comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in spe profecco gratulamur. merito inisa ac quirisus interpretatur castra¬
metamus: Isuacquippetotus inspe quod repromissus concipitur perfidẽ.
spegaudentes nosesse uoluit: qui ad espebonac conscientiac quamin xpõ perfidẽ
quae perdilectionem operatur habemus risus nobis ex gratia generatur. Hinc
quippeest quoduirtutis operam damus. ut inspeuelutisaac serentes. eodẽ anno
id est in praesentiuita centuplũ recipere. ecinfuturo uitã aeternã possidere uale¬
amus. Sed quia inisaac spesuitae negotio figuratur. Necesscest ut rebeccam
quae pacientia inter. pretatur in coniugium sumamus. Nesine pacientia spes
cito frangatur. sed sicutait apls. spegaudentes intribulatione pacientes.
Undeetrebecca in mesopotamia natadicitur quippequia mesopotamia
fluminibus circumdatur. ut intertẽptationes actribulationũ procellas

Expanded text:
in spe profecto gratulamur; merito in Isaac, qui risus interpretatur, castrain spe profecto gratulamur; merito in Isaac, qui risus interpretatur, castrametamur. Isaac quippe totus in spe, quod repromissus concipitur per fidem, stolus ipse gaudentes nos esse voluit; quia de spe bonae conscientiae, quam in Christo per fidem, quae per dilectionem operatur, habemus, risus nobis ex gratia generatur. 67 Hinc quippe est quod virtute operam damus, ut in spe, veluti Isaac, serentes eodem anno, id est in praesenti vita, centuplum accipere, et in futuro vitam aeternam possidere valeamus. Sed, quia in Isaac spes vitae negotio figuratur, necesse est ut Rebeccam, quae patientia interpretatur, in conjugium sumamus; ne sine patientia spes cito frangatur. Sed, sicut ait Apostolus, Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Unde et Rebecca in Mesopotamia nata dicitur: quippe quia Mesopotamia fluminibus circumdatur, ut inter tentationes ac tribulationum procellas,
Abbreviated transcription (Latin):
reperfidem in cordibusnris. aut intellegendo. aut certe credendo debet do¬
nec inuia sumus. Vnde quod caelũ etterra minimecapiunt sinufidei opor¬
tec conprehendere. Eededõ ut est sentire. et inomnibusetiam quae in conpre¬
hensibilia uidentur. ut serei ueritas habet perfidemomnia conprchendepe:
Alioqui error magis qua fidesest appellanda. si aliud fide concipitur
quam qu odeds est. Et ipsedesc eredentibus ut erederent sp̃iscĩ di reuelauit
Uamfides omnẽintellegentiam dũ sumus hicinuia antecellit. Quo quic¬
quid est quod intel legere non ualemus. qui ads ueritas non mentitur. fi¬
deeredimus: et fidem persubstantiã quic quid escillud quod esciãtenemus
Hancigitur sperandorum substantiam adliquidũ non quomodo est scien¬
tes sed quia est plenissime credentes. et si nondũ adhuc in retantum quia

Expanded text:
re per fidem in cordibus nostris, aut intelligendo, aut certe credendo debet, dore per fidem in cordibus nostris, aut intelligendo, aut certe credendo debet, donec in via sumus. Unde quod coelum et terra minime capiunt, sinu fidei oportet comprehendere; et de Deo, ut est, sentire; et in omnibus etiam quae incomprehensibilia videntur, ut se rei veritas habet, per fidem omnia comprehendere. Alioquin error magis quam fides est appellanda, si aliud fide concipitur, quam quod Deus est, et ipse de se credentibus ut crederent Spiritus sanctus Deus revelavit. Nam fides omnem intelligentiam, dum sumus hic in via, antecellit. Quoniam quidquid est quod intelligere non valemus, quia Deus veritas non mentitur, fide credimus, et in fide per substantiam, quidquid est illud quod est, jam tenemus. Hanc igitur sperandorum substantiam ad liquidum non quomodo est scientes, sed quia est plenissime credentes; etsi nondum adhuc in re tantum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
operatur in omnibus teneamus. Quia sinefidedõ nequaquã placere possumus
Haccest namque primamansio. inquauerus hębreus aegyptum fugiens. supra
petram quae xp̃sest firmissi me castrametatur. dequa fide quaemultarũ uir¬
tutum initiatrixest uerus is aac profectonascitur. Isaacquipperisus uel gau¬
dium inter pretatur: si quidẽ quiatunc ueregaudemus. siper fidẽdño cohȩren¬
tes uirtutũ opera adimplemus. Vnde apls clamatdicens. Saudeteindño
semper iterũ dico gaudete. Gaudiũ itaq uerum non nisi defidei substantia
ccuirtutũ o peribus generatur. Substantiã autẽ sperandorũ apls candem fi¬
demappellat: unde non aliud peripsam fidem dedõsentireoportet quam quod
adhuc sperantes in futurũ perxpm expectant. Sperandorum autẽsubstan¬
tia fides interdũ ideo dicitur quõ quicquid illudest quod ds̃ esthabita¬

Expanded text:
operatur, in omnibus teneamus, quia sine fide Deo nequaquam placere possumus. operatur, in omnibus teneamus, quia sine fide Deo nequaquam placere possumus. Haec est namque prima mansio, in qua verus Hebraeus Aegyptum fugiens supra petram, quae Christus est, firmissime castrametatur. De qua fide, quae multarum virtutum initiatrix est, verus Isaac profecto nascitur. Isaac quippe risus vel gaudium interpretatur, siquidem quia tunc vere gaudemus, si per fidem Domino cohaerentes virtutum opera adimplPhilip IV, 4. Gaudium itaque verum nonnisi de fidei substantia et virtutum operibus generatur: substantiam autem sperandorum Apostolus eamdem fidem appellat . Unde non aliud per ipsam fidem de Deo sentire oportet, quam quod adhuc sperantes in futurum per Christum exspectant. Sperandorum autem substantia fides interdum ideo dicitur, quoniam quidquid illud est quod Deus est, habita
Abbreviated transcription (Latin):
tanta fidei fortitudine sublimatur. ut magis xpm̃ fide quam ex secarnegene¬
ret. Nequeenim abraham primũ. nisi perfidem iustificatur. atqueid co
oboediens factus meruit audire quod in seminccius omnes gentes benedicerentur.
Ideoettusiuis paterexcelsus fieri. imitaretantũ patriarcham. quiatuncucri sumꝰ
fili abrahae. sicutdñs dicit sicius facimus opera. Abraham qui ppepater mulcarũ
poscea commutatur. quia pergratiã quisque pater multarũ uirtutum efficitur¬
T idesnamque xpĩgratia e copulata plurimarũ uirtutum copiam in nobis gencrat.
Et facitnos aliquando exire oboedientes in locum per contemplationem. quẽ
accepturi postea sumus inhereditatem. Exiit ergo illenesciens quoiret. Et nos
quidem perfidem ambulantes tenebrarũ caligine in uoluimur. qui a nondum
dum fides nra. Etid eo si coheredes tanti patris cẽcupimus. fidem quȩ perdilectionẽ

