comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ens aut̃ iħs: dixit: Ioomo
quidã descendebat ab
ihrłm in iherico Homo
iste adam intelligitur :¬
in genere humano: Hie¬
rusalem ciuitas pacis
illa celestis a cuius
beatitudine lapsus.
in hanc mortalẽ miserãq
uitam deuenit. quã
bene hierico. quȩ luna
interpretatur significat.
uariis uidelicet defectu¬
um laborib erroribq
semꝑ in certam: Et in¬
cidit in latrones Batro¬
nes diabolũ & angłos ci
intellige. in quos quia
descendebat incidit:
Nam nisi primus intus
intumesceret: foris tẽpta¬
tus tam facile: non ce¬
deret: Uera est enim
satis sententia quȩ dicit
Ante riunã exaltat᷑ cor:
Qui etiam despoliauert̃
cum Ela uidelic& im¬
mortalitatis: & in nocen¬
tie ueste priuarunt:
hec est enim prima stola
qua uuta aliã para¬
bolam luxuriosus filiꝰ
ornatur. Et qua ꝓto¬
plasti amissa cognouert᷑
esse se nudos. tunicasq
pellicias naturȩ mor¬
talis indutisunt. Et
plagis impositis: abiert̃

Expanded text:
ens autem Jesus dixit: Homo ens autem Jesus dixit: Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano: Hierusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque vitam devenit; quam bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis videlicet defectuum laboribus erroribusque semper incertam. Et incidit in latrones. Latrones diabolum et angelos ejus intellige, in quos qui descendebat incidit: nam nisi prius intus intumesceret, foris tentatus tam facile non recederet. Vera est enim satis sententia quae dicit: Ante ruinam exaltabitur cor. Qui etiam dispoliaverunt eum. Gloria videlicet immortalitatis et innocentiae veste privarunt. Haec est enim prima stola qua, juxta aliam parabolam, luxuriosus filius ornatur, et qua protoplasti amissa cognoverunt esse se nudos, tunicasque pelliceas naturae mortalis induti sunt. Et plagis impositis abierunt
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionem & ipsam
non uerbo tenus osten¬
tatã. seid operis exse¬
quutione ꝓbatã que
ꝑpetuam ducat ad
uitam Ille aut̃ uolens.
iustiflcare se ipsum:
dixit ad iħm: & quis
Quanta inanis glorię
dementia: legis pcritus
obuulgi fauorem cap¬
tandum quo sapient᷑
respondisse iactaretur.
primũ se legis fatetur
ignorare mandatum.
uere uixta salomonis
sententiã. & prudens
sapiens in lege Sed qͥ a
non humiliari. cum
paruulis xp̃i sed se ipsũ.
iustificare desiderabat :
beatos oculos colũbaꝵ
in nocentie lacte lotaꝵ
perauit suũ. ut & omnẽ
qui miscdiã faceret cui¬
libet ꝓximum doceret.
& tamen hac eadẽ para¬
bola. specialiter ipsum
dĩ filium qui nobis ꝓ
humanitate ꝓximus
fieri dignatus est desig¬
naret Neq enim ita
ꝓximum quẽ sicut nos
diligere iubemur¬
super xpm̃ interpretari
debemus. ut moralia
mutuȩ fraternitatis
instituta sub allegoriȩ
regulis extenuare. & au¬
ferre conemur: Suspici¬

Expanded text:
dilectionem et ipsam dilectionem et ipsam non verbotenus ostentatam sed operis exsecutione probatam, quae perpetuam ducat ad vitam. Ille autem volens justificare seipsum, dixit ad Jesum: Et quis Quanta inanis gloriae dementia, legisperitus, ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se Legis fatetur ignorare mandatum: vere, juxta Salvatoris sententiam sapiens et prudens in lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum, innocentiae lacte lotaruperavit suum, ut et omnem qui misericordiam faceret, cuilibet proximum doceret; et tamen haec eadem parabola specialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim ita proximum, quem sicut nos diligere jubemursuper Christo interpretari debemus, ut moralia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare et auferre conemur. Suspici
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sumpsit : ubi ait:
Caaudete aut̃ quod
nomina ur̃a scripta st̃
in celis Seil ipsa sua
temptatione declarat
quam uera sit illa dñi
confessio qua patri lo¬
quitur. quod abscon¬
disti hec a sapientibus
& prudentib & reuela¬
sti ea paruulis. At ille
dixit ad eum: In lege
quid scriptum est: quo¬
modo legis : Ille aut̃¬
respondens dirit: Biliges
chim̃ dm̃ tuũ. ex toto
corde tuo. & ex tota
anima tua. & ex om̃ĩb
uirib tuis. & ex om̃i
mente tua: & ꝓrimũ
tuũ sicut te ipsum:
Dum legis perito res¬
pondet. perfectũ nobis
saluator iter uitȩ
celestis ostendit. cui
primo de dilectione
di & ꝓxuni legis scri¬
pta ꝓponenti: dicit
Recte respondisti:
Hoc fac & uiues: Dem¬
de.post inductam
parabolam responden¬
t illum fuisse prori¬
mum uulnerato qui
fecit miscđiam in
illum. adiecit. uade
& tu fac similiter. id
est tali miscđie stu¬
dio ꝓximum tuum
necessitatẽ habentem
diligere. & sustentare
mem̃to: aꝑtissime.
declarans solam e̾e

Expanded text:
ait: Gaudete quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est, quomodo legis? Ille respondens dixit: Diligesto corde tuo, et ex tota anima tua et ex omnibus viribus tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit, cui primo de dilectione Dei, proximi, Legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti; hoc fac et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjecit: Vade et tu fac similiter; id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesse habentem diligere et sustentare memento, apertissime declarans solam esse
Abbreviated transcription (Latin):
habebat. & quamuis
ex eis quȩ mutebant᷑
sceleratissime furaret᷑.:
Pillum tam̃ etiam neces¬
saria preparabantur. Hinc
est illud qđ cũ ei diceret
dñs qđ facis fac uelocit᷑.
arbitratisunt quidam
qđ eũ uisserit ꝓpt diẽ
festũ necessariã prepa-¬

