comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sticiosa quȩ se ad cognitiõẽ sidu̾m
coniungunt. idẽ. ad noticiã fa-¬
ctoꝵs et fidĩ nr̃e sine dubitatioẽ
contͣria st̃: sic ignorari debent a¬
xp̃ianis. ut nͦ scripta ẽẽ uideant᷑
S ñ nulli sid̾um pulcritudine &
claritate ꝑlecti. in lapsu stellaꝵ
cecatis m̃tib corruerunt. itaut
ꝑsupputationes noxias q̃ mathe¬
sis dr̃. euentꝰ rerũ p̾scire posse co¬
nent᷑. Quos ñ solũ xͥane religioĩs
doctores. s &̃ gentiliũ. plato. ari¬
stotiles. atq alii. reiꝵ uarietate¬
ꝑmoti. concordi sententia dãna¬
uert̃. dicentes confusionẽ rerũ
potiꝰ de tali ꝑsuasione gen̾ari.
actus nascendi necessitate p̃m̾et᷑.
cur adlaudẽ m̾eant᷑ boni. aut
mali legũ ꝑcipiant ultionẽ: q
ꝗͣuis ip̃i ñ fuint celesti sapientiȩ
dediti. u̾tatis tñ testimonio er¬
rores eorũ m̾ito ꝑculer̃t. Ordo aũ
iste septẽ scłarũ disciplinarũ idõ
a phylosophis usq ad astra ꝑdu¬
ctus ẽ. scilicet ut animos scłari

Expanded text:
ero quae se ad cognitionem siderum coniungunt, id est ad notitiam fatorum, et fidei nostrae sine dubitatione contraria sunt, sic ignorari debent,Christianis, ut nec scripta esse videantur. Sed nonnulli siderum pulcritudine et claritate perlecti in lapsus stellarum caecatis mentibus conruerunt, ita ut per subputationes noxias, quae mathesis dicitur, eventus rerum praescire posse conentur: quos non solum Christianae religionis doctores, sed etiam gentilium Plato, Aristoteles, atque alii recommoti, concordi sententia damnaverunt, dicentes confusionem rerum potius de tali persuasione generari.actus nascendi necessitate premitur, cur, aut laudem mereantur boni, aut mali||legum percipiant ultionem? Et quamvis ipsi non fuerint coelesti sapientiae dediti, veritatis tamen testimonio, errores eorum merito pertulerunt. 41. Ordo autem iste septem saecularium disciplinarum ideo a philosophis usque ad astra perductus est, scilicet, ut animos saeculari
Abbreviated transcription (Latin):
rent eoꝵq appellare nominibus
qd̾ uidissent eũ pͥmũ qͣdrigaᷤ
uinxisse. irati ft̃ enĩ ingeniũ
eiꝰ ad imitatiõẽ soł accessisse: & ꝓpt̃
hoc nom̃ eiꝰ pꝰ mortẽ int̾ sydera
posuer̃t. Sic calixto licaoĩs regis
filia dũ ab ioue cõpressa et fabu¬
lose ab iunone in urse sp̃em fu¬
pꝰ int̾fectionẽ ipsius. nom̃ eiꝰ iouis
cũ filio instellis septẽtonalibꝰ tͣn¬
stulit. eũq arctũ filiũ aũ eius
arctofilax appellauit. Sic lyra
ꝓm̾curio in gelo locata. sic centau¬
rꝰ ciron. ꝓpt̃ qd̾ nuterit esculaprũ.
& achillem: int̾ astra dinumera¬
tus ẽ. S qͦlibet mͦ sr̃sticiones he ab

Expanded text:
rent, eorumque appellare nominibus rent, eorumque appellare nominibus quod vidissent eum primum quadrigas junxisse. Mirati sunt enim ingenium ejus ad imitationehoc nomen eius post mortem inter sidera posuerunt. Sic Callisto, Lycaonis regis filia, dum a Iove compressa et fabulose a Iunone in ursae fupost interfectionem ipsius nomen eius Iovis cum filio in stellis Septentrionalibus transtulit, eamque Arcton, filium autem eius Arctofilax appellavit. Sic Lyra pro Mercurio in caelum locata; sic Centaurus Chiron, propter quod nutrierit Aesculapium et Achillem, inter astra dinumeratus est. Sed quolibet modo superstitionis haec ab
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ꝓpt̾ fulg᷑a m̃sis ip̃iꝰ appellau̾nt. Sa¬
gitariꝰ uir eqͥnis cruribꝰ deformatꝰ.
cui sagutã & arcũ adiungunt. ex eo
m̾sis ip̃iꝰ fulmina demonstrentur:
ũn & sagittariꝰ ẽ uocatꝰ. Capͥcornii
figurã idõ int̾ syd̾a fuixert̃: ꝓpter
capreã iouis mitricẽ. Cuiꝰ pꝰteriorẽ
partẽ corporis. in effigiẽ piscis ideo
formau̾nt. ut pluuias eiꝰdẽ tẽporis
designarent: quas solet idem nĩsis
plerũq in extremis hab̾e̾. Porro
aqͣriũ & piscẽ ab imbribꝰ tẽporũ
uocauer̃t.qd hyeme qñ in his si¬
gnis solu̾titur: maiores pluine ꝓ¬
fundunt᷑. E miranda dem̃tia gẽ¬
tiliũ. qͥ ñ solum pisci̾s. s etiã arietes
& hyrcos. ⁊ tauros. ursas. et canes.
& cancros. et scorpiones. in celũ tran¬
stulerunt. Nã & aqͥlam et cignum
ꝓpt̾ iouis fabulas. int̾ celi astra eiꝰ
memorie causa collocau̾nt. ꝑseum
mortui in celũ receptos ẽẽ credidunt.
ita ut imagines eorũ stelł designa¬

Expanded text:
erunt. Sagittarius vir equinis cruribus deformatus, cuius sagittam et arcum adiungunt, ut ex eo mensis ipsius fulmina demonstrarentur. Unde et sagittarius est vocatus. Capricorni figuram ideo inter sidera finxerunt, propter capream Iovis nutricem; cuius posteriorem partem corporis in effigiem piscis ideo formaverunt, ut pluvias eiusdem temporis designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere. Porro Aquarium et Piscem ab imbribus temporum vocaverunt, quod hieme, quando in his signis sol vehitur, maiores pluviae profunduntur. Et miranda dementia gentilium, qui non solum pisces, sed etiam arietes et hircos et tauros, ursas et canes et cancros et scorpiones in caelum transtulerunt. Nam et aquilam et cignum propter Iovis fabulas inter caeli astra eius memorimortui in coelum receptos esse crediderunt, ita ut imagines eorum stellis designa
Abbreviated transcription (Latin):
fulgent omĩa. serenitas porten¬
ditur. si obscuratꝰ huiꝰ acies tẽ¬
pestas cernitur ĩmine̾. Hyades
et apluuiis. Nam pluuie g̾co
yetos dñr. Ortu qͥppe suo effici¬
unt pluuias. Uñ et eas latim
suculas appellatint. qr qñ nascũ¬
tur pluuiaꝵ signa monstrant᷑.
de qͥbus uirgilius. Arctũm plu¬
uiasq hẏadas. Sunt aut̃ .uni.
in fronte tauri et onuntur tẽ¬
pore u̾nali. Pliades apluritate
dicte: qͥa plurͣitatẽ greci appe¬
ex qͥbꝰ sex uident᷑: nã una latet.
Has latim usrgilias dicunt a
temporis significatione qd est
uer. qñ oriunt᷑. lam occasu
suo hyemen. ortu estatẽ. pͥme¬

