comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desidero. s ꝯtra uoluntatẽ regis cuiꝰ odium iam ꝑ decenniũ tolero. qua uia
quo ꝯductu uł circuitu trecas uenite ualeam. non inuenio. Si gͦ uł ꝑ ipsũ tegẽ
uł ꝑ comitissã aliꝗͣ mͥ securitatẽ ĩpetͣre pocestis. obnixe rogo ut id fac̾e studeatis. Uał
in celo regnare. Cũ enĩ datum non tantũ ex sua qͣntitate qͣntũ ex dantis affectu esti¬
mandum sic: campanas quas beatȩ & ꝑpetue uirgini dedistis. tũ ꝓ ur̃a deuotio¬
ne. tũ ꝓ sua delectabili sonoritate. uice ipsiꝰ ꝑpetue uirginis gratant̾ suscepimꝰ.
& in loco cȩlebri ad auditum ꝯfluentium popłoꝵ cellocari fecimꝰ. Quȩ qͦtiens
ad significationẽ certaꝵ horaꝵ mouent᷑. ita auditoꝵ mentes mulcent. ut ur̃a
memoria in singuloꝵ cordib renouet᷑. Nec leuit̾ est estimanda talis memoria
quȩ tunc reflorescit qͣndo illa singularis hostia ꝓ nobis redimendis in ara

Expanded text:
desidero; sed contra voluntatem regis, cujus odium jam per decennium tolero, qua via, desidero; sed contra voluntatem regis, cujus odium jam per decennium tolero, qua via, quo conductu, vel per comitissam, aliquam mihi securitatem impetrare potestis, obnixe rogo ut id facere studeatis. EPIin coelo regnare Cum omne datum non tantum ex sua quantitate quantum ex dantis affectu aestimandum sit, campanas quas beatae et perpetuae virgini dedistis, tum pro vestra devotione, tum pro sua delectabili sonoritate vice ipsius perpetuae Virginis gratanter suscepimus, et in loco celebri ad auditum coufluentium populorum collocari fecimus. Quae quoties ad significationem certarum horarum moventur, ita auditorum mentes mulcent  al. mulcentur, ut vestra memoria in singulorum cordibus renovetur. Nec leviter est aestimanda talis memoria, quae tunc reflorescit, quando illa singularis hostia pro nobis redimendis in ara
Abbreviated transcription (Latin):
S ichando dĩgr̃a albanensi ep̃o. & scẽ sedis apłicȩ uicario. Iyo humił carnot̾ns
eccłe minist᷑. salutẽ & obsequiũ. Sic̃ de ex omunicatione regis gͣuit̾ doluimꝰ
selis apłice fieri posset grandit̾ gauderemꝰ ꝓpt̾ eiꝰ dem sc̃ȩ religionis increm̃tũ¬
⁊ ⁊ autẽ secꝰ siat ꝙͣ sollicitudimi ut̃e a dño papa ꝯmissũ est ꝯsulere ñ audemꝰ. qr de
ad penitentiam. ꝯsilium nobis uidet᷑ ut corã positis ꝙͣ plurimis ep̃is publice
eũ & sollẽpit̃ ab soluatis. qͣtinꝰ sic̃ longe lateq patuit eiꝰ auersio. ⁊ta multoꝵ
religiosoꝵ testimonio. publicet᷑ circũ qͣq eiꝰ obtanda reuersio. In qua re satagendũ¬
eiꝰ amicitiam. in reconciliatione eiꝰ redintegrent᷑ ad grãm. Consultum autẽ
faniȩ ur̃e meliꝰ credidissem. si alibi ꝗͣ senonis ista fieret absolutio. ubi cuiq
liceret libere dicere qd sentiret. Decet̾o ad ꝯcilium denoĩatum gratant̃ ire

Expanded text:
 sedis apostolicae vicario, IVO, humilis Carnotensis Ecclesiae minister, salutem et obsequium. Sicut de excommunicatione regis graviter doluimsedis apostolicae fieri posset, granditer gauderemus, propter ejusdem sanctae religionis incrementum. Ut autem secus fiat quam sollicitudini vestrae a domno papa commissum est, consulere non audemus, quia de ad poenitentiam, consilium nobis videtur, ut coram positis quamplurimis episcopis publice eum et solemniter absolvatis, quatenus sicut longe lateque patuit ejus aversio, ita multorum religiosorum testimonio publicetur circumquaque ejus optanda reversio. In qua re satagenduejus amicitiam, in reconciliatione ejus redintegrentur ad gratiam . Consultum autem famae vestrae melius credidissem si alibi quam Senonis ista fieret absolutio, ubi cuique liceret libere dicere quod sentiret. De caetero ad concilium denominatum gratanter ire
Abbreviated transcription (Latin):
appellare possimꝰ. Et enĩ si aliquã sibi uir ad tempꝰ adhibuerie donec aliã
ignam uł honorib uł facultatib sus inueniat quã ꝯparem ducat. ipso
animo adulter est. nec cũ illa quã cupit inuenire s cũ ista cũ qͣ siccubae
ut cũ ea non habeat maritale conubium. Unde & ipsa hoc sciens ac uoleis.
inpudice utiq miscet᷑ ei cũ quo non habit sedus uxorium. Uerũtam̃ si ei
fidem thori seruet. & cũ ille uxorem duxerit nubtre ipsa non cogitet
audeam. non peccare tam̃ qͥs dixenit. cũ ei uno cus uxor nͣ ÷ misceri sesciat:¬
ddesioratio uirginitatis facit ꝯiugiim. s pactio ꝯiugalis. Deniq cũ sungit᷑

Expanded text:
appellare possimus. etenim si aliquam sibi uir ad tempus adhibuerit, donec aliam appellare possimus. etenim si aliquam sibi uir ad tempus adhibuerit, donec aliam dignam uel honoribus uel facultatibus suis inueniat, quam conparem ducat, ipso animo adulter est, nec cum illa, quam cupit inuenire, sed cum ista, cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. unde et ipsa hoc sciens ac uolens inpudice utique miscetur ei, cum quo non habet foedus uxorium. uerumtamen si ei tori fidem seruet et, cum ille uxorem duxerit, nubere ipsa non cogitet audeam; non peccare tamen quis dixerit, cum eam uiro, cuius uxor non est, misceri sciatdefloratio virginitatis facit conjugium, sed pactio conjugalis. Denique, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cantur homines si uicia parentũ non sectent᷑. & recte dm̃ colant. honesti &
salin erunt. Semen enĩ hominis ex qualicunq homine di creatura ÷. & eo
male utentib maleetit. non ipsũ aliqͣndo malũ erit. ẜicut autẽ filii
bom ãdultoꝵ nulla difensio est adult̾ioꝵ. sic mali filii ꝯugatoꝵ nullum
crimen est nuptiaꝵ. Edem in eodem. Solet queri cũ masculus & femina¬
nec ille maritꝰ nec illa uxor alteriꝰ sibimet ñ filioꝵ ꝓcitandoꝵ sed ꝓ inconti¬
illa cũ altõ id facut. utrũ nuptiȩ sint uocandȩ. Et potest qͥdem fortasse
non absurde hoc appellati conubiti. si usq ad mortem alicuiꝰ eoꝵ id int̾ eos
placuerit. & generationẽ ꝗͣ uis non ea causa ꝯiuncti sunt. ñ tam̃ uitau̾ia.
ut uel nolnt sibi nasci filios. uł etiã oꝑe aliqͦ modo agant ne nascantira.
s.etͥũ siue uttũq uel unũ hoꝵ desit: non inuenio quẽ admodũ has nuptias

