comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut detur illi semꝑ bene inͬe
Nam cui non datur semper
muere: quid prodest iuere:
Quia nec bene uiuere dicẽ¬
di sunt qui finem iuendi
uel cecitate nesaunt. uelĩ¬
flacione contempnunt
Non est cuiq̃m spes uera et
certa semper iiuendi: nsi
suadere homibz ut bene
niuant: et xp̃iani non sunt
Paliam partem uolunt a¬
scendere: rapere. et occidere.
non ut pastor conseruare
atq saluare

Expanded text:
ut detur illi semper vivere: nam cui non datur semper vivere, quid prodest bene vivere? Quia nec bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non est autem cuiquam spes vera et certa semper vivendi, nisisuadere hominibus ut bene vivant, et christiani non sint. Per aliam partem volunt ascendere, rapere et occidere; non ut pastor, conservare atque salvare
Abbreviated transcription (Latin):
nde usurpabant lum̃
qui furebant contra
diem: propter illorum ergo
uanam et superbam. et in¬
sanabilem arroganciam
dominus ihus ista conte¬
xuit: in quibus nos salu¬
briter si auertamus ãmo¬
nuit Multienm sũt qui
scd̃m qnͣdam inte huius cõ¬
suetudĩem dicuntur boni
que nescuint ad quem finẽ
referant: in aniter faciunt
dicant ergo pagani Dicant
Quid eis prodest. unde gloriãt

Expanded text:
 usurpabant lumen qui furebant contra diem? Propter illorum ergo vanam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit: in quibus salubriter nos, si advertamus, admonuit. Multi enim sunt qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni nt, nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt. Dicant ergo pagani: Bene von intrant, quid eis prodest unde gloriant
Abbreviated transcription (Latin):
ex aplis quid au¬
dierit non intelligens. dñe
inquit ostende nobis pa¬
trem: et sufficit nobis. cui
dñs. Tanto inquit tẽpore
uobiscum sum. et non co¬
gnouistis me: Philippe. qͥ
uidet me: uidet et patrem.
Ecce increpat. qd̾ tanto tẽ¬
pore cum ip̃is erat: et non
cognoscebatur. Nonne ip̾̃e
dixerat. et quo uado ego
scitis. et uiam scitis. et se
nescire dicentes eos hoc scire
cõuicerat. addendo atq di¬
cendo. ego sum uia. ueritaᷤ.
et uita: Quomodo nunic
dicit tanto tempore uob̾cũ
sum. et non cognouistis
me. cum profecto et quo¬
iret scirent. et uiam scirẽt.
non ob aliud nisi ꝙ ip̃m
ed facile ista Lc ix̃¬
soluitur questio:
si dicanius ꝙ eum aliqui
eorum sciebãt. aliqui ne¬
sciebant. atq in his qui
nesciebant et philippus e¬
rat. Tit quod ait ⁊ quo ego
uado scitis. et uiam scitis.
illis dixisse intelligatur
qui sciebant. nor philip¬
po cui dictum est tanto tẽ
pore uobiscum sũ. ⁊ non
est. Et amodo cognoscetis
eum: et uidistis eum. Sic

Expanded text:
ex Apostolis, quid audierit non intelligens: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum ed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tanto tempore vobiscum sum, et nonest, Et amodo cognoscetis eum, et vidistis e
Abbreviated transcription (Latin):
lcitiont quasi de singulari
mandato dũs dicit. Hdoc est
preceptum incum ut diliga¬
tis ũuicem. iusi quia omne
mandatum de sola dilcrtione
est. et omnia unũ sũt preteptũ
Quie quicquid precipitur
in sola caritate solidatur. t
em̃ multi arboris rami cxuna
radice predcũt sic multe uirtu¬
tes ex una caritate grnera nt̃
Net habet aliquid uiridita¬

Expanded text:
tione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem ? nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur. Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur: nec habet aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
loquente uenit.
alius et dixit Caldei fece¬
runt tres turmas et in¬
uaserunt camelos et tu¬
lerunt eos: necnon et
pueros percusserunt gla¬
dio et ego fugi solus
ut nunciarem tibiad¬
huc loquebatur ille: ⁊
ecce alius intrauit et di¬
xit ffiliis tius et filiabus
uescentibz et bibentibus

Expanded text:
loquente, venit alius, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros percusserunt gladio, et ego fugi solus ut nuntiarem tibi. Adhuc loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et filiabus vescentibus et bibentibus
Abbreviated transcription (Latin):
nata filia ip̃oꝵ: omnes
qui erant in domo arthe¬
mii baptizantur. Lc̃o ñ¬
um ergo ad illã
domum plurimi
conuenirent. et uidẽtes mi¬
racula baptismũ peterent:
abiit scũs petrus ad mar-
cellinum presbiterum. et
om̃is ab eobaptizati sunt.
Tunc iuit arthemius ad
alios incarceratos: ꝓmit¬
uellent fieri xp̃iani. Quod
cum fieret. et rumor ad se¬
uellet ire ad martirium:
ueniret intrepidus. Si qͥs
nollet: abiret illesus. Cũ
ergo arthemius dixisset iu¬
dici. ꝙ marcellinus ⁊ petrꝰ
illes qui erant in carcere
baptizassent. et abire ꝑms-¬
si. ip̃i sponte in carce remã¬
bos absoluens et ducẽs ad
domum arthenui. iussit eis
ut septem diebus populũ
confortarent: et die octauo
se iudici presentarent. Lcõ¬
cellinus et petrus
in carcere non eẽnt inuẽtr.
uxore et filia. cũ sacrificare
nollent. in t̾ra obrui. Oau

Expanded text:
nata filia eorum omnes qui erant in domo Arthemii baptizantur. Cumque ad illam domum plurimi prouenirent et aperta uidentes miracula baptismum peterent, abiit sanctus Petrus ad beatum Marcellinum presbyterum et ab eo omnes baptizati sunt. Tunc iuit Arthemius ad alios incarceratos promituellent fieri christiani. Quod cum fieret et rumor ad Seuellet ire ad martyrium, ueniret intrepidus, et si quis nollet, abiret illesus. Cum ergo Arthemius dixisset iudici quod Marcellinus et Petrus illos qui erant in carcere baptizassent et abire permittentes, ipsi sponte in carcere reman absoluens duxit ambos ad domum Arthemii iubens eis ut septem diebus populum confortarent et die octauo se iudici presentarent. Ccellinus et Petrus in carcere non essent inuenti, uxore et filia et sacrificare nolentes iussit terra obrui.
Abbreviated transcription (Latin):
arthemius car¬
cerarius. sanctum petrum
ei petrus. ꝙ si in xp̃m cre¬
deret:statim eius filia sa¬
non potest. quomodo fili¬
am meam liberabit: Re
deus liberare me: sz uult ꝙ
per passionem temporalẽ
pueruiam ad gloriam sẽ

