comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
relatus qͣto plus diligitur: tãto libẽtius audi¬
tur Et magis placet dco illa scruitus que ex
uolluate a amore tit: q illa que sit ox timore⁊ Propterca
Dulcis magistor suis discipulis ait:. Iã nõ dica uos scr¬
tãq dñm scr̃ui: sed uult ut cũ diliganius tãq patrẽ

Expanded text:
elatus, quanto plus diligitur, tanto plus auditur. Et magis placet Deo illa servitus, quae ex voluntate et amore fit, quam illa quae fit ex timore. Propterea dulcis magister discipulis suis ait: Jam non dicam vos sert
Abbreviated transcription (Latin):
acł scõrũ mrͣm donati restituti ualcriane fru¬
tuose cũ aliis Duodecim: qui p̃clarissimo cõfel¬
sionis honore apud ãtiochiã cbronati sũf. Et odc̃ dic btĩ
natł scõrũ mr̃m minerui ⁊ eleazari cũ filiis octo Ir
portu urbis rome: natł scõrũ ypoliti quiriaci ⁊ archi

Expanded text:
nctorum martyrum Donati, Restituti, Valeriani, Fructuosae, cum aliis duodecim, qui praeclarissimo confessionis honore apud Antiochiam coronati sunt. Eodem die, beati orum martyrum Minervi et Eleazari cum filiis octo. In portu urbis Romae sanctorum Hippolyti, Quiriaci et Archi
Abbreviated transcription (Latin):
Mec cũ essit annorũ frideci iussu datiam psi¬
dis pluruna tormc̃ta ꝓpessa nouissime in eculco suspĩ¬
sa et cxungulata faculis ardc̃tibus ex utroq latiri a¬
positis: Hausto igne spm̃ riddidit Eodc̃ dic apud p̾

Expanded text:
sset annorum tredecim, jussu Daciani praesidis plurima tormenta perpessa, novissime in equuleo suspensa, et exungulata, faculis ardentibus ex utroque latere appositis, hausto igne spiritum reddidit, et cernentibus
Abbreviated transcription (Latin):
sec .⁊ aggei ꝓphetarũ Turonis: trãslatio sc̃i mar¬
timi cpĩ ⁊ cõfessoris ⁊ ordinatio cpãtus cius ⁊ de¬
Dicatio basilice ipsius E odẽ in affrica natł sã iocũdia

Expanded text:
Oseae et Aggaei prophetarum. Turonis, translatio sancti Martini episcopi, et ordinatio episcopatus ejus, et dedicatio basilicae ipsius. Eodem die, in Africa, natalis S. Jucundia
Abbreviated transcription (Latin):
rima lauonis huius quistio am̃i pulsat quomodo post re¬
surrictione. corpus dm̃cũ ucrũ fuit: quod clausis iauuis
ad discipulos ingrobi potuit: Sid scicudũ nobis quod diuina
opcratio si rationc cõprcheuditur. nõ est ãmirabilis: nec fidcs

Expanded text:
icae quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides
Abbreviated transcription (Latin):
muiãgelica lactio frr̃s Rm̃i quã modo audiuimus et
iuxtã literã gaudio płena refulgit: quia triũphum
ridĩptoris nr̃i simul et redĩptionis nr̃c uona pleno sermõe
describit⁊ it si hãc inurleatius ꝑtractare uelimus: gratiorẽ
in littera fructũ spiritalis sensus inditũ isle cõpcrimus. Tu¬

Expanded text:
rissimi, quam modo audivimus, et juxta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus.
Abbreviated transcription (Latin):
eis: Ute in casteltũ quod cõtra uos est et statim ĩuenictis asi¬
nã alligatã et pullũ cũ caz soluite et adducite michi Etr̃
idiator dci et hõim homo xpũs iesus. qui pro hũani¬
gineris saluit passurus di crło desienderat ad terras
aspropinquãte hora passionis appropinquare uoluit loco pas¬
siomis: ut ctiã per hoc clarisitrit quia nõ inuitus sid sponis

Expanded text:
sinam alligatam et pullum cum ea, solvite et adducite mihi, etc. Mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus, qui pro humanigeneris salute passurus de coelo descenderat ad terras, appropinquante hora passionis, appropinquare voluit loco passionis, ut etiam per hoc claresceret quia non invitus sed sponte
Abbreviated transcription (Latin):
A
cũ aromatibus ad monumẽtũ uercrũt: et ei quc̃ uius¬
tĩ diloxcrãt: itiã mortuo studio hũanitatis obsiquũtur: Sed
res gesta aliqs̃ in sctã eccłia signat geriudũ: Sic quippe neussi
est ut audiamus que fitã sũt: quatenus cogitonus ia que no

Expanded text:
ae cum aromatibus ad monumentum venerunt, et ei, quem viventem dilexerant, etiam mortuo, studio humanitatis obsequuntur. Sed res gesta aliquid in sancta Ecclesia signat gerendum. Sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ouencrũt ut multitudinc uincerẽt: quẽ ratione superare
nõ potcrãt: Aucritate nudos sc esse ꝓfessi sũt: qui mul¬
titudinc sc armancrũt: Dicebãt cm̃ apud sc̃ Unus loquatur
pro ouibus: et õues loquannur per unũ: ut siquidẽ unus uice¬
rit õncs undcamur uicisse .i si autt̃ uictus fucrit: uel solus ui¬

Expanded text:
enerunt ut multitudine vincerent, quem ratione superare non poterant. A veritate nudos se esse professi sunt, qui multitudine se armaverant. Dicebant enim apud se: Unus loquatur pro omnibus, et omnes loquamur per unum, ut si quidem vicerit, omnes videamur victores; si autem
Abbreviated transcription (Latin):
sualur uꝰ ut uigore ũc coppus ancmetur absurdũ it ui uicius no¬
bis topiã deputtinus defuturã qui uiuendi ingĩ substantiã tõn¬
iudic illo resuscitato gaiusa est mater uidua: de homi¬
nibus in spũ quotidie resuscitatis gaudt mater e.elia:
Ille quuidẽ mortuus orat iorpore: illi autẽ mc̃c: Illius mors ui¬
sibilis uisibilia plangibatur: illorũ ugis ĩuisibilis alibi uec

Expanded text:
stiatur et uigore animae corpus animetur. absurdum est ut uictus nobis copiam defuturam putemus, qui uiuendi iugem substantiam conjuvene illo resuscitato gavisa est mater vidua: de hominibus in spiritu quotidie suscitatis gaudet mater Ecclesia. Ille quidem mortuus erat corpore; illi autem mente. Illius mors visibilis visibiliter plangebatur: illorum mors invisibilis nec
Abbreviated transcription (Latin):
subdit et bono xp̃i odore de bona cõuersaliõe fragranite:
ꝑtinci ad bonã uitã et bonã famã, Dñ apłs. Xpĩ bonus¬
odor sumus deo in õm loio: Scrui sub lige sũt: qui ox timo¬
re dño scruiũt: Libcri sub gratia: qui ex amore ĩpl̃t diuina
mãdata: Gratia dci difsusa ełt in cordibus nr̃is: per spm¬

