comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ãnis. a cirtũtisione usq ad quĩquagesimam
conuersi et redditiͥ mõchi uo a quĩquagesiã
usq ad ramos ꝑalmaꝵ ⁊ quicꝙ̾ habẽt osten¬
dant et exponãt uolũtati prioris ÷ Et in pã
dm̃ta rainis palmaꝵ omẽs tam mochi. ꝙͣ cõ¬
uersi. et redditi. ꝯueniãt in capło mochorũ.¬
ibiq nõ p̃misso alio ẜmone kactet᷑ de con¬
suetudinib ordĩs ÷ et excoĩcet᷑ apriore. et
a singulis sacerdotib oĩs. tam p̃sens ꝙͣ ab
absens. qui occultandi animo retinuerit
aliꝙ ultra duodecĩ denarios ualẽs donͨ illud
ostendat et exponat priori.ͥ uel siquid a p̃terito
die ramis palmaꝵ sine licentia donando. seu
alit̾ alienauerit uel etiam ꝯmodauerit ultia
sũmã predcãm. donec confiteat᷑ priori ⁊ indul¬
totamẽ spaciũ pñtib ad cõfitendũ usq ad
diem tene. et absentib usq ad octauã diem
reuersionis ad domos suas ÷ Quitũq itaq
exinde retinuerit. aut de donatis. alienatis

Expanded text:
annis a Circumcisione usque ad Quinquagesimam conversi et redditi: monachi vero a Quinquagesima usque ad Ramos palmarum quidquid habent ostendant et exponant voluntati prioris; et in ipsa dominica Ramis palmarum omnes tam monachi quam conversi et redditi ibique, non praemisso alio sermone, tractetur de consuetudinibus ordinis, et excommunicetur a priore, et a singulis sacerdotibus omnis tam praesens quam absens, qui occultandi animo retinuerit aliquid ultra duodecim denarios valens, donec illud ostendat et exponat priori. Vel si quid a praeterito die Ramis palmarum sine licentia donando, seu aliter alienaverit, vel etiam commodaverit ultra summam praedictam, donec confiteatur priori, indulto tantum spatio praesentibus ad confitendum usque ad diem coenae, et absentibus usque ad octavam diem reversionis ad domos suas. Quicunque itaque exinde retinuerit, aut de donatis, alienatis,
Abbreviated transcription (Latin):
Nouitiꝰ blande lenit̾q maxiẽ tactat᷑ in
primis nec ei totam subito institucõnis
asperitatẽ subire ꝯcedit᷑ ⁊ sed paulatim. et
ut ratio uel necessitas postulare uidet᷑: Kã
et tũ coquinariͦ qñq loquendi licẽtiã ht̃:
et a priore sepius uisitat᷑ ÷ Nouitiꝰ nec re

Expanded text:
en blande leniterque maxime tractatur in primis, nec ei totam subito institutionis asperitatem subire conceditur, sed paulatim, et ut ratio vel necessitas postulare videtur; nam et cum coquinario quandoque loquendi licentiam habet, et a pr
Abbreviated transcription (Latin):
aut duersus. auł redditꝰ. si nob̾ placu̾it
ut ꝓbandus reciꝑiat᷑ : primo querat᷑ ab
eo coram testib.si de ordine aliquo exieat:
si uber i si absolutꝰ  si absqs inturabili
sit morbo : si de querelis stitisfecit: I uero
qui uult fieri mõchus insuꝑ intereo⁊ter ⁊sit
possit ad sacios ordines ascende ⁊ Exammat.
quoq silege uel cantare nouit et potest ⁊ xti

Expanded text:
aut conversus, aut redditus, si nobis placuerit ut probandus recipiatur, primo quaeratur ab eo coram testibus si de ordine aliquo exierit, si liber, si absolutus, si absque incurabili sit morbo, si de querelis satisfecerit. Is vero qui vult fieri monachus insuper interrogetur, si possit ad sacros ordines ascendere. Examinetur quoque si legere et cantare
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiendꝰ est post offerendã ad gradũ ante
altore uenit inclinatoq uersũ hũc tertio
repetit ⁊ thoro respondente eundẽ SSusi
ad illũ conuersꝰ ⁊ subdit ÷ Et ne nos ĩdutas
saluũ fat suũ tuũ ͥ mitte ei ͥ ͥ esto ei  dñe¬

Expanded text:
suscipiendus est, post Offerendam ad gradum ante altare venit, inclinatusque versum hunc tertio repetit, choro respondente eumdem: Susciad illum conversus subdit: Et ne nos inducas, Salvum fac servum tuum, Mitte ei, Esto ei, D
Abbreviated transcription (Latin):
pia ⁊̃cͣ Ex hoc tꝑe qui suscepto est auenũ
aib oĩb que mundi sũt intelligit alienẽ:
ut nulliꝰ ꝓrsus rei nec sui quidẽ ⁊ pĩꝰ sene
prioris licentia habeat potestatẽ: ¶ũ sp̃a
dientia magno studio sit ẜuanda ⁊ a his
tame tanto deuotiꝰ at solicitiꝯ quãtos. ad¬
stattius asperiusos subrre ꝓpositie ⁊ nesosis
absit ista defuerit ÷ tantiꝰ labores ño sol̃
careat p̃mio: sed et supplitiũ dopnatis mꝰ
inturrat Hit enĩ samuel÷ celior es ma¬

Expanded text:
 2. Ex hoc tempore qui susceptus est, ita se ab omnibus quae mundi sunt intelligit alienum, ut nullius prorsus rei, nec sui quidem ipsius, sine prioris licentia habeat potestatem. Cum enim nt, obedientia magno studio sit servanda, ab his tamen tanto devotius ac sollicitius, quando districtius asperiusque subiere propositum, ne si, quod absit, ista defuerit, tanti labores, non solum careant praemio, sed et supplicium damnationis incurrant. 3. Hinc enim Samuel: Melior es
Abbreviated transcription (Latin):
desse debeat et cũctoꝵ sollicit e
gerẽ turam ͥ mõchis tamẽ a qͥ¬
bus sumptus est. quietis et stabilitatis
et ceteroꝵ que ad eoꝵ uitã ꝑtinẽt ex̾titioꝵ:
exemplũ maxie p̾bere debẽt ÷ Sedes eiꝰ¬
ybilib uel restitus ͥ nulla qiͣ dig̾tate
uel p̃ciositate differt a cet̾is: nec quicꝙͣ
gestat unde ꝙ sit prior appareat Sup¬
plicat᷑ ei. et hoc modite ͥͥ solũmõ ad
ltiõe eũti. uel redeũti uel cũ ante eum
transit᷑ ÷ et cũ ad aliquos yenit assur¬
forte postẽioꝵ cornua sibi yelit assumẽ ⁊
uel nomẽ suũ quatũq gła uel emmẽtia

Expanded text:
rodesse debeat, et cunctorum sollicite gerere curam, monachis tamen, ex quibus sumptus est, quietis et stabilitatis et caeterorum, quae ad eorum vitam pertinent exercitiorum, exemplum maxime praebere debet. 3. ubilibet, vel vestitus nulla quasi dignitate vel pretiositate differt a caeteris, nec quidquam gestat unde quod sit prior appareat. Supplicatur ei, et hoc modice, solummodo ad lectionem eunti et redeunti, vel cum ante eum transitur, et cum ad aliquos venit assurforte posterorum cornua sibi velit assumere, vel nomen suum quacumque gloria vel eminentia
Abbreviated transcription (Latin):
Ialitubi uel morbi subitiinei
uel ĩgnis. uel alituiꝰ tał ꝑituli
necessitas in gruerit. soluto si¬
Aentio qui prius potest succureit : Si¬
intra terminos mrõs aliquid ĩuentum
fuerit ei ꝓtinꝰ cuiꝰ est si adest. sinaũt
ꝓcuratori reddit᷑ ÷ Si atẽ extra term¬
nos aliꝙ̾ ant̃is ĩuentũ fuerit frĩbus
aut suo dño statim si fieri potest reddi
aut ei ꝑ quem meliꝰ et fidelius reddi
posse putut᷑ ꝯmendat᷑ ałs intactum
dimittit᷑¬
caligaꝵ paria tria peduliũ duo
sotulares nocturnos et diurnos
pellitiam pelles. mantellũ. caputiũ nu
tanas laneas unas lũbaria duo tin¬
gula duo. sotulares eoꝵ de bouina pelle
fuitz EIn Ralendis nouẽbris ynã tumitã
uecterem reddũt. unãq nouã accipiunt
Similit̾ caligaꝵ par reddũt et par cali¬
garũ. parq peduliũ sumũt. pelles et pel

