comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
as escrõnis dactor eximius et eg̾gius p̃dica¬
tor. tuius p̾dicacio mũdũ aecuit umu̾sũ. p̃sũp¬
tuosam illoꝵ audaciam refrenat sollicitꝰ qui prudẽ¬
ꝙͣ oportet. s ad so brietatem saꝑo sambri dectrma
suggessit ut ixͣ sapientis elcquiũ qͥsq sue pru¬
dencie modũ ponat. sane dudũ cum disctum fi¬
nũ magrm̃ Ioh̾em de polliaco sacre theologie docto¬
ꝑtes aiticłos ꝑicłosos continentes errores docens
publice ĩ suis p̾dicacõnib et ĩ scolis. Primosiqͥ¬
dem astruens qd̃ confessi frĩb hñtib licenciam ge
nalem audiendi confessiones. tenentur eadem pec-¬
cata. q̃ confessi fu̾ant. it̾m confiti ꝓprio sacerdoti. ẜo
qd̃ stante statuto omĩs utriusq sexus. edcõ ĩ ꝯcilłio
geñali. Romanus pontifex nõ pt facere qd̃ ꝑrochi-¬
ani nõ teneantur confiti omina pcc̃a sua ses in
nec deus ħ posset face̾ qr ut dicebat implicat cõtͣ¬
diccõnẽ. Tercio qd̾ papa nõ pt̃ dare. gen̾alẽ pote¬

Expanded text:
as electionis, doctor eximius et egregius predicator, cuius predicacio mundum docuit vniuersum, presumptuosam illorum audaciam refrenare sollicitus qui prudenquam oportet sed ad sobrietatem sapere, salubri doctrina suggessit, ut iuxta sapientis eloquium quisque suae prudentiae modum ponat. Sane dudum, cum dilectum filium magistrum Ioannem de Polliaco, sacrae theologiae doctoiptos articulos periculosos continentes errores docens publice in suis praedicationibus et in scolis: primo siquidem astruens, qneralem audiendi confessiones, tenentur eadem peccata, que confessi fuerant, iterum confiteri proprio sacerdoti. Secundo, quod stante statuto omnis utriusque sexus, edito in concilio generali, Romanus pontifex non potest facere, quod parochiani non teneantur confiteri omnia peccata sua semel in nec deus posset hoc facere, quia ut dicebat implicat contradictionem; tertio, quod papa non potest dare generalem pote
Abbreviated transcription (Latin):
finnates ordines confirinare et eoꝵ successorib sic ꝯ¬
firmatos ĩ totũ dissolũs nõ ẽ mirũ si qd̾ declarat cc̃
regłas ordinũ solus sũmꝰ pontifex uł ordinat liceat
tcõꝵ fcã fu̾it ĩ conalio generali. tñ ꝑnullũ pp̃oꝵ fue¬
conclii fuit fc̃a ip̃ius decłacio supͣdc̃a. Nichus autẽ
.iiiiͦ. uec celebrauit genale concilium nec aliquid
cilio uͥ cassati finĩt nõ nulli mendicaũciũ ordmes
affuit applutos sic dicens. Sane ad p̃dicatoꝵ et mioꝵ
ordines quos euidẽs ex eis utilitas eccẽ uniu̾sali ꝓue¬
niens ꝓhibet applutos p̾sentem nõ patimur estõuẽ
fecto directe ħ ad fidem nõ ꝑtinet. cum de s artidus
nõ sit aliquis. nec sb̾ quo ualeat comp̾bendi. ut ꝑ in
symbolis inquib articłi fidei continentur. nec ⁊̃ re¬
ductiue. qiͣ hec sacra scuptura contineat quo negato
tota scriptura sacra redditur dubia et ꝑ conseꝙ̃s aiti¬
cłi fidei qui hñt ꝑ scripturam sacram ꝓbari redduntut

Expanded text:
firmatos ordines confirmare, et eorum successoribus sic confirmatos in totum dissolvere, non est mirum, si, quod declarat circa regulas ordinum solus summus pontifex vel ordinat, liceat tio facta fuerit in concilio generali, cum per nullum ipsorum fueconcilii facta fuit ipsa declaratio praedicta. Nicolaus autem IV III? nec celebravit generale concilium nec aliquid cilio, ubi cassati fuerunt nonnulli Mendicantium ordinesasseruit approbandos, sic dicens: « Sane ad Praedicatorum et Minorum ordines, quos evidens ex eis utilitas ecclesiae universali proveniens perhibet approbatos, praesentem non patimur constitutionem fecto directe hoc ad fidem non pertinet, cum de hoc articulus non sit aliquis, sub quo valeat comprehendi, ut patet ex symbolis, in quibus articuli fidei continentur, nec etiam reductive, quasi hoc sacra scriptura contineat, quo negato tota scriptura sacra redditur dubia et per consequens articuli fidei, qui habent per scripturam sacram probari, redderentur
Abbreviated transcription (Latin):
possibłe eĩ est actum humanũ extͥnsecum iustum eẽ
set ex̃̾cens actum ip̃m nullum ius hẽat illd̃ ex̾cendi
ĩmo nõ iustus sen miustus nccĩo conũcit᷑ talis usꝰ
It̾m est ab sindũ et erroneũ qd̃ actus alicuius
noꝰ hñtis ius actũ huiꝰ faciendi sit iustior et deo ac¬
cepior. ꝙͣ hñtis cũ concludat actum ĩuistũ iustiore
et deo accepcõrem existẽ ꝙͣ sit iustus. : Ex p̾missis
aut̃ infr̾e nituntur.ut fertur qd̾ dcõrũ summoꝵ põ¬
tificum diffinicio ꝙͣ diffimerũt de pauꝑtate xp̃i et

Expanded text:
possibile enim est actum humanum extrinsecum esse iustum, si exercens actum ipsum nullum ius habeat exercendi; imo non iustus, sed iniustus necessario convincitur talis usus. Item est absurdum et erroneum, quod actus aliquis non habentis ius actum huiusmodi faciendi sit iustior et Deo acceptior quam habentis, cum includat actum iniustum iustiorem et acceptiorem Deo existere, quam sit iustus. Ex praedictis autem inferre nituntur, ut fertur, quod dictorum summorum pontificum diffinitio, qua diffiniunt de paupertate Christi et
Abbreviated transcription (Latin):
Rinsus asseruisse dñr publice hiꝰ asseitores qd̾ ab di¬
caciomiris ĩ ciuuscumq rei ꝓpͥetate. ⁊ ĩ eius usu est scã.
sita et ab ipĩs sb̾ uoto assumpta. nec pp̃ hec usus fñ ad
uistus. set tanto iustior ato ꝑfectior et deo acceptior
et nuĩdo exemplarior. ꝙͣto plenus renmna aitũ fu̾it

