comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo adodor: scđłm rerulã dicĩpotuit sed quia inalietoris honinuenit᷑
reeusanus dicere. difforene qqͣ dusa plutima uitantur u sero fers. feri
ꝑsrncopã sine .i. littera inscđa a t̃tia ꝑsõna ꝓfictut nesi stris ferit dicas a fe¬
rio. putei sienire sc̃ ede es est & uolo uis ualẽ differentie daulã anomala lix¬
bent lit badurã Aiblonatalit̃ imꝑatiuo modo carte. quia imꝑata hedeisiedus
Itẽ multan dieantur lna inauctor ibus non initeniuntur: Se quib ꝑfirgula at¬

Expanded text:
quomodo a do dor secundum regulam dici potuit; sed quia in auctoribus non invenitur, recusamus dicere. Differentiae quoque causa plurima vitantur, ut, fero, fers, fert per syncopam sine i littera in secunda et tertia persona profertur, ne si feris, ferit, dicas, a ferio putetur venire. Sic edo, es, est, et, volo, vis, vult, differentiae causa anomalam habent litteraturam. Et volo naturaliter imperativo modo caret, quia imperata necessitatis Item multa non dicuntur, quia in auctoribus non inveniuntur, de quib
Abbreviated transcription (Latin):
bs s ptunsi s prhicti & prec turus noneis cor nacus sũ nactis. arorus
abcirus in geo peustis psc turus. fingor fic tus ficturus tigor triss
pionorus iingor unotus quncturus fungor functus funo turus plongor
ostsiras: T eosterisu ostensurus mergo mersi mersu morsuras tego torsi.
pansr us tesurus pungo pupu uł punxi punctũ goag attũ ac turas

Expanded text:
s sum, experrectu, experrecturus. Nanciscor, nactus sum, nactum, nacturus, absque n. Pangor, pactus, pacturus. Fingor, fictus, ficturus. Tangor, tactus, tacturus. Jungor, junctus, juncturus. Fungor, functus, functurus. Plangor, ostentum vel ostensum, ostensurus. Mergo, mersi mersum, mersurus. Tergo, tersi tersum, tersurus. Pungo, pupugi vel punxi, punctum. Ago, egi, actum, acturus.
Abbreviated transcription (Latin):
& cõponitur contra adulterũ & contradico ex tra apponitur utex trame
int̃ utrũq ut int̃ ami cos interuallum int̾pres. cui simplex inusunt Rab

Expanded text:
et componitur: contra adulterium, et contradico. Extra apponitur, ut, extra me. et componitur: contra adulterium, et contradico. Extra apponitur, ut, extra me. Inter, utrumque, ut, inter amicos, intervallum, interpres, cujus simplex in usu non e
Abbreviated transcription (Latin):
terrentius ꝑscitus puer. id ÷ ual desits ab negationẽqq̃ significat in cõpost¬
tione ut ꝑfidem post. componitur & separatur & locum significat uirgł
post montem oppositũ significat & tempus ut post multũ tẽpus cis localẽ
hab& significationẽ utcis alpina gallia & pultra accipitur ut cis diffinitiuũ
tempus hoc ÷ ulera & ex eocitra: trans componitur & separatur ut itrans¬
fero & trans padũ & in cõpositione sȩpe .n. & .s. amttt ut tradoco tradocrano
& ꝓsuꝑ aponitur ut trans grissus id ÷ suꝑgressus apud locũ significat ut
riuantur exeo antiquus ant quarius nomina ci trapene eandẽ significadiont̃
hab& qõ cis nsi qđ ꝓprius nomimib: cis iungitur & appellatiua citra sȩpus
citerior ciaissimus cir a loci& temporis ꝓ iuxta positũ inuienato circn
circũ mare circiter ad tempus solũ ꝑon& uterater Lł ianuarias ego¬
ñ cõponit᷑. & ad fectum significat it bonuise e gxꝓpinquos cetia sipuratu

Expanded text:
Terentius: Perscitus puer, id est, valde scitus. Abnegationem quoque significat in compositione, ut, perfidus. Post componitur et separatur, et locum significat. Virgilius : Post montem oppositum. Significat et tempus, ut, post multum tempus. Cis localem habet significationem, ut, cis Alpinam Galliam. Et pro ultra accipitur, ut, cis definitum tempus, hoc est, ultra. Et ex eo, citra. Trans componitur et separatur, ut, transfero, et trans Padum. Et in compositione saepe n et s amittit, ut, traduco, tra super ponitur; ut, transgressus, id est, supergressus. Apud locum significat, ut, um. Derivantur ex eo antiquus, antiquarius, nomina. Citra pene eamdem significationem habet quam cis, nisi quod propriis nominibus cis, et appellativis citra, saepius citerior, citissimus. Circa, loci et temporis, pro juxta ponitur circum mare. Circiter ad tempus solum pertinenon componitur, et affectum significat, ut, bonus est erga propinquos. Contra separatur
Abbreviated transcription (Latin):
atiunt adeor subeoi ꝑsitio. confitior ex factio qq̃ neutra. uersifico
uer sificaris & gratificor gratificaris deponentia nascuntur cũ plecto
actiua amplector depont. cõponuntur ũbacũ omĩb ut ample
fatio amplifico ex quo participiũ amplisicans &cũ alto uerbo ut cales¬
tio id÷ calere fatio uł cũ adũbio ut benedito uł cũ p̃positione ut indi co
sub eo. sed p̃positionib ꝑ cõpositionẽ iunguntur sẽꝑ sicut nominatiuo casti
deconnigatione Venionã REccedefiguris habeo sed eoniugationu
distantias dicmnlii & pͥmũ unde dicgasit coniugano &xponetS cons¬
iugati dicta ÷ qd in unã declinatianis ritionem pliine uerbe come
n iris ꝓdueca. penultima. muniorꝰ numtis moliers molitis s

Expanded text:
faciunt enim adeor, subeor, perficior, conficior. Ex facio quoque neutro, versificor, faciunt enim adeor, subeor, perficior, conficior. Ex facio quoque neutro, versificor, versificaris, et gratificor, gratificaris, deponentia nascuntur. Complecto, activum; amplector, deponens. Componuntur verba cum nominibus, ut ab amplo et facio, amplifico, ex quo participium amplificans: et cum altero verbo, ut calefacio, id est, calere facio; vel cum adverbio, ut, benedico; vel cum praepositione, ut indico, subeo. Sed praepositionibus per compositionem junguntur semper sicut nominativo casu DE CONJUGATIONE VERBORUM. FR. Ecce de figuris habeo. Sed conjugationum distantias dic mihi. Et primum, unde dicta sit conjugatio, expone.--SAXO. Conjugatio dicta est quod in unam declinationis rationemin iris producta penultima, munior, muniris, molior, moliris. FR.
Abbreviated transcription (Latin):
coniugationis sunt udec turio lecturis esurio esuris qd ab edo diriuatur
sunt aliȩ qq̃ species diriuatiuo&: ut auideo uiso ide cupio udire a fatio
fcesso actipio capesso alecero lacesso abarceo arcesso abatio
itt̃ a nomunibus diriuatiua fiuꝵ ut apatre. patrisso. egreco grecisso
go legur asto statie Inuieniunt᷑ qq̃ &abaduerbiis uerba diriua
ut apertnde perendino. &acras ꝓ crasimo & ab intus intro intra¬
tione coniugationi ut dedas. faoitr eddo reddis. fitiofacis. amplifico¬
iplificas. sunt cõposita. quoꝵ simplicia .in.usu. uoñsunt ut offendo
quȩ genus mutant in cõpositione ut sperno sperni actiuã aspernor
sꝑnaris deponensdsentio neutrũ adsent or deponens seleo sedes neutrũ
insidior insidiaris deponens obside ouero & ad sideo actiua sunt eo di fino
neutrasunt : adeo & subeo ꝑficio consito & exeis composita actiua sunt

