comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid ñ saltem raceraũ reliqͥssẽt
tͥ: Quomͦ scrutati sunt esau. in¬
uestigauerunt absconcdita eiꝰ:
Usq ad t̾minũ emiserunt te. Os̃
niri federis tui illuserant t: inua¬
luer̃t adusum te uir pacis tue.
Qui comedent tecum: ponent
insiclias subt̃ te. Non ẽ prudentia
in eo. Nũqͥd ñ in die illa clicit do¬
minus. ꝑdam sapientes de ilu¬
mea. ⁊ prudentiam de monte e¬
sau: Et timebunt fortes tui a¬
meridie: ut inteat uir de monte
esau. ꝓpt̾ int̾fectionẽ. ⁊ ꝓp̃t iniqͥ¬
tatẽ in frẽm tuũ iacob: oꝑiet te
confusio. ⁊ ꝑibis met̾num. In
die cũ stares adu̾sus eũ qñca¬
piebant alieni exercitũ elꝰ ⁊⁊ sr̃¬

Expanded text:
emos reliquissent tibi? Quomodo scrutati sunt Esau, investigaverunt abscondita ejus? Usque ad terminum emiserunt te: omnes viri foederis tui illuserunt tibi, invaluerunt adversum te viri pacis tuae: Qui comedunt tecum, ponent insidias subter te: non est prudentia in eo. Numquid non in die illa, dicit Dominus: perdam sapientes de Idumaea, et prudentiam de monte Esau? Et timebunt fortes tui meridie, ut intereat vir de monte Esau. Propter interfectionem, et propter iniqutatem in fratrem tuum Jacob, operiet te confusio, et peribis in aeternum. In die cum stares adversus eum, quando capiebant alieni exercitum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
la. Et succendent᷑ in eis. ⁊ deuora¬
bunt eos ⁊ ñ erunt reliquie do¬
mus esau: qr dñs locutꝰ ẽ. Et he¬
reclitabunt hii qͥ ad austrũ mõ¬
cem esau. ⁊ qͥ incampestrib phi¬
listiim. ⁊ possidebunt regionem
ephraun. ⁊regionẽ samarie:⁊
beniamin possidebit galaad. Et
transmnigratio ex̾citus huiꝰ fili¬
oꝵ isrł. om̃ia chananeoꝵ usq
ad sareptam. Et transinigratio

Expanded text:
succendentur in eis et devorabunt eos et non erunt reliquiae domus Esau quia Dominus locutus est et hereditabunt hii qui ad austrum montem Esau et qui in campestribus Philisthim et possidebunt regionem Ephraim et regionem Samariae et Beniamin possidebit Galaad et transmigratio exercitus huius filiorum Israhel omnia Chananeorum usque ad Saraptham et transmigratio
Abbreviated transcription (Latin):
letare ⁊ exulta inom̃i corde fili¬
a ierłm. Abstulit dñs udiciũ
tuum: au̾tit inimicos tuos.
Rex isrł dñs in meclio tui: ñ
timebis malum ultra. Indie
illa dicet᷑ ierłm. noli timere:
sẏon. ñ clissoluant᷑ manus tue.
Dñs ds̃ tuus in medio tui fortis.
ip̃e saluabit. Baudebit suꝑ te ĩ
leticia. silebit indilectione tua:¬
⁊ exultabit suꝑte in laude. Nu¬
gas qui a lege recesserant con¬
gregabo. qr exte erant:ut nõ
ultra habeas suꝑ eis obꝓbrium.
Ecce ego int̾ficiam om̃s qui affli¬
xerunt te in temꝑe illo. ⁊ salua¬
bo claulicantẽ: ⁊ eam q̃ eiecta
fuerat congregabo. Et ponam
eos in laudem ⁊ in nom̃ in om̃i
t̾ra confusionis eoꝵ: in temꝑe
illo qͦ adducam uos.⁊ in tẽpore
quo congregabo uos. Dabo e¬
nim uos innom̃. ⁊ in laudem
omnib popłis t̾re: cũ conu̾¬
tero captiuitatem ur̃am cõ¬
ram oculis uris dicit dris.

Expanded text:
e filia Hierusalem. Abstulit Dominus iudicium tuum: avertit inimicos tuos rex Srahel. Dominus in medio tui: non timebis malum ultra. In die illa dicetur Iherusalem noli timere: Syon non dissolbantur manus tue. Dominus Deus tuus in medio tui fortis: ipse salvabit gaudebit super te in laetitia silebit in dilectione tua exultabit super te in laude nugas qui a lege recesserant congregabo quia ex te erant ut non ultra habeas super eis obprobrium ecce ego interficiam omnes qui adflixerunt te in tempore illo et salvabo claudicantem et eam quae eiecta fuerat congregabo et ponam eos in laudem et in nomen in omni terra confusionis eorum in tempore illo quo adducam vos et in tempore quo congregabo vos dabo enim vos in nomen et in laudem omnibus populis terrae cum convertero captivitatem vestram coram oculis vestris
Abbreviated transcription (Latin):
ni: uin infideles. Sacerdotes eius
spolluerunt scm̃: iniuste egert̃
contͣ legem. Dñs iustus in medi¬
o eiꝰ: ñ faciet iniqͥtatem. Mane
mane iuclicium suum dabit ĩ lu¬
ce: ⁊ ñ abscondet᷑. Nescunt autem
iniquus confulionẽ. Disꝑclidi
gentes: ⁊ dissipati sunt anguli
eaꝵ. Desertas feti uias eoꝵ. cũ
ñ ẽ qͥ transeat. Desolate st̃ ciuita¬
tes eoꝵ: ñ remanente uiro: nec
ullo habitatore. Dixi. At tamen
timebis me: suscipies discipli¬
nam. Et ñ ꝑibit habitaculũ eiꝰ:¬

Expanded text:
rdotes ejus polluerunt sanctum, injuste egerunt contra legem. Dominus justus in medio ejus non faciet iniquitatem: mane, mane judicium suum dabit in lucem, et non abscondetur: Nescivit autem iniquus confusionem. Disperdidi gentes, et dissipati sunt anguli earum; desertas feci vias eorum, dum non est qui transeat: desolatae sunt civitates eorum, non remanente viro, nec ullo habitatore. Dixi: Attamen timebis me, suscipies disciplinam: et non peribit habitaculum e
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝓuocatrix ⁊ redempta ciui¬
cas: columba. Non audi¬
int uocem: ⁊ ñ suscepit cliscipli¬
nam. In clño ñ est confisa: ad clm̃
suũ ñ appropinquauit. Principes
eiꝰ in meslio eiꝰ. qͣiͣ leones rugien¬
tes. Iudices eiꝰ lupi uesꝑe: ñ relin

Expanded text:
ocatrix, et redempta civitas, columba. Non audivit vocem, et non suscepit disciplinam: In Domino non est confisa, ad Deum tuum non appropinquavit. Principes ejus in medio ejus quasi leones rugientes: Judices ejus lu
Abbreviated transcription (Latin):
iorum suoꝵ styrpe generatꝰ est.
Habuit enĩ patrem chusi auũ
godoliam. ꝓauum amariam.
attauum ezechiam: ⁊ talem qͣ¬
drigam ip̃e uelut extremꝰ auri¬
ga compleuit. Nom̃ sophonie:
alii speculam. alii archanũ dm̃
transtulert. Siue gͥspecula siue
absconditum dñi int̾pretatuꝵ.
utrumq ꝓphe conuenit. Dicit᷑

