comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et confligere fortiter ut uircus
de negociis iudicaret. eo quod ci¬
uitas et scã. et templũꝑiclitaret᷑.
Erat enim ꝓ uxorib et filiis. itẽq
ꝓ fr̃ĩbus et cognatis. minor solli-¬
tudo: maximus uͦ et primus ꝓscĩ¬¬
tate timor erat templi. Sed et eos
qui inciuitate erant ñminima sol¬
licitudo habebat ꝓhis qui congres-¬
suri erant. Et cum iam om̃s sꝑarent
iudicium futurum. hostisq ao¬
eẽt. atq exercitus ẽẽt ordinatus.
bestie aquitesq oportuno in loco
compositi considerans machabe¬
orum aduentũ multitudinis. et
apparatum uarium armorũ. ac
ferocitatem bestiarum. extendens
manus incȩlum et ꝓdigia facien¬
tem dñm inuocauit quiñ scdm a¬
morũ potentiam. sed ꝓut ipsi place
dat dignis uictoriam. Dixit aut̃
hoc modo. Tu dnẽ misisti angłi
tuum subezechia rege iudee. et
in terfecisti de castris sennacherib
centum octoginta quinq milia
Et nunc dominator celorũ mitte

Expanded text:
et confligere fortiter ut virtus et confligere fortiter ut virtus de negotiis iudicaret eo quod civitas et sancta et templum periclitaretur erat enim pro uxoribus et filiis itemque pro fratribus et cognatis minor sollicitudo maximus vero et primus pro sanctitate timor erat templi sed et eos qui in civitate erant non minima sollicitudo habebat pro his qui congressi erant et cum iam omnes sperarent iudicium futurum hostisque adesset atque exercitus esset ordinatus bestiae equitesque oportuno in loco conpositi considerans Macchabeus adventum multitudinis et adparatum varium armorum ac ferocitatem bestiarum extendens manum in caelum prodigia facientem Dominum invocavit qui non secundum armorum potentiam sed prout ipsi placet dat dignis victoriam dixit autem invocans hoc modo tu Domine misisti angelum tuum sub Ezechia rege Iudae et interfecisti de castris Sennacherim centum octoginta quinque milia et nunc Dominator caelorum mitte
Abbreviated transcription (Latin):
pei et haste municione. sed sermoni-¬
b optimis et exhortationib ex posi-¬
to digno fide somnio ꝑquod uniuer.¬
sos letificauit. Erat autem huiusmo-¬
di uisus. oniam qui fuerat summus
sacerdos uirum bonum et benignũ.
uerecondũ uisu. modestum morib
et eloquio decorum. et qui a puero
inuirtutib excitatus sit: manus
ꝓtendentem. orare ꝓ omni populo
iudeorum: post hȩc apparuisse. et
alium uirum aetate et gloriã mirabi-¬
lem. et magni decoris habitudine
circa illum. respondentem uͦ oniã
dixisse hic ẽ fr̃m amator et popu-¬
li isrł hic ẽ. qui multũ orat ꝓ popło
et uniuersa scã ciuitate ieremias
ꝓpħa dĩ. excendiss e autem ieremi-¬
am dexteram. et dedisse iude gla-¬
dium aureum. et dicentem accipe
sc̃m̃ gladium munus adeo inquo
eiciesaduersarios ꝓpłi mei ifrł.
xhortati itaq iude sermonib
bonis ualde de quib extolli
poss et impetus. et animi iuuenũ
confortari: statuerunt dimicare

Expanded text:
pei et hastae munitione sed sermonibpei et hastae munitione sed sermonibus optimis et hortationibus exposito digno fide somnio per quod universos laetificavit erat autem huiusmodi visus Onian qui fuerat summus sacerdos virum bonum et benignum verecundum visu modestum moribus et eloquio decorum et qui a puero in virtutibus exercitatus sit manus protendentem orare pro omni populo Iudaeorum post haec apparuisse et alium virum aetate et gloria mirabilem et magni decoris habitudine circa illum respondentem vero Onian dixisse hic est fratrum amator et populi Israhel hic est qui multum orat pro populo et universa sancta civitate Hieremias propheta Dei extendisse autem Hieremiam dexteram et dedisse Iudae gladium aureum dicentem accipe sanctum gladium munus a Deo quo deicies adversarios populi mei Israhel exhortati itaque Iudae sermonibus bonis valde de quibus extolli possit impetus et animi iuvenum confortari statuerunt dimicare
Abbreviated transcription (Latin):
conspicit: ille infelix int̾rogauit.
si ẽ. potens in scło. qui imꝑauit agi
diem sabbatorũ. Et respondentib
illis ẽ. dñs unus ipse incȩlo po-¬
tens. qui iussit agi septimã diem:
ille ait. et ego potens sum interra
qui impero summi arma et nego¬
cia regis impleri.Tamen non op-¬
tinuit ut consilium ꝑficeret. Et
nichanor quidem cũ summa suꝑ.¬
bia erectus cogitauerat cõmune
tropheum statuere de iuda: macha-¬
beus autem confidebat sempercũ
omni spe auxilium sibi a deo affutit¬
rumet hortabatur suos ne formida¬
rent aduentum nationum. sed in
mente haberent adiutoria sibi fa-¬
cta de cęlo. et nunc sꝑarent abom¬
nipotente affuturam sibi uictoriã.
Et allocutus ẽ illos de lege et ꝓ.¬
pħis. admoriens etiã certaminũ
quȩ fecerant prius: ꝓmptiores
cos constituit. Et ita animis eoꝵ
crectis: simul ostendens gentiũ falla-¬
ciam: et iuram̃torum p̃uaricationẽ.
singulos illorum armauit. non cli-¬

Expanded text:
conspicit at ille infelix interrogavit conspicit at ille infelix interrogavit si est potens in saeculo qui imperavit agi diem sabbatorum et respondentibus illis est Dominus vivus ipse in caelo potens qui iussit agi septimam diem at ille ait et ego potens sum super terram qui impero sumi arma et negotia regis impleri tamen non obtinuit ut consilium perficeret et Nicanor quidem cum summa superbia erectus cogitaverat commune tropeum statuere de Iuda Macchabeus autem confidebat semper cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortabatur suos ne formidarent ad adventum nationum sed in mente haberent adiutoria sibi facta de caelo et nunc sperarent ab Omnipotente adfuturam sibi victoriam et adlocutus illos de lege et prophetis admonens etiam certaminum quae fecerant prius promptiores eos constituit et ita animis eorum erectis simul ostendens gentium fallaciam et iuramentorum praevaricationem singulos autem illorum armavit non cly
Abbreviated transcription (Latin):
uib et contra natales suos indignis
muriisagi. Sed cum ꝑ festinacio¬
nem non certo ictu plagam dedisset.
et turbe intra hostium irrũperens.
recurrens audacter admurum. p̃
Quib uelociter locum cdantibus
casui eius: uenit ꝑ mediam ceruicẽ.
Et cum adhuc spiraret: accensis a¬
nimis surrexit. Et cum sanguis eiꝰ
magno fluxu deflueret. et grauis¬
turbam ꝑtransiit. Et stans super
petram quandam p̃ruptam. et iam
ex sanguis effectus: complexus in¬
testina sua utrisq manib ꝓiecit su-¬
per turbas: in uocans dominatorem
uitȩ ac sp̃c ut hȩc illi iterũ redde-¬
ret.Atq ita uita defunctus est.
ichanor autem ut cõꝑit lun
iudam eẽ. in locis samarie: co-¬
gitauit die sabbati cũ omni impe-¬
tu comittere. Iudeis uͦ qui illum ꝓ ne-¬
cessitatem sequȩbant᷑. dicentibus
ne ita ferociter et barbare feceris.
sed honorem tribue diei scĩficati-¬
onis. et honora eum qui uniuersa