Expanded text:
Rursus asseruisse dicuntur publice huiusmodi assertores, quod abdicatio iuris in cuiuscunque rei proprietate et in eius usu est sancta sita et ab ipsis sub voto assumpta, nec per hoc usus facti ad iustus, sed tanto iustior atque profecto perfectior et Deo acceptior et mundo exemplarior, quanto plenius renunciatum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
mencio aliqͣ nõ hẽtur. unde nõ possunt ex p̾ dãs con¬
dudere nisi fło. quin contra ordinata ꝑ sũmes põti¬
fices cuta talia liceat successorib aliud ordinare qd̾
ut sr̃is plemus etinetur. ses itaq nefabricato¬
res mendacior hiꝰ ac ⁊̃ assertores de tam pestifera ex¬
ronea et dampnata doctrina. confutacõne ac con¬
fusione utiq omni digna. głiari ualeant. et alios tͣ¬
here in errorem cũ ausũ nephando ac pestilencia impp¬
ba ausi defendere publice fuerint dampnata ꝑ con¬
et eius apłi in hiis que huisse leguntur. tantũ lab̾u
notum esset sequeretur usum xp̃i fuisse non iustum
qd̃ ꝓfecto blasphemiam contniet. et est catholice fider
mimicũ. cũ hoc de ꝑtinaci anmositate ac eironea nõ
sit dubiũ ꝓcessisse omnes et singłcs qui u̾bo ac et scpͥ¬
to ꝑ se ułꝰ alium seu alios talia publice presipẜũt.
ipses quoq qui eos iniliuerunt ĩ talib et ut p̾̃missa
fcicẽnt docũunt. indampnatam madisse heresim ac¬

Expanded text:
mentio aliqua non habetur; unde non possunt ex praedictis concludere nisi falso, quin contra ordinata per summum pontificem circa talia liceat successoribus aliud ordinare, quod ut superius plenius continetur. Nos itaqres mendaciorum huiusmodi et eciam assertores de tam pestifera, erronea et dampnata doctrina confutacione et confusione omni utique digna gloriari valeant et alios trahere in errorem ausu nephando ac petulancia improba ausi defendere publice fuerint dampnatam per conet eius apostoli in hiis, quae habuisse leguntur, tantum habueri verum esset, sequeretur, usum Christi fuisse non iustum, quod profecto blasphemiam continet et est catholicae fidei inimicum, cum hoc de pertinaci animositate ac erronea non sit dubium processisse, omnes et singulos, qui verbo ac scripto per se vel per alium seu alios talia publice praesumpserunt, ipsos quoque, qui eos instruxerunt in talibus et, ut praemissa facerent, docuerunt, in dam
Abbreviated transcription (Latin):
tum autẽ ad usum fã simplicem absq onuĩ mr̃ utẽ¬
qd̾ usus fci de quo ordinacio loquit ꝰ de tali intelligi
debeat quiiustus sit. et pro quo competat ius utẽdi
et ip̃e uidetur conditor cauoiis ex eo ⁊̃ sensisse qd̃ ĩ¬
eadẽ ordinacõne sb̾umy̾it qd̾ mod̾atus usus ĩ exp̃¬
sis prius reb ip̃is fr̃ĩb est concessus. Rursus im¬
p̾missa uł aliquid p̾missor contumacit astrũe seu
quolibet p̾simeret defensare. Statuentes qd̾ p̾sumẽs
taciens ut seticus hretur que amde quo ad hec couti¬
net q̃ sequutur. Qes cnĩ mn̾oꝰ autͣte p̾ senciũ distͥciꝰ¬

Expanded text:
tum autem ad usum facti simplicem absque omni iure utenquod usus facti, de quo ordinatio loquitur, de tali intelligi debeat, qui iustus sit et pro quo competat ius utendi. Et ipse videtur conditor canonis ex eo etiam sensisse eadem ordinatione subiunxit, quod moderatus usus in expressis prius rebus ipsis fratribus est concessus. Rursus impraemissa vel aliquod praemissorum contumaciter astruere vel quomodolibet praesumeret defensare: statuentes, quod praesumfaciens ut haereticus habeatur. Quae conclusio ad haec continet, quae sequuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
sent. hec ad culmnẽ sedis apsice deducant᷑. ut ex au¬
ctoritate apłica sua in hoc manifestetur ĩ tencio. cui¬
nõ solum concessũ ẽ ĩ hiis statuta condẽ et condi¬
ta decłare. cuiꝰ tũ contranũ asserũt huiꝰ asẜtores
adhuc p qd̾ asserunt eẽ fłm. licet eĩ I ncc̃ .iii. pre¬
dcũs in gen̾ali concilio int̾dirisset nonas religio¬
nes instituitamẽ successores ip̃ius nõ obstante

Expanded text:
rserit, hoc ad culmen sedis apostolicae deducatur, ut ex auctoritate apostolica in hoc manifestetur sua intentio, cui solum concessum est in his statuta condere et condita declarare ». Cuius tamen contrarium asserunt huiusmodi assertores. Adhuc patet, quod asserunt, esse falsum. Licet enim Innocentius III praedictus in generali concilio interdixisset novas religiones institui, tamen successores eius non obstante
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tatus ĩ condempnacõne libelli contra staturn ꝓ̃¬
dicator et minor editi ur̃ sensisse. in qͣ laỹdo de tñs¬
deũ relq̃rnt. exilia inte sb̾sidia mendicantes xp̃mq
mutẽtur pauꝑem. ꝑ feccõnẽ ennͣglicam amplexando
pp̃ qd̃ eudenter apꝑet eos nõ solũ ĩ statu saluandoꝵ ex

Expanded text:
praefatus in condemnatione libelli contra statum Praedicatorum et Minorum editi videtur sensisse, in qua loquendo de deum reliquerint exilia vite subsidia mendicantes Christumque imitentur paupertate perfectionem evangelicam amplexando propter quod evidenter apparet eos non solum in statu salvandorum ex
Abbreviated transcription (Latin):
is ẽ spũał pt̃as ligandi atq soluendi qua iudex et¬
clesiasticus dignos reaꝑe et indignos exclud̾e d are¬
gno item qr claues de quibz agimus ĩ collone sac̃do¬
tał ordinis conferitur constat ã qd̾ ordinato ĩ sac̃¬
set potencia tiũ ligandi atq soluendi debeat dici clamiꝰ
Ad huc ẜin illos qui ponunt unam clauem spũalẽ

Expanded text:
is potestas ligandi atque solvendi, qua iudex ecclesiasticus dignos recipere et indignos excludere debet a regno »; item, quia claves, de quibus agimus, in collatione sacerdotalis ordinis conferuntur: constat autem, quod ordinato in sacesed potentia tantum ligandi atque solvendi debeat dici clavis. Adhuc secundum illos, qui ponunt unam clavem spiritualem
Abbreviated transcription (Latin):
diffierit. ypm̃ et apsos in hiis que hu̾nt. huisse nõ
tm̃ simplicẽ usũ fc̃ setius faciendi de ip̃is ea q̃ eos
licuisse dedarare uł satuere supiadõa. Itͣm qr cõ¬
stitucõ ad conditorẽ canonũ contra diffimcõnes p¬
dcãs frẽs minores assent nõ posse hr̃e in re aliqua
simplicem u simm fã intunitur siłr condude̾ contra

Expanded text:
istum et apostolos in his, quae habuerunt, habuisse non tantum simplicem usum facti sed ius faciendi de ipsis ea, quae eos licuisse declarare vel statuere supradicta. Item, quia constitutio Ad conditorem canonum contra diffinitiones praedictas fratres Minores asserit non posse habere in aliqua re simplice
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nich ht̃ in hoc mundo nec inpprio nec ĩ coĩ dicimus
quidẽ qd̾ hoc dix̾it nõ ut ppͣ set ut fr̾ .p. de tarentasia ĩ
pauꝑtate. dicens et altissima pauptas eoꝵ hũnda¬
uit in dinicias simplicitatis eoꝵ. qd̾ enident᷑ ẽ fłm qr¬
ibi loquitur de pauꝑtate macedonum qͥ eciã ĩ spãli bo¬

