comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filii effrem de quib minꝰ uid̾et᷑ intendentes et
mittentes arcũ.i: ꝓmittentes saluare manda¬
ta indie auditionis. scił qñ d̾s de aliqua adu̾si¬
tate eos clamantes audiebat. qͣi p̃ludentes armiꝰ
Quer si sut in diebeli .i. defecunt in die temptons
sere in die temptõnis. ⁊ hocẽ quasi p̃lide arnus
teai horã certaminis nollȩ pugnare. Qd uͭ arem
tendentes :⁊ mittentes arcũ. cũ potiꝰ uideat᷑ debe
aprisse intendentes arcũ ⁊ mittentes sagittas ñ
enĩ arcͦ mittit᷑ s ab arcu aliqͥd mittitur figuiate
dictũ accipiamꝰ mittentes arcũ. qi aliqͥd mtitunt
arcu. Hel obscurꝰ ẽ ordo uerboꝵ. ut iste sit ordo.
Iutendentes arcũ ⁊ mittentes subaud̾ sagittas
Non̾nulli tam̃ greci codices habent intendentes & mit
arcub ut sine dubitõne subaudiamꝰ sagittas teͫ¬
ꝑ filios uͦ effrem qui dictus ẽ ⁊ effraym totã gen¬
tem illã amaricantẽ intelligi uolunt. a parte to¬

Expanded text:
filii Ephrem, de quibus minus videretur, intendentes et mittentes arcum, id est promittentes servare mandata in die auditionis, scilicet quando Deus de aliqua adversitate eos clamantes audiebat, quasi praeludentes armis, conversi sunt in die belli, id est defecerunt in die tentationis. rere in die tentationis. Et hoc est quasi praeludere armis, et ad horam certaminis nolle pugnare. Quod vero ait, intendentes et mittentes arcum, cum potius videatur debere dixisse, intendentes arcum et mitteitur. figurate dictum accipiamus, mittentes arcum, quia aliquid mittunt arcu. Vel obscurus est ordo verborum, ut iste sit ordo: Intendentes arcum et mittentes, subaudis sagittas. Nonnulli tamen Graeci codices habent, intendentes et mittentes arcubus, ut sine dubitatione subaudiamus sagittas. Per filios vero Ephrem, qui dictus est et Ephraim totam illam gentem amaricantem intelligi voluit: a parte to
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ dĩ. ñ qd̾ ñ possent s qr noluer̃t. Uñ sub¬
dit. E in lege enis noluert ambulare. Et si
qñq ambulent. tam̃ nolunt. qr ñ ex corde faci¬
unt. Agunt enĩ que mallent ñ precipi sibi. Ex
corde aut̃ nullo mͦ fit. qd̾ fit formidine pene.
ñ dilectione iusticie. Pares st̃ manu. s ñ corde
quiñ furant᷑ timore pene. ⁊ amore iusticie.

Expanded text:
n quod non possent, sed quia noluerunt. Unde subdit: Et in lege ejus noluerunt ambulare, et si quandoque ambulent, tamen nolunt, quia non ex corde faciunt. Agunt enim quae mallent non praecipi sibi, ex corde autem nullo modo fit, quod fit ex formidine poenae, non dilectione justitiae. Pares sunt manu, sed non corde, qui non furantur, timore poenae, et amore justitiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut omnẽ dubit̾onem tollat. ⁊ ꝓiunciã dicit scił¬
egiptũ. ⁊ locum factoꝵ. scił taphnis. que ẽ ciuitaᷤᷤ
egipti. Notandũ uͦ qd̾ ea que ibi facta sunt bona
uł mala. mistice fiunt ⁊ in nob̃. S bona gr̃a dĩ.
mala ex iudicio. ꝓpt̾ qd̾ supramonuit attend̾e pa¬
les illis. Egiptus gͦ que interp̃tat᷑ tenebre uł tͥbu¬
latio mundꝰ est. Caphnis uͦ interp̾tat᷑ humile mã¬
datũ. campꝰ uͦ taneos ẽ planicies humilis manda¬
ti. Sicut gͦ tunc d̃s coram patͥb illis mira fecit.
sic .xͦ. interra positꝰ coram pat̾b noui testam̃ti hu¬
mile mandatũ docuit dicens. Discite a me. qr mi¬
tis sũ ⁊ humił corde. In mundo gͦ humile man¬
datũ accipimꝰ a xͦ. ut in futuro exaltem᷑. Ecce sub¬

Expanded text:
Ut omnem dubitationem tollat, et provinciam dicit Aegyptum, et locum factorum, scilicet Tanis, quae est civitas Aegypti. Notandum vero quod ea quae ibi facta sunt bona vel mala mystice fiunt et in nobis. Sed bona, gratia Dei; mala ex judicio, propter quod supra monuit attendere patenebrae vel tribulatio, mundus est. Tanis vero, interpretatur humile mandatum. Campus vero Taneos est planities humilis mandati. Sicut ergo tunc Deus coram patribus illis mira fecit, sic Christus in terra positus coram patribus Novi Testamenti, humile mandatum docuit dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . In mundo ergo humile mandatum accipimus a Christo, ut in futuro exaltemur. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ñ esset liquidũ. ⁊ ꝑduxit eos ad terram. ⁊ statu¬
it aquas quasi clausas inutre. Mistice Q tc stare
fecit aquas. ⁊ traiecit eos cohibet fluida ꝯcupiscñ¬
tiarũ cũ renunciat᷑ scło. ut pecc̃is om̃ib qͣi inimi¬
cis deletis. ppłs fidelis traiciat᷑ ꝑ baptismũ. Et
post deduxit eos pͥusquã ponat in patͥa in mi¬

Expanded text:
i non esset liquidum, et perduxit eos ad terram, et statuit aquas, quasi clausas in utre. Mystice qui tunc stare fecit aquas, et trajecit eos, cohibet fluida concupiscentiarum, cum renuntiatur saeculo, ut peccatis omnibcis deletis. Populus fidelis trajiciatur per baptismum, et post deduxit eos, priusquam ponat in patria; in nu
Abbreviated transcription (Latin):
a salute disced̾e. ⁊ ita hꝰ rei testimoniũ fuit. qd̾
iacob acciddit. Ecce parabola. hoc aut̃ testimoniũ
suscitat᷑ dum lex scribit᷑. qͥa pͥus ignorantia so¬
pitũ erat. S ex tunc ⁊ ipsũ signũ in memoria fu¬
it. Nres figurata ex tunc cepit ⁊ hocẽ. Et suscita¬
uit testimoniũ in iacob .i. illud qd̾ accidit iacob
in signũ pͥus sopitũ ignorantia. Et qñ suscitauit e¬
añ legem posuit in isrł. In qua lege: Quanta man¬

Expanded text:
a salute discedere. Et ita hujus rei testimonium fuit, quod a salute discedere. Et ita hujus rei testimonium fuit, quod Jacob accidit. Ecce parabola. Hoc autem testimonium suscitatur, dum lex scribitur, quia prius ignorantia sopitum erat, sed ex tunc, et ipsum signum in memoria fuit, et res figurata ex tunc coepit. Et hoc est, Et sucitavit testimonium in Jacob, id est illud quod accidit Jacob in signum, prius sopitum ignorantia. Et quando suscitavit? quando legem posuit in Israel, in qua lege, VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃tũ ht̃ testimoniũ a lege ⁊ ꝓpħis. Uñ ⁊ta¬
b̃naculũ testimonii dicebat᷑ ulud: qd̾ tot misti¬
ea sig̃cabat. Cestimoniũ gͦ a̾r uetus testam̃tum.
icus. ait gͦ. Et suscitauit in iacob .i. inppło uda¬
ico testimoniũ .i. legem. Suscitauit dicit. qͥa
& legem hoc ẽ testimoniũ posuit intsrł. hoc ẽ
iacob. Posuit dicit quasiiugũ. ne uaga uolun¬
tate errarent. Int̾est gͦ aliquid int̾ suscitauit ⁊
posuit. Aliud enĩ notat suscitauit. aliud posuit
sicut diximꝰ. Lex gͦ ⁊ bñutentib testimoniũ
ẽ. quo fugiant peccata. ⁊ male utentib qͦ ꝯuin-¬
cant᷑ pumendi ⁊ peccores. sicut .xͦ. credentib ẽ la¬
pis in caput anguli. ñ credentib lapis offensiõis.
uelita suscitauit testimoniũ .i. legem in adã qͦsi
rat. uelforsan testimoniũ dicit illud qd̃ accidit
iacob. qñ cũ angło luctatꝰ. tacto femore claudi¬
cauit. Qd̃ sigc̃at ndeos partĩ fide ꝯstare. partĩ

