comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aocous gradus rationio ordo distupoit. & uidicia xeẽ
conssiun ut nec ꝑpositi in opprim̃dos set tiuttra la-¬
seat orcupare subiectos. nec subiectio nterũ conti
luos p̃ positos esfrenata sit resultandi licentia. Soc ado
sunt. ne aut in tuę fr̾nitatis inuidia remanerent.¬
faboriamĩ. & lũbricata in in tegro conslitutũ. Terruorio
lunensi miliario ab urbe eadẽ plus minꝰ scđo iuxta
fluint macrã cũ seruis duob id est mauro s iołie. ꝙ
bou paria duo. tantũ gestis mutucipalib allegasa lor¬
pdic Ri monasterii oratoriũ absq missis ꝑublicio sollep̃¬
nit̃ consecrabis. ss cȩtera scł̃m morẽ aĩ se nouẽbri.¬

Expanded text:
ocorum gradus rationis ordo distinxit, et judicia esse constituit, ut nec praepositi in opprimendos se frustra valeant occupare subjectos, nec subjectis iterum contra suos praepositos effrenata sit resultandi licentia. Et ideo sunt, ne aut in tuae fraternitatis invidia remanerentFaborianum, et Lumbricata in integro constitutum in territorio Lunensi milliario ab urbe eadem plus minus secundo, juxta fluvium Macram, cum servis duobus, id est Mauro et Joanne, et boum paria duo tantum, gestisque municipalibus alligatis, praedicti monasterii oratorium absque missis publicis solemniter consecrabis, et caetera secundum morem. Mense Novembri
Abbreviated transcription (Latin):
ratudine. ura disciplinȩ possit sub mitti dua refugu
Comperiꝰ aut̃ qđ petrus acolitꝰ quiẽ adilet tissimo filio
nr̃o sabiano diacono responsa ȩccłastica facient. obserr¬
uare. Murbe regia feceramus. fugiens ad uͥra ec cłiam
anaueito huc studeat occasione. remota tran quuare.
ut diligent inquirat ad iungitere rouent u s nos ssẽ¬

Expanded text:
citudine vestra disciplinae possit submitti quam refugit. Comperimus autem quod Petrus acolythus, quem dilectissimo filio nostro Sabiniano diacono responsa ecclesiastica facienti observare in urbe regia feceramus, fugiens ad vestram Ecclesiam nventa huc studeat occasione remittere. ut diligenter requiratur, injungite, et inventum ad nos, s
Abbreviated transcription (Latin):
faboriamĩ. & lũbricata in in tegro constitutũ. Terruorio
lunensi miliario ab urbe eadẽ plus minꝰ scđo. iuxta
fiuint̃ macrã cũ seruis duob id est mauro & iołie. ꝙ
boũ paria duo. tantũ gestis murucipalib alles. salle¬
sdicti monasterii oratoriũ absq missis publicis sollep̃¬
nit᷑ consecrabis. & cȩtera scłm morẽ aĩ se nouẽbri.¬

Expanded text:
Faborianum, et Lumbricata in integro constitutum in territorio Lunensi milliario ab urbe eadem plus minus secundo, juxta fluvium Macram, cum servis duobus, id est Mauro et Joanne, et boum paria duo tantum, gestisque municipalibus alligatis, praedicti monasterii oratorium absque missis publicis solemniter consecrabis, et caetera secundum morem. Mense Novembri
Abbreviated transcription (Latin):
nia eius: Dissipauit munitiones eiꝰ
Et repleuit in filia uida. humiliatũ
⁊ humiliatam.
Et dissipauit quasi ortũ tentorium
suum: Demolitus ẽ tabernacłm suũ
Obliuioni tradidit Añs in syon fes¬
tiuitatem ⁊ sabbatũ. Et obꝓbrio in
indignatione furoris sui regem
et sacerdotem:i.
Reppulit dñs altare suũ: Maledix̃
scĩficationi sue Tradidit in manu
inimici: muros turriũ eius: Uocem¬
dederunt in domo dnĩ: sicut in
diȩ sollemni:
ogitauit dñs dissipare murũ
filie syon Tetendit funicłm suum
Et non auertit manũ suam a ꝑditi¬
one: Lurit ꝙ ante murale. Et murus
parit̾ dissipatus ẽ thent.
De fixe sunt in terram porte eius. Per¬
didit ⁊ cõtriuit uectes eius: Regem
eius. ⁊ pͥncipes eiꝰ in gentibus: Non
est lex. Et ꝓpħe eius non inuenerũt
uisionem a domino: Iothii.
S ederunt in terra. Conticuertint

Expanded text:
nia ejus: dissipavit nia ejus: dissipavit et replevit in filia Juda humiliatum et humiliatam. Et dissipavit quasi ortum tentorium suum, demolitus est tabernaculum suum. Oblivioni tradidit Dominus in Syon festivitatem et sabbatum; obprobrio in indignatione furoris sui regem et sacerdotem. Reppulit Dominus altare suum, maledixit sanctificationi suae, tradidit in manu inimici muros turrium ejus . Ent in domo Domini sicut in die sollemni HETH cogitavit Dominus dissipare murum filiae Sion tetendit funiculum suum et non avertit manum suam a perditione luxitque antemurale et murus pariter dissipatus est TETH defixae sunt in terra portae eius perdidit et contrivit vectes eius regem eius et principes eius in gentibus non est lex et prophetae eius non invenerunt visionem a Domino IOTH sederunt in terra conticuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ingrediatur omne malũ eoꝵ corã
te Et deuindemia eos sicut deiuĩ¬
demiasti me. ꝓpt̾ om̃s iniquitates
meas Multi enĩ gemitus mei: ⁊
cor meum merens: aleph.
uomodo obtexit caligine in
furore suo dñs filiam syon: Pro¬
iecit de celo terram inclitã isrł:
Et non ẽ recordatus scabelli pedũ
suoꝵ in die furoris sui : Beth.
Precipitauit dñs: nec peꝑcit: Omĩa
speciosa iacob: destruxit in furore
suo. Munitiones uirginis uida: de
iecit in terram: Polluit regnum
⁊pͥncipes eius:
Cimel.
Confregit inira furoris: omne cor¬
nu ifrł Auertit retrorsũ dexterã
suam a facie inimici Et succẽdit
in iacob: quasi ignem flãme de¬
uorantis in gyro delech.
setendit arcum suũ quasi inimi¬
cus firmauit dexteram suam
quasi hostis. Et occidit om̃e quod
pulchrũ erat usu in taber nacło
filie syon. Effudit quasi ignem
indignationem suam he.
Tactus ẽ dñs uelut inimicus. Preci¬
pitauit isrł. Precipitauit omĩa me¬

