comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s audistis expositione non
indiget: sed ne hanc tacite preterisse ui¬
deamur exhortando potius qͣm exponen¬
do in ea aliquid loquamur. Hoc autem
nobis solummodo de expositione uideo
ẽẽ requirendum:cur is qui ad salutem
petendam uenerat audiuit nisi signa &
prodigia uiditis. non creditis. Qui enim
salutem querebat filio: proculdubio cre¬
debat. Neq enim abillo quereret salu¬
tem: quem non crederet saluatorem. Qua¬
re gͦ dr̃. nisi signa & ꝓdigia uideritis. ñ
creditis: qui ante credidit qͣm signum
uiderẽt: Sed mementote quid petũt:
& aꝑte cognoscetis quia in fide dubitauit.
Poposcit namq ut descenderet. & sana¬
ret filium eius. Corporalem gͦ domini
presentiam querebat: qui ꝑ spm̃ nusqͣm¬
deerat. Minus itaq in illo credidit: quẽ
non putauit salutem posse dare. nisi
presens eẽt & corpore. Si enim ꝑfecte cre¬
didisset: ꝓculdubio sciret. quia non ẽẽt
maiestati. sed presentiȩ corporali. Et salu-¬

Expanded text:
res, audistis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audivit: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis? Qui enim salutem filio quaerebat, procul dubio credebat. Neque enim ab eo quaereret salutem quem non crederet salvatorem. Quare ergo dicitur: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis, qui ante credidit quam signum videret? Sed mementote quid petiit, et aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet, et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, qui per sdeerat. Minus itaque in illo credidit, quem non putavit posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non esset majestati, sed praesentiae corporali: et salu
Abbreviated transcription (Latin):
ter currunt. finis temporalium ostͣndit:
qͣm nichil sit quod transire potuit. Casus
rerum indicat:quia res transiens & tunc
sate: in et̾nitatis amorem cor figite: ut dũ
terrena culmina adipisci contempnitis:
ꝑueniatis ad głam qͣm perfidem tenetis:¬

Expanded text:
ter currunt. Finis temporalium ostendit ter currunt. Finis temporalium ostendit quam nihil sit quod transire potuit. Casus rerum indicat quia res transiens et tunc sate, in aeternitatis amore cor figite; ut dum terrena culmina adipisci contemnitis, perveniatis ad gloriam, quem per fidem tenetis
Abbreviated transcription (Latin):
maneat. Nolite gͦ inuobismet ipsi pensare
quod habetis: sed quid estis. Fece mundus
aui diligitur fugit. Sancti isti ad quoꝵ
tumbam consistimus: florentem mun¬
dum mentis despectu calcauerunt. Erat
uita longa. salus continua: opulentia in
reb. fecunditas in ꝓpagine. tranquillitas
indiuturna pace: & tamen cum inseipso
fioreret. iam meorum cordib mundus aru¬
erat Ecce iam mundus inseipso aruit: &
adhuc in cordib nr̃is florescit. Ubiq mors.
ubiq luictus: ubiq de solatio. Undiq ꝑcuti¬
mur: undiq amaritudinib replemur. &
tamen ceca mente carnalis concupiscentiȩ.
ipsas eius amaritudines amamtis. fũgi¬
entem sequimur: labenti inheremus. Et
quia labentem retinere non possumus:
cum ipso labimur. quem cadentem tene¬
mus. Aliqͣndo nos mundus delectatione
sibi tenuit: nunc tantis plagis plenus ẽ:
ut ipse nos mundus iam mittat ad dm.
Pensate gͦ quia nulla sunt:quȩ temporali¬

Expanded text:
maneat. Nolite ergo in vobismetipsis pensare maneat. Nolite ergo in vobismetipsis pensare quod habetis, sed quid estis. Ecce mundus qui diligitur fugit. Sancti isti, ad quorum tumbam consistimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam mundus in seipso aruit, et adhuc in cordibus nostris floret. Ubique mors, 1569 ubique luctus, ubique desolatio, undique percutimur, undique amaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliquando nos mundus delectatione sibi tenuit; nunc tantis plagis plenus est, ut ipse nos jam mundus mittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporali
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Si enim quod hominib altum
ẽ. ab hominabile ẽ. ante dm̃. cogitatio
cordis nr̃i tanto apuo dm̃ in imo ẽ. qͣnto
hominib in alto: & humilitas cordis nr̃i
tãto apuo dm̃ in alto ẽ: qͣnto hominib
inimo. Despiciamus gͦ siquid boni geri¬
mus. nulla nos nr̃a inflet oꝑatio: non re¬
rum habundantia. non gła extollat.
Si quibrlibet exbonis affiuentib intus
intumescimus: deo despecti sumus. Quo con¬
humiles appellat: postqͣm sententiam¬
illius protulit. consilĩ illius subiunxit.
Nam quasi quereremus quid ipse adhȩc
faceret: adiunxit. Humiliatꝰ sum & lib auit
me ¶Hec gͦ cogitate fr̃s: hȩc tota intentiõs
pensate. Nolite in ꝓximis ur̃is mundi hu
bona uenerari: hoc ꝓpt̾ dm̃ honorate inho¬
minib. quib tamen commissi non estis.
quod facti sunt adimaginem dĩ. Quod
tunc inproximis uere seruatis: si apud uos¬
met ipsos prius incorde non tumescitis.
Nam qui se adhuc pro reb transitoriis
extollit: nescit in proximo uenerari quod

