comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Doffitium arbitri qui
int̾ te ⁊ fr̃m tuum de diuidedi
illinam ea quorum ꝑtem isi
uendidit. cum emptorib tib
commuma sũt.⁊ adu̾sus sin¬
gulos arbitrum pet̾e debes. s
ab illorum quoq sotietate di¬
sceli placeat. ¶Tmmaũt re-¬
gionib diuid aliꝗs agerm

Expanded text:
 officium arbitri, qui inter te et fratrem tuum dividendis illi. nam ea, quorum partem is vendidit, cum emptoribus tibi communia sunt et adversus singulos arbitrum petere debes, si ab illorum quoque societate discedi placeat. Cum autem regionibus dividi aliquis ager
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ exhinusmodicã babuit ea q̃¬
titate quẽ ĩ fr̃s couata ẽ tota hu¬
iusmodi portio ad eas ꝑsonas ꝑ¬
ueniat. quarum oocasione res
ad patrem reu̾tit ¶ Ea ĩgit̃ que ĩi
pat̾na ꝑ sona diximus. optine̾.
pat̾num.ł mat̾num. ⁊ͥ inima.¬

Expanded text:
 ex huiusmodi causa habuit ea quantitate quae in fratres collata est, tota huiusmodi portio ad eas personas perveniat, quarum occasione res ad patrem revertitur. Ea igitur, quae in paterna persona diximus, obtinere paternum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃auit. s̃ ñ post ꝯtrarium cius in¬
ditium ꝓbet̾ parbitrium du¬
dende hr̃ditatis pcipnaẜa duidi¬
cãri sepe rescriptum ẽ hisita¬
q si patri successisti. quenino¬
mine tuo quecdam ꝯpasse dicĩ
adu̾sus sororem tuam ap̃p̃si¬
dem ꝓuincie. si res intẽgraẽ
utipotes. ¶ In comiumaũt
hr̃ditate qn sumptus abuno
facti bona fide. fimilie hr̃ciscũ¬
de iudicio ł negorum gestorũ¬
ĩ famile herciscunde iidicio.
earum ⁊̃ rerum quas excobr̃di¬
b ꝗdam de communb asũpi¬
ẜunt ł det̾iores fecerunt. rõne¬
eẽ habendam eiusq reiceteris.
prandar in dempitatem
iudicio abimo psolido reinetu
tꝯmumis: uenim̃date p̾tuu
ñ uẽnit si mandati si p̃cesfit. co¬
tium possidẽat hrditas abto pe

Expanded text:
us iudicium probetur, per arbitrium dividendae hereditatis praecipuas adiudicari saepe rescriptum est. his itaque, si patri successisti, quem nomine tuo quaedam comparasse dicis, adversus sororem tuam apud praesidem provinciae, si res integra est, uti potes. In communi autem hereditate quin sumptus ab uno facti bona fide familiae erciscundae iudicio vel negotiorum gestoruin familiae erciscundae iudicio earum etiam rerum, quas ex coheredibus quidam de communibus absumpserunt vel deteriores fecerunt, rationem habendam eiusque rei ceteris praestandam indemnitatemido rei ommunis venumdatae pretium non venit, sed mandati, si praecessit, cotium possideat, hereditas ab eo pe
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑĩdiuisoi portionem eam q̃
inimitio ip̃ius fuit. ĩ omnibro
munib reb retinẽ certissimũ
ẽlim̃ portionem tuam cũ recłdi¬
tib arbitrio iudicis familie hẽ¬
ciscunde ꝑcipe potes ex factam̃t
cohr̃des diuisione mullum p̃¬

Expanded text:
iso portionem eum, quae initio ipsius fuit, in omnibus communibus rebus retinere certissimum est. unde portionem tuam cum reditibus arbitrio familiae erciscundae percipere potes, ex facta inter coheredes divisione nullum p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fr̃mtuum ut ꝓponis faeta ri i¬
nita habenda ẽꝙ tmi scriptura
secuta non ẽ cum fidẽs rei gesta
ratam diusionem satis affir
rum peculia post mortẽ patris
recipiat tantam qͣntitatem in
fr̃m tuum equoiure dunsa s̃¬

Expanded text:
 tuum, ut proponis, facta irrita habenda est, quod eam scriptura secuta non est, cum fides rei gestae ratam divisionem satis adfirrum peculia post mortem patris recipiat tantam quantitatem, infratrem tuum aequo iure divisa s
Abbreviated transcription (Latin):
xor tua nmõtio
rit cum heresei existeres ad¬
huc imimatrimomo tuo fu¬
it famibe lcrciscunde actiõer
ad exequendam dotem ẜm
uiris pridem placitum adũ¬
sus cohr̃des tuos nactus es.e¬
q retines: ⁊̃ si postea dumtu¬
bi miptaẽ decessit. Idm.
diuidende hr̃ditatis iudicio ẜ
iuris formam. experire iuder
datus s. ꝗd acohr̃de q̃ tue porti¬
onis hr̃ditate sul larummi fuĩt
ꝓbãtum adiudicationib fẽi¬

Expanded text:
xor tua si mortuo rat, cum heres ei extiteris, adhuc in matrimonio tuo fuit, familiae erciscundae actionem ad exsequendam dotem secundum iuris pridem placitum adversus coheredes tuos nactus es eamque retines, etiam si postea, dum tibi nupta est, decessit. PP.dividendae hereditatis iudicio secundum iuris formam experire. iudex datus, si quid a coherede etiam tuae portionis ex hereditate sublatum fuerit probatum, adiudicationib
Abbreviated transcription (Latin):
moraret᷑ alt̃ nõ ex portandus
uenundaret̃ /pm̃ s offensam
scripturi ñ ꝓbet᷑ uel aliis tam̃
ytim cum post̾iora eorum tae¬
ua merita dep̃bendunt᷑. ut ira
dm̃ potuerit irigarinonis¬
simam eius uolũtatem arba¬
t̃ fimilie herciscunde seq̃uet᷑.¬

Expanded text:
moraretur, alter vero exportandus venumdaretur. proinde si offensam scriptura non probetur, vel aliis tament, praesertim cum posteriora eorum talia merita deprehenduntur, ut ira domini potuerit mitigari, novissimam eius voluntatem arbiter familiae erciscundae seq
Abbreviated transcription (Latin):
Pp̃r. SImandatum solius
mãriti secutus tã ip̃ms qͣm i¬
xoris eius negotia gesfist tã
tibi qͣm mulieri ĩuicem ne¬
gotiorum gestorum opetit
actio Ip̃i sape ꝗ mandarta
ad usus ie mindot actio ẽ. s

Expanded text:
. Si mandatum solius mariti secutus tam ipsius quam uxoris eius negotia gessisti, tam tibi quam mulieri invicem negotiorum gestorum competit actio. Ipsi sane qui mandavit adversus te mandati actio est: sed
Abbreviated transcription (Latin):
siuiũs ꝯstitutusi donandi nĩo
recumam dectit. Ci igit pater
nius suruns ꝯstitũtus. pro
patre suo negotumgerens
ñ p̃ceclente ĩandato debitũ
eius souuͣt negorum gestoꝵ¬

Expanded text:
iuris constitutus donandi animo pecuniam dedit. Si igitur pater tuus sui iuris constitutus pro patre suo negotium gerens non praecedente mandato debitum eius solvit, negotiorum gesto
Abbreviated transcription (Latin):
ñ debes redde itaq ꝙ fisco nr̃o
debes ac si ꝯuentus uelud acre¬
ditore fuĩs q̃i tibi num̃asse
pecumam negas exceptione ũ
Mp̃r. ¶⁊itutores fi¬
uorimi tilorum suspectõ
fact̃res. eisqr demq tutorẽ
seucuratores pet̾es munẽ
piẽtitis fungebaris. que
cã non admittit negotioꝵ
pet̾e possis. cuimi. ⁊̃ sĩquis pro
affectione domestica aliquoᷤᷤ
sumptus fecerit nlla rone
eos repetere põt᷑.¬

