comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anelacrificio. Peracta autom consecratione: otones communicent: qui nolu¬
sta siomana tenet Eeclesia. Seruite in quit Dominus per prophetam Dauic
in timiore & exultare ei cum tremore Adorate purc̃ ne foriẽ irascatur. & pe¬
reatis de pia. Ile enim non perit de uia. ꝗ recte graditur: &e precepta custodit
maioru. Doceri ergo omnes oportet. qui Domin sacctdotio fungi ncur. ut¬
gebunt quasi splendor firmamenti:& qui ad iustitiam crudiunt multos: qua¬
si stellae in perpetuas aeternitates.Et alibi.Populus autem iciens Dcum suum
obrinebit. & facĩet. & docti in populo docebunt plurimos.Ipsa cnim ueritas
per se infert. & dicit.Bcatus est: qui non fuerit scandalizatus in me. Ile pro.¬
culdubio scandaliratur in Deum: qui recte nõ docet:& qui cius scandalizat
Episcopũ uel sacerdotẽ.Impic nanq agentes sunt impii. neq intelligent oẽs

Expanded text:
ant sacrificio. Peracta autem consecratione omnes communicent, qui noluant sacrificio. Peracta autem consecratione omnes communicent, qui noluta Romana tenet Ecclesia. « Servite, » inquit Dominus per prophetam David, « in timore, et exsultate ei cum tremore , » adorate pure, ne quando irascatur, et pereatis de via. Ille enim non perit de via qui recte graditur, et praecepta custodit majorum. Doceri ergo omnes oportet qui Domini sacerdotio funguntur, utgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeteobtinebit et faciet, et docti in populo docebunt plurimos . » Ipsa enim veritas 14 per se infert et dicit: « Beatus qui non fuerit scandalizatus in me ; » ille procul dubio scandalizatus est in Deum qui recte non docet, et qui ejus scandalizat episcopum vel sacerdotem. Impie namque agentes sunt impii, neque intelligunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
losi autetti. quando Domino sacrificant: non soli hoc agere debent sed cestes
lecum adhibeant: ut Domino perfecte in sacratis Deo facrificare Iocis pro¬
betitur. Ait nanque auctoritas legis diuinae: Uide: ne ofteras holo causta tua
in omniloco: quem uideris: led in loco. quem clegit Dominus Deuo iuII ua
piscopuo Deo lac rificãs testess ut prafixũ esti secũ habeat: & plures quatti ali
Ouo sacerdodi dicut enim maioris honoris gradu fruitur. sic maioris testimon i ꝑ¬
tiae remetatione indieet. In solenniorib ꝗppe dieb. aut sepi ẽ aut quinq Auł ficr
treo diaconos. qui cius oculi dicũtur: et subdia conos: atq eliquos ministros ⁊al incre.¬
securo habeat. qui sacris induti yestimentis: in fronte &t a tergo. & breibyic meno.
Ne regione dextra: leuaq contrito corde. & humililiato spiritu: acprono
stent rultu custodientes eum a maliuolis hominibus & cõsensum cius praebe

Expanded text:
Ipsi autem quando Domino saIpsi autem quando Domino sasecum adhibeant, ut Deo perfecte in sacratis Domino locis sacrificare probentur. Ait namque auctoritas legis Divinae: Vide, ne offeras holocausta tua in omni loco, quem videris; sed in loco, quem elegit Dominus Deus tuus . Episcopus Deo sacrificans, testes, us sacerdos; sicut enim majoris honoris gradu fruitur, sic majoris testimonii incremento indiget. In solennioribus quippe diebus aut septem, aut quinque, aut tres diaconos, qui oculi ejus dicuntur, et subdiaconos, atque reliquos ministros secum habeat, qui sacris induti vestimentis a fronte et a tergo, et presbyteri e regione dextra laevaque, contrito corde et humiliato spiritu, ac prono stent vultu, custodi
Abbreviated transcription (Latin):
ea bibear. quod eocatur: Ego rerd nolo: errore meo alienas culpas asserer.
ꝑt fastum  quora doleo: ⁊ditisisse conuincar. Odistis inquit Dominus per p¬
Proptretauo  ounes operantes iniquitatem.: perdes loquentes mendacium: pa¬
Uirum sanguinum & dolosum ab ominabitur Dominus: ego autem in muin¬
tatores neos: dirige ante faciem tuam uiam meam.Non est cnim in orc eo¬
rumrectum interiora corum insidix. Sepulehrum patens guttur corum: lin.¬
guam fuam lenificant. Condemna eos Deus: decidant a consiliis suis. iuxta
multitudinem scclerum eorum expelle cos: quoniam prouocaucrunt te. Et
lae tentur omnes. qui sperant in te: in xternum laudabunt. Et prorcges cos. &
Lo tabuntur inte. qui diligunt nomen tuum: quoniam tu benedices iusto.
Petineet hasta placabilitatis coronabis cum. Deo enim sacrificatitesper.¬
fecte non debent uexari led poriari. consolari: at que ab omnibuo rederari.

Expanded text:
exhibeat quod videtur. Ego vero nolo errore meo alienas culpas asserere, exhibeat quod videtur. Ego vero nolo errore meo alienas culpas asserere, ut factum quod doleo admisisse convincar. « Odisti, inquit Dominus per prophetam, omnes operantes iniquitatem, perdes loquentes mendacium. Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus; ego autem in mulatores h. decantores meos, dirige ante faciem meam viam tuam. Non est enim in ore eorum rectum, interiora eorum insidiae: Sepulcrum patens guttur eorum, linguam suam lenificant. Condemna eos Deus, demultitudinem scelerum eorum expelle eos, quoniam provocaverunt te. Et laetentur omnes qui sperant in te, in aeternum laudabunt nomen tuum. Et proteges eos, et laetabuntur in te qui diligunt nomen tuum, quoniam tu benedices justo. Domine, ut hasta placabilitatis coronabis eum . Deo enim sacrificantes perfecte, non debent vexari, sed portari, consolari, atque ab hominibus venerari.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud si shristus ⁊ assus est pro nobis nobis relinquens exemplũ. ut sequanti
pestigia cius.Se si apostoli passi sunt: se quẽtes cius exemplum. & reliꝗ parres
nisi ut se quatrur tam do ctrinam eorum. quam & exemplum. & patiamot d¬
persa pro. Ghiristo: &e cum patribus. atq cum fratribus crucemn portemus eo¬
rumtq tribulationibus compatiamur: ut Christi ueri discipuli inueniamur.
qui dixit. Qui uultpost mc uenire abncget semetiplum & tollat cricem suc̃.
Et se quatur me. & reliqua. P rȩ sumptio est: si Dominorũ benefcia famul ino
sequantur. Obsequiũ ergo astimandũ puto. quod pariturus impendo. Quid
est enim. quod plus creditur filii rocabulũ ualere:quam obsequium & non
queritur.: Quid in amoris lance promoueas: sed quale ad praudicium esti.¬
mantinomen opponas: quum apud prudenter frustra sobolem dicimus nisi