Expanded text:
orum suorum stirpe generatus est; habuit enim patrem Chusi, avum Godoliam, proavum Amariam, atavum Ezechiam: et talem quadrigam ipse velut extremus auriga complevit. Nomen Sophoniae alii speculam, alii arcanum Domini transtulerunt. Sive igitur specula, sive absconditum Domini interpretetur, utrumque prophetae convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
oculoꝵ septẽ candelabroꝵ aureo
rum. que cũ totidem lucernis qͦt
ocł̾is: cduas qͦq oliuas a sinistris
lampacdis cernit.⁊ a dextris. ut
⁊ equum de ierłm pauꝑem regẽ
uaticinet᷑: p̃dicet sedentẽ sr̃ pul¬

Expanded text:
oculorum septem, candelabrumque aureum cum totidem lucernis, quot oculis, duas quoque olivas a sinistris lampadis cernit et dextris: ut et equum de Jerusalem, pauperem regem vaticinetur et praedicet, sedentem super pul
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ polluerunt domũ dm̃i qmͣ
bat aut dñs ds̃ patrũ suoꝵ
ad illos ꝑ manum nuntionũ
suoꝵ de nocte consurgens ⁊
cotidie commonens: eo qd̾
tios dei.⁊ pariupendebant ser¬
mones eiꝰ. illudebant q ꝓphis.
donͤ ascenderet furor dñi in
popłm eiꝰ. ⁊ ẽẽt nulla curatio.
Aoduxitq suꝑ eos regẽ caldeo¬
rum: ⁊ int̾fecit iuuenes eoꝵ.

Expanded text:
 polluerunt domum Domini quam bat autem Dominus Deus patrum suorum ad illos per manum nuntiorum suorum de nocte consurgens et cotidie commonens eo quod tios Dei et parvipendebant sermones eius inludebantque prophetis donec ascenderet furor Domini in populum eius et esset nulla curatio adduxit enim super eos regem Chaldeorum et interfecit iuvenes e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ custodiret p̾cepta ⁊ testimo¬
nia. ⁊ iustificationes eiꝰ in toto
corde suo. ⁊ intota aĩa sua. fa¬
ceretq que sc̃pta sunt ĩuolu¬
mine illo qͦd legerat. ⁊ toiura¬
erant in ierłm ⁊ beniam: ⁊
fecerunt habitatores ierłm
iuxta pactum dñi dei patrũ
suoꝵ. Abstulit gͦ iosias cun¬
ctas abhominationes: den
niu̾sis regionib filioꝵ isrł.
Et fecit om̃s qui resiclui erãt

Expanded text:
imonia et iustificationes eius in toto corde suo et in tota anima sua faceretque quae scripta sunt in volumine illo quem legerat adiuraerant in Hierusalem et Beniamin et fecerunt habitatores Hierusalem iuxta pactum Domini Dei patrum suorum abstulit ergo Iosias cunctas abominationes de universis regionibus filiorum Israhel et fecit omnes qui residui erant
Abbreviated transcription (Latin):
is isrł. ⁊ uida: suꝑ uniisis ser¬
monib libri istius. qui reꝑ¬
tus ẽ. Magnꝰ enĩ furor dñi
stillauit suꝑ nos: eo qͦd non
custodierint patres nr̃i u̾ba
dñi. ut fac̾ent om̃ia q̃ scͥpta
sunt in isto uolumine. Abi¬
it gͥ helchias. ⁊ hii qͥ simul
a rege missi fuerant ad oldã
ꝓpheten uxorem sellum. fi¬
lii thecuath. filii ⁊ asra custo¬
dis uestium q̃ habitabat in¬
supͣ narrauimꝰ. At illa res

Expanded text:
iis Israhel et Iuda super universis sermonibus libri istius qui reppertus est magnus enim furor Domini stillavit super nos eo quod non custodierint patres nostri verba Domini ut facerent omnia quae scripta sunt in isto volumine abiit igitur Helcias et hii qui simul a rege missi fuerant ad Holdan propheten uxorem Sellum filii Thecuath filii Hasra custodis vestium quae habitabat Hsupra narravimus at
Abbreviated transcription (Latin):
iacob.⁊ semini eoꝵ iusto. qui fe¬
cisti celum et terram cũ omni
ornatu eoꝵ. Qui signasti ma¬
re uerbo precepti tui. et conclu¬
sisti abyssum et signasti terribi¬
li et laudabili nõi tuo quod.
omnes pauent et tremunt a
uultu iurtutis tue ⁊ insustẽ¬
tabilis ira suꝑ peccatores com¬
minationis tue. In mensa u̾o
⁊ inuestigabił miscd̃ia ꝓmis

Expanded text:
Iacob et semini eorum iusto, qui fecisti caelum et terram cum omni ornatu eorum, qui signasti mare verbo praecepti tui, qui conclusisti abyssum et signasti terribili et laudabili nomini tuo, quod omnes pavent et tremunt a vultu virtutis tuae. et insustentabilis ira super peccatores comminationis tuae, inmensa vero et investigabilis mis
Abbreviated transcription (Latin):
maiora qmͣ minora. ⁊ thesau¬
ros templi ⁊regis ⁊pͥnçipũ:
transtulit ĩ babilonem Incẽ¬
uerunt hostes domũ dei ⁊ de¬
struxerunt murum ierłm.
uniu̾sas turres combussert:
⁊ qͥcqͥd p̾ciosum fuerat demoli¬
ti sunt. Siqͥs euaserat gladi¬
um. ductus ĩ babilonẽ serui¬
uit regi ⁊ filiis eiꝰ: donͦ imꝑa¬
ret rex ꝑsarum. ⁊ compleret᷑
sermo dñi ex ore ieremie et

Expanded text:
m minora, et thesauros templi, et regis, et principum, transtulit in Babylonem: Incenderunt hostes domum Dei, destruxeruntque murum Jerusalem, universas turres combusserunt, et quidquid pretiosum fuerat, demoliti sunt. Si quis evaserat gladium, ductus in Babylonem servivit regi et filiis ejus, donec imperaret rex Persarum, ut compleretur sermo Domini ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͣiͣ lex obtinuit in isrł: ecce
scriptum fert᷑ in lam̃tationi¬
b. Reliqua aut̃ sermonum.
iosie ⁊ misericorliaꝵ eiꝰ que
lege p̾cepta sunt dñi. oꝑa qͦ
illiuis pͥma ⁊ nouissima: scrip¬
ta sunt in libro regũ isrł ⁊ iudas

Expanded text:
t quasi lex obtinuit in Israel: Ecce t quasi lex obtinuit in Israel: Ecce scriptum fertur in Lamentationibus reliqua autem sermonum Iosiae et misericordiarum eius quae lege praecepta sunt Domini opera quoque illius prima et novissima scripta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ reꝑtus fuerat. ⁊ habitãtib
ĩ ierłm. Octauo decumo anno
regniiosie: hoc phase celebra¬
tum ẽ. Postqͣm instauerau̾at
iosias templũ. ascendit ne¬
chao rex egypti adpugnan¬
clum in charchamis iuxta
eufratẽ ⁊ ꝓcessit in occursũ
eiꝰ iosias. At ille missis adeũ
nuntiis: ait. Quid mͥ ⁊ tibi
te uenio. s contͣ aliã pug¬
no domũ. ad qm ds̃ me fe
stinato ire p̾cepit. Desine ad¬
ne intͥficiat te. Holuit iosi¬
as reu̾ti. s parauit contra
eum bellũ. nec adqͥeuit ser¬
monib nechao exore dei:
uerũ prexit ut climicaret
incamis mageosdo ibu¬
liuulneratus a sagitarus d yeit
pueris sius. Educite me de
plio: quia opido uulneratus
sum. Qui transtulerunt eũ
de curru ĩ alterum currum.
qui sequebat᷑ eum more regi¬
o:⁊ asportauerunt eum in ie¬
nuisalem. Mortuusq ẽ et sepl¬
cus in mauseolo patrum suoꝵ.
om̃s cantores. atq cantatrices
usq in p̾sentem diem lamẽ¬
tationes suꝑ iosiam replicãt ⁊¬

