comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& amamꝰ. credendo uent̾um eẽ formidant. Propt̃ hoc apłs pau-
sine spe ñ potest eẽ. Ero inde nec amor sine spe ẽ: neo sine
amore spes: nec utruq sine fide.
um gͦ querit᷑ ꝗd crendendũ sit. ꝗd ad religionẽ ꝑtine¬
at. non rerũ nat᷑a ita rimanda ẽ que admodũ ab eis
quos phẏsicos greci uocant. Nec metuendũ ẽ ne aliꝗd de sex
& de numero elem̃tor. de motu atq ordine. & de defectibus
sẏderũ. de figura cęli. de generib & nat̾is. animaliũ. frutic̃u.
lapidũ. fontiũ. fluminũ. montiũ. de spatiis locoꝵ & tẽpors.
de signis eminentiũ potestatũ. ⁊ alia sex centa de his reb quas
illi ł inuenert̃ ł in uenisse se estimant. xp̃ianꝰ ignoret. qr nec
ipsi oĩa repꝑert᷑. tanto excellentes ingenio. flagrantes studio.
abundantes otio. ut hic quedã humana coniectura inuestigan-¬
tes. quedã uͦ hystorica exꝑientia ꝑscrutantes: & in eis quȩ se in¬

Expanded text:
et amamus, credendo venturum esse formidant. Propter quod et apostsine spe non potest esse. Proinde nec amor sine spe est, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide.um ergo quaeritur quid credendum sit quod ad religionem pertineat, non rerum natura ita rimanda est, quemadmodum ab eis quos physicos Graeci vocant: nec metuendum est, ne aliquid de vi et numero elementorum, de motu atque ordine et defectibus siderum, de figura coeli, de generibus et naturis animalium, fruticum, lapidum, fontium, fluminum, montium, de spatiis locorum et temporum, de signis imminentium tempestatum, et alia sexcenta de iis rebus quas illi vel invenerunt vel invenisse se existimant, christianus ignoret; quia nec ipsi omnia repererunt tanto excellentes ingenio, flagrantes studio, abundantes otio, et quaedam humana conjectura investigantes, quaedam vero historica experientia perscrutantes, et in eis quae se in
Abbreviated transcription (Latin):
tc̾ ꝓd ẽ. si eã in eccłia catholica gerat: cui ds in ꝑsona beati petri li¬
gandi soluendiq tribuit potestatẽ dicens. Quȩ cũq alligaueris
suꝑ t̾rã. ert ligata & in cęlis: & quȩ cũq solueris suꝑ t̾rã. ert̾ soluta¬

Expanded text:
tunc prodest, si eam in Ecclesia catholica gerat: cui Deus in persona beati Petri litunc prodest, si eam in Ecclesia catholica gerat: cui Deus in persona beati Petri ligandi solvendique tribuit potestatem, dicens: Quae alligaveris super terram, erunt ligata et in coelis;
Abbreviated transcription (Latin):
tim̾do negare. in qͦpeccato ipsũ beatũ pͥncipẽ apłoꝵ petrũ ad cuiꝰ n̾e
corpꝰ indigni sedemꝰ: lapsũ ee̾ cognoscimꝰ. Sed pꝰ negationẽ penitentia
secuta ẽ : & pꝰ penitentiã miscdia data. qr illũ ab apłatu ñ deiecit.
illũ quẽ conspicis delicta fletu delere in c̾spectu diuinitatis nͥ dubi-
de fide scribens: ait. Om̃ hoĩ in hac ẽẽ uita potest utił penitentia.
ꝗͣ qͦcuq teprȩ hõ egerit. ꝗͣlibet iniquus. ꝗͣ lib& annosꝰ. si toto corde re-¬
re curauerit: oiũ peccatoꝵ ĩ dulgentiã mox habebit. Hoc enĩ nobis
Et alio loco dr̃. Fili peccasti. ne adicias iterũ : sed & de p̾teritis depre.¬
care. ut dimittant᷑ tͥ. Nũꝗͣ peccanti c̾et in dicta ꝓpeccatis dep̾catio.
si dep̾canti ñ e̾ẽt concedenda remissio. Sed etiã penitentia peccatori

Expanded text:
timendo negare? In quo peccato ipsum beatum principem apostolorum Petrum, ad cujus nunc timendo negare? In quo peccato ipsum beatum principem apostolorum Petrum, ad cujus nunc corpus indigni sedemus, lapsum esse cognoscimus, sed post negationem poenitentia secuta est, et post poenitentiam misericordia data, qillum quem conspicis delicta fletu delere, in conspectu Divinitatis non dubitede fide scribens, ait: Omni homini in hac vita esse potest utilis poenitentia, quam quocunque tempore homo egerit, quamlibet iniquus, quamlibet annosus, si toto corde rere curaverit, omnium peccatorum suorum indulgentiam mox habebit. Hoc enim nobis Et alio loco dicitur: Fili, peccasti; ne adjicias iterum, sed et de praeteritis deprecare, ut tibi dimittantur . Nunquam peccanti esset iet remissio concedenda. Sed etiam poenitentia peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
eo ificiũ dõ sp̃s ctribulatꝰ. Adhȩc ista sufficcrent. sea oĩs sententia qͦ
płꝰ saere scripture testimoniis confirmat᷑. faciliꝰ erelit᷑. De hoe ꝓpoha
dicit. Nolo mor tẽ peccatoris. sed ut c̃uertat᷑ &ȩ uiuat. De hoc peccan¬
ne tradent᷑. Si enĩ redẽptor nr qͥpeccator es ñ ꝑdere sed iustificare
uet cũ apłs dicat. si d̾s iustificat. ꝗs ẽ ꝗ c̾dẽpnet: Ad fontẽ miscdiȩ
recurrentes. euangłicã ꝓferamꝰ sententiã. Gaudeo inqͥt suꝑ uno perca¬
tor e penitentiã agente. ꝗͦͣ supͥ nonaginta nouẽ iustos. ꝗ nͥ ĩdigent peni.
tentia : & ouẽ ꝑditã nonaginta nouẽ ñ errantibꝰ relic tis. humero ad
ouile reportauit. Si ouis errans pꝰ inuentionẽ adouile reportat᷑. cur
iste pꝰ penitentiã ad ȩccłiȩ ministtriũ ñ reuocet᷑: Idẽ grauiꝰ carnale
delic tũ ad materẽ. simns qͦ ñ multi sed pauci ĩ ueniunt᷑: aut dĩ filiũ¬

Expanded text:
rant, sed omnis sententia quo plus sacris Scripturarum testimoniis confirmatur, facilius creditur; de hoc enim propheta dicit: « Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat; » de hoc peccannem tradentur; » si enim Redemptor noster, qui peccatores non perdere sed justificare vet? cum Apostolus dicat: « Si Deus justificat, quis est qui condemnet? » Ad fontem misericordiae recurrentes evangelicam proferamus sententiam: « Gaudebo, inquit, super uno peccatore poenitentitentia; » et ovem perditam, nonaginta novem non errantibus relictis, humero ad ovile reportavit. Si ovis errans post inventionem ad ovile reportatur; cur iste post poenitentiam ad Ecclesiae ministerium non revocetur? Quid edelictum admittere, sine quo non multi, sed pauci inveniuntur, aut Dei Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
reuertat᷑ auia sua mala. & uiuet anima eiꝰ. Uerũtam̾ nullꝰ hõĩum
debet sub spe miscdiȩ dĩ in suis diutiꝰ remanere peccatis. cũ etiã in ip¬
so cor pore nemo uelit sub spe salutis futurȩ diutiꝰ egrotare. Tales
onis tẽpꝰ nec beneficiũ remissionis inueniãt. Id̾o unũ quẽq nr̃m. sc̃a
scriptura benignȩ p̾monet dicens. Ne tardaueris c̾uerti ad d̾m. & ne
differas de die ĩ diẽ. Subito enĩ ueniet ira eiꝰ:  ĩtẽprȩ uindictȩ dis