Expanded text:
aliud si « Christus passus est pro nobis, nobis relinquens exemplum, ut sequamur aliud si « Christus passus est pro nobis, nobis relinquens exemplum, ut sequamur vestigia ejus , et apostoli passi sunt, sequentes ejus exemplum, et reliqui patres, nisi ut sequamur vestigia ejus, tam doctrinam eorum quam exemplum, et patiamur adversa pro Christo, et cum patribus atque cum fratribus crucem portemus, eorumque tribulationibus compatiamur, ut Christi veri discipuli inveniamur, qui dixit: Qui vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam et sequatur me , » et reliqua? Praesumptio est si dominorum beneficia famuli non sequantur. Obsequium ergo aestimandum puto, quod pariturus impendo. Quid est enim, quod plus crequaeritur quid in amoris lance promoveas, sed quale ad praejudicium aestimanti nomen opponas: cu
Abbreviated transcription (Latin):
na  intentione recedere debent:scientes: quia beati:qui perlequutionem pati¬
untur propter iustitiam.Nihil autem illo est pastore miserius: qui luporum
laudibus gloriatur.Quib.si placere uolucrit:atq: ab his amari delegerit: crit
hinconibus magna pernicies.Nullus ergo pastorum placere lupis:& gregib.
ouiũ potest. Perdit enim laboris memoriã mens: terrenis obligata carcerib¬
Sicut artiũ in suo quoq opere inucnitur mater instantia ita nouerca cruditi¬
prs est negligentia. Nullus ergo pra iudicium alteri faciat: neque quod sibi
fieri non uult exerccat. Nemo dictum de aliquo inueniat: quod in cius acti.¬
buo non agnoscat Ego auicm labefactatam non solum quietem incait. sed
& salutem inimicorum ualctudinc & rumorum procellis agnosco. Poiens
esi diuitutas in mensa tempestatis incerta bono serennitatis amouere. Bie oͦ

Expanded text:
na intentione recedere debent, scientes quia « beati qui persecutionem patina intentione recedere debent, scientes quia « beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . » Nihil autem illo est pastore miserius, qui luporum laudibus gloriatur. Quibus si placere voluerit atque ab his amari delegerit, erit hinc ovibus magna pernicies. Nullus ergo pastorum placere lupis et gregibus ovium potest, perdit enim laboris memoriam mens terrenis obligata carceribSicut artium in suo quoque opere invenitur mater instantia, ita noverca eruditionis est negligentia. Nullus ergo praejudicium alteri faciat, neque quod sibi fieri non vult exerceat. Nemo dictum de aliquo inveniat, quod in ejus actibus non agnoscat. Ego autem labefactatam, non solum quietem meam, sed et salutem inimicorum valetudine et rumorum procellis agnosco. Potens est divinitas immensa tempestatis incerta bono serenitatis amovere. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
iectione non indiger:noc ulla requirit commendationis augmenta. Erigunt
ergo doctores conscientias suas:& si quando incertis temporum flatibus op¬
ponuntur:sustĩnẽt mala, qua seculis magis sunt adsribenda: quam meritis.
Datum cnim scimus Satanae potestatero, ut seruos Chiristi cribraret: ut quod
de tritico inueniri posset: horrcis ingereretur.& quod de palcis: ad igniũ ali'¬
menta transiret. Ad uos specialiter dictum est: Nolite timere pusillus grex.
quia complacuit patri uestro darc uobis regnum.Uenit interuos gladius per¬¬
fidorum:ut marcida Ecclesia memhra resecaret. & ad coelestem gloriam sa¬¬
na perduceret.Quos habeat Christus milites:certamen ostendit.Qui trium:¬
phũ mercantur:per bella congnoscuntur.Scimus aũt: multos ob id infestare
doctores:ut cos perdant: & propriae uoluntatis placita adimpleant. Nõ pro¬¬
pterea tamen doctores in quantũuires suppetunt Ia recta amulatione.& bo¬

Expanded text:
jectione non indiget, nec ulla requirit commendationis augmenta. Erigunt jectione non indiget, nec ulla requirit commendationis augmenta. Erigunt ergo doctores conscientias suas, et si quando incertis temporum flatibus opponuntur, sustinent mala quae saeculis magis sunt ascribenda quam meritis. Datam enim scimus Satanae potestatem, ut servos Christi cribraret, ut quod de tritico inveniri posset, horreis ingereretur; et quod de paleis, ac ignium alimenta tr: conplacuit patri uestro dare uobis regnum. uenit interfidorum, ut marcida Ecclesiae membra resecaret, et ad coelestem gloriam perduceret. Quos habeat Christus milites, certamen ostendit, qui triumphum mereantur per bella cognoscuntur. Scimus autem multos ob id infestare doctores, ut eos perdant et propriae voluntatis placita adimpleant. Non propterea tamen doctores inquantum vires suppetunt a recta aemulatione, et bo
Abbreviated transcription (Latin):
fratri.uel scandalum.Scimus enim:quia multum derogatio praeualet: quan¬
do derogator creditur fide dignus.Idco: fratres:uariis detractionibus & accu¬
sationibus non oportet labefactari iudices et primatcsfcclesia: sed magisA¬
posiolorum & doctorum regulis informari & roborari.Unde iustum est, o.¬
n mnes in uniuerso Romanorum orbe doctores legis ea, quae legissunt, recte
sapere: & operari: & non regulas nascentis Ecclesiae confundi aut fi'¬
dem aut doctrinam Apostolorum:uariis maculare doctrinis: nec fr̃atres in¬¬
festare. Si autem omnia in hoc seculo Exindicata essent locum diuina iu'¬
dicia non haberent.Superuacuis enim ad beneficia laborat impendiis:qui So¬
lc̃ certat facibus adiuuare.Ideo si aliquis putat,se Deo in hoc placere. quod
seruos suos acculat: & ut meliores fiant: dicit se hoc agere: in xatiũ laborat
& plus inuidiae stimulis agitatur:ꝗͣ charitatis:quoniam gratiae plenitudo ad.¬