Expanded text:
Si alicubi vel morbi subitanei, vel ignis, vel alicujus talis periculi necessitas ingruerit, soluto silentio, qui prius potest succurrit. infra terminos nostros aliquid inventum fuerit, ei protinus cujus est, si adest, sin autem, procuratori redditur. Si autem extra terminos aliquid a nostris inventum fuerit, fratribus, aut suo domino statim, si fieri potest, redditur, aut ei, per quem melius et fidelius reddi posse putatur, commendatur; alias intactum dimittitcaligarum paria tria, pedulium duo, sotulares nocturnos et diurnos, pelliciam, pelles, mantellum, caputium, mitanas  al. mitaneas laneas unas, lumbaria duo, cingula duo, sotulares eorum de bovina pelle fiunt. 2. A Kalendis Novembris unam tunicam veterem reddunt, unamque novam accipiunt: similiter par caligarum reddunt, et par caligarum parque pedulium sumunt. P
Abbreviated transcription (Latin):
et tincti iacent in celis et dormitorio¬
A pasca usq ad festũ scĩ michaeł a p̾mi
usq ad cõpletoriũ nocturnis sotularib
nõ utunt᷑ ÷ In suꝑiori etiã dormitorio
coẽs lectos pelicias. sotularesq noct᷑nos
habent ÷ In oĩb huiusmodi aluid ni¬
chil turat᷑ nisi ut faigꝰ arceat᷑ et midi¬
tas tegat᷑÷ Nam et ligaturas sotula¬
⁊iũ et renũ tingula de truda gerunt
tanabe lũbariaq ipã canabina sunt.
adeo non quid uanitas aut uoluptas
sed quod sola necessitas aut utilitas postu¬
let cogitat᷑: Habent etiã scutellas duas
ad cibo. ad ꝑanẽ ynã mantilis loco. ad
mũditias unã grandiorẽ iustã tiphumi
salariã coclear et cultellũ uas aquariũ
ferramẽta etiam securim. fossoriũ dolabeũ
su bulam. falticulã acus duas. filũ fot̾¬

Expanded text:
et cincti jacent in cellis et dormitorioA Pascha usque ad festum S. Michaelis a prima usque ad completorium nocturnis sotularibus non utuntur. In superiori etiam dormitorio communes lectos, pellicias, sotularesque nocturnos habent. In omnibus hujusmodi aliud nihil curatur, nisi ut frigus arceatur et nuditas tegatur. Nam et ligaturas sotularium et renum cingula de cruda gerunt canabe lumbariaque ipsa canabina sunt. Adeo non quid vanitas aut voluptas, quod  al. quid sola necessitas aut utilitas postulet cogitatur. 4. Habent et scutellas duas ad cibos, ad panem unam mantilis loco, ad munditias unam grandiorem, justam, scyphum, salariam, cochlear et cultellum, vas aquarium, ferramenta etiam, securim, fossorium, dolabrum, subulam, falciculam, acus duas, filum for
Abbreviated transcription (Latin):
autem obsequia quelib priuata que
sibi ipĩs singuli non occureũt aut possũt
faceꝰ ab aliis hulit̾ deuoteq cõplent᷑
ita ut felitem se putet. tui tale quicquã
fu̾it imꝑatũ ÷ Obiuantes etiã sibi ĩuitẽ
amica alacritate et humili supplicatoe mu¬
tuo lotum dantes. ẜuato pertranseũt suẽ¬
tio ÷ In quo iumores idest qui posteriꝰ ue¬
nerunt satagũt p̃uenire maiores ÷ Quat̾¬
autẽ in anno minuũt᷑ cirta kalendas man.
circa idus iulni circa balendas octobris. c̾ca
balendas februarii ÷ Mmnutis taib die¬
bus pitantia mane uinũ aũt bis datire
Duob priorib dieb. tria si assũt oua ad¬
dunt᷑ tene ÷ Si sicierint post prandiũ umiũ
bibũt. nõ tamẽ in alteriꝰ tella. hoc enĩ ne¬
quaꝙͣ concedit᷑ ut quilib intinuslib tella
quitꝙͣ uel bibat uel comedat ÷ Alaborib

Expanded text:
autem obsequia, quamlibet privata, quae sibi ipsis singuli non occurrunt aut non possunt facere, ab aliis humiliter devoteque complentur; ita ut felicem se putet cui tale quidquam fuerit imperatum. 2. Obviantes etiam sibi invicem, amica alacritate et humili supplicatione mutuo locum dantes, servato pertranseunt silentio. In quo juniores, id est qui posterius venerunt, satagunt praevenire majores. CAater in anno minuuntur, circa Kalendas Maii, circa Idus Julii, circa Kalendas Octobris, circa Kalendas Februarii. Minutis tribus diebus pitantia mane, vinum autem bis datur. Duobus prioribus diebus, tria, si adsunt, ova adduntur coenae. 2. Si sitierint post prandium, vinum bibunt, non tamen in alterius cella. Hoc enim nequaquam conceditur, ut quilibet in cujuslibet cella quidquam vel bibat vel comedat. A laboribus
Abbreviated transcription (Latin):
I quid magnũ uel graue tractã¬
dum fuerit ⁊ prior omẽs mynũ
mõchos facit ꝯuenire ÷ Ibiq
cum omes quid sentiãt ube̾ ꝓnũciauerĩt.
quod meliꝰ rectiusq existimat ⁊ sine iuta
ꝑsonaꝵ acceptõe exequit᷑ ÷ Et hoc sio tã¬
quã utilissimũ rectissimũq seruat᷑  ut
nemo uel alteriꝰ uel suã ꝯtenciose p̾sumat
defensare sententiã : ne bonũ ꝙ absit ⁊siln
in discordiã furorẽq uertat᷑  In leuiõib
uero reb et magis ꝯsuetis ⁊ suo tm̃ et
maturioꝵ est ꝯtentꝰ consilio : Qui ne
lis obedientus frẽs satagit deputare ⁊ qͦꝵ
eas fidei secure ualeat crede̾ tam ĩsuꝑiori¬

Expanded text:
itur magnum vel grave tractandum fuerit, prior omnes in unum monachos praecipit convenire. Ibique cum omnes quid sentiant libere pronuntiaverint, quod melius rectiusque existimat, sine ulla personarum acceptione, exsequitur. 2. Et hoc omnino tanquam utilissimum rectissimumque servatur, ut nemo ntentiam; ne bonum, quod absit! consilii in discordiam furoremque vertatur. 3. In levioribus vero rebus et magis consuetis suo tantum et maturiorum est contentus consilio. 4. Qui ne lis obedientiis fratres satagit deputare, quorum eas fidei secure valeat credere. CAPI
Abbreviated transcription (Latin):
absolutioẽ subdit. saluũ fac̾ seruũ
infurore tuo. primꝰ ⁊ post cuiꝰ finẽ
inungit᷑ ei uisus et dicit᷑  Per istã unit¬
tibi deu quicꝙ peccasti per uisũ: Et
quib ĩ ungit᷑ loca ÷ id est ad auditũͥ
ad odoratum  ad gustum siue loq̃lã ͥ
ad tactum id est ad polas manuũ ͣ ad
incessum. id est plantas ͥ ad ardorem
libidinis. id est ad renes : et adsingłas¬

