comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paternitatis ut̃ȩ litt̾as accepi ꝯmonefacientes anȩ quatusꝰ uenirem ad
ꝯcilium asci̾tate ur̃a celebrandũ in nonis martii. aquo termino non
restabant nisi septem ebdomade usq ad diem denominati ꝯcilii. Com¬
pensans itaq uires meas cũ breuicate tanti articuli. sensi hoc opꝰ ame
nullo modo intanta breuitate posse transigi. ut pote cui nou erat ad
manum tanta petunia de qua possem tanto itineri necessaria tam cito
p̃pardire. uł ea corporis sanitas. ueltam libera menbroꝵ agilitas. q̃ posset
tam ꝓlixum iter ꝑ iuas arduas & runosas tanta uelocitate ꝑsicent. Uera
c̃ẽ que dico testis est in ueritas & ꝯscientia mea. qui duo cestes non sunt
ꝓ ducendi impune ad falsa testimonia. quoꝵ etiã testimonio ꝓfiteor desid̾antissime
faciem uram uelle me uidere. non in turba neq intransitu. s in ea tͣnqͥllitate
in qua possem ur̃o dulciloquio aliqͣndiu familiarit̃ frui. & estus cordis mei

Expanded text:
atis vestrae litteras accepi, commonefacientes me quatenus venirem ad concilium a sanctitate vestra celebrandum in Nonis Martii; a quo termino non restabant nisi septem hebdomadae usque ad diem denominati concilii. Compensans itaque vires meas cum brevitate tanti articuli, sensi hoc opus a me nullo modo in tanta brevitate posse transigi, utpote cui non erat ad manum tanta pecunia de qua possem tanto itineri necessaria tam cito praeparare; vel ea corporis sanitas, vel tam libera membrorum agilitas, quae posset tam prolixum iter per vias arduas et ruinosas tanta velocitate perficere. Vera esse quae dico testis est mea veritas et conscientia mea, qui duo testes non sunt producendi impune ad falsa testimonia; quorum etiam testimonio profiteor desiderantissime faciem vestram videre me velle, non in turba, neque in transitu, sed in ea tranquillitate in qua possem vestro dulciloquio aliquandiu familiariter frui, et aestus cordis mei
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is. Iuo humił carnot̾nsis eccłe minist̃. salutẽ. & debite caritatis
obsequium. Grãs agimꝰ iusto & misericordi deo qui eccłam suam delinqͣntẽ
pat̾na seueritate flagellat. &. flagellis attritam misericordit̾ insitat. ut
tanꝗͣ pia mater panem ꝯsolationis tribuat lugenti. qui flagella priꝰ ste
p̾dicta eccła spurtitia ꝑueroꝵ. noua & inaudita neophitoꝵ heresi cat¬
hediam ep̃alem in eadem eccła usurpantiũ. Qd ꝗͣuis ad tempꝰ aliqͣ ratio¬
nabili ꝯsideratione uł aliqua pusillanimitate sic auobis toleratũ. nme
tanĩ est quantum nobis uidetur in meliꝰ ꝯmutatũ. cũ & ipsos flãmigeroᷤᷤ
pueros de p̃dicta eccła eici feceritis. & uirum sttenuum & honestũ donnũ
indelice guillelmũ ebroicensẽ archidiaconũ in pastorem p̾dicte eccłe
elegeritis. Uude multu liberalitati ur̃e ꝯgratulam᷑. & caritati ur̃e si in
hoc negdcio paruitatism̃t auxilium ues consilium fuerit oportunum
ꝓro uiribu paratum esse pollicemur.uL⁊x.¬

Expanded text:
Ecclesiae Carnotentensis minister, salutem et debitae charitatis obsequium. Gratias agimus justo et misericordi Deo, qui Ecclesiam suam delinquentem paterna severitate flagellat, et flagellis attritam misericorditer visitat , ut tanquam pia mater panem consolationis tribuat lugenti, qui flagella prius juste praedicta Ecclesia spurcitia puerorum, nova et inaudita neophytorum haeresi, cathedram episcopalem in eadem Ecclesia usurpantium. Quod quamvis ad tempus aliqua rationabili consideratione, vel aliqua pusillanimitate sit a vobis toleratum, nunc tamen est, quantum nobis videtur, in melius commutatum. Cum et ipsos flammigeros pueros de praedicta Ecclesia ejici feceritis, et virum strenuum et haconum in pastorem praedictae Ecclesiae elegeritis. Unde multum liberalitati vestrae congratulamur, et charitati vestrae, si in hoc negotio parvitatis nostrae auxilium vel consilium foret opportunum, pro viribus paratum esse pollicemur.
Abbreviated transcription (Latin):
titur abstinere. qr exceptiones ñ solcnt eẽ regulȩ s ꝑmissiones. Est alia senten¬
tia quȩ non tantũ secretã ꝯfessionẽ publicandã uetat. s etiã publicanti peniã

Expanded text:
titur abstinere, quia exceptiones non solent esse regulae, sed permissiones. Est et alia sententitur abstinere, quia exceptiones non solent esse regulae, sed permissiones. Est et alia sententia, quae non tantum secretam confessionem publicandam vetat, sed etiam publicanti poenam
Abbreviated transcription (Latin):
ergo frat̾nitas tua qͥd mͥ faciendũ sit p̃sbitõ excõmunicatori eiꝰ indeat᷑ cũ ipse
ex cõmunicatꝰ eccłam ingredit᷑. utrũ sit acõmunicatione publice repellendꝰ.
an aliqua dissimulatione toilerandꝰ. Quo in negotio quedã sententie sibi reł¬
non agit᷑ penitentia sed fingit᷑. Si autẽ ueracit̾ agit᷑. non remittit᷑ peccatũ:
nisi restituat᷑ ablatum. si tam̃ ut dixi restitui potest. Sunt &̾ aliȩ sententie
canonice sic̃ ipse nosti. quȩ cũ ex cõmunicatis orare uł cybum sumere uł eis
aue dicere terribilit̾ ꝓhibent. ẜunt & alie que confitentiũ secreta publicare
se sceleris conscium nouit. ꝗͣ diu ꝓbare ñ pocest nil ꝓferat s cũ reo ad cõpunctionẽ
cordis seccetis correptionib elaboret. Sii si corceptꝰ ꝑtinatior fuerit & cõmunioni
publice se ingesserit. ille ꝗͣ diu nichil ꝓbari potest. in cõmunione omĩũ pret̾ꝙͣ

Expanded text:
s excommunicatori videatur, cum ipse excommunicatus ecclesiam ingrediatur, utrum sit a communione publice repellendus, an aliqua dissimulatione tolerandus. Quo in negotio quaedam sententiae sibi renon agitur poenitentia, sed fingitur. Si autem veraciter agitur, non remittitur peccatum nisi restituatur ablatum, si tamen, ut dixi, restitui potest. » Sunt et aliae canonicae sententiae , sicut ipse nosti, quae cum excommunicatis orare , vel cibum sumere, vel eis ave dicere , terribiliter contradicunt. Sunt et aliae quae confitentium secreta publicare se sceleris  al. alicujus se sceleris conscium novit, quandiu probare non potest nihil proferat, sed cum reo ad compunctionem cordis, secretis correptionibus elaboret Qui si correptus pertinacior fuerit, et communioni publicae se ingesserit, ille quamdiu probari nihil potest in communione omnium, praeterquam
Abbreviated transcription (Latin):
obiecerit. ne dum temere ñ ꝓbanda obicit. ipse talionem recipiat. & se & sua in
ꝑiculũ mittat. Miram᷑ autẽ prudentiã ur̃am quare aduersꝰ legem in p̾sentia
regis disposuistis causã istã ex ammate. ubi plꝰ pot̾it uoluntas regis ꝗͣ iꝰtitia
legis. ubi nec ueritas poterit cũ pace discuti. uł inuenta seruari. Ua lt xe.