Expanded text:
revertatur a via sua mala et vivat anima ejus . » Verumtamen nullus hominum debet sub spe misericordiae Dei, in suis diutius remanere peccatis: cum etiam in ipso corpore nemo velit sub spe futurae salutis diutius aegrotare. Tales onis tempus, nec beneficium remissionis inveniant. Ideo unumquemque vestrum sancta Scriptura benigne praemonet dicens: Ne tardaveris converti ad Dominum: et ne differas de die in diem. Subito enim veniet ira ejus: et in tempore vindi
Abbreviated transcription (Latin):
legisse. diuersasq sententias. alias resurgendi. alias nequaꝗͣ posse.
Mã nos generalit̾ anicena incipientes. ha̾c cũ reliꝗs .iiiͦiͬ. ueneramur :
qr ipsã sequentes ceterȩ ĩ cunctis sententiis unanimes concordat. Nos
gͦ p̃cedentes patres seqm. qr auctore dõ asaera eors doctrina non
discor damꝰ. a capite gͥ incipientes usq in quartũ altaris ministrũ.
hanc formã seruandã cognoscimus: ut qr minorẽ maior p̾eedit su
cut honore ẽ maior ita sit & in crimine: & quẽ maior sequit᷑ culpa
maior ei implicet᷑ uindicta: & pꝰ ea penitentia eredat᷑ ee feuc tuosa.
Quid eñ ꝓd ẽ triticũ seminare. &e fructũ eiꝰ nͨ colligere. Aut domu
construere. & nͥ ilic habitare : Post dignã enũ satis fac tionẽ eredimꝰ
possẽ redire adhonort̃. ꝓpha dicentt: Nũ ꝗs qͥcadit ñ adiciet ut resurgat

Expanded text:
legisse, diversasque sententias invenisse, alias resurgendi, alias nequaquam posse. Nam nos generaliter a Nicaena incipientes, hanc cum reliquis quatuor veneramur, quia ipsam sequentes, caeterae in cunctis sententiis unanimes concordant. Nos ergo praecedentes nos Patres sequimur; quia auctore Deo, ab illorum doctrina non discordamus. A capite itaque incipientes usque in quartum altaris ministrum hanc formam servandam cogncut honore est major, ita sit in crimine. Et quem major sequitur culpa, major ei implicetur vindicta: et sic postea poenitentia credatur esse fructuosa. Quid enim prodest triticum seminare, et fructum illius non colligere? aut domum construere, et non illic habitare? Post dignam enim satisfactionem, credimus posse redire ad honorem, propheta dicente: « Nunquid qui cadit, non adjiciet
Abbreviated transcription (Latin):
ens ad spstinos grad oficu redire ca non p̾cepit. qͦspenitendie peossio
satis fae tio: ⁊ digna peceators cͥfessio. At etra hni ꝗneq auicio cor¬
ruꝑionis em̃dant᷑: atq hoc ipsũ carnale delictũ qđ amutunt etiã
uindicear e q̃ ã suꝑsticiosa temcritate nitunt᷑: nec gradũ utiqr łi ono¬
tentia. ut necesse sit illos restaurari in loco honoras: qͥ r penscentu
reconcisiatioñẽ meruere diuinȩ pietatis. hii nec inmerito escquuom¬
tur ad epit statũ dignitatis: ꝗ ꝑ em̃dationẽ penitentiȩ. rcecpisse nos

Expanded text:
enim ad pristinos officii gradus redire canon praecipit, quos poenitentiae praecessit enim ad pristinos officii gradus redire canon praecipit, quos poenitentiae praecessit satisfactio, vel digna peccatorum confessio; at contra ii quiiam vindicare quadam superstitiosa temeritate nituntur, nec gradum utique honosententia, ut necesse sit illos restaurari in locum honoris, qui per poenitentiam reconciliationem 564 meruerunt divinae pietatis. Hi neque immerito consequunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad hor tamint uos met ipsos ꝑsingłos dies donee hodie cognominat i
ut n obauret᷑ ꝗs ex uob̾ fallacia peccati. Obduratio gͥ uiuit in corde.
qu̾ se c̾uertit desꝑans de indulgentia peccatoꝵ: siuie ꝗ sic miscdiã di
spat. ut usq in fin̾e̾ uitȩ p̃sentis in suoꝵ eriminũ ꝑuersitate remanent
Spomiat aisigentis miscãiã dĩ metuentesq iusticiã eiꝰ. nec de remis¬
sione peceator desꝑemꝰ: net remaneamꝰ in peccatis. scientes musidrit
aemtis miscĩa conditor as. Sic̃ em̃ misecdia suscipit absolurter. qmne sos
bitꝰ dicens. U crũ qđ frequent᷑ in epłis uenerabilis fr̾ntas tua uino¬
tuit nailla ẽ in huiꝰ modi sententiis decretoꝵ diuersitas intelligra¬
da qͥđ alibi legit᷑ ĩ lapsu cor por ali restaurandũ honoris gradũ post
penitentiã: alibi pꝰ huiꝰmodi delictũ : ne quaꝗͣ reparandũ antiqus
or dinis gradũ ł meritũ . hoge eiũ diuersitas. hoc ir̃. distingurt. Ales

Expanded text:
adhortamini vosmetipsos per singulos dies, donec Hodie cognominatur, ut non obduretur quis ex vobis fallacia peccati . Obduratus igitur vivit sive qui non convertitur, desperans de indulgentia peccatorum suorum, sive qui sisperat, ut usque in finem vitae praesentis in suorum criminum perversitate remaneat. Proinde diligentes misericordiam Dei metuentesque justitiam, nec de remissione peccatorum desperemus, nec remaneamus in peccatis, scientes quia illaentissimi Redemptoris. Sicut enim misericordia suscipit absolvitque conversos,  2. Verum quod sequenter in epistolis venerabilis fraternitas vestra innotuit, nulla est in hujusmodi sententiis decretorum diversitas intelligenda, quod alibi legitur in lapsu corporali restaurandum honoris gradum post poenitentiam, alibi, post hujusmodi delictum, nequaquam reparandum antiqui ordinis meritum. 3. Haec enim diversitas hoc modo distinguitur: illos
Abbreviated transcription (Latin):
illũ honorant. et̃nã uitã hereditabt̃. ꝓpetuũ cuiꝰ ipsi hereditabt̃
⁊claudoꝵ curs uelocissimꝰ erit. surdi audient. ⁊ceci uidebũt.¬
milia saturabit. ⁊colligent reliqͥas frigminũ duod eoi cophinos
exinde replebũt᷑. in spe ppłoꝵ uentos cõpescens u̾bo mareq furẽs¬
hominib solu et. surg̾e fatiet. surg̾e fatiet mortuos. repellens
fuerint ꝑfecta quȩ dixi: in ipso õĩs resoluet᷑ lex. ⁊ in manꝰ impias in¬
fideliũ p ea ueniet. dabt̃ deo asapas manibꝰ incestis. ⁊ inpuro ore¬
spuent uenenatos sputos. dabit uͦ adubera scm̃ dorsũ. ⁊ colaphos ac¬

