comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mons magnus igne ardens mis¬
sus est in mare. Et fc̃a est tec̾cia
pars maris sanguis: et mortua
est tercia pars creature que habe¬
bat aĩas in mari: et tertia pars
nauiũ interiit. Et tercius ange¬
lus tuba cecinit. Et cecidit de ce
lo stella magna ardens tanquã
facula: et eccidit in terciã par¬
tem fluminũ ⁊ in fontes aqua¬
rum. Et nomen stelle dicitur ab¬
sinthium. Et fc̃a est tercia pars
aquatum ĩ absinthiũ. Et mul¬
ti homines mortui sunt de aqͥs:
quia amare facte sunt. Et quar¬
tus angelus tuba cecinit. Et ꝑ¬
cussa est tercia pars solis ⁊ terci¬
a pars lune. ⁊ tercia pars stella¬
rum: ita ut obscuraretur terci¬
a pars eoꝵ. et diei ñ luceret pars
tertia. et noctis similiter. Et uidi
et audiui uocem unius aquile
uolantis ꝑ mediũ celum: dicen¬
tis uoce magna. Ue. ue.ue. habi¬
tantib in t̾ra: de ceteris uocib
trium angeloꝵ qͥ erant tuba ca¬
nituri. ¶¬
t quintꝰ angelus tuba ceci¬

Expanded text:
mons magnus igne ardens mismons magnus igne ardens missus est in mare: et facta est tertia pars maris sanguis, et mortua est tertia pars creaturae eorum, quae habebant animas in mari, et tertia pars navium interiit. Et tertius angelus tuba lo stella magna ardens tanquam facula, et cecidit in tertiam partem fluminum, et in fontes aquarum, et nomen stellae dicitur absinthium. Et facta est tertia pars aquarum in absinthium, et multi hominum mortui sunt de aquis, quia amarae factae sunt. Et quartus angelus tuba cecinit, et percussa est tertia pars solis, et tertia pars lunae, et tertia pars stellarum: ita ut obscuraretur tertia pars eorum, et diei non luceret pars tertia, et noctis similiter. Et vidi, et audivi vocem unius aquilae volantis per medium caelum dicentis voce magna vae vae vae habitantibus in terra de ceteris vocibus tubae trium angelorum qui erant tuba canituri t quintus angelus tuba ceci
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum aperuisset sigillũ septi¬
mũ: fc̃m ẽ silentiũ in celo qua¬
si media hora. ¶s¬
t uidi septem angelos stan¬
tes in conspectu dei: et clate sunt
illis septem tube. Et alius ange¬
lus uenit. et stetit ante altare:
habens thuribulũ aureũ. Et cla¬
ta sunt ei incensa multa: ut cla¬
ret de orationib scõꝵ õium suꝑ
altare aureũ qd̃ est ante thronũ
Et ascendit fumus incensoꝵ de o¬
rationib scõꝵ de manu angeli co¬
ram deo. Et accepit angelus thu¬
ribulum et ĩpleuit illud de igne
altaris: et misit in terram. Et fc̃a
sunt tonitrua et uoces et fulgu¬
ra: et terre motus. Et septem au¬
geli qui habebant septem tubas:
parauerunt se ut tuba canerent.
Et primus angelus tuba cecinit.
Et fc̃a est grando et ignis mixta
in sanguine: et missum ẽ in ter¬
ram. Et tercia pars terre combu¬
sta est. et tercia pars arboꝵ com¬
busta est: et om̃e fenum uiride
combustum est. Et secunlus an-¬
gelus tuba cecinit. Et tanquam

Expanded text:
Et cum aperuisset sigillum septimum, factum est silentium in coelo, quasi media hora. t vidi septem angelos stantes in conspectu Dei: et datae sunt illis septem tubae. Et alius angelus venit, et stetit ante altare habens thuribulum aureum: et data sunt illi incensa multa, ut daret de orationibus sanctorum omnium super altare aureum, quod est ante thronum Dei. Et ascendit fumus incensorum de orationibus sanctorum de manu angeli coram Deo. Et accepit angelus thuribulum, et implevit illud de igne altaris, et misit in terram, et facta sunt tonitrua, et voces et fulgura, et terraemotus magnus. Et septem angeli, qui habebant septem tubas, praeparaverunt se, ut tuba canerent. Et primus angelus tuba cecinit, et facta est grando, et ignis, mixta in sanguine, et missum est in terram: et tertia pars terrae combusta est, et tertia pars arborum concremata est, et omne fenum viride combustum est. Et secundus angelus tuba cecinit: et tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾sa est in luctum. Et scͥpsit
rex antiochus omni regno suo:
ut esset omnis ppłs unus. Et re¬
liquerunt unusquisq legem
suam: et consenserunt omnes
gentes scd̃m u̾bum regis anti¬
ochi. Et multi ex isrł consenser̃t
ei: et sacrificauerunt ydolis. et
coinquinauerunt sabbatum.
Et misit rex antiochus libros ꝑ
manus nuntioꝵ in hierłm. et
in omnes ciuitates. iude ut
sequerentur leges gentium ter¬
re. et prohiberent holocausta et
sacrificia et placationes fieri ĩ
templo dei. et prohiberent cele¬
brari sabbatum et cdies sollẽnes:
et coinquinari sc̃ã. et sc̃m ppłm
isrł. Et iussit edificari aras et
templa et ydola. et immolari
carnes suillas et pecora cõmu¬
nia. et relinquere filios suos ĩ¬
circuncisos. et coinquinari ani¬
mas eoꝵ in om̃ib immundici¬
is et abhominationib ⁊ ita ut
obliuiscerentur legem. et ĩmu¬
tarent om̃s iustificationes dei:
et quicunq ñ fecissẽt scdm uer¬
bum regis antiochi morerent᷑.

Expanded text:
conversa est in luctum et scripsit rex Antiochus omni regno suo ut esset omnis populus unus et reliquerunt unusquisque legem suam et consenserunt omnes gentes secundum verbum regis Antiochi et multi ex Israhel consenserunt ei et sacrificaverunt idolis et coinquinaverunt sabbatum et misit rex Antiochus libros per manus nuntiorum in Hierusalem et in omnes civitates Iudae ut sequerentur legem gentium terrae et prohiberent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies sollemnes et coinquinari sancta et sanctum populum Israhel et iussit aedificari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificationes Dei et quicumque non fecisset secundum verbum regis Antiochi moreretur
Abbreviated transcription (Latin):
autem nichanor manifesta¬
re odium qd̃ habebat in iude¬
os: misit milites quingentos.
ut eum comp̃henderent. Pu-

Expanded text:
autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent pu
Abbreviated transcription (Latin):
luos dicens. Super cathedram
moysi sederunt scribe et phari¬
sei. Om̃ia ergo quecunq dlixe¬
rint uobis: seruate et facite.
Scd̃m opera uero eorum noli¬
te facere. Dicunt enim: et non
faciunt. Alligant autem one¬
ra grauia et importabilia. et
imponunt in humeros homi¬
num: digito autem suo no¬
lunt ea mouẽre. Omnia uero
opera sua faciunt ut uideant᷑
abhominib. Dilatant enim
philacteria sua: et magnificã
fimbrias.Amant autem pri

