comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis: exnaniens senietipfũ ñ solũ formã serui accepit in simili¬
tudinẽ hominũ factus: s etiã minist̾ium serui impleuit hu
milians semetipsũ. ⁊ obediens patͥ usq ad mortẽ. mortẽ autẽ¬
crucis. S parũ tͥ uideatur. qͦd cũ eẽt filius ⁊ coequalis. tanqͣ
seruus seruiuit patͥ: si ñ ⁊ seruo suo plusꝗͣ seruus seruiuiit
factus qͥd̾e erat hõ: ut seruiret creatori. & quid iustius quã
ut seruias illi. a qͦ creatus es. sine qͦ nec ẽẽ potes: Et qͥd beatius
aut sublimius quã seruire. illi. cui seruire regnare est: Non ser¬
cumbe ego ministrabo: ego tͥ pedes lauabo. Tu reqͥesce. ego lan¬
guores tuos ferã: infirmitates portabo. Utere me ut libet. ĩ
oĩ necessitate tua: ñ mͦ ut seruo tuo. s etiã ut ium̾to tuo ut
peculio tuo. Si fatigatus aut oneratus es: ego ⁊te. ⁊ onus
tuũ ferã. ut legẽ meã pͥmꝰ impleam. Ait̾ inqͥt alt̾ius onera

Expanded text:
lis, exinaniens semetipsum, non solum formam servi accepit, in similitudinem hominum factus; sed etiam ministerium servi implevit, 989 humilians semetipsum, et obediens factus Patri usque ad mortem, mortetanquam servus servivit Patri, si non et servo suo plus quam servus servivit. Factus quidem erat homo, ut serviret Creatori. Et quid justius quam ut servias illi a quo creatus es, sine quo nec esse potes? et quid beatius aut sublimius quam servire illi cui servire regnare est? Non sercumbe; ego ministrabo, ego tibi pedes lavabo. Tu quiesce; ego languores tuos feram, infirmitates portabo. Utere me, ut libet, in omni necessitate tua, non modo ut servo tuo, sed etiam ut jumento tuo, ut peculio tuo. Si fatigatus aut oneratus es, ego te et onus tuum feram, ut legem meam primus impleam. Alter, inquit, alterius onera
Abbreviated transcription (Latin):
ilł undecĩ. ⁊ cet̾is omĩb: iuisa st̃ ante illos sicut deliram̃tũ uerba
ista. ⁊ ñ crediderunt ilł: nimirũ q euigilabant de graui somno
miserat es: reitixt sp̃s eiꝰ. ⁊ ait. Sufficit mͥ. si ioseph filius m̃s uiuit.
Uadam ⁊ uidebo eĩ : auteꝗͣ moriar. Sic utiq in apłis parũ ꝓfe¬
cerunt uerba: donec acceꝑunt mun̾a. Nam ⁊ ipse iħe cũ se eis p̃¬
sentẽ exhibuit. ñ tã ꝑsuasit ostensiõe corꝑis. quã aspiratiõe mu

Expanded text:
eris omnibus; et visa sunt ante illos sicut deliramentum verba ista, et non credebant illis ; nimirum quia evigilabant de gravi somno miserat ei, revixit spiritus ejus, et ait: Sufficit mihi si Joseph filius meus vivit. Vadam et videbo eum, antequam moriar. . Sic utique in Apostolis parum profecerunt verba, donec acceperunt munera. Nam et ipse Jesus cum se eis praesentem exhibuit, non tam persuasit ostensione corporis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
recte uos uideritis: qũi si uiꝗͣ amastis iħm. seu uiuũ. seu mor¬
tuũ. siue rediuiuũ: hodie cũ tã crebro in eccłia resonant ⁊ con¬
Nuntiauerunt mͥ dicentes: iħe d̾s m̃s uiuit. Quo audito re¬
uixit sp̃s ms. qͥ dormitabat p̾tedio. uł languebat tepore: aut
iam iã deficiebat pusillanimitate. Nam ⁊ de morte suscreat cri¬
minesos. iocunda uox huiꝰ felicis nuntii. Alioqͥn certe desꝑan¬
dus ẽ. ⁊ obliuione sepeliendus: quẽ xp̃c reg̃diens ab inferis.
in infimo relinqͥt inferni. In hoc sane noueris qd̾ sp̃s tuus ple¬
ne in xpo reuuxerit. si qd̃ sequitur ex sententia dixerit: sufficit
mͥ si iħe m̃s uiuit. O uocem fidełe. ⁊ plane dignã amicis ihc̃i: o
castissimũ affectũ qͥ sic loquitur. Sufficit in: si iħe utrit. Si ui¬
uit uiuo. cũ de ipso pendeat anuna mea: unmo ipse sit uita me¬
A. ipse sufficientia mea. Quid enĩ mͥ deeẽ pot̾it. si iħc uiuit

Expanded text:
cte, vos videritis quoniam si unquam amastis Jesum, seu vivum, seu mortuum, sive redivivum, hodie, cum tam crebro in Ecclesia personant et conNuntiaverunt mihi, dicentes: Jesus Deus meus vivit. Quo audito revixit spiritus meus, qui dormitabat prae taedio, vel languebat tepore, aut nimia deficiebat pusillanimitate. Nam et de morte suscitat criminosos jucunda vox hujus felicis nuntii. Alioquin certe desperandus est et oblivione sepeliendus, quem Jesus, regrediens ab inferis, in infimo reliquit inferni. In hoc sane noveris quod spiritus tuus plene in Christo revixerit, si quod sequitur ex sententia dixerit: Sufficit mihi, si Jesus vivit. O vocem fidelem et plane dignam amicis Jesu! o castissimum affectum, qui sic loquitur: Sufficit mihi si Jesus vivit! Si vivit, vivo, cum de ipso pendeat anima mea, imo ipse sit vita mea, ipse sufficientia mea. Quid enim mihi deesse poterit, si Jesus vivit?
Abbreviated transcription (Latin):
Ido ⁊ apłi. qͥ pͥus dubitabant etiã post intuitũ corꝑis uiuentis.
post gustũ sp̃s uiuificantis. uirtute magna reddebant testinoniũ
resurrectionis: Adeo plus ẽ. corde iħm conciꝑe quã ocłis uidere.
uł aurib deipso audire: tantoq potentior ẽ oꝑatio spc̃ apud
sensus hoĩs int̾ioris. quã corporaliũ apud sensus ext̾ioris.
Qͥs enĩ dubietati relinquatur locus: u qͥ testificat᷑. i cui testificatur
unus fu̾it sp̃s: Si umis sp̃s̃. ⁊ unus sensus: parq consensus. Tuucg̃
tinctus. imino desꝑatiõe sepultus. Tunc nͥ fallor qͥsq eoꝵ dicebat

Expanded text:
i prius dubitabant etiam post intuitum corporis viventis, post gustum spiritus vivificantis, virtute magna reddebant testimonium resurrectionis. Adeo plus est corde Jesum concipere, quam oculis videre, vel auribus de ipso audire; tantoque potentior est operatio Spiritus apud sensus hominis interioris, quam corporalium apud sensus exterioris. uis enim dubietati relinquatur locus, ubi qui testificatur, et cui testificatur, unus fuerit Spiritus? Si unus Spiritus et unus sensus, parque consensus. Tunc erstinctus, imo desperatione sepultus. Tunc, nisi fallor, quisque eorum dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
laus ẽ. quã etas illa ñ tacet que nescit adulari: ⁊ qd̾ sp̃c suggerit
dissimulare ñ pot̾. Qd enĩ manifestiꝰ. quã qͦd illa etas asemetipsa
tã noua.tã insolita nec dicebat nec faciebat: s sp̃s sc̃smore suo¬

