comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uod ait idem apłs. nocte ⁊ die
in ꝓfundo maris fui. quosdã
audiui astruentes qd̾ beatȩ memo¬
riȩ theodorꝰ doctissimus uir & archi¬
episcopus quondã gentis angloꝵ
ita exposuerit. quia fuerit in ciri¬
co quedã fouea nimis alta. ad tor¬
mentũ noxioꝵ parata: que ob al¬
titudinẽ imm̃sam. ꝓfundũ ma¬
ris soleret appellari: cuiꝰ cenũ ce ob¬
scuritatẽ. paulus int̾ alia innume¬
ra sustinuerit proxpo. uerũ siue¬
nerabilia patrũ scͥpta replicemꝰ pa¬
tet ꝓfecto qͥa nichil in his uerbis
aliud. ꝗͣ hoc qd̾ sonat intelligere so
ueniens in ꝓfundũ maris. ac die
simul & nocte fluctib circũ septꝰ.
post hec ad aera liberũ terrãq dõ
gub̾nante redierit. Unde ce int̾ mi¬
racula diuina ascͥbunt: qd̾ homo
tanto tempore subundis retentꝰ.
neq a cireũ positis p̃focari aquis.
neq a belius maris deuorari po¬
tuerit. Deniq ñ ampluis petrum
suꝑ unlas ambulantẽ nec demer¬
sum: qͣm paulũ sub undis retentũ

Expanded text:
uod ait idem Apostolus: Nocte et die in profundo maris fui, quosdam audivi astruentes, quod beatae memoriae Theodorus, doctissimus vir archiepiscopus quondam gentis Anglorum ita exposuerit, quia fuerit in Zizico quaedam fovea nimis alta, ad tormenta noxiorum parata, quae, ob altitudinem immensam, profundum maris soleret appellari, cujus coenum et obscuritatem Paulus inter alia innumera sustinuerit pro Christo. Verum si venerabilia Patrum scripta replicemus, patet profecto quia nihil in his verbis aliud quam hoc quod sonat intelligere solveniens in profundum maris, ac die simul et nocte fluctibus circumseptus, post haec ad aera liberum terramque Deo gubernante redierit. Unde et inter miracula divina ascribunt quod homo tanto tempore sub undis retentus, neque a circumpositis praefocari aquis, neque a belluis maris devorari potuerit. Denique non amplius Petrum super undas ambulantem nec demersum, quam Paulum sub undis retentum
Abbreviated transcription (Latin):
uod sequitur de eodẽ .xix.
produxitq filium regis. et
posuit suꝑ eum diadema & te¬
stimonium: indiademate in¬
signe capitis regium. intestimo
nio designat decreta legis dei.
quib quid agere rex debeat et
qualiter uiuere p̃cipitur. De¬
niq in libro uerborum dierũ
aꝑtius. et imposuerunt inqͥt
ei diadema: dederuntꝙ in ma¬
nu eius tenendam legem. Et
magne ittiq erat salutarisq
prudentie. ut post tirannice
impieq necem regine. succeden¬
ti in regnum filio regis legiti¬
mi.cum ipso regni habitu. si¬
mul disciplina legis d̃i seruan¬
da commitõetur: et qui se pre¬
latum ppło regendo iuderet.
ipse se regendum diuinis le¬
gibus subdi debere meminiss.

Expanded text:
uod sequitur de eodem: Produxitque filium regis, et posuit super eum diadema, et testimonium in diademate insigne capitis regium, in testnio designat decreta legis Dei, quibus quid agere rex debeat, qualiter vivere praecipitur. Denique in libro Verborum dierum apertius: Et imposuerunt, inquit, ei diadema, dederuntque in manu ejus tenendam legem ; et magnae utique erat salutarisque prudentiae, ut post tyrannicae impiaeque necem reginae, succedenti in regnum filio regis legitimi, cum ipso regni habitu simul disciplina legis Dei servanda committeretur, ut qui se praelatum populo regendo videret, ipse se regendum divinis legibus subdi debere meminisset.
Abbreviated transcription (Latin):
ad candorẽ uestis ꝑuenit: uerita¬
tem humane carnis int̾ flagella
tnumphantis ostendit. Uerum
cunctis exultantib &e ad arche
celestis introitũ himnos resonan¬
tib sola michol filia saul archã
oucentib abest: qͥnetiã ẽspecu¬
qͥa credentib in mundifine ude¬
is. erunt ñnulli qui xp̃m ꝓfessi

Expanded text:
ad candorem vestis pervenit, veritaad candorem vestis pervenit, veritatem humanae carnis inter flagella triumphantis ostendit. Verum cunctis exsultantibus, et ad arcae coelestis introitum hymnos resonantibus, sola Michol filia Saul arcam ducentibus abest. Quin etiam e specuquia credentibus in mundi fine Judaeis, erunt nonnulli qui Chri
Abbreviated transcription (Latin):
men qͦ urbis congruit. Gcch ãu
int̃pretat᷑ torculat: significats
crucẽ in qua uitis uera calcari
ce expͥmi dignata ẽ. Aqua c¬
ctus gentiũ ppłs merito gabẽ
appellari potest:. cũ dicit. Michi
autẽ absit głari: nisi incrucedñi
nr̃u ħu xp̃i. Cres autẽ menses qͥl
ibidem archa demorat᷑: fides. spi
caritas est. Sicut eñi dieb adim¬
plet᷑ m̃sis: ita singule uirtutes
sius queq passib ad ꝑfectionẽ
ꝑueniunt. Himenses quousq
plenitudo gentiũ intret. currere
non cessant. Candem rediens da¬
uid archã in ciuitatẽ dauid in¬
oucit: qͥa dñs enoc & helia p̃di¬
silios. Boues ce arietes immolais.
hocẽ eos qͥ aream dñi triturant.
&e ouiũ eius ducatũ gerunt. mar¬
tiriĩ sanguine coronans:ce ipse
qͦ sue incarnationis ce passioĩs
exemplũ eatenꝰ udeis ñ creditum
palã manifestans. Hoc eñi signi¬
ficat qd̾ ce ipse dauid accinctus
crat ephod lineo. Nam linũ qd̃¬
det̾ra ꝓcreatũ multiplici labore

Expanded text:
men quoque urbis congruit, haec enim interpretatur Torcular, significans crucem, in qua vitis vera calcari et exprimi dignata est, a qua cunctus gentium populus merito Gethaeus appellari potest, cum dicitur: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce DomiTres autem menses quibus ibidem arca demoratur, fides, spes, et charitas est; sicut enim diebus adimpletur mensis, ita singulae virtutes suis quaeque passibus ad perfectionem veniunt. Hi menses quousque plenitudo gentium intret, currere non cessant. Tandem rediens David arcam in civitatem David inducet, quia Dominus, Enoch et Helia praedifilios. Boves et arietes immolans, id est eos qui aream Domini triturant, et ovium ejus ducatum gerunt martyrii sanguine coronans, et ipse quoque suae Incarnationis et passionis exemplum eatenus Judaeis non creditum palam manifestans. Hoc enim significat quod et ipse David accinctus erat ephod lineo. Nam linum quod terra procreatum multiplici labore
Abbreviated transcription (Latin):
milia sunt in iudeis qui credidẽt.
& om̃s hi emulatores sunt legiꝰ. Ot
causam gͦ sacerdotis occisi. dauid
noluit diuertere ad se arcbã dñ
inciuitatẽ dauid. s du̾itit eã in
domo obethedom gechei. quia
respuentib uerbũ iudeis. neam¬
plius audita ce ñ suscepta p̃dica¬
tio noceret. apłiab cis ablati & ad
gentes imbuendas sunt missi.
Undece locꝰ arcȩ nachor que gen¬
tium fidẽ dñi gr̃a p̾paratã demos¬
strat. ꝑ cussio ora nuncupat᷑. qͥa¬
iudelicet illoꝵ delicto. salus gen¬
tib. Obethedom namq qui int̃¬
p̃tat᷑ seruiens homo. illeẽ. utiq
dequo dñs ad patrẽ: constituas
inqͥt me incaput gentiũ. ppłs
quẽ ñ cognoui seruiuit michi
Ubi ce iudeoꝵ abiectionẽ. qͣsi
ore mortẽ p̃mittens ait. Fripic