Expanded text:
subdit: Et bono Christi odore de bona conversatione fragrantes. subdit: Et bono Christi odore de bona conversatione fragrantes. Pertinet ad bonam vitam et bonam famam. Unde Aposodor sumus Deo in omni loco . Servi sunt sub lege, qui ex timore Domino serviunt; liberi sub gratia, qui ex amore implent divina mandata. Gratia Dei diffusa est in cordibus nostris per Sp
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ut obseructis hec oĩa tãq spũalis pulchritudinis ama¬
iores et bono xp̃i odore de bona cõuersanõs sragrãtes: nou
sicui serui sub lege sed sicut libri sub gratia consuituti
Dicare: quomodo agrũ seminare.: Sic est orare: quõ
sañci opcrire: Sicut qui scinat in agro si hoc orãdo¬
coopcrire dissimulaucrit uerũt uolucres et totũ qd̃ sciui¬
u̾bi dci psallĩdo legaido p̃dicando sparscrit nisi postea
orando in corde recluscrit et quodã modo sipelicrit⁊ uc¬
nit uolucres. id est cogitatiões scculi huius uolasue ina¬
nes et uatue: et rapiũt qd̃ in corde fuerat scminatũ: ¶dco
post lationẽ et p̃dicationẽ sc̃ꝑ orandũ est ui scmẽ Dei ma¬
neat in corde it fructus spiritalis crescat in operatione.
¶ Hee autẽ ait tãqz spũalis pulchritudinis amatores
Nõ ciũ possũt ĩpleri dĩa ha regularia p̃cepta nisi pcr ame
ĩuitus bene agit: stiã si bonũ est quod agit: Quod ucro

Expanded text:
nus ut observetis haec omnia tanquam spiritualis pulchritudinis amatores, et bono Christi odore de bona conversatione fragrantes, non sicut servi sub lege, sed sicut filii sub gratia constituti. praedicare, quomodo agrum seminare; sic orare, quomodo semen operire. Sicut qui seminant in agro si hoc operire dissimulaverint, veniunt volucres, et totum quod semiverbi. Dei psallendo, legendo, praedicando, asperserint, nisi postea orando in corde recluserint et quodammodo sepelierint, veniunt volucres, id est cogitationes hujus saeculi volatiles inanes et vacuae, et rapiunt quod in corde fuerit seminatum. Ideo post lectionem et praedicationem semper orandum est, ut virtus verbi Dei maneat in corde, et fructus spiritualis crescat in operatione. Bene autem ait: Tanquam spiritualis pulchritudinis amatores. Non enim possunt implere haec omnia regularia praecepta nisi per amornim invitus bene agit, etiam si bonum est quod agit. Quod vero
Abbreviated transcription (Latin):
qͣles sumus siue pulchri siue fedi siue iusti sĩue ĩuisti: Utrũ
quisq nr̃m regulariter uiuat: ꝑtrũ ꝓficiat an deficiat: utrũ
Deo placrat an displictat: ¶ Scriptura quippt scta nr̃am
nobis interiorẽ rep̃sentat imaginẽ: Mstandit quid formosũ
quid desorms sit in aĩa et qͣlier pulchritudo iusticit debcat
obscruariꝰ qͣlitar debeat u̾tutũ dcco cõponi: quomõdo uici¬
orũ maculas oporteat abstergi: Prauorũ usus est mala sẽꝑ
agorr et que egcrũt nũq rtractare quicqͥd faciũt ceca mc̃tẽ
ꝑtranscũt At cõtra sct̃i uiri in scripturis sct̃is cotidie scipso¬

Expanded text:
sumus, sive pulchri, sive foedi, sive justi, sive injusti; utrum quisquam nostrum regulariter vivat; utrum proficiat, an deficiat; utrum Deo placeat an displiceat. Scriptura quippe nobis sacra nostram interiorem repraesentat imaginem; ostendit quid formosum, quid deforme sit in anima, et qualiter pulchritudo justitiae debeat observari, qualiter debeat virtutum decor componi; quomodo vitiorum macula debeat abstergi. Pravorum usus est mala semper tegere, et quae egerint nunquam retractare. Quidquid faciunt caeca mente pertranseunt. At contra sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ostea qz illa que eccł̃ic sypũ accepit a fluxu curata est
sanguinis: postea q apłi ad cuãgeliz andũ regnũ dci
sut destinati gratie celestis ĩpartitur alimẽtũ: sod quibus
impartiatur aduerti: Nõ ociosis nõ in aiuitatt quasi ui sỹia¬
goga uel scculi dignitate residẽtibus: sc̃d inter discrtã xp̃m̃

Expanded text:
ostea quam illa quae Ecclesiae typum accepit, a fluxu curata est sanguinis, postea quam apostoli ad evangelizandum regnum Dei sunt destinati, gratiae coelestis impartitur alimentum. Sed quibus impartiatur, adverte. Non otiosis, non in 1400 civitate quasi in Synagoga, vel saeculari dignitate residentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
sudebũt: Eurtũ cm̃ criminale pctm̃ est: sicut scxip¬
tũ cst Nõ adilterabis nõ furtũ facies nõ falsũ iestimo¬
niũ dicis et iticra Quia ergo inter criminalia dop
tatur. iixta sauonũ sc̃tentiã sic iudicari debet quisq
De furto quomodo de adulterio. quomͦ de homicidio quo¬
modo de falso testimonio, Frater crgo qui rẽ sibi coslatã
cclare appctit: iude traditoris locũ tenit in sct̃a ecclisia
qui fur crat et latro ioculos habeis ea que cõmictebãtur
sibi a dño asportabat et abscondebat  Qui tanto

Expanded text:
t, sicut scriptum est: Non adulterabis, non furtum facies, non falsum testimonium dices, etc. Quia ergo inter criminalia mala deputatur juxta canonum sententiam, sic judicare debet quisque de furto, quomodo de adulterio, quomodo de homicidio, quomodo de falso testimonio. Frater qui rem sibi collatam celaverit, Judae traditoris locum tenet in Ecclesia sancta, qui fur erat et latro et loculos habens, et ea quae mittebantur Domino, asportabat et abscondebat. Qui tanto
Abbreviated transcription (Latin):
hus autẽ et animã suã: nõ potest nicus esse discipuluꝰ. Et xͤ¬
cd ꝑcecũctari libct quomodo parcutts et sarnaliter pro¬
piquos p̃cipimur odisse: qui iubemur et inimicoe
diligees es ccrte di urore uorisas dicil. Quos dcus cp̃iũxit:
homo nõ siparit. Et paulus ait: Uiri diligitt uroris. sicur

Expanded text:
animam suam, non potest meus esse discipulus, etc. Percontari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere. Et certe de uxore Veritas dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et Paulus ait
Abbreviated transcription (Latin):
incriras motibus sius:  si nõ ãbulat in magnis idest
si se nõ reputat inter magnos quod nobilis fucrit aut
in aliquo officio sit utilis ct si nõ ãbulat in mirabilib
sup se ut de religioe et sct̃itate desuꝑ a dco sibi collata nou
uclit apparere tãq admirabilis atq laudabilis . S aro ĩue

