comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inocculto facta ẽ s fuit thonitrui tui .i. aꝑ
ta. ⁊ fuit in rota tociꝰ mundi. Nõta enĩ est or¬
bis terrȩ. Uñ ⁊ breuis rotella orbiculꝰ dr. qd̾
postea exponit cũ ait. orbiterre scił quẽ cir-¬
cuier̃t̃ nubes tonando p̃ceptis. coruscando mi¬

Expanded text:
n in occulto facta est, sed fuit tonitrui tui, id est aperta. Et fuit in rota totius mundi. Rota enim est orbis terrae. Unde et brevis rotella, orbiculus dicitur: quod postea exponit cum ait: Orbi terrae, scilicet quem circuierunt nubes tonando praeceptis, coruscando mi
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃ant᷑ uirtutes quas ip̃i fec̾unt Moyses em̃ int̃
ceta in mari iuam fectt hebreis. signans ꝑ baptis¬
mũ lib̾ari ppłm fideliũ. daron eminenti fortitu¬
dine murm̾antib restitit in quo eccłe tenebat
ymaginẽ. que monti firmissimo cõparat᷑.

Expanded text:
unt. Moyses enim inter caetera in mari viam fecit Hebraeis, significans per baptismum liberari populum fidelium: Aaron eminenti fortitudine murmurantibus restitit, in quo Ecclesiae tenebat imaginem quae monti firmissimo comparatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Q. d. Licet palam uen̾it ⁊ semiracłis ostend̾it
tam̃ ñ est cognitꝰ a iudeis infidelib. quos tñ
ip̃e deduxit inmanu moysi ⁊ aãron. uñ sub
Ab his quos deduxisti. Nam deduxisti de e¬
gipto ppłm tuum. scił udeoꝵ. sicut oues. qr
ñ uere oues s hedi. ⁊ hoc in manu moysi ⁊ a¬
aron .i. in oꝑatione miracłoꝵ que ip̃i fecert.¬

Expanded text:
 Licet palam venerit et se miraculis ostenderit: tamen non est cognitus a Judaeis infidelibus, quos tamen ipse deduxit in manu Moysi et Aaron. Unde subab his quos deduxisti. Nam deduxisti de Aegypto populum tuum, scilicet Judaeorum, sicut oves, quia non vere oves, sed haedi; et hoc in manu Moysi et Aaron, id est operatione miraculorum quae ipsi fecer
Abbreviated transcription (Latin):
nullus locus laudi excipitur. Seq̃r. Bñdic anima
mea dño. uñ cepit: ibifinit. Bñdictio a capite. bñ¬
dictio in fine. Ab̃ndictione ꝓfecti sumꝰ. adbñdictio¬
nẽ reddeamꝰ. in ea regnemꝰ. ꝑhoc̃ notat eos qui bons¬

Expanded text:
nullus locus laudi excipitur. Benedic, anima nullus locus laudi excipitur. Benedic, anima mea, Domino. Unde coepit, ibi finit. Benedictio a capite, benedictio a fine. A benedictione profecti sumus, ad benedictionem redeamus, in ea regnemus. Per hoc notat eos qui bon
Abbreviated transcription (Latin):
monendo. Q.d. Qd facitis amo. & o uospotãtes
.i. oͣm̃s potestates celestes quȩ estis potentes uirtute ñ
uicio ut diabolus bñdicite ei. uos dico facientes uer
cis. facientes dico ad audiendã uocem sermonũ eiꝰ
.i. humiles ad obediendũ. ñ suꝑbi. qui suũ actorem
norunt & uen̾ant᷑. Hii tales dignisunt bñdice̾. ñ a¬
lii. Uel facientes ad audiendã uocem sermonũ eius
.i. ad hoc ut ꝑ uos nos audiamꝰ. ur̃o exemplo in¬
ministri enis qui facitis uoluntatẽ eius. ñ tm̃ dici¬
tis. uos bñdicite. Malus enĩ & si lingua tacet uita
blasphemat. si hymnũ cantat. tam̃ multos intu¬
entes mala mittit in blasphemias. Sigͦ uis bndi¬
cere dm. fac uerbum eius. fac uoluntatẽ eius. uñ
in leuitico os turturis iubet᷑ retorqueri ad ascellas
ut qd̾ habet in ore ostendat in oꝑe. & ne te iactes
qui facis uoluntatẽ enis. qi ñ est opus tuũ. s dĩ. Ip̃e
in om̃i loco dñationis enis. ł ĩn om̃i loco sunt dñatio

Expanded text:
uod facitis amo. Et, o vos potentes, id est omnes potestates coelestes, qui estis potentes virtute, non vitio, ut diabolus. Benedicite ei, vos dico, facientes vercis. Facientes dico, ad audiendam vocem sermonum ejus, id est humiles ad obediendum, non superbi, qui suum auctorem norunt et venerantur. Hi tales digni sunt benedicere, non alii. Vel facientes ad audiendam vocem sermonum ejus, id est ad hoc ut per vos nos audiamus, vestro exemplo inministri ejus, qui facitis voluntatem ejus, non tantum dicitis, vos, benedicite. Malus enim etsi tacet lingua, vita blasphemat; et si hymnum cantat, tamen multos intuentes mala mittit in blasphemias. Alcuinfac verbum ejus, fac voluntatem ejus. Unde in Levitic. os turturis jubetur retorqueri ad axellas , ut quod habet in ore, ostendat in opere. Et ne te jactes qui facis voluntatem ejus, quia non est opus tuum, sed Dei. Ipse in omni loco dominationis ejus; vel in omni loco sunt dominati
Abbreviated transcription (Latin):
tor. opꝰ hominis ẽ. Sic qui dat iusto ꝓ alia causa
nͥ q opus dĩ est. ñ dat iusto. Io dr̃. qui recipit ui¬
stũ in nomine iustis mercedem iusti accipiet. Hoc
endi enĩ sunt iniqui ñ ammo ultionis. s dilecti¬
onis. uͥ aut̃ potentior occurrit: nͨ potes corrig̾e
ł mon̾e. toła securꝰ qd̾ ñ exit inpunitꝰ. post mise¬
ricordiã enĩ subdit dȩ iudicio dicens. ⁊ dñs ẽ faci¬

Expanded text:
ia causa, nisi quia opus Dei est, non dat justo. Ideo dicitur: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet . Hocendi enim sunt iniqui, non animo ultionis, sed dilectionis. Ubi autem potentior occurrit, nec potes corrigere vel monere, tolera; securus quod non erit impunitus; post misericordiam enim subdit, de judicio dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis sequunt᷑ p̃conia
gaudentis. Om̃s em̃
loqr & excitat atq hortat᷑ am̃mã suam ut bndicat
dñm uolens diffinire cur sit bñdicendꝰ. causam enĩ
laudis supponit. ne quis ad hoc piger inueniat᷑.
quȩ antiquis contulit & postis collaturꝰ ẽ .ibi. fã¬
ciens miscłias. Tercio ꝑ celestes ⁊ om̃s alias crea-¬
turas monet bñdice dõ ibi. Bñdicite dño. ẜpħa
dicit. Sacͥficiũ laudis honorificabit mȩ. Clamagͦ
uoce si ẽ homo qui audiat. sine uoce clama si n est
noli obliuisci om̃s retͥbutiones eius. Non sit ante
ocłos tuos delectatio pecc̃i. s dampnatio pec̃ci.
& remissio di. Cogita om̃ia mala tua. qi quot ea
sunt. tot bonȩ retͥbutiones dĩ sunt. Nongͦ po¬
t̾unt añ ocłos tuos esse om̃s retͥbutiones dĩ. nͥ
añ ocłos tuos fuerint om̃ña pecc̃a tua. C nota

