comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt: quia non nichilꝰ est quicquid ẽ aliquid. Informis materia
non sunt: quia inter aliquid et nichil ẽ informis materia. Ecce
anichilo uix discessimꝰ: iamq de in animo formato. unde tͥ angł̃s
placet ẽẽ tractemꝰ. Animaduerte nc̃. quod sicut informis mate¬
ria quia formabilis est prestat nichilo: ita qd̾ iam ẽ formatum
melius illo ẽ. quod et si formari potest formatũ nonest. Itemq si¬
cuti id qd̾ formatũ est. anteit illud qd̾ forma tũ nonẽ: ita inani¬
mũ quodcumq formatũ. cedit illi quod et forꝰ matũ est. pariter
et animatũ. Quia sicut formatũ proximat forme: sic animatũ
prerimat uite. dc sicut tria sunt: informis mat̾ia. formatũ exa¬
nime. rerũ forma: sic itẽ tria sunt. uiuificatũ. uiuificans. utta.
aliud ẽ utta corpoꝵ: aliud ẽ uitauisarum. Corpꝰ est uiuens: a¬
nima uita. ds̃ est uita. Ita scilicet. ut anima que in se uiua est

Expanded text:
non sunt, quia non nihil est quidquid est aliquid. informis materia non sunt, quia non nihil est quidquid est aliquid. informis materia non sunt, quia inter aliquid et nihil est informis materia. ecce a nihilo uix discessimus. Iamque de inanimo formato unde tibi angelos placet esse tractemus. animaduerte nunc quod sicut informis materia, quae formabilis est, praestat nihilo, ita quod iam formatum est melius illo est, quod etsi formari potest, formatum non est. itemque sicuti id quod formatum est anteit illud quod formatum non est, ita inanimum quodcumque formatum cedit illi quod et formatum est pariter et animatum, quia sicuti formatum proximat formae, sic animatum proximat uitae. ae sicut tria sunt, informis materia formatum exanime rerum forma, sic itidem tria sunt, uiuificatum uiuificans uita. aliud est uita corporum, aliud uita uitarum. corpus est uiuens, anima uiua, deus est uita, ita scilicet ut anima quae in se uiua est
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ miseriã scilicet umquã non uidendi dm̃ inmutabilis iã beati¬
nidinis angłi natura deciderit: sit in eo corporea incorporeaq
substantia. una qua uel uideat᷑ corpori uel incorporaliter uideat
altera qua incorporalit̾ incorporeũ sine fine concupiscat. Ige
nc̃ pro acumine excellentis ingenii ꝓq causarũ rerũq noticia.
indaga. distingue. pronuntiaᷤ. quo differt materia informis a
nichilo: quid sit in animũ idemq formatũ: quid et formatũ parit̾
it animatũ: quid sit locꝰ. et tempus: qualiter localis motꝰ subdat᷑
etiã temporali. cũ temporalis tantũ non subiaceat etiã locali:
quid sit stabilis motꝰ. quid ue sit eternitas. quid sit nusquã esse
enusquam non ẽẽ: quid sit numquã esse et numquã non esse. et
de omnibus his rationis abditis querito: quibusq substantia om¬
nis includitur. Auqͥd delige: qd̾ angelos ẽẽ decernas. Nichilũ certe

Expanded text:
in miseria scilicet umquam non uidendi deum inmutabilis iam beatiin miseria scilicet umquam non uidendi deum inmutabilis iam beatitudinis angeli natura deciderit, sit in eo corporea incorporeaque substantia: una qua uel uideatur corpori uel corporaliter uideat, altera qua incorporaliter incorporeum sine fine conspiciat. VII. nc pro acumine excellentis ingenii proque causarum rerumque notitia indaga distingue pronuntia, quo differat materia informis a nihilo, quid sit inanimum idemque formatum, quid et formatum pariter et animatum, quid sit locus et tempus, qualiter localis motus subdatur etiam temporali, cum temporalis tantum non subiaceat etiam locali, quid sit stabilis motus quidue sit aeternitas, quid sit nusquam esse et nusquam non esse, quid numquam esse et numquam non esse: et de omnibus his rationis abditum quaerito quibusque subo stantia omnis includitur aliquid delige quod angelos esse decernas. nihilum certe
Abbreviated transcription (Latin):
platione marie corporalit̾ occupatꝰ: uno eodem q uisu. uno eodemq
tempore inlocalem dm̃ in localiter uiderit. quo localem mariam
localiter uidit. Quod quia fieri ꝑ corporei atq incorporei diuersitate
non sinitur: restat ut atit mariã gabriel numquã uiderit: aut
dm̃ uidere cessauerit. S huic falso sententia ueritatis obsistit. qͥ
dictũ est: quia angłĩ eoꝵ semꝑ uident faciem patris mei. Si semꝑ
uident: numquã non uident. Sin autem quando mariã gabriel
uidit. dm̃ uidere desistit: non gͦ semꝑ angłi dm̃ uident. Igit᷑ aut¬
quando gabriel mariã uidit. dm̃ uidere ñdestitit. autꝰ uerum
non erit quod ueritas dixit. Qua ꝓpter indissolubili ut patet rati¬
me concluditur: quod quia locali uisu eodemq in marie contempla¬
ione defixo angeluis dm̃ uidere non potuit. Et tamen tunc quoq
igabriele dm̃ uisum negare non licet: ne uixta diaboli casum

Expanded text:
platione Mariae corporaliter occupatus uno eodemque uisu, uno atque eodem platione Mariae corporaliter occupatus uno eodemque uisu, uno atque eodem tempore inlocalem deum inlocaliter uiderit, quo localem Mariam localiter uidit. quod quia fieri pro corporei atque incorporei diuersitate non sinitur, restat ut aut Mariam Gabriel numquam uiderit aut deum uidere cessauerit. sed huic falso sententia ueritatis obsistit, qua dictum est: quia angeli eorum semper uident faciem patris mei si semper uident, numquam non uident. sin autem quando Gabriel Mariam uidit deum uidere destitit, non ergo semper angeli deum uident. igitquando Gabriel Mariam vidit, Deum videre destitit; aut non erit quod ueritas dixit. quapropter indissolubili, ut patet, ratie concluditur, quod quia locali uisu eodemque in Mariae contemplatione defixo angelus deum uidere non potuit et tamen tunc quoque Gabrieli deum uisum negare non licet, ne iuxta. diaboli casum
Abbreviated transcription (Latin):
Pars uero dei nulla ẽ: quia inpartilis non habet partẽ. Aut ꝙͥ ga¬
briel dm̃ non uidet. aut solidũ uidet: nec integrũ nisi de integro
ui deri potest. Corpꝰ uero nec integrum uideri: nec uidere inteqrũ
potest. Non gͥ corpus est. unde gabriel dm̃ uidet: quia quo localit̾
mariam gabriel uidit. et eumꝰ maria localiter uidit: uidere iulo¬
caliter nequit. S ut tecũ uerbo congrediar: si totꝰ gabriel ñ nisi
corpus est: ꝓdistantia parcium. nec totꝰ ẽ pes. nec tot᷑us ẽ os. nec
totꝰ est oculus. Quo circa quando marie uisus ẽ: nec pede locutꝰ¬
est. nec ore uidit. nec oculo stetit. s pars una queq menbroꝵ quali¬
tati sue conueniens gessit officium. Ergo sicut localiter stetit. et lo¬
caliter sonuit: ita et localit̾ uidit. Hic nunc profine questionis in¬
quiro. utrũ nam gabriel angelus ut autumas solũ corpꝰ incontem¬