Expanded text:
 conjugationis sunt; ut, lecturio, is; esurio, is, quod ab edo derivatur.  conjugationis sunt; ut, lecturio, is; esurio, is, quod ab edo derivatur. Sunt aliae quoque species derivativorum; ut, a video, viso, id est cupio videre; a facio, facesso; a capio, capesso; a lacero, lacesso; ab arceo, arcesso; ab accItem a nominibus derivativa fiunt; ut, a patre, patrisso; a graeco, graecigo, legitur; a sto, statur. Inveniuntur quoque et ab adverbiis verba derivari; ut a perendie, perendino; et a cras, procrastino; et ab intus, intro intratione coniugationem, ut "do, das", "reddo, reddisamplificas. Sunt composita, quorum simplicia in usu non sunt, ut offendo, quae genus mutant in compositione: Sperno, spernis, activum; aspernor, aspernaris, deponens.  Sentio, neutrum; assentior, deponens. Sedeo, sedes, neutrum; insidior, insidiaris, deponens; obsideo vero et adsideo activa sunt. Eo et facio neutra sunt; adeo, subeo, perficio, conficio, et ex eis composita activa sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ninguntur ut legereuolo onꝑsonalie ꝓnominib utlegiturae. su que
foreme sunt imꝑsonaliũ .s. quattuor autintur. autpiiata uig. px¬
& aut in. it exrunt ut stat restit contingit pud& sedĩ in &iti
ra alia ase oriuntur ut pud& pęnit&. dec&. *. quȩ sunt supina ł pa¬
ticipalia .s. quinq sunt eiꝰ modiuoees ut legend legendo legendũ lec tã
lec tũ: quas priscianus omino nõa uulteẽ quia tẽporibus carent e psonas
nondis cer munt & p̃positionibus separatis achiunguntur. ut adlegendũ uao
alegendo ueni. F intentus sũ despetierũ ratione audire maxime quna
uoluit ut alego. lec turio. & lectito. & a ferueo feruesco & haec idt meho¬
atiua sẽꝑ insco desinunt & t̃tiaesunt coniugationis. ut calesco cales eis
uos pores co uos ꝑerescis & p̃ticũ ñ hab& tepꝰ. nec participia futuri tẽporis
sẽper neutra Inchoatiua. meditatiua in .urio. desinunt & quartȩ tantu

Expanded text:
junguntur; ut: legere volo. Impersonalia pronominibus; ut legitur a me. FR. Quot formae sunt impersonalium?--SAXO.--Quatuor. Aut in tur, aut in at, aut in it, aut in et exeunt: ut, statur, restat, contingit, pudet. Sed quae in et Alia a se oriuntur, ut pudet, poenitet, decet. FR. Quae sunt supina et participialia?--SAXO. Quinque sunt ejusmodi voces; ut: legendi, legendo, legendum, lectum, lectu. Quas Priscianus omnino nomina vult esse, quia temporibus carent, et personas non discernunt, et praepositionibus separatis junguntur; ut, ad legendum vado, vel legendo venio. FR. Intentus sum de specierum ratione audire maxime, quiaativam dicere voluit; ut, a lego, lecturio et lectito. Et a ferveo, fervesco. Et haec, id est inchoativa, semper in sco desinunt et tertiae sunt conjugationis; ut, calesco, calescis; vesperasco, vesperascis. Et praeteritum non habent tempus, nec participia futuri temporis. urio desinunt et quartae tantum
Abbreviated transcription (Latin):
nõminũ in. ens deimentiũ uł inus mobiliũ s. tẽpora par ticipioe qualit
currim S. participia coniuncta habeꝑ tẽpora sicut uerba infinitiua
nãcũ quinq finit uirberũ significationes aeciuas perarro peffima
cominunie deponentia. participia ab atiuis quidẽ & neieris ꝓsontis tđpo¬
ris inuenunt᷑ & siti. ut aonans amat᷑us stans staurus sedpsentis paraei¬

Expanded text:
nominum in ens desinentium, vel in us mobilium. FR. Tempora participiorum qualiter currunt?--SAXO. Participia conjuncta habent, sicut verba infinitiva, Nam cum quinque sint verborum significationes, activa, passiva, neutra, communia, deponentia; participia ab activis quidem et neutris praesentis temporis inveniuntur et futuri; ut amans, amaturus: stans, staturus: sed praesentis partici
Abbreviated transcription (Latin):
no ult inconsbruenone pobli ques cisus aibiuerebũ iungi norpo dese poruer¬
piũ leco ubi subuit utbonꝰ homolo quebatur. bom homiis loquentis ortio¬
nẽ indn beni hoqini laqueati rospandi. bonũ hominẽ loquentẽ audiut tu
one honuo loquere abono homine loquente didici & ex eo nominatiuus. & uõe
reo ticasus nominantur quia ꝑseũ ba iungipossunt N quã utilitatẽ hab&

Expanded text:
 in constructione per obliquos casus, ubi verbum jungi non potest, participium loco verbi subit; ut bonus homo loquebatur: boni hominis loquentis orationem audivi; bono homini loquenti respondi; bonum hominem loquentem audivi; tu bone homo loquere; a bono homine loquente didici. Et ex eo nominativus et vocativus recti casus nominantur, quia per se verbis jungi possunt. FR. Quam utilitatem habet
Abbreviated transcription (Latin):
doceo dicis ñ ÷ dcendũ sedlego &scribo doceo &dicis si participiũ locopbr¬
oris ũbaponas. benesine coniunctione ꝓfertur udegens scribo docens discuo ꝑ
participioꝵ ad haec sunt utiles qđ̃ ñ solũ sine comunctione ꝓferunt᷑ sed edã
ad alias transeant ꝑsonas ut docentis s potior docenti respondeo docent
audio. illo docente didici P. quot accidunt participio .s. sex ꝯenus cafuscet¬
no imine significatio tẽpus ex uerbo numetꝰ figura exutroq ꝑ quot gene¬
ra hab& .S. quat tuor masenlinũ ut ⁊ matusi fem̃ ut amata neutruit auuu
omis generis ut hic & bȩc & hoc amans nã nõntune duñ gonerũ & ali
non inpar tici po inuemiri nita ips phib&. eũenĩ u te ba ex quihus. nasctr¬
tur participia paritr omib iunguntiut generib ut legit nasculũs ÷¬
legit femina legit mancipiũ mecrssirio participiũ ꝗdexeo rfiscittoo
eis dẽ generib ad sotiatur & ome participiũ inans ał mens psens & pt̃¬

