comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinẽcia. Unde et adiecit. Noc est cõsiliũ qd̾ cogitaui su¬
per omẽz terrã: et hec est manꝰ eius extenla suꝑ om̃s
gentes. Item postꝙͣ lub ꝑsona babilonie arguit uniũ¬
sũ mũdũ: rursus ad eandẽ quasi de genere ad speciem
reuertit᷑. dicens que eid̾̃ ciuitati specialiter ꝯtigerũt
cce ego suscitabo super eos medos ⁊c Nã regnãte balta¬
zar a medis est obtenta babilonia. Sic in onus egypti¬
ex ꝑsona eiusdẽ totũ Wit intelligere mũdũ dicẽdo Et cõ¬
curr̾e faciã egypcios adu̾sus egyptios regnũ aduersus
regnũ cũ egyptꝰ nõ młta regna. sed unũ describit᷑. ha¬
tẽꝑis per partẽ maiorẽ inducitur: sicut e de triduo do.¬
te sepulture dũ nec trib plenis dieb ac noctib iacuer ͭ
in sepulchro. sed tñ a ꝑte totũ triduũ accipit᷑. Del sicut
nãte ioleph in egypto dominati lũt. nec statim post qua¬
dringẽtos annos egressi sũt ut fuerat repromissũ. sed

Expanded text:
djecit: Hoc est consilium quod cogitavi super omnem terram, et haec manus extensa super omnes gentes . Item postquam sub persona Babyloniae arguit universum mundum, rursus ad eamdem quasi de genere ad speciem revertitur, dicens quae eidem civitati specialiter contigerunt. Ecce ego suscitabo super eos Medos . Nam regnante Balthassar, a Medis obtenta est Babylonia. Sic ex persona uniex persona ejusdem totum vult intelligere mundum, dicendo: Et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios, regnum adversus regnum, cum Aegyptus non multa regna, sed unum hatemporis per partem majorem intelligitur. Sic est de triduo Dominicae sepulturae, dum nec tribus plenis diebus ac noctibus jacuerit in sepulcro, sed tamen a parte totum triduum accipitur. Vel sicut nante Joseph Aegypto, damnati sunt; nec statim post quadringentos annos egressi sunt, ut fuerat repromissum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
exteriorib afficit. dulcedo interioris tr̃asquillitatis le¬
int Adu̾sus inudĩa p̃paret᷑: caritas: et adu̾sus ire
incendia mãsuetudinis adhibeat᷑. trãquillitas
quã opponito hũilitas xp̃i. qua hũiliant᷑. elati Prĩ¬
cipaliũ autẽ septẽ uicioꝵ regina et mater superbie
est Eadem q .uii. pͥncipalia multa de se parturiũt
uicia: que ita sibimet quadã cognacõe ũgũtur. ut
ex altero alterũ oriatur Sicut princeps .uii. uicioꝵ
gracia plenus a dñatu uicioꝵ nos eruit. et quos il¬
la addit᷑. septẽplici uicio: ilte lib̾at septiformis gr̃e dono.

Expanded text:
exterioribus afficit, dulcedo interior lenexterioribus afficit, dulcedo interior lenit. Adversus invidiam praeparatur charitas, et adversus irae incendia mansuetudinis adhibetur tranquillitas. quam opponitur humilitas Christi, qua humiliantur elati. 8. Principalium septem vitiorum regina et mater superbia est, eademque septem principalia multa de se parturiunt vitia, quae ita sibimet quadam cognatione junguntur, ut ex altero alterum oriatugratia plenus a dominatu illorum nos eripit; et quos ille addicit septemplici vitio, iste liberat septiformis gratiae dono.
Abbreviated transcription (Latin):
cio utilitatem cõfłigsit ue p̃o certamĩe mẽs uel ex¬
ferteatur uel ab esacõis cocursu. auniꝰ restr̃igat᷑.
Adu̾sus impetus bicioꝵ: cõtrariis uirtutib est pugña¬
dũ: qr cõtra luxuriã cordio est adhibenda mũdicia.
contra odiũ dilectio eit p̃paranda: contra iracũdia
paciẽtia opponẽda Porro cõtra timorẽ fiducie ad¬
hibenda est uirtus: cõtra torporẽ zeli p̃liũ. trifticie
q gaudiũ accidie fortitudo. auaricie largitas su¬
perbie hũilitas opponẽda eit Sicq singule uirtutes
nascẽcia cõtra se bicia reprimũt ac tẽptacionum
motus uirtute diuine caritatis extingunt. Libidie
abstiuẽtia domat: nã ꝙyͣtũ corpus media frangit᷑.
tanto meus ab illicito appetitu reuocatur. Adũsꝰ
irã tolerãcia dimitat: ira autẽ semetipa necat. su¬
stiuẽdo autẽ paciẽcia bictoria portat Tristicie mero¬
rẽ spes eterm gaudii suꝑat: et quẽ turbata mẽs de

Expanded text:
m confligunt, ut ipso certamine vel mens exerceatur, vel ab elatione conversus animus restringatur. 2. Adversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pugnandum. Contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia, contra odium 240 dilectio praeparanda, contra iracundiam patientia proponenda est. Porro contra timorem fiduciae adhibenda est virtus, contra torporem zeli praelium. Tristitiae quoque gaudium, accidiae fortitudo, avaritiae largitas, superbiae humilitas opponenda est. Sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt, ac tentationum motus virtute divinae charitatis exstinguunt. Libidinem atanto mens ab illicito appetitu revocatur. Adversus iram tolerantia dimicat. Ira semetipsam necat; sustinendo autem patientia victoriam portat. Tristitiae moerorem spes aeterni gaudii superat, et quem turbata mens de
Abbreviated transcription (Latin):
seculi nõnũꝙͣ intra eccła ptãtis adepte
ñina tenẽt: et per eaud̃ potestatẽ disciplinã ecclesia¬
sticã mmunãt Ceterũ nitra eccł̃a ptãtes necessarie
nõ essẽt. insi ut qd̾ nõ p̃ualet sacerdos effice̾ ꝑ doctri
Sepe per regnũ t̾renĩ celeste regnũ ꝓficit ut qui intro
eccłam põi cõtra fidẽ et disciplĩa eccłe agũti. rigore
militas excerc̾e̾ nõ p̃ualet teruitib suꝑboꝵ potestas
principalis imponat. et ut ueneracoẽ mereat. u̾tute
ptãtis ĩperciat Cognoscant prĩcipes leculi deo debere
se racõe redd̾e̾ ꝓpter eccła quã a xp̃o tuẽda luscipi¬
ũt Nam sius augent᷑. pax el disciplĩa ecł̃e per fi¬
deles principes liue soluatur. ille ab eio racionem
exigit qui ẽoꝵ potẽstati sira ecclesiam credidit