Expanded text:
habebat ipse. Et quamvis habebat ipse. Et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime furaretur, per illum tamen etiam necessaria 412 parabantur. Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus: Quod facis fac velociter, arbitrati sunt quidam quod eum jusserit propter diem festum necessaria praepa
Abbreviated transcription (Latin):
illo: Wbi enĩ bene erit
sine illo: Aut quando
esse male poterit cũ
illo : Audi euidentiꝰ:
Si quis michi ministra¬
uerit: honorificabit
eũ pat̾ ms Q honore.
nisi ut sit cũ filio euis:
Quod enĩ suꝑius ait
ubi ego sũ illic & mi¬
nister m̃s sit: hoc in¬
telligit᷑. ex posuisse cũ
dicit: honorificabit
quẽ maiorẽ honorẽ
accipere poterit adoptatꝰ
quam ut sit ubi est uni¬
cus. non equalis factus
diuinitati. sed consociat᷑
cternitati: Quid sit
autem ministrare xp̃o
cui operi merces tanta
ꝓmittitur : hoc potius
debemꝰ inspicere Si
enĩ hec putauerimus
esse xp̃o ministrare: ea
quȩ sunt corpori ne¬
cessaria preparare. aut
cenanti cibũ coquere:
uel apponere. uel po¬
culũ dare potumq
misceri. fecerunt hoc
illi qui potuerunt
cum in corpore habe¬
re presentẽ sicut
martha & maria.
quando & lazarus
unus erat ex recum¬
bentibus. sed eo modo
xp̃o. etiam uidas per¬
ditus: ministrauit.
Nam & loculos ipse¬

Expanded text:
illo. Ubi enim bene erit illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando esse male poterit cum illo? Audi evidentius. Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit cum Filio ejus? Quod enim superius ait, Ubi ego sum, illic et minister meus erit; hoc intelligitur exposuisse cum dicit, honorificabit quem majorem honorem accipere poterit adoptatus quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeternitati? Quid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverimus esse Christo ministrare, ea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare, potumque miscere, fecerunt hoc illi qui potuerunt eum in corpore habere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus. Sed eo modo Christo etiam Judas perditus ministravit. Nam et loculos
Abbreviated transcription (Latin):
qua morte clarifica¬
turus esset dm̃: cũ esses
unior cingebas te &
ibas quo uolebas. cum
aut̃ senueris extendes¬
cinget. & feret ubi non
uis: ubi satis expresset
non a seipso sed ab alio
debere occidi: qui ue¬
ergo causȩ articulus
uenerit. ut conditio
ꝓponatur. aut facien¬
dũ esse contra dĩ pre¬
ceptũ aut ex hac uita
orum homo cogatur
alterũ eligere cõmi¬
nante mortẽ ꝑsequu¬
tore: ibi eligat dõ dile¬
cto mori. potiusquam
offenso uiuere Ibi ode¬
rit in hoc mundo ani¬
mã suã : ut in uita
et̾na custodiat eam:
Si quis michi ministrat:
me sequatur. Quid est
me sequatur nisi mne
imitetur: Ap̃s enĩ pro
nobis passus est. ait apłs
petrus. relinquens
nobis exẽplum: ut se¬
quam᷑ uestigia cius
II. Ecce quod dictum est
siquis michi ministrat
me sequatur. quo
fructi Qua mercede :
quo p̃mio: Et ubi sũ
inquit: illic & minist
meus erit Eratis amet᷑.
& operi quo ministrat᷑
illi pretiũ sit: esse cũ

Expanded text:
qua morte glorificaqua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alteet feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui veergo causae articulus venerit, ut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita orum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quid est, me sequatur; nisi, me imitetur? Christus enim pro nobis passus est, ait apostolus Petrus, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce quod dictum est, Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu? qua mercede? quo praemio? Et ubi sum, inquit, ego, illic et minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi, pretium sit esse cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ xp̃o Item alio modo
Qui amat animã suã:
ꝑdet cam: Koli amare
ne ꝑdas. noli amare
in hac uita: ne perdas
in uita eterna᷑ Hoc
aut̃ qđ posterius dixi.
magis habere uidet᷑¬
qđ supra dictum est
qui amat. sub intelli¬
gitur in hoc mundo:.
ipse itaq ꝑdet. Qui aut̃
odit utiq̃ in hoc mundo:
in uita eterna ip̃se cu¬
stodit eam: Magna &
mira sententia. quẽ ad¬
modũ sit hominis in
anima sua amor ut
pereat: odiũ ne ꝑcat:
Si male amaueris tunc
odisti. si bene oderis :
tunc amasti: Felices.
qui oderunt custodi¬
endo: ne ꝑdant amando.
Sed uide ne tibi subrep¬
pat ut tripsũ uelis inte¬
rimere: sic intelligendo
quod debes odisse. in hoc
mundo animam tuã:
Hinc enĩ quidã maligni
atq perucrsi & insema¬
ipsis crudeliores & sce¬
leratiores homicide:
flaminis se donant.
aquis p̾focant. p̃ciitio
collidunt. & pereunt:
immo etiã diabolo
precipitiũ suggerenti
scriptum est non tẽptabis
dnim dm̃ tuum Petro
aut̃ dixit significans

Expanded text:
o. Item alio modo: Qui amat animam suam, perdet eam. Noli amare, ne perdas; noli amare in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, magis habere videtquod supra dictum est, qui amat, subintelligitur, in hoc mundo, ipse utique perdet; qui autem odit, utique in hoc mundo, in vitam aeternam ipse custodit eam. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat. Si male amaveris, tunc odisti, si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. imo etiam diabolo praecipitium suggerenti scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum . Petro autem dixit, significans
Abbreviated transcription (Latin):
in do faciemꝰ uirtutẽ. Nã
& ipse uirtutẽ quȩ ꝓpici¬
etur om̃ibꝰ iniqͥtatibꝰ nr̃is.
& san&e. om̃s langores nr̃os:
Non ex nob̾ ipsis. sed de se
nouit exire: Non gͦ latce
eũ qui fimbriã tetigerit.
id est incarnationis myste¬
rio donec ad maiora capi¬
enda ꝑueniat : ꝑfecte aman¬
do credidit At ipse dixit
illi . Filia. fides tua te saluã
fecit : uade in pace. Idõ filia.
qͥa fides tua te salua fecit.:
Rec dix̃ fides tua te saluam
factura est: sed saluã fe¬
cit. In eo enĩ qđ credidisti
iam salua facta es.

