comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hec epła. facite ũ
in laodicentium
eccłia legatur ⁊¬
uob̾ legatur ea
laodicensium est
responsum ques¬
cionib illis. Ex
hoc loco intelligi¬
mus qd̵ gn̾ales sc̃
instructõnes apłi.¬
num ꝓfectum scͥp¬
oli. dicite archip¬
po uide mist̾ium.
i. esto sollicitus
domini. ut illd̃ impleas. ut sicut ꝑ mobedientiã
istoꝵ cessauit. ita ꝑ correctionem accingatur:⁊
nõta ꝙ p̃põitum eoꝵ ꝑ eos ip̃õs ꝯmonet. ut qͥre¬
stinatur. s ad eccl̃iam. Salutõ.q. ut scia
tis missam a me epłam. Salutõ mea manu
pauli. scͥpta ẽ. ⁊ añꝙͣ salutõnem ponat. pre¬
mittit exhortõnem dicens. Memores estote
s̃. quia solam fidem p̃lico. hoc dicit ut ta¬
les se p̃beaut: ꝓ quib ñ egre ferat se pati ui¬
uirias. ł ut similit̾ paciantur. ł ut ꝓ eo orẽt.
łut nec̾ia muistrent. que aũ sit salutõ ostñ¬

Expanded text:
haec Epistola, facite ut et in Laodicensium Ecclesia legatur, evobis legatur ea, Laodicensium est,responsum quaestionibus illis. Ex hoc loco intelligimus quod generales sunt instructiones Apostnum profectum scripolim, dicite Archippo: Vide ministerium, id est esto sollicitus Domini, ut illud impleas, ut sicut per inobedientiam istorum cessavit, ita per correctionem accingatur. Et nota quod praepositum eorum per eos ipsos commonet, ut qui restinatur, sed ad Ecclesiam. Salutatio. Quasi a me missam Epistolam, salutatio mea manu Pauli scripta est. Et antequam salutationem ponat, praemittit exhortationem dicens: Memores estote scilicet quia solam fidem praedico. Hoc dicit ut tales se praebeant, pro quibus non aegre ferat se pati injurias, ut simpliciter patiantur, vel ut pro eo orent ut necessaria ministrent. Quae autem sit salutatio
Abbreviated transcription (Latin):
intentõ apłi i hac epła. pͣuos ⁊ incorrepto
corrig̾e. ⁊ bonos ad ꝑseu̾entiam. alioꝵq cor¬
rectionem cohortari. Modus tał de more suo
salutõnem p̃mictit. qua p̃missa. de bonis
eoꝵ gr̃as agit. cõmemorans non solum fidẽ¬

Expanded text:
intentio Apostoli in hac Epistola pravos et incorrectos corrigere, et bonos ad perectionem cohortari. Modus talis est: De more suo salutationem praemittit: qua praemissa de bonis eorum gratias agit, commemorans non solum fide
Abbreviated transcription (Latin):
s hĩs qui dili. ad¬
uentum eius. mali ti¬
ment aduentum enis
quia ibi dampnandi
sunt. boni u̾o diligũt.
quia ibi saluandi sũt.
instat. festina cito ue.
mͦ non habeo. De¬
mas enim. ꝓpͥum nom̃¬

Expanded text:
 his qui diligunt adventum ejus. Mali timent adventum ejus, quia ibi damnandi sunt; boni vero diligunt, quia ibi salvandi sunt. instat, festina cito venimodo non habeo. Demas enim, proprium nome
Abbreviated transcription (Latin):
enulam quam re¬
liqui t᷑ade ap̃ car¬
pum: ueniens afferte¬
cum. ⁊ libras. quosibi
dimisi. Maxĩe aũ men
branas. ut̃ ibi scͥibam
epłas meas. hec penu
it patͥ pauli: ininsig¬
nea romanis: qñ sus¬
ceptus ẽ in socium. &
curẽ romanũ. Uñ ⁊
paulus se ciuem ro¬
manum appellat. pe¬
nula enim erat uestiᷤ
consularis. qua indue¬
bantur cõsules roma¬
ni ingredientes in cu¬
riam. de qͣ si querit᷑
uñ apło accid̾it: res¬
pondes. romanos cõ¬

Expanded text:
enulam quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, quos ibi dimisi, maxime autem branas, ut ibi scribam Epistolas meas. Haec penula it patri Pauli in insigne a Romanis quando susceptus est in socium et civem Romanum. Unde et Paulus se civem Romanum appellat. Penula enim erat vestis consularis qua induebantur consules Romani ingredientes in curiam. De qua si quaeritur unde Apostolo acciderit, respondeo Romanos
Abbreviated transcription (Latin):
tõ. omĩs enim filius ho¬
minis homo. s nõ omiᷤ¬
homo. filius hominis pͭ
intelligi. Adam enĩ hõ
fuit. s ñ filius hominis.¬
Cum. sic homines dur̃ qui portant eius yma¬
ginem. qui aũ portant ymaginem xͥ:
filii hominũ potus appellantur: ⁊ ille uetus hõ
dr̃: iste nouus homo gͣ hoc loco terrenus ẽ. filiuᷤ
aũ hominis celestis est. ⁊ ille longe se uinctus ẽ
a dõ. hic aũ p̃sens ẽ dõ. ⁊ iõ: illius memor ẽ. tan¬
quam in longin quo poĩti. hunc uisitat: quem
temporalẽ p̃bendo salutem. qua saluas homines

Expanded text:
tio. Omnis enim filius hominis homo, sed non ohomo filius hominis potest intelligi. Adam enim homo fuit, sed non filius hominis. Sic homines dicuntur qui portant ejus imaginem: qui autem portant imaginem Christi, filii hominum potius appellantur, et ille vetus homo dicitur, et iste novus. Homo igitur hoc loco terrenus est, filius autem hominis coelestis est, et ille longe sejunctus est a Deo, hic autem praesens est Deo, et ideo illius memor est tanquam in longinquo positi, hunc visitat quem vtemporalem praebendo salutem qua salvas homines
Abbreviated transcription (Latin):
co. s q̃ hocid̾ testatus est
quil. s. notus. egregus.
ꝓpħarum excellentissi¬
s. noto uobis: sĩ abscon¬
filius ho. ⁊ c̾. Distãt int̾̃¬

Expanded text:
 etiam hoc idem testatus est quis, scilicet notus, egregius, prophetarum excellentissiscilicet noto nobis non abscofilius hominis, etc. Distat int
Abbreviated transcription (Latin):
scĩe ł boni oꝑis habe¬
tis: u ẽ hoc a nob ut
uos putatis qͥ pseu¬
do nob̾ p̃fertis. s a
uob̾ qr dura corda
habetis ad intelligẽ
dum ⁊ cõplendũ.
uobis tãꝙ̃. filiis. &s nos ut noᷤ
dilatamini habun¬
dautia scĩe & uir-¬
tutum ⁊ spe futuri

Expanded text:
vel boni operis habetis, non est hoc a nobis, ut vos putatis, qui nobis pseudo praefertis, sed a vobis, qui pura corda habetis ad intelligendum et complendum. vobis tanquam filiis et vos, ut nos dilatamini, abundantia scientiae et virtutum, et spe futuri
Abbreviated transcription (Latin):
ui fĩ lib̾tate amissa
cum infidelib qui
p̃licant carnales
obseruantias. si iã
suscepistie iugum
legie. nolite ultra
u uullo debetis coĩ¬
care eis. Que enĩ
participatõ ẽ iusti¬
cie cum unquitate:¬

Expanded text:
ibertate amissa, cum his infidelibus qui praedicant carnalos observantias, si jam suscepistis jugum legis, nolite ultra in nullo debetis communicare illis, quae enim participatio est justitiae cum iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
os uos estis templum dĩ. ⁊ idõ
nõ debetis ꝯmunicare his qui sunt cemplũ
diaboli. In his u̾bis ydola ꝓhibet coli q̃ tem¬
plo dĩ sunt inimica. qr ab uno dõ seꝑant. hi
om̃ib mͦis ostendit coĩtatem pseudo eẽ

