comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimalium aquile uolanti conpa¬
ratur. Cunctis quippe auibus
aquilacel sius uolare: Cunctis
animantibus clarius solis radus
infigereconsucuit optutus. Ita
beatusiohannes sublimius aet̃ ne
natiuitatis xp̃i mrsteria conspex̃¬
Iste prior p̃etro laborantibus in
piscatione discipulis xp̃m in lito¬
restantem rectequẽ in dexterã
Nauigumit tere iubentem
Agnouit dicenspetro. Dnis est
Iste ẽ unus deillis dequibus propheca
predixit. Cali enarrant gloriãdi
Vnde filius tonitrui abipsodño appel¬
latur. Quia hoc mirabile. et omni¬
bus sacculis inauditum. et caelesti
claritate. in tonuit premium dicens
Inprincipio erat uerbum. et uer¬
bumerat apuddm̃ etds̃ erat uer¬
bum. Quae uerba semꝑ sunt pu¬
ra fide ueneranda ac ꝑpetuare¬
ligione colenda Non humanae
coniecturȩ: ratiunculis nimium
discutienda. que in plerisq fallit᷑
dum seputat agnoscere quaehuma¬
nisensus excedunt indagationẽ.
tamen quicquid inde pia caritas.

Expanded text:
nimalium aquilae volanti companimalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Ita beatus Joannes sublimius aeternae nativitatis Christi mysteria conspexIste prior Petro laborantibus in piscatione discipulis, Christum in littore stantem, reteque in dexteram navigii mittere jubentem agnovit, dicens Petro: Dominus est. Iste est unus de illis de quibus Propheta praedixit: Coeli enarrant gloriam Dei . Unde filius tonitrui ab ipso Domino appellatur, quia hoc mirabile et omnibus saeculis 464 inauditum, ex coelesti claritate intonuit prooemium dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Quae verba semper sunt pura fide veneranda ac perpetua religione colenda, non humanae conjecturae ratiunculis nimium discutienda, quae in plerisque fallitur, dum se putat agnoscere quae humani sensus excedunt indagationem. Tamen quidquid inde pia charitas
Abbreviated transcription (Latin):
arrantem. Dic tauo eius ea
preserum quaetrinitati sunitate
etuitae aeterne felicitatem insi¬
nuarent. Diligentius et uberius
conscribentem inuirtute contem¬
platiua commendanda suam
Intentionematq p̃dicationem
tenuisse iste ẽ. si quide miohans
unus exdiscipulis xp̃i quem dñs defluc¬
tiuaga nuptiarum tempestate
uirginem uocauit. Ciuus uirginita¬
tis in hocduplex testimoniũ in euan¬
geliodatur. quod et p̃ceteris dilectꝰ
adodictur Ethiuc matrem suã
dethronocrucis commendauit ds̃.
ut uirginem uir goseruar&. qui
singulari priui legio meruit casti¬
tatis. Vtceteris omnibus miraculoꝵ
xp̃i scriptoribus altius diuine ma¬
lestatis simul capera ac patefa¬
cer& archanum. Neque enim
frustra incena mrstica supra pectꝰ
ihũ recubuisse ꝑhibetur: Sed ꝑ
hoc uirissime docetur quiacaeles¬
tis haustum sapientiae ceteris
excellentius descĩssimo eiusdem
pectoris fonte potauerit. Vnde
et merito infigura quattuor a¬

Expanded text:
narrantem, dicta uero eius, ea narrantem, dicta uero eius, ea praesertim, quae trinitatis unitatem et uitae aeternae felicitatem insinuarent, diligentius et uberius conscribentem in uirtute contemplatiua commendanda suam intetenuisse. Iste est siquidem Joannes, unus ex discipulis Christi, quem Dominus de fluctivaga nuptiarum tempestate virginem vocavit. Cujus virginitatis in hoc duplex testimonium in Evangelio datur, quod et prae caeteris dilectus a Deo dicitur, et huic matrem suam de throno crucis commendavit Deus, ut virginem virgo servaret. Qui singulari privilegio meruit castitatis, ut caeteris omnibus miraculorum Christi scriptoribus altius divinae Majestatis simul caperet ac patefaceret arcanum. Neque enim frustra in coena mystica supra pectus Jesu recubuisse perhibetur , sed per hoc verissime docetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor a
Abbreviated transcription (Latin):
solitus erat secretum diuinitatis
eius uberius et quodammodo fa¬
miliarius biber& Proinde cũ
dua eurtutes propositae sint
animȩ humane una actiua al¬
tera contemplatiua. Illa quaitur
istaquaꝑuenitur. Illaqulabo¬
ratur ut cormundetur quiden¬
dumdm. ista quauacatur tuide¬
turds̃ Illa e. in preceptis sexer¬
cendeuitae huius tempordis ista
indoc trina uitacillius sempit ne
Acꝑhoc illaoperatur istarequies¬
cit Quia illa ẽ inpurgatione
peccatorum. ista inlumine pur¬
gatorum Ac ꝑ hoc in hacuita
mortali illac in operitebone
conuersationis. ista uero magis
infide. Et apud ꝑ paucos ꝑspe¬
culum ienigmate et exparte
in aliqua uisione in comĩmutabili
ueritatis. Ex quo intellegidatur
sidiligent aduertas tres euange¬
listas temporalia facta dñi et dic¬
taque ad informandos mores ui¬
tae p̃sentis maxime ualerent co¬
piosius ꝑ secut oscircamillam ac
tuiam fuisse uersatos: Iohannẽ
uero factadm̃ multa pauciora

Expanded text:
solitus erat, secretum diuinitatis solitus erat, secretum diuinitatis eius uberius et quodammodo familiarius biberit. Proinde cum duae uirtutes propositae sint animae humanae, una actiua, altera contemplatiua, illa qua itur, ista quo peruenitur, illa qua laboratur, ut cor mundetur ad uidendum deum, ista qua uacatur et uidetur deus: illa est in praeceptis exercendae uitae huius temporalis, ista in doctrina uitae illius sempiternae. ac per hoc illa operatur, ista requiescit, quia illa est in purgatione peccatorum; ista in lumine purgatorum. ac per hoc in hac uitmortali, illa est in opere bonae conversationis, ista vero magis in fide, et apud per paucos per speculum in aenigmate, et ex parte in aliqua visione incommutabilis Veritatis. Ex quo intelligi datur, si diligentlistas temporalia facta domini et dicta, quae ad informandos mores uitae praesentis maxime ualerent, copiosius persecutos circa illam actiuam uirtutem fuisse uersatos, Iohannem uero facta domini multo pauciora
Abbreviated transcription (Latin):
est ita ut eos quodam modo iudeas
INterracum xp̃o homine conuer¬
sari Illum autem transcendisse
quategitur omnisterra. et ꝑuenis¬
se adliquidum caelilumer
Vnde e mentis acutissimea atq
agnopera carnem factum ut ha¬
bitar inobis Quod acceperit
carnim non quod fuerit mutatꝰ
incarnem. Nisienim carnis ad¬
sumptio seruata icmmutabil
diuinitate facta eet Nondicerit
Ego etpater unumsumus Neque
enim et pater et caro unum sunt
Ethoc deseipsodnitestimonium solus ide
iohannes commemorauit. Et qui
meuid& uid& et patrem łtege
inpatre et paterlrime: ut sint᷑
unum sicut et nos unum sumus
Et quaepater facit. haec eademet
filius facit similit. Et siqua alia
sunt quaexp̃i diuinitatem. Inqua
aequalis est patri recte et intelle¬
gentibus intimenit Plenius solus
ohannes in euangeliosuo posuit tã¬
quam de pectore ipsius dm̃isuper
quod discumbere in eius conuiuio

