comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ominoscõ ⁊ aplica sede dig¬
nissimo domno ⁊ patri ba¬
rario ep̃o. necnon ⁊ omni
rongregationi sc̃e aeccłiȩ
cenomannice hunaldus ⁊ eiꝰ coniux
dõdata dũ de uilla p̃fatae eccłiȩ ur̃ȩ
ñ cupata gauiriaco sita int̾ritorio
burdegalense nob cemꝑalib uite nr̃ȩ
beneficium adusu fructualiũ fecistis.
ideo ꝓ diuino intuitu cõplacuit ut
in ipsa uilla e ꝓprietate habere uel
possidere noscimur. ꝓ remediũ amme
nr̃e. ut ꝓ ipso usu fructo concedere
deberemꝰ. qđ ita ⁊ ꝑ hanc epłam nos fe¬¬
cisse constat ea scilicet ratione ut dũ
⁊ uixerimꝰ ⁊ suprascripta portione
ut neq a uob̃. ieq a successorib ur̃is¬
s. quicũq de parte memorate aeccłiȩ
nemaut inquisitionẽ ȩxnde hab̃e
ñ debeamꝰ. forsitan sicut suprascrip¬
ta ẽ. hoc abintegrũ ego uł coniux
contrarietate aut repetitione habe
ñ ꝓtemescatis forsitan ꝑpetualiter
indem nomine ꝓ remedio amiȩ nr̃ȩ¬

Expanded text:
a sede dignissimo domno et Patri Berario episcopo, nec non et omni congregationi sanctae Ecclesiae Cenomannicae, Hunaldus et ejus conjux Deodata. Dum de villa praefatae Ecclesiae vestrae, nuncupata Gaviriaco, sita in territorio Burdegalense, nobis temporibus vitae nostrae beneficium ad usufructuarium fecistis, ideo pro divino intuitu complacuit ut in ipsa villa e proprietate habere vel possidere noscimur, pro remedio animae nostrae, et pro ipso usufructu concedere deberemus; quod ita et per hanc epistolam nos fecisse constat, ea scilicet ratione ut, dum advixerimus, et suprascripta portione ut neque a vobis, neque a successoribus vestris, quicumque de parte memoratae Ecclesianem aut inquisitionem exinde habere non debeamus; forsitan, sicut supra scriptum est, hoc ad integrum ego vel conjux contrariete aut repetitione habere non pertemescatis, forsitan perpetualiter, in Dei nomine, pro remedio animae
Abbreviated transcription (Latin):
deuote ibi consistant scẽmoniales
sub regula degentesquȩ ⁊ sitam priꝰ
dirigant conscientiam ⁊ locu illius
delectabilem faciant habitationem
in quo ⁊ nr̃a merces cõmunis adcres-¬
cat. ⁊ laus dñi deuote ꝑcurrat. Con-¬
cedimus gͦ hoc in p̃senti inscriptione
ad scĩmoniales spiritales uł ꝑegri¬
sterio scẽ dĩ genitricis mariȩ quod
ad matrem aeccłiam cenomannice ur-¬
bis cui pre ẽẽ. ac ꝓdesse debeo iuste
⁊ legalit̃ ꝑtinet ⁊ sub dñatione pon-¬
tificum ac ministrorũ suoꝵ reddi-¬

Expanded text:
consistant sanctimoniales sub regula degentes, quae et suam prius dirigant conscientiam, et loci illius delectabilem faciant habitationem, in quo et nostra merces communis adcrescat, et laus Domini devote percurrat. Concedimus ergo hoc in praesenti inscriptione, ad sanctimoniales spiritales, ad peregrsterio Sanctae Dei genitricis Mariae, quod ad matrem ecclesiae Cenomannicae urbis cui praeesse ac prodesse debeo, juste et legaliter pertinet, et sub dominatione pontificum ac ministrorum suo
Abbreviated transcription (Latin):
lemundus cenomannice urbis ep̃c nob̃
subgessit. eo quod auunculus nr̃ childe¬
ricus quondam rex ꝑ suam p̃ceptionem
taliter antecessori suo domno berario:
ut quicquid de: illa ipsius accłiȩ ceno¬
mannice ñ cupante arduno: inpago
pictauo a fiscum sꝑabatur hoc nullus

Expanded text:
us Cenomannice urbis episcopus nobis subgessit, eo quod avunculus noster Childericus quondam rex per suam preceptionem taliter antecessori suo domno Berario qut quicquid de villa ipsius aecclesię Cenomannice nuncupante Arduno, in pago Pictauo, ad fiscum sperabatur, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
siue ꝑdurare omni tempore ꝑmaneat
i ut hȩc p̃ceptio firmior habeatur
uł ꝑ diuturna temꝑa a nob uł asuc-¬
cessorib nr̃is in melius conseruetur.
nr̃is subscriptionib decreuimꝰ robora¬
re. In xp̃i nomine theodericus rexfelicit᷑.
palacio nr̃o. hu. nomine feliciter.

Expanded text:
i tempore permaneat.> Et ut hęc preceptio firmior habeatur vel per diuturna tempora a nobis vel a successoribus nostris in melius conservetur, nostris subscriptionibus decrevimus roborare. In Christi nomine Theodericus rex, felicitepalacio nostro, hu nomine feliciter.
Abbreviated transcription (Latin):
mundus ep̃c illuster uir chariuius
qui matrem aeccłiȩ cenomannice sc̃i
geruasii ⁊ ꝓthasii martiris in regimi¬¬
ne habere uidetur nob̵ suggessit eo
quod antecessores sui abanteriores re-¬
ges parentib nr̃is hoc ẽ. auonto childeb̃¬
to ⁊ genitore nr̃o dagob̃to seu ⁊ paren¬¬
te nr̃o chilperico quondã rege taliter
ꝑ eorum preceptionem concessissent. ut
quicquid de uilla ipsius aeccłiȩ ceno-¬
mannice ñ cupante arduno in pago
pictauo adfiscum sꝑabatur. ut nullus
iudex neq quis libet exactare deberet.
nec in ipsa uilla mansiones facere. nec
freda exactare. nec causas audire. nec
fideiussores tollere: nec ullas inquietu¬
dines faciendo. nec ullas ꝑatas. nec ul¬
lum lucrum trenũ requirere: nec exa-¬
ctare p̃sũpserit. nisi hoc ad luminaria
ipsius ȩccłiȩ cenomannice. quȩ ẽ. in
honore scĩ geruasii ⁊ ꝓthasii martiris
patronis nr̃i: constructa deberet eẽ
concessum atq indultum. unde et
ipsas p̃ceptiones ipse cariuius semꝑ

Expanded text:
mundus episcopus, illuster vir Charivius, qui matrem ecclesiae Cenomannicae sancti Gervasii et Protasii martyris in regimine habere videtur, nobis suggessit, eo quod antecessores sui ab anteriores reges parentibus nostris, hoc est avo nostro Childeberto et genitore nostro Dagoberto seu et parente nostro Chilperico, quondam r eorum preceptionem  concessissent, ut quicquid de villa ipsius aecclesię Cenomannice nuncupante Arduno, in pago Pictauo, ad fiscum sperabatur, ut nullus iudex, neque quislibet exactare deberet, nec in ipsa villa  mansiones facere, nec freda exactare, nec causas audire, | nec  fideiussores tollere, nec  ullas inquietudines faciendo, | nec ullas paratas, nec ullum lucrum terrenum requirere, nec exactare presumpserit, nisi hoc ad luminaria ipsius ęcclesię Ceno mannice, quę est in honore sancti Geruasii < et Prothasii > martiris, patronis nostri, constructa, deberet esse concessum atque indultum.  Unde et ipsas preceptiones ipse Cariuius se pre
Abbreviated transcription (Latin):
heodericus rex francorum
uir illuster si peticionib
sacerdotum quod ⁊ adeoꝵ
oportumtatem ꝑtinet liben.¬
ter prestamꝰ. augm̃tũ regiest in hoc
exercemus consuetudinem ⁊ hoc nob̃
ad laudẽ uł ad salutem xt̃nam ⁊ stabi-¬
litatem regni nr̃i in dĩ nomine ꝑtinere.
confidimꝰ. Igitur aplicus ui domnus
aiglibertus cenomannice urb ep̃c. mis¬
sa peticione clemĩtie regni nr̃i credidit
subgerendum. ut constitutionem
quam ꝓpter aniorem dĩ ⁊ elemosinam
nr̃am constituerat. ꝑ consensum con-¬
ꝓuincialium ep̃oꝵ srue consacerdo-

