comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt & hi nr̃i uigiles noctͣm qͦs
excitandis in oꝑa mortalib: rumpendoq sõ.¬
no nat᷑a genuit. Norunt sydã. & ternas di-¬
stingunt. Horas int̾ diu cantu. Cũ sole eunt
cubitũ. qͣrtaq castrensi uirgilia ad curas la¬
borẽq reuocant: nec solis ortũ in cautis pati¬
unt᷑ obreꝑe. diemq uenientẽ nuntiant can-¬
tu. Ipsũ uero cantũ plausu laterũ. Imꝑitant
suo gen̾i & regno. in qͣcũq st̃ domo: exercent
dimicationẽ. Patit᷑ hoc int̾ ipsos: uelut idõ
tela agnata crurib suis intelligentiũ. Nec
finis sepe comorientib. Qd̃ si palma c̃tingit
statĩ in uictoria canunt. seq ipsi pͥncipes
testant᷑. Uietꝰ occultat᷑: silens egreq seriritiũ
patit᷑. Et plebstam̃ atq supba gͣdit᷑ ardua
cer uice. cristis celsa. cȩlũq solum uolucrũ
aspicit crebro. insubline caudã qͦq falca¬
p̃lia assidua nascunt᷑. quib etiã patrias no¬
bilitait̃ thodũ aut anagram. Scd̃s .ẽ. honos

Expanded text:
sentiunt et hi nostri vigiles nocturni, quos excitandis in opera mortalibus rumpendoque somno natura genuit. norunt sidera et ternas distinguunt horas interdiu cantu. cum sole eunt cubitum quartaque castrensi vigilia ad curas laboremque revocant nec solis ortum incautis patiuntur obrepere diemque venientem nuntiant cantu, ipsum vero cantum plausu laterum. imperitant suo generi et regnum in quacumque sunt domo exercent. dimicatione paritur hoc inter ipsos velut ideo tela agnata cruribus suis intellegentium, nec finis saepe commorientibus. quod si palma contigit, statim in victoria canunt seque ipsi principes testantur; victus occultatur silens aegreque servitium patitur. et plebs tamen aeque superba graditur ardua cervice, cristis celsa, caelumque sola volucrum aspicit crebra, in sublime caudam quoque falcaproelia adsidua nascuntur— quibus etiam patrias nobilitarunt, Rhodum aut Tanagram; secundus est honos
Abbreviated transcription (Latin):
ab occasu attingunt. Itaq ꝑplurimũ referc
unde uenerint fulmina & qͦͥ concesserint. Opti¬
mũ. ẽ. in exortiuas redire parces. Idõ cũ apͥma cȩli
parte uenerint. & in eandẽ concesserint. sũma
felicitas portendet᷑: qualem sille dictatoris o.¬
stentu datã accepimꝰ. Cet̾a ipsiꝰ mundi porti
ñ putant fas nec audire p̃t̾ ꝗͣ si hospiti inli¬
cent᷑ aut parenti. Magnahuiꝰ obseruationis
uanitas tcca uinonis ede romȩ dep̾hensa est
scauro c̃sule: qͥmox pͥnceps fuit. Noccu magi
qͣm int̾diu siue tonitrib fulgurat. Unũ aĩal
hominẽ ñ semꝑ extinguit: cet̾a ilico. Huic ui¬
delicet nat᷑a tribuente honorẽ: cũ tot belue
uirib p̃stent. Omĩa contͣrias incubant par.¬
tes. homo nͥ si conu̾tant᷑ in ꝑcussas ñ respitat.
Suꝑne icti c̃sidunt. Uigilans ictꝰ coniuentib
ocłis: dormiens patentib repꝑit᷑. Hominẽ
ita exanimatũ creinarifasnon. ẽ. condit̾ra

Expanded text:
ab occasu attingunt. itaque plurimum refert ab occasu attingunt. itaque plurimum refert unde venerint fulmina et quo concesserint. optimum est in exortivas redire partes. ideo cum a prima caeli parte venerint et in eandem concesserint, summa felicitas portendetur, quale Sullae dictatori ostentum datum accepimus. cetera ad ipsius mundi portioenuntiare non putant fas nec audire, praeterquam si hospiti indicentur ant parenti. magna huius observationis vanitas tacta Iunonis aede Romae deprehensa est Scauro consule, qui mox princeps fuit. noctu magis quam interdiu sine tonitribus fulgurat. Vnum animal, hominem, non semper exstinguit, cetera ilico, hunc videlicet natura tribuente honorem, cum tot beluae viribus praestent. omnia contrarias incubant partes. homo, nisi convertatur in percussas, non respirat. superne icti considunt. vigilans ictus coniventibus oculis, dormiens patentibus reperitur. hominem ita exanimatum cremari fas non est, condi terra
Abbreviated transcription (Latin):
ulgecrũ pͥus cerni qͣm tonitruũ audiricũ
simul fiant: certũ. ẽ. Nec mirũ qm̃ lux so¬
nitu uelocior.I etũ autẽ & sonitũ congruere:
ita modulante nat᷑a. Sed sonitũ ꝑfectiẽe fulmi¬
nis ñ illati: & iamnũ sp̃m ociorem fulmine. Idõ
qͣti pͥus om̃e & afflariqͣm ꝑcuti: nec quenqͣ ꝑcuci¬
nec quenꝗͣ tangi qͥ pͥor uidit fulm̃. aut tonitrua
audierit. Leua psꝑa existimant᷑: qmͣ leuaparte
mundi ortꝰ ẽ Nec tam aduentꝰ spectat᷑ qͣm redi.¬
tus. siue ab ictu resiliat ignis. siue oꝑe confecto
aut igne consumpto sp̃s remeet. In .xui. parteᷤᷤ
cȩlũ meo aspectu diuisere tusci. Prima. ẽ. a se.¬
ptentrionib adequi noctialẽ exortũ: scdã ad
meridiẽ: t̾cia ad ȩquinoctialẽ occasũ. qͣrta
opͥtinet qd̾ reliquũ. ẽ. ab occasu ad septento¬
nes.hasiterũ in qͣternas diuisere partes ex qͥb
octo abortu sinistras totidẽ econt̾rio appella¬
uere dextras Exhismaximȩ dirȩq septentͥonẽ

Expanded text:
ulgetrum prius cerni quam tonitrua audiri, cum simul fiant, certum est, nec mirum, quoniam lux sonitu velocior, ictum autem et sonitum congruere ita modulante natura, sed sonitum profecti esse fulminis, non inlati, etiamnum spiritum ociorem fulmine, ideo quati prius omne et adflari quam percuti, nec quemquam tangi qui prior viderit fulmen aut tonitrua audierit. laeva prospera existimantur, quoniam laeva parte mundi ortus est. nec tam adventus spectatur quam reditus, sive ab ictu resilit ignis sive opere confecto aut igne consumpto spiritus remeat. in sedecim partes caelum in eo spectu divisere Tusci. prima est a septemtrionibus ad aequinoctialem exortum, secunda ad meridiem, tertia ad aequinoctialem occasum, quarta obtinet quod est reliquum ab occasu ad septemtriones. has iterum in quaternas divisere partes, ex quibus octo ab exortu sinistras, totidem e contrario appellavere dextras. ex iis maxime dirae quae septemtriones
Abbreviated transcription (Latin):
anni dieb nec ampliꝰ sexto. ꝑfundunt᷑ ãne
ñ ante reducesad agm̃: nec adult̾ia nouere¬
nullaue ꝓpt̾ feminas int̾ se p̃lia cȩt̾is aĩalib
ꝑnitiosa. Nec qͥa desit illis amoris uis. Nanq
tradit᷑ unus a masse qͣndã in egipdo: corol¬
las uendentẽ. Ic ne qͥs uulgarit̾ electã pu-¬
tet: miret᷑ gͣcã aristophanio celeberrimo
in arce grãmatica. Alius menandrũ siracusa¬
nũ incipientis iuuente in exereitu ptholomei
desidiũ eiꝰ quotiens ñ uideret in edia testatꝰ.
& unguentariã qͦndã dilectã iuba tradit.
Om̃iũ amoris fuere argum̃ta. gaudium
a conspectu blanditieq in condite stirpes
qͣs popłs dedissent seruate. & in sinũ effuse.
Nec mirũ ẽẽ amorẽ: qͥb sit memoria. Idem
nãq tͣdit agnitũ in senecta multosannos.
qͥ rector in ruuenta fuisset. Idem diuinatio¬
nẽ qͣndã iusticie: cũ boccꝰ ex .xxͣx. elephan