Expanded text:
fratri uel scafratri uel scado derogator creditur fide dignus; ideo, fratres, variis detractionibus et accusationibus non oportet labefactari judices et primates Ecclesiae; sed magis apostolorum et doctorum regulis informari et roborari. Unde justum est, omnes in universo Romanorum orbe doctores legis ea quae sapere et operari, et non regulas nascentis ecclesiae confundi, aut fidem aut doctrinam apostolorum variis maculare doctrinis, nec fratres infestare. Si autem omnia in hoc saeculo vindicata essent, locum divina judicia non haberent, supervacuis enim ad beneficia laborat impendiis, qui solem certat facibus adjuvare; ideo si aliquis putat Domino in hoc placere quod servos suos accusat, et ut meliores fiant, dicit se hoc agere, in vanum laborat et plus invidiae stimulis agitatur quam charitatis, quoniam gratiae plenitudo ad
Abbreviated transcription (Latin):
us om̃um.Qui cnim dixit: non moechaberis: dixit: & non occides.Qudd si
non mocchaberis:occidas aũt: factus es transgressor legis.Sic loquimini: &
sic facite: sicut per legem libertatis incipientes iudicati: Iudicium enim sine
misericordia fiet illi: qui non fecit misericordiam.Super exaltat aũt miseri.¬
cordia iudicio.EtDominus ait:Nolo mortem peccatoris: sed ut conuertatur¬
& uiuat.Et multa talia horumq: similia.Nemo enims inquit Apostolus no.¬
strũ sibi uiuit: & nemo sibi moritur.Siue ergo uiuimus: siuc morimur. Domi¬
ni sumus.In hoc enim Christus mortuus est: &reuixit, ut uiuorũ & mortuorũ
dominetur.Tu aũt quid iudicas fratrem tuũ: aut in qua re spernis fratrem tu¬¬
um: Omnes enim stabimꝰ antẽ tribunal Dei.Scriptũ est enim: Uiuo ego dicit
Dominus. quoniam mihi flectetur otne genu: & omnis lingua confitebi¬¬
tur Deo.Itaque unusqiusque nostrum pro se rationem reddet Deo: Nõ ergo
amplius inuicem iudicemus:sed hoc iudicate magis: ne ponatis offendiculũ

Expanded text:
n occides. Quod si non moechaberis, occides autem, factus es transgressor legis. Sic loquimini, et sic facite, sicut per legem libertatis incipientes judicari. Judicium enim sine misericordia illi, qui non fecit misericordiam, superexaltat autem misericordia judiciumet vivat . » Et multa talia horum similia. « Nemo enim inquit Apostolus, vs: siue morimur, domino morimur. siue ergo uiuimus, siue morimur, domini sumus. in hoc enim et Christus mortuus est et resurrexit, ut mortuorum et uiuorum dominetur. tu autem quid iudicas fratrem tuum? aut tu quare spernis fratrem tuum ? omnes enim stabimus ante tribunal dei. scriptum est enim : uiuo ego, dicit dominus, quoniam mihi flectet omne genu, et omnis lingua confitebitur deo. itaque unusquisque nostrum pro se rationem reddet deo. non ergo amplius inuicem indicemus. sed hoc iudicate magis, ne ponatis offendiculum
Abbreviated transcription (Latin):
Cbristi. Propter quod charissimi, expectantes satagite.i mmaculati Et inuio.¬
A lati inueniri in pacc: & Domini nostri longanimitatem salutem arbitrami:¬
ni sicut & charissimus frater noster Paulus secundum datam sibi sapienti.¬
am scripsit uobis. sicut & in omnibus epistolis: loquens in cis de bis: in qui.¬
bus sunt quaedam difficilia intellectu: qua indocti & instabiles deprauant:
sicut & caeteras scripturas: ad suam perditionem. Uos ergo: fratres prascien¬
tes custodite. ne insipientium errore traducti. excidatis a propria firmitate.
Crescite uerd in gratia & cognitione Domini nostri lesu Christi & saluato.¬
Apostolis Domini nostri lesu Christi. qui dicebant xobis: quoniam in no'¬
uissimo tempore.uenient illusores, secundum de sideria sua ambulantes in
impictate.Hi sunt qui segregant semetipsos: animales: spiritum non haben.¬

Expanded text:
bitat. Propter quod, charissimi, haec exspectantes, satagite immaculati et inviobitat. Propter quod, charissimi, haec exspectantes, satagite immaculati et invioi inveniri in pace. Et Domini nostri longanimitatem, salutem arbitremincharissimus frater noster Paulus secundum datam sibi patientiam scripsit vobis, sicut et in omnibus epistolis, loquens in eis de his: in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant, sicut et caeteras Scripturas, ad suam ipsorum perditionem. Vos igitur, fratres, praescientes custodite: ne insipientium errore traducti excidatis a propria firmitate. Crescite vero in gratia, et in cognitione Domini nostri, et SalvatoApostolis Domini nostri Jesu Christi, qui dicebant vobis, quoniam in novissimo tempore venient illusores, secundum desideria sua ambulantes in impietate. Hi sunt qui segregant semetipsos, animales, spiritum non haben
Abbreviated transcription (Latin):
quae Dei sutt sapiunt: & crit fortior petra constantia uestra. sicut scriptũ est:
Ne timueritis ab his. neq: terreaminia facic eorũ: qui corpus occidunt, ani.¬
mam autem non possunt occidere.Quod aũt in aure auditis: pradicatc in lu¬¬
minc: illum timentes: qui potest animam & corpus occidere. & mittere in ge
hennam.Fratres mei: in carne ambulantes:non secundũ carnẽ militamus.Ar¬
ta enim militia nostra non carnalia. sed potentia Deo: ad destructioncm¬
munitionutt. consilia destrucntes. & omnem exaltationem extollentem
se aduersus scientiam Dei. & in captiuitatem redigentes om̃em cogitationẽ.¬
& in obsequium Christo perducentes.De catero: fratres conformamini in
Domino.& inpotentia fortitudinis eius:ut pax uobis multa: & gratia a Deo
& Domino nostro lesu Christo ministretur.Amplectimur. & osculamur: ac
si praesentes charitatẽ uestrã: in unitate spiritus:in uinculo pacis &charitatis

Expanded text:
quae dei sunt et erit fortior petra constantia uestra sicut est scriptum: quae dei sunt et erit fortior petra constantia uestra sicut est scriptum: ne timueritis ex eis neque terreamini a facie eorum qui corpus occidunt animam uero non possunt occidere. Quod autem in ore auditis praedicate in lumine illum timentes qui potest animam et corpus occidere et mittere ihennam. Fratres mei, in carne enim ambulantes, non secundum carnem militamus. Arma enim miliciae nostrae non carnalia, sed spiritalia sunt ad destruenmunitionum —, consilia destruentes et omnem exaJtationem extollentem se aduersus scientiam dei, in captiuitatem redigentes omnem cogitationem, in obsequium christi perducentes. IteDomino, et in potentia virtutis ejus. . Pax vobis multa, et gratia a Deo et Domino nostro Jesu Christo ministretur. Amplectimur et osculamur, ac si praesentes, charitatem vestram in unitate spiritus, in vinculo pacis et charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
heatur: sed ab his fulciatur: & liberetur.Si autem difficiles causae, aut maiora
negotia orta fuerint: ad maiorem sedem referantur. Et si illic facile discerni
nõ poterint: aut iustẽ terminati. ubi fuerit summorũ congregata congratio.G
quae per singulos annos bis fieri solet: & debet: iustẽ & Deo placite corã Pa¬¬
triarcha aut Primate Ecclesiastico. & coram Patricio sccularia iudicentur¬
negotia in communc. Qudd si difficiliores ortae fuerint quaestiones:aut Epis¬
coporum uel maiorum iudicia: aut maiores causae fuerint, ad sedem Apo.¬
stolicã si appellatum fucrit) referantur: quoniam apostoli hoc statuerunt
iussione saluatoris: ut maiores & difficiliores quaestiones: semper ad sedẽ de¬
ferantur Apostolicam: super quam Christus uniuersam construxit Ecclesiã.
dicente ipso ad beatum principem Apostolorum Petrum. Tu es: inquit, Pe¬.¬
tres constantia uestra aduersus contentiones eorũ: qui aduersa sapiut: & nõ