Expanded text:
fulgent omnia, serenitas portenfulgent omnia, serenitas portenditur; si obscuratur hic acies, tempestas cernitur imminere. 12. Hyades et pluviis. Nam pluvia Graece ὑετὸς dicitur. Ortu quippe suo efficiunt pluvias, unde et eas Latini succulas appellaverunt, quia quando nascuntur, pluviarum signa monstrantur, de quibus Virgilius: Arcturum pluviasque Hyadas. Sunt autem septem in fronte Tauri, et oriuntur tempore vernali. 13. Pleiades a pluralitate dictae, quia pluralitatem Graeci πλεex quibus sex videntur, nam latet una. Has Latini Vergilias dtemporis significatione, quod est ver, quando exoriuntur. Nam occasu suo hyemem, ortu aestatem p
Abbreviated transcription (Latin):
su suo certis stationibꝰ tẽporum
qͣlitates significant.
Iignorũ pͥmꝰ arcton. qͥa in are
ursa. quȩ qr ĩmodũ plaustri u̾tit᷑.
nr̃i eã septẽtͥonẽ dixert̃. Triones
enĩ ppͥȩ sunt boues aratorii dicti:
eo qd̃ terrã terant. qͣͣ teriones. Se¬
ptẽtrioẽs aut̃ ñ occid̾e axis uicini¬
tas facit. quia in eo sunt. Arctofi¬
lax dr̃. qr arcton. id ẽ. aelicem ur¬
sam seq̃r. eundẽ et boȩtẽ dixerunt.
eo qd̾ plaustro heret. signũ multiᷤ.
spectabile stellis: int̃ quas arctu¬
rus ẽ. Aicturꝰ sidꝰ ẽ.pꝰ caudam ma¬
ẽ. Oritur aut̃ arcturꝰ autumna¬
li tẽꝑe. Orionaustrũ ante tauri
uestigia fulget: et dictus orion
aburina. id ẽ. ab inundatione.
aqͣrũ. Temꝑe enĩ hyemis obortꝰ
mare et t̾ras aqͥs ac tẽpestati-¬
bus turbat. hunc latini iugu¬
lam uocant qd sit armatus
ut gladiꝰ. et stellaꝵ luce terri-¬
bilis atq clarissimꝰis. In qͦ si ef¬

Expanded text:
su suo certis stationibus temporum su suo certis stationibus temporum qualitates significant. Signorum primus Arcton, qui in axe ursa; quae quia in modum plaustri vertitur, nostri eam Septentrionem dixerunt. Triones enim proprie sunt boves aratorii, dicti eo quod terram terant, quasi teriones. Septentriones autem non occidere axis vicinitas facit, quia in eo sunt. Arctophylax dictus, quod Arcton, id est Helicem Ursam, sequitur. Eundem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret: signum multis spectabile stellis, inter quas Arcturus est. Arcturus sidus est post caudam maest. Oritur autem autumnali tempore. Orion austro ante Tauri vestigia fulget, et dictus Orion ab urina, id est aquarum. Tempore enim hiemis obortus mare et terras aquis ac tempestatibus turbat. Hunc Latini iugulam uocant, qut gladio, et stellarum luce terribilis, atque clarissimus; in quo si ef
Abbreviated transcription (Latin):
solus appareat: obscuratis fulgore suo
cunctis sydĩbꝰ. Luna dicta qͣi lucina
ablata media sillaba. de qͣ uirgiliꝰ.
nom̃ ꝑdiriuationẽ a solis luce. eoqd
ab eo lum̃ accipiat. acceptũq red¬
dat. Stelle dicte abstando: qͥa fixe
stant semꝑ in celo ne cadant. Nam
qd̾ uidemꝰ e celo stellas qiͣ labi: ñ st̃
stelle s ignicłi ab ethere lapsi. qͥ fi¬
unt dũ uentꝰ altiora petens echere¬
ũ ignẽ secũ trabit: qͥ tactu suo imi¬
tatur stellas cadentes. Nam stellȩ
cadere ñ possunt. immobiles enĩ ut
p̃dictũ ẽ sunt: & cũ celo fixe ferun¬
tur. Sid̾a dicta qd̾ nauigantes ea¬
consid̾ando it̃ dirigunt: ad cursũ
consuetũ. ne facilibꝰ undis. aut uẽ¬
tissalibi deducant᷑. Quedã aũ stelle
em fulgorẽq earũ. qͥb rebus statꝰ
çeli futurus ostendit᷑. S et om̃s hoĩes
ea intendunt. ad p̃usdendas aeris
qͣlitates. ꝑ estatẽ et hyemen uer¬
nalemq tẽꝑiẽ. Ortu enĩ uł occa-¬

Expanded text:
solus appareat, obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllaba. De qua Vergiliusnomen per derivationem a solis luce, eo quod ab eo lumen accipiat, acceptum reddat. Stellae dictae a stando, quia fixae stant semper in caelo nec cadunt. Nam quod videmus e caelo stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi; qui fiunt, dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cadere non ppraedictum, sunt, et cum coelo fixae feruntur. Sidera dicta, quod ea navigantes considerando dirigunt ad cursum consilium, ne fallacibus undis, aut ventis alio deducantur. Quaedam autem stellae em fulgoremque eorum, quibus rebus status coeli futurus ostenditur. Sed et omnes homines ea intendunt ad praevidendas aeris qualitates per aestatem, et hyemem, vernalemque temperiem. Ortu enim vel occa
Abbreviated transcription (Latin):
dũ cancri: breuioresq dies facit. ho
eñ aĩal incertã ht̃ pͥmã partẽ. De¬
niq ad utrãq partẽ gͥssũ dirigit. i
ut pͥor pars sit post̾ior. et posteno
pͥor. Loonẽ in g̾cia in gentẽ hereuls
occidit. & ꝓpt̃ uirtutẽ suã hẽ inter
xͦii. signa constituit. Hoc signum
sol cũ attigit nimiũ calorẽ mun¬
do reddit: & annuos flatꝰ & hesiaᷤᷤ
facit. Uirginis ⁊̃ signũ iccirco int̾
astra collocau̾nt. ꝓpt̾ qd̾ isoem di¬
ex hausta solis ardore nichil pari¬
at. Est enĩ hoc tẽpꝰ canicłarũ die¬
rũ. Libram aut̃ uocau̾nt. ab eqͣli¬
tate m̃sis ipsiꝰ. qͥa octauo kł̃ octo¬

Expanded text:
ies facit. Hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior et posterior prior. Leonem in Graecia ingentem Hercules occidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium calorem mundo reddit, et annuos flatus Etesias facit. Virginis etiam signum idcirco intra astra conlocaverunt, propter quod isdem diexhausta Solis ardore nihil pariat. Est enim hoc tempus Canicularium dierum. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia VIII K
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ueriusꝗͣ. instruunt᷑. Euis durãt
incorrupti: uentis ignibꝰ om̃iq ce¬
mento fortiores. Sepes munim̃ta
satoꝵ sunt: un et appellate. Caule
munim̃ta ouiũ. uł sepim̃ta ouiliũ.
Est aut̃ g̾cum nom̃ .c. detracta. nam¬

