comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliter uiuendo. uł si suꝑbe nos
laudamus: dõ sub audis relinquendi
sumus & reseruandi & non ab aliquo
ur̃m iudicandi. Siue sobri sumus
id̃ sihabemus sanam doctrinã. uł
si sobrie uiuamus. & tẽperate p̃di¬
camus uobis. subaudis ꝓsumus.
Caritas enĩ xp̃i urget nos: id ÷ cari¬
tas xp̃i qua uos diligimus cõpellit
nos talia dicere. scilicet ut Nos
laudemus uobis: uolentes uos uoca¬
re ab amore pseudo apłoꝵ ad amo-¬

Expanded text:
atque aliter vivendo, vel si superbe nos atque aliter vivendo, vel si superbe nos laudamus; Deo, subaudis relinquendi sumus et reservandi, et non aliquo vestrum judicandi: sive sobrii sumus, id est, si habemus sanam doctrinam, vel si sobrii vivimus et temperate, praedicamus vobis, subaudis prosumus. Charitas enim Christi urget nos, id est charitas Christi qua nos diligimus, compellit nos talia dicere, scilicet ut nos laudemus vobis, volentes vos revocare ab amore pseudoapostolo
Abbreviated transcription (Latin):
paulũ & barnaban seductores.
uolentes eis p̃ferre non solũ petr̃u
aliosq apłos. sed etiam se ipsos. Ac
si dicer& beatus paulus Illis qui
Nos detrahunt incogniti sumus:
qr nesciunt quales sumus Non
iterũ nos cõmendamus uobis idt̃
Non laudamus nos iterũ uob qͥsi
aliquid utilitatis iNea laude ha¬
beamꝰ: sed occasionẽ damus uobis
gloriandi ꝓnob̾. ut habeatis ad
eos qͥ infacie głantur & non in
corde. id÷ ut habeatis unde głari
facie głabantur pseudo apłi siue
in ip̃sentia multoꝵ & non nicorde:
quia non habentes unide possent
głari iNcorde: laudabant se: esse
apud alios qđ non erant: Electi
erũ incorde glantur & non infacie.
quia cognoscerites se placere deo
gaudent inanimo. tamen non
requirunt laudari inp̃sentia.
neforte bonũ qđ habent puanam
głam ammittant: Siue enĩmente
excedimus. idͣ sicontra nr̃am
mentẽ agimus aliter p̃dicando

Expanded text:
Paulum et Barnabam seductores, Paulum et Barnabam seductores, volentes eis praeferre non solum Petrum aliosque apostolos, sed etiam seipsos, ac si diceret beatus Paulus: Illis qui nobis detrahunt, incogniti sumus quia nesciunt quales sumus. Non iterum nos commendamus vobis, id est, non laudamus nos iterum vobis, quasi aliquid utilitatis in ea laude habeamus, sed occasionem damus vobis gloriandi pro nobis, ut habeatis ad eos qui in facie gloriantur, et non in corde, id est, ut habeatis unde gloriari facie gloriabantur pseudoapostoli sive in praesentia multorum, et non in corde: quia, non habentes unde possent gloriari in corde, laudabant se esse apud alios quod non erant. Electi enim in corde gloriantur, et non in facie: quia, cognoscentes se placere Deo, gaudent in animo, et tamen non requirunt laudari in praesentia: ne forte bonum quod habent, per vanam gloriam amittant. Sive enim mente excedimus, id est, si contra mentem nostram agimus, aliter praedicando,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓualde malis & aet̾naliter dãpna¬
tis. & si nulla sunt ad iumer ita
mortuoꝵ qualescũq uiuoꝵ con¬
solationes sunt Quibus autem
ista ꝓsunt. aut ad hoc ꝓsurit
ut fiatillis: plenia remissio
aut. ut tolerabilior fiat ipsa¬
dãpnatio. Mitissima sane omniũ
poeria erit: qui preter peccatũ
qđ originiale traxerunt in suꝑ
ad diderunt: unuis quisq tanto
ibi tolerabiliorẽ habebit dãpna¬
tionem. quanto hic mit iorem
gessit inuquitatt̃. Scientes ergo
timorem diii. non quo ipse timet
sed quo timendus est: & quo t̾rebun¬
tur̾ oñis indie uditu hominib
suademus declinare amalo & facere
bonũ. ut possuit euadere dĩ uin-¬¬
dictã : dõ autẽ manifesti sumꝰ: Spero
autẽ & inconscientus ur̃is ocori¬
thii: manifestos Nos esse: Id÷̃ ipse
conscientiȩ urãe testimonium
nobis ꝓhibent: quia recte credimꝰ.
autẽ manifesti sumus: Nunc re¬
uertitur ad ea unde superius
locutus ÷: scilicet qđ falsi apłi di
iudicabant ueros: & dicebaNt

Expanded text:
naliter damnatis, et si nulla sunt adjumenta mortuorum, qualescunque vivorum consolationes sunt. Quibus autem ista prosunt, aut ad hoc prosunt ut fiat illis plena remissio: aut ut tolerabilior fiat damnatio ipsa. Mitissima sane omnium poena erit, qui praeter peccatum quod originale traxerunt, nullumaddiderunt, unusquisque tanto ibi tolerabiliorem habebit damnationem, quanto hic minorem gessit iniquitatem. Scientes ergo timorem Domini, non quo ipse timet, sed quo timendus est, et quo terrebuntur omnes in die judicii, hominibus suademus declinare a malo, et facere bonum, ut possint evadere Dei vindictam. Deo autem manifesti sumus: spero autem in conscientiis vestris, o Corinthii, manifestos nos esse, id est ipsae conscientiae vestrae testimonium nobis perhibent, quia recte credimus,autem manifesti sumus. Nunc revertitur ad ea unde et superius locutus est, scilicet quod falsi Apostoli dijudicaban veros, et dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ habeamꝰ exdõ siue adõ
domũ non manu factam. ȩc̃tĩa
it icȩlis. Qđ dicit edificationiẽ
hoc appellat domũ non manu¬
factam corpus uidelicet in¬
mortale qd non fiet manu. id ÷
cõplexione maris & femine sicut
istud. sed uirtute omĩ potentis dĩ
reparabitur ut sit in mortale &
aternũ. & sit in cęlo semꝑ Et est
ordo atq sensus dimortale hoc
corpus ubi modo habitat anima
dissolutũ fuerit ꝑ mortẽ : scimus
& certi sumius qđ add habeamus
INcȩlistibus aedificationẽ ȩt̃nã¬

Expanded text:
onem habeamus ex Deo: sive a Deo, domum non manufactam, sed aeternam in coelis. Quod dicit aedificationem, hoc appellat domum non manufactam, corpus videlicet mortale, quod non fiet manu, id est complexione maris et feminae, sicuti istud, sed in virtute omnipotentis Dei reparabitur, ut sit immortale et aeternum, et sit in coelo semper; et est ordo atque sensus: Si mortale hoc corpus, ubi modo habitat anima, dissolutum fuerit per mortem, scimus et certi sumus quod a Deo habeamus in coelis aeternam aedificationem, et
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ non ꝓmittere corde aut uerbo
quã ꝓmissũ non adimplere. Dicẽt
autẽ apłs lȩto animo eandẽ ele-¬
mosynã ut uotũ ꝑficere: quia ex
omĩb his qui infer̃ aliqđ . hunc
elegit ds̃ cui tribuat᷑ quide uoto
corde hoc oꝑatur Unde p̃cipit
ñ extristitia in quiens animihoc
faciat aliquis ur̃m: aut exneces¬
sitate: id ẽ coactus atq inuittus.
& non spontaneo desiderio Extris¬
titia hoc ad implet᷑ꝰ ex necessitate :
qui non sperat se mercedẽ reciꝑe.
sed ꝓpt̃ p̃sentẽ pudorẽ & uerecun¬
diã inuitus hoc agit. ne aliis id
agentib ipse auarus & turpis
uideatur. ideoq ex hoc nonfruet᷑
mercede aet̾na: Dicit enĩ beatus
augustinus: sipanẽ dederis
animo elemosynã erogat pauꝑi
qͥ certus ÷ de remuneratione ȩter¬
apud quẽ thesaurnat. hilaremi
enĩ datorẽ diligit ds̃ : hilaris.
placet dõ qui qđ tribuit pos ⁊¬
modũ non dol& quasi amissum:

