comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ue accereris readenda qũ
fenore st̃. sortisq dilano
nsurã parturit. De dia ps¬
mate nrãm sententiã flagi¬
taras. E pie
dreurtate causati sum. & rem libri ñ posse erous¬
ri litteris p̃tiuimꝰ. Uerũ qͥd ꝓdest ao ep̃os meu¬
maior tͥ cupicditas silentio concitati. Itaq ne te
tionẽ sp̃s scĩ. ñ nulli atteriꝰ sensus ȩxordiũ. Stͦ qͥ
rithini distinctionẽ. & qr psalmi te tempors
iuncta uoce ad organũ caneb ant᷑. cuiꝰdã music
uarietatis existiment silentiũ. Nob nichil hor

Expanded text:
uae acceperis, reddenda cum fenore sunt sortisque dilatio usuram parturit. de diapsalmate nostram sententiam flagitaras: epistulae breuitatem causati sumus et rem libri nOli posse explicari litteris praetexuimus. uerum quid prode est ad epVGSmajor tibi cupiditas silentio concitatur. itaque ne te tionem spiritus; nonnulli alterius sensus exordium. Sunt qui rythmi distinctionem: et quia Psalmi tunc temporis juncta voce ad organum canebantur, cujusdam musicae varietatis existiment silentium. Nobis nihil hor
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc aliqͥd molestie sustineret: pape inqͥt
unere mͥ ñ licet. & fornicari libet. ͤ. Osi solu
fuisset. qͦ adiutore sugasset: Prlosopha so¬
sent seła ainorẽ ueere̾ amore nouo qͣsi cla¬
uu clauo exꝑellere. Qd̃ a assuero septe
pͥncipes fecere ꝑsarũ. ut uasthi regine de¬
sidiũ aliarũ puellartĩ amore conpẽscerent.¬
Illi uitium uitio. peccatũ peccato rematiant.
nos amore uirtutti uitia supemꝰ. Declina ait
a malo & fac bonũ. in qͥre pace &̾ ꝑsequere ea
Nisi ocłim̃ malũ: bonũ amare ñ possumꝰ Qt
prtiꝰ faciendũ ẽ. bonũ: ut declinemꝰ a malo.

Expanded text:
adhuc molestiae aliquid sustineret: papae, inquit, adhuc molestiae aliquid sustineret: papae, inquit, vivere mihi non licet: et fornicari libeat? Hic si solus fuisset, quo adjutore superasset? 14. Pheculi solent amorem ueterem amore nono quasi clauum clauo expellere. quod et Asuero septem principes fecere Persarum, ut Uasti reginae desiderium aliarum puellarum amore conpescerent.illi uitium uitio peccatumque peccato remediantur, nos amore uirtutum uitia superemus. declina, ait, a malo et fac bonum; quaere pacem et persequere eam. nisi oderimus malum, bonum amare non possumus. \'quin potius faci
Abbreviated transcription (Latin):
tia anhelantiaq uerba mecditarer. Quid
ibi laboris insumpseri. qͥd sustinueri dif¬
ficultatis quotiens deipaueri qͦtiensq ces¬
saueri. & contentione discendi rursus in¬
ceꝑrin. testis ẽ. conscientia tã mea qͥ passus
sũ. ꝗͥ cor qui mecii durere uitã. It gras
ago anõ. qđ de amarissino semine litterarii
duices frnctꝰ capio. Dicã & alnid. qs in egr¬
pto uiderim. Grec̾ adolescens erat in ceno
bio. qui nulla abstmentia. nulla oꝑts ma¬
gnitudine. flãmã poterat carins extigne¬
re. hunc ꝑiclitantẽ pater monast̾ii hac
arte seruauit. Imꝑat ciudã uiro graui in
uirgiis atq conuitiis insectaret hoĩem. a
post srrogatam uniuriã pͥm̃ ueniret ao
lĩ. nuslus aliꝰ crede ueritati. Solus pat̾ de¬
fensione suã callide opponere studuit. ne
ab urdantiori tͥsticia absorbet᷑ fr̃. Qͥo mul¬
ta: Ita ainꝰ ductꝰ ẽ. Quo expleto int̾roga¬
tꝰ adolescens suꝑ cogitationib pͥstinis an

Expanded text:
tia anhelantiaque uerba meditarer. quid tia anhelantiaque uerba meditarer. quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficultatis, quotiens desperauerim quotiensque cessauerim et contentione discendi rursus inceperim, testis est conscientia tam mea, qui passus sum, quam eorum, qui mecum duxere uitam. et gratias ago domino, quod de amaro semine litterarum dulces fructus capio. Dicam et aliud, quid in Aegypto uiderim. Graecus adulebio, qui nulla continentia, nulla operis magnitudine flammam poterat carnis extinguere. Hunc periclitantem pater monasterii hac arte seruauit: Imperat cuidam uiro graui, ut iurgiis atque conuitiis insectaretur hominem. Qui post irrogatam iniuriam primus uenit ad quod nullus crederet veritati: solus Pater defensionem suam callide opponere, ne abundantiori tristitia absorberetur frater. Quid multa? Ita annus ductus est: quo expleto, interrogatus adolescens super cogitationibus pristinis, an
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat arua. Inserant᷑ infructuosę arboreᷤᷤ
ł gemis ł surculis ut paruo pꝰ tempore
laboris tui dulcia poma decerpas. Aptũ
fabricare aluearia ad quas te mittunt
nẽ & egregiam aisciplinã in paruis disce
corporib lexant᷑ a lina capiendis piscib
letione saturet᷑. In desidiis est om̃is ociosũ
Egyptioez monast̾ia hunc morẽ tenent. ut
nullũ absq ope ac labore suscipiant. niͥ tã
ꝓpt̾ uietꝰ necessaria ꝙ ꝓpter aminȩ salute
ne uaget᷑ ꝑniciosis cogitationib & instar
fornicantis ierłm om̃i transeunti diuari¬
dinis me deserta uaslarent: incentiua ui¬
tioꝵ ardoreq naturȩ ferre ñ potera. Que
cũ crebris ieiunus frangere: mens tam co¬
gitationib estuabat. Add qua edomandã
cuidã fr̃i qͥ ex hebreis credidat me indis¬
ciplinã dedi ut p̃ qͥntilliani uosumina ci¬
ceronisq Nuitios. grauitateq frontonis &
lenitate plinu: asfabecii dncere. striden¬

Expanded text:
mperat arua. inserantur infructuosae arbores mperat arua. inserantur infructuosae arbores uel gemmis uel surculis, ut paruo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. apum fabricare aluearia, ad quas te mittunt nem ac regiam disciplinam in paruis disce corporibus. texantur et lina capiendis piscibus, lectione saturetur. in desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hierusalem omni transeunti diuardinis me deserta uallarent, incentiua uitiorum ardoremque naturae ferre non poteram; quae cum crebris ieiuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. ad quam edomandam cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi, ut post Quintiliani acumina Ciceronisque fluuios grauitatemque Frontonis et lenitatem Plinii alphabetum discerem, striden
Abbreviated transcription (Latin):
tionib patens. Corpꝰ parit̾ animꝰq ten¬
dat᷑ ad dnm. Irã iunce patientia. Ama
scientia scripturarũ. & carnis uitia ñ
amab̾. Nec uaget mens tua: uarus ꝑt̾ba¬
tionib que si peccori insederint. dnabun¬
t᷑ tui. & te deducent ad delictũ maximũ.
fac & aliqͥd oꝑis. ut semꝑ te diabolus in¬
ueniat occupatũ. Si apłi habentes po¬
testatẽ de ęuangłio uiuere laborabant
manib siuis nei quẽ grauarent. & auis
debebant metere carnalia. cur tu in usuꝰ
tuos successura ñ ppares Uł fiscellã texe
iunco. uł canistrũ lentis plecte uiminib
Sariat᷑ humꝰ areole qͦ lumite diuidant᷑.
In qͥb cũ holerũ iacta fuerint semina.
plantę ꝑ ordine posite. aquȩ ducant᷑
irrigue. ut pulcherrimoꝵ uersiui spec¬
tator assistas. Eccc suꝑcilio cliuosi trami¬
tis undã elicit. illa cadens raucũ ꝑ lema
murm᷑ saxa ciet. scatebrisq arentia te¬