Expanded text:
ltum est abominabile est apud Deum, cogitatio cordis nostri tanto apud Deum in imo est, quanto hominibus in alto; humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. Despiciamus ergo si quid boni gerimus, nulla nos nostra inflet orum abundantia, non gloria extollat. Si quibuslibet ex bonis affluentibus intus intumescimus, Deo despecti sumus. Quo conhumiles appellat, 1568 postquam sententiam protulit, consilium subjungit; nam quasi quaereremus quid ipse ad haec faceret, adjunxit: Humiliatus sum, et liberavit me . Haec ergo cogitate, fratres, haec tota intentione pensate. Nolite in proximis vestris mundi hujus bona venerari. Hoc propter Deum honorate in hominibus, quibus tamen commissi non estis, quod facti sunt ad imaginem Dei. Quod tunc proximis vere servatis, si apud vosmetipsos prius in corde non intumescitis. Nam qui se adhuc pro rebus transitoriis extollit, nescit in proximo venerari quod
Abbreviated transcription (Latin):
& ab eadem alligatione soluebat: com¬
parauit iumento quod soluitur ut acd
aqͣm ducatur. Et benȩ utroq loco bouẽ
posuit & asmum. quia siue sapientes quosq
& hebc tes. siue ut supradictum ẽ utrum¬
q popłm eos significare sentiamus: eum
uidelicet cuius ceruicem iugum legis attri¬
uit. atq eum quem quilibet seductor rep¬
perit quasi brutum animal & nulla ra¬
tione utentem pęnitus quo uoluit erro¬
re substrauit. omnes saluator adueniens.
sathanȩ uinculis astrictos. omnes in uno
concupiscentiȩ puteo demersos inuenit.
N on est enim distinctio. Omnes enim pec¬
cauerunt. & egent gła dei: iustificati gra¬
tis ꝑ grãm ipsius. ꝑ redemptionẽ quȩ
ẽ in xp̃o iħu. Dicebat autem & ad inui

Expanded text:
 ab eadem alligatione solvebat, com ab eadem alligatione solvebat, comparavit jumento quod solvitur ut ad aquam ducatur . Et bene utroque loco bovem posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive ut supra dictum est, utrumque populum eos significare sentiamus, ut videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor repperit, quasi brutum animal et nulla ratione retinens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salvator adveniens Satanae vinculis astrictos, omnes in imo concupiscentiae puteo demersos invenit. Non est enim distinctio. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei, justificati gratis per gratiam ipsius, per redemptionem quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
illis exprimeret᷑ egritudo. cordis. Deniq pꝰ
multa disputationis eius hortamenta sub¬
iunctum ẽ. Audiebant autem hec om̃ia
pharisei qui erant auari. & deridebant
illum. Ydropicus quippe. quo ãplius
biberit amplius sicit. Et omnis auarus
sitim multiplicat. qui cum ea quȩ appetit
adeptus fuerit. ad appetenda amplius an¬
helat. Respondens iħc dixit adillos.
Cuius ur̃m asinus aut bos inputeum ca¬
dit & non continuo extrahet illum die
sabbati: Sic obseruatores suos pharise¬
os conuincit: ut eosdem etiam auaritiȩ
condempñet.Si uos inquit in sabbato
asinum aut bouem. aut aliud quodlibet
animal imputeum decidens eriꝑe festi¬
natis. non animali sed ur̃e auaritiȩ con¬
sulentes: qͣntomagis ego hominem qui
multo melior est pecore debeo liberare ⁊
Congruent̾q ydropicum animali quod
cecidit in puteum comparauit. humore
enim laborabat: sicut illam mulierem
qͣm decem & octo annis alligatam dixerat.¬

Expanded text:
elius exprimeretur aegritudo cordis. Denique post elius exprimeretur aegritudo cordis. Denique post multa disputationis ejus hortamenta subjunctum est, audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari et deridebant illum. Hydropicus quippe, quo amplius biberit amplius sitit, et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Et respondens ad illos dixit: Cujus vestrum asinus aut bos in puteum cadit, et non continuo extrahet illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum, aut bovem, aut aliud quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare? Congruenterque hydropicum animali quod cecidit in puteum comparavit: humore enim laborabat. Sicut illam mulierem quam decem et octo annis alligatam dixerat, et
Abbreviated transcription (Latin):
gente. & anhelitu fetido.
Propriumq ẽ ydropici. qͣn¬
tomagis abundat humore in¬
ordinato. tanto amplius sitire.
Et ideo recte comparatur ei. quẽ
flurus carnalium uoluptatum.
exuberans aggrauat. Comparatur
diuiti auaro. qui quanto est copiosior di¬
uitiis quibus non bene utitur tanto ar¬
dentius talia concupiscit. Et respondens
iħc. dixit ad legis ꝑitos & phariseos. Licet
sabb̃o curare: At illi tacuerunt. Quod
dicitur respondisse iħc. adhoc respicit
quod premissum ẽ. Et ipsi obseruabant
eum. Dominus autem nouit cogitationes
hominum. Sed merito interrogati tacent:
qui contra se dictum quicquid dixerint
uident. Nam si licet sabb̃o curare. qͣre
saluatorem an curet obseruant: Si ñ
licet quare ipsi sabb̃o pecora curant:
pse uero apprehensum. sanauit ac dimi¬
sit. Prouida dispensatione dñs ante legis¬
ꝑitos & phariseos ydropicum curat. &
mox contra auariciam disputat. ut tude¬
licet ꝑ huius egritudinem corporis in¬

Expanded text:
gente, et anhelitu fetido. Propriumque est hydropici, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat. Comparatur diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit. Et respondens Jesus, dixit ad legisperitos et Pharisaeos: Licet Sabbato curare? At illi tacuerunt. Quod dicitur respondisse Jesus, ad hoc respicit quod praemissum est: Eteum. Dominus enim novit cogitationes hominum, sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Nam si licet sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? Si non licet, quare ipsi sabbato pecora curant. Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione Dominus ante legisperitos et Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra avaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis m
Abbreviated transcription (Latin):
Et ex hac conclusione manifeste daret. pre¬
cedentem domini sermonem typice intel¬
ligendum. Neq enim mox omnis qui se¬
coram hominib exaltat humiliabitur:
aut qui se inconspectu hominũ humili¬
at exaltabit᷑ ab eis: sed e contrario non nũ
qͣm qui se uel in apice dignitatis. uel in alia
qualibet adquirenda gła subleuat. usq
in finem exaltari non cessat. Similiter &
humilis quilibet ac uerecundus. in sua
qua contentus ẽ usq ad uitȩ terminum
mediocritate ꝑsẽuerat. Et ideo quia iuxta
ueritatis sententiam omnis qui se incaute
de meritis alleuat. humiliabiturꝰ dño :
& qui prouide se de benefactis humiliat