Expanded text:
doceo, discis, non est dicendum; sed, lego et scribo, doceo et discis. Si participium loco prioris verbi ponas, bene sine conjunctione profertur, ut, legens scribo, docens discis. Iparticipiorum ad hoc sunt utiles, quod non solum sine conjunctione proferuntur, sed etiam ad alias transeant personas; ut, docentis potior, docenti respondeo, docentem audio, illo docente didici. FR. Quot accidunt participio  Al., accenomine, significatio, tempus ex verbo, numerus, figura ex utroque. FR. Quot genera habet?--SAXO. Quatuor. Masculinum, ut, amatus. Femininum, ut, amata. Neutrum, ut, amatum. Omnis generis, ut, hic et haec et hoc amans. Nam commune duum generum et epinon in participio inveniri, natura ipsa prohibet. Cum enim verba, ex quibus nascuntur participia, pariter omnibus jungantur generibus, ut, legit vir, legit femina, legit mancipium: necessario participium, quod ex eo proficiscitur, eisdem generibus associatur. Et omne participium in
Abbreviated transcription (Latin):
fine posita ꝓducitur t̃tia ꝑsona in pͥma c̃iugatione in & & in c&uis coniugatio¬
uib: in at . ut am& habeat legat auhat pͥma ꝑsona innumero plurali eni
mus Escđa inte. t̃tia inent in pͥma c̃iugatione incãis in ant ut ameniꝰ
ut amanto, docento, legunto ut audiunto F. de infinitiuis dic .s. om̃e
infinitiuũ p̃sens in re. & p̃tĩtũ inse & fut̃ inire uł esse in omĩ coniuga¬
tione desinit . ut amare . amasse amatũ ire uł amatũ eẽ Fi quid de
ut adamandũ. inamando qd ũbo non potest accidere .F. quid tam̃ dstat ⁊¬

Expanded text:
ominibus, i in fine posita producitur. Tertia persona in prima conjugatione in et: in caeteris conjugationibus in at, ut amet, habeat, legat, audiat. Prima persona in numero plurali in mus; in secunda in te; tertia in ent, in prima conjugatione; in caeteris ant, ut amemus, ut amanto, docento, legunto, audiunto. FR. De infinitivis dic.--SAXO. Omne infinitivum praesens in re, et praeteritum in se, et futurum in ire vel esse in omni conjugatione desinit, ut amare, amasse, amatum ire, vel amaturum esse. FR. Quid de ut  ad amandum, in amando, quod verbo non potest accidere. FR. Quid tamen distat
Abbreviated transcription (Latin):
pas siua innr̃a passione alt̾ius actũ significant tũ dũdico amote
tuũ id ÷ qõ tu ie. amas. neutrau uni formit̃ significant ułigentã
ut ambulo curro ⁊ prandeo uł ptientẽ ut ardeo ueneo uapulo
sed & cosib nonegent. quib actiua uł passiua egent nã actiua aco¬
saciuo rasui iungunt̾ ut amote. sepe & gen&iuo ut memor sũturiee
datiuo ut dicotibi passiud ablatiuo iunguit᷑ ut amor ate nritra ab so¬
luta sunt & ꝑseplenũ sensũ significant ut uiuo spiro ꝑgo ꝑ uerbo quet¬

Expanded text:
passiva in nostra passione actum alterius significant. Nam dum dico: amo te,tuum, id est, quod tu amas me. Neutra vero uniformiter significant, vel agentem; ut ambulo, curro, prandeo; vel patientem, ut ardeo, veneo, vapulo. Sed et casibus non egent, quibus activa vel passiva egent. Nam activa accusativo casui junguntur, ut amo te; saepe et genitivo, ut memor sum tui; et dativo, ut dico tibi. Passiva ablativo junguntur, ut amor a te. Neutra absoluta sunt et pe
Abbreviated transcription (Latin):
ualde accipitur. ercero nedici quidem opus ẽ ꝓneq diciꝰ terrentius nedi¬
cã dolo ꝓnondicã itẽ neilla illũ aut mouit ꝓ ualdeilla alia confirmatiua ꝓfec
fugiant ex amina taxos alia optatiua ut uti nã ri q̃o cõpositũ ÷ exite Aena¬
o a si uirgł adsis otantũ idem sinunc senobis ille aureus arbore taredi
sensim alia congregaiua loci & tẽporis cõmunia ut simul una meadelie¬
intentiua ut ualde. niniiũ ꝓr sus penius enĩno. ali a comꝑaneli tenex
tusm primitiuoꝵ significationt̃ ut qualitt seruont. s seruun ue ut
atullio tulliane acorpore cos pemlitor abilio aliter agrecogeebine

Expanded text:
alde accipitur. Cicero: Ne dici quidem opus est, pro, neque dici. Terent. Ne dicam dolo, pro, non dicam. Idem: Ne illa illum haud movit, pro, valde illa. Alia confirmativa: profect: Sic quoque Cyrnaeas fugiant examina taxos. Alia optativa, ut, utinam, quod compositum est eius: Adsis o tandem. Idem : Si nunc se nobis ille aureus arbore ramus sensim. Alia congregativa, loci et temporis communia, ut, simul, una; in eodem locintensiva, ut, valde, nimium, prorsus, penitus, omnino. Alia comparativa, ut, ntur, primia Tullio, Tulliane; a corpore, corporaliter; ab alio, aliter; a graeco, graece;
Abbreviated transcription (Latin):
sungantur utgũmi. nequã. subqua regula. & ĩã sunt nõa litterarum
e nimeroꝵ aquatuor ui que adcentũ. ey ꝓtota sunt quȩ duos casus
qualia sunt meutra in scđa declinatione q̃ tres diuersitates cisuũ
habent ut apłũ tẽpli tẽplo & om̃a nectrapiluralia. ꝑonĩs declinao¬
tũ docste. ex aptotasunt q̃ sex diũ sos habent oisus ut ÷ unus umius
uni. unũ une. ab uno. H. nesit tibi onerosũ singuloꝵ casuũ t̃mina
tis int̾rogationib N. quid si utilior ÷ inne cessariis regulis. S.

Expanded text:
unguntur, ut gummi, nequam. Sub qua regula sunt etiam nomina litterarum et numerorum a quatuor usque ad centum. Diptota sunt, quae duos casus dqualia sunt neutra in secunda declinatione, quae tres diversitates 279 casuum habent, ut templum, templi, templo, et omnia neutra pluralia per omnes declinattum, docte. Hexaptota sunt, quae sex diversos habent casus, ut est: unus, unius, uni, unum, une, ab uno. FR. Ne sit tibi onerosum singulorum casuum termiltis interrogationibus. FR. Quid si utiliorem in necessariis regulis?--SA
Abbreviated transcription (Latin):
d ̃ idẽ didẽ cõponuntur ꝓ nõa cũ adũbis ut eccił id÷ oce eũ
ellũ. ecce illũ & cũppositione sedꝑ apostrophen. ut mecũ ttent
secũ. &cũ nõȩ ut huiꝰ modi istius medĩ ꝑ. unde ÷ illa cõpositio ego
& sunt quattuor eius modi. adiectiones m& cete pte utego ma:
iste płr ut iste. sunt & numero cõmunnia ut fui sibi sease. qd nõatiuo carꝙ¬
int̃ hi. & aliud ꝓ nom̃ & si c̃ iunc tionẽ uł quia transio uł reciꝓcatio ꝑ sone
innomine ñ potest eẽ qd sui sẽ ꝑ hab& reciꝑcatio. ut suimenit transio
casus pnominũ s̃ ut nominũ nisi qd̃ pͥma ꝑsona & t̃tia plus quinq casib
habere ñ possunt. quia uoc̃s ineis fieri nom potest quipͥus : scđe ꝑsonȩ¬