Expanded text:
Et vos estis templum Dei, et ideo non debetis communicare his qui templum sunt diaboli. In his verbis idola prohibet coli, quae templo Dei sunt inimica, quia ab uno Deo separant. His omnibus modis ostendit communitatem pseudo esse
Abbreviated transcription (Latin):
ħ potestas data ẽ tͥ. et
non ẽ in mundo ad p̾sens qui te
iudicet. S ⁊ si desit ad p̃sens qui
te iudicet effug̾e tñ nidicium
expectat te. ꝙ tu ignoras & cõtempnis. Et hẽ.
tu ꝯtempnis dinicias bonitatis eiꝰ .i. copiosã bo¬
nitatẽ eius. Copiosa ẽ bonitas. dĩ. que multis
pectantib młt̾a bona ministrat: blandiens ut
ad penitentiã attrahat. Et cõtempnis diuicias
patiẽtie .i. copiosam patientiã. dĩ: que tot et
tanta peccantes sustmet. nͨ cito eos punit. Subd̾.

Expanded text:
 potestas data est tibi, non est in mundo, qui te judicet. Sed etsi desit ad praesens qui te judicet, effugere tamen judicium exspectat te. Quod tu ignoras, et ideo contemnis. Et hoc est: Tu contemnis divitias bonitatinitatem ejus. Copiosa est bonitas Dei quae multis peccantibus multa bona ministrat, blandiens ut ad poenitentiam attrahat. Et contemnis divitias patientiae, id est copiosam patientiam Dei, quae tot et tanta peccantes sustinet, nec cito eos punit. Subdit,
Abbreviated transcription (Latin):
guanimitas qͥ alibi sustentõ dr̃ a patientia dif¬
fecre: qr qui infiriatate magis ꝙͣ ꝓposito delin
ꝓcaci m̃te peccantes ñ statim punit. Longua¬
nimitas ẽ qua ꝑ infirmitatẽ. ⁊ ñ delib̾ati aĩ
maliciã peccantes diu portat: expectans ad
tur ad penicentiã ut ds̃ intendit: sadĩpunta¬
tem u̾tit. Quem ut sollicitũ faciat. atq aꝑtiꝰ
reclarguat: additaignoras: qͣi ꝯtempnis dei bo¬

Expanded text:
ganimitas, quae alibi sustentatio dicitur, a patientia differre, quia qui infirmitate magis quam proposito delinqaci mente peccantes non statim punit. Longanimitas est qua per infirmitatem, et non deliberati animi malitiam peccantes diu portat, exspectans adtur ad poenitentiam, ut Deus intendit, sed ad impunitatem vertit. Quem ut sollicitum faciat atque apertius redarguat, addit: Ignoras quare contemnis bo
Abbreviated transcription (Latin):
mato maliuolentie argum̃to ut moneant am¬
extorqueat aliquid ꝙ dicatur ꝯͣ conscientiam
ut uitus in animo ꝑdat. ⁊ foris iuctor accedat.
nemo i. patitur se uinci. licet sciat u̾a ẽẽ que
audit. collatõ gͦ int̃ dĩ seruos eẽ debet ñ alter

Expanded text:
mato malevolentiae argumento, ut moveant aniontentio extorqueat aliquid quod dicatur contra conscientiam, ut intus in animo perdat, et foris victor accedat. Nemo enim patitur se vinci, licet sciat vera esse quae audit. Collatio ergo inter Dei servos esse debet, non alter
Abbreviated transcription (Latin):
mocheum memorat.
s p̃p hereticos quos
p̃uidit futuros: ⁊ ista
negaturos. in quos
eungłio p̃dicando. la¬
tu facias. ego dico
habitꝰ qͣi male ope¬
rans. hic contumeli¬
am notat: que ei ui¬
gerebatur. s u̾bum
dĩ ñ est alli in me. ⁊¬
si corpus. i. licet ego
sim alligatus corpore
gatum. qi ⁊ sermõe
p̃sentes & lict̾is ab¬
sentes docere ñ cessox¬

Expanded text:
motheum memorat, sed propter haereticos quos praevidit futuros et ista negaturos, in quo Evangelio praedicando, latu facias: ego dico habitus, quasi male operans. Hic contumeliam notat quae ei ingerebatur. Sed verbum Dei non est alligatum in me, etsi corpus, id est licet ego sim alligatus corpore, gatum, quia et sermone praesentes et litteris absentes docere non cesso
Abbreviated transcription (Latin):
accipias. qr tu infiR¬
mus es. iõ ego absti¬
neo: qr mͥ de acceptio¬
ne scandalum ẽ. intel¬
lige dico. ꝙ potes. Da
nabitur. ⁊ut legiti¬
me cerces: Me.e.do.¬

Expanded text:
accipias, quia tu infirmus es. Ideo ego abstineo quia mihi de acceptione scandalum est. Intellige dico quod potes. Dabnabitur, et ut legitime certes, memo
Abbreviated transcription (Latin):
mini. ⁊ sustinentes¬
i. martires:: conse¬
quentur salutem.⁊
hoc est ꝙ ait. Nam si
sumus mortui mun¬
do. ł pecc̃is in bapt̾o.¬

Expanded text:
mini, et sustinentest martyres, consequentur salutem. hoc est quod ait: Nam si sumus mortui mundo vel peccatis in baptis
Abbreviated transcription (Latin):
lege utitur legiti¬
me. c̃ intelligens. qr̃
sit data eꝰ ꝯminatio
ne tãꝙͣ pedagogo
ꝑdu citur ad gr̃ã.¬
ꝑ ꝙͣ iustus fiat. Iu¬
stus u̾o ⁊̃ ea legitime¬
utitur: cum eam t̃¬
rendo ĩponit ĩiustiᷤ.
ut cum ipĩs ceꝑit
iolite concupiscẽ¬
cie morib incentiuo ꝓhibitionis. & cumulo

Expanded text:
 legitim intelligens quare sit data, ejus comminatio nquam paedagogo perducitur ad graquam justus fiat. Justus vero etiam ea legitimutitur, cum eam tenendo imponit injustis, um in ipsis coepit inolitae concupiscentiae morbus incen
Abbreviated transcription (Latin):
glorietur. In le¬
remia tñ sic habetur.¬
In hoc gletur qui glo¬
riatur scire &s nosse
t ego cũ
ti sunt ad apłatum.
sapiens cum uenissẽ
quia ueni ad uos. ñ

Expanded text:
glorietur. In Jeremia tamen sic habeturIn hoc glorietur qui gloriatur scire, et nosse Et ego cuti sunt ad apostolatsapiens, cum venissem quia veni ad vo
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s̃. In tantum gͦ donũ dĩ est. in quͣcum
datur eis: quib daturꝰ. ap̃ se ãdĩest: o sine¬
nini decur. quia deus erat pri & filio coet̾¬
nus: añꝙͣ alicui daret᷑. nec qr illi dant os
ipẽ datur: iõ munor est illis. Ita .it. datur
sic̾ dĩ donum: uͥ s̃ soipm det sic deus̾. nõ
n. dici pͭ ñ eẽ sue potestatie. De quo dic

Expanded text:
 dare. In tantum ergo donum Dei est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus, antequam alicui daretur, nec quia illi dant, et ipse datur. Ideo minor est illis. Ita enim datur sicut Dei donum, ut etiam seipsum det sicut Deus. Non enim dici potest non esse suae potestatis, de q
Abbreviated transcription (Latin):
dicere futura.
ut disc̾nat ꝙ au¬
an malo. dicatur. qr¬
⁊̃ diabolus bona se¬
ductorie dic̃. A lii
gen̾a lingͣrũ.¬
diuersis linguis.¬
Ilĩ datur int̾pre.