Expanded text:
am Moysi sederunt scribae et Pharisaei: omnia ergo quaecumque dixerint uobis seruate et facite, secundum opera uero eorum nolite facere: dicunt enim et non faciunt. alligant autem onera grauia et inportabilia et inponunt in umeros hominum, digito autem suo nolunt ea mouere. omnia uero opera sua faciunt, ut uideantur ab hominibus. dilatant enim phylacteria sua et magnificant fimbrias. amant
Abbreviated transcription (Latin):
Ue uobis duces ceci: qui dici¬
tis. Quicunq iurauerit per
templum. nichil est: qui autẽ
iurau̾it in auro templi. debitor
est. Stulti et ceci. quid enim
maius est. aurum an templũ
qd̃ scĩficat aurum: Et quicun¬
q iurauerit in altari. nichil ẽ:
quicunq autem iurauerit

Expanded text:
Vae vobis, duces caeci, quia dicitis: quicumque juraverit per templum, nihil est: qui autem juraverit in auro templi, debitor est. Stulti et caeci, quid enim majus est, aurum, an templum quod sanctificat aurum? Et quicumque juraverit in altari, nihil est: quicumque autem juraverit
Abbreviated transcription (Latin):
dei in celo. De resurrectione au¬
tem mortuoꝵ ñ legistis qd̃ di¬
ctum est a deo licente uobis
ego sum deus abraham et deus
isaac et deus iacob: Non est de¬
us mortuoꝵ: sed uiuentium.
Et audientes turbe miraban-¬
tur in doctrina eius. Pharisei
autem audientes quod silen-¬
tium imposuisset saduceis:
conuenerunt in unum. Et in¬
terrogauit eum unus ex eis le¬
gis doctor: temptans eũ. Ma¬
gister. qd̃ est mandatum ma¬
gnum in legec Ait illi hiesus.

Expanded text:
o de resurrectione autem mortuorum non legistis quod dictum est a Deo dicente vobis ego sum Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob non est Deus mortuorum sed viventium et audientes turbae mirabantur in doctrina eius Pharisaei autem audientes quod silentium inposuisset Sadducaeis convenerunt in unum et interrogavit eum unus ex eis legis doctor temptans eum magister quod est mandatum magnum in l
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt eum dicentes. Magi¬
ster. moyses clixit siquis mor¬
tuus fuerit ñ habens filium.¬
ut ducat frater eius uxorem
illius: et suscitet semen fra¬
tri suo. Erant autem apud
nos septem fratres. Et primꝰ
uxore ducta defunctus est:
et ñ habens semen. reliquit
uxorem suam fratri suo. Si¬
militer secundus et tercius.
usq ad septimũ. Nouissime
autem om̃ium. et mulier de¬
functa est. In resurrectione ergo
cuius erit de septem uxor: Om̃s
enim habuerunt eam. Nespon¬
dens autem hiesus ait illis. Er¬
ratis. nescientes scripturas ne

Expanded text:
tes: Magister, Moyses dixit, Si quis mortuus fuerit, non habens filium,  frater ejus ducat uxorem illius, et suscitet semen fratri suo. Erant autem apud nos septem fratres: et primus, uxore ducta, defunctus est:  et non habens semen, reliquit uxorem suam fratri suo. Similiter secundus, et tertius usque ad septimum:  Novissime autem omnium, et mulier defuncta est. In resurrectione ergo, cujus erit de septem uxor?  omnes enim habuerunt eam. Respondens autem Jesus, ait illis:  Erratis, nescientes Scripturas, ne
Abbreviated transcription (Latin):
secundo autem etiam ciuibus
consulens. Nam illoꝵ prauita¬
te: uniu̾sum genus nr̃m non
minime uexatur. Sed his sin¬
gulis oro rex cognitis: et regio¬
ni et generi scd̃m ꝑuulgatam
om̃ib humanitatẽ tuam pro-

Expanded text:
secundo autem etiam civibus consulens nam illorum pravitate universum genus nostrum non minime vexatur sed his singulis oro rex cognitis et regioni et generi secundum pervulgatam omnibus humanitatem tuam pro
Abbreviated transcription (Latin):
eius sicut homo ignobilis. Ua¬
sa glorie eius captiua ablu¬
cta sunt. Trucidati sunt senes
eius in plateis: et iuuenes eiꝰ
ceciderunt in gladio inimico¬
rum. Que gens ñ hereditauit
regnum eius. et ñ obtinuit
spolia eius: Omnis composi¬
tio eius ablata est. Que erat
libera: facta est ancilla. Et ecce
sc̃a nr̃a et pulchritudo nostra.
et claritas nr̃a desolata ẽ: et
coinquinauerunt eam gentes.
Quo ergo nobis adhuc uiuere:
Et scidit mathathias et filii e¬
ius uestimenta sua: et operu¬
erunt se ciliciis et planxerunt
ualde. Et uenerunt illuc qui
missi erant a rege antiocho:
ut cogerent eos qui confuge¬
rant in ciuitatem modin. im¬
molare. et thura accendere. et
a lege dei discedere. Et multi de
ppło isrł consentientes: accesse¬
runt ad eos. Sed mathathias
et filii eius constanter stece¬
runt. Et respondentes qͥ mis-¬
si erant ab antiocho: dixerũt

Expanded text:
eius sicut homo ignobilis vaeius sicut homo ignobilis vasa gloriae eius captiva abducta sunt trucidati sunt iuvenes eius in plateis et iuvenes eius ceciderunt gladio inimicorum quae gens non hereditavit regnum eius et non obtinuit spolia eius omnis conpositio eius ablata est quae erat libera facta est ancilla et ecce sancta nostra et pulchritudo nostra et claritas nostra desolata est et coinquinaverunt eam gentes quo ergo nobis adhuc vivere et scidit Matthathias et filii eius vestimenta sua et operuerunt se ciliciis et planxerunt valde et venerunt illuc qui missi erant a rege Antiocho ut cogerent eos qui confugerant in civitate Modin immolare et accendere et a lege Dei discedere et multi de populo Israhel consentientes accesserunt ad eos sed Matthathias et filii eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixe
Abbreviated transcription (Latin):
per uniuersas domos eorũ:
et eos qui circunciderant il¬
los. trucidabant. Et multi de
ppło isrł̃ diffinierunt apud
se. ut ñ manducarent ĩmun¬
da: et elegerunt magis mo¬
ri quam cibis coinquinari
immundis. Et noluerunt in¬
fringere legem dei scãm: ⁊ tru¬
cidati sunt. Et facta est ira ma¬
gna super populum ualde.
Ndieb illis surrexit ma¶¬
thathias filius iohannis filii
symeonis sacerdos ex filiis io¬
arim ab hierłm: et consedit ĩ
monte modin. Et habebat fili¬
os quinq ⁊ iohannan qͥ cogno¬
minabatur gaddis. et symeonẽ
qui cognominabatur thasi. et
iudam qui uocabatur macha¬
beus. et eleazarum qui cogno¬
minabatur abaron: et iona¬
than qui cognominabatur
apphus. Hi uiderunt mala q̃
fiebant in ppło iuda et in hie¬
rusalem. Et dixit mathathias.
Ne michi. Ut quid natus sum
uidere contritionem ppli mei.
et contritionẽ ciuitatis sc̃e ⁊
sedere illic. cum datur in ma¬
nib inimicoꝵ: Sc̃a in manu
extraneoꝵ facta sunt: templũ