Expanded text:
cantur homines, si parentum vitia non sectentur, et Deum recte colant, honesti et cantur homines, si parentum vitia non sectentur, et Deum recte colant, honesti et salvi erunt. Semen enim hominis ex qualicunque homine, Dei creatura est, et eo male utentibus, male erit, non ipsum aliquando malum erit. Sicut autem filii boni adulterorum nulla defensio est adulteriorum, sic mali filii conjugatorum, nullum crimen est nuptianec ille maritilla cum altero id faciat, utrum nuptiae sint uocandae. et potest quidem fortasse non absurde hoc appellari conubium, si usque ad mortem alicuius eorum id inter eos placuerit et prolis generationem, quamuis non ea causa coniuncti sint, non tamen uitauerint, ut uel nolint sibi nasci filios uel etiam opere aliquo malo agant, ne nascantur. ceterum si uel utrumque uel unum horum desit, non inuenio, quemadmodum has nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit. qd postea nisi adult̾ium int̾cessisset lege diuina & humana prohi¬
uente solui non potuit. Unde augustinꝰ in libro de bono ꝯuigali. Posse sane
fieri nuptias ex male ꝯiunctis. honesto postea placito ꝯseq̃nte manifestũ ÷ seniel
qd̾dam sacram̃tũ nuptiȩ gerunt. nullo modo potest uisi alicuiꝰ eoꝵ morte
dissolui. Manet enĩ uinculũ nuptiarũ etiam si proles cuiꝰ causa ĩtutum est
manifesta sterilitate non subsequat᷑. ita ut iam scientib ꝯiugatis ñ se filios
habitutos. separare se tam̃ uł ipsa causa filioꝵ atq aliis copulare non liceat:
Q si fecerint. cũ eis quib se copulauerint ad ult̾ium ꝯmittont. ipsi autera
ꝯuiges manent. Sicut eigo satus est mori fame ꝗͣ idelotitis uesci: ita satiꝰ:
definigi sine liberis ꝙͣ ex illicito ꝯcubitu stirpem querere. Undecunq nas¬

Expanded text:
implevit, quod postea nisi adulterium intercessisset, lege divina et humana prohiimplevit, quod postea nisi adulterium intercessisset, lege divina et humana prohibente, solvi non potuit. Unde Augustinus in libro De bono conjugali: « Posse sane fieri nuptias ex male conjunctis, honesto postea 63 placito consequente, manifestum est. » quoddam sacramentum nuptiae gerunt, nullo modo potest nisi alicuius eorum morte dissolui. manet enim uinculum nuptiarum, etiamsi proles, cuius causa initum est, manifesta sterilitate non subsequatur, ita ut iam scientibus coniugibus non se filios habituros separare se tamen uel ipsa causa filiorum atque aliis copulare non liceat. quod si fecerint, cum eis, quibus se copulauerint, adulterium committunt, ipsi autem coniuges manent.defungi sine liberis quam ex illicito coitu stirpem quaerere. Undecunque autem nas
Abbreviated transcription (Latin):
his quȩ in priuilegio. ea tantũ quȩ eccła dispensari postulat paterna
ꝓuisione dispensauerit. & ea que cohibenda st̃ apłica censura cohibuerit:
iter s nec breue ualeam arriꝑe. Unde misi uobis uice mea donnũ berne¬
num monasterii boneuallensis abbatem. boni testimonii uirum. &
romane eccłe bene notum. qui & necessaria nr̃a uobis insinuet. & ea qͤ
ei ꝯmisimꝰ ascĩcate ut᷑a nobis reportet. Miserunt etiã canonici uice sua
statuerit eis renuntiet. Ex cusatos etiã uolumꝰ ẽẽ apd̃ pat̾nitatem uram
decanum & cantorem auobis inuitatos. quos iam grauat eta. &
salutẽ. De uiro illo qui priꝰ ꝑ ꝯcubinatũ cuidã adhesit mulieri postea
uero cũ eadẽ muliere infirmitate correpta pactum ꝯiugale dato anulo
uiit. hoc respondemꝰ prudentiȩ ur̃e qr ex maiori parte ꝯiugii sacramentũ

Expanded text:
his qui in privilegio sunt, ea tantum quae Ecclesia dispensari postulat, paterna his qui in privilegio sunt, ea tantum quae Ecclesia dispensari postulat, paterna provisione dispensaverit; et ea quae cohibenda sunt, apostolica censura cohibuerit. iter, sed nec breve adhuc valeam arripere. Unde misi vobis vice mea domnum Bernerium, monasterii Bonaevallensis abbatem, boni testimonii virum, et Romanae Ecclesiae bene notum, qui et necessaria nostra vobis insinuet, et ea quae ei commisimus a sanctitate vestra nobis reportet. Miserunt etiam canonici vice sua statuerit, eis renuntiet. Excusatos etiam volumus esse apud sanctitatem vestram decanum et cantorem a vobis invitatos, quos jam gravat aetas, et salutem De viro illo qui prius per concubinatum cuidam adhaesit mulieri, postea vero cum eadem muliere infirmitate correpta pactum conjugale dato annulo iniit , hoc respondemus prudentiae vestrae, quia ex majori parte conjugii sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
multa lima. ad hoc corda carnotensiũ clericoꝵ deo donante infleximus.
quatinꝰ apud pat̾nitatem ur̃am fidelit̾ int̾cedant. ut conditionarios de
familia carnotensis comitis qui de legitimo ꝯiugio nati fuerint & regios
fiscalmos ꝓ quib similis ꝑturbatio sieri posset de priuilegio qđ eidẽ exccłe
fecistis de non admittendis ꝯditionariis excipiatis. & in eundem statum
in quo erant ante pͥuilegium: redire iubeatis. Nec enim hoc impedit
minores & publice fatent᷑ se sacram̃tũ illud hac ꝯditione fecisse. ut
possent instituto suo & ꝓ fucura subicere & nocitura exciꝑe. Alit̾ qͥife
dampna scandala. ꝑ turbationes intꝰ & foris. ꝯtentiones. nre. rixȩ. q̃ oĩa
ista de causa orta sc̃. & cotidie oriunt᷑ : sedan non possunt. Hec autẽ oĩa
deo faciente cessabunt. si uigilantia ur̃a manentib in sua stabilitate

