comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usq deorsum. Homo uero
illesus inuentũs ẽ:tam.
modice et sũmatim perstri¬
cta cute ut iux insuperficie
uestigium appareret:. Stabat
homo incolumis quẽ securis
prostrauerat: intuentibus et
stupentibus qui circũstabant.
Unde et facti alacriores: pro¬
intiores exinde ad opus inuen¬
ti sunt. Et hoc iitiũ signo¬
rum malachie. Porro ora¬
torium intra paucos dies con¬
summatum est. de lignis q̃dẽ
leuigatis sed apte firmiterq
contertũ: opus scoticum sati
pulchrũ. Et exinde seruitur
deo in eo sicut in diebus an-¬
tiquis: simili quidẽ deuotio¬
ne et si non pari numero.
Prefuit malachias loco illi
tempore aliꝙͣͣtor patre ymaro
ita constituenti: ipse rector
ipse regula fratrũ. E egebãt
in uita eius quomodo cõmier¬
sarẽtur: et ipse ante illos p̾i¬
bat in iusticia et sanctitate
corã deo. Nisi l quod preter
iustituta cõmunia. multa
singulariter faciebat : in qͥb
potius preibat om̃s: et alioꝵ
nemo illũ poterat ad tam ar¬

Expanded text:
usque deorsum: homo vero illaesus inventus est, tam modice et summatim perstricta cute, ut vix in superficie vestigium appareret. Stabat homo incolumis, quem securis prostraverat, intuentibus et stupentibus qui circumstabant. Unde et facti alacriores, promptiores exinde ad opus inventi sunt. Et hoc initium signorum Malachiae. Porro oratorium intra paucos dies consummatum est de lignis quidem laevigatis, sed apte firmiterque contextum, opus Scoticum, pulchrum satis. Et exinde servitur Deo in eo, sicut in diebus antiquis; simili quidem devotione, etsi non pari numero. Praefuit Malachias loco illi tempore aliquanto, patre Imario ita constituente, ipse rector, ipse regula fratrum. Legebant in vita ejus quomodo conversarentur, et ipse ante illos praeibat in justitia et sanctitate coram Deo: nisi quod praeter instituta communia, multa singulariter faciebat, in quibus potius praeibat omnes, et aliorum nemo illum poterat ad tam ar
Abbreviated transcription (Latin):
rũ requiẽ spñi suo: ñ quã tu¬
lerat liceret restituere grãm.
Et stans suꝑ cã. tota nocte
laborabat in gemitu suo ÷ &.¬
ꝓ oleo scõ largo imbre lacri¬
marũ perfũdens mortuã:
incẽ illi unctionis quã pote¬
rat exibebat. Ipse qͣdẽ sic. Ad
orate.Itaq ĩpsalmis illi. ills
in lacrimus. nostẽ duxere ꝑ¬
iugilẽ. Et mane facto. exau¬
diu̾it dñs scm suũ. quia sp̃s
dni erat postulãs ꝓ eo: q̃ po¬
stulat pro scĩs gemitibr ĩenat¬
rabilibus. Q̾d plura:. Ape
euigilãt. fricans sͥ manibus
frõtẽ u. tunpora suꝑ lectũ se exi¬
git: &. agnito masachia incli¬
nãs de uote salutat eũ. Et
uerso luctu ĩ gaudiũ stupor
apprehẽdit om̃s: &. qui uider̃t
q. q̃ audiert. Sed x. malachi¬
as grãs agens bñdixit dũm.
Et uuxit eã nichilominꝰ. sci¬
ens ĩ hoc sacramẽto remitti
cõualuit ÷ &. uuẽs ĩcolunus
festaretur ĩea: ꝑacta pnĩa¬