Expanded text:
anni diebus, nec amplius; sexto perfunduntur amne anni diebus, nec amplius; sexto perfunduntur amne , non ante reducesnullave propter feminas inter se proelia ceteris animalibus pernicialia, nec quia desit illis amoris vis, namque traditur unus amasse quandam in Aegypto corollas vendentem ac,ne quis vulgariter electam putet, mire gratam Aristophani celeberrimo in arte grammatica, alius Menandrum Syracusanum incipientis iuventae in exercitu Ptolemaei, desiderium eius, quotiens non videret, inedia testatus. et unguentariam quandam dilectam Iomnium amoris fuere argumenta gaudium a conspectu blanditiaeque inconditae, stipes, , quas populus dedisset, servatae et in sinum effusae. nec mirum esse amorem quibus sit memoria. idem namque tradit agnitum in senecta multos post annos qui rector in iuventa fuisset; idem divinationem quandam iustitiae, cum Bocchus rex triginta elephant
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ ing̾diunt᷑. Ducit agmen
maximꝰ natu: cogit ȩtate ꝓximꝰ. Amnẽ
t᷑nsituri minin os p̃mittunt: ne maiorũ in¬
gressu atcerente alueũ. crescat gurgitis alti¬
tudo. Antipat̃ auctor. ẽ. duos antiocho regi
inbellicis tisib celebres etiã cognominib fuis¬
se. Etem̃ nouere ea Certe cato cũ imꝑatorum
nomina annalib de scribet: eũ qͥ fortissime p̃¬
liatꝰ eẽt inpunica acie sutrũ tͣdidit uocatũ:
alt̾o dente mutilato. Antio cho uadũ fluminis
exꝑienti: renuit aiax alio qͥ dux agminis sẽꝑ.
Tum ꝓnuntiatũ: eiꝰ fore pͥncipatũ qui tͣnsisset.
Ausũq patroclũ: ob id phaleris argenteis qͦ
maxime gaudent. & reliqͦ om̃i pͥmatudonaũ.
Ille qͥ notabat᷑ in edia mortẽ ignomimȩ p̃tu¬
lit. Mirusnãq pudor. ẽ uictusq uocẽ fugit
uictoris t̾rã ac uerbenasporrigit. Pudore ñꝗͣ
nͥ in abdito coeunt. Masqͥnquennis. femina
decennis. Init᷑ aut̃ biennio: qͥnis ut fert̃ cuiꝰq

Expanded text:
er ingrediuntur. ducit agmen maximus natu, cogit aetate proximus. amnem transituri minimos praemittunt, ne maiorum ingressu atterente alveum crescat gurgiti altitudo. Antipater auctor est duos Antiocho regi in bellicis usibus celebres etiam cognominibus fuisse; etenim novere ea. certe Cato, cum imperatornomina annalibus detraxerit, eum, qui fortissime proeliatus esset in Punica acie, Surum tradidit vocatum altero dente mutilato . Antiocho vadum fluminis experienti renuit Aiax, alioqui dux agminis semper. tum pronuntiatum eius fore principatum qui transisset, ausumque Patroclum ob id phaleris argenteis, quo maxime gaudent, et reliquo omni primatu donavit. ille, qui notabatur, inedia mortem ignominiae praetulit. mirus namque pudor est, victusque vocem fugit victoris, terram ac verbenas porrigit. pudore numquam nisi in abdito coeunt, mas quinquennis, femina decennis. initur autem biennio quinis, ut ferunt, cuiusque
Abbreviated transcription (Latin):
archelaus. & duces. xenophon. & puenꝰ. & etiã
mago. cui quidẽ tantũ honore senatꝰ nr at
tͥbuit cartagine capta: ut cũ regulus affri¬
ce bibliothecas donaret unũ eiꝰ duo de .x¬
xxͣ. uolumina censeret in latinã lingͣm
tͣnsferendũ: cũ .m. cato p̃cepta c̃didisset.
pitis linguȩ punicȩ dandũ negotiũ. In qͦ

Expanded text:
Archelaus, et duces, Xenophon et Poenus etiam Archelaus, et duces, Xenophon et Poenus etiam Mago, cui quidem tantum honorem senatus noster habuit Carthagine capta, ut, cum regulis Africae bibliothecas donaret, unius eius duodetriginta volumina censeret in Latinam linguam transferenda, cum iam M. Cato praecepta condidisset, peritisque Punicae dandum negotium, in
Abbreviated transcription (Latin):
semina tͣctabant. qͣbella. eadẽq diligentia
arua disponebant q̃ castra: siue honestis ma-
Serente inuenert ddati honores serranũ. uñ
q̃ prata qͥntia appellant᷑. cincinator iuator
attulit dictaturam: & qͥdem ut tͣdit᷑ ma
nus nodo plenosq nuntia moꝵ. Uela corpuᷤ
inquit ut ꝑferã senatꝰ ppłiq romani manda¬
ta. Iales tũ etiã uiatores erant. qđ ipsũ nom̃
inditũ ẽ. subinde ex agris senatũ ducesq accer¬
sientib. At nc̃ eadẽ illa uincti pedes. dampna¬
tȩ manꝰ. inscripti uultꝰ exercent: ñ tã surda tel¬
lure q̃ parens appellat᷑ coliq dr. & ipsa hono¬
re hinc assũpto ut ñ inuitẽ ea & indigne cre¬
dat᷑ id ferri. S nos miram̃ ergastuloꝵ ñ eadẽ
e molumenta eẽ ꝙ fuerũt imꝑatoꝵ. Igit᷑ de
cultura agͥ p̃ciꝑe pͥncipale fuit etiã ap̃ exteroᷤ.
Si qͥdẽ & reges fecere. hierophilo. metor. attalꝰ

Expanded text:
semina tractabant, qua bella, eademque diligentia semina tractabant, qua bella, eademque diligentia arva disponebant, qua castra, sive honestis maniserentem invenerunt dati honores Serranum , undquae prata Quintia appellantur, Cincinnato viator attulit dictaturam et quidem, ut traditur, nudo, plenoque nuntius morarum: Vela corpus, inquit, ut perferam senatus populique Romani mandata. tales tum etiam viatores erant, quod ipsum nomen inditum est subinde ex agris senatum ducesque arcessentibus. at nunc eadem illa vincti pedes, damnatae manus inscriptique vultus exercent, non tam surda tellure, quae parens appellatur colique dicitur et ipso honore his absumpto, ut non invita ea et indignante credatur id fieri. et nos miramur ergastulorum non eadem emolumenta esse, quae fuerint imperatorum! Igitur de cultura agri praecipere principale fuit etiam apud exteros, siquidem et reges fecere, Hiero, Philometor, Attalus,
Abbreviated transcription (Latin):
romȩ ẽ. maiorẽ eam etatẽ eẽ qm antecedentib
annis decẽ facta ẽẽt. tͣdunt. M uarro auctor .ẽ:¬
qdđ cũ . l. metellꝰ in tͥumpho plurimoᷤᷤ duxit
elephantos. assib singłis farris modios fuis¬
se. Itẽ uini congio ᷤ ficiq siccȩ pͦ .xxͣx. olei. pͦ de
cem carnis pͦ .xii. Nec elati fundiis singłoꝵ c̃tin¬
gebat arcentiũ uicinos. Eppe etiã legis stoloniᷤ
licini incduso modo qͥngentoꝵ iugerũ. & ipso
sua lege dampnato. cũ substituta filii ꝑsona
ampliꝰ possideret. Luxuriantis iã rei publicȩ
fuit ista mensura. Marci qͥde curiĩ pꝰ tͥ¬
umphos inm̃sũq t̾rarũ adiectũ imꝑio nota
c̃tio ẽ. ꝑnitiosũ intelligi ciuẽ. cui .uii. iugera ñ
ẽẽnt satis. hec aũ mensura plebei pͦ exactos re¬
ges adsignata ẽ. Quȩ nã gͦ tantȩ ub̃tatis causa
erat: Ipsoꝵ tẽ manib imꝑatoꝵ colebant᷑ agri
ut fas est credere gaudente t̾ra uomere laure¬
ato & tumphali aratore. Siue illi eadẽ cura