Expanded text:
qui reppertus fuerat et habitantibus in Hierusalem octavodecimo anno regni Iosiae hoc phase celebratum est postquam instauraverat Iosias templum ascendit Nechao rex Aegypti ad pugnandum in Charchamis iuxta Eufraten et processit in occursum eius Iosias at ille missis ad eum nuntiis ait quid mihi et tibi hodie venio sed contra aliam pugno domum ad quam me Destinato ire praecepit: desine adne interficiat te. Noluit Josias reverti, sed praeparavit contra eum bellum, nec acquievit sermonibus Nechao ex ore Dei: verum perrexit, ut dimicaret in campo Mageddo. Ibique vulneratus a sagittariis, dixit pueris suis: Educite me de praelio, quia oppido vulneratus sum. Qui transtulerunt eum de curru in alterum currum, qui sequebatur eum more regio, et asportaverunt eum in Jerusalem mortuusque est, et sepultus in mausoleo patrum suorum: omnes cantatores atque cantatrices usque in praesentem diem, lamentationes super Josiam replicant, e
Abbreviated transcription (Latin):
uederunt cet̾is leuitis ad cele¬
brandum phase qͥnq milia
pecorum.⁊ boues qͥngentos.
Preparatumq est minist̾iũ.
⁊ steterunt sacerdotes in offi¬
tio suo ⁊ leuite qͦ inturmis
iuxta regis imꝑium: ⁊ im¬
molatũ ẽ phase. Asꝑserũtq
sacerdotes manus suas san¬
guine ⁊leuite detraxerũt
pelles holocaustoꝵ ⁊ sepaue¬
runt ea: ut darent ꝑ domos
⁊ fanulias singłoꝵ ⁊ offer

Expanded text:
dederunt ceteris Levitis ad celedederunt ceteris Levitis ad celebrandum phase quinque milia pecorum et boves quingentos praeparatumque est ministerium et steterunt sacerdotes in officio suo Levitae quoque in turmis iuxta regis imperium et immolatum est phase asperseruntque sacerdotes manu sua sanguinem et Levitae detraxerunt pelles holocaustorum et separaverunt ea ut darent per domos et familias singulorum et offer
Abbreviated transcription (Latin):
uotes in officiis suis: horta¬
tusq ẽ eos. ut ministrarent
in domo dñi. Leuitis qͦ ad qͦ¬
rum eruditionẽ om̃is isrł sã¬
te archam in scũario templi:
qͦͣd eclificauit salomon filiꝰ
dauid rex isrł. Neqͣqͣm enim
eam ultͣ portabitis. Nunc
uos ꝑdomos ⁊cognationes
ur̃as. in diuisionib singłoꝵ.
sicut p̾cepit dauid rex isrł. ⁊
descripsit salomon filiꝰ eiꝰ Et
ministrate ĩ scũario ꝑ fami¬
lias turmasq leuiticas:⁊
scĩficati immolate phase.
moysi facere: p̾parate. De¬
clit p̾tea iosias om̃i popło qͥ
ibi fuerat inuentꝰ in sollemp¬
nitatẽ phase. agnos ⁊ hedos
te qͦd uouerãnt obtulerunt.
tam popło qm sacerdotib ⁊
leuitis. Porro helchias ⁊ za¬
charias. ⁊ iehiel pͥncipes do¬
mus dñi. dederunt sacerdo¬
tib ad faciendum phase pe¬
cora cõmixtun duo milia
sexcenta: ⁊ boues. trecentos.
Chonenias aut̃ ⁊ semeias. e¬
tiam ⁊ nathanahel fr̃s eius
nec non asabias iahihel. et
iorabad. pͥncipes leuitarum:

Expanded text:
otes in officiis suis, hortaest eos ut ministrarent in domo Domini. Levitis quoque ad quorum eruditionem omnis Israel sante arcam in sanctuario templi, quod aedificauit Salamon filius Dauid rex Israhel; nequaquam enim eam ultra portabitis. hoc vos per domos et cognationes vestras in divisionibus singulorum sicut praecepit David rex Israhel et descripsit Salomon filius eius ministrate in sanctuario per familias turmasque leviticas et sanctificati immolate phase fMosi facere praeparate dedit praeterea Iosias omni populo qui ibi fuerat inventus in sollemnitatem phase agnos et hedos te quod voluerant obtulerunt tam populo quam sacerdotibus et Levitis porro Helcias et Zaccharias et Iehihel principes domus Domini dederunt sacerdotibus ad faciendum phase pecora commixtim duo milia sescenta et boves trecentos Chonenias autem Semeias etiam et Nathanahel fratres eius necnon Asabias et Iahihel et Iozabath principes Levitarum
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt similit̾. Et assauer̃t
phase suꝑ ignẽ: iuxta qͦd ĩ
lege scͥptum ẽ. Pacificas u̾o
hostias coxerunt in lebetis.
⁊ caccabis. ⁊ ollis: ⁊ festinato
distribuerunt uniuse plebi.
Sibi aut̃ ⁊ sacerdotib postea
ꝑauerunt. nam ĩ oblationẽ
holocaustoꝵ ⁊ adipũusq ad
noctem. sacerdotes fuerunt
occupati. unde leuite sibi et
sacerdotib filus aaron pa¬
rauerunt nouissimis.Por¬
ro cantores filii asaph stabãt
u̾o ꝑportas singulas obserua¬
bant: ita ut nͨ puncto qͥdem dis¬
cederent a minist̾io. Qmobrẽ
⁊ fr̃s eoꝵ leuite: parauerunt
eis cibos. Om̃is gͥ cult᷑a dm̃
rite completa ẽ in clie illa. ut
ferrent suꝑ altare dñi: iuxͣ

Expanded text:
cere similiter et assaverunt phase super ignem iuxta quod lege praeceptum est pacificas vero hostias coxerunt in lebetis et caccabis et ollis et festinato distribuerunt universae plebi sibi autem et sacerdotibus postea paraverunt nam in oblatione holocaustorum et adipum usque ad noctem sacerdotes fuerant occupati unde Levitae et sibi et sacerdotibus filiis Aaron paraverunt novissimis porro cantores filii Asaph stabant vero per portas singulas observabant ita ut ne puncto quidem discederent a ministerio quam ob rem et fratres eorum Levitae paraverunt eis cibos omnis igitur cultura Domini rite conpleta est in die illa ut ferrent hol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ lño dep̾cando: sic loqͥmini.
clisti u̾ba uoluminis atq e¬
mollitum ẽ cortuũ ÷ ⁊ humi¬
liatꝰ es in conspectu dñi suꝑ
hiis q̃ dicta sunt contra locũ
hunc. ⁊ habitatores ierłm.
reueritꝰq es faciem meam.
scidisti uestim̃ta tua. ⁊ fleui¬
sti coram me: ego qͦ exaudi¬
ui te clicit dñs. Ianenĩ col¬
ligam te ad patres tuos. et
infereris in sepulchrũ tuũ
in pace: nec uidebunt ocłi
tui om̃e malũ qͦd ego indu¬
cturus sum suꝑ locũ istũ. et
suꝑ habitatores eiꝰ. Retuler̃t
itaq regi cuncta que dixe¬
rat. At ille conuocatis uni¬
u̾sis maiorib natu uida ⁊ ie¬
rusalem. ascendit domũ dñi:
unaq om̃s uiri uida ⁊ habita