Expanded text:
t in hoc nec in proprio nec in communi. Dicimus quidem, quod non hoc dixit ut papa, sed ut frater Petrus de Tarentasia in paupertate dicens: « Et altissima paupertas eorum abundavit in divitias simplicitatis eorum »; quod evidenter est ibi loquitur de paupertate Macedonum, qui in specia
Abbreviated transcription (Latin):
a nota .s. in obedĩa mu̾e et sine ꝓprio et incastitate ac
alia siqͣ eunͣgłica reꝑiantur eypressa in dcã regła ur̃
se satis ur̃ expresse qd̃ ius aliud aꝓpretate hũisse po¬
tu̾unt cum de sola abdicacione ꝓpͥuetatis non iris
altenus in p̃fata decł̾acone ꝙͣ tum ad ip̃os attinet

Expanded text:
a, scilicet in obedientia vivere et sine proprio et in castitate, ac alia, si qua evangelica reperiantur expressa in dicta regula, videtur se satis videtur expresse, quod ius aliud a proprietate habuisse poterunt, cum de sola abdicatione proprietatis et non iuris alterius in praefata declaratione, quantum ad ipsos attinet,
Abbreviated transcription (Latin):
nire uł ꝑtĩne quolibet poternt uł debebant nullũ
eidẽ ꝑan p̾udicium uolumus. s illa sibi exp̾ssius
intacta et inmolata reseruamus / et q p̾tatum mi¬
administracõnẽ bonoꝵ p̾missoꝵ nõ extitit nec seruat᷑.
ac ip̃oꝵ ꝓuratoꝵ officiũ qui nomantur a imnistris
dendis sen admistrandis bonis q̃ inpost̾m fr̃ĩb u
ordiui p̾dc̃s offem uł confu seu ał obuenire cõti¬
get quisqm nominet ᷑ a quoꝙͣ seu constituatur amo¬
legii apłici quicũq adminstracõnẽ quoxcũq bono¬
rum q̃ obuenire fr̃b ip̃is uł ordim continget in po¬
ster i indicio uł exͣ agendo defendendo supplicando

Expanded text:
nere quomodolibet poterunt vel debebunt, nullum eidem parari praeiudicium volumus; sed illa sibi expressius intacta et inviolata servamus. Et quia praefatum Madministrationem bonorum praemissorum non extitit nec servatur, ac ipsorum procuratorum officium, qui nominantur a ministris dendis seu administrandis bonis, quae in posterum fratribus vel ordini praedictis offerri vel conferri seu alias obvenire continget, quisquam nominetuilegii apostolici quicunque administrationem quorumcunque bonorum, quae obvenire fratribus ipsis vel ordini continget in posterum, in iudicio vel extra, agendo, defendendo, supplicando
Abbreviated transcription (Latin):
uł futinuimẽ. iam nõ est in reꝵnatura ser in me¬
moria uł apphnsione tantũ. est qͣre iisi put in
memoria uł app̾lensione est hrĩ neqͣꝙͣ potest. qd̾
autẽ inp̾senti fit momẽtaneũ seu inccautanen
est qd̃ utiq magis intellectu ꝙͣ sen ꝑcipi p̃t. unde
nec est hr̃ protunc nisi pro momẽto illo seu iustãti
ualeat fcm tamẽ ip̃m qd̾iam transiit nisi minẽo¬
ria ꝓut supͣdam est nõ hẽtur. Preterea si simplex usꝰ
absq uire utendi hrĩ posset ab aliquo constat qd̃
nõ iustus eẽt actus utendi hiꝰ reputandus. cum
ille usus fu̾it cui ius nõ competebat utendi. talis
ã usus l nõ iustus ad ꝑfeccioius itatum nequa¬
qmͣ ꝑtinet nec ꝑ fecciomi aliꝙ adicit set sibi repug¬
.nare pocius ac detraħ̾e noscitur manifeste./ Qd̾ an¬
tẽ usum nõ iustũ conditorcanonis frĩb ipĩs intel¬
mare . ĩmo qd̃ de iusto intellex̾it ex eo potest eiudẽ¬
ciuis apparere qd̃ in eadẽ ordinacõne curauit adicẽ.

Expanded text:
am non in rerum natura sed in memoria vel apprehensione tantum est, quare, nisi prout in memoria vel apprehensione est, haberi nequaquam potest. Quod autem in praesenti fit, momentaneum seu instantaneum est, quod utique magis intellectu quam sensu percipi potest; unde nec haberi pro tunc nisi pro momento illo seu instanti,valeat, factum tamen ipsum, quod iam transiit, nisi in memoria, ut supradictum est, non habetur. Praeterea, si simplex usus absque iure utendi haberi posset ab aliquo, constat, quod non iustus esset actus utendi huiusmodi reputandus, cum ille usus fuerit, cui non competebat ius utendi. Talis autem usus non iustus ad perfectionis statum nequaquam pertinet nec perfectioni aliquid adiicit, sed sibi repugnare potius ac detrahere noscitur manifeste. Quod autem usum iniustum conditor canonis fratribus inteltur; imo quod de iusto intellexerit, ex eo potest evidentius apparere, quod in eadem ordinatione adiecit,
Abbreviated transcription (Latin):
taliũ bonor dñiũ reseruare. Quis enĩ sanementis
crede pot̾it qd̃ intencio fu̾it tanti pr̃ĩs. uiuꝰ omi seu cã¬
seraut frust̾ panis. et alior usu cõsumptibiluĩ que
seꝑe fr̃b ipsis ad consumendũ enestigio conferunt᷑
dĩũ romane ecc̃e. et usũ fr̃b retmñe. ꝓfecto ꝓbabile

Expanded text:
Quis enim sanae mentis credere poterit, quod intentio fuerit tanti patris, unius ovi seu casei ac frusti panis et aliorum usu consumptibilium, qui saepe fratribus ipsis ad consumendum e vestigio conferuntur, dominium Romanae ecclesiae et usum fratribus retinere? Profecto probabile
Abbreviated transcription (Latin):
snũ ad rem concedentis ad actũ suũ utens ualeat
applicare sicut qui equũ suũ alic comedat. nõ ac¬
tum equitandi concedit comodotano. set qd̃ actum
sepatum a pprietate seu dñio in reb que usu consu¬
uinut᷑ nequit constitur ut patet manifestius ex p̃¬
daĩs p̾terea qd̃ simplex usus id est sineiure utendia

Expanded text:
suum ad rem concedentis vel rem concedentis ad actum suum utens valeat suum ad rem concedentis vel rem concedentis ad actum suum utens valeat applicare; sicut qui equum suum alicui commodat, non actum equitandi concedit commodatario, sed quod actum iseparatum a proprietate sive dominio in rebus, quae usu consumuntur, nequit constitui, ut patet manifestius ex praedictis. Praeterea quod simplex usus, idest sine iure utendi a
Abbreviated transcription (Latin):
consumptibłia. st̃ quib hũana uita nõ est sustenta¬
bił que utiq nõ sunt pauca. Licet autẽ inreb usu
consumptibl̃ib. nec ius utendi. nec ip̃m uti possint
constitui uł hr̃i. ip̃is tamẽ poterit ius abira. Abuti
autẽ dũ tractatur de reb usu consumptibłib ꝓ rei
consumpcõne simut᷑ qd̃ ei opponitur qd̾ est uti. uti
quidẽ p̃ supponit qd̾ cum usu salua rei sb̃stãcia ma
absq iire utendi aliquo uti possit. ip̃m tñ uti ecia
ĩ re tali absq nire utendi seꝑato a domino uł cõm̃c¬
to net ab aliquo pt constitin nec a quoꝙͣ hrĩ et qd̃
tar usus constitm neq̃at ex hxep. qd̾ dare uł costitũe
qd̾ siĩ nõ est. nec ad se ꝑtinet nemo potest licet inter¬
dũ illd̾ dare possit ałr quam sit suũ. actus ã ipẽ utẽ¬
ualeat uł etiam eỹcere. nõ autẽ actus ip̃e utendi ad
eũ ꝑtinet qui concedit. alii qd̾ in re sua actum illũ
ualeat ex̾cere qd̾ utiq nicħ est aliud qmͣ qd̃ actum