Expanded text:
em quam antecedentibus annis decem factam esse tradunt. M. Varro auctor est, cum L. Metellus in triumpho plurimos duxit elephantos, assibus singulis farris modios fuisse, item vini congios ficique siccae pondo XXX, olei pondo X, carnis pondo XII. nec e latifundiis singulorum contingebat arcentium vicinos, quippe etiam lege Stolonis Licini incluso modo quingentorum iugerum , et ipso sua lege damnato, cum substituta filii persona amplius possideret. luxuriantis iam rei p. fuit ista mensura. Mani quidem Curi post triumphos inmensumque terrarum adiectum imperio nota contio est: perniciosum intellegi civem, cui septem iugera non essent satis. haec autem mensura plebei post exactos reges adsignata est. quaenam ergo tantae ubertatis causa erat? ipsorum tunc manibus imperatorum colebantur agri, ut fas est credere, gaudente terra vomere laureato et triumphali aratore, sive illi eadem cura
Abbreviated transcription (Latin):
nte nos iuxta italiam int̾ eolias insulas. itẽ
passuũ. una cum calidis fontib altius olimpia¬
dis idest. c̃ lx .iiͭͦi. anno t̾cio. intusco sinu flagnᷤ
uiolento cum flatu. ꝓditur qͦq memoriȩ mag¬
na cͥca illudd multitudine piscium fluctuantẽ.
cfestim exspirasse qͥb exhis cib fuiss: Sic & pithe¬
curas ĩ cãpano sinu fertur orta mox inhis mon.¬
tem epopon cum repente flamma exeo emicuiss
campestri eqͣtum planiciȩ. Ineadẽ & oppidũ hau-¬
stum ꝓfundo alioq motu t̾rȩ stagnũ emersisse:
& alio ꝓuolutis montib insulam institisse ꝓ cy¬
tham. Namq & hoc mͦ insulas rerũ natura fecit.
auelli
siciliam italie. ciprum sy riȩ. euboeam boeotie. eu¬
boee atalanten & macrian: besbicum bythiniȩ.

Expanded text:
nte nos et iuxta Italiam inter Aeolias insulas, item passuum una cum calidis fontibus, altera Olympiadis CLXIII anno tertio in Tusco sinu, flagrans haec violento cum flatu, proditurque memoriae, magna circa eam multitudine piscium fluitante confestim expirasse quibus ex his cibus fuisset. sic et Pithecussas in Campano sinu ferunt ortas, mox in his montem Epopon, cum repente flamma ex eo emicuisset, campestri aequatum planitiei. in eadem et oppidum haustum profundo, alioque motu terrae stagnum emersisse, et alio provolutis montibus insulam extitisse Prochytam. Namque et hoc modo insulas rerum natura fecit: avellit Siciliam Italiae, Cyprum Syriae, Euboeam Boeotiae, Euboeae Atalanten et Macrian, Besbicum Bithyniae ,
Abbreviated transcription (Latin):
bis capr̃a solidã cũ corio. & ranã rubetã dis¬
coctãs. Gallinaceoᷤ ñ attingi a uulpib qui
iecur aĩał eiꝰ aridũ ẽint. ł si pellicula exeo
collo indita galli intererit. Similia infel-¬
le mustelȩ boues in cipro ctͣ tormina hõrũ
excrem̃tis sibi medi ñ sr̃ pedes boũ. si pͥꝰ cornisa
pice liqͥda ꝑungant᷑. Tupo ᷤ in agro ñ accede:
si capti uniꝰ pedib infractis custroq adacta pau-¬
latĩ sangͥs circa fines agͥ spargat᷑: atq ipse de¬
fodiat᷑ in eo loco ex qͦ ceꝑit tͣhi: aut si uome¬
rẽ qͦ pͥmus sulcꝰ eo anno in agͦ ductꝰ sit excus¬
hinc dem̃n pũtemur ad aĩalia sui gñis q̃ aut
placida ñ sunt aut fera.
uicesimiꝰ nonꝰ. Quo continent᷑ medicine ex
de reliqͥs illustrib medicis. & qͦtiens ratio
medicinȩ mutata sit. & qͥ pͥmꝰ romȩ medicuᷤ.
& qͣndo & qͥd de medicis antiqui romani iu¬
dicauerint. & uitia me oi cNF.i.

Expanded text:
bis capram solidam cum corio et ranam rubetam disbis capram solidam cum corio et ranam rubetam discoctas ; gallinaceos non attingi a vulpibus, qui iocur animalis eius aridum ederint, vel si pellicula ex eo collo induta galli inierint ; similiter in felle mustelae; boves in Cypro contra tormina hominum excrementis sibi mederi; non supteri pedes bourn, si prius cornua ima pice liquida perunguantur; lupos in agrum non accedere, si capti unius pedibus infractis cultroque adacto paulatim sanguis circa fines agri spargatur atque ipse defodiatur in eo loco, ex quo coeperit trahi; aut si vomerem, quo primus sulcus eo anno in agro ductus sit, excusHinc deinde praevertemur ad animalia sui generis, quae aut placida non sunt aut fera. e. L. XXIX CONTINENTVR medicinae ex de reliquis inlustribus medicis quotiens ratio medicinae mutata sit quis primus Romae medicus et quando quid de medicis antiqui Romani iudicaverint vitia medici
Abbreviated transcription (Latin):
IRa pt̾ea tͣdunt᷑ in eisdẽ aĩalib. Uesisi¬
collectum reponat singultus remediũ ẽẽ re¬
cordantib: qͦ nã loco id reposuerunt. Iecur
lupoꝵ eqͥnȩ ungulȩ simile. ẽẽ & rũpi eqͦs qui
uestigia lupoꝵ sub eqͥte seqͣntur. Talis suum
discordia ẽ uimi qͣmdã meẽ inincendiis si fimmi
aliqͥd egerat᷑ e stabulis. faciliꝰ extͣhi nec recur-¬
rere oues bouesq Hircoꝵ carnes uirꝰ ñ recipe
si panẽ ordeaceũ eo die qͦ int̾ficiant᷑ ederint.
laserue dilutũ bib̃int Nullas uͦ teredinẽ
sentire luna decrescente induratas. Adõq nicħ
omissũ ẽ: ut leporẽ tardũ celeriꝰ pinguescere
reppiamꝰ. Aĩalium uͦ medicinas si sanguis ꝓflu-¬
at. ium̃tis suillũ fimũ ex uino infundendum.
Bou̾ aũ morbis. seuũi. sulphur uiĩu. allium
silure. oũ coctum tͥta in uino danda. Aut
uulpis adip̃e. Carnẽ caballinã discoctã.
potu suo morb̃ medi. Oĩũ uͦ qͣdrupedũ mor¬