Expanded text:
est non promittere corde aut verbo est non promittere corde aut verbo quam promissum non adimplere. Docet autem Apostolus laeto animo eamdem eleemosynam vel votum perficere quia ex omnibus his qui inferunt aliquid, hunc elegit Deus cui retribuatur qui devoto corde hoc operatur. Unde praecipit non ex tristitia, inquiens, animi hoc faciat aliquis vestrum, aut ex necessitate, id est coactus aut invitus, et non spontaneo desiderio. Ex tristitia hoc adimplet et ex necessitate, qui non sperat se mercedem recipere: sed propter praesentem pudorem et verecundiam invitus hoc agit, ne aliis hoc agentibus ipse avarus et turpis videatur: ideoque ex hoc non fruetur mercede aeterna. Dicit enim beatus Augustinus, quia si panem dederis animo eleemosynam erogat pauperi, qui certus est de remuneratione aeterapud quem thesaurizat. Hilarem enim datorem diligit Deus. Hilaris dplacet Deo, qui quod tribuit postmodum non dolet quasi amissum,
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ seruent sua mella In hoc
autẽ loco ꝓhoc qđ dixit ad uerbi.¬
alit̃ parce: uoluit significare
auarũ hominẽ cui extorquet᷑
cũ uiolentia ut aliquid largiat᷑.
Ergo qui parce seminat parce &
metit: id ẽ qui parũ tribuit
pauꝑi parũ accipiet mercedis.
sicut & ad litterã ille qͥ parum
seminat. parũ colligit. & qui
seminat in benedictionib: id ẽ
qui largitur helemosinam pauꝑi
cũ bet uuolentia. bonaq tẽpora.¬
lia distribuit & sinceritate m̃tis.
ut neq laudẽ humanã exinde
requirat neq illũ cuali quid
facere: de benedictionib et
mecet hoc ẽ debona uoluntate
m̃tis accipiet. mercedẽ aecerne
beatitudinus. Ille in benedicti¬
one seminat: quibona uoluntate
sub spe aternȩ remuneratiorus
boc agit. Unus quisq ꝓut desti¬
.nauit cords suo: non ex tristitia
aut ex necessitate: Idẽ quantũ
disposuit in animo suo dare dõ et
pauꝑib tantũ tribuat: qr melius

Expanded text:
eo quod servant sua mella. In hoc eo quod servant sua mella. In hoc autem loco per hoc quod dixit adverbialiter parce, voluit significare avarum hominem, cui extorquetur cum violentia ut aliquid largiatur. Ergo qui parce seminat, parce et metet, id est qui parum tribuit pauperi, parum accipiet mercedis, sicut ad litteram ille qui parum seminat, parum colligit. Et qui seminat in benedictionibus, id est qui largitur eleemosynam pauperi cum benevolentia, bonaque temporalia distribuit ex sinceritate mentis, ut neque laudem humanam exinde requirat, neque illum cui aliquid facere; de benedictionibus et metet, hoc est, de bona voluntate mentis accipiet mercedem aeternae beatitudinis. Ille in benedictione seminat, qui bona voluntate sub spe aeternae remunerationis hoc agit. Unusquisque prout destinavit in corde suo, non ex tristitia aut ex necessitate, id est quantum disposuit in animo suo dare Deo, et pauperibus, tantum tribuat, quia melius
Abbreviated transcription (Latin):
aduitor docendo sicut & ego siue
illos idẽ intitũ. lucã & apollo.
ostendite caritatẽ urãm infacie
ȩcdarũ. id÷ inp̃sentia fidelium¬
scribere uob qm̃ achaia id ÷ pars
corinthũ metropolim ciuitatẽ
habitant. Ut non dicamus uos in
hac substantia Defectus dictionis
uł sententiae in hoc loco. ẽ nor
modicus: & huuis modi Ut non
dicamus uos in hac substantia
subaudis carnali & tẽporali minꝰ
fecisse qͥ inomũb ꝑfecti estis bona
uoluntate florentes: Necessariũ¬
ergo existimaui rogare fr̃s. titũ.
ant subaudis nos ad uos. Sic sub.¬
audis date illã donationẽ quasi
benedictionẽ idẽ beniuolentiã¬
& ex caritate ñ quasi auaritia:
id ÷ non auare sed sponte date.
Ui parce seminat: parce et
metẽt. Parcere aliquando ꝓdimit.¬
tere ponit̾. ut illud uirgilii. Parce
aliquando ꝓseruare : ut ibi: HiNc
canere incipiã. quanta experi¬
entia parcis ap̃ibus: Parcȩ enĩ
dicunt᷑ apes quasi seruatrices:

Expanded text:
adjutor docendo sicut et ego, sivadjutor docendo sicut et ego, sivillos, id est in Titum, Lucam et Apollo, ostendite charitatem vestram in faciem ecclesiarum, id est in praesentia fideliumscribere vobis. Quoniam Achaia, id est pars Corinthum metropolim civitatem habitant. Ut non dicamus vos in hac substantia. Defectus dictionis et sententiae in hoc loco est non modicus et hujusmodi: Ut non dicamus vos in hac substantia, subaudis carnali et temporali, minus fecisse, qui in omnibus perfecti estis, bona voluntate florentes. Necessarium existimavi rogare fratres, Titum ant, subaudis nos, ad vos. Sic subaudis: Date illam donationem, quasi benedictionem, id est benevolentiam ex charitate, non quasi avaritiam, id est non avare, sed sponte date. Qui parce seminat, parce et metet. Parce aliquando pro dimitte ponitur, ut illud Virgilii: Parce aliquando pro servare, ut ibi: Hic canere incipiam quanta experientia sit parcis apibus. Parcae enim dicuntur apes, quasi servatrices,
Abbreviated transcription (Latin):
bona corã dõ ꝓuidebant: quia iN
omĩb quȩ agebant dõ placere
querebant: ꝓuidebant & coram
corinthus quia tales fr̃s ad eos
dirigebant ad recipiendas dona¬
tiones quȩ mittende erant scĩs
hierosolimã qͥ sua ꝓx p̃o similiter
reliquerant: nec erant cupidi
diuitiarũ aut amatores t̃renarũ.
neforte occasionẽ cinuenirent
corinthu dicendi: Nos multa
misimus sed illi quos adNos
direxit furati s̃ ea: cũ debuisseat
illa augere. Aliter Corã dõ ut
dyximus bona ꝓuid& quideo
placere desiderat & corã homi¬
Nub qͥ sine querela incedit ne
sit nimis uistus. sed apud om̃s
inomĩ uita sua & conuersatione
in rep̃hensibilis babeatur: Misintꝰ
cũ illis cũtito scilic& & lucio
frẽm ar̃m. sub audis apollo qui
ꝓbauimꝰ solicitũ esse subaudis pro
tos & emendatos. Isto in loco ÷ dis¬
tinguendũ. & post ea ad alia transe.¬
undũ Confidentia subaudis mͥ. ẽ
multa inuos ꝓͣsiue ꝓtito qui est
socius m̃s inp̃dicatione. & inuos