Expanded text:
objecerit: ne, dum temere non probanda objicit, ipse talionem, recipiat, et se et sua in objecerit: ne, dum temere non probanda objicit, ipse talionem, recipiat, et se et sua in periculum mittat. Miramur autem prudentiam vestram, quare adversus regem in praesentia regis disposuistis causam istam examinare, ubi plus poterit voluntas regis quam justitia legis, ubi nec veritas poterit cum pace discuti, vel inventa servari. Valete.
Abbreviated transcription (Latin):
& stepħo. decorem domꝰ dĩ diligere. & quȩ thu xp̃i st̃ querere. Cũ de electione ep̃i
apd̃ uos ageret᷑. & a quib dam ur̃m doniꝰ fulco decanꝰ ur̃ eligeret᷑: habita ÷ ut
audiuimꝰ int̾ uos feda ꝯtentio. quȩ & inultoꝵ aures offenderet. & de eccła ur̃a
ñ bonũ odorẽ longe lateq disꝑgeret. De obtenebrata itaq pacis ur̃e serenitate
fr̃na ꝯpassione doluimiꝰ. qr quȩ grauamina de fr̃uo scismate ȩccłiis euenire
soleant: exꝑimento didicimꝰ. Petitioni ur̃e tam̃ hoc respondemꝰ. qr electioni dñi
fulconis uł alteriꝰ assensũ ũ dabimꝰ. nisi quẽ aut cleri plebisq ꝯsensꝰ elegerit
ne ꝓbauerit. Consulendo itaq monemꝰ fr̃nitatẽ ur̃am. ut nemo urm̃ intanto
discrimine pͥuata odia exherceat. nullꝰ pͥuatũ honorẽ uł pͥuatũ ꝯmodũ qͤrat
nullꝰ frẽm suũ publica infamia pulset. nisi iudiciario ordine ꝓbare possit quod

Expanded text:
e Jesu Christi sunt quaerere. Cum de electione episcopi apud vos ageretur, et quibusdam vestrum domnus Fulco decanus vester eligeretur, habita est ut audivimus inter vos feda contentio, quae et multorum aures offenderet, et de Ecclesia vestra non bonum odorem longe lateque dispergeret. De obtenebrata itaque pacis vestrae serenitate, fraterna compassione doluimus, quia quae gravamina de fraterno schismate Ecclesiis evenire soleant, experimento didicimus. Petitioni vestrae tamen hoc respondemus, quia electioni domni Fulconis vel alterius assensum non dabimus, nisi quem aut cleri plebisque consensus elegerit,ne, probaverit . Consulendo itaque monemus fraternitatem vestram ut nemo vestrum in tanto discrimine privata odia exerceat, nullus privatum honorem vel privatum commodum quaerat, nullus fratrem suum publica infamia pulset, nisi judiciario ordine probare possit quod
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ uertit᷑. si boni exempla sectet᷑. Ex quo intelligimꝰ ñ ꝓpħam ꝑdidisse pudi¬
citiam fornicariȩ. copulatũ. s fornicariã assũpsisse pudiciciã. ꝙͣ antea non
habebat. Qdsi causant᷑ uiri mulieres suas ante ꝯiugiũ fuisse fornicatas .
attendant & ipsi forsitan se incidisse in crimen fornicationis uł adultetii.
Qd ergo unilt sibi amuliete indulgeri. cut ñ & ipse inclulgebit mulieri: Unde¬

Expanded text:
e pudicitiam fornicariae copulatum, sed fornicariam assumpsisse pudicitiam quam antea non habebat. Quod si causantur viri mulieres suas ante conjugium fuisse fornicatas, attendant et ipsi forsitam se incidisse in crimen fornicationis vel adulterii. Quod ergo vult sibi a muliere indulgeri, cur non et ipse mulieri ind
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ & seruitiũ. Qm̃ importunitas pulsantiũ freq̃ntet qđ querit asseqͥt᷑.
iterũ & iterũ pat̾nitatem urãm rogamꝰ. ut iustitiã adhuc ab archip̃sbito stãpensi
dilatam amodo accelerari faciatis de hannone stampensi ur̃o & nr̃o qͥ hoĩem
ad redemptionẽ cogit. qui etiã eundẽ archi p̃sbiterũ cũ deserrec legationem
urãm & urãm ad eũ coegit inside spondere qđ nullã de eo ꝓclamationẽ uł apud¬

Expanded text:
salutem et servitium. Quoniam importunitas pulsantium frequenter quod quaerit assequitur, salutem et servitium. Quoniam importunitas pulsantium frequenter quod quaerit assequitur, iterum et iterum paternitatem vestram rogamus, ut justitiam adhuc ab archipresbytero Stampensi dilatam , amodo accelerari faciatis de Haymone Stampensi parochiano vestro et nad redemptionem cogit; qui etiam eumdem archipresbyterum, cum deferret legationem vestram et nostram ad eum, coegit in fide spondere q
Abbreviated transcription (Latin):
si forsitan ad ligna cedenda simplicit̾ incedunt. uideant ne ꝑ inmodiratum
ictũ ferrũ de manubrio sugiat. & aliquẽ de filiis ꝓpħaꝵ occidat. De cet̾o notũ
facio sollicitudini ur̃e. suspectũ uos ẽẽ clericis carnotensis eccłȩ. qđ eos blesim
inuitastis ad recipiendũ ꝓemunitate claustri carnotensis iudiciũ ubidicunt
potestatem. quȩ statutũ carnotensis ȩccłiis de non admittendis ad clerum
libertis aduersus suã factũ eẽ ꝯquerit᷑ honestatem. Quappt̾ oportec lib̾tatem
religionis ut̃e ita in medio stare. ut non uideamini in iudicio paripendere
ꝑsonã pauꝑis. & honorare uultum potentis. Nec ista dico. quod aliquid mali
suspicer ex parde comitisse. s qr debitor sũ honestati romanȩ eccłȩ quantũ ad
paruitatẽ meã ꝑtinet ꝓuidẽ. Cuiꝰ si ñ honoro missũ. ñ uideor honorare mictentẽ. Uał¬