Expanded text:
Testamentum habet testimonium a lege et prophetis. Unde tabernaculum Domini testimonii dicebatur illud quod tot mystica figurabat . Testimonium ergo dicitur Vetus Testamentum icus. Ait ergo: et suscitavit in Jacob, Aug. in populo Judaico, testimonium, id est legem. Suscitavit dico, quia  legem, hoc est testimonium posuit in Israel, hoc est in Jacob. Posuit dicit, quasi jugum, ne vaga voluntate errarent. Interest ergo aliquid inter suscitavit, et posuit. Aliud enim notat suscitavit, aliud posuit, sicut diximus. Lex ergo, et bene utentibus, testimonium est, quo fugiant peccata; et male utentibus, quo convincantur puniendi et peccatores, sicut Christus credentibus est lapis in caput anguli, non credentibus est lapis offensionis . Vel ita, suscitavit testimonium, id est legem in Adam, quasrat. Vel forsan testimonium dicit illud quod accidit Jacob, quando cum angelo luctatus tacto femore claudicavit . Quod significat Judaeos; partim fide constare, partim
Abbreviated transcription (Latin):
Paiit qͣi ex adipe iniquitas eoꝵ. Et electos isrł
.i. bonos imꝑediut. uł cõpediuit. scđm alios mur¬
mͦ eoꝵ. ut moysen. qui ꝓ illoꝵ murm᷑ationib
ꝓdessent. quib pat̾no affectu ꝯsułẽ cupiebant.
hel pociꝰ compediuit eos. ut cũ eis qui patieban-
munis punitio fiebat ad exemplũ. ñ iusticie dĩ
tm̃. s ⁊ patientie bonoꝵ. Qui sensus aꝑtiorẽ ex
greco. uͭ ñ legr̃ impediuit. s cõpediuit. S tam̃¬
sunt pecc̃a que semꝑ accersert̃. Seq̃r. Et ñ cre¬
c̾unt qͣi languida tabe. cũ possent credendo in

Expanded text:
i ex adipe iniquitas eorum . Et electos Israel, id est bonos, impedivit, vel compedivit, sed alios, murmur eorum, ut Moysen, qui pro illorum murmurationibus prodessent quibus paterno affectu consulere cupiebant. Vel potius, compedivit eos, ut cum eis qui patiebantu ergo communis punitio fiebat ad exemplum, non justitiae Dei tantum, sed et patientiae bonorum. Qui sensus apertior est ex Graeco, ubi non legitur, impedivit, sed compedivit. Sed tamsunt peccata, quae semper accrescunt; Et non crecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
credidit dõ sp̃c enis. hab̾e enĩ cũ do sp̃m creditũ.
ẽ ñ credẽ sp̃m suũ sine do posse face nisticiã ul ali¬
quid boni. s cũ dõ. qd̾ ẽ cred̾e in dm. qd̾ utiꝙ płꝰ ẽ.
quã cred̾e̾ dõ. Namcredimꝰ ⁊ homini. s ñ in homi¬
nẽ Indm cred̾e est ei credendo adherẽ ad b̃n oꝑan¬

Expanded text:
s ejus. Habere enim cum Deo spiritum creditum, est non credere spiritum suum sine Deo posse facere justitiam, vel aliquid boni, sed cum Deo, quod est credere in Deum: quod utique plus est quam credere Deo. Nam credimus etiam homini, sed non in hominem. In Deum credere est ei credendo adhaerere ad bene operan
Abbreviated transcription (Latin):
patres. Et notandũ qd̾ p̾us in homine ds loquutꝰ
est. Nlamuerba dĩ fuerunt p̃dicta. iam homo ip̃e
loq̃r. Uerba enĩ hominis sunt ista. Quanta au¬
diumꝰ. Illud predictũ dixit ex se ne eus loquu¬
tio in homine post eũ loquenti contẽpneret᷑. ad¬
miratiue gͦ dicit quanta ꝓpt̾ multitudinẽ audi-¬
uimꝰ inuet̾i testam̃to p̃dicta. ⁊ cognouimꝰ ea ĩ no-¬
uotestam̃to impleta. Et a quib audiuimꝰ: Ecce.

Expanded text:
d prius in homine Deus locutus est. Nam verba Dei fuerunt praedicta; jam homo ipse loquitur. Verba enim hominis sunt ista: Quanta audivimus. Illud praedictum dixit Deus ex se, ne ejus locutio in homine post eum loquente contemneretur, admirative ergo dicit: Quanta propter multitudinem, audivimus, in Veteri Testamento praedicta, et cognovimus ea in Novo Testamento impleta. Et a quibus audivimus? ecce,
Abbreviated transcription (Latin):
in me. Sicut gͦ ibi pecc̾m dicit ñ cred̾e. ita ⁊ hic pec¬
mo ad litterã uł pociꝰ in se ip̃is. ab humore gr̃e sic¬
cis qr licet pleniessent eoꝵ uentres aqua de petra.
dib suis. ut pet̾ent escas ammab suis .i. pete¬
rent uitȩ suȩ carnales escas ñ sp̃uales. Sẽ sensꝰ.
Non credendo petierunt escas. qd̾ ẽ temptare
d̃m. Temptare enĩ est dolose postulare. ut ĩ u̾bis
sit simplicitas: cũ sit in corde malicia. Mistice. sic
⁊ multi cũ temptõne hodie querunt a co sapien¬
tiã. & tunc male .i. falsa loquuti st̃ de dõ. ⁊ dixe

Expanded text:
in me . Sicut ergo peccatum dicit ibi, non credere, ita et hic pecmo, ad litteram, vel potius in seipsis, ab humore gratiae siccis, quia licet pleni essent ventres aqua de petra, dibus suis, ut peterent escas animabus suis, id est peterent vitae suae carnales escas, non spirituales. Et est sensus: Non credendo petierunt escas, quod est tentare Deum: tentare enim est dolose postulare, ut in verbis sit simplicitas, cum in corde sit malitia. Mystice, sic et multi hodie cum tentatione quaerunt a Deo sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
ligentie que data ẽ ipsi asaph. sic ex greco det̾¬
minat᷑. Intentio talis ẽ. Pacta inueteri ppło in¬
tendit mon̾e ppłm nouũ. ne sint ingrati bñfici¬
is dĩ. ꝯeius iram in se ꝓuocent. Modꝰ. slouẽ sunt
particiones. Primo attentos facit qi que ui¬
dent᷑ aꝑta. parabole sunt ⁊ enigmata. Sccł̃o
sũmatim dicit que ds iudeis fecit. tñ ingratis
sibi. ibi. Qͣnta aud̃. Tercio dicit que ab exitu
tͥb ⁊c̃. Alias particiones suis locis exequem᷑.
Et loq̃r in hoc psalmo fidelis synagoga. que
malis exꝓbrat. Ut̃ aut̃ maior reu̾entia ⁊ aue¬
toritas u̾bis suis addat᷑. pͥmo inducit ipsũ dñm
n congregatio xͥ sumꝰ. attendite corde legẽ meã
i. u̾itatem rei que infiguris tegit᷑ hoc dicit d̾s
quilegem dedit. Et quałr subdit. Inclinate ꝑ
humilitatẽ aurem cordis u̾r̃am. ⁊ sic bñ atten¬
detis. Tumor enĩ infusa repellit. Uñ p̾ceptũ fu¬
it inuet̾i lege altare dñi concauũ fieri. ⁊ quadran-¬

Expanded text:
ligentiae, quae data est ipsi Asaph: sic ex Graeco determinatur. Intentio talis est: Per acta in veteri populo, intendit monere novum populum, ne sint ingrati beneficiis Dei, et ejus iram in se provocent. Modus. Novem sunt partitiones: Primo attentos facit, quia quae videntur aperta parabolae sunt et aenigmata, secundo summatim dicit quae Deus Judaeis fecit, tamen ingratis sibi, quanta audivimus. Tertio dicit quae ab exitu ram patribus eorum, etc. Alias partitiones suis locis exsequemur. Etiam loquitur in hoc psalmo fidelis Synagoga, quae malis exprobrat. Ut autem major reverentia et auctoritas verbis suis addatur, primo inducit, ipsum Dominum et congregatio Christi sumus, attendite corde legem meam, id est veritatem rei, quae in figuris tegitur; hoc dicit Deus, qui legem dedit. Et qualiter subdit, inclinate per humilitatem aurem vestram, cordis, et sic bene attendetis. Timor enim infusa repellit, unde praeceptum fuit in veteri lege altare Domini concavum fieri, et quadran
Abbreviated transcription (Latin):
cepit mandata a do. ñ tam̃ nouit uł fecit. Ad qͥd
gͦ mandauit: Neta face eafiliis suis. fiii st̃ noꝰ
ppłs noui testam̃ti. qui mandata nouit ⁊ fecit. Qd
qͣi exponendo subcit. Ad hoc acceꝑunt. ut gen̾a¬
tio altera. scił de gentib collecta cognoscar sp̃ua¬
qui nascent᷑ postea sccł̃o ex aqua ⁊ sp̃u scõ exur-¬
gent. sũr sũ habentes cor. Quiuͦ nati st̾. ⁊ non

Expanded text:
non novit vel fecit. Ad quid ergo mandavit? nota facere ea filiis suis. Filii sunt novus populus Novi Testamenti, qui mandata novit et fecit, quod quasi exponendo subdit. Ad hoc acceperunt, ut generatio altera, scilicet de gentibus collecta, cognoscat spirituaqui nascentur postea secundo, ex aqua et Spiritu sancto, exsurgent, sursum habentes cor. Qui vero nati sunt et non
Abbreviated transcription (Latin):
tuant. & ñ obliuscant᷑ oꝑum d̃ĩ iactando sua oꝑa
q̃ nulla sunt nͥ a do. uł colado ydola. ut fec̾unt
uidei ydola colentes. Dem ostendens que sit uera
dĩ recordatio. subdit. ⁊ mandata eius exquirant
oꝑando. Qui dicti sunt supͣ cognouisse. mͦ dr̾ ut
exquirant. ut sꝑantes in do ab eo adiuuent᷑ ad
implendũ oꝑe mandata. Dico exquirant. ne fiant¬

Expanded text:
obliviscantur operum Dei, jactando opera sua, quae nulla sunt, nisi a Deo vel colendo idola, ut fecerunt Judaei idola colentes. Deinde ostendens quae sit vera Dei recordatio subdit: Et mandata ejus 172 exquirant, operando, qui dicti sunt supra cognovisse, modo dicitur ut exquirant ut sperantes in Deo, ab eo adjuventur ad implendum opere mandata. Dico, exquirant, VE
Abbreviated transcription (Latin):
grã declarat᷑. Sic enĩ iudeos ꝓsius delictis dicit
expulsos. ⁊xͥanos asserit intͦmissos. ut utͥusq
legis intentionẽ in unũ face̾t pende. adhumili¬
tatẽ monentis. & qr om̃ia in figura nr̃i ꝯtinge¬
asaph .i. fidelis ꝯgregõnis. qr hic narrataint̾iꝰ
intelligenda sunt ñ mͦ infigura. Intells gͦ asaph
ẽ. qd̾ intellexit sẏnagoga fidelis. uł qd̾ sp̃ũałr¬

Expanded text:
a declaratur. Sic enim Judaeos pro suis delictis dicit expulsos; et Christianos asserit intromissos, ut utriusque legis intentionem in unum faceret pendere ad humilitatem monentis. Et quia omnia in figura nostri contingeAsaph, id est fidelis congregationis, quia hic narrata interius intelligenda sunt, non modo in figura. Intellectus ergo Asaph est quod intellexit Synagoga fidelis; vel quod spir
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ u̾bum di uł mors alia litt̾a. qd̾ id̾ est. illo
quippe gladio occident malos ut uuant
boni. ⁊ ꝑcutient ut sanent. erit in labiis eoꝵ.
qualia scił illi p̾dicabiuit: Nullus. Ita om̃s
mirabunt᷑. uelita scłm litterã nr̃am. Io fre¬
dñe deridebis infuturo: ⁊ om̃s gentes que
te ñ uenerant᷑ ad nichilum deduces tunc. uł
ita ab illo loco. Conu̾tent᷑ ad uesꝑam. ⁊ ag̃
de iuideis sic. Dixi. ñ mmiserearis om̃ib iudeis.
quibꝰdam uͦ misereb̾is tu. qi ꝯu̾tent᷑ ad uespe¬
qd añꝗͣ crucifigent debuer̾t facere. Et fa¬
mẽ conu̾tendi alios patient᷑ ut canes. Genteᷤ
añ dicebant᷑ canes ꝓ inmundicia. s & iudei
se canes .i. pecc̾ores agnoscunt. ut mulier cha-¬
panẽ celestem. Ita ⁊ isti qr se canes agnosc̃t
esuruint. ⁊ bñ agunt. Male uͦ: qui saturati
putata iusticia dñt cũ phariseo. lemnobis
in salb̃o. Seqr. Et circuibunt euͣngłirando
ciuitatẽ scił circũstantie .i. mundũ. qui circũ¬

Expanded text:
erbum Dei. Vel mors, alia littera, quod idem est; illo quippe gladio occidunt malos, ut vivant; boni percutiunt, ut sanent, erit in labiis eorumqualia scilicet praedicabunt? nullus. Ita omnes mirabuntur. Vel ita secundum litteram nostram. Ideo freDomine, deridebis in futuro. Et omnes gentes, quae te non venerantur, ad nihilum deduces tunc. Vel ita ab illo loco, convertentur. Hic agit de Judaeis, sic, dixi, non miserearis, omnibus Judaeis, quibusdam vero misereberis, tu, quia convertentur ad vespequam crucifigerent debuerunt facere; et famem, convertendi alios, patientur ut canes. Gentes ante dicebantur canes pro immunditia, sed et Judaei se canes, id est peccatores, cognoscunt, ut mulier Chapanem coelestem. Ita et isti quia se canes agnoscunt, esuriunt et bene agunt. Male vero, qui saturati putativa sua justitia dicunt cum pharisaeo: Jejuno bis in Sabbato . Circuibunt, evangelizando, civitatem, scilicet circumstantiae, id est mundum qui circum
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ꝑ credentes iudeos adnunciat᷑ gentib un
ait. & gladuis uł mors in labiis eoꝵ. Hic ẽ gla¬
diusbis acutꝰ. utroq incidens testam̃to. qͦ mac¬
tat petrꝰ reptilia sibi in disco ostensa. q̃n dictũ
ẽ ei. surge petre macta ⁊ manduca. Seq̃r. & tu
gros: ⁊ tu dñe deridebis eos .i. ꝓ nichilo habe¬
bis eos dicentes. quis audiuit. Quare deride¬
bis: Qͥa ad nichilũ deduces .i. ꝓnichilo habe¬
bis conu̾tere om̃s gentes .i. facile comu̾tes qͥã
facile erit tͥ facere. ut credant in te om̃s genteᷤ
Ac sidicas. Om̃s gentes xͥane futurȩ st̃. ⁊ dicitiᷤᷤ

Expanded text:
udaeos annuntiatur gentibus. Unde ait: Et gladius, vel mors, est in labiis eorum. Hic est gladius bis acutus, utroque incidens testamento, quo mactat Petrus reptilia sibi in disco ostensa, quando dictum est ei, Surge, Petre, macta et manduca . Et tu, gros. Et tu, Domine, deridebis eos, id est pro nihilo habebis eos, dicentes, quis audivit, quare deridebis? quia ad nihilum deduces, pro nihilo habebis, convertere, omnes gentes, id est facile convertes, quia facile erit tibi facere ut credant in te omnes gentes. Ac si dicat: Omnes gentes Christianae futurae sunt. Et dicitis,
Abbreviated transcription (Latin):
añ debuissent. ⁊ famẽ patient᷑ ut canes .i. ut pec¬
catores. ñ ut oues cognoscentes se infirmos. ut
samfiant. Nlemo enĩ insanabilior ẽ eo: qͥ sibi sanꝰ
uidet᷑. Quiũ se infirmos agnoscunt. sanant᷑.
Uñ. Multiplicate st̃ infirmitates eoꝵ. pꝰea acce¬
lau̾unt. Et circuib̾t cuutatẽ. sic̃ supͣ. E iꝑsi¬
iã digni adisꝑgent᷑ utiq ad manducandũ iũt
alios lucrent᷑. siuͦ ñ fuerint saturati fide ppłors
⁊ murm᷑abunt tunc. ut olim in deserto murm᷑a¬

Expanded text:
a debuissent; et famem patientur ut canes, id est ut peccatores, non ut oves, cognoscentes se infirmos, ut sani fiant, nemo enim insanabilior est eo qui sanus sibi videtur: qui vero infirmos se agnoscunt, sanantur. Unde, multiplicatae sunt infirmitates eorum, postea acceleraverunt . Et circuibunt civitatem, sicut supra. Eam digni, dispergentur utique ad manducandum ut alios lucrentur. Si vero non fuerint saturati fidem populorum et murmurabunt tunc, ut olim in deserto murmura
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗͣ mane exultabo. ut .x. mane surrex̃. uñ. Ad
uesꝑum demorabr fletꝰ: ⁊ ad matutinũ letitia.
Apłi enĩ ad uesꝑum fleu̾unt mortuũ mane ad
resurgentẽ exultau̾unt. Exultabo dico: suscipi¬
ens inscłiam tuã. que erit in rẽmun̾atione. uł
exultabo mane dñice diei. suscipiens iniscłiam¬

Expanded text:
urrexit. Unde: Ad vesperam demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia . Apostoli enim ad vesperam fleverunt mortuum, mane ad resurgentem exsultaverunt. Et exsultabo, dico, suscipiens misericordiam tuam, quae erit in remunerationem. Vel, exsultabo mane Dominicae diei, suscipiens miseri
Abbreviated transcription (Latin):
ser̾etur. Nullus enĩ meret᷑ dona dĩ. Et qd̾ im¬
sccłia est que p̃ueniet me : d̾s ostendit mͥ suꝑ
immnicos meos uł iniminicis meis .i. ꝑ municoᷤ
meos .i. quantã circame habuit miscłiam de¬
monstraiit mͥ in illis. circa quos ñ habuit. qr
de eadẽ massa aliud uas inhonorẽ. aliud in
ꝯtumeliã fecit. uñ apłs. Sustinuit uasa ire

Expanded text:
ceciderunt, quia ad te non custodierunt fortitudinem suam, et merito ad te custodiam, quia, Deus susceptor meus es, quia de imo meo in altum suum me suscepit; Deus meus. est quantam circa me habuit misericordiam demonstravit mihi in illis circa quos non habuit, quia de eadem massa aliud in honorem, aliud in contumeliam fecit. Unde Apostolus: Sustinuit vas
Abbreviated transcription (Latin):
pautꝰ nͥ priꝰ cadet saulus. Cũ inꝗͣ depone: qͥ es
occide .i. in expletũ effice. ut resuscitatũ paue¬
ant quẽ ꝑdere uoluert. ⁊ quẽ in terra ꝯtẽpse¬
runt incelo ab om̃ib gentib adoeari miren¬
cũ inmanttatẽ pecc̃i sui attendens uidet se su¬
ꝑbe egisse. ⁊ frustra. hoc qͥdam eoꝵ conu̾si no¬
uͤunt. scił qr̃ factum eoꝵ in irritũ uenit. ⁊ pec¬
catũ remansit suꝑ eos. ⁊ sic: comp̾hensi sunt in
suꝑbia. ⁊ hoc ẽ. ⁊ comp̃hendant᷑ in suꝑbia sua.
in qua uisi sunt p̃ualere .i. sciant se suꝑbe egiᷤ¬
se. ⁊ inanit̾. q fr̃ustra irruer̾t fortes. Nloneñ
uitã s mortem occid̾unt. Mors qͥpe ĩ moriente
ẽ extincta: ⁊ uita in resurgente die tercio resur¬
rex̃. ⁊ ita inuen̾unt nich se dãpnasse. ⁊ nicħ fecis¬
se ⁊ de magnitudine pec̃ci plꝰ humiliati st̃. ⁊ ea

Expanded text:
Paulus, nisi prius caderet Saulus . Tu, inquam, depone qui es Paulus, nisi prius caderet Saulus . Tu, inquam, depone qui es id est, inexpletum effice, ut resuscitatum paveant, quem perdere voluerunt, et quem in terra contempserunt, in coelo ab omnibus gentibus adorari mirencum immanitatem peccati sui attendens, videt se superbe egisse, quia et frustra hoc quidam Judaeorum conversi noverunt, scilicet quia factum eorum in irritum venit, et peccatum remansit super eos. superbia sua. Et hoc est, et comprehendantur in superbia sua, in qua visi sunt praevalere, id est sciant se superbe egisse et inaniter, quia frustra irruerunt fortes: non enim vitam, sed mortem occiderunt. Mors quippe in moriente exstincta est, et vita in resurgente die tertio resurrexit. Et ita invenerunt se nihil damnasse, et nihil fecisse, et de magnitudine peccati plus hum
Abbreviated transcription (Latin):
q p̃uenit. xp̃m pre consortib suis. cui sine men¬
sura dedit sp̃m. Et ipse ds repẽte ostendit mͥ sr̃
deb̾et dic̾e. ñ u̾bo s actu ostendit. orans ꝓ eis ad
patrẽ. o cũs pater ne occidas eos. Hoc̃ speciałr de
iudeis p̃. accipi. Hoc ẽ qd̾ pater ei ostendit ne oc¬
cidas eos p̃catur ne uidei funditꝰ ꝑeant. Disꝑsi
qͥdemsunt ut ad ꝯu̾sionẽ ꝓuocent᷑. uł ut eccłia
ab inmnicis testimonia uet̾is legis habeat ĩo ꝓ
eis orat dicens ne occidas eos qͥ me occidunt. s
maneat gens udeoꝵ cũ signo circũcisionis sab¬
bati pasche. ut cham signũ habuit ut uemo eũ
occidet. ita & gens illa habens signũ suũ ñ ẽ oc¬
cisa. q necessaria ẽ credentib gentib. ⁊ in p̃ci
pone uł educ alia litt̾a eos .i. ñ eos deseras. s de¬
scłm littam nr̃am. Et depone eos. ut sint obꝓbͥ¬
um om̃ib. uł depone eos in eo qd̾ mali sunt. ut
boni surgant. ut in paulo actũ est. qi ñ surg̾et

Expanded text:
enit prae consortibus suis , cui sine mensura dedit spiritum . Et iste Deus, repete, ostendit mihi super deberet dicere, non verbo, sed actu ostendit. Orat pro eis ad Patrem: O Deus Pater, ne occidas eos, hoc specialiter de Judaeis potest accipi. Hoc est quod Pater ei ostendit, ne occidas eos. Precatur, ne Judaei funditus pereant. Dispersi quidem sunt, ut ad conversionem provocentur. Vel ut Ecclesia ab inimicis testimonia veteris legis habeat. Ideo pro eis orat, dicens: Ne occidas eos, qui me occiderunt, sed maneat gens Judaeorum cum signo circumcisionis Sabbati paschae, ut Cain signum habuit, ut eum nemo occideret . Ita et gens illa habens signum suum non est occisa, quia necessaria est credentibus, et in ipsis praecispone, vel deduc, alia littera, eos, id est eos non deseras, sed desecundum litteram nostram, et depone eos, ut sint opprobrium omnibus. Vel, depone eos, in eo quod mali sunt, ut boni surgant, ut in Paulo actum 125 est, quia non surgeret
Abbreviated transcription (Latin):
angulari lapide iam tota eccłia gaudet. Q. d. Lon-¬
ge erat pͥꝰ uterq paries. s ego iam tota eccłia can¬
tabofortitudinẽ tuam. qua gentes erigis. ⁊ uide¬
oshumilias. ⁊ exultabo mane scił transactis tẽp¬
tationib. cũ nox scł̃i transierit. qñ iam latrom̃¬

Expanded text:
njuncto, jam tota Ecclesia gaudet. Quasi dicat: Longe erat prius uterque paries, sed ego, jam tota Ecclesia, cantabo fortitudinem tuam, qua gentes erigis, et Judaeos humilias. Et mane, scilicet transactis tentationibus, cum nox saeculi transierit, q
Abbreviated transcription (Latin):
magdalene. cui pͥmo post resurrectionẽ ap¬
paruit ait ulolime tang̾e: ñdum enĩ ascendi
ad patrẽ meũ. Qd ẽ hoc nolimne taug̾e: slõ¬
ne postea mulieres redeuntes a monum̃to ado¬
rau̾unt eũ. ⁊ pedes enus tenuerunt: S hic
agit de tactu mentis ñ corꝑis .i. ñ id solũ cre¬
das qd̾ uides. ne hereat ninis bumanitati
mee aspectꝰ titus. qͣi tactus tuus. Io hoc dico
qr ñcdum ascendi ad patrẽ meũ. ittiq in corde
tuo. qr ñdiin postꝗͣ uidisti me mori credis
me pat̾ equalem. Attende quib gradib as¬
cencdit. Cepit enĩ ab infirmitate. ⁊ panlatĩ
ꝯscendens ad resurrectionis głam ⁊ patris

Expanded text:
nem apparuit ait: Noli me tangere: nondum enim ascendi ad Patrem . Quid est hoc, noli me tangere? Nonne postea mulieres redeuntes a monumento adoraverunt eum, et pedes ejus tenuerunt? Sed hic agit de tactu mentis, non corporis, id est non solum credas quod vides, ne haereat nimis humanitati meae aspectus tuus quasi tactus tuus. Hoc ideo dico, quod nondum ascendi ad Patrem meum, utique in corde tuo, quia nondum, postquam vidisti me mori, credis me Patri aequalem. Attende quibus gradibus ascendit. Coepit enim ab infirmitate, et paulatim ascendens ad gloriam resurrectionis, et ad Patr
Abbreviated transcription (Latin):
sit saul ad custodien¬
dã domũ eius. ut iu¬
terfic̾et eum. Leg̃r in
libro regũ. qd̾ saul querens int̾ficere dd̃. misit sa¬
tellites suos. ut custodirent domũ dauid. ⁊ eum
mane exeuntẽ occid̾ert. qd̾ cũ p̾sensisset uxor sua
michol filia saul nocte deposuit eũ ꝑfenestram.

Expanded text:
 custodivit domum ejus, ut interficeret eum. Legitur in libro Regum quod Saul quaerens interficere David, misit satellites suos, ut custodirent domum David, ut eum mane exeuntem occiderent. Quod cum praescisset uxor sua Michol filia Saul, nocte deposuit eum per fenestram,
Abbreviated transcription (Latin):
tu pilate uł uidee corrumpas uł disꝑdas dauid
intituli inscͥptione. Hoc idem supͣ dix̾at inaliis
titulis. frustrauͦ temptat aliqͥs disꝑd̾e: qͦd to¬
ciens diia ꝓhibet auctoritas. Cũ aut̃ pslatꝰ
corrũpas. qñ .i. qr misit saul .i. regnũ udeoꝵ¬
int̾fic̾et eum .i. nomen ⁊ famã enus tolłet. ne
crederet᷑ in eum. a quib frustratis hic lib̾atꝰ
ostendit᷑ ⁊ famã hab̾e in om̃ib gentib. Et
ne monet: ut nemo .xͦ. contradicat. Modus.
Triꝑtitus est p̃s. Primo orat lib̾ari ascenden¬
doab unis ad alta. orat &̃ ꝓsalite gentiũ.
ao
Scd̃o affirmat salutẽ gentiũ: ⁊ orat salutemui¬
deoꝵ ibi. Conu̾tent᷑ ad uesꝑam. Tercio affirmat᷑
salus uideoꝵ. tẜ utͦq pariete collecto: grates a

Expanded text:
tu Pilate, vel Judaee, corrumpas vel disperdas David in tituli inscriptione. Hoc idem supradixerat in aliis titulis. Frustra ergo tentat aliquis disperdere, quod toties divina prohibet auctoritas. Cum autem Pilatus corrumpas. Quando quia misit Saul, id est regnum Judaeointerficeret eum, id est nomen et famam ejus tolleret, ne crederetur in eum. A quibus frustratis hic liberatus ostenditur, et famam habere in omnibus gentibus. Et s. Intentio: Monet ut nemo Christo contradicat. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo orat liberari ascendendo ab imis ad alta. Orat etiam pro salute gentium. do confirmat salutem gentium. Et orat salutem Judaeorum, ibi, convertentur. Tertio affirmatur salus Judaeorum, et utroque pariete collecto, grate
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sarioꝵ. que hic distingunt᷑. scił immici. qͥ
nocendiuotum habent. nec tam̃ hoc ardent̃
appetunt. Insurgentes: qui iã cõmoti. ⁊ animo
paratisunt. Oꝑantes: qui iã durata mente sce¬
lus oꝑe complent. uiri sanguinũ: qui ñ solũ
ꝯtumelias ing̾unt. s & sanguinẽ fundunt.¬
occid̾unt. De his gͥ ait Eripe me de imunicis
meis. qui ocdio me habent d̾s m̃s. ⁊ lib̾a me ab
insurgentib mine qui u̾bis nocent. ⁊ eraꝑe me¬

Expanded text:
adversariorum, quae hic distinguuntur, scilicet inimici qui nocendi votum habent, nec tamen hoc ardenter appetunt; insurgentes qui jam commoti et animo parati sunt; operantes, qui jam dura mente scelus opere complent; viri sanguinum, qui non solum contumelias ingerunt, sed etiam funduntocciderunt. De iis ergo ait, eripe me de inimicis meis, qui me odio habent, Deus meus, et libera me ab insurgentibus in me, qui verbis nocent. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
octaua beatitudine cũ dr̃. Beati qui ꝑsecutio¬
nem patiunt᷑ ꝓpt̾ iustitiam. &.c̃. Octaua gͦ
beatitudo est patientia ꝑsecutionis. qua ue¬
Hoc enim igne purgant᷑. & pauꝑes & mites.
tunt᷑ uirtutes quȩ & beatitudines dñr. quȩ

Expanded text:
octava beatitudine, cum dicitur: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, , etc. Octava ergo beatitudo est, patientia persecutionis, qua veHoc enim igne purgantur et pauperes, et mites, tuntur virtutes, quae et beatitud
Abbreviated transcription (Latin):
te dñr gentiles: qui nͨ legem nͨ ꝓpħas ha¬
&e pauꝑtate sp̃ualiũ bonoꝵ quã patiunt᷑
nidei &e gentiles: mittam filium. Uł ꝑ
sensus. Mittam filium ꝓpt̾ miseriã mo¬
ps̃ tollendam. i. mortalitatẽ ⁊ pãsibilitatẽ
Et hoc faciam. ꝓpt̾ gemitũ pauꝑum: qͥ dȩ
malis gemunt᷑. & ꝓ pecc̃is comi̾tunt᷑. Nam
ałr ñ essent digni auxilio. Qd autẽ faciet
exurgens supponit dicens. Ponam in salu¬

Expanded text:
te dicuntur gentiles qui nec legem nec prophetas haet paupertate spiritualium bonorum, quam patiuntur Judaei et gentiles, mittam Filium meum; est mittam Filium meum propter miseriam inoest mortalitatem et passibilitatem. Et hoc faciam propter gemitum pauperum, qui de malis gemunt, et pro peccatis conteruntur. Nam aliter non essent digni auxilio. Quid autem faciet exsurgens supponit, dicens: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt. cõntͣ illud qͦd supͣdictũ est. Labia do¬
losa incorde &e corde locuti sunt. Argñto aut̃
comꝑat᷑ diuinũ eloqͥum: qr sicut int̾ om̃ia
metalla nicħ est qͦd dulcius sonet. & tinniat
argñto. ita int̾ om̃na eloquia sermo diuinꝰ

Expanded text:
ta sunt contra illud quod supradictum est: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt. Argento autem comparatur divinum eloquium, quia sicut inter omnia metalla nihil est quod dulcius tinniat argento, ita inter omnia eloquia sermo divinus
Abbreviated transcription (Latin):
homo quẽ admodũ filius unicorniũ .i. sic̃ filiꝰ
udeoꝵ ignorantiũ iusticiam di. ce suꝑbe iac-¬
tantiũ tanquã singularem suã iusticiam.
Et uox dm̃ est intercidentis flammã ignis .i.
transeuntis sine ulla sua lesione ꝑ ardorem con¬
citatissimũ ꝑsequentiũ uł diuidentis furentẽ
iramilloꝵ ut alii conu̾tant᷑. alii ñ. Atq itait̃¬
cidit tumultum illoꝵ. ut alios in suam caritatẽ
traheret. alios in malicia sua relinqueret. Seq̃r.
Uox dñi concutientis desertum .i. cõmonen¬
tis ad fidem gentes. que erant sine dõ. sine
lege & ꝓpħis. & tunc cõmouebit dñs deser¬
ꝑant ce repellunt uenenatas linguas. Et tẽ
reuelabit eis condensa .i. opacitates libroꝵ. &
umbracła mysterioꝵ uͥ lib̾e pascant᷑ Et in¬

Expanded text:
 filius unicornium, id est sicut filius Judaeorum ignorantium justitiam Dei, et superbe jactantium tanquam singularem suam justitiam. Et, vox Domini, est, intercidentis flammam ignis, id est, transeuntis sine ulla laesione sua, per ardorem concitatissimum persequentium. Vel dividentis furentem iram illorum, ut alii convertantur, alii non. Atque ita intercidit tumultum illorum, ut alios in suam charitatem traheret, alios in malitia sua relinqueret. Vox Domini concutientis desertum, id est commoventis ad fidem gentes, quae erant sine Deo, sine lege et prophetis. Et, tunc, commovebit Dominus deserperant et repellunt venenatas linguas. Et, revelabit eis, condensa, id est opacitates librorum, et umbracula mysteriorum, ubi libere pascantur.
Abbreviated transcription (Latin):
raut᷑. Et hoc ñ solis gentib prestat. s iudeis in
ultimo reuelabit eaque de ditate sunt conden¬
sa. Aꝑiet enimeis opacitates libroꝵ. &e umbra
ciatur. qui cẽ a ꝑfecta caritate foras mittit᷑. fo¬
test cẽ hec series legi sine p̃signata .uii. donoꝵ
int̾ udeos ce gentiles. Deinde quałr sit facta

Expanded text:
Aug. Et hoc non solum gentibus praestat, sed et Judaeis in ultimo revelabit, ea quae de deitate sunt condensa. Aperiet enim eis opacitates librorum, et umbrciatur, qui etiam a perfecta charitate foras non mittitur. Potest etiam haec series legi sine praesignata VII donorum inter Judaeos et gentiles. Deinde qualiter sit facta
Abbreviated transcription (Latin):
mat .x eccłiam. Hõc dicit qͥd inea fiat. Et uo¬
no. Quigͦ ñ dicet głam. ñ est uere in templo.
re diluuiũ huius scl̃i .i. facit eos habitare illesos.
int̾ fluentes & submersores. ut archam noe ser¬
in pecc̃m submergebant inhabitare hoc templũ
scił eccłiam qͥa etiam illos tales ad unitatem sc̃e
eccłiȩ conuertit. Uel scd̾m aliamlitt̾am. Dñs dił¬
mina mundi. sicut ꝑ diluuiũ purgatus ẽ mun¬
ternũ .i. potens &e regens eos usqueqͦ eternitas
dimicanti. qͥa ñ est pax in hoc scło. Dem̃ subdit
de remunatione. Et adñs tand̃ bñdicet ppło suo
in pace eterna. in se ĩpso pacem illis dans. Unde

Expanded text:
tus Ecclesiam; hic dicit quid in ea fiat, et vono. Qui ergo non dicet gloriam, non est vere in templo, re diluvium hujus saeculi, id est faciet eos habitare illaesos inter fluentes et submersores, ut arcam Noe serin peccatum submergebant, inhabitare hoc templum, scilicet Ecclesiam, quia etiam illos tales ad unitatem Ecclesiae sanctae convertit. Vel secundum aliam litteram, Dominus digant mundi, sicut per diluvium purgatus est munternum, id est potens et regens eos, usquequo aeternitas dimicanti, quia non est pax in hoc saeculo. Deinde subdit de remuneratione. Et, Dominus tandem, benedicet populo suo in pace, aeterna, in seipso pacem illis dans. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsis habitantis. ẽ in uirtute .i. potentes fa¬
ciens eos. &e uox dñi est in magnificentia mira¬
dicatio xͥ contritione cordis ẽ humilians suꝑ¬
ni .i. elatos intore terrenȩ nobilitatis. Libanꝰ
dor scłi qͥ nitentes c&e elatos dñs confundet. &
confringet ꝑignobilia mundi que elegit. &e

Expanded text:
in ipsis habitantis est, in virtute, id est potentes faciens eos. Et, vox Domini, est, in magnificentia, min ipsis habitantis est, in virtute, id est potentes faDomini contritione cordis humilians supid est elatos nitore terrenae nobilitatis. Alcuindor saeculi, quo nitentes et elatos Dominus confundet, et confringet per ignobilia mundi, quae eleg
Abbreviated transcription (Latin):
des ad litt̾am locus est. uͥ aqua de petra dataẽ.
manãt aquas iuuas. Int̾pretat᷑ aut̃ cades sc̃m
legis. Desertum gͦ cades .i. a sc̃o legis iudei st̃. qͥ¬
S hos ce gentiles dñs cõmonet ce concutit.
ut agͥcola sterilem terram. ut fructificent .i.
dat intellectum ut scͥpturas cẽ scdm anago¬
gen ꝑcipiant. qͦd fit inmente bñ pacata con
conscendunt in montem sapĩe. que est de di¬
uina essentia. Et hoc est qͦd subdit. Uox dm̃¬

Expanded text:
des ad litteram locus est, ubi aqua de petra data est manant aquas vivas. Interpretatur autem Cades sanctum legis, desertum ergo Cades, d hos et gentiles Dominus commovet et concutit, ut agricola sterilem terram ut fructificet, id est dat intellectum, ut Scripturas et secundum anagogen percipiant, quod fit in mente bene pacata consconscendant in montem sapientiae, quae est de divina essentia. Et hoc est quod subdit: VERS. 8
Abbreviated transcription (Latin):
iurtute .i. pietatem dedit. que timori comꝑata
.i. respectu timoris dr̃ uirtus. Est enim pietaᷤᷤ
cultus erga dñm quem exhibent. postꝗͣ d̾m
offende timent. Addit ce ds magnificentiã .i.
scientiam. que est tercia grã. que magnificoᷤ
facit. ut qui est in cultu dĩ. sciat qͦmͦ se agat.
inp̃senti. Et hoc est qͦd subdit. Uox dñi fc̃a
est in magnificentia .i. p̃dicatiox sp̃m scientiȩ¬

Expanded text:
virtute, id est, pietatem dedit, quae timori comparata, id est respectu timoris dicitur virtus. Est enim pietas cultus erga Deum, quem exhibent postquam Deum offendere timent. Addit etiam Deus magnificentiam, id est scientiam, quae est tertia gratia, quae magnificos facit, ut qui est in cultu Dei, sciat quomodo se agat in praesenti. Et hoc est quod subdit, vox Domini est facta in magnificentia, id est praedicatio Christi s
Abbreviated transcription (Latin):
repł .e. s. timo. dm̃. Iõ descendendo ysaias enu¬
merat. qͥa agit de xͥ incarnatione. inqua sȩ exi
dit hic. quare sit dño offerendum. Quasi. ideo
quas .i. suꝑ ppłos gentiũ. Quałr uͦ sit facta illa
penitentiã p̃dicauit. & intꝰ mentes hominũ

Expanded text:
ritus timoris Domini. Ideo descendendo Isaias enumerat quia agit de Christi incarnatione, in qua se exinadit hic quare sit Domino offerendum, quasi dicat. Ideo quas, id poenitentiam praedicavit, et intus mentes hominum
Abbreviated transcription (Latin):
de uideis. qͦs temꝑe ultimi it̾itus. qñ reliqͥe
saluȩ fient itafranget &e humiliabit. ut q̃li¬
bet aduersa ñ refugiant pati. qͦd est dicere.
dabit sp̃m fortitudins gentib & iuideis.
ut sint fortes ihis que sp̃u scientiȩ cognoscunt.
ꝑ ceclrum aut̃ bñ suꝑbia intellig̃r. qͥa cedrus
ałtissima arborest maxime in lib ano uͭͥ st̾ magiꝰ
ꝓcerȩ ceciri. Harbor ñ succisa mutilis ẽ. In sua
radice manens ñ facit utiles fructus. Sic suꝑ¬
bia que pecẽm nob intulit in sua radice manen̾
iuitiles parit fructus. ea succisa. succrescunt
fructus gr̃e. Et succisa atꝙ confracta meis su¬
libam. In libano monte pascuali uituli ad sacͥ¬
ficia nit̾ebant᷑ qi mons ille ferax ẽ herbarum.
de irriguus fontib. consitus arborib. Huic cõ¬
parantur: qui de suꝑbia humiliati sunt. et
fringet. cõmimiet. & ñ dixat quis: hic determi
nuet. de quo pater. hic est filius metis dilectꝰ.
Qui ẽ quẽ admodũ filius unicorniũ .i. filiꝰ u¬

Expanded text:
de Judaeis, quos tempore ultimi introitus quando reliquiae salvae fient , ita franget et humiliabit ut quaelibet adversa non refugiant pati. Quod est dicere: Dabit spiritum fortitudinis gentibus et Judaeis, ut sint fortes in iis, quae spiritu scientiae cognoscunt. cedrum autem bene superbia intelligitur, quia cedrus altissima arbor est, maxime in Libano, ubi sunt magis procerae cedri. Haec arbor non succisa inutilis est, in sua radice manens non facit utiles fructus: sic superbia quae peccatum nobis intulit, in sua radice manens, inutiles parit fructus; ea succisa, succrescunt fructus grm. In Libano monte pascuali, vituli ad sacrificia nutriebantur, quia mons ille ferax est herbarum, et irriguis fontibus, et consitus arboribus. Huic comparantur qui de superbia humiliati sunt, et mminuet, et confringet, et non dixerat quis, hic determinnuet. De quo Pater: Hic est Filius meus dilectus , qui est quemadmodum filius unicornium, Hi
Abbreviated transcription (Latin):
Titulus. Es dauidin
consũmatione tab¬
nacłi. In libro regũ
legr̃ qͦd temꝑe hely
sacerdotis dimicaue¬
runt filii isrł ꝯtra
phylisteos. & iuctisunt ab eis. Duo qͦ filii he-
archa dm̃i capta est a phylisteis. & translata in
arotum. posueruntq eam phylistei iuxta ydo¬
lum dagon. In crastino aut̃ inuen̾unt dagon
añ archam ꝓstratum. &e erex̾unt. ce simiłr scd̾o
in crastino inuener̾t ꝓstratum. quem it̾um ere¬
xerunt & int̾cio inuenerunt it̾um añ archã
ꝓstratũ absciso capite. &e palmis manuũ. fu¬
it aut̃ in regionib phylisteoꝵ archa .ui. men¬
sib. & ꝑcussi sunt plaga uehementi. Ebullie
archam in gabaa. atq ꝓpec̾ci plaga sanan¬
Cum aut̃ dauid ꝓsꝑe regnaret mortuosau¬
le. & filio eius hisboseth. tulit archam de ga¬
baa. & detulit iniherłm. qua reducta fecit
eitab̾nacłum. & obtulit holochausta. ad qͦd
iuxta litt̾am uidetur hic hortari alios hosti
is reducta fuit. cui dd̃ tab̃naculum extendit.

Expanded text:
Titulus. Psalmus David in consummatione tabernaculi. In libro Regum legitur, quod tempore Heli sacerdotis dimicaverunt filii Israel contra Philisthaeos, et victi sunt ab eis . Duo quoque filii Heliarca Domini capta est a Philisthaeis, et translata est in Azotum. Posueruntque eam Philisthaei juxta idolum Dagon. In crastino autem invenerunt Dagon ante arcam prostratum, et erexerunt. Et similiter secundum in crastino invenerunt prostratum, quem iterum erexerunt. Et in tertio, invenerunt iterum ante arcam prostratum, absciso capite et palmis manuum. Fuit autem in regionibus Philisthaeorum arca septem mensibus, et percussi sunt plaga vehementi. Ebullierarcam in Gabaa, atque pro peccati plaga sananCum autem David prospere regnaret, mortuo Saüle et filio ejus Hisboseth, tulit arcam de Gabaa, et detulit in Jerusalem. Qua reducta fecit ei tabernaculum, et obtulit holocausta. Hier. Ad quod juxta litteram videtur hic hortari alios hostiais reducta fuit, cui David tabernaculum extendit,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos infide. & in oꝑib bonis. In hacseriȩ osten
debeant. Ciuie scił dño. Quie filii dĩ. Quid: filioᷤ
arietum. Quomͦ: Afferte dño glam &e honorem
Ubie in atrio eius. Quares Uox dñi. Dicto gͦ
cui & qui debeant offerre: subdit quid. Afferte
rib. quos ꝑȩungłium genuerunt apł̃i. duces
gregum atꝙ custodes. qui sollicita diligentia
custodiunt gregem. qr ñ deest impugnatio ab
cornua. qr om̃is scriba doctus in regno celoꝵ¬
nomine ꝗͣ loci qualitate ordinem apłicum
sigc̃at. Interp̃tatur enĩ helim arietes. Hii sunt
iuua. saliens in uitam eternam. Lix. palmȩ:¬

Expanded text:
ipsos in fide, et operibus bonis. In hac serie ostenddebeant. Cui? scilicet, Domino; qui? filii Dei; quid? filios arietum, quomodo? afferte Domino gloriam et honorem; ubi? In atrio sancto; quare? Vox Domini. Dicto ergo qui et qui debeant offerre, subdit, quid: Afferte ribus, quos per Evangelium genuerunt apostoli, duces gregum atque custodes; qui sollicita diligentia custodiunt gregem, quia non deest impugnatio ab cornua, quia omnis scriba doctus in regno coelonomine quam loci qualitate ordinem apostolicum significat. Interpretatur enim Elim arietes. Hi sunt aviva saliens in vitam aeternam . Se
Abbreviated transcription (Latin):
ii. q inmatutino .i. inmicio suggestionis. qͣn quasi
crepuscula tẽptationũ incipnunt appare̾ int̾ficiebã
orone qua debent eici nȩ crescant om̃s peccores t̾rȩ i.
demones. qͥ omnẽ carnẽ faciunt peccare. Ita int̾ficie¬
bã. ut dispd̾em om̃s oꝑantes iniquitatẽ .i. õm̃s submi¬

Expanded text:
ino, id est in initio suggestionis, quando quasi crepuscula tentationum incipiunt apparere, interficiebam, oratione qua debent ejici ne crescant, omnes peccatores terrae, id est daemones, qui omnem carnem faciunt peccare: ita interficiebam ut disperderem omnes operantes iniquitatem, id est om
Abbreviated transcription (Latin):
nas expetiuit uos uexare sic̃ tͥticũ. Ab homine tͥ¬
ticũ ñ manducat᷑ nͥ pͥmo ꝯterat᷑ ut panis fiat. sic
neminẽ manducat diabolus. nͥ pͥmo ꝑ t̾bulatio¬
nẽ ꝯtriu̾it. In hac gͦ nocte parco. corrigo. tolero.
aꝑta quomͦ sunt occulta dũ nescit᷑ qualis pꝰt erit
quimꝰ bonis ẽ uł malus. int̾ficiebã om̃s pecc̃ores

Expanded text:
nas expetivit vos vexare sicut triticum . Ab homine triticum non manducatur, nisi primo conteratur, ut panis fiat. Sic neminem manducat diabolus, nisi prius per tribulationem contriverit. In hac ergo nocte parco, tolero, corrigo, um nescit qualis post erit, qui modo bonus est et malus, interficiebam omnes peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
cebaris: Ecce ocłi mei cordis erant ad fideles .i. fi¬
deles placuerunt mͥ. dicit iustus gen̾alis. fideles
uñ maior corona est eis. Uel ad fideles terrȩ .i. qui
pent mecũ regno eterno. Seq̃r in ꝑͣ. enisdẽ iusti.
Ambulans inuia inmaculata hic. ñ alius mͥ minis¬
suꝑbus ñ habitabit in medio domꝰ mȩȩ. Ad literã¬

Expanded text:
cebaris? Ecce oculi mei cordis erant ad fideles, id est fideles placuerunt mihi, dicit justus generalis. Fideles unde major corona est eis. Vel, ad fideles terrae, id est qui pent mecum regno aeterno, in persona ejusdem justi. Ambulans in via immaculata, hic mihi non alius minisNon habitabit in medio domus meae qui fa
Abbreviated transcription (Latin):
misccdia. ħ semꝑ simul in eo sunt. D̾s enĩ nͨ in bo¬
nitate miscdiȩ ꝑdit iudicii seu̾itatẽ. nͨ iniudican-¬
enĩ nẽ om̃ib offert᷑ es multiplicit̃ ex hibetꝰ Iu¬
bonis & malis bona temꝑalia p̃stat. In futuro ã
rȩ sic sȩ ht̃. sicut postea subdit. cũ ait. P sallã
diciũ. & ꝓpt̾ ħ duo ego psallam .i. in hylaritate¬
bñ oꝑabor. ⁊ intelligam q̃n uenies ad mȩ in scło
aduentu ł inobitu cuiusq ego dico positꝰ in uia
inmaculata. ñ mutat᷑ sensus. Psallã & intelligã ꝑ
hoc intelligã. hoc .R. dat psalłe. ut intelligã m̃te
qd̾ ocłis ñ patet .i. credã qñ ueniet quẽ iste tm̃ de

Expanded text:
in eo sunt. Deus enim nec in bonitate misericordiae perdit judicii severitatem, nec in judicanenim nunc omnibus offertur et multipliciter exhibetur; jubonis et malis bona temporalia praestat. In futuro autre sic se habet, sicut postea subdit, cum ait: VERS. 2.-- dicium. Et propter haec duo psallam, id est in hilaritateoperabor, et intelligam quando venies ad me in secundo adventu, vel in obitu cujusque, ego, dico, positus in via immaculata. Non mutatur sensus, psallam et intelligam, hoc intelligam; hoc enim dat psallere, ut intelligam mente, quod oculis non patet
Abbreviated transcription (Latin):
bili corde .i. cũ auaro. cũ hoc notabili ñ edebã cõr-¬
ad eum peccatͥx mulier maria. ⁊ nos qͦ abstinemꝰ
a ꝯuuio fr̃m notabiliũ ut corrigant  fãcimꝰ hoc
plerũq & ꝓpt̾ medicinã : s cũ extraneis multis
edimꝰ. ut cũ paganis ⁊ cũ aliis suꝑbis atq impiis.

Expanded text:
bili corde, id est cum avaro; cum hoc notabili non edebam corpoad eum peccatrix mulier Maria , et nos quoque abstinemus a convivio fratrum notabilium, ut corrigantur. Facimus hoc plerumque et propter medicinam; sed cum extraneis multis edimus, ut cum paganis, et cum aliis impiis, atque superbis.
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥa p̃uaricatores. Dem̃ exponit quos dicat p̃ua¬
ricatores. subdens. Non adhesit mͥ cor prauũ .i.
as. qũi p̃uaricat᷑ corde. Quasi. Non consensi ñ rectis.
catholicis dissentit. ⁊ qui a rectis semitis deiuat
m̃nute om̃ia quȩ ds uult. S & si timet infirmꝰ qͦd
cognoscebã malignũ declinantẽ. Declinat om̃is qͥ¬

Expanded text:
de exponit quos dixerat praevaricatores, subdens: Non adhaesit mihi cor pravum, id est qui praevaricatur corde, quasi non consensi non rectis. cum hominem, qui a Catholicis dissentit, et qui a rectis semitis deviat non vult omnia quae Deus vult, sed etsi timet infirmus, qucognoscebam malignu
Abbreviated transcription (Latin):
deant in ꝯscientia sua. uel in .ꝑͣ.xͥ. hocpͭ. legi sic.¬
Quasi. Quȩ ẽ uia ininaculata: Innocentia. Et ego
ꝑamibulabã inumocentia cordis mei. Quasiꝰ. Cran¬
sitoria ñ quesiui. s cucurri uiã mundi existens
dio existo qͣi exemplũ om̃nũ. Innocentia hoc p̃.
ut faciat eum habitare in medio domꝰ dĩ qͥli

Expanded text:
deant in cdeant in cquasi dicat: Quae est via immaculata? innocentia. Et ego perambulabam in innocentia cordis mei, quasi non transitoria quaesivi, sed cucurri viam mundi existens,dio existo, quasi exemplo omnium. Innut faciat habitare in medio domus Dei, qua