comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
certamine faceremꝰ: Si iunctis fragilib
cedit infirmitas nrã: quomͦ telis pot̾it re¬
sistere: Uuidetis quomͦ ad nichilum redadi
sumus: sicut solent mulieres. aut ꝑuuli pug¬
nantes. laudantes alios. pugnare ipsi non pꝰ¬
sumus: Quid tũ agimus: Onmes certx ad
nutias agni uocati sumus: et in ꝯspectueius
uacuos apparere non licet: Diligent̾ engo cõ¬
sulereniis que apponunt᷑ nob̾: qm̃ talia opor¬
tet nos p̾parare: Consid̾auit beatus clemẽs
ues fuit ad nuptias illas. uinum nͥlominus
ꝓpͥ sangͥnis effusione poetauit: S nos pau¬
ꝑes sumus. et uinum non habemus: At illes
implete ĩqͥt ycbrias aqͣ Ergo ne ip̃a suscipi¬
etur aquasi attulerimus eam: Ntiq susci¬
pietur aqua: nani et ipãm cum uino appo¬
sitam inueniet. qui secundum monita sapi¬
entis diligenter consid̾anit que sibi apponim
tur. ab eo qui uenit non in aqua solum. Szin
aqua et sangͥne: Testimoniũ enim ꝑhibu¬

Expanded text:
certamine faceremus? Si juncis fragilibus certamine faceremus? Si juncis fragilibus cedit infirmitas nostra, quomodo telis resisteret? Videtis quomodo ad nihilum redacti sumus, et sicut solent mulieres aut parvuli, pugnantes laudamus alios, pugnare ipse non possumus. Quid tamen agimus? Omnes certe ad nuptias Agni vocati sumus, et in conspectu ejus vacuos apparere non licet. Diligenter ergo consideremus quae apponuntur nobis, quoniam talia oportet nos praeparare. Consideravit beatus Clemens e, quoniam dives fuit, ad nuptias illas vinum nihilominus proprii sanguinis effusione portavit. Sed nos pauperes sumus, et vinum, Domine, non habemus. At ille: Implete, inquit, hydrias aqua . Ergone et ipsa suscipietur aqua, si attulerimus eam? Utique suscipietur. Nam et ipsam cum vino nobis appositam inveniet, qui secundum monita Sapientis, diligenter consideraverit quae sibi apponuntur , ab eo nimirum qui venit non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. Testimonium enim perhibu
Abbreviated transcription (Latin):
ne stare possitis: Ecce enim non uob̾ dicitur
sacrificate ydolis et uiuite: aut sihoc non uil¬
tis oportet uos diu̾sis suppliciis interrire. No¬
uit dñs fignentũ nr̃m: nec dabit nob̾ tam
forte certam̃. Beato olementi forte certamen
dedit ut uinceret. et cognosceret qm̃ omniũ
potentior est sapientia. uestrum autem cer¬
tam̃ quale est frẽs mei : Cotidie uob̾ sugge¬
ritur in cordib uris. frange ordinem tuumi
murmurai. detrahe. age remissius: infirmi¬
tatem simula: resporoe ei qui forte durius
locitus ẽ ut satisfacias desicłio tuo. Nec di
cit᷑. nisi hec feceris morieris: s ut multum¬
cum cum difficultate et labore resistas ani¬
mo tus Et qͥs sustineret tanta hec enim
intus audire. hec responbere consueuimus
exhortantib nos. aut fccis homini. aut ĩt᷑
sp̃ui scõ: si ergo inbui modi certamine pe¬
riclitamur. si uix resistimus. si int̾dum eti¬
am succumbimꝰ. quid in illo tam graui

Expanded text:
ne stare possitis. Ecce enim vobis non dicitur: ne stare possitis. Ecce enim vobis non dicitur: Sacrificate idolis, et vivite; aut si hoc non vultis, oportet vos diversis suppliciis interire. Novit Dominus figmentum nostrum, nec dat nobis tam forte certamen. Beato Clementi certamen forte dedit ut vinceret, et disceret quoniam omnium potentior est sapientia. 4. Vestrum autem certamen quale est, fratres mei? Quotidie vobis suggeritur in cordibus vestris, Frange ordinem tuum, murmura, detrahe, age remissius, infirmitatem simula, responde ei qui forte durius tibi locutus est, ut satisfacias desiderio tuo; nec dicitur cuiquam: Nisi haec feceris, morieris; sed ut multum, cum difficultate et labore resistes animo tuo. Et quis sustineret tanta? Haec enim intus audire, haec respondere consuevimus exhortantibus nos, aut foris homini, aut intus Spiritui sancto. Si ergo in hujusmodi certamine periclitamur, si vix resistimus, si interdum etiam succumbimus, quid in illo tam gravi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ euis glia mortem amplectebar. Quid nos
ad hec dicinius fr̃es: Congratulam᷑ mar¬
tiri: s iam gła eius non ẽ sine confusio¬
ne nrã. Ecce enim beatꝰ clemens. homo e¬
rat similis nobis passibilis: eaclem cͥcum¬
datus iufirmitate. ⁊ carni sue. umculo eo¬
dem naturalis affectionis in herens. Si gͦ
pore suo et calicem salutaris accepit: Qͥd nos
retribuimus dnõ pro omnib que retͥbuit no¬
bis: Eadem nos certe insigniut ymagine.
codem sangͥne nos relemit: et uocauit in
eandem hereditatem. incorruptibilem. in¬
contaminatam eternam. conseruatam in
celis. Ut quid ergo non possumus et nos.
cum beato clemente bibere calicem eius :¬
S forte respondent aliqui: possumus. si
importunitas non deesset: sed ꝑsecutionis
tempus cessauit: at ego fateor non satis teͤ¬
did̾im ista dicentib: Quid enim: Cotidie ce¬
ditis punctioni acus unus. ⁊ mucroni uos ar¬
bitramini posse resistere: Inminimis ꝓbate
conflictib quam uiriliter in maiori certami¬

Expanded text:
em corporis amplectebar. 3. Quid nos ad haec dicimus, fratres? Congratulamur martyri, sed jam gloria ejus non sine nostra confusione est. Ecce enim beatus Clemens homo erat similis nobis, passibilis, eadem circumdatus infirmitate, et carni suae eodem vinculo naturalis affectionis inhaerens. Si ergo pore suo, et calicem salutaris accepit; quid nos retribuimus Domino pro omnibus quae retribuit nobis? Eadem certe nos insignivit imagine, eodem sanguine nos redemit, et vocavit in eadem haereditatem, incorruptibilem et incontaminatam, aeternam, conservatam in coelis. Utquid ergo non possumus et nos cum beato Clemente Christi libere calicem? sed forte respondent aliqui: Possemus, si opportunitas non deesset; sed persecutionis tempus cessavit. At ego, fateor, non satis crediderim ista dicentibus. Quid enim? Quotidie ceditis punctioni acus unius, et mucroni vos arbitramini posse resistere? In minimis probate conflictibus, quam 1057 viriliter in majori certami
Abbreviated transcription (Latin):
horrore a caritate xp̃i potuit separari: Dic
queso nob̃ anima sc̃a que sic corpus tuum
suppliciis exponebas: obsetro diligebas il¬
lud annon: qtiq diligebã inqͥt. nemo .⁊¬
diligebãm tamquam ancillam. ⁊ multo¬

