balnea attigit, non ex carnibus cibum sumpsit; non mensae usque ad satietatem interfuit. Qui quidem tam lauti corpusculi fuit per gratiam spiritualis alimoniae, ut omnes qui vitam ipsius nesciebant, epulationibus illud ac voluptatibus imputarent. De quo viro, si virtutes ipsius animae exponere singulatim velim, tempus me profecto deficiet. Qui tantae bonitatis atque humanitatis erat, tamque pacificus, ut etiam ipsi qui pertinacissimi ejusdem videbantur inimici, erubescerent umbram quoque ipsius, propter tam venerabilem vitam. Tantam autem sanctarum Scripturarum ac divini dogmatis fertur habuisse notitiam, ut et inter ipsa fratrum convivia obstupesceret subito, ac mente mutata, et sensibus spiritualiter occupatis, transmigrasse alio videretur; ut qui interrogatus postea causam
Abbreviated transcription (Latin):
uiri & motus pedũ. & dentiũ risus. ea quȩ un
ipso uidentur eẽ significat sicut scãrum scrip¬
turarũ ꝓuerbialis sermo testatur Incipiense
pmissae narrationis exordiũ : nullos tͥ neq: in
ciuitatib neq in uicis neq in solitudinib eẽ.
in cognitos. relatione mea patiar . Neq: enim
locus quȩritur solus in quo tales habita ueriã
uiri : sed recte etiã uitȩ ꝓpositũ. & p̃dicabiles
attigi ciuitatẽ. in scđo senioris imꝑatoris
theodosu consulatu. qui ꝓpt̾ eam qua in xp̃o cre¬
lidit fidem cũ angłis nunc moratur : adm¬
bilem iuirũ & ornatũ ꝑ omĩa morib ac peritũ
isidorũ prbm in memorata ciuitate cognoui
Qui in alexandrina eccła: erat susceptor atq
piusor pauꝑum fr̃m. Quem in principio iuuen¬
tutis suae egregias ꝑ solitudinẽ palmas absti¬
nentiae ꝓmerius se memorabant: cuiꝰ & cellu¬
lam uidi in monte cui nytrias nom̃ est senis

Expanded text:
viri, et motus pedum, et dentium risus, ea quae in viri, et motus pedum, et dentium risus, ea quae in ipso videntur esse significant, sicut sanctarum Scripturarum proverbialis sermo testatur . Incipiens igitur promissae narrationis exordium, nullos tibi neque in civitatibus, neque in vicis, neque in solitudinibus esse incognitos, relatione mea sum passus. Neque enim locus quaeritur solus, in quo tales habitaverint viri, sed rectae etiam vitae propositum et praedicabilesattigi civitatem , in secundo senioris imperatoris Theodosii consulatu, qui propter eam qua in Christum credidit fidem cum angelis nunc moratur; admirabilem virum et ornatum per omnia moribus ac peritum, Isidorum presbyterum in memorata civitate cognovi, qui in Alexandrina Ecclesia erat susceptor atque provisor pauperum fratrum, quem in principio juventutis suae egregias per solitudinem palmas abstinentiae promeruisse memorabant cujus et cellulam vidi in monte, cui Nitrias nomen est, senem
Abbreviated transcription (Latin):
uideantur annorũ. quia & si nulla eorũ lȩsio¬
ne maculeris morũ ꝓbitate munitus. uł leuit̃
certe aut resolueris ut securior . aut erigeris
ut melior : et uituperabis tales at sridebis quos ñ
sine noxa tui te fecisse cognosces. Scõrum autẽ
uirorũ ac feminarũ ueluti lum̃ splendentis fe¬
nestrȩ sectare conspectus. ut ꝑ illorũ ueneranda
colloquia tanquã minutis codicẽ litteris scriptũ
possis diligenter inspicere : actus quoq cordis
archani ex cõparatione cognoscere & siue dili¬
gentiã se̾u negligentiã curiosus apꝓbare. Nam
& ipse hominũ religiosorũ color quo p̃dicabiles
mores ut flore uesantur . & amictus uestis. et
in confusa mens animi absq ullo suꝑcilio ser¬
mones inflati. & uerecundia ipsarũ quoq reue¬
rentia sillabarũ & grata digestio sensuũ atq uer¬
borũ : sufficient̃ animare te poterunt etiam si
anxietatis alicuus tedio fatigeris. amictus enĩ

