comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fid̾i cõmissum peti. si appeat
eum qui postea testm̃ fecerat.
sserat. nõ recessissescodicilłu¬
ditas n dari: n adimi potest.
ne cõfundatur ius testam̃to.¬
rum et codicilloꝵ. etidonec
exhr̃daco scribi pot̾¶Directo aũt
hyditas codicur neque dari
n adimi pot᷑. Nami ꝑ fid̃i comi¬
missum hr̃ditas codiculr ie
relinquitur. Ne̾ condõnemi
hr̃di instituto codicilladicẽ.
n sb̃stitũe directo pot̾ ¶Cõ¬
dicillos aut̃ ĩ ples quis facẽ
potest. ⁊ nullam sollempni¬
tatemordinatonis desiderãt¬
tib que ab intestato defuntur.

Expanded text:
fideicommissum peti, si appareat eum qui postea testamentum fecerat esserat non recessisse. Codicilditas neque dari neque adimi potest, ne confundatur ius testamentorum et codicillorum, et ideo nec exheredatio scribi. directo autem hereditas codicillis neque dari neque adimi potest: nam per fideicommissum hereditas codicillis iure relinquitur. nec condicionem heredi instituto codicillis adicere neque substituere directo potest. Codicillos autem etiam plures quis facere potest: et nullam sollemnitatem ordinationis desiderantTIBUS QUAE AB INTESTATO DEFERUNTU
Abbreviated transcription (Latin):
⁊te au̾gusti temꝑa cill
constat ius coclicillo¬
rum nõ fuisse. o pͥmꝰ
sucius lentulus excuius per¬
sona etiã fid̃i cõmissa cepe¬
runt codicillos introcluxit
Namcum decedet maffricã
scripsit codiciulos testõ con¬
firmatos quib abangusto
peciit ꝑfidi ꝯmissimiut fac¬
eret aliquid. et cum dinus
uire nondebebat soluit. dr̃ ⁊̃
augustum connocasse pru¬
dentes interquos trebatium
quoq cuiuscunc auct̾as m¬
axnua erat. et quesisse. an pꝰ¬
fit hoc recipi. Nec absonãs u
ris rõne codicilloꝵ ustisẽ. et
trebacium suasis se angusto
quodic̾et utilissimũ ⁊ necta¬
rium hoc cimb ẽe ꝓp̃ magn¬
as et longas peg̾natoes que
apd̾ uet̾es fuissent. uͥ si quis
testam̃tum face̾ nõ possictm̃
coclieillos poss ¶post que tẽ¬
pora cum labeo codicillos fe¬
cissziam nemini clubiũ erͣt.
qͥn codicilli iire optimo ad¬
mittentur. ¶ Non tm̃ aut̃ te¬
stamento iam fr̃o pot̾ quis
codi cillos face. s intestats

Expanded text:
te Augusti tempora constat ius codicillorum non fuisse, sed primus Lucius Lentulus, ex cuius persona etiam fideicommissa coeperunt, codicillos introduxit. nam cum decederet in Africa scripsit codicillos testamento confirmatos, quibus ab Augusto petiit per fideicommissum ut faceret aliquid: et cum divus iure non debebat solvit, dicitur Augustus convocasse prudentes, inter quos Trebatium quoque, cuius tunc auctoritas maxima erat, et quaesisse, an possit hoc recipi nec absonans a iuris ratione codicillorum usus esset: et Trebatium suasisse Augusto, quod diceret, utilissimum et necessarium hoc civibus esse propter magnas et longas peregrinationes, quae apud veteres fuissent, ubi, si quis testamentum facere non posset, tamen codicillos posset. post quae tempora cum et Labeo codicillos fecisset, iam nemini dubium erat quin codicilli iure optimo admitterentur. Non tantum autem testamento facto potest quis codicillos facere, sed et intestatus
Abbreviated transcription (Latin):
tricio. Duclum icdicanti¬
bonob̾ indubitatoemueniͭ
cã multa correctione cligna
⁊ legislatione clariorinonĩ¬
digna. ⁊ enimquid pͥoris fcs
nxoris uit cum eam ertulis¬
set⁊ dem̃ scd̃e dotem suscipi
sẽstite p̾oreuxore oport̾et su¬
scipi filios ce̾ scd̃edotem lit
hrdib aut creditorib s so¬
lis filus płĩme siquid̃ dub¬
itationes exstit̾unt mhaci

Expanded text:
tricio. Dudum iudicantibus nobis in dubitationem venit causa multa correctione digna et legislatione clariori non indigna. Etenim quidam prioris factus uxoris vir cum eam extulisset, deinde secundae, dotem suscipiesuperstite priore uxore oporteret suscipi filios contra secundae dotem litiheredibus aut creditoribus, sed solis filiis. Plurimae siquidem dubitationes extiterunt in hac
Abbreviated transcription (Latin):
optines uñ que temanum¬
em pr̃is. nõ inmat̾na ciuita¬
te.⁊ si ibi natisũt. si modonͣ
domicilus retineant᷑. ad ho¬
nores sen muna compelli pͦ¬
se explorati uiris est.

Expanded text:
obtines, unde quae te manumem patris, non in materna civitate, etsi ibi nati sunt, si modo non domiciliis retineantur, ad honores seu munera posse compelli explorati iuris est.
Abbreviated transcription (Latin):
M pr. EIquis ex maiore ur
exminore cuntate originẽ
ducit si cand̾ euitare stud.¬
originem propriecuntatiꝰ
eludat duaru cuntatũ decĩ¬
onatus honera sustineatĩ
unia nolũtatis uma origi¬
nis gra.¬

Expanded text:
 . Si quis vel ex maiore vel ex minore civitate originem ducit, si eandem evitare studenoriginem propriae civitatis eludat, duarum civitatum decurionatus onera sustineat, in una voluntatis, in una originis gra
Abbreviated transcription (Latin):
dñm actõnem pollicetur.
sciicet qr qui ita ccͣhit fidẽ
dñi coñsequi indetur.I ead
rõne p̃tor luas alias in sol¬
idũ actones pollicetur qua¬
rum altera ex̃cłtoria applia¬
tur altera institutoria nocã¬

Expanded text:
num actionem pollicetur, scilicet quia qui ita contrahit fidem domini sequi videtur. Eadem ratione praetor duas alias in solidum actiones pollicetur, quarum altera exercitoria, altera institoria a
Abbreviated transcription (Latin):
huc ĩ pot̾ate sũt. sĩ morte
pentis . remancipatone su¬
e pot̾atis ẽẽcepint qm ad¬
at eos adhuc ĩpotate siue
emancipau̾it. que io sena¬
tus ꝓspex̃. qr sepe honerati
ere a lieno creclitarum pe¬
cumarum quas in luxirri
a ꝯsumebant. uite pentu
insidiabant᷑. ¶ud ĩ sũma
admonendi sumꝰ. Id ꝙ u

Expanded text:
e sunt, sive morte parentis vel emancipatione suae potestatis esse coeperint, quam adat eos adhuc in potestate sive emancipaverit. quae ideo senatus prospexit, quia saepe onerati aere alieno creditarum pecuniarum, quas in luxuriam consumebant, vitae parentium insidiabantur. Illud in summa admonendi sumus id, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ditita quisq iił bãc actõ¬
nem Uillam elig̾e debet. d¬
Certe qui potest probareĩ
intelligimꝰ. et de filio ⁊ ful¬
ia aut nepote ⁊ nepte ⁊ pr̃e
auoq. uł cuius in pot̾ate
macedoniañ ꝓhibuit m¬
ntuas pecumas claricisq ĩ
pentiserũt pot̾ate ⁊ ei ꝗ cre¬
did̾it denegaretur acto tã