Expanded text:
horrore a charitate Christi noluit separari. Dic, horrore a charitate Christi noluit separari. Dic, quaeso, nobis, anima sancta, quae sic corpus tuum suppliciis exponebas: obsecro, diligebas illud, an non? Utique diligebam, inquit. Nemo Diligebam
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓbauit ei qui decderat. cum procius amo¬
re uniusa contẽpsit: omina detͥmentum sa¬
faciens et arbitratus ut stercora ut lucriface
ret xp̃m. s forte murmurat etiam ñt̃ inimi¬
cus: pellem inquiens ꝓpelle. et omnia que
habet homo dabit pro anima sua: Quid
ergo: Putas quod inipã corꝑis sui uita ꝙͣ
accepit a dño. infroelis inueniat᷑: ut uł ip¬
sam preferat illi: Ecce habes potestatemair¬
ruere in eum per satellites tuos: ut coarte¬
tur ex duobus. ut a dño necesse habens aut
a corꝑe seꝑari. uaria et inmania exquire ge¬
nera tormentoꝵ: s noneris te martiri tuo fa¬
bricare coronas Sicut enim ip̃a uite hui or¬
namentaz adiumenta contẽplit. sic contẽp¬
nit et ipãm: omne corpꝰ tibi exponit in mor¬
tem. et infaciem maledicit tibi: atq ydo¬
latua. sacro ore blasplemans. dominum
deum suũ etiam inter toementa libere pee¬
quia legitime certanit. quia sideliter uitit.
quia nec blandim̃tis uite huiꝰ nec mortis

Expanded text:
se probavit ei qui dederat, cum pro ejus amore universa contempsit, omnia detrimentum faciens, et arbritratus ut stercora, ut lucrifaceret Christum. 2. Sed forte murmurat etiam nunc inimicus: Pellem, inquiens, pro pelle, et omnia quae habet homo, dabit pro anima sua . Quid ergo? putas quod in ipsa corporis sui vita, quam accepit a Domino, infidelis inveniatur, ut vel ipsam praeferat illi? Ecce habes potestatem: irrue in eum per satellites tuos, ut coarctetur e duobus, aut a Domino necesse habens, aut a corpore separari. Varia et immania exquire genera tormentorum; sed noveris te martyri nostro fabricare coronas. Sicut enim ipsa vitae hujus ornamenta et adjumenta contempsit, sic contemnit et ipsam. Corpus omne tibi exponit in mortem, et in faciem maledicit tibi, atque idola tua sacro ore blasphemat, Dominum Deum suum etiam inter tormenta tua libere praequia legitime certavit, quia fideliter vicit, quia nec blandimentis vitae hujus, nec mortis
Abbreviated transcription (Latin):
eius. una cum sanguine emanassez Et tuer¬
go pͥmam qͥdem habes. si rigas conscĩe tue
luis maculas pccoꝵ̃. Secumdam habes aqͣ
si insudore uultus tui uesceris pane tuo. et
labore peraitencie corpus tuum fatigas: ac
restringis concupiscentie flamman: Est
autẽ sanguinei coloris: sen ꝓpt̾ laborem.
seu etiam ꝓpt̃ ĩpm. quẽ extinguit concupis¬
centie ignem. Iam u̾o si ꝓficere potes uscꝑ
ad deuotionis grãm pocciberis a qua saptẽ¬
tie salitaris: ⁊ sꝑitus xpi qui super mel
dulcis ẽ. fiet inte fons aque salientis in
utam eteruã: Et̃ͣmento hanc esse a cfm̃a¬
esse a quar que procedit de latere dormien¬
tis et sine omni molestia fluit. Oportet enim
iam mortuum eẽ mundo: qui in hac uolu̾it
grã delectari: Ergo ut breuiter repetam. pͥma
quidem a preteritis delictis abluit consciãmꝰ
secunda ut futura saueas. extinguit concu¬
piscentiam: tercia si ad eam puenire meru¬
eris. potat animam sicientem:¬

Expanded text:
ejus una cum sanguine emanasse. Et tu erejus una cum sanguine emanasse. Et tu ergo primam quidem habes, si rigas 1058 lacrymisluis maculas peccatorum. Secundam aquam habes, si in sudore vultus tui vesceris pane tuo, et labore poenitentiae corpus tuum castigas, ac restringis concupiscentiae flammam. Est autem sanguinei coloris, sive propter laborem, seu etiam propter ipsum quem exstinguit concupiscentiae ignem. Jam vero si proficere potes usque ad devotionis gratiam, potaberis aqua sapientiae salutaris; et spiritus Christi, qui super mel dulcis est, fiet in te fons aquae salientis in vitam aeternam. Et memento hanc esse aquam, quae procedit de latere dormientis, et sine omni molestia fluit. Oportet enim jam mortuum esse mundo, qui in hac voluerit gratia delectari. Ergo, ut breviter repetam, prima quidem a praeteritis delictis abluit conscientiam; secunda, ut futura caveas, exstinguit concupiscentiam; tertia, si ad eam pervenire merueris, potat animam sitientem
Abbreviated transcription (Latin):
aqua aut sangͥne spm arbitror inueni¬
ri ꝓpterea dilectissimi queramꝰ uel aquã:
qui sanguinem non habemus et qm̃ sori¬
arum suprafecimis meniionem: queramꝰ
mensuras binas aut ternas. quas ydrie
capiebant. Nam et xp̃c tͥplicem apponit
nobis aquam⁊ et perfectus omĩs qui fue¬
rit in nobis sicut ip̃e: qui udelicet tres
metretas habere potu̾it. ꝓpter enim hoc
sub distinctione distintnone dicitur. binas
uel ternas: ut duas ad minus constet neces¬
sarias eẽ. terciam non ab omnib exigendã.
accipe ergo tͥplicem aquam: quam tͥ salua¬
tor apponitz plorat super lazarumet super ci¬
uitatem ierłm: et hec est aqua pͥma: sudat ĩ¬
minente iam passionis hora. et hec est aqua se¬
cunda: non aboculis tm̃ s a toto corpore ma¬
nans hec autẽ rubea est: sangͥneiq coloris
sicut scriptum est: Et factus ẽ sudor eius sicut
gutte sanguinis: decurrentis in terram: Iam
uero tercia aqua ẽ: qmͣ et p̃diximus de latete

Expanded text:
m arbitror inveniri. Propterea, charissimi, quaeramus vel aquam, qui sanguinem non habemus. Et quoniam hydriarum supra fecimus mentionem, quaeramus mensuras binas, vel ternas, quas hydriae capiebant. Nam et Christus triplicem nobis apponit aquam, et perfectus omnis qui fuerit in nobis sicut ipse, qui videlicet tres metretas habere potuerit. Propter hoc enim sub distinctione dicitur, binas vel ternas, ut duas ad minus constet necessarias esse; tertiam non ab omnibus exigendam. 6. Accipe igitur triplicem aquam, quam tibi Salvator apponit. Plorat super Lazarum et super civitatem Jerusalem ; et haec est aqua prima. Sudat imminente jam passionis hora; et haec est aqua secunda, non ab oculis tantum, sed a toto corpore manans. Haec autem rubea est, sanguineique coloris, sicut scriptum est: Et factus est sudor ejus, sicut guttae sanguinis decurrentis in terram . Jam vero tertia est aqua, quam et praediximus de latere
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis comparatione: si tñ uel modicũ
dici debet. et non potius nichilum. uapor
ab modicum parens: Acceꝑat beatꝰ clemẽs
nobile genus: amplas possessiones: here¬
ita ut oprimꝰ quidam illius temꝑis philo¬
sophus haberet᷑. Acceperat iiu̾sa a dño:¬

