comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta cogitantem. necesse habent etiam qͥ ꝑfectiores in hac
mortalitate uidentur confiteri & dicere. In multis of-¬
fendimꝰ omnes: et si dix̾imus qr peccatũ ñ habemus.
nosipsos seducimus. & ueritas in nob̾ ñ est. Quappter
orant & ipsi sine int̾missione dicentes. adueniat re-¬
gnũ tuum. qd̾ ñ erit uł in ipsis consũmatum. qͦusq
peccatum ñ solum ñ regnet in eoꝵ mortali corpore: s
nec sit omĩno nec ẽẽ. possit in immortali iã corpore.
Iam de lib̾tate complaciti in hoc scło nequaꝗͣ dicemꝰ
uͥ uix sufficit diei malitia sua. uͥ omĩs creatura in¬
gemiscit ⁊ parturit usq adhiic. uanitati nimirum
subiecta ñ uolens. uͥuita hominis temptatio ẽ. suꝑ
t̾ram. ubi qͦ uiri spirituales. qui pͥmitias sp̃c iã acce¬
perunt ingemiscunt & ipsi it itra semetipsos: expe¬
cͥtantes redemptionẽ corporis sui. Num quidnã inter

Expanded text:
ta cogitantem; necesse habent etiam qui perfectiores in hac ta cogitantem; necesse habent etiam qui perfectiores in hac mortalitate videntur, confiteri et dicere: In multis offendimus omnes : et, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Quapropter orant et ipsi sine intermissione, dicentes: Adveniat regnum tuum. Quod non erit vel in ipsis consummatum, quousque peccatum non solum non regnet in eorum mortali corpore, sed nec sit omnino, nec esse possit in immortali jam corpore.am de libertate complaciti in hoc saeculo nequam quid dicemus? ubi vix sufficit diei malitia sua; ubi omnis creatura ingemiscit, et parturit usque adhuc, vanitati nimirum subjecta non volens ; ubi vita hominis tentatio est super terram : ubi viri quoque spirituales, qui primitias spiritus jam acceperunt, ingemiscunt et ipsi intra semetipsos, exspectantes redemptionem corporis sui . Numquidnam inter
Abbreviated transcription (Latin):
rim plena integraq manet in hominib lib̃tas arbitͥi.
Nã libertas consilii ex parte tantim & hoc in paucis
sp̃alib qui carnem suam crucifixerunt cum uitiis et
concupiscentiis. quatinus iam ñ regnet peccatum in
eoꝵ mortali corpore. Porro ut ñ regnet. lib̾tas facit con-¬
silii. Ut tam̃ ñ desit ex integro: captiuitas ẽ liberi ar-¬
bitrii. Cum autem uenerit qd ꝑfectum ẽ: tc̃ euacua¬
nulla iam erit captiuitas liberi arbitrii. Et hoc ẽ. qd̾
cotidie petimus in oratione. cum dicimꝰ dõ. Adueni¬
at regnum tuum. Regnum hoc necdũ ex toto ꝑue¬
nit in nos. cotidie tam̃ paulatim aduentat sensimq
in dies magis ac magis dilatat t̾minos suos in his
dumtaxat quoꝵ ꝑdĩ aduitorium int̾ior hõ renoua¬
tur de die in diẽ In qͣntum uͦ minus ẽ. adhuc ꝓpter¬
corpꝰ mortis qd aggrauat animã & ob necessitatẽ
trenȩ inhabitationis utiq deprim̃tis sensum mul¬

Expanded text:
rim plena integraque manet in hominibus libertas arbitrii. rim plena integraque manet in hominibus libertas arbitrii. Nam libertas consilii ex parte tantum, et hoc in paucis spiritualibus, qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis, quatenus jam non regnet peccatum in eorum mortali corpore. Porro ut non regnet, libertas facit consilii; ut tamen non desit ex integro, captivitas est liberi arbitrii. Cum autem venerit quod perfectum est, tunc evacuanulla jam erit captivitas arbitrii. Et hoc est quod quotidie petimus in oratione, cum dicimus Deo: Adveniat regnum tuum . Regnum hoc necdum ex toto pervenit in nos. Quotidie tamen paulatim adventat, sensimque in dies magis ac magis dilatat terminos suos, in his duntaxat, quorum per Dei adjutorium interior homo renovatur de die in diem. In quantum corpus mortis quod aggravat animam, et ob necessitatem terrenae inhabitationis utique deprimentis sensum mul
Abbreviated transcription (Latin):
cere potest. hoc est ab om̃ni nos miseria libos sentire¬
mus: Nunc autẽ cum multa ꝑ iudiciũ uł imitanda
uł omittenda eẽ. decernamus. quȩ tam̃ ꝑ consilium
ncquaquã ꝓ uidicii rectitudine aut eligimus aut otẽ¬
pnimus. rursumq ñomnia quȩ tanquã recta ce cõ¬
moda consulte obseruamus. etiã ut beneplacita li-¬
benter amplectimur. s insuꝑ quasi dura ac molesta
uix equanimit ferre ꝑduramus: liquet qr lib̾um nec
consilium habemus nec complacitum Alia q̃stio ẽ:
si uł ante peccatum in pͥmo homine habuerimus. qd̃
suo loco discutietur. Certissime autẽ. habituri sumꝰ: cum
deo miserante obtinebimus qd̾ oramꝰ. Fiat uoluntas tua
in electis hominib. uti iam in scĩs ẽ. angłis. ꝙ cautum a
peccato. ꝙ tutum a miseria. Probantib tandẽ tͥplicis
libertatis felici exꝑientia: quȩ sit bona uoluntas dei
ac beneplacens et ꝑfecta. Qd̃ quia necdum ẽ: sola inte¬

Expanded text:
cere potest, hoc est ab omni nos miseria, liberos sentirecere potest, hoc est ab omni nos miseria, liberos sentiremus? Nunc autem cum multa per judicium vel admittenda, vel omittenda esse decernamus, quae tamen per consilium nequaquam pro judicii rectitudine aut eligimus, aut contemnimus; rursumque non omnia, quae tanquam recta et commoda consulte observamus, etiam ut beneplacita libenter amplectimur, sed insuper quasi dura ac molesta vix aequanimiter ferre perduramus: liquet quia liberum nec consilium habemus, nec complacitum. 12. Alia questio est, si vel ante peccatum in primo homine habuimus: quod loco suo discutietur. Certissime autem habituri sumus, cum Deo miserante obtinebimus quod oramus: Fiat voluntas tua, in electis hominibus uti jam in sanctis est Angelis et cautum a peccato, et tutum a miseria, probantibus tandem triplicis libertatis felici experientia, quae sit bona voluntas Dei, ac beneplacens, et perfecta. Quod quia necdum est, sola inte
Abbreviated transcription (Latin):
consilium: et item ex illa quȩ dicta ẽ amiseria lib̾um po-¬
tius complacitum posset dici. quam lib̃um arbitͥum. Ar-¬
bitum quippe iudicium ẽ. Sicut uͦ uidicii ẽ. discernere qͥd¬
liceat uel ñliceat. sic profecto consilii ꝓbare quid expe¬
diat uel ñ expediat: sic complaciti quoq exꝑiri quidli
beat uł ñlibeat. Utinam tam libere nob consuleremꝰ. quã
lib̾e de nob̃ iudicamus: ut quẽ admodum libe ꝑ iudici-¬
um licita illicitaq discernimꝰ. ita ꝑ consiliũ & licita tan¬
quã commoda nob̃eligere. et illicita tanquã noxia re-¬
spuere lib̾um haberemus. Iam enĩ ñ solum liberi arbi-¬
trii s et liberi ꝓculdubio consilii: ac ꝑ hoc & a peccato
liberi essemus S quid si totum solumq qđ expediret
uł liceret etiam liberet: Nonne liberi qͦq eẽ. complaci-¬
ti merito diceremus quippe qͥ ab omĩ ꝑinde qđ displi-¬

