comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spacio penitendi indulto. ut ma-¬
la corrigeret bona repararet ut tandem
correptus ad iudicium ueniens non ꝓ
culpa pęnam. sed ꝓiusticia gl̃am sibip̃-¬
paratam acciperet. R estat gͦ ut dum
tempus est consilium exquirat. & aun¬
lium requirat correctionis & liberatiõis
inuenitur. necẽe ẽ ut ille qui ꝑ grãm su¬
am differt iudicium interim ꝑeandem
gr̃am ostendat euadendi consilium et
post consilium conferat auxilium. Sic
itaq oportet ut interi deponat ꝑso¬
nam iudicis. & assumat ꝑsonam prius
consiliatoris postea auxiliatoris itadũ¬
taxat ut pͥmo hominem dotum sibi di¬
mittat quatinus ipse homo & ignoran¬
tiam suam exꝑiatur & intelligat se indi¬
gere consilio. deinde etiam defectum su-¬
um sentiat &e agnoscat se opus habere
auxilio. Tali igitur rõne intempore na¬
turalis legis totus homo dimissus est

Expanded text:
spatio poenitendi indulto, ut mala corrigeret, bona repararet, ut tandem correctus ad judicium veniens; non pro culpa poenam, sed pro justitia gloriam sibi praeparatam acciperet. Restat ergo ut dum tempus est consilium exquirat et auxilium requirat correctionis et liberationisinvenitur, necesse est ut ille qui per gratiam suam differt judicium, interim per eamdem gratiam ostendat evadendi consilium; et post consilium conferat auxilium. Sic itaque oportet ut interim deponat personam judicis, assumat personam prius consiliatoris, postea auxiliatoris, ita duntaxat ut primo hominem totum sibi dimittat, quatenus et ipse homo et ignorantiam suam experiatur et intelligat se indigere consilio, deinde etiam defectum suum sentiat, et agnoscat se opus habere auxilio. Tali igitur ratione in tempore naturalis legis totus homo dimissus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc cum supp̃mi mediis. medii imis.
atq hii nob̃ p̃ceptum diuinum nun¬
tiant. om̃s merito angli nominantur:
inist̾ĩa De ministeriis angelicis.
int̾ptantur ut totum mundũ
cundum dĩ dispensationem ab angłis
amministrari putent sub dõ et scđ̃m
dm̃. Malos aut̃ exofficio potestatem ñ
habere. sed aliqñ exꝑmissione potesta¬

Expanded text:
 hoc cum supremi mediis, medii imis atque hi nobis praeceptum divinum nuntient - omnes merito angeli nominantur. CAP. XXXIV. De ministeriis angelicis. interpretantur, ut totum mundum,cundum Dei dispensationem ab angelis ministrari putent, sub Deo et secundum Deum. Malos autem ex officio potestatem non habere, sed aliquando ex permissione potesta
Abbreviated transcription (Latin):
significatur quod rectos gressus de-¬
bent facere pedib suis et genua de-¬
bilia id est neglegentiis resoluta ro¬
borare: & sic ad p̾dicandum euange-¬
lium festinare: De baculo ep̃i & anulo.
tuntur pontifices baculis et
anulis. Baculus ꝑ rectitudi-¬
nem sui: iusticiam significat
p̃latoꝵ qua subiectos regere debent.
Qui iccirco subtꝰ accum̃ habet: ut re¬
belles ꝑ increpationẽ pungat desuꝑ
recuruus ẽ. ut ꝑ consolationem mites
trahat. Anulus sacram̃tum fidei sig¬
nificat. quo sponsa xp̃i eccł̃ia subar

Expanded text:
significatur quod rectos gressus designificatur quod rectos gressus debent facere pedibus suis; et genua debilia, id est negligentiis resoluta roborare, et sic ad praedicandum Evangelium festinare. CAP. XV. De baculo episcopi, et annulo. Utuntur pontifices baculis et annulis. Baculus per rectitudinem suam justitiam significat praelatorum, qua subjectos regere debent. Qui idcirco subtus acumen habet, ut rebelles per increpationem pungat; desuper recurvus est, ut per consolationem mites trahat. Annulus sacramentum fidei significat, quo sponsa Christi Ecclesia subar
Abbreviated transcription (Latin):
in prima parte
eccłiasticȩ ammi¬
nistrationis posui¬
nob̃ uidetur. Suꝑi in ea quam
generalit̃ de sacramentis p̃misi¬
mus tractatione distinximus sa-¬
cram̃ta alia ẽẽ salutis. alia ãmi¬
nistrationis. alia exercitationis.
Pruna ad remedium. scda ad
officium. t̃cia ad exercitium. Et
illa quidem quȩ amministrationis
siue preparationis sunt ordinibus
coherent. qm̃. et ipsi ordines sacram̃¬
ta sunt & quȩ circa ordines conside
rantur: qualia sunt indum̃ta sacͣ
quia ut dictum ẽ circa ipsos ordines
considerantur diuisi tractari non
debuerit. Alia uero sacram̃ta oĩa
ad quȩ conficienda et scĩficanda uni¬
uersa hȩc quasi quedam instrum̃ta
p̃missa sunt: subsequent̃ tractari
exposcunt. Et pͥmum sic̃ dictum est
inparaboł. Illic quippe sandalia aꝑi-¬
untur. ubi misteria regni dĩ cogno¬
scuntur. Prius autem quam sanda¬
lia in pedib assumant. induuntur
caligis bissinis ł lineis. usq ad genua
ꝓtensis. & ibidem constrictis. ꝑ quod

Expanded text:
in prima parte ecclesiasticae administrationis posuiobis videtur. Superius in ea quam generaliter de sacramentis praemisimus tractatione, distinximus, sacramenta alia esse salutis, alia administrationis, alia exercitationis. Prima ad remedium; secunda ad officium; tertia ad exercitium. Et illa quidem quae administrationis sive praeparationis sunt ordinibus cohaerent, quoniam et ipsi ordines sacramenta sunt, et quae circa ordines considerantur, qualia sunt indumenta sacra quae, ut dictum est, circa ipsos ordines considerantur, divisim tractari non debuerunt. Alia vero sacramenta omnia ad quae conficienda et sanctificanda universa, haec quasi quaedam instrumenta praemissa sunt, subsequenter tractari exposcunt. Et primum, sicut dictum estin parabolis . Illic quippe sandalia aperiuntur, ubi mysteria regni Dei cognoscuntur. Prius autem quam sandalia in pedibus assumant, induuntur caligis byssinis vel lineis usque ad genua protensis, et ibidem constrictis, per quod
Abbreviated transcription (Latin):
ierarchiarum.
et dispositio ear̃.
ionisius ariopa¬
scriptor. diui¬
nȩ dispõnis ordinẽ in rerum om̃iũ¬

Expanded text:
ierarchiarum, et dispositio earum. Dionysius Areopascriptor, divinae dispositionis ordinem in rerum omniu
Abbreviated transcription (Latin):
uatuor igit᷑ sunt ꝑ quȩ sermo subsequens
ordine decurrere debet. id ẽ pͥmum quare
creatus sit homo. deinde qualis creatus sit. dem̃
qualit lapsus sit: postremo aũt qͣlit̃ sit reparatꝰ.