Expanded text:
tam haereditabunt, perpetuum cujus ipsi haereditabunt et claudorum cursus velocissimus erit; surdi audient, et caeci videbuntmillia  in specie populorum. Ventos compescens verbo, mare omnibus solvet; surgere faciet mortuos, repellens erint perfecta quae dixi, in ipso omnis resolvetur lex, et impias manus infidelium pexspuent uenenatos sputos; dabit uero ad uerbera simpliciter sa
Abbreviated transcription (Latin):
xũpotentẽ dm̃ ñ ita dicimꝰ. ac si eũ mori posse credamꝰ. ⁊ qr homo ñ pot̾
ideo ñ sit dicendus oip̃c. Ille plane oip̃s uere solus dr̃. qi uere ẽ. ⁊ a qͦsolo
cet. Absit. ut sit in mebris scoꝵ etiã genitalib aliqͣ turpitudo. Dicũt᷑
quid in honesta. qi ñ hñt eamd̃ spetiẽ decoris. quã m̃bra que in ꝓmptu
locata s̃. d uidete qͥd dicat apłs. cũ exipsa m̃broꝵ corꝑis nr̃i unitate.
atq ꝯpage. baritatẽ ꝑsuadet ȩccłe. Multo magis in qͥt que uidentuR
mbra corꝑis infiriiora eẽ. necessaria sũt. ⁊ que uident᷑ uiliora eẽ

Expanded text:
utem deum non ita dicimus, acsi eum etiam mori posse credamus, et quia hoc non potest, ideo non sit dicendus omnipotens. ille plane omnipotens uere solus dicitur, quia uere est et a quo solo t autem, ut sit in membris sanctorum etiam genitalibus aliqua turpitudo. dicuntur quidem inhonesta, quia non habent eam speciem decoris, quam membra, quae in promptu locata sunt. sed uidete, quid dicat apostolus, cum ex ipsa membrorum corporis nostri unitate atque conpage caritatem persuadet ecclesiae. multo magis, inquit, quae uidentur membra corporis infirmiora esse, n
Abbreviated transcription (Latin):
uulgo potest intelligi ꝑ alios fac tũ accessũ centurionis ad dñm. c̾pen-¬
dio dicere uoluit : accessit ad eũ centurio. Uerũ tam̃ nͥ neglegenter
tũ ẽ ĩ psalmo. accedite ad eũ & illuminamini. Pro inde qr fidem
ni tantã fidẽ inisrł. Ipsũ potiꝰ accessisse ad xp̃m dicere uoluit pru-¬
dens euangłista. qͣ illos ꝑ qͦs uerba sua miserat. Porro lucas idõ to¬
tũ quẽ admodũ gestũ ẽ aꝑuit. ut exhoc intelligere cogerem᷑ quẽ¬
admodũ accessisse dixerit aliꝰ qͥm̾tiri potuit. Sic enĩ illa mulier
quȩ fluxũ sanguinis patiebat᷑. ꝗͣuis fimbriã uestim̃ti eiꝰ tenuerit

Expanded text:
uulgo possit intellegi, per alios factum accessum centurionis ad dominum compendio dicere utum est in psalmo: Accedite ad eum et illuminamini. Proinde quia fidemni tantam fidem in Israë ipsum potius accessisse ad Christum dicere voluit prudens Evangelista, quam illos per quos verba sua miserat. Porro autem Lucas ideo totum quemadmodum gestum esset aperuit, ut ex hoc intelligere cogeremur, quemadmodum eum accessisse dixerit alius, qui mentiri non potuit. Sic enim illa mulier quae fluxum sanguinis patiebatur, quamvis fimbriam vestimenti ejus tenuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
secũ: ꝗͣ morte multari. Morsque pene causa infertur ꝓ poc̃o. purga
suꝑ ẽ aliqͥd qđ ꝓhoc crimine. iuditii dies. ⁊ pena ȩt̃ni ignis inueniat.
plitio pena diluit᷑ transit cũ ipso. &iã p mortẽ. Et quia hic tpr̃alia
ñ ꝑsoluit. ibi expendet ȩt̾na supplitia. Uides qͣnto grauiꝰ ẽ acciꝑe pec¬
catũ. quã morte multari: Hic enĩ mors ꝓuindicta dat᷑. ⁊ ap̃ ustũ
ta uindicta. petcatũ manet illis ȩt̾nis ignib extinguendũ. Qđ hȩc¬
ita se habeant. possũ tͥ testes ex diuinis uoluminib adhibere. Ruben.¬
frẽ pepigerant. Ibi gͦ ruben ita dic̃ ad patrẽ. Ambos filios meos occide.

Expanded text:
secum quam morte mulctari. Mors quae poenae causa infertur pro peccato, purgatsuperest aliquid quod pro hoc crimine judicii dies et poena aeterni ignis inveniat. plicio poenaque diluitur; transit cum illo etiam post mortem; et qui hic temporalia non persolvit, ibi expendit aeterna supplicia. Vides ergo quanto gravius sit accipere peccatum quam morte mulctari; hic enim mors pro vindicta datur, et apud justum ta vindicta, peccatum manet aeternis ignibus exigendum. Possum tibi testes ex divinis voluminibus adhibere Ruben Ruben quidem ita dixit ad patrem: Ambos filios meos occide,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗn cuncta quȩ dicant᷑ n̾ salomoni mortuo sed xpĩ c̃ueniãt maiestati:
simulat ignor antiã & humanos ꝓ dispensatione carnis affectꝰ n m̾tit᷑.¬
oi posuistis lazarũ. & ad mulierẽ fluentẽ sanguine ꝗs me tetig
gladiũ postulat. deqͦ dixerat. Nolite putare. qđ uenerĩ pacẽ mittere
suꝑt̾rã : ñ ueni pacẽ mittere. sed gladiũ. Ueni enĩ diuidere hoĩ em

Expanded text:
quin cuncta quae dicuntur, non Salomoni mortuo, sed Christi conveniant majestati quin cuncta quae dicuntur, non Salomoni mortuo, sed Christi conveniant majestati simulat ignorantiam, et humanos pro dispensatione carnis mentitUbi posuistis Lazarum? et ad mulierem fluentem sanguine, Quis me tetigit? gladium postulat, de quo dixerat: Nolite putare, quod venerim pacem mittere super terram: non veni pacem mittere, sed gladium. Veni enim dividere
Abbreviated transcription (Latin):
eugłũ iugũ mosaycȩ doc trinȩ copulat: tenebrarũ errore cooꝑta ẽ.
Opp̾sitq cũ dormiens mat̾ sua. quȩ nͥ poterat dicere: ego dor mio. & cor me¬
ũ uigilat. Media nocte csurgens tulit filiũ de latere ȩccłiȩ dormientis.
& insinu collocauit suo. Relege totta apłi epłam ad galathas. & anĩad¬
uertes qͦmͦ filios eccłiȩ suos facere synagoga festinet : & dicat apłs.
łilioli mei. qͦs iterũ parturio: donec formet᷑ xpc̃ in uob̾. Uiuũ tulit
nͥ ut possideret. sed ut occideret. Non enĩ hoc amore fecit filii. sed e¬
mulȩ odio : & suũ mortuũ ꝑlegis cerimonias. in sinu ȩccłiȩ supposuit.
rit. quẽ intenebris nͥ uidebat. Inde iurgiũ ẽ p̾sente rege ortũ. altera
dicente filiꝰ tuus mortuus ẽ ms̃ aut̾ uiuit: alt̾a respondente m̾tiris.
filiꝰ qͥppe ms̃ uiuit. & filiꝰ tuus mortuus ẽ : atq inhuc modũ ẽtende¬
bant corã rege. Tu̾c rex salomon ꝗ manifeste saluator dr̃ scđm psalmũ