Expanded text:
peris, sequuntur praeconia gaudentis. Omnes eniloquitur et excitat atque hortatur animam suam, ut benedicat Dominum, volens diffinire cur sit benedicendus. Causam enim laudis supponit, ne quis ad hoc piger inveniatur. quae antiquis contulit, et posteris collaturus est, ibi, faciens misericordias. Tertio per coelestes, et omnes alias creaturas, monet benedicere Deo, ibi, Benedicite Domino. Adicit: Sacrificium laudis honorificabit me . Clama ergo voce si homo est, qui audiat; sine voce clama, si non est noli oblivisci omnes retributiones ejus: non sit ante oculos tuos delectatio peccati, sed damnatio peccati, et remissio Dei. Cogita omnia mala tua, quia quot ea sunt, tot bonae retributiones sunt Dei. Non enim ante oculos poterunt esse omnes retributiones Dei, nisi ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
iuuentꝰ tua. Quasi. Hoc ñ est in p̾senti. uͥ nemo re
plet᷑. s semꝑ indiget. s qñ renouata erit iuuentꝰ¬
tus: s ñ ad inmortalitatẽ. Similitudo enĩ dataẽ
quanta pͭ esse de rȩ mortali ad inmortalẽ. Dr̃ aqui¬
la dũ senio grauat᷑ rostri inmodicȩ crescentis un
tit rostͥ onꝰ quo cibꝰ impediebat᷑. ⁊ redit ad cibũ.
& om̃ia reparant᷑ ei. ut fiat iuuenis. Sic & qͦd nos
impedit comede panẽ nr̃m petra aufert. ⁊ excu
claudit os oblitis manducare panẽ nr̃m. Faci¬

Expanded text:
lucta, in qua juveris; sed satiaris his, quae hic desiderabas, ad quae suspirabas. Quando erit hoc? quando renovabitsed non ad immortalitatem. Similitudo enim data est, quanta potest esse de re mortali ad immortalem. Dicitur aquila, dum senio gravatur, rostri immodice crescentis unco tit rostri onus, quo cibus impediebatur, et redit ad cibum, et omnia reparantur ei, ut fiat juvenis. Sic et quod nos impedit comedere panem nostrum, petra aufert et excutclaudit os oblitis comedere panem nostrum. PA
Abbreviated transcription (Latin):
sȩ peccantib dimittunt. Hunc miscđiȩ fruc¬
tũ adñs scribens in terra cũ accusaretͦ adultera
exigebat. Añ enĩ in lapide sc̃psit d̃s̃ signans¬
iudeoꝵ duriciã. s melmatꝰ in carnẽ scͥpsit in t̾¬
ra humanȩ mentis fructũ paritura. Inclinatio
em̃ ipsius incarnationis humilitatem sig̾cat. ꝑ quã¬

Expanded text:
se peccantibus dimittunt. Hunc misericordiae fructum Dominus scribens in terra, cum accusaretur adultera, exigebat . Ante enim in lapide scripsit Deus signanJudaeorum duritiam, sed inclinatus in carnem scripsit in terra humanae mentis fructum paritura. Inclinatio enim ipsius incarnationis humilitatem significat, per qua
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ht̃. qd̾ sicut fȩnũ ẽ dies eius. Homo enĩsi¬
meodẽ statu ꝑmanet. & tanquã flos agri sic efflore¬
cito cadit. uñ. Om̃is caro fęnũ. ⁊ om̃is gła eiꝰ uͭ flos
sem. fęnũ aruit. flos decidit. uerbũ aut̃ dm̃ ma¬
sp̃c qui ẽ in illo ꝑtransibit ab eo. Ecce qui tume¬
bat abiit. hic ẽ finis morientiũ. & illo exeunte ñ
suũ.i. ñ reuertet᷑ sp̃c ad corpꝰ in hoc mundo. Hoc
dicit ꝯtra dementes qui dicunt ammas in hunc

Expanded text:
hoc habet quod sicut fenum est dies ejus. Homo enim sieodem statu permanet. Et tanquam flos agri sic efflorecito cadit. Unde: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni; fenum aruit, et flos decidit: sed verbum Dom qui est in illo, pertransibit ab eo. Ecce qui timebat, abiit. Hic enim est finis morientium, et illo exeunte, non st non revertetur ad corpus, in hoc mundo. Hoc dicit contra dementes, qui dicunt animas in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
occidente. tam longe fecit a nob mniquitates nr̃as.
Quasi de teneb̾s fecit lumen splendere. Qñ enĩ
pecẽm remittit᷑ occidunt pec̃ca ⁊ gr̃a orit᷑. pecc̃a
tanꝗͣ in occasu sunt. gr̃a qua lib̾aris inortuẽ Aũ
surgis ⁊ ꝓficis. fẽcit gͦ a nob̾ longe mniquitates

Expanded text:
od., Aug. tam longe fecit a nobis iniquitates nostras. Quasi dicat: De tenebris facit lumen splendere. Quando enim peccatum remittitur, occidunt peccata, et gratia oritur: peccata tanquam in occasu sunt; gratia qua liberaris, in ortu est.surgis et proficis. Fecit ergo longe a nobis iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ est. qr est ⁊ qr uiuit. ⁊ qr ad ymaginẽ dei
factus ẽ ꝓ quib cũ debuisset redd̃e dõ sui simi¬
litudinẽ. recsdidit dissimilitudinẽ. ⁊ ꝓ his mał
recddidit ds bona inspirando penitentiam. &
om̃ib que rerbuit mͥ: Tribuit. cũ mȩ fecit Retͥbu¬
it: cũ ustificauit. heȩ aut̃ sunt retͥbutiones. Ip̃e ẽ¬
qui om̃ib inquitatib meis. ꝓpiciat᷑. remittendo
eas qui post remissionẽ cẽ sanat om̃s infirmitates
tuas ł languores tuos. qi corpꝰ infirmũ est ⁊ex lan¬
guore corꝑis multa suggerunt᷑ ammȩ. Carnalia
desidia citillant & quibusdã capit᷑ anima. s ñ est
timenũ. qr sanat om̃s infirmitates. nc̃ fouendo
blandis. nunc secando asꝑis. Om̃ipotenti enĩ me¬
dico nullus insanabilis languor occurrit. Maxime
aut̃ infine sanabit languores: q̃n hoc corruptibi¬
le incluet incorruptionẽ. Uñ subdit. Q redimit. ꝙ. d.¬

Expanded text:
o est, et quia vivit, et quia ad imaginem Dei est factus, pro quibus cum debuisset homo reddere Deo sui similitudinem, reddit dissimilitudinem. Et pro his malis reddit Deus bona, inspirando poenitentiam, et omnibus quae retribuit mihi? Tribuit, cum me fecit; retribuit, cum justificavit. Hae autem sunt retributiones, ipse eQui omnibus iniquitatibus tuis propitiatur, remittendo eas. Aug. Qui post remissionem etiam sanat omnes infirmitates tuas, vel languores tuos, quia corpus infirmum est, et ex languore corporis multa suggeruntur animae carnalia desideria: titillant, et quibusdam capitur anima; sed non est timendum, quia sanat omnes infirmitates tuas, nunc fovendo blandis, nunc secando asperis. Omnipotenti enim medico nullus insanabilis languor occurrit, maxime autem in fine sanabit languores, quando hoc corruptum induet incorruptionem. Unde subdit VERS. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ dȩ clo descendit a ppło passus ẽ. Lex gͦ da¬
moysi ꝑ quẽ legem dedit. ut habundaret delic¬
tũ. Seq̃r. & filiis isrł ueris notas fecit uolunta
uocat enĩ bñficiis creaturȩ. uocat imꝑtiendo
tempꝰ uiuendi. uocat ꝑlectorem. uocat ꝑ tͣcta¬
torẽ. uocat ꝑintimã cogitõnẽ. uocat ꝑ flagel¬
lũ correctionis. uocat ꝑ miscłiam ꝯsolationis.