Expanded text:
dit, ita quisque vel hanc actionem vel illam eligere debet: certe qui potest probare inintellegimus et de filio et filia aut nepote et nepte et patre avove cuius in potestatMacedonianum prohibuit mutuas pecunias dari eis qui in parentis erunt potestate: et ei qui crediderit denegatur actio, t
Abbreviated transcription (Latin):
a actõ competit. eq de pecu¬
E sanehuie modo cribut¬
oria expedit ag̾s modo depe¬
culio ⁊ demremũso. tribu
S eiusdem iuris est dñs cuĩ
⁊ cet̾i creditores at inactõn¬
c de peculio. añ deducituꝙ
ido expedit agere. quod i
hac actone tocius peculii
ro bẽti. at intributoriae¬
test quis q tercia forte par¬
te peculii aut qrͣta partenr¬
ĩ minima negociari maio¬
rem aut̃ ꝑtemꝰ in p̃dus uei
mancipiisant fenebri pec¬
uniam bre ꝓut ergo eepe

Expanded text:
a actio competit, aeque de pecused sane huic modo tributoria expedit agere, modo de peculio et in rem verso. tributsed eiusdem iuris est dominus, cuius et ceteri creditores: at in actione de peculio ante deducitur ideo expedit agere, quod in hac actione totius peculii ratio habetur, at in tributoria etest quisque tertia forte parte peculii aut quarta vel etiam minima negotiari, maiorem autem partem in praediis et mancipiis aut fenebri pecunia habere. prout ergo expe
Abbreviated transcription (Latin):
pecunan merce sciente dño. Ac.
negocietur. ⁊ quid cum eo
eius reigr̃a cẽctum erit⁊ta
pretor iusdicit. ut quicꝙͣ ĩ
his m̃cib erit. quod ꝙ inde
receptum erit. Iointer dñm
si qͥd ei deretin. ⁊ cetõ creclito¬
res ꝓrata porcone clistribu¬

Expanded text:
peculiari merce, sciente domino, negotietur, et quid cum eo eius rei causa contractum erit, ita praetor ius dicit ut quidquid in his mercibus erit quodque inde receptum erit, id inter dominum, si quid ei debebitur, et ceteros creditores pro rata portione distribu
Abbreviated transcription (Latin):
dit ẜinis ueluti si mutuã
tum eñut. xetiam fundu
aut qmlib aliam rem ne
ẜuus tuus aticio mutuoꝵt
cepit creditori tuo qͥnꝙ au¬
reos sou̾t reliquos no .u. qͣ

Expanded text:
derit servus, veluti si mutuatutum emerit, vel etiam fundum aut quamlibet aliam rem necservos tuus a Titio mutuos accepit, creditori tuo quinque aureos solverit, reliquos vero quinque
Abbreviated transcription (Latin):
opus est. ut dehac actone
⁊ decet̾is q̃ eordem nomine
ĩpentes dñs uedari solent
diliꝰgentius admoneamꝰ
pot̾ate pentis sunt. ferẽ cad̾
iura fuant᷑. neu̾bosa fiat d¬
isputato dirigamꝰ ẜmonẽ

Expanded text:
opus est ut de hac actione, et de ceteris quae eorundem nomine in parentes dominosve dari solent, diligentius admoneamuspotestate parentis sunt, fere eadem iura servantur, ne verbosa fiat disputatio, dirigamus sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
fint. Ido aut̃ eẽcitoria uocã
qr ex̃citor aplłaturis ad q̃
cotidiamis nauis questus
ptinet. ¶Iñstitoria tũc loc̃
ht cum quis tabne forte:
aut cuiuibet negociatõi ser¬

Expanded text:
fuerit. ideo autem exercitoria vocatur, quia exercitor appellatur is ad quem cottidianus navis quaestus pertinet. institoria tunc locum habet, cum quis tabernae forte aut cuilibet negotiationi ser
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quod sr̃ est. id solum pec¬
buiꝰ ip̃ius peculio sit ꝙ eo
nõ declucitur.¶Ceterum d
omissa actõne. q facilime
solidum ex ẽctu ⁊sequi pꝰ¬
sit si addifficuitatẽ paue¬
at se ꝓbandi in rem dm̃ uer¬

Expanded text:
 quod superest, hoc solum pechuius ipsius peculio sit. quodnon deducatur. Ceterum duomissa actione qua facillime solidum ex contractu consequi possit, se ad difficultatem perducat probandi, in rem d
Abbreviated transcription (Latin):
tus ferreis nexib cura ꝓuĩ¬
ciał officii ad debitũ mittat᷑
ꝙ sibialiud negõm raliam
necc̃itatẽ post̾ miũctã ẽẽca

Expanded text:
tus ferreis nexibus cura provincialis officii ad debitum mittaturquod sibi aliud negotium vel aliam necessitatem post iniunctam esse ca
Abbreviated transcription (Latin):
at. ut tune constitu õnes im¬
patorias. leg̾ent. Bues a pͥmo¬
rlio ingredramim digni tãt¬
o honore tantaor reꝑti feici¬
legum erudicionis apͥncip¬
aũ uoce procedat. ¶Igitur pꝰ

Expanded text:
bat, ut tunc constitutiones imperatorias legerent, hoc vos a primordio ingrediamini, digni tanto honore tantaque reperti felicilegum eruditionis a voce principali procedat. Igitur post
Abbreviated transcription (Latin):
am maiestatemñ
solum armnis decora
matam ut utrũq tẽ¬
pus belloꝵ ⁊ pacisr¬
ecte possit gubernari
⁊ prm̃ceps romamus
uictor eristat nõ sol¬
ites calumpnianciũ
iiꝗtates ex pellat.⁊ fi¬
attam iuris religiosissi¬
mus qͣm uctis hostibuᷤ
criumpbator ¶Oetum
utramq uiam cun nu¬
mis uigilus ⁊ suma pro¬
udencia annuente deop¬
ficimꝰ.¶Et bellicos quid̾.
cianñs uictoriis acelestin¬
umine p̃stitisaterũ dictõi
romane nr̃oꝙ addite impe

Expanded text:
alem maiestatem non solum armis decoratmatam, ut / utrumque tempus et bellorum et pacis recte possit gubernari et princeps Romanus victor existat, non solites calumpniancium iniquitates expellat et fiat tam iuris religiosissimus quam victis hostibus triumphator. Quorum utramque viam cum summis vigiliis et summa providentia adnuente Deo perfecimus. et bellicos quidem tia nostris victoriis a caelesti numine praestitis iterum dicioni Romanae nostroque additae impe
Abbreviated transcription (Latin):
mand auimꝰ ut nr̃a auiten¬
ꝯponant institutiones ut li¬
ceat uob prima legumcuna
bula. nõ ab antiquis fabuł¬
appetere ⁊ tam aures qm.ã¬

Expanded text:
mandavimus ut nostra auctponant Institutiones: ut liceat vobis prima legum bula non ab antiquis fabulappetere, et tam aures qua
Abbreviated transcription (Latin):
rum srrequirendo in suot
alieno loco thesauro nest
inuento ab alio uła seet¬
fusis precib pietatis nod¬
stre benignasandeat aureᷤ
molestarenaminsius ꝗd̃
locis unicuiq clum modo.
sũ scelatis. ac pimiendis
sacrificus. autalia qual
arte legib ocliosa thesau¬
rum .i. sdita ab ignotis do¬
mimis tp̃r uetustiore mo¬
ram tͥbuimꝰ facultatem
diosa calumpma ꝑ sequa¬
curut suꝑflũ sit hoc p̾ci¬

Expanded text:
rum super requirendo in suo vel alieno loco thesauro vel super invento ab alio vel a se effusis precibus pietatis nostrae benignas aures audeat molestare. Nam in suis quidem locis unicuique, dummodo sine sceleratis ac puniendis sacrificiis aut alia qualibet arte legibus odiosa, thesaurum id est condita ab ignotis dominis tempore vetustiore moram tribuimus facultatem, diosa calumnia persequatur, ut superfluum sit hoc precib
Abbreviated transcription (Latin):
od pr̃. ¶⁊ frand annonar¬
ie rei ac denocionis publi¬
ceelicitum dampnabilist
sbrectione sxptumman᷑¬
festũ ẽ uires nõ posse sorti¬
ri circa om̃s gͥ paratq eqͣ¬
lis illation is for̾ teneat.