Expanded text:
titudinis comparatione: si tamen vel modicum titudinis comparatione: si tamen vel modicum dici debet, et non potius nihilum, vapor ad modicum parens. Acceperat beatus Clemens nobile genus, amplas possessiones, haereita ut optimus quidam illius temporis philosophus haberetur. Acceperat haec un
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ deprebensus est in austucia suaꝰ tri¬
deuidit in foueam quam fecit:
Inuidia siquid̃ diaboli. mors intrauit mor¬
bem terrarum: s ecce preciosa frã ẽ mors sc̃õꝵ
Audi igitur hostis uite: mortis austor at¬
tende. Quid ualet iam fraus tua: uersus¬
cia tua. quid nocet: Imo uero ut plus dole¬
as. etiam omnia cooꝑant᷑ in bontũ: his qͥ
secundum ꝓpositum uocati sunt scĩ. Neq
enum alit̾ quam ip̃a que tui ẽ corꝑis de te
hodie beatrs martir cuiꝰ sollempnia celebͣ¬
mus. morte corꝑis tͥumphauit: Fẽcit siqͥdẽ
de ncc̃itate uͥtutem. penam pecrati in me¬
ritum głie ꝯmutauit: fidelem se ꝓbauit
in madico. ut dignus inueniret᷑ sup᷑ mul¬
ta constitui: Moditum namq erat. et oĩo
modicum. qͥcqͥd pͥus acceperat anima illa
beata: quantũ ad illam gloriam qͣm presẽ
tiꝑmeruit passione: Omĩs enĩ delectatio
in eo ꝯcupiscitur. porsus modicum ẽ. in il¬
lius felicitatis. in illius głie. in illius bea¬

Expanded text:
 Deprehensus est in astutia sua, cecidit in foveam quam fecit, Invidia siquidem diaboli mors intravit in orbem terrarum; sed ecce pretiosa facta est mors sanctorum. Audi igitur, hostis vitae; mortis auctor, attende. Quid valet jam fraus tua? versutia tua quid nocet? Imo vero, ut plus doleas, etiam omnia cooperantur in bonum his qui secundum propositum vocati sunt sancti . Neque enim aliter quam ipsa quae tui est operis de te hodie beatus martyr, cujus solemnia celebramus, morte corporis triumphavit. Fecit siquidem de necessitate virtutem, poenam peccati in meritum gloriae commutavit; fidelem se probavit in modico, ut dignus inveniretur supra multa constitui. Modicum namque erat, et omnino modicum, quidquid prius acceperat anima illa beata, quantum ad eam gloriam, quam praesenti promeruit passione. Omnis enim delectatio in eo concupiscitur, prorsus modicum est in illius felicitatis, in illius bea
Abbreviated transcription (Latin):
querite: uͥ xp̃ est indextera dei sedens. In cassum enĩ¬
laboraret erigere corda nr̃a: nsi collocatum in cel
salutis nr̃e doceret autͤorem.

Expanded text:
ristus est in dextera Dei sedens . Incassum laboraret erigere corda nostra, nisi collocatum in coelis salutis nostrae doceret auctorem.
Abbreviated transcription (Latin):
mala: si tñ tumerum es. Suunc qͦ ut uiteo ⁊ ad ter¬
ras ⁊ adipsui quoꝙ descencdis infernum ñ tamꝙͣ
uinctus s tanquam inter mortuos liber: sitnt
lux que in tenelyis lucet. et tenebre eam ñ comp̃¬
hend̾unt. Unde nec relinquitur amma tua in i¬
ferno: nec sc̃m corpus taum in terra uidet corrup¬
tionem. xp̃c enim qui descenilit. ip̃e ẽ qͥ ⁊ ascendit
ut adimpleret omnia de quo scͥptum ẽ. Nm ꝑtnͣ¬
siit bñfaciendo ⁊ sanando aͤ pressos a diabolo.
alibi. Exultaiit ut gygas ad currandam usam a sĩ

Expanded text:
ecum es . Nunc autem, ut video, et ad terras, et ad ipsum quoque descendit infernum; non tanquam vinctus, sed tanquam inter mortuos liber: sicut lux quae in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Unde nec relinquitur anima in inferno, nec sanctum corpus in terra videt corruptionem. Christus enim qui descendit, ipse est et qui ascendit ut adimpleret omnia; de quo scriptum est: Qui pertransiit benefaciendo, et sanando omnes oppressos a diabolo : et alibi: Exsultavit ut gigas ad c
Abbreviated transcription (Latin):
enit utiq de corde dei patris inuterũ uirgi¬
nis matris. neuit a sũmo celo i infi̾ores
ꝑtes terre. Qluid gͦ: Nonne ⁊ nob̾ in terra ẽ conu̾¬
sandum: Est. Si tñ in ea ꝑstitit ille. Ubi enimbe¬
ne erit sine illo⁊ aut ubi male pon̾t eẽ cumillo:
Quid michi ẽ incelo ⁊ adte quid uolui suꝑ terr̃a:
Deus cordis mei et parsmea ueus met̾mim. Nã¬

Expanded text:
rginis Matris; venit a summo coelo in inferiores partes terrae. Quid ergo? nonne et nobis in terra est conversandum? Est, si tamen in ea perstitit ille. Ubi enim bene erit sine illo? aut ubi male esse poterit cum illo? Quid mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? Deus cordis mei, et pars mea, Deus in a
Abbreviated transcription (Latin):
et easunt suꝑ omnia que muidꝰ hr̃e potest.
Non solum ip̃a uita. s et ꝓmissio uite eterꝰ¬
ne. ⁊ expectatio iustoor leticia ẽ: ⁊ tanta le¬
titia. ut omne quod concupiscitur ei non
ualeat compart. Hane g̾ prubeniam
nenem seminasse. porro u̾o confessores
seminau̾nt iusticiam quam inom̃i uita sua
secuti sunt. Hoc enim inter ẽ inter martỹres
et confessores: quod et inter peł̾m simul oiã
relinquentẽs ⁊ abraham sub̾am mundi in bo¬
nos usus expendentem. Sit enim illi consum¬
mati in breni expleu̾̃nt temꝑa multa: isti u̾o
longa et multimoda traxere martiria: uir¬
gines sancte planim ẽ. q temꝑantiam se¬
mina̾rnt. que sic libidinem calcunt.¬

Expanded text:
potest. Non solum ipsa vita, sed et promissio vitae aeternae et exspectatio justorum, laetitia est, et tanta laetitia, ut omne quod concupiscitur, ei non valeat comparari. Hanc igitur prudentiam nem seminasse. Porro confessores seminaverunt justitiam, quam in omni vita sua secuti sunt; hoc enim interest inter martyres et confessores, quod inter Petrum simul omnia relinquentem, et Abraham substantiam mundi in bonos usus expendentem; sic enim illi consummati in brevi expleverunt tempora multa, isti vero longa et multimoda traxere martyria. Virgines sanctae planum est quia temperantiam seminarunt, quae sic libidinem calc
Abbreviated transcription (Latin):
ugines. Seminauit et filius: ip̃e enim est
qui exiit seminare semen suun. Pater enĩ
non exiit. s filius apatre ꝓcessit. et uenit in
mundum: ut qui prius erat cogitatio pacis
in corde patris. fieret ip̃a paꝵ nra in utero ma¬
tris. Seminauit et sp̃c sc̃s. quia ip̃e uenit: ⁊¬