Expanded text:
ribus et contra natales suos indignis ribus et contra natales suos indignis iniuriis agi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praquibus velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc spiraret accensis animis surrexit cum et sanguis eius magno fluxu deflueret sauturbam pertransiit et stans super petram quandam praeruptam et iam exsanguis effectus conplexus intestina sua utrisque manibus proiecit super turbas invocans Dominatorem vitae ac spiritus ut haec illi iterum redderet atque ita vita defunctus est Nicanor autem ut conperit Iudam esse in locis Samariae cogitavit die sabbati cum omni impetu committere Iudaeis vero qui illum per necessitatem sequebantur dicentibus ne ita ferociter et barbare feceris sed honorem tribue diei sanctificationis et honora eum qui universa
Abbreviated transcription (Latin):
ium: inuocabant eum qui semꝑ
upugnator ẽẽt. gentis ipsorũ hȩc
uicentes. Tu dñe uniuersitatis qͥ¬
uuillius indiges: uoluisti cemplum
habitacionis tuȩ fieri in nobis. Et
mine scẽ scõrum omnium dñe con¬
rrua in et̃num impollutã domũ
lam quȩ nuꝑ mundata est. liu¬
azias autem quidam de senigri¬
bus abierosolimis delatris est
nichanori. uir amator ciuitatis.
et bene audiens: qui ꝓ affectu
pater iudeorum appellabatur:
hic multis temꝑib continentiȩ
ꝓpositum cenuit iniudaismo:
corpusq et animam contentus
cradere ꝑseuerantia. Uolens autẽ
nichanor manifestare odium qđ
habebat iniudeos. misit milites
quingentosut eum comp̃hende-¬
rent. P̾utabat enim si illum dece-¬
pisset: sese cladem maximam iude¬
s illaturum. Turbis autemirrue¬
re domum eius et ianuam dirum-¬
pere.atq ignem admouere cupien¬
ibuscum iam cump̃henderetur. gla¬
dio se pecit: eligens nobiliter mori.
pocius quam subditus fieri peccato-¬

Expanded text:
lum invocabant eum qui semper lum invocabant eum qui semper propugnator esset gentis ipsorum haec dicentes tu Domine qui universitatis nullius indiges voluisti templum habitationis tuae fieri in nobis et nunc sancte sanctorum omnium Domine conserva in aeternum inpollutam domum istam quae nuper mundata est Razias autem quidam de senioribus ab Hierosolymis delatus est Nicanori vir amator civitatis et bene audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in iudaismo corpusque et animam tradere contentus pro perseverantia volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent putabat enim si illum decepisset se cladem maximam Iudaeis inlaturum turbis autem inruere domum eius et ianuam disrumpere atque ignem admovere cupientibus cum iam conprehenderetur gladio se petit eligens nobiliter mori potius quam subditus fieri peccato
Abbreviated transcription (Latin):
citius uinctum mittere antiochiã.
Quib cognitis nichanor constna¬¬
batur. et grauiter ferebat. si ea q̃
conuenerant irrita faceret. nichil
lesus auiro. Sed quia regi resistere
non poterat: oportunitatẽ obser¬
uabat quia p̃ceptum ꝑfiteret.
tinachabeus uidens austerius
secum agere nichanorem. et con¬
suetum occursum ferocius ex hiben¬
tem. intelligens non ex bono eẽ.
austeritatem istam: paucis suoꝵ
congregatis. occultauit se a nicha¬
nore. Quodut ille cognouit forti¬
cer se a uiro p̃uentum: uenit adia¬
ximum et scĩssimũ templum: e
sacerdotib solitas hostias offeren¬
tibus uissit sibi tadi uirum. anni¬
uibis cum niram̃to dicentibus
nescire se ubi eẽt. qui querebatur:
arsendens manum ad templũ iura-
MNisi michi uinctum iudam
gadideritis. istud dĩ fanum inpla¬
muuem deducam. et altare effodiam.
et templum hoc liberi patri conse¬
cabo. Et his dictis: abiit. Sacendo
ditem ꝓtendentes manus incȩ-¬

Expanded text:
citius vinctum mittere Antiochiam citius vinctum mittere Antiochiam quibus cognitis Nicanor consternabatur et graviter ferebat si ea quae convenerant irrita faceret nihil laesus a viro sed quia regi resistere non poterat oportunitatem observabat qua praeceptum perficeret at Macchabeus videns austerius secum agere Nicanorem et consuetum occursum ferocius exhibentem intellegens non ex bono esse austeritatem istam paucis suorum congregatis occultavit se a Nicanore quod ut ille cognovit fortiter se a viro praeventum venit ad maximum et sanctissimum templum et sacerdotibus solitas hostias offerentibus iussit sibi tradi virum quibus cum iuramento dicentibus nescire se ubi esset qui quaerebatur extendens manum ad templum iuravit nisi mihi vinctum Iudam tradideritis istud Dei fanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo et his dictis abiit sacerdotes autem protendentes manus in cae
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dux admultitudinem retulisset.
ominum una fuit sentencia amici-¬
ciis annuere. Itaq diem constituer̃
qua secreto inter se agerent: et a
singulis selle ꝓlate sunt et posite.
Precepit autem iudas armatos esse¬
in locis oportunis: ne forte abhosti¬
bus repente mali aliquid oriretur
Et congruum colloquium fecerui
Morabatur autem nichanor iero¬
solimis. et nichil iniquȩ agebat.
gregesꝙ turbarum quȩ congre.¬
gate fuerant dimisit. Habebat au¬
tem semꝑ iudam carũ ex animo: et¬
erat uiro inclinatus. Rogauit eũ
ducere uxorem: filiosq ꝓcreare. I¬
tias fecit. quiete egit. c̃munit̃q un
et conuentiones: uenit ad deme¬
trium et dicebat nichanorem rebus
alienis assentire. iudamq regnim
sidiatorem. success orem sibidesti¬
nas se. Itaq rex asꝑatus. et pessimis
huius criminacionib irritatus.
scripsit nichanori: dicens grauiter
quidem se ferre de amiciciȩ conuẽ¬
tione. iubere tamen machabeum