Expanded text:
heodericus rex Francorum vir illuster. Si peticionibus sacerdotum, quod et ad eorum oportunitatem pertinet, libenter prestamus augmentum, regiest in hoc exercemus consuetudi - nem, et hoc nobis ad laudem vel ad salutem aeternam et stabilitatem regni nostri in Dei nomine pertinere confidimus. Igitur apostolicus vir domnus Aiglibertus Cenomannice urbis episcopus missa peticione clementie regni nostri credidit subgerendum, < ut  constitutionem, quam propter amorem Dei et elemosinam  nostram constituerat, per consensum conprovincialium ep
Abbreviated transcription (Latin):
reddebat᷑. ⁊ in sacello publico fuit
consuetudo reddendi. ipsi aut succes-
reddere. atq cranssoluere ⁊ ut di-¬
ximꝰ ⁊ nr̃a indulgentia sepedictus
nica uł monasteria sua de omnib
uillis uł cultis suis uł qui ꝑ ipsam
eccłiam sꝑare uident᷑. cũ om̃s fructꝰ
concessos sub emunitatis nommne
omni temꝑe hoc debeant possidere.
⁊ dnãre. ⁊nullas requisitiones neq
impedim̃tũ a iudicib publicis
quoq cẽꝑe hoc debeant possidere
tam ipse berarius ꝗͣ ⁊ successores sui
habere ñ ꝑtimescant. nͥ nr̃is i futuris
dõ auxiliante cẽꝑib ualeat eẽ. c̃ser

Expanded text:
r et in sacello publico fuit consuetudo reddendi ; ipsi  aut succesreddere atque transsolvere et, ut diximus, ex nostra indulgentia sepedictus nica vel monasteria sua, de omnibus villis vel curtis suis < vel qui per ipsam ecclesiam sperare videntur > cum omnes fretus concessossub emunitatis nomine omni tempore hoc debeant possidere et dominare, et nullas requisitiones neque impedimentum a iudicibus publicis quoque tempore < hoc debeant possidere > tam ipse Berarius quam et successores sui habere non pertimescant, nisi nostris et futuris Deo auxiliante temporibus valeat esse c
Abbreviated transcription (Latin):
gelis eius. Om̃s reges. principes. potesta-¬
ces. dñationes. consules ꝓceres. siue comi-¬
tes. atq cunctos potentes ⁊ nobiles. seu ꝓ-¬
curatores. ut hoc priuilegium a nobis
strorum factum non frangant. neq cor-¬
rumpant aut quomodo iuolent seu
deluterent aut in aliquo modo corrũ¬¬

Expanded text:
gelis ejus, omnes reges, principes, potestates, dominationes, consules, proceres, sive comites, atque cunctos potentes et nobiles seu procuratores, ut hoc privilegium a nobis dotum nostrorum factum non frangant neque corrumpant, aut quo modo violent seu delacerent, aut in aliquo modo corrum
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o sc̃e eccłiȩ filiis hominib agentib
uł missis discurrentib de uillis scȩ accłiȩ
de media quinta. trition. alnetũ detas.
longa aqua. lucduno. Eeneda medieta¬
te detredente. ⁊ uithlena. ⁊ tauriniaco.
cognoscatis quod nos concessimꝰ monaste¬
no sc̃ȩ mariȩ ubi dõ sacrata ada abbatis¬
sa p̃ eẽ uidet᷑ onĩs decimas de suprascrip.¬
tis uillulis tam de annonis cũ agrario
uinum. fenum. omiũ peculium seu fur¬
matico uł unde quȩ decimas redebetur
totũ ⁊ adintegrum adipso monasterio
censimꝰ. ⁊ iubemꝰ ut absq ulla dilatione
admissos ipsius dare faciatis. ⁊ ut diximꝰ
ipsam decimam omni tempore ipsimo¬
nasterio habeat concessum. iut certius
credatis. manu nr̃a subter firmauimus.

Expanded text:
isto sanctae Ecclesiae filiis omnibus agentibus vel missis discurrentibus de villis sanctae Ecclesiae de Mediaquinta, Trition, Alnetum, Betas, Longa Aqua, Lucduno, Geneda, medietate de Tredente, et Vithlena, et Tauriniaco. Cognoscatis quod nos concessimus monasterio Sanctae Mariae, ubi Deo sacrata Ada abbatissa praeesse videtur, omnes decimas de suprascriptis villulis, tam de annonis, quam agrario, vinum, fenum, omnium pecudium, seu furmatico, vel undecumque decimas redebetur, totum et ad integrum, ad ipso monasterio censemus et jubemus, ut absque ulla dilatione ad missos ipsius dare faciatis, et, ut diximus, ipsam decimam omni tempore ipsi monasterio habeat concessum. Et, ut certius credatis, manu nostra subterfirmavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsoluuntur sicut ab in stitͣorib ⁊
dictatorib ac fundatorib ipsius mo-¬
nasterii ⁊ a p̃decessorib nr̃is pontificib
huiꝰ urbis dudum constitutum est
actenus ꝑsoluuntur leuiora ⁊ facili-¬
ora eẽ. uolumꝰ. in qua etiam cellam
p̃dictam consanguineã nr̃amadre-¬
hildem uenerabilem abbatissam p̃¬
eẽ constituimꝰ cũ consensu sacerdotũ

Expanded text:
tutoribus et ditatoribus ac fundatoribus ipsius monasterii et a praedecessoribus pontificibus hujus urbis dudum constitutum est, hactenus persolvuntur, leviora et faciliora esse volumus. In qua etiam cella praedictam consanguineam nostram Adrehildem venerabilem abbatissam constituimus, cum consensu sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
celsitudo fundam̃ta sui cul-¬
minis corroborat. quando
peticionib sacerdotũ aut pontificũ
quod ꝓ oportunitate aeccłiarũ ꝑtinet
obauditur. ⁊ ad effectũ in dĩ nommne
mancipet᷑. Ideoq apłicus uir domnus
berarius cenomannice urbis ep̃c ma-
trem aeccłiã cenomannicã ⁊ monasteri¬
um anisolae in quo dominus carilef.¬
fus requiescit in corꝑe qđ ẽ. suȩ sedis
⁊ matris aeccłiȩ iure sce marie ⁊ scĩ pe-¬
tri ⁊ scĩ geruasii ⁊ ꝓthasii martirum.

