comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ueste purpurea circumdederũt
eũ et ueniebant. ad eũ et dicebant
Aue rex iudeoꝵ. Et dabant ei alapã.
Sic implebant᷑ que de se p̃dixerat
xp̃c. sic martyres informabantur
ad omnia que ꝑsecutorib libuis¬
set facere ꝑferenda sic paulisper
occulta tremendaq potentia que
comm̃dabat᷑ prius imitanda pa¬
tientia sic regnũ quod de hoc mũ¬
doñ erat suꝑbum mundũ non
atrocitate pugnandi s paciendi
humilitate iacentẽ. Sed illud gͣ¬
num multiplicantẽ seminaba¬
tur horribili contumelia et mi¬
rabili pullularet ingła. Exuit
tterum pylatꝰ foras et dicit eis.
Ecce adduco eũ uobis foras ut cog¬
noscatis quia in eo nullã causã
neam coronã et purpureũ uesti¬
mentũ et dicit eis. Ecce homo. Hic
apparet ñ ignorante pylato hec
a militib fc̃a siue uisserit ea siue
ꝑmiserit illa scilicet causa quã
supͣ diximꝰ ut hec eiꝰ ludibria ini¬
mici libentissime lib̾ent et ult̾ius
sanguinẽ non sctirent. Egreditur

Expanded text:
e purpurea circumdederunt eum. Et veniebant ad eum et dicebant: Ave, rex Judaeorum. Et dabani ei alapas. Sic implebantur quae de se praedixerat Christus: sic martyres informabantur ad omnia quae persecutores libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincebat; sic illud granum multiplicandum seminabatur horribili contumelia, ut mirabili pullularet in gloria. 2. Exiit iterum Pilatus foras, et dicit eis: Ecce adduco eum foras, ut cognoscatis quia in eo neam coronam, et purpureum vestimentum, et dicit eis: Ecce homo. Hinc apparet non ignorante Pilato haec a militibus facta, sive jusserit ea, sive permiserit; illa scilicet causa quam supra diximus, ut haec ejus ludibria inimici libentissime viderent, et ulterius sanguinem non sitirent. Egreditur
Abbreviated transcription (Latin):
cas solus qui eiꝰ auriculã dñs te¬
tigerit et sanauerit eũ. Malchꝰ
autẽ interp̃tat᷑ regnaturꝰ. Quid gͦ
auris ꝓ dũo amputata et a dñoᷤᷤ
sanata significat nisiauditum
amputata uetustate renouatũ
ut sit in nouitate sp̃c et ñ in ue¬
tustate litt̾e. Quod cui p̃stitum fu¬
erit axp̃o quis dubitet regnatu¬
est ꝓpt̾ seruitutẽ legalem Sanatꝰ
bauit et ꝓgredi ultra ꝓhibuit dicẽs
Mitte gladiũ inuaginã. Calicem
quẽ dedit mͥ pat non bibã illum:
Non bibã illũ interrogatiue uel
increpatiue legendũ est qͣsi dixis¬
set ñ bibam illũ calicem quẽ pa¬
ter dedit mͥ bibere. Quare resiste̾
ius uoluntati omnipotentis patͥs
umo et salutis tue calici: In
suo quippe facto ille discipłs ma¬
gistrum defendere uoluit nesciꝰ
adhuc dispensationẽ paterne uo
luntatis quid ex hoc fieri uentur̃
uoluisset. Qd̃ autẽ a patre sibi dicit
datum calicem passionis ꝓfecto

Expanded text:
cas solus, quod ejus auriculam Dominus tecas solus, quod ejus auriculam Dominus tetigerit et sanaverit eum. Malchus autem interpretatur regnaturus. Quid ergo auris pro Domino amputata, et a Domino sanata significat, nisi auditum amputata vetustate renovatum, ut sit in novitate spiritus, et non in vetustate litterae? Quod cui praestitum fuerit a Christo, quis dubitet regnatuest propter servitutem legalem, sanus robavit, et progredi ultra prohibuit dicens: Mitte gladium in vaginam. Calicem quem dedit mihi Pater, non bibam illum? » Non bibam illum, interrogative vel increpative legendum est, quasi dixisset: Non bibam illum calicem quem Pater mihi dedit bibere? Quare resistere vis voluntati omnipotentis Patris, imo et salutis tuae calici? In suo quippe facto ille discipulus magistrum defendere voluit, nescius adhuc dispensationem paternae voluntatis  Ms., pietatis, quid ex hoc fieri venturum voluisset. « Quod autem a Patre sibi dicit datum calicem passionis, profecto
Abbreviated transcription (Latin):
atidere ille querebat nos redimere
it uuificare ꝓpt̾ quõd uenit ad
nos. Ostendit quereritib potesta¬
tem qͥa habuit in potestate ani¬
ma suam ponere quã posuit ho¬
ra passionis ostendit ut nr̃e re¬
dempnonis impleret᷑ myst̾ium
hterum gͦ eos interrogauit. Quẽ
queritis: Si queritis quare ñ app̃¬
m eiꝰ qui uenit ut app̃hendat᷑is.
Ili autem dixerunt. Ih̃m narare¬
num. Respondit iħc. Dixi uob̃ qͥ a
io sum. Si me queritis: sinite hos
abire. Inunicos uidet et hoc faci¬
unt qd uibet sinite hos abire qͦs
ñ uult perire. Nũquid autẽ nõ
rant postea moriti: Cur gͦ si tẽ
morrent᷑ ꝑd̾et eos nisi quia ñ dum
in eum sic credebant. Quomͦ cre¬
dũt quicũq ñ pereunt: Symon
s petr̃ habens gladium eduxit
eum et ꝑtussit pontificis seruum
et abscidit eius auriculam dex¬
tram. Erat autem nomen seruo
malchꝰ. Solus hic euugłista et iã
nom̃ serui huiꝰ exp̃ssit sicut lu¬

Expanded text:
occidere, ille quaerebat eos redimere occidere, ille quaerebat eos redimere et vivificare, propter quod venit ad nos. Ostendit quaerentibus potestatem, quia habuit in potestate animam suam ponere, quam posuit hora passionis; ostendit quod demptionis impleretur mysterium. Iterum ergo eos interrogavit: Quem quaeritis? Si quaeritis, quare non apprein ejus qui venit ut apprehendatur.li autem dixerunt: Jesum Nazarenum. Respondit Jesus: Dixi vobis quia ego sum. Si ergo me quaeritis, sinite hos abire. » Inimicos videte, et hoc faciunt quod jubet: sinite hos abire quos non vult perire. Nunquid autem non erant postea morituri? Cur ergo si tunc morerentur, perderet eos, nisi quia nondum in eum sic credebant, quomodo credunt quicunque non pereunt? « Simon ergo Petrus, habens gladium, eduxit eum, et percussitauriculam dexteram. Erat autem nomen servo Malchus. Solus hic evangelista etiam nomen servi hujus expressit: sicut Lu
Abbreviated transcription (Latin):
cebat᷑ quia nazareth nutritus est
ut impleret᷑ ꝓphetia qm̃ nazareꝰ
uocabitur. Dicit eis iterum. Ego sil
Non abscondit se sed ostendit qͥa
uoluntate sua uenit in mundũ
uoluntate sua posuit animã fuã
ꝓ mundo Stabat autem et uidas
qui tradebat eũ cum ip̃is. Ut gͦ dimt
eis ego sum abierunt retrorsũ et
ceciderunt in terrã. ubi tunc mili
tum cohors et ministri pͥncipum
et phariseoꝵ ubi terror et muni¬
men armoꝵ Nempe una uox di¬
centis ego sum tanqͣm orbis odĩ
ferocẽ armisq terribilem sinille
telo ꝑcussit reppulit et ftrauit
Es enim latebat incarne et sc̃pti¬
nus dies ista m̃bris octultabat
humanis ut lat̾ns et facib ql¬
reret᷑ ocudendꝰ a tenebris. Ego siuns
dicit et impios deiecit. Quid idls¬
turꝰ faciet qͥ uidicandis hoc felꝰ
Quid regnaturꝰ potĩt qͥ mortuil
hie potuit: Et nunc ubiq ꝑ euu¬
icrunt ad comp̃hendendum ñ
uoliusset ille qui ait ego sum Illi