Expanded text:
raeterea traduntur in iisdem animalibus : vestigicollectum reponat, singultus remedium esse recordantibus , quonam loco id reposuerint; iocur luporum equinae ungulae simile esse ; rumpi equos, qui vestigia luporum sub equite sequantur; talis suum discordiae vim quandam inesse; in incendiis, si fimi aliquid egeratur e stabulis, facilius extrahi nec recurrere oves bovesque; hircorum carnes virus non resipere, si panem hordeacium eo die, quo interficiantur, ederint laserve dilutum biberint, nullas vero teredinem sentire luna decrescente induratas sale. adeoque nihil omissum est, ut leporem surdum celerius pinguescere reperiamus, animalium vero medicinas : si sanguis profluat iumentis, suillum fimum ex vino infundendum , boum autem morbis sebum, sulpur vivum, alium silvestre, ovum crudum trita in vino danda aut vulpis adipem; carnem caballinam discoctam potu suum morbis mederi, omnium vero quadripedum mor
Abbreviated transcription (Latin):
cido. Talesq ẽẽ indicas tͣdunt: ismenias q¬
ceruleũ imitante.⁊ ungue miniũ creditũ
candido. pingui. nec sine qͣdã spe p̃pur. a¬
dore in miniũ tͣnseunte. Has indis ñ habi.¬
tas in honore ⁊enothemis seribit: añ alias
magnitudinis: ut in capuloᷤ factitarent.
& enĩ constat ibi: torrentib detegi. Placu¬
isse in nr̃o orbe initio qm̃ sole ꝓpe gemarũ
sculpturã cerȩ ñ auferrent. ꝑsuasimꝰ dem̾¬
⁊ indis: ut ipsi qͦ his gaudent. iturq pfo¬
ratis uulgus tum in collo: & ħ ẽ nc̃ indica¬
rum argumentum. Arabicȩ excellunt can-¬
dore circuli ꝓpe lucido atq ñ gracili neqͥ
recessu gẽmȩ aut in delectu rimȩ ri dente.
s in ipsis umbonib nitente. Pret̾ea subftra
celestis arcus anhelatio ẽ. Suꝑficies uͦ locu¬
starum maris crustis rubentior. Nã mellex
& si zona alba fundat se ñ colligat. simli
normit̾. Nichil ip in sua sede ab alio inter¬
pellari placet. St̃ ⁊ armeniȩ cet̾ȩ ꝓbande

Expanded text:
cido. talesque esse Indicas tradunt Ismenias, Dcaeruleum imitante et ungue minium, redimitum candido pingui, nec sine quadam spe purpurae candore in minium transeunte. has Indis non habitas in honore Zenothemis scribit, tantae alias magnitudinis, ut inde capulos factitarent — 88 etenim constat ibi torrentibus detegi —, placuisse in nostro orbe initio, quoniam solae prope gemmarum scalptae ceram non auferrent. persuasimus deinde Indis, ut ipsi quoque iis gauderent. utitur perforatis vulgus in collo; et hoc nunc est Indicarum argumentum. Arabicae excellunt candore, circulo praelucido atque non gracili neque in recessu gemmae aut in deiectu renidente, sed in ipsis umbonibus nitente, praeterea substratcaelestis arcus anhelatio est, superficies vero locustarum maris, crustis rubentibus. nam mellea si zona alba fundat se, non colligat, simili normiter. nihil in sua sede interpel
Abbreviated transcription (Latin):
deuorauit cibotum altissimũ montẽ cũ oppi.¬
do carite. siphylũ inmagnesia: & pͥus in eod̾ loco
clarissimã urbẽ q̃ tãtalis uocabatur. Galenis &
gamales urbiũ infenice agros. & cum ipsis foegi¬
um ȩthiopiȩ iugum excelfissimũ. tanquañ infi-¬
da gressarent᷑ & litora.

Expanded text:
montem cum oppido Cariae, Sipylum in Magnesia et prius in eodem loco clarissimam urbem, quae Tantalis vocabatur, Galenes et Gamales urbium in Phoenice agros cum ipsis, Phegium, Aethiopiae iugum excelsissimum, tamquam non infida grassarentur et litora.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃clusere orcheni. accolȩ agros rigantes. nec
nͥ pꝰ tigrĩ deferc᷑ in mari. Pxima tigriregio.
paropotamia appellatur. in ea dictum est
demesene. oppidũ eiꝰ dabithac iungit᷑ chalonitiᷤ.
cũ thesiphonte: ñ palmetis mͦ uerũ & olea
pomisq arbustis. Ad eam ꝑuenit iagraus
mons exarmenia int medos adiabenosq
ueniens. supͣ para & cenen & ꝑsideo caloni¬
tes ab est a ꝑside. cccclxxx. passib. Tantũ a

Expanded text:
praeclusere Orcheni et accolae agros rigantes, nec praeclusere Orcheni et accolae agros rigantes, nec nisi per Tigrim defertur in mare. Proxima Tigri regio Parapotamia appellatur. in ea dictum est de Mesene; oppidum eius Dabitha. cui iungitur Chalonitis cum Ctesiphonte, non palmetis modo, verum el olea pomisque arbusta. ad eam pervenit Zagrus mons, ex Armenia inter Medos Adiabenosque veniens supra Paraetacenen et Persida. Chalonitis abest a PersideCCCLXX
Abbreviated transcription (Latin):
coco co co.ferme spacio: mox diuisus in eufra¬
ten mergat᷑ Tẏgris enĩ ex armenia acceptis
fluminib claris parcheni. agnice phorione.
arabas. oroeos. adiabenesq disterminans.
& qͣm diximꝰ mesopotamiam faciens lustra-¬
tis montib coridiorũ citea apanniã mese¬
nesoppidũ. citra seleutiã habyloniã . xxõ p̾
diuisus in alueos duos alto meridiẽ ac seleu¬
tiã pecit. mesenẽ ꝑfundens: alt̾o ad seꝑten.¬
trionẽ flexus eiusdem gentis dergo campos
cauchassecat. Ubi remeauere aquȩ pasity¬
gris appellatur. pꝰ ea recipit ex media choas¬
pen: atq ut diximꝰ int̾ seleutiã & tesiphon-¬
tem uectus in lacꝰ chaldaicos se fundit. eosq
lxu. passuũ amplitudine implet. Mox ua-¬
sto alueo alueo ꝓfusus dextra characes oppi¬
dũ fert᷑ mariꝑsico.x̃. ore int̾ duorũ amniũ
hostia. xxui.p̾fuere. ut alii tͣunt. uñ. utͦq
nauigabili. S longo tempore euphraten

Expanded text:
MMMM ferme spatio, mox divisus in EuphraMMMM ferme spatio, mox divisus in Euphraten mergatur. Tigris autem, ex Armenia acceptis fluminibus claris Parthenia ac Nicephorione, Arabas Orroeos Adiabenosque disterminans et quam diximus Mesopotamiam faciens, lustratis montibus Gordyaeorum circa Apameam Mesenes oppidum, citra Seleuciam Babyloniam CXXV p. divisus in alveos duos, altero meridiem ac Seleuciam petit Mesenen perfundens, altero ad septentrionem flexus eiusdem gentis tergo campos Cauchas secat. ubi remeavere aquae, Pasitigris appellatur, postea recipit ex Media Choaspen atque, ut diximus, inter Seleuciam et Ctesiphontem vectus in lacus Chaldaicos se fundit eosque LXII p. amplitudine implet; mox vasto alveo profusus dextra Characis oppidi infertur mari Persico X??? p. ore. inter duorum amnium ostia XXV p. fuere, ut alii tradunt, VII, utroque navigabili. sed longo tempore Euphraten
Abbreviated transcription (Latin):
ipso dixisse conueniat. Orit᷑ in regione
armeniȩ maioris fonte conspicuo in
planicie loco. Nom̃ elegosme. ẽ: ipsius qͣ tar¬
dior fltut diglito: unde concitat᷑ a celeritate
tygris incipit uocari. Ita appellant medisa.¬
gittã. Influit in lacũ aretissam: om̃ia illata
pondera stistrnentẽ. & intrũ nebulis exalan¬
tem. Unũ genꝰ eipisciũ. ẽ. & aque tͣnscurren¬
tis ñ miscetur alueo: sic̃ neq atygripisces
in lacum transnatant. fert᷑ autẽ & cursu &
colore dissimilis: tͣnsuectusq occurrente tau¬
ro monte. inspecu mergit᷑ Subterq lapsus
a latere alt̾o eius erumpit lacus. uocat᷑ ⁊ oaran¬
da. eundem ẽẽ manifestũ qd demersa ꝑfeit.
Aiterũ deinde transit lacum. qͥ tepitis appel¬
latur. rurstisq incuniculos mergitur. & pͦ¬
xxu. p̃cuta nimpheũ reddit᷑. Tam uicinum
arsanie fluere in regionẽ archeni. claudius
cesar auctor. ẽ: ut cum intumuere conflant.
nec tam̃ misceant᷑. leuiorq arsanias innatec.