Expanded text:
consumptibiles, sine quibus humana vita non est sustentabilis, quae utique non sunt paucae. — Licet autem in rebus usu consumptibilibus nec ius utendi nec ipsum uti possit constitui vel haberi, ipsis tamen poterit quis abuti. Abuti autem, dum tractatur de rebus usu consumptilibus, pro rei consumptione sumitur, quod ei opponitur, quod est uti. Uti siquidem praesupponit, quod cum usu salva rei substantia manabsque iure utendi aliquo uti possit, ipsum tamen uti etiam in re tali absque iure utendi separato a dominio vel coniuncto nec ab aliquo potest constitui nec ab aliquo haberi. Et quod talis usus constitui nequeat, ex hoc patet, quia dare vel constituere, quod suum non est nec ad se pertinet, nemo potest, licet interdum dare valeat aliter quam sit suum. Actus autem ipse utenvaleat vel etiam exercere. Non autem actus ipse utendi ad eum pertinet, qui concedit alii, quod in re sua actum illum valeat exercere, quod utique nihil aliud est, quam quod actum
Abbreviated transcription (Latin):
frib antectĩs. usuftĩ simplici p̃dãs frĩb resuato ĩ se et
ronam ecc̃am recipiendum dirx̾it aclib̾e ꝑtine decrem̃t
ut suꝑus ẽ exp̾ssimm. attento tam ẽ ip̃oꝵ frat utendi
mõ et eius effectu ac patiencia crta modum ipi ro
ariũ drẽ pot̾it cui rem usu ariã licet ꝑmutare uẽdẽ
ac donare. ꝓł dubio hec nature repugnare noscũto
nec ad usu ariũ ꝑtin̾e. q̃ tamẽ de reb mobilib añ¬
tũ simplex censi debeat. ex lx patet. qd̃ ex illo nullu
reseruantis. nec fim̃ ipõrum fu̾it. qd̾ ad ꝙ̃cmiq aliũ

Expanded text:
ribus reservato, in se et Romanam ecclesiam recipiendum duxerit ac libere pertinere decreverit, ut superius est expressum: attento tamen ipsorum fratrum utendi modo et eius effectu ac patientia circa modum ipsum arium dicere poterit, cui rem usuariam licet permutare, vendere ac donare? procul dubio haec repugnare noscunturnec ad usuarium pertinere; quae tamen de rebus mobilibus antiae reservatum simplex censeri debeat, ex hoc patet, quod ex illo nullum reservantis nec fratrum ipsorum fuerit, quod ad quemcumque alium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quam utiq fidei orthodoxe pluntur articũ quo ad
p̾missa fermentũ aꝑte supponat contin̾e mendarui
licam reddat. eiꝰ ꝓbõnem adimẽs. dubiam ⁊ ĩctam
deinceps erroneam fore censendam et heticami de fra
poscum ꝑtinacit̃ affirmare qd̾ redemptori nr̃o p̾dcõ.
ne qͣ qmͣ ius ipĩs utendi seu consumendi epecient. nec
illa uendendi seu donandi ius hu̾int aut ex ipĩs alia
acquirendi q̃ in de ip̃os de p̾missis fecisse scriptura sa¬
cra testatur seu ip̃os potiusse fac̾e supponit aꝑte cũ tal
filii sentire nephas ẽ sacre scuipture contrariũ et doc¬
trine catholice inimicũ asserconem ip̃am ꝑtinacem
de fratx nr̃õr concilio deinceps errgneam censendam
fore m̾ito achẽticam decłamus. nulli ergo omiuno

Expanded text:
per quam utique fidei orthodoxae probantur articuli, quoad praemissa fermentum aperte supponat continere mendacii licam reddat eius probationem adimens dubiam et incertam, deinceps erroneam fore censendam et haereticam de frposterum pertinaciter adfirmare, quod redemptori nostro praedicto nequaquam ius ipsis utendi seu assumendi compecierit, nec illa vendendi seu donandi ius habuerint aut ex ipsis alia acquirendi, que tamen ipsos de premissis fecisse scriptura sacra testatur seu ipsos potuisse facere supponit expresse, cum talis filii Dei, sentire nephas est, sacre scripture contrarium et doctrine catholice inimicum, assercionem ipsam pertinacem de fratrum nostorum consilio deinceps erroneam fore censendam merito hanc hereticam declaramus. Nulli ergo omnino
Abbreviated transcription (Latin):
dcãm. hereses uł ip̃ãtum alteram deinceps scient̾ uer¬
bo uł scupto defendere uł approbare p̾sumpsent de
fritt eorindẽ concilio det̾iunus ut tãqmͣ hereticus
ab omnib euitetꝰ Ad huc qr constitucõnem nr̃am
ad conditorẽ canonũ supͣdc̃am ĩ sano ausu impug¬
nare iisi siunit. sicut fertur districtius de eorũdẽ fra¬
trum concilio ihibemus ne quisꝙͣ contra diffim¬
ta ordinata seu fr̃a ꝑ ipsam. u̾bo uł stupro scient̾ aꝑ¬
probet aliquid uł defendat. si quis r̃o contra p̾sũp
bus h̃atur. Qulli ergo ⁊c̃. Dat̃. aumioñ .iiii. ydus
nouembris. pontificatus nrĩ anno Rono.

Expanded text:
edictam hereses vel ipsarum alteram deinceps scienter ‹verbo› vel scripto defendere vel approbare presumpserit, de fratrum eorundem consilio decernimus, ut tamquam hereticus ab omnibus vitetur. Ad huc quod constitucionem nostram Ad conditorem canonum supradictam insano ausu et impungnare nisi sunt, sicut fertur, districcius de eorundem fratrum consilio inhibemus, ne quisquam contra diffinita, ordinata seu facta per ipsam verbo vel scripto scienter approbet aliquid vel defendat. Si quis vero contrarium pribus habeatur. Nulli ergo et cetera. Datum Avinione IIII. idus Novembris pontificatus ann
Abbreviated transcription (Latin):
tis sibi p̾rogatĩs p̃aliis mẽdicantib uendicare ac
efficit et aliis scandali materiã sb̃mistrat dissi¬
młando illi concirere consentiret. ac in sr̃ uolentes
lentesq in postex sb̾ p̃textu seu pallio talis diñi tẽ¬
pał u̾balis ⁊ iuidi ac euiginatici tanta bona quã
t̾a dcĩ frẽs faciunt infici ac fomẽtum tantiᷤ malis
ꝙͣta poedunt ex siłacõne huiꝰ mĩstiare. de frm̃ nr̃or¬
ecilio ha edito imꝑpetuũ ualituro sanximꝰ. qd̾ de
oratoriis officinis et hĩtacoĩb ac uasis libris et
uestim̃tis dñus officiis dedicatis uł dedicandis
que ad ip̃os obuenient infuturũ ad que se nõ ex¬