Expanded text:
elii jugo Mosaicae doctrinae copulat, tenebrarum errore cooperta est. « Oppressitque eum dormiens mater sua, » quae non potuit dicere: « Ego dormio, et cor meum vigilat . » « Media nocte consurgens tulit filium de latere. » Ecclesiae dormientis. « Et in suo collocavit sinu. » Relege totam Apostoli ad Galatas Epi dicat apostolus: filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in uobis. uiuum tulit, non ut possideret, sed ut occideret. non enim amore fecit hoc filii, sed aemulae odio, et suum mortuum per legis caerimonias in sinu ecclesiae subposuit. rit, quem in tenebris non uidebat. inde iurgium ortum est praesente rege altera dicente: filius tuus mortuus est, meus autem uiuit, altera respondente: mentiris; filius quippe meus uiuit et filibant coram rege. Tunc rex Salomon, qui manifeste Salvator accipitur secund
Abbreviated transcription (Latin):
Sit aut̃ ipsa lec tio tẽꝑata. cui finẽ c̾siliũ n̾ lassitudo ponat. Item.¬
Grandi tͥ ẽ ugilantia. grandiq cura. & tanto sollicitiꝰ cauendꝰ inimieꝰ.
quanto apud eũ ditior e̾e cepisti. Sacuus uiator & nudꝰ nͥ timet latronis
in sidias. securꝰ a noc turnis furibꝰ dormit̾ pauꝑ: etiã si claustra nͥ muni¬
at̃. diuiti uͦ opes suȩ latronis sẽꝑ ĩmaginant᷑ occursũ. & ugi sollicitudi.¬
ne noc tiũ sõnũ adimut̃. Unde qͦq tuȩ diuitiȩ celestis thesaurꝰ. ista
eautione indigent atq custodia. Quanto ditior es: tanto debes eͥeꝰ iugi¬
lantior ⁊ plus possidet. pł debet timert ne ꝑdat. Itẽ. E andida¬

Expanded text:
Sit autem ipsa lectio temperata, cui finem consilium, non lassitudo imponat. Namt vigilantia, grandique cura; et tanto sollicitius cavendus est inimicus, quanto apud eum ditior esse coepisti. Vacuus viator et nudus non timet latronis insidias; securus a nocturnis furibus dormit pauper, etiamsi claustra non muniat: diviti vero opes suae latronis semper imaginantur occursum, et jugi sollicitudine noctium somnum adimunt. Unde tuae quoque divitiae, coelestis thesaurus, ista cautione indigent atque custodia. Quanto ditior es, tanto debes esse vigilantior: qui enim plus possidet, plus debet timere ne perdat. Invid
Abbreviated transcription (Latin):
enda didicisse. & nͥ facere. Optime uteris lectione diuina. si eã tͥ adhi¬
beas speculi uice: ut ibi uelut ad imaginẽ suã aĩa respiciat. & ł feda
queq corrigat: ł pulchra płꝰ ornet. Lectionẽ frequent̃ int̾rumpat
or atio. & aiãm iugit̾ adherentẽ dõ grata uicissitudo sci oꝑis accendat.
Nẽ te gͥ ordo ĩstu̾at cȩlestis hystoriȩ. nc̃ scm̃ dđł oblectit canticũ: nc̃ sa-¬
lomonis erudiat sapientia. nc̃ ad timorẽ dnũ incitent in crepationes ꝓpha.¬

Expanded text:
enda didicisse, et non facere. Optime uteris lectione divina, si eam tibi adhienda didicisse, et non facere. Optime uteris lectione divina, si eam tibi adhibeas speculi vice, ut ibi velut ad imaginem suam anima respiciat, et vel foeda quaeque corrigat, vel pulchra plus ornet. Lectionem frequenter interrumpat oratio, et animam jugiter adhaerentem Deo, grata vicissitudo sancti operis accendat. Nunc te igitur ordo instruat coelestis historiae: nunc sanctum David oblectet canticum: nunc Salomonis erudiat Sapientia: nunc ad timorem Domini, increpationes
Abbreviated transcription (Latin):
utriꝰq uoluntatẽ uiuentẽ filiũ ĩ legẽ grãmq diuidere : ñ qͦ hoc ꝓbet.
sed qͦ ad arguendã calũpniã sẏnagogȩ hoc uelle se dicat. Illa quȩ
bet puerũ diuidi : ñ ut possideat sed ut int̾ficiat. Eccłia quẽ scit eẽ
siũ libent̃ cͥcedit emulȩ. dũ uiuat saltĩ apud aduersariã : ne int̾
allegorie dicta sĩt : cetũ optime noũ prudentia tua. nͥ easdẽ regulas
cẽ in tropologiȩ umbris: quȩ in hystoriȩ ueritate. Qđ sicubi pedẽ offen¬
dimꝰ. & sapienti lectori friuolũ uideat᷑ cẽ qđ seripsimꝰ: culpã ad auc torẽ
referat. Nos enĩ & hȩc ipsa i lec tulo decũbentes longaq egrotatione efte¬
ti. uix notario celerit̾ seribenda notauimꝰ : ñ ut impleremꝰ mat̾iã. sed
ne tͥ ĩ pͥncipio amiciciarũ aliꝗd ĩꝑanti uiderem negare. Ora nob̾ adnõ
illa e̾e: ꝗ legẽ suã ñ solũ sciri. sed etiã ipleri iubet. Nichil enĩ ꝓdẽ faci¬

Expanded text:
uiuentem filium in legem gratiamque diuidere, non quod hoc probet, sed quod ad arguendam calumniam synagogae hoc uelle se dicat. illa, quae bet diuidi puerum, non ut possideat, sed ut interficiat; ecclesia, quem scit suum esse, libenter concedit aemulae, dum uiuat saltem apud aduersariam, ne inter allegoriae dicta sint. ceterum optime nouit prudentia tua non easdem regulas esse in tropologiae umbris et quae in historiae ueritate. quod sicubi pedem offendimus et sapienti lectori friuolum uideatur esse, quod scripsimus, culpam auctoris referat. nos enim et haec ipsa in lectulo decumbentes longaque aegrotatione confecti uix notario celeriter scribenda dictauimus, non ut inpleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti uidverba esse, qui legem suam non solum sciri, sed etiam impleri jubet. Nihil enim prodest faci
Abbreviated transcription (Latin):
matris meȩ. & incubicłm eiꝰ quȩ c̃cepit me. Tercia aut̃ die pꝰꝗͣ ego pcꝑi.¬
peꝑit & hȩc. Si consideremꝰ pilatũ lauantẽ manꝰ atq dicentẽ. mundꝰ
ego sũ a sanguine iusti huꝰ: si centurionẽ ante patibulũ confitentem
uere hic erat filiꝰ dĩ. si eos ꝗante passionẽ ꝑphilippũ dnm uidere deside.¬
rãt: haut ambiges pͥmã peꝑisse ȩccłiã. & pꝰca natũ popłm udeors. ꝓqͦ

