comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a iugis abor aũcit assectum. & concinua ac diuturna pocencia
ergnit insolentiam. Quẽ inuenias hominem qui sponce deponat
impiu ⁊i ducatus sui cedat insigne: siatq uolens numio postrens.
erpͥmo : Nos autẽ non solum depͥmo. s eciã demedio sepe con¬
tendimus. ⁊ pͥmos discubicus in conuuuo uindicamus ac sisemel
delacum fuerie: uolumus. eẽ. ꝑoetuũ. Ideo int̃grues eqͣnimicas
in laborib est. hunulitas impotestacib Admonentur ut exerteant custo¬
diȩ. uices non admonentur ut depotestate decedant. qr ibi nacuralis qͥes
som. incpolanda. hic uoluncariȩ sedulitatis grã p̃stolanda ÷ Cyconias
serunc collecto ꝓficisti agmine. si quo ꝑgendum pucant.i simul plerisq
circa orientem locis inuemiri .& qͣsi chessera militari parit om̃s moueri.
Exercitum credas cũ signis suis ꝑgere. sic om̃s uand̾i comitandiq & pͣ¬

Expanded text:
et iugis labor auertit affectum et continua ac diuturna potentia et iugis labor auertit affectum et continua ac diuturna potentia gignit insolentiam. quem inueaiasinuenias hominum, qui sponte deponat imperium et ducatus sui cedat insigne fiatque uolens numero postremus ex primo! nos autem non solum de primo, sed etiam de medio saepe contendimus et primos discubitus in conuiuio uindicamus ac, si semel delatum fuerit, uolumus esse perpetuum. ideo inter grues aequanimitas in laboribus est, humilitas in potestatibus. admonentur ut exerceant custodiae uices, non admonentur ut de potestate decedant, quia ibi naturalis quies somni interpelanda, hic uoluntariae sedulitatis gratia praestanda est. Ciconias ferunt collecto proficisci agmine, si quo pergendum putant, et simul plerisque circa orientem locis inuehi et quasi tessera militari pariter omnes moueri. exercitum credas cum signis suis pergere: sic omnes uiandi comitandique et prae
Abbreviated transcription (Latin):
re. cuius sibi successoris in honorem mutua forent forent sub eunda fasti¬
dia. Nemini labor grauis que secutura dignitas releuaroe: S post
dominandi libido iundicare coepit in debitas & suscepas nole deponere
pocestates. postea qua mulitiȩ ñ ius cõmune coepit. eẽ. s seruitus. postea¬
quã non ordo factus: cuscipiende pocenciȩ s studiũ uindicande toepie
ecuã ipia laboris functio durius sustineri. ⁊ quȩ ñ est uoluntaria: cico oꝰ¬
cum relinqͥt incurie. Homines qua inuiti sub eunc igiliarũ munera
iua eore unus quis incastris piculũ sorticus excubat qđ uendum
sbiregali p̃ceptione cõmiticur Proponicur pena desidie & iear¬
men pleruq obrepit incuria. non seruantur exx cubie. Hecesi¬
tasem̃ quȩ inuito imponit obsequiũ affert plerũq fastidũ.ii¬
cbil est eñi tã facile: quin habeat dificultacem. qd facias inuicus frgo

Expanded text:
re, cuius sibi successuri tn honorem mutua forent subeunda fastire, cuius sibi successuri tn honorem mutua forent subeunda fastidia, line labor grauis, quem secutura dignitas releuaret. sed postquam dominandi libido uindicare coepit indeptas et susceptas nolle deponere potestates, posteaquam militiae non ius commune coepit esse, sed seruitus, posteaquam non ordo factus est suscipiendae potentiae, sed studium anguillas, coepit etiam ipsa laboris functio durius sustineri, et quae non est uoluntaria cito locum relinquit incuriae. homines quam inuiti subeunt uigiliarum munera, quam aegre unusquisque in castris periculum sortitus excubat, quod tuendum sibi regali praeceptione committitur! Proponitur poena desidiae; et tamen plerumque obrepit incuria, non servantur excubiae. Necessitas enim quae invito imponit obsequiuihil est enim tam facile, quin habeat difficultatem, quom facias inuitus. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
deratione omne laborẽ alleuant. ut ꝑuces sungant᷑. auetꝰ sun mune¬
srẽ.
Precedic eni una cȩceras p̃situto sibi cẽpe. & qͣsi ante signa. p̃curric. de¬
inde cuercitur. ⁊i sequenti sortem ducendi agminis cedit. Quid hoc puil¬
chrius & laborẽ om̃ib & honorẽ. eẽ. cmunẽ. nec paucis arrogari.
potenciam. s qͣdam inom̃s uoluntaria sorte tͣnscribi: Antiquȩ hoc rei¬
publice munus. & instar libe ciuicatis. ẽ. Sic apͥncipio accepto a nacura
exẽplo auium. policiam homines exercere coepunt. ut cõmunis labor.
cet. c̃iunis dignitas. ꝑ uices singuli partire curas discerent. obsequia
impiaq diuuidẽ. nemo. eẽt. honoris exor .s. nullus immunis laboris. hic
erat pulcherrimusrerũ ssatus. nec insolescebat qͥs ꝑpecua potestate.
nee diucurno seruicio srangebatur. qe & sine inuidia erat ordinie mu-¬
neris & tẽpis modatione delaca ꝓmocio. & tolerabilior uudebatur.
quȩ cõmuni cadebat sorte custodia. Nemo audebat aliũ seruitio p̃me

Expanded text:
llevant; ut per vices fungantur ductus sui munere. Praecedit enim una caeteras praestituto sibi tempore, et quasi ante signa praecurrit: deinde convertitur, et sequenti sortem ducendi agminis cedit. Quid hoc pulchrius, et laborem omnibus et honorem esse communem, nec paucis arrogari potentiam, sed quadam in omnes voluntaria sorte transcribi? Antiquae hoc reipublicae munus, et instar liberae civitatis est. Sic ab initio acceptam a natura, exemplo avium politiam homines exercere coeperunt; ut communis esset labor, communis dignitas, per vices singuli partiri curas discerent, obsequia imperiaque dividerent, nemo esset honoris exsors, nullus immunis laboris. Hic erat pulcherrimus rerum status, nec insolescebat quisquam perpetua potestate, nec diuturno servitio frangebatur; quia et sine invidia erat ordine muneris et temporis moderatione delata promotio; et tolerabilior videbatur quae communi cadebat sorte custodia. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
plorare. ymbres. & speculari concursus nubium. alias deflo¬
ribus cęras fingere. alias rorem infusum florib. ore colligere.
nullam tamen alienis insichiari. laborib ⁊ raptu uitam quȩ¬
rere. ac ucinam rapcorũ insidias nontimerent. habent ta¬
men spicula sua. & int̾mella fundunt ueneñ si fuerint laces¬
auimasq ponunt muulnere ardore uiudictȩ. Ergo mediis castroꝵ ual¬
lib humor ille insundicur. paulatimq ꝓcessu cẽꝑis in mella cogitur.

