comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliqn sine sapientia exstitisse. Semp gͦ nulo a.¬
pientia. semꝑabillo sapĩa semꝑcum illo sapĩã
supñam quam h̃ ipse geruit. Semꝑ cum illos ap̃a.
quia genita se agignente ñ diuidit. Semꝑgenita
t̃ &esemꝑ gignit᷑. nec cum gignit᷑ inchoans. nec.
cum genita ẽ cessans. Semꝑ gignit᷑ qi ȩt̾na semꝑ
genita ẽ quia ꝑfecta. E fergo qui genuit. & est qui
genitus ẽ. Qui genuit pat̾ ẽ. qui gannitꝰ ẽ filiꝰ est.
Et quia qui genuit semꝑ genuit ȩt̾nus pater ẽ.
Et quia qui gentt᷑ ẽ. semꝑgenitus ẽ. ȩternopatri
rem hũit. Itaq ȩt̾no pat̾ & filio coet̾nus amor est.
Et tam̃ pat anullo ẽ. filiꝰ apatre solo ẽ. amor uͭ apr̃e
simul ceafilio ẽ. Sed qi suꝑsꝰ creatorem omĩum sum¬
me &uere unum ẽc̃ asseruinsꝰ. hec tria indeo unũ
eẽ substantialit̾ oportet confiteam᷑. Quia item ille
qui genitus ẽ ñ pot̃ eẽ ille aquo genitus ẽ neꝙ itẽ
ille qui agignente &e genito procedit ille et potest

Expanded text:
ando sine sapientia exstitisse. Semper ergo in illo sapientia, semper ab illo sapientia, semper cum ipso sapientia fusapientiam quam habet, ipse genuit. Semper cum illo sapientia, quia genita se a gignente non dividit. Semper genita est, et semper gignitur, nec cum gignitur inchoans, nec cum genita est cessans; semper gignitur, quia aeterna; semper genita est, quia perfecta. Est ergo qui genuit, et est qui genitus est. Qui genuit, Pater est; qui genitus est, Filius est. Et quia qui genuit, semper genuit, aeternus Pater est. Et quia qui genitus est, semper genitus est, aeterno Patri rem habuit. Itaque aeterno Patri et Filio coaeternus amor est. Et tamen Pater a nullo est, Filius a Patre ssimul et Filio est. Sed quia superius Creatorem omnium summe et vere unum esse asseruimus, haec tria in Deo unum esse substantialiter oportet confiteamur. Quia item ille qui genitus est, non potest esse ille a quo genitus est, neque item ille qui a gignente et genito procedit, ille esse potest,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦꝙ ñ minꝰ miranda ẽ diuinȩ sapientiȩ efficatia.
quȩ ita congruȩ inuniu̾sitate singła distribuit
ut nusqͣm omĩno iunctura partium genẽt repug¬
nantiam qualitatum. E cce ut exempli cauza de
multis pauca ponamꝰ incompositione humani
corporis quanta elucet sapientia creatoris: Sur¬
sum ẽ homo uniformis deorsum bifariam diuisũ.
respicit. & gemina ẽanimȩ qualitas ira oe concupis¬
centia quȩ deorsum adterrena descendit. Item bra¬
chiis in latum extendit᷑ tibis deorsum figit᷑ sta¬
tura humani corpis. qi e intentio oꝑationis ani¬
mum extendit & affectus desidiorum figit Item
sił̃m latitudinem hinc iñ ꝑdigitos manuum
deorsum pdigitos pedum inquinq init᷑ huma¬
in cornis ꝓtensio. quia siuie ĩ latum tenoat̃ anins
pimientionem opis suue deorsum figatur pacu
de tuim asesionis quinꝙ senius suit pquos toñ
piae iret aligtiter mo aiticuloꝵ interualis ai

Expanded text:
quoque non minus miranda est sapientiae efficacia, quoque non minus miranda est sapientiae efficacia, quae ita congrue in universitate singula distribuit ut nusquam omnino junctura partium generet repugnantiam qualitatum. Ecce, ut exempli causa de multis pauca ponamus, in compositione humani corporis, quanta elucet sapientia Creatoris? Sursum est homo uniformis, deorsum bifariam divisus; respicit; et ut gemina est animae qualitas, ita et concupiscentia quae deorsum ad terrena descendit. Item brachiis in latum extenditur, tibiis deorsum figitur statura humani corporis; quia et intentio operationis animum extendit, et affectus desideriorum figit. Item secundum latitudinem hinc inde per digitos pedumer digitos pedum in quinque finitur humani corporis protensio; quia sive in latum tendatur animus per intentionem operis, sive deorsum figatur per desiderium affectionis, quinque sensus sunt per quos foris exit. Item digiti ternis articulorum intervallis di
Abbreviated transcription (Latin):
uat. ita quatcuor tempora anni orcline sibi succeden
ueris qͣtam innouatione mundꝰ nascit᷑ deiñ ꝑferuo¬
rem estatis quasi mniuuentutem roborat᷑. Posthec
supueniente autum pno ad maturitatem conscen¬
eit postiemo succedente hyeme ad defectum uergit.
Iituto autem scmp desicitut semꝑ post defeslum
renouati possit. Quia snei pͥ̃us astatusuo aeficerent
uet̃a quasi ilis locum occupantib i ualerent etnt¬
aete noua hoc q̃ꝙ satis mirabile in hac dlispostuione
cernite. eo upsa tempora ta imimutabili lege iuemnui¬
tabilitatis uices custo diunt ut nec alqͣn ab erplen¬
do ministio suo deficiant neq secu curtentia or¬
dunem pͥme institutionis contuntauta. quia
dicta sufficiant. Nunc illum ordinem ꝓsequami
qui muna quaq re considerat᷑ sccũm congruam
dispositionem parcium. Hicumtͥnsecus est alii
scilicet sccłm locum & tempꝰ extͥnseci sunt. Et hic

Expanded text:
vat, ita quatuor tempora anni ordine sibi succedentvat, ita quatuor tempora anni ordine sibi succedentveris quadam innovatione mundus nascitur. Deinde per fervorem aestatis, quasi in juventutem roboratur. Post haec superveniente autumno ad maturitatem conscendit. Postremo succedente hieme, ad defectum vergit. Idcirco autem semper deficit, ut semper post defectum renovari possit, quia nisi prius a statu suo deficerent vetera, quasi illis locum occupantibus non valerent exsurgere nova. Hoc quoque satis mirabile in hac dispositione cernitur, quod ipsa tempora ita immutabili lege suae mutabilitatis vices custodiunt, ut nec aliquando ab explendo ministerio suo deficiant, neque secus currentia ordinem primae institutionis confundant. CAP. dicta sufficiant. Nunc illum ordinem prosequamur, qui in unaquaque re consideratur, secundum congruam dispositionem partium. Hic vero intrinsecus est; alii, scilicet secundum locum et tempus, extrinseci sunt. Et hic
Abbreviated transcription (Latin):
giu̾b ut nulla ꝓrsus regiosit quȩ ñ aliqͥd pre cet̾is
nouum & speciale possideat. nulla item quȩ ñ aliqͥd
nouum cespeciale abaliis acciꝑe. queat. Quid quod
eciam ea quȩ humanib usib necessaria sunt in cõ¬
muni hominum freq̃ntia ipsa creatoris ꝓuidentia
constituit. ea uͦ quȩ ñ nat᷑a ꝓpt̾ necessitatem s cupi¬
ditas expetit ꝓpter sp̃em in abditis terrarum sinib
abscondit ut quem amor urtittis abimmoderato
appetitu ñ castigat. saltem laboris tedio uictus con
sitione temporum dicemꝰ. Quis satis admira¬
ripotest quam mira rõne prouidentia diuina cur-¬
sus temporum distinxit: Ecce post noctem uenit
dies ut torpentes inotio laboris extittat post liem
sequit᷑ nox. ut fissos adrefo cillandum ques excipi
ue quies continuata natam inficiat. uł ioe ncitas
ꝓpecuia amimo tedium gignat. Item quemadmo¬
dum uicissitudo dier̃ &e noctium animantia reno¬