Expanded text:
matris meae, et in cubiculum ejus quae concepit me . Tertia autem die: postquam ego pematris meae, et in cubiculum ejus quae concepit me . Tertia autem die: postquam ego peperit et haec. si consideres Pilatum lauantem manus atque dicentem: mundus sum ego a sanguine iusti huius, si centurionem ante patibulum confitentem: uere hic erat filius dei, si eos, qui ante passionem per Philippum dominum uidere desiderant,. haud ambiges primam peperisse ecc
Abbreviated transcription (Latin):
cui uideat᷑ ĩ congruũ: si meretrices dicant᷑ quarũ una salomonis uidicio
filii possessione donata ẽ. Prudens querat auditor. qͦmͦ meretrix fuit¬
ȩccłia: quȩ n̾ habet macłã neq rugã. Non dicimꝰ ȩccłiã ꝑmansisse me.¬
retricẽ. sed fuisse. Nã & symonis lepsi domo saluator dr̃ inisse cͥuiuiũ
utiq ñ qr lȩpsꝰ erat eo tp̃rȩ qͦ habebat hospitẽ saluatorẽ: sed qr lepsꝰ
rit publicatiꝰ pꝰ apłicã dignitatẽ.: sed qr priꝰ fuerat. ut ubi habundaũ
nagogã calũpniatricẽ. Ego & mulier hȩc habitabamꝰ in domo una. Post
resurrectionẽ dnĩ saluatoris. una de utroq popło ȩcłia congregata ẽ.
& ꝗͣ eleganter peꝑi inꝗt. apud eã incubicło. Eccłia enĩ de gentibꝰ quȩ non
habebat priꝰ legẽ & ꝓpħas. peꝑit indomo synagoge: nec egressa de cubi¬

Expanded text:
cui uideatur incongruum, si meretrices dicantur, quarum una Salomonis iudicio cui uideatur incongruum, si meretrices dicantur, quarum una Salomonis iudicio filii possessione donata est. prudens quaerat auditor: quomodo meretrix ecclesia, quae non habet maculam neque rugam? non dicimus ecclesiam permansisse meretricem, sed fuisse. nam et in Simonis leprosi domo saluator scribitur inisse conuiuium, utique non, qui leprosus erat eo tempore, quo habebat hospitem saluatorem, sed qui leprit Publicanus post Apostolicam dignitatem, sed quia prius fuerit Publicanus: ut nagogam calumniatricem: Ego et mulier haec habitabamus in domo una . Post resurrectionem enim Domini Salvatoris, una de utroque populo Ecclesia congregata est; et quam eleganter: Peperi, inquit, apud eam in cubiculo. Ecclesia enim de Gentibus, quae non habebat prius Legem et Prophetas, peperit in domo Synagogae: nec egressa est de cubi
Abbreviated transcription (Latin):
popło. uerꝰ salomon id ẽ pacificꝰ regnare ceꝑit. Id aut̃ ad ulterȩ & me¬
retrices sinagoga & ȩccłia in script̾is dicant᷑. nulla dubitatio ẽ: & hoc
pͥma fronte uidet᷑ ee̾ blasphemiũ. Ceterũ si recurramꝰ ad ꝓpħas. oseȩ ui¬
delicet ꝗaccepit uxorẽ fornicariã & generauit filios fornicationis: &
secuta sit amator es suos & diuari cauerit õĩ transeunti pedes. lupanarq¬
in loco celebri extruxerit. animaduertemꝰ xp̃m iccirco uenisse ut
pariete destructo: in easdẽ caulas oues priꝰ morbidas cgregaret. hȩc
st̃ dus uirge quȩ iungunt᷑ in ezechele. & de ꝗbꝰ dñs ꝑrachariã referc.¬
Et assupsi mͥ duas uirgas. unã uocaui decorã. & alta uocaui funitos:
& paui gregẽ. Mulier qͦq illa meretrix in euangłio quȩ tħu pedes la¬
eriis lauat. erine det̾git: & cui oĩa peccata dimitunt᷑. manifestę
pingit eccłiã degentibꝰ ẽgregatã. Hȩc iccirco in pͥma fronte replieauine

Expanded text:
autem adulterae et meretrices synagoga et ecclesia in scripturis dicantur, nulla dubitatio est. Et hoc prima fronte uidetur esse blasphemum; ceterum, si recurramus ad prophetas, Osee uidelicet, qui accepit uxorem fornicariam et generat filios fornicationis et secuta sit amatores suos et diuaricauerit omni transeunti pedes lupanarqin loco celebri extruxerit, animo aduertimus Christum idcirco uenisse, ut t medioque pariete destructo in easdem caulas oues prius morbidas congregaret. hae sunt duae uirgae, quae iunguntur in Hiezechihel et de quibus per Zachariam sumsi mihiduas uirgas- unam uocaui decorem et alteram uocaui funiculum - et pauigregem. mulier quoque illa mere- \' trix in euangelio, quae Iesu pedes lacrimis lauat, crine detergit et cui peccata omnia dimittuntur, manifeste pingit ecclesiam de gentibus congregatam. haec idcirco in prima fronte replicaui, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tũ repꝑire pot̾int sũmitant uocẽ ⁊ inlinent aurẽ. ut spũ alit̾
tradũtoreb petra quã moyses ꝑcussit. mons ẽ lapideus cuiꝰ latꝰ ꝑ¬
cussit mogses. Qua ꝓpt̾ meliꝰ ẽ. ut spũalit̾ ista intelligant᷑. sic̃
⁊ suꝑiora. Uñ ⁊ apłs spũale eande appellat petrã. qr spũalit ẽ in¬

Expanded text:
tum reperiri poterit, submittant vocem et inclinent aurem ut spiritaliter tum reperiri poterit, submittant vocem et inclinent aurem ut spiritaliter ut doctores tradunt, Oreb petra quam Moyses percussit, mons est lapideus, cujus latus percussit Moyses. Quapropter melius est ut spiritaliter ista intelligamus, sicut et superiora. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
anna prima
feria. siue pͥma sabbati. que nc̃ obreu̾entiã dnĩcȩ resuiectionis dies
dnĩca uocat᷑: pͥmũ uenit decelo ad saturitatẽ ppłi. Bibebant aut̃ de
spũali seq̃nte petra. ꝯseq̃nte eos eadẽ petra. Iudei ⁊qͥda etiã simplitiũ
doctoꝵ. ex hoc loco fabulosȩ disputant. uolentes affirmare qđ p quã
mox ses ꝑcussit uͥga bis silicẽ ppłsq bibit. ⁊ iumta. sẽꝑ sit secuta illos
illa petra. Et ubicũq figebant tentoria uoluebat᷑ in medio castroꝵ
nullo hoĩe impellente emittens largissimos riuulos. ad satietatẽ ppłi
int̾rã madian. ubi foder̃ puteos ⁊ inuener̃ aquã dulcẽ satis habun-¬
deq. Quidã etiã somniando fingunt. qđ tantę pa uitatis fuerit
ille lapis. ut maria soror moysi illã inpectore suo ferret ꝑ illã uas¬
suxer̃ mel de petra. ⁊ oleũ de firma petra. ⁊tũc p̃bendũs ẽ assensꝰ
qđ secuta sit eos petra. At cũ nusquã inueteri testam̃to hoc facꝰ¬