Expanded text:
um. Seminavit et Filius: ipse enim est qui exiit seminare semen suum. Pater enim non exiit, sed Filius a Patre processit, et venit in mundum; ut qui prius erat cogitatio pacis in corde Patris, fieret et ipse pax nostra in utero matris. Seminavit et Spiritus sanctus; quia et
Abbreviated transcription (Latin):
eminemus gͥ hominib exemplum It¬
bonum ꝑ aꝑta oꝑa: seminemus
angelis gaudium magnum. ꝑ occulta sũ¬
piria. et cetera huꝰimodi. que solis eis sunt
nota: Gaudium eñ ẽ angelis dei suꝑ uno
peccatore penitentiam agente: hinc dicebat
maxime placet cum nos uident occulte oran¬
tes. aut ruminantes psalmũ aliquẽ: aut tale
aliqͥd faciẽtes. Dic seminate ⁊ uos. sic fructificate
lm̃i. Seminate ⁊ uos: qͥatã młti añ uos semĩa¬
uert̃. fructificate qͥa uob̾ seminauert̃. O genꝰ
adam qͣm młti seminauer̃t ĩte. ⁊ qͣm pretio

Expanded text:
eminemus igitur hominibus exemplum bonum per aperta opera; seminemus angelis gaudium magnum per occulta suspiria, et per caetera hujusmodi, quae solis eis sunt nota. Gaudium enim est angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente. Hinc dicebat maxime placet, cum vos vident occulte orantes, aut ruminantes psalmum aliquem, aut tale aliquid facientes. Sic seminate et vos, sic fructificate, charissimi. Seminate et vos, quia tam multi ante vos seminaverunt; fructificate, quia vobis seminaverunt. O genus Adam, quam multi
Abbreviated transcription (Latin):
 ipm̃ sacram̃tum signific. Extunc autẽ scã¬
dalizãtur et abeurit retro dicentes. quia du¬
rus ẽ hic sermo: Nos cum apłis prudentes
simus et dicamus. Dñe ad quem ibimus:
Nerba autẽ uite eterne habes. Som discedi¬
mus a te. ⁊ uiuisicabis nos. Non in solo
pane uiiit homo: s in omni uerbo quod
ꝑcedit ex ore d̃ĩ. Ñ solus mundꝰ ht̃ delec¬
tationem: s multo maior ẽ ui uerb̾ tuis.

Expanded text:
t ipsum sacramentum significat: extunc autem scant ipsum sacramentum significat: extunc autem scandalizantur et abeunt retro dicentes, quia durus est hic sermo . Nos cum apostolis prudentes simus, et dicamus: Domine, ad quem ibimus? verba vitae aeternae habes, Non discedimus a te, vivificabis nos. Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . Non solus mundus habet delectationem, sed multo major est in verbis tuis.
Abbreviated transcription (Latin):
faciamus: slam et qui laborem fugiunt: ho¬
norem captant. illum se nouer int imitari.
qui sessionem altundinemꝙ quesuunit. ⁊ si ñ
satis terret eos illius culpa. terreat uel uin¬
uicta. Omnia eñ in contͣrium deuem̾nt ut
formatus ad illudendum ei: et ignis eternus
p̃ꝑatus est eilli Ad hec uitanda: prudentiam
nob̾ seminau̾nt scĩ angeli qui pͥus eam aliis
tiam huiꝰ mundi sequebantur. que stulticia
est. apud deum. et prudentiam carnis que
mortem oꝑatur. et inimica est deo. ip̃i domi¬
no adheserunt. Scandalizati enim illi audi¬
entes de sacramento carnis et sangͥnis: ultta
nõ ibant cum  Discipuli uero interrogati an¬
et et ip̃ĩ uellent abire. responderunt: Ad quẽ
ibimus: uerba uite eterne habes. Hcc̃e ha¬
bemus frẽs hanc prudentiam imitari: qr
atur ad edendem eius cainem: et bibenbum
sanguinem ip̃ius: et comunicanbum scilicet
passionib eius Hoc onim et uerbum illd̾.¬

Expanded text:
faciamus. Nam etiam qui laborem fugiunt et hofaciamus. Nam etiam qui laborem fugiunt et honorem captant, illum se noverint imitari, qui sessionem altitudinemque quaesivit: et si non satis terret eos illius culpa, terreat vel vindicta. Omnia enim in contrarium devenerunt, ut formatus sit ad illudendum ei, et ignis aeternus praeparatus sit illi. Ad haec vitanda prudentiam nobis seminaverunt sancti angeli, qui prius eam aliis tiam hujus mundi sequebantur, quae stultitia est apud Deum; et prudentiam carnis, quae mortem operatur, et inimica est Deo; ipsi Domino adhaeserunt. Scandalizati enim illi audientes de sacramento carnis et sanguinis, ultra non ibant cum eo. Discipuli vero interrogati, an et ipsi vellent abire, responderunt: Ad quem ibimus? verba vitae aeternae habes. Necesse habemus, fratres, hanc prudentiam imitari; quia atur ad edendam ejus carnem et bibendum sanguinem illius, ad communicandum scilicet passionibus ejus hoc enim et verbum illud e
Abbreviated transcription (Latin):
colliges qr non seminasti: Qui seminau̾nt
laborem et uilitatem: metent honorem ꝑi¬
ter et quietem. ꝓ confusione enim sua du
debunt: unde et dicebat quidam. Hide hu¬
militatem meam et laborem meũ. hodie
audistiᷤ in oungelio ꝓmittentem dominum
et dicentem discipulis: sedebitis super se¬
Ecce quies sollempnis sessionis: et honor
iudicii. siam et ip̃e dominus au hec noluit
ꝑuenire nͥ ꝑ humiltatem et laborem uñ
et morte turpissima cõdempnatus ẽ. int̾¬
rogatus tormentis et obprobriis saturatus:
utiꝙ ut inimicus fat induatur confusioẽ.
ip̃e ꝑtter et om̃s qui imitant᷑ eum. et p̃ter¬
gradiuntur uiam. Ip̃e ẽ o inique. ip̃e est
qui sessurus ͤ in sele marestatis: similis al¬
tissimo. et coaltissimus ei. Hoc utiq cogi¬
tau̾nt angeli sancti. qui cadente malig¬
no apostasie ilius ñ consenserunt nobis
telinquentes exemplum. Nobis ur quem¬
admodum ipĩ elegerunt ministrare. siͨ et noꝰ