Expanded text:
plorare imbres, et speculari concursus nubium, alias de floplorare imbres, et speculari concursus nubium, alias de floribus ceras fingere, alias rorem infusum floribus ore colligere; nullam tamen alienis insidiari laboribus, et rapto vitam quaerere: atque utinam raptorum insidias non timerent. Habent tamen spicula sua, et inter mella fundunt venenum, si fuerint lacesanimasque ponunt in vulnere ardore vindictae. Ergo mediis castrorum vallibus humor ille roris infunditur, paulatimque processu temporis in mella cogitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrura redolentia. ubi inhalances horti florib ubi fugiensriuus
ꝑgͣmina. ubi amena riparum. Illic ludus alacris uuentutis ilic̃
cãpestre. exercicium: illic curarum remissio. Opus ipsum suaue
de florib deherbis dulcib fundamina castrorũ. pͥma ponuntur.
Quidenĩ aliud ẽ. sauus. nͥ quȩdam castrorũ species: Deniq abhis
psepib apium sucus. arcecur. Quȩ castra quadrata tantũ pos¬
sunc hab̾e artis & gr̃ȩ. quantũ habent crates fauorũ. inqͥb minu¬
tȩ ac rocundȩ cellulȩ. connexione sui inuicem fulciunt᷑: Quis
architectus eas docuit. ex agona illa cellarum. indiscreta late¬
rum ȩqualitace cõponere. accenues int̾ domorum sepca ceras
suspendẽ. stipare mella. ⁊ incexta florib horrea nectare qͦda disten¬
dere: Cernas om̃s certare demunere. alias inuigilare quȩrendo
uictum. alias sollicitam castris exib̾e. custodiam. alias futuros ex¬

Expanded text:
per rura redolentia, ubi inhalantes horti floribus, ubi fugiens rivus per rura redolentia, ubi inhalantes horti floribus, ubi fugiens rivus per gramina, ubi amoena riparum: illic ludus alacris juventutis, illic campestre exercitium, illic curarum remissio. Opus ipsum suave, de floribus, de herbis dulcibus fundamina castrorum prima ponuntur. Quid enim aliud est favus, nisi quaedam castrorum species? Denique ab his praesepibus apum fucus arcetur. Quae castra quadrata tantum possunt habere artis et gratiae, quantum habent crates favorum, in quibus minutae ac rotundae cellulae connexione sui invicem fulciuntur? Quis architectus eas docuit hexagonia illa cellularum indiscreta laterum aequalitate componere, ac tenues inter domorum septa ceras suspendere, stipare mella, et intexta floribus horrea nectare quodam distendere? Cernas omnes certare de munere, alias invigilare quaerendo victum, alias sollicitam castris adhibere custodiam, alias futuros ex
Abbreviated transcription (Latin):
onessp̃adonũ. qͦrum pleriq suo magis quȩ stui quã usui pub¬
lico animũ regis ielinant. Apib aut rex naturȩ. clarissor¬
matur
in signib. ut magnituditudine corpis p̾sta & speciȩ. tum qd inrege p̃cipu¬
um. e. morũ mansuetudine. Nam & si hab& aculeum: tam eo nucit adiun¬
dicandum. Sunt eni leges naturȩ. ñ scripce licteris s imp̃sse moribus.
one semultant ut immoriantur aculei sui uulnere. qđ ꝑsarui po-¬
puli hodieq seruare dicuntur. ut ꝓcõnissi p̃cio ipsi inse ꝓpͥȩ mortis
exequant̾ sencentiam. Itaq nulli sic regem: non ꝑseqͥ grauissi¬
mas in sub dicos habent leges. non indi. ñ popłi sarmacarũ. tan¬¬
ca quanta apes reuerentia. de uocionis obseruant. ut nullȩ edo¬
mib exire audeant. ñ in aliqͦs ꝓcedẽ pastus nͥ rex serit pͥmo
egressus. & uolatus sibi uindicauerit. pͥncipatum. ꝓcessus aucẽ. ẽ.

Expanded text:
ones spadonum, quorum plerique suo magis quaestui, quam usui pubones spadonum, quorum plerique suo magis quaestui, quam usui publico animum regis inclinant. Apibus autem rex naturae claris formatur insignibus; ut magnitudine corporis praestet et specie; tum quod in rege praecipuum est, morum mansuetudine. Nam etsi habet aculeum, tamen eo non utitur ad vindicandum. Sunt enim leges naturae non scriptae litteris, sed impressae moribus; one se mulctant; ut immoriantur aculei sui vulnere. Quod Persarum populi hodieque servare dicuntur: ut pro commissi pretio ipsi in se propriae mortis exsequantur sententiam. Itaque nulli sic regem, non Persae qui gravissimas in subditos habent leges, non Indi, non populi Sarmatarum tanta quanta apes reverentia devotionis observant; ut nullae e domibus exire audeant, non in aliquos prodire pastus, nisi rex fuerit primo egressus, et volatus sibi vindicaverit principatum. Processus autem est
Abbreviated transcription (Latin):
bis ore suo ꝓlem legentes. Ipsȩ sibi regẽ ordinant. ipse popłos ere¬
ant. iliea posicȩ subrege. st tam̃ lib̾e. Nã & p̃rogaciuã iuditu
tenent. i fidȩ deuocionis affectũ. qͥa & tanquã ase substicucũ
diligunt. & canto honorant ex amine. Rex aucẽ ñ sorte ducitur.
qr in sorce euentus ÷ non uidicium. ⁊ sepe irracionabili casu sor¬
tis meliorib ultimus qͥsq p̃fertur. Neq imꝑitȩ multitudinis uul¬
gari clamore signatur. quȩ non merita uirtutis expendit. nec
publice ucilitatis emolumenta rimiat᷑. s mobilitatis nutatincer¬
to. Neq pͥulegio successionis & generis regalib throms insidoe.
siqͥdẽ ignarus publicȩ conũsationis. cautus atq eruditus. eẽ ñ
poterit. Adde adulationes atq delitias. quȩ tẽneris molite
ȩcatibus uł acre ingeniũ eneruare consuerunc. tũ insticucio¬

Expanded text:
bis ore suo prolem legentes. Ipsae sibi regem ordinant, ipsae sibi populos crebis ore suo prolem legentes. Ipsae sibi regem ordinant, ipsae sibi populos creant; et licet positae sub rege, sunt tamen liberae. Nam et praerogativam judicii tenent, et fidae devotionis affectum; quia et tamquam a se substitutum diligunt, et tanto honorant examine. Rex autem non sorte ducitur; quia in sorte eventus est, non judicium, et saepe irrationabili casu sortis melioribus ultimus quisque praefertur: neque imperitae multitudinis vulgari clamore signatur, quae non merita virtutis expendit, nec publicae utilitatis emolumenta rimatur, sed mobilitatis nutat incerto: neque privilegio successionis et generis regalibus thronis insidet; siquidem ignarus publicae conversationis, cautus atque eruditus esse non poterit. Adde adulationes atque delicias, quae teneris inolitae aetatibus vel acre ingenium enervare consueverunt; tum instituti
Abbreviated transcription (Latin):
pla ance p̃misit. qͥb suscepcȩ incarnacionis decorẽ ꝓbarce. ⁊ astru¬
erec
uericatem Hunc age. quȩ auis quandam rem publicam cura¬
re uideatur ex pediam. atq uig huꝰ ȩcaces agere sub legib Hle
deuotione cõmuni uno om̃s teueri uinculo. non alii ius. eẽ. quod
c̃silio res publica gub̾net᷑. cõmime omnib urb̃ domicibiũ. cõmimis
conuersacionis officium. unũ p̃scriptũ om̃ib unũ. eẽ. consilium.
Magna hȩc d̾ q̃tum in apib. pͣstantiora. quȩ sole monĩ genere
animantium cõmimem in omib sobolẽ habent. onĩs unã ncolinis
mansionem. unuis patriȩ claudunt᷑. limine. incomune om̃ib la¬
bor cõmunis cib cõmunis oꝑacio. c̃munis usus& fructus : cõmu¬
nisuolatus: Quid plura: Conmunis om̃ib generatio. incegri¬
lo c̃ eubitu miscent᷑ nec libidine re soluuncur. uec partꝰ quatumt᷑:
dolorib. ⁊ subico maximũ filioꝵ exam̃ emutunt. soliis aq her¬