Expanded text:
cebatur, quia in Nazareth nutritus est, cebatur, quia in Nazareth nutritus est, ut impleretur prophetia: Quoniam Nazareus vocabitur. Dicit eis: Ego sum. Non abscondit se, sed ostendit; quia qui voluntate sua venit in mundum, voluntate sua posuit animam suam pro mundo. Stabat autem et Judas, qui tradebat eum, cum ipsis. Ut ergo dixit eis: Ego sum, abierunt retrorsum, et ceciderunt intum cohors, et ministri principum ac Pharisaeorum? ubi terror et munimen armorum? Nempe una vox dicentis: « Ego sum, » tantam turbam odii ferocem, armisque terribilem, sine ullo telo percussit, repulit, stravit. Deus enim latebat in carne, et sempiternus dies ita membris occultabatur humanis, ut laternis et facibus quaereretur occidendus a tenebris. Ego sum, dicit, et impios dejecit. Quid judicaturus faciet, qui judicandus hoc fecit? Quid regnaturus poterit, qui moriturus hoc potuit? Et nunc ubique per Evanerunt ad comprehendendum, uisset ille qui ait Ego sum, non
Abbreviated transcription (Latin):
gregem insidiis appetendo pasto¬
rem. Iudas gͦ inquit cũ accepisset
cohortem et apontificib et pha¬
riseis et munstris uenit illuccũ¬
lanternis et facib et armis. Co¬
hors ñ uideoꝵ s multum fuit a
preside itaq intelligat᷑ accepta
tanqͣm ad tenendum reum serua¬
nullus app̃hendentib uel contͣdi¬
cere uel defendere ih̃m audiret. Ita
quippe ei abscondebat᷑ potestas et
obtendebat᷑ infirmitas ut hec ini¬
micis necessaria uideret᷑ adu̾sum
malis et faciens bona de malis.
Iħc autem sicut euuigłista secutꝰ
adiungit sciens omnia que uen¬
tura erant suꝑ eum. Sciebat et
uoluit ut comp̃henderet᷑ quia ad
hoc uenit inmundum ut hoc fier
quod uoluit. et tunc impleret᷑ qͣndi¬
ꝓcessit et dixit. Quem querttis: Sri¬
sit ꝑatus ad passionẽ et int̾rogoãs
quem querertut ñ quasi ignarus
eoꝵ uoluntatis sedut scirent ip̃m
ẽẽ quem quererent. Responderũt
Iħ̃m nararenum. Iħe nararenꝰ di¬

Expanded text:
gregem, insidiis appetendo pastogregem, insidiis appetendo pastorem. Judas ergo, inquit, cum accepisset cohortem, et a principibus et Pharisaeis ministros, venit illuc culaternis et facibus et armis. Cohors non Judaeorum, sed militum fuit. A praeside itaque intelligatur accepta, tanquam ad tenendum reum, servanullus apprehendentibus vel contradicere, vel defendere Jesum auderet. « Ita quippe ejus abscondebatur potestas, et obtendebatur infirmitas, ut haec inimicis necessaria viderentur adversus malis, et faciens bona de malis. » Jesus autem, sicut evangelista secutus adjungit: Sciens omnia, quae ventura erant super eum. Sciebat et voluit ut comprehenderetur; quia ad hoc venit in mundum, ut hoc fieret quod voluit, et tunc impleretur quandcessit et dixit: Quem quaeritis? » Processit paratus ad passionem, et interrogans quem quaererent, non quasi ignarus  voluntatis, sed ut scirent ipsum esse quem quaererent. Responderunt: Jesum Nazarenum. Jesus Nazarenus di
Abbreviated transcription (Latin):
secundus adam se in horto comp̃¬
hendi uoluit ut peccatum qd̃ in
horto ꝑadysi quod hortus deliciaꝵ
interpretat᷑ primꝰ homo ꝯmisit
deleretur. Sciebat autem et uidas
qui tradebat eum locum quia fre¬
quenter iħx conuenerat illuc cũ
discipłis suis. Hoc quod narrat in¬
gressum dñm cum discipłis suis
in hortum ñ continuo factũ est cũ
eiꝰ in illa finita oratio de cuiꝰ uerbiᷤ
ait. Hec cum dixisset ih̃c. sed alia
quedam sunt interposita que ab
isto pretermissa apud alios euugłi¬
stad legunt᷑ sicut hic inuenum¬
tur multaq̃ illi similit̾ in sua
narratione tacuerunt. Ao hoc uͦ
ualet quod dictum ẽ hec cũ dixis¬
set ihc ut non eumante opinem᷑
uenire in hortum qm illa uerba
finiret. et illam oratione que legit᷑
Et uidas qui tradebat eum scie¬
bat locum. Ordo uerboꝵ ẽ sciebat
locum qui tͣdebat eum qd̃ freq̃n¬
trifamilias consilio toleratꝰ didi¬
cit ubi ad tempꝰ exiguũ disꝑgeret

Expanded text:
secundus Adam, se in horto comprehendi voluit, ut peccatum quod in horto paradisi, qui hortus deliciarum interpretatur, primus homo commisit, deleretur. « Sciebat autem et Judas, qui tradebat eum, locum; quia frequenter Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. » Hoc quod narrat ingressum Dominum cum discipulis suis in hortum, non continuo factum est, cum ejus illa finita esset oratio, de cujus verbis ait: « Haec cum dixisset Jesus; » sed alia quaedam sunt interposita, quae ab isto praetermissa apud alios evangelistas leguntur, sicut hic inveniuntur multa quae illi similiter in sua narratione tacuerunt. Ad hoc vero valet quod dictum est: « Haec cum dixisset Jesus, » ut non eum ante opinemur venire in hortum, quam illa verba finiret et illam orationem, quae leguntur. « Et Judas, qui tradebat eum, sciebat locum. » Ordo verborum est: Sciebat locum, qui tradebat eum, quod frequentrisfamilias consilio toleratus, didicit ubi ad tempus exiguum dispergeret
Abbreviated transcription (Latin):
nec tamen hoc fecit nisi concup¬
cens adu̾sus carnẽ sp̃c bonꝰ cũ illa
frontib credentiũ. siue aqua ip̃
ex qua renascarit᷑ siue oleo quoc¬
nichil boni significat᷑ quando
crucẽ xp̃i quam fecerunt mal
in celebratione sacramentoꝵ uͦ
num nobis omne signat᷑. Crut¬
fixo dño postea quam diuisior
stimentoꝵ eiꝰ etiam missa sorte
pleta est que deinde narrat iol
euugelista uideamꝰ Et milita
dem hec fecerunt. Stabant au
uixta crucẽ ih̾u mater eiꝰ et so¬