Expanded text:
Arthemius carcerarius sanctum Petrum ei Petrus quod si in Christum crederet statim filia s; et quo modo filiam meam liberabit si edeus liberare me, sed uult ut per passionem temporalem perueniam ad gloriam semp
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce potuimus uos lede̾. ⁊
arthemiũ cum uxore et fi¬
et petrum ducentes ad sil¬
uam nigram. que nunc
candida propter eos uocat᷑
decollauerũt. Quoꝵ aĩas
uestibus splendidis et gẽ¬
lorum manibz in celum
defemi. Uinde ip̃e xp̃ianus
effectus: tandem in pace

Expanded text:
«Ecce, potuimus uos ledere et Arthemium cum uxore et fiuero et Petrum ducentes ad siluam nigram que nunc Candida propter eos uocatur, ibi decollauerunt eos. Quorum animas uestibus splendidis et gemlorum manibus in celum deferri. Vnde ipse christianus effectus tandem in pace
Abbreviated transcription (Latin):
trmporalui ettrne uite
caritas occibit. Nam quẽ
ꝑfate ahsorbuerit ad rec¬
rena foris delidena uelut
incensibilem reddit. Naz
enim sancta hec nuus hedrs
natalicia celtbramiꝰ mori
si prius a teirenis desideris
mortua non fuisset ĩ mẽte.

Expanded text:
eternae vitae charitas occidit: nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit. Neque enim sancta haec cujus hodie natalitia celebramus, mori si prius a terrenis desideriis mortua non fuisset in mente.
Abbreviated transcription (Latin):
me: et constitui super uos
regeni: et nunc rex gradi¬
tur ante uos Ego autem
senu: et in canii porro
filii mei nobiscum sunt

Expanded text:
me: et constitui super vos Regem. Et nunc Rex gradietur ante vos: ego autem senui et canui. Porro filii mei vobiscum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
probriuu et contemptran
quia testimonia tua ixqͥsiui.
nuim sederunt principes
et aduersum me loquebãtur.
seruus antem tuus exercebat᷑
n ustifitationibus tui
am et testimonia tua
meditatio mea. et consiliũ
mtum iustificationes tue.¬

Expanded text:
temptum quia testimonia tua exquisivi etenim sederunt principes et adversum me loquebantur servus autem tuus exercebatur in iustificationibus tuis nam et testimonia tua meditatio mea et consilium meum iustificationes tu
Abbreviated transcription (Latin):
nde illi siui erroriᷤ¬
minui congrega¬
ciones uidentes atq au¬
gmentis ecc̃e iuidentes
accensi exardescebant in
grauissima ira. et intolle¬
rabiles persecuciones mu¬
tati ecce compati faciebãt
bus et ministris a gressio¬
nes diurnas atqz notur¬
nas direpciones reꝵ oĩu
inferebant nam et multoᷤ
dei seruos cedibus debili¬
tauerũt aliquibus etiã
caltem cum aceto in ocło ᷤ
miserunt: aliosqz occider̃t
nde etiam sius ł nͣi¬
idem donatiste re¬
baptizatores: in odium
ro doctrina diuina sub sc̃o⁊
cum sancto angustino in
monasterio deo sermentes
et ecce yponiensi clericiordi¬
nari ceperunt At inde in no¬
tescente et clarescente de die
indiem: et ecͣce catholice p̾di¬
rum dei ꝓposito continencia
et pauꝑtate profunda ex mo¬
nasterio quod ꝑ memora¬
tum illum iurum et esse et
crescere ceperat magno desi¬
derio poscere atqz accipere epi¬
scopos et clericos pax ecͣre atz
mutas et cepit primo et pͦ¬
ea consecuta est

Expanded text:
nde illi sui erroris congregationes minui videntes, atque augmentis Ecclesiae invidentes, accensi exardescebant ira gravissima, et intolerabiles persecutiones unitati Ecclesiae compacti faciebant; cis et ministris aggressiones diurnas atque nocturnas, direptionesque rerum omnium inferebant. Nam et multos Dei servos caedibus debilitaverunt. Aliquibus etiam calcem cum aceto in oculos miserunt, aliosque occiderunt. Unde etiam suis iidem Donatistae rebaptizatores in odium ro doctrina divina, sub sancto et cum sancto Augustino in monasterio Deo servientes, Ecclesiae Hipponensi clerici ordinari coeperunt. Ac deinde innotescente et clarescente de die in diem Ecclesiae catholicae praedirum Dei proposito, continentia, et paupertate profunda, ex monasterio quod per illum memorabilem virum et esse et crescere coeperat, magno desiderio poscere atque accipere episcopos et clericos pax Ecclesiae atque unitas et coepit primo, et postea consecuta est
Abbreviated transcription (Latin):
scopum abraham filium ob¬
tulit petrus stephanum pre¬
misit et tu pater ostende in
lio nirtutem tuam et offer
queni erudisti nt securus
iudicii tui cõmitans nobi¬
len ꝑuenias ad coronani¬

Expanded text:
que Abraham filium obtulit ; Petrus Stephanum praemisit. Et tu, Pater, ostende in filio virtutem tuam; offer quem erudisti, ut securus judicii tui comitatu nobili pervenias ad corona
Abbreviated transcription (Latin):
mcant.¶ uertantur re¬
trorsũm it confundãtur.
cogitantes michi mala.
iant tanꝙ̃ pulius añ
faciem uenti: et angelus
domini coartans eõs.
iat ma illorum tenebre
tt subricum: it angelus dñ
ꝑsequens cos Quonam
gratis absconderunt michi
interitu laquei su: suꝑua¬
cue exprobrauerũt animã
queni ignorãt: et captio qmͣ¬

Expanded text:
retrorsum et confundantur cogitantes mihi mala fiant tamquam pulvis ante faciem venti et angelus Domini coartans eos iat via illorum tenebrae et lubricum et angelus Domini persequens eos quoniam gratis absconderunt mihi interitum laquei sui supervacue exprobraverunt animam que
Abbreviated transcription (Latin):
pati sunt nec compuncti:
temptauerunt me. subsan¬
nauerunt me subsannati¬
one frenduerũt super me
dentibus suis. Domine
quando respities: restitue
animam meam a maligͥ¬
tate corum a lconibz unicã
mean ¶Onfitebor tibi ĩ
ecclesic̃ magña: in populo
graui laudabote ¶on sr̃

Expanded text:
pati sunt nec compuncti; tentaverunt me, subsannaverunt me subsannatione: frenduerunt super me dentibus suis. Domine, quando respicies? restitue animam meam a malignitate eorum, a leonibus unicam meam. Confitebor tibi in Ecclesia magna: in populo gravi
Abbreviated transcription (Latin):
genitrix cuius plã¬
tacio ac si rose miherico
specialius effulsit et candor
uirgintatis splendidius
enitiit circundata officio
caritatis: submittitur scõ
rum claritas. ut eius am¬

Expanded text:
genitrix, cujus plantatio ac si rosae in Jericho, specialius refulsit, et candor virginitatis splendidius emicuit, cum circumdata officio charitatis, submittitur illi sanctorum claritas: ut ejus am
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur Nam angłorum
qm̃uus celsior natura sit.
non tamen gracia maior:
quia et ip̃i gratuita gra¬
cia ne corruerent sunt sal¬
nde dauid uerbo
mati sunt: et sp̃u oris eiᷤ
omĩs uirtus eoꝵ Quod si¬
spiritu dei omĩs uirtus eo¬
rum: constat beatam et
gloriosam uirginem in
qͣm suꝑuenit sp̃us sanct
et deus totus illapsus por
merusse urtutum priui¬
legia. et percepisse graciã
ab anglĩs etiam collanda¬