Expanded text:
 Componuntur pronomina cum adverbiis, ut eccum, id est, ecce eum! ellum, ecce illum. Et cum praepositione, sed per anastrophen, ut mecum, tecum, secum; et cum nomine, ut hujusmodi, istiusmodi. FR. Unde est illa compositio: egoEt sunt quatuor ejusmodi adjectiones, met, ce, te, pte, ut, egomet, iste. Pluralis, ut isti. Sunt et numero communia, ut sui, sibi, se, a se, quae nominativo cainter hi aliud pronomen, et si conjuctionem. Vel quia transitio vel reciprocatio personae in nomine non potest esse, quod sui semper habet: Reciprocatio, ut sui meminit. Transitio, Casus pronominum sunt ut nominum, nisi quod prima persona et tertia plus quinque casibus habere non possunt, quia vocativus in eis fieri non potest, qui proprius e
Abbreviated transcription (Latin):
tur utres publica ex duob corruptis ut parricida exparente nom ne
potest tt̃ quia animitas intellegibilenor ideo nicesse ÷ ut a cõposits
id÷ magnanimo sit diriuatũ magna minitas ꝑ quit modis cõponunel
nominã .S. quattuoi ex duob. integris ut iusputaidũ ex duob. coiruptis

Expanded text:
tur, ut respublica; ex duobus corruptis, ut, parricida, ex parente nomine, tur, ut respublica; ex duobus corruptis, ut, parricida, ex parente nomine, potest esse, quia animitas  Ms., nimitas intelligibile non est: ideo necesse est ut a composito, id est magnanimo, sit derivatum magnanimitas. FR. Quot modis componuntur nomina?--SAXO. Quatuor. Ex duobus integris, ut jusjurand
Abbreviated transcription (Latin):
a ofluctus us. ꝓductã in nominib qq̃ & par ticiꝑus inuenies uocẽ cõmunia
ut illi. isti ipsc dats singularis & nom natiuus płs in participiis mobilia
om̃a. in eadẽ uoce habent. fem̃. in singulam nom natiuo & neutralra.
inplurali uthec uicturafemina & hȩcuictura animalia. In ũbis uͦ nulla
uox ÷ que eadẽpossit ẽẽ insingulari numero & plurali. ꝑ uinde aliqua
nõa sic̃ indonatoleg sẽꝑsingularias̃. & aliqua seꝑ pluralia .s. nata uł usu.
sicilia  usu ut sangius. pliluis. lux. uita. itẽ q̃ ad pondusuł mñ suraꝑtĩnent
ralia nat᷑a ut gemimpisces incaelo usu ut arma moenia nundine
tam̃ ẽsentio seddefiguris disputamꝰ & pͥmo dic quidsit int̃ figuratas dicti¬
tiones aut simplicess. ut magnꝰ aut cõposita ut magnanimus diriuatii
aut a sim̃plici nomine diriuant᷑. ut apio pi& as. aut a cõposito uta mig¬
bentet̃ in integrasdictiones siue &x integris siue ex conruptis cõponan¬

Expanded text:
 o res. In pronominibus quoque et participiis invenies voce communia, ut illi, isti, ipsi, dativi singularis et nominativi pluralis. In participiis mobilia omnia in eadem voce habent feminina in singulari nominativo et neutralia in plurali, ut haec victura femina, et haec victura animalia. In verbis vero nulla vox est quae eadem possit esse in singulari numero et plurali. FR. Unde aliqua nomina, sicut in Donato legi semper singularia sunt, et alia semper pluralia?--SAXO. Sicilia. Usu, ut sanguis, pulvis, lux, vita. Item quae ad pondus vel mensuram pertinent, ralia: natura, ut Gemini, pisces, in coelo. Usu, ut arma, moenia, nundinatamen consentio. Sed de figuris disputemus. Et primo dic quid sit inter figuratas dictitiones aut simplices sunt, ut magnus; aut compositae, ut magnanimus. Derivativae autem a simplici nomine derivantur, ut a pio pietas; aut a composito, ut a magbent esse in integras dictiones; sive ex integris, sive ex corruptis componan
Abbreviated transcription (Latin):
tibus fit cõmunis syllaba. dũ in breuẽ uocalẽ desinit. syllaba et
excipit᷑ ab .s. sequente muta & liquida . uthoratius l inqui¬
mͥ insani ridentes prȩmia scribȩ. plenius hȩo uita comite In
marica ratione uobis filii mons trauero. d. qͥduis magist̃ ande
pedib & as centib or dint̃ donati magistri sequentes int̃rogem
uł accentus. isi ex breuebus longisq syllabis nequeunt intellegi
unde ad partes uos conuertite .d. prius sipla ceat magist̃ undo
quȩ constat natͥa natione auctoritate consu&udiac¬

Expanded text:
tibus fit, communis syllaba, dum in brevem vocalem desinit syllaba et tibus fit, communis syllaba, dum in brevem vocalem desinit syllaba et excipitur ab s sequente muta et liquida, ut Horat.: Linquimus insani ridentes praemia scribae. Plenius haec, vita comite, in metrica ratione vobis, filii, monstravero. DIS. Quid vis, magister, an de pedibus et accentibus ordinem Donati magistri sequentes interrogemvel accentus, nisi ex brevibus longisque syllabis nequeunt intelligi. Unde ad partes vos convertite . DIS. Prius, si placeat, magister, unde quae constat natura, ratione, auctoritate, consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
syllabȩ cõmunes. cõmunes sunt cũcorrepta uocalis in medio uerbo
excipit᷑ aeiduabus consonantib: quarũpͥor muta q̃ lib& ÷ uł f soni¬
uocalis posterior liquida ut tenebrȩ far& ra. refluit aut cũ corre¬
ta uocalis in c̃sonantẽ. desinit &excipit᷑ .H. ut uir humilis Aut cũ
aliqua syllaba in breuẽ desinit uocalẽ & excipit᷑ adu abis conso¬
nantib quarũ por: .s. ut alba smaragdus autcũ postpeden quẽ¬
liba un abreuis remanserit syllaba de uerbo ut omia uincit amor
& nos cedamꝰ amori at pdrs aliquã q̃ in dyptongon desinit ex ei¬
pitur auo cali sequents uerbi ut insulȩ lonio aut cũ pductã
uocalẽ in eodẽ uerbo mox alterius syllabȩ sequit᷑ uocalis ut fidei
aut cũ ꝓnom̃ .c. lit tera t̃minũ t̃mi natũ ÷ & auo cali sequentis uerb
accipiunt. ut hoc ÷ auttũ cor reptã uocalẽ inuna parte .x. dupliex

Expanded text:
syllabae communes. Communes sunt, cum correpta vocalis in medio verbo syllabae communes. Communes sunt, cum correpta vocalis in medio verbo excipitur a duabus consonantibus, quarum prior muta quaelibet est, vel f semivocalis: posterior liquida, ut: Tenebrae, pharetra, refluit. Aut, cum correpta vocalis in consonantem desinit, excipitur ab h, ut: vir humilis. Aut cum aliqua syllaba in brevem desinit vocalem, et excipitur a duabus consonantibus, quarum prior est s, ut: alba smaragdus. Aut cum post pedem quemlibet una brevis remanserit syllaba de verbo, ut: Omnia vincit amor, et nos cedamus amori Aut cum pars aliqua in diphthongon desinit, et excipitur a vocali sequentis verbi, ut: Insulae Ionio . . . Aut cum productam vocalem in eodem verbo mox alterius syllabae sequitur vocalis, ut: fidei. Aut cum pronomen littera c terminatum est, et a vocali sequentis verbi excipitur, ut: hoc est. Aut cum correptam vocalem in una parte z duplex
Abbreviated transcription (Latin):
uitpat̃. longa. dũ moratur : uex ut mat̃. uł dũ duo uocales in
unã c̃currunt sẏllubã. qd dyptongon uocant. & sunt tales cõ¬
inunã fyllaba &inuna uocem rotibit dyptongondicit᷑. Ei quot
modis sunt sillabȩ positionelongȩ s sexcum correpta uocalis
induas desinit consonante ut ast: aut inunã duplicem
ut dux. aut inunã desinit consonanteme &ex cipitur ab altera
ut arcã. autex cipit᷑. ab .x. duplici. ut axis. aut.i. loco consonan¬
tis posita. ut troia aut desinit in consonantẽ & excipitur ab
uł .u. loco consonantis. posita aduenia aduitor. P sinecessex¬
q̃ ÷ aduotũ podarũ possunt uł breues uł longe eẽ sed quia hȩc
ad m&ricos ꝑtinent. relinquamꝰ. Foragis in trogemꝰ magistris
neignarisimus huiꝰ quoq rationis . d dic nob̵ magis t̃ quiratione
uł qui b. modis cõmunes possunt eẽ . syllabȩ .or. Nouẽ modis sunt