Expanded text:
tur verius quam instruuntur. Aevis durant tur verius quam instruuntur. Aevis durant incorrupti ventis, ignibus omnique caemento fortiores. Sepes munimenta satorum sunt; unde et appellatae. Caulas munimenta ovium vel sepimenta ovilium. Est autem Graecum nomen C
Abbreviated transcription (Latin):
munim̃tũ dictũ: qͥa manu ẽ fa¬
dum. Cors uocata uł qd̾ coartet cun¬
cta que interiꝰ sunt id ẽ concludat.
uł qd̾ coherceat obiectu suo extra¬
neos et adire ꝓhibeat. Uallũ ẽ quod
mole t̾re erigitur. ut custodia p̃ten¬
dat᷑. Pictũ aut̃ uallũ a uall. Nam ua¬
ui fustes sunt: qͥbꝰ uallũ munit᷑. Et
ualli dicti: qd̾ figant᷑ et uellant᷑. Int̃¬
ualla st̃ spacia: int̾ capita uallorũ
id ẽ stipitũ qͥbꝰ uallũ fit. Unde et ce¬
tera. qͦ spacia dñr. ab stipitibꝰ scilicet.
Agger ẽ cuiꝰlibet rei a ceruatio: unde
fosse aut ualles posst̃ repleri. Agger
ꝓpͥe dr̃ terra aggesta.q̃ uallo facto ꝓ¬
piꝰ ponit᷑. s ab usiue et muros et mu¬
nimenta omĩa aggerẽ dicimꝰ. Ma¬
criȩ st̃ parietes longi qͥbꝰ uinee alia¬
q claudunt᷑. Longum enĩ gce ma
cron dict̃. Formatũ siue formatiũ
in affrica et hispania parietes det̾¬
ra appellant. qm̃ in forma circũdatis
duabus utrumq tabulis infarciun¬

Expanded text:
munimentum dictum quia manu est factum. Cohors vocata vel quod coartet cuncta quae interius sunt, id est concludat, vel quod coerceat obiectu suo extraneos et adire prohibeat. Vallum est quod mole terrae erigitur, ut custodia praetendatur. Dictum autem vallum a vallis; nam valli fustes sunt, quibus vallum munitur. Et valli dicti quod figantur et vellantur. Intervalla sunt spatia inter capita vallorum, id est stipitum quibus vallum fit; unde et cetera quoque spatia dicunt, ab stipitibus scilicet. Agger est cuiuslibet rei acervatio, unde fossae aut valles possint repleri. Agger proprie dicitur terra aggesta quae vallo facto propius ponitur; sed abusive et muros et munimenta omnia aggerem dicimus. Maceriae sunt parietes longi quibus vineae aliquae clauduntur; longum enim Graeci μακρὸν dicunt. Formatum, sive formacium, in Africa et Hispania parietes e terra appellant, quoniam in forma circumdatis duabus utrimque tabulis inferciun
Abbreviated transcription (Latin):
Obstracꝰ ẽ pauim̃tũ testatium: cor
fractis testis calce admixra feriatir
Testa enĩ greci: ostra dicunt. Cõpliui¬
um dictũ: qͥa aq̃ apartibꝰ q̃ eirca sui
eo conueniunt. Tessella sunt eqͥtꝰ a
micilia sternunt᷑ a tesseris nõiata.
ẽ qͣdratis lapilł ꝑ diminutionẽ das
fulture sunt columnarũ ꝙ̃ afunda¬
m̃to consurgunt et suꝑposite fabn¬
ce sustinent pond̾. Bases aut̃ nom̃
petre ẽ fortissime syro sermone. soli
ne ꝓ longitudine et rotunditate uo¬
cate in quibꝰ totiꝰ fabrice pondꝰ erigt̃
Antiqͣ ratio erat columnarũ alti¬
dinis. tercia pars latitudinũ. Geno
et altitudinis int̾ se distantes. Qni
genꝰ ẽ earũ q̃ uocant᷑ attice qͣters
angulis. aut ampliꝰ paribꝰ laterum
interualł. Capitella dicta sunt. qd
columnarũ capita. sic̃ suꝑ collum
caput. Epistilia st̃: q̃ suꝑ capitella
colũnarũ ponunt᷑. et ẽ grecũ idẽ sꝰ¬
missa. Tegule q̃ regant edes: et imn¬
brices q̃ accipiant imbres. Lateres

Expanded text:
Ostracus est pavimentum testaceum; eo quod fractis testis calce admixta feriatur; teste enim grece ostra dicuntur. Compluvium dictum, quia aque partes que circa sunt eo conveniant. Tessella sunt e quibus domicilia sternuntur, a tesseris nominata, id est quadratis lapillis, per diminutionem. Isfulture columnarum, que a fundamento consurgunt et supraposite fabrice sustinent pondus, bases autem nomen est Petre fortissime Syro sermone. Capiotunditate vocatae, in quibus totius fabricae pondus erigitur. Antiqua ratio columnarum erat altitudinis, tertia pars latitudinis. Generet altitudinis inter se distantes. Quintum genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum one. Capitella dicta, quod sint in columnarum capita; quasi super collum caput. Epistillia sunt, que super capitella columnarum ponuntur et est grecum. missa. Tegulae, quod tegant aedes; et imbrices, quod accipiant imbres. Lateres et
Abbreviated transcription (Latin):
laq̃ ariũ facit. Absida gͥco sermone.
latine interp̃tat᷑ lucida: eoqd̾ lu¬
mine accepto. ꝑ arcũ resplendeat
s utrũ absidam an absidẽ dicere
debeamꝰ. hoc u̾bi genꝰ ambiguum
qͥdam doctorũ existimant᷑ꝰ. Testu¬
do ẽ camera tẽpli obliqͣ. nã inmo¬
dũ testudinis uet̾es tẽplorũ tecta
faciebant q̃ idõ sic fiebat ut geli
imaginẽ redde̾t. qd̾ constat ẽẽ con¬
uexũ. Alii testudinẽ uolunt ẽe loc̃
in parte atrii adu̾sũ uenientibus.
Artus dicti. qd̾ sint arta conclusiõe
curuati. ipli & torniceo. lauimenao
ginẽ apud g̾cos bñt. elaborata arto
cture. Litostrota pariuilis crustil aep