Expanded text:
non decet. Redde itaque fisco nostro quod debes, ac si conventus velut a creditore fueris, quem tibi numerasse pecuniam negas, exceptione non tutores filiorum tuorum suspectos faceres eisdemque tutores seu curatores peteres, munere pietatis fungebaris: quae causa non admittit negotiorupetere possis, cum etiam, si quis pro adfectione domestica aliquos sumptus fecerit, nulla ratione eos petere pot
Abbreviated transcription (Latin):
stitisti. reldi tibi ñ nstarõne
postulas cũ id cxigẽte mat̾na pi¬
etate fecĩs.siꝗd aũt ĩ reb eoꝵ uti¬
lit̃ ⁊ ꝓbabilimore ĩ pẽdistisi ñ
i̾ mat̾na lib̾alitate s recipiẽti
aĩo frcisse ostẽderis. id negoru
gestoꝵ ctione ꝯseꝗ potes

Expanded text:
aestitisti, reddi tibi non iusta ratione postulas, cum id exigente materna pietate feceris. Si quid autem in rebus eorum utiliter et probabili more impendisti, si non et hoc materna liberalitate, sed recipiendi animo fecisse ostenderis, id negotiorum gestorum actione consequi potes
Abbreviated transcription (Latin):
q gradis sacerdotio fulciunt᷑.
ł cłicatus honore censẽt. extra¬
nearum sibi mulierum int̾¬
dicta ꝯsortia cognoseant. haci
eis tm̃ facultate ccessa.ut ma¬
tres filias atͣq enmanas. int̾¬

Expanded text:
 gradus sacerdotio fulciuntur vel clericatus honore censentur, extranearum sibi mulierum interdicta consortia cognoscant: hac eis tantum facultate concessa, ut matres filias atque germanas int
Abbreviated transcription (Latin):
mcis q̃ł ꝗblibet locis suntꝰ
stitute ełi ci ñ ex alia pone uel
iũco si exeo ubi eccłam eẽ con¬
⁊ sifit ordinent᷑. ut ꝓprie cͤapi¬
tationis onus ac sarcinam. re¬
cognoseant. Ita ut ꝓmagniti¬
dine ł celebritate umꝰ cuiusq
uici. eccłus certus ñdicio ep̃i

Expanded text:
 quibuslibet locis sunt constitutae, clerici non ex alia possessione vel vico, sed ex eo, ubi ecclesiam esse constiterit, ordinentur, ut propriae capitationis onus ac sarcinam recognoscant: ita ut pro magnitudine vel celebritate uniuscuiusque vici ecclesiis certus iudicio epi
Abbreviated transcription (Latin):
maneãt.⁊ geñaliter ꝗcꝗd sacra¬
tissimis ꝯstitutionib libris p¬
rudentium n cautum ẽ. ꝙ. ñ
trarium huic legi ĩueniat᷑. ⁊ ħ̃
ĩsua maneat firmitate ⁊ exscip¬
ulatu actiom aggregetur. licet
ĩ re uroria tractatuẽ. Que o
legem date fu̾int. ł ꝑmisse .ł. ĩ¬

Expanded text:
Et generaliter quidquid sacratissimis constitutionibus vel libris prudentium cautum est, quod non contrarium huic legi inveniatur, et hoc in sua maneat firmitate et ex stipulatu actioni adgregetur, licet in re uxoria tractatum est. 16dlegem datae fuerint vel promissae vel
Abbreviated transcription (Latin):
scipulatus ẽ dotemł pactum
fecĩt. tũc p̃sumat᷑ mulierem ip¬
sam stipulationem fecisse. ut
ei dos ex huius modi casuaccet
dat. neqzeniz ĩ hac specie uolu¬
mus uideri extrancum tacita¬
⁊mulierib introdurmnus. ¶
uadũsus miiliẽs ꝯũtat᷑. Immo
magis ĩ huuismoli dotib que
ad extraneis dant. ł ꝓmittunt᷑.
stipulationemausi exp̃ssim
extraneus sibi dotem reddi pac¬
tus fuĩt ł stipulatus cum donã¬
se magis mulieris. qͣmsibi a¬
liꝙ uis ẜ̃uasse. extraneus ñ sti¬
pinando iudet. Ex trancum a¬
utem ĩ telliginius om̃em. cit᷑
parentem ꝑuirilem sexumi
ascendentem ⁊ ĩ põtestate dota¬
tat ꝑsonam hñtem. Parenti
petebat᷑. si ꝗdem rei uxorie fuãt
actio. non pot̾at solus pat sine
ꝯsensu filie sue agere. ⁊ sinee¬
dumactione mot̾a ab hac luce
fua̾t subtractus.⁊ silis ꝯtestata

Expanded text:
stipulatus est vel pactum fecerit, tunc praesumatur mulier ipsa stipulationem fecisse, ut ei dos ex huiusmodi casu accedat. 13b . Neque enim in hac specie volumus videri extraneum tacitamulieribus introduximus, hoc adversus mulieres convertatur. Immo magis in huiusmodi dotibus, quae ab extraneis dantur vel promittuntur, stipulationem, nisi expressim extraneus sibi dotem reddi pactus fuerit vel stipulatus, cum donasse magis mulieri quam sibi aliquid ius servasse extraneus non stipulando videtur 13c . Extraneum autem intellegimus omnem citra parentem per virilem sexum adscendentem et in potestate dotandam personam habentem: parenti petebatur, si quidem rei uxoriae fuerat actio, non poterat solus pater sine consensu filiae suae agere : et si necdum actione mota ab hac luce fuerat subtractus et si lis contestata
Abbreviated transcription (Latin):
solus actionem haabebat osensi
filie ñ expectato. ⁊ si dececlebat.
ad suos hr̃des transmictebat. S
rei uxorie ius ⁊ ĩ exstipulatu ac¬
tione transponẽ satis humanũ
satispium satis utue matrimo¬
didotał italici alienationem ꝓ¬
hibebat fieri amarito ñ ꝯsenti¬
ente muliẽ. ypothecam aũt
nec si mulier ꝯsentiebat. int̾ro¬
gati sumus. si oꝑtet huiusmo¬
da sanctionem ñ fuꝑ italicisi
candem obyuationem ñ tm̃ ĩ
⁊̃ ex hac lege donaunnus suffiqi¬
ens ht̃ remedium mulier. ⁊ su
maritus fundum alienare uo
pothece eius mnuant̃ necessa¬
uenire. ħ tantum mõ ad̾clito.i
ut fundum dotalem ñ solum
ypothece titulo dare. nec osẽ
inopiam licet enmanastasia¬
ña lex de ꝯsentiẽtib mulieribꝰ
ł suoiure renuntiantib loꝗt᷑¬

Expanded text:
solus exactionem habebat consensu filiae non expectato et, si decedebat, ad suos heredes transmittebat. Sed rei uxoriae ius et in ex stipulatu actionem transponere satis humanum, satis pium, satis utile matrimodi dotalis Italici alienationem prohibebat fieri a marito non consentiente muliere, hypothecam autem nec si mulier consentiebat, interrogati sumus, si oportet huiusmodi sanctionem non super italicis eandem observationem non tantum in etiam ex hac lege donavimus, sufficiens habet remedium mulier, et si maritus fundum alienare volpothecae eius minuantur, necessaubvenire hoc tantummodo addito, ut fundum dotalem non solum hypothecae titulo dare nec conseninopiam. Licet enim Anastasiana lex de consentientibus mulieribus vel suo iuri renuntiantibus lo
Abbreviated transcription (Latin):
dñum ⁊ ꝑiculum mariti ẽgn
fundo aũt mestimato ꝗ ⁊ dota¬
lis ꝓprie nũncupat̃. maneat iꝰ
ĩtactum exlege ꝗdem iulia ĩꝑ¬
fectum. ex nr̃a aũt auctoritate
plenum. atq moĩb t̃ris effui¬
sum.⁊ ñ tantum ĩ italicis ⁊ so¬
la ypotheca glusum. ¶Alud
⁊̃ generalit p̃senti adłe ianctõi