Expanded text:
anna prima feria, sive prima sabbati, quae nunc ob reverentiam Dominicae resurrectionis dies Dominica vocatur, primum venit de coelo ad saturitatem populi. Bibebant autem de spiritali, subaudis petra, consequente eos eadem petra. Judaei et quidam simplicium doctorum ex hoc loco fabulose disputant, volentes affirmare quod postquam Moyses percussit virga bis silicem, populusque bibit ac jumenta, semper secuta sit eos illa petra, et ubicunque figebant tentoria, volvebatur in medium castrorum, nullo hominum impellente, emittens largissimos rivulos ad satietatem populi  dum venirent in terra Madian, ubi foderunt puteos, invenerunt aquam dulcem satis abundeque. Quidam etiam somniando fingunt quod tantae parvitatis fuerit ille lapis, ut Maria soror Moysi ferret illum in pectore suo per illam vassuxerunt mel de petra, oleumque de firma petra, et tunc praebendus assensus quod secuta sit eos petra? At cum nusquam in Veteri Testamento hoc fac
Abbreviated transcription (Latin):
e: ł certũ habẽ ꝓicerto. icertumue ꝓcerto. siue
falsum. siue sit uerũ. idq ta̾ sit ĩ aĩo defor me
ut non
amittat᷑. error e̾ necessariꝰ. absit ut tał sit illa uita. ubi ẽ
aĩȩ nrȩ ipsa ueritas uita. ubi nemo fallit. fallitꝰ nemo. lie
aut̾ hoĩes fallunt atq fallunt᷑. miserior esq st̃ cu mciendo
fallt̾: ꝗͣ cũ m̃cientib credendo fallunt᷑. uisq ad eo tam̃ ratio¬
nabił nat᷑a refugit falsitatẽ. & qͣntũ potest deuitat errorem.
ut falli nolit etiã qͥcũq amãt fallere. Non enĩ sibi qͥm̃tit᷑ uide:¬
tur errare. sed aliũ in errore mitt̾e: credente̾ sibi. Et in eare
qͥdem ñ errat. ꝗͣ m̾dacio c̾tegit: sinouit ipse ꝗd ueru̾ sit. sedin
hoc fallit᷑ qđ putat sibi suũ nͥ obẽt̾ m̾daciũ: cũ magis facienti ꝗͣ
ma gignit᷑ questio. de qͣiã grandẽ libr̾ũi cũ respondendi nos neces¬
sitas urgeret absoluimꝰ: utrũ ad officiũ hõis iusti ꝑtineat aliqͣndo
mentiri.

Expanded text:
el certum habere pro incerto, incertumve pro certo, sive falsum, sive sit verum; idque tam sit in animo deforme aut non amittatur, error est necessarius. Absit ut talis sit illa vita, ubi est animae nostrae ipsa veritas vita: ubi nemo fallit, fallitur nemo. Hic autem homines fallunt atque falluntur; miserioresque sunt cum mentiendo fallunt, quam cum mentientibus credendo falluntur. Usque adeo tamen rationalis natura refugit falsitatem, et quantum potest devitat errorem, ut falli nolint etiam quicumque amant fallere. Non enim sibi qui mentitur videtur errare, sed alium in errorem mittere credentem sibi. Et in ea quidem re non errat quam mendacio contegit, si novit ipse quid verum sit: sed in hoc fallitur, quod putat sibi suum non obesse mendacium; cum magis facienti quam ma gignitur quaestio, de qua jam grandem librum, cum respondendi necessitas nos urgeret, absolvimus: utrum ad officium hominis justi pertineat aliquando mentiri.
Abbreviated transcription (Latin):
ma uoce. Scribe inꝗͥt ⁊ pharisei suꝑ cathedrã mogsi sedent. quȩ
dicũt facite. que aut̃ fatiunt. face nolite. Dicũt eñ ⁊ñ fatuit:.¬
suo uidet᷑ oꝑari. hoc totũ cõtinere implendo diuinitatis. effectũ
s ds̃ increm̃tũ dedit. Itaq neq qͥ plantat ẽ aliqͥd neq qͥrigat s
qͥ increm̃tũ dat ds̃. Adeo ñquerit᷑ qͥs ł quał p̾dicet: s qͦmi¬

Expanded text:
ma voce: Scribae, inquit, et Pharisaei super catedram Moysis sedent: quae ma voce: Scribae, inquit, et Pharisaei super catedram Moysis sedent: quae dicuntsuo videtur operari, hoc totum contineri implente divinitatis effectu, sed Deus incrementum dedit. Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incr
Abbreviated transcription (Latin):
serenitatis tuȩ̨ pectꝰ agnoscat o unꝑator anastasi. qđ nullũ dehis ł
quos baptihauꝰ achatius ł quos sacerdotes siue leuitas. sođm cano¬
nes ordinaũ ulla eos ex noĩe achatii porcio lesionis attingat. quo
forsitan ꝑ iniquũ tradita sacramti gr̃ã minꝰ firma uideat᷑. Nã ⁊ bap¬
tis nui qđ ꝓcul fit ab eccła siue ab adult̾o. Pafure fuerit datũ. ad
ꝑcipiente nuinꝰ puenit inlibatũ. qi ⁊uox illa que sonuit ꝑcolũbã
oe maculã humane pollutionis exeludit. qua declarat᷑ ac dr̃. hio¬
ẽ qͥbapti hat inspũ ⁊igne. Nã si usibił solus istiꝰ radii cũ ꝑloca
fetidissima transeunt. nulla contactꝰ inquinatione maculant᷑:
multomagis illiꝰ qͥistũ uisibilẽ fecit utꝰ nulla mistĩi in dignitatẽ
contingit᷑. Na ⁊ uidas cũ fuerit sacrilegꝰ atq fur. qͥqͥd egit init
apłos apłica ꝓdignitate comissa benefitia ꝑ indignũ data nulla
exhoc de trim̃ta senserũt. declarante hoc ipsũ dño. inanifestissi¬

Expanded text:
 nullum de his vel quos baptizavit Acacius, vel quos sacerdotes, sive Levitas, secundum canones ordinavit, ulla eos ex nomine Acacii portio laesionis attingat, quo forsitan per iniquum tradita sacramenta minus firma videantur, nam et baptismum, quod procul sit ab Ecclesia, sive ab adultero, sive a fure fuerit datum, ad percipientem munus pervenit inlibatum. Quia vox illa, quae sonuit per columbam, omnem maculam humanae pollutionis excludit, qua declaratur, ac di sancto et igne . » Nam si visibilis solis istius radii cum per loca fetidissima transeunt, nulla contactus maculatione inquinantur: multo magis illius, qui istum visibilem fecit, virtus nulla ministerii indignitate contingitur. Nam et Judas cum fuerit sacrilegus atque fur, quidquid egit inter apostolos pro dignitate commissa, beneficia per indignum data nulla ex hoc detrimenta senserunt, declarante hoc ipsum Domino manifestissi
Abbreviated transcription (Latin):
dierũ numero uoluit᷑. magis qr nͥ interit gens iudea satis appare-
terfecert᷑. Et posuit d̾s in chain signũ. ne eũ occidat o̾is qͥ inuenerit.
hoc rtuera multũ mirabile ẽ. quẽ ad modũ os gentes quȩ aroma¬
nis subiugatȩ st̃: in ritũ romanoꝵ sacroꝵ transierint. eaq sacri.¬
legia celebranda & obseruanda susceꝑint: gens aut᷑ iudea siue
sub paganis regibꝰ siue sub xp̃ianis nͥ amiserit signũ legis suȩ.¬