Expanded text:
eatur, sed ab his fulciatur et liberetur. Si autem difficiles causae aut majora negotia orta fuerint, ad majorem sedem referantur, et si illic facile discerni non potuerint aut juquae per singulos annos bis fieri solet et debet, juste et Deo placite coram patriarcha aut primate ecclesiastica negotia in commune. Quod si difficiliores ortae fuerint quaestiones aut episcoporum vel majorum judicia aut majores causae fuerint, ad Sedem apostolicam, si appellatum fuerit, referantur, quoniam apostoli hoc statuerunt jussione Salvatoris, ut majores et difficiles quaestiones semper ad Sedem deferantur apostolicam, super quam Christus universam construxit Ecclesiam, dicente ipso ad beatum principem apostolorum Petrum: « Tu es inquit Peconstantia uestra aduersus contentiones eorum qui aduersa sapiunt et non
Abbreviated transcription (Latin):
tin aeer. inquiunt: ut aduena: nunquid ut iudĩces: Unaquaeq prouincia tam iuxta Ec¬
Luciipap.clesiasticas. ꝗ iuxta seculi leges: suos debet iustos:& nõ iniquos habere iudi¬¬
ces & nõ externos: nisi Apostolica sedis huius decreueritꝰ auctoritas quate ꝑ¬
nus: quicunq causato habuerit: apud suos iudices iudicct̃: & non ad alienos¬
causa uagandi stiraulante proteruia: suam delpiciens patriã, transeat: sed ad¬
duo decim ciusdem prouincia iudices: ad quorum iudiciũ omnes causae ci¬¬
Legcoeo uitatum referuntur.: deferatur negotiũ.Si aũt fucrit fcelesiasticũ: apud Epis¬
cle..q.s. copos interueniente Primatesi quidem maior causa fucrit: si uerd minor.¬
Metropolitano: si uerd fuerit seculare. apud ciusdẽ ordinis uiros: iudicio tan¬
tum Episcoporũ: quum Apostolus priuatorũ Christianorũ causas magis Ec.¬

Expanded text:
inquiunt, ut advena, nunquid ut judices? Unaquaeque enim provincia, tam juxta ecinquiunt, ut advena, nunquid ut judices? Unaquaeque enim provincia, tam juxta ecclesiasticas quam juxta saeculi leges, suos debet justos et non iniquos habere judiet non externos, nisi apostolicae hujus sedis decreverit auctoritas: quatnus quicunque causam habuerit, apud suos judices judicetur, et non ad alienocausa vagandi, stimulante protervia, suam despiciens patriam transeat, sed adduodecim ejusdem provinciae judices, ad quorum judicium omnes causae civitatum referuntur, deferatur negotium. Si autem fuerit ecclesiasticum, apud episcopos, interveniente primate, si major causa fuerit; si vero minor,tropolitano. Si vero fuerit sn episcoporum: cum apostolus privatorum Christianorum causas magis
Abbreviated transcription (Latin):
qui detrahit fratti suo homicide ẽst. Et qui abistulerit aliquid paui res ma¬
tri dicitq hoc peccatum non esse homicide particeps est.Pater noster sine
dubio Deus est: qui nos creauit mater uerd nostra Ecclesia: qua nos in bap¬¬
tismo spiritualiter regenerauit. Ergo qui Christi pecunias: & Ecclesiae rapit.
aufert uel fraudat homicida est atq: homicida ante cõspectum iusti iudicis¬
esse deputabitur. Qui rapit pecuniam proximi sui: iniquitatem opcratur: qui
aut pecuniam uelres Ecclosiȩ abstulerit: sacrilegium facit.Priuilegia enim Ec¬
clesiarutt: & sacerdotũ: sancti Apostoli iussu saluatoris intemerata, & inuio
lata. cius omnibus decreuerunt manere temporibus.Leges Ecclesiae Aposto:¬
lica firmamus auctoritate: & peregrina iudicia submouemus.Unde& Domi
inus mentionem faciens Loth: per Mosen loquitur: dicens. Ingressus es quidẽ¬

Expanded text:
qui detrahit fratrem suum, hic homicida est. Et qui abstulerit aliquid paqui detrahit fratrem suum, hic homicida est. Et qui abstulerit aliquid patri, dicitque hoc peccatum non esse, homicidae particeps est. Patedubio Deus est, qui nos creavit: mater vero nostra, Ecclesia, quae nos in baptismo spiritaliter regeneravit. Ergo qui Christi pecunias et ecclesiae rapit, aufert vel fraudat, homicida est, atque homicida ante conspectum justi judicisesse deputabitur. Qui rapit pecuniam proximi sui , iniquitatem operatur: qui em pecuniam vel res ecclesiae abstulerit, sacrilegium facit. Privilegia enim eclesiarum et sacerdotum sancti alata eius decreverunt manere temporibus. leges vero Ecclesię apostolica firmamus auctoritate, et peregrina iudicia submovemus ». Evariinus mentionem faciens Lot, per Moysem loquitur dicens: Ingressus es quide
Abbreviated transcription (Latin):
D Io. i omine sceretumo luĩ pectoris ei padat: & apcriat. Quid dulcius es. quã
ot habcao lbũ. cũ quo omnia possis loqui ut tccur ÷ si ista cũ hominib. ut
quantd magis cũ Deo koc estagendueo: qui omnes uult saluos ficr & nenri¬
rem perire: Nam si eraciter Dcum credimus: cumq diligimus: rt debemus:
E pro xim os sicut nosmetipsos in cum quoq totam spem proiccerimosno a¬
stram. ipse noo cripiet & consolabitur. Et si cut per Angelũ suu abacu. Ro¬
plietam cum prandio in lacum leonum ad Danielem uatem misit. & P hililip¬
pum onum de septem diaconibus ad Eunuchum: ita dabit nobis consolati¬
pnene de tiberationem. Hec sectamini charissimi: & nulli onquan noccic.
fratres estis inuicem os diligite. ut ueri Domini discipuli effici icrcadoini.
Mari qri rancido corda uirorum inficit malitiam inter homineo spatgitxt