Expanded text:
si forsitan ad ligna caedenda simpliciter incedunt, videant ne per immoderatum si forsitan ad ligna caedenda simpliciter incedunt, videant ne per immoderatum ictum ferrum de manubrio fugiat, et aliquem de filiis prophetarum occidat . De caetero notum facio sollicitudini vestrae suspectum vos esse clericis Carnotensis Ecclesiae, quod eos Blesim invitastis ad recipiendum pro emunitate claustri Carnotensis judicium , ubi dicunt potestatem, quae statutum Carnotensis Ecclesiae de non admittendis ad clerum libertis adversus suam factum esse conqueritur honestatem. Quapropter oportet libertatem religionis vestrae ita in medio stare ut non videamini in judicio parvipendere personam pauperis et honorare vultum potentis. Nec ista dico, quod mali aliquid suspicer ex parte comitissae, sed quia debitor sum honestati Romanae Ecclesiae, quantum ad parvitatem meam pertinet , providere. Cujus si non honoro missum, non videor honorare mittentem.
Abbreviated transcription (Latin):
m utar. qͣntũ uigilet discipliua domiꝰ incȩ. Homo sũ & int̾ homines uiuo.
nec mͥ atrogare audeo ut domꝰ mea melior sic ꝗͣ archa noe. ubi tantũ int̾ octo
homĩes repb uiꝰ derisor patris inuentꝰ est. aut melior sit ꝙͣ domꝰ abrabe. ubi
dictũ est cice ancillã & filiũ eiꝰ. aut melior sit qͣ isaac. cui de duob gemi¬
nis dictũ est. iacob dilexi. esau autẽ odio habui. E. ad xp̃iana tp̃ra ueniã.
laudatorem. symonẽ lucroꝵ sacrilegoꝵ sectatorem. & ut uniuersalit̾ dicam.
semꝑ habundat palea. donec uentilet᷑ area. ẜiqua tam̃ in aurib nĩs talia iudi¬
ciario ordine publicant᷑. sicerts docum̃tis apꝓbant᷑. ꝯseruato qͥdẽ legũ tͣmite
inulta pret̾ire ñ patim. incerta autẽ ȩderni uidicis tribunalib iudicanda reser¬
uamꝰ. scientes qr qui ñ habet potestatem reum ꝯdempnare. uł ñ potest ꝯꝓbare:
nobis. ex imꝑfectione sua imꝑfectionẽ nr̃am. neq festinent incerta iudicare. s

Expanded text:
m libet enim uigilet disciplina domus meae, homo sum et inter homines uiuo nec mihi adroreprobus unus derisor patris inventus est ; aut melior quam domus Abrahae, ubi dictum est: Ejice ancillam et filium ejus ; aut melior sit quam domus Isaac, cui de duobus geminis dictum est: Jacob dilexi, Esau autem odio habui . » Et ut ad Christiana laudatorem, Simonem lucrorum sacrilegorum sectatorem, et ut universaliter dicam, semper abundabit palea donec ventiletur area. Si qua tamen talia in auribus nostris judiciario ordine publicantur, si certis documentis approbantur, conservato quidem legum tramite inulta praeterire non patimur. Incerta autem aeterni Judicis tribunalibus judicanda reservamus, scientes quia qui non habet potestatem reum condemnare, vel non potest comprobare, nobis, ex imperfectione sua imperfectionem nostram, neque festinent incerta judicare. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uiscerib habundare. Multa uobis de me referunt᷑. quȩ ñ oportet ut auobis uera
einito & euitaui. licet hoc amultis non religioni ascribat᷑. s pusillanimitat. Et
putabam me inuenisse modũ quo pax poterat fieri cũ ur̃a honestate & clencoꝵ
uoluntate. nisi ꝯsilio insipientiũ & malignoꝵ filiꝰ ur̃ herodianũ illud sacͣm̃tũ
fecisset. & ad idẽ burgenses suos coegisset. Quo facto usus honestoꝵ uiroꝵ. ꝯsili
nolui eis ultra dare benedictionẽ. s tam̃ ꝓ amore ut̃o distuli maledictio nẽ. Nec
Oportet ergo ut anteꝗͣ tes in penis uergat. aut ꝑ uos aut idoneos mediatore.
colloquiũ habeamꝰ. & ꝓut meliꝰ ds donauerit tam ꝑiculosã & mutilẽ turbã.
ad pacem reducere studeamꝰ. lam enĩ dissimulare diu iuste non potero. qͥn iusto
anathemate seriam taliũ maloꝵ incentores & eoꝵ cooꝑatores. insi tantis &

Expanded text:
visceribus abundare. Multa vobis de me referuntur quae non oportet ut a vobis vera visceribus abundare. Multa vobis de me referuntur quae non oportet ut a vobis vera evito et evitavi, licet hoc a multis non religioni ascribatur, sed pusillanimitati. Et putabam me invenisse modum quo pax fieri poterat cum vestra honestate et clericorum voluntate, nisi consilio insipientium et malignorum, filius vester Herodianum illud sacramentum fecisset , et ad idem burgenses suos coegisset. Quo facto usus virorum honestorum consilio, nolui eis ultra dare benedictionem. Sed tamen pro amore vestro distuli maledictionem; nec eOportet ergo ut antequam res in pejus vergat, aut per vos, aut idoneos mediatores colloquium habeamus, et prout melius Deus donaverit, tam periculosam et inutilem turbam ad pacem reducere studeamus. Jam enim dissimulare diu juste non potero, quin justo anathemate feriam talium malorum incentores et eorum cooperatores, nisi tantis et
Abbreviated transcription (Latin):
ponsalia sic̃ nuptiȩ ꝯsensu fiunt ꝯtrahentiũ. Et ideo sic̃ nuptiis ita sponsa¬
lib siliã familias ꝯsentire oportet. Et alibi. A pͥmordio ȩtatis sponsalia esfici¬
possunt᷑. si modo ab utraq ꝑsona id fieri intelligat᷑. id ÷ si non minores sc̃ quã
nilla ame illata eẽt inunria. uł nulla denegata iustitia. cũ etiã respectus eẽt
camotensiũ & ꝑnicien meã & omĩũ ad nos ꝑtinentium oorã altari beatȩ
qđ sola debet obtinere grã. Ego itaq hoc herodianũ iuramentum audiens
nolui postea in p̃sentia huiꝰ modi ꝯiuratoꝵ diuina sacram̃ta tractare. nec
suꝑ eos benedictionẽ ep̃alem more solito dare. ꝑmeritũ tam̃ anathema distuli
Cũ ergo ad uos remisero. uolo uos eẽ p̃munitũ. ut ꝯsiliũ & auxiliũ qđ uobis sit
honestum & nobis utile ad manum habeatis. & nausragantib aute sub mersio¬
nem manum extendere festinetr.U a ix.
uo humił carnotnsis eccłȩ minist̾. Adele palatinȩ comitissȩ. pacis & caritatis

Expanded text:
Sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita sponsalibus filiasfamilias consentire oportet. » Et alibi: « A primordio aetatis effici sponsalia possunt, si modo ab utraque persona id fieri intelligatur, id est si non minores sint quamnulla a me illata esset injuria, vel nulla denegata justitia, cum etiam respectus esset Carnotensium , et perniciem meam, et omnium ad nos pertinentium coram altare  al. re  vel retinere gratia. Ego itaque hoc Herodianum juramentum audiens, nolui postea in praesentia hujusmodi conjuratorum divina sacramenta tractare, nec super eos benedictionem episcopalem more solito dare. Promeritum tamen anathema distuli Cum ergo ad vos remisero, volo vos esse praemunitum, ut consilium et auxilium quod vobis sit honestum et nobis utile ad manum habeatis, et naufragantibus ante submersionem manum extendere festinetis. Carnotensis minister, ADELAE Palatinae comitissae, et pacis et charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dulgentia in discrimen adducetemꝰ. Riseruantes itaq hanc indulgentiam
apłicȩ moderationi. ad apłoꝵ eũ limina direximꝰ quatinꝰ & fatigatione
itineris huiꝰ peccatum suum diluat. & apud pietatis ur̃e uiscera
miscdiam quam uobis d̾s inspirauerit inuiniat.U al⁊⁊x¬
aicueaio dĩ gr̃a senonensiũ archiep̃o. Iyo humił carnotñsis eccłȩ minister.
salutẽ & obsequnĩ. De pacto ꝯiugali qđ factũ ÷ int̾ duos nobiles. ita ut qͥ filiã
habebat iurauerit se traditurũ uni de filiis alteriꝰ nobilis cui uellet cũ ad nobiles
annos uirgo ꝑuenisset. hoc pat̾nitati ur̃o respondeo. qđ & natura disposuit. &¬
tiat. etiã uiuente patre scdm leges irritũ erit. Unde papa nicholaus hic maro