Expanded text:
laus est, quam aetas illa non tacet, quae nescit adulari, et quod Spiritus suggerit, laus est, quam aetas illa non tacet, quae nescit adulari, et quod Spiritus suggerit, dissimulare non potest. Quid enim manifestius quam quod illa aetas a semetipsa, tam nova, tam insolita nec dicebat nec faciebat; sed Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
cia redemptiõis. Osanna filio dauid. ait famnilia dauid: salus ẽ.
illi qͥ factus est ex semine dauid. ut saluet eos. qͥst̃ ex fide dauid.
laudate. laudate pueri dñm laudate nomendni: dicite. sit nom̃
dñi benedictũ: sit benedictus qͥ uenit ĩ noĩe dni. Ex ore istoꝵ ꝑ
fecisti o pat̾ laud̾e filii tui: ut incorrupto simplicis inuocentiȩ
testimomo destruas inimicũ ⁊ ultorẽ. phariseũ ⁊ pontificẽ: ñ ulto¬
rem diuine legis. ut mentita ẽ. iniqͥtas sͥ: s uiuidie ꝓprie ⁊ futroris.
S conuertetur dolor eiꝰ ĩ caput eius: ⁊ in uerticẽ ipsiꝰ iniqͥtas eius¬
ñ tacuit laudẽ fuii uox paterna sepius audita de cęlo: ñ tacuert᷑
creaturȩ. in tot signis ⁊ ꝓdigiis confitentes eũ auctorẽ naturȩ. an¬
głi testati sunt. demones confessi st̃. ordo ꝓpħicus atq apłicus uoce
consona sͥ inuicẽ respondentes. cecinerunt: s ista demũ ꝑfecta

Expanded text:
aec familia David; salus est illi qui factus est ex semine David, ut salvet eos qui sunt ex fide David. Laudate, laudate, pueri, Dominum, laudate nomen Domin ; dicite: Sit nomen Domini benedictum , sit benedictus, qui venit in nomine Domini. Ex ore istorum perfecisti, o Pater, laudem Filii tui, ut incorrupto simplicis innocentiae testimonio destruas inimicum et ultorem , pharisaeum et pontificem; non ultorem divinae legis, ut mentita est iniquitas sibi, sed invidiae propriae et furoris. Sed convertetur dolor ejus in caput ejus, et in verticen tacuit laudem Filii vox paterna saepius audita de coelo, non tacuerunt creaturae, in tot signis et prodigiis confitentes eum auctorem naturae. Angeli testati sunt, daemones confessi sunt, ordo propheticus voce consona sibi invicem respondentes cecinerunt. Sed ista demum perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
in potestate st̃ constitut. Ꝙ tñ ut disc̾e̾nt ea discretiõe ꝑ humi¬
litatẽ ẽe mansuer. ut cũ res postularet ꝑ zelũ eent erecti: dñs
statim ĩ tempͥũ ingressus. flagello facto de funcłis uindicat
inurias patͥs: magisq elegit furorẽ sac̃dotũ ĩ necẽ suã ꝓuocare:

Expanded text:
in potestate sunt constituti. Qui tamen ut discerent ea discretione per humiin potestate sunt constituti. Qui tamen ut discerent ea discretione per humilitatem esse mansueti, ut, cum res postularet, per zelum essent erecti, Dominus statim in templum regressus, flagello facto de funiculis vindicat injurias Patris, magisque eligit furorem sacerdotum in necem suam provocare,
Abbreviated transcription (Latin):
i honor xp̃i fierer scandalũ. ⁊ mors p̃cipitũ: atq inuidiã iuste
ꝑeuntiũ. gła tͥumphantis excitaret: morientis pena dãpnaret
Cetmhis qͥ salu fiunt .i. nobis omĩno erat necessariũ. ut ap̃e
transiens uiã huuis muudi. sequentib se uia st̾̃neret. sicut ꝑ
aduersa sic etiã ꝑ ꝓsꝑa: atq pͥus exaltatus. post humiliatꝰ suo
tradiet exemplo. qualit̾ modestia seruaretur ĩ honore: pacien¬
tia teñetur in contumelia uł dolore. Ipse siqͥde honorari po¬
tuit. inflari ñ potuit. uoluit despici s nesciuit aut pusilla¬
nimitate deici. aut ira morderi. Sicut eni cũ alias uellent eñ ra¬
bo ne scił uelimus in sublime toll: sic mͦ quad̃a alia dispensa¬
tione sese ad hora honorari patiens. i nichilominꝰ solitã. atꝙ
inolita mansuetudinẽ in honore retinens. formã dabat his qͥ

Expanded text:
et honor Christi fieret scandalum, et mors praecipitium; atque invidiam juste et honor Christi fieret scandalum, et mors praecipitium; atque invidiam juste pereuntium gloria triumphantis excitaret, morientis poena damnaret. Caeterum his qui salvi fiunt, id est nobis, omnino erat necessarium ut Christus, transiens viam hujus mundi, sequentibus se viam sterneret, sicut per adversa, sic etiam per prospera; atque prius exaltatus, post humiliatus, suo traderet exemplo qualiter modestia servaretur in honore, patientia teneretur in contumelia vel dolore. Ipse siquidem honorari potuit, inflari non potuit; voluit despici, sed nescivit aut pusillanimitate dejici, aut ira morderi. Sicut enim alias cum vellent eum rabo, ne scilicet velimus in sublime tolli; sic modo quadam alia dispensatione sese ad horam honorari patiens, et nihilominus solitam, quia inolitam, mansuetudinem in honore retinens, forman dabat his qui
Abbreviated transcription (Latin):
postea mͥ posset obici. fili suscepisti bona in uita tua : At qui
honore meo. Nuqͥd ñ respondebo exꝓbrantib mͥ uerbũ. ut sciant
aliqñ qua dispensatiõe cõmutau̾is xp̃m tuũ: qͦ confilio sit exalta¬
ueris mox humiliandũ. uł humiliau̾is exaltatũ: Respondebis o
tes in quẽ transfixert̃. Cũ enĩ uidebunt filiũ hoĩs uementẽ iͥ nubi¬
b cũ potestate magna. ⁊ maiestate.: tẽ scient qd̾ mͦ nolunt credere:
ꝙ ili postioris głȩ pͥor hodieriiȩ ꝓcessiois gła mist̾iũ fu̾it. ⁊ figu¬
rat sicut passiois contumelia. m̃itii ⁊i causa. Tunc intelligent q
ip̃c nc̃ honoratus. nc̃ ludibrio habitus. his qͥ ꝑeunt positus est
in offensionẽ. ⁊ riunã᷑ sic his qͥ salui fiunt ĩ resurrechonẽ. ⁊ doc¬
trinã: ꝙ qͦd satram̃tũ ẽ. redeptionis: simul ẽ. etiã docum̃tũ edifi¬
cationis. Sic enĩ postulabant merita suꝑboꝵ ut eoꝵ suꝑbie