Expanded text:
servum furore tuo, primus, post cujus finem inungitur ei visus et dicitur: Per istam uncttibi Deus quidquid peccasti per visum. 4. Et quibus inungitur loca, id est ad auditum, ad odoratum, ad gustum sive loquelam, ad tactum, id est ad manus, ad incessum, id est ad plantas, ad ardorem libidinis, id est ad renes. 5. Postea
Abbreviated transcription (Latin):
dater qui sagmarios turat. qñ
foras egredit. in culcitra nõ iacẽt
nichil insi hospitiũ querit nisi
uel prior uel ꝓcurator aliquid ei spetialiter
ĩiunxerit ÷ Nullius nrm uel uerba uel salu¬
tes ad aliquẽ exteriorẽ nulliusq exterio¬
ris ad aliquẽ nr̃m insi priore uel ꝓcuratõe
iubente fert aut refert : Seculares rumões
ubi audit ibi monet᷑ dimitte̾ ÷ Tum uero
et abocoiorone et ab int̾montib et ascalis
nec estam a quoꝙͣ nec hospitiũ accipiunt
nisi aut specialit̾ iussi aut aliqua ĩ euita¬
bili et ĩoppinata necessitate coacti Si¬

Expanded text:
ater qui sagmarios curat, quando foras egreditur, in culcitra non jacet, nihilque nisi hospitium quaerit, nisi vel prior vel procurator aliquid ei specialiter injunxerit. 2. Nullius nostrum vel verba vel salutes ad aliquem exteriorem, nulliusque exterioris ad aliquem nostrum, nisi priore vel procuratore jubente, fert aut refert. Saeculares rumores ubi audit, ibi jubetur dimittere. CAPITULUM et a Bocoirone, et ab Intermontes, et a Scalis, nec escam a quoquam nec hospitium accipiunt, nisi aut specialiter jussi, aut aliqua inevitabili et inopinata necessitate coacti.
Abbreviated transcription (Latin):
Qũta feria. et solẽmtatib capu ułtia co¬
suetũ aliꝙ melioris esce suscipiũt: Pasde
tamẽ et penthecostes feria quinta. et altera
post festum ĩnocentiũ die si het idẽ quinta
alia pitantia sumũt Herbas trudas. fru¬
ctus cuit radices. cũ assũt. in cena tantũ
uel in prandio si semel comedũt ÷ accipi¬
unt ÷ Pulmenti uel pitantie. quicꝙ un
prandio suꝑfuerit : reddũt: Uinũ da¬
tum. non nisi inprandio uel tena uibt̃¬

Expanded text:
Quinta feria et solemnitatibus capituli, ultra consuetum, aliquid melioris escae suscipiunt. Paschae tamen et Pentecostes feria quinta, et altera post festum Innocentum die, si hac, id est quinta alia pitantia sumunt. 4. Herbas crudas, fructus aut radices, cum adsunt, in coena tantum, vel in prandio, si semel comedunt, accipiunt. Pulmenti vel pitantiae quidquid uni prandio superfuerit reddunt: vinum datum non nisi in prandio vel coena bib
Abbreviated transcription (Latin):
tunt᷑ pane. antiqua nãq dsuetudo est
ut dus genera panũ alterũ quod pulcriꝰ
sit mõchis faciamꝰ et alterũ dusis  Qua
inre cum priori platuerit ut ita fiat. ei
contradice̾ nullꝰ audeat arteptare  In
aduentu tamẽ et quadragesima. per su¬
gulas ebdomadas frẽs layti singulas
triticeas expitantia recipiũt tortas⁊ pa

Expanded text:
unt : « Antiqua consuetudo est ut duo genera panum, alterum quod pulchrius sit, monachis, faciamus, et alterum conversis; qua in re cum priori placuerit ut ita fiat, ei contradicere nullus audeat attentare. » inAdventu tamen et Quadragesima per singulas hebdomadas, singulas triticeas ex pitantia recipiunt tortas. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurator ꝙͣuis exemplo marthe cuiꝰ sũs¬
cepit officiũ. tirca multa sollicitari et turbo¬
ri necesse habeat  silentiũ tamẽ et quietẽ
celle nõ penitꝰ abitẽ aut aborrẽ solet ⁊ s
potius ꝙͣtum domꝰ negotia patiũt᷑ quasi
ad tutissimũ et quietissimũ portꝰ sinũ. ad
cellam semꝑ recurrit  ut legendo. orãdo me¬
ditando. et turbulentos animisui motꝰ ex
reꝵ exterioꝵ cura uel dispositõe surgentes se¬
daze ⁊ et marchanis sui pectõis aliquid sa¬
lubre. quod frĩb ꝯmissis incapło suauit᷑
et scipient᷑ eructuet possit reconde̾ ⁊ Tanto
enĩ frequẽtiorib monitionib indigent ⁊̃
quãto minꝰ kãs norũt ÷ Qui si quod ab¬
sĩt negligens aut ꝓdigꝰ aut ꝯtumax io¬
uentꝰ fuerit. sepiusq cõdreptꝰ emendare
noluerit  subrogato in loco eurs meliore. ad
colie ꝓtinꝰ custodiam reuotat ⁊ ue ꝯiil nce¬
quit᷑ aliendm. suam sciltem operet᷑ salutẽ:

Expanded text:
uamvis exemplo Marthae, cujus suscepit officium, circa multa sollicitari et turbari necesse habeat, silentium tamen et quietem cellae non penitus abjicere aut abhorrere solet. Sed potius, quantum domus negotia patiuntur, quasi ad tutissimum et quietissimum portus sinum, ad cellam semper recurrit, ut legendo, orando, meditando et turbulentos animi sui motus ex rerum exteriorum cura vel dispositione surgentes sedare, et in arcanis sui pectoris aliquid salubre, quod fratribus commissis in capitulo suaviter et sapienter eructet, possit recondere. Tanto enim frequentioribus praedicationibus indigent, quanto minus litteras norunt. 3. Qui si, quod absit, negligens aut prodigus aut contumax inventus fuerit, saepiusque corruptus emendare noluerit, subrogato in locum ejus meliore, ad cellae protinus custodiam revocatur, ut qui nequit alienam, suam saltem operetur salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ ÷ Sed et ip̃is hospitib nõ paꝵ hoc
expedire putamꝰ ͥ ͥ qui nr̃is spitalib seu
corporalib ita debent bonis coĩtore ÷ ut
ad mala non cogant declinare ÷ Ad mala
nr̃m suis nos expensis ad uagandum
et ꝓpositum nrm̃ sit silentio et solitudini cel¬
ie uatare ⁊ iuxta illud ieremie ÷ Sedebit
solitariꝰ et tacebit  Et alibi ÷ A facie ma¬
nus tue solus sedebam ÷ quia ꝯminatione
replesti me: Nichil em̃ laboriosiꝰ in exer¬
citus discipline regularis arbitram ⁊ ꝙͣ
silentiũ solitudinis et quietẽ ÷ Unde et
btũs augustinꝰ dicit amitis huiꝰ medi ⁊¬
nichi esse laboriosiꝰ ꝙͣ non laborare ⁊ espi¬

Expanded text:
s. 3. Sed et ipsis hospitibus non parum hoc expedire putamus, qui nostris spiritalibus seu corporalibus ita debent bonis communicare, ut nos ad mala non cogant declinare. Ad mala suis nos expensis ad vagandum et propositum nostrum est silentio et solitudini cellae vacare juxta illud Jeremiae: Sedebit solitarius et tacebit ; et alibi: A facie manus tuae solus sedebam, quia comminatione replesti me . Nihil enim laboriosius in exercitiis disciplinae regularis arbitramur quam silentium solitudinis et quietem. Unde et beatus Augustinus dicit: Amicis hujus mundi nihil esse laboriosius quam non laborare. S
Abbreviated transcription (Latin):
utet fue smonem : In partẽ rero ducere
aliquẽ. uel duci. aut quasi secreto aliꝙ̾ inti¬
mare. aut mandare aliquib non licet ⁊ insi
licentiã dante priore: Quã licentiã nõ ad
nos. sed ad eos si tanti habent attinet petẽ¬