Expanded text:
teris motibus suis. Et si non ambulat in magnis, id est si se non reputat inter magnos, quod nobilis fuerit aut in aliquo officio sit utilis. Et si non ambulat in mirabilibus super se, ut de religione et sanctitate desuper a Deo sibi collata non velit apparere tanquam admirabilis atque laudabilis. Raro tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ tẽdit ad uiciũ: et unde p̃miũ habcre debuit ide tor¬
nẽtũ incurrit: Hiis quippe suꝑbia tãto in imo est quã¬
tũ in altũ le crigit: tãtoq ꝓtũdius labitur quãto excellius
cleuatur ¶ Saclicatis quibuldã uiciis: ad unanimi¬
tatẽ redit quã primo cõmendauit dicens. Gince¬
ergo unanemiter et cõcorditer uiuite: ⁊ honorate in uobis

Expanded text:
tutum tendit ad vitia, et unde praemium habere debuit, inde tormentum incurrit. Omnis quippe superbus tanto in imo est, quanto in altum se erigit, tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Resecatis quibusdam vitiis ad unanimitatem redit, quam primo commendavit, dicens. Omneergo unanimiter et concorditer vivite, et hono
Abbreviated transcription (Latin):
rectus ordo uiucdi: primũ ut sit uolũtas una. Deinde cõ¬
cors uita. Fr̃ qui uult cõcorditr uirt: prus debet pra¬
uos mores relinquere/ ne sit puersus mardinatus in¬
disciplinatus ne anxictate suã ceteros p̃mat᷑ Paude ita
totã uitã suã: ut cõcordare possit scõm deũ illis cũ quibus
uiuit. ¶ Quia crgo lũt nõnulli qui postq scailũ reli¬
quuf proprias sequi uolũtates uolũt: et rursus sũt plcri¬
in nobis ĩuict̃ honoramus: si nos iuicẽ propta: dcũ diliga¬
mus si p̃cipta eius sollicite custodiamus c esficiamur tc̃plũ¬

Expanded text:
rectus ordo vivendi, primum ut sit voluntas una, deinde concors vita. Frater qui vult concorditer vivere, prius debet pravos mores deponere, ne sit perversus, inordinatus, indisciplinatus, ne anxietate sua caeteros premat, deinde ita totam vitam suam, ut concordare possit secundum Deum cum quibus vivit. Sunt ergo nonnulli qui, postquam saeculum relinquunt, proprias voluntates sequi volunt. Et rursus sunt pleriin nobis invicem honoramus, si nos invicem propter ipsum diligamus, si praecepta ejus sollicite custodimus et efficimur sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
et nos: Fon cuĩ dicit dñs br̃i paupcrcs rebus sed
tu rerũ quisq debet esse humilior: nõ suꝑbior Et melius
esset ut eas i seculo retineret quã sic derclinqueret: ut ĩde
in moͬsterio suꝑbirit: Sicut ergo illa aĩa est btã que sua
ꝓpter dcũ paupcribus duidit ut hũilictur: ita illa est mi

Expanded text:
pauperes rebus, sed tu rerum quisque debet esse humilior non superbior, et melius esset ut eas in saeculo retineret quam sic relinqueret, ut inde in monasterio superbiret. Sicut ergo illa anima est beata quae sua propter Dominum pauperibus dividit ut
Abbreviated transcription (Latin):
Cauitũ cuãgeliũ cũ legcretur audiuimus a femina rcli¬
giosa susceptũ esse dñm hospicio: et ipla marfi a uoca¬
batur Et cũ esset ipsa occupata in cura ministrãdi: soror cuis
maria sedebat ad pedes dñi ⁊ audichat u̾bũ illius: ¶ aborabat
illa: uacabat ista:.Illa crogabat: hoc implibatur. Cu auiĩ¬

Expanded text:
Sanctum Evangelium cum legeretur, audivimus a femina religiosa susceptum esse Dominum hospitio, eaque Martha vocabatur. Et cum esset ipsa occupata in cura ministrandi, soror ejus Maria sedebat ad pedes Domini, et audiebat verbum ejus. Laborabat illa, vacabat ista: illa erogabat, haec implebatur. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
rus ĩ̃ cãpestria rediit quia nõ uisi in humili loio apm̃
turbe mderi sfficũt: Nẽ hec est norma quã sautus apłus

Expanded text:
rus ad campestria redit, quia nonnisi in humili Christum turbae videre sufficiunt. Nam haec est norma qua secutus Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ad istã Descc̃derĩt: ꝙͣͣuis uisq ad aliorũ qui sũt corpore fir
frugalitatẽ ꝓcrucuire nqquiuerint
uare hoc debct cogitare: Scilicet ut ox ratiõe rctog¬
poscãt quia iustũ est: ut hii qui plus descend̃trũt
plus accipiant: Et cũ hoc iustũ cognouerint nõ ueluit
õnes accipcre: quod paucos accĩpore uidcrint: Tollerãdi
enimi sũt: qui minus possũt ¶ Et hoc est quod
subiũgit. Uon Debet uelle oc̃s quod paucos uidc̃t ãpliꝰ¬
gat ctestãda ꝑucrsitas ut in moͣsterio ubi quãtũ pos¬
sũt fiũt diuites laboriosi: fiãt pauperes delicati
alde quippe deccstabile est ut ibi tiat pauꝑ delicã¬
tus: ubi ficri appctit diues laboriosus idesi pauptr
tãto postinodũ abiectius ⁊ districtius uiuũt in moͣllcrio:
⁊ pleriq quãto in scło abicctiores et paupcriores fucrui

Expanded text:
ad istam descenderint, quamuis usque ad aliarum, quae sunt corpore fortiores, ad istam descenderint, quamuis usque ad aliarum, quae sunt corpore fortiores, frugalitatem peruenire nequiuare haec debent cogitare? scilicet ut ex ratione cognoscant, quia justum est, ut hi qui plus descenderunt plus accipiant. Et cum hoc justum esse cognoverint, non velint omnes accipere quod paucos viderint accipere. Tolerandi enim sunt qui minus possunt. Et hoc est quod t Non debent velle omnes quod paucos vident ampligat detestanda perversitas ut in monasterio ubi quantum possunt fiunt divites laboriosi fiant pValde quippe detestabile est, ut ibi fiat pauper delicatus, ubi fieri appetit dives laboriosus, id est abstitanto postmodum abjectius et districtius vivunt in monasterio. Et plerique quanto
Abbreviated transcription (Latin):
si dicat. If ortores nõ debc̃t cõtristari: si infirinos
uidc̃t miscricordius tractari: Immo quia fortiore
sui: i uase debitt abstint̃ u sruare rigoiẽ t aliorũ ibccili¬
tatt equanunter portare per cõpassionẽ ¶N illos
fcliciores putẽt quia sumũt qd nõ sumũt ipsiꝰ sed sibi potiꝰ
gratulẽtur: quia ualc̃t quod nõ ualent illi
eluis est cuim abstinere: qz suicre: Nã illud uir
tutis esti hoc ĩfirmitatis: Gratulari sibi quisq debet
qui dono diuinc gr̃c tã sanus est et ualidus ut poslit sibi
sussicre coĩs aliorũ tibus et potus ⁊ qui nichi delicatũ quarit
xp̃m: Parca enim uita occidit uicia: libidiuẽ extinguit:
uirtutes nutrit aiãm roborat: mentẽ ad clestia subleuat.¬
Q Et li cis qui uecrũt ox moribus delicatioribus ad
mõsteriũ aliquid alimc̃torũ uestimẽtorũ optrimc̃torũ da¬
tur qd aliis fortioribus ⁊ idcofelicioribus nõ dãtur: cogi
fare debc̃t quibus nõ datur quãtũ de sua scłari uita illi