Expanded text:
Nec tamen hoc facit, nisi concupNec tamen hoc facit, nisi concupiscens adversus carnem spiritus bonus, cum illam frontibus credentium, sive aqua ipsa, ex qua renascantur, sive oleo quo chrisnihil boni significatur, quandocrucem Christi quam fecerunt mali, in celebratione sacramentorum eius bonum nobis omne signatur? » « Crucifixo Domino, postquam divisio vestimentorum ejus etiam missa sorte completa est, quae deinde narret Joannes evangelista, videamus. Et milites quidem haec fecerunt. Stabant autem juxta c
Abbreviated transcription (Latin):
q̃a ꝑ malos facta sunt ñ scilicet
secuti. Quid enim de ip̃a cruce di¬
cturi sumꝰ que certe sumilit̃ ab ini¬
mitis atq impiis xp̃o facta et
impacta ẽ et tamen ea significa¬
ri recte intelligit᷑ quodait apls.
que sit latitudo longitudo alti¬
tudo. et ꝓfundum. Lata ẽ quippe
in tͣnsuerso ligno quo extendunt᷑
pendentis manꝰ et significat o¬
ꝑa bona in latitũdine caritatis.
Longa ẽ atransuerso ligno usq
ad finem. Alta ẽ in catumine qd
transũso ligno sursum rursus ex
ta que latitudine atq longitudi¬
ne bene ac ꝑseueranter fuint ꝓp-¬
ter altitudinem. diuinoꝵ facien¬
da sunt p̃mioꝵ. ꝓfunda est in ea
ꝑte qua in terra figitur ibi quippe
occutta ẽ nec uideri potest s cuncta
euis apparentia et eminentia inde
ꝯsurgunt sicut bona nr̃a de pro¬
funditate gr̃e dĩ que comp̃hen¬
di ac diuidicare non potest uni¬
uersa ꝓcedunt. Sed et sicrux xp̃i
hoc solum significet qd̃ ait apłs

Expanded text:
quia per malos facta sunt; non scilicet quia per malos facta sunt; non scilicet secuti. Quid enim de ipsa cruce dicturi sumus, quae certe similiter ab inimicis atque impiis Christo facta et impacta est? Et tamen ea significari recte intelligitur, quod ait Apostolus: Quae est latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum . Lata est quippe in transverso ligno, quo extenduntur pendentis manus, et significat opera bona in latitudine charitatis; longa est a transverso ligno usquead finem; alta est in cacumine, quod a transverso ligno sursum rursus extta quae latitudine ac longitudine bene ac perseveranter fiunt, propter altitudinem divinorum facienda sunt praemiorum; profunda est in ea parte, qua in terra figitur: ibi quippe occulta est, nec videri potest, sed cuncta ejus apparentia et eminentia inde consurgunt; sicut bona nostra de profunditate gratiae Dei, quae comprehendi ac dijudicari non potest, universa procedunt. Sed et si crux Christi hoc solum significet, quod ait Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
scientie et suꝑ omnia p̃cepta ẽ me¬
rito uestis quid significat᷑ desuꝑ
ꝯtexta ꝑhibet᷑. Incorfiitilis autẽ
ne aliquando dissuat᷑ ad unũ ꝑue¬
nit quia in unum om̃s colligit
sicut in apłis. cum eẽt etiamip̃e
solus petrꝰ respondit tu es xp̃c fi¬
liuis dĩ uiui. Et ei dicit᷑ tibidabo
claues regni celoꝵ tanqͣm ligãdi
et soluendi solus acceꝑat potesta¬
tem. cũ et illud unꝰ ꝓ omnib dixe¬
rit hoc cũ omnib tanqͣm ꝑsonã
gerens ip̃ius unitatis id̃o imꝰ ꝓ
omnib quia unitas ẽ in oĩb un¬
de et hic cum dixisset desuꝑ ꝯtex¬
ta addidit ꝑtotũ. Qd̃ siue feramꝰ
ad id qd̾ significat nemo eius ẽ
expers qui ꝑtinere ñ inueniat᷑
ad totum. Aquo totosicut greca
indicat lingua catholica uocat᷑
eccł̃ia. Insortem autem qd̃ nisi dĩ
gr̃a ꝯmendata ẽ: Sic quippe in u¬
ñ ꝑsone cuiꝰq uel m̾itis s occulto
dĩ iudicio cedit᷑. Nec idõ ista non
aliqͥd boni significasse qͥs dixerit

Expanded text:
 omnia praecepta est; merito vestis qua significatur, desuper contexta perhibetur. Inconsutilis autem, ne aliquando dissuatur: et ad unum pervenit, quia in unum omnes colligit. Sicut in Apostolis cum esset etiam ipse solus Petrus respondit, Tu es Christus Filius Dei vivi; et ei dicitur, Tibi dabo claves regni coelorum , tanquam ligandi et solvendi solus acceperit potestatem: cum et illud unus pro omnibus dixerit, et hoc cum omnibus tanquam personam gerens ipsius uniomnibus, quia unitas est in omnibus. Unde et hic cum dixisset, desuper contexta; addidit, per totum. Quod si referamus ad id quod significat, nemo ejus est expers qui pertinere invenitur ad totum: a quo toto, sicut graeca indicat lingua, catholica vocatur Ecclesia. In sorte autem quid, nisi Dei gratia commendata est? Sic quippe in usonae cujusque vel meritis, sed occulto Dei judicio ceditur. Nec ideo ista non aliquid boni significasse quis dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
minia eoꝵ uolens eos frangere
dicendo regem ur̃m crucifigam:
qͦs de ignominia xp̃i mitigare
non potuit. s timore mox uincit᷑.
Responderunt pontifices. Nõ ha¬
bemꝰ regem nisi cesarẽ. Tunc gͦ tͣ
didit eis illũ ut crucifigeret᷑. Aꝑ¬
tissime quippe contͣ cesarẽ uenire
uenire uideret᷑ si regẽ se ñ habere
nitũ quẽ ꝓpt̾ hos sermones eis
głista dicit. tradidit gͦ illum eis
ut crucifigeret᷑. S nunqͥd aliud
et ante cupiebat. cũ dicebat acci¬
pite eũ uos et crurfigite ueleti
suꝑiꝰ accipite eũ uos et scdm lo¬

Expanded text:
minia eorum volens eos frangere minia eorum volens eos frangere dicendo, Regem vestrum crucifigam? quos de ignominia Christi mitigare non potuit: sed timore mox vincitur. 9. Responderunt enim pontifices: Non habemus regem nisi Caesarem. Tunc ergo tadidit eis illum, ut crucifigeretur. Apertissime quippe contra Caesarem venire videretur, si regem se non habere nitum, quem propter hos ausus ei m. Tradidit ergo illum eis, ut crucifigeretur. Sed nunquid aliud et ante cupiebat, cum dicebat: Accipite eum vos, et crucifigite; vel etiam superius: Accipite eum vos, et secundum l
Abbreviated transcription (Latin):
rem timorem se ingerere putaue¬
runt pylato t̾reno de cesare ut
rat nos legem habemꝰ et scd̃m le¬
gem debet mori quia filiũ dei se
fecit. Eoꝵ legem quippe ille ñ ti¬
rem potestatis sue quemadmo¬
dũ legemgentis aliene. Ait ad¬
huc pyletus. cũ audisset hos ser¬
mones adduxit foras ih̾m et sedit
ꝓtͥbunali in loco qui dicit᷑ lytho¬
stratos hebraice autẽ gabatha. E¬
rat autem ꝑasceue pasche hora qͣ¬
si sexta. Qua hora sit dñs cructfixꝰ
ꝓpt̾ euuangłiste alt̾ius testimo¬
niũ qui dixit. erat autẽ hora t̾cia
et crucifixerunt eum qm̃ magna
disceptatio solet aboriri cũ adip¬
sum locũ ubi crucifixus narrat᷑.
uentũ fu̾it ut potuerimꝰ si cdñs
uoluit dissceremꝰ. Cum gͦ ꝓtͥbu¬
nali sedisset pylatꝰ dixit uideis.
Eoce rex ur̃. Illi autẽ clamabant
Tolle tolle crucifige eũ. Dicit ill
pylatꝰ. Regem ur̃m crucifigam:
Adhuc terrorem que de cesare in¬
gesserant suꝑare conat᷑ de igno¬