Expanded text:
nium et periculum mariti est: in fundo autem inaestimato, qui et dotalis proprie nuncupatur, maneat ius intactum, ex lege quidem Iulia imperfectum, ex nostra autem auctoritate plenum atque in omnibus terris effusum et non tantum italicis et sola hypotheca conclusum. Illud etiam generalite
Abbreviated transcription (Latin):
tes si ĩ posterum aut suꝑ taxan
tis ꝯstringere. quinquaginta li¬
brarum auri sollutione ꝑcellid̃¬
polus ⁊ int̃dictis corporum pa¬
ctionibz. commissas forte. si h̃i
euenerit. salubrime nr̃e dispoi¬

Expanded text:
tes si in posterum aut super taxandtis constringere, quinquaginta librarum auri solutione percelli depoliis et interdictis corporum pactionibus commissas forte, si hoc evenerit, saluberrimae nostrae dispo
Abbreviated transcription (Latin):
exceptis uidelicet hisꝗ legatoꝵ
psarum quolib tp̃r ad nr̃ami
dem̃tiam mittendorum itemꝰ
comitati merces durerũt com¬
mutandas ꝗb humanitatis ⁊
legationis ĩ tuitu extra p̃finiti
⁊̃ loca m̾eandi copum ñ denega¬
mus. msi subspetie legationis
diutius ĩ qualibet ꝓunntia rei¬
scidentes. nec legati reditumi
rint. cum resederĩt pena huũ
sanctiomis ꝑsequitur.
Essante ommambitio¬
ne onmilicentu angentorum
seragĩta triuni colligiatorum
nũs maneat. nulliq his adclẽ¬
dimutandiue.ł indefũcti locũ
substituendi pateat copia ita
ut iuditio. tue seclis. subip̃o p̃
sentia corporatorum ĩ eorum
locum quos humam subtrax¬
erĩt. easus exeodem quo illi fu

Expanded text:
Exceptis videlicet his, qui legatorum Persarum quolibet tempore ad nostram clementiam mittendorum iter comitati merces duxerint commutandas, quibus humanitatis et legationis intuitu extra praefinita etiam loca mercandi copiam non negamus, nisi sub specie legationis diutius in qualibet provincia residentes nec legati reditum arint, cum resederint, poena huius sanctionis persequetur.Cessante omni ambitione, omni licentia quingentorum sexaginta trium collegiatorum numerus maneat nullique his addendi mutandive vel in defuncti locum substituendi pateat copia, ita ut iudicio tuae sedis sub ipsorum praesentia corporatorum in eorum locum, quos humani subtraxerint casus, ex eodem quo illi fu
Abbreviated transcription (Latin):
rio nr̃o ꝯferri prisea ĩ stitutiodiᷤᷤ¬
posuerat. atq hanc t̾tiam in beir᷑
ad eo ĩ dicione urbiu manci¬
piumq ꝯsistere. ut ꝓprii ꝯpendii
curam ñ maleno potius quan
ĩ suo arbitrio nouĩnt ꝯstitutam
Designate igit᷑ ꝯsor tuimi portio¬
ms eatenus niri ordinum cun¬
tatumq obnornum maneat.ũ
sibi noui̾nt ꝯtributam.¬

Expanded text:
ro conferri prisca institutio disposuerat : atque hanc tertiam iubemus adeo in dicione urbium municipumque consistere, ut proprii compendii curam non in alieno potius quam in suo arbitrio noverint constitutam. Designatae igitur consortium portionis eatenus iuri ordinum civitatumque obnoxium maneat, ut sibi noverint contributam.
Abbreviated transcription (Latin):
tenius ẽ patriatua. ut extra¬
ordinario aurilio uiuari de¬
beat.alega p̃sidi ꝓunitie que
ilibellum ꝯtulisti ꝗ rediligẽ¬
t̃ inspecta utilitatem cominu¬
nem ĩtitu. scribet nob̾ que cõ¬
pererit. ⁊ an habenda sit ratiot
nr̃i.⁊ quatenus estimabimus
¶.¶ Ectigalia noua nec decre
tigaliaio sultis princĩpeb ĩsti¬
tii. Ergo exigi aliꝗd ꝙ ñ licite
postatin. ꝯpetens index uetabit.¬

Expanded text:
extraordinario auxilio iuvari debeat, adlega praesidi provinciae quae in libellum contulisti : qui re diligenter inspecta utilitatem communem intuitus scribet nobis quae compererit, et an habenda sit ratio vestri et quatenus, aestimabimus. Vectigalia nova nec decrettigalia inconsultis principibus institui. ergo et exigi aliquid, quod illicite poscatur, competens i
Abbreviated transcription (Latin):
HEgotiatores seq ad
quoq homines necessitatem.
debitam pensionum ut hones¬
tas postulat agnosce̾ moueant
ut ꝑcunctos ꝗ captant emolum¬

Expanded text:
egotiatores, si qui ad quoque homines necessitatem debitam pensionum, ut honestas postulat, agnoscere moneantur, ut per cunctos, qui emolum
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝗ̃s ĩclitas nommnatir
utustis legib ciuitates tͣnsgre¬
dientes ip̃i ł ꝑegrinos negotia
seu cuiuspiam dignitatis siue
immilitia ꝯstituti sciant s̃bi
aut abhuius modi temeritate
penitus abstinendum. aut su¬
pradicta supplicia subeunda.

Expanded text:
i inditas nominatim vetustis legibus civitates transgredientes ipsi vel peregrinos negotiatseu cuiuspiam dignitatis sive in militia constituti, sciant sibi aut ab huiusmodi temeritate penitus abstinendum aut supra dicta supplicia subeunda.
Abbreviated transcription (Latin):
euismodi rescriptionenitat᷑
cã eadem sit. uectigalium ⁊ cñ
ñ ẽ parua functio que debet abi
omnib ꝗ neg̃ationis seu tͣnsfe¬
rendarum mertium hñt curã¬
equaratione dependi exceptis
nauicularus cum sibi remge

Expanded text:
itatur, cassa eadem sit. vectigalium enim non parva functio est, quae debet ab omnibus, qui negotiationis seu transferendarum mercium habent curam, aequa ratione dependi: exceptis naviculariis, cum sibi rem ge
Abbreviated transcription (Latin):
Apr. U Ectigalia quecumq
quelibet enntates sibiac sinsi
curiis ad angustiarum suaru
solatia quesierũt sie illa func¬
tionib curialium ordinum ꝓi¬
futura sũt. seu ꝯbcumq aluis e¬
arundem cuitatib usib desig¬
nant̾. firma his atqr ad habendͤ

Expanded text:
p. Vectigalia, quaecumque quaelibet civitates sibi ac suis curiis ad angustiarum suarum solacia quaesierunt, sive illa functionibus curialium ordinum profutura sunt seu quibuscumque aliis earundem civitatum usibus designantur, firma his atque ad habend
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rumpat̃. tempus exigendis
uectigalib p̃stitutum. quo ꝑac¬
to tp̃re illicitationum uira aluc¬
tionumq recreari oꝑtet ac simi
reb quas ad usum ꝓprium ł adi
fiscum ĩ ferũt. ł exercendi iuris
gr̃a reuehũt nullum uectigal a
stationaniis exigat᷑. ea uõ que ex̃¬
portant̾ solite p̃statiom subiuc¬
gamus capitali pena ꝓposita stai¬
tionariis.⁊ urbanis militib. ⁊ ce¬
tis ꝑsonis quoriauaritia idi
temptari firmitur¬

Expanded text:
interrumpatur tempus exigendis vectigalibus praestitutum. Quo peracto tempore licitationum iura conductionumque recreari oportet ac simirebus, quas ad usum proprium vel ad fiscum inferunt vel exercendi ruris gratia revehunt, nullum vectigal a stationariis exigantur. Ea vero, quae exportantur, solitae praestationi subiugamus: capitali poena proposita stationariis et urbanis militibus et ceteris personis, quorum avaritia id temptari firmatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗnqmum factum dicit᷑.si lit
si ip̃a non extat. nec dolo supprĩã¬
t̃. p̃tium peti põt.
nes. pena ꝯmissi tenerent᷑. ꝓmd̾
deposito h̃ metu si qua potiora
te debe apparuent ersolue.