Expanded text:
consilium; et item ex illa quae dicta est a miseria, libconsilium; et item ex illa quae dicta est a miseria, libtius complacitum posset dici, quam liberum arbitrium. Arbitrium quippe judicium. Sicut vero judicii est discernere quid liceat, sic profecto consilii est probare quid expediat vel non exbeat, vel non libeat. Utinam tam libere nobis consuleremus, quam libere de nobis judicamus! ut quemadmodum libere per judicium licita illicitaque decernimus; ita per consilium et licita, tanquam commoda, nobis eligere; et illicita, tanquam noxia, respuere 608 liberum haberemus. Jam enim non solum liberi arbitrii, sed et liberi procul dubio consilii, ac per hoc et a peccato liberi essemus. Sed quid si totum, solumque quod expediret vel liceret, etiam liberet? Nonne liberi quoque esse complaciti merito diceremur, quippe qui ab omni proinde, quod displi
Abbreviated transcription (Latin):
tem: ñ enim uult habere bonam nͥ ꝑ uoluntatẽ. Qd̃ si¬
ꝑ uoluntatẽ: et ꝑ libertatem. S lib̾tatẽ anecessitate: ñ
a peccato. Nempe ut ñualeat cum uelit hab̃e bonam.
sentit quidẽ deesse sͥ lib̾tatem. s ꝓfecto lib̾tatẽ a pec-¬
cato. quo utiq dolet premi ñ ꝑimi uoluntatem. Quã¬
quã iam ꝓculdubio utcumq bonam ht̃. uͥ habere
uult. Bonum qͥppe ẽ. qd̃ uult. Nec posset bonum uelle
tas. cũ malũ uolumus mala ẽ. uoluntas. Ytrobiq uo¬
luntas & ubiq libertas: cedit siquidẽ uoluntati neces
quodammꝰ libertatem peccato eẽ. captiuã uł miserã.
ñ tam̃ amissam. Ex hac gͦ tantum lib̾tate qua lib̾ũ
ẽ. uoluntati se ipsam uidicare uł bonã sibono uł ma¬
lã si malo consenserit. quippe quȩ in neutro nͥ certe
uolendo consentire se sentit: lib̾um arbitͥũ credimus nõia¬
ri. Nam ex illa que dr̃ apeccato congruentiꝰ forsitan lib̾um

Expanded text:
tem: non enim vult habere bonam, nisi per voluntatem. Quod sitem: non enim vult habere bonam, nisi per voluntatem. Quod si voluntatem, et libertatem; sed libertatem a necessitate, non a peccato. Nempe ut non valeat, cum velit, habere bonam, sentit quidem sibi deesse libertatem, sed profecto libertatem a peccato, quo utique dolet premi, non peremi, voluntatem. Quanquam jam procul dubio utcunque bonam habet, ubi habere vult. Bonum quippe est quod vult; nec posset bonum velle,tas: cum malum volumus, mala est voluntas. Utrobique voluntas, et ubique libertas: cedit siquidem volipsam libertatem peccato esse captivam, vel miseram, non tamen amissam. Ex hac ergo tantum libertate, qua liberum est voluntati se ipsam judicare: vel bonam, si bono; vel malam, si malo consenserit quippe quae in neutro, nisi certe volendo, consentire se sentit, liberum arbitrium credimus nominari. Nam ex illa quae dicitur a peccato, congruentius forsitan liberum
Abbreviated transcription (Latin):
cit. qd uoluntarius efficitur nec inuitus ꝑtͣhit᷑: sic
sponte deuolutus in malũ. in malo nichilominus
tã lib̾um quã spontaneũ constituit. sua utiq uolun¬
tate ductum. ñ aliunde coactum ut malus sit. Et
sic̃ cęlestis angłs aut etiã ipse dĩ ꝑmanet lib̾e bonus
ꝓpͥa iudelicet uoluntate ñ aliquã extrinseca necessi¬
tate. sic ꝓfecto diabolus ȩque lib̃e in malum & corruit¬
et ꝑsistit. suo utiq uoluntario nutu ñ alieno impul¬
su. Manet gͦ libertas uoluntatis uͥ etiã fit captiuitaᷤ
m̃tis: tam plena quidem in mał. quã in bonis. s in
conqͣri et dicere. uolo habere bonam uoluntatẽ et ñ pos¬
sum. nequaquam huic p̃scribit libtati. ut quasi uim
aut necessitatem in hac parte uoluntas patiat᷑: s plare
illa lib̾tate que dr̃ apeccato. se carere testantur. Nã qui-
uult hab̃e bonam uoluntatẽ. probat se hãb̃e uolunta-¬

Expanded text:
cit, quo voluntarius efficitur, non invitus pertrahitur: sic cit, quo voluntarius efficitur, non invitus pertrahitur: sic sponte devolutus in malum, in malo nihilominus tam liberum, quam spontaneum constituit, sua utique voluntate ductum, non aliunde coactum ut malus sit. Et sicut coelestis angelus, aut etiam Deus ipse, permanet libere bonus, propria videlicet voluntate, non aliqua extrinseca necessitate: sic profecto diabolus aeque libet persistit suo utique voluntario nutusu. Manet ergo libertas voluntatis, ubi etiam fit captivitas mentis, tam plena quidem in malis, quam in bonis, sed in conqueri, et dicere: Volo habere bonam voluntatem, et non possum; nequaquam huic praescribit libertati, ut quasi vim aut necessitatem in hac parte voluntas patiatur: sed plane illa libertate, quae dicitur a peccato, se carere testantur. Nam qui vult habere bonam voluntatem, probat se habere volunta
Abbreviated transcription (Latin):
s ipse ponebat eam. Deniq teste ꝓpħa oblatus ẽ. qr ipse-
uoluit: sic̃ et cum uoluit natus ex muliere factus sublege.
ut eos qui sublege erant redimeret. Euit itaq & ipse sub
lege miseriȩ. s fuit qr uoluit: ut liber int̾ miseros & pec¬
catores. utrumq iugum fr̃nis aceruicib excut̾et. Habu¬
it itaq totas tres libertates: primam ex humana nat᷑a.
trum & primus hõ inparadiso habuerit: uł quomͦ &
quatinus eas habuerit postea udebimꝰ. Hoc autem in¬
dubitant̃ sciendum: utramq plenam ac ꝑfectam ꝑfe¬
ctis ineẽ. animab carne solutis: cum deo pariter et xͦ
inest de miseria. Uerum libertas anecessitate ȩque et
indifferenter deo uniu̾seq male t̾am quam bonȩ rati-¬
onali conuenit creaturȩ. Nec peccato nec miseria amit¬
titur. uł minuitur. nec maior in iusto ẽ. quã in pecca¬
sensus eo libere bonum & inbono lib̾um hominẽ fa-¬