Expanded text:
situdo fundamenta sui culminis corroborat, quando peticionibus sacerdotum aut pontificum, quod pro oportunitate aecclesiarum pertine  t, obauditur et ad effectum in Dei nomine mancipetur. Ideoque apostolicus vir domnus Berarius  Cenomannice urbis episcopus < matrem aecclesiam Cenomannicam et monasterium Anisolae, in quo domnus Carileffus requiescit in corpore, quod est suę sedis et matris aecclesię, iure sancte Marie et sancti Petri et sancti Geruasii et
Abbreviated transcription (Latin):
seruare. ut dum illius scẽ dĩ genitricis
marie sit uoluntas si humiles ac deuote
ibi consistant scẽmoniales sub regula
degentes quȩ ⁊ suam prius dirigant con-¬
scientiam. ⁊ loci illius delectabilẽ facrant
babitationem. in quo ⁊ nr̃a merces cõmu¬
nis ad crescat. ⁊ laus dñi deuote ꝑcurret.

Expanded text:
icis Mariae sit voluntas, si humiles ac devote ibi consistant sanctimoniales sub regula degentes, quae et suam prius dirigant conscientiam, et loci illius delectabilem faciant habitationem, in quo et nostra merces communis adcrescat, et laus Domini devote per
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ in omnib prestitisse ⁊ confirmasse
cognoscite. p̃cipientes enim ut sicut
constat ibi auunculus nr̃ hildericus
quondam rex integra inmunitate
de ipsa uilla arduno ad ipsam aeccłi¬
am fecit ita ⁊ in antea nos ꝑ nr̃am au-¬
ctoritatem concedimꝰ ⁊ confirmamus
ut nullo unquã temꝑe nulus iudex
in ipsa uilla ñ p̃sumat. nec causas audi-¬
re. nec ulla ꝑata. nec freda. nec qualẽ-¬
cũq censum aut iucrũ t̃renũ quod
ad fisco potuerit sꝑare: nullo unquã
cemꝑe ñ p̃sumat requirere. nec exacta-¬
re. nisi inspecta ipsa p̃ceptione abauuli-¬
culo genitore nr̃o childeberto qͦndã
rege nomine childerico. qͦndã rege
in luminarib supradicte basilice sc̃i

Expanded text:
 in omnibus prestitisse et confirmasse cognoscite. Precipientes enim, ut sicut constat ipse avunculus noster  Hildericus quondam rex integra  immunitate  de ipsa villa Arduno ad ipsam aecclesiam fecit, ita et inantea nos per nostram auctoritatem concedimus et confirmamus, ut nullo unquam tempore nu  lus iudex in ipsa villa non presumat nec causas audire, nec ulla parata, nec freda, nec qualemcumque censum aut lucrum terrenum, quod ad fisctempore non presumat requirere nec exactare, nisi inspecta ipsa preceptione ab avunculo genitore nostro Childeberto quondam rege, nomine Childerico quondam rege, in luminaribus suprascriptebasilice sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat in agmentum. ⁊ quod fieri ñcre-¬
dimꝰ siquis uos uł successores ur̃i aut
nos uł heredes nr̃i contra hanc epłam
aliquid resultare aut refragare seu
repecere conauerit:quic̃q hoc face¬¬
re p̃sũpserit: inferat parspare una
cũ facratissimo fisco auro. lib.u. ar-¬
gento pondera .x. ⁊ p̃sens epła firma
stabilitate ꝑpetualiter in dĩ nomine
ualeat ꝑdurare. Constipulatione
firma ⁊ subnexa facta epła nĩsis iulii
đ .ii. anno.iiii.regni domni nr̃i theo-¬
nomine bosolenꝰ ac si peccator ep̃c¬

Expanded text:
ficiat in augmentum. Et quod fieri non credimus si quis, vos et successores vestri, aut nos vel heredes nostri, contra hanc epistolam aliquid resultare aut refragare seu repetere conaverit, quicumque hoc facere praesumpserit, inferat pars pare, una cum sacratissimo fisco, auro lib. V, argento pondera X; et praesens epistola firma stabilitate perpetualiter in Dei nomine valeat perdurare, cum stipulatione firma et subnexa. Facta epistola mensis Julii die II, anno IIII regni domni nostri Theonomine Bosolenus, acsi peccator ep
Abbreviated transcription (Latin):
ac sororib ⁊ scĩmonialib: nr̃is consensum
pbentib. conuenit nob ut inbasilica sc̃ȩ
dĩ genitricis mariȩ ubi p̃dictã ꝓpinquã
nrãm adrehildam abbatissam nr̃a beni¬
uolentia ⁊ largitione diuina ⁊ uirginali
siue ab batis sali benediccione constitumꝰ.
icũ consensu ut diximꝰ eccłiȩ nr̃ȩ consacer

Expanded text:
sensum praebentibus, convenit nobis ut in basilica sanctae Dei genitricis Mariae, ubi praedictam propinquam nostram Adrehildam abbatissam, nostra benevolentia, et largitione divina, et virginali sive abbatissali benedictione construimus, et cum consensu, ut diximus, ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
documq eis abbatissa p̃dicta siue alia
defuncta fuerit cũ consensu ⁊ instituti-¬
one iam dicte urb̃ ep̃i eligant alteram
qualem utiliorem ex semet ipsis ad suas
animas conseruandas ⁊ regendas ac dõ
opitulante saluandas inuenerint. ⁊ ita
nunc tameam quã ⁊ alias quȩ pẽe inse
fuerint seu ipsas scẽmoniales inibi
sub regula degentes commionemus ut
⁊ p̃dictum cenobium scĩmonialium
sub potestate ⁊ regimine p̃fate urbis
epĩ degat ⁊ regula in eo omni temꝑe
conseruetur. ⁊ nos caliter uos uł ur̃os
quicumq ipsius aecdiȩ sint exactoris
omnino commonemus ⁊ non a uobis
onerosa censa aut aliqua grauia iniun-¬
cta a p̃fixo locello requirant᷑. sed oꝑa¬

Expanded text:
sive alia defuncta fuerit, cum consensu et institutione jam dictae urbis episcopi eligant aliam, quam utiliorem ex semetipsis ad suas animas conservandas et regendas ac Deo opitulante salvandas invenerint. Et ita nunc, tam eam quam et alias quae praeesse visae fuerint, seu ipsas sanctimoniales ibi sub regula degentes commonemus, utet praedictum coenobium sanctimonialium sub potestate et regimine praefatae urbis episcopi degant, et regulam in eo omni tempore conservent. Et nos taliter vos, vel vestros quicumque illius ecclesiae sint exactores, omnino commonemus, ut non a vobis onerosa aut aliqua gravia injuncta a praefixo locello requirantur. Sed o
Abbreviated transcription (Latin):
tates de omĩb uillis uel cartis aeccłiȩ
suȩ scĩ geruasii ⁊ ꝓthasii martirum.
in quib libet pagis atq t̃rituriis ha-¬
bere uident᷑. etiã ⁊ monasteria stia q̃
ipse in regimine habet quȩ infra
ipsam urbem cenomannicam sunt con-¬
structa. aut cultis eorũ uel uillas inquib¬
libet pagis uel t̾rituriis. uł que ꝑ ipsã
aeccłiam sperare uident᷑ concessissent.¬