Expanded text:
eculi nonnunquam intra Ecclesiam potestatis adeptae culmina tenent, ut per eamdem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Caeterum intra Ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut quod non praevalet sacerdos efficere per doctSaepe per regnum terrenum coeleste regnum proficit, ut qui intra Ecclesiam positi contra fidem et disciplinam Ecclesiae agunt, rigore militas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat, et, ut venerationem mereatur, virtutem potestatis impertiat. Cognoscant principes saeculi Deo debere se rationem reddere propter ecclesiam, quam a Christo tuendam suscipiunt. Nam sive augeatur pax et disciplina ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exigit, qui eorum potestati sanctam ecclesiam credidit
Abbreviated transcription (Latin):
ex beniuolẽtia oritur: inter fictos beneficio adiũgit᷑
Non sũt fideles in amicicia quos munꝰ nõ graciã co¬
pulat: nã cito delerũt insi sẽper acceꝑint Dilectio eĩ
que munere glutinat᷑ͦ. eod̾ luspẽso dissoluitͦ Illa u̾a
est amicicia que nichil querit ex reb amici: nsi solã

Expanded text:
ex benevolentia oritur, inter fictos beneficio adjungitur. 2. Non sunt fideles in amicitia, quos munus, non gratia copulat. Nam cito deserunt, nisi semper acceperint. Dilectio enim quae munere glutinatur eodem suspenso dissolvitur. Illa vera est amicitia, quae nihil quaerit ex rebus amici, nisi solam
Abbreviated transcription (Latin):
Nchoacio pacis sctõꝵ est in hac uita: non perfectio Tũc
autẽ erit plenitudo pacis dũ ad dei cõtemplacõem absor¬
ta carnis infirmitate cõualuerint Relurrectio mortuoꝵ
ut apłs ait: in uirũ ꝑfectũ in mẽsurã etatis plenituoĩs
xp̃i futura est. in etate scilitz iuuẽtutis que profectu nõ
indiget et absq inclinacõe defectꝰ in ꝑfectõe ex utraq
parte et plena est et robucta GLuis nũc filioꝵ dei noie
hoiẽs fideles uocentur: tñ ex eo ꝙ hanc luitutẽ corrupti¬
onis paciũtur. adhuc iuigo luitutis addicti lũt: acceptu
ri plenã dei filioꝵ libertatẽ. dũ mortale hoc induerit ĩ¬
corrupcoẽm Nuc deus per speculũ agnoscitur: in futu¬
ro autẽ quilq electꝰ fatie ad faciẽ presentabitur ut ip¬
sam speciẽ cõtempletur quẽ nũc per speculũ uide conat᷑
In hac bita electoꝵ muero ad dextam ꝑtinẽciũ. et re

Expanded text:
nchoatio pacis sanctorum est in hac vita non perfectio. Tunc autem erit plenitudo pacis, dum ad Dei contemplationem, absorpta carnis infirmitate, convaluerint. Resurrectio mortuorum, ut Apostolus ait, in virum perfectum in mensuram aetatis plenitudinis Christi futura est ; in aetate scilicet juventutis, quae profectu non indiget, et absque inclinatione defectus in perfectione ex utraque parte et plena est, et robusta. 3. Quamvis nunc filiorum Dei nomine homines fideles vocentur , tamen ex eo quod hanc servitutem corruptionis pri plenam filiorum Dei libertatem, dum corruptibile hoc induerit incorruptionem. Nunc Deus per speculum agnoscitur: in futuro autem quisque electus facie ad faciem praesentabitur, ut ipsam speciem contempletur, quam nunc per speculum videre conatur. In hac vita electorum numerum ad dexteram pertine
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ie tnetn oculos quib deus uideri poterdi seleete
pũ ginui solis raduis dũ cõspitit. acied ocul. hebeia¬
tursit et qui ĩmoderate alciora se scrutatur. sib ie¬
tende heri obtũditur Sicut aquila ex altocid elcas
tollcibit: sit homo de alto bone cõu̾sacõis ꝑ carnalẽ
appetitũ. ad inferiora demergitur¬
De ypocrisi C.xxiiii.

Expanded text:
eus videri poterat, claudit. 17. Sicut solis radius dum conspicitur, acies oculorum hebetatur sic et qui immoderate altiora scrutatur, ab intentione veri obtunditur. 18. Sicut aquila ex alto ad escas collabitur, sic homo de alto bonae conversationis per carnalem appetitum ad inferiora demergiturDe hypocrisi.
Abbreviated transcription (Latin):
Am in factis ꝙͣin dictis cauenda est iactancia.¬
flenda tamẽ est ruina sibi quẽꝙͣ magis ꝙͣ deo
placere᷑. et laudẽ ab hõib cõꝑare. Dainus et erroris ple
nus est ãmiꝰ famã appet̾e: et ad capiendã t̾renã laudẽ
studiũ dare Circũspice temetip̃m homo nichilq tibi. ar¬
roges de hiis que inte sũt preter ꝑctm̃ Non declinat ad dex¬
terã qui nõ sibi sed deo tribuit bona que agit: neq adui¬
mara se uertit qui de diuina indulgencia peccãdi licen¬
ciam nõ presumit. Hoc eit qd̾ ꝓph̾a ait Het uia ãbulate
in ea: neq ad dexterã neq ad simstrã dedinãtes Deꝵ
est ꝙ natura expetit delectari in laudib: sed tũt recte li
genꝰ elacõis inciditur. dũ in se quilq gloriatur ꝓ eo ꝙ
cõtẽpnãt ab hõib laudẽ Quibusdã cõtessũ est tm̃dem
bene agere. et fructũ uom oꝑis non habere: qd̾ ip̃i sibi au
ferũt per studiũ hũane iactancie Semper sua aspiciant

Expanded text:
am in factis quam in dictis cavendam esse jactantiamflendam tamen ruinam, qua sibi quemquam magis quam Deo placere, et laudem ab hominibus comparare. 2. Vanus, et erroris est animus plenus, famam appetere et ad capiendam terrenam laudem studium dare. Circumspice temetipsum, homo, nihilque tibi arroges, quae in te sunt praeter peccatum. Non declinat ad dexteram, qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit; neque ad sinistram se vertit, qui de divina indulgentia peccandi licentiam non praesumit. Hoc est, quod Propheta ait: Haec via, ambulate in ea, neque ad dexteram, neque ad sinistram declinantesplacere, et laudem ab hominibus comparare. 2. Vanus, et erroris est est quod natura expetit delectari in laudibus; sed 311 tunc recte, si genus elationis inciditur, dum in se quis gloriatur, pro eo quod contemnat ab hominibus laudem. 5. Quibusdam concessum est tantumdem beferunt per studium humanae jactantiae. Semper suam aspiciant
Abbreviated transcription (Latin):
dagere. situt ille per ostẽtationẽ chaldeos rerũ sam
dños fecis Sꝑetĩa est illa discrecio ut et nota sint opa no¬
stra ad dei agendã gloriã: et occulta pro elacõe huana
gitur.Namhis qui se intelligit adhuc amore laud̾
pulsari: facta bona in occulta agat. ne forte qd̃ gci
scii actorõ iusticie. sed ab huiꝰ subreptõis mãlo hũiu¬
tatis cõpũctõe purgantur Turi sctĩ nõnũꝙͣ quaidã
de se audientes inftruũt: et tñ in hiis alta se cõsoeraci¬
one cuctodiũt. ne dũ alios a f̾rena intencõe erigunt
ip̃i in t̾rene laudis appetitu demergant᷑. Quidam
per incantã uirtutũ iactãcia relabũtur ad uicia
et iiuidã oũ uicioꝵ impullu trequẽter plangunt:
de ip̃a infirmitate perhĩulitatẽ ualidius cõualescũt
Plerũq utile est arrogantib deseri a deo: quaten
sue infirmitatis cõscii. ad hũilitatẽ redeãt et hiĩ¬
les post csũ eritant Noruili faisa opnnone ar¬