Expanded text:
postea mihi posset objici: Fili, suscepisti bona in vita tua? . At qui postea mihi posset objici: Fili, suscepisti bona in vita tua? . At qui honore meo. Nunquid non respondebo exprobrantibus mihi verbum, ut sciant aliquando qua dispensatione commutaveris Christum tuum, quo consilio sic exaltaveris mox humiliandum, vel humiliaveris exaltatum? 4. Respondebis, o tes in quem transfixerunt. Cum enim videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum pote, prior hodiernae processionis gloria, mysterium fuerit et figura; sicut passionis contumelia, meritum et causa. Tunc intelligent quia Christus nunc honoratus, nunc ludibrio habitus, his qui pereunt positus est in offensionem et ruinam, sicut his qui salvi fiunt, in resurrectionem et doctrinam; quia quod sacramentum est redemptionis, simul est etiam documentum aedificationis. Sic enim postulabant merita superborum, ut eorum superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. An ngͥ recte uidebitur. uelut turbatus tanta tãq subita
reru mutatione filius patrẽ int̾pellare. illa uoce lacrimabili.
ds ds iñs ut qͥd dereliqͥsti me: Certe manus tuȩ fecerunt me. in
uoluntate tua dedinxisti me. ⁊ paulo añ cũ gła suscepisti me.
sic repente p̃cipitas me : Cleuans allisistime: quasi suꝑ uen¬
tũ ponens me. ⁊elidens ualide. Exaltatus autẽ. humiliatus
su⁊ confusus : ied confusus ampliꝰ qͦ tẽ exaltatus sublimius
⁊ nẽ humiliatꝰ ꝓfundius: quantoq tẽ altiꝰ eleuatus tanto nc̃
grauiꝰ allisus. Iustũ qͥde ẽ. opat̾. ut qͥ se exaltat humiliet᷑ ⁊ ela¬
tio indigni. digna deiectiõe puniatur: s nũqͥd similit̾ iustũ
erat. ut quẽ tu exaltau̾as ita confusibilit̾ humiliaretur: &
głam quã humilitas meruerat tanta sequeret᷑ contumelia :
honorari: ⁊ illud etiã ꝑ eriguũ qd̃ susceꝑam debonis huiꝰ mun¬
di. exsoluendũ erat ante mortẽ in penis.⁊ contumeliis: ne

Expanded text:
r recte videbitur velut turbatus tanta tamque subita rerum mutatione Filius Patrem interpellare illa voce lacrymabili: Deus, Deus meus, utquid dereliquisti me? . Certe manus tuae fecerunt me! in voluntate tua deduxisti me, et paulo ante cum gloria suscepisti me; et sic repente praecipitas me? Elevans allisisti me, quasi super ventum ponens me, et elidens valde. Exaltatus, humiliatus sum et confusus; et eo confusus amplius, quo tunc exaltatus sublimius, et nunc humiliatus profundius; quantoque tunc altius elevatus, tanto nunc gravius allisus. Justum quidem est, o Pater, ut qui se exaltat humilietur, et elatio indigni digna dejectione puniatur; sed nunquid similiter justum erat ut, quem tu exaltaveras, ita confusibiliter humiliaretur, et gloriam quam humilitas meruerat, tanta sequeretur contumelia? honorari; et illud etiam perexiguum quod susceperam de bonis hujus mundi, exsolvendum erat ante mortem in poenis et contumeliis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
uũ suꝑ terrã: ꝙ femina circũdẽdit uirũ. Qͥd ẽ. enĩ creabit dñs no¬
uũ suꝑ terrã. femina cixcũdabit uirũ. qd̾ ait hieremias: ñ qͣd ait
ysaias dabit dñs signũ. uirgo concipiet filiũ: Hoc nẽpe ẽ. encũ¬
dabit. ñ de consortio uirili. suscipiet. s de se sola intrasemetipsã
concipiet: ⁊ solius mat̾ni corꝑis in uolucro uestiet. Alioqͥn dicãt
si possunt iudei qd̃ signũ dnis in hoc dedit. si ñ uirgo s adoles¬
centula ut ipsi falso int̾p̃tant᷑ concepit: aut qͥd nouũ dñs crea¬
uit. si femina mascłm de mascło susceptũ. in ut̾o circũdedit. Pot̾
qͥd̾e m̃gri iniqͥtas sͥ: s ĩ multitudine uirtutis tuȩ. odñe mentien¬
tur tͥ mimici tui: ut uirtutẽ tuã dũ negat pͦuitas.⁊ paucitas ui¬
dȩoꝵ głosius ⁊ copiosius confiteat᷑ fides omĩu ppłoꝵ. Conficeant᷑

Expanded text:
d est enim, creabit Dominus nod est enim, creabit Dominus novum super terram, femina circumdabit virum, quod ait Jeremias, nisi quod ait Isaias: Dabit Dominus signum, Virgo concipiet filium ? Hoc nempe est, circumdabit. Non de consortio virili suscipiet, sed de se sola intra semetipsam concipiet, et solius materni corporis involucro vestiet. Alioquin dicant, si possunt Judaei, quod signum Dominus in hoc dedit, si non virgo, sed adolescentula, ut ipsi falso interpretantur, concepit; aut quid novum Dominus creavit, si femina masculum de masculo susceptum circumdedit. Potest quidem mentiri iniquitas sibi; sed in multitudine virtutis tuae, o Domine, mentientur tibi inimici tui, ut virtutem tuam dum negat pravitas et paucitas Judaeorum, glosiosius et copiosius confiteatur fides omnium populorum. Confiteantur
Abbreviated transcription (Latin):
scondita ẽ. in cordib urĩs. manifestabitur in carne ur̃a mortali.
Concepistis sp̃m salutis: s adhuc parturits: ñdũ peꝑistis. Si
labor in parturiendo: magna de spe partus consolatio. Muli¬
er cũ parit tristiciã habet laboris: cũ autẽ peꝑerit puerũ. ĩa ñ
enĩ nc̃ conceptus ẽ. ds ĩ sꝑitib nr̃is. configurans eos sp̃ui claritatiᷤ
suȩ tc̃ uelut hõ nascet᷑ ĩ corꝑib configurans ea corꝑi slaritatis suȩ:
Udite domus dauid. Ecce dabit dñs ipse uobis signũ. Ecce
uirgo concipiet. Hodie impleta ẽ. hȩc ꝓpħia ĩ aurib ur̃is.
Hodie nanq illud in effabile conceptus uirginalis miracłm
sicut audieratis ꝓmissũ: sic audistis impletũ. Uirgo hodie con¬
cepit. Et hoc signũ pͥorib retro scłis inauditũ. nr̃is scłis dñs de¬
dit: ⁊ sic̃ hiereias eodẽ sp̃u. ⁊ eodẽ sensu p̃dixit. creauit dñs no¬

Expanded text:
scondita est in cordibus vestris, manifestabitur in carne vestra mortali. scondita est in cordibus vestris, manifestabitur in carne vestra mortali. Concepistis spiritum salutis, sed adhuc parturitis, nondum peperistis. Si labor in parturiendo, magna de spe partus consolatio. Mulier cum parit, tristitiam habet laboris; cum autem pepererit puerum, jam non enim nunc conceptus est Deus in spiritibus nostris, configurans eos spiritui charitatis suae, tunc velut homo nascetur in corporibus, configurans ea corpori claritatis suae, uvirgo concipiet . Hodie impleta est haec prophetia in auribus vestris. Hodie namque illud ineffabile conceptus virginalis miraculum, sicut audieratis promissum, sic audistis impletum: Virgo hodie concepit. Et hoc signum, prioribus retro saeculis inauditum, nostris saeculis Dominus dedit. Et sicut Jeremias eodem spiritu et e
Abbreviated transcription (Latin):
parũ eẽt te ipsũ habere patrẽ. uult et̃ ces fieri matre. Quicũꝙ
inquit fecerit uoluntatẽ patͥs mei: ipse m̃s ⁊ fr̃. ⁊ soror. ⁊ mater ẽ.
Ofidelis anima expande sinus. dilata affectu: ne angustieris in
sp̃s qͥuͥ uis spiras. Uideo mun̾e tuo ñ unã. s innum̾as fideli¬
ũ animas. illo gen̾oso gmine gͣuidas: custodi oꝑa tua ne aliqͦ
illarũ assortiat: conceptũq diuine sobolis informẽ aut mortuũ
excutiat Uos qͦq omatres beate tã głose ꝓlis. attendite uobis ip¬
sis donec formetur xp̃c in uobis: attendite nequa foris offensa
gͣuior fetũ tenerũ ledat: ne qͥd ingeratis uentri .i. menti. qd̾ sꝑm
bis: parcite inꝗͣ ñ solũ ab oꝑib ⁊ sermonib malis. s etiã a cogi¬
tationib noxiis. ⁊ delectationib mortiferis: que plane suffoc ant
semendi. Omĩ itaq custodia seruate corda ur̃a. qr ex ipsa uita
ꝓcedet. cũ scił maturus se partus absoluet: ⁊ uita. xp̃i que nc̃ ab¬