Expanded text:
tates de omnibus villis vel curtis aecclesię suę < sancti Geruasii et Prothasii martirum >, in quibuslibet pagis atque territuriis habere videntur, etiam et monasteria sua, quę ipse in regimine habet, quę infra ipsam urbem Cenomannicam sunt constructa, aut curtis eorum vel villas  in quibuslibet pagis vel territuriis < vel quę per ipsam aecclesiam sperare vident
Abbreviated transcription (Latin):
opitulante saluandas inuenennt.⁊ ita
nunc tam eam quã ⁊alias quȩ preeẽ.
uise fuerint seu ipse scĩmoniales ibi
sub regula degentes cominonemꝰ. ut si¬
cut reliqua monasteria regula quȩ
sub ordine regule retius degunt simi-¬
liter ⁊ p̃dictum cenobium scĩmonialiũ
sub potestate ⁊ regimine p̃fate urb̃
ep̃i degunt. ⁊ regulam in eo omp̃e con-
illiꝰ aeccłiȩ sint exauctores. omnino cõ-¬
monemꝰ ut ñ a uob̃ onerosa. aut aliqua
grauia iniuncta a p̃fixo locello requi¬¬
rantur. s oꝑa uestim̃torum atq quȩ
ad scĩmoniales ꝑtinet faciendum: ut
uestim̃ta aeccłiastica aut pontificialia
lauanda uł restaurãda debent face¬
re studeant. ut regula scĩmonialium
ꝓpt̃ censa uł exacta grauia pontificũ
uł ministrorũ suorũ mibi ñ negligante

Expanded text:
pitulante salvandas invenerint. Et ita nunc, tam eam quam et alias quae praeesse visae fuerint, seu ipsas sanctimoniales ibi sub regula degentes commonemus, ut sicut cetera monasteria regularia quae sub ordine regulae rectius degunt, similiter et praedictum coenobium sanctimonialium sub potestate pi degant, et regulam in eo omni temporillius ecclesiae sint exactores, omnino commonemus, ut non a vobis onerosa aut aliqua gravia injuncta a praefixo locello requirantur. Sed opera vestimentorum atque quae ad sanctimoniales pertinet faciendum, vel vestimenta ecclesiastica aut pontificalia lavanda, vel restauranda debent, facere studeant, ut regula sanctimonialium, propter censa vel exacta gravia pontificum vel ministrorum suorum inibi
Abbreviated transcription (Latin):
siones aut paratas faciendas. nec pastus.
nec ullas reddibitiones requirendas. nec
exaptandas quoq temꝑe ingredi deberet.
nisi cũ omĩs fretus concessus atq indult̾
deberet possidere. unde ⁊ ipsã p̃ceptio-¬
nẽ sibi ꝑ manus habere affirmat. et ip-¬
se beneficius de eo temꝑe fuisset conser¬
uatus. Peciit celsitudini nr̃ȩ ad hoc
cuta eodem in idipso confirmare de-¬
beremꝰ. Cuiꝰ petitionem ñ denegasse sed
in omnib ita prestitisse cognoscite. uel
confirmasse ad eo p̃sentẽ p̃ceptionem
decernimꝰ atq iubemꝰ. siue in ꝑpetuũ
uolumꝰ eẽ. mansurũ. ut inspecta. ipsa
anteriorẽ p̃ceptiorẽ nullus iudex publi-¬
cus neq uos neq iuniores aut successo¬¬
res ur̃i. neq quisubet exiudiciaria
potestate. inuillis aut cultis ipsius
am sꝑare uidentur: nec ad causas au-¬
diendas. nec ad freda exigenda nec ad
fideiussores tollendos. nec adullas in-¬
quietudines faciendas. nec mansiones
aut pastus nec ꝑatas faciendo. nec ul¬

Expanded text:
pastus nec ullas reddibitiones requirendas nec exactandas quoque tempore ingredi deberet, nisi cum omnis fretus concessus atque indultus debere  t possidere. Unde et ipsam preceptionem sibi per manus habere affirmat, et ipse beneficius de eo tempore fuisset conservatus, peciit celsitudini nostrę, ut hoc circa eodem in idipso confirmare deberemus. Cuius petitionem non denegasse, sed in omnibus ita prestitisse cognoscite vel confirmasse. Adeo per presentem preceptionem decernimus atque iubemus, quod in perpetuum volumus esse mansurum, ut inspecta ipsa anteriorem preceptionem nullus iudex publicus, neque vos, neque iuniores aut successores vestri, neque quislibet ex iudiciaria potestate in villis aut curtis ipsiuam sperare videntur > nec ad causas audiendas, nec ad freda exigenda, nec ad fideiussores tollendos, nec ad ullas inquietudines faciendas, nec mansiones aut pastus nec paratas faciendo, nec " ul
Abbreviated transcription (Latin):
modium.⁊ plenas buticłas ꝑatas de
optimo uinosoluat. ⁊ ep̃o eiusõe cuui-¬
tatis unã cãburtã bene ꝑatam.⁊.ii. sub¬¬
talares. ad officium suum ꝑagendũ tri-¬
buat. ⁊ pꝰ eiꝰ discessũ p̃dictũ monasteri¬¬
olum ad potestatẽ ⁊ dñationẽ memo¬
rate matris eccłiȩ absq ullius decen-¬
tione aut consignatione cũ omni
integritate uł cũ toto suꝑposito in-¬
melioratũ reuertat᷑. ⁊ ep̃i siue recco-¬
res matris aecdiȩ quicquid ex eo iuste
⁊ canonice facere disposuerint liberã
habeant potestatẽ faciendi. et ut
hȩc auctoritas firmior habeatur manꝰ¬

Expanded text:
plenas buticulas paratas de optimo vino solvat, et episcopo eiusdem civitatis unam camburtam bene paratam et II subtalares ad officium suum peragendum tribuat ; et post eius discessum predictum monasteriolum ad potestatem et dominationem memorate matris aecclesię absque ullius detentione aut consignatione, cum omni integritate vel cum toto superposito inmelioratum revertatur, et episcopi sive recres matris ecclesiae, quidquid exinde juste et canonice facere disposuerint, liberam habeant potestatem faciendi. Et, ut haec auctoritas firmior habeatur, man
Abbreviated transcription (Latin):
sub scõ ordine ⁊ sub regula conuerzare
⁊ ꝓ nob̃ uł omni populo dñi miscdiam
exorare. ut hic scriptus adinuicẽ pri-
nemus ut scm̃ ordinem custodiant. ⁊ om-¬
ni temꝑe scȩ̃ ⁊ regulariter in dĩnomine
inibi resideant. ⁊ assidue lectionib uł

Expanded text:
sub sancto ordine et sub regula conservare, et pro nobis vel omni populo Domini misericordiam exorare. Et, ut hic scriptus ad invicem ad nemus ut sanctum ordinem custodiant, et omni tempore sancte et regulariter in Dei nomine inibi resideant
Abbreviated transcription (Latin):
uillas quib nomina sunt taudiniaco.
martiniaco. quã lupus quondam ꝑ
beneficium nr̃m tenere uisus fuit.
stri nr̃i iam dictȩ basilicae dep̃sente
ꝑcipiant dominandũ. Simili modo
dono basilicȩ domni uincetitu mar¬
tẏris quã domnolus scãe recordationis
ep̃s suo labore construxit uillam uiris
mei pratellus cum omni integritate
quantũcumq in ibi domnola uisa
fuit habuisse. Simili modo doNo
basilicȩ domne et scãe mariae aureon-
parit̃ et mansionẽ ad ꝓpe ipsa iona
quẽ lupus quondã tenuisse uisus fuit
ipsius chaddono uolumus eẽ. concessũ.¬