Expanded text:
tanta fidei fortitudine sublimatur, ut magis Christum fide, quam ex se carne genetanta fidei fortitudine sublimatur, ut magis Christum fide, quam ex se carne generet. Neque enim Abraham primum nisi per fidem justificatur, atque ideo obediens factus meruit audire quod in semine ejus omnes gentes benedicentur. Ideo et tu, si vis pater excelsus fieri, imitare tantum patriarcham; quia tunc veri sumus filii Abrahae sicut Dominus dicit, si ejus facimus opera . Abraham quippe pater multarum gentium postea commutatur, quia per gratiam quisque pater multarum virtutum efficitur. Fides namque Christi gratiae copulata, plurimarum virtutum copiam in nobis generat, et facit nos aliquando exire obedientes in locum per contemplationem, quem accepturi postea sumus in haereditatem. Exiit ergo ille nesciens quo iret; et nos quidem per fidem ambulantes tenebrarum caligine involvimur, quia nondum incit mundum, fides nostra . Et ideo si cohaeredes tanti patris esse cupimus, fidem, quae per dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
otius diuina iuuante gratia peruenire. Perhosigitur patres ad nram̃ salutem
xp̃s inmundũ ueniebat. Ethorumomniũ inscipsogerebat officium. uthorũ int̃¬
pretatione nominũ nram̃ designaret salutem. Quamrecte salutem quaerentes.
primũ cum abraham deincendiouitiorũ ex irecuremus. Et ad patriã uirtutum
quã ds̃ nobis persemecipsũ monstrauittendamus. Ubi primũ fides quae perdi¬
lectionem operatur necesseest ut interueniat. ut percandẽfidem. qui apercar¬
nem nequimus filiisimus abrahae. quatinus coheredes eius eẽ postea ualeamus
Scriptũnamquelegimus. credidit abrahãdõ. et reputatũ estei ad iustitiam
Credamus ergoetnos quia pronobis haecscripta sunt. Et ex eamus deterra
carnis nraeultra proficientes admeridiem ubixp̃s pascit atq cubat in omni
plenitudine caritatis. Tuncigitur quisque reite pater ex celsus uocatur. cum

Expanded text:
ocius, divina juvante gratia, pervenire. Per hos igitur Patres ad nostram salutem ocius, divina juvante gratia, pervenire. Per hos igitur Patres ad nostram salutem Christus in mundum veniebat, et horum omnium in seipso gerebat officium, ut horum interpretatione nominum nostram designaret salutem. Quam recte salutem quaerentes, primum cum Abraham de incendio vitiorum exire curemus, et ad patriam virtutum, quam Deus nobis per semetipsum monstravit, tendamus. Ubi primum fides, quae per dilectionem operatur, necesse est interveniat; ut per eamdem fidem, quia per carnem nequimus, filii simus Abrahae, quatenus cohaeredes ejus esse postea valeamus. Scriptum namque legimus, Credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam . Credamus ergo et nos quia pro nobis haec scripta sunt, et exeamus de terra carnis nostrae, ultra proficiscentes ad meridiem, ubi Christus pascit atque cubat in omni plenitudine charitatis. Tunc igitur quisque recte pater excelsus nuncupatur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
iordane patefacto. Et deuictis hostibus promissam olimintrauit requiem. Cepto¬
priam regnihereditatẽ obtinuit. Sicitaq dñsihs noster quadragesi masecun¬
da generatione postquãmundus cȩcitatis antiq tenebras atq abraham credente
chaldeorum incendia dereliquit. adueniens in carnebaptismi nobis lauaera
Etcaeliianuas patefecit. Vnde profecto uirtutũ cursu. subeius dem numeri sa¬
cramento adid quod nondum uidemustendimus. sed sperantes perpatientiam
expectamus. donecueniat quod inxp̃õ laeti ꝑcepimus. Etiam cottidie prelibando
gustu caelestium sacramentorum fruimur. Qua propter uthancuiam taman¬
gustiitineris melius desuperspũscõ inlus trante pertransi repossimus. libeat
paululũ articulũ reflectere. quatinus persingulos patres uirtutũ tramite mora¬
liter castrametantes. possimus uastã uitiorũ solitudinẽ pertransire. Et ad xpm̃

Expanded text:
Jordane patefacto, et devictis hostibus, promissam olim intravit requiem, et proJordane patefacto, et devictis hostibus, promissam olim intravit requiem, et propriam regni haereditatem obtinuit. Sic itaque Dominus Jesus noster quadragesima secunda generatione, postquam mundus caecitatis antiquae tenebras, atque Abraham credente Chaldaeorum incendia dereliquit, adveniens in carne, baptismi nobis lavacra, et coeli januas patefecit. Unde profecto virtutum cursu, sub ejusdem 65 numeri sacramento, ad id quod nondum videmus tendimus: sed sperantes per patientiam exspectamus donec veniat quod in Christo laeti percepimus, et jam quotidie praelibando, gustu coelestium sacramentorum fruimur. Quapropter ut hanc viam tam angusti itineris melius desuper, Spiritu sancto illustrante, pertransire possimus, libeat paululum articulum reflectere, quatenus per singulos Patres virtutum tramite moraliter castra metentes, possimus vastam vitiorum solitudinem pertransire, et ad Christum
Abbreviated transcription (Latin):
Abraham quippe inquogens hebreorum aceteris gentibus primũ discinguere¬
tur. Id circods̃ deterrasua et decognatione separauit. ut ex hocdistineius
adprophetandũ xpm̃ acpręnuntiandũ maxime pertineret. quod pro¬
mittebatur ex quagentecet uenturus. Ineo quippeprimũ fides ad iusti¬
tiam reputatur. Etideo quasi iniuũ uiae ad paradrsũ. ab ipso usquead xpm̃
perhuncnumerũ designatur. quõ dñs nobiscum siquidagimus quod
rectum sit. intrinsecus cooperatur. Septiesenim seni XL.II. faciunt¬
Etrarus estquidem qui sanesex adopera. septem uero adrequiem futu¬
raeuitae significandam pertineredubitet. Undebenepopulus ille deter¬
ra aegipti saluatus. qui a subsoc in trandi in requiem uirga disciplinȩdĩ
corrigitur persepties senas. Idẽ. pxlduas mansiones artissimȩuiae ad patriã
castramitatur. In quarum ultima dum hiesum ducem suscepit. mox