Expanded text:
emisit, quibus susceptae incarnationis decorem probaret, astrueret ueritatem? i Nunc age quae aues uelut quandam rem publicam curare uideantur expediam atque uitae huius aetatem agere sub legibus. hideuotione communi, uno omnes teneri uinculo, non alii ius esse qum, quorum consilio respublica gubernetur, commune omnibus urbis domicilium, commune conversationis officium, unum praescriptum omnibus, unum esse consilium. Magna haec, sed quanto in apibus praestantiora, quae solae in omni genere animantium communem omnibus sobolem habent, unam omnes incolunt mansionem, unius patriae clauduntur limine, in commune omnibus labor, communis cibus, communis operatio, communis usus et fructus est, communis volatus. Quid plura? Communis omnibus generatio, integrinter se ullo concubitu miscentur, nec libidine resolvuntur, nec partus quatiuntur doloribus, et subito maximum filiorum examen emittunt, e foliis et her
Abbreviated transcription (Latin):
ut pisces aͦpͥora sealis subrigantatq ad ulteriora ꝓcedant. caude
qͦq gub̃naculo uł quo uelint se facile conũtant. uł impeti quo¬
dam eregione it̃ suum dirigant. Aues qͦq in aere uolacib
suis uelut in aquisenatant. & qͣsi auȩdã extendunt brachia.
Cauda quoq se uł adsupiora subrigunt. uł ad inseriora demergunt.
Unde qm̃ in non nullis idẽ usus & species: idõ deaqͥs utiusq gn̾is natitui¬
tas diuina p̃ceptione ꝓcessit. Dix̃ eiũ as Producant aquȩ repcilia anima

Expanded text:
ut pisces ad priora se freno subrigant atque ad ulteriora procedant, caudae ut pisces ad priora se freno subrigant atque ad ulteriora procedant, caudae quoque gubernaculo uel quo uelint se facile conuertant uel impetu quodam e regione iter suum dirigant. aues quoque aeri uolatibus suis uelut aquis innatant et quasi quaedam extendunt brachia, cauda quoque se uel ad superiora subrigunt uel ad inferiora demergunt. unde quoniam in nonnullis idem usus et species, ideo de aquis utriusque generis natiuitas diuina praeceptione processit. dixit enim deus: pr
Abbreviated transcription (Latin):
anserũ qͥs ñ miret᷑ ex cubias. qͥ uigilias suas etiã cautus assiquitate
testantur. Deniq eo etiã romana capitolia agallo hoste seruata¬
sunt. Merito ilł debes roma qd regnas. Dii. tui dormiebant. & uigi
labant añseres. Idõ ilł dieb anseri sacrificas. ⁊ ñ ioui. Cedunc eni
Pulchre autẽ post descriptionẽ pisciũ. de his auib quȩ assuecȩ sunc.
aqͥs sermo successit. qr ⁊ ipse similit̾ usu natandi & munere delectan-¬
tur. Unde pͥma cognacio uidet᷑ auib istis eẽ. cũ piscib qm̃ natandi
cõmunia quȩdã uident᷑ utriq generi. eẽ. consortia. Sca qͦq cogna-¬
cio om̃ib auib & piscib est. eoqd̃ uolandi usus. species sit. natantis.
Sicut eni aquã natando piscis incidit. ita auis aerem uolatu celeri
secat. Att utriq generi similit̃ caudȩ suppetit alarũq remigiũ.

Expanded text:
anserum quis non miretur excubias, qui vigilias suas etiam cantus assiduitate anserum quis non miretur excubias, qui vigilias suas etiam cantus assiduitate testantur? Denique eo etiam Romana Capitolia a Gallo hoste servarunt. Merito illis debes, Roma, qlabant anseres. ideo illis diebus anseri sacrificas et non frequenter; ceduPulchre autem post descriptionem piscium de his auibus quae adsuetae sunt aquis sermo successit, quia et ipsae similiter usu natandi et munere delectantur. unde prima cognatio uidetur auibus istis esse cum piscibus, quoniam natandi communis quaedam uidetur utrique generi esse consortio. secunda quoque cognatio auibus et piscibus est eo quod uolantis usus species sit natantis. sicut enim aquam natando piscis incidit, ita auis aerem uolatu celeri secat. atque utrique generi similiter caudae suppetit alarumque remigium,
Abbreviated transcription (Latin):
nequa possit aura uł eas penecre: Merito qͦsta sollicite induimus ac soueni.
exuimus eos dem̃ciȩ celestis inuolucro. Aitionem uͦ quos nudos ꝓic̃. eos diui¬
no uestic indumito. Nec uos p̃teribo merguli. qͥb ab assiduitate mergendi
nom̃ hoc hȩsit. qͦmodo sepe mergentes aurarũ signa colligicis. ⁊ p̃ui-¬
dentes tẽpestatẽ futurã. ꝓꝑe medio reuolatis ex ȩqͦre. & adlicoruĩ cuta
cũ clamore concendicis. Quomͦ etiã fulicȩ maricimo delectace ꝓfundo.
refugientes postea ꝗ p̾senseritis cõmotionẽ maris. inuado luditis. Ipsa
ardea ꝙ paludib in hȩrere consueuit. nocas deserit sedes. ymbresq
formidans supͣ nubes uolat. ut ꝓcellas nubiũ sencire ñ possit. Consi¬
deremꝰ diũsos uolucres maris. quẽ admodũ ĩminence uentorũ mocu
ad tuciora ⁊ tunc tẽpis dulciora sibi stagna setonferant. aq in abs¬
condito t̾rarum sinu. cognita sibi alim̃ta rim̃t᷑. Nocturnas aucẽ

Expanded text:
ne qua possit aura uel leuiter penetrare? merito quos tam sollicite induimus ac fouemus, exuimus eos clementiae caelestis inuolucro, turmis uero quos nudos proicit eos diuino uestit indutu. Nec uos praeteribo, merguli, quibus ab adsiduitate mergecdi nomen dic haesit. quomodo semper mergentes aurarum signa colligitis et praeuidentes tempestatem futuram propere medio reuolatis ex aequore et ad litorum tuta cum clamore contenditis. Quomodo etiam, fulicae, quae maritimo delectamini profundo, refugientes quam praesenseritis commotionem maris, in vado luditis. Ipsa ardea quae paludibus inhaerere consuevit, notas deserit sedes, imbresque formidans supra nubes volat; ut procellas nubium sentire non possit. Consideremus diversas volucres maris, quemadmodum imminente ventorum motu ad tutiora et tunc temporis dulciora sibi stagna se conferant, atque in abscondito terrarum sinu cognita sibi alimenta rimentur. Nocturnas autem
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ridere. inysteria. cũ audiunt qd uirgo generauit. ⁊i impos¬
sibile uniuptȩ cuꝰ pudore nulla uiri c̃suetudo temerasset existi¬
mant partũ: Impossibile pucat᷑ indi matre. qđinulturib pos¬
sibile ñ negatur. uis sine masculo parit. & nullus refellit
&: qr desponsata maria uindo pepit pudor is eiꝰ faciunt que sti