Expanded text:
um pp. In fraudem annonariae rei ac devotionis publicae elicitum damnabili subreptione rescriptum manifestum est vires non posse sortiri. circa omnes igitur par atque aequalis illationis forma teneat.
Abbreviated transcription (Latin):
re debent que manus nr̃e d̾¬
legationib ascribuntur.
nicħ̾ amplius exigendi .ł
siquis uearius. aut rector
prouincie aliquid iam cͣ¬
qm credidit remittẽdum.
refacuitatio compelletur.

Expanded text:
re debebunt, quae manus nostrae delegationibus adscribuntur, nihil amplius exigendi. quis vicarius aut rector provinciae aliquid iam cuiquam crediderit remittendum, dare facultatibus compelletur.
Abbreviated transcription (Latin):
uate nr̃e acceptam suo no¬
mine. riure ppetuo ⁊ titul
oꝯductionis ei credidit eẽ
cedaneum sbrogauit ppetu¬
e soło statuatur obnoxius
ploꝵ ad rõnalium reipͥua¬
te sollicitudinẽ curam q
ptineant atq ab hus am¬
usarus solonib postulate
pecuuarint semꝑ fuit stud¬
io defendantur.

Expanded text:
rivatae nostrae acceptam suo nomine vel iure perpetuo vel titulo conductionis ei crediderit escedaneum subrogavit perpetuae solutioni statuatur obnoxiusplorum ad rationalium rei privatae sollicitudinem curamque pertineant atque ab his anniversariis solutionibus postulatis peculiari, ut semper fuit, studio defendantur.
Abbreviated transcription (Latin):
muentia ⁊dissimuilation
eꝑfectum ut agroꝵ fertii¬
tas destituta nllos fructus
iustum ẽ statũ florentisau
pr̃imonu aridesitis molesti¬
a fatigari admeatꝰ pͥstinos
uniuersum aquemodum
tp̃ris p̾scripcione sb̃motap̃¬
scipimꝰ renocan.¬

Expanded text:
oniventia vel dissimulatione perfectum , ut agrorum fertilitas destituta nullos fructus iustum est statum florentis ante patrimonii aridae sitis molestia fatigari, ad meatus pristinos universum aquae modum temporis praescriptione submota praecipimus revoca
Abbreviated transcription (Latin):
opr ORamaticos tã
grecos qmlatinos sop¬
uistas ⁊ uiris ꝑitos inħe
regia urbe ꝓfessionẽ su¬
am eẽcentes ⁊ int̾ statut¬
os ꝯnumatos si laudab¬
amec monstrauunt sido¬
cendi ꝑiciam facũdiã dic¬
endiint̾pretandiꝙ sõtilit¬
atem copiam deserendi se
hr̃e patefec̾int excetu amy¬
lissimo iuudicante digni fu¬
uit honorari ⁊ husꝗsunt ex
iuicaria dignitate ⁊ numia¬

Expanded text:
 Grammaticos tam Graecos quam Latinos, sophistas et iuris peritos in hac regia urbe professionem suam exercentes et inter statutos connumeratos, si laudabam esse monstraverint, si docendi peritiam facundiamque dicendi interpretandi subtilitatem copiam disserendi se habere patefecerint, et coetu amplissimo iudicante digni fuuit honorari et his qui sunt ex vicaria dignitate connumera
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr̃. ¶Ulices qui se furtiͤ
⁊ scełib fuint maculasse ꝰ¬
iucti ablatis colicilloꝵ in¬
signib ⁊ honore exutunter
pessimos quoq ⁊ plebeios ha¬
beanturaie sibi post hac de eo
honore blandiantur quo se
ip̃os ĩdignos indicau̾ut.
Mpr.¶Ulieres honorema¬
ritorumerigimꝰ gn̾e nob

Expanded text:
. Iudices, qui se furtis et sceleribus fuerint maculasse convicti, ablatis codicillorum insignibus et honore exuti inter pessimos quosque et plebeios habeantur, nec sibi posthac de eo honore blandiantur, quo se ipsi indignos iudicaverunt.Mulieres honore maritorum erigimus, genere nobi
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr Ubemꝰ saluo honore
qui pro renocatione sacrere¬
uocatorie sacre deferturdurã¬
ce licẽ cunctis tam maiores
ꝯm̃minores pot̾ates ge̾ntibꝰ
nec ñ ĩ ronorarus illu̾strib

Expanded text:
Iubemus salvo honore, qui per evocationem sacrae revocatoriae defertur, durante licere cunctis tam maiores quam minores potestates gerentibus nec non etiam honorariis illustribus
Abbreviated transcription (Latin):
lius clarissimꝰ pͥuatos hãt
filios editos quippe añqmͣi
suscipet dignitatem qd̾ nõ
solum circa masculos digͦs¬
citu ꝯstitutũ um ĩ circa fil¬
ias sumili ꝯditone ẜuandũ
cum aut pat̾nos honores in¬
solo clarissimo susceptũ i

Expanded text:
alius clarissimus privatos habeat filios, editos quippe, antequam susciperet dignitatem: quod non solum circa masculos dignoscitur constitutum, verum etiam circa filias simili condicione servandum. Cum autem paternos honores insolo clarissimo s
Abbreviated transcription (Latin):
ta nõ fuiit nommatores euiᷤ
int̾pellare. ac postremo loco
siꝙͥ ex nomine collegetuide¬
fuit obculpe nexumt̾eint̾pel¬
lare pͥores noĩatores emnir
eluti fideuissores placuit ob¬

Expanded text:
ta non fuerit, nominatores eius interpellare ac postremo loco, si quid ex nomine collegae tui defuerit, ob culpae nexum te interpellare. Priores nominatores enim veluti fideiussores placuit ob
Abbreviated transcription (Latin):
tarum penarumq ꝯpẽcdi¬
Ca. bõa uacantia ⁊ queuti¬
abidignis legibꝰ au fer̃¬
Euncur. insi que sp̃alr qui¬
bocdam xecluntur ⁊̃ boa

Expanded text:
tarum penarumque compendia, bona vacantia, et que indignis legibus auferuntur, nisi que spetialiter quibusdam conceduntur, et bona
Abbreviated transcription (Latin):
Bein Ec infames mii¬
ntatem hr̃e cum hoc prin¬
uilegii non noce sit ꝯuene¬
Dem IEmo iuder i¬
nmͣ sui arbitͥo decialibet.
Qam siquis fu̾it euiꝰmodit
infortrimo dep̃natus. ut
debeat sȯleuari de eius noĩe
ad nr̃am scĩam referti opor¬
cebit. ut certo temꝑis spa¬

Expanded text:
Nec infames immunitatem habere, cum hoc privilegii, non notae sit, con Nemo iudex aliquem suo arbitrio de curia liberet. Nam si quis fuerit eiusmodi infortunio depravatus, ut debeat sublevari, de eius nomine ad nostram scientiam referri oportet, ut certo temporis spa
Abbreviated transcription (Latin):
mpr̃.ã. ilum adoptum̃
filium exadoptantis dign¬
itate decunonis filium eff¬
iei nlla clubitato ẽ proatͦ¬
cib iniu̾riis eium qmadĩ¬