Expanded text:
Abraham quippe, in quo gens Hebraeorum a caeteris gentibus primum distinguereAbraham quippe, in quo gens Hebraeorum a caeteris gentibus primum distingueretur, idcirco Deus de terra sua et de cognatione separavit, ut ex hoc distinctius ad prophetandum Christum ac praenuntiandum maxime pertineret, quod promittebatur ex qua gente esset venturus. In eo quippe primum fides ad justitiam reputatur; et ideo quasi initium viae ad Paradisum ab ipso usque ad Chrisper hunc numerum designatur, quod Dominus nobiscum, si quid agimus quod rectum sit, intrinsecus cooperatur. Septies enim seni Et rarus est quidem, qui sane sex ad opera, septem vero ad requiem futurae vitae significandam pertinere dubitet. Unde bene populus ille de terra Aegypti salvatus, quia sub spe intrandi in requiem, virga disciplinae Dei corrigitur, per septies senas, id est per quadraginta duo mansiones arctissimae viae ad patriam castrametatur. In quarum ultima, dum Jesum ducem suscepit, mox
Abbreviated transcription (Latin):
patribus repromissũ omnino intellegimus. quia ipseesi terra illa uiuentium
inqua propheta credit sebonadnĩ uidere. Eoquod sint in ipso omnes chesauri
sapienti aeecscientiaedĩ. Perhasigitur mansiones generationis xp̃i. ut diximus
currituerus hebreus. quideterratransire festinat ad calũ. et aegrpto saeculi
derelicta terram repromissionis ingreditur. Necmirũ siin illo numeri sa¬
cramento perueniamus ad regnacadorum. subquodns atque saluator a pri¬
mopatri archa cui fuerat repromissus. peruenit aduirginem quasi ad iorda¬
nem. quac pleno fluens gurgite. sp̃sscĩ gratia redundabat. Nam matheus ab
abraham ex orsus est genealogiam. uelut caelestis patriae mansiones texere.
essent: xpm̃ in fine subputauit. Eoquod ipsesit consum matio totius it ineris.
Et mansio perpetuacuitae. antetẽpora saecularia credentibus praeparata.

Expanded text:
patribus repromissum omnino intelligimus: quia 64 ipse est terra illa viventium, patribus repromissum omnino intelligimus: quia 64 ipse est terra illa viventium, in qua Propheta credit se bona Domini videre ; eo quod sint in ipso omnes thesauri sapientiae et scientiae Dei. Per has igitur mansiones generationes Christi, ut diximus, currit verus Hebraeus, qui de terra transire festinat ad coelum; et Aegypto saeculi derelicta, terram repromissionis ingreditur. Nec mirum, si in illo numeri sacramento perveniamus ad regna coelorum, sub quo Dominus atque Salvator a primo patriarcha, cui fuerat repromissus, pervenit ad Virginem, quasi ad Jordanem, quae pleno fluens gurgite, Spiritus sancti gratia redundabat. Nam Matthaeus ab Abraham orsus est genealogiam, velut coelestis patriae mansiones texere, essent, Christum in fine supputavit: eo quod ipse sit consummatio totius itineris, et mansio perpetuae vitae, ante tempora saecularia credentibus praeparata.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod autẽ ter quaterdeni connumerantur. uerũ religioniscultum in cũ
quia dxpm festinat dedicant. Quattuorenim ecdecem. Quid aliud quauetus
atquenouũ legis testamentũ insinuant. qui animirũ uia quȩ ad xpm̃cre¬
dentes inuitat. perdecem uerbalegis. et quattuor regni caclestis euangelia
praedicatur. It atamen siquicquid in eisdẽ lincis conscribitur. quasi hoc
in nobis triplicantes trinitati quod ds̃ est peromã consecramus. Alioquip
prȩceptorũ perfectiominimeadimpletur. si hoc quilibet numcro colendi
dm̃ in aliquo uacuatur. Etut hanceẽuiam perueniendi ad patriã euiden¬
tius appareat. totus hicnumerus in summa colligatur. Et XLII. generationes
ueniunt. Quonumeromansionũ. uerus hebreus proficiscitur ex aegrpto. ut
quandoq ad patriã pos laborẽitineris ingrediatur. Quã patriam. xp̃mdiu

Expanded text:
Quod autem ter quaterdeni connumerantur, verum religionis cultum in eum Quod autem ter quaterdeni connumerantur, verum religionis cultum in eum qui ad Christum festinat dedicant. Quatuor enim et decem, quid aliud quam Vetus atque Novum legis Testamentum insinuant? Quia nimirum via quae ad Christum credentes invitat, per decem verba legis, et quatuor regni coelestis Evangelia praedicatur. Ita tamen, si quidquid in eisdem lineis conscribitur; quasi hoc in nobis triplicantes, Trinitati, quod Deus est, per omnia consecramus. Alioquin praeceptorum perfectio minime adimpleretur, si hoc quilibet numero colendi Deum in aliquo vacuatur. Et ut hanc esse viam perveniendi ad patriam evidentius appareat, totus hic numerus in summa colligatur, et quadraginta duo generationes veniunt. Quo numero mansionum verus Hebraeus proficiscitur ex Aegypto; ut quandoque ad patriam post laborem itineris ingrediatur. Quam patriam Christum diu
Abbreviated transcription (Latin):
qui a dxp̃m̃ueniunt manifestius designari. quod aliter ꝑfidem tantũ in primor¬
diorenati iustificantur.: Aliter autem secundũ electionis gratiam. quia dauid
inbabrloniam. uidelicet intemptationem mittuntur. Ipsiq rursus deipsatẽp¬
tatione probati. ad coronandũ postcertamina uelut uictores. usque ad xpm̃
ascendunt. Quaedistinctio aequo partitur numero. ut persingulas partes
bis septem inueniantur. scilicet quia gratia scĩsp̃s in homine propter utramq
substantiam tam intrinsecus quã extrinsccus geminatur. Quippequisi non
utrasq partes possidet. Nequaquã rece dicimus cũ propheta. cormeu ecca¬
romea ex ultauerunt indm̃ uiuum. Illenimirũ totus indm̃ exultat. quem
gratia sci sp̃s ad plenum implet. Ad plenuigitur interdum repletur quisque
sianima et carne pinguedinesacrȩ unctionis xp̃ipariter saginatur.