Expanded text:
per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabant et multi de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et trucidati sunt et facta est ira magna super populum valde in illis diebus surrexit Matthathias filius Iohannis filii Simeonis sacerdos ex filiis Ioarim ab Hierusalem et consedit in monte Modin et habebat filios quinque Iohannan qui cognominabatur Gaddis et Simeon qui cognominabatur Thasi et Iudas qui vocabatur Macchabeus et Eleazarus qui cognominabatur Abaron et Ionathas qui cognominabatur Apphus hii viderunt mala quae fiebant in populo Iuda et in Hierusalem et dixit Matthathias vae mihi ut quid natus sum videre contritionem populi mei et contritionem civitatis sanctae et sedere illic cum datur in manibus inimicorum sancta in manu extraneorum facta sunt templum
Abbreviated transcription (Latin):
cibis et legibz suis sicut et pri¬
us. et nemo eoꝵ ullo modo mo-¬
lestiam patiatur de his que per
ignorantiam gesta sunt. Misi
autem et menelaum qͥ uos al¬
loquatur. Ualete. Anno cente¬
simo quadragesimo octauo.
xandici mensis quintadecima.
slserunt etiam romani episto¬
lam ita se habentẽ. Qͥntus mẽ-¬
mius et titus manlius legati
romanoꝵ: ppło iudeoꝵ salutẽ.
De his que lisias cognatꝰ regis
concessit uobis: et nos concessi¬
dicauit referendum: confestĩ
aliquẽ mittite diligentius in¬
ter uos conferentes ut decerna¬
mus sicut congruit uobis. Nos
enim antiochiam accedimꝰ. Ide¬
oq festinate rescribere: ut nos
quoq sciamus cuiꝰ estis uolun¬
tatis. Bene ualete.Anno cente

Expanded text:
cibis et legibus suis sicut et prius et nemo eorum ullo modo molestiam patiatur de his quae per ignorantiam gesta sunt misi autem et Menelaum qui vos adloquatur valete anno centesimo quadragesimo octavo xandici mensis quintadecima miserunt autem etiam Romani epistulam ita se habentem Quintus Memmius et Titus Manilius legati Romanorum populo Iudaeorum salutem de his quae Lysias cognatus regis concessit vobis et nos concessidicavit referendum confestim aliquem mittite diligentius inter vos conferentes ut decernamus sicut congruit vobis nos enim Antiochiam accedimus ideoque festinate scribere ut nos quoque sciamus cuius estis voluntatis bene valete anno cente
Abbreviated transcription (Latin):
commentarios iuxta uesti¬
gia maioꝵ pari studio con¬
derem. Feci quantum potui:
et prioris libri expositionem
lodouico regi editam dedi⁊
sequentis uero tue sc̃itati trã¬
dendam reseruaui: ut petici¬
o tua ñ esset uana. neq habe¬
res me suggillandum. qua¬
si tibi roganti nollem confer¬
re qđ aliis gratis contulerim.
Proinde quia iam cõfectum o¬
pus habes: utere eo sicut decet
seruum xp̃i. cum communio¬
ne multoꝵ. Et qd̃ solus impe¬
traueras: ad plurimoꝵ utili¬
tatem ꝑuenire facias. De cete¬
ro quoq uolo sc̃ĩtatem tuam
scire. qd̃ ipsum opus ideo par¬
tim de diuina hystoria. partĩ
de iosephi iudeoꝵ hystorici tra¬
ditione. partim uero de aliax
gentium hystoriis contexui
ut quia ñ tantum gentis iu¬
clee ac principum eius. s et

Expanded text:
commentarios juxta vestigia majorum pari studio conderem. Feci quantum potui, et prioris libri expositionem, Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti nollem conferre quod aliis gratis contulerim. Proinde quia jam confectum opus habes, utere eo sicut decet servum Christi cum communione multorum; et quod solus impetraveras, ad plurimorum utilitatem pervenire facias. De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero de aliarum gentium historicis contexui, ut quia non tantum gentis Judaeae ac principum ejus, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus in domum diripere.
nisi prius fortem alliget: et
tunc domum eius diripiet.
Amen dico uobis: qm̃ om̃ia
dimittentur filiis hominũ
peccata et blasphemie quib
ñ habet remissionem in eter¬
ter eius et fratres: et foris
stantes miserunt ad eum. uo¬
cantes eum. Et sedebat circa
eum turba: et dicunt ei. Eoce
mater tua et fratres tui foris.
querunt te. Et respondens eis
ait.Que est mater mea. et
fratres meic Et circunspici¬
ens eos qui in circuitu eius
sedebant ait. Ecce mater mea
et fratres mei. Qui enim
fecerit uoluntatem dei: hic
frater meus et soror mea et
mare. Et congregata est
ad eum turba multa: ita ut¬
in nauem ascenclens sederet
in mari. Et omnis turba cuca
mare suꝑ terram erat. Et doce¬
bat illos in parabolis multa:
et dicebat illis in doctrina sua.
Audite. Ecce exiit seminans ad

Expanded text:
ingressus in domum diripere, nisi prius fortem alliget: et tunc domum ejus diripiet. Amen dico vobis, quoniam omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae, quibus  habet remissionem in aeterter ejus et fratres: et foris stantes miserunt ad eum vocantes eum, et sedebat circa eum turba: et dicunt ei: Ecce mater tua et fratres tui foris quaerunt te. Et respondens eis, ait: Quae est mater mea, et fratres mei? Et circumspiciens eos, qui in circuitu ejus sedebant, ait: Ecce mater mea, et fratres mei. Qui enim fecerit voluntatem Dei, hic frater meus, et soror mea, etmare: et congregata est ad eum turba multa, ita ut navim ascendens sederet in mari, et omnis turba circa mare super terram erat: et docebat eos in parabolis multa, et dicebat illis in doctrina sua: Audite: ecce exiit seminans ad
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsum diligat: uxor autem
timeat uirũ suũ.¶
ilii obedite parentib ue¬
stris in lño. Hoc enĩ iu¬
stum est. Honora patrẽ tuũ ⁊¬
matrẽ tuam. quod est manda¬
tum primũ in ꝓmissione: ut
bene sit tibi. et sis longenus
suꝑ terram. Et pos patres noli¬
te ad iracundiam prouocare
filios urõs: sed educate illos
in disciplina et correctõe dñ.
Serui obedite dñis carnalibꝰ
cum timore et tremore. in sim¬
plicitate cordis ur̃i. sicut xp̃oͬ
ñ ad oculum seruientes. qua¬
si hominib placentes. sed ut
serui xͥ facientes uoluntatem
dei ex animo.cum bona uolun¬
tate seruientes sicut dño et ñ
hominib: scientes qm̃ unus¬
quisq qd̃cunq fecerit bonum
hoc ꝑcipiet a dño siue seruus