Expanded text:
pars uero dei nulla est, quia inpartilis non habet partem. aut igitur Gapars uero dei nulla est, quia inpartilis non habet partem. aut igitur Gabriel deum non uidet aut solidum uidet, nec integrum nisi de integro uideri potest. corpus uero nec integrum uideri nec uidere integrum potest, non igitur corpus est, unde Gabriel deum uidet, quia quo localiter Mariam Gabriel uidit et eum Maria localiter uidit, uidere inlocaliter nequit. sed ut tecum uerbo congrediar, si totus Gabriel non nisi corpus est pro distantia partium, nec totus est pes, nec totus est os, nec totus est. oculus. quocirca quando Mariae uisus est, nec pede locutus nec ore uidit nec oculo stetit, sed pars unaquaeque membrorum qualitati suae conueniens gessit officium. ergo sicut localiter stetit et localiter sonuit, ita et localiter uidit. Hic nunc pro fine quaestionis inquiro, utrumnam Gabriel angelus, ut tu autumas, solum corpus in contem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: uacuũ non ẽ. S nec illud uacuũ recte potest dici qd̾ nichił est.
quia qd̾ nichil est recipere aliqͥd non potest. ꝓroinde uacuũ nonẽ:
quod nulliꝰ capar est. Illud uͦ qͦ spectat quod matrẽ dñi appellare
mauis poetarũ more genitricẽ: et absq uersibis poetice oratoriã texis:
Ego tamen non qualiter s quid loquaris inquiro: atq ut responde¬
as queso. Cum beatissimꝰ gabriel ante ocłos domini matris adsisteret
illud ne ingabriele maria uidit. quo gabriel dm̃ uidet: Quia si
marie illuꝰd uisibile fuit: est gͦ in locale locali contemplabile. Q d̾
siest: in locale non ẽ. Quia si quisq localis ẽ: localit̾ uidet. Et aspi¬
ciens: respicere non potest partem. Uidet gͥ locũ qui localiter uidet.
quia pars locus est: et locꝰ locoꝵ utiq pars ẽ. et loca corpora sunt. Et
quia partẽ uidet: parte sui uidet. Nec uideri parte: nisi pars potest

Expanded text:
est uacuum non est. sed nec illud uacuum recte potest dici, quod nihil est, est uacuum non est. sed nec illud uacuum recte potest dici, quod nihil est, quia quod nihil est recipere aliquid non potest. proinde uacuum non est quod nullius capax est. illud uero quo spectat, quod matrem domini adpellare mauis poetarum more genitricem et absque uersibus poetice oratoriam texis? ego tamen non qualiter, sed quid loquaris inquiro atque ut respondeas quaeso. cum beatissimus Gabriel ante oculos dominicae matris adsisteret, illudne in Gabriele Maria uidit, quo Gabriel deum uidet? quia si Mariae illud uisibile fuit, est ergo inlocale locali contemplabile. quod si est, inlocale non est: quia si quisque localis est, localiter uidet et adspiciens respicere non potest nisi partem. uidet igitur locum qui localiter uidet, quia pars locus est et locus locorum utique pars est et loca corpora sunt. et qui partem uidet parte sui uidet, nec uideri parte nisi pars potest,
Abbreviated transcription (Latin):
inlocalitatis priu legiũ non amittit. cum corpore moriente discedit.
Hic iam nunc angłoꝵ statum suꝑbus orator inueheris. et gabrielem
tibi quasi quoddam proludiũ lingue deligis. Declamas ipse beatissimꝰ
gabriel qui se ante dm̃ adstare testat᷑. cum celoꝵ. dominũ marie infun¬
dendum uisceribus nuntiaret. cumq sub dominice oculis genitri
eis adstaret: sine dubio celo deerat. Maria non suꝑ uolabat uacua
atq diffusa uasti aeris non implebat: s ipsum tantũ locũ in quo
aderat occupabat. Hilata huiꝰ paululum discussione sententie: tan¬
tam aduersantiũ repugnantiã ꝑlocutionũ stupere me fateor. Nẽ
aerem subtilem. nunc eundẽ uastũ dicis. nunc magnũ mundi
locum. quem pro porcione aeris elementũ replet. poetica quadã¬
licentia uacuũ ꝑ hibes. Nec intelligis uacuũ prorsus eẽ non posse. qa
ubi est aliquid non nichil ẽ. Aer uero nichil non est. Igitur ubi aer

Expanded text:
inlocalitatis priuilegium non amittit, cum corpore moriente discedit.inlocalitatis priuilegium non amittit, cum corpore moriente discedit.Hic jam nunc ad angelorum statum superbus orator inveheris, et Gabrielem tibi quasi quoddam linguae praeludium deligis, et declamas. Ipse beatissimus Gabriel, qui se ante Deum astare testatur, cum coelorum Dominum Mariae infundendum visceribus nuntiaret, cumque sub dominiccis adstaret sine dubio caelo deerat, maria non superuolabat, uacua atque diffusa uasti aeris non inplebat, sed ipsum tantum locum, in quo aderat, occupabat. dilata huius paululum discussione sententiae tantam aduersantium repugnantiam prolocutionum stupere me fateor. nunc aerem subtilem, nunc eundem uastum dicis, nunc magnum mundi locum,. quem pro portione aeris elementum replet, poetica quadalicentia uacuum perhibes nec intellegis uacuum prorsus esse non posse, quia ubi est aliquid nonnihil est. aer uero nihil non est, igitur ubi aer
Abbreviated transcription (Latin):
dicam in promptu sit. s ne uitari quidẽ facile ualeat. sic elapsũ tibi
satis mirari nequeo. Picis corpꝰ xp̃i cũ patibulo sublatũ est anima¬
tũ fuisse: ex animatũ uero cũ sepulchro mandatũ. P ropterq hoc qd̾¬
non negatidum ẽ. acuminis argumento tui. localis erit animus: qͥa
uiuific᷑are xp̃i corpus alternauerit. Sub huiꝰ gͦ necessitate sententie
dm̃ quoq profano ausu localem credimꝰ. qui et in xp̃o cũ crucificus
ẽ fuit. et eundem in passione dereliquit. Ipse quoq dñs de qruce cla¬
mauit. Ns̃ ms̃. quare medereliquisti: Sienim non discessit: non
dereliquit. Si dereliquit. itiq discessit. Obice nunc gͥ localitatẽ deo.
Gontiquus uidelicet gradꝰ est. ut ab iniuria similitudinis dei feraris
indeum: et qui infamas imaginẽ lacessias auctorẽ. Sicut ergo in loca¬
litas deo non amittit᷑ qd̾ hominẽ. xp̃m discedendo deseruit: sic anima