Expanded text:
dulgentia in discrimen adduceremus . Reservantes itaque hanc indulgentiam dulgentia in discrimen adduceremus . Reservantes itaque hanc indulgentiam apostolicae moderationi, ad apostolorum eum limina direximus, quatenus et fatigatione itineris hujus peccatum suum diluat, et apud pietatis vestrae viscera misericordiam, quam Deus vobis inspiraverit, inveniat. Valpo IVO, humilis Carnotensis Ecclesiae minister, salutem et obsequium. De pacto conjugali quod factum est inter duos nobiles , ita ut qui filiam habebat, juraverit se eam traditurum uni de filiis alterius nobilis cui vellet, cum ad nubiles annos virgo pervenisset: hoc paternitati vestrae respondeo, quod et natura disposuit, et tiat, etiam vivente patre secundum leges irritum erit. Unde papa Nicolaus Hincmaro
Abbreviated transcription (Latin):
asc hali sũmo pontisici. Ioo humił eccłȩ carnotusis minist̾. debitam cum
deuotione obedientiã. Miles iste p̃sentiũ portitor noĩe raimbaldꝰ in obsidione
iherosolimitana strenue militauit. unde reuersꝰ ad ꝓpͥa diabolico instinctu &
impetu ire subuersꝰ. quendã monachũ & p̃sbit̾um boneuallensis monasterii. qͥr
qͦs damseiꝰ clientes herbam furantes uerbari fecetat castrari fecit. Qđ qi in auditũ
apd̃ nos fuerat. soãcto rigore eccłastico arma ei abstulimꝰ. & .xiiii. annoꝵ pem
tentiam indiximꝰ. ut dieb sibi p̾scͥptis acibis lautiorib abstineret. & tam in¬
mane facinꝰ elemosinis & ieiuniis expiaret. Qđ obedient᷑ qͥdẽ suscepit. s postea
adhibitis sibi multis & magnis int̾cessonb multa nos p̃cum instantia fatiga¬
uit. qͣtinꝰ ꝓpt̾ infestationes inimicoꝵ suoꝵ arinis ei ut ꝯcederemꝰ. s huiꝰ modi
precib assensũ dare noluimꝰ timentes ne & ipsũ & multos alios tam facili in¬

Expanded text:
ASCHALI summo pontifici, IVO, humilis Carnotensis minister, debitam cum devotione obedientiam. Miles iste praesentium portitor, nomine Raimbaldus, in obsidione Hierosolymitana strenue militavit. Unde reversus ad propria, diabolico instinctu et impetu irae subversus, quemdam monachum et presbyterum Bonaevallensis monasterii, quia quosdam ejus servientes herbam furantes, verberari fecerat, castrari fecit. Quod quia inauditum apud nos fuerat, coacto rigore ecclesiastico, arma ei abstulimus, 59 et quatuordecim annorum poenitentiam indiximus, ut diebus sibi praescriptis a cibis lautioribus abstineret, et tam immane facinus eleemosynis et jejuniis expiaret. Quod obedienter quidem suscepit; sed postea, adhibitis sibi multis et magnis intercessoribus, multa nos precum instantia fatigavit quatenus, propter infestationes inimicorum suorum, armis ei uti concederemus. Sed hujusmodi precibus assensum dare noluimus, timentes ne et ipsum et multos alios tam facili in
Abbreviated transcription (Latin):
ignoramꝰ: De curia autẽ in causis clericoꝵ uitanda. de accusatione uł testimonio
clericoꝵ aduerꝰ laicos uł laicoꝵ aduersꝰ clericos. qͥd decreta. canones. quid etiã
qr getulus litt̾aꝵ ur̃aꝵ. uiͣ. feria post meridiem ad nos uenit. & ad reditum festi¬
nauit. Ad p̃̾sens aliud auxilium ur̃s fr̃nitati ferre ñ possimiꝰ. nisi qd̾ angłm

Expanded text:
ignoramus. De curia autem in causis clericorum vitanda , de accusatione vel testimonio ignoramus. De curia autem in causis clericorum vitanda , de accusatione vel testimonio clericorum adversus laicos vel laicorum adversus clericos, quid decreta, quid canones, quid et ia gerulus litterarum vestrarum sexta feria post meridiem ad nos venit, et ad redditum festinavit. Ad praesens aliud auxilium fraternitati ves
Abbreviated transcription (Latin):
urĩs ꝯpatior. S qr res ur̃a in angusto posita est. ꝓut oporteret certũ uobis ꝯsiliũ
dare ñ possumꝰ. ꝙr in hoc negocio ur̃o nisid̾s miscditer ꝯsulat. oportet ut aut
legen offendatis auc regem. Si enĩ ꝯcanonicũ ur̃m criminalit̾ impetitũ alibi
cũ ipsi & ratione & auctoritate sciatis qͥd sic ueriꝰ. qͥd honestiꝰ. tam̃ ꝓ cp̃rũ opor¬
tunitate sequi uos oporcebit. qđ infrrmitate ur̃e erit tolesabiliꝰ. Si autem
sciremꝰ uos eẽ paratos. ut cũ gaudio idisItolerare possetis ruinas domorẜ
ext̃minationes corpoꝵ. rapinas bonoꝵ ut̃oꝵ. possemus uos exhortari. ut
sequeremini ꝯsiliũ susanne. quȩ magis elegit in manꝰ hominũ incidere ꝙͣ legẽ dĩ
derelinquere. S q in donis spũalib ꝯsiliũ & forcitudo ꝯiuncta st̃: ꝯsiliũ aliud nisi
qđ tolerare possit patientia dare ñ audemꝰ. qri qualis sit ur̃a fortitudo prorsur.¬

Expanded text:
uia res vestra in angusto posita est, prout oporteret, certum vobis concilium dare non possumus, quia in hoc negotio vestro nisi Deus misericorditer consulat, oportet ut aut legem offendatis aut regem. Si enim concanonicum vestrum criminaliter impetitum alibi cum ipsi et ratione et auctoritate sciatis quid sit verius, quid  in uno v. c. quid sitsciremus vos esse paratos, ut cum gaudio tolerare possetis ruinas domorum, exterminationes corporum, rapinas bonorum vestrorum, possemus vos exhortari ut sequeremini consilium Susannae, quae magis elegit in manus hominum incidere quam Dei legem derelinquere . Sed quia in donis spiritualibus consilium et fortitudo conjuncta ra tolerare possit, dare non audemus, quia qualis vestra sit fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ne anciqua decauꝰ & cantor & alii ministri abhis qui canonici fiunt. me ꝯtͣdi.¬
cente & ꝑseq̃nte. romane eccłe ꝯsuetudine se defendunt. in qͣ dicunt cubicu¬
larios & ministros sacri palacii multa exigere a consecratis ep̃is uł abbatib q̃
oblationis uł benedictionis nomine palliant᷑. cũ nec calamus nec carta
tam̃ inualitudiui meȩ hoc imputandũ est qr ad hoc ab origine nascenti
eccłe rmana eccła laborauit nec agremio etiã suo tales sua querentes penitꝰ¬