Expanded text:
colliges, quia non seminasti. Qui seminaverunt colliges, quia non seminasti. Qui seminaverunt laborem et vilitatem, metent honorem pariter et quietem. Pro confusione enim sua dupdebunt. Unde et dicebat quidam: Vide humilitatem meam, et laborem meum . Hodie utique audistis in Evangelio promittentem Dominum et dicentem 971 discipulis: Sedebitis super seEcce quies sessionis, et honor judicii. Nam et ipse Dominus ad haec noluit pervenire, nisi per humilitatem et laborem. Unde et morte turpissima condemnatus est, interrogatus tormentis, et opprobriis saturatus: utique ut inimicus induatur confusione, ipse pariter et omnes qui imitantur eum, et praetergrediuntur viam. Ipse est, o inique, ipse est qui sessurus est in sede majestatis suae similis Altissimo, et coaltissimus ei. Hoc utique cogitaverunt angeli sancti, qui cadente maligno apostasiae illius non consenserunt, nobis relinquentes exemplum, ut quemadmodum ipsi elegerunt ministrare, sic et nos
Abbreviated transcription (Latin):
Angeli ꝙͦ seminau̾nt: qñ cadentib alisip̃
steterunt. Dixit eñ lucifer ille: non iam
lucifer s tenebrifer et uesperus Sedebo in
monte testamenti: similis ero altissimo: O
impudens o inprudens ¶ilia milium minᷤ¬
trant ei. et deicies centena milia assistunt.
et tu sedebis: Cherubim ait ꝓpħ̾a stabant:
et non sedebant. Quid laborasti iam secle¬
as: om̃es ãministratorii sunt sp̃c. ꝓp̃ eos
bis: Quid seminasti ut iam metas: Non ẽ
tuum. non est tuum hoc: s quib ꝑatum
est a patre. Quid eu̾nuides: ꝓfecto ip̃i secle¬
bunt. ip̃i inqmͣ uermiculi terre iudicantes
sedebunt. et tu non stabis. s iudicandus
astabis: Nescitis ait apłs. quod et ange¬
los iudicabimus: Ip̃i utiq ibant et flebãt
mittentes semina sua: uenientes seminst¬
sua autẽ uenient cum exultatione. portan¬
tes manipulos suos. Duo mampuli sunt
quos queris: honoris et quietis. sessionem
affectas. et altitudinẽ⁊ s non sic non sic: nõ

Expanded text:
Angeli quoque seminaverunt, quando cadentibus aliis ipsi steterunt. Dixit enim Lucifer ille, non jam lucifer, sed tenebrifer et vesperus: Sedebo in monte testamenti, similis ero Altissimo . O impudens et imprudens! Millia millium ministrant ei, et decies centena millia assistunt ; et tu sedebis? Cherubin, ait propheta, stabant , et non sedebant; quid laborasti, ut jam sedeas? Omnes administratorii sunt spiritus, missbis? quid seminasti, ut jam metas? Non est tuum, non est tuum hoc, sed quibus paratum est a Patre. Quid eis invides? Profecto ipsi sedebunt; ipsi, inquam, vermiculi terrae judicantes sedebunt, et tu non modo non stabis, sed judicandus astabis. Nescitis, ait Apostolus, quia et angelos judicabimus? Ipsi utique qui ibant et flebant, mittentes semina sua, venientes autem venient cum exsultatione portantes manipulos suos . Duo manipuli sunt quos quaeris, honoris scilicet et quietis. Sessionem affectas et altitudinem; sed non sic, impie, non sic: non
Abbreviated transcription (Latin):
carissinu exiuanite uos. et humiliate uos.
seminate uos. ꝑdite uos: Seminate corpꝰ aĩa¬
le: et resurget corpꝰ sp̃ale. ꝑdite animal ues¬
tras: et inuitam et̾nam seruabitis eas: uul¬
tis uosse quomodo id fecerit apłs ip̃e qui do¬
cuit: Siue inquit mente excedimus deo. sie
sobrii sumus uob̾. Quid gͦ tibi: sgo inquit
fc̃s̃ sum tamqͣm uas ꝑditũ. bene seipm ꝑdit
qui nich uniꝙ ͣ ꝓ se facit. s omnis eius intẽ¬
tio. et omne desdõium tendit ad dei placitum
et utilitatem frm̃ suoꝵ. Infelix enim
seminant super om̃s a quas. Sed quomo¬
do super omnes aquas: forte et super eas

Expanded text:
arissimi, exinanite vos, humiliate vos, seminate vos, perdite vos. Seminate corpus animale, et resurget corpus spirituale. Perdite animas vestras, et in vitam aeternam servabitis eas. Vultis nosse quomodo id fecerit Apostolus ipse qui docuit? Sive, inquit, mente excedimus Deo; sive sobrii sumus, vobis . Quid ergo tibi? Ego, inquit, factus sum tanquam vas perditum . Bene seipsum perdit, qui nihil unquam pro se facit; sed omnis ejus intentio et omne desiderium tendit ad Dei placitum, et utilitatem fratrum suorum. Infelix enim tum est: Beati qui seminant super omnes aquas . Sed quomodo super omnes aquas? Forte et super aquas,
Abbreviated transcription (Latin):
cut ⁊ pͥus fructum suum. Inmitem᷑ et hunc
frẽs: qm̃ ab hoc uenit ut formam nob̾ trade¬
ret et uiam monstraret: fortassis et ip̃e do¬
minus arbor ẽ. et debenius ab eo qͦ ramos
acciꝑe. quos uestris pedib apponamus: smo
non foitasse s magis uere arbor ẽ ip̃e ⁊ plan¬
ta celestis. s intertis planta licut scͥitum ẽ.¬
uob̾ appono: ut sicut seip̃m exinaniuit hoc¬
pp̃m hoc ip̃m in uobis sentiatis: nisi quod nõ
tam ego appond qnͣ apłs. apud queni legistis¬
tis. hoc sentite in uob̾ quod et in xp̃o ibu: qͥ
cum in forma dei eẽt̾ ñ rapinam arbitratus
ẽ ẽẽ se equalem deo. s semet ip̃m exinauit for

Expanded text:
cut et prius fructum suum. Imitemur et hunc, cut et prius fructum suum. Imitemur et hunc, fratres; quoniam ad hoc venit, ut formam nobis traderet, et viam demonstraret. 9. Fortassis et ipse Dominus arbor est, et debemus ab eo quoque ramos accipere, quos vestris pedibus apponamus: imo non fortasse, sed magis vere arbor est ipse et planta coelestis, sed in terris plantavobis appono, ut sicut seipsum exinanivit, hoc ipsum sentiatis in vobis: nisi quod non tam ego appono, quam Apostolus, apud quem legistis: Hoc sentite in vobis, quod et in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequal
Abbreviated transcription (Latin):
ens suadibile quod dicitur: dũ monstrat fac¬
tibile quod suabetur. In hunc gͥ modum scĩtas
confortat. pietas informat: iusticia confoͥrmat:
Quante enim pietatis suit. qd̾ ñ solum pre¬
sentib ꝓfuit: s etiam ꝓfutcis sollicitus fuit:
Non solum his qui tinic erant fructũ tulit hec
net. Dilectus plane a deo ⁊ hominib: cui nõ
sola p̃sentia in benedictione fuerit. sicut st̃
multi dilecti deo soli. qr soli deo iam cogniti.
s ot memoria eius etiam nunc in benedictis¬
ne est. Nam et usꝙ hodre int̾ͥplicem amo¬
ris dominici confessionem. tͥplici hoc fructit
pascit domini gregem: pascit uita. pascit toc¬
t̾rina. pascit intercessione: ꝑ qmͣ incessant̃
positi estis. ut eatis et fructum afferatis. Un¬
de eatisꝰ htiq a uob̾ ip̃is sicut scͥptum esc.
A uoluptatib ruis auertere: siam et de do¬
mino legimus: quia exiit seminare somen
suum: Ecce ⁊ hic habenus semen suum: si¬