Expanded text:
dicam in promptu sit, sed ne uitari quidem facile ualeat, sic elapsum tibi dicam in promptu sit, sed ne uitari quidem facile ualeat, sic elapsum tibi satis mirari nequeo. dicis corpus Christi cum patibulo sublatum est animatum fuisse, exanimum uero cum sepulcro mandatum, propterque hoc quod negandum non est acuminis argumento tui localis erit animus, quia uiuificare Christi corpus alternauerit. sub huius ergo necessitate sententiae deum quoque profano ausu localem credemus, qui et in Christo, cum crucifixus est, fuit et eundem in passione dereliquit. ipse quoque dominus de cruce clamauit: deus meus, quare me dereliquisti? si enim non discessit, non dereliquit, si dereliquit, utique discessit. obice nunc igitur localitatem deo. contiguus uidelicet gradus est, ut ab iniuria similitudinis dei feraris in deum et qui infamas imaginem lacessias auctorem. sicut ergo inlocalitas deo non adimitur, quod hominem Christum discedendo deseruit, sic anima
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quod si mundũ inloco ẽẽ responderis nichilosegnius quero. locꝰ in
quo mundꝰ extra mundũ anne de mundo sit. Si demundo: non in
illo mundꝰ. s in alio ipse cũ mundo ẽ. Si extramundũ: rursus que
mutrũ locꝰ in quoẽ mundꝰ in loco sit. Aut gͥ loca hoc est corpora in¬
sinita fateberis. itãq deo qͥ solus infinitꝰ estꝰ corpus equaueris: aut
mundũ non in loco ẽẽ concedas. Istam nc̃ rationẽ gͦ mente ꝑtracta. E
sicit tantũ locoꝵ tantumq sꝑatioꝵ ẽẽ perspicis non in loco: ita illud
quod nulliꝰ est molis. nuiliꝰ est spatii. intellige in loco eẽ posse sine
loco. Quia si illud quod localeẽ in loco non est. multominꝰ in loco ẽ.
quod locale non est. S istud quam libet clareat. intelligas necne du
ntauerim illud: qd̾ eousq ẽ simplicis consequentie ut agnitio eiꝰ non

Expanded text:
est. Quod si mundum in loco esse responderis, nihilo segnius quaero: Locus in est. Quod si mundum in loco esse responderis, nihilo segnius quaero: Locus in quo est mundus extra mundum, anne de mundo sit. Si de mundo, non in illo mundus, sed in alio ipse cum mundo est. Si extra mundum, rursus quaero: utrum locus in quo est mundus, in loco sit. Aut igitur loca, hoc est, corpora infinita fateberis; itaque Deo, qui solus infinitus est, corpus aequaveris, aut mundum non in loco esse concedas. Istam nunc ergo rationem mente pertracta, et sicut tantum locorum, tantumque spatiorum esse perspicis non in loco: ita illud quod nullius est molis, nullius est spatii, intellige in loco esse posse sine loco. Quia si illud quod locale est, in loco est; multo minus in loco non est, quod locale non est. bitauerim: illud quod eo usque est simplicis consequentiae, ut agnitio eius non
Abbreviated transcription (Latin):
caliter agentem. Istud si cernere quiueris. ñ nobis animã lazari pro
quadã abscedendi redeundiq localitate. ueluti quoddã corpꝰ oppones:
si eandem corpus eiꝰ incorporeo uegetasse motu. et in localiter excessis¬
se. rursumq adillud inlocalit̾ redisse cognoscis. Iam sitͥ uisionis
huuisce sincerũ ueritate claruerit. nulla questionis difficultate
iactabere: quatenꝰ animia corpore posito in localiter ẽẽ possit inmũ¬
do. Quia sic erit in localiter in qualibet mundi parte: sicut in loca¬
liter fuit incorpore. Tuuero in preiuidiciũ generis animarũ om¬
nium xp̃i quoq animã localẽ corporeamq pronuntias: et corpꝰ
dicis eẽ animã redemptoris cũ non sit anima pecudis. S forte
iontendas. quomodo anima et in loco ẽ et localis non est. Et ego te mutua con¬
sultatione ꝑcunctor. quomodo corporeus mundꝰ et localis ẽ. et in loco non

Expanded text:
caliter agentem. Istud si cernere quiveris, non nobis animam Lazari pro caliter agentem. Istud si cernere quiveris, non nobis animam Lazari pro quadam abscedendi redeundique localitate, veluti quoddam corpus oppones; sed eamdem corpus ejus incorporeo vegetasse motu et illocaliter excessisse, rursumque ad illud illocaliter rediisse cognosces. IV. Jam si tibi visionis hujusce sincerum veritate claruerit, nulla quaestionis difficultate jactabere; quatenus anima corpore posito illocaliter esse possit in mundo. Quia sic erit illocaliter in qualibet mundi parte, sicut illocaliter fuit in corpore. Tu vero in praejudicium generis animarum omnium, Christi quoque animam localem corporeamque pronuntias, et corpus dicis esse animam Redemptoris, cum non sit anima pecudis. Sed si forte contendas, quomodo anima et in loco est, et localis non est; et ego te mutua consultatione percunctor, quomodo corporeus mundus et localis est, et in loco non
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ maximo illud indicio est. quod pro simi litudine. sicut
in localit̾ mundꝰ in deo ẽ: sic in localiter corpꝰ in anima. Nunc sciscitar¬
ti michi peto respondeas. Si localiter intra corpꝰ est anima: quomodo
continet corpꝰ : Notũ nempe ẽ corpore contineri nil posse corporeum:
nisi quod continet exterus sit. et quod continet᷑ interius. Anima uͦ
ut affirmas ipsa corporea: quomodo intra corpus est ad uiuificandũ.
⁊ extͣcorpꝰ adꝯtinenduoo: Anforsitan sicexterius continet. ut exterius
non sit : Rursus gͥ in illam redigim᷑ difficultatẽ: aut sit in localit̾
extra corpus ut contineat corpꝰ: aut si continet ubi non est. sit ubi ñ est.
S ratio hec te forsitan sui nouitate sollicitat: Euigila paulisꝑ. acsi po¬
tes intuere Si non potes: ammirare incorporei potentiã: ut corpꝰ moue¬
at stantem. & non locis loca quelibet adeuntem. inhisdemq locis inlo¬