Expanded text:
multa lima ad hoc Carnotensium clericorum corda Deo donante infleximus, multa lima ad hoc Carnotensium clericorum corda Deo donante infleximus, quatenus apud paternitatem vestram fideliter intercedant, ut conditionarios de familia Carnotensis comitis, qui de legitimo conjugio nati fuerint, et regios fiscalinos, pro quibus similis perturbatio fieri posset, de privilegio quod eidem Ecclesiae fecistis, de non admittendis conditionariis, excipiatis, et in eumdem statum in quo erant ante privilegium, redire jubeatis  al., permittatis. Non enim hoc impedit minores, et publice fatentur se sacramentum illud hac conditione fecisse, ut possent instituto suo et profutura adjicere, et nocitura excipere. Aliter quippe damna, scandala, perturbationes intus et foris, contentiones, irae, rixae, quae omnia ista de causa orta sunt, et quotidie oriuntur , sedari non possunt. Haec autem omnia Deo faciente cessabunt, si vigilantia vestra manentibus in sua stabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
& electi dilectionem uobis artius adstringetis. Et in hoc ꝯsilium uobis damꝰ. ne
si alio exitu res ꝓueniat. ecclȩ ur̃e dignitas inq̃liqͦ miniat᷑. & mutua caritas
nontam firmo uinculo colligetur.Ua Ix.¬
sinceritate obedientiã. Qm̃ patres nr̃i ante cessores ur̃i in multis
negociis aliqua seueritati detraxerunt inquibs mͣmie ꝑiclitabatur. ut
maiorib malis amouendis oꝑam darent. ea fiducia flexis genib cordis ma¬
iestati apłice supplicamꝰ. ut erga eccłam carnotensem miscdie uiscera effun¬
datis. & pacem diu turbatam quȩ bene olentem eccłe florem cũ ꝓuectu bonoꝵ
fructuum ꝯcutit & discutit. eidem eccłe reformare studeatis. Eta enĩ hec res
ex ur̃o tantũ pendet arbittio. ut ex uerbis illiꝰ centurionis ȩuitangelici
secure scĩtati ur̃ȩ dicere possimꝰ. dic tantũ uerbo & sanabit᷑ puer m̃s. lam
em̃ tandem crebris ꝑsuasionib publicis & priuatis p̃cib. multa mora.

Expanded text:
 ita ms. c.  vobis arctius astringetis. Et in hoc consilium vobis damus, ne, si alio exitu res proveniat, Ecclesiae vestrae dignitas in aliquo minuatur, et mutua charitas non tam firmo vinculo colligetur. sinceritate obedientiam. Quoniam patres nostri antecessores vestri in multis negotiis aliqua severitati detraxerunt , in quibus salus minime periclitabatur, ut majoribus malis amovendis operam darent, ea fiducia, flexis genibus cordis, majestati apostolicae supplicamus, ut erga Ecclesiam Carnotensem misericordiae viscera effundatis , et pacem diu turbatam, quae bene olentem Ecclesiae florem cum provectu bonorum fructuum concutit et discutit, eidem Ecclesiae reformare studeatis. Ita enim haec res ex vestro tantum pendet arbitrio ut ex verbis illius centurionis evangelici secure sanctitati vestrae dicere possimus: Dic tantum verbo, et sanabitur puer meus . Jam enim tandem crebris persuasionibus publicis et privatis precibus, multa mora,
Abbreviated transcription (Latin):
aute autẽ tertiũ annũ in manu mea ꝓnnsistis. qͥtinꝰ diẽ cõpetentẽ exequende
iustitiȩ ꝑ p̾sentiũ portitorẽ uobis denominetis. & int̾im filios eccłe scłm in¬
stitutum pacis suis rebꝰ liberi potiri ꝑmittatis. Qđ si he omia contẽpserits
aduersꝰ om̃s huiꝰ mali patratores & ꝯsentaneos & ad hoc ipsũ ex debito om̃s
uicmos ep̃os cũ ȩccłiis sibi subiectis inurtabit: Dolens hoc dico. ꝯsulens tam̃
in hoc honestati & fame ur̃e nichil aliud q̃rens nisi ut scłm morem & legeni

Expanded text:
um annum in manu mea promisistis, quatenus diem competentem exsequendae justitiae per praesentium portitorem nobis denominetis, et interim filios Ecclesiae secundum institutum pacis, suis rebus libere potiri permittatis. Quod si haec omnia contempseritis, adversus omnes hujus mali patratores et consentaneos, et ad hoc ipsum ex debito omnes vicinos episcopos cum Ecclesiis sibi subjectis invitabit. Dolens haec dico, consulens tamen in hoc honestati et famae vestrae, nihil aliud quaerens, nisi ut secundum morem et legem
Abbreviated transcription (Latin):
scdm imꝑium p̃cipiał sanis. qͥd scdm indulgentiam concedat᷑ infirtuis. Scdđm
imꝑna qͥdem naturale & institutũ nulla mulier siue ex flagitio siue ex matu¬
monio p̃gnans ante ablactationẽ pattꝰ sin debet uiro camnalit̾ ꝯmisceri. sine
imꝰqͥsq uit habeat uxorem suã ꝓpt̾ fornicationem. & una queq muliit suũ

Expanded text:
secundum imperium praecipiatur sanis, quid secundum indulgentiam concedatur infirmis. Secundum secundum imperium praecipiatur sanis, quid secundum indulgentiam concedatur infirmis. Secundum imperium quidem naturale et institutum nulla mulier sive ex flagitio, sive ex matrimonio praegnans ante ablactationem sui partus debet viro carnaliter commisceri, sine Unusquisque vir habeat uxorem suam propter fornicat
Abbreviated transcription (Latin):
discrimen augere. Quantũ ergo ex tua sententia pendet eiꝰ ꝯsilium. suade ei
ut eccłam dĩ qͣntũ inse est liberet. nec de peccatis alignis sua multiplicet.
nolint mutint serenitatem laudis. in nubilũ uituꝑationis. Non enĩ ad boc
instituuntur regez ut leges frangant. sed distortores legum si aliter
cornigi non possunt feriantF.
In litt̃s tius sciscitata est frat̾nitas tua utrũ mulier pͥgnans de fornica¬
tione. possit legitime nubere.: Ad qđ pͥncipalit̾ ex sententia facile respond̃i
non potest. sed quid in huiꝰ modi obsituandũ sit ex similib ratiocinando ab
his qui non plus sapiunt qͣ oportet colligi potest. Qua in re ex ratione qua
p̃ditꝰ es considare te oportet q alia est medicina que congruit sains ad conser¬
uandam sanitatẽ. alia quȩ debet᷑ egrotis ad recuꝑandam sospitatem. Quid

Expanded text:
discrimen augere. Quantum ergo ex tua sententia pendet ejus consilium, suade ei, discrimen augere. Quantum ergo ex tua sententia pendet ejus consilium, suade ei, ut Ecclesiam Dei, quantum in se est, liberet, nec de peccatis alienis sua multiplicet. nolint, mutent serenitatem laudis in nubilum vituperationis. Non enim ad hoc instituuntur reges, ut leges frangant; sed distortores legum gladio, si aliter corrigi non possunt, feriant. In litteris tuis sciscitata est fraternitas tua utrum mulier praegnans de fornicatione, possit legitime nubere , ad quod principaliter ex sententia facile responderi non potest; sed quid in hujusmodi observandum sit, ex similibus ratiocinando ab his qui non plus sapiunt quam oportet, colligi potest. Qua in re ex ratione qua praeditus es considerare te oportet, quia alia est medicina quae congruit sanis ad conservandam sanitatem, alia quae debetur aegrotis ad recuperandam sospitatem, quid
Abbreviated transcription (Latin):
incedere. & ab ea non recedcie. Qm̃ ad ouile nobis ꝯmissum ꝑtinere te credimꝰ
licec letis pascuis habundes. Ntm tam̃ est aliqđ sacre ammonitionis tibi
pabulum ministrare. & aduersus lupos inuisibiles tuã dilectionẽ p̃mumre:
Cũenĩ gr̃am inueneris in ꝯspectu regis angloꝵ. testant᷑ multȩ eccłastice ꝑsone.
fecit seruũ. ut libcitas tua nichil se debere intelligat alicui quo diuinã offen¬
dat maiestatem. & eccłȩ minuat libertatem. Qđ ideo suademꝰ nobilitati tuȩ.
ut p̾dictum regem sanis consiliis informes. & leges eccłasticas a sc̃is patrib
traditas & acatholicis regib ꝯfirmatas in nullo ꝯturbes. Quȩ enĩ ratio q̃ lex
ꝑmittit. ut rannulfus duneliñsis ep̃c de eccła alt̾ius regni ad aliam eccłam
lurouiensem ecclam ꝑ uiolentiam anglici regis inuadat: Qd fac̾e uł cołare
& contra legem est & contra regem. qr non est hoc popło regimen p̾bere. sed