Expanded text:
uatuor igitur sunt per quae sermo subsequens ordine decurrere debet, id est, primum quare creatus sit homo; deinde qualis creatus sit; deinde qualiter lapsus sit; postremo autem qualiter sit reparatus.
Abbreviated transcription (Latin):
mum suum. neforte ueniens ꝑcutiam terram
ꝓpħam exposita sͥ lege nouissimo tempore
nib cordib ꝙ fidelium. Ipse quippe añ aduen-¬
tum udicis saluatoris non in mertto sꝑatur
cẽ uenturus: qui eciam nunc uiu̾e ñ imm̾ito
creditur. Currunamq igneo raptus ẽ dereb
humanis. qͦd euidentissime scͥptura sacrates.¬
tatur. Cumuen̾it gͦexponendo legem sp̃ualt̃
qͣm nunc uidei carnalit̾ sapiunt: conuerces
corꝑatͥs adfilium .i. corpatrum ad filios. Si

Expanded text:
mum suum, ne forte veniens percutiam terram mum suum, ne forte veniens percutiam terram prophetam exposita sibi lege ultimo tempore nibus cordibusque fidelium. Ipse quippe ante aduentum iudicis Saluatoris non inmerito speratur esse uenturus, quia etiam nunc uiuere non inmerito creditur. Curru namque igneo raptus est de rebus humanis, quod euidentissime sancta scriptura testatur. Cum uenerit ergo, exponendo legem spiritaliter, quam nunc Iudaei carnaliter sapiunt, conuertet cor patris ad filium, id est cor patrum ad filios: si
Abbreviated transcription (Latin):
tanto eius impetu insidiisq: non possu̾nt. Soluet᷑
autem sathanas infine scłi. ut qͣm fortem aduer¬
sarium dei ciuitas suꝑauerit cum ingenti gloua
ꝑsequutionem. de latebris erumpet
odiorum. Hec enim erit nouissima ꝑsequittio. no-¬
inssimo imminente iudicio: q̃ndo scã eccła toto
t̾rarum orbe paciet᷑. uniuerza udelicet ciuitã xp̃i
abunuierza cuitate diaboli: quantacumq erit
utraq suꝑ t̾ram. Undeapł̃s. Refrigescet carid
multorum: & abundat iniquitas. Uñ & daniel.
Erit inquit tempꝰ tͥbulationis qualis non fuit
exquo nata ẽ gens suꝑt̾ram: usq adtemp̃ illuo.
ec ꝑsequutio nouissima futura abanti¬
xp̃o: tͥb annis & sexmensib erit. Non
enimueniet adiuuos &e mortuos iudicandos
ficiet spũ oris sui.
eniet tunc helas thesbites anteqͣm ueniat
dios domini magnꝰ & illustris. qui con¬
uercet cor patͥs adfilium: & corhominis ad ꝑti¬

Expanded text:
tanto ejus impetu insidiisque non possint. Solvetur tanto ejus impetu insidiisque non possint. Solvetur autem Satanas in fine saeculi ut quam fortem adversarium Dei civitas superaverit, cum ingenti gloriapersecutionem, de latebris erumpet odiorum. Haec enim erit novissima persecutio novissimo imminente judicio, quam sancta Ecclesia toto terrarum orbe patietur, universa videlicet civitas Christi ab universa civitate diaboli quantacunque erit, utraque super terram. Unde apostolus: Refrigescet charitas multorum et abundabit iniquitas . Unde Daniel: Et erit, inquit, tempus tribulationis qualis non ex quo nata est gens super terram usque ad tempus illud . » Haec persecutio novissima futura ab Antichristo tribus annis et sex mensibus erit. Non enim veniet ad vivos et mortuos judicandos ficiet spiritu oris sui. eniet tunc quoque Elias Thesbites, antequam veniat dies Domini magnus et illustris, qui convertet cor patris ad filium, et cor hominis ad proxi
Abbreviated transcription (Latin):
UNc soluetur satanas de custodia sua. & eribit
adseducendas nationes quȩ sunt in quattuor
angulis t̾re: gog. & magog. Quorꝵ int̾pretationem
nominum eẽ comꝑimꝰ. gog: tectum. magogde
tecto. tamqͣm domꝰ & ipse qui ꝓcedet de domo. Gen¬
tos gͦ sunt inquib diabolum uelut in abssso supiꝰ
intelligebamꝰ inclusum. & ipse de illis qͥuodammꝰ
sese efferens. & ꝓcedens. ut ille sint tectum. ipse de
tecto.
totam temptationem quam potest uel
ii. uel dõlo. adseucendos homines in partem siam
cogendo molenter. fraudulent̾ ue fallendo. Quod si
ꝑmitteret᷑ intam longo tempore & tanta infirmi¬
tate multorum plurimos tales quales deũ ꝓpeti
id ñuult: & fideles deiceret: & ne credent impedi¬
ret. Quod ne fac̾et: alligatus ẽ. Iunc enim soluet᷑.
quando &e breue tempꝰ erit. Nam tͥb annis oe sex
mensib legitur siuis totis suoꝵq uirib seutt̃us.
& tales erunt cum quib ei belligerandum ẽ: ut uinci

Expanded text:
unc solvetur Satanas de custodia sua et exibit ad seducendas nationes, quae sunt in quatuor angulis terrae: Gog et Magog, quorum interpretationem nominum esse comperimus: Gog tectum, Magog de tecto; tanquam domus et ipse qui procedit de domo. Gentes ergo sunt in quibus diabolum velut in abysso superius intelligebamus inclusum, et ipse de illis quodam modo sese efferens et procedens, ut illae sint tectum, ipse de tecto. totam tentationem quam potest vel vi, vel dolo ad seducendos homines in partem suam cogendo violenter, fraudulenterve fallendo. Quod si permitteretur in tam longo tempore et tanta infirmitate multorum plurimos tales quales Deus perpeti id non vult et fideles dejiceret et ne crederent impediret, quod ne faceret alligatus est. Tunc enim solvetur quando et breve tempus erit. Nam tribus annis et sex mensibus legitur suis totis suorumque viribus saeviturus, et tales erunt cum quibus ei belligerandum est, ut vinci
Abbreviated transcription (Latin):
MSUPIORIPAREORIS
huius. conditionem omium rerum a
principio primo cum lapsu hominis:⁊
his quȩ postea ad restaurationem usq
ad aduentum uerbi preparata sunt. sũ-¬
matim deduxi: nunc ea quȩ secuntur
usq ad finem & consummationẽ omĩ-¬
um ordine contingere libet. Tempus
gr̃ȩ ab aduentu filii dĩ in carnem ex¬
ordium sũpsit. sicut scriptum est.

Expanded text:
superiori parte operis hujus conditionem omnium rerum a principio primo cum lapsu hominis et his quae postea ad restaurationem ejus usque ad adventum Verbi praeparata sunt, summatim deduxi, nunc ea quae sequuntur usque ad finem et consummationem omnium, ordine contingere libet. Tempus gratiae ab adventu Filii Dei in carnem exordium sumpsit, sicut scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
Sacram̃ta ab initio
ad restaurationẽ et
curationẽ hominis
instituta sunt. Alia sub naturali lege. alia
sub scripta lege. alia sub gr̃a. Et in his sẽꝑ
quȩ tempore posteria fuerunt. Affectu gr̃ȩ
spũalis digniora inueniunt᷑. Omĩa enim illa
suꝑioris temporis sacram̃ta. siue sub nat᷑ali