Expanded text:
Ingrediatur omne malum eorum coram te, et devindemia eos, sicut devindemiasti me propter omnes iniquitates meas multi enim gemitus mei et cor meum maerens ALEPH quomodo obtexit caligine in furore suo Dominus filiam Sion proiecit de caelo terram inclitam Israhel et non recordatus est scabilli pedum suorum in die furoris sui BETH praecipitavit Dominus nec pepercit omnia speciosa Iacob destruxit in furore suo munitiones virginidejecit in terram: polluit regnum, et principes ejus.  Gimel.  Confregit in ira furoris sui omne cornu Israel: avertit retrorsum dexteram suam a facie inimici: et succendit in Jacob quasi ignem flammae devorantis in gyro.  Daleth.  Tetendit arcum suum quasi inimicus, firmavit dexteram suam quasi hostis: et occidit omne quod pulchrum erat visu in tabernaculo filiae Sion, effudit quasi ignem indignationem suam.  He.  Factus est Dominus velut inimicus: praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moe
Abbreviated transcription (Latin):
et carnis. Quibz tamen ĩ hac
diectione: sacra eloquia nõ
contradicunt. Sed aliud est
qd̵ sponte impendit᷑ nature:
aliuid quod p̾ceptis dñicis.
ex caritate debetur obedienti¬
e. Hii nimirum.⁊ ꝓximum
diligunt: et tamen illa sub¬
limia dilectionis p̃mia nõ
ꝯssecuntur: quia amorem su¬
uni non spiritalit̾. sed carna¬
liter impendunt. Prouide
cum dt̃is diceret: hoc est mã¬
datum meum ut diligatis
inuieem: ꝓtinus addidit. sic̃¬

Expanded text:
et carnis, quibus tamen in hac et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod praeceptis dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritaliter, sed carnaliter cum Dominus diceret: Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem , protinus addidit: Sic
Abbreviated transcription (Latin):
uni cuncta sacra eloqͥa
dominicis plena sint
p̃ceptis. quid est quod de di¬
lectione quasi de singulari
mandato dñs dicit. hoc est
p̾ceptum meum ut diliga¬
tis iuicem. nisi quia om̃e
mandatũ de sola dilectione
est. et omnia unũ p̃ceptũ
sunt. Quia quiequid p̾ci¬
pitur: in sola caritate solida¬
tur. Ut enim multi arbo¬
ris rami. N una radice
ꝓdeunt: sic multe uirtu¬
tes. ex una caritate gene¬
rantur. Pec habet aliquid
iuriditatis ramus boni oꝑis:
si non maneat in radice ca¬
ritatis. Precepta ergo dñica
et multa sunt: et unum.
Multa ꝑ diu̾sitatem operis:
unum in radice dilectionis. Qua¬
liter aũt ista dilectio sit te¬
nenda. ipse insinuat. qui in
plerisq seripture sue sentenci¬
is. et amicos iubet diligi in
se: et inimicos diligi ꝓpter
se. Ille enun ueraciter carita¬
te.n habet: qui et amicum
diligit in deo: et inimicũ di¬
ligit ꝓpter d̾m. Nam sunt nõ¬
nulli: qui diligunt ꝓximos.
sed per anectum cognationis

Expanded text:
um cuncta sacra eloquia dominicis plena sint praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquiviriditatis ramus boni operis, si non remaneat in radice charitatis. Praecepta ergo Dominica et multa smulta per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis
Abbreviated transcription (Latin):
cõturbatus ẽ. Subuersũ est cor meu̾
in memet ipsa: qm̃ amaritudine
plena sum: Fo̾ris interficit gladius:
Et domi mors similis est: Sia
Iudierunt qr ingemisco ego. Et non
ẽ qui cõsolet᷑ me Om̃s inimici mei:
audierũt malũ meum Letati sũt:
qm̃ tu fecisti Adduxisti diem con

Expanded text:
ter meus: subversum est cor meum in memetipsa, quoniam amaritudine plena sum. foris interficit gladius, et domi mors similis est.  Sin.  Audierunt quia ingemisco ego, et non est qui consoletur me; omnes inimici mei audierunt malum meum, laetati sunt, quoniam tu fecisti: adduxi
Abbreviated transcription (Latin):
num dequa non potero surgere:
Abstulit om̃s magnificos samech.
meos dñs de medio mei Uocauit
aduersũ me tempus: ut contereret
electos meos: Torcular calcauit do¬
minus uirgini filie iude: ai.
Idcirco ego plorans. ⁊ ocłs m̃s dedu¬
cens aquam: qr longe factus est
ame cõsolator cõuertens animã
meam: facti sunt filii mei perditi.
qm̃ inualuit inimicus: fe.
Ex pandit sẏon manus suas: Nor
est qui consolet᷑ eam: Mandauit
dñs aduersũ iacob Incircuitu eius
hostes eiꝰ. Facta ẽ iherłm quasi pol¬
luta menstrue int̾ eos: Sade.
ustus ẽ dñs qr os eius ad iracun¬
diam ꝓuocaui Audite obsecro uni
uersi ppłi. ⁊ uidete dolorem meũ:
Uirgines mee ⁊ iuuenes mei: abit¬
runt in captiuitatem: coph.
ocaui amicos meos: ⁊ ipsi decepe¬
runt me: Sacerdotes mei ⁊ senes
mei: in urbe cõsũpti sunt Quia
quesierũt cibũ sibi: ut refocilarẽt
animã suamz Res.

Expanded text:
non potero surgere SAMECH abstulit omnes magnificos meos Dominus de medio mei vocavit adversum me tempus ut contereret electos meos torcular calcavit Dominus virgini filiae Iuda AIN idcirco ego plorans et oculus meus deducens aquam quia longe factus est a me consolator convertens animam meam facti sunt filii mei perditi quoniam invaluit inimicus FE expandit Sion manus suas non est qui consoletur eam mandavit Dominus adversum Iacob in circuitu eius hostes eius facta est Hierusalem quasi polluta menstruis inter eos SADE iustus est Dominus quia os eius ad iracundiamversi populi, et videte dolorem meum: virgines meae et juvenes mei abierunt in captivitatem.  Coph.  Vocavi amicos meos, et ipsi deceperunt me: sacerdotes mei et senes mei in urbe consumpti sunt: quia quaesierunt cibum sibi, ut refocillarent animam suam.  Res.
Abbreviated transcription (Latin):
gens contra gentemꝰ et reg¬
num aduersus regnũ  et erũt
terre motus magni ꝑ loca: pes¬
tilentie et fames: Et quibus¬
dam inter positis: hoc quod
modo audistis adiunrit. Et¬
erunt signa in sole & luna et
stellis: et in terris pressura