Expanded text:
ipso dixisse conveniat. Oritur in regione Armeniae Maioris, fonte conspicuo in planitie. loco nomen Elegosine est; ipsi qua tardior fluit Diglito; unde concitatur, a celeritate Tigris incipit vocari: ita appellant Medi sagittam. influit in lacum Aretissam, omnia inlata pondera sustinentem et nitrum nebulis exhalantem. unum genus ei piscium est, idque transcurrentis non miscetur alveo, sicut neque e Tigri pisces in lacum transnatant. fertur autem et cursu et colore dissimilis transvectusque occurrente Tauro monte in specum mergitur subterque lapsus a latere altero eius erumpit. locus vocatur Zoaranda; eundem esse manifestum, quod demersa perfert. alterum deinde transit lacum, qui Thospites appellatur, rursusque in cuniculos mergitur, postXXII p. circa Nymphaeum redditur. tam vicinum Arsaniae fluere eum in regione Arrhene Claudius Caesar auctor est, ut, cum intumuere, confluant nec tamen misceantur leviorque Arsanias innatet
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ cireuitu eiꝰ aꝑside aditꝰ. Infestat᷑ a serpentibꝰ
qͦs flumina deportant. Pars eiꝰ maxiine in¬
una characene uocat᷑ ab oppido arabie clau-¬
dente regna: de qͦ dicemꝰ exposita. Magrip¬
pe sententia. Namq is mediam & parchi¬
am. & ꝑside ab oriente indo. ab oceidente
ridie rubro mariterminatas. paterem
oriente tygri. ab occasu euphrate a sep¬
tentrionetauro a meridie mari ꝑsico
tuidine. eccħe. Charax oppidũ ꝑsicisinus
uitimũ aquo arabia eudemon cognomi¬
nata excurrit. habitatꝰ incolle manufac-¬
to int̾confluentes. dextra tygrim leua euleũ:
ũ. passuũ laxitate. Conditũ. ẽ. primũ ab alexan¬
dro magno colonis exurbe regia durme quȩ
tum interiit dedductis: militũ inutilib ibi re¬
lictis alexandriã appellari iusserat: pagũq
pelleũ apatria sua quȩ ꝓpͥe macedonũ fue¬
rat. Fumina id oppidũ expugnauere. P̾ea¬

Expanded text:
nisi circuitu eius ad Persidem aditus. infestatur et serpentibus, nisi circuitu eius ad Persidem aditus. infestatur et serpentibus, quos flumina deportant. pars eius maxime invia Characene vocatur ab oppido Arabiae claudente regna ea, de quo dicemus exposita prius M. Agrippae sententia. namque is Mediam et Parthiam et Persidem ab oriente Indo, ab occidente ridie Rubro mari terminatas patere in oriente Tigri, ab occasu Euphrate, a septentrione Tauro, a meridie maria Persico tudine CCCLX. Charax, oppidum Persici sinus intimum, a quo Arabia Eudaemon cognominata excurrit, habitatur in colle manu facto inter confluentes dextra Tigrim, laeva Eulaeum, II p. laxitate. conditum est primum ab Alexandro Magno, colonis ex urbe regia Durine, quae tur interiit, deductis, militum inutilibus ibi relictis; Alexandriam appellari iusserat pagumque Pellaeum a patria sua, quem proprie Macedonum fecerat. flumina id oppidum expugnavere; p
Abbreviated transcription (Latin):
unde susa uigatione. Ixuo. passus abfc̃ Susi¬
onẽ messabene sub monte cambalido qͥ. ẽ. caucasi
ramꝰ. Inde mollissimo tͣnsitu inbactros. Susia¬
nen ab helimaide disterminat aminis euleus
ortꝰ ininedis: modicoq spacio eumcłõ conditꝰ
acrursus exortus ꝑ mesopotanen lapsꝰ circĩnt
aitem susarũ ac diane templũ augustissimũ
illis gentib & ipse inmagna cerimonia. Siqͥ
dem reges n exaliobibunt. & obid in longin¬
qͣportant. Recipit amnes. hediprun. p̾tẽa
sylum ꝑsarũ uenientẽ adunũ exsusianis op-¬
pidũ uixta eum magoa. acarace.xu. passus.
Quidam hoc in extrema susiane ponunt soli-
iuncta ꝑsidiaflumine orati ad caraeẽ. cc xl.¬
milia passus. Oppida eiꝰ seleutia & sosinate ap¬
posita monti casiro. Orã quȩ p̃iacet minorũ
sirtiũ uice diximꝰ in accessam ceno plurimũ
lundeferentib brixa & ortatia amnib ma-¬
dente. & ipso limite deutantũ ut nullus sit

Expanded text:
unde Susa navigatione LXII. D p. absunt. Susiunde Susa navigatione LXII. D p. absunt. Susiionem Massabatene sub monte Cambalido , qui est Caucasi ramus, inde mollissimo transitu in Bactros. Susianen ab Elymaide disterminat amnis Eulaeus, ortus in Medis modicoque spatio cuniculo conditus ac rursus exortus et per Massabatenen lapsus. circumit arcem Susorum ac Dianae templum augustissimum illis gentibus, idem reges non ex alio bibunt et ob id in longinqua portant. recipit amnes Hedyphon praeter Asylum Persarum venientem, Adunam ex Susianis. oppidum iuxta eum Magoa, a Charace XV p.; quidam hoc in extrema Susiane ponunt solituiuncta Persidi, a flumine Orati ad Characem CCXL p. oppida eius Seleucia et Sostrate, adposita monti Chasiro. oram, quae praeiacet, minorum Syrtium vice diximus inaccessam caeno, plurimum limi deferentibus Brixa et Ortacia amnibus, madente et ipsa Elymaide in tantum, ut nullus sit
Abbreviated transcription (Latin):
dendi calore uscera intꝰ: foris infuso re¬
trigerandi. Nec alienũ fuerit cõmemorare hoc
in loco qđ androcydeᷤᷤ sapientia clarꝰ ad alex-¬
andrũ magnũ scpsit. intẽꝑantiã eiꝰ cohibens.
Uinũ potaturꝰ rex mem̃to bibere te sanguinẽ
ceptis si ille obtemꝑauissec: ꝓfecto amicos in-
temulentia ñ int̾emisset. Orsus ut iure dici
possit. neq uirib corꝑis utilius aliud. neq ali.¬
ud uoluptatib ꝑnitiosiꝰ si modꝰ absit. Cap̃. ix.¬