Expanded text:
nium factum dicitur, si si ipsa non extat nec dolo supprimatur, pretium peti potestnes poena commissi tenerentur. proinde deposito hoc metu, si qua portoria debere te apparuerit, exsolve.
Abbreviated transcription (Latin):
cendorum mercatium aut
nundinarum licentiamais
uẽtum ĩdulto ł nr̃a auetorita¬
te meruerũt ita benefitio re¬
scripti poniant᷑. ut nullum ĩ
m̾catib.atq nundinis exne¬
gotiatorum mncib ꝯueniant.
ẽ ĩ uenalitus aut locorum tp̃a¬
li questu. ⁊ ꝯmodo priuata ex¬
actione sectentu. ł sub p̃textr.
priuati debiti aliqͣm ibidem ꝯ¬
currentib molestiam. possint
ĩferre. de xectigalib ⁊ rõt̾cus¬

Expanded text:
m mercatuum aut nundinarum licentiam vel veterum indulto vel nostra auctoritate meruerunt, ita beneficio rescripti potiantur, ut nullum in mercatibus atque nundinis ex negotiatorum mercibus conveniant, vel in venaliciis aut locorum temporali quaestu et commodo privata exactione sectentur, vel sub praetextu privati debiti aliquam ibidem concurrentibus molestiam possint inferre. DE VECTIGALIBVS ET C
Abbreviated transcription (Latin):
aduictum.ł ad q̃mcumq i
usum ꝑtinentes. speciei. auel
cuussibet mat̾ie. ꝓsua aucto¬
ritate ł sacro iam elicitoł ĩ po¬
sterum eliciendo rescripto. a¬
ut pragmatica sanctione ł sa¬
monopolium audeat. exercere.
ne ue ꝗs illicitis habitis ꝯuer¬
tionib ꝯuirare. aut pacisci. ut
species diu̾sorum corporum ⁊¬
negotiationis. ñ minoris qͣm
inter se statuerint uenunden¬
t̃. eclifitiorum quoq artifices
ł erga labii aliorumq diu̾soꝵ¬

Expanded text:
ad uictum vel ad quemcumque usum pertinentis speciei vel cuiuslibet materiae pro sua auctoritate, vel sacro iam elicito aut in posterum eliciendo rescripto aut pragmatica sanctione vel samonopolium audeat exercere, neve quis illicitis habitis conventionibus coniuraret aut pacisceretur, ut species diversorum corporum negotiationis non minoris, quam inter se statuerint, venumdentur. Aedificiorum quoque artifices vel ergolabi aliorumque diverso
Abbreviated transcription (Latin):
eum tibiaccidit. ꝯpetens uid̾x
ut iam pridem placuit prestai
lubẽbit.
pridem ꝯ pasti post anni tẽmpuᷤ
fugisse qua rõne eo nomme cuz
uenditore eisdem ꝯgredi que¬
ras ñ possum aĩadũte ⁊ enimi
redibitoriam actionem sex m̃¬
sium. tp̃rib.ł quanto minoriᷤ
anno ocludi manifesti uiris est.

Expanded text:
eum tibi accidit competens iudex, ut iam pridem placuit, praestari iubebit.pridem comparasti, post anni tempus fugisse, qua ratione eo nomine cum venditore eiusdem congredi quaeras, non possum animadvertere : etenim redhibitoriam actionem sex mensum temporibus vel quanto minoris anno concludi manifesti iuris est.
Abbreviated transcription (Latin):
sit opus impleãt.aut iunc¬
tam alteri sollicitudmem alt̃
int̾cipiat data licentia unicini¬
q ab altero ĩchoatum ⁊ derelie¬
tum opus palt̾um sine aliquo
timore dispendii ĩ plere. om̃q
huiusmodi facmoradenuintia¬
di sine ulla formidine ⁊sineu¬
ditiariis sumptib. ¶ Siquiᷤᷤ
aũt mono polum ausus fũit.
exercere. bonis ꝓpriis spoliatus
ꝑpetuitate dampnet. exiliis ce

Expanded text:
sit opus impleat aut iniunctam alteri sollicitudinem alter intercapiat : data licentia unicuique ab altero inchoatum et derelictum opus per alterum sine aliquo timore dispendii implere omnique huiusmodi facinora denuntiandi sine ulla formidine et sine iudiciariis sumptibus. Si quis autem monopolium ausus fuerit exercere, bonis propriis spoliatus perpetuitate damnetur exilii. Ce
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r.  Abito semel bona fi¬
de ꝯtractti mancipioq subtrac¬
to⁊̃ p̃tio soluto ita demum re¬
petendi p̃tii potestas ẽ ei ꝗ may¬
cipium ꝯꝑauĩt largienda. si il¬
lud ꝙͣ direrat fugitiuum pot̾it
exhibe. h enim ñ solum ĩbar¬
re p̃scriptum ẽ.

Expanded text:
. Habito semel bonae fidei contractu mancipioque suscepto et pretio dissoluto ita demum repetendi pretii potestas est ei qui mancipium conparaverit largienda, si illud quod dixerit fugitivum potuerit exhibere. Hoc enim non solum in barr
Abbreviated transcription (Latin):
POnsolum aurum barbariͦ
si ult̾ius. aurum ꝓmancipiis uł
q specieb. ad harbaricum fuerit
tñslatum am̃catorib. ñ iamda¬
pins s supplicus subiugentur.
s si uidex id reptũm ñ iundicat
tegere ut ꝯscius cruminosa festi
lib ⁊ honorum luce ꝯspicuos. ⁊
patrimomo ditiores ꝑnitio su.
urbib m̃cimonum ex ereere ꝓ¬
hibitus ut int̾ plebeios ⁊ nei¬
gotiatores facilius sit em̃di uẽ
pĩonarum regi subiectos nitraca
t᷑ archana. Sullus igit᷑ post h̃
imꝑionr̃o subiectus.ultra içi¬
bĩ callincum ⁊ arthaxate eñidi
siue uendrndi species cã ꝓficisci
audeat. nec p̃t̾ memoratas ciuta¬
tes cum ꝑsa mces existimer com¬
exiuii se pene semꝑ it̾ne subden¬
dum ñ defuturi õ uidices eorũ¬
q apparitiones ꝑsingulos otrae¬
tus ꝗ extra nemorata leca fuint.
agitati.xxx. librarum auri ꝑ cõ¬
dempnatione. ꝑquorum limi¬
tes. ad ĩhibita loca m̾candi gr̃a t
romamiis s ꝑsa comini cauerint.