Expanded text:
 dicat, fortiores non debent contristari si infirmos vident misericordius tractari; imo, quia fortiores sunt, in se debent abstinentiae servare rigorem, et aliorum imbecillitatem aequanimiter portare per compassionem. Nec illos ditiores putent, quia sumunt quod non sumunt ipsi, sed sibi potius gratulentur, quia valent quod non valent illi. Melius est enim abstinere quam plus sumere. Nam illud est virtutis, hoc infirmitatis. Gratulari quisque sibi debet qui domo gratiae divinae tam sanus est et validus, ut possit sibi sufficere communis aliorum cibus et potus, qui nihil delicatum quaerit, opter Christum. Parca enim vita occidit vitia, libidinem exstinguit, virtutes nutrit, animum roborat, mentem ad coelestia sublevat. Et si eis qui venerunt ex moribus delicatioribus ad monasterium aliquid alimentorum, vestimentorum, operimentorum datur, quod aliis fortioribus et ideo feltare debent, quibus non datur, quantum de sua saeculari uita illae
Abbreviated transcription (Latin):
c si bicuter et aꝑte diccret: Quid ꝓdcst pauptas
cũ supbia: ¶aclius est diues huiłis: quã pauptẽ¬
tus: p̾mũ ne mala agat dcinde nc bona negligat post¬
modũ ue in bonis que egerit intumescat ⁊ quia tũt per̃a¬
nter bona sũt que agimus: si ca sc̃per in hũilitate cuctodim
Et tũt ucraciter sumus pauptres xp̃i si hũiles simus prg
amore xp̃i. et bt̃i paupcres spũ: quĩ iplorũ est regnũ ttłor¬
E Ende aꝑte subiugitur Gmnes crego unammiftr̃

Expanded text:
diceret. Quid prodest paupertas cum superbia? Melior est dives humilis quam superctus, primum ne mala agat, deinde ne bona negligat, postmodum ne in nobis quae facit intumescat; quia tunc sunt veraciter bona quae agimus, si ea semper in humilitate custodimus Et tunc veraciter sumus pauperes Christi, si humiles sumus pro amore Christi. Et: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coe
Abbreviated transcription (Latin):
tyris qui nõ multũ post ascẽsionẽ dni ab a¬
postolis cũ esset ploius fide ⁊ spũ scõ dẏaconus est
ordinatus i atq eodc̃ ãno quo ⁊ xp̃s passus: a udcis
pape qui fidci documentis sub ciaudio ĩꝑatore clarus
estulsit E odc̃ dis sc̃i marini darissimi uiri ⁊ qui mai¬
hrii triũphũ sub ĩꝑators martiano rome adeitus est

Expanded text:
i, qui non multo post Ascensionem Domini, ab apostolis cum esset plenus fide et Spiritu sancto, diaconus est ordinatus, atque eodem anno quo et Christus passus, a Judaeis papae, qui fidei documentis sub Claudio imperatore clarus effulsit. Eodem die sancti Marini clarissimi viri, qui martyrii triumphum sub imperatore Martiano Romae adeptus est
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatis it auaricit uicio ꝯcarsit: ut dñm suũ sicut ei¬
dyabolus in cor miscrat ucudcrit et tradcrit: Scd̃ appctẽ¬
Do lucrũ mortt̃ ĩucuit: sicut scriptũ est: Dũ sitit lucrũ ꝑi¬
uit ad laqueũ: Tales sũt fructus auariae Caueãt crg̃o
frc̃s nc lucra appetãt ne quãubit rẽ abscondãt ne dũ sua¬
dc̃ti Dyabolo tam decestabilẽ ꝓpetrãt culpã: iusto õmipo¬
tr̃is da iudicio mortis it dãpnationis incurrãt peuam
NU Scquitur Indimicuta ur̃a lcd̃m arbitriũ pre¬
positi lauc̃tur siũe a uobis siuc a fullorbus: ne interiors
ĩt sordes cõtrahat mũde uestis nimuis appctitur¬
uare uestimẽta nr̃a lauari scd̃m arbitriũ p̃positi
uisscrit: ipsc idc̃ causã supponit ne uideluct sordi¬
trator in atã cõtrahat si ulira modũ hãbcrr uestes mudas
cõcupiscat: Tato cuim quisq polluitur intus: quãto ad
urant̃ głiam foris mũdatur. Curare crgo debẽt prclati: n

Expanded text:
cupiditatis et avaritiae vitio exarsit, ut Dominum suum sicut diabolus in cor miserat, venderet et traderet. Sed appetendo lucrum invenit mortem, sicut scriptum est: Dum sitit lucrum pervenit ad loqueum. Tales sunt fructus avaritiae. Caveant ergo fratres ne lucra appetant, ne quamlibet rem abscondant, ne dum suadente diabolo tam detestabilem perpetrant culpam, justo omnipotentis Dei judicio mortis et damnationis perpetuae netur. Indumenta uestra secundum arbitrium praepositae lauentur siue a uobis sine a fullonibus, ne interiores animae sordes contrahat mundae uestis nimius appetituri secundum arbitrium praepositi jusserit, ipse idem causam exponit: ne videlicet frater sordes in animo contrahat, si ultra modum vestes mundas habere concupiscit; tanto enim quisque polluitur intus, quanto ad inanem gloriam foris mundatur. Curare ergo debent praelati ne
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et ne quis putarit curã carnis similitar elle rese¬
cundã: adiũgit I auacrũ etiã corpori cuius ĩfir¬
mitatis nccellilas cogũt: minime denegctur: Fiat sin
nuiniure de cõsilis medicine ia ut si nolit iubcnte p̃¬
posito faciat quod facicndũ est pro salute Si autẽ uelit
it forte nõ oxpedit: suc cupiditati non obediatur
i sẽtentia ubis apsicis uidetur cõcordare que car¬
nis curã ficri ꝓhibẽt in desidcriis in neccssitate ucri¬
nõ ꝓhibc̃t: Multũ cnim interest inter necessitatẽ et cupi¬
ditatĩ. Nã quod ex necellitate est utile est quod ex cupi¬
dicate est uiaũ est. ¶ Sũt autẽ quidã qui dicũt reli¬
gioni nõ cõpetare corporalẽ medicinã S̾ed si diligc̃tor at