Expanded text:
tionibus patens. corpus pariter animusque tentionibus patens. corpus pariter animusque tendatur ad dominum. iram uince patientia; ama scientiam scripturarum et carnis uitia non amabis. nec uacet mens tua uariis perturbationibus, quae, si pectori insederint, dominabuntur tui et te deducent ad delictum maximum. fac et aliquid operis, ut semper te diabolus inueniat occupatum. si apostoli habentes potestatem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis italibus debebant metere carnalia, cur tu in usus tuos cessura non praepares ? uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte uiminibus, sariatur humus, areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum holerum iacta fuerint semina uel plantae per ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistas: ecce supercilio cliuosi tramitis undam elicit, illa cadens raucum per leuia murmur saxa ciet scatebrisque arentia te
Abbreviated transcription (Latin):
homines. miracłm sui faciant ut exinde¬
seccent᷑ lucra. Uidimꝰ nuꝑ & planximꝰ cre¬
siopes uniꝰ morte dephensas urb̃q stypes qͣ¬
si in usus pauꝑum congregatas. stẏrpi &
posteris derelictas. Iunc ferrũ qd̾ latebat in
pfundo suꝑ natauit aque. & inter palmar᷑
arbores myfre amaritudo monstrata e. Nec
mirũtale & socui habuit & magistrũ. qui
egentiu fames suas fecit. ẽe. diuitias.e
miseris derelicta in suã miseria tenint.
Quor clamor tande̾ ꝑuenit ad clum.
& patientissimas dei uicit aures. ut mi
sus pessimꝰ angłs nabal carmelo diceret.
Stuste. haic nocte auferent animã tuã
te & ꝓpter causas qͦs supra exposum̃
ñ habitare c̃ matre. & p̾cipt ne aut
offerentẽ delicatos cybos renuendo contͥs¬
tes. aut si acceperis oleũ igni adicias. &
utter frequentia puellarũ ꝑ diẽ uideaᷤᷤ¬
qđ noctib cogites. Nunꝗͣ de manu & ocł¬
missione. uigil sensus. noc uagis cogita¬

Expanded text:
homines mirachomines miracsectentur lucra. Vidimus nuper et planximus Croesi opes unius morte deprehensas urbisque stipes quasi in usus pauperum congregatas stirpi et posteris derelictas. Tunc ferrum, quod latebat in profundo, super-natavit aquae et inter palmarum arbores Merrae amaritudo monstrata est. Nec mirum: talem et socium habuit et magistrum, qui egentium famem suas fecit esse divitias et miseris derelicta in suam miseriam tenuit. Quorum clamor tandem pervenit ad caelum et patientissimas Dei vicit aures, ut missus angelus pessimo Nabal Carmelio diceret: Stulte, hac nocte auferent animam tuam te et propter causas, quas supra exposui, non habitare cum matre et praecipue, ne offerentem delicatos cibos renuendo conttes: aut si acceperis, oleum igni adjicias; et inter frequentiam puellarum per diem videacte cogites. Nunquam de manu et ocrmissione, uigil sensus nec uanis cogita
Abbreviated transcription (Latin):
timq in partẽ tͥ att̾am declinandũ sit. &¬
errori pateas. Non plus aut munꝰ ambules
ꝗͣ necee̾ ẽ. ne curpens lasseris. morãq faci¬
ens obdormias. In solitudine cito subrepit
suꝑbia. & si paruꝑ ieiunauerit. homineq
ñ idit : putat se alicuĩ eẽ. mom̾ti. Oolit̾ sui.
uagat᷑. Iudicat contra apłi uoluntate alienos
urbib quã in cella est &e inter fr̾s simulat
uerecundia. qui platearũ turbis collidit᷑.
Qͥd gͥ solitaria uitam rephendim. Dinime
Quippe quani sepe laudauimꝰ. Sed de suꝰ bs¬
do monast̾ioꝵ huĩcemodi uolumꝰ egredi
milites: quos hercini dira rudim̾ta ii terre¬
ant. qui sꝑeciẽ suȩ conuersationis multo tẽ¬
pore dederint. qͥ omĩ fuerint minimi. ut
pͥmo omiũ fierent. qͦs nec esuries neo sat᷑itaᷤᷤ
tutu est qui nesciunt scdm qͦsdam ineptos
homines demonũ pugnantiũ contra se por¬
tenta confingere. ut apud imꝑitos & uulgi

Expanded text:
timque tibi in partem alteram declinandum sit, et timque tibi in partem alteram declinandum sit, et errori pateas, plusque aut minus ambules, quam necesse est; ne aut currens lasseris, aut moram faciens, obdormias. In solitudine cito subrepit superbia: et si parumper jejunaverit, hominemque non viderit, putat se alicujus esse momenti: oblitusque sui, vagatur. Judicat, contra Apostoli voluntatem, alienos urbibus, quam in cellula est: et inter fratres simulat verecundiam, qui platearum turbis colliditur. Quid igitur? Solitariam vitam reprehendimus? minime: quippe quam saepe laudavimus. Sed de ludo monasteriorum, hujuscemodi volumus egredi milites, quos eremi dura rudimenta non terreant: qui specimen conversationis suae multo tempore dederint: qui omnium fuerint minimi, ut primi omnium fierent: quos nec esuries aliquando, nectutum est: qui nesciunt secundum quosdam ineptos homines, daemonum pugnantium contra se portenta confingere, ut apud imperitos, et vulgi
Abbreviated transcription (Latin):
annis erudit᷑ in heremo P astõr ouaiũ. hõum
factꝰ e. pastor. Apłi de piscatione lac̾ gene¬
sar ad piscationẽ hominu transiert̾. Iunc
habebant patrẽ. rete. nauicłam. Secuti dnin
ꝓtinꝰ om̃nia reliquer̾t. portantes cotidie cri¬
ce fuã. & ne uirga qͥdẽ iͥnmanu habentes.
NHoc dico. ut ecia si cłicatus titillat te desidul¬
discas qđ possis docere. & rationalẽ hostia of¬
gister sis anteꝗ discipłs. Non e. humilita¬
tis moe neq insure uidicare de cec̾is. & de
ministris ȩccliarii finistru qͥppia dicere.
habeant illi orainẽ & gratũ suñ. Que si te
tianũ liber docere te poterit. Nc̃ monachi
tͣ cunabula moresq discutimꝰ. & eiꝰ monachi
qͥ ub̃alib studiis erudit̾. in adolescentia iugnĩ
debeas. Michĩ pͥlaceat ut habeas. sc̃oꝵ contu¬
bermũ. nec ipse te doceas. & absq doctore
ingrediaris uiã quã nunꝗͣ ingressus es: sta¬