Expanded text:
Sacramenta ab initio ad restaurationem et curationem hominis instituta sunt; alia sub naturali lege, alia sub scripta lege, alia sub gratia. Et in his semper quae tempore posteriora fuerunt, effectu gratiae spiritualis digniora inveniuntur. Omnia enim illa superioris temporis sacramenta, sive sub naturali
Abbreviated transcription (Latin):
tica canticoꝵ. Sextum danihel. Septimũ para-¬
hypomenon. quod latine sonat uerba dierũ.
hebraice dabrẽiamin dicit᷑. Octauũ esdras.
Nonum hester. Qͥ om̃s id ẽ quinq. octo. no¬
uem. simul faciunt uiginti duos: qͦt litte¬
ras etiam alphabetum continet ebraicũ. ut
totidem libris erudiatur uita iustoꝵ ad salu¬
tem: quot literis lingua discentiũ ad eloq̃n¬
tiam instruitur. Sunt preterea in ueteri testa¬
mento alii quidam libri:. qui legunt᷑ quidem.
s in corpore textus uel in canone auctoritatis
ñ scribuntur. ut est liber tobiȩ ce iudith. &
machabeoꝵ. & qui inscribit᷑ liber salomonis.¬
& ȩccłasticum. N ouũ testam̃tum continet
Mathei. marci. Luce. Ioħis. Apłica uolumi¬
na similit̃ quatuor: actus apłoꝵ. epłȩ pauli.
canonice epłȩ. apocalipsis. Qui iuncti cũ suꝑi¬
orib uiginti duob uet̾is testam̃ti. triginta com¬
plent. in quib corpus diuinȩ pagine ꝯsũmat᷑.

Expanded text:
tica canticorum; sextum Daniel; septimum Paraltica canticorum; sextum Daniel; septimum Paralipomenon, quod Latine sonat verba dierum, Hebraice , dabreniamin, dicitur; octavum Esdras; nonum Esther. Qui omnes, id est quinque octo novem: similiter faciunt viginti duos quot litteras etiam alphabetum continet Hebraicum, ut totidem libris erudiatur vita justorum ad salutem, quot litteris lingua discentium ad eloquentiam instruitur. Sunt praeterea in Veteri Testamento alii quidam libri qui leguntur quidem, sed in corpore textus vel in canone auctoritatis non scribuntur. Ut est liber Tobiae et Judith, et Machabaeorum et qui inscribitur liber Sapitamentum continet Matthaei, Marci, Lucae, Joannis. Apostolica volumina similiter quatuor: Actus apostolorum; Epistolae Pauli; Canonicae Epistolae, Apocalypsis: qui juncti cum superioribus viginti duobus Veteris Testamenti, triginta complent, in quibus corpus divinae paginae consummatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ed ñ parua questio ẽ utrũ ea quȩ facta st̃
simul in mat̾ia & forma adẽẽ ꝓdierint:
an priꝰ ꝑmatiam quidem ẽẽntialit̃ condita sint.
postmodũ formata. Scio quosdam scõꝵ patrum
qui ante nos uerbi dĩ archana excel-¬
lenter seruati sunt. quasi aduersa quedã
suꝑ hac inquisitione scripta reliquisse. aliis qui¬
dem asserentib omĩa simul in matia & forma
ut corporea quidem omĩa quȩ facta sunt prius
simul & semel matialit̃ condita. postmodum
uero ꝑ int̾ualla sex dierum informã disposita
fuisse credantur. Ego puto uiros sapientiȩ in
rebus tam obscuris ce dubiis. atq a sensu nr̃o
remotis. nec temere asseruisse qͦd nescierint. neꝙ
in his quȩ asseruert̃ p̃sertĩ tanta diligentia ꝓ¬
latis errare potiusse. Illud magis crediderim
sub assertionis forma. inquisionis aliquando¬
parabolȩ. hebraice masloth dicunt᷑. Quartũ
ȩcclastes. qͦd hebraice coeleth. latine conciona-¬
tor int̾pretatur. Quintum syrasirin. id est can¬

Expanded text:
ed non parva quaestio est utrum ea quae facta sunt, simul in materia et forma adesse prodierint, an prius per materiam quidem essentialiter condita sint, postmodum formata. Scio quosdam sanctorum Patrum, qui ante vos verbi Dei arcana excellenter scrutati sunt, quasi adversa quaedam super hac inquisitione scripta reliquisse. Aliis quidem asserentibus omnia simul in materia et forma ut corporea quidem omnia quae facta sunt, prius simul et semel materialiter condita: postmodum vero per intervalla sex dierum in formam disposita fuisse credantur. Ego puto viros sapientiae in rebus tam obscuris et dubiis atque a sensu nostro remotis, nec temere asseruisse quod nescierint; neque in his quae asseruerunt praesertim tanta diligentia prolatis, errare potuisse. Illud magis crediderim, sub assertionis forma inquisitionis studparabolae, Hebraice , masloth, dicuntur; quartum Ecclesiastes, qui Hebraice , coeleth, Latine concionator interpretatur; quintum , syra syrim, id est Can
Abbreviated transcription (Latin):
ed ñ parua questio ẽ utrũ ea quȩ facta st̃
simul in mat̾ia & forma adẽẽ ꝓdierint:
an priꝰ ꝑ mat̾iam quidem eẽntialit̃ condita sint.
postmodũ formata. Scio quosdam scõꝵ patrum
qui ante nos uerbi dĩ archana excel¬
lenter seru̾ati sunt. quasi ad uersa quedã
suꝑ hac inquisitione scripta reliquisse. aliis qui¬
dem asserentib omĩa sunul in mat̾ia & forma
ut corporea quidem omĩã quȩ facta sunt prius
simul & semel mat̾ialit̃ condita. postmodum
uero ꝑ int̾ualla sex dierum informã disposita
fuisse credantur. Ego puto uiros sapientiȩ in
rebus tam obscuris ce dubiis. atq a sensu nr̃o
remotis. nec temere asseriusse qͦd nescierint. neꝙ
in his quȩ asseruert̃ p̃sertĩ tanta diligentia ꝓ¬
latis errare potusse. Illud magis crediderim
sub assertionis forma. inquisionis aliquando¬

Expanded text:
ed non parva quaestio est utrum ea quae facta sunt, simul in materia et forma adesse prodierint, an prius per materiam quidem essentialiter condita sint, postmodum formata. Scio quosdam sanctorum Patrum, qui ante vos verbi Dei arcana excellenter scrutati sunt, quasi adversa quaedam super hac inquisitione scripta reliquisse. Aliis quidem asserentibus omnia simul in materia et forma ut corporea quidem omnia quae facta sunt, prius simul et semel materialiter condita: postmodum vero per intervalla sex dierum in formam disposita fuisse credantur. Ego puto viros sapientiae in rebus tam obscuris et dubiis atque a sensu nostro remotis, nec temere asseruisse quod nescierint; neque in his quae asseruerunt praesertim tanta diligentia prolatis, errare potuisse. Illud magis crediderim, sub assertionis forma inquisitionis stud
Abbreviated transcription (Latin):
causa uoluntas ẽ creato¬
ris. qͣm nulla p̃cedens
causa mouit quia ȩt̃na
ẽ. nec subsequens aliqua
confirmat. qm̃ ex semet¬
ipsa iusta ẽ. Neq enim
iccirco iuste uoluit. quia
futurum iustum fuit qͦd uoluit. s quod uo-¬
luit. iccuro iustum fuit qr ipse uoluit. Suũ
enĩ ac ꝓprium uoluntatis eiꝰ ẽ iustum ẽẽ qͦd