Expanded text:
laquearium laquearium Latine interpretatur lucida, eo quod lumine accepto per arcum resplendeat. Sed utrum absidam an absidem dicere debeamus, hoc verbi genus ambiguum quidam doctorum existimant. Testudo est camera templi obliqua: nam in modum testudinis veteres templorum tecta faciebant, quae ideo sic fiebat, ut coeli imaginem redderet: quod constat esse convexum. Alii testudinem volunt esse locum in parte atrii adversa venientibus. Arcus dicti, quod sint arta conclusione curvati, ipsi et fornices. Pavimenta originem apud Graecos habent elaborata arte picturae, lithostrota pa
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ qd fundus sit domui: idẽ
& cementum acedendo dictũ. qd̾ cra¬
sso lapide surgat. Paries nuncupatꝰ:
qͥa semꝑ duo sunt pares: uel a late̾
uł a fronte. Siue enĩ tetragonũ si¬
ue exagonũ sit: qͥ se conspiciunt
expariert̃. Alit̾ enĩ structura facta
de formis ẽ. Parietinas dicimꝰ qͣi pa
rietũ ruinas. Sunt enĩ parietes stã¬
tes sine tecto. et sine habitantibus.
Angulus qd̾ duos parietes in unũ
coniungat. Culmina dicta sunt:
qr ap̃ antiqͦs tecta culmo tegebã¬
tur. ut nc̃ rustica. Hinc tecti sũmi¬
tas culm̃ dr̃. Camere sunt uolumi¬
na introrsũ respicientia. appella¬
te acuruo. Carmur enĩ gce : curuñ
est. Laquearia sunt q̃ camerã sub¬
tegunt et ornant: que & lacuna¬
ria dñr. Principalit᷑ aut̃ lacꝰ dr̃ ut
luciliꝰ. Resultant edesq lacusq su¬
ius diminutio lacunar facit: ut
oratiꝰ. Neq aureũ mea renitet in
domo lacunar. Inde fit alia dimi¬
nutio lacunariũ: et ꝑ antisticon

Expanded text:
dictum quod fundus sit domui. Idem et caementum a caedendo dictum, quod caeso crasso lapide surgat. Paries nuncupatus quia semper duo sunt pares, vel a latere vel a fronte. Sive enim tetragonum sive hexagonum sit, qui se conspiciunt ex pari erunt. Aliter enim structura facta deformis rietum ruinas, sunt enim parietes stantes sine tecto et sine habitantibus. Angulus, quod duos parietes in unum coniungat. quia apud antiquos tecta culmo tegebantur, ut nunc rustica. Hinc tecti summitas culmen dicitur. Camerae sunt volumina introrsum respicientia, appellatae a curvo. Campulon enim graece curvum est. Laquearia sunt, quae cameram subtegunt et ornant, quae et lacunaria dicuntur: principaliter autem lacus dicitur, ut Lucilius: resultant aedesque lacusque: cujus diminutio lacunar facit, ut Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio, lacunarium, et per antistichon
Abbreviated transcription (Latin):
ut ultra citraq tela obiectarent.
Erat enĩ eorũ uaria pugna et spectan¬
tibꝰ gͣtior ꝗͣ reliqͣ. Ueletes aut̃ nuncu¬
patos. siue a uolitatione siue a ciuita¬
te ȩtruscorũ: quȩ ueletes uocabatur.

Expanded text:
ut ultro citroque tela objectarent. Erat autem eorum varia pugna, et spectantibus gratior quam reliqua. Velites autem nuncupati, sive a volitatione, sive a civitate Etruscorum, quae Veles vocabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lucanꝰ. Conficit᷑ bibula menphitis car¬
ta papiro. Bibulam aũ papirũ dixit
qd humorẽ bibat. Carta aut̃ dicta qd̾
carptĩ papiri tegm̃ decertũ glutina¬
t᷑: cuiꝰ gña ꝙͣ plura st̃. Pma et p̃cipua¬
augustea regina: maioris formȩ. in
honorẽ octouiani augusti appella¬
ta. Scd̾a libiana ob honorẽ libiȩ ꝓ
iuncie.Teia ieretica dicta qd̾ ad sa¬
cros libros eligebat᷑. simił augustee.
ħ sub colorate. Qrta teneotica. a loco
alexandriȩ qͥ ita uocat᷑ fiebat. Qnta
saltica ab oppido salo. Sexta corneli¬
ana acornelio gallo p̃fecto egypti.
pͥmũ confecta. Septima emporitica
qd̾ ea m̃ces inuoluunt᷑: cũ sit scͥpturis
minꝰ ydonea.

Expanded text:
 Conficitur bibula Memphitis carta papyro. Bibulam autem papyrum dixit quod humorem bibat. Carta autem dicta quod carptim papyri tegmen decerptum glutinatur. Cuius genera quam plura sunt. Prima et pAugustaea, regia, et majoris formae, in honorem Octavii Augusti appellata. 3. Secunda Liviana ob honorem Liviae; tertia hieratica dicta, eo quod ad sacros libros eligebatur, similis Augustaeae, sed subcolorata. 4. Quarta Taeniotica, a loco Alexandriae, qui ita vocatur, ubi fiebat; quinta Saitica ab oppido Sai. 5. Sexta Corneliana, a Cornelio Gallo, praefecto Aegypti, primum confecta; septima emporetica, quod ea merces involvuntur, cum sit scripturis minus idonea.
Abbreviated transcription (Latin):
marcus euuangłm edidit.
Nero anñ.xiiii.
petrrus et paulus necantyR.
Hespasianꝰ anñ.x.
ierosolima atito subu̾titor.
hic facundus et pius fuit.
iohannes in pathinos relegatrr.

Expanded text:
Marcus Evangelium edidit, Nero, an. XIV. Petrus et Paulus necantur, Vespasianus, an. X. Hierosolyma a Tito subvertitur, Hic facundus et pius fuit, . Joannes in Pathmos relegatur
Abbreviated transcription (Latin):
& ad om̃s iru̾tebat᷑ antiqͣ possessio. de¬
bita absoluebant᷑. confirmabantur
lib̾tates. Hc̃ numerũ ẽ in diebꝰ pente¬
costẽ et ip̃i celebramꝰ pꝰ dñi resurreti¬
nẽ remissa culpa et tociꝰ debiti cyng̃¬
pho euacuato. ab om̃ĩ nexu liberi. si¬
cipientes aduenientẽ in nos gr̾am si

Expanded text:
et ad omnes revertebatur antiqua possessio, deet ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur libertates. Hunc numerum etiam in diebus Pentecosten et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa culpa et totius debiti chirographo evacuato, ab omni nexu liberi suscipientes advenientem in nos grati
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ gen̾ã annorũ. Aut enĩ annꝰ lu-
naris ẽ tͥgnita diẽrũ. aut solsticialisᷤ
qͥ.xii. continet m̃ses. aut magniis
om̃ibꝰ planetis. in eundẽ locũ recur¬
ientibꝰ: qͥ fit pꝰ annos solsticiales plu¬
rimos. Era singłorũ annorũ st̃ con¬
stituta a çesare augusto: qñ pͥmum
censũ ex agitato romanũ orbẽ descͥ¬
psit. Dicta aut̃ era. ex eo qd̾ omnis
orb̃ es redd̾e ꝓfessus ẽ rei publice.
De olimpiadibꝰ & lustris. & iubeleis.x.¬
limpiadas ap̃ g̾cos constituta aput
elidẽ g̾cie ciuitatẽ.eliis agenti¬
bus agonẽ. et qͥnquennale certam̃.
IIII. mediis annis cacantibꝰ. & ob
hoc elidũ certaminis tempꝰ olĩpiadẽ
uocau̾nt: qͣdriennio in una olipia
confules. adhuc era ñdum erant. Est
enĩ qͥnquennale tẽpꝰ. Ideo uͦ sic uoen
eo qd̾ census ꝑ qͥnquenniũ in re pusi¬
lica ꝑacto. urbs romana lustrabati.
Iubeleus int̾p̃tat᷑ remissionis amnꝰ. Et
enĩ hebraicꝰ et sermo et num̾us. qͥsꝙ

