comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terram et dom in amini ei: et habete potestatem pis¬
ciummaris etuo latiliũ cadi e comniũ pecorum
et om̃isterrae et omnium reptilium repentium
suꝑterram: Iam ergo delimo formatus erat etilli
iam soporato mulier exlatere iam factaerat.
sed hoc commemoratũ ñ erat qđ nc̃ recapitulan¬
do commemoratum est. neq enim sexto diefac¬
tus est masculus & accessutemporis postea fac¬
ta femina : sed fccittum in quiđm asculum et fe¬
minam feciteos Etbenedixit eos quomodo ergo
iam homine in paradiso constituto mulier ei fac¬
ta est : Anethoc p̃termis sum scriptura recoluit
nã sexto illo die &iam para disus plantatus est
et ibi homo collocatus est. et soporatus est ut eua
formar&ur et ea formata euigilauit eiq: uo¬
men in posuit: se haconisiꝑtempꝰorales moras
fieri non possent : non itaq: ita facta sunt sicut
creatas om̃a simul: quantam libet enim homo
cogitet fecilittitẽ quads̃ &iã hacc simul cũ cacris
fecit uerba certehominis nouimꝰ nisi ꝑ temporales mo¬

Expanded text:
piscium maris et uolatilium caeli et omnium pecorum et omnis terrae et omnium reptilium repentium super terram. iam ergo de limo formatus erat et illi iam soporato mulier ex latere facta erat. sed hoc commemoratum non erat, quod nunc recapitulando commemoratum est. neque enim sexto die factus est masculus et accessu temporis postea facta femina; sed fecit eum, inquit; masculum et feminam fecit eos et benedixit eos. quomodo ergo iam homine in paradiso constituto mulier ei facta est? an et hoc praetermissum scriptura recoluit? nam sexto illo die etiam paradisus plantatus. est et ibi homo conlocatus et soporatus est, ut Eua formaretur; et ea formata euigilauit eique nomen inposuit. sed haec nisi per temporales moras fieri non possent. non itaque ita facta sunt, sicut creata sunt omnia simul. Quantamlibet enim homo cogitet facilitatem, qua deus etiam haec simul cum ceteris fecit, uerba certe hominis nouimus nisi per temporales mo
Abbreviated transcription (Latin):
Nc̃ recapitulando insinuat̃: etuideam utrum Nobiscũ
ipsa scriptura concordet: sic certe scriptum est. Cum ad¬
hucdi eisexti opera narrdntur : lidix̃ ds̃. faciamꝰ homi¬
nem adimaginẽ etsimilitu dinẽ pram: et habeat po¬
testatẽ pisuum maris et uolatiliũ cadi etomnium¬

Expanded text:
nunc recapitulando insinuatur, et uideamus, utrum nobiscum nunc recapitulando insinuatur, et uideamus, utrum nobiscum ipsa scriptura concordet. sic certe scriptum est, cum adhuc diei sexti opera narrarentur: et dixit deus: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; et habeat potestatem pis
Abbreviated transcription (Latin):
tuisse. acdeinde inhanc faciem quamundus extrac¬
cus est accessutem poris ttmquam exorta claruisse :
sed ab ex ordioscłi cum factus est dies conditũ mundũ
in cuius elemetis simulsunt condita que p̾accessu
temporis orerent᷑ uł frutecta uł animalia quae que
scđm suugenꝰ nam nec ipsasidera credendũ est in ele¬
mentis mundi primitꝰ facta atq reconditor accessu
postea temporis extitisse atq ina senitui sseformas
quaecceditꝰ fulgent sed illo senario ꝑfectionis nume¬
rocreata simulonĩa cum factus est dies: utrum ergo
sicethomo istaiam specie qua in sua natura uiuit et
agit si uebonum siue maluma Anetipse in occulto sicut
fenum a gri antequã exortum est ut boc ei posteet̃ acces¬
sucem pous exoriri qđ depuluere factus est: Accipiamꝰ
ergo eum sexco ipsodie in hac perspicua uisibili que for¬
ma delimo factum. sed tunc non commemoratum qđ

Expanded text:
tuisse ac deinde in hanc faciem, qua mundus exstructuisse ac deinde in hanc faciem, qua mundus exstructus est. accessu temporis tamquam exorta claruisse, sed ab exordio saeculi, cum factus est dies, conditum mundum, in cuius elementis simul sunt condita, quae post accessu temporis orerentur. uel frutecta uel animalia quaeque secundum suum genus. nam nec ipsa sidera credendum est in elementis mundi primitus facta atque recondita accessu postea temporis extitisse atque in has enituisse formas, quae caelitus fulgent, sed illo senario perfectionis numero creata simul omnia, cum factus est dies. utrum ergo sic et homo ista iam specie, qua in sua natura uiuit et agit siue bonum siue malum? an et ipse in occulto sicut fenum agri, antequam exortum est. ut hoc ei post esset accessu temporis exoriri, quod de puluere factus est? Accipiamus ergo eum sexto ipso die in hac perspicua uisibilique forma de limo fictum, sed tunc non commemoratum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
It finxit ds̃ hominẽ puluere det̾ra et insuf¬
fla Euit in faciem ei flatũ uitȩ ecfactus e homo
inanimam uidentem: hic primo uidendũ est
utrũ ista recapitulatio sit utnuc dicat᷑ quomo¬
do fuctus sit homoquem sexto illo diefactũ legi¬
mus anuero tunc quidem cum fecit om̃a si¬
il in his&iam hominẽ latent̃ fecit sicuc fexum t̃re
tequã essec exortum ut eomodo ipsecumia messa¬
secr&o quodam nature alit̃ factus sicut illaque
ul creauit cũ factus estdies accessutem pors &iã
modo ficr& quo in hac ꝑspicua forma uitam
ta cxorerdur suꝑterram accedote iã tem pore
fontis illius in rigatione exortũ est utessit super
tram: prius ergo seđn recapitulationem idconẽ¬
ur accipere. forctissis ta qui ppoonofactusst in
in dic sexto sicut dies ipse primit̃ factus est. sicut fir¬
mam̃ cũ sicut terra et mare: Nequeenim haec dicen¬
da sunt ate inquibusdam primordiis iam facta la¬

Expanded text:
t finxit deus hominem puluerem de terra et insufflauit in faciem eius flatum uitae. et factus est homo in animam uiuentem. hic primo uidendum est. utrum ista recapitulatio sit, ut nunc dicatur, quomodo factus sit homo, quem sexto illo die factum legimus. an uero tunc quidem, cum fecit omnia simul, in his etiam hominem latenter fecit, sicut fenum terrae antequam esset exortum, ut eo modo et ipse, cum iam essin secreto quodam naturae aliter factus, sicut illa quae simul creavit cum factus est dies, accessu temporis etiam isto modo fieret, quo in hac perspicua forma vitam tequam exoriretur super terram, accedente jam tempore et fontis illius irrigatione exortum est, ut esset super terram. 2. Prius ergo secundum recapitulationem id conemur accipere. fortassis quippe ita homo factus sit in die sexto, sicut dies ipse primitus factus est, sicut firmamentum. sicut terra et mare. neque enim haec dicenda sunt ante in quibusdam primordiis iam facta la
Abbreviated transcription (Latin):
illos quos decipiunt
iuisum est coreorum Nunc in teribuNT
Ipse confring& simulacra eorum. depopu¬
labitur araseorum XX Diuiserunt cor¬
da sua Nunc interibunt. Ipse suffodi&
altoria eorum affligentur tituli eorum
Tradunt hebrei liuiuscemodi fabulam suspia¬
onem suam scripturarũ occasione firman¬
tes quamdiu & reges & populus pariter u¬
tulos aureos ad orabant & habebant liumsi¬
& ate consensum Nonuenit captiuitos h¬
tremus decemtribuum fuit osee. dequo sers¬
tum est quod fecerit quidem malum incons¬
pectudiũ sed nonsicut reges srł qͥ fuer̃ atł¬