Expanded text:
Et ex hac conclusione manifeste claret, praeEt ex hac conclusione manifeste claret, praecedentem Domini sermonem typice intelligendum. Neqcoram hominibus exaltat humiliabitur, aut qui se in conspectu hominum humiliat, exaltabitur ab eis; sed e conquam, qui se vel in apice dignitatis, vel in alia qualibet acquirenda gloria sublevat, usque in finem exaltari non cessat. Similiter et humilis quilibet ac verecundus, in sua, qua contentus est, usque ad vitae terminum mediocritate perseverat. Et ideo quia juxta veritatis sententiam, omnis qui se incaute de meritis allevat, humiliabitur a Domino, et qui provide se de benefactis humiliat
Abbreviated transcription (Latin):
dicat tibi. Amice ascende suꝑius. Ueni¬
ens dñs quem humilem inuenerit: ami¬
ci nomine beatificans. suꝑius ascendere pre¬
cipiet. Quicumq enim humiliauerit se sic̃
partiulus: hic maior ẽ in regno cȩlorum.
Tunc erit tibi gła. coram simus discumben¬
tibus. Pulchre dicitur. tunc erit tibi gła
rere incipias quod tibi seruatur infine:
quia sicut salomon ait hereditas adqͣm
festinatur inpͥncipio. innouissimis bene¬
diccione carebit. Potest autem ꝙ in hac
uita intelligi. qui innouissimo loco recũ¬
bens inuenitur. dño ueniente sublimatꝰ.
quia cotidie dñs suas nuptias intrat
cotidie mores. sedes. habitusq conu̾iuan¬
tium diiudicat: & suꝑbos despiciens. hu¬
milib sepe tanta sui sp̃c munera prestat:
ut eos merito simul discumbentium.
hoc ẽ infide qui escentium cetꝰ unanima
ammiratione glorificet: stupensq in auc¬
toris sui laudationẽ. prosiliat dicens. michi
liabitur: & qui se humiliat exaltabitur.

Expanded text:
dicat tibi: Amice, ascende superius. Venidicat tibi: Amice, ascende superius. Veniens Dominus quem humilem invenerit amici nomine beatificans, superius ascendere praecipiet. Quicunque enim humiliaverit se sicut parvulus, hic est major in regno coelorum. Tunc erit tibi gloria coram simul discumbentibus. Pulchre dicitulis recipere quod tibi servatuquia, sicut Salomon ait, Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Potest autem et in hac vita intelligi, qui in novissimo loco recumbens invenitur Domino veniente sublimatus: quia quotidie Dominus suas nuptias intrat, quotidie mores, sedes, habitus convivantium dijudicat, et superbos despiciens humilibus saepe tanta sui Spiritus munera praestat, ut eos merito simul discumbentium, hoc est in fide quiescentium coetus unanima admiratione glorificet, stupensque in auctoris sui laudationem prosiliat dicens: Mihi aliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
deuote humilitatis adornet. Ne forte
honoratior te sit inuitatus ab eo: & ueniens
is qui te & illum uocauit. dicat tibi. Da
huic locum. Et tunc incipias cum rubore.
nouissimum locum tenere Honoratiori pꝰ fi¬
muitato locum dat ille. qui delonge suȩ
conuersationis confidentia securior factus.
cita illortim qui se in xp̃o secuti sunt agili¬
tate preitur. Et cum rubore nouissimum
locum tenet: qͣndo de aliis meliora cognos¬
cens. quicquid de sua oꝑatione celsum sen¬
tiebat: humiliat dicenscũ ꝓpħa. Egens sũ
ego & in laborib a iuuentute mea: exalta¬
tus autem humiliatus sum & confusus.
Sed cum uocatus fueris: uade recumbe in
nouissimo loco. Quanto magnus es in¬
quit. humilia te in omnib. Et psalmi¬
sta głãtur. Humiliatus sum usquequaq
dñe uiuifica me scd̃m uerbum tuum: ma¬
nifeste significans ita se a domino posse
uiuificari si de suis ipse uirtutib humilia
sentiret. Ut cum uenerit qui te intnitauit

Expanded text:
devotae humilitatis adornet. Ne forte devotae humilitatis adornet. Ne forte honoratior te sit invitatus ab eo, et veniens is qui et illum vocavit, dicat tibi: Da huic locum, et tunc incipias cum rubore novissimum locum tenere. Honoratiori post invitato locum dat ille, qui, de longae suae conversationis confidentia securior factus, cita illorum qui se in Christo secuti sunt agilitate praeitur. Et cum rubore novissimum locum tenet, quando de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione celsum sentiebat, humiliat, dicens cum Propheta: Egens sum ego, et in laboribus a juventute mea, exaltatus autem humiliatus sum et confusus . Sed cum vocatus fueris, vade, recumbe in novissimo loco. Quanto magnus es, inquit, humilia te in omnibus . Et Psalmista gloriatur: Humiliatus sum usquequaque, Domine, vivifica me secundum verbum tuum . Manifeste significans ita se a Domino posse vivificari, si de suis ipse virtutibus humilia sentiret. Ut cum venerit qui te invitavit,
Abbreviated transcription (Latin):
illos. Cum inuitatus fueris ad nuptias.
non discumbas in primo loco. Aꝑta qͥ¬
dẽ ad litteram ẽ hȩc ammonitio salua¬
toris. docens humilitatẽ non solum apud
deum sed etiam apud homines eẽ lauda¬
bilem. Sedqm̃ hanc euuangłista non
frustra parabolam uocat. breuiter intu¬
endum quid etiam mysticȩ signet. Nup¬
tias appellari xp̃i & eccł̃iȩ coniunctionẽ
multis locis apparet. E quibus unũ ẽ
Nunquid possunt filii nuptiarum qͣm¬
diu sponsus cum illis est ieunare: Ali¬
ud. Simile factum ẽ regnum cȩlorum
homini regi qui fecit nuptias filio suo.
Et misit seruos suos uocare inuitatos ad
nuptias. Has gͦ nuptias quisquis inuita¬
tus adierit. idẽ eccłiȩ se menbris. fidei
gratia coniunxerit: non discumbat in
primo loco. hoc est non se de meritis
głando. quasi cȩteris sublimior extollat.
Et quidẽ studeat iuxta alterius loci pa¬
rabolam ueste nuptiali uestitus. hoc ẽ
uirtutum fulgore choruscus apparere:
sed ipsarum ħabitum uirtutum loco

