comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Bemq om̃s animantes p̃seripta habent pariendi tepa homo
solus in discreta atq confusa. Reliqua genera denciam
tc̃pis querunt. mulieres solȩ parcus suos inclemcer esfundunt
aga eñi x inceꝑans libido generandi uagã parienci ecauei
exibet Pisces tanta maria tͣnsnutunt ut uailitatem aliqͣm
generi suo querant nos quoq diffusa ȩquora t̃nsfretamus.
S quanto honestius qdđ successionis amore. qaua qđ pecune
auiditatȩ suscipitur. Deniq ilis adpietatem. nobis ad questum.
t̃nsmissio deputatur. Iili sobolem referunt om̃ib mercib.
cariorem. nos mercem longe imparem: ad ꝑiculi uicem nuiser&
lueri cupidine reportamus. Itaq illi patriam repecunt nos
delinquinus. Ilis nando in crem̃tun generis adquiritur
sum. ee. ingeniũ huiusmodi acq uirtutẽ. cũ uideat istos. in
aquilo nem. tã solemnẽ oboeundȩ foecundicatis. ꝑegrina¬

Expanded text:
Denique omnes animantes praescripta habent pariendi tempora, homo Denique omnes animantes praescripta habent pariendi tempora, homo solus indiscreta atque confusa. Reliqua genera clementiam temporis quaerunt, mulieres solae partus suos inclementer effundunt. Vaga enim et intemperans libido generandi vagam pariendi aetatem exhibet. Pisces tanta maria transmittunt, ut utilitatem aliquam generi suo quaerant. Nos quoque diffusa aequora transfretamus: sed quanto honestius, quod successionis amore, quam quod pecuniae aviditate suscipitur? Denique illis ad pietatem, nobis ad quaestum transmissio deputatur. Illi sobolem referunt omnibus mercibus cariorem: nos 93 mercem longe imparem ad periculi vicem misera lucri cupidine reportamus. Itaque illi patriam repetunt: nos derelinquimus. Illis nando incrementum generis acquiritur: sum ingenium esse huiusmodi atque uirtutem, cum uideat istos in aquilonem tam sollemnem obeundae fecunditatis peregrina
Abbreviated transcription (Latin):
rete besfates mouentur. la. ut depsundo ar ena aseta su ict
rei s uetus are osuis indico÷ qui uentorũ moti in surgens
misceancur: cũ hib̃no cẽꝑe sinus ipse frigidior & horreno riges¬
cic allapsu. Propteã pisces tanquã arbicri fluencorum. estacens¬
lic aspirantis aure clem̃ciam. captare consuerunt. Cul amoe¬
nitare ꝑfuncti. rurs hicmis asꝑa decliare. conenqunt . iroteo¬
quonalis plage seua fugientes in reliquos se sinus conferunt in
quib aut uentorũ mollior. st placiditas. aut solis soleat ne n¬
nar e tẽpies. Nouu S piscis pariendi tepus qđ poms agna nxest¬
rio dixit salomonis sapientia nouit tẽpus eundi atq. redeundi.
nouit tẽpus ꝑfunctionis ⁊ iactationis. ⁊ nouit ut ñ queant
fali. ꝗc nͣ racionis estimatione & difpucationes argumico uti¬
tur. s inspiratione naturȩ. quȩ uerat magistra pietaris.

Expanded text:
, tempestates mouentur, ita ut de profundo harena uertatur, cuius , tempestates mouentur, ita ut de profundo harena uertatur, cuius rei fluctus harenosus indicio est, qui uentorum motu insurgens misceantur, cum hyberno tempore sinus ipse frigidior torrentium rigescat allapsu; propterea pisces tamquam arbitri fluentorum, aestate illic aspirantis aurae clementiam captare consueverunt: cujus amoenitate perfuncti, rursus hyemis aspera declinare contendunt; et Septentrionalis plagae saeva fugientes, in reliquos se sinus conferunt, in quibus aut ventorum mollior sit placiditas, aut solis soleat vernare temperies. Novit igitur piscis pariendi tempus, quod pro magno mysterio dixit Salomon in Sapientia: Novit tempus eundi atque redeundi: novit tempus perfunctionis et jactationis, et novit ut non queat falli ; quia non rationis aestimatione, et disputationis argumento utitur, sed inspiratione naturae, quae vera est magistra pietatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ibie nt impaor. qui ordinacioneduina sensis unsiso
sium insendet mpur. qui tacitus mutis ⁊ nimancin iato¬
obieruntur. ⁊ homines contradicunt  Piscis solennit obau¬
iaionabilior dephendaris. Quid autẽ racio nabilius hoc pisci
oniu ciuius rationem qͥdem uerbis non explicant pactis
loquuntur. ⁊ sunt eñ estatis teꝑe ad fretum ponti. eoꝰ de es¬
quo maris anu bic sinus dulcior sit. Non eñitandiu fota reti
eo quãdiu eetĩs immorat᷑ eaꝗ fit causa. ut non onne aqͣni er¬
hauraae quȩ dulcis atꝗ pocabilis sit. Quis autẽ ignoret qa
yicauia pontũ illis faciat gͣtiorem ut qđ estus cẽpe solen¬
nis ialie flatus piret. aquilonis: tũ opor tiniorem soscit
idicant enquo generare & partus possint ꝓpͥos eutri¬
re ad teneri soetus laborem aliene regioms ferse utr
posine enos ule souet aeris blanda cimentias grorp seto mune¬
re ors ainus es q̃ ueuerunt agmine reuertintur Cle muine

Expanded text:
ille sit imperator, qui ordinatione divina sensibus universorum ille sit imperator, qui ordinatione divina sensibus universorum suum infundat imperium, qui tacitus mutis animantibus natuobsequitur, et homines contradicunt. piscis sollemniter obau irrationabilior deptransitu, cuius rationem quidem uerbis non explicant, sed factis locuntur? pergunt enim aestatis tempore ad fretum Ponti, eo quod reliquo maris sinu hic sinus dulcior sit. non enim tamdiu sol ei fluctu quamdiu ceteris inmoratur, eaque mari causa ut non omnem aquam exhauriat, quae dulcis ac potabilis sit. quis autem ignoret quoigitur causa Pontum illis faciat gratiorem uel quod aestus temperet sollemnis illic flatus aquilonis, tum oportuniorem ceteris iudicant, in quo generare et partus possint omnesque enutrire, quod teneri fetus laborem alienae regionis ferre uix possint, quos illic fouet aeris blanda clementia. itaque peracto munere omnes simul eo quo uenerant agmine reuertuntur. Quaenam i
Abbreviated transcription (Latin):
nus maris innumeri uelut cõmuni consilio conuenientes. con¬
iuncto agmine aquilonis. fluctus pecunt. & ad illud septẽtriona¬
lium mare partium. quadam naturȩ lege concendunt. Decas
piꝰascendentes. ac si uideas reuma qđdã. ẽẽ. ita ꝓruunt. fluctusq
inc̾secant. ꝑ pontidem in euxinum. uiolento impetu ꝓfluentes.
Quispiscib hȩc annunciat loca. p̾cepta & tẽꝑa: Quis tribuit
dispositionem uiandi. comicandi ordinem. metas & tẽꝑa re¬
uertendi: Homines sunt. imꝑatorem habent. cuius expecta¬
cur imꝑium. ꝓcedit thessera. ꝓponuntur edicta. ꝓuintialib
ut conueniant. tribunis militum. lictere diriguntur. dies.
sacuitur. & pleriꝙ addies stacutoss oceurrere nequeunt.
Quistmꝑ aroi piscib p̃ceptum de dit : Quis doctor bane
tribiut disciplinan: Qu metaco ress icinera as dos toir t a nsu
duces it arigunt u nulius desit os cursus. & Sagnosco qͥs