Expanded text:
acere, sicut ille per ostentationem Chaldaeos rerum suarum dominos fecit. 10. Optima est illa discretio, ut et nota sint opera nostra ad Dei augendam gloriam, et occulta pro elatione vitanngitur. Nam qui se intelligit adhuc amore laudis pulsari, facta bona in occulto agat, ne forte quod egescii 312 actionis justitiae, sed ab hujus subreptionis malo humilitatis compunctione purgantur. 12. Viri sancti nonnunquam quosdam de se audientes instruunt, et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitu demergantur. 13. Quidam per incautam virtutum jactantiam relabuntur ad vitia; et quidam, dum vitiorum impulsum frequenter plangunt, de ipsa infirmitate per humilitatem validius convalescunt. 14. Plerumque utile est arrogantibus deseri a Deo, quatenus suae infirmitatis conscii ad humilitatem redeant, et humiles post casum existant. 15. Nonnulli falsa op
Abbreviated transcription (Latin):
racũdi doctores per rabĩe furoris discipline modũ
d ĩmanitatẽ crudelitatis cõuertũt: et unde en¬
dare subditos poterãt. inde pocius wluerant I deo sine
mẽsura ulciscit᷑. culpas p̃positꝰ iracũdꝰ. qz cor eius disꝑ¬
sũ in reꝵ curis. nõ tolligitur in amorẽ uniꝰ deitatis
Meus emĩ solita in diuersis. cathena caritatis nõ aftrĩ
uetur

Expanded text:
racundi doctores per rabiem furoris disciplinae modum ad immanitatem crudelitatis convertunt; et unde emendare subditos poterant, inde potius vulnerant. 2. Ideo sine mensura ulciscitur culpas paepositus iracundus, quia cor ejus dispersum in rerum curis non colligitur in amorem unius Deitatis. Meus enim soluta in diversis catena charitatis non astringitur, vetur.
Abbreviated transcription (Latin):
lex et gracia sicut iniciũ et ꝑfectio sicut bonũ et meliꝰ
Lex diuina in trib distingiutur partib .i. ĩ hritoria in
preceptis et ꝓphetis. Mystoria elt in hiis que gelta sunt.
precepta in hiis que iulla lut. ꝓphecia in hiis que futura

Expanded text:
lex et gratia, sicut initium et perfectio, sicut bonum et melius. lex et gratia, sicut initium et perfectio, sicut bonum et melius. 11. Lex divina in tribus distinguitur partibus: In historia, 164 in phetarum. Est enim historia in hiis, que gesta sunt et visa, precepta in hiis, que iussa sunt, prophecia in hiis, que nuncia
Abbreviated transcription (Latin):
gnerẽt. NLe ergo de obscuris desꝑacio fiat ea que ma¬
infesta sũt sciant. et ne de intellectis factidiũ existat
ea que clausa sũt desideriũ excitant. Nam pleraq
ꝙͣto magis leitent: tanto magis delideriũ prebẽt Sn
scripturis sct̃is sepe ea que fiitura sũt quasi facta
a condicore oĩmi liue tẽpore prouidentur. Proptea ꝓphe¬
ta reꝵ futuraꝵ getta pt̾ita p̃sentib miscet reb: U̾t ita
credantur illa futura. quẽ adinodũ ista cernĩtur else
completa. More em̃ suo per p̃sencia de futuris loqͥnitur
sicut in ꝑsona ihrlm̃ de ecclesia: et sicut in ꝑsona effra¬
in de hereticis Pro factis diuuns ꝑlerũq et dicta po¬
nũtur. idcirco qr nõ oꝑacõe manuũ deus. sed dicẽdi impe¬
rio oꝑatur sicut scriptũ est Dixit et fc̃ta lũt: mãdauit
et creata sũt. Q in scripturis lacris una bis repperit᷑.
sentẽcia aut cõfirmacõis causa est aut misterii. sicut

Expanded text:
gnerent. Ne ergo de obscuris desperatio fiat, ea quae magnerent. Ne ergo de obscuris desperatio fiat, ea quae manifesta sunt satiant; et ne de intellectis fastidium existat, ea quae clausa sunt desiderium excitant. Nam pleraque quanto magis latent, tanto magis exercitium praebent. 7. In Scripturis sanctis saepe ea quae futura sunt quasi facta e conditori omnium sine tempore providentur. 8. Propterea prophetia rerum futurarum gesta praesentibus miscet 163 rebus, ut ita credantur illa futura, quemadmodum ista cernuntur esse completa. More enim suo per praesentia de futuris loquitur, sicut in persona Jerusalem de Ecclesia, et sicut in persona Ephraim de haereticis. 9. Pro factis divinis plerumque et dicta ponuntur; idcirco, quia non operatione manuum Deus, sed dicendi imperio operatur, sicut scriptum est: Dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt. 10. Quod in Scripturis sacris una bis repetitur sententia, aut confirmationis causa est, aut mysterii, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
montes pascue lũt: ad quos dũ quisq iustoꝵ cõscen¬
dit. se pascue in deficiẽtis refectionẽ mueuille cõgau¬
det In scripturis sct̃is quasi ĩ mõtib excellis: et uiri
ꝑfecti habent subluma intelligencie quib gressus
õtemplacõis quali cerui erigant. et limplice
refugiant Script̾a lacra infirnuis et lenlu parulis
Em hystoriam humilis uidetur in uerbis: cũ excellẽ¬
ciorib autẽ uiris altius incedit dũ eis sua mifteria
pandit. ac per hoc utrisq manet cõis et paruulis
et ꝑfectis Script̾a lacra pro uniulauusq letroris in¬
telligẽtia uariat᷑. sicut m̃ana que ppło ueteri pro
singuloꝵ delectatõe uariũ dabat saporẽ Suxta sensu
unus Ideo in libris sitĩs quedã obscura quedã aperta
reperiũtur: ut intellectꝰ lectoris et studiũ augecitur.
Nã si cũcta paterẽt: statĩ intellecta uilescerẽt Riur¬
lus si cũcta clausa existerẽt: cõfestim diffidẽtiam gi¬