Expanded text:
in Deo faciemus virtutem. Nam in Deo faciemus virtutem. Nam et ipse virtutem, quae propitietur omnibus iniquitatibus nostris, et sanet omnes languores nostros, non ex nobis ipsis, sed de se novit exire. Non ergo latet eum qui fimbriam tetigerit, id est, incarnationis mysteria, donec ad majora capienda perveniat, perfecte amando crediderit. At ipse dixit illi: Filia, fides tua te salvam fecit; vade in pace. Ideo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit, fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit. In eo enim, quod credidisti, jam salva facta es.
Abbreviated transcription (Latin):
gere ꝓmeruit: Et ait iħc:
Quis ẽ qͥ me tetigit : Ron
ut ipse quȩ nesciat doce¬
atur. sed ut uirtꝰ fidei
quã nouerat immo quã
ipse dederat in muliere
declaretur interrogat:
Negantibꝰ aut̃ om̃ibꝰ. dix̃
petrus &e qui cũ illo erant.
Preceptor. turbȩ te com¬
p̾munt ceaffligunt. &
dicis qͥs me tetigit: Quȩ
turbȩ passim comitantes
cõprimunt. U̾na credula
mulier dñm tangit. qͥa
qͥ diuersis in ordinate glo¬
merantiũ heresibꝰ affli¬
gitur. solo catholicȩ eccłȩ
fidelit̃ corda queritat᷑.
Nam sicut qͥdam uidentes
ñ uident. & audientes ñ
audiunt: ita &iã tangen¬
tes ñ tangunt. qͥ ñ fidelit̃
xpm̃ tangunt. Unde cui-¬
dam amanti qͥdẽ. sed non¬
dũ plene credenti.
Dicit. noli me tangere: non¬
dũ enĩ ascendi ad patrem
meũ: aAꝑte docens qͥd sit eũ
ueraciter tangere. patri sci¬
lic&e equalem credere. Et
si plac&e se suo conami¬
ne saluari. dicamꝰ aut̃
nos qͥa uana salus hominis.

Expanded text:
gere promeruit. Et ait Jesus: gere promeruit. Et ait Jesus: Quis est qui me tetigit? Non ut ipse quae nesciat doceatur, sed ut virtus fidei, quam noverat, imo quam ipse dederat, in muliere declaretur, interrogat. Negantibus autem omnibus, dixit Petrus et qui cum illo erant: Praeceptor, turbae te comprimunt et affligunt, et dicis, Quis me tetigit? Quem turbae passim comitantes comprimunt, una credula mulier Dominum tangit. Quia qui diversis inordinate glomerantium haeresibus affligitur, solo catholicae Ecclesiae fideliter corde quaeritatur. Nam sicut quidam videntes non vident, et audientes non audiunt, ita etiam tangentes non tangunt, qui non fideliter Christum tangunt. Unde cuidam amanti quidem, sed nondum plene credenti dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum ; aperte docens quid sit eum veraciter tangere, Patri scilicet aequalem credere. Et si placet, se suo conanime salvari. Dicamus autem nos, quia vana salus hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
egrotare uerũq de cȩlo
cognouit ad esse medicum
cepit & ipsa langoris sui
sꝑare parit̾ & queritare
remedium: Accessit retro.
& tetigit fimbriã uestim̃ti
eiꝰ: & confestim stetit flu¬
xus sanguinis eiꝰ: Accedit
ei ꝑ fidei ueritatem app¬
pinquat. Accedit autẽ
retro. siue iuxta id quod
ipse ait. Si quis mͥ ministrat
me sequatur: & alibi pre¬
cipitur : Post dñm dm̃i tuũ
ambulabis. Siue quia
presentem in carne dnm
non uidens. peractis tem¬
porarie dispensationis
sacramentis. ei iam per
fidem cepit uestigia sub¬
sequi. Tangit aut̃ fim¬
briam uestimenti . &
undã restringit sangui¬
nis : qͥa beatꝰ & uere mun¬
dandꝰ qui uł extremã
uerbi partem fidei ma¬
nu contigerit: Nã rarꝰ
ualde qui eiꝰ uł inpecto¬
re recũbere uł caput
mereatur pistica nardo
ꝑungere. Eũ &e ille
magnꝰ fuerit qui se
indignum di cebat eiꝰ
calciamenta portare.
Magna ce. illa quȩ ungere
pedes eiꝰ & capillis suis ter¬

Expanded text:
aegrotare, verumque de coelo aegrotare, verumque de coelo cognovit adesse medicum, coepit et ipsa languoris sui sperare pariter et quaeritare remedium. Accessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus, et confestim stetit fluxus sanguinis ejus. Accedit ei per fidei veritatem appropinquat. Accedit autem retro, sive juxta id quod ipse ait: Si quis mihi ministrat, me sequatur ; et alibi praecipitur: Post Dominum Deum tuum ambulabis; sive quia presentem in carne Dominum non videns, peractis temporariae dispensationis sacramentis, ejus jam per fidem coepit vestigia subsequi. Tangit autem fimbriam vestimenti, et undam restringit sanguinis, quia beatus et vere mundandus, qui vel extremam verbi partem fidei manu contigerit. Nam rarus valde, qui ejus vel in pectore recumbere, vel caput mereatur pistica nardo perungere, cum et ille magnus fuerit qui se indignum ducebat ejus calceamenta portare; magna et illa quae ungere pedes ejus, et capillis suis ter
Abbreviated transcription (Latin):
sed & religioni spucissimȩ
deditos gentiliũ populos
inuenit. Ergo quam diu
synagoga uiguit. laborauit
aeccła: Defectꝰ illiꝰ huiꝰ est
uirtꝰ. qͥa illoꝵ delicto salus
gentibus. Quȩ in medicod ero¬
gauerat omnẽ substantiã
suã. nec abullo potuit cura¬
ri: Medicos siue falsos
theologos siue philosophos
legumq doctores scłariũ
qui multa de uirtutibꝰ
uitiisq subtilissime disse¬
rentes utilia. se uiuendi
credendiq instituta mor¬
talibꝰ dare ꝓmittaebant.
seu certe ipsos sp̃s inmun¬
dos significat: qui uelut
hominibꝰ consulendo se sa
ꝓ dõ colendos ingerebant :
Quibꝰ uicissim audiendis
gentilitas quanto magis
naturalis industriȩ uires
expenderat. tanto minꝰ
potuit ab iniquitatis suȩ
sorde curari:. Unde bene
marcus de hac muliere
scribens ait Ꝙ fuerat mul¬
ta ꝑpessa a cõpluribꝰ medi¬
cis. & erogauerat omĩa
sua : nec quicꝗ ꝓfecerat.
sed magis deterius habebat :
Sed hȩc ubi popłm iudeoꝵ