Expanded text:
illos quos decipiunt. illos quos decipiunt. Divisum est cor eorum: nunc interibunt: ipse confringet simulacra eorum: depopulabitur aras eorum. LXX: Diviserunt corda sua: nunc peribunt: ipse suffodiet altaria eorum: affligentur tituli eorum. Tradunt Hebraei hujuscemodi fabulam, suspicionem suam Scripturarum auctoritate confirmantes: Quamdiu et reges et populi pariter vitulos aureos adorabant, et habebant in impietate consensum, non venit captivitas. Extremus reptum est quod fecerit quidem malum in conspectu Domini, sed non sicut reges qui fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
CTΗAΛC quasnos statuas ueltitulos appellanus
quo proprie daemonum sunt hominum mortuorĩ
ita & her&icidum eent in ecclesia plantati &res¬
cerent indomodĩ uocabantur uinea soreth &
afferebant uberrimos fructus. postea uero quax¬
to plures facti sunt tonto sibi multi plicauerunt
Altaria ut pro uno altari quoduerumẽ plurs
erroris sui aras extruerent. Et iuxta ubra¬
tem terraesuae &x uberauerunt simulahns
HCer&icorum terra fecunda est quia dõ duimei
sensus & ingenii ꝑcipientes & bona nature
in dĩ cultum uerterent fecerunt sibi exhis
idola Nullus eruim potest heresimstruere
nisi qui ardentis ingenu est. & liaba dona
Nature quȩ adõ artifice sunt creata lalis
fuit ualentinus talis martion quos doctissi¬
mos legimus. talis bardesanes cuius &uiam
plulosophiam mirantur In genium. Istieo
terrae suȩ bona uerterunt lntitulos morio
quia om̃is doctrina eorum Nonaduiuentes
refertur sed admortuos quos colunt quã

Expanded text:
 quas nos statuas, vel titulos appellamus, qui proprie daemonum sunt, aut hominum mortuorum. Ita et haeretici dum essent in Ecclesia plantati, et crescerent in domo Dei, vocabantur vinea Sorec, et afferebant uberrimos fructus: postea vero quanto plures facti sunt, tanto sibi multiplicaverunt altaria, 106 ut pro uno altari quod verum est, plures erroris sui aras exstruerent, et juxta ubertatem terrae suae exuberaverunt simulacris. Haereticorum terra fecunda est, qui a Deo acumen sensus et ingenii percipientes, ut bona naturae in Dei cultum verterent, fecerunt sibi ex his idola. Nullus enim potest haeresim struere, nisi qui ardentis ingenii est, et habet dona naturae; quae a Deo artifice sunt creata. Talis fuit Valentinus, talis Marcion, quos doctissimos legimus. Talis Bardesanes, cujus etiam philosophi admirantur ingenium. Isti ergo terrae suae bona verterunt in titulos mortuorum, quia omnis doctrina eorum non ad viventes refertur, sed ad mortuos, tam eos quos colunt, quam
Abbreviated transcription (Latin):
inapłis & in apostolicis uiris inuenit chñs isrł popu¬
simis eorum saciatus ẽ fructibus uua & ficu quae
sun deserto inueniantur & na dummatur o tem¬
pore obraritatẽ maioris sunt gratiae. Ipsi ut̃
hocẽ isrł quisibi xp̃ianum nom̃ ad sumunt
Neque enim depatribus intellegendumẽ intra¬
uerunt adidola beel phegor quodhab& inore
pellem⁊ Quid quid enimloquuntur heretici
mortiferum ẽ & auiuente dĩ sermone seductũ.
Siue in trauerunt ad libidinẽ. difficile ẽ enim
ber&icum reperiri. qui diligat castitatem : Non
quo eamp̃ ferre desistat in labiis. sed quod non ser¬
u in conscientia : Aliud loquens & aliud ficas
Vnde & alienati sunt adõ & habent gloua in
in confusione sua. & facti sunt ab ominales qui
prius diligebantur in patribus: Siaut̃ uolu¬
erimus legerefacti sunt ab ominabiles sic ut dilec¬
ti quod tamen h hebraico non hab&ur. dici¬

Expanded text:
in apostolis, et in apostolicis viris, invenit Dominus Israel 99 popuin apostolis, et in apostolicis viris, invenit Dominus Israel 99 popussimis eorum satiatus est fructibus, uva et ficu, quae si in deserto inveniantur, et necdum maturo tempore, ob raritatem majoris sunt gratiae. Ipsi autem, hoc est, Israel, qui sibi Christianum nomen assumunt neque enim de patribus intelligendum est, intraverunt ad idolum Beelphegor, quod habet in ore pellem. Quidquid enim loquitur haereticus, mortiferum est, et a vivente Dei sermone sejunctum. Sive intraverunt ad libidinem: difficile est enim haereticum reperire, qui diligat castitatem, non quod eam praeferre desistat in labiis, sed quod non servet in conscientia, aliud loquens, et aliud faciens; unde et abalienati sunt a Deo, et habent gloriam in confusionem suam, et facti sunt abominabiles, qui prius diligebantur in patribus. Si autem voluerimus legere, facti sunt abominabiles, sicut dilecti, quod tamen in Hebraico non habetur: dice
Abbreviated transcription (Latin):
Benique int̃ p̃tait᷑ beel phegor. hoc ẽ idolũ
tentiginis habens inore id est in summitate pel¬
lem ut turpitudinem membri uirilis ostende¬
ra & quia intrauerunt ad beelphegor idcir¬
co ab alienati sunt adõ & confusionisuȩ id
estidolo mancipati ut propt̃ quod recesserat
adõ illid colerent secđm quod scriptum est
a quo enim quis superitur huius & ieruus est
Ut sicut gule seruientes habent uentrem dm̃ Ita
quilibidini seruiunt h abent dmñ beel phegor. Et
faceti sunt inquid ab ominabiles siert e quedilxcrut̃
luxte illud quod scriptum ẽ inpsalmis similes illis
fiunt qui faciunt ea & om̃s qui confidunt in eis
Vt nonsolum do latriae. sedidola nucupentur
Dicente auc̃ dño inpassione sua Ior cular calciii
solus & decentibus uir uonerit mecum. It in psil¬
mundus tener&ur in peccato gentes ignor a rep
dm̃ isrł repuliss& quod antecognouerat primum