Expanded text:
est, ita ut eos quodammodo videas est, ita ut eos quodammodo videas in terra cum Christo homine conversari, illum autem transcendisse nebulam qua tegitur omnis terra, et pervenisse ad liquidum coeli lumen, unde acie mentis acutissima adque agnosceret carnem factum, ut habitaret in nobis, quod acceperit carnem, non quod fuerit mutatus in carnem. nisi enim carnis adsumtio seruata incommutabili diuinitate facta esset, non diceretur: ego et pater unum sumus, neque enim pater et caro unum sunt. et hoc de se ipso domini testimonium solus idem Iohannes commemorauit, et: qui me uidit, uidit et patrem, et: ego in patre et pater in me, et: ut sint unum, sicut et nos unum sumus, et: quaecumque pater facit, haec eadem et filius facit similiter, et si qua alia sunt, quae Christi diuinitatem, in qua aequalis est patri, recte intellegentibus intiment,. paene solus Iohannes in euangelio suo posuit, tamquam de pectore ipsius domini, super quod discumbere in eius conuiuio
Abbreviated transcription (Latin):
iudaea etuenit ingalileam
sed et marcus similiter. Postea qua
INꝗt traditusc. iohannes uenit ihs
ingalileam Lucas uero etiam pri¬
usquam incipiat aliquid deactibus
referre ihudicit. quia adiecit hero¬
des suꝑ omnia mala que gesserat
et concdusit iohannem incarcerem
quia in quam abhis haec uidebant᷑
omissa rogatus dicitur iohannes
a postolus ut ea quae preterierant
priores ante traditionem iohannis
saluatoris gesta describer& Ed deo
dicit in euangeliosuo Hoc fecit initiu
signorũ suorũ ihs̃. Ed terumin alio
indicat dicens Non dumeni iohans
erat missus incaiterem Ex quibus cons¬
tat quod ea que ante quã uohannes
traderetur:. Abihu fuerant gesta
describit Sed procul dubio maxi
patri est aequalis intendit declara¬
re eamque precipue suo euangelio
quantum inter homines sufficere
credidit commenda recurauit
Itaq longe a tribus superioribus
euangelistis sublimius el euatus

Expanded text:
Judaea et venit in Galilaeam Judaea et venit in Galilaeam . Sed et Marcus similiter, Posteaquam, inquit, traditus est Joannes, venit Jesus in Galilaeam . Lucas vero etiam, priusquam incipiat aliquid de actibus referre Jesu, dixit: Quia adjecit Herodes super omnia 463 mala, quae gesserat, et conclusit Joannem in carcere . Quia, inquam, ab his haec videbantur omissa, rogatus dicitur Joannes Apostolus ut ea, quae praeterierant priores, ante traditionem Joannis Salvatoris gesta describeret. Et ideo dicit in Evangelio suo: Hoc fecit initium signorum suorum Jesus . Et iterum in alio loco indicat dicens: Nondum enim Joannes erat missus in carcerem . Ex quibus constat quod ea quae antequam Joannes traderetur, ab Jesu fuerant gesta, describit. Sed procul dubio maximPatri est aequalis, intendit declarare, eamque praecipue suo Evangelio, quantum inter homines sufficere credidit, commendare curavit. Itaque longe a tribus superioribus evangelistis sublimius elevatus
Abbreviated transcription (Latin):
testimonium. Quod ille senonalit
accurum respondit. Nisi indicto
iciunio omnes in commune dnm
precarentur. ut illodonante digna
scribere possit Ethocia patrato
hereticorum tenebras. pate facta
subitoueritatis lucedis pulit
dicens In principio erat uerbum
et uerbum erat apud dm̃ eids̃erat
uerbum Atq cum euangeliorum
matthei scilic& marci. educȩ ad
eum notitiam ꝑuenerat. probas¬
sequidem dicitur fidem et uerita
tem dictorum deessetamenuidit
aliquarerum gestarum historia e
et a maxime que primo praedicati¬
onissuaetempore dñs gesserat
Certume enim quod insuperioribus
tribus euangeliis haec uidentur
sola contineri quae gesta sunt post¬
quamiohannes baptista traditus
ednclusus ẽ. carcere. Deniq siob¬
serues statim initio narrationis
postea quam refert matheus ꝑ
quad raginta dierum ieiunio. et
detemptatione eius continuo sub¬
iecitdicens Audiens autem quia
iohannestraditus ẽ. discessit de

Expanded text:
testimonium. Quod ille se non aliter testimonium. Quod ille se non aliter facturum respondit, nisi indicto jejunio omnes in commune Dominum precarentur, ut, illo donante, digna scribere posset. Et hoc ita patrato,haereticorum tenebras patefacta subito veritatis luce dispulit, dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Atque cum trium Evangeliorum, Matthaei, scilicet, Marci et Lucae, ad eum notitia pervenerat, probasse quidem ditem dictorum; deesse tamen vidit aliqua rerum gestarum historiae, ea maxime quae primo paredicationis suae tempore Dominus gesserat. Certum est enim quod in superioribus tribus Evangeliis haec videntur sola contineri quae gesta sunt postquam Joannes Baptista traditus et inclusus est in carcere. Denique si observes statim in initio narrationis, posteaquam refert Matthaeus de quadraginta dierum jejunio et de tentatione ejus, continuo subjecit dicens: Audiens autem quia Joannes traditus est, discessit de
Abbreviated transcription (Latin):
ultima domiciani principistempo¬
ra ꝑ annoscircit̃ sexaginta et¬
quinq absq ullo scribendi admi¬
niculo uerbum dĩ p̃dicabat At
ubi adomiciano qui secundus post¬
neronem xp̃ianorũ ꝑsecut or ex¬
titit. exilio pat mõsmissus est
N ancta occasio neillius pii patris
absentia. in rum pentes in eccl&̧¬
siamheretici. qua sindestituta
pastoris ouilia lupi. martion
cerintus. et hebion. ceterique
anti christi quix p̃m fuisse ante
mariam negabant simplicitatẽ
fidei euangẽlicae ꝑuersa macu¬
lauere doctrina: Sed dum ipse
post occisionem domitiani. ꝑmit¬
tente pio principe nerua redi¬
r& ephisum conpulsus ẽ. abom¬
nibus pene tunc asiae episcopis
et multarũ ecclesiarum legatio¬
nibus. de co aet̾na patri diuini¬
tatexp̃i altius facere sermonẽ.
eo quod intrium euangelistarũ
scriptis. matthei uidelica. mar¬
ci. educae. dehumanitate eius
ac dehis que ꝑ hominem gessit.
suf ficiens sibiuiderentur habere