Expanded text:
e sermonem. 2. In partem vero ducere aliquem, vel duci, aut quasi secreto aliquid intimare, aut mandare aliquibus non licet, nisi licentiam dante priore. Quam licentiam non ad nos, sed ad eos, si tanti habent, attinet pete
Abbreviated transcription (Latin):
expenderit : Qui uniu̾soꝵ strẽnue curam¬
gerens  si magnũ aliꝙ aut pret̾ cõsuetu¬
dinẽ agendũ est. ad prioris recurrit semꝑ
consiliũ ⁊ nec grande aliquid p̃ter eiꝰ li¬
centiã donare p̃sumat aut age̾ Non¬

Expanded text:
pellari. Qui universorum strenue curamgerens, si magnum aliquid aut praeter consuetudinem agendum est, ad prioris recurrit semper consilium, nec grande aliquid, praeter ejus licentiam, donare praesumit aut age
Abbreviated transcription (Latin):
pro reritate nec carcerẽ nec mortẽ declinãe
Ihesus ip̃e deus et dñs cuiꝰ uirtus nec sẽi¬
to uarri nec publico poterat ĩpedir ds
suotamẽ nob̾ consulet exemplo priusꝙ̃r p
refertꝰ ⁊ ꝙ relictis turbis discipuloꝵ ꝗri
mõtem solus ascende̾t orare: Quiet ͥ¬
minetis iam tꝑe passionis apłos relqͥt
solus exoraturꝰ  isto uel maxime uaio¬
nuas exemplo ꝙͣtum solitudo ꝓsut octõt

Expanded text:
pro veritate nec carcerem nec mortem declinare. pro veritate nec carcerem nec mortem declinare. Jesus ipse Deus et Dominus, cujus virtus nec secreto juvari, nec publico poterat impediri, ut suo tamen nobis consuleret exemplo, priusquam refert quod, relictis turbis discipulorum, in montem solus ascenderet orare . Qui et imminentis jam tempore passionis apostolos reliquit solus exoraturus, isto vel maxime insinuans exemplo quantum solitudo prosit orat
Abbreviated transcription (Latin):
studia suos alũpnos quales efficiãt᷑ : pos¬
tea manifestat dicens ÷. Sabit ꝑtucienti
se maxillã ⁊ saiturabit᷑ obibrns Quoꝵ
inaltero patĩa sũma : in altero ꝑfcã refia¬
ges hitlitas: Iohãnes quoq baptista
quo int natos mulieꝵ iuxta salucitoris
p̃coniũ maior nemo surrexit  quid sou¬
tudo securitatis. quid ye ytilitatis affe̾nt :¬
euident ostendit : Qui nec diuinis ora¬
tulis. quib p̃dcm fuerat  ꝙ ab utero
foret dnm p̾uenturꝰ ⁊̃ nec mirabili. nati¬
iutute net parentũ sc̃ĩtate seturꝯ freꝙͣ¬
tiam ixim̃ fugiens tãquã ꝑiculosa : de¬
secta solitudĩs tãquã tuta delegit ⁊ tã¬
diui picula mortẽ̾q nestiẽs ⁊ ꝙͣ dui hemũ
solꝯ incoluit ⁊ Ubi quid uirtutis luctꝰ ͥ
quid re sit meriti. xp̃i baptismꝰ : et pro
iusticia mors suscepta mõstrauit ÷ Tal¬
est enĩ fcũs in solitudine  ut dignꝰ es¬

Expanded text:
studia suos alumnos quales efficiant posstudia suos alumnos quales efficiant postea manifestat dicens: Dabit percutienti se maxillam, saturabitur opprobriis, quorum in altero patientia summa, in altero perfecta refulget humilitas. 9. Joannes quoque Baptista, quo inter natos mulierum, juxta Salvatoris praeconium, major nemo surrexit , quid solitudo securitatis quidve utilitatis afferat evidenter ostendit; qui nec divinis oraculis quibus praedictum fuerat quod ab utero foret Dominum praeventurus, nec mirabili nativitate, nec parentum sanctitate securus, frequentiam hominum fugiens tanquam periculosam, deserta solitudinis tanquam tuta delegit, tandiu pericula mortemque nesciens, quandiu eremum solus incoluit, ubi quid virtutis lucratus quidve sit meriti Christi baptismus et pro justitia mors suscepta monstravit. Talis enim factus est in solitudine, ut dignus es
Abbreviated transcription (Latin):
ãtq eliseus  solitudinẽ tost̾ ẽ striptura
quãtum diligant ÷ quãtũ ue ꝑ eam in di¬
ninoꝵ secietoꝵ reuelatõib crescãt: Quoe
modo et int̾er hoĩes peridite nt᷑ assidue :¬
repletꝯ est: Poscens etiã dari aqua ca¬
piti suo. et oculis suis fontẽ lac̾yiarum:
postulat dicens: Quis dabit michi di¬
uersoriũ uatoꝵ in solitudine ͥ tamꝙ̃ hoc
eũ in ciuitate face̾ nõ racaret: hoc modo
tũ silentio salutare dei ÷ cui yegotio mnaet¬
mũ p̾stat solitudo suffragiũ ⁊ addidisse¬
q bonũ est uro cũ portauerit iuugũ a
adolescentia sua ubi nos plurimiũ con¬
solat᷑ qui ꝓpositũ istud pene om̃es a ui¬
uentute subiuuimꝰ ⁊ adiecit et ou u
uedebit solitari ꝯ et tacebit qr leuabit
se supra se ⁊ oiã pene que inbat nondãe
instifato e sũt optima quiete et solitudĩe
stlentio et suꝑioꝵ appetitõe significãs : Que

Expanded text:
atque Eliseus solitudinem testis est Scriptura atque Eliseus solitudinem testis est Scriptura quantum diligant, quamtumve per eam in divinorum secretorum revelationibus crescant, quoque modo et inter homines periclitentur assidue repletus est , poscens etiam dari aquam capiti suo, et oculis suis fontem lacrymarum, postulat dicens: Quis dabit mihi diversorium viatorum in solitudine? Tanquam hoc eum in civitate facere non vacaret; hoc modo cum silentio salutare Dei ; cui negotio maximum praestat solitudo suffragium; addidissetque: Bonum est viro cum portaverit jugum ab adolescentia sua, ubi nos plurimum consolatur, qui propositum istud pene omnes a juventute subivimus; adjecit et ait: Sedebit solitarius et tacebit, quia levabit se supra se, omnia pene quae in hac nostra institutione sunt optima, quiete et solitudine, silentio et superiorum appetitione significans. 8. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
Eꝯmendatione huiꝰ uite solitarie
stil pene taciũꝰ .ͥ a multis sanctis
et sapientib. et tante auctoritat᷑
ut eoꝵ uestigia nõsimꝰ calcare digni: copi¬
ose cõmendatam scientes ÷ Nostis enĩ in ue
teri et ĩ nouo maxĩe testamẽto ÷ oiã pene
maiora subtiliora secreta. nõ in turbis tu¬
multuosis. sed cum soli essent dei famulis
reuelata ⁊ ip̃osq dei famulos. cũ yel subti¬
lius aliꝙ meditari uel liberiꝯ orore. uel
aterrenis per mentis excessũ alienari cu¬
ꝑent ⁊ fere semꝑ multitudĩs ĩpedimenta
uitasse: et solitudĩs captasse ꝯmoditatos
Hinc est ut aliꝙͦ inde tangamꝰ  ꝙ in
agrum ad meditandũ ysaat solus egre
uũ fuisse credendũ est Qd iacob pre¬
missis sĩb solꝰ remanet u facie ad fa¬
tiem deũ uidet. Uñdtoe simul. et noĩs
in meliꝰ mutatõe. felix efficit᷑ . plusi
assecutꝰ yno moniẽto solꝰ : ꝙͣ toto uite
tꝑe comitatꝰ ÷ Moyses quoq helyas