Expanded text:
millia sunt in Judaea, qui crediderunt, et omnes hi aemulatores sunt legis . Ob causam ergo sacerdotis occisi, David noluit divertere ad se arcam Domini in civitatem David, sed divertit eam in domum Obededom Gethaei, quia respuentibus verbum Judaeis, ne amplius audita et non suscepta praedicatio noceret, apostoli ab eis ablati, et ad gentes imbuendas sunt missi. Unde et locus areae Nachor, quae gentium fidem Domini gratiae praeparatam demonstrat, percussio Oza nuncupatidelicet quia illorum delicto salus gentibus advenit. Obetedom namque interpretatur Serviens homo; ille est utique de quo Dominus ad Patrem, Constitues, inquit, me in caput gentium, populus quem non cognovi servivit mihi . Ubi et Judaeorum abjectionem, quasi Ozae mortem praemittens
Abbreviated transcription (Latin):
cepisset samariã quam obsidere
ceꝑat: ne gloriet᷑ accinctus eque
ut discinctus. Ac si aꝑte dicat.
Holi gloriari quasiiam uictor bel¬
lici discriminis: qui adhuc mace
positus. quem uictoria sequatur
ignoras. Et uerum ꝓfecto dicebat
Nam mox inito certamine: bena¬
dab ñ uidis aduersariis trium¬
phans. sed ceso suo exercitu fug

Expanded text:
cepisset Samariam, quam obsidere cepisset Samariam, quam obsidere coeperat: Negligetur accinctus, aeque ut discinctus; ac si aperte dicat: Noli gloriari quasi jam victor bellici discriminis, qui adhuc in acie positus, quem victoria sequatur, ignoras. Et verum profecto dicebat: nam mox inito certamine, Benadab non victis adversariis triumphans, sed caeso suo exercitu fug
Abbreviated transcription (Latin):
contra urbem aggerem ad por¬
tasiet: tam sublimis ex eo posset
agger exurgere. qui suꝑ ficiei cuu¬
tatis ipsius que erat intra muros.
cẽ uideretur equalis: ita ut ex eqͦ
pugnantes contra cuutatẽ. tela
uł faces mittere possent. Cuius
temeritatẽ arrogantie modesto
sermone compescens rex isrł. ait.
Dicite ei: ne glorietur accinctus
eque ut discinctus. Aliud ẽ autẽ
accinctus: aliud discinctus. aliud
ñ accinctus. actinctus nãq est
qui cingulo circundatus ince¬
dit. Discinctus qui cingulum nu¬
per deposuit. uerbi grã balneũ
intraturus.uł lectum ascensu¬
rus: uł alt̾am forte tunicam in¬
duturus. Non accinctus: qͥ nuꝑ
tunicam indutus. necdũ se ad¬
dita rone circũpositione muni¬
uit. Sic gͦ et in expeditione ca¬
strensi qui positus ẽ: recte accin¬
tate pacis ocium gerit. Qui ue¬
ro necdum pugnare. neq se ad
certamen parare iaiceꝑat: me¬
rito ñ accinctus eẽ dr. Ait gͦ rex
isrł regi syrie glorianti. quasi iã

Expanded text:
contra urbem, aggerem apportasset, tam sublimis ex eo posset agger exsurgere, qui superficiei civitatis ipsius, quae erat intra muros, esse videretur aequalis: ita ut ex equo pugnantes contra civitatem, tela vel faces mittere possent. Cujus temeritatem arrogantiae modesto sermone compescens Rex Israel ait : Dicite ei. Ne glorietur accinctus aeque ut discinctus. Alius est autem accinctus, alius discinctus, alius non accinctus. Accinctus namque est qui cingulo circumdatus incedit, discinctus qui cingulum nuper deposuit: verbi gratia, vel balneum intraturus, vel lectum ascensurus, vel alteram forte tunicam induturus. Non accinctus, qui nuper tunica indutus, nec dum se addita zonae circumpositione munivit. Sic ergo, et in expeditione castrensi qui positus est, recte accintatae pacis otium gerit. Qui vero necdum pugnare, neque se ad certamen parare jam coeperat, merito non accinctus esse dicitur. Ait ergo Rex Israel Regi Syriae glorianti, quasi jam
Abbreviated transcription (Latin):
in bipenni. Sipennis ẽ. in pla¬
gas lignorum.ferrũ ab utraꝙ:
parte formatum: quod in exci¬
dendis trabib competent
acuta sit. Pinnum enĩ: antiqͥ a¬
cutum dicebant. Securus uͦ.

Expanded text:
unt eum. Bipennis est in plagas lignorum ferrum ab utraque parte formatum, quod in excidendis trabibus competenter acuta sit. Pinnum enim antiqui acutum dicebant. Ascia, id
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑ̾ata. uno ad orientẽ stadio. spelun¬
cã dupplicẽ in ualle hẽ: uͥ sepulchra
priarchaꝵ qͣdrato muro cͥc̃dant᷑ capiti¬
b u̾sis ad aqͥlonẽ. Et ħ singła singłis
tecta lapidib ĩstarbasilicȩ dolatiᷤ tͥũ
pr̾iarchaꝵ candidis: adã obscitrioris
⁊ iulioris oꝑis: qͥ haut longe ab ilł.
ad borealẽ extremãꝙ muri illiꝰ par¬
tẽ pausat. Eriũ ꝙͦ feminaꝵ uiliores ⁊

Expanded text:
separata, uno ad orientem stadio speluncam duplicem in ualle habet, ubi sepulchra patriarcharum quadrato muro circumdantur, capitibus uersis ad aquilonem, et haec singula singulis tecta lapidibus instar basilicae dolatis, trium patriarcharum candidis, Adam obscurioris et uilioris operis, qui haud longe ab illis ad borealem extremamque muri illius partem pa
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpassib a monum̃tis hiᷤ ad boreã.
herbosꝰ ualde ⁊ floridꝰ. cãpestrẽ hñs
ĩu̾tice planiciẽ. In cuiꝰ aqͥlonali parte
qͣrtꝰ abrahe duoꝵ hõiũ altitudinis
trunc᷑: eccła cͥc̃datꝰ ẽ. Eg̾dientib che¬
bron ad aqͥlonẽ sinist᷑ parte iueoc¬
currit monꝰ spinosꝰ paruꝰ tͥb milib
passĩta chebron: un ierosolimã
pinea ligna ferunt᷑ in cameł. Nã in
oĩ nida plarist᷑ ł currꝰ raro fiunt. De¬
ab helia orientẽ u̾sus xx̃x milibꝰ
pedũ abẽ. Qua c̾cio ad solũ destructa:
sola domꝰ Raab ob signũ ficłi remanet.