Expanded text:
ultima Domitiani principis tempoultima Domitiani principis tempora, per annos circiter sexaginta quinque, absque ullo scribendi adminiculo verbum Dei praedicabat. At ubi a DomiNeronem Christianorum persecutor exstitit, exsul in Pathmos missus est, nacta occasione illius pii Patris absentia, irrumpentes in Ecclesiam haeretici, quasi in destituta pastore ovilia lupi, Marcion, Cerinthus, et Ebion, caeterique Antichristi, qui Christum fuisse ante Mariam negabant, simplicitatem fidei evangelicae perversa maculavere doctrina. Sed dum ipse post occisionem Domitiani, permittente pio principe Nerva rediret Ephesum, compulsus ab omnibus pene tum Asiae episcopis et multarum Ecclesiarum legationibus, de coaeterna Patri divinitate Christi, altius facere sermonem, eo quod in trium Evangelistarum scriptis, Matthaei, videlicet, Marci et Lucae, de humanitate ejus, ac de his quae per hominem gessit sufficiens sibi viderentur habere
Abbreviated transcription (Latin):
uantum in scissimo sapientiae
studio optimam inuobis laudo deuo¬
inpertiam. meq ipsum longe impa¬
rem ur̃a laud abili deuotione ag¬
nosco. Atq utinam tanta eẽt in
meo pectore facultas scribendi.
Eroinde duabus coartor angustus
Hinc caritate quicquam negare cui
omnia praestare debitor sum.
illinc altiora petere modulumq
meae paruitatis transcendere
Dicente scriptura. Altiorate ne
quȩsieris Nisi forte in uobis sit
culpa qui a difficilia petitis. et
inme ratio iuste excusationis qui
infirmitates meas considerans
abstinere decreui. Sciredebetis
omnibus diuinae scripturae pa¬
ginis merito euangelicam excellere
auctoritatem Quia quod lex
et prophetae futurũ praenuntia¬
uerunt hoc redditum atq comple¬
tum in euangelio demonstratur.
Indiuinorum profundi tate mrste¬
riorum eminentiore ce. Quemetia
tradunt sicut legitur inecclesias¬
tica historia usq adultima pene
uitae suȩ tempus. absq ullius
scripturę indicus. euangelium
puro sermone predicasse. Si quidem

Expanded text:
uantum in sanctissimo sapientiae studio optimam in vobis laudo devoimperitiam; meque ipsum longe imparem vestrae laudabili devotioni agnosco. Atque utinam tanta esset in meo pectore facultas scribendi, Proinde duabus coarctor angustiis: hinc charitati quidquam negare, cui omnia praestare debitor sum; illinc altiora petere, modulumque meae parvitatis transcendere, dicente Scriptura: Altiora te ne quaesieris . Nisi forte in vobis sit culpa, quia difficilia petistis, et in me ratio justae excusationis, qui infirmitates meas considerans,abstinere decrevi. Scire debetis omnibus divinae Scripturae paginis merito evangelicam excellere auctoritatem, quia, quod lex et prophetae futurum praenuntiaverunt, hoc redditum atque completum in Evangelio demonstratur in divinorum profunditate mysteriorum eminentiorem esse: quem etiam tradunt, sicut legitur in ecclesiastica historia, usque ad ultimum pene vitae suae tempus, absque ullius Scripturae indiciis, Evangelium puro sermone praedicasse. S
Abbreviated transcription (Latin):
uxuD iligentibus sediscipulismandataq
relinquere pollicetur
xxx¬
Seipsumuitem et patrẽ agricolam dies
discipulosq palmites sine senihil eos fa¬
cere possecestatur. et multis locutionũ
modis alternam eis dilectionẽ inculcat
cuius meritopossent qđ cũq peterint
xox. Eandem dilectionẽ instantius comdans¬
contempnendũ doc& odium mundi p̃di
cens qualia pro eius nomine sint passuri
ctar guendum mundũ a para drto
depeccato deiustitia. et deiudiuomanifestat
Iterũ modicũ et Niuidendũ dequoqueren¬
tis inducit quos et a patre amarisigni¬
ficans corroborat serelicturos dicens
inmundo pressuram habebitis sicut se¬
dete ego uicimundum
discipulos prolixa et multimoda pro¬
secutione commdat passione protinꝰ
inminente

Expanded text:
Diligentibus se discipulis, mandataque relinquere polliceturXXXSe ipsum vitem, Patrem vero agricolam dicens, discipulosque palmites, ac sine se nihil eos facere posse testatur. Et multis locutionum modis alteram eis dilectionem inculcat, cujus merito possent, quodcunque petierint. Eamdem dilectionem instantius comcontemnendum dicit odium mundi. Praedicens quoque qualia pro ejus nomine sint passuri, et arguendum mundum a Paraclito de peccato, et de justitia, et de judicio manifestatterum modicum, et non videndum. De quo quaerentis inducit. Et quos a Patre amari significat, corroborat relicturus dicens: In mundo pressuram habebitis, sed confidite, ego vici mundum discipulos prolixa et multimoda prosecutione commendat, passione protinus imminente
Abbreviated transcription (Latin):
& antesex dies paschȩ unguentope
murmur arguitur
Turba autem cum ramis palmarum
occurrensclamat osanna ipseuero suꝑ
pullumasinȩ sedit pharisaeis dicentibiis
totus mundus post eũ abiit
xxxi
Nuntiatis gentilibus cum uidereuolen¬
tibus horam suae clarificationis eẽ dic
et granum frumti mortuũ multũ fruc¬
tũ pronuntiat allaturu minstran¬
te ꝗꝗ sibi honori ficandũ prominita patre
aXII Animam suam turbata eẽ dicenti et
clarificare sea patreposcenti. uox decae
sequitur int̃q: senon adiudicandum
sed ad saluandũ munduuenis setestatur
xoxiii Surgens acaena pedes lauit discipulor.
eempum dedisse sedics ut ipsi conser¬
ius faciant quod omnium dñs fecisse
probar¬
xIIIII on eẽ. seruum maiorem dominodicens
In tincti panis porrectione significat
et discipulos multiplicit̃ exhortatur

