comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gilas ne ad istos adhuc qui cirtũdederũt te laqueis
mortis Quelo luctine paulisper et lupporta me yi
da ueniã nõ tam tenere ꝙͣ timude hec loquẽti. Sonu¬
ip̃i subuertãt te Quid difficilius posse reuerti ĩ oues
e quib berti in lupos potuerũt ͤ Hic nõ parcot̾. ut ꝑ¬
cat deus Pastorẽ te ppło huic certe aut nega u exhi¬
be Non negabis: ne cuiꝰ sedẽ tenes te neget herede
Petrꝰ hic est qui nescitur ꝓcessisse aliqñ uel gẽmis
ornatꝰ uel sericis: non tectus auro nõ uectꝰ equo al¬
bo nõ stipatus milite. non cirtũstrepentib mistris
absq hiis tñ credidit satis posse impleri salutare
mandatũ. Si amas me palce oues meas In hiis nõ
tẽpore: nõ affectanda ꝑro debito Ad ea te pociꝰ mu¬
to quoꝵ te scio debitore et si purpuratꝰ et si deaura¬
tus incedens nõ est tnĩ qd̾ horreas oꝑam cura ue pa¬
est tibi Enuãgeliz are pasc̾e est: opus fac enuageli¬
cte: qr pastoris opus implecti Dracones inquis

Expanded text:
gilasne adhuc ad istos, qui circumdederunt te laqueis mortis? Quaeso, sustine paulisper, et supporta me. Imo da veniam, non tam temere, quam timide haec loquenti. Aemuipsi subvertant te. Quid diffidimus posse reverti in oves, e quibus verti in lupos potuerunt? Hic, hic, non parco tibi, ut parcat Deus. Pastorem te populo huic certe aut nega, aut exhibe. Non negabis: ne cujus sedem tenes, te neget haeredem. Petrus hic est, qui nescitur processisse aliquando vel gemmis ornatus, vel sericis; non tectus auro, non vectus equo albo, nec stipatus milite, nec circumstrepentibus septus ministris. Absque his tamen credidit satis posse impleri salutare mandatum: Si amas me, pasce oves meas . In his suctempore, non affectanda pro debito. Ad ea te potius incito, quorum te scio debitorem. Etsi purpuratus, etsi deauratus incedens, non est tamen quod horreas operam curamve paest tibi. Evangelizare pascere est. Fac opus evangelistae, et pastoris opus implesti. 7. Dracones, inquis, me
Abbreviated transcription (Latin):
tibi potissimũ sũt: si mali eque plus tibi. ne te di¬
xeris samĩ dolentẽ latera: hoc est ne te dixeris bonũ
malis mintẽtẽ Aut si bonꝰ sis: bonitas tui solius quẽ
fructũ afferre potest. Sicut in suꝑiori libro dixisse me
mẽmi Quid inꝙͣ emolumẽti affert eccliis dei tua uni-¬
us hoĩs iusticia. ubi sẽtencia preualet aliter affectoꝵ
Sed nec tuta tibi bonitas tua/ obsessa malis: nõ mag̃
qiͣ sanitas bicino serpente Non est quo te subducas ma¬
ĩꝑutãdũ ꝙͣ tibi qui tales aut elegisti. aut adimisisti
NNon de oĩb dico nã sũt quos nõ elegisti: sed ip̃i te.
At pt̃atẽ nõ habent insi quã tu eis aut ꝑmiseris aut
ibueris Ad idẽ ergo reuertim᷑. tibi imputa
pacieris, ab eo qui sine te põt facere nichil. Hiis excep¬
tis de cetero nõ incõsiderate uides eligendi quiqz seu
colligẽdi sũt in oꝑus m̃ilterii huiꝰ: tuũ est unũquẽq

Expanded text:
tibi potissimum sunt: si mali, aeque plus tibi. Ne te ditibi potissimum sunt: si mali, aeque plus tibi. Ne te dixeris sanum, dolentem latera: hoc est, ne te dixeris bonum, malis innitentem. Aut si bonus sis, bonitas tui solius quem fructum afferre potest? sicut in superiore libro dixisse me memini . Quid, inquam, emolumenti affert Ecclesiis Dei tua unius hominis 439 justitia, ubi sententia praevalet aliter affectorum? Sed nec tuta tibi tua obsessa malis, non magis quam sanitas vicino serpente. Non est quo te subducas maimputandum quam tibi, qui tales aut elegisti, aut admisisti? Non de omnibus dico: nam sunt quos non elegisti, sed ipsi te. At potestatem non habent, nisi quam tu eis aut tribueris, aut permiseris. Ad idem ergo revertimur. Tibi imputa quidquid patieris ab eo qui sine te potest facere nihil. His exceptis, de caetero non inconsiderate, ut vides, eligendi quique seu colligendi sunt in opus ministerii hujus. Tuum est undecumque
Abbreviated transcription (Latin):
Annũcia inquit ppło meo pct̃a eoꝵ. et domui iacob
scelera eoꝵ. Prudenter aduerte et scesatos ꝓhiberi
et pplm̃ dñi Puta idẽ de hiis et si scelerati et si imi¬
qui uide ne audias: qd̾ uni ex his meis nõ fetisti.
frõte et in domito corde: sed utrũ ne esset ĩ domabili
nescio. unũ liquido scire possis potest fore qd̾ necdũ
fuit si diffidis tu. sed apud deũ nõ erit ĩ possi ᷝ ͤ omne
uerbũ Si dura fronte sũt durato et tu econtra tuã.
nil tã durũ ꝙ duriori nõ cedat Dñs ad ꝓphãm De¬
di frontẽ tuã duriorẽ frontib eoꝵ Unũ est qd̾ te ab¬
ut si egiati cũ ppło tuo ut possis dice̾ ppłe me
quid debut᷑ tibi facere et nõ feti Si lic fecilti et non¬
ꝑfecisti: est demũ quid facias et quid dicas Exi de
hur caldeoꝵ et dicito qr oportet me. et aliis ciuitatib
euuãgelizare. Puto nec penitebit exilii orbe ꝓ urbe
tuos: hii seduli hii intimi sũt Nobrẽ si boni sunt