Expanded text:
annis eruditur in heremo, pastor ouium hominum annis eruditur in heremo, pastor ouium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piscationem hominum transierunt. tunc habebant patrem, rete, nauiculam: secuti dominum protinus omnia reliquerunt portantes cotidie crucem suam et ne uirgam quidem m manu habentes. hoc dico, ut, etiam si cdisce quod possis docere, et rationalem hostiam ofgister sis antequam discipulus. Non est humilitatis meae neque mensurae judicare de clericis, et deministris Ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. Habeant illi ordinem, et gradum suum, quem si ten ad Nepotianum liber , docere te poterit. Nunc monachi incunabula, moresque discutimus: et ejus monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adolescentia, jugum debeas. Mihi quidem placet, ut habeas Sanctorum contubernium, nec ipse te doceas, et absque ductore ingrediaris viam, quam nunquam ingressus es, sta
Abbreviated transcription (Latin):
re sententiȩ. ut q n uult hoc agere cõpella¬
t᷑. & quasi ium patiens uociferat᷑ & dicit.
Miser ugo homꝗ. qͥs me lib̾abit de corpo¬
re mortis huiꝰ ͦ Et tu te arbitraris absq
lapsu & uulnere transire posse. nͥ om̾i
custodia seruaueris cor tuũ. & cũ saluato¬
re direris. mat᷑ mea & frs mei hi st̃ qͥ faq¬
te uiuere. ñ uid̾e ad tempꝰ. s. ut semꝑ c rp̃o
uideat. Anna samuhele. ñ sibi s tab̾nacło
genilit. Filii ionadab qui uinũ &̾ sicerã ñ
bibebant. qui habitabant ᷤ in t̾entoriis. & qͥs
nor cõpulerat sedes habebant. scribunt᷑ in
psalmo. qd̃ pͥmi captiuitatẽ sustiuuerint.
qͥ ab erercitu uͣsdeoꝵ uastante iudea urbesin¬
troire compulsi st̃. Hiderint qͥd ahi sentan
iinꝰqͥsa enim suo sensu ducit᷑. Michi oppidi
carcer.  soltudo ꝑadysus ẽ. Quid defidam
urbii frequentiã. qͥ de singłaritate censem᷑
Moyses ut pee̾t. popło indeor. qͥdraginta

Expanded text:
re sententiae, ut, quod non uult, hoc agere conpellare sententiae, ut, quod non uult, hoc agere conpellatur, et quasi uim patiens uociferatur et dicit: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et tu te arbitraris absque lapsu et uulnere posse transire, nisi omni custodia seruaueris cor tuum et cum saluatore dixeris: mater mea et fratres mei hi sunt, qui facte uiuere, non uidere ad tempus, ut semper cum Christo uideat. Anna Samuhelem non sibi, sed tabernaculo genuit. filii Ionadab, qui uinum et siceram non bibebant, qui habitabant in tentoriis et, quas nox conpulerat, sedes habebant, scribuntur in psalmo, quod primi captiuitatem sustinuerint, quia exercitu Chaldaeorum uastante Iudaeam urbes introire conpulsi sunt. Uiderint, quid alii sentiant — unusquisque enim suo sensu ducitur —, mihi oppidum carcer est et solitudo paradisus. quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate censemur? Moyses, ut praeesset populo Iudaeorum, quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
in ueteri legimꝰ testanito. ed ificabant sibi
casulas ꝓpe fluenta iordanis turb & urbib
derelictis. polenta. & herb̾ agrestib uictita¬
bant. Quam dui in patͥa tua es habeco
cellula ꝓ paradyso. Uaria scripturar̾ poma
decerpe. His utere delicuis. harũ fruere
conplerui. Si scandalitat᷑ ce̾ odłs. pes manꝰ
tua. pice ea. Nulli parcas. ut soli parcas
anime tuę. Qui iudit muliere ad concu¬
piscendũ: iã mechatꝰ ẽ. ea in corde suo.
Qui głabit᷑ castũ se habere cor: Astra n¬
st̾ muncda m eonspectu dni. qͣnto magis i¬
mines. qͦrĩ uita temptatio e. He nob. qͥ
qͦtiens concupiscimꝰ : totiens fornicam᷑. In¬
ebriatꝰ ẽ. inqͥt glachiꝰ mĩs in cęlo. multo am¬
pliꝰ in terra quę spias & tribulos generat
Uas electionis in cuiꝰ oreͤ xp̃s resonat. ma¬
cerat corpꝰ suũ & subicit seruituti. & tam
ceruit naturalẽ carnis ardorẽ suȩ repugna¬

Expanded text:
in ueteri legimus testamento — aedificabant sibi in ueteri legimus testamento — aedificabant sibi casulas propter fluenta Iordanis et turbis urbium derelictis polenta et herbis agrestibus uictitabant. quamdiu in patria tua es, habeto cellulam pro paradiso, uaria scripturarum poma decerpe, his utere deliciis, harum fruere conplexu. si scandalizat te oculus, pes, manus tua, proice ea. nulli parcas, ut soli parcas animae. qui uiderit mulierem ad concupiscendum eam, iam moechatus est eam in corde suo. quis gloriabitur castuda in conspectu domini: quanto magis homines, quorum uita temptatio est! uae nobis, qui, quotiens concupiscimus, totiens fornicamur. inebriatus est, inquit, gladius meus in caelo: multo amplius in terra, quae spinas et tribulos generat. uas electionis, in cuius Christus ore sonabat, macerat corpus suum et subicit seruituti et tamen cernit naturalem carnis ardorem suae repugna
Abbreviated transcription (Latin):
cupis frigore extinguere. Que ce ipsa mode¬
rata sirit. ne nimia debilitent stomachũ.
& maiorẽ refectionẽ poscentia erumparit in
cruditatẽ quȩ parens libidinii ẽ. Modicꝰ ac
temꝑatꝰ cyb. & carni & animȩ utił e. Matre
ita uide ne ꝑ illã alias uidere coneris. quar̃
uultꝰ cordi tuo hereant. & tacitũ uiuat sub
pectore uulnꝰ. Ancillulas que illi in obseqͥo
fe̾. tͥ scias eẽ. in insidus. Quanto uilior earu
conditio ẽ. tanto facilior ruina ẽ. Et ioħs
baptista scam matrẽ habuit. pontificisq
filiꝰ erat. & tam̃ nec matris asfectii. nec pa¬
tris opib uincebat᷑. Ne in domo parentũ
cũ ꝑicło uiueret castitatis. uiuebat in he¬
remo. & ocłis desicdãtib xp̃m nichil aliud¬
iiͦ. dignabat᷑ aspicere. Uestis asꝑa. zona pellicia.
cyb locuste. mnelq siluestrę. om̃ia urcutia̾
continentie pͣꝑata. filii ꝓpħarui qͦs monachoᷤᷤ