Expanded text:
ens contra gentem, et regnum adversus regnum; et erunt terraemotus magni per loca, et pestilentiae, et fames . Et quibusdam interpositis, hoc quod modo audistis adjunxit: Erunt signa in sole, et luna, et stellis, et in terris pressura
Abbreviated transcription (Latin):
E Ndate fr̃s h̾m̃i. mansue¬
tudinem deis relaxare pec¬
cata uenerat: ⁊ dicebat: Quis
ex uobis arguet me de peccato:
Ion dedignatur ex ratione. osten¬
dere se peccatorem ñesse: qui ex

Expanded text:
suetudinem Dei. Relaxare peccata venerat, et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
R̾mi. paratos nos inuenire
desiderans: senescentẽ mundũ.
que mala sequantur denũtiat:
ut nos ab eius amore cõpescat:
appropinquante eius termi¬
no quante ꝑsecutiones preue¬
niant innotescit: ut si dm̃ me¬
tuere in tranquillitate nolu

Expanded text:
mi, paratos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquilli
Abbreviated transcription (Latin):
ne uliquando ꝓquasi nob non sencientib proceduNt : Quiu
igitur cuncti qui p̃sunt. eeberequidem sollicitudines exte¬
rioresdebent. nedtccm̃eis ueae m̃ter incũbere: scccerdoter
secte. & caput prohibentur stedese & cõmam non nutrire :
Vcogitationes cecrnis. deuita subditorum neca se funditus. ã¬
putent. necrursus cd cresceidum nimisselaxent : Vbi& bene
dicitur. tondentes tondant capita suci: Vt ui delic& cusepas
toridis sollicitudinis & quantũ necesse ẽ ꝓdeant & tam̃ sebent

Expanded text:
eunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt habere quidem sollicitudines exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere; sacerdotes recte et caput prohibentur radere et comam nutrire: ut cogitationes carnis debita cura subditorum, nec a se funditus amputent, nec rursus ad crescendum nimis relaxent, ubi et bene dicitur: « Tondentes tondant capita sua, » ut videlicet curae temporalis sollicitudines, et quantum necesse est prodeant, et tame
Abbreviated transcription (Latin):
cdminis tractam exteriosẽ ꝓui denciam corporum uitaꝓte¬
gitur &rur sum ꝑmoderatã cordis intention in peditur Capilli
incupite sacerdotis seruantur. ut cutẽ cooperiat. & sesecant᷑
ntorꝗne heo necesse est utRector solerter in¬
VIGΙI & ne hunc cupido placendi ominibus puls&. necum¬
studiose interiorapen& rat. cũ ꝓuide exteriora subministrat.
l sonagis asubditis diligi. quã ueritatẽ querat: Necũ bonis
actibus fultus amundo uid&ur adienus. hunc auctori sedat
extruneum ccmorsuus Hostis nãque sedẽtoris ẽ : quiper
seetacoperaq fucit. eius . ab ecła amuri concupiscit : Quia
cedulteri. ne cogitationis seus est si placese puersponse ocu¬
lis upp&it ꝑquẽ sponsus donatruns misit : Quinimirũ amor
ꝓprius. cũ sestoris m̃tẽceperit. aliquando ancinordinate ad:
mollice aliqua ndo uero cedasperitatẽ rupit : Exccmore &en
suo mens strtoris inmolliciũ uertitur: quia cũ pec canter

Expanded text:
ministratam exteriorem providentiam corporum vita protegitur, et rursus per moderatam cordis intentionem non impeditur, capilli in capite sacerdotis et servantur, ut cutem cooperiant, et resecantur, . Necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se magis a subditis diligi quam veritatem quaerat; ne cum, bonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; qu
Abbreviated transcription (Latin):
extraneum ccmorsuus Hostis nãque sedẽtoris ẽ quiper
lis app&it ꝑquẽ sponsusdonatruns misit : Quinim irũ a mor
ꝓprius . cũ sestoris m̃tẽceperit. aliquando. ancinordinate ad
mollicẽ aliqua ndo uero cedcesperitatẽ rait: Exaemore & eũ
suo mais scctoris inmolliciã uertitur: quia cũ peccantes
nciunt. & tam̃ res ponsorum. racione intimis subtea¬
quillitate tanguntur. ab eo qđ se erexerant statin
idunt : Quiergo aferuoris sui imp&u. sublenitatis ꝑci¬
sione sesiliunt quasi sine ferromoriunt ałi ALiter
ADMONENDISUN humilesadꝯ: alit̃ elati
lis insinuandũe : quã sit uera exellenciãquũ sperando
enent : Istisuero intimandũẽ : quac sit nullũ tẽporidis glor
quu& cmpestentes non tenent: Audiant humiles. quaen
inta & nac que app&uđ quam tronsitoria que contẽ nun
uise exultat. humiliabitur: Audicnt humiles głan¬

Expanded text:
extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui lis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; qntiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquilitate tanguntur, ab eo, quo se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a furoris sui impetu, sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriunturadmonendi sunt humiles, atque aliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: G
Abbreviated transcription (Latin):
ne aliquando ꝓquasi nob non sencientib proceduns: Quiu
igitur cuncti quip̃sunt ceberequidems ollicitudines exte¬
riores debent. nectccm̃eis uea m̃ter incũbere: scccerdoter
secte. &caput pro hibentur seedes e. & cõmam non nutrire:
Vcogitationes cccrnis. deuita subditorum neca se funditus. ã¬
putent. necrursus cdcres coidum nimisselaxent Uibi& bene
dicitur. tondentes tondant capita suci: Vt ui delic& cusepas
duntur cicius. ne in moderacius excrescant: Dũ igitur & per
cdminis tratam exteriosẽ ꝓui denciam corporum uitaꝓte¬
gitur . &rur sum ꝑmoderatã cordis intention in peditur. Capilli
incapite sacerdotis seruantur. ut cutẽ cooperiat. & sesecant᷑
ntorꝗne heo necesse est utrector solerter iN¬
QCi I & ne hunc cpido placendi ominibus pulsex. necum
studiose interiora pen& rat. cũ ꝓuide exteriora subministrat.
ul simagis a subditis diligi quã ueritatẽ querct: Necũ bonis
astibus fultus amundo uid&ur alienus. hunc audtorisedat