Expanded text:
generibus, ut nulla prorsus regio sit, quae non aliquid prae caeteris generibus, ut nulla prorsus regio sit, quae non aliquid prae caeteris novum et speciale possideat; nulla item quae non aliquid novum et speciale ab aliis accipere queat. Quid quod etiam ea quae humanis usibus necessaria sunt, in communi hominum frequentia ipsa Creatoris providentia constituit; ea vero quae non natura propter necessitatem, sed cupiditas expetit propter speciem; in abditis terrarum sinibus abscondit, ut quem amor virtutis ab immoderato appetitu non castigat saltem laboris taedio victus conqsitione temporum dicemus? Quis satis admirari potest, quam mira ratione providentia divina cursus temporum distinxit? Ecce post noctem venit dies, ut torpentes in otio labor exerceat; post diem sequitur nox, ut fessos ad refocillandum quies excipiavel quies continuata naturam inficiat, vel identitas perpetua animo taedium gignat. Item quemadmodum vicissitudo dierum ac noctium animantia reno
Abbreviated transcription (Latin):
b singłis reb diuina ꝓuidentia causas suas distri.¬
buit. ut innullo penitꝰ rerum ordo ꝑturbet᷑. Ecce
celum sursum ẽ & terra deorsum incelo stellas celu¬
minaria collocauit ut subiecta omia illustrareĩ.
Inaere uenti s a nubib uiam fecit ut agitationib
suis disꝑse pluuiam deorsum funderent. Ingre.¬
mio telluris moles aquar̃ recipi uissit. ut ꝑgur¬
gites suos hinc illimncq quo nutus ferret uibentis
discurrerent. Colueres maere suspendit. pisces
aquis inmersit terram bestũs & serpentib & alio-¬
rum reptilium uermiumq gl̃ib tepleuit. Quas¬
dam regiones ditauit ubertate frugum. quascdam
opulentia uinearum. alias fertilitate olerum aliã
fecunditate peccoꝵ. alias potentib herbis. alias
geminis preciosis. alias animalib & bestiis mon¬
struosis aliis colorib uariis alias diu̾sarum artiũ
studiss alis metallorum. alias thiniamatũ dit̾sĩ

Expanded text:
bus, singulis rebus, divina providentia causas suas distribus, singulis rebus, divina providentia causas suas distribuit, ut in nullo penitus ordo rerum perturbetur. Ecce coelum sursum est, et terra deorsum. In coelo stellas et luminaria collocavit, ut subjecta omnia illustrarent. In aere ventis et nubibus viam fecit, ut cogitationibus suis dispersae pluviam deorsum funderent. In gremium telluris moles aquarum recipi jussit, ut per gurgites suos huc illucque quo nutus ferret jubentis discurrerent. Volucres in aere suspendit, pisces aquis immersit, terram bestiis et serpentibus et aliorum reptilium vermiumque generibus replevit. Quasdam regiones ditavit ubertate frugum, quasdam opulentia vinearum, alias fertilitate olerum, alias fecunditate pecorum, alias potentibus herbis, alias gemmis pretiosis, alias animalibus et bestiis monstruosis, alias coloribus variis, alias diversarum artium studiis, alias metallorum, alias thimiamatum diversis
Abbreviated transcription (Latin):
uat᷑ conglutinant. & foris ne fatiscat arentem rigant.
Ecce quomͦ inhumani corpis fabrica uncturas ossu¬
um uincula neruorum ligant. &medullis intũ ꝑ
sistulas tibiar diffusis canalia eciam uenatũ uita¬
lem sangͥnem ꝑomie corpꝰ deducunt ac dem̃ teneri.¬
tudinem carnium cutis tegmen inuoluit ut &¬
rigor ossium int̾nsecus corpꝰ sustineat. e pellis mu¬
nimen foris defendendo custodiat. Quis duritiã
lapidum. quis soliditatem metalloꝵs quis nodo¬
sitatem roborum. quis tenacitatem glutinum.
Quis cet̾a innum̾abilia enumerare queat: Exquo
cdaret quam sint firma rer̃ uincła. cum singła q̃ꝙ
condita tanto nisu nat᷑am & ẽẽ suum defendant. si¬
mul uero omĩa a concordia societatis suȩ dissolui om¬
dipositio E. ut. ne rerum qualis sit consideremꝰ.
Neq enĩ simiꝰ minuna fiet admiratio siquis di¬
ligenter attentat qͦo sic singłis locis singłis temꝑi¬

Expanded text:
vatur conglutinant, et foris ne fatiscat arentem rigant. vatur conglutinant, et foris ne fatiscat arentem rigant. Ecce quomodo in humani corporis fabrica juncturas ossium vincula nervorum ligant, et medullis intus per fistulas tibiarum diffusis, canales etiam vitalem venarum sanguinem per omne corpus deducunt, ac deinde teneritudinem carnium cutis tegmen involvit, ut et rigor ossium intrinsecus corpus sustineat, et pellis munimen foris defendendo custodiat. Quis duritiam lapidum, quis soliditatem metallorum, quis nodositatem roborum, quis tenacitatem glutinum, quis caetera innumerabilia enumerare queat? Ex quo claret quam sint firma rerum vincula, cum singula quaeque condita tanto nisu naturam et esse suum defendant, simul vero omnia a concordia societatis suae dissolvi omdispositione rerum qualis sit consideremus. Neque enim minima fiet admiratio, si quis diligenter attendat, quod sic singulis locis, singulis tempori
Abbreviated transcription (Latin):
gy loquar ubi omĩum membroꝵs iunctuit antã
Foinuicem  seruant concordiam ut nullum
omnino possit inueniri membrum cuł̃ officium
alti n uideat᷑ prestare aominiculum: Sicomĩs
nat̃ã se cdiligit᷑ e muo quotã m̃ purtum dissi.¬
milium ceinnium iedactorum concortia unam in
omnnb armoniam facit. Aptaẽ gͦ & conueniens rer̃
ominium compositio. Sed quom̃ ẽ firmas Quis non
uideat: Quis s miretur: Ecceceli qui ambitu suo
concludunt omĩa quomͦꝰ solibi sunt. &e quasi exere
fusles desuꝑ circumꝙ obpansi. Cerra uͦ inmedio
suo pond̾ẽ librata semꝑ immobilis ꝑscucrat. ut ce¬
tera inmedio fluctuantia hinc solititas cȩlorum
ili nc terrȩ stabilitas imnunum coartent &e constrin¬
gant ne citra legittimos t̾minos diffusa. concordiã
uniu̾sitatis clisrumpant. Ecce quomͦ ꝑuiscera tellu¬
ris intͥnsecus tracones aquarum sparzi &foris paluc¬
o suos indu̾sa deducti. intꝰ fatiscentem ne dissob¬

Expanded text:
ge loquar, ubi omnium membrorum juncturae tantam ge loquar, ubi omnium membrorum juncturae tantam adinvicem servant concordiam, ut nullum omnino possit inveniri membrum, cujus officium alteri non videatur praestare adminiculum? Sic omnis natura se diligit, et miro quodam modo plurium dissimilium et in unum redactorum concordia unam in omnibus harmoniam facit. Apta est ergo et conveniens rerum omnium compositio, sed quomodo est firma? Quis non videat? quis non miretur? Ecce coeli qui ambitu suo concludunt omnia, quomodo solidi sunt, et quasi ex aere fusiles desuper circumquaque oppansi. Terra vero in medio, suo pondere librata, semper immobilis perseverat, ut caetera in medio fluctuantia, hinc soliditas coelorum, illinc terrae stabilitas in unum coarctent et constringant, citra legitimos terminos diffusa concordiam universitatis disrumpant. Ecce quomodo per viscera telluris intrinsecus tracones aquarum sparsi et foris per alveos suos in diversa deducti, intus fatiscentem ne dissol
Abbreviated transcription (Latin):
dis. nimis leuia ponderosis & siqua sunt talia in¬
oroinate coniungant᷑. Clide si pulc̾titoini duui¬
norum oꝑum aliqͦt hor desit. &e simiha de ce ui.¬
deris. amaliqͥd habes uñ etiam inhac parte mire
ris. Et pͥmum quidem si unuisitatis hiumachi¬
nam intueris inuenies qͣm mirabili tõne esapitu¬
tia compositio terum omium ꝑfecta sit quã apa
quam congrua. qͣm decora. qͣm cunctis paribin
absoluta inqua ñ solum concordiam seruant si m¬
lia sed eciam quȩ creante potentia diũsa attit.¬
pugnantia ad ẽẽ ꝓdierunt dictante sapientia n.
unam qͥdammͦ amiciciam & federationem canie.¬
niunt. Quio repugnantiꝰ ẽẽ pot̃ aqua ceigieique¬
tamen innrerum natura ita dei contempautꝓ l.¬
dentia ut non solum adinuicem commue sall.¬
tatis iuincusum ñ dissipent. uer eciam nasenib
cunctis ut subsistere possint uitale niit̾mentun
subministrex. Duto de humani corporisz compa-¬

Expanded text:
dis, nimis levia ponderosis; et si qua sunt talia, indis, nimis levia ponderosis; et si qua sunt talia, inordinate conjungantur. Vide si pulchritudini divinorum operum aliquid horum desit, et si nihil deesse vidis. Quod si universitatis hujus machinam intuearis, invenies quod mirabili ratione et sapientia compositio rerum omnium perfecta sit; quod apta, quod congrua, quod decora, quod cunctis partibus suis absoluta: in qua non solum concordiam servant similia, sed etiam quae creante potentia ad esse prodierunt, dictante sapientia in unam quodammodo amicitiam et foederationem conveniunt. Quid repugnantius potest esse igtamen in rerum natura ita Dei contemperavit prudentia, ut non solum ad invicem commune societatis vinculum non dissipent, verum etiam nascentibus cunctis ut subsistere possint vitale nutrimentum subministrent. Quid de humani corporis compa
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherrimum quod tam nirtabile ae mesfabsse.
est ut adipsum omĩs pulc̾tudo tnitora ae si uera
sit comparabił et n possit. Et qi supł omẽm pul¬
criudinem usibilium inquattuor constare dixi¬
mus nunc ortine ꝑsingła currentes. qualit ex
ipsis iuisibił dei sapientia clarescat uid eamus
Scio quidem qͥuod minꝰerit quiqͥo dixeriꝰ s
tam̃ decens si c̃ ut toeo ominotaceamꝰ ibi precipus
ubi si fieri posset maxime decent loqui dleb̾tisꝰ
Quattuor diximꝰ. situm motum. spẽm. aqͣtitati.
Primũ g primo discutiamus
itus ẽ in compostaonie & ordine .i. incomposti¬
Ione &e chsyolitione. Compositio duohe aebet
aptituq. iem a firmitatẽ hoc ẽ ut componenta
ara de competent̃ coeant. & composita firnt ohe-¬
ieant. Laudabilis ẽ compositio talis. Aptitido
considerat᷑ inqͣntitate & qualitate. In qͣntnat ns
nimis tenuia & exilia grossis & corpulentis Inga¬
litate nenimis humita sicis nimis calita frigl.¬

Expanded text:
ium pulcherrimum; quod tam mirabile et ineffabile est, ut ad ipsum omnis pulchritudo transitoria, etsi vera sit, comparabilis esse non possit. Et quia superius omnem pulchritudinem visibilium in quatuor constare diximus; nunc ordine per singula currentes, qualiter ex ipsis invisibilis Dei sapientia clarescat videamus. Scio quidem quod minus erit quidquid dixerimus, sed tamen decens non est ut ideo omnino taceamus, ibi praecipue, ubi si fieri posset, maxime decenter loqui deberemus. Quatuor diximus, situm, motum, speciem et qualitatem. Primum ergo primo discutiamus. Situs est in compositione et ordine, id est in compositione et dispositione. Compositio duo habere debet: aptitudinem et firmitatem, hoc est ut componenda apte et competenter coeant; et composita firmiter cohaereant: laudabilis est compositio talis. Aptitudo consideratur in quantitate et qualitate. In quantitate ne nimis tenuia et exilia grossis et corpulentis. In qualitate, ne nimis humida siccis, nimis calida frigi
Abbreviated transcription (Latin):
uł tinec. alas grifis uł cinifis. cap̃ equi uł locustȩ.
crura elefantis uł culicis. rostrum sius ulł succri¬
onis aquilam uł formicam. leonem uł pulicem.
tigridem uel testudinem. Ibi miraris magnitu¬
dinem. hic miraris paruitatem corpus patiũ
magna sapientia conditum. Magna zapientia
cuinulla subrepit negligentia. illis dedit ocłos
quos iuix comprehend̾e pot̃ ocłs & itam exigueᷤ
corporib sic omifariam liniam̃ta nat᷑e suȩ con-¬
grua plenissime distribuit. ut nichutoeã de ce
mirimmis eorum omnium que natura formauit
in magnisetin dapbos

Expanded text:
an tineae, alas gryphis an sciniphis? caput equi an locustae? an tineae, alas gryphis an sciniphis? caput equi an locustae? crura elephantis an culicis? rostrum suis an succerionis? aquilam an formicam? leonem an pulicem? tigridem an testudinem? Ibi miraris magnitudinem, hic miraris parvitatem; corpus parvum magna sapientia conditum. Magna sapientia cui nulla subrepit negligentia. Illis dedit oculos, quos vix comprehendere potest oculus; et in tam exiguis corporibus sic omnifariam lineamenta naturae suae congrua plenissime distribuit, ut nihil videas deesse in minimis eorum omnium quae natura formavit in magnis. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Dec de motu ꝓbreuitate dicta sufficiant. Dein
sequit᷑ sp̃es Spes ẽ forma uisibilis qͥ contin&
duo figuras &colores figure autẽ rer multismo¬
dis apparent mirabiles. aliq̃n exmagnitudine.
aliqͥn exparuitate. aliqͥn qi rarȩ. aliqñ q pulcire
inepte. aliq̃n qr inmultis una. aliq̃n ꝙ inuno di¬
uerza. Singła ordine suo ꝓsequam: fĩgura scdł̃m
magnitudinem attendit᷑. qͣn res quelib& sui ge¬
neris modum inq̃ntitate excedit. Sic miramur
gigantem inter homines. cetum int̾ pisces. grifen
inter uolucres. elefantem int̾ quadrupedes. dra-¬
conem int̾s erpentes. figura scđm paruitatem
considerat᷑. qñ res quelib& cet̾is sui gu̾s qͣntitate
equari ñ pot̾ ut ẽ succrio & tinea. & termes escim
fos. &alia similia quȩ int̾ cetera qͥdem animalia
uiuunt. scet̾is om̃ib corpis exiguitate dispares
sunt. Uide gͦ quid magis mireris dentes apri