Expanded text:
rem timorem se ingerere putaverem timorem se ingerere putaverunt Pilato, terrendo de Caesare, utrant: « Nos legem habemus, et secundum legem debet mori, qua Filium Dei se fecit. » Eorum legem quippe ille non tirem potestatis suae, quemadmodum legem gentis alienae. Ait adhuc: « Pilatus autem cum audisset hos sermones, adduxit foras Jesum, et sedit pro tribunali, in loco qui dicitur Lithostratos, Hebraice autem Gabatha. Erat autem parasceve Paschae hora quasi sexta. » Qua hora sit Dominus crucifixus, propter evangelistae alterius testimonium, qui dixit: « Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum , » quoniam magna disceptatio solet oboriri, cum ad ipsum locum, ubi crucifixus narratur, ventum fuerit, ut potuerimus, si Dominus voluerit, disseremus. Cum pro tribunali sedisset Pilatus: « Dixit Judaeis: Ecce rex vester. Illi autem clamabant: Tolle, tolle, crucifige eum. Dixit eis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Adhuc terrorem quem de Caesare ingesserant, superare conatur, de igno
Abbreviated transcription (Latin):
itum ẽ non enĩ tantũ est ut tͥ
mnimͦ liberum sit ꝓpterea qui
adidit me tͥ maiꝰ peccatũ habet
le quippe me tue potestati tradi¬
l inuidendo tu uͭ eandẽ potesta¬
mn in me exercitꝰ metuendo. Nec
lnendo quidem p̃sertim innocen¬
in homo hominẽ ñ debet occid̾ẽ
intelligeret neq enĩ ꝓpterea illud
nullum ẽ quia hoc maĩ est. Exin¬
de querebat pylatꝰ dimittere eum.
Quid ẽ qd̾ dictum ẽ exinde qͣsi an¬
tea ñ querebat: Lege suꝑiora et
inuenies iam dudũ eũ querere di¬
muttere ih̃m. Exinde itaq intelli¬
gendum ẽ ꝓpter hoc id ẽ ex hac cau¬
sa ne haberet pecc̃m occidendo in¬
nocentem sibi traditum qͣmuid
minꝰ peccans qͣm uidei qui illum
ei tradiderant occidendũ. Exindegͦ
idẽ id̾o nec hoc peccatũ facẽt ñ nc̃
primo. sed ab initio querebat eum
dimittere. Iudei autẽ clamabant
dicintes. Si hunc dimittis ñ es a¬
micus cesaris. Omnis enĩ quisere¬
gem facit contͣdicit cesari. Maio¬

Expanded text:
it non enim tantum est, ut tibi omnimodo liberum sit, « propterea qui tradidit me tibi, majus peccatum habet. » Ille quippe me tuae potestati tradidit invidendo, tu vero eamdem potestatem in me exercitaturus es metuendo: nec timendo quidem, praesertim innocentem, homo hominem non debet occidere, sed intelligeret. Neque enim propterea illud nullum est, quia hoc majus est. « Exinde quaerebat Pilatus dimittere eum. » Quid est hoc quod dicitur « exinde, » quasi antea non quaerebat? Lege superiora, et invenies jamdudum eum quaerere dimittere Jesum. Exinde itaque intelligendum est propter hoc, id est ex causa, ne haberet peccatum occidendo innocentem sibi traditum, quamvis mitius peccans quam Judaei, qui illum ei tradiderant occidendum. Exinde ergo, id est, ideo ne hoc peccatum faceret: non nunc primo, sed ab initio quaerebat eum dimittere. « Judaei autem clamabant, dicentes: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris. Omnis enim qui se regem facit, contradicit Caesari. » Majo
Abbreviated transcription (Latin):
partem et tunicam. Et si los
ceteris acçeper̃t. sed nonsini
liuiserunt. De hac enim sequit᷑¬
xponens. Erat autem tunica m¬
consutilis desuper contexta ꝑto
um. Cur autem de illa sortẽ mi¬
serunt narrat. Dixerunit ergo ad
nracem. Non scindamꝰ eam sed
ortiam᷑ de illa cuius sit. Appa¬
it itaq ĩ aliis uestib eqͣes eos ha¬
nusse partes ut sortirinecesse
ion fu̾it in illa uero una nõ eos
mbere potuisse singulas partes
quia erat forte aliud qd̃ signifi¬
nt in tot partes uestimentoꝵ
acta diuisio. Et de tunica illa
quatuor partib constat terraꝵ
uibe diffusa et omnib eisdem ꝑti
Hequaliter id ẽ concorditer di¬
stubutam. ꝓpt̃ quod alibi dicit᷑
missurum se angelos suos ut col¬
igant electos suos a quatuoruẽ¬
tis. Quod quid ẽ nisi a quatuor
tib mundi oriente. occidente.
quilone et meridie: Tunica uͦ
la sortita omniũ partiũ signifi¬
at unitatem q̃ caritatis uinculo
ntinet᷑. De caritate autẽ locuturꝰ.¬

Expanded text:
perunt et tunicam. Et sic loccaeteris acceperunt, sed non similiter diviserunt. De hac enim sequitexponens: « Erat autem tunica inconsutilis, desuper contexta per totum. » Cur autem de illa sortem miserunt narrat, dicens: « D Non scindamus eam, sed sortiamur de illa, cujus sit. Apparet itaque in aliis vestibus aequales eos habuisse partes, ut sortiri necesse non fuerit: in illa vero una non eos habere potuisse singulas partes. « Quaerat forte aliquis quid significet in tot partes vestimentorum facta divisio, et de tunica illa quatuor partibus constat terrarum orbe diffusam, omnibus eisdem partibus aequaliter, id est, concorditer, distributam. Propter quod alibi dicit missurum se angelos suos, ut colligant electos ejus a quatuor ventis . Quod quid est, nisi a quatuor partibus mundi, Oriente, Occidente, Aquilone, et Meridie? Tunica vero illa sortita, omnium partium significat unitatem, quae charitatis vinculo continetur. De charitate autem locutur
Abbreviated transcription (Latin):
rum circũcisione cordis et sp̃
in celis saram sp̃ualem anci
et filios eiꝰ de domo libertatis
cientem. Ic̃o enim pylatus qͥ
de apparet quatuor fuisse mis
qui in eo crucifigendũ prefid
ruerunt. Manifeste quippe a
Milites gͦ cum crucifixissent¬

Expanded text:
rum circumcisione cordis et spirin coelis, Saram spiritalem, ancillam et filios ejus de domo libertatis ejicientem. Ideo enim Pilatus quod de apparet quatuor fuisse milites qui in eo crucifigendo praesidi paruerunt. Manifeste quippe ait, Milites ergo cum crucifixissen
Abbreviated transcription (Latin):
hendit pylatus iħm et flagella¬
uit. Hoc pylatus ñ ob aliud fecisse
credendum ẽ nisi ut eiꝰ miuriis iu¬
dei satiati sufficere sibi existimarẽt.
et usq ad eiꝰ mortem seuire desift̾ent.
Ao hoc ꝑtinenit quod idem p̃ses co¬
hortẽ suam ꝑmisit facere que secũ¬