Expanded text:
mianus . Cum adoptivum filium ex adoptantis dignitate decurionis filium effici nulla dubitatio est, pro atrocibus iniuriis eum, q
Abbreviated transcription (Latin):
beuare magratus opo¬
rcebit ut decun oip
sollempnit᷑ incuriã ꝯuoc¬
atͣis noia conẽ adctamũ¬
a faciant. eam q statim in
noticiameins qui fuit no¬
minatus. pofficialem pu¬
blic̃ ꝑferrecurent hĩturo illo¬
applłandi. siuoluitatq a¬
gencli facultatem ap̃ pfide̾
cãm suamiure ꝯsueto q̃m
si ꝯsticit noĩarimimmede¬
buisse suptus littis eid ano¬
minatione restitin o porte

Expanded text:
are magistratus oportebit, ut decurionibus sollemniter in curiam convocatis nominationem ad certa munera faciant eamque statim in notitiam eius qui fuerit nominatus per officialem publicum perferre curent, habituro appellandi, si voluerit, atque agendi facultatem apud praesidem causam suam iure consueto: quem si constiterit nominari minime debuisse, sumptus litis eidem a nominatore restitui oporte
Abbreviated transcription (Latin):
iupereipublice cortir no¬
strumadire comitatũ. isñ
añdiscedat. ꝙͣ insinuaton
dicidesidio. proficiscendi li¬
cenciam ⁊ seꝙ̃tur. ꝙ si pro
Muaandatia pnialiquisi
hanc fec̾it iussionẽ indaga¬

Expanded text:
vel rei publicae cogatur nostrum adire comitatum, is non ante discedat, quam insinuato judici desiderio proficiscendi licentiam consequatur. Quod si pro sua audacia parvi aliquis hanc fecerit jussionem, deporta
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑtinaci nõlate patuut
biis iporiii bonapmitta¬
cur qmi p̃seriti tempe in loc̃
uocabuntur. itaut si poste¬
ea reptifuit. biemni inte¬
gro hoña duũuiratus cogã¬
fin agnosc̾eoms enĩ quio
obseqma publicoꝵ mime¬

Expanded text:
latere patuerint, his ipsorum bona permittantur, qui praesenti tempore in locum vocabantur; ita ut, si postea reperti fuerint, biennio integro onera duum viratus cogantur agnoscere. Omnes enim, qui obsequia publicorum m
Abbreviated transcription (Latin):
cebat hodie u̾o ĩ sine lib̾tate
exnr̃a constitutone br̃des ĩ
stituerecos ꝑmissum estꝙ
nõ ꝑ innonatonẽ induxiꝰ
S qm̃ ⁊ equius erat ⁊ atti¬
licino placint paulus sõ
libris. quos tam ad massur¬

Expanded text:
cebat. hodie vero etiam sine libertate ex nostra constitutione heredes eos instituere permissum est quod non per innovationem indu et aequius erat et Atilicino placuisse Paulus suis libris quos tam ad Masur
Abbreviated transcription (Latin):
futuris nocum eẽuolumo qͥr
nos ad reconciliandos seni¬
orum ammos ⁊militum ut
afirimt̾ statiumꝰ ut muullus
miles ep̃orum abbatum abͣ¬
tissarum aut marchionũ co
ecc̃arum p̾diis qui nũcaut¬

Expanded text:
futuris, notum esse volumus, quod nos ad reconciliandos animos seniorum et militum, ut et firmiter statuimus, ut nullus miles episcoporum, abbatum, abbatissarum, aut marchionum velecclesiarum praediis nunc t
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃orum abbatum du¬
cum q oĩm iudicum ⁊ alioꝵ¬
dam sp̃ali dilectione abõi
u̾uria defendamus quis¬
¶Quis eorum nõ miẜeratur.
cum amore scĩe fei exules de
diuitibꝰ paupes semet ip̃os
exinauuit uita suã om̃ibꝰ ꝑ¬
icuł exponẽtes ⁊ auilissimis
matur qui aliꝙͣ scolaribꝰ ĩui¬
riam inferre p̾sumat nec ob
audiuimis aliquis dampnu
eis inferat. scicuris. ¶ Seitis
sacresstõis tem̾atoribo ulliꝰ
temporis si ħ uidicare neglex¬
exigenda in qͣdruplum nõq
ĩfanne ip̃o uire eis irrogatadi
gnitate sua gareant inppetuũ
luit hs rei optione dacasco la¬
rib eos coram dño aut magi¬
stro suo uł ip̃is ciuitatis ẽ¬
piscopo quib hanc iurisdic¬
cionem declunus conuemet
Qui no eos ad alium iudice
dat. ¶ Nanc aut ꝯst̾oem int¬
stões inticulo nefilius ꝓ pr̃e

Expanded text:
porum, abbatum, ducum et omnium iudicum et proadam speciali dilectione ab omni iniuria defendamusQuis eorum non misereatur ? Amore scientie facti exules de divitibus pauperes semetipsos exinaniunt, vitam suam omnibus periculis exponunt et a vilissimis niatur, qui aliquam scolaribus iniuriam inferre presumat nec ob audivimus, aliquod dampnum eis inferat. Scituris huius sacre legis temeratoribus et illius temporis, si hoc vendicare neglexerexigendam in quadruplum notaque infamie ipso iure irrogata dignitate sua careant in perpetuluerit, huius rei optione data scolaribus eos coram domino aut magistro suo vel ipsius civitatis episcopo, quibus in hoc iurisdictionem dedimus, conveniat. Qui vero ad alium iudicemdat. Hanc autem legem intstitutiones sub titulo "Ne filius pro
Abbreviated transcription (Latin):
missoꝵ rõ hẽtur qui culpa
possõris ꝑceptinosint ł per¬
ceptiꝯ sũpti sunt. ¶ Siadi
exibendum actum fu̾it nõ
ibere idest. ut eam cãm bãt
actor qm hĩturꝰ eẽt si cum
p̃mum ad exibend egiss ex¬
ibita res fuiss. Ideo qr sunt
moras usucapta sit res apꝰ¬
sessore.nicħominꝰ ꝯdempnã¬

Expanded text:
io habetur qui culpa possessoris percepti non sunt vel percepti consumpti sunt. Si ad exhibendum actum fuerit, non ibere, id est ut eam causam habeat actor, quam habiturus esset, si, cum primum ad exhibendum egisset, exhibita res fuisset: ideoque si inter moras usucapta sit res a possessore, nihilo minus condemna
Abbreviated transcription (Latin):
uilia de ĩpnblica senp̃uata
ad usus cos exoriturqui uĩ
rarmat᷑am ł sine armis cõ¬
miẜint. s si quid armata
iis arguatur deportato ei
ex lege inlia de ipublicair¬
rogatur siu̾o sine armis in
tercia ꝑte bõꝵ publicat̾o ĩ¬
punitur. sinaut̾ piumra¬
ptus mrginis aut uidueł¬