Expanded text:
st voluntas Creatoris quam nulla praecedens causa movit quia aeterna est; nec subsequens aliqua confirmat, quoniam ex semetipsa justa est. Neque enim idcirco juste voluit, quia futurum justum fuit quod voluit sed quod voluit, idcirco justum fuit, quia ipse voluit. Suum enim ac p
Abbreviated transcription (Latin):
nusculum sponsioniᷤ
mee et in eo quicq̃o
pͥter qͣm decet in¬
ueneris. tuũ pu¬
ta qui me coe¬
gisti. Illud
eulogium.
coꝵ sumptũ canit eccłia compendiosa
tͥ expositione resecari flagitasti. illa uł
maxĩe ut tu ip̃e michi confessus es cau¬
sa adductus ꝙ monast̾iũ tuũ ĩ honorẽ
eusdem uͥginis consecratum est. ⁊ idcir-¬
co omnino decens sit eos qui sp̃ali titu¬
lo illius insignes sunt. singulari quo¬
ꝙ deuotione km̃os inueniri. His qui¬
cere idcuro ñ indignum puto. ꝙ ipsa
licet eo modo quo scripta continent᷑ in
serie libri sumpta ñ sint. a pͥstina cam̃
auctoritate ñ recedant. ⁊ caritas eiꝰ in cu¬
Nius laudem dñr nos urgeat. maximum
ẽẽ debere quicqͥd ei fu̾it acceptum. Et hoc
ip̃m prius a me fc̃m est in alio quodã
cantico ꝙ similiteu compulsus sum a
quodam cantico fũe scd̾m eundem modo
compilatum explanate. ꝙ et si u̾ba pri¬

Expanded text:
nusculum sponsionis meae, et n eo quidquid praeterquam decet inveneris, tuum puta, qui me coegisti. Illud eulogium: corum sumptum canit Ecclesia, compendiosa tibi expositione reserari flagitasti: illa vel maxime, ut tuipse mihi confessus es, causa adductus, quod monasterium tuum in honorem ejusdem virginis consecratum est; et idcirco omnino decens est eos qui speciali titulo illius insignes sunt, singulari quoque devotione charissimos inveniri. His quinem, idcirco non indignam puto, quod exposita licet eo modo, quo scripta continentur in serie libri, sumpta non sint a pristina tamen auctoritate non recedant; et charitas ejus in cujus laudem dicuntur, nos urgeat, maximum esse debere quidquid ei fuerit acceptum. Et hoc ipsum prius a me factum est in alio quodam cantico, quod similiter compulsus sum a quodam fratre secundum eumdem modum compilatum explanare. In quo ta
Abbreviated transcription (Latin):
ca tua. Nam genit̾tem ip̃am credimus to¬
am. amicam aut̃ quomͦ: Camen amica¬
tua: amica tua ⁊ genitͥr tua. Amica tua
matrem h̾e uirginẽ. et amica ꝓle lecantẽ.
Prius te genuit amica tua. mater uirgo
maria. Postea de te genita ẽ amica tua.
mat̾ uirgo eccłia. In carne ueniens factus
est filius sponse tue mat̾s uirginis et cor¬
pore. In carne moriens factus ẽ genitor spõ¬
se tue uirginis fide. Nascendo de sponsa tua
accepisti sub̾am infirmitatis. moriendo
sponse tue dedisti sac̃menta in corrupcõis.¬

Expanded text:
ca tua? Num genitricem ipsam credimus tuca tua? Num genitricem ipsam credimus tuam amicam? aut quomodo? Certe amica est tua, et genitrix tua. Amica tua matrem habes virginem, et amicam, prole laetantem. Prius te genuit amica tua, mater et virgo Maria. Postea de te genita est amica tua, mater et virgo Ecclesia. In carnem veniens factus es filius sponsae tuae matris et virginis corpore. In carne moriens factus es genitor sponsae tuae, virginis fide. Nascendo de sponsa tua accepisti substantiam infirmitatis, moriendo sponsae tuae dedisti sacramenta incorruptionis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. que ⁊ ꝓpriam hñt qua delectant dul¬
cedinẽ ⁊ eiꝰ cui cantant dulcedine ampliorẽ ca¬
piũt suauitatẽ. Ip̃a enĩ tota dulcis ẽ i tota su¬
auis unice puleͣ i singłaritet speciosa. ꝓter
hoc tam speciose uirginis p̾conium pul¬
crum ẽẽ necesse est in quo laudat᷑ dilecte
pulcritudo et commendat᷑ pulcre dilectio.
Ip̃e sponsus uirginis ip̃e p̾conium dicit a¬
u̾ginitatis a quo laudari tanto maius est.
qͣnto eum in laude cuiꝰ quam falli minꝰ
possibile ẽ Auctor pulcritudius. ⁊ iudex
u̾itatis ip̃e spẽm commendat. et approbat
caritatem. Ipse se amare facetur qͣm fecit
amabilem. ⁊ amari se głatur ab ea cui ded̾
dilectionem. O res mira. Ipse filius matͥs
et sponsus uͥgnuis. integritatis auctor et
fructus fecunditatis. ip̃e dilectam laudat.
speciosam cõmendat. amicam inuitat. Co¬
ta pulcra es amica mea. O adinirabił ama¬
tor.o singłaris dilector. Quid dicis. Ipsa
genit̾x tua. ip̃a amica tua. Et quomͦ ami¬

Expanded text:
sunt: quae et propriam habent qua delectant dulcedinem, et ex ejus cui cantantur dulcedine ampliorem capiunt suavitatem. Ipsa enim tota dulcis est et tota suavis, unice pulchra et singulariter speciosa. Propter hoc tam speciosae virginis praeconium pulchrum esse necesse est, in quo laudatur dilectae pulchritudo, et commendatur pulchrae dilectio. Ipse sponsus virginis, ipse praeconium dicit virginitatis, a quo laudari tanto majus est, quanto eum in laude cujusquam falli minus quam possibile est. Auctor pulchritudinis, et judex veritatis, ipse speciem commendat et approbat charitatem. Ipse se amare fatetur, quam fecit amabilem, et amari se gloriatur ab ea cui dedit dilectionem. O res mira! Ipse filius matris et sponsus virginis, integritatis auctor et fructus fecunditatis. Ipse dilectam laudat, speciosam commendat, amicam invitat. Tota pulchra es, amica mea. O admirabilis amator! o singularis doctor! Quid dicis? Ipsa est genitrix tua, ipsa amica tua. Et quomodo ami
Abbreviated transcription (Latin):
caritati libenter obtemꝑans licet qͦdam¬
mͦ minus gͣuitatis hr̃e uideant᷑ nequa¬
qͣm camen arguendum me puto. cũ
ñ multum inter eẽ existimem quacꝙ¬
occasione salua dum taxat ueritate fuat̾¬
ne edificationi consulere possim. uerba ip¬

Expanded text:
charitati libenter obtemperans, licet forte minus gravitatis habere videantur, nequaquam tamen arguendum me puto, cum non multum interesse existimem quacuoccasione, salva duntaxat veritate, fraternae aedificationi consulam. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
quia bis inreatu ẽẽ cepit peccatum unum. Qa
fuss si culpa reu̾sa ñ fuiss. Quando uenit culpa:
sequita ẽ & pena. Quando correcta ẽ culpa: sub.¬
stracta ẽ pena. Quando reuersa ẽ culpa: reuerza est
& pena. Unum contͣ unum. & duo contͣ duo: non
unum contra duo. nec duo contra unum. Hec est
iusticia. Quantum ponit᷑ tantum reponit᷑. Qdtͥ
uidetur: Responde si potes. Si autem respond̾e
ñ potes: noli contendere s: deprecare. Non tͥ expe-¬
dit ut intres inuidicium cumdeo. Quare ergo
miscd̃iam: ut udicium portare possis.¬
De unctione infirmorum.