Expanded text:
sed et religioni spurcissimae sed et religioni spurcissimae deditos gentilium populos invenit. Ergo quandiu Synagoga viguit, laboravit Ecclesia. Defectus illius hujus est virtus, quia illorum delicto salus gentibus. Quae in medicos erogaverat omnem substantiam suam, nec ab ullo potuit curari. Medicos sive falsos theologos, sive philosophos, legumque doctores saecularium, qui multa de virtutibus vitiisque subtilissime disserentes, utilia se videndi credendique instituta mortalibus dare promittebant, seu certe ipsos spiritus immundos significat qui velut hominibus consulendo, se jam pro Deo colendos ingerebant. Quibus vicissim audiendis, gentilitas quanto magis naturalis industriae vires expenderat, tanto minus potuit ab iniquitatis suae sorde curari. Unde bene Marcus de hac muliere scribens, ait: Et fuerat multa perpessa a compluribus medicis, et erogaverat omnia sua, nec quidquam profecerat, sed magis deterius habebat. Sed haec, ubi populum Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine fluens. eccła
ẽ ex gentibꝰ congregata.
Quȩ ingenito carnalium
delectationum polluta
fluxu. atq acetu iam
fuerat segregata fideliũ:
sed du uerbi di iudeã
saluare decerner&e para
tã. ꝓmissamq aliis preri¬
puit spe certa salutẽ:
Notandũq quod &e archi¬
sinagogi duodenis sit
filia. & mulier hȩc ab
annis duodeci sanguine
fluxerit. hoc est eodem
quo hȩc nata sit tẽpore
illa ceꝑat infirmari. Una
enIm pene eademq
scłi huiꝰ etate & sy nagoga
inpatriarchis nasci. & gen¬
tilium natio ꝑ orbem cȩpit
idolatriȩ sanie fȩdari: Nã
& gemine fluxus sangui¬
nid. hoc ẽ & suꝑ idolatriȩ
ꝓstitutione. & fuꝑ his quȩ
carnis ac. sanguinis oblec̾¬
tatione patrant᷑ potest
intelligi ⁊ Unde puchre
refert sacra historia tem¬
pore quo dauid adhuc puer
guinũ fuisse castra meta¬
tos. Quia uidelicae dñs
ad debellandũ mundi prin¬
cipem humilis apparens.
non mͦ oꝑibꝰ infructuosis :

Expanded text:
sanguine fluens Ecclesia sanguine fluens Ecclesia est ex gentibus congregata, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fidelium, sed dum verbum Dei Judaeam salvare decerneret, paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandumque quod et archisynagogi duodenis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxerit, hoc est eodem quo haec nata sit tempore illa coeperat infirmari. Una enim pene eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga in patriarchis nasci, et gentilium natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari. Nam et gemine fluxus sanguinis, hoc est, et super idololatriae prostitutione, et super his quae carnis ac sanguinis oblectatione patrantur, potest intelligi. Unde pulchre sacra refert historia, tempore quo David adhuc puer guinum, fuisse castrametatos. Quia videlicet Dominus ad debellandum mundi principem, humilis apparens, non modo operibus infructuosis,
Abbreviated transcription (Latin):
ossa mea dicent. dnẽ
quis similis tui: & hoc
est ad pedes ih̃u cadere
eũ. suꝑ om̃s singulariter
manum pia fide fateri÷
Quia unica filia erat illi
fere annoꝵ duodecĩ. &
hec moriebatur: Ipsa
sy nagoga quȩ sola legali
institutione composita.
quasi unica moysi nata
mo aetatis anno. hoc e̾
tempore pub̾tatis adp¬
pinquante moriebatur.
quia nobilit̾ a ꝓpħis pꝰꝗ¬
ad intelligibiles in nos
dõ fructꝰ ginnere debe¬
bat. subito erroꝵ lan¬
gore consternata spiri¬
talis uite eiꝰ ingredi
desperabilit̃ omisit: E
si non ã xp̃o succurrere¬
tur : horrendaͬ ꝑ omĩa
corruissce in mortem:
E contigit dũ irae ã turba
cõprimebatur : Ad puellam
ꝑgens sanandam dñs a tur¬
ba comprimitur. quia gen¬
ti iudeȩ salutaria moni-¬
ta prebens. quibꝰ ȩgram
intus eiꝰ conscientiã erige¬
r&: noxia carnaliũ popu¬
lox est consuetudine gra¬
uatus: E mulier quȩdã
erat in fluxu sanguinis
annis duodecim. Mulier

Expanded text:
ossa mea dicent, Domine, ossa mea dicent, Domine, quis similis tibi ? Et hoc est ad pedes Jesu cadere, eum super omnes singulariter magnum pia fide fateri. Quia filia unica erat illi, fere annorum duodecim, et haec moriebatur. Ipsa Synagoga, quinstitutione composita, quasi unica Moysi nata mo aetatis anno, hoc est tempore pubertatis appropinquante, moriebatur, quia nobiliter a propad intelligibiles annos Deo fructus gignere debebat, subito errorum languore consternata spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit, et si non a Christo succurreretur horrendam per omnia corruisset in mortem. Et contigit dum iret, a turba comprimebatur. Ad puellam pergens sanandam Dominus a turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens quibus aegram intus ejus conscientiam erigeret, noxia carnalium populorum est consuetudine gravatus. Et mulier quaedam erat in fluxu sanguinis ab annis duodecim. Mulier
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatẽ. fitq ut post¬
ueniens prior salute poci¬
atur ÷ Ethiopia enĩ pre¬
ueniet manus eiꝰ dõ: Et
cs̃ subintrauerit plenitudo
gentiũ. tunc omĩs isrł sal¬
uus fiet Princeps itaq
sinagoge. nullꝰ melius
quã ipse moyses intelligit᷑.¬
Unde bene iairus id est
illuminans. siue illumina¬
tus uocatur: Quia qui
accipit uerba uitȩ dare
nobis. & ꝑ hȩc cȩt̾os illumi¬
nat : & ipse a spũ scõ quo
uitalia monita scribere
quent̾ incarnatio qua
t̾ram nr̃ȩ mortalitatis
tetigit accipiendi sunt :
Cecidit gͥ archisinagogus
ad pedes iħu: quia legis¬
lator cũ tota patrum
ꝓgenie xp̃m in carne
apparentem longe sibi
dignitatis gła preferendũ
ẽẽ cognouit : Illud apłi
sedula deuotione pro¬
testans. qͥa quod infirmũ
E di. fortius est hominibꝰ.
Rogauit eũ intrare indo¬
mum eiꝰ Quia continuis
gaudioꝵ uotis eiꝰ uidere
desiderabat aduentum:
Anima aut̃ mea inquit
exultabit in dño. & delec¬
tabitur suꝑ tħ̾u eiꝰ Omĩa