Expanded text:
dicere futura; ut discernat quod auan malo dicatur, qam diabolus bona seductorie dicit; alii genera linguadiversis linguisalii datur interprdicere futura;
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ inferm fec̾at.
it̾m captiuos fecit
ducuntur. Ipõs itaq homines appellauit
captiuitatem. qr captuu tenebantur sub di¬
abolo. sic̃ nulicia cum dr̃. intelliguntur qui
militant. eand̾ captiuitatẽ a xͦ captiuatam
dicit: ut sit captiuitas felix. possunt onim ho¬
minesad bonum capi. uñ petro dictum ẽ. Ex
ħ iam eris homines capiens. captiuati gͦ dñi:¬
quia capti. Et capti: quia subiugati. sub le¬
ue iugum missi. lib̾ati a pecc̃o: serui fcĩ iustiꝰ¬
tissimum ẽ dñm ihm cũ post resurrectionẽ
ascendiss in celum: dedisse spm̃ scm̃. quo im¬
pleti c̾clentes: loq̃bant᷑ omib lingius. I psõ
tñ ita legitur. accepisti dona in hominib. sic¬

Expanded text:
di et inferni fecerat. Iterum captivos fecit ducuntur. Ipsos itaque homines appellavit tivitatem, quia captivi tenebantur sub diabolo, sicut militia cum dicitur, intelliguntur qui militant. Eamdem captivitatem a Christo captivam dicit, ut sit captivitas felix. Possunt enim homines ad bonum capi. Unde Petro dictum est: Ex hoc jam eris homines capiens . Captivati ergo dicuntur quia capti, quia subjugati, sub leve jugum missi, liberati a peccato, servi facti justittissimum est Dominum Jesum, cum post resurrectionem ascendisset in coelum, dedisse Spiritum sanctum, quo impleti credentes loquebantur omnibus linguis. In Psalmo tamen ita legitur: Accepisti dona in hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
tatur: ut ꝑdat totũ
ꝓfectum. ñ itaq mi¬
rum si ꝯͣ capitale ui¬
cium appõitum sibi
apłe dic̃. mordax epi¬
thema quo tumorcu¬
 Et. raret᷑. Quis gͦ de se securus ẽ: Anomͦ
secͦs agnus egredietur uͥ aries sic ꝑi¬
clitari metuit: Et quis ille stimulus ẽ qui
datꝰ ẽ: angłs sathane .a. angłs malignus:
tis ĩmisit. Sĩabolus aũ uenit ut ad ẽfectum
trahecet. Qs̃ it. ad ħ iusto ñ parebat. ut eius
uirtutem. in infirmitace ꝑfic̾et. dans. colaphi¬
zantem angłm. Diabolus eiũ ñ ħ agebat ne
magnitudine reuelationum paulus excol
ne qui ꝑ eum traclebat inuistos ip̃i sathane.
hõc gͦ remedium datum ẽ apło a dõ. ut temp¬
tationib p̾ssus ñ extollatur. uñ subdit. Nt
bie iucuciendo tͥbsones & dolores. Nain do¬
lore quodam corꝑis tradr̃ uehem̃ter agitat᷑.¬
doloree aũ corpoꝵ plerũ ꝙ ĩmituntur ab an¬
głis sathane. s ħ ñ possunt nͥ ꝑmissi. Sic
iob ꝓbatus est ꝑmissus ad eum ꝓbandum

Expanded text:
tatur ut perdat totum profectum. Non itaque mirum, si contra capitaltium, appositum sibi Apostolus dicit mordax epithima quo tumor curaretur. Quis ergo de se securus est? Quomodo securus agnus egredietur, ubi aries sic periclitari metuit? Ecquis est ille stimulus qui datus est? Angelus Satanae, id est angelus malignus tis immisit. Diabolus autem venit ut ad effectum traheret. Deus autem ad hoc juste non parcebat, ut ejus virtutem in infirmitate perficeret, dans colaphizantem angelum. Diabolus enim non hoc agebat, ne magnitudine revelationum Paulus extollnae, qui per eum tradebat injustos ipsi Satanae. Hoc ergo remedium datum est Apostolo a Deo, ut tentationibus pressus non extollatur. Unde subdit: Uterbiae incutiendo tribulationes et dolores. Nam et dolore quodam corporis trahitur vehementer agitatlores autem corporum plerumque immittuntur ab angelis Satanae, sed hoc non possunt nisi permissi. Sic et Job probatus est; permissus est ad eum probandum
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑlibidinem ut quidam aiunt. Cemptacio
aũ cui ñ ꝯsentitur ũ ẽ peccm̃ s mat̾ia exer¬
cende uirtutis. hoc aũ intellige dictum de
temptatione: que fic ab hoste nõ a carne. q̃
pectm̃ ẽ ueniale: ⁊ si ei sĩ ꝯsentiatur.

Expanded text:
idam aiunt. Tentatio autem cui non consentitur, non est peccatum, sed materia exercendae virtutis. Hoc intellige dictum de tentatione quae fit ab hoste, non a carne: quae peccatum est veniale, si ei non consentiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Hec aũ nos agen
pando głantur ultͣ
gła ad dirigendũ. sub
qua m̃sura & uos es¬
cis uñ subdit. mensu¬
ram dico ꝑtingendi

Expanded text:
Haec autem nos agentpando gloriantur, gula ad dirigendum, sub qua mensura vos estis. Unde subdit: Mensuram, dico, pertingendi
Abbreviated transcription (Latin):
głizare dico in habũ¬
dantia. ẜ nõ in paucis
qua aliena regła. nec
illi qui ultra eos sũt.
de aliquo regimine st̃.
Deiũ exponit quid di¬
xerit in aliena regła
b ñ erat annũciatũ.
ut głam suo labore
quereret. Qui aũ¬

Expanded text:
elizare dico, in abundantia, scilicet non in paucis qua aliena regula. Nec illi qui ultra eos sunt, de alieno regimine sunt. Deinde exponit quid dixerit in aliena regulabus non erat annuntiatum, ut gloriam suo labore quaereret. Qui au
Abbreviated transcription (Latin):
de regimine ꝙ uidet᷑
insipientia. s utinam
sñ in dignatiõe susti¬
dicum quid
qr plus poss głari. ĩ¬

Expanded text:
de regimine quod videt insipientia, sed utinam indignatione sustidicum quid, quia plus possem gloriari
Abbreviated transcription (Latin):
tur religionem. ⁊ his induiꝰ p̃cipe hoc ut nõ sit̃
in deliciis. ⁊ ut sint inrep̃hensibiles. qr̾ nõ s̃ eis
occasio mundi. tantam diligentiam actiũ. b mo¬
rum. Uiduam uult hr̃e ut rep̃hendi ñ possit. amo¬
ta. enim. a spe miuisdane cõu̾sationis: ⁊ corporis cu¬
randi officio: ad dm̃ se contulit ut ꝓbabilẽ agat
uitam. sublatis enim occasionib mundi. que
aditus solent aꝑire peccatis: pͭ bona cõu̾satõ in¬
Si quis aũ¬