Expanded text:
ec de motu pro brevitate dicta sufficiant. Deinde ec de motu pro brevitate dicta sufficiant. Deinde sequitur species. Species est forma visibilis, quae continet duo, figuras et colores. Figurae autem rerum multis modis apparent mirabiles. Aliquando ex magnitudine, aliquando ex parvitate, aliquando quia rarae, aliquando quia pulchrae, uno diversa, singula ordine suo prosequamur. Figura secundum magnitudinem attenditur, quando res quaelibet sui generis modum in quantitate excedit; sic miramur gigantem inter homines, cetum inter pisces, gryphonem inter volucres, elephantem inter quadrupedes, draconem inter serpentes. Figura secundum parvitatem consideratur quando res quaelibet sui generis quantitati aeqniphes, et similia, quae inter caetera quidem animalia vivunt, sed caeteris omnibus corporis exiguitate dispares sunt. Vide ergo quid magis mireris, dentes apri,
Abbreviated transcription (Latin):
Hec cuncta mirabilia. &e soli deo possibilia sufil
Quid eciam demotu nat᷑ali dicam: Quis pinas
nascentib cunctis increm̃tum tribuit. & quasi
de qͥram occulto natẽ sinu inaptum germuan¬
tia edlucit ur sumꝙ eadem marrentia illuc
unde uenerant reuerti fac̃: Satis hȩc diligent̃ intu¬
artib: mirabilia apparebunt. Dem̃ sequit᷑ motus
aminalis qui ẽ inseusib eappetitib. Cogita g̃ quał
cẽ possit qui sensus om̃ium uiuentium fabricat.
appetitus creat. & insingłis quib ꝙ animantib
quid appet̾e aeqͣntum appetere debeant ordinat.
Demꝙ motus rtõnał qui ẽ infactis & consiliis satẽ
abmirationis tͥ ingerit. si attendere uolueris qͣm
meffabilis sit sapĩa. quȩ omĩa hominum facta.
umita aosuȩ uoluntatis arbit̾um intorquet. ita
tempat ce moderat᷑ ut nichil muniu̾sitate possit
sieri. qͦd ñ ipsa ad decorem oꝑum suoꝵ aut preci¬
piendo aut ꝑmitteroo fieri uelit.

Expanded text:
Haec cuncta mirabilia, et soli Deo posibilia sunt. Haec cuncta mirabilia, et soli Deo posibilia sunt. Quid etiam de naturali motu dicam? Quis putas nascentibus cunctis incrementum tribuit, et quasi de quodam occulto naturae sinu in apertum germinantia educit, rursumque eadem marcentia illuc unde venerant reverti facit? Satis haec diligenter intuentibus mirabilia apparebunt. Deinde sequitur motus animalis, qui est in sensibus et appetitibus. Cogita ergo qualis esse possit, qui sensus omnium viventium fabricat, appetitus creat, et in singulis quibusque animantibus quid appetere et quantum appetere debeant, ordinat. Denique motus rationalis qui est in factis et consiliis satis admirationis tibi ingerit, si attendere volueris, quam ineffabilis sit sapientia quae omnia hominum facta, um; ita ad suae voluntatis arbitrium intorquet, ita imperat et moderatur ut nihil in universitate possit fieri quod non ipsa ad decorem operum suorum aut praecipiendo, aut permittendo fieri velit.
Abbreviated transcription (Latin):
re ponit᷑. ne uel intͥnsecus fulcimento carens con¬
cidat uel extͥnsecus munim̃tum ñ hñs fatiscat.
Quod autẽ muno eremplificatum ẽ ncunetis ge¬
nerib ter̃ inueniri pot. Sic enim cortet nurit ar¬
bores. sic penne & rostra uolucres sic squame ps.¬
ces rebꝙ singłis scd̾m ꝯpetentiam nat᷑ sue pri¬
uidentia creatoris munimta instituit. Hucusꝙ
desitulo cutisumꝰ ñc admotũ tͣnseamus
nationalis. De quib qi ꝑsingła mustaditre ñ
possumꝰ breuit singła ꝑstͥnga dil mus sde
quom inmotu locali sapientia e sai cotoiteis
appareat C ogita nc unde defiuentib scmpaos
indeficiens sempuena ministrat᷑ ũ mot̾ ueno.¬
rum educit᷑. quis infatigabilem astroꝵ cursin
moderat᷑. quis solem phiberna descender sigia
precipit. quis rursum ꝑ estiua eum signa alcau¬
dere facit. quis eum aboriente moccidentem
cucit &tt̾m ab occidente ad orientem ruchit.

Expanded text:
re ponitur; ne vel intrinsecus fulcimento carens conre ponitur; ne vel intrinsecus fulcimento carens concidat, vel extrinsecus munimentum non habens fatiscat. Quod autem in uno exemplificatum est, in cunctis generibus rerum inveniri potest. Sic enim cortex munit arborem, sic pennae et rostra volucres, sic squammae pisces, rebusque singulis secundum competentiam naturae suae, providentia Creatoris munimenta instituit. Hucusque de situ locuti sumus nunc ad motum transeamusrationalis. De quibus quia per singula multa dicere non possumus, breviter singula perstringamus. Vide quomodo in motu locali sapientia Conditoris appareat. Cogita nunc unde defluentibus semper aquis indeficiens semper vena ministratur, unde motus ventorum educitur, quis infatigabilem astrorum cursum moderatur, quis solem per hiberna descendere signa praecipit, quis rursum per aestiva eum signa ascendere facit, quis eum ab oriente in occidentem ducit, et iterum ab occidente ad orientem revehit.
Abbreviated transcription (Latin):
pre cet̃s aglitate papit. Beneg quasispitilator.¬
qͥdan eminentionm cunctis locim ot timuit uit
quȩcetis sensib semꝑuentura sunt ante picus¬
lum p̃uidẽ possit. Post hunc auott̃ eloco emo¬
bilitate scd̃s ẽ. dem̃ olfactus Gustus aute qͥ nil
sentire pot̃ nisitd qͦd tangit. m̃ito t antlior ceceris
sensib inimo resedit. T̃actus specalem sedem
ñ ht̃ qui toco uniu̾salis ẽ. qi cunstis cõꝑat᷑ sens.¬
bus. Unde ce indigtis pollex qui tactum signifi.¬
cat coadunatis inunum digitis solus omib nis.¬
pondet. qi sine tactu nullus sensuum cẽ pot. Uite.
te eciam quom̃ in humiano corpore ossa mt̃nsccus
collocata sunt quatnꝰ robur eoꝵs corpꝰ suestmeit
dciñ camossa uestit. ut duricia eoꝵ mollt̃ iactũ
excipiat. adultimũ pellis carnem mdiuit at sia
quo damm tenacitate ab incõmodis foras atidin¬
tib corpus muniat. Qttendite quomͦ illio qos
molle ẽ e infirmum in medio quasi in loco tuito¬