Expanded text:
sanitatem, fitque ut praeveniens prior salute potiatur. Aethiopia enim praeveniet manus ejus Deo . Et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet. Princeps itaque Synagogae nullus melius quam ipse Moyses intelligitUnde bene Jairus, id est, illuminans, sive illuminatus vocatur, quia qui accipit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere quenter incarnatio, qua terram nostrae mortalitatis tetigit, accipiendi sunt. Cecidit igitur archisynagogus ad pedes Jesu, quia legislator cum tota patrum progenie Christum in carne apparentem longe sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognovit, illud Apostoli sedula devotione protestans: Quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Rogavit eum intrare in domum suam, quia continuis gaudiorum votis ejus videre desiderabat adventum. Anima autem mea inquitexsultabit in Domino, et delectabitur super Jesu ejus. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestrum preceptorum:
Quȩ apparente foris
igne uisibili. inuisibilit̾
eoꝵ pectora eoꝵ luce
scientiã radiauit : &
in extinguibili caritatis
ardore succendit : Nouũq
statim sacrificiũ ipsi qͦq
apłi mox accepto dono
li zantes his qͥ conuẽne¬
rant plurimos conuer¬
terunt ad fidem . & hos
de fonte baptismatis rena
obtulerunt : Nos gͦ fr̃s
hec consid̾antes. atq
pura mente ac simplici
fide tractantes. mun-¬
demꝰ nos ab om̃i inquina¬
dum relinquamꝰ. nos
similem parachytũ sicut
apłi. id est spm ueritatis
quẽ mitcte pater nob̾¬

Expanded text:
coelestium praeceptorum: coelestium praeceptorum: quia apparente foris igne visibili, invisibiliter eorum pectora luce scientiae irradiavit, et inexstinguibili charitatis ardore succendit: novumque statim sacrificium ipsi quoque apostoli, mox accepto dono lizantes his qui convenerant, plurimos converterunt ad fidem, et hos de fonte baptismatis renatobtulerunt. Nos ergo, fratres, haec considerantes, atque pura mente ac simplici fide tractantes, mundemus nos ab omni inquinadum relinquamus, nos similem paracletum sicut apostoli, id est Spiritum veritatis, quem mittet nob
Abbreviated transcription (Latin):
sce eccłȩ mos moleuit. ut
annis singłis in ea baptisma¬
tis misteria cęlebrentur
ablutisq fonte salutari
credentibus: suꝑuenienti
spu scõ tẽplũ uenerabile
paretur. ac ꝑhoc non solũ
uet̾is facti recordatio: uerũ
&iã in nouos adoptionis
festi typus & figura conci¬
nat. caritas ur̃a attendati
Liberati de aegiptia serui¬
tute filii isrł ꝓ immolatio¬
ner agni paschalis exierͣ
ꝑ desertum. ut uenirent
ad t̾ram reꝓmissionid: Eue¬
neruntq ad montẽ sinay
& descendens dñs in igne
suꝑ montem comitante
sonitu bucine. tonitruis
ac fulgoribꝰ : quinquagesimo
die pacti paschȩ legis deca¬
logum eis aꝑte uoce
disposuit. atq in memoriã
date legis statuit eo die
ꝑ annos singłos sibi sacri¬
ficiũ norum de frugibꝰ
eiusdem anni. panes uide¬
licae pͥmitiarũ duos ad
altare deferrir Sic quoq
ꝓ immolatione ueri agni.
hoc est̾ hodie: Data est
cenaculo constitutis.
hoc est in sublimitate

Expanded text:
sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut annis singulis in ea baptismatis mysteria celebrentur; ablutisque fonte salutari credentibus, supervenienti Spiritui sancto templum venerabile paretur: ac per hoc non solum veteris facti recordatio, verum etiam in novos adoptionis festi typus et figura concinnat, charitas vestra attendat: liberati de Aegyptia servitute filii Israel, post immolationem agni paschalis, exierunt per desertum ut venirent ad terram repromissionis, perveneruntque ad mortem Sinai; et descendens Dominus in igne super montem, comitante sonitu buccinae, tonitruis ac fulguribus, quinquagesimo die peracti Paschae, legis decalogum eis aperta voce disposuit : atque in memoriam datae legis statuit eo die, per annos singulos, sibi sacrificium novum de frugibus ejusdem anni, panes videlicet primitiarum duos, ad altare deferri. Sic quoque post immolationem veri Agni, hoc est hodie, data est pulis, in coenaculo constitutis, hoc est in sublimitate
Abbreviated transcription (Latin):
dit : eoꝵqr corda flãma
caritatis suȩ accendit:
Et lumine totiꝰ scientiȩ
eos illustrand. int̾ angusti¬
as persequentiũ iudeoꝵ
constitutos: cęlesti fecit
ex uberare lȩticia. In
primis enĩ sciendũ est:
qđ hȩc sollempnitas non
euangelicis tam̃ consecrata
charismatibus. uerũ &iam
legalibus iam olim ẽ pre¬
signata mysteriis: ac dnõ
iubente ꝑ om̃s annos sacris
obseruata cȩrimoniis: ho-¬
dierna & enĩ die ut noui.¬
mud positis in cęnaculo dis
apparens: scientiam illis
om̃iũ linguarũ tradidit :
Facta aut̃ hac uoce. conue¬
nere uiri religiosi qui de
diuersis nationibꝰ iherosoli¬
mam paschalis festiuitatis
grã confluxerant. stupebantq
mirantes : qm̃ audiebat
unꝰquisq lingua sua illos
loquentes magnalia đi.
Exponentibꝰ aut̃ discipłis.
nebant. olim quidẽ uoce
xp̃i munera missa. credide¬
hȩc grãe cęlestis sẽꝑ grata
festiuitas: obhuiꝰ memoriã
fideliũ cordibus artius
imprimendam ⁊ Pulcherrimꝰ