Expanded text:
quia bis in reatu esse coepit peccatum unum. Quifuisset, si culpa reversa non fuisset. Quando venit culpa, secuta est poena. Quando correcta est culpa, subtracta est poena, quando reversa est culpa, reversa est et poena. Unum contra unum, et duo contra duo non unum contra duo, nec duo contra unum. Haec est justitia. Quantum ponitur, tantum reponitur. Quid tibi videtur? responde si potes. Si autem respondere non potes, noli contendere, sed deprecare. Non tibi expedit ut intres in judicium cum Deo. Quaere ergo misericordiam, ut justitiam portare possis.DE UNCTIONE INFI
Abbreviated transcription (Latin):
post alia quȩ dicta surł
de mundi exordio. & ic¬
circo p̃missa sunt: ut de
usibilib ad iniuisibilia
conscendamꝰ. questionem
proponitis quando crea-¬
ti sunt angłi & quales facti sunt dũ conderent᷑
pͥmum. ac deinde quales effecti sunt dũ diuidẽnt᷑
au̾sione & conu̾sione: & quomͦ dispositi sunt dũ
iudicarent᷑ damnatione & glorificatione. & de
numero. & de ordinib. ⁊ de excellentia. & diffe-

Expanded text:
post alia quae dicta sunt de mundi exordio, et idcirco praemissa sunt ut de visibilibus ad invisibilia conscendamus, quaestionem proponitis, quando creati sunt angeli et quales facti sunt dum conderentur primum; deinde quales effecti sunt dum dividerentur aversione et conversione, et quomodo dispositi sunt dum judicarentur damnatione et glorificatione. Et de numero et de ordinibus, et de excellentia, et de
Abbreviated transcription (Latin):
de fide.uii. ẽe inquirenda.
EFIDETRACTARE
uolentib. septem inqͥ¬
renda ꝓponimꝰ. Qd sit fi¬
des. in quo ꝯstat fides. de
increm̃to fidĩ. de his q̃

Expanded text:
De fide septem esse inquirenda. De fide tractare volentibus, septem inquirenda proponimus. Quid sit fides. In quo constat fides. De incremento fidei. De his q
Abbreviated transcription (Latin):
symone mago nomen accepit.
qui huiꝰ mali exemplũ exiciale
posteris reliquit. Est enĩ symonia
grãm spũalem pecunia cõparare
uelle. Ed cum fit: & ille utiq qui uendit. ⁊ ille
qui emut eadem sententia feriunt᷑. quia eiusdem
reatus culpȩ obnoxii comprobant᷑. de auctoribꝰ symo.
de auctoribꝰ symo.

Expanded text:
Simone Mago nomen accepit, qui hujus mali exemplum exitiale posteris reliquit. Est enim simonia gratiam spiritualem pecunia comparare velle. Quod cum fit, et ille utique qui vendit, et ille qui emit eadem sententia feriuntur, quia ejusdem reatus culpae obnoxii comprobantur. CAP. II. De auctoribus simo
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a instantia magis qͣm alacritate ꝓpͥa
agressꝰ sum. mundi huiꝰ sensilis originẽ
& dispositionem. qͣm breuissimo potui ser¬
mone. & qui maxime ut ꝓpositũ nobis
fuerat introducendis conueniat explicui.
Hẽ uero consequens est. ut creationẽ hoĩs
ꝓpt̾ quẽ mundus ipse factus ẽ sermone ꝓ-¬
seqͣmͣ. eosane ordine loquendo incedentes.
quẽ creator ipse rerum demonstrauit oꝑan¬
do. Priꝰ siquidem opifex ds̃ mundũ fecit.
ac deinde hominem possessorem & dñm mundi.
ut cet̾is om̃ib iure conditionis dñaret᷑ homo. ipsi
a quo factus fuerat soli uoluntaria lib̾tate subiectus
Unde constat creationem hominis rerũ omĩum
uisibilium conditione posteriorem quidẽ tẽpore.
s causa priorẽ fuisse: quia qui factus ẽ post oĩa.
ꝓpt̃ eum facta sunt omĩa. Causa gͦ conditionis
humane ante omia ẽ. & ipsam inuestigare opor

Expanded text:
ra instantia magis quam alacritate propria aggressus sum, mundi hujus sensibilis originem et dispositionem, quam brevissimo potui sermone et qui maxime, ut propositum nobis fuerat, introducendis conveniat, explicui; nunc vero consequens est ut creationem hominis propter quem mundus ipse factus est sermone prosequamur eo sane ordine loquendo incedentes quem Creator ipse rerum demonstravit operando. Prius siquidem opifex Deus mundum fecit; ac deinde hominem possessorem et dominum mundi, ut caeteris omnibus jure conditionis dominaretur homo, ipsi a quo factus fuerat soli voluntaria libertate subjectus. Unde constat creationem hominis, rerum omnium visibilium conditione posteriorem quidem tempore, sed causa priorem fuisse: quia qui factus est post omnia, propter eum omnia facta sunt. Causa ergo conditionis humanae ante omnia est; et ipsam invest
Abbreviated transcription (Latin):
ccipe kine frater mu¬
nusculum sponsioniᷤ
mee et in eo quicqͥd
pͥter qͣm decet in¬
ueneris. tuũ pu¬
ta qui me coe¬
gisti. Illud
eulogium.
coꝵ sumptũ canit eccl̃ia. compendiosa
tͥ expositione resecari flagitasti. illa uł
maxĩe ut tu ip̃e michi confessus es cau¬
sa adductus ꝙ monast̾iũ tuũ ĩ honorẽ
eiusoem uͥginis consecratum est.⁊ idcir¬
co omnino decens sit eos qui sp̃ali titu¬
lo illius insignes sunt. singulari quo¬
ꝙ deuotione km̃ios inueniri. His qui¬
cere idcuco ñ indignum puto. ꝙ ipsa
licet eo modo quo scripta continent᷑ in
serie libri sumꝑta ñ sint. a pͥstina tam̃¬

Expanded text:
issime frater, munusculum sponsionis meae, et n eo quidquid praeterquam decet inveneris, tuum puta, qui me coegisti. Illud eulogium: corum sumptum canit Ecclesia, compendiosa tibi expositione reserari flagitasti: illa vel maxime, ut tuipse mihi confessus es, causa adductus, quod monasterium tuum in honorem ejusdem virginis consecratum est; et idcirco omnino decens est eos qui speciali titulo illius insignes sunt, singulari quoque devotione charissimos inveniri. His quinem, idcirco non indignam puto, quod exposita licet eo modo, quo scripta continentur in serie libri, sumpta non sint a pristina tam
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ salus ex eis augetur.
in quantum deuotio exerce¬
tur. Hȩc licet in presenti
ĩa enumerari ñ possint. quedã tamen int̃imi

Expanded text:
tamen salus ex eis augetur, in quantum devotio exercetur. Haec licet in praesenti omnia enumerari non possint, quaedam tamen intermi
Abbreviated transcription (Latin):
RDU UNI
PROFECTO ET KBO¬
riosum opus crebra ur̃a
precatione flexꝰ aggdior.
untuersam diuinarũ
scripturarum seriem
ñ solũ restringendo
ad compendium redigere. s exponendo qͦq
ꝓfunditatis eiꝰ archana in lucem euocare. Cuiꝰ
quidem oꝑis incoationẽ ꝓmpta deuotione
offero: spe consũmationẽ ꝓmitto. Ui
Unum ẽẽ pͥn¬
tipium. a quo facta sunt om̃ia de nichilo i