Expanded text:
 ante sex dies Paschae de unguenti super murmur arguiturTurba cum ramis palmarum occurrens, clamat, Osanna. Ipse vero super pullum sedit, Pharisaeis dicentibus: Totus mundus post eum abitXXX. Nuntiatus gentibus eum videre volentibus, horam suae clarificationis esse dicit, et granum frumenti mortuum multum fructum pronuntiat allaturum. Ministrantem quoque sibi honorificandum promittit. VEXI. Animam suam turbatam esse dicenti, et clarificari se a Patre poscenti vox de coesequitur, inter quae se non ad judicandum, sed ad salvandum mundum venisse testaturXXII. Surgens a coena lavit pedes discipulorum, exemplum se dedisse dicens, ut ipsi conservis faciant, quod omnium Dominum fecisse probaXIII. Non esse servum majorem domino dicens,intincti panis porrectione significat; et discipulos multipliciter exhortatur
Abbreviated transcription (Latin):
III. Cumfores cent clausae uenꝑns eđ
discipulos pacem in fert manibets la¬
thomas inspectione uel tactulateris
ac manuum confirmatur audiens
beatiquinon uider̃ et credider
IIIII Manifestat selterum admare trbe¬
riadis septe discipulis incaptura pisciũ
centum quin quaginta trium cum
resurrexiss& a mortus¬
xLV Usq t̃tio dicit petro amas me quia
t eum Negauerat et pascendas oues
a equettio commendas extensione
manuum significat ei quodcrucis
morte for& martrrio coronandus¬
xlui Dicit si monipetro ihs. simonioħ diligis

Expanded text:
II. Cum fores essent clausae, veniens ad discipulos pacem infert, manibus laThomas inspectu vel tactu lateris ac manuum in fidem confirmatur audiens: Beati qui non viderunt, et crediderIII. Manifestat se iterum ad mare Tiberiadis septem discipulis in captura piscium centum quinquaginta trium, cum resurrexisset a mortuXLV. Usque tertio dicit Petro, Amas me? quia ter eum negaverat; et pascendas oves aeque tertio commendans, extensione manuum significat ei, quod crucis morte foret martyrio coronandus.--Dicit Simoni Petro Jesus: Simon Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
sit aequalit̃ honorandus in quocre¬
dentes transeunt demorte aduitam
uenturam quoq pronuntiathoram
quodemonumtis bonimaliq resurgant
namappellat patrem quoq et scrip¬
turas desetestimonium ꝑ hibere

Expanded text:
tre sit honorandus; et in quod credentes transeant de morte ad vitam. Venturam quoque pronuntiat horam, qua de monumentis boni malique resurgentnam appellat. Patrem quoque, et Scripturas de se testimonium perhibere.
Abbreviated transcription (Latin):
II Ex duobus discipulis iohannis qui secuti fue¬
rant dñm unus andreas addux̃ fr̃m suũ
qui petrus ab ipso nuncupatus philippus quo¬
q uocatus nathana heli indicat quimox int̃
cetera eũdi filium confitetur

Expanded text:
 ex duobus Joannis discipulis, qui secuti fuerant Dominum, unus Andreas adduxit fratrem suum ad Jesum, qui Petrus ab ipso nuncupatur. Philippus quoque vocatus Nathanaeli indicat. Qui mox inter caetera Dei Filium confitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
UI Nichodimo int̃ multadicit Nisirenatus¬
in regnumdi intrarerposse uel qđ noniudi¬
care sed saluare uenerit mundum et ma¬
nifestaridicit opera quae indõ sunt facta
ihmbaptitare quemille sponsumeẽ et o¬
portere crescere seautẽ minui illumq
desursum et supra om̃s eẽ. credentẽq
Inieum habereuita maet̃nam suꝑ incredu¬
lum uero iram manere confirmat
et multisamaritanorum credunt in eũ
dicentes hic ẽ uere saluator mundi

Expanded text:
 Nicodemo inter multa dicit, nisi renan regnum Dei intrare non posse: ut quod non judicare, sed salvare venerit mundum. Et mit opera, quae in Deo sunt actaiant. Quem ille sponsum esse, et oportere crescere, se autem minui. Illumque desursum, et supra omnes esse. Credentemque in eum habere vitam aeternam. Super incredulum vero iram manere confirmatice loquitur, et multi Samaritanorum credunt in eum, dicentes: Vere hic est Salvator mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Iuda eis interficere eum quaerenti¬
bus ascendit occulte addiem festũ
scenophegie ubi diuersa de eo et ab
eodicuntur et querentes eum ad p̃¬
hendere Nequeunt quia nondum
uenerat hora eius
is deturba credentibus plurima
loquitur intq ait quisitit ueniat ad
me etbibat. Nichodimo quoq proipso
deaudientia dicenti resi stitur aphariseis¬
ribus condempnatam ipse sub conditione

Expanded text:
udaeis interficere eum quaerentibus, ascendit occulte ad diem festum Scenopegiae, ubi diversa de eo et ab eo dicuntur. Et quaerentes eum apprehendere, nequiverunt, quia nondum venerat hora ejusis de turba credentibus plurima loquitur, inter quae ait: Qui sitit, veniat ad me, et bibat. Nicodemo quoque de audientia ipsius resistitur a Pharisaeisribus condemnatam, ipse sub conditione
Abbreviated transcription (Latin):
longinquitate uel procellosis
adriatici maris fluctibus t̃ritũ
quinuminus scarũ uirginum
petitionibus annuer&. minore
uado sum ligeri flumen quam
terrenimaris latitudo periculo
uauigatur. et multo facilius
decuronis parisiacã ciuit atem:
quamillius debethleem romã
puenire poterit: Nolituȩ de¬
uotionis nobis subtrahere scien¬
tiam. Noli accensam in telu¬
cernam modio subponere uel
torpentis lectuliquiete abscon¬
dere sed prȩcelso suꝑpone eam
candelabro ut luceat᷑ omnibus
qui indo modi sunt intra scõrum ga¬
tophilatia doctorum. et profer nobis
uelutidoctissimusscriba: et adño lau¬
datus noua et uetera Aderit tibi
initinere huius laboris illius gratia
qui duobis discipulis euintibus Iniuia
turas. Quomodo poteristcipsum a
culpataciturnitatis apud eum ex¬
cusarequiait Omnipetenti te
da maxime dum nullatenus tibi
minuetur quod dederis seddatum
magis augetur Sps paraclitus
omniueritatis doctrina et ꝑfecte

Expanded text:
longinquitate, vel procellosis longinquitate, vel procellosis Adriatici maris fluctibus territum, quo minus sanctarum virginum petitionibus annueret. Minori vadosum Ligeri flumen, quam Tyrrheni maris latitudo, periculo navigatur. Et multo facilius de Turonis parisiacam civitatem, quam illius de Bethlehem Romam pervenire poterit. Noli tuae devotionis nobis subtrahere scientiam, noli accensam in te lucernam modio supponere , vel torpentis lectuli quiete abscondere; sed praecelso superpone eam candelabro, ut luceat omnibus qui in domo Dei sunt. Intra sanctorum gazophylacia doctorum, et profer nobis, veluti doctissimus scriba, et a Domino laudatus nova et vetera . Aderit tibi in itinere hujus laboris illius gratia; qui duobus discipulis euntibus in via, turas. Quomodo poteris teipsum a culpa taciturnitatis apud eum excusare qui ait: Omni petenti te da , maxime dum nullatenus tibi minuetur quod dederis, sed datum magis augetur? Spiritus paraclitus omni veritatis doctrina et perfectae
Abbreviated transcription (Latin):
sensus Collige multorum marga¬
ritas inspiritalis thesauricubile
etpasce exeo pauperes xp̃i. Noli
rios ieiunas dimittere nedeficiam
iriuia Habemus siquidem cans
in locis multo obscuriores maioriq:
circum locutione decoratas qua
nirae paruitatis ingeniolu intra¬
que potare Non profundissimis
gurgitum fluminibus nras innit¬
terecarinas Scisenim optime
paruis parua sufficere. ec uu
mensam magnatirumpauperu
turbam accedere posse. Nec
rm ẽ altissima cedrorum ca¬
cumina ascendere. sed cum ⁊ ache
seuntem: continuisq deplorare
precibus uenos suis dignasefficiat
coniuuis Vobiscumq dulcissi¬
mu eprcha lanuim paradigma
decantare. Introduxit nos rex
cellaria sua exuliabim etlȩtabi¬
mur ineo. Memento clarissimum
in sca eccła diuinȩ scripturae doc¬
torem. beatissimum siquidem
hieronimum: Nobilum Nalla¬
tenus spernere feminarũ p̃cest
sed plurima illar ominibus
inpropheticas obscuritates dedi¬