Expanded text:
quisque justorum conscendit, pascuae indeficientis refectionem invenisse se congaudet. 3. In scripturis sanctis, quasi in montibus excelsis, et viri perfecti habent sublimia intelligentiae, quibus gressus contemplationis quasi cervi erigant, et simplices refugiant. 4. Scriptura sacra infirmis et sensu parvulis, secundum historiam humilis videtur in verbis, cum excellentioribus autem viris altius incedit, dum eis sua mysteria pandit, ac per hoc utrisque, manet communis, et parvulis, et perfectis. 5. Scriptura sacra pro uniuscujusque lectoris intelligentia variatur, 162 sicut manna, quod populo veteri pro singulorum delectatione varium dabat saporem. Juxta sensuut unus. 6. Ideo in libris sanctis quaedam obscura, quaedam aperta reperiuntur, ut intellectus lectoris et studium augeatur. Nam si cuncta paterent, statim intellecta vilescerent. Rursus si cuncta clausa existerent, confestim diffidentiam gi
Abbreviated transcription (Latin):
Primo ut hyatorice. scdõ ut tropologite: frio ut nustice intel¬
ligatur Hystorice nãq iuxta luterã tropologice moralẽ
sentẽciani: nustice iuxta spiritalẽ intelligẽciam Ergo sic
hyctorice oportet fidẽ tenere ut eam et moraliter debeamus
iterpretari et spiritaliter intelligere Nria et septẽ
p̃cepta sũt: sed tria ad amorẽ dei ꝑtinẽt. septẽ ad hoĩes Il¬
la tria que ad amorẽ dei ꝑtinent: in una tabula scͣp̃ta
fuerũt reliqua .uii. in lecũda In p̾ma tabła triũ mãda¬
toꝵ hoc primũ est Diliges dnm deũ tuũ In secũda Ho¬

Expanded text:
o ut mystice intelligatur. Historice namque juxta litteram, tropologice juxta moralem scientiam, mystice juxta spiritalem intelligentiam. Ergo sic historice oportet fidem tenere, ut eam et moraliter debeamus interpretari et spiritaliter intelligere. 13. Tria et septem decem praecepta sunt; sed tria ad amorem Dei 166 pertinent, septem ad homines. Illa tria quae ad Deum pertinent in una tabula scripta fuerunt, reliqua septem in secunda. In prima tabula trium mandatorum hoc primum est: Diliges Dom
Abbreviated transcription (Latin):
in iudicio obsuãda sed causa Sic eñi scriptũ est
Non accipies ꝑsonã in iudicio et iterũ Non imbeberis
paupis in iudicio Qͥ enĩ cõsangũitatis uel amicie fauore
siue mimiciciaꝵ odio iudiciũ peruertũt: sine dubio in xp̃
qui est ueritas et iusticia. peccare noscũtur Sinqui iudi¬
ces errant in ueritate lentencie: dũ intendũt in quali¬
tate ꝑsone. et exulcerant sepe iustos dũ improbe defendũt
iniquos: qui autẽ recte prelidere studet/ ne

Expanded text:
in judicio consideranda, sed causa; scriptum est enim: Non accipias personam in judicio . Et iterum: Non misereberis pauperis in judicio. Qui enim consanguinitatis vel amicitiae favore, sive inimicitiarum odio, judicium pervertunt, sine dubio in Christum, qui est veritas et justitia, peccare noscuntur. 2. Iniqui judices errant in veritate sententiae, dum intendunt in qualitatem personae, et exulcerant saepe justos, dum improbe defendunt iniquos; qui autem recte praesidere studet, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ĩo uero qd̾ interior. gubernare oĩa demonstr
Ac ne ea que creata lũt sine deo eslent: deꝰ inł
oĩa cõcludantur ab eo De cõsũmacione alicus
dicitur perfectio: deus autẽ qui nõ est factus. i
est perfectus : Sed hũc sermonẽ de usu nr̃o s
humana mopia sicut et reliqua uerba: quas
id qd̾ meftabile est utcũq dici poisit. qm̃ de deo

Expanded text:
d interior, gubernare omnia demonstratur. Ac ne ea quae creata sunt sine Deo essent, Deus intomnia concludantur ab eo. 4. Consummatio alicujus facti dicitur perfectio; Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hunc sermonem de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est, utcunque dici possit, quoniam de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
do ante legittimũ tẽpus quid appeitatur. Eͣtũ uero ad
ĩmoderacõe refertur. Quomͦ ad impacĩa festinacois¬
bit᷑. Nullus homi tam importunꝰ exactor est q̃
ter. qr cothidianã refectionẽ cothidiana famis exactõe
adimplet Cũ ceteris em̃ uiciis et si interdũ nascimur.
interdũ tamẽ cũ eis non morimur. Cũ isto autẽ nasci¬
mur: cũ ilto et morimur Plerũq uoluptas uestendi ita sb
optẽtu necessitatis subrepit. ut dũ putatur ẜiure necessita¬
ti. uoluptatis desiderio ẜuiatur. nec facle discerint᷑. Utͫ
qd̃ acciptur gule aut iudigencie impntetur
De ebrietate .C. xliii.

Expanded text:
si ante legitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad si ante legitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad immoderationem refertur. Quomodo ad impatientiam festinati. Nullus homini tam importunus exactor est quam venter, qui quotidianam refectionem quotidiana famis exactione adimplet. Cum caeteris enim vitiis etsi interdum nascimur, interdum tamen cum eis non morimur; cum isto autem et nascimur, cum isto et morimur. 15. Plerumque voluptas vescendi ita sub obtentu necessitatis subrepit, ut dum putatur serviri necessitati, voluptatis desiderio serviatur; nec facile discernitur utrum quod accipitur, gulae, an indigentiae deputetur. De ebrietate.
Abbreviated transcription (Latin):
etes. cõmedere carues ⁊ pĩgiua et bibere uinũ Si dimit
les cupiditates abstinẽcia resecantur: ita om̃s aĩe u̾tutes
uirtutes cũe dectruit. Neq em̃ posse quẽpia uirtutũ
ꝑfectõe attingere. mũ prius uentris edomauerit inglu
uiez uentris restrmxerit. nec quisꝙͣ facile poterit a semet
em̃ hoctes qui extra nos sũt a nobis fortius superantur:
qnĩ prius que intra nos sũt uicia extinguntur. Nam fru¬
ctra foris agit bellũ: qui intus habet ꝑiculũ Nõ quali¬
tatẽ ciboꝵ: sed eoꝵ cupiditatẽ cauẽdam. Nã sepe acura¬
cius p̃parata sine gule cõcupĩa degustantur: et sepe ab¬
iecta et uilia edendi cupiditate lumũtur. sic q fit ut
nõ sit inculpa ciboꝵ qualitas: sed illud reputetur in
uiciũ qd̾ cũ desiderio degustat᷑. Quatuor sũt genera
appetatur Quid ad rem ip̃am ꝑtiuet que appetitur: si ꝙͣ

Expanded text:
etes, comedere etes, comedere les cupiditates abstinentia resecantur, ita omnes animae virtutes virtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi prius ventris edomuerit ingluvviem ventris restrinxerit. Nec quisquam facile poterit a semetienim hostes qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agit bellum, qui intus habet periculum. 12. Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera appetatur. Quid ad rem ipsam pertinet quae appetitur. Quando,
Abbreviated transcription (Latin):
aĩmꝰ die noctuq libi ymaginatur Mentes emi nr̃e nõ¬
yͣ ip̃a sibi somma fingũt Sepe dũ priora mal
trittẽ meõria ad mẽtem reducũtur: per hec gehẽne uni