Expanded text:
no deprecando sic loquimini audisti verba voluminis atque emollitum est cor tuum et humiliatus es in conspectu Dei super his quae dicta sunt contra locum hunc et habitatores Hierusalem reveritusque faciem meam scidisti vestimenta tua et flevisti coram me ego quoque exaudivi te dicit Dominus iam enim colligam te ad patres tuos et infereris in sepulchrum tuum in pace nec videbunt oculi tui omne malum quod ego inducturus sum super locum istum et super habitatores eius rettulerunt itaque regi cuncta quae dixerat at ille convocatis universis maioribus natu Iuda et Hierusalem ascendit domum Domini unaque omnes viri I
Abbreviated transcription (Latin):
declisti ĩ manus seruoꝵ tuoꝵ
ecce complent᷑. Argentum qd̵
reꝑtum ẽ ĩ domo dm̃ confla¬
uerunt: datumq ẽ p̾fecti ar¬
tificum. ⁊ cliu̾sa oꝑa fabricã¬
tium. Pret̾ea tradidit mͥ
helchias sac̾dos hunc librũ.
Aueni cum rege plente re¬
citasset. auclissetq ille uer¬
ba legis: scidit uestim̃ta su¬
a. Et p̾cepit helchie. ⁊ aichã
filio saphan.⁊abdon filio
micha. saphan qͦ scube.⁊¬

Expanded text:
dedisti in manu servorum tuorum, dedisti in manu servorum tuorum, ecce complentur. Argentum quod repertum est in domo Domini, conflaverunt: datumque est praefectis artificum, et diversa opera fabricantium. Praeterea tradidit mihi Helcias sacerdos hunc librum. Quem cum, rege praesente, recitasset, audissetque ille verba legis, scidit vestimenta sua: et praecepit Helciae, et Ahicam filio Saphan, et Abdon filio Micha, Saphan q
Abbreviated transcription (Latin):
reliquiis isrł. ab om̃i qͦq iu¬
da ⁊ beniamin. ⁊ habitatori¬
b ierłm: tradiderunt in ma¬
nib eoꝵ qͥ p̾erant oꝑariis
in domo clñi. ut instaurarẽt
templum.⁊ infirma queq
sarcirent. At illi dederunt eã
artificib ⁊ cemĩtariis: ut eme¬
rent lapides de lapiclicinis.
⁊ ligna ad cõmissuras ecli¬
ficii. ⁊ ad contignationem
comoꝵ qͣs destruxerant re¬
ges uida. Qͥ fidelit̾ cuncta
faciebant. Erant aut̃ ppositi
oꝑantium iabath. ⁊ abdias de
filiis merari zacharias.⁊mo¬
sollam de filiis caath qͥ urge¬
bant opus: om̃s leuite sci¬
entes organis canere.Suꝑ
eos u̾o qͥ ad diu̾sos usus one¬
ra portabant: erant scribe
⁊magistri de leuitis ianitores.
Cumq efferrent pecuniam
q̃ illata fuerat ĩtemplum do¬
mini. repperit helchias sacer¬
uos librũ legis dm̃i ꝑmanum
moysi: ⁊ ait ad saphan sert¬
bam. Librũ legis inueni: in
ille intulit uolum̃ ad regem
⁊nuntiauit ei clicens. Om̃ia q̃

Expanded text:
Israhel ab omni quoque Iuda et Beniamin et habitatoribus Hierusalem tradiderunt in manibus eorum qui praeerant operariis in domo Domini ut instaurarent templum et infirma quaeque sarcirent at illi dederunt eam artificibus et cementariis ut emerent lapides de lapidicinis et ligna ad commissuras aedificii et ad contignationem domorum quas destruxerant reges Iuda qui fideliter cuncta faciebant erant autem praepositi operantium Iaath et Abdias de filiis Merari Zaccharias et Mosollam de filiis Caath qui urguebant opus omnes Levitae scientes organis canere super eos vero qui ad varios usus onera portabant erant scribae et magistri de Levitis ianitores cumque efferrent pecuniam quae inlata fuerat in templum Domini repperit Helcias sacerdos librum legis Domini per manum Mosi et ait ad Saphan scribam librum legis inveni in ille intulit volumen ad regem, et nuntiavit ei dicens: Omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
locum istum. ⁊ suꝑ habita¬
tores eiꝰ. cunctaq maledi¬
cta q̃ scripta sunt ĩ libro
hoc quem legerunt corã re¬
ge uida: qr dereliquerunt
me. ⁊sacrificauerunt diis
alienis. ut me ad iracundi¬
am ꝓuocarent. in cunctis
oꝑib manuum suaꝵ. Idcir¬
co stillabit furorm̃s suꝑ lo¬
cum istum: ⁊ ñ extinguet᷑.¬

Expanded text:
locum istum, et super habitatores ejus, cunctaque maledicta, quae scripta sunt in libro hoc, quem legerunt coram rege Juda, quia dereliquerunt me, et sacrificaverunt diis alienis, ut me ad iracundiam provocarent in cunctis operibus manuum suarum. Idcirco stillabit furor meus super locum istum, et non exstinguet
Abbreviated transcription (Latin):
uauit iudam ⁊ ierł̾m. ab ex¬
celsis. ⁊ lucis simulachrisq
⁊ scultilib. Destruxeruntq
coram eo aras baalim: ⁊ simła¬
chra q̃ suꝑ posita erant. de¬
moliti sunt. Lucos etiam et
sculptilia succidit atq com¬
minuit:⁊ suꝑtumulos eoꝵ
qui eis immolare consueue¬
rant. fragm̃ta disꝑsit. Ossa
p̾terea sacerdotum combus¬
sit in altarib idoloꝵ. Munda¬

Expanded text:
davit Judam et Hierusalem ab excelsis et lucis simulacrisque et sculptilibus. Destruxeruntque coram eo aras Baalim, et simulacra quae superposita fuerant demoliti sunt, lucos etiam et sculptilia succidit atque comminuit, et super tumulos eorum qui eis immolare consueverant fragmenta dispersit. Ossa praeterea sacerdotum combussit in altaribus idolorum, munda
Abbreviated transcription (Latin):
decimo anno regni sui mũ¬
data iam t̾ra. ⁊ templo dñi :
misit saphan filiũ elchie. et
maasiam pͥncipem ciuitatis.
⁊ ioha filium ioahar a comm̃¬
tariis: ut instaurarent do¬
mum clm̃i dei sui. Qͥ uene¬
runt ad elchiam sacerdotẽ
magnum. acceptaq pecu¬
nia ab eo que illata fuerat in

Expanded text:
decimo regni sui, mundata jam terra, et templo Domini, misit Saphan filium Eseliae, et Maasiam principem civitatis, et Joa filium Joabaz a commentariis, ut instaurarent domum Domini Dei sui. Qui venerunt ad Helciam sacerdotem magnum: Acceptamque ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
num. tuam dñe scd̃m bonitatẽ
tuam ꝓmisisti penitentiam re¬
missionis peccatoꝵ. Et tu dñe
iustoꝵ nõ posuisti penitentiã
iustis abraham p̾saac. ⁊ iacob.
hiis qui tibi non peccauerunt
qm̃ peccaui suꝑ numerũ hare¬
ne maris multiplicate sunt
iniquitates mee. Incuruatus
sum multo uincło ferri et nõ
est respiratio michi. Quia extita¬
ui iracundiam tuam et malũ
coram te feci: statuens abho¬
minationes et multiplicans
offensiones et nunc flecto ge¬
nua cordis mei precans a te
bonitatẽ domine. Peccaui dñe
petcaui et iniquitatem meam
agnosco. peto rogans te dñe re¬
mitte michi. Remitte michi ne
simul perdas me cum iniqui¬
tatib meis. neq in eternum
reserues mala michi. Quia m¬
dignũ saluabis me. secundum
magnam misericordiam tuã
et laudabo te semper omnibz
diebus uite mee quoniam
te laudat omnis uirtus celo¬
rum. et tibi gloria in secula
seculorum. Amen.