Expanded text:
villas quibus nomina sunt Taudiniaco, villas quibus nomina sunt Taudiniaco, Martiniaco, quam Lupus quondam per meum beneficium tenere visus fuit: stri nostri jam dictae basilicae de praesenti percipiant dominandum. Simili modo dono basilicae domni Vincentii martyris, quam Domnolus, sanctae recordationis episcopus, suo labore construxit, villam juris mei Pratellus, cum omni integritate, quantumcunque mihi inibi Domnola visa fuit habuisse. Similiter dono basilicae domnae et sanctae Mariae Auriono Pariter et mansionem ad prope ipsam Jona, quam Lupus quondam tenere visus fuit, ipsi Chaddoni volumus e
Abbreviated transcription (Latin):
aedificiis. mancipiis. uineis. siluis.
pratis. et pascuis. quantũcumq iN
ea loca aspicere uidetur cũ colonis.
et integro termino suo ad ius et do
domni uicturii ubi ipse domnus
requiescere dinoscit᷑. et si meruero in-¬
ibi sepulturã habere desidero. Dono
inibi uilla nuncupante aceruco quã
dato p̃tio comparaui. cum domibus.
mancipiis. uineis. siluis. pratis. et
pascuis. excepto aliquid ꝓanimae
meȩ remedio ingenuos fieri p̃cepi
totum et ad integrum p̃fata basilica
post meum discessum suae potestatis
faciat reuocare ꝑpetua dominatione
possidendum. Per ea uero conditione
dono scãe basilicȩ domni petri et
ciuitatis suo opere aedificauit uillã
ꝓprietatis meae iscomodiaco sitam
de ausereno et genitrice sua compa-¬
raui. ut hoc ministri eiusdem post
meum transitũ teneant. possideant.
et futuris facere cui uoluerint dere¬
linquant. Similit̃ dono ad ipsa scã¬
basilica domni petri et pauli apłis

Expanded text:
aedificiis, mancipiis, vineis, sylvis, aedificiis, mancipiis, vineis, sylvis, pratis et pascuis, quantumcunque in eo loco in ea loca aspicere videtur, cum colonis, et integro termino suo, ad jus et dodomni Victurii, ubi ipse dominus requiescere dignoscetur, et, si meruero, inibi sepulturam habere desidero; dono tibi villam nuncupatam Acerveo, quam dato pretio comparavi, cum domibus, mancipiis, vineis, sylvis, pratis et pascuis, exceptis his quos pro animae meae remedio ingenuos fieri praecepi, totum et ad integrum praefata basilica post meum discessum suae potestatis faciat revocare perpetua dominatione possidendum. Ea vero conditione dono sanctae basilicae domni Petri et civitatis, suo opere aedificavit, villam proprietatis meae Iscomodiacum, sitam de Ansero Aussoreno, et genitrice sua comparavi, ut hanc ministri ejusdem post meum transitum teneant, possideant, et futuris facere cui voluerint derelinquant. Similiter dono ipsi basilicae domni Petri et Pauli apostolorum,
Abbreviated transcription (Latin):
sci .uiii. idꝰ februarias iN anno .u.
regnante gloriosissimo elodoueo
mannis ciuitate sanus dõ ꝓpitio men¬
te et corpore sanoq consilio metuens
casũ humanȩ fragilitatis testamen-¬
tum condidi. eumq cadulfo diaco-¬
no scribendũ dictaui. qđ testamen-¬
tum meum siq casu iure ciuile aut
p̃turio uel alicuius nouȩ legis inter¬
uentum ualere nequiuerit. ac si ab
intestato aduicẽ codicelloꝵ ualere
eum uolo et ualeat. Itaq si quando
ego hadoindus suprascriptus ep̃c
e reb humanis excessero debitum
uenturi temporis compleuero:
nis heres mea esto. heredẽq meã te
eẽ. constituo. ita ut ubicumq aliquid
ꝑ hunc testamentũ meũ dedero. lega-
prestitor fidei tuȩ heredẽ me cõmitto.
Dono tibi scã ac uenerabilis mat̃ ȩccl̃ia
caenomannica inhonore scãe mariae¬
et domni geruasii et prothasii marty¬
rum uillam iuris mei. cuiꝰ uocabu¬
lum appellat᷑ auesa. quã datis reb
ꝓpriis meis comparaui. cũ domib.

Expanded text:
ctavo Idus Februarii, in anno quinto regnante gloriosissimo Clodoveo manis civitatis, sanus, Deo propitio, mente et corpore, sanoque consilio, metuens casum humanae fragilitatis, testamentum tradidi, illudque C adulpho diacono scribendum dictavi: quod testamentum meum si quo casu jure civili aut praetorio, vel alicujus novae legis interventu, valere nequiverit, ac si ab intestato ad vicem codicillorum valere id volo ac valeat. Itaque si quando ego Hadoindus, suprascriptus episcopus, ex rebus humanis excessero, ac debitum venturi temporis complevero, nis, haeres mea esto, haeredemque meam te esse constituo; ita ut aliquid per hoc testamentum meum dedero, legavepraestetur, fidei tuae, haeres mea, committo. Dono tibi, sancta venerabilis Ecclesia Caenomanica, in honore sanctae Mariae, domini Gervasii et Protasii martyrum, villam juris mei, cujus vocabulum vocatur Avesa, quam datis rebus propriis meis comparavi, cum domibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cis marie quod adamorẽ aeccłiȩ cenoman¬¬
nice urb̃ cui p̃eẽ. ac ꝓdesse debeo iuste ⁊
legaliter ꝑtinet ⁊ sub dominatione pon-¬
tificum ac ministrorũ suorum reddibitio-¬
nes ⁊ cenfa onerosa ex ipso monasterio ad
p̃dictam matrem aeccłiam ꝑsoluuntur.
sicut abinstitorib ⁊ ditatorib ac fundatori-
bus ipsius monasterii ⁊ a p̃decessorib pon-¬
tificib huiꝰ urbis dudũ constitutũ ẽ. acte.¬
nus ꝑsoluuntur. leuiora ⁊ faciliora eẽ.
uolumus inqua ⁊ iamcella pdicta con-¬
sanguineam nr̃am adrehildem uenera-¬
bilem abbatissam constituimus cũ con-¬
sensu sacerdotũ nr̃orum ut et ibi inxp̃i
nomine p̃dicta abbatisfa consanguinea
nr̃a atq cetere scẽmoniales tam infra
urbem quam ⁊ secus iuxta eccłiam p̃di-

Expanded text:
is Mariae, quod ad matrem ecclesiae Cenomannicae urbis cui praeesse ac prodesse debeo, juste et legaliter pertinet, et sub dominatione pontificum ac ministrorum suorum, reddibitiones et censa onerosa ex ipso monasterio ad praedictam matrem ecclesiam persolvuntur, sicut ab institutoriibus pontificibus hujus urbis dudum constitutum est, hactenus persolvuntur, leviora et faciliora esse volumus. In qua etiam cella praedictam consanguineam nostram Adrehildem venerabilem abbatissam constituimus, cum consensu sacerdotum nostrorum, ut et ibi in Christi nomine praedicta abbatissa consanguinea nostra, atque ceterae sanctimoniales, tam infra urbem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uexit: ibiq in aeccłia quã in honore
scĩ petri iam dedicauerat. decenter
et solenniter post altare collocauit.
Ordinatisq quȩ erant necessaria fe-¬
minis dõ facratis uitãq regularem
ducentib: infra breue spacium tem¬
poris plurimas nobilium id⁊ non mi-¬
narum in eodẽ monasterio dñi famu-¬
Quae se relicto seculo: dni nigo eiusq¬
Sed ⁊ ipsum monasterium de reb sui¬

Expanded text:
ue illud in ecclesia quam in honorem S. Petri jam dedicaverat, decenter et solemniter post altare collocavit: ordinatisque quae erant necessaria feminis Deo sacratis vitamque regularem ducentibus, infra breve spatium temporis plurimas nobilium, id est non minarum in eodem monasterio Domini famuquae se relicto saeculo Domini Sed et ipsum monasterium usque nu
Abbreviated transcription (Latin):
dimissis publicis utilitatib ꝓpriis impli¬
patrociniis carere. scĩ benedicti scilicet.
atq beate scolasticȩ sororis eius. quorũ
corꝑa quidam agallicis regionib huc
aduentantes: illuc secum modo feruit
humanda. His auditis papa romanus.
accepta. formidantes. ne forte cis aliqͥd¬