Expanded text:
ieri matrem. Quicumque, inquit, fecerit voluntatem patris mei, ipse meus et frater, et soror, et mater est . O fidelis anima, expande sinus, dilata affectus; ne angustieris in  ubi vis spiras. Video munere tuo non unam, sed innumeras fidelium animas illo generoso germine gravidas; custodi opera tua, ne aliqua illarum abortiat, conceptumque divinae sobolis informem aut mortuum excutiat. Vos quoque, o matres beatae tam gloriosae prolis, attendite vobis ipsis, donec formetur Christus in vobis ; attendite, ne qua foris offensa gravior fetum tenerum laedat, ne quid ingeratis ventri, id est menti, quodbis; parcite, inquam, non solum ab operibus et sermonibus malis, sed etiam a cogitationibus noxiis et delectationibus mortiferis, quae plane suffocant semen Dei. Omni itaque custodia servate corda vestra, quia ex ipsis vita procedet, cum scilicet maturus se partus absolvet, et vita Christi, quae nunc ab
Abbreviated transcription (Latin):
copiuictus respirauit ad ueniã. Mox enĩ ut dñs respenit pe¬
trũ petrus de clem̃tia piissum uultus eꝰ suscepit ymibre sepot¬
nũ. lacrimas post peccatũ. lux uultus tui olum̃ ȩternũ tet
iob ñ cadit in terram. Que em̃ cõmunicatio luci ad tenebrat
Anime potius fideliũ radios illiꝰ expiant: aspiretq bene con¬
scus leticiã. sauciis medicinã ł lane uultus triump hantio ihni
qualis spectandus ẽ in ꝓcessioẽ. leticia. ⁊ iibilus⁊ uultus mo¬
rientis qualis cogitandus ẽ in passione. medela ⁊ salus
tunent te uidebunt me inqͥt ⁊ letabunt᷑ ⁊ qͣ dolent se inde¬
bunt me  sanabuntur: situt aspicientesi serpentẽ lig¬
no suspensũ. p̃ uenena serpentũ. Te gͣ gaudiũ ⁊ salus om¬
niũ. seu uideant sedente in asino seu pendente ĩ ligno. uoci
benedicant omĩum: ut cũ uidint regnantẽ ĩ throno laudent in

Expanded text:
compunctus respiravit ad veniam. Mox enim ut Dominus respexit Pecompunctus respiravit ad veniam. Mox enim ut Dominus respexit Petrum, 995 Petrus de clementia piissimi vultus suscepit imbrem serotinum, lacrymas post peccatum . Lux vultus tui, o lumen aeternum, teste Job, non cadit in terram . Quae enim communicatio luci ad tenebras ? Animae potius fidelium radios illius excipiant, aspiretque bene consciis laetitiam, sauciis medicinam. Plane vultus triumphantis Jesu, qualis spectandus est in processione, laetitia et jubilus; vultus morientis, qualis cogitandus est in passione, medela et salus. Qui timent te, videbunt me, inquit, et laetabuntur ; qui dolent se, videbunt me, et sanabuntur, sicut aspicientes in serpentem ligno suspensum post venena serpentium. Te igitur, gaudium et salus omnium, seu videant sedentem in asino, seu pendentem in ligno, vota benedicant omnium; ut, cum viderint regnantem in throno, laudent in
Abbreviated transcription (Latin):
immutauerit corã abimelech idẽ. regno iudeoꝵ: quã cõmutatio¬
nẽ ꝓp̃i cecitas expbiat ꝑfidoꝵ. De inimutabil iet iliꝰ statu
dicit scͥptura. homo sẽs in sapĩa ꝑmanet sicut sol: nastulgat
luna mutatur. De mutatioe faciei illiꝰ dicit alia scͥptura. da¬
pientia hoĩs lucet in uultueius: ⁊ potentissimꝰ facie illi ummu¬
tabit. Prorsus in uultu tuo dñe iħu. qualitͥtũq uideatur immi¬
tatus. siue głosus. siue ingloriꝰ appareat. lucet sapiã: de iiltu
tuo candor lucis ȩternȩ. radiat: utinã suꝑ nos lum uult uo tu
dne effulgeat. Uultus tuus sicut in tristib. sic ĩ letis s model
serenus. ac totus archano lumine cordis. florid̾. iustis hylaus
uiocundus: penitentib clemens. ipius. Intendite frs. in uaii¬
tũ serenissimi regis. In hilaritate uultus regis uita dicit sep¬
tura: ⁊ dementia eius quasi hẏmb serotinus. Asperit in ꝑtio¬
plastũ. i mor animatus spirauit ĩ uitã: resperit petrũ ⁊ mos

Expanded text:
egno  al. rege Judaeorum, quam commutationem Christi caecitas exprobrat perfidorum. De immutabili mentis illius statu dicit Scriptura: Homo sanctus in sapientia permanet sicut sol; nam stultus ut luna mutatur . De mutatione faciei illius dicit alia Scriptura: Sapientia hominis lucet in vultu ejus, et potentissimus faciem illius immutabit . Prorsus in vultu tuo, Domine Jesu, qualitercunque videatur immutatus, sive gloriosus sive inglorius appareat, lucet sapientia, de vultu tuo candor lucis aeternae radiat; utinam super nos lumen vultus tui, Domine, effulgeat! Vultus tuus sicut in tristibus, sic in laetis sibi modestus, serenus, ac totus arcano lumine cordis floridus; justis hilaris et jucundus, poenitentibus clemens et pius. Intendite, fratres, in vultum serenissimi Regis. In hilaritate vultus regis vita, dicit Scriptura, et clementia ejus quasi imber serotinus . Aspexit in Protoplastum, et mox animatus spiravit in vitam ; repexit Petrum, et mox
Abbreviated transcription (Latin):
sic ẽ. iussũ pendeamꝰ in patibulis usq ad uesꝑum. Hinus enĩ ꝑse¬
uerantie in eruee saluator de seipso tͥ curauit exemplũ. p̃bere. noles
consuinari nͥ in cruce aut deponi de cruce. añ uesꝑm. tã diei ipsi
quã uitȩ tuȩ. Balaam dicebat. Mor iatur anima mea morte iustoꝵ
sina mea illius similia: ut uidelicet in uoluntaria cruce pemi¬
tentiȩ pendẽ merear usq ad t̾imnũ uitȩ. Quanta fiducia de
eruce filii in manꝰ patͥs sp̃m cõmendabis: mmo quanta clemen¬
tia pat̾ suscipiet quẽ filiꝰ cõmendabit. filius nãq qͥ causã aĩe
tuę semel in cruce suscepit agend̾a: ñ quã eã ag̾e desinit apud
patrẽ. semꝑ int̾pellans. Uade securus. uade gtulabundus. uͥ iuder
corpore tuo. secũ deferat sp̃s tuus. dns autẽ głȩ qͥ ꝓ uobis fr̃s pas¬
sus ĩ uobis ẽ glificatus. dignet᷑ uos habere socios passiois. igle