Expanded text:
animus die noctuque sibi imaginatur. Mentes enim nonnunquanimus die noctuque sibi imaginatur. Mentes enim nonnunquam ipsae sibi somnia fingunt. 11. Saepe dum priora mala per tristem memoriam ad mentem reducuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
gimꝰ. quodã mẽtis excellu Reuelant᷑. dũ quiescimꝰ Ꝙ
uis nõnulla uera sint somnia: facile tñ credi eis non
opus est. qr diu̾sis ymagĩacionũ qualitatib oriũtur.
et unde uemiãt raro cõsiderat᷑. Tam facile igit᷑. sõniis
fides habẽda nõ est: ne forte sathanas in angłm lucis
asformas. quelibet incautũ fallat et aliqͣ erri
fraude decipiat Nõnũꝙͣ interdũt demones deceptoria frau¬
de ita quosdã curiosos obseruãtesq illudũt: ut queda
sõnia nõ aliter euemiãt ꝙͣ oftẽdũtur Ut em̃ in młtis fal¬
lant interdũ et uera pronũciant. sed ꝙͣuis ita accidant
cõtẽp̃nãda sũt ne forte de illusione ꝓcedant. recolẽtes te¬
ctiõm scripture dicẽtis Si dixerint bobis et ita euenerit.
nõ credatis Sõmia siłia sũt auguriis et qui ea intendũt
reuera augurari noscũt᷑. Non esse uera sõma q̃ cogitans

Expanded text:
gimus, quodam mentis excessu revelantur, dum requiescimus. 8. gimus, quodam mentis excessu revelantur, dum requiescimus. 8. Quamvis nonnulla vera sint somnia, facile tamen eis credi 278 non opus est, quia diversis imaginationum qualitatibus oriuntur, et unde veniant raro consideratur. Tam facile igitur somniis fides adhibenda non est, ne forte Satanas, in angelum lucis se transformans, quemlibet incautum fallat, et aliqua erroris fraude decipiat. 9. Nonnunquam daemones deceptoria fraude ita quosdam curiosos observant, eisque illudunt, ut quaedam somnia non aliter eveniant quam ostenduntur. Ut enim in multis fallant, interdum et vera pronuntiant. Sed quamvis ita accidant, contemnenda sunt, ne forte de illusione procedant, recolentes testimonium Scripturae dicentis: Si dixerint vobis, et ita evenerit, non credatis . 10. Somnia similia sunt auguriis, et qui ea intendunt, revera augurari noscuntur. Non esse vera somnia, quae cogitans
Abbreviated transcription (Latin):
requielc̾e linat Nõnũꝙͣ etiã electoꝵ mẽtes horrẽdis yͣ¬
gnub sõpmoꝵ sp̃s ĩmũdi t̾rifica̾e conãtur: et quos
Uigilantes uiciis tẽptant nec superãt. acriter doriẽ¬
tes impugnat Sct̃i autẽ et li ad momẽtũ huiͦ ͬ uilio¬
nib cõmoueantur: mox tñ euigilãtes illusionũ uam¬
tates despiciũt. intẽcoe q luã protinꝰ ad deũ cõuertũt
seu ĩ anicõe occurrũt: que ecia ꝑ exꝑiencia nota sũt
Quedã uero ex ꝓpria cogitacõe orũtur: qr sepe q̃ in die
quit errare fecerũt sõpmia et illusiones uane Porro
agnouit. bł sicut in el̾ ͦ de iõseph sponso marie / qui
ut fugeret cũ puero in egyptũ / lomnio admonetur
et illusionẽ: at itẽ cogitacõe et reuelacõe damele dicẽ
Cu inquit rex cogitare cepitti quid elset futurũ post ħ.¬
Et inde lepe ea in quibz cogitacionũ nr̃aꝵ lenlũ porri¬

Expanded text:
requiescere sinat. 4. Nonnunquam etiam electorum mentes horrendis requiescere sinat. 4. Nonnunquam etiam electorum mentes horrendis um spiritus immundi terrificare conantur; et quos vigilantes vitiis tentant, nec superant, acriter dormientes impugnant. 5. Sancti autem etsi ad momentum hujusmodi visionibus commoveantur, mox tamen evigilantes illusionum vanitates despiciunt, intentionemque suam protinus ad Deum convertunt. one occurrunt, quae etiam per experientiam nota sunt. Quaedam vero ex propria cogitatione oriuntur; nam saepe quae in die quit, errare fecerunt somnia, et illusiones vanae. Porro ur . Vel sicut in Evangelio de Joseph sponso Mariae, qui ut fugeret cum puero in Aegyptum somnio admonetur et illusione, atque item cogitatione et revelatione, Daniele dicente: Tu, inquit, rex, cogitare coepisti in stratu togitationum nostrarum sensum porri
Abbreviated transcription (Latin):
Lerũq demones in noctib occurrẽtes hũanos sen¬
sus per bisiones cõturbãt: ut formidolosos et ti¬
mĩdos faciant Alliquotiẽs ecĩa ex desperacõe pc̃toꝵ mẽtẽ
cõuersi per soporẽ cõturbãt. horrida q gehennie supplicia
tã. iustis ad tolerãcie głam Plerũq ĩmũdi sp̃s eos quos
ĩcumbere in scli̾ amore cõspicuit: dormẽtes quadã uana spei
psꝑitate illudũt Quosdã uo̾ quos formidare aliqua adu̾¬
sa p̃senciũt: dormiẽtes mnam t̾rore cõcuciũt. sic q miẜoꝵ
corda uariis illulionib tẽptãtes modo uana ꝓsperi ͥ ͤ de¬
niulcẽt: mod maui formidine t̾rent Nui autẽ nullis
aut raris cõscii sũt delictis aut nũꝙͣ a̾ raro t̾rorib fati¬
gãtur nocturnis: sed pacato sompno quiescẽtes. interdũ
pauore illusi. species tremẽdas aspiciũt. Fallax em̃ yma¬
go mẽtes mileroꝵ diu̾lis illudit ymagib: et quos uigi¬
lantes in uicia traxit. dormẽtes fatigat ut nũꝙͣ lecuros

Expanded text:
lerumque daemones in noctibus occurrentes humanos sensus per visiones conturbant, ut formidolosos et timidos faciant. Aliquoties etiam ex desperatione peccatorum mentem conversi per soporem conturbant, horridaque gehennaetam, justis ad tolerantiae gloriam. 2. Plerumque immundi spiritus eos quos incumbere in saeculi amore conspiciunt, dormientes quadam vana spei prosperitate illudunt. Quosdam vero, quos formidare aliqua adversa praesentiunt, dormientes inani terrore concutiunt. Sicque miserorum corda variis illusionibus intentantes, modo vacua prosperitate demulcent, modo vana formidine terrent. 3. Qui aut nullis, aut raris conscii sunt delictis, aut nunquam, aut raro terroribus fatigantur nocturnis; sed placato somno quiescentes, interdum pavore illusi species tremendas aspiciunt. Fallax enim imago mentes miserorum diversis illudit imaginibus; et quos vigilantes in vita traxit, dormientes fatigat, ut nunquam securos
Abbreviated transcription (Latin):
sed tũc esse pct̃m si anteꝙͣ illudam᷑ cogitacõis affectib
p̃ueniam᷑ Luxurie quippe ymagĩes quas in ueritate
gessimꝰꝰ sepe dornuẽtib ni aĩo apparent. ledinnoxie
li non cõcupiscendo occurrant Qui nocturna musione
polluitur: ꝙͣuis et si extra mẽoria turpiũ cogitaciomĩt
sese ꝑsenciat inquinatũ: tamẽ hoc ut tẽptaret᷑. culpe
suc tribuat. suã q ĩmũdiciã statĩ fletib tergat.