Expanded text:
 coram Deo providebant, quia in omnibus quae agebant, Deo placere quaerebant. Providebant et coram Corinthiis, quia tales fratres ad eos dirigebant ad recipiendas donationes, quae mittendae erant sanctis Hierosolymam qui sua pro Christo similiter reliquerant, nec erant cupidi divitiarum, aut amatores terrenarum rerum, ne forte occasionem invenirent Corinthii dicendi: Nos multa misimus, sed illi quos ad nos dixerit, furati sunt ea, cum debuissent illa augere. Aliter. Coram Deo, ut diximus, bona providet, qui Deo placere desiderat: et coram hominibus, qui sine querela incidit ne sit nimis justus, sed apud omnes in omni vita sua et conversatione irreprehensibilis habeatur. Misimus cum illis, cum Tito scilicet et Lucio, fratrem nostrum, subaudis Apollo qui probavimus sollicitum esse, subaudis pro tos et emendatos. Isto in loco est distinguendum et postea ad alia transeundum. Confidentia, subaudis mihi est, multa in vos. Sive pro Tito, qui est socius meus in praedicatione, et in vos
Abbreviated transcription (Latin):
saltem mente & separamini ab eis
uoluntate & in mundũ hominẽ
Nolite tangere Iimundũ homi¬
nẽ tangit : qui peccatorẽ initat᷑.
tes ꝓmissiones karissimi quas
supra diximus. qđ sumus filii dei.
& ipse pater nr̃ mundemus nos
ab omii inquinamento carnis

Expanded text:
saltem mente: et separamini ab eis saltem mente: et separamini ab eis voluntate, et immundum hominem nolite tangere. Immundum hominem tangit, qui peccatorem imitatur. tes promissiones, charissimi, quas supra diximus quod sumus filii Dei, et ipse est Pater noster, mundemus nos ab omni inquinamento carnis
Abbreviated transcription (Latin):
.tauit in inobis &ero illoꝵ deus
& ipsi erunt mͥ populus peculiaris
sicut olim fuit isrłꝓpter quod
exite demedio coꝵ: hesaias
propħa p̃dixit longe ante captr
acorinthios retulit: Dicit ergo
ꝓpħa ex ꝑsona dĩ alloquens iudeos
decaptiuitate reuertentes: post
meus estis exĩte demedio caldeoꝵ
& sepa ramini abeis: & in mundũ ne
tetigeritis id ẽ idolũ quo nibibẽ
inimundius. He adoraueritis & ego
recipiam uos int̾ra repromũssionis:
Referamus & hoc ad corinthios. & uide.¬
amus quomodo poterant illi qui
crediderant relinquere uxores &
liberos suos omnẽq substantiã qui
adhuc inꝑfecti erant. nec poterant
implere qđ dr̃is dicit. siuii ꝑfectus
esse uende omĩa quȩ habes &cet̾a
Dam ergo hoc p̃cipit apłs. ut dorpo.¬
re recederent extoto ab eis quun¬
creduli adhiic erant in medio eoꝵ
sed potius ut m̃te separarent se
ab illis: Exite inquit demedio pa-¬
ganoꝵ uł si non potestis corpore:

Expanded text:
tavit in nobis , et ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus peculiaris, sicut olim fuit Israel. Propter quod exite de medio eorum. Hoc Isaias propheta praedixit longe ante captivlus ad Corinthios retulit. Dicit enim propheta ex persona Dei, alloquens Judaeos de captivitate revertentes post smeus estis, exite de medio Chaldaeorum, ut separemini ab eis, et immundum ne tetigeritis, id est idolum, quo nihil est immundius, ne adoraveritis. Et ego recipiam vos, in terram repromissionis. Referamus et hoc ad Corinthios, et videamus quomodo poterant illi qui crediderant relinquere uxores et liberos suos omnemque substantiam, qui adhuc imperfecti erant, nec poterant implere quod Dominus dicit: Si vis perfectus esse, vende omnia quae habes Ma ergo hoc praecepit Apostolus, ut corpore recederent ex toto ab eis qui increduli adhuc erant in medio eorum, sed potius ut mente separarent se ab illis. Exite, inquit, de medio paganorum, sed si non potestis corpore, vel
Abbreviated transcription (Latin):
atq inichoatione hoc ꝓmeruit:
ut illa accepta sint deo quȩ post
eus exitũ celebrantur a parentib
huic etiam sententiȩ concordans
beatus. gregorius dicit Sciendũ
qua saltͣem deminumis nihil qͥsq
purgationiis post morte obtinebit:
nisi in hac uita positus. hoc ꝓmere.¬
atur. ut illic ueniã possit conseqͥ
Tria autẽ sunt quȩ ꝓsunt pos ⁊
mortem: ut beatus augustinius
dicit in libro enchiridion. Ieiunia
uidelic&. elemosynȩ: & orationes:

Expanded text:
atque inchoatione hoc promeruerit, atque inchoatione hoc promeruerit, ut illa accepta sint Deo, quae post ejus exitum celebrantur a parentibus. Huic etiam sententiae concordans beatus Gregorius, dicit: Sciendum quia saltem de minimis nihil quisque purgationis post mortem obtinebit, nisi in hac vita positus hoc promereatur, ut illic veniam possit assequi. Tria autem sunt quae prosunt post mortem, ut beatus Augustinus dicit in libro Enchiridion, jejunia videlicet, eleemosynae, et orationes,
Abbreviated transcription (Latin):
iudeant inquẽ pupugerunt:
Ut referat. id ÷ report& siue recipr¬
at unius qusq ꝓpria corporis
subaudis merita ꝓut gessit: siue
bonũ siue malũ : Cũ multa & maxr¬
ma peccata gerantur solo animo.
sicut ÷ odium inuidia suꝑbia. et
illud qđ dixit insipiens incorde
suo non ⁊ ds̃ quare debis dicit
solũ modo hominẽ iudicandum.
quȩ corpore oꝑatus ÷. Uidelic&
ꝓpria. merita quȩ gessit eo tẽpore
quo incorpore fuit ut ꝑ corpus
intelligamus corporis tempũs:
Ex hoc quoq loco ꝓposuit beato
Augustino questionẽ pauliuus
Nolan us episcopus. qꝓdessent
hominai mortuo orationes et
elemosine. quȩ post mortem
illius aparxatib & amicis pro
remechs animȩ implentur si
hono tantum modo ꝓpria merita
est recepturus. quȩ eo tempore
gessit quo iricor pore: fuit. Cui
respondit beatus augustinus
nullo modo ꝓde. ẽ ea quȩ post mor¬
tem fiunt aparentibus illi qͥ iam
mortuus ÷ nisi iNhac uita positus