Expanded text:
 genera annorum. Aut enim lunaris annus est triginta dierum; aut solstitialis, qui duodecim continet menses; aut magnus, omnibus planetis in eundem locum recurrentibus, qui fit post annos solstitiales plurimos. Aera singulorum annorum est constituta a Caesare Augusto, quando primum censu exagitato Romanum orbem descripsit. Dicta autem aera ex eo, quod omnis orbis aes reddere professus est reipublicae. § 37 De olympiadibus et lustris et iubileis. Olympias apud Graecos constituta apud Elidem Graeciae civitatem, Eliis agentibus agonem et quinquennale certamen, quattuor mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olympiadem vocaverunt, quadriennio in una olympiade consules, adhuc aera nondum erat. Est enim quinquennale tempus. Ideo vero sic vocatum, eo quod censu per quinquennium in republica peracto urbs Roma lustrabatur. Iubileus interpretatur remissionis annus. Est enim Hebraicus et sermo et numerus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
a legendo dicta. qͣi electa. Uet̾es enĩme¬
liora quequȩ legebant. siue qd manu
legant᷑. nͨ sectionẽ reqͥrant. Leguminũ
plurima genera ex qͥbꝰ faba lentic ła.
pisũ. faselũ. cicer. lupinũ. Gratiora
in usu hoĩum uident᷑. faba greca ethi¬

Expanded text:
a legendo dicta, quasi electa: veteres enim meliora quaeque legebant: sive quod manu legantur, nec sectionem requirant. Leguminum plurima genera ex quibus faba, lenticula, pisum, faselum, cicer, lupinum, gratiora in usu hominum videntur. Mystice aut
Abbreviated transcription (Latin):
dr. Primũ enĩ hoĩes hoc legumine
usi sunt. Huiꝰ sp̃es duȩ. quarũ altã
cõmunis. altera egyptia. faba fresa
dicta eo qd̾ eam hoĩes frendant.do ẽ
frangant. et molendo comminuant.
Lentis uocata qd̾ humida et lenta ẽ
uł qd̃ adheret humi. faselum aut̃
et cicer grec a nõia sunt. lupinũ gre
cũ et ipsũ nom̃s de qͦ uirgilius. Tri¬
stesq lupini. qr uultũ gustantis
a maritudine contristant un eos p̃a
maritudine nec uerinis nec ullum
animal comedit. Medica uitia. herbũ
pabulorum optima sunt. Medica
dicta. qͥa a medis translata ẽ ingre¬
tiã tp̃r qͦ eã xerses iex ꝑsarũ inuasit.
Hec semel serit᷑ et decẽ annis ꝑmanet.
ita ut quat᷑ uł sexties possit ꝑ annũ
iecidi. Uicia dicta qd̾ uix ad triplicem
ꝑueniat fructũ. cum alia legumina
ꝓuentũ habeant fertilẽ. Uñ et uirgi¬
liꝰ. ut tenuis fȩtus uiciȩ. Pisa qd eis pen¬
sabatur aliqͥd auri minutũ nã pis

Expanded text:
dicitur. Primum enim homines hoc legumine usi sunt. Hujus species duae, quarum altera communis, altera Aegyptia. 4. Faba fresa dicta, eo quod eam homines frendant, id est, frangant, et molendo comLentis vocata quod humida et lenta est, vel quod adhaeret humi. Faselum autem et cicer Graeca nomina sunt. Secum et ipsum nomen est. De quo Virgilius: Tristisque lupini, quia vultum gustantis amaritudine contristat; unde eos prae amaritudine, nec vermis, nec ullum animal comedit. 8. Medica, vicia, ervum, pabulorum optima sunt. 9. Medica dicta, quia Medis translata est in Graeciam, tempore quo eam Xerxes rex Persarum invasit. Haec semel seritur, et decem annis permanet, ita ut quater vel sexies possit per annum recidi. 10. Vicia dicta, quod vix ad triplicem perveniat fructum, 316 cum alia legumina proventum habeant fertilem. Unde et Virgilius: Aut tenues fetus viciae. 11. Pisa, quod ea pensabatur aliquid auri minutum. Nam pis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ condemnans. consubstantialem
pat̾ & filio scm̃ sp̃m demonstrauit.
dans symboli formã ꝗͣ tota g̾corũ
& latinorũ confessio in ecłiis p̃dicat.
Tercia synodꝰ ephesiana pͥma. ducẽ¬
torũ ep̃orũ sub iuniore theodosio au¬
gusto edita. quȩ nestorium duas ꝑ¬
sonas in xp̃o asserentẽ. iusto anathe¬
mate condemnauit. ostendens ma¬
dotũ sub martiano pͥncipe habita
ẽ. in qua euticẽ constantinopolita¬
nũ abb̃em u̾bi dĩ. & carnis unam
natãm ꝓnuntiantẽ. & eiꝰ defensorẽ
dioscoꝵ qͦndã alexandrinũ ep̃m. &
ip̃m rursus nestoriũ cũ reliqͥs he̾ti

Expanded text:
tem, condemnans, consubstantialem Patri et Filio sanctum Spiritum demonstravit, dans symboli formam, quam tota Graecorum et Latinorum confessio in Ecclesiis praedicat. 8. Tertia synodus Ephesina prima, ducetorum episcoporum sub iuniore Theodosio Augusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo adserentem iusto anathemate condemnavit, ostendens madotum sub Martiano principe habita est, in qua Eutichen Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem, et ejus defensorem Dioscorum quondam Alexandrinum episcopum, et ipsum rursus Nestorium cum reliquis haereti
Abbreviated transcription (Latin):
b ossibꝰ ue eẽnt. Hinc et tybicen
qͣiͣ tẏbiarũ cantꝰ. Calamꝰ nom̃ ẽ.
ꝓpriũ arboris. a canendo. id ẽ fun¬
dendo. uoces uocatur. fistulam qͥdã
putant am̾curio inuentã: alii a
faimo quẽ g̾ci pan uocant. Non¬
nulli eam abidi pastore a grigen¬
tino ex sicilia. fistula aut̃ dicta
qd̾ uocem ȩmittat. nam gͥcȩ fos. lati¬
ne uox. stolia. missa appellatur. Sam¬
buca in musicis species ẽ symphoniaꝵ.
Est enĩ genꝰ ligni fragilis. unde et
tybie cõponunt᷑. Pandoriꝰ. ab inuẽ¬
tore uocatꝰ de qͦ uirgiliꝰ. pan pͥmꝰ
calamos cera coniuge̾ plures. insti¬
tuit. pan curat oues ouiumq
magistros. fuit enĩ ap̃ gentiles
d̃s pastoralis. qͥ pͥmũ dispares ca-¬
lamos ad cantũ aptauit: et stu-¬
diosa arte composuit.