Expanded text:
illo, ut omne secretum sui pectoris ei pandat et aperiat. Quid dulcius est quam illo, ut omne secretum sui pectoris ei pandat et aperiat. Quid dulcius est quam ut habeas illum cum quo omnia possis loqui ut tecum? Si ista cum hominibus fiunt, quanto magis cum Deo hoc est agendum, qui omnes vult salvos fieri et neminem perire? Nam, si veraciter Deum credimus, eumque diligimus ut debemus, et proximos sicut nosmetipsos, in eum quoque totam spem projecerimus nostram, ipse nos eripiet et consolabitur. Et, sicut per angelum suum Habacuc prophetam cum prandio in lacum leonum ad Danielem vatem misit, et Philippum, unum de septem diaconibus, ad Eunuchum, ita dabit nobis consolationem et liberationem. Haec sectamini, charissimi, et nulli unquam nocete. Fratres estis, invicem vos diligite ut veri Dei discipuli effici mereamini. Nam qui rancida corda virorum inficit, malitiam inter homines spargit, et
Abbreviated transcription (Latin):
liter ad similitudinc̃ suam in primo adam condidit: mirabiliusq in secun¬
do reformauit. Omnis ergo homo qui ad imaginẽ Dei factua est illum de¬
bet imitari. cuius ad imaginem conditus est. illius debet sequi restigra qui
cunoradimaginem sui condidit. Consiliarium perd ac protedorem. idiore
reperire nom poneriu. quam ilte qui cum ad imagincm sui condidit. qui cũ
pretioso sanguine suo redemit. & propter eum homo ficri non esi dedigna¬
tos. Quẽ procul dubio unueniei si in cum totam spem suam iuxta ꝑsalmista osil. a¬
uoeem proiecerit Ait namq Proiice super Dominum charitatem clams e rsl cura.¬
ipse te enutriet nec dabit in aeternam fluctuationem iusto. Outis enimho¬
mo in sua causa deficiens & in suis hesitans consiliis qua rit sibiamicu fioꝰ¬
lc. in cuius eo nsiliis confidat qui in suis confidebat. & talẽ fiduc ia hiabet ao

Expanded text:
liter ad similitudinem suam in primo Adam condidit, mirabiliusque in secunliter ad similitudinem suam in primo Adam condidit, mirabiliusque in secundo reformavit. Omnis ergo homo qui ad imaginem Dei factus est, illum debet imitari, cujus ad imaginem conditus est, illius debet sequi vestigia, qui eum ad imaginem sui condidit. Consiliarium vero ac protectorem meliorem reperire non poterit, quam illum qui eum ad imaginem sui condidit, qui eum pretioso sanguine suo redemit, et propter eum homo fieri non est dedignatus: quem procul dubio inveniet si in eum totam spem juxta Psalmistae vocem projecerit; ait namque, proipse te enutriet: non dabit in aeternum fluctuationem justo. Tumo in sua causa deficiens, et in suis haesitans consiliis quaerit sibi amicum fidelem, in cujus consiliis confidat, qui in suis diffidebat, et talem fiduciam habet in
Abbreviated transcription (Latin):
ger oberret tunc fiet de eo quod scriptut est. Et homo cum in honore eNet
non int ellexit: comparatus est iumentis insipientibus:& similis factos cCΡ
Ctoris condesetur. Se ci sdem uirtutum restimentis ornaretur. quibus & Cn¬
dit or. loe quo legitur. Dominus regnauit: decorem indutus cll id est omniũ
pirtutum spledore & torius bonitatis decorc ornatus. Uel quod mauio no¬
mini pote Et esse dedecus. aut infoclicior miseria quam ut hac similiiudinis
gloria sui conditoris amissa. in informem & irrationabilem brutorum. iume¬
torumo q si cmilitudinem delabatur: Qua propter: quisq diligentiuo att ndac
primae conditionis sue cacellentiam & uencrandam lancta trinitatis in sa¬
ipso um aginem agnoscat lonoremq similituditis diuina: ad qetcatusS est:
nobilitate morum. exe quutione uirtutum: dignitate meritorum habero eõ.¬
Stendat ut quando appacucrit qualis sit:tunc similis ei apparcat qui sc mirabi¬

Expanded text:
ner aberret, tunc fiet de eo quod scriptum est: Et homo, cum in honore esset ner aberret, tunc fiet de eo quod scriptum est: Et homo, cum in honore esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus et similis factus est ctoris conderetur et eisdem virtutum vestimentis ornaretur, quibus et Conditor? De quo legitur: « Dominus regnavit, decorem indutus est , » id est, omnium virtutum splendore et totius bonitatis decore ornatus, vel, quod majus homini potest esse dedecus aut infelicior miseria, quam ut hac similitudinis gloria sui Conditoris amissa, ad informem et irrationabilem brutorum, jumentorumque similitudinem delabatur? Quapropter quisque diligentius attendat primae conditionis suae excellentiam, et venerandam sanctae Trinitatis in seipso imaginem agnoscat, honoremque similitudinis divinae ad quam creatus est nobilitatem morum, exsecutionem virtutum, dignitatem meritorum habere contendat, ut quando apparuerit qualis sit, tunc similis ei appareat qui se mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
& quicquid pcticrimus accipiemus ab eo. quoniã mandata cius custodimus e
ca quee sunt placita coram co facimus.Et hoc est mandatum ciusꝰ ucreda¬
mud in nonĩe filii eius lesuChristi. & diligamus alterutrũ. sicut dedit mandatuõ
nobis. Et qui seruat mandata cius. in illo maniet. Et ipse in ceo. etitimocatĩ¬
mus. quo nia ma net in nobis. de spiritu. quem dedit nobis. Et sicut Deuo cee¬
ator: qui hio minem ed smilitudinero suam creauit. est charitas est bonusiu¬
stus patieno atq mitis &t miscricors. & cȩtera sanctarum uirttm oiiunia
quae de eo le guntur. ita homo creatus est: ut charitatem haberet nt bonuo cs¬
set ee iustuo. er patiens atq mitis mundus. & miscricors foret. Quas untutes
quatid plus quisq in seiolo habet. tãtd proprior est Deo &e maiorost acsus
conditoris gerit similitudincm. Si uero quod absit haliquis perdeuia uisoru
de diuortia criminum. ab hac nobilissima sui conditoris ssmslitodia e enri