Expanded text:
unc esse peccatum, si, antequam illudamur, cogitationum affectibus praeveniamur. Luxuriae quippe imagines, quas in veritate gessimus, saepe dormientibus in animo apparent, sed innoxie, si non concupiscendo occurrant. 14. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis etsi extra memoriam turpium cogitationum sese persentiat inquinatum, tamen hoc, ut tentaretur, culpae suae tribuat, suamque immunditiam statim fletibus tergat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã dei iudicio donũ sciencie qd̾ negligñt accipiunt.
ut durius de reb creditis pumiatur Tardiores autẽ ideo
qd̾ scire cupuit difficulter ĩueniũt: ut pro maxio exceruo
la boris. maximũ premiũ habeant retribucõis¬
De doctrina siue gr̃a .C.x.

Expanded text:
8. Quidam Dei judicio donum scientiae quod negligunt accipiunt, 8. Quidam Dei judicio donum scientiae quod negligunt accipiunt, ut durius de rebus creditis puniantur. Tardiores autem ideo quod scire cupiunt difficulter inveniunt, ut pro maximo exercitio laboris maximum praemium habeant retributionisDe doctrina sine gratia.
Abbreviated transcription (Latin):
nocauerit añ. et sedula familiari ͭ ͤ scripturis sc̃tis in¬
heserit Nã sicut cecus et uidens porest quidẽ uterq am¬
błare: sed nõ cõsimili libertate. dũ cecus ꝑgens quo nõ
uidet offendat/ uidens uero offendicła cauet. et quo sit
ꝑgendũ agnolcat Sic et qui nubilo t̾rene ture fuscatur
si temptet dei scrutari mifteria nõ ualet: qr caligine cu¬
raꝵ no bidet Qd̾ ille tm̃de effic̾e̾ ualet qui sese de exteri-
defigit Quidã habent intelligẽcie ingenũ: sed negligũt
ectionis studiũ. et qd̾ legendo scire potuerũt / ne
contep̃nũt Quidã uo̾ amorẽ sciẽdi habẽt sed tarditate
per assidiutatẽ tam̃e lectionis augientatur am qͣnus
seulus hebetudo sit: fiequens tii lectio intelligentia. ad¬
hbet. Sicut qui tardus est ad capiendũ pro intencione
tameu bom studii premiũ ꝑcipit: ita qui preftitũ sibi
ex deo ingeniũ intelligencie negligit. cõdempuacõe reꝰ
existit qr donũ qd̾ accepit despicit et per desidiã de linqt

Expanded text:
Scripturis sanctis inhaeserit. Nam sicut caecus et videns potest quidem uterque ambulare, sed non consimili libertate, dum caecus pergens quo non videt offendat, videns vero offendicula cavet, et quo sit pergendum 291 agnoscat; sic et qui nubilo terrenae curae fuscatur, si tentet Dei perscrutari mysteria, non valet, quia caligine curarum non videt. Quod ille tantumdem efficere valet, qui sese de exteriordefigit. 5. Quidam habent intelligentiae ingenium, sed negligunt lectionis studium; et quod legendo scire potuerunt, negligendo contemnunt. Quidam vero amorem sciendi habent, sed tarditate per assiduitatem tamen lectionis augmentatur. Nam quamvis sensus hebetudo sit, frequens tamen lectio intelligentiam auget. 7. Sicut qui tardus est ad capiendum, pro intentione tamen boni studii praemium percipit, ita qui praestitum sibi ex Deo ingenium intelligentiae negligit, condemnationis reus existit, quia donum quod accepit despicit, et per desidiam delinquit.
Abbreviated transcription (Latin):
magis in lacris eloquiis alliduus fuerit: tanto ex eis
uberiorẽ intelligencia capit. sicut t̾ra que ꝙͣto amplius
excolitur. tanto uberius fructificat Sͣto ampliꝰ ad ꝙͣlt̾
artẽ homo cõscendit: tanto magis ad hoĩez ars descendit¬
ipa. sicut in lege scribit᷑. Moyses alcendit in mõtem. et
dñs descendit Uerũ ea de ocio spiritali ꝙ ille tm̃ secͤ. ta¬

Expanded text:
magis in sacris eloquiis assiduus fuerit, tanto ex eis uberiorem intelligentiam capit; sicut terra, quae quanto amplius excolitur, tanto uberius fructificat. 3. Quanto amplius ad quamlibet artem homo conscendit, tanto magis ad hominem ars ipsa descendit, sicut in Lege scribitur: Moyses ascendit in montem, et Dominus descendit
Abbreviated transcription (Latin):
quib eiꝰ expectabat᷑. aduẽtus sicut iob sicut balaam
populo latebat: sed tiĩ in cõsilio dei erat ut fieret.
cabatur aduentus xpĩ licut diit ꝓpheta Cũ appro¬
piquauerĩt ãm cognosceris: dũ aduenerit tempus
oftenderis Nũc uero reuelatũ patet qd̾ tũt carna¬
libus lacebat: spũalib uero notũ erat. Nondũ tñ
mamfeste dicebatur eo ꝙ tẽpus oftensionis ño ẽẽt

Expanded text:
quibus ejus exspectabatur adventus, sicut Job, sicut Balaam,populo latebat, sed tamen in consilio Dei erat ut fieret; batur adventus Christi, sicut dicit propheta: Cum appropinquaverunt anni, cognosceris; dum advenerit tempus, ostenderis. Nunc vero revelatum patet, quod tunc carnalibus latebat, spiritualibus vero notum erat, nondum tamen manifeste dicebatur, eo quod tempus ostensionis non esset
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs gracia donoꝵ cõsiait Ipẽ em̃ prout wlt graciaꝵ
dona largitur: aliis dans ẜmonẽ sapĩe/ aliis sciẽcie
aliis fidẽm. atq ita unicuiq uirtute Cp̃s sct̃i diuilio
graciaꝵ tribuitur. ⁊ in oĩbus idem unus habetur
pẽ eĩ eciã meffabilia docet que proferre huma
ex om̃i ppło iusti donũ sp̃s scti merebantur: post ad
uissus diebus effundã de spiritu meo luper om̃em
carnẽ et ꝓphetabũt filii ur̃i et filie ur̃e Cuc̃tis em̃ nĩ
gentib gracia sct̃i sp̃s tradita est: neq in pautis
aut in ppło israel. sed in om̃i credenciũ mltitudine
sp̃s sct̃i gr̃a manet Aliqñ nõ dignis et reprobis do¬
na sanct̃i spiritus cõferũtur. sicut saulo data est ꝓ¬
phecia et balaam. Unde et młti in fine dicturi lũt
Dñe uirtutes in tuo noĩe fecimꝰ quib dicturꝰ est do¬
minꝰ Mescio uos unde sitis Christi aduẽtũ nõ tãtũ
plebis uidee lancti ꝓphetantes expectauerũt: sed