Expanded text:
e autem hujus vitae, solitariae scilicet, pene tacuimus a multis sanctis et sapientibus et tantae auctoritatis, ut eorum vestigia non simus calcare digni, copiose commendatam scientes, et vobis quod aequeteri et in Novo maxime Testamento, omnia pene majora et subtiliora secreta, non in turbis tumultuosis, sed cum soli essent Dei famulis revelata, ipsosque Dei famulos, cum vel subtilius aliquid meditari, vel liberius orare, vel a terrenis per mentis excessum alienari cuperent, fere semper multitudinis impedimenta vitasse, et solitudinis captasse commoditates. 5. Hinc est, ut aliquid inde tangamus, quod in agrum ad meditandum Isaac egreditur srium fuisse credendum est. Quod Jacob praemissis omnibus solus remanet, facie ad faciem Deefficitur , plus assecutus uno momento solus quam toto vitae tempore comitatus. 6. Moyes quoque, Elias
Abbreviated transcription (Latin):
autemi diũcis post missam ad cellas
aquam scã ferentes ⁊ paruũ facimꝰ
interuallũ ÷ Deinde sĩgno pulsato
ad eccłiam redeuntes. sextam cantaꝰ
et sic in refectoriũ pergimꝰ⁊ aĩarũ
pariter et corpoꝵ escam sumpturi
Exeuntes autem de reftorio a pasca¬

Expanded text:
us. 8. Post missam ad cellas aquam sanctam ferentes, parvum facimus intervallum; deinde signo pulsato ad ecclesiam redeuntes sextam cantamus; et sic in refectorium pergimus, animarum pariter et corporum escam sumpturi. Exeuntes autem de refectorio a Ka
Abbreviated transcription (Latin):
A hoc tꝑe nouerit se nichil oĩo
ne batulum quidem quo ꝑ uiam
gradiens ĩnittit᷑ sine priorit̃
habere licentia: Quipꝑe cũ net ip̃ẽmet
suus sit÷ Ega ꝙ̃ idipm̃ quod demoiht¬

Expanded text:
  al. novit se nihil omnino, neque baculum quidem quo per viam gradiens innititur, sine prioris habere licentia; quippe cum nec ipsemet suus sit. Erga quem idipsum quod
Abbreviated transcription (Latin):
custodit : Cum autẽ aliqui ex monachis e¬
mendandis. uel ligondis libris yel alicui
tali oꝑi mantipant᷑  ip̃i quidem loquũtur
adinuitem ÷ cum suꝑuenientib uero neqͣꝙ ⁊
nisi priore pñte auł uibente ÷ In estate tũ¬
aliqui oꝑant᷑. uel emendant iͥ nõ debent
sme spetiali licentia tꝑe dormitionis oꝑpri:¬

Expanded text:
cupantur. Cum aliqui ex monachis, emendandis vel ligandis libris, vel alicui tali operi mancipantur, ipsi quidem loquuntur ad invicem, cum supervenientibus vero nequaquam, nisi priore praesente aut jubente. CAPITUaliqui operantur, vel emendant libros, non debent sine speciali licentia tempore dormitionis op
Abbreviated transcription (Latin):
sollemnitatib ÷ tres lcõnes cum tri¬
bus responsoris dicimus ÷ Illud ob¬
seruantes ⁊ ut si ante feriam quĩ¬
tam predicti mensis kalende con¬
tigerint ⁊ in p̃cedenti dnĩca xñsoria
piamus sequenti et deinceps fe¬
ria tres lcones cum responsoriis de
libris eisdem recitantes : ip̃osq ꝓphas¬
ꝓphetas cum suis responsoriis incho¬
amus. diey qui inter kalendas et
dñicam sunt. alterum cum trib ꝓpt̾
martires alterum cum yna lectione

Expanded text:
solemnitatibus, tres lectiones cum tribus responsoriis dicimus; illud observantes ut si ante quintam feriam praedicti mensis Kalendae contigerint, in praecedenti Dominica responsoria piamus; sequenti et deinceps feria tres lectiones cum responsoriis de libris eisdem recitantes. 2. Sin aprophetas cum suis responsoriis inchoemus; dierum qui inter Kalendas et Dominicam sunt, alterum cum tribus propter martyres, alterum cum una lectione
Abbreviated transcription (Latin):
quam autem pro trium icõm festo.
lectiones hystorie dimictimus ⁊ insi
in uigilia natalis dñi. et duobus
et ebdomatib pasce et penthet̾ : et
infra octauas assumptionis bt̃e ma

Expanded text:
quam autem pro trium lectionum festo, lectiones Historiae dimittimus, nisi in vigilia Natalis Domini, et tribus et hebdomadibus Paschae et Pentecostes, et infra octavas Assumptionis beatae M
Abbreviated transcription (Latin):
tum nullo ꝓrsus insi specialit̾ ussꝰ
fabulandi licentiam hab ÷ Nutib tãtũ
uel si nõ intelligit᷑ etiã uerbis eos qui nõ
debent tnͣsire ⁊ repellit ÷ Idipmm suare u¬
betur quitũq uites eius exequitur ⁊¬

Expanded text:
cum nullo prorsus, nisi specialiter jussus, fabulandi licentiam habet; nutibus tantum, vel, si non intelligitur, etiam verbis eos qui non debent transire, repellit. Idipsum servare jubetur, quicunque vices ejus exsequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ieã fac̾e̾ an lenotinũ auegatõ
repłłat maritũ ab actꝰatõe ⁊
ritũ ob lenociniũ possit ⁊ pu¬
to posse ñclandꝰ gorgł mp
elarissim urore actusant. cum
decestus eẽt mor̃e ĩ adntio dp¬

Expanded text:
ream faciat, an lenocinii allegatio repellat maritum ab accusatione? et ritum ob lenocinium possit? et puto posse. nam Claudius Gorgus uir clarissimus uxorem accusans cum detectus est uxorem in ad
Abbreviated transcription (Latin):
a notant ᷤᷤ s iłr ⁊ ĩ cestuoses ho¬
inicidas. ꝑiuros. raptores ia¬
leficos ueneficos. ad ultos de
beilis publicis fugientes⁊ a
Idigna s petũt loca ten̾e aũ
facultates ĩuiste aufer̃t̃ ecͤ¬

Expanded text:
a notantur. Similiter et incestuosos, homicidas, perjuros, raptores, maleficos, veneficos, adulteros, de bellis publicis fugientes, et qui indigna petunt sibi loca tenere, aut facultates Ecclesiae auferunt
Abbreviated transcription (Latin):
nis ĩꝯpit adu̾sario suo de
a iurante ut uider iuram̃ti
fidẽ secutꝰ. ita siũam sũ aui
possit forre iure def̾ende
rengioĩs ei seruando.St̃

Expanded text:
nis incumbit, aduersario suo de a iurante, ut iudex iuramenti fidem secutus ita suam sententiam possit formare, iure referendae religionis ei seruando.Sed
Abbreviated transcription (Latin):
exig̾e. si uo ab sitõ ꝯfite¬
atur qͥd̃ accepisse pecuniã ⁊
tat. qͥ eĩ soluit ñ ẽita re¬
supinꝰ ut facle suas pe¬
cunias iactet ⁊ ĩdepitares¬
fundat ⁊ marse si ip̃e eria
se.si diligẽs sit ⁊ stud iotꝰ