Expanded text:
dimissis publicis utilitatibus, propriis implipatrociniis carere Benedicti scilicet atque Scholasticae sororis ejus, quorum corpora quidam a Galliae oris huc adventantes, illuc ferunt humanda. His auditis Romanus antistaccepta, formidantes
Abbreviated transcription (Latin):
cum ineundo nulla mora fieret: ag¬¬
mina monachorum cũ plebe t̃ritoris
aurelianensis obuiã eis ꝓcesser milia¬¬
rio a monasterio: in loco qui dicit᷑
uetus floriacus. Ibiq cũ gaudio et
leticia atq honore magno exceper̃

Expanded text:
cum in eundo nulla mora fieret, agmina monachorum cum plebe territorii Aurelianensis obviam eis processerunt milliario a monasterio, in vico qui dicitur vetus Floriacus: ibique cum gaudio et laetitia atque honore magno exceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
missi ostenderunt: in quib contine¬
batur qualit̃ p̃fatũ monasteriolum
a memorato epõ iam dictus abbas pe-¬¬
tisset. atq ab eo beneficialio iure dieb
uitȩ suȩ ꝑcepisset. s et obrei fumitatẽ
censũ ei ꝑ singłos annos soluere spo-¬
pondisset: id: ad lumen matris aec-¬
diȩ .iiiͦi. lib̃ de cera.⁊ ad opus fr̃mcano¬
nicorum in p̃dicta ciuitate dõ militan-¬
tium. in cena dnĩ plenũ modiũ: de
ouis. ⁊ plenas buticulas ꝑatas de opti-¬
mo uino:⁊ ad opus ep̃i: camiburtam
unam. ⁊ duos subtalares ꝑsingulos
annos partib memorati ep̃i: uł recto-¬
rum eius: ꝑsoluere deberet. Petentes
gͦ ad nr̃am iniser̃ celsitudinem epłas
ambo ⁊ missos ut suꝑ p̃cariã memorati
antistitis gr̃ae firmitatis fecissemus.
p̃ceptũ ꝑ qđ monasteriolũ p̃dictũ me-¬
moratus sigrannus abbas tutũ ⁊ secu-¬
rum dũ aduxerit cenere ⁊ possidere
cũ om̃i integritate ut supra posito ua¬

Expanded text:
missi ostenderunt, in quibus continemissi ostenderunt, in quibus continebatur, qualiter prefatum monasteriolum a memorato episcopo iamdictus abbas petisset atque ab eo beneficialio iure  diebus vitę suę. percepisset, sed et ob rei firmitatem censum ei per singulos annos  solvere spopondisset, id est : ad lumen matris  aecclesię IIII or libras de cera et ad Opus fratrum canonicorum in predicta civitate Deo militantium in Cena Domini plenum modium de ovis et plenas buticulas paratas de optimo vino  et ad Opus episcopi  camburtam a unam  et duos subtalares per singulos annos partibus memorati episcopi vel rectorum eius persolvere deberet. Petentes ergo ad nostram miserunt celsitudinem epistolas ambo et missos, ut super precariam memorati antistitis gratiae firmitatis fecissemus preceptum, per quod monasteriolum predictum memoratus Sigrannus abbas tutum et securum, dum advixerit, tenere et possidere cum omni integritate vel supraposito va
Abbreviated transcription (Latin):
agob̃tus rex francorũ uir illu.¬
ster si ea quȩ oportunitatib ec-¬
cłiarũ uł sacerdotum ꝑtinent liben-¬¬
ter prestamꝰ. uł ad effectum ꝑducimꝰ
retributorem dnm ex inde habere con-¬
fidimus. et nob̃ ad mercedem uł sta¬
bilitatẽ regni nr̃i in dĩ nomine ꝑtinere
confidimꝰ. Igit᷑ cõꝑtũ sit omĩbꝰ fidelib¬
stram clem̃tiã. hadoindus cenomannis
de monasterio anisolae quoꝵ missi
rum ad sensũ ⁊ dep̃cationẽ confirma-¬
uerunt dicentes. eo qđ p̃dictũ mona¬
steriolũ anisol& ꝑ citulũ p̃cariȩ fuppli-¬
casset p̃dictus sigrannus abbas ad suũ
supra nominatũ badoindũ ep̃m. in qͦ
etiam monasteriolo domnus karilef¬¬
fus corꝑe requiescit quod ⁊ ipse con¬
struxit. ⁊ in dedicatione aeccłiȩ domno
innocente p̃sate urb̃ ep̃o. ꝑstrum̃ta
cartarũ tradidit qđ etiam in benefici¬¬
um ꝑ p̃cariam iam dictus abbas a¬
su pradicto hadoindo adeptũ habet.
unde ⁊ scriptũ p̃cariarũ nob̃ eorum

Expanded text:
agobertus rex Francorum vir illuster. Si ea quę oportunitatibus aecclesiarum vel sacerdotumpertinent libenter prestamus vel ad effectumperducimus, retributorem Dominum exinde habere confidimus, et nobis ad mercedem vel stabilitatem regni nostri in Dei nomine pertinere con fidimus. Igitur compertum sit omstram clementiam Hadoindus, Cenomannisde monasterio Anisolae, quorum misrum adsensum et deprecationem confirmaverunt dicentes, eo quod predictum monasteriolum Anisolae per titulum precarię supplicasset predictus Sigrannus abbas ad suum supra nominatum Hadoindum episcopum, in quo etiam monasteriolo domnus Karileffus  corpore requiescit, quod et ipse construxit et in dedicatione aecclesię domno Innocente prefate urbis episcopo per strumenta cartarum  tradidit ; quod etiam in beneficium per precariam iamdictus abbas supradicto Hadoindo adeptum habet. Unde et scriptum precariarum nobis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ meũ cum aꝑtum fuerit
uos ꝓsequentib apud quã publica
gesta municipalib faciatis alliga¬
re. et qđ unicuiq ꝑipsũ testam̃tũ
scĩs ciuib uel ꝓpinquis meis seu
fidelib uisus sũ delegasse ur̃a dis-¬
pensatione unusquisq iuxta ipsa
delegatione ꝑcipere ualeat et quic-¬
quid ex inde egeritis gesseritis ra-¬
tum et firmissimum debeat ꝑma-¬
nere. Quod mandatũ manu nr̃a
firmauimꝰ. et petimus muniendũ