Expanded text:
eunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt habere quidem sollicitudines exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere; sacerdotes recte et caput prohibentur radere et comam nutrire: ut cogitationes carnis debita cura subditorum, nec a se funditus amputent, nec rursus ad crescendum nimis relaxent, ubi et bene dicitur: « Tondentes tondant capita sua, » ut videlicet curae dantur citius, ne immoderatius excrescant. Dum igitur et per administratam exteriorem providentiam corporum vita protegitur, et rursus per moderatam cordis intentionem non impeditur, capilli in capite sacerdotis et servantur, ut cutem cooperiant, et resecantur, t. Necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset; ne cum studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se magis a subdiactibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat
Abbreviated transcription (Latin):
extraneum ccmorsuus Hostis nãque sedẽtoris ẽ quiper
lis app&it ꝑquẽ sponsusdonatruns misit : Quinim irũ a mor
ꝓprius . cũ sestoris m̃tẽceperit. aliquando. ancinordinate ad
mollicẽ aliqua ndo uero cedcesperitatẽ rait: Exaemore & eũ
suo mais scctoris inmolliciã uertitur: quia cũ peccantes
nciunt. & tam̃ res ponsorum. racione intimis subtea¬
quillitate tanguntur. ab eo qđ se erexerant statin
idunt : Quiergo aferuoris sui imp&u. sublenitatis ꝑci¬
sione sesiliunt quasi sine ferromoriunt ałi ALiter¬
ADMONENDISUN humilesadꝯ: alit̃ elati
lis insinuandũe : quã sit uera exellenciãquũ sperando
enent : Istisuero intimandũẽ : quac sit nullũ tẽporidis glor
quu& cmpestentes non tenent: Audiant humiles. quaen
inta & nac que app&uđ quam tronsitoria que contẽ nun
uise exultat. humiliabitur: Audicnt humiles głan¬

Expanded text:
extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui lis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; qnt unt, et tunc responsorum ratione in intimis, sub tranquillitate tanguntur, ab eo quo se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu, sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro, moriuntur. « Etadmonendi sunt humiles, atque aliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: G
Abbreviated transcription (Latin):
miundis une concupis cunt. sed tam̃ aduersitatis la¬
re fatisantur.
dmonendinãq: sunt qui in hoc qđ tẽpora lit̃ app&um
prosperantur. necũ cunta aduotũ sup p&unt
dantẽ querere neglegant sed in his quedantrir
animũ sigant neperegrinationẽ ꝓpatriadili¬
gant nesubsidia iteneris in obstacula ꝑuencionis uer¬
tant neno durno lune. lumine delectati. claritate soli
uiderereugiant: Admonendi itaq: s̃ utq: que in hocmu¬
do consequntur. calamitatis solatia ñ aut̃ p̃mia. re¬
tributionis credcint. sed contra fauores mundi m̃ tẽeri¬
gant ne in eis ex totu cordis delet tatione subcũbant
Quis quis em̃ prosperitatẽ quautitur aput iuditiũ cor¬
dis melioris uite amore ñ reprimit fauorẽ uite : tran¬
seuntis inmortis ꝑp&ue. &c casionẽ uertit: hincẽ oũ
sue selinquerant. in lruius mundi suc cessib l&antes
increpatus cũ dicitur: Deder̃ t̃ ram meã sibi in eredi¬
tate cũ gaudio & toto corde exanimo : Quib: uerbis

Expanded text:
nt, sed tamen adversitatis labore fatigantur. Admonendi namque sunt qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, ne cum cuncta ad votum suppetunt, dantem quaerere negligant; sed in his quae dantur animum figant; ne peregrinationem pro patria diligant, ne subsidia itineris in obstacula perventionis vertant, ne nocturno lunae lumine delectati, claritatem solis videre refugiant. Admonendi itaque sunt ut quaeque in hoc mundo consequuntur, calamitatis solatia, non autem praemia retributionis credant; sed contra favores mundi mentem erigant, ne in eis ex tota cordis delectatione succumbant. Quisquis enim prosperitatem qua utitur, apud judicium cordis, melioris vitae amore non reprimit, favorem vitae transeuntis in mortis perpetuae occasionem vertit. Hinc est ensuae reliquerunt, in hujus mundi successibus laetantes increpantur cum dicitur: Dederunt terram meam sibi in haereditatem cum gaudio, et toto corde, et ex animo . Quibus verbis
Abbreviated transcription (Latin):
S1
AM
IN¬
TER
illx
quae scripsimus quoddam
prolixu mopus. quitamen
unus deputatur liber
sent percastula smultas qñmab
ipsopr imotem pore conuersionis
meae. postea quamin affricam
uetimus sicut interro gabas a frax¬
tribus quandome uacantem uide¬
bant Nulla seruata ordinatione
dictatae sunt . Iussieasiam ep̃scolligi
&uinum exeis librumfieri adhibi¬
tis numeris. ut quod quisq legere
uoluerit facile inueniat. Harum
quaestionum primaest¬
I. Vtrumanima a se m&ipsa sit

Expanded text:
st am inter illa, quae scripsimus, quoddam prolixum opus, qui tamen unus deputatur liber, sent per cartulas multas, quoniam ab ipso primo tempore conuersionis meae, posteaquam in Africam uenimus, sicut interrogabar a fratribus, quando me uacantem uidebant, nulla seruata ordinatione dictatae sunt, iussi eas iam episcopus colligi et unum ex eis librum fieri adhibitis numeris, ut quod quisque legere uoluerit facile inueniat. Harum quaestionum prima est: utrum anima a se ipsa sit
Abbreviated transcription (Latin):
NE
RUM
RITA¬
TE
uerum est & omnis anima eo ani¬
maest quo uenranimaest. Om¬
nisigitur anima aueritatehab &
ut omninoanima sit. Aliudautẽ
anima est aliudueritas. Nam
ueritas. falsitatemnum quam pa¬
titur. Anima uero saepe fallitur:
Nonigitie cum a ueritate anima
est a seipsaest. estautem ueritas ds̃
dm̃igit᷑ hab& auctore uitsitanima:
SE TUM EST. MIHIAU¬
TEM ADHERERE
DÕ BONUM EST
mne quodest
Aut eodem
modo semper
est aut non.
Et omnisanima omnicorpo¬
remelior. melius enimomne
quoduiui ficat. quamid quod
uiuificatur. Corpus autemab
anima uiuificari. Nona cor
corporeanimam nemo am¬
bigit. Quod autem corpus
non est. & tamenaliquid ẽ
Autanima est . aut ea melius
aliquid: De teriu senimomni
corporenihilest: Quia & si
materiam quisdixerit. uN¬
de ipsum corpus fit recte
Qnm car&omnis petiȩ nihil
dicitur. Rursusinter cor¬
pus & animam quod meliussit