Expanded text:
monumentis his ad boream, herbosus ualde et floridus, campestrem habens in uertice planitiem, in cuius aquilonali parte quercus Abrahae, duorum hominum altitudinis truncus, ecclesia circumdata est. Egredientibus Chebron ad aquilonem in sinistra parte uiae occurrit mons pinosus paruus, tribus milibus passuum a Chebron, unde Hierosolimam pinea ligna feruntur in camelis; nam in omni Iudaea plaustra uel currus raro fiunt. VIab Helia orientem uersus XVIII milia pedes abest, qua tertio ad solum destructa sola domus Raab ob signum fidei remanet
Abbreviated transcription (Latin):
nant. Sed et oꝑa iusticie quorum
merito ad regnum celeste ꝑuenit.
recte ꝑ ostia ꝑ que in scã scõeum in¬
grediebatur. possunt typice desig¬
nari: iuxta quod in libro sapientie
scͥptum ẽ. Custoditio autẽ legum.
consummatio incorruptionis ẽ:
incorruptio autẽ facit ꝓximum dõ.
Concupiscentia itaq sapientie dedu¬
cit ad regnum ꝑpetuum. Quibus
omnib apte congruit. qͦd eadem
ostiola de lignis fiunt oliuarũ: qͥa
nimirum et angłi. et homines ꝑ¬
se in domo dĩ głosos exhibent.im¬
mo om̃s electi ꝑ arma lucis & pie¬
tatis. aditum sibi patrie celestis
aꝑiunt. Duo sunt autẽ ostiola.
siue quia d̃m & ꝓximos diligunt.
& angeli ce homines sci. neꝙ ianu¬
am uite nisi ꝑ geminã banc dilec¬
tionem possunt intrare: seu qͥa
utrisꝙ ppłis fidelib &e iudeis u¬
delicet & gentilib. eãdem uite ia¬
nua reseratur. Postes habent an¬
gulorum quinꝙ: quia ñ solũ ani¬
mas electorum aula celi recipit

Expanded text:
nant. Sed et opera justitiae, quorum nant. Sed et opera justitiae, quorum merito ad regnum coeleste pervenitur, recte per ostia, per quae in sancta sanctorum ingrediebatur, possunt typice designari; juxta quod in libro Sapientiae scriptum est: Custoditio autem legum, consummatio incorruptionis, incorruptio autem facit proximum Deo. Concupiscentia autem sapientiae deducit ad regnum perpetuum . Quibus omnibus apte congruit quod eadem ostiola de lignis fiunt olivarum, quia nimirum et angeli et homines perse in domo Dei gloriosos exhibent; imo omnes electi per arma lucis et pietatis aditum sibi patriae coelestis aperiunt. Duo sunt autem ostiola, sive quia Deum et proximos diligunt et angeli et homines sancti; neque januam vitae nisi per hanc geminam dilectionem possunt intrare; seu quia utrisque populis fidelibus, Judaeis videlicet et gentilibus, eadem vitae janua reseratur. Postes habent angulorum quinque, quia non solum animas electorum aula coeli recîpit,
Abbreviated transcription (Latin):
ineccłiam p̃sentem ꝑ baptismũ.
unus in regnum celeste ꝑ oꝑa fides
est sꝑandus introitus.Nam qͦd
unusesset ingressus oraculi: testa¬
tur hoc quod inferius de archa
scͥptum ẽ. Cũq eminerent uectes
et apparerent summitates eorũ
foras scũarium ante oraculum: ñ
apparebant ultra extrinsecus̃. Ubi
patenter ostenditur ni fallor. qͦd
unus erat ingressus oraculi. & hic e
regione factus arche: que erat in me¬
dio eiusdem oraculi. Cuius ingres¬
sus ostiola: ꝑ significationẽ multi¬
pharie possunt accipi. Nam et
angelicos sp̃c quorum ministerio
inhabitationẽ patrie celestis intro¬
ducimur. aptissime designant:
et apłorum eque. uirorũq aposto¬
licorum figuram tenent: quib
claues regni celorũ sunt date. Qui
accepta a dño potestate ligaudi
atq soluendi. et dignos intra reg¬
maces. impuros. ac suꝑbos. excom¬
municando uł anathematrrando.
ab ingressu uite ꝑhennis elimi¬

Expanded text:
in Ecclesiam praesentem per baptismum, in Ecclesiam praesentem per baptismum, unus in regnum coeleste per opera fidei est sperandus introitus. Nam quod unus esset ingressus oraculi, testatur hoc quod inferius de arca scriptum est: Cumque eminerent vectes, et apparerent summitates eorum foris sanctuarium ante oraculum, non apparebant ultra extrinsecus . Ubi patenter ostenditur, ni fallor, quod unus erat ingressus oraculi, et hic e regione factus arcae, quae erat in medio ejusdem oraculi; cujus ingressus ostiola, per significationem multifarie possunt accipi. Nam et angelicos spiritus, quorum ministerio in habitationem patriae coelestis introducimur, apertissime designant; et apostolicorum aeque virorum, quae apostolorum figuram tenent, quibus claves regni coelorum datae sunt; quae accepta a Domino potestate ligandi atque solvendi, et dignos intra janmaces impuros et superbos excommunicando vel anathematizando ab ingressu vitae perennis elimi
Abbreviated transcription (Latin):
mus auro intrinsecusqr extͥnsetus
quia rex nr̃ pacificus & angelos.
atꝙ animas iustorum incelis. ꝑfec¬
te ac plenarie dono dilectionis
impleuit:& ꝑegrinantes in hoc
seculo ciues eiusdem patrie cele¬
stis. signaculo dilectionis aceteroꝵ
mortalium uilitate secreuit: in hoc
cognoscent inquiens homines qͥa
bueritis ad inuicem. De ingressu
t̾ in ingressu oraculi fecit osti¬
ola delignis oliuarum: po¬
stesꝙ angulorum quinq &e duo
ostia de lignis oliuarum. Quod
pͥmo dixerat fecit ostiola de lignis
oliuarũ. hoc ipsum uidetur aꝑ¬
tius explicare uoluisse. cum ad¬
unxit & duo ostia de lignis oli¬
uarum. unus quippe erat ingͦs
sus oraculi. s idem ingressus du¬
obus ostiis claudebatur. rursũꝙ
reseratis eisdem aꝑiebatur: sicut
et templum. et porticus ante tem¬
plum. unum ñ amplius habebãt
introitum. certiutiq causa mi¬
sterii: quia unus dñs. una fides.
unum baptisma. unus d̃s: unus