Expanded text:
ed ipse ponebat eam . Denique, teste propheta: Oblatus est quia ipse ed ipse ponebat eam . Denique, teste propheta: Oblatus est quia ipse voluit ; sicut et cum voluit natus ex muliere, factus sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret . Fuit itaque et ipse sub lege miseriae: sed fuit quia voluit, ut liber inter miseros et peccatores utrumque jugum fraternis a cervicibus excuteret. Habuit itaque totas tres libertates, primam ex humana simul etrum et primus homo in paradiso habuerit, vel quomodo et quatenus eas habuerit, postea videbimus. dubitanter sciendum, utramque plenam atque perfectam perfectis inesse animabus carne solutis, cum Deo pariter et Chrinest de miseria. Verum libertas a necessitate aeque et indifferenter Deo, universaeque tam malae, quam bonae rationali convenit creaturae. Nec peccato, nec miseria amittitur, vel minuitur; nec major in justo est, quam in peccatis consensus, eo libere bonum, et in bono liberum hominem fa
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c nos liberabit: cum nos utiq tradet regnum deo et
patri. De hac enim et item de illa quã diximus apec-¬
cato: puto qd̃ uideis aiebat. Siuos filius libauerit: ue¬
re lib̾i eritis. Lib̾um arbitrium liberatore indigere si¬
gnificabat. s plane qui illud lib̃aret ñ anecessitate ꝗͣ
uoluntatis cum eẽt. penitus ñ nouerat. s a peccato in
qd tam libere quã uoluntarie corruerat: simulq a
pena peccati quam incautus incurrerat. inuitꝰq fere¬
bat. quo utroq malo lib̾ari omĩno ñ poterat nͥ ꝑ illũ
qͥ solus hominum factus ẽ. int̾ mortuos liber. liber
uidelicet apeccato int̾ peccatores. Solus namq int̾ fili¬
os adam libertatem sibi uendicat a peccato qͥ peccatũ
ñ fecit: nec inuentꝰ est dolus in ore eius. ꝑorro & ami¬
seria quȩ ẽ. pena peccati habiit nichilominꝰ lib̾tatẽ.
s potentia ñ auctu. Nemo qͥppe tollebat animã eiꝰ ab eo:

Expanded text:
Christus nos liberabit, cum nos utique tradet regnum Deo et Christus nos liberabit, cum nos utique tradet regnum Deo et Patri. De hac enim, et item de illa quam diximus a peccato, puto quod Judaeis aiebat: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis . Liberum arbitrium liberatore indigere significabat: sed plane qui illud liberaret non a necessitate, quam, voluntas cum esset, penitus non noverat; sed a peccato, in quod tam libere, quam voluntarie corruerat; simulque a poena peccati, quam incautum incurrerat, invitumque ferebat: quo utroque malo liberari omnino non poterat, nisi per illum, qui solus hominum factus est inter mortuos liber , liber videlicet a peccato inter peccatores. 8. Solus namque inter filios Adam libertatem sibi vindicat a peccato, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Porro et a miseria, quae est poena peccati, habuit nihilominus libertatem, sed potentia, non actu. Nemo quippe tollebat animam ejus ab eo,
Abbreviated transcription (Latin):
caret & iuditio. Proinde uniu̾sa q̃ hominis st̃ prec̃ so¬
lam uoluntatem ab utroq libera sunt: qr sui lib̾a ñ st̃.
Uita. sensus. appetitus. memoria. ingeniũ. & si q̃ talia
sublimam᷑ ingłam ꝑfecta in sp̃u creatura. Pͥmagͦ lib̃tas ht̃
multum honoris. scła plurimum uirtutis: nouissima cumu¬
lum iocunditatis. Ex prima quippe p̃stamus cet̾is animan-¬
tib. in scd̃a carnem: ꝑt̾ciam mortem subicimꝰ. Uł certe sict̃
in prima subiecit ds̃ sub pedib nr̃is oues & boues & pecco¬
ra campi: ita quoq ꝑ sccłam spirituales bestias huiꝰ aeris
de quib dicitur ne tradas bestiis animas confitentes t̃. ꝓst̃¬
nit eque & conu̾tit subpedib nr̃is. in ultima tandẽ nos
ipsos nob̃ plenius submissurus ꝑ uictoriam corruptioĩs
⁊ mortis quando scilicet nouissima destruetur mors ⁊
nos transibuus in libertatem głe filioꝵ dĩ. Qͣ lib̾tate

Expanded text:
caret, et judicio. Proinde universa quae sunt hominis, praeter socaret, et judicio. Proinde universa quae sunt hominis, praeter solam voluntatem, ab utroque libera sunt, quia sui libera non sunt. Vita, sensus, appetitus, memoria, ingenium, et si qua taliasublimamur in gloriam, perfecta in spiritu creatura. Prima ergo libertas habet multum honoris; secunda, plurimum etiam virtutis; novissima, cumulum jucunditatis. Ex prima quippe praestamus caeteris animantibus; in secunda carnem, per tertiam mortem subjicimus. Vel certe sicut in prima subjecit Deus sub pedibus nostris oves et boves et pecora campi: ita quoque per secundam spirituales bestias hujus aeris, de quibus dicitur, Ne tradas bestiis animas confitentes tibi , prosternit aeque et conterit sub pedibus nostris: in ultima tandem nos ipsos nobis plenius submissurus per victoriam corruptionis et mortis, quando scilicet novissima destruetur mors, et nos transibimus in libertatem gloriae filiorum Dei: qua libertate
Abbreviated transcription (Latin):
miseros. Is gͦ talis consensus obuoluntatis in amissi-¬
bilem libertatem. et rationis qd̃ semꝑ secum & ubiq
portat indeclinabile iuditium: ñ incongrue dicetur
ut arbitror liberum arbitrium: ipse liber sui ꝓpter
uoluntatẽ. ipse uidex sui ꝓpt̾ rationem. Et merito
lib̾tatem comitatur iuditium. Qm̃quidẽ qđ lib̾um sui
ẽ: ꝓfecto uͥpeccat. ibi se iudicat. Est autẽ iuditiũ: qr iu-¬
ste ꝓfecto si peccat. patitur quod nolit. qui ñ peccat nͥue.
lit. Ceterum quod sui liberum ñ ẽẽ. cognoscitur. qͦ pacto
uł bonũ ei uel malum imputatur: Excusat nempe
utrumq necessitas. Porro ubi necessitas ẽ: lib̾tas ñ ẽ.
Ubi libertas ñ est: nec meritum. ac ꝑ hoc nec iudiciũ
Elxcepto sane ꝑ omnia originali peccato qd̾ aliam con-¬
stat habere rationem: de cetero quicqͥd hanc ñ habet
uoluntarii consensus lib̃tatem proculdubio & merito