Expanded text:
ut: pater. Longa, dum moratur vox, ut: mater. Vel dum duae vocales in ut: pater. Longa, dum moratur vox, ut: mater. Vel dum duae vocales in unam concurrunt syllabam, quod diphthongon vocant: et sunt tales comin unam syllabam et in unam vocem coeunt, diphthongos dicitur. FR. Quot modis fiunt syllabae positione longae?--SAXO. Sex. Cum correpta vocalis in duas desinit consonantes, ut: ast. Aut in unam duplicem, ut: dux. Aut in unam desinit consonantem et excipitur ab altera, ut: arca. Aut excipitur ab x duplici, ut: axis. Aut j loco consonantis posita, ut: Troja. Aut desinit in consonantem et excipitur ab i, vel u, loco consonantis posita, ut: advena, adjutor. FR. SQuae ad votum poetarum possunt vel breves vel longae esse. Sed haec, quia ad metricos pertinent, relinquamus. FR. Magis interrogemus magistrum, ne ignari simus hujus quoque rationis. DIS. Dic nobis, magister, qua ratione vel quibus modis communes possunt esse syllabae?--MAG. Novem modis fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
uttroi quos. locoduplicis digammȩ inquib dã locis
ac cipit᷑. ut cupii. brȩuisi cupiui longa & ubicũ que doco consonan¬
tis ponit᷑ sẽꝑ prodigãma ẽ habenda.  F. habentne aliq: ex con¬
sonantibus aliquas singulares potestites .S. habeꝵ pͥmo qd una queq
suã hab& potestatẽ ficut & nomen. & figurã sunt aliq ex illis liquidȩ
q̃ dim consonantiũ amittunt: accentus quoq sepe uipsa mim̾itant
h. qqͣ as spirationis nota .x. uero Ez. duplices sunt: sed has rationes
marice subtilitatis eẽreor in quib necdũ eruditisumus ideo nol
me de illis pius in t̾rogare. sed festinemꝰ ad syllabas: Incipit¬
de syllabas.: ꝑ Cyllabaquid ÷.S uex litteralis sub uno
incipiens lisq aad sex ut a ab. abs. mars. stans stips ꝑ.
hab& syllaba sensũ ꝑse .S. non hab& nisplena dictio ꝑ una sylla
tus acutus grauisi circũ flexus. Indictione certus absq
& positione. breuis : natura dũ raptĩ uocalis enuntiatur

Expanded text:
uoque loco duplicis digammae in quibusdam locis accipitur, ut cupii, brevis i; Cupivi, longa i. Et ubicunque v loco consonantis ponitur, semper pro digamma habenda est. FR. Habentne aliquae ex consonantibus aliquas singulares potestates?--SAXO. Habent. Primo quod unaquaeque suam habet potestatem, sicut et nomen et figuram; sunt aliquae ex illis liquidae, quae et vim consonantium amittunt. Accentus quoque saepe in prosa mutant. H quoque aspirationis nota. X vero et Z duplices sunt. Sed has rationes metricae subtilitatis esse reor, in quibus necdum eruditi sumus. Ideo noli me de illis plus interrogare, sed festinemus ad syllabas. DE SYLLABA. FR. Syllaba quid?--SAXO. Vox litteralis sub uno incipiens usque ad sex: a, ab, abs, Mars, stans, stirps. FR. Habet syllaba sensum per se? SAXO. Non habet, nisi plena dictio per unam syltus; acutus, gravis, circumflexus; in dictione certus, absque et positione. Brevis est natura, dum raptim vocalis enuntiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
triũ decłs: scđe tͥtie & quartȩ generis. qq̃ masculin femi nini. neutri
cc̃munis & om̃is & epikeni ꝓpande tam̃ aliquas deeo regulas sepe dũso¬
us mas culimgeneris ꝓpͥa uł appellatiua mobilia uł fixa. scđe st᷑ decđs
prunus pinus fagus fago & c&a Itẽ neutra tria hee uulgus uirus pela¬
ingent. ac crescunt ut salus salutis tellus telluris. uꝑducta in obliqui
u& us u& eris. E cõ muñis gent̃s. pauca hic & hat ligus liguris grus
gruis sus suis & epi Retior musmuris. & unũ masculinũ lepus lepo¬
ris Igitur quartȩ decłs feminina haec tantũ s anus manus portioꝰ
masculina sunt. & quarte declinationis. ut hic status hs̃ status. asto suo
tus aduco consulatus a conside tribunatus atribuio Itẽ .s. ił .t.¬
uł .x. antecedentib us. masculina & quartedetłs int̃ .s. ut risus mot

Expanded text:
et quartae. Generis quoque masculini, feminini et neutri, communis et omnis et epicoeni. FR. Pande tamen aliquas de eo regulas. Nam saepe, dum sous masculini generis propria vel appellativa, mobilia vel fixa, secundae sprunus, pinus, fagus fagi, etc. Item neutra tria: hoc vulgus, virus, pelain genitivo accrescunt: ut salus salvetus veteris; et paucis communis generis, ut hic et haec ligus liguris; grus gruis; sus suis: et epicoenon, mus muris; et uno masculino, ut lepus leporis. Igitur quartae declinationis feminina haec tantum sunt: anus, manus, porticus, masculina sunt, et quartae declinationis: ut hic status, hujus status, a sto; hic ductus, a duco; consulatus, a consule; tribunatus, a tribuno. Item s vel x antecedentibus us masculina et quartae declinationis sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
anguis. ex animis. ciuis hostis. adilis Aia emã feminina sunt. hac
glos comaquinq custos sac̃dos hes cãpes impos yeutra duo
os oris os espis. alia nõa masculina mos res. flos nepos ler o