Expanded text:
mus auro intrinsecus et extrinsecus, mus auro intrinsecus et extrinsecus, quia Rex noster pacificus et angelos et animas justorum in coelis perfecte ac plenarie dono dilectionis implevit, et peregrinantes in hoc saeculo cives ejusdem patriae coelestis signaculo dilectionis a caeterorum mortalium vilitate secrevit: In hoc cognoscent, inquiens, omnes, quia bueritis ad invicem . CAPUit « Et in ingressu oraculi fecit ostiola de lignis olivarum, postesque angulorum quinque, et duo ostia de lignis olivarum. » Quod primo dixerat, « fecit ostiola de lignis olivarum, » hoc ipsum videtur apertius explicare voluisse, cum adjunxit: « et duo ostia de lignis olivarum. » Unus quisus oraculi, sed idem ingressus duobus ostiis claudebatur. Rursumque reseratis eisdem aperiebatur, sicut et templum et porticus ante templum unum non amplius habebant introitum; certi utique causa mysterii, quia unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus, unus
Abbreviated transcription (Latin):
columpnam: &e uocauit nomen
eius boor. hoc ẽ in robore. Dextra
columpna ut supradiximus. ex¬
pͥmit figuram doctorũ. qui pͥmi¬
tiuam in iherosolimis instituer̃t
eccłiam: scda eorum qui ad p̃dican¬
dum gentib destinati surt. uel
certe dextra columpna eos sig¬
nificat. qui uenturum in carne
dñm ꝓphetando p̾dixerant: scd̾a.
illos qui hunc iam uenisse. ꝙ mun¬
dum suo sanguine redemisse testa¬
tur. Et apte uocabulo simili am¬
be censebantur columpne. cũ uma
firmitas. in robore altera dictaẽ
ut una fidei & oꝑis fortitudo cĩs¬
tis in ẽẽ doctoribus monstraret.
nr̃iꝙ temporis inertia notaret᷑:
ubi se ñnulli doctores. sacerdotes
et columpnas domus di uideri.
atq appellari uolunt: cum nicbi
in se prorsus firme fidi ad con¬
tempnendas scłi pompas. acde¬
sideranda bona iniusibilia. ni¬
chil habeant roboris ad corrige¬
dos. nichil industrie saltem ad
intelligendos eorum quibꝰ plat

Expanded text:
columnam, et vocavit nomen columnam, et vocavit nomen ejus Booz, id est, in robore. Dextera columna, ut supra diximus, exprimit figuram doctorum qui primitivam in Hierosolymis instituerunt Ecclesiam; secunda, eorum qui ad praedicandum gentibus destinati sunt. Vel certe dextera columna eos significat qui venturum in carne Dominum prophetando praedixerant; secunda, illos qui hunc jam venisse, et mundum suo sanguine redemisse, testantur. Et apte vocabulo simili ambae censebantur columnae, cum una firmitas, altera in robore dicta est; ut una fidei et operis fortitudo cunctis inesse doctoribus monstraretur, nostrique temporis inertia notaretur, ubi se nonnulli doctores, saceet columnas domus Dei videri atque appellari volunt: cum nihil in se prorsus firmae fidei et ad contemnendas saeculi pompas, ac desideranda bona invisibilia, nihil habeant roboris, ad corrigendos, nihil industriae, saltem ad intelligendos, eorum quibus praelati
Abbreviated transcription (Latin):
testamenti ppłs adunandus in
xp̃o ad eterne uite sit intro du¬
cendus ooronam. Cui figure con¬
uenit. boc qͦd de apłis post resur¬
retionem dnuĩ piscantib scͥptũ ẽ:
cum ipsum in littore stantem uide¬
rent.Non enim longe erant at̾ra:
s quasi cubitis ducentis trahentes
rete piscium. ꝑducentos autẽ cu¬
bitos rete plenum magnis pisci¬
bus discipłi ad dñm trahunt: ef¬
fectum sue resurrectionis iam lit¬
tore monstrantem. cum scĩ p̃di¬
catores &e udeis &e gentib uer¬
bum fidei committunt: atꝙ itt¬
usꝙ ppłi electos. a fludib scłi pre¬
sentis extractos. ad future głam
pacis & immortalitatis ꝑducunt.
Circuitus gͦ capitelli scd̃i ducen¬
tos habet ordines malogͣnatoꝵ.
cum sublimitas regni celestis. utͥusꝙ
ppłi electos inuna beatitudinis
arce colligit. Et statuit duas
columpnas inporticu templi.
Cum statusset columpnã dextiã.
uocauit eam nomine iach̾i: id ẽ
firmitas. Similiter erexit scdam

Expanded text:
testamenti populus adunandus in testamenti populus adunandus in Christo ad aeternae vitae sit introducendus coronam. Cui figurae convenit hoc, quod de apostolis post resurrectionem Domini piscantibus scriptum est, cum ipsum in littore stantem viderunt: Non enim longe erant a terra, sed quasi cubitis ducentis, trahentes rete piscium . Per ducentos autem cubitos rete plenum magnis piscibus discipuli ad Dominum trahunt, effectum suae resurrectionis in littore monstrantem, cum sancti praedicatores et Judaeis et gentibus verbum fidei committunt, atque utriusque populi electos a fluctibus praesentis saeculi extractos, ad futurae gloriam pacis et immortalitatis perducunt. Circuitus ergo capitelli secundi ducentos habet ordines malorum granatorum, cum sublimitas regni coelestis, utriusque populi electos in una beatitudinis arce colligit. Et statuit duas columnas in porticu templi. Cum statuisset columnam dexteram, vocavit eam nomine Jachin, id est, firmitas. Similiter erexit secundam
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursum alia capitella insum¬
mitate columpnarũ desuper.¬
quippe columpne fiunt capitel¬
la desuꝑ: cum scĩ doctores. immo
omnes iusti eorundẽ doctorũ ue¬
stigia sequentes. p̃mia suꝑne retͥ¬
butionis scđm merita pie recipi¬
unt oꝑationis eus. Contra reti
acula quoq fuint eadem capi¬
tella: quia iuxta modum diledi¬
onis. qua sibi adiniuicem in hac
uita frat̾nitas sca copulata ẽ: su¬
ꝑnorum quoq ciuium societa¬
ti ĩ presentia sui creatoris con¬
iungetur in celis. Uerum quia
eadem suꝑnorũ societas ciuium.
utusq ppłi fidelib tribuitur: rec¬
te subiungitur ¶alogͣnatorũ
autẽ ducenti ordines erant in
circuitu capitelli scđi. Diximus
pum tenere. Centenarius uero
numerus qui ad dexteram ma¬
num pͥmus ꝑuenit: ñ nunqͣm
uitam et̃ne beatitudius figura¬
re consueuit. Duplicatur autẽ
hic numerus malogͣnatorũ in
circuitu capitelli secundi: ut in¬
sinuetur mystice. quõd ittͥusq

Expanded text:
Et rursus alia capitella in sumEt rursus alia capitella in summitate columnarum desuper.quippe columnae fiunt capitella desuper, cum sancti doctores, immo omnes electi eorumdem doctorum vestigia sequentes, praemia supernae retributionis secundum merita piae recipiuacula quoque fiunt eadem capitella, quia juxta modum dilectionis, qua sibi ad invicem in hac vita fraternitas sancta copulata est, supernorum quoque civium societate in praesentia sui Creatoris conjungetur in coelis. Verum quod eadem supernorum societas civium utriusque populi fidelibus tribuitur, recte subjungitur: Malorum granatorum autem ducenti ordines erant in circuitu capitelli secundi. Diximus pum tenere; centenarius vero numerus, qui ad dexteram manum primus pervenit, nonnunquam vitam aeternae beatitudinis figurare consuevit. Duplicatur autem hic numerus malorum granatorum in circuitu capitelli secundi, ut insinuetur mystice quod utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
palam de patre annunciabit
eis. quod gaudium uisionis eꝰ
nemo tollet a nobis: s ipsa spe¬
cies horũ que diximus. ipse stã
et conuersatio patrie illius ce¬
lestis quomͦ sese habeat. solis eis
qui hanc intrare meruerunt eiꝰ
ciuib patẽt. y nde bene factura
siue altitudo horum capitelloꝵ
que supra lilium erant: uͭ ĩcom¬
p̃hensibilis eẽt terrestrib qͣlitas
celestis habitationis. ñ insinua¬
tur. De qua tam̃ hoc minime la¬
tet. quia omnes ibi cominuni fe¬
licitate diuine iusionis fruunt᷑
tanto quisꝙ sublimius. qͣnto
mundiores ad uidendum eum¬
dixit. benedixit om̃s timentes
deum pusillos cum maiorib:
ipse dixit. quia tu reddes singłis
scđ̾m oꝑa eorũ. Commnunis ergo
ibibenedictio omniũ erit electoꝵ
attam̃ ꝓ distincta oꝑum quali¬
tate. multe sunt mansiones be¬
atorum. in una eadẽꝙ domo pa¬
tris eterna in celis. Quõd inbarũ
quoꝙ factura columpnarũ. mi¬
stice reor eẽ designatum: cum d̃r