Expanded text:
ens suadibile quod dicitur, dum monstrat facens suadibile quod dicitur, dum monstrat factibile quod suadetur. 8. In hunc ergo modum sanctitas confortat, pietas informat, justitia confirmat. Quantae enim pietatis fuit, quod non solum praesentibus profuit, sed etiam pro futuris sollicitus fuit? Non solum his qui tunc erant, fructum tulit haec crescit. Dilectus plane Deo et hominibus: cujus non sola praesentia in benedictione fuit, sicut sunt multi dilecti Deo soli, quia soli Deo jam cogniti; sed et memoria ejus etiam nunc in benedictione est. Nam et usque hodie in triplicem amoris Domini confessionem, triplici hoc fructu pascit Domini gregem. Pascit vita, pascit doctrina, pascit et intercessione. Per quam incessanter positi estis, ut eatis et fructum afferatis. Unde eatis? Utique a vobis ipsis, sicut scriptum est: A voluntatibus tuis avertere . Nam et de Domino legimus quia exiit seminare semen suum . Ecce et hic habemus semen suum, si
Abbreviated transcription (Latin):
titas eras. iusticia eius. pietas euis. Sc̃itatẽ mi¬
racula ꝓbant. doctiina pietatem: uita iusciciã.
uides oium̃tum xp̃i ramos foliisuirentes. uen¬
nantes florib. honustos fructu: Suꝑ istos in¬
nitere: ut gressus rectos facias pedib tuis. S
quomͦ tibi apponam eus miracula: Nunqͥd
tm̃ muisti habere patronum. Omnino enim
ualde potens ẽ in celis. qui tam potens extitit
in terris. secundum magnitudinẽ gr̃e. magni¬
tudine głie exaltatus. Nam et iuxta radicum
qͣntitatẽ. rami ꝑdire noscuntur: et quot rabi¬
çib arbor ĩnititur. tot ramis situt aiunt de¬
coratur: Sic licet nõ habeamꝰ nr̃a. consolatio
magna nob̃ ẽẽ debent patͦni ntĩ miracula
Doctrina u̾o inscruit uos: et dirigit gressus no¬
stros in uiampacisz Pcero uite iusticia omino
roborat. ⁊ animat nos. ut tantomag̃ accenda¬
mur ad agenda que docuit: quanto certi scrmꝰ
eum nõ alia docuisse quam facĩt. Sermo qͥdẽ
uiuus et efficax exemplum oꝑis ẽ. płimũ faci¬

Expanded text:
ejus, pietas ejus. Sanctitatem miracula probant, doctrina pietatem, vita justitiam. Vides, o jumentum Christi, ramos foliis virentes, vernantes, floribus, onustos fructu. Super istos innitere, ut gressus rectos facias pedibus tuis. Sed quomodo tibi appono ejus miracula? nunquid tantum meruisti habere patronum. Omnino enim valde potens est in coelis, qui tam potens exstitit in terris: secundum magnitudinem gratiae, magnitudine gloriae exaltatus. Nam et juxta radicum quantitatem rami prodire noscuntur: et quot radicibus arbor innititur, tot ramis, sicut aiunt, decoratur. Sic ergo, licet non habeamus nostra, consolatio magna nobis esse debent patroni nostri miracula. Doctrina vero instruit nos, et dirigit gressus nostros in viam pacis. Porro vitae justitia omnino roborat et animat nos; ut tanto magis accendamur ad agenda quae docuit, quanto certi sumus eum non alia docuisse quam fecerit. Sermo quidem vivus et efficax, exemplum operis est, plurimum faci
Abbreviated transcription (Latin):
more glorie. qm desid̾ant facere compel¬
luntur: Nam ineo quod dicitur. in tempo¬
re suo: arguuntur qͥdam. ante tempꝰ fruc¬
tificare uolentes: Nõne enim et arbori¬
b nr̃is citius qm oporteat pullulantib.
timemus ommino florib in tempestiuis:
tificare p̃sumunt: contra legis decreta ara¬
re in pͥmo genito bouis ⁊ ouis p̾mogenita
toudere festinantes: uulus nosse qm solli¬
cite id uitau̾it sanctus iste magisder ueꝰ¬
ter: ⁊ hunc ramum uobis appono qm̃
tͥb aniiis soli deo notus. hominib man¬
sit incognitus. fructum quidem multũ
tulit. ip̃i cernitis s in tẽpore suo Neꝙ eñ
credebat tempꝰ ẽẽ frucusicandi. qñ tanta
caris temptatione gͣuatus ẽ. ut pene ce¬
deret. pene iliscedetet. Ego enim nec istũ
benedictus iniecit. tñ ittilis est omĩno u¬
tilis iumentodomini. ꝓp̃ foueas tep̃tatioñ
ne in eas incidat consentiendo. s magis
resistat et uiriliter agat. sustineatq. do¬

Expanded text:
more gloriae quam desiderant, facere compelmore gloriae quam desiderant, facere compelluntur. Jam in eo quod dicitur, in tempore suo , arguuntur quidam ante tempus fructificare volentes. Nonne enim et arboribus nostris, citius quam oporteat pullulantibus, timemus omnino floribus intempestivis? continuo velle praesumunt, contra legis decreta arare in primogenito bovis, et ovis primogenita tondere festinantes. Vultis nosse quam sollicite id vitaverit sanctus iste magister noster? Et hunc ramum vobis oppono; quoniam tribus annis soli Deo notus, hominibus 969 mansit incognitus. Fructum quidem multum tulit, ipsi cernitis; sed in tempore suo. Neque enim credebat tempus esse fructificandi, quando tanta carnis tentatione gravatus est, ut pene eederet, pene discederet. Ego enim nec istum Benedictus injecit; tamen utilis est omnino: utilis jumento Domini propter foveas tentationum, ne in eas incidat consentiendo, sed magis resistat, et viriliter agat, sustineatque Do
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰmodi nemo plantat in orto suo. qr nõ
faciunt fructum: et si quem faciunt. ñ
humano esui aptus ẽ s porcino: Tales s̃
filii huiꝰ seculi: agentes incomessationi
cũ comeditur. nir̃e adheret tarni. ut iam
sit una caro. sic tns gressor p̃cepti dñici spur
eis esfictur demon. Nam et ideͥco in sacłi¬
ciis ꝓhibetur animal illud offerri. quod
sputos spc̃. inmundosq designet: qui
relicta onĩt munbicia. solis ÷ͥ in spurticiis ꝯ-¬
placens. uicioꝵ ⁊ cͥminum semper ceno deles¬
tatur inuolui. unde et in euͣngelio. legio il¬
la maledicta dum eiceretur ab homine. tam¬
qmͣ simile sͥ animal porcos postulat: net
negantur: his fructum forunt arbores
infructuose: ad quarum radices securis
posita iam uidetur: Arbores autẽ que fruc¬
tum faciunt. s non sũim. hẏpocte sũt:
cum symone cireneo crucem portantes
non suaml qui religiosa iutentione ca¬
rentes. angariantur. et que ñ amant a¬