Expanded text:
exigere. sin uero ab initio confiteatur quidem suscepisse pecunias, dtat: qui enim soluit numquam ita resupinus est, ut facile suas pecunias iactet et indebitas effundat, et maxime si ipse qui homo diligens est et studi
Abbreviated transcription (Latin):
ħ pͥmłm. ne cugant᷑ aut se¬
d̾e cũ iudicrb cĩ uidicat᷑ aut
tatib ĩ uiriã sustinentil aut
iudiciali teumate iudigne
ꝓcedente ꝑtꝰ iaguificentissi¬
mos gͥ illustͥb oi̾b licentia sit¬

Expanded text:
m, ne cogantur aut sedere cum iudicibus cum iudicant aut tatibus iniuriam sustinentibus aut iudiciali schemate indigne procedente. Post magnificentissimos
Abbreviated transcription (Latin):
nũtiat iurare d ñ calũpniã
dic̾a opus nomũ uũtiare i
iusiurand̾ ex actore p̾tore
ñ exgitur ut iuremꝰ añqm
iusiuoand̾ exigatur¬

Expanded text:
nuntiat, iurare debet non calumniae causa opus nouum nuntiare. hoc iusiurandum auctore praetore non exigitur, ut iuret is ante, qui iusiurandum exigat
Abbreviated transcription (Latin):
ad litem penitꝰ ꝑuenire. sed
cadat au ĩstituta ac tõe qͣ
ĩprob litigator ⁊ tͥsticiaiu¬
dicũ ei cũ sũma int̾minatõe
gissime expellat ¶Si autͥ hoc
sacͣm̃tũ ib̾ire iecusau̾it ĩ hixͥ
capitulis q̃ in narratõe ꝯ pͥ¬

Expanded text:
ad litem pervenire, sed cadat ab instituta actione quasi improbus litigator, et tristitia iudicum ei cum sancta interminatione gissime expellat. Sin autem reus hoc sacramentum subire recusaverit, in his capitulis, quae narratione compr
Abbreviated transcription (Latin):
pupillus ip̃e si ĩpubes ẽ nõ
pos. ħ eĩ sepissime rescͥptũ
est. s ñ tutorẽ cogend̾ ẽẽ ꝓ¬
mir̃em pupilli ad mittendã ẽẽ¬
⁊ si ꝑataeẽt iurare diui fr̃ec¬

Expanded text:
us, si impubes est, non potest: hoc enim saepissime rescriptum est. sed nec tutorem cogendum uel matrem pupilli admittendam, etsi parata esset iurare, diui frat
Abbreviated transcription (Latin):
.IUI. q .i. monachi amonast¬
erio foras egedientes ne ali¬
quod misteriũ ecc̃astitum
pͥsimnant agere ꝓhib̾mus.
nisi forte cum abb̃is inꝑio
negotii suceptor ł extecutor

Expanded text:
um. XI. Monachi a monasterio foras egredientes ne aliquod ministerium ecclesiasticum praesumant agere prohibemus, nisi forte cum abbatis impernegotii susceptor vel exsecutor
Abbreviated transcription (Latin):
tigantur aliquod laboris
sui capiant te disponente
subsidiũ. iustũ nam ẽ ut
illi ꝯsecͣtitur stipendium qͥ
ꝓtemꝑe suum accomodare re¬
pͥiuntur obsegutũ. ad idem.

Expanded text:
tigantur, aliquod laboris sui capiant te disponente subsidium. Justum namque est, ut illi consequantur stipendium, qui pro tempore suum commodare reperiuntur obsequium.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾r.obseruare ita eum oꝑ
ne forte dum honori postu¬
iancium datur łmꝓbitati ce¬
ditur mediotres derid̾ia sua
nõ ꝓferant quia aut oĩo ñ
aohibi̾t aut minus fiqn¬
tes n in aliqua dignitate
positos aduocatos sibi ꝓpexe¬

Expanded text:
.Obseruare itaque eum oportet, ne forte dum honori postuantium datur uel improbitati ceditur, mediocres desideria sua non proferant, qui aut omnino non adhibuerunt, aut minus frequentes neque in aliqua dignitate positos aduocatos sibi prospexe
Abbreviated transcription (Latin):
cũ p̾cib tius significes te ig¬
norante p̾diũ cuiꝰ eũ memini¬
sti sͥ uł a te douatũ inftrĩs ĩ
seri fecisse si ua sũt q̃ udi¬
sti nec ad nom̃ fce douat dis
fundus iste ꝑuenit. Uti addito
iudite ꝯpetenti te ꝓbare op¬

Expanded text:
Cum precibus tuis significes ignorante te praedium eum cuius meministi sibi velut a te donatum instrumentis inseri fecisse, si vera sunt quae indidisti, nec ad nomen factae donationis fundus iste pervenit. Unde adito iudice competenti probare
Abbreviated transcription (Latin):
tes celeriter preuenire.⁊ eoꝵ
malignntatib obinare quitm̃¬
modo ꝓponũt actiones uolunt
neminem ꝯpelliactionessuas
ext̾e nolentem hanc igitur
pͣuitatem extinguere tupiẽ-¬
tes Iubͥmiis memorate legis au¬
xilio nõ eos uti qui gtra aliq̃m
suas ꝓponunt actiones su ꝑ
iudicialem ꝯuentionem sie

Expanded text:
tes celeriter provenire et illorum malignitatibus obviamus, qui tantummodo proponunt actiones, nolunt neminem compelli actiones suas exercere nolentem. Et hanc igitur pravitatem extinguere festinantes iubemus memoratae legis auxilio non eos uti, qui contra aliquem suas proposuerint actiones sive per iudiciariam conventionem sive
Abbreviated transcription (Latin):
actori ꝯueniat. Quam obrem
sc̃imnus actorem ceptum nego¬
tium us ad fiem litis ex̃ce¬
re. Siuero cãm ꝓ sequi distu¬
rit damus pulsato lñram¬
iudicem apud quẽ cepta ẽ¬
lis postulandi. ut ab eodem

Expanded text:
actori conveniat. Quamobrem sancimus actorem coeptum negotium usque ad finem litis exercere. Si vero causam persequi distulerit, damus pulsato liudicem apud quem lis coepta est postulandi, ut ab eodem
Abbreviated transcription (Latin):
sidum ad huc res integra sit
reuocatum fuerit euanescit.
It̃ si ad bnc integro mandato
S utilitatis tinusa receptum
ẽ si mortuo eo quitibi man¬
oauit tu ignoras eum de cecris¬
se erecitus fu̾is mandatum
posse te agere mandati acfõe
alidm̃ iuita ⁊ ꝓbabilis ignoum¬

Expanded text:
si dum adhuc integra res sit, reuocatum fuerit, euanescit. 160 Item si adhuc integro mandato sed utilitatis causa receptum est, ut si mortuo eo, qui mihi mandauerit, ignorans eum decessisse exsecutus fuero mandatum, posse me agere mandati actione; alioquin iusta et probabilis ignora
Abbreviated transcription (Latin):
forte qui legibus ad minoꝵ eca¬
tũ tutelas siue ꝓcuracõnes ĩ ex¬
tusabłr a tͥchintur aut cũ ip̃ius
ciuitatis ep̃c ecc̃asticarum terũ ÷¬
ꝯmiserit gub̾nada ⁊ orphanoꝵ÷
⁊ uiduaꝵ q̃ inde fente fant aut:¬
earũ ꝑsonaꝵ que maxie in¬