Expanded text:
videantur annorum. Quia et si nulla eorum laesiovideantur annorum. Quia et si nulla eorum laesione maculeris morum probitate munitus, vel leviter certe aut resolveris ut securior, aut erigeris ut melior, et vituperabis tales atque ridebis; quod non sine noxa tui te fecisse cognosces. Sanctorum autem virorum ac feminarum veluti lumen splendentis fenestrae, sectare conspectus, ut per illorum veneranda colloquia tanquam minutis Codicem litteris scriptum possis diligenter inspicere, actus quoque et cordis arcana ex ipsa comparatione cognoscere, et sive diligentiam seu negligentiam tuam curiosius approbare. Nam et ipse hominum religiosorum color quo praedicabiles mores ut flore velantur et amictus vestis, et inconfusa mens animi, absque ullo supercilio sermonis inflati, et verecunda ipsarum quoque reverentia syllabarum, et grata digestio sensuum atque verborum sufficienter animare te poterunt, etiam si anxietatis alicujus taedio fatigeris. Amictus enim
Abbreviated transcription (Latin):
aut tristicia uł quibis dã temptationibis mor¬
detur : utatur quidem cibis aut potibis tanq
medicamentis quȩ possint curare sollicito
abigat aut̃ a se ea quib: anima uulneratur.
hoc ẽ. iracundiam. iniuriã. amorẽ uanȩ głȩ
& rectȩ uoluntatis defectionẽ. insusurrationes
quoq & irrationabiles suspitiones. agens dño
grãs sempiternas. Sufficienti gͥ suꝑ hoc dispu¬
tatione decursa. aliã rursus adiungo docilitati
tuȩ monitionẽ : ut omĩno uirtute mentis
diffugias conspectũ eorũ atq colloquiũ quo¬
run contrariũ est bonȩ uitȩ ꝓpositũ qui
penitus ꝓdeẽ. ñ possunt. & quib cura ẽ. uaria
cutẽ corporis expolire. etiã si recte cultores
fidĩ morentur : Sed uita ut ita dixerim ꝑuer¬
se sectae homines qui animas sub specie scĩta¬
tis euertunt. etiã si canicie & colore & ostenta¬
tione rugarũ. numerũ quodã modo trahere

Expanded text:
aut tristitia, vel quibusdam tentationibus moraut tristitia, vel quibusdam tentationibus mordetur, utatur quidem cibis aut potibus tanquam medicamentis, quae possint curare sollicitos, abigat autem a se ea quibus anima vulneratur, hoc est iracundiam, invidiam, amorem vanae gloriae et rectae voluntatis defectionem, susurrationes quoque et irrationabiles suspiciones, agens Domino gratias sempiternas. Sufficienti igitur super hoc disputatione decursa, aliam rursus adjungo docilitati tuae monitionem; 942 ut omni virtute mentis diffugias conspectum eorum atque colloquium, quorum contrarium est bonae vitae propositum, qui penitus prodesse non possunt, et quibus cura est varia cutem corporis expolire, etiam si rectae cultores fidei memorentur; sed vita ut ita dixerim perversae sectae homines, qui animas sub specie sanctitatis evertunt, etiam si canitie, et colore, et ostentatione rugarum, numerum quodammodo trahere
Abbreviated transcription (Latin):
seu biberit. Omẽ enĩ qͦd non ẽ. ex fide : pecca¬
tum ẽ. Sed qm̃ unusquisq delinquens id quod
agit ex fide se agere dicit. etiã cũ aliquid stul¬
ta ꝑsuasione & corrupta atq uitiosa conscien¬
tia facit: ita hoc saluator nr̃ diftinxit ut dice¬
ret ex fructibis eorũ cognoscetis eos. Nam qͦd
dium .pax. longanimitas. mansuetudo. boni¬
tas. fides. continentia. atq simplicitas. ꝓfecto
manifestum ẽ Paulus enĩ ipse dicebat
Fructus aut̃ sp̃s ẽ. hoc & hoc. Quod uero is
qui huusmodi fructus habe festinat non
intempestiue neq sine consideratione aut car¬
nem edat aut uinũ bibat & qͦd neq cũ eo
habitet᷑ conscientiã magis norit malignam:
paulus iterũ ipse dicebat. Quia unusquisq
qui se ad agonem parat. ab omnibis se absti¬
net : scilicet ut corpore uidetur incolumis.
abstineat se ab his quȩ faciunt crassiores. Cũ
autẽ infirmitate aliqua aut dolore uexatur