Expanded text:
ulia de vi publica seu privata adversus eos exoritur, qui vim vel armatam vel sine armis commiserint. sed si quidem armata vis arguatur, deportatio ei ex lege Iulia de vi publica irrogatur: si vero sine armis, in tertiam partem bonorum publicatio imponitur. sin autem per vim raptus virginis vel vidu
Abbreviated transcription (Latin):
hec lexuilia maiestatis que
in eos qui ccͣ impatorẽł rez
publicam aliquid moli¬
ti sunt suũ uigorẽ extẽdit
sustinet ⁊ memoriam rei
⁊ post mortẽ dampnatur
Item lex iulia deadultuis
cob̾rcendisqm no solum
tematores alienarum nup
ciarum. gladio ꝑimit. o
etiam eos qui cum mascur
ne fandam libidĩem ex̃cer
em uł uiduam honesten
uentem strupauit penam
cadem lex mrogat peccatori¬
b. si honesti sunt publica¬
si humiles corpis cohercioi¬
nem cum relegatone. ¶t̃
onem legis .xii. tabularum
scriptum reliquid uulgoq¬
utitur. s iominem signifi¬
tcatur quod cuiusdam̾mit¬
Ititur manu sequitur ergo uͤ
lapislignũ ⁊ ferrum hõc no¬
mine contineatur dictũq
ab eo ꝙ in longinquũ mit¬
titur agreca uoce figuratũ¬

Expanded text:
haec. lex Iulia maiestatis, quae in eos qui contra imperatorem vel rem publicam aliquid moliti sunt suum vigorem extendit. sustinet, et memoria rei et post mortem damnatur. Item lex Iulia de adulteriis coercendis, quae non solum temeratores tiarum gladio punit, sed etiam eos qui cum masculis nefandam libidinem exercervel viduam, honestem viventem stupraverit. Penam autem eadem lex irrogat peccatoribus, si honesti sunt, publicasi humiles corporis coerctionem cum relegatione. Item one legis duodecim tabularumscriptum reliquit, vulgo qttitur, sed et omne significatur quod manu cuiusdam mittitur: sequitur ergo ut et lapis et lignum et ferrum hoc nomine contineatur. dictumque ab eo quod in longinquum mittitur, a Graeca voce figuratu
Abbreviated transcription (Latin):
ubẽ eum debet ut rẽip̃amre¬
stituat cum fructib. o si in
p̾senti neget. se possõr restit¬
uere posse ⁊ sine frustatone
xidebiturtemp restituẽdi
cã pete inlulgendũ ẽ eiait
tm̃ delictis extimatone can¬
cat cum fideuissore. si intͣtẽ¬
pus ꝙ ei datum est. nõ resti¬
ciiss ⁊ si brclitas petita sit
eadem circa fructus int̾uen¬
iunt que diximꝰ int̾uenire
de singłarum rese petitoe il¬
lorum aut̃ fructuũ quos eł¬
pa sua possõr nõ ꝑceꝑit: in

Expanded text:
ubere eum debet ut rem ipsam restituat cum fructibus. sed si in praesenti neget se possessor restituere posse et sine frustratione videbitur tempus restituendi causa petere, indulgendum est ei, ut tamen de litis aestimatione caveat cum fideiussore, si intra tempus quod ei datum est non restituisset. et si hereditas petita sit, eadem circa fructus interveniunt quae diximus intervenire in singularum rerum petitione. illorum autem fructuum quos culpa
Abbreviated transcription (Latin):
fulit. dispicẽ deb uider.an ne¬
ccessaria sit adiudicatio qu ͤ
sane uno cãn necc̃aria ẽ.si
enidentionib finb distin¬
gui agros ꝯmodius sit.qłn
olim fuiss distincti.nam
tunc necce ẽ. ex altĩns agro
partem auqm ait̾us agri
dño adiudicari. quo cãu cõ¬
ueĩens est ut is alti certape¬
cuma debeat condempnaris
co quoq nommne ꝯdempnã¬
forte circa fines manciosea¬
liquid ꝯmisit.Ubi gr̃a quu
lapides finales furatus est¬
aut arbores aut arbores fin¬
ales concidit. ¶Contuma¬
cie quoq nomine quisq eo
iudicatũ sit id statim eius
sit. cui adiudicatum est¬

Expanded text:
fuerit, dispicere debet iudex, an necessaria sit adiudicatio. quae sane uno casu necessaria est, si evidentioribus finibus distingui agros commodius sit quam olim fuissent distincti; nam tunc necesse est ex alterius agro partem aliquam alterius agri domino adiudicari: quo casu conveniens est ut is alteri certa pecunia debeat condemnari. eo quoque nomine damnanforte circa fines malitiose aliquid commisit, verbi gratia quia lapides finales furatus est aut arbores finales cecidit. contumaciae quoque nomine quisque eoiudicatum sit, id statim eius fit cui adiudicatum est
Abbreviated transcription (Latin):
secaueat ꝯdẽpnandus fitĩ
id ꝙ actoris int̾erat. si abũ¬
tio res exibita eẽt. ¶SSi fa.
b̾rciscumde indicio actu
sit singulas res singlis h̾r
inuicem cohrdi certa peciũ¬
a sicutiam dictum ẽ ꝯdẽpi¬
uncli pcepit: aut rem hrd¬
itariam cõrupit ant ⁊ sũ¬
quoq qm duos cohr̾des sõ¬
sequũtur. ¶Eadem int̾uẽi¬
unt. et si ꝯmum diuiclun¬
do depłib reb actum fu̾it
ꝙ si deuna reueluti fundo
siquid̃ iste funch emode re¬
gionisbĩ diuisionẽ recipi¬
at. ꝑtes cius singul adiud¬
icare debet: et siumus pars
p̃grauare uidetur is inicẽ
certa pecuma alti ⁊dempn¬
dinõ possit ueluti hõ forte

Expanded text:
dus est in id quod actoris intererat ab initio rem exhibitam esse. Si familiae erciscundae iudicio actum sit, singulas res singulis herinvicem coheredi certa pecunia, sicut iam dictum est, condemundi percepit aut rem hereditariam corrupit aut consumquoque quam duos coheredes subsequuntur. Eadem interveniunt et si communi dividundo de pluribus rebus actum fuerit. quod si de una re, veluti de fundo, si quidem iste fundus commode regionibus divisionem recipiat, partes eius singulis adiudicare debet et, si unius pars praegravare videbitur, is invicem certa pecunia alteri condemndi non possi
Abbreviated transcription (Latin):
pis idẽ enis quod pot accep¬
tum ad exibendũ inliciu
añ rem iucdicatam int̾cess¬
it rõnem ur̃e debet index qd
si neget iscum quo ad exib¬
endum actum ẽ inpresen¬
ti se cxibe̾ posse et tempꝰ ex¬
ibendic̾a petat. idq sine fr¬
ustratone postulare nideã
dare ei deb. ut tamẽcaueaͭ
se restituturum. qd sin sta

Expanded text:
is, id est eius quod post acceptum ad exhibendum iudicium ante rem iudicatam intercessit, rationem habere debet iudex. quod si neget is cum quo ad exhibendum actum est in praesenti exhibere se posse et tempus exhibendi causa petat idque sine frustratione postulare videatur, dari et debet, ut tamen caveat, se rest
Abbreviated transcription (Latin):
tõne cõ p̃bensum ẽ ħauter
ione introcducta sunt q̃ mi
desuetudinẽ abiit qr ĩꝑtem
decimã litis actoris multa
iusuirand. ⁊ ut ĩꝓbus litig̾¬
tor.⁊ dampñ ⁊ ĩpensaslitis ĩ¬
ferre il adusario suo cogat᷑
indicus ignominio si fĩt
inuriarum. dedolo. Item tu¬
tele mandati depoĩti direct¬
socio que abutͣꝙ ꝑte clirec¬
ta ẽ ⁊ obid quilze socuis eo
iuidit̃o dampnatꝰ ignom¬
inia notatui. o ⁊ furti quid̃
riarum aut dedolonõ solũ
dampnati notantur ignor¬
minia. sr ⁊̃ pacti. et recte pli̾¬
mum n interest utrum ee
delicto aliquis an ee ccͣtu de¬
bitor sit. ¶ Oium aut̃ actõr
iustituendarum pͥncipum
ab ea ꝑte echeti proficiscitur
qͣm p̃tõ dicit demius nocã¬
doutiq .n. in primis adñ sa¬
rius nuus uocando ẽ. idest d