Expanded text:
anguis, exanimis, civis, hostis, aedilis: alia 276 omnia feminina sunt, ut, haec anguis, exanimis, civis, hostis, aedilis: alia 276 omnia feminina sunt, ut, haec glos. Communia quinque, custos, sacerdos, bos, compos, impos. Neutra duo, os oris, os ossis. Alia omnia masculina, mos, flos, ros, nepos, lepo
Abbreviated transcription (Latin):
& hec hebes. id÷ tardustarda sic teres comes pdiues. sospef hospes
limes fomes cespes meridies exceptis. in .ges. syllabã desinentib .e
ingenetiuo seruantib: ut hȩ seges seg& is teges & habies & om̃a
ter tiȩsdeclinationis alia mes ꝓductã desinentia si ꝓpͥa fiunt : mas¬
culinaer̃ uthercules. ulixes & uerres. appellatiuum cũ porcũ pig¬
nificat. & cõmune ut heres. locuples aliauͦ om̃a feminina sunt q̃ dã
uł .c. ante ishabent uł siuna spllaba suꝑcrescunt ingen&iuo om̃a
masculina s̃: ut hici panis. piscis hiclapis. lapidis exceptis his hae
bi pennis. & hec cuspis. cuspidis cassis cassidis. hic & hȩc canis
Inueniunt᷑ qq̃ pauca lic& his regulis non subiace masculina ut
hic fustis. ensis postis. anguis. unguis collis. follis. corbis uectis
m̃sis tor quis axis orbis. Si fiuntũ adiectiua uł diritiua. uł homnes
solos ꝑtinentia: st̃ꝑ cõmãfiunt uthic & hecfertis. suauis. dulcis. ex¬

Expanded text:
et haec hebes, id est, tardus. Sic teres, comes, dives, sospes, hospes, limes, fomes, cespes meridies ; exceptis in ges syllabam desinentibus, e in genitivo servantibus, ut haec seges segetis, teges et abies: et omnia tertiae sunt declinationis. Alia in es productam desinentia, si propria fiunt, masculina erunt, ut Hercules, Ulixes, et verres appellativum, cum porcum significat: et communia, ut haeres, locuples. Alia vero omnia feminina sunt: quaedam vel c ante is habent, vel si una syllaba supercrescunt in genitivo, omnia masculina sunt, ut hic panis, piscis; hic lapis lapidis: exceptis: haec bipennis, et haec cuspis, cassis cassidis, hic et haec canis. Inveniuntur quoque pauca, licet his regulis non subjaceant, masculina, ut hic fustis, ensis, postis, anguis, unguis, collis, follis. corbis, vectis, mensis, torquis, axis, orbis. Si fiunt vero adjectiva vel derivativa vel ad homines solos pertinentia, semper communia fiunt, ut hic et haec fortis, suavis, dulcis, exs
Abbreviated transcription (Latin):
intertit potest tam̃ alterũ manere mnonsio: defilio & seruqu
alia st̃ gentẽ significantia. ut grecus his panus alia patriã us
ut romanus thebanus: alia int̾rogatiua. ut qualis quantus
quot cũ suos seruant accentus : aliarelitiua nt rantus talis
t alia collettiua q̃ insingulari numero multa signisicart uti
populus. plebs alia diidua utbmi : t̃ni. denteni ⁊alia fistraa
id ÷ desono facta ut intriti nabulũ turtur clangor rala sin
generalia q̃ indiũsas pos sunt sprtres duudi ut animab arbor ialia
surti alie ut homo uitis alia ordinalia. ut pͥmus secundus alrat
ni meralia ut unũ. duo tres. alia absolita ut fenatio. alia qr̃¬
pd mlia dit mensiqr annus alialo calia ⁊utt ꝓpinquitas. longinquo

Expanded text:
intereat, potest tamen alterum manere. Non sic de filio et de servo. intereat, potest tamen alterum manere. Non sic de filio et de servo. Alia sunt gentem significativa, ut Graecus, Hispanus: alia patriam, ut Romanus, Thebanus. Alia interrogativa, ut qualis, quantus, quot? cum suos servant accentus. Alia relativa, ut tantus, talis, tot. Alia collectiva quae in singulari numero multa significant, ut populus, plebs. Alia dividua, ut bini, terni, centeni. Alia factitia, id est, de sono facta, ut tintinnabulum, turtur, clangor. Alia sunt generalia, quae in diversas species possunt dividi, ut animal, arbor. Alia specialia, ut homo, vitis. Alia ordinalia, ut primus, secundus. Alia numeralia, ut unum, duo, tres. Alia absoluta, ut Deus, ratio. Alia temporalia, ut mensis, annus. Alia localia, ut propinquus, longinquus.
Abbreviated transcription (Latin):
litate d liber tate generis dr̃ differentiȩ ut lutius corneli¬
us & publius corneluis notanturq p̃nõa uł singulis litteris
paulus. cognom̃ ÷ cognationis uł familiȩ cõmurie nom̃ ut seipio
ñ ab eiꝰ nomine om̃s cognatio illa sic dicebat᷑ ⁊ agnom̃ q̃d aba¬
liquo euentu sic dr̃ ut asricanus qui asticã uincebat  app&l¬
latiuoꝵ speties qdsuꝵ .S Multȩ st̃ alia corporalia ut homotrar
mare Alia incorporalia ut pi& as iustitia dignitas s alia pio¬
cipalia ut monsscola: alia diriuatiua. ut montanus. sco lasticꝰ:
alia cõparatiua utfortior fortissimꝰ : aliade nominatiua ut
scis sc̃itas sapiens sapientia alia diminitiua ut recregulus q
alia omonyma ut nepos acies aliasynomma utglad iusensis
mucro alia adiectiua q̃ possunt in laude uel uituꝑatione poni
ut niger coruus altũ mare alia ad aliquid ut filius seruus
ad aliquid utdies nox dextra sinistra nãquã iuis unũ horũ

Expanded text:
litate et libertate generis dicitur. Differentiae, ut Lucius Cornelius et Publius Cornelius. Notanturque praenomina vel singulis litteris Paulus. Cognomen est cognationis vel familiae commune nomen, ut Scipio. Nam ab ejus nomine omnis cognatio illa sic dicebatur. Agnomen, quod ab aliquo eventu sic dicitur, ut: Africanus, quia Africam vincebat uot sunt?--SAXO. Multae sunt: alia corporalia, ut: homo, terra, mare. Alia incorporalia, ut: pietas, dignitas, justitia. Alia principalia, ut mons, schola. Alia derivativa, ut montanus, scholasticus. Alia comparativa, ut fortior, fortissimus. Alia denominativa, ut sanctus, sanctitas; sapiens, sapientia. Alia diminutiva, ut rex, regulus. Alia homonyma, ut nepos, acies. Alia synonyma, ut gladius, ensis, mucro. Alia adjectiva, quae possunt in laude vel vituperatione poni, ut niger corvus, altum mare. Alia ad aliquid dicta  ut filius servus.quasi ad aliquid, ut dies, nox; dextera, sinistra. Nam quamvis unum horum
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq oũ modis & teporib. signficare ꝑropͥũ adũbiit cũ ũbo
poni asine ooꝑfestm significationẽ ñ fiabere. ut benelego
par ticipi ꝓpͥut tẽpus habere & casus. ideo aquib dãuerbũ casu¬
ałe dr̃ pripũ coniunctionis : cũ onĩb partib medo p̃positã
modopost portã uingi & conuogere partes propriũ p̃positionis ÷
ante poni suilib seꝑscparatĩ De noninia. sitia age
sano ingredium disputationẽ nominis ꝑ ordine̾ & pͥmũ dic

Expanded text:
um modis et temporibus significare. Proprium adverbii est cum verbo poni, et sine eo perfectam significationem non habere, ut: bene lego. Participii proprium est tempus habere et casus; ideo a quibusdam verbum casuale dicitur. Proprium conjunctionis est cum omnibus partibus modo praeposita, modo postposita jungi et conjungere partes. Proprium praepositionis est anteponi casualibus semper separatim. DE NOMINE. FR. Eia age, Saxo, ingrediamur disputat
Abbreviated transcription (Latin):
tes nec ꝑse ȩdicipossunt nec ꝑse syllabã ficere. .d. habent ne magist᷑
alterã rationẽ cur sic diuidant᷑ .m. habent. uocales sunt sicut ani¬
mȩ : consonantes sicuti corpora : anima uero & semoua Ecor pus corpꝰ
uero immobile sine anima sic sunt consonantes sine uocalib: nã sci¬
bi possuit ꝑse ediciuero uel potestitẽ babere sine uocilib nequeunt aꝑi