Expanded text:
dit, eorumque corda flamma charitatis suae accendit, et lumine totius scientiae eos illustrans, inter augustias persequentium Judaeorum constitutos coelesti fecit exuberare laetitia. In primis enim sciendum est quod haec solemnitas non evangelicis tantum consecrata charismatibus, verum etiam legalibus jam olim est praesignata mysteriis, ac Domino jubente, per omnes annos sacris observata caeremoniis. Hodierna etenim die, ut novimus, positis in coenaculo discapparens, scientiam illis omnium linguarum tradidit . Facta autem hac voce, convenere viri religiosi qui de diversis nationibus Hierosolymam paschalis festivitatis gratia confluxerant, stupebantque mirantes, quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes magnalia Dei. Exponentibus autem disnebant, olim quidem voce Christi munere missa, credidehaec gratiae coelestis semper grata festivitas. Ob hujus memoriam fidelibus cordibus arctius imprimendam, pulcherrimus
Abbreviated transcription (Latin):
itaq securũ se estima
dicens : Ecce aliena non
rapio. sed concessis licite
rebus fruor: Quia diues
iste non idcirco punitꝰ
ẽ qtñ aliena abstulit.
sed qͥa acceptis rebꝰ semoe¬
ipsum male dereliquit.
Hoc qͦq fuit qđ hunc in¬
ferno tradidit. qͥa in sua
felicitate timidus nͣ fuit.
qͥa ꝑcepta dona ad usum
arrogantiȩ inflexit. qͥa
uiscera pietatis ignorauit.
qͥa peccata sua redimere
& iã cũ sibi habundarce
ptiũ noluit. E sunt non

Expanded text:
ergo securum se aestimet, ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit.
Abbreviated transcription (Latin):
tuis credere contempsit.
Cumq moysi uerba spirita¬
liter intelligere contẽpsit.
ad esĩ de quo moyses loquu
gandis allegoriȩ mysterĩ is
fuccincte transisse suffici¬
at. nunc ad intuenda laiꝰ
rei geste ad mor alitatem
animꝰ recurrat . Homo
qͥdam erat diues. & indue¬
batur purpura & bisso:
& epulabatur cotidie splen¬
dide : E erat qͥdã mendic᷑
nomine lazarus . qͥ iacebat
plenus Non nulli putant
precepta uet̾is testam̃ti
districtiora ẽẽ quã noui:
Sed hĩĩ nimirũ inproui¬
da consideratione fallun¬
tur. In illo enĩ non tena¬
cia. sed rapina multat᷑:
Ibi res in iuste sublata.
restitutione quadrupli
punitur Hic aut̃ diues
non abstulisse aliena
reprehenditur. sed ꝓpͥa
non dedisse : Hec dicitur
qͥa ui quẽpiam opp̃ssit.
sed qͥa in acceptis rebꝰ
extulit ⁊ Hinc gͦ sũmoꝑe
colligendũ est qua pena
multandꝰ fit qui aliena
diripit. si inferni dãp¬
natione ꝑcutitur : qui
ꝓpͥa non largitur : Nemo

Expanded text:
tuis credere contempsit. tuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locutugandis allegoriae mysteriis succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat plenus. Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadrupli punitur . Hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo summopere colligendum est qua poena multandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
fili. Ecce enĩ abraham
filiũ uocat. quẽ tam̃ a
torm̃to non liberat: Qmͣ
huiꝰ infidelis popłi preceden¬
tes patres fideles. quia
multos a sua fide deuiasse
considant : eos nulla com¬
passione atormentis eri¬
piunt. qͦs tam̃ ꝑ carnem
filios recognoscunt: An tor¬
mentis aut̃ diues positꝰ.
quia suꝑbus idem uidaicꝰ
popłs qui ex magna iam
parte dampnatus ẽ: sequa¬
ces suos qͦs suꝑ t̾ram reliqͥt.
intellexit. qͥnq sensibus
corporis deditos nouit
ad spiritalem intelligentia
non adsurgere in inferno
positꝰ gemit. petit ut ad
eos lazarus mittatur.
Qui quia moysen ceꝓphas
habeant đr̃: Sed ait Quia
ñ credunt nisi qͥs ex mortuis¬
resurrexerit. Qui ꝓtinꝰ
respondeur. Si moysen
&ꝓpħas non audiunt. neq:
si quis ex mortuis resurrexe¬
rit credent ei. Certe de
moyse ueritas dicit: SSi cre¬
deretis moysi. crederetis
utiq &e mͥ De me enĩ ille
scripsit. Impletur gͦ quod
abrahe responsione dicit᷑ :

Expanded text:
fili. Ecce enim Abraham fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes patres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus quia superbus idem Judaicus pparte damnatus est, sequaces suos quos super terram reliquit, eliquit, quinque sensibus corporis deditos novit.ad spiritalem intelligentiam non assurgere, in inferno positus gemit. Petit ut ad eos Lazarus mittatur, cui quod Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait quod non credunt, nisi quis ex mortuisresurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
noluit. Quaꝓpt̾ bene
doctis & neglegentibus
ꝑ salomonem dicitur.
Omĩs labor hominis in
ore eiꝰ. sed anima illius
ñ implebitur. qͥa qͥs qͥs
hoc solũmꝰ laborat ut
sciat qd̾ loqui debeat
ab ipsa refectione suȩ
scientie mente uacua
ieiunat. Ab extremo di¬
giti se tangi desiderat.
quia aetͬnis supplici is
datus : optat oꝑationi
iustoꝵ uł ultimȩ parti¬
cipari. Eui respondetur.
quod in hac uita bona re
felicitatẽ transitoriam
putauit. Hab̾e hic & enĩ
poffunt & iusti bona.
nec tam̃ hȩc in recom¬
pensatione reciꝑe: Quia
dũ meliora id est aetͬna
appetunt. eoꝵ iuditio
quelib& bona ad fuerint.
cũ scĩs desideriis estuant.
bona minime uident᷑:
Unde dauid ꝓpha qui
regni diuiciis. multisq
obsequi is fulciebatur.
quãuis & hȩc ad necessita¬
tem bona ẽe conspice¬
r&. uni tam̃ singłarit᷑
bono inhiant᷑ estuabat
dicens: Michi autem
adhȩrere đo bonũ est.
Inter hȩc uͦ notandum
ẽ quod ei dicitur. Mem̃to