Expanded text:
palam de Patre annuntiabit palam de Patre annuntiabit eis, quod gaudium visionis ejus nemo tollet ab eis. Sed ipsa species horum quae diximus, ipse status et conversatio patriae ipsius coelestis, quomodo sese habeat, solis eis qui hanc intrare meruerunt, ejus civibus patet. Unde bene factura sive altitudo horum capitellorum, quae supra lilium erant, ut incomprehensibilis esset terrestribus, qualitas coelestis habitationis insinuatur; de qua tamen hoc minime latet, quia omnes ibi communi felicitate divinae visionis fruuntur, tanto quisque sublimius, quanto mundiores ad eum videndum dixit: Benedixit omnes timentes Deum, pusillos cum majoribus; ipse dixit: Quia tu reddes singulis secundum opera eorum . Communis ergo ibi benedictio omnium erit electorum. Attamen pro distincta operum qualitate, multae sunt mansiones beatorum in una eademque domo Patris aeterna in coelis: quod in harum quoque structura columnarum mystice reor esse designatum, cum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
mundo uox insonuit. Peniten¬
tiam agite: appropinquabit
enim regnum celorũ. Quod uͦ se¬
quitur. & rursum alia capitel
la in summitate columpnarũ.
desuꝑ uixta mensurã colũpne
contra retiacula: iuxta mensurã
columpne dicit tante altitudini
quante erat & columpna: cuim
tamen altitudo quanta fuerit.
minime narratur. Hec autẽ ca¬
pitella qualia cũq & quantatũ
fuerint. ñ enim mensurã eorũ
aꝑte scͥptura designat: more lili¬
orum uidentur ẽẽ apposita. De
quorũ factura siquid mysticũ
inquirere delectat: illam regni
ꝑhennis sublimitatẽ potest ñ
incongrue designare. qͣm nec
diligentib se. Post lilia etenim
quatuor cubitorũ alia sunt ap¬
posita capitella. quorũ altitu¬
do quanta fuerit ñ dicit: quia
multa quidẽ de celesti beatitu¬
dine in euangłio legimus: qͦd
udelicet ibi mundicordes deũ
uidebunt: quõd erunt equales
angelis dĩ: quod ñ nubent nas
nubentur: quod nec mori po

Expanded text:
mundo vox insonuit, dicens: Poenitenmundo vox insonuit, dicens: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum . Quod vero sequitur: Et rursumla in summitatibus columnarum desuper, juxta mensuram columnae, contra retiacula; juxta mensuram columnae dicit, tantae altitudinis quantae erat et columna, cujus tamen altitudo quanta fuerit, minime narratur. Haec autem capitella qualiacunque et quantacunque fuerint non enim mensuram eorum aperte Scriptura designat more liliorum videntur esse, apposita; de quorum inquirere delectat, illam regni perennis sublimitatem potest non incongrue designare, quam nec diligentibus se. Post lilia etenim quatuor cubitorum, alia sunt apposita capitella, quorum altitudo quanta fuerit, non dicitur: quia multa quidem de coelesti beatitudine in Evangelio legimus: quod videlicet ibi mundicordes Deum videangelis Dei, quod non nubunt, neque nubentur, quod nec mori ult
Abbreviated transcription (Latin):
promissa nobis limina regni ce¬
lestis. inquatuor sc̃i euangłii libris
ostendunt: quasi capita colupnaꝵ
opus in se lilii quatuor cubitorũ
exhibent. Ubi notandum iuxta lit¬
teram. quia cum opus lilii in ca¬
pitellis iiii cubitoꝵ eẽ memoratur.
neq additur latitudinis aut al¬
titudinis: lectoris utiq iudiciou
trum in altitudine an in latitu¬
dine intelligi debeat. relictum ẽ.
Constat autẽ absꝙ ulla prorsus
dubietate: quia columpna quã
duodecim cubitorum restis am¬
biebat. qͣtuor cubitos habebat
grossitudinis. Omnis etenim cir
culus quantum habet spacii in
dyametro: tantumhabet ter
ingyro. Deniꝙ mare eneum qͥa
dyameͬron habebat decem cubi¬
torum. ut insequentib legitur:
consequenter habebat triginta
cubitus ingyrõ.u erum quia d̃r
opus lilii quatuor fuisse cubitoꝵ
siue latitudinem. seu designet al¬
titudinem. nichilominus ratio
figure ꝑspicua ẽ: quia ñ nisi ꝑ
euangłium. exoptatissima illa

Expanded text:
promissa nobis limina regni coepromissa nobis limina regni coelestis in quatuor sancti Evangelii libris ostendunt, quasi capita columnarum, opus in se lilii quatuor cubitorum exhibent. Ubi notandum, juxta litteram, quia cum opus lilii in capitellis quatuor cubitorum esse memoratur, neque additur, latitudinis, aut altitudinis, lectoris utique judicio, utrum in altitudine an in latitudine intelligi debeat, relictum est. Constat autem absque ulla prorsus dubietate quod columna, quam duodecim cubitorum restis ambiebat, quatuor cubitos habebat grossituculus quantum habet spatii in diametro, tantum habet ter in gyro. Denique mare aeneum, quia diametrum habebat decem cubitorum, ut in sequentibus legitur, consequenter habebat triginta cubitos in gyro. Verum quia dicitur opus lilii quatuor fuisse cubitorum, sive latitudinem seu designet altitudinem, nihilominus ratio figurae perspicua est, quia non nisi per Evangelium exoptatissima illa
Abbreviated transcription (Latin):
tiam oꝑatur: patientia autem
ꝓbationem: ꝓbatio uͦ spem. Sẽd
et in ipso uniuersali electorũ col¬
legio. uarie sibimet inuicẽ succe¬
dunt ꝑsone iustorũ: minoresq
maiorũ ac p̃decessorũ suorum
gaudent fideliter adherere uesti¬
giis: eoꝵꝙ dictis. siue scͥptis. ne forte
in errorem labi possint inniti.Reti¬
acula gͦ suꝑ summitatem sunt
malogranatorũ apposita: cum con¬
cordia caritatis ꝑfectis fuerit suꝑ¬
adiecta oꝑib. Et cum utroq uir
cit: quasi cuculum malograna¬
torum incapitellis columpne.
concathenatio retiaculorũ suꝑ ad¬
dita comitatur. Et qm̃ omnia
ac ministrata respiciunt: apte
subiungitur. Capitella autẽ
que erant suꝑ capͥita columpna
ꝑ lilia. nisi suꝑne claritas patrie:
atq immortalitatis florib redo¬
lens. paradisi designat amenitas:
Quid ꝑ quatuor cubitos. nisi eun¬
gelicus sermo: qui introitũ nob̃
&e iter quo ad hanc ꝑueniatur
ostendit. Cum ergo scĩ doctores

