comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in abissum Dixit ei dȩmon ꝑ ipsum iuro
qui nos cum principe nr̃o uicit. si me ñ
iubeat ire in abyssum: quia statĩ int̾ficiã
eum quẽ michi dederis inpotestate Dicit¬
ei sc̃s narcissus ep̃s. Uade iuxta fontẽ alpiũ
uliarũ unde nemo potest aquã bibere.
non homo. non pecus. non fera aliqua. qr
dracho ibi habitat: ꝙ de flatu eius omnes
qui ad fontem accesserint moriuntur. hc̃
demon dicens O episcopum mendosum.
mon accessit. & occidit draconẽ: & libe¬
ratus est fons ad usus hominũ usq in ho-¬
diernum diem Edies autẽ plurimos: do
hilara: cum filia sua afra. &cũ puellis
suis: & cum omni cognatione sua. & cũ
omnib caris suis Et fecit sc̃s narcissus¬
domum hilarȩ ȩccłam: & ordinauit
ex ordine reb omnibus: post menses
multum populum dõ ꝑtres annos
adquisiuit: M ita dęmum ad marty¬
rii palmam. cum scõ diacono suo felice
ad tinxit.: Cuius passionis głam: inseqñ¬
tib dicemus Nlunc uero fructũ doctri¬

Expanded text:
in abyssum". Dixitque ei demon: Ter ipsum, qui nos cum principe nostro vicit, sic non me iubeat ire in abyssum, quia statim interficiam eum, quem mihi dederis in potestatem'. Dixitque ei Narcissus episcopus: 'Vade iuxta fontem Alpium Iuliarum, unde nemo potest aquam bibere, non homo, non pecus, non fera aliqua, quia draco ibi habitat, et de flatu eius omnes, qui ad fontem accesserint, moriuntur. Hundemon, dicens: 'O episcopum mentiosum!mon adsensit et occidit draconem, et liberatus est fons ad usum omnium usque in hodiernum diem. 8. Per dies autem plurimos docuHilaria cum filia sua Afra et cum puellis suis et cum omni cognatione sua et cum omnibus caris suis, et fecit domum Hilariae ecclesiam et ordinavit ordine rebus, post menses multum populum Deo per tres annos adquisivit, et ita demum ad martyrii palmam cum sancto diacono suo Felicae adtinxit. Cuius passionis gloriam in sequentibus dicimus; nunc vero fructum doctri
Abbreviated transcription (Latin):
s unus quisq nr̃m suum locum habet
Aduerte itaq quȩ dico tͥ: ꝙ intende ani¬
mo: Respiciens gͥ uidi extendentẽ illum
manus suas ad cȩlum: ꝙ orantẽ Et statum
de posuit inde quattuor calathos: tres
aureos. ꝙ unũ argenteũ: plenos rosis. Et
unus ex ipsis: plenus erat croco Aliꝰ uͦ de
trib cadathis rubentes ualde rosas habe-¬
bat tanquã sanguis: quẽ ad dexterã meã
posuit Alii uͦ duo. pleni erant rosis albis
inmodũ lilii: s rosȩ erant Et quartus
cathathus crocũ habebat: cuiꝰ odor fagla¬
bat suauissimus Et posuit illos in conspec¬
tu meo: & dic̃ midn Uides hos calathos:
Et aio ad eũ Etiã dñe Ꝙ dic̃ michi. Isti
sunt loculi nr̃i: in quib iacemꝰ: Et hȩ rose:
reliquiȩ niẽ sunt & sicut uides hunc ca¬
lathum rosas pulcherrimas habentẽ addex.
es ostium sepulchri. Et intro gressus: repe¬
ries indextera introitꝰ parte loculũ. Ipse ÷

Expanded text:
sed unusquisque nostrum suum locum habet. sed unusquisque nostrum suum locum habet. Animadverte itaque quae dico tibi, et intende animo. Et respiciens vidi extendentem manus suas ad coelum, et orantem. Et statim deposuit inde quatuor calathos, tres aureos, et unum argenteum, plenos rosis: et unus ex ipsis plenus erat croco. Unus vero de tribus calathis rubentes valde rosas habebat tanquam sanguinem, quem et ad dexteram meam posuit. Alii vero duo pleni erant rosis albis, in modum lilii, sed rosae erant. Et quartus calathus crocum habebat, cujus odor fragrabat suavissimus. Et posuit illos in conspectu meo, et dicit mihi: Vides hos calathos? Et aio ad eum: Etiam, domine. Et dicit mihi: Isti sunt loculi nostri in quibus jacemus, et hae rosae reliquiae nostrae sunt: et sicut vides hunc calathum rosas pulcherrimas habentem ad dextes ostium sepulcri, et introgressus reperies in dextera parte loculum: ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
mundo. ꝙ tu negligenter agis: Surge
ergo ꝙ uade. &̃ dic illi ut aꝑiat nobis.
ꝙ̃ faciat locũ orationis: ut ꝑ int̾cessionẽ.
nram misereatur dñs popło suo. Ego uͦ
aio ad eũ: Non egi dissimulanter dñe
xp̃e si ex̃ te est hȩc reuelatio: scdo &
tercio appareat michi Et nunc dñe. ecce
scda uice uenisti. & letificasti me Si autẽ
tercio ueneris: pleniꝰ me ex hilarabis: Cũq
hȩc audisset: de manii signauit dicens Ig¬
nosco. ignosco ignosco Et cũ hȩc dixisset:
dicit michi audi prb̃r Cui ego respondi
Scio quia hesitasti in animo tuo: dicens.
Si fuerit ut inueniã putas ut uno loco
positos om̃s inueniã: Qđ si ita euenerit:
quẽ ad modũ potero discernere reliqͥas
singuloꝵ: Haec intra temet ipsũ cogitabas.
Cũi ego negare non potui: & dixi Terũ :
dñe. Ita uoluebã in anuno meo Omnia
nosti : ꝙ nichil te latet Et dixit micbi.
Non sumus ut putas in uno loco positi:

Expanded text:
gis! Surge igitur, et vade, et dic illi ut aperiat nobis, et faciat locum orationis, ut per intercessionem nostram misereatur Dominus populo suo. Ego vero aio ad eum: Non egi dissimulanter, domine Jesu, si ex te est haec revelatio, secundo et tertio appareat mihi. Et nunc, domine, ecce secunda vice venisti, et laetificasti me: si autem tertio veneris, plenius me exhilarabis. Cumque haec audisset, de manu significavit, dicens: Ignosco, ignosco, ignosco. Et cum haec dixisset, dicit mihi: Audi, presbyter. Cui ego respondi, i: Quia haesitasti in animo tuo, dicens, Si fuerit ut inveniam locum, putas in uno loco positos omnes inveniam? Quod si ita evenerit, quemadmodum potero discernere reliquias singulorum? Haec ergo intra temetipsum cogitabas. Cui ego negare non potui; et dixi: Verum est, domine, ita volvebam in animo meo. Omnia nosti, et nihil te latet. Et dicit mihi: Non sumus, ut putas, in uno loco positi;
Abbreviated transcription (Latin):
iterum ac tercio manifestetur michi:
ut confisus fiducialiter annuntiẽ reue¬
maliol in ipso habitu sicut nͥus uenerãt.
& in ipsa noctis hora adhuc me nec ual¬
de soporato: ꝙ dixit michi Quare dissi.¬