Expanded text:
dendi calore viscera intus, foris infuso refrigerandi. nec alienum fuerit commemorare hoc in loco quod Androcydes sapientia clarus ad Alexandrum Magnum scripsit, intemperantiam eius cohibens: Vinum eceptis ille si obtemperavisset, profecto amicos in temulentia non interemisset, prorsus ut iure dici possit , neque viribus corporis utilius aliud neque voluptatibus perniciosius, si modus absit.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt: tanta oris duritia ut lapides cõminu-¬
ant. In t̾rã egresse inherbis pariunt oua auium
ouis. similia adcentena num̃o. Faq de fossa extͣ
aqͥs & cooꝑta t̾ra ac pauida pectore & cõplanata
incubant noctib Educant fetꝰ annuo spacio.
Quidã ocłis spectando queq oua foueri abhis
putant. feminas coitũ fugere: donec masfestu¬
cã aliqͣm ĩponat auersȩ. Trogoditȩ cornigeras
hñt: ut inlira ad nexis cornib latiss mobilib
quorũ innatando remigio se adiuuant. Celtiũ
id uocat᷑ eximiȩ testudinis s rare nãq scopuli
p̃acuti celonophagost̾rent. Trogoditȩ autẽ ad
qͦs ad natant. ut sac̾sadorant. St̃ & t̾restres que
ob id in oꝑib cersinȩ uocant᷑ in africe desertis.
qͣ parte maxime sitientib harenis squalent: ro¬
scido ut credit᷑ humore bibentes. neq aliudibi
animal ꝓuenit¬
na secare in laminas lectosq & repositoriũ his

Expanded text:
vivunt, tanta oris duritia, ut lapides comminuvivunt, tanta oris duritia, ut lapides comminuant, in terrain egressae herbis. pariunt ova avium ovis similia ad centena numero eaque defossa extra aquas et cooperta terra, pavita hac pectore et complanata, incubant noctibus. educunt fetus annuo spatio. quidam oculis spectandoque ova foveri ab iis putant, feminas coitum fugere, done mas festucam aliquam inponat aversae. Trogodythabent, ut in lyra adnexis cornibus latis, sed mobilibus, quorum in natando remigio se adiuvant; chelium id vocatur, eximiae testudinis, sed rarae. namque scopuli praeacuti Chelonophagos terrent, Trogodytae autem, ad quos natant, ut sacras adorant. sunt et terrestres, quae ob id in operibus chersinae vocantur, in Africae desertis, qua parte maxime sitientibus harenis squalent, roscido, ut creditur, umore vi- >ventes. neque aliud ibi animal provenin laminas lectosque et repositoria iis
Abbreviated transcription (Latin):
tur tursiones. distant & tristitia qͥdẽ
aspectꝰ. Ab est enĩ illa lascuia: maxime tñ
rostris canicularũ maleficientia assimilati.
Testudines tantȩ magnitudinis indicũ ma-¬
re emitcit ut singularũ suꝑficie habitabi-¬
les casas integant. atq int̾ insulas rubri
p̃cipue maris hisnauigent cimbis. Capiun-¬
tur multis quidẽ modis. s maxime euectę
in sũma pelagi ante meridiano tempore
blandito: eminente toto dorso ꝑtͣnqͥlla flui-¬
tantes. Quȩ uoluptas libere spirandi in tan¬¬
tũ fallit oblitas sui: ut solisuapore siccato cor-¬
auideq saturatas lassari: atq ut remeau̾int
matutino sũma in aqͣ obdormiscere. Id ꝑdi ter¬
um inici supinȩ.atq ita ad t̾rã a plurib tͣhi.
Inphenitio mari haut ulla difficultate capi
unt᷑: ultroq ueniunt stat᷑o tẽpore anni in an-¬
nẽ eleutherũ effusa multitudine. Dentes ñ st̃
testudimi s rostrimargines acuti suꝑna parte
inferiorẽ claudente pixidũ mͦ. In mari c̃chiliis

Expanded text:
tur thursiones. distant et tristitia quidem aspectus — abest enim illa lascivia —, maxime tamen rostris canicularum maleficentiae adsimulati. Testudines tantae magnitudinis Indicum mare emittit, uti singularum superficie habitabiles casas integant atque inter insulas Rubri praecipue maris his navigent cumbis . capiuntur multis quidem modis, sed maxime evectae in summa pelagi antemeridiablandito, eminente toto dorso per tranquilla fluitantes, quae voluptas libere spirandi in tantum fallit oblitas sui, ut solis vapore siccato coravideque saturatas lassari atque, ut remeaverint matutino, summa in aqua obdormiscere; id prodi sterum inici supinae atque ita e terra a pluribus trahi. in Phoenicio mari haut ulla diffiuntur ultroque veniunt stato tempore anni in amnem Eleutherum effusa multitudine. Dentes non sunt testudini, set rostri margines acuti, superna parte inferiorem claudente pyxidum modo. in mari conchyliis
Abbreviated transcription (Latin):
ter ingentis columnȩ mͦ se atcollens altiorq
nauiũ uelis diluu iẽ qͣndã eructans. In gadi-¬
tano oceano arborintantũ uastis dispansa
ramis: ut exea causa fretũ nunꝗͣ intͣsse credat᷑.
Apparent & rotȩ appellatȩ a similitudine: qͣt̾¬
nis distinctȩ radiis: modiolos earũ ocłis duob¬

Expanded text:
ter, ingentis columnae modo se attollens altiorque navium velis diluviem quandam eructans, in Gaditano oceano arbor, in tantum vastis dispansa ramis, ut ex ea causa fretum numquam intrasse credatur. apparent et rotae appellatae a similitudine, quaternis distinctae hae radiis, modiolos earum oculis duob
Abbreviated transcription (Latin):
fingentis illas rationemq reddentis audire uideam᷑.
ne se depascat auida quadrupes. ne procaces manꝰ
rapiant neglecta uestigia obterant. ne infidiens
ales infringat. his minuendo aculeis telisq armando
remectiis ut tuta ac salua fint. Ita hoc quoq qd̾ in
his odimus hominum causa excogitatum est.
iara in primis aculeatorum¬

Expanded text:
fingentis illas rationemque reddentis exaudire videamur, fingentis illas rationemque reddentis exaudire videamur, ne scilicet depascat avida quadripes, ne procaces manus rapiant, ne neglecta vestigia obterant, ne insidens ales infringat, iis muniendo aculeis telisque armando, remediis ut tuta ac salva sint. ita hoc quoque, quod in iis odimus, hominum causa excogitatum est. Clara in primis aculeatarum
Abbreviated transcription (Latin):
asnoere uuendi precia delicie luxusq muin qmñ
suit uete cupprdo maior. nec minor cura aliorum
hane opi ense eredimus de mandato qui ae na nro
alios d agere medicisq ꝓuisum et iorti nobis ursi
trumu ir uoluptatib. Et quo nichil equidem pro¬
brosus duc uiuimus aliena fioutia mino uero
p̾eri ꝙ utra etiam mrisum minus ista comuien¬
dras que fruioli operis arguinur magno qm̃¬
qm̃ immensi laboris solatia spni cum terum
natura qmͣ certe non defirisse nobis docebiniꝰ.
ti unfis quoq herbis inserunsse iremedia qͥp¬
pe cum medicias dederit etiam aculeatis.
Hee enim proxime restant ex his quas priori libͦ
nominauimus. in quib ipsis prouidentiam na¬
ture satis inirari amplectiq non est. Dederat quas
diximus molles cibisq gratas puixerat ⁊ mediam
florib insuq ipsos animos inuitauerat etiam deli¬
tiis auxilia ꝑmiscens exrogitauit aliquas aspectu his¬
padas tractatu dulces ut tantum ñ uocemus ipsiꝰ