Expanded text:
ipse dux ad multitudinem rettulisset ipse dux ad multitudinem rettulisset omnium una fuit sententia amicitiis annuere itaque diem constituerunt qua secreto inter se agerent et a singulis sellae prolatae sunt et positae praecepit autem Iudas armatos esse locis oportunis ne forte ab hostibus repente mali aliquid oriretur et congruum conloquium fecerunt morabatur autem Nicanor Hierosolymis et nihil inique agebat gregesque turbarum quae congregatae fuerant dimisit habebat autem semper Iudam carum ex animo erat vero inclinatus rogavit eum ducere uxorem filiosque procreare nuptias fecit quiete egit communiterque vet conventiones venit ad Demetrium et dicebat Nicanorem rebus alienis adsentare Iudamque regni insidiatorem successorem sibi destinasse itaque rex exasperatus et pessimis huius criminationibus inritatus scripsit Nicanori dicens graviter quidem se ferre de amicitiae conventione iubere tamen Macchabeum
Abbreviated transcription (Latin):
ui statim nichanorem p̃positũ
elefantorum ducem misit iudeã
datis mandatis. ut ipsum quidem
iudam caperet eos uͦ qui cum illo eras
disꝑgeret. et constitueret alchimum
maximi templi summum sacerdo-¬
tem. Tunc gentes quȩ de iudea fu-¬
gerant iudam: segregatim se nicha-¬
nori miscebant: miserias et clades iu-¬
deorum. ꝓsꝑitates rerum suarũ exi-¬
stimantes. Audito itaq iudei nicha¬
noris aduentu. et conuentu natio¬
num: consꝑsi cerra rogabant eum
qui populũ suum constituit inet̃nũ.
tibus ꝓtegit. Lꝑante autem duce sta¬
tim inde mouerunt: et conuenerurt
ad castellum dessau. Simon uͦ frat̃
iude commiserat cum nichanore: s
cont̾ritus ẽ. repentino aduentuad
audiens uirtutem comitum iude.
et animi magnitudinem. quam ꝓ
patrie certaminib habebant: san-¬
guine iudicium facere metuebat.
Quam obrem misit possidonium
et theodotum. et matthiam: ut da¬
rent dextras atq acciꝑent. Et cum
diu de his consiliumageretur: et

Expanded text:
ui statim Nicanorem praepositum elefantorum ducem misit Iudaeam datis mandatis ipsum quidem Iudam caperet eos vero qui cum illo erant dispergeret et constitueret Alchimum maximi templi summum sacerdotem tunc gentes quae de Iudaea fugerant Iudam segregatim se Nicanori miscebant miserias et clades Iudaeorum prosperitates rerum suarum existimantes audito itaque Iudaei Nicanoris adventu et conventu nationum conspersi terra rogabant eum qui populum suum constituit eum in aettibus protegit imperante autem duce statim inde moverunt et convenerunt ad castellum Dessau Simon vero frater Iudae commiserat cum Nicanore sed conterritus est repentino adventu adiens virtutem comitum Iudae et animi magnitudinem quam pro patriae certaminibus habebant sanguine iudicium facere metuebat quam ob rem misit Possidonium et Theodotum et Matthathiam ut darent dextras atque acciperent et cum diu de his consilium ageretur et
Abbreviated transcription (Latin):
consilio accepto peccuniam copio¬
sam dederunt militib dicentes.
Dicite quia discipuli eius nocte ue¬
nerunt et furati sunt eũ: nob dor¬
mientib. Et si hoc auditum fuerit
a p̃side: nos suadebimus ei. et secu¬
ros uos faciemus. At illi accepta
peccunia: fecerunt sicut erant
docti. Et diuulgatũ ẽ uerbũ istud

Expanded text:
onsilio accepto, pecuniam copiosam dederunt militibus, dicentes: Dicite quia discipuli ejus nocte venerunt, et furati sunt eum, nobis dormientibus: et si hoc auditum fuerit a praeside, nos suadebimus ei, et securos vos faciemus. At illi, accepta pecunia, fecerunt sicut erant edocti: et divulgatum est verbum
Abbreviated transcription (Latin):
desiderat ceruus adfontes aqua¬
rum: ita desiderat anima mea ad te
ds̃. Sitiuit anima mea ad dm̃ fontẽ
uiuum: quando ueniã et parebo an¬
te faciem dĩ. Fuer̃ michi lacrime meȩ
panes die ac nocte dũ dicit᷑ mͥ cotidie
ubi ẽ. ds̃ tuus: Haec recordatꝰ sũ et ef¬
fudi in me animã meã qm̃ transibo in
locum tabnaculi ammirabilis usq ad
domum dĩ. In uoce exultationis et con-

Expanded text:
s aquarum ita desiderat anima mea ad te Deus sitivit anima mea ad Deum fortem; vivum quando veniam et parebo ante faciem Dei fuerunt mihi lacrimae meae panis die ac nocte dum dicitur mihi cotidie ubi est Deus tuus haec recordatus sum et effudi in me animam meam quoniam transibo in loco tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
me ipsũ anima mea conturbata est:
ꝓpterea memor ero tui de t̾ra iordanis
et hermoniim amonte modico. Abys-
sus abyssum inuocat: in uoce catara¬
ctarum tuarum. Omnia excelsa tua
et fluctus tui: suꝑ me transiẽrunt.
In die mandauit dns̃ miscđiam suã.
et nocte canticũ eius. Apud me oratio

Expanded text:
me ipsum anima mea conturbata est propterea memor ero tui de terra Iordanis et Hermoniim a monte modico abyssus ad; abyssum invocat in voce cataractarum tuarum omnia excelsa tua et fluctus tui super me transierunt in die mandavit Dominus misericordiam suam et nocte canticu
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant illis. Quid facitis quod
ñ licet insabbatis: Et respondens
iħc adeos: dixit. Nec hoc legistis qđ
fecit dauid cum esurisset ipse et qͥ
cum coerant. quomͦ intrauit in
domum dĩ. et panes ꝓpositionis
sumpsit. et manducauit. et dedit
his qui cum ipso erant quos ñ li-¬
cebat manducare. nisi tantum
sacerdotib. Et dicebat illis: quia
dũs ẽ. filius hominis etiam sabbati.
⁊ actum s̃ autẽ et in alio sabbatoxom
ut intraret insinagogam et doce-¬
rec. et erat ibi homo. et manus eius
dextra erat arida. Obseruabant
autem scribe et pharisei si in sabba-¬
to curaret: ut inuenirent accusare
illum. Ipse uͦ sciebat cogitationes
eorum: et ait homini qui habebat
manum aridam. Surge: et sta in me-¬
dio. Et surgens stetit. Ait autem ad
illos she. Introgo uos: si licet sabba-¬
tis bene facere anmale. animã sal-¬
uam facere an ꝑdere. Et circũspe-¬