Expanded text:
prae caeteris agilitate percipit. Bene ergo quasi speculator, eminentiorem cunctis locum obtinuit, ut quae caeteris sensibus superventura sunt, ante periculum praevidere possit. Post hunc auditus, et loco et nobilitate secundus est. Deinde olfactus. Gustus autem qui nil sentire potest nisi id quod tangit, merito tardior caeteris sensibus in imo resedit. Tactus specialem sedem non habet, qui ideo universalis est, quia cunctis cooperatur sensibus. Unde et in digitis pollex, qui tactum significat, coadunatis in unum digitis solus omnibus respondet, quia sine tactu nullus sensuum esse potest. Vide etiam quomodo in humano corpore ossa intrinsecus collocata sunt, quatenus robur eorum corpus sustineat; deinde caro ossa vestit, ut duritia eorum molliter tactum excipiat. Ad ultimum pellis carnem induit, ut sua quodammodo tenacitate ab incommodis foris accidentibus corpus muniat. Attendite quomodo illud quod molle est et infirmum, in medio quasi in loco tutio
Abbreviated transcription (Latin):
trib inuisibilib inexordio enumeratis cet̾b: itidem
usibilib cont᷑ hec dispositis ratus sum hunc ce
competentissimum narrandi ordinem ut pruẽ
ipsorum uisibilium aliq̃m noticiam inmedium
afferrem ac sic dem̃ quasi reserat o contempłons
abito pinuestigationem inuisibilium ꝓcederẽ
Postqͣm gͥ his quȩ de ansibilib dicenda erant

Expanded text:
tribus invisibilibus in exordio enumeratis; et tribus itidem visibilibus contra haec dispositis, ratus sum hunc esse competentissimum ordinem narrandi, ut prius ipsorum visibilium aliquam notitiam in medium afferrem; ac sic deinde quasi reserato contemplationis aditu, per investigationem invisibilium procederem. Postquam igitur iis quae de visibilibus dicenda erant
Abbreviated transcription (Latin):
deorsum mimo. Illum meodem semꝑ et̾nitatis
suestatu consistere. hunc autẽ cursu mutabilita¬
dis suȩ. scmꝑ fluere atq instabilem eẽ .I. Manife¬
sta res ẽ ꝓiequere inceptum tuum.: D. dcĩ con-¬
sidera humanum aninum quasi in quedam
medio collocatum qui quadam conditionis suȩ
excellentia e huic quȩ deorsum ẽ muttabiltati
suꝑemineat. &e adillam quȩ sur sum ẽ aꝑ dcũ

Expanded text:
deorsum in imo. Illum in eodem semper aeternitatis deorsum in imo. Illum in eodem semper aeternitatis suae statu consistere, hunc autem cursu mutabilitatis suae semper fluere atque instabilem esse. I. Manifesta res est, prosequere incoeptum tuum. D. Deinde considera humanum animum quasi in quodam medio collocatum, qui quadam conditionis suae excellentia, et huic, quae deorsum est, mutabilitati superemineat, et ad illam, quae sursum est a
Abbreviated transcription (Latin):
noncrim. DQuio gͦ illis erit qui nistis confidũt:
.I. Quidnisi ut manes & uacui remaneant cum
ꝑtͣnsierint ipsa quȩ diligunt . D. ẜonum ẽ ergo
sugere hinc ce certiorem mansionẽ querere.I.li
ut cunctis quȩ inmundosunt tnseuntib nos
stabiles ꝑman̾e possimus: N Int̾m considera
inundum hunc uniu̾sum propt̾ mutabilitatẽ
ierum omĩum quas diluuium qͦddam decur-¬
rentium a quar .I. Uideo plane nichil ẽe stabile
somĩa irempreceps. H. dciñ cogita amatores
Intꝰ mundi quasi quosclam naufragos qͥ mersi
inhuiꝰ sali ꝓfundo deorsum rapiunt᷑.¶. Nicħ con¬
uementius dici pot̾. sic sunt om̃s qui tnsitoria
Ailigunt cumhis quib inherent defluunt. O.
Buto autem te ñ ambigere qͦd apito dm̃ inch̃ pre¬
sieit s onnia inmutabili ec̾nitate subsistant.
L heno ẽ qui ambigat. P. Contemplare g̃ dcum
quasi sursum insũmo. muncdum autem hunc

Expanded text:
noverim. D. Quid ergo illis erit, qui in istis confidunt? noverim. D. Quid ergo illis erit, qui in istis confidunt? I. Quid nisi ut inanes et vacui remaneant cum pertransierint ipsa quae diligunt? D. Bonum est ergo fugere hinc, et certiorem mansionem quaerere. I. ut cunctis quae in mundo sunt transeuntibus, nos stabiles permanere possimus? D. Interim considera mundum hunc universum, propter mutabilitatem rerum omnium quasi diluvium quoddam decurrentium aquarum. I. Video plane nihil esse stabile, sed omnia ire in praeceps. D. Deinde cogita amatores hujus mundi quasi quosdam naufragos qui mersi in hujus salis profundo deorsum rapiuntur. I. Nihil convenientius dici potest, sic sunt omnes, qui transitoria diligunt, cum iis, quibus inhaerent defluunt. D. Puto autem te non ambigere quin apud Deum nihil praetereat, sed omnia immutabili aeternitate subsistant. I. Nemo est qui ambigat. D. Contemplare ergo Deum quasi sursum in summo, mundum autem hunc
Abbreviated transcription (Latin):
aopatam recurro O quam dulce ẽ int̾ra aliena
pt̃orum meminisse. lonsaturat᷑ mens desidĩo
sequit᷑ p̃titorum semitam iudet intꝰ uiam qua
fͣnseat uidet finem quotentoat. uidet locum quo
pueniat audet portum uͭ requiescat. LSicut
ołm cum mundum istum existimaui stabileor
sp̃es cuis ie accendebat ad amorem p̃sentium.
ta ñc miruminmodum eiꝰ mutabilitas me ꝓ¬
uocat ad desidium fut᷑orum. Rapior affectu &
tahor desicłio quo currunt omĩa: nam ñc inreb
hocipsum qͦd tͣnseunt diligo. qi exipsa imitati¬
one &ecxemplo uniu̾sorum adtͣnseundum hinc
amplius mardesco. Uident᷑ michi in qͦdam pro¬
cuictu eẽ uniu̾sa. & totius nat᷑e quasi clamor ex-¬
hortationis aures meas pulsat simul currenti¬
um ut ad finem sinim cuncta ꝑueniant. D. Eigo
cognoscis omma quȩ in hoc mundo sunt caduca
cẽ e tͣsitor. I. Res ipsa ꝓbat eciam siego ñ cog¬