Expanded text:
is similiter esse resecandam, adjungit: Lavacrum etiam corporis cum infirmitatis necessitas cogit minime denegetur. Fiat autem sine murmure de consilio medicinae; ita etiam si nolit jubente praeposito faciat, quod faciendum est pro salute. Si autem velit et forte non expedit, suae cupiditati non obediatur. Haec sententia verbis apostolicis videtur concordare, quae carnis curam fieri prohibet in desideriis non in necessitate. Multum enim interest inter necessitatem et cupiditatem. Nam quod ex necessitate est, utile est; quod autem ex cupiditate, vitium est. Sunt autem quidam qui dicunt religioni non competere corpor
Abbreviated transcription (Latin):
Queratur ille: qui de incerto faciat certũ Mec mirũ si
medicorũ cħsilia qucrimus: cũ apłm paulũ cõsilio me¬
dicinc usũ fuisse legamus: Nam per cpistolã suã disci
pulo precipit diccus. Modico uiuo utcre proptor stoma¬
chũ tuũ: et frequẽtes tuas infirmiates. ¶Arigor
ergo abstinc̃tic discritus magister discipulũ tĩpcrat: ue
scilicit frcquẽtibus passionibus fractus a bono predicati¬
oms clanguescat: Bonũ quippe crat ut dilcipulus sctũs¬
ox infirmitate pacientic fructũ ridderet: scd utilius elle
p̃uidcbat apłus si usu mediant aliquãtulũ cõualesitus
aliorũ aĩas iucrifaccrit: Ex diucrsis autẽ bonis: utilio¬
ra eligenda sũt: Hac autẽ auccoritate fulti ad hoc medi¬
cinã corporalẽ querore debenus: ut inde maiorẽ fructum
dño refcramus. ¶EDit cant ad baluca liue quo

Expanded text:
Quaeratur ille qui de incerto faciat certum. Nec mirum si Quaeratur ille qui de incerto faciat certum. Nec mirum si medicorum consilia quaerimus, cum apostolum Paulum consilio medicinae usum fuisse legamus. Nam per Epistolam suam Discio praecipit dicens: Modico vino utere propter stomachum et frequentes tuas infirmitates . A rigore ergo abstinentiae discretus magister discipulum temperat, ne scilicet frequentibus passionibus fractus a bono praedicationis elanguescat. Bonum quippe erat ut discipulus ex infirmitate patientiae fructum redderet, sed utilius esse providebat Apostolus si usu medicinae aliquantulum convalescens animas Deo lucrifaceret. Ex diversis autem bonis utiliora eligenda sunt. Hac autem auctoritate fulti ad haec medicinam corporalem quaerere debemus, ut inde majorem fructum Domino referamus. Nec eant ad balnea, sive quo
Abbreviated transcription (Latin):
Dcũ: nõ solũ in opcre sc̃ cuã in scrmone Talcs nos cx¬
hibcre debemus ut quicqd dixcrimus sinc dubitatione
crcdatur nobis: Uita debet cõmẽdare scrmonẽ: et bona
opcra icstimoniũ ꝓhibcre ucritati sicut salucator nosta
de sc̃se dicit: Si michi nõ criditis: opcribus crcdite. Ope¬
ra inquit que cgo facio: testimoniũ ꝑhibẽt de me. Multi
ciũ sũt quibus nõ criditur: cliã si ucrũ dicũt: Quarc: Qͥa¬
aut mali sũt: aut in suspicionc habantur n̾c sut boui
nus est: tanto minus criditur: Quãto cpcrit else rcli¬
giosior: tãto u̾bis cius maior fides p̾statur. ¶Et qͥa
infirmitatis uccessitas aliqũ ꝯqctit ca que sibi sũt con¬
traria: idco adiũgit. Scd tamẽ utrũ sanãdo illi dolor
quod delcctat ꝯpediat: si nõ est crtũ medicus cõsulatur
redcudũ est corũ uerbis: nec tamẽ acquiescendũ
est corũ Dcsidcriis: am it famulos dci. tẽptant¬
ilicita bcsidcria: Ergo si nõ est certũ medicus cõsulatur

Expanded text:
am in sermone. Tales nos exhibere debemus, ut quidquid dixerimus sine dubitatione credatur. Vita debet commendare sermonem, et opera bona testimonium perhibere veritati sicut Salvator noster de se dicit: Si mihi non creditis; vel operibus credite. Opera, inquit, quae facio, ipsa testimonium perhibent de me . Multi enim sunt quibus non creditur etiam si verum dicant, quia illi mali sunt aut in suspicione habentur ne malinus est, tanto minus ei creditur; quanto coeperit esse religiosior, tanto verbis ejus major fides praestatur. Sed quia infirmitatis necessitas aliquando appetit ea, quae sibi ipsi sunt contraria, ideo adjungit: Sed tamen utrum sanando illi dolori, quod delectat expediat, si non est certum, medicus consulatur. redendum est eorum verbis, nec tamen statim acquiescendum est eorum desideriis, nam et famulos Dei illicita tentant desideria; ergo si non est certum, medicus consulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
talsa: Samuli dci quales sũt in corde: falcs sũt in ors.
Bona uita fidẽ dat uerbis: mala uita ipsã ueritatt̃ facu
esse ãbiguã: Sinc dubitatione ergo credãtur: qui sins
dubitations sũt boni. ¶Alio modo. Si lacous cst do¬
lor in corporc famuio dci dicc̃ti quod sibi dolcat: sinc dubi¬

Expanded text:
sunt in ore. Bona vita fidem dat verbis. Mala vita etiam ipsam veritatem facit esse ambiguam. Sine dubitatione ergo credantur qui sine dubitatione sunt boni. Alio modo: Si latens lor in corpore famulae Dei, dicenti quod sibi doleat, sine dubi
Abbreviated transcription (Latin):
saciĩdũ cst pro laliit: Hii uero reprimẽdi sũc ne faciant
quod carualiter cõcupiscũt: Salus quidẽ corporis ad scr¬
iucudũ deo scruãda est: cupiditas uero carnis extingueda
¶Et quia de mainitesta insirmitate locutus est de
latenti dolore subiũgit diccus Douqz si latẽs est dolo¬
n corpore famulo dci diccti qd̃ sibi dolcat: sĩẽ dubitae credat
urc aũ credẽdus est: quẽ boni mores et cõuersatio
scca famulũ dci elle cõncudãt:. Mou cium ex ore
loquẽtiũ cognoscitur falsitas aut ucritas: scd a fructib

