comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽt ĩ ea unienta res tͣbis. damel aũ tes ẽ
magnꝰ in conspectu populi a die illa. ⁊ deinreps
et rex astiages appositus ẽ ad pr̃es suos et su¬
euat q pͣdolum nomine bel ap̃babilomios et
impendebant᷑ ĩ eo per singulos dies simile ar
quoq colebat eum et ibat per sunglos dies ad¬
oiare cum porro damel adorabat d̾m suum. i¬
dixitq rex. Quaro ñ adoras bel. Qui srdens ã¬
it illi. Quia ñ colo ydola manifesta s uiuẽtẽ
d̾m qui creauit eolum ⁊⁊ t̾ram et ht̃ patem oĩl¬

Expanded text:
n esset inventa in ea res turpis. Daniel autem factus est magnus in conspectu populi, a die illa, et deinceps. Et rex Astyages appositus est ad patres suos, et suErat quoque idolum nomine Bel apud Babylonios: et impendebantur in eo per dies singulos similae arquoque colebat eum, et ibat per singulos dies adorare eum: porro Daniel adorabat Deum suum. Dixitque ei rex: Quare non adoras Bel? Qui respondens ait ei: Quia non colo idola manufacta, sed viventem Deum, qui creavit coelum et ter
Abbreviated transcription (Latin):
exceptis uxorib et ꝑuulis et filiis. et ueñ rex
cumdanielei templum belis. Etdipert̃ sãc¬
aetel heli. Ecce nos egdienĩ fora .. er tu
rex pone escas et uñtiusce et claude ofti¬
um et signa anulo tuo et cum t̃gͣssus fñ¬
is mane usi inueñis omnia commesta
a bel mortomoriemur. ł damelqui m̃titꝰ ẽ
adũsum nos. Contempnebãtaut̃ qr fece¬
rant sub m̃sa introitumi abiconditum et
per illumingdiebantur semꝑ et denora¬
bant ea fcm̃ est aut̃ postqmͣ eglłi st̃ illi. ⁊
rex posuit cibos añ bel p̾cepit damel pũ¬
clausert̃ ostium et signantes anulo re¬
gis abierunt. sac̃dotes aut̃ ing̾ssi sunt no¬
cte uixͣ consuetudinem suam et uxoresce
filii eorum. et comedert oninia ⁊ biberũt
siurexit aut̃ rex sũmo dilucło et aaiel c̃ es
rex. statimq cum aꝑuissent oftuun. ĩtu¬
itus est rex mensam. Et exclamauit uoce ma¬
gna. Magnus est beb et ñ ẽ ap̃ de dolus quis¬
quam. et risit damel et tenuit regemine

Expanded text:
exceptis uxoribus, et parvulis, et filiis. Et venit rex cum Daniele in templum Bel. Et dixerunt sacerdotes Bel: Ecce nos egredimur foras, et tu, rex, pone escas, et vinum misce, et claude ostium, et signa annulo tuo: et cum ingressus fueris mane, nisi inveneris omnia comesta a Bel, moriamur, vel Daniel qui mentitus est adversum nos. Contemnebant autem, quia fecerant sub mensa absconditum introitum, et per illum ingrediebantur semper, et devorabant ea. Factum est igitur postquam egressi sunt illi; et rex posuit cibos ante Bel: praecepit Daniel puerclauserunt ostium: et signantes annulo regis abierunt. Sacerdotes autem ingressi sunt nocte juxta consuetudinem suam, et uxores, et filii eorum: et comederunt omnia, et biberunt. Surrexit autem rex primo diluculo, et Daniel cum rex. Statimque cum aperuisset ostium, intuitus rex mensam, exclamavit voce magna: Magnus es, Bel, et non est apud te dolus quisquam. Et risit Daniel: et tenuit regem ne
Abbreviated transcription (Latin):
mio primo balthasar reg̃ babił demiel
dompmũ uidit. Uisionem ã capitis e i
cubili suo. et sompniũ sciitis breui sinde
comp̃hendit. sũmatinq ꝑstringens ait
ti pugnabant ininagno mar et qͣtuor be¬
stis grandes ascendebant de mari diu̾se mt̾ se
prima q̃ leena. et alas hẽbat aquile. aspici¬
obam donec enulse sunt aleeus et sublata
estoet̃ra et super pedes qͣi homo stetit. et cor
eus datumer et eice bestiaalia sil urso
inparte stetit. et tͤs ordines eiant in ores
bant ei surge commede carnes płimas. u̾ħ

Expanded text:
o primo Balthasar regis Babylonis Daniel somnium vidit. Visio autem capitis ejus in cubili suo. Et somnium scribens, brevi sermone comprehendit, summatimque perstringens, aitli pugnabant in mari magno. Et quatuor bestiae grandes ascendebant de mari diversae inter se. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae: Aspiciebam donec evulsae sunt alae ejus, et sublata est de terra; Et super pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei. Et ecce bestia alia similis urso in parte stetit: et tres ordines erant in ore bant ei: Surge, comede c
Abbreviated transcription (Latin):
tos sies erit et ego damiel languiet egrotans
pordies plimos. Sumq suretilsem facie¬
bam opera regis. et stupebam ad uisionẽ et
ñ erat qui int̃pretarecurᷤ¬
IN arno pͥmo darũ filli assueri de semmel
medoꝵ qmi imperauit super regnum cheude¬
rum ⁊ mioi regnierus egodaniel intellem¬

Expanded text:
tos erit, Et ego Daniel langui, et aegrotavi per dies: Cumque surrexissem, faciebam opera regis, et stupebam ad visionem, et non erat qui interpretareturIn anno primo Darii filii Assueri de semine Medorum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum: Anno uno regni ejus, ego Daniel intelle
Abbreviated transcription (Latin):
me destimonium. et ecce morior cum nicħho¬
nam fecerim q̃ isti maliuose composũnt aduer¬
summe. exaudiit aut̃ dominus ucoem eius. cũ
ducerturad mortem. sulcitauit domius Sp̃m¬
scm̃ piũ iunioris cuiꝰ nom̃ daniel. et exclam aũ
licte magna. muidus ego sum a sangiñe huiꝰ
Et comilsus omnis populus ad eum dixit. dius ẽ
iste sermo quem lceutus es. Qui cum staret in
medio eorudixit. sio fatui filii idrł ñ iudicã

Expanded text:
testimonium: et ecce morior, cum nihil horum fecerim, quae isti malitiose composuerunt adversum me. Exaudivit autem Dominus vocem ejus. Cumque duceretur ad mortem, suscitavit Dominus spm pueri junioris, cujus nomen Daniel, et exclamavit voce magna; Mundus ego sum a sanguine hujus. Et conversus omnis populus ad eum, dixit: Quis est iste sermo, quem tu locutus es? Qui cum staret in medio eorum, ait: Sic fat
Abbreviated transcription (Latin):
Angłs domin restituit abachuc confestim ĩ
loco suo. uonit gͦ rex die unͣ. ut luget dame¬
lem. Et uenit ad lacum et introspexit. Et ee¬
uit uoce magna rex dicens. Maginis es do¬
mine d̾s damoł et extraxit eumde lãcu. por¬
ro illos qui ꝑditionis eius causa fũant ĩtro