Expanded text:
rduum profecto opus et laboriosum crebra vestra praecatione flexus aggredior; universam divinarum Scripturarum seriem non solum restringendo ad compendium redigere, sed exponendo quoque profunditatis ejus arcana in lucem evocare. Cujus quidem operis inchoationem prompta devotione offero, spe consummationem promitto. CAP. I. Unum esse principium a quo facta sunt omnia de nihilo. I
Abbreviated transcription (Latin):
orib uiginti duob uetis testam̃ti. triginta com¬
plent. in quib corpus diuinȩ pagine ꝯsũmat᷑.
Scripta patrum in corpore textus ñ cõputant᷑.
qr ñ aliud addicunt s id ipsũ qͦd insupradictis
continet᷑ explanando. & latius manifestiusq

Expanded text:
oribus viginti duobus Veteris Testamenti, triginta comoribus viginti duobus Veteris Testamenti, triginta complent, in quibus corpus divinae paginae consummatur. Scriptura Patrum in corpore textus non computantur; quia non aliud adjiciunt, sed idipsum quod in supradictis continetur explanando et latius ma
Abbreviated transcription (Latin):
parabolȩ. hebraice masloch dicunt᷑. Quartũ
ȩcelastes. qͦd hebraice coeleth. latine conciona-¬
tor int̾pretatur. Quintum syrasirin. id est can¬
tica canticoꝵ. Sextum danihel. septimũ para-¬
lypomenon. quod latine sonat uerba dierũ.
hebraice dabrẽiamin dicit᷑. Octauũ esdras.
Nonum hester. Q om̃s id ẽ quinq. octo. no-¬
uemi. simul faciunt uiginti duos: qͦt litte¬
ras etiam alphabetum continet ebraicũ. ut
totidem libris erudiatur uita iustoꝵ ad salu¬
tem: quot literis lingua discentiũ ad eloq̃n¬
tiam instruitur. Sunt preterea in ueteri testa¬
mento alii quidam libri: qui legunt᷑ quidem.
s in corpore textus uel in canone auetoritatis
ñ scribuntur. ut est liber tobiȩ & iudith. &
machabeoꝵ. & qui inscribit᷑ liber salomonis.¬
& eccł̃asticum. Nouũ testam̃tum continet
Mathei. marci. Luce. Ioħis. Apłica uolumi¬
na similit̾ quatuor: actus apłoꝵ. epłȩ pauli.
canonice epłȩ. apocalipsis. Qui iuncti cũ suꝑi¬

Expanded text:
parabolae, Hebraice , masloth, dicuntur; quartum Ecclesiastes, qui Hebraice , coeleth, Latine concionator interpretatur; quintum , syra syrim, id est Cantica canticorum; sextum Daniel; septimum Paralipomenon, quod Latine sonat verba dierum, Hebraice , dabreniamin, dicitur; octavum Esdras; nonum Esther. Qui omnes, id est quinque octo novem: similiter faciunt viginti duos quot litteras etiam alphabetum continet Hebraicum, ut totidem libris erudiatur vita justorum ad salutem, quot litteris lingua discentium ad eloquentiam instruitur. Sunt praeterea in Veteri Testamento alii quidam libri qui leguntur quidem, sed in corpore textus vel in canone auctoritatis non scribuntur. Ut est liber Tobiae et Judith, et Machabaeorum et qui inscribitur liber Sapiestamentum continet Matthaei, Marci, Lucae, Joannis. Apostolica volumina similiter quatuor: Actus apostolorum; Epistolae Pauli; Canonicae Epistolae, Apocalypsis: qui juncti cum superi
Abbreviated transcription (Latin):
Rla Suiił genera oleisci. Pmũ
ẽ oleum unctionis. Scdm ẽ oleũ
pͥncipał chrismatis. Tercium est
qͦd dicit᷑ oleum infirmorum. Chrĩ¬
ma grece. unctio dicitur latinȩ. Et tamen cũ ome
oleum adunctionem faciendam scificet᷑. ñ ome
oleum pͥncipał crisinatis uocat᷑ nisi illud solum
quo pͥncipał unctio ꝑficitur. qͦd eciam singłarit̾
chrisma nominat᷑. Chrisma enimẽ. oleum cum
balsamo mixtum. quo unguunt᷑ capita regũ.

Expanded text:
ria sunt genera olei sancti. Primum est oleum unctionis. Secundum est oleum principalis chrismatis. Tertium est oleum, quod dicitur oleum infirmorum. Chrisma Graece dicitur, unctio Latine. Et tamen cum omne oleum ad unctionem faciendam sanctificetur; non omne oleum principalis chrismatis vocatur, nisi illud solum quo principalis unctio perficitur, quod etiam singulariter chrisma nominatur. Chrisma enim est oleum cum balsamo mistum, quo unguntur capita regum
Abbreviated transcription (Latin):
tuta est unctio infirmorꝯ
atramentum unctionis infirmorum: ab
apłia istitutum legit᷑. Iacob enim apłs
mepistola sua scͥbens sic ait. Infirmat᷑ quis in uobis:
inducat prb̃ros eccłȩ ut orent ꝓ eo unguentes eum
oleo sacro. & simpeccatis ẽ dimittentur ei: & oratio
saluabit infirmum. In quo ostendit᷑ duplici ex cau¬
sa sacramentum hoc institutum: & ad peccator¬
scilicet remissionem. & ad corporał ĩfirmitatis alle¬
uiationem. Unde constat qͦd qui hanc unctionem¬
fidelit̾ & deuote ꝑcipit ꝑeam sine dubio & in corpore
& inanima alleuiationem & consolationem acciꝑe
meret᷑. si tamen expedit ut in utroq alleuiet᷑. Qͦo si
forte corporis sanitatem & ualitudinẽ hr̃e ñ illi expe¬
dit: illam ꝑculdubio quȩ anime ẽ sanitatem. & alle¬
uiationem in huiꝰ. unctionis ꝑceptione adquirit.

Expanded text:
tuta est unctio infirmorum. acramentum unctionis infirmorum ab apostolis institutum legitur. Jacobus enim apostolus in Epistola sua scribens sic ait: Infirmatur quis in vobis? inducat presbyteros Ecclesiae ut orent pro eo, ungentes eum oleo sacro; et si in peccatis eur ei . In quo ostendit, duplici ex causa sacramentum hoc institutum fuisse, ad peccatorum remissionem, et ad corporalis infirmitatis alleviationem. Unde constat fideliter et devote percipit, per eam sine dubio et in corpore et in anima allevationem et consolationem accipere meretur; si tamen expedit ut in utroque allevetur, quod si forte corporis sanitatem et valetudinem habere illi non expedit; illam procul dubio quae est animae sanitatem et allevationem hujus unctionis perceptione acquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
baptismi primum est int̾
omĩa sacram̃ta in quibus
salus constare ꝓbatur. de
ipsonãnq dñs dicit. Nisi qͥ
renatus fu̾it .e. a. & .s. s.