Expanded text:
incedere et ab ea non recedere. Quoniam ad ovile nobis commissum pertinere te credimus, licet laetis pascuis abundes, nostrum tamen est aliquod sacrae admonitionis tibi pabulum ministrare, et adversus lupos invisibiles tuam dilectionem praemunire. Cum enim gratiam inveneris in conspectu regis Anglorum, testantur multae ecclesiasticae personae servum fecit, ut libertas tua nihil se debere intelligat alicui, quo divinam offendat majestatem et Ecclesiae minuat libertatem. Quod ideo suademus nobilitati tuae, ut praedictum regem sanis consiliis informes, et leges ecclesiasticas a sanctis Patribus traditas et a catholicis regibus confirmatas in nullo conturbes. Quae enim ratio, quae lex permittit, ut Rannulfus Dunelmensis episcopus de Ecclesia alterius regni ad aliam Ecclesiam Luxoviensem Ecclesiam per violentiam Anglici regis invadat? Quod facere vel tolerare, et contra legem est, et contra regem, quia non est hoc populo regimen praebere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
destmare.: Ita enĩ necat fames & sitis sic̃ gladiꝰ. Qđ enĩ truces truci xp̃iani nomini
ꝑsecutore possent truculentꝰ edictũ indĩ seruos ꝓmulgare. ꝗͣ necessaria ex:
uite subtͣlere: Unde monendo ꝯsulo. & ꝯsulendo moneo nobilitatẽ uñam qͥ tuꝰ
iꝯsid̾atũ sent̾ñtie ur̃e rigorẽ usq ad audientiã in meliꝰ cõmutetis. & non
ꝯuinictos uͦ iudicatos tam seuera sent̾utia mnorti ãddicatis. Nos enĩ ꝓ amore
ur̃o sent̾̃ntiã tirãm ꝙͣuis iustã & iudicio diffinitã cẽꝑauimꝰ. nec baptisimi sacra

Expanded text:
destinare? Ita enim necat fames et sitis, sicut gladius. Quod truces Turci, Christiani nominis persecutores possent truculentius edictum in Dei servos promulgare quam necessaria eis vitae subtrahere? Unde monendo consulo et consulendo sideratum sententiae vestrae rigorem usque ad audientiam in melius commutetis, et non convictos, non judicatos tam severa sententia morti addicatis. Nos enim pro amore vestro sententiam nostram quamvis justam et judicio diffinitam temperavimus, nec baptismi sac
Abbreviated transcription (Latin):
olefacielit & olefactũ intime diligebam. ãdultimũ nuntiauit ocłs. sensit manꝰ.
qd̃ ꝑ auditũ prꝰ senserat cordis odoratꝰ. & ita sensib intꝰ nuntiantib exꝑtꝰ sũ tuã
in me nͣ cepuisse cauitatẽ ꝗͣ uis mutuã ad plenũ ñ habuissemꝰ int̾ nos collocu¬
tionem. Preuenit itaq lib̾alitas tua tarditatẽ meã mntendo calciamenta
euangłica. quo munere tuã erga me deuotionẽ demonstrasti. & ad iniunctũ
inͥ officiũ diligentiꝰ exequendũ monuisti. Qđ ergo ipse monuisti remigantes ꝑ
hoc mare spatiosũ & undosũ. porrigamꝰ nob inuicem mutuas orationum manꝰ.
quatinꝰ & ꝓsꝑe uauigemꝰ: & inoptato salutis portu. naues nr̃o regimini c̃missas
collocare ualeamꝰ. Hoc tuȩ dilectioni ꝓ parintate nr̃a ꝓmittimꝰ. hoc e conuerso
atua deuotione requirimꝰ. nec ulla diligentiũ corda disiungat locał remotio
qͦs fr̾̃ne dilectionis ꝯglutinat affectio. Plura scrib̾em. s uerb̾ nisi necessariis

Expanded text:
o v. c. olefactum intime diligebam. Ad ultimum nuntiavit oculus, sensit manus, quod per auditum prius senserat cordis odoratus. Et ita sensibus intus bene nuntiantibus expertus sum tuam in me non tepuisse charitatem, quamvis mutuam ad plenum non habuissemus inter nos collocutionem. Praevenit itaque liberalitas tua tarditatem meam tuam, mittendo calceamenta evangelica quo munere erga me dilectionem tuam demonstrasti, et ad injunctum mihi officium diligentius exsequendum monuisti. Quod ergo ipse monuisti, remigantes per hoc mare spatiosum et undosum porrigamus nobis invicem mutuas orationum manus, quatenus et prospere navigemus, et in optato salutis portu naves nostro regimini commissas collocare valeamus. Hoc tuae dilectioni pro parvitate nostra promittimus; hoc e converso a tua devotione requirimus, nec ulla diligentium corda disjungat localis remotio, quos fraternae dilectionis conglutinat affectio. Plura scriberem, sed verbis nisi necessariis
Abbreviated transcription (Latin):
indicti. sed q frequentia curiȩ ur̃ȩ ea tempestate qua solitꝰ eram purgatoriũ
acciꝑe me ñ ꝑmisit. tota ꝯfluentia humoꝵ repente in caput ascendit & ita
iuedia pars capitis congelascente flegmate in q̃ndã rigorẽ tumoris induruit:
c ũ ergo ꝓpt̾ ꝓpositũ iter adhuc purgare me differrem. & ut caput resoluto
ꝑ se flegiate detumesceret expectarem. non solum non detumuie s adhuc
accepi nec de laxatione cathartici nec de cduritia tumoris bene conualui.
ita ut nec breue iter aggredi ualeam sine ꝑiculo corꝑis mei. qr & si tumor
ext̾ius ÷ digestus dolor tam̃ untetiꝰ non adhuc ÷ sedatus. Misi itaq tres ex
ãrchidiaconib eccłe nobis cõmisse cũ litt̾is nr̃is qui cestimoniũ ipsis litãs

Expanded text:
indicti, sed, quia frequentia curiae vestrae ea tempestate qua solitus eram, purgatorium accipere me non permisit, tota confluentia humorum repente in caput ascendit, et ita media pars capitis congelascente flegmate in quemdam rigorem tumoris induruit. Cum vero propter propositum iter adhuc purgare me differem, ut et caput resoluto per se flegmate detumesceret, exspectarem, non solum non detumuit, sed adhuaccepi, nec de laxatione cathartici nec de duritia tumoris bene convalui, ita ut nec breve iter aggredi valeam sine periculo corporis mei, quia, etsi tumor exterius est digestus, dolor tamen interius non adhuc est sedatus. Misi itaque tres ex archidiaconibus Ecclesiae nobis commissae cum litteris nostris, qui testimonium ipsis litteris
Abbreviated transcription (Latin):
uir & mulier innocentes eẽ ab adultio & homicidio districta ex ammatio¬
ne ꝓbarent᷑. Nos uero qͥ medici animaꝵ ꝯstituti sumꝰ. & saluti subditor ⁊
ꝓuidẽ debemꝰ. in nr̃a delib̾atione positũ habemꝰ. ut scdm ingruentes neces¬
sicates aut rigorẽ teneamꝰ discipline. aut mod̾ationẽ indulgñtie. qͣtinus
fortes indulgñtia ñ emolliat. nec infirmos nimia seueritas frangat. Ualtxr.¬