Expanded text:
Domini restituit Abacuc confestim in loco suo. Venit ergo rex die septimo ut lugeret Danielem: et venit ad lacum, et introspexit, et ecvit voce magna rex, dicens; Magnus es, Domine, Deus Danielis. Et extraxit eum. Porro illos qui perditionis ejus causa fuerant i
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ iuuens ds: an ñ uides qͣnta cominedat ⁊ bibat
cotidie: et ait damel arridens. Neerree rex. Ifte¬
est enim rex meͥnsecus luteus et formsecus ereͥ
n commedit aliqñ. et irarus rex uocauit sa¬
cerdoces enis et ait eis. Nisi dixeritis michi quis
ẽ qui commed̾ impensas has moriemmnysi aũ
ostñditis qd̃ belcominedat hec moriet᷑ dam

Expanded text:
n vides quanta comedat et bibat quotidie? Et ait Daniel arridens: Ne erres, rex. Iste enim intrinsecus luteus est, et forinsecus aereus, neque comedit aliquando. Et iratus rex vocavit sacerdotes ejus, et ait eis: Nisi dixeritis mihi, quis est qui comedat impensas has, moriemini. Si autem ostenderitis quoniam Bel comedat haec, morie
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempus illud. et in tp̃r ulosaluabr̃ poy¬
ulus tuus omnis qui inue̾t᷑ fuĩt scͥptui ĩ
libꝰ et multide hisqui dormiũt in pulu̾e
t̾re eiugilabunt. Alii ĩ uitam et̃nam et a¬
lii ĩ ꝯꝓbrium ut indeant sẽꝑ. Qui aut̃ decti
sũnt fulgebunt qiͣ splendor firmam̃t. ⁊
qui ad ĩticiam erudiuit multos qͣi stelle
imꝑpetuas et̾nitates tu aut̃ daniel claude
sermones et signa librum us ad statutũ
unus hinc sr̃ riꝑam fluũs stabat. et alsꝰ
m̃ ex alia paite flimũs. et dixi uiro qui ĩdu¬
tus erat lineis qui stabat super aq̃s flui̾s

Expanded text:
ad tempus illud. Et in tempore salvabitur populus tuus, omnis qui inventus fuerit scriptus in libro. Et multi de his qui dormiunt in terrae pulvere evigilabunt: alii in vitam aeternam, et alii in opprobrium, ut videant semper. Qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: Et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates. Tu autem, Daniel, claude sermones, et signa librum: usque ad tempusUnus hinc super ripam fluminis, et alius inde ex altera ripa fluminis. Et dixi viro, qui indutus erat lineis, q
Abbreviated transcription (Latin):
duxerunt eam adolescentes eius et qͥ ⁊fortabãt
eam intp̃rib et stabit de g̃mine radicũ eiꝰ plan¬
tatio et ueniet c̃ ex̃citu. et ingrediet᷑ ꝓuinitiã
regis aquilsis et abutetur eis et obtmebit ĩ
adũsus regem aquilõis et mntͣbit in regnum
rexaustri. et reũtetur ad t̾ram suam. filii aũ
et reũtetur et coniitabr̃ et congrediet᷑ tum robo¬
re eius. eo prouocatus rexaustri egrediet᷑ et pu¬
gnabit adu̾tus regẽ aquilõis. et pp̃arabit mł

Expanded text:
ntes eius, et qui confortabant eam in temporibus. Et stabit de germine radicum eius plantatio, et veniet cum exercitu et ingredietur provinciam regis aquilonis et abutetur eis et obtinebit. Iadversus regem aquilonis, Et intrabit in regnum rex austri, et revertetur ad terram suam. Filii auteet revertetur, et concitabitur, et congredietur cum robore ejus. Et provocatus rex austri egredietur, et pugnabit adversus regem aquilonis; et
Abbreviated transcription (Latin):
ignis ꝓbabunt᷑ multi. et ipie agẽt in¬
pii nẽc intlłigent õs impii. porro doctũ
telligent et in tp̃r cum ablatum fuĩt ui¬
ge satrifitium et positafiñt ab hominatõ
soes et stabis insorte infine dier̃̾. huc us
danielem in hebo uolumine legimꝰ. det̾a q̃
secũt᷑ us ad finẽ libͥ theodociõis editõe

Expanded text:
babuntur multi: Et impie agent impii, neque intelligent omnes impii, porro docti intelligent. Et a tempore cum ablatum fuerit juge sacrificium, et posita fuerit abominatio sces, et stabis in sorte tua in finem dierum. Hucusque Danielem in Hebraeo volumine legimus. Caetera quae sequuntur usque ad finem libri, de Theodotionis editione
Abbreviated transcription (Latin):
super omnes et cum ĩualũnt diuicus sins ꝯcita¬
bit omnes adũsum regũ grecie. suiget nõ rex
fortis et dominabr̃ potestate multa et faciet
qd̾ placũitei et cum siec̾it cont̾etur regñeus
et diuidetur in iiiiͣ. uentos celi s ñ in postõs¬
eius n scd̾ potentiam alius qr dominat᷑ ẽ. Lib̾¬
abitur enĩ regnum eiꝰ ⁊̃ in ext̃nos exceptes his
et confortabitur rex austͥ. et de pͥncipib eiꝰ pre¬
ualebit sr̃ eum et dominabrͣ ditione. multa
eiũ dominatio eius et pꝰ fmem amioꝵ fed̾abũ¬
tur. filiaq regis austri ueniet ad regem aqͥlo

Expanded text:
super omnes: Et cum invaluerit divitiis suis, concitasuper omnes: Et cum invaluerit divitiis suis, concitabit omnes adversum regnum Graeciae. Surget vero rex fortis, et dominabitur potestate multa, et faciet quod placuerit ei. Et cum steterit, conteretur regnum ejus, et dividetur in quatuor ventos coeli; Sed non in postecundum potentiam illius, qua dominatus est. Lacerabitur enim regnum ejus etiam in externos, exceptis his. Et confortabitur rex Austri: et de principibus ejus praevalebit super eum, et dominabitur ditione: multa enim dominatio ejus. Et post finem annorum foederabuntur: filiaque regis austri veniet a
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ siłitudo homiinis tetigit labia mea et aꝑi¬
ens os meum locutus sumi et dixrad eum qui
stabat coͣ me. Domine mi ĩ uisione tua dissolu¬
te sunt compages moe et nichil ĩ me romansit
nirium. et quõ pot̾it suus domimi d̾i mei loqui
cum domno meo. Nich̃ in me remansit urriũ
s et batulus m̃s int̾cluditur. Rursum ergo te¬
tigit meqi uisio ħominus et confortauit me er
dycit. Noli timere iur de sid̾ioꝵ paxtibi. confor¬
dare et esto robustus. cumq loq̃retur mec̃ in¬
ualui ⁊ dixi. loc̾re domine ii qr confortasti.
me. et ait sumquid scis qtͣ uenerim ad de. et
nucreũtar ut prelieradũ sum principem ꝑ¬
sarum. cum enuĩ egrederer. apparuit pͥnceps g̾co¬
rum ueniens. Umptũ aniuntiabo tibi ꝙꝓot ip̃is¬
exp̃ssum ẽ in scͥptiua u̾itatis et nemo ẽ adn¬
tor meus ĩ omnib his nii mithacl pͥnceps ur̃.
go aut̃ ab anno primo dariĩ medi stabam ut
bant inperside. et qͣrtus ditabitur opib nimiss