Expanded text:
Denique interpretatur Beelphegor, idolum Denique interpretatur Beelphegor, idolum tentiginis, habens in ore, id est, in summitate, pellem; ut turpitudinem membri virilis ostenderet. Et quia intraverunt ad Beelphegor, idcirco abalienati sunt a Deo, confusioni suae, id est, idolo mancipati, ut propter quod recesserant a Deo, illud colerent, secundum quod scriptum est: A quo enim quis superatur, hujus et servus est , et sicut gulae servientes, habent ventrem Deum : ita qui libidini deserviunt, habet Deum Beelphegor. Et facti sunt, inquit, abominabiles, sicut ea quae dilexerunt, juxta illud quod scriptum est in Psalmis: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis , ut non solum idololatrae, sed idola nuncupentur. Dicente autem Domino in passione sua: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum mundus teneretur in peccato, et gentes ignorarent Deum, et Israel repulisset quem ante cognoverat, primum
Abbreviated transcription (Latin):
tres corum. Ipsi aut̃ intrauerunt ad beel¬
phegor: & ab alienati sunt in confusionem & fa¬
ti sunt ab ominabiles sicut ea quȩ dilexerunt
lxx Sicut uua indefto inueni isrł. & sicut fic
in arbore. ficus temporanea uidipatres eorum
Ipsiaut̃ egressisunt adbeel phegor. & ab alienat
sunt in confusionem & stacti sunt ab ominabiles
sicut dilecti. proquo in aliis emplaribus legimꝰ
a facti sunt dilecti quasi ab ominabi les. quod ma¬
gs congruit ueritt&i: Cum omĩs orbis e& deser¬
tus & dĩnotitiam non haber&. inuenit populum
is ł qua siuuam in solitudine & quomodo eum
inuenerit dicit. sicut prima poma ficulneae.
inca cumine eius uidipatres eorum. Ergo in
abra ham isa ac & ia cob inuentus ẽ populus. & no¬
a propi&ate parentis uident᷑. Populus inuenit᷑
& iutroq: uinea est & ficulnea sub quibus requi¬
ecere dicit᷑ qui confidit indño: Ipsi aut̃ educ¬
tideegipto fornicati sunt cummadianitis.
quamnos priapum possumus appellare : :¬

Expanded text:
averunt ad Beelphegor, et alienati sunt in confusionem, et facti sunt abominabiles, sicut ea quae dilexerunt. LXX: Sicut uvam in deserto inveni Israel, et sicut ficum in arbore ficus temporanea vidi patres eorum, ipsi autem ingressi sunt Beelphegor, et abalienati sunt in confusionem, et facti sunt abominabiles sicut dilecti. Pro quo in aliis exemplaribus legimus: et facti sunt dilecti, quasi abominabiles, quod magis congruit veritati. Cum omnis orbis esset desertus, et Dei notitiam non haberet, inveni, ait, populum Israel quasi uvam in solitudine, et quomodo eum invenerit, dicit: Sicut prima poma ficulneae, in cacumine ejus vidi patres eorum. Ergo in Abraham, in Isaac, et Jacob inventus est populus. Et nota proprietatem, parentes videntur, populus invenitur et in utroque vinea est, et ficulnea, sub quibus requiescere dicitur qui confidit in Domino. Ipsi autem educti de Aegypto, fornicati sunt cum Madianitis quem nos Priapum possumus appellare.
Abbreviated transcription (Latin):
excusationes falsas transtulerunt quas pro¬
ph&a deuitat diceis Nedeclines cormeam in
uerba maliticie ad & ciscandccs &cusationes
in peccatis libenter uitiis nr̃is ad plaudimus &
superati uolupiatibus ostendimus carnis infir¬
mittitem autdoramaiorum imperia Vnde uerba
Quisiones her&i corum inutiles erunt & ferient
foedus nequaquã cumdõ sed cum a maritudine
Q uetum dies iudicii uenerit germinabit suꝑ sulcos
igrieorum ut qui seminauerunt ingaiudo me ttuit
in lucrimis Quiriserunt fleant qui habuerunt
solationem legant

Expanded text:
excusationes falsas transtulerunt, quas proexcusationes falsas transtulerunt, quas propheta devitat, dicens: Ne declines cor meum in verba malitiae, ad excusandas excusationes in peccatis . Libenter vitiis nostris applaudimus, et superati voluptatibus, obtendimus carnis infirmitatem, aut dura majorum imperia: unde verba et visiones haereticorum inutiles erunt. Et ferient foedus, nequaquam cum Deo, sed cum amaritudine, quae cum dies judicii advenerit, germinabit super sulcos agri eorum, ut qui seminaverunt in gaudio, metant in lacrymis: qui riserunt, fleant: qui habuerunt consolationem, lugeant
Abbreviated transcription (Latin):
atque ita inbreur tempore sino nimis radicibus
effodiatur totos agros ueprium similes facit
Denique &iam si ficca eius aliqua pars dum modo
geniculum habecit suꝑ calitm terram ceciderit
omnia repl& graminde. Haecdiximus iuatu
LXinterpr&es c&erum in hebraico rosscrip¬
tum hab& quod in amaritudinem uertitur
hocest amaritudinis iudicium dequo & dnĩs
loquitur ineucrigelio Iniudicium ego in
mundum is tumueni & dealiis scriptum̃ est
quod recipiant amplius iudicium. Discipuli
quoq: contrariam dogmatum cum eorum fuerint
contrita mendacia & are lucique sub uersi
sero dicent non habemus reges qui nobis prius
imperauerant. Quibus decipientib dnm̃ p̃
timuimus. Quid enim nobis pro fuit eos sequi
quorum in necessitaite nonsentimus auxilium.
Ha ec loquentur querentes aliquam &cusa¬
tionem ut non perse sed perdoctores pessimos
errasse uidetintur. Vnde & Lx uerba eorum

Expanded text:
atque ita in brevi tempore si non imis radicibus atque ita in brevi tempore si non imis radicibus effodiatur, totos agros veprium similes facit. Denique etiam si sicca ejus aliqua pars, dummodo geniculum habeat, super cultam terram ceciderit, omnia replet gramine. Haec diximus juxta LXX interpretes, caeterum in Hebraico ROS   scriptum habet, quod in amaritudinem vertitur, hoc est, amaritudinis judicium, de quo et Dominus loquitur in Evangelio: In judicium ego in mundum istum veni : et de aliis scriptum est, quod recipiant amplius judicium . Discipuli quoque contrariorum dogmatum, cum eorum fuerint contrita mendacia, et arae lucique subversi, sero dicent: Non habemus reges qui nobis prius imperaverant, quibus decipientibus, Dominum non timuimus; quid enim nobis profuit illos sequi, quorum in necessitate non sentimus auxilium? Haec loquentur quaerentes aliquam excusationem, ut non per se, sed per doctores pessimos errasse videantur. Unde et LXX verba eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
& atrema captiui tas iuenerit. Dicent no est
r&x nobis & nein longum tempus putent sen¬
tentiam protelari Addidit nuncdicent quando
uastantur qucndo sentient osee regem ultimũ
istẽẽ sublatum Ideo autem rex ablatus anobisc̃
quia nonitimuimus dnm̃ uerum regem. Homo enim
r&x prodeẽ quidpoterat: Diate quod uultis.
ł rrores ueteres suspirate. Pollicimini uobis pros¬
pera que uertentur in contraria. Foedus ferieas
Nequaquamum dõ sed ium mendario łtpost
non saltim iumentorum cibus hordeam pon
legumina uaria nonuites quȩ fractus suos in
mus tarde sudant Non poma arbores germi nab̵o
quae humorem terrae inuarios muttant sapares
Sedorietur uobis amaritudo immo amaritudinis
iudicium siue AT POCTIE quamlarine ingra¬
men uertimus. Est enim genus herbe calamo
simile que persingula genicula fruticem suriũ
&radicemmittit deorsum Rursumque ipsi
fructices & uirgulta alterius herbe seminarias̃