Expanded text:
tis sibi praerogativam prae aliis Mendicantibus vendicare: act ipsis simulantibus officit et aliis scandali materiam subministrat, dissimulando illis occurrere consentiret; ac insuper volentes lt, quod in posterum sub pretextu vel pallio talis dominii temporalis verbalis, nudi et enigmatici tanta bona, que dicti fratres faciant, infici ac fomentis tantis malis, quanta procedunt, ex simulacione huiusmodi ministrare. Datum eoilio hoc edicto in perpetuum valituro sancimus, quod ioratoriis, officinis et habitacionibus ac vasis, liberis, vestimentis divinis officiis dedicatis vel dedicandis, que ad ipsos evenirent in futurum, nullum ius
Abbreviated transcription (Latin):
aliaꝵ emptaꝵ de elemosuus diuersi . et oblatar seu
antedãs/. Et quia nõ unꝙͣ libros et alia mobilia
supͣdcã uendi expedit. seu ⁊̃ cõmutar. frĩb ipĩs.s ea-¬
dẽ ordinacõne concessit ut res ip̃as cũ reb aliis qͣꝵ
mĩstroꝵ conunctĩ uł dĩsim auctas int̾cedet. possẽt

Expanded text:
 emptarum de eleemosynis diversis et oblatarum seu antedictis. Et quia nonnunquam libros et alia mobilia saepedicta vendi expedit seu etiam commutari, fratribus ipsis in eadem ordinatione concessit, ut res ipsas cum rebus aliis, quarum ministrorum coni
Abbreviated transcription (Latin):
petunt ĩ reb talib uł reb ipĩs utendi potest consti¬
tui uł hrĩ cũ et ius tale exigat qd̾ ex reip̃a q̃ ad utẽ¬
dũ ꝯcedit᷑ tali mõ ad usuanum ꝑuenire posset utili¬
tas aliq̃ ac cũ usu ꝑ man̾e usuarii sb̃stãcia salua rei
qd̃ ne quaꝙͣ pt̃ sicut ad sensum pt̃ ꝑcipi in reb u su
consumptibilib reꝑir Rursus nec simplex usus qͥ
nec est seruitus nec ꝓ illo competit ius utendi inta¬
lib reb pt̃ constitui uł hũ. Cnm er̃ uti re aliqua
ĩsolidũ uł ꝓ parte recipe. qui ex ea possunt saluarei sb̾¬
stacia ꝓuenire. restat qd̾ re illa uti neq̃at ex qua eiꝰ
qͣles res usu consumptibles ẽẽ constat/ ex quib pa¬
tet qd̾ nec usus qͥ est ẜuitus ꝑsonal̾. nec ius utẽdi¬
le. nec actus ip̃e utendi. sine iire aliquo possunt in
reb usu consumptibłib possunt constitui uł hr̃i

Expanded text:
petunt, in rebus talibus vel rebus ipsis ius utendi potest constipetunt, in rebus talibus vel rebus ipsis ius utendi potest constitui vel haberi, cum etiam ius tale exigat, quod ex re ipsa, quae ad utendum conceditur, tali modo ad usuarium provenire possit utilitas aliqua ac cum usu quaquam potest, sicut ad sensum percipi potest, in rebus usu consumptibilibus reperiri. Rursus nec simplex usus facti, quia nec est servitus nec pro illo competit ius utendi, in talibus rebus potest constitui vel haberi. Cum enim uti re aliqua in solidum vel pro parte recipere, qui ex ea possunt salva rei substantia provenire, restat, qquales res usu consumptibiles esse constat. Ex quibus patet, quod nec usus, qui est servitus personalis, nec ius utendile, nec actus ipse utendi sine iure aliquo possunt in rebus usu consumptibilibus constitui vel haberi,
Abbreviated transcription (Latin):
rei ꝓprietate sen diũo possunt constitu uł hrĩs et qd̃
de talib reb noꝰ intellex̾it euident̃ oñdit dũ rencet
q̃ quidẽ lex de reb illis intelłr. quar penes unũ usꝰ
rer. et penes aliũ duiñ possit licet nuuitile remanere
qd̃ neqͣꝙ in reb usu consumptibłib pt̃ eẽ cũ in illis
ꝑ usum uł abusum usuaru sbstancia tał rei eẽ desi¬
ĩ totũ uł ꝓpnte suo nomine qui possunt ex reĩ qua
rio nulla possit utilitas ꝓuenire. patet qd̃ ad si qd
tas usufiuctus uł usus ire aliqua constitm uale¬
at. requiritur qd̃ ex re illa possint fiuctꝰ uł utilitas
alia salua ipius rei sb̃stancia ad fructuariũ uł usu¬
anũ ꝑuenire. qd̾ si nulla ad ipõs posset ex re ip̃a utili¬
tas salua rei substancia ꝑuenire q̃les res conscat ce¬
usu consumptibłes. neqͣꝙͣ posset in reb ip̃is cmꝙͣ¬
iuis utendi qd̾ nec ẽ ius mre nec seruitus ꝑsonalis
set mere iusꝑsonale ꝓ quo reales accõnes nõ com¬

Expanded text:
nio possunt constitui vel haberi. Et quod de talibus rebus ita non intellexerit, evidenter ostendit, dum respondet quae quidem lex de rebus illis intelligitur, quarum penes unum usus rei et penes alium dominium possit licet inutile remanere, quod nequaquam in rebus usu consumptibilibus potest esse, cum in illis per usum vel abusum usuarii substantia talis rei esse desiin totum vel pro parte suo nomine, qui possunt ex re, in qurio nulla possit utilitas provenire. Patet, quod ad hoc, quod talis ususfructus vel usus in re aliqua constitui valeat, requiritur, quod ex re illa possit fructus vel utilitas alia salva ipsius rei substantia ad fructuarium vel usuarium provenire. Quod si nulla ad ipsos posset ex re ipsa utilitas salva rei substantia pervenire, quales res usu consumptibiles esse ius utendi, quia nec est ius in re nec servitus personalis, sed mere ius personale, pro quo reales actiones non com
Abbreviated transcription (Latin):
uia disponitur ꝑ hoc pc̾ipue qd̃ sollicitudo quã temꝑa¬
lia in ad quirendo. osuando. et dispensando. ex igint.
q̃ pleꝵq ab actu caritatis retrahit amputatur qd̃¬
nõ fu̾nt in adquirendis ac conseruandis bonis p̾dãs
fres ipĩ qmͣq suit religiosi mendicantes alii hñtes a¬

Expanded text:
via disponitur, per hoc praecipue, quod sollicitudo, quam ipsa temporalia in acquirendo, conservando et dispensando exigunt, quae plerumque ab actu charitatis retrahit, amputatur: resnon fuerunt in acquirendis et conservandis bonis praedicfratres ipsi, quamque sint religiosi alii Mendicantes habentes a
Abbreviated transcription (Latin):
nonũ nõ est dubium ꝑtinere cũ statuta a se uł
predecessorib sus editirob eẽ percipit pocus ꝙͣ ꝓdesse.
ppͣ . iii.p̃.nr̃. attente ꝓspiciens. in alini confessoris bĩ
recordacõtus gg̃. ppͣm .ix. et nõ nullos alios predetes¬
sores eiusdem fuerat declaratum hec debere seruar. tã
in spãli ꝙͣ in cominu/ necnõ et considant̃ attendens.
noꝰ nullos fr̃ib ip̃is detralere. imꝑingentes eisdẽ ad̾
siderans ora contra p̾missos fr̃es oblatrancium clau¬
de.ac ꝓfessoꝵ ipõrũ conscĩis ꝓuide. int̾ alia ordinaus