Expanded text:
videant in quem pupugerunt; videant in quem pupugerunt; ut referat, id est reportet sive recipiat unusquisque propria corporis, subaudis merita, prout gessit, sive bonum sive malum. Cum multa et maxima peccata gerantur solo animo, sicut odium, invidia, superbia, et illud quod dixit insipiens in corde suo: Non est Deus , quare dicit de his solummodo hominem judicandum quae copropria merita quae gessit eo tempore quo in corpore fuit, ut per corpus intelligatur corporis tempus. Ex hoc quoque loco proposuit beato Augustino quaestionem Paulinus Nolanus episcopus, quid prodessent homini mortuo orationes et eleemosynae, quae post mortem illius a parentibus et amicis pro remedio animi implentur, si homo tantummodo propria merita est recepturus, quae eo tempore gessit quo in corpore fuit? Cui respondit beatus Augustinus nullo modo prodesse ea quae post mortem fiunt a parentibus illi qui jam mortuus est, nisi in hac vita positus,
Abbreviated transcription (Latin):
sub audis dicere & boniã uolun-¬
tatem habemus magis peregrinari
a corpore. & presentes esse ad dm̃
INanima. subaudis quã p̃sentes
esse incorpore: & absentes esse
anima adõ. Id÷ magis desideram
iam esse iNp̃sentia dĩ aliet u
acorpore isto mortali. quã esse
iN hoc corpore mortali ubi ma¬
.Nentes sumꝰ longe adei contẽpla.¬
tiorie. & idõ quia hanc uoluntate
habemus: contetidimus & laboramꝰ
placere illi. Siue absentes simus
manentes incorpore mortali.
siue presentes in ianima. quia q
hic positus placet dõ illic nori
displicebit ei. Om̃s enĩ ius mani¬
festari & presentari oport&.
antet tributial xp̃i Tribunal
sedes excelsa ÷ iudicũ & presidum.¬
qui dando iudicia popłs inexcel¬
.so loco resident ut possit uidere
reos & in nocentes: & ut ipsi &iam
iuderi possint ab omnb Pro
magnitudine pꝰtefatis & iudicis.
magnitudo tribunalis & iuditu
iestimanda ÷: quia illa potestas
aeterna ita apparebit excelsius

Expanded text:
subaudis dicere, et bonam volunsubaudis dicere, et bonam voluntatem habemus magis peregrinari a corpore, et praesentes esse ad Deum. In anima subaudis, quam praesentes esse in corpore: et absentes esse in anima a Deo, id est magis desideramus jam esse in praesentia Dei, alieni a corpore isto mortali, quam esse in hoc corpore mortali, ubi manentes longe sumus a Dei contemplatione. Et ideo quia hanc voluntatem habemus, contendimus et laboramus placere illi, sive absentes simus, manentes in corpore mortali, sive praesentes in anima: quia qui hic positus placet Deo, illic non displicet ei. Omnes enim nos manifestari et praesentari oportet ante tribunal Christi. Tribunal sedes excelsa est judicum et praesidum,qui dantes judicia populis, in excelso loco resident, ut possint videre reos et innocentes, et ut ipsi etiam videri possint ab omnibus. Pro magnitudine ergo potestatis et judicis, magnitudo tribunalis et judicii aestimanda est: quia illa potestas aeterna ita apparebit excelsa su
Abbreviated transcription (Latin):
corpore mortali qđ grauatur
diuersis angustus ꝙ si posset fieri
Nollemus mori. seduellemꝰ iͣpsa
morsini nob deficer&. & reciperemꝰ
INp̃senti scło in mortalitatẽ. ut
fiet illud inp̃senti scło Qui aut̃ẽ
efficit Nos iNhoc ipsum. id̃ qui
ꝑficiet in mortales in alia uita.:
missa gła hereditatis: SieNum
tantum ÷ pignus. quanta erit
hereditas & cõplectio ꝓmissionis:
Aud. entes igitur semꝑ. id ÷ auda¬
tiam habemus & ausi sumꝰ dicere.
sententiam cuiusdã gentilis. qm̃
ubiq p̃sens: quare dicit modo
longe nos esse adtio nimirũ ido
talia dicit: quia prius locus omp̃is
dĩ cȩlum dicitur ibiq sẽꝑ uidetur
ab angłis scĩs & hominib iustis
& quia hic positi ubi non uidetur
ipse. neq głae aeterne beatitir¬
dirus. longe ab illo dicim esse
& peregrinari abilla gła. ꝑ fidẽ
erũ ambulamus: & non ꝑspetiem
neq ꝑrem. quia nondũ uidemus
quȩ uisuri sumus Audemus autẽ

Expanded text:
corpore mortali, quod gravatur corpore mortali, quod gravatur variis angustiis, quia si posset fieri, nollemus mori, sed vellemus ut ipsa mors in nobis deficeret, et reciperemus in praesenti saeculo immortalitatem ut fiet illud in praesenti saeculo. Qui autem efficit nos in hoc ipsum, qui perficiet immortales in alia vita, Dpromissa gloria haereditatis. Si enim tantum est pignus, quanta erit haereditas et completio promissionis? Audentes igitur semper, id est audaciam habemus, et ausi sumus dicere sententiam cujusdam gentilis, quonubique praesens est, quare dicit modo nos longe esse a Domino? Nimirum ideo talia dicit, quia proprius locus omnipotentis Dei coelum dicitur, ibique semper videtur ab angelis sanctis et hominibus justis: et quia hic positi ubi non videtur ipse neque gloria aeternae beatitudinis, longe ab illo dicimur esse, et peregrinari ab illa gloria. Per fidem enim ambulamus, et non per speciemer rem, quia nondum videmus quod erimus. Audemus autem,
Abbreviated transcription (Latin):
mortalimt positi ingemiscimꝰ.
id÷ cumgemitu postulamꝰ ab solui
ab hoc incorpore mortali: cupi-¬
entes suꝑ iN dui habitationem
nrãm quȩ decęlo ÷ id ẽ in mortale
corpus cupientes recipere: Quod
idõ decęlo dicitur esse : quia cȩleste
erit & incęlis habitabit. Super¬
inidui aut̃e. id ̃ suꝑ animã: sicut
modo isto mortali ÷ anima uestita
Sitamen uestiti subaudis xp̃o: &
non nudi inueniamur abillo & ẽ
sensus. Tunc recipiemus corpus
INmortale ad głam & tunc erit
cȩleste : sed indie mortis nr̃ae
uł inidie indie iuditu fuerimus:
uestiti xp̃o ut ipse sit nobiscum.
& non fuerimꝰ iniuenti nudi ab
mortali quasi uiatores in papilio.¬
nibus.
iN igenscimus. id̃ dolemꝰ grauati
fame. siti nuditate. alusq pericuł
eo qđ Nolumus expoliari ab hoc
corpore mortali. sed uolumus
semꝑ uestiri in mortalitate nori
interueniente morte Ut absorbe
ruptibile deglutiatur ab inmor¬
talitate & uita mansura. sicut
Acsi dicer&. Idõ ingemiscimꝰ in hoc