Expanded text:
ec autem ione introducta sunt, quae in desuetudinem abiit, quia in partem decimam litis actorem multabiusiurandum et ut improbus litigator etiam damnum et impensas litis inferre adversario suo cogatur. amnati ignominiosi fiunt, iniuriarum, de dolo, item tutelae, mandati, depositi, directsocio, quae ab utraque parte directa est, et ob id quilibet ex sociis eo iudicio damnatus ignominia notatur. sed furti quidem riarum aut de dolo non solum damnati notantur ignominia, sed etiam pacti: et recte; plurimum enim interest, utrum ex delicto aliquis an ex contractu debitor sit. Omnium autem actionum instituendarum principium ab ea parte edicti proficiscitur qua praetor edicit de in ius vocando: utique enim in primis adversar
Abbreviated transcription (Latin):
stitiatu uluti si dampni
muirieant legatoꝵ locis
uen̾abilib resictorum no¬
mine agatur. ¶ Statim an
abmitio pluris qͣm simpli
ẽactoueluti furtimani fe¬
sti quadrupli nec manife¬
sti dupli. nam ex his caĩset
aliis quibdam siuequis
neget. siue confiteatur płee
qͣm simpliẽ acto ¶Item ac¬
toris quoq calumpnia co¬

Expanded text:
stituitur, veluti si damni iniuriae aut legatorum locis venerabilibus relictorum nomine agitur. statim autem ab initio pluris quam simpli est actio veluti furti manifesti quadrupli, nec manifesti dupli: nam ex his causis et aliis quibusdam, sive quis neget sive fateatur, pluris quam simpli est actio. Item actoris quoque calumnia co
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ appllantur a sica eo qr
sigͥficat ferro cultũ seadẽ leg¬
e etuenefici capitedampn¬
antur qui artib odiosis tã
uenenis qm̃ susuris magi¬
cis hominẽ occiderunt ułm
ala medicamenta publice
uendiderunt. ¶alia deide
lex aspimũ crmen nona pe¬
na ꝑsequitur. que ponpeia
de paricidiis uocatur qua leg¬
e canetur ñ quis pentis aut̃
filiis. aut om̃no affectõiser
que nũcupat̾one paricidut
continetur fata p̃ꝑaũt siũ
clam siue palam id ausus
fu̾it. nec no is cunis dolo id
ft̃m est ł conscuiscͥminis ex¬
isti̾t l ee̾nens sit pena pari¬
cidii pumetur neq gladio
sutus culleo cum cane ⁊ ga
elementoꝵ usu usuunius ca¬
rere incipiat ⁊ ei celum sup¬
stiti terra mortuo. auiferat᷑.
Si quis ant̾ auas cognatõe
ł affinitate comunctas per¬
sonas necaint peca penam le¬
gis cornelie desicharus susti¬
nebit. ¶Item lex cornenade
falsis que etiã testamentari¬
a uocatur penam irrogat ei ꝗ
um fecit. scuiserit. exp̃sẜit᷑

Expanded text:
autem appellantur a sica, quod significat ferreum cultrum. eadem lege et venefici capite damnantur, qui artibus odiosis, tam venenis quam susurris magicis homines occiderunt vel mala medicamenta publice vendiderunt. Alia deinde lex asperrimum crimen nova poena persequitur, quae Pompeia de parricidiis vocatur. qua cavetur, ut, si quis parentis aut filii, aut omino adfectionis eius quae nuncupatione parricidii continetur, fata properaverit, sive clam sive palam id ausus fuerit, nec non is cuius dolo malo id factum est, vel conscius criminis existit, licet extraneus sit, poena parricidii puniatur, et neque gladio sutus culleo cum cane et gaelementorum usu vivus carere incipiat et ei caelum superstiti, terra mortuo auferatur. si quis autem alias cognatione vel adfinitate coniunctas personas necaverit, poenam legis Corneliae de sicariis sustinebit. Item lex Cornelia de falsis, quae etiam testamentaria vocatur, poenam irrogat ei qunum fecerit, sculpserit, expresserit
Abbreviated transcription (Latin):
de abitua lex nilia repetim¬
darum ⁊ lex iuiuia deannon¬
a ⁊ leruilia de residuis q̃ dece¬
tis capitur loquũtur ⁊ anĩe
quid amissionẽ nõ irrogat᷑
aliis aut̃ penis eos subicũt
lesit sũmo digito ⁊ qiͣ ꝑiu
dicem ea tetigisse alioquin
bis exlatiorib digestoru
sen pandectarũ libris deo ꝓ¬
pitio aduentura ẽ ¶ Estm¬
terindicia lex fama de pla¬
giarus queit̾lum capit¬
is penam ex sacris constitu¬
tõib irrogat interdũ lem¬
orem.

Expanded text:
ulia ambitus et lex Iulia repetundarum et lex Iulia de annona et lex Iulia de residuis, quae de certis capitulis loquuntur et animae quidem amissionem non irrogant, aliis autem poenis eos subiciuntle sit summo digito et quasi per indicem ea tetigisse. alioquin bis ex latioribus digestorum sive pandectarum libris deo propitio adventura estiudicia lex Fabia de plagiariis, quae interdum capitis poenam ex sacris constitutionibus irrogat interdum leviorem.
Abbreviated transcription (Latin):
executio eoꝵ plerumꝙ dat᷑ͣ
¶pubucorũ inditoꝵ quedã
capitalia sunt quedam nõ
capitalia. capitalia licimꝰ
queultimo supplicio affic¬
tallo cet̾a si qua ĩfamiam
inrogant cum dampno pe¬
cumaria. hec pubnca quid
sunt. nõ tam capitalia.
¶Publica ant̾ idicia sũt.¬

Expanded text:
exsecutio eorum plerumque datur. Publicorum iudiciorum quaedam capitalia sunt, quaedam non capitalia. capitalia dicimus quae ultimo supplicio adfictallo: cetera si qua infamiam irrogant cum damno pecuniario, haec publica quidem sunt, non tamen capitalia. Publica autem iudicia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃arum const̃om nich obs¬
scuritatis hñte mote sunt
quones ab aliquib ex stud¬
ioetad suam intencionem
hostilitatem ei nntroducen¬
tib. cumꝙ .n. lib̾tatisam¬
atores sumus nup proposu¬
uus legem ut nõ ẜmanti¬
quitatem. s ex ascripticia
⁊ libã pͣ procesẜ̾it sobolesi
oĩo eam sequi ascripticia

Expanded text:
rarum constitutionum nihil obscuritatis habente motae sunt quaestiones ab aliquibus ex studio et ad suam intenutionem obscuritatem ei introducentibus. Cum enim libertatis amatores simus, nuper posuimus legem, ut non secundum antiquitatem, si ex adscripticia et libera persona processerit soboles, omnino eam sequi adscripticiam
Abbreviated transcription (Latin):
ilesdomos que regi oude
clicate sũt deo sictnut etiã
dec̾tumit̾ronat᷑. cumomi¬
ni sb̃tilitate. etiurennato
iap̃ locoꝵ metropolitams
considar et si renera ꝓbatũ
fuit cum iuremrando. qr n
tile e utꝙ ptihagiratum¬
uissione nec cliuino p̾mat¬
ico stẏpo. hñtios quippehni
qui ad talia conueniunt o¬
magnidi iudicium siꝗde
p̃uaricati fu̾it hoꝵ que cõ¬
petunt. aut quodam couno¬
iumfiat aut aliquid pter
utilitatem utruisꝙ gãtur
ꝑtis nam ⁊̃ maledicta biis
oĩun tribilia mminebant
⁊que ĩferunt eloquia quu¬
na peccantib ⁊ que nuci
spoita sunt. siquidant̃ p¬
termittant et post ea demo¬
lege scũssimam maiorem