Expanded text:
similitudinem, maximo illud indicio est, quod pro similitudine sicut similitudinem, maximo illud indicio est, quod pro similitudine sicut illocaliter mundus in Deo est, sic illocaliter corpus in anima. III. Nunc sciscitanti mihi peto respondeas: Si localiter intra corpus est anima, quomodo continet corpus? Notum nempe est, corpore contineri nihil posse corporeum, nisi quod continet exterius sit, et quod continetur interius. Anima vero, ut affirmas ipse, corporea quomodo intra corpus est ad id vivificandum, et extra corpus ad continendum? An forsitan sic exterius cnon sit? rursus igitur in illam redigimur diffcultatem, ut anima aut sit inlocaliter extSed ratio haec te forsitan sui novitate sollicitet. Evigila paulisper, ac, si potes, intuere: si non potes, admirare incorporei potentiam, ut corpus moveat stantem, et non locis loca quaelibet adeuntem, in iisdemque locis illo
Abbreviated transcription (Latin):
nias. Uide ne non corpꝰ contineat animã: s contineat᷑ ab anima. Hoc nem¬
pe corrupto illa solidat᷑: sicut illud itidem huiꝰ amissione dissoluitur
Illa sine hoc: uiuit meliꝰ. Hoc sine illa: nec peiꝰ. Atq ut ex his duobus
quibus confit. humana substantia. quid inquo sit. non argumento
solũ iigeat. s etiã auctoritate clarescat: ꝓpheticũ quoq testimoniũ
proferamꝰ. Ait namq. Corpus qd̾ corrumpitur aggrauat animã. Ac primũ¬
nobis uidendũ est. utrum nam illud aggrauet qd̾ inquoquã. an illud
in quo qui dq est. Siillud in quo aliquid est leuat᷑: ergo pondere
quicq non onerat᷑. Sin uͦ illud aggrauat qd̾ in aliqͦ. non illud inqͦ
aliquid ẽ: magis in anima ẽ corpus qd̾ aggrauat animã: quã incor¬
pore anima. que grauat᷑ a corpore. Onus uidelicet in portitore: non¬
portitor in onere. Que cũ ita sint: magnã anime auctoris sui inesse

Expanded text:
nias. uide ne non corpus contineat animam, sed contineatur ab anima. hoc nemnias. uide ne non corpus contineat animam, sed contineatur ab anima. hoc nempe corrupto illa solidatur, sicut illud itidem huius amissione dissoluitur. illa sine hoc uiuit melius, hoc sine illa nec peius. atque ut ex his duobus, quibus confit humana substantia, quid in quo sit non argumento solum uigeat, sed etiam auctoritate clarescat, propheticum quoque testimonium proferamus. ait namque: corpus quod corrumpitur adgrauat animam. ac nobis primum uidendum est, utrumnam illud adgrauet, quod in quoquam, an illud, in quo quidque est. si illud, in quo aliquid est, leuatur ergo pondere quidque oneratur. sin uero illud adgrauat, quod in aliquo, non illud, in quo aliquid est, magis in anima est corpus, quod adgrauat animam, quam in corpore anima, quae grauatportitor in onere. Quae cum ita sint, magnam animae auctoris sui inesse
Abbreviated transcription (Latin):
aut in subiecto ẽ. Inse ẽ ds. In rebus corporalibꝰ subiectũ est corpꝰ. et co¬
lor corporis. in subiecto. In incorporeis: animꝰ et disciplina. Que ita
sibi nexa sunt: ut nec sine colore corpꝰ. nec sine disciplina sit rati¬
onabilis animꝰ. Modo tu uideris quia animã corpꝰ ẽẽ. et eandem
suꝑiectã in subiecto corpore contineri credis: utrũ nam probare ua¬
leamꝰ manere qd̾ in subiecto ẽ. ipso intereunte subiecto. Quia si
corpore continet᷑. ipsa in suo suꝑiecta subiecto est: nec manere po¬
terit qu ȩ continet᷑ illo ꝑeunte qd̾ continet. S dicit apłs uete¬
rascente corpore renouari animã: corruptoq solidari. Non gͦ corpore¬
continetur. Uereor ne et istic opinatꝰ uidearis nouus academicꝰ. qui et e¬
cũ achademicis nichil scias. et dehis que nescis sine cunctatione defi¬

Expanded text:
aut in subiecto est. in se est deus, in rebus corporalibus subiectum est corpus et coaut in subiecto est. in se est deus, in rebus corporalibus subiectum est corpus et color corporis in subiecto, in incorporeis animus et disciplina, quae ita sibi nexa sunt, ut nec sine colore corpus nec sine disciplina sit rationalis animus, modo tu uideris, qui animam corpus esse et eandem superiectam in subiecto corpore contineri credis, utrumnam probare ualeamus manere quod in subiecto est ipso intereunte subiecto, quia si corpore continetur, ipsa in suo superiecta subiecto est, nec manere poterit quae continetur illo pereunte qui continet. sed dicit apostolus ueterascente corpore renouari animam corruptoque solidari, uon ergo corporcontinetur. Vereor ne et istic opinatus uidearis nouus academicus, qui et cum academicis nihil scias et de his quae nescis sine cunctatione defi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi non simꝰ. Et item qd̾ agnosci posse negas. quasi cognitũ iudicas:
animamq corporis. corpus eẽ confirmas. Quod si sciensꝰ dicis quia fal¬
sa sciri nequeunt: uerũ dicis. Et si hoc uerũ dicis: anime substantiã
nosci non posse mentiris. Aut gͥ falsum est animã corpꝰ eẽ: aut fal¬
sum est anime substantiã cognosci non posse. Uides qͦ ꝑducat opinio
sequaces sui. Nam qd̾ nemo nisiꝰ ignariis opinat᷑. et ignor antia ẽ adu̾sa
scientie. tuq ex opinionis incerto uis certã ferre sententiã. et dehis
uelut sciens ꝓnuntiare que nescis: conuinceris docere que nescis
Nescire gͥ doces. Cumq nescire posse dicis: docere p̃sumis. Da nobis
quesumꝰ ueniã: nolentibus discere nescientiã. Dicis gͦ animã corpo
debuit quod dictum ẽ. et siexterior homo nr̃ corrumpitꝰ. s interior
renouat᷑: Omne qd̾ ẽ ut breuiter dicam: aut in se. aut subiectum.

Expanded text:
ipsi non simus, et item quod agnosci posse negas quasi cognitum iudicas ipsi non simus, et item quod agnosci posse negas quasi cognitum iudicas animamque corporis corpus esse confirmas. quod si sciens dicis, quia falsa sciri nequeunt, uerum dicis et, si hoc uerum dicis, animae substantiam nosci non posse mentiris. aut igitur falsum est animam corpus esse aut falsum est animae substantiam cognosci non posse. uides quo perducat opinio equaces sui ? nam quoniam nemo nisi ignarus opinatur et ignorantia est aduersa scientiae, tu, qui ex opinionis incerto uis certam ferre sententiam et de his uNescire igitur doces; cumque quod nesciri posse dicis, docere praesumis. Da nobis, quaesumus, veniam nolentibus discere nescientiam. CAPUT III. Animam corpdebuit, quod dictum est: Et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur ? Omne quod est, ut breviter dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
corporaliũ sensuũ ita peocato ocłm in becillẽ mentis obnubit. ut
cum se uel dm̃ contemplari uolet. imaginũ corporearũ uelamen
qd̾ sibi pretexitur solum uideat. cũ trans illud uidere non possit.
Quisquis gͦ difficultate uisionis huiꝰ offendit᷑. studiũ atq opus
insumat : non ut calumpnia tumeat. s ut purgari ualeat. Nec
tamen egomet itasum oblitꝰ mei ut non languoris quam sani¬
tatis ampliꝰ inẽẽ michi sentiam: ueruntamen hanc me opinionẽ
qua corpus credit᷑ anima. cũ puerilibus annis euasisse delectat
quia tc̃ cũ opinabar utiq nesciebam. Opinari autẽ ignorantis ẽ.
Ignorantiauero. contrariascientie Nescit gͦ quisqͥs opinat᷑. hic
equidem factum est ut scientiã pre opinione concupiscerẽ: sciens nes¬
cire me quoadusq opinabar. Tuautem dicis cũ de anime substan¬
tia queramꝰ. qd̾ supra nos est nob̾ uideri non posse: cũ supra nos ipsos