Expanded text:
mortali, positi, ingemiscimus, id est, cum gemitu postulamus absolvi ab hoc corpore mortali, cupientes superindui habitationem nostram quae de coelo est, id est, immortale corpus cupientes recipere. Quod ideo de coelo dicitur esse, quia coeleste erit et in coelis habitabit, superindui autem, id est super animam, sicut modo isto mortali est anima vestita. Si tamen vestiti, subaudis a Christo, et non nudi inveniamur, ab illo, et est sensus: Tunc recipiemus corpus immortale ad gloriam, et tunc erit coeleste si in die mortis nostrae vel in die judicii fuerimus vestiti Christo, ut ipse sit nobiscum, et non fuerimus inventi nudi ab mortali, quasi viatores in papilionibus, ingemiscimus, id est, dolemus gravati, fame, siti, nuditate, aliisque periculis eo quod nolumus exspoliari ab hoc corpore mortali, sed volumus supervestiri immortalitate, non interveniente morte, ut absorbeais et corruptibile, deglutiatur ab immortalitate et vita mansura, sicut ac si diceret: Ideo ingemiscimus in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ad ueterẽ hominẽ adã ꝑtinient.
& facta sunt noua: fides uidelicet
iustitia. oboedientia. caritas. cȩt̃eq
creatura. ẽ: id ẽ nouus populus.
uetera transierunt iam in spe
mortalitas uidelicet &corruptio
& facta sunt noua similiter ispe.
in mortalitas & incorruptio. U
usus ÷ preterito ꝓfuturo: ꝓeo qđ
est uetera transibunt. & fient
omĩa noua: iuxta qđ ioħs dicit:
Erunt omĩa noua. Omĩa aut̃ẽ sub¬
audis genera innouationus ex dõ
teriũ reconciliationis. Illi reconer¬
liantur: qui antea inmici erant:
& nos inimici gramus dõ patri:
non ꝑnaturã quã ipse fecit scãm
& bonã sed ꝑuitiũ qđ nos ad didimꝰ:
fuerat creata & reconciliati sumꝰ
dõ patri. Ap̃s ergo ꝓcurans nob̾
reconciliationẽ ꝑ suã passionem
redut addm̃ patrẽ unde uenerat:
ut ipsi nobis adnuntiarent redẽp¬
tos esse sanguine xp̃i. & sua p̃dica¬
tione reconciliarent Nos. Sic
enĩ ipse dixit Sicut misit me
filius in patre sicut idẽ filiufait:

Expanded text:
ominem Adam pertinent: et facta sunt nova, fides videlicet, justitia, obedientia, charitas, caeteraeque creatura est, id est novus populus, vetera transierunt illis jam in spe, mortalitas videlicet et corruptta sunt nova similiter in spe immortalitas et incorruptio; vel, usus est praeterito pro futuro, pro eo quod est, vetera transibunt, et fient omnia nova, juxta quod Joannes dicit: Erunt omnia nova. Omnia autem, subaudis genera innovationis, ex Deo terium reconciliationis. Illi reconciliantur, qui antea inimici erant. Et nos inimici eramus Deo Patri, non per naturam quam ipse fecit sanctam et bonam, sed per vitium quod nos addidimus. fuerat creata, et reconciliati sumus Deo Patri. Christus ergo procurans nobis reconciliationem per suam passionem, rediit ad Deum Patrem unde venerat. ut ipsi nobis annuntiarent redemptos esse sanguine Christi et sua praedicatione reconciliarent nos. Sicut enim ipse dixit: Sicut misit me Filius in Patre, sicut idem Filius ait:
Abbreviated transcription (Latin):
sed quales futuri erant & posuit
INuobis uerbũ reconciliatiorus
id ẽ doctriniã eugłii: Pro xristo
legatione fungimur id uice
ex hortante ꝑ nos subaudis homi¬
nes ad crederidũ: Obsecramus
minu dõ patri. ꝑfidẽ & iustitiã

Expanded text:
uturi erant; et posuit in nobis verbum reconciliationis, id est doctrinam Evangelii. Pro Christo ergo legatione fungimur, id est,exhortante per nos, subaudis homines ad credendum. Obsecramus mini Deo Patr
Abbreviated transcription (Latin):
haec est babylon quã ȩdificauiꝰ ꝑ
głam: & ignobilitatẽ: Sicut nobilis
dicitur nomini habilis: ita igno.¬
bilis sine dignitatis nomine: Sic̃
apłi apud fideles głosi habebant᷑
& laudabant᷑ abillis ueraces esse
scĩ & iusti. Apud infideles uero
ignobiles. & sine aliqua laude: Inde
ignobiles: incedamꝰ pacienter
sicut dĩ ministri: ut neq fauore
& laude fideliũ eleuemur neq
detractione infideliũ. U inter¬

Expanded text:
haec est illa Babylon quam aedificavi? Per haec est illa Babylon quam aedificavi? Per gloriam et ignobilitatem. Sicut nobilis dicitur nominabilis, ita ignobilis sine dignitatis nomine. Sancti apostoli apud fideles gloriosi habebantur, et laudabantur ab illis veraces esse, sancti et justi: apud infideles vero ignobiles et sine aliqua laude. Unde ignobiles, incedamus patienter sicut ministri Dei, ut neque favore et laude fidelium elevemur, neque detractione infidelium de
Abbreviated transcription (Latin):
lingua: sed opere & ueritate: In
uerbo ueritatissimus occupati
bo ueritatis: & ueritatẽ loquam᷑
cũ ꝓximis nr̃is Inuirtute dĩ po¬
Namus sp̃e nr̃am non inptra
audatia aut in alicuius hominis
potentia: quia maledictus homo
qui confidit in homine : Uł in uir.¬
mus in prosꝑis & aduersis : Arma
argo. id÷ custodiã uirtutũ adex¬
tris hab&: cuius animũ ꝓspera
heuus scłi noneleuant in suꝑbiã
neq emolliunt. a sinistris
quoq arma hab&: quẽ aduersa
non eiciunt. neq frangunt: Paulꝰ
igitur adextris & asinistris arma
portabat atq securus in medio
ince debat cũ talia dicer&:
quia & in ꝓsperis erat humilis &
inaduersis fortissimꝰ: Semꝑ ergo
ad esse deb& mentib nris in ad¬
uersitate fiducia & spescerta.
& in prosperitate timor: ne aut
aduersa in desperationẽ nos per¬
trahant. sicut cam & iuidã ꝓdito¬
rem: aut ne ꝓspera animũ in
tumore suꝑbiȩ extollant. & in sui
fidutia decipiant. sicut nabug o¬
donosor quando dixit: Nonie

Expanded text:
lingua, sed opere et veritate. In verbo veritatis. Simus occupati, bo veritatis, ut veritatem loquamur cum proximis nostris. In virtute Dei ponamus spem nostram, non in nostra audacia aut alicujus hominis potentia, quia maledictus homo qui confidit in homine . Vel, in virmus in prosperis et in adversis. Arma ergo, id est custodiam virtutum a dextris habet, cujus animum prospera hujus saeculi non elevant in superbiam, neque emolliunt. A sinistris quoque arma habet, quem adversa non dejiciunt, neque frangunt. Paulus igitur a dextris et a sinistris arma portabat, atque securus in medio incedebat cum talia diceret, quia et in prosperis erat humilis, et in adversis fortissimus. Semper ergo adesse debet mentibus nostris in adversitate fiducia, et spes certa, et in prosperitate timor, ne aut adversa in desperationem nos pertrahant. sicut Cain et Judam proditorem, aut prospera animum in tumorem superbiae extollant, et in sui fiducia decipiant, sicut et Nabuchodonosor, quando dixit: Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexit amortuis & qua mͦ
uiuit. huic carnii nr̃ae mortali
p̃stetur. INmortalitas u delic&¬
& iNcorruptio. ut post resurrec¬
tionẽ ꝓmissam nontimeamus
mori: Eirgo mors iNINobis oꝑatur
subaudis qđ suił ÷ : quia sẽꝑ mor
fidem quã uobis mirustramus
morim᷑ & intesficimur: cotidie
pericula sustiniendo: Habemus
autẽ. Nos apłi cȩteriq creden¬
tes eunidem spm̃ fidei subauđ
quẽ habuerunt patres ueteris
testamenti: quia qđ illi predixer̃
de xp̃o implendũ. noscredimꝰ
iam adimpletum: similiter de
salute gentiũ Scientes qm̃ ds̃
pater qui iħm suscitauit. amor.¬
tuis. & t os cum iħu suscitabit in
scłi ꝓpteruos sustinemꝰ ogentiles
quia uob fidem & uitã aeternã
p̃dicamus: ut gr̃a abundanis.
ꝑmultas gratiarũ actiones ha¬
bundet ingła dĩ Grãm habun¬
dantem appellat magriam
sapientiam diuiniam. quȩ gratis
illis data est: Ordo est iste. Ideo
ut magna sapieritia diuiNa
quȩ Nob gratis data est habun-