Expanded text:
sicut est justum, pendeamus in patibulis usque ad vesperum. Hujus enim persesicut est justum, pendeamus in patibulis usque ad vesperum. Hujus enim perseverantiae in cruce Salvator de se ipso tibi curavit exemplum praebere, nolens consummari nisi in cruce, aut deponi de cruce ante vesperum tam diei ipsius quam vitae suae. Balaam dicebat, Moriatur anima mea morte justorum  novissima mea illius similia; ut videlicet in voluntaria cruce poenitentiae pendere merear usque ad terminum vitae. Quanta fiducia de cruce Filii, in manus Patris spiritum commendabis! imo quanta clementia Pater suscipiet quem Filius commendabit! Filius namque qui causam animae tuae semel in cruce suscepit agendam, nunquam eam agere desinit, apud Patrem semper interpellans. Vade securus, vade gratulabundus, ubi judexcorpore tuo, secum deferat spiritus tuus. Dominus autem gloriae, qui pro sus, in vobis est glorificatus, dignetur vos habere socios passionis et gl
Abbreviated transcription (Latin):
timui. Sigͦ ñdũ p̾uales ut uitia extinguas. In hoc ⁊ ieltiu eẽr
uitia que uirtus paucoꝵ ẽ. s crucifixerunt. sine qͦ salus aalla
informandã salutẽ nram hune passioĩs elegit iuodĩ. ut dedep¬
tionis sacramtũ iustificationis fieret exemplũ: ut uͦu̾a ii. delicet
ipse similitudinẽ carnis pecci crucifixit. de pecco dãpnans perra¬
tũ. sic nos imnio multomagis nos carnẽ peccattem cruciemus
cruci figentes .⁊ si ñdii extinguentes ĩ ea peccatũ. Hic recordari po¬
tes: qr morses ad placancła irã dñi. crucifixit pͥncipes israbelita
rũ: iosue autẽ. qͥ niħc quinq reges amorreoꝵ soi enĩ ira d mio
qua meruim placare uolumꝰ: necesse ẽ. ut ꝑ continentiã nos
cruciemus. Ihe autẽ nr̃ qͥ nos in terrã ꝓmissionis introducturus
e uitia qͥnꝙ sensuũ in nobis crucifiget᷑. immo ⁊ extinguet: sitn

Expanded text:
timui . Si ergo nondum praevales ut vitia exstinguas, in hoc vult te esse timui . Si ergo nondum praevales ut vitia exstinguas, in hoc vult te esse vitia, quae virtinformandam salutem nostram hunc passionis modum elegit, ut redemptionis sacramentum, justificationis fieret exemplum; ut quomodo videlicet ipse similitudinem carnis peccati crucifixit, de peccato damnans peccatum, sic nos, imo multo magis nos, carnem peccatricem cruciemus, crucifigentes, etsi nondum exstinguentes in ea peccatum. 6. Hic recordari potes quia Moyses ad placandam iram Domini crucifixit principes Israelita quinque reges Amorrhaeorum . Si enim iram Domini, quam meruimus, placare volumus, necesse est ut per continentiam nos cruciemus. Jesus autem noster, qui nos in terram promissionis introducturus est, vitia quinque sensuum in nobis crucifiget, imo et exstinguet; si tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt carnẽ suã crucifixert̃ cũ uitiis ⁊ concupiscentis. Nouerat uir
milte scientie ⁊ exꝑientie multos ẽẽ aut fore qͥ crucifigerent conera¬
picentias carnis. ⁊ sinerent regnare uitia cordis  multue e orporas¬
rio qui fiducia pacati cordis negligerent mortificationẽ corporio
⁊ sicut ñ nuiqͣ diuma iusticia sꝑ̃m s̃ ñ subditũ. contumelirs car niis
licet afflcte flagellat: sic plerũq corpus incrassatũ recalcitrat.
⁊nouabella sp̃us iã quieto resuscitat. Sa ꝓpter urcltapłs irra¬
in timore dĩ. Timor nẽpe d̾i uelut qͥda lau in altũ defix .ctu¬
ei nos configit:  uelut affixos iusticiȩ continere nos fecit. ut
ñ erhibeamus menbra nr̃a arma iniquitati. s iusticie : alicet
sit ñ tn regnet peccatũ ĩ nr̃o mortali corꝑe. Sane qͦd timor d̃i
cõparetur comfigentib clauis sententia ẽ. dauid qͥ ait. Sonfi¬
ge quasi aclauis timore tuo. carnes meas: a iudicen eni tues

Expanded text:
t cum vitiis et concupiscentiis. Noverat vir multae scientiae et experientiae, multos esse aut fore qui crucifigerent concupiscentias carnis, et sinerent regnare vitia cordis; multos e contrario qui, fiducia pacati cordis, negligerent mortificationem corporis. Sed sicut nonnunquam divina justitia spiritum sibi non subditum, contumeliis carnis licet afflictae flagellat, sic plerumque corpus incrassatum recalcitrat, et nova bella spiritui jam quieto resuscitat. Eapropter vult Ain timore Dei . Timor nempe Dei, velut quidam clavi in altum defixi, cruci nos configit, et velut affixus justitiae continere nos facit, ut non exhibeamus membra nostra arma iniquitatis, sed justitiae; et, licet sit, non tamen regnet peccatucomparetur configentibus clavis, sententia est David, qui ait: Confige, quasi a clavis, timore tuo carnes meas; a judiciis enim tuis
Abbreviated transcription (Latin):
pat. nequaꝗͣ se illo tueri pot̾it ĩ illa necessitate sup̾ma: ⁊ qn
iã ñ arbitrio hominũ. s iudicio ⁊ ministio angłoꝵ. signabit᷑
tau suꝑ frontes uiroꝵ gem̃tiũ. ⁊ dolentiũ: ut disc̾nantur saluan
liciȩ xꝑianȩ. fidelis signifer qͥ stigmata crucifixi in corꝑe suo
portabat: nunc qͦq in hac ueroꝵ ac falsoꝵ militũ confusione.
signo utiq notabili istos ab illis discernebat: cũ dicebat. Qͥ
autẽ sunt xp̃i: carne suã crucifixert̃ cũ uitiis. ⁊ concupis¬
centiis. Cauta ꝓrsus ⁊ circũspecta diffinitio: ac uelut for¬
man referens de ipsius ueritatis exemplari imp̃sss. P rot qd

Expanded text:
pat; nequaquam se illo tueri poterit in illa necessitate suprema, quando pat; nequaquam se illo tueri poterit in illa necessitate suprema, quando jam non arbitrio hominum, sed judicio et ministerio Angelorum signabitur Thau super frontes virorum gementium et dolentium, ut discernantur salvandlitiae christianae, fidelis signifer, qui stigmata Crucifixi in corpore suo portabat, nunc quoque in hac verorum ac falsorum militum confusione, signo utique notabili istos ab illis discernebat, cum dicebat: Qui autem sunt Christi, carnem crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . Cauta prorsus et circumspecta definitio, ac velut formam referens de ipsius veritatis exemplari impresso. Nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
cong̃gauit eos: dicant inꝗͣ uoce ⁊ mente magistri sui Michi autẽ
tuauit consiliũ: iusticia destruxit eũ. qͥ habebat mortis imꝑiũ.
miscđia lib̾auit captiuũ. Merito ꝓrsus osapiens głator glabe¬
ris. in cruce. dñi tui: cuius lib̾atus es triumpho. uiuificatus mys¬
t̾io iustificatus exemplo: munitus signo. Sic enĩ iuste ratiois con¬
sequenta postulare uidetur. ut exemplũ crucifia. ad iustificati¬
onẽ suã impͥmant morib qͥ signũ crucis ad munimen sui. im¬
pͥmunt frontib: ⁊ illius uiuant lege. cuiꝰ armant᷑ fide. Alioqͥn.
fallaciter miles. caractare regis gestat. cuius p̾scͥptũ ñ obseruat:
no crucis xp̃i. di securi st̃ luxuriantes contͣ pietatẽ erucis: cũ in
ꝑicło dep̃hens st̃. uolentes eẽ defensi uirtute crucis. Plane mi¬
nummus ẽ. Sciat tñ sqat. qͥcũq fallacit̾ sͥ crucifix signũ usur¬