Expanded text:
tur religionem. Et his viduis praecipe, hoc ut non sint tur religionem. Et his viduis praecipe, hoc ut non sint in deliciis, et ut sint irreprehensibiles, quia non est eis occasio mundi tantam diligentiam actuum vel morum. Viduam vult habere, ut reprehendi non possit. Amota enim a spe mundanae conversationis et corporis curandi officio, ad Deum se contulit, ut probabilem agat vitam. Sublatis enim occasionibus mundi quae aditus solent aperire peccatis, potest bona conversatio inSi quis au
Abbreviated transcription (Latin):
bet uidõ . ĩ. recipi de¬
bet in eccłia. ⁊ instet
i. instare debet obse¬
crationib. que sunt
p̃ remotione totius
mali. & orationib.
que sunt ꝓ adeptio¬
ne bonoꝵ nocte ac
die. Nam si alit̃ fa¬
cit mortua ẽ. unde
Et hoc p̃cipe. ⁊c̾. uel
ita. Que aũ iudu̾am
filios ł nepotes hñtem
ñ facile amittendam
ad stipendia eccłie do¬
cuit. qr si pie ⁊ sollici¬
te domum suam guber¬
nauit. iustum ẽ ⁊ ne¬
necessaria ei ministrẽt.
Si u̾o desolata ẽ. ⁊ u̾a
uidua ẽ. suscipi debet
in eccłia. Que aũ u̾a
uidua est. nam alia nĩ. ⁊ hoc ẽ ꝙ aĩt. Nam que in
deliciis huius mundi ẽ uiuens coi uita mortua est
in anima. Uiduam talem eẽ debere sigͥc. Ut osten¬
dat se iõ scd̾as nuptias cõcempsisse. ut instaret di¬
scipline dnice. Si enim sub nomine uidue deliciis
ł luxurie uacet uiuensmortua hñda ẽ. quia ge¬
nus inposture ẽ: honorem uidue hre uelle ⁊ non
obsequi dõ. aliud ag̾e: ⁊ aliud ꝓfit̾i. cum ꝓfitea¬

Expanded text:
bet, in Deo, id est recipi debet in Ecclesia. Et instet, id est instare debet obsecrationibus, quae sunt pro remotione totius mali, et orationibus, quae sunt pro adeptione bonorum, nocte ac die. Nam si aliter facit, mortua est. Unde et hoc praecipe, etc. Vel ita, quae autem. Viduam filios vel nepotes habentem non facile admittendam ad stipendia Ecclesiae docuit, quia et si pie et sollicite domum suam gubernaverit, justum est et nenecessaria ministrent. Si vero desolata est et vera vidua, suscipi debet in Ecclesia. Quae autem vidua est, nam alia non. Et hoc est quod ait, Nam quae in deliciis, hujus mundi est, vivens, communi vita mortua est in anima. Viduam talem esse debere significat, ut ostendat se ideo secundas nuptias contempsisse ut instaret disciplinae Dominicae. Si enim sub nomine viduae deliciis vel luxuriae vacet, vivens mortua habenda est, quia genus imposturae est honorem viduae habere velle, et non obsequi Deo, et aliud agere, et aliud profiteri, cum profitea
Abbreviated transcription (Latin):
autem uere
uidua est o
desolata. spe¬
rat in deum
et instat ob¬
secrationib ꝑ
orõib nocte die.
am que ĩ
deliciis est ui¬
uens mortua
est. & hoc pre¬
cipe ut inre¬
p̃hensibiles
sint. Iuidua sit describit: ⁊ hic ẽ diffinitõ u̾e¬
sius cõtempta sꝑat in dõ. Uidens enim se ex i¬
nulla parte hr̃s suffragium toto animo ẽ de¬
uota dõ. de quo solo sꝑat auxilium iute ⁊ sa¬
preire enim debent me¬
rita: ut debitus honor
tribui uideatur. ⁊ mir¬
tuam uicem redd̾e parẽ¬
tib. qui eam aluerũt.
tum est coram dõ:

Expanded text:
autem uere uidua est et desolata, sperauit in deum et instat obsecrationibus et orationibus nocte et die. nam quae in deliciis est, uiuens mortua est. et hoc praecipe, ut inreprehensibiles sint. suis contempta sperat in Deo. Videns enim se ex nulla parte habere suffragium toto animo devota Deo, de quo solo sperat auxilium vitae et saPraeire enim debent merita, ut debitus honor tribui videatur. Et mutuam vicem reddere parentibus, qui eam aluerunt. tum est coram Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
deli det̾ior ẽ:⁊ hoc ẽ qd̾
ait. Si quis aũ nõ ht̃
curam suoꝵ ⁊ maxĩe.
domesticoꝵ. ut sit prẽs
uerbis. quia proximũũ
diligit. ⁊ ẽ detior infi¬

Expanded text:
hoc est quod ait: Si quis autem non habet curam suorum et maxime domesticorum, ut sunt patres, erbis, quia proximum non diligit, et est deterior infi
Abbreviated transcription (Latin):
unde cͥ oportumtas salutis fuit: si ꝓpt̃te. Nõ¬
sunt enim uidei repbati a dõ. ut gentes intra¬
rent. s ipĩ se ipõs reꝓbos fecert spernentes
dei donum. unde ce. occasionẽ dederunt genti¬
b ad salutem. Quã extollentiam repͥmi uult
ut magis saluti cõgandeatur: si infirmitati in¬
sultet᷑. Facile enim decipitur. qui gaudetali¬
enis malis. Gu aũ fide stas. Qĩ ꝙ st̃as. dĩ¬

Expanded text:
Unde tibi, opportunitas salutis fuit non propter sunt reprobati a Deo ut gentes intrarent, sed ipsi seipsos reprobos fecerunt spernentes Dei donum. Unde et occasionem dederunt gentibus ad salutem. Quam extollentiam reprimi vult, ut magis saluti congaudeatur, non infirmitati insultetur. Facile enim decipitur qui gaudet alienis malis. Tu autem fide stas. Quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
s tu ab ea fidem habes.
icis gͦ ogẽntilis fuacti sunt rami:¬
O
tes ł contra eos licet
głari. Dicit genciliᷤ¬
quia causa insercio¬
nis mee repulsi sũt.
qd remoret apłc ita
dicens Dene dicis.
Herum ẽ ꝙ dicis .s. ꝙ

Expanded text:
sed ab ea fidem habes. Dicis ergo, o gentilis, fracti sunt rami,on tes, vel contra eos licet gloriari dicit gentilqui causa insertionis meae repulsi sunt, d removet Apostolus, ita dicens: Bene dicis, verum
Abbreviated transcription (Latin):
gue spelunce sunt q̃
naturales sunt. cauer¬
ne. q̃ aliquo casu fiũt.
dem antiqui fi
nam corporis ⁊ anime
beatitudinem .i. duaᷤ
stolas. ⁊ si singłas. dõ
riu. ⁊ si enim singłaᷤ
acceꝑunt ñ tñ gemi¬
nam stolam habebũt
usq ad ꝯmunẽ resur¬
rectionem. ut omnium
consũmatõ fidelium si

Expanded text:
gue: Speluncae sunt quae naturales sunt, cavernae quae aliquo casu fiunt. dem antiqui fidnam corporis et animae beatitudinem, id est duas stolas etsi singulas, Deo rum. Et si enim singulas acceperunt, non tamen geminam stolam habebunt usque ad communem resurrectionem, ut omnium consummatio fidelium si
Abbreviated transcription (Latin):
s. etate. ł morib ne m¬
crepaũis pro etatis ho¬
nore. ne indigne ferẽs
se a iuniore correctum:
turpe ẽ semori. Sem¬
or tñ stultus ut ait
beatus gregorius ue¬
hement̃ est increpan
affectu dilectionis. ũ
uidentes amoris cau¬
sa se cõmoneri: faci¬
liuis se corrigant. anꝰ
ut matres. ut cũ mit
cut a iuiro ita a mun¬
di amore destitute. ho¬
no. sumptib eccłie suꝰ¬
stentando. ⁊ solatiis
dua ht̃ filios aut nẽ¬
poces pͥmum discat
rege domum suam.
in quo ꝓbabiturutt̃
demum digna sit ui¬
dua eccłie nũcupari.