Expanded text:
nonum non est dubium pertinere, cum statuta a se vel a suis praedecessoribus edita obesse percipit potius quam prodesse,  noster attente prospiciens in almi confessoris beati record. Gregorium papam IX et nonnullos alios praedecessores eiusdem fuerat declaratum, hoc debere servari tam in speciali quam in communi; nec non et consideranter attendens, nonnullos fratribus ipsis detrahere impingentes eisdem, quod siderans, ora contra praemissos fratres oblatrantium claudere ac professorum ipsorum conscientiis providere inter alia ordinavit
Abbreviated transcription (Latin):
usũ hr̃e debeant frẽs ipi quã tamẽ enĩ ad usum fã
absq oĩmi iuire utendi simplicẽ actũ nullareꝵ ad
usum facti ptrius est referenda. pro quo ip̃is com
di ex hoc conditor ip̃e canonis exprimit euident᷑ cum
ĩ eatẽ ordinacõne adiec̃it qd̾ modãtus usus ĩ exp̾s¬
sis prius rebz ip̃is frĩb est concessus. preterea si in
reb consumptibsib possit usus constitu uł hr̃i ne
q̃ꝙͣ simplex nec arei sb̃stancia ꝓprietate seu diĩo se¬
ꝑatus usus hiꝰ posset dia cum ꝑꝰ talem usum id est
ipĩns rei ex̾ceatur stn. nec sinerei ip̃is esũpcione eẽ¬

Expanded text:
re fratres ipsi. Quantum enim ad usum facti absque omni iure utendi simplicem attinet, nulla rerusum facti est potius referenda, pro quo competat idi; et hoc conditor ipse canonis exprimit evidenter, cum in eadem ordinatione adiecerit, quod moderatus usus in praemissis rebus ipsis fratribus est concessus. Praeterea, si in rebus usu consumptibilibus posset usus constitui vel haberi, nequaquam simplex nec a rei substantia, proprietate seu dominio separatus usus huiusmodi posset dici, cum per talem usum idest ipsius rei exerceatur substantia nec sine rei consumptione
Abbreviated transcription (Latin):
młatas ꝓ ũis sunt et alii qui scient̃ fłas monetas
exͣ regnum p̾dcm emũt et post.iͣ. regnũ ip̃m eas
portant. uendunt et expendunt. Res igitur attẽ¬
dentes qd̾ idem fłarii et fabricatores monetaꝵ tsũ
et emptores p̾dã ꝑ hoc se dignos maledictõne insti¬
tuũt eos qui ut p̾mittitur. premissa moluri aut fa¬
britare. aut emere. uł portare ad regnum p̃dcm̃ p̾sũ
excõis sm̃a innodamus / ab sołone p̾dcõꝵ nob̃ et suc¬
tessorib nrĩs p̾terꝙͣ in mortis articło reẜuata. sul¬

Expanded text:
milatas pro veris. Sunt et alii qui scienter falsas monetas milatas pro veris. Sunt et alii qui scienter falsas monetas extra regnum predictum emunt, et postea infra regnum ipsum eas portant, vendunt et expendunt. Nos igitur attendentes quod iidem falsarii et fabricatores monetarum talium et emptores predicti per hoc se dignos maledictione constituunt, eos qui, ut premittitur, premissa moliri aut fabricare aut emere vel portare ad regnum predictum scia innodamus, absolutione predictorum nobis et successoribus nostris preterquam in mortis articulo reservata. Nul
Abbreviated transcription (Latin):
eius ingluniem saciatis nescientẽ modamina nõ
u̾entur. ipĩ etes tmpium lucroꝵ se fecib ĩ mergen¬
tes ambiciosis nexib in uoluunt᷑. dei timorẽ dãp¬
nablĩ cecitate postponũt. et qiͣ ambłantes ĩtenehris
nõ uitant excidia ꝑsonaꝵ.: Nuꝑ siquidẽ ad m̃i a-
płatus auditũ młtorum relacio fidedigͣ ꝑduxit ꝙ̃
nõ nulli nullam hñtes auctoritatẽ iuris uł consu¬
diose deprauant. et ex ho cadit a suo recto pondere ꝙͣ¬
płres ⁊̃ in lccis arcumuicinis quib de iure aut ꝯsue¬
tudie/ sen pͥmłio iuscompetit fabricandi monetã.
signũ ꝓprium moiete regie monete sue ꝙͣ fabricãt
sue quã fabricant. quantũ possunt. sisius spẽm et for¬
deficiat a insto ponde argenti et solito ĩ regia mone¬
ta et more et consuetudine obẜuato simplices tñ
et ppłares ꝑsone nõ hñtes int̾ monetas tante simi¬
licudinis. periciã dec̾nẽdi falluntur cotidie/ ea coca¬
sione in usu monetaꝵ recipientes monctas fło assi¬

Expanded text:
ejus ingluviem satietatis nescientem moderamina non verentur. Ipsi etenim turpium lucrorum se fecibus immergentes ambitiosis nexibus involvuntur, Dei timorem dampnabili cecitate postponunt, et quasi ambulantes in tenebris, non vitant excidia personarum. Nuper siquidem ad nostri apostolatus auditum multorum relatio fide digna perduxit quod nonnulli, nullam habentes auctoritatem jure vel consudiose depravant, et ex hoc cadit a suo recto pondere. Quamplures etiam in locis circumvicinis, quibus de jure ac consuetudine seu privilegio jus competit fabricandi monetam, signum proprium monete regie monete sue quam fabricant sue quam fabricant quantum possunt similius speciem et fordeficiat a justo pondere argenti et solito in regia moneta et more et consuetudine observata, simplices tamen et populares persone, non habentes inter monetas tante similitudinis peritiam discernendi, falluntur cotidie ea occasione in usu monetarum, recipientes monetas falso assi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾m ⁊ aliquoꝵ p̾sũptuo¬
sa temñtas diu̾sorum or¬
dinũ p̾cipue m̃dicanti¬
um quorũ mind̾ appro¬
batõnis meru̾e principi¬
um effrenatam qͣi młti¬
tudĩem adiuuenit repe¬
tita ꝯst̃one districtiꝰ in¬
hib̾etes ne aliquis de ce¬
t̾o nouũ ordinẽ ant re¬

Expanded text:
præsumptuosa temeritas diversorum Ordinum præcipuè Mendicantium , quorum nondum approbationis meruere principium, effrænatam quasi multitudinem adinvenit; repetitâ Constitutione districtiùs inhibentes, ne quis de cetero novum Ordinem, aut Re
Abbreviated transcription (Latin):
stõ transenidi ad reliqͦs
ordines approuatos lũiã
ꝯcedimus genalem ita
ꝙ uiłs ordo ad alium uł
cõuentus ad conu̾etum
se ac loca sua totałr trans¬
fa̾t sedis eiusd̾ ꝑuissio¬
ne suꝑ hec sp̃aliter nõ op¬

Expanded text:
tur, transeundi ad reliquos Ordines approbatos licentiam concedimus generalem; ita quòd nullus Ordo ad alium, vel Conventus ad Conventum se, ac loca sua totaliter transferat, Sedis ejusdem permissione super hoc specialiter non o
Abbreviated transcription (Latin):
uł futinum e. iam nõ est in rexnatura ser in me¬
moria uł apphusione tantũ. est qͣre nisi put in
memoria ur app̾lensione est hrĩ neqͣꝙͣ potest. qd̾
autẽ inp̾senti fit momẽtaneũ seu inctautanen
est qd̃ utiq magis intellectu ꝙͣ sen pcipi p̃t. unde
nec est hr̃ protunc nisi pro momẽto illo seu iustãti
ualeat fcm tamẽ ip̃m qd̾iam transiit nisi ininẽo¬
ria ꝓut supͣdam est nõ hẽtur: Preterea si simplex usꝰ
absq uire utendi hri posset ab aliquo constat qd̃
nõ iustus eẽt actus utendi hiꝰ reputandus. cum
ille usus fu̾it cui ius nõ competebat utendi. talis
ã usus l nõ iustus ad ꝑfeccioius itatum nequa¬
qmͣ ꝑtinet nec ꝑ fecciomi aliꝙ adicit set sibi repug¬
.nare pocius ac detrale noscitur manifeste/ Qd̾ an¬
tẽ usum nõ iustũ conditorcanonis frĩb ipĩs intel¬
lex̾it reseruare. ne quaꝙͣ debet aliquis sapiens esti¬
mare . ĩmo qd̃ de iusto intellex̾it ex eo potest eiudẽ¬