Expanded text:
congregavit eos ; dicant, inquam, voce et mente magistri sui: Mihi autem congregavit eos ; dicant, inquam, voce et mente magistri sui: Mihi autem tuavit consilium, justitia destruxit eum qui habebat mortis imperium, misericordia liberavit captivum. Merito prorsus, o sapiens gloriator, gloriaberis in cruce Domini tui, cujus liberatus es triumpho, vivificatus mysterio, justificatus exemplo, munitus signo. Sic enim justae rationis consequentia postulare videtur, ut exemplum Crucifixi ad justificationem suam imprimant moribus, qui signum crucis ad munimen sui imprimunt frontibus, et illius vivant lege, cujus armantur fide. Alioquin fallaciter miles characterem regis gestat, cujuno crucis Christi: dum securi sunt, luxuriantes contra pietatem crucis; cum in periculo deprehensi sunt, volentes esse defensi virtute crucis. Plane inimen, sciat quicunque nunc fallaciter sibi Crucifixi signum usur
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe fructũ int̾ alios p̃uidebat: cũ uoluntarius ad crucem
ꝓꝑabat. Dixi inqͥt ascendã ĩ palmã: ⁊ app̾henda fructus
eius. Paucis absoluit. qd̾ uoluntate passus sit: qd̾ passior̾
exaltatus sit. qd̾ non sine fructu nr̃o. passus sit. Indicto siqͥ¬
dem ꝓponentis arbitrii. libertas: in ascensu. triũphi sublimi¬
tas: in app̃hensione fructuũ. redeptioĩs demonstratur util¬
tas. Uos insensat iudȩi. clamabatis qͥd̾e ascende calue.
ascende calue: s ordinatiõi eiꝰ liberrime. qͥ sponte decreu̾at ascendẽ.
ñ potuit furor ui. nͥ seruire. Ascendit cruce uoluntate: triũpha¬
uit in ea potestate: fructũ ex ea collegit pietate. Uno gͥ oꝑe pa
rit̾ ⁊ uideũ irrisit. ⁊ diabolũ ꝑemit: atq xꝑianũ redemit. Dicãt
qͥ redempti sũt a dño qͦs redemit de manu inimici: eccȩ de regiõib

Expanded text:
quippe fructum inter alios praevidebat, cum voluntarius ad crucem quippe fructum inter alios praevidebat, cum voluntarius ad crucem properabat. Dixi, inquit, ascendam in palmam, et apprehendam fructus ejus . Paucis absolvit quod voluntate passus sit, quod passione exaltatus sit, quod non sine fructu nostro passus sit. In dicto siquidem proponentis, arbitrii libertas; in ascensu, triumphi sublimitas; in apprehensione fructuum, redemptionis monstratur utilitas. Vos, insensati Judaei, clamabatis quidem, Ascende, calve; ascende, calve ; sed ordinationi ejus liberrimae, qui sponte decreverat ascendere, non potuit furor vester nisi servire. Ascendit crucem voluntate, triumphavit in ea potestate, fructum ex ea collegit pietate. Uno igitur opere et Judaeum irrisit, et diabolum peremit, atque christianum redemit. 4. Dicant redempti sunt a Domino, quos redemit de manu inimici, et de regionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ciam habebat qͦd influeret iordanis in os eiꝰ: fluuiũ quẽ ab sor¬
buerat se ñ minima ex parte ꝑdidisse. frendens irascitur. De
illis qͥppe faucib nob̾ isti uenerunt: qͥ hodie nobiscũ nobilem
ac magnificũ crucis decantant triũphũ. Plane de ore leonis li¬
bati sunt: inmo de uentre inferi regssi st̃. Irascat᷑. gͦ. fremat. &¬
tabescat. de cuiꝰ dentib p̾da erepta ẽ: nã xp̃c gͣtulabit᷑ qd̾ non
gratis crucifixus ẽ. Lugeat infernꝰ ⁊ mors: ille morsus. ista mor¬
mortẽq triumphauit. In conuersiõe uempe istoꝵ. triumphũ
suȩ renouauit passionis: crucisq miracła suscitauit. In istis
crux refloruit: huuc fructũ p̃ciosũ nunc etiã arbor uitȩ tulit
Quomͦ namq maneret sterilis: que ñ mͦ rigata. s etiã uiuifi¬
ca facta ẽ. sanguine saluatoris. Iam ñ penicebit eũ qͦd in pal

Expanded text:
ciam habebat quod influeret Jordanis in os ejus , fluvium, quem absorciam habebat quod influeret Jordanis in os ejus , fluvium, quem absorbuerat, se non minima ex parte perdidisse frendens irascitur. De illis quippe faucibus nobis isti venerunt qui hodie nobiscum nobilem ac magnificum crucis decantant triumphum. Plane de ore leonis liberati sunt, imo de ventre inferi regressi sunt. Irascatur ergo, fremat et tabescat de cujus dentibus praeda erepta est: nam Christus gratulabitur quod non gratis crucifixus est. Lugeat infernus et mors; ille morsus, ista mormortemque triumphat. In conversione nempe istorum triumphum suae renovavit passionis, crucisque miracula suscitavit. In istis crux refloruit, hunc fructum pretiosum nunc etiam arbor vitae tulit. Quomodo namque maneret sterilis, quae non modo rigata, sed etiam vivifica facta est sanguine Salvatoris? jam non poenitebit eum quod in
Abbreviated transcription (Latin):
pria ẽ. apc scił purgauit peccã illiꝰ: qͥ ꝑ sangͥnẽ crucis suȩ pur¬
gationẽ pecẽoꝵ faciens. ib maxime triumphauit pͥncipatus .i
potestates: uͥ abscondita erat fortitudo eiꝰ. Erat ab scondica s
ñ ꝑdita: q erucifixis ex infirmitate uiuebat ex uirtute di
Erat occulta. s ñ erat ociosa: qr crucifixus uet̾em hominẽ in onuĩ¬
b electis. crucifigebat. Crucifigebat mundũ paulo: ⁊ paulũ mun¬
do. Crucifigebat deniq tyrannũ. huiꝰ mundi: om̃sq suȩ antique
ministros tẏrannidis. Hamũ qͥppe sub esca recondebat: qͥ sub in¬
firmitate fortitudinẽ abscondebat. Ac ꝑinde ille homicida ab ini¬
tio sitiens humanũ sangͥnẽ. dũ irruit ininfirmitatẽ incidit
in uirtutẽ: morsus dũ momordit. confixus. dũ crucifixũ appeti¬
uit. Grãs cruq. ⁊ clauis tuis dñe ihũ: uideo ꝑforatas fauces illiꝰ
draconis ut transeant lib̾ati. qͥ etiã fuerant absorti. Et qͥ fidu¬

Expanded text:
ristus scilicet, purgavit peccata illius, qui per sanguinem crucis suae purgationem peccatorum faciens, ibi maxime triumphavit principatus et potestates, ubi abscondita erat fortitudo ejus. Erat abscondita, sed non perdita; quia crucifixus ex infirmitate, vivebat ex virtute Dei. Erat occulta, sed non erat otiosa; quia crucifixus veterem hominem in omnibus electis crucifigebat. Crucifigebat mundum Paulo, et Paulum mundo . Crucifigebat denique tyrrannum hujus mundi, omnesque suae antiquae ministros tyrannidis. Hamum plane sub esca recondebat, qui sub infirmitate fortitudinem abscondebat. Ac perinde 991 ille homicida ab initio sitiens humanum sanguinem, dum irruit in infirmitatem, incidit in virtutem: morsus dum momordit, confixus dum Crucifixum appetivit. 3. Gratias cruci et clavis tuis, Domine Jesu: video perforatas fauces illius draconis, ut transeant liberati, qui etiam fuerant absorpti. Et qui fidu
Abbreviated transcription (Latin):
tur nos adiuuans. ut imitem᷑ ostensa. Quã felices nos o frs
supra se. s magis humilietur. infra se: qͥ maiorẽ. aliis seruiat. siqͥs
ledit᷑ pͥor satisfaciat: ĩ cõmune usq ad morte qͥsq obediat. His uesti