Expanded text:
os: Cum invitatus fueris ad nuptias, non discumbas in primo loco. Aperta quidem ad litteram est haec admonitio Salvatoris, docens humilitatem, non solum apud Deum, sed etiam apud homines esse laudabilem, sed quoniam hanc evangelista non frustra parabolam vocat breviter intuendum quid etiam mystice signet. Nuptias appellari, Christi et Ecclesiae conjunctionem, multis locis apparet. E quibus unum est: Nunquid possunt filii nuptiarum quandiu sponsus cum illis est, jejunare ? Aliud: Simile factum est regnum coelorum homini regi qui fecit nuptias filio suo, et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias . Has ergo nuptias quisquis invitatus adierit, id est, Ecclesiae se membris fidei gratia conjunxerit, non discumbat in primo loco, hoc est non se, de meritis gloriando, quasi caeteris sublimior extollat. Et quidem studeat juxta alterius loci parabolam, veste nuptiali vestitus, hoc est virtutum fulgore coruscus apparere, sed ipsarum habitum virtutum loco
Abbreviated transcription (Latin):
& emundatori suo gr̃as incdmauit: ergo
ꝑfidia ꝑdidit eos. qui de acceptis beneficii ᷤᷤ
deo głam dare neglexẽrunt. Qua propt̾
hȩc lectio suꝑiori ea ratione coniungitur.
quod ibi fidem ꝑ humilitatem augeri
debere. parabola data decernitur: bic
autem manifestius ipsis rebus ostendit᷑.
non fidei tantum agnitam rationem.
sed ex secutam fidei oꝑationem ẽẽ quȩ
saluum faciat credentem. detq glam

Expanded text:
et emundatori suo gratias inclinavit, ergo et emundatori suo gratias inclinavit, ergo perfidia perdidit eos qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexerunt. Quapropter et haec lectio superiori ea ratione conjungitur, quod ibi fidem per humilitatem augeri debere, parabola data decernitur, hic autem manifestius ipsis rebus ostenditur, non fidei tantum agnitam rationem, sed exsecutam fidei operationem esse, quae salvum faciat credentem, detque gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
etate doctrinam integram ueramq asseqͣt:
& omnia scd̃m fidei catholicȩ regulam dis¬
serat: distinguat a creatore creaturam. eo¬
quod manifestetur uarietate mendatioꝵ
tanqͣm lepra caruisse: & tamen in grauatꝰ
sit deo & domino mundatori suo. quia
elatus suꝑbia gr̃arum agendarum. pia hu¬
militate non sternitur: similisq efficitur eis
dequibus dicit apłs. Qui cum cognouissẽts
deum. non ut deum magnificauerunt:
aut grãs egerunt. Quod enim dicit eos
d̃m cognouisse. ostendit quidẽ eos alepͣ
fuisse mundatos: sed tamen accusat statim
ingrãtos. Et ait illi. Surge uade: quia fi¬
des tua te saluum fecit. Qui deuotus ante
dñm cecidit: surgere & rre precipitur: quia
qui infirmitatẽ suam subtiliter cognoscens.
bumiliter iacet: ꝑ diuini uerbi consolati¬
onem surgere adfortiora opera. & crescenti¬
bus cottidie meritis adꝑfectiora passim
proficere iubetur. Si autem fides saluum
fecit eum. quem ad agendas saluatori

Expanded text:
etate doctrinam integram veramque assequatur, etate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae regulam disserat, distinguat a Creatore creaturam, eaque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt . Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim ingratos. Et ait illi: Surge, vade, quia fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Dominum cecidit, surgere et ire praecipitur, quia qui, infirmitatem suam subtiliter cognoscens, humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori
Abbreviated transcription (Latin):
nisi rursus ad unum redeat᷑:
& hȩc ꝑ infinitatẽ numeri
regula custodiatur. Nouem itaq in¬
digent uno: ut quadam unitatis
forma coagulentur. & decem sint. Unum
autem non eis indiget: ut custodiat unita¬
tem. Quamobrem ut unus ille qui grãs
egit. unice eccłiȩ significatione approbatus
atq laudatus ẽ. ita illi nouem qui gr̃as
non egerunt. reprobi effecci a consortio ũm¬
tatis exclusi sunt. Ideoq tales in nouenario
numero: tanqͣm imperfecti remanebunt.
Et merito eos saluator. quasi ignotos inqͥrit
ubi sint. Scire enim dei eligere: nescire
reprobare ẽ. Non ẽ inuentꝰ qui rediret
& daret głam deo: nisi hic alienĩgena
Scđ̃m corpꝰ quidem facile ẽ uidere posse ho¬
minem non habere lepram & tamen ani¬
mi eẽ non boni. Scd̃m significationem
autem huius miraculi conturbat conside¬
rantem: quomodo mundus dici possit in¬
gratus. Sed iam facile ẽ etiam illud ui¬
deri fieri põsse: ut quisquis in eccł̃iȩ soci¬