Expanded text:
nitatem tuam promisisti paenitentiam remissionis peccatorum, et tu Deus iustorum, non posuisti paenitentiam iustis Abraham, Isaac et Iacob, his qui tibi non peccaverunt. quoniam peccavi super numerum harenae maris, multiplicatae sunt iniquitates meae. incurvatus sum multo vinculo ferri et non est respiratio mihi, quia excitavi iracundiam tuam et malum coram te feci, statuens abominationes et multiplicans offensiones. et nunc flecto genua cordis mei, precans ad te bonitatem, Domine. peccavi Domine, peccavi et iniquitatem meam agnosco. peto rogans te Domine remitte mihi, remitte mihi, ne simul perdas me cum iniquitatibus meis neque in aeternum reserves mala mihi, quia indignum salvabis me secundum magnam misericordiam tuam. et laudabo te semper omnibus diebus vitae meae quoniam te laudat omnis virtus caelorum et tibi est gloria in saecula saeculorum, amen.
Abbreviated transcription (Latin):
ore tuo ẽ u̾itas. Obhanc causã
etiam ip̃m puerum sic uocauit
amathi. Amathi enĩ innr̃a lin¬
gua u̾itatẽ sonat. Et ex eo qͦd
uerum helias locutus ẽ: ille qͥ
suscitatus est filiꝰ ẽẽ dicit᷑ u̾ita¬

Expanded text:
ore tuo verum est . Et ob hanc causam etiam ipsum puerum sic vocatum filium Amathi. Amathi enim in nostra lingua veritatem sonat. Et ex eo quod verum Elias locutus est, ille qui suscitatus est, filius esse dicitur veri
Abbreviated transcription (Latin):
quedam u̾boꝵ compendia ex
aduitꝰ auxilio: misi librũ be¬
niuolis placiturũ. tam̃ inui¬
dis displiciturũ ẽe ñ ambigo.
Optuma enim queq ut ait pli¬
nius. malunt contempn̾e ui¬
dere pleriq qmͣ discere. Si qͥs
in hac int̾pretatione uoluerit
aliqͥd reprehendere. int̾roget
hebreos. suã conscientiã reco¬
lat. uideat orcdinẽ textũq ser¬
monis: ⁊ tunc nr̃o labori si
potuerit detrahat. Ubicumq
gͦ asteriscos. id ẽ stellas raclia¬
re in hoc uolumine uideritis:
ibi sciatis de hebreo additum.
qͦd in latinis coclicib ñ habet᷑.
Ubi uero obelus teansu̾sa sci¬
licet uirga p̾posita est. illic sig¬
nificat᷑ quid septuaginta in
auctoritatẽ in hebreis uolumi

Expanded text:
quaedam verborum compendia expquaedam verborum compendia exparum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaeque, ut ait Plinius, malunt contemnere et invidere plerique, quam discere. Si quis in hac interpretatione voluerit aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus non habetur. Ubi vero obelus, transversa scilicet virga ÷, praeposita est, illic signatur quid Septuaginta Intauctoritatem, licet in Hebraeis volumi
Abbreviated transcription (Latin):
grecis ⁊ in latinis codicib hic
nominum liber uitiosus est
ut ñ tam hebrea qmͣ barbara
quedam ⁊sarmatica nomina
erant transtulerunt. s scrip¬
toꝵ culpe ad scribendũ. dum
titant. ⁊ sepe tria nomina sb̾¬
tractis emeclio sillabis ĩ unũ
uocabulum cogunt: uł ere¬
gione unum nom ꝓpt̃ laci¬
tudinem suam. in duo uł tria
uocabula diuidunt. Sed ⁊ ip̃e
appellationes ñ homines ut
tione ⁊ figura eoꝵ quedam
narrant᷑ historie. de quib in
ecce scripta sunt in libro u̾boꝵ
dierũ regum uida: Que utiq
in nr̃is codicib ñ habent᷑. Hoc
pͥmũ sciendum qd̵ apud hebre
os paralipomenon liber sit:
magnitudinem apud nos
cluusus ẽ. qͦd ñ nulli etiam ĩ
bruto ciceronis dialogo faci¬
unt: ut eum in tres partes sec¬
cent cum unus a suo auctore
sit eclitus. Deinde etiã illud
attendunt qd̵ frequenter no¬
mina ñ uecabula hominũ:
s rerũ ut dixi significantias
uł que pret̾misse sunt ĩ suis

Expanded text:
Graecis et Latinis codicibus hic Graecis et Latinis codicibus hic nominum liber vitiosus est, ut non tam Hebraea quam Barbara quaedam, et Sarmatica nomina erant, transtulerunt, sed scriptorum culpae ascribendum, dum titant: et saepe tria nomina, subtractis e medio syllabis, in unum vocabulum cogunt, vel e regione unum nomen, propter latitudinem suam, in duo, vel tria vocabula dividunt. Sed et ipsae appellationes, non homines, uttione et figura eorum, quaedam narrantur historiae: de quibus in haec scripta sunt in libro Verborum Dierum regum Juda? Quae utique in nostris codicibus non habentur. Hoc primum sciendum, quod apud Hebraeos, Paralipomenon liber unus magnitudinem, apud nos divisus est, quod nonnulli etiam in Bruto, Ciceronis dialogo, faciunt, ut eum in tres partes secent, cum unus a suo auctore sit editus. Deinde etiam illud attendendum, quod frequenter nomina, non vocabula hominum, sed rerum, ut dixi, significantias  praetermissae sunt in suis
Abbreviated transcription (Latin):
usebius ieronimus
domnioni ⁊ rogatia¬
no. sũs in ih̾u xp̃o salutem.
Quomͦ grecoꝵ historias ma¬
gis intelligunt qui athenas
uiderint. ⁊ tercium uirgilii
librum. qͥa troade ꝑ leucathẽ
⁊ achroceraunia ad siciliam.
et inde ad ostia tyberis na¬
uigauerunt. ita sc̃am scrip¬
turam lucidius intuebit᷑ qͥ
uideam oculis contempla
memorias. locorumq uł ea
fuit. cum eruditissimis he¬
breoꝵ hunc laborem subire:
Fateor enim mi domnion ⁊
rogatiane carissimi. numꝙͣ
nem meã: s ea etiam de qͥ¬
b scire me arbitrabar. int̾¬
rogasse me solitum ⁊ quan¬
tomagis de his suꝑ quib an¬
ceps erame Beniq cum a me
nuꝑ litteris flagitassetis ut
uobis paralipomenon lati¬
no sermone tnͣfferrem: de
tyberiade legis qͦndam auc¬
tore qͥ apud hebreos admira¬
tionib habebat᷑ adsumpsi. ⁊
contuli cum eo a uertice ut
aiunt usq ad extremum un¬
guem: ⁊ sic confirmatus. ausꝰ
sum facere qͦd uibaebatis. Libe¬
re enim uob̾ loquor ita et in