Expanded text:
resurrexit a mortuis, et qua modo vivit, huic nostrae mortalitati praestetur immortalitas et incorruptio, ut post resurrectionem promissam non timeamus mori. Ergo mors in nobis operatur, subaudis quod suum est, quia semper mortfidem quam vobis ministramus, morimur et interficimur, quotidie pericula mortis sustinendo. Habemus autem nos apostoli caeterique credentes, eumdem spiritum Dei, subaudis quem habuerunt patres Veteris Testamenti: quia quod illi praedixerunt de Christo implendum, nos credimus jam adimpletum. Similiter de salute gentium, scientes quoniam Deus Pater qui suscitavit Jesum, et nos cum Jesu suscitabit, in propter vos sustinemus, o gentiles, quia vobis fidem et vitam aeternam praedicamus: ut gratia abundans per multos in gratiarum actione, abundet in gloriam Dei. Gratiam abundantem appellat magnam sapientiam divinam, quae gratis illis data est. Ordo est iste: Ideo ut magna sapientia divina quae nobis gratis data est, abundet
Abbreviated transcription (Latin):
sed non mortificati. Quando flagel¬
labantur scĩ apłi & marteres casti¬
gabat quidẽ illos deus. nese extollerN
ꝓpter maximã grãm sibi concessam.
sed non ꝑmittebat eos mortificari
usq ad tempus quo ei placebat.
Castigationẽ quippe in hoc loco.
ꝓflagellatione possumus intelli¬
gere : sicut legimꝰ pilatum dixisse
de dño Castigatũ inquiens illũ
dimittam Quas i tristes: semper
autẽ gaudentes: Apł̃i & scĩ martiros.¬
inter̃ flagella & cruciatus t̃rib¬
les. tristes uidebant᷑ esse i
uultu: sed gaudebant in corde
securi despe cȩlestium prȩmiu:
scientes quia non sunt condigne
passiones huius scłi. ad futuram

Expanded text:
sed non mortificati. Quando flagelsed non mortificati. Quando flagellabantur sancti apostoli et martyres, castigabat quidem illos Deus, ne se extollerent propter maximam gratiam sibi concessam, sed non permittebat eos mori usque ad tempus quo ei placebat. Castigationem quippe in hoc loco pro flagellatione possumus intelligere, sicut legimus Pilatum dixisse de Domino. Castigatum, inquiens, illum dimittam . Quasi tristes, semper autem gaudentes apostoli et sancti martyresinter flagella et cruciatus terribiles, tristes videbantur esse in vultu, sed gaudebant in corde, securi de spe coelestium praemiorum, scientes quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc uiu ens post tres dies resur.¬
gã. Vt seductores apud infideles
& ueraces apud credentes incedamꝰ
nr̃am : & int̾ illos a quib cognosei¬
mur esse ueri cultores dei: inceda¬
mus pacientissime muruti armis
iustitiae Quasi morientes. & ecce
uuumus. Quasi moriebantir  a płi
tẽ affligebantur sed dũ ita essent
inpericulo mortis constituti. et
in desꝑatione uitȩ ꝑflagella.
uerbera & lapidationies: subito
uirtute dĩ roborati c̃stabane
e quasi ex mortius uitã recipiebaN:
Sic legimus debeato paulo. quia
cũ listris tamdiu ess& flagellatus.
& lapidib obrutus ꝑ plateas quoq
ciuitatis tractus. quousq quasi
mortuls relinqueretur: nocte
eadem transcurrente diluculo
coepit inderben uerbũ dĩ publice
p̃dicare Illi &iam qui decollabant᷑
quasi moriebantur. dũ ab hoc scło
transibant: sed illa mors tẽporał
erat. cui succedebat uita ꝑpetua:
Ut castigati uerberibus & uerbis:

Expanded text:
adhuc vivens: Post tres dies resuradhuc vivens: Post tres dies resurgam . Ut seductores apud infideles, et veraces apud credentes incedamusnostram, et inter illos a quibus cognoscimur esse veri cultores Dei incedamus patientissime muniti armis justitiae: Quasi morientes, et ecce vivimus. Quasi moriebantur sancti tem affligebantur. Sed dum ita essent in periculo mortis constituti et in desperatione vitae, per flagella, verbera, et lapidationes subito virtute Dei roborati confortabantur, et quasi ex mortuis vitam recipiebant. Sic legimus de beato Paulo, quia cum Listris tandiu esset, flagellatus et lapidibus obrutus, per plateas quoque civitatis tractus quousque quasi mortuus relinqueretur: nocte eadem transcurrente diluculo coepit in Derben verbum Dei publice praedicare. Illi enim qui decollabantur, quasi moriebantur dum ab hoc saeculo transibant, sed illa mors temporalis erat, cui succedebat vita perpetua. Ut castigati, verberibus et verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
illos infideliũ deiciam᷑ Aliter: P
głam sapientiae diuinȩ & głam
uirtutũ siue miraculoꝵ & ꝑ ig.
nobilitatẽ flagelloꝵ. despectio¬
.nũ. & carcerũ pacient̃ inicedamꝰ:
ꝑ infamiã: & bonã famã: Infamia ẽ:
mala fama: Bona uero fama bona
ꝑ infamiã & bonã famam pacient̃
incedamus. habentes custodiam
uirtutũ adextris & a sinistris:¬
plus credentes nob ipsis de nobis
quid sumus. quã alioꝵ uerb ut seduc.¬
tores: & ueraces Modo exponit suꝑio¬
malefici: a fidelib uero ꝓpter sanã
doctrinã & uirtutẽ mura culorũ
Nonsolũ ueraces & iusti sed etiam
du habebantur. sicut legimus in
actibus apłoꝵ quando ei & barnabȩ
coronas detulert̃ dicentes dii s̃
ineffigie hominũ latentes : & qͥd
mirum si apłi & serui seductores
appellati sunt cũ ipse magister
& dñs omniũ seductor sit appel:¬
.latus: dicentib uidȩis post mor¬
tẽ eiꝰ adpilatũ. Dñe. recordati
sumus quia seductor ille dixit