Expanded text:
corporalium sensuum ita peccato oculum inbecillae mentis obnubit, ut, corporalium sensuum ita peccato oculum inbecillae mentis obnubit, ut, cum se uel deum contemplari uult, imaginum corporearum uelamen quod sibi praetexitur solum uideat, cum trans illud uidere non possit. quisquis ergo difficultate nisi.. onis huius offenditur, studium atque opus insumat, non ut me calumniatum eat, sed ut purgari ualeat. Nec tamen egomet ita sum oblitus mei, ut non languoris quam sanitatis amplius inesse mihi sentiam. uerum tamen hanc me opinionem qua corpus creditur anima cum puerilibus annis euasisse delectat, quia tunc, cum opinabar, utique nesciebam. opinari autem ignorantis est, ignorantia uero contraria scientiae: nescit ergo quisquis opinatur. hinc equidem factum est, ut scientiam prae opinione concupiscerem sciens nescire me, quoad usque opinabar. tu autem dicis, cum de animae substantia quaeramus, quod supra nos est nobis uideri non posse, cum supra nos ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ replet. maiore maiorem. s totꝰ in parte. totꝰ in toto est: ita ꝙ
hec non pro parte sui e̾ in parte corporis. Nec alia pars amine sen¬
tificat ocłm. & alia uiuificat digitũ. s sicut in oculo tota uiuit.
et ꝑ ocłm tota uidet. tta et indigito tota uiuit. et ꝑ digitũ tota
sentit. Aut si fortassis sic tota indigito sentit. ut tota nonsit indi
digito: sentit gͦ tota ubi to rta non est. et est ubi non est. Aittor
igitur tota erit anima incorporis parte minima. cũ nichilo¬
minꝰ in toto sit tota: aut cum tota sentiat. ubi tota non est. est
gͦ tota. ubi non est tota. S de hoc et in primo libro quã plura
disserui. et in secundi principio non pauca premisi: inque si
quispiam sollerter intenderit. ad hunc uidelicet locũ ñ rudis
accedit. Difficillimũ namq est incorporea contemplari: quia fallax usus

Expanded text:
partem replet, maiore maiorem, sed totus in parte, totus in toto est, ita et partem replet, maiore maiorem, sed totus in parte, totus in toto est, ita et haec non pro parte sui est in parte corporis. nec alia pars animae sentificat oculum et alia uiuificat digitum, sed sicut in oculo tota uiuit et per oculum tota uidet, ita et in digito tota uiuit et per digitum tota sentit. aut si fortassis sic tota in digito sentit, ut tota non sit in digito, sentit ergo tota, ubi tota non est, et est, ubi non est. aut igitur tota erit anima in corporis parte minima, cum nihilominus in toto sit tota, aut cum tota sentiat, ubi tota non est, est ergo tota, ubi non est tota. sed de hoc et in primo libro quam plura disserui et in secundi principio non pauca praemisi, in quae si quispiam sollerter intenderit, ad hunc uidelicet locum non rudis accedet. difficillimum namque est incorporea contemplari, quia fallax uisus
Abbreviated transcription (Latin):
ditis in astructionem ueri et merito pariter
et numero satis ut arbitror idoneis uadibus:
restat nunc ut que ex opusculo huiꝰ patroni
corporis suꝑsiit indiscussa uideamꝰ. Qui cum
temeraria ꝑsuasione decernat animã: assumpto
quam peremptorie arguinentat᷑ dicens. corpꝰ lazari cum fuit mor¬
tuum fuisse sine uttaᷤ. idemq rediuuium fuisse cum uita: ut ꝑ
hoc anima localis eẽ credatur. que recesserit a corpore. rursumq
ne prescribat. ipsam nri redemptoris animã locasem eẽ pronun¬
tiat. formidabili scilicet atq ut autumat in solubili silogismo.
ut anima ubi est sit. et non sit ubi non ẽ. Tamquã nos eandem
aut ubiq. aut nusquã ẽẽ dicamꝰ.: cum sit ubiq eẽt ds̃ eẽt. si nus¬
quam eẽt nichil eẽt. Illa quidem non in toto mundo ẽ tota:s
sicut ds̃ ubiq totꝰ in uniuersitate: ita hec ubiq tota inuenit᷑ in
corpore. Ꝙ sicut ds̃ nequaquã minore sui parte minorẽ mundi

Expanded text:
ditis in astructionem veri, et merito pariter et numero satis ut arbitror, idoneis vadibus; restat nunc ut quae ex opusculo hujus patroni corporis supersunt indiscussa videamus; qui cum temeraria persuasione decernat animam localem, aquam peremptorie argumentatur, dicens: Corpus Lazari cum fuit mortuum, fuisse sine vita, idemque redivivum fuisse cum vita, ut per hoc anima localis esse credatur, quae recesserit a ne praescribat, ipsam nostri redemptoris animam localem esse pronuntiat formidabili scilicet atque ut autumat insolubili syllogismo: ut anima, ubi est, sit et non sit, ubi non est, tamquam nos eandem aut ubique aut nusquam esse dicamus, cum si ubique esset, deus esset, si nusquam esset, nihil esset. illa quidem non in toto mundo est tota, sed sicut deus ubique totus in uniuersitate, ita haec ubique tota inuenitur in corpore. et sicut deus nequaquam minore sui parte minorem mundi
Abbreviated transcription (Latin):
rie: ad totam sine questione animam ꝑtinet. Onine porro corpus quã¬
ubet magnũ. quamlibet paruum: secari profecto potest. Qd̃ idcirco
illi accidit: quia partibus constat. Nam quicquid partem habet potest
utiq diuidi: quia pars potest a parte diuidi. Qua ꝓpter si corpus est
anima: recipit utiq sectionem. Si recipit sectionẽ: recipit uiiuti¬
mẽ. Summinutioneos recipit: ꝑdita quisq uiui corporis parte. ani-

Expanded text:
riae ad totam sine quaestione pertinet animam. Omne porro corpus quamriae ad totam sine quaestione pertinet animam. Omne porro corpus quamlibet magnum, quamlibet parvum, secari profecto potest: quod idcirco illi accidit, quia partibus constat. Nam quidquid partem habet, potest utique dividi, quia pars potest a parte divelli. Quapropter si corpus est anima, recipit utique sectionem: si recipit sectionem, recipit imminutionem; si imminutionem recipit, perdita quisque vivi corporis parte, ani
Abbreviated transcription (Latin):
nores partes eiꝰ ex impleat. & maiore maiores: necessario sequitur & maior
illi cogitatio in pectore sit. & minor in digito. Atq ita quotam partẽ
quisq corporis uiuentis absciderit: totã quoq partem anime uegetantis
abscidit. Ac ꝑ hoc non tanta erit inanima utiq debili.: uel cogitandi
uis. uel potentia reminiscendi. Aerem namq ex quo aut cui similem
animã eẽ pronuntias. diuiduũ secabilemq nemo dubitat. Nã cum
flamus ac reflamꝰ. particulas eiꝰ haurunꝰ et reddimꝰ: quas in pastũ
totus corporis uene ille capiunt quas arterias greci uocant. ꝑ quas
idem aer intemperamentũ trium elementoꝵ. pulmonũ quoq indefessa
agitatione disꝑgitur. S si haustus aer uixta sententiã tuã ad anime
ꝑtinet pastũ. quia scilicet res aerea conuenient̾ alit᷑ aere: gͦ sicut supͣ
dictum ẽ cum corpore qd̾ uegetat recipit sentionem. Uis certe memo¬