Expanded text:
etate vel moribus. Ne increpaveris proprietatis honorem, ne indigne ferens se a juniore correctum mturpe est seniori. Senior tamen stultus, ut ait beatus Gregorius, vehementer est increpandaffectu dilectionis, ut videntes amoris causa se commoneri, facilius se corrigant; anus ut matres, ut cum mitcut a viro ita a mundi amore destitutae, honora, sumptibus Ecclesiae sustentando, et solatiis dua habet filios aut nepotes, primum discat regere domum suam, in quo probabitur, ut tunc demum digna sit vidua Ecclesiae nuncupari.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣr iam finem ht ip̃a lex. o si dat uitam. s aug
pecc̃m. & hoc ẽ ꝙ dic̃ sub interrogatione: ⁊ ẽ ordo
homo qͣnco tempore uiuit: iͥ ꝙͣ du statũ ha¬
bet ip̃a lex: Qd̃ ñ debetis ignorare. Eni .i. qͥa
uos scitis legem .s. moysi. erant enĩ roman
de uideis & gentib & egoloquor scientib le¬
gem. in qua ꝙ dico manifestatur. si spũałr

Expanded text:
et ipsa lex, et non dat vitam, sed auget peccatum. Et hoc est quod dicit sub interrogatione, et est ordo homo, quanto tempore vivit, id est quandiu statum habet ipsa lex? quod non debetis ignorare. Enim, id est quia vos scitis legem, scilicet Mosi. Erant enim Romani itis, et ego loquor scientibus legem? in qua quod dico manifestatur, si spiritualiter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obsecramus. Cõ¬
suetudo ẽ apłi. ũ
s uerba duplicet.
o triplicet. unũ
habentia intlłm.
sicut hic rogamꝰ¬
dico. in dño ihu.

Expanded text:
 obsecramus. Consuetudo est Apostoli ut verba duplicet vel triplicet unum habentia intellectum, sicut hic. Rogamdico, in Domino
Abbreviated transcription (Latin):
bonihabueritis. a sp̃n¬
res estis: cõsũmami
mari carne. i. ꝑcar¬
nales obseruantias. a quib nec iusticie iniciñ¬
pot̾at hab̾i. & ita ordinem ꝯfunditis. Ordo

Expanded text:
habueritis a Spirres estis consummamini, mari carne, id nales observantias, a quibus nec initium justitipoterat haberi,
Abbreviated transcription (Latin):
dõꝵ ⁊ ẽ usq ad huc si iam obseruantur illa
o intelligantur ñ mͦ nich obsunt. s s̃ ꝓsunt
si tempori ꝯgruãt. sic̃a moyse & omĩb ꝓpħis
obseruata st̃. & ꝯgͥentia illi ppło. cui adhuc
tał seruitus utił erat: n sub timore custodi¬
ꝙ tetur. nichit. tam pieterret animũ: ꝙͣ sacra¬
m̃tum nõ intellectũ. intlłm u̾o pium gau¬
dium parit. & celebratur lib̾e. si opus ẽ cem¬
li leg̃r̃ & cͤctatur. Omẽ aũ sacͣmentum cum
intlłig̃r ł ad ꝯtemplationẽ u̾itatis ẜad bono
mores refertur. Contẽplatõ u̾itatis in soliꝰ dĩ
dilectõne & cognitione fundata ẽ. boni mores
in dilectione dĩ os proximi. in quib duob to¬
ic stulci

Expanded text:
 est usque adhuc. Si autem observentur illa et intelligantur, non modo nihil obsunt, sed etiam prosunt, si tempori congruant: sicut a Moyse et prophetis observata sunt congruentia illi populo, cui adhuc talis servitus utilis erat, ut sub timore custodiretur. Nihil enim tam praeterret animum quam sacramentum non intellectum; intellectum vero pium gaudium parit, et celebratur libere, si opus est tem et tractatur. Omne autem sacramentum, cum intelligitur, vel ad contemplationem veritatis, vel ad bonos mores refertur. Contemplatio veritatis in solius Dei dilectione et cognitione fundata est. Boni mores in dilectione Dei et proximi. In quibus duobus toic stulti
Abbreviated transcription (Latin):
salus ur̃a ñ daretur uob̾ sp̃c̃ .s. nͥ circũcisis s
fuit datus uob̾: añ ꝙͣ oꝑa legis hab̾etis. Et scien¬
dum ꝙ nc̃ de oꝑib maxe cractat que sunt in
sacm̃tis que ñ sunt nec̾ia uͥ iam. gtã fidi est
biꝑtita it. st̃ oꝑa legis. nam parũ in sacͣmenti
parum in morib accipiunt. Ad sacͣm̃ta ꝑti¬
nent cͥcũcisio salbm. neomenie. sacͥficia:⁊ hꝰmͦi¬

Expanded text:
rcumcisis; sed fuit datus vobis antequam opera legis haberetis. Et sciendum quod nunc de operibus maxime tractat quae sunt in sacramentis, quae non sunt necessaria, ubi jam gratia fidei est. Bipertita enim sunt opera legis. Nam partim in sacramentis, partim in moribus accipiuntur. Ad sacramenta pertinent circumcisio, Sabbatum, neomeniae, sac
Abbreviated transcription (Latin):
ris nõ uidit. quia
nõ color. nec auris au¬
diuit. quia ñ ẽ sonus.
nec in cor hominis as¬
cendit quia ñ est hõ
ritualis qui nouit.
ce est sensus. Oculus
corporeo łauditu ñ pͣ
cognosci. nec eius hois
rõe qui non ẽ spr̃. Nõ¬
enum cognoseitur hoc
rõe euis qui carnalis

Expanded text:
ris non vidit, quia non est color; nec aurdivit, quia non est sonus; nec in cor hominis ascendit, quia non est homo, ritualis qui novit. Et est sensus: Oculus corporeo, vel auditu non cognosci, nec ejus hominis ratione qui non est spiritenim cognoscitur hoc ratione ejus qui carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
terrenim. Qd̾ enim in cor hominis ascendit:
ascendit in cor hominis. de imo est ad hominẽ.
quo aũ ascendit cor hominis sursũ ẽ ab honi¬
ne. Infra gͦ cor homiuis ẽ: ꝙ in cor ascendit.
Supra cor ẽ eternũ: ad quod cor ascendit. ⁊ ħ
ẽ qd̾ deus reseruat bominis. Unde subdit.
ue p̃parauit deus. Nel ñ ascendit inc.h .i.¬

Expanded text:
Quod enim in cor hominis ascendit, ascendit in cor hominis de imo est ad hominem; quo autem ascendit cor hominis, sursum est ab homine. Infra ergo cor hominis est quod in cor ascendit; supra cor est aeternum, ad quod cor ascendit, et hoc est quod Deus reservat bonis. Unde subdit: Quae praeparavit Deus. Vel, non ascendit in
Abbreviated transcription (Latin):
ficiences si districde¬
ag̾etur nob̾cũ. ad ꝓ¬
futurã glori¬
riam. Tribuło nãꝙ
ẽ cum̃ fine. merces¬
sine fine etit. Et ml̾¬
tomaior etitibi gła.¬
qm hic labor. Que
gła &e si nẽ occulta

Expanded text:
ficientes, si districgeretur nobiscum, ad pfuturam gloriam. Tribulatio namque est cum fine, mercessine fine erit, et multo major erit tibi gm hic labor. Quae gloria etsi nunc occulta
Abbreviated transcription (Latin):
cõpatimur .i. ad eius similitudinem patim᷑.
ꝙ ꝑt̾inet ad illd̾ ꝙ supͣdix̾at. si facta carnis
mortificau̾itis. Mortificareaũ facta carns
nemo pocest: uñ erit uita sine molestia cui
necessaria ẽ patiencia. Patim᷑ dico hac inten¬
cione: ut os glificemur.
dico. si cõpatimͦ.¬