Expanded text:
nisi rursus ad unum redeatur, nisi rursus ad unum redeatur, et haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent uno, ut quadam unitatis forma coagulentur, et decem sint: unum autem non eis indiget, ut custodiat unitatem. Quomobrem ut unus ille qui gratias egit, unicae Ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est, ita illi novem qui gratias non egerunt reprobi effecti, a consortio unitatis exclusi sunt. Ideoque tales in novenario numero tanquam imperfecti remanebunt. Et merito eos Salvator quasi ignotos ubi sunt inquirit: scire enim Dei eligere, nescire reprobare est. Non est inventus qui rediret, et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena. Secundum corpus quidem facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni: secundum significationem autem hujus miraculi, conturbat considerantem, quomodo mundus dici possit ingratus. Sed jam facile est etiam illud videre, fieri posse ut quisque in Ecclesiae soci
Abbreviated transcription (Latin):
bescitis: At contra de ascensore ȩqui. idest
de eo qui in huius mundi gła elatus ẽ
dicitur: ut cadat ascensor eius retro. Rur¬
sumq de ꝑsecutorib domini scriptum ẽ.
Abierunt retrorsum & ceciderunt interrã
Quid ẽ hoc quod electi in faciem & reprobi
retrorsum cadunt: nisi quod omnis qui
post se cadit. ibi proculdubio caditzuͥ
non uidet : Qui uero ante sececiderit.
ibi cecidit ubi uidet. Iniqui gͦ qui ĩ ĩui¬
sibilibus cadunt. post se cadere dicunt᷑:
quia ibi corruunt. ubi quid eos tunc se¬
quatur. modo uidere non põssunt. Iusti
uero quia istis uisibilib semet ipsos spon¬
te deiciunt. ut inuisibilib erigant᷑: qͣsi
infaciem cadunt: quia timore compunc¬
ti uidentes humiliant᷑. Respondens aũtem
iħc: dixit. Nonne decem mundati suñ
& nouem ubi sunt : Unum si addat᷑
ad nouem. quedam effigies unitatis.
impletur. Quo fit tanta complȩxio.
ut ultra non pro grediatur numerꝰ:

Expanded text:
bescitis ? At contra de ascensione equi, id est, bescitis ? At contra de ascensione equi, id est, de eo qui in hujus mundi gloria elatus est, dicitur: Ut cadat ascensor ejus retro . Rursumque de persecutoribus Domini scriptum est: Abierunt retrorsum et ceciderunt in terram . Quid est hoc, quod electi in faciem, et reprobi retrorsum cadunt, nisi quod omnis qui post se cadit, ibi procul dubio cadit ubi non videt; qui vero ante se ceciderit, ibi cecidit ubi videt? Iniqui ergo quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicuntur, quia ibi corruunt ubi quid eos tunc sequatur, modo videre non possunt. Justi vero quia istis visibilibus semetipsos sponte dejiciunt, ut in invisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia timore compuncti videntes humiliantur. Respondens autem Jesus dixit: Nonne decem mundati sunt, et novem ubi sunt? Unum si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur; quo fit tanta complexio, ut ultra non progrediatur numerus,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o humilitatem significat. Qui bene
cadens ante pedes domini. grãs egit.
Ille enim uere deo grãs agit: qui repres¬
sis presumptionis sue cogitationib. qͣm
insemet ipso infirmus sit humiliter ui¬
det: quia nichil sibi uirtutis tribuit.
quibona quȩ agit eẽ de misericordia
conditoris cognoscit. Unde & recte subiun¬
gitur. Et hic erat samaritanus. Samari¬
tanus quippe. interpretat᷑ custos. Quo
nomine ille populus aptissime significa¬
tur. qui grãs agendo ei aquo accepit tri-¬
buit omne quod accepit: quodam̃modo
cantans illud de psalmo. Fortitudinem
meam adte custodiam. quia tu deus sus-¬
ceptor meus es. deus meus miscłia eius
preueniet me. Cadit autem infaciem:
quia ex malis quȩ se ꝑpetrasse meminit᷑
erubescit. Ibi enim cadit homo: ubi con¬
funditur. Unde & paulus quasi quibꝰdã
infacie iacentib dicebat. Qũẽ gͦ fructum
habuistis tunc in illis: in quib nunc eru¬

Expanded text:
Christo humilitatem significat: qui bene Christo humilitatem significat: qui bene cadens ante pedes Domini gratias egit. Ille enim vere Deo gratias agit, qui, repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia Conditoris agnoscit. Unde et recte subjungitur: Et hic erat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos. Quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodammodo cantans illud de psalmo: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia tu, Deus, susceptor meus es, Deus meus, misericordia ejus praeveniet me . Cadit autem in faciem, quia ex malis quae se perpetrasse meminit erubescit; ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus quasi quibusdam in facie jacentibus dicebat: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc eru
Abbreviated transcription (Latin):
omnia facere. nam quis alius hec facit
etiam in eccł̃ia: sed ut ipsa societas congre¬
gatorum fidelium approbando inuicem.
atq communicando uere fidei doctrinam
in omnib quȩ dicuntur uerbis. uel sig¬
nãtur sacranientis. tanqͣm unam speciẽ
ueri coloris obdũcat. Corneliuis etiam cum
ele mosinȩ eius accepte. & preces eius audi¬
te. illi ab angelo nuntient᷑: propter doccri¬
nȩ tamen sacramentorumq unitatem
ad petrum iubetur mittere: tanqͣm illi
& suis diceret᷑. ite ostendite uos sacerdoti¬
bus. U & cum irent : mundati sunt.
Iam enim adeos uenerat petrus: sed tam̃¬
ipsi nondum accepto baptismatis sacra¬
mento. non dum spiritalit̾ ad sacerdo¬
tes ꝑuenerant. & tamen infusione sp̃c
sancti & ammiratione linguarum eoꝵ
mundatio declarata ẽ. Unus autem ex
deum. Et ceciditinfaciem ante pedes eiꝰ:
grãs agens. Unus iste qui magnificans
deum regressus ẽ. unius ȩccłiȩ de uotam

