comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bra hȩ ubi & xp̃s erat Vnde parit̃ decimati sunt nisi qui a neces¬
seest intellegamus secundũ aliquẽ modũ ab ixpm̃ non fuisse
Quis aut̃ neg& eũ secundũ carnẽ ibi suisse: Ergosecundũ animã
ibi non fuit. Non est igitur anima xp̃i de traduce preuaricati¬
onis ade alio quin&iã ipsa ibi fuiss& hicexistunt illi qui de tra¬
ducẽ animarũ defendunt & dicunt confirmataee sententiã suã
sileui constat &iã seđ animã fuisse inlũbis abrahȩ inquo eũ deci¬
mauit melchi sedeh ut possit ab eoxp̃s in ista decimatione dis¬
cerni qui qm̃ decimatus non est & tamen in lũbis abrahȩ secunđ c̃arnẽ
fuit: Restat ut secundũ animã ubi non fuerit & ideosit consequens
ut ibi leui secundũ animã fuerit : Hoc adme non multũ atin&
quiutrorũque conlationem adhuc audire sumparatior quã
utrorũ lib& iã confirmare senentiã interĩ xp̃i animã ab origi¬

Expanded text:
brahae, ubi et Christus erat, unde pariter decimati sunt, nisi quia necesbrahae, ubi et Christus erat, unde pariter decimati sunt, nisi quia necesse est intellegamus secundum aliquem modum ibi Christum non fuisse? quis autem neget eum secundum carnem ibi fuisse? ergo secundum animam ibi non fuit. non est igitur anima Christi de traduce praeuaricationis Adae, alioquin etiam ipsa ibi fuisset. Hic existunt illi, qui traducem animarum defendunt, et dicunt confirmatam esse sententiam suam, si Leui constat etiam secundum animam fuisse in lumbis Abrahae, in quo eum decimauit Melchisedech, ut possit ab eo Christus in ista decimatione discerni: qui quoniam decimatus non est et tamen in lumbis Abrahae secundum carnem fuit, restat, ut secundum animam ibi non fuerit, et ideo sit consequens, ut ibi Leui secundum animam fuerit. hoc ad me non multum adtinet, qui utrorumque conlationem adhuc audire sum paratior quam utrorumlibet iam confirmare sententiam. interim Christi animam ab origi
Abbreviated transcription (Latin):
dictione quiminor est amalore benedicitur & hic quidẽ decimas
morientes homines accipiunt ibi aut̃ quite faficatur seui uere & si¬
cut oport& dicere propt̃ abrahã & leui accipiens decimã decima¬
tus est adhuc enĩ inlũbis patrissui fuit. Siergo &iã hocual& ad
istã distantiã quantũ premineat sacerdotiole uiteco sacerdotiũ
xp̃i quod sacer dos xp̃s ꝑ illũ prefiguratus est qui decimauit
abra hã inquo & ipseleui decimatus est : Profecto xp̃s ab eo non est
decimatus At si propterea decimatus ẽ leui quia inlũ biserat
abrahȩ propterea non est decimatus xp̃r qui a non erat in lũbis
abrahe porroaut̃ si non secundũ animã sed tantũ secundũ carnẽ
carnem exsemineest abrahae & ipseita que decimatus est :
dotio leui quod leui decimatus est a molchi sedech cũ e& inlũbisa¬

Expanded text:
dictione qui minor est a maiore benedicitur. et hic quidem decimas dictione qui minor est a maiore benedicitur. et hic quidem decimas morientes homines accipiunt, ibi autem qui testificatur se uiuere. et, sicut oportet dicere, propter Abraham et Leui accipiens decimam decimatus est; adhuc enim in lumbis patris sui fuit. si ergo etiam hoc ualet ad istam distantiam, quantum praeemineat sacerdotio Leuitico sacerdotium Christi, quod sacerdos Christus per illum praefiguratus est, qui decimauit Abraham, in quo et ipse Leui decimatus est, profecto Christus ab eo non est decimatus. at si propterea decimatus est Leui, quia in lumbis erat Abrahae, propterea non est decimatus Christus, quia non erat in lumbis Abrahae. porro autem, si non secundum animam, sed tantum secundum carnem carnem ex semine est Abrahae; et ipse itaque decimatus est. Christi a sacerdotio Leui, quod Leui decimatus est a Melchisedech, cum esset in lumbis A
Abbreviated transcription (Latin):
scipsos considerent & interim sapiant corpora non eẽ animassu¬
as nulla enĩ proprior natura est qua diligenter inspecta possit
&iã dr̃ qui supra omnõ creaturã suã in cõmutabilis perman& in¬
corporaliter cogitari quamea quȩ adipsius imaginẽ factaest:¬
& nihiluicinius aut fortas se nihiltã consequens quã ut credito
quod anima corpussit &iã ds̃ corpus eẽ credatur. Propt̃ hoc
enĩ corporalibus as suȩ facti & affecti sensibus nolunt animã
credore aliudaẽ quã corpus nesi corpus non fuerit nihilsit
acꝑ hoc tanto magistiment &iã dedõ credere quod corpus non su
quantomagis timent dm̃ crederemhil eẽ . Ita enĩ struntur
a decimis populi secundũ legẽ hoc est a fratrib: suis quãuis & ipsiexdã¬
bis abrahȩ exierunt qui aut̃ non est ex genereeorũ decimauit
abrabã & habentẽ promissionẽ benedixit : Sineulla aut̃ contra¬

Expanded text:
se ipsos considerent et interim sapiant corpora non esse animas suse ipsos considerent et interim sapiant corpora non esse animas suas. nulla enim propior natura est, qua diligenter inspecta possit etiam deus, qui supra omnem creaturam suam incommutabilis permanet, incorporaliter cogitari, quam ea, quae ad ipsius imaginem facta est, et nihil uicinius aut fortasse nihil tam consequens, quam ut credito, quod anima corpus sit, etiam deus corpus esse credatur. propter hoc enim corporalibus adsuefacti et adfecti sensibus nolunt animam credere aliud esse quam corpus, ne, si corpus non fuerit, nihil sit, ac per hoc tanto magis timent etiam de deo credere, quod corpus non sit, quanto magis timent deum credere nihil esse. ita enim feruntur a decimis populi secundum legem, hoc est a fratribus suis, quamuis et ipsi ex lumbis Abrahae exierunt. qui autem non est ex genere eorum decimauit Abraham et habentem promissionem benedixit. sine ulla autem contra
Abbreviated transcription (Latin):
ut quasi refolli siueritas contraest neglegatur antedenuntio:
Aut enĩ dehacre nihil quȩ rendũ est ut sufficiat fidei nrãe sci¬
renos quopie uiuendo uenturisimus & si nescia musundo uenori¬
mus: dut si non inpudenter ꝓstuat anima rationalis &iã hoc
nosse desuipsa absit peruicatia contendendi at sidiligentia
requiren dihumilitas pecendi perseuerantia pulsandi. ut si nob̵
hoc ex pedire nouit quimelius quãnos quid nobis expediat utiq
nou̾it D& cciã hoc quidat bona datafiliis suis. Consu&udo tamen
matris ꝓclesiae in baptirandos paruulis nequaquã spernen da est
nequeullo modo suꝑ flua deputanda ne comnino credenda nisi
a postolica e&̃ traditio hab& enĩ & illa parua a&as magnũ testi¬
monii pondus que prima prox põmeruit sanguinẽ fundere
mmoneo sane quantũ ualeo si quosista preoccup auerit opinio
ut animas credant exparentibus propagari quantũ possunt

Expanded text:
ut quasi refelli, si ueritas contra est, neglegatur, ante denuntio. ut quasi refelli, si ueritas contra est, neglegatur, ante denuntio. aut enim de hac re nihil quaerendum est, ut sufficiat fidei nostrae scire nos, quo pie uiuendo - uenturi sumus, etsi nesciamus, unde uenerimus; aut, si non inpudenter aestuat anima rationalis etiam hoc nosse de se ipsa, absit peruicacia contendendi, adsit diligentia requirendi, humilitas petendi, perseuerantia pulsandi, ut, si nobis hoc expedire nouit, qui melius quam nos quid nobis expediat utique nouit, det etiam hoc, qui dat bona data filiis suis. consuetudo tamen matris ecclesiae in baptizandis paruulis nequaquam spernenda est neque ullo modo superflua deputanda nec omnino credenda, nisi apostolica esset traditio. habet enim et illa parua aetas magnum testimonii pondus, quae prima pro Christo meruit sanguinem fundere. Admoneo sane, quantum ualeam, si quos ista praeoccupauit opinio, ut animas credant ex parentibus propagari, quantum possunt
Abbreviated transcription (Latin):
sententia de cerminatius non posse excarne animã nasci. Quid
est enĩ aliud anima quã sp̃r uitae creatus uti que noncreator:
Contra quos illi alii. quid enĩ in quiunt nos aliud sentimus quidi¬
cimus carnẽ excarne animã exanima. Nã exutroque constat
homo de quoutrũq ueniresentimus car nẽ decarns operan. sꝑm̃ despĩ¬
nonationa sea despitalir egeneratione dicebat Hlis ietuo quartur
peratipore potiumus pertrac tatis omnie parieueloenepanaae
urto quosatero rationĩ testimoniorumque momenta pronuntiarẽ
nisseorum sententia qui animas ex parentibus creari putant de
baptis mopar uulo rũ pie ponderat&. Dequibus quidessres poade¬
a pos sit mondũ mnihsinterim occurrit siquid forte postea dĩ dedo
rit si &uã scribendi concesserit facultatẽ stuchosis taliũ nongra¬
uabor. N unc tam̃ non cẽ contẽnendũ testimoniũ paruulorum

Expanded text:
sententia determinatius non posse ex carne animam nasci? quid sententia determinatius non posse ex carne animam nasci? quid est enim aliud anima quam spiritus uitae, creatus utique, non creator? contra quos illi alii: quid enim, inquiunt, nos aliud sentimus, qui dicimus carnem ex carne, animam ex anima? nam ex utroque constat homo, de quo utrumque uenire sentimus, carnem de carne operantis, spigeneratione, sed de spiritali regeneratione dicebat. His igitur, quantum pro tempore potuimus, pertractatis omnia paria uel paene paria ex utroque latere rationum testimoniorumque momenta pronuntiarem, nisi eorum sententia, qui animas ex parentibus creari putant, de baptismo paruulorum praeponderaret. de quibus quid eis responderi possit, nondum mihi interim occurrit; si quid forte postea deus dederit, si . quam etiam scribendi concesserit facultatem studiosis talium, non grauabor. nunc tamen non esse contemnendum testimonium paruulorum,
Abbreviated transcription (Latin):
firmare quod utrũ que habeat & materiã seminis manifestã &ra¬
tionẽ seminis occulta. Sed quid laborẽ in reque persuaderi uerb̵¬
nemini forsitã potest nisitantũ actale ingeniũ sit quod possit loquen
tis preuolare conatũ nec totũ expectire a sermone : Dreuiteritaque
colligã si potuit & deanima fieri quod cũ de carne diceremus forsi¬
tan intellectũ sit ita est de traduce animaxp̃i ut non socũ labẽ
preuaricationis ad traxerit. Si aut̃ sin eisto reatu non poss& inde
eẽ non ost inde. Iã deceterarũ animarum aduentuutrũ ex parenti¬
bus ande suꝑ sit uincant qui poterint : Ego ad huc interutrosq: ambigo
& moueor aliquandosic aliquando autẽsic. saluoco dũtaxat ut
uel corpus eẽ animã uel aliqua corporeã qualitatẽ siue co aptationẽ
riente mecrediturum ẽẽ. confidã adiuuanted nomentẽ meã
Est aliud testimoniũ non neglendũ quod prosepossunt proferre

Expanded text:
firmare, quod utrumque habeat et materiem seminis manifestam, et rafirmare, quod utrumque habeat et materiem seminis manifestam, et rationem seminis occultanemini forsitan potest, nisi tantum tis praeuolare conatum nec totum expectare a sermone? breuiter itaque conligam: si potuit et de anima fieri - quod cum de carne diceremus, forsitan intellectum sit — ita est de traduce anima Christi, ut non secum labem praeuaricationis adtraxerit; si autem sine isto reatu non posset inde esse, non est inde. iam de ceterarum animarum aduentu, utrum ex parentibus an desuper sint, uincant qui potuerint. ego adhuc inter utrosque ambigo et moueor aliquando sic, aliquando autem sic, saluo eo dumtaxat, ut uel corpus esse animam uel aliquam corpoream qualitatem siue coaptationem, riente me crediturum esse confidam adiuuante deo mentem meam. Est aliud testimonium non neglegendum, quod pro se possunt proferre,
Abbreviated transcription (Latin):
in ab rabã sisecundũ animã fuiss& &iã ipse decimatus e&: Nonẽs autẽ de¬
cimatũ seriptura tostitur que hinc quo que s acer dotium eius aleuiticosacer¬
dotio distingut. An fortedicent sicuit posuit ibi cẽ sccundũ carnõ &nondo¬
cimari: Quur non &iã secundũ animã si nedecimatione pocueritꝰ
Hic rospond&ur quiautique sinplicẽ animȩ substantiã incrementis
augeri corporalib: necilliput auerunt quieã corpus existimant
Quorũ in parte sunt maxime quieã exparentib: creariopinantur
Pro inde corporis semine potestcẽ : uis in uisibilis quo incorporaliter
numoros agit nonoculis sed intellectudis cernenda abca corpclenti
a queui su tactu quesentitur & ipsa quantitas corporis humani queutique
modulum seminis in conparabiliter excedit . satis ostendit possednde
aliquid sumi quod non habeat illãuim seminalem sedtantũ corpora¬
xpĩ assup̃ta atqueform ata est hocautẽ deanima quis ualeat af¬

Expanded text:
raham si secundum animam fuisset, etiam ipse decimatus esset: non esse autem decimatum scriptura testatur, quae hinc quoque sacerdotium eius a leuitico sacerdotio distinguit. An forte dicent: ,,sicut potuit ibi esse secundum carnem et non decimari, cur non etiam secundum animam sine decimatione potuerit?" hic respondetur, quia utique simplicem animae substantiam incrementis augeri corporalibus nec illi putauerunt qui eam coquorum in parte sunt maxime qui eam ex parentibus creari opinantur. Proinde in corporis semine potest esse vis invisibilis, quae incorporaliter numeros agit, non oculis sed intellectu discernenda ab ea corpulentia quae visu, tactu visu tactuque sentitur, et ipsa quantitas corporis humani, quae utique modulum seminis incomparabiliter excedit, satis ostendit posse inde aliquid sumi quod non habeat illam vim seminalem, sed tantum corporam Christi assumpta atque formata est. Hoc autem de anima quis valeat af
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ab orr& auero sicre damus hominem itam para diso constitu¬
tum ut operar&ur agriculturam non labore seruili sedhonesta
animi uoluptate. Quid enim hocopere hin ocentius uacantibus
& quid plenius magna consideratione prudentib: Vt custo dir&
autem quidam ipsum para disum contraquos nullus certeuicin:
m& uebat᷑ inuasor : Nullus limitir perłbator : Nullus fir pullur
aggressor. Quomodo ergo intellecturisumus corporalem para¬
disum potuis se ab homine corpor aliter custodiri. Sed neq: scriptura
dix ut operar &ur & custodir & para disum. Dĩx autem ut ope¬
rar&ur & custo dir&. quã qũa si de groco biligentiusaduerbum

Expanded text:
ergo abhorret a uero, si credamus hominem ita in paradiso constituergo abhorret a uero, si credamus hominem ita in paradiso constitutum, ut operaretur agriculturam non labore seruili, sed honesta animi uoluptate? quid enim hoc opere innocentius uacantibus et quid plenius magna consideratione prudentibus? Ut custodiret autem quid? an ipsum paradisum? contra quos? nullus certe uicinus metuebatur inuasor, nullus limitis perturbator, nullus fur, nullus adgressor. quomodo ergo intellecturi sumus corporalem paradisum potuisse ab homine corporaliter custodiri? sed neque scriptura dixit: ut operaretur et custodiret paradisum, dixit autem: ut operaretur et custodiret. quamquam si de graeco diligentius ad uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
pla fura pnesciente rinalor irqipso homine ea ndem teminam pui¬
aeatiuos pe potentia m primoerga corpusnetura lero abe q&ui
comotui quo it cocresut quost nes cit uoluntariam uero quo dlli
aduictum tegumentum curationem que consultur. Similtter erg
inimam naturaliter agtur utuiuat ut sentiad uolunta ri euero it
disrat utionsentiad sicut autem in arboreida t agicultura fõ¬
rinsecur utillutd ꝓsiti at gõ geritur intrinsecus aci homine secun¬
dum corpus ei quod intrinsecur agitnatura seruit extrinseous
meditina Itemq secundum animam ut natura beatisi c&ur in¬
trinsecus doc trinaeo minis tractur extrinsecus. Quod autẽ ad ar¬
borem colendi nec glegentia hoc ad corpus medendi incuria hoc
ad animam discen disegnitia: & quod ad arborem humor inutilis
hoc ad corpus uictur exitiabilis hoc ad animam pes ꝑsuasio iniꝗ¬
tatis. dritaq suꝑ omnia quicondidit omnia & regt omnia
om̃s naturas bonus creatom nes uoluntateriustur ordinat. Qu

Expanded text:
per nescientes malos; inque ipso homine eandem geminam prouidentiae uigere potentiam : primo erga corpus naturalem, scilicet eo motu, quo fit, quo crescit, quo senescit: uoluntariam uero, quo illa ad uictum, tegumentum curationemque consulitur. similiter erga animam naturaliter agitur, ut uiuat, ut sentiat, uoluntarie uero, ut discat, ut consentiat. . Sicut autem in arbore id agit agricultura forinsecus, ut illud proficiat, quod geritur intrinsecus, sic in homine secundum corpus ei, quod intrinsecus agit natura, seruit extrinsecus medicina, itemque secundum animam, ut natura beatificetur intrinsecus, doctrina ministratur extrinsecus. quod autem ad arborem colendi neglegentia, hoc ad corpus medendi incuria, hoc ad animam discendi segnitia: et quod ad arborem humor inutilis, hoc ad corpus uictus exitiabilis, hoc ad animam persuasio iniquitatis. deus itaque super omnia, qui condidit omnia et regit omnia, omnes naturas bonus creat, omnes uoluntates iustus ordinat. quid
Abbreviated transcription (Latin):
collectus habitus est illi & futuro interim minor tamen continens
intra lineã moduli totum quod naturaest auri uel argenti dehinc
cũ in lãminã massa laxatur malor efficitur intio suo perdilata¬
turdum extenditur lic& enim & habitu augeri cum statu non lic&¬

Expanded text:
conlectus habitus est illi et futuro interim minor, tamen continens conlectus habitus est illi et futuro interim minor, tamen continens intra lineam moduli totum quod natura est auri uel argenti. dehinc cum in lamminam massa laxatur, maior efficitur initio suo per dilatatur, dum extenditur; licet enim et habitu augeri, cum statu non lic
Abbreviated transcription (Latin):
carent sitalia diuinitus infiguris dicta legerent ud audirent sic̃
septẽ spigȩ & septẽ bobes septẽ annisunt: Sicut linteum quattuor
lineis alligatum uelut discus plenus uarus anima libus orbis terrarumẽ
cũ omnibus gentibus sic omnia c&era & multomagis quȩ derebus incorpo¬
reis corporalibus significantur non rebus sedimaginibus xxxunii
oluitamentertulianus animã crescere substantiã sicut corpus asse¬
atq ita & defoctura credatur Et ta menquia ꝑ corpuseã localiter.
tendit non inuenit exitum incrementorum eius quã uult desemine
exiguo a equari corporis quantitati & ait. Seduis cius in quonaturalia
peculia consitaretinentur saluo: substantiae modulo quo a primor¬
dio inflata est paulatim cũ carnepro ducitur hoc fortenon intelle.¬
geremus nisi a dibita similitudine planũ facer& quod dicebat.
Confatue inquit certũ pondus auriuel argenti rudẽ ad huc massẽ

Expanded text:
carent, si talia diuinitus in figuris dicta legerent uel audirent: sicut carent, si talia diuinitus in figuris dicta legerent uel audirent: sicut septem spicae et septem boues septem anni sunt, sicut linteum quattuor lineis alligatum uelut discus plenus uariis animalibus orbis terrarum est cum omnibus gentibus, sic omnia cetera et multo magis, quae de rebus incorporeis corporalibus significantur non rebus, sed imaginibus. Noluit tamen Tertullianus animam crescere substantia sicut corpus, adsequit, atque ita et defectura credatur. et tamen, quia per corpus eam localiter tendit, non inuenit exitum incrementorum eius, quam uult de semine exiguo aequari corporis quantitati, et ait: sed uis eius, in quo naturalia peculia consita retinentur, saluo substantiae modulo, quo a primordio inflata est, paulatim cum carne producitur. hoc forte non intellegeremus, nisi adhibita similitudine planum faceret, quod dicebat. constitue, inquit, certum pondus auri uel argenti, rudem adhuc massam:
Abbreviated transcription (Latin):
simlter falso uidor. Nã & hoc potest uidere sed absrt ut erã talem
aneuigila uorit credat. alio quin quando sealter iuder at quod
magis rebrũ est aut mutataerit anima eius aut nectune a nomo
uactur substantia sedimago corporis in corporea quemiromodo
sicut in cogrtatione formatur. quiis enĩ & hiops non penesemper
nigrũ seuidit in somnis aut sunalio colorese uidit non magisnora¬
tus est si fuit cimillo memoria ȩrio tamen colore ac lucido nertio utr̃a¬
dicuntur homines talibus uisis & descripturis nobis uolunt pre¬
scribere tale aliquidẽẽ non animã sedipsumdm̃ qualis siguralit̃
scõrũ sp̃itibus demonstratus est. Qualis &iã insermone allegori¬
coponitur Si milia quippesunt illa uisa talibus dictis acsicer¬
rant consttuentes incordesuo simulacra uanae opinionis nec
intellegentes ita scõs desuis uisistalibus iudi casse qualiter ludi¬

Expanded text:
similiter falso uidet? nam et hoc potest uidere. sed absit, ut eam talem, similiter falso uidet? nam et hoc potest uidere. sed absit, ut eam talem, cum euigilauerit, credat; alioquin quando se aliter uiderit, quod magis crebrum est, aut mutata erit anima eius, aut nec tunc animae uidetur substantia, sed imago corporis incorporea, quae miro modo sicut in cogitatione formatur. quis enim Aethiops non paene semper nigrum se uidit in somnis aut, si in alio colore se uidit, non magis miratus est, si fuit c Quid, quod ducuntur homines talibus visis, et de Scripturis nobis volunt praescribere, tale aliquid esse, non animam, sed ipsum Deum, qualis figuraliter sanctorum spiritibus demonstratus est, qualis etiam in sermone allegorico ponitur? similia quippe sunt illa visa talibus dictis. Ac sic errant, constituentes in cointellegentes ita sanctos de suis uisis talibus iudicasse, qualiter iudi
Abbreviated transcription (Latin):
sed in ipso uerbo por quod facta sunt omnia passibilis & cõmutabib:
eẽ credatur quođ absit a cordexpĩ ano Itẽ cumanimȩ &iã
colorẽ dar&eriũ aclucdũ uentũ est ad sensus quibus eã mem¬
bratim quasi corpus instruere conatus est & ait . Hic erit hemo lt¬
terior alius excerior dupliciter unus habens & illeoculos &
aures suas quibus populus dnm̃ audire & uidere debuerat
Habens & ceteros artus perquos & in cogitationibus utitur & in
somnis fangitur Eccequibus auribus & quibus oculis debuit audi¬
re & uidere dm̃ populus quibus anima in somnis fingitur
Quũ supsũ tertulianũ quis quã uider& in sonis nũ quã sedicer&
abeo uisũ & cũ eolocutũ quẽ uicis sim ipse nonui diss&. Postremo
sianima seipsauid& in somnis cũ iacentibus utique uno. loco
membris corporis suiipsa peruarias imagines euagatur quis ali

Expanded text:
sed in ipso uerbo, per quod facta sunt omnia, passibilis et commutabilis sed in ipso uerbo, per quod facta sunt omnia, passibilis et commutabilis esse credatur: quod absit a corde christiano. item cum animae etiam colorem daret aerium ac lucidum, uentum est ad sensus, quibus eam membratim quasi corpus instruere conatus est et ait: hic erit homo interior, alius exterior, dupliciter unus; habens et ille oculos et aures suas, quibus populus dominum audire et uidere debuerat, habens et ceteros artus per quos et in cogitationibus utitur et in somnis fungitur. Ecce, quibus auribus et quibus oculis debuit audire et uidere deum populus, quibus anima in somnis fungitur, cum, si ipsum Tertullianum quisquam uideret in somnis, numquam se diceret ab eo uisum et cum eo locutum, quem uicissim ipse non uidisset. postremo, si anima se ipsam uidet in somnis, cum iacentibus utique uno loco membris corporis sui ipsa per uarias imagines euagatur, quas uid
Abbreviated transcription (Latin):
uformis& aolo mibus ques non possunt in corporas roge lncordib. sn¬
dicunt quandolustitu uł sapientia mouentir utuellaudont aas uel
erse uidebituir postila redicemus nune quod diaere aepora mnus sidȩ tradu¬
ce animatũ a parentibus uel nondubitant quidã quotitasit uldubi¬
tant anita sit animã tamen corpus cẽ non audeant credere aut di¬
core miaximepropter quod dixi nedm̃ quoque ipsũ nihil alitid opi¬
nertur c̃ qũa corpus & si exellentis simũ & sinaturae cuiusdã propti¬
oo redira suporgralientis corpustamen. Venique certulianus quia
corpuscẽ tanimã eredidit nono baluid nsi quod eã incorporea cogi¬
ninẽ sua uisa ueriate superatur. quidoñ uerius dicert poruitt ꝓue
id quedait quodã loco. Omne cor porale passibileest: Debuit engro
nutaro sententiã quapaulo superius dixerat &iã dm̃ corpusee
Neq: enĩ arbitror eumita desipuisse ut &iã dĩ naturã passibile
creder& ut iã non xp̃s in carne tantũ neque in carne & anima

Expanded text:
formis et coloribus, quas non possunt incorporeas cogitare, nec tamen dicunt, quando iustitia uel sapientia mouentur, ut uel laudent eas uel res uidebitur postulare, dicemus. nunc quod dicere coeperamus, si de traduce animarum a parentibus uel non dubitant quidam, quod ita sit, uel dubitant, an ita sit, animam tamen corpus esse non audeant credere aut dicere, maxime propter quod dixi, ne deum quoque ipsum nihil aliud opinentur esse quam corpus, etsi excellentissimum, etsi naturae cuiusdam propriae cetera supergredientis, corpus tamen. Denique Tertullianus, quia corpus esse animam credidit non ob aliud, nisi quod eam incorpoream coginionem suam uisa ueritate superatur. quid enim uerius dicere potuit quam id, quod ait quodam loco: omne corporale passibile est? debuit ergo mutare sententiam, qua paulo superius dixerat etiam deum corpus esse. neque enim arbitror eum ita desipuisse, ut etiam dei naturam passibilem crederet, ut iam non Christus in carne tantum neque in carne et anima,
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ sp̃m uiuere necessariũ hab& mediatoris sacramentum
ut quod por oius fidẽ nondũ potest pereorũ quieũ diligunt fiat
eius enĩ sacramento soluitur &iã in&ate in fantiliꝰ originalis
poena paccati quonisi ad utus &iã iuuenis carnalẽ concupis cen¬
ti ã nondomabit necca sibiugeta& et neuide nieatẽ adorhenadae
nisi curdono quẽ promereri stud&: Ideouicus oportat aciõ infins¬

Expanded text:
secundum spiritum uiuere, necessarium habet mediatoris sacramentum, secundum spiritum uiuere, necessarium habet mediatoris sacramentum, ut, quod per eius fidem nondum potest, per eorum, qui eum diligunt, fiat. eius enim sacramento soluitur etiam in aetate infantili originalis poena peccati, a quo nisi adiutus etiam iuuenis carnalem concupiscentiam non domabit nec ea subiugata aeternae uitae meritum adprehendet nisi eius dono, quem promereri studet. ideo uiuus oportet
Abbreviated transcription (Latin):
do indigestibilis creatori tribuer&ur: Cũ uero paulatĩ ab huius ob¬
liuionis torpore anmaresipiscns possit conuerti ad dm̃ sũui eius¬
que misericordiã &ueritatẽ primo ipsa pi&ate conuersionis
Deinde seruuandi prȩceptieius perseuerantia promerore quidei
obest illo uelut somno paululũ in mergi. Vnde paulatim cuigi¬
lans inlucem intellegentiae propter quã rationalis anima fac ta est
potest peruolunta tr̃ bonã eligere uitã bonã quod quidẽ non po¬
terit nisi adiuuerit gratiađi permediatorẽ hoc sineglexerit
homonontantũ secundũ carne uerũ &iã secundũ sp̃m erit adam
Si autẽ curauerit erit adã secundũ carnẽ tantũ modo secundũ
spm̃ autẽ recte uuens illud &iã quodde adã culpabile tractũ
ost mundatũ a labe peccati recipe merebitur illa commutatio¬
ne quã scĩs resurrectio pollic&ur. Sed antequã per&atẽ possit

Expanded text:
do indigestibilis, creatori tribueretur; cum uero paulatim ab huius obdo indigestibilis, creatori tribueretur; cum uero paulatim ab huius obliuionis torpore anima resipiscens possit conuerti ad deum suum eiusque misericordiam et ueritatem primo ipsa pietate conuersionis, deinde seruandi praecepti eius perseuerantia promereri, quid ei obest illo uelut somno paululum inmergi, unde paulatim euigilans in lucem intellegentiae, propter quam rationalis anima facta est, potest per uoluntatem bonam eligere uitam bonam ? quod quidem non poterit, nisi adiuuerit gratia dei per mediatorem. hoc si neglexerit homo, non tantum secundum carnem, uerum etiam secundum spiritum erit Adam; si autem curauerit, erit Adam secundum carnem tantummodo; secundum spiritum autem recte uiuens illud etiam, quod de Adam culpabile tractum est, mandatum a labe peccati recipere merebitur illa conmutatione, quam sanctis resurrectio pollicetur. Sed antequam per aetatem possit
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ habeat depro prieuoluntatis arbirio queritur quomode
possit iustificari perillius unius hominis oboedioniã si peralte¬
rius unius in oboedientiã rea nonest : Haec uox eorum est quia¬
nimas hominum ex hominibus parentib citatas uolunt:
Non quidẽni si crea toredõ sed sicut &iã corpora. Nonenĩ&
haec parentos creantac nonille quiait prius quã tiforma¬
rem inute ronouite. Quibus respondetur animas quidẽ corpo¬
ribus hominum dm̃no uas singillatudare adhoc ut in carne
peccati deoriginali peccato ueniente recteuiuendo carnalesq concu
piscentias sub dĩgratia subigendo meritũ conparent quo cũ ipso
corpore in meliustrans ferantur tẽpore resurrectionis & inxp̃o
nis atque mortalibus maxime quede peccati carne propagatis miro
modo coaptantur ut ea primitus uiuificare post&ã &atis. accessu
regere possint . taquã obliuione pregrauentur quesi&& quodã mo¬

Expanded text:
nullum habeat de proprio uoluntatis arbitrio, quaeritur quomodo nullum habeat de proprio uoluntatis arbitrio, quaeritur quomodo possit iustificari per illius unius hominis oboedientiam, si per alterius unius inoboedientiam rea non est. haec uox eorum estnimas hominum ex hominibus parentibus creatas volunt, non quidem nisi a creatore Deo, sed sicut etiam corpora. Non enim et haec parentes creant, ac non ille qui ait: Priusquam te formarem in utero, novi te . 24. Quibus respondetur, animas quidem corporibus hominum Deum novas singillatim dare, ad hoc ut in carne ppiscentias sub Dei gratia subigendo, meritum comparent, quo cum ipso corpore in melius trannis atque mortalibus maximeque de peccati carne propagatis miro modo coaptantur, ut ea primitus uiuificare, post etiam aetatis accessu regere possint, tamquam obliuione praegrauentur. quae si esset quodammo
Abbreviated transcription (Latin):
bonas. Vnde enĩ bonȩ aut magis bonȩ scu nonbonȩ aut minurbonȩ
animae nisi uel morib: secundũ liberũ uoluntatis arbitriũ u differen¬
tia tẽperaturae corporũdũ aligmagis aliaeminus grauanturcor.¬
pore quod corrũpitur & ad grauat animã sed noq actioerat ali¬
qua singularum quarũ que animarũ quaearũ moras discerne¬
rentur antequã uenirent ad corpora. Nec ex corporeminus
grauante potuit istedicere animã suã bonã quiait soratus sũ
animã bonã & cũ essemmagis bonis ueniad corpus in quo inꝗ¬
natũ. Accessisse enĩ dixit bonitati quabonus erat: sortitus
uidelic& animã bonã ut &iã ad corpus in quo inquinatũ ueni¬
r&. aliund eergo bonus antequã uenir& ad corpus sedutiq¬
addm̃ conuertendo corrȩxnt quantominus filis sirec ioiuxerint
Sedillanas uehementẽ questionẽ mou& cuius anima cũ peccatũ

Expanded text:
bonas. unde enim bonae aut magis bonae seu non bonae aut minus bonae bonas. unde enim bonae aut magis bonae seu non bonae aut minus bonae animae, nisi uel moribus secundum liberum uoluntatis arbitrium uel differentia temperaturae corporum, dum aliae magis, aliae minus grauantur corpore, quod corrumpitur et adgrauat animam? sed neque actio erat aliqua singularum quarumque animarum, qua earum mores discernerentur, antequam uenirent ad corpora, nec ex corpore minus grauante potuit iste dicere animam suam bonam, qui ait: sortitus sum animam bonam. et cum essem magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum. accessisse enim dixit bonitati, qua bonus erat, sortitus uidelicet animam bonam, ut etiam ad corpus incoinquinatum ueniret. aliunde ergo bonus, antequam ueniret ad corpus; sed utiqdeum conuertendo correxerint? quanto minus filiis, si recte uixerint!\' Sed illa aetas uehementem quaestionem monet, cuius anima, cum peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
quodeis perbaptis mum subuenitur non absurdecredunt qui ani¬
mas ex unius traduce sapiunt nisi aliqua manifesta & liquida
uł ratione quȩ scripturis scĩs non repugn& uel earũ ipsarũ scriptu¬
ratũ auctoritate redarguantur xxVI Iã naque uide amusqua¬
tum sus ceptihuius operis necessitas patitur quale &iã illud sit
quod paulo ante distulimus. scriptumestenimin libro sapien¬
tiue puer aute meramingeniosus & sortitus sũ animã bonã &
cũ essẽ magis bonus ueniad corpus in quo inquinatũ
uũ enĩ uideatur illos adiuuare hoc testimoniũ quiñ ex paren¬
tibuscreari seduenire ad corpus ut descendere dõmittente ani¬
mas dicunt Rursus hoc inpedit corũ sententiã quod ait sortitus sũ
anima bonã cũ proculdubio ut ex uno fonte manare quodã modo tãquã
tiuulos uł parinatura fieri animas credant quas dr̃mittat incorpo¬
ra Non autẽ alias bonas uel magis bonas & alias nonbonas uelminus

Expanded text:
quod eis per baptismum subuenitur non absurde credunt, qui aniquod eis per baptismum subuenitur non absurde credunt, qui animas ex unius traduce sapiunt, nisi aliqua manifesta. et liquida uel ratione quae scripturis sanctis non repugnet, uel earum ipsarum scripturarum auctoritate redarguantur. Iam itaque uideamus, quantum suscepti huius operis necessitas patitur; quale etiam illud sit, quod paulo ante distulimus. scriptum est enim in libro Sapientiae: puer autem eraming.eniosus et sortitus sum animam bonam. et cum essem magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum. cum enim uideatur illos adiuuare hoc testimonium, qui non ex parentibus creari, sed uenire ad corpus uel descendere deo mittente animas dicunt, rursus hoc inpedit eorum sententiam, quod ait: sortitus sum animam bonam, cum procul dubio uel ex uno fonte manare quodammodo tamquam riuulos uel pari natura fieri animas credunt, quas deus mittit in corpora, non autem alias bonas uel magis bonas et alias non bonas uel minus
Abbreviated transcription (Latin):
in fantis neobẽ& ei excorpore peccati participata conluuiaes
ideo subueniendum iudicauit perbaptas mũ quia presduit eã
siuȩ uer& piefideliter que fuisse uis turã. Anideo potius resd¬
lihoc inuentũ potest quiameũ est. Illiautẽ quidehac sententia
certos sec̃e confirmãt alia fortas seproserunt uel testimonia
stripturarũ ueldo cumenter rationũ quibs hane auferant: a bigtutarẽ
uđ certtostendant non aẽ contraid quad sentiunt illud apostoliquo
gratiã quã salinosfficimur magna intentionȩ cõmendans dicti
et sicut por inoboedientiã unius hominis peecatores conscituti st
multi: scper oboedientiã unius hominis conftetuentur multi
eosdeq multos peccatores non quibusdã exceptis sedom̃ sintelle¬
gi uolens suporius ait de adã inquo om̃s peccauerunt undeutu
in fantũ animas nom posse secerni & eo quod dictũ est om̃s : & eo

Expanded text:
infantis, ne obesset ei ex corpore peccati participata conluuies, infantis, ne obesset ei ex corpore peccati participata conluuies, ideo subueniendum iudicauit per baptismum, quia praesciuit eam, si uiueret, pie fideliterque fuisse uicturam? An ideo potius refelli hoc inuentum potest, quia meum est, illi autem, qui de hac sententia certos se esse confirmant, alia fortasse proferunt uel testimonia scripturarum uel documenta rationum, quibus hanc auferant ambiguitatem uel certe ostendant non esse contra id, quod sentiunt, illud apostoli, quo gratiam, qua salui efficimur, magna intentione commendans dicit: et: sicut per inoboedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, sic per oboedientiam unius hominis iusti constituentur multi, eosdemque multos peccatores non quibusdam exceptis, sed omnes intellegi uolens superius ait de Adam: in quo omnes peccauerunt? unde utique infantum animas non posse secerni et eo, quod dictum est "omnes" et eo,
Abbreviated transcription (Latin):
mediatoris expietur : ei que diuinitus hoc auxilium procurari
quam dr prescut siusque ad annos fidei congruos hicuiuer&
piefuisse uicturam quam propter aliquid qđ ipsenouit & nasc
uoluit incorpore & cito extraxit a corpore: Xx y¬
Iuumergo hac respondent quideis contradicipocest nisi incertos
nos eorũ salutis fieri quihac uitabenegesta in ecclesiae
pacede functi sunt si non solũ secundũ id quodꝰ quis queuixit.
Verũ &iã secundũ id quoduicturus c& si ãplius uiuere potuis¬
s& quisq iudicandus est: Quando quidẽ ualent apuddm̃ merist
mala nontantũ preceritorũ sed futurorum &iã delictorũ a quo¬
rũ reatunecmors liberat si ante quã suerant conmissa prouene¬
rit necaliquidei prestitũ est quireptus est nemalitia mutar&
intellectũ eius. Dr̃ enĩ prescius illius futurae malitiae quurnon
cũ secundũ ipsã potius iudicaturus est simorituras animae

Expanded text:
mediatoris expietur, eique diuinitus hoc auxilium procurari, mediatoris expietur, eique diuinitus hoc auxilium procurari, quam deus praesciit, si usque ad annos fidei congruos hic uiueret, pie fuisse uicturam, quam propter aliquid, quod ipse nouit, et nasci uoluit in corpore et cito extraxit e corpore: cum ergo haec respondent, quid eis contradici potest. nisi incertos nos eorum salutis fieri qui hac uita bene gesta in ecclesiae pace defuncti sunt, si non solum secundum id, quod quisque uixit, uerum etiam secundum id, quod uicturus esset, si amplius uiuere potuisset, quisque iudicandus est? quandoquidem ualent apud deum merita mala non tantum praeteritorum, sed futurorum etiam delictorum, a quorum reatu nec mors liberat, si, antequam fuerint commissa, pro uenerit, nec aliquid ei praestitum est, qui raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius. deus enim praescius illius futurae malitiae cur non eum secundum ipsam potius iudicaturus est, si moriturae animae
Abbreviated transcription (Latin):
bon iuelm aliegisse testanti necilliquia nimae traduc̃e affirmant
ooNunt pros eostendere quur aliorumors aceleretur f&ar d&ur
aliorũ necquieas dariuo lunt nouas singulis singulasa ard&ii¬
Occulta engo istacausaest & utrisq pariter quantũ existimo nec
susfragatur necaduer satur. Pro inde qui idein fantũmorti¬
bus ur gebantur quur omnibus sit necerarium baptis misacra¬
entitue quorum animȩ non exilla ductȩ snt cuius inoboedi¬
entia peccatores constitutisunt multi. Quum res pondent pac¬
paanes quidemomnes constituri secundum carnẽ secundum ani¬
mamuero non nisseos qui eotempore maleuixerunt quo& be¬
ne potuissent. Om̃s autemanimar hoc est & in fantũ ideoha¬
bere neces sarium baptis mis a cramentum sine quo exhacuita &¬
iaminilla etate emigrare non expedit. quia contagio peccati ex
carne peccati qua obruitur anima cum his inseritur membris
oberit ei post mortẽ nisi cum adhuc in ipsa carneest sacramento

Expanded text:
boni uel mali egisse testanti, nec illi, qui animae traducem adfirmant, possunt pro se ostendere, cur aliorum mors acceleretur, retardetur aliorum, nec qui eas dari nouas uolunt singulis singulas. occulta ergo ista causa est et utrisque pariter, quantum existimo, nec suffragatur nec aduersatur. Proinde qui de infantium mortibus urgebantur, cur omnibus sit necessarium baptismi sacramentum, quorum animae non ex illa ductae sunt, cuius inoboedientia peccatores constituti sunt multi, cum respondent peccatores quidem omnes constitui secundum carnem, secundum animam uero nonnisi eos, qui eo tempore male uixerunt, quo et bene potuissent, omnes autem animas, hoc est et infantum, ideo habere necessarium baptismi sacramentum, sine quo ex hac uita etiam in illa aetate emigl-are non expedit, quia contagio peccati ex carne peccati, qua obruitur anima, cum his inseritur membris, oberit ei post mortem, nisi, cum adhuc in ipsa carne est, sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
niparadisi Et uocauit dñs dr̃ adã & dix̃ illiubies & dixei Vocẽ tuã au¬
diuideãbulantis in paradiso& timuiqr nudussũ & abscondime. & dix illi
Quisnuntiauit tibiqr nudusesnisi aligno qđ prȩceperã tibitantũ ncex eomanduca¬
res ab eo edisti. Et dixt adã : mulier quã dedisti mecũ haec mihidedit algno &
edi: Et dixitdñs ds̃ mulieri quid hoc fecisti & dix mulier serpens seduxitme &¬
manducaui. Et dix̃ dñs ds̃ serpentiqr fecistihoc Maledictustu a b omnib paroribus&

Expanded text:
ubi es? et dixit ei: uocem tuam audiui deambulantis in paradiso et timui, quia nudus sum, et abscondi me. et dixit illi: quis nuntiauit tibi, quia nudus es, nisi a ligno quod praeceperam tibi tantum ne ex eo manducare s ab eo edisti? et dixit Adam: mulier, quam dedisti mecum, haec mihi dedit a ligno, et edi. et dixit dommanducavi. Et dixit Dominus Deus serpenti: Quia hoc fecisti, maledictus tu ab omni pecore,
Abbreviated transcription (Latin):
ab spu adiuu&ur Deinde quomodo adiuuatur utrũ incorporefit aliꝗd
ut inde quasi relax &ur &emic& eius intentio quomnid ueniat ubi in se
ipsa uideat significantes similitudines quȩibi iam erant nec uidebantur
siut multa habemus & in memoria quȩ non semꝑ intuemur anfiunt
illic que ante non fuerant uel in aliquo spũ sunt quo illa erumpens & e¬
mer gens ibi eas uideat. Sed siam in illaerant quasi ꝓprie quur &iã
non eas consequenter intellegit. Ali quando enim immo plerumq ñ¬

Expanded text:
ab spiritu adiuuetur. deinde quomodo adiuuatur? utrum in corpore fit aliquid, ab spiritu adiuuetur. deinde quomodo adiuuatur? utrum in corpore fit aliquid, ut inde quasi relaxetur et emicet eius intentio, quo in id ueniat, ubi in se ipsa uideat significantes similitudines, quae ibi iam erant nec uidebantur, sicut multa habemus et in memoria, quae non semper intuemur? an fiunt illic, quae ante non fuerant, uel in aliquo spiritu sunt, quo illa erumpens et emergens ibi eas uideat? sed si iam in illa erant quasi proprie, cur eas etiam non consequenter intellegit? aliquando enim, immo plerumque n
Abbreviated transcription (Latin):
affectione discernunt. Si aut̃ aliquid significant siue dor mientibus
ex hibeantur siue uigilantib: cum & oculir uident presentia corpora
& absentium imagines cernunt spũtam quam oculis prestosint siue
illa que extans dicitur alienato prorsur animo asensibus corporis:
mirus modus ẽ si cõmixtione alterius sp̃s fieri potest ut eaq: ipre
scit ꝑhuius modi imagines ei cuimisc&ur ostendit siue intelle genti
siueut ab alio intellecta pandatur. Sienim demonstrantur haec nec
utiq a corpore de monstrari possunt. Quid restat nisi ut ab aliquo spũ
demonstrentur. Non nulli quidem uolunt anima humanam habere ium
quandam diuinationis inseipsa. sed suta est quur non gotest cum semper
uelit : Anquia non semꝑ adiuuatur ut possit. Quum ergo adiuuatur
num quid anullo aut acorpore adhoc adiuuari potest. s roinder estat ut

Expanded text:
adfectione discernunt. si autem aliquid significant, siue dormientibus adfectione discernunt. si autem aliquid significant, siue dormientibus exhibeantur siue uigilantibus, cum et oculis uident praesentia corpora et absentium imagines cernunt spiritu, tamquam oculis praesto sint, siue illa quae extasis dicitur alienato prorsus animo a sensibus corporis, mirus modus est, si conmixtione alterius spiritus fieri potest, ut ea, quae ipse scit, per huius modi imagines ei, cui miscetur, ostendat, siue intellegenti siue ut ab alio intellecta pandantur. si enim demonstrantur haec nec utique a corpore demonstrari possunt, quid restat, nisi ut ab aliquo spiritu demonstrentur? Nonnulli quidem uolunt animam humanam habere uim quandam diuinationis in se ipsa. sed si ita est, cur non semper potest, cum semper uelit? an, quia non semper adiuuatur, ut possit? cum ergo adiuuatur, numquid a nullo aut a corpore hoc adiuuari potest? proinde restat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dirrent aliqui non porunt: Sicenim & sominia quid amoblius cuntur quidan
meminer unt. Quando autem penitus auertitur atq abripitur a nimi lnten¬
tio a sensibus corporis. Tunc magis dici extasissol& tunc omnino quicũc
sint presentia corpora &iam patentibus oculis nenuidentur netculle uo¬
ces prorsus audiuntur. Totus animi contuitus aut incorporum imagini¬
bus est ꝑspĩtalem aut in rebus incorporeis nulla corporis imagine figura¬
ts pintessettualem uisionem. Sedcum sp̃ĩtalis uiniopenitus alienato a sensi¬
bus corporis animo imaginibus corporalium detin&ur siue in somnis
uein extasi sinihil significant que uidentur ipsius animȩ sunt. in maginati¬
omnes sicut aiam uigilantes & sani & nulla alienttione moti multorum cor¬
porum que non arr̃ sensibus corporis cogitatione imagines uersant
erum hocinter est quod ear a presentibus uerisq corporibus constanti

Expanded text:
dissent, aliqui non possunt; sic enim et somnia quidam obliuiscuntur, quidam dissent, aliqui non possunt; sic enim et somnia quidam obliuiscuntur, quidam meminerunt. quando autem penitus auertitur atque abripitur animi intentio a sensibus corporis, tunc magis dici extasis solet. tunc omnino quaecumque sint praesentia corpora etiam patentibus oculis non uidentur nec ullae uoces prorsus audiuntur: totus animi contuitus aut in corporum imaginibus est per spiritalem aut in rebus incorporeis nulla corporis imagine figuratis per intellectualem uisionem. Sed cum spiritalis uisio penitus alienato a sensibus corporis animo imaginibus corporalium detinetur siue in somnis siue in extasi, si nihil significant, quae uidentur, ipsius animae sunt imaginationes, sicut etiam uigilantes et sani et nulla alienatione moti multorum corporum, quae non adsunt sensibus corporis, cogitatione imagines uersant. uerum hoc interest, quod eas a praesentibus uerisque corporibus constanti
Abbreviated transcription (Latin):
ita discernimus illa corporalia que uidemus alinquibus p̃sentibus sunt sen¬
sus corporis nr̃i ut nondubitemus haec ẽẽ corpota illas uero imaguercot¬
porum cum autem uelnimia cogitationis intentione ł aliquaui ut morbi
ut frenetics ꝑ febrem acudere sol& uelc mixtione cuus quam alteri¬
us sp̃s scumali seuboni Ita cor poralium rerum in spũ ex primuntur ime¬
gines tamquam ipsis corporis sensibus corpora presententur manente
tamen &iam in sensibus corporis intentione sicuidentur quȩ in spũ fiunt
inagines orperum quem amin odum corpera ipsa ꝑ corpus itaut sinꝗ
cernatur & homo aliquis prerens oculis ut abrens aliur spũ tamquam oculs
Nam expertisumus sic affetos &iumeis locutos quiuere aderart & cumabis qui
non aderant tamquam ad esrent resi pircentes autem aliqui r eferunt quodui¬

Expanded text:
ita discernimus illa corporalia, quae uidemus et in quibus praesentibus sunt senita discernimus illa corporalia, quae uidemus et in quibus praesentibus sunt sensus corporis nostri, ut non dubitemus haec esse corpora, illas uero imagines corporum. cum autem uel nimia cogitationis intentione uel aliqua ui morbi, ut phreneticis per febrem accidere solet, uel conmixtione cuiusquam alterius spiritus seu mali seu boni ita corporalium rerum in spiritu exprimuntur imagines, tamquam ipsis corporis sensibus corpora praesententur manente tamen etiam in sensibus corporis intentione, sic uidentur, quae in spiritu fiunt imagines corporum, quemadmodum corpora ipsa per corpus, ita ut simul cernatur et homo aliquis praesens oculis et absens alius spiritu tamquam oculis. nam experti sumus sic adfectos et cum eis locutos, qui uere aderant, et cum aliis, qui non aderant, tamquam adessent. resipiscentes autem aliqui referunt, quod ui
Abbreviated transcription (Latin):
ipra alienatione uisae sunt siuȩ cumpostea recordate atq. cogitatȩ Cũ
uero disceptabatur & requirebatur ut illa signa intellegerentur mentir
erat actio conantis seddeerat effectus donec nuntiati sunt qui uenerant a
presrerat uoces ad iuta diuinitus mens intellexit quid illis signis omine
ager&ur His atq huius modi rebus diligenter consideratis satis appar&
corporalem uisionem referri ad sp̃italem eamq: sp̃italem referri adinteb¬
lectualem. sed cumuigilantes neq mente a sennbus corporis alienata inui¬
sione corporali sumus discernimus ab eauisione sp̃italem quacorpora absen¬
tia imaginaliter cogitamus siue memoriter recordantes que nouimus siue que
non nouimus . & tamenrunt in ipsi sp̃s cogitatione ut cumq. formantes siue
quae omnino usquam sunt ꝓarbitrio uel opinatione fingentes abhis omnib:

Expanded text:
ipsa alienatione uisae sunt siue cum postea recordatae atque cogitatae. cum ipsa alienatione uisae sunt siue cum postea recordatae atque cogitatae. cum uero disceptabatur et requirebatur, ut illa signa intellegerentur, mentis erat actio conantis, sed deerat effectus, donec nuntiati sunt qui uenerunt a presserat uoces, adiuta diuinitus mens intellexit, quid illis signis omnibus ageretur. his atque huius modi rebus diligenter consideratis satis adparet corporalem uisionem referri ad spiritalem eamque spiritalem referri ad intellectualem. Sed cum uigilantes neque mente a sensibus corporis . alienata in uisione corporali sumus, discernimus ab ea uisione spiritalem, qua corpora absentia imaginaliter cogitamus, siue memoriter recordantes, quae nouimus, siue quae non nouimus et tamen sunt in ipsa spiritus cogitatione utcumque formantes siue quae omnino nusquam sunt pro arbitrio uel opinatione fingentes. ab his omnibus