Expanded text:
miseros. Is ergo talis consensus ob voluntatis inamissimiseros. Is ergo talis consensus ob voluntatis inamissibilem libertatem, et rationis quod secum semper et ubique portat, indeclinabile judicium, non incongrue dicetur, ut arbitror, liberum arbitrium, ipse liber sui propter voluntatem, ipse judex sui propter rationem. Et merito libertatem comitatur judicium: quoniam quidem quod liberum sui est, profecto ubi peccat, ibi se judicat. Est autem judicium, quia juste profecto, si peccat, patitur quod nolit, qui non peccat nisi velit. 5. Caeterum quod sui liberum non esse cognoscitur, quo pacto vel bonum ei, vel malum imputatur? Excusat nempe utrumque necessitas. Porro ubi necessitas est, libertas non est: ubi libertas non est, nec meritum, ac per hoc nec judicium. Excepto sane per omnia originali peccato, quod aliam constat habere rationem. De caetero quidquid hanc non habet voluntarii consensus libertatem, procul dubio et merito
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate & absq consensu ꝓpͥe uoluntatis. iusta uerĩ
itaue mala bonaue fieri posset rationalis creatura.
aut misera profecto esse nulla ratione deb̃et. aut bea-¬
ta penitus ñposset: cui nimirum inutra uis parte id
deesset. qd̾ solum inea miseriȩ siue beatitudinis capax
ẽ: idẽ. uoluntas. Cetera siquidem quȩ supra memora¬
ta st̃ uita. sensus. uł appetitus: necͥ miserũ ꝑ se faciunt.¬
nec beatum. Auoquin & arbores ex uita et pecudes &̃ ex
reliquis duob uł miseriȩ possent eẽ obnoxiȩ Ioneȩ.¬
uł idoneȩ beatitudur qd̾ omĩno impossibile ẽ. Cõmu¬
nem itaq habentes uitam quidẽ cum arborib. sensũ
uͦ et appetitum. ⁊ eque uitam cũ pecorib: id qđ dicit᷑
uoluntas nos abutrisq discernit. cuius uoluntatis
consensus utiq uoluntarius ñ necessarius. dum aut
uistos ꝓbat aut iniustos: ñ immerito beatos facit uł

Expanded text:
cessitate, et absque consensu propriae voluntatis, justa, cessitate, et absque consensu propriae voluntatis, justa, injustave fieri possent; rationalis creatura, aut misera profecto esse nulla ratione deberet; aut beata penitus non posset, cui nimirum in utravis parte id deesset, quod solum in ea miseriae, sive beatitudinis capax est, id est voluntas. Caetera siquidem, quae supra memorata sunt, vita, sensus, vel appetitus, nec miserum per se faciunt,nec beatum. Alioquin et arbores ex vita, et pecudes etiam ex reliquis duobus, vel miseriae possent esse obnoxiae, vel idoneae beatitudini: quod omnino impossibile est. Cobentes, vitam quidem cum arboribus, sensum vero et appetitum, et aeque vitam cum pecoribus; id quod dicitur voluntas, nos ab utrisque discernit. Cujus voluntatis consensus, utique voluntarius, non necessarius, dum aut justos probat, aut injustos, etiam merito beatos facit vel
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut multa faciat ꝑ ipsam contra ipsam hoc ẽ. ꝑ eiꝰ qͣsi
ministerium. contra eius consilium siue iudicium. Un-¬
de ẽ. illud. Prudentiores sunt filii scł̃i huius filiis lucis.
in generatione sua. Et rursum sapientes sunt: ut faci¬
ant mala. Neq enim prudentia seu sapientia inesse
creaturȩ potest uł in malo: nͥ utiq ꝑ rationem. Est uͦ
ratio data uoluntati: ut instruat illam ñ destruat. De¬
strueret autem si necessitatem ei ullam imponeret. qͦmi¬
nus lib̾e ꝓarbitrio sese uolueret. siue in malũ consenti¬
ens appetitui aut nequam sp̃ui ut sit animalis. ñ ꝑci-¬
piens. uel certe et ꝑsequens ea quȩ sunt sp̃c dĩ suie ad
bonum grãm sequens. et fiat sp̃ualis. quȩ omĩa diui-¬
dicans. ipsa anemine uidicetur. Si inquã hoꝵ qd̾libet
ꝓhibente ratione uoluntas ñ posset: uoluntas iã ñ es¬
set. Ubi quippe necessitas: iam ñ uoluntas. Qd̃ si ex re¬

Expanded text:
ita ut multa faciat per ipsam contra ipsam, hoc est quasi per ejus ita ut multa faciat per ipsam contra ipsam, hoc est quasi per ejus ministerium, contra ejus consilium sive judicium. Unde est illud: Prudentiores sunt filii hujus saeculi filiis lucis in generatione sua ; et rursum: Sapientes sunt ut faciant mala . Neque enim prudentia seu sapientia inesse creaturae potest, vel in malo, nisi utique per rationem. 4. Est vero ratio data voluntati ut instruat illam, non destruat. Destrueret autem, si necessitatem ei ullam imponeret, quominus libere pro arbitrio sese volveret, sive in malum consentiens appetitui, aut nequam spiritui; ut sit animalis, non percipiens, vel certe et persequens ea quae sunt spiritus Dei: sive ad bonum gratiam sequens, et fiat spiritualis; quae omnia dijudicans, ipsa a nemine judicetur. Si, inquam, horum quodlibet prohibente ratione voluntas non posset, 605 voluntas jam non esset. Ubi quippe necessitas, jam non voluntas. Quod si ex ne
Abbreviated transcription (Latin):
animi liber sui. Siquidẽ ñ cogitur: ñ extorquetur. Est
quippe uoluntatis ñ necessitatis. nec negat se. nec p̃bet
cuiquam nͥ ex uoluntate. Alioquin si compelli ualet in¬
uitus: uiolentus ẽ. ñ uoluntarius. Ubi autem uoluntas
ñ ẽ: nec consensus. Non ẽ. consensus: nͥ uoluntarius.
Ubigͦ consensus: ibi uoluntas. Porro ubi ẽ uoluntas:
ibi libertas. Et hoc est. quod dici puto liberum arbitri
id qđ uolumus ueniamus: paulo altius estimo repe-¬
diffinitionib clarius elucebit. Est enim inquolibet cor¬
pore uita: int̾nus ac naturalis motus iugens tantũ in¬
trinsecus Sensus uͦ i italis in corpore motꝰ. uigilans et ex¬
trinsecus. Appetitꝰ autem: naturalis uis in animãte. mo¬
iendis auide sensib atͥbuta. Uerum consensus nutus:
ẽ uoluntatis spontaneus. Uł certe qd suꝑius dixisse me
menuni habitus animi liber sui. Porro uoluntas ẽ. motꝰ ra-¬
tionalis: et sensui p̃sidens ⁊ appetitui. Habet sane qͦd̾cũq sẽ

Expanded text:
animi, liber sui. Siquidem non cogitur, non extorquetur. Est quippe voluntatis, non necessitatis; nec negat se, nec praebet cuiquam, nisi ex voluntate. Alioquin si compelli valet invitus, violentus est, non voluntarius. Ubi autem voluntas non est, nec consensus. Non enim est consensus, nisi voluntarius. Ubi ergo consensus, ibi voluntas. Porro ubi voluntas, ibi libertas. Et hoc est quod dici puto liberum arbitriuid quod volumus veniamus, paulo altius aestimo repedefinitionibus clarius elucebit. Est enim in quolibet corpore vita, internus ac naturalis motus, vigens tantum intrinsecus. Sensus vero, vitalis in corpore motus, vigens et extrinsecus. Appetitus autem naturalis, vis in animante, movendis avide sensibus attributa. Verum consensus, nutus est voluntatis spontaneus, vel certe quod superius dixisse me memini habitus animi, liber sui. Porro voluntas est motus rationalis, et sensui praesidens, et appetitui. Habet sane, quocunque se
Abbreviated transcription (Latin):
amorem dĩ. hocgͥ latus claustri sp̃italis: ortum respicie
caritatis. Tunc enim incipit diligi dc̃. cum incipit ciligi
pximus. Et sicut sol oriens ascendit ad austraiẽ plagã.
ita ꝑ amorem ꝓximi fit ascensus ad caritatẽ. In lat̾e uͦ
claustri qd̃ ad meridiẽ respicit sum̃: qͣndo ardente cari¬
tatis sole diuinȩ maiestatis lum̃ ꝓ nimia claritate tenuit̃
uidemus. Licet enim radius contemplationis recto trami¬
te illuminet t̾ram cordis: licet mens aut minimas aut
nullas habeat temptationũ umbras: tam̃ cum uidẽ ple¬
nitudinem diuinitatis uolumꝰ: impedit᷑ ratio ne possimꝰ
Non ẽ. gͦͣ quo duu̾tat animus. qui int̾ hec quatuor uir¬
tutum munimina manet constitutꝰ. Non enim ad car¬
nis uoluptatem. ñ ad mundi uanitatem: ñ adodium ꝓxi-¬

Expanded text:
amorem Dei. Hoc igitur latus claustri spiritualis, ortum respicit amorem Dei. Hoc igitur latus claustri spiritualis, ortum respicit charitatis. Tunc enim incipit diligi Deus, cum incipit diligi proximus. Et sicut sol oriens ascendit ad australem plagam, sic per amorem proximi fit ascensus ad charitatem Dei. In latere vero claustri, quod ad meridiem respicit, sumus, quando ardente charitatis sole, divinae majestatis lumen prae nimia claritate tenuiter videmus. Licet enim radius contemplationis recto tramite illuminet terram cordis, licet mens aut minimas, aut nullas habeat tentationum umbras, tamen cum videre plenitudinem Deitatis volumus, impeditur ratio ne possimus. Non est igitur quo divertat animus, qui inter haec quatuor virtutum munimina manet constitutus. Non enim ad carnis voluptatem, non ad mundi vanitatem, non ad odium
Abbreviated transcription (Latin):
icut ex quatuor laterib claustͥ materiał structura
fieri solet: sic inquatuor uirtutib animi. quadra¬
tura claustri sp̃italis ꝑ similitudinẽ assignari potest. Qͤ
meridiem. Dum enim carnis assiduos defectus cernimꝰ:
dum cotidianos occasus animi uidemꝰ: tc̃ quasi in lat̾e
claustri qd̃ ad occasum respicit sedemꝰ. Quid enĩ aliud
nͥ occasum considamus: dum in nob̃ subtͣctis radiis
suꝑni solis. diem diuinȩ cognitionis deficere sentimꝰ:
Recedente sole crescunt umbrȩ minuit᷑ claritas: sic rece
eoꝵ corda frigida geludesꝑationis concreta considat: qͣ¬
su n latere claustri sedet. qd̃ ad septentͥonem spectat.
Post tenebras uero profundȩ noctis idẽ pꝰ odii et cupidi¬
tatis cecitatem. aurora iusticiȩ suꝑni solis radios expan¬
dens m̃tis illuminat secretum: fugat nubes tẽptationũ:
torporẽ frigoris expellit: dilectionis calorẽ nutrit: inuitat
ad amorẽ ꝓximi Sic̃ lucifer p̃cedit solem: sic amor ꝓximi

Expanded text:
icut ex quatuor lateribus claustri materialis structura fieri solet, sic in quatuor virtutibus animi quadratura claustri spiritualis per similitudinem assignari potest, quae Meridiem. Dum enim defectus carnis assiduos cernimus, dum quotidianos occasus animi videmus, tunc quasi in latere claustri, quod ad occasum respicit, sedemus. Quid enim aliud nisi occasum cernimus, dum in nobis subtractis radiis superni solis, diem divinae cognitionis deficere sentimus? Recedente sole crescunt tenebrae, minuitur claritas, sic recedeorum corda frigida, gelu desperationis concreta considerat, quasi in latere claustri sedet, quod ad Septentrionem spectat. Post tenebras vero profundae noctis, id est, post cupiditatis et odii caecitatem, aurora justitiae superni solis radios expandens, mentis illuminat secretum, fugat nubes tentationum, torporem frigoris expellit, dilectionis calorem nutrit, invitat ad amorem proximi. Sicut lucifer praecedit solem, sic amor proximi
Abbreviated transcription (Latin):
reducunt: quando uiriles aĩe motꝰ contͣ uitia luctanteᷤᷤ.
expulso diabolo. ⁊ maiorib uitiis extirpatis. m̃tẽ a carna¬
li desid̃ĩo uiolatam secum qͣsi qͣdã ui ab hostibꝰ ereptã
manere cogunt. M ulieres uͦ captiue ducuntur. dũ de¬
lectationes animi extra t̾ram carnis exul atȩ a desidiis
a finib illis exeunt cum sorore: quia cum mens pꝰ lapsũ
resipiscit. uirtutũ collectis agminib. ne it̾m capiatur a
carnalib desideriis longius recedit: nec tm̃ longiꝰ recedit.
s etiã altius ascendit. Ascendit enim inbethel. S hoc fit:
qͣndo mens ascensiones uirtutum in se disponit. Sicgͦ
in bethel ꝑuenitur: quando cor cuilibet domꝰ dĩ qd̃ in¬
t̃pretat᷑ bethel efficitur. In hac domo altare dño erigit᷑.
in hac domo claustri sp̃italis o.do stabilitur

Expanded text:
reducunt, quando viriles animae motus contra vitia luctantur reducunt, quando viriles animae motus contra vitia luctantur expulso diabolo, et majoribus vitiis exstirpatis, mentem a carnali desiderio violatam secum quasi vi ab hostibus ereptam manere cogunt. Mulieres vero captivae ducuntur dum delectationes animi extra terram carnis exsulantes a desideriis a finibus illius exeunt cum sorore, quia dum mens post lapsum resipiscit, virtutum collectis agminibus, ne iterum capiatur a carnalibus desideriis, longius recedit, nec tantum longius recedit, sed etiam altius ascendit. Ascendit enim in Bethel . Sed hoc fit, quando mens ascensionis virtutum in se disponit. Sic igitur in Bethel pervenitur, quando cor cujuslibet, domus Dei, quod interpretatur Bethel, efficitur. In hac domo altare Domino erigitur, in hac domo claustri spiritualis ordo stabilitur
Abbreviated transcription (Latin):
teriorib diabolus corrumpit. Et conglutinata ẽ aĩa
ei cum ea: quia unitam sͥ ꝑ iniquitatẽ recipit.s qͥa
cum mens aculpa resipiscit᷑. atq admissũ flere conat᷑
autẽ corruptor spes et securitates ante ocłos uocat: quatenꝰ
utilitatem tͥsticiȩ subtrahat: recte illic subiungit᷑. tristẽq
blanditiis deliniuit Modo enim alioꝵ facta grauiora: mͦ
nil eẽ. qd̾ ꝑpetratum ẽ: mͦ miscdem deum loquitur : mͦ ad¬
huc tempus subsequens ad penitentiã pollicetur: ut dũ
ꝑ hec decepta mens ducitur. ⁊ ab intentione penitentiȩ sus
pendatur. Sic km̃e quandoq mens egreditur: et egressa
curis scłarib implicata capitur. Fr̃s autem dinȩ sororẽ
suam inaliena domo dui morari ñ ꝑmittunt: s int̾fe¬
cto sichem cum reliquis masculis urbe depopłata. sororẽ
suam tollunt: uxores uͦ eorum captiuas ducunt. soro¬
rẽ suam filii iacob cum reliquis masculis int̾fecto sichẽ

Expanded text:
terioribus diabolus corrumpit. Et conglutinata est anima terioribus diabolus corrumpit. Et conglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem recipit. » Sed quia, cum mens a culpa reur, corruptor autem spes et securitates vacuas ante oculos vocat, quatenus utilitatem tristitiae substrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit. Modo enim aliorum facta graviora, modo nihil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam pollicitur ut dum per haec decepta mependatur. Sic, charissime, quandoque mens egreditur, et egressa curis saecularibus implicata capitur. Fratres autem Dinae sororem suam in aliena domo diu morari non permittunt, sed interfecto Sichem cum reliquis masculis, urbe depopulata sororem suam tollunt, uxores vero eorum captivas ducunt . Sororem suam filii Jacob, cum reliquis masculis interfecto Sichem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ignorantiã deficit: consolatur benignitas sp̃c scĩ. ne
subintret desꝑatio. Huius claustri ambitus uirtutũ
colũpnis decoratur: sustentatur patientiȩ basib ÷ ad
regłam iusticiȩ quadratur. uirtutum coadiacentib
officinis munitur: muro boni oꝑis claustͥ septa form¬
secꝰ ambiuntur: qͦ inclauso silentii ostio uage m̃tis e¬
gressus cohibent. Ab hoc claustro egressa ẽ. dina filia ia¬
cob. ut uideret mulieres regionis alienȩ: quã cum uidis¬
set sichem filiꝰ emor. ad amauit et rapuit et dormiuit
cum illa: et conglutinata ẽ. anima eiꝰ cumea. tristemq
blanditiis deliniuit. Audi beatum gregoriũ. Dina inqͥt¬
ut uideat mulieres alienȩ re gionis egreditur: qͣndo una¬
queq mens sua studia negligens. alienas actiones curanꝰ
extra habitum atq extra ordinem ꝓpͥum uagat᷑. Quã
sichem pͥnceps t̾rȩ opprimit: quia inuentã uicuris ex¬

Expanded text:
per ignorantiam deficit; consolatur benignitas Spiritus sancti, ne per ignorantiam deficit; consolatur benignitas Spiritus sancti, ne subintret desperatio. Hujus claustri ambitus, virtutum columnis decoratur, sustentatur patientiae basibus, ac regula justitiae quadratur, virtutum coadjacentibus officinis munitur, muro boni operis, claustri septa forinsecus ambiuntur, quae clauso silentii ostio vagae mentis gressum prohibent. Ab hoc claustro egressa est Dina filia Jacob, ut videret mulieres regionis alienae. Quam cum vidisset Sichen filius Hemor, adamavit, et rapuit, et dormivit cum illa, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Audi beatum Gregorium: « Dina, inquit, ut mulieres videat regionis alienae egreditur, quando unaquaeque mens sua studia negligens, alienas actiones curans, extra habitum atque ordinem proprium vagatur. Quam Sichem princeps terrae opprimit, quia inventam in curis ex
Abbreviated transcription (Latin):
Nunȩ claustrum contẽplatio dr̃. inciuus sinu dũ
se recipit animus. sola cȩlestia meditat᷑: separat᷑ a
terrenis: a turba carnalium cogitationũ longe ponitur.
dulces carnis refugit affectus: uagos sensuum motꝰ re¬
stringit: in dño delectatur: angłica fruitur dulcedi¬
ne. Legit in libro uitȩ: ꝓsilentio pacem tenet: in choro
uirtutũ seruat concordiã moꝵ. summipatͥs bonitatẽ.
angłicȩ creaturȩ beatitudinẽ contemplat. Attendit bo¬
nitatem cui nicħ deest: beatitudinẽ quȩ nullo indiget:
Dum hȩc tria contemplatur: trib modis consolat᷑ Peccamꝰ
enim contra patrem: peccamꝰ contra filium: peccamꝰ contra
tra potentiam: ex ignorantia contra filium quasi contͣ
sapientiam: ex malignitate contra sp̃m scm̃: quasi contͣ
benignitatem. Consolatur gͥ nos potentia patͥs qua pec¬
cata puniunt᷑. ut fortitudinem capiamus contra carniᷤˢ¬
fragilitatem: consolatur sapientia filii quȩ reficit. qd̾

Expanded text:
e claustrum contemplatio dicitur, in cujus sinum dum se recipit animus, sola coelestia meditatur, separatur a terrenis, a turba cogitationum carnalium longe ponitur, dulces carnis refugit affectus, vagos sensuum motus restringit, in Domino delectatur, angelica fruitur dulcedine, legit in libro vitae, pro silentio pacem tenet, in choro virtutum, servat concordiam morum, summi Patris bonitatem, angelicae creaturae, beatitudinem contemplatur, attendit bonitatem, cui nihil deest, beatitudinem, quae nullo indiget. onsiderat. Dum haec tria contemplatur, tribus modis consolatur. Peccavimus enim contra Patrem, peccavimus contra Filium, peccavimus conttra potentiam; ex ignorantia contra Filium, quasi contra sapientiam; ex malignitate contra Spiritum sanctum, quasi contra benignitatem. Consolatur igitur nos potentia Patris, qua peccata puniuntur, ut fortitudinem capiamus contra fragilitatem carnis; consolatur sapientia Filii, quae reficit quod
Abbreviated transcription (Latin):
duplex ei contͥcio ẽ. Si quis testimoniũ habet salutis: q̃
caro eius requiescit in spe: & ꝓpħȩ farinula pulm̃tum
condit atq dulcorit: ut in olla iã ñ mors. s uita sit.¬

Expanded text:
duplex ei contritio est. Si quis testimonium habet salutis, etiam et duplex ei contritio est. Si quis testimonium habet salutis, etiam et caro ejus requiescit in spe, et Prophetae farinula pulmentum condit atque dulcorat, ut in olla jam non mors, sed vita sit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ duob utiq sceleratis reputatꝰ ẽ. Et illi quidẽ in carc̃e
uid̾e sõma. & audiere int̾pretationẽ: isti in cruce u̾ba
locuti sunt. & unus accepit ꝓmissionẽ. Prioꝵ siquidẽ alter
ꝓpinabat regi & audiuit. restitueris in gradum pͥstinum: alt̃
ci: qͦs pauit ille ꝓdigus adolescens Spurci siquidẽ & elati:
merito porcoꝵ & auium nomine designant᷑. Porro eoꝵ qui
crucifixi sunt cũ saluatore. alteri utiq confitenti dictũ ẽ.
hodie mecum eris in paradiso: alt̾i blasphemanti ñ qͥdẽ a
dño. neq enim ille tc̃ iudicabat quenquã s a socio respon¬
sum ẽ. nec tutimes dm̃ qd̃ in eadem dampnatione es. Qͥd
gͦ putamꝰ. quid duob illis quoꝵ alteri dictum ẽ. restitue¬
ctum ẽ. truncato capite pꝰ triduũ suspendis: auiũ esca
futurꝰ: Sane in hoc positi sumus oms̃: & nemo nͥ in car¬
lens sustinet. & dicit nos quidẽ iuste mercedẽ habebit:
sin autẽ inuitus & blasphenlans. & negans dm̃ factis.

Expanded text:
cum duobus utique sceleratis reputatus est. Et illi quidem in carcere videre somnia, et audiere interpretationem: isti in cruce verba locuti sunt, et unus accepit promissionem. Priorum siquidem alter propinabat regi, et audivit: Restitueris in gradum pristinum. Alteci, quos pavit ille prodigus adolescens . Spurci siquidem et elati merito porcorum et avium nomine designantur. Porro eorum qui crucifixi sunt cum Salvatore, alteri utique confitenti dictum est, Hodie mecum eris in paradiso; alteri blasphemanti, non quidem a Domino neque enim tunc ille judicabat quemquam, sed a socio responsum est, Neque tu times Deum, qui in eadem damnatione es? Quid ergo putamus, quid duobus illis, quorum alteri dictum est, Restituectum est: Truncato capite post triduum suspenderis, avium esca futurus? Sane in hoc positi sumus omnes, et nemo nisi in carlens sustinet et dicit, Nos quidem juste , mercedem habebit: sin autem invitus et blasphemans, et negans Deum factis,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ꝑtinatia. In cruce uͦ iusti ꝓfundum ẽ. humilitas: lon¬
gitudo assiduitas laboris: altitudo contemplationis. la-¬
titudo orationis: quȩ ñ tantum latitudine sua cõplectui-¬
tur amicum: s &̃ inimicum. Crux aut̃ xp̃i ht̃ ꝓfundum
timoris: altitudinem spei: latitudinẽ caritatis: longitudi¬
nem ꝑseuerantiȩ. In prima cruce crucior: ad sccłam tendo:
ꝓ tercia suspiro. Rimam timeo: sccł̃am quero: t̾ciã desido.
In pͥma pena tantum: in scła pena cum uenia: int̾cia
gła. Ad crucem malitiȩ ꝑtinet pena : ad crucem peniten
tiȩ uenia: ad crucem uero iusticie gła. Timeo gͥ pęnam: q̃ro
ueniam: desiło głam. S forutan queris: utrum reꝑire
possis m̃suras utriusq. crucis. Dnĩcȩ crucis ꝓfundum ht̃
beatus iob: altitudinem dauid. latitudinẽ paulus. longi¬
tudinem naboth. De profundo timoris dr̃: erat iob uir re¬

Expanded text:
vero pertinacia. In cruce vero justi profundum est humilitas, lonvero pertinacia. In cruce vero justi profundum est humilitas, longitudo assiduitas laboris; altitudo contemplatio; latitudo oratio quae non tantum latitudine sua complectitur amicum, sed etiam inimicum. Crux autem Christi habet profundum timoris, altitudinem spei, latitudinem charitatis, longitudinem perseverantiae. In prima cruce crucior, ad secundam tendo, pro tertia suspiro. Primam timeo, secundam quaero, tertiam desidero. In prima poena tantum, in secunda poena cum venia, in tertia gloria. Ad crucem malitiae pertinet poena, ad crucem poenitentiae pertinet venia, ad crucem vero justitiae gloria. Timeo igitur poenam, quaero veniam, desidero gloriam. Sed forsitan quaeris, utrum reperire possis mensuras utriusque crucis? Dominicae crucis profundum habet beatus Job, altitudinem David, latitudinem Petrus, longitudinem Naboth. De profundo timoris dicitur: Erat vir re
Abbreviated transcription (Latin):
sunt tres speties hominum: quorum hi primi sunt qui
portant crucem mortificando carnem: & tñ ñ ꝓdest eis:
quia ñpenitent.Sunt autem & alii qui mortificant car-¬
nẽ. et ꝓdest eis ad salutem: et orant et exaudiunt᷑: auduiñ
etiam qd̃ dicitur. hodie mecum eris in paradiso. Qͣndo
autem hoc audiunt: Cum ȩuangłiũ legentes dicunt. Be¬
ati pauꝑes spiritu: qm̃ ipsorum : regnum cȩloꝵ. Sunt oe
alii libi apena peccati: nullis criminibꝰ implicati: subtͣ¬
hentes se a ꝑuerso opere. ab ocioso sermone: ab immunda
cogitatione: in quoꝵ manib labor ẽ. assiduus: oratio in
lingua: puritas inmente: portantes aliena pecc̃a quasi
sua. Hi sunt qui portant crucem ñ ꝓ suis s ꝓ peccatis ali-¬
qͣq quatuor sunt dim̃siones. In cruce & enim diaboli al
ꝓfundum maloꝵ uenerit. contempnit. Latitudo in car-¬
nalib. qui latam & spatiosam uiã secunt᷑. Longitudo

Expanded text:
sunt tres species hominum, quorum hi primi sunt, qui sunt tres species hominum, quorum hi primi sunt, qui portant crucem mortificando carnem, et tamen non prodest eis, quia non poenitent. Sunt autem et alii, qui mortificant carnem, et prodest eis ad salutem, orant et exaudiuntur, audiunt etiam quod dicitur: Hodie mecum eris in paradiso. Quando autem hoc audiunt? Cum Evangelium legentes dicunt: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Sunt etiam alii liberi a poena peccati, nullis criminibus implicati, subtrahentes se a perverso opere, ab otioso sermone, ab immunda cogitatione, in quorum manibus labor est assiduus, oratio in lingua, puritas in mente, portantes aliena peccata quasi sua; hi sunt, qui portant crucem, non pro suis, sed pro peccatis aliquaque quatuor sunt dimensiones. In cruce etenim diaboli est profundum venerit malorum, contemnit . Latitudo in carnalibus, qui latam et spatiosam viam sequuntur. Longitudo
Abbreviated transcription (Latin):
quia structio corpore maior ẽ. et ideo at̾ra ñ potest eleuari.
Qͥ enim t̾rena sapiunt. et t̾renis inhiant: carnis desidio
solent aggrauari. Unde & ueritas dicit. hi sunt qͥ ueni¬
unt ad uos inuestim̃tis ouium: intꝰ autẽ sunt lupi ra¬
paces. Ext̾ius enim contegor agni uellere: intꝰ autẽ se¬
uio lupi cupiditate. Coram dño consisto ad altare ex¬
tensis manib quasi cruci afficus: crucẽ simulans et
tam̃ portans. Cuius crucẽ. Forsitan latronis s utinã
illiꝰ cui dictũ ẽ. hodie mecum eris in paradiso. Tres st̃ si¬
quidẽ cruces. Rima lat᷑nis desꝑantis: scł̃a orantis & di¬
centis. mem̃to mei dñe dum uen̾is in regnum tuũ: tercia
aut̃ xp̃i. Primꝰ meruit crucem. s ñ ꝓfuit ei ad salutẽ: scd̾s
uͦ meruit. s tam̃ ad salutem ei ꝓfuit: tercius ñ meruit.
portauit eam cam̃: s nob profuit. His tͥb assimilari pos¬

Expanded text:
quia struthio corpore major est, et ideo a terra non potest elevari. quia struthio corpore major est, et ideo a terra non potest elevari. Qui enim terrena sapiunt, et terrenis inhiant, carnis desiderio solent aggravari. Unde et Veritas dicit: Hi sunt, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Exterius autem contegor ovis vellere, intus autem saevio cupiditate. Coram Domino consisto ad altare extensis manibus quasi crucifixus, crucem simulans, et tamen non portans. Cujus crucem? forsitan latronis, sed utinam illius, cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso . Tres sunt siquidem cruces: prima latronis desperantis, secunda orantis et dicentis: Memento mei, Domine, cum veneris in regnum tuum , tertia autem Christi. Primus meruit crucem, sed non profuit ei ad salutem. Secundus vero meruit, sed tamen ad salutem profuit. Tertius non meruit, portavit eam tamen, sed nobis profuit. His tribus assimilari pos
Abbreviated transcription (Latin):
uis. & tam tardius curro aduep̃s & urticas corre
&e uep̾um iuixta densa succrescere frucesta: nudum se in
illis spinarum aculeis & urticarum incendiis ꝓiecit: et
ꝑuulnera carnis eduxit uulnus m̃tis: qr uoluptatem
trax̃ indolorem. Talis ad altare pot̾ accetłe: cuicum occꝰ¬
rerit merula uoluptatis: currat humilis ad aspitatẽ
correctionis. Ego autem quomͦ accedam qui porto pennã
structionis. in habitu religionis: ut ñ placeam morib s
uestib: Quasi enim structio uolatum simulo: s tam̃ pe¬
dib t̾ram tango. Uolito habitu. s tango affectu. Penna si¬
quidẽ contemplationis at̾renis ñ eleuat: quem corpulentia
carneȩ fragilitatis ponde suo grauat. Unde beatꝰ ĩob. Pen-¬
na inquit structionis: similis ẽ. pennis herodii & accipi¬
tris. Dr̃ eẽ. similis penna structionis. pennȩ herodii & ac¬
cipitris: cum aliquis habitu simulat uitam cuiꝰlibet an

Expanded text:
ationis, et tam tardus curro ad vepres et urticas correpationis, et tam tardus curro ad vepres et urticas correpet veprium juxta densa succrescere fruticeta, nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit, et per vulnera cutis eduxit vulnus mentis, quia voluptatem traxit in dolorem. » Talis ad altare potest accedere, cui cum occurrerit merula voluptatis, currit humilis ad asperitatem correptionis. Ego autem quomodo accedam? qui porto plumam struthionis in habitu religionis, ut placeam non moribus, sed vestibus. Quasi enim struthio volatum simulo, sed tamen pedibus terram tango: volito habitu, sed terram tango affectu. Penna siquidem contemplationis a terrenis non elevat, quam corpulentia carneae fragilitatis pondere suo gravat. Unde B. Job: Penna, inquit, struthionis similis est pennis Herodii et accipitris . Dicitur esse similis penna struthionis pennae herodii et accipitris, cum aliquis habitu simulat quod vitam alicujus
Abbreviated transcription (Latin):
nutriui pꝰ conu̾sionem: Offeram fortassis porcum un¬
munditię ꝓagno innocentiȩ. ⁊ merulã uoluptatis ꝓ tͣ¬
ture castitatis: structionem simulationis ꝓ columba
sĩplicitatis. Qͥd ẽ. enim moralit porcus u̾tens se in uo¬
lutabro luti: nͥ peccator reu̾tens ad immunditiã peccati:
Et quid ẽ. merula uolitans : nͥ uoluptas ꝑ suggestio¬
nem temptans: Uł quid structio in deserto: nͥ simula¬
tio in conuerso: Adhuc habeo mecum siliqͣs. cibũ scili¬
cet porcorum: quia adhuc inore meo resonant scła¬
Siliqua sicut scͥptum repꝑi. genus ẽ leguminis. follib
maximum & sonoꝵ. s granoꝵ paucitate sterilȩ. et pene
uacuum: ideoq ꝑsiliquas designantur fabulȩ scłareᷤ.
sterili suauitate resonantes. Cum gͥ scłaria narro. stul¬
os congrego: et sicut porci siliquas: ita secunt᷑ ĩmun
nugas. Heu heu. quam sepe occurrit mͥ merula tẽp¬

Expanded text:
nutrivi post conversionem? Offeram fortassis porcum imnutrivi post conversionem? Offeram fortassis porcum immunditiae pro agno innocentiae, merulam voluptatis pro turture castitatis, struthionem simulationis pro columba simplicitatis. Quid est enim moraliter porcus vertens se in volutabro luti, nisi peccator revertens ad immunditiam peccati? Et quid est merula volitans nisi voluptas per suggestionem tentans? Vel quid est struthio in deserto, nisi simulatio in converso? Adhuc mecum habeo siliquas cibum, scilicet porcorum, quia adhuc in ore meo resonant saeculaSiliqua, sicut scriptum reperi, genus est leguminis, follibus maximum et sonorum, sed granorum paucitate sterile et pene vacuum. Ideoque per siliquas designantur fabulae saeculares sterili suavitate resonantes. Cum igitur saecularia narro, stultos congrego, et sicut porci siliquas, sequuntur immundi nugas. Heu! quam saepe occurrit mihi merula tent
Abbreviated transcription (Latin):
occidi filium. P ussi uerbo: occidi exemplo: nec tanĩ ꝑ¬
timesco dñm: nec uereor patrem. Manens in turba fr̃m.
turbans aliquos & ab aliquo turbatus: qͣndoq accedo
ad pacificum. Appropinquo etiã talis ad oscłm pacis: qͥ
pi ius reconciliatus accedere debuissẽ ad oscłm turbat
siui. In altari illum eundẽ conspicio quẽ suscipiens
meon in manib grãs agens benedixit in templo
ẽ. saluatorem puerum portare in manib: et fr
lutis hab̾e in oꝑib. Qui enim portat puerum in manib
id÷ puritatem in oꝑib. cum orat exauditur. ut in pace
dimittatur. Cum offerebantur intemplo pueri: offerri
solebant in hac purificatione: agnꝰ turtures uł colũbȩ
Ego autẽ quid offeram: cum nullum istoꝵ habe qeam:
Offeram ne porcum: de his quos tam dui paui: offerã
ne merulam beati benedicti: quȩ totiens & tam im por¬
tune mͥ uolitans occurrit: Offeram structionem: quẽ

Expanded text:
occidi Filium. Percussi verbo, occidi exemplo, nec tamen poccidi Filium. Percussi verbo, occidi exemplo, nec tamen pertimesco Dominum, nec revereor Patrem. Manens in turba fratrum, turbans aliquos, et ab aliquo turbatus, quandoque accedo ad pacificum. Appropinquo etiam talis ad osculum pacis, qui prius reconciliatus accedere debuissem ad osculum turbati fratris. In altari illum eumdem conspicio, quem Simeon suscipiens manibus gratias agens benedixit in templo . Bonum est Salvatorem puerum portare in manibus et fructum salutis habere in operibus. Qui enim portat puerum in manibus, id est puritatem in operibus, cum orat exauditur, ut in pace dimittatur. Cum offerebantur in templo pueri, offerri solebant in hac purificatione agnus, turtures et columbae. Ego autem quid offeram, cum nullum istorum habere queam? Offeram ne porcum de his, quos tandiu pavi? Offeram ne merulam beati Benedicti, quae toties et tam importune mihi volitans occurrit? Offeram struthionem, quem