Expanded text:
 quidquid petierimus, accipiemus ab eo: quoniam mandata ejus custodimus, et ea quae placita sunt coram eo, facimus. Et hoc est mandatum ejus, ut credamus in nomine Filii ejus Jesu Christi, et diligamus alterutrum, sicut denobis. Et qui servat mandata ejus, in illo manet, et ipse in eo, et in hoc scimus quoniam manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis . » Et sicut Deus Creator qui hominem ad similitudinem suam creavit, est charitas, est bonus, justus, patiens, atque mitis et misericors, et caetera sanctarum virtutum insignia, quae de eo leguntur, ita homo creatus est, ut charitatem haberet, ut bonus esset et justus, ut patiens atque mitis, mundus, et misericors foret. Quas virtutes quanto plus quisque in seipso habet, tanto propior est Deo et major est, ac sui Conditoris gerit similitudinem. Si vero quod absit aliquis per devia vitiorum et divortia criminum ab hac nobilis
Abbreviated transcription (Latin):
on rero metropolis erat. qua interpretatur mater ciuitas: metropolitani In ille ca¬
erant: quipoe qui de tribus aut quatuor ciuitatibus intra aliquam prouin. uilatibus.¬
ciam maiori & matri aliarum ciuitatum pra sidebant. Isti aliquando me primai¬
prorincia maiores not fucrint aliqui. Ubi autem minores ciuitates ha¬
buerint solum modd famines pel comites. episcopi sunt instituti. Por.¬

Expanded text:
bi vero metropolis erat, quae interpretatur mater civitas, metropolitani bi vero metropolis erat, quae interpretatur mater civitas, metropolitani erant: quippe qui de tribus aut quatuor civitatibus intra aliquam provinciam majori et matri aliorum civitatum praesidebunt. Isti aliquando metropoprovincia majores non fuerint aliqui. Ubi autem minores civitates habuerint solummodo flamines vel comites, episcopi sunt instituti. Por
Abbreviated transcription (Latin):
potentiam aut leges seculi retinent: siuc qudd a sanctio patribus: pro ali¬
qua reuorentia sanctitatis. aliquod priuilegium dignitatis polcidcu. Mam
scut omnis mundana potestashis gradibus dignitatuma se inuctm dillat.
idest et primus sit Augustuo uel imperator. dcinde Casares: dc undde ieges:
chuceo &e coomites atque tribuni: ita &e Ecclesiastica dignitas ordintaa
lanctios patribus inuenitur. dicente beato Clemente : In illis ciuitatibus: Clemens¬
in quibus olim apud ethnicos primi Famines eorum atque primi legis Epistons.¬
doctores erant. primates pel patriarcha positi sunt: qui reliquorum iu. ad¬
dicra dũ tharora negotia iustc̃ diffimirent: qui ctiam non uni prouiucia: sedꝰ
pluribus preesent. Dcinde ebi archuflamines crant paganorum: archiC min¬
piscopir anstituti sunt Clristianorum. qui singulis prouinciis praessent. Ei d¬

Expanded text:
potentiam aut leges saeculi retinent, sive quod a sanctis Patribus pro alipotentiam aut leges saeculi retinent, sive quod a sanctis Patribus pro aliqua reverentia sanctitatis aliquod privilegium dignitatis possident. Nam, sicut omnis mundana potestas his gradibus dignitatum a se invicem distat, id est, ut primus sit Augustus vel imperator, deinde Caesares, deinde reges, duces et comites atque tribuni; ita et ecclesiastica dignitas ordinata a sanctis Patribus invenitur, dicente beato Clemente : In his civitatibus, in quibus olim apud ethnicos primi flamines eorum atque primi legis doctores erant, primates vel patriarchae positi sunt, qui reliquorum judicia et majora negotia juste diffinirent, qui etiam non uni provinciae, sed pluribus praeessent. Deinde ubi archiflamines erant paganorum, archpiscopi instituti sunt Christianorum qui singulis provinciis praeessent. U
Abbreviated transcription (Latin):
deponi:quia etsi licet robis aliquos episcopos examinare. diffinitiuam ta¬¬
men sententiam absque consultu Romanipontificis. ut dictum estnon li¬
cet dare: quod in sanctis canonibus statutum: si quaritis: potestis inucni:¬
re. scilicet quia omnium ecclesiarum maiores: & difficiliores causa . pec
sanctam & principalem beati Petri sedem: a successoribus ciuo diffiniende
sunt tpote cui diuinitus dicitur: Confirma fratres tuos. &. Nibi dlabo
claues regni ccelorum: & cetera. Nunc quia de archicpiscopis & metropo¬
litanis sententiam nostram requiritis. uencrabilium anteceslorur nostro.¬
rum diEta aperic demonstrant. id est. Clementis: Anacleti. Aniceti & alio.¬
rum ybi ita legitur. Sacerdotum ordo bipartitus est. nec amplius quam duo
ordines:
Noli docucrunt Episcoporum aũt ordo unus cst. qua muis alii pra ferantur
uliis: siue proco. quod primas ciuitates E magis nominatas sccunaqui

Expanded text:
deponi, quia, etsi licet vobis aliquos episcopos examinare, diffinitivam tadeponi, quia, etsi licet vobis aliquos episcopos examinare, diffinitivam tamen sententiam absque consultu Romani pontificis, ut dictum est, non licet dare. Quod in sanctis canonibus statutum, si quaeritis, potestis invenire: scilicet quia omnium Ecclesiarum majores et difficiliores causae, per sanctam et principalem beati Petri sedem a successoribus ejus diffiniendae sunt, utpote cui divinitus dicitur: Confirma fratres tuos ; et: Tibi dabo claves regni coelorum, etc. Nunc, quia de archiepiscopis et metropolitanis sententiam nostram requiritis, venerabilium antecessorum nostrorum dicta aperte demonstrant, id est Clementis, Anacleti, Aniceti et aliorum, ubi ita legitur: Sacerdotum ordo bipartitus est, nec amplius quam duos ordines, toli docuerunt. Episcoporum autem ordo unus est, quamvis alii praeferantur aliis, sive pro eo quod primas civitates et magis nominatas, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tanus Episcopus:aliquam licentiam consecrandi episcopos uel deponendi
seu prouinciale concilium conuocandi habet sine consensu Garthagi nien¬
sis archicpiscopi. cuiuolibet dignitatis aut potestatis sit.tantummodo pro¬
curabit illt Gummitanus episcopus: qua ad propriam parochiam pcrti¬¬
nent. Catera autem: sicut & alii episcopi Africani. consilio Carihaginicn:¬
sis archiepiscopiaget: qui solus in africa pallium ab Apostolica ledo habe:¬
re solet. Unde & cpiscopos cõlecrandi principalc & antiquum iuo reriner.
sicut ex uerbis Aurelii in concilio Carthaginiensi: capitulo axnxie.po.
test intelligi cum dicit: In Ecclesia: ad quam dignata est uestra sanctitas cõ¬¬
uenire crebro ac pencper dicm dominicam epis copos ordinandos habe¬
mus & caetera. Sed hoc uos non lateat: non deberc prater scientiam Ro
mani pontificis uniuerlale concilium celebrari. aut cpiscopos damnari uel