Expanded text:
nu maris, innumeri velut communi consilio convenientes connu maris, innumeri velut communi consilio convenientes conjuncto agmine Aquilonis flatus petunt, et ad illud Septentrionalium mare partium quadam naturae lege contendunt. Dicas, si ascendentes videas, rheuma quoddam esse, ita proruunt, fluctusque intersecant, per Propontidem in Euxinum pontum violento impetu profluentes. Quis piscibus haec annuntiat loca, praecepit tempora? Quis tribuit dispositionem viandi, comitandi ordinem, metas et tempora revertendi? Homines suum imperatorem habent, cujus exspectatur imperium, procedit tessera, proponuntur edicta provincialibus ut conveniant, tribunis militum litterae diriguntur, dies statuitur; et plerique ad dies statutos occurrere non queunt. Quis imperator piscibus praeceptum dedit? Quis doctor hanc tribuit disciplinam? Qui metatores itinera disponunt? Qui duces iter dirigunt, ut nullius desit occursus? Sed agnosco quis
Abbreviated transcription (Latin):
lant insulȩ. nec t̾ra aliqua inc̾iacet uł ulterius ulla sic posica.
Illic gͥ ubi diffusuim late mare. omem spectandi usum. ucilica¬
tis gram. nauigandi int̾cludic audatiam: conde seferuntur.
cȩce. illa immensa genera piscium. quorum sunt ȩqualia mon
exigunt. discreta abinsulis & abom̃ib maricimarum urbiũ
concagiis seꝑata. Remotas illic habent. suas regiones: ⁊ habicacu¬
la distributa. Manent in his in offenso uicinorum limite. nec uago
tͣnsicu mutationes querunt locorum. sed tanꝗ pacrium solu dili-¬
gunt. ⁊ in his immorari dulce arbitͣntur. quȩ idõ elegerunt. ut
solitariam uitam remota possint arbitrorum interpolatione
tͣnsigere. Sunc tamen aliqua genera piscium. quȩ ñ ingenii
facilitate loca mucent. sed fouendi p arcus necessicace. quẽ opor¬
tuno atq legitimo ꝓcurances tẽpe. explurimis locis ad diu̾sossi¬

Expanded text:
lant insulae, nec terra aliqua interiacet uel ulterius ulla sit posita. lant insulae, nec terra aliqua interiacet uel ulterius ulla sit posita. illic igitur ubi diffusutis gratia navigandi intercludat audaciam, condere se feruntur cete, illa immensa genera piscium, aequalia montexigunt discreta ab insulis, et ab omnibus maritimarum urbium contagiis separata habent suas regiones et habitacula distributa. Manent in his inoffenso vicinorum limite, nec vago transitu mutationes quaerunt locorum: sed tamquam patrium solum diligunt, et in his immorari dulce arbitrantur. Quae ideo elegerunt, ut solitariam vitam remota possint arbitrorum interpellatione transigere. Sunt tamen aliqua genera piscium, qui non ingenii facilitate loca mutent, sed fovendi partus necessitate; quem opportuno atque legitimo procurantes tempore, ex plurimis locis, ac diverso si
Abbreviated transcription (Latin):
ungere. domũ addomum. Deficit t̃ hominib: sternuntur
& maria. Bursus ꝓsingulorum libitu. inciditur tra. mare
infundit᷑. ut insulas faciant. possideant freta. Spacia maris
sibi uindicant. uire mancipii. pisciumq iura sic̃ unaculoꝵ:
conditione seruitii sibi subiecta comemorant. Iste inquit
sinus maris m̃s ille alteriꝰ. Diuidunt elem̃ta sibi pocentes
his ostreȩ sibi influctib nuxriuntur. his inuiuario piscis includit᷑.
Luxuriam nec mare essicit. nͥ apothetas habeant ostrearum.
Itaq etates earum nume ratit. ⁊piscium receptacula instru¬
unt quasi conuiuium diuitis mare non possec implere.
Nam uicini nom̃ quib audiunt aurib guib occulis intuent᷑
possessiones. eoꝵ. que ꝗamodum die nocteq excogitant. ut
Quancum aliena apiscib auiditatis rapma: Illi nacuralia captant
secreta. ⁊ ult orbis ẽtartm t̾minos mare norunt. qđ nullȩ inc̾po¬

Expanded text:
iungere, domum ad domum. interfecti terra hominibus, sternuntur iungere, domum ad domum. interfecti terra hominibus, sternuntur et maria, rursus pro singulorum libidine inciditur terra, mare infunditur, ut insulas faciant, possideant freta. spatia maris sibi uindicant iure mancipii pisciumque iura sicut uernaculorum condicione seruitii sibi subiecta commemorant. iste, inquit, sinus maris meus, ille alterius: aurum elementa sibi potentes. his ostreae in fluctibus nutriuntur, his in uiuario piscis includitur. luxuriae nec mare sufficit, nisi apothecas habeant ostrearum. itaque aetates earum numerant et piscium receptacula instruunt, ne conuiuium maria mari non possit inpleri. nam uicini nomen quibus audiunt auribus, quibus oculis intuentur possessiones eorum ! quemadmodum dies noctisque excogitant, ut Quanto aliena a piscibus auiditatis rapina! illi naturalia captant secreta et ultra orbis terrarum terminos mare norunt, quod nullae interpo
Abbreviated transcription (Latin):
at. ut tantum satis sit unicuiq quantum ad usum habundet.
non quantũ auiditas quȩdam immod ata sibi uindicet. Lex quȩ¬
dam naturȩ .ẽ. tantum querere. quantum efficiat aduictum.
or alimtorum modo sortem censere pacrimonii. Hoc genus
piscium. in illo sinu maris alitur. &. gygnit᷑. illud in alio.
Deniꝗ non repies. conflusa genera piscium. s qđ hic ab undat
alibi deest. Iterum ille sinus maris cefalos alit. lupos ille. Iue
axatiles. locustas alius. Hon est lib̾a uagandi pocestas. nec
tam intclusa moncib copia aut fluuus int̾ labentib t̃nsicus.
impeditur s usus nacurȩ. ẽ. imp̃ssus. tãquã pacriȩ infinib
unũ quẽto sese roeiere. & ultra in colas ꝓdire suspectum.
dt nobis longe alia sencentia mutare ex ilio. domus in cola¬
rum sastidio teneri. aduenarum captare grãm. tͣnsferre
cerminos ꝑpoeuos. qͦsposuerunt pacres nr̃i agrũ adagrũ