Expanded text:
faciendum est, pro salute. Hi vero reprimendi sunt ne faciant faciendum est, pro salute. Hi vero reprimendi sunt ne faciant quod carnaliter concupiscunt. Salus quidem corporis ad serviendum Deo servanda est; cupiditas vero carnis exstinguenda est. Et quia de manifesta infirmitate locutus est, de latenti dolore subjungit, dicens: Denique si latens est dolor, famulo Dei dicenti quid sibi doleat, sine dubitatione credatur. Jure enim credendus est, quem boni mores, et conversatio ancta famulum Dei esse commendant. Non enim ex ore loquentium cognoscitur veritas aut falsitas, sed a fructibus
Abbreviated transcription (Latin):
quia necellitati quidẽ nõ cupiditati obediẽdum est. ¶
liquãdo ctiã si noctat: prodesse criditur qd̾ delectat
ect quare homo suc cupiditati obedire nõ debet: qͥa
sic ipsa sua cupiditate dccipitur ut credat hoc sibi
põcsse quod nocet: Sic fallit hoĩes mala cupiditas: sic
unt ¶ ¶Nlter : Aliqũ ctiã si noccat: prodelse credit᷑
qd̵ delectat: Scd uxia apłi uocẽ oportet nos abstinaret¬
a carnalibus desidcriis que militãt aducesus animã
tarnẽ scd per disciplinã spũs semꝑ est reprimenda cõ
cupiscẽtia carnis: Sed sũt quidam qui rigorẽ spũs
alii mollitic carnis supra modũ scctãtur: lli dun
spiritualitr uiucre appctũt: aliqũ cũ uiciis it carnem
ꝯtingũt. Sid scicudũ quia uirtus si modũ nõ habit:
in uiciũ u̾titur. Alli utro qui carnaliter uolũt uiucre:
cũ cura carnis studẽt et propria delidcria nutrire: Poũ¬
Dus est ergo utrisq modus: et cogcndi sũt illi factri quod

Expanded text:
 non cupiditati obediendum est. Nam aliquando etiam si noceat, prodesse creditur, quod delectat. cce quare homo suae cupiditati obedire non debet, quia saepe sic ipse sua cupiditate decipitur, ut credat id sibi prodesse, quod nocet. Sic fallit homines mala cupiditas; sic unt. Aliquando etiam si noceat, prodesse creditur quod delectat. Sed juxta Apostoli vocem oportet nos abstinerea carnalibus desideriis, quae militant adversus animam, tum. Sed per disciplinam spiritus reprimenda est concupiscentia carnis. Sed sunt quidam qui rigorem spiritus; alii qui mollitiem carnis supra modum sectantur. Illi dum spiritualiter vivere appetunt, aliquando cum vitiis, et carnem exstinguunt. Sed sciendum est quia virtus, si modum non habeat, in vitium vertitur. Illi vero qui carnaliter volunt vivere, cum cura carnis student et propria desideria nutrire. Ponendus est igitur utriusque modus, et cogendi sunt illi facere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis cuãgelista cõprchcndit: ied non pauia crlestis
myittrii utuit grauidã reliquit Exposita nãq natiutate
quius gaudia mor angrli Dignis laudibus ꝯculcrũt: pasto¬
ris deuom uisitatiõe selebrarũt: õnes qui tũc audicri mira¬
ti sũt: nos quoq pro modulo nr̃o prout potuimus ꝓxime
dño largiente cõgruis missarũ hỹpnorũq sollq̃miis sccgimꝰ¬

Expanded text:
verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos quoque pro modulo nostro, prout potuimus, Christo Domino largiente, congruis missarum hymnorumque solemniis exegim
Abbreviated transcription (Latin):
ãmirãtes super hiis que dicebantur de cor Et reliqua
ongregimus in unũ ca que in ortu icsu dicta scriptaq¬
sũt de coz et tũc scirc potcrimus singula qua esse
digna miraculo Quãobrẽ mirabatur et patir sic aũ ap¬
peliatus est ioseph quia nutritius fuit: mirabatur et m̃r

Expanded text:
mirantes super his quae dicebantur de illo, etc. . Congregemus in unum ea quae in ortu Jesu dicta scriptaqusunt de eo, et tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Quamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater
Abbreviated transcription (Latin):
in uacare : in plaliuis hỹpnis et cãticis spũalibus celes¬
ti dño cotidic dẽscruiri. Tanto cego opus est ut circa si
sollicitius uĩuãt: sp̃is ius aliena cura non implicat. ¶¬
Cõstitutũ est a dñe u qui aliari heseeuũt: de altari ui¬
uãt. Dignus eit cniui sicut iple ait operarius mcrccde
sua: et r̃co si uiuimus de ãnona xp̃i iustũ est ux. la¬
barcius in scruitis xp̃i et tũc digne mexccĩẽ aipie¬
mus: si prius bom operaris fucrimus. Sicit crum pau¬
lus apłus. Qui non bult opcrari: nec mãducch. Dd
si non labor anius ct mãdiuanuis: tãto maroris crimi¬
nis efficimur rci: ꝙͣto dci beneficia sumimus indigni¶
Oportit ergo ui seruiamus ci a quo pascimur: si sinc
c ꝓcipimus sinc magno labors Nam quid mirũ si
hii qui it̾poralibus occupãtur: minus studiose uiuũt
nibus siuis offendũt. Usus cuim scacłi hoĩcu ad pct̃m

Expanded text:
ni vacare, in psalmis, hymnis et canticis spiritualibus coelesni vacare, in psalmis, hymnis et canticis spiritualibus coelesti Domino deservire. Tanto ergo opus est ut circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat. Constitutum est a Domino, ut qui altari serviunt, de altari vivant: Dignus est operarius, sicut ipse aisi vivimus de annona Christi, et justum est ut laboremus in servitio Christi: et tunc digne mercedem accipimus, si prius boni operarii fuerimus. Dicit enim apostolus Paulus: Qui non vult operari, non manducet . Quia si non laboramus et manducamus, tanto majoris criminis efficimur rei, quanto Dei beneficia suscipimus indigni. Oportet ergo ut serviamus ei a quo pascimur, si sine ea percipimus sine magno labore. Nam quid mirum, si hi, qui temporalibus occupantur, minus studiose et relinibus suis offendunt? Usus enim saeculi hominem ad peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
argcntũ possessiones: cũ istis partibus pars ficri dedig¬
natur deus. Uerba sũt bti iucronimi. E go inquit nou
accipio hcreduatẽ inter cteras tribus sed quali saterdos ct
lcuita buuo de decimis: et altari seruiais altaris susten-
tor oblãtiõe: Habens uictũ e uestitũ hiis cõtentus cro
t nudã crucẽ nũdus scquar Eit paupcris sp̃ũ: quoniã
iplorũ cit regnũ celorũ¶ Et quia qͣm diu uiuimus corpora¬
li necessitate indigeinus recte subiũctũ est Et distri¬
buatur unucuiq urm a p̃posito ur̃o uictus ⁊ tegũmẽtum
ic enim dominus ordinare uoluit etlesiam suã: ut
alii uacarẽt spiritualibus alii eis tẽ poralia ministiarẽ
Et idco alios uoluit c̃sse p̃positos: alios subditos. Prepo¬
sitorũ officiũ est subditis corporalia ministraił subdito¬
rũ ministcriũ est spũalibus studiis insistexe bĩom. lettio