Expanded text:
qui ad Christum veniunt, manifestius designari: quod aliter per fidem tantum in primorqui ad Christum veniunt, manifestius designari: quod aliter per fidem tantum in primordio renati justificantur, aliter autem secundum electionis gratiam, qui a David in Babyloniam, videlicet in tentationem, mittuntur: ipsique rursus de ipsa tentatione probati ad coronandum post certamina, velut victores, usque ad Christum ascendunt. Quae distinctio aequo partitur numero, ut per singulas partes bis septem inveniantur. Scilicet quia gratia sancti Spiritus in homine, propter utramque substantiam, tam intrinsecus quam extrinsecus, geminatur. Quippe qui, si non utrasque partes possidet, nequaquam recte dicimus cum propheta: Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum . Ille nimirum totus in Deum exsultat, quem gratia sancti Spiritus ad plenum implet. Ad plenum igitur interdum repletur quisque, si anima et carne pinguedine sacrae unctionis Christi pariter saginatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mediatorẽdĩ ethominũ melius impleretur. Uirũ inquit mariae dequa
uatusest xp̃s: Pulchreitaq dequanatusest. etnon dequib dixit. quia
sincuri cortuubiq. generatus demaria prȩdicatur. Quibus itadecur¬
sis rursus euangelistain fine concludendo misticae cunctam subnumero
gencalogiam itcaptulati Abͣrahaeniourr us quead õo
Sexerationes quarruondecim. Etado uso adtrano¬
migrationẽb abrlonis generationes quattuor decim. Etatransinigrationebabr lonii
usquea dxpm̃ generationes quatuordetim. I quanimirũ distinctione tria
ad xp̃mdeclarantur tẽpora cucurrisse. scilicet antelegẽ. subquo uersatusest
abraham paturale seruans ex deuotionemandatũ. Postlegem quãiud aci piȩ¬
uaricantes in captiuitatem ducuntur. post gratiam perquã omnes deca dẽ misera
babrlonis captiuitate soluuntur. Et in omnibus istis tẽporib: monstrantur hi

Expanded text:
mediatorem Dei et hominum melius impleretur, Virum, inquit, Mariae de qua mediatorem Dei et hominum melius impleretur, Virum, inquit, Mariae de qua natus est Christus. Pulchre itaque, de quo natus est, et non, de quibus dixit, quia sine viri coitu ubique generatus de Maria praedicatur. Quibus ita decursis, rursus evangelista in fine concludendo mystice cunctam sub numero genealogiam recapitulat. Abraham, inquit, usque ad David generationes 63 quatuordecim; et a David usque ad transmigrusque ad Christum generationes quatuordecim. In qua nimirum distinctione, tria ad Christum declarantur tempora concurrisse; scilicet ante legem, sub quo versatus est Abraham, naturale servans ex devotione mandatum: post legem, cum Judaei praevaricantes in captivitatem ducuntur: post gratiam, per quam omnes de eadem misera Babylonis captivitate solvuntur. Et in omnibus istis temporibus monstrantur hi
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ mariae etpatrem saluatoris ut premissũ est recce intellegamus
Quantomagis nunccum prophetarũ eloquia. et euangelium multis in locis
dedauideum stirpe ad seuerant generatum. Undoct paulus a postolus segregatũ
sedicit incuangelid̃di. quod antepromi serat inscripturisscis defiliosuo. qui
factu sestei exseminedauid secundũ carnem. Id circo dubitare omnino non de¬
bemus mariam dedauid stirpe consanguinitatis originem duxisse. quo nec
sacerdotalegenuscius luca in sinuante tacetur. quod cognatacius eet̃ elis abeth
quamdicit defiliabus a a ronfuisse. Vndenos carnem xp̃i deutroq genere
propagatam minime dubitamus. regumsciliaet et sacerdotũ. Ip quibus per¬
sonis apudillũ populũ hebreorum. etiam mesticaxp̃i unctio figurabatur
quod futuruscrat in quo simul regalis et sacerdotalis ordo punu eundẽq

Expanded text:
virum Mariae, et patrem Salvatoris, ut praemissum est, recte intelligamus. virum Mariae, et patrem Salvatoris, ut praemissum est, recte intelligamus. Quanto magis nunc, cum prophetarum eloquia et Evangelium, multis in locis de David cum stirpe asseverant generatum? Unde et Paulus apostolus: Segregatum se dicit in Evangelium Dei, quod ante promiserat in Scripturis sanctis de Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem . Idcirco dubitare omnino non debemus Mariam de David stirpe consanguinitatis originem deduxisse, quod nec sacerdotale genus ejus, Luca insinuante, tacetur, quod cognata ejus esset Elisabeth, quam dicit de filiabus Aaron fuisse. Unde nos carnem Christi de utroque genere propagatam minime dubitamus; regum scilicet et sacerdotum. In quibus personis apud illum populum Hebraeorum etiam mystica Christi unctio figurabatur, quod futurus erat in quo simul regalis et sacerdotalis ordo per unum eumdemque
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris et paterfilii nuncupatur. Put abatur quidẽ xp̃s filiusioseph tamquã¬
Et ipseihs erat incipiens quasi annorũ triginta. ut putabatur filius iosepħ. atque¬
alibi: Erat inquit patereius et mater mirantes superhis quȩdicebantur deillo:
Cumigitur recteputatiuc pater appelletur. quid mirũ sicumuirum mariae
recte appellatum dicimus sine commixtione carnis. multo itaq: coniunc¬
tius paterxpĩdicitur. quia exeius coniugenascitur. quãsi aliunde in fi¬
lium adoptaretur. Etidcoquod dicit euangelista. quia putabatur filius
io seph. propter illos utiq constatdixisse. quicũ exioseph sicut alii homines
nascuntur. natũ arbitrabantur: Acperhocinquam si possit aliquis demons¬
trare sanecum non potest. mariã exdauid nullã consanguinitatis originem
ducer. sati serat secundũ istam a rationem. xpm filiũ dauid accipere: Cũi oseph

Expanded text:
uxoris et pater filii nuncupatur. Putabatur quidem Chriuxoris et pater filii nuncupatur. Putabatur quidem Chriet ipse Iesus erat incipiens quasi annorum triginta, ut putabatur, filius Ioseph. qualibi, Erant, inquit, pater ejus et mater mirantes super his quae dicebantur de illo . Cum igitur recte putative pater appelletur, quid mirum si eum virum Mariae recte appellatum dicimus sine commistione carnis? Multo itaque conjunctius pater Christi dicitur, quia ex ejus conjuge nascitur, quam si aliunde in filium adoptaretur. Et ideo quod dicit evangelista quia putabatur filius Joseph, propter illos utique constat dixisse, qui eum ex Joseph, sicut alii homines nascuntur, natum arbitrabantur. Ac per hoc, inquam, si possit aliquis demonstrare, quod sane non potest, Mariam ex David nullam consanguinitatis originem ducere, satis erat, secundum istam rationem, Christum filium David accipere, cum Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
Ecceuirgo concipiet et pariet filium: Acsidiceret: Uobis quidem dabitur omnino
quiad euobis et in uobis acprouobiserit. Vbinotandũ quod ecuirginem profitet᷑
neforte existimemus sicut nonnulli hereticorum cũ uirũ audimus xp̃m̃ deioseph
semine generatum. Uirũ autem eũ mariae curdixerit. paulo post apertius
monstrabitur. Nequeenim fascrat ut obhoccum a coniugio mariac separandũ
putar: quod non exeius concubitu. sed uirgoxpm peperit. Hocenĩ exemplo
magnificeinsinuatur fidelibus coniugatis etiam seruata pari consensu con¬
tinentia possepermanere coniugiumq uocari. Nonpermixtocorporis sexii.
sedcustodito mentis affectu: Nequeenim proptereanonerat appellandus iosep
pater xp̃i. quia noncum concũbendo genuerat. quandoquidẽ recte pater ect̃
etiameius. quem mex sua coniuge procreatũ sibi aliunde adoptasset. Nunc
autem quia ex suasponsanascitur. qui a bomnibus filiusput abatur. Pecteuir