Expanded text:
et extrema captivitas venerit, dicent: Non est et extrema captivitas venerit, dicent: Non est rex nobis. Et ne in longum tempus putent sententiam protelari, addidit: Nunc dicent, quando vastabuntur, quando sentient Osee regem ultimum a se esse sublatum: ideo rex ablatus a nobis est, quia non timuimus Dominum verum regem: homo enim rex prodesse quid poterat? Dicite quid vultis, errores veteres suspirate, pollicemini vobis prospera, quae vertentur in contraria, foedus ferietis, nequaquam cum Deo, sed cum mendacio. Et post non saltem jumentorum cibus, hordeum, non legumina varia, non vites quae fructus 108 suos in musta desudant, non poma arbores germinabunt, quae humorem terrae in varios mutant sapores; sed orietur vobis amaritudo, immo amaritudinis judicium, sive ἄγροστις, quam Latine in gramen vertimus. Est enim genus herbae calamo simile, quae per singula genicula fruticem sursum et radicem mittit deorsum, rursusque ipsi frutices et virgulta alterius herbae seminaria sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Her&i corum inter secorda diuisa & contrariis re¬
pugnare sententi is & iamipsi non negtnt dum
diuersa sentiunt. Vnde disperdentur & con¬
fring& siue suffodit dñs simula cra uel altaria
eorum quedesuo corde finxerunt & uastabit titulos
quibus singulos suis appellantur xominibus & uo¬
cauerunt Nominasua superterras suas ut nequa¬
quam xp̃i ecclesiae sed illius uel illius eẽdicantur
uia nuno dicent nonẽ rex nobis nonenimti¬
memus drĩm & rex quid faci& uobis Lo qui¬
mini uerba uisionis inutilis & feri&is foedus &
germinabit quasi amaritudo iudicium suꝑ
sulcos agrilxx. Propterea Nuncdicent
non est nobis rex quia nanti muimus dnm. Rox
autem quid faci& nobise loquens uerba occa¬
sionis mendaces dispon& testamentum. Oriaur
sicut gramen iudicium superde sertũ agri
ost quam con fregerit dr̃ simula craisrł & de¬
populaitus fucrit aras uel sitituas corum

Expanded text:
Haereticorum inter se corda divisa, et contrariis reHaereticorum inter se corda divisa, et contrariis repugnare sententiis, etiam ipsi non negant, dum diversa sentiunt. Unde disperdentur, et confringet, sive suffodiet Dominus simulacra, vel altaria eorum, quae de suo corde finxerunt, et vastabit titulos, quibus singuli suis appellantur nominibus, et vocaverunt nomina sua super terras suas, ut nequaquam Christi Ecclesiae, sed illius vel illius esse dicantur. Quia nunc dicent, non est rex nobis: non enim timemus Dominum, et rex quid faciet nobis? Loquimini verba visionis inutilis, et ferietis foedus, et germinabit quasi amaritudo judicium super sulcos agri. LXX: Propterea nunc dicent, non est rex nobis, quia non timuimus Dominum, rex autem quid faciet nobis? Loquens verba, occasiones mendaces: disponet testamentum, orietur sicut gramen judicium super desertum agri. Postquam confregerit Deus simulacra Israel, et depopulatus fuerit aras, vel statuas eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius pono anno salmanassar rex assyriorum
coepit populum isra hel &eduxit eos in assyri¬
os & habitare fecit iuxta flumen gozan in
duitatibus medorum. Quaeritur ergo quare
sub pessimis regibus captiui nonfuerꝰint sed
subeo qui coeperat ex parte aliqua ad meliora
conuerti. Ad quodinferunt excusabat se
primum populus et dicebat regum paremus
imperiis nec possumus eorum resistere tyran¬
nidi colimus uitulos quos ad orare conpellimꝰ
ndiebus autem oseae ab eodem rege preceptumẽ
uetunto studio uituli colerentur: Sed qui uell&
ir& hierusalem & intemplo sacrificar& dõ
Huic diunt sententiȩ populus contradixit
Ithoc est quonunc dicit. Diuisum ẽ coreoꝵ
hoc est regis & populi & nulla xcusatione re¬
manente nunc interibunt & tradentur a&erne
captiuitati. stituim enim ut populus discessit
arege uenit interitus. Quodq sequitur ipsecon¬
friug& simulacra eorum dedõ dicit arasque depo¬
pria sed per hostes uoluntas eius &x pl&a sit

Expanded text:
cujus nono anno Salmanasar, rex Assyriorum, cepit populum Israel, et eduxit eos in Assyrios, et habitare fecit juxta flumen Gozan in civitatibus Medorum. Quaeritur ergo quare sub pessimis regibus capti non fuerint, sed sub eo qui coeperat ex parte aliqua ad meliora converti? Ad quod haec inferunt: excusabat se primum populus, et dicebat, Regum paremus imperiis, nec possumus eorum resistere tyrannidi: colimus vitulos quos adorare compellimur. In diebus autem Osee ab eodem rege praeceptum est, ne tanto studio vituli colerentur, sed qui vellet iret in Jerusalem, et in Templo sacrificaret Deo; huic, aiunt, sententiae populus contradixit. Et hoc est, quod nunc dicit: divisum est cor eorum, hoc est, regis et populi, 107 et nulla excusatione remanente, nunc interibunt, et tradentur aeternae captivitati; statim enim ut populus dissensit a rege, venit interitus. Quodque sequitur: ipse confringet simulacra eorum, de Deo dicit: arasque deposed quod per hostes voluntas ejus expleta sit.
Abbreviated transcription (Latin):
cere eo quodum perdct saporem Symmachus
UAMANΟUCΑΗ que tota infrondibus creuerio
uites quae puttite auinitore nonfuerint infla¬
gella frondesque luxuriant & umore quẽ debu¬
erant inuinci muttire uana frondium & foliorĩ
Ambitione disperdunt. Istius modiuitis dimnorac
agricolis. Talis fuit i srł crescens in multaucdinsao¬
pulorum & nou reddens fructus agricoledo  Dan
MATΟΥCΑ id est bonas habens propagines &
gella fructifera multos botros attulit &iuar
feiunditas ramorum magnitudinem coequcur
Srdhec quaeprius tali serat ante quam offendera