Expanded text:
qui cum de coelo descendit, a populo passus est. Lex ergo daMosi; per quem legem dedit, ut abundaret delictum. Et filiis Israel veris, notas fecitVocat enim beneficiis creaturae, vocat impertiendo tempus vivendi, vocat per lectorem, vocat per tractatorem, vocat per intimam cogitationem, vocat per flagellum corr
Abbreviated transcription (Latin):
añ fidem. Non enĩ ꝑ se beati sunt. & inqͥb
tegit pec̾c̃a post fidem. ne iniudicio reuelen¬
tur. Et sic ñ imputab̃r eis pecc̾m aliqͦd ad pe¬
enim qui grauia habent ds imputat. aliis ꝑ
misccłiam ñ imputat. & sihabent aliqua
hiis scił quiñ uistos se p̃dicant. cũ sint mali.
s se agnoscentes satisfaciunt. uñ ait. nͨ est in
scił. in quo ñ est dobus. qͥa se accus at cum sit
pecc̃or. Corde tenet. qͦd ore confitetur. Dolus ẽ
ut cũ sit pecc̃or. iustũ qͥs se p̃dicet. qui uͦ se ac¬
cusat dolo caret. Talis erat nathanael de
quo dñs dixit. Ecce uerus israhelita. in qͦdo¬
lus ñ est. Et publicanꝰ ille humilis. qui dice¬
bat. ꝓpicus esto ds mͥpecc̃ori. & c̃. Seq̃r. Qm̃¬

Expanded text:
it. Non enim per se beati sunt, in quibus tegit peccata post fidem, ne in judicio revelentur. Et sic non imputabitur eis peccatum aliquod ad penim qui gravia habent Deus imputat, aliis per misericordiam non imputat et si habent aliqua, his scilicet qui non justos se praedicant cum sint mali, sed se agnoscentes satisfaciunt. Unde ait, nec est iscilicet, in quo non est dolus. Quia se accusat cum sit peccator, corde tenet quod ore fatetur. Dolus est, ut cum sit peccator, justum qui se praedicet. Qui vero se accusat, dolo caret: talis erat Nathanael, de quo Dominus dixit: Ecce verus Israelita, in quo dolus non est ; et publicanus ille humilis, qui dicebat: Propitius esto, Deus, mihi peccatori . VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
iactas m̃ita & taces pecẽa confringet᷑. Si gͦ
ñ iuis confrigios cuum: noliẽẽ sicut equꝰ uł
mulus. s sicut bos qui cognouit possessorẽ
suũ. uel incamo &e freno maxillas eoꝵ qͥb
ut saltem necessitate coacti. redeant sic̃ aĩalia
Doñ uiam teneant frena patiant᷑ & flagella.
Maxillas eoꝵ dico: qui ñ approximant ad te.
humiliando se. qr sunt quidam. qui sipeccant
carnis in becillitate. tñ apiis p̃cib ñ recedunt.

Expanded text:
jactas merita, et taces peccata, confringetur. Si ergo non vis confringi os tuum, noli esse sicut equus et mulus, sed sicut bos qui cognovit possessorem suum . Vel, in camo et freno maxillas eorum, quibus ut saltem necessitate coacti redeant sicut animalia donec viam teneant, frena patiuntur et flagella. Maxillas eorum, dico, qui non approximabunt ad te humiliando se, quia sunt quidam qui si peccant carnis imbecillitate, tamen a piis precibus non recedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
confitent᷑ iniquitatem siram. s aduersus ãm
Qñ em̃ inueniunt᷑ in pecc̃is. dicunt ñ hoefeci.
aut ñ est hoc pecẽm. s ds uoluit. Alii dicunt
fatũ mͥ fecit. stelle mͥfecerunt. & ita ꝑ circuitũ
uolunt uenire ad dm̃ accusandum. ñ de cõpen¬
dio ad dm placandum. Stellas enim ipse fe¬
cit. & ordinauit. & ita ꝑ eas uolunt ostend̾e
qd̾ d̾s fecit ut peccarent. Dicant gͦ illipocuᷤ
dñe miser̾e mei. sana animã meam qr pecra
uitͥ. Ita clamet. eger ad medicũ. & dicat cũ
lib̾o arbitͥo me creauit ds. ĩoq si peccaui.
ego peccaui. ñ fatum ñ fortuna ñ diabolus
me coegit s ego ꝑsuadenticonsensi. Et tu re¬

Expanded text:
confitentur iniquitatem suam, sed adversus Deum. Quando enim inveniuntur in peccatis, dicunt: Non hoc feci, aut non est hoc peccatum, sed Deus voluit. Alii dicunt: Fatum mihi fecit, stellae mihi fecerunt. Et ita per circuitum volunt pervenire ad Deum accusandum, non de compendio ad Deum placandum. Stellas enim ipse fecit et ordinavit. Et ita per eas volunt ostendere quod Deus fecit ut peccarent. Dicant ergo illi potius: Domine, miserere mei, et sana animam meam, quia peccavi tibi . Ita clamet aeger ad medicum, et dicat: Cum libero arbitrio creavit me Deus: ideoque si peccavi, ego peccavi non fatum, non fortuna, non diabolus me coegit: sed ego persuadenti consensi. Et tu re
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ de tectione inueteratio ꝓcessit. Quasi
conu̾sus sũ in erũpna. puncta ẽ conscien¬
tia mea. &e sic ego feci ꝑ me cognitum t̾ con¬
fitendo scił delictum meũ. scił qd̾ dimisi
facienda .i. qd̾ tacui pecca. & inusticiã me¬
tudetexi ut tu tegeres. Nam qñ homo de¬
tegit. łs tegit. cũ homo tegit. d̾s nudat.
Si homo agnoscit: ds ignoscit. Seqr̃. Di¬
pͥora. Prius enĩ tacuerã. mͦ ꝓnuntiabo.
uel ita. Confitebor iniusticiã meã dño dicenᷤ¬

Expanded text:
e inveteratio processit. Quasi dicat: Conversus sum in aerumna, puncta est conscientia mea, et sic ego feci per me cognitum tibi confitendo, scilicet delictum meum, scilicet quod commisi facienda, scilicet quod tacui peccata; et injustitiam metu; detexi, ut tegeres tu. Nam quando homo detegit, Deus tegit: cum homo tegit, Deus denudat; si homo agnoscit, Deus ignoscit. VERS. 6.-- « Dipriora. Prius enim tacueram, modo pronuntiabo. Vel ita, confitebor injustitiam meam Domin
Abbreviated transcription (Latin):
Seq̃r ¶ulta cẽ cum freno sunt flagella pec
mandũ. ne sit de illis inpunitis. quib mͦ dat᷑
uagalicentia uiȩ suȩ. sicut iste supͣ se dix̃ domi¬
ẽ gͦ mirum. si adhibito freno sequunt᷑ flagel¬
la: indomitũ enĩ aminal iste eẽ cupiebat nec
dĩ uoluntate s ppͥo motu se reg̾e uolebat. & ef¬
frenis in luxiam plabi. iõq domat᷑ fr eno &
flagello. atq utinam ꝑdometur. Uerendũ
ẽ enim. ne nimiũ resistendo indomitꝰ relin¬
qui meatur. & ire in uagã uiam que duc̃ ad
mortẽ. Uel de futo pͭ hoc accipi sic hic ꝯfrin