Expanded text:
iles domos quae regi omnium dicatae sunt deo, sic tamen ut etiam decretum interponatur cum omni subtilitate et iureiurando; et apud locorum metropolitam haec considerari, et si revera probatum fuerit cum iureiurando, quia utile est iussione nec divino pragmatico typo: habentibus quippe his qui ad talia conveniunt magni dei iudicium, si quid praevaricati fuerint horum quae competunt aut quoddam colludium fiat aut aliquid praeter utilitatem utriusque geratur partis. Nam etiam maledicta his omnium terribilia imminebunt et quae inferunt eloquia divina peccantibus, et quae nunc disposita sunt; si quid autem praetermittatur et postea demolege sanctissimam maiorem
Abbreviated transcription (Latin):
comunctisunt muuerib
suicetiam coniũcti fu̾unt
⁊ flluis ꝓcreatur. ita legem
mhus qui procreantur na¬
le. ¶ Qrdam aut sic fatue aut
callideit̃pretari ñ scd̃m le¬
gem. ut ĩ si añ constitution¬
emnati sunt filii aliquiul
siualde sit senes putent eõ
ubari. tamqm̃ .n. monatos
⁊nonlonge protendentes le¬
gem. Cum utiq nochune
habuimꝰ intellectum. ut
si coherentiamquidã uxori¬
buset postlegen fun ꝓcrea¬
post legeninatibrent ex leg
ari et possomũ noce̾ dñis ta¬
lib interpretationib ꝓp̃ea
scimus om̃s qui nati sunt
atempe legis hos solos õe in
ascripticia fortuna siubis n¬
ascantur matrib õe p̾fitum
antique suand̾ legi ¶Oagͥ¬
nuꝑ legem scripsimꝰ men¬
dentes hns que de eccłasticis
alienationib fr̾unt. et uol¬
entes si quid̃ publicumdeb¬
itum sic posse eas. et aliena
di offente̾ poĩtam legẽque
omem auenationẽ pro ht̃
⁊̃ illud adicimꝰ ⁊ ꝑqñdam¬

Expanded text:
coniuncti sunt mulieribus sive etiam coniuncti fuerint, et filii procreantur, ita legem in his qui procreantur valere. Quidam autem sic fatue aut callide interpretari nisi sunt legem, ut etiam si ante constitutionem nati sunt aliqui, vel si valde sint senes, putent eos liberari tamquam enim modo natos et non longe praecedentes legem: cum utique nos hunc habuerimus intellectum, ut si cohaerent iam quidam uxoribus et post legem filii procreapost legem nati haberent ex legeari et possessionum nocere dominis talibus interpretationibus, propterea sancimus omnes qui nati sunt a tempore legis hos solos liberos esse adscripticia fortuna, si ex liberis nascantur matribus, omne praeteritum antiquae servandum legi. Ca legem scripsimus medentes his quae de ecclesiasticis alienationibus fiunt et volentes, si quidem publicum debitum sit, posse eas et alienarderi offendere positam legem quae omnem alienationem prohibet: etiam illud adicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
picorib incarianis seu p̾s
dem concussiones autuera¬
tiones ĩprebendis fidenisso¬
rib iugi s eos fidenissores
quos locoꝵ defensor estima¬
re gñalium edc̃oꝵbii qui ł
insacratissima urbermpro¬

Expanded text:
ritoribus vicarianis seu praedem concussiones aut vexationes in praebendis fideiussoribus ingeri, sed eos fideiussores quos locorum defensor existimare generalium edictorum ii, qui vel in sacratissima urbe
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. Ouicumq cecorpe co¬
hortaliũ miritans ĩscola a¬
genci in reb filum pro¬
creaitañqmad metas mi¬
licie sue pueniat yͥncipatꝰ
honore decoretur iz ip̃e post
funtam minciam ut pote
ne pulsari fiium u̾o cohor

Expanded text:
p. Quicumque ex corpore cohortalium militans in schola agentum in rebus filium procreaverit, antequam ad metas militiae suae perveniat, principatus honore decoretur, licet ipse post finitam militiam utpote nventione pulsari, filium tamen cohor
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r ullꝰ thesaurẽsis ł
dfficiał comitis thesauroꝵ
pacto aut̾ repetat miliciã
suam aũ aliam sibi reqrat
ꝑ ãbitum dignitatẽ ł sese
tñfferatad aliam ꝙͣr mi¬

Expanded text:
ullus thesaurensis vel officialis comitis thesaurorum pacto aut repetat militiam suam aut aliam sibi requirat per ambitum dignitatem vel sese transferat ad aliam quamc
Abbreviated transcription (Latin):
icitudo ꝯmittitri no añ adr
rcerem sacri errarii ꝓcurãdã pnt.¬
ittatur acced̾e. q̃m satisdatio¬
nib dignis eoꝵ ad mĩstratio
roboretur scituri nec ꝓsecuto¬
rias quid sacras ꝓhac sibimet
postulandas.
matre memorate ascripcioĩ
obnoxros sese nõ ambigent

Expanded text:
non ante ad rem sacri aerarii procurandam permittantur accedere, quam satisdationibus dignis eorum administratio roboretur: scituri nec prosecutorias quidem sacras posthac sibimet postulandas. matre, memoratae adscriptioni obnoxios se esse non ambigant
Abbreviated transcription (Latin):
tiphanorins monetariorue
ant murileguloriłaliorn
similiũ add̾iuinas largitio¬
nes nexii sangͥms ꝑtinentũ
um uolnt post hac de suo iͥ¬
collegio lib̾ari nõ quor nec
ali absolutione sustituant.
S eos quo omĩb ydoneos i¬
o̾cus sb ip̃is quodãmodo apli¬
ssime tue sedis obtutib ap¬
cũm omĩb eiꝰ qui ab soluit᷑
reb obnoxiã largitionib sa¬
cris futurã ee nõ dubitet

Expanded text:
nyphariorum monetariorumve aut murilegulorum vel aliorum similium ad divinas largitiones nexu sanguinis pertinentium voluerit posthac de suo collegio liberari, non quoscumque nec alis absolutione, substituant, sed eos, quos omnibus idoneos modis sub ipsis quodammodo amplissimae tuae sedis obtutibus apcum omnibus eius qui absolvitur rebus obnoxiam largitionibus sacris futuram esse non dubitet
Abbreviated transcription (Latin):
iam tnͣsmarinas stren¬
uissimo milite pͥmior¬
cutiea reuentia altissĩa¬
rum dignitatũ niri sbi¬
inganti ut his locis p¬
stent qui ꝓconsulatusin¬

Expanded text:
ias transmarinas strenuissimo milite, primi orcuti, ea reverentia altissimarum dignitatum viris subiungantur, ut his locum praestent, qui proconsulatus in
Abbreviated transcription (Latin):
banc sr̃ eis ponimꝰ legem si¬
cur etiã precedentem ¶Sino
quasdamres ꝓpͥas mulrĩ do¬
mo niriant alibi repoitasi
habint harum actionẽ ⁊ in¬
tencionem hãt omĩbꝰ moi᷑
inminutam sb̃iace biꝰ reb¬

Expanded text:
anc super eis ponimus legem, sicut etiam praecedentem. Si vero quasdam res proprias mulier in domo viri aut alibi repositas habuerit, harum exactionem et retentionem habeat omnibus modis inminutam, subiacere
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus .N. quosdam cohen¬
ces mulrib indotatis demde
morientes et filios quitem
ex lege uocatos ad pr̃nam hr¬
ditatem mulieres aut̾l deci¬
es milies et statu legitime¬