Expanded text:
ecanus et cantor, et alii ministri ab his qui canonici fiunt, me contradiecanus et cantor, et alii ministri ab his qui canonici fiunt, me contradicente et persequente, Romanae Ecclesiae consuetudine se defendunt, in qua dicunt cubicularios et ministros sacri palatii multa exigere a consecratis episcopis vel abbatibus, quae oblationis vel benedictionis nomine palliantur, cum nec calamus nec charta tantum invalitudini meae hoc imputandum est, quia ad hoc ab origine nascentis Ecclesiae Romana Ecclesia laboravit, nec a gremio etiam suo tales sua quaerentes penit
Abbreviated transcription (Latin):
falsoꝵ fr̃m qui qͣsi quibꝰdã latrociniis noctis falsa ꝓ ueris sollicitudim ur̃e
suggerunt grauit̾ animadu̾ti. quoꝵ falsitas cito patebit cũ luce ueritatie
reuerb̾ata. in publicum ꝓdire non audebit. Hoꝵ st̃ qͥdam qui in famiã suam
non alit̾ se posse uelare arbitrant᷑: nisi famã bonoꝵ ledere & uasa sincera incru¬
symoniã multa in se tam faciuora ꝗͣ. flagitia merito rep̃henderent. ut patent̾
possit ei dici illud apłicum. in quo alcerũ iudicas te ipsũ ꝯdempnas. eadem enĩ
sed miror cut hoc solum uł in sola carnotensi ȩccła reprehendit᷑: cũ & hoc & multa
alia eque dampnabilia in omĩ pene gallicana eccła dominent᷑. Qđ autẽ uobis
minari. omĩno ueritate caret. ꝙ hoc malũ ab mitio clericatꝰ mei semꝑ exhor¬
rui. & postquã ad ep̃atum ueni. qͣntũ deo donante p̃ualui: insuꝑficie resecaui:

Expanded text:
falsorum fratrum, qui quasi quibusdam latrociniis noctis , falsa pro veris sollicitudini vestrae falsorum fratrum, qui quasi quibusdam latrociniis noctis , falsa pro veris sollicitudini vestrae suggerunt, graviter animadverti, quorum falsitas cito patebit cum luce veritatis reverberabitur et in lucem prodire non audebit. Horum sunt quidam qui infamiam suam non aliter se posse velare arbitrantur, nisi famam bonorum laedere, et vasa sincera incruSimoniam multa in se tam facinora quam flagitia merito reprehenderent ut patenter eis dici possit illud Apostoli: In quo alterum judicas, teipsum condemnas; eadem enim atam intelligam; sed miror cur hoc solum vel in sola Carnotensi Ecclesia reprehenditur, cum et hoc et multa alia aeque damnabilia in omni pene Gallicana Ecclesia dominentur. Quod autem vobis minari, omnino veritate caret, quia hoc malum ab initio clericatus mei semper exhorrui, et postquam ad episcopatum veni, quantum, Deo donante, praevalui, in superficie resecavi.
Abbreviated transcription (Latin):
cauit conat᷑ ascendere. hoc fr̃nitati tuȩ respondeo. qr iustũ est ut in iudicio qd̾ de
se iudicauit ꝑmaneat. & sponsam quã repudiauit inuente fr̃e qͥ ei legitime in¬
carnatꝰ ÷ adult̾are non p̾sumat. Qđ si ꝑ laicoꝵ uiolentiã intrudere se uoluerit:
tua fr̃nitas nouit antiquis regulis cautum eẽ. qđ laicis nulla est atcributa
facultas p̾sbit̾os inęccła ordinandi uł de eccła eiciendi. Aduersus quã formã si
sancle dei ecclesie sequestrare.UaIE IE.
icharuo dĩ grã albanensi ep̃o & sce romane eccłe legato. Iuo humił carno¬
tensis eccłȩ minist̾. bene ualere & non omĩ sp̃m credere. Sciens qr meliora
sunt uulnera diligentis. ꝗͣ fraudulenta oscula blandientis & illud psalmo.¬
giaphi. corripiet me iustꝰ in misodia. & increpabit me caustica uerba ur̃a qͣntũ

Expanded text:
cavit, conatur ascendere, hoc fraternitati tuae respondeo, quia justum est ut in judicio quod de cavit, conatur ascendere, hoc fraternitati tuae respondeo, quia justum est ut in judicio quod de se judicavit permaneat, et sponsam quam repudiavit, vivente fratre qui ei legitime incardinatus est, adulterare non praesumat. Quod si per laicorum violentiam intrudere se voluerit, tua fraternitas novit antiquis regulis cautum esse quod laicis nulla est attributa facultas presbyteros in Ecclesia ordinandi, vel de Ecclesia ejiciendi . Adversus quam formam si s Ecclesiae sequestrare. Vale.Ecclesiae Romanae legato, IVO, humilis Carnotensis Ecclesiae minister, bene valere et non omni spiritui credere. Sciens quia meliora sunt vulnera diligentis quam fraudulenta oscula blandientis , et illud Psalmographi: Corripiet me justus in misericordia, et increpabit me : caustica verba vestra quantum
Abbreviated transcription (Latin):
uo dĩ grã humił eccłe carnotnsis ep̃c. Matildi blesensi comitisse salutẽ. Qm̃ tibi
& omib qͦ in dm̃ uł ꝓpt̾ dm̃i diligimꝰ salubria monita uł p̃cepta dare debemꝰ
monemꝰ & p̾cipimꝰ ꝑ legem xp̃ianã ut ꝯiugiũ qđ cũ comite uindocinensi te
initurã popigisti usq ad legitimã discussionẽ differas. & bonã estimationẽ quã
sanguinei uindocinensis comitis & Rotb̃ti uicecomitis mariti tui desuncti
qr ꝯsangumei fuerunt comes uindocinensis & notb̃tꝰ maritꝰ tuus eo gradu
quo litcͣe comiti missȩ demonstͣnt. & ꝓbare parati st̃. De qͦ re statuam tibi &
comici diẽ & locũ cũ ad me nuntios urõs ꝓpt̾ hoc miseritis. UaL E Xx.
tio humił eccłȩ carnotñsis ep̃s. Uulgrino p̾arisiensi archidiacono salutem. De
p̃̾sbit̾o qui ecclam. quã regebat nulla cogente necessitate in manutua refutauit
& ꝑ manũ laicoꝵ cubile sponse qua indignũ se uł quã se indignã refutando iudi¬

Expanded text:
vicecomitissae, salutem. Quoniam tibi et omnibus quos in Deum vel propter Deum diligimus, salubria monita vel praecepta dare debemus, monemus et praecipimus per legem Christianam, ut conjugium quod cum comite Vindocinensi te inituram pepigisti, usque ad legitimam discussionem differas, et bonam aestimationem quam sanguinei Vindocinensis comitis, et Roberti vicecomitis mariti tui defuncti, quia consanguinei fuerunt comes Vindocinensis et Robertus maritus tuus, eo gradu quo litterae comiti missae demonstrant, et probare parati sunt. De qua re statuam tibi et comiti diem et locum, cum esiae Carnotensis minister, WLGRINO Parisiensi archidiacono, salutem. De presbytero qui Ecclesiam quam regebat, nulla cogente necessitate, in manu tua refutavit, et per manum laicorum cubile sponsae, qua se indignum vel quam se indignam refutando judi
Abbreviated transcription (Latin):
ideo dilectioni tuȩ scribo. qm̃ audiui te uelle ducere in uxorem incecomitissam
tibi mando & ꝑ legem xp̃ianã int̾dico forales & incestas nuptias. quas nec
lege poteris defendere. nec legitimos heredes de eis susciꝑe. Si ergo salutaria
monita nr̃a suscipis. cũ ad nos miseris statuemꝰ tibi diem ceitũ & locũ qͣtinꝰ
ad legitimã discussionẽ uenias. & sententiã ꝙͣ lex xp̃iana dictauerit suꝑ¬