Expanded text:
 filii hominis tetigit labia mea: et aperiens os meum locutus sum, et dixi ad eum qui stabat contra me: Domine mi, in visione tua dissolutae sunt compages meae, et nihil in me remansit virium. Et quomodo poterit servus Domini mei loqui cum Domino meo? nihil enim in me remansit virium, sed et halitus meus intercluditur. Rursum ergo tetigit me quasi visio hominis, et confortavit me, et dixit: Noli timere, vir desideriorum: pax tibi: confortare, et esto robustus. Cumque loqueretur mecum, convalui, et dixi: Loquere, Domine mi, quia confortasti me. Et ait: Nununc reuertar ut proelier aduersus principem Persarum. cum enim ego egrederer, apparuit princeps Graecorum ueniens. uerumtamen adnuntiabo tibi quod expressum est in scriptura ueritatis: et nemo est adiutor meus in go autem ab anno primo Darii Medi stabam ut nt in Perside, et quartus ditabitur opibus nimiis
Abbreviated transcription (Latin):
metũe daniel qr ex die primo qͦ posusti cor̃
tuum ad intlłigendum ut afflig̃es in cõspet¬
tud̾itui exaudita sunt u̾ba tua. et ego ueni
ego remansi ibi iupͣ regem persar̃. Ueni aũ
ut docerem te. q̃ uentura sunt ppͦ tuo ĩnouis¬

Expanded text:
mere Danihel: quia ex die primo, quo posuisti cor tuum intellegendum ut te adfligeres in conspectu dei tui, exaudita sunt uerba tua et ego ueni ego remansi ibi iuxta regem Persarum. ueni autem ut docerem te quae uentura sunt populo tuo in nouis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ unũ. et sciscitantes ab iniucẽ cãm ꝯfessi c̃
concupiscentiam suam. et ct̃ in cõe statũnt
tp̃s qñ eam possent inueniresolam. fcm̃ ẽ
aut̃ cumobs̾uarent diem aptum ing̾ssaẽ a¬
liqñ sicut heri et nudius c̾cius. cum duab
solis puellis uoluit q lauari in pom̃io. E¬

Expanded text:
es ab invicem causam, confessi sunt concupiscentiam suam: et tunc in communi statuerunt tempus, quando eam possent invenire solam. Factum est autem, cum observarent diem aptum, ingressa est aliquando sicut heri et nudiustertius, cum duabus solis puellis, voluitque lavari in pomario:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ libiam qͦ et echiopiam transibit ⁊ fama
turbabit eum. ab oriente et ab aquilone
et ueniet ĩ multitudine magna ut conte¬
rat et int̾ficiat płios et figet tab̾natu¬
lum suum a phe nosr̃ maria sr̃ montẽ
militũ et scm et ueniet usq ad su̾mita¬
temeiꝰ. et neueo auxsliabr̃ eu

Expanded text:
Per Libyam quoque et Aethiopiam transibit. Et fama Per Libyam quoque et Aethiopiam transibit. Et fama turbabit eam ab oriente et ab aquilone: et veniet in multitudine magna, ut conterat et interficiat plurimos. Et figet tabernaculum suum Apedno inter maria, super montem inclytum et sanctum: Et veniet usque ad summitatem ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m et adu̾sus d̾m d̾orum lequetur mag¬
nifica et dirigatur doneocomplent᷑ irac̃¬
dia. ꝑpetͣta quippe ẽ diffinitio et d̾m p̃rm
suoꝵ ñ reputabit et er̃ in concupiscẽti¬
ũ feminarum. nec ꝙ̃ ꝙͣ d̾oꝵ curabit. qr
adũsumumũsa consurget. d̾m aut̃ mao¬
rim in locos uo uenerabr᷑ etd̾m ꝙ̃ igno¬
uauñt pres eius colet. aulłd ⁊ argento. ⁊
lapide p̾cioso reb q p̃ciosis et faciet ut
muniat maorim cum d̾o alieno ꝙy ogno¬
uit et multiplicabit głam et dabiteis p̃.¬
tatem ĩmultis et t̾re n diuidet gͣtuito et
stri et qiͣ tempestas ueniet ccͣ illum roxa¬
quilonis in cuirib et in equitib et ĩ clas¬
semagna. et ingredietur t̾ras et cont̾et
et pertransiet et int̾ibit in t̾ram głosam
et multe corruent. hee aut̃ sole saluabũt᷑
de manu eius edomet intab pͥncipes filior̃
amon et muttet mañ suam int̾ras et t̃ra
egiptiũ effugiet et dominabr̃ thesaurorũ
auri. et argenti et ĩ omuib p̃ciosiꝯ egipti

Expanded text:
 Et adversum Deum deorum loquetur magnifica, et dirigetur, donec compleatur iracundia; perpetrata quippe est definitio. Et Deum patrum suorum non reputabit, et erit in concupiscentiis feminarum, nec quemquam deorum curabit; quia adversum universa consurget. Deum autem Maozim in loco suo venerabitur: et unt patres ejus, colet auro, et argento, et lapide pretioso, rebusque pretiosis. Et faciet, ut muniat Maozim cum Deo alieno, quem cognovit, et multiplicabit gloriam, et dabit eis potestatem in multis, et terram dividet gratuito. Etstri, et quasi tempestas veniet contra illum rex aquilonis, in curribus, et in equitibus, et in classe magna, et ingredietur terras, et conteret et pertransiet. Et introibit in terram gloriosam, et multae corruent: Hae autem solae salvabuntur de manu ejus; Edom, et Moab, et principium filiorum Ammon, Et mittet manum suam in terras: et terra Aegypti non effugiet. Et dominabitur thesaurorum auri et argenti, et in omnibus pretiosis Aegypti:
Abbreviated transcription (Latin):
et faciet et reu̾tetur et cogitabit adũsus eos q
d̾eliquenuit testam̃tum scũarũ. et brachiae
eo stabunt et polluent scũauum fortitudĩs
et auferent uige sacrifitium et dabunt ablx¬
fraudulent̾. populus ã sciẽs d̾m suũ obtinebit
et faciet et docti in populo docebt̃ pllmos et ru¬
ent ingladio et in flamina et ĩcaptiuitate
ĩ spinam. dier̃. cum q corrũint subleuabunt᷑
aurilio ꝑuulo et applicabunt eis płimi frandri¬
leut̾ et deeruditis mẽt ut conflent᷑ et eligan¬
S et dealbentur us ad t̃ps p̃fiitum. qr aliud¬