Expanded text:
facitis quod non licet in sabbatis? Et respondens Jesus ad eos, dixit: Nec hoc legistis quod fecit David, cum esurisset ipse, et qui cum illo erant: quomodo intravit in domum Dei, et panes propositionis sumpsit, et manducavit, et dedit his qui cum ipso erant, quos non licet manducare nisi tantum sacerdotibus et dicebat illis quia dominus est Filius hominis etiam sabbati factum est autem et in alio sabbato ut intraret in synagogam et doceret et erat ibi homo et manus eius dextra erat arida observabant autem scribae et Pharisaei si in sabbato curaret ut invenirent accusare illum ipse vero sciebat cogitationes eorum et ait homini qui habebat manum aridam surge et sta in medium et surgens stetit ait autem ad illos Iesus interrogo vos si licet sabbato bene facere an male animam salvam facere an
Abbreviated transcription (Latin):
cuunt. Et simutuũ dederitis hisa
quib sꝑatis recipere quȩ gr̃a ẽ. uol
sam et peccatores peccatorib fene¬
rantur ut recipiant aequalia. De¬
rumptam̃ diligite inimicos ur̃os¬
et benefacite. et mutuum date.in¬
chil desꝑantes. et erit merces ur̃a
multa. et erttis filii altissimi. quia
ipse benignus ẽ. suꝑ ingratos et

Expanded text:
ederitis his a quibus speratis recipere, quae gratia eat uobis? nam et peccatores peccatoribus faenerant, ut recipiant aequalia. uerum tamen diligite inimicos uestros: benefacite et mutuum date nihil desperantes: et erit merces uestra multa, et eritis filii altissimi: quia ipse benignus est
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. et einanatio quedam ẽ. claritatis om¬
nipotentis dĩ sincera: et ideo nichil in-¬
quinatum in illam incurrit. Candor
ẽ enim lucis at̃ne et speculũ sine macu¬
la dĩ maiestatis: et imago bonitatis illiꝰ.¬
nens in se omĩa in nouat: et ꝑnationes
manimas scãs se transfert. Amicos dĩ
et ꝓpħas constituit. Neminem enim
diligit ds̃: nisi eum qui cum sapientia
inhabitat. Est enim hec speciosior sole:
et suꝑ omnem stellarum dispositionẽ.
Luci comꝑata: inuenitur prior. lii enĩ
succedit nox: sapientiam autem non uin¬
usq ad finẽ fortiter: et disponitomĩa¬

Expanded text:
Dei, et manatio quaedam claritatis omDei, et manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera. Et ideo nihil inquinamenti in illam incurrit, candor est enim lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illiuse permanens omnia innouat, et per nationes in animas sanctas se transfert amicos Dei et prophetas constituit neminem enim diligit Deus nisi eum qui cum sapientia inhabitat est enim haec speciosior sole et super omnem stellarum dispositionem luci conparata invenitur prior illi enim succedit nox sapientiam autem non usque ad finem fortiter et disponit om
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i: et omĩs sapientia. et oꝑum sci¬
entie disciplina. Ipse enim dedit mͥ¬
horum quȩ sunt. scientiam ueram: ut
sciam dispositionem orbis t̃rarũ. et
uirtutes elem̃torũ. Inicium et consũ¬
mationẽ. et medietatẽ temꝑũ. uicissitu¬
din m ꝑmutationes et consũmationes
temꝑum: annicursus et stellarui dispo¬
sitiones. naturas animaliũ. et iras besti¬
arum.Tim uen drũ: et cogitationes
hominum. Differentias ungultorum
et untutes radicum. et quęcũq sunt
absconsa et in ꝓuisa: didici. Omnium
enimartifex. docuit me sapientia. Est
comquinatus. certus. suauis. amans bo¬
num. acutus. qui nichil uetat bonum¬
facere. humanus. benignus. stabilis. cer¬
tus. securus. omnem habens uitutem.
omĩa ꝓspiciens. et qui capiat om̃s spc
intelligibiles. mundus subtilis. Omni¬
bus enim mobilib: mobilior ẽ. sapientia.
tungit autem ubiq: ꝓpt suã .xu.¬
munditiam. Uãpor ẽ. eium uirtutis

Expanded text:
nostri, et omnis sapientia, et operum scinostri, et omnis sapientia, et operum scientia ac disciplina. horum que sunt scienciam veram, ut sciam disposicionem orbis terrarum, et virtutes elementorum, inicium, et consummationem, et medietatem temporum, vicissitudinem permutationes, et commutationes temporum, anni cursus, et stellarum disposiciones, naturas animalium, et iras bestiarum, vim ventorum, et cogitaciones hominum, differencias virgultorum, et virtutes radicum. Et quecumque sunt absconsa et inprovisa didici omnium enim artifex docuit me sapientia est oinquinatus certus suavis amans bonum acutus qui nihil vetat benefacere humanus stabilis certus securus omnem habens virtutem omnia prospiciens et qui capiat omnes spiritus intellegibiles mundos subtiles omnibus enim mobilibus mobilior est sapientia adtingit autem ubique et camunditiam; vapor est 61 autem virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
ropter hoc optaui. et datus ẽ. michi
sensus. et inuocaui et uenit in me sp̃c
sapientiȩ. et p̃posui illam regnis et sedib
et diuitias nichil eẽ. dixi incõꝑatione illeꝰ
Nec comꝑaui illi lapidem p̃ciosum: qm̃
omne aurum incõꝑatione illius a rena
ẽ. exigua. et canquã lutum estimabitur
argentum in conspectu illius. Super
salutem et speciem dilexi illam. et ꝓpo¬
sui ꝓluce habere illam. qm̃ inextingui¬
bile ẽ. lumen illius. Uenerunt autem
michi omĩa bona parit̃ cũ illa: et in nu
merabilis honestas ꝑ manus illius. Et
letatus sum inomnib qm̃ antecedebat¬
sine inuidia cõmunico. et honestatem
illius ñ abscondo. Infinitus enim thesau¬
rus ẽ. hominib: quo qui usi sunt parti¬
cipes facti sunt amicicie dĩ. ꝓpter disci.¬
pline dona cõm̃dati. Michi autẽ dedit
ds̃ dicere ex sententia ⁊ p̃sumere digna
horum quȩ michi dantur: qm̃ ipse
sapientie dux ẽ. et sapientium em̃dator.
In manu enim illius: et nos et sermones

Expanded text:
ropter hoc optavi, et datus est mihi sensus; et invocavi, et venit in me spiritus sapientiae; et praeposui illam regnis et sedibus, et divicias nichil esse duxi in comparacione illius nec comparavi illi lapidem preciosum, quoniam omne aurum in comparacione illius arena est exigua et tamquam lutum estimabitur argentum in conspectu illius. Super salutem et speciem dilexi eam et proposui pro luce habere illam, quoniam inextinguibile est lumen illius. Venerunt autem michi omnia bona pariter cum merabilis honestas per manus illius et laetatus sum in omnibus quoniam antecedebatsine invidia communico et honestatem illius non abscondo infinitus enim thesaurus est hominibus quod qui usi sunt participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae donaDeus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae mihi dantur: quoniam ipse sapientiae dux est, et sapientium emendator; in manu enim illius et nos, et sermones
Abbreviated transcription (Latin):
horintii sunt achaici: et hii fi are¬
milit̃ abapłis audier̃ uerbũ uerita.¬
tis. et subuersi sunt multifarie
a falsis apłis qͥdã aphilosophie uerbo¬¬
sa eloquentia. alii a secta legis iudaice
induct᷑i. Hos reuocat apłs adueram¬