Expanded text:
Ecce virgo concipiet et pariet filium . Ac si diceret: Vobis quidem dabitur omnino, Ecce virgo concipiet et pariet filium . Ac si diceret: Vobis quidem dabitur omnino, quia de vobis, et in vobis, ac pro vobis erit. Ubi notandum, quod et Virginem profitetur, ne forte existimemus, sicut nonnulli haereticorum, cum virum audimus, Christum de Joseph semine generatum. Virum autem eum Mariae cur dixerit, paulo post apertius monstrabitur. Neque enim fas erat ut ob hoc eum a conjugio Mariae separandum putaret, quod non ex ejus concubitu, sed Virgo Christum peperit. Hoc enim exemplo magnifice insinuatur fidelibus conjugatis, etiam servata pari consensu continentia, posse permanere conjugiumque vocari, non permisto corporis sexu, sed custodito mentis affectu. Neque enim proppater Christi, quia non eum concumbendo genuerat, quando quidem recte pater esset etiam eius quem non ex sua coniautem 62 quia ex sua sponsa nascitur, qui ab omnibus filius putabatur, recte vir
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiã uelut deuna scir pegenerati simul in bechleem censentur nomine. Vbisi
nonessent deunatribu acdecademciuitate non diceretur. Ascendit autem et ioseph
agalilea deciuitate pazareth iniudeã ciuitatem dauid quaeuocatur behlecm. co
quodesset dedomo ac familia dauid. ut profiteretur cũ ux oresua desponsata.
quia sicut legimus singuliibant ut profiterentur in suãciuitatem. Quod si sin¬
guli et maria tunc ad suam conscendit utiq ciuitatẽ. ut ioseph quia erat cius spon¬
sus ibidem cũipsaproficeretur. Namet supra ꝓphetarũ oraculis satisostendimꝰ
xp̃m deseminedauiduenturum. ex quo probamus cuidenter mariam dccius
stirpedescendisse und cecspecialius perprophetam domuidauiddicitur. Audi¬
tetaq domusdauid: qui a molesti estisdõ. proptereaipsed ñs dabituobis signum.

Expanded text:
verum etiam velut de una stirpe generati, simul in Bethleem censentur nomine. Ubi, si verum etiam velut de una stirpe generati, simul in Bethleem censentur nomine. Ubi, si non esset de una tribu ac de eadem civitate, non diceretur, Ascendit autem et Joseph a Galilaea de civitate Nazareth in Judaeam civitatem David, quae vocatur Bethleem, eo quod esset de domo ac familia David, ut profiteretur cum uxore sua desponsata . Quia, sicut legimus, singuli ibant ut profiterentur in suam civitatem. Quod si singuli, et Maria tunc ad suam conscendit utique civitatem, ut Joseph, qui erat ejus sponsus, ibidem cum ipsa profiteretur. Nam et supra Prophetarum oraculis satis ostendimus Christum de semine David venturum. Ex quo probamus evidenter Mariam de ejus stirpe descendisse. Unde et specialius per prophetam domui David dicitur: Audite itaque, domus David, quia molesti estis Deo, propterea ipse Dominus dabit vobis signum.
Abbreviated transcription (Latin):
adiosephusque deducta. cũ omnessecundũ scripturã diuinã catholice confide¬
amur. quia xp̃sdeiosephsemine non sit natus. sed despũ scõ et maria uirgine
sicutin simbolo confitemur procreatus. Quibus primũ facile respondendum ẽ.
uonesse consuctudinis sc̃arum scripturarum. ut mulierum ingenerationibus ordo
texatur. quod ex omnibus libris diui naelegis probare possumus: Et id eonon per
mariam generationis series inducitur. scð perioseph. ut idioma scripturarum
in principio nonuioletur: deinde ex un a tribu ioseph et mariam fuisse pro¬
bamus. undeet pracceptolegis eam quasi propinquã cogebatur accipere. pe
sctribus in aliam commis ccr& tribum. sed unusquis quedesua tribulggiume
sibi accepisset uxoiem. Et ideocũ descriptio primaromani imperii celebratur. ut
singuli in suam profiterentur ciuitatem ioseph etmaria non solũ quasi deunatribu

Expanded text:
ad Joseph usque deducta, cum omnes, secundum Scripturam divinam, catholice confitead Joseph usque deducta, cum omnes, secundum Scripturam divinam, catholice confiteamur quia Christus de Joseph semine non sit natus, sed de Spiritu sancto ex Maria Virgine, sicut in Symbolo confitemur, procreatus. Quibus primum facile respondendum est, non esse consuetudinis sanctarum Scripturarum, ut mulierum in generationibus 61 ordo texatur, quod ex omnibus libris divinae legis probare possumus. Et ideo non per Mariam generationis series inducitur, sed per Joseph, ut idioma Scripturarum in principio non violetur. Deinde ex una tribu Joseph et Mariam fuisse probamus, unde et praecepto legis eam quasi propinquam cogebatur accipere, ne se tribus in aliam commisceret tribum; sed unusquisque de sua tribu legitime sibi acciperet uxorem. Et ideo cum descriptio prima Romani imperii celebratur, ut singuli in suam profiterentur civitatem, Joseph et Maria, non solum quasi de una tribu,
Abbreviated transcription (Latin):
silucas etiam ab illo eẽiosephgenitũ diceret. aquofuerat adoptatus : Sic quippe
cumgenuit nonuthomocet̃ sedut filiu seet̃. sicut nos genuitds̃. ut filiicius essemus
quos dudũ fecerat ut homines essemus. Unicũ autẽ genuit non solũ ut filius eẽt
quod paternon est. sed etiã utdsesset quod et pater est: sed si hoc uerboluca sute¬
retur ambiguũ eẽt. qui seorũ ad optantẽ. quis ex propriacarne gignentem pa¬
trẽ commemorasset. Deceteroquidhorum magis sequendũ sit. utrum exlege
apperquã libet adoptionem filiusfucritheli. frustracertatur: dum omnimodo
utrosq cuangelistas uerũ dixisse probamus. Quod autẽ sequitur quia iacob
genuit ioseph uirũ mariac dequanatus est xp̃s. Non credentibus utiq saxis diffi¬
cillimã generat questionem. quid pertincat ad xp̃m̃ generatio. exdauid origine