Expanded text:
iterum et tertio manifestetur mihi, ut confisus fiducialiter annuntiem revemaliel in ipso habitu, sicut prius venerat, et in ipsa noctis hora, me necdum valde soporato; et dicit mihi: Quare dissi
Abbreviated transcription (Latin):
recesser anob̾: & impossessione materna
dr̃: quia indigni habiti sunt societate
nrã. Ut aut̃ credas: cum ceperis fodere
inuenies locum uxoris meȩ & filii mei
interrogassem eum. ubi uos inueniemꝰ.
dñe: Dixit michi Inpossessione mea in¬

Expanded text:
recesserunt a nobis, et in possessione sua materna ur: quia indigni habiti sunt societate nostra. Ut autem credas, cum coeperis fodere, invenies locum uxoris meae et filii vacinterrogassem, dicens: Ubi vos inveniemus, domine? dicit mihi: In possessione mea in
Abbreviated transcription (Latin):
s ad confirmationẽ audientiũ.: Tercta ui.
ce mͥ ostensũ. ẽ: dũ quiescerẽ inbafilica
bastisterii. instratu meo: Die sexta feria
illucescente. circa horã noc tis t̾ciã dum
adhuc. uigilarẽ: tanquã in excessu m̃tis
effectꝰ. uidi uirũ atate senẽ. statura ꝓce¬
rum. uultu decorũ. ꝓlixa barba. inuesti.¬
tu candido: amictũ pallio. Incuiꝰ sum.
mitate: erant tanquã aureȩ cruces in¬
texte. Et manu tenebat iurgã aureã.
calciatus caligis insuꝑ ficie deauratis: de¬

Expanded text:
sed ad confirmationem audientium. 2. Tertia enim vice mihi ostensum est, dum quiscerem in basilica baptisterii in stratu meo, die sexta feria illucescente, circa horam noctis tertiam, dum adhuc prope vigilarem, tanquam in excessu mentis effectus, vidi virum aetate senerum, vultu decorum, prolixa barba, in vestitu candido, amictum pallio, in cujusmitate erant tanquam aureae cruces intextae et manu tenebat virgam auream, calceatum caligis in superficie deauratis, de
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sathanas: transfigurat se in angłm
lucis: Cum gͦ uiderem eũ de ambulantẽ¬
corã me: cogitare cepi incorde meo & di¬
cere: Si hic homo de iħu ẽ: tc̃ia uice no-
mine meo me clamabit: Qđ si me semel
uocitauerit: ñ illi dabo responsũ Iui ni¬
chil dubitans: dissimulata de ambulati¬
one uenit ad me Et iuirga quã manu
tenebat pulsans mne: t̃cio meo nomine
clamauit me dicens Luciane. luciane:
luciane: Cui ego respondi Quis es dñe
quo ñ aꝑis nob̾. maxime cũ tẽporibꝰ tius
ricordiȩ suȩ: Instat enĩ tẽpꝰ. ut hic mundꝰ
intereat p̃multitudine iniquitatũ sua.¬
Digni enĩ sunt maximis honorib cumula

Expanded text:
ipse satanas transfigurat se in angelum lucis . Cum ergo viderem eum deambulantem, cogitare coepi in corde meo, et dicere: Si hic homo de Deo est, tertia vice me nomine meo clamabit: quod si me semel vocitaverit, non illi dabo responsum. Qui nihil dubitans, dissimulata deambulatione venit ad me: et de virga, quam manu tenebat, pulsans me, tertio me nomine meo clamavit, dicens: Luciane, Luciane, Luciane. Cui ego respondi: Quis es, domiquo non aperis nobis? maxime cum temporibus tuis ricordiae suae. Instat enim tempus, ut hic mundus intereat, prae multitudine iniquitatum suadigni enim sunt maximis honoribus cumula
Abbreviated transcription (Latin):
nitis & exhortationib confortauit
Ipse aut̃ cũ scõ felice diacono suo. non
refecit: sciens se mane iterũ cũ de mo¬
ne luctamen habiturũ Transut itaq
rib plena. Die autẽ orto: ad est dȩ mon
tui quod dixisti ante dm̃: ꝙda michi
animã eiuus corpus int̾ficiã. & animã
ipsã mecũ habeam Respondit ei sc̃s
narcissus dicens & tu uira mͥ in nomi¬
ne dñi mei: quia statĩ int̾ficies quẽ
tibi dedero. Et dic michi hoc quod si eum¬
non interfeceris iubeat te ds̃ ut uadas

Expanded text:
niti\s/ et o| rationibus confortauit. niti\s/ et o| rationibus confortauit. Ipse autem cum sancto filice diacono suo non| refecit sciens se iterum mane cum demone luctamen habiturum| transiit itaque ribus| plena die autem tui quod dedisti ante Deum, et da mihi animam cujus corpus occidam, et animam ipsam mecum habeam. Responditque S. Narcissus dicens: Et tu jura mihi in nomine Domini mei ut statim interficies quem tibi dedero, et dic mihi, si non interficias, jubeat tibi Deus ut vadas
Abbreviated transcription (Latin):
tuo Dicit ei demon Fac pietatẽ suꝑ me:
& da mͥ uel unã animã in potestatem:
inpotestatẽ. quid de ea facies: Demon
respondit Interficio hominẽ: & lucror
animã eius dicit ei sc̃s narcissus Mane
pͥma luce: ego tͥ dabo hanc potestatẽ. ut
haec facias: dicit ei dȩmon. Dic michi
ante dm̃: quia das michi animã intra
corpus inclusã quã lucrer: dicit ei sc̃s¬
narcissus: Ante dm̃ meũ loquor: quia
ducantis & bibentis. dormientis ꝙ ite¬
rum uigilantis: Dicit ei demon lube
me hic manere. ista nocte. Dicit ei sc̃s¬
narcissus Si potes nob̾cũ manere: ma.¬
neto: Dicit ei demon. Si non expandas
ad celum manꝰ tuas. & non flectas ge¬
nua tua. & non psallas dõtuo: possum
hic manere Dieit ei sc̃s narcissus Nunꝗ
solum autem ego: sed & isti omnes mecũ
dõ meo una nobiscum canent.. Tunc
cere a fram. cum matre sua. & cũ puel¬
quod uiderant & audierant: sius mo.¬