Expanded text:
orinthii sunt Achaici, et hi similiter ab Apostolo audierunt verbum veritatis; et subversi sunt multifarie a falsis apostolis, quidam a philosophiae verbosa eloquentia, alii secta legis Judaicae inducti sunt. Hos revocat Apostolus a
Abbreviated transcription (Latin):
suorũ: et ñ imputabitur eis qđd minis
scĩficati sunt. Quem exaudiuit dñs
et placatus ẽ. populo. Fecerq fili int
magna: laudantes dñm ꝑ singulos
dies: leuite quoq et sacerdotes ꝑu
gana quȩ suo officio congruebar
Et locutus ẽ. ez echias ad cor oman
tiam bonã suꝑet᷑ comederunt septen
dieb solemnitatis immolantes uico:¬
mas pacificorum. et laudantes dñm
dm̃ patrum suorum. Placuitq un¬
uerse multitudini ut celebrarent
etiam alios septem dies: quod et fet¬
runt cum ingenti gaudio. Erechi¬
as autem rex iuda p̃buerat multitus¬
dini mille cauros: et septẽ milia ouii
Principes uͦ dederant populotarios
mille: et oues decem milla. Sc̃ĩfica.¬
ca ẽ. gͦ sacerdotum plurina multi¬
tudo. et hilaritate ꝑfusa omĩs curbo
iuda. tam sacerdotum et leuitaris
quam uniuerse frequentie quȩ us¬
nerant ex ifrł. ꝓselitorum quoqill
terra isrł. et habitantium in iuda.

Expanded text:
suorum et non inputabit eis quod minus suorum et non inputabit eis quod minus sanctificati sunt quem exaudivit Dominus et placatus est populo feceruntque filii magna, laudantes Dominum per singulos dies: Levitae quoque et sacerdotes, per organa, quae suo officio congruebant. Et locutus est Ezechias ad cor omnium tiam bonam super Domino: Et comederunt septem diebus solemnitatis, immolantes victimas pacificorum, et laudantes Dominum Deum patrum suorum. Placuitque universae multitudini, ut celebrarent etiam alios dies septem: quod et fecerunt cum ingenti gaudio. Ezechias enim rex Juda praebuerat multitudini mille tauros, et septem millia ovium: Principes vero dederunt populo tauros mille, et oves decem millia: sanctificata ergo est sacerdotum plurima multitudo. Et hilaritate perfusa omnis turba Juda, tam sacerdotum et Levitarum quam universae frequentiae quae venerat ex Israhel proselytorum quoque de terra Israhel et habitantium in Iuda f
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. In iuda uͦ facta ẽ. manus dnĩ
ut claret eiscor unũ: et facerent iu¬
xca p̃ceptum regis et principũ uer¬
bum dñi. Congregatiq sunt ierłm
cemazimorũ inmense scdo. Et sur-
lis adolebatur incensum subuerten-¬
tes: ꝓiecerunt intorrentem cedron.
Immolauerunt autem phase qͣrta¬
decima die mensis scđi. Sacerdotes
quoq atq leuite tandem scĩficati op¬
culer̃ holocausta in domo dni: ste¬
ceruntq in ordine fuo uxta disposi¬
cionem et legem moysi hominis dei.
Sacerdotes uͭ suscipiebant effunden-¬
dum sanguinem de manib leuitani
eo qđ multa turma scĩficata non ee
et iccirco leuite immolauerunt pha¬
se his qui non occurrerant seĩficari
dño. Magna enim pars populi de
ephraim et manasse: et isachar. et:
bulon quȩ scĩficata ñ fuerat coment
phase ñ iuxta quod scriptum ẽ: e
orauit ꝓeis ez echias dicens. Dns h¬
nus ꝓpiciabitur cunctisquintoti
corde requirunt dnm̃ dm̃ patrum

Expanded text:
Hierusalem in Iuda vero facta est manus Domini Hierusalem in Iuda vero facta est manus Domini ut daret eis cor unum et facerent iuxta praeceptum regis et principum verbum Domini congregatique sunt in tem azymorum, mense secundo; Et surgequibus idolis adolebatur incensum, subvertentes, projecerunt in torrentem Cedron. Immolaverunt autem Phase quarta decima die mensis secundi. Sacerdotes quoque atque Levitae tandem sanctificati obtulerunt holocausta in domo Domini steteruntque in ordine suo iuxta dispositionem et legem Mosi hominis Dei sacerdotes vero suscipiebant effundendum sanguinem de manibus Levitarum eo quod multa turba sanctificata non esset et idcirco Levitae immolarent phase his qui non occurrerant sanctificari Domino magna etiam pars populi de Ephraim et Manasse et Isachar et Zabulon quae sanctificata non fuerat comedit phase non iuxta quod scriptum est et oravit pro eis Ezechias dicens Dominus bonus propitiabitur cunctis qui in toto corde requirunt Dominum Deum patrum
Abbreviated transcription (Latin):
lege p̃scriptũ ẽ. Prexer̃q cursores cũ
eplis ex regis imꝑio: et principũ eius.
in uniuersum isrł et iudam: iuxta
quod rex iusserat p̃dicantes. Filii isrł
reuertimini ad dñm dm̃ abraham.
et ysaac. ec isrł: et reuertatur ad reli¬
quias quȩ effugerunt manũ regis as
siriorum. Nolite fieri sicut patres uri
et frẽs. qui recesser̃ adnõ dõ patrum
suorũ: et tradidit eosininteritũ ut ip¬
si cernitis. Nolite indurare ceruices
ur̃as: sicut et patres ur̃i. Tradite manꝰ
ficauit inȩt̃nũ. Seruite dño dõ patrũ
ur̃orum: et auertetur auob ira furo¬
miscdiam corã dnĩs suis qui illos
duxere captiuos et reuertentur int̃¬¬
ramhanc. Pius cium et clemens ẽ. dñs
sores ꝑgebant uelociter de ciuitate
in cuutatem: ꝑ cerrã ephraim et ma¬¬
nassem usq tabulon: illis irridentib
et subsannantib cos. At tamen qͥdã
uiri exaser et manasse. et zabulon.
adquiescentes consilio: uenerunt