Expanded text:
et faciet, reverteturque, et cogitabit adversus eos qui et faciet, reverteturque, et cogitabit adversus eos qui dereliquerunt testamentum sanctuarii. Et brachia ex eo stabunt, et polluent sanctuarium fortitudinis, et auferent juge sacrificium, et dabunt abofraudulenter: populus autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet. Et docti in populo docebunt plurimos: et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint, sublevabuntur auxilio parvulo: et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut conflentur, et eligantur, et dealbentur usque ad t
Abbreviated transcription (Latin):
lum et ñ ascendet et siꝑabit in modico poplo
et him̃idantes et uheres urbes ingredientur
et fatiet q̃ ñ fecert̃ pr̃es eius et prẽs p̃rm eiͦ¬
rapinas et p̃dam et duricias eoꝵ dissipabit ⁊
cͥeͣ firmissimas cogitationes inibit conisliũ ⁊ ħ
usq ad tp̃s et excitabitur fortitudo eus et cor
eius adũsum regẽ austri ĩ ex̃titu magno et rex
auftri. prouccabrͣ ad bellum multis auiliis ⁊
fortib mmiis et ñ stabunt qr imbt̃ adũsum
eum consilia. et commnedentes pauẽ cum eo cõ¬
non ꝓficient qr ad huc finiss aliud tp̃s et reñ¬
tetur ĩ t̾ram ꝯuami c̃ opib multis et cor eiꝰ adũ¬
sum testam̃tum scm̃ et faciet et reũtet᷑ in t̃¬
ram suam. statuto tp̃r reũtet᷑ et ueniet ad
anstrum. et ũ er̃ pͥorisiłe nouissim̃. et ueniẽt
super eum tͥeres et romani et ꝑutiet᷑ et reũ¬
testãmentum scũarii. ex bͣchia exeo stabũt¬

Expanded text:
lum, et ascendet, et superabit in modico populo. lum, et ascendet, et superabit in modico populo. Et abundantes, et uberes urbes ingredietur: et faciet quae non fecerunt patres ejus, et patres patrum eRapinas, et praedam, et divitias eorum dissipabit, et contra firmissimas cogitationes inibit: et hoc usque ad tempus. Et concitabitur fortitudo ejus, et cor ejus adversum regem austri in exercitu magno: Et rex austri provocabitur ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis: et non stabunt, quia inibunt adversus eum consilia. Et comedentes panem cum eo, connon proficient: quia adhuc finis in aliud tempus. Et revertetur in terram suam cum opibus multis: et cor ejus adversum testamentum sanctum, et faciet, et revertetur in terram suam. Statuto tempore revertetur, et veniet ad austrum: et non erit priori simile novissimum. Et venient super eum Trieres et Romani: et percutietur, et revetestamentum sanctuarii, et faci
Abbreviated transcription (Latin):
et uemet rexaquilõis et comportabit agg̾em ⁊
capiet uibes munitissimas et bͣchia austri ñ
sułtmebt̃ et exingent elcĩeuis ad resistñd̾ et
ñ er̃ fortrudo et ueniẽs faciet sr̃ eum uixͣ pla
citum suum et ñ er̃ quistet eͣc faciem eiꝰ et sta¬
bit in t̃xa inclita. et consumet᷑ ui manu ents
et ponet fatiem suam. inueniat ad teñdum
uinũstimi regñ eius et recta fatiet cumeo ⁊ fi¬
liam feminar dabit ilu. ut eũtat ilid̾ et non
ftabit nec illiꝰ eñ et conũtet faciem suam ad in
pemi oꝓbi sui et oꝓb̾um eius conũtet᷑ ĩ eum et
conũtet faciemꝰ suam ad imꝑiũ t̾re sue et ĩ¬
piget et corruet et ñ inuenietur et stabit in
loco enis uilissimꝰ et indignus decore regio et ĩ
pautis dieb cont̃etu non ĩ furore nec in p̃lio
et stabit inloco euis despectus et nontribuet
ei honor regius et uemiet clam et bͣchra pug¬
nantis expugnabunt᷑ a facieeius et conc̾etur ĩ¬
suꝑ et duxregis is et pꝰ amicitias c̾eo faciet do¬

Expanded text:
Et veniet rex Aquilonis, et comportabit aggerem, et capiet urbes munitissimas, et brachia Austri non sustinebunt: et consurgent electi ejus ad resistendum, et non erit fortitudo. Et facietcitum suum, et non erit qui stet contra faciem ejus: Et stabit in terra inclyta, et consumetur in manu ejus. Et ponet faciem suam, ut veniat ad tenendum universum regnum ejus, et recta faciet cum eo: Et filiam feminarum dabit ei, ut evertat illud: et non stabit, nec illius erit: Et convertet fpem opprobrii sui, et opprobrium ejus convertetur in eum. Et convertet faciem suam ad imperium terrae suae, et impinget, et corruet, et non invenietur. Et stabit in loco ejus vilissimus, et indignus decore regio: et in paucis diebus conteretur, non in furore, nec in praelio. Et stabit in loco ejus despectus, et non tribuetur ei honor regius: et veniet clam, et nantis expugnabuntur a facie ejus, et conterentur insuper et dux foederis. Et post amicitias cum eo faciet do
Abbreviated transcription (Latin):
magnificatus est et ego mtlłigebam. Poce
aũ hiro capr̾ ueniebat ab occidente sr̃ faciẽ
totꝰt̾re et nontãgebat t̾ram. porro hircus
he̾bat insigne int̾ ctłds suos et uenit usq̃
ad ariitẽ alum cornitũ ꝙ̃ uderam stantẽ
añ portam et cucurrit ad eum ĩ impetu for¬
titudĩs sue. cumq aꝓpinqͣss ꝓpe arietẽ effe¬
ratus ẽ in eum et percussit aietẽ et cõmiñ.¬
uit duo cornua eius et nen pot̾at aries re¬
siste̾ et cumq eum msiss in t̾ram conculcaũ
et nemo qͥbat lib̾are a rietem de manue i. hircꝰ
nua subt̃ slld per iiiͦi. uentos celi. De uno aũ
exeis confessumẽ eg̃ssum ẽ cortu unũ modi¬
cum et fcm̃ est gnͣde cẽ m̃idiem et coͣ oriẽtem ⁊
cẽ fortundinem et magnificatum ẽ usq ad
fortitudinem celi. et deiecit de fortitudine et de
stellis et contulcauit eas et ust ad pͥncipem
fortitudinis magnificatus ẽ et ab eo tulit
uge s acͥfitium et deient locum stĩficõnis esi

Expanded text:
 Et ego intelligebam: ecce autem hircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae, et non tangebat terram: porro hircus habebat cornu insigne inter oculos suos. Et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam, et cucurrit ad eum in impetu fortitudinis suae. Cumque appropinquasset prope arietem, efferatus est in eum, et percussit arietem: Et comminuit duo cornua ejus, et non poterat aries resistere ei: Cumque eum misisset in terra, conculcavit, et nemo quibat liberare arietem de manu ejus. Hircnua subter illud per quatuor ventos coeli. De uno autem ex eis egressum est cornu unum modicum: et factum est grande contra meridiem, et contra orientem, et contra fortitudinem: Et magnificatum est usque ad fortitudinem coeli: et dejecit de fortitudine, et de stellis, et conculcavit eas: Et usque ad principem fortitudinis magnificatum est: et ab eo tulit juge sacrificium, et dejecit locum sanctificationis ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
fitu uesꝑtini et docuit me ⁊ lecut᷑ ẽ michi
dixitq. damiel ninc egisus ũ docerem te et
intelligeres. ab exordio p̾cum tuar egssus
est ĩmo. ego aut̃ ueni ut indicarẽ tibi qr
abreuiate sunt sr̃ populum tuum et suꝑ
urbem sc̃am tuam ut consumetur p̃uari¬
catio et finem accipiat poc̃m et deleatur ũ¬
quitas et adducatur. t̾icia sempit̾na et m¬
pleatur uisio et ꝓpħia et unguatur sc̃s scõ¬
rum. scito gͦ et animadũte ab exttu smnoĩs
li it̾m edificet᷑ ierł. neq ad xp̃m ducẽ eb¬
edificabt᷑ platea et muri ĩ angustia tp̃rm
eius populus qui eum negaturꝰ ẽ. et cun¬
tatem et scũarium dissipabit. populus cũ
duoeuent᷑o et finis eius uastitas et pꝰ fi¬
nem belli statuta desoło. confirmabit aũ
summationem. et finẽ ꝑseũabit desoło¬