Expanded text:
cupis frigore extinguere. quae et ipsa modecupis frigore extinguere. quae et ipsa moderata sint, ne nimia debilitent stomachum et maiorem refectionem poscentia erumpant in cruditatem, quae parens libidinum est. modicus ac temperatus cibus et carni et animae utilis est. matrem ita uide, ne per illam alias uidere cogaris, quarum uultus cordi tuo haereant et tacitum uiuat sub pectore uulnus. ancillulas, quae illi in obsequio sunt, tibi scias esse in insidiis, quia, quantum uilior earum condicio, tanto facilior ruina est. et Iohannes Baptista sanctam matrem habuit pontificisque filius erat et tamen nec matris affectu nec patris opibus uincebatur, ut in domo parentum cum periculo uiueret castitatis. uiuebat in heremo et oculis desiderantibus Christum nihil aliud dignabatur aspicere. uestis aspera, zona pellicia, cibus locustae melque siluestre, omnia uirtuti et continentiae praeparata. filii prophetarum — quos monachos
Abbreviated transcription (Latin):
runt suos. & n suor paipant᷑ affectu. Q uaru
inpatientia iudex anum tullã recipit excu¬
sationẽ & cassa pudicitie uelam̃ta qͥsi arane¬
arũ uela dirumpit. Nideas ñ nullos accinc¬
tis renib pulla tunica. barba ꝓlixa. a muli¬
erib ñ posse discede. sub eod̃ manere tecto.
simul inire conuuua. ancillas uiuenes ha¬
bere in mynift̾io & pter nuptiarũ uocabu
as.la om̃ia ẽẽ. matmonia. Nec hec culpa ẽ. nõĩs
xp̾iani. si simulator religionis in uitio sit
Qͥn imo confusio gentiliũ. c̃ ea uideant ec¬
cłiis displicere. que hominib bonis ñ placen.
Tu uͦ si monachus ẽẽ. uis ñ uideri. habeco
cura nͥ rei familiaris cui renuntiando hoc
ẽẽ. cepisti. s animȩ tuȩ. Sordes uestiũ can¬
dide m̾̃tis indicia stͥ. Hilis tunica conteptũ
scłi ꝓbet. ita dũ taxat ne animꝰ tiͣmeat.
ne habit̾ sermoq dissentiant. Balnearũ fo¬
m̃ta ñ queras. qui calore corporis ieiunior

Expanded text:
runt suos et non suorum palpantur affectu, quarum runt suos et non suorum palpantur affectu, quarum inpatientia, index animi, nullam recipit excusationem et cassa inpudicitiae uelamenta quasi aranearum fila disrumpit. uideas nonnullos accinctis renibus, pulla tunica, barba prolixa a mulieribus non posse discedere, sub eodem conmanere tecto, simul inire conuiuia, ancillas iuuenes habere in ministerio et praeter uocabulum nuptiarum omnia esse matrimonii. nec culpa est nominis Christiani, si simulator religionis in uitio sit, quin immo confusio gentilium, cum ea uident ecclesiis displicere, quae omnibus bonis non placent. Tu curam non rei famiesse coepisti, sed animae tuae. sordes uestium candidae mentis indicio sint, uilis tunica contemptum saeculi probet ita dumtaxat, ne animus tumeat, ne habitus sermoque dissentiat. balnearum fomenta non quaeras, qui calorem corporis ieiuniorum
Abbreviated transcription (Latin):
sustinens fut᷑ar. ut ubertatẽ gallici nitore x.¬
q sermonis grauitas romana condirer. nec
calcarib in te s frenis uteret᷑. Qđ & in diser¬
tissinis uiris gretiȩ logimꝰ. qͥ asianũ tumorẽ
attico siccabant sale. & lururiantes flagellis
uineas falcib repͥmebant ut ȩloqͦntiȩ torcła¬
ria nͨ uerbor panpinis s sensiui qͥsi uuarii
exp̾ssib redundarent. Hanc tu suscipe paren¬
te. ama ut nittͥce. uenerare ut scãm. nec ali¬
eꝵ imitere̾s exẽplũ qͥ relinquunt suas. & a¬
lienas appecunt. Quor dedecꝰ in ꝓpatulo. ło
sub nomine pietatis querentiũ suspecta con¬
sorcia. Noui ego qͣsdã iam mat̾ioris etatis &
plerasq generis libertini adolescentib dele¬
ctari. & filios quęrere sp̃uales. paulatiq
pudore suꝑato. ꝑfecco matrii nomina cruꝑe
in licentia maritalẽ. Alii sorores uirgines oe¬
sert̃. & externis uiduis copulant. Stͥ que ode¬

Expanded text:
sustinens futurorum, ut ubertatem Gallici nitoremqsustinens futurorum, ut ubertatem Gallici nitoremque sermonis grauitas Romana condiret nec calcaribus in te sed frenis uteretur, quod et in disertissimis uiris Graeciae legimus, qui Asianum tumorem Attico siccabant sale et luxuriantes flagellis uineas falcibus reprimebant, ut eloquentiae torcularia non uerborum pampinis, sed sensuum quasi uuarum expressionibus redundarent. hanc tu suspice ut parentem, ama ut nutricem, uenerare ut sanctam. nec aliorum imiteris exemplum, qui relinquunt suas et alienas appetunt, quorum dedecus in propatulo est sub nominibus pietatis quaerentium suspecta consortia. noui ego quasdam iam maturioris aetatis et plerasque generis libertini adulescentibus delectari et filios quaerere spiritales paulatimque pudore superato per ficta matrum nomina erumpere in licentiam maritalem. alii sorores uirgines deserunt et extraneis uiduis copulantur. sunt, quae ode
Abbreviated transcription (Latin):
uenditis omib querit pciosissimi margaritã.
qui totñ substantie suc opib enuit agrii.
in qͦ repꝑiat thesaurũ. que̾ nec fur effodere
nec latro possit auferre: Scio me offensuri
eẽ. qͣ plurimos. qui generalẽ deꝰ uͤitiis aispu¬
tationẽ in suã refert̃ contumeliã. & dũ mͥ irã¬
cunt᷑ suã indicant conscientia. multoq pei
de se ꝗͣ de me uidicant. Ego enni nemine̾
nominabo. noc ueteris comedie licentia certas
ꝑsonas eligã atq ꝑstringa. Prudentis uiri ẽ. N.
ac prudentiuui feminarũ dissimulare. imo e¬
m̃dare ꝗd inse intelligant. & indignari sibi
magis q̃ mͥ. nec in monitore maledicta conge
rerẽ. qui ut in isd teneat᷑ criminib cerce in
eo melior ẽ. qd sua ei mala ii placent. Audio
religiosa te hab̾e matrẽ. multor annor ui¬
duã. que aluit. que erudiuit infantẽ. & pꝰ
studia galliarii. quȩ ł florentissima ft̃. misit
romã ñ parcens sũptib & absentia filii spe

Expanded text:
tiosissimum margaritum? qui totis substantiae suae opibus emit agrum, in quo reperiat thesaurum, quem nec fur effodere, nec latro possit auferre? 5. Scio me offensurum esse quamplurimos, qui generalem de vitiis disputationem, in suam referunt contumeliam; 935 et dum mihi irascuntur, suam indicant conscientiam: multoque pejus de se, quam de me judicant. Ego enim neminem nominabo: nec veteris Comoediae licentia certas personas eligam atque perstringam. PRUDENTIS VIRI EST, ac prudentium feminarum, dissimulare, imo emendare quod in se intelligunt, et indignari sibi magis quam mihi; nec in monitorem maledrere, qui, ut isdem teneatur criminibus, certe in eo melior est, quod sua ei mala non placent. Audio religiosam habere te matrem, multorum annorum uiduam, quae aluit, quae erudiuit infantem et post studia Galliarum, quae uel florentissima sunt, misit Romam non parcens sumptibus et absentiam filii spe
Abbreviated transcription (Latin):
in nuttentẽ reuertit᷑. & uulnerat uulne¬
rantẽ. illudq cõplet᷑. facti st̾ mͥ in arcũ
prauũ. & alibi. qui mittit in altũ lapi¬
de. recidet in caput eiꝰ. ita decraccor cũ
tristẽ uiderit faciẽ audientis. ĩmo ne
audientis qͥdẽ s obturantis aures suas
ne audiat iudiciũ sanguinis. ilico conti
cescit. pallent uultꝰ. herent labia. saliua
siccat᷑. Unde idẽ uir sapiens. cũ deracto¬
rib inqͥt ne miscearis. qm̃ repente ueniet
ꝑditio eoꝵ. & ruina utriꝰq qͥs nouit: Iam
Ueritas angulos ñ amat. nec querit susur¬
rones. Ti totheo dr̃. aduersus prb̃m accusa¬
tione cito n reccꝑis. Peccantẽ gora om̃ib ar¬
gue. ut cti metu habeant. Non ẽ. facile
de ꝑfecca etate credendu. qua & uita p̃tita
defendit. & honorat uocabulũ dignitati.
Herũ q hoĩes sumꝰ. & int̾dũ contͣ annor
maturitatẽ pueroꝵ uitiis labim̾: si me
uis corrigi delinqͣntẽ apte increpa. tan¬