Expanded text:
ad patriam recurro. O quam dulce est in terra aliena ad patriam recurro. O quam dulce est in terra aliena praeteritorum meminisse! Non saturatur mens desiderio, sequitur praeteritorum semitam, videt intus viam qua transeat, videt finem quo tendat, videt locum quo perveniat, videt portum ubi requiescat. I. Sicut olim cum mundum istum existimavi stabilem, species ejus me accendebat ad amorem praesentium; ita nunc mirum in modum ejus mutabilitas me provocat ad desiderium futurorum. Rapior affectu et trahor desiderio quo currunt omnia, etiam nunc in rebus hoc ipsum, quod transeunt, diligo, quia ex ipsa mutatione, et exemplo universorum ad transeundum hinc amplius inardesco. Videntur mihi in quodam procinctu esse universa et totius naturae quasi clamor exhortationis aures meas pulsat simul currentium, ut ad finem suum cuncta perveniant. D. Ergo cognoscis omnia, quae in hoc mundo sunt caduca, esse transitoria? I. Res ipsa probat, etiam si ego non cog
Abbreviated transcription (Latin):
pͥoris dilectionis obluuscim᷑. õ scł̃m antiquim
ubi es: Olim cum eras dilexi te & mͦ iterumcũ
non es diligote. neq uniqͣm tusitus tuus amãt
tuum minuere potuit apudmne. Quando eras
dilexi te ut ꝑmaneres. mͦ autẽ qñ ñ es diligo te.
nec tam̃ uolo ut huc reuertaris adme. Mittr spil
desidium meum & affectum meum conueiis
nec comphendo. Quid gͣ diligo uite si uolont al¬
sistas nec optout redeas: Quis ẽ affectus isbĩ
extraneus tam mauditꝰ ubi res diligit᷑ ae p̃lail
dilectio: Scio quidem q diligote neꝙ ñ uolo
ut reuertaris adme. Et ĩo fortassis iterĩ redire.
te nolo q ibi potiꝰ uͥ tuos tecum eẽ desidero. li
pot̾as. ñc sinceriꝰ diligote qr ibi tecum e uololi
semꝑ subsistas. Ego mexiliosum tumpatrras.
&e idc̃co de te cogtiare nuniqͣm fastidio. qua ꝑ
menoram &erecordationem tri qͦͥ damiñ mente

Expanded text:
prioris dilectionis obliviscimur. O saeculum antiquum, prioris dilectionis obliviscimur. O saeculum antiquum, ubi es? Olim enim dum eras dilexi te, et modo iterum cum non es diligo te, neque unquam transitus tuus amorem tui minuere potuit apud me. Quando eras dilexi te, ut permaneres, modo autem quando non es, diligo te, non tamen volo ut huc revertaris ad me. Miror ipse desiderium meum et affectum meum convenio, nec comprehendo. Quid ergo diligo in te si nolo ut subsistas, nec opto ut redeas? Quis est affectus iste tam extraneus, tam inauditus, ubi res diligitur, et praesdilectio? Scio quidem quod diligo te, neque tamen volo ut revertaris ad me. Et ideo fortassis iterum redire te nolo, quia ibi potius ubi tu es tecum esse desidero. Olim onsideratius diligo te, quia ibi tecum esse volo, ubi semper subsistas. Ego in exsilio sum, ut in patria es, et idcirco de te cogitare nunquam fastidio, quia per memoriam et recordationem tui quodammodo mente
Abbreviated transcription (Latin):
plexi sumꝰ. Certe uides nunc qͣm sint uana hec
omuia &e numqͣm sapientib aut uirtitis ama¬
torib appetenda. Ubi cium sunt patres nr̃ie
Ubi sunt illi diuites & potentes qͦs olim in huiis
mundigla elatos uidimꝰ. ubi postremost̾ omĩs
dequorum amcicia ⁊ familiaritate p̃sumeba.¬
mus. Ecce tͣnsierunt uinu̾si ante nos: nos soli
relictisumus post eos. Cogitemꝰ nunc scłm illi
futura adhuc fuerant nesciebanꝰ qñunimi nob̃
cum illis erat ꝓpositum una uoluntas nnum
desid̾ium una mansio una dilectio unus me
uitȩ nnamortis expestatio. Modosublati susi
illi anobis. & quasi p̃currentes cicius hinc exi.¬
uerunt ubierant exules &e cicius illuc ꝑueneruil
ubi sunt ciues. Nos gͥ sullos p̃scntes uere dileximꝰ
nunc meorum absentia amoiemir̃m compbemꝰ.
Sequarͣ desidĩo ubu illi sunt & ciciꝰaocos puemre
simulq cumeis ẽẽ desidemꝰ. Infideles partt̃ im¬
constantes ẽẽ comꝓbam᷑. si ꝓpt̾ amorem p̃sattiũ

Expanded text:
plexi sumus. Certe vides nunc quam sint vana haec omnia, et nunquam sapientibus, aut virtutis amatoribus appetenda. Ubi enim sunt patres nostri? Ubi sunt illi divites et potentes, quos olim in hujus mundi gloria elatos vidimus? Ubi postremo sunt omnes, de quorum amicitia et familiaritate praesumebamus? Ecce transierunt universi ante nos, et nos soli relicti sumus post eos. Cogitemus nunc saeculum futura adhuc fuerant nesciebamus, quando unum nobis cum illis erat propositum, una voluntas, unum desiderium, una mansio, una dilectio, unus amor vitae, una mortis exspectatio. Modo sublati sunt illi a nobis, et quasi praecurrentes citius hinc exierunt, ubi erant exsules, et citius illuc pervenerunt, ubi sunt cives. Nos igitur si illos praesentes vere dileximus, nunc in eorum absentia amorem nostrum comprobemus. Sequamur desiderio ubi illi sunt, et citius ad eos pervenire, simulque cum eis esse desideconstantes esse comprobamur, si propter amorem praesentium
Abbreviated transcription (Latin):
in nuere uioeat᷑⁊ ꝑcialem Saddabntam cdiiden¬
tani conditoris Ruitꝰ ala icrto mira ĩn qemon¬
struora cqͥpamm̃s uel ridicula. quors quio emnte
palnatio qͣntum abhumana tone aliena ⁊ canto
laius. humanu animum in adnurationẽ compel.¬
lere uotest aluane cococitilus mantui ans i uutoie¬
ren molam ñ mouet e quomͦi salamartora iidue¬

Expanded text:
innuere videatur specialem sibi adhibitam diligentiam Conditoris. Rursus alia idcirco miramur quia monstruosa sunt vel ridicula; quorum quidem psalmatio quantum ab humana ratione aliena est, tanto facilius humanum animum in admirationem compellere potest. Quare crocodilus manducans inferiorem molam non movet? et quom
Abbreviated transcription (Latin):
rificationem demonstrauit. Ipse ũ cũ cognouuss
uitutem altissimi inlauacro emundationis p̃cepit
aras demonsi & culturas comquinationĩ finem
hr̃e intuinam confusionis: ut uere rexfieret in eqͥ¬
tate qui pꝰ fuerat ꝑsecutor. Sacenlos aũ dei sacra
confirmatus gr̃a potentia uerboꝵ & rõne confuta.¬
uit rebelles orincredulos mystica legis edisserens
sacram̃ta i contione popłoꝵ freq̃ntium regis &e pͥn.¬
cipum cum uidicib ꝓpositionũ atq iñ miraculis
ꝓsalute hominum aduenãt dei pat̾s imꝑio pala
om̃ib uerissime confirmauit: Fulget crucis uexillũ
in locosc̃itatis & regina compos uoti cum gaudio
remeauit. nec potuit ultra signo głȩ sublimato po¬
testas aduerza ꝓsperari Post hȩc gͦ intoto mundo
lilia pacis pullulare cepunt. & ȩccła mat̾ ram marti¬
rum purpura decorata. confessoꝵ qͦꝙ candore ad or
aofines usq orbis terrar̃ uernantia spestacula ager