Expanded text:
ere vivendi pretia deliciae luxusque; numquam fuit vitae cupido maior nec minor cura. 15 aliorum hanc operae esse credimus ac ne mandato quidem nostro alios id agere, medicisque provisum esse pro morbis. ipsi fruimur voluptatibus et, quo nihil equidem probrosius duco, vivimus aliena fiducia. immo vero plerisque ultro etiam inrisui sumus ista commentantes atque frivoli operis arguimur, magno quamquam inmensi laboris solatio, sperni cum rerum natura, quam certe non defuisse nobis docebimus et invisis quoque herbis inseruisse remedia, quippe cum medicinas dederit etiam aculeatis. 16 haec enim proxime restant ex iis, quas priore libro nominavimus, in quibus ipsis providentiam naturae satis mirari amplectique non est. dederat quas diximus molles cibisque gratas, pinxerat remedia in floribus visuque ipso animos invitaverat etiam deliciis auxilia permiscens :en, excogitavit aliquas aspectu hispidas, tactu truces , ut tantum non vocem ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ñ facile dixeri. Certũ ẽ. antiocho rege asia.¬
q deuictis. urb̃ anno. d̾. lxͦ.u̾.P. licimũ
c̃ssũ .l. iuliũ cesarẽ censores edixisse: neqͥs uen.¬
deret unguenta exotica. Sic eñi appellaue.
At hercule iã qͥdã etiã inpotu addunt: tan.
taq amaritudo ut odore ꝓdigo fruant᷑ ex
utͣq parte corporis .L. plociũ plancib c̃suł
censorisue frẽm ꝑ scriptũ atriũ uiris in saler¬
nitana latebra unguenti odore ꝓditũ c̃stat:
qͦ de decore tota absoluta ꝓscͥptio. ẽ. Quis enĩ
ñ merito iudicet ꝑ isse tales: Ceterũ t̾rarũ
om̃iũ egiptꝰ accõmodatissima unguentis.
Ab ea campania.ẽ copia rose.

Expanded text:
tum est Antiocho rege Asiaque devictis, urbis anno DLXV, P. Licinium Crassum L. Iulium Caesarem censores edixisse ne quis venderet unguenta exotica; sic enim appellavere. at Hercules iam quidam etiam in potus addunt, tantique est amaritudo, ut odore prodigo fruantur ex utraque parte corporis. L. Plotium, L. Planci bis consulis censorisque fratrem, proscriptum a triumviris in Salurnitana latebra unguenti odore proditum constat, quo dedecore tota absoluta proscriptio est: quis enim non merito iudicet perisse tales? Cetero terrarum omnium Aegyptus accommodatissima unguentis, ab ea Campania est copia rosae.
Abbreviated transcription (Latin):
ronis. Maxime tñ mirũ.ẽ. hanc grãm penecͣsse
& in castra Aqͥle. lacerta ea digna pulueru-¬
lenta. illa ex custodiis horrida iungunt festis
rimꝰ uitiis: ut ꝑ hoc uissumant᷑ casside un-

Expanded text:
ronis. maxime tamen mirum est hanc gratiam penetrasse ronis. maxime tamen mirum est hanc gratiam penetrasse et in castra; aquilae certe ac signa, pulverulenta illa et cuspidibus horrida, unguuntur festis rimus vitiis, ut per hoc ius sub casside ung
Abbreviated transcription (Latin):
ec. ẽ. mnat̾ia luxꝰ: e cunctis maxime suꝑ¬
uacui. Margaritȩ enĩ gẽmeq ad heredẽ tam̃
tͣnseunt. uestes ꝓlongant tẽpꝰ: unguenta ilico
exspirant. ac sins moriunt᷑ oris. Sũma cõm̃da¬
tio eorũ: ut tͣnseuntẽ feminãodor inuitet etiã
aliudagentẽ. Excedunt qͣdragenos denarioᷤ
libix. Iantũemit᷑ uoluptasaliena. Et enĩodo¬
rẽ qui gerit ipse ñfecit. S tͣn & hec aliqͣ diffe¬
rentia signanda st̾. In .m. ciceronis monimtis
cũ sapiant: qͣndo etiã corruptissimo in gñe
magistnuiuat. quedã ipsiꝰ uitii seueritas. S
qͦsdã cͣssitudo maxime delectat: id ipsũ apy¬
tisgaudent. Uidimꝰ etiã uestigia pedũ tin-¬
ferebant. queso ut qͣlit̃ sentiret᷑. iuuaret ab ea
parte corporis. Necñ aliquẽ expͥuatis audiui-¬
mus. iussisse spargi parieces balnearũ unguen¬¬
to: atq gaiũ pͥncipẽ solitũ tẽꝑare. Ac nepͥncipa.¬
leuideatur hocbonũ. & pꝰea q̃ndã ex seruis ne-¬

Expanded text:
ec est materia luxus e cunctis maxime supervacui . margaritae enim gemmaeque ad heredem tamen transeunt, vestes prorogant tempus: unguenta ilico expirant ac suis moriuntur horis. summa commendatio eorum ut transeuntem feminam odor invitet etiam aliud agentis. exceduntque quadringenos denarios librae: tanti emitur voluptas aliena; etenim odorem qui gerit, ipse non sentit. si tamen et haec aliqua differentia signanda sunt, in M. Ciceronis monumentis crocum sapiant, quando etiam corruptissimo in genere magis tamen iuvat quaedam ipsius vitii severitas. sed quosdam crassitudo maxime delectat, spissum appgaudent. vidimus etiam vestigia pedum tinferebant, quaeso ut qualiter sentiretur iuvaretque ab ea parte corporis? nec non aliquem e privatis audivimus iussisse spargi parietes balnearum unguento atque Gaium principem solia temperari ac, ne principale videatur hoc bonum, et postea quendam e servi; Ne
Abbreviated transcription (Latin):
piadis centesimȩ septime anno t̾cio. cũ rex pbi¬
lippꝰ gretiã qͣteret. Atq ego ratis temporibus
nature. ut cȩt̾a arbitror existere: ñ ut pleriq
uariis de causis. qͣs ingeniorũ acum̃ ex cogitat
Quippe ingentiũ malorũ fuere p̾nuntia. S ea
aceidisse. ĩi quia hec facta st̃ arbitror: uerũ hȩc
idõ facta. quia in casura erant illa. Raritate
aut̃ occultã eorũ eẽ rationẽ: idõq ñ sic̃ exortus
supͣ dictos defectꝰq & multa alia nasci. Capit̃¬

Expanded text:
s CVII anno tertio, cum rex Philippus Graeciam quateret. atque ego haec statis temporibus naturae vi, ut cetera, arbitror existere, non, ut plerique, variis de causis, quas ingeniorum acumen excogitat, quippe ingentium malorum fuere praenuntia; sed ea accidisse non quia haec facta sunt arbitror, verum haec ideo facta quia incasura erant illa, raritate autem occultam eorum esse rationem ideoque non, sicut exortus supra dictos defectusque et multa alia, nosci. xxvi
Abbreviated transcription (Latin):
funib pendet: ut ꝓcul intuentib spetieᷤ
nefarsũ qͥdem. s alitũ flant. pendentes
maiore ex parte librant. & lineaᷤᷤ itineri p̃¬
figunt. Itaq insistentis uestigiis hominis
portet ingenuis. t̃reurium uocant. G̃. ꝑ si¬
lices cauculos ue ducunt᷑. & uitium euitãt
ad capita deiertus. in suꝑciliis montiũ pis¬
cinȩ cauant᷑ duceno s pedes in qͣsq parteᷤ. &
in altitudinẽ denos semis. fria in bisqͥna pe¬
dum qͣdratoꝵs ternũ fere linquunt᷑: & re¬
pleto stagno excussiᷤ obturam̃tis. erumpit
plano labor. fosse in qͣs ꝓsluat cauant᷑. agai¬
anas uocant: & sternunt᷑ gͣdatim. fr̃utex. ẽ
q̃ exhaurunt᷑: inm̃so labore ne occupent pu
umẽ. Inueniunt᷑ masse nec ñ in puteis. & de¬
nas excedentes libras. Pallacas. lipsanas.¬
curuas uocant. Idẽ qd minutum ẽ balucẽ
uocant. Ulex siccatꝰ urit᷑. & cinis eiꝰ lauat᷑.
substͣto cespite herboso: ut sidat aurũ. Ui¬