Expanded text:
compatimur, id est ad ejus similitudinem patimur, quod pertinet ad illud, quod supradixerat, si facta carnis mortificaveritis. Mortificare autem facta carnis, nemo potest, unde erit vita sine molestia, cui necessaria est patientia. Patimur dico hac intentione, ut glorificemur. Dico si compatimu
Abbreviated transcription (Latin):
diffundi. ñ qua nos ipẽdiligit. s qua nos facit
dilectoies suos sicut iusticia dĩ dr̃. q̃ua nos usti
euis munere efficim᷑. & dñi salus qua nos saluat.
ao fides xͥ qua nos fideles fac̃. Unus gͦ sp̃c ẽ: qui
duos tunoies facit. Quo enĩ cimores insimuano᷑.
unꝰ qui ẽ in ꝑfectã caritate. s. timor castus. Illt̾
qui ñ ẽ in caritate .i. seruilis. in quo qͣmiuis dõ
credatur. ñ tñ in dm̃. Et si bonũ fiat sĩ tñ be¬
dnm. &e honorat patrẽ. Uñde ꝑ malachĩam
dñs ait. di dñssum ubi cimor meus: Si pr̃.
ubi ẽ amor m̃s: Et ẽ serius qui tumet penanr:
s ñ diligit iusticiam. Et quia de tumnorib fit iũ¬
tio. sciendum ẽ p̃ternatalem timorem qui õi¬

Expanded text:
ris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut justitia dicitur Dei, qua nos justi ejus munere efficimur, et Domini salus, qua nos salvat; et fides Christi, qua nos fideles facit. Unus ergo spiritus est qui duos timores facit. Duo enim timores hic insinuantur, unus qui est in perfecta charitate, scilicet timor castus, alter qui non est in charitate, scilicet servilis, in quo quamvis Deo credatur, non tamen in Deum: etsi bonum fiat, tamen non bedominum et honorat patrem. Unde per Malachiam Dominus ait: Si Dominus sum, ubi est timor meus? Si pater, ubi est amor meus? Et est servus qui timet poenam, sed non diligit justitiam. Et quia de timoribus fit mentio, sciendum est praeter naturalem timorem qui omni
Abbreviated transcription (Latin):
in eccłia fit remissio
nere. quia spc scs cõmims ẽ prĩ & filio. am¬
boꝵ ꝙ imio. ꝑ quem fit societas &s unitas qͣ
efficim᷑ uns̃ corpus urici filii dĩ. Nnitas enim
nos cõpaginat: quã fac̃ caritas. Et caritas im̃¬

Expanded text:
in Ecclesia fit remissio nere, quia Spiritus communis est Patri et Filio, amborumque unio, per quem fit societas et unitas, qua efficimur unum corpus unici Filii Dei. Unitas enim nos compaginat, quam facit charitas, et charitas
Abbreviated transcription (Latin):
di partim exhebreis ad quos ꝑtinet ałb̃a. partĩ
ex gentib ad quas ꝑtinet pat̾. quia eccłia ẽ de
uttoq ppłom uno angłari lapide collecta. qui
pastor. Cuii eccłie bomis magist᷑ cõpatiens. in se
forte tꝑ̃e passionis eoꝵ exhumana fragilitatetͥ¬
sticia irrepit. cum eam uinc̾ent. uoluntati sue
s̃ponendo uoluntatem dei. Clegant gͦ ce ñ feu¬
stra duarum linguarũ ũba posuit. id̾ signifi¬
cantia ꝓ pt̃ imiu̾isum ppłm. qui de uideis oe gẽ¬
tib in unitatem fidi uocatus est. Sequitus.

Expanded text:
quos pertinet, Abba, partim ex gentibus, ad quos pertinet, Pater, 40 quia Ecclesia est de utroque populo in uno angulari lapide collecta, qui pastor; cui Ecclesiae bonus magister compatiens in se oforte tempore passionis eorum, ex humana fragilitate tristitia irrepit cum eam vicerint, voluntati suae praeponendo voluntatem Dei. Eleganter ergo, et non frustra duarum linguarum verba posuit, et idem significantia propter universum populum, qui de Judaeis et gentibus in unitatem f
Abbreviated transcription (Latin):
gib. nostñ hedes dĩ dicimur a liñ decedas:
q hieditate ct̾nam nos faui sponsi es sponse spe¬
ramus. quam in futuro possidebimis: non pa¬
tris morte qui mori ñ potest. qui ẽ h̾editas no¬
stm. Nel potest̃ dici ꝙ decedet scd̾m modũ cog¬
nicionis: quo nc̃ cognoscitura nob̾. Nũc enim
ex parte cognoscimus. & ꝑ specłm udemus.
Decedet gͦ ut tc̃ ñ uideatur ꝑ specłm in enig¬
mate sic nt̃: s facie ad faciem. Pocest Idici.¬

Expanded text:
edes Dei dicimur, et si non decedat, quia haereditatem aeternam nos filii sponsi, et sponsae speramus quam in futuro possidebimus, non Patris morte, qui mori non potest, qui est haereditas nostra. Vel potest dici, quod decedet secundum modum cognitionis, quo nunc cognoscitur a nobis. Nunc enim ex parte cognoscimus, et per speculum videmus. Decedet ergo ut tunc non videatur per speculum in aenigmate sicut nunc, sed facie ad faciem. Potest eti
Abbreviated transcription (Latin):
ad homines in etr̃ã uitam regenerandos os
non est deus. Inmo u̾e ẽ deus uerus. quia u̾i
dei m̃bra templum eius st̃. ⁊ utiq subiectũ ẽtẽ¬
plũilli cꝰ ẽ cemplum. Quomͦ gͦ rex nõ est cꝰ tem¬
plum. ẽ que menbra sunt regis. Quomͦ s̃ nõ
ꝯsidet prĩ & filio qui repleint filium. qui ⁊̃
m̃bra filii suam possidet domũ: Dem̃ cũ de pa¬
cre ꝓcełat quomͦ cũ patre ñ sedet: Cum ipã ses¬
sio nͭ sit utiq cogitanda carnałr & cũ ⁊̃ de m̃briᷤ¬

Expanded text:
ad homines in aeternam vitam regenerandos; et non est eis Deus, imo vero est Deus verus, quia vera Dei membra templum ejus sunt, et utique subjectum est templum illi cujus est templum. Quomodo ergo rex non est cujus templum est, quae membra sunt regis? Quomodo etiam non considet Patri et Filio qui replevit Filium, qui etiam membra Filii suam possidet domum? Deinde cum de Patre procedat, quomodo cum Patre non sedet? Cum ipsa sessio non sit utique cogitanda carnaliter, et cum eti
Abbreviated transcription (Latin):
cemplum lĩ
saluus erit ꝑignem
qui a fũclamento ñ
discedit. S si quis uł
do. ł homo ei assentiẽ¬
do. templum dĩ ꝙ uoes
estis molau̾it in se uł¬
in aliis̾ uolens subu̾¬

Expanded text:
templum Dei salvus erit per qui a fundamento non discedit; sed si quis, do, vel homo ei assentiedo, templum Dei, quod vos estis, violaverit in sin aliis volens sub
Abbreviated transcription (Latin):
dico in mist̾io .i. expo¬
nendo misti̾a uet̾is .t.¬
in quib xp̃e significa¬
tur. ut in hostia abel.
ciant pseudo. quia ñ
in uerbis s in iurtute¬
est. non humana rõ¬
ne cõprehensibilis ẽ
s spc̃ efficacia credibi¬
bilis. qm sapĩam de

Expanded text:
dico, in mysterio, id est exponendo mysteria Veteris Tin quibus Christus significatur, ut in hostia Abel, ciant pseudo quia non in verbis, sed in virtuteest; non humana ratione comprehensibilis, itus efficacia credibilis. Quam sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
& filius dĩ crucifixus est. ꝓpt̾ hanc aũ unica¬
tem ꝑfone ñ solum filium hominis descẽdis¬
se de celo s ÷ dixit eẽ in celo cum loqueretͦ ĩ c̾ra¬