Expanded text:
noluit. Quapropter bene de noluit. Quapropter bene de doctis et negligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc solummodo laborat, ut sciat quid loqui debeat, ab ipsa refectione suae scientiae mente vacua jejunat. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur quod in hac vita bona recfelicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est aeterna, appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Unde David propheta, qui regni divitiis multisque obsequiis fulciebatur, quamvis et haec ad necessitatem bona esse conspiceret, uni tamen singulariter bono inhianter aestuabat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Inter haec vero notandum est quod ei dicitur: Memento,
Abbreviated transcription (Latin):
& iã ipsa mala quȩ nos
in nob̾ rep̾hendimꝰ. imꝓꝓbo
git uͦ ut uterq morere¬
tur : Diues qͥ induebat᷑
purpura a bisso. sepul¬
tus E in inferno: in sinu
uͦ abrahȩ. lazarus ab an¬
głis ductus ẽ: Quid abra¬
hȩ sinus. nisi secretam
requiem significat patris.
ti uenient ab oriente ae
occidente. & recũbent cũ
abrahã & isaac & iacob
in regno cęloꝵ: Filii autẽ
regni eicientur in tene¬
bras extͣiores. Qui enim
purpura indutus dicit᷑.
Qui de longinquo aduiden¬
attendunt. quoꝵ post
gaudia contẽplari nulla¬
tenꝰ possunt: bonge uͦ
ẽ quod conspiciunt. qͥa
illuc ꝑ meritum nͣ attin¬
gunt: In lingua autẽ.
ampliꝰ ardere ostendit᷑
cũ dicit Mute lararũ
ut intinguat extremũ
digiti sui in aquã. &
refrigerae linguã meã.
qͥa crucior in hac flãma.:
Infidelis popłs uerba
legis in ore tenuit. quȩ
oꝑe seruare contẽpsit:
Ibi gͦ ampliꝰ ardebat
ubi ostendit scire quod fac̃e

Expanded text:
etiam ipsa mala quae nos etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendigit vero ut uterque moreretur: dives qui induebatur purpura et bysso, sepultus in inferno; in sinu vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus, nisi secretam requiem significat Patris? t, venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob in regno coelorum, filii autem regni hujus ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura indutus dicitur, Qui de longinquo adattendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est, quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae in opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebat, ubi se ostendit scire, quod facere
Abbreviated transcription (Latin):
do uulnera ad salutem
reducunt. Quia enĩ canũ
nomine. predicatoꝵ lingua
signatur. dnõ ꝑ psalmistã
dicitur. Bingua canũ tuoꝵ
ex mnimicis ab ipso: Ex
iudeis quippe infidelibꝰ
scĩ predicatores electi
sunt : qui in assertionẽ
ueritatis contͣ fures latro¬
nesq uenientes. magnos
ꝓ dño ut ita dicã latrat̾
deđunt. Quo contra de
quoruidam reꝓbatione
dicit̃. Eanes muti. ñ ua-¬
lentes latrare: Quia igrt᷑
predicatores scĩ peccata
dampnant. confessionem uͦ
peccatoꝵ adꝓbant dicentes:
confitemini alt̾utrum pec¬
ut saluemini. ulcera laza¬
ri. canes lingint. Scĩ &
enĩ doctores dũ gentiliũ
confessionẽ accipiunt. men¬
tiũ uulnera salutari resti¬
tuunt. Unde &e bene laza¬
ipsi hunc ad ereptionem
iuuant. qui eius uulnera
ꝑ linguȩ correptionẽ curant:
Potest & iã ꝑ linctionem
canũ. lata adulantium
lingua signari. Adulantibꝰ
&e enĩ uulnera nr̃a lingere
ẽ: quia plerũq solent

Expanded text:
do vulnera ad salutem do vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, a Domino per Psalmistam dicitur - Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso. Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum pecut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazaipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ gͦ peccatoꝵ confessio.
nisi quȩdam uulnerũ
ruptio: Quia peccati
uirꝰ salubrit aꝑitur
in confessione. quod pes¬
tifere latebat in mente:
Uulnera & enĩ cutis. in
suꝑficiem trahunt hu¬
morem putredinis.
Q̃ confitendo peccata
malum quod in nobis
latebat aꝑimꝰ. Sed
latarus uulneratus
cupiebat saturari de mi¬
cis quȩ cadebant de men¬
sa diuitis. & nemo illi da¬
bat. quia gentilẽ quẽq
ad cognitionem legis ad
mittere. suꝑbus ille po¬
płs despiciebat. Qui dũ
doctrinã legis non ad
caritate᷑ habuit sed ad
elationem. quasi de accep¬
tis opibꝰ tumuit: Et qͥa
ei uerba defluebant
de scientia. quasi micȩ
cadebant de mensa
At contͣ iacentis pauꝑis
uulnera lingebant
canes Non nũꝗ solent
in sacro eloquio ꝑ canes¬
Canum & enĩ lingua.
uulnꝰ dũ lingit: sanat
Quia & doctores: dũ in
confessione peccati nr̃i
nos instruunt. quasi uul¬
nus mentis ꝑ linguam
tangunt .: Et quia nos
loquendo a peccatis
eripiunt. quasi tangen¬