Expanded text:
funibus pendet, ut procul intuenti species funibus pendet, ut procul intuenti species ne ferarum quidem, sed alitum fiat. pendentes maiore ex parte librant et lineas itineri praeducunt, quaque insistentis vestigiis hominis portet; id genus terrae urium vocant. ergo per silices calculosve ducunt et urium evitant. ad capita deiectus in superciliis montium piscinae cavantur ducenos pedes in quasque partes et in altitudinem denos. emissaria in iis quina pedum quadratorum ternum fere relinquuntur, ut repleto stagno excussis opturamentis erumpat plano labor. fossae, per quas profluat, cavantur — agogas vocant —; hae sternuntur gradatim ulice. frutex est quae exhauriuntur inmenso labore, ne occupent putum est. inveniuntur ita massae, nec non in puteis, et denas excedentes libras; palagas, alii palacurnas, iidem quod minutum est balucem vocant. ulex siccatur, uritur, et cinis eius lavatur substrato caespite herboso, ut sidat aurum. vi
Abbreviated transcription (Latin):
cudent. uocant argentũ: q̃ extͣ fornacis
sudore e camino iactat᷑. Spurticia in om̃i
hẽ t̾ra alba simił argillȩ. Neq enĩ aliõ
flatũ ignẽq exardentẽ mat̾iam tolle¬
reti. Tercia ratio oꝑa uicerit gigantũ. Cu¬
nicłis ꝑmagna spatia actis: cauant᷑ mon¬
tes ad lucernarũ lumina fadẽ m̃sura ui-¬
giliarũ. ẽ multisq m̃sib ñ cernit᷑ dies. A
trugias ingentes uocant siduntq rimȩ
subito & oppͥmunt oꝑantes: ut iã minuᷤ
temerariũ uideat᷑. e ꝓfundo maris pet̾e
margaritas. Lanto nocentiores fecimꝰ t̾raᷤ.
Relinquunt᷑ itaq fornices crebri monti¬
b sustinendiᷤ occurr̃t in utͦq gnͣe silices:
ris noctib ac dieb ꝑ tenebras ꝓximis tra¬
dentes. lucẽ nouissimi cernunt. Si longior
uidet᷑ silex latꝰ seqͥtur fossam qͥete. Tam̃ ĩ
silice facilior existimat᷑ oꝑa. Est nãq t̾ra
ex qͦdã argillȩ gñe: glareȩ mixta candi.¬

Expanded text:
cudem vocant; argentum, quod exit a fornace, cudem vocant; argentum, quod exit a fornace, sudorem. quae e camino iactatur spurcitia in omni hoc est terra alba similis argillae, neque enim alia flatum ignemque et ardentem materiam tolerat. Tertia ratio opera vicerit Gigantum. cuniculis per magna spatia actis cavantur montes lucernarum ad lumina ; eadem mensura vigiliarum est, multisque mensibus non cernitur dies.rrugias id genus vocant. siduntque rimae subito et opprimunt operatos, ut iam minus temerarium videatur e profundo maris petere purpuras. tanto nocentiores fecimus terras! relinquuntur itaque fornices crebri montibus sustinendis. occursant in utroque genere silices; ris noctibus ac diebus per tenebras proximis tradentes ; lucem novissimi cernunt. si longior videtur silex, latus sequitur fossor ambitque. et tamen in silice facilior existimatur opera; est namque terra ex quodam argillae genere glarea mixta—ganga
Abbreviated transcription (Latin):
URUM inuenit᷑ in nr̃o orbe. ut omit¬
tamus indicum. atq a formicis aut
fluminũ ramentis: ut intago hispanȩ
pado italiȩ. hebro tratiȩ. pactolo asiȩ. gan¬
ge indiȩ. Ner ullũ absolitiꝰ aurũ ẽ ut cur¬
suipso rituq ꝑpolitũ. Alio mͦ puteoꝵ sero¬
bib effodit᷑: aut in ruina montiũ. Qr̃ it̃¬
gusum tollunt. ita uocat᷑ inditũ. Alueus
hic ẽ arenȩq lauant᷑ atq ex eo q̃ reseddit
coniectura capit᷑. ut inueniat᷑. Aliqñ in
summa tellure ꝓtinꝰ. rara felicitate: ut
nuꝑ in dalmatia pͥncipatu neronis. sin¬
gulis dieb & qͥnquagenas libraᷤ fundẽs
gũmi inuentũ ẽ. in sũmo cespite. Aluta.¬
tionẽ uocant: si & auro ea tełus subest.
Ceterũ montes hispaniȩ aridi sterilesq:
canalitiũ uocant. Anacaliense marmori glarcȩ¬
qłe iherens. ñ illo mͦ qͦ inoriente safiro at¬
q thebaico. aliisq in geminis scintillat.
s micas amplexum marmoris humena.¬
teoꝵ & huc & illuc: ĩn noĩe inuento. tel¬

Expanded text:
urum invenitur in nostro orbe, ut omittamus Indicum a formicis aut fluminum ramentis, ut in Tago Hispaniae, Pado Italiae, Hebro Thraciae, Pactolo Asiae, Gange Indiae, nec ullum absolutius aurum est, ut cursu ipso attrituque perpolitum. alio modo puteorum scrobibus effoditur aut in ruina montium quaeritsegutilum tollunt; ita vocatur indicium. alveus hic est harenae, quae lavatur, atque ex eo, quod resedit, coniectura capitur. invenitur aliquando in summa tellure protinus rara felicitate, ut nuper in Delmatia principatu Neronis singulis diebus etiam quinquagenas libras fundens. cum ita inventum est in summo caespite, talutium vocant, si et aurosa tellus subest. cetero montes Hispaniarum, aridi sterilesque canalicium vocant, alii canaliense, marmoris glareae inhaerens, non illo modo, quo in oriente sappiro atque Thebaico aliisque in gemmis scintillat, sed micas amplexum marmoris. vagantur hi venaet huc illuc, inde nomine invento, tel
Abbreviated transcription (Latin):
ictũ. Respondit enim tum maxime au¬
gustũ de cruore eiꝰ cenare. seq illũ eẽ. totũq
sibi censum ex ea rapina. eẽ. Hõiũ pͥmꝰ & au
de. Iantꝰ erat docende oratoriȩ artis questus.
Aurum płib modis polit᷑. & in remediis uri-¬
neratis & infantib auplicat᷑: ut minꝰ uoceãt
leficii. Gallinarũ qͦ & pecuarioꝵ fecores reme¬
quib mederi uelis. Iorret᷑ & cũ sał gemino
ponde tͥplicit̾ misso & rursum cũ duab saliᷤ
portionib & una lapidis que siston uocant.
Ita uirꝰ credr reb una crematis infictili uase:
ipsum purum & incorruptũ. Reliquuᷤ cinis
sanat: q̃ uocant᷑ emorroides. Qd̾ si tͥto spuma
adiciat᷑ putͥa ulcera & tetri odoris emendat.
Ex melle uͦ decoctum cũ melantio. illitũ uni¬
bilico: lenit̾ soluit aluum. Auro uerrucas
curari.m. uarro .e. auctor

Expanded text:
 respondit enim cum maxime Au respondit enim cum maxime Augustum e crure eius cenare seque illum esse totumque sibi censum ex ea rapina. hominum primus et aur. tantus erat docendae artis oratoriae quaestus. Aurum pluribus modis pollet in remediis volneratisque et infantibus adplicatur, ut minus noceant  feturis. remequibus mederi velis. torretur et cum salis gemino pondere, triplici misyis ac rursus cum II salis portionibus et una lapidis, quem schiston vocant. ita virus trahit rebus una crematis in fictili vase, ipsum purum et incorruptum. 85 reliquus cinis sanat et quae vocantur haemorroides. quodsi tritus pumex adiciatur , putria ulcera et taetri odoris emendat, ex melle vero decoctum cum melanthio inlitum umbilico leniter solvit alvum. auro verrucas curari M. Varro auctor