Expanded text:
 Multa etiam cum freno sunt flagella peccmandum, ne sit de illis impunitis quibus modo datur vaga licentia suae viae: sic iste supra se dixit domiest ergo mirum si adhibito freno sequuntur flagella. Indomitum enim animal iste esse cupiebat: nec Dei voluntate, sed proprio motu se regere volebat, et effrenis in luxuriam prolabi. Ideoque domatur freno et flagello; atque utinam perdometur! Videndum est enim ne nimium resistendo, indomitus relinqui mereatur et ire in vagam viam quae ducit ad mortem. Vel de futuro potest hoc accipi sic: Hic const
Abbreviated transcription (Latin):
qr dimisisti. qr ałr ñ esset sc̃s. nͨ ad oraret. qr
omnes sunt pecc̃ores & egent gła dĩ. Et qñ
orabite In temꝑe oportuno. Tem̃pꝰ oportu¬
lo. a ꝑditione. a pec̃cis. ab onere legis.
que eos p̃mebat ce reos conuncebat. ñ ui¬
&e ita quasi coegit eos clamare ad grãm.
&e ad medicũ. gr̃ã aut̃ sanat. Cerũpũ¬
uerũ ptamen illi quisunt in diluio aquarũ
nalib. ues quisunt in diliio. a. i .i. qui st̃¬
merrorib diu̾sarum sectarũ. & in mułtipli¬
citate uariarũ doctrmarũ. ut philosophiqͥ
lib̾o arbit̾o. & uidei qui carnalib obseruan¬
sit doctria di. que est de humiliatione cordiᷤ
& confessione pecc̃i. hii inquã om̃s ñ apprꝯxi¬
mabunt ad eum .i. ad d̃m. Mutat eni ꝑsonã

Expanded text:
raret, quia omnes sunt peccatores, et egent gloria Dei. Et quando orabit? In tempore opportuno. Tempus opportulo, a perditione, a peccatis, ab onere legis, quae eos premebat, et reos convincebat; non juns. Alcuin. Et ita quasi coegit eos clamare ad gratiam et ad medicum, gratia autem sanat. VERSt, Aug. verumtamen illi qui sunt in diluvio aquarum ntiis. Vel qui sunt in dil diversarum sectarum, et in multiplicitate vanarum doctrinarum, ut philosophi qui libero arbitrio, et Judaei, qui carnalibus observansit doctrina Dei, quae est de humiliatione cordis et confessione peccati. Ii, inquam, omnes non approximabunt ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
luiio uariarũ doctrinarũ. ut qui dicunt
fatũ me fecit petcare uł fortuna que om̃ia
regit uł gens tenebrarũ. que dõ rebellat.
Diu̾ersȩ sunt hee aque: & amarȩ. S illa ẽ
uera ce duleis aqua que de intimo fonte
pure u̾itatis emanat. ħ est aqua confessi¬
salutaris abicientis se. & nicħ de se p̃sum̃¬
tis. nicħ suȩ potentiȩ suꝑbe tribuentis.

Expanded text:
ctrinarum, ut qui dicunt, fatum me peccare fecit, vel fortuna, quae omnia regit, vel gens tenebrarum, quae Deo rebellat. Diversae sunt hae aquae et amarae; sed illa est vera et dulcis aqua, quae de intimo fonte purae veritatis emanat: haec est aqua confessisalutaris, abjicientis se, nihil de se praesumentis, nihil suae potentiae superbe tribuentis.
Abbreviated transcription (Latin):
letamini in dño quipͥus in uob̃ letabamim ⁊
exultate in dño qriam iustiestis. ñ meritis
ur̃is s grã. quipͥus eratis peccores. Distingue
Letari est. tacita suauitate gaudẽ. Exultare
conettati animi feruore gaud̾e. Et głammni
malos florere. & bonos pati. Recti corde sunt:
qui dirigunt cor scđ̾m uoluntatem d̃i quam
sue preponunt. ut &e xͦ docuit dicens. non
sicut ego uolo. s sicut tuuis: transfiguranꝰ
inse suos. ut & ibi. Saule saule. quid me

Expanded text:
l. int. qui prius in vobis laetabamini, et exsultate in Domino, quia jam justi estis, non meritis vestris, sed gratia qui prius eratis peccatores. Distingue. Laetari est tacita suavitate gaudere; exsultare, est concitati animi fervore gaudere, et gloriamini malos florere et bonos pati. Recti corde sunt qui dirigunt cor secundum voluntatem Dei, quam suae praeponunt, ut et Christus docuit, dicens, Non sicut ego volo, sed, etc. , transfigurans in se suos, ut et ibi: Saule, Saule, quid me
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem ducit᷑. De his spinis dictũ ẽ pͥmo
hominipeccanti. Terra tua germinabit
tͥ spinas & tribulos. Et alibi. Spine & tri¬
cruqͣͣatur. que sursum erigi debet. sicut
spina dorsi hominẽ erigit. Diapsalma.

Expanded text:
tur. Alcuin. De his spinis dictum est primo homini peccanti: Terra tua germinabit tibi spinas et tribulos . Et alibi: Spinae et tricurvatur, quae sursum erigi debet, sicut spina dorsi hominem erigit. PARS II.
Abbreviated transcription (Latin):
castum hab̾e cor e Qui dicit se pecc̃m ñ hab̾e.
p̃sumit ut phariseus: qui dicebat. ñ sum
sicut ceteri hominũ. & c̃. Uelita. Tacuiuoce
pecc̾m. dum clamarem ad teta die effectu
me fore pec̾corem. qr pena pecc̃i uł int̾ior
excecatio me pecc̃orem ostendebat. Om̃¬

Expanded text:
castum se habere cor? Qui dicit se peccatum non habere, castum se habere cor? Qui dicit se peccatum non habere, , ut pharisaeus, qui dicebat: Non sum sicut caeteri homines, etc. . Vel ita, tacui, voce peccatum, dum clamarem tota die, affectu me fore peccatorem, quia poena peccati vel interior excaecatio me peccatorem ostendebat.
Abbreviated transcription (Latin):
olim ueni inpecc̃m. Et hoc est qd̾ ait. qm̃ ta
cui. qd̾ ñ esset tacendũ. scił ꝯfẽssionem pec̃ci.
inueterau̾unt ossa mea .i. int̾ior fortitudo de¬
fecit. si contͣ fecisset innouaret᷑ uirtꝰ robusta.
indño. Si enĩ clamasset pec̾ca inueniret᷑
inse infirmus. s fieret in dño firmꝰ. nc̃ aut̃
ꝑuerse tacuit pecc̃a. & clamauit m̾ita. Uñ
subdit: dũ clamarem totadie. Dixĩenĩ qd̃
ñ esset dicendũ. de iusticia mea. Non est gͦ¬
contrariũ qd̾ ait. tacui dũ clamarem. Tacu
ñ tacuit uñ defic̾et tacuit confessionẽ. cla¬
mauit de m̾itis p̃sumptionẽ. sana menbra
medico ostendebat. uuln̾ata cegebat. & ĩõ¬
laborat sine causa indefensione pecc̃oꝵ. in
quo cũ iactet m̾ita. amplius deficit eius for¬
titudo. Exaggerat enĩ culpam dũ deffen¬
dit. ꝓpellit gr̃am. dũ m̾ita iactat. Gͣ etiã
siñ sit sibi conscius qͥs. ñ tam̃ iustum se p̃di¬
cet. qr delicta quis intelligit. aut qͥs głatur se¬

Expanded text:
olim, veni in peccatum. Et hoc est quod ait, quoniam tacui, quod non esset tacendum, scilicet confessionem peccati. Inveteraverunt ossa mea, id est interior fortitudo defecit, si contra fecisset, innovaretur virtus robusta in Domino. Si enim clamassem peccata, inveniretur in se infirmus; sed fieret in Domino firmus. Nunc autem perverse tacuit peccata, et clamavit merita. Unde subdit: Dum clamarem tota die. Dixi enim quod non esse dicendum de justitia mea, ergo non est contrarium quod ait, tacui dum clamarem. Tacuioficeret, non tacuit unde deficeret; tacuit confessionem, clamavit de meritis praesumptionem. Sana membra medico ostendebat, vulnerata tegebat. Ideo noiteri peccata, laborat sine causa in defensione peccatorum, in quo cum jactet merita, amplius deficit ejus fortitudo. Exaggerat enim culpam, dum defendit: propellit gratiam, dum merita jactat. Ergo etiam si non sit sibi quis conscius, non tamen justum se praedicet, quia delicta quis intelligit ? aut, quis gloriatur
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sint & uniant. s ita deleta. ut d̾s ñ ui¬
baptismo. sicut egiptii insequentes isrł tec¬
ti sunt in marirubro. Nec hoc sufficit qͦd
in baptismo tegunt᷑ pecc̃a. nͥ inde caueatur
ab eo qd̃ ds imputat .i. a cͥminali. Uñ sub¬
iniquitatib & tectis peccatis. sit aliqͦd leuꝰ
pecẽm ut iob & nathanaeli qͦs laudat dñs
iniquitates dicit pecc̃a que añ fidem nel