Expanded text:
ne rum ritate verum est; et omnis anima eo anima est, quo vera anima est. Omnis igitur anima a veritate habet ut omnino anima sit. Aliud autem anima est, aliud veritas. Nam veritas falsitatem nunquam patitur, anima vero saepe fallitur. Non igitur, cum a veritate anima est, a se ipsa est. Est autem veritas Deus: Deum igitur habet auctorem ut sit anima. ptum est, Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Omne quod est, aut eodem modo semper est, aut non. Et omnis anima omni corpore melior est. Melius est enim omne quod vivificat, quam id quod vivificatur: corpus autem ab anima vivificari, non a corpore animam, nemo ambigit. Quod autem corpus non est, et tamen aliquid est, aut anima est, aut ea melius aliquid. Deterius enim omni corpore nihil est: quia et si materiam quis dixerit, unde ipsum corpus fit; recte, quoniam caret omni specie, nihil dicitur. Rursus inter corpus et animam, quod melius sit
Abbreviated transcription (Latin):
pris cipio autm opuscini huits decen nũcri¬
dulitatem loquendum ẽ. ut facilius reliqua contueant᷑
dum ipsa fides aeclesiae antea declaratur. deniꝙ cũ
pro adorato uitolo dnm̃ praecar&ur. Morsesut par¬
cer& populo peccatori. respondit dñs. propitius ero
illis. uerd tamen uiuo ego & uiuit nomen meo qui aim¬
pleuitur gloria mea omnisterra. Proinde qui a om̃s
gentes adunius dĩ uerecultum essent uocande. Dauil
cum nouum quia mirabiliã fecit. notum fec̃ dñs salutatẽ suũ¬

Expanded text:
principio autem opusculi hujus de gentium credulitate loquendum est, ut facilius reliqua contueantur, dum ipsa fides Ecclesiae antea declaratur. Denique cum pro adorato vitulo Dominum precaretur Moyses, ut parceret populo peccatori, respondit Dominus: Propitius ero illis; verumtamen vivo ego, et vivit nomen meum, quia implebitur gloria mea omnis terra . 2. Proinde quia omnes gentes ad unius Dei veri cultum essent vocandae, David cum novum, quia mirabilia fecit. Notum fecit Dominus salutare suu
Abbreviated transcription (Latin):
NpRN Cipio atiM opuscun huius desen nũcri¬
dulitatem loquendum ẽ. ut facilius reliqua contueant᷑
dum ipsa fides aeclesiae anteadeclaratur. Deniq cũ
pro adorato uitdlo dnm̃ praecar&ur. Mor se sut par¬
cer& populo peccatori. respondit dñs. propitiusero
illis. uerd tamenuiuo ego & uiuit nomen meo qui aim¬
pleuitur gloria mea omnisterra. Proinde qui a om̃s
gentes adunius dĩ uerecultum essent uocande. Dauis
proph&a testatur dicens. Reminis c&ur & conuest&
cum nouum quiamirabiliã fecit. notum fec̃ dñs salutarẽ suũ¬

Expanded text:
principio autem opusculi hujus de gentium credulitate loquendum est, ut facilius reliqua contueantur, dum ipsa fides Ecclesiae antea declaratur. Denique cum pro adorato vitulo Dominum precaretur Moyses, ut parceret populo peccatori, respondit Dominus: Propitius ero illis; verumtamen vivo ego, et vivit nomen meum, quia implebitur gloria mea omnis terra . 2. Proinde quia omnes gentes ad unius Dei veri cultum essent vocandae, David propheta testatur, dicens: Reminiscentur, et convercum novum, quia mirabilia fecit. Notum fecit Dominus salutare suu
Abbreviated transcription (Latin):
cribitur hoc incanticis canticorũ exꝑsonapa¬
Stris decontu meliis fili iniquitate hierusalẽ
mirantis atq dicentes exitt & uid&e filiae hierusa lent
quam capiticiꝰ in posuit sinagoga. sed & perlherena ideon
filius siedicit Spinis pec catorũ suorũ cireũ dede arcexo¬
pulus hoic &x aput esaiam plantaui inquid uinea elcuca
Red pectaui ut facer& uuas. fecit autẽ sꝑina siotus custa

Expanded text:
cribitur hoc in Canticis canticorum ex persona Patris, de contumeliis Filii iniquitatem Jerusalem mirantis, atque dicentis: Exite, et videte, filiae Jerusalem, quam capiti ejus imposuit Synagoga. 2. Sed et per Jeremiam idem Filius sic dicit: Spinis peccatorum suorum circumdedit me populus hic. Et apud Isaiam: Plantavi, inquit, vineam electam, et exspectavi, ut faceret uvas, fecit autem spinas Isa
Abbreviated transcription (Latin):
uee inquid eis qm̃ reces¬
serunt ame. uastabuntur
quia preuaricati sunt in me
Egore dimi eos & ipsi locuti sunt
contrame mendatio &
ego erudiui eos & confortaui bra¬
chiaeorum & ipsi cogita¬
uerunt malitia. s euersi sunt ut essent absq iugu fac¬
tisunt quasi arcus dolosus. Q tacharias. inualuer̃¬
suꝑ me uerba ura dicit dñs & di xistis: Quid locuti sumꝰ
contrate. In psalmis dicit in surrexer̃ in me testesiniqͥ.
& mentita ẽ iniquitas sibi. &esa ias deiuda dicit testes
falsus nonerit inponitus. proeo quoduenditur argentũ¬
iux tam XO. Quia flasellatꝰ ẽ et pa MAR̃ Sussinũ hiclius
obsic de eos dixit. exprobrantes & conspuentes ꝑcusser
max illa mea saciati sunt poenis meis. & inpsalmisip¬
sedicit. Ego ad flagella paratus sum & iterũ congre¬
gata sunt superme flagella. & ignorauer similiter
& per esaiam. non sumus inquid contamax ne contra¬
dico. Corpus meum dedi percutientib & genasmeas
uelentib facie mea non a uerti ab increpantib & cons¬

Expanded text:
e, inquit, eis, quia recesserunt a me; vastabuntur, quia praevaricati sunt in me. Ego redemi eos; et ipsi locuti sunt contra me mendacium . . ego erudivi eos, et confortavi brachia eorum, et in me cogitaverunt malitiam; reversi sunt, ut essent absque jugo; facti sunt quasi arcus dolosus; cadent in glstra, dicit 40 Dominus, et dixistis: Quid locuti sumus contra te? Et in Psalmis dicit: Insurrexerunt in me testes iniqui, et mentita est iniquitas sibi . Et Isaias de Juda dicit: Testis falsus non erit impunitus, pro eo quod vendidit argentest. 1. Quia flagellatus est, et palmarum sustinuit ictus, Job de eo sic dicit: Exprobrantes, et conspuentes, percusserunt maxillam meam, satiati sunt poenis meis . Et in Psalmis ipse dicit: Ego ad flagella paratus sum . Et iterum: Congregata sunt in me flagella, et ignoravi . 2. Similiter  et inspui: Non sum, inquid, contumax, neque contradixi. Corpus meum dedi percutientibus, et genas meas vellentibus, faciem meam nonadverti ab increpantibus et cons
Abbreviated transcription (Latin):
Carnacs
s &iuit ut defini¬
tionibus quȩ dicuntur cȩlestii: ẽẽ respondeam
Sic enim prenotieta est eadem char tulac
quam dedistis. Definitionee ut dicitur celesti