Expanded text:
omnia facere nam quis alius haec facit omnia facere nam quis alius haec facit etiam in Ecclesia?, sed ut ipsa societas congregatorum fidelium approbando in invicem atque communicando verae fidei doctrinam, in omnibus quae dicuntur verbis, vel signantur sacramentis, tanquam unam speciem veri coloris obducat. Cornelius etiam cum et eleemosynae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nuntientur, propter doctrinae tamen sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi et suis diceretur: Ite, ostendite vos sacerdotibus; nam et cum irent, mundati sunt . Jam enim ad eos venerat Petrus, sed tamipsi nondum accepto baptismatis sacramento, nondum spiritaliter ad sacerdotes pervenerant, et tamen infusione Spiritus sancti, et admiratione linguarum, eorum mundatio declarata est. Unus autem ex Dgratias agens. Unus iste qui magnificans Deum regressus est, unius Ecclesiae devotam
Abbreviated transcription (Latin):
tendite uos sacerdotib. Et faccum est dũ
irent. mundati sunt. Nullum dominus
eorum quib hȩc corporalia beneficia p̾stitit
inuenitur misisse ad sacerdotes nisi lepro¬
sos: quia uidelicet sacerdocium iudeorum
figura erat futuri sacerdotii regalis. quod ẽ
in ȩccł̃ia quo consetrant᷑ omnes ꝑtinentes
ad corpꝰ xp̃i. summni & ueri principis sa¬
cerdotum. Et quisquis aut heretica praui¬
tate uel suꝑsticione gentili uel iudaica ꝑfi¬
dia. uel etiam scismate fraterno. quasi ua¬
rio colore ꝑ xp̃i grãm caruerit: necesse est
ad ȩccł̃iam ueniat. coloremq fidei uerum
quem accepit ostendat. Cȩcera uero uitia
entia & intellectu dominus sanat & corri¬
git. Demq & paulus uoce domini audita
quem tu ꝑsequeris. ad ananiam tamen
missus ẽ: ut illo sacerdotio quod in eccłia
constitutum ẽ. sacram̃tum doctrinȩ fideiq¬
ꝑciperet: & uerus eius approbaretur color.
Non quia non potest ꝑsemetipsum domͥnꝰ

Expanded text:
tendite vos sacerdotibus. Et factum est dum tendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes, nisi leprosos, quia videlicet sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacerdotum. Et quisquis vel haeretica pravitate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necead Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem recipit, ostendat. Caetera vero peccaentia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus voce Domini audita: quem tu persequeris , ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est sacramentum doctrinae fidei perciperet, et verus ejus approbaretur color; non quia non potest per seipsum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
eprosi nõn absurde in¬
telligi possunt. qui scientiam uere fidei
non habentes. uarias doctrinas profitent᷑
erroris. Non enim uel abscondunt im-¬
p.ꝯꝑͥitiam suam. s pro summa  ꝑitia ꝓͥferunt
in lucem. & iactantiam sermonis ostendunt
Nulla porro falsa doctrina ẽ: quȩ non aliq̃
uera intermisceat. Uera gͦ falsis mordinate
ꝑmixta inuna disputatione uel narratioẽ
hominis. tanqͣm inunius corporis colore
apparentia significant lepram: tanqͣm ue¬
ris falsisq colorum locis humana corpora
uariantem atq maculantem. Hĩ autem
tam uitandi sunt ȩccłiȩ ut si fieri potest
longius remoti. magno clamore. xp̃m inter¬
terunt alonge. & leuauerunt uocem di¬
centes. Ih̾u preceptor miserere nr̃i. Et bene
ut saluentur iħm preceptorẽ nominant.
Quia enim in eius uerbis se errasse signifi¬
cant. hunc saluandi humiliter preceptorẽ
uocant. Cumq ad cognitionem preceptoris
redeunt: mox adformam salutis recurrunt.
N am sequitur. Quos ut uidit dͥixit. Ite os¬

Expanded text:
eprosi non absurde intelligi possunt, qui, scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostentant. Nulla porrvera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permixta in una disputatione vel narratione hominis tanquam in unius corporis colore apparentia significant lepram tanquam veris falsisque colorum locis humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut si fieri potest longius remoti, magno clamore Christum interterunt a longe, et levaverunt vocem, dicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene, ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant, cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam sequitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, os
Abbreviated transcription (Latin):
Quorum quo gradus altior. eo casus graui¬
or Quo autem grauior casus: eo pietas eri¬
gentis gratior. Quo uero gratior in eis pie¬
tas domini apparuit. eo cercior cunctis
pęnitentib sp̃es salutis effulsit: ut iure
omnes qui audiunt dicant. Quia deus
uisitauit plebem suam. non tantummͦ
uerbum suum semel incorporando. sed
etiam nr̃o hoc ut suscitari debeamus semꝑ

Expanded text:
quorum quo gradus altior, eo casus graviquorum quo gradus altior, eo casus gravior; quo autem gravior casus, eo pietas erigentis gratior: quo vero gratior in eis Domini pietas apparuit, eo certior cunctis poenitentibus spes salutis apparuit, ut jure omnes qui audiunt, dicant: Quia Deus visitavit plebem suam. Non tantummodo verbum suum semel incorporando, sed etiam nostra hoc ut suscitari debeamus, semper
Abbreviated transcription (Latin):
resurgendi pociantur opprimunt. Dño
gͦ locum tangente. funeris bauili steter̃t:
quia suꝑni formidine iudicii attacta con¬
scientia. & carnalium sepe affiuentium
uoluptatum. & iniuste laudantium tur¬
bam coercens. ad seipsam reuertitur: uo¬
cantiq aduitam festina respondet salua¬
tori. Unde recte sequitur. Et ait. Adoles¬
cens. tibi dico surge. Et resedit qui erat
mortuus. & cepit loqui. & dedit illum
matri suȩ. Residet quippe qui erat mor¬
tuus. cum interna compunctione reuiuis¬
cit. peccator. Incipit loqui. cum reducis
inditia uite. cunctis qui peccatum luxerãt
ostendit. Redditur matri. cum ꝑ sacerdota¬
lis detreta iudicii communioni sociatur
ecclẽ i Accepit autem omnes timor. & mag. sum¬
nificabant deum dicentes. Quia propħa
magnus surrexit in nobis. Quanto despe
ratior animȩ mors ad uitam reuocat᷑. tan¬
to plures eodem corriguntur exemplo.
Nide dauid propħam: uide apłm petrum.