Expanded text:
nores partes ejus impleat, et majore majores; necessario sequitur, ut et major nores partes ejus impleat, et majore majores; necessario sequitur, ut et major illi cogitatio in pectore sit, et minor in digito: atque ita quotam partem quisque corporis viventis absciderit, totam quoque partem animae vegetantis abscidit. Ac per hoc non tanta erit in anima utique debili vel cogitandi vis, vel potentia reminiscendi. Aerem namque ex quo aut cui similem animam esse pronuntias dividuum secabilemque nemo dubitat. Nam et cum flamus et reflamus, particulas ejus haurimus et reddimus, quas in pastum totius corporis venae illae capiunt quas ἀρτηρίας Graeci vocant; per quas idem aer in temperamentum trium elementorum pulmonum quoque indefessa agitatione dispergitur. Sed si haustus aer, juxta sententiam tuam, ad animae pertinet pastum, quia scilicet res aeria convenienter alitur aere: ergo, sicut supra dictum est, cum corpore quod vegetat recipit sectionem. Vis certe memo
Abbreviated transcription (Latin):
credas. Si uͦ eam demonstrauerimꝰ quantitate determinari. loco ue con¬
cludi: consequenter eã etiam corpore contineri. nec ipse iam dubites. Statũ
nempe tractatꝰ tui in articuli istiꝰ conditione posusti: ut si localis et¬
quantitati subiacens anima probari possit: consequent̾ etiã corporea crede¬
retur. Quam tamen paulo post. intra pectoris officiui. uarietates cogitatio¬
ẽ. quemadinodum uniu̾sum ubiq corpus mouet. atq sentificat: Si in to¬
toẽ. quomodo intra soliꝰ pectoris officinã. cogitationes suas fingit. et motꝰ
exercet : Anforsitan non solu̾ in pectore est.s etiã in capite. necͦ in capite
tantũ s etiam in planta. atq in ossibus. & ubicumq animã localit̾ esse
eredis: Illam etiã localit̾ sapere: & localit̾ cogitare fateberis. E qm̃ si cor
porea ẽ eatenus in est corpori. ut sicut aqua utrem minore sui parte. mi¬

Expanded text:
credas. Si vero eam demonstraverimus quantitate determinari locove concredas. Si vero eam demonstraverimus quantitate determinari locove concludi; consequenter eam etiam corpore contineri, nec ipse jam dubites. Statum nempe tractatquantitati subiacens anima probari possit, consequenter etiam corporea crederetur, quam tamen paulo post intra pectoris officinam uarietates cogitatioest, quem ad modum uniuersum ubique corpus mouet atque sentificat? si in toto est, quo modo intra solius pectoris officinam cogitationes suas fingit et motus exercet? an forsitan non solum in pectore est, sed etiam in capite, nec in capite tantum, sed in planta atque in ossibus? et ubicumque animam localiter esse credis, illic etiam localiter sapere et localiter cporea est, eatenus inest corpori, ut sicut aqua utrem minore sui parte mi
Abbreviated transcription (Latin):
nra sint corpora : Si anime uerba ista sunt. qd̾ corpus eẽ suũ dicit. qd̃
ipsa ẽ. aut istud qd̾ sentificat. uegetatu carnale: Ipsa enim dicit a¬
nima: teninꝰ est corpꝰ anime quam corpus meũ. Quod est corpꝰ quod suũ
dicat ania. nisi illud quod ipsa est. corpꝰ est anime : Aut gͥ anima cu¬
pus ẽ. nec recte corpus istud carnẽ. sium dicit. quia potius tuuud e̾ suũ
quod ipsaest: aut si stud corpus anime corpus est. ipsa ut datur intelli¬
gi non ẽ corpus. Post hinc itidem consultorio suo sic loquit᷑. Obicis michi
ideo animã non eẽ corpoream: quia nec localissit. nec qualitate aut quã¬
titate subsistat. Qd̾ cuꝰ ꝑiculi sit ita credere: in conseqñtib demonstra¬
bimus. Nunc uero inhoc tractatus nr̃i statũ habita discussione pendeli
nt si nec localis sit nec quantitati subiaceat: eẽ eam indubie incorporeã

Expanded text:
nostra sunt corpora? si animae uerba ista sunt, quod corpus esse suum dicit, quod nostra sunt corpora? si animae uerba ista sunt, quod corpus esse suum dicit, quod ipsa est, aut istud quod sentificat uegetatque carnale ? ipsa enim dicit anima: tenuius est corpus animae, quam corpus meum. quod est corpus quod suum dicat anima, nisi illud quod ipsa est, si corpus est anima? aut igitur anima corpus est nec recte corpus istud carneum suum dicit, quia potius illud est suum quod ipsa est, aut si istud corpus animae corpus est, ipsa, at datur intellegi, non est corpus. post hinc ideo animam non esse corpoream, quia nec localis sit, nec qualitate aut quantitate subsistat: quod cujus periculi sit credere, in consequentibus demonstrabimus. Nunc vero in hoc tractatus nostri statu habita discussione pendebit, ut si nec localis sit nec quantitati subjaceat, esse eam indubie incorpoream
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑimur ⁊ dicimꝰ: nec tamen eandẽ quam scd̾m potentiã prestantiorem
dicimꝰ. scd̾m molem que nulla illi ẽ. credimꝰ eẽ maiorem. Illud etiam nec
te arbitror diffiteri : quamlibet multas animas ꝑfecte sapientes. non
plus saꝑe idem anima ꝑfecte sapientie: nec qd̾ una omnimodis uolet am¬
ma. multas id omnimodis uolendo plus uelle. nec quod quecumq optime
meminerit. multas meliꝰ memorie tenacitate meminisse. Corpꝰ uero et
plus habet ponderis magnũ quam paruum. & ualidior corpoꝵ multitu¬
do quam paucitas: & forcius quippiã manꝰ multe quam singłe retinent.
anime scd̃m se corpus quo subsistunt: licet multũ et in cõꝑabiliter tenuus
quam nr̃a sint corpora. accipiat᷑ ita si ita est: illud respondeas uelim.
Quis ẽ iste qui dicit: habet anima corpus incõpaia biliter teninus quã