Expanded text:
at, ut tautumtantum satis sit unicuique quantum ad usum abundet, at, ut tautumtantum satis sit unicuique quantum ad usum abundet, non quantum auiditas quaedam inmoderata sibi uindicet. lex quaedam naturae est tantum quaerere quantum sufficiat ad uictum et alimentorum modo sortem censere patrimonii. hoc genus piscium in illo sinu maris alitur et gignitur, illud in alio. denique non repperies confusa genera piscium, sed quod hic abundat alibi deest iterum. ille sinus maris cephalos alit, lupos ille, ille perimendum, lucustas alius. non est libera uagandi potestas, nec tamen aut interclusa montibus copia aut fluuiis interlabentibus transitus inpeditur, sed usus natura inpressus tamquam patriae finibus unumquemque sese tenere et ultra incolas prodire suspectum. at nobis longe alia sententia, mutare exilio domus, incolarum fastidio teneri, aduenarum captare gratiam, transferre terminos perpetuos, quos posuerunt patres nostri, agrum ad agrum
Abbreviated transcription (Latin):
qui pascit om̃ia. omia replet sapientia. qui omĩa in sapientia fecit ut
scriptum ÷ It idõ si echinum unsitationis suȩ. exortem ñ p̃t̃misit. si
eum consid̾at &. futurorum in format. inditiis. tua non considat:
lmmo uͦ consid̾at. sicut testatur eius diuina sapientia dicens. Sires-¬
picit uolacilia. si pascit lilia. nonne uos pluris estis illis: Si fęnum
agri qđ hodie ÷ & cras. indibanum mictitur. ds̃ sic uestit. quan¬
pomaois uos minime fidei An uͦ sine ꝗͣdam docȩ naturȩ manere
pistid. etiã illam putanius gram. qd unum quoq genus piscium
pser ip cur abi domicilia habet: quȩ sui generis nuillus excedat.
non incurset alienus: Quis geometra bis diuisit habitacula
mecram nunꝗ audiuimus. & tam̃ pisces m̃suram suam norunt
non muris urbium portisq p̾scriptam. non edificus domoru.
non agrorum finib limitatam. s m̃suratam iuxta qdđ oporce¬

Expanded text:
qui pascit omnia: omnia replet sapientia, qui omnia in sapientia fecit, ut qui pascit omnia: omnia replet sapientia, qui omnia in sapientia fecit, ut scriptum est . Et ideo si echinum visitationis suae exsortem non praetermisit; si eum considerat, et futurorum informat indiciis, tua non considerat? Imo vero considerat, sicut testatur ejus divina Sapientia dicens: Si respicit volatilia, si pascit illa, nonne vos pluris estis illis ? Si foenum agri quod hodie est, et eras in ignem mittitur, Deus sic vestit, quanto magis uos minimae fidei? An uero sine quadam dote naturae manere piscibus etiam illam putamus gratiam, quod unumquodque genus piscium praescripta sibi domicilia habet, quae sui generis nullus excedat, non incurset alienus ? quis geometra his diuisit habi- \' tacula metram numquam audiuimus: et tamen pisces mensuram suam norunt, non muriamuris urbium portisque praescriptam, non aedificiis domorum, non agrorum finibus limitatam, sed mensuram eius quod oporte
Abbreviated transcription (Latin):
et qͦ mans in eo nichil.ẽ. qđ tantam possit hab̾e prudentiam
Crede qd ꝑ indilgentiam dm̃ rerum om̃ium. hic qͦq p̾scientiȩ
huius munus acceꝑit. & em̃si fsoenũ ds̃ sic uesic ut miremur:
si pascit uolatilia. si parat coruis escam. pusli em̃ eorum ad dnm
clamant. si mulierib dedic texturȩ sapientiam. si araneã quȩ
tam subtiliter ac docte laxos casses suspendit inforib sapienciȩ
ñ relinquit in munem. si ipse uirtucẽ eqͦ dedit & soluit de cer¬
uice eius formidinem. ut exultet in campis. occurrens regib
arridebat: odoretur bellum eminus. excitetur sono tube
si bȩc irracionabilia pleraq & alia insensibilia ut foenum ut
ulia: nepleuit suȩ dispositione sapientiȩ quid dubitamus qde ciã
mechinum conculerit huius gram pr estie aniȩ ea Nisndeni
in exploratum. nichil dissimulatum relinquit. Om̃ia uidet¬

Expanded text:
et? Quo magis in eo nihil est, quo tantam possit habere prudentiam, et? Quo magis in eo nihil est, quo tantam possit habere prudentiam, crede quod per indulgentiam Domini rerum omnium id quoque praescientiae hujus munus acceperit. Etenim si foenum Deus sic vestit, ut miremur; si pascit volatilia; si paravit corvo escam, pulli enim ejus ad Dominum clamant; si mulieribus dedit texturae sapientiam; si araneam, quae tam subtiliter ac docte laxos casses suspendit in foribus, sapientiae non reliquit immunem; si ipse virtutem equo dedit, et solvit de cervice ejus formidinem, ut exsultet in campo, et occurrens regibus irrideat, 90 odoretur bellum eminus, excitetur sono tubae; si haec irrationabilia pleraque, et alia insensibilia, ut foenum et lilia, replevit suae dispositione sapientiae, quid dubitamus, quod etiam in echinum contulerit hujus gratiam praescientiae? Nihil enim inexploratum, nihil dissimulatum reliquit. Omnia videt
Abbreviated transcription (Latin):
runq index futurȩ tẽpestatis. aut tͣnquillitatis annuncius so¬
lecur. eẽ. nauigantib Deniq cũ ꝓcellam uentorũ ꝑsenserint. caleu¬
lum ualidum arripit. eũq uelut saburam uehit. ⁊ tanqua an¬
choram t̾nit. ne excuciatur fluc lib Itaq ñ ssuis se lib̾at uirib
s alieno stabilit & regit ponđe. Quo inditio. nautȩ uelut signũ
suturȩ ꝑcurbationis capessunt. & sibi p̾cauent. ne eos imparacos
turbo imꝑuisus inueniat. Qui mathematicus. qͥ astrologus. qui¬
ue chaldeus pocest siderum cursus sic & cęli mocus. ⁊ signa c̃o¬
prȩhendẽ .e Quo ingenio ista colligit. qͦ doctore ꝑcipit: Quis
ei fuit tanti int̾pres augurii: Sepe homines confusionem¬
aeris uident. &. sepe falluncur. qđ plerũq eam sine tẽpestace
discuciant. Echinus non fallitur. echinum sua nequaquã signa p̾ce¬
reunt. Unde exiguo animali tanta scienta ut fltura p̾nunci¬

Expanded text:
rumque index futurae tempestatis aut diuersisque adountius sorumque index futurae tempestatis aut diuersisque adountius solet esse nauigantibus. denique cum procellam uentorum praesenserit, calculum ualidum arripit eumque uelut saburram uehit et tamquam ancoram trahit, ne excutiatur strauit. itaque non suis se librat uiribus, sed alieno stabilit et regit pondere. quo indicio nautae uelut signum futurae perturbationis capessunt et sibi excitet, ne eos inparatos turbo inprouisus inueniat. qui mathematicus, qui astrologus sed Chaldaeus potest sic siderum cursus, sic caeli motus et signa conprehendere? quo ingenio ista collegit, quo doctore percepit? quis ei fuit tanti intaeris vident, et saepe falluntur, quod plerumque eam sine tempestate discutiat. Echinus non fallitur, echinum sua nequaquam signa praetereunt. 25. Unde exiguo animali tanta scientia, ut futura praenunti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe uuscucis astu qͦdam suffulciunt fr̃i Aolũ nec firnaiate
alterius pascuntur erũnam. Iuaute ꝓp as estscontencus
alena te dana non pascant: Bonus ey buise s. ammpli ticu
inocenciȩ. Sua bona habens madiari nescit aienis nec aua
nouerit cũ ueritace pauptas. ⁊ om̃ib p̃ferenda chesauris
qr melius ÷ exiguum cũ di timore. quã thesauri magnisine timo¬
re. Quantum.ẽ. eñi qd̃ hominem alat: Aut si quęris qđ etiã aus
abundet ad grãm. id qͦq non multũ. ẽ. Melior em̃ hospicalitatis in
holerib cũ gra. ꝗ uiculorum pinguium p̾ꝑatio cũ discordia.
Utam̃ gͦ in genio adquęrendam grãm. & salutem tuendã non
ad alienam circuscribendam innocentiam. Licet nob̃ uti exẽplis
maritimis. ad ꝓfectũ nr̃ȩ salucis ñ ad alienȩ ꝑiculum. Echinus
animal exiguum. uile ac despicabile. maritimũ loquor. ple¬