Expanded text:
tur nos, adjuvans ut imitemur ostensa. Quam felices nos, o fratres tur nos, adjuvans ut imitemur ostensa. Quam felices nos, o fratres supra se, sed magis humilietur infra se; qui major est, aliis serviat; si quis laeditur, prior satisfaciat; in commune usque ad mortem quisque obediat
Abbreviated transcription (Latin):
equĩ eẽt ut saltẽ de cet̾o reqͥesceres: tuusq tͥ seruus uł ordine uicis
sue.q ad ipsũ uentũ ẽ. seruiret. Quã magno dñe mi. ĩ utile tͥ me¬
ũ redemisti seruitiũ: qͥ nec mẏsteriis indiges angłoꝵ Qua suaui
ibenigna arte pietatis recuꝑasti tͥ ⁊ subdidisti contumace seruũ
uincens in bono malũ: humilitate confundens suꝑbũ: beneficiis
obruens ingratũ. Sic nimirũ sic sapia uincit malicã: sic car¬
bones ignis congessisti suꝑ caput contumacis: qͥb accendet᷑ ad pe¬
nitentiã. Uicisti gͦ dñe. uicisti rebelłe: ecce do manus ĩ uicła tua:
iugoq tuo suppono ceruicem. Dignare tm̃ ut tͥ seruiã: pat̾e ut
tͥ laborẽ. Accipe me seruũ sempit̾nũ licet inutiłe: uͥ nc̃ qͦq mecũ¬
sit ⁊ mecũ laboret gr̃a tua. semꝑ ⁊ p̃ueniens ⁊ subsequens. Preue¬
nit nos pͥor ostendens humilitatis ⁊ patienciȩ exempla: subsequa¬

Expanded text:
et aequum esset ut saltem de caetero tu quiesceres, tuusque tibi servus vel ordine vicis et aequum esset ut saltem de caetero tu quiesceres, tuusque tibi servus vel ordine vicis suae, quia ad ipsum ventum est, serviret. Quam magno, Domine mi, inutile tibi meum redemisti servitium, qui nec ministeriis indiges Angelorum! Quam suavi et benigna arte pietatis recuperasti tibi et subdidisti contumacem servum, vincens in bono malum, humilitate 990 confundens superbum, beneficiis obruens ingratum! Sic nimirum, sic sapientia vincit malitiam; sic carbones ignis congessisti super caput contumacis, quibus accenderetur ad poenitentiam. Vicisti ergo, Domine, vicisti rebellem: ecce do manus in vincula tua, jugoque tuo suppono cervicem. Dignare tantum ut tibi serviam, patere ut tibi laborem. Accipe me servum sempiternum, licet inutilem, nisi ret gratia tua, semper et praeveniens et subsequens. Praeveniat nos, prior ostendens humilitatis et patientiae exempla, subsequa
Abbreviated transcription (Latin):
ac bouitati. S ut mͥ uidetur. adhuc audio eundẽ dñm apud
y saia conquerente. de ingͣtitudine neqͣ serui: uͥ scił ait. Non
te seruire feci in oblatione: nec laborẽ tͥ p̾bui inthure. Ueriurtn me
seruire fecisti in peccatis tuis: labore p̾buisti mͥ. in iiqͥtatib tuis.
Et quẽ laborem: Usq ad defatigationẽ esuriẽ. ⁊ sitim: S usq ad su¬
dorẽ: sudorẽ autẽ sangͥnis decurrentis in terrã: s usq ad mortẽ. mor¬
tem autẽ trucis: ne oĩa m replicẽ. qd̾ alapis cesus. sputis illitꝰ: coro¬
natus spinis: confixus clauis. lancea ꝑforatus: aceto ⁊ felle potatus.
Hoc torcular inqͥt calcaui solus: ⁊ degentib nonẽ. uir mecũ. Uos
gͦ qͥ statis totadie ociosi: attendite ⁊ uidete si ẽ. labor. sicut labor
nis. Utiq ualde laborasti dñe mi inseruiendo mͥ: iustũ ꝓfecto

Expanded text:
ac bonitati! Sed, ut mihi videtur, adhuc audio eumdem Dominum apud ac bonitati! Sed, ut mihi videtur, adhuc audio eumdem Dominum apud Isaiam conquerentem de ingratitudine nequam servi, ubi scilicet ait: Non te servire feci in oblatione, nec laborem tibi praebui in thure. Verumtamen me servire fecisti in peccatis tuis, laborem praebuisti mihi in iniquitatibus tuis . Et quem laborem? Usque ad defatigationem, esuriem et sitim; sed usque ad sudorem, sudorem autem sanguinis decurrentis in terram ; sed usque ad mortem, mortem autem crucis: ne omnia modo replicem, quod alapis caesus, sputis illitus, coronatus spinis, confixus clavis, lancea perforatus, aceto et felle potatus. Hoc torcular, inquit, calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Vos ergo, qui statis tota die otiosi, attendite et videte si est labor sicut labor meus. 3. Utique valde laborasti, Domine mi, in serviendo mihi; justum profecto
Abbreviated transcription (Latin):
tit gygas ad currendã uiã obedientie: ñ ficte. qͥ etiã animã post
tot. ⁊ tantos labores. suꝑ impendisti: ñ murmuriose. qͥ in nocens
flagellatus. nec os aꝑiusti. Scͥptũ ẽ. ⁊ iustũ ẽ. seruus sciens uo¬
luntatẽ dñĩ sui. ⁊ ñ faciens digna: plagis uapulabit multis.
Siste seruus obsecro qͥd ñ dignũ fecit: Qd debuit fac̾e. ⁊ ñ fecit:
Bene oĩa fecit. clamant qͥ facta eiꝰ obseruabant: surdos fecit audi¬
re.⁊ mutos loqͥ. Omĩa fecit digna: ⁊ q̃mͦ sic oĩa passus ẽ indigna
Dorsũ posuit ad flagella: ⁊ plagis uapulauit ñ paucis. nec par
Contumelia ⁊ torm̃to interrogatus fuit ueluti seruus. aut latͦ.
subditus questioni. qua confessio extorqueat᷑ criminis. O detesta¬
biłe suꝑbiã hoĩs. seruire contẽpnentis: q alio exemplo ñ pot̾at
humiliari. nͥ seruitute. ⁊ tali seruitute dñ sui. Et utinã uł sic
possit: utinã uel nc̃ habeat. ⁊ referat grãm tante humilitati

Expanded text:
ut gigas ad currendam viam obedientiae; non ficte, qui etiam animam post tot et tantos labores superimpendisti; non murmurose, qui, innocens flagellatus, nec os aperuisti. Scriptum est, et justum est: Servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens digna, plagis vapulabit multis . Sed iste servus, obsecro, quid non dignum fecit? quid debuit facere et non fecit? Bene omnia fecit, clamant qui facta ejus observabant, et surdos fecit audire et mutos loqui . Omnia fecit digna, et quomodo sic omnia passus est indigna? Dorsum posuit ad flagella, plagis vapulavit non paucis nec parviContumelia et tormento interrogatus fuit, veluti servus aut latro subditus quaestioni, qua confessio extorqueatur criminis. O detestabilem superbiam hominis servire contemnentis, quae alio exemplo non poterat humiliari, nisi servitute et tali servitute Domini sui! et utinam vel sic possit! utinam vel nunc habeat et referat gratiam tantae humilitati
Abbreviated transcription (Latin):
ho. Omnino si xp̃o confixus es cruti: sapiens es iustus es. scs es
liber es. An ñ sapiens: qͥ cũ xp̃o exaltatus a terra. sapit ⁊ querit
que sursũ sunt: An ñ iustus: in qͦ destructũ ẽ. corpꝰ peccati. ut
ultra nͨ seruiat pecco : An ñ sẽs: qͥ senetipsũ echibut hostiã unã.