Expanded text:
cere, eo quod vini perdat saporem: Symmachus cere, eo quod vini perdat saporem: Symmachus ὑλομανοῦσαν, quae tota in frondibus creverit. Vites quae putatae a vinitore non fuerint, in flagella frondesque luxuriant, et humorem quem debuerant in vina mutare, vana frondium et foliorum ambitione disperdunt: istiusmodi vitis damnosa est agricolis. Talis fuit Israel, crescens in multitudine populorum, et non reddens fructus agricolae Deo denta εὐκληματοῦσα, id est, bonas habens propagines, et flagella fructifera, multos botros attulit, et uvarum fecunditas, ramorum magnitudinem coaequavit: sed haec quae prius talis erat antequam offenderet
Abbreviated transcription (Latin):
ticosfructus̃ facere nonposse uirtutum qui adum
debuerant & fundati uemo dubitat quod &si
fecerint & aliquos uterisui fecunditate genera¬
rint dño aduersanie morientur Siuequia fructus
eorum sunt uniuersa que fingunt & desuocorde gene¬
rant. Arefient & peribunt &erit cunctis ꝑ spicuum
ucam radicem frucius afferre nonposse istiabi¬
uentur immo abietti sunt adõ quianonaudierunt
eum dicentem netrans feras terminos quos po¬
suerunt patres tui &idurco uagi errant inna¬
tionibus Nunadhas nuncadillas sententias
transeuntes dum non eis placent quod semel rep¬
pererint sed semper u& era muttint nouis &h¬
nicorum imitantur errores
itis frondosa is rahel fruccus ad equatus ẽ ei se¬
cundum multitudinem fractus sui multi plicat
altaria iuxta ubertatem terrae suae &uberauit
tus abundans in ea secuxdum multitudinem
fractuum suorum multipli cauit altaria iuxta
bona terraeeorum aedificabunt titulos

Expanded text:
ticos fructus facere non posse virtutum, quia Domticos fructus facere non posse virtutum, quia Domdebuerant et fundati , nemo dubitet: quod et si fecerint, et aliquos uteri sui fecunditate generarint, Domino adversante, morientur. Sive quia fructus eorum sunt universa quae fingunt, et de suo corde generant, arefient et peribunt: et erit 105 cunctis perspicuum, siccam radicem fruges afferre non posse. Isti abjicientur, immo abjecti sunt a Deo: quia non audierunt eum dicentem: Ne transferas terminos quos posuerunt patres tui . Et idcirco vagi erunt in nationibus, nunc ad has, non ad illas sententias transeuntes: dum non eis placet, quod semel repererint, sed semper vetera mutant novis, et ethnicorum imitantur errores. itis frondosa Israhel fructus adaequatus est ei secundum multitudinem fructus sui multiplicavit altaria iuxta ubertatem terrae suae exuberavit tus abundans in ea: secundum multitudinem fructuum suorum multiplicavit altaria: juxta bona terrae eorum aedificabunt titulos.
Abbreviated transcription (Latin):
Possumus hoc ipsum & deomnib iudacis dicere quorũ quia
princeps adõ recesserunt. Comino uentes populum
ateum adh ortem expeterent propterea eiecit eosde
domosua & non add& ut ultra diligateos. percussit
radicem eorum & &siccauit & fructum ultra non
facient. Quod si & fecerint & uisi fuerint scripturã
scam̃ legemq meditari & quasi a mantissimus fi¬
lius aliquid scientiae Atq doctrinȩ desuo corde prꝰ¬
tulerint. Aduersante dño succid&ur. Abiect en
eos ds̃ omnium proph&arum quia non audierunt
eum & uagierunt innationibus non habetes alta¬
re c̃sedem Non ciuitatem propriam. Vndea dauid
loquitur inpsalino Neoccidas eos nequando obliuis¬
cantur populimei dis ꝑge illos inuirtut&ua. & in a¬
lio loco seundum multitudinem impia citum torũ
&iam in euangelio legimus iam securis achadices ar¬
borum positaẽ Omnis arbor quaexon facit fruc¬
tum bonum exud&ur &inigne mitt&ur here¬

Expanded text:
Possumus hoc ipsum et de omnibus Judaeis dicere quorum quia Possumus hoc ipsum et de omnibus Judaeis dicere quorum quia principes a Deo recesserunt, commoventes populum, ut eum ad mortem expeterent: propterea ejecit eos de domo sua, et non addet, ut ultra diligat eos. Percussit radicem eorum et exsiccavit, et fructum ultra non facient: quod et si fecerint, et visi fuerint Scripturam sanctam, Legemque meditari, et quasi amantissimos filios aliquid scientiae atque doctrinae de suo corde protulerint, adversante Domino, succidetur. Abjecit enim eos Deus omnium prophetarum, quia non audierunt eum: et vagi erunt in nationibus, non habentes altare, non sedem, non civitatem propriam. Unde et David loquitur in psalmo: Ne occidas eos, ne quando obliviscantur populi mei: disperge illos in virtute tua . Et in alio loco: Secundum multitudinem impietatum eorum curis ad radices arborum posita est. Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Haere
Abbreviated transcription (Latin):
iustos Vnde adp̃i tempora transe undum
quod in aduentum eius rrectisune dedomodi ap
de templo quia domum patriseius fecerant domi
A refactus ẽ fructus nequaquam afferc Quia &csi
genuerint interficiam desiderabilia uteri corum
Repelle eos ds̃ quia non audierunt eum & crunt
uagi innationibus M& aphoram sumit ab arbore
cunis sira dices aruerint fructum afferre nonpoterit
& si paululum fecerit statim in ipso flore siccibit ir
Dicit cutem deephraim cuius radrx aruit quia ch̃
in quo fundatus erat perdidit siue patres suos abrar
is aac &ia cob inquibus radicem miserat habere Nonme¬
ruit & proptereti fructum iustitiae non faci& Eo
& si fecerit inter ficiam inquid amantissima uterier
iuxta id quod supra dixerat si enutrierint filios
suos absque liberis eossticicm in hominibus. Vnde &
abieciteos dr̃ & fecit i recciptiuos & erant uagi innationib