Expanded text:
on solum aurum barbaris si ulterius aurum pro mancipiis vel e speciebus ad barbaricum fuerit translatum a mercatoribus, non iam damnis, sed suppliciis subiugentur, et si id iudex repertum non vindicat, tegere ut conscius criminosa festinlibus et honorum luce conspicuos et patrimonio ditiores perniciosum urbibus mercimonium exercere prohibemus, ut inter plebeium et negotiatorem facilius sit emendi venPersarum regi subiectos ultra ea ur arcana. Nullus igitur posthac imperio nostro subiectus ultra Nisibin Callinicum et Artaxata emendi sive vendendi species causa proficisci audeat nec praeter memoratas civitates cum Persa merces existimet comexilii se poenae sempiternae subdendum. Non defutura contra iudices eorumque apparitiones per singulos contractus, qui extra memorata loca fuerint agitati, triginta librarum auri condemnatione, per quorum limitem ad inhibita loca mercandi gratia Romanus vel Persa commeaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
orum gere̾t patrimonium.
tutorib eorum securritatem
ꝓmĩsit. ĩ fidenissorem p̃stite¬
rit. ł pignora decłit. qm̃ quo¬
dam mõ suum negotium ge̾¬
sisse uidet senatus ꝯsulti au:¬
xilio neq ip̃a neq fidenissor
ab eap̃stitus. neq res eius pi¬
gnorite adiunuant᷑. Sin aũt
tutore se er cusart uolente ip̃a
se int̃posuit ĩdempnitatem
ei repmĩttens. auxilio senat᷑
ꝯsulti uti mimine ꝓhibetur.
Siĩo cutores petiit. ⁊ sponter
ꝑiculum suscepit quominꝰi
teneat᷑. auctoritate uris tuet᷑.¬

Expanded text:
m, tutoribus eorum securitatem promiserit et fideiussorem praestiterit vel pignora dederit, quoniam quodammodo suum negotium gessisse videtur, senatus consulti auxilio neque ipsa neque fideiussor ab ea praestitus neque res eius pigneratae adiuvantur. Sin autem tutore se excusare volente ipsa se interposuit indemnitatem ei repromittens, auxilio senatus consulti uti minime prohibetur. Sin vero tutores petiit et sponte periculum suscepit, quominus teneatur, auctoritate iuris tuet
Abbreviated transcription (Latin):
tua res tue a marito tuo pigno
ditrice auxilio senatus ꝯsulti
utipotes. Qd̾ si patientiam p̃s¬
titistiut qiͣsuas res maritus
obligaret deciꝑe uolunti mu¬
tuam pecuniam dantem. ⁊ id̾o¬
ñ tibi suecurrẽt senatus ꝯsul¬
co. quo ĩfirmitati ñ callidita¬
timulierum ꝯsultum ẽ.¬

Expanded text:
tua res tuae a marito tuo pignorditrice, auxilio senatus consulti uti potes. Quod si patientiam praestitisti, ut quasi suas res maritus obligaret, decipere voluisti mutuam pecuniam dantem et ideo tibi non succurretur senatus consulto, quo infirmitati, non calliditati mulierum consultum e
Abbreviated transcription (Latin):
ceptione ꝙ deint̃̾cessiombri¬
ptisti qm̃ principalit̃ ip̃adeb¬
trix fuistiseius enimsenatus
ꝯsulti exceptio tunt mulieĩ
dat̃cum principalit ip̃a nicħ̾
debet. s ꝓaliodebitore apudere¬
ditorem eius int̾cessit. Ginãt
ꝓcreditore suo aliis se obliga¬
uc̃rũt. ł abeo se ł debitorem t¬
suum delegari passe sũt. hinꝰ¬
modi senatus ꝯsulti auxiliu¬

Expanded text:
intercessioniptasti, quoniam principaliter ipsa debitrix fuisti. Eius enim senatus consulti exceptio tunc mulieri datur, cum principaliter ipsa nihil debet, sed pro alio debitore apud creditorem eius intercessit: sin autem pro creditore suo aliis se obligaverunt vel ab eo se vel debitorem suum delegari passae sunt, huiusmodi senatus consulti auxiliu
Abbreviated transcription (Latin):
goria rescriptis reuocari ñ õꝑtet
nec enim que ꝯstituta sunt.¬
ic̃ ut adiocatorum error uci¬
gatoribustͥ nõ noceat tibi ⁊ o
pati lari postũt cuna p̃sentẽ
neq eãe palam exotmentuadẽ¬

Expanded text:
gotia rescriptis revocari non oportet. Nec enim quae constituta sunt, ut advocatorum error litigatoribus non noceat, tibi etiam opitulari possunt, cum te praesentem neque causae palam ex contine
Abbreviated transcription (Latin):
ocotem suscepisse dotalib in¬
strum̃tis scriptum sit. ommq
ꝑsone qͣm dotem suscepisse u¬
na cum marito oscribit᷑. ⁊ eniᷤ
similit ehr̃dib ita tñ.ut intra
annum tm̃ ꝯtinuum amorte
mariti l mulieris. i missione
repudii ꝯputandum ea licey¬

Expanded text:
otem suscepisse dotalibus instrumentis scriptum sit, omnique personae, quam dotem suscepisse una cum marito conscribitur, et eius similiter heredibus, ita tamen, ut intra annum tantum continuum a morte mariti vel mulieris vel missione repudii computandum ea lice
Abbreviated transcription (Latin):
donatione sĩ priorem mariturr
matrimomno priormulier i
ut nulla ex eo ꝓeccle possit ex¬
actio p̃cipimus. Eadem custo¬
diri censemus. siue pat̾ ꝓfilis
siue mat̾ siic ip̃e ducturus
xorem siniuris ꝯstitutus fiĩ

Expanded text:
donatione, si priorem maritum mmatrimonio prior mulier in ut nulla ex eo procedere possit exactio, praecipimus. Eadem custodiri censemus, sive pater pro filio sive mater sive ipse ducturus uxorem sui iuris constitutus sive
Abbreviated transcription (Latin):
ceptionem opone̾ non soluro
morte mulierisł repudio diᷤ¬
soluto matrimomo. s ⁊̃ hẽdi¬
b mariti cuius morte dissoly¬
tum ẽ marrimonium socero
⁊ł eius hr̃dib. si cum filio su

Expanded text:
solum morte mulieris vel repudio dissoluto matrimonio, sed etiam heredibus mariti, cuius morte dissolutum est matrimonium, socero etiam vel eius heredibus, si cum filio su
Abbreviated transcription (Latin):
morie. pactaᷤ lucroram dotis⁊
añ nuptias conationes paria
cupientes p̾cipimus disparibꝰ
eius pactis maiorem lucri ꝑtẽ
adminorem declũciut eomõ
ut̃q minorem ꝑtemlucret᷑.
mina idẽ feneratitias eantio¬
nes que exͣ dotem sũt declerit.
ut loco paraphertiarin. aprid
maritum maneant ⁊ ħ detali
actiones maritus siue directaᷤ
Sanccimus itaq siqd tale eue¬
nerit. actiones ꝗdem omnim
ap̃uxorem manẽ licerctiami
aũt marito dari easdẽ actõe mo¬
bition: ab exigenda ⁊ usuraᷤ
ꝗdem cerum curã se ⁊ uxorez

Expanded text:
moriae pacta lucrorum dotis et ante nuptias donationis paria cupientes praecipimus disparibus eis factis maiorem lucri partem ad minorem deduci, ut eo modo uterque minorem partem lucretur. mina id est feneraticias cautiones quae extra dotem sunt dederit, ut loco paraphernarum apud maritum maneant, et hoc dotali ex his actiones maritus sive directas Sancimus itaque, si quid tale evenerit, actiones quidem omnimodo apud uxorem manere, licentiam autem marito dari easdem actiones mobitione ab eo exigenda, et usuras quidem eorum circa se et u
Abbreviated transcription (Latin):
dotemmulier ht̃. quas greci ꝑa¬
phẽna dicunt. millam u̾xorẽm
phibente.habeat cominumo¬
nem nec aliq̃m ei mulicͣmece¬
ñtatemimponat. Quãmienn
bom̃m erat. muliem que se
ip̃am marito comnuttit res q̃
euiscdempatiarbitrio gub̾na¬
titatis ꝯuenit eẽ fautores nul¬
lo mõut dictumẽ. muliere ꝓ¬
hibente uirum ĩ paraphẽms
se uolumus immiscere.
lieris eandem ꝑtem ñ pecume
q̃ntitatem tam̃ uirum x dote
qͣm nuliẽm exañ nuptias do¬
natione lucrari decernimus.
ueluti si maritus mille soli¬
dorum ante nuptias donatio¬
nem ꝯfcrerit. licebit mulieĩ
⁊ minoris ⁊ amplioris q̃ntita¬
tis dotem offerre. ⁊ marito sie¬
milit ante nuptias donaticẽr¬