Expanded text:
mentum meum, cum apertum fuerit mentum meum, cum apertum fuerit vobis persequentibus apudque publica gestis gesta municipalibus faciatis allegare alligare, et quod unicuique per ipsum testamentum sanctis civibus vel propinquis meis visus seu fidelibus visus sum delegasse, vestra dispensatione unusquisque juxta ipsam delegationem percipere valeat. Et quidquid exinde egeritis, ratum et firmissimum debeat permanere: quod mandatum manu nostra firmavimus, et petimus muniendum.
Abbreviated transcription (Latin):
sita ut a die p̃sente ante fatȩ scãe
basilicȩ domne mariae ꝓnr̃a int̃¬
ad se ꝑtinentes ad ipsã scãm basilicã
ꝓficiat in ꝑpetuum. et si aliquis
exinde epłam quasi a nobis factã
ꝓtulerit. uacua & in anis ꝑ ma-¬
neat. et ita nobis conuenit ut su-¬
perius intimare ut quicũq facta
nr̃a de ꝓpinquis aut de heredib
nr̃is cartam aliquã quãuis bonoꝵ
hominũ manus roborata ut cupi¬
ditas suadet ꝓtulerit uacua et iN¬
anis ꝑmaneat. et illam maledictio-¬
nem ꝑcipiat ut superius ẽ. comp̃-¬
hensum. Uilla fontanas inpago
siluiacinense filius et parens nr̃
bodilo dum superstes fuerit locellũ
illum tempore uitȩ suȩ teneat ac
possideat. In xp̃i nomine hadoin¬
dus et si peccator ep̃c hoc testamen-¬
tum quod ex deuotione fieri rogaui
dulfus sub. ordinante domNo
hadoindo ep̃o hoc testamentũ red¬
ditus scripsit ⁊ subs. Domno mag¬
nificis inxp̃o et scãe aeccłiae filiis
bodilono et audranno hadoindus

Expanded text:
sita, ut a die praesente antefactae sanctae basilicae domnae Mariae pro nostra intead se pertinentibus, ad ipsam sanctam basilicam proficiat in perpetuum. Et si aliquis exinde epistolam quasi a nobis factam protulerit, vacua ac inanis permaneat; et ita nobis convenit ut superius inthimare, ut unicuique facta nostra de propinquis aut haeredibus nostris chartam aliquam, quamvis bonorum hominum manu roboratam, ut cupiditas suadet, protulerit, vacua et inanis permaneat, et illam maledictionem percipiat, ut superius est comprehensum. Villam Fontanas in pago Sylviasinensi filius et parens noster Bodilo, dum superstes fuerit, locellum illum tempore vitae suae teneat ac possideat. In Christi nomine, Hadoindus, etsi peccator, episcopus, hoc testamentum quod ex devotione rogavi fieri rogavi dulphus, ordinante domno Hadouindo episcopo, hoc testamentum redditus, scripsi et subscripsi. Magnificis in Christo, et sanctae Ecclesiae filio Badiloni et Andranno Hadouindus
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ gͥ gens longobardorũ diu infidelita¬
tis suȩ tenebris carere noluisset. et iugũ
dnĩ ferre detrectans eos qͥ fuerant inpug¬
nare decreuisset: italiã uenit nominis
Que gens longe lateq suȩ cedis exten-¬
dens crudelitatem: beneuentanamag-¬
gressa ẽ. expugnare ꝓuinciã Cuius ur-¬¬
bes terre coaeqͣns. monasteria uillasq de¬
populans: ñ minimas xp̃ianorũ strages
dedit. Ques enĩ dnĩcas abouilib exclusas
diuersa cȩde lacerans. ouilia dñi euerte¬¬
bat: ita ut inheremi uastitatẽ loca prius
desiderabilia conuersa uiderent᷑. Vnde
inter cetera facinora sua monasterium
eximii patris benedicti depopulans:
reb omĩb orbatum in habitabile red.¬

Expanded text:
Cum diu gens Langobardorum infidelitatis suae tenebris carere noluisset, et jugum Domini ferre detrectans eos qui ferebant impugnare decrevisset, Italiam venit nominis Quae gens longe lateque suae caedis extendens crudelitatem, Beneventanam aggressa est expugnare provinciam, cujus urbes terrae coaequans, monasteria villasque depopulans, non minimas Christianorum strages dedit. Oves enim Dominicas ab ovilibus exclusas diversa caede lacerans ovilia Domini evertebat, ita ut in eremi vastitatem loca prius desiderabilia conversa viderentur. Unde inter caetera facinora sua monasterium eximii Patris Benedicti depopulans, rebus omnibus inhabitabile redd
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ. ꝑ quã p̃cipimꝰ atq iubemꝰ. ut p̃scrip¬
tũ monasteriolũ sicut memorato abb̃i
a su pranominato uenerabili hadomdo
epõ sibi beneficialio ordine collatũ ẽ.
ita deinceps in eius benefiaria dñati-¬
one ⁊ pr̃aria dictione dieb uitȩ suȩ
absq ulla diminutione ꝑmaneat. et
suprascriptũ censum partib rectorũ eiꝰdẽ
cenomannice sedis absq ulla dilatione
ꝑsoluere studeat. Post eius uͦ discessum
ad eiꝰ ⁊ potestatẽ memorate urbis ceno-¬
mannice matris aeccłie. a qua in benefi-¬
cium illud accepisse dmoscitur: absq ul¬
lius detentione aut contrarietate re-
uertat᷑. Ut reccores eiusdẽ scȩ aeccłie
qͥcqͥd de eo iure eccłiastico disponere
uoluerint: faciant. Et ut haec auctori¬¬
tas firmior habeatur. uel ꝑ temꝑa con-¬
seruetur: manꝰ nr̃e subscriptionib sub¬
ter eam decreuimꝰ roborare.

Expanded text:
 quam precipimus atque iubemus, ut prescriptum monasteriolum, sicut memorato abbati a supranominato venerabili Hadoindo episcopo sibi beneficialio ordine collatum est, ita deinceps in eius beneficiaria dominatione et preraria dictione diebus vitę suę absque ulla diminutione permaneat, et suprascriptum censum partibus rectorum eiusdem Cenomannice sedis absque ulla dilatione persolvere studeat. Post eius vero discessum  ad eius et potestatem  memorate urbis Cenomannice matris aecclesię, a qua in beneficium illud accepisse dinoscitur, absque ullius deten tione aut contrarietate  revenatur, ut  rectores eiusdem sanctę aecclesię quicquid de eo iure eccle siastico disponere voluerint faciant. Et ut haec auctoritas firmior habeatur vel per tempora conser vetur, manus nostre subscriptionibus subter e
Abbreviated transcription (Latin):
colonica lamariaco ante fate scãe basi-¬
licȩ scãe mariae ꝓnr̃a interueniendũ
dructulfo et hoc quod de edeberto cõ-
castra. Similit̃ uilla cõmetas quã de
illustri matrona modenane data nr̃a
pecunia comparauimus cum domib
ȩdificiis. terris. mancipiis. siluis. ac
pascuis basilicȩ illius domne mariȩ
auronianens̃ uico conscribimꝰ. appiaco.
colonia. Simili modo uilla frigida
fonte cum omni integritate uł aspi-¬

Expanded text:
Colonica Cameriaco, antefatae sanctae basilicae sanctae Mariae pro nostra interveniendum Dructulfo, et hoc quod de Edeberto commucastra similiter, et villam Cometas, quam de illustri matrona Modenana, data nostra pecunia, comparavimus, cum domibus, aedificiis, terris, mancipiis, sylvis ac pascuis, basilicae domnae Mariae de Aureonensi vico conscribimus, cum Appiaco colonia. Simili modo villam de Frigido Fonte cum omni integritate, id aspi
Abbreviated transcription (Latin):
& censiui annis singulis ad matrẽ
ciuitatis aeccłam ꝑsoluere uł eiusq
pontificib atq rectorib idẽ. ad lu¬
men aeccłȩ de cera libras .iiii. et ad
opus ep̃i cãbutta una. & subtalares
.ii. et ad opus canonicorũ inibi dõ de-¬
gentiũ buticulas duas paratas ple-¬
nas de uino optimo et incȩna dñi
plenũ modiũ de ouis. et si negligens
aut tardus de ipso censo apparuero¬
fidẽ ex inde faciã et ipsũ monasteri.¬
olũ tempore uitae meae non ꝑdam.
& aliubi nec uendere nec alienare
pontificiũ non habeam nisi subiure
et potestate ac dominatione sanctae
mariae et scõrum martyrum ger¬
uasii et prothasii uł eoꝵ pontificib
atq rectorib ꝑmaneat. & post me-¬
um quoq dõ iubente de hac luce dis-¬
cessum cũ omni re emeliorata uel
supra posita absq ullius iudicis
consignatione aut heredum nr̃orum
contradictione iam dictũ monasterio¬
lum cum omni integritate et ress
ad se ꝑtinentes uł aspicientes uos¬