Expanded text:
rum requiem spiritui suo, nisi, quam turum requiem spiritui suo, nisi, quam tulerat, liceret restituere gratiam. Et stans super eam, tota nocte laborabat in gemitu suo: et pro oleo sancto, largo imbre lacrymarum 681 perfundens mortuam, vicem illi unctionis, quam poterat exhibebat. Ipse quidem sic; ad orate. » Itaque in psalmis illi, ille in lacrymis, noctem duxere pervigilem. Et mane facto, exaudivit Dominus sanctum suum, quia spiritus Domini erat postulans pro eo, qui postulat pro sanctis gemitibus inenarrabilibus. Quid plura? aperievigilant, fricans sibi manibus frontem et tempora, super lectum se erigit, et agnito Malachia, inclinans devote salutat eum. Et verso luctu in gaudium, stupor apprehendit omnes, et qui viderunt, et qui audierunt. Sed et Malachias gratias agens, benedixit Dominum. Et unxit eam nihilominus, sciens in hoc Sacramento remitti convaluit; et vivens incolumis festaretur in ea, peracta p
Abbreviated transcription (Latin):
monasterii. Enius uxor
cũ ĩfirmaret᷑ ad mortẽ:
rogatꝰ malachias ait de¬
scẽderet p̾usqͣ moreretur.
infirmã uncturus oleo:
descedit ꝙ intrauit ad eã.
Quo iuso exultat illa: spe
aĩata salutis. Et cũ paret
ungere eã: iusũ ẽ om̃nib
differẽdũ potiꝰ usq mane. Erat
enĩ uespera. Acq̃euit malachi¬
as: x. data bñdictione super
egrã exunt cũ his q̃ secũ erãt.
At uero pͦt modicũ lubito cla¬
mor fr̃s est. plãctus & strepitꝰ
multꝰ per totã domũ: siquidem
ĩsonuit ꝙ mortua eẽt. Accur¬
rit malachias tumłtu audito.
q. secuti sũt eñ discipuli eiꝰ. Et
accedẽs ad lectũ ut certe cõꝑit
expirasse: cõsternatus ẽ animo
sibi imputãs ꝙ frandata grã
sacramẽti obierit. Et eleuatis
in celũ manib obsetro dñe ĩ¬
quit ĩsipienter egi ÷ ego ego pe¬
itaui q̃ distuli: nõ ista q̃ uolu¬
it. Hec dicens cõtestatus ẽ. in
audic̃tia oũm nlłam se rece¬
pturũ ꝯsolatione. nullã datu¬

Expanded text:
us uxor cum infirmaretur ad mortem, rogatus Malachias ut descenderet, priusquam moreretur, infirmam uncturus oleo. Descendit, et intravit ad eam: quo viso, exsultat illa, spe animata salutis. Et cum pararet ungere eam, visum est omnibus differendum potius usque mane. Erat enim vespera. Acquievit Malachias, et data benedictione super aegram, exivit cum his qui secum erant. At vero post modicum subito clamor factus est, planctus et strepitus multus per totam domum; siquidem insonuit quod mortua esset. Accurrit Malachias tumultu audito, et secuti sunt eum discipuli ejus. Et accendens ad lectum, ut certo comperit exspirasse, consternatus est animo, sibi imputans, quod fraudata gratia Sacramenti obierit. Et elevatis in coelum manibus, « Obsecro, Domine, inquit, insipienter egi. Ego, ego peccavi, qui distuli; non ista, quae voluit. » Haec dicens, contestatus est in audientia omnium, nullam se recepturum consolationem, nullam datu
Abbreviated transcription (Latin):
nebras Meus ex deo est: ⁊ scio
que in illo donata ft̃ m Inde
mes: inde qͦq illa eo securior qͦ
secretior gła mea : teftimoniũ
cõscientie mee Nul horũ michi
tutũ sub principe mũdi Deĩde
habeo thesaurũ hũc in fictili
uase Uerendũ ne ĩpĩguat et
frãgat᷑: ⁊effũdat᷑ oleũ leticie
quod porto Et qͥdẽ nõ ĩpingere
inter saxa ⁊ scopulos distorte
⁊ ãfractuose uie ⁊ uite hꝰ diffici¬
limũ Itane in momẽto. ꝑdam
simul om̃s quibꝰ ab initio p̃¬
uẽtus sũ benedictiones dulce¬
dinis: Resigno potius illi a
quo ft̃: et me ꝑiter Et ego
em̃ ipsius Perdo ipsam̃ ad
tẽpus aĩam meã: ne ꝑdã inet̾¬
nũ Et qd̾ sũ. ⁊ q̃ habeo oĩa. ubi
mͥ eque salua: uti ĩ manu aut¬
toris: Qs ita ad seruãdũ sol¬
licitus. ad retinẽdũ ꝓotẽs : ad
restituẽdũ fidelis : Seruabit tu¬
to: restituet opportune Sine
retractatione. me do ad serui