Expanded text:
ehendit Pilatus Jesum, et flagellavit. Hoc Pilatus non ob aliud fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei satiati sufficere sibi existimarent, et usque ad ejus mortem saevire desisterent. Ad hoc pertinet quod idem praeses cohortem suam etiam permisit facere quae sequ
Abbreviated transcription (Latin):
ndo cũ dixisset pylatus quid est
llas inmentẽ illiuenisse ꝯtinuo
nsuetudinẽ iudeoꝵ qua solebat
dimitti unum in pascha et ideo
l ueritas ne mora fieret cũ recolu¬
let morem qui possit eis ꝑ pascha
uutti. Hec uero ssuetudo dimit¬
tendi fortassis ꝓpter pascha ap̃o
iudeos rimansit. ob memoriã libe¬
rationis. illorum ex egypto qua ĩ
pascha liberati sunt a seruitute.
S eũ audientes clamauer̃t rur
sum om̃s dicentes. Non hunc sed
barraban. Erat autẽ barrabbas
latro. Barrabbas iste filiꝰ magistͥ
eoꝵ interp̃tat᷑ id est diaboli qͥ ma¬
gister fuit uel huic latroni insce
cidistis innocentẽ. Eo tamen nisi
fieret uerum pascha ñ fieret sed
umbra u̾itatis aiudeis errantib
tenebat᷑ et mirabili dispensatio¬
ne diuine sapientie ꝑ homines

Expanded text:
do, cum dixisset Pilatus, quid est veritas, in mentem illi venisse continuo consuetudinem Judaeorum, qua solebat eis dimitti unus in Pascha: et ideoesus quid esset veritas, ne mora fieret, cum recoluisset morem quo possit eis per Pascha dimitti. » Haec vero consuetudo dimittendi, fortassis propter Pascha apud Judaeos remansit, ob memoriam liberationis illorum ex Aegypto, qua in Pascha liberati sunt a servitute. Sed hoc audientes: Clsum, omnes dicentes: « Non hunc, sed Barabbam. Erat Barabbas latro. » Barabbas iste filius magistri eorum interpretatur, id est diaboli, qui magister fuit vel huic latroni in scecidistis innocentem. Quod tamen nisi fieret, verum Pascha non fieret. Sed umbra veritatis a Judaeis errantibus tenebatur, et mirabili dispensatione divinae sapientiae per homines
Abbreviated transcription (Latin):
ns Quid est u̾itas: Nec expectauit
lidire quid respond̾et ei iħx quia
srte dignꝰ non fuit audire. S cũ
it dixisset iterũ exiit aduideos
tdixit eis. Ego nullã inuenio in
causam. Est autẽ consuetudo ut

Expanded text:
tus: Quid est veritas? Nec exspectavit audire, » quid responderet ei Jesus, quia forte dignus non fuit audire. Sed cum hoc dixisset, iterum exiit ad Judaeos, et dixit eis: Nullam invenio in eo causam. Est autem cons
Abbreviated transcription (Latin):
d̾̃i filiꝰ est rex ado constitutꝰ su
sẏon montem sc̃m eiꝰ et utrum
nunc demonstraret nisi quant
erat potentior tanto mallet ẽt̃
tientior. Cum gͦ audisset pilatꝰ s
uerbũ magis timuit et ing̾ssi
pretorũ iterum. et dicit ad iħ̾n
unde es tu:. Iħe autem responsũ
dedit ei. Hoc silentium dñi nr̃i il¬
ꝓpter illa quib noluit respond
ad hoc data ẽ de agno similitũ¬
ut in suo silentio ñ reus sed iis¬
cẽs haberet᷑. Respondit iħc. sos
teres adu̾sum me potestatẽ ul¬
uiet. Ecce respondit. Et tamen ñ
t ouis silebat ubi respondebat
nt pastor docebat. Dicamꝰ gͦ quod
it quod et ꝑ apłm docuit quia
n ẽ potestas nisi a do. et quia plꝰ¬

Expanded text:
Dei Filius, et rex a Deo constitutus super Sion montem sanctum ejus . Et utrumque nunc demonstraret, nisi quanto erat potentior, tanto mallet esse patientior. Cum ergo audisset Pilatus hoc verbum, magis timuit, et ingressus est praetorium iterum, et dicit ad Jesum: Unde es tu? Jesus autem responsum non dedit ei. Hoc silentium Domini Jesu Chpter illa, quibus noluit respondere, ad hoc data est de agno similitudo, ut suo silentio non reus, sed innocens haberetur. Respondit Jesus: Non haberes adversum me potestatem ul habet. Ecce respondit, et tamen ubisicut ovis silebat; ubi respondebat, sicut pastor docebat. Discamus ergo quod dixit, quod et per Apostolum docuit, quia non est potestas nisi a Deo ; et quia pl
Abbreviated transcription (Latin):
scłm preceptum suũ: Non solum¬
itaq alterã dedit maxillã ꝑcuti¬
enti sed etĩa totũ corpꝰ suũ ad tu¬
cisigendũ tradidit. Et magi uil
precepta dñs in cordis tranquilis¬
te seruare qͣm in corpous ostenta¬
tione demonstrare. Et misit eurs
annas ligatũ ad cayphan pontis¬
cem. Hii duo annas et cayphale
principes fuerunt sacerdotiũs
ꝑ uices annuas sacerdotũ mis¬
strabant et erat tunc annꝰ cał
cum passus est xp̃c. Et credenĩs
est sdm uoluntatẽ cayphe fali
f ut priꝰ duceret᷑ ad annã ut mino¬
ns culpe iuderet᷑ et sic alt̾ius qͦq
um sacerdotis sui dampnaretur
sintentiã. Sed cũ dixisset euuan¬
qusta quod eũ ligatum miserit an¬
us ad caypham reu̾sus ad locũ
narrationis ubi reliquerat ad pe¬
tum ut explicaret qd̃ in domo
mne de trina eiꝰ negatione ꝯtige¬
iat. Erat autem inquit symonpe¬
tus stans et calefaciens se. Hoc
mapitulat qd̃ ante iã dixerat de¬

Expanded text:
Secundum praeceptum suum, itaque non solumSecundum praeceptum suum, itaque non solum alteram dedit maxillam percutienti, sed etiam totum corpus suum ad crucifigendum tradidit. Et magis vult praecepta sua Dominus in cordis tranquillitate servare, quam in corporis ostentatione demonstrare. « Et misit eum Annas ligatum ad Caipham pontificem. » Hi duo Annas et Caiphas principes fuerunt sacerdotum, et per vices annuas sacerdotium administrabant: et erat tunc annus Caiphae, cum passus est Christus. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae factum esse, ut prius duceretur ad Annam, ut minoris culpae videretur, si alterius quoque consacerdotis sui damnaretur sententia. Sed cum dixisset evangelista quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret quod in domo Annae de trina ejus negatione contigerat. « Erat autem, inquit, Simon Petrus stans et calefaciens se. Hoc recapitulat quod ante jam dixerat: de
Abbreviated transcription (Latin):
Ita temꝑauit dñs responsionẽ suã
sistens ministroꝵ dedit alap̃aihu
dicens. Sic respondes pontifici: Hic
implet᷑ quod ꝓpħatum est de eo.
Decli maxillam mẽa ꝑcutientib.
ꝑcussit eum quasi reũ responsio¬
nis s ille iniuste prssus mansue¬
te respondit. Simale locutꝰ sum ⁊¬
stimonium ꝑhibe de malo. Omni
itaq qui contͣ ueritatem loquit᷑:
male loquit᷑. Si autem u̾itatema
dixi da testimoniũ contͣ me in qͦ
mendatium dixissem. Si auitẽ ben
idest uere quid me cedis: Quid in
ista responsione ueriꝰ mansuetĩ ue¬
stiꝰ si cogitemꝰ quis acceꝑit alapan
nonne uellemꝰ eum qui ꝑcussit ais
celestugne ꝯsumi aut terra dehis¬
te sorberi aut correptum demonio
uolutari: Quid enim hoꝵ ꝑ potts¬
tiam ñ potuisset ꝑ quem factus
est mundꝰ nisi patientiã nos dos¬
re maluisset a quo uincit᷑ mund̃
forte aliquis hic dicit quare alti¬
ram maxillam ꝑcutienti ñ daret