Expanded text:
lege praescriptum est perrexeruntque cursores cum lege praescriptum est perrexeruntque cursores cum epistulis ex regis imperio et principum eius in universum Israhel et Iudam iuxta quod rex iusserat praedicantes filii Israhel revertimini ad Dominum Deum Abraham et Isaac et Israhel et revertetur ad reliqusicut patres vestri et fratres qui recesserunt a Domino Deo patrum suorum, et tradidit eos in interitum, ut ipsi cernitis. Nolite obdurare cervices vestras, sicut patres vestri. Tradite manus ficavit in aeternum servite Domino Deo patrum vestrorum et avertetur a vobis ira furomisericordiam coram dominis suis qui illos duxere captivos et revertentur in terram hanc pius enim et clemens est Dominsores pergebant velociter de civitate in civitatem per terram Ephraim et Manasse usque Zabulon illis inridentibus et subsannantibus eos attamen quidam viri ex Aser et Manasse et Zabulon adquiescentes consilio venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
locaustorũ detraherent. Unde et leui¬
ce frẽs eorũ adiuuerunt eos: donec
impleretur opus. et scĩficarentur anti¬¬
stites. Leuite quippe faciliori ritu scĩ¬¬
ficantur: quã sacerdotes. Fuerunt gͥ
holocausta plurima. adipes pacificoꝵ
et libamina holocaustorum: et com¬
pletus ẽ. cultus domus dni. Letatusq¬
ẽ. ez echias. et omĩs populus: eo quod
ministeriũ dni eẽt expletum. Dẽ re-¬
pente quippe hoc fieri placuit. Misit
quoq ezechias adomnẽ isrł et iudã.
scripsitq epłas ad ephraii. et manas
et pͥncipũ. et uniuersi cetus ierłm: de¬
creuerunt ut facerent phase m̃se
scđo. Non enim occurrerant facere
in temꝑe suo: quia sacerdotes qui pos-¬
sent sufficere scĩficati ñ fuerant. et
populus necdum congregatus fue¬-¬
rat in ierłm. Placuitq sermo regiet
omni multitudini: et decreuerunt
ut mitterent nuntios in uniuersum
ifrł de bersabeȩ usq ad dan. ut uemi-

Expanded text:
holocaustorum detraherent: unde et Leviholocaustorum detraherent: unde et Levitae fratres eorum adjuverunt eos, donec impleretur opus, et sanctificarentur antistites: Levitae quippe faciliori ritu sanctificantur quam sacerdotes. Fuerunt ergo holocausta plurima, adipes pacificorum: et libamina holocaustorum: et completus est cultus domus Domini. Laetatusquest Ezechias et omnis populus eo quod ministerium Domini esset expletum de repente quippe hoc fieri placuerat misit quoque Ezechias ad omnem Israhel et Iudam scripsitque epistulas ad Ephraim et Manasset principum et universi coetus Hierusalem decreverunt ut facerent phase mense secundo non enim occurrerant facere in tempore suo quia sacerdotes qui possent sufficere sanctificati non fuerant et populus necdum congregatus erat in Hierusalem placuitque sermo regi et omni multitudini et decreverunt ut mitterent nuntios in universum Israhel de Bersabee usque Dan ut venire
Abbreviated transcription (Latin):
osferrentur holocausta: ceperunt
laudes canere dño et clangere cubis:
aꝑ indiuersis organis quȩ dauid rex
isrł p̃pauerat concrepare. Onni au.¬
tem turba adorante. cantores et hii
qui tenebant tu bas. erant mofficio
suo donec compleretur holocaustũ.
Cumq finita eẽt oblacio. incuruatus
rexet om̃s quierant cum eo: et ado¬
auerunt. Precepitq ez echias. et pͥn¬
cipes leuitis: ut laudarent dñm ser¬
monib dauid. et as aph uidentis. Qui¬
laudauerunt eũ magna leticia: et in-¬
curuato genuadorauernt. Ezechi¬¬
as autem etiam hȩc addidit. Implestis
manus ur̃as dñõ. accedite et offerte
uictimas et laudes in domo dnĩ. Optu¬
lit gͦ uniuersa multitudo hostias et
laudes. et holo causta: m̃te deuota
Porro numerus holo caustorũ quȩ
obtulit multitudo: hec fuit. Tauri
septuaginta. arietes centũ: agni ducen
ouium tria milia. Sacerdotes uͦ pau¬
ci erant: nec poterant sufficere ut ho pelles

Expanded text:
offerrentur holocausta coeperunt offerrentur holocausta coeperunt laudes canere Domino et clangere tubis atque in diversis organis quae David rex Israhel reppererat concrepare omni autem turba adorante cantores et hii qui tenebant tubas erant in officio suo donec conpleretur holocaustum cumque finita esset oblatio incurvatus est rex et omnes qui erant cum eo et adoraverunt praecepitque Ezechias et principes Levitis ut laudarent Dominum sermonibus David et Aslaudaverunt eum magna laetitia, et curvato genu adoraverunt. Ezechias autem etiam haec addidit: Implestis manus vestras Domino, accedite, et offerte victimas, et laudes in domo Domini. Obtulit ergo universa multitudo hostias, et laudes, et holocausta, mente devota. Porro numerus holocaustorum, quae obtulit multitudo, hic fuit, tauros septuaginta, arietes centum, agnos ducenoves tria millia. Sacerdotes vero pauci erant nec poterant sufficere ut pelles
Abbreviated transcription (Latin):
culbez echias rex adunauit om̃s princi¬
osuuitatis et ascendit domum dni:
abuler ꝙ simul tauros septem. et arie¬
as septem. agnos septem. et hircos sep¬¬
quoq facerdotib filiis aaron: ut offer-¬
unt suꝑ altare dni. Mactauerunt gͥ
cauros: et susceper sacerdotes sangui¬
nem et fuder̃ illũ suꝑaltare. Macta¬¬
uerunt etiã arietes: et illorũ sanguinẽ
supaltare posuerunt. Immolauer
agnos: et fuderunt fuꝑ altare sangui¬
nem. Applicauerunt hircos ꝓpecca-¬
io coram rege et uniuersa multitudi¬
ne imposueruntq manus suas suꝑ
eos et immolauer̃ illos facerdotes. et
asꝑser sanguinem eorũ corã altari. ꝓ
piaculo uniuersi israhelis. Pomni
quippe ifrł p̃ceꝑat rex ut holocaustũ
fieret: et ꝓpeccato. Constituit quoq
leuitas indomo dñi cũ cimbalis. et
psalteriis. et citharis: scđm dispositio¬
nem dauid. et gad uidentis regis. et
lotes tubas: et uussit ez echias ut offer¬
int holocaustum suꝑ altare. Cũq

Expanded text:
culo Ezechias rex, adunavit omnes principes civitatis, et ascendit domum Domini, obtuleruntque simul tauros septem, arietes septem, agnos septem, et hircos septque sacerdotibus filiis Aaron ut offerrent super altare Domini. Mactaverunt igitur tauros et susceperunt sacerdotes sanguinem, et fuderunt illum super altare: Mactaverunt etiam arietes, et illorum sanguinem super altare fuderunt; Immolaveruntque agnos, et fuderunt super altare sanguinem. Applicueruntque hircos pro peccato, coram rege et universa multitudine, imposueruntque manus suas super eos: et immolaverunt illos Sacerdotes, et asperserunt sanguinem eorum coram altare pro piaculo universi Israelis: Pro omni quippe Israel praeceperat rex, ut holocaustum fieret et pro peccato constituit quoque Levitas in domo Domini cum cymbalis et psalteriis et citharis secundum dispositionem David et Gad videntis regis et Notes tubas et iussit Ezechias ut offerrent holocaustum super altare cumque
Abbreviated transcription (Latin):
goris. Acetũ inmitro: et qui cantat car-¬
mina: cordi pessimo. Si esurierit inimicꝰ
cuus ciba illũ: si sicierit da ei aquã bibere.
Prunas enim congregab suꝑ caput eius.
et dñs reddet ei. Uentus aquilo dissipat
pluiias: et facies tristis linguã detra
hentem. Melius ẽ. sedere mangulo do-¬
matis: quã cũ muliere litigosasn domo
cõmuni. Aqua frigida anime sitienti.
et nuntius bonus de terra longinqua.
fons turbatus pede et uena corrupta:
iustus cadens cadens corã impio. Sicut
curagloria. Sicut urbs patens et absq
murorũ ambitu: ita uir qui ñ potest
in loquendo cohibert sp̃m suum Qm¬
nix estate. et pluiuie in messe: sic indecers
ẽ. stulto głia. Nam sicut̃ auis adalta trais¬
uolans. et passer quolibet uadens: sic
maledictum frustra ꝓlatũ inquẽpiam
suꝑueniet. Hagellum equo. et camus
asino: et uirga in dorso imprudentium.
Ne respondeas stulto iuxta stulticiam
suã: ne efficiaris ei similis.