Expanded text:
nebras. Meus ex Deo est, et scio quae in illo donata sunt mihi. mes, inde quoque illa eo securior, quo secretior, gloria mea est, testimonium conscientiae meae. Nil horum mihi tutum sub principe mundi. Deinde habeo thesaurum hunc in fictili vase. Verendum ne impingat et frangatur, et effundatur oleum laetitiae quod porto. Et quidem non impingere inter saxa et scopulos distortae et anfractuosae viae et vitae hujus difficillimum. Itane momento perdam simul omnes, quibus ab initio praeventus sum, benedictiones dulcedinis? Resigno illi potius, a quo sunt, et me pariter. Et ego enim ipsius. Perdo ipsam ad tempus animam meam, ne perdam in aeternum. Et quod sum, et quae habeo omnia, ubi mihi aeque salva, uti in manu Auctoris? Quis ita ad servandum sollicitus, ad retinendum potens, ad restituendum fidelis? Servabit tuto, restituet opportune. Sine retractatione me do ad servi
Abbreviated transcription (Latin):
ad disciplinã: spurros ad
re pagam. Non decimas¬
dare. non primitias non
legituma inire cõiigiar
non facere cõfessiones: pe¬
nitentias nec qui peteret nec
qui daret penitus inueniri.
¶Nuustri altaris pauci ad¬
modũ erant. Sed enĩ quid

Expanded text:
ad disciplinam, spurcos ad ad disciplinam, spurcos ad re pagani. Non decimas, non primitias dare, non legitima inire conjugia, non facere confessiones; poenitentias nec qui peteret, nec qui daret, penitus inveniri. Ministri altaris pauci admodum erant. Sed enim quid
Abbreviated transcription (Latin):
Et nunc ut audiuimus pre¬
est cuidam monasterio sito
in partibus scotie: et hoc no¬
iuissimũ omniũ que ille fũ¬
dauit. Pro huismodi au¬
gescebati in dies et opimo
et congregatio malachie:
et grande ei nom̃ẽ intus et
foris: non tamen regrãdius
Nempe ibi demorabatur etiã
factus ep̃s: quod locus ẽ uici¬
nus ciuitati. Uacabat tunt
carat: malachia nolente assẽ¬
tire. siquidem ipsum elegerãt
Persistentibus tamẽ illis tã¬
Dem aliqn cessit: acredente ad
ium faciendã mandato ma¬
gistri sui nec nõ et metro¬
politani. Tricesimo ferme
etatis sue anno malachias
consecratus episcapus intro¬
ducitur connereth: hoc enĩ
nomen ciuitatis. Cum autẽ
cepisset pro officio suo agere:
tunt intellerit homo dei non
ad homines se sed ad bestias
destinatũ. Nusqͣ eñĩ adhuc
talis expertus fuerat in quã¬
tacũq barbarie. Nunqͣr
repperat sic proteruos ad
mores : sic ferales ad ritu ᷤͬ
sic ad fidem impios:. ad le¬
ges barbaros ⁊ ceruicosos