Expanded text:
rificationem demonstravit. Ipse vero cum cognovisset rificationem demonstravit. Ipse vero cum cognovisset virtutem Altissimi in lavacro emundationis, praecepit aras daemonum et culturas coinquinationis finem habere in ruinam confusionis, ut vere rex fieret in aequitate, qui prius fuerat persecutor. Sacerdos autem Dei sacra confirmatus gratia, potentia verborum et ratione confutavit rebelles et incredulos, mystica legis edisserens sacramenta in concione populorum frequentium regis et principum cum indicibus propositionum, atque inde miraculis pro salute hominum advenerat Dei Patris imperio palam omnibus verissime confirmavit. Fulget crucis vexillum in loco sanctitatis, et regina compos voti cum gaudio remeavit, nec potuit ultra signo gloriae sublimato potestas adversa prosperari. Post haec ergo in toto mundo lilia pacis pullulare coeperunt, et Ecclesia mater jam martyrum purpura decorata, confessorum quoque candore adornaad fines usque orbis terrarum vernantia spectacula ager
Abbreviated transcription (Latin):
uicisse uictorem palam ꝓtestat᷑. qi palmas tri¬
umphor quas ñ potuerunt uidẽ oculi impioꝵ
ut confunderet᷑ semꝑ aliqͣnto audire debuert̃.
Et alu atq alii plurimi quasi uno ae uere uno
ducti s pũ ultro se aomarti ria offerentes osten¬
derunt ampliꝰ posse patiendo: quam hui qͥ in sania
potuit continere ut confusionẽ suam ñ erubesc̾et
mund̃. sco dedit manus patientia suꝑatꝰ ne totus
occideret. si seuiciam in menb̾s quȩ resecabant᷑
infinem ꝓlongaret. Non enĩ causa perire. potuit
iusticiȩ ȩt̾ne: & ideo cessauit aliqͣndo miqͥtas ꝑseq̃n¬
tium. qi patientium uirtus sic̃ ñ nouit cedere sic
nunius minuiñ nouit. Cecidit gͥ astitirdo poten¬
tiȩ contradictionis. & ferocitas minar̃ impictatis
catorum sine contͣilictione ut mundaret᷑ placabi¬
lis: & suminꝰ pontifex siluester fontem uiuum
regis precib interrore magno complacat᷑ in pu¬

Expanded text:
vicisse Victorem palam protestatur, quia palmas trivicisse Victorem palam protestatur, quia palmas triumphorum quas non potuerunt videre oculi impiorum ut confunderentur semper, aliquando audire debuerunt. Et alii atque alii plurimi quasi uno et vere uno duce spiritu ultro se ad martyria offerentes, ostenderunt se amplius posse patiendo, quam ii, qui insania potuit continere ut confusionem sui non erubesceret mundus, sed dedit manus patientia superatus, ne totus occideret, si saevitiam in membris, quae resecabantur iu fine prolongaret. Non enim causa perire potuit justitiae aeternae, et ideo cessavit aliquando iniquitas persequentium, et patientium virtus sicut non novit cedere, sic minis minui non novit. Ceciditque altitudo potentiae contradictionis, et ferocitas minarum impietatis catorum sine contradictione, ut mandaretur placabilis, et summus pontifex Sylvester fontem vivum regis precibus in terrore magno complacatus in pu
Abbreviated transcription (Latin):
adiciens pugnauit uirilit̾ coronam arripiens
ꝑuuln̾a preciosa. numqͣm eremplo głȩ efortitu¬
dinis emulationi fufus sine stupore spectabilis.
Cyricus cum matre tanta ꝑtulit horrenda tor¬
mentor gn̾a: ut quid amplꝰ mireris ñ inuenias
nisi forte infantiam cumulandam estimes gla
ab laudem constantiȩ muliebris. Uen̾at ut iam
mnund̃ patientia uinceret᷑ bellatoꝵ. xp̃i. &efferbu¬
it̃ pusillum plus solito in nouissima defectione
pacandus. Iam enim milia multa simul mantat
pimeroa: & grasiat᷑ in turmas popłoꝵs cede cru¬
deli. qm̃ uictum expauit congressu certaminis
siagularis. Głosa thebeor agmina legiones sudẽ
molam uictor post ungulas & eculeum cũ tau¬
reis seuientis tyranni trucib edictis ñ territus
elisit. & trocleas comininut᷑. qi angłs dei sua p̃sen¬
tia inuictum animo martyrem patenti miracło
clarificauit ut uinceret. Uox enim elapsa desuꝑ

Expanded text:
adjiciens pugnavit viriliter, coronam arripiens adjiciens pugnavit viriliter, coronam arripiens per vulnera pretiosa, nunquam exemplo gloriae et fortitudinis aemulationi futurus sine stupore spectabilis. Cyricus cum matre, tanta pertulit et tam horrenda tormentorum genera, ut quid amplius mireris non invenias, nisi forte infantiam cumulandam existimes gloria ad laudem constantiae muliebris. Venerat ut jam mundus patientia vinceretur bellatorum Christi, et efferbuit pusillum plus solito in novissima defectione pacandus. Jam enim millia multa simul mandat perimenda, et grassatur in turmas populorum caede crudeli, quoniam victum expavit congressu certaminis singularis. Gloriosa Thebaeorum agmina legiones suas molam Victor post ungulas et equuleum cum laureis saevientis tyranni trucibus edictis non territus elisit, et trocleas comminuit, quia angelus Dei sua praesentia invictum animo martyrem patenti miraculo clarificavit ut vinceret. Vox enim elapsa desuper
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperarent uiros confuntere nriuidicio equratẽ.
Uent agacha &e mamullas prebuitamputartã
ostendens ꝙi adferrum ñ ex pauesiet ⁊ p̃u sco con¬
fortata. it lacfidei credentib ministrart. Agiẽ
int̾ flammas ambulauit intrepida: ut sexun &
ģcatem nat̾a nuraret̃ martyrio robustam qseil
consueurt nec dum matura consiste. Marganta
bellans uicit inmirabili constantia: ut maail
carnis tor̃ta ñ subderent iabalienationso aqil¬
tatis Hostem enim in manifestam pauete a
fusionem. qui uictus introrsum foris parut dupli.¬
ci ignominia confutantꝰ. Cecilia coronias matll
cum gurputa inmartȩrio cruoris dcciranda. ll.¬
cia aute sponsum predonem castitatis ado io¬
oblata muna se ipsam deo holo caustum suꝑ.¬
impenderet suauitatis. Compensaut aut̃e
uirilis serus infantĩs uictorias feminas it
indiq citumstarent palmȩ tumphorum
ingla dei. Uenit uitus puer ceipse anius uirtutẽ.