Expanded text:
 Aliter: Per gloriam sapientiae divinae, et gloriam virtutum sive miraculorum, et per ignobilitatem flagellorum, despectionum, et carcerum patienter incedamus per infamiam et bonam famam. Infamia est mala fama; bona vero fama, bona Per infamiam et bonam famam patienter incedamus, habentes custodiam virtutum a dextris et a sinistris, credentes plus nobisipsis de nobis quid simus, quam aliorum verbis. Ut seductores et veraces. Modo exponit superiomalefici: a fidelibus vero, propter sanam doctrinam et virtutem miraculorum, non solum veraces et justi, sed etiam dii habebantur, sicut legimus in Actibus apostolorum , quando ei et Barnabe coronas detulerunt, dicentes: Dii sunt in effigie hominum latentes. Et quid mirum si apostoli et servi seductores appellati sunt, cum ipse Dominus et magister omnium seductor sit appellatus, dicentibus Judaeis post mortem ejus ad Pilatum: Domine, recordati sumus quia seductor ille dixit
Abbreviated transcription (Latin):
salute ponere. Itaq: nos ex hoc
neminẽ nouimꝰ scđm carnem:
ꝑfectos corinthioꝵ alloquit᷑. Sed
non quid illi quando ista loque¬
batur noni erant in carne:
erant utiq Sed ita ÷ intelligen¬
dũ. Ex hoc id ÷ ex quo uocati estis
adfidẽ nemitiẽ ur̃m ꝑfectorũ
nouimꝰ scđm spẽ carnaliũ & tẽpora¬
liũ rerũ uiuere: sed inspe tȩlestiũ
carnem subaudis mortalem fuisse
& corruptibilẽ : sed nunc iam non
nouimꝰ subaudis illum mortalem
& corruptibilẽ sed in mortalẽ et in¬
corruptibilem Qest serisus. Ideo
non estis posta inspe rerũ carnaliũ
& tẽporaliũ: quia inspe &fide iã
estis in mortales & incorruptibiles
testamenti in sacrificus circũcisione.
sabbati otio: cȩterisq talibus
Ecce facta sunt noua meugłio: cir¬

Expanded text:
illorum ponere. Itaque nos ex hoc illorum ponere. Itaque nos ex hoc neminem novimus secundum carnem. Perfectos Corinthiorum alloquitur. Sed nunquid illi quando ista loquebatur, non erant in carne? Erant utique, sed ita est intelligendum: Ex hoc id est ex quo vocati estis ad fidem, neminem vestrum perfectorum novimus secundum spem carnalium et temporalium rerum vivere, sed in spe coelestium carnem, subaudis mortalem fuisse et corruptibilem: sed nunc jam non novimus, subaudis illum mortalem et corruptibilem, sed immortalem et incorruptibilem, et est sensus: Ideo non estis positi in spe rerum carnalium et temporalium, quia in spe et fide jam estis immortales et incorruptibiles Testamenti in sacrificiis, circumcisione, sabbati otio, caeterisque talibus. Ecce facta sunt omnia
Abbreviated transcription (Latin):
in nocenter in nocentia morcuus:
ꝓomĩb p̃destinatis ad uita ut sper
dicit & iołis crbi sostomus. aliiq
doctores: licet om̃s non credant.
& etiam om̃s credentes non saluent᷑.
cõponens potionẽ contia om̃s in¬
firmitates ueruat inciuitatem
quandã &dicat omĩb: Quicumq
ex bac potione biberit: saluus
erit aquacũq infirmitate tenet᷑
Quibibit: sanatur &siom̃s nolentes
bibere nonsanantur: ille omnibus
illis attulit potionẽ & fecit quod
a se ꝑtinebat Idõ autẽ mortuns
infide iã non sibi uiuant. sed ei qͥ
ꝓ omrub mortuus ÷ & resurrexit
Ille uiuit xp̃o. qͥ non querit suam
utilitatẽ solũmodo sed alioꝵ. &
qui ł fr̃ib non dubitat mori. sicut
xp̃s non quesiuit sua sed nr̃a: quia
ꝓomĩb mortuus ÷ & est senisus
Quia xp̃s in nocenter ꝓomnibus
mortuus ÷ : ego aluq apłi non
debemus cessare frib inpendere
hoc qđ ab illo accepimꝰ. etiam si
necessitas fuerit animas ꝓ illoꝵ

Expanded text:
enter mortuus omnibus praedestinatis ad vitam et ut Prosper dicit, et Joannes Chrysostomus, aliique doctores, licet omnes non credant, et etiam omnes credentes non salventur,componens potionem contra omnes infirmitates, veniat in civitatem quamdam, et dicat omnibus: Quicunque ex hac potione biberit, salvus erit a quacunque infirmitate tenetur: et qui bibit, sanatur: etsi omnes nolentes bibere non sanantur, ille tamen omnibus illis attulit potionem, et fecit quod ad se pertinebat. Ideo autem mortuus in fide, jam non sibi vivant: sed ei qui pro omnibus mortuus est, et resurrexit. Ille vivit Christo, qui non quaerit suam utilitatem solummodo, sed aliorum: et qui pro fratribus non dubitat mori: sicut Christus non quaesivit sua, sed nostra: quia pro omnibus mortuus est, et est sensus: Qui Christus innocenter pro omnibus mortuus est: ego aliique apostoli non debemus cessare fratribus impendere hoc quod ab illo accepimus: et etiam si necessitas fuerit, animas pro salute
Abbreviated transcription (Latin):
quęrimꝰ nr̃am laudẽ. non lucra
illo remuneremur: Ille etũ se¬
ipsum p̃dicat : qui culto sermo.¬
Ne loquitur. & ueritatẽ eugłu
querit fucare : ut p̃dicetur
ipse sapienis esse & laudetur.
& qui potius ꝓlucris tẽporalib
p̃dicatioru insistit quã ꝓuita
aecertia Qm̃ ds̃ quidixit. sub¬
audis in principio creaturarũ
detenebris lum̃ splendescere :
dicens cũ adhuc teriebre esseNł
suꝑ faciẽ abyssi. fiat lirx & facta
est lux. ipse luxit in cordib nr̃is
lum̃ fidei & doctrinȩ qui tenebre
ante eramus ad illuminationem
scientiȩ claritatis dĩ in iuobis
infacie xp̃i iħu. Ordo e. usqui
dixit fiat lux cũ ad huc tinebre
essent. & facta ÷ lux. in fudit in¬
cordib nrĩs lum̃ fidei & doctrine
infacie xp̃i. idt̃ inp̃sentia & ꝑ¬

Expanded text:
quaerimus nostram laudem, non lucra illo remuneremur. Ille enim seipsum praedicat, qui a culto sermone loquitur, et veritatem Evangelii quaerit fucare, ut praedicetur ipse sapiens esse et laudetur, et qui potius pro lucris temporalibus praedicationi insistit, quam pro vita aeterna. Quoniam Deus qui dixit, subaudis in principio creaturarum, de tenebris lucem splendescere, dicens cum adhuc tenebrae essent super faciem abyssi, Fiat lux, et facta est lux , ipse illuxit in cordibus nostris, lumen fidei et doctrinae, qui tenebrae antea eramus, ad illuminationem scientiae claritatis Dei in nobis in facie Christi Jesu. Ordo est: Deus qui dixit: Fiat lux, cum adhuc tenebrae essent, et facta est lux, illuxit cordibus nostris lumen fidei et doctrinae in facie
Abbreviated transcription (Latin):
głam. non calẽ qualis fuit inuultu
moysi sed eam quã uiderunt
tres apłi in monte reuelante
sedomino: multa fidutia utimꝰ
inp̃dicatione securi depremio
& non sicut moyses ponebat uelam
suꝑ faciem suã ut non intendere
legis uelamen qđ euacuatur . Id ẽ
non ponit xp̃s uelamen intelligen¬
tiȩ litteralis ineugłio & obscuri¬
tatẽ ut non possint fideles głam
spiritalis intelligentiȩ pendtrare.
sicut moyses ponebat ne ingloriã
uultus eiꝰ intenderent: Qđ uelam̃
sigruficat obscuritatẽ & obũbratr¬
onẽ legis qđ enacuatur quanido
a xp̃ reuelatur & spiritalit̃ eadẽ
lex intelligitur. Uł non ita occul¬
tabit xp̃s głam suã electis: sicut
moyses occultabat ponetido¬