Expanded text:
baptismi primum est inter omnia sacramenta, in quibus salus constare probatur. De ipso namque Dominus dicit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et S
Abbreviated transcription (Latin):
N PRIDCITIO CREAUT DEUS
cȩlum & t̾ram. Qo creatum est: de ni¬
chilo faccum est. Nam qͦd de aliquo fa¬
ctum est. factum est. s creatum ñ est:
quia de nichilo factũ ñ est. fęcit ergo
ds̃ cȩlum & t̾ram. nec solum fecit s cre¬
auit. hoc ẽ de nichilo fȩcit. Phylosophi
gentilium tria quedã rerum principia
sine pͥncipio posuert̃. opificẽ. matiãm᷑ for-¬
mam ꝓficentes ea quȩ facta sunt omĩa ex
mat̾ia quidem in forma ꝑ opificem ẽẽ ꝓducta.
Sed isti factorem solum ñ ereatorem dm̃ ꝓfessi
sunt. fides autem uera unum solummꝰ pͥmum
pͥncipium confitet᷑. qͦd semꝑ erat: & ꝑ ipsũ solum
factum est ut ẽẽt qͦd aliquando ñ erat. Cuiꝰ in ef¬
fabilis omĩpotentiȩ iurtus sicut ñ potuit aliud p̃t̾
se habere coȩt̃num quo in faciendo iuuaretur:
ita sibi cum uoluit suberat. ut quod uoluit ce
quando & quantũ uoluit de nichilo crearetur.
Omĩa ergo quȩ facta sunt ds̃ ñ solũ ex materia

Expanded text:
n principio creavit Deus coelum et terram . Quod creatum est de nihilo factum est. Nam quod de aliquo factum est, factum quidem est sed creatum non est; quia de nihilo factum non est. Fecit ergo Deus coelum et terram; nec solum fecit sed creavit, hoc est de nihilo fecit. Philosophi gentilium tria quaedam rerum principia sine principio posuerunt: opificem, materiam et formam; profitentes ea quae facta sunt omnia ex materia quidem in formam per opificem esse producta. Sed isti factorem solum non creatorem Deum professi sunt. Fides autem vera unum solummodum primum principium confitetur quod semper erat; et per ipsum solum factum est ut esset quod aliquando non erat. Cujus ineffabilis omnipotentiae virtus, sicut non potuit aliud praeter se habere coaeternum, quo in faciendo juvaretur; ita ipsi cum voluit suberat, ut quod voluit et quando et quantum voluit de nihilo crearetur. Omnia ergo quae facta sunt, Deus non solum ex materia
Abbreviated transcription (Latin):
loco delitiarum quasi
in parte potiori consti-
bona quȩ habebat ea¬
dem dĩ ꝓuidentia rationi humanȩ adiuncta

Expanded text:
loco deliciarum quasi in parte potiori Dei provbona quae habebat eadem Dei providentia rationi humanae adjuncta
Abbreviated transcription (Latin):
quos in pͥma parte ȩccl̃asti¬
cȩ amministrationis posui¬
mꝰ: ad sacram̃toꝵ ꝯsideratio¬
nem transimꝰ. Et pͥmum
quidem de sacram̃to dedi-¬
cationis ȩccłȩ. in qua cetera omĩa sacram̃ta
celebrant᷑. loquendum nob uidet᷑. Suꝑiꝰ in
amministrationis. alia exercitationis. Prima
ad remedium. sccl̃a ad officium. tercia ad exer-¬
citiuim. Et illa quidem quȩ amministratio¬
nis suie p̃parationis sunt ordinib coħent:
ordines considerant᷑. qͣlla sunt indument̾a sacra. &
uasa. & cetera huiꝰmodi. Hȩc omĩa quȩ ut dictũ¬

Expanded text:
quos in prima parte ecclesiasticae administrationis posuimus ad sacramentorum considerationem transimus. Et primum quidem de sacramento dedicationis Ecclesiae, in qua caetera omnia sacramenta celebrantur, loquendum nobis videtur. Superius in administrationis, alia exercitationis: Prima ad remedium, secunda ad officium, tertia ad exercitium. Et illa quidem quae administrationis sive praeparationis sunt ordinibus cohaereordines considerantur, qualia sunt indumenta sacra et vasa, et hujusmodi. Haec omnia, quae, ut dictu
Abbreviated transcription (Latin):
E SALUATORISadueNtU
qui exspectatur insine. temꝑa
dinumerare non audeo: nec
aliquem ꝓpħam de hacre nu-¬
merum annoꝵ estimo p̃finisse.
sed illud poctꝰ preuałe qͣd ipse dominꝰ ait. Nemo pot
cognosc̾e tempora quȩ pat̾ posuit insua potestate.
Tempora gͦ computare. hoc ẽ cr̃oiioĩs ut sciamꝰ qñ
sit finis huiꝰ si. uel aduentus domini nichil michi
aluid uidet᷑ qͣm scire uelle. qͦdipse ait scire neminem
posse. Oportunitas uͦ illiꝰ temporis ꝓfecto nonerit:
anteqͣm p̃dicet᷑ eũgłium unuierzo orbi. intestimo¬
nium cunctis gentib Aꝑtissima enim dehacre
legit᷑ sententia saluatoris dicentis. Et predicabit᷑
ħ eũgłiim regni inuniu̾so orbe: intestimonium
om̃ib gentib. Tuncueniet finis. Lunc ueniet qͥd
est: nisi aute si ueniet: Quando post gͦ ueniat: incer¬
tum nob̃ ẽ. Ante tam̃ ñ ẽẽ uent᷑m: dubitare utiq
ñdebemꝰ. Sigͦ latet qͣndo eccła fructificante atq cres¬

Expanded text:
e Salvatoris adventu, qui exspectatur in fine, tempora dinumerare non audeo; nec aliquem prophetam de hac re numerum annorum existimo praefiniisse, sed illud potius praevalere, quod ipse Dominus ait, Nemo potest cognoscere tempora, quae Pater posuit in sua potestate tempora ergo computare, hoc est χρόνους,ut sciamus, quando sit finis huius saeculi uel aduentus domini, nihil mihi aliud uidetur quam scire uelle, quod ipse ait scire neminem posse. Opportunitas uero illius temporis profecto non erit, antequam praedicetur euangelium in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus. apertissima enim de hac re legitur sententia saluatoris dicentis: Et praedicabitur hoc euangelium regni in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus et tunc ueniet finis. \'tunc uest nisi ante non veniet? Quanto post ergo veniat incertum nobis est. Ante tamen non esse venturum dubitare utique non debemus. Si ergo latet, quando Ecclesia fructificante atque cres
Abbreviated transcription (Latin):
qr in ea u̾bum pr̃is carnis substantiã. quam
sͥ uniret assumpsit. qͣi ad eam qͣm prius ab iec¬
rat nat᷑am sublimandam ꝑ mĩam respexit.
Respexit gͦ humilitatẽ marte d̃s: cui pp̃ hu¬
militatis meritũ dedit. ut filium suũ in carn
sua conciꝑet: ⁊ de sua carne ueꝵ lm ⁊ hominẽ
õium hominũ qͣntum in ip̃o est saluatorem
generaret. Cuius humilitatis uͥtutem mox de¬
t̾minans subiung̾. ancille sue. Nam qr se hu̾i¬
liter ꝙ erat ancillam cognouit ideo ꝙ non erat
sublunit̾ mater ẽẽ meruit. S qr in eo ꝙ se ancil¬
sam nomin auit ututẽ humĩlitatis erhmi dui