Expanded text:
a. Nam angelorum quamvis celsior natura sit: non tamen gratia major, quia et ipsi gratuita gratia, ne corruerent, sunt salnde David, Verbo mati sunt, et spiritu oris ejus omSpiritum Dei omnis virtus angelorum constat, beatam et gloriosam Virginem, in quam supervenit Spiritus sanctus, et totus Deus illapsus portmeruisse virtutum privilegia, et percepisse gratiam, ab angelis etiam collauda
Abbreviated transcription (Latin):
nde et si mrabilis
est eoꝵ uirtus. et fir¬
mitas perpetuitatis: mira¬
bilior tamen in maria
.quam obumbrauit uirtꝰ
altissimi et ultra omnem
uirtutem sit angelicam
quod factum est mea. et
ad mirabile cunctis sclis
sacramentum: ac per hoc
etiam angelis exinde ma¬
ior prestatur gr̃a cum in¬
staurantur ab eo omnia
quem uenerantur et ado¬
rant super se xpistum re¬
gem dñm natum exeadẽ
ñic et maria cũcti ᷤtãto
uerabilior: quãto
graciosior Et quanto nir¬
tute altissin extollitur ad
sublua: tanto clarior re¬
sultat inglĩa plena siqui¬
dem gr̃a. p̾lenadeo. plena
uirtutibz non potest nõ
possidere pleniter glĩam
claritatis eterne quam ple¬
nissime accepit ut mater
fieret saluatoris. Quam
runt quãtam nullus nar¬
rando explebit mortaliũ
Quanto magis quidem
qui talem ac tantam fecit
cam ut fieret peam: unde
dauid et homo inquit na¬

Expanded text:
nde et si mirabilis est eorum virtus, et firmitas perpetuitatis: mirabilior tamen in Maria, quam obumbravit virtus Altissimi: ut ultra omnem virtutem sit angelicam, quod factum est in ea, et admirabile cunctis saeculis sacramentum. Ac per hoc etiam angelis exinde major praestatur gratia, cum instaurantur ab ea omnia, quae venerantur et adorant super se Christum regem Dominum natum ex eadem nc et Maria cunctis tanto venerabilior, quanto gratiosior: et quanto virtute Altissimi extollitur ad sublimia, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere plene gloriam claritatis aeternae, quam plenissime accepit, ut mater fieret Salvatoris. Quam runt, quantam nullus narrando explevit mortalium; quanto magis Deum, qui talem ac tantam fecit eam, ut ipse fieret per eam! Unde David: Et homo
Abbreviated transcription (Latin):
ed dei prouidencia
affuere quidem ex
iherosoliis monachi qͥ
mixtun colligentib q̃q
ip̃i poterant ablata ad pr̃ez
suum philipum iherosoli¬
stin hec supra se non duce¬
bat tantum thesaurum pro¬
priis seruare iugiliis: ad põ¬
athanasium ea per uilia¬
num diaconũ suũ mittit
Que ille suscepta: paucis

Expanded text:
ed Dei providentia affuere quidam ex Hierosolymis monachi qui, mixti colligentibus, quaecunque ipsi poterant ablata ad patrem suum Philippum perstim haec supra se enim ducebat tantum thesaurum propriis servare vigiliis ad ponAthanasium, per Julianum diaconum suum mittit. Quae ille, suscepta paucis a
Abbreviated transcription (Latin):
inic autem in dic
sollemutatis enis
recedit mare ꝑtria milia
siccumq ingredientib
iter prebens usq ad scpul¬
crum martiris peruenit᷑
autem in una solennita¬
tum mulier cuni filio
parnulo illo in loco acce
sonus sb̃ito factus est. ac¬
cedentis pelagi Dehinc o¬
blita mulier sobolis sue:
cepit uelociter cum reliqͦ
ppło petere ripam Igitur ĩ¬
seqñtis maris accessu post¬
ꝙͣ adlitus uenerat menui¬
int se filium reliquisse:
Tunc cum fletu magno
discurrebat ꝑcircuitum
nparum si forte enecatã
prolem ciectam lictoris
aquis conspicasset. Sz cũ
indicii tãdem consolata
a propiniquiis ad propri¬
a reducitur: totum annũ
in luctu ac lamentacione

Expanded text:
nc autem in die solemnitatis ejus, recedit mare per tria millia, siccumque ingredientibus iter praebens, usque ad sepulchrum martyris pervenitur. autem, ut in una solemnitatum mulier cum filio parvulo in loco accedsonus subito factus est accedentis pelagi. Dehinc oblita mulier subolis sui, coepit velociter cum reliquo populo petere ripam. Igitur insequenti maris accessu, postquam ad litus venerat, meminit se filium reliquisse. Tunc cum fletu magno discurrebat per circuitum riparum, si forte enecatam prolem eiectamque litori quis conspicasset. Sed cum indicii, tandem consolata a propinquis, ad propria reducitur, totum annum in luctu ac lamentatione
Abbreviated transcription (Latin):
torem: per clementem
in numerabilem xp̃ia¬
noꝵ populum accrenis¬
se Et missus est ab ĩꝑa¬
tore aufidianus nomine

Expanded text:
t ibi per Clementem innumerabilem Christianorum populum accrevisse. Et missus est quidaArsidianus nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt ibi ad seccanda sa¬
duiturna relegacione
multa consolacionis et
paciencie uerba intimaᷤ¬
set: didiscit abeis ꝙ a sex¬
to miliario aqͣm sibi hu¬
meris aportarent Tunc
sanctus clemens dixit
nt confessoribus sus

Expanded text:
duo millia ad secanda sadiuturna relegatione multa eis consolationibus et patientiae verba intimasset, didicit ab eis quod a sexto milliario aquam sibi humeris apportarent. Tunc S. Clemens dixit: ut confessoribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
umq orone cõplcͣ¬
hinc inde circum¬
spiceret: iudit agnum
stantem qui pede dextro
erecto quasi locum sancto
clementi ostendebat Tunc
sanctus clemens intelli¬

Expanded text:
umque oratione complethinc inde circumspiceret, vidit agnum stantem, qui, pede dextro erecto, quasi locum sancto Clementi ostenderet. Tunc S. Clemens intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ean ix erudierat talia
scripta direxit Scto x cõfes¬
sori grisogono. anastasia
licet pr meus cultor fuĩt
ydoloꝵ mater tñ mea noͤ
fausta x amantissim ai
sẽꝑ uixisse probatur et
casta ac me ĩter ip̃a cuna¬
bula fecit fierixp̃ianã
Post cuius excessum sacri¬
legii iugum mariti susce¬
pi tuius deo miserãte tho¬
rum mentita infirmitate
declinans die noctuq dñi¬
patrimonii mei. que deo ag