Expanded text:
experimur et didicimus, nec tamen eandem, quam secundum potentiam praestantiorem experimur et didicimus, nec tamen eandem, quam secundum potentiam praestantiorem didicimus, secundum molem, quae nulla illi est, credimus esse maiorem. illud etiam nec te arbitror diffiteri quamlibet. multas animas perfecte sapientes non plus sapere idem una anima perfecte sapiente, nec quod una omnimodis uolet anima, multas id omnimodis nolendo plus uelle, nec quod quaecumque optime meminerit, multas melius memoriae tenacitate meminisse. corpus uero et plus habet ponderis magnum quam paruum, et ualidior corporum multitudo quam paucitas, et fortius quippiam manus multae, quam singulae uel retinent animae secundum se corpus quo subsistunt, licet multum et inconparabiliter tenuius quam nostra sunt corpora. accipiatur ita, si ita est. illud respondeas uelim, quia est iste qui dicit: habet anima corpus inconparabiliter tenuius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dextrum. sinistrum. anteriꝰ. atq posteriꝰ. esse illic promodo magnitudi¬
nis longitudinẽ. latitudinẽ. altitudinẽ. Ind̾o uͦ iꝑsa trinitate. huius
secabilitatis et localitatis partes et spatia ẽẽ non dicimꝰ. Ad cinus simi¬
litudinem unũ nos eẽ. secumq uniri nos posse dicit et ipse qui feciti
sicut in apostolicis actibus legimꝰ: quod unũ credentiũ unũq uolen¬
tium. erat amna et cor unũ : non tamen reor multas animas ita
sibi fuisse conuinctas: ut maior quedam ex multis animabꝰ anima
fieret. quia trinitas ꝑ quam et cũ qua omnes bone anime fiunt.
unum. nec in illa ex eadem trinitate ꝑsona minor ẽ quam in tribus.
nec in tribus maior est quam insingłis. Sicet anime humane
substantia ad eius imitationẽ cuiꝰ imago est: nec in multis scd̾m
Creatas autem potentias. creatrix utiq potentia. iure suꝑ eminet: eo ip¬
so uel maxime quocreauit. Nam & animã anime prestantiorẽ sepe &

Expanded text:
dextrum sinistrum, anterius atque posterius, esse illic pro modo magnitudinis longitudinem, latitudinem, altitudinem. in dei uero ipsa trinitate huius secabilitatis et localitatis partes et spatia esse non dicimus, ad cuius similitudinem unum nos esse secumque uniri nos posse dicit ipse qui fecit, sicut in apostolicis actis legimus, quod unus credentium unusque uolentium erat animus et cor unum. non tamen reor multas animas ita sibi fuisse coniunctas, ut maior quaedam ex multis animabus anima fieret, quia trinitas, per quam et cum qua omnes bonae animae fiunt unum, nec in ulla ex eadem trinitate persona minor est quam in tribus, nec in tribus maior est quam in singulis. sic et animae humanae substantia ad eius imitationem, cuius imago est, nec in multis secundcreatas autem potentias creatrix utique potentia iure supereminet eo ipso uel maxime quo creauit. nam et animam anima praestantiorem saepe et
Abbreviated transcription (Latin):
ãn magni. dc. ꝓlixitas spectanda ẽ. Uerũ eadẽ luna cũ secans solarẽ
lineam inaquilonẽ scandit. uocat᷑. x is co eỹ aie in. Cum ab aquilo¬
ne ad solarem lineã redit: dicit᷑ yit oc tamiiooieiiit. Cũ a solari in
susq faciunt utriusq luminis obscurationẽ. Nam cũ luna scandens
descendensuein solarẽ lineã inciderit. si .xxx. ẽ. hoc ẽ omni corpore sub
iecta soli: obscurationẽ solis in t̾ris facit. Suo enĩ corpore subter se
positis obscurat: aliis partibꝰ t̾re sole qua non tegitur relucente.
Quã obsc̾ationẽ idẽ noncunctis mensibus facit. quia non semꝑ so¬
lari in eadem linea .xxx. repperit᷑. S aut rursum aut deorsum
posita. obstare ne possit se transmittit. Itẽ lune defectꝰ fit. cũ incon¬
trario luna posita. hoc ẽ. xuͣ. in eadẽ linea solis umbra t̾re meta¬

Expanded text:
anni magni prolixitas spectanda. Verum eadem Luna cum secans solarem anni magni prolixitas spectanda. Verum eadem Luna cum secans solarem lineam in aquilonem scandit, uocatur ὕψος ὑψουμένη, cum ab aquilone ad solarem lineam redit, dicitur ὕψος ταπεινουμένη; cum a solari in susque faciunt utriusque luminis obscurationem. Nam cum Luna scandens descendensue in solarem lineam iiecta Soli, obscurationem Solis terris facit; suo enim corpore subter se positas obscurat, aliis partibus terrae Sole, qua non tegitur, relucente. quam obscurationem ideo non cunctis mensibus facit, quia non semlari linea reperitur, sed aut sursum aut deorsum posita, ne possit obstare, transmittit. 870 Item Lunae defectus fit, cum in contrario Luna Posita, hoc est quinta decima in eadem linea Solis umbra terrae meta
Abbreviated transcription (Latin):
& occidunt. habenda distantia ẽ. Namꝗ̃ transuersa oriunt᷑ et
recta occidunt: celeriores oetꝰ habẽt quam occasus. Contra aũ qui
signũ recte orit᷑. inclinatũq mersat᷑. licet hoc incapͥcorno parua
inflexione curuet᷑. Oit᷑ enĩ duabus horis & duodecima parte hore.
ce hora occidit ac deunce. Mmima in isto distantia. Leo orit᷑ autẽ
duabus horis. et tercia parte hore. Occidit uͦ hora semis et sexta
parte. Uirgo orit᷑ duabꝰ horis & dimidia et sexta parte hore.¬
Similiterqͦ libra. Occiduntq hora & t̾cia parte. At scorpiꝰ diminu¬
it ortũ. &e auget occasum. Orit᷑ enim horis duabus et t̾cia parte.¬
Occidit hora semis. et sexta parte hore. At sagittariꝰ oritur ho¬
ris duabus & duodecima parte hore. Occidit hora ⁊ deunce hore.
At inuicẽ que transuersa oriunt᷑ et recta occidunt. breuiores
ortꝰ occupant. quã occasus. Deniq ex his ẽ signũ capͥcorni quod
orit᷑ hora & deunce. occidit duabus horis de duodecima parte