Expanded text:
nostra ridere mysteria, cum audiunt quod uirgo generauit et inposnostra ridere mysteria, cum audiunt quod uirgo generauit et inpossibilem innuptae, cuius pudorem nulla uiri cmant partum? impossibile putant in Dei matre, quod in vulturibus possibile non negatur. Avis sine masculo parit, et nullus refellit. Et quia desponsata virgo peperit, pudoris eius faciunt quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ uri. Optat paulus inmulierib ꝗͣ incurturib ꝓseuerat st
alibi iniores ortat᷑ ut nubant. qr mulieres nrãe turcurũ
pudicitiã implere uix possunt. Ergo turturib as hunc
infudit asfectũ. hanc uircucen concinentiȩ dedit. qͥ solus
poces p̃scribe. qđ oms sequantur. Lurtur ñ uricur flore uiien¬
tuus ñ tẽptatur occasionis illecebra. Turc̾ nescit pͥmã fidẽ irri¬
tam facere. qe nouit castimoniã seruare. pͥna conubii sorte p̾¬
missam Diximus de uiduitate auium. eaq ab illis pͥmũ exor¬
tam eẽ. uirtucem. Nunc d eincegritate dicamus. quȩ inplurib
qͥdem auib ita. eẽ. asseuerat᷑: uc possit eciã inuulturib dep̃hendi
alis copulȩ sorte misceri. atq ita sine ullo masculor  c̃c̃ipe sei¬
ne.& sine coniunc hone generare. natosq ex hisinmultã aeca¬
tis longeuitacem ꝓcede: ut usq adcencũ aimos uitȩ eorũ series ꝓ¬
ducat᷑ ne sacile eos anguitia ȩuifinis excipiat. Quid aiunt qͥ solent

Expanded text:
 in turturibus perseuerat. et alibi iuniores hortatur ut nubant, quia mulieres nostrae tm-turum pudicitiam implere uix possunt. ergo turturibus deus hunc infudit adfectum, hanc uirtutem continentiae dedit, qui solus potest praescribere quod omnes sequantur. turtur non uritur flore iuuentutis, non temptatur occasionis inlecebra; turtur nescit primam fidem inritam facere, quia nouit castimoniam reseruare auctoritate conubii sorte promissam. : Diximus de mduitate auium eamque ab illis primum exortam esse uirtutem; nunc de integritate dicamus, quae in pluribus quidem auibus inesse adseueratur, ut possit etiam in uulturibus deprehendi. su nuptialisque copulae sorte misceri atque ita sine ullo masculorum concipere semine et sine coniunctione generare natosque ex his in multam aetatem longaeuitate procedere, ut usque ad centum annos uitae eorum series producatur nec facile eos angusti aeui finis excipiat. quid aiunt qui minor
Abbreviated transcription (Latin):
baptismũ : In pͥncipio as̃ nr̃ hominem secit ut il peccatũ ñ gustar&e:
morte ñ moreret᷑. Peccatũ contxit factus: obuoxius morti. eiec ł
de paradiso. S dns qͥ sua uell& beneficia ꝑmanere.⁊ insidias onĩs
abolere serpentis. rescindere quoq onĩe qđ nocuit: pͥmũ qͥde
sententiam tulit in honimẽ. t̾raes. ⁊u int̾rã ibis & morti homi¬
nem fecit obnoxium. frat diuina sententia. solui humana con¬
non potãt. Remedium datũ ÷ ut homo moreret᷑. & resurgeret
Quare.: Ut illud qđ antea dampnationis loco cesserat. loco cede¬
r& benenciĩ.
Quid illud ÷ nͥ mors: Quȩris qͦmͦ:
Quia mors
int̾ueniens finem fac peccati.

Expanded text:
baptismum? 17. In principio Deus noster hominem fecit, ut si peccatum non gustaret, baptismum? 17. In principio Deus noster hominem fecit, ut si peccatum non gustaret, morte non moreretur. Peccatum contraxit, factus est obnoxius morti, ejectus est de paradiso. Sed Dominus qui sua vellet beneficia permanere, et insidias omnes abolere serpentis, rescindere quoque omne quod nocuit; primum quidem sententiam tulit in hominem: Terra es, et in terram ibis ; et morti hominem fecit obnoxium. Erat divina sententia, solvi humana connon poterat. Remedium datum est, ut homo moreretur, et resurgeret. Quare? Ut illud quod ante damnationis loco cesserat, loco cederet beneficii. Quid illud est nisi mors? Quaeris quomodo? Quia mors rveniens finem facit peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
adinuocationem sc̃ĩ aderat p̃sentia trinitatis. quantomagis ibiadẽ.
ubi sermo oꝑat᷑ ȩt̃nus: Uultis scire. qr descendit sp̃s: Audisti qi
quasi colũba descendit. Quare qͣsi columba: Ut mereduli uocaren¬
tur adnidem. Inpͥncipio signum debuit. e̾e inposterioribꝰ deb&:
rant in uno loco & orabant indie pentecostes. & subito factꝰ: magnꝰ
sonus qͣsicũ ui magna sp̃s ferret᷑. & uisȩ sunt linguȩ disꝑsȩ sicut
etiam corꝑalit̾ demonstrare. hoc. ẽ corꝑalit̾ ꝑsignum. spũalit̃
ꝑsacram̃tum. Ergo manifestum testimoniũ eiꝰ aduentꝰ. Nob̾autẽ
iam fidi p̃rogatiua. aefert᷑. qr inpͥncipio signa incredulis Nebant.
iam inplenitudine ȩ ccłȩ ñ signo. s fide ueritas colligenda. ẽ. Hunc
anputemꝰ qͥd sit qd dr̃ baptisina. Uenisti ad fontẽ descendisti in eũ.
attendisti sumum sacerdotem. leuitas. ⁊ prbriii infonte uidisti. Ua:

Expanded text:
ad invocationem sancti aderat praesentia Trinitatis, quanto magis ibi adest, ubi sermo operatur aeternus? Vultis scire quia descendit Spiritus? Audisti quia quasi columba descendit . Quare quasi columba? Ut increduli vocarentur ad fidem. In principio signum debuit esse, in posterioribus debet rant in uno loco, et orabant in die pentecostes; et subito factus est magnus sonus, quasi cum vi magna Spiritus ferretur, et visae sunt linguae dispersae, sicut etiam corporaliter demonstrare, hoc est, corporaliter per signum, spiritaliter per sacramentum? Ergo manifestum testimonium ejus adventus, nobis autem fidei jam praerogativa defertur; quia in principio signa incredulis fiebant, nobis jam in plenitudine Ecclesiae non signo, sed fide veritas colligenda est. Cdisputemus quid sit quod dicitur baptisma. Venisti ad fontem, descendisti in eum, attendisti summum sacerdotem, levitas et presbyterum in fonte vidisti. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
& uentindens Considar i tu oculos cordistin. Uidebasq corꝑalia
sunt corpaibꝰ occulis. S quȩ sacramĩtoꝵ st̃ cordis odis adhucui¬
dere ñ poteras. Ergo quando dedisti nom̃ tiuui tisit lutũ. iliuit iuꝑ
ocłostuos. Quid signincat: St peccatũ tuũ fatereris ut consci¬
citiam recognosceres ut pȩnitentiam ageres delictoꝵ. hoc et
sortem humanȩ generationis agnosceres. Nam eciã sin coni¬
teat̃ peccatũ qͥuenit ad baptismii tam̃ hoc ipso impl& confemo
culpa ad gram̃ t̾nseat Nolite ociosum putare. Sunt qͥda scio cer¬
te aliquem fuisse qͥ dicer& cuilli diceremꝰ in hac ȩtate magis bapti¬
ui debes: dicebat ille. Quare baptizor: Non habeo peccatũ
noscit se hominẽ qͥ cfugit ad baptismũ xp̃i itaq & tͥ imposuut
missus. Hoc ÷ uade ad illũ fontem. in qͦ crux dñi pdicat᷑ Uade
adillu fontẽ in qͦ omiũ xpc̃ redimit errores Ii lauisti. uenisti