Expanded text:
 erudierat, talia scripta dirigit: « Sancto confessori Christi Chrysogono, Anastasia. Licet pater meus cultor fuerit idolorum, mater tamen Fausta Christianissima semper vixisse probatur et casta. Haec me inter ipsa cunabula fecit fieri Christianam. Post cujus excessum sacrilegi jugum mariti suscepi. Cujus, Deo miserante, thorum mentita infirmitate declinans, die noctuque Domipatrim
Abbreviated transcription (Latin):
eturrente ann unz
firculo uenit iterũ
ad expectandam martiris
solemutatem: si fortassis
de infantulo aliqua mue¬
nire possit indicia Quid
plura: recedente mari an¬
ticipat omnes ad ingrediẽ¬
dum: et ip̃a prima precedit
adtumulum Cumq pro¬
strata solo oracionem ex¬
plesset: erecta sursum gemiᷤ
uberti fletuum ymbrib
madefactis. duni diuertit
in parte altera nultum
aspicit filium suum ĩ eo
loco ubi eum dormientem
reliquerat: imp̃o ad huc
sopore tenen estinans an¬
tem cum ẽẽ deffunctum
accedit cominus quasi
colectura cadau̾ exanime

Expanded text:
ecurrente autem anni circulo, venit iterum ad spectandam martyris solemnitatem, fortassis de infantulo si aliqua invenire possit indicia. Quid plura? Recedente mari, anticipat omnes ad ingrediendum, et ipsa prima praecedit ad tumulum. Cumque prostrata solo orationem explesset, erecta sursum, genis ubertim fletuum imbribus madefactis, dum divertit in parte altera vultum, aspicit filium in eodem loco, ubi eum dormientem reliquerat, in ipso adhuc sopore teneri. Aestimans autem eum esse defunctum, accedit cominus, quasi collectura cadaver exanime
Abbreviated transcription (Latin):
dornuentem cognͦ¬
uisset: excitatum uelocit̾
expectantibus ppłis in co¬
lumen leuaint inulnis¬
interrogans inter oscula
ubi ꝑanni fuisset spacia
Nescire se ait:si annus inte¬
ger preterisset Tantum se¬
dormisse suaui sopore: in
unius noctis sꝑacio estĩa

Expanded text:
dormientem cognouit et excitatum uelociter expectantibus populis incolumen leuaInterrogansque inter oscula, ubi per anni fuisset spatia, nescire se ait, si annus integer praeterisset; tantum dormisse se suavi sopore in unius noctis spatio aestima
Abbreviated transcription (Latin):
brabit tibi. Ille corripitur.
ista instruitur. Illi dicitur.
quare non credidisti: isti
dicitur. accipe qd̃ quesisti.
Drope modum eadem
scam hoc. et quomodo fiet
istud. Sed eum qui uerba
audiebat. et cor uidebat: nõ
latebat. in utrisq uerbis
cogitatio latebat. s homĩes
non la tebat eum qui loq̃¬
batur in angelis. Uidetur

Expanded text:
rripitur, illa instruitur. Illi dicitur, Quia non credidisti: illi dicitur, Accipe quod quaesisti. Propemodum eadem scam hoc? et, Quomodo fiet istud? Sed eum qui verba audiebat et cor videbat, non latebat. In utriusque verbis cogitatio latebat; sed homines, non latebat eum qui loquebatur per angelum. Postr
Abbreviated transcription (Latin):
et noui. Sustinet ergo ꝑso¬
nam uetustatis:⁊ p̾coniũ
nouitatis. Propter ꝑsonã
uetustatis. de sembus na¬
scitur: propter preconum
nouitatis. in iuscerib pro¬
pheta declaratur. Tu autẽ.

Expanded text:
 . Sustinet ergo personam vetustatis, et praeconium novitatis. Propter personam vetustatis, de senibus nascitur: propter personam novitatis, in visceribus matris propheta declaratur. Nondum
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes de anicula st̾ili:
nascitur xp̃c de iuuencula
uirgine. Iohannen parit
sterilitas: xp̃m integnitas.
in natiuitate iohis. etas
congrua non erat paren¬
talis: in natiuitate xp̃i
complexus nõ erat mari¬
talis. Ille angłõ predican¬
te nunciatur: iste angelo
nũciante cõcipitur õ
creditur iohẽs nasciturus:
et fit pater mutus. Credit̾¬
cipitur. fit prius aduẽtus
fidei in corde uirginis: et
sequitur fecunditas in u¬
tero matris. Eadem prope
dicentis. quomodo fiet istõ.¬

Expanded text:
Joannes de anicula sterili, nascitur Christus de juvencula virgine. Joannem parit sterilitas, Christum integritas. In nativitate Joannis aetas congrua non erat parentalis, in nativitate Christi complexus non exstitit maritalis. Ille angelo praedicante nuntiatur, iste angelo nuntiante concipitur. Non creditur Joannes nasciturus, et fit pater mutus: creditcipitur. Fit prius adventus fidei in cor virginis, et sequitur fecunditas in utero matris. Et tamen prope dicentis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cuius natiui¬
tatem cũ euã¬
gelium legeretur miran¬
tes audiuimus: solenni¬
tatem hodie celebramus.
Quanta est gloria iudi¬
cis. si tanta est preconis:
uiam. si talis est qui pre¬
parat uiam: Natiuitatẽ¬

Expanded text:
cujus nativitatem, cum Evangelium legeretur, mirantes audivimus, solemnitatem hodie celebramus. Quanta est gloria judicis, si tanta est praeconis? via, si talis est qui praeparat viam? Nativitate
Abbreviated transcription (Latin):
te dulcedinem ĩquãtũ possi¬
bilitas admittit ꝑfecte co¬
gnouerit ca que intarius
zmaucrat libenter derclin¬
quit. In comꝑatione iule¬
sent ouima: deserit habita
cõgregata dispargit. I nar¬
descit in celestibz anmus.
nl in terrens libet deforut
conspicitur. quicquid de tre¬
ci placebat spetie: quia sola

Expanded text:
cedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat, libenter cuncta derelinquit. In comparatione ei vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus. Nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrena placebat sp
Abbreviated transcription (Latin):
e hesaurus autẽ celeste
est desidenum. ager
hemo in quo theseuirus ab¬
sconditur. disciplina stu¬
du celestis. Quẽ profrito
agrum uenditis omnib
comparat: qui uolupta

Expanded text:
Thesaurus autem coeleste est desiderium. Ager vero in quo thesaurus absconditur, disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Sit autem sit opus in pu¬
blica: qͥtuuis intentio ma¬
neat in occulto: nt et bono
opere proxinns prehcanins
initentionem qua deo sol
placere queriniꝰ lemper op¬
temus sccretum. Tu ã .R.