Expanded text:
ibi sint et vivant, sed ita deleta ut Deus non viibi sint et vivant, sed ita deleta ut Deus non vibaptismo, sicut Aegyptii insequentes Israel, tecti sunt in mari Rubro . Ne hoc sufficit quod in baptismo tegantur peccata, nisi inde caveatur ab eo quod Deus imputat, id est a criminali. Unde subiniquitatibus et tectis peccatis sit aliquod levius peccatum, ut Job et Nathanaeli, quos laudat Dominus, iniquitatem dicit peccata quae ante fidem vel
Abbreviated transcription (Latin):
Debebat uindictam ex culpa tua. dat indul¬
gentiam ex gr̃a sua. Malis enim oꝑib debet᷑
dampnatio: sicut bonis oꝑib debetur regnũ
celoꝵ. Sireddatur gͦ tibi qͦd debet᷑. puniendꝰ
es slontibi reddit ds debitam penam. s donat
indebitam gr̃am. slemo gͦ iactet oꝑa sua ãn
fidem. Nemo sit piger inoꝑib bonis: accep¬
ta fide. Dat enimindulgentiam ds impiiᷤ.
& eos iustificat ex fide. Incipit᷑ gͦ uistificatio
uͦ pena est ce culpa. In baptismo enĩ deletur
originale pecc̃m ñ ut ñ sit. s ut pecc̾m ultra
ñ sit. Ioq congruȩ dicit. Beati.q .r. st̃ iniqͥta
tes .i. mitigate ꝑ gr̃ãm. ut̾ ñ regnent ĩ mor¬
tali corꝑe. Cuius rei causa est. qd in baptismo
tecta sunt pecc̃a. Uñ subdit. & quoꝵ pecca
scił originalia. & siqua sunt actualia tecta st̃
noluit aduertere. Si noluit aduert̾e. nolu¬
it anmaduert̾e .i. punire. nolui̾t agnoscere.
s ignoscere. Nongͦ dicit tecta pecc̃a. tanqͣ

Expanded text:
debebat vindictam ex culpa tua, dat indulgentiam ex gratia sua. Malis enim operibus tuis debetur damnatio, sicut bonis operibus debetur regnum coelorum. Si reddatur ergo tibi quod debetur, puniendus es, non tibi reddit Deus debitam poenam, sed donat et indebitam gratiam. Nemo ergo jactet opera sua ante fidem, nemo sit piger in operibus bonis accepta fide. Dat enim Deus indulgentiam impiis, et eos justificat ex fide. Incipitur 66 ergo justifivero poena est et non culpa. In baptismo enim deletur originale peccatum: non ut non sit, sed ut peccatum ultra non sit. Ideoque congrue dicit; Beati quorum remissates, id est, mitigatae per gratiam, ut non regnent in mortali corpore . Cujus rei causa est, quod in baptismo tecta sunt peccata. Unde subdit, et quorum peccata, scilicet originalia, et si qua sunt actualia, tecta sunnoluit advertere. Si noluit advertere, noluit animadvertere, id est punire; noluit agnoscere, sed ignoscere. Non ergo dicit tecta peccata, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
t aabo. ut scił te cõgnoscas & scias qd om̃ia st̃ ex
intellectus penitenti. ne putetur supplicans ne
itam̃ fecit. gͦ uos quos inuito nolite fieri sic̾
equꝰ. Non dicit bos qui ẽ humilis. s equꝰ qui
erecta ceruice incedit ꝑ quem sig̾cantur suꝑ¬
bi. sicut ꝑmulum stolidi &e pigri. Et est Nlo
mulum duo ppłi intelligunt᷑. P mulum intel¬
lig̃r gentilis indomitus. ꝑ ẽqum uids piger
&e mulꝰ. ł quꝰ sine discretione sessorem. muluᷤᷤ
uł illi sessoꝵ. uł huic onerũ. Phibet gͦ hoĩes
a diabolo insideri. & uiciis onerari. Alioqͥn
equꝰ freno. mulus camo arceatur. Et hoc ẽ.
reciꝑe. uł onus uicioꝵ subire. ꝙ talib ñ est
intells sicut equo ce mulo. Uñ subdit. quib

Expanded text:
 Aug. ut scilicet te cognoscat et scias. Quod omnia sunt ex intellectus poenitenti, mihi fecit: ergo o vos quos invito, nolite fieri sicut equus, non dicit sicut bos qui est humilis, sed equus, qui erecta cervice incedit, per quem significantur superbi: sicut per mulum stolidi et pigri. Et est, nolmulum, duo populi intelliguntur. Per equum intelligitur gentilis indomitus; per mulum Judaeus piger equus. Equus sine discretione sessorem, mulus qvel illi sessorum, vel huic onerum. Prohibet ergo homines a diabolo insideri et vitiis onerari, alioquin equus freno, mulus camo arceatur. Et est, nolrecipere, vel onus vitiorum subire, quia talibus non est intellectus, sicut equo et mulo. Unde subdit, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
iste agit de gr̃a &
ex hoc psalmo ar¬
gumentũ gr̃e sumit cont᷑ illos qui de oꝑib
nem esse illius hominis. cui ds accepto fert
iusticiam. sicut ait ꝓpħa. Beati quoꝵ remis
rime contrauiciũ hominũ. qui uł peccata
sua nesciunt. uł cognita deffen dunt.
&e m̾ita iactant ȩ contra docens ut pecc̃oreᷤ
nos agnoscamꝰ. & pecc̃a accusemꝰ. acbona
gr̃e di attribuamꝰ. Contrã uicium gͦ homi¬
nũ hic p̃s opponr̃. nequis putet do abscon¬
ditũ. qd̾ in conscientia hc̃ occultum. Et est
buas uerbis te iustificans. s gr̃ȩ d̃i. ut ñ sit
dolus incorde. Et est iste p̃s sccłus penitenti¬
alium. diuersus a pͥmo. In pͥmo enim peni¬
tens timore iudicii plorat. in isto pecc̃a que
ꝑ indulgentiam dĩ. se uͦ sequentẽ illud uiciũ
tumꝰ exꝑtus casum alios deceptos reuocat.
in qua ce stantes confirmat. Scd̃o agit de
confessione. um̃ est uenia. ibi. Delictum.
lectum. ibi. Intellectum tͥ dabo. Grãm itaꝙ

Expanded text:
iste agit de gratia ex hoc psalmo argumentum gratiae sumit, contra illos qui de operibnem esse illius hominis, cui Deus accepto fert justitiam , sicut ait Propheta: Beati quorum, xime contra vitia hominum, qui vel peccata sua nesciunt, vel agnita defendunt et merita jactant; Aug. econtra docens ut peccatores nos agnoscamus, et peccata accusemus, et bona gratiae Dei attribuamus. Contra vitia ergo hominum hic psalmus opponitur, ne quis putet Deo absconditum, quod in conscientia habet occultum. Et est ibuas, verbo te justificans, sed gratiae Dei, ut non sit dolus in corde. Et est iste psalmus secundus poenitentialium, diversus a primo. In primo enim poenitens timore judicii plorat. In isto peccata quaper indulgentiam Dei, se vero sequentem illud vitium tunius expertus casum alios deceptos revocat, in quo et stantes confirmat. Secundo agit de confessione, unde est venia, ibi, delictum mlectum, ibi, intellectum tibi dabo. Gratiam itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ .i. sicut int̾pretor. ut ipsũ mandatũ sit in et̾¬
nũ ⁊ ad eternitatẽ mͥualeat. Illis uͦ tm̃ est in
scłm. Illi enĩ temꝑalia p̃mia ut filii agar ser¬
uiex mandato querunt. n iõ ñ est illis in et̾mĩ
ficut huic. fmito scło scd̾m illos multũ pͭ esse