Expanded text:
 occidunt, habenda distantia. Nam quae transversa oriuntur et recta occidunt, celeriores ortus habent quam occasus, contra autem, qua signum recte oritur inclinatumque versatur, licet hoc in capricorno parva inflexione curvetur. Oritur duabus horis et duodecima parte horae et hora occidit ac deunce. Minima in isto distantia. Leo autemoritur duabus horis et tertia parte horae, occidit vero hora semis et sexta parte horae. Virgo oritsimiliterque Libra, occiditque hora et tertia parte. at Scorpius diminuit ortum eoccidit hora semis et sexta parte horae. At sagittarius oritur horis duabus et duodecima parte horae, occidit hora et deunce horae. At inuicem quae transuersa oriuntur et retta occidunt, breuiores ortus occupant quam occasus. Denique ex his est signum Capricorni, quod oritur hora et deunce, occidit duabus horis et duodecima parte
Abbreviated transcription (Latin):
nũ duci circłm ꝑhibent᷑. exindeq sub t̾ras meantẽ denuo in articũ
apicẽ sublimari. Alii uͦ contra a cardine meridiano inchoam̃ta
circuli ꝑhibentes eundẽ ꝑ articũ uertiõẽ unde ortꝰ denuo retule¬
runt. Qui quidẽ aliũ ab ortu circulũ decursantes in quatuor
quadras mundi ambitũ discreuerunt. Uerũ ego qd̾ ypartꝰ meus
scriptoꝵ ueritate complexꝰ. hos dico asignis rodiatici cioli uenien¬
ꝑsecantes incardines ꝑuenire. Nã imus ab arietis octaua parte
natꝰ ambito mundo ꝑ poloꝵ uertices ad eandẽ recurrit. Aliꝰ suni¬
li complexu mundũ a cancͦ exortꝰ includit. qd̾ planius. post¬
modũ faciemꝰ. Uerũ nunc obliqͥ sunt edicendi. Quoꝵ signifer
duo decĩ discriminibꝰ interstinctꝰ: ex paralellis duos sosticialẽ
brumalẽq contingens. de qͥ noctiałe mediũ secat scđo nec ad¬

Expanded text:
num duci circulum perhibent, exindeque sub terras meantem denuo in arcticum num duci circulum perhibent, exindeque sub terras meantem denuo in arcticum apicem sublimari; alii uero contra a cardine meridiano inchoamenta circuli perhibentes, eundem per arcticum uerticem, unde ortus, denuo retulerunt, qui quidem alium ab ortu circulum decusantes in quattuor quadras mundi ambitum discreuerunt. Verum ego, quod Hipparchus meus scriptorum ueritate complexus, hos dico a signis zodiaci cycli uenienpersecantes in cardines peruenire. Nam unus ab Arietis octaua parte natus ambito mundo per polorum uertices ad eandem recurrit; alius simili complexu mundum a Cancro exortus includit, quod planius postmodum faciemus. Verum nunc obliqui sunt edicendi, quorum signifer duodecim discriminibus interstinctus ex parallelis duo solstitialem brumalemque contingens, aequinoctiale
Abbreviated transcription (Latin):
centauri pars reliqua. & orater. P reterea oriunt᷑ andromede pars
dextra & piscis austrinꝰ. Arietis signo surgente: occidunt pedes
centauri &e altariũ. Oriunt᷑ andromede sinistra pars & ꝑsei caput

Expanded text:
Centauri pars reliqua et Crater; praeterea oriuntur Andromedae pars Centauri pars reliqua et Crater; praeterea oriuntur Andromedae pars dextra et Piscis austrinus. Arietis signo surgente occidunt pedes Centauri et Altarium; oriuntur vero Andromedae sinistra pars et Persei caput
Abbreviated transcription (Latin):
tauriq pars. que in eqͥ spẽm figurat᷑. Scorpione autẽ ascendente
occidit andromede pars reliqu̾a. Itẽq cepheipars. q̃ ẽ extͣ septẽtͥona¬
lem circulũ posita ⁊ casiopea & orionis pars. Eodem temꝑe oriunt᷑
adriagnes corona tota. et caput enmoci. nixiq corpꝰ omne. preter
smistram manum. Ydri cauda ultima. & centaurus totꝰ. pret̾ prio¬
res pedes. Sagittario nascente: mergit᷑ orion. et canicula. & enioci
pedes. Oriuntur uͦ totus offiucꝰ. & nixi sinistra manus et lira. et
cefei caput. humeriq & centauri pͥores pedes. Capͥcorno oriente:
occidunt enniocus totꝰ. & eiꝰ capra. ediq ⁊ ꝑsei pars sinistra. & argo¬
ni spuppis. & ꝓchion inuicẽ. Oriunt᷑ cignus. & aquila &e sagita. &
altarium. a quario oriente: occidunt᷑ centauri pars eqͥnã. ydri
caput. Orit᷑ & equus pegasus. Piscibus ortis: occidunt ydrus totꝰ. et

Expanded text:
taurique pars, quae in equi speciem figuratur. Scorpione autem nascente taurique pars, quae in equi speciem figuratur. Scorpione autem nascente occidunt Andromedae pars reliqua, item Cephei quae extra septentrionalem circulum posita, et Cassiepeia et Orionis pars; eodem tempore oriuntur Ariadnes Corona tota et caput Ophiuchi Nixique corpus omne praeter sinistram manum, Hydri cauda ultima et Centaurus totus praeter priores pedes. Sagittario nascente mergitur Orion et Canicula et Heniochi pedes; oriuntur vero totus Ophiuchus et Nixi sinistra manus et Lyra et Cephei caput umerique et Centauri priores pedes. 843 Capricorno oriente occidunt Heniochus totus et eius Capra Haedique, Persei pars sinistra et Argus puppis et Procyon; invicem oriuntur Cycnus et Aquila et Sagitta et Altarium. Aquario oriente occidunt Centauri pars equina, Hydri caput; oritur et equus Pegasus. Piscibus ortis occidunt Hydrus totus et
Abbreviated transcription (Latin):
ad humeros. serpensq quẽ detinet p̃t̃ fauces caputq totũ. Bootis cẽ medietas.
Oriunt᷑ uͦ orion totꝰ eridaniq p̾ncipiũ. ⁊ in lingua caniclẽ lucida stella. Cum
aũ leo orit᷑: corone reliquie contegũt᷑. Austͥmq pisciᷤᷤ. offinci. serpenti bootisq
parteᷤ. Itq aqͥla nxiq pars dext᷑. Onũt᷑ uͦ yd̾ cap̃. lepus et ꝓchyon. canicu¬
leq pars pͥma. Oriente autem uirgine. occidunt᷑ lẏra. delfmꝰ. &
sagitta. Cigniq pars prima. eridaniq pars ultima. & caput cer¬
uixq pegasi. Oriuntur autẽ ydri pars pͥma. usq ad craterã. ca¬
niculaq tota. et nauis argonis puppis. Libra surgente. occidunt
pegasi. & cygni. relique porciones. andromedeq caput. eefeiq hu¬
meri. cetꝰ. et flexus fluminis eridani. Oriuntur corone medietas
nix idex terpes. & bootes. & ydri reliquũ. pret̾ ultimã caudã sen¬

Expanded text:
ue umeros Serpensque, quem detinet, praeter fauces caputque totum, Bootis etiam medietas; ue umeros Serpensque, quem detinet, praeter fauces caputque totum, Bootis etiam medietas; oriuntur uero Orion totus Eridanique principium et in lingua Caniculae lucida stella. Cum autem Leo oritur, Coronae reliquiae conteguntur, austrinusque Piscis et Ophiuchi, Serpentis Bootisque partes, itlaeque pars prima. Oriente autem virgine occidunt lyra, delphinus et sagitta cygnique pars potior Eridanique pars ultima et capud cervixque Pegasi, oriuntur autem ydri pars prior usque ad crateram caniculaque tota et navis Argonis puppis. Libra surgente oPegasi et Cycni reliquae portiones Andromedaeque caput Cepheique umeri, Cetus et flexus fluminis Eridani; oriuntur Coronae medietas, Nixi dexter pes et Bootes et Hydri reliquum praeter ultimam caudam Cen