Expanded text:
tuum'. Dicit ei demon: 'Fac piaetatem super me tuum'. Dicit ei demon: 'Fac piaetatem super me et da mihi vel unam animam in potestatem'. in potestatem| quid de ea facies . dicit ei demon . interficio hominem et lucro| animam eius. Dicit ei narcissus+ . mane prima luce ego| dabo tibi potestatem hanc ut hoc facias . dicit . ei demon dic mihi ante deum quia das mihi animam intra corpus| inclusam . quam ego lucrer . Dicit ei narcissus . ante deum| meum+ quia ducantis et bibentis et dormientis et iterum vigilantis'. Dicit ei demon: 'Modo iube me hic manere ista nocte'. Dicit ei Narcissus: 'Si potes nobiscum manere, mane'. Dicit ei demon: 'Si non expandas ad caelum manus tuas et non flectas genua tua et non psallas Deo tuo, possum hic manere'. Dicit ei Narcissus: 'Numquam sit solum autem ego, sed et isti omnes mecum  ei una nobiscum canent'. Tunc cere Afram cum matre sua et cum puelquod audierant et viderant, suis mo
Abbreviated transcription (Latin):
ta pateretur:: Dicit ei demon. Numquã
peccauit: Dicit ei sc̃s narcissus Et qui nũꝗ
peccauit. quare tanta passus est: Respon
dit demon: Non prosius peccatis passus ẽ:
sed ꝓalienis: Dicit ei sc̃s narcissus. Exore
tuo condempnaberis immunde sp̃s
discede ab hisꝰ mulierib. quia & ꝑistis
passus est: quȩ ad eius fidẽ & gram̃ con¬
doceat. ut resalienas non tollat aliquis.
tu qui sc̃s es. res meas cur michi tollis.
Quid michi tollis animas. quas michi lu
tor & fur abinitio tues: dampnate & in¬
ueterate. Nam istas animas acreatore.
suo &e dño tu separasti. Ego te furẽ teneo:
& creatori creaturã suã restituo. Res-¬
pondit demon & dixit. Ꝙ ego creatu¬
ra eius sum Ergo & me creatori meo restitue.
Dicit ei sc̃s narcissus Tu ipse ore tuo confessus
es. x pm̃ ꝓpeccatis hominũ passum fuisse:
te forsitan creatori tuo: Nunc autẽ quia
sic passus : ꝓpeccatis hominũ. ut urm pͥn¬

Expanded text:
ta| pateretur . dicit . ei . demon. Numquam ta| pateretur . dicit . ei . demon. Numquam peccauit . dicit . ei| narcissus et qui numquam peccauit . quare tanta| pasdit demon: 'Non pro suis peccatis passus est, sed pro alienis'. Dicit ei Narcissus episcopus: 'Ex ore tuo condempnaris, inmunde spiritus. discede ab bis mulieribus, quia et pro istis passus est, qui ad eius fidem et gratiam con lex sancta et iubet, ut res alienas non tollat aliquis? Tu, qui sanctus es, res meas quare tollis? Quid mihi tollis animas, quas lucratus tor et fur ab initio tu es, damnate et inveterate, nam istas animas a Creatore suo et Domino suo tu separasti. Ego te modo furem teneo et Creatori creaturam suam restituo'. Respondit ei demon, dicens: 'Et ego creatura eius non sum? Ergo et me Creatori meo restituae'. Dicit ei Narcissus episcopus: 'Tu ipse ore tuo confessus es, Christum pro peccatis hominum passum esse. te Creatori tuo. Nunc autem, quia sic passus est pro peccatis hominum, ut vestrum prin
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃ẽ. quid tibi cum causa mea: Quid tͥ
cum ancillis meis. quas ego semper in meo
famulatu habui: Ds̃ tuus mundas ani¬
mas & munla corpora diligit Iste iam
meae sunt: aliud eẽ. non possunt: Num¬
quid ego intro ubi castitas regnat: nũ¬
quid locum inuenio. ubi ẽ. sp̃s castitatis:
huc tu quid intrasti ubi inquinata st̃
sp̃c: ut des michi responsum deeo qđ te
tum. die tercia resurrexisse amortuis :
dixit: Utinam michi hoc nescire licuis¬
set. Nam ea hora qua crucifirus est pͥn¬
ceps nr̃ fugiens a facie eius. intemplũ
dĩ se misit: & idõ uelum templi scissũ ẽ.
quia uirtutẽ ꝑsequentis ferre non potuit
Iunc saxa ipsa solida scindebant᷑. & monu¬
menta aꝑta sunt:  surrexerunt sc̃ĩ uiri.
qui uderunt hoc factum quod princeps
nr̃ ab eo qui crucifixus ẽ. tentus est & cate
mon: Satanȩ nomen est: quod int̾̃p̃tat᷑
initium mortis: Dicit ei sc̃s narcissus: Dic

Expanded text:
episcope, quid tibi cum casa mea? Quid tibi episcope, quid tibi cum casa mea? Quid tibi cum ancillis meis, quas ego semper in mea familia habui? Deus tuus mundas animas et munda corpora diligit; istae iam meae sunt, aliut esse non possunt. Numquid ego intro, ubi castitas regnat? Numquid locum invenio, ubi est spiritus castitatis? Hic tu quid intrasti, ubi inquinata suntspiritus, ut des mihi responsum de eo, quodtum . die tercia surrexisse a mor| tuis t . demon et dixit . utinam| mihi hoc nescire licuisset . nam ex ea ora . qua crucifixus est .| princeps noster fugiens a facie eius . in templum dei misit se .| et ideo uelum templi scisum est . quia uirtutem persequentis| ferre non potuit . tunc saxa ipsa solida findebantur . et mo| numenta aperta sunt . et surrexerunt sancti uiri . qui uiderunt| hoc factum. Quod princips noster ab eo qui crucifixus est| tentus est et catenmon .| satan ei . nomen est . quod interpretatur inicium mortis . dicit| ei narcissus . dic
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus quid colimus: & ita demũ doce
suscipere quid colere debeatis: cũ quid
colatis euident̃ exposueritis. Dic ergo
culturã tuã hilara respondit. Parentes
mei genere eyprii fuerunt: unde uener̃¬
cum sacris ueneris Sed ipsa uenus coli
non potest: nisi ab his feminis quȩ mere.
tricatȩ fuerint: Ideo deniq ego filiam
meã sacris ueneris consecrans. quasi deae
ueneri seruiturã. & de meretricio placi¬
turã. in prostibulo manere ꝑmisi: credens
hoc. quod michi eẽt ꝓpitia uenus. si filiã
meam diuinis eius imitationib occupassẽ.
Nam quanto plures corruptores habere
poterit mulier quȩ ueneri seruiet: tanto
plus ueneri placere posse. a sacerdotibus
ueneris affirmat᷑: Audiens haec uir dei
narcissus. ingemuit & lacrimas fudit:
cdiritq addiaconẽ suũ felicẽ Surge fr̃.:
& demus lamentũ suꝑ istã talẽ culturã.
autem cum orassent. apparuit ȩgiptius
quidam nigrior coruo. nudus & uulne

Expanded text:
dicimus quod colimus, et ita demum doce dicimus quod colimus, et ita demum doce suscipire quod colere debeas . cum quid colueris eui| denter exponas dic ergo culturam tuam . hilari\a/ respondit| parentes mei genere Cum sacra Veneris, et Venus coli non pottricate fuerunt . denique ego filiam meam .| sacris ueneris consecrans quasi deae ueneri seruituram .| de+ meretricio platuram in brostibulo manere permisi credens| hoc quod mihi esset propicia uenus . si filiam meam diuinis|  imitationibus eius occupassem. Nam quanto plures ama| tores potuerit habire . mulier que ueneri seruierit . tanto plus| ueneri placere posse . a sacerdotibus ueneris adfirmatur. Audi| ens haec uir dei narcissus . ingemuit. Et lacrimas fudit dixit| que ad diaconum suum filicem surge frater . et demus lamen| tum super talem culturam autem, cum orassent, apparuit Aegyptius quidam nigrior corvo, nudus et vulne
Abbreviated transcription (Latin):
qui antequã lucesceroꝵ insidianti fu¬
erant. ut exeuntẽ epm̃ tenerent & oc
ciderent Sed eũ non exirent conuene¬
illie abscondi eos Sed timeo non serute.¬
tur locus ipse: & idõ si iubes domina mat̃.
huc eos transire facio. quia ꝓmisit mͥ di¬
cens, facio te xpĩanã: & omnia peccata.
tua abolebuntur: Audiens haec mat̾ eiꝰ:
tiam Cui dixit afra Ergo nocte hac tͣns¬
migrare eos istuc faciã. Cui respondit
Uespere autẽ facto. rogauit a fra scm̃ nar¬
cissum: ꝙ migrauit addomum matris
eius hilarȩ Ingresso autem domum scõ¬
narcisso ep̃o: factum est gaudium mag
eius tener& ⁊ diceret Obsecro te dñe:
tua: quȩ antequã disceres uerbum ueri¬
tatis. ipsam ueritatẽ quã ꝑuerbum uir
agnoscere possunt homines: intua m̃te
fundasti Tamen quia audio te capacẽ
nem ueritatis: Octaua autem die pu¬
rificabimini ab omni peccato. & eritis
tales quales fiustis infantes: non haben