Expanded text:
si Lucas etiam ab illo esse Joseph genitum diceret, a quo fuerat adoptatus. Sic quippe si Lucas etiam ab illo esse Joseph genitum diceret, a quo fuerat adoptatus. Sic quippe eum genuit non ut homo esset, sed ut Filius esset, sicut nos genuit Deus, ut filii ejus essemus, quos dudum fecerat ut homines essemus. Unicum autem genuit, non solum ut Filius esset, quod pater non est, sed etiam ut Deus esset quod et Pater est. Sed si hoc verbo Lucas uteretur, ambiguum esset quis eorum adoptantem, quis ex propria carne gignentem patrem commemorasset. De caetero quid horum magis sequendum sit, utrum ex lege, an per quamlibet adoptionem filius fuerit Heli, frustra certatur, dum omnimodo utrosque Evangelistas verum dixisse probamus. Quod autem sequitur, quia Jacob genuit Joseph virum Mariae, de qua natus est Christus, non credentibus utique satis difficillimam generat quaestionem, quid pertineat ad Christum generatio ex David origine
Abbreviated transcription (Latin):
perduxisse ordinem generantium. a quo ioseph non adoptatus sed genituserat
Quaquã etiam silucas genitũ diceret ioseph abheli. Necsicnos hoc uerbum per¬
turba redeberet. ut aliud crederemus. quã ab unocorũ gignentẽ. ab altero
uero adoptantem patrẽ fuisse commemoratũ. Nequecni absurde quisque
dicitur. poncarne sed caritategenuisse filiũ que sibi a doptauerit: UNdeet ds̃ quib
potestatẽ dedit filiosdĩ fieri nonnaturatos atquesubstantia sua genuit sicut uni¬
cum filium. sed utiq dilectione adoptauit. ut apostolus inquit adoptionem fi¬
liorũ dĩ reciperemus. Et tamendicimur accepta porestate natiexdõ. ut filii
cius efficiamur. quiiam homines eramus. Efficimurergo filii pergratiam
non pernaturã. Nam sipernaturã filiiessemus. Nũ quã aliud fuissemus
Tamen quia peradoptionem ex dõnatidicimur: Nũquã alienũ eẽe auericate

Expanded text:
mper duxisse ordinem generantium, a quo Joseph non adoptatus, sed genitus erat. mper duxisse ordinem generantium, a quo Joseph non adoptatus, sed genitus erat. Quanquam etiamsi Lucas genitum diceret Joseph ab Heli, nec sic nos hoc verbum perturbare deberet, ut aliud crederemus, quam ab uno eorum gignentem, ab altero vero adoptantem patrem fuisse commemoratum. Neque enim absurde quisque dicitur, non carne, sed charitate genuisse filium quem sibi adoptaverat. Unde et Deus, quibus potestatem dedit filios Dei fieri, non natura eos atque substantia genuit, sicut unicum Filium, sed utique dilectione adoptavit, ut, Apostolus inquit, adoptionem filiorum Dei reciperemus . Et tamen dicimur accepta potestate nati ex Deo, ut filii ejus efficiamur, qui jam homines eramus. Efficimur ergo filii per gratiam, non per naturam. Nam si per naturam filii essemus, nunquam aliud fuissemus. Tamen quia per adoptionem ex Deo nati dicimur, nunquam alienum esset a veritate,
Abbreviated transcription (Latin):
messunt effrem uidelitet et manasse. ta quã ruben etsymeon meicrunt. Alios
autem quos poscea genucris. cibierunt. U ndee factũ est urduo decim tribuis essẽ
israhel absq tribulcui quaeteplo seruicbat:. Ex quio intellogiturlucas patrt̃ioseph
nona quogenitus seda quo fucrat adoptatus in euangeliosuosuscepisse. Cuius proge¬
nitores sursum uersus commemorares donec addatudexiret Quemigitur prolubi¬
lius adoptantis tenuiscionginem. quãcum quinoluit ioseph genitum dicere abillo
cuiui cumesse filium narrabat e Commodius enim filiuscrus dictusest aquo fucrat
acoptatus. quã sidiceret ab cogenitus decuius carne non erat patus. Namatheuf
dicens ab rahamgenuit is aac. atqueita in hoc uerbo quod estgenuit perdurans
donec in ultimodiceret: lacobaute genuit ioseph. satis ex pressit ad cũ patrem se¬

Expanded text:
mei sunt, Effrem videlicet et Manasses, tanquam Ruben et Simeon, mei erunt; alios mei sunt, Effrem videlicet et Manasses, tanquam Ruben et Simeon, mei erunt; alios autem quos postea genueris, tibi erunt . Unde et factum est ut duodecim tribus essent. Israel absque tribu Levi, quae templo serviebat. » Ex quo intelligitur Lucas patrem Joseph non a quo genitus, sed a quo fuerat adoptatus in Evangelio suo suscepisse, cujus progenitores sursum versus commemoraret, donec ad David exiret. Quem igitur probabilius adoptantis tenuisse originem, quam eum qui noluit Joseph genitum dicere ab illo cujus eum esse filium narrabat? Commodius enim filius ejus dictus est, a quo fuerat adoptatus, quam si diceretur ab eo genitus, de cujus carne non erat natus. Nam Matthaeus dicens: Abraham genuit 60 Isaac, atque ita in hoc verbo, quod est genuit, perdurans, donec in ultimo diceret, Jacob autem genuit Joseph, satis expressit ad eum patrem se
Abbreviated transcription (Latin):
lucas quia dixit quifiutheli qui futemathut. siedemũ et mueliquis ostendit iordũ
in hae gencalogia aliosqua carnis filios posuisst. Undeeebeatus agustinus in li¬
bro concordi̧ euangelistarum: quosautem in quit mouet. quod alios progenito¬
res matheus enumerat: descendens ad auidusqueadioseph: Alios autemlucas
ascendens asoseph usque addauuid facilecse ut aduertant ioseph duos patres habere
potuisse unu a quo genitus. alterũ a quofuerit adoptatus ꝓtiquaestenim
consuctudo adoptandi etiã in illo populodĩ. utsibi filios faccrent. quos utiq. non
ipsigenuissent. Namexcepto quofilia pharaonis morsen adoprauerat. illaquip¬
pe alienigena fuit. ipscia cobnepotessuos ex iosephnatos uerbis manifestissimis
ad optaiuit dicenr. Nuncitaq duofilutui qui factisunctibi prius quã adteuenirẽ