Expanded text:
tes nec per se edici possunt, nec per se syllabam facere. DIS. Habentne, magister, tes nec per se edici possunt, nec per se syllabam facere. DIS. Habentne, magister, alteram rationem cur dividantur?--MAG. Habent. Vocales sunt sicut animae, consonantes sicut corpora. Anima vero et se movet et corpus. Corpus vero immobile est sine anima. Sic sunt consonantes sine vocalibus. Nam scribi possunt per se; edici vero vel potestatem habere sine vocalibus nequeun
Abbreviated transcription (Latin):
quat tuor sunt differentiȩ uocis articulata iarticulata
lit tera. inlitaerata. Araiculata ÷ q̃ ̃ copulata atq coartata cũ¬
aliquo sensu ꝓfertur ut arma uirũq cano þiartieulata q a
nullo sensui ꝓficit᷑. utcrepitus mugitus lit terata q̃ scribipo¬
test. In litterata q̃ scribi non potest: d. unde dictar uox mi
auocando eote hab&is q̃ int̾rogastis. nuc alitteta incipite filis
ꝑ dio saxo prior unde lit tenasit dicta .s. ut reor litiora: qͣ si
alterã di finitionẽ littera .m. hab& sed ieiridẽ cadote
sensũ. litterat indiuidua quia sententias ripartes. pands
coruntia corpus ꝑfitiuit sihȩ conglicinate lit teralẽ uocẽ coponirit
ꝑ dacollega diuisionẽ litterarũ..S. sunt aut̃ uocales aut consonantes
itũ esonantes diuidunt᷑ in semiuo cales. Amutas si Rationepone singu

Expanded text:
Quatuor sunt differentiae vocis: articulata, inarticulata; Quatuor sunt differentiae vocis: articulata, inarticulata; litterata, illitterata. Articulata est, quae copulata atque coarctata cum sensu profertur, ut: Arma virumque cano . . . Inarticulata, quae a nullo sensu proficiscitur, ut crepitus, mugitus. Litterata, quae scribi potest; illitterata, quae scribi non potest. DIS. Unde dicta vox?--MAG. A vocando. Ecce habetis quae interrogastis. Nunc a littera incipite, filii. FRANCO. Dic Saxo prior, unde littera sit dicta?--SAXO. Ut reor, littera est quasi alteram definitionem littera?--MAG. Habet, sed in eumdem cadentem sensum. Littera est individua, quia sententias in partes, partes cut elementa coeuntia corpus perficiunt, sic hae conglutinatae litteralem vocem componunt. FR. Da, collega, divisionem litterarum.--SAXO. Sunt aut vocales aut consonantes. Item consonantes dividuntur in semivocales et mutas. FR. Rationem pone singul
Abbreviated transcription (Latin):
al t̃ uerosaro. quimꝑ ł spi fimenta grãmãticȩ densitatis mruper̃
quappt̃ placuit illis paucas litteralis scientiȩ regulas memorie¬
causa ꝑ introgationes dresponsiones excerpere at prior ill& francos
dix saxom. ia saxo me introgante respondequia tumaior ẽsaatis
go xiiii. anno:. tuuit reor .xu. adhȩs murespondit. fitiam itato
ut siquid altius sit int̾rogandũ. uel &x philosophica dis cipldia prose¬
rendũ liceat magistrũ int̃ rogare: Adhȩc magist placet filu pro¬
ositiourã & libens umnuour̃e sagacitati. & prinũ dicite undeibs
int̾rogandũ ÷ quib modis consta disputatio .d. & atemagist̃ sup¬
plicit᷑ rogamꝰ exponi nã nos nescre confitem᷑ quib modis consca
disputatio .m.triasuꝵ quib. omnis conlocitio dispitatioq ꝑfiett̃
Res intellectus uocesres suꝑ q̃ animiratione ꝑcipimus. Uteu¬
lectus quib resipsas ad discimꝰ uoces quib res intellectas prose
tationis modos dixistiuocis differentias ut exponas p̃cam. ii

Expanded text:
alter Saxo, qui nuperrime spineta grammaticae densitatis irruperunt. Quapropter placuit illis paucas litteralis causa per interrogationes et responsiones excerpere. At prior illorum Franco dixit Saxoni: Eia, Saxo, me interrogante responde, quia tu majoris es aetatis. Ego XIV annorum; tu ut reor XV. Ad haec Saxo respondit: Faciam; ita tamen, ut si quid altius sit interrogandum, vel ex philosphica disciplina proferendum, liceat magistrum interrogare. Ad haec magister: Placet, filii, propositio vestra: et libens annuo vestrae sagacitati. Et primum interrogandum est, quibus modis constet disputatio? DIS. Et a te, magister, suppliciter rogamus exponi. Nam  omnis collocutio disputatioque perficitur, res, intellectus, voces. Res sunt, quae animi ratione percipimus. Intellectus, quibus res ipsas addiscimus. Voces, quibus res intellectas profertationis modos dixisti, vocis differentias ut exponas, precamur.--MAG.
Abbreviated transcription (Latin):
les. tantũ semiuocales. suꝑant mutas ni auocalib. incipiunt &
inst desimunt  maiore euphonie sonant. & sȩpius. dictionis semino¬
calib quã mutis ꝓpt̾ euphomã id sonoritatem fimunitur. mutȩuᷤ
ase incipiunt Aiuocales. desinunt & deformius sonant ꝑ. utreor
indonato legimꝰ triaaendis se licceris: nonen. figurã. potestas
de nominibus & fi guris ñ opͥ dicere sed depotestate uelĩ dicas &
primo uocaliũ S. Nocalos sunt apudlatinos. quinq Nlã. u lrete¬
rã sexeũ uocilẽ eusagrecorũ nominũ as sũpsere latinisicuti. & .e.
quoq soleposite expleut pirtes. Aui amibi non teneras glani

Expanded text:
tantum semivocales superant mutas. Nam a vocalibus incipiunt et in se desinunt: et majori euphonia sonant, et saepius dictiones semivocalibus quam mutis, propter euphoniam, id est, sonoritatem, finiuntur. Mutae vero a se incipiunt et in vocales desinunt et deformius sonant. FR. Ut reor, in Donato legimus, tria accidisse litteris: nomen, figuram, potestatem. De nominibus et figuris non est opus dicere, sed de potestate velim dicas, et primo vocalium.--SAXO. Vocales sunt apud Latinos quinque. Nam y litteram sextam vocalem, causa Graecorum nominum, assumpsere Latini, sicut et z cquoque solae positae explent partes; A, ut: A mihi non teneras glacie
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando anagogen. hoc e sennii ai suꝑora ducentẽ figura¬
tȩ denuntiat. ꝑ historiã nãq hiftoria figurat᷑ cũ sactura
primo. sex iiue septẽ dierũ todẽ. sołi huiꝰ cõpanit᷑ &aciba
ꝑũbũ dũ hoc dicit iacob patriarcha: catulus. Ieonies