Expanded text:
Sic ergo sit opus in publico ut intentio maneat in occulto, ut de bono opere proximis praebeamus intentionem qua soli Deo placere quaerimus, semper optemus secretum. Thorax idem
Abbreviated transcription (Latin):
ttende m illis ne
ducas anime tue inhono¬
racionem. et reuelet deus
absconsa tua. et in medio
sinagoge elidat te: quom¬
am accessisti maligne ad
dominum: et cortuum
plenum est dolo et fala¬
cia ffili accedens adseru¬
tutem dei sta miustĩa et ti¬
more: et prepara animã
tuam ad temptacionem
de prime cortuũ ⁊ sustĩe: ĩ¬
clina aurem tuam et ex¬
cipe uerba intellectus mi
t ne festines intẽ¬
pore obductionis:
sustine sustentaciones dĩ
Conuinge deo et sustine:
ut crescat in nouissimo
uita tua. dĩñe quod ti¬
bi ad beneplacitum fuerit
accipe et in dolore sustine.
et inhumilitate pacienci¬
am habe: quoniam mni¬
gne probatur aurum et
argentum. hommes uͦ re-¬
ceptabiles in camuino hu¬
miliacionis
rede deo et recupa¬
bit te: et dirigẽ in¬
am tuam. et spera in illo
Serna timorem illius: ⁊
m illo ueterasce Metuen¬
tes dominum sustinete
nũani eius: et non deflec¬
tatis ab illo necadatis
Qui timetis dñm credite
illi⁊ ñ enacuabitur mer¬

Expanded text:
dtende in illis ne ducas animae tuae inhonorationem et revelet Deus absconsa tua et in medio synagogae elidat te quoniam accessisti maligne ad Dominum et cor tuum plenum est dolo et fallacia fili accedens servituti Dei sta in iustitia et timore et praepara animam tuam ad temptatiet deprime cor tuum, et sustine. Declina aurem tuam, et excipe verba intellectus, t ne festines in tempus obductionis. Sustine sustentationem Dei, conjungere Deo, et sustine, ut crescat in novissimo vita tua. Omne quod tibi applicitum fuerit, accipe; et in dolore sustine, et in humilitate tua patientiam habe. Quoniam in igne probatur aurum et argentum homines vero receptibiles in camino humiliationis rede Deo et recuperabit te et dirige viam tuam et spera in illum serva timorem illius et in illo veteresce metuentes Deum sustinete misericordiam eius et non deflectatis ab illo ne cadatis qui timetis Deum credite illi et non evacuabitur mer
Abbreviated transcription (Latin):
as: et benedicas Confido
enĩ: ꝙ per te redde.ida sit
sanitati Qua ille noce cõ¬
fusus obstupuit. et refu¬
git: dicens Hoc sue non
esse iurtutis Senem erra¬
re iudicio: non esse se di¬
gnum ꝑ quem dñs signũ
nirtutis ostenderet Per¬
stare uehemencius flẽs
mã iuisitaret

Expanded text:
adque benedicas: confido enim quod per te reddenda sit sanitati. qua ille uoce confusus obstipuit et refugit dicens, hoc suae non esse uirtutis: senem errare iudicio, non esse se dignum, per quem Dominus signum uirtutis ostenderet. perstare uehementius flens mem uisitaret
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus qui
ante saulus.
apostolus
gentium.
aduocatus uideorũ: a xp̃o
de celo uocatus. in tra pro¬
stratus est. Hic oculatus
cecidit: cecus resurrexit. Ex
persecutore autem effectus
est uas electionis: ex lupo
ouis. Ip̃e inter apostolos
uocatione nouissimus:
predicatione primus. In
lege. gamalielis discipls̃:
huius patria idea fuit:
Hic scdõ post ascensionẽ
domini anno baptizatus:
dignitatem meruit apo¬
laborans. multo latius ĩt
cetos nabi grãm semina¬
ctiiam. sua predicatione
compleuit. incipiens qui

Expanded text:
aulus, qui ante Saulus, apostolus gentium, advocatus Judaeorum, a Christo de coelo vocatus, in terram prostratus, qui oculatus cecidit, caecatus surrexit, ex persecutore effectus est vas electionis, ex lupo ovis, inter apostolos vocatione novissimus, praedicatione primus. In lege Gamalielis discipulus, Cujus patria Tharsus fuit, Hic secundo post Ascensionem Domini anno baptizatus, dignitatem meruit apolaborans, multo latius inter caeteros verbi gratiam seminaangelicam sua praedicatione implevit. 120. Incipiens
Abbreviated transcription (Latin):
saluten Dum quiescerẽ
in basilica sancti iohis
ta feria illuscessente circa
ad huc pene iu gilarem
camꝙͣ in excessu mentis
effectus: iudi uirum eta¬
te senem. statura proceꝵ
uultu decorum. prolixa
barba in uestitu candido
anutus palio incuius
sũmitate erant quasi
auree cuices intexte Et
manu tenebat. uirgã au¬
ream Calciatus caligis
insuꝑficie de auratis. am¬
bulantem toram me et ta¬
centem Tu autem R¬

Expanded text:
st, dum quiscerem in basilica baptisterii ta feria illucescente, circa adhuc prope vigilarem, tanquam in excessu mentis effectus, vidi virum aetate senem, statura procerum, vultu decorum, promissa barba, in vestitu candido, amictum pallio, in cujus summitate erant tanquam aureae cruces intextae et manu tenebat virgam auream, calceatum caligis in superficie deauratis, deambulantem coram me, et tacentem. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
uod obid utiq pro¬
Undencia suꝑna
fieri disposut: ut nullum
numerositas scelerum a
spanda uenia reuocaret:
cum hunc tantis mundi
nexib absolutum tamce¬
leste factum conspiceret: ut
cõmunicato cum angeli¬
as spiritibus nocabulo
cunglista noĩaretur et es¬
set. uidit inquit ih̃s homi

Expanded text:
uod ob id utique providentia superna fieri disposuit, ut nullum rum, nullum numerositas scelerum, a speranda venia revocaret, cum hunc tantis mundi nexibus absolutum, tam coelestem factum conspiceret, ut, communicato cum angelicis spiritibus vocabulo, evangelista nominaretur et esset. Vidit, inquit, Jesus homi
Abbreviated transcription (Latin):
E
Inde exlectione eun¬
gelica audiuimus.
quia sedententem inthelo¬
neo matheum. ac temꝑali¬
bus inhiantem. repente mi¬
seratus nocauit: et de publi¬
cano iustum detheloneario
discipulum fecit Quem e¬
tiam proficientib euisdẽ
gr̃e incrementis: de cõmu¬
ni discipuloꝵ numero ad
apostolatus gradum ꝓmo¬
int Nec solum predicandi
nerũ etiam scribendi cuan¬
gelium illi ministerium
comnusit: ut qui terrestri¬
um omiserat celestum¬