Expanded text:
dotem mulier habet, quas Graeci parapherna dicunt, nullam uxore prohibente habeat communionem nec aliquam ei necessitatem imponat. quamvis enim bonum erat mulierem, quae se ipsam marito committit, res etiam eiusdem pati arbitrio gubernaquitatis convenit esse fautores, nullo modo, ut dictum est, muliere prohibente virum in paraphernis se volumus immiscere. lieris eandem partem, non pecuniae quantitatem, tam virum ex dote quam mulierem ex ante nuptias donatione lucrari decernimus. Veluti si maritus mille solidorum ante nuptias donationem confecerit, licebit mulieri et minoris et amplioris quantitatis dotem offerre et marito similiter ante nuptias donati
Abbreviated transcription (Latin):
matrimomo urore defuncta. doᷤ
penes maritum remane̾t ꝓfeci¬
titie dotis repetitionem hunis¬
modi pactum ĩbibuisse uiris¬
exploratiẽ. cum detiorem cãm
dotis. ĩ quem casum patri soli
repetitio ꝯpetit. pacto posse fiei.
auctoritate iiris se pissime sit
de functa nepõtib pactus restu¬
tui. licet his actionem quereͣ.
ũpotuit tñ utilis eis exeꝗtatr᷑
acommodabit̃ ac̃tio.

Expanded text:
matrimonio uxore defuncta dos penes maritum remaneret, profecticiae dotis repetitionem huiusmodi pactum inhibuisse explorati iuris est, cum deteriorem causam dotis, in quem casum patri soli repetitio competit, pacto posse fieri auctoritate iuris saepissime sit defuncta nepotibus pactus restitui, licet his actionem quaerere non potuit, tamen utilis eis ex aequitate accommodabitur actio.
Abbreviated transcription (Latin):
Iamins pat̾ tuus
cum te nuptin collocaret pac¬
tus sit. ut si maritus tuus suꝑ¬
trimomo decessiis ps dotisu
b̾orum nomine retineat᷑. eius¬
actionem ĩtegre dotis habeas ꝓ
ꝯuenisse cum patre tuo ꝓpor̃s
ut si immatrimomo decessifs
tibi ⁊ frĩs tius dos restitueret᷑.
cta ea iminatrimonio actionẽ
uobis quere̾ non potint. S si
obligatione u̾borum rite int
culum potestatis patrie ñ atti¬
geris petitionem exeꝗ ñ ꝓhib̾i.
testam̃to daturcum igit affir¬
mes dotali ĩstrum̃to pactum
int̾positum ẽe ince testamẽti.
ut post mortem mulieris bõa
enis adte ꝑtine̾nt. que dotis tu¬
tulo tibiñ sũt obligata ãtelligiꝰ
te nulla actione. posse ꝯuenire
hr̃des sen successores ens ut ti¬
birestituant᷑ que nullo mͦ debẽ¬

Expanded text:
amvis pater tuus, cum te nuptui collocaret, pactus sit, ut, si maritus tuus suptrimonio decessisset, pars dotis liberorum nomine retineatur, eiusactionem integrae dotis habeas, pconvenisse cum patre tuo proponis, ut, si in matrimonio decessisset, tibi et fratribus tuis dos restitueretur, cta ea in matrimonio actionem vobis quaerere non potuit. sed si obligatione verborum rite inteculum potestatis patriae non attigeris, petitionem exsequi non testamento datur. cum igitur adfirmes dotali instrumento pactum interpositum esse vice testamenti, ut post mortem mulieris bona eius ad te pertinerent, quae dotis titulo tibi non sunt obligata, intellegis te nulla actione posse convenire heredes seu successores eius, ut tibi restituantur, quae nullo modo debe
Abbreviated transcription (Latin):
tate ei ꝯpetente fatienda. Du
cantiones ⁊ dolũm ⁊diligen¬
tum maritus circa eas pr̃are:
debet qualem circa suas res hr¬
hab̾e ĩ uenit ne exens maligͥ¬
tateł desidia aliqua mulieri ac¬
cedat uctura. ꝙ si euenerit.i
ip̃e candem de ꝓprio resarcire i¬
se si dotem ate re ip̃a datam.¬
ꝯstante matrimonio conandi
ño ĩ dotem ascripsit. si canden
donationem legitune ꝯfectat
ñ reuociuit ꝗ ĩ crem̃tum doti
obut ab h̃dib mariti quate¬
nus int̾ posita bbalitas m̃ĩ¬

Expanded text:
tate ei competente facienda. Dum cautiones, et dolum et diligentiam maritus circa eas praestare debet, qualem circa suas res habere invenitur ne ex eius malignitate vel desidia aliqua mulieri accedat iactura. quod si evenerit, ipse eandem de proprio resarcire se, si dotem a te re ipsa datamimonio donandi animo in dotem adscripsit, si eandem donationem legitime confectam non revocavit, qui incrementum doti obiit, ab heredibus mariti, quatenus interposita liberalitas m
Abbreviated transcription (Latin):
br ⁊ maxime ysauorimil¬
lum quadragesime ł uenabilẽ
pascharu diem. existiment.
excipiendimine differat᷑ scele¬
ratorum ꝓdiciociliorum. q̃ pͣ
latronum torm̃ta querenda ẽ.
scum facillime ĩh̾ summinu¬
minis speret᷑ uenia. ꝑ ꝙ multo¬
rũ sabs et ĩcolumitas ꝓcurat᷑.
tis altissum delicats nullis u¬
uolumus uoluptatib occup¬
ari. nec ullis exactionis uexati¬
taq diem semꝑ honorabilem i¬
ta decerimus uen̾andumaĩ
acũctis executionib excusetũ.
nullam q̃mqͣm urgeat ãmoti¬
ntio. milla fideiussionis flagi¬
tet᷑ exactiostaceat apparitio aduo¬
⁊̃ catio delitescat. sit idem dies ai
cognitionib alienus. p̃conis
C orrida uox silescat respirentaꝯ
trou̾siis litigantes. ⁊ habeant.
mant adu̾sarii ñ timentes sub¬
eat animos iucaria penitendo
pacta ꝯferanr tranesactiones lo¬
squant᷑. ¶ Nec tñ ħ religiose.
diei otia relerantes: obscenisq̃¬
qͣm patũ uoluptatib detim̃.¬
& nich̾ codem die sibi uendicet.¬