Expanded text:
tiam operatur, patientia autem tiam operatur, patientia autem probationem, probatio vero spem . Sed et in ipso universali electorum collegio varie sibimet invicem succedunt personae justorum, minoresque majorum ac praedecessorum suorum gaudent fideliter adhaerere vestigiis eorumque dictis sive scriptis, ne forte in errorem labi possint, inniti. Retiacula ergo super summitatem sunt malorum granatorum apposita, cum concordia charitatis perfectis fuerit superadjecta operibus. Et cum utroque vircit, quasi circulum malorum granatorum in capitellis columnae concatenatio retiaculorum superaddita comitatur. Et quoniam omnia ac ministrata, respiciunt, apte subjungitur: Capquae erant super capita columnaruid enim per lilia, nisi supernae claritas patriae atque immortalitatis floribus redolens, paradisi designatur amoenitas? Quid per quatuor cubitos, nisi evangelicus sermo, qui introitum nobisttit, et iter quo ad hanc perveniatur ostendit? Cum ergo sancti doctores
Abbreviated transcription (Latin):
cies apparet.s inclusa intus gͣnceũ
copia ñ paret: cum pia scõrum
opatio palam cunctis ostendit᷑
sea que int̾ius ẽ fidei. spei. ac dilec¬
tionis. ceterorũꝙ animi bonorũ
grã ñ cernitur. Cumu̾ dictumste
de retiaculis. ut teg̃ent capitella
que erant suꝑ summitatẽ ma¬
logranatorum: uidetur iuxta or¬
dinem oꝑis ipsius. quia malogͣ¬
nata fuerint facta incircuitu ca¬
pitellorũ a parte inferiori: atꝙ
ex eisdem malogͣnatis orirentur
retiacula. quib capitella ex par¬
te aliqua tegerentur. Paterꝙ fi
gura mysterii. quare retiacula
suꝑ summitatem fuerint malo¬
granatorũ dnexa: que adunã
pene significationẽ. siue ꝑsona¬
tum. seu uirtutum ꝑtinent sp̃u¬
alium. Scimus enim uirtutes
de uirtutib nasci: & scõs am¬
bulare de uirtute inuirtutem.
donec uideatur d̾s deorum in
syon. Quia urtute nulla potest
maior adirĩ. Unde & apłs. scien¬
tes inquit. quia tͥbulatio patien¬

Expanded text:
cies apparet, sed inclusa intus granorum cies apparet, sed inclusa intus granorum copia non paret, cum pia sanctorum operatio palam cunctis ostenditur, sed ea quae intus est, fidei, spei ac dilectionis, caeterorumque animi bonorum, gratia non cernitur. Cum ergo dictum sit de retiaculis ut tegerent capitella quae erant super summitatem malorum granatorum, videtur juxta ordinem operis illius, quia mala granata fuerint facta in circuitu capitellorum, a parte inferiori, atque ex eisdem malis granatis orirentur retiacula, quibus capitella ex partgura mysterii, quare retiacula super summitatem fuerint malogranatorum adnexa, quae ad unam pene significationem sive personarum seu virtutum pertinent spiritalium. Scimus enim virtutes de virtutibus nasci, et sanctos ambulare « de virtute in virtutem, donec videatur Deus deorum in Sion ; » qua virtute nulla potest major adiri. Unde et Apostolus: « Scientes inquit quia tribulatio patien
Abbreviated transcription (Latin):
uno cortice grana cucumplectens.
multa cogitationum uirtutũ ꝙ
spũalium insignia. ne forte difflua
firma fidei. & humilitatis. curat
uallare custodia. Et apto proiss
mysterio. capita columpnarum
malogranatis erant in gyro cur̃¬
data: quia doctores scõs necesse ẽ
pͥorum uitam fidelium ad memo¬
riam reuocare. eorũꝙ semꝑ exem¬
plis. actus suos ac sermones omn
ex parte cominunire: ne si alit̃ fort
quam illorum habet regula uix¬
rint. aut docuerint. errent. Sĩc gͦ
retiaculorũ ammiranda conȩxo
unitatẽ designat fidelium que ẽ
in uinculo pacis: ita etiã malogra¬
nata eandem ipsam typice insini¬
ant unitatem. que innumeros
ꝑ orbemppłos. in unam fidei cathi¬
lice regulam cohibet. Uel certe mi¬
rabilis retiaculorũ contathenatio
manifestam omniũ fidelium con¬
cordiam demonstrat: malogͣnato:
humilitatẽ. benignitatẽ. modesti¬
am. et cetera huiuscemodi. Et qͣsi
pulcherrima foris pomorũ suꝑfi¬

Expanded text:
uno cortice grana circumplectens, uno cortice grana circumplectens, multa cogitationum virtutumque spiritualium insignia, ne forte diffluant, firma fidei et humilitatis curat vallare custodia. Et apte prorsus mysterio capita columnarum malis granatis erant in gyro circumdata, quia sanctos doctores necesse est priorum vitam fidelium ad memoriam revocare, eorumque exemplis semper actus suos ac sermones omni ex parte communire, ne si aliter forte quam illorum habet regula, vixerint aut docuerint, errent. Sicut ergo retiaculorum admiranda connexio unitatem designat fidelium, quae est in vinculo pacis, ita etiam mala granata eamdem ipsam typice denuntiant unitatem, quae innumeros per orbem populos in unam fidei catholicae regulam cohibet. Vel certe mirabilis retiaculorum connexio manifestam omnium fidelium concordiam demonstrat; malorum granhumilitatem, benignitatem, modestiam, et caetera hujuscemodi. Et quasi pulcherrima foris pomorum superfi
Abbreviated transcription (Latin):
altera nequaqͣm ualet haberi. fac¬
ta sunt autem retiacula hec. ut te
gerent capitella. hoc ẽ undiꝙ in
gyro circundarent: quia omnis
scͥpture scẽ pagina. cum recte in¬
telligitur. grãm ꝑ omnia caritatis.
sonat ac pacis. Capitella etenim
uolumina diuinorũ eloquiorum:
retiacula sunt uincula mutue
dilectionis. Et retiaculis tegunt᷑
capitella: cum sacra eloquia. ut
ita dixerim dono caritatis undiq
probantur ẽẽ uestita. Nam et
in eis que inscͥpturis ñ intelli¬
gimus. caritas latet: & in eis qͤ
intelligimus. caritas late patet.
Bene autẽ de eisdem retiaculis si¬
ue capitellis adiungitur: que
erant suꝑ summitatẽ malogra¬
natorum. Malogranata nãꝙ. quoꝵ
natura ẽ uno foris cortice multa
intius grana circundare. apte
in figura scẽ ponuntur eccł̃ie. que
catholico unius fidei munimine.
innumera electorum agmina
solet includere. Potest autem et
uniuscuiusq iusti uitam morẽq
designare: qui uelut plurima