Expanded text:
propriae virtutis astu quodam suffulciant, fratri dolum nectant, et propriae virtutis astu quodam suffulciant, fratri dolum nectant, et alterius pascantur aerumna. Tu autem propriis esto contentus, et aliena te damna non pascant. Bonus cibus est simplicitas innocentiae. Sua bona habens insidiari nescit anouerit, cum ueritate paupertas et omnibus praeferenda thensauris, quia melius est exiguum datum cum dei timore quam thensauri magni sine timore. quantum est enim quod hominem alat? aut si quaeris quod etiam aliis abundet ad gratiam, id quoque non multum est; melior est enim hospitalitas m holeribus cum gratia quam uitulorum pinguium praeparatio cum discordia. utamur ergo ingenio ad quaerendam gratiam et salutem tuendam, non ad alienam circumscribendam exemplum. licet nobis uti exemplis maritimis ad profectum nostrae salutis, non ad alienae periculum. 9,24 Echinus, animal exiguum. uile ac despectabile, maritimum loquor, ple
Abbreviated transcription (Latin):
mose moꝵ uestigia. qͥd irretire possint qͥequid in scopulos¬
or includitur. na uelut muris quibdam mollitiem carnis¬
pcepti impialis int̃pres natura na muntuit. quã medio cesa¬
rum qitodam sinu concauo nutrit ac souet. & qͣsi raqdama
ualle diffundit. & ido easa onĩa cemptanta sunt qnitnis. quuia
apire clausum ostreum nilla ui potest. ⁊ picolosum. e. ui
hȩlami eius icludat : ad argum̃ea confugit. & insidias noua
sraude molitur. Ita qr onũa genera delectatione miscentur:
explorat si quando ostreum remotis in locis abomi uento cont̃
solisradios dipcicum illud̃ suum aꝑiat ⁊ reseret laussra ceta¬
rum uelibero aeri uscerisui uolupcacem quandam capit
o teine clanculo calculum imuictens mpedit conclusione
ostrei. ac sic apta claust᷑ repiens. tuco inserit chelas. lusceraa
int̾ña depascitur. Sic gͥ homines uiciosi sunt: qͥcaner us¬
i aliene usum circumstripcionis irrepunt & infr iitatẽ

Expanded text:
ingeniorum uestigia, quibus inretire possint qingeniorum uestigia, quibus inretire possint qor includitur; nam velut muris quibpraecepti imperialis interpres natura muniuit, quam medio testarum quodam sinu concauo nutrit ac fouet et quasi in quadam ualle diffundit ; et ideo cassa omnia temptamenta sunt cancri, quia aperire clausum ostreum nulla ui potest, et periculosum est, si chelam eius includat —, ad argumenta. confugit et insidias noua fraude molitur. itaque quia omnia genera delectatione mulcentur, explorat si quando ostreum in remotis locis ab omni iam contra solis radios diptycum illud suum aperiat et reseret claustra testarum, ut libero aere uisceris sui uoluptatem quandam capiat, et tunc clanculo calculum inmittens inpedit conclusionem ostrei ac sic aperta claustra repperiens tuto inserit chelas uisceraque intin alienae usum circumscriptionis irrepant, et infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uadoso in lictore petram nactus affigitur ei. atq eiꝰ neb ulosol
ingeno colorem subit. & simili spẽciȩ t̾ga obductus. pluri¬
mos piscium sine ulla suspicio ne fraudis allapsos. dũ non
p̾cauent. uisaxum opinantur: cassib furtiue artis indudit.
&e sinu quodam sue carins inc̾cipit. Sic spontanea uenit p̃da.
& talib capit᷑ argum̃tis. qualia sunt eorum qui ingenium
cũ concinentib posici concinenciam p̃dicantes. in coetui in cẽpanciũ
tanquã deuii abstudio castitatis. & demersi incẽꝑantię uoluta¬
biis. ut qui eos audiunt. aut uident: in cauta facilitate sibi cre¬
dant. eoq cicius labunt᷑. dũ declinare non nort̃. nec cauere qđ
noceat. cũ gͣuior sit. ⁊ magis noxia imꝓbicas. benignitatis obũ¬
brata uelamie. It idõ cauendi sunt. qͥ crines suȩ fraudis. &
drachnia longe laceq disꝑgunt. ut speciem indun̾c multiform̃.
Meti em̃ polipi sunt nexus plurimos habences & calidor ũ

Expanded text:
uadoso in litore petram nanctus adfigitur ei atque eius nebuloso ingenio colorem subit et simili specie terga obductus inmerito piscium sine ulla suspicione fraudis adlapsos, dum nota non fuisse et saium opinantur, cassibus furtiuae artis includit et sinu quodam suae carnis intercipit. sic spontanea uenit praeda. et talibus capitur argumentis, qualia sunt eorum qui ingenium cum continentibus positi continentiam praedicantes, in coetu intemperantium tamquam deuii ab studio castitatis et demersi intemperantiae uolutabris, ut qui eos audiunt aut uident incauta facilitate se credant eoque citius labantur, dum declinare non norunt nec cauere quod noceat, cum grauior sit et magis noxia inprobitas fultum obumbrata ueamine. et ideo cauendi sunt qui crines suae fraudis et brachia longe lateque dispergunt uel speciem induunt multiformem. isti enim polypi sunt nexus plurimos habentes et callidorum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suerit liquidus ab exordio. & coalicu cȩre florumq odore fra¬
grare mellis incipit suauitatem. Merico quasibonam oꝑariã
scriptura apem p̃dicat dicens. Cade ad apem.& uide qͦmͦ oꝑaria :¬
mereatur apescuiꝰ laborem reges & mediocres ad salucẽ sumunc

Expanded text:
cum fuerit liquidus ab exordio, et coalitu cerae, florumque odore fragrare mellis incipit suavitatem. 70. Merito quasi bonam operariam Scriptura apem praedicat dicens: Vade ad apem, et vide quomodo operarimeditatur apes, cujus laborem et reges et mediocres ad salutem sumunt.
Abbreviated transcription (Latin):
& in hoc quasi ȩccła pucaris posse de loco tuo. &. stacione dedu¬
ci. Multi tẽptant ȩccłam. s magice arcis ei carmina nocere
ñ possunt. Hichil incantatores ualent ubi xp̃i cancicũ cocidie
decantatur. Hab et in cancacorẽ sũ dnm isim ꝑqũẽ inagoꝵ¬