Expanded text:
Ita temperavit Dominus responsionem suam, Ita temperavit Dominus responsionem suam, sistens ministrorum dedit alapam Jesu, dicens: Sic respondes pontifici? » Hic impletur quod prophetatum est de eo: « Dedi maxillas meas percutientibus . » Percussit eum quasi reum responsionis, sed ille injuste percussus mansuete respondit: « Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo. » Omnis itaque qui contra veritatem loquitur, male loquitur: si ego autem veritatem non dixi, da testimonium contra me in quo mendacium dixissem. « Si autem bene, » id est vere, « quid me caedis? » Quid in ista responsione verius, mansuetius, justius? Si cogitemus quis acceperit alapam, nonne vellemus eum qui percussit aut coelesti igne consumi, aut terra dehiscente sorberi, aut correptum daemonio volutari? Quid enim horum per potentiam non potuisset, per quem factus est mundus, nisi patientiam nos docere maluisset, a quo vincitur mundus? Forte aliquis hic dicit quare alteram maxillam percuti non daret?
Abbreviated transcription (Latin):
dicit loqui: et octulto nichil loqͥ:
Dum in alio loco apłis dixit cũ ꝑ
parabolas turbis loquit᷑ uob̃ da¬
tum ẽ nosse myst̾ium regni dĩ ce¬
teris autẽ in ꝑabolis. Intelligendũ
est ita eũ dixisse palam locutꝰ sum
non erat palã Palã quippe erat:
quia multi audiebant. Et rursus
non erat palã quia ñ intelligebãt.
Et quod seorsum discipłis loq̃bat᷑
non in occulto utiq loquebat᷑. Qs
namq in occulto loquit᷑ qui corã
tot hominib loquit᷑. Cũ scriptũ
loquit᷑ paucis qd̃ ꝑ eos uellet in no¬
tescere. Et multi gͦ et hoc ip̃m qd̃
ab eo dici uidebat᷑ occulte quodã¬
usq quaq predicaret᷑. Quid me
int̾rogas: Int̾roga eos qͥ audierũt
qͥd locutus sim ip̃is. fece hii sciũt
que dixerim ego. Quasi dixisset.
quid me interrogas: a qͦ ueritatẽ
audire ñ desideras sed quem dãp¬
nare cupis. Int̾roga magis eos de
quoꝵ dictis non habeas inuidiã.

Expanded text:
dicit loqui, et in occulto nihil loqui, dicit loqui, et in occulto nihil loqui, dum in alio loco apostolis dicit, dum per parabolas turbis loquitur: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis? « Intelligendum est ita eum dixisse, palam locutus sum non erat palam. Palam quippquia multi audiebant, et rursus non erat palam, quia non intelligebant. Et quod seorsum discipulis loquebatur, non in occulto utique loquebatur. Quis namque in occulto loquitur, qui coram tot hominibus loquitur, cum scriptum loquitur paucis quod per eos vellet innotescere multis, ergo et hoc ipsum, quod ab eo dictum videbatur occulte, quodamedicaretur. » Quid me interrogas? Interroga eos qui audierunt quid locutus sum ipsis: ecce hi sciunt quae dixerim ego. Quasi dixisset: Quid me interrogas, a quo veritatem audire non desideras, sed quem damnare cupis? Interroga magis eos de quorum dictis non habeas invidiam.
Abbreviated transcription (Latin):
legat. Stabant autẽ serui et nu¬
nistri ad primnas quia frigus erat
d̃ alefaciebant se Frigus aũerat
infidelitatis in cordib illoꝵ. intan¬
tum et iam ille pͥnceps apłoꝵ in
eo frigore torpescit quia necdum
calore sc̃i sp̃c inflaminetꝰ fuit in
quo ñ solum ip̃e iterũ pt acceptũ
coram imꝑatore et popło romano
confiteri. sed etiam pueri imberbeᷤᷤ
et puelle sc̃i sp̃c calore inflamina¬
ti xp̃m publice usq ad mortem
confitebat᷑ et ꝓ eomori ñ metuebãt
quem clauiger celi confiteri ad u¬
niꝰ ancille uocem formidauit. Põ¬
tifex gͦ interrogauit ih̃m de disci¬
płis siuis et de doctrina eiꝰ Nõ cog¬
noscende u̾itatis amore int̾roga¬
uit sed ut causam inueniret. qui
etiã accusare potuisset et tradiro¬
mano presidi ad dampnandũ.
Respondit iħc. Ego palam locutꝰ
sum mundo ego semꝑ docui rasy¬
nagoga et in templo quo om̃s iu¬
dei ꝯuenunt et inocculto locutꝰ
sum nichil. Quid est quod palã se

Expanded text:
negat. « Stabant autem servi et ministri ad prunas, quia frigus erat, et calefaciebant se. » Frigus erat infidelitatis in cordibus illorum intantum etiam ut ille princeps apostolorum in eo frigore torpescat, quia necdum calore sancti Spiritus inflammatus fuit; in quo non solum ipse iterum post acceptum coram imperatore et populo Romano confiteri, sed etiam pueri imberbes et puellae, sancti Spiritus calore inflammati, Christum publice usque ad mortem confitebantur, et pro eo mori non metuebant, quem claviger coeli confiteri ad unius ancillae vocem formidavit. « Pontifex ergo interrogavit Jesum de discipulis suis et de doctrina ejus. » Non cognoscendae veritatis amore interrogavit, sed ut causam inveniret qua etiam accusari posset, et tradi Romano praesidi ad damnandum. « Respondit ei Jesus: Ego palam locutus sum mundo, ego semper docui in synagoga et in templo, quo omnes Judaei conveniunt, et in occulto locutus sum nihil. Quid est quod palam se
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc mundo regnare non dixit.
Qd̃ est enim eiꝰ regnum nisi creden¬
tes in eũ: Quos tradet regnum dõ
patri in fine scłi idẽ adducit ad de¬
um parcem ut sine fine regnẽt
cũ illo. S ut hoc ꝓbaret ut regnũ
eiꝰ de hoc mundo ñ eẽt adiecit si
ex hoc mundo eẽt regnũ meũ mi¬
nistri mei utiq decertarent ut ñ
traderer uideis. Non ait nc̃ autẽ
regnum meũ non ẽ hic s non est
lio. Regnum di intra uos ẽ. Nam
regnum eiꝰ scã eccł̃ia est unde et q̃
mariã uirginẽ angelus ait. Et
nabit in domo iacob in et̃num es
regni eiꝰ non erit finis. Sp̃uale re
bent in hoc mundo. De regno qͥ¬
pe suo dicit paulo arite. De mus¬
do ñ estis: sed ego uos de munds
elegi. Dixit itaq pylatus. Figo
rex es tu: Respondit ih̾c. Tu dict
quia rex sum ego. Non qͥa se reg
timuit ꝯfiteri sed tudicis ait
eiꝰ calũpnie non pateret. Diclũ
ad hoc ueni inmundum ut tess¬