Expanded text:
hujusmodi nemo plantat in horto suo, quia non hujusmodi nemo plantat in horto suo, quia non faciunt fructum: et si quem faciunt, non humano esui aptus est, sed porcino. Tales sunt filii hujus saeculi, agentes in comessationicum comeditur, nostrae adhaeret carni, ut jam sit una caro; sic transgressor praecepti Dominici spurceis efficitur daemon. Nam et idcirco in sacrificiis prohibetur animal illud offerri, quod spurcos spiritus immundosque designet; qui relicta omni munditia, solis sibi in spurcitiis complacentes, vitiorum et criminum semper coeno delectantur involvi. Unde et in Evangelio, legio illa maledicta, dum ejiceretur ab homine, tanquam simile sibi animal porcos postulat, nec negantur . His fructum ferunt arbores infructuosae, ad quarum radices securis posita jam videtur. 6. Arbores autem quae fructum faciunt, sed non suum, hypocritae sunt, cum Simone Cyrenaeo crucem portantes non suam: qui religiosa intentione carentes, angariantur; et quae non amant, a
Abbreviated transcription (Latin):
mento Audiᷤ q ubiq uallis laudatur: ubisẜ
humilitas p̃ditatur: Ibi plantare uͥ decͤsus
aquaꝵa quia ibi copra gr̃ẽ spĩtalis. ⁊ aque que
super celos sunt laudent nomen dm̃: id est
celesteᷤᷤ benedictiones faciunt ut laudetur.
Stemus in hac km̃i. et plantati stemus.
ut non auscamus: non moueamur quocurꝙ
flatu sicut scriptum ẽ. Si spc̃ habẽtis potes¬
tatem super struit: locum tuum ne deseras:
Nulla enim uob̾ temptatio preualebit. si
non in magnis et mirabilib suꝑ uos ambu¬
ietis: s ꝑmaneatis radicib firmis in humili¬
titte radicati atꝙ fundati Sic plantatus secꝰ¬
decus decurꝰ aquarum sanctus iste confessor
dñi fructũ suũ dedit ĩ temꝑesuo. Sũt i qͥ fruc¬
tũ ñ faciũt. sunt qͥ facunt. s ñsuũ. sunt qͥ
faciunt suũ: sed non intempore suo:
Sunt inquam arbores infruetuose. ut quer¬
qus et ulmus et si liestres alie arbores: s

Expanded text:
mento . Audis quia ubique vallis laudatur, ubique mento . Audis quia ubique vallis laudatur, ubique humilitas praedicatur. Ibi ergo plantare, ubi decursus aquarum; quia ibi copia gratiae spiritualis; et aquae quae super coelos sunt, laudant nomen Domini, id est, coelestes benedictiones faciunt ut laudetur. Stemus in hac, charissimi, et plantati stemus, ut non arescamus. Non moveamur quocunque flatu, sicut scriptum est: Si spiritus habentis potestatem super te irruerit, locum tuum ne deseras . Nulla enim tentatio vobis praevalebit, si non in magnis et in mirabilibus super vos ambuletis, sed permaneatis radicibus firmis in humilitate radicati atque fundati. Sic plantatus secus decursus aquarum sanctus iste confessor Domini, fructum suum dedit in tempore suo. 5. Sunt enim qui fructum non faciunt: sunt qui faciunt, sed non suum: sunt qui faciunt suum, sed non in tempore suo. Sunt, inquam, arbores infructuosae, ut quercus et ulmus, et silvestres aliae arbores; sed
Abbreviated transcription (Latin):
beatus benedictus gͣnͣdis atq fructifera. tanꝙͣ
lignũ ꝙ plantatũ ẽ secꝰ decͤsus aqͣꝵ. ubi st̃ decursꝰ
aqͣi. ꝑfecto ĩ uallib. qͥ a ĩter mediũ mõtiũ ꝑ tͣnsibt̃
aq̃. Qͣs enĩ ñ hos torrẽ tesmontiũ uideat arclua decli¬
nare ⁊ mediã adhumilitatẽ seraꝑ diu̾terre ual¬
lis: Sic ꝓ fecto sic deus. suꝑbis resistit: hunu¬
lib autẽ dat gr̃am: securus hic suge pedem.
nite: semtitam uallis incede. Nmit̃ in
monte sͥ sedem constituit serpens antiquꝰ.
mordens ungulas equi. ut cadat ascensor eiꝰ
retro: ꝓpterea elige magis uallem ad ambulã¬
dum: uallem elige ad plantardum. Neq eñ
uel inserendis arborib montana solemus eli¬
gere. quod frequent̾ arida sint et petrosa.
In uallib pinguedo est. ibi ꝓficiunt planto.
ibi plena spica: ibi centesimus orttrer fruc¬
tus. iuxta illud. et ualles habundabunt fru¬

Expanded text:
beatus Benedictus, grandis atque fructifera, tanquam beatus Benedictus, grandis atque fructifera, tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Ubi sunt decursus aquarum? Profecto in vallibus; quia inter me torrentes montium ardua declinare, et mediam ad humilitatem semper devertere vallis? Sic profecto, sic Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Securus hic fige pedem, nitere, semitam vallis incede. Nimirum in monte sibi sedem constituit serpens antiquus, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro: propterea vallem magis elige ad ambulandum, vallem elige ad plantandum. Neque enim vel in serendis arboribus montana solemus eligere, quod frequenter arida sint et petrosa. In vallibus pinguedo est: ibi proficiunt plantae, ibi plena spica, ibi centesimus oritur fructus, juxta illud, Et valles abundabunt fru
Abbreviated transcription (Latin):
hunc timorem harac meum. fraterna compas
credita est. ⁊ si non habeo apud me quid uo¬
bis apponam: queram a beato benedicto. tres
panes qͥb uos passcam. Reficiat uos scĩtas
eus: iusticia eius: pietas eius: Recolite dilec¬
tissimi. quod non omnes qui in ꝓcessione do¬
mini fuerunt. sua illi ꝓstraunt uestimen¬
ta. In illa inquam ꝓcessione. quam annu¬
entẽ domino in ꝑximo sumus celebraturi
assellum popouli occurrerunt. non om̃es ues
arborib: Non erat hoc magnum: qõ gratis
acceꝑant. gratis dabarit. Uerumtũ nec ip̃i qͥ¬
dem penitus ociosi fuerunt: s nec aꝓcessio¬
ne leguntur expułsi. Fr̃atres mei pium xͥ iu
mentum qui cum ꝓph̾a dicere potestis. ut
iumentum fcũs sum apud te et ego semꝑ
tecum: uos quib insidet xp̃e. qm̃ animaiti¬
pedib ur̃ĩs ꝓsternam. tẽptabo uel ramos ce¬
dere de arboeib. ut tante ꝑcessioni uel parum
aliquid non desit minisfi mei. Arbor fuit

Expanded text:
hunc timorem meum fraterna compasshunc timorem meum fraterna compasscredita est, etsi non habeo apud me quod vobis apponam, quaeram a beato Benedicto tres panes, quibus vos pascam. Reficiat vos sanctitas ejus, justitia ejus, pietas ejus. Recolite, dilectissimi, quod non omnes qui in processione Domini fuerunt, sua illi prostraverint vestimenta. In illa, inquam, processione, quam annuente Domino in proximo sumus celebraturi,asellum populi occurrerunt, non omnes vestarboribus . Non erat hoc magnum, quod gratis acceperant, gratis dabant. Verumtamen ne ipsi quidem penitus otiosi fuerunt, sed nec a processione leguntur exclusi. Fratres mei, pium Christi jumentum, qui cum Propheta dicere potestis, Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum ; vos quibus insidet pedibus vestris prosternam, tentabo vel ramos caedere de arboribus, ut tantae processioni vel parum aliquid non desit ministerii mei. 4. Arbor fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Gebramus hodie magistri nostri glo¬
riosi benedicti natale: pro eo uobis
et de eo sollẽpnis ex more sermo debet᷑. Cuiꝰ dulcis¬
simum nomen cum omi uobis iocunditate am¬
plectendum ẽ et honorandum. q̃m ip̃e dux uester
ipẽ magister et legifet uester est: delector qui¬
uem et ego in ipsius memoria: licet᷑ sine meo
rubore. beati huiꝰ patris nomẽ audiam memo-¬
rarii d̃ enum mͥ de ip̃ius imitatione uob̾cum
seculi abrenũtiatio. et monastice ꝓfessio dis¬
cipline: s singulariter sine eo uob̾cũ ꝑtcipo
nom̃ abbaris abbas fuit et ego. s ãbbas
et abbas. O nom̃ unum: s in alt̾o sola mag.¬
ni nominis undora. Minist̾i̾um unũ. s heu
me. quam dissimiles mistri: qnͣtum ministra¬
tio ip̃a dissimilis. Ue mͥ sitam longe a fuero
beate benedicte in fut᷑o. ꝙͣ atue uestigiis sc̃ĩta¬
tis longe ẽẽ reꝑior inp̾senti: S hoc michi nõ
apud uos ꝑorare nocẽ est. Srio quod scientib
me loquar. tantũ peto ut pudorem hune. ut