Expanded text:
tanus episcopus, aliquam licentiam consecrandi episcopos vel deponendi, tanus episcopus, aliquam licentiam consecrandi episcopos vel deponendi, seu provinciale concilium convocandi habet sine consensu Carthaginensis archiepiscopi, cujuslibet dignitatis aut potestatis sit. Tantummodo procurabit ille Gummitanus episcopus quae ad propriam parochiam pertinent; caetera autem, sicut et alii episcopi Africani, consilio Carthaginensis archiepiscopi aget, qui solus in Africa pallium ab apostolica sede habere solet. Unde et episcopos consecrandi principale et antiquum jus retinet, sicut ex verbis Aurelii in concilio Carthaginensi capitulo trigesimo nono potest intelligi, cum dicit: In Ecclesia, ad quam dignata est vestra sanctitas convenire, crebro ac pene per diem Dominicam episcopos ordinandos habemus, etc. Sed hoc vos non lateat, non debere praeter scientiam sententiam Romani pontificis universale concilium celebrari, aut episcopos damnari vel
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. concilium derebus ecclesiasticis habuistis: quod etiam omni ano¬
no uel semel agere debetis. Insuper recte contra Gumitanum opiscopum
dignitatem Carthaginiensis Ecclesiax defendistis: quia sine dubio postRo¬¬
manum pontificem primus archicpiscopus: & totius africa maximus Mo¬
tros olitanus est Carthaginiensis Episcopus: nec pro aliquo Episcopo in to¬
ta Africa potest perdere priuilegium semel iusceptum a sancta Romana
& Apostolica sede: sed obtinebit illud usque in finem seculi & doncc in
ca inuocabitur nomen Domini nostri lesu Christi. siuo deserta iaccat
Carthago: siuc resurgat gloriosa aliquando. Hoc ex concilio beati marty.¬
ris Cypriani hoc ex synodis Aurelii. hoc er omnibus Africanis conciliit:
hoc quod maius est: ex uoncrabilium praedecessorum nostrorur Romano¬
rum praesulum decretis apertc monstratur: nec quicunque ille sit Guromi¬

Expanded text:
nobis concilium de rebus ecclesiasticis habuistis: quod etiam omni annobis concilium de rebus ecclesiasticis habuistis: quod etiam omni anno vel semel agere debetis. Insuper recte contra Gummitanum episcopum dignitatem Carthaginensis Ecclesiae defendistis; quia sine dubio post Romanum pontificem primus archiepiscopus et totius Africae maximus metropolitanus est Cartaginensis episcopus, nec pro aliquo episcopo in tota Africa potest perdere privilegium semel susceptum a sancta Romana et apostolica sede: sed obtinebit illud usque in finem saeculi, et donec in ea invocabitur nomen Domini nostri Jesu Christi, sive deserta jaceat Carthago, sive resurgat gloriosa aliquando. Hoc ex concilio beati martyris Cypriani, hoc ex synodis Aurelii, hoc ex omnibus Africanis conciliis, hoc, quod majus est, ex venerabilium praedecessorum nostrorum Romanorum praesulum decretis aperte monstratur: nec quicunque ille sit Gummi
Abbreviated transcription (Latin):
Ecus Ecclesiarum Africanarum ita conculcatum a genti¬¬
bus nimium dolemus: ut moddtix quinque inueniantur¬
cpiscopi: ubi olim ccr.solebant per concilia plenaria com.¬
putari:& ibi pauculas oues, quotidiana occisioni deputa¬¬
atas remansisse. ubi quondem innumcrabilis grex Domini
sub numerosis arictibus exultabat alta pace.Sed haec peccatis nostris impu¬¬
tantes: iustitiam creatoris collaudantes timcamus: & miscricordiã cius in¬¬
stanter postulcrius:ut seruos suos tandem respicere dignetur. Qudd autem
scripsistis nobis: pro sancta Romana Ecclesie statu nostraque incolumi.¬
tate uos Dominum gratias agendo exorasse: noueritis nos uestra fratorni¬¬
tati gratias agere & pro consolatione uestra semper orare. Et re uera fratres
hoc acceptabile est Domino nostro IESU CHRISTOUt caputom¬
nibus membris prospiciat & inuigilet: membra uerd sui capitis salutem
sinc intermissione querant & optent. Bene equidem fccistis: quod iuldi a

Expanded text:
ecus Ecclesiarum Africanarum ita conculcatum a gentibus nimium dolemus ut modo vix quinque invenianturepiscopi, ubi olim ducenti quinque solebant per concilia plenaria computari; et ibi pauculas oves quotidianae occisioni deputatas remansisse, ubi quondam innumerabilis grex Domini sub numerosis arietibus exsultabat alta pace. Sed haec peccatis nostris imputantes, justitiam Creatoris collaudantes, timeamus, et misericordiam ejus instanter postulemus ut servos suos tandem respicere dignetur. Quod autem scripsistis nobis pro sanctae Romanae Ecclesiae statu nostraque incolumitate vos Dominum gratias agendo exorasse: noveritis nos vestrae fraternitati gratias agere, et pro consolatione vestra semper orare. Et revera, fratres, hoc acceptabile est Domino nostro Jesu Christo ut caput omnibus membris prospiciat et invigilet; membra vero sui capitis salutem sine intermissione quaerant et optent. Bene equidem fecistis, quod jussi a
Abbreviated transcription (Latin):
ro tribuni plebis, non ablurde intelliguntur presbyteri: siue reliqui infe Sern¬
rioris ordinis clerici. His otonibus diuino & humano priuilegio praela¬
tuo est pontifex Romanus. Sed de Africa: primatibus aliter intelligendum:
est quia in singulis cius prouinciis antiquitus primates instituebantur.:¬
non secundum potentiam alicuius ciuitatis sed secundum tempus suae or.ꝑ¬
dinationis: quibus tamen omnibus praerat ynus: scilicet Carthaginien.¬
sis archicpiscopus. qui ctiam non incongruc dici potest metropolita¬
nus, propter Carthaginem metropolim totius Africa.quorum supra me¬
sedis episcopus non appelletur princeps sacerdotum: aut sumitius sacerdos:¬
aut aliquid huiusmodi, sed tantum prima sedis episcopus. Sanctam ue'¬
stram fraternitatem iugiter inuigilantem utilitatibus sancta Det Ecclesia.
atque deuotepro nobis orantem: sancta & indiuidua Trinitas semper con.¬
sernet charissimi fratres.