Expanded text:
est sic interpretor, ut ipsum mandatum sit in aeternum; et ad aeternitatem mihi valeat. Illis vero tantum est in saeculum. Illi enim temporalia praemia ut filii Agar servi ex mandato quaerunt, et ideo non est illis in aeternum, sicut huic finito saeculo. Secundum illos nullum pote
Abbreviated transcription (Latin):
Intellexi mente. impleui oꝑe. & &̃ adnunciaui ali¬
is. Et hoc est. Quã dulcia sunt eloquia tua. in qͥb
remissio ⁊ uita predicat᷑ faucib meis. cordis ñ carnis
ad deglutiendũ. ⁊ orimeo ad loquendũ. faucib
ri. Melẽ uetus testamentũ. fauus nouũ .i. melli
cõparant᷑ eloquia dĩ quantũ ad uetꝰ testamentũ.
fauo quantũ ad nouũ. qd̃ est dulciꝰ uet̾i. sicut fanꝰ
melle. uel melli qd̃ exp̃ssum & eliquatũ est aꝑta
doctrina similis ẽ. fauo aut̃ illa que de obstrusiˢ
sacram̃tis quasicereis cellulis ore mandentis .i. dis¬
serentis expͥmit᷑. ꝯgrue gͦ illa ducunt᷑ in ꝯparõ¬
ne eloquioꝵ diuinoꝵ. cũ quib ip̃a eloquia simi¬
litudinis affinitatẽ habent. Seqr̃. & a mandatis¬
tuis intellexi. Noñ mandata ip̃a dico me intellexis¬
se. s a mandatis. qr faciendo uenit iste ad altitudi¬
nẽ sapientie. qi nͥ ꝑ obedientiã mandatoꝵ ñ uenit᷑
ad sapientiam occultoꝵ. Uñ in libro sapientie. cu¬

Expanded text:
Intellexi mente, implevi opere, et etiam annuntiavi aliis, et hoc est: Quam dulcia sunt eloquia tua in quibus remissio, et vita praedicatur, faucibus meis cordis, non carnis ad deglutiendum: et ori meo ad loquendum. Faucibus ri. Mel est Vetus Testamentum; favus Novum, id est melli comparantur eloquia Dei, quantum ad Vetus Testamentum: famelle. Vel melli, quod expressum et eliquatum est, aperta doctrina similis est: favo autem illa quae de obstrusis sacramentis, quasi cereis cellulis ore mandentis, id est disserentis exprimitur. Congrue ergo illa dicuntur in comparatione eloquiorum divinorum, cum quibus eloquia ipsa similitudines et affinitatem habent. VERS. 8 tuis intellexi. Aug. Non mandata ipsa dico me intellexisse, sed a mandatis quia faciendo venit iste ad altitudinem sapientiae, quia nisi per obedientiam mandatorum non venitur ad sapientiam occultorum. Unde in libro Sapientiae: Concu
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ num dr unicus ł pascua eoꝵ. qr hic ag̃r de uni¬
genito dĩ & et̾ni luminis claritate. qui ẽ & pas¬
cua fideliũ. Ip̃e enĩ nos pascit & reficit. Bona ẽ ħ
pascua. qr carpis illic nouũ florem. qi resurrecti¬
onis dedit bonũ odorem. Carpis illic laliũ eter¬
nitatis. & rosam dñici corꝑis ⁊ sanguinis. Docet ã
humilitatẽ in hac pascua ꝓpħa .i. in octonario isto
milis & manufortis. patͥ obediens. oues patͥs sui
diuina p̾dicone pascebat. quib sodm scͥpturas c̾tis
indiciis suũ ꝓbabat aduentũ. Litera sic ꝯtinuat᷑.

Expanded text:
 Nun, unicus vel pascua eorum, quia hic agitur de Unigenito Dei et aeterni luminis claritate, qui est etiam pascua fidelium. Ipse enim nos pascit et reficit. Bona est haec pascua, quia carpis illic novum florem, quia resurrectionis dedit bonum odorem; carpis illic lilium aeternitatis, et rosam Dominici corporis et sanguinis. Docet autem humilitatem in hac pascua, id est in octonario isto, milis et manu fortis, Patri obediens, oves Patris sui divina praedicatione pascebat, quibus secundum Scripturas certis indiciis suum probabat adventum. Littera sic continuatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lauandis manib. iõ ait. suꝑ senes intellexi.
qr mandata tua quesiui. qi quẽ ds docet facile
doctores & senes suꝑat. ħ c̃ ⁊ menb̾s que ipse
docuit ꝯueniunt. sicut ante legimꝰ. Dem̃ seq̃r ex
& oꝑe compleui. qr ab om̃i uia ĩpsoꝵ senioꝵ &
his que ꝯstituisti ad regulã uuendi .i. a semi¬
tis uet̾is ł noue legis. Huiꝰ rei causa ẽ. qr tu ñ
moyses legem .i. euͣngeliũ posiustimͥ. uelita.
Io ꝓhibiũ pedes: qi a nidiciis tuis ñ declina

Expanded text:
lavandis manibus. Ideo ait; Super senes intellexi: lavandis manibus. Ideo ait; Super senes intellexi: quia mandata tua quaesivi, quia quem Dominus docet, facile doctores et senes superat. Haec etiam membris quae ipse docuit conveniunt, sicut ante legimus. VERS. 5 et opere complevi, quia ab omni via ipsorum servorum et his quae constituisti ad regulam vivendi, a semitis veteris vel novae legis; cujus rei est causa quia tu, non Moyses, legem, id est Evangelium posuisti mihi. Vel ita: Ideo prohibui pedes, quia a judiciis tuis non declina
Abbreviated transcription (Latin):
.xͨ. & eccła. ꝑꝑ illd̾ sacramentũ. erunt duo in car¬
ne una. itagͦ & in uoce una. Ait gͥ. Suꝑ om̃s
ter docuit. de quo ip̃e ait. Sicut docuit me pat̾
ħ loquor. qd̃ difficillime ex ꝑͣ. ip̃ius uerbi intel¬
lig̃r. nͥ quis utcũq caꝑe ualeat idem ee̾ filiũ a
patre doctũ esse qd̾ genitũ. Cui enĩ ñ est aliud
esse. aliud doctũ esse. qd̾ illi ẽ esse. hoc est ei do¬
ctum esse. Aquo enĩ ei est esse. ab illo simul ẽ ei
doctũ esse. Ex. ꝑ᷑. uͦ hominis uͥ formã serui acce¬
pit. facilius intelligr a patre didicisse que dix̃.
inqua forma serui ꝯstitutũ maxime puerũ po¬
tuerunt homines maioris etatis docendũ puta¬
re. Iõ suꝑ om̃s intellexi: qr testimonia tua medi¬
tatio mea est. Testimonia meditabat᷑. q̃ meliꝰ
ꝗͣ illi de se nou̾at. Doctores uͦ sunt seniores.
de quib dicit. suꝑ senes intellexi. ꝑhoc nota
etatem. qua puer int̾ senes sedebat. & suꝑ il¬
los intelligebat. ut fecit traditione senioꝵ de