Expanded text:
properarent viros confundere in judicio aequitatis. properarent viros confundere in judicio aequitatis. Venit Agatha, et mammillas praebuit amputandas, ostendens quod ad ferrum non expavesceret Spiritu sancto confortata, ut lac fidei credentibus ministraret. Agnes inter flammas ambulavit intrepida, ut sexum et aetatem natura miraretur martyrio robustam, quae sensu consuevit necdum maturo consistere. Margarita bellans vicit admirabili constantia, ut mentem carnis tormenta non subderent in abalienationem aequitatis. Hostem enim in manifestam producit confusionem, qui victus retrorsum foris paruit, duplici ignominia confutandus. Cecilia coronas merebatcum purpura in martyrio cruoris decoranda. Lucia autem sponsum praedonem castitatis ad imoblata munera seipsam Deo holocaustum superimpenderet suavitatis. Compensavit autem virilis sexus infantilis victorias feminarum, ut undique circumstarent palmae triumphorum in gloria Dei. Venit Vitus puer et ipse annis virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcrucem tͥumphans ascenderat: eclemens suc.¬
cessor cathedie infulam pontificalem acceperat.
Qui &e ipse lascessitus fortit̾ laborem sustinutt id.
ne castra dei impetus municoꝵ concuteret ult̾
Se exponens dignitatem tradite potestatis mar.¬
grio compensauit. Dyonisiꝰ ariopagita accepto
mandato galliam penetrauit. & pugnans ut.
uinceret preualuit stabilire leges cęli in f̾ra. Ipst
enmmut ostenderet uiam uite ꝓpt̃ testimoniũ
u̾itatis uerbum sangume consetrauit. e ne
mors uitam hereditatet in mortius. ꝓuita sig¬
num faciens. caput manib baulauit octisus.
Laurents in craticula ignem uicit. & flammad
uicendũ. & cesarem stupefactum arguens carnẽ
edendam optulit frustra seuienti nicarne. Un¬
centius aii nominis sui memor tyrannunde.¬
risit crudelia comminantem. & ungulã cum
eculeo despiciens fiagra qͦ e iñcendia supauit.
Et erat ad huc mobicum nͥut feminȩ ad p̃lium

Expanded text:
per crucem triumphans ascenderat, et Clemens sucper crucem triumphans ascenderat, et Clemens successor cathedrae infulam pontificalem acceperat. Qui et ipse lacessitus fortiter laborem sustinuit, et ne castra Dei impetus inimicorum concuteret, ultro se opponens dignitatem traditae potestatis martyrio compensavit. Dionysius Areopagita, accepto mandato Galliam penetravit, et pugnans ut vinceret, praevaluit stabilire leges coeli in terra. Ipse enim, ut ostenderet viam vitae, propter testimonium veritatis verbum sanguine consecravit, et ne mors vitam haereditaret, in mortuis vitae signum faciens, caput manibus bajulavit occisus. Laurentius in craticula ignem vicit, et flammas incendii et Caesarem stupefactum arguens carnem edendam obtulit frustra saevienti in carnem. Vincentius autem nominis sui memor tyrannum derisit crudelia comminantem, et ungulas cum equuleo despiciens, flagra quoque et incendia superavit. Et erat haud modicum nisi et feminae ad praelium
Abbreviated transcription (Latin):
item socuitus ad plium hostes ꝓuocautt sine formi¬
uine consistens in multitudine inimicors: aecum
sremerent indigiantes ꝙ unum multi supaten
posicit ille im ad dert̾am dei uudere contestatur
i quio tutore inauxilio oportimo inuincibilis eẽt
pugrator ostenł̃et. Sed cum lapides torrentes ad
impet um ferocium uolitarent nõcentes miseras̃
genua curuauit in precem. ibiq immaculatum
dco p̃m comnendans sauli comũsionem optis¬
nut cũ s alute multoꝵ. Iacob autẽ ꝑtinatiam u¬
des n ab horens gladio triumphauit penam re.¬
linquens t tanno ut scõrum patientia demonstre¬
tur in sustentatione ordinata habitura iudiciũ
cũ potentia. Hinc alu att alii fortit̾ agentes per
aliuetia prelioꝵ certamina constantiam tenue¬
runt. ut iomĩ gente fidei palma floreret. & qui
elet fuerunt abinitio untrarent in reꝓmislionẽ
Petrus enum romȩ thronoueritatis constituto

Expanded text:
regem secutus ad praelium, hostes provocavit, sine formiregem secutus ad praelium, hostes provocavit, sine formidine consistens in multitudine inimieorum, et cum fremerent indignantes, et unum multi superare non possent, ille Jesum ad dexteram Dei videre contestatur, ut quo propugnatore in auxilio opportuno invincibilis esset turbae ostenderet. Sed cum lapides torrentes ad impetum ferocium volitarent, nocentes miseratus genua curvavit in precem, ibique immaculatum Deo spiritum commendans Sauli conversionem obtinuit cum salute multorum. Jacobus autem pertinaciam Judaeae non abhorrens gladio triumphavit poenam relinquens tyranno, ut sanctorum patientia demonstretur in sustentatione ordinata habitura judicium cum potentia. Hinc alii atque alii fortiter agentes per diversa praeliorum certamina constantiam tenuerunt, ut in omni gente fidei palma floreret, et qui electi fuerunt ab initio, intrarent in repromissionem. Petrus enim Romae throno veritatis constituto
Abbreviated transcription (Latin):
inuentin sunt iniuocationẽ ad quisitionis medi¬
cos salutis eiecerunt. Tunc philippꝰ eleuata lam¬
pade signoꝵ tuba p̃dicationis insonuit: & anti¬
quum ꝓpharum certam̃ consũmatus samariã
aggredit᷑ uetem erirum parentem. Iam & enim
eleuatus in curru agnum p̃dicauerat immolatũ
ꝓpħar excipiens excolenta noualia: c ideo alienige¬
na baptirato abalienatos reuocauit. Matheus ethi¬
opiam. Bartholomeꝰ. & lhomas. indiam. Andiras
acharam. Ioħ̃s asiam Simon ce Iudas zelotes per¬
sidem. aecaput illud antiquum suꝑbiȩ babyloniã
aggresi subegerunt. Paulus uͭ ultimꝰ tempore pͥm̃
certamine greciam magnã &einsulas regnoꝵ ab hie¬
rusalem aofines multos ꝑdomuit. ut tandem cũ
petro pͥncipe consors potestatis in culmine muntdi
triumpharet. Dcin milites ducum industria
erartrati quȩ cominemorauda &e digna relatuges¬
serurt si cuncda dici ñ possunt. ñ sunt silentio pre¬
tertunda unũsa. Prim̃ ⁊tepbanꝰ audens p̃euntẽ

Expanded text:
entur in vocationem acquisitionis, medicos salutis ejecerunt. Tunc Philippus elevata lampade signorum tuba praedicationis insonuit, et antiquum prophetarum certamen consummaturus Samariam aggreditur veterem eorum parentem. Jamque enim elevatus in curru Agnum praedicaverat immolatum prophetarum excipiens excolenda novalia, et ideo alienigena baptizato, ab alienatis revocavit. Matthaeus Aethiopiam, Bartholomaeus et Thomas Indiam, Andreas Achaiam, Joannes Asiam, Simon et Judas Zelotes Persidem, et caput illud antiquum superbiae Babyloniam aggressi subegerunt. Paulus vero ultimus tempore, primus certamine Graeciam magnam, et insulas regionum ab Hierusalem ad fines multos perdomuit, ut tandem cum Petro principe consors potestatis in culmine mundi triumpharet. Deinde milites ducum industria exercitati quae commemoranda et digna relatu gesserint, si cuncta dici non possunt, non sunt silentio praetereunda universa. Primus Stephanus audens praeeuntem