Expanded text:
usebius Hieronymus Domnioni et Rogatiano suis in Jesu salutem. Quomodo Graecorum historias magis intelligunt, qui Athenas viderint, et tertium Virgilii librum, qui a Troade per Leucaten, et Acroceraunia ad Siciliam, et inde ad ostia Tiberis navigarint: ita sanctam Scripturam lucidius intuebitur, qui Judaeam oculis contemplatmemorias, locorumque vel efuit, cum eruditissimis Hebraeorum hunc laborem subire, Fateor enim, mi Domnion, et Rogatiane charissimi, numquanem meam, sed ea etiam de quibus scire me arbitrabar, interrogare me solitum: quanto magis de his super quibus anceps eram? Denique cum a me nuper litteris flagitassetis, ut vobis librum Paralipomenon Latino sermone transferrem, de Tiberiade Legis quondam doctorem, qui apud Hebraeos admirationi habebatur, assumpsi: et contuli cum eo a vertice, ut aiunt, usque ad extremum unguem: et sic confirmatus, ausus sum facere quod jubebatis. Libere enim vobis loquor, ita et in
Abbreviated transcription (Latin):
ant uaritate decernã. Sius
labor. s ꝑiculosa p̾sumptio iu¬
cdicare de cet̾is ip̃m ab om̃ib
udicandũ: senis mutare lin¬
guam. ⁊ canescentẽ iammũ¬
clũ adinitia retrahere paruu¬
indoctus cũ in manꝰ uolum̃
adsumpserit.⁊a saluia qm
semel i bibit uiderit discre¬
pare qͦd lectitat. ñ statim erũ¬
pat in uocem. me falsarium.
me clamans ẽẽ sacrilegũ. qͥ
audeam aliqͥd inuet̾ib libris
addere. mutare corngere:Lo¬
u̾sus qm iniucliam cluplex
causa me consolat᷑ : qͦd ⁊ tu qͥ
summꝰ sacerdos es fieri ibes:
⁊ uerum ñ ẽẽ qͦd uarat. etiam
malelicoꝵ testimonio comꝓ¬
bat᷑. Si enĩ latinis exemplan¬
b fides ẽ adhibenda: responde¬
ne qͦt codices. Sin aut̃ ueritas
ẽ querenda de plurib. Cur ñ
ad grecam originem reu̾ten¬
tes. ea q̃ uel aiiciosis int̾p̾tib
male edita. uł a p̾sumptorib
imperitis em̃data ꝑu̾sius. uel
a librariis dormitantib aut
addita st̃ aut mutata corrigi¬

Expanded text:
ritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvuindoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigi
Abbreviated transcription (Latin):
nat. Et certe origenes ñ solũ
exempla composuit quatuor
editionum eregione singula
uerba describens ⁊ ut unus
dissentiens statim ceteris in¬
ter se consentientib arguat᷑.
s qͦd maioris audatie ẽ in ecli¬
tione septuaginta theodotio¬
nis elitionem miscuit ⁊ aste¬
riscis uidelicet designans q̃
minus ante fuerant:⁊uir¬
gulis que exsuꝑfluo udebã¬
tur apposita. Si igitur licuit
alus non tenere qd̃ semel sus¬
ceꝑant. et post septuaginta
cellulas que uulgo sine au¬
ctore iactantur singulas ce¬
los aperuere. hocq in ecclesi¬
is legitur quod septuagin¬
ta nescierunt⁊ cur me non
suscipiant latini mei qui
inuiolata editione ueteri.¬

Expanded text:
nat. Et certe Origenes non solum nat. Et certe Origenes non solum exempla composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens statim, caeteris inter se consentientibus, arguatur; sed quod majoris audaciae est, in editione Septuaginta, Theodotionis editionem miscuit, asteriscis videlicet designans quae minus fuerant, et virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere, quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo sine auctore jactantur, singulas cellulas aperuere: hocque in Ecclesiis legitur, quod Septuaginta nescierunt; cur me non suscipiant Latini mei, qui inviolata editione veteri
Abbreviated transcription (Latin):
i septuaginta inter¬
precum pura ⁊ ut
ab eis in grecum uersa est
editio ꝑmaneret: suꝑflue
me chromaci episcopoꝵ scĩs¬
sime atq doctissime impelle¬
res. ut tͥ hebrea uolumina la¬
tino sermone tranfferrem.
Quod enim semel aures ho¬
minum occupauerat.⁊nas¬
centis ecclesie roborauerat fi¬
silentio comꝓbari. Nunc u̾o
cum ꝓuarietate regionum
diu̾sa ferantur exemplaria.
et germana illa antiqua et
translatio corrupta sit atq
molata: nr̃i arbitrii putas
aut eplurib uidicare qͥd ue¬
rum sit. aut nouum opus
in ueteri oꝑe condere ⁊ illudẽ¬
tib q uideis cornicum ut di¬
citur oculos configere. Ale¬
xandria et egyptus. in sep¬
tuaginta suis esycium lau¬
dat auctorem. Constantino¬
polis usq antiochiam: luci
an martro exemplaria
ꝓbat. Eledie inter has ꝓuin¬
tie. palestinos cocdices legunt
qͦs ab origene elaboratos eu¬
sebius et pamphilus uulga¬
uerunt:totusq orbis hac int̾
se tripharia uarietate cõpug¬

Expanded text:
i Septuaginta interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi Chromati, episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut tibi Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fisilentio comprobari. Nunc vero cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem: Constantinopolis usque Anthiochiam, Lucimartyris exemplaria probat. Mediae inter has provinciae Palaestinos codices legunt, quos ab Origene elaboratos Eusebius et Pamphilius vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compug
Abbreviated transcription (Latin):
Porro clm̃ qͥ habet flatũ tuũ in ma¬
nu sua. ⁊ om̃s uias tuas: ñ głoficasti.
ccͥco ab eo missus ẽ articulus manꝰ:
q̃ scͥpsit hoc qͦd exaratum ẽ. Hec ẽ an¬
tẽ scͥpt᷑a: q̃ cligesta ẽ. Mane techel.
phares. Et hec int̾ptatio sermonis
Mane numauit ds̃ regnũ tuũ: et
compleuit illud. Techel. ad pensus
es instatera: ⁊ inuentꝰ es minꝰ ha¬
bens. Phares cliuisũ ẽ regnũ tuũ:
⁊ datũ ẽ mecdis ⁊ ꝑsis. Tunc iubente
rege indutꝰ ẽ daniel purpura. ⁊ cir¬
cũdata ẽ torques aurea collo eiꝰ: ⁊
plicatũ ẽ de eo qͦd hab̾et potestatẽ
tciuis in regno. Cadẽ necte int̾fectꝰ

Expanded text:
manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et complevit illud. THECEL: appensus es in statera, et inventus es minus habens. PHARES: divisum est regnum tuum, et datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura, et circumdata est torques aurea collo ejus: et praedicatum est de eo quod haberet potestatem tertius in reg
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝓre q̃ acciderat regi ⁊ opti¬
matib eiꝰ. domũ conuiuii ingͦs¬
sa ẽ. Et ꝓloquens ait. Rex ineter¬
nũ uiue. Nonte conturbent cogi¬
tationes tue: neq facies tua im
entia inuente st̃ in eo. ham et
rex nabuchodonosor pater tuus.
pͥncipem magoꝵ incantatoꝵ
chaldeoꝵ ⁊ aruspicum eũ constitu