Expanded text:
Et nunc, ut audivimus, praeest cuidam monasterio, sito in partibus Scotiae: et hoc novissimum omnium quae ille fundavit. Pro hujusmodi augescebat in dies et opinio, et congregatio Malachiae, et grande ei nomen intus et foris, non tamen re grandius. Nempe ibi demorabatur etiam factus episcopus, quod locus esset vicinus civitati. CAPUT carat, Malachia nolente assentire, siquidem ipsum elegerant. Persistentibus tamen illis, tandem aliquando cessit, accedente ad vim faciendam 666 mandato magistri sui, necnon et metropolitani. Tricesimo ferme aetatis suae anno Malachias consecratus episcopus introducitur Connereth: hoc enim nomen civitatis. Cum autem coepisset pro officio suo agere, tunc intellexit homo Dei, non ad homines se, sed ad bestias destinatum. Nusquam adhuc tales expertus fuerat in quantacunque barbarie: nusquam repererat sic protervos ad mores, sic ferales ad ritus, sic ad fidem impios, ad leges barbaros, cervicosos
Abbreviated transcription (Latin):
des sñ dubio ꝑficietur: ꝑfectum
uidebũt młti. Tu uero quia ñ
eris. attẽdito t ne in pecto tuo
moriaris. Ita ẽ: ille mortuns ẽ.
ꝙ. opus cõpletũ ẽ sed ille ñ iudit

Expanded text:
des, sine dubio perficietur; perfectum videbunt multi. Tu vero quia non eris: attendito tibi, ne in peccato tuo moriaris. » Ita est: ille mortuus est, et opus completum est; sed ille non vidit
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ.Presumebat autẽ de
illo utiq uirotali : x. detali
assũpto ꝓfessione. Magis
uero ꝙ sue clarenallis sp̃alis
silius extitisset: nec timeri
apd̃ illũ se ullã sustinere diffi¬
cultatẽ. Itaq cõuocatur ep̃i:
cõaliũ cogitur ÷ trastata tri¬
duo q̃ tẽꝑi ĩmuneret: die qͣrto
aperitur cõsiliũ de pallio reqͥ¬
rendo. Placet: sed si ꝑ alium
req̃ratur. Tamẽ quia breuior
uia. ⁊ ob hoc tolerabilior pere¬
grinatio underetur: nõ fuit q̃
eiꝰ obuiare p̃sumeret cõsilio .s.
uolũtati. Et malachias soluto
cõcilio: arripit iter. Prolecũt
eũ qui cõuenerãt fr̃s ułq ad
litus. nõ młti tñ: ip̃o nimitũ
ꝓhibr̃te̾. Ad quẽ unus illorũ

Expanded text:
sus est. Praesumebat autem de sus est. Praesumebat autem de illo, utique viro tali, et de tali assumpto professione: magis vero, quod suae Clarae-Vallis specialis filius exstitisset, nec timeret apud illum se ullam sustinere difficultatem. Itaque convocantur episcopi, concilium cogitur; tractata triduo, quae tempori imminerent - die quarto aperitur consilium de pallio requirendo. Placet, sed si per alium requiratur. Tamen quia brevior via, et ob hoc tolerabilior peregrinatio videretur, non fuit qui ejus obviare praesumeret consilio et voluntati. 688 Et Malachias, soluto concilio, arripit iter. Prosequuntur eum, qui convenerant fratres, usque ad littus, non multi tamen, ipso nimirum prohibente. Ad quem unus
Abbreviated transcription (Latin):
in loco si optio detur.
&. nõ respõdẽt. Instãtib ilł:
resurgere possim. Dicebat
autẽ scm patriciũ. Si pere¬
grinari oportet .&. ita ꝑmit¬
t̾it d̃s : clarãuallẽ delegi.
N̾ equisitus itẽ de tẽꝑe: diẽ
respõdit sollẽpnẽ omiñ de¬
fũctorũ. Si simplex uotum
putatur: ĩpletũ ẽ. Si ꝓpħia:
ne iota p̾feriit. Sicut au¬
duumus. ita uidimꝰ: de lo¬
co pariter ꝙ de die. Dicamꝰ
breuiter: quo ordine istd̃
quaue occasione ꝓuencrit.
Egre satis ferebat hyber¬
nam usq ad huc pallio caru¬
isse ÷ utpote emulator satra¬
mẽtorũ: quorũ ne uno quo¬
lib gentẽ suã uellet omino
fraudari. Et recordatus sibi
a paꝑa ĩnocẽtio fuisse ꝓmissũ.
unde magis tristari. ꝙͣ dũ ad¬
huc ille suꝑfuit. ñ fuit