Expanded text:
is gratia donorum consistit. Ipse enim, prout vult, gratiam donorum largitur, aliis dans sermonem sapientiae, aliis scientiae, aliis fidem, atque ita unicuique virtute Spiritus sancti divisio gratiarum tribuitur, et in omnibus idem unus habetur. Ipse enim etiam ineffabilia docet, quae proferre humaex omni populo justi, donum sancti Spiritus merebantur; post adv Et erit in novissimis diebus, effundam de spiritu meo super omnem carnem, et prophetabunt filii vestri et filiae vestrae. Cunctis enim nunc gentibus gratiae sancti Spiritus tradita est, neque in paucis, ut in populo Israel, sed in omni credentium multitudine Spiritus sancti gratia manet. 8. Aliquando non dignis et reprobis dona Spiritus sancti conferuntur, sicut Sauli data est prophetia, et Balaam. Unde et multi in fine dicturi sunt: Domine, virtutes in tuo nomine fecimus; quibus dicturus est Dominus: Nescio vos unde sitis. 9. Christi adventum non tantum plebis Jud
Abbreviated transcription (Latin):
Accedite ad me et audite Non a principio in abscondito lo¬
cutꝰ lũ uobis extempore anteꝙͣ fieret ĩbi er̃a: et nũc domi
ꝑaclitus nũcupatur: nã latĩe ꝑaclisis/ cõsolacio dicr̃
Et reuera dũ dona lacramẽtoꝵ dictribuit: cõsolaci¬
onẽ aĩe prebet. Credo equidẽ ꝙ magña leticiã sẽtit.
qui aliquid reuelante spiritu discit. Donũ sct̃i sp̃s¬

Expanded text:
Accedite ad me, et audite hoc: Non a principio in abscondito locutus sum: ex tempore, antequam fieret, ibi eram; et nunc DominParacletus nuncupatur. Nam latine paraclesis consolatio dicitur. Et re vera, dum dona sacramentorum distribuit, consolationem animae praebet. Credo equidem quod magnam laetitiam sentit, qui aliquid, revelante spiritu Dei, discit. 5. Donum sancti Sp
Abbreviated transcription (Latin):
modo uixta sẽtenciã dei tingatur ab altero. et quo non
uolt ip̃e ducatur: msi ꝙ et ꝓ̃pter gloriã futurã de certa¬
nme iustus gaudet. et ꝓpter pallionis uiolenciã refugit
lubire qd̾ dolet Accipe  exẽplũ adeũdi lub trepidacõe mar¬
tirii de ulu bellandi in quo exc̾citatus quilq in prelio:
et per audaciã certamẽ aggredit᷑. et ꝑ timorẽ cũctatoe
mouetur Itẽ accipe exẽplũ martirii dẽ reꝑacõe hũam cor¬
pis ad salutẽ: dũ quisq et de spe reparacõis gau

Expanded text:
modo juxta sententiam Dei cingatur ab altero, et, quo non modo juxta sententiam Dei cingatur ab altero, et, quo non vult ipse, ducatur, nisi quod et propter gloriam futuram de certamine justus gaudet, et propter passionis violentiam refugit subire quod dolet. 5. Accipe exemplum adeundi sub trepidatione martyrii de usu bellandi, in quo exercitatus quisque in praelio et per audaciam certamen aggreditur, et per timorem cunctatione movetur. 6. Item accipe exemplum martyrii de reparatione humani corporis ad salutem; dum quisque et de spe reparationis gau
Abbreviated transcription (Latin):
sed ueritatis defensione ultro sẽ certamin
offert nec unꝙͣ pro ueritate diffidit Sepe ex discipulis
ad martiriũ eligũt᷑ qui suos doctores ad coronã ꝓrece¬
dut: et qui sũt ordine postremi. fiuĩt nõnũꝙͣ in certamĩe
primi Dir sct̃s ultro le in agone pro certamĩe deb otfer¬
re iucticie: sed tamẽ si agonis fructũ bidet uberriuiũ nõ
debet declinare laboris ꝑitulũ. Ꝙꝵ si maior est labor ꝙͣ
aĩaꝵ lucrũ: declinãdũs est labor. quẽ m̃imũ comitat ᷑
augmẽtũ Dtrũq em̃ fecit apłs / qui et ꝑicłis ultro se de¬
dit ubi maximũ aĩaꝵ lucrũ uidit: et lapiẽter se ꝑicu¬
lo abstulit in quo pociorẽ laborẽ ꝙͣ lucrũ esse prospexit
Ultro se paulꝰ apud ephesũ ꝑiculis obtulit: qr potius
ꝑiculo lucrũ bidit Damasti aũt ideo a ꝑicło substrax
Temetip̃m: qz nuillũ ꝑiculi ip̃ius arbitratꝰ est fructum
Diste quoniꝰ se ad martiriũ offerat quisq ultro: uel q ͦ¬

Expanded text:
 veritatis defensione ultro se certamini offert, nec unquam pro veritate diffidit. 2. Saepe ex discipulis ad martyrium eliguntur, qui suos doctores ad coronam praecedunt; et qui sunt ordine postremi, fiunt nonnunquam in certamine primi. 3. Vir sanctus ultro se pro agone certaminis debet offerre justitiae; sed tamen agonis fructum videns uberrimum, non debet 178 declinare laboris periculum. Quod si major est labor quam animarum lucrum, declinandus est labor, quem minimum comitatur augmentum. Utrumque enim fecit Apostolus qui et periculis se ultro dedit, ubi maximum animarum lucrum vidit; et sapienter se periculo abstulit, in quo potiorem laborem quam lucrum esse perspexit. Ultro se Paulus apud Ephesum periculis obtulit, quia 179 potius periculo lucrum vidit. Damasci autem ideo periculo subtraxit semetipsum, quia nullum periculi ipsius arbitratus est fructum. 4. Disce quomodo ad martyrium se offerat quisque ultro, vel quo
Abbreviated transcription (Latin):
Um de deo loquens scriptura dixit plerũq erce
deus: nõ quali uisibilem oftendit. sed ubiq pre
sentem esse significat Per io qd̾ dixit / ecce dñs: uel
ꝙ magnitudinẽ diuunitatis eius nuullus possit sensus
attingere/ eciã nec angłicus. ꝙͣuis usq ad parilitatẽ
angelicã humana post resurrectõe natura proficiat.
et ad cõtemplãdũ deũ in defessa cõlurgat. Didere tñ
eius essenciã plene nõ ualet: qm̃ nec ip̃a perfectio ange¬
lica in totũ attingit scire scdm̃ apłm qui ait Pax dei
que exuperat omẽm sensũ ut subaudias ecĩa augeloꝵ
Sola emĩ trintas sibi integre nota est: et humanitas
a xp̃o suscepta. que tertiã est in trinitate persona.
Intelligibłr quod̾ miro modo dei essencia sciri potest
test et iudicia: a nullo penitus sciũtur Dei
rari opus est. et tenere non discutere aut inquirere¬
lenlũ dm̃/ aut quis consiliarius eius fuit.¬