Expanded text:
sensus. Collige multorum margasensus. Collige multorum margaritas in spiritalis thesauri cubili, et pasce ex eo pauperes Christi. Noli nos jejunas dimittere, ne deficiamus in via. Habemus siquidem clariin locis multo obscuriores, majorique circumlocutione decoratas, quam nostrae parvitatis ingeniolum intraquae potare, non profundissimis gurgitum fluminibus nostras immittere carinas. Scis enim optime, parvis parva sufficere, nec ad mensam magnatorum pauperem turbam accedere posse. Nec nostrum est, altissima cedrorum cacumina ascendere, sed cum Zachaeoseuntem , continuisque deplorare precibus ut nos suis dignas efficiat conviviis, vobiscumque dulcissimum epithalamii paradigma decantare: Introduxit nos Rex in cellaria sua, exsultabimus et laetabimur in eo . Memento clarissimum in sancta Ecclesia divinae Scripturae doctorem, beatissimum siquidem Hieronymum, nobilium nullatenus spernere feminarum preces, sed plurima nominibus illarum in propheticas obscuritates dedi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ manna qua esine fastidio satiat
sined esctupascitur Hace sur¬
hiuiie sgetis grana quae apestolicis
fricata mambus atq ꝑcosfidelu ae¬
pulis inmarum apposita. Sed duo
ualde nolis ontraria cotidiana tri:¬
VNum quod tardius hiuus optimistũ dii
diligentiam habinmus Aliudquoil
modo magnam habentiis deuotionem
ura longinqutas des ceria nro satisob
precamur piecatimms litter¬
a in archano cordis nri desiderio
N aemsicu loquentis lingi alnaure au¬
dientis Ita scribentis calamus prosic
Ino culo legentis . et a irterieto orcis
ꝑuenit sensus dirigentis. sicut uerb
instruentis Quã propt̃ bettissi n
pat̃ Noliteips imnobis negare. in¬
nrae paruitatis arentia Scimꝰ
Nolumus ad teꝑtineat quod salomori
dit deeis quisuam solent celaresapo¬
entiam Thes aurus occultatus
et sapentia abscondita que uti¬
uitas in uteiesq. sedragis dũadicen
itꝑ preplutam: A peri oetuum
insacratissimam spusco inspirante bea¬
ti iohannis euangelistae expositionem

Expanded text:
 Ms., quae sine fastidio satiat, sine defectu pascitur. Haec sudivinae segetis grana, quae apostolicis fricata manibus, atque per eos fidelium epulis animarum apposita sunt. Sed duo valde nobis contraria quotidiana trisUnum, quod tardius hujus optimi studii diligentiam habuimus; aliud, quod modo magnam habentibus devotionem, vestra longinquitas desiderio nostro satis obprecamur pietatem, neano cordis nostri desiderio. Nam sicut loquentis lingua in aure audientis, ita scribentis calamus proficit in oculo legentis: et ad interiora cordis pervenit sensus dirigentis, sicut verba instruentis. Quapropter, beatissime Pater, nolite ipsum nobis negare. Irnostrae parvitatis arentia. Scimu. Nolumus ut ad te pertineat quod Salomon ait de his qui suam solent celare sapientiam: Thesaurus occultatus, et sapientia abscondita, quae utilitas in utrisque ? Sed magis Domino dicente per Prophetam: Aperi os tuum, in sacratissimam, Spiritu sancto inspirante, beati Joannis evangelistae expositionem,
Abbreviated transcription (Latin):
OST QUAM
uencrande magister aliquid demel¬
Eliflua scãe scripturae cognitione
iura sagacitate expanente hausimꝰ
ardebat nobis ut fatemur dedie in
diem desiderium huius sacratissimȩ
lectionis in quapurificatio ẽ: arne
solatium mortalitatis nrae. et ĩ nci¬
ꝑpetuae beatitudinis. in quabeatꝰ
uir iuxta psalmistam cotidtata
s̃ ipsum exerc& medita cione. in¬
tellegeiis omnibus sa eculi diuitus¬
Neque aliam ee ueram sap iemia
Niẜ aui hum ano generi secundum

Expanded text:
ostquam, venerande magister, aliquid de melliflua sanctae Scripturae cognitione, vestra sagacitate exponente, hausimus, ardebat nobis, ut fatemur, de die in diem desiderium hujus sacratissimae lectionis, in qua purificatio est animae, solatium mortalitatis nostrae, et spes perpetuae beatitudinis. In qua beatus vir, juxta Psalmistam, quotidiana seipsum exercet meditatione: intelligens omnibus saeculi dineque aliam esse veram sapientiam, nisi quae humano generi secundum
Abbreviated transcription (Latin):
mansit Numerus consecratus: Nu
merus duodenarius quia ꝑ uniuersũ
orbem. Hoc ẽ ꝑ quattuor cardines
tiaturi. Ideo quat̃ terni electi suNt
ut scatrinitas ꝑ quattuor partes
orbis praedicaretur. Nam et annꝰ
duo denarionumero currit. et ordo
signorum incaelisper quesol elu¬
nacurrere noscuntur. Duode¬
narionumero distinguitur. Ideo
hoc numero primos predicatores
ds̃ xp̃s direxit inmundum. Nec nu¬
meru siud aper eunte uolatus est.
sed alius eius loco subrogatus. De
cuius numerisacratissimi signi¬
ficatione ipsexp̃s in euangelio ait
De excellentissima scorumgloria
Cum autem sed erit filius hominis inse¬
demaiestatis suae sed ebitis etuos su¬
ꝑ sedes duo decim. iudicantes duode¬
cimtribus isrł¬