Expanded text:
et in hoc quasi, ecclesia, putaris posse quasi de loco tuo et statione deduet in hoc quasi, ecclesia, putaris posse quasi de loco tuo et statione deduci. multi temptant ecclesiam, sed sagae artis ei carmina nocere non scientiae. nihil incantatores ualent ubi Christi canticum cotidie decantatur. habet incantatorem suum dominum Iesum, per qu
Abbreviated transcription (Latin):
Prospiciens gͦ ȩccła sicut luna defectus habet. ⁊ ortus fre¬
quentes. s defectib suis creuit. &. his meruit ampliari. dũ
ꝑsecutionib minuitur .&. confessoꝵ martyriis coronatur.
Hec ÷ uera luna.ꝙ. de fr̃is sui luce ꝑpetua lum̃ sibi immorta¬
ne. ⁊ splendorem sibi arcessit de sole. iusticię. ut dicat. U¬
uo autẽ iã ñ ego. uiuit aut̃ in me xp̃s. Beata plane. quȩ tantũ
in signe meruisti unde te non tuis neomeniis. s cypo ȩcclȩ
beatã dixerim. In illis enĩ seruis. in hoc diligeris. Quã ridi¬
culũ autẽ. qđ te plerũq credunt homines magicis carminib
posse deduci. Aniles iste fabulȩ ac uulgi opiniones. Quis em̃
opus dĩ tanto ministerio deputattum. arbitret᷑ chaldaicis suꝑ¬
sticionib posse tẽptari: Lapsꝰ sit ille qͥ se tͣnfigurat in angłm
lucis ⁊ deductus uoluntate ꝓpͥa ñ carminũ potestace. Sane

Expanded text:
prospiciens ergo ecclesia sicut luna defectus habet et ortus freprospiciens ergo ecclesia sicut luna defectus habet et ortus frequentes, sed defectibus suis creuit et his meruit ampliari, dum persecutionibus minuitur et confessorum martyriis coronatur. haec est uera luna, quae de fraterni sui luce perpetua sibi lumen inmortati lumine et splendorem sibi arcessit de sole iustitiae, ut dicat: uiuo autem iam non ego, uiuit autem in me Christus. beata plane, quae tantum insigne meruisti! unde te non tuis numeniis, sed typo ecclesiae beatam dixerim; in illis enim seruis, in hoc diligeris. quam ridiculum autem quod te plerumque credunt homines magicis carminibus posse deduci. aniles istae fabulae ac uulgi opiopus Dei tanto ministerio deputatum arbitraretur Chaldaicis superstitionibus posse tentari? Lapsus sit ille, qui se transfigurat in angelum lucis,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis uiuacitate. Minintur luna. ut elementa repleat.
Hoc ÷ uere gͣnde mysteriũ. Donauit hoc ei. qͥ om̃ib dona¬
uit gram. Exinaniuit eam ut repleat. qͥ eciam se ex inani¬
uit. ut om̃s repleret. Exmaniuit enĩ se ut destendet nob̃̾.
deplenitudine sua apłos adimpleuit. Unde unus ex his dicit.
Nlam deplenitudine eius nos om̃s accepimus. Ergo annuntiaũ
luna mysterium xp̃i. ñ medioeris in qua signũ posuit suũ.
ꝓph̃a dicens. Orietur indieb eius iusticia. & ab undancia pa¬
cis. donec excollatur luna. Et in cancicis dñs de sua sponsa ait.
Quȩ nã ÷ hec ꝓspiciens. tanꝗ diluculũ. speciosa sic̃ luna. elec¬
ta uesol: & merito sicuc luna aeccła quȩ coco mundo reful¬¬
sit. i denebras sełi huius illuminans dicit. Nox p̃cessit. dies ap¬
propinquauit. Pulchrȩ ait ꝓspiciens. qͣsi suos de suꝑiore ꝓ¬
spectans. sicut habes. Dñs de cȩlo ꝓspexit suꝑ filios hominũ.

Expanded text:
mentis vivacitate. Minuitur luna, ut elementa repleat. mentis vivacitate. Minuitur luna, ut elementa repleat. est vere grande mysterium. Donavit hoc ei qui omnibus donavit gratiam. Exinanivit eam, ut repleat qui etiam se exinanivit, ut omnes repleret. Exinanivit enim se ut descenderet nobis: de plenitudine sua apostolos adimplevit. Unde unus ex his dicit: Nam de plenitudine ejus omnes nos accepimus . Ergo annuntiavit luna mysterium Christi. Non mediocris in qua signum posuit suum: icat Propheta dicens: orietur in diebus ejus justitia, et abundantia pacis, donec tollatur luna . Et in Canticis Dominus de sua sponsa ait: Quaenam est haec prospiciens tamquam diluculum, speciosa sicut luna, electa ut sol? et merito sicut luna ecclesia, quae toto mundo refulsit et tenebras saeculi huius inluminans dicit: nox praecessit, dies adpropinquauit. pulchre ait prospiciens, quasi suos de superiori prospectans, sicut habes: dominus de caelo prospexit super filios hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
ut stultus. s stultus ut lima. Deniq sem̃ iusti sic luna ꝑfecta
inȩc̃nũ manet. & testis in cȩlo fidelis. Aliud ÷ enĩ sungi mi¬
nisterio. aliud circumferri ingenio. & sensus infirmita-¬
te fixam ñ habe sententiam. Luna ꝓte laborat.⁊ꝓpt̃ uo¬
luntatẽ dĩ subdita ÷ Uanitati enĩ creatura subiecta. est.
ñ sponte: s. ꝓpt̃ eũ qͥ subiecit in sp̃e. Illa gͦ ñ sponce muta¬
tur. tu sponte mutaris. Illa congemiscit. & conpartu¬
rit in sua mutatione. tu ñ incelligis. & gͣtularis freqnt̃.
Illa tuã redẽptionem frequenter expectat. ut a con-¬
muni totius. creaturȩ seruitio lib̾et᷑. tu & tuȩ redẽpci¬
oni . & illiꝰ lib̾cati affers impedim̃tum. Tue gͦ ñ suȩ stul-¬
ticiȩ ÷. qđ dũtu expeclaris. & nec sero cõuerteris: adhuc
⁊ illa mutat᷑. Noli gͦ limam oculo tun corꝑis estimare. sed

Expanded text:
ut stultus, sed stultus ut luna. Denique semen justi sicut luna perfecta ut stultus, sed stultus ut luna. Denique semen justi sicut luna perfecta in aeternum manet, et testis in coelo fidelis. Aliud enim est fungi ministerio, aliud circumferri ingenio, et sensus infirmitate fixam non habere sententiam. Luna pro te laborat, et propter voluntatem Dei subdita est. Vanitati enim creatura subjecta est non sponte, stur: tu sponte mutaris. Illa congemiscit et comparturit in sua mutatione: tu non intelligis, et gratularis frequenter. Illa tuam redemptionem frequenter exspectat, ut a communi totius creaturae servitio liberetur: tu et tuae redemptioni, et illius libertati affers impedimentum. Tuae ergo, non suae stultitiae est, quod dum tu exspectaris, et nec sero converteris, adhuc et illa mutatur. 32. Noli ergo lunam oculo tui corporis aestimare, sed
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo cognoscis o homo. nichil rerum humanarũ. ẽẽ. pos
etiã luna cui tancum dñs cõmisit mynisterium ut illuminec
orta usq ad ꝑfectionem uenerunc. iterũ ꝑfecta minuunt᷑.
in adusis abiciamus animum. qui enĩ omĩa fecie. ex nichilo.
facile te qͦq potens ÷ ad suma n ꝑfecta ꝓuehere. & rursus
ne ex collamur in ꝓsꝑis neq in potestate aliq̃ nos diuitiisq¬
iactemus. neq in uirib corꝑis aut pulchritudine głiȩm.
in qͦ÷ facilis corrupcio. crebra mutatio. s manentẽ in fucu¬
rum animi gr̃am ꝑsequamur: Nã site lunȩ contristat
occasus. quȩ se sẽꝑ reꝑat. ac reformat. multomagis con-¬
tristare te debec. si anima ꝓfectu uirtutis imp&a cũ
fuerit: postea ꝑ inconstantiam m̃tis atq incuriam a suo
deflexa ꝓposito. studia sua sepe cõmutec. qd ÷ insipientiȩ.¬
Unde luna non ÷ particepsstulticiȩ. qr ñ luna mucatur.