Expanded text:
goris acetum in nitro et qui cantat cargoris acetum in nitro et qui cantat carmina cordi pessimo si esurierit inimicus tuus ciba illum et si sitierit da ei aquam bibere prunam enim congregabis super caput eius et Dominus reddet tibi ventus aquilo dissipat pluviahentem. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut etur a gloria. Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir, qui non potest in loquendo cohibere spiritum n aestate, et pluviae in messe: sic indecens est stulto gloria. Sicut avis ad alia transvolans; et passer quo libet vadens: sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet. Flagellum equo, et chamus asino, et virga dorso imprudentium. Ne respondeas stulto juxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis.
Abbreviated transcription (Latin):
possis. cũ de honestaueris amicũ tuum.
Causam tuã tracta cũ amico tuo et secre¬
tum extraneo ne reueles: ne forte insul¬¬
cet tibi cũ audicrit. et exꝓbrare ñ cesset.
Mala aurea in lectis argenteis: qui loqͥt᷑
uerbũ in temꝑe suo. Inauris aurea et
margaritũ fulgens qui arguit sapientẽ
et aurem obedientem. Sicut frigus n¬
uis in die messis: ita legatus fidelis ei qͥ
misit eũ animã illius requiescere facit.
Nubes et uentus. et pluuie ñ sequentes:
uir gloriosus et ꝓmissa ñ cõplens. Sapi.¬
entia lenietur princeps: et lingira molł
confringet duriciã. Mel inuenisti come¬
de quod sufficit tibi: ne forte saciatus euo-¬¬
mas illud. xlui Eubtrahe pedem
tuũ de domu ꝓxiiiii tui. ne forte saciat̾
oderit te. Iaculum et gladius et sagitta
acuta homo qui loquitur contra ꝓxim̃
suũ cestimoniũ falsũ. Dens putridus et
pes lassus: qui sperat suꝑ infideli in die
angustie. et amittit pallium in die fri¬

Expanded text:
possis cum dehonestaveris amicum tuum possis cum dehonestaveris amicum tuum causam tuam tracta cum amico tuo et secretum extraneo non reveles ne forte insultet tibi cum audierit et exprobrare non cesset mala aurea in lectis argenteis qui loquitur verbum in tempore suo inauris aurea et margaritum fulgens qui arguit sapientem et aurem oboedientem sicut frigus nivis in die messis ita legatus fidelis ei qui misit eum animam illius requiescere facit nubes et ventus et pluviae non sequentes vir gloriosus et promissa non conplens patientia lenietur princeps et lingua mollis confringet duritiam mel invenisti comede quod sufficit tibi ne forte saturatus evomas illud subtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum dens putridus et pes lapsus qui sperat super infideli in die angustiae et amittit pallium in die fri
Abbreviated transcription (Latin):
er agrum hominis pigri transiui.
et ꝑuineam uiri stulti: et ecce
fotum repleuerant urtice: oꝑuerais
suꝑficiem eius spine et maceria lapi¬
dum destructa erat. Qđ cũ uidissẽ
posui incorde meo: et exemplo didi¬
ci disciplinam. Parum in quã dorini¬
es. modicũ dormitabis. paxillũ con
seres manus ut quiescas: et ueniet
quasi cursor egestas tua. et m̃dicitas
quasi uir armatus. Nae quoq para¬
bole salomonis: quas transtuler̃ uiri
ezechiȩ regis iuda Eloria di celare
uerbum: et gloria regũ inuestigare
sermonem. Celum sursũ et terra
deorsum: et corregum inscrutabile.
Aufer rubiginem de argento: et
egredietur uas purissimum. Aufer
impietatem de uultu regis: et finna¬
bitur iusticia thronus erus. Ne glori¬
osus appareas corã rege: et in loco
nagnorũ ne steteris. Melius ẽ. enĩ ut dica¬
uu tibi ascende huc: quã ut humilieris
cor̃ principe. Quȩ uider̃ ocłi tui ne ꝓfe¬
ras in iurgio cito: ne postea em̃dare non

Expanded text:
er agrum hominis pigri transivi, er agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti et ecce totum repleverant urticae operuerant superficiem eius spinae et maceria lapidum destructa erat quod cum vidissem posui in corde meo et exemplo didici disciplinam parum inquam dormies modicum dormitabis pauxillum manus conseres ut quiescas et veniet quasi curarmatus haec quoque parabolae Salomonis quas transtulerunt viri Ezechiae regis Iuda gloria Dei celare verbum et gloria regum investigare sermonem caelum sursum et terra deorsum et cor regum inscrutabile aufer robiginem de argento et egredietur vas purissimum aufer impietatem de vultu regis et firmabitur iustitia thronus eius ne gloriosus appareas coram rege et in loco magnorum ne steteris melius est enim ut dicatur tibi ascende huc quam ut humilieris coram principe quae viderunt oculi tui ne proferas in iurgio cito ne postea emendare non
Abbreviated transcription (Latin):
impii autẽ corruent in malum.
Cum ceciderit inimicus tuus ne gau-¬
deas. et in ruina eiusne exultet cortu-¬
um: ne forte uideat dñs et displiceat
ei. et auferat ab eo iram suam. Ne con¬
tendas cum pessimis. et ne emuleris
impios. qm̃ non habent futurorum
spem mali. et lucerna impiorũ extin-¬
guetur. Time dñm fili mi et regem.
et cũ detractorib ñ cõmiscearis: qm̃
repente tõsurget ꝑditio eorũ. Et rui¬
nam utriusq quis nouit: Haec quoq
sapientib. Cognoscere ꝑsonã in iucduo
ñ ẽ. bonum. Qui dicunt impio iustus
es. maledicent ei populi: et detestabun¬
tur eum tribus. Qui arguunt lau-¬
dabuntur: et suꝑ ipsos ueniet bene¬
dictio. Labia deosculabitur: quia re¬
eta uerba respondet. Preꝑa foris opus
tuum: et diligent̃ exerte agrum tu.¬
um. et postea aedifices domũ tuam.
Ne sis testis frustra contra ꝓximũ
tuum: nec lactes quẽꝗ labiis tuis. Ne
dicas qͦmͦ fecit michi sic faciã illi: red¬
dam unicuiq scđm opus suum. xlo¬