Expanded text:
et Filius Dei crucifixus est; propter hanc ergo unitatem personae non solum Filium hominis dixit descendisse de coelo, sed esse dixit in coelo, cum loqueretur sup
Abbreviated transcription (Latin):
discẽdñte uita. sic passus ẽ ñ ꝑeunte pocentia.
Nlemo aufert aiãm eius ab eo. quia pocestatẽ
ht̃ ponendi cͦ p̾ocestatẽ sumendi. Coce hẽs auc¬
torem oꝑis. ponet aiam suam. Ecce hẽs opus
auc̃toris. c. ut gn̾alicer ꝯcludam: Quociẽs
in carne xͤͦ aliquid patitur opus auctoris ẽ.
quia enum pocestate sua ñ alio cogente ꝑpeti¬
tur.ip̃e auctor ẽ oꝑis. Non gͦ ad mariam loca¬
li motu uerbi diuinitas uenit. s ineffabilipo¬
tentio sue plenitudine ñ pͥuata nec dimisit
patrem xp̃e cum uenit in uirginem. uͥq cotꝰ
ubiq ꝑfectus. Uno gͥ eodẽꝙ cempore totus
erat in inferno totus in celo. Nere mortuus. u̾e
uiuus. in quo & mortem susceptio mortalitatiᷤ
excepit & uitam diuinitas nõ ꝑdidit. Mortem

Expanded text:
discedente vita, sicut passus est non pereunte potentia. discedente vita, sicut passus est non pereunte potentia. Nemo aufert animam ejus ab eo, quia potestatem habet ponendi, et potestatem sumendi. Ecce habes auctorem operis, ponet animam suam; ecce habes opus auctoritatis, et ut generaliter concludam, quoties in carne Christus aliquid patitur, opus auctoris est, quia enim potestate sua non alio cogente perpetitur. Ipse auctor est operis. Non ergo ad Mariam locali motu verbi divinitatis venit, sed ineffabili potentiae suae plenitudine non privata; nec dimisit Patrem Christus cum venit in Virginem. Ubique totus, ubique perfectus. Uno igitur eodemque tempore totus erat in inferno, totus in coelo, vere mortuus, vere vivus, in quo et mortem susceptio mortalitatis excepi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ suggessissent cru¬
cifigi. quia ñ sugge¬
ret illum diabolus
crucifigi. ꝑ quẽ se uis
pi. quoꝵ quidam cognouert̃
tib dic̃ petrus. Scio frẽs quia ꝑ ignoranciã ħ
gessistis. isti ñ cognoscebant illum eẽ: qui ĩ
lege ꝓmissus erat eis. maiores u̾out principes sac̾¬
dotum scbe ⁊ pharisci cognouerũt ipm̃ esse
quiũ lege ꝓmissus erat s deum ec̃ ł filium dĩ
nescierunt. ⁊ iõ de utrisq sic accipi p̾. Si cog¬
nouissent. ł minores illum eẽ messiam in lege
ꝓmissum. ł maiores illum dm̃ eẽ uel dei filium:
est᷑ Absit. ut sic xp̃e senserit mortem: ut qui
in se est uita uitam ꝑdid̾it. Si enim hoc ita
ess uite fons aruissz. Sensit gͥ mortem parti¬
cipatione humani affectus: quem spontesus¬
ceꝑat. non nature sue ꝑdidit potentiam: per
quã cuncta uiuificat. sic in sepulcꝰ carnem su¬
am ꝯmoriendo ñ deseruit. sicut in ut̾o uir-¬
ginis ꝯnascendo formauit. Mortuus ẽ gͦ non

Expanded text:
n suggessissent cifigi, quia non suggereret eum diabolus crucifigi, per quem jus pi, quorum quidam cognoverunttibus dicit Petrus: Scio, fratres, quia per ignorantiam id gessistis . Isti non cognoscebant illum esse qui in lege promissus erat eis. Majores vero, ut principes sacerdotum, Scribae et Pharisaei cognoverunt ipsum esse qui in lege promissus erat; sed Deum esse, vel Filium Dei nescierunt. Et ideo de utrisque sic potest accipi: si cognovissent, vel minores illum esse Messiam in lege promissum, vel majores illum Deum esse, vel Dei Filium,  Absit ut sic Christus senserit mortem, ut quantum in se est vita, vitam perdiderit. Si enim hoc ita esset, vitae fons aruisset. Sensit igitur mortem participatione humani affectus, quem sponte susceperat; non naturae suae perdidit potentiam, per quam cuncta vivificat. Sic in sepulcro carnem suam commoriendo non deseruit, sicut in utero virginis cum nascendo formavit. Mortuus est ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
ipã ẽ sapĩa. quam nemo principũ huius scłi
nouit. qd̵ iñ apparet.
nouissent demones
sapiãm dei de redep̃-¬
tione humani geñis

Expanded text:
ipsa est sapientia, quam nemo principum hujus saecunovit. Quod inde apparet: novissent daemones sapientiam Dei, de redeione humani generis
Abbreviated transcription (Latin):
ues dm̃ fcm̃ hoiẽm intellexerunt. qnͣtomagis
homines. Non gͥillum alit̾ scierunt demoneᷤ
qͣm scierunt principes. Sciẽbant enim ipm eẽ
qui ꝓmissus erat in lege. non tñ inist̾ium eius
ꝙ filius dei erat & ab et̾no neq sciebant sacra¬
mentum ĩcarnationis. passionis & redemptio¬
nis. Qd̃ gͦ in euungłio clamant᷑ demones. Qłd
nob̾ ⁊ tͣ iħu fili dei: magis ex susceptione qmͣ
susceptio que deuns hominem faceret: & ho¬
quid dicatur. prudens & diligñs & pius lector¬

Expanded text:
um hominem non intellexerunt, quanto magis homines? Non igitur illum aliter scierunt daemones, quam scierunt principes. Sciebant enim ipsum esse qui promissus erat in lege, non tamen mysterium ejus quod Filius Dei erat, et ab aeterno; neque sciebant sacramentum incarnationis, passionis et redemptionis. Quod ergo in Evangelio clamant daemones: Quid nobis et tibi, Jesu Fili Dei magis ex suspicione quam esusceptio quae Deum hominem faceret, et hoquid dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Et ego fui
ap̃ uos in infir¬
mitate & intri¬
bulatione o ci¬
more animi.i.
in anxio animo.
& tremore corpo¬
mo meus qui pͥ¬
uatim fiebat. o
p̃dacatio mea q̃
fiebat ui coĩ. nõ
fuit in ꝑsuasibi¬
lib uerb huma¬
ne sapie. quia
os si ꝑsuasibilia
fuerint u̾ba mea
fuit in ostensioẽ
stñdi me habere
in miraculis faci¬
endis. idõ ita fe
Q. inter
uos incapaces:
simplicit locuti
sumus. Sapiãm
autẽ que est de
secretis dĩ. loqui¬
mur uit ꝑfectos.

Expanded text:
ait, et ego fui apud vos in infirmitate, id est in tribulatione, et timore animi, id est anxio animo; et tremore multo corpomo meus, qui privatim fiebat, et praedicatio mea, quae fiebat in communi, non fuit in persuasibilibus verbis humanae sapientiae. Quia etsi persuasibilia fuerint verba mea, fuit in ostensione stendi me habere in miraculis faciendis. Ideo ita fe Inter vos incapaces simpliciter locuti sumus, sapientiam autem, quae est de secretis Dei, loquimur inter perfectos.
Abbreviated transcription (Latin):
geñ.xi. cie lud̾et cum ysaac indignata sit
sarra. uidit puerossimł ludentes: ⁊ dixit.
sice ⁊c̾. Quid ẽ h: quid enim mali fecat is¬
mael puero ysaac qr ludebat cum illo: s il¬
la lusio: illusio erat. illa lusio deceptionem
ris ad minorem illusio ẽ & deceptõ. sciens
faẽ. sic̾ & mͦ plus ꝑsecuntur qui nos illudẽ¬
do seducunt. & sicut sarra intellexit ludũ
illum: ita ⁊ eccł̃ia intelligit ludum istum
ꝑsecutionem. s quid dicit sarra: sice an.