Expanded text:
ii vespertini, et docuit me, et locutus est mihi, dixitque: Daniel, nunc egressus sum ut docerem te et intelligeres. Ab exordio precum tuarum egressus est sermo: ego autem veni ut indicarem tibi, quia abreviate sunt super populum tuum et super urbem sanctam tuam, ut consumatur prevaricatio et finem accipiat peciquitas, et adducatur iustitia sempiterna, et impleatur uisio et prophetia, et ungatur Sanctus Sanctorum. Scito ergo et animaduerte: ab exitu sermonis ut iterum aedificetur Ieraedificabitur platea et muri in angustia temporeius Populus, qui eum negaturus est. Et ciuitatem et Sanctuarium dissduce venturo, et finis eius vastitas, et post finem belli statuta desolatio: confirmabit autem summationem et finem perseverabit deso
Abbreviated transcription (Latin):
dar̃ dies. die aut̃ nuiii. m̃sis pͥmi eram iux
fluuiũ magñ qiuest tigͥs et leuaui ctłos
meos et uidi et ecce uirꝰ unꝰ uestit lineis et
renes eius accuncti auro obrizo et corpus eiꝰ
q̃i crisolitꝰ et facies eius sic̃ spẽs fulgĩs et
oculieuis ut lampas ardens et bͣchia eiꝰ et q̃
deorsum lisq ad pedes qiͣ spẽs eris candẽtis
et uox c̃monum eiꝰ ut uox młtitudĩs. uidi

Expanded text:
sis primi, eram juxta fluvium magnum, qui est Tigris, Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce vir unus vestitus lineis, et renes ejus accincti auro obryzo: Et corpus ejus quasi chrysolithus, et facies ejus velut species fulguris, et oculi ejus, ut lampas ardens: Et brachia ejus, et quae deorsum usque ad pedes, quasi species aeris candentis: et vox sermonum ejus, ut vox multitud
Abbreviated transcription (Latin):
cognosceret qd̵ p̾atem hẽat altissimus ĩ iygno
hominum. et quitum uolũit ꝯuscitabit ilid̾ sr᷑
Tu quoq filius etus balthasar ñ humiliasti cor
tuum cum scires hecomnnia s adũsum domi¬
natorem celieleuatus es et uasa domus eius al¬
lata sunt ooram te et tuet optimatestur ⁊ ux¬
orestue et consubine tue. niñ bibisti ĩ eis. de¬
os qͦ argenteos et aurros et ereos ⁊ fhͥeos li¬
castr Idcirco ab eo missus ẽ artiłs man̾ que
scuiplit hoccꝓ exaratum est. hec ẽ aut̃ scͥptura
que digesta est. mane thechel phares. et hec
int̾pretationis ĩmonis. mane: nũauit d̾s
regrun duũ et compleuit i id̾ thechel ab̾

Expanded text:
cognosceret quod potestatem habeat Altissimus in regno cognosceret quod potestatem habeat Altissimus in regno hominum. et quemcumque voluerit, suscitabit super illud. Tu quoque, filius ejus Baltassar, non humiliasti cor tuum, cum scires haec omnia: Sed adversum Dominatorem coeli elevatus es, et vasa domus ejus allata sunt coram te: Et tu, et optimates tui, et uxores tuae, et concubinae tuae, vinum bibistis in eis? Deos quoque argenteos, et aureos, et aereos, ferreos, licasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et complevit illud. THEC
Abbreviated transcription (Latin):
carent mithr et nequiũnt sensum hꝰ ĩ monis
edicerem. porro ego audiui de te. qd̾ possis ob¬
scura int̾pretari et ligata disiolu̾e. si gͦ uales
scͥpturam leg̃e et int̾pretõem ei indicare m̃
purpura uestieris et torquẽ aureã cͥca collũ
tium hẽbis et t̾tiꝰ in regno meo pͥnceps eris
ad quem Redens damel ait coram rege. muñ a
tuasint tibi. et dona domꝰ tue alt̾i. da. scͥptu¬
ram hanc legam tibirex et int̃pretõem eius
ostrĩdam tibrorex. d̾s altissimus regñ ⁊ mia¬
gnif̾icentiam głamet honorem dedit nab̾
tucbant enm. Qd̃ uolebat int̃fitiebat et quos
uolebat pertutiebat et qͦs uolebat exaltabat
et quos uolebat exaltabat. huiliabat. qñ aũ
eleuatimẽ cor eius it sp̃t̃ eius obfirmatus ẽ
ad superbiam. depositꝰ ẽ de solio regnisu et
gła eius ablata est et afiliis hoĩm abiectus
est et cor eius cũbestiis positum ẽ et cum ona¬
gris erit hĩtatio eius. fenum q ut bos ꝯme¬
debat et roreceli corpus eius ĩfectum ẽ. donec

Expanded text:
ent mihi: et nequiverunt sensum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura vestieris, et torquem auream circa collum tuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentiam, et glotuebant eum; quos volebat, interficiebat, et quos volebat, percutiebat; quos volebat, exaltabat, et quos volebat, humiliabat. Quando autem elevatum est cor ejus, et spiritus ejus obfirmatus est ad superbiam, depositus est de solio regni sui, et gloria ejus ablata est: et a filiis hominum ejectus, est, sed et cor ejus cum bestiis positum est, et cum onagris erat habitatio ejus: Fenum quoque ut bos comedebat, et rore coeli corpus ejus infectum est; Donec
Abbreviated transcription (Latin):
perunt coram rege. dam iel de filiis captuuta¬
tis uide ñ curauit de lege tua et de edcõ ꝙ conꝰ¬
stitiusti. s trib tp̃rb per diem orat obsecratõ¬
ne qua. ad̾ ũbum cumaudiss rex satis con¬
tͥstatus ẽ et pro damele posint cor ut lib̾aret
eum et usq ad cocasimi solis laborabat ut
erũct eum. uiri ant̃ illi intelligentes regem
dixert̃ ei. suto rex qr les medoꝵ ẽ atq petsa
ium ut omne decretum qd̾ constituit rex ñ
liceat immutarI tunc rex p̃cepit̾ et addux¬
eiunt danielem. et misert̃ eũ ĩ lacum leo¬
nii. dixitq rex. danieli d̾s tuus ꝙ̃ colis sꝑ
ip̃e liberabit te. allat̾ q ẽ lapis uñ et põ¬
situs ẽ super os lati ꝙ̃ obsignauit rex a¬
nulos uo et anulo optimatum suoꝵ ne
quid fieret coͣ damelem. et abũt rex in do¬
mũ suam et dormuit ĩcenat᷑. cibiq ñ st̃
allati corameo. insuper et s ompnus recessii
abco. tunc rex p̾mo dilutło consurgens fe¬
stinus ad latum leonum perrexit. aꝓpinꝙͣs¬