Expanded text:
in hoc mundo se regnare non dixit. in hoc mundo se regnare non dixit. Quid est enim regnum, nisi credentes in eum? Quod tradet regnum Deo Patri in fine saeculi, id est adducet ad Deum Patrem, ut sine fine regnet cum illo. Sed ut hoc probaret, ut regnum ejus de hoc mundo non esset, adjecit: « Si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri mei utique decertarent ut non traderer Judaeis. » Non ait: Nunc autem regnum meum non est hic, sed non est lio: Regnum Dei intra vos est . Nam regnum ejus sancta Ecclesia est. Unde et ad Mariam virginem angelus ait: Et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis , spiritale od saepe impii habent in hoc mundo. De regno qpe suo dicit paulo ante: « De mundo non estis, sed ego vos de mundo elegi . » « Dixit itaque ei Pilatus: Ergo rex es tu? Respondit Jesus: Tu dicis quia rex sum ego. » Non quia se regem timuit confiteri, sed: « Tu dicis » ejus calumniae non pateret. Dictum ad hoc veni in mundum, ut test
Abbreviated transcription (Latin):
ministri mei utiq decertarent. ut
non traderer iudeis. Nunc autem
regnum meũ non ẽ hinc. Hoc q̃d
bonus magister scire nos uoluit
s prius nobis demonstranda fue¬
rat uana hominum de regno eiꝰ
opinio siue gentium siue iudeoꝵ
aquib id pylatꝰ audierat qͣsi ꝓp¬
terea fuisset morte plectend̃ qd̾
illicitũ affectauerit regnũ uel
qm̃ solent regnaturi inuidere reg¬
nantes. Pot̾at autem dñs qd̃ aut
regnum meũ non ẽ de hoc mundo
ad pͥmam int̾rogationem p̃sidis
respondere ubi dixit tu es rex uide¬
orum. sed eum uicissim interrogã
utrũ hoc a semet ip̃o diceret anau¬
disset ab illis illo respondente ostẽ¬
dere uoluit hoc sibi apud illum
fuisse a uideis uel ut crimen abie¬
ctum patefaciens nob̾ cogitatio¬
nes hominũ quas ip̃e nouerat.
meum non ẽ de hoc mundo idẽ
in hoc mundo audite om̃s reges
terre. ñ uenit xp̃c regnũ tollere
s dare ñ mninuere sed augere Re¬
gem se ñ contradixit s carnalit̃

Expanded text:
ministri mei utique decertarent, ut non traderer Judaeis. Nunc autem meum regnum non est hinc. Hoc est quod bonus magister scire nos voluit; sed prius nobis demonstranda fuerat vana hominum de regno ejus opinio, sive Gentium, sive Judaeorum, a quibus id Pilatus audierat: quasi propterea fuisset morte plectendus, quod illicitum affectaverit regnum; vel quoniam solent regnaturis invidere regnantes. Poterat autem Dominus, quod ait: Regnum meum non est de mundo hoc, ad primam interrogationem praesidis respondere, ubi dixit: Tu es rex Judaeorum? Sed eum vicissim interrogat, utrum hoc 627 a semetipso diceret, an audisset ab aliis; illo respondente, ostendere voluit, hoc sibi apud illum fuisse a Judaeis velut crimen objectum: patefaciens nobis cogitationes hominum quas ipse noverat meum non est de hoc mundo, » id est in hoc mundo, audite, omnes reges terrae: Non venit Christus regnum tollere, sed dare: non minuere, sed augere. Regem se, non contra dixit, sed carnaliter
Abbreviated transcription (Latin):
iiificare ñ mortẽ crucis s illã
urtẽ qua uidei eũ gentib tra¬
ant occidendũ minore tamen
blere quia uidei qui se isto mͦ ab
linterfectione uelut alienos fa¬
tr noluerunt ñ ut eoꝵ innocen¬
ia sed ut inclementia monstra¬
itͦsequit᷑. Introuut iterũ in pre¬

Expanded text:
significare non aliam mortem crucis, sed illam mortem qua Judaei eum gentibus tradebant ad occidendum, minore tamen scelere quam Judaei, qui se isto modo ab ejus interfectione velut alienos facere voluerunt, non ut eorum innocentia, sed ut dementia monstraretur. Sequitur: « Introivit iterum in pr
Abbreviated transcription (Latin):
li iuideoꝵꝰ Respondit iħe. Atemet
hoc dicis an alii iͥ dixer̃t de
u: Sciebat utiq dñs et qd̃ ip̃e in¬
Laogabat et qd ille responsurus
fuit et tamen diciuoluit ñ ꝓpt̃
se qui omnia sciebat s ꝓpter nos.
ut scriberet᷑ quod nos scire uoluit.
Respondit pylatus. Nimquid ego
uideus sum: Gens tua et pontifi¬
ces tradiderunt temͥ. Quid feci¬
sti: Abstulit a se suspicionẽ qua
posuit putari a semetip̃o dixisse
qd̾ ih̃m regem dixerat. ẽẽ iudeoꝵ.
id se a iudeis accepisse demonstͣas
dicendo quid fecisti: Satis osten¬
dit illud ei ꝓcrimine obiectum
tanqͣm diceret si regem te negas
quid fecisti ut tradereris michi:
Quasi mirum non ẽẽt si punien¬
dus iudici traderetur. qui se dice¬
ret regem ẽẽ. Si autem hoc ñ dicet
querendum ab illo ẽẽ quid aliud
forte fecisset unde tradi uidici

Expanded text:
 temetipso hoc dicis, an alii tibi dixerunt de me? » Sciebat utique Dominus et quod ipse interrogabat, et quod ille responsurus fuit: sed tamen dici voluit, non propter se, qui omnia sciebat, sed propter nos, ut scriberetur quod nos scire voluit. « Respondit Pilatus: Nunquid ego Judaeus sum? Gens tua et pontifices tradiderunt te mihi. Quid fecisti? Abstulit a se suspicionem qua posset putari a semetipso dixisse quod Jesum regem dixerat esse Judaeorum; id se a Judaeis accepisse demonstrans. Dicendo: Quid fecisti? satis ostendit illud ei pro crimine objectum, tanquam diceret: Si regem te negas, quid fecisti ut tradereris mihi? Quasi mirum non esset, si puniendus judici traderetur, quid se diceret regem esse: si autem hoc non diceret, quaerendum ab illo esset quid aliud forte fecisset, unde tradi judici
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum ẽ quod sit int̾ pascha
et dies azimoꝵ. Pascha diceba¬
tur ꝓpue dies illa in qua agnꝰ
ad uesꝑam quarta decima luna
occidebatͦ septem dies sequenteᷤ
dies azimoꝵ dicebantur. Dies
azimoꝵ fuerunt in quib nich
fermentatum in domib illorũ
debuit inueniri. sed tamendies
paschalis inuenitur inter dies
aaimorum nominari ut in alio
euuangłio legitur. Orima autẽ
die arimorum accesserunt disci¬
puli ad iħm dicentes. ubiuis pa¬