Expanded text:
rdis tui. Videbas quae corporalia sunt, corporalibus oculis: sed quae sacramentorum sunt, cordis oculis adhuc videre non poteras. Ergo quando dedisti nomen tuum, tulit lutum, et linivit super oculos tuos. Quid significat? Ut peccatum tuum fatereris, ut conscientiam tuam recognosceres, ut poenitentiam ageres delictorum, hoc est, sortem humanae generationis agnosceres. Nam etiamsi non confiteatur peccatum, qui venit ad baptismum, tamen hoc ipso implet confessculpa ad gratiam transeat. 13. Nolite otiosum putare. Sunt quidam, scio certe aliquem fuisse qui diceret, cum illi diceremus: In hac aetate magis baptizari debes, dicebat ille: Quare baptizor? Peccatum non habeo.noscit se hominem, qui confugit ad baptismum Christi. Itaque et tibi imposuit missus, hoc est: Vade ad illum fontem in quo crux Domini praedicatur: vade ad illum fontem in
Abbreviated transcription (Latin):
ubi.ẽ. una substantia. una diunitas. una maiestas. Hoc ÷ nomen
de qͦ dietum ẽ. inqͦ oport& om̃s saluos fieri in hoc nomine oñs salui esis
redditi essis ad gram uitȩ. Clamat gͦ apli sic̃audistis inlectione p̃senti
xpc̃ mortuus ẽ peccato ⁊ dõ uiuit ita & tu suꝑioribꝰ illecebris pec¬
catorum. mortuus as ꝑbaptismatis sacram̃tum. ⁊ resurgas ꝑgram¬

Expanded text:
ubi est, una substantia, una divinitas, una majestas. Hoc est nomen de quo dictum est: In quo oportet omnes salvos fieri In hoc nomine omnes salvati estis, redditi estis ad gratiam vitae. 23. Clamat ergo Apostolus, sicut audistiChristus mortuus est peccato, et Deo vivit, ita et tu superioribus illecebris peccatorum mortuus sis per baptismatis sacramentum, et resurgas per g
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quotienscunq descendiss& angłs mouebat᷑ aqua. Et qͥ pͥor aescendiss&e:
angłs. Scđ̃m tempꝰ: qdđ ad horam nouissimam seruabatur: ut in occasu
ipso diẽ dep̾hend&: ⁊ differr& occasum. Quotienscunq gͦ descendiss&
angłs: mouebatur aqua. Dices forte. Quare mͦ non mouet᷑ : Audiqͣre.
Signa incredulis. fides credentibꝰ Qui pͥor descendiss&: sanabatur
abm̃ĩ infirmitate. Quid ÷ pͥor Tempore an honore : utrunq in¬
set. hoc. eqͥ hab̾& dĩ metum. studium iusticiȩ. gr̃ȩ carttatem. castitatis
affectum. ipse magisianabat᷑. Tam̃ tc̃ tẽꝑis unꝰ sanabat᷑. Tunc inꝗ
tẽpis insigura qͥpͥor. descendit& solus curabat᷑. Ato maior: grã
muens ar liecepẽ adpuciam musti egriucebant ae facle ioi
muti eer nacebant ubi un tantumodo curabate dend sae de pa
de ubi baptizaris unde st baptisma n decri r at pͥ i ab mor

Expanded text:
et quotiescumque descendisset angelus, movebatur aqua; et qui prior descendisset, et quotiescumque descendisset angelus, movebatur aqua; et qui prior descendisset, Angelus . Secundum tempus, quod ad horam novissimam servabatur; ut in occasu ipso diem deprehenderet, et differret occasum. Quotiescumque ergo descendisset angelus, movebatur aqua. Dicis fortasse: Quare modo non movetur? Audi quare? Signa incredulis, fides credentibus . 5. Qui prior descendisset, sanabatur ab omni infirmitate. Qui est prior, tempore, an honore? Utrumque inset, hoc est, qui haberet Dei metum, studium justitiae, gratiam charitatis, castitatis affectum; ipse magis sanabatur. Tamen tunc temporis unus sanabatur, tunc, inquam, temporis in figura qui prior descendisus Christus ad piscinam, multi aegri jacebant. Et facile ibi multi aegri jacebant, ubi unus tantummodo curabatur. Deinde ait adde ubi baptizaris. Unde sit baptisma, nisi de cruce Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ndilxuio &ͦart figurã baptismatis prȩcessisse. hest̾no cȩpimus disputare.
Quiad̃ ÷ diluuium. nͥ in qͦ iustus ad seminarium iusticiȩ
reseruato peccator. moritur : Idõ dñs uidens homium pullulare de¬
licta: iustum solum cũ sua ꝓgeniȩ reseruauit. aquam aut̃ sup̃ montes qͦq
exire pcepit. Et ido millo diluiuo omiscorruptela carnis int̾iit: solaiusti
ciȩ ꝓsapia & forma ꝑmansit. Honne hoc ÷ diluuium. qd̃ ÷ baptisma. in¬
quo peccata omĩa diluuntur. sola iustimens. & gr̃a resuscitat᷑ :
Multa genera baptismatum. sed unũ baptisma clamat apłs. quia
sunt baptismata gentiũ. Sed ñ s̃ baptismata. lauacras. daptis¬
mata. eẽ . ñ possunt. Caro lauatur. non culpa diluitur. immoin
illo lauacro contra hitur. Frant autem baptismata uideoꝵ
alia suꝑflua. alia infigura. & figura ipsa nob ꝓficit. quia ueritatis nuntia.
Quid lectum. ẽ. heri: Angłs inqͥt scđm tempus descendebat inpiscinam