Expanded text:
in mittentem reuertitur et uulnerat uulnein mittentem reuertitur et uulnerat uulnerantem illudque conpletur: facti sunt mihi in arcum prauum et alibi: qui mittit in altum lapidem, recidet in caput eius, ita detractator. cum tristem faciem uiderit audientis, immo ne audientis quidem, sed obturantis aures suas, ne audiat iudicium sanguinis, icescit, pallet vultus, haerent labia, saliva siccatur. Unde idem vir sapiens: Cum detractoribus, inquit, ne miscearis: quoniam repente veniet perditio eorum: et ruinam utriusque quis novit ? tam ueritas angulos non amat nec quaerit susurrones. Timotheo dicitur: aduersus presbyterum accusationem cito ne receperis. peccantem autem coram omnibus argue, ut et ceteri metum habeant. non est facile de perfecta aetate credendum, quam et uita praeterita defendit et honorat uocabulum dignitatis, uerum, quia homines sumus et interdum contra annorum maturitatem puerorum uitiis labimur, si me uis corrigi delinquentem, aperte increpa, tan
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ nero. foris cato. totꝰ ambiguus. ut
ex contrariis diu̾sisq naturi unũ mon¬
strũ nouãq bestiã diceres eẽ. conpactã
iuxta illud poeticũ. Prima leo. postea sꝰ
draco. media ipsa chymera. Nunꝗͣ gͦ ta¬
les uideas. nec huiꝰcemodi hominib ap¬
pliceris. nec declines cor tuũ in uerba
malitie & audias. Sodens aduersus fr̃em
tinĩ detrahebas. & adu̾sus filiũ matris
tue ponebas scandalũ. Et iter᷑. filii ho¬
minũ dentes oni arma & sagitte. Et
alibi. Molliti st̾ sermones eiꝰ suꝑ oleu̾.
& ipsi st̃ iacula. Et aꝑtiꝰ in ecłiasten.
Si mordeat serpens in filentio. sic qͥ
fr̾i suo occulte decrahit. S dices. Ipse ñ
decraho. aliis loquentib qͥd facere pos¬
sum: Ad excusandas excusationes in pa¬
demꝰ in facie. Salomon loqͥt᷑ in ꝓuerbii.
Nentꝰ aqͥlo dissipat nubes. & uultꝰ tͥstis
linguas detrahentiũ. Sic̃ enim sagita
si mictat᷑ contra durã mat̾iẽ ñ nunqͥ

Expanded text:
intus Nero, foris Cato, totus ambiguus, ut intus Nero, foris Cato, totus ambiguus, ut ex contrariis diuersisque naturis unum monstrum nouamque bestiam diceres esse conpactam iuxta illud poeticum: prima leo. postrema draco, media ipsa chimaera. Numquam ergo tales uideas nec huiusce modi hominibus adpliceris, ne declines cor tuum in uerba malitiae et audias: sedens em tuum detrahebas et aduersus filium matris tuae ponebas scandalum et iterum: filii hominum dentes eorum arma et sagittae et alibi: molliti sunt sermones eius super oleum et ipsi sunt iacula et apertius in Ecclesiaste: si mordeat serpens in silentio, sic, qui fratri suo occulte detrahit. sed dicis: ipse non detraho, aliis loquentibus facere quid possum?\' ad excusandas excusationes in pecdemus in facie. Salomon loquitur in Prouerbiis: uentus aquilo dissipat nubes et uultus tristis linguas detrahentium. sicut enim sagitta, si mittatur contra duram materiam, nonnumquam
Abbreviated transcription (Latin):
agitari asini. aue estuantẽ canis ꝓtendi
lingua. Nulli detrahas. nec in eo te scm̃
putes. si cec̾os laceres. Accusam sepe qd̾ faci¬
mꝰ. & contra nosmecipsos diserci in nr̃a ui¬
tia inuelim̃. muti de eloquentib iudican¬
tes. lestudineo grunnĩ incedebat ad loquen¬
dũ gradu. & ꝑ interualla quedã uit pau¬
a uerba carpebat. ut eu putares singul¬
tire nͨ ꝓloqͥ. Et tam̃ e mensa posita libro¬
rũ erposuisset struẽ adducto suꝑcilio con¬
tractisq narib ac fronte rugata. duob di¬
gituł concrepabat. ac signo ad audiendu
discipłos ꝓuocans. Te nugas meras fundere.
& aduersũ singulos declamare. Crecicũ dice¬
res ee. longinũ. censorinũq romane facun¬
die. notare que uellec. & d senatu doctorẽ
excludere. Hic bene nũmatꝰ. plus place¬
bat in pranctiis. Nec mirii qͥ muttos incre¬
pare solitꝰ erat. factoq cu eo circunstre¬
pentiũ garruloꝵ ꝓcedebat in publicũ

Expanded text:
agitari asini aut aestuantem canis protendi agitari asini aut aestuantem canis protendi linguam. nulli detrahas nec in eo te sanctum putes, si ceteros laceres. accusamus saepe, quod facimus, et contra nosmet ipsos diserti in nostra uitia inuehimur muti de eloquentibus iudicantes. testudineo Grunnius incedebat ad loquendum gradu et per interualla quaedam uix pauca uerba capiebat, ut eum putares singultire, non proloqui. et tamen, cum mensa posita librorum exposuisset struem, adducto supercilio contractisque naribus ac fronte rugata duobus digitulis concrepabat hoc signo ad audiendum discipulos prouocans. tunc nugas meras fundere et aduersum singulos declamare: criticum diceres esse Longinum censoremque Romanae facundiae notare, quem uellet, et de senatu doctorum excludere. hic bene nummatus plus placebat in prandiis. nec mirum, qui multos inescare solitus erat factoque cuneo circumstrepentium garrulorum procedebat in publicum
Abbreviated transcription (Latin):
respondi. & nͥc breuit̾ respondebo. me in p̾¬
senti opuscło ũ de cłicis disputare. s mona¬
laudabił. Ita gͦ age & uiue in monast̾io.
ut clericꝰ ee merearis. ut adolescentiã tua
nulla sorde cõmacłes. ut ad altare rpi qͥsi
de thalamo uirgo ꝓcedas. & habeas deforiꝰ
bonũ testimonũ. femuine que nom tuũ no¬
uerint. uultu nesciant. Cii ad ꝑfecca etate
ueneris. si tam̾ uita cones fuerit: & te uł
popłs ł pontifex ciuitatis in clericũ alle¬
gerint. agnto que clerici st̃. & uit ipsos
sectare meliores. qr in om̃i conditione & gra¬
du optimisnurta stͥ pessima. Ne ad scriben¬
dũ cito ꝓsilias. & leui ducaris insania
Multo tempore disce qd̃ doceas. noc credas
laudatorib tuis. imo irrisorib aurẽ ne
libenter accõmodẽ. Qui ẽ te adulationib
fouerint. & qͦdã mͦ inpotẽ m̃tis effecerint.
si subito rospereris. aut ciconior dephendis
postea colla curuari. aut manu auricłas¬