Expanded text:
a in ea Verbum Patris carnis substantiam, quam sibi uniret, assumpsit, quasi ad eam, quam prius abjecerat, naturam sublimandam per misericordiam respexit. Respexit ergo humilitatem Mariae Deus: cui propter humilitatis meritum dedit ut Filium suum in carne sua conciperet, et de sua carne verum Deum, et hominem omnium hominum quantum in ipso est Salvatorem generaret. Cujus humilitatis virtutem mox determinans subjungit ancillae suae. Nam, quia humiliter se, quod erat, ancillam cognovit, ideo quod non erat sublimiter mater esse meruit, sed quia in eo, quod se ancillam nominavit, virtutem humilitatis exprimi di
Abbreviated transcription (Latin):
tanto eius impetu insidiisq: non possu̾nt. Soluet᷑
autem sathanas infine scłi. ut qͣm fortem aduer¬
sarium dei ciuitas suꝑauerit cum ingenti gloua
ꝑsequutionem. de latebris erumpet
odiorum. Hec enim erit nouissima ꝑsequittio. no-¬
inssimo imminente iudicio: q̃ndo scã eccła toto
t̾rarum orbe paciet᷑. uniuerza udelicet ciuitã xp̃i
abunuierza cuitate diaboli: quantacumq erit
utraq suꝑ t̾ram. Undeapł̃s. Refrigescet carid
multorum: & abundat iniquitas. Uñ & daniel.
Erit inquit tempꝰ tͥbulationis qualis non fuit
exquo nata ẽ gens suꝑt̾ram: usq adtemp̃ illuo.
ec ꝑsequutio nouissima futura abanti¬
xp̃o: tͥb annis & sexmensib erit. Non
enimueniet adiuuos &e mortuos iudicandos

Expanded text:
tanto ejus impetu insidiisque non possint. Solvetur tanto ejus impetu insidiisque non possint. Solvetur autem Satanas in fine saeculi ut quam fortem adversarium Dei civitas superaverit, cum ingenti gloriapersecutionem, de latebris erumpet odiorum. Haec enim erit novissima persecutio novissimo imminente judicio, quam sancta Ecclesia toto terrarum orbe patietur, universa videlicet civitas Christi ab universa civitate diaboli quantacunque erit, utraque super terram. Unde apostolus: Refrigescet charitas multorum et abundabit iniquitas . Unde Daniel: Et erit, inquit, tempus tribulationis qualis non ex quo nata est gens super terram usque ad tempus illud . » Haec persecutio novissima futura ab Antichristo tribus annis et sex mensibus erit. Non enim veniet ad vivos et mortuos judicandos
Abbreviated transcription (Latin):
eniet tunc helas thesbites anteqͣm ueniat
dios domini magnꝰ & illustris. qui con¬
uercet cor patͥs adfilium: & corhominis ad ꝑti¬
mum suum. neforte ueniens ꝑcutiam terram
penitus. ꝑhunc helyam magnum mirabilẽꝙ¬
ꝓpħam exposita sͥ lege nouissimo tempore
nib cordib ꝙ fidelium. Ipse quippe añ aduen-¬
tum udicis saluatoris non in mertto sꝑatur
cẽ uenturus: qui eciam nunc uiu̾e ñ imm̾ito
creditur. Currunamq igneo raptus ẽ dereb
humanis. qͦd euidentissime scͥptura sacrates.¬
tatur. Cumuen̾it gͦexponendo legem sp̃ualt̃
qͣm nunc uidei carnalit̾ sapiunt: conuerces
corꝑatͥs adfilium .i. corpatrum ad filios. Si

Expanded text:
eniet tunc Elias Thesbites antequam veniat dies Domini magnus et illustris, qui convertet cor patris ad filium, et cor hominis ad proximum suum; ne forte veniens percutiam terram penitus . Per hunc Elprophetam exposita sibi lege ultimo tempore nibus cordibusque fidelium. Ipse quippe ante aduentum iudicis Saluatoris non inmerito speratur esse uenturus, quia etiam nunc uiuere non inmerito creditur. Curru namque igneo raptus est de rebus humanis, quod euidentissime sancta scriptura testatur. Cum uenerit ergo, exponendo legem spiritaliter, quam nunc Iudaei carnaliter sapiunt, conuertet cor patris ad filium, id est cor patrum ad filios: si
Abbreviated transcription (Latin):
UeRUIsT quidam si unctio infirmorum
iterari possit cum baptismꝰ & confirmatio
& alia quedam sacramenta semel suscepta denuo
non iterentur. Sed michi int̾im ro nulla occurrit:
quare conuenient̾ it̾ari non possit hoc sacram̃tum.

Expanded text:
erunt quidam an unctio infirmorum iterari possit, cum baptismus, confirmatio et alia quaedam sacramenta, semel suscepta, denuo non iterentur. Sed mihi interim ratio nulla occurrit quare convenienter iterari non possit hoc sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
ymoniacȩ heresis contagiũ iã niȩ.¬
olim in balaam pullulauit. qͥ diuinationis
p̃cio ꝓposito ad maledicendũ ppłm dĩ perrexit.
De hinc huiꝰ heresis duo legunt᷑ auctores pesti-¬
lentes emersisse. alter sub ꝓpħica alter sub aplica
doctrina. Primꝰ gieti magister ẽe uendentium.
deinde symori auctor uidet᷑ emptoꝵ. Hoꝵ autẽ
ut dictum est sectatores sicut non sunt in errore
diuisi. ita nec in damnatione discreti. De his qui spu ala¬
De his qui sp̾uala

Expanded text:
imoniacae haeresis contagium jam olim in Balaam pullulavit, qui divinationis pretio proposito ad maledicendum populum Dei perrexit . Dehinc hujus haeresis duo leguntur auctores pestilentes emersisse: alter sub prophetica, alter sub apostolica doctrina. Prius Giezi magister esse vendentium , deinde Simon auctor videtur emptorum . Horum autem, ut dictum est, sectatores, sicut non sunt in errore diversi, ita nec in damnatione discreti. CAP. III. De iis qui sp
Abbreviated transcription (Latin):
RDU UNI
PROEECTO ET EBO¬
riosum opus crebra ur̃a
precatione flexꝰ agg̾dior.
uniuersam diuinarũ
scripturarum seriem
ñ solũ restringendo
ad compendum redigere. s exponendo qͦq
ꝓfunditatis eiꝰ archana in lucem euocare. suiꝰ
quidem oꝑis incoationẽ ꝓmpta deuotione
offero: spe consũmationẽ ꝓmitto. Unum¬

Expanded text:
rduum profecto opus et laboriosum crebra vestra praecatione flexus aggredior; universam divinarum Scripturarum seriem non solum restringendo ad compendium redigere, sed exponendo quoque profunditatis ejus arcana in lucem evocare. Cujus quidem operis inchoationem prompta devotione offero, spe consummationem promitto.
Abbreviated transcription (Latin):
hominis fuit suꝑbia:
qͣm triplex pena secuta
ẽ. Una quȩ pena est
tantum. id ÷ mortali-¬
tas corporis: duȩ reli-¬
& culpȩ. Quarũ una
est concupiscentia carnis. altera ẽ igno-¬
rantia mentis. Qd̃ gͥ homo talipena ꝑ¬
cussus est. ꝑ quam culpa ñ purgaretur
s augeret᷑ nisi ꝑ gr̃am postmodum lib̾atꝰ
fuisset ꝑpenam temporalem ad penam
ȩt̃nam descendet: ne autẽ damnandus
ad salutem p̃ordinauit. in hoc tempore
expectationis & dilationis locum ei peni-¬
tentiȩ & correptionis assignauit. quatenꝰ eum interĩ
ꝑ gr̃am suam talem efficeret. quẽ tandem ñ solum

Expanded text:
hominis fuit superbia, quam triplex poena subsecuta est. Una quae poena est tantum, id est mortalitas corporis. Duae reliet culpae, quarum una est concupiscentia carnis; altera est ignorantia mentis. Quod igitur homo tali poena percussus est per quam culpa non purgaretur sed augeretur, nisi per gratiam postmodum liberatus fuisset; per poenam temporalem ad poenam aeternam descenderet. Ne autem damnandus ad salutem praeordinavit; in hoc tempore exspectationis et dilationis locum poenitentiae ei et correctionis assignavit, quatenus eum interim per gratiam suam talem efficeret, quem tandem non solum