Expanded text:
e et ex lectione evangelica audivimus quia sedentem in telonio Matthaeum, ac temporalibus curis intentum, repente miseratus Dominus vocavit, et de publicano justum, de telonario discipulum fecit: quem etiam proficientibus ejusdem gratiae incrementis, de communi discipulorum numero ad apostolatus gradum promovit, nec solum praedicandi, verum etiam scribendi Evangelium illi ministerium commisit, ut qui curam terrestrium omiserat negotio
Abbreviated transcription (Latin):
t ascendebat ulula
cha diu in regione philisti¬
noꝵ septen mensibus Et
nocauerunt plulistum sacͥ¬
dotes et duunos dicentes
quid faciemus de archa der:
In dicate nobis quomodo
renuttemus cam in locum
suum Qui dixerunt Si re¬
nuttitis archami dei isrl̃: no¬
lite dimittere eam uacuam:
sed quod debetis reddite pro
pcto ei et tunc curabimmi.
et scietis quare non recedat
manus eius auobis Luiͣ¬
ui dixerunt. quid est
qd̾ pro delicto reddere
debeamus ei: responderũt¬
qz eis iuxta minierum pro¬
muciarum philistinorũ
quinqz anos aureos facie¬
tis: et quinq mures aureoͤ
quia plaga nna fuit oĩb
nobis et latrapis uris Et
faicietis similitudinem anoꝵ
ur̃orum. et similitudinem
murium qui demoliti sũt
et aterra uestra Quare er¬
go agranatis corda uestra
sicut agrauait egyptus:
et pharao cor suñ Nonne
postꝙͣ percussus est: tunc
dimisit eos et abierunt

Expanded text:
t ascendebat ululatca Domini in regione Philistinorum eptem mensibus. Et vocaverunt Philisthim sacerdotes et divinos, diceQuid faciemus de arca Dei? Indicate nobis quomodo remittemus eam in locum suum? Qui dixerunt: Si remittitis arcam Dei Israel, nolite dimittere eam vacuam, sed quod debetis reddite ei pro peccato, et tunc curabimini, et scietis quare non recedat manus ejus a vobis. Qui dixerunt: Quid est uod pro delicto reddere debeamus ei? Responderuntque eis: Juxta numerum provinciarum Philisthiim quinque anos aureos facietis, et quinque mures aureos, quia plaga una fuit omnibus vobis et satrapis vestris facietisque similitudines anorum vestrorum et similitudines murium qui demoliti sunt et a terra vestra quare gravatis corda vestra sicut adgravavit Aegyptus et Pharao cor suum nonne postquam percussus est tunc dimisit eos et abierunt
Abbreviated transcription (Latin):
domum isrl̃. dicens Si ni
toto corde nestro reu̾timi¬
ni ad dommũ: aufferte de¬
os alienos de medio uestrũ
et astaroth. et preparate cor¬
da uestra domino et seruite
illi soli. et eruet uos de ma¬
ni philistum
bstulerunt ergo fi¬
li isrł baalim ⁊ asta¬
roth et serierunt soli dño
dixit autem samuel Con¬
gregate uniuersum isrł in
maffath: ut orem pro uo¬
bis ad dominum Et cõue¬
nerunt ĩ maffat: bauser̃t¬

Expanded text:
 dicens: Si in toto corde vestro convertimini ad Dominum, auferte deos alienos de medio vestri, Baalim, et Astaroth: et praeparate corda vestra Domino: et servite ei soli, et eruet vos de manu Philisthiim. bstulerunt ergo fii Israel Baalim, et Astaroth, et servierunt Domino soli. Dixit autem Samuel: Congregate universum Israel in Masphath, ut orem pro vobis ad Dominum. Et convenerunt in Masphath: hauser
Abbreviated transcription (Latin):
riathiarim et reduxerunt
archain domini: et intuler̃t
cam in domum aminadab
ingabaa Eleazarum autẽ
filium eius sanctificauerunt
ut custodiret archani dñi R
⁊ factum est exqua
die mansit archa in
cariathiarim multiplicati
sunt dies. erat quippe iã amꝰ
iugesmius. et requienit oĩs¬
domus isrł post dñm Ait au

Expanded text:
riathiarim, et reduxerunt arcam Domini, et intulerunt eam in domum Abinadab in Gabaa: Eleazarum autem ejus filium sanctificaverunt, ut custodiret arcam Domini t factum est, ex qua die mansit arca Domini in Cariathiarim, multiplicati sunt dies erat quippe jam annus vicesimus et requievit omnidomus Israel post Deum. Ait au
Abbreviated transcription (Latin):
um hec et alia predi¬
caret quidam mun¬
stri imꝑatoris qui ad sapiẽ¬
dos xp̃ianos fuerant depu¬
tati tenentes sanctum deme
rem ire adstadium cuutatis
pp̃ eos qui adsingulare cer¬
samen fu erant ingressuri:

Expanded text:
um haec et alia multa praedicaret, quidam ministri imperatoris, qui ad capiendos Christianos fuerant deputati, tenentes sanctum Demetperatorem ad stadium civitatis, propter eos qui ad singulare certamen fuerant congressuri.
Abbreviated transcription (Latin):
onne sorori mar¬
atq oculis preferende: frat̾¬
ambrosius. Quia nichil
sanctitatem tuam soleo
certe preterire. que hic te
gerantur absente: scias
etiam scõs martires ger-¬
nobis repertos. Nam cũ
basilicam dedicare uellem:
multi tanꝙ̃ uno ore me¬
interpellare ceperũt dicen¬
tes. Si hĩc romanam ba¬
silicani dedicas: respondi
Faciam: si martirum re¬
dam ardor presagii: quia¬
michi multam dominus
midantib etiam cleucis:
iussi eniderari terram. eo
loco qui est ante cancellos
sanctoꝵ felicis atq nabo¬
ris. Inueni signa conueni¬
entia: adhibitis etiã qui¬
bus per nos manus mm¬
ponenda foret. Sic sancti
martires ĩminere ceperũt.
ut adhuc nobis silentib
neretur prona ad locum
sancti sepulchri Onue¬
nimus ibi: mure magni¬

Expanded text:
nae sorori  oculis praeferendae frater. 1. Quia nihil sanctitatem tuam soleo eorum praeterire, quae hic te geruntur absente; scias etiam sanctos martyres nobis repertos. Nam cum ego basilicam dedicassem, multi tamquam uno ore interpellare coeperunt dicentes: Sicut Romanam basilicam dedices. Respondi: Faciam, si martyrum redam ardor praesagii. 2. Quid multa? Dominus midantibus etiam clericis jussi eruderari terram eo loci, qui est ante cancellos sanctorum Felicis atque Naboris. Inveni signa convenientia: adhibitis etiam quibus per nos manus imponenda foret, 875 sic sancti martyres eminere coeperunt; ut, adhuc nobis silentibus, neretur prona ad locum sancti sepulcri. Invenimus mirae magni
Abbreviated transcription (Latin):
manuũ dei si quers. au di
matus: moffense uestigiũ
constantie resuauit S ed
ueniamus ad reliqua. Di¬
es inquit diei cuictat uer¬
bum. Ecce ueri dies: quos
nulla caligo noctis int̾po¬
lat. Ecce ueri dies. pleni lu¬
minis et fulgoris eterni:
qui non perfunctorio ser¬
mone uerbum dei s inti-¬
mo corde tractarũt. in con¬
fessione constantes: ĩ mar¬
tirio perseuerantẽs ¶li
est: dicens. Quis sicut doꝰ
deus noster qui in altis ha¬
bitat. et humilia respicit
in celo et in terra: Respexit
sane humilia deus noster:
qui latenter sub ignobili
cespite reliquias sanctoꝵ
martirum sue ecclĩe reuela¬
uit quoꝵ anime in celo cor¬
pora in terra: suscitans a t̾¬
ra mopes. et de stercore erigẽs