Expanded text:
 et domui Jacob peccata eorum . Prudenter adverte et sceleratos perhiberi, et populum Domini. Puta de his idem. Etsi scelerati, etsi iniqui, vide ne audias: Quod uni ex minimis meis non fecisti, fronte, et indomito corde; sed utrumne etiam indomabili, nescio unde liquido scire possis. Potest fore, quod necdum fuit. Si diffidis tu; sed apud Deum non erit impossibile omne verbum . Si dura fronte sunt, durato et tu e contra tuam. Nil tam durum, quod duriori non cedat. Dominus ad prophetam: Dedi frontem tuam duriorem frontibus eorum . Unum est quod te absolvit, si egisti cum populo illo, ut possis dicere: Popule meus, quid tibi debui facere, et non feci? Si sic fecisti, nec profecisti; est demum quod facias, et quod dicas: exi de Hur Chaldaeorum, et dicito, Quia oportet me et aliis civitatibus evangelizare . Puto nec poenitebit exsilii, orbe pro urbe tuos. Hi seduli tibi, hi intimi sunt. Quamobrem si boni sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dius scl̃o. Nonne scd̾a ab et̾nitate illoꝵ tibi tẽꝑoꝵ bñtudo
tam inclico agnñe beatoꝵ Si te noui heres et altum
putas hic sumꝰ quousq hec fiant: Quis det uiuere.
ut uidere cõtingat Osi uiderẽ i uita mea ecclã dei
talib ĩnixã colũpnis: Osi dñ mei spõsa / cernerẽ tã¬
te cõmissam fidei tãte creditã puritati: quid me bea-
mitterẽ. cõitarẽ cõsilia. quib me totũ refunderẽ tãꝙͣ
alteri michi: qui si uellẽ aliquatenꝰ deuiare nõ sine¬
rent frenarent precipitẽ dormitãtẽ citarẽt: quoꝵ me
uerẽtia et libertas extollentẽ reprimeret. ex
ret. erigeret diffidẽtẽ. quoꝵ me fides et scc̃itas ad queq¬
sctã ad queq honecta. ad queq pudica. ł amabilia

Expanded text:
a ab aeternitate illorum tibi temporum beatitudo tam inclyto agmine beatorum? 15. Si te novi, haeres, et altum dicitur? Putas hic sumus, quousque haec fiant? Quis det vivere, ut videre contingat? O si viderem in vita mea Ecclesiam Dei talibus innixam columnis! O si Domini mei sponsam cernerem tantae commissam fidei, tantae creditam puritati! Quid me beatimitterem, communicarem consilia; quibus me totum refunderem tamquam alteri michi. Qui, si vellem aliquatenus deviare, non sinerent, frenarent precipitem, dormitantem excitarent. Quorum me reverencia et libertas extollentem reprimeret, excret, erigeret diffidentem. Quorum me fides et sanctitas ad quecumque honesta, ad queque pudica ad queque amabilia
Abbreviated transcription (Latin):
fluitate seu inhonesta uarietate coloꝵ aut fissura be¬
stiũ neq in tonsura. intuẽtiũ. quoꝵ forma et exẽ
se debẽt offendãt aspectũ. sed pocius ita in s¬
is actib errata cõdẽpuẽt ut amore ĩnotẽtie cõu̾sacõe

Expanded text:
fluitate, seu inhonesta varietate colorum, aut fissura vefluitate, seu inhonesta varietate colorum, aut fissura vestium, neque in tonsura, intuentium quorum forma et exemplum esse debent offendant aspectum; sed potius ita in suis actibus errata conde
Abbreviated transcription (Latin):
liter super uniu̾sũ eccłe statũ inten¬
dat consideracio tua: si plebes cdlericis si
cleriti sacerdotib. si sacerdotes deo/ in ea qua oport
hũilitate subiecti sũt: si in mofteriis et religiosis
locis seruat᷑. ordo uigilet disciplina. si suꝑ praua
opera et dogiuata censura ecclastica uigeat. si floreãt
uinee honestate et sct̃imonia sacerdotũ: si flores frut
est sollicitudĩe cõseruẽtur: ne quid in agro dñi tui.
aut neglectu incultũ aut frande subreptũ inuẽiat᷑.
posse ĩuẽiri ne dubites. Michi in prõptu est ut młta
et ĩnumera p̃termittã que passim neglecta lacent.
nõnulla ecĩa ex hiis que plãtauit dextera tua cõuul
sa mõstrare: Nõne os tuũ in remẽsi cõsilio subiega
capła ꝓmulgauitͤ Quis ea tenet: aut tenuit. Sal¬
leris si tenerĩ putas. si nõ putas ip̃e ꝑeccasti aut sta¬
tuens que nõ tenerent᷑. ant ꝙ nõ tenẽtur dillimlaus
Precipimꝰ aisti ut tam ep̃i ꝙͣ cleriai neq in luper¬

Expanded text:
liter super universum Ecclesiae statum intendat consideratio tua: si plebes clericis, si clerici sacerdotibus, si sacerdotes Deo in ea, qua oportet, humilitate subjecti sint; si in monasteriis et religiosis locis servetur ordo, vigilet disciplina; si super prava opera et dogmata censura ecclesiastica vigeat; si floreant vineae honestate et sanctimonia sacerdotum? si flores fructest, sollicitudine observentur, ne quid in agro Domini tui aut neglectu incultum, aut fraude subreptum inveniatur. Posse inveniri ne dubites. Mihi in promptu est ut multa et innumera praetermittam, quae passim neglecta jacent nonnulla etiam ex sa monstrare. Nonne os tuum in Remensi concilio subjecta capitula promulgavit? Quis ea tenet? quis tenuit. Falleris si teneri putas. Si non putas, ipse peccasti, aut statuens quae non tenerentur, aut quod non tenentur dissimulans. « Praecipimus, » aisti, ut tam episcopi quam clerici, neque in super
Abbreviated transcription (Latin):
beneficio. neĩe ep̃oꝵ luspẽsũ ab officio luximꝰ At luc¬
tu amarilliõ dignũ qd̾ secutũ est Quid hoc  Impum¬
tas marie soboles insolentie mater. radix impuden¬
cie trasgressionuĩ mitrix: et beatus si om̃i satagas
opam dabis: et nũc leua ocłos tuos et uide si nõ eque ut
priꝰ pellicła discolor sacrũ ordinẽ decolorat. si nõ eque
ut prius fillura enormis pene inguina nudet Solent
e nõ de uestib cura est deo: et nõ magis de mor
At forma hec uestiũ deformitatis mẽciũ et morũ indici¬
ũ est Quid sibi ult ꝙ clerici aliud esse et aliud bideri
uolũt : q̃d quid̾ minꝰ caltũ minulq lincerũ Nempe
habitu milites questu clericos actu neutros ex hibẽt
uã neq pugnãt ut milites. neq ut cl̾ici euuagelizãt
Qiuꝰ ordimis lũt: Cũ utriusq elle cupiũt utrũq dele¬
rũt utrũq cõfundũt Unusquisq in quit in suo ordi¬