Expanded text:
Caritas tiuit, ut definitionibus quae dicuntur Caelestii esse respondeam. sic enim praenotata est eadem chartula quam dedistis: definitiones, ut dicitur, Caelesti
Abbreviated transcription (Latin):
POPter eos qui hominis liberum arbitrium sic predicant
nandauimus quantum nobis dñs doniere dignatus
d quonuc̃ sunt quidam quisic gratucm dĩ: defendiu
negent hominis liberum arbitrium: Aut quieno
perdi tidesq suluicri: quides futuros illos in annis maio¬
ribus. si ad actiuicm serierentur &ictem: scientia diui¬
na preuiderit :N& considerant : se gratucindĩ quicm
comitem non preuut̃ humanorum uolunt esse mi
& ncm illis uoluntictibus subdere. quies ab eic secu
suicm phanticsucm non negantes se preuenties: sed inten¬
tum quibuscumq commnenticus meritis el&ctionem dĩ subi¬
ciunt: ut quia prxteriti non & stint futura quy non
sint futura confingient: Nouoque apud illos absurdita¬
tis genere . & non agenda prescitic sint & prȩscitio non
actic sint : hanc sicne dehumanis mernis prescientim
di. s&cundum quic̃ gratia uocantis operetar Multo ũbi

Expanded text:
opter eos qui hominis liberum arbitrium sic praedicant mandavimus, quantum nobis Dominus donare dignatus est. Sed quoniam sunt quidam, qui sic gratiam Dei defendunt, ut negent hominis liberum arbitrium; aut quando perdi talesque saluari. quales futuros illos in annis maioribus, si ad actiuam seruarentur aetatem, scientia diuina praeuiderit. nec considerant se gratiam dei, quam comitem, non praeuiam humanorum uolunt esse meritorum, etiam illis uoluntatibus subdere, quas ab ea secundum suam phantasiam non negant esse praeuentas. sed in tantum quibuscumque commenticiis meritis electionem dei subiciunt, ut, quia praeterita non extant. futura. quae non sint futura, confingant nouoque apud illos absurditatis genere et non agenda praescita sint et praescita non acta sint. hanc sane de humanis meritis praescientiam dei, secundum quam gratia uocantis operetur, multo sibi
Abbreviated transcription (Latin):
puimle piliem que auomi lirtencrum sx ulaerium auctores grnitn
inguerunt Res dicm antes falio quęritur denaturta san e pon
humarunr Haoc prorsus &um iste sententiem quentis potui
ingemi uiribus aggorecut. Cerum tiemen timeo nellis potuis
suffregauie qu⁊ clumcdĩ haebent sednon secundum seuent iuo stiti
edt honuute subiecti Quesi autemi iustitiadĩ dequac huc loquitur
consequentor aperit adiungeni : finis enim legis xp̃t. adiustitiam
omni credenti: Hanc itecq iustitiacin di non in prȩcepto legis
quo timor incutitur sedin adiutorio gratiȩ xp̃i ad quaem solam util¬
ter legis uelut pedagogi timor ducit constitutam eẽ quintelles uo
ipsẽ intellegit quierent xp̃ianus. Nansi plegem iufatueonorap̃i

Expanded text:
pestilentiam, quam etiam litterarum saecularium auctores graviter arguerunt, exclamantes: « Falso queritur de natura sua genus humanum » . Hanc prorsus etiam iste sententiam quantis potuit ingenii viribus aggeravit. Verumtamen timeo ne illis potius suffragetur, qui zelum Dei habent, sed non secundum scientiam: dei non sunt subiecti. quae sit autem iustitia dei de qua hic loquitur consequenter aperit adiungens: finis enim legis Christus ad iustitiae omni credenti. hanc itaque iustitiae dei non in praecepto legis, quo timor incutitur, sed in adiutorio gratiae \'Christi, ad quam solam utiliter legis uelut paedagogi timor ducit. constitutam esse qui intellegit, ipse intellegit quare sit Christianus. nam si per legem iusti
Abbreviated transcription (Latin):
ditur impnus aincredenti ieum quinistificat impium. deputatur
fides adiuisatiacmꝰ. E Sies enim pac cauerant & aegent gloriadĩ
ustificati gratis ꝑsenguinem ipsius. Quicumq autem nonpu¬
tantur ꝑ tinere adhos omnes quip& cauerunt & acgent glori adi
prof&cto nullaem necessitaten habent ut xp̃ianfient q̃ui a none
opus sicnis medicus sedegrotientib:Vnde nonuenit ille uocare
iustos sed poccatores A ꝑ hoc natura humani generis & illius
unus preuaricatoris carne procreatio sipotest abi sufficere adim¬
plendem legom ꝑficiendicm que iustitiaon depremo deb& ct̃ socura

Expanded text:
atur fides ad justitiam . Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei; justificati gratis per sanguinem ipsius . Quicumque autem non putantur pertinere ad hos omnes, qui peccaverunt et egent gloria Dei, profecto nullam necessitatem habent ut christiani fiant; quia non opus sanis medicus, sed aegrotantibus; unde non uenit ille uocare iustos, sed peccatores. Ac per hoc natura humani generis ex illius unius praeuaricatoris carne procreata, si potest sibi sufficere ad inplendam legem perficiendamque iustitiam, de praemio debet esse secu
Abbreviated transcription (Latin):
quod tantum ẽ ut hoc pi&ati nonimput& dr̃ : Quamuis alitersit
beatus sine p&ccato aliter autem beatus cui non inputat dñs p&catũ
noninis eistimo reluctaendum: Scio enim quibusdicm ẽe uisum
quorum dehacre sententiam non audeo rprehendere quac quam
n& defendere ucleam sed plane quisquis negat nos orare debere
ne intremus in temptationem. negat autem hoc qui contendit ad non
p&candum gratiȩ d̃ ad iutorium noneẽ homini necessarium.
sed soli lege acceptic humanã sufficere uoluntatem. ab auribus
omnium remouendum & ore omniũ anadiemandũ eẽ non dubito:¬