Expanded text:
 illud sacramentum: Erunt duo in carne una . Ita ergo, et in voce una, ait ergo, super omnes ter docuit, de quo ipse ait: Sicut docuit me Pater, haec loquor , quod difficillime ex persona ipsius Verbi intelligitur. Nisi quis utcunque capere valeat idem esse Filium a Patre doctum esse quod genitum. Cui enim non est aliud esse, aliud doctum esse, quod illi est esse, hoc est ei doctum esse. A quo enim ei est esse, ab illo simul est ei doctum esse. Ex persona vero hominis ubi formam servi accepit, facilius intelligitur 266 a Patre didicisse, quae dixit. In qua forma servi constitutum maxime puerum potuerunt homines majoris aetatis docendum putare. Ideo super omnes intellexi, quia testimonia tua meditatio mea est, Aug. testimonia meditabatur quae melius quam illi de se noverat. Doctores vero sunt seniores, de quibus dicit, super senes intellexi, per hoc nota aetatem qua puer inter senes sedebat, et super illos intelligebat, ut fecit in traditione seniorum de
Abbreviated transcription (Latin):
io ibi uerbũ ꝑmanet inscłm. In exclusus sathanaᷤ
acͥor ad nos uenit. & temptõnes solito asꝑiores tan¬
ꝗͣ iratus exercet. qr huc totus aduenit. Io hic fiunt
mala. Incelo aut̃ ꝑmanet uerbũ. S qr & ibi
locus ẽ uiciis. qd̾ incadentib patet. ce qi ipsũ
celũ mutat᷑ & pret̾it ñ in eternũ manet. uidet᷑
hoc ñ de elem̃to celi dictũ s de uirtutib celi. Celi

Expanded text:
 Dei permanet in saeculum. Inde exclusus Satanas acrior ad nos devenit et tentationes solito asperiores tanquam iratus exercet, quia huc totus advenit. Ideo hic fiunt mala; in coelo autem permanet verbum. Sed quia et ibi locus est vitiis, quod et in cadentibus patet, et quia ipsum coelum mutatur et praeterit, non in aeternum manet. Videtur hoc non de elemento coeli dictu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ bñuirat. ñ qui pͭ scire qd̃ iurat. Dem̃ exponit
iurare. & pidẽ statui quasi ꝑsacramentũ. q ita
fixus ẽ in eo. ut statuere habeat᷑ purõne. & ẽ sensꝰ.
Acsidicat. Ego tanq̃ bñ ambulans ad lucernã. ⁊ rec¬
tas semitas habens uiraui & statui .i. firmit̾ statui.

Expanded text:
enim bene jurat, nisi qui potest scire quod jurat. Deinde exponit jurare et, pro id est, statui quasi per sacramentum, quia ita fixus est in eo, ut statuere habeatur pro juratione. Quasi dicat: Ego tanquam bene ambulans ad lucernam, et rectas semitas habens. Juravi et statui, id est firmiter statui.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ñ meas uoluntates quib fuimeus. s iustific̃o¬
nes tuas ut situus exquisiuii. Alii alia querunt.
que futura signabant. ut agnus paschalis. & c̃ q̃
sunt pͥmordia fidei. sine quib nemo ꝑfecte nouit
gr̾am. Nemo gͦ putet sigc̃antias uet̾is testam̃ti
ẽẽ negligendas. quas iste tam studiose exquirit.
sidiis latitantes. expectantes doñ transirer. ut tẽ
eũ occid̾ent. Uñ subdit. ut ꝑd̾ent me faciendo ꝯsen¬
tire ad malũ. s inde ñ perii. ꝙr testimonia tua .i.
martiria intellexi. Nam & si ꝯfitentẽ urgebant¬
ñ cessi intuens finẽ sine fine .i. eternã beatitudinẽ¬

Expanded text:
m non meas voluntates, quibus meus fui, sed justificationes tuas, ut sim tuus, exquisivi. Alii alia quaerunt. quae futura signabant, ut agnus paschalis, etc. quae sunt primordia fidei sine quibus nemo perfecte novit gratiam. Nemo ergo putet significantias Veteris Testamenti esse negligendas, quas iste tam studiose exquirit. sidiis latitantes exspectantes donec transiret, ut tunc eum occiderent. Ut perderent me, faciendo consentire ad malum; sed inde non perii, quia testimonia tua, id est martyria intellexi. Nam etsi confitentem urgebantn cessi intuens finem sine fine, id est aeternam beatitudine
Abbreviated transcription (Latin):
tia ñ uitaret. E idem uerbũ est lumen semitis me-¬
aut̃ creatura: que participat lumine. Ioꝙ de lo
luminatus dicat᷑ iuuicerna. ⁊ nͨ homo sit uerbũ qd̃
ẽ lumen. nͨ illud uerbũ sit lucerna. manifestũ est
clarificati corde. post rectis gressib ambulemꝰ.¬

Expanded text:
tia non vitaret. Et idem verbum est lumen semitis meautem est creatura, quae participat lumine. Ideoluminatus dicatur lucerna, et nec homo sit Verbum, quod est lumen, nec illud Verbum sit lucerna, manifestum est clarificati corde, post rectis gressibus ambulemu
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi. Da intellectũ. qr si ded̾is om̃s qͥ timent te
uidebunt me intꝰ ñ extratm̃ hic & maxiinȩ in
fut᷑o. & letabunt᷑. Om̃s quitiment letant᷑. si
uni dat᷑ qd̃ petit. & elemens ds libent̾ facit. qd̾
om̃s delectet. Timentes gͦ uident iustũ. & le¬
tant᷑. Aliis inuisus ẽ iustus. & grauis ad uiden¬
d̾e ñ pot̾ant. & alii qͦ transitũ ei denegabant.
Ioq timentes dm dicit uid̾e se. & letari. Mag¬
naenĩ uirtus ẽ in ocłis. qd̾ in naturalib appa¬
ret. Ammnalenĩ uisũ ꝓdest hictĩcis. Prior ui¬
dens lupꝰ uocem aufert. Basiliscus sipͥor uidet

Expanded text:
at: Da intellectum, quia si dederis, omnes qui timent te at: Da intellectum, quia si dederis, omnes qui timent te videbunt me, intus non extra tantum hic, et maxime in futuro, et laetabuntur omnes qui timent; laetantur, si uni datur quod petit, et clemens Deus libenter facit, quod omnes delectet. Timentes ergo vident justum et laetantur; aliis invisus est justus, et gravis ad videnvidere non poterant, et alii quoque transitum ei denegabant . Ideoque timentes Deum dicit videre se et laetari. Magna enim virtus est in oculis, quod in naturalibus apparet. Animal enim visum prodest dictericis, prior videns
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ sͥ. petit. ut magis serenent᷑ ocłi int̾i¬
ores. qd̾ fit ꝑfidem. quamundant᷑ corda. qr li¬
cet nemo possit credẽ ind̾m nͥ aliqͥd intelligat
cũ fides ex auditu p̃dicõnis sit. tam̃ fide sanat᷑
ut ampliora intelligat. Alia sunt enĩ. quȩ nͥ
intelligamꝰ ñ credimꝰ. alia quȩ nͥ credamꝰ ñ in¬
telligemꝰ. Io ꝙ subdit. ut discam. Quasi. Ad ħ
daintelłm. ut discã mandata tua. Si ñ possũ
ditatẽ uid̾e. saltẽ mandata discam. uide ꝗͣ al¬
te sunt intelligenda mandata. ad que petit is¬
te intellectũ qui iã custodiuit ea. cuiꝰ ñ om̃imͦ
iste expers ẽ. dũ adeo petit. Ip̃e enĩ solus dat in¬
telłm. & si aliqñ ministͦ angło ut daniheli
dedit. cui dix̃ angłs. ueni intellectũ tͥ dare.
D̾s tam̃ ꝑse ipsũ quilux ẽ illuminat pias m̃¬
tes. ⁊ si aliqñ utit᷑ angłi minist̾io. Itaenĩ dr̃
angłs intellectũ dare. homini: ut quisqͣ dr da¬
re lum̃ domui. cui fenestrã facit. cũ eam sua