Expanded text:
et maxime isaurorum nullum quadragesimae nec venerabilem pascharum diem existiment excipiendum, ne differatur sceleratorum proditio consiliorum, quae per latronum tormenta quaerenda est, cum facillime in hoc summi numinis speretur venia, per quod multorum salus et incolumitas procuratur. ti altissimae dedicatos nullis volumus voluptatibus occupari nec ullis exactionum vexatitaque diem semper honorabilem ita decernimus venerandum, ut a cunctis exsecutionibus excusetur, nulla quemquam urgueat admonitio, nulla fideiussionis flagitetur exactio, taceat apparitio, advocatio delitescat, sit idem dies a cognitionibus alienus, praeconis horrida vox silescat, respirent a controversiis litigantes, habeant niant adversarii non timentes, subeat animos vicaria paenitudo, pacta conferant, transactiones loquantur. Nec tamen haec religiosi diei otia relaxantes obscaenis quemquam patimur voluptatibus detineri. Nihil eodem die sibi vindicet
Abbreviated transcription (Latin):
iudicantes sentire debebunt. iĩ
hac ratione ñ sibi ocessum intel¬
ligant dandedilatioms arbitri¬
am. s cindem dilationem si rer
urgentissima ratio flagitarãt.
⁊ necessitas desiderate ĩstructio¬
ins exegeritñ fac̃ile amplius
qͣm semel senec usi trahendi ã¬
te. sciant ẽẽ tribuendam.
Mp̃r. Eiquando qͥs rescriptuz
ad extra ordinirium indicemre¬
portamit. dilatiõ ei penitus dene¬
gañda ẽ. Ilis aũt ꝗ ĩiuditium ꝙͥ¬
da p̾cum mndatia. ł pferenda aliqͣ
1 ͥ Qme ꝑs siue ĩtegraidilatõ
fui̾t dataeousq iudicis officiũ
ꝯqescat donec petiti temporis de¬
furerĩt cũrricula. ferie aũt siũ
repentinennt siue sollẽpnes.
dilationum temporib ñ excu¬
piant. s his connumerentur.¬
Dr ececlente iudice dila¬
tonem ñ ꝯuenit postularia⁊̃ si
utra qr ꝑte p̃sente tribuat cu
ñ anas insi cã cognita ĩdulge̾i̾
q̃at. ⁊ cognitio cãc ñ int̾pellati¬
one planaria.s ꝯsidente magiꝰ¬

Expanded text:
iudicantes sentire debebunt, ut hac ratione non sibi concessum intellegant dandae dilationis arbitrium, sed eandem dilationem, si rerum urguentissima ratio flagitaverit et necessitas desideratae instructionis exegerit , non facile amplius quam semel nec ulla trahendi arte sciant esse tribuendam.. Si quando quis rescriptum ad extraordinarium iudicem reportaverit, dilatio ei penitus deneganda est: illi autem, qui in iudicium da precum mendacia vel proferenda aliqua. Sive pars sive integra dilatio fuerit data, eo usque iudicis officium conquiescat, donec petiti temporis defluxerint curricula. Feriae autem, sive repentinae sive sollemnes sint, dilationum temporibus non excipiantur, sed his connumerenturrocedente iudice dilationem non convenit postulari, etiamsi utraque parte praesente tribuatur, cum non alias nisi causa cognita indulgeri queat et cognitio causae non interpellatione planaria, sed considente magi
Abbreviated transcription (Latin):
Mnes uidices ur¬
baneq plebes ⁊ artium officia
cunctarumuen̾abili die sõliᷤ
ait uinee scrobib ꝯm̃dentũ.
nec occasione mom̃tipeat cõ¬
moditas celesti punsione cor¬

Expanded text:
mnes iudices urbanaeque plebes et artium officia cunctarum venerabili die solis aut vineae scrobibus commendentur, ne occasione momenti pereat commoditas caelesti provisione co
Abbreviated transcription (Latin):
calliditates amputare ꝓpe¬
rantes cẽsenrus. ut siꝗs cẽ¬
ta quantitate sibimet debi¬
ta. suꝑ ampliore pecuma pẽ
colum ⁊ machinationem.
cautionem exẽgerit.⁊ adu¬
ditium debitorem ꝯricauĩt
lo eum dispendio p̃grauari. Sin
aũt ⁊liti p̾̃bint exordium ⁊ ĩ
certaminb negotii ꝑmanẽs
arguat deadiecta falsa q̈ntitate
ñ solum eum si ⁊ detoto debiro
cum defrandari. Transactioib
sinuate sĩt siue ñ sint. ⁊̃ in haoc
casu suam obtmentib fĩrim¬
tatem talib ⁊ enim cautioĩh
ħ obicẽ nonoportet. De dilati

Expanded text:
calliditates amputare properantes censemus, ut, si quis certa quantitate sibimet debita super ampliore pecunia per dolum et machinationem cautionem exegerit et ad iudicium debitorem vocaverit, lo eum dispendio praegravari: sin autem et liti praebuit exordium et in certaminibus negotii permanens arguatur de adiecta falsi quantitate, non solum ea, sed etiam toto debito eum fraudari: transactionibus sinuatae sint sive non, etiam in hoc casu suam obtinentibus firmitatem: talibus etenim cautionibus hoc obicere non oportet. IUST.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. H Ec destatu ac patrimo
tiaegredi concedatur. d̾ ferus:¬
darum feriarum q̃ reb felicit̾
gestis ꝓueniunt. ad appellatio¬
niuini quoqr tp̃ra porrigenda sit.
uerine carissime rescribi plai¬
cuit expientie tue ut ĩcausis

Expanded text:
. Nec de statu ac patrimontia egredi concedatur. ARdarum feriarum, quae rebus feliciter gestis proveniunt, ad appellationum quoque tempora porrigenda sit, verine carissime, rescribi placuit experientiae tuae, ut in causis
Abbreviated transcription (Latin):
Mõr.OMnesdies iubem᷑
eẽ iuridicos il los itm̃ manere.
feriarum dies fas erit. quos ge¬
minis m̃sib ad reqem laboris
uoͣs feruorib untigandis ⁊ au¬
tũ pnos fetibe decerpendis. ħa¬
lendarum queq ianuariarum
ꝯsuetos dies . oͣtio mañcipam᷑.
hiis addicinus natalitios dieͤ
urbuim maximarum rome
ã reseramus ĩ cadem obfuatẽe
mĩamus ⁊dies solis quos do¬
muncos rite dixe maiores. q
repetͣito ĩ se calculo reuolaunt.
parẽ necesse ẽ hr̃e reueͬntiam
ut ne aẜ ip̃os arbitros ł auidi¬
cib flagitatos ł sponte electoᷤ¬

Expanded text:
Omnes dies iubemus esse iuridicos. Illos tantum manere feriarum dies fas erit, quos geminis mensibus ad requiem laborisvis fervoribus mitigandis et autumnis fetibus decerpendis. Kalendarum quoque ianuarium consuetos dies otio mancipamus. His adicimus natalicios dies urbium maximarum romae am reseramus. In eadem observatione numeramus et dies solis, quos dominicos rite dixere maiores, qui repetito in se calculo revolvuntur. Parem necesse est habere reverentiam, ut ne apud ipsos arbitros vel a iudicibus flagitatos vel sponte delecto
Abbreviated transcription (Latin):
scena treatral. aut cuxense certa¬
m̃.aut ferarum lacrĩmosa spe
natalem celebranda sollempt¬
nitas ĩ ciderit. differat᷑lmissi¬
onem militie ⁊ ꝓscriptionem
patrimonii sustiebit siꝗs ũ¬
qͣm hdie festo spectacuł int eẽ
ł cunscumq uidicis apparitõ
p̃cextu negotii publci seu pri¬
uti. ħ que hac lege statuta st̃.

Expanded text:
scaena theatralis aut circense certamen aut ferarum lacrimosa specnatalem celebranda sollemnitas inciderit, differatur Amissionem militiae, proscriptionem patrimonii sustinebit, si quis umquam hoc die festo spectaculis interesse vel cuiuscumque iudicis apparitor praetextu negotii publici seu privati haec quae hac lege statuta
Abbreviated transcription (Latin):
nonsit. suie nec petita ꝗdem eã
dare cuiq̃m ñ licebit Eidem t¬
ratione qua nec ĩiudicus ꝗde
cogitiomim nr̃aruum duatio
tribuit solet.