Expanded text:
aliquando anagogen, hoc est, sensum ad superiora ducentem figuraaliquando anagogen, hoc est, sensum ad superiora ducentem figurate denuntiat. per historiam namque historia figuratur, cum factura p quod dicit Iacob patriarcha: catulus leonis Iu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph&as : quoꝵ uno cũq lib& post actũ poenitentiã ad uitia relal
alterõtun utim̃ cũ indoctũ quemq officiũ docendi as sũ mere
uel aliuid ouid artis quã nondidicit sibim& usurpari uiderinꝰ
Hnc tropus adeo latepat& ut liber salomonis quẽ nos scđm̃ hȩbre¬
ut alios saluos fecit seipsũ non potest saluũ facere sirex isł
q̃d si plicitate rustica car& & fuc&da satis urbanitate ex poletse
ut ittinã abscindant᷑ qui uos c̃tbaꝵ. notindũ sane qd allegoia
aliquando factis aliquan do ub tantũ modo fit factis quidõ
torẽ fuis senas citurũ aliquando factis simul & ũbis. una eadẽ
res allegorice significatur factis quidẽ ut uendider̃ ioseph isma¬
& unxit eũ samuhel inmnediofrutrũ suoꝵ uerb̵ ut dilectus nĩ¬
significat media torẽ dĩ &hominũ ndecorem quidẽs apientiȩ
& uir tute. s sui fuisse sanguinis effusione rosȩũ eandẽq unc tu
do trpicã aliquando tropologicã. id: moralẽ rationalẽ

Expanded text:
 . quorum uno, cum quemlibet post actam paenitentiam ad uitia relabi, altero tunc utimur, cum indoctum quemque officium docendi assumere uel aliud quid artis, quam non didicit, sibimet usurpare uiderimus. hic tropus adeo late patet, ut liber Salomonis, quem nos secundum Hebraeut: alios saluos fecit, se ipsum non potest saluum facere; si rex Israel tum simplicitate rustica caret, et satis faceta urbanitate expolitum est, ut: Utinam abscindantur qui vos conturbant. Notandum sane quod allegoria aliquando factis, aliquando verbis tantummodo fit. Factis quidem, torem fuisse nasciturum. aliquando factis simul et uerbis una eademque res allegorice significatur. factis quidem, ut: uendiderunt Ioseph Ismaet unxit eum Samuhel in medio fratrum suorum Vulgata Isignificat mediatorem dei et hominum decorum quidem sapientia et uirtute, sed sui fuisse sanguinis effusione roseum, eundemque unctum do typicam, aliquando tropologicam, id est, moralem rationem,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d dictums penne colũbȩ dear gentate. subaudiat᷑. err
utiste sit sensus. uos qͥ tũ qũã spolia spetieidonꝰ diudimini
pro lempsis. ⁊ euma ypu zeuxis. Synempsis. anadip eSIs
anaphora : epana lemp sisc epi ⁊ euxis : paranomasia : Sches¬
sohomaton paramogon omoeote leuton
omo eoptoton: poliptoton yir mos polysint& on. dialyxon.
Prolepsis id ÷ p̃oc cupatio si ue p̃ sũptio dr̃ figura. quan¬
do ea quȩ sequi debent ante ponunt᷑. ut inꝑsalmis. funda¬
mnenta eiꝰ in montib sc̃is. diligit dñs por tasuon ante po

Expanded text:
quod dictum est: pennae columbae deargentatae, subaudiatur eritis, ut iste sit sensus: uos qui tamquam spolia speciei domus diuidiminis, anadiplosis, anafora, epanalempsis, epizeuxis, paronomasia, schesis onomaton, paromoeon, omoeoteleuton, omoeoptoton, polyptoton, hirmos, polysindeton, dialyton. prolempsis, id est, praeoccupatio siue praesumptio, dicitur figura, quando ea quae sequi debent anteponuntur, ut in psalmis: fundamenta eius i
Abbreviated transcription (Latin):
cułi naꝑpͥẽ ut appellatiua ut hector. orator furor dastot ocor¬
is tribus femininis. soror. uxor. arbor. & neuerishs ador marnioi
equor ebor olor robor femor cor. & com̃ohic & hoee
auc tor discolor concolos. he & haec & hoc memor. & inmemor:
U om̃a cõparatiua. .or. finita cõmunss̃ generis ut hic & hoec doctior
ris ut hac dignitaspi&as exceptis his assis mas matiri uas uadis

Expanded text:
ia vel appellativa, ut: Hector, orator, furor, doctor: exceptis tribus femininis, soror, uxor, arbor: et neutris his: Ador, marmor, aequor, ebor, olor, femor, cor: et commune, hic et haec auctor, discolor, concolor: hic et haec memor et immemor; et omnia comparativa or finita communis sunt generis, ut hic et haec doctior, ris, ut haec dignitas, pietas, exceptis, hic as, assis, mas, maris, vas, vadis;
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ubiq .. penultima corripit᷑ p̃ter pͥm. .imͦ. E cõparatiurs
a÷ suꝑlatiuus. quib iungunt᷑ casib is. ablatiuo utriusꝗ naner
iungit᷑. Cõpatatiuus uth&̧tor fortior dio mede fuit & audatior
renom̃ multitudinẽ signisicit. uth& torfor tissim ÷ troiane
gimtis. estquando suꝑlatiuus ꝑseponit᷑ & nulli oõparat᷑ sectũ ꝑ

Expanded text:
arativus et superlativus quibus junguntur casibus?--SAXO. Ablativo utriusque numeri jungitur comparativus, ut, Hector fortior Diomede fuit, et audacior re nomen multitudinem significat, ut, Hector fortissimus est Trojanae gentis. Est, quando superlativus per se ponitur et nu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d & masculinũ ÷ quando ꝓpͥũ ÷ excipiuntur . hnc ordo cardo mango
margo p̃do. cudo spado & cõ muna. homo latro. Itẽ duo. ambo octo
pondo. co munia. & iuno etcaro feminina sunt alia omã mas culina
sunt ut stilo cicero carbo, sermo Inu neutra sunt & quarte deđs
& probante S fiat in .c. neutra duo. lac allec o in .d.
neutra quidquod aliud. quȩ nomina eẽ multis
modis ratio probat. in al. silatina neutra sunt tribu¬
nal.uecti gal. & sal. qo mascnlinũ & neutrũ in¬
uenitur sibar bara fiunt masculina sunt ut am¬
nibal & e&rra In el neutra mel fel. Inil unũ masculinũ
pugil unũ femininũ tanaquil. unũ cõ mune ingil. unĩ neu
masculina consul: p̃sul uiũ cõmune hica heeaꝑsbi & emã¬

Expanded text:
quod et masculinum est, quando proprium est. Excipiuntur: hic, ordo, cardo, mango, margo, praedo, cudo, spado; et communia, ut: homo, latro. Item: duo, ambo, octo, pondo communia sunt. Et Juno et caro feminina sunt. Alia omnia masculina sunt, ut: stellio, Cicero, carbo, sermo. In u neutra sunt et quartae decet probante.--SAXO. Fiat. In c neutra duo, ut: Lac, alec. In d neutra, ut: quid, quod, aliud; quae nomina esse multis modis ratio probat. In al, 275 si Latina, neutra sunt, ut: tribunal, vectigal et sal, quod masculinum et neutrum invenitur. Si barbara fiunt, masculina sunt, ut Annibal, etc. In el neutra. Mel, fel. In il unum masculinum, pugil; unum femininum, Tanaquil. Unum commune, vigil. Unum neutmasculina, consul, praesul. Unum commune, ut: exsul.