Expanded text:
bus ossibusque essent. Hinc et tibicen, bus ossibusque essent. Hinc et tibicen, quasi tibiarum cantus. Calamus nomen est proprium arboris a calendo, id est fundendo voces vocatus. Fistulam quidam putant a Mercurio inventam; alii a Fauno, quem Greci Pan vocant. Nonnulli eque ab Ida pastore aggrigentino ex Sicilia: fistula autem dicta quod vocem emittat. Nam grece fos latine vox, stolia missa vocatur. Sambuca in musicis species est symphoniarum. Est enim ligni fragilis, unde et tibie componuntur. Pandorius ab inventore vocatus, de quo Virgilius. Pan primus calamos cera coniungere plures Instituit, Pan curat oves omniumque magister. Fuit enim apud gentiles deus pastoralis qui primum dispares calamos ad cantum aptavit et studiosa arte composuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cd̃a diuisio ẽ. organica in his
que sp̃u reflante cõpleta in
sonum uocis animantur. ut stꝰ
tube. calami. fistule. organa. pan¬
doria. & his similia instrum̃ta.
Oganũ uocabłm ẽ. gn̾ale uaso¬
rũ om̃iũ musicorũ. Hoc autem
cui folles adhibent᷑. alio g̾ci nõĩe
appellant. Ut aut̃ organũ dicat᷑.
inagis ea uulgaris ẽ. gͥcorũ consu¬
gor. Adhibebatur aut̃ ñ solum
mp̃liis. sed in omĩbꝰ festis dieb
ipter laudis uel gaudii. clarita¬
tẽ. Unde et inpsalt̾io dicit᷑. Cani¬
te inicio mensis tuba in die in¬
signi sollemnntatis ur̃x̃. Preceptũ
enĩ figuras uideis ut in initio no¬
ue lunȩ tuba clangerent: quod
etiã et huc usq faciunt. Tybias
ercogitatas infra ferunt. Has
dii quidẽ funeribꝰ tantũ adhibi¬
tas. mox & sacris gentiliũ. Tybi¬
as aut̃ appellatas putant. quod
pͥmũ de ceruinis tybiis cruribꝰq
hinulorũ fierent. Dem̃ ꝑ abusiõẽ
ita ceptas uocari &̃. ꝙ̃ ñ de cruri¬

Expanded text:
 divisio organica in his, quae spiritu reflante completa in sonum vocis animantur, ut sunt tubae, calami, fistulae, organa, pandoria, et his similia instrumenta. Organum vocabulum est generale vasorum omnium musicorum. Hoc autem, cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis ea vulgaris est Graecorum consugor. Adhibebatur autem non solum in proeliis, sed in omnibus festis diebus propter laudis vel gaudii claritatem. Unde et in Psalterio dicitur81, 4: 'Canite in initio mensis tuba, in die insignis sollemnitatis vestrae.' Praeceptum enim fuerat Iudaeis ut in initio novae lunae tuba clangerent, quod etiam et hucusque faciunt. Tibias excogitatas in Phrygia ferunt: has diu quidem funeribus tantum adhibitas, mox et sacris gentilium. Tibias autem appellatas putant, quod primum de cervinis tibiis cruribusque hinnulorum fierent, deinde per abusionem ita coeptas vocari etiam quae non de cruri
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ imago expͥmens sꝑẽm rei alieꝰ.
que dũ iusa fuit ad iecordationẽ m̃¬
tẽ reducit. Pictura aut̃ dicta: qͣi fictã.
Est enĩ imago ficta ñ u̾itas. Hinc &
ie ulita: nicħ fidĩ et u̾tatis hñtia.
Uñ et sunt quedam picture q̃ corꝑa
u̾tatis. studio coloris excedt̃: et fidẽ
dũ aug̾e contendunt. ad m̃datiũ

Expanded text:
est imago exprimens speciem rei alicujus, quae dum visa fuerit, ad recordationem mentem reducit. Pictura autem dicta quasi fictura. Est enim imago ficta, non veritas, hinc et illita, nihil fidei et veritatis habentia. Unde et sunt quaedam picturae, quae corpora veritatis studio coloris excedunt, et fidem dum augere contendunt ad mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
ramiatica ẽ. scientia recte loquendi ⁊ origo
ẜ fundam̃tũ lib̾aliũ litt̾aꝵ. hec in discipli¬
nĩ pꝰlitt̾as cõmunes inuenta ẽ: ut iam quidi¬
dicerunt litt̃as ꝑ eani recte loquendi rationem
sciant. Grãmatica alĩ a litt̾is nom̃ accepit. gram¬
matica enĩ greci litteras uocant

Expanded text:
rammatica est scientia recte loquendi, origo et fundamentum liberalium literarum. Hec in disciplinis post literas communes inventa edicerant litteras per eam recte loquendi rationem sciant. Grammatica autem a litteris nomen accepit. Γράμματα enim Graeci litteras vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃o aũ plena est sensu. uoce ⁊ litt̃a. Diuisiones
aũ graͣmtice artis aqͥb dã .xxx. dinum̾antur:
id ẽ partes oeationis octo. uox articulata. litt̾a.
sillaba. pedes. accentꝰ. positure. note. oetographia.
analogia. ethimologra. glose. differentie. barbaris¬
iiii. soloecisii. uitia. metaplasini. scema trophi ꝓsa.
metra. fabule. historie
De partib orationis.

Expanded text:
t sensu, voce et littera. Divisiones autem grammaticae artis a quibusdam triginta dinumerantur, id est, partes orationis octo: vox articulata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, barbarismi, soloecismi, vitia, metaplasmi, schemata, tropi, prosa, metra, fabulae, historiae. § 6 De partibus orationis.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ulla hẏstorie cognitione firma¬
tur: s hoc poete. qͣi raciotinando¬
coniectant. Tythanas aũ qͦs dam
in g̾cia fert̃ fuisse robustos. & exre¬
llentes uiribꝰ ppłos: qͥs fert̃ fabule
abirata cont᷑ deos t̾ra ad eiꝰ ultionẽ
creatos. unde et tythanes dicti sunt.¬
one. qd̾ qͣiͣ ulciscende matͥs t̾rȩ cau¬
sa. in deos armati existe̾nt. Qͦs fa¬
bule a ioue bello fuisse suꝑatos:
atq extinctos fingunt ppt̾ qd̾¬
de celo iactis fulminib int̾iert̃.
de regnis militięq uo

Expanded text:
hoc ulla historiae cognitione firmahoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratioconiectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ultionem creatos. Unde et Titanes dicti suntone, quod quasi ulciscendae matris Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fingunt, propter quod e caelo iactis fulminibus interierunt. De regnis militiaequ
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi. esꝑi. garimantes et indi. Esꝑi
sunt occidentis: gcͣramantes tri¬
polis. indi orientis. Trogodite gñs
echiopũ idõ ñcupati: qd̾ tanta ce¬
litate polleant. ut feras cursu pe¬
dũ adseqͣnt᷑ Pamphagii & hi me
thiopia sunt. qͥb esca ẽ qͥcqͥd mã¬
dic pͣ. et om̃ia fortuitu gignen¬
tia: unde et appellati. Ictiofagi
qd̾ uenando in mari ualeant. et
piscibꝰ tantũ alant᷑. Hi pꝰ indos mõ¬
tanas regiones tenent. qͦs sub actos
alexander magnꝰ piscib uesci ꝓhi¬
buit. Antropofagi gens asꝑrima sub
a moribꝰ. aut ex qͥbꝰlibet aliis causis
ĩmutata. uocabula sunt. ita ut pͥ¬
ma origo nõĩs eorũ tẽporũ uetu¬
state ñ pateat. Iam uͦ hi qͥ antipo¬
de dñir.eoqd̾ contrarii ẽẽ uestigiis
nr̃is putant᷑. ut quasi sub t̾ris posi¬
ti adu̾sa pedibꝰ nr̃is calcent uestigia.
nulla ratione credendũ ẽ. qr nͨ soli¬
ditas patitur. nͨ centrũ terix. s neq