Expanded text:
ntequam luceret insidiati funtequam luceret insidiati fuerant . ut exeuntes tenerent .| et occiderent eos sed cum +exirent. conuenebeo, abscondi eos et timeo, ne scrutentur locum; si iubes, domina mater, hic eos transire faciam, quia promisit mihi, dicens: „Facio te christianam, et omnia peccata tua delebuntur". Audiens haec mater eiusCui dixit Afra: 'Ergo, nocte veniente, transmigro eos huc'. Cui respondit Vespere autem facto, rogavit sanctum Narcissum, et migravit ad matrem eius. Ingresso autem domum Narcisso episcopo, factum est gaueius et diceret obsecro te| de ut tua . qui antequam disceris| uerbum ueritatis ipsam ueritatem quam per uerbum uix| agnoscere possunt homines . in tua mente fundasti tamen| quia uideo te capacem nem veritatis; octava autem die purificabimini ab omni peccato, et eritis tales quales fuistis infantes, non habent
Abbreviated transcription (Latin):
rebant eos: lunc abut afra ad matrẽ suã
ad me nesciens quo intrar&: & ꝑtotam
noctem expandit manus suas ad dñm
suum. cantans ei quod nouit Et nos secũ
simul fecit ꝑnoctare Circa pullorũ uero
cantus extinxit se lumen candele: & cȩpi
festinare ut re accenderẽ & non poterã.
Tunc dicit michi diaconꝰ. eius: Noli quere¬
re lumen extinguibile: modo tͥ osten¬
detur lux quȩ extingui non potest: Et
cum dixisset ep̃s. ueni lux mea xp̃ede
cȩlo. & ostende faciem tuam. & salui erumꝰ:
uenit fulgor de cęlo sicut sol. Muenit sic̃
tonitruum: & non recessit. sed tamdiu ibi
stetit quo usq aurora incipera. Et dũ ille
orationẽ suã finisset: iussit nos sibi respon¬
dere & dicere amen: It lux fulgoris illuis:
Posthȩc misi me ad pedes eius: & aio ei¬
heu dñe. iniuriã tibi grandẽ fecisti.
Sum enĩ peccatrix mulier: Et ille dix̃
michi: Quo me dñs nĩs fecit ingredi:

Expanded text:
debant eos . tunc abiit afra ad matrem suam debant eos . tunc abiit afra ad matrem suam ad me nesciens ubi| intraret . et tota nocte expendans manus suas ad deum suum .| cantans ei quod nouit nos+ fecit simul orare . circa pullorum .| cantus extinxit se lumen cicindili et caepi festinare ut in| cenderem. Et non poteram . tunc dixit mihi diaconus eius| noli quaerire lumen extinguibile . modo ostendit tibi lumen| quae extingui non pocum dixisset episcopus: „Veni, lux mea, de caelo, ostende faciem tuam, et salvi erimus", venit fulgor de ctonitruum, et non recessit; sed tandiu ibi stetit, quandiu aurora inciperet; et dum ille orationem suam finisset, jussit nos sibi respondere et dicere: Amen; et lux fulguris illius Post haec misi me ad pedes ejus, et dixi illi: Injuriam tibi grandem fecisti, mulier peccatrix; et ille dixit mihi: Ubi me Deus meus fecit ingredi,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s est xp̃ĩanorũ: & dicit michi Si cre¬
dideris xp̃o. & baptirata fueris: ab omni
poteris mundari peccato. Quid uobis
uidetur: Respondentes autem digna.¬
& eumenia. & eup̃pia : direrunt lu
nr̃a domina es Et si secutȩ sumus te ad
inquinamenta facinorum. quomodo te¬
non sequimur ad indulgentiã peccatoꝵ:
lu caput nrm̃ es Quocunq ieris. & nos
menbra sequamur. necesse est. Interea
cum sermocinant᷑: nox initium sumpsit.¬
cum suis puellis consortẽ iniuigilando
Mlane autem iam orto die: ecce quidã¬
inquirentes dicere ei Ubi sunt qui ad te
introierunt Illa autẽ dirit eis: hospites¬
abisse ab scesserunt: Remansit autẽ unus
ex eis: qui dixit ad eam Ego cognoui illos
ni erant: quia omni hora signabant fron
tes suos signo crucis. quo xp̃c ds̃ eorum
passus est Afra dixit: Putas ad me meretri¬
cem haberent intrare. si essent xpĩan:
Nam ad me non uenirent: nisi qui mͥ

Expanded text:
episcopus Christianorum dicit mihi: Si creepiscopus Christianorum dicit mihi: Si credideris Christo et baptizata fueris, ab omni poteris mundari peccato. Quid vobis videtur? Respondentes Digna, Eunomia et Eutropia dixerunt: Tu nostra domina es, et si secutae sumus ad inquinamenta facinorum, quomodo non sequemur ad indulgentiam peccatorum? Tu caput noster es, quocunque ieris, et membra sequantur necesse est. Interea cum sermocinam cum suis puellis consortem. Mane autem , orto die, epiictum| est ei . ubi sunt qui ad te introierunt. Illa autem dixit eis . hos| pitesabisse duxerunt se remansit autem| unus ex eis qui dixit ad eam. Ego cognuui illos iani erant. Nam omni hora signabant fron| tes suas signa crucis qua christus eorum passus est . dicit ei| afra ad me meretricem habebant intrare si fuissent christiani .| ad me non ueniunt. Nisi qui mei
Abbreviated transcription (Latin):
cum diacono suo felice Illa autẽ uidens
parat cenã. & omnia quȩ solito more cũ¬
tantib parare consueuerat Ip̃s autem
ueniens cibum capere: orare cȩpit &
psallere: Afra autẽ quȩ nunquã hoc
audierat nec uiderat: stupefacta uehe.¬
menter. inquirebat quis esset Et didicit.
des eius: dicens: Dñe in digna sum: & nul¬
potest Cui ait narcissus ep̃s Saluator m̃s
a turpissima muliere tactus in quinari
eius deluit atq mundauit: Nec sordes in
cloacas & lutulentas plateas funditur:
mundus funditur ecȩlo. mundus eleuatur
aceno Unde ꝙ tu filia suscipe inte lumen
fidei: ut purificata ab omni peccato. possis
demeo introitu ꝑpetua a lacritate gau¬
dere: Dicit ei afra. Ego quȩ ampliora pec
cata commisi quam sint mei incapite ca-
pilli. quomodo possum a tantis sordib¬
ablui: Respondit nascissus ep̃s. Tu tantũ
crede & baptizare: & salua eris Tunc afra
conuocans puellas suas: dirit Iste homo