Expanded text:
quod tantum est, ut hoc pietati non imputet deus — quamuis aliter sit quod tantum est, ut hoc pietati non imputet deus — quamuis aliter sit beatus sine peccato, aliter autem beatus cui non imputat dominus peccatum — non nimis existimo reluctandum. scio enim quibusdam esse uisum, quorum de hac re sententiam non audeo reprehendere, quamquam nec defendere ualeam. sed plane quisquis negat nos orare debere, ne intremus in temptationem — negat autem hoc qui contendit ad non peccandum gratiae dei adiutorium non esse homini necessarium, sed sola lege accepta humanam sufficere uoluntatem — ab auribus omnium remouendum et ore omnium anathemandum esse non dubito
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uia ado pacati io mem accepit at quod ei contiri peccarisit.
noluq mdueatur inuitire Subtiliter quidiem isti discernit
seduideat quid. igatur dedaninicabratione: ubidicimus dmmit te
nobis debno nra: quod inisi fillor nonopus e&̃ dicere . sinum quam
uel in lapsũ linguȩ uel in obl&taridic cogitatione. oiusdem p&cati
desderus aliquaentum consentiremus: Sed tantum modo dicer¬
dum eo ne nos infencs̃ in temptationem. sed liberanos amalo
Noc ia cob: apłs dicer& in multis offendimus omnes: Nonenim offen¬
dit nisi cuimala concupiscentia contraoiustitiȩ rationem app& en¬
doseu uittendo faciendum uol dicendum uel cogitandum aliquid
quod non debuit. siue fallens siue preualens ꝑsuccd& : Post tremo
si&cepto illo capite nr̃o sui corporis saluatore asseruntur uel fuisse
in hac uita uel eẽ aliqui homines iusti sine aliquo pecato siue numquã
consentiendo desideriis eius siue quia pronullo poccato habendumẽ

Expanded text:
quae alio modo peccati nomen accepit, quod ei consentire peccare sit nobisque moueatur inuitis: subtiliter quidem ista discernit, sed uideat quid agatur de dominica oratione, ubi dicimus: dimitte nobis debita nostra. quod, nisi fallor, non opus esset dicere, si numquam uel in lapsu linguae uel in oblectanda cogitatione eiusdem peccati desideriis aliquantum consentiremus, sed tantummodo dicendum esset: ne nos inferas in temptationem, sed libera nos a malo, nec Iacobus apostolus diceret: in multis offendimus omnes. non enim offendit, nisi cui mala concupiscentia contra iustitiae rationem appetendo seu uitando faciendum uel dicendum uel cogitandum aliquid, quod non debuit, siue fallens siue praeualens persuadet. postremo, si excepto illo capite nostro, sui corporis saluatore, asseruntur uel fuisse in hac uita uel esse aliqui homines iusti sine aliquo peccato, siue numquam consentiendo desideriis eius siue quia pro nullo peccato habendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ANCTIS PRATRIBUS ET COEPS¬
copis cutropio & paulo augustinus. Carities
Turt̃ quȩ in uobis ticnta e & tiem scã ut &iam
Dubenti seriure deloct& &iuit ut defini¬
tionibus quȩ dicuntur cęlestib et̃ respondeam
Sic enim prenotatie est eadem chartula

Expanded text:
anctis fratribus et coepiscopis Eutropio et Paulo Augustinus. Caritas uestra, quae in uobis tanta est et tam sancta, ut etiam iubenti seruire delectet, petiuit, ut definitionibus quae dicuntur Caelestii esse respondeam. sic enim praenotata est eadem chartula
Abbreviated transcription (Latin):
nis mostem illa sequitur : quam sacun¬
dam mortem diuinorum elaquiorũ
appellat austoritas. Hanc saluator
significauit ubi ait cumtim&e. qui
lab& potestaem & corpus &animam
perdere ingehennam: quod cuman¬
te nonfiat: quam cumanima cor¬
porisse suerit copulata it nulla
diremtione separentur. Mirum
uideri potest quomodo ea mortedi¬
catur occidi quanon anima deseri¬
tur sed animatuni sentiens quae
cruciatur : nam in illa poena ultima
ac sempiterna. dequa suo loco dili¬
gertius disseraidum ẽ recte mors dicit̃
animae : quia non uiuit &dõ: Mors
autem corporis quõ modo cumiutt
& inima non enim aliter potest ipsi
corporalia quae post resurrectio¬
nem futura sunt sentire cormens¬

Expanded text:
nis mortem illa sequitur, quam secunnis mortem illa sequitur, quam secundam mortem diuinorum eloquiorum appellat auctoritas. Hanc Saluator significauit, ubi ait: Eum timete, qui habet potestatem et corpus et animam perdere in gehennam. Quod cum ante non fiat, quam cum anima corpori sic fuerit copulata, ut nulla diremtione separentur: mirum uideri potest quo modo corpus ea morte dicatur occidi, qua non anima deseritur, sed animatum sentiensque cruciatur. Nam in illa ultima poena ac sempiterna, de qua suo loco diligentius disserendum est, recte mors animae dicitur, quia non uiuit ex Deo; mors autem corporis quonam modo, cum uiuat ex anima? Non enim aliter potest ipsa corporalia, quae post resurrectionem futura sunt, sentire tormen
Abbreviated transcription (Latin):
nonerum comodo quo angelo condide¬
rat ds̃ homines: ut &iam sipeccassait
mori amnino nonpos sent: sedia ꝑfune¬
tos aboedientiae munerei sine inter¬
uentu mortis angelica in mortalitas
&b cata adernitas sequer&ur In¬
Loboe dienies aiem mors plecter&
dam natione iustissima quod &iam
in libro superiore iam dixinus
Sed dc ipso genere mostis uid comi¬
bii paulo diligentius disserendum:
quamius enim anima liumanaue¬
raciter inmortalis ꝑ lubeatur :
Hab& tamen quandam ipsa mortẽ
suam : Nam ideo dicitur in morta¬
lis quia modo quodam quantulo cum¬
quȩ non de sinit uiuere adque senare.
corpus autem ideo mortale qm̃ deseri
om̃niuita potest: n& ꝑ seipsum aliquaon¬
tinus uiuit Mors igitr animas
fit cumeam deserit ds̃ sicut corporis
cum id deserit anima Ergo utriusq
rei idest tonius hominis mors ẽ cũ
anima dõ deserta deserit corpus:
Itenim nec & dõ uiuit ipsa na corpus
&c ipsa: Huius modi autem totius homi¬