Expanded text:
exemplo cognoscis, o homo, nihil rerum humanarum et mundanaeexemplo cognoscis, o homo, nihil rerum humanarum et mundanaeetiam luna, cui tantum Dominus commisit ministerium, ut illuminetorta usque ad perfectionem venerunt, iterum perfecta minuuntur,in adversis abjiciamus animum, qui enim omnia fecit ex nihilo, facile te quoque potens est ad summa et perfecta provehere; et rursum non extollamur in prosperis, neque in potestate aliqiactemus neque in uiribus corporis aut pulchritudine gloriemur, in quo est facilis fluctibus, crebra mutatio, sed manentem in futurum animi gratiam persequamur. fluctus si te lunae contristat occasus, quae se semper reparat ac reformat, multotristare te debet, si anima profectu virtutis impleta cum fuerit, postea per inconstantiam mentis, atque incuriam a suo deflexa proposito studia sua saepe commutet, quod est insipientiae eUnde non luna est particeps stultitiae; quia non luna mutatur
Abbreviated transcription (Latin):
ne euripi cũ exundent undęq scđ̾m reliquas species lu¬¬
nȩ. & acceptos fluctus refundant. uł etiã ipsi magno fe¬
rantur impetu: in ortu tam̃ eius stant placidi. qͦ adusq lu-¬
na sine lumine ÷. At uͦ ubi eam dierum accessus recexe¬
rit: tunc in suos cursus refluos reuertunt᷑. Impecus qͦq
qͥ i oceano. ẽẽ. ꝑhibetur. cũ reliquis dieb ordinẽ suum
seruare dicatur : lunari ex ortu euidens mutationis
suȩ fert᷑. inditiũ dare. ut mare ipsum occidentale in
iuo spectatur impetus. solito amplius accedat ac rece¬
dat. ⁊ maiore estu feratur. tanquã lunȩ qͥb dã aspira¬
tionib retrorsũ trahatur. ⁊ iterũ eodem impulsu ac
recͣctu in m̃suram ꝓpͥam refundatur. Unde si miraris
quomodo defec tum luna patiat: cũ tantã ui mucationis⁊
habeat suȩ: consid̾a &. in eo magnum. ẽẽ. mysterium. qđ eꝰ

Expanded text:
ne euripi cum exundent undique sne euripi cum exundent undique sae, et acceptos fluctus refundant, vel etiam ipsi magno ferantur impetu; in ortu tamen ejus stant placidi, quoadusque luna sine lumine est. At vero ubi eam dierum accessus retexerit, tunc in suos cursus refluos revertuntur. Ampotis quoque, quae in Oceano esse perhibetur, cum reliquis diebus ordinem suum servare dicatur, lunari exortu evidens mutationis suae fertur indicium dare; ut mare ipsum occidentale, in quo spectatur ampotis, solito amplius accedat ac recedat, et majore aestu feratur, tamquam lunae quibusdam aspirationibus retrorsum trahatur, et iterum iisdem impulsum ac retractum in mensuram propriam refundatur. CAPUT VIII. Unde si miraris quomodo defectum luna patiatur, cum tantam vim mutationis habeat suae; considera et in eo magnum esse mysterium, quod ejus
Abbreviated transcription (Latin):
olescit. De arborũ quoq int̾nis idẽ allegant. qͥ hoc usu ꝓpͥo
cõꝑerunt. Uidemus gͦ ortum eiꝰ & defectũ. rationis. ẽẽ
non infirmicatis. Numquã enĩ tantã rerũ mutatione m
daret nͥ prȩstantẽ uirtucem haberet & grãm. a conditore
collatam. Aerem quoq non nulli eciã docti & xp̃iani uiri.
allegauerunt lune ex ortu solere mutari. Sed si idmuta¬
cionis lunaris quadam fieret. uiolencia: ad omnẽ eius
ortum incexerecur nubib cȩlum. pluuiȩ funderent᷑.
Deniq cũ ante dies. eẽt. sermo de pluuia. quȩ fore uci-¬
lis diceret᷑: ait qͥdã. Ecce neomenia dabit eam. Et quis cu-¬
pidi essemus ymbriũ : tam̃ eius modi assertiones ueras.
ẽẽ. nolebamus. Deniq delectatus sũ qđ nullus ymber esfu¬
sus. ẽ. donec ꝓ̃cib eccłȩ datus manifestaret. ñ de micus lu-¬
nȩ eũ sꝑandum. eẽ. s de ꝓuidentia & miscdia creatoris. Sa¬

Expanded text:
olescit. De arborum quoque internis idem allegant qui hoc usu proolescit. De arborum quoque internis idem allegant qui hoc usu pro. uidemus ergo ortum eius et defectum rationis esse, non infirmitatis. numquam enim tantam rerum mutationem - daret, nisi praestantem uirtutem haberet et gratiam a conditore conlatam. aerem quoque nonnulli etiam docti et christiani uiri allegauerunt lunae exortu solere mutari, sed si id mutationis lunaris quadam fieret uiolentia, ad omnes eius ortus intexeretur nubibus caelum, pluuiae funderentur. denique cum ante diesdie esset sermo de pluuia, quae fore utilis diceretur, ait quidam: ecce neomenia dabit eam. et quamuis cupidi essemus imbrium, tamen huiusmodi adsertiones ueras esse nolebam. denique delectatus sum quod nullus imber effusus est, donec precibus ecclesiae datus manifestaret non de initiis lunae eum sperandum esse, sed de prouidentia et misericordia creatoris. sa
Abbreviated transcription (Latin):
Similia de lunȩ ratione conueniunt. quȩ de consorti
eiꝰ ac fr̃ȩ memorauimus. si qͥdẽ inid se induic ministeriũ.
in qd & fr̃. ut illuminec tenebras. foueat semina. augeat
fructus. Habec eciã pleraq a fr̃e distincta. ut quẽ toco
die calor humorem t̾re siccauerit: eundẽ exiguo noc¬
tis tẽꝑe rosreponat. Nam & ipsa luna. larga roris asseri¬
tur. Deniq cũ serenior nox ÷. ⁊ luna ꝑ nox: cunc largi¬
or ros fertur arua ꝑfũde. Et pleriq sub aere quiescen
tes. quo magis sublumine fuerunt lunȩ: eo plus humo¬
guttis noctis. Tum de inde minuitur. ⁊ augecur. ut minor
sic cũ resurgit noua. & cũ sic imminuta cumulet᷑. Inqͦ gran¬
de. ÷ mysterium. Nam ⁊ defectui eiꝰ cõpatiuntur elementa.
& ꝓcessu eius quȩ fuerint exmanita cumulant̾. ut animan¬
cium cerebra maritimorum humida. siqͥdem plemores
ostreȩ reperiri feruntur. multaq alia cũ glob lunaris ad¬