Expanded text:
isi prius vir et mulier innocentes esse ab adulterio et homicidio districta examinatioisi prius vir et mulier innocentes esse ab adulterio et homicidio districta examinatione probarentur. Nos vero qui medici animarum constituti sumus, et saluti subditorum providere debemus, in nostra deliberatione positum habemus, ut secundum ingruentes necessitates aut rigorem teneamus disciplinae, aut moderationem indulgentiae, quatenus fortes indulgentia non emolliat, nec infirmos nimia severitas frangat.
Abbreviated transcription (Latin):
plenũ debite subiectionis obsequiũ: De parrochiano ur̃o qui maritũ cuiꝰdã
miulieris int̾fecit. & postea uxorem int̾fecti. in uxorem duxit: hoc respondemꝰ
excellentiȩ ur̃e qr si mulier ꝯscientiã suã purgare potest de morte mariti: uir
uero sic̃ dicitis purgare se potest legitime qd̵ mulierẽ illã uiuente uiro ñ ad¬
ult̾auerit. nec spe huiꝰ ꝯiugii uitũ huiꝰ mulieris int̾secerit: scd̾m legem nat᷑e
& antiquũ ꝯiugii statũ potest ei indulgentia ꝗͣ clauis apłica uiduis aꝑit
aꝑiri. uidelic& ut cui uelint nubant in dño. Sic enĩ dauid de qͦ dicit᷑: nemo
sanctior dauid. patrato adult̾io & homicidio. postꝗͣ ei dictũ est actapeniten¬
tia dimissũ ÷ tͥ peccatũ tuũ bersabee uxorem uris recinuit in ꝯiugnũ. Sed
posterioꝵ diligentia ex ꝑta ꝓcliue ẽẽ humanũ genꝰ ad lapsũ & qr in hinꝰ modi
casib uni partere nichil aliud eẽt qͣm multos indiscrim̃ adduc̾e. seu̾issime

Expanded text:
plenum debitae subjectionis obsequium. De parochiano vestro qui maritum cujusdam mulieris interfecit, et postea uxorem interfecti in uxorem duxit, hoc respondemus excellentiae vestrae quia, si mulier conscientiam suam purgare potest de morte mariti, vir vero, sicut dicitis, purgare se potest legitime quod mulierem illam, vivente viro, non adulteraverit, nec spe hujus conjugii virum hujus mulieris interfecerit, secundum legem naturae et antiquum conjugii statum, potest ei indulgentia quam clavis apostolica viduis aperit aperiri, videlicet ut cui velint nubant in Christo. Sic enim David, de quo dicitur, nemo sanctior David, patrato adulterio et homicidio, postquam ei dictum est, acta poenitentia, dimissum est tibi peccatum tuum, Bersabee uxorem Uriae retinuit in conjugium . Sed posteriorum diligentia experta proclive esse humanum genus ad lapsum, et quia in hujusmodi casibus uni parcere nihil aliud esset quam multos in discrimen adducere, severissime
Abbreviated transcription (Latin):
resiexo tramite uelle custodire. s cũ in pectare sacerdotis rationale affixũ esse
debeat. conexũ suꝑ humerali condecens : ut rector sic moderationẽ iustities
qr aulicti qͥsclã parochianos ur̃os sub murmurantes uosita eẽ obligatũ cum
u̾da parochianis ur̃is. ut nisi coꝵ conserisu iustitiã intendere. uł remittere ñ
ualtatis. Unde nuꝑ contigit ut audiuimꝰ dura eoꝵ obstinatione causã aruulsi
sit appellata & fintq̾̃a eꝰdẽ cause sententia usq ad apłicã audientiã sit dilata
a qͥnta sit uexatio. qͣnta rerũ expensa ꝗͣ incertꝰ nregotioꝵ exitꝰ. tam ex ꝑm̃ito in ut̾is
negotiis didicistis. ꝙͣ exalioꝵ causis audistis. Consiliũ ergo qd̾ ꝑ qͦsclã pacis amatoreᷤᷤ
redigtt᷑. uos itaq que dico prudenti delib̾atione pensate & si uera st̃ q̃ dicunt᷑. si
meliora uobis non occurrunt. uos ipsum ꝓbate quia suadente caritate.
salua iustitia. placeret michi pax uestraU a elue

Expanded text:
 tramite velle custodire. Sed, cum in pectore sacerdotis rationale affixum esse debeat, et connexum superhumerali condecens est ut rector sic moderationem justitiae quia audivi quosdam parochianos vestros submquibusdam parochianis vestris, ut nisi eorum consensu justitiam intendere vel remittere non valeatis; unde nuper contigit, ut audivimus, dura eorum obstinatione causam Arnulfi sit appellata, et finitiva ejusdem causae sententia usque ad apostolicam audientiam sit Quod quanta sit vexatio, quanta rerum expensa, quam incertus negotiorum exitus, tam experimento in vestris negotiis didicistis, quam ex aliorum causis audistis. Consilium ergo quod per quosdam pacis amatores redigetur. Vos itaque quod dico, prudenti deliberatione pensate, et si vera sunt quae dicuntur, si meliora vobis non occurrunt, vos ipsi ipsos, ms. c.  probate, quia, suadente charitate, salva justitia placeret mihi pax vestra. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
ad cetort coraptiouem i psona eiꝰ ꝑficite. Qđ uero merito sactilegisin aepotts
sit. testat᷑ decretalis sententia que dicit. Priuilegiũ menes᷑ amitcere qͥ cencelse
sibi abutes potestade. Qđ uero a conspectu eoꝵ qui scelus el cognouert temo¬
uendus sit. pie fedo sacti memoria simpliciũ mentes ꝑturbet hineꝓpbatipot
batur por ꝓpt̃ erroen subacti pecudis sed ꝓpt̃ abolendam memouetu tume
eretrabilis feditaus. Quanto magis ergoꝰ ab oculis concioꝵ remouendus e
quem nulla defendie. in nocentia. nulla excusat ignorantia: Et ego ad simã
ueniam hoc inauditum sacrilegium prudentia ur̃a tanta seueritate ceber¬
ceat ut oĩis qui auherait atam erecrabili abusione ⁊emoueat. p̃ic̃ enicrĩ¬