Expanded text:
justos? Unde ad Christi tempora transeundum justos? Unde ad Christi tempora transeundum est, quod in adventu ejus ejecti sint de domo Dei, et ecit eos de templo: quia domum Patris ejus fecerant domumarefactus est, fructum nequaquam affert: quia et si genuerint, interficiam desiderabilia uteri eorum. Repellet eos Deus, quia non audierunt eum: et 104 erunt vagi in nationibus. Metaphoram sumit ab arbore, cujus si radices aruerint, fructum afferre non poterit, et si paululum fecerit, statim in ipso flore siccabitur. Dicit autem de Ephraim, cujus radix aruit, quia Deum, in quo fundatus erat, perdidit, sive patres suos Abraham, Isaac, et Jacob, in quibus radicem miserat, habere non meruit: et propterea fructum justitiae non facit; quod et si fecerit, Interficiam, inquit, amantissima uteri ejus, juxta id quod supra dixerat: Si enutrierint filios suos, absque liberis eos faciam in hominibus: unde et abjecit eos Deus, et fecit ire captivos. Et erunt vagi in nationibus.
Abbreviated transcription (Latin):
sirint dimnes que prmncipes corum recedentes ado s̃
siue inobo dientes ut ualentinas martiox & c& cripos¬
sumus prinuipes hereti corum demones dicere qui uere
adño rees serunt xcippellantur principes iuxiti quod
dĩs loquitur in euuangelio Veni& princeps nundi
huius  & inueni& in menichiil Eta postolus aduer¬
sus potestates & principatus & rectores tenebrarum
istarum pugnare nos dicit Quaeritur aut̃ iuxur
historiam quo modo detlomo sua erecorit cos idest
pulumdĩ mitcebantur proph&cie Quodintem ũ
addait uediligateos nom̃s reges isrlł ado fuerint
recedentes perspicuum est usque hode enimperina¬
pent incaptiuitute Alii hoc quod scripium +
Dedomomea &iameos ad regnum iuda referri arbi¬
crantur Quod &ipsi ducendisint incaptiuia
ed quomodo eis poterit coapturi ponaddam utib¬
ligtimeos cum poscea hiero solimam sint reductia
omnes princpes eorum receden es Cum legeri
dauid asa io saphat erechiam iosiam reges fuis

Expanded text:
int, omnesque principes eorum recedentes a Deo sunt, sive inobedientes, ut Valentinus, Marcion, et caeteri. Possumus principes haereticorum daemones dicere, qui vere a Deo recesserunt, et appellantur principes, juxta quod Dominus loquitur in Evangelio: Veniet princeps hujus mundi, et inveniet in me nihil . Et Apostolus adversus potestates, principatus et rectores tenebrarum istarum pugnare nos dicit . Quaeritur autem juxta historiam, quomodo de domo sua ejecerit eos, id est, pulum Dei mittebantur prophetae. Quod autem non addat, ut diligat eos, et omnes reges Israel a Deo fuerint recedentes, perspicuum est: usque hodie enim permanent in captivitate. Alii hoc quod scriptum est, de domo mea ejiciam eos, ad regnum Juda referri arbitrantur, quod et ipsi ducendi sint in captivitatem. Sed quomodo eis poterit adaptari, non addam ut diligam eos, cum postea Jerosolymam sint reducti: et omnes principes eorum sint recedentes, cum legerimus David, Asa, Josaphat, Ezechiam, et Josiam reges fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
dỹ pro benedictione donauit maleabutamus
& in contrarium quam habeo datasunt con¬
uertantur: Hpedit ut auferantur a nobis
denique li rigua datciẽ adlaudandũ dñmam̃
& quae bona sunt eloquenda. Si quis ea
abuititur inblas phemiam contra hunc psal¬
mista dnm̃ deprecatur muta fant labiado
losa quaelo quuntur aduersus iuscum iniquia ci

Expanded text:
Deus pro benedictione donavit, male abutamur, Deus pro benedictione donavit, male abutamur, et in contrarium quam ab eo data sunt convertantur, expedit ut auferantur a nobis. Denique lingua data est ad laudandum Dominum Deum, et quae bona sunt eloquenda: Si quis ea abutatur in blasphemiam, contra hunc Psalmista Dominum deprecatur: Muta fiant labialosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Simulque replicit qualis fuerit exhraim q
cutionis quasityrus maris fluctibus tundebat
& itimen nihil aduersi poterat sustinere quia
habebat fundumentum xp̃i Soperquodaedi¬
fuata domus euerti non potest. Nunc autem
filies suos educit ad inter fectorem hocestaddi¬
abolum & pulchredixit educit id est dec desa
fucit &ire foras possumus filios ephram
iog tationes pessimas dicere & contraria
inuenatione prebuit filios suos ita incellgi¬
mus sixp̃s caput est corporis idest ecclesiae.
Smnesnos xp̃i et desiae menibra sumus. Qui
ergo deecilesia recesserit xp̃i corpus lacerat
Igitur ephraim carofuit & mem brum dm̃i saliu¬
coris seu inuenationem prebuit filios suos. In
ad occisionem siue aduulnerandum ut uulne¬
rentur ab his quimictunt ardentes sagra
ut percutia nt pariter & gurant.
a eis dñe : quid dabis eis dacis uuluam sine
filus &ubera arentia aX similit̃. Sihique

Expanded text:
Simulque replicat qualis fuerit Ephraim: qSimulque replicat qualis fuerit Ephraim: qus tentationibus, quasi Tyrus maris flactibus tundebatur, et tamen nihil adversi poterat sustinere, quia habebat fundamentum Christi, super quo aedificata domus, everti non potest . Nunc autem filios suos educit ad interfectorem: hoc est, ad diabolum. Et pulchre dixit, educit, id est, de Ecclesia facit exire foras. Possumus filios Ephraim, cogitationes pessimas dicere, et contraria in venationem praebuit filios suos, ita intelligimus: Si Christus caput est corporis, id est, Ecclesiae, omnes nos Christi et Ecclesiae membra sumus. Qui ergo de Ecclesia recesserit, Christi corpus lacerat: igitur et Ephraim caro fuit et membrum Domini Salvatoris. Sed in venationem praebuit filios suos, in ad occisionem, sive ad vulnerandum: ut vulnerentur ab his qui mittunt ardentes sagittas, ut percutiant pariter et exurant. Da eis, Domine: quid dabis eis? da eis vulvam sine ubera arentia LXX similiter. Si his quae
Abbreviated transcription (Latin):
phrammi quinunc desertus est tam pulcher inquid
erat & sicdĩ uallabatur auxilio uttxrus mari
cingitur uel certe siopulus durissimus qui fixus in
terra om̃s contenipnit procellas & de curbinibus
bestusque noncurat ipsecutem idest ephraim
siuetrrus quae erat fundata in maris ple
Nitudine educit Ad capti uitatem filios suos. Mul¬
ti hoc capitulum ad azahelis tempora referunt
ui obsedit samariam & longo tempore afflixit
fame ut leuius arbitrentur obsessigladio penn
quam inehi mosciũt dicamus iuxtu tropoo¬
giam ephrau hd est her&icos quasi au em deo
desia recessisse &omnem habere gloriã in paru
& inutero & in conceptu Simultos generent flos
quos dñs comminatur &iam sienu criti fuerint¬
puniendos & puniendos non abaliquo quo liba
sed ab ipso dño qm̃ filios fornicationis genera¬
rint & uerum illis situae cum dĩ reces serit abtis