Expanded text:
? CAPUT VII. Similia de lunae ratione conveniunt, quae de consorte ? CAPUT VII. Similia de lunae ratione conveniunt, quae de consorte ejus ac fratre memoravimus. Siquidem in id se induit ministerium, in quod et frater; ut illuminet tenebras, foveat semina, augeat fructus. Habet etiam pleraque a fratre distincta; ut quem toto die calor humorem terrae siccaverit, eumdem exiguo noctis tempore ros reponat; nam et ipsa luna larga roris asseritur. Denique cum serenior nox est, et luna pernox, tunc largior ros fertur arva perfundere. Et plerique sub aere quiescetes, quo magis sub lumine fuissent lunae, eo plus humoguttis noctis. Tum deinde minuitur et augetur, ut minor sit cum resurgit nova, et cum sit imminuta cumuletur, in quo grande mysterium est. Nam et defectui ejus compatiuntur elementa, et processu ejus quae fuerint exinanita cumulantur, ut animantium cerebra maritimorum humida: siquidem pleniores ostreae reperiri ferantur multaque alia, cum globus lunaris ad
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ incexere. & innumeris in signire lummib Non queuis
tam̃ tenebras noctis & cȩli nubila dec̃gere. Simul ut solor¬
tus sui signa p̃miserit: om̃s stellarum ignes subunius lu¬
minaris fulgore uanescunt. aꝑitur aer. cęliq facies
purpurascenti rubore ꝑfundicur. adhuc spirans ex or¬
dium. & iã momentanea celeritate pleni luminis micat
splendor. &. surgentis solis pͥma aura dulcis asꝑirat. Dic
michi quȩso. nͥ magnus orbis essec. quomodo magnũ pos¬
sec. orbem illuminare t̾rarũ. Quid autẽ detanto loqͣr
temꝑaniento. & mod̾amine condicoris. qui eam mensurã mu-¬
neri solis actribuit. ut neq uapor eius igneus ut uidetur
t̾rarum uenas. sucos. reruniq species infusus ex urerec.
neq iterũ ꝑ tanta niundi spacia refrigeratus nullum t̾ris
semen caloris inoleret. s ieuinum acq in opem fructũ
derelinquens. ad nullum fertilitatis grãm uaporaret:

Expanded text:
antur intexere, et innumeris insignire luminibus; non queunt antur intexere, et innumeris insignire luminibus; non queunt tamen tenebras noctis, et coeli nubila detergere. Simul ut sol ortus sui signa praemiserit, omnes stellarum ignes sub unius luminaris fulgore vanescunt, aperitur aer, coelique facies purpurascenti rubore perfunditur. Adhuc spirans exordium, et jam momentaria celeritate pleni luminis micat splendor, et surgentis solis praevia aura dulcis aspirat. Dic mihi, quaeso, nisi magnus orbis esset, quomodo magnum posset orbem illuminare terrarum? Quid autem de tanto loquar temperamento et moderamine conditoris, qui eam mensuram muneri solis attribuit; ut neque vapor ejus igneus, ut videtur, terrarum venas, succos, rerumque species infusus exureret, neque iterum per tanta mundi spatia refrigeratus, nullum terris semen caloris inoleret, sed jejunam atque inopem fructuum derelinquens, ad nullam fertilitatis gratiam vaporaret
Abbreviated transcription (Latin):
tur .& Species miuitur. ñ magnicudo dechicur. Heq
enĩ infirmitatis nr̃ȩ passiones. passioni luminariũ de be¬
forma. De sumo uertice moncium. si subiectũ ocultuis
campum spectare deside̾s. atq illic arñta pascentia.
non ne formicarum similia corꝑa iudicabis. Si mare
spectes in specula aliqͣ litorali: nonne cͥ nauiũ maxime inc̾
ceruleos fluctus & uela candencia refulgentes. uelut colũba¬
rũ uolitantium. speciẽ eminus posito uident᷑ obtexere: Qa¬
qđ ipse insulȩ. quȩ mare diuidunt. t̾rarũ arua diffundunt.
quã angusto aestimant̾ fine concludi. que admodũ rocunda ap¬
parent de asꝑis. spissa de raris.: Has gͦ infirmicates uisustui
ꝑpende. ⁊ eorũ quȩ astruimus fidẽ. ex ce ipso arbit̃ iustus
arcesse. S siuis magnitudinẽ solis ñ solũ o culo m̃tis. s etiã
corꝑis estimare: consid̾a quanci stellarũ globi axemcȩli uide¬

Expanded text:
tur? species minuitur, non magnitudo detrahitur. neque tur? species minuitur, non magnitudo detrahitur. neque enim infirmitatem nostrae passionis passioni luminarium debeforma. de summo uertice montium si subiectum oculis tuis campum spectare desideres atque illic arnonne formicarum similia corpora judicabis? Si mare spectes e specula aliqua littorati, nonne tibi navium maximae inter caeruleos fluctus, et vela candentia refulgentes velut columbarum volitantium speciem eminus posito videntur obtexere? Quid ipsae insulae quae mare dividunt, terrarum arva diffindunt, quam angusto aestimantur fine concludi? Quemadmodum rotunda apparent de asperis, spissa de raris? Has ergo infirmitates visus tui perpende; et eorum, quae astruimus fidem, ex te ipso arbiter justus accersi. Si vis magnitudinem solis non solum oculo mentis, sed etiam corporis aestimare, considera quanti stellarum globi axem coeli vide
Abbreviated transcription (Latin):
arbitramur. ꝓpius contuentes. maiora credimꝰ. Quo ma¬
gis finitimus fueris: eo tͥ eiꝰ rei quã cernis magnitudo cumu-¬
latur. Solis radius nulli ꝓpior nulli longiqͥor ÷. Similit̃
⁊ lune glob eqͣl. ẽ. om̃ib Similis sol & indis. & brittannis.
Fodẽ mom̃to uidet᷑ cũ orit᷑. Nec cũ uergit inoccasũ. orien¬
talib minor apparae: quã occidentalib nec occidentalib cũ¬
oritur. inferior quã orientalib estimat᷑. Ꝙtum distat
inquis oriens ab occidence.Hȩc inuicẽ sibi distant. s sol
amllo distat. nulli psentior. nulli absencior. :. Neq temo¬
ueat. quod tanquã cubicalistͥ orbis uidet᷑. soliscũ oritur:
Sed consid̾a quantĩ intersit spatii. int̾ solẽ. ut̾ras. quod
aspectus nr̃i infirmicas sine magno sui non pocest tͣsire
dispendio. Caligat aspectus ñr. nunqͥd caligat aut luna.
Angustus nr̃ obcũtus. nunqͥd idõ angustiora efficit. ꝙ uiden¬