Expanded text:
Lucas, quia dixit qui fuit Heli, qui fuit Mathat, sic demum et in reliquis, ostendit se etiam Lucas, quia dixit qui fuit Heli, qui fuit Mathat, sic demum et in reliquis, ostendit se etiam in hac genealogia alios quam carnis filios posuisse. Unde et beatus Augustinus in libro concordiae Evangelistarum: « Quos autem, inquit, movet, quod alios progenitores Matthaeus enumerat, descendens a David usque ad Joseph; alios autem Lucas ascendens a Joseph usque ad David: facile est ut advertant Joseph duos patres habere potuisse, unum a quo genitus, alterum a quo fuerit adoptatus. Antiqua est enim consuetudo adoptandi, etiam in illo populo Dei, ut sibi filios facerent quos utique non ipsi genuissent. Nam, excepto quod filia Pharaonis Moysen adoptaverat, illa quippe alienigena fuit, ipse Jacob nepotes suos, ex Joseph natos, verbis manifestissimis adoptavit, dicens: Nunc itaque duo filii tui, qui facti sunt tibi priusquam ad te venirem,
Abbreviated transcription (Latin):
her uocatus fuisselegitur. sed profecto altereorũ phares. alteruero Zara uoci¬
tatus est. Unde non contra auet oritatem ueteris testamenti uenire probatur.
quod hic ioseph et non heli. quauis filiusciussit perlegem alio uocatus nomine
accipitur: similit̃ etboor accipiensruthex lege filiũ qui ex eanatusest: ponheli¬
melech incuius nomine suscitatur. sed obeth uocari placuit. Ergo si exlege man¬
datũ ect̃ semende functi nonalio posseuocari nomenequã cius in cuius suscitabat᷑
pequaquã credimus uiros et mulieres uistutũ. contralegem uenise uoluisse.
Vpdliquido constat hancquestionem sic solidã mancie sicut amaioribus
explanata at queliteris comiendat acernitus: Ceterũ quod matheus genuit hic auitille
perommiaponit: probat scfiliostaentũ carnis desemincunius cuiusq posuisse Atues

Expanded text:
Her vocatus fuisse legitur; sed profecto alter eorum Phares, alter vero Zara vociHer vocatus fuisse legitur; sed profecto alter eorum Phares, alter vero Zara vocitatus est. 59 Unde non contra auctoritatem Veteris Testamenti venire probatur, quod hic Joseph, et non Eli, quamvis filius ejus sit per legem, alio vocatus nomine accipitur. Similiter et Booz cum accepisset Ruth ex lege, filium qui ex ea natus est, non Abimelech, in cujus nomine suscitatur, sed Obeth vocari placuit. Ergo si ex lege mandatum esset semen defuncti non alio posse vocari nomine quam ejus in cujus suscitabatur, nequaquam credimus viros et mulieres virtutum contra legem venire voluisse. Unde liquido constat hanc quaestionem sic solidam manere, sicut a majoribus explanata atque litteris commendata cernitur. Caeterum quod Matthaeus, genuit hic aut ille, per omnia ponit, probat se filios tantum carnis de semine uniuscujusque posuisse. At vero
Abbreviated transcription (Latin):
docendi quae secundũ ueritatem gescasunt tradiderunt. Sienim historiogra¬
phus iste tantã curam habuit ꝑquirendȩ reiueritatem. quanto magis euange¬
lista quicũ ipsod nõ moratus in carne. et iam interparentes ipsius cotidie uersaba¬
tur. Verũ tamen quod hicetiam et nr̃orũ aliqui iosephdicunt filiũ helifuisse.
nonquasi excarne. sedquasi exlege. quiaia cobsusceperit defuncti fratrisuxo¬
rem ad suscitandũ semeneius. sicut constatex lege quia sineliberis obierat. uidet
infirmari haec solutio questionis. quõ defuncti fratris nomen habere debuerat.
ut in eonomen patris suscitarur. si cut exlege sonare uidetur. pisi forte inuenia¬
tur dehocalia quelibet rationabiliscausa. ꝑquã probetur sic premissã stareposse
sententiam. Prȩseram cũetiudas inthamar nurusua. licetignanis suscitans
semen defuncti filii. Nonid co eorũquisque quiex hocuno concubitu generant᷑

Expanded text:
docendi quae secundum veritatem gesta sunt, tradiderunt. Si enim historiogradocendi quae secundum veritatem gesta sunt, tradiderunt. Si enim historiographus iste tantam curam habuit perquirendi rei veritatem, quanto magis evangelista, qui cum ipso Domino moratus in carne, etiam inter parentes ipsius quotidie versabatur? Verumtamen quod hic etiam et nostrum aliqui Joseph dicunt filium Heli fuisse, non quasi ex carne, sed quasi ex lege; quia Jacob susceperit defuncti fratris uxorem, ad suscitandum semen ejus, sicut constat ex lege, quia sine liberis obierat: videtur infirmari haec solutio quaestionis, quod defuncti fratris nomen habere debuerat, ut in eo nomen patris suscitaretur, sicut ex lege sonare videtur; nisi forte inveniatur de hoc alia quaelibet rationabilis causa, per quam probetur sic praemissam stare posse sententiam. Praesertim cum et Juda in Thamar nuru sua, licet ignaro suscitante semen defuncti filii, non ideo eorum quisque, qui ex hoc uno concubitu generantur,
Abbreviated transcription (Latin):
lexuiduam alioui rononuetat nubere. mathat qui pernathangenusducit cũcẽt
ex cadem. sed non ex eodem genere relictam mathȩ accepit ux orem. exqua ecipse
accepitfilium nomincheli. perquod exdiuersopatrũ genere efficiuntur iacob
echeli uterini fratres . Quorũ alter io esta cobfratris heli sineliberis defunti ux orem ex
manda tolegis accipiens genuit ioseph. natura quidem germinis suũ filiũ. propter
quodet scribitur. iacobautẽ genuit ioseph. Secundũ legis uero preceptũ heliefficitur
filius cuiusia cobquia frater eratuxorem adsuscitandũ semeꝵ fratris acceperat. Ac per
hoctatamnuenitur. et integrageneratio. Haec autẽ ideminquit. pon nobis ad subi¬
tum reperta. aut absq ullis auctoribus commentata sunt. sed ipsi haec saluato¬
risnr̃ĩ secundũ carnem propinqui. seuscudiotanti seminis demonstrandi. seu