Expanded text:
intellectum petit, ut magis serenentur oculi interiores: quod fit per fidem, qua mundantur corda, quia licet nemo possit credere in Deum, nisi aliquid intelligat, cum fides sit ex auditu praedicationis , tamen fide sanatur, ut ampliora intelligat. Alia enim sunt quae nisi intelligamus, non credimus; alia quae nisi credamus, non intelligemus, ideoque subdit: ut discam, ad hoc da intellectum ut discam mandata tua; Si non possum deitatem videre, saltem mandata discam. Vide quam alte intelligenda sunt mandata, ad quae petit iste intellectum, qui jam custodivit ea, cujus non omnimodo iste expers est, dum a Deo petit. Ipse enim solus dat intellectum, et si aliquando ministro angelo, ut Danieli dedit, cui dixit angelus: Veni intellectum tibi dare . Deus tamen per seipsum, qui lux est illuminat pias mentes, etsi aliquando utatur angeli ministerio. Ita enim dicitur angelus intellectum dare homini, ut quisquam dicitur dare domum, cui fenestram facit; cum eam non sua
Abbreviated transcription (Latin):
.f. idẽ intellexii quo debeat ꝯsiste̾ finis om̃is bo-¬
ne actioĩs. scił ut nemo in se. s in dõ głet᷑. Et ita
hoc uidi. qd̾ mandatũ tuũ est mͥnimis latũ. qͥa
&̃ mnimicos diligo. Angusta nãq uia ꝑ gr̃am est
seq̃r latũ mandatũ tuũ minis uelita. Est ꝯsũ¬
matio malicie. ⁊ ẽ ꝯsũmatio iusticie. s utͥusq fi¬

Expanded text:
 est, intellexi, in quo debeat consistere finis omnis bonae actionis, scilicet ut nemo in se, sed in Domino glorietur. Et ita hoc vidi, quod mandatum tuum est nimis latum, quia etiam inimicos diligo. Augusta namque via per gratiam est um mandatum tuum nimis. Vel ita est consummatio malitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
tus sũ. Quasi. Et ĩo qi custodio. humiliatꝰ sũ usque¬
quaꝙ uł usq ualde. a ꝑsequutore. ñ dico humilia¬
iu me. ut humilitatem que in p̾cepto ẽ. intelligi sit
necesse. s humiliatꝰ sũ uehem̃ti ꝑsequutione. S ne
& animamorit᷑ int̾bułone. nͥ uiuifices. uel dȩ uirtu¬
te humilitatis agit. cũ ait humiliatꝰ sũ usquequaq.
hoc uolebat. qui custodit iusticiȩ iudicia. Beatus
quigłat᷑ humilitate magis quã potestate. potestas
enĩ decipit humilitas ñ destituit. iõ dñe uiuifica
me scdm uerbũ tuũ. uͭ sod̾m uerbũ tuũ uuam.
& om̃ia cũ rõne faciam. & o dñe fac bñ uolunta
ria oris mei .i. sacͥficia laudis caritate ñ timore obla¬
taplaceant tͥ ne repbes. s approba sacͥficia laudis
ꝯfessione oblata caritatis. ñ aliomͦ. ⁊iõ bñ ait uo¬
luntaria. uoluntaria enĩ est ꝯfessio laudis. quã
iste int̾ angustias offert. qua obłone placatus. &̃

Expanded text:
uasi dicat: Et ideo quia custodio humiliatus sum usquequaque. Vel usque valde, a persecutore, non dico humiliavi me, ut humilitatem quae in praecepto est, intelligi sit necesse; sed humiliatus sum vehementi persecutione; sed ne  anima moritur in tribulatione, nisi vivifices. Vel de virtute humilitatis agit, cum ait: Humiliatus sum usquequaque; hoc volebat, qui custodit judicia justitiae tuae. Beatus qui gloriatur humilitate magis quam potestate: potestas enim decipit; humilitas non destituit. Ideo, o Domine, vivifica me secundum verbum tuum, ut secundum verbum tuum vivam, et omnia cum r id est sacrificia laudis charitate non timore oblata, placeant tibi, ne reprobes, sed approba sacrificia laudis confessione oblata charitatis, non alio modo. Et ideo bene ait, voluntaria. Voluntaria enim est confessio laudis, quam iste inter angustias offert; qua oblatione placatus, Et
Abbreviated transcription (Latin):
in celo & gen̾atiõe ꝑmaneat uerbũ. qm̃ om̃ia &
temꝑalia & et̾na seruiunt t̾. Omĩa enĩ ꝓ suo nu
qui supͣdix̾at ꝑsequutist̃̾ me. & ꝯsũmau̾unt me
interra. quasi ted̾et eũ hꝰ mutabilitatis ⁊ temp¬
tationũ. inflãmatus desid̾io celestis iherłm. ⁊i
eamsuspiciens dixit. In eternũ dñe uerbũ tuũ
ꝑmanet in celo.i. in angłis custodientib eternã
militiã. Post celũ subdit de terra dicens. Ini ge¬
ñatione & gen̾ationẽ ꝑmanet u̾itas tua. Inuenit
iste interra gen̾ationes quȩ ñ sunt incelo cũ ait
ingen̾atione & gen̾ationẽ. qua repetitione uł õs
successiones notat a quib nunꝗͣ deest u̾itas l̃ĩ in

Expanded text:
in coelo et generatione permaneat verbum, quoniam omnia, et temporalia et aeterna, serviunt tibi. Omnia enim pro suo nutqui supradixerat, persecuti sunt me, et consummaverunt me in terra, quasi taederet eum hujus mutabilitatis et tentationum, inflammatus desiderio coelestis Jerusalem, et in eam suspiciens dicit: In aeternum, Domine, veritas tua permanet in coelo, id est in angelis custodientibus aeternam militiam: post coelum subdit de terra dicens: In generatione et generationem permanet veritas tua. Invenit iste in terra generationes quae non sunt in coelo, cum ait in generatione et generationem. Qua repetitione vel omnes successio
Abbreviated transcription (Latin):
dit ingen̾atione & gen̾ationẽ hoc ut supͣ ꝑmanet
u̾itas tua .i. ds̃. S hoc ñ habet a se. s ate q fundas¬
titerrã .i. animã uł corpus. ne diffiuat ꝑ ꝯcupiscenti¬
as. & ꝑmanet inbono. slec maiores cẽ a se habent. q
dies. scił maiores qui dũr dies scłm scientiã ordina¬
impleb̾r. cũ oni̾̃a erunt subiecta ei. mͦ multi st̃ ser¬
ui pecci. Seq̃r: Nisiꝗd̾ lex tua. Supͣdixit fundasti
terrã & ꝑmanet. Uñ aut̃ lib̾et᷑ terra ut fundata ꝑ¬
maneat. subdit hic nͥ qd̃ lex tua. Quasi. Talis estu.
& lextua est tã ualida. cuiꝰ meditatio a tantis lib̾at.
nͥenĩ & c̃. uelita iunge. Om̃ia tͥ seruiunt. & m̾ito
qr nͥ hoc esset qd̾ lex tua ẽ meditatio mea sciendi &

Expanded text:
 ut supra, permanet veritas tua, id est Deus; sed hoc non habet a se, sed a te, quia fundasti terram, id est animam vel corpus, ne diffluat per concupiscentias. Et permanet in bono, nec majores etiam a se habet, quia dies, scilicet majores qui dicuntur dies, scientia, ordinaimplebitur cum omnia erunt ei subjecta: modo multi sunt servi peterram et permanet. Unde autem liberetur terra, ut fundata permaneat, subdit hic, nisi quia lex tua, quasi dicat: Talis es tu, et lex tua est tam valida cujus meditatio a tantis liberat. Nisi enim, etc. Vel ita junge, omnia tibi serviunt, et merito, quia nisi hoc esset, quia lex tua est meditati