Expanded text:
ideo dilectioni tuae scribo, quoniam audivi te velle ducere in uxorem vicecomitissam ideo dilectioni tuae scribo, quoniam audivi te velle ducere in uxorem vicecomitissam tibi mando, et per legem Christianam interdico ferales et incestas nuptias, quas nec lege poteris defendere, nec legitimos de eis haeredes suscipere. Si ergo salutaria nostra monita suscipis, cum ad nos miseris, statuemus tibi diem certum et locum, quatenus ad legitimam discussionem venias, et sententiam quam lex Christiana dictaverit, su
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Et qͣntũcimq me ad hoc implendũ aut mea impediat imbecillitas. aut
resistat audicoꝵ ꝑuicatitas. aut qͣntũlibet me laceret emuloꝵ obtrectatio. pͥn¬
cipaliter tam̃ in corde meo ista iget intentio. qr sol licet claricatis sue radios
non effundat cũ nube tegit᷑. tam̃ caloris sui untute non pͥuat᷑. In his itaq
recurro ad iudicem int̾noꝵ. & cũ bona uolo & non ualeo. iudici meo dico m¬
ꝑfectum meũ udunt oculi tui. Oret itaq fr̃ntas tua cum ceteris ꝯseruis
meis. ut qui dedit uelle. addat & ꝑficere ꝓbona uoluntate. ualx xt.
Uo dĩ gr̃a humił eccłe carnot̾nsis ep̃s. S ausrido umdocinensi comitisalutẽ.
Cũ omĩb ouib nobis adeo ꝯmissis pastorali diligentia ꝓuidere debeamꝰ. ne
pascua uitȩ deserant. ne lupoꝵ inuisibiliũ morsib se intrudant. p̃cipue

Expanded text:
nem. Et quantumcunque me ad hoc implendum, aut mea impediat imbecillitas, aut nem. Et quantumcunque me ad hoc implendum, aut mea impediat imbecillitas, aut resistat auditorum pervicacitas , aut quantumlibet me laceret aemulorum obtrectatio, principaliter tamen in corde meo ista viget intentio, quia et sol, licet suae claritatis radios non effundat cum nube tegitur, tamen caloris sui virtute non privatur. In his itaque recurro ad judicem internorum: et cum bona volo et non valeo, judici meo dico: Imperfectum meum viderunt oculi tui . Oret itaque fraternitas tua cum caeteris conservis meis, ut qui dedit velle, addat et perficere pro bona voluntate. Vale. Dei gratia humilis Ecclesiae Carnotensis episcopus, GAUFRIDO, Vindocinensi comiti, salutem. Cum omnibus ovibus nobis a Deo commissis, pastorali diligentia providere debeamus, ne pascua vitae deserant, ne luporum invisibilium morsibus se intrudant, praecipue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmitcit se satissacturã deo & eccłe. Infraergo hunc respectũ non est legitimũ uł
honestum ut ei queram aliqͦd malũ uł nocum̃tum. uł etiã teddam me in hoc
suspectum. Transacto uero hoc respectu potero ur̃e celsitudini ubicũq placuerit
indignet᷑ adduersũ me urͣa sublimitas si suspitionẽ doli & ꝑfidiş icuriere mea
ueret᷑ humilitaᷤ. qͥbꝰ iemotiᷤᷤ um̃ desid̾o hr̃e colloqͥũ. & incũ ꝓuitib offetre serutiũ
si secus ꝙͣ uellet res accideret. de suspecto magis suspectũ me tedderet. &
maiores intmicicias aduersũ me ꝯcitaret. Si autẽ sua sponte. suo instinsti
ad collo qͥum nr̃m ueniret. uł quicũq illiꝰ partis & modũ ꝯciliandȩ pacis
mͥ incimaret. qͣntũ dõ donante p̃ualetem. puluerẽ pedum portantiũ pacẽ
humilit̾ lauarem atq detergerem. Nrm enĩ ꝓpositũ est qͣntũ possumꝰ paci
eccłe insudare. & potestati quã nobis ds dedit. uti medificationẽ. & ñ in destructio¬

Expanded text:
iae nostrae. Infra ergo hunc respectum non est legitimum vel honestum, ut ei quaeram aliquod malum vel nocumentum, vel etiam reddam me in hoc suspectum. Transacto vero hoc respectu, potero vestrae celsitudini, ubicunque placuerit, indignetur adversum me vestra sublimitas, si suspicionem doli et perfidiae incurrere mea veretur humilitas; quibus remotis vestrum desidero habere colloquisi secus quam vellet, res accideret, de suspecto magis me suspectum redderet, et majores inimicitias adversum me concitaret. Si autem sua sponte, suo instinctu ad colloquium nostrum veniret, vel quicunque illius partis et modum conciliandae pacis mihi intimaret, quantum Deo donante praevalerem, pulverem pedum portantium pacem humiliter lavarem atque detergerem. Nostrum enim propositum est, quantum possumus, paci Ecclesiae insudare, et potestate quam nobis Deus dedit, uti in aedificationem et non destructio
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m tactis sacroscĩs ȩuungłiis parati suerunt abiurare absolute omnẽ carna
copulȩ ꝯsuetudinem. insuꝑ & mutuam collocutionem nisi sub testimonio
ꝑsonaꝵ minime suspecitor usq ad ur̃am dispensationem. s qr in litc̃is
ur̃is ꝯtinebat᷑. ut in hac absolutione ꝯsilium prudentium adhiberet. sibi¬
doniꝰ albanensis ep̃ totũ honꝰ consilii uoluit ex arbitrio pend̾e pontificũ:
S p̃i uero nescimꝰ qͥd ꝯtinentes semꝑ replicabant se debere ẽẽ ꝯsilii huiꝰ comites
& non duces. ꝗͣuis quil dam nr̃m underet᷑. qđ p̃dicta absolutio ita posset
sic p̃taxata est honeste fieri. & ꝓpt̾ qͦrdam simultates. ñ satis rationabilit̾
impediri. Cum itaq ita res inde sinita remanserit in medio. rex clamitans
iniunxistis causam eiꝰ temꝑetis. ne ꝯtingat de eo illud salomonis. Qmultũ

Expanded text:
um, tactis sacrosanctis Evangeliis, parati fuerunt abjurare absolute omnem carnalis copulae consuetudinem, insuper et mutuam collocutionem, nisi sub testimonio personarum minime suspectarum, usque ad vestram dispensationem. Sed quia in litteris vestris continebatur ut in hac absolutione consilium prudentium sibi adhiberet domnus Albanensis episcopus, totum onus consilii voluit ex arbitrio pendere ponctifcum. Episcopi vero nescimus quid conjicientes, semper replicabant se debere esse hujus consilii comites et non duces. Quamvis quibusdam nostrum videretur quod praedicta absolutio ita posset, sicut praetaxata est, honeste fieri, et propter quorumdam simultates non satis rationabiliter impediri. Cum itaque res indefinita remaneret in medio, rex clamitans oni coepiscopo nostro injunxistis, causam ejus temperetis, ne contingat de eo illud Salomonis: Qui multum
Abbreviated transcription (Latin):
uera sint nisi quȩ iudiciario ordine publicant᷑. quȩ manifestis testimoniis
ꝯꝓbant᷑: ita non omĩa quȩ dicunt᷑ fidei ꝯmittenda st̃. nisi aut litt̾s auten¬