Expanded text:
respondi et nunc breuiter respondebo: me irespondi et nunc breuiter respondebo: me ide clericis disputare, sed monalaudabilis. ita ergo age et uiue in monasterio, ut clericus esse merearis, ut adulescentiam tuam nulla sorde conmacules, ut ad altare Christi quasi de thalamo uirgo procedas et habeas de foris bonum testimonium feminaeque nomen tuum nouerint, uultum nesciant. cum ad perfectam aetatem ueneris, si tamen uita comes fuerit, et te uel populus uel pontifex ciuitatis in clerum adlegerit, agito, quae clerici sunt, et inter ipsos sectare meliores, quia in omni condicione et gradu optimis mixta sunt pessima. Ne ad scribendum cito prosilias et leui ducaris insania. multo temlaudatoribus tuis, imo irrisoribus aurem ne libenter accommodes; qui cum te adulationibus foverint, et quodammodo impotem mentis effecerint, si subito respexeris, aut ciconiarum deprehendes post te colla curvari, aut manu auric
Abbreviated transcription (Latin):
sertantes. Et pͥus qͥdẽdei ab edilib qͦs ał u¬
Pa 2 Uͦ XC Cͦ E. greci appellant. uendentiũ
ioleicebat᷑ rabies. noc erat impune peccatũ
Ilumc aut sub religionis titulo exercent᷑ inĩr
copendia & honor nominis rp̃iani fraudẽ
magis fac̃ qͣ patit᷑. Qđq pudet dicere. s
necc̃e ẽ. ut saite̾ sic ad nr̃ni erubescamꝰ dede
publice extendentes manꝰ pannis aurũ tegi¬
mi. & contra om̃ui opinionẽ plenis sacuł mo¬
rim diuites. qui qͥsi pauꝑes uirimꝰ. Tibi cũ
in monastio fueris. hec facere ñ licebit. & in¬
olescente paulatim consuecudine. qđ pͥmũ
ogebaris uelle incipies. & delectabit xe. labor
neq̃ꝗͣ consicdłans qͥd alii mali faciant. s qͥd
boni tu facere debeas. Nleq uͦ peccantiũ du¬
caris multitudine. & te ꝑeuntiu tba sollicitet.
iistrant ȩceliis. ad eunt balnea unguenta ñ
sꝑnunt. & tani omui flore usantẽ Ad qđ ante

Expanded text:
sectantes. et prius quidem ab aedilibus, qusectantes. et prius quidem ab aedilibus, quos dyoQavofiovg Graeci appellant, uendentium cohercebatur rabies nec erat inpune peccatum, nunc autem sub religionis titulo exercentur iniusta conpendia et honor nominis Christiani fraudem magis facit quam patitur. quodque pudet dicere, sed necesse est, ut saltim sic ad nostrum erubescamus dedecus, publice extendentes manus pannis aurum tegimus et contra omnium opinionem plenis sacculis morimur diuites, qui quasi pauperes uiximus. tibi, cum in monasterio fueris, haec facere non licebit et inolescente paulatim consuetudine, quod primum cogebaris, uelle incipies et delectabit te labor tuaquam considerans, quid alii mali faciant, sed quid boni tu facere debeas. Neque uero peccantium ducaris multitudine et te pereurtium turba sollicitet, nistrant ecclesiis, adeunt balneas, unguenta non spernunt et tamen in omnium flore uersantur. ad quod et ante
Abbreviated transcription (Latin):
aucta. ꝗͣ minuta. ead minift̾ia seruulor.
idẽ apparat coniuiuii. In uitro & patella fic¬
tili. aurũ comedit᷑. & int̾ tͣbas & eramina
ministroꝵ. nom sibi uindicant solitari.
sibi scioli poparui fercłis suniles ꝓcedunt
publicũ. ut canina ereireant facundiã. Al¬
i in altũ sublatis humeris & intra se nescio
qͥd conicientes. stupentibq: in terra ocłis. tu¬
m̃tia u̾ba trutinant. ut si p̾conẽ addidis.
putes incede p̾fecturã. St qͥ humore cellarii
ĩmodatisq ieiuiniis. tedio solitudinis ac nimi¬
a lectione. diĩ cdieb ac noctib aurib suis ꝑso¬
nant: uertunt᷑ in melancolia. & hẏpocratis
magis fomtis ꝗ̃ nr̃is monits indigent. Pieri¬
q artib & negotiationib pͥstinis carere nͥ
posst̾. nuitatisq nominib institoꝵ eade ex¬
ercent comercia. ñ uictũ & uestitũ qđ apłs
p̃cepit. s. maiora ꝗͣ scłi homines emolumta

Expanded text:
aucta quam imminuta. Eadem ministeria servulorum, aucta quam imminuta. Eadem ministeria servulorum, idem apparatus convivii. In vitro, et patella fictili aurum comeditur, et inter turbas et examina ministrorum, nomen sibi vindicant solitarii.sibi scioli; pomparum ferculis similes procedunt in publicum, ut caninam exerceant facundiam. Alii sublatis in altum humeris, et intra se nescio quid cornicantes, stupentibusque in terram oculis, tumentia verba trutinantur, ut si Praeconem addideris, putes incedere Praefecturam. Sunt qui humore cellarum, immoderatisque jejuniis, taedio solitudinis, ac nimia lectione, dum diebus ac noctibus auribus suis personant, vertuntur in melancholiam, et Hippocratis magis fomentis, quam nostris monitis indigent. Plerique artibus, et negotiationibus pristinis carere non possunt, mutatisque nominibus institorum, eadem exercent commercia: non victum et vestitum, quod Aposcipit, sed maiora quam saeculi homines emolumenta
Abbreviated transcription (Latin):
ille doceat hin ansuetudinẽ. Non facias qd
ius comedas qd iuberis. habeas qđ accoꝑis¬
qͣ nitũ acceꝑis uestiaris. qđ acreꝑis opis ul
pensa ꝑsoluas. subiciari eui ñ uis. lassus
ad stratũ uenias. ambulansq dormites.
nec dum erpleco sõno surgere cõpellaris.¬
Dicas psalmũ in ordine tuo. en qͦ n dulie¬
do uocis s nĩtis affectꝰ querit᷑. scribente
tos in cordib ur̃is. Legerat enim ee p̾cepti
monastii timeas ut dnin. diligas ut parentẽ.
credas tͥ sauitare qͥcqͥd ille p̾ceꝑit. nec de mai¬
ori sententia uidices. cuiꝰ officiũ ẽ. obedire &
impleit quȩ ussa st̃. dicente moyse Audi is¬
rł & tace. lantis negotiis occupatꝰ. nulł ua¬
cab̾ cogitationib. Et dii ab alio transis ada¬
lud. op̃q succedit oꝑi. illud solũ inte reti¬
neb. qđ agere cõpelleris. Uidi ego qͦscda. qͥ p̃
uocis ꝓfessione ñ reb. nichil de pͥstina con¬
uersatione mutart. Res familiaris magii