Expanded text:
non sit sive nec petita quidem, eam dare cuiquam non licebit eadem ratione, qua nec in iudiciis quidem cognitionum nostrarum dilatio tribui solet.
Abbreviated transcription (Latin):
actionem.: ¶ Qd̾ si emisti ꝗdẽ
tu ⁊ tibi tradita possessio ẽ tant̃
aũt nom̃ instrum̃to quondam
uroris tue scriptum ẽ. res gesta
potior qͣm scriptura habet᷑. ¶S
uõ abmitio negotia uxoris ge¬
rens ꝯpasti nomme ip̃ius em¬
pti actionem nec illi nec tibiq̃¬
sistidum tibi ñ us nec illi põteᷤ¬

Expanded text:
isti quidem tu et tibi tradita possessio est, tantum autem nomen instrumento uxoris quondam tuae scriptum est, res gesta potior quam scriptura habetur. Sin vero ab initio negotium uxoris gerens comparasti nomine ipsius, empti actionem nec illi nec tibi adquisisti, dum tibi non vis nec illi pote
Abbreviated transcription (Latin):
B. QNi aliena pecima cõ¬
ꝑat. non et cuius numum fue¬
b communib frẽm patruelẽ
tuum quedam oꝑasse ꝯtendaᷤ
detua pecimua hũe ꝯuẽmendo.
faties ꝯsultius. NIam ĩ rem de
reb ab eo ꝯparatis. tibi ꝯ̃ eum

Expanded text:
. Qui aliena pecunia comparat, non ei cuius nummi fubus communibus fratrem patruelem tuum quaedam comparasse contendas, de tua pecunia hunc conveniendo facies consultius: nam in rem de rebus ab
Abbreviated transcription (Latin):
a tua ꝯꝑante p̾onem quondam
uxoris tue nom̃ tantummõ ac¬
comoclasse dicas. eandemq oc¬
casionem custedie sue comimiᷤ¬
sorum instr̃orum. ꝯͣ bonam fidẽ
pprietatem enisdem fundi us
donationem a ñ dña uxore tua.
ĩ filiam suai collatam nullũ
p̃uditium dm̃o tuo attulisse.
decenͣti tibi ueritatem.p̃cib tins
a sistere restituẽ candem ponem.
habita ⁊̃ fructunm taratione cã¬
utrum ne uxore tua ꝯparante
recumam nimasti.eiq posses¬
sio tradita ẽ. anac̃tu emptionis
ate nomine tuo babito cm̃uxo
uxoris nom̃ post ĩstrimĩtis in¬
scriptis scribi feceris. Nam si ꝗ¬
dem uxor tua noĩe suoenut. ei¬
qz res tradite sũt. nec ĩte ꝯcq̃iy
dehis ꝓcessit. ñ mũ dep̃tĩo. adu̾¬
sus eam ĩ quantum tu pauꝑiõ.

Expanded text:
ante possessionem quondam uxoris tuae nomen tantummodo accommodasse dicas eandemque occasione custodiae suae commissorum instrumentorum contra bonam fidem proprietatem eiusdem fundi usudonationem a non domina uxore tua in filiam suam collatam nullum praeiudicium dominio tuo attulisse, docenti tibi veritatem precibus tuis adsistere restituere eandem possessionem habita etiam fructuum taxatione cutrumne uxore tua comparante pecuniam numerasti eique possessio tradita est, an contractu emptionis a te nomine tuo habito tantum uxoris nomen post instrumentis scribi feceris. Nam si quidem uxor tua nomine suo emit eique res traditae sunt nec in te quicquam de his processit, non nisi de pretio adversus eam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑasse. ꝯtractusq fidem p̃tio sus¬
cepto rupisse uenditorem ipoͤ.¬
nas siꝗdem exempto his qun
iri tuo subiecti fu̾ant. õhenti¬
bitibi quesita ẽ actio. ł ꝑte ł cui

Expanded text:
asse contractusque fidem pretio suscepto rupisse venditorem proponas, si quidem ex empto his qui iuri tuo subiecti fuerint contrahentibus tibi quaesita est actio, per te vel cui
Abbreviated transcription (Latin):
fundus mancipiaq ꝯp̃ata¬
sũt.tñ cum emptiones ma¬
tris tue nomine factas ẽẽ ꝓ¬
ponis ignorare ñ debes. Tra¬
ditione matrem tuam dña¬

Expanded text:
fundus mancipiaqsunt, tamen cum emptiones matris tuae nomine factas esse proponis, ignorare non debes traditione matrem tuam d
Abbreviated transcription (Latin):
p̃r.SIemancipatis uob̾
fundos quos nomine ur̃o duzĩ
potestate.igeretis pat̾ emerat t¬
didit. ł ĩ possessionem eorum.
uolũtate patris fistis dñn

Expanded text:
Si emancipatis vobis fundos, quos nomine vestro, cum in potestate ageretis, pater emerat, tradidit vel in possessione eorum voluntate patris fuistis,
Abbreviated transcription (Latin):
Comam adusus em
res dequał ẽ transitum fec̃. ieqi¬
rẽ oꝑtebit. an p̾sente priore do¬
nmo ⁊ maiore effrc̃to sine cõ¬
xex. annis questionem patitũ
possessor ruisse monstret.qd si
ap̃ grauitatem tuam manifeste
ꝯstitit. sine ulla cunctationehi¬
ta longi tp̃ris p̃scriptione peti¬
torem oꝑtebit excludi

Expanded text:
am adversus empres de qua lis est transitum fecit, requirere oportebit, an praesente priore domino et maiore effecto sine con qui quaestionem patitur possessor fuisse monstretur. Quod si apud gravitatem tuam manifeste constiterit, sine ulla cunctatione habita longi temporis praescriptione petitorem oportebit excludi
Abbreviated transcription (Latin):
auus tuus distrah̾e ooactus ẽ.
⁊̃ si maxime emptor eum ali¬
i uendidit. si tñ tuo auoheres
extirͣisti. ut tibi reddĩto ate p̃¬
tio restituat. postea placuit. ĩ
rem ꝗdenidari actionem utilẽ¬
ito p̃side ꝓumcie. pot̾is postu
ne non fu̾it muintus. nt̃¬
tis aut cruciatus corporis. nẽ¬
ditio auobis ex̾ orta ẽ.⁊ ñ pos¬
tra eam ꝯsen̾su roborastis iu¬
xtaꝑpetinformam elictunt᷑
inum ꝗdemagentes quo
ñ restiturit᷑ quadrupli referx¬
tis xlempnationem. scilicet
reddito auoh̾ p̃tio. post ãnu
uõ c̃amcognita. cadem actio
ĩ simplum ꝑmittit᷑ que cãe
cognitio co ꝑtinet ut ita de¬
mum decernat. sĩ aliactio.
ius adhibita sit patriq patro¬
in ꝯpulsi fũt possefsiones su¬
as que maiore ualcbant mi¬
nimodistrase iuris dactioĩs
tenore  ut id ꝙ ĩ ꝓbe factumẽ
ĩpriorem statum reuoluat᷑
impetrabu̾nt.

Expanded text:
avus tuus distrahere coactus est, etiamsi maxime emptor eum alii vendidit, si tamen tu avo tuo heres extitisti, ut tibi reddito a te pretio restituatur, postquam placuit in rem quoque dari actionem, seito praeside provinciae poteris postulne non fuerit munitus. tis aut cruciatus corporis venditio vobis extorta est et non postea eam consensu roborastis, iuxta perpetui formam edicti intra annum quidem agentes, quon restituatur, quadrupli referetis condemnationem, scilicet reddito a vobis pretio: post annum vero causa cognita eadem actio in simplum permittitur: quae causae cognitio eo pertinet, ut ita demum decernatur, si alia is adhibita sit patri et patrucompulsi sunt possessiones suas quae maiore valebant minimo distrahere, iurisdictionis tenore, ut id quod improbe factum est in priorem statum revolvatur, impetrabunt.