Expanded text:
dierum numero volvitur, magis quia non interit gens Judaea, satis appareatdierum numero volvitur, magis quia non interit gens Judaea, satis appareaterbo regno Dominum interfecerunt. Et posuit Deus in Cain signum, ne eum occidat omnis qui invenerit. Hoc rnis subiugatae sunt, in ritum Romanorum sacrorum transierint eaque sacrilegia obseruanda et celebranda susceperint, gens autem Iudaea siue sub paganis regibus siue sub christianis non amiserit signum legis su
Abbreviated transcription (Latin):
grãm xp̃i. Et infra. Gemens & tremens. eris ĩtra. Nc̃ ecce qͥs nͥ uide¬
merore amissi regni. & tremat timore sub innumerabilibꝰ popłis
occidet me. Uere inde gemit & tremit. ne regno etiã t̾reno ꝑdito:
ista uisibili morte occidat᷑. Hanc dicit maiorẽ causã. ꝗͣ illã qđ ei
t̾ra non dat uirtutẽ suã : ne sp̃ualit̾ moriat᷑. Carnalit᷑ enĩ sapit.
& abscondi a facie dĩ id ẽ iratũ habere dm̃ grau& ñ putat : nͥ in¬
ueniat᷑ & occidat᷑. Carnalit̾ enĩ sapit. tãꝗͣ oꝑans t̾rã: cuiꝰ uirtutẽ¬
ñ accipit. Sed qͥd respondit ei d̾s: Non sie inqͥt. Sed oĩs qͥ occiderit
chain septẽ uindictas exsoluet. id ẽ ñ sic qͦmͦ dicis nͥ corporali morte
interibit genꝰ impiũ carnaliũ iuideoꝵ: qui cũq enĩ eos ita ꝑdiderit
septẽ uindictas exsoluet. id ẽ aufer& ab eis septẽ uindictas quibus
alligati st̃ ꝓpt̾ reatũ occisi xꝑͣi : ut hoc toto tẽpore qđ septenario

Expanded text:
suam dare tibi; gemens et tremens eris in terra. Nunc ecce quis non uideomodo gemat maerore amissi regni et tremat timore sub innumerabilibus populioccidet me. uere inde gemit et tremit, ne regno etiam terreno perdito ista uisibili morte occidatur. hanc dicit maiorem causam quam illam, quod ei terra non dat uirtutem suam, ne spiritaliter moriatur. carnaliter enim sapit et abscondi a facie dei, id est iratum habere deum, graue non putat, nisi ne inueniatur et occidatur. carnaliter sapit tan sic, inquit, omnis qui occiderit Cain septem vindictas exsolvet, id est non sic quomodo dicis, non corporali morte interibit genus impium carnalium Judaeorum: quicunque enim eos ita perdiderit, septem vindictas exsolvet, id est, auferet ab eis septem vindictas quibus alligati sunt propter reatum occisi Christi, ut hoc toto tempore quod septenario
Abbreviated transcription (Latin):
p̃misit. qr ꝓximũ eẽt pascha. dies festꝰ udeorũ. Matħs uͦ ⁊ marchꝰ.
Unde colligit᷑ ioħẽ inminente ead festiuitate paschali fuisse decodla¬
tũ. ⁊ anno pꝰ hõ sequente. cũ denuo tẽpꝰ paschale rediret. mistĩũ dnĩo
passionis eẽ ꝯpletũ. Eꝓpt̃̾ ea qđ in libro sacram̃toꝵ natale eiꝰ quarto
die hłdarũ septẽbriũ notatũ ẽ ⁊ in martirlogio qđ eusebii. ⁊ihero¬
nimi uocabulis insignitũ ẽ legit᷑.i. ułds̃ septẽbris. in edissa ciui

Expanded text:
misit, quod proximum esset Pascha, dies festus Judaeorum. Matthaeus vero et Marcus, Unde colligitur Joannem, imminente eadem festivitate paschali, fuisse decollatum, et anno post hunc sequente, cum denuo tempus paschale rediret, mysterium dominicae passionis esse completum. Et propterea quod in libro Sacramentorum, natale ejus quarto Kalendarum Septembrium denotatum est, et in Martyrologio, quod Eusebii et Hieronymi
Abbreviated transcription (Latin):
rentũ ñ sectent᷑ uitia. ⁊dm̃ recte colant: honesti ⁊ saliui er
itaminãt. hẽ ex asꝑant. Priꝰquã in qͥt ds̃ formarẽ te inuto noui:⁊
inuulua scificaui. Ad cohibendã petulantiã tuã. manꝰ quasdã
tiu actoris uiut̃o hominẽ formantis adutis. Ille opat᷑. ⁊tu uten se¬
cretũ incestas libidine : Uel pecudes imitare. ł đm uerere¬
onnsurgulos m̃ses grauia atq torpentia mulierũ corꝑa
in mundi sangiunis effusione releuant᷑: Iuo tpr̃e si uir coherit cũ¬

Expanded text:
rentum uitia non sectentur et deum recte colant, honesti et salui ercontaminant, hunc exasperant. Priusquam, inquit, te formarem in uin vulva sanctificavi te . Ad cohibendam petulantiam tuam manus quondam tui auctoris in utero hominem formantis advertis? Ille operatur, et tu uteri secretum incestas libidine: vel pecudes imitare, vesingulos menses gravia atque torpentia mulierum corpora immundi sanguinis effusione relevantur: quo tempore si vir coierit cu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta uertat᷑ ĩ quoꝵ cũq animaliũ etiã hoĩnũ cibũ cedat. carnẽq
mutet᷑. illi humanȩ animȩ puncto tẽporis redit: quȩ illã pͥmitꝰ
ut hõ fieret. cresceret. uiueret. animauit. Ipsa itaq t̾rena ma-¬
teries quȩ discedente anima fit cadauer. ñ ita resurrectione re¬
parabit᷑ : ut ea queq dilabunt᷑ in alias atq alias aliarũ rerum
species. formasq uertant᷑. & ꝗͣuis ad corpꝰ redeant unde dilapsa
id easdẽ qͦq corporis partes ubi fuert᷑ redire necesse sit. Alio¬
totiens dẽpsit sec tio ĩmoderata: & indecens cogiituitibꝰ. & id̾o re¬
surrectionẽ carnis ñ credentib occurrit infirmitas.

Expanded text:
num cibum cedat, carnemque mutetur; illi anima humana in puncto temporis reddit, qui illam primitus, ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. Ipsa itaque terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, non ita resurrectione reparabitur ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum reruspecies formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt redire necesse sit. Aliototies dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
eor sollicitudinẽ gert̾. Siuͦ parentes habent. res eor legitimnis
parentibꝰ dent᷑.: ita aut̃ ut eor stipendi uro ñ. ũ ꝗ inpenitentia dati
fuerint. sufficienter debeat ꝓcurari. Si uͦ exfamilia ȩccłiastica
dari eos in penitentia uolumꝰ: sed res eoꝵ ȩccłiastieo iuri n subtrabi.¬
Ad usũ tam̃ suũ accipiãt unde ad penitendũ subsistãt. ne sinudi dent
locis in ꝗbꝰ  dati fucrĩt: onerati sint. Si qͦs parentes in possessione
habent. ipsis rescoꝵ . ll. tradendȩ sunt: ut abipsis uiri ꝑ̧cłiȩ deruentꝰ¬

Expanded text:
erunt. Si vero 427 parentes habent, res eorum legitimis parentibus dentur; ita tamen ut eorum stipendium qui in poenitentiam dati fuerint, sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex familia ecclesiastica dari eos in poenitentiam volumus, sed res eorum ut ecclesiasticae non subtrahi unde ad poenitendum subsistant; ne si nudentur, locis in quibus dati fuerint onerosi sint. Si quos parentes in possessione habent, ipsis res eorum tradendae sunt, ut ab ipsis juri Ecclesiae con
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ recessurũ. ut ille ueniat ꝗ a filio nũꝗͣ recedit. Sed qr disci-¬
płi in carne du̾m cernentes corporeis hũc sẽꝑ ocłis uidere siciebãt.
recte eis dr. Nisi ego abiero. paraclitꝰ nͥ ueniet ad uos. Ac si aꝑte
diceret᷑. Si corpꝰ nꝰ subtraho. qͥs sit amor sp̾c nͥ ostendo. Et nͥ desieri¬
tis me corpor alit̾ cernere: nũ ꝗͣ me discetis sp̃alit̾ amare.