Expanded text:
vera sint, nisi quae judiciario ordine publicantur, quae manifestis testimoniis vera sint, nisi quae judiciario ordine publicantur, quae manifestis testimoniis comprobantur . Ita non omnia quae dicuntur fidei committenda sunt, nisi litteris authen
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ntati tue int̾dicta fuissent. cui alib hec int̾dicendi licentia ꝯmissa
fuissent: ꝯsulerem ut non tantũ eis int̾eẽ timeres. s ctiam ea penitus
ab horreres. ñ ꝙ qđ celebrat᷑ ñ sit sicrainentũ. s qi ꝯmunicantib usutpatum
ꝑ inobedientiam sit detrimentũ. Securũ itaq te. nitalib faciat ꝯscientia munda.
qr scd̃m apłm omĩa munda mundis. soinquinatis autẽ & infidelib nichil mun¬
dum qr in quinata est eoꝵ mens & ꝯscientia. ẜi ergo ad diuina sacram̃ta te uł ꝓ
ꝯsuetuaine rep̃sentaueris. uł afr̾ib inuitatꝰ fueris. quȩ celebrant᷑ apd̾ ꝯͦscũq
cordis manususcipe. mirate. & eoꝵ significata sic̃ uite alimenta in uentre
memorie suauit̃ ruminanda repone. ñ magnoꝑe attendens. qͥd oꝑimo aut
rumor asꝑgat. s qͥd legatio p̾latȩ potestatis ad uos usq ordmabilit̾ ꝑueniens
phibeat aut iubeat. Sicuc enĩ iudicib eccłasticis non alia credenda st̃ licet

Expanded text:
rnitati tuae interdicta fuissent, cui haec interdicendi licentia commissa fuisset, consulerem ut non tantum eis interesse timeres, sed etiam ea penitus abhorreres, non quia quod celebratur non sit sacramentum, sed quia communicantibus usurpatum per inobedientiam fit detrimentum. Securum itaque te in talibus faciat conscientia munda, quia secundum Apostolum: Omnia munda mundis coinquinatis autem et infidelibus nihil mundum, quia inquinata est eorum mens et conscientia . Si ergo ad divina sacramenta te vel pro consuetudine repraesentaveris, vel a fratribus invicordis manu suscipe mirare, et eorum significata sicut vitae alimenta in ventre memoriae suaviter ruminanda repone, non magnopere attendens quid opinio aut rumor aspergat, sed quid legatio praelatae potestatis ad vos usque ordinabiliter perveniens prohibeat aut jubeat. Sicut enim judicibus ecclesiasticis non alia credenda sunt, licet
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾. cũ debita reuerentia seruitium. Notum facimꝰ ur̃e pat̾ni¬
tati. qđ clerꝰ & popł parisiensis eccłe uoto & uoce donnum galonem
adstipulatione missis exclero idoneis ꝑsonis p̃dicto ep̃o p̃sentantes. ut¬
pastoralem eccłe p̃dicte curam susciꝑet humilit̾ & deuote petierunt:
Sed qr tͣnslationes ep̃oꝵ necessicate urgente metropolitam auctoritate &
summi pontificis dispensatione fieri oportet. nos qͣntum in nob̃̾ ÷ eidẽ
electioni assensum p̃bentes pat̾nitati ur̃e suggerimꝰ. quatinꝰ eidẽ electioni

Expanded text:
minister, cum debita reverentia servitium. Notum facimus vestrae paternitati quod clerus et populus Parisiensis Ecclesiae voto et voce domnum Galonem astipulatione missis ex clero idoneis personis praedicto episcopo praesentes tae Ecclesiae curam susciperet, humiliter et devote petierunt. Sed quia translationes episcoporum necessitate urgente metropolitani auctoritate et summi pontificis dispensatione fieri oportet, nos quantum in nobis est eidem electioni assensum praebentes, paternitati vestrae suggerimus, quatenus eidem electioni
Abbreviated transcription (Latin):
qui aliis mulierib cupiunt adhecere. monemꝰ eos ut ꝯsiderantes fragilitatĩ
uasis muliebris ⁊d infirmiori sexin indulgeant. qd̃ fortiori indulgeri desi¬
d̾crant. Diuit enĩ beatꝰ augustinꝰ desermone dñi in monte. Nichil enĩ iniquiꝰ
ꝗͣ fornicationis causa dimittere uxorem. si & ipse ꝯunncit᷑ uelle formcati:
Decuitit enĩ illud apł̃i. in quo enĩ alterũ iudicas te ipsũ ꝯdĩpnas eadẽ em̃¬

Expanded text:
qui aliis mulieribus cupiunt adhaerere , monemus eos, ut considerantes fragilitatem qui aliis mulieribus cupiunt adhaerere , monemus eos, ut considerantes fragilitatem vasis muliebris id infirmiori sexui indulgeant, quod fortiori indulgeri desiderant. Dicit enim beatus Augustinus De sermone Domini in monte : « Nihil enim iniquius quam fornicationis causa dimittere uxorem, si et ipse vir convincitur velle fornicari. Occurrit enim illud Apostoli: In quo enim alterum
Abbreviated transcription (Latin):
rent. adult̾ reputabunt᷑. & adult̾oꝵ pena apd̃ dm̃ iudicabunt᷑ scdm illud apłi.
fornicatores & adult̾os iudicabit ds̃. Inde augustmꝰ in libro de decem cordis:
Non adulterabis. idest non ibis ad alienam aliquã pret̾ uxorem tuã. Idẽ in libto
iura nuptiarũ. ut potiꝰ sint int̾ se ꝯiuges etiã separati quã cũ his qͥb aliis
adheserunt. & paulopost. Manet int̾ uiuentes qd̾dã umcłm ꝯnigale qd̾ ncc
separatio nec cũ alio copulatio possit auferre. Inde eciã iheronimꝰ ad occeanũ:
Precepit dñs uxorẽ ñ deb̾e dimitti excepta causa fornicatioĩs. & si dimissa fuerit
mane̾ innuptã. Qcqͥd unris p̃cipit᷑. ꝯseq̃nt̾ redundat in feminas. Neq enĩ
adult̾a uxor dimittenda est & uir mecꝰ retinendꝰ. his & aliis huiꝰ modi aucto¬
ricatib freti. si aliqͣndo apd̃ nos causa fornicationis tale diuortiũ ꝯtingit.
p̃cedere. uolunt uxores meretrice et̃ libidmis. ipsi autẽ uincunt᷑ alibidine