Expanded text:
populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et aquod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi, gens asperrima sub a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque
Abbreviated transcription (Latin):
oassilia ciuitas affricȩ ẽ. ñ longe ab
iblante et ortis esꝑidũ: aqua ciuita¬
tmassilli uocati sunt. qͦs nos corru¬
pte massulos uocamꝰ. De qͥbꝰ uͥgiliꝰ. Hic
nͥ massille gentis monstrata sac̾dos.
haulalũ gt̾s st̃. a meridie usq occea¬
nũ espiũ ꝑuagantes. His nom̃ gau¬
hen insula dedit. q̃ ẽ iuxta ethyopi¬
am: uͥ si serpens nascitur. nͨ uiuit.
saramantes ppłi affricȩ ꝓpe cirenas
inhabitantes: agaramante rege a¬
polinis filio noiati. qͥ ibi ex suo no¬
mine gamara opidũ condidit. St̃
aut̃ ꝑximi gentibꝰ. echiopiũ. de qͥbꝰ
iurgiliꝰ. extiremi garamantes. Extre¬
im aut̃ qr seui. & a consortio huma¬
nitatis remoti. Esꝑii łisunt: qͥ circa
lio cham. qͥ uocatiis ẽ chus : ex quo
orgnẽ trahunt. Chus enĩ hebrai¬
ca lingua. echiops int̾p̃tatur. Hi
qͦndam abindo flumine consur¬
gentes. iuxta egyptũ int̾ nilũ et
occeanũ. in meridie sub ip̃a solis ui¬
cinitate insederunt. qͦrũ tres sũt

Expanded text:
itas Africae est non longe ab Atlante et hortis Hesperidum: a qua civitate Massylii vocati sunt, quos nos corrupte Massulas vocamus: de quibus Virgilius; Hinc mihi Massylae gentis monstrata sacerdos. Gaulalii gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperidum pervagantes: his nomen Gauloe insula dedit quae est juxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit; sunt autem proximi gentibus Aethiopum. De quibus Virgilius: Extremi Garamantes. Extremi autem, quia saevi et a consortio humanitatis remoti. Hesperii vero sunt, qui circa lio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sse. unde nẽ optima unguenta ama¬
racina dñr. Sunt aut̃ ex gene̾florũ.
Itẽ alia quȩ amat̾ie suȩ qͣlitate dñr.
his qdam simplicia unguenta sunt.
q̃ ex una tm̃ sp̃e existunt: uñ et sui
nõis refer̃t odoratũ. ut anetinũ. Est
enĩ sincerũ ex oleo et aneto tm̃. Cõ¬
posita aut̃ st̃ q̃ plurib admixtis
fiunt. un et nominis sui odorẽ ñ
hñt. qͥa obtinentibꝰ aliis q̃ admi¬
scent᷑. incertũ odorẽ duẽt. Cerotũ.
alasticũ. Martiatũ

Expanded text:
sse. Unde nunc optima unguenta amasse. Unde nunc optima unguenta amaracina dicuntur: sunt autem ex genere florum. Item alia quae a materiae suae qualitate dicuntur, his quaedam simplicia unguenta sunt, quae ex una tantum specie existunt, unde et sui nominis referunt odoratum, ut anetinum: est enim sincerum ex oleo et aneto tantum. Conposita autem sunt quae pluribus admixtis fiunt; unde et nominis sui odorem non habent, quia obtinentibus aliis, quae admiscentur, incertum odorem ducunt. Cerotum. Calasticum. Marcia
Abbreviated transcription (Latin):
dor uocatꝰ ab aere. Timiama lin-¬
gua greca uocat᷑ fit odorabile.
dictũ. qͥa igne ronsumit᷑ dũ offertur.
Tetraidos formulȩ incensi in longitu¬
dinẽ porrecte. q̃ fiunt ex.iiͦiͬiͬ. pigm̃¬
tis. Quatuor enĩ g̾ce tetra idos formu¬
la ur̃. Stacten ẽ incensũ qd̾ exp̃ssu
ra manat dictũ a grecis. hã pͥatoeͦ
Muabalanum qr fit ex glande odora
capillis. Oleũ ẽ purũ nulliq rei ad¬
mixtũ. Unguentũ ẽ .uͦ. ome qd̾ excõ¬
mum oleo confectũ aliarũ spẽꝵ com
nixtione auget᷑. odoris iocunditatẽ su-¬
mens: & longiꝰ redolens. Unguenta
aut̃ q̃dã dñr. alocis ut telinũ. cuiꝰ iuliꝰ
cesar meminit dicens. Corpꝰq su ari
telino ungimꝰ. Hoc conficiebat᷑ in in¬
sula telo: quȩ ẽ una ex cicladibꝰ. Sunt
& q̃dã ab inuentorũ noĩe ut amara¬
cinũ. Nã qͥdam t̾dunt. regͥũ quen¬
dã puerũ amaracũ noĩe. cũ plurima
unguentorũ gn̾a fe̾ntẽ. casu ꝓlapsũ
c̃ & maiorẽ exmixtione. odorẽ crea¬

Expanded text:
dor vocatus ab aere. Thymiama lingua Graeca vocatur, quod sit odorabile. dictum quia igne consumitur, dum offertur. Tetraidos formulae incensi in longitudinem porrectae, quae fiunt ex quattuor pigmentis. Quattuor enim Graece τέτταρα, formula ra manat, dictum a Graecis παρὰ Mirobalanum, quia fit ex glande odoratcapillis. Oleum est purum nullique rei admixtum. Unguentum vero est omne quod ex communi oleo confectum aliarum specierum conmixtione augetur, odoris iucunditatem sumens et longius redolens. Unguenta autem quaedam dicuntur a locis, ut telinum, cuius Iulius Caesar meminit, dicens: Corpusque suavi telino unguimus. Hoc conficiebatur in insula Telo, quae est una ex Cycladibus. Sunt et quaedam ab inventorum nomine, ut amaracinum. Nam quidam tradunt regium quendam puerum Amaracum nomine complura unguentorum genera ferentem casu prolapsum esse, et maiorem ex commixtione odorem crea
Abbreviated transcription (Latin):
ram fauente dño audiimus consummatos.
ꝓmssionis ur̃e memoras. seruo ur̃o dingere
iubeatis: qͥaut mͥ sum conscuis magna ibi ex
parte serui tui postulatione suilasti. ꝙ ideo p̾
mum in me existe munificus. ut inscõꝵ ceti¬
biis & felix habearis ꝙ primus. Gesta enim
smodi in qua sintarrius exammis uti ig¬
ne et siñ purificatus inuenit᷑. tam̃ decostꝰ.
queso ut ur̃o instinctu a filio ur̃o dño rege
nobis dirigant᷑ cito. Nam & nr̃a eius sic fla¬
gitauit głam suggestio. qͥa multũ in conei¬
lio ꝓinuestiganda opꝰ ÷ ueritate. De cet̾o crea¬
toris altissimi pietatẽ efflagito ut coronã
beatitudinis ur̃e ꝓintegritate fidĩ ꝙ statu
ecclie sue longo tempore p̃cipiat cõseruari
meq inter oblatrantia p̃sentis mundi uari¬
a ꝙ innum̾abilia discrimina munitũ reddat
tue int̾cessionis gr̾a. ac reconditũ ingremiũ
memorie tue tutũ ab omni tempestate pecci