Expanded text:
manuum Dei si quaeris, audi manuum Dei si quaeris, audi matus, inoffensae vestigium constantiae servavit. Sed veniamus ad reliqua. 6. Dies, inquit, diei eructat verbum . Ecce veri dies, quos nulla caligo noctis interpolat. Ecce veri dies pleni luminis et fulgoris aeterni, qui non perfunctorio sermone verbum Dei, sed intimo corde eructarunt in confessione constantes, in martyrio perseverantesest dicens: Quis sicut Dominus Deus noster qui in altis habitat, et humilia respicit in coelo et in terra? Respexit sane humilia Deus noster qui latentes sub ignobili cespite reliquias sanctorum martyrum suae Ecclesiae revelavit; et quorum anima in coelo, corpus in terra: suscitat a ter
Abbreviated transcription (Latin):
quia celi enarrant glĩam
dei. Aspicite ad dexterã me¬
am:aspicite ad sinistram
reliquias sacrosanctas ui¬
dete celestis conu̾sationis
uiros: spectate animi sulli¬
mis trophea. Isti sunt
celi qui en arrant gli̾am
dei: hec opera manuũ eius
que annunciat firmamẽ¬
tum azon enm cos sclaris
illecebra. s diuni oꝑis gr̃a:
ad firmamentũ sacratis¬
sime passionis exegit. Ml¬
tumqz ante morum uir¬
tutumqz documentis an¬
nunciauit in his martiri¬
um: quo aduasus ludibri¬
um seculi huius stabiles
ꝑmanerent. Celum erat
paulus: qui ait. Nostra au¬
tem conuersatio: in celis ẽ.
Celi erant:iacobus ⁊ ioh̾es.
deniq filii tonitrui nuncu¬
pantur: et ideo quasi celum
iohẽs. uerbũ apud deũ iudit.
ꝑse dominus ih̾̃s
perpetui luminis
crat celum. cum en arraret
dei glĩam: s eam quam
nemo ante conspexerat. Et
ideo dixit. Deum nemo u¬
dit unꝙͣ: nisi unigenitus
qui est in sinu patris. filius.¬
ip̃e enarrauit. Opera quoq

Expanded text:
qui coeli enarrant gloriam qui coeli enarrant gloriam Dei. Aspicite ad dextram meam, aspicite ad sinistram reliquias sacrosanctas: videte coelestis conversationis viros, spectate animi sublimis tropaea. Isti sunt coeli, qui enarrant gloriam Dei: haec opera manuum ejus quae annuntiat firmamentum. Non enim eos saecularis illecebra, sed divini operis gratia, ad firmamentum sacratissimae passionis evexit: multoque ante morum virtutumque documentis annuntiavit in his martyrium, quod adversus lubricum saeculi hujus stabiles permanserunt. 5. Coelum erat Paulus, qui ait: Nostra conversatio in coelis est . Coeli erant Jacobus et Joannes: denique filii tonitrui nuncupantur ; et ideo quasi coelum Joannes Verbum apud Deum vidit . Ipse Dominus Jesus perpetui luminis erat coelum, cum enarraret Dei gloriam, sed eam quam nemo ante conspexerat. Et ideo dixit: Deum nemo vidit umquam, nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit . Opera quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tegra: et sanguinis pluri¬
mum. Ingens fit concur¬
sus populi: per totũ illd̃
bidiumi. Quid multa:
Condiuimus ea integra:¬
et per ordinem transtuli¬
mus. Tesꝑe iam incom¬
cam fauste. Ibi uigilata
tota nocte. et manib mi¬
positis sequenti die: tran¬
stulimus ea in basilicam
quam appellant ambro-¬
um transfeiremꝰ¬
cecus quidam sanatus est.
Talis q michi ad populũ
fuit sermo. Cum tam ef¬
fusam tamq mauditã
considerarem kin̾i conuẽ¬
tus uestri celebritatem: di
parem me fateor huic mu¬
neri iudicabam: nec ficri-
posse ut sermone absolue¬
rem quod uix possumus
animo intende. et oculis
comprehende. Sed ubi san¬
ctarum legi cepit series scͥ¬
pturarum. largitus est mͥ¬
pheta: quo dignũ aliquid
tanto cetui et expectationi
meritis proferait eli
inquit enaurant gloriam̃
dei. Cum legitur ergo hic
psalmus: occurrit ꝙ non
tam elementa materiali¬
a. ꝙͣ celestia merita dignũ
deo preconium deferre uide-¬
antur. Hodierna tamen
fortuitu lectione patuit:

Expanded text:
tegra, sanguinis plurimum. Ingens concursus populi per totum illud biduum. Quid multa condivimus, integra ad ordinem transtulimus, vespere jam incumcam Faustae. Ibi vigiliae tota nocte et manus impositio. Sequenti die transtulimus ea in basilicam quam appellant AmbroDum transferimuecus sanatus est. Talis mihi ad populum fuit sermo: 3. Cum tam effusam, tamque inauditam considerarem conventus vestri celebritatem, et parem me, fateor, huic muneri judicabam; nec fieri posse, ut sermone absolverem, quod vix possumus animo intendere, oculis comprehendere. Sed ubi sanctarum legi coepit series Scripturarum, largitus est Spphetis, quo dignum aliquid tanto coetu et exspectatione meritis proferamus. 4. Coeli, inquit, enarrant gloriam Dei . Cum legitur hic psalmus, occurrit quod non tam elementa materialia, quam coelestia merita dignum Deo praeconium deferre videantur. Hodierno tamen fortuita lectione patuit
Abbreviated transcription (Latin):
negare non possum. Et
quia ip̃e martir esse non
mereor. hos uobis martires
deus acquisiuit. Succedãt
uictime triumphales: in
ille suꝑ altare qui pro om¬
nibus passus est: isti sub
altare. qui illius redempti
sunt passione. Hunc
ergo locum: michi predesti¬
nauam. Dignũ est enim.
ut ibi requiescat sacerdos:
ubi offerre consueuit. S
cedo sacris uictimis: dexte¬
ram portionem. Locus iste:
martinrb debebatur. Con¬
damus ergo reliquias sa¬
crosanctas. et dignis sedibz
diem fida deuotione cele¬
bremus. Horum itaq int̾¬