Expanded text:
xerunt coram rege: Daniel de filiis captivitatis Judae, non curavit de lege tua et de edicto quod constituisti, sed tribus temporibus per diem orat obsecratione sua. Quod verbum cum audisset rex, satis contristatus est: Et pro Daniele posuit cor ut liberaret eum, et usque ad occasum solis laborabat ut erueret illum. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, quia lex Medorum atque Persarum est, ut omne decretum, quod constituerit rex, non liceat immutari. Tunc rex praecepit: et adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus, quem colis semper, ipse liberabit te. Allatusque est lapis unus, et positus est super os laci: Quem obsignavit rex annulo suo, et annulo optimatum suorum, ne quid fieret contra Danielem. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, cibique non sunt illati coram eo, insuper et somnus recessit ab eo. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit: Appropinquans
Abbreviated transcription (Latin):
ora leoñ. et ñ nccũ̾at michi qi corameoititi¬
a iuentaẽ in me. s ⁊ coram te rex delictũ
ñ feci tunt uehement̃ rex gauisus sr̃ eñ et
danielem p̃cepit eduti de lacu edustus q ẽda¬
mel de lacu et nullat esiomuenta ẽ ĩ eo qrc̃
didro deo suro. Iubente aut̃ rege addusa sõ
uri illi qui accusau̾nt danielem et ĩ lacũ

Expanded text:
ram eo justitia inventa est in me: sed et coram te, rex, delictum non feci. Tunc rex vehementer gavisus est super eo. et Danielem praecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de lacu, et nulla laesio inventa est in eo, quia credidit Deo suo. Jubente autem rege, adducti sunt viri illi, qui accusaverant Da
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Se ne Sidras misachet abdenago d̾os me¬
os non colitis et statuam auream qmͣ consti¬
tui ñ adoratis. Nunc ergos ius paran qͣtumqꝑ
hora audierreis sontum tube fistule cichare
sambuce psaltiiet symphonie oẽ q genus
nuisicoꝵ proft̾uite uos etadorate statuam ꝙ¬

Expanded text:
eis. Vere Sidrac: Misac: et Abdenago: Deos meos non colitis? et statuam auream quam constitui: non adoratis? Nunc ergo si estis parati: quacumque hora audieritis sonitum tube: fistule: cithare: sambuce: psalterij: et simphonie: et omnis generis musicorum: prosternite vos et adorate statuam
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ lana munda Thronꝰ eiꝰ flamine ignit
rote eius ignis ascensus fliuiugnẽ rapi¬
dus q egrediebatur a fatie eius. milia mi¬
lum ministrabant ei et decies milies cen¬
tena milia assistebant ei. Iudiciũ sedit et

Expanded text:
na munda; thronus eius flammę ignis, rotę eius ignis accensus. Fluuius igneus rapidusque egrediebatur a facie eius. Milia milium ministrabant ei, et decies centena milia assistebant ei. Iudicium sedit, et
Abbreviated transcription (Latin):
rapedib euis fr̾eis et fictilib ⁊ rminuit eos
tuncconita sunt ꝑit̾. fr̾um testa es argentũ
et aur̃ et redacta qrͣ m fauillam estiue aree
eis. lapis aut̃ qui percusserat statuam fõs
ramte rex. tu es regũ es et d̾s coli regnum
fortitudinomet imꝑumi et głam dedit d̾ et
omuia ĩ quib hĩtant fau hoĩm ⁊ bestie agͥ
Nolucres qutq cel dedit inmanutua et subdi¬
tione tua uniũsa ⁊stituit tues gͦ cap̃ aureũ
et pꝰ te consurget regnũ aliud mi̾ te. et reg¬
numt̃ciũ aliud ereum ꝙ imperabit unuĩse
minuit ⁊⁊ domat oĩa sic commninuet ⁊ ꝯtet oĩ¬

Expanded text:
in pedibus ejus ferreis et fictilibus, et comminuit eos. Tunc contrita sunt pariter ferrum, testa, aes, argentum, et aurum: Et redacta quasi in favillam aestivae areae, eis: Lapis autem, qui percram te rex tu rex regum es et Deus caeli regnum fortitudinem et imperium et gloriam dedit tibi et omnia in quibus habitant filii hominum et bestiae agri volucresque caeli dedit in manu tua et sub dicione tua universa constituit tu es ergo caput aureum et post te consurget regnum aliud minus te et regnum tertium aliud aereum quod imperabit universae minuit et domat omnia sic comminuet
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ tibum et pocũ. qui siiub̾it uult̾ nrõs
macilentiores precet̾is adolescentib corus
ur̃is condempnabitis cap̃ meum regi. et dix̃
dameladmalassar ꝙ̃ constitũat princeps
eimuichoꝵ super dauielemanamã misaelẽ
et a zariam. tempta nos obsecro s̾uos tuos di¬
eb .x. et dentur nobis legumina ad uescen¬
dum et aqͣ ad bibendum et contemplare
uultꝰ nr̃os et uultꝰ pũoꝵ qui uestunt᷑ cibo
regio et sicut uid̾is sic fatias cumsius tu¬
is. Quii audito t̾moe hꝰdemodi temptauit eos
et corpulentiores p̃ omnib pius qui uescebã¬
tur cibo regto. porro malassar tollebat ciba¬
ria et umũ potꝰ eorum dabatq eis legumĩa
pũis aut̃ his dedit d̾s scĩam et disciplinam
nioru libro et sap̃ia. dameliaut̃ intlłigẽ¬
tiam oĩm iꝰtorum et sompnioꝵ. completis i¬
taq clieb pꝰ quos dix̃at rex ut mftluc̾ent᷑ ĩtͦ

Expanded text:
um qui si viderit vultus vestros macilentiores prae ceteris adulescentibus coaevis vestris condemnabitis caput meum regi et dixit Danihel ad Malassar quem constituerat princeps eunuchorum super Danihel Ananiam Misahel et Azariam tempta nos obsecro servos tuos diebus decem et dentur nobis legumina ad vescendum et aqua ad bibendum et contemplare vultus nostros et vultus puerorum qui vescuntur cibo regio et sicut videris facies cum servis tuis qui audito sermone huiuscemodi temptavit eos et corpulentiores prae omnibus pueris qui vescebantur cibo regio. Porro Malassar tollebat cibaria, et vinum potus eorum: dabatque eis legumina. Pueris autem his dedit Deus scientiam et disciplinam, in omni libro et sapientia: Danieli autem intelligentiam omnium visionum et somniorum. Completis itaque diebus, post quos dixerat rex
Abbreviated transcription (Latin):
ccendi consueuerat et uiris fortissimis de ex̾citu
suoisit ut ligatis pedib sidrac misach et ab¬
denago mitt̃enteos ĩ fornacem ignis ardentis
et confestim uiri ill uinctic̃ bͣchus et thiaris
succens a erat minis. porroiuros illos qui mise¬
rant sidt᷑ mysael et abdenago int̾fecit flam

Expanded text:
ccendi consuerat et viris fortissimis de exercitu suo iussit ut ligatis pedibus Sedrac Misac et Abdenago mitterent eos in fornacem ignis ardentem et confestim viri illi vincti cum bracis suis et tiaris succensa erat nimis porro viros illos qui miserant Sedrac Misac et Abdena
Abbreviated transcription (Latin):
spõdecelodescendit et damauit fortit̃ et sic ait
scindite arborem et p̃scidite ramos eius et ex¬
cutite folia eius et disꝑgite fructus eius fugi¬
ant bestie q̃ sr̃ eam sunt et uolucres de ramis
t᷑ iuncło fr̃eo et eneo in ħbis q̃ foris sunt et¬