Expanded text:
forte qui legibus ad minorum aetatum tutelas sive curationes inexcusabiles attrahuntur, aut cui ipsius civitatis episcopus ecclesiasticarum rerum commiserit gubernacula, vel orphanorum aut viduarum quae indefensae sunt autearum personarum quae maxime
Abbreviated transcription (Latin):
cato ullũ ꝯtractum inite ul¬
lam ue pactõnem ꝯfic̾e tũ
eo litigatore quem ĩ ꝓpͥam
recepit fidem nec ex industͥa
hoc putant eligendum eo¬
uscs liceat ꝓ orare quousq
malu̾int uidelic ut nõ ad
turpe opendiũ rdispendiũ
de some ħ accipiatur occac¬
sio. S laudes ꝓ ea argum̃ta
q̃rantur. Nam si lucto pectu¬
nia ne capiantur ueliitĩ
fibiecti ⁊ cegen̾es int̾ uibissi¬

Expanded text:
cato ullum contractum inire, ullam pactionem conferre cum eo litigatore, quem in propriam recipit fidem, nec ex industriahoc putaveusque liceat orare, quousque maluerint, videlicet ut non ad turpe compendium stipemque deformem haec adripiatur occasio, sed laudis per eam augmenta quaerantur. nam si lucro pecuniaque capiantur, veluti abiecti atque degeneres inter vilissi
Abbreviated transcription (Latin):
torem siue syndicũ ꝑ quem
tanquam in repuplica esd̾
uł fiat qd̾ si nemo eos defẽ¬
dat ꝙ eorum cõe erit possĩ¬
d̾e. ⁊ simonitiñ excitentur
ad sui defensionẽ uenire
dem nõ ẽẽ᷑ actorem uł sindi-¬
tum. tunc quo intelugimrꝰ

Expanded text:
torem siue syndicum, per quem tamquam in re publica, quod  fiat. Quod si nemo eos defendat, quod eorum commune erit possideri et, si admoniti non excitentur ad sui defensionem, uenire dem non esse actorem uel syndicum tunc quoque intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
dactie  pec̃oni tue de roga-¬
si ꝓcurator mens paciscatur
exceptio doli mali m ꝓd̾it ut
ed̃atio uidetur qui putat
sicut pactum ꝓcuratoris¬
mei michi nocet iͣ mͥ ꝓdest

Expanded text:
dasti, nihil petitioni tuae derogasi procurator meus paciscatur, exceptio doli mihi proderit, ut ebatio uidetur, qui putat, sicuti pactum procuratoris mihi nocet, ita et
Abbreviated transcription (Latin):
lio tuo mandati qui defentio¬
ni tue se offerebat dupplici rõe
nc̃citas nõ fuit aut quia defen¬
dere quis siue lib̾tus siue ex¬
traneus põt sine mandato ta¬
tudatione tñ ꝓdefensione pͥstita
.s. arbitrio boni niri ⁊ alia ꝓ cui¬
cubio osteruacõne subiecta .s.¬
iudicatum iolui ant cmod tili

Expanded text:
lio tuo mandati, qui se defensioni tuae offerebat, duplici ratione necessitas non fuit, aut quod defendere quis sive libertus sive extraneus sine mandalio tuo mandati, qui se defensioni tuae offerebat, duplici ratione necessitas non fuit, aut quod defendere quis sive libertus sive extraneus sine mandat
Abbreviated transcription (Latin):
liũ eandem rem manda¬
torran exequatur. Nam
nisi ita ie nũtiau̾it ut in¬
tegra causa mandacori re¬
seruetur eandem ꝑem ex¬
renunciandi aut s̃cempesti¬
ue renunciandi. ⁊ notan¬

Expanded text:
alium eandem rem mandator exsequatur. nam nisi ita renuntiatur ut integra causa mandatori reservetur eandem rem exrenuntiandi aut intempestive renuntiandi. Manda
Abbreviated transcription (French):
d̾r. Nam ⁊ si debitori meo
ro accꝑe. Iõ ignorans debi¬
tor ꝙcio sisanti ie ꝓcuratore
solu̾te ⁊ debitor lib̾abitur
⁊ ritius finrti accõne tenebi¬

Expanded text:
 nam et si debitori meo ro accipere idque ignorans debitor Titio simulanti se procuratorem soluerit, et debitor liberabitur et Titius furti actione tenebi
Abbreviated transcription (Latin):
rogand̾ fuisset prita in me-¬
tallum e capitis penam nẽ
ẽẽ ab sentibus irtogandũ.¬
In accniatorem ab sentem fĩ¬
minquam grauius statuen¬
dum qm tupiliani senatꝰ
dsulti tena urogatur dicẽ¬

Expanded text:
ta in metall‹um› uel capitis poenam, non esse absentibus irrogandam.In accusatorem autem absentem nonnumquam grauius statuendum, quam Turpilliani senatus consulti poena irrogatur, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓrinat᷑. si ꝓturatorẽ iͣ ẽ de
iam spẽm ꝯstitutui offm̃¬
hũist rem iudicatam rescin-
di ap̾tet cñ si quud frande
ł colo egit ꝯuenite eũ mote
iudicioꝵ nõ ꝓ hib̾tur cũ ꝓ cir¬

Expanded text:
e die unam speciem constitutus offihabuit, rem iudicatam rescindi non oportet, cum, si quid fraude vel dolo egit, convenire eum more iudiciorum no
Abbreviated transcription (Latin):
mandauit. u̾m siqurs alius
ꝓnocare uolu̾it. Nec distingni-¬
tur utrũ amitus uecessarius
eiui necne. Tredo illis enĩ hu-¬
manitatis rõe oem ꝓuocatonẽ
festinans adhuc puto defferẽ¬
dum supplicium. ¶Ebnstitu¬

Expanded text:
mandauerit, uerum quisquis alius prouocare uoluerit. neque distinguitur, utrum necessarius eius sit nec ne: credo enim humanitatis ratione omnem prouocantem  perire festinans? adhuc putem differendum supplicium. 7 Marci
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ dr̃ t̾cio pustulas edoceri. cũ
qͥs iudice tantͣ suspectũ recu¬
sac añ eũ cãnꝰ suspitõis debe
corã eod̾ iudice ꝓbare tenea¬
pitõne obicit eam̃ eiꝰ uł ñ ue

Expanded text:
rtio postulas edoceri cum aliquis judicem tanquam suspectum recusat, an causam suspicionis debeacoram eodem judice probare teneapi
Abbreviated transcription (Latin):
đpd̾ defensore locoꝵ ł duũ in¬
ros municipales geitis apd̾ eos
hĩtis cei ebrare ⁊ iudic̃e qͥd eũ
trũ uł arbit᷑t eligere. ⁊ apd̾
eos litigare ne ⁊ datꝰ iudexre¬
moueatur ⁊ alt̾ nõ eugatur
electõe uidei ariit̾ siuaria¬
tũ int̾ ꝑtes fuit siłi modo ł p̾si¬
dis ꝓm̃cie si adest ł defensoriͤ
arbitͥo dixim̃da ⁊ executore
negocii cͥ mãdata e hiꝰ cause
executio ĩ minente ⁊ statuta ab
Arbitͥs effcm̃ mancipãte nisi

Expanded text:
apud defensorem locorum vel duumviros municipales gestis apud eos habitis celebrare et iudicem quidem eum trum vel arbitros eligere et apud eos litigare, ne et datus iudex removeatur et alter non eligatur: electione tum inter partes fuerit, simili modo vel praesidis provinciae, si adest, vel defensoris arbitrio dirimenda et exsecutore negotii, cui mandata est huiusmodi causae exactio, imminente et statuta ab arbitris effectui mancipante, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
sus udi dr. Si arbit̾ intraka¬
lendas septembris oariuis¬
serit. nec datum erit licet
das datum nõ ẽẽ. si at oblatũ¬
iam reteꝑit penam pet̾e nõ
põt doli exceptõe remonendus

Expanded text:
sus ait, si arbiter intra kalendas Septembres dari iusserit nec datum erit, licet das datum non esse: sin autem oblatum accepit, poenam petere non potest doli exceptione removendus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlato die litigatores oentis
ineum ꝯꝓmiserunt nec scc̾i
Oꝓussi arbitriũ receꝑit nõ
ẽẽ cogendum retiꝑe. Si ip̃e
in mora nõ fu̾it quomiiꝰ ꝓtĩ¬
bus suis sungeretur quod si