Expanded text:
videmus autem quosdam cohaerentes mulieribus indotatis, deinde morientes, et filios quidem ex lege vocatos ad paternam hereditatem, mulieres autem, licet decies milies in statu legitim
Abbreviated transcription (Latin):
nau̾it ut milicia ei em̃etur
alioqͥn anis crecditorib no
filii fũ̾nt aut uror defunc¬
is inops sit. s tamqͣm impe¬
nalem munficenciã ut et
sb̾stanciã relinqͣntib ⁊ nõ
hñtib m̾ito solacium pre
tor qui ad ip̃am miliciam
mutuant. tunc ex aliis cre¬
ditorib p̾bemꝰ hoc neidea¬
murmpumanũ aliquid f¬

Expanded text:
ut militia illi emeretur. Alioquin aliis creditoribus non filii fuerint aut uxor defuncis inops sit, sed tamquam imperialem munificentiam, ut et substantiam relinquentibus et non habentibus merito solacium praetor qui ad ipsam militiam mutuavit, tunc et aliis creditoribus praebemus haec, ne videamur inhumanum aliquod f
Abbreviated transcription (Latin):
aut uissione aut ⁊̃ abaliqͦ
admĩstratore ad illũ demĩci¬
areut deducatur ab illonei
cã uemiat actori undiq des¬
olatanilice aliquid agere¬
nõ ualente eo quod nũdũ
apuo eum fc̃a sit cont̾. ut̃. il
lo contẽnente legem et nir¬
amentũ suũ manifestatõe
ne latente eo et traclati exi¬
bitione cã maneat suspẽsa
examinet ut potuerit index
inqͣm t̾ram abissedicitur.
⁊ det inclucias certas ut nͥ m
tri eas occurrerit lib̃am tñi
Sĩ rei fiduciam hñs sinon
fortestudio actoris imped¬
iati aut uenire ꝓhibeatur
mittat᷑ actorem eius rese ẜ
mensuram declarati debiti
ip̃mq in possõnem missũ
uet dampñ. et tunc recipiẽs
res. et fideuissorem p̾stans
ꝑsequatu cãm. ¶Optunũ¬
mum namq fu̾nt dubita¬
ciones plĩme utrum oporte¬
at milicias sb̃ ypothece ded¬
uci uincłis aut hiis libãs eẽ
o hoc quid diffinitum ẽ le¬
ge et certe consistunt mili¬
gari possunt nos aut̾ ex ma¬
iorib cãm consid̾antes scĩꝰ

Expanded text:
aut iussione aut etiam ab aliquo administratore, ad illum nuntiare, ut deducatur ab illo, ne causa maneat actori undique desolata, iudice agere aliquid non valente eo quod nondum apud eum facta sit contestatio litis, illo contemnente legem et iuramentum suum manifestationem ne latente eo et tardata exhibitione causa maneat suspensa, examinet ut potuerit iudex, in quam terram abisse dicitur, et det indutias certas, ut nisi intra eas occurrerit liberam tamen huius rei fiduciam habens, si non forte studio actoris impediatur aut venire prohibeaturmittat actorem eius rerum secundum mensuram declarati debiti, ipsumque in possessionem missum vet damnum, et tunc recipiens res et fideiussorem praestans prosequatur causam. Capumum namque fuerunt dubitationes plurimae, utrum oporteat militias sub hypothecae deduci vinculis, aut his liberas esse. Sed hoc quidem iam definitum est lege, et certae consistunt miligari possunt. Nos autem ex maioribus causam considerantes scimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ductum est ap̃tore em̃dãdi¬
uet̾is iuris gr̃a nec solũmĩ
cestatorũ ħ̾iditatior uecus
uis eo mõ p̃tor emendanit
situt supͣdictum ẽ s in eor

Expanded text:
ductum est a praetore emendandieris iuris gratia. nec solum testatorum hereditatibus vetus ius eo modo praetor emendavit, sicut supra dictum est, sed in eor
Abbreviated transcription (Latin):
tudo h̃t ep̃is. aut cłicis ĩ eoꝵ
orclinatione minꝰ qm .xx.i.
auridati. ip̃a solũmodo p̃bi
que ꝯ suetudo recognoscita
plus aut̃ ab hac q̃ntitate ñl
pontasant aꝓpria synodoi
aut bĩssĩs priarchis ordĩa¬

Expanded text:
tudo habet episcopis aut clericis in eorum ordinatione minus quam XX libras auri dari, ipsa solummodo praeberi quae consuetudo recognoscit, plus autem ab hac quantitate nihil opolitas autem a propria synodo aut a beatissimis patriarchis ordina
Abbreviated transcription (Latin):
liceat dec̾ta facientibꝰ ĩdin¬
ab. ł unapsona dec̾tum fa¬
ce eos om̃s tamdcãs ⁊ nobiᷤᷤ
bñtes testatones. si ũoqui
tunc picło ꝓprie aĩeilleq̃m
competit ordinare ep̃m ord
s ̃ illum qui pret̾ hec pre¬
sumpẜit ordinare seg̃gari
uno anno sacro mĩsterio ⁊

Expanded text:
facientibus in duobus et una persona decretum facere, omnes tamen dictas a nobis habente testationes. Si vero qui tunc periculo propriae animae ille quem competit ordinare episcopumsed etiam illum, qui praeter haec praesumpsit ordinare, segregari uno anno sacro ministerio, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pena p̾sentis legis libum
consuetudinib aut illiso¬
ia ꝑmittimꝰ pb̃i ab orcdina¬
tis ep̃is que sub sequent᷑ p̃¬
snti legi inserta sunt. Iubeꝰ¬

Expanded text:
 poena praesentis legis liberuconsuetudinibus illa sola permittimus praeberi ab ordinatis episcopis, quae subsequenter praesenti legi inserta sunt. Iube
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃os lir̾os ẽẽ p̾cipimꝰ ñ curi¬
al. aut officiał cit᷑ predc̃am
obfuationem orclineturd
tales enĩ ep̃atu remotos cĩ¬
e aut offõ restitu nilema
utnõextali fortuma sacdoco
fiat iniiria illos ant q añ
eros ẽẽ. legittimam no ꝑte
exꝓpriis rebcurie ⁊ fiscoda¬
resictñ ut millam ĩminu¬
toem ecc̃asticanira stistine¬
ant in reb quas en ep̃atu ac¬
quisitas ecc̃e eoꝵ competer
disposuumꝰ. siu̾o contig̾it

Expanded text:
os liberos esse praecipimus; nisi curialis aut officialis citra praedictam observationem ordinetur: tales enim episcopatu remotos curiae aut officio restitui iubemus, ut non ex tali fortuna sacerdotio fiat iniuria. Illos autem, qui ante eros esse, legitimam vero partem ex propriis rebus curiae et fisco dare, sic tamen ut nullum inminutionem ecclesiastica iura sustineant in rebus, quas in episcopatu adquisitas ecclesiae eorum competere disposuimus. Si vero contigerit
Abbreviated transcription (Latin):
opus fuit ep̃m orclinarecłi
clicos ⁊ primates ciuitatis
cunis futurꝰ ẽ ep̃s ordinari
moxintrib ꝑsomis dec̾ta fa¬
picło suarum aĩarum clicẽ¬
cesimp̃is dec̃tis.qrn pp̃ali¬

Expanded text:
opus fuerit episcopum ordinare, clericos et primates civitatis, cuius futurus est episcopus ordinari, mox in tribus personis decreta fapericulo suarum animarum dicentes in ipsis decretis