Expanded text:
cum diacono suo Felice. Illa autem videns parat coenam et omnia quae, solito more, cuis parare consueverat. Episcopus autem veniens, ut cybum caperet, orare coepit et psallere. Afra autem, qui numquam hoc nec audierat nec viderat, stupefacta coepit inquirere, quis esset. Et didicit, des eius, dicens: nveniri potest. Cui ait Narcissus episcopus: Salvator meus a turpissima tactus inquinari eius diluit adque mundavit. Non sordes inqcloacas et lutulentas plateas funditur, mundus funditur de caelo, mundus levatur in caelum. Unde et tu, filia, suscipe in te lumen fidei, ut purificata ab omni peccato, possis de meo introitu perpetua alacritate gaudecata commisi quam quanti sunt mei capilli in capite, quomodo possum a tantis dilui? Respondit Narcissus episcopus: Tantum tu crede, et baptizare, et salva eris. Tunc Afra, convocans puellas suas, dixit: Iste homo
Abbreviated transcription (Latin):
eos ante simulachrum solis. iuxta amphi¬
Post triduũ uenit quidam quirinꝰ xp̃ia¬
nus subdiaconꝰ. qui manebat ibidẽ iuxta
amphiteatrũ: & collegit noctu corpo¬
ra. ce recondidit in arca plumbea in do-¬

Expanded text:
te simulacrum Solis jactaPost triduum venit quidam Quirinus Christianus subdiaconus, qui manebat juxta amphitheatrum, et collegit noctu corpora, et recondidit in area plumbea in do
Abbreviated transcription (Latin):
scripti: Di deeq tradiderunt nobis¬
hostes ferocissimos It ecce inimici rei¬
publicȩ: & romani imperii. Ꝙ introdu¬
cti sunt ornati ex auro & lapidib p̃ei¬
omnis senatꝰ: mirari cȩper̃ in aspectib

Expanded text:
senatum: Dii deaeque tradiderunt hostes ferocissimos in manus nostras. Ecce inimici Reipublicae et Romani imperii. Et introducti sunt ornati auro et lapide pretique senatus mirari coepit in as
Abbreviated transcription (Latin):
figurauit se in homine. & dixit uxori eius:¬
Ecce maritus tuus direxit me abilla ciuitate
ut ducã te ad eum Cui illa nolens ire res¬
pondit. Signũ quidẽ agnosco. s non pos¬
ano cõmendauit. Sed siuis ut ueniã tecũ.¬

Expanded text:
rat se in hominem transformauit et dixit uxori eius: «Vir tuus misit me ab illa ciuitate ut uenias ad eum». At illa nolens ire respondit: «Signum quidem cognosco, sed ire non posano commendata sum. Sed si uis ut tecu
Abbreviated transcription (Latin):
est & omnibus quos lesimus satisfaciamꝰ.
scientes quanti habeat ds̃ seruos suos.
dequibus dicit: Qui tangit uos: quasi
qui tangit pupillam oculi mei lmmo
honorantes eos inquibus habitare dm̃.
ꝑfidem oeteraq bonorum operum exer¬
citia nouerimus: audiamus ab eo ueni¬
te benedicti patrismei. &cum eo & pa¬
tre eius. ac spũ scõ. regnare mereamur:

Expanded text:
est, et hominibus quos laesimus, satisfaciamus, est, et hominibus quos laesimus, satisfaciamus, scientes quanti Deus habeat servos suos, de quibus dicit: Qui tangit vos, quasi qui tangit pupillam oculi mei . Imo honorantes eos in quibus habitare Deum per fidem, caeteraque bonorum operum exercitia noverimus, audiamus ab eo: Venite, benedicti Patris mei . Et tunc cum eo Patre ejus et Spiritu sancto regnare mereamur,
Abbreviated transcription (Latin):
petrant adõ non futuram uindictam
tanen eis impune cedere uolunt quȩ
indm̃ uel inproximos commisere flagi¬
ait apłs Si nosmet ipsos iudicaremus: ñ
utiq iudicaremur Dum iudicamur
autem a dño. corripimur: ut non cum
hoc mundo dampnemur:: hinc ẽ. quod
dauid peccans. ꝙ coram se arguente pro¬
pheta confitens. dicit peccauĩ dño. Mau¬
dire meruit. dñs transtulit peccatũ tuũ
non morieris: & tam̃ quot afflictionib
ꝓpter peccatũ dimissum affectus sit. le¬
ctor ystoriȩ eius cognoscere poterit.
aulus uas electionis
plus omib laborauit: & quia fuit¬
blasphemus ut ipse fatetur & ꝑsecutor sti¬
gniata xp̃i se dicit incorpore suo circum¬
ferre. notas uidelidt inflictas ꝑsatisfac¬
tionem uitae p̃teritȩ horum ergo &
nos reminiscamur: ꝙ si nob ut scimus ꝑiu
dicium sacerdotũ donantur peccamina
actuum nrorum. nequaquam tamen
nobis parci putemus. donec dõ ut diguũ

Expanded text:
petrant a Deo futuram vindictam petrant a Deo futuram vindictam tamen eis impune cedere volunt quae vel in Deum, vel in proximos commisere flagiudicaremus, non utique judicaremur: dum judicamur autem, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur . Hinc est quod David peccans, et coram se arguente propheta, confitens dicit: Peccavi Domino; audire meruit: Dominus transtulit peccatum tuum, non morieris . Et tamen quot afflictionibus propter peccatum dimissum affectus sit, lector historiae ejus agnoscere quibit. Paulus vas electionis plus omnibus laboravit ; et quia fuitblasphemus, ut ipse fatetur, et persecutor , stigmata se Christi dicit in corpore suo circumferre , notas videlicet inflictas per satisfactionem vitae praeteritae. Horum ergo et nos reminiscamur; et si nobis ut scimus per judicium sacerdotum donantur peccamina actuum nostrorum, nequaquam tamen nobis parci putemus, donec Deo ut dignum
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis. Ut ueniat suꝑ uos omnis sanguis
uistus: qui effusus est suꝑ terram: Id ÷ un¬
dicta omnis sanguinis iusti: unocenter
fusi Porro circuli effigies: in euitabilem
p̃sagabat sententiȩ ultionem.: Circulus
enim insemet recurrit: non habens angu-¬
larem exitum: De hoc circulo dñs contra
syriam subtypo diaboli: ponam inquit
circulum innarib tuis. ꝙ frenum in ma¬
xillis tuis Quod autem circulus isdem bis¬
impressus est geminam portendebat in¬
impium fierĩ ultionem: ut scriptum ẽ:
Duplici contritione contere eos Ante¬
posita & post posita circuli figura: ꝙ p̃-¬
senti signabat & post futura plectendum
malignum sententia duuna At uero
unus detersus circulus. innuebat eundẽ
scm uirum p̃cibus suis obtinuisse ne ꝑse¬
cutor suus ȩterni sseruaretur cruciatibꝰ.
scđi p̃ceptum saluatoris & eremplum:
quo p̃cipit orandum ꝓꝑsecutorib nr̃is.
Altera autem ꝑmanens & hominum de