Expanded text:
 correctionem in persona ejus perficite. Quod vero merito sacrilegii sui deponendus sit, testatur decretalis sententia, qua dicitur: « Privilegium meretur amittere, qui concessa sibi abutitur potestate. » Quod vero a conspectu eorum qui scelus ejus cognoverunt removendus sit, ne foeda facti memoria simplicium mentes perturbet, hinc probarbatur , non propter crimen subacti pecoris, sed propter abolendam memoriam tam exsecrabilis foeditatis. Quanto magis ergo ab oculis consciorum removendus est quem nulla defendit innocentia, nulla excusat ignorantia. Ut ergo ad summam veniam, hoc inauditum sacrilegium prudentia vestra tanta severitate coereeat ut omnes qui audierint, a tam exsecrabili abusione removeat. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
iuriam. si quis eis amodo aliquam intulerit iolentiam. Ua Lt if.
carnotñsis minist̾. salutẽ & seruiciũ. Qm̃ speculatores domin istł positi sumꝰ.
in alto positi magis acircũstantib & longe positis inspicim᷑ & discutim᷑.
simplicit᷑ incedamꝰ. & scandala frm̃ p̾cetetis cauere ꝓcuremꝰ. Si enĩ sic̃ apłs
monet bonum nos oportet habere testimoniũ abhis qui foris st̃. qͣnto magis
dilectioni uĩȩ ꝯmemoro. ut iniurias donni hugonis magduniensis. sic̃ ipse
lingua corrigi non potest. seueritatis baculo feriatis. Nec enĩ decet honesta¬
tem ur̃am ẽẽ oblitam qualit̾ uobis sic̃ ipse ꝯmemorat in oĩb necessicatib
ur̃is adiutor & ꝓpugnator adstiterit. qualit̾ de in ꝯmodis ur̃is. sic de
hactenꝰ erga nobilem uirum minꝰ sollicite fecistis. de cęt̾o diligentiꝰ implete
studeatis. ne si ad maiorem audientiam clamor eiꝰ ꝑuenerit. & famȩ ur̃ȩ

Expanded text:
juriam, si quis eis amodo aliquam intulerit violentiam. Valete. Ejuriam, si quis eis amodo aliquam intulerit violentiam. Valete. ECarnotensis minister, salutem et servitium. Quoniam speculatores domui Israel positi sumus , in alto positi magis a circumstantibus et longe positis inspicimur et discutimusimpliciter incedamus, et scandala fratrum prae caeteris cavere procuremus. Si enim sicut Apostolus monet, bonum nos habere oportet testimonium ab his qui foris sunt , quanto magis dilectioni vestrae commemoro, ut injurias domni Hugonis Maidunensis, sicut ipse  vel lingua corrigi non potest, severitatis baculo feriatis. Nec enim decet honestatem vestram esse oblitam qualiter vobis sicut ipse commemorat in omnibus necessitatibus vestris adjutor et propugnator astiterit, qualiter de incommodis vestris sicut de hactenus erga nobilem virum minus sollicite fecistis, de caetero diligentius implere studeatis, ne si ad majorem audientiam clamor ejus pervenerit, et famae vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
& apłicam institutionem. ꝯtradicentib maiorib & prudentiorib ecclesiȩ
beati quintim frĩb odonem olim frẽm nunc uero hostem in p̾dicta eccła
qđ sine me fieri non poterat: ꝯfirmastis in abbatem. Hanc plantationẽ ur̃ã
poterit eradicare. qui non plantauit eam ds. Fructũ qͥppe pͥmiciaꝵ mear
qͣntũ in uobis est in hoc mͥ abstrilistis. & uobis forsitan non satis utiliter
ꝓuidistis. Qui enĩ hoc ꝯsilium uobis dederunt: callide int̾me & uos
discidium fieri uoluerunt. Qđ qua intentione factum sit. si modo non
ppenditis. forsitan aliqndo ꝑpendetis. Hoc aucẽ factũ si ad p̃sens corrige̾
custodiri donec suo tempore cogitem quid inde uelim facere. Int̾im autẽ
ubrcunq sint qui p̃dictum inuasorem non recipiunt. mebilgraue nichil
intolerandũ suꝑ eos faciatis uł fieri ꝑmittatis. qm̃ sentientes se esse pre

Expanded text:
ostolicam institutionem, contradicentibus majoribus et prudentioribus Ecclesiae Beati Quintini fratribus, Odonem olim fratrem, nunc vero hostem in praedicta Ecclesia, quod sine me fieri non poterat, confirmastis in abbatem. Hanc plantationem vestram poterit eradicare, qui non plantavit eam, Deus; fructum quippe primitiarum mearum, quantum in vobis est, in hoc mihi abstulistis, et vobis forsitan non satis utiliter providistis. Qui enim hoc consilium vobis dederunt, callide inter me et vos discidium  sic vett. codd.; antea dissidium fieri voluerunt. Quod qua intentione factum sit, si modo non perpenditis, forsitan aliquando perpendetis. Hoc autem factum vestrum si ad praesens corrigere custodiri, donec suo tempore cogitem quid inde velim facere. Interim autem, ubicunque sint qui praedictum invasorem non recipiunt, nihil grave, nihil intolerabile  al. intolerandum super eos faciatis, vel fieri permittatis, quoniam sentientes se esse prae
Abbreviated transcription (Latin):
in epła hildeberto cenoniannensi ep̃o missa. Est autẽ canonica sententia.
q qd contra leges p̾siurmit᷑. ꝑ legeꝰ dissoliti mertͭ. Gelirti si qͥs ꝯtra decreta
sacerdotii sacreaañtum sibi usurper. aut est omiimio ꝑłeres. deponiendas. aut
a tumisterio altaris suspendendus. Quib auectoritacib obrabnib lirque. qi ñ
aebe p̃pondecare qd̾ illicite & cũ imunta ptoximi p̃sumptã est. s id qł iglame

Expanded text:
in epistola Hildeberto Cenomanensi episcopo missa . Est autem canonica sententia in epistola Hildeberto Cenomanensi episcopo missa . Est autem canonica sententia quia « quod contra leges praesumitur, per leges dissolvi meretur, » veluti si quis contra decreta sacerdotii sacramentum sibi usurpet, aut est omnino per leges deponendus, aut a ministerio altaris suspendendus. Quibus auctoritatibus et rationibus liquet quia non debet praeponderare quod illicite et cum injuria proximi praesump
Abbreviated transcription (Latin):
Uo dĩgr̃a comnotĩsis eccłe inmist᷑. Radulfo remensiᷤꝰ ccłe p̃posito & odoltico bone
spcisti salutẽ De uno qui cũ mulieet quiꝰ iiptie iut̃dicte nonerant pastũ mmiit
ꝯigale. postea uero ad alterꝰ nuptias transsiit. Hoc sentio qr sacitrm̃tũ nupłia ⁊
qd̾ cũ ꝑnitio &e pacti comugalis unolatione usurpatũ est. aut esse irtitum aut
manere ad iudicium. ẜi est nritũ ad priꝰ pastum̃ constat eẽ redeundũ. si autẽ
manet ad niditium. dissare debent oꝑa nuptiaꝵ. Qđ si neutͥtũ fecerit semꝑ
uitis ꝑuasor erit aliem. Qu emͣ iuramento pactum̃ comugale ficmauit. ex
maiori parte sacramentũ conuigale impleuit. Unde & bectam dnĩ matrem
que cũ scõ ioseph pactum comugale iuierat. angłs coniugem ioseph appellat
noli trmere acciꝑe mꝯariam comugem tuã. ꝗͣ. nonduᵈ traduxerat. nec aliq̃n
carnali cõmxtione cogniturꝰ erat. ẜuꝑ quare multa dedimꝰ testimonia