Expanded text:
ebramus hodie magistri nostri gloriosi Benedicti natale: pro eo vobis et de eo solemnis ex more sermo debetur. Cujus dulcissimum nomen, cum omni vobis jucunditate amplectendum est et honorandum; quoniam ipse dux noster, ipse magister et legifer noster est. Delector quidem et ego in ipsius memoria, licet non meo sine rubore beati hujus patris nomen audeam memorare. Est enim mihi de ipsius imitatione vobiscum saeculi abrenuntiatio, et monasticae professio disciplinae; sed singulariter sine vobis cum eo participo nomen abbatis. Abbas fuit, et ego. O abbas, et abbas! Nomen unum, sed in altero sola magni nominis umbra. Ministerium unum, sed heu me! quam dissimiles ministri, quantum ministratio ipsa dissimilis! Vae mihi, si tam longe a te fuero, o beate Benedicte, in futuro, quam a tuae vestigiis sanctitatis longe esse reperior in praesenti. Sed non mihi haec apud vos perorare necesse est. Scio quod scientibus me loquar: tantum peto, ut pudorem hunc, et
Abbreviated transcription (Latin):
tio seuiat. nec credere ꝓptea derelictum t̃ẽ
a domino: si memin̾is scriptum ẽe. inuoca
me in die tribulationis. eruam te et honori¬
ficabis me G ut dicere ceperam non credebat
beatus benedictus tunc ẽẽ fruitificandi tempꝰ:
quanoo adhuc tantis temptationib urgebatur.
s uenit tempꝰ. et intẽꝑx suo frucirm dedit: Le

Expanded text:
 cedere, nec credere propterea derelictum te esse a Domino, sed memineris scriptum esse: Invoca me in die tribulationis, eruam te et honorificabis me . 7. Ergo, ut dicere coeperam, non credebat beatus Benedictus tunc esse fructificandi tempus, quando adhuc tantis tentationibus urgebatur; sed venit tempus, et in tempore suo fructum dedit. De
Abbreviated transcription (Latin):
aboles adolescentia sua: sedebit solttarius
et tacebit. quia leuauit se suꝑ se: Illierra¬
unt. s iste seclebit: Semꝑ enim illi errant
corde. Iste autẽ ñ sedet. s sedebit solitariꝰ.
cum habuerit honorem singularitatis: il¬
lius uidelicet iudicarie potestatis insigne
qd̾ scĩ in terra sua possidebunt. cum leti¬
cia sempiterna erit eisz Quarer quia le
uauit se suꝑ se. idẽ cum adolescens eẽt et
etatis lubrice sentiret ardores: se nenin¬
duit relinquens qd̾ erat. assumens qd̾ ñ
erat: leuauit inqͥt se suꝑse: quia non
respicit ad se. s ad illum qui ẽ suꝑ se.
Sedebit enim et tacebit mͦ a screpitu dia
felix anima que lingͣs istas ũ ex audit.
audiat licet: illa multum felicior. si tñ
aliqua ẽ. eui penitus non loquut᷑. hec
est sapientia quam apłs loquitur. int̾
perfectos. abscondita in mist̾io: quam
nemo pͥncipum huius seculi cognouit:
Sic me ⁊ apostoli uiuere et conscen

Expanded text:
ab adolescentia sua. Sedebit solitarius, ab adolescentia sua. Sedebit solitarius, et tacebit, quia levavit se super se . Illi erraverunt, sed iste sedebit. Semper enim illi errant corde; iste autem non sedet, sed sedebit solitarius, cum habuerit honorem singularitatis, illius videlicet judiciariae potestatis insigne, quod sancti in terra sua possidebunt, cum laetitia sempiterna erit eis. Tacebit evavit se super se, id est cum adolescens esset, et aetatis lubricae sentiret ardores, senem induit, relinquens quod erat, assumens quod non erat. Levavit, inquit, se super se: quia non respicit ad se, sed ad illum qui est super se. Sedebit enim, et tacebit etiam modo a strepitu diabFelix anima, quae linguas istas non exaudit, audiat licet: illa multum felicior, si tamen aliqua est, cui penitus non loquuntur. Haec est sapientia, quam Apostolus loquitur inter perfectos, abscondita in mysterio, quam nemo principum saeculi hujus cognovit . Sic me apostoli et vivere et conscend
Abbreviated transcription (Latin):
paciendo malum. qm̃ tͥplex ẽ. tͥplicem ꝑ¬
uidentiam adhibere opcetet Est eñ qd̾ ã
ne malicre: t̾rium flagellã crrettionis̃
diuine. In eo qd̃ a te pateris debes uolimtarie
sacrificare: quod a proximo patienter ferre:
quod ã deo sine murmure ⁊ cum gratiaꝵ as¬
tione sustinere. Non sic multi filioꝵ adame
qui errau̾nt in solitucline et in in aquoso:
erͣau̾nt plane ⁊ errant a uia ueritatis: qui
in solitudinem suꝑbie recedentes. socialem
uitam hr̃e non uolunt: quoꝵ singularitas
associari non potest: s in aquoso quia nł¬
lo latrimarum imbre compuncti: in terra
sterili ⁊ arenti ꝑpetua sicritate morant᷑. Ep¬
terea uiam caritatis habitaculi non inue¬
nerunt. quia inuerati sunt interra aliena.
coinquinati cum mortuis: deputati cum his
qui ininferno sunt: Non ita errat soli¬
tarius ille: de quo sanctus ieremias ait.
Bonum ẽ uiro tum portaũit iugum ab¬

Expanded text:
patiendo malum, quoniam triplex est, triplicem ppatiendo malum, quoniam triplex est, triplicem providentiam adhibere te oportet. Est enim quod a nae malitiae; tertium, flagellum correctionis divinae. In eo quod a te pateris, debes voluntarie sacrificare; quod a proximo, patienter ferre, quod a Deo, sine murmure et cum gratiarum actione sustinere. Non sic multi filiorum Adam, qui erraverunt in solitudine, in inaquoso . Erraverunt plane, et errant a via veritatis, qui in solitudinem superbiae recedentes, socialem vitam habere non volunt, quorum singularitas associari non potest. Sed et in inaquoso; quia nullo imbre lacrymarum compuncti, in terra sterili et arenti perpetua siccitate morantur. Propterea viam civitatis habitaculi non invenerunt; quia inveterati in terra aliena, coinquinati sunt cum mortuis, deputati cum his qui in inferno sunt. 5. Non erat ita solitarius ille, de quo sanctus Jeremias ait: Bonum est viro, cum portaverit jugum