Expanded text:
prolato die litigatores denuo in eum compromiserint nec secundi compromissi arbitrium receperit, non esse cogendum recipere, si ipse in mora non fuit, quo minus partibus suis fungeretur: quo
Abbreviated transcription (Latin):
dareAd arbitͥum coactutum.
uctũ int̾dum rõnem eius
acciꝑe cã cognita puta si
fu̾it ĩfamatuis alitigatorib
aut ĩmuititie capitales ĩt eñ
⁊litigacores aut alt̾um exlitĩ¬
gatorib ĩt̾cesserint aut si etas
ant ualitudo que ꝑostea ꝯ¬
tig̾it acter mimusremittat.
ant occupatio negõꝵ ꝓpͥoꝵ¬

Expanded text:
um, attamen interdum rationem eius cipere causa cognita: ut puta si fuerit infamatus a litigatoribus, aut si inimicitiae capitales inter eum et litigatores aut alterum ex litigatoribus intercesserint, aut si aetas aut valetudo quae postea contigit id ei munus remittat, aut occupatio negotio
Abbreviated transcription (Latin):
inen ꝑs ꝓtimescit. pulsata si
autem mĩme quidem post
sm̃am sb̾ scripserint se arbitͥi
formam amplecti s silentio
eam roborauerint. ⁊ ñ intͣ .r.
dies ꝓrimoᷤ atcestatio mina
fuerit ł iudici ł aduersario¬
ur ab alt̾utra ꝑtiũ ꝑ quam¬

Expanded text:
imen pars pertimescat pulsata. Sin autem minime quidem post sententiam subscripserint arbitri formam amplecti, sed silentio eam roboraverint et non intra decem dies proximos attestatio missa fuerit vel iudici vel adversariis ab alterutra
Abbreviated transcription (Latin):
iditialem ad itimi reuesare
set õem ei clandere rudicõꝵ
copiam nisi pͥus omĩa damp¬
na ei restituat ex hinus uidi
cio adu̾sario eius inflicta si¬
ue citea ingresus litis siue
cuca honoraria ad uocatoꝵ
uł alias cãs que in indicõ u̾tũ¬
tur estimatione iudicis qnͣ¬
titate eoꝵ diffnuenda pꝰqͣm ab¬
pensas erecutoribus negotõꝵ
modis omĩb dispensacõnes eeꝵ
ad p̃plentib scituris iudicibi¬

Expanded text:
iudicialem aditum revelare, sed omnem claudere ei iudiciorum copiam, nisi prius omnia damna restituat ex huiusmodi vitio adversariis eius inflicta sive circa ingressus litis sive circa honoraria advocatorum vel alias causa, quae in iudicio vertuntur: aestimatione iudices quantitate eorum definienda, ppensas: exsecutoribus negotiorum modis omnibus dispositones eorum adimplentibus: scituris iudicib
Abbreviated transcription (Latin):
U̾ qus semł receꝑit arbitũ
ad cutam ᷑ ad sollitudinem su¬
am hanc rem ꝑtinere ꝓͥror
pittat nõ tm̃ quod studeat
lites finire uerum q̃m nõ
debent detipi crmeñ qłi u̾imi
ydoneum. ⁊ bonĩ disceptato¬
rem int se elegerunt singe
erũ post cãm iam semł at
itum tͣctatam post midatã
ta negoti aꝑta arbitrumm

Expanded text:
 in se receperit arbitrium, ad curam et sollicitudinem suam hanc rem pertinere praetor putat: non tantum quod studeret lites finiri, verum quoniam non deberent decipi, qui eum quasi virum bonum disceptatorem inter se elegerunt. finge enim post causam iam semel atque iterum tractatam, post nudata ta negotii aperta, arbitrum vel
Abbreviated transcription (Latin):
nõ obtemꝑans. si sordes reui¬
dens gr̃a eoꝵ qiuarbitͣti sũt
int̾ resserunt ad uersus filiã
tuam ꝯͣ teagentem exstipu¬
littu exirptione oolimali titi
pot̾is sex doli clansula q̃ ex¬

Expanded text:
non obtemperans, si sordes vel evidens gratia eorum qui arbitrati sunt intercessit, adversus filiam tuam agentem ex stipulatu exceptione doli mali uti poteris. Sed et ex doli clausula, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi d̾r ex siña ebitri ex ꝯp¬
misso iure ꝑ fco aedita appłi¬
sis nõ poste sepe rescriptum
est quia nec iudicati actio inde
ꝑrestari põt ⁊ ob hoc inuitem
petia ꝯmittitur ut metu erꝰ
aplatitis nõ recedatur. ssi
sum iudicatum est sm̃ia mil¬
la ẽ nec ullam penam ꝯmitut.¬

Expanded text:
us . Ex sententia arbitri ex compromisso iure perfecto aditi appellari non posse saepe rescriptum est, quia nec iudicati actio inde praestari potest et ob hoc invicem poena promittitur, ut metu eius a placitis non recedatur. Sed si sum iudicatum est, sententia nulla est, nec ullam poenam committ
Abbreviated transcription (Latin):
subsidii. Sc̃mnis om̃es arbitros
cruos p̾dixims ⁊ quos tales ꝯsẽ¬
sus elegerit sub eo pacto in scͥp¬
simtõni stetur. Siquidem sb̾¬
bus ꝑtibus eox sũa nõ solum¬

Expanded text:
raesidii: sancimus in eos arbitros, quos praediximus et quos talis consensus elegerit sub eo pacto in scripinitioni stetur, si quidem subbus partibus eoru
Abbreviated transcription (Latin):
tem plena in cruisit̃õe distut̾e.
ltunc utram ꝑtem sepuis int̾¬
rogare negunit nouũ adderede¬
siderent cum hoc ip̃m. att̾u¬
tram ꝓtem ꝓfitiat siue diffi¬
menda sit c̾auta ꝓuiditem
siue no maiorem põtatem re-¬
ferenda sit¶tem d lerũ tutũ

Expanded text:
tem plena inquisitione discutere et tunc utramque partem saepius interrogare, ne quid novi addere desiderent, cum hoc ipsum ad alterutram partem proficiat, sive definienda causa per iudicem sive ad maiorem potestatem refer
Abbreviated transcription (Latin):
tem oꝑscunta rimari ⁊ ordi¬
nem rerum ꝓlena ĩcͥticione
ꝑitum uluminata sit plemit᷑
nec utigantibus udex pͥus ue¬
lit sua sententia obuiare nͥ qñ¬

Expanded text:
tet cuncta rimari, et ordinem rerum plena inquisitione partium illuminata sit pleniter, nec litigantibus judex prius velit sua sententia obviare, n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit. ab surd̾ ñ erit si ad ex e¬
ruditiõe cõi ac lib̾ alib ftudi¬
is q̃ forte ĩ pueritia atcigit
ad assertõem ueri dogmatis.
ꝯferat ita tñ ut ubi ueradi¬
discit fia ⁊ simlata decliuet.

Expanded text:
rit, absurdum non erit, si aliquid ex eruditione communi ac liberalibus studiis, que forte a pueritia attigit, ad assertionem veri dogmatis conferat; ita tamen quod ubi vera didicerit, falsa et simulata declinet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit ait dicend̾ ei sbueniri
qiͣ gestũ sit cũ eo id̾o si miuor
ꝯueniat debitorẽ ad lub̾e d cu¬
m̃suras honoret᷑ ł cͥditor nũor
ꝑdat pecũiam. aut curatorib eiud̃

Expanded text:
perdidit, dicendum est ei subveniri, quasi gestum sit cum eo. et ideo si minor conveniat debitorem, adhibere debet cuusuris oneretur vel creditor minor perdat pecuniam, aut curatoribus