Expanded text:
argentum, possessiones, cum istis partibus pars fieri Dominus dedigargentum, possessiones, cum istis partibus pars fieri Dominus dedignatur. Verba sunt Hier.: Ego, inquit, non accipio haereditatem inter caeteras tribus; sed quasi sacerdos et levita vive decimis; et altari serviens, altaris oblatione sustentor: habens victum et vestitum, his contentus eros spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Et quia quandiu hic vivimus, corporali necessitate indigemus, recte subjungitur. Et distribuatur unicuique vestrum a praeposito vestro victus et vestimentum. Sic enim Dominus voluit ordinari Ecclesias suas, ut alii vacarent spiritualibus, alii eis temporalia ministrarent. Et ideo alios voluit esse praepositos, alios subditos. Praepositorum officium est subditis corporalia ministrare. Subditorum ministerium est spiritualibus studiis insistere: lectio
Abbreviated transcription (Latin):
Plus crgo uala ista propinquitas quã illa: quia illa
dallunt ulla crssut. Olla habit diuisionẽ ista unitatẽ. Usta
rogno sinul mancamus. Eilii d̃ci sumus inquit apłus
scõ nondũ apparuit quid crimus. S̾ cimus autẽ qm cum
apparucrit sinlis ci crimus: qm̃ uidebinius cũ sicu¬
srd futurã inquirinus  Ergo non debaus ha¬
bore propria: scd sint nobis õnia coĩa. Partes sibi la¬
ciũt hoĩs in hoc scło: alius aurũ et argentũ alius domꝰ
et fanulias alius nomen grande potentiã et gloriam¬
alius hoc alius illud: Diucrsi diucrso modo pars ucra
piorũ ipse dcus ⁊ nos si uolumus habcrc talĩ partẽ talẽ
hcreditatẽ ut est dominus tales nos oporiet gcibere ut
digni simus cũ possidcre ⁊ possideri ab ipso ¶Ergo si uo¬
lumus in hcreditate pollidere dnm̃: nichil debenus ha¬
bere octra dõminũ. Nimis est auarus: cui nõ iũssicit deꝰ
Quod li quippiã aliud querimus uerbi gratia aurum

Expanded text:
Plus ergo valet ista propinquitas quam illa; quia illa deficit, ista crescit. Illa habet divisionem, ista unitatem. Illa regno maneamus. Filii Dei sumus, ait Apostolus, sed nondum apparuit quid erm videbimus eum sicused futuram requirimus . Ergo non debemus habere propria, sed sint nobis omnia communia. Partes sibi faciunt homines in hoc saeculo: alius argentum et aurum; alii domos et familias: alius nomen grande, potentiam et gloriam; iste hoc: alius aliud, diversi diverso modo. Pars vero piorum est ipse Deus. Et nos si volumus habere talem partem, talem haereditatem ut est Dominus, tales nos oportet exhibere, ut digni simus eum possidere et possideri ab ipso. Ergo si volumus in haereditatem possidere Deum, nihil debemus habere extra Deum. Nam nimis est avarus cui non sufficit Deus. Quia si quidpiam aliquid quaerimus verbi gratia aurum,
Abbreviated transcription (Latin):
mordio nr̃c cõuersionis offcrre ompotc̃ti dco debonus:
sicut ipsa sapiaitia precipit diccus. fili da michi cor tuũ
Prius cuim corde et uolutate trahimur ad dcũ. Ergo li
corpore siparanur scło corde et aĩo cõiũgamur deo ut pos¬
simus ueracitar dicere: michi autẽ adherere dco bonũ est
Uami qui adhorci dco: unus spũs est. Adhcreamus crgo

Expanded text:
mordio nostrae conversionis offerre omnipotenti Deo debemus, sicut ipsa Sapientia praecepit, dicens: Fili, da mihi cor tuum . Prius enim corde et voluntate trahimur ad Deum. Ergo si corpore separamur a saeculo, corde et anima jungamur Deo, ut possimus veraciter dicere: Mihi autem adhaerere Deo bonum est. Nam qui adhaeret Deo, unus spiritus est
Abbreviated transcription (Latin):
colligcdũ est: quiã multi corpore indigebãt non animõ
Qui sanctipsos ab negãt propter xp̃m÷ inimni uirtute¬
posã iorã supcrãt naturã. Sci cuam dilactio que fortis at
pt aiors non solũ illicita desidcria: uerũ cuã ipsos na¬
turales et corporales plerũq extinguit affictus ea
pmnitiuia quippe ctsia tãta erat gre spũalis habundatia
ut non solũ modico cõtẽti cllct᷑ sco hoc ipsũ quod ni¬
hil habebant pro sũmis diuitiis deputarẽt. Unde ⁊¬
apłus ait. Ni hil habtes: et õma possidentes d
Iinc ctiã quidã uir sctũs ait. Sulliciebat nobis.

Expanded text:
colligendum est quod multi corpore indigent, non animo. Sed qui semetipsos abnegant propter Christum, animi virtute ipsam superant naturam. Dei namque dilectio quae fortis est ut mors, non solum illicita desideria, verum etiam ipsos corporales et naturales exstinguit affectus. In primitiva quippe Ecclesia tanta erat gratiae spiritualis abundantia, ut non solum modico contenti essent sed hoc ipsum quod nihil habebant, pro summis deliciis deputarent. Unde Apostolus ait Nihil habentes et omnia possidentes . Hinc etiam quidam vir sanctus ait: Sufficiebat nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ledit: aplus cum ais. Malidii irgnũ dci nõ pos¬
srõc lũt. Ett dñs in cuuiã ͦ. Qui dixirit fr̃ĩ suo fatuc: rrus
srit gchcn ignis: Debit ergo sicut grauitor deliquit gra¬
uiter parntar atq idco quẽ icsit toto corrde tota hũilit. at
aua postulare et ille qui icsus est sine disceptatiõe dimit¬
qui cito placari in proximũ. negligit. ¶ Sed sũt quidã
qui de sius meritis cõfidẽtes: pigre ueniã in se delinquẽ
qui nõ est paratus ad uauã dũ hec potius magna fit
culpa quando tardius xclaxãtur pct̃a fratarna: Ucritate
testãte didicimus quia scruus qui daẽ milia talc̃ta dehebat

Expanded text:
non possidebunt . Et Dominus in Evangelio: Qui dixerit fratri suo fatue: reus erit gehennae ignis . Debet ergo sicut graviter deliquit, graviter poenitere, atque ab eo quem laesit toto corde, tota humilitate veniam postulare; et ille qui laesus est sine disceptatione dimitqui cito placari in proximum nequi de suis meritis confidentes pigre in se delinquentqui non est paratus ad veniam, dum potius haec magna sit culpa quando tardius laxantur fraterna delicta. Veritate testante didicimus quia servus, qui decem millia talenta debebat
Abbreviated transcription (Latin):
Uude ab õm indignatiõe cito redcũdũ est ad mãsuctu¬
dius leuitatẽ Nã pertinax motus facile in cuis odiũ
trãlit: cui nõ celeriter ignosatur. ¶ Unde et subdit᷑