Expanded text:
resurgendi potiantur, opprimunt. Domino resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia formidine superni judicii attacta conscientia et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur Ecclesiae. Accepit autem omnes timor, et magnificabant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrratior animae mors ad vitam revocatur, tanto plures eodem corriguntur exemplo. Vide David prophetam, vide apostolum Petrum,
Abbreviated transcription (Latin):
be głatus. humilem penitentum munda¬
tionem euacuare conatur. ueramq matrẽ
eccłĩam de natorum suorum spiritali ex¬
tinctione plorantem. spe uitȩ redonandȩ
negat consolari debere. Et pulchre euange¬
lista. dñm prius miscdia motum ẽẽ suꝑ
matrem ac filium. & post suscitasse testat᷑
ut in uno nobis exemplum imitande
pietatis ostenderet. in altero fidem miran¬
de potestatis astrueret. Et accessit & teti¬
git loculum. Hi autem qui portabant
stecerunt. Loculus in quo mortuus effertͣ:
male secuea desꝑati peccatoris conscientia
ẽ. Qui uero sepeliendum portant. uel
immunda desideria quȩ hominẽ rapi¬
unt ininteritum. uel lenocinia blandienti¬
um sunt uenenata sociorum: quȩ peccata
nimirum dum fauoribus tollunt. ag
Dimitte mortuos sepelire mortuos suos.
Mortuos quippe mortui sepeliunt. cum
peccatores quiq sui similes alios nociuo
fauore demulcent. congestaq pessime ad¬
ulationis mole. nequa aliquando spe

Expanded text:
erbe gloriatus, humilem poenitentium mundaerbe gloriatus, humilem poenitentium mundationem evacuare conatur, veramque matrem Ecclesiam, renatorum suorum spiritali exstinctione plorantem, spe vitae redonandae negat consolari debere. Et pulchre evangelista, Dominum prius misericordia motum esse super matrem, ac sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet; in altero, fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui portabant steterunt. Loculus, in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum, quae peccata nimirum dum favoribus tollunt, accDimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe
Abbreviated transcription (Latin):
portam suȩ mortis indicia profert. Qui
fabulis ociosis obscenisq carminibus
uel detractionib aurem libenter aꝑit:
hanc animȩ suȩ portam mortis efficit:
ceterosq qui non seruat sensus. mortis
sibi ipse reserat aditus. Obsecro domine
ihũ: cunctas meȩ ciuitatis portas. portas¬
iusticiȩ facias: ut ingressus in eas confi¬
tear nomini tuo. tueq maiestati cum
ministris cȩlestib eam crebrius inuisen¬
ti. non fecor elati cadaueris occurrat: s
occupet salus muros illius. & portas eiꝰ
laudatio. Et hec iudua erat. & turba
ciuitatis multa cum illa. Uiduam ẽẽ
eccł̃iam. omnis anima quȩ sponsi domi¬
niq sui se morte redemptam meminit
agnoscit. Diuino autẽ nuta multa dñm
turba multa uiduam comitabatur: ut
uiso tanto miraculo multi testes. multi
fierent dei laudatores. Quam cum
mortuum flere: quem mox uiuum re¬
surgere uidebis. Ubi misticȩ nouati dog¬
ma confunditur: qui de sua mundicia suꝑ¬

Expanded text:
portam suae mortis indicia profert. Qui portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, multi testes, multi Dei fierent laudatores. Quam cum mortuum flere quem mox vivum resurgere videbis. Ubi mystice Novati dogma confunditur, qui de sua munditia sup
Abbreviated transcription (Latin):
efunctus hic qui extra portam ciuitatis
multis ẽ intuentib elatus. significat ho¬
minen lȩtali criminum funere sopora¬
tum. eandemq in suꝑ animȩ mortem
non cordis adhuc cubili tegentem: sed
ad multorum noticiam ꝑlocutionis ope¬
risue indicium quasi ꝑstiȩ ostia ciuitatis
propalantem. Im bene filius unicus
matris suȩ fuisse ꝑibetur: quia licet e
immaculata uirgo mater eccłia: singuli
tamen quiq fidelium uniuersalis se
ȩccłiȩ filios rectissime fatentur.Nam
& electus quilibet qͣndo ad fidem im¬
buitur filius est: quando alios imbuit
mater. An non materno erga paruulos
agebat affectu qui ait. filioli mei quos
iterum parturio donec formetur xp̃c
in uobis: Portam ciuitatis qua defun¬
ctus efferebatur: puto aliquem desen¬
sibus ẽẽ corporeis. Qui enim seminat
inter fr̃s discordias. qui iniquitatem in
excelsum loquitur: ꝑ oris portam extra¬
hitur mortuus. Qui uiderit mulierem
ad concupiscendum eam: ꝑ oculorum

Expanded text:
efunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve sui indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibetur, quia licet e immaculata virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est. Quando alios imbuit, mater. An non materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui uidebant eos. Et eraltato deo
ut dixi. predicato xp̃o. uisi sunt udei
a quibusclam uidȩis: uisi sunt defici¬
entes in scrutationib suis. Widebant
enĩ illi in nomine crucifixi & occisi
manib suis fieri tanta miracula. re¬
cesserunt corde ab eis: qui ꝑmansert̃
in impietate sua. Displicuit eis illorũ
duritia. quesierunt consiliũ salutis
suȩ : & dixerunt apłis. quid faciemus:
Conturbati gͦ sunt om̃s qui uidebant
eos. id est qui intelligebant: quia in

Expanded text:
omnes qui videbant eos. Exaltato Deo, omnes qui videbant eos. Exaltato Deo, ut dixi, praedicato Christo, visi sunt Judaei a quibusdam Judaeis, visi sunt deficientes in scrutationibus suis. Videbant enim illi in nomine crucifixi, et occisi manibus suis, fieri tanta miracula: recesserunt corde ab eis qui permanserunt in impietate; displicuit eis illorum duritia; quaesierunt consilium salutis suae, et dixerunt Apostolis: Quid faciemus? Conturbati ergo sunt omnes qui videbant eos : id est, qui intelligebant quod lin
Abbreviated transcription (Latin):
tationes. Quid est quod dixisti.
õ infelix astutia: Tantum deseris lu¬
cem consilii pietatis. & in ꝓfunda
uersutiȩ demergeris ut hoc dicas. di¬
cite quia uobis dormientib uenert̃
discipuli euis. & abstulerunt eum:
Dormientes testes. adhibes. Uere tu
ipse obdormisti. quia scrutando ta¬
lia defecisti. Si dormiebant. quid u¬
dere potuerunt: Si nichil uidert̃.
quomͦ testes sunt : Sed defecerunt
scrutantes scrutationes. Defecerunt
a luce dei. defecerunt in ipso affectu
consilioꝵ suoꝵ. Quando quod uolue¬
runt nichil ꝓficere potuerunt: utiq
defecerunt. Quare hoc: Quia acces¬
sit homo. & cor altum. & exaltatus est
ds̃. Propterea postea cũ inotuisset
xp̃i resurrectio. & ueniens sp̃s sẽs im¬
non timentes p̃dicare quod uiderant.
exaltato deo in maiestate sua. qui ꝓpt̃
nrãm infirmitatẽ humilis uidicatus
est. & ubi ceperunt tubȩ cȩlestes ꝑ¬
sonare uidicẽ uenturũ. quẽ pͥmo ui¬
derant iuidicatum: conturbati sunt