Expanded text:
se ipsum diligat: uxor autem ut se ipsum diligat: uxor autem ut timeat uirum. Filii, oboedite parentibus uestris in domino. hoc enim iustum est. honora patrematrem tuam, quod est mandatum primum in promissione: ut bene sit tibi, et sis longaevus super terram. Et vos, patres, nolite ad iracundiam provocare filios vestros: sed educate illos in disciplina et correptione Domini. Servi, obedite dominis carnalibus cum timore, et tremore, in simpnon ad oculum servientes, quasi hominibus placentes; sed ut servi Christi, facientes voluntatem Dei ex animo, cum bona voluntate servientes ut Domino, et non hominibus: scientes quoniam unusquisque quodcumque fecerit bonum, hoc recipiet a Domino, sive servus
Abbreviated transcription (Latin):
lieres uiris suis subdite sint
lieris. sicut xp̃s caput est eccle¬
sie. ipse saluator corporis eius.
Sed sicut eccłia subiecta est xͦ
ita et mulieres uiris suis moĩ¬
bus. Uiri diligite uxores urãs.
sicut et xp̃s dilexit eccłiam. et
semet ipsum tradilit proea.
ut illam scĩficaret. mundans¬
cam lauachro aque in u̾bo ui-¬
te. ut exhiberet ipse sibi glorio¬
sam eccł̃iam ñ habentem macit
lam aut rugam aut aliquid
eiusmodi: sed ut sit sc̃a et im¬
maculata. Ita et uiri debent di¬
ligere uxores suas: ut corpora
sua. Qui suam uxorem dili¬
git: se ipsum diligit. Nemo
enim unquam carnem suam
odio habuit. sed nutrit et fo¬
uet eam. sicut et xp̃s eccl̃iam:
quia membra sumus corporis
eius de carne eius et de ossibz
eius. Propter hoc relinquet
homo patrem et matrem suã
et adherebit uxori sue: ⁊ erũt
duo in carne una. Sacramen¬
tum hoc magnum est. Ego
autem dico: in xp̃o et in eccłi¬
a. Heruntamen et uos singuli.
unusquisq suam uxorem sicut

Expanded text:
lieres uiris suis subditae sicut lieris, sicut Christus caput est ecclesiae, ipse saluator corporis. sed sicut ecclesia subiecta est Christo, ita et mulieres uiris suis in omnibus. uiri, diligite uxores uestras, sicut et Christus dilexit ecclesiam, et se ipsum tradidit pro ea, ut illam. sanctificaret, mundans lauacro aquae in uerbo: ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesialam, aut rugam, aut aliquid hujusmodi, sed ut sit sancta et immaculata. Ita et viri debent diligere uxores suas, ut corpora sua. Qui suam uxorem diligit, seipsum diligit. Nemo enim umquam carnem suam odio habuit: sed nutrit, et fovet eam, sicut et Christus Ecclesiam: quia membra sumus corporis ejus, de carne ejus et de ossibus ejus. Propter hoc relinquet homo patrem et matrem suam, et adhaerebit uxori suae: et erunt duo in carne una. sacramentum hoc magnum est: ego autem dico in Christo et in ecclesia. uerum tamen et uos singuli, unusquisque suam uxorem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
liquando tenebre: nunc autẽ
lux ĩ dño. Ht filii lucis ambu¬
late. fructus enim lucis est ĩ
om̃i bonitate et iustitia et ue¬
ritate: probantes quid sit be¬
neplacitum deo. Et nolite com¬
municare operib infructuo¬
sis tenebrarum: magis autẽ
et redarguite. Que enim in
occulto fiunt abipsis: turpe
est et dicere. Om̃ia autẽ que
arguuntur a lumine mani¬
festantur. Omne enim quod
manifestat᷑. lumen est. Pro¬
pter qd̃ dicit. Surge qui dor¬
mis et exurge amortius: et il¬
luminabit ti xp̃s. Hidete ita¬
q fratres quomodo caute am

Expanded text:
brae, nunc autem lux in domino: ut filii lucis ambulate - fructus enim lucis est in omni bonitate et iustitia et ueritate — probantes quid sit beneplacitum deo. et nolite communieare operibus infructuosis tenebrarum: magis autem et redarguite. quae enim in occulto fiunt ab ipsis, turpe est et dicere. omnia autem quae arguuntur a lumine manifestantur. omne enim quod manifestatur lumen est. propter quod dicit: surge qui dormis et exurge a mortuis, et inluminabit tibi Christus. uidete itaque, fratr
Abbreviated transcription (Latin):
a que hic aguntur: nota
facient uobis. Salutat uos
aristarchus concaptiuus me¬
us. et marchus consobrinus
barnabe. de quo accepistis

Expanded text:
a, quae hic aguntur, nota facient vobis. Salutat vos Aristarchus concap ivus meus, et Marcus consobrinus Barnabae, de quo accepistis
Abbreviated transcription (Latin):
mandata.si uenerit ad uos
excipite illum. et hiesus qui
dicitur iustus: qui sunt ex
circuncisione. Hi soli sunt ad¬
iutores mei in regno dei: qui
michi fuerunt solatio. Salu¬
tat uos epafras qui ex uo¬
bis est seruus xp̃i hiesu: sem¬
per sollicitus pro uobis in
orationib. ut stetis ꝑfecti et
pleni in om̃i uoluntate dei.
Testimoniũ enim illi ꝑhibe¬
o: qd̃ habet multum laborẽ
pro uobis. et pro his qͥ sunt
laodicie et qui ierapoli. Sa-¬
lutat uos lucas melicus ca¬
rissimus. et demas. Salutate
fratres qui sunt laodicie: et
nimpham. et que in domo
eius est eccłiam. Et cum le¬
cta fuerit apud uos episto
la facite ut et in laodicensiũ
eccłia legatur: et eam q̃ lao¬
dicensium est. uos legatis. Et
dicite archippo. Hide ministe¬
rium qd̃ accepisti in dño: ut
illud impleas. Salutatio mea
manu pauli. Memores estote

Expanded text:
mandata: si venerit ad vos, excipite illum: et Jesus, qui dicitur Justus: qui sunt ex circumcisione, hi soli sunt adjutores mei in regno Dei, qui mihi fuerunt solatio. Salutat vos Epaphras, qui ex vobis est, servus Christi Jesu, semper sollicitus pro vobis in orationibus, ut stetis perfecti, et pleni in omni voluntate Dei. Testimonium enim illi perhibeo, quod habet multum laborem pro vobis et pro iis qui sunt Laodiciae, et qui Hierapoli. Salutat vos Lucas medicus charissimus, et Demas. Salutate fratres, qui sunt Laodiciae, et Nympham, et quae in domo ejus est, Ecclesiam. Et cum lecta fuerit apud vos epistola haec, facite ut et in Laodicensium Ecclesia legatur: et eam, quae Laodicensium est, vos legatis. Et dicite Archippo: Vide ministerium, quod accepisti in Domino, ut illud impleas. Salutatio mea manu Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
uenient in nomine meo dicen¬
tes. quia ego sum: et tempus
appropinquauit. Nolite ergo
ire post illos. Cum audem auli¬
eritis prelia et seditiones: noli¬
te terreri. Oportet primum
hec fieri: sed non statim finis
Tunc dicebat illis. Surget gens
contra gentem: et regnum ad¬
u̾sus regnum. Et terre motus

Expanded text:
venient in nomine meo dicenvenient in nomine meo dicentes quia ego sum et tempus adpropinquavit nolite ergo ire post illos cum autem audieritis proelia et seditiones nolite terreri oportet primum haec fieri sed non statim finis tunc dicebat illis surget gens contra gentem et regnum adversus regnum terraemot
Abbreviated transcription (Latin):
nec ponam iuimicos tuos sca
bellum pedum tuoꝵ:Dauicd
ergo dñm illum uocat᷑ et quo
autem om̃i ppło: dixit discipi¬
lis suis. Attendite a scribis qui
uolunt ambulare instolis. et
amant salutationes in foro. et
primas cathedras in sinagogis.
rum: simulantes longam ora¬
tionem. Hi accipient damnati
sua in gazophilatium diuites.
Hidit autem et quancdam ui¬
duam pauꝑculam mittentẽ
era duo minuta: et dixit. Here
dico uobis: quia uidua hec
pauper plus quam omnes mi¬
sit. Nam om̃s hi ex abundanti
sibi miserunt in munera dei:
hec autem ex eo qd̃ deest illi o¬
minem uictum suum quem
habuit misit. Et quibusclam di¬
centib de templo qd̃ lapidib bo¬
nis et donis ornatum esset: di¬
xit. Hec que uicletis. uenient di¬
es in quib ñ relinquetur lapis
super lapidem: qui ñ destruat᷑.
Interrogauerunt autem illum
dicentes. Preceptor quando hec
erunt: Et quod signum cum
fieri incipient: Qui dixit. Hi¬
dete ne seducamini. Multi enĩ

Expanded text:
nec ponam inimicosnec ponam inimicosbellum pedum tuorum? David ergo Dominum illum vocat: et quomautem omni populo, dixit discipulis suis: Attendite a scribis, qui volunt ambulare in stolis, et amant salutationes in foro, et primas cathedras in synagogis, rum, simulantes longam orationem. Hi accipient damnatiosua in gazophylacium, divites. vidit autem et quandam viduam pauperculam mittentem aera minuta duo et dixit vere dico vobis quia vidua haec pauper plus quam omnes misit nam omnes hii ex abundanti sibi miserunt in munera Dei haec autem ex eo quod deest illi omnem victum suum quem habuit misit et quibusdam dicentibus de templo quod lapidibus bonis et donis ornatum esset dixit haec quae videtis venient dies in quibus non relinquetur lapis super lapidem qui non destruatur interrogaverunt autem illum dicentes praeceptor quando haec erunt et quod signum cum fieri incipient qui dixit videte ne seducamini multi enim
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ reliquerunt semen.⁊ mor¬
tui sunt. Nouissima om̃iũ mor¬
tua est et mulier. In resurrecti¬
one ergo cuius eorum erit u-¬
xor: Siquidem septem habue¬
runt eam uxorem. Et ait illis
hiesus. filii huius seculi nu¬
bunt: et traduntur ad nupti¬
as. Illi uero qui digni habrbũ¬
tur seculo illo et resurrectione
ex mortiuis: neq nubent neq
ducent uxores. Neq enim ul¬
tra mori poterunt. Equales e¬
nim angelis sunt: et filii sunt
dei. cum sint filii resurrectionis.
Quia uero resurgant mortui.
et moyses ostendit secus rubũ:
sicut dicit dñm. deum abrahã.
et deum ysaac. et deum iacob.
Deus autem ñ est mortuorũ:
sed uiuoꝵ. Omnes enim uiuũt
ei. Riespondentes autẽ quidã
scribarum dixerunt. Magist̃
bene dixisti. Et amplius non
audebant eum quicquam in¬
terrogare. Dixit autem ad illos.
Quomodo dicunt xp̃m filium
clauiad esse. et ipse dauid clicit
in libro psalmoꝵ: dixit dominꝰ
dño meo.sede adextris meis. do¬

Expanded text:
et non reliquerunt semen, et moret non reliquerunt semen, et mortui sunt. Novissime omnium mortua est et mulier. In resurrectione ergo, cujus eorum erit uxor? siquidem septem habuerunt eam uxorem. Et ait illis Jesus: Filii hujus saeculi nubunt, et traduntur ad nuptias: illi vero qui digni habebuntur saeculo illo, et resurrectione ex mortuis neque nubunt neque ducunt uxores neque enim ultra mori poterunt aequales enim angelis sunt et filii sunt Dei cum sint filii resurrectionis quia vero resurgant mortui et Moses ostendit secus rubum sicut dicit Dominum Deum Abraham et Deum Isaac et Deum Iacob Deus autem non est mortuorum sed vivorum omnes enim vivunt ei respondentes autem quidam scribarum dixerunt magister bene dixisti et amplius non audebant eum quicquam interrogare dixit autem ad illos quomodo dicunt Christum Filium David esse et ipse David dicit in libro Psalmorum dixit Dominus Domino meo sede a dextris meis do
Abbreviated transcription (Latin):
interrogauerunt illum dicen¬
tes.Magister scimus quia te¬
cte clicis. et doces. et ñ accipis
am dei doces. Licet nobis cdare¬
tributum cesari an non:Con¬
siderans autem dolum illoꝵ
dixit ad eos. Quid me tẽpta¬
tis: Ostendite michi denariũ.
Cuius habet imaginem et in¬
scriptionem: Respondentes
dixerunt. Cesaris. Et ait illis.
Reddite ergo que cesaris sunt
cesari: et que sunt dei deo. Et
non potuerunt u̾bum eius re-¬
prehendere coram plebe:et mi-¬
rati in responso eius tacuerũt.
Accesserunt autem quidam
sacluceoꝵ qui negant esse re¬
surrectionem: et interrogaue¬
runt eum dicentes. Magister
moyses scripsit nobis. si frater
alicuius mortuus fuerit ha¬
bens uxorem. et hic sine filiis
fuerit. ut accipiat eam frater
eius uxorem: et suscitet se¬
men fratri suo. Septem ergo
fratres erant. Et primus acce¬
pit uxorem: et mortuus est si¬
ne filiis. Et sequens accepit il¬
lam: et ipse mortuus est sine
filio. Et tercius accepit illam.
Similiter et omnes septem:

Expanded text:
interrogaverunt eum, dicentes: Magister, scimus quia recte dicis et doces: et non accipis tate doces: licet nobis tributum dare Caesari, an non? Considerans autem dolum illorum, dixit ad eos: Quid me tentatis? Ostendite mihi denarium. Cujus habet imaginem, et inscriptionem? Respondentes dixerunt Caesaris et ait illis reddite ergo quae Caesaris sunt Caesari et quae Dei sunt Deo et non potuerunt verbum eius reprehendere coram plebe et mirati in responso eius tacuerunt accesserunt autem quidam Sadducaeorum qui negant esse resurrectionem et interrogaverunt eumMoyses scripsit nobis: Si frater alicujus mortuus fuerit habens uxorem, et hic sine liberis fuerit, ut accipiat eam frater ejus uxorem, et suscitet semen fratri suo. Septem ergo fratres erant, et primus accepit uxorem, et mortuus est sine filiis. Et sequens accepit illam, et ipse mortuus est sine filio. Et tertius accepit illam. Similiter et omnes septem,
Abbreviated transcription (Latin):
orinthii sunt acha¬
ici. Et hi similiter
ab apostolis audi¬
erant u̾bum̃ ueri¬
tatis. et subu̾si sunt multipha¬
ne a falsis apostolis:quidam
a philosophie u̾bosa eloquenti¬
a. alii ad sectam legis iudaice
inducti. Hos reuocat apostol
ad ueram et euangelicã sapien-¬

Expanded text:
orinthii sunt Achaici; et hi similiter ab apostolis audierunt verbum veritatis, et subversi sunt multifarie a falsis apostolis. Quidam a philosophiae verbosa eloquentia, alii secta legis Judaicae, inducti sunt. Hos revocat Apostolus ad veram e
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate: et ornatus filiis et
fratrib. Ergo accede prior ⁊ fac
iussum regis. sicut fecerunt
omnes gentes. et uiri iuda et
qui remanserunt in hierłm:
et eris tu et filii tui inter ami

Expanded text:
civitate et ornatus filiis et fratribus ergo accede prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes et viri Iuda et qui remanserunt in Hierusalem et eris tu et filii tui inter ami
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ipotens. et eternus. qui libe¬
ras isrł de om̃i malo. qui feci¬
ficasti eos: accipe sacrificium
pro uniu̾so ppło tuo iscl̃. ⁊ cu¬
stodi partem tuam. et scĩfica.
Congrega disꝑsionem nrãm:
libera eos qui seruiunt gen¬
tibrͥ contemptos et abhomi¬
natos respice:ut sciant gen¬
tes qd̃ tu es deus noster. Affu¬
ge opprimentes nos: et contu¬
meliam facientes in suꝑbia.
Constitue ppłm tuũ in locoscõ
tuo: sicut dixit moyses. Sac̾¬
dotes autem psallebant ym¬
nos: usq quo consumptum
esset sacrificium. Cum autẽ
consumptũ fuisset sacrificiũ:
ex residua aqua neemias ius¬
sit lapides maiores ꝑfundi.
Qd̃ ut factum ẽ. flamma ex
eis accensa ẽ: s ex lumine qd̃
refulsit ab altari consumpta
est. Ut uero manifestata res ẽ.
renuntiatum est re gi ꝑsarũ.

Expanded text:
omnipotens et aeternus qui libeomnipotens et aeternus qui liberas Israhel de omni malo qui fecificasti eos accipe sacrificium pro universo populo tuo Israhel et custodi partem tuam et sanctifica congrega dispersionem nostram libera eos qui serviunt gentibus contemptos et abominatos respice ut sciant gentes quod tu es Deus noster adflige opprimentes et contumeliam facientes in superbia constitue populum tuum in loco sancto tuo sicut dixit Moses sacerdotes autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuisset sacrificium ex residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est ut vero manifestata essent haec renuntiatum est regi Persaru
Abbreviated transcription (Latin):
ri occulte absconderunt ĩ ual¬
le ubi erat puteus altus et sic-¬
cus: et in eo contutati sunt
eum. ita ut om̃ib ignotꝰ ess
locus. Cum preterissent autẽ
multi anni. et placuit deo ut
mitteretur neemias a rege ꝑ¬
sidis: nepotes sacerdotum il¬
lorum qui absconderant mi¬
sit ad requirendum ignẽ. Et
sicut narrauerunt nobis ñ
inuenerunt ignem: s aqͣm
crassam. Et iussit eos haurire:
et afferre sibi. Et sacrificia que
imposita erant iussit sacerdos
necmias aspergi aqua ip̃a: et
ligna et que erant suꝑposita.
Utq hoc factum ẽ. et tempus
affuit quo sol refulsit qͥ prius
erat in nibilo: accensus ẽ ignis
magnus. ita ut om̃s miraren¬
tur. Orationem autem facie¬
bant om̃s sacerdotes dum con¬
summaretur sacrificium: io¬
natha inchoante. ceteris autem
responcdentib. Et neemie erat
oratio hunc habens modum.
Dñe deus om̃ium creator. terri¬
bilis et fortis. iustus et mise¬
ricors. qui solus es bonus rex.¬
solus prestãs. solus iustus. et

Expanded text:
rio occulte absconderunt in valle ubi erat puteus altus siccus et in eo contutati sunt eum ita ut omnibus ignotus esset locus cum praeterissent autem multi anni et placuit Deo ut mitteretur Neemias a rege Persidis nepotes sacerdotum illorum qui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant iussit sacerdos Neemias aspargi aqua ipsa et ligna et quae erant superposita utque hoc factum est et tempus adfuit quo sol refulsit qui prius erat in nubilo accensus est ignis magnus ita ut omnes mirarentur orationem autem faciebant omnes sacerdotes dum consummaretur sacrificium Ionatha inchoante ceteris autem respondentibus et Neemiae erat oratio hunc habens modum Domine Deus omnium creator terribilis et fortis iustus et misericors qui solus es rex bonus solus praestans solus iustus et
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum legatos componere
cum ipso pacem: et reddere ei
captiuitatem. Et libenter acce¬
pit᷑. et fecit scd̃m u̾ba eius:
et iurauit nichil se ei facturũ
mali. om̃ib dieb uite eius. Et
reddidit ei captiuitatem qͣm
prius erat predatus de terra
iuda. Et conu̾sus abiit in ter¬
ram suam: et ñ apposuit am¬
plius uenire in fines eius. et
cessauit gladius ex isrl̾. Et ha¬
bitauit ionathas in machinas.
Et cepit ionathas ibi iudicare
ppłm: et exterminauit impi-¬
t anno centesimo sexage¬
simo ascendit alexander
antiochi filius. qui cognomi¬
natus est nobilis: et occupa¬
uit ptholomaidam. Et recepe¬
runt eum: et regnauit illic.
Et audiuit demetrius rex. et
congregauit exercitum ualde
copiosum: et exiuit obuiam
illi in prelium. Et misit deme¬
trius ad ionathan epistolam

Expanded text:
ad eum legatos conponere ad eum legatos conponere cum ipso pacem et reddere ei captivitatem et libenter accepit et fecit secundum verba eius et iuravit nihil se ei facturum mali omnibus diebus vitae eius et reddidit ei captivitatem quam prius erat praedatus de terra Iuda et conversus abiit in terram suam et non adposuit amplius venire in fines eius et cessavit gladius ex Israhel et habitavit Ionathas in Machemas et coepit Ionathas ibi iudicare populum et exterminavit impit anno centesimo sexagesimo ascendit Alexander Antiochi filius qui cognominatus est Nobilis et occupavit Ptolomaidam et receperunt eum et regnavit illic et audivit Demetrius rex et congregavit exercitum valde copiosum et exivit obviam illi in proelium et misit Demetrius ad Ionathan epistulam
Abbreviated transcription (Latin):
mon et qui cum eo erant in
bethbessi que est in deserto. et
extruxit diruta eius: ⁊ firma¬
uerunt eam. Et agnouit ba¬
chides. et congregauit uniuer¬
sam multitudinẽ suam: et
his qui de iuda erant denun¬
tiauit.Et uenit et castra po¬
suit desuper a bechbesse: et op¬
pugnauit eam dies multos.
et fecit machimas. Et reliqͥt
ionathas simonem fratrem
suum in ciuitate: et exiit in
regionem. Et uenit cum nu-¬
mero: et percussit odaren et
fratres eius. et filios phase-¬
ron in tabernaculo ipsorum
et cepit cedere et crescere in
uirtutib. Simon uero ⁊ qui
cum ipso erant exierunt de
ciuitate: et succenderunt ma¬
chinas. et pugnauerunt con¬
tra bachidem: et contritus ẽ
abeis. Et afflixerunt eũ ual¬
de: qm̃ consilium eius ⁊ con¬
gressus eius erat in anis. Et
iratus contra uiros iniquos
qui ei consilium dederant ut
ueniret in regionem ipsorũ:
multos ex eis occidit. Ipse au¬
tem cogitauit cum reliquis
abire in regionem suam. Et
cognouit ionathas. et misit

Expanded text:
mon et qui cum eo erant in Bethbessi quae est in deserto et struxit diruta eius et firmaverunt eam et agnovit Bacchides et congregavit universam multitudinem suam et his qui de Iuda erant denuntiavit et venit et castra posuit desuper a Bethbesse et obpugnavit eam dies multos et fecit machinas et reliquit Ionathas Simonem fratrem suum in civitate et exiit in regionem et venit cum numero et percussit Odaren et fratres eius et filios Phaseron in tabernaculo ipsorum et coepit caedere et crescere in virtutibus Simon vero et qui cum ipso erant exierunt de civitate et succenderunt machinas et pugnaverunt contra Bacchidem et contritus est ab eis et adflixerunt eum valde quoniam consilium eius et congressus eius erat inanis et iratus contra viros iniquos qui ei consilium dederant ut veniret in regionem ipsorum multos ex eis occidit ipse autem cogitavit cum reliquis abire in regionem suam et cognovit Ionathas et misit
Abbreviated transcription (Latin):
clicentes. Si eicis nos: mitte nos
in gregem porcoꝵ. Et ait illis. Ite
At illi exeuntes abierunt ĩ por¬
cos. Et ecce impetu abiit totus
grex perpreceps in mare:⁊ mor¬
tui sunt in aquis. Pastores au¬
tem fugerunt: et uenientes ĩ
ciuitatem nuntiauerũt om̃ia
et de his qui demonia habue¬
rant. Et ecce tota ciuitas exiit
obuiam hiesu. Et uiso eo: roga¬
bant ut transiret a finib eorũ.

Expanded text:
entes si eicis nos mitte nos in gregem porcorum et ait illis ite at illi exeuntes abierunt in porcos et ecce impetu abiit totus grex per praeceps in mare et mortui sunt in aquis pastores autem fugerunt et venientes in civitatem nuntiaverunt omnia et de his qui daemonia habuerant et ecce tota civitas exiit obviam Iesu et viso eo rogabant ut trans
Abbreviated transcription (Latin):
nem gerasenoꝵ. occurrerunt ei
duo habentes demonia.demo¬
numentis exeuntes. seui nimis.
ita ut nemo posset transire ꝑ
uiam illam. Et ecce clamaue¬
runt dicentes. Quid nobis et
tibi hiesu fili dei : Henisti huc
ante tempus torquere uoseE¬
rat autem ñ longe ab eis grex

Expanded text:
rerunt ei duo habentes daemonia, de monumentis exeuntes, saevi nimis, ita ut nemo posset transire per viam illam. Et ecce clamaverunt, dicentes: Quid nobis, et tibi, Jesu fili Dei? Venisti huc ante tempus torquere nos? Erat autem non longe ab illis grex
Abbreviated transcription (Latin):
frater tuus offendit. aut scã¬
dalizatur aut infirmatur.
Tu fidem habes penes temet
ip̃m: habe coram deo. Beatus
qui ñ iudicat semet ip̃m: in eo
qd̃ probat. Qui autem discer¬
nit. si manducauerit damna¬
tus est: quia ñ ex fide. Om̃e
autem quod ñ est ex fide: pec¬
catum est.¶A¬
ebemus autem nos fir¬
miores imbecillitates
infirmoꝵ sustinere: et ñ no¬
bis placere. Inusquisq ut̃in
proximo suo placeat in bonũ:

Expanded text:
frater tuus offendit aut scandalizatur aut infirmatur. tu fidem, quam habes penes temet ipsum, habe coram deo. beatus qui non iudieat semet ipsum in eo quo probat. qui autem discernit, si manducauerit, damnatus est, quia non ex fide. omne autem quod non est ex fide peccatum est.ebemus autem nos firmiores inbecillitates infirmorum sustinere et non nobis placere. unusquisque nostrum proximo placeat
Abbreviated transcription (Latin):
mum suam. Et uos estote pa¬
rati: quia qua hora ñ puta¬
tis filius hominis ueniet. Ait
autem ei petrus. Bñe ad nos
clicis hanc parabolam. an ad
omnes: Dixit autem dñs. Qͥs
putas est fidelis dispensator ⁊

Expanded text:
aululum: Et vos estote parati; quia qua hora non putatis Filius hominis veniet. Ait autem ei Petrus: Domine, ad nos dicis hanc parabolam, an et ad omnes? Dixit autem Dominus: Quis, putas, est fidelis dispensator
Abbreviated transcription (Latin):
potes me mundare.. Et ex¬
tendens manum: tecigit illũ
dicens. Uolo. Muncdare. Et con¬
festim lepra discessit ab illo. Et
ipse precepit illi ut nemini
diceret. Sed uade ostende te sa¬
cerdoti: et offer pro emundati
de illo. Et conueniebant tur-¬
be multe:ut audirent. et cu
debat docens. Et erant pharise¬
i sedentes et legis doctores qui
uenerant ex omni castello ga¬
lilee et iudee et hierłm: ⁊ uitꝰ

Expanded text:
mundare. Et extendens manum, tetigit eum, dicens: Volo. Mundare. Et confestim lepra discessit ab illo. Et ipse praecepit illi, ut nemini diceret: sed, Vade, ostende te sacerdoti, et offer pro emundatiode illo: et conveniebant turbae multae, ut audirent, et curdebat docens. Et erant Pharisaei sedentes, et legis doctores, qui venerant ex omni castello Galilaeae
Abbreviated transcription (Latin):
Non egent qui sani sunt me-¬
dico: sed qui male habent. Nõ
ueni uocare iustos: sed peccato¬
res in penitentiam. At illi clixe¬
runt ad eum. Quare discipuli
iohannis ieiunant frequent̾.
et obsecrationes faciunt. simi¬
liter et phariseoꝵ. tui autem
edunt et bibunt: Quib ip̃e
ait. Nunquicd potestis filios
sponsi. dum cum illis ẽ spon¬
sus facere ieiunare: Henient
autem dies: et cum ablatꝰ fue¬
rit ab illis sponsus. tunc ieiu¬
nabunt in illis diebz. Dicebat
autem et similitudinẽ ad illos.
Quia nemo commissuram a
uestimento nouo immitcit ĩ
uestimentum uetus. Alioqͥn:
et nouum rumpit. et ueteri

Expanded text:
gent qui sani sunt medico sed qui male habent non veni vocare iustos sed peccatores in paenitentiam at illi dixerunt ad eum quare discipuli Iohannis ieiunant frequenter et obsecrationes faciunt similiter et Pharisaeorum tui autem edunt et bibunt quibus ipse ait numquid potestis filios sponsi dum cum illis est sponsus facere ieiunare venient autem dies et cum ablatus fuerit ab illis sponsus tunc ieiunabunt in illis diebus dicebat autem et similitudinem ad illos quia nemo commissuram a vestimento novo inmittit in vestimentum vetus alioquin et novum rumpit et veteri
Abbreviated transcription (Latin):
mus uestra deserta. Dico enim
uobis: ñ me uidebitis amodo
donec dicatis. Genedictus qui
uenit in nomine dñi. Ca¬
t egressus hiesus de tem¬
plo ibat. Et accesserunt
discipuli eius: ut ostenderent
ei ecdificationem templi. Iꝑse
autem respondens. ait illis. hi¬
decis hec omnia:Amen dicouo¬
bis: ñ relinquetur hic lapis su¬
per lapidem. qui ñ destruatur.
Sedente autem eosuper mon¬
tem oliueti:accesserunt ad eũ
discipuli secreto dicentes. Dic no¬
bis quando hec erunt: et quod
signum aduentus tui. et con

Expanded text:
nim vobis non me videbitis amodo donec dicatis benedictus qui venit in nomine Domini et egressus Iesus de templo ibat et accesserunt discipuli eius ut ostenderent ei aedificationes templi ipse autem respondens dixit eis videtis haec omnia amen dico vobis non relinquetur hic lapis super lapidem qui non destruatur sedente autem eo super montem Oliveti accesserunt ad eum discipuli secreto dicentes dic nobis quando haec erunt et quod si
Abbreviated transcription (Latin):
surget enim gens ingentem et
regnum in regnum: et erunt
pestilentie et fames et t̾re mo¬
tus per loca. Hec autem om̃ia
inicia sunt dolorum. Tunc tra¬
dent uos in tribulationẽ et
occident uos: et eritis odio õib
gentib ꝓpter nomen meum. Et
tunc sandalizabuntur multi:
et inuicem tradent et odio ha¬
bebunt inuicem. Et multi pseu-¬
do ꝓphete surgent: et seclucent

Expanded text:
t regnum in regnum et erunt pestilentiae et fames et terraemotus per loca haec autem omnia initia sunt dolorum tunc tradent vos in tribulationem et occident vos et eritis odio omnibus gentibus propter nomen meum et tunc scandalizabuntur multi et invicem tradent et odio habebunt invicem et multi pseudoprophetae
Abbreviated transcription (Latin):
orationem et obsecrationem
orantes om̃i tempore in sp̃u: ⁊
in ipso uigilantes. inom̃i in¬
stantia et obsecratione ꝓ om̃i¬
b scĩs et ꝓ me: ut detur mnser¬
mo in aꝑtione oris mei.cum
fidutia notum facere misteri¬
um euangelii.pro quo legatio¬
ne fungor incatena ita ut ĩi¬
pso audeam prout oportet me
loqui. Ut autem et uos sciatis
que circa me sunt. quid agã:
om̃ia uobis nota faciet thiticꝰ
carissimus frater et fidelis mi¬
nister in dño. quem misi ad uos
in hoc ip̃m ut cognoscatis que
circa nos sunt. et consoletur
corda ur̃a.Pax fratrib et cari¬
tas cum fide: a deo patre nr̃o. et

Expanded text:
orationem et obsecrationem orantes omni tempore in spiritu: et in ipso vigilantes in omni instantia, et obsecratione pro omnibus sanctis: et pro me, ut detur mihi sermo in apertione oris mei cum fiducia, notum facere mysterium Evangelii: pro quo legatione fungor in catena, ita ut in ipso audeam, prout oportet me, loqui. Ut autem et vos sciatis quae circa me sunt, quid agam: omnia vobis nota faciet Tychicus, charissimus frater, et fidelis minister in Domino: quem misi ad vos in hoc ipsum, ut cognoscatis quae circa nos sunt, et consoletur corda vestra. Pax fratribus, et charitas cum fide, a Deo Patre, et
Abbreviated transcription (Latin):
unum. et helie unũ. Non enĩ
sciebat quid diceret. Erant e¬
nim timore exterriti. Et facta
est nubes obumbrans eos: et
uenit uox de nube dicens. Hic

Expanded text:
unum et Heliae unum non enim sciebat quid diceret erant enim timore exterriti et facta est nubes obumbrans eos et venit vox de nube dicens hic
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. et clauso ostio tuo o.¬
ra patrem tuũ in abscondito.
Et pater tuus qui uidet in
abscondito. reddet tibi. Oran¬
tes autem nolite multum lo-¬
qui. sicut ethnici. Putant enĩ
quia in multiloquio suo ex-¬
audiantur. Nolite ergo assi¬
milari eis. Scit enim pater
uester quid opus sit uobis:
antequam petatis eum. Sic
ergo uos orabitis. Pater nost̾
qui es in celis. sanctificetur
nomentuum. Adueniat re-

Expanded text:
tuum, et clauso ostio ora Patrem tuum in absconso: et Pater tuus qui videt in absconso, reddet tibi. Orantes autem nolite multum loqui, sicut Ethnici: putant enim quia in multiloquio suo exaudiantur. Nolite ergo assimilari eis, scit enim Pater vester quid opus sit vobis, antequam petatis eum. Sic ergo orabitis: Pater noster qui es in coelis; sanctificetur nomen tuum. Adveniat re