Expanded text:
Unde ab omni indignatione cito redeundum est ad mansuetuUnde ab omni indignatione cito redeundum est ad mansuetudinis lenitatem. Nam pertinax motus facile in ejus odium transit, cui non celeriter ignoscitur. CCCXXI. De
Abbreviated transcription (Latin):
singuli cogitãtes sc̃ĩ ca que sũt altcrius: Plurimũ enim
uasc̃t hic duo añ romonẽdas lues et gencrandã cõcordiã: cũ
quisq le infcriorẽ õnibus iudicat ci ca que sũt alterius ma¬
gis quã prõpua pensat: In hiis ergo duobus hũilitas et
charitas cõmcndatur: que nõ solũ nõ discoidare sol̃t sod
ctiã discordãtis ad cõcordiã reduccre ¶ Et quia hoc que

Expanded text:
singuli cogitantes, sed ea quae sunt alterius . Plurimum enim singuli cogitantes, sed ea quae sunt alterius . Plurimum enim valent haec duo ad removendas lites, et generandam concordiam, cum quis se inferiorem omnibus judicat, et ea quae sunt alterius, magis quam sua propria pensat. In his enim duobus humilitas et charitas commendatur; quae non solum non discordare solent, sed etiam discordantes ad concordiam reducer
Abbreviated transcription (Latin):
frater cius uestiebatur: hinc uos probate quãtũ uobie
desit un ilio interiore scĩo habisu cordis qui pro habitu
caipors/ litigati¬
alutus cordis nr̃i sctificatur per grãm dci: per iu¬
tas huilitas pacientia cõcordia mãsuctudo et alia huiꝰ¬
modi: Hec sũt nr̃e intcriores diuitie: scz boni mores et
uirtutes: Sid li incipiamus iuter nos cõtaiddes murmu¬
rarc litigare statim ab hiis spiritalibus bonis uacui remi¬
nemus: Uirtutes cium cũ uiciis remaucre nõ pollũt: Nã
fermẽtũ modicũ: totã mallã corrũpit: Hinc se debet ꝓbars
esse btũs pcrdit ¶ Ulalde ergo nobis cauẽde sũt lites ⁊
cõtaitiones: quia hec sũt opera carnis: et sicut apłus ait:
qui talia agunt regnũ dci nõ possidebũt: Toeo nos ãme¬
rct in alio loco dicens Nichil pcr cõtintionẽ et inancm
gliam supcriores sibi inuicẽ arbitrãtis: nõ ca que sua sũt

Expanded text:
frater ejus vestiebatur; hinc vos probate quantum vobis frater ejus vestiebatur; hinc vos probate quantum vobis desit in illo interiore sancto habitu cordis, qui pro habitu corporis litigatiHabitus cordis vestri sanctificatur per gratiam Dei; per intas, humilitas, concordia, mansuetudo et alia hujusmodi: hae sunt nostrae divitiae, scilicet boni mores, et virtutes. Sed si incipimus inter nos litigare, murmurare, contendere, statim ab his spiritualibus bonis vacui remanemus. Virtutes enim cum vitiis remanere non possunt. Nam fermentum modicum totam massam corrumpit . Hinc se debet quisquesse beatus, perdit. Valde ergo nobis cavendae sunt lites et contentiones, quia haec sunt opera carnis; et sicut ait Apostolus, Qui talia agunt regnum Dei non consequuntur . Ideo nos ans: Nihil per contentionem aut inanem gloriam; superiores sibi invicem arbitrantes, non ea quae sua sunt
Abbreviated transcription (Latin):
hiis cicuti ell̃e debanus. Non determinat quãtũ uel qͣle
sU tãtũ ca noĩas. qui sufficiãt nature: Mã ui ĩꝑfatie
plus sc̃ꝑ uolũtas appctit quã uecessitas. Sicut aut̃ aic
biũs hicronimus: Humana natura modico cõcentã ist: sco
cõsuctudo multa addidit uolũtas et uoluptas mulca co¬
pulauitScd si quis dcũ ꝑfate diligeret si carnalib
desidcriis õm̃no reũciarit multa relecarit suꝑflua que
urodo imiet quałi uccessaria. Discamius crgo dcũ toto co¬
De diligere: quatimis per ipsius amorẽ studcamus et con¬
tẽti isls ucassariisꝰ ⁊ suꝑtluã resccare: ut dũ qd̃ opus ĩ
nõ negatur ultra quã opus sit a neminc requiratur
Charitas nõ querit qui sua sũt charitas soĩa ꝓpriis
anteponi: mharitas facit abicctũ clle in domo dci. Hãc
si quisq ꝑsecte possiderit: ctiã ex co quod opus crit sibimet¬
habucrat et indignũ se esie qui nã ita uestiatur sicut alius

Expanded text:
le, sed tantum ea notat quae sufficiant naturae. Nam in imperfectis plus semper voluptas appetit, quam necessitas. Sicut autem ait beatus Augustinus, Humana natura modico contenta est, sed consuetudo multa addidit: voluntas atque voluptas plura copulavit. Si quis Deum perfecte diligeret, si carnalibus desideriis omnino renuntiaret, multa resecaret superflua, quae modo tenet quasi necessaria. Discamus ergo Deum toto corde diligere, quatenus per ipsius amorem studeamus, et contenti esse necessarinon negatur, ultra quod opus est a nemine requiratur. Charitas non quaerit quae sua sunt; charitas communia anteponit; charitas facit esse abjectum in domo Dei. Hanc si quisquam perfecte possedit, etiam ex eo quod opus erit, sibimete quam prius habuerat, et indignum se esse qui non ita vestiatur sicut alius
Abbreviated transcription (Latin):
icut quimi alios p̃cedit ordine: ita cos p̃cedcre debet
sctitate ut cius exc̃plo dilcãt subditi qualiter uiucr
ucbcant. ¶Corripiat in quictos. cõsolitur pusillammss
suscipiat infirmos: patiens sit ad õnes
ui locũ sant reguninis: mala infcrre nõ debet sod
ulcrares ut ox sua mãsuctudĩe iracundos ualcãt

Expanded text:
et dignitate et ordine, ita eos praecedere debet sanctitate, ut ejus exemplo discant subditi qualiter vivere debeant. Corripiat inquietos, consoletur pusillanimes, suscipiat infirmos, patiens sit ad omnes. ui locum tenet regiminis, mala inferre non debet sed tolerare, ut ex sua mansuetudine iracundos valeat
Abbreviated transcription (Latin):
pud asyaui minorẽ: sc̃i aquile ⁊ prisclle uxoris¬
cius de quibus in actibus apłorũ scribitur
Inpaleltiua: natł s procopii mriͣs qui a scitopoli
ductus cesarcã. ad primã cõtessionũ. cõfidẽtiã irato
iudicc fabianio capite cesus cst. Apud craclcã: scorũ¬

Expanded text:
pud Asiam minorem, sancti Aquilae et Priscillae ejus uxoris, de quibus in Actibus apostolorum scribitur. In Palestina, natalis beati Procopii martyris, qui ab Scitopoli ductus Caesaream, ad primam responsionum ejus confidentiam, a judice Fabiano capite caesus est. Eod