Expanded text:
negare non possum: et negare non possum: et quia ipse martyr esse non mereor, hos vobis martyres acquisivi. 13. Succedant victimae triumphales in ille super altare, qui pro omnibus passus est. Isti sub altari, qui illius redempti sunt passione. Hunc ego locum praedestinaveram mihi; dignum est enim ut ibi 878 requiescat sacerdos, ubi offerre consuevit: sed cedo sacris victimis dexteram portionem; locus iste martyribus debebatur. Condamus ergo reliquias sacrosanctas et dignis aedibus fida devotione celebremus.
Abbreviated transcription (Latin):
mus sepe defensi. Non uide¬
bamus hec: s habebamus.
Tamen itaq trepidantib
nobis quasi dixent dñs.
aspicite quantos uobis
martires dederim: ita rese¬
ratis oculis gloriam dñi
speculamur. que est ĩ mar¬
tirum passione preterita:
et operatione presenti. Tu a̾.¬
uasimus frẽs: nõ
mediocrẽ pondis
sairinam. Patronos habe¬
bamus: et nesciebamꝰ. inue-¬
nimus unum hoc quod ui¬
deamus prestare maiorib:
sanctoꝵ martirũ cognitio¬
nem. Et quam illi amise¬
runt: nos adepti sumus.
Eruuntur nobiles reliquie
de sepulchio ignobili. ostẽ¬
dunt celo trophea sangui¬
nis: tumulus madet. ap¬
parent cruoris triumphalis
note: inuiolate reliquie
loco suo et ordine reperte. a¬
uulsum humeris caput.
unc senes repetũt au¬
disle se aliquando horum
martirũ nomina: titulũ¬
qz legisse. perdiderat ciuitas
suos martires: que rapuit
alienos. Et si hoc dei munꝰ
est. tamen grãm quam
temporibz sacerdotii mei
dominus ihesus tribuit:

Expanded text:
mus saepe defensi. Non videmus saepe defensi. Non videbamus haec, sed habebamus tamen. Itaque trepidantibus nobis quasi dixerit Dominus: Aspicite quantos vobis martyres dederim: ita reseratis oculis gloriam Domini speculamur, quae est martyrum passione praeterita, et operatione praesens. vasimus, fratres, non mediocrem pudoris sarcinam: patronos habebamus, et nesciebamus. Invenimus unum hoc, quo videamur praestare majoribus. Sanctorum martyrum cognitionem, quam illi amiserunt, nos adepti sumus. 12. Eruuntur nobiles reliquiae e sepulcro ignobili, ostenduntur coelo tropaea. Sanguine tumulus madet, apparent cruoris triumphalis notae, inviolatae reliquiae loco suo et ordine repertae, avulsum humeris caput. unc senes repetunt audisse se aliquando horum martyrum nomina, titulumque legisse. Perdiderat civitas suos martyres, quae rapuit alienos. Etsi hoc Dei munus est; tamen gratiam quam temporibus sacerdotii mei Dominus Jesus tribuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ri non soleant. Hos ergo
acquisiuit tibi ds̃ o plebs
sancta: qui prosint om̃b.¬
ambio defensores: tales
milites habeo. Hoc est nõ
seculi milites.: s milites xͣ.
amͣ iuneo: quorum quo
maiora. eo tutiora patro¬
cinia sunt. Horum etiam
illis ip̃is qui michi eos in¬
uident: opto presidia. De¬
niant ergo: et uideant sti¬
patores meos. Talibz me
armis ambin non nego.
Hi in curribus inquit. et
hi in equis: nos autem ĩ
nomine domini dei nostu
magnificabimur. Neli¬
seum scripture diuine seri¬
es refert: cum ab exercitu
syrorum esset obsessus. di¬
xisse timenti seruulo ne
timeret: quia plures inqͥt
pro nobis sunt. ꝙͣ qui cõ¬
tra nos. Et ut probaret pe¬
tisse ut oculi ceci apirentur.
quibus ille inumero.¬
exercitus angeloꝵ erant.
Namn et si eos uidere non
possumus: sentimꝰ tamen.
rant clausi isti nr̃i¬
cculi: ꝙͣdiu obruta scõꝵ
corpora delitescebant. ape¬
ruit oculos nostros dñs: ui¬
demus auxilia quibz su¬

Expanded text:
re non soleant. Hos ego re non soleant. Hos ego acquisivi tibi, plebs sancta, qui prosint omnibuambio defensores, tales 877 milites habeo: hoc est, non saeculi milites, sed milites Christi. am timeo, quorum quo majora, eo tutiora patrocinia sunt. Horum etiam illis ipsis, qui mihi eos invident, opto praesidia. Veniant ergo et videant stipatores meos; talibus me armis ambiri non nego: Hi in curribus, et hi in equis: nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimur . 11. Elisaeum Scripturae divinae series refert, cum ab exercitu Syrorum esset obsessus, dixisse timenti servulo, ne timeret: quia plures, inquit, pro nobis sunt, quam contra nos ; et ut hoc probaret, petisse ut oculi Giezi aperirentur: quibus ille aperexercitus Angelorum. Nos etsi eos videre non possumus, sentimus tamen. Erant clausi isti oculi, quamdiu obruta sanctorum corpora delitescebant. Aperuit oculos nostros Dominus; vidimus auxilia, quibus su
Abbreviated transcription (Latin):
caret. Qui sterilem martiri¬
bus eccliam mediolanam.
iam plurimoꝵ matrem fi¬
liorum letari passione pro¬
pria fecerũt: et titulis et
retionem eoꝵ appellant.
Uideamus tamen: utrũ
sibi. nobis certe martires
resurrexerũt. Cognouistis
ĩmo uidistis ipsi multos
demoniis purgatos: pluri¬
mos etiam ubi uestem scõr
manibz contigerunt his
quibus laborabant debilita¬
tibus absolutos. reparata
uetustate temporis mira¬
cula quo se per aduentum
dñi ihesu gr̃a in terris ma¬
ior infuderat: umbra qua¬
dam sanctorum corporum.
danctos cernitis quãta ora¬
ria iaciantur. quanta in¬
dumenta super reliquias
sacratissimas: et tactu ip̃o
medicabilia reposcuntur.
Gaudent omnes extrema
lina conting̾e: et qui conti¬
gent. saluus erit. Gratias
tibi domine ihesu xp̃e. qd̃
hec tempore tales nobis
sanctoꝵ martirum spũs
excitasti: quo ecclesia tua
presidia maiora desid̾at.
¶ognoscant omnes
quales ego propugnato¬
res requiram: qui propu¬
gnare possunt ⁊ ĩpugna¬

Expanded text:
r, qui sterilem martyribus Ecclesiam Mediolanensem, jam plurimorum matrem filiorum laetari passionis propriae fecerint et titulis et rectionem appellant. Videbo tamen utrum sibi, nobis certe martyres resurrexerunt. Cognovistis, imo vidistis ipsi multos a daemoniis purgatos, et plurimos etiam ubi vestem sanctorum manibus contigerunt, his quibus laborabant debilitatibus absolutos; reparata vetusti temporis miracula, quo se per adventum Domini Jesu gratia terris major infunderat umbra quadam sanctorum corporum sanctos cernitis. Quanta oraria jaciantur! Quanta indumenta super relisacratissimas et tactu ipso medicabilia reposcuntur! Gaudent omnes extrema linea contingere; et qui contigerit, salvus erit. 10. Gratias tibi, Domine Jesu, quod hoc tempore tales nobis sanctorum martyrum spiritus excitasti, quo Ecclesia tua praesidia majora desiderat. Cognoscant omnes quales ego propugnatores requiram, qui propugnare possint, impugna