Expanded text:
tio! Omnino si Christo confixus es cruci, sapiens es, justus es, sanctus es, tio! Omnino si Christo confixus es cruci, sapiens es, justus es, sanctus es, liber es. An non sapiens, qui, cum Christo exaltatus a terra, sapit et quaerit quae sursum sunt? an non justus, in quo destructum est corpus peccati, ut ultra non serviat p
Abbreviated transcription (Latin):
WLUS doctor nr̃. in fide ⁊i ueritate. si hodie ueniret ad nos.
puto q ñ iudicaret se aliqͥd scire inder nos ñ iħm. ⁊ hũe
crucifixii. In his siquidem dieb ĩ qͥb auniu̾saria dñicȩ passioĩs
icrucis. memoria sollempnit̾ celebratur: unichil ut arbitror con
ri fructuosius: Qd enĩ tã piũ fideliũ affectib tã medicinale
morib: qͥd sic int̾ficit peccã. crucifigituicia uirtutes nutrit. ⁊ ro¬
borat. sic̃ crucifi meinoria: loquatur gͥ paulus int̾ ꝑfectos
sapĩam. in myftio absconditã: m cuis imꝑfectũ uident etiã
aute ihis qͥ salui fiunt plane di uirtute diq sapientiã nichi
ꝓrsus altissimã. atq nobilissimã phylosophyã ꝑ quã infatua¬
tam irrideo. tã mundi quã carnis sapĩam. Quã ꝑfectũ me pu¬
tare. qͣ ꝓuectũ ĩ sapĩa. si crucifixi uł idoneus inuenirer auditor
qͥ factus ẽ. nob ado ñ solũ sapĩa. s ⁊ iusticia ⁊sanctificatio ⁊ redẽp¬

Expanded text:
lus, doctor noster in fide et veritate, si hodie veniret ad nos, puto quia non judicaret se aliquid scire inter nos, nisi Jesum crucifixum . In his siquidem diebus in quibus anniversaria dominicae passionis et crucis memoria solemniter celebratur, nihil, ut arbitror, cori fructuosius? Quid enim tam pium fidelium affectibus, tam medicinale moribus; quid sic interficit peccata, crucifigit vitia, virtutes nutrit et roborat, sicut crucifixi memoria? Loquatur ergo Paulus inter perfectos sapientiam in mysterio absconditam; mihiautem et his qui salvi fiunt, plane Dei virtutem Deique sapientiam; mihi prorsus altissimam atque nobilissimam philosophiam, per quam infatuatam irrideo tam mundi quam carnis sapientiam. Quam perfectum me putarem, quam provectum in sapientia, si Crucifixi vel idoneus invenirer auditor, qui factus est nobis a Deo non solum sapientia, sed et justitia, et sanctificatio, et redemp
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ⁊ opꝰ nr̃ȩ salutis: arbitror hodiernũ ẽẽ uirginis conceptũ. Nã
de ipso cũ p̃missũ eẽt dabit dñs signũ: quasi querentib qͦd sig¬
nũ: intulit contextus ꝓpħȩ. uerbis tñ ȩuangłiste. ecce uirgo con¬
cipiet. ⁊ pariet filiũ: ut plane aut sequentia uł ueritate contex¬
tus careant: Aut qͦd est ꝓbabiliꝰ m̃daciũ iudȩoꝵ latebrã ñ ha-¬
beat. Merito ꝓinde cũ iã gen̾atio p᷑ua. iadult̾a. signũ quȩrit.
signũ ñdatur ei nͥ signũ ione: ut uidelicet qͥ ob ꝑu̾sitatẽ m̃tis
ñ eclificantur signo uirtutis: scandalizentur sigͥo infirmi¬
tatis. triduane scił . ⁊ sepulture. ⁊ mortis. Nã uerbũ crucis⁊
corde t̾rȩ: quã consessu pat̾ne dextere. Signũ qͥppe qͦd illi re¬
cusauert̃. siue in ꝓfundũ inferni siue in excelsum supra
nos fide plena ac uen̾atione deuota suscipimꝰ: agnoscentes
filiũ que concepit uirgo in ꝓfundo inferni signĩ nobis eẽ

Expanded text:
irginis conceptum. Nam de ipso cum praemissum esset, dabit Dominus signum, quasi quaerentibus quod signum, intulit contextus Prophetae, verbis tamen Evangelistae, Ecce virgo concipiet et pariet filium ; ut plane aut consequentia vel veritate contextus careat, aut quod est probabilius mendacium Judaeorum latebram non habeat. Merito proinde cum jam generatio prava et adultera signum quaerit, signum non datur ei, nisi signum Jonae ; ut videlicet qui ob perversitatem mentis non aedificantur signo virtutis, scandalizentur signo infirmitatis, triduanae scilicet sepulturae et mortis. Nam verbum crucis et corde terrae, quam in consessu paternae dexterae. Signum quippe quod illi recusaverunt, sive in profundum inferni, sive in excelsum supra, nos fide plena ac veneratione devota suscipimus, agnoscentes Filium quem concipit 987 Virgo, in profundo inferni signum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ te sentiat grauẽ. aut molestũ ut̾us ęccłiȩ. Grauida ẽ. o
fr̃s. eccłia. ñ sic̃ maria solo iħu. s sicut᷑ rebecca iacob. ⁊ esau:
ñ solũ scił bonis. ⁊ modestis. s etiã discolis. ⁊ indisciplinatis
qͦs tñ ⁊ ipsos ꝓpt̾ nomen iħu. uł forsitan aliqͥd initiũ sub¬
stantie eiꝰ eccłiȩ uisc̾a suscipiunt. ⁊ amplectunt᷑. S cũ sese
colliderent paruuli. discordes ĩ ut̃o rebecce.: que pͥus orau̾it
ut conciꝑet: dolens uentrẽ suũ uexari atribulatione maloꝵ &
dolore. pene penitebat qͦd concepisset.Sisic inqͥt futurũ erat
mn: q̃d necesse erat concipere: Si de aliqͦ nr̃m fr̃s. sic conqueri
contigerit. uisc̾a matͥs nr̃e: timeo ne melius fuisset si conceptꝰ
n fuisset homo ille: nͥ qͦd nec de talib sunit nos desꝑare. qͥ etiã
de lapidib suscitat filios abrahe. Ipse in eis si qͥtales sunt emol¬
liat cor lapideũ ne quatiantur uisc̾a matͥs: ipse uisc̾a matris

Expanded text:
sentiat gravem aut molestum uterus Ecclesiae. Gravida est, o fratres, Ecclesia, non, sicut Maria, solo Jesu, sed, sicut Rebecca, Jacob et Esau, non solum scilicet bonis et modestis, sed etiam dyscolis et indisciplinatis; quos tamen et ipsos, propter nomen Jesu, vel forsitan aliquod initium substantiae ejus, Ecclesiae viscera suscipiunts in utero Rebeccae, quae prius oraverat ut conciperet, dolensque ventrem suum a tribulatione malorum et dolore, pene poenitebat quod concepisset: Si sic, inquit, futurum mihi erat, quid necesse erat concipere? . Si de aliquo nostrum, fratres, sic conqueri contigerit viscera matris nostrae, timeo ne melius fuisset si conceptus non fuisset homo ille; nisi quod nec de talibus sinit nos desperare, qui etiam de lapidibus suscitat filios Abrahae . Ipse in eis, si qui tales sunt, emolliat cor lapideum, ne quatiant viscera matris; ipse viscera matris