Expanded text:
ille doceat mansuetudinem, non facias, quod ille doceat mansuetudinem, non facias, quod vis, comedas, quod iuberis, habeas, quantum acceperis, vestiaris, quod acceperis, operis tui pensa persolvas, subiciaris, cui non vis, lassus ad stratum venias ambulansque dormites, necdum expleto somno surgere codicas psalmum in ordine tuo — in quo non dulcedo uocis sed mentis affectus quaeritur scribente tes in cordibus uestris; legerat enim esse praecemonasterii timeas ut dominum, diligas ut parentem, credas tibi salutare, quidquid ille praeceperit, nec de maioris sententia iudices, cuius officii est oboedire et inplere, quae iussa sunt, dicente Moyse: audi, Israhel, et tace. tantis negotiis occupatus nullis uacabis cogitationibus et, dum ab alio transis ad aliud opusque succedit operi, illud solum mente retinebis, quod agere conpelleris. Uidi ego quosdam, qui, uocis professione, non rebus — nihil de pristina conuersatione mutarunt. res f
Abbreviated transcription (Latin):
ui usitatoq sermone. & ut ita loqͣr sumis
labus hospites inuitemꝰ. s toto mentis ar¬
dore teneamꝰ qͥsi auferentes secũ de lucro
nr̃o atq cõpendio. Nulla ars absq magist̾
discit᷑. Etiam nuta auimalia & ferarũ gre¬
ges cictores sequunt᷑ suos. In apib pͥncipe
st̃. Orues unã sequunt᷑. ordine litterato.
Impator unꝰ. iudex uñ ꝓiuntię. Roma it
condita ẽ: duos fr̃s simul reges hab̾e nͥ po¬
tuit. & parricidio dedicat᷑. Iñ rebecce utero
ep̃i. singłi archiprbi. singłi archidiacon
& om̃is ordo eccłiasticꝰ suis rectorib nitit᷑
In naui unꝰ gub̾nator. in domo uñ dns. in
qͦ uis geadi erercitu unĩ signũ expectatꝰ.
Et ne plura replicando fastidiũ legenti fi¬
tiã. ꝑ hec om̃ia ad illud tendit oratio. ui
doceam te nĩ tuo arbito dimittendũ. s ui
uere in monastio sub uniꝰ disciplina patris
consortioq multor. ut ab alio discas binn¬
litatẽ. ab alio patientiã. Hic te silentium:

Expanded text:
ui citatoque sermone et - ut ita loquar — summis labiis hospites inuitemus, sed toto mentis ardore teneamus quasi auferentes secum de lucro nostro atque conpendio. Nulla ars absque magistro discitur. etiam muta animalia et ferarum greges ductores sequuntur suos. in apibus principes sunt; grues unam sequuntur ordine imperator unus, iudex unus provincie. Roma autem condita duos fratres simul reges habere non potuit et parricidio dedicatur. In Rebecce utero singuli archipresbyteri, singuli archidiaconi et omnis ordo ecclesiasticus suis rectoribus nititur. In navi unus gubernator, in domo unus dominus; in quamvis grandi exercitu unius signum expectatur. Et ne plura replicando fastidium legenti faciam, per haec omnia ad illud tendit oratio, ut doceam te non tuo arbitrio dimittendum, sed vivere debere in monasterio sub unius disciplina patris consortioque multorum, ut ab alio discas humilitatem, ab alio patientiam, hic te silentium,
Abbreviated transcription (Latin):
humiliores fac & pauꝑes. Aut si ꝑfecta¬
desicłas. exi cu abraan de patͥa & de cogn¬
tione tua. & ꝑge qͦd̾ nescis. Si habes sub¬
stantia. uende & da pauꝑib Si ñ habe
grandi onere lib̾atꝰ es. Nuclũ xp̃m nud
sequere. Durũ grande. difficile s magna

Expanded text:
humiliores facit et pauperiores, aut, si pehumiliores facit et pauperiores, aut, si pedesideras, exi cum Abraham de patria et cognatione tua, et perge quo nescis. Si habes substantiam, vende, et da pauperibus. Si non habes, grandi onere liberatus es: nudum Christum, nudus sequere. Durum, grande, difficile; sed magna
Abbreviated transcription (Latin):
nec patiat᷑ in parte aliã declinando uia
relinquere regiam. ꝑ qua isrł ad teria
remissionis ꝓꝑans se transit᷑um eẽ ꝓ¬
mittit. Atq ittinã exaudiat᷑ uox eglie
implorantis. Dñe ꝑacẽ da nobis. om̃ia
enim dedisti nob̾. Utinã qd̾ renuncia¬
mꝰ scło uoluntas fit ñ necessitas. & pau¬
ꝑtas habeat expetita głam. ñ islata cru¬
ciatũ. Cet̾um uirta miscdã hui tempo¬
ris. & ubiq gladios seuientes. satis oue
est qui pane non maiget. Nimnu potens
ep̃s induę sareptenis imitator. esuribi
pascit alios. & ore pallente ieiuniis fame
dñi canistro uimineo sanguinẽ portabat¬
in uitro. qͥ auaritia piecit de templo. qui
absq fumcło & increpatione uendentiũ co¬
lrmbas idẽ. dona sps scĩ mensasq subu̾tte
ma̾monȩ & numularioꝵ era disꝑsit. ut domꝰ¬
lunca. Hinꝰ tu sectare uestigia. & cetarũ
qͥ uirtutũ ilħꝰ similes st̃. qͥs sacerdotui

Expanded text:
nec patiatur te in partem alteram declinando uiam nec patiatur te in partem alteram declinando uiam relrepromissionis properans, se transiturum esse promittit. Atque utinam exaudiatur vox Ecclesiae implorantis: Domine, pacem da nobis: omnia enim dedisti nobis . Utinam quod renuntiamus saeculo, voluntas sit, non necessitas: ET PAUPERTAS habeat expetita gloriam, non illata cruciatum. Caeterum juxta miserias hujus temporis, et ubique gladios saevientes, satis dives est, qui pane non indiget. Nimium potens uiduae Saraptensis imitator, esuriens pascit alios et ore pallente ieiuniis fame domini canistro uimineo, sanguinem portat uitro, qui auaritiam proiecit e templo, qui absque funiculo et increpatione uendentium columbas, id est dona spiritus sancti, mensas subuertit mammonae et nummulariorum aera dispersit, ut domlunca. huius e uicino sectare uestigia et ceterorum, qui uirtutum illius similes sunt, quos sacerdotium et
Abbreviated transcription (Latin):
beatos uos dicunt. seducunt uos & semi¬
tas pedũ ui̾oꝵ subuertunt. Quid enĩ mͥ
ꝓddest si aliis mala mea referas. si me nes¬
ciente peccatis meis ĩmo detractionib tus
alium liulneres. & certatim om̃ib narres.
sic singulis loquaris qͥ s nulli alteri dixx¬
ris. Hoc ẽ ñ me emendare. s uitio tuosa¬
tiffacere Precepit dñi ii nos peccantes ar¬
gui deb̾e secreco. uł adhibito teste. & si
audire noluerint referri ad eccłiam. ha¬
bendosq in malo ꝑtinaces. qͣsi hetnicos
& publicanos. Hx exp̾ssius loqͦr. ut ado¬
lescente meũ & lingua & auitũ prurigi¬
ne lib̾em. ut renatũ in xp̃o sine rugã &
macła qͥsi pudicam uirginẽ exbibea: scam¬
q tã mente ꝗͥ corpore. ne solo nomine
głet᷑. & absq oleo bonoꝵ oꝑtm extinda
lampade excludat᷑ ab sponso. Habes ibi
scm doctissimũq pontifice̾. ꝓculii. qͥui
ua & presenti uoce nr̃as scedulas suꝑet.
cotidianisq tractatib iter tuuĩ dirigat.