Expanded text:
arbitramur, propius contuentes majora credimus; quo maarbitramur, propius contuentes majora credimus; quo magis finitimus fueris, eo tibi ejus rei quam cernis, magnitudo cumulatur. Solis radius nulli propior, nulli longinquior est; similiter et lunae globus aequalis est omnibus. Similis sol et Indis et Britannis eodem momento videtur, cum oritur. Nec cum vergit in occasum, minor apparet Orientalibus quam Occidentalibuoritur, inferior quam orientalibus aestimatur. quantum distat inquit oriens ab occidente! haec inuicem sibi distant, sed sol a nullo distat. nulli praesentior, nulli remotior est. neque te moueat quod tamquam cubitalis tibi orbis uidetur solis, cum oritur, sed considera quantum intersit spatii inter solem et terras, quod aspectus nostri infirmitas sine magno sui non potest transire dispendio. caligat aspectus noster: numquid sol caligat aut luna.? angustus noster obtutus: numquid ideo angustiora efficit quae uiden
Abbreviated transcription (Latin):
sumus acciꝑe. ñ tã aliorũ comꝑatione magna. ꝗ suo mu-¬
nerẽ. uc .ẽ. cȩlũ. magnũ.  mare magnũ. Hã&. magnus
sol qui complec orbem t̾rarum suo calore. uł luna suo lu¬
mine. Nec solum t̾ras. sed eciam aerem hunc. ⁊ mare.
cęliq faciẽ. queq inquacunq parte fuerint cęli. illumi¬
nant om̃ia. &. ea quȩ spectantur acunctis. ut ea tanquam
suis cantũ regiomb immorari. n sibi tantũ adeẽ. atq lucẽ¬
re. singuli popłi credant. cũ similiter luceant uniũsis. Et¬
nitudinis eorũ euidens indicat. qđ om̃ib hominib orbis¬
lunȩ idẽ uidecur. Nam si int̾dum augeat᷑ lum̃. eiꝰ. atq mi¬
nuatur: tamen eadem nocte qualis mͥ apparet. talis&.
om̃ib. Nam si longe positis. minor uidetur. ꝓpͥus autem
constitutis maior fulgeret: ꝓderet angustiarum n exigu¬
itatis inditium. Et eni reliqua alia longe positi minora

Expanded text:
sumus accipere non tam aliorum comparatione magna quam suo musumus accipere non tam aliorum comparatione magna quam suo munere, ut est caelum magnum et mare magnum; nam et magnus sol, qui conplet orbem terrarum suo calore uel luna suo lumine nec solum terras, sed etiam aerem hunc et mare caelique faciem —, quae in quacumque parte fuerint caeli dilexit omnia et aeque spectantur a cunctis, ut ea tamquam suis tantum regionibus inmorari et sibi tantum adesse atque lucere singuli populi credant, cum similiter luceant uniuersis, nitudinis eorum euidenslunae idem videtur. Nam etsi interdum augeatur lumen ejus atque minuatur, tamen eadem nocte qualis mihi apparet, talis et omnibus; nam si longe positis minor videretur, propius constitutis major refulgeret, et proderet angustiarum et exiguitatis indicium. Etenim reliqua alia longe positi minora
Abbreviated transcription (Latin):
relaxato adeposito calore ꝑtemꝑiem medi i modaminis
sine fraude nox atq ulla noxa. flatib tͣdit hyemalib Siis
inquit eciã indies. ñ ut faciant dies. sed ut in eis habeant
pͥncipacum. ut ortũ diei ubiore sol illuminet grã. ut ꝑ
totũ diẽ designandi eiꝰ habeat pocestacẽ. cursꝰ sui mune¬
re. Sic accipiunt non nulli qđ ait ꝓpħa. Solem in po¬
testatem diei. lunã. & stellas. inꝑocestatẽ noctis. Circũ¬
na ꝑ tricẽnos dies duodens uicib suũ cursũ confici¬
ens. consummat annũ scdm ebreos aliquib dieb ad¬
iectis. scdm romanos byssexco semel intͣ quinquenniũ
uniꝰ diei adiectione cȩlebrato. Solaris qͦq annus ÷. cũ sol
expleco ꝑ om̃ia signa çircu̾̃itu. in id unde pͥncipͥũ cursꝯ
su sũpsit recurrit. Annua eñĩ fertur ei totius spatiĩ.
ẽẽ. ꝑfunctio. fecit gͦ dĩ duo hȩc luminaria magna. Pos¬

Expanded text:
relaxato ac deposito calore per temperiem medii modrelaxato ac deposito calore per temperiem medii modsine fraude nos atque ulla noxa flatibus tradit hyemalibus. 24. Sint, inquit, etiam in dies. Non ut faciant dies, sed ut in eis habeant principatum, ut ortum diei uberiore sol illuminet gratia, ut per totum diem designandi ejus habeat potestatem cursus sui munere. Sic accipiunt nonnulli quod ait propheta: Solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis . Circumna per trecentos dies duodenis vicibus suum cursum conficiens, consummat annum, secundum Hebraeos, aliquibus diebus adjectis; secundum Romanos, bis sexto semel intra quinquennium unius diei adjectione celebrato. Solstitialis quoque annus est, cum sol expleto per omnia signa circuitu, in id unde principium cursus sui sumpsit, recurrit. Annua enim esse perfunctio. Fecit ergo deus haec duo luminaria magna — pos
Abbreviated transcription (Latin):
no homines. qui amphisii uocantur. eo qdđ umbram exu¬
troq latere tͣnsmittant. Umbra enĩ eregione solis am¬
bulantib post tergum ÷. utputa si contͣ orientem ꝑgas.
iatutinis horis. si contra meridianam plagam conten¬
das. medio die. si contra occidentem in occasu diei. Excri¬
bus gͥ partib fit tͥ sol obuius. exoriente. ex meridiano. ex
occidence. Mane. nsero postc̾gum. ẽ. meridie qͦq alate¬¬
re adũso. Aseptẽtrione numꝗ: sol. Et idõ umbra si concͣ
septẽqionẽ dirigas. siue mane. siue sero. siue meridie:
non potest. ẽẽ. post tergũ. Soli s̃ enĩ in hoc quẽ nos incoli-¬
mꝰ orbe t̾rarũ circa meridiẽ positi. qͥ inaustłẽ plagã ui-¬
deant᷑ umbrã tͣnsmittere. hoc aut̃ fieri dicit᷑ sũmo ȩstu.
cũ ad aqͥlonem sol dirigit᷑. Postea nos autumnus excipi¬
ens: infringit quidem estuũ magnitudinem. s pdulisꝑ

Expanded text:
no qui amphiscii uocantur, eo quod umbram ex uno qui amphiscii uocantur, eo quod umbram ex utroque latere transmittant. umbra enim e regione solis ambulantibus pos tergum est, ut puta si contra orientem pergas, matutinis horis, si contra meridianam plagam contendas, medio die, si contra occidentem, in occasu diei. extribus igitur partibus illa tibi sol obuius, ex oriente, ex meridiano, ex occidente. mane et sero pos tergum est, meridie quoque a latere, at uero a septentrione numquam est sol et ideo umbra, si contra septentrionem dirigas siue mane siue sero siue meridie, non potest esse pos tergum. soli sunt enim in hoc quem nos incolimus orbe terrarum circa meridiem positi qui in australem plagam uideantur umbram transmittere. hoc autem illa dicitur summo aestu, cum ad aquilonem sol dirigit. postea nos autumnus excipiens infringit quidem aestuum magnitudinem, sed paulisper