Expanded text:
ro tribuni plebis non absurde intelliguntur presbyteri, sive reliqui inferioris ordinis clerici. His omnibus divino et humano privilegio praelatus est pontifex Romanus. Sed de Africae primatibus aliter intelligendum est, quia in singulis ejus provinciis antiquitus primates instituebantunon secundum potentiam alicujus civitatis sed secundum tempus suae ordinationis. Quibus tamen omnibus praeerat unus, scilicet Carthaginesis archiepiscopus, qui etiam non incongrue dici potest metropolitanus, propter Carthaginem metropolim totius Africae, quorum supra meae sedis episcopus non appelletur princeps sacerdotum, aut summus sacerdos,aut aliquid hujusmodi, sed tantum primae sedis episcopus ». Sanctam vestram fraternitatem, jugiter invigilantem utilitatibus sanctae Dei ecclesiae atque devote pro nobis orantem, sancta et individua Trinitas semper conservet, carissimi fratres.
Abbreviated transcription (Latin):
camuo igitur dilectissimi gaudio spiritali & de foclicissimo in clyri uiri
finc eloriemur in Domino. qui est mirabilis in sanctis suis: in quibus no.¬
bio Et prasidium constituit & exemplum atque ita per uniuersum mundũ
charificauit gloriam suam. ut a solis ortu ysque ad occasum: leuiticorum lu¬
minum coruscante fulgore quam glorificata est Hicrosolyma Stephano.
tam illustrio fieret Roma Laurc̃tio.Cuius oratione & patrocinio adiuuari
nos sine cessasione confidimus. ut quia omnes: sicut Apostolus ait: quicun¬
que uolunt in Christo pic uiucre: persequutionem patiuntur. corrobore.¬
tur spiritu ueritatis. ad suꝑerandas omnes tentationes:constantis fidei per¬
scuerantia muniamur.per Dominum nostrum lesum Christum filium tuũ.¬

Expanded text:
eamus igitur, dilectissimi, gaudio spiritali, et de felicissimo inclyti viri eamus igitur, dilectissimi, gaudio spiritali, et de felicissimo inclyti viri fine gloriemur in Domino, qui est mirabilis in sanctis suis , in quibus nobis et praesidium constituit et exemplum; atque ita per universum mundum clarificavit gloriam suam, ut a solis ortu usque ad occasum, leviticorum luminum coruscante fulgore, quam clarificata est Jerosolyma Stephano, tam illustris fieret Roma Laurentio. Cujus oratione et patrocinio adjuvari nos sine cessatione confidimus: ut 340 quia omnes, sicut Apostolus ait: Quicumque volunt in Christo pie vivere, persecutionem patiuntur , corroboremur spiritu charitatis, et ad superandas omnes tentationes constantis fidei perseverantia muniamur. Per Dominum nostrum Jesum Christum, vivent
Abbreviated transcription (Latin):
Curisto Laurc̃tium iubet & solidissimam illam leuitici anitti fortitudinẽ
diris parat urgere suppliciis.Quorum rhi prima nil obtinent pehementio¬
ra suecedunt: Laceros artus. &t multa uerberum sectionc conscissos: subic¬
Eto prac ipit ignc torreri. ut per cratom ferream. qua iam de feruore conti¬
puo rim in se laberet urendi conuersorum alterna mutatione membrorũ
fieret cruciatus uchementior. & poena productior. Nihil obtines: nihil pro¬
ficis saeua crudelitas. Subtrahitur tormentis tuis matcria mortalis. & lau¬
rentio in coclos abcunte.tu deficis flammis tuis. Supcrari charitatis Christi
Namma notpotuit. & segnior fuit ignis: qui foris usoit: quam qui intus ac¬
cendit. St uisti persecutor in martyrem: saeuisti & auxisti palmam: dum ag.¬
seras pocnam. Nam quid non ad uictoris gloriam in genium tuum repcrit:
quando in honorem transicrunt triũphi.etiam instrumenta supplicii : Gali¬

Expanded text:
Christo Laurentium jubet, et solidissimam illam levitici animi fortitudinem Christo Laurentium jubet, et solidissimam illam levitici animi fortitudinem diris parat urgere suppliciis. Quorum ubi prima nihil obtinent, vehementiora succedunt. Laceros artus et multa verberum sectione conscissos subjecto praecipit igne torreri: ut per cratem ferream, quae jam de fervore continuo vim in se haberet urendi, conversorum alterna mutatione membrorum, fieret cruciatus vehementior et poena productior. CAP. IV. Nihil obtines, nihil proficis, saeva crudelitas. Subtrahitur inventis tuis materia mortalis, et Laurentio in coelos abeunte tu deficis. Flammis tuis superari charitatis Christi flamma non potuit, et segnior fuit ignis qui foris ussit quam qui intus accendit. Servisti, persecutor, martyri, cum saevisti; auxisti palmam, dum aggeras poenam. Nam quid non ad victoris gloriam ingenium tuum reperit, quando in honorem transierunt triumphi, etiam instrumenta supplicii? Gaud
Abbreviated transcription (Latin):
praehensione promittens: quem si fecisset sacrȩ pecuniae traditorem: face¬¬
ret ctiam uere religionis cxortem.Armatur itaq: gemina face homo pecu¬¬
niȩ cupidus: & ueritatis inimicus: auaritia: ut rapiat aurum : impie¬¬
tate. ur auferat Christum. Postulat sibi ab immaculato sacrarii prasu¬¬
le opes Ecclesiasticas: quibus auidissimus inhiabat: inferri.Cui leuita ca¬¬
stissimus. ubi cas repositas haberet. ostendens: numerosissimos san'¬
ctorum paupcrum obtulit greges: in quorum uictu atque uestitu ina¬¬
missibiles condiderat facultates: qua tanto integrius erant salua quan¬¬
to sanctius probabantur expensa.Frertit ergo praedo frustratus. & in odiũ
teligionis. que talem diuitiarum osum instituisset. ardescens direptionẽ
t helauri potioris aꝑgreditur apud quem nullam denariorum substantiam
reperisset. ut illud depositum. quo sacratius crat diues auscrret. Renunciare

Expanded text:
prehensione promittens, quem si fecisset sacrae pecuniae traditorem, faceprehensione promittens, quem si fecisset sacrae pecuniae traditorem, faceret etiam verae religionis exsortem. Armatur itaque gemina face homo pecuniae cupidus et veritatis inimicus: avaritia, ut rapiat aurum; impietate, ut auferat Christum. Postulat sibi ab immaculato sacrarii praesule opes ecclesiasticas, quibus avidissimus inhiabat, inferri. Cui levita castissimus ubi eas repositas haberet ostendens, numerosissimos sanctorum pauperum obtulit greges, in quorum victu atque vestitu inamissibiles condiderat facultates, quae tanto integrius erant salvae, quanto sanctius probabantur expensae. CAP. III. Fremit ergo praedo frustratus, et in 339 religionis, quae talem divitiarum usum instituisset, exardescens, direptionem thesauri potioris aggreditur; ut apud quem nullam denariorum substantiam reperisset, illud depositum, quo sacratius erat dives, auferret. Renuntiare