Expanded text:
am non in rerum natura sed in memoria vel apprehensione tantum est, quare, nisi prout in memoria vel apprehensione est, haberi nequaquam potest. Quod autem in praesenti fit, momentaneum seu instantaneum est, quod utique magis intellectu quam sensu percipi potest; unde nec haberi pro tunc nisi pro momento illo seu instanti,valeat, factum tamen ipsum, quod iam transiit, nisi in memoria, ut supradictum est, non habetur. Praeterea, si simplex usus absque iure utendi haberi posset ab aliquo, constat, quod non iustus esset actus utendi huiusmodi reputandus, cum ille usus fuerit, cui non competebat ius utendi. Talis autem usus non iustus ad perfectionis statum nequaquam pertinet nec perfectioni aliquid adiicit, sed sibi repugnare potius ac detrahere noscitur manifeste. Quod autem usum iniustum conditor canonis fratribus intellexerit reservare, nequaquam debet aliquis sapiens aestimare; imo quod de iusto intellexerit, ex eo patet eviden
Abbreviated transcription (Latin):
snũ ad rem concedentis ad actũ suũ utens ualeat
applicare sicut qui equũ suñ alici comedat. nõ ac¬
tum equitandi concedit comodotano. set qd̾ actum
sepatum a pprietate seu dñio in reb que usu consu¬
uunt᷑ nequit constitu ut patet manifestius ex p̃¬
toĩs pterea qd̾ simplex usus. id est sine inre utendia
ꝓprietate seu tominio seꝑatus ⁊̃ ĩ renisibłihr̃ neq̃ar¬

Expanded text:
suum ad rem concedentis vel rem concedentis ad actum suum utens valeat suum ad rem concedentis vel rem concedentis ad actum suum utens valeat applicare; sicut qui equum suum alicui commodat, non actum equitandi concedit commodatario, sed quod actum iseparatum a proprietate sive dominio in rebus, quae usu consumuntur, nequit constitui, ut patet manifestius ex praedictis. Praeterea quod simplex usus, idest sine iure utendi a proprietate seu dominio separatus, etiam in re usibili ha
Abbreviated transcription (Latin):
consumptibłia. st̃ quib hũana uita nõ est sustenta¬
bił que utiq nõ sunt pauca. Licet autẽ inreb usu
consumptibũb. nec ius utendi. nec ip̃m uti possint
constitui uł hr̃i. ip̃is tamẽ poterit ius abit. Ab uti
autẽ dũ tractatur de reb usu consumꝑtibłib ꝓ rei
consumpcõne sumit᷑ qd̃ ei opponitur qd̃ est uti. uti
quidẽ p̃ supponit qd̾ cum usu salua rei sõstãcia ma¬
absq uire utendi aliquo uti possit ip̃m tñ uti ecia
ĩ re tali absq nre utendi seꝑato a domino uł cõm̃c¬
to nec ab aliquo pt̾ constitin nec a quaꝙͣ hrĩ et qd̃
tar usus constitm neq̃at ex hoep. qd̾ dare uł costitũe
qd̾ suĩ nõ est. nec ad se ꝑtinet nemo potest licet inter¬
dũ illo̾ dare possit ałr quam sit suũ. actus ã ipẽ utẽ¬
ualeat uł etiam eycere. nõ autẽ actus ip̃e utendi ad
eũ ꝑtinet qui concedit. alii qd̾ in re sua actum illũ
ualeat ex̾tere qd̾ utiq nch̃ est aliud qmͣ qd̃ actum

Expanded text:
consumptibiles, sine quibus humana vita non est sustentabilis, quae utique non sunt paucae. — Licet autem in rebus usu consumptibilibus nec ius utendi nec ipsum uti possit constitui vel haberi, ipsis tamen poterit quis abuti. Abuti autem, dum tractatur de rebus usu consumptilibus, pro rei consumptione sumitur, quod ei opponitur, quod est uti. Uti siquidem praesupponit, quod cum usu salva rei substantia maabsque iure utendi aliquo uti possit, ipsum tamen uti etiam in re tali absque iure utendi separato a dominio vel coniuncto nec ab aliquo potest constitui nec ab aliquo haberi. Et quod talis usus constitui nequeat, ex hoc patet, quia dare vel constituere, quod suum non est nec ad se pertinet, nemo potest, licet interdum dare valeat aliter quam sit suum. Actus autem ipse utenvaleat vel etiam exercere. Non autem actus ipse utendi ad eum pertinet, qui concedit alii, quod in re sua actum illum valeat exercere, quod utique nihil aliud est, quam quod actum
Abbreviated transcription (Latin):
usũ hr̃e debeant frẽs ipi quã tamẽ enĩ ad usum fã
usum facti porius est referenda. pro quo ip̃is com
ligi debeat qui iustus sit id ẽ pro quo ꝯpetat ius utẽ¬
di ex hoc conditor ip̃e canonis exprimit eudent᷑ cum
ĩ eatẽ ordinacõne adiec̾it qd̃ modãtus usus ĩ exp̃s¬
sis prius rebr ip̃is frĩb est concessus. preterea si in
reb consumptibłib possit usus constitui uł hr̃i ne
q̃ꝙͣ simplex nec arei sb̃stancia ꝓprietate seu dĩo se¬
ꝑatus usus hiꝰ posset dia cum pꝰ talem usum id est
ipĩns rei ex̾ceatur st̃a. nec sinerei ip̃ius ꝯsũpone eẽ¬

Expanded text:
re fratres ipsi. Quantum enim ad usum facti usum facti est potius referenda, pro quo competat iligi debeat, qui iustus sit, idest pro quo competat ius utendi; et hoc conditor ipse canonis exprimit evidenter, cum in eadem ordinatione adiecerit, quod moderatus usus in praemissis rebus ipsis fratribus est concessus. Praeterea, si in rebus usu consumptibilibus posset usus constitui vel haberi, nequaquam simplex nec a rei substantia, proprietate seu dominio separatus usus huiusmodi posset dici, cum per talem usum idest ipsius rei exerceatur substantia nec sine rei consumptione
Abbreviated transcription (Latin):
consumptibilib reꝑi Rursus nec simplex usus qͥ
nec est seruitus nec ꝓ illo competit ius utendi inta¬
lib reb pt̃ constitui uł hũ. Enm emĩ uti re aliqua
ĩsolidũ uł ꝓ parte reciꝑe. qui ex ea possunt saluarei sb̃¬
stacia ꝓuenire. restat qd̃ re illa uti neq̃at ex qua eiꝰ
qͣles res usu consumptibles ẽẽ constat/ ex quib pa¬
tet qd̃ nec usus qͥ est ẜuitus ꝑsonał. nec ius utẽdi¬
le. nec actus ipẽ utendi. sine nire aliquo possunt in
reb usu consumptibłib possunt constitui uł hr̃
cũ qd̾ libet p̾missor erigat qd̾ ex re ip̃ã salua rei sb̾a