Expanded text:
um de Deo loquens Scriptura plerumque dicit: Ecce Deus, non quasi visibilem ostendit, sed ubique esse praesentem significat. 120 Per id quod dicit: Ecce Dominus, vel quod magnitudinem divinitatis ejus nullus possit sensus attingere, etiam nec angelicus, quamvis usque ad parilitatem angelicam humana post resurrectionem natura proficiat, et ad contemplandum Deum indefessa consurgat, videre tamen ejus essentiam plene non valet, quam nec ipsa perfectio angelica in totum attingit scire, secundum Apostolum, qui ait: Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum , ut subaudias, etiam angelorum. Sola enim Trinitas sibi integre nota est, et humanitas a Christo suscepta, quae tertia est in Trinitate persona: 2. Intelligibiliter quodam miro modo Dei essentia sciri potest,i non potest, atque judicia a nullo penitus sciuntur. Dei , tantumdem venerari ea opus est, et timere, non discutere, aut inquireresensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ad sũma cõtexens inchoat a iõseph et cõsũmat in deũ¬
dũ dicit qui fuit hely. et ꝑficiens linẽã generacõis dicͭ
qui fuit dei. Idcirco dñs in infernũ descendit: ut his qͥ
ab eo nõ penaliter detinebantur / uiã aꝑiret reuertẽdi
maris posuit qñ in infernũ descẽdens: sitĩs iter ad celos
reuertendi mõstrauit. Sctĩ ex tp̃e resurrectõis xp̃i statĩ ut de
corpore exeũt . mox ad celeftẽ habitacõe ascendũt. qd̃ antiqͥs
pr̃ib nõ dabatur Nã ante aduẽtũ saluatoris ꝙͣspͣ sine pe¬
na supplicii: nõ tamẽ in celo sed in inferno scc̃oꝵ Anme te¬

Expanded text:
ad summa contexens inchoat a Joseph, et consummat in Deuad summa contexens inchoat a Joseph, et consummat in Deum, dicens: Qui fuit Heli; et perficiens lineam generis, ait: Qui fuit Dei. 15. Idcirco Dominus in inferno descendit, ut his qui ab eo non poenaliter detinebantur viam aperiret revertendi maris posuit, quando, in infernum descendens, sanctis iter ad coelos revertendi monstravit. 16. Sancti ex tempore resurrectionis Christi, statim ut de corpore exeunt, mox aPatribus non dabatur. Nam ante adventum Salvatoris, quanquam sine poena supplicii, tamen non in coelo, sed in inferno sanctorum animae te
Abbreviated transcription (Latin):
hũai gn̾s xpm̃ uenisse euuãgelii teltĩonio edocem. quẽ
ut uidit cognoscẽdo ꝑtimuit dicẽs. Qͥd nobis et tibi fili-
per indebitã penã suã. debitã ablueret culpã nr̃am / ut
per hoc amitteret dyabolus. quos reos tenebat dũ unũ
ini̾ fecit qui nichil pct̃i admilerat Ideoq quos quali iu¬
ste tenuit / amilit: qr ĩiulte redẽptorẽ nr̃m occidit Illu¬
sꝰ est dyabolꝰ morte dm̃ quali auis ¶ã octenla xpp̃s sue
tarnis mortalitate quã interimẽdã ille appetebat: ab¬
scondit diuinitatẽ. ut laqueũ quo eũ uelut auẽ inpuidã
prudenti irretiret decipula. Nã si innoxius xp̃s non oc¬
que patebat: quali hamo dĩnitatis eiꝰ captꝰ est qui la¬
tebat. Eat emĩ in xp̃o hamꝰ diuinitatis: esca autẽ caro
linea genealogia que ex euuãgelio recitatur Tenens
uero hanc lineã deus pater est: de quo dixit apłs Ca¬
put xp̃i deus Et lucas lineã geu̾acõis xp̃i ab imis

Expanded text:
hristum venisse, Evangelii testimonio docetur; quem ut vidit, cognoscendo pertimuit, dicens: « Quid nobis et tibi, Fili per indebitam poenam suam debitam aboleret culpam nostram, ut per hoc amitteret diabolus quos reos tenebat, dum unum interfecit, qui nihil peccati admiserat. Ideoque quos quasi juste tenuit amisit, quia injuste Redemptorem nostrum occidit. 13. Illusus est diabolus morte Domini, quasi avis. Nam ostensa Christus suae carnis mortalitate, quam interimendam ille appetebat, abscondit divinitatem, ut laqueum quo eum, velut avem improvidam, prudenti irretiret decipula. Nam si innox Christus non ocquae patebat, quasi homo divinitate ejus captus est, quae latebat. Est enim in Christo hamus divinitas, esca autem caro, linea genealogia, quae ex Evangelio recitatur. Tenens vero hanc lineam Deus Pater est, de quo Apostolus: Caput Christi Deus. Et Lucas lineam generationis Christi ab imis
Abbreviated transcription (Latin):
dicus patefecit wlnꝰ: cõposuit semetip̃m et de sua morte
nobis medicnã aptauit. ut non esset octensor tm̃ uolueris
sed sauator Primũ ad isrł uenit xp̃s sicut et ip̃e ait. Mon¬

Expanded text:
dicus, patefecit vulnus, composuit semetipsum, et de sua morte 150 dicus, patefecit vulnus, composuit semetipsum, et de sua morte 150 nobis medicinam aptavit, ut non esset ostensor tantum vulneris, sed et sanator. 9. Primum ad Israel venit
Abbreviated transcription (Latin):
auctoris: manẽs unus de utroq et in utraq natura. nec
naturaꝵ copulacõe cõfusus. nec naturaꝵ distinctõe gemi¬
natus ⁊̃ deo deus in homĩe uenit: qr per seipm̃ ab hõib cog.¬
sci nõ põtuit Sed unde nobis cõluluit inde despectõe tulit.
qr infirmitatẽ quã pro nobis suscepit. homo superbus de¬
spexit Ob hoc infirma et ctulta mũdi elegit ut forcia et
sapiẽciora per que nõ cognoscebat᷑. cõfunderet Sicut cibũ
fortẽ ĩualidus infans cãpere nõ p̃t: nũ a matre prius cõ¬
tritꝰ in lactis sucũ uertat᷑. ut qd̾ in tibo nõ potuit uti sug¬
gendo potetur inlacte per carnẽ. ita et nos dũ essemꝰ infir¬
mi ad cõspiciẽdã uerbi eternitatẽ factũ est ip̃m uerbũ/ caro
dei dona esse quibz nos nobis reos esse ostendit: qui dũ iacere¬
mus sub reatu culpe/ iustos nos elle credebamꝰ Denit me¬

Expanded text:
Auctoris; manens unus de utroque, et in utraque natura, nec Auctoris; manens unus de utroque, et in utraque natura, nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum distinctione geminatus. 6. Ideo Deus in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Sed unde nobis consuluit, inde despectionem tulit, quia infirmitatem quam pro nobis suscepit, homo superbus despexit. Ob hoc infirma et stulta mundi elegit, ut fortiora et sapientiora per quae non cognoscebatur confunderet. 7. Sicut cibum fortem invalidus infans capere non potest, nisi a matre prius editus, in lactis succum vertatur, ut quod in cibo non potuit uti, sugendo potetur in lacte per carnem; ita et nos, dum essemus infirmi ad conspiciendam Verbi aeternitalem, factum est ipsum Verbum caro, Dei dona esse, quibus nos nobis reos esse ostendit. Qui dum jaceremus sub reatu culpae, justos nos esse credebamus. Venit me