Expanded text:
Sciendum est quid sit inter Pascha Sciendum est quid sit inter Pascha et dies Azymorum. Pascha dicebatur proprie dies illa in qua agnus ad vesperam quartadoccidebatur; septem vero dies sequentes, dies azymorum dicebantur. Dies azymorum fuerunt, in quibus nihil fermentati in domibus illorum debuit inveniri; sed tamen dies Paschalis invenitur inter dies azymorum nominari, ut in alio Evangelio legitur: Prima autem die azymorum accesserunt ad Jesum discipuli dicentes: Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
missum. S si ad caypham cur in
p̃torium: Quod nichil aliud uult
intelligi qͣm ubi p̃ses pylatꝰ habi¬
tabat. aut dampnationis causa
xp̃i cayphas ꝑrexit inp̃toriũ ad
caẏphea aut pylatꝰ in domo cay¬
phe pretorium habebat et tanta
fuit amplitudo ut utrosq caꝑe po¬
Ecce quanta est sollicitudo sac̾do¬
tum in malo tota nocte iugilaue¬
runt ut homitidium fac̾ent. Erat
autẽ mane et ip̃i id est qui ducebãt
ih̃m ñ introierunt inp̃torium hoc
est in eã partem domꝰ qua pylatꝰ
tenebat. Sed ip̃a erat domꝰ cayphe
cur autem non introierunt inp̃¬
torium: Exponens causam ut ñ
ꝯtaminarent᷑ inquit s mandu¬
carent pascha. Dies enun agi ce¬
natio erat illis in alienum habi¬
taculum uitrare. Dimpia et stul¬
ta cecitas habitacło uidelicet a¬
lieno se uolare putarunt. et nõ
ꝓpria scelere inquinari se uide¬
barit. Alienigene iudices domũ
condempnari timebant et fris
innocentis sanguine ñ timebãt.

Expanded text:
missum. Sed si ad Caipham, cur in missum. Sed si ad Caipham, cur in praetorium? quod nihil aliud vult intelligi, quam ubi praeses Pilatus habitabat, aut damnationis Christi causa Caiphas perrexit in praetorium ad Pilatum, aut Pilatus in domo Caiphae praetorium habebat. Et tanta fuit amplitudo, ut utrosque capere poEcce quanta est sollicitudo sacerdotum in malo, tota nocte vigilaverunt ut homicidium facerent. « Erat autem mane. » Et ipsi, id est qui ducebant Jesum, « non introierunt in praetorium, » hoc est in eam partem domus quam Pilatus tenebat. Si ipsa domus erat Caiphae, cur autem non introierunt in praetorium? Exponens causam: « Ut non contaminarentur, inquit, sed ut manducarent Pascha. » Dies enim agi coenatio illis erat in alienum habitaculum intrare. O impia et stulta caecitas, habitaculo videlicet alieno se violari putaverunt, et non proprio scelere inquinari se videbant! Alienigenae judicis domo contaminari timebant, et fratris innocentis sanguine non timebant.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit uunꝰ ex seruis poritificis cogna¬
us eiꝰ cuius abscidit petrus auri¬
ulam. Nonne ego te uidi in horto
uim illo: Iterum sicut ante nega¬
uit pettꝰ et statun gallus canta¬
uit. Ecce medici est completa p̃di¬
alo. Egroti coniuncta p̃sumptio.
lon enim factum ẽ quod iste dixe
gabis. Sed hec trina negatio ti¬
bis tna dfessione amore dilust᷑.
Necdum fuit amor qui foras mit¬
teret timorem. S adhuc magna¬
dĩ dispensatione gestum ẽẽ credere
debemꝰ quatinꝰ ille cuioues suas ad
patrem rediens xp̃c ꝯmendaturꝰ
erat. ꝑ suam disceret fragilitatẽ
aliis misereri et fratrũ culpas ig¬
uorare dum suũ recordaret᷑ pecca¬
tum et alioꝵ ꝯpati possit fragili¬
tati qͥ sui casus ignarꝰ non eẽt. ꝑac¬
ta itaq tͥna hẽc negatione petri
reu̾sus ẽ euuangłista ad ordinẽ
narrationis sue ubi eã reliquerat.
Aoducunt gͦ ih̾m ad cayphã in p̃¬
torium. Ad cayphan quippẽ ad
anne collegam et socero eiꝰ dixerat

Expanded text:
ex servis pontificis, cognatus ejus, cujus abscidit Petrus auriculam: Nonne ego te vidi in horto cum illo? Iterum sicut antea negavit Petrus, et statim gallus cantavit. Ecce medici est completa praedictio, aegroti convicta praesumptio. Non enim factum est, quod iste dixergabis. » Sed haec trina negatio timoris, trina confessione amoris diluitur. Necdum fuit amor in eo, qui foras mitteret timorem: sed adhuc Dei dispensatione gestum esse credere debemus, quatenus ille, cui oves suas ad Patrem rediens Christus commendaturus erat, per suam disceret fragilitatem alii misereri, et fratrum culpas ignoscere, dum suum recordaretur peccatum: et aliorum compati possit fragilitati, qui sui casus ignarus non esset. Peracta itaque trina hac negatione Petri, reversus est evangelista ad ordinem narrationis suae, ubi eam reliquerat: « Adducunt ergo Jesum ad Caipham in praetorium. » Ad Caipham quippe ab Anna collega et socero ejus dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯseriraret᷑. Refert iosephꝰ istũ caỹ¬
pham uniꝰ tantũ anni ab heras
precio redimisse sacerdotium siẽ¬
est gͦ mirum si iniquus pontitez
inique iudicauerit Sepe qui ꝑa
uaritiam ad sacerdotium accedit
ꝑ iniusticram uersat᷑ in eo ut sce¬
leratũ mnitium funesto fine ꝯsu¬
symon petrꝰ et alius discipłs. Qui¬
nam sit iste discipłs non timore
ad firmandum ẽ quia tacet᷑. Si¬
let autem se idem iohannes isti
significare et addere quem diligi¬
bat ihx. fortassis gͦ et hic ip̃e est
qui uixta crucem iħu stabat cus
ille matris commendauit custe¬
diam. Dixit et maths de petros
trus sequebat᷑ eum alonge. Sciues¬
bat᷑ dominum alonge quieras
eum negaturus ut uid̾et finẽ
amore magistri uel humanacisi¬
ositate scire cupiens qͥd pontife
iudicaret de iħu utrum eũ nesi
addiceret an flagellis cesumdiss¬
teret. discipłs autẽ inqͥt aue tel
notꝰ pontifici et introiuit cũ ihu

Expanded text:
conservaretur. Refert Josephus istum Caiconservaretur. Refert Josephus istum Caipham unius tantum anni ab Herode pretio redest ergo mirum si iniquus pontifex iniquum judicaret. Saepe qui per avaritiam ad sacerdotium accedit, per injustitiam versatur in eo, ut sceleratum initium funesto fine consuSimon Petrus, et alius discipulus. » Quisnam sit iste discipulus, non temere affirmandum est, quia tacetur. Solet autem idem Joannes ita se significare, et addere, « quem diligebat Jesus . » Fortassis ergo et hic ipse est qui juxta crucem Jesu stabat, cui ille matris commendavit custodiam. Dicit et Matthaeus de Petro: « Petrus sequebatur eum a longe . » Sequebatur Dominum a longe, qui erat eum negaturus, ut videret finem. Vel amore magistri, vel humana curiositate, scire cupiens quid pontifex judicaret de Jesu, utrum eum neci addiceret, an flagellis caesum dimitteret. « Discipulus autem, inquit, ille erat notus pontifici, et intravit cum Jesu