Expanded text:
t eum. Quid est quod dixisti, o infelix astutia, tantumne deseris lucem consilii pietatis, et in profunda versutia demergeris, ut hoc dicas: Dicite quia vobis dormientibus venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum! Dormientes tesipse obdormisti, qui scrutando talia defecisti. Si dormiebant, quid videre potuerunt? si nihil viderunt, quomodo testes sunt? Sed defecerunt scrutantes scrutationes: defecerunt a luce Dei, defecerunt in ipso effectu consiliorum suorum: quando quod voluerunt, nihil perficere potuerunt, utique defecerunt: Quare hoc? Quia accessit homo, et cor altum; et exaltatus est Deus. Propterea postea cum innotuisset Christi resurrectio, et veniens Spiritus sanctus imnon timentes praedicare quod viderant, exaltato Deo in majestate sua, qui propter nostram infirmitatem humilis judicatus est; et ubi coeperunt tubae coelestes personare judicem venturum, quem primo viderant judicatum, Conturbati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
iusti: & timuit om̃is homo. Qui ñ
timuerunt. nec homines fuerunt.
Timuit om̃is homo: id est omnis u¬
tens ratione. ad intelligenda quȩ fa¬
cta erant. Unde illi qui non tuue¬
runt pecora potius nominandi sunt:
bestiȩ potius immanes & truces. Leo
rapiens & rugiens: ille adhuc popłs.
At uero om̃is homo tunuit. iaest qui
credere uoluerunt: qui uidiciũ uen¬
tuxũ contremuerunt. łc. un

Expanded text:
t timuit omnis homo. Qui non timuerunt, nec homines fuerunt. Timuit omnis homo: id est omnis utens ratione ad intelligenda quae facta erant. Unde illi qui non timuerunt, pecora potius nominandi sunt, bestiae potius immanes et truces. Leo rapiens et rugiens, ille adhuc populus. At vero omnis homo timuit: id est, qui credere voluerunt, qui judicium venturum contremuerunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
illas scrutationes suas quas ꝑscrutan¬
tes defecerunt. ut etiam mortuo dño
& sepulto custodes ponerent ad sepul¬
chrum : Dixerunt eñ pilato. Sedu¬
ctor ille. Hoc appellabatur dñs iħc
do dicuntur seductores. Ergo illi
pilato. seductor ille inquiunt dixit
adhuc uiuens. post tres dies resur¬
gam. lube gͦ custodiri sepulchrũ.
usq in diem tertiũ. ne forte ueni

Expanded text:
illas scrutationes suas, quas perscrutanillas scrutationes suas, quas perscrutantes defecerunt, ut etiam mortuo Domino et sepulto, custodes ponerent ad sepulcrum? Dixerunt enim Pilato, Seductor ille; hoc appellabatur nomine Dodo dicuntur seductores: ergo illi Pilato, Seductor ille, inquiunt, dixit adhuc vivens: Post tres dies resurgam. Jube itaque custodiri sepulcrum usque in diem tertium; ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
qui occisus erat. transibant ante cru¬
cem uel stabant. & intuebantur illũ.
sicut ante psalmus p̃dixerat. fodert̃
manus meas & pedes meos. dinume¬
rauerunt omĩa ossa mea. ipsi uͦ con¬
siderauerunt. & conspexerunt me.
Tune caput agitabant dicentes. Si
filius di est. descendat de cruce. Tẽp¬
tauerunt quodãm. utrum filius dĩ
ẽẽt: & quasi inuenerant qͦd non ẽẽt.
quia insultantib alis de cruce ñ des¬
cendebat. Si descenderet de cruce.
filius d̃i esset. Quid tibi uidetur qui
de cruce non descendit. & de sepulchro
surrexit: Quid gͦ profecerunt: Qd
& si dñs non resurrexisset. quid ꝓfe¬
cissent. nisi quod ꝓfecerunt & ꝑse¬
cutores martyrũ. Nam & marty¬
res nondũ surrexerunt. & tam̃ illi
ñ ꝓfecerunt. nondum resurgentiũ
iam natalicia celebramus. Ubi est
furor seiuentiũ : Sagitte infantium.
facte sunt plage eorũ. & infirmatȩ st̃
suꝑ eos lingue eorũ. Quo ꝑduxerant

Expanded text:
qui occisus erat. Transibant ante cruqui occisus erat. Transibant ante crucem, vel stabant, et intuebantur illum, sicut tanto ante psalmus praedixerat: Foderunt manus meas et pedes meos; dinumeraverunt omnia ossa mea. Ipsi vero consideraverunt et aspexerunt me . Tunc caput agitabant dicentes: Si Filius Dei est, descendat de cruce. Tentaverunt quodammodo utrum Filius Dei esset, et quasi invenerunt quod non esset, quia insultantibus illis, de cruce non descendebat: si descenderet de cruce, Filius Dei esset . Quid tibi videtur qui de cruce non descendit, et de sepulcro surrexit? Quid ergo profecerunt? Quod etsi Dominus non resurrexisset, quid profecissent, nisi quod profecerunt et persecutores martyrum? Nam et martyres nondum surrexerunt, et tamen illi non profecerunt: nondum resurgentium jam natalitia celebramus. Ubi est furor saevientium? Sagittae infantium factae sunt plagae eorum, et infirmatae sunt super eos linguae eorum. Quo perduxerunt