Expanded text:
Mansit numerus consecratus, hoc est, Mansit numerus consecratus, hoc est, numerus duodenarius; quia per universum orbem, hoc est, per quatuor cardines tiaturi. Ideo ter quaterni » electi sunt, ut sancta Trinitas per quatuor partes orbis praedicaretur. Nam et annus duodenario numero currit, et ordo signorum in coelis, per quae solet luna currere, noscuntur, duodenario numero distinguuntur: ideo hoc numero primos praedicatores Deus Christus direxit in mundum. Nec numerus Juda pereunte violatus est, sed alius ejus loco subrogatus. De cujus numeri sacratissima significatione ipse Christus in Evangelio ait, de excellentissima sanctorum gloria: Cum autem sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
riothis. hic enimerat eum tradi¬
turus cum eẽt unus exduodecim
Unus ex duodetim erat nonfidesed nu¬
mero. Nonueritate sed simulatio¬
ne. Sed quomodo intellegendum ẽ.
Nonne egouos duodecim elegi dũ
ille unus filius diaboli dicitur ẽẽ:
Nisiquia aliter electisunt illiunde¬
cim aliter et illeunus. Flecti surł
illiut manerent in xp̃o. etut sonꝰ
illorum exir& ꝑ orbemterrarum
Eletus ẽ illeunus ut dispensatio
diumȩ miseri cordiae. insalutae
humamgeneris impleretur ꝑ cum
unde bonitasdi bene utebatur
malitia illius sicut inuenditione
io sephbene usus ẽ. ds̃. malitia fra¬
trum. Vt ex opere malo illorum
bonitas dĩ ostenderetur insalute
bonum uersumẽ .nr̃m. Quod fac
malus male utendo bonis di sibino¬
c& non bonitatemdi destruerepo¬
terit. Quareduo decim elegitx p̃s
Duodenarius numerus sacratus est
Nonenim quia peribit indeunus.
ideo illuis Numeri honor ad ep̃tus ẽ
Naminlo co ꝑ euntis alius sub rogatꝰ ẽ.

Expanded text:
riotis. Hic enim erat eum traditurus, cum esset unus ex duodecim. Unus ex duodecim erat, non fide, sed numero; non veritate, sed simulatione. Sed quomodo intelligendum est, nonne ego vos duodecim elegi, dum ille unus filius diaboli dicitur esse: nisi quia aliter electi sunt illi undecim, aliter et ille unus? Electi sunt illi ut manerent in Christo, et ut sonus illorum exiret per orbem terrarum; electus est ille unus ut dispensatio divinae misericordiae in salutem humani generis impleretur per eum. Unde bonitas Dei bene utebatur malitia illius, sicut in venditione Joseph bene usus est Deus malitia fratrum : ut ex opere malo illorum bonitas Dei ostenderetur in salutebonum versum est nostrum. Quod facit malus male utendo bonis Dei, sibi nocet, non bonitatem Dei destruere poterit. Quare duodecim elegit Christus? « Duodenarius numerus sacratus est. Non enim quia periit inde unus, ideo illius numeri honor ademptus est; nam in loco pereuntis alius subrogatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
que a se non ẽ. quasi propria seda do¬
data quasi gratia
post satanan. Isti autem sic redierur
retro. quomodo praecisia corpore
xpi. Nec ultra redientes ad eum
quia forte fideliter in corpore ei us
Non fuerunt. et hinon pauci sed
multi. Audiamus ergo quid ad pau¬
cosdixerit qui remanserunt
Dixit̃ ergo ihs adduodecimnum quid
& uos uultis abire
manifestatus ẽ. Respondit pe¬
trus proomnibus unus promultis
unitas pro uniuersis cap luaiii¬
espondit ergocisimon petrus Drie
adquemibimus. Repellis Nosate
Danobis alterumte. ad quemibi mͦ
sia te recedimus ad quemibimus:
uerba uite aeterne habes
Uidetequem ad modum petrus dan¬
tedno recreante sp̃u s cõ intellex
Vnde Nisiquia credidit uerbauita e
aeternae. Vitam enim aet̃ namha¬
bes innministratione corporis et
uellemus. nec cognoscere nec crede¬
re ualeremus: Quidcredimus et
quid cognouimus: quia tues xp̃s fili¬
usdĩ id ẽ quia ipsauita de ternatues

Expanded text:
quae a se non est quasi propria, sedquae a se non est quasi propria, seddata, quasi gratia.post Satanam. Isti autem sic redierunt retro, quomodo praecisi a corpore Christi, nec ultra redeuntes ad eum, quia forte fideliter in corpore ejus non fuerunt: et hi non pauci, sed multi. Videamus ergo quid ad paucos dixerit qui remanserunt. Dixit ergo Jesus ad duodecim: Numquid vos vultis abire?manifestatum est. Respondit Petrus pro omnibus, unus pro multis, unitas pro universis. Respondit ergo ei Simon Petrus: Domine, ad quem ibimus? Repellis nos a te: da nobis alterum te. Ad quem ibimus, si a te recedimus? Ad quem ibimus? Verba vitae aeternae habes. Videte quemadmodum Petrus dante Domino, recreante Spiritu sancto intellexit; unde? nisi quia credidit verba vitae aeternae. Vitam enim aetbes in ministratione corporis et vellemus, nec cognoscere nec credere valeremus. Quid credidimus, et quid cognovimus? Quia tu es Christus Filius Dei; id est, quia ipsa vita aeterna tu es,
Abbreviated transcription (Latin):
quiuiui ficat caro non prodest quicqua
Verbaque ego locutus sumuobis sp̃s
etuita sunt. Quidẽ. sp̃s etuita sunt.
Spiritaliter intellegenda sunt In¬
tellexiftis spiritalit. sp̃s etuita sunt
Intellexistis carnalit̃ etiam sic illa
sp̃s etuita sunt sed tibi Nonsunt:
Ohomo qui spiritaliter ea non intel¬
legis. Nec fide ea uenerare nosti
Sunt enimquidam in uobis qui non
credunt et ideo Non intellegunt
qui a noncredunt Prophetae¬
mur ꝑ intelletum uiui ficamur
Prius ereamus ꝑfidem. ut sic post
uiui ficemur ꝑ intellectum. Scie¬
bat enim ab initio ihs̃ quieent cre¬
dentes et quis traditurus eẽt eum
N amibi iud as erat inter eos quiscanda¬
litati sunt quem xp̃s Nec siluit
nec a perte ostendit. ut omnes ti¬
merent quamuis unus perir&
sed postea quamdixit. et distinx̃
credentes a noncredentibus ex¬
pres sit causam quare non
credant
fides ut Nemo glorietur infide sua