Expanded text:
diluvio quoque figuram baptismatis praecessisse hesterno coepimus disputare. Quid est diluvium , nisi in quo justus ad seminarium justitiae reservatur, peccatum moritur? Ideo Dominus ut vidit hominum pullulare delicta, justum solum cum sua progenie reservavit; aquam autem supra montes quoque exire praecepit. Et ideo in illo diluvio omnis corruptela carnis interiit, sola justi prosapia et forma permansit. Nonne hoc est diluvium, quod est baptisma; quo peccata omnia diluuntur, sola justi mens et gratia resuscitatur? 2. Multa sunt genera baptismatum, sed unum baptisma, clamat Apostolus . Quare? Sunt baptismata gentium, sed non sunt baptismata. Lavacra sunt, baptismata esse non possunt. Caro lavatur, non culpa diluitur; immo in illo lavacro contrahitur. Erant autem baptismata Judaeorum, , alia superflua, alia in figura. Et figura ipsa nobis proficit, quia veritatis est nuntia.in piscinam,
Abbreviated transcription (Latin):
na ẽ fortitudo. Istȩ sunt septẽ uirtutes. ꝗdo consignaris. Nãutait
Unde ds̃ uirtitũ dr̃. qđ aptari potest. patri & filio & spũi sc̃o. Sed¬
hoc alterius dnsputationis alteriꝰ. ẽ tẽꝑis. Post hȩc qͥd seqͥtꝰ᷑: Uen¬
re habes adaltare. Qm̃ uenisti: unde habes quȩ ante ante habes¬
ñ uidebas. hoc ẽ. mystium qđ legisti meuangłio. Sitam̃ ñ legini.
certe audisti. Cecus obtulit se saluatori. ut curaret᷑ & ille qui
alios uerbo tantum & sermone curabat & refundebat. imꝑio
lumen ocułoꝵ: tam̃ in libro euangłi: i qͥ scribitur. scdmio
hanuem. qͥ uere p̃cetis uidit magna mystĩa. & designauit.

Expanded text:
na est fortitudo. 10. Istae sunt septem virtutes quando consignaris. Nam ut ait na est fortitudo. 10. Istae sunt septem virtutes quando consignaris. Nam ut ait Unde Deus virtutum dicitur, quod aptari potest Patri, et Filio, et Shoc alterius disputationis, alterius est temporis. 11. Post haec quid sequitur? Venire habes ad altare . Quoniam venisti, videre habes quae ante non videbas, hoc est, mysterium quod legisti in Evangelio; si tamen non legisti, certe audisti. Caecus obtulit se Salvatori ut curaretur: et ille qui alios verbo tantum et sermone curabat, et refundebat imperio lumen oculorum; tamen in libro Evangelii qui scribitur secundum Joannem, qui vere prae caeteris vidit magna mysteria, et designavit,
Abbreviated transcription (Latin):
idõ lauas pedes. ut inea parte in q̃ insidiatꝰ ẽ. serpens maiꝰ sub sidiũ
scĩficationis accedat. qͦ postea te supplantare ñ possit. lauasgꝰ pedes
ut laues uenena serpentis. Adhumilitatem qͦq ꝓficit. ut in mrstĩo
ñ erubescamus. qđ dedignam̃ in obseqͥo. Seqͥt᷑ spũale signaculũ.
adinuocationem sacerdotis spĩ sp̃s sc̃s infundit᷑. sp̃s sapientiȩ. ⁊m¬
tellectus. sps consilii atq uirtutis. sp̃s cognitionis atq pietatis. sp̃s
sci timoris. Septẽ uirtutes. qͣsi septẽ sp̃s. & om̃s qͥdẽ uirtutes ad
spm̃ ꝑtinent s istȩ qͣs̃ cardinales s̃ qͣsi pͥncipales. Quidem̃ tã pͥnci¬
pale quã pietas: Quid tam pͥncipale. ꝗ cognitio dĩ: Quidtã pͥnci¬
pale. ꝗ uirtus Quid tam pͥncipale. ꝗ conilliũ dĩ: Quidtã pͥn¬
cipale. quã timor di Sic timor scłi marmitas: ita timordi mag¬

Expanded text:
ideo lavas pedes; ut in ea parte in qua insidiatus est serpens, majus subsidium ideo lavas pedes; ut in ea parte in qua insidiatus est serpens, majus subsidium sanctificationis accedat, quo postea te supplantare non possit. Lavas ergo pedes, ut laves venena serpentis. Ad humilitatem quoque proficit, ut in mysterio non erubescamus, quod dedignamur in obsequio. CAPUT II. ad invocationem sacerdotis Spiritus sanctus infunditur, Spiritus sapientiae et intellectus, Spiritus consilii atque virtutis, Spiritus cognitionis atque pietatis, Spiritus sancti timoris: septem quasi virtutes Spiritus . 9. Et omnes quidem virtutes ad Spiritum pertinent: sed istae quasi cardinales sunt, quasi principales. Quid enim tam principale, quam pietas? 364 quid tam principale, quam cognitio Dei? quid tam principale, quam virtus? quid tam principale, quam consilium Dei? quid tam principale, quam timor Dei? sicut timor saeculi infirmitas, ita timor Dei mag
Abbreviated transcription (Latin):
utatis. aliud scĩscationis. Deniq audi qr mystĩum: & sanchacatio.¬
nͥ iauero tͥ pedes: ñ habeb mecũ partem. hoc idõ dico. ñ qd alios
rephendam. s mea officia ipse cõmendem. In om̃ibꝰ cupio. sequi
ȩccłam. romanam. s tam̃ & nos homines sensum habemꝰ. Idõ qd
ipsius inhȩremꝰ. deuotioni. Ad hoc ȩccła romana qͥd respond&: Utiq
ipse auctor . e. nob̃ huius assertionis. petrus apostolus qͥsac̾ dossuit.
ȩccłȩ romanȩ. ipse petrꝰ ait. Dnẽ. ñ solũ pedes s etiã manus & caput.
Uide sidem. Qdđ ante excusauit: numilitatis fuit. qd postea fuit obtu¬
lt. deuotionis & fidi. Respondit illi dñs qr dixerat manus. & caput.
Qui lauit ĩ necesse hab& itũm lauare. nͥ ut solos pedes lau&. Quare
hoc : Quia in baptismate omĩs culpa dilint᷑. Recedit gͦ cusspa. S
qi adam supplantatꝰ adiabolo ÷ & uenenũ ei effusũ. ẽ supͣ pedes:

Expanded text:
litatis, aliud sanctificationis. Denique audi quod mysterium est et sanctificatiolitatis, aliud sanctificationis. Denique audi quod mysterium est et sanctificatioNisi lavero tibi pedes, non habebis mecum partem . Hoc ideo dico, non quod alios reprehendam, sed mea officia ipse commendem. In omnibus cupio sequi Ecclesiam Romanam: sed tamen et nos homines sensum habemus; ideo quod ipsius inhaeremus devotioni. Ad hoc Ecclesia Romana quid respondet? Utique ipse auctor est nobis hujus assertionis Petrus apostolus, qui sacerdos fuit Ecclesiae Romanae. Ipse Petrus ait: Domine, non solum pedes, sed etiam manus et cante excusavit, humilitatis fuit: quod postea obtulit, devotionis et fidei. 7. Respondit illi Dominus, quia dixerat manus et caput: Qui lavit, non necesse habet iterum lavare, nisi ut solos pedes lavet . Quare hoc? Quia in baptismate omnis culpa diluitur. Recedit ergo culpa: sed quia Adam supplantatus a diabolo est , et venenum ei effusum est supra pedes,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ hausit
amaritudmem sensit &. cȩpit
bibere non
posse: ido moyses miit lignum in
Ubi biberis sities. ubi ꝓ otus ceꝑis suauitatem: iterum amaritu¬
ainem sentis. Amara gͦ aqua. Sed ubi crucem xp̃i. ubi acceperis
cȩleste sacramentum.  incipit. eẽ dulcis & suauis. & merito dulcis
in qua culpa resecat᷑. Ergo si infigura tantum ualuerunt baptisma-¬
ta. quanto amplius ual& baptisma inueritate: Nunc considemus:¬

Expanded text:
primum hausit, amaritudinem sensit, et coepit bibere non posse; ideo Moyses misit lignum in Ubi biberis, sities: ubi potus coeperis suavitatem, iterum amaritudinem senties. Amara ergo aqua: sed ubi crucem Christi, ubi acceperis coeleste sacramentum, incipit esse dulcis et suavis: et merito dulcis, in qua culpa revocatur. Ergo si in figura tantum valuerunt baptismata, quanto amplius valet baptisma in veritate? CAPUT V. Ad p
Abbreviated transcription (Latin):
dit a frigore s diuno fotu qͦmagis cetera despiciat. duciores fore
existimat. Quis nr̃mn paruulos suosñ uestincis egat. teelis abscondat: Quis
ñ daudat eos septis cubiculoꝵ: Quis ñ ita diligent̃ undiq fenestras obstruat.