Expanded text:
gyptiae luderet cum Isaac indignata sit Sara, vidit pueros simul ludentes; et dixit: ejice, etc. Quid est hoc? Quid enim mali fecerat Ismael puero Isaac, quia ludebat cum illo? Sed illa lusio illusio erat, illa lusio deceptionem ris ad minorem illusio est et deceptio, quia sciens facit. Sic et modo plus persequuntur qui nos illudendo seducunt. Et sicut Sara intellexit lusum illum, ita et Ecclesia intelligit lusum istum persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
hoc utiq ꝙ dixi fa¬
ciam. nam & mauiᷤᷤ
liber eem̃ ex
m̾itis obnoxius. fe.¬
utͣ cõmodis omĩum¬
seruirem. Ser̃u̾um
omĩum se fcm̃ dic̃.¬

Expanded text:
Hoc utique quod dixi faciam; nam et majus liber essem meritis obnoxius, feut commodis omniuservirem. Servum omnium se f
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑet. quia tẽ ñ lib̾e
cedem habeo si ex dilectioẽ ita facio ut pociꝰ
patiar penuriã ꝙͣ abutar potestate. ꝙ utiꝙ
fac̾em̃ si sumpcuosũ credñtib euungłium
eẽ inoportune exigendo ł indiscrete accipiẽ¬
Do monstrarem. uũ force ħ ꝯting̾e̾t ꝙ puta.¬

Expanded text:
ciperet, quia tunc non libere s: Mercedem habeo, si ex dilectione ita facio, ut potius patiar penuriam, quam abutar potestate: quod utique facerem, si sumptuosum credentibus Evangelium esse importune exigendo, vel indiscrete accipiendo monstrarem. Unde forte hoc contingeret, qu
Abbreviated transcription (Latin):
i. u̾acem. ita hec habe¬
at. ut po. sĩt uita. o
scĩa. exhor. scientes ĩ
doctri. sua. & redargu
simi quippe nob̾ contͣ¬
dicunt loquendo. s ml¬
ti male uiuendo. Quis
enim audet aꝑtissime
loquendo ccͣdic̾e u̾ita¬
ti: Non contradicũt
ques redar¬
guere magnum opus
est gͣndis sarcina cli¬

Expanded text:
acem. Ita haec habeat, ut potens sit vita et scientia exhortari scientes in doctrina sana, et redarguesimi quippe nobis contradicunt loquendo, sed multi male vivendo. Quis enim audet apertissime loquendo contradicere veritati? Non contradicunt quos redarguere magnum opus grandis sarcina, cli
Abbreviated transcription (Latin):
cisse ostendit. Eccłia .it. corinchioꝵ. uariis er̃¬
rorib fluctuabat. Aliqui .Nt. fauebant apłis
qui cum dño fuerunt in carne. paulum de¬
formantes: quia cũ dño ñ fu̾it de quo egimꝰ
Alii fauebãt pseudo apłis a quib ꝯpoĩtis u̾¬
b̾ ead̾ audiẽbant q̃ ab apło ͣ quos loqr̃.a. ñ¬

Expanded text:
cisse ostendit. Ecclesia enim Corinthiorum variis erroribus fluctuabat. Aliqui enim favebant apostolis qui cum Domino fuerunt in carne, Paulum deformantes, quia cum Domino non fuerit, de quo egimus. Alii favebant pseudoapostolis, a quibus compositis verbis eadem audiebant quae ab Apostolo contra
Abbreviated transcription (Latin):
gue sum. s tñ ñ sum
ponebant u̾ba. quos p̃ferebant cori¬
chii. cã accurati sermonis cum in religione
ius sermoĩs nec̾ia sit. ñ sonꝰ uocis. Imꝑitꝰ it.
sermone ñ ẽ reus ap̃ dm̃. s qui ñ ht̃ sciãm dĩ.

Expanded text:
guae sum, sed tamen non sum bant verba quos praeferebant Corinthii causa accurati sermonis, cum in religione vis sermonis necessaria sit, non sonus vocis. Imperitus enim sermone non est reus apud Deum, sed qui non
Abbreviated transcription (Latin):
q. ego suadeo uos ad¬
bonum. Ds̃ aũ. qui ap¬
tare pͭ. qr dator ẽ pa¬
q̃uietent qͥ eduxit de
de sepulchro. qui locꝰ¬

Expanded text:
 Ego suadeo vos adbonum. Deus autem, qui aptare potest quia dator est paquietent, qui eduxit de de sepulcro: qui loc
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sunt: peccare. sic̃ hic qui sub lege ẽ: in
diminuitis. & qr in xp̃o peccatis.:
lio sacrificata edere.
incip̃ ipẽ edere ñ il¬
la conscĩa qͣ ille ꝑi¬
cie causa. sciens ni¬
chil eẽ ydolum. s iste
putat illic ẽẽ num̃.
cum uidet frem ꝑi¬
tum illic ed̾e. nec hor¬
rere. ⁊ ita ꝑibit in fir
comed̾e putans sub
quem saluandum
ita grauiter peccas.
sunt. Cum̃ .it. cari¬
tatis ñ emuli st̃ qua

Expanded text:
ti sunt peccare. Sicut hic qui sub lege est, in diminuitis. Et quia in Christo peccatis, lio sacrificata edere incipit et ipse edere, non illa conscientia qua ille peritiae causa sciens nihil esse idolum, sed esse putat illic unum, cum videt fratrem peritum illic edere, nec horrere; et ita peribit infirmucomedere, putans sub quem salvandum ita graviter peccas. sunt. Cum enim charitatis non aemuli sunt, qua
Abbreviated transcription (Latin):
s uidece ue for.
hec licentia urã
fiat offendicłm
infirmis in fide
qui nesciunt ad¬
huc ydolum ni-¬

Expanded text:
 videte ne forte haec licentia vestra fiat offendiculum infirmis in fide, qui nesciunt adhuc idolum ni
Abbreviated transcription (Latin):
tem eius libenter accepit. ñ gͦ peccauerunt: qui
illum crucifixerunt. s ñ ita est: quia iniusteiꝰ¬
tum occiderunt. qui pat̾s & sua uoluntate oc¬
cisus ⁊ oblatus ẽ. sicut ⁊ iudas quid ht̃ nͥ pecca¬
tum intradendo xp̃m: nͥ tam̃ se trad̾et xͦ: nõ¬
iste nr̃e redemptionis. iõ ille ĩpie deliquit. hͥ mi

Expanded text:
tem ejus libenter accepit. Non ergo peccaverunt qui illum crucifixerunt. Sed non est ita, quia injuste justum occiderunt, qui in Patris et sua voluntate occisus oblatus est, sicut et Judas quid habet nisi peccatum in tradendo Christum? nisi tamen se traderet Chrisiste nostrae redemptionis. Ideo ille impie deliquit, hic mi
Abbreviated transcription (Latin):
a uito os omĩs ĩmundicia
s. incõtinentia ꝑtinens
ad libidinem quocũq
bis ꝓbabilis. sic̃ decet
scõs aut turpitudo. ut
in osculis.: &s in ample¬
xib. Acit stultiloqui¬
um ut blanda u̾ba.
aut scurilitas. que a
stultis curialitas dr̃.i.¬
iocłaritas. que risum
solet mouere. que ad
rem .i. ad utilitatem
ñ ꝑtinet: quamuis s¬
magno labore agatur.
s mag̾ nominetur u
debent illa nominari.
oc enuim scitote.
intelligentes. ꝙ scͥptu¬

Expanded text:
a viro, et omnis immunditia, scilicet incontinentia pertinens ad libidinem quocunquebis probabilis, sicut decet sanctos, aut turpitudo, ut in osculis et in amplexibus, aut stultiloquium, ut plana verba, aut scurrilitas, quae a stultis curialitas diocularitas quae solet risum movere, quae ad rem, id est ad utilitatem, non pertinet, quamvis magno labore agatur. Sed magis nominetur in debent illa nominari. Hoc enim scitote intelligentes quod Scriptu