Expanded text:
go peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque admittere superbus ille populus despiciebat, qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit, et quia ei verba defluebant de scientia, quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canesCanum etenim lingua, nus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt. Et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangen
Abbreviated transcription (Latin):
& quis cognoscit eũ: Qui
fecit cenam magnã. quia
internę preparauit. Qui
uocat multos sed pauci
ueniunt. qͥa non nunquã
ꝓpsi qui ei ꝑfidem subiecti
sunt : aeterno eiꝰ conuinuo
male uiuendo contradiẽt:
Misit autͣ seruum suũ
hora cęnȩ dicere inuita¬
tos ut uenirent. Quid
hora cene. nisi finis est
mundi  In quo nimirum
nos sumꝰ. sicut iam dudũ
paulus testatur dicens:¬
Nos in quos fines scłoꝵ de¬
cene est cũ uocamur
tanto minꝰ debemꝰ excu¬
ꝓpinquas se iam cernimꝰ
finem scłi. Quo enĩ pensa¬
mus quia nichil est quod
restat. eo debemꝰ ꝑtimesce¬
re : ne tempꝰ grae quod
presto est ꝑeat: Idcirco
aut̃ hoc conuiuium di. non
prandium sed cȩna nomina¬
restat. post cęnã uͦ conuiui¬
um nullũ restat. E quia
aetͬͣnum di conuiuium
nob̾ in extremo preparabi¬
tur. rectũ fuit ut hoc non
prandiũ sed cęna uocaret᷑.
Sed qͥs ꝑ hunc seruũ quia
pater familias ad inuitandũ

Expanded text:
et quis cognoscit eum? Qui et quis cognoscit eum? Qui fecit coenam magnam, quia dulcedinis praeparavit. Quia vocat multos, sed pauci veniunt, quia nonnunquam ipsi qui ei per fidem subjecti sunt aeterno ejus convivio male vivendo contradicunt. Et misit servum suum hora coenae dicere invitatis ut vehora coenae nisi finis est mundi? in quo nimirum nos sumus? sicut jam dudum Paulus testabatur dicennos in quos fines saeculorum decoenae est, cum vocamur, tanto minus debemus excupropinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena vocarestat, post coenam vero convivium nullum restat. Et quia aeternum Dei convivium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum qui a patrefamilias ad invitandum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsalmista nos ammon
dicens Gustate & uidete.
qmͣ suauis est dñs : Acsi
aꝑte dicat. Suauitatem
eiꝰ non cognoscitis. si hanc
minime gustatis : Sed cibũ
uite ex palato cordis tangi¬
te. ut ꝓbantes eiꝰ dulce¬
dinem amare ualeatis:
amisit . c̃um in paradyso
& od ã cibo aetͣnȩ dulcedi¬
nis clausit Unde nos qͦq
nati in huiꝰ ꝑegrinationis
crũpna huc fastidiosi iam
uenimꝰ. nescimꝰ qͥd deside¬
rare debeamꝰ : Tantoq
se ampliꝰ fastidi i nr̃i mor¬
bud ex aggerat. quanto
magis ab esu illiꝰ dulcedi¬
nis animꝰ elongat. & eo
iam int̾nas dilitias non
appetit. quo eas comede
diu longe q desueuit.
& quia gustare intꝰ nolumꝰ
paratã dulcedinẽ. ama¬
mꝰ foris miseri fibnem nr̃ãm:
Sed suꝑna nos pietas nec
deserentes se deserit. con¬
temptas enĩ illas delicias
ad memorie nr̃e oculos
reuocat. easq nob̃ ꝓponit
inꝓmissione.Torporem
excutit. atqr fastidium
nrm repellere debeamꝰ
fecit cęnã magnã. &. uo¬

Expanded text:
a nos admonet, dicens: Gustate, et videte, quoniam suavis est Dominus. Ac si aperte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Sed amisit, cum in paradiso m os a cibo internae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, nec scimus quid desiderare debeamus, tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto se magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comeddiu longeque desuevit. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus fecit coenam magnam, et vo
Abbreviated transcription (Latin):
non posset dicere ñ pecca¬
ui : Simul ceiã ut ille qͥ
homini dimittebat intel¬
ligeretur s: Intuendũ
sane: quanti ꝓpͥa cuiꝰq
fides apud dm ualeat.
ubi tanti ualuit aliena.
ut totus homo repente
id est int̾ius extͣiusq iã
saluatꝰ exsurger&e. alio¬
rũq merito aliis rela¬
xarent᷑ errata. E ceꝑunt
cogitare scribȩ & phari¬
sei dicentes.. Quis est
hic qͥ loquitur blasphe

Expanded text:
non posset dicere, Non peccanon posset dicere, Non peccavi, simul etiam ut ille qui homini dimittebat, intelligeretur Deus. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito, aliis laxarentur errata. Et coeperunt cogitare scribae et pharisaei dicentes: Quis est hic qui loquitur bla
Abbreviated transcription (Latin):
titur: Quia reseratis serip¬
turarũ mysteriis. ad noti¬
est ad eiꝰ humilitate fidei
pietate descenditur: Et
bene domꝰ iħ̃u tegulis tec¬
ta describitur. qͥa sub con¬
temptibili litta̾rũ uelami¬
ne. si adsit qͥ reserae doctor
diuina spitalis gr̃ẽ uirtꝰ
inuenitur.: Quod aute
cũ lecto deponitur. signi¬
ficat abhomine in ista
carne adhuc constituto.
xpm̃ debere cognosci. Quoꝵ
fidem ut uidit dixit. Ho.
remittuntur tibi peccata
tua. Hominem dñs a pa¬
ralisi curaturꝰ . pͥmo pec¬
catoꝵ uincła dissoluit.
ut ostendera eũ obnexus
culparũ artuũ dissolutio¬
ne dampnari. Nec nisi his
relaxatis. menbroꝵ posse
recuꝑatione sanari.. Sic
& illi paralitico qͥ iuxta
ꝓbaticam piscinam diu
motũ aquȩ frustra presto¬
labatur. sanato ã dño dr̃:
Ecce sanus factus es: iã
noli peccare. ne deterius
tͥ aliquid contingat. Et
bene is cui peccata dimit¬
tebantur homo uocatur.
qui hoc ipsum qđ homo erat

Expanded text:
titur, quia reseratis Scriptitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notiest ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur. Et bene domus Jesu tegulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum, artuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari. Sic et illi paralytico qui juxta probaticam piscinam diu motum aquae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . Et bene is cui peccata dimittebantur, homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat,