comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ testimoniũ ił. Et exeuntes p̾cicabant ut
peniam agͥent ⁊ demonia minta eiciebant.
⁊ ungebant oło muitos egrotos ⁊ sanabant᷑
Et audiuit herodes rex. Manifestum enĩ ẽ
fcm nom̃ eius ⁊ dicebat. Quia ioh̾es bap̃a sur¬
rexit a mortuis. Et ꝓꝓterea operant᷑ uͥtutes ĩ il¬
lo. Alii uͦ dicebant qͣr ꝓpħa ẽ : qͣi unui ex ꝓpħis¬

Expanded text:
exeuntes praedicabant ut tentiam agerent et daemonia multa eiciebant et unguebant oleo multos aegrotos et sanabant et audivit Herodes rex manifestum enim factum est nomen eius et dicebat quia Iohannes Baptista resurrexit a mortuis et propterea inoperantur virtutes in illo alii autem dicebant quia
Abbreviated transcription (Latin):
mi. Adurro te ꝑ dm̃: neme rorq̃as. Dicebat
enim illi. Exi sp̃t ĩ nrunde ab homine. Et int̾¬
rogabat cum. Ꝙ tͥ nom̃ ẽ: et dicit ei. Legio
mͥ nom̃ ẽ: qr multi sumus. Et deprecabaiire¬
um multũ ut seexpelleret extra regionem. e¬
rat aut̃ i bi circa montem grex porcoꝵ magnꝰ
pisceni. ⁊ depretabant᷑ eum sp̃c dicentes mit¬
te nos ĩ porcos rit ĩ ees introeamui. Et conres

Expanded text:
mi? adjuro te per Deum, ne me torqueas. Dicebat enim illi: Exi, spiritus immunde, ab homine. Et interrogabat eum: Quod tibi nomen est? Et dicit ei: Legio mihi nomen est, quia multi sumus. Et deprecabatur eum multum, ne se expelleret extra regionem. Erat autem ibi circa montem grex porcorum magnus, pascens. Et deprecabantur eum spiritus, dicentes: Mitte nos in porcos, ut in eos introeam
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo illum dimittet huc. Ed abeuntes ĩuene¬
runt pullum uigatum añ ianuã forii ĩ biuio
⁊ soluerunt eum̃. Et quicã de illit stantio di
celunt isł. Quid facitis soluentes pullum:
Qui dixerumt eis sicut p̾ceperat illis iħc ⁊ dimi¬
serunt eis. Et duxerunt pullum ad ihm ĩponen¬
tes illi uestim̃ta sua. ⁊ seoit sr̃ eum. Multi aut̃
uestim̃ta sua strauerunt ĩ uia. Alii aut̃ frõdes
cedebant ce arlorib: ⁊ st̾nebant ĩ uia. Et qͥ pre¬

Expanded text:
tinuo illum dimittet huc. Et abeuntes invenerunt pullum ligatum. ante januam foris. in bivio. et solverunt eum. Et quidam de illic stantibus cebant illis. quid facitis. solventQui dixerunt eis sicut praeceperat illis Jesus, et dimiserunt eis. Et duxerunt pullum ad Jesum: et imponunt illi vestimenta sua, et sedit super eum. Multi autem vestimenta sua straverunt in via: alii autem frondes caedebant de arboribus, et sternebant in via.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ icquebatur eis. Seorsum aut discipur sus
disserebat omĩa. Et ait illis in die illa t̃ sero
ec̃t ftmi. Transcamus cont᷑ ⁊ dimittentes tur¬
lum assumunt eum itauterant ĩ nariz. Et
alie naues erant c̃ illo. Et frã ẽ ꝓcella magna
uenti ⁊ fluftus mittebat ĩ nanẽ ita ut ĩpłet᷑¬

Expanded text:
 habitare. Seorsum autem discipulis suis disserebat omnia. Et ait illis in die illa, cum sero esset factum: transeamus contra. Et dimittentes turbam, assumunt eum, ita ut erat in navi: et aliae naves erant cum illo. Et facta est procella magna venti, et fluctus mittebat i
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit .xii. ⁊ cepit eos mit̾e binos ⁊ dabat
ia po testa tem spitum ĩ mundoꝵ. Et p̾cepit
eis ne quio totlerent ĩ uia nͥ u̾gam tantum
Non peram. ñ panẽ neq ĩ zona es: s caltia¬
tos sandaliis ⁊ ne induerentir duab tuni¬
cis. Et dicebat eis. Quocumq introieritis in
domũ: illic manete: donee extatis inde. Et qͥ¬
cumq ñ receꝑuit uos nec audierint ues: ex

Expanded text:
mittere binos et dabat illis potestatem spirituum inmundorum et praecepit eis ne quid tollerent in via nisi virgam tantum non peram non panem neque in zona aes sed calciatos sandaliis et ne induerentur duabus tunicis et dicebat eis quocumque introieritis in domum illic manete donec exeatis inde et quicumque non receperint vos nec audieri
Abbreviated transcription (Latin):
Et in tomo iterum discipuli euis de eotem in¬
terirgauerunt eum. et dicirilł. Quitumq di¬
miserit uxorem suam ⁊ aliam oux̾it ad ilt̾i¬
um cõmittit fr̃eam. Et si uxor dimiyit uirum
sium ⁊ alii nupserit: met̾hatur. Et offebant

Expanded text:
Et in domo iterum discipuli ejus de eodem interrogaverunt eum. Et dicit illis: Quicumque dimiserit uxorem suam, et aliam duxerit, adulterium committit super eam; et si uxor dimiserit virum suum, et alii nupserit, moechatur. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
co surge. Et confestim surrex puella ⁊ am¬
bulabat. Erat aut̃ annoꝵ .xii. Et obstupue¬
xunt stupore maximo. Et precepit ia uche¬
m̃ter: ut nemo iosciret. eriussit dari illi
manducare.
t egressus in te abiit in prĩam suam
⁊ seq̃bantur illum discipłi sui. et fr̃o
sabbo cepit ĩ synagoga docere. Et multi au¬
dientes ammirabantur ĩ doctna eius dicñ

Expanded text:
co surge et confestim surrexit puella et ambulabat erat autem annorum duodecim et obstipuerunt stupore maximo et praecepit illis vehementer ut nemo id sciret et dixit dari illi manducare et egressus inde abiit in patriam suam et sequebantur illum discipuli sui et facto sabbato coepit in synagoga docere et multi audientes admirabantur in doctrina eius
Abbreviated transcription (Latin):
Et lequelatur ad eum u̾bum. Et uenerunt
ferentes ad eũ paraliticum qͥ a qͣtuor portaba¬
tur. Et cum ñ possent offerre eum. illi p̾ tͬba
nudauerunt testum ubi erat. Et parefatientes
submiẜunt grabatum ĩ quo paralitif iacebat

Expanded text:
r eis uerbum. et uenerunt ferentes ad eum paralyticum, qui a quattuor portabatur. et cum non possent offerre eum illi prae turba, nudauerunt tectum ubi erat et patefacientes summiserunt grabatum, in quo paralyticus iacebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Et cessa int uentui ⁊ fr̃a ẽ tranqͥllitas magna
Et ait ifł. Quio timioi estis nune: Nec dũ hẽtis
ficem: et timuerunt magno tim̾ore ⁊ dice¬
bant ad alt̾utrum. Quis putas ẽ iste qr ⁊ nẽ¬
tu s ⁊ mare obediunt ei.
t uenerunt tͣnsfretũ maris ĩ regione
gerasenoꝵ ⁊ exeunti ei denaui statim

Expanded text:
cessavit ventus et facta est tranquillitas magna et ait illis quid timidi estis necdum habetis fidem et timuerunt magno timore et dicebant ad alterutrum quis putas est iste quia et ventus et mare oboediunt ei et venerunt trans fretum maris in regionem Gerasenorum
Abbreviated transcription (Latin):
qr porestatem ħt filius hoĩs in t̾ra dimitrendi
pecc̃a: ait paralitiro. Tibi dico: surge. tolle gra¬
batum tuum ⁊ uade ĩ donrum tuam. Et statĩ
ille surrexit. Et sublato suo grabato abiit co¬
ram om̃ib : ita ut mirarentur cs̃ ⁊ nonorifica¬
rent dm̃ dicentes: qr numꝙͣ sic uidimui. Et
egressus ẽ rursus ad mare. omisc turba ue¬

Expanded text:
 terra dimittendi peccata, ait paralytico. Tibi dico surge tolle grabatum tuum et vade in domum tuam Et statim ille surrexit, et sublato grabato. abiit coram omnibus, ita ut admirarentur omnes. et honorificarent Deum dicentes. Quia numquam sic vidimus. Et egressus e
Abbreviated transcription (Latin):
sus in de pusitlum uidit iacobum ⁊ ebeder ⁊
ioħ̾em frẽm eius ⁊ ip̃os ĩ naui componentes
retia. et statĩ uocauit eos. et relicto pr̃e suo
zebedeo ĩ naui c̃ m̃cennariis secuti sunt eum
et ig̾diuntur capharnaum. ⁊ statĩ sabb̾is
ĩgressus ĩ syna gogam docebat eos. Et stupe¬
bant sr̃ doctrma eius. erat enim docens eos qͣi

Expanded text:
sus inde pusillum vidit Iacobum Zebedaei et Iohannem fratrem eius et ipsos in navi conponentes retia et statim vocavit illos et relicto patre suo Zebedaeo in navi cum mercennariis secuti sunt eum et ingrediuntur Capharnaum et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos et stupebant super doc
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Et diluiculo ualde surgens abiit ĩ desert̾
locum. Ibiq orabat. Et secutus ẽ eum symon: ⁊
qͥ cum illo erant. Et c̃ inuenissent eum dixer̃t
ei. qr om̃s querunt te. Et ait isł. Camus ĩ ꝓxi¬
mos uitos ⁊ ciuitates: ut ⁊ ibi predicem. adħ̾
enim ueni. Et erat predicant ĩ synagogis eoꝵ ⁊

Expanded text:
s abiit in desertum locum, ibique orabat. Et prosecutus est eum Simon, et qui cum illo erant. Et cum invenissent eum, dixerunt ei: Quia omnes quaerunt te. Et ait illis: Eamus in proximos vicos, et civitates, ut et ibi praedicem: ad hoc enim veni. Et erat praedicans in synagogis eorum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
dcĩs tum frim̃ĩta effunderent singłi. reppererũt
ĩ ore saccoꝵ ligatas petcimias: ext̾ritisq simin
omĩb dixerunt dix̃ pr iacob. Absq liueris mẽ
c̃ẽ fetistis. Ioseph ñ ẽ sr̃. symeon tenetur ĩ uin¬
culis: beniamm auferetis. In me ħ maia osa
retiterunt. Cui redit ruben. fiuos meos ułtice:
si ñ reduxero tͥinum. Trate illum ĩ manumea.
⁊ ego cum tͥ restituam. attue. Non cescentet

Expanded text:
derent singuli reppererunt in ore saccorum ligatas pecunias exterritisque simul omnibus dixit pater Iacob absque liberis me esse fecistis Ioseph non est super Symeon tenetur in vinculis Beniamin auferetis in me haec mala omnia reciderunt cui respondit Ruben duos filios meos interfice si non reduxero illum tibi trade in manu mea et ego eum restitu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩueni eam: s ⁊ hoĩes leci illius dixerunt mͥ nũꝙͣ
ibi sedisse scortum. Ait uitas heat sͥ. Certe m̃dcii
m̃ ses nuntiauerunt uite dicentes. fornicata est
thamar nurus tua. ⁊ uidetur ut̾us eius ĩtumes¬
tere. Dixit iudas. Poutite eam ut comburatur
Que c̃ eduteretur ad penam: misit ad secerũ suũ
dicens. De uiro cuiꝰ ħ sunt concepi. Eognosce cuĩ¬

Expanded text:
inveni eam: sed et homines loci illius dixerunt mihi, numquam ibi sedisse scortum. Ait Judas: Habeat sibi, certe mendacii menses renuntiaverunt Judae, dicentes: Fornicata est Thamar nurus tua, et videtur uterus illius intumescere. Dixit Judas: Producite eam, ut comburatur. Quae cum educeretur ad poenam, misit ad socerum suum, dicens: De viro, cujus haec sunt, concepi: agnosce cu
Abbreviated transcription (Latin):
theristrum ⁊ mutato hĩtu sedit ĩ biuis itiu̾s
sec cum maritum. Quam c̃ uidiss uitas suspi¬
catus ẽ ẽẽ meretͥtem: Operuerat eñ uuitũ suum
ne togno sceretur. Ingrediensq ad eam ait. Dim¬
teme ut cocam tecum. Nestiebat n cy nut᷑ sua
eẽt. Qua redente. Quid mͥ dabis ut fruaris ꝯtu¬
bitu meo. Dixit. Mittam tͥ edum de gregib. Rur¬
sumq illa ditente: patiar ꝙ us si dedĩs m̃ arra.¬
bonem donec imitas ꝙ ponit̾is. Ait iutas. & uis
t̾ ꝓ arrabone dart: R̾dit. Anulum tuũ ⁊ armmiuã
⁊ bacunum ꝙ̃ manu tenes. Ad unũ gͥ coitum tõ¬
cepit muir. Et surgens abiit: depotito ꝙ hĩttꝙq̃

Expanded text:
strum et mutato habitu sedit in bivio itineris set maritum quam cum vidisset Iudas suspicatus est esse meretricem operuerat enim vultum suum ne cognosceretur ingrediensque ad eam ait dimitte me ut coeam tecum nesciebat enim quod nurus sua esset qua respondente quid mihi dabis ut fruaris concubitu meo dixit mittam tibi hedum de gregibus rursum illa dicente patiar quod vis si dederis mihi arrabonem donec mittas quod polliceris ait Iudas quid vis tibi pro arrabone dari respondit anulum tuum et armillam et baculum quem manu tenes ad unum igitur coitum concepit mulier et surgens abiit deposit
Abbreviated transcription (Latin):
tis ub̾tatatis uii. annis q̃ fuerat inegypto:
ceꝑunt uenire .uii. anni iuopie qͦs p̾dixerat
ioseph. ⁊ ĩ umiu̾so orbe fames preualuit. In
cuncta autem terra egypti erat fames: qͣ esu¬
riente clamauit ppłs ad pħonem alim̃ta pe¬
tens. Quib ille redit. Ite ad ioseph: et qͥtgud
uob̾ dix̾it facite. Crestebat autem tames coti¬
uendebat egyptiis: nam ⁊ iuos opp̾serat tames
Om̃iq ꝓuintie uemebant ĩ egyptum uteme¬
rent escas: ⁊ maiũ ĩopie tempriarent. di¬

Expanded text:
ubertatis qui fuerant in Aegypto coeperunt venire septem anni inopiae quos praedixerat Ioseph et in universo orbe fames praevaluit in cuncta autem terra Aegypti erat panis qua esuriente clamavit populus ad Pharaonem alimenta petens quibus ille respondit ite ad Ioseph et quicquid vobis dixerit facite crescebat autem cotivendebat Aegyptiis. Nam et illos oppresserat fames. Omnesque provinciae veniebant in Aegyptum, ut emerent escas, et malum inopiae temperarent. Jo
Abbreviated transcription (Latin):
ctu regis phonis cirtumnt os̃ regiones egypti.
Uenitq fertilitas .uii. annoꝵ ⁊ ĩ mampulos re¬
dacte segetes conggate sunt in horrea egypti.
Omnis enim frugum. habundantia ĩ singuł
urbib condita ẽ: Tantaq fuit multituto tͥcici
ut harena maris cceqͣtetur ⁊ copia m̃iuramex¬
cederet. Nau suntaut̃ ioseph filu duo: ante qͣm
ueniret᷑ fames qͦs peꝑit ei asenech fuia phuti

Expanded text:
egiones Aegypti venitque fertilitas septem annorum et in manipulos redactae segetes congregatae sunt in horrea Aegypti omnis etiam frugum abundantia in singulis urbibus condita est tantaque fuit multitudo tritici ut harenae maris coaequaretur et copia mensuram excederet nati sunt autem Ioseph filii duo antequam veniret fames
Abbreviated transcription (Latin):
partu apparuerunt gemini ĩ ut̾o eius: atꝙ i ip̃a
effusione infantium uñ ꝓturit manũ ĩ qͣ obstetͥx
ligauit caginum dicens. Iste egredietur prior. Ii¬
le uͦ retrahente manum egressus ẽ aiter. Dixitq
mui̾t. Q uare diuisa ẽ ꝓpt̃ te maceria: et ouhnͣt

Expanded text:
s, atque in ipsa effusione infantum unus protulit manum, in qua obstetrix ligavit coccinum dicens: Iste egredietur prior. Illo vero retrahente manum, egressus est alter. Dixitque mulier: Quare divisa est propter te maceria? et ob hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiuum ⁊ cimctis minist̾ͥs eius lccutusq ẽ ade¬
os sum inuenire pot̾imui taiem uir qͥ spũ dei
pienui sit : uixit q ad ios eph. Quia ostendit tͥcs̃
tui oris ĩꝑium cunctus ppis obediet. Uno tm̃ reg¬
ni souo te p̾cedani. Dix̃q rursum pħ̾o ad ioseps

Expanded text:
s ejus. Locutusque est ad eos. Num invenire possumus talem virum: qui spiritu Dei plenus sit? Dixit ergo ad Joseph: quia ostendit tibi Dtui oris imperium cunctus populus obediet. Uno tantum regni solio te precedam. Dicensque rursus Pharao ad Joseph.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcest si ccciderimus frẽm nr̃m ⁊ celau̾imus san¬
gumem ip̃ius: meluis ẽ ut uenundetur ysina¬
entis ⁊ manui nr̃e ñ pouuantur. frat̾ emĩ ⁊ ca
iontaẽ. Adquieuerum frẽs sermonib eiꝰ ⁊ prete¬
retintib madianitis negotiatorib extranentes
eum de cisterna uenditerunt ysmacittis .xxx. ar¬
genteos. Qui duxerunt eum ĩ egyptum. Reũ¬

Expanded text:
us fratrem nostrum, et celaverimus sanguinem ipsius? Melius est, ut venundetur Ismaelitis, et manus nostrae non polluantur, frater enim et caro nostra est. Acquieverunt fratres sermonibus ejus, et praetereuntibus Madianitis, negotiatoribus, extrahentes eum de cisterna, vendiderunt Ismaelitis viginti argenteis. Qui duxerunt eum in Aegyptum, e
Abbreviated transcription (Latin):
prioꝵ pulchritudinẽ. Eugnant pr̃o post qͥ etem
⁊ fc̃o mane pauore ꝑt̾ritus: misit ad comecto¬
res egypti. cunctosq sapientes. ⁊ accersitis nar¬
rauit sompniũ nec erat qui int̾pretaret᷑. Tunc de¬
mum remmiscens puit̾naꝵ magr̃ ait. Confite¬
or pectĩ meum. Iratus rex serius suis me ⁊ ma¬
gistrum pistoꝵ retrudi iusuit ĩ carcem principis
militum ubi una nocte ut̾q uidimus sompni¬
um. p̾sagium futitroꝵ. Erat ibi puer hebreus
endem ducis muitum famulus: tui narran

Expanded text:
priorem pulchritudinem. Evigilans post quietem: et facto mane: pavore perterritus: misit ad conjectores Egypti: cunctosque sapientes. Et accersitis narravit somnium: nec erat qui interpretaretur. Tunc demum reminiscens pincernarum magister ait. Confiteor peccatum meum. Iratus rex servis suis: me et magistrum pistorum retrudi jussit in carcerem principis militum. Ubi una nocte uterque vidimus somnium presagum futurorum. Erat ibi puer hebreus: ejusdem ducis militum famulus.
Abbreviated transcription (Latin):
trem tutim. Si placet itaq tͥ p̃ececamus ⁊ lento
gradu seqͣntut it̾ nr̃m familie simui cum cõ¬
uige tua ⁊ t̾ aĩalib. Cumq noc placuss
uit irent: dixit raphaei ad tobiam. Toue tecũ
ex felle piscis: erit enim necc̃m. T ulit itas
thobias ex felle illo: ⁊ abierum. Anna arriẽ
secebat secui uiam cotidie in sr̃cilio montis
unde respicere poterat de longinquo. Et dum
ex eodem icco sixtularetur aduentum. eius.
uidit alonge ⁊ ilico cognouit uenientem fĩli¬
um suum. Curtensq nuntiauit uiro iuo
dicens. Ecce uenit filius tiuis. dixitq rapya¬
el ad chobiam. At ubi introieris domũ tuã
statim adora dnm̃ dm̃ tuum ⁊ grãs agens ei
acrede ad piem tium. ⁊ oscinareeũ. Statĩq

Expanded text:
lento gradu sequantur iter nostrum familiae, simul cum conjuge tua, et cum animalibus. Cumque hoc placuisset ut irent, dixit Raphael ad Tobiam: Tolle tecum ex felle piscis: erit enim necessarium. Tulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. Anna autem sedebat secus viam, quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et dum ex eodem loco specularetur adventum ejus, vidit a longe, et illico agnovit venientem filium suum: currensque nuntiavit viro suo, dicens: Ecce venit filius tuus: Dixitque Raphael ad Tobiam: At ubi introieris domum tuam, statim adora Dominum Deum tuum: et gratias agens ei, accede ad patrem tuum, et osculare eum. Stat
Abbreviated transcription (Latin):
tuts nr̃e soiatium uite nr̃e. spem post̾itatis
nr̃e. Omĩa simul in te uno hñtes te ñ debui¬
mus ommtitere a nob̾. Cui dicebat chobias.
Tace ⁊ noli turbari. Sanus ẽ filius nr̃. Satis
fidedeł ẽ uix ille cum quo misimus eum. Illa
antem nullo mͦ consolari poterat s cotidie
exiliens circum spitierat ⁊ circurat uias õs
ꝑ qͣs spes remeandi uidelut: ut procul uidebit
cum ri fieri poss uenientẽ. At uero raguel di¬
cebat ad generum suũ. Mane hic ⁊ ego mit¬
tam mintios salutis de te ad thobiam prẽm
tuum. Eui thobias ait. Ego noui qr pr̃ mens
⁊ int̃ mea mnͥ dies compitant. ⁊ crutiat᷑ sp̃t
eoꝵ ĩ ipis. C̃umꝙ u̾bis multis regaret ragu¬
el thobiam ⁊ ille eum nulla rõne uellet au¬
dire. tradidit ei saram ⁊ dimidiã om̃is suue¬

Expanded text:
tutis nostrae, solatium vitae nostrae, spem posteritatis nostrae! Omnia simul in te uno habentes, te non debuimus dimittere a nobis. Cui dicebat Tobias: Tace, et noli turbari, sanus est filius noster: satis fidelis est vir ille, cum quo misimus eum. Illa autem nullo modo consolari poterat, sed quotidie exsiliens circumspiciebat, et circuibat vias omnes, per quas spes remeandi videbatur, ut procul videret eum, si fieri posset, venientem. At vero Raguel dicebat ad generum suum: Mane hic, et ego mittam nuntium salutis de te ad Tobiam patrem tuum. Cui Tobias ait: Ego novi, quia pater meus et mater mea modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. Cumque verbis multis rogaret Raguel Tobiam, et ille eum nulla ratione vellet audire, tradidit ei Saram, et dimidiam
Abbreviated transcription (Latin):
io. Et narrauit parentib prins omĩa bñsiti¬
a dei q̃ fetiss circa eum. per hoiẽm qͥ eum dux¬
erat. Uenerimtꝙ achaior ⁊ nabaoch conso¬
brini touie gaudentes ad cobiam congrata¬
lantes ei de omĩb boni q̃ circa illum osten¬

Expanded text:
lo: et narravit parentibus suis omnia beneficia Dei, quae fecisset circa eum per hominem qui eum duxerat. Veneruntque Achior et Nabath consobrini Tobiae, gaudentes ad Tobiam, et congratulantes ei de omnibus bonis, quae circa illum osten
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuium ex̾cebant.
um uͦ moras fac̾et thobiaĩ causa nup¬
tiarum. solucitus erat p̃r̃ eius thobias di¬
cent. Putas qͣre moratur filuis mns aut qͣre
decentus ẽ ibi: putas negabelus mortuns ẽ
⁊ nemo illi reddit peccunam. Cepit autem
cont̾stau nimis ip̃e.⁊ anna uxor eius cũ eo
⁊ ceꝑunt ambo suul flere eo ꝙ die staruto mi¬
nime reu̾teretur finus eoꝵ ad eos. flant gͥ¬

Expanded text:
convivium exercebant cum vero moras faceret Tobias causa nuptiarum sollicitus erat pater eius Tobias dicens putas quare moratur filius meus aut quare detentus est ibi putasne Gabelus mortuus est et nemo illi reddet pecuniam coepit autem contristari nimis ipse et Anna uxor eius cum eo et coeperunt ambo simul flere eo quod die statuto minime re
Abbreviated transcription (Latin):
nere ñ possum. Tunc rapinel allumens qͦ¬
tuor ex seruis raguelis ⁊ duos camelos ĩ ra¬
belum dedit ei cyrogra phum suum ⁊ recepit
omẽm peccuniã. Indicauitꝙ de thobia fino
thobie omĩa q̃ gesta sunt: fecitq eum ueni¬
re letum ad nuꝑtias. C umq ingresins eẽt
domum ragueni iuenit thobiam discum¬
uentem. Et exiliens osculati sunt se ĩuicem¬

Expanded text:
Rafahel adsumens quattuor ex servis Raguhelis et duos camelos in Rabelum dedit ei chirografum suum et recepit omnem pecuniam indicavitque ei de Tobia filio Tobiae omnia quae gesta sunt fecitque eum secum venire ad nuptias cumque ingressus esset domum Raguhelis invenit Tobiam discumbentem et exiliens osculati sunt se alterut
Abbreviated transcription (Latin):
parassent fosiam. regressut raguei ad ux¬
orem suam dixit ei. Mute unam ex ancrlis
suis que ingressa cubitulum repperit eos sanoᷤ
⁊ ĩcalumes secum parit᷑ dormientes. Et reu̾sa
nuntiauit bonum nuntiũ. Et bñdixerunt
dñm. raguel uidelicet ⁊ anna uxor eius. ⁊
dixerunt. Bñdicimus te dñe ds̃ ĩstł qr ñ con¬
seqntem nos. M i̾sertus es autem duob u¬
nicis. fac eos dñe in plenius bñdicere te ⁊
sacͥfitium tue laudis ⁊ sue sanitatis offer¬
re ut cognoscat umu̾sitas gentiũ qr tu es
ds̃ solus in uniu̾sa t̾ra. Statimq p̾cepit
serui suis raguel ut replerent fossam ꝙͣ
fecerant priuiꝙͣ ilu cesteret. Uxon aurem
sue dixit ut instrueret conuiuiũ ⁊ ppararet
omĩa q̃ ĩ cybos erat it̾ agentib neccĩa. Dual
quoq pingues uaccas ⁊ qͣtuor anietes occidi¬

Expanded text:
parassent fossam, reversus Raguel ad uxorem suam, dixit ei: Mitte unam ex ancillissuis. Quae ingressa cubiculum, reperit eos salvos et incolumes, secum pariter dormientes. Et reversa, nuntiavit bonum nuntium: et benedixerunt Dominum, Raguel videlicet et Anna uxor ejus, et dixerunt: Benedicimus te, Dominimicum persequentem nos misertus es autem duobus unicis fac eos Domine in plenius benedicere te et sacrificium tibi laudis tuae et suae sanitatis offerre ut cognoscat universitas gentium quia tu Deus solus in universa terra. Statimque praecepit servis suis Raguel, ut replerent fossam, quam fecerant, priusquam elucesceret. Uxori autem suae dixit, ut instrueret convivium, et praepararet omnia quae in cibos erant iter agentibus necessaria. Duas quoque pingues vaccas
Abbreviated transcription (Latin):
uideant ocuu nĩ fiuos ur̃os priusꝙͣ moriar
et app̃hendentes parentes filiam suam ofcu¬
ian sut eam ⁊ dimiserunt ire monentes eã
honorare scceros diligere maritum regere fa¬
miliam guõnare donum. ⁊ setp̃am urepre¬
hensbriem exit̾e.¬

Expanded text:
eant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et apprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam, et dimiserunt ire: monentes eam honorare soceros, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, et se ipsam irreprehensibilem exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
caude gaudebat. et exurgens cetui p̃ cepit
offendens pedibz currere et data manu pue¬
ro. occurrit obiuam fiuo suo ⁊ suscipiensos¬
culatus est eum cum uxore sua. Et ceperunt¬
ampo flere pre gaudio. Cumq adorassent de¬
um ⁊ grãs egissent. ꝯsederunt Tunc sument
thobias de felle piscis linuit oculos prĩs sui
Et fustinuit qͣi fere dimidiam horam ⁊ cepit
albugo ex oculis eius qͣi m̃brana oui egredi
amͣ apprehendens thobias: traxit ab oculis
eius. Sͥtatimq uisum recepit. Et glifitabant
dm̃ ip̃e uidelicet ⁊ uxor eius ⁊ om̃i q̃ scierãt
eum. Dicebate thobias. Bñdito te dñe cs̃ i ftl¬

Expanded text:
de contigit ut exsurgens caecus pater coepit offendens pedibus currere et data manu puero occurrit in obviam filio suo et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua et coeperunt flere prae gaudio cumque adorassent Dominum et gratias egissent consederunt tunc sumens Tobias de felle piscis linivit oculos patri suo et sustinens quasi dimidiam fere horam coepit albugo ex oculis eius quasi membrana ovi egredi quem adprehendens Tobias traxit ab oculis eius statimque visum recepit et glorificabant Deum ipse videlicet et uxor eius et omnes qui sciebant eum dicebatque Tobias benedico te D
Abbreviated transcription (Latin):
autem rep̾hensibile ĩ eo cẽ ꝑspexerit nr̃e ĩ fir
mitati ⁊ imperitie deputes ⁊ ap̃ clem̃tẽ uidi¬
cem. uemam impetͣre nob̾ ꝑ satras or̃ones fe¬
stines. Sicq optimo largitori dignũ honorẽ
⁊ fragili opifici oportumm ꝯferes solatium.
fr̃nitatẽ tuam diuma maiestas ꝓsperis succes¬
sib pouentẽ et̾nt beantutimis gaudia ꝓm̾en¬
tem omĩ tempore ur̃i inemorẽ ꝯẜuare dignet᷑.

Expanded text:
autem reprehensibile in eo esseautem reprehensibile in eo essemitati et imperitiae deputes et apud clementem judicem veniam impetrari nobis per sacras orationes festines, sicque optimo largitori dignum honorem et fragili opifici opportunum conferes solatium. Fraternitatem tuam divina majestas prosperis successibus pollentem et aeternae beatitudinis gaudia promerentem omni
Abbreviated transcription (Latin):
cõmentarios iuxͣ uestigia maioꝵ pari stu¬
dio conderem feci qͣntum potui ⁊ prioris n¬
bri expõnem ludouico regi editam dedi. Secm̃¬
ti uͭ tue scĩtati tradendam reseruau ut pe¬
titio tua ñ eet uana neq hrẽs me suggiuand̾
cł tibi reganti nollẽ conferre ꝙ auis gratis
ꝯtulerim ꝓuide qr iam confectum hes utere
eo fitut decet seruum .x. c̃ cõ mnrimone multoꝵ
Et ꝙ solus impetraueras ad plurimoꝵ utilita¬
tem ꝑuenire fatias. Decet̾o qucq uolo stĩta¬
storia partim. partim de iosep h uideoꝵ hẏsto¬
rici traditõne.pirtim uͦ de aliarum gentium
hystoriis contexui. ut qr ñ tm̃ gentis iudee ac
principumeius. S ⁊ aliarum gentiũ simmlr̃
in ip̃o libro m̃tio fit ex multoꝵ libroꝵ collati¬
one u̾itas sacre hystorie pareat ⁊ sensus narra¬
tionis eius lectori lucioior fiat. Tunͦ ficut in
memorato opere ⁊ͥ gratum atq utile inuenis
largitori oĩum bonoꝵ in de gr̃as refenis. Si qͥd

Expanded text:
commentarios juxta vestigia majorum pari studio conderem. Feci quantum potui, et prioris libri expositionem, Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti nollem conferre quod aliis gratis contulerim. Proinde quia jam confectum opus habes, utere eo sicut decet servum Christi cum communione multorum; et quod solus impetraveras, ad plurimorum utilitatem pervenire facias. De caetero quoque volo sanctitaivina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero de aliarum gentium historicis contexui, ut quia non tantum gentis Judaeae ac principum ejus, sed et aliarum gentium similiter in ipso libro mentio fit, ex multorum librorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bonorum mihi gratias referat; si quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ postitis an negare: nec dum esore¬
statim Nam neq uob̾ anꝙͥ ĩ peran .iͦ.¬
rib abnuere sententie s̃ ⁊ magnitu¬
do oneris impositi ita t̾uices premit ut añ ib̃
fasce ruendum sit ꝙͣ leuandum. Acceduntad
hoc inuidoꝵ studia qͥ om̃e ꝙ scͥbimui repͥhen¬
dendum putant ⁊ int̾dum contͣ se conscien¬
tia repugnante publite laterant q̃ occulte¬

Expanded text:
 poscitis, an negare, necdum statui. Nam neque vobis aliquid imperantibus abnuere, sententiae est: et magnitudo oneris impositi ita cervices premit, ut ante sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum putant: et interdum contra se conscientia repugnante
Abbreviated transcription (Latin):
breo transteram qͣi ues h̃eati greca uolimsia
iuditare tĩ te aiis ⁊ ip̃i facere nithii nouert.
Si qui autem frm sunt qĩb nr̃a ñ displicẽ
hiis triouatis exemplar ad monentes ut hebͤa
noĩa quoꝵ grandis ĩ hoc uoumime copia ẽ
distristae ⁊ ꝑ int̾uatia tũ sctribant. nicħenĩ

Expanded text:
braeo transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina judicare tantum de aliis, et ipsi facere nihil noverunt. Si qui autem fratrum sunt, quibus nostra non displicent, his tribuatis exemplar, admonentes ut Hebraea nomina, quorum grandis in hoc volumine copia est, distincte et per intervalla transcribant. Ni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ q̃ sunt dei. dõ. Et ñ potuerunt u̾bum eiꝰ rep¬
hendere: coram plebe. Et mirati sunt ĩ ix¬
sponso eiui: ⁊ tacuerunt. Accesserunt aut̃
quidam saduceoꝵ qui negant ẽẽ resurrectõnẽ¬
⁊ int̾rrgauerunt eum dicentes Magr̃ moy¬

Expanded text:
Dei sunt Deo Et non potuerunt verbum ejus reprehendere coram plebe. et admirantes in responsa ejus. tacuerunt. Accedentes autem quidam Sadduceorum. qui negant esse resurrectionem interrogaverunt eum dicentes. Mag
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ in caput anguli : Omĩs qui cecidit sr̃ illum
lapidem: ꝯcissatur. Supͣ ꝙ̃ aut̃ ceriderit: cõ¬
minuet illum. Et q̃relant principes sac̾do¬
tum ⁊ scribe mitt̾e in illum manui illa ho¬
ad illos dixerit sumilitudinẽ huo istam. Et
obseruantes miserunt insidiatores qͥ seiͦ¬
tos simularent. ut capent cum ĩ sermone. ⁊
trad̾ent eum principatui ⁊ porestati p̾sidis

Expanded text:
st in caput anguli omnis qui ceciderit supra illum lapidem conquassabitur supra quem autem ceciderit comminuet illum et quaerebant principes sacerdotum et scribae mittere in illum manus illa hoad ipsos dixerit similitudinem istam et observantes miserunt insidiatores qui se iustos simularent ut caperent eum in sermone et traderent illum pri
Abbreviated transcription (Latin):
tuit illi testam̃tum ꝑacis ⁊ principem scõꝵ
⁊ gentis sue ut sit illi ⁊ seminieuis s ac̾docii
dignitas in et̾num. Et testam̃tum d̾d̃ regis
filio iesse de tribn iuda. ħeditas ip̃i ⁊ semii
eus ut daret sapĩam in cor nr̃m iuditare gñ¬
tem suam in iustitia ne abolerentur bona
rcis in beuo iħ̾n naue successor
men sium maximul ĩ larutẽ elc̃oꝵ dĩ expug¬
nare insurgentes hostes in ꝯseq̃rctur ħedita¬
ttm isr ł ꝙͣ głam adeptus ẽ i cotiendo manu
suas ⁊ iactando contͣ ciuitates rumpheas
Quis ante illum ut restitit: Nam hostei ille
ip̃x̃ dñi ꝑ cussit aut ñ ĩ iracundia eius ĩ peditꝰ
ẽ soi ⁊ uma dies fc̃a ẽ qͣi ouo Inuccauit al¬
tissimum potentẽ ĩ oppugnando ĩ micos un
diq ⁊ auomt illum magnus ⁊ sc̃s ds ĩ sax¬
is grandinis uirtutis rialde fortis impetũ
ferit coutͣ gentẽ hostilem ⁊ in descentu ꝑdidit

Expanded text:
testamentum pacis principem sanctorum et gentis suae ut sit illi in sacerdotium sui dignitas in aeternum et testamentum David regi filio Iesse de tribu Iuda hereditas ipsi et semini eius ut daret sapientiam in cor nostrum iudicare gentem suam in iustitia ne abolerentur bona fortis in bello Iesus Nave successor ugnare insurgentes hostes ut consequeretur hereditatem Israhel quam gloriam adeptus est in tollendo manus suas et iactando contra civitatem rompheas quis ante illum sic restitit nam hostes ipse Dominus perduxit aut non in iracundia eius inpeditus est sol et una dies facta est quasi duo invocavit Altissimum potentem in obpugnando inimicos udivit illum magnus & sanctus Deus in saxis grandinis virtutis valde fortis. Impetum fecit contra gentem hostilem, & in descensu perdidit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in impetu iracundie. fecit ił monstra
⁊ ꝯfumpsit illos ui flamma ignis. Et addi¬
dit aaron głam ⁊ dedit isli ħeditatem. ⁊ pri¬
mitias frugum t̾re dunsit illi. panem Ipius
ĩ primis parauit ĩ sacietatem. Nam ⁊ sacrifi¬
tia dĩ edent q̃ dedit ii ⁊ semini erus: Cet̾m
ĩ t̾ra geni ñ hereditabit ⁊ ꝑs ñẽ illi ingñte¬

Expanded text:
sunt in impetu iracundiae: fecit illis monstra, et consumpsit eos in flamma ignis, et addidit Aaron gloriam. Et dedit illi haereditatem, primitias fructuum terrae divisit illi, panem ipsis in primis paravit in satietatem. Nam sacrificia Domini edent quae dedit ipsi et semini ejus. Caeterum in terra gentes non haereditavit, et pars non est illi in
Abbreviated transcription (Latin):
uematur nef uiro commorata tͣnsgrediati
aut c̾ce sceril esfitiatur. Sr̃ filiam luxtiriosam
⁊ firma tustodiam ne qñ fatiat te ĩ obꝓbriũ ue¬
uire inmicis. a detͣctione in ciuitate ⁊ abiecti¬
one ꝑlebis ⁊ confundat te ĩ multitudine ppn̾
Omĩ hõi noli intendere ĩ sp̃e ⁊ ĩ medio mulie¬
rum non commorari de uestiñtis enim pro
⁊ q̃ tudi annuntiabo in sermonib dii opera
eius. soi uiumans per omĩa relpexit. ⁊ gra
dm̃ pienum ẽ opui cius. Nonne dñs fetit it̃s
enarrare omĩa mirabina sua q̃ ⁊firmabit dñs

Expanded text:
um viro commorata transgrediatur aut certe sterilis efficiatur super filiam luxuriosam confirma custodiam nequando faciat te in obprobrium venire inimicis a detractatione in civitate et abiectione plebis et confundat te in multitudine populi omni homini noli intendere in specie et in medio mulierum noli commorari de vestimentis enim procet quae vidi adnuntiabo in sermonibus Domini opera eius sol inluminans per omnia respexit et gloria Domini plenum est opus eius nonne Dominus fecit sanctos enarrare omnia
Abbreviated transcription (Latin):
set diliuno omĩs caro. Abrabam magnui pr
multitudinis gentiũ ⁊ ñ ẽ muentus simil
illi ingla: q̃ ꝯseruauit legem extelsi. Et fuit
ĩ testam̃to cum ruo. In carne eius stare fetit te¬
stam̃tum ⁊ in temptatione inuentus ẽ ficet
Idõ uireuirando dedit illi głam in gente sua.

Expanded text:
aro Abraham magnus pater multitudinis gentium et non est inventus similis illi in gloria qui conservavit legem Excelsi et fuit in testamento cum illo in carne eius stare fecit testamentum et in temptatione inventus est fidelis ideo iureiurando dedit illi semen in gente sua
Abbreviated transcription (Latin):
ornata sit pulchia ante ip̃m ñ fuerunt ta
lia riq ao orientem sion ẽ indutui ila a¬
licingena anquii. s tm̃ frui ip̃ius soli ⁊
nepotes eius. per om̃e tempus sacrititia ip¬
sius coniummata igni cotidie. Cõ pleuit me¬

Expanded text:
ornata sic pulchra ante ipsum nornata sic pulchra ante ipsum nlia usque ad originem non indutus est illa alienigena aliquis sed tantum filii ipsius soli et nepotes eius per omne tempus sacrificia ipsius consumpta sunt igni cotidie conplevit Mo
Abbreviated transcription (Latin):
eum ⁊ ticcem ip̃ius ⁊ induxit illum ĩ nube
⁊ dedit illi cor ad precepta ⁊ legem uite ⁊ dii¬
cipline docere ia cobtestam̃tum ⁊ iuditia fu¬
a urł. Excelsum fecit aaron frẽm suũ ⁊ si¬
milem sibi de t̾bu leui. s tatuit illi testam̃¬
tum et̾num ⁊ dedit illi sat̾dotium gentis
⁊ bĩficauit illum in gla. et circrimcinxit
cum zona iustitie ⁊ indiut illum stoiagłe.
⁊ femoralia ⁊ sr̃ humerale posurt ei. Et cir¬
cumcinxit illum tyntinabuł aureis plu¬
rimis ingyro dare sonitum ĩ intessu suo. ar¬
ditum facere sonitum ĩ templo ĩ memoriã
filis gentis sue. stolam scãm auro iacincto
⁊ ppura opus textile uiri iapientis iudito
⁊ ueritate prediti. torto tocco. opus aurifi¬
tis gemimi pretiosis figuratis ĩ liga tura
auri ⁊ opere lapidarii sculptis in memoriã
scd̃m irmerum tͥburim ĩfrł. Corona au¬
rea sr̃ mitram eius exp̾ssa signo scĩtatis ⁊¬
gła honoris ⁊ opus uirtutis desiderio oculoꝵ

Expanded text:
eum et vocem ipsius et induxit illum in nubem et dedit illi coram praecepta legem vitae et disciplinae docere Iacob testamentum et iudicia sua Israhel excelsum fecit Aaron fratrem eius et similem sibi de tribu Levi statuit ei testamentum aeternum et dedit illi sacerdotium gentis et beatificavit illum in gloria et circumcinxit illum zonam gloriae induit illum stolam et femoralia et umeralem posuit ei et cinxit illum tintinabulis aureis plurimis in gyro dare sonitum in successu suo auditum facere sonitum in templo in memoriam filiis gentis suae stola sancta auro et hyacintho et purpura opus textile viri sapientis iudicio et veritate praediti torto cocco opus artificis gemmis pretiosis figuratis in ligatura auri et opere lapidarii sculptilis in memoriam secundum numerum tribuum Israhel coronam auream supra mitram eius expressam signo sanctitatis gloria honoris et opus virtutis desideria oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
annuntians ĩ exitu uas admirabiit op̃
excelsi in meridiano exurit t̾rami ⁊ iospectu
ardoris eius cuiis pot̾it sustinere. fornacem
custodiens in operib ardoris t̾putit soi exu.¬
rens. montes radios igneos exfufflans ⁊ reful¬
gens radus suis obcetat oculos. Magnus dñi
poris ⁊ signum eii: a luna signum diei festi
scd̃m nom̃ eius ẽ creicem admirabilit̾ ĩ ꝯscĩa¬

Expanded text:
adnuntians in exitu vas admirabile opus Excelsi in meridiano exuret terram in conspectu ardoris eius quis poterit sustinere fornacem custodiens in operibus ardoris tripliciter sol exurens montes radios igneos exsuflans et refulgens radiis suis obcaecat oculos magnus Dominuporis et signum aevi a luna signum diei festi secundum nomen eius est crescens admirabiliter in c
Abbreviated transcription (Latin):
ponderui. de acqͥsitione multoꝵ ⁊ paucoꝵ de
corruptione emptionis ⁊ negotu ⁊ de muita
discipuina filioꝵ ⁊ seruo pessimo iatꝰ sangͥnare
sr̃ mulierem neꝙͣ bonum ẽ signum. Ubi ma¬
nus multe sunt claude ⁊ ctumq tͣdes num̾a
⁊ appende. Datum uͦ ⁊ acceptum om̃e destribe
De discipima insensati ⁊ fatuz ⁊ de sciorib qͥ
iudicantur ab adolescentib. ⁊ erii errioit᷑ ĩ ot̃o¬

Expanded text:
um de correptione emptionis et negotiatorum et de multa disciplina filiorum servo pessimo latus sanguinare super mulierem nequam bonum est signum ubi manus multae sunt clude et quodcumque trades numera et adpende datum vero et acceptum omne describe de disciplina insensati et fatui et de senioribus qui iudicantur ab adulescentibus et eris eruditus in o
Abbreviated transcription (Latin):
tiam̃ta ab oĩ came ñ accepit. ⁊ ñ accusauit
illum no. ⁊ post hoc dorminit ⁊ notũ fet̃re¬
gi. ⁊ ostendit illi finem uite sue ⁊ exaltauͭ
liccem eius de terra ĩ ꝓpħia delere impietatẽ
gentis.¬

Expanded text:
ciamenta ab omni carne non accepit et non accusavit illum homo et post hoc dormivit et notum fecit regi et ostendit illi finem vitae suae et exaltavit vocem eius de terra in prophetia delere impietatem gentis
Abbreviated transcription (Latin):
miãm fecit rp̃e ⁊ caleph fuuis iephonne sta¬
re contͣ hostem. ⁊ ꝓhibere gentem a pectĩi. ⁊
ꝑstringe murmur malitie. Et ip̃i duo con¬
Tituti a pericuio stint liberari a numero sex¬
centoꝵ milium peditum inducere illos ĩ nͥe¬
oitatem ĩ t̾ram q̃ manat lac ⁊ mel. Et dedit
te permansit illi nirtus ut ascenderet ĩ excel¬

Expanded text:
iam fecit ipse et Chaleb filius Iepphonne stare contra hostem prohibere gentem a peccatis et perfringere murmur malitiae et ipsi duo constituti a periculo liberati sunt a numero sescentorum milium peditum inducere illos in hereditatem in terram quae manat lac et mel et dedit tem permansit illi virtus ut ascenderet in excel
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ admirabit magnificentia eius. Sñdicentes
dnm̃ exaitate illum qͣntum potestis. Maiorẽ
enim om̃i laude exaitantes eum replemim uͥ¬
tute.Ne lauoretii. Non enim comp̾hendetis. Qͥs
uidebit eum ⁊ enarrabit ⁊ qͥs magnificabit
eum sicut ab initio ẽ. Multa ab scondita sist
maiora huis: pauca .n. iidimus operum eius
Omĩa aut̃ dñs fecii ⁊ pieagentib dedit sapiãm¬

Expanded text:
magnificentia eius benedicentes Dominum exaltate illum quantum potestis maior est enim omni laude exaltantes eum replemini virtute ne laboretis non enim habebitis quis vidit eum et enarrabit et quis magnificabit eum sicut est ab initio multa abscondita sunt maiora horum pauca enim vidimus operum eius omnia autem Dominus fecit et pie agentibus dedit sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ditionem. Lustus hominum ĩ corpore ip̃oꝵ
nom̃ autem impioꝵ delebr̃. Euram h̃e de bo¬
no noĩe. hoc enim magis ꝑmanebit tͥ qͣm
mille thesauri magni ⁊ pͥtiosi. Bone uite
nus dierum. bonum aut̃ nom̃ ꝑmanebit in
euo. Disciplinam ĩ pace conseruate fiue̾: sapi¬
entia enim abscondita ⁊ thesaurus imri¬

Expanded text:
in corpore ipsorum nomen autem impiorum delebitur curam habe de bono nomine hoc enim magis permanebit tibi quam mille thesauri magni pretiosi bonae vitae numerus dierum bonum autem nomen permanebit in aevo disciplinam in pace conservate filii sapientia enim abscondita et thesaurus
Abbreviated transcription (Latin):
gationem a qͣꝵ requiescit ⁊ ricut lorica ĩduit se
aquil ⁊ deuorabit montes ⁊ exuret desertũ ⁊ ex¬
tinguet uiride sicut ignem. Medicina oĩum
ĩ festinatione nebule obuiane ros ab ardore ue¬
nienti humilem effitiet eum. In sermone eiꝰ

Expanded text:
requiescet et sicut lorica induet se aquis devorabit montes et exuret desertum et extinguet viridem sicut ignem medicina omnium in festinationem nebulae ros obvians ab ardore venienti humilem efficiet eum in sermone eius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlacet. Noli auidꝰ ẽẽ in oĩ epitsone ⁊ ñ te es¬
fundas ir om̃em escam. In multis .a. escis
ĩ firmitas ⁊ auiditas appropinqͣuit uiq¬
ad eccãm colerã. ꝓpter crapulam muiti
obierunt. &̾ aut̃ abstineni ẽ aditiet uitã.

Expanded text:
 Noli avidus esse in omni epulatione et non te effundas super omnem escam. In multis enim escis erit infirmitas, et aviditas apropinquabit usque ad coleram. Propter crapulam multi obierunt: qui autem abstinens est adiciet vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
umdicans ĩ ext̾minium impios. In mandatit
erus epulabuntur ⁊ sr̃ t̾ram in nectitate ppa¬
rabuntur ⁊ ĩ temporib sins ñ preterient u᷑bũ¬
na. ⁊ omẽ opus hora sua subminutrabit.
Nonẽ dre hoc illo nequius ẽ. Omĩa enim ĩ tẽ¬

Expanded text:
vindicans in exterminium impios. 37. In mandatis ejus epulabuntur, & super terram in necessitatem praeparabuntur, & in temporibus suis non praevenient verbumna, et omne opus hora sua subministrabit. Non est dicere: Hoc illo nequius est: omnia enim in tem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab co in sompnis qͣi in die respestus ⁊ tur¬
batus ẽ in uisu cordis sui tanꝙͣ qͥ euascrit in
die belli. in tempore salutis sue exurrexit ⁊ ad¬
mirans ad nullum timorẽ c̃ oĩ carne ab hoĩe
usq ad petus ⁊ sr̃ pectõres septupium. ad hec
mors sanguis contentio ⁊ rumphea opp̾ssicẽs
fames ⁊ ꝯt̾tio ⁊ flagella. sr̃ iiquos creata it̃¬
ꝯu̾tentur. Om̃e munꝰ ⁊ iniqͥtas delebitur: ⁊ fidẽ
ĩ icłm stabit. sub̾e iniustoꝵ sicut flumiꝰ sicta¬
bunt᷑ ⁊ sicut conitruum magnum ĩ ꝓruna
ꝑsonabunt. In apericndo manui suas letabr
uitut p̾uaricatores ĩ ꝯsũmarione tabescent.
radices immunde sr̃ catum̃ petre sonant. Sẜ
omc̃m acx uiriditas ⁊ ad oram fluminis aute

Expanded text:
 ab eo in somnis quasi in die respectus conturbatus est in visu cordis sui tamquam qui evaserit in die belli in tempore salutis suae exsurrexit et admirans ad nullum timorem cum omni carne ab homine usque ad pecus et super peccatores septuplum ad haec mors sanguis contentio et romphea oppressiones famis et contritio et flagella super iniquos creata convertentur omne munus et iniquitas delebitur et fides in saeculum stabit substantiae iniustorum sicut fluvius siccabuntur et sicut tonitruum magnum in pluvia manebunt in aperiendo manus suas laetabitur sic praevaricatores in consummatione tabescent radices immundae super cacumen petrae sonant. Super omnem aquam viriditas, et ad oram fluminis ante
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑti sunt thesauri ⁊ uolauerunt nebule si¬
cut aues ẏmaginie sua posuit nuibes ⁊ ꝯscͨti
sunt lapides grandinis in conspectu erus rõ¬
mouebuntur montes ⁊ in uoluntate eius
alpirarit nothui. Uox tonitrui eiut u̾babit
t̾ram. Tempestai aquilonis ⁊ congregatio sp̃e¬
⁊ ficut auis deponens ad sedendum asꝑgit in¬
uem ⁊ sicut locusta demergens descensui eius
Pulchritudmẽ candoris eius admirabitur
oculus ⁊ sr̃ imbremeius expauescertor. beru
sicut ialu̾m esfundet sẽ t̾ram ⁊ dum f lauerit
fiet tanꝙͣ cacumĩa tͥbuli. frigions uentꝰ aqͥio¬

Expanded text:
i sunt thesauri et evolaverunt nebulae sicut aves in magnitudine sua posuit nubes et confracti sunt lapides grandinis in conspectu eius commovebuntur montes et in voluntate eius adspirabit notus vox tonitrui eius exprobravit terram tempestas aquilonis et congregatio spiritus sicut avis deponens ad sedendum aspargit nivem et sicut lucusta demergens descensus eius pulchritudinem coloris eius admirabitur oculus et super imbrem eius expavescet cor gelum sicut salem effundet super terram et dum gelaverit fiet tamquam cacumina tribuli frigi
Abbreviated transcription (Latin):
consũmatõnem o perum ⁊ ĩ gła stia ornabit
ĩ ꝑfectionem. Sic figulus sedens ad op̾ sutim
conu̾tens pedib suis rotam qͥ ĩ sollicitudĩe
positus ẽ semꝑ ꝓpter opui suum. ⁊ ĩ mĩa ẽ oĩs
operatio eius. Inbrachio suo form̃abit lutum
⁊ ante pedes suos curuabit uirtutẽ suam. Cdr
stium dabit ut conssim linitõnem ⁊ uigła
sua mundabit fornacem. Om̃s hii ĩ manib
suis sperauerunt ⁊ unuicsq ĩ arte sua sa¬
pieni ẽ. si ne hiĩ omĩb ñ edificatur ciuitas

Expanded text:
onem operum et vigilia sua ornabit in consummatione sic figulus sedens ad opus suum convertens pedibus suis rotam qui in sollicitudine positus est semper propter opus suum et innumera est omnis operatio eius in brachio suo formabit lutum et ante pedes suos curvabit virtutem suam cor suum dabit ut consummet linitionem et vigilia sua mundabit fornacem omnes hi in manibus suis speraverunt et unusquisque in arte sua sapiens est sine his omnibus non aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
tate ⁊ cum uiro inuisto de iustitia. c̃ mulie¬
re de biis q̃ eminatur. c̃ timdo debetio. c̃ ne¬
gotiatore de tͣiettione. ẽ emptore de uenditõe
cũ iuro liuido de gratiis agendis. c̃ imprii de
pietate c̃ inhonesto ce honestate. c̃ operario a¬
grario de oĩ opere. c̃ operario annuau de cõsum¬
matione anni. c̃ seruo pigro de multa oꝑatõe¬

Expanded text:
tate et cum injusto de justitia, et cum muliere de iis quae aemulatur, cum timido de bello, cum negotiatore de trajectione, cum emptore de venditione, cum viro livido de gratiis agendis, cum impio de pietate, cum inhonesto de honestate, cum operario agrario de omni opere, cum operario annuali de consummatione anni, cum servo pigro de multa ope
Abbreviated transcription (Latin):
latro extliens de ciuitate ĩ ciuitatẽ.
snĩs amicui dicet: ⁊ ego amititiã copu¬
laui. s ẽ amicut iolo noĩt amitus. Nõne
trisfitia in est usq ad mortem. Sodat auf̃ ⁊ a¬
micus ad inimicitiam ꝯu̾tentur. O p̾sũptio
nequissima unde creata es. Cooperire aridam.
malitiam ⁊ dolositatem illius. Sodat amico
tiomii adu̾sarius erit. Sodal anico condolet cã
uentͥs ⁊ contͣlostem accipiet scutum. Nõ obli¬
instars amiti tu in aĩo tuo. ⁊ ñ mimemor
sis illius in operib tuis. Noli confiliari c̃ soc̾o
tuo: ⁊ a zelantib te absconde consium. Oũ
consiliariꝰb ꝓdit consiliũ: s ẽ ꝯsiliarius ĩ sem

Expanded text:
itatem mnis amicus dicet et ego amicitiam copulavi sed est amicus solo nomine amicus nonne tristitia inest usque ad mortem sodalis autem et amicus ad inimicitiam convertentur o praesumptio nequissima unde creata es cooperire aridam malitiam et dolositatem illius sodalis amicoulationis adversarius erit sodalis amico condolet causa ventris et contra hostem accipiet scutum non obliviscaris amici tui in animo tuo et non inmemor sis illius in operibus tuis noli consiliari cum socero tuo et a zelantibus te absconde consilium omnis consiliarius prodit c
Abbreviated transcription (Latin):
bñplacitum. fatultates ⁊ uirtutes exalta¬
uit cor. ⁊ sr̃ ħ timor om̃. Nonẽ in timorediñ
ininoratõ. ⁊ ñ ẽ ĩ eo requitere aduitorium
uite tue ne indigeas. melius ẽ enim mori
ꝙͣ indigere. Uit respitieus ĩ m̾sam alienã
ñ ẽ uita eius in cegita tõne uictꝰ : aut n. ara¬

Expanded text:
utes exaltant cor et super haec timor Domini non est in timore Domini minoratio et non est in eo inquirere adiutorium vitae tuae ne indigeas melius est enim mori quam indigere vir respiciens in mensam alienam non est vita eius in cogitatione vict
Abbreviated transcription (Latin):
sermone oru illius situt exceptoria a qͣrum. qm̃
ĩ p̾cepto ip̃ius placator iti ⁊ ñ ẽ inmorõ ĩ salu¬
te ilius. Epera omĩs carnis coram illo: ⁊ ñ ẽ qͥe¬
qͣ. absconditum ab ocuus eius. A scło usq in
scłm resꝑicit ⁊ inchi ẽ mirabnie ĩ ospestneiꝰ.
⁊ quomͦ cathaclismus t̾ram aridam ĩ ebriauit
sit ira ip̃ius gentes q̃ ñ exqͥsierunt eum h̾edi¬
t̾ra. ⁊ iue illius iil illoꝵ derencte sunt. sic pecc̃o¬
rib offensiones in ira eius. Bona bonis creata
sunt ab initio. sic neqͥssins bona ⁊ mala. Ini¬
tium nectͣie rei uite hominum. aqͣ ignis ⁊ fer¬
rum. las sai. ⁊ panis simulagine̾. ⁊ mel. ⁊ bo¬
trꝰ uue. ⁊ oleum ⁊ uestim̃tum. B oĩa stĩs in¬

Expanded text:
ceptoria aquarum quoniam in praecepto ipsius placor fit et non est minoratio in salute illius opera omnis carnis coram illo et non est quicquam absconditum ab oculis eius a saeculo usque in saeculum respicit et nihil est mirabile in conspectu eius et quomodo cataclysmus aridam inebriavit sic ira ipsius gentes quae non exquisierunt eum heredit viae illius viis illorum directae sunt sic peccatoribus offensiones in ira eius bona bonis creata sunt ab initio sic nequissimis bona et mala initium necessariae rei vitae hominum aqua ignis et ferrum lac et panis similagineus et mel et botrus uvae et oleum et vestimentum