Expanded text:
jam, favente Domino, audivimus consummatum, jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores, servo vestro dirigere jubeatis, quia, ut mihi sum conscius, magna ibi ex parte servi tui postulatione sudasti. Et ideo in me primum existe munificus; sic in sanctorum coetibus et felix habearis, et primus. 4. Gesta etiam synodi, in qua Sintharius examinis vestri igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus, quaeso ut vestro instinctu a filio vestro domino rege nobis dirigantur cito. Nam et nostra ejus sic flagitavit gloriam suggestio, quia multum in concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter oblatrantia praesentis mundi varia et innumerabilia discrimina munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac reconditum in gremium memoriae tuae, tutum ab omni tempestate peccati
Abbreviated transcription (Latin):
pie dñe et uiroꝵ p̃stantissime sera est
inquisitio. ꝙ tarde data est mͥscriben¬
oi optio: quia peccatis meis ingruentib nͣ mͦ
sterilitatis uel in opie malo. uerũꝙ̃ lius & hosti¬
litatis qͦminus in quirerem. horribili sũ p̃pe¬
ditus incursu. Hunc autẽ & simille necessi¬
tatib. mille curis attritus post longu miserie
tempꝰ ueluti ab impbi soporis ut ita dixerim
grauedine suscitatus. istis mee suggestio¬
nis affatib dependẽ p̃sumo salutis officium:
& cordis et corꝑis humilitate ꝓstratus. impre¬
cans excellentissimã tue beatitudinis potestatẽ.
ut peculiarem famulum quẽ pio illo sacre dig¬
nationis intuitu semꝑ habuisti susceptũ: usq
pore tam ꝓlixo uł mnc ur̃m ñ mereor uidere
conspectum: s spero in illuͣ qui ñ obliuscitur
misereri. nec repellit infinem. quia exaudiet
precem pauꝑis. & ur̃o me miserũ representet
aspectui. Suggero sane. ꝙ omnimoda subpli¬
catione deposeo: ut libros ethimo logiarũ quos

Expanded text:
pie domine, et virorum praestantissime, sera est inquisitio et tarde data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. 2. Nunc autem etsi mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita 575 dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usquepore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum, sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane, et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
fiat exurina lucis bestiȩ tẽꝑe indu¬
rata. Est aut̃ siẽ et sucinũ fulua at¬
trahens sp̃u folia ꝓpinquantia.¬
pͥncipatũ ametistꝰ indicꝰ tenet. Ani¬
tistꝰ p̃pureꝰ ẽ ꝑ mixto uiolatio colal
et qͣi rose intore lenit̃ quasdã flau¬
mulas fundens. Altu̾m eiꝰ genꝰ descer¬
dit adiacinctos. Causam nõises assi¬
runt. qͥa sit qͥdam in p̃pura illiũ
ex toto igneũ s uimi colorẽ habis
est aut sculptis facił. sene os¬

Expanded text:
fiat ex urina lyncis bestiae tempore indufiat ex urina lyncis bestiae tempore indurata. Est autem, sicut et succinum, fulva, attrahens spiritu folia propinquantia. Indicus tenet. Amethystus purpureus est permixto violacio colore; et quasi rosae nitor, et leniter quasdam flammulas fundens. Alterum eius genus descendit ad iacinthos. Causam nominis eius afferunt quia sit quiddam in purpura illius non ex toto igneum, sed vini colorem habens. Est autem sculpturis facilis:
Abbreviated transcription (Latin):
gnit᷑ in ethiopia qͥdẽ s principat in dr¬
bia et in affrica inuenit᷑. De ꝙͣ ꝓuitta
magi qͥdam ad coarguendas barba¬
iorũ insidias. Sucinꝰ quẽ appellant qͥ
arboris sucꝰ ẽẽ et obid succinũ appellan
Electrũ aut̃ uocari fabulosa aigum̃¬
tatio dedit. Nãq foetunte fulmius
ictu interempto. sorores eiꝰ luctu muta¬
tas in arbores ppłos lacͥmis. electrũ om̃i¬
bus annis funde iuxta eridanũ amnẽ
et electrũ appellatũ. qm̃ sol uocitat᷑ sit
elector. płimi poete dixere. Constat aut̃
eũ ñ esse sucũ ppłi. s pineẽ arboris. Nã
accensus tede nidore frgrat. Nascit᷑
aut̃ in insulis oceani septemtrionat
sic̃ gũmis: densat᷑q ut cristallũ n¬
gore uł tepore. Ex ea fiunt decorsgñ
ag̾stium feminarũ monilia. Uoca¬
ri aut̃ aqͥbꝰdam arpaga. eo qd admn¬
tu digitorũ accepta caloris anima
folia paleasq et uestiũ fimbrias i¬
piat. sic̃ magnes ferrũ. Quocũq aĩ

Expanded text:
gnitur in Aethiopia quidem principalis, sed in Arabia et in Africa invenitur. De qua promittunt magi quiddam ad coarguendas barbarorum insidias. Sucinus, quem appellant Graeci arboris sucus esse et ob id sucinum appellari. Electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. Constat autem eum non esse sucum populi, sed pineae arboris; nam accensus taedae nidore fragrat. Nascitur autem in insulis Oceani septentrionalis sicut gummis, densaturque ut crystallum rigore vel tempore. Ex ea fiunt decoris gratia agrestium feminarum monilia. Vocari autem a quibusdam harpaga, eo quod adtritu digitorum afolia, paleasque, et vestium fimbrias rapiat, sicut magnes ferrum. Quocunque autem
Abbreviated transcription (Latin):
in mari forma ramosus colore ui¬
ridis et maxime rubens. Bache eiꝰ can¬
dide sub aqua et molles detracte con¬
festĩ durant᷑. et rubeset̃. tactuq ꝓtinꝰ
lapidesct̃. Itaq occupari euelliq retibꝰ
solet. aut acri ferram̃to p̃cidi: qͣ de cau¬
sa coralliꝰ uocitatꝰ. Quantũ aut̃ ap̃ nos
margaritũ indicũ p̃ciosũ ẽ tantũ apd
indos coralliũ. Hẽ magi fulminibus
resistere affirmant. si credit᷑. Sardiꝰ di¬

Expanded text:
in mari, forma ramosus, colore viridi sed maxime rubens. Bacae eius candidae sub aqua et molles; detractae confestim durantur et rubescunt, tactuque protinus lapidescunt. Itaque occupari, evellique retibus solet, aut acri ferramento praecidi, qua de causa corallium vocitatur. Quantum autem apud nos margaritum Indicum pretiosum est, tantum apud Indos corallium. Hunc magi fulminibus resistere affirmant, si creditur. 2. Sardius di