Expanded text:
Filius recessurum dicit, ut ille veniat, qui a Filio nunquam recedit? Sed quia discipuli in carne Dominum cernentes, corporeis hunc oculis semper videre sitiebant, recte eis dicitur: Nisi ego abiero, Paracletus non veniet; ac si aperte diceretur: Si corpus non subtraho, quis sit amor Spiritus non ostendo; et nisi me desieritis corporaliter cernere, nunquam me discetis spiritaliter amare.
Abbreviated transcription (Latin):
um apud parentes ꝓpͥos redir& iacob. inuia
angłm inuenit: cũ qͦ in luc tamine magnũ certam̃ fuit. Is & eñĩ qͥ certat
inluc tamine. aliqͣndo suꝑiorẽ se: aliqͣndo uͦ eũ eũ qͦ c̾tendit inferiorem
ti uiri. & in c̾tcplatione positi animã. qr uidelicet anima cũ c̃tẽplari
ddo & sentiendo de incircũ scripto lumine aliqd degustat: mͦ uero suecubit
qr &̃ degustando iterũ deficit. Quasi gͦ uincit᷑ angłi. qͣido intellectu in¬
timo apprehendit᷑ d̾s. Sea notandũ ẽ qđ isdẽ uictꝰ angłs ueruũ femoras
iacob tenuit. eũq marcescere stati fecit: atq abeo iacob tẽpore uno clau-¬
dicauit pede. qr scilicet omp̾s d̾s cũ iã ꝑdesideriũ & intellectũ cognosci¬
t᷑: oem ĩ nob̾ uoluptatẽ carnis are facit. Et ꝗ priꝰ qͣsi duobꝰ pedibꝰ innitentis
& dm uidcham̃ querere & scłm tenere: post agnitionẽ suauitatis dĩ unꝰ
ĩnob̾ pes sanꝰ remanet atq aliꝰ claudicat. qr necesse ẽ ut debilitato amore

Expanded text:
m ad parentes proprios rediret, in via angelum invenit, cum quo in luctamine magnum certamen habuit . Is enim qui certat in luctamine, aliquando superiorem se, aliquando vero eum cum quo contenderit inferiorem ti viri et in contemplatione positi animam exprimit. Quae videlicet anima cum contemplari do et senquia degustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quando intellectu intimo apprehenditur Deus. Sed notandum quod idem victus angelus nervum femoris Jacob tetigit, eumque marcescere statim fecit, atque ab eo Jacob tempore uno claudicavit pede, quia scilicet omnipotens Deus, cum jam per desiderium et intellectum cognoscitur, omnem in nobis voluptatem carnis arefacit. Et qui prius quasi duobus pedibus innitentes, et Deum videbamur quaerere, et saeculum tenere, post agnitionem suavitatis Dei unus in nobis pes sanus remanet, atque alius claudicat, quia necesse est ut, debilitato amore
Abbreviated transcription (Latin):
sub trahimꝰ. Et plerũq intellectũ litterȩ seꝗmꝰ᷑. qͣsi corticẽ reseruamꝰ. dũq
abipsis cortex litterȩ subducit᷑. allegoriȩ candor interior monstr̃at᷑: & dum
cortex relinꝗt. ext̾ioris intelligentię uirentia exẽpla monstrant᷑. Iuas bene
iacob inaque canalibꝰ posuit. qr & redeptor nr ĩlibris eas sacrȩ scientiȩ ꝗbꝰ
nos intrinsecꝰ infundim᷑. fixit. Hes aspicientes arietes cũ oiuibꝰ co. eu
tur ut tales oꝑũ fructꝰ ꝓcreent. qͣlia exẽpla p̾cedentiãi inuocibꝰ p̃ceptoꝵ uident:
& diuersũ colorẽ ꝓles boni oꝑis habeat. qr & non nũꝗͣ subtracto litterȩ cor
bꝰ format.

Expanded text:
subtrahimus; et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque subtrahimus; et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur; et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt,tur, ut tales fetus operum procreent, qualia exempla praecedentium in vocibus praeceptorum vident, et diversum colorem proles boni operis habeat, quia et nonnunquam subtracto litterae cortbus format.
Abbreviated transcription (Latin):
deflet᷑. cũ dr. Uidert̾ eã hostes: & derisertͥ sabbata eiꝰ. Precepto & enim¬
legis ab exteriori oꝑe in sabbato cessat᷑. hostes gͦ sabbata uidentes irrident.
cũ maligni sp̾c ipsa uacationis ocia ad cogitationes illicitas ꝑ trahu̾t. In iob¬
ollens ia cob uirgas populeas & amiꝰdalinas & explatanis. ex parte decor¬
ticauit eas: & cetera. Id ẽ enĩ uirgas uirides & amigdalinas & explatanis an-¬
sententias in exẽplis popłis p̾bere: Quȩ nimirũ qr iuxta rationis exam̃ rectȩ
st̃: uirgę nominant᷑. Ibꝰ exparte corticẽ subtrahit. ut inhis quȩ exspoliant᷑
intimꝰ candor appareat : & exparte corticẽ seruat. ut sicut fuera̾t extiꝰ in
uiriditate ꝑmaneat. Uariꝰq color uirgarũ efficit᷑. dũ cortex ex parte subtͣ.¬
qͣsi uirgȩ uariȩ ponunt᷑. ĩ qͥbꝰ dũ plerũq ĩtellectũ litterȩ fugimꝰ: qͣsi corticẽ

Expanded text:
defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Praecepto defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Praecepto legis ab exteriori opere in sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt; ut inas, et ex platanis, ex parte decorticavit eas, et reliqua. Quid est virgas virides et amygdalinas, et ex platanis, ansententias in exemplum populis praebere, quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur intimus candor appareat, et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant, exterius in viriditate permaneant; variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrasi corticem
Abbreviated transcription (Latin):
pleni. item Uotandũ ualde ẽ qđ ia cob dor miens angłos uidit qͥ i lapi¬
de caput ponit. qr nimirũ ipse ab exterioribꝰ oꝑibꝰ cessans int̾na penetrat.
qͥ intenta m̾te quȩ pͥncipele ẽ hõis imitationẽ sui redẽptoris obseruat.
caput qͥppe ĩ lapidẽ ponere ẽ : m̾te xp̃o inherere. Qenĩ ap̾sentis uitȩ acci¬
one remoti st̃: sed ad suꝑna nullo amore rapiunt᷑. dor mire posstꝰ. sed ui¬
dere angłos nequeunt: qr caput in lapide tenere contẽpnt᷑. St̃ nãq non¬
nulli ꝗ mundi ꝗdem actiones fuguut. sed nullis uirtutibꝰ exercentur.
Hii nimirũ torpͥore nͥ studio dormuit̾. & iccirco int̾na nͥ conspiciunt.:
qr caput n̾ in lapide. sed ĩt̾ra posuert̾. Ubꝰ plerũq c̾tingit. ut ĩ qͣnto
securiꝰ ab ext̾ruis actionibꝰ cessat: tanto latiꝰ inmundȩ inse cogitationis
strepitũ ꝑ ociũ cͥgert̾. Unde sub iudeȩ specie ꝑꝓpħam torpens ocio aĩa

Expanded text:
endant. Notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit qui in lapide caput ponit: quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans, interna penetrat qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observat. Caput one remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide, sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit, ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius immundae in se cogitationis strepitum per otium congerant. Unde sub Judaeae specie per prophetam torpens otio anima