Expanded text:
beneficio, neminem episcoporum suspensum ab officio luximus. At lucbeneficio, neminem episcoporum suspensum ab officio luximus. At luctu amarissimo dignum quod secutum est. Quod hoc? Impunitas incuriae soboles, insolentiae mater, radix impudentiae, transgressionum nutrix. Et beatus, si omni satagas operam dabis. Et tunc leva oculos tuos, et vide si non aeque, ut prius, pellicula discolor sacrum Ordinem decolorat; si non aeque, ut prius, fissura enormis pene inguina nudat. Solent dicere: Num de vestibus cura est Deo et non magis de moribus? At forma haec vestium, deformitatis mentium et morum indicium est. Quid sibi vult quod clerici aliud esse, aliud videri volunt? Id quidem minus castum, minusque sincerum. Nempe habitu milites, quaestu clericos, actu neutrum exhibent. Nam neque pugnant ut milites, neque ut clerici evangelizant. Cujus ordinis sunt? Cum utriusque esse cupiunt, utrumque deserunt, utrumque co
Abbreviated transcription (Latin):
clesialticis beneliciis eoꝵd̃ põtificũ auctori ͭ ͤ priuẽtur
ĩ uero si prefixã penã irrogare neglexerĩt q
rioꝵ culpe ad nullos magis referẽde sũt ꝙͣ ad desides
negligẽtesq rectores. tãndui ab officio põtificali
abftineãt donec penã a nobis cõstitutã clericis sibi
pbr̃ ordinetur. archidicicomi u̾o decam et p̃politi qͥ
nifra ordines p̃noĩatos sũt si mobediẽtes or dinari
cõtempserĩt. honore suscepto priuẽtur ꝓhibemu s
autẽ ne adolescẽtib uel infra ordines cõstitutis: sed qͥ.
prudẽcia et uite merito clarescũt p̃dicti cõcedent᷑. honores
⁊cꝭ. Uerba tua hec tu sanxisti. Quid effectui macipant.
Adhuc adolescẽtes. adhͨ. qui infra sacros ordines sunt.
in ecclesia promouẽt᷑. Qd̃ ad pͥmũ capłm ꝑtinet lurꝰ
uestiũ interdc̃ts. sed nõ rectrutꝰ est: pena dictata est.
sed mime secuta. Iam quartꝰ amiꝰ est ex quo datũ
mãdatũ audiuimꝰ: et neiẽ adhuc clericoꝵ priuatũ

Expanded text:
clesiasticis beneficiis, eorumdem pontificum auctoritate priventur. Episcopi vero si praefixam poenam irrogare neglexerint, quia inferiorum culpae ad nullos magis referendae sunt, quam ad desides, negligentesque rectores, tamdiu ab officio pontificali abstineant, donec poenam 236 a nobis constitutam clericis sibi ter ordinetur. Archidiaconi uero, decani uel prepositi, qui infra ordines prenominatos existunt, si inobedienter ordinari contempserint, honore suscepto priuentur. Proibemus autem, nprudentia et vitae merito clarescunt, praedicti concedantur honores . » 20. Verba tua haec: tu sanxisti. Quid effectui mancipatum? Adhuc adolescentes, adhuc qui infra sacros Ordines sunt, in Ecclesia promoventur. Quod ad primum capitulum pertinet; luxus vestium interdictus, sed non restrictus; poena dictata, sed minime secuta est. Jam quartus annus est, ex quo datum mandatum audivimus, et neminem adhuc clericorum privatum
Abbreviated transcription (Latin):
docet et male uiuit: tanꝙͣ es aut cyuibalũ sonum
tacit aliis. ip̃ẽ tñ sibi manet insensualis Nͥ ue
ne docet et male uiuit: qd̾ oocet bene uiuẽtib pro¬
ficit ꝙ uero male uiuit leipm̃ occidit. sicut sacerdos
qui si digne agit. ut sacerdotẽ decet: mitteriũ eius.
et ip̃i et aliis utile est Indigne autẽ uiuẽs aliis qͥ¬
dẽ u̾tilis eit loquẽdo: se autẽ interficit praue oꝑando.
ac per hoc qd̾ in illo mortuũ est propriũ eiꝰ eit: qd̾
uero uiuit in eo .i. sacrũ misteriũ alienũ eit Qiui
bene docet et male uiuit. uidet᷑. bonũ malo quĩg̾e

Expanded text:
docet, et male vivit, tanquam aes, aut cymbalum sonum docet, et male vivit, tanquam aes, aut cymbalum sonum facit aliine docet, et male vivit, quod docet, bene viventibus proficit: quod vero male vivit, seipsum occidit. Sicut sacerdos qui, si digne se agit ut sacerdotem decet, ministerium ejus et ipsi et aliis utile est. Indigne autem vivens, aliis quidem utilis est loquendo, se autem interficit prave vivendo. Ac per hoc quod in illo mortuum est, proprium ejus est; quod vero vivit in eo, id est sacrum ministerium, alienum est. Qui bene docet
Abbreviated transcription (Latin):
ni doctore ecclesiastico quid sequatur quid doceat. quo-¬
miͦ. uiuat. Per qualitatẽ igitur metalli doctrina: per fi¬
gurã similitudo patrũ. per pondꝰ hũilitas designat᷑.
Qui uero ab hiis trib discrepauerit: nõ metaliũ sed
terra erit.
De hiis qui male docẽt et male uuũt
nterdũ doctoris uicio etiã ip̃a uera.
doctrina uilescit: qr dũ nõ uiuit sicut docet. i pãz
qua p̃dicat beritatẽ cõtẽptibilẽ facit Artus ꝑuersus
est lingua magistroꝵ docẽtiũ bene: et male uiuẽcium
Et ideo quali ex ꝑuerso artu sagittã emittũt: dũ suã
prauã uitã ꝓprie liugue ictu cõtodiĩt Qui diuina p̃¬
dicant et ex eiuldẽ predicacõis dignitate uin̾e minus
curant habentes uerbũ dei in ore/ et in oꝑe non he-¬
bentes: multa auitẽ bene docẽtes nnchil autẽ oꝑaaites
imitãtur balaam ariolũ qui corrueus ope: apertos
hãbuit oculos ad cõtuendã lucẽ doctrine Qui bene

Expanded text:
ni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quoni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli doctrina, per figuram similitudo patrum, per pondus humilitas designatur. Qui vero ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed terra erit.e docent et male vivunt. Interdum doctoris vita etiam ipsa verax doctrina vilescit; et qui non vivit sicut docet, ipsam, quam praedicat, veritatem contemptibilem facit. Arcus perversus est lingua magistrorum docentium bene, et viventium male: et ideo quasi ex perverso arcu sagittam emittunt, dum suam pravam vitam propriae linguae ictu confodiunt. 3. Qui divina praedicant, et ex ejusdem praedicationis dignitate vivere minus curant, habentes verbum Dei in ore, et in opere non habentes, multa bene docentes, nihil autem operantes, imitantur Balaam ariolum, qui corruens opere, apertos habuit oculos ad contuendam lucem doctrinae . 4. Qui bene
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiastitꝰ doctor Nam doctrina i
arrogantẽ reddit: Uita sine doctrinã inbtilẽ facit. We¬
terdotis ꝓredicacio oꝑib cõfirmãda est: ita ut qd̾ docẽt
uerbo msruat exemplo Derti est illa doctrina quã uiuẽ¬
di lequitur foria. Nam nichil turpius est ꝙ si bomi
re studiũ: nam alterũ sine altero nõ facit ꝑfectũ. sed
precedit iustũ bene facere: ut sequẽter bene possit doce
re Dĩs utilis doctoꝵ plebib subiectis ita se p̃stare deb
atq inlittere doctrine: ut ꝙͣto claret uerbo. tanto cla-¬
mꝑio docere: nõ hortatur ad tumorẽ luꝑbie.
na accõẽm et uite auctoritatẽ. uidelicz ne libertatem
preberet peccãdi: si bene doceret et male uiueret Onde
et dñs Qui soluerit unũ de mãdatis istis m̃imis etsͥ
docuerit: m̃imꝰ erit in regno celoꝵ Dides ꝙ auctori ͭ ͤ
magisterii caret: qui qd̾ docet nõ facit Sicut ĩ mĩmil¬
mate metallũ figura et pondus inquiritur: ita in om¬

Expanded text:
ecclesiasticus doctor. Nam doctrina sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit. Sacerdotis praedicatio operibus confirmanda est, ita ut quod docet verbo instruat exemplo. Vera enim est illa doctrina quam vivendi sequitur forma. Nam nihil turpius est, quam si bt studium, nam alterum sine altero non facit perfectum; sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. 4. Omnis utilis doctor plebibus subjectis ita praestare debet, atque insistere doctrinae, ut quanto claret verbo, tanto clacum omni imperio docere , non hortatur ad tumorem superbiae, sed ad bonae vitae auctoritatem, videlicet, ne libertatem perderet praedicandi, si bene doceret et male viveret. Unde et Dominus: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, et sic docuerit, minimus erit in regno coelorum . Vides quod auctoritate magisterii caret, qui quod docet non facit. 5. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur, ita in om
Abbreviated transcription (Latin):
sit nũmoꝵ Testis fallidicꝰ trib est ꝑsonis obnoxius P¬
mũ deo quẽ ꝑuirando cõtẽpnit: et lequẽter iudici quem
mẽtiendo fallit. postremo innocẽti quẽ falso testĩo ͦ led ͭ
Testib falsis cõu̾ictis: tarde mẽdacii falsitas reperit᷑. ꝙ
si seꝑati fuerĩt. examine iudicãtis cito manifestãtur. Pã
licut in unitate prauoꝵ grandis est fortitudo: ita inni se¬
ꝑacõe maior infirmitas Fraudulẽtia cito rep̃hendit᷑. cũ
et qui falsitatẽ promit. et qui supprimit ueritatẽ. quia¬
et ille obesse wl̃t. et ifte prodesse non uolt Peior est autẽ¬
testis qui ledit. ꝙͣ qui prestare nolit. Nam ille malignꝰ

Expanded text:
rum : « Testis falsidicus tribus est personis obnoxius. Primum Deo, quem perjurando contemnit; sequenter judici, quem mentiendo fallit: postremo innocenti, quem falso testimonio laedit. Testibus falsis convictis, tarde mendacsi separati fuerint, examine judicantis cito manifestantur. Nam sicut in unitate pravorum grandis est fortitudo, ita in separatione major infirmitas. 5. Fraudulentiae cito reprehenditur et qui falsitatem promit, et qui supprimit veritatem, quia ille obesse vult, et iste prodesse non vult. Pejor est testis qui laedit quam qui praestare non vult. Nam ille malignus
Abbreviated transcription (Latin):
apud deũ cõdẽpnatus qui aduersꝰ innocentẽ fallũ testi¬
momũ uel dicit: uel dicẽtib credit Nã non solũ illereꝰ
est qui fallũ de alio profert. sed et his qui cito aur̃e
crimĩb prebet Qui metu potestatis ueritatẽ occul¬
trit eiuldez beritatis iracũdia sibi celitꝰ prouosat. qr
plus ꝑtimelcit hoĩez. ꝙͣ diuinã trepidet indignatõe De¬
atus cuiꝰ teltĩonio ĩnocͥens ab scelere obiecto purgat᷑. imi¬

Expanded text:
innocentem falsum testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Nam non solum ille reus est, qui falsum de alio profert, sed et is qui cito aurem criminibus praebet. 7. Qui metu potestatis veritatem occultat, ejusdem veritatis iracundiam sibi coelitus provocat, quia plus pertimescit hominem quam divinam trepidat indignationem. Beatus cu
Abbreviated transcription (Latin):
miciͭ in rebus
bonis tm̃ habenda est: nã qui ea in malo utũt᷑.
non sibĩ amici sed inimici exictũt. Concordiã maloꝵ:
cõtrariã ẽẽ bonoꝵ: et sicui optãd̾ est ut boni pacẽ habeãt
inuicẽ. sic optandũ ut mali ĩuicẽ sint discordes Unam¬
mitatẽ quippe maloꝵ bonoꝵ ẽẽ cõtrariã paulus apłs
probat: qui malos cõtra le diuidit quos in ne
concordare cõspexit Inde et in lege mare rubrũ hoc est
tudinẽ nõ impediatur impedit᷑ autẽ iter bonoꝵ si ma-¬

Expanded text:
itia in rebus tantum bonis habenda est; nam qui ea in malo utuntur, non sibi amici, sed inimici existunt. 2. Concordiam malorum contrariam esse bonorum. Et sicut optandum est ut boni pacem habeant in invicem, sic optandum est ut mali invicem sint discordes. Unanimitatem quippe malorum bonorum esse contrariam, Paulus apostolus approbat, qui malos contra se dividit, quos in necem suam concordasse conspexit . Inde et in Lege mare Rubrum, hoc esttudinem non impediatur. Impeditur autem iter bonorum, si ma
Abbreviated transcription (Latin):
ris est culpe maĩfeste ꝙͣ occulte pectare Dup¬
pliciter em̃ reus est qui aperte delinquit: qr et a¬
git et docet De talib ysauis ait Et pct̃a sua qua¬
si sodoma p̃dicauerũt nec abscõderũt Multi ei publite
delinquẽtes sine ullo pond̃e flagicia sua p̃dicãt: nec ul¬
la utũtur scełis ue̾cũdia Quedã enĩ iusticie portio est
iniquitatẽ luã hom̃i abscond̾e̾: et ĩ semetip̃o pct̃is ꝓpriis
erubescere Pctm ꝓpetrare crimẽ est: pct̃m p̃dicare cla¬
mor est. De quo eciã dicit apłs EEt clamor auferatur
a uobis cũ omĩ malicia : .i. cũ ip̃is pctis Ex eo ip̃o quo
quisq pctm qd̾ agit nõ abscondit: iudicii iã ẽẽ indiciũ
qr non erubescit᷑. insi de cõscie reatu Ergo et hoc ip̃o
quo de facto luo quis erubescit: ipẽ sibi iã iudex fit¬
De pc̃ti amore C.xxi.

Expanded text:
ris est culpae manifeste quam occulte peccare. Dupliciter enim reus est qui aperte delinquit, quia et agit et docet. De talibus Isaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec absconderunt . 2. Multi enim publice delinquentes, sine ullo pudore sua flagitia praedicant, nec ulla utuntur sceleris verecundia. 3. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. 4. Peccatum perpetrare crimen est, peccatum praedicare clamor est, de quo etiam dicit Apostolus: Et clamor auferatur a vobis cum omni malitia , id est, cum ipsis peccatis. 5. Ex eo ipso quo quisque peccatum quod agit abscondit, judicii jam est indicium, quia non erubescitur, nisi de conscientiae reatu. Ergo ex hoc ipso quo quisque de facto suo erubescit, ipse sibi jam judex fitDe peccati amore. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta ꝓphãm formcatio et ebrietad aufert cor sorm¬
catio en̾m sicut ait salomõ infacuat fapientem: ebri¬
etas licut in loch sensus et racõem captiuat Unde et in
puerbiis Potentes inquit qui iracũdi sũt uiũ nõ bibat.
ne cũ biberint obliuiscantur sapiãm Plerũq laus ẽ
multũ bibere. et non in ebriari Audiant hii adu̾sum
se dicentẽ ꝓphãm De qui potẽtes estis ad bibendũ ui-¬
ũ: et uiri fortes ad miscenda ebrietatẽ u¬

Expanded text:
itur: Fornicatio et ebrietas auferunt cor . Fornicatio enim, sicut ait Salomon, infatuat sapientem. Ebrietas, sicut in Lot, sensum rationis captivat ; unde et in Proverbiis: Potentes, inquit, qui iracundi sunt vinum non bibant, ne, cum biberint, obliviscantur sapientiam . Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem
Abbreviated transcription (Latin):
pontificis Nam pro meritis plebiũ: disponit᷑ a deo ui¬
ta rectoꝵ Exẽplo dauid pectant ad cõꝑacõe pr̃icipũ:¬
noe dãpnãtur qui luoꝵ ppoitoꝵ culpas ĩ publico pro¬
dũt: sicut cham qui pr̃is pudẽda nõ operuit. sed deriden¬
da mõstrauit. Habituri sũt sem meritũ et iaphech qui
reuerẽter oꝑĩt que prẽs suos excessisse cognostũt: si ta¬
mẽ prm̃ talia facta nõ diligant. sed tñi oꝑiant nec imi¬
tautur Nã sũt qui p̃positos luos puer se iudicãt: dũ ter¬
renis studiis eos plus uiderĩt esse intẽtos. si uel parũ iã
ipi nõ de spiritalib cogitauerĩt Rectores ergo a deo au¬
dicandi sũt: a siuis autẽ subditis neqͣꝙͣ. exemplo dnĩ¬

Expanded text:
pontificis. Nam pro meritis plebium disponitur a Deo vipontificis. Nam pro meritis plebium disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis ad comparationem principuNoe, qui suorum praepositorum culpas in publico produnt; sicut Cham, qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit . Habituri Sem meritum, et Japheth, qui reverenter operiunt quae patres suos excessisse cognoscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantum operiant, nec imitentur. Nam sunt qui praepositos suos perverse judicant, dum terrenis studiis eos plus viderint esse intentos, si vel parum jam ipsi de spiritualibus cogitaverunt. 5. Rectores ergo a Deo judicandi sunt, a suis autem subditis nequaquam judi
Abbreviated transcription (Latin):
uim cõsilii ordinãtur p̃positi muidana et ex¬
Steriora sectantes ut dũ tẽporalib reb se totos impẽ¬
dũt: spiritales tuicõre uitã cõtẽplacõis exterteant.
qr dure lũt/ quiete uiuere uolẽciũ. sarcine curaꝵ ep̃a¬
rouidet sepe deus curis deditos sclarib ad si¬
coẽ regimĩs: ut dũ hii exteriora sine tedio protu¬
rant. spiritales reb interiorib sine ĩpedimẽto re¬
rũ terrenaꝵ deseruiant Dei ergo ordinacoe acculãt
a quo inftituũt᷑. qui episcopos cõdempuãt: dũ minꝰ
spiritalia sed magis t̾rena sectant᷑. Ex diuiui emĩ
taberuacłi dispõitione ob ĩiurias mũdi ferendas et
turbines: quosdã inftitui ep̃os scłarib curis insistẽ
ut hii qui interiꝰ suꝑna deliderãt: nullo t̾reno obsistẽ¬
te negocio liberius hoc qd̃ am̃at intẽdant. Non est
itaq iudicãdus a plebe rector mordĩatꝰ: dũ magis
nouerit populi sui fuille meriti regimẽ luscepille

Expanded text:
i consilii ordinantur praepositi, mundana et exteriora sectantes, ut dum temporalibus rebus se totos impendunt, spiritales tutiorem vitam contemplationis exerceant. Quia durae sunt quiete vivere volentibus sarcinae curarum eprovidet saepe Deus curis deditos saecularibus ad susceptionem regiminis, ut dum hi exteriora sine taedio procurant, spirituales rebus interioribus sine impedimento rerum terrenarum deserviant. 2. Dei ergo ordinem accusant, a quo instituuntur, qui episcopos condemnant, dum minus spiritualia, sed magis terrena sectantur. Ex divini enim tabernaculi dispositione ob injurias mundi ferendas, et turbines quosdam, institui episcopos saecularibus curis insistentes, ut hi qui interius superna desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc quod amant intendant . 3. Non est itaque judicandus a plebe rector inordinatus, dum magis noverint populi, sui fuisse meriti perversi regimen suscepisse
Abbreviated transcription (Latin):
uiciũ qd̾ cũ desiderio degustat᷑. Quatuor sũt genera
appetatur Quid ad rem ip̃am ꝑtiuet que appetitur: si ꝙͣ
do ante legittimũ tẽpus quid appeitatur. Eͣtũ uero ad
ĩmoderacõe refertur. Quomͦ ad impacĩa festinacois¬
bit᷑. Nullus homi tam importunꝰ exactor est q̃
ter. qr cothidianã refectionẽ cothidiana famis exactõe
adimplet Cũ ceteris em̃ uiciis et si interdũ nascimur.
interdũ tamẽ cũ eis non morimur. Cũ isto autẽ nasci¬
mur: cũ ilto et morimur Plerũq uoluptas uestendi ita sb
optẽtu necessitatis subrepit. ut dũ putatur ẜiure necessita¬
ti. uoluptatis desiderio ẜuiatur. nec facle discerint᷑. Utͫ
qd̃ acciptur gule aut iudigencie impntetur
De ebrietate .C. xliii.

Expanded text:
vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera appetatur. Quid ad rem ipsam pertinet quae appetitur. Quando, si ante legitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad immoderationem refertur. Quomodo ad impatientiam festinati. Nullus homini tam importunus exactor est quam venter, qui quotidianam refectionem quotidiana famis exactione adimplet. Cum caeteris enim vitiis etsi interdum nascimur, interdum tamen cum eis non morimur; cum isto autem et nascimur, cum isto et morimur. 15. Plerumque voluptas vescendi ita sub obtentu necessitatis subrepit, ut dum putatur serviri necessitati, voluptatis desiderio serviatur; nec facile discernitur utrum quod accipitur, gulae, an indigentiae deputetur. De ebrietate.
Abbreviated transcription (Latin):
etes. cõmedere carues ⁊ pĩgiua et bibere uinũ Si dimit
tetur uobis iniqͥtas hec donec moriam̃i Sicut om̃s carna¬
les cupiditates abstinẽcia resecantur: ita om̃s aĩe u̾tutes
edacitatis uicio destrũtur Inde est ꝙ et princeps cocoꝵ
muros ilxłm subuertit: qr et uenter cui ẜuitur a tocis
uirtutes cũe dectruit. Neq em̃ posse quẽpia uirtutũ
ꝑfectõe attingere. mũ prius uentris edomauerit inglu
uiez uentris restrmxerit. nec quisꝙͣ facile poterit a semet
em̃ hoctes qui extra nos sũt a nobis fortius superantur:
qnĩ prius que intra nos sũt uicia extinguntur. Nam fru¬
ctra foris agit bellũ: qui intus habet ꝑiculũ Nõ quali¬
tatẽ ciboꝵ: sed eoꝵ cupiditatẽ cauẽdam. Nã sepe acura¬
cius p̃parata sine gule cõcupĩa degustantur: et sepe ab¬
iecta et uilia edendi cupiditate lumũtur. sic q fit ut
nõ sit inculpa ciboꝵ qualitas: sed illud reputetur in

Expanded text:
etes, comedere etes, comedere haec vobis, donec moriamini . 10. Sicut omnes carnales cupiditates abstinentia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vitio destruuntur. Inde est quod et princeps coquorum muros Jerusalem subvertit, quia et venter, cui servitur a coquis, virtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi prius ventris edomuerit ingluvviem ventris restrinxerit. Nec quisquam facile poterit a semetienim hostes qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agit bellum, qui intus habet periculum. 12. Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in
Abbreviated transcription (Latin):
nis ignes ciboꝵ fomite increscũt Corpus autẽ qd̾ abstinẽ¬
cia frangit: tẽptacio non exurit Unde et tres pueros ab¬
stinẽtes flãma babilomi incẽdii et si tetigit nõ cõbussit.
qr nmirũ et si desiderioꝵ carualiũ iguis abatmẽtium
mẽtes inllamat: błq ad cõseulũ tanẽ cõcupiscene uel
operis nõ exurit Cui habũdancia est epulaꝵ ardentis
diuitis intẽdat supplitũ: tuꝰ tanta in inferno inter ignes
erat mopia. ꝙͣta hic epulaꝵ fuerat copia. In hoc enĩ
scło esurire et litire noluit: pp̃ea illic inter flãmas siciẽs
ttillã aque quesiut nec meruit Considerandũ ꝙͣ behe-¬
menter arguantur cõmellacões et lũptuola cõuiuia Na
pro pphãm cõmĩatur dñs se non hanc relaxare inqͥta¬
tẽ. hiis qui eam libenter ambiũt. Dixit em̃ per ysaiaz
Ecte gaudiũ et leticia occidere uitulos et iugulate ari-¬

Expanded text:
nis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinennis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylonii incendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentium mentes inflammat, usque ad consensum tamen concupiscentiae vel operis non exurit. 8. Cui abundantia est epularum, ardentis divitis intendat supplicium, cujus tanta in inferno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum quam vehementer arguatur comessatio, et sumptuosa convivia. Nam per prophetam comminatur Dominus se non hanc relaxare iniquitatem his qui eam libenter ambiunt. Dicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia occidere vitulos, et jugulare ari
Abbreviated transcription (Latin):
panis est: cui si m̃ime ceditur. diuersa edacita
Hec luit inquitas lodomoꝵ luperbia laturitas panis.
et habũdãcia aque. Panẽ quippe sodomite ĩmoderate su-¬
es in turpitudines defluxere flagicioꝵ: atq
ex quo modũ non renuerũt edacitatis Utile ea caue¬
re gulã: ciboꝵ q cõcupiscẽna Quid em̃ tam noxiũ ꝙͣͣ
ut ãimꝰ ẜuiat uentri et este: que sũt destruenda testãte
apło et dicẽte . Deus autẽ et hũc et has destruet Pxima
est uentri libido: sicut loco sic uicio Ubi emĩ uentris cura
ibi et eoꝵ que tirta uentrẽ sũt proxima In ordine namq
mẽbroꝵ genitalia uentri iũgũtur: dũ q unũ ex hiis im¬
moderate reficitur. aliud ad luxuria extitatur. Non
ad luxuria uel ad sacietatẽ: sed tñim ͦ ut corpꝰ sustẽte
mẽtis obtundũt Nam greci dicũt ex crallo uentre sub-¬
tilẽ sensũ gygni nõ posse Nam gule saturitas minia
aciẽ mentis obtũdit. ingenũ q hebescere facit Libidi¬

Expanded text:
panis est, cui si minime ceditur, diversa edacitatHaec fuit iniquitas Sodomorum, superbia, saturitas panis, et abundantia . Panem quippe Sodomitae immoderate sumentes, in turpitudinem defluxere flagitiorum, atqex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Utile est cavere gulam ciborumque concupiscentiam. Quid enim tam noxium quam ut animus serviat ventri et escae, quae sunt destruenda, testante Apostolo, ac dicente: Deus autem et hunc, et hanc destruet ? 4. Proxima est ventri libido, sicut loco, ita vitio. Ubi enim ventris cura, ibi et eorum quae circa ventrem sunt proxima. In ordine namque membrorum genitalia ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non ad luxuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidi
Abbreviated transcription (Latin):
De quibz bene ꝑ ppħa dicit᷑. Ducũt in bonis dies suos. Et
ũcto ad inferna descendũt Iiquus moriens qui
tacõe sua młtos ad culpã traxerat delectacõe pct̃i: multos
a culpa reuocat terrore tormẽti Qd̾ eciã plaluusta tetta¬
tur dicẽs Letabitur iustꝰ cũ uiderit uindc̃ta imꝑioꝵ ic. In¬
eoꝵ pena cõspicitur. cõlpiciẽtis uita mũdatur ¶uiꝰ enĩ
talis tam crudelis exitus cerint᷑ͦ. nõ solũ qui uiderit re¬
fugit. sed alios ecia ab imitacõe illius ꝙͣta ualuerit ex¬
hortacõe cõpelcit s̃n exitu uite aĩe electoꝵ nnuo terrẽt᷑.
ietu: incerti utrũ ad p̃miũ. an ad suppliciũ transeant
Quidã antẽ clecti in tine luo purgantur a lenĩbz quibuld̃
pct̃is: quid̾ uero in ip̃o exitu suo hylarescũt ex eternoꝵ cõ

Expanded text:
De quibus scriptum est: Ducunt in bonis dies suos, et De quibus scriptum est: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormenti. Quod etiam Psalmista testatur dicens: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum, eorum poena conspicitur, conspicientis vita mundatur. Cujus enim talis crudelis exitus cernitur, non solum qui viderit, refugit, sed alios etiam ab imitatione illius, quanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu, incerti, utrum ad praemium an ad supplicium transeant. 8. Quidam autem electi in fine suo purgantur a levibus quibusdam peccatis; quidam vero in
Abbreviated transcription (Latin):
Clãiuis scti ab huiꝰ uite erũpnis liberari se cu¬
piant: cito uolentes exire de corpore/ dei tamẽ
sacõe plerũq diu in hac uita uensantur. ut per
longa tolerancie exꝑimenta solidius eoꝵ pacientia
roboretur Multi uitã odio habent. et tamen mori ti¬
ment: qd̾ plerisq in anguttia cõtingere solet. sicq
contrario affectu. et uiuẽdi habent tediũ. et moriendi me¬
tũ Solicite debet unulquilq uiuere: et lemꝑ t̾niũ ui¬
te sue conliderare. ut de cõtemplacõe illius animꝰ lem¬
ta est: et dũ quisq mori nõ existimat. tollitur Unde u¬
nulquilqz feltinet: ne in inquitatibz lius rapiatur si¬
mul q fimatur uita cũ culpa Nã incẽtor dyabolꝰ eos qͥs
uiuẽtes accendit ad uicia: subito morientes ꝑtrahere inti-¬
rad tormẽta Sepe diuites in hac uita fallaci
ho: a qua nesciũt ĩ prouiso exitu rapiũtur. atq absorben¬
te protũdo cruciẽdi et̾nis gehenne incẽdiis deputantur

Expanded text:
amvis sancti ab hujus vitae aerumnis liberari se cupiant, cito volentes exire de corpore, Dei tamen dispositione plerumque diu in hac vita versantur, ut per longa tolerantiae experimenta solidius eorum patientia roboretur. 2. Multi odio vitam habent, et tamen mori timent; quod plerisque in angustia contingere solet, sicque contrario affectu et vivendi habent taedium, et moriendi metum. 3. Sollicite debet unusquisque vivere et semper terminum vitae suae considerare, ut de contemplatione illius animus se semta est, et dum mori quis non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallacihora qua nesciunt, improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur.
Abbreviated transcription (Latin):
coẽm uitam in seculo agentib: atq alia leculo
huic renũciantib Illis em̃ dicit᷑ ut sua bena oĩa ger̃at.
Istis ut sua ouia dereliquauꝰ Li preceptis ge neilal¬
dũt A pfetũ nõ sufficit msi ut abriegatis õĩb suis: eciã
seip̃m qusq abneget. Sed quid est se̾ipm̃ abnegare insi
uouitib ꝓpriis renũciare: Ut qui suꝑbus erat sit hũilis
qui iracũdus studeat ẽe mãsuetus Nam si ita quisq
renũciet que possidet õĩb: Ut sius nõ renũciet moribus

Expanded text:
em vitam in saeculo agentibus atque alia saeculo huic renuntiantibus. Illis enim dicitur ut sua omnia bene gerant, istis ut sua omnia bene derelinquant. Illi praeceptis generald perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus,
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ nõ supbiat. et per utilẽ merorẽ tor ad lascuuau
non dissoluat Dei liuis dũ bonũ aliqd̃ opus agit utrũ
ei ad boni remu̾acõez ꝑtineat que facit incertꝰ est: ne for¬
te discullione celestis iudicis reus pensetur. et in hiis iuc
dei sũt negligenter aut suꝑbe aliquid oꝑasse inueniat᷑.
Ideoq pro hoc ip̃o tristis mereus q efficit᷑ atq moesinẽt᷑
turbatur: rem̃iscens proculdubio scͥptũ esse. maledictus
qui facit opus dm̃ negligẽter. Nam ueraciter cõdẽpna¬
mur. si pertorporẽ ea que bona sũt agimꝰ Dei seruũ sine
intmillione legere orare, et oꝑari opporiet: ne forte mẽte
ocio deditã sp̃s fornicacõis lubripiat Cedit em̃i laberi uo¬
luptas am̃i aute̾ uacantẽ cito p̃occupãt Cõtuere lalomo¬
nẽ per otiũ młtis fornitacoib ĩuolutũ: et ꝑ fornicacõts

Expanded text:
litatem non superbiat, ut per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. 4. Dei servus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, et in his quae Dei sunt negligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso tristis moerensque efficitur, atque indesinenter turbatur, reminiscens procul dubio scriptum esse: Maledictus qui facit opus Dei negligenter . Nam veraciter condemnamur, si per torporem ea quae bona sunt agimus. 5. Dei servum sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori voluptas, animum autem vacantem cito praeoccupat. Contuere Salomonem per otium multis forni
Abbreviated transcription (Latin):
Siui mũdũ deserut et tauĩe ututes ꝓceptoꝵ sone drdes
hiuliͭͣ sequũ t itt̃i quasi de excello grauiꝰ coreunt qr
deteruꝰ per uirtutũ elatõe deicũtur ꝙͣ per biciaa plabi
potuerũt. Dĩs de seruꝰ de sius meritis non debet extolli-
dũ polle uideat ex inferiorib sͥ placões alios fier R

Expanded text:
ui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. 3. Omnis Dei servus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi praelatiores alios fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
da intencione m̃ochi ꝓfelsionẽ sectant᷑. ꝙpͣto
luꝑni amĩoris ꝓpõitũ dillolute appetũt. tanto ꝓdiuius
ao mũdi amorẽ denuo reducũtur Nam ꝓtellio nõ
pfecta: pñtis uite repetit delideria in quib et si nõ-
dũ mochꝰ se alliget oꝑe. iam tñ alligat cogitacõis amo¬
re Longe quippe a deo est aĩmꝰ. cui hec adhuc hec uita
dulcis est Ilte enĩ quid de suꝑnis appetat. quid ue de
infimis fugiat nescit Nam licut scriptũ eit Qͥ appo¬
uit scĩam apponit et dolorẽ Qͣtũ enĩ quisq potuerit
supna scire que appetat: tãto de infimis acrius quib
seri estote lugete et plorate: risus bester in luctũ cõuer¬
tetur. et gaudiũ in merorẽ Hinc ecĩa dñs Etĩ qͥ lugẽt