Expanded text:
dit a frigore, sed diuino fotu, quo magis cetera despiciat, tutiores fore dit a frigore, sed diuino fotu, quo magis cetera despiciat, tutiores fore extimat. quis nostrum paruolos suos non uestimentis tegat, tectis abscondat, quis non claudat eos saeptis cubiculorum, quis non ita diligenter undique fenestras obstruat
Abbreviated transcription (Latin):
emis int̾ graues ꝓcellas tẽpestacesq uencorum decgit cęli nubila
fluctusq cõponit. lementis om̃ib subito infusa tͣnquillitas: quan¬
tum p̃sumere debeas debonitate dĩ o hõ. adimaginẽ dĩ factus ag¬
uoscis. sitam a uicidȩ istiuis fidẽ studio deuocionis imiteris. Illa tem-¬
pestaces iudens insurgere. seuire uentos: int̾ brb̃ni scua ñ reuoca¬
tur. neq reflectic᷑ s impellitur. Demq ulitore sua oua constitut:
ubi ea relabente fluctu madida ad huc arena suscipiat. nec in¬
surgentes fluctus qͦs immurmurare acq allabi uidet resormidat.
Et ne puces qd ouorum uideatur hab̾e cõcẽptũ: continiuo ubi deposue¬
rie oua nidificat & suo partus corꝑe fouet. nec saluti ꝓpͥȩ alluuione
licoris ꝑcimescit. s secura dedi grã. uentis se cõmictit. ⁊ fluctib Paru̾÷
fundatũ. Ila teneros foetus ñ lacibulis aliqͥb ab scondit auc tectis.
nec inludit cauernis sed nudo & rigenci cõmictit solo. nec defen-¬

Expanded text:
emis inter graues procellas tempestatesque uentorum deterget caeli nubila fluctusque componit elementis omnibus subito infusa tranquillitas, quantum praesumere debeas, o homo, ad imaginem dei factus agnoscis, si tamen auiculae istius fidem studio deuotionis imitens. illa tempestates uidens insurgere, saeuire uentos inter hiberni saeua, non reuocatur neque reflectitur, sed inpellitur. denique in litore sua oua constituit, ubi ea relabente fluctu madida adhuc harena suscipiat, nec insurgentes fluctus, quos immurmurare atque adlabi uideat, reformidat. et ne putes quod ouorum uideatur habere contemptum, continuo, ubi deposuerit oua, nidificat et suo partus corpore fouet nec saluti propriae adluuione litoris pertimescit, sed secura de dei gratia uentis se committit et fluctibus. parum est  sollemnitate fundatum. illa teneros fetus non latibulis aliquibus abscondit aut tectis nec includit cauernis, sed nudo et praescripta committit solo, quereris defen
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ Ft cũ eũ parentes inducerent intẽplũ. suscepit ma-¬
nib suis & dix̃. Nunc dimictis seruũ tuũ inpace. Quasi
dimicti pecit: qͣsi auinculis qͥb dam ad lib̾tatẽ festinarte :
Sunt enĩ uelut uincula qdã corꝑis hinus. & qd .ẽ. gͣuius
unicula tẽptationũ ꝙ nos alligant. ⁊ ad iniuriã capti-¬
uitatis astringant quadã lege peccati. Deniq in exitu
ipso in demꝰ. quẽ admodũ anima detidentis paulatim
soluat se uincuł. carnis. & ore emissa euolet tãquã car-¬
cereo corꝑis huiꝰ exuta gurgustio. Deniq festinabat eciã
scs dd. de hoc loco ꝑegrinationis exire: dicens. Aduena ego
petens ꝓ huiꝰ cõmorationis inqͥnam̃to remitti sibi pec-¬
cata. pͥusquã discedet ẽuita.

Expanded text:
ni; et cum eum parentes in templum inducerent, suscepit manibus suis, et dixit: Nunc dimittis servum tuum in pace ; quasidimitti petit, quasi a vinculis quibusdam ad libertatem festinaret. Sunt enim velut vincula quaedam corporis hujus, et quod est gravius, vincula tentationum, quae nos alligant, et ad injuriam captivitatis astringunt quadam lege peccati. Denique in exitu ipso videmus quemadmodum anima decedentis paulatim solvat se vinculis carnis, et ore emissa evolet tamquam carcereo corporis hujus exuta gurgustio. Denique festinabat etiam sanctus David de hoc loco peregrinationis exire, dicens: Advena ego petens pro hujus commorationis inquinamento remitti sibi peccata, priusquam discederet e vita.
Abbreviated transcription (Latin):
uitam ñ uenit: quã ille qͥuenit. Quid em̃ boni . ẽ. homini.¬
qͥ in hac uita in umbra uiuit: nec expleri potest cupidi¬¬
Itatib sins.
&e si expleatur diuiciis frudt̃. qͥ ecis amitero: q cogit᷑
custodire. qđ misera ainditate quȩ sierit ut miiserius
eas possideat. cui ꝓpe. eẽ. ñ poterunt. &: Quid eni mist¬
rius quã ut custodia torqueat. q̃rũ habundantia ni-¬
chil ꝓsit.: Itaq si plena oneris uita: utiq sims eiꝰ ad le¬
uam̃to ÷ Adleuam̃tũ aut̃ bonũ. mors. Morsaut̃ finis.

Expanded text:
vitam non venit, quam ille qui venit. Quid enim boni est homini in hac vita, qui in umbra vivit, nec expleri potest cupiditatibus suis? Et si expleatur divitiis, fructum quietis amittit, quia cogitur custodire quod misera aviditate quaesierit; ut miserius eas possideat, cui prodesse non poterunt. Quid enim miserius quam ut custodia torqueat, quarum abundantia nihil prosit? 5. Itaque si plena oneris vita, utique finis ejus allevamento est: allevamentum autem est bonum, mors autem finis:
Abbreviated transcription (Latin):
paucos delectat Sed non hoc mortis. ẽ. uitiũ s nr̃ȩ infir¬
mitatis. qͥ uoluptate corꝑis ⁊ delectationȩ uitȩ istiꝰ capi-¬
mur. & cursum hunc. consũmare trepidamus. In qͦ plus
amaritudinis: ꝗ uoluptatis.ẽ. At ñ sci. & sapientes uiri
qͥ longeuitatem ꝑ eginationis huiꝰ ingemiscant dissolui
& cũ xp̃o. eẽ. pulchrius ȩstimantes: deniq generatio¬
nis diem suȩ execrabantur. sicut qͥs ait. Pereat dies il-¬
ia. in qͣnatus sum. Quid enĩ . ẽ. qđ hȩc uita delectae
plena aerumnarũ. & sollicitudinũ. in qͣ innumerȩ calũ¬¬
niȩ .&. multe molestiȩ: & multȩ lacrime. eorũ qͥ afflicta¬
ntur mole stiis. Et ñ . ẽ. in qͥt qͥ eos consoletur. Et idõ lau¬¬
dat aecclesiastes defunctos: magisquã uiuentes. Ftob¬
timus inqͥt sup̃ ab ortiuo. qͥ nondũ natꝰ. est qͥ ñ uidit hoc
malũ. Et alibi idẽ ecclesiastes. Meliorẽ longeuo uiro eii