Expanded text:
altera nequaquam valet haberi. Facaltera nequaquam valet haberi. Facta sunt autem retiacula hgerent capitella, hoc est, undique in gyro circumdarent: quia omnis Scripturae sanctae pagina, cum recte intelligitur, gratiam per omnia charitatis sonat ac pacis. Capitella etenim volumina divinorum eloquiorum, retiacula sunt vincula mutuae dilectionis: et retiaculis teguntur capitella, cum sacra eloquia ut ita dixerim donocharitatis undique probantur esse vestita: nam et in eis quae in Scripturis non intelligimus charitas latet, et in eis quae intelligimus charitas late patet. Bene autem de eisdem retiaculis sive capitellis adjungitur, « quae erant super summitatem malo granatorum. » Malogranata namque, quorum natura est, uno foris cortice, multa interius grana circumdare, apte in figura sanctae ponuntur Ecclesiae: quae catholico unius fidei munimine innumera electorum agmina solet includere. Poteuniuscujusque justitiam moresque designare, qui, velut plurima
Abbreviated transcription (Latin):
moris dñi. Septenagͦ uersuum re¬
tiacula erant incapitello utroꝙ.
quia patres utͥusq testamenti. per
mis. ut eẽnt electi acceꝑunt Et
fecit columpnas. & duos ordines
ꝑ circuitum retiaculorũ singuloꝵ
ut tegerent capitella. que erant
suꝑ summitatem malorũ grana¬
torum. Duo quidem ordines erant
retiaculorũ in gyro capitelli:
s ut̃ꝙ ordo septemplici uersuum
numero currebat: donec circum¬
acto capitello. rursum in se ipsum
quasi circulo facto rediret. Nec
figura sacramenti inabdito est.
quare duo sint ordines retiacłoꝵ:
cum constet gemine discretionis
delicet dm̃ ex toto corde. tota ani¬
ma. tota iurtute. & proximum
tanqͣm nos ipsos amare p̃cipimur.
S uterꝙ ordo ille septem habet
uersuum retiacula: quia nec ds
proximus. Manet nãꝙ sententa
ueridica. quia caritas di diffusa
est in cordib nr̃is: ñ exmerito
bis. uUbi autẽ caritas dĩ. ibi ꝓfec¬
to &e proximi diffundit᷑ in coedib
fidelium: quia nimirum una sine

Expanded text:
m . Septena ergo versuum retiacula erant in capitello utroque; quia Patres utriusque testamenti per mis ut essent electi acceperunt: Et perfecit columnas, et duos ordines per circuitum retiaculorum singulorum, ut tegerent capitella, quae erant super summitatem malogranatella. Duo quidem ordines erant retiaculorum in gyro capitelli, sed uterque ordo septemplici versuum numero currebat, donec circumacto capitello, rursum in se ipsum quasi circulo facto rediret. Haec figura testamenti in abdito est quare duo sint ordines retiaculorum, cum constet geminae dilectionis delicet Deum ex toto corde, et tota anima, tota tanquam nosipsos amare praecipimur. Sed uterque ordo ille septem habet versuum retiacula, quia nec Deuproximus. Manet namque sententia veridica, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris, non ex merito bis. Ubi autem charitas Dei, ibi profecto et proximi diffunditur in cordibus fidelium, quia nimirum una sine
Abbreviated transcription (Latin):
tem cornua septem et oculos sep¬
tem: mox exponendo subuuxit.
quisunt septẽ sp̃c di missi in uni¬
uersam t̾ram. Quod ꝓph̃a ysayas
aꝑtius explicat. cum de nascitu¬
ro incarne dño loquens. & requi¬
escet inquit suꝑ eum sp̃c dñi. sp̃c

Expanded text:
tem cornua septem, et oculos septem cornua septem, et oculos septem, mox exponendo subjunxit, qui sunt septem spiritus Dei missi in universam terram . Quod propheta Isaias apertius explicat, cum de nascituro in carne Domino loquens, Et requiescet, inquit, super eum Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
thenarum et retis expansio:. mul¬
tipharias electorum ꝑsonas in¬
sinuat. Que cum uerbis scõrũ
p̃dicator fideliter auscultande
atq obediendo adherent: qͣsi
columpnarũ capitib suꝑposi¬
te cathenule. miraculũ sue co¬
nexionis cunctis aspectantih
grebent. Hee etenim cathene mi¬
ro sibi inuicem sunt oꝑe contex¬
te: quia mirabili prorsus gratia
sc̃ĩ sp̃c actum ẽ. ut uita fidelium
et locis. & temporib. & gradu. et
conditione. & sexu. &e etate multũ
secreta ab alteritrum: nichilomi¬
nus una eadẽꝙ fide. ac dilectione.
sit adiniuicem coniuncta. Nam
quod hec coniunctio frat̃na iustoꝵ
locis. & temporib disiunctorum.
adunatione fiat donorũ sp̃uali¬
um. sequentib quoꝙ uerb̾ osten¬
ditur: cum de factura capitelloꝵ
adiungitur. Septena uersuum
retiacula in cãpitello uno: & seꝑ¬
tena retiacula in capitello altero
testante in apocalypsi. Qͥ cum
uidisse se diceret agnum haben¬

Expanded text:
tenarum, et retis expansio, multenarum, et retis expansio, multifarias electorum personas insinuat, quae cum verbis sanctorum praedicatorum fideliter auscultando atque obediendo adhaerent, quasi columnarum capitibus superpositae catenulae miraculum suae connexionis cunctis aspectantibus praebent. Hae etenim catenae miro sibi invicem sunt opere contextae, quia mirabili prorsus gratia Spiritus sancti actum est, ut vita fidelium et locis et temporibus, et gradu et conditione, et sexu et aetate, multum secreta ad alterutrum, nihilominus una eademque fide ac dilectione sit ad invicem cunjuncta. Nam quod haec conjunctio fraterna justorum locis et temporibus disjunctorum adunatione fiat donorum spiritualium, sequentibus quoque verbis ostenditur, cum de factura capitellorum adjungitur: Septena versuum retiacula in capitello uno, et septena retiacula in capitello altero. oanne attestante in Apocalypsi; qui cum vidisse se diceret agnum haben
Abbreviated transcription (Latin):
fidei. et oꝑis restitudinem absq
errore conseruet:noueritq docens
proferre de thesauro suo noua et
uetera. Non solum autẽ testa¬
menta sibi inuicem diuinorum
sacramentorum relatione concinẽt.
s &e̾ omnes qui in eorundẽ testam̃¬
torum libris scͥpti continentur.
electi una fide p̃diti. eadẽq sunt
adinuicem caritate conexĩ. Uñde
apte de ipsorum capitellorũ fac¬
tura subinfertur. Et quasim
modum retis et cathenarũ sibi
inuicem miro oꝑe contextarũ:
utrũꝙ capitellum columpnati
fusile erat. Quod in libro parali¬
pomenon ita scͥptum ẽ. Nec non
or quasi cathenulas in retiaculo
et suꝑposuit eas capitib colum
narum. Species nãq cathenarũ.¬
et similitudo retis incapitellis ia¬
rietas ẽ uirtutum spualium in
scĩs: de qua dño canitur in psa¬
mis. Astitit regina adextris tus
tu fulgide dilectionis. circũ amis¬
ta uarietate diuersorũ carismatũ
uel certe multiplex contextioca¬