Expanded text:
s de coelo descendit. Clamavit fortiter, et sic ait: Succidite arborem, et praecidite ramos ejus: Excutite folia ejus, et dispergite fructum ejus: Fugiant bestiae quae subter eam sunt, et volucres de ramis tur vinculo ferreo et aereo
Abbreviated transcription (Latin):
dert̃ et interp̃tõ eius hostib tuns sit. arborẽ
qmͣ iudisti sublimem atq robꝰtam cuiꝰ alti¬
tudo ꝑtingit us ad celum. et aspectus illiꝰ¬
usq ĩ omnem t̾ram et rami eius pulch̾imi
et fructus eius nimĩ et esca oĩm ĩ ea. subt̃
eam hĩtantes bestie agri et ĩ ramis eiꝰ cõmo¬
rantes aues celi. tu es rex qui magnificatꝰ es
pate ilian. attñ germ̃ radicum eius int̃¬
ra dimitite. et uintiat᷑ ferro et ere ĩ hbis
foris et roreceli conspergatur et cum fi̾c sic

Expanded text:
derunt, et interpretatio ejus hostibus tuis sit: Arborem quam vidisti sublimem atque robustam, cujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in omnem terram, et rami ejus pulcherrimi, et fructus ejus nimius, et esca omnium in ea, subter eam habitantes bestiae agri, et in ramis ejus commorantes aves coeli: Tu es rex, qui magnificatus es, pate illam; Attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit
Abbreviated transcription (Latin):
um transit ate et ab hõib eicient ce et cũ be¬
stus acq feris erit hĩtatio tua fenum qͥ bo
Scias qsd̾ dominetur excasus ĩ regñ hõim et
cincumq uolũit det illud. ead̃ þora sermo
eius infectum ẽ doneccapilli eiꝰ ĩ siłitudinẽ
aquilar̾ crescerent et ugnes eius qͣ un¬

Expanded text:
it a te: Et ab hominibus te ejicient, et cum bestiis feris erit habitatio tua: Fenum quasi bos scias quod dominetur Excelsus in regno hominum, et cuicumque voluerit, det illud. Eadem hora sermo ejus infectum est: Donec capilli ejus in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus qu
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicetur. Signa et mirabilia fec̃ apd
me d̾s excelsus. placuit ergo mͥ pdicare eius
tia et regnum eius regñ sempit̾num et pote¬
Cas enis ingenerõem et generõnem
Igo nab̾. quiesꝰ eram in domo mea et florẽt
in palatio meo sompniũ udi qd̾ ꝑt̾ruit
me et cegitationes mee ĩ stratu meo et ursio¬
nes capitis mei conturbaũnt me. ⁊ ꝑ me ꝓpoi¬
tum ẽ dec̾tum ut introduce̾nt᷑ ĩ conspectu me¬
o cũtti sapientes babił Et ut solutionẽ sõ¬
ꝑtii indicarẽt michi t̃t ing̾diebant᷑ arioli
magi chaldi et aruspices et sompnium na¬
rraui ĩ conspectu eorum et solutõemeiꝰ ñ indi¬
caũnt micħi. donec collega ing̃clus ẽ in cõ¬
spectu mar damel cui nom̃ balthacar scd̾m

Expanded text:
multiplicetur. Signa et mirabilia fecit apud me Deus excelsus. Placuit ergo mihi predicare signa tia et regnum eius regnum sempiternum et potestas eius in generationem et generationemonosor quietus eram in domo mea, et florens in palatio meo: Somnium vidi, quod perterruit me: et cogitationes meae in stratu meo, et visiones capitis mei conturbaverunt me. Et per me propositum est decretum, ut introducerentur in conspectu meo cuncti sapientes Babylonis, et ut solutionem somnii indicarent mihi. Tunc ingrediebantur harioli, magi, Chaldaei, et aruspices, et somnium narravi in conspectu eorum: et solutionem ejus non indicaverunt mihi: Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Baltassar secundum
Abbreviated transcription (Latin):
b t̾re et non ẽ qui resistat manui eis et
dicat eu qrͣ fecisti: In ip̃o tp̃rsensus iñs re¬
ũsus ẽ ad me. et ad honorem regnim̃i ⁊ de¬
coremꝙ ꝑueri. et fignra mea reũsa ẽ ad
me et optimates meiet magr̃atꝰ irĩi reqͥsi¬
erunt me. et in regno meo constitut᷑ sum
et magnificentia mea amplior addita ẽ

Expanded text:
terrae: Et non est qui resistat manui ejus, et dicat ei: Quare fecisti? In ipso tempore sensus meus reversus est ad me, et ad honorem regni mei decoremque perveni, et figura mea reversa est ad me: Et optimates mei, et magistratus mei requisicrunt me, et in regno meo restitutus sum: et magnificentia amplior addita est
Abbreviated transcription (Latin):
bert̃ ĩ eis rex et optimates eius uxoresq ⁊ cõ¬
cubme eius bibebant unĩ et laudabant deos
suos aureos et argenteos. et ereos fr̾eos.li¬
gneosq et lapideos. In ead̾ hora ipparu̾nt
digiti. quasi marꝰ honinus scribentis coͣcã
delabrum insuper ficie ꝑietis aule regie. ⁊
ret aspiciebat articlbs manꝰ scribentis. tc̃fa
babant eum. et compages renũ eius solue¬
bantur et genua eius ad se inuicẽ collidebã¬
tur. Et exclamauit itaq rexfortit̾ uͭ intredu¬
cerent magos caldeos et aruspites et prolo¬
quens rex ait sapientib babił. Quicum leg̃¬
it sͥpturam hnͣc et int̃pretatioriemeius ma¬
infestam mͥ fec̃it pupura uestiet᷑ et torq̃m
auream hẽbit incollo et c̃tiꝰ in regno meo er̃¬
ł mnc ingressi omnes s apiontes regis ñ potũ¬
unt sc̃pturam leg̃e. nec int̾pretõem eius ĩdi¬
care regi. Uñ rex balthasar satis ꝯtͣbatꝰ ẽ et
uultꝰ eius ĩmutatꝰ ẽ. s et optimates eius tͣ¬

Expanded text:
berunt in eis rex et optimates ejus, uxores et concubinae ejus. Bibebant vinum, et laudabant deos suos aureos, et argenteos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc babant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et genua ejus ad se invicem collidebantur. Exclamavit itaque rex fortiter, ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. Et proloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus tur
Abbreviated transcription (Latin):
qr deplantatio ferritũ oriet᷑ scd̾m qd̃ iudisti
fr̾um mixtum luto. ⁊ teste et digitos pedũ
ex parre feireos et exparte fictiles ex parte reg¬
num er̃ solidum et ex parte ꝯiͥtũ. qd aut̃ iu¬
disti fr̾ũ nuxtum teste ex luto. comnuscebun¬
tur quid̃ huãno semnne. s non adherebt̃ qͥ si¬