Expanded text:
Remensis Ecclesiae praeposito, et ODOLRICO bonae spei fratri, salutem. De viro qui cum muliere, cujus nuptiae interdictae non erant, pactum iniit conjugale, postea vero ad alterius nuptias transiit , hoc sentio, quia sacramentum nuptiarum, quod cum perjurio et pacti conjugalis violatione usurpatum est, aut esse irritum, aut manere ad judicium. Si irritum est, ad prius pactum constat esse redeundum; si autem manet ad judicium, cessare debent opera nuptiarum. Quod si neutrum fecerit, semper juris pervasor erit alieni. Qui enim juramento pactum conjugale firmavit, ex majori parte sacramentum conjugale implevit. Unde et beatam Domini matrem, quae cum sancto Joseph pactum conjugale inierat, angelus conjugem Joseph appellat: Noli timere accipere Mariam conjugem tuam ; quam nondum traduxerat, nec aliquando carnali commistione cogniturus erat. Super qua re multa Patrum dedimus testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
munꝰ orationũ. Urẽ pie deuotionis opmo multoꝵ maxime religiosoꝵ m̃tes
affiauit. & qͣdam sc̃ȩ dilectionis suauitate indulcauit. Unde ꝓgr̃a nobis diuuitꝰ
collata. grates sũmo referimꝰ bonoꝵ omiũ largitori. qui semineo pectori uirile
robur inmisit. ñ solũ adeuitanda flagitia uł facmnora s etiã admpendenda
indigentib nocessaria suffragia. Nos igit᷑ tã cõmuniũ ꝙͣ pͥuatoꝵ beneficioꝵ non
in memores. excellentiȩ ur̃ȩ p̃ces deuote suscipimꝰ & ꝓ anima frĩs Ut̃i religiosi
regis qd̾ peccatis nr̃is exigentil parũ est deuotas dõ p̃ces esfundimꝰ ꝗͣuis animã
eiꝰ in sinu abtahe collocatã. si uita eiꝰ se ita habuit. ut dicit᷑ indubitant̃ ꝯfidomꝰ¬

Expanded text:
e piae devotionis opinio multorum maxime religiosorum mentes afflavit, et quadam sanctae dilectionis suavitate indulcavit. Unde pro gratia nobis divinitus collata grates summo referimus bonorum omnium largitori, qui femineo pectori virile robur immisit, non solum ad evitanda flagitia vel facinora, sed etiam ad impendenda indigentibus necessaria suffragia. Nos igitur tam communium quam privatorum beneficiorum non immemores, excellentiae vestrae preces devote suscepimus, et pro anima fratris vestri religiosi regis, quod peccatis nostris exigentibus parum est, devotas Deo preces effundimus, quamvis animam ejus in sinu Abrahae collocata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugii ꝗͣuis ab inobedientib p̾soit̾is impositũ. manet in ꝯuigatis. ꝙ uirtutẽ.
randa. usut pant̾iũ uero ꝑuersitas pumenda. Sic thuribula chore ꝙ eis ante
dm̃ imistratũ est iubente dõ altari apposita sc̃. fautors utro eiꝰ igne ꝯsũptist̃
ierũtibi bene notaꝵ multitudine: honerare. Potes tam̃ ex his paucis intelligcte.
quid de p̃taxatis sentiam. & qͥd aliis ad hec intetrogata tispoudeam. Ualire

Expanded text:
conjugii, quamvis ab inobedientibus presbyteris impositum, manet in conjugatis, quia virtutem conjugii, quamvis ab inobedientibus presbyteris impositum, manet in conjugatis, quia virtutem randa, usurpantium vero perversitas punienda. Sic thuribula Core, quia eis ante Deum ministratum est, jubente Deo altari apposita sunt; factores vero ejus igne consumpti sunt . rnitatem tuam rerum tibi bene notarum multitudine onerare. Potes tamen ex his paucis intelligere quid de praetaxatis sentiam, et quid aliis ad haec interrogata respondeam. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
dergo diuina sententia sanxit. & inmutabile fitri uoluit. non debet hu.¬
municati. siue aliqͦ alio uitio ꝯiuges infecti. tam̃ hȩc omĩa toleranda sunt ꝓ
seruanda fide ꝯiugii. Quis enĩ incrrtũcisione uł in p̃putio coactꝰ: ap̃dicatarib
nomi testam̃ti uxorẽ ꝗͣ habuit ante baptismũ dmitt̾e post baptismũ Nec
tam̃ dico qđ contra int̾dicta copulanda sint ꝯiugia. sed si copulata st̃ ꝓpt̃ has
sausas non eẽ disiungenda. Qui autẽ ꝯtra int̾dicta talia ꝯnugia contraxerint
uel p̾sbit̾i qui ea ꝯsecrauerit. ꝓ mobedientia sua digna satisfactione addarbitũ
iudicis sui cortigat᷑ ut cet̾i acali temeritate ꝯpescant᷑. ꝯugia uero insi causalegib
cognita minime soluant᷑. Sic̃ enĩ sacram̃tũ ordinationis ꝗͣuis ab ordinatoribtis
ordinationẽ illicite lisurpantib semel acceptũ manet in ordinatis. sic sacram̃tũ

Expanded text:
Quod ergo divina sententia sanxit, et immutabile fieri voluit, non debet huQuod ergo divina sententia sanxit, et immutabile fieri voluit, non debet humunicati, sive quolibet alio vitio conjuges infecti, tamen haec omnia toleranda sunt pro conservanda fide conjugii. Quis enim in circumcisione vel in praeputio coactus est a praedicatoribus Novi Testamenti uxorem quam habuit ante baptismum, dimittere post baptismum? Nec tamen dico quod contra interdicta copulanda sint conjugia; sed si copulata sunt, propter has causas non esse disjungenda. Qui autem contra interdicta talia conjugia contraxerint, vel presbyteri qui ea consecraverint, pro inobedientia sua digna satisfactione ad arbitrium judicis sui corrigantur, ut caeteri a tali temeritate compescantur; conjugia vero nisi causa legibus cognita minime solvantur. Sicut enim sacramentum ordinationis, quamvis ab ordinatoribus ordinationem illicite usurpantibus semel acceptum, manet in ordinatis, sic sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
etiã post patrata atq adulteria purgata remissio peccatoꝵ. non ut post uiri.
diuortiũ adult̾a reuocet᷑. sed ut post xp̃i ꝯsortiũ adult̾a ñ uocet᷑. Si ergo hoc
fieti licet de ea que fedꝰ ꝯiugale uiolauit. cur ñ fieri magis liceat deea que infedꝰ
matmonis ꝗd ñdũ initrat nil deliqͥt : ꝓttendant etiã uiti huꝰ modi calũpnuᷤᷤ¬
inferentes. qđ dicit augustmꝰ in libro de uerbis dñi. Si ducturi estis uxore.
seruate uos uxorib urĩs. Quales uultis eas ad uos uenire. tales debent uos
& ipse inuenire. Quis iuuenis est qͥ ñ uelit castã ducere uxorẽ: Et si unginẽ
ducturꝰ est qͥs non intactã desid̾et : intactam queris. intactꝰ esto. Puã q̃rt:
noli eẽ impirrꝰ. Non enĩ illa potest & tu non potes. Ex his ergo & similib intel¬
ligi &̾ ꝓbari potest. qr si alligatꝰ non esses uxori posses delib̾are: s postqͣ ex pari
orginalis illud abstulerit. nec diuina sententia crimina diluens ĩuitauit