Expanded text:
ivificat, caro non prodest quidquam. ivificat, caro non prodest quidquam. Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt. Quid est, spiritus et vita sunt? spiritualiter intelligenda sunt. Intellexistis spiritualiter? Spiritus et vita sunt. Intellexistis carnaliter? Etiam sic illa spiritus et vita sunt, sed tibi non sunt, o homo! qui spiritualiter ea non intelligis, nec fide ea venerari nosti. Sunt enim quidam in vobis qui non credunt. Et ideo non intelligunt, quia non credunt. Propheta emur, per intellectum vivificemur. Prius credimus per fidem, ut sic post vivificemur per intellectum. Sciebat enim ab initio Jesus qui essent credentes, et quis traditurus esset eum. Nam et ibi Judas erat inter eos qui scandalizati sunt, quem Christus nec siluit, nec aperte ostendit, ut omnes timerent, quamvis unus periret. Sed posteaquam dixit et distinxit credentes a non credentibus, expressit causam quare non credebant. fides, ut nemo glorietur in fide sua,
Abbreviated transcription (Latin):
ROIN DE UERBAIN
nuit quae ego locutus sum uobis
Diximus enim fr̃s hoc dñm commen¬
dasse in manducatione carnissuȩ
et potationisanguinis sui. ut in illoma¬
neamus et ipsemuobis. Manemꝰ
autem in illo cumsumus membraeius
Manet autem ipse in nobis cum sumꝰ tem¬
plumeius Vt autemsimus membra
eius unitas nos conpaginat. Vt con¬
pagin& unitas quae facit. nisi caritas
Caritasdi Vnde apostolum inter
Sp̃senim facit uiuamembra. Nec ui¬
uamembra sp̃s facit. Nisique in cor¬
pore quoduegetat ipse sp̃s inuenit
tas ut homosis. Nam qui uiuificat
membrum quod separatum inuene¬
rit a carnetua sp̃m̃tuum dico amma¬
nisi mem braquȩ sunt in carnetua
Non copulatur Haecdicuntur ut
amemus unitatem et timeamus sepa¬
rationem. Nihil enim sic deb&
formidare xp̃ianus. quam separa¬
re a corporexp̃i Sienim separatur
a corporexpi. Non est membrum
cius. sinonẽ membrum eius
Nonuegetatur sp̃s eius Quisquis
autem inquit a postolus sp̃m xp̃i ñ¬

Expanded text:
roinde, Verba, inquit, quae ego locutus sum vobis, Diximus enim, fratres, hoc Dominum commendasse in manducatione carnis suae et potatione sanguinis sui, ut in illo maneamus, et ipse in nobis. Manemus autem in illo, cum sumus membra ejus: manet autem ipse in nobis, cum sumus templum ejus. Ut autem simus membra ejus, unitas nos compaginat. Ut compaginet unitas, quae facit nisi charitas? Et charitas Dei unde? Apostolum interrspiritus enim facit viva membra. Nec viva membra spiritus facit, nisi quae in corpore quod vegetat ipse spiritus, invtas ut homo sis, numquid vivificat membrum quod separatum invenerit a carne tua? Spnisi membra quae sunt in carne tuanon copulatur. Haec dicuntur ut amemus unitatem, et timeamus separationem. Nihil enim sic debet formidare christianus, quam separari a corpore Christi. Si enim separatur a corpore Christi, non est membrum ejus; si non est membrum ejus, non vegetatur Spiritu ejus: Quisquis autem, inquit Apostolus, Spiritum C
Abbreviated transcription (Latin):
OST HAECIN QUIT
EUAN GELISTAAM¬
BULABAT IHS INGA¬
LILEAM NONEÑI
UOLEBAT IN IUDE¬
AMAMBULARE
QUIA QUE REBANT
EUM IUDAEIIN¬
TERFICERE

Expanded text:
ost haec, inquit evangelista, ambulabat Jesus in Galilaeam. Non enim volebat in Judaeam ambulare, quia quaerebant eum Judaei interficere
Abbreviated transcription (Latin):
putarent serui absq crebris orationum
bonorumq actuum uictimis uel flagel¬
la cuadere uel premia seposse ꝑcipere
et ipsanter seruos ad orandum immolan¬
dum quedi filius ascendit. Quiueni¬
ens hiero solimam qui dibigerentes Iri¬
uenerit qui dibidem ipse gesserit
uideamus¬
tinuenit inquit intemplo uendentes
boues et oues et columbas et Num mu¬
larios sedentes: Etcum feciss& quasi
flagellum defuniculis om̃s eiecit detem¬
plo Oues quoq et boues et nium mu¬
lariorum effudit aes et mensas

Expanded text:
putarent servi absque crebris orationum putarent servi absque crebris orationum bonorumque actuum victimis vel flagella evadere, vel praemia se posse percipere, et ipse inter servos ad orandum immolandumque Dei Filius ascendit. Qui veniens Jerosolymam, quid ibi gerentes invenerit, quid ibidem ipse gesserit, videamusinvenit in templo vendentes oves et boves. et columbas. et nummularios sedentes. Et faciens quasi flagellum de funiculis. omnes eicit de templo. obes quoque et boves. et nummulariorum effudit. aes. et mensas
Abbreviated transcription (Latin):
testem atq custodem iosephabom¬
niprorsus accioneconiugali man¬
sisse semꝑ inmunem. nec natos sed
cognatos eorum more inscripturis
usitato fr̃s sorori suae saluatoris
uocari. Deniq abraham hoc mo¬
doloquitur ad loth. nequaeso sit¬
uirgium inter me ette. et pasto¬
res meos et pastorestuos fr̃senim
sumus Etlaban adiacob. Num
quia fratermeus esgratis seruies
mihi Et quidem constat qui aloth
filius a tanfratris abraham etia cobsit fili¬
usrebecce sororis laban. sed propt̃ cogna¬
tionem sunt fr̃snuncupati. Hac ergo
regula inscripturis sc̃ sut dixi frequen¬
tissima etiam cognatos mariae uelio¬
seph fr̃s dñi appellacosoport& intellegi
Q uod autem propinquante pascha ihs̃
ascendit hiero solimam. nobis profecto
dat exemplum quanta animiuigilan¬
tia dominicis subicidebeamꝰ imperiis
cum ipse hi hominis infirmitate appa¬
rens eademq: exdiuinitatis auctoritate
statuit decreta custodiat. Ne enim

Expanded text:
testem atque custodem Joseph, ab omtestem atque custodem Joseph, ab omni prorsus actione conjugali mansisse semper immunem; nec natos, sed cognatos eorum, more Scripturae usitato, fratres, sororesve Salvatoris vocari. Denique Abraham hoc modojurgium inter me et te, et pastores meos, et pastores tuos, fratres enim sumus . Et Laban ad Jacob: Num quia frater meus es, gratis servies mihi ? Et quidem constat quia Loth, filius Aran, fratris Abraham, et Jacob sit filius Rebeccae sororis Laban, sed propter cognationem sunt fratres nuncupati. Hac ergo regula in Scripturis sanctis, ut dixi, frequentissima, etiam cognatos Mariae vel Joseph, fratres Domini appellatos oportet intelligi. Quod autem appropinquante Pascha Jesus ascendit Jerosolymam, nobis profecto dat exemplum quanta animi vigilantia dominicis subjici debeamus imperiis, cum ipse in hominis infirmitate apparens eadem quae ex divinitatis auctoritate statuit decreta custodiat. Ne enim
Abbreviated transcription (Latin):
EQUITURNAM QUE
huius prȩfati signi mirabile sacram̃¬
tum quomodo ipse ih̃s cum matre
et fratribus ascendiss& hieru solimã
et ibi inueniss& uendentes etementes
eius et fr̃s eius et discipuli eius ibiq
manserunt non multis diebus
Et prope erat pascha iudaeorum. et
ascendit ihs̃ hierosolimam
Bene enim euangelista ait. Descen¬
disse ihm incapharnaum. Caphar¬
ndum uero uilla pulcherrima
interpretatur Significans hunc
recedens descendissedicitur Sed so¬
la mouere quosdam quod in exordio
lectionis huius euangelicȩ diccum ẽ
quia descendente capharnaum dno
Nonsolum mater et discipuli. sed ec
fr̃s eius secuti sunt eum. Nec defue¬
reheretici quuio sephuirum beatae
semꝑuirginis mariae putarent ex
alia uxore genuisse eosquos fr̃s dñi
scriptura apellat Alu maiora ꝑfi¬
dia hos cum exipsamaria postna¬
tumdm̃ generasse putarunt Sed
questionis scire et confiteri opor¬
t& non tantum beatam dĩ genetri¬
cem sed et beatissimum castatiseius