Expanded text:
lex viduam alio viro non vetat nubere, Mathat, qui per Nathan genus ducit, cum eslex viduam alio viro non vetat nubere, Mathat, qui per Nathan genus ducit, cum esset ex eadem tribu, sed non ex eodem genere, relictam Mathae accepit uxorem, ex qua et ipse accepit filium nomine Heli, per quod ex diverso patrum genere efficiuntur Jacob et Heli uterini fratres. Quorum alter, id est, Jacob, fratris Heli sine liberis defuncti uxorem ex mandato legis accipiens genuit Joseph, natura quidem germinis suum filium, propter quod et scribitur: Jacob autem genuit Joseph. Secundum legis vero praeceptum Heli efficitur filius: cujus Jacob, quia frater erat, uxorem ad suscitandum semen fratris acceperat. Ac per hoc rata invenitur et integra generatio. Haec autem, idem inquit, non nobis ad subitum reperta, aut absque ullis auctoribus commentata sunt, sed ipsi haec Salvatoris nostri secundum carnem propinqui seu studio tanti seminis demonstrandi, seu
Abbreviated transcription (Latin):
listae est accõmodanda cũ etdeuicino quãuis marchiuis iudacorũ quiuerint inuen¬
ri poterat hoccognoscent. Et perdiligentiã parentũ litteris mandart. Quoomnib
iud aeis notumerat. quia dedauid carnexp̃s deberetuenire. undeet diligentius
omnis illa prosapies memoriac tradebatur. Hincestenim quod africanus deconso¬
nantia euangelistarum scribens. quacrit quid sit quod matheusdicit. iosephfiliũ
fuisseia cob. Etlucaseũ commemorat filiũ fuisseheli. At que rursus heli quod fu¬
erit mathat. Et ia cobfiliũ mathaꝵ matheus euangelista probat. Mathat inquit
& mathan diuersofuereintempore. quideuna eademq uxore esthanomine singulos
filios ꝓcrearunt. Quia mathan persalomonem descendit uxorem eam primus
acceperat. Et relicto unofilio ia cob nomine defunctus est. Postcuius obitum quõ

Expanded text:
listae est accommodanda; cum et de vicino, quamvis in archivis Judaeorum quiverint invenilistae est accommodanda; cum et de vicino, quamvis in archivis Judaeorum quiverint inveniri, poterat hoc cognoscere, et per diligentiam parentum litteris mandare, quod omnibus Judaeis notum erat, quia de David carne Christus deberet venire. Unde et diligentius omnis illa prosapia memoriae 58 tradebatur. Hinc est enim quod Africanus, de consonantia evangelistarum scribens, quaerit quid sit quod Matthaeus dicit Joseph filium fuisse Jacob, et Lucas eum commemorat filium fuisse Heli. Atque rursus Heli quod fuerit Mathat, et Jacob filium Mathan Matthaeus evangelista probat. Mathat, inquit, et Mathan diverso fuere tempore, qui de una eademque uxore Estha nomine singulos filios procrearunt. Quia Mathan, qui per Salomonem descendit, uxorem eam primus acceperat, et relicto uno filio Jacob nomine, defunctus est. Post cujus obitum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Maximecũ cuangelistadicat deistororobabel. abiuquoq genitũ cẽ. parali po¬
menoꝵ uero liberhabet. quod ⁊ orobabd genuerit mosollam: ananiam acreliquos
ipterquos abiu nusquam adnumeratur. Taluigitur uel alio quolibet exitu agen¬
dumest. nediuina dissentire uideatur auctoritas Alioquin euangelistam recti¬
usprotulis secredendum est. superquod diuina consonat auctoritas. Etiam aliis inquã¬
plurimis locis. itatamqi si ulladehoc quod dicimus dubitatio possit fieri. Prȩsercim
cumin hoclibro propteruitia scriptorũ sicut et inezra gencalogiarum quamplures in¬
terminatȩ ueniunt questiones. Vndeet apłs in utiles autẽ et interminatas genealo¬
giarũ questiones deuita. Ex hincquoquaeorũ qui inscribuntur usquead xp̃m ip
gestis scarum scripturaiũ nullã repperimus mentionẽ. sed fides a postolo et euange¬

Expanded text:
maxime cum evangelista dicat de isto Zorobabel Abiu quoque genitum esse. Paralipomaxime cum evangelista dicat de isto Zorobabel Abiu quoque genitum esse. Paralipomenon vero liber habet quod Zorobabel genuerit Mosollam, Ananiam, ac reliquos, inter quos Abiu nusquam annumeratur. Tali igitur vel alio quolibet exitu agendum est, ne divina dissentire videatur auctoritas. Alioquin evangelistam rectius protulisse credendum est; super quod divina consonat auctoritas, etiam aliis in quamplurimis locis: ita tamen si ulla de hoc quod dicimus dubitatio possit fieri. Praesertim cum in hoc libro propter vitia scriptorum, sicut et in Esdra, genealogiarum quamplures interminatae veniunt quaestiones. Unde et Apostolus: Inutiles autem et interminatas genealogiarum quaestiones devita . Ex hinc quoque eorum qui inscribantur usque ad Christum, in gestis sanctarum Scripturarum nullam reperimus mentionem. Sed fides apostolo et evange
Abbreviated transcription (Latin):
inibilegimus quod iechoniae filii fuerunt. asir. salathiel. melchiram etpha¬
daia. Dephadala autẽ ortisunt ⁊ orobabel et semei. Nos autem quiddehoc
medium dicamus non facilerepperitur. quõ sidixerimus. quod hiduo fratres
unam diuerso intẽpore duxissent uxorem. ex qua alter genuerit filium qui alte¬
ri exlege sit adoptatus. Refellunt hocipsa scriprurarũ uerba. dũ matheus dicit
quod salathiel genuerit Zorobabel: Acdeinde paralipamenon liberloquitur.
quiadephadaia ortisunt zorobabel et semei. Namnequegenuit aliunde po¬
testhicintelligi. quã quiaillũ desemine proprio generauit. Neque ortisunt
aliunde nisideistius carnenati sedimul deamborũ semine ipsa prohibente
paturanatoscos absurdue t inelligi. Vndesicut tradunt hebreiuerũ ẽ trmamũ cufuisse salic&¬
fortassis sicaccipiendũ es. quod salathud et phaduia duo fratres. filios quos genuerint aster &ilabnel¬

Expanded text:
inibi legimus quod Jechoniae filii fuerunt, Asir, Salathiel, Melchiam, et Phainibi legimus quod Jechoniae filii fuerunt, Asir, Salathiel, Melchiam, et Phadaia. De Phadaia autem orti sunt Zorobabel et Semei. Nos autem quid de hoc medium dicamus non facile reperitur. Quod si dixerimus quod hi duo fratres unam diverso in tempore duxissent uxorem, ex qua alter genuerit filium, qui alteri ex lege sit adoptatus, refellunt hoc ipsa Scripturarum verba, dum Matthaeus dicit quod Salathiel genuerit Zorobabel. Ac deinde Paralipomenon liber loquitur, quia de Phadaia orti sunt Zorobabel et Semei. Nam neque genuit aliunde potest hic intelligi, quam quia illum de semine proprio generavit. Neque orti sunt aliunde, nisi de istius carne nati. Sed simul de amborum semine, ipsa prohibente natura, natos eos absurdum est intelligi. Unde, sicut tradunt Hebraei, verum est trinomium eum fuisse, scilicfortassis sic accipiendum est, quod Salathiel et Phadaia duo fratres, filios quos genuerint,