Expanded text:
paucos delectat; sed non hoc mortis est vitium, sed nostrae infirpaucos delectat; sed non hoc mortis est vitium, sed nostrae infirmitatis, qui voluptate et delectatione vitae istius capimur, et cursum hunc consummare trepidamus: in quo plus amaritudinis quam voluptatis est. An non sancti et sapientes viri, qui longaevitatem peregrinationis hujus ingemiscebant, dissolvi, et cum Christo esse pulchrius aestimantes: denique diem generationis suae exsecrabantur, sicut quis ait: Pereat dies illa in qua natus sum . 4. Quid enim est quod haec vita delectet, plena aerumnarum et sollicitudinum? In qua innumerae calumniae, et multae molestiae, et multae lacrymae eorum qui afflictantur molestiis, et non est, inquit , qui eos consoletur. Et ideo laudat Ecclesiastes defunctos magis quam viventes. Et optimus, inquit, supra hos duos, qui nondum natus est, qui non vidit hoc malum . Et alibi idem Ecclesiastes meliorem longaevo viro eum
Abbreviated transcription (Latin):
ra. ⁊ hȩc sibi conferens. Deniq ut lectionis diuinȩ exẽplo
utam̃: In parad iso. ẽ positus.: homo ut ederet deligno
uitȩ & cȩceris ꝑadrsi ugnis. Deligno aut̃ inqͦ. eẽt. cog¬
iicio boni & mali. ñ edec. Qua die aut̃ ed̾et: morte
moreretur. Honseruaũ p̾ceptum & caruit fructu
atq es iectus deꝑadyso: mortem gustauit Malũ gͥ
mors: quȩ pͣtio dãpnationis infertur. S mortis triã
st̾ genera. Una mors peccat ẽ de qͣscriptũ. ẽ Anima
quȩ peccat: ipsa moriet᷑. Alia mors mẏstica: qͣndo qͥs
peccato moritur. & dõ uiuit. Dequa ait idẽ apłs. Con
q̃ cursũ inte huius. & munus explet᷑. id ÷ animȩ corꝑisq
secessio. Adũtimus igͥ. qͦd una mors sit mala: sippt̾ peccata
moriamur: alia mors bona sit. ꝗc is qui fuerit mortutis.
iustificatus. ẽ. apeccato. Tercia mors media sit: nã & bona
iustis uidet᷑: & plerisq maetuenda. Quȩ cũ ab soluat om̃s:

Expanded text:
ra, et haec sibi conferens. Denique ut lectionis divinae exemplo utamur, in paradiso est positus homo, ut ederet de lignoet caeteris paradisi lignis: de ligno autem in quo esset cognitio boni et mali, non ederet: qua die autem ederet, morte moreretur . Non servavit praeceptum, et caruit fructu, atque ejectus de paradiso mortem gustavit. Malum igitur mors, quae pretio damnationis infertur. sunt genera. Una mors peccati est, de qua scriptum est: Anima quae peccat ipsa morietur . Alia mors mystica, quando quis pecqua cursum vitae hujus et munus explemus, id est animae corporisque secessio. Advertimus igitur quod una mors sit mala, si propter peccata moriamur; alia mors bona sit, qua is qui fuerit mortuus justificatur a peccato. Tertia mors media sit; nam et bona justis videtur, et plerisque metuenda. Quae cum absolvat omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
nem aliquẽ contex uimus. faciliorem
uiã putamꝰ debono mortis conacere.
aliqͥd. Quȩ si anime noceat: malum
uide̾ potest. Si aut̃ nichil officiat ani-¬
mȩ: ne malũ qͥdem. Quod aut̃ malũ non . ẽ. id eciã bonũ. Qm̃ qđ̃
uitiosũ: id malũ. Qud aut̃ uitio carae: iabonũ. Idõq e bona
malis cont̾ria sunt: & bona malis. Deniq innocentia.ẽ. ubi ñ. ẽ
nocendi uoluntas. Et noxius dr̃: qui ñ sit innoxilis. Misericors:
qui remitat. In miserioois: qͥ ignoscere atq infledi nesciat
Sed forte aliqͥs asserat: qͥd tam cont̾riũ quã uita morti: Si¬

Expanded text:
nem aliquem contexuimus, faciliorem viam putamus de Bono mortis conficere aliquid. Quae si animae noceat, malum videri potest: si nihil autem officiat animae, ne malum quidem. Quod autem malum non est, id etiam bonum; quoniam quod vitiosum, id malum: quod autem vitio caret, id bonum; ideoque bona malis contraria sunt et mala bonis. Denique innocentia est, ubi non est nocendi voluntas; et noxius dicitur, qui non sit innoxius; misericors, qui remittat; immisericors, qui ignoscere atque inflecti nesciat. 2. Sed forte aliquis asserat: Quid tam contrariu
Abbreviated transcription (Latin):
noctium. & successione tenebrarũ. dies per p & uus
ille remunerationis eterne futurus sit: scriptura nos
docet. Pulchrȩ autem uicem utraniq unum dictu¬
rusdiem : matutino eum fine conclusit. ut & alu¬
ce inchoare diem doceret. & in lucem desinere
Non enĩ est integrum diei tempus. noctis:
nisi fuerit explecuni. Unde & nos semꝑ quasi
indie honeste ambulemus. & abitiamus oꝑa dene¬
brarum. Hoctem enĩ adquietem corꝑis datam
ẽẽ cognoscimus non admuneris alicuius & oꝑis
functionem. quę somno & obliuione trancurri¬
tur. Non sit in nobis. comesatio ebrętatis. cu¬
bile inpudicitie. non dicamus. tenebrę & parie¬
ces. operiunt nos & quisscit si uidebit alcissimus
Sed sit in nobis amor lucis. & cura honestacis.
& canquam indie ambulantes. opera nostra
corani deo lucere cupiamus. cui est honor.

Expanded text:
noctium et successione tenebrarum dies perpetuus noctium et successione tenebrarum dies perpetuus ille remunerationis aeternae futurus sit scriptura nos docet. pulcre autem uicem utramque unum dicturus diem matutino eum fineline conclusit, ut et a luce incohare diem doceret et in lucem desinere. non enim est integrum diei tempus et noctis, nisi fuerit expletum. unde et nos semper quasi in die honeste ambulemus et abiciamus opera tenebrarum. noctem enim ad quietem corporis datam esse cognoscimus, non ad excutitur alicuius et operis functionem, quae somno et obliuione transcurritur. non sit in nobis comisatio et ebrietas, cubile et inpudicitia, non dicamus: tenebrae et parietes operiunt nos, et quis scit si uidebit altissimus ? sed sit in nobis amor lucis et cura honestatis, ut tamquam in die ambulantes opera nostra coram deo lucere cupiamus, cui est honor