Expanded text:
 acciderat regi, et optimatibus ejus, domum convivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, neque facies tua immentia inventae sunt in eo: Nam et rex Nabuchodonosor pater tuus, principem magorum, incantatorum, Chaldaeorum, et aruspicum constitu
Abbreviated transcription (Latin):
slationes ex longinquo ad
te uenient ⁊mun̾a deferentes
adorabunt dñm inte: ⁊ t̾ram
tuam ĩ scĩficatione habebũt.
Nomen magnum inuocab̃t
inte: maleclicti erunt qͥ cõ¬
tẽpserunt te. ⁊ condẽpnati e¬
runt qͥ blasphemauerint te.
beneclictiq er̃t qͥ eclificauerĩt
te.Tn aut̃ letaberis ĩ filiis tu¬
is. qm̃ om̃s beneclicent᷑ ⁊ con-

Expanded text:
longinquo ad te venient et munera deferentes adorabunt Dominum in te et terram tuam in sanctificatione habebunt nomen magnum invocabunt in te maledicti erunt qui contempserint te et condemnati erunt omnes qui blasphemaverint te benedictique erunt qui aedificaverint te tu autem laetaberis in filiis tuis quoniam omnes benedicentur et con
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem dei uidebar quidem
uobiscum manclucare ⁊bibere:
s ego cibo inuisibili ⁊ potu qͥ ab
hominib uideri ñ potest. utor.
me misit. Uos aut̃ beneclicite
dm̃: ⁊ enarrate oĩa mirabili¬
te illi. Et cum hec clixisset ab
aspectu eoꝵ ablatꝰ est: ⁊ ultra
eum uidere ñ potuerunt. Cc̃
.ꝓstrati ꝑ horas tres infaciem:
benedixerũt clm̃. Et exurgẽ¬
tes narrauert̃ oĩa mirabilia eiꝰ
ꝑiens aut̃ cobi.¬
as senior os suũ. benedi

Expanded text:
cantate illi videbar quidem vobiscum manducare et bibere sed ego cibo invisibili et potu qui ab hominibus videri non potest utor  benedicite Deum et narrate omnia mirabiliet cum haec dixisset ab aspectu eorum ablatus est et ultra eum videre non potuerunt tunc prostrati per horas tres in faciem benedixerunt Deum et exsurgentes narraverunt omnia mirabilia eius aperiens autem Tobias senior os
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra captiuitatis mee confi¬
tebor illi: qm̃ ostencłit maie¬
statẽ suã in gentẽ peccatri¬
cem. Conũtimini itaq pecca¬
tores.⁊ facite iusticiã coram
deo: credentes qͦd faciat nob̾¬
cum miscd̾iam suã. Ego aut̃
⁊ aĩa mea ĩ eo letabim᷑. Bene¬
dite dñm om̃is electi eiꝰ. agi

Expanded text:
ra captivitatis meae confitebor illi quoniam ostendit maiestatem suam in gentem peccatricem convertimini itaque peccatores et facite iustitiam coram Deo credentes quod faciat vobiscum misericordiam suam ego autem et anima mea in eo laetabimur benedicite Dominum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Porte ierłm ex saphyro. et
smaragdo eclificabunt᷑: ⁊ ex
lapide ꝓcioso. oĩs circuitꝰ mu¬
roꝵ eiꝰ. Ex lapide candido et
mundo. om̃s platee eiꝰ ster¬
nent᷑. ⁊ ꝑ uicos eiꝰ alleluia cã¬
tabit᷑. Benedictus cłñs qͥ ex¬

Expanded text:
em ex sapphyro et zmaragdo aedificabuntur et ex lapide pretioso omnis circuitus murorum eius ex lapide candido et mundo omnes plateae eius sternentur et per vicos eius alleluia cantabitur benedictus Dominus qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
hostes sunt anume sue. Ma¬
nifesto gͦ uobis uitatẽ: ⁊ ñ abs¬
nem. Qũado orabas cum lacri¬
mis ⁊ sepeliebas mortuos.⁊de¬
relinquebas prãdiũ tuũ ⁊ mor¬
tuos ꝑdiem abscondebas in do¬
mo tua. ⁊ nocte sepeliebas: ego
obtuli orõnem tuã clño. Et qr
acceptus eras deo: necẽe̾ fuit
ut temptatio ꝓbaret te. Et.
nunc misit me dñs: ut cura¬
remte.⁊saram uxorem filii
tui a demonio liberarẽ. Ego e¬
nim sũ raphael angłs unus
ex septẽ qͥ adstamꝰ ante clñm.
Cũq hec audissent turbati st̃

Expanded text:
hostes sunt animae suae manifesto ergo vobis veritatem et non abstum quando orabas cum lacrimis et sepeliebas mortuos et derelinquebas prandium et mortuos abscondebas per diem in domo tua et nocte sepeliebas ego obtuli orationem tuam Domino et quia acceptus eras Deo necesse fuit ut temptatio probaret te et nunc misit me Dominus ut curarem te et Sarram uxorem filii tui a daemonio liberarem ego enim sum Rafahel angelus unus ex septem qui adstamus ante Dominum cu
Abbreviated transcription (Latin):
glorificabant dm̃ ip̃e uidelicet
⁊uxor eiꝰ. ⁊ om̃s qͥ sciebant eũ.
Dicebatq tobias. Benedico te
tobiã filiũ meũ. Ingressa ẽ eti¬
am post septem lies sara uxor
rat a gabelo. Et narrauit parẽ¬
tib suis oĩa beneficia dei: que
fecisset circa eũ ꝑ hominẽ qui
eum duxerat.Ueneruntq achi¬
or ⁊ nabath consobrini tobie.
gaudentes ad tobiã congratu.¬
lantes ei de om̃ibz bons q̃ cir¬
ca illũ ostenderat ds̃. ⁊ ꝑseptẽ
dies epulantes cũ gaudio mat

Expanded text:
glorificabant Deum, ipse videlicet, glorificabant Deum, ipse videlicet, et uxor ejus, et omnes qui sciebant eum. Dicebatque Tobias: Benedico te,Tobiam filium meum. Ingressa est etiam post septem dies Sara uxor rat a Gabelo: et narravit parentibus suis omnia beneficia Dei, quae fecisset circa eum per hominem qui eum duxerat. Veneruntque Achior et Nabath consobrini Tobiae, gaudentes ad Tobiam, et congratulantes ei de omnibus bonis, quae circa illum ostenderat Deus. Et per septem dies epulantes,
Abbreviated transcription (Latin):
longe ⁊ilico cognouit uenien¬
tem filiũ suũ currensq nun¬
tiauit uiro suo dicens. Etce ue¬
nit filiꝰ tuus. Dix̃q raphael
ad tobiã. At ubi introieris do¬
mũ tuã. statin adora clñm de¬
um tuũ ⁊ ⁊ gr̃as agens ei. ac¬
cede ad patrem tuũ ⁊ osculare
eum: statunq lini suꝑ oculos
eiꝰ ex felle isto piscis. qͦd por¬
tas recũ. Scias enĩ qͦd mox
aperient᷑ oculi eiꝰ ⁊ uidebit lu¬
tu tuo gaudebit. Tunc p̾cu¬
currit canis qͥ simul fuerat
inuia: ⁊ qi nuntuis blancli¬
ta manu puero. occurrit ob
uiam filio suo. Et suscipiẽs
osculatus ẽ eum cũ uxore sua.
⁊ ceperunt flere p̾gaudio. Cũq
adorassent cdm̃ ⁊ gr̃as egissẽt:
conseder̃t. Tunc sumens tobi¬
as de felle piscis: liniuit ocu¬
los pitrs sin. Et sustenuit qi
dimidiã fere horam. ⁊cepit
albugo ex eculis eiꝰ qͣi m̃bra¬
na oui egredi. Qmͣ apphen¬
dens tobias traxit ab oculis
eiꝰ: statimq uisum recepit. Et