Expanded text:
eccatorum, non ut post viri divortium adultera revocetur, sed ut post Christi consortium adultera non vocetur. » Si ergo hoc fieri licet, de ea quae foedus conjugale violavit, cur non fieri magis liceat de ea quae in foedus matrimonii quod nondum inierat nihil deliquit? Attendant etiam viri hujusmodi calumniinferentes, quod dicit Augustinus in libro De verbis Domini - « Si ducturi estis uxores, servate vos uxoribus vestris: quales vultis eas ad vos venire, tales debent vos et ipsae invenire. Quis juvenis est, qui non velit ducere castam uxorem? et si virginem ducturus est, quis non intactam desideret? Intactam quaeris? intactus esto. Puram quaeris? noli esse impurus. Non enim illa potest, et tu non potes. » Ex his ergo et similibus intelligi et probari potest quia si alligatus non esses uxori, posses deliberare; sed postquam ex pari originalis illud abstulerit, nec diluvii sententia crimina diluens immutaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
eos puniri oportuerit. qͣnto magis ad eos ꝑtinet & uirtute uincere & gẽplo
regere feminas. Item. Non eric turpis neq difficilis etrã post patrata atq pingata
adult̾ia reconciliatio ꝯiugum. ubi ꝑ claues regni cęloꝵ. ñ ddubitat᷑ fieri remis

Expanded text:
eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas. » Item : « Non erit turpis neque difficilis etiam post patrata atque purgata adulteria reconciliatio conjugum; ubi per cla
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑. Qui ꝯsensus sisolus in nuptus forte defuerit et̾a oĩa etiã cuni ipso
coitu celebrata frustrant᷑. ioħe crisostomo magno doctore testante qͥ ãit:
n atrimomũ non facit coitꝰ s uoluntas. Hinc etiã habet᷑ in libro ꝯstitutio¬
num. ẜ̃iquis sine dotalib instrumentis affectione maritali uxorem
duxerit. non audeat sine causa legib cognita repudium ei mittere:
Item u libro nouellaꝵ. Siquis diuinis tactis scͥpturis iurauit mulier
se eam legitimam uxorem habiturum. uł si in oratorio tale sacram̃tũ
dederit. sit illa legitima uxor quãuis irulla dos. nulla scͥptura alia¬
int̾posita sit. sod si ꝓpt̾ patrata utrobiq adult̾ia dicit᷑. eos ultra ñ posse ꝯningi:
ꝯsulat᷑ iheronimꝰ ad occeanum scribens. pud nos qd non licet seminis. eque ñ
licet uiris & eadem seruitꝰ pari ꝯditione censet᷑. Item. Indignant᷑ mariti. si au¬
diant adult̾os inros. pendere similes adultis feminis penas. cũ tanto grauiꝰ

Expanded text:
agitur. Qui consensus si solus in nuptiis forte defuerit, caetera omnia etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur, Joanne Chrysostomo magno doctore testante, qui ait : Matrimonium non facit coitus, num : « Si quis sine dotalibus instrumentis, affectione maritali uxorem duxerit, non audeat sine causa legibus cognita repudium ei mittere. Idem Si quis divinis tactis scripturis iuraverit mulieri, legitimam se eam uxorem habiturum, vel si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla scinterposita sit. » Quod si propter patrata utrobique adulteria dicitur eos ultra non posse conjungi, consulatur Hieronymus ad Oceanum scribens : « Apud nos quod non licet feminis, aeque non licet et viris, et eadem servitus pari conditione censetur. » Item: « Indignantur mariti, si audiant adulteros viros pendere similes adulteris feminis poenas, cum tanto gravius
Abbreviated transcription (Latin):
& hec grauit᷑ exigent᷑. Ideo dũ tempꝰ est p̃monemꝰ dilectionẽ urãm. ut suo
ꝓuobis & importune pulsate. Cũ enĩ in ipsa infantia mundi in lamecheit.¬
nalis bigamia sic culpata. qͦ modo potent in sponsa xp̃i q̃⁊ eccła laudari.¬

Expanded text:
et haec graviter exigentur. Ideo, dum tempus est, praemonemus dilectionem vestram, ut suo tet haec graviter exigentur. Ideo, dum tempus est, praemonemus dilectionem vestram, ut suo trtune pro vobis et importune pulsare. Cum enim, in ipsa infantia mundi, in Lamech carnalis bigamia sit culpata, quomodo poterit in sponsa Christi quae est Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
Q m ꝓdomo dĩ stare & murũ ꝓdomo isrł ponere cepistis. sollicitudim ut̃e
sũ moꝑe cauendũ ẽ. ut sartago que feruere cepit ferrea fortitudine nullis
ignib cedat. sed zelus doniꝰ di & amor decoris eiꝰ dedie indiem in mentib
iñis uehementiꝰ exardescat. Qđ idco sci̾tati ur̃e ꝯmemoro. ut qđ de luxoui¬
ensi eccła bene incepistis. melion exitu terminare studeatis. ut caudã hestiȩ
cũ capite inimoletis. A udiuimꝰ enĩ & dolemꝰ qđ stercora qđ de p̃dicta di̾
domo ur̃o fuerant labore emundata. multiplicato ueꝗͣ spuum numero
in eandem st̃ reportata. & ipsa doniꝰ grainori errore ꝙͣ priꝰ infecta. Quam
domꝰdĩ iniuriani si non ut decet animaduert̾itis. si non ꝓ ꝑsona quani
portatis correxentis. certũ nobis est qr cũ iste fedꝰ & fetidꝰ rumor apłicas
aures uł m̃a uł aliena ielatione ꝑcussetit. nec p̃t̾ita neglecta remittent᷑.

Expanded text:
 domo Dei stare, et murum pro domo Israel ponere coepistis, sollicitudini vestrae summopere cavendum est, ut sartago quae fervere coepit, ferrea fortitudine nullis ignibus cedat, sed zelus domus Dei et amor decoris ejus de die in diem in mentibus vestris et vehementius exardescat. Quod ideo sanctitati vestrae commemoro, ut quod de Luxoviensi Ecclesia bene incoepistis, meliore exitu terminare studeatis, ut caudam hostiae cum capite immoletis . Audivimus enim et dolemus, quod stercora quae de praedicta Dei domo vestro fuerant labore emundata, multiplicato nequam spirituum numero in eamdem sint reportata, et ipsa domus graviori errore quam prius infecta. Quam domus Dei injuriam si non, ut decet, animadverteritis, si non pro persona quam portatis correxeritis, certum nobis est quia cum iste fedus et fetidus rumor apostolicas aures vel nostra vel aliena relatione percusserit, nec praeterita neglecta remittentur,
Abbreviated transcription (Latin):
inoculis ur̃is effundere. & de fonte sacripectoris ur̃i ad refocillatienem lan¬
guentis anime aliqͥd salutiseri potꝰ in cor meũ eliquare. Supportate igit᷑
paterna discretione absentiam mneam. donec ds̃ donet ut suo tempore
ex hibere possim conspectui ur̃o presentiam meam.Ua¬

Expanded text:
in oculis vestris effundere, et de fonte sacri pectoris vestri ad refocillationem lanin oculis vestris effundere, et de fonte sacri pectoris vestri ad refocillationem languentis animae aliquid salutiferi potus in cor meum eliquare. Supportate igitur paterna discretione absentiam meam, donec Deus donet ut suo tempore exhibere possim conspectui vestro praesentiam meam.