Expanded text:
 de plantario ferri orietur secundum quod vidisti ferrum mixtum testae ex luto et digitos pedum ex parte ferreos et ex parte fictiles ex parte regnum erit solidum et ex parte contritum quia autem vidisti ferrum mixtum testae ex luto commiscebuntur quidem humano semine sed non adherebunt sibi si
Abbreviated transcription (Latin):
regionum ut conuenirent ad dedicõnem statu¬
e qmͣ erex̾at nabuchꝰ .rex. tunc cong̃gati et̃ sa¬
trape magr̃at᷑ et iudices et duces et tỹrami
et optimates qui erant inpͥatib constituti ⁊
unuersi principes regionum ut conuenirẽt

Expanded text:
regionum; Ut convenirent ad dedicationem statuae, quam erexerat Nabuchodonosor rex. Tunc congregati sunt satrapae, magistratus, et judices, et duces, et tyranni, et optimates qui erant in potestatibus constituti, et universi principes regionum; Ut conven
Abbreviated transcription (Latin):
pĩam et fortitudinẽ dedisti michi et nc̃ oftñdi¬
sti michi q̃ regauimꝰ te qr s̃monem regis aꝑu¬
constitũat rex ut ꝑde̾t sapientesbabił. Sicq ei
locut᷑ẽ. Sapientes babił. ne ꝑdas. introduc me
in conspectu regis et sołdem regi uarrabo. tt̃ a¬
ricch festinus intͦcluxit danielem ad regẽ et
dixit ei. Inueni hõiem de filiis transinigr̃onis
iude qui solutionẽ regi annuntiet. Rdit rex
et dixit danieli cui nom̃ erat balthasar. pu¬
tas ne uere potes michiindicare sompuium
qd̃ uidi et int̾pretationem eiꝰ: Et fedit dã
uiel coram rege et ait. mist̾ium qd̃ rex int̾rogat
sapientec et magiet arioliet arꝰpices neq̃unt
indit are regi s ẽ d̾s in celo reuelans niff̾ia qͥ

Expanded text:
pientiam et fortitudinem dedisti michi, et nunc ostendisti michi que rogavimus te, quia sermonem regis aperuconstituerat rex ut perderet sapientes Babylonis, sic ei locutus est: Sapientes Babylonis ne perdas; introduc me in conspectu regis, et solutionem regi narrabo. Tunc Arioch festinus introduxit Danielem ad regem, et dixit ei: Inveni hominem de filiis transmigrationis Juda, qui solutionem regi annuntiet. Respondit rex, et dixit Danieli, cujus nomen erat Baltassar: Putasne vere potes indicare mihi somnium, quod vidi, et interpretatDanihel coram rege ait mysterium quod rex interrogat sapientes magi et arioli et aruspices non queunt indicare regi sed est Deus in caelo revelans mysteria qui
Abbreviated transcription (Latin):
uelat mistia ostendit tibi que uentã st̃. ili ꝙͦ¬
ñ in sap̃ia q̃ ẽ in me pluoqm̃ ĩcunctis uiue̾ti¬
b sacͣmentum hoc reuelatũ ẽ. s ut int̾ytatõ re¬
gi manifosta fieret et cogitt̃es m̃tis sue scires.
turex uidebas et ecce cͣsi fstatua uia gnͣois sta¬
tua illa magna et statura sublimis stabat
cc̃ te et intindꝰ eius erat t̾rsbilis. hꝰ statue. qa¬
prtt ex auro optimo erat. pectus aut̃ et bchi

Expanded text:
ostendit tibi quae ventura sunt. Mihi qunon in sapientia, quae est in me plus quam cunctis viventibus, sacramentum hoc revelatum est: Sed ut interpretatio regi manifesta fieret, et cogitationes mentis tuae scires. Tu, rex, videbas, et ecce quasi statua una grandis: statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te, et intuitus ejus erat terribilis. Hujus statuae caput ex auro optimo erat, p
Abbreviated transcription (Latin):
hẽas in te et omne sacͣm̃tum ñ õ impossibłe
tibi. uisiones compinoꝵ meoꝵ qͣs uidi et so¬
lutionem eoꝵ narra michi uisio capitis mei
in cubili meo. Uidebamet ecce arbor in medi
ot̃re et altitudo eius minia et magͣ arbor et
fortis et ꝑc̾itas eus contingens celum. aspͦtꝰ
illuis erat usq ad t̃ios uinuerse t̃re. folia eiꝰ
pulch̾mia et fruatus enus mimꝰ et esca eorum¬

Expanded text:
eas in te, et omne sacramentum non est impossibile tibi: Visiones somniorum meorum, quas vidi, et solutionem eorum narra. Visio capitis mei in cubili meo: Videbam, et ecce arbor in medio terrae, et altitudo ejus nimia. Magna arbor, et fortis: et proceritas ejus contingens coelum: aspectus illius erat usque ad terminos universae terrae. Folia ejus pulch
Abbreviated transcription (Latin):
pientes et egressa snĩa sapiẽtes int̃ficiebant᷑
auerebanturꝰ̾ q damel et sccii eius ut ꝑirent
tumo damel requisiuit de lege acq sñia ab a¬
rioch principe. milicie regis qui eg̃ssus fũat ad
int̾ficiendos sapientes babilõis. et int̃rogauit
eum quia rege pͣatem acceperat. qmobcãm

Expanded text:
ficiebantur: quaerebaturque Daniel et socii ejus, ut perirent. Tunc Daniel requisivit de lege atque sententia, ab Arioch principe militiae regis, qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis. Et interrogavit eum, qui a rege potestatem acceperat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
achim regem uide et partem
uasoꝵ domus du et asportaũ¬
ea in t̾ra sennaar ĩdorĩ d̾i su¬
i et uasa tislit ĩ domum thesauri d̾i sur et
ait rex assenez pp̃osito eimuchoꝵ suoꝵ ut
introduceret de filiis isrł et de semine regi¬
o et tẏramioꝵ pũos in quib nlła eẽt ma¬
cula et decoros forma et eiuditos omni sa¬
p̃ia. cautos scĩa dectos disciplina et qͥ possẽt
ctare in palatio regis ut decet eos litĩas et
lingmͣ chalddꝵ et confiituit eis rex anno

Expanded text:
em Juda, et partem vasorum domus Dei: Et asportavit in terram Sennaar in domum Dei sui, et vasa intulit in domum thesauri Dei sui. Et ait rex Asphanaz praeposito eunuchorum, ut introduceret de filiis Israel, et de semine regio et tyrannorum, pueros, In quibus nulla esset macula, decoros forma, et eruditos omni sapientia, cautos scientia, et doctos disciplina, Et qui possent stare in palatio regis, ut doceret eos litteras, et l
Abbreviated transcription (Latin):
te et imuditio induxisti omnna ħ pp̃ pẽcatuano¬
stra peccauimꝰ u et iniq̃ eginꝰ recedeutes a te et
deliquimꝰ ĩ omnib et precepta tuañ audiuimꝰ
nec obt̃uauimꝰ nec fecimꝰ sicut preceperas nob̾
ut bñ nobis eẽt. omina ergo que induxisti suꝑ
nos et unuĩsa que fetisti nobis uero iuditio tu¬

Expanded text:
te, et in judicio, induxisti omnia haec propter peccata nostra. Peccavimus enim, et inique egimus recedentes a te: et deliquimus in omnibus: Et praecepta tua non audivimus, nec observavimus, nec fecimus sicut praeceperas nobis, ut bene nobis esset. Omnia ergo, quae induxisti super nos, et universa, quae fecisti nobis, vero judicio