Expanded text:
beatos uos dicunt, seducunt uos et semitas pedum uestrorum supplantant. quid enim mihi prode est, si aliis mala mea referas, si me nesciente peccatis meis, immo detractationibus tuis alium uulneres et, cum certatim omnibus narres, sic singulis loquaris, quasi nulli alteri dixeris ? hoc est non me emendare, sed uitio tuo satisfacere. praecepit dominus peccantes in nos argui debere secreto uel adhibito teste et, si audire noluerint, referri ad ecclesiam habendosque in malo pertinaces quasi ethnicos et publicanos. Haec expressius loquor, ut adulescentem meum et linguae et aurium prurigine liberem, ut renatum in Christo sine ruga et macula quasi pudicam uirginem exhibeam sanctamque tam mente quam corpore, ne solo nomine glorietur et absque oleo bonorum operum extincta lampade excludatur ab sponso. habes ibi sanctum doctissimumque pontificem Proculum, qui uiua et praesenti uoce nostras scidulas superet cotidianisque tractatibus iter tuum dirigat
Abbreviated transcription (Latin):
Plͤna st̃ om̃ia: ita ut spcculator & doctor in
suma mali arbore sedeat. & inde regendȩ & cir¬
cunfleecendȩ nauis dictata p̾dicat. felir cursu
e si pꝰ sex menses supͣdiccȩ urb̾ portu teneant.
a qͦ se incipiat aꝑire oceanꝰ. ꝑ que uix anno
ꝑpetuo ad indiã ꝑuenit᷑. & ad gangen fluuiũ
que physon scã seriptura cognominat. qͥcir¬
cuit omem terri eiulath. & multa genera
pigintoꝵ de paradysi dr̃ fonte deuebere.
bi nascit᷑ carbuncłs & smaragd̃. & margarita
candentia. & uniones qͥb nobiliũ feminar
ardet ambitio. Montesq aurei qͦs adire ꝓpt̾
dracones & griphes & immsoꝵ corpor monst
lominib impossile c̃: ut ostendat᷑ nob̾ qͥles cu̾
todes habet auaritia. Cur sim ista. ꝑspiciui
est. Si negotiatores sesi tanta sustinent ut ad
incercas ꝑueniant ꝑiturasq diuitias. & ser

Expanded text:
plena sunt omnia, ita ut speculator et ductor in plena sunt omnia, ita ut speculator et ductor in summa mali arbore sedeat et inde regendae et circumflectendae nauis dictata praedicat. felix cursus est, si post sex menses supra dictae urbis portum teneant, a quo se incipit aperire oceanus, per quem uix anno perpetuo ad Indiam peruenitur et ad Gangen fluuium — quem Phison sancta scriptura cognominat —, qui circuit omnem terram Euilat et multa genera pigmentorum de paradisi dicitur fonte euehere. ibi nascitur carbunculus et zmaragdus et margarita candentia et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio, montesque aurei, quos adire propter dracones et gryphas et inmensorum corporum monstra hominibus inpossibile est, ut ostendattodes habeat avaritia. 4. Quorsum ista? Perspicuum est, si negotiatores saeculi tanta sustinent, ut ad incertas periturasque divitias per
Abbreviated transcription (Latin):
de celo descendit ad terras. docet᷑ & discit om̃s lo¬
mines posse saluari. rursuĩq qd̃ uidat in specic
candidissimmi linteaminis in suꝑna transfert᷑.
& ercdentiũ turbã de terris in celũ rapit. ut pol¬
licitatio dni cõpleat. Seciti nniundo corde. qm̃ i
psi d̾m uidebunt. Iotii qd app̃hensa manu in¬
sinuiare tͥ cupio. qd̾ quasi doctꝰ nauta pꝰ multa
naufragia rude conor instruere uectore. illudẽ.
ut in quo litore pudicitie prrate sint noueri
ubi caribdis & radir om̃iũ malor auagitia
ubi scillei obtiectateꝵ canes. de qͥb: apł loqͥtꝰ
ne mordentes inuicẽ mutuo consumamini. qͦmͦ
in mecdia tranqͥllitate securi libicis int̾dii uiti¬
or syrtib obruamͦ. qͥd uenenator animanti¬
ii desertii hiñ scłi nutriat. Nauigantes rubrii
gentes uage. ĩmo belus habitant ferocissime:
enrꝑ solliciti semꝑ armati. totiꝰ anni uebunl
erbaria: latentib saris. uadisq durissimis

Expanded text:
de caelo descendit ad terras, docetur et discit omnes hode caelo descendit ad terras, docetur et discit omnes homines posse saluari. rursumque, quod uiderat, in specie candidissimi linteaminis in superna transfertur et credentium turbas de terris in caelum rapit, ut pollicitatio domini conpleatur: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. totum, quod adprehensa manu insinuare tibi cupio, quod quasi doctus nauta post multa naufragia rudem conor instruere uectorem, illud est, ut, in quo litore pudicitiae pirata sit, noueris, ubi Charybdis et radix omnium malorum auaritia, ubi Scyllaei obtrectatorum canesne mordentes inuicem mutuo consumamini, quomodo in media tranquillitate securi Libycis interdum uitiorum Syrtibus obruamur, quid uenenatorum animantium desertum huius saeculi nutriat. Nauigantes Rubrum gentes uagae, immo beluae habitant ferocissimae. semper solliciti, semper armati totius anni uehunt cibaria. latentibus saxis uadisque durissimis
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatẽ. ut nec insterqͥlino qͥdẽ utile sit
qđ solent credentiũ arua condiri. & sterile
animarui solũ pinguescere. Hec dicnnꝰ ut pͥna
te fili rustice fronte doceam̃ magna cepisse. ei¬
celsa seccari. & & olescentie inmo pubertati
incentiua calcantẽ ꝑfecte qͥde ȩtatis giudũ scn¬
dere. seo lubricũ it̾ eẽ. ꝑ qd̾ ingrederis. ne tanti
seqͥ głan post uiccoria. qͣntũ ignominia ẜͦ in
ne laborandi ut ostenda tͥ uarior pulchritu¬
Aine fiorũ. quid in se litia habenit puritatis.
qͥd roiarũ uerecundia possideat. qͥd iuole pur¬
pura ꝓmittat in rogno. qͥo rutilantiũ sponde¬
it pitura gemarĩ. Li eni ꝓpitio dño stiuã te¬
nes ũ in reccii atq solariũ cͥ petͦ apło conscen¬
assi. qͥ esuriens in uideis cornelii saiat̾ fide. a
famc incredulitatis eoꝵ gentiũ conu̾sionẽ res¬
cinguit. atq in uase euangłior qͥdrangulo qͥ

Expanded text:
dignitatem, ut ne in sterquilinio quidem utile sit, dignitatem, ut ne in sterquilinio quidem utile sit, quo solent credentium arua condiri et sterile animarum solum pinguescere. haec dicimus, ut prima te, fili Rustice, fronte doceamus magna coepisse, excelsa sectari et adulescentiae, immo pubertatis, incentiua calcantem perfectae quidem aetatis gradum scandere, sed lubricum iter esse, per quod ingrederis, nec tantam sequi gloriam post uictoriam, quantam ignominiam post nec laborandum, ut ostendam tibi uariorum pulchritudinem florum, quid in se lilia habeant puritatis, quid rosarum uerecundia possideat, quid uiolae purpura promittat in regno, quid rutilantium spondeat pictura gemmarum. iam enim propitio domino stiuam tenes, iam in tectum atque solarium cum Petro apostolo conscendisti, qui esuriens in Iudaeis Cornelii saturatur fide et famem incredulitatis eorum gentium conuersione restinguit atque in uase euangeliorum quadrangulo, quod