Expanded text:
impii autem corruent in malum. Cum ceciderit inimicus tuus, ne gaudeas, et in ruina ejus ne exsultet cor tuum: Ne forte videat Dominus, et displiceat ei, et auferat ab eo iram suam. Ne contendas cum pessimis, nec aemuleris impios: Quoniam non habent futurorum spem mali, et lucerna impiorum exstinguetur. Time Dominum, fili mi, et regem: et cum detractoribus non commiscearis: Quoniam repente consurget perditio eorum: et ruinam utriusque quis novit? Haec quoque sapientibus: Cognoscere personam in judicio, non est bonum. Qui dicunt impio: Justus es: maledicent eis populi, et detestabuntur eos tribus. Qui arguunt, laudabuntur: et super ipsos veniet benedictio: Labia deosculabitur, qui recta verba respondet. Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum: ut postea aedifices domum tuam. Ne sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. Ne dicas: Quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam unicuique secundum opus suum. P
Abbreviated transcription (Latin):
des festucã in oculo fr̃is tui. et tra¬
bem in oculo tuo ñ uides: Aut
quomͦꝰ dicis fr̃ituo fr̃ sine eiciam
festucã de oculo tuo. et ecce trabes
c̃. in oculo tuo. Ypocrita eice pͥ¬
mum trabẽ de oculo tuo et tunc
uidebis eicere festucã de ocło frĩs
tui. Nolite dare scm̃ canib neq
mittatis margaritas uĩas ante por-

Expanded text:
ris tui et trabem in oculo tuo non uides? aut quomodo dicis fratri tuo: sine, eiciam festucam de oculo tuo: et ecce trabes est in oculo tuo ? hypocrita, eice primum trabem de oculo tuo, et tunc uidebis eicere festucam de oculo fratris tui. nolite dare sanctum canibus, neque miseritis margaritas uestras a
Abbreviated transcription (Latin):
res non effodiunt nec furantur.
ubi ẽ. enim chesaurus tuus: ibi ẽ.
et cor tuum. Iucerna corꝑis: ẽ.
oculus. Si fuerit oculus tuus
simplex: totũ corpus tuũ luci-¬
dum erit. Si autem oculus tuus
sequã fuerit: totũ corpus tuũ
cenebrosum erit. Si ergo lumen
quod in te ẽ tenebre sunt. ipse
tenebre quante erunt: Nemo
potest duobꝰ dnĩs seriure. Aut
nim unũ odio habebit. et alte¬
num diliget: aut unũ sustinebit
et alterũcontẽpnet. Non pote

Expanded text:
s non effodiunt nec furantur. Ubi enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum. Lucerna corporis tui est oculus. Si fuerit oculus tuus simplex, totum corpus tuum lucidum erit: si autem oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit. Si ergo lumen quod in te est tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt? Nemo potest duobus dominis servire: aut enim unum odio habebit, et alterum diliget; aut unum sustinebit, et
Abbreviated transcription (Latin):
uerba mea hȩc et facit ea: assimi-¬
labitur uiro sapienti qui aedifica-¬
uit domum suam supra petram.
et descendit pluinia. et uenerunt
flumina. et flauer uenti. & irru-¬
erunt indomum illã et ñ cecidit.
Fundata enim erat fupra petram.
Et omĩs qui audit uerba mea hec
et non facit ea: similis erit uiro
stulto qui aedificauit domum
suã suꝑ harenã. et descendit plu-¬
uia. et uenerunt flumina. et fla-¬
uerunt uenti. et irruer in domũ
illam et cecidit. et fuit ruina eius

Expanded text:
verba haec, et facit ea: Assimilabitur viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram et descendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti, et irruerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat supra petram. Et omnis qui audit verba mea haec, et non facit ea, similis erit viro ssuam super arenam; et descendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti et irruerunt in domum illam, et cecidit, et fuit ruina ejus
Abbreviated transcription (Latin):
num eius eleuauit eũ: et surrexit.¬
Et cum introisset in domum: dis
Quare nos ñ potuius eicere eũ:
Et dixit illis. Hoc genus innullo
potest exire: insi in oratione et
ieiunio. Et in de ꝓfecti: p̃t̃gre¬
diebant᷑ galileam: nec uolebat quẽ¬
quam scire. docebat autẽ discipłos
suos: et dicebat illis. qm̃ filius ho¬
minis tradecur in manus bominũ
et occident eum. et occisus t̃c̃ia die
resurget. At illi ignorabant uer-¬
bum: et timebant eũ int̾̃rogare. Et¬

Expanded text:
amplius ne introeas in eum. Et exclamans, et multum discerpens eum, quare nos non potuimus eicere eum et dixit illis hoc genus in nullo potest exire nisi in oratione et ieiunio et inde profecti praetergrediebantur Galilaeam nec volebat quemquam scire docebat autem discipulos suos et dicebat illis quoniam Filius hominis tradetur in manus hominum et occresurget. At illi ignorabant verbum: et timebant interrogare e
Abbreviated transcription (Latin):
immundo dicens illi. Surde et mu¬
te spc ego tibi p̃cipio exi abeo: et
amplius ne introeas in eum. Et ex¬
clamans et multũ discerpens eum
exiit abeo: et factus ẽ. sicut mor¬
tuus ita ut multi dicerent quia

Expanded text:
immundo, dicens: Surde et mute spiritus, ego tibi praecipio, exi ab eo, et amplius ne introeas in eum. Et exclamans, et multum discerpens eum, exivit ab eo . Ecce eum immundo, dicens: Surde et mute spiritus, ego tibi praecipio, exi ab eo, et
Abbreviated transcription (Latin):
tem. De his quȩ lisias cognatus re-¬
gis concessit uobis: et nos concessi¬¬
mus. De quib autẽ ad regem iudi¬
cauit referendum. confestim aliquẽ
mittite diligentius inter uos confe¬
rentes: ut decernamus sicut con-¬
gruit uob̃. Nos autem antiochiã
accedimus. Ideoq festinatẽ rescri.¬
lisias ꝑgebat ad regem: iudei aritẽ
agriculture oꝑam clabant. Sedhii
qui resederant: timotheus et apol-¬
lonius gennei filius. sed et ieronimꝰ
et demofon suꝑbus. et nichanor ei¬
priarches: non sinebat eos insilen-¬¬
tio agere et quiece. xxxun¬
oppite uͦ cale quoddam flagiciũ

Expanded text:
tem de his quae Lysias cognatus retem de his quae Lysias cognatus regis concessit vobis et nos concessimus de quibus autem iudicavit referendum confestim aliquem mittite diligentius inter vos conferentes ut decernamus sicut congruit vobis nos enim Antiochiam accedimus ideoque festinate scriLysias pergebat ad regem Iudaei autem agriculturae operam dabant sed hii qui resederant Timotheus et Apollonius gehennae filius sed et Hieronimus et Demofon super hos et Nicanor cypriarches non sinebant eos in silentio agere et quiete Ioppitae vero tale quoddam flagitiu