Expanded text:
Judaeis: Ut veniat super vos omnis sanguis Judaeis: Ut veniat super vos omnis sanguis justus qui effusus est super terram , id est vindicta omnis sanguinis justi innocenter fusi. Porro circuli effigies inevitabilem praesagabatur sententiae ultionem: circulus enim in semet recurrit, non habens angularem exitum. De hoc circulo Dominus contra Syriam sub typo diaboli: Ponam, inquit, circulum in naribus tuis, et frenum in maxillis tuis . Quod autem bis idem circulus est, geminam portendebat impio fieri ultionem, ut scriptum est, Duplici contritione contere eos : anteposita et postposita circuli figura, et praesenti signabat, et post futura plectendum malignum divina sententia. At vero unus detersus circulus innuebat eumdem sanctum virum precibus suis obtinuisse, ne persecutor suus aeternis servaretur cruciatibus, secundum praeceptum Salvatoris et exemplum, quo praecipimur orandum pro persecutoribus nostris. Alter autem permanens et hominum judicio
Abbreviated transcription (Latin):
gnum circuli impressit. Iuo uiso miser
tremebundus adpedes eius cecidit: & ob¬
secrare solitam eius inuictamq patien¬
tiam cepit. ne se tanto obnoxium iudi
autem aboleri non posse iudicauit.
donec ante clodoueum regem. ebroi¬
numq maiorem domus. ꝙ publicum
francorum uidicio. adhiberetur ei re¬
medium: Quod & factum constat lus¬
su enim regali ꝑquisitus inuentus ẽ. &
inuncla coniectus: atq uiditio franco¬
rum pęnarum ferocitate usq ad mor
tem ueratus.
liquid: sed plane intelligere quid hȩc
portenderint: Sangius enun ille marty¬
ligitur: iustam postulans uindictam:
Unde ds̃ de primo talium dixit. id est
abel. ad primum ꝑsecutorum. id est
cain Uox sanguinis fr̃is tui clamat ad
me Impresso porro sanguinis incorpus
quȩ ei debebatur pro admissione scele¬
ris. Unde & ierechieli dñs dicit: quod
requirat sangiuinem peccatoris de ma¬
nu non annuntiantis pastoris & dñs

Expanded text:
in modum circuli impressit. Quo viso miser in modum circuli impressit. Quo viso miser tremebundus ad pedes ejus concidit, et obsecrare solitam ejus invictamque pietatem coepit, ne se tanto obnoxium judicautem aboleri non posse indicavit, donec ante Chlodoveum regem Hebroinumque majoremdomus, et publicum Francorum judicium adhiberetur ei remedium: quod et factum constat. Jussu enim regali perquisitus, inventus est, et in vincula conjectus, atque judicio Francorum poenarum ferocitate usque ad mortem vexatus. liquid, sed plane intelligere quid haec portenderent. Sanguis enim ille martyerpessa, justam postulans vindictam: unde Deus de primo talium, id est Abele, dixit ad primum persecutorem, id est Cain: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me . Impressio porro sanguinis in dorso quae ei debebatur pro admissione sceleris. Unde et Ezechieli Dominus dicit, quod requirat sanguinem peccatoris de manu non annuntiantis pastoris . Et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
reliquis quȩ sacris funerib solennes exibe¬
bant excubias. noctem totã orationibus
laudibusq onerauit diuinis. Mane autẽ
facco. lux fugata. rediit: & sera licet di¬
uina luce donata. mundum sole lustra¬
tum lȩtabunda consperit Quo miracu¬
lo adeo omnium allecta sunt corda cer-¬
nentium : ut non iam eos tederet ami¬
sisse patrem corpore. quẽ commanere¬
sibi gauderent miraculorum. tã effi
ꝑse beneficia poscentib isdem
beatus pater aderat: sed & ꝑsecu¬
tori suo munus opitulationis impendit.
Nam columbus eius mortis concinnator.
cum nocte quȩ diem martyrui eius seque-¬
batur se lectulo commisissor ut pote men¬
hra relaxaturus inquietẽ: repente uir
dĩ astitit. cur immeritum setantis mał.
ad dixerit increpauit: quare crudelita¬
tis eius imanitas usq adhomicidiũ in no¬
centum exarserit. uehementer inuexit.
Quib dictis. sanguinis effusi guctam di¬
gito sumpsit: & eius pectori ac dorso si

Expanded text:
reliquis, quae sacris funeribus solemnes exhibereliquis, quae sacris funeribus solemnes exhibebant excubias, noctem totam orationibus, laudibusque oneravit divinis: mane autem facto lux fugata diu rediit, et sera licet divina luce donata, mundum sole lustratum laetabunda conspexit. Quo miraculo adeo omnium allecta sunt corda cernentium, ut non eos taederet amisisse Patrem corpore, quem commanere gauderent miraculorum tam efficaper se beneficia poscentibus idem B. Pater aderat, sed et persecutori suo munus opitulationis impendit. Nam Columbus ejus mortis concinnator, cum nocte quae diem martyrii ejus sequebatur, se lectulo commisisset, utpote membra relaxaturus in quietem, repente vir Domini astitit, cur immeritum se tantis malis addixerit increpavit, quare crudelitatis ejus immanitas usque ad homicidium innocentium exarserit, vehementer invexit. Quibus dictis, sanguinis effusi guttam digito sumpsit, et ejus pectori ac dorso signum
Abbreviated transcription (Latin):
suo. cuius est uocabulum oratorium Ciuꝰ
deuota peticio. & filiorum erga patrẽ
incomparabilis affectio: huius solũ ut sic
dicam amicabilis fuit uirgu seminariũ
Nam femina uenerabilis desidio flagrars
corpꝰ petebat: discipuli autẽ nec admo¬
dicum ab illius p̃sentia secerni uolebant:
Sed inter hȩc mediã se obicemq int̾posu-¬
it learitas: quȩ talia dirimere consueuit.
Nlamq ꝙ feminȩ repressit auidiorem
uoluntatẽ. & istorum deuotiorẽ amplia¬
uit tenacitatẽ: adeo ut illi attributum
caput scĩ corporis cum brachio dextro suf¬
ficeret. reliquum autem corporis cum re-¬
liquiis scõrum cȩterorum ad monasteriũ
lirinense ab eato rigomiro & fr̃ib trans¬
ferretur humandum
inmonasterio illius quȩdam sororum:
cuius uisus uiglau comatis abrept᷑ in of¬
ficiosas reddiderat uidendi fenestras: Pal¬
pebrarũ namq tegimuia: oculorum glo¬
bulos recegebant: Plena igitur fide: cũ