Expanded text:
matrem civitatis ecclesiam persolvere vel ejusque pontificibus atque rectoribus, id est, ad lumen ecclesiae, de cera libras IIII, et ad opus episcopi cambutta una, et subtalares II, et ad opus canonicorum inibi Deo degentium buticulas duas paratas, plenas de vino optimo, et in coena Domini plenum modium de ovis; et si negligens aut tardus de ipso censo apparuerofidem exinde faciam, et ipsum monasteriolum tempore vitae meae non perdam; et alicubi nec vendere, nec alienare pontificium non habeam, nisi sub jure et potestate ac dominatione sanctae Mariae et sanctorum martyrum Gervasii et Protasii, vel eorum pontificibus atque rectoribus permaneat. Et post meum quoque jubente de hac luce discessum, cum omni re emeliorata vel supraposita, absque ullius judicis consignatione aut heredum nostrorum contradictione, jam dictum monasteriolum cum omni integritate, et res ad se aspicientes
Abbreviated transcription (Latin):
berarius nobis ostendit. dep̃cans
ut abbati suo nomine gundoleno
similit̃ sicut antecessores nr̃i suis an¬¬
tecessorib p̃cepta fecer̃. ita et nos fe-¬
cissemus. Cuius petitionem libenti
animo suscepimus. ⁊ sicut dep̃catꝰ ẽ.
fieri iussimus. ꝓinde hoc auctorita-¬
tis nr̃e p̃ceptũ fieri iussimus. ꝑ qđ
firmiter mandamus. ut sicut p̃dicto
abbati amemorato berario ep̃o p̃di-¬
cto monasteriolo iure beneficiario
datũ ẽ: ita deinceps in eius beneficio
⁊ dñatione seu pr̃aria dieb uitȩ sue
absq ulla minoratione maneat ⁊¬
censum sicut in p̃cariis eorũ continet᷑
ꝑ singulos annos ibbolenꝰ abbas me-¬
morato ep̃o berario suisq successorib
soluat. id÷ ad lum̃ matris ⁊ciuitatis
aeccłiȩ. de cera: lib̃. iiiͬi. ⁊ frĩb canoni

Expanded text:
Berarius nobis ostendit deprecans, Berarius nobis ostendit deprecans, ut abbati suo nomine Gundoleno similiter sicut antecessores nostri suis antecessoribus precepta fecerunt, ita et nos fecissemus. Cuius petitionem libenti animo suscepimus, et sicut deprecatus est fieri iussimus. Proinde hoc auctoritatis nostre preceptum fieri iussimus, per quod firmiter mandamus, ut sicut predicto abbati memorato Berario episcopo predicto monasteriolo iure beneficiario datum est, ita deinceps in eius beneficio et dominatione seu precaria diebus vitę suę absque ulla minoratione maneat, et censum, sicut in precariis eorum continetur, per singulos annos Ibbolenus abbas memorato episcopo Berario suisque successoribus solvat, id est : ad lumen matris et civitatis aecclesię de cera libras IIII or et fratribus canon
Abbreviated transcription (Latin):
agobertus rex francorum
uir illuster si petitionib
seruorũ dĩ assensũ p̃bemus.
ñ solum regiã consuetudinẽ
exercemus sed ad at̾nȩ felicitatis ꝑ¬¬
cipiendũ p̃mium ꝓfuturũ nobis eẽ
confidimus. Igitur omnib fidelib¬
notũ eẽ. uolumus. quia uir uenera¬
bilis cenomannis ciuitatis berarius
ep̃c nr̃am adiit p̃sentiam afferens
strum̃ta nob̃ cartarũ. qualit̃ domnꝰ
carileffus sacerdos atq monachus
in sua parrochia construx̃ qđ dam
monasteriolũ ⁊ suo antecess ore dom¬¬
no innocente ꝑ consensum childeb̃ti
regis tradidit. ⁊ pꝰ ea abeo ꝑcensum
inp̃cariã accepit.⁊ suꝑ ipsam tradi¬¬
tionem uel p̃cariam: suũ p̃ceptum
p̃dictus childebertus rex fecit. et
post ea antecessor suus domnus
domnolus similit̃ gallo monacho
⁊ discipło domno carileffo ⁊ abipso
domnolo ab̃b̃e facto ⁊ ordinato p̃ca-¬
riam fecit. ⁊ suꝑ ipsam p̃cariam
chilpericus rex suum p̃ceptũ fieri
iussit. Hec omnia memoratus ep̃c

Expanded text:
agobertus rex Francorum vir illuster. Si petitionibus servorum Dei assensum prebemus, non solum regiam consuetudinem exercemus, sed ad aeternę felicitatis percipiendum premium profuturum nobis esse confidimus. Igitur omnibus fidelibunotum esse volumus, quia vir venerabilis Cenomannis civitatis, Berarius episcopus, nostram adiit praesentiam, afferens strumenta nobis cartarum, qualiter domnus Karileffus, sacerdos atque monachus, in sua parochia construxit quoddam monasteriolum, et suo antecessore domno Innocente per consensum Childeberti regis tradidit: et postea ab eo per censum in precariam accepit, et super ipsam traditionem vel precariam suum preceptum predictus Childebertus rex fecit, et postea antecessor suus domnus Domnolus similiter Gallo, monacho et discipulo domno Carileffo, et ab ipso Domnolo abbate facto et ordinato, precariam fecit, et super ipsam precariam Chilpericus rex suum preceptum fieri iussit. Haec omnia memoratus episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ curatorib suis magnis uocib benedi¬
xit. Qui locus actenus basilicã reti-¬
Cumq de eodem loco moueri placu-¬
isset. aliud p̃diolũ adierunt mille
quingentis ferme passib amonaste-¬
rio ad quod tendebant distans: uilla
aliquantulum eis quiescere placusset:
obuius eis quidam cecus factus ẽ.
Qui magno impetu ferociter facto:
cur app̃hendit. Quem uir dñi ay¬
gulfus moderata studuit correctio-¬
ne castigare: atq abillicita p̃sũpti-¬
one reuocare. Sed quẽ lumenamis¬
sum contristabat: respondit nullo
modo se posse abeo diuelli loco. nͥ¬
quã pͥmum lumen reciꝑet. Pnun¬¬
ciauitq se tantae fidei ẽẽ: ut qͥcqͥd¬
tur. dnõ ipsis annuente tribuere

Expanded text:
et curatori suo magnis vocibus benediet curatori suo magnis vocibus benedixit. Qui locus hactenus Basilicam retiCumque ab eodem loco moveri placuisset, aliud praediolum adeunt mille quingentis ferme passibus a monasterio quo tendebant distante Novavialiquantulum eis requiescere placuisset, obviam eis quidam caecus factus est, qui magno impetu ferociter facto tur apprehendit. Quem vir Domini Aigulfus moderata studuit correptione castigare, atque ab illicita praesumptione revocare. Sed ille quem lumen amissum contristabat, respondit, nullo modo se posse ab ea divelli nisi quamprimum lumen reciperet; pronuntiavitque se tantae fidei esse, ut quidDomino sibi annuente tribuere