Expanded text:
phraim, qui tunc desertus est: tam pulcher, inquit, phraim, qui tunc desertus est: tam pulcher, inquit, erat, et sic Dei vallabatur auxilio, ut Tyrus quae mari cingitur, vel certe, ut scopulus durissimus, qui fixus in terra, omnes contemnit procellas, et de turbinibus ventisque non curat. Ipse autem, id est, Ephraim, sive Tyrus, quae erat fundata in maris pulchritudine  Al. plenitudine, educet ad captivitatem filios suos. Multi hoc capitulum ad Azaelis tempora referunt, qui obsedit Samariam, et longo tempore afflixit fame, ut levius arbitrarentur obsessi gladio perire, quam inedia . Nos autem dicamus juxta tropologiam, Ephraim, id est, haereticos, quasi avem de Ecclesia recessisse, et omnem habere gloriam in partu, et in utero, et in conceptu, si multos genuerint filios, quos Dominus comminatur, etiamsi enutriti fuerint, et 101 puniendos, non ab alio quolibet, sed ab ipso Domino, quoniam filios fornicationis generarint, et verum illis sit vae, cum Deus recesserit ab eis.
Abbreviated transcription (Latin):
sud. idest uanationem siue cipturam. Vnde
Ab & studa domus dicitur uenatorum. diuer¬
ũtatum int̃ p̃tum diximus. reuertamur ad
appellauit ut uelocem inbabylonem trans itum
de monstraret. Sin aut̃ legerimus quasi auis auola¬
uit gleua eorum hocdicimus quod dĩ ab eis reces¬
serit &auola uerit auxilium. Quod que sequitur
a partu &abutero & a conceptu: dupliciter in¬
tellegi potest Uegloria quae euolauit abephra¬
im & iam a partu &abutero &acanceptu torũ
recedat. Hoc est deserat filioseorum & posceros
derelnquat. Aut certe dicimus omnem gloriã
is rabel habuit in multitudine & ineo semaiorem
arbitratus ẽ iuda fratre suo quia ipse decem tribu¬
bubus illeduabus prefuit Vndedñs loquitur
Quod &iam si nutrierint filios & liberorum mul¬
titudinem congregarint tradentur neci &
tunceis uerum incumbat ucieium abeis rederit ds̃
& consequenter & ponit qualis quondam fuerit e¬

Expanded text:
SUD, id est, venationem, sive capturam, unde SUD, id est, venationem, sive capturam, unde et BETHSAIDA   domus dicitur venatorum. Diversitatem interpretum diximus: revertamur ad appellavit, ut velocem in Babylonem transitum demonstraret. Sin autem legerimus, quasi avis avolavit gloria eorum, hoc dicimus, quod Dei ab eis recesserit et avolaverit auxilium. Quodque sequitur, a partu, et ab utero, et a conceptu, dupliciter intelligi potest, ut gloria quae avolavit ab Ephraim, etiam a partu, et ab utero, et a conceptu eorum recedat, hoc est, deserat filios eorum, et posteros derelinquat. Aut certe dicimus, omnem gloriam Israel habuit in multitudine, et in eo se majorem arbitratus est Juda fratre suo, quia ipse decem tribubus, ille duabus praefuit. Unde Dominus loquitur, quod etiam si enutrierint filios, et liberorum multitudinem congregaverint, tradentur neci: et nunc eis verum incumbat vae, cum ab eis recesserit Deus. Et consequenter exponit, qualis quondam fuerit E
Abbreviated transcription (Latin):
Fenutrierint filios suos. absque liberis eossti¬
ciam hi hominibus seduae his. cum recessero¬
÷ abeis łphrami ut iudit. turus erat fundata
inpul chritudine Ephraim educit ad int̃fe¬
÷tores filiossuos. lxx Ephra imquas auis auo¬
lauit. gloria eorum in partu & in parturiti¬
T onibus & conceptu. quia &iam sienutrierit fi¬
lios suos. sine filiis erunt in hominibus. Quia
÷ &uae eisẽ caromea & eis Ephraimsicut uidi¬
⁊ incaptionem p̃but filiossuos. &epbraim utedu¬
cer& ad int̃ fectionem filiossuos Multum in hocloco
int̃ sedis cordant int̃ p̃tes. In eo enim locoin quo
rens quae causa cur sit tanta uari&as. hanc michi
uideor reperisse. Caromea. Ingua hebrȩa dicit᷑
basari. Rursum sidicamus recessiomea siue decli¬
pro eo quodẽ recessiomea & declinatiomea. uer¬
terunt caromea. Rursum ubinos posuimus eplira
si machus & dieo dotio p&ram durissimam id est
silicem quae lingua hebraica appellatur sus
Quod si leramus sur trus dicitur. Putantes

Expanded text:
liberis eos faciam in hominibus. Sed et vae eis cum recessero ab eis. Ephraim, ut vidi, Tyrus erat fundata in pulchritudine: et Ephraim educet ad interfectorem filios suos. LXX: Ephraim quasi avis avolavit: gloria eorum in partu, et in parturitionibus et conceptu: quia etiam si enutrierint filios suos, sine filiis erunt in hominibus: quia et vae eis est: caro mea ex eis. Ephraim, sicut vidi, in captionem praebuit filios suos: et Ephraim, ut educeret ad interfectionem filios suos. Multum in hoc loco inter se discordant interpretes. In eo enim loco, in quo rensque causam cur sit tanta varietas, hanc mihi videor reperisse: Caro mea, lingua Hebraea dicitur BASARI  : rursum si dicamus, recessio mea, sive, declipro eo, quod est recessio mea, et declinatio mea, verterunt, caro mea. Rursum ubi nos posuimus: EphraiSymmachus et Theodotion, petram durissimam, id est, silicem, quae lingua Hebraica appellatur SUR  ; quod si legamus SOR, Tyrus dicitur. Putantes
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitia deferatur. Hisunt speculatores epbram
quiinsaniam in demodñi confinxerunt. hocẽ in
uelcerte inuno quoq credentium quaed omus di rec¬
assime nominatur. Propterea corrupti sunt & interi¬
erunt iuxta dies collis: quando iniquitatem in x cel¬
so locuti sunt & ascenderunt intecta uana. Recor¬
dabitur ds̃ iniquitates eorum ꝑ quam inique ges¬
serunt in proxiium educentes eum deła. Etuisi¬
tabit pecita eorum quibus in suas animas peccauer
hocẽ quodinpsalmolegimus. Iuxta semitamscan¬
dalum posuerunt Nisierum quis dĩuiderit se¬
mitam id est xp̃ĩ nom̃ audierit none gredietur
per Idcirco & her&ici sub nomine xp̃i iuxta
semitamposuerunt laqueos. ut qui in xp̃o calcare
secredit do quolegimus quod ipsesit uia: Calc&
& merium la queis. qui insaniam indomodñi con¬