Expanded text:
fidei et operis rectitudinem absque fidei et operis rectitudinem absque errore conservet, noveritque docens proferre de thesauro suo nova et vetera. Non solum autem Testamenta sibi invicem divinorum sacramentorum relatione consentiunt, sed et omnes qui in eorumdem Testamentorum libris scripti continentur electi, una fide praediti, eademque sunt ad invicem charitate connexi. Unde apte de ipsorum capitellorum factura subinfertur: Et quasi in modum retis et catenarum sibi invicem miro opere contextarum, utrumque capitellum columnarum fusile erat . Quod in libro Paralipomenon ita scriptum est: Necnon et quasi catenulas in oracula, et superposuit eas capitibus cnarum . Species namque catenarum, similitudo retis in capitellis, varietas est virtutum spiritualium in sanctis, de qua Domino canitur in Psalmis: Astitit regina a dextris tuitu fulgidae dilectionis circumamicta varietate diversorum charismatum. Vel certe multiplex contextio ca
Abbreviated transcription (Latin):
de fr̃ib urĩs tanqͣm me. ipsũ audietis.
iuxta omnia quecũꝙ locutus fu¬
erit uobis. Cuius presagii ammo¬
nuit discipłos uox patris de celo:
cum apparente illis dño ingloria.
inter ipsum moysen & helẏam in
monte sc̃õ. ita intonuit dicens. hic
ẽ filius meus dilectus. in quo ibe
ne complacui: ipsum audite. Cũ¬
gͦ ammirabili duune oꝑationis
concordia. & pͥmo noui gratia te¬
stamenti in uelamine erat uet̾is
condita. & nunc sacramenta ue¬
teris testamenti ꝑ lucem sunt no¬
ui reuelata: quasi capitellum u¬
triusq columpne quinq ẽ cu¬
bitos altum: quia uidelicet ma¬
nifestum ẽ quod in testamento ue¬
teri. cuius sacramenta uł inqͥnq
libris legis p̾signata. uł inquinꝙ
etatib sunt omnia plenus com¬
prehensa. euangłice quoꝙ ꝑfecti¬
onis ẽ insita gratia. Sicq fit. ut
p̃dicator quisq egregius. siuie ad
iudeos. seu mittendus ad gentes.
consono diinorũ eloquioꝵ
testimonio confirmatus. certam

Expanded text:
me ipsum audietis, juxta omnia quaecumque locutus fuerit vobis . Cujus praesagii discipulos vox Patris de coelo monuit, cum apparente illis Domino in gloria, inter ipsum Moysem et Eliam in monte sancto, ita intonuit dicens: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui; ipsum audite . Cum admirabili divinae operationis concordia, primo novi gratia Testamenti in velamine erat veteris abscondita, et nunc sacramenta veteris Testamenti sunt per lucem novi revelata, quasi capitellum utriusque columnae quinque est cubitis altum, quia videlicet manifestum est quod in Testamento veteri ejus sacramenta, vel in quinque libris legis praesignata, vel in quinque aetatibus sunt omnia plenius comprehensa, evangelicae quoque perfectionis est insita gratia; sicque fit ut praedicator quisque egregius sive ad Judaeos, sive mittendus ad gentes, consono divinorum eloquiorum testimonio confirmatis, certam
Abbreviated transcription (Latin):
debantur columꝑn ẽẽ. dextras de¬
derunt mͥ & barnabe societatis:
ut nos ingentib. illi autẽ in circun¬
cisionem. Quib uerbis quasi expo¬
nere iudetur myst̃ĩum columpna¬
rum matĩalium: &e quid uidelicet
figurauerint. & quare due sunt
facte. Apłos namq et doctores cun¬
ctos sp̃uales significant. fortes ni¬
mirum fide & oꝑe: &e contempla¬
tione ad suꝑna erectos. Due sunt
autẽ: ut & gentes & circuncisionẽ
p̃dicando in eccłiam introducant.
Stabant in porticu aute fores tem¬
pli: &e ingressum illius suo decore
ac pulchritudine exutraq parte
mirabiliter ornabant. Oftium
autẽ templi dñs ẽ. quia nemoue¬
nit ad patrẽ nisi ꝑ ipsum: & sicut
alibi dicit. ego sum ostium. ꝑ me si
quis introierit saluabitur. Quod
uidelicet ostium columpne abutq
latere coramposite cicunstant. cũ
minstri sermonis utriꝙ ppło intro¬
itum regni celestis ostendunt: ut
siue aluce scientie legalis quisꝙ.
seu ex rigore gentilitatis ad fidem

Expanded text:
dextras dederunt mihi et Barnabae societatis, ut nos in gentibus, illi autem in circumcisione. » Quibus verbis, quasi exponere videtur mysterium columnarum materialium; et quid videlicet figuraverint, et quare duae sint factae. Apostolus namque et doctores cunctis spiritales significant. Fortes nimirum fide et opere et contemplatione ad superna erectos. Duae sunt autem, ut et gentes et circumcisionem praedicando in Ecclesiam introducant. Stabant in porticu ante fores templi, et ingressum illius suo decore ac pulchritudine ex utraque parte mirabiliter ornabant. Ostium autem templi Dominus est, quia nemo venit ad Patrem nisi per ipsum ; et sicut alibi dicit, Ego sum quis introierit, salvabitur . » Quod videlicet ostium columnae ab utroque latere coram positae circumstant, cum ministri sermonis utrique populo introitum regni coelestis ostendunt; ut sive a luce scientiae legalis quisque, sive ex rigore gentilitatis ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
apud eos decẽ: sccl̃a octo significa
Ot apte decem et octo cubitos ali
sunt columpne domus dĩ: qua
doctores scĩ. immo omnes electi
ad eum finem bene uiuendo in¬
tendunt: ut conditorem suum fa¬
cie uidere mereantur ad faciem
Neq enim ultra quid querere lua¬
bebunt: cum ad eum qui ẽ suꝑ
omnia ꝑuenerint. Et lineacu¬
bitorum duodecim ambiebato

Expanded text:
octo significat. Et apte octodecim cubitos altae sunt columnae domus Dei, quia doctores sancti, imo omnes electi, ad eum finem bene vivendo intendunt, ut Conditorem suum facie videre mereantur ad faciem. Neque enim ultra quid quaerere habebunt, cum ad eum qui est super omnia pervenerint. Et linea cubitorum du
Abbreviated transcription (Latin):
paulus. columpna utiq domus
dnũi excelentissima. ꝑ arma iusticie
nos adextris. & a sinistris. comiu¬
niendos ẽẽ suis suorumq sedulis
hortatur exemplis: ut nec prosꝑis
delectati. nec fracti asꝑis. a regia ui¬
te uia. qua ad promissam nob̾ here¬
ditatem patrie celestis gradiendũ
ẽ. ulla in parte declinemus. Notan¬
dum sane inhac sententia parali

Expanded text:
mna utique domus Domini excellentissima, per arma justitiae nos a dextris et a sinistris communiendos esse suis suorumque sedulis hortatur exemplis: ut nec prosperis delectati, nec fracti adversis, a regia vitae via, qua ad promissam nobis haereditatem patriae coelestis gradiendum est, ulla in parte declinemus. Notandum sane
Abbreviated transcription (Latin):
cer ad
adsi militudinem ani¬
ẽuulnus: sicut medici dicunt.
nullis medicaminib sanabile.
aut uͦ precidi solet a corpore m̃¬
libet tardius aduenturã. Pro¬

Expanded text:
cer a similitudine marivulnus sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. Aut ergo praecidi solet a corpore memlibet tardius affuturam.