Expanded text:
equitur namque hujus praefati signi mirabile sacramentum, quomodo ipse Jesus cum matre et fratribus ascendisset Hierosolymam, et ibi invenisset vendentes et ementes ejus, et fratres ejus, et discipuli ejus, ibique manserunt non multis diebus, et prope erat Pascha Judaeorum, et ascendit Jesus Hierosolymam. Bene autem evangelista ait, descendisse Jesum in Capharnaum. Capharnaum vero villa pulcherrima interpretatur, significans hunc recedens descendisse dicitur. « Sed solet movere quosdam, quod in exordio lectionis hujus evangelicae dictum est quia descendente Capharnaum Domino, non solum mater et discipuli, sed et fratres ejus secuti sunt eum. Nec defuere haeretici qui Joseph virum beatae semper virginis Mariae putarent ex alia uxore genuisse eos, quos fratres Domini Scriptura appellat. Alii majore perfidia hos eum ex ipsa Maria, post natum Dominum, generasse putarunt. Sedquaestionis, scire et confiteri oportet, non tantum beatam Dei genitricem, sed et beatissimum castitatis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
poterant ullaratione separari. Hoc ẽ
eniin quod ait . quia ad patrem uado
et iam nonui debitis me. Non uidebi¬
tis me postquam ascendero qualem
nunc uidere soletis carnemortali et
conpre hensibili cirtumdatum. sed
inmaiestate adiudicium uenientem
et peracto iudicio mmaiori gloria
cum scĩs apparentem
SEQUI TUR

Expanded text:
poterant ulla ratione separari. Hoc est poterant ulla ratione separari. Hoc est enim quod ait, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non videbitis me, postquam ascendero, qualem nunc videre soletis carne mortali et comprehensibili circumdatum. Sed in majestate ad judicium venientem, et, peracto judicio, in majori gloria cum sanctis apparentem. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Deiustitia uero quuia ad patremuado
etiam nonuidebitis me
ustitia discipulorum xp̃serat. quod
dñm quemuerum hõminem cerneban
uerum quoq difilium ẽẽ crediderunt
Itquem sibi corporaliter ab latum no¬
uerant. certo semꝑ amore colebant
Iustitia cettrorum fidelium id ẽ. eorũ
qui d nm in carne non iuderunt Haec¬
ẽ. quod eum corporali intuitu num¬
quam uiderunt dm̃ et hominem uerũ
cordecredunt acdiligunt. De qua
pofecto iustitia fidei. arguuntur infi¬
deles cur ipsi uidelic& cum similiter
uerbum uitae audirent. noluerint
credere imustitiam. neque enim nequi¬
tiamalorum ex suasolum prauitate
uerum etiam ex conparatione rectorũ
quam statim dam pnanda denunti&
Arguit ergomundum sp̃s sc̃s depeccato
quia non crediderit in xp̃m Arguit
ct deiustitia credentium. quia exem¬
plum eorum sequi noluerit qui hunc
ad patrem ascendisse neque ultra cor¬
poraliter interris conuersaturum eẽ.
sciebant. nec ta menab eius dilectione

Expanded text:
ro, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Justitia discipulorum Christus erat, quod Dominum quem verum hominem cernebant, verum quoque Dei Filium esse crediderunt, et quem sibi corporaliter ablatum noverant, certo semper amore colebant. Justitia caeterorum fidelium, id est, eorum qui Dominum in carne non viderunt, Deest, quod eum quem corporali intuitu nunquam viderunt, Deum et hominem verum corde credunt ac diligunt. De qua profecto justitia fidei arguuntur infideles, cur ipsi videlicet. cum similiter verbum vitae audirent, noluerint credere in justitiam. Neque enim nequitia malorum ex sua solum pravitate, sed etiam ex comparatione justorum, quam statim damnandi sint denuntiat. Arguit ergo mundum Spiritus sanctus de peccato. quia non crediderit in Christum. Arguit et de justitia credentium, quia exemplum eorum sequi noluerit, qui hunc ad Patrem ascendisse, neque ultra corporaliter in terris conversaturum esse sciebant, nec tamen ab ejus dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
Quianimirum corda discipulorum
quaerecessus ipsius mesta reddidiss &
huius consolaretur etrecrear& ad¬
uentus Non quod antea sp̃s sc̃s non
eẽt in cordibus discipulorum. uel
etiam inantiquorum scõrum. sed
manifesta penitudine antesic non
fuit datus. quomodo postascensionẽ
diedecima incentum uiginti nomi¬
na transmissus legitur. Sed ullo
operecuius lib& ꝑ sonae patris uel
filii uel sci sp̃s totus scãe trinitatis
operatio de fuit. Sedo portebat
itainsinuari trinitatem ut quam¬
ius nulla eẽt diuersitas
substantiae. sigillatim tamen com¬
mendaretur distinctio ꝑ sonarũ
lleargu& mundum. Num quid
non xp̃s dum eẽt inmnundo Non ar¬
guit mundum de his omnibus quae
secuntur: Sed xp̃s solam iuda eorũ
gente marguit. sp̃s uero sc̃s indisci¬
pulis eius toto orbe diffusis nonu¬
nam gentem intellegitur arguisse.
sed mundum. in quo arguit: in eo
rem. ut non metuerent mundum

Expanded text:
quia nimirum corda discipulorum, quia nimirum corda discipulorum, quae recessus ipsius moesta reddidisset, hujus consolaretur et recrearet adventus. » Non quod antea Spiritus sanctus non esset in cordibus discipulorum, vel etiam in antiquorum sanctorum, sed manifesta plenitudine ante sic non fuit datus, quomodo post ascensionem die decima in centum viginti nomina transmissus legitur. Sed in nullo opere cujuslibet personae, Patris, vel Filii, vel sancti Spiritus totius sanctae Trinitatis operatio defuit; sed oportebat ita insinuari Trinitatem, ut, quamvis nulla esset diversitas substantiae, singillatim tamen coendaretur distinctio personarumille, arguet mundum? « Nunquidnam Christus, dum esset in mundo, non arguit mundum de his omnibus quae sequuntur? Sed Christus solam Judaeorum gentem arguit; Spiritus vero sanctus, in discipulis ejus toto orbe diffusis, non unam gentem intelligitur arguisse, sed mundum. In quo arguit? In eo rem, ut non metuerent mundum