Expanded text:
longe, et illico agnovit venienlonge, et illico agnovit venientem filium suum: currensque nuntiavit viro suo, dicens: Ecce venit filius tuus: Dixitque Raphael ad Tobiam: At ubi introieris domum tuam, statim adora Dominum Deum tuum: et gratias agens ei, accede ad patrem tuum, et osculare eum. Statimque lini super oculos ejus ex felle isto piscis, quod portas tecum. Scias enim quoniam mox aperientur oculi ejus, et videbit patu tuo gaudebit. Tunc praecucurrit canis, qui simul fuerat in via: Et quasi nuntius amanu puero occurrit in obviam filio suo et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua et coeperunt flere prae gaudio cumque adorassent Dominum et gratias egissent consederunt tunc sumens Tobias de felle piscis linivit oculos patri suo et sustinens quasi dimidiam fere horam coepit albugo ex oculis eius quasi membrana ovi egredi quem adprehendens Tobias tejus, statimque visum recepit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sõs sit initinere ur̃o. ꝑducat¬
q uos incolumes.⁊ inueni¬
ates oĩ reste cutra pareutes
ur̃os: ⁊ uideant oculi mei filios
ur̃os. pͥusqͣm moriar. Et adp̾¬
hendentes parentes filiam
suam. osculati st̃ eã. ⁊ limise¬
runt ire: monentes eã hono¬
rare soceros. diligere maritũ.
regere familiã. gub̾nare do¬
mũ. ⁊ se ip̃am irrephensibilẽ
exibere.
runt ad carrã que ẽ in
medio itin̾e contͣ niniuen:
undecima die. Dixitq ange¬
lus.Tobias frat̃. scis quemad¬
modũ reliquisti patrem tuũ.
Si placet itaq tͥ p̾cedamꝰ: et
lento gradu seqͣnt᷑ iter nr̃m
familie simul cum coniuge
tua. ⁊ cũ aĩalib. Cũq hoc pla¬
cuisset ut irent: dixit rapha¬
el ad tobiã. Tolle tecũ ex fel¬
le piscis: erit enĩ necessari¬
um. Tulit itaq tobias ex sel¬
le illo:⁊abierunt. Anna aũt
sedebat secus uiam coticlie ĩ
suꝑcilio montis: unde respi¬
cere poterat delonginquo.
Codum ex eodem loco spe¬
cularet᷑ aduentũ eiꝰ. uidit a

Expanded text:
s sit in itinere vestro, perducatque vos incolumes, et inveniatis omnia recte circa parentes vestros, et videant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et apprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam, et dimiserunt ire: monentes eam honorare soceros, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, et se ipsam irreprehensibilem exhibere.runt ad Charan, quae est in medio itinere contra Niniven, undecimo die. Dixitque angelus: Tobia frater, scis quemadmodum reliquisti patrem tuum. Si placet itaque tibi, praecedamus, et lento gradu sequantur iter nostrum familiae, simul cum conjuge tua, et cum animalibus. Cumque hoc placuisset ut irent, dixit Raphael ad Tobiam: Tolle tecum ex felle piscis: erit enim necessarium. Tulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. Anna autem sedebat secus viam, quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et dum ex eodem loco specularetur adventum ejus, vidit a
Abbreviated transcription (Latin):
m̃cedem dabimꝰ ei. aut quid di¬
gnũ poterit ẽe beneficuis eius:
Me cluxit ⁊ recluxit sanũ pecu¬
niam a gabelo ip̃e suscepit ⁊ u.¬
xorem ip̃e me habere fecit.⁊de
moniũ ab ea ip̃e compescuit.
gaudiũ parentib eiꝰ fecit me
ip̃m a deuoratione piscis erpu¬
it ⁊ te qͦ uid̾e fecit lum̃ celi: et
bonis omnib ꝑ eũ repleti su¬
mus. Quid illi ad hec clignum
poterimꝰ dare: S peto te pater
ut roges eum: siforte dignabi¬
tur mecdietatẽ de om̃ib quecũ¬
q allata sunt sibi ad sum̾e. Et
uocantes eum pat̾ scilicet ⁊ filiꝰ
culerunt eũ in partem. ⁊ roga¬
re ceperunt ut clignaret᷑ climi¬
diam partẽ om̃ium q̃ attule¬

Expanded text:
ercedem dabimus ei? aut quid dignum poterit esse beneficiis ejus? Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, uxorem ipse me habere fecit, et daemonium ab ea ipse compescuit, gaudium parentibus eius fecit me ipsum a devoratione piscis eripuit te quoque fecit videre lumen caeli et bonis omnibus per eum repleti sumus quid illi ad haec dignum poterimus dare sed peto te pater mi ut roges eum si forte dignabitur medietatem de omnibus quae adlata sunt sibi adsumere et vocantes eum pater scilicet et filius tulerunt eum in partem et rogare coeperunt ut dignaretur dimidiam partem om
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ aĩalia. siue seruitia ⁊ uadas
ad gabelum in rages ciuitatẽ
medoꝵ. reddasq ei cyrographũ
suũ. ⁊ recipias ab eo pecuniam:
rogesq eum uenire ad nupti
Et certe uides qͦmͦ raguhel con¬
uirauerit me: cuiꝰ adiuram̃tũ
sꝑnere ñ possũ. Tunc raphahel
ad sumens qͣtuor ex seruis ra¬
guhelis. ⁊ luos camelos ĩ rages
ens gabelũ dedit ei cyrogra¬
cuniam. Inclicauitq ei de to¬
bia filio tobie oĩa que gesta
sunt: fecitq eũ secũ uenire
ad nuptias. Cumq ingressus
ee̾t domũ raguhelis: inuenit to¬
biam cliscumbentẽ. exiliens
osculati sunt se inuicẽ. Et fle¬
uit gabelus: benecdix̃q clm̃ et
dixit. Penedicat te dñs ds̃ is¬
rael. qr filiꝰ es optimi uin. et
iusti ⁊ tim̃tis clm̃. ⁊ elemosi¬

Expanded text:
tibi animalia sive servitia et vadas tibi animalia sive servitia et vadas aMedorum, reddatque ei chirographum suum, et recipiat ab eo pecuniam, rogetque eum venire ad nupet certe vides quomodo Raguhel coniuraverit me cuius adiuramentum spernere non possum tunc Rafahel adsumens quattuor ex servis Raguhelis et duos camelos in Rages ens Gabelum dedit ei chirogracuniam. indicavitque ei de Tobia filio Tobiae, omnia quae gesta sunt: fecitque eum secum venire ad nuptias. Cumque ingressus esset domum Raguelis, invenit Tobiam discumbentem: et exsiliens, osculati sunt se invicem: et flevit Gabelus, benedixitque Deum, et dixit: Benedicat te Deus Israel, quia filius es optimi viri, et justi, et timentis