Expanded text:
Non enim eo modo, quo angelos, condideNon enim eo modo, quo angelos, condiderat Deus homines, ut etiam si peccassent mori omnino non possent; sed ita ut perfunctos oboedientiae munere sine interuentu mortis angelica inmortalitas et beata aeternitas sequeretur; inoboedientes autem mors plecteret damnatione iustissima; quod etiam in libro superiore iam diximusSed de ipso genere mortis uideo mihi paulo diligentius disserendum. Quamuis enim anima humana ueraciter inmortalis perhibeatur, habet tamen quandam etiam ipsa mortem suam. Nam ideo dicitur inmortalis, quia modo quodam quantulocumque non desinit uiuere adque sentire; corpus autem ideo mortale, quoniam deseri omni uita potest nec per se ipsum aliquatenus uiuit. Mors igitur animae fit, cum eam deserit Deus, sicut corporis, cum id deserit anima. Ergo utriusque rei, id est totius hominis, mors est, cum anima Deo deserta deserit corpus. Ita enim nec ex Deo uiuit ipsa nec corpus ex ipsa. Huius modi autem totius homi
Abbreviated transcription (Latin):
phorum uanas opiniones. refutare
suscepi Sed eas tantum que ad theo¬
logiam pertinent : quo uerbo greco
significari intellegimus de diuinita¬
te rationem siue sermonems nec eas
omnium. sed eorum tantum. quicũ
& ẽẽ diuinitatẽ & humana curare
consentiant: nontamen sufficere
unius in commutabilis dĩcultum.
aduitam ad ipiscendum. &iam
post mostem beatam: Sed multos
ab illo sane uno conditos. atq insti¬
tutos. ob eam causam colendos pu¬
tant Hiiam &iam uarronis opi¬
nionem : ueritatis propinquitate
trans cendunt: si quidem ille totam
theo logiam naturalem usq admin
iuditio sed tamen iusto aumenim
scriptum sit uniuersae iuachũ mi
sericordia & ueritas n& in iusta
eius gratia: n& crudelis potest et̃
initio generis humani difficilli¬
mis questionibus: nunciam de
lapsũ primi hominis. inimo pra¬
morum honunim &d corigine ai pro¬
pagine mortis humane : disputationẽ
a nobis institutus rerum ordo deposcu

Expanded text:
phorum uanas opiniones refutare phorum uanas opiniones refutare suscepi, sed eas tantum, quae ad theologian pertinent, quo uerbo Graeco significari intellegimus de diuinitate rationem siue sermonem; nec eas omnium, sed eorum tantum, qui cum et esse diuinitatem et humconsentiant, non tamen sufficere unius incommutabilis Dei cultum ad vitam adipiscendam, etiam post mortem, beatam, sed multos, ab illo sane uno conditos atque institutos, ob eam causam colendos putant. Hi jam etiam Varronis opinionem veritatis propinquitate transcendunt: siquidem ille totam theologiam naturalem usque ad muniudicio, sed tamen iusto. Cum enim scriptum sit: Uniuersae uiae Domini misericordia et ueritas: nec iniusta eius gratia nec crudelis potest esseinitio generis humani difficillimis quaestionibus nunc iam de lapsu primi hominis, immo primorum hominum, et de origine ac propagine mortis humanae disputationem a nobis institutam rerum ordo deposcit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nancintentiore nobisopus¬
C est animo multo quan
erat insuperiorum solutio¬
ne questionum: & &plicati¬
one librorum. detheo logu
quippe quam naturalem
uocant noncum quibus lib& hominibus:
nonenim fabulo sccẽ uel ciuilis hocẽ uel
theltrica uel urbana quarum altera
iactitat deorum crimina altera in di¬
cat deorum desiderio criminosiora
Ac perhoc malignorum potius demonũ
quam deorum. Sed cum philosophis
est habenda conlatio. quorum ipsum
nomen silatine inter pr&emur amo¬
rem sapientiae profitetur. porrosi
sapientia dr̃ ẽ perquem facta sunt om̃a:
Si cut diuina auctoritas ueritasque
monstrauit: uerus pliylo sophus est
amator di: sed quia res ipsacuius
hoc nomenẽ nonẽ in omnibus qui
hoc nomine gloriantur: Nequeonĩ
continuo uere sapientiae sunt ama¬
tores: quicumque appellantur phiy¬
lo sophi profecto ex omnibus quoꝵ
sententias litteris nosse potuimus
elegendi sunt : cum quibus non indig¬
ne questio ista tract&ur Nequeonĩ
hoc opere. omnes omnium phyloso¬

Expanded text:
Nunc intentiore nobis opus est animo multo quam erat in superiorum solutione quaestionum et explicatione librorum. De theologia quippe, quam naturalem uocant, non cum quibuslibet hominibus non enim fabulosa est uel ciuilis, hoc est uel theatrica uel urbana; quarum altera iactitat deorum crimina, altera indicat deorum desideria criminosiora ac per hoc malignorum potius daemonum quam deorum, sed cum philosophis est habenda conlatio; quorum ipsum nomen si Latine interpretemur, amorem sapientiae profitetur. Porro si sapientia Deus est, per quem facta sunt omnia, sicut diuina auctoritas ueritasque monstrauit, uerus philosophus est amator Dei. Sed quia res ipsa, cuius hoc nomen est, non est in omnibus, qui hoc nomine gloriantur neque enim continuo uerae sapientiae sunt amatores quicumque appellantur philosophi: profecto ex omnibus, quorum sententias ex litteris nosse potuimus, eligendi sunt cum quibus non indigne quaestio ista tractetur. Neque enim hoc opere omnes omnium philoso
Abbreviated transcription (Latin):
phorum uanas opiniones. refutare
surcepi. Sed eas tantum que adtheo¬
logiam pertinent : quo uerbo greco
significari intellegimus de diuinita¬
te rationem. siue sermonems nec cas
omnium sed eorum tantum. quicũ
& ẽẽ diuinitatẽ & humana curare
consentiant: nontamen sufficere
unius incommutabilis dĩcultum
aduitam adipiscendum. &iam
post mostem beatam: Sed multos
ab illo sane uno conditos. atq insti¬
tutos ob eam causam colendos pu¬
tant: Hiiam &iam uarronis opi¬
nionem : ueritatis propinquitate
transcenduntꝰ siquidem ille totan
t heo logiam naturalem usq admon
&ium subici acdecipi iustumestꝰ
Quam uero pernitiose uel acultuuerȩ
diuinitatis alienȩ: ille littere iudicate sint
inc intelligi potest. quod eas maluit
senatus incendere quas pompilius
accultauit quamtimere. quod timuit:
qui lioc audere non potuit: qui ergo
utam n& modo habero uult piam.
talibus sacris : querat aeternanis
qui autem um mulignis de monib

Expanded text:
phorum uanas opiniones refutare phorum uanas opiniones refutare suscepi, sed eas tantum, quae ad theologian pertinent, quo uerbo Graeco significari intellegimus de diuinitate rationem siue sermonem; nec eas omnium, sed eorum tantum, qui cum et esse diuinitatem et humconsentiant, non tamen sufficere unius incommutabilis Dei cultum ad vitam adipiscendam, etiam post mortem, beatam, sed multos, ab illo sane uno conditos atque institutos, ob eam causam colendos putant. Hi jam etiam Varronis opinionem veritatis propinquitate transcendunt: siquidem ille totam theologiam naturalem usque ad muniam subici ac decipi iustum est. Quam uero perniciosae uel a cultu uerae diuinitatis alienae illae litterae iudicatae sint, hinc intellegi potest, quod eas maluit senatus incendere, quas Pompilius occultauit, quam timere quod timuit, qui hoc audere non potuit. Qui ergo uitam nec modo habere uult piam, talibus sacris quaerat aeternam; qui autem cum malignis daemonibus