Expanded text:
rent, adulteri reputabuntur, et adulterorum poena apud Deum judicabuntur, secundum illud Apostoli: Fornicatores et adulteros judicabit Deus . Unde Augustinus in libro De decem cordis: « Non adulterabis, id est non ibis ad alienam aliquam praeter uxorem tuam. » Idem in libro ura nuptiarum, ut potius sint inter se conjuges etiam separati, quam cum his quibus aliis adhaeserunt. » Et paulo post: « Manet inter viventes quoddam coujugale quod nec separatio, nec cum alio copulatio possit auferre. » Inde etiam Hieronymus ad Oceanum : « Praecipit Dominus uxorem non debere dimitti excepta causa fornicationis, s. Neque enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus retinendus. » His et aliis ejusmodi auctoritatibus freti, si aliquando apud nos causa fornicationis, tale divortium contigervirtute praecedere, volunt uxores victrices esse libidinis, ipsi autem vincuntur a libidine
Abbreviated transcription (Latin):
itaq mulier duplicit̾ formcata sit. qr & ad iudaismũ rediit & uiro alteri
nidaici uidelic&e ritꝰ nuipsit: ꝓculdubio adult̾ium ꝑpetrauit. Canon autẽ¬
manifeste dicit sic̃ ipse bene nosti. q incestis ꝯiunctionib uichil uenie re¬
seruamꝰ. isi cũ adult̾ium separatione sanauerint. Dicit enĩ beatꝰ aug̾tinꝰ
in libro de nuptiis & ꝯcupiscentia. Manet int̾ uiuentes qđdam uincłm¬
ꝯiugale qd̃ nec separatio. nec cũ alio copulatio possit auserre. Theronimꝰ ad¬

Expanded text:
itaque mulier dupliciter fornicata sit, quia et ad Judaismum rediit, et viro alteri, itaque mulier dupliciter fornicata sit, quia et ad Judaismum rediit, et viro alteri, Judaici videlicet ritus nupsit, manifeste dicit, sicut ipse bene nosti : « Quia incestis conjunctionibus nihil veniae reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverint. » Dicit enim beatus Augustinus in libro De nuptiis et concupiscentia : « Manet inter viventes quoddam conjugale, quod nec separatio nec cum alio copulatio possit auferre. » Hieron
Abbreviated transcription (Latin):
qd nollem ab eo pati. ne̾ mire ⁊ͥmini si crisma qd̾ anobis petitisꝰ ad p̃sens
non accipitis. Lex est enĩ eccłastica ut qui int̾dicti uł ex ꝯmunicati st̃ ab una
occła: non recipiant᷑ ab alia. Nec incũ est in absentem iudicare euã si p̃ec̃m
utrũ iuste an inuste pastor u̾r obligauerit. cũ hoc tantũ obseruare debeam
ut in alaenã messem falcem non mittam. Tibent̾ autẽ tantis malis remediũ
yo humilis eccłe carnotensis minist̾. Uulgrino parisiensi archidiacono azelo
publicis & familiarib negociis prepeditꝰ eram plura scribere non potui. Bre¬
uiter itaq de iudea baptizata & xp̃iano nupta. postea uero ad iudaismum
reuersa fr̃nitatitue respondemꝰ. qm̃ uerũ conubiũ fuit qđ int̾ ꝑsonas eiꝰdẽ
legis nulla int̾ueniente causa qd̾ ꝯiugiũ soluit. rite cęlebratũ fiit. Quãuis

Expanded text:
quod nollem ab eo pati, ne miremini si chrisma quod a nobis petitis ad praesens quod nollem ab eo pati, ne miremini si chrisma quod a nobis petitis ad praesens non accipitis. Lex est enim ecclesiastica, ut qui interdicti vel excommunicati sunt ab una Ecclesia, non recipiantur ab alia . Nec est meum in absentem judicautrum juste an injuste vester pastor vos obligaverit, cum hoc tantum observare debeam, ut in alienam messem falcem non mittam. Libenter autem tantis malis remedium IVO, humilis Ecclesiae Carnotensis minister, VULGRINO Parisiensi archidiacono, a zelo publicis et familiaribus negotiis praepeditus eram, plura scribere non potui. Breviter itaque de Judaea baptizata et Christiano nupta, postea vero ad Judaismum reversa, fraternitati tuae respondemus, quoniam verum connubium fuit, quod inter personas ejusdem legis nulla interveniente causa quae conjugium solvit, rite celebratum fuit. Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
esse audiumꝰ. tum ꝓ ipsiꝰ ecele uexatione. tum ꝓ ipsiꝰ electi iniuria. qua debemꝰ
ꝯpasione dolemꝰ. Dicit᷑ enĩ qđ qui adu̾sus p̃dictum manassem ꝓdiit accusator
nullo testrum sit fultꝰ aminicło. nichil eciã qđ p̾sens uidetit uł audierit inaccusa¬
tione p̾tulect. sed qđ cantum suspitionib sibi ipse suasit. ułuolaticis rumorib
ꝯrestauit. Qđsi ita est cũ etiã ipse accusator pͥdem sit notatꝰ in famia. nec eiꝰ acc̃u¬
satio ullatenꝰ ÷ admittenda. nec uista electio ullis est dilationib fatigandat.
ordinetis. Si enim p̃sens. łi ita res se habet uti suꝑꝰ dixi: nichil aliud reuerentie
ur̃e suaderem.ai E¬
uo humił carnotũsis eccłȩ minist᷑. Rotberto comici pontuiensi salutẽ. Si
inuste uobis asagiensi ep̃o diuinum officium int̾dictum est. displicet mͥ
tam ꝓpt̾ facientem. quã ꝓpt̾ patientem. Sed q non debeo id facere ꝓximo

Expanded text:
esse audivimus , tum pro ipsius Ecclesiae vexatione, tum pro ipsius electi injuria, qua debemus compassione, dolemus. Dicitur enim quod qui adversus praedictum Manassem prodiit accusator, nullo testium sit fultus adminiculo, nihil etiam quod praesens viderit vel audierit in accusatione protulerit, sed quod tantum 54 suspicionibus ipse sibi suasit, vel volaticis rumoribus conjectavit. Quod si ita est, cum etiam ipse accusator pridem sit notatus infamia, nec ejus accusatio ullatenus est admittenda, nec justa electio ullis est dilationibus fatiganda. ordinetis. Si enim praesens essem, si ita res se habet, uti superius dixi, nihil aliud reverentiae vestrae suaderem.  humilis Carnotensis Ecclesiae minister, Roberto comiti Pontivensi, salutem. Si injuste vobis a Sagiensi episcopo divinum officium interdictum est, displicet mihi tam propter facientem quam propter patientem. Sed quia id non debeo facere proximo
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ & seruitiũ. ¶ñ ego beluacensis eccłȩ filiȩ ur̃ȩ genumꝰ filius
pat̾nitatem urãm quasi mnata dilectione ꝯplector ut oĩa ur̃a in canitate
fsiant. ex ȩuungłica &e apłica institutione qua ualeo sinceritate exhortor:¬
nescio quo impellente intendistis. ꝯsultiori moderatione remittatie.
donec pax quȩ int̾ dñm regem & donniuni galonem beluacensi eccłe
ꝯsecratum. aut integre solidetur aut penitꝰ dirumpatur. Alioqͥn ꝓretȩ
officium ꝓhibere uidebitur. ne nauis procellis cirtumacta uł adop̾¬
tatum portum applicare ualeat. uel ad alium.UalE⁊ł.

Expanded text:
uoniam ego Belvacensis Ecclesiae filiae vestrae genuinus filius paternitatem vestram quasi innata dilectione amplector, ut omnia vestra in charitate fiant ex evangelica et apostolica institutione, qua valeo sinceritate exhortornescio quo impellente intendistis, consultiori moderatione remittatis, donec pax quae inter dominum regem, et domnum Gallonem Belvacensi Ecclesiae consecratum , aut integre solidetur, aut penitus disrumpatur. Alioquin proretae officium prohibere videbitur, ne navis procellis circumacta vel ad optatum portum applicare valeat, vel ad alium. Valete.