Expanded text:
gloriam, non talem qualis fuit in vultu Moysi, sed eam quam viderunt tres apostoli in monte revelante se Domino, multa fiducia utimur in praedicatione, securi de praemio. Et non sicut Moyses ponebat velamen super faciem suam, ut non intenderent legis velnon ponit Christus velamen intelligentiae litteralis in Evangelio et obscuritatem, ut non possint fideles gloriam spiritalis intelligentiae penetrare sicut Moyses ponebat, ne in gloriam vultus ejus intenderent, quod velamen significat obscuritatem et obumbrationem legis, quod evacuatur quando a Christo revelatur et spiritaliter eadem lex intelligitur: vel non ita occultabit Christus gloriam suam electis, sicut Moyses occultabat faci
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ esse : qui tertia ꝑsonia es ⁊
trinitatis: Lameni non sunt tres
dNi sed unius dñs & scitur ab
omnub fidelib: spũ scõ dictante
legẽ  eugłm esse conscriptũ: idõq
illi aliqđ occultũ in lege & engłio:
anima ab omnub peccatis. De qua
libertate : dñs dicit ineugelio.
Siuos filius libauerit: uere liberi
eritis: ꝑipsum etiam datur fide.¬
libus facultas intelligenidi
tinentur. neq uelameri alicinus
cobscuritatis & dubiȩcatis obponit᷑
ei. sed magis ipse reuelat quȩ ibi
latent. sicut sequentia manifes.¬
tant Ubi autẽ sp̃s dñi est ibi ÷¬
libertas animȩ. & facultas intel¬
ligendi uetus testamentũ et
nouũ. Id ÷ quẽ cũq repleuerit
sp̃s ꝑfidem dau iħu xp̃i. ille ha¬
bet libertatẽ animȩ & facul¬
tatẽ discutere obscuritates legis
& grãm ergłii penitrare Nos uͦ
oñs subaudis apłi & iudei creden¬
tes om̃sq hui lib̾tatẽ animȩ &

Expanded text:
m esse, quia tertia persona est Trinitatis, et tamen non sunt tres Domini, sed unus Dominus: et scitur ab omnibus fidelibus, Spiritu sancto dictante, legem et Evangelium esse conscriptum, ideoqueilli aliquid occultum in lege et Evangelio. anima ab omnibus peccatis, de qua libertate dicit Dominus in Evangelio: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis . Per ipsum etiam datur fidelibus facultas intelligendi dtinentur, neque velamen alicujus obscuritatis et dubietatis opponitur ei, sed magis ipse revelat quae ibi latent, sicut sequentia manifestant. Ubi autem spiritus Domini est, ibi libertas est animae, et facultas intelligendi Vetus Testamentum et Novum, id est, quemcunque repleverit Spbet libertatem animae et facultatem discutere obscuritates legis, et gratiam Evangelii penetrare. Nos vero omnes, subaudis apostoli et Judaei credentes, omnesque qui libertatem anim
Abbreviated transcription (Latin):
tit oꝑe implet & ipse quies ⁊
uerax. ipse cognoscit quia ser.
mo ur qui fuit apud uosquando
uobis p̃dicauimus uł qui sit mͦ
demeo aduentu ad uos: Non est
inullo subaudis sermone est &
non id̃ueritas & m̃datiũ aut
mutabilitas aliqua ut uerum
uidere᷑ loqui & non esset uerũ:
sedẽ uullo sermone ÷. hoc est
ueritas ibi ÷ qr inueritate locu

Expanded text:
tit, opere implet; et ipse qui est tit, opere implet; et ipse qui est verax, ipse cognovit, quia sermo noster qui fuit apud nos, quando vobis praedicavimus, vel qui fit modo de meo adventu ad vos, non est in illo, subaudis sermone est et non, id est veritas et mendacium, aut mutabilitas aliqua, ut verum viderer loqui, et non esset verum; sed est in illo sermone; est, hoc est: veritas ibi est; quia in veritate
Abbreviated transcription (Latin):
dõ: qui ad huc paruuli eratis
sersu: Gła ur̃a sumus qui a
uos gloriari potestis. qđ & ueri
indie uiditu. quando coronã
aeterne remunerationis pro
uobis recipiemus &hac confi.¬
tis unã grãm quando primum
aduos ueru dũ cito uerustis
ad fidẽ: & debui iterũ uenire
ripere ꝑmeã presentiã neforte
mpacientes essetis. sicut uerbis
nũquid leuitate usussũ: leuita¬
te dicitur uti. qui qđ ꝓmittit
& apłs tunc leuitate usus esset.
siꝓmit ter& se uerure & proniis
sũ non epleret: Sed dũ non
ꝓmisit quam uis uellet : Non
tamen usus ⁊ leuitate Aut quȩ
cogito seđm carnem cogito. id ÷
carnaliter & humane: Non:¬
Scđm carnẽ cogitat: qui ꝓamici¬
tus & honorib principũ. et
ꝓlucris temporalib quȩ sperat
accipere adiuitib & principib
qđ ꝓmitcit alicui implere dif¬
fert non seruans suũ ꝓmissum:
Vt sit apudine ẽ & non: id÷ ut
ꝓmittam me uenire & non
ueniã. & uidear ueritatẽ loqui
& mentiar: minime ł idelis autẽ

Expanded text:
Deo, quia adhuc parvuli eratis sensu; gloria vestra sumus, quia vos gloriari potestis, quod sanctin die judicii, quando coronam aeternae remunerationis pro vobis recipiemus. Et hac confitis unam gratiam, quando primum ad vos veni, dum cito venistis ad fidem; et debui iterum venire ripere per meam praesentiam, ne forte impatientes essetis, sicut verbis nunquid levitate usus sum? Levitate dicitur uti, qui quod permittittunc levitate usus esset, mitteret se venire, et promissum suum non expleret. Sed dum non promisit, quamvis vellet, non tamen usus est levitate. Aut quae cogito, secundum carnem cogito? id est carnaliter et humane. Secundum carnem cogitat, qui pro amicitiis et honoribus principum et pro lucris temporalibus quae sperat accipere a divitibus et principibus, quod promitit alicui, implere differt, non servans suum promissum, ut sit apud me est et non? id est, ut promittam me venire, et non veniam: et videar veritatem loqui, et mentiar? Minime. Fidelis autem
Abbreviated transcription (Latin):
illud qđ ds̃ diceris sed quo pater
uocaris: Habemus aute thesauru
istũ inuasis fictilibus: Thesaurus
dicitur theca. & reposicio auri
mentũ cogrutionis seẽ trinitatis.
& mysteriũ incarnationis filii dĩ
quia sicut thesaurus inocculto
mysteriũ inicordibus illorũ
erat reconditũ:. Uasa fictilia
uocat corpora fragilia quȩ ex
limoterrȩ facta sunt. &uarus
passionib: & in firmitatib: sub¬
iacenit. fami. sitr nuditati. et¬
cȩteris talibus Ut sublimitas sit¬

Expanded text:
illud quo Deus diceris, sed quo Pater vocaris. Habemus autem thesaurum istum in vasis fictilibus, thesaurum hic dicitur theca et repositio auri. mentum cognitionis sanctae Trinitatis, et mysterium incarnationis Filii Dei: quia, sicut thesaurus in occulto mysterium in cordibus illorum erat reconditum. Vasa fictilia vocat corpora fragilia, quae ex limo terrae facta sunt, et variis passionibus et infirmitatibus subjacent, fami, siti, nuditati, caeteris