Expanded text:
seu biberit. Omne enim quod non est ex fide, peccaseu biberit. Omne enim quod non est ex fide, peccatum est . Sed quoniam unusquisque delinquens, id quod agit, ex fide se agere dicit, etiam cum aliquid stulta persuasione et corrupta atque vitiosa conscientia facit, ita hoc Salvator noster distinxit, ut diceret: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Nam quodium, pax, longanimitas, mansuetudo, bonitas, fides, continentia, atque simplicitas, profecto manifestum est; Paulus enim dicebat: Fructus autem spiritus est, hoc et hoc . Quod vero is qui hujusmodi fructus habere festinat, non intempestive neque sine consideratione, aut carnem edat, aut vinum bibat, et quod neque cum eo habitet cujus conscientiam magis norit malignam, Paulus iterum ipse dicebat: Quia unusquisque qui se ad agonem parat, ab omnibus se abstinet ; scilicet ut corpore videatur incolumis, abstineat se ab iis quae faciunt crassiores; cum autem infirmitate aliqua aut dolore vexatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Saluator ergo dicebat. Uenit ioħs in uia
iusticiae neq edẽns neq bibens: carnẽ sine du¬
bio dixit et uinũ. nã sine aliis speciebis ꝓfecto
nec uiueret: & dicunt demonem habet. Uleni
filius hominis manducans & bibens : & dicunt
ecce homo uorax. & potator uini. amicus pu
ret. Quid nos ergo faciemus : Neq illos qui uitu¬
perant. neq eos qui laudant sequamur : sed aut
ratione ieiuniũ cũ ioħe teneamus. etiã si demo¬
nem habere dicamur : aut cũ iħu xp̃o sapien¬
ter uina bibamis quando hoc requirit neces¬
sitas corporalis. etiã sinos aliqui obcibũ carnis
& uini potũ. ut illos uidȩi aliquando rep̃hen¬
dant. Neq uti gͦ istis neq ab his abstinere iuxta
ueritatẽ rei aliquid eẽ. arbitreris: sed solam
fidem quȩ dilectione & oꝑibis extenditur.
plurimũ ualere cognoscas. Igitur cuus actibis
semꝑ inherere cernitur fides: ꝓpt̃ ipsam in¬
culpabilis erit siue manducauerit memorata

Expanded text:
tur. Salvator ergo dicebat: Venit Joannes in via tur. Salvator ergo dicebat: Venit Joannes in via justitiae, neque edens neque bibens carnem sine dubio dixit et vinum; nam sine aliis speciebus profecto nec viveret, et dicunt: Daemonium habet. Venit Filius hominis manducans et bibens, et dicunt: Ecce homo vorax, et potator vini, amicus pubret. Quid nos ergo faciemus? Neque illos qui vituperant, neque eos qui laudant sequamur, sed aut ratione jejunium cum Joanne teneamus, etiamsi daemonem habere dicamur: aut cum Jesu Christo sapienter vina bibamus, quando hoc requirit necessitas corporalis, etiam si nos aliqui ob cibum carnis et vini potum ut illum Judaei aliquando reprehendant. Neque uti ergo istis, neque ab his abstinere juxta veritatem rei aliquid esse arbitreris; sed solam fidem quae dilectione et operibus extenditur, plurimum valere cognoscas. Igitur cujus actibus semper inhaerere cernitur fides, propter ipsam inculpabilis erit, sive manducaverit memorata
Abbreviated transcription (Latin):
seph apđ aegyptios uinũ nec tam̃ sapientiã suã
lȩsit: eo qđ ppositũ mentis suae ante muniuit
Pythagoras aut̃ & diogenes. & plato. int̃ quos ma¬
nichei quoq: omĩsq eorũ qui sibi uidebantur
sãpientes caterua. in tantã uanȩ glae cupidita¬
te ꝓgressi incider̃ damnationẽ: ut ipsũ quoq:
factorẽ omniũ ignorarent dm̃. & idola quȩ
ipsi fecerant adorarent. Vsus ẽ & apłs petrus
uino : cũ reliquo discipłorum choro. Unde et
ipse saluator eorundẽ magister a uidȩis uidet᷑
eẽ. rep̃hensus dicentibis. cũr discipłi tui non
ieuinant sicut ioħis : Iui rursus insultabant: et
ipsis discipłis dicebant. Magister ur̃ cũ publica¬
nis manducat & bibit. Qđ aut̃ nunquã ꝓpter
panẽ & aquã solam rep̃hensi fuissent ͥ ꝓpt̃
uinũ uł carnes. potest fieri manifestũ his qui
rationabilit̃ hos quidẽ qui bibunt uina despi¬
ciunt. eos autẽ qui aquã solent haurire miran¬

Expanded text:
seph apud Aegyptios vinum, nec tamen sapientiam suam seph apud Aegyptios vinum, nec tamen sapientiam suam laesit, eo quod propositum mentis suae ante munivit: Pythagoras autem, et Diogenes, et Plato inter quos Manichaei quoque, omnisque eorum qui sibi sapientes videbantur caterva in tantam vanae gloriae cupiditatem progressi, inciderunt damnationem, ut ipsum quoque factorem omnium ignorarent Deum, et idola quae ipsi fecerant adorarent. Usus est et apostolus Petrus vino cum reliquo discipulorum choro; unde et ipse Salvator eorumdem magister a Judaeis videtur esse reprehensus, dicentibus: Cur discipuli tui non jejubant sicut Joannis ? Qui rursus insultabant, et ipsis discipulis dicebant: Magister vester cum publicanis manducat et bibit . Quod autem nunquam propter panem et aquam solam reprehensi fuissent, nisi propter vinum vel carnes, potest fieri manifestum iis qui irrationabiliter eos quidem qui bibunt vina, despiciunt; eos autem qui aquam solent haurire, miran