Expanded text:
da intentione monachi professionem sectantur, quanto superni amoris propositum dissolute appetunt, tanto proclivius ad mundi amorem denuo reducuntur. Nam professio non perfecta praesentis vitae repetit desideria; in quibus etsi nondum se monachus alliget opere, jam tamen alligat cogitationis amore. Longe quippe a Deo est animus, cui haec adhuc vita dulcis est. Iste enim quid de supernis appetat, quid de infimis fugiat, nescit. Nam sicut scriptum est: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem. . 2. Quantum enim quisque potuerit superna scire, quae appetat, tanto de infimis acrius quibus s dicit: Miseri estote, lugete, et plorate, risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Hinc etiam Dominus: Beat
Abbreviated transcription (Latin):
hũilitate uirtꝰ quelib et sine caritate in uicio deputa¬
tur. Merito luperbie dyabolꝰ a suꝑna bñtudine corruit
Quĩ ergo de uirtutib attollũtur dyãbolũ imitantur
et ex indẽ grauius corruũt qr de excelso labũtur Su
perbia sicũt origo est om̃i criminũ: ita ruina cũctaꝵ
uirtutũ Ip̃a eit enĩ in pc̃to prima: ip̃a in cõflictu po¬
ltrema. Hec enĩ prima aut merordio mẽtẽ per pct̃m

Expanded text:
ilitate virtus quaelibet, et sine charitate in vitio deputatur. 6. Merito superbiae diabolus a superna beatitudine corruit. Qui ergo de virtutibus attolluntur, diabolum imitantur; et exinde gravius corruunt, quia de excelso labuntur. 7. Superbia, sicut origo est omnium criminum, ita ruina cunctarum virtutum. Ipsa est enim in peccato prima, ipsa in conflictu postrema. Haec enim aut in exor
Abbreviated transcription (Latin):
g ͦ ui teͥlpa p̃pouit: si pbia atregancie. sicut p̃fertur ex¬
drigine Polerũq ad elacõis om̃endacõem ꝓudencia
dei aliquo tasu nõnulli cadut: pro quo lapsu reprehẽ-¬
si a sedietipĩs hu̾iliter sapiãt. et a munerib der iau¬
dar nõ appetant sed laudent deũ a quo acceperũt bn

Expanded text:
lpa praeponitur superbia arrogantiae, sicut praefertur origine. 10. Plerumque ad elationis emendationem providentia Dei aliquo casu nonnulli cadunt, pro quo lapsu reprehensi a semetipsis humiliter sapiunt, et de muneribus Dei laudari non appetunt, sed laudant Deum, a qu
Abbreviated transcription (Latin):
teriorem ẽẽ suꝑbia: seu propter ꝙ a sum¬
ns ꝑsonis et prims allumnitur. seu ꝙ de oꝑe iusticie
et uirtutis exoritur minusq culpa eius sentit᷑. Lu¬
xuria uõ carns ideo nõtabilis om̃ib est: qm̃ statim
per se turpis est Et tame penlante deo superbia mi¬
nor est Sed qui detinet᷑. suꝑbia et nõ sentit labitur
tarnis luxuria: ut per hanc huiliatus et a cõfusione
surgat et a superbia Omĩs peccans superbus est: eo
ꝙ faciendo uicia: cõtemptui habeat diuina precepta
Recte ergo miciũ õis pcti superbia: qr nsi precesserit
mandatõꝵ dei mobediencia. transgressionis nõ sequitur
culpa Om̃is suꝑbia tanto in imo ĩacet ꝙͣto in alto se e¬
rigit tantoq profũdius labit᷑. ꝙͣto excellius eleuatur.

Expanded text:
teriorem esse superbiam, seu propter quod a summis personis et primis assumitur, seu quod de opere justitiae et virtutis exoritur, minusque culpa ejus sentitur. Luxuria vero carnis 241 ideo notabilis omnibus est, quoniam statim per se turpis est. Et tamen, pensante Deo, superbia minor est. Sed qui detinetur superbia, et non sentit, labitur in carnis luxuria: ut per hanc humiliatus, et a confusione surgat et a superbia. 2. Omnis peccans superbus est, eo quod faciendo vetita contemptui habeat divina praecepta. Recte ergo initium omnis peccati superbia , quia nisi praecesserit mandatorum Dei inobedientia, transgressionis non sequitur culpa. 3. Omnis superbia tanto in imo jacet, quanto in altum se erigit; tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur.
Abbreviated transcription (Latin):
re noscũtur Intrant enĩ ad cor et ibi cõsulũt quid uelit
occulta dei uolũtas: seq subditos debere esse sũmis or¬
dinacõib cognoscentes: hũiliant c̾uicẽ cordis iugo diui¬

Expanded text:
re noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit re noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divi
Abbreviated transcription (Latin):
ir eccłasticus et crucifigi mũdo per mortificacoẽm
ꝓprie carnis debet: et dilpensacõe eccł̃astici ordi
si ex dei uolũtate ꝑuenerit / nolens quid̃. sed huilis guber¬
nandã suscipiat Multis intercipit sathanas fraudib eos
qui uite et lenlus utilitate p̃ctantes: preesle et prodelle aliis
nolũt et dũ eis reginẽ aĩaꝵ ĩponit᷑. renuũt. cosulciꝰ arbi¬
trantes ociolã uitã agere ꝙͣ lucris aĩaꝵ insistere Qd̾ ta¬
mẽ decepti agũt ꝑ argumẽtũ dyaboli fallẽtis eos ꝑ spem
boni: ut dũ illos a pastorali officio retrahit / nequãꝙͣ ꝓfici¬
ant qui eoꝵ uerbis atq exemplis inltrui poterãt Scti ui¬
ri nequaꝙͣ occupacionũ sd̾ariũ turas appetũt: sed occul¬
to ordine libi luꝑimpõitas gemũt Et ꝙͣuis illas per meli¬
orẽ intencõe fugiant: tñ per subditã mẽtẽ portant. quas
quid̾ sũmoꝑe si liceat uitare festinãt/ sed timẽtes occultã

Expanded text:
ir ecclesiasticus, etc. et crucifigi mundo per mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam agere, quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli fallentis eos per speciem boni, ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant, qui eorum verbis atque exemplis instrui poterant. 3. Sancti viri nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam 322 mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant; sed timentes occultam