Expanded text:
consumptibilibus reperiri. Rursus nec simplex usus facti, quia consumptibilibus reperiri. Rursus nec simplex usus facti, quia nec est servitus nec pro illo competit ius utendi, in talibus rebus potest constitui vel haberi. Cum enim uti re aliqua in solidum vel pro parte recipere, qui ex ea possunt salva rei substantia provenire, restat, qquales res usu consumptibiles esse constat. Ex quibus patet, quod nec usus, qui est servitus personalis, nec ius utendile, nec actus ipse utendi sine iure aliquo possunt in rebus usu consumptibilibus constitui vel haberi, cum quodlibet praemissorum exigat, quod ex re ipsa salva rei
Abbreviated transcription (Latin):
tur ĩ utił. a qua ppetuo usufructus sen usus costitin
ĩ reb ex quib ipsis stantib usufructuario sen usua¬
rio nulla possit utilitas ꝓuenire. patet qd̃ ad si qd
tas usufiuctus uł usus ire aliqua constitu uale¬
at. requiritur qd̃ ex re illa possint fructꝰ uł utilitas
alia salua ipius rei sb̃stancia ad fructuariũ uł usu¬
anũ ꝑuenire. qd̾ si nulla ad ipõs posset ex re ip̃i utili¬
tas salua rei substancia ꝑuenire q̃les res constat ce¬
usu consumptibłes ne qͣꝙͣ posset in reb ip̃is ciꝙͣ¬
ius utendi qd̾ nec ẽ ius ire nec seruitus ꝑsonalis
set mere iusꝑsonale ꝓ quo reales accõnes nõ com¬
petunt ĩ reb talib uł reb ip̃ĩs utendi potest consti¬
tui uł hrĩ cũ et ius tale exigat qd̾ ex reip̃a q̃ ad utẽ¬
dũ ꝯceditꝰ tali mõ ad usuanum ꝑuenire posset utili¬
tas aliq̃ ac cũ usu ꝑ man̾e usuarii sb̃stãcia salua rei
qd̃ ne quaꝙͣ pt̃ sicut ad sensum pt̃ ꝑcipi in reb u su

Expanded text:
tus abscedit. Nec potest ususfructus seu usus constitui in rebus, in quibus ipsis stantibus ususfructuario seu usuario nulla possit utilitas provenire. Patet, quod ad hoc, quod talis ususfructus vel usus in re aliqua constitui valeat, requiritur, quod ex re illa possit fructus vel utilitas alia salva ipsius rei substantia ad fructuarium vel usuarium provenire. Quod si nulla ad ipsos posset ex re ipsa utilitas salva rei substantia pervenire, quales res usu consumptibiles esse ius utendi, quia nec est ius in re nec servitus personalis, sed mere ius personale, pro quo reales actiones non competunt, in rebus talibus vel rebus ipsis ius utendi potest constitui vel haberi, cum etiam ius tale exigat, quod ex re ipsa, quae ad utendum conceditur, tali modo ad usuarium provenire possit utilitas aliqua ac cum usu quaquam potest, sicut ad sensum percipi potest, in rebus usu
Abbreviated transcription (Latin):
leci ordinaris. aut eius
uces gͥenti sũ rectori
parrcchie inqua testa¬
tor hitat coram aliqb
fidedigius de ip̃a parro¬
chia. quib quid ordĩa¬
rio incario ⁊ rectori pre¬

Expanded text:
Loci Ordinario, aut ejus Vicesgerenti, sive Rectori Parrocchiæ, in qua testator habitat, coram aliquibus fide dignis de ipsa Parrochia, quibus quidem Ordinario, Vicario, & Rectori præ
Abbreviated transcription (Latin):
decimarũ c̾ccessiones prcchiales ec̃cas adeo gua¬
re ꝯtingit ꝙ earum rectores de ip̃arum rectitib
puid̾atur ⁊ ordinet᷑ talit̾ ꝙ eisdem rectorib tm̃ de
istarum relinqͣtur. ꝓuentib ꝙ exinde competen¬
tare. ¶Saue qmͣuis forte areligiosis exemptis
⁊ aliis fiant infendatõnes de decinus decentis a

Expanded text:
decimarum concessiones parrochiales ecclesias adeo grauari contingit quod earum rectores de ipsarum redditibusprouideatur et ordinetur taliter quod eisdem rectoribus tantum de illarum relinquatur prouentibus tare. Sane quamuis forte a religiosis exemptis et aliis fiant infeudationes de decimis detentis a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone huis que ad cãs ꝑtinent fuata semꝑreli¬
gionis honestate ꝯtente. ¶ Sie niseip̃is debi¬
tam in om̃ib custodiant modestiam ꝙ alios
scandurr enspendiis nõ conturbẽt uł molestẽt¬
¶ Intelleximus nam ꝙ albẽs cum pͥorib qui ĩ
sius ꝯsistunt pͥoratib añ uł post instõm ꝯue¬
nuit ut eisd̾ afb̃ib aliqͣ sũna pc̃cine ł certa
de ꝓuentib eorud pͥoratuũ portõ ꝑsoluatur
soluẽtib p̾fatis abbib ⁊sueta hospitalitas. et
ydoneos in illis ĩstitui łordinari pͥores.
Nõ ulłi ⁊̃ religiosi exempti pretertu ꝙͣriuidã

Expanded text:
persone hiis que ad eos pertinent seruata semper religionis honestate contente sic in se ipsis debitam in omnibus custodiant modestiam quod alios scandalis uel dispendiis non conturbent. Intelleximus namque quod abbates cum prioribus quos in suis instituunt prioratibus ante uel post institunt ut eisdem abbatibus aliqua summa pecunie uel certa de prouentibus eorumdem prioratuum portio persoluatur.soluentibus prefatis abbatibus consueta hospitalitas et ydoneos in illis institui uel ordinari priores. Nonnulli etiam religiosi exempti pretextu quarumdam
Abbreviated transcription (Latin):
eor ꝯcessione pẽitus ista cessent districcius
pbu̾tes ne ĩfraudem ip̃is pͥoratib cum eos
bacare contigit fiat alicunis hom̾s impõ.
ad tp̃e ut ppetuo duratura. nec ⁊̃ postali
eis pores fuint iustitum deia iosatemi ib̃is

Expanded text:
eorum concessione penitus ista cessent districtius prohibentes ne in fraudem ipsis prioratibus cum eos uacare contingit fiat alicuius oneris impositio ad tempus uel perpetuo duratura nec etiam postquam in eis priores fuerint instituti dictis
Abbreviated transcription (Latin):
antur. ⁊ si pͥoratus fu̾it alt̾ius dyxcesis qmͣ
monast̾ium cui sbest cͥca pͥoratum ip̃m. in
hiis dyxcesanus eiꝰ puideat corrigat. ordiu
st̾ii abbatem eius cohibeat in p̾missis. tales
ro̾ p̾sumptores exempti compescant᷑ ꝑ illos
quos adħ dux̾imus deputandos. cũ relimus
heͣ nice c̾tas prudentes ⁊ discretas ꝑsonas ⁊¬

Expanded text:
oratus fuerit alterius diocesis quam monasterium cui subest circa prioratum ipsum in hiis diocesanus eius prouideat corrigat ordinet  monasterii abbatem eius cohibeat in premissis. Tales uero presumptores exempti compescantur per illos quos ad hoc duxerimus deputandos cum uelimus hac uice certas prudentes et discretas personas