Expanded text:
praecipitia deferatur. Hi sunt speculatores Ephraim, praecipitia deferatur. Hi sunt speculatores Ephraim, qui insaniam in domo Domini confinxerunt, hoc est, terpretantes, vel certe in unoquoque credentium, qui domus Dei rectissime nominatur. Propterea corrupti sunt, et interierunt juxta dies collis, quando iniquitatem in excelsos locuti sunt, et ascenderunt in tecta vana. Recordabitur Deus iniquitatis eorum, per quam inique gesserunt in proximum, educentes eum de Ecclesia, et visitabit peccata eorum, quibus in suas animas peccaverunt. Hoc est quod in psalmo legimus: Juxta semitam scandalum posuerunt mihi . Nisi enim quis Dei viderit semitam, id est, Christi nomen audierit, non ingredietur per eum. Idcirco et haeretici sub nomine Christi juxta semitam ponunt laqueos, ut qui in Christo calcare se credit, de quo legimus, quod ipse sit via, calcet et in eorum laqueis, qui insaniam in domo Dei con
Abbreviated transcription (Latin):
quondam gestuomẽ ingabaa quando uxore latȩ
re uertentis deb&hlerm in licito nec abere conulto
Possumus dies gabaa & illud tempus accipere qui¬
do prodõ elegerunt sibi regem deur begaiba a idst
saul. Et multo nunc eos dicit maior a peccasse de¬
gendo hieroboam & adorando idola qua meors
quo elegerunt saul Nuenim scismati &iamdo¬
latria copulataẽ. Ibi uero dĩ cultus permansit in
populo. Ideoreor dabitur iniquitates eorum qu
peccata eorum & uulnera quae longotempore
conpruerunt. Ueteres scrutuns historias inue¬
nire non possum scidisse ecclesiam & dedomodi
populos seduxisse. p̃t̃ eos quisacer dotes adõ posa
fuerant & proph&ae idest speculatores. Istierȩ
uertuntur in laqued intortuo sum. In omnibuslo¬
cis ponentes scandalum ut quicumq ꝑ uiaseoũ
ingressus fuerit corrucit & inxpo stape ñ possi
Variisq: adducatur erroribus & semitis tortuosis ad

Expanded text:
quondam gestum est in Gabaa, quando uxorem levitae quondam gestum est in Gabaa, quando uxorem levitae revertentis de Bethleem illicito necavere concubitu . Possumus dies Gabaa et illud tempus accipere, quando pro Deo elegerunt sibi regem de urbe Gabaa, id est, Saul. Et multo nunc eos dicit majora peccasse, eligendo Jeroboam et adorando idola, quam eo tempore, quo elegerunt Saul: hic enim schismati etiam idololatria copulata est: ibi vero Dei cultus permansit in populo. Ideo recordabitur iniquitates eorum, qui peccata eorum, et vulnera, quae longo tempore computruerunt. Veteres scrutans historias, invenire non possum scidisse Ecclesiam, et de domo Domini populus seduxisse, praeter eos qui sacerdotes a Deo positi fuerant et prophetae, id est, speculatores. Isti ergo vertuntur in laqueum tortuosum, in omnibus locis ponentes scandalum, ut quicumque per vias illorum ingressus fuerit, corruat, et in Christo stare non possit, variisque abducatur erroribus, et semitis tortuosis ad
Abbreviated transcription (Latin):
ephraim cumdõ proph&a. laqueus tortuosus sipon
uias eius instinia indomodĩ confinxerunt. corripi
sunt secundum diis collis pecor dabitur iniquitats enuĩ
ul ciscitur super peccata eonum. Idcir codĩ priupo
iter retraheent : Vnde & ad hie techiel loqea
Speculatorem tededi domui isrł Ergo & hicrola
quasi speculator clatus in populo ẽ Et quasi progh&a
cum dõmeo hoc est cum dõ qui haec osee loquto
At illeiux ta id quod supra scriptumẽ. laqueusf¬
tiestis speculationi & r&e spansum suꝑthabor a
uictimas declinastis in profundum. &iam uor
populi isrł laqueus appellatur. eo quod om̃s lto
eius corruant maximae cum in sconiam inano
dĩ posuerit siue confinxerit. idest inb& hel util̃
aureum fecerit. N oc enimint̃ p̃taitur domusd̃
& tam profunde in scelere peccauerit. Sic qurpi
&as baratrum sit demersus ut uincat scelis qdđ

Expanded text:
Ephraim cum Deo propheta: laqueus tortuosus super omnes Ephraim cum Deo propheta: laqueus tortuosus super omnes vias ejus, insaniam in domo Dei confinxerunt: corrupti sunt secundum dies collis: recordabitur iniquitates eorum, ulciscetur super peccata eorum. Idcirco Deus principes  rectum iter retraherent: unde et ad Ezechiel loquitur: Speculatorem te dedi domui Israel . Ergo Jeroboam quasi speculator datus in populo est, et quasi propheta cum Deo meo, hoc est, cum Deo, qui haec Osee loquitur. At ille juxta id quod supra scriptum est: Laqueus facti estis speculationi, et rete expansum super Thabor, et victimas declinastis in profundum, etiam nunc populi Israel laqueus appellatur, eo quod omnes in laqueo ejus corruant, maxime cum insaniam in domo Dei posuerit, sive confinxerit, id est, in Bethel vitulum aureum 97 fecerit, hoc enim interpretatur domus Dei: et tam profunde in scelere peccaverit, sicque in impietatis barathrum sit demersus, ut vincat scelus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quid facietis in die sollemni in die festiuitatis dnĩ.
uenerunt dies petributionis tuae. Disrł nunc tua
Iuxta illud quod in ramoth gala ad principes locu¬
tisunt aulhieu. Quiduenit ad teiste uesanus. Igitur
propt̃ multitudiuem iniquitittum tucirum quibus
Proamentia a quila uertit eNΚΟTΗCIN quam nos
ł iracundiam uel memoriam dolous in latino possi¬
mus dicere diemultionis et retributionis. Quidam
inter pr&tintur diem iudici quando affligitur is rł
qui nunc dm̃ uidere se iacttit & non scõspũ regitur
sed da emonico in partes uarias circum fertur nes
mundi ad serenis cretitorem quorum in saniai multi¬
pl&r est quia & iniquitates fuere quam plurimȩ que
quid quid deis rahele & deephraim in hoc prophio¬
tndictur adher&icos eẽ referendum qui uero
in sanientes contradm̃ : loquuntur mexdiuia
Spaulator epbraun cumndẽmeo ꝓphora laqueus rune ⁊
pecauerunt. sicut in diebus gabaa pecor dabitus inqe¬
tates corum & uisitabit percata eorum. Hoc Speileo

Expanded text:
in die solemni, et in die festivitatis Domini? Venerunt dies retributionis. O Israel, nunc tua anum vocabas, juxta illud quod in Ramoth Galaad principes locuti sunt ad Jehu: Quid venit ad te iste vesanus ? Igitur propter multitudinem 96 iniquitatum tuarum, quibus Pro amentia, Aquila vertit ἐγκότησιν, quam nos vel iracundiam, vel memoriam doloris, in Latino possumus dicere. Diem ultionis et retributionis, quidam interpretantur diem judicii, quando affligetur Israel, qui nunc Deum se videre jactat, et non sancto Spiritu regitur, sed daemoniaco in partes varias circumfertur, nesmundi asserens creatorem: quorum vesania multiplex est, quia et iniquitates fuere quamplurimae. Quemquidquid de Israel et de Ephraim in hoc propheta dicitur, ad haereticos esse referendum, qui vere insanientes, contra Deum loquuntur mendacia . Speculator Ephraim cum Deo meo: propheta laqueus ruinae us Gabaa, recordabitur iniquitates eorum, et visitabit peccata eorum. LXX: Speculator