Expanded text:
suo, cujus est vocabulum Oratorium: cujus suo, cujus est vocabulum Oratorium: cujus devota petitio, et filiorum erga Patrem incomparabilis affectio, hujus solum ut sic dicam amicabile fuit jurgii seminarium. Nam femina venerabilis desiderio flagrans corpus petebat; discipuli autem nec modicum ab illius praesentia secerni volebant. Sed inter haec mediam se obicemque interposuit charitas, quae talia dirimere consuevit. Namque et feminae repressit avidiorem voluntatem, et istorum devotiorem ampliavit tenacitatem: adeo ut illi attributum caput sancti corporis cum brachio dextro sufficeret: reliquum autem corporis cum reliquiis sanctorum caeterorum ad monasterium Lirinense a B. Rigomiro et fratribus transferretur humandum. in monasterio illius quaedam sororum, cui visum glaucoma abreptum inofficiosas reddiderat videndi fenestras: palpebrarum namque tegmina oculorum globulos retegebant. Plena igitur fide cum
Abbreviated transcription (Latin):
successisse eis post habitaculũ luteũ. pe
participem faciunt: quandã abba-¬
tissimã angarismam nomine. quȩ inuici¬
no monasterio sororib p̾erat scĩmonialib
a scõ uiro a primeua aetate tam scriptu¬
ris diuinis. quã monasterialib imbuta
doctrinis: lgitur communi consilio &ope
naues p̃parant. comites deligunt: & hos
temperie usi: deuecti sunt ad locũ in quo
martyrum gloriosȩ iacebant exiuuȩ. ho¬
minum quidem custodia destitute: sed
manus diuinȩ ꝓtectione defensȩ: Quib
ut optauerant᷑ reꝑtis. cum maxima ala-¬
critate & summa reuerentia ut pote mar¬
tẏrib digna. naui imponunt: & concito
itinere redeunt: Fisq dõ duce & reduce
secundis potientib effectib. & corpora
scõrum monasterio lirinensi inferre pa-¬
rantib obuiã se tulit iam dicta abbatis.¬
sa angarisma: cum multa p̃ce obsecrans
ut sibi facultas attribueretur magistri¬
exciꝑe corpus humandum in monasterio

Expanded text:
successisse eis post habitaculum luteum, pensuccessisse eis post habitaculum luteum, penparticipem faciunt quamdam Angarismam nomine, quae in vicino monasterio sororibus praeerat sanctimonialibus, a sancto viro a primaeva aetate tam in Scripturis divinis, quam monasterialibus imt. 25. Igitur communi consilio et ope naves praeparant, comites delegant, et ei urarum temperie usi, devecti sunt ad locum in quo martyrum gloriosae jacebant exuviae, hominum quidem destitutae custodia, sed manus divinae protectione defensae. Quibus ut optaverant repertis, cum maxima alacritate et summa reverentia, utpote martyribus digna, navi imponunt, et concito itinere redeunt; eisque Deo duce et reduce, secundis potientibus effectibus, et corpora sanctorum monasterio Lirinensi inferre parantibus, obviam se tulit dicta abbatissa Angarisma, cum multa prece obsecrans, ut sibi facultas attribueretur magistri corpus humandi in monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
uinitus anxius p̃uidebat Sed quã uerissi¬
me dõ cantetur. draco iste quẽ formasti
occupantur lanienã: unus eoꝵ bricoinus
nomine. spu ad actus diuino. scaphani
nancꝰtus subut. & internetioni fraternȩ¬
sese subduxit. Quem adhoc credimus diuinitꝰ
reseruatũ: ne scõrum passio oculeretur Ip¬
sius enĩ relatu. & modus passionis scorum
adnotitiã mortaliũ est ꝓditus: &. corpora
ad consolationẽ nrãm ꝑ dĩ grãm manifesta¬
ta sunt. & ad nr̃os fines relata Fas ẽ. autẽ
credere eũ non eẽ. exꝑtẽ głe fraternȩ. quẽ
non timor a martyrio inhibuit: sed ds̃
ad tantã utilitatẽ delegauit.
taq redeunte eo admonasteriũ: iam in
loco scĩ uiri aygulsi substitutus erat uir
uenerandȩ uitẽ rigomirus nomine. Cuiꝰ
rei nuntio: tã ipsi quã fratrib magnus
indictus ẽ. luctus: At uͦ cum carni cõpa¬
terentur sp̃ui congratulabant᷑: scientes

Expanded text:
vinitus anxius praevidebat. Sed quam veracissivinitus anxius praevidebat. Sed quam veracissime Deo cantetur: Draco iste quem formasti occupantur lanienam, unus eorum, Ricoinus nomine, Spiritu adactus divino, scapham nactus sublit, et internecioni fraternsese subduxit: quem ad hoc credimus divinitus reservatum, ne sanctorum passio occuleretur. Ipsius enim relatu et modus passionis sanctorum ad notitiam mortalium est proditus, et corpora ad consolationem nostram per Dei gratiam manifestata sunt, et ad fines nostros relata. Fas est autem credere eum non esse expertem gloriae fraternae, quem non timor a martyrio inhibuit, sed Deus ad tantam utilitatem delegavit. Itaque redeunte eo ad monasterium, jam in loco sancti viri Aigulfii substitutus erat vir venerandae vitae, Rigomirus nomine; cujus rei nuntio tam ipsi, quam fratribus, magnus indictus est luctus. At vero cum carni compaterentur, spiritui congratulabantur, scientes
Abbreviated transcription (Latin):
sacrarum uictimarum ad locum si¬
bi destinatum: p̃ceptis impussimis offitiũ
nequitiȩ suȩ impendere parant. Sed rogan¬
tib indutias oraturis: indulgent Sc̃i aut̃
ꝓpensius ac diutius animas suas dõ comm̃¬
dantes. tandem aloco orationis surgunt:¬
& cum omni fiducia &e alacritate. inter
uerba orationis & dominicȩ laudis sp̃s
euasere deuasculis carneis subdie tercio
emulus diabolus. ut sibi uidebatur nimis
callide agebat: ut scilicet sic scõs ꝑimero.
quatenꝰ eorum passio mortales lateret:
nec haberent iuuentes eꝓximo exemplũ.
quo roborarentur ad patientiȩ brauium
capessendum Maximum namq incita¬
mentũ ẽ. aduirtutẽ. sodalis & pxumi cer¬
nere in ex haustum uigoremꝰ: & pudoris
est apparere degenerem. qui cernit coȩ¬
qualẽ ad p̃mia głosa ꝑ laborũ. euasisse
certamen: Inuidebat namq mortalibus
nequissimus demon beneficia ꝓfutura:
quȩ ꝑscõrum reliquias eis conferenda di¬

Expanded text:
sacrarum victimarum ad locum sisacrarum victimarum ad locum sibi destinatum, praeceptis impiissimis officinam nequitiae suae impendere parant: sed rogantibus inducias oraturis indulgent. Sancti autem propensius ac diutius animas suas Domino commendantes, tandem ab oratione surgunt, et cum omni fiducia et alacritate inter verba orationis et Dominicae laudis spiritum emisere de vasculis carnis, sub die tertio aemulus diabolus ut sibi videbatur nimis callide agebat, ut scilicet sic sanctos perimeret, quatenus eorum passio mortales lateret; nec haberent viventes e proximo exemplum, quo roborarentur ad patientiae bravium capessendum. Maximum namque incitamentum est ad virtutem sodalis et proximi cernere inexhaustum vigorem; et pudori est apparere degenerem, quem cernant coaequalem ad praemia gloriosa per laborum evasisse certamen. Invidebat etiam mortalibus nequissimus beneficia profutura, quae per sanctorum reliquias eis conferenda di
Abbreviated transcription (Latin):
porrigere. non columbina. sed prorsus cor-¬
una. aut certe canina. Beatus porro uir
aygulfus cum socis sius cum summa exul-¬
tatione dõ grãs quas poterant referebant
non modo prosui recreatione. uerum etiam¬
xpleta paschali festiuitate columbus
ephesum petiuit: ut pote homo scłi.
secularib negotus inseruiturus Interim
scm̃ aygulfum cum cȩteris scĩs in eodem
monasterio dimisit: p̃cipiens ut semet ip¬
sum reuersurum operirent᷑: Tandem ergo
dñs suo scõ aygulfo quo usq iniquus ille
reũteretur gram attribuit inloquendo:
ut semꝑ sacietatem auditorum auiditas
comitaretur Ipse enim qui dederat grãm
ut elingius loqueretur: ipse addebat
strahit: & naui iterum imponit Et cũ sustu¬
lissent a portu. ꝙ ꝓcessissent aliquid spatii:
occurrit eis quȩdam nauis ex africa ueniens
Cui scõs martẏres imposuerunt: satellitib
suis p̃cipientes ut adinsulã uenientes uoca¬
eruenientes itaq carnifices

Expanded text:
porrigere, non columbina, sed prorsus corvporrigere, non columbina, sed prorsus corvina aut certe canina. Beatus porro vir Aigulfus cum sociis suis, cum summa exsultatione Deo gratias quas poterat referebat, non modo pro sui recreatione, quantum prxpleta paschali festivitate Columbus Ephesum petivit, ut pote homo saeculi saecularibus negotiis inserviturus. Interim S. Aigulfum cum reliquis sanctis in eodem monasterio dimisit, praecipiens ut semet reversurum opperirentur. Tantam ergo Dominus sancto suo Aigulfo, quousque iniquus ille reverteretur, gratiam attribuit in loquendo, ut semper satietatem auditorum aviditas comitaretur: ipse enim qui dederat gratiam ut elinguis loqueretur, ipse addebat strahit, et navi iterum imponit: et cum sustulissent a portu et aliquid spatii processissent, occurrit eis quaedam navis ex Africa veniens, cui sanctos martyres imposuerunt, satellitibus suis praecipientes, ut ad insulam venientes, vocaPervenientes enim carnifices
Abbreviated transcription (Latin):
iliter sane eis ꝑmultos iactatis dies.:
appulerunt insulam quȩ uocatur capra¬
sia huiꝰ sinus retinebat maximum examen
monachorum: Ad quos diuertentes quin¬
ta feria ante pascha. quȩ cȩna dñi dicit᷑.
benignissime atq humanissime sunt ex¬
ceptĩ: ut sic dicam sicut decet monachos¬
amonachis: Cognita enim ꝓlira eorum
tribulatione. quia longissime ꝙ infelicis¬
sime uexati fuerant. festinabant eos re-¬
creare quib poterant modis: Illis ibidem
morantibus: sacratissimus aduenit paschȩ
solennitatis dies Inqua commissarũ offi¬
cium cȩlebraretur: infelicissimus & flagi¬
ciosissimus omnium hominum columbus.
infulis diaconio aptis officio ad oꝑtꝰ tãꝗ
diaconus ministrauit: conspicuus huma¬
nis. sed ꝑosus obtutib diuinis. Insuꝑ cum
ad id loci uentum esset quo corporis & san¬
guinis xp̃i sacramenta ꝑcepturi oscula
sibi clabant inuicem: infelix ille non du¬
bitauit a se sic crudeliter multatis oscula

Expanded text:
liter sane eis per multos jactatis dies, appulerunt insulam quae vocatur Capraria. Hujus sinus retinebat maximum examen monachorum: ad quos divertentes quinta feria ante Pascha, quae Coena Domini dicitur, benignissime atque humanissime sunt excepti, ut sic dicam, sicut decet monachos. Cognita enim prolixa eorum tribulatione, qua longissime et infelicissime vexati fuerant, festinabant eos recreare quibus poterant modis. Illis ibidem morantibus sacratissimus advenit Paschae solemnitatis dies: in qua cum missarum officium celebraretur, infelicissimus et flagitiosissimus omnium hominum Columbus, infulis diaconio aptis officio adopertus tanquam diaconus ministravit, conspicuus humanis, sed perosus obtutibus divinis. Insuper cum ad id loci ventum esset, quo corporis et sanguinis Christi sacramenta percepturi, oscula sibi invicem libant, ille infelix non dubitavit a se sic crudeliter multatis oscula
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ monasterii fuit & auferre cupiditas
recedente sc̃s aygulfus cũ cȩteris scđ̾m
libitũ archardii ꝙ columbi custodiebant᷑.
& ꝑdies decẽ inergastulo conficiebantur
corpore. sed semet solabantur hortamentis
dñi dicentis: Nolite timere pusillus grex.
quia placuit patri ur̃o dare uob̃ regnũ

Expanded text:
rerum monasterii fuit, et auferre cupiditas rerum monasterii fuit, et auferre cupiditas recedente sanctus Aigulfus cum caeteris secundum libitum Arcadii et Columbi custodiebatur, et per dies decem in ergastulo conficiebantur corpore, sed semet solabantur hortamentis Domini dicentis: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum .
Abbreviated transcription (Latin):
eorum compatiens dolorib inuitabat Sc̃i
tamen licet extrinsecus angerent᷑: non idõ
ꝓpositi regularisq obliti consuetudinis. res¬
ponder̃ non se ꝑdere posse instituta regu¬
laria. quȩ illo tempore ad nonã usq horã
extendi ieiunia iubent: Sicq remotis edu-¬
lus: consueto more ad horã usq solitã solen¬
nia dilata sunt ieuinia. Cũ uͦ tẽpꝰ soluendȩ¬
iam afforet abstinentiȩ: unanimit̾ ꝓ ipso
archadio p̃cesfuder:. & sic ab eo oblatum
ummolus autẽ qui talib offensum
se uideri uolens amonasterio reces¬
serat. tercio die rediit: atq cũ in¬
tentione maxima singulorũ pecunias ce¬
pit inquirere: Sed monachis responden¬
tibus non licusse unquã sub manu uiri
dĩ constitutos aliquid ꝓpͥũ habere. ne uo
luntates quidem. sed cẽ. omnia omnibus
communia: ille cernens se abspe decidis¬
se aliorsumse uertit Quia enim non rep¬
perit pͥuata. irruit inpublica: ꝙ quicqd

Expanded text:
eorum compatiens dolori invitabat. Sancti eorum compatiens dolori invitabat. Sancti tamen, licet extrinsecus angerentur, non ideo propositi regularisque obliti consuetudinis, responderunt, non se perdere posse instituta regularia, quae illo tempore ad nonam usque horam extendi jejunia jubent: sicque remotis eduliis consueto more ad horam usque solitam solemnia dilata sunt jejunia. Cum vero tempus solvendae adforet abstinentiae, unanimiter pro ipso Arcadio preces fuderunt, et sic ab eo oblatum ummolus autem qui talibus offensum se videri volens a monasterio recesserat, tertio die rediit, atque cum intentione maxima singulorum pecunias coepit inquirere. Sed monachis respondentibus non licuisse unquam sub manu sancti viri constitutos aliquid proprium habere, neque voluntatem quidem, sed esse omnia omnibus communia; ille cernens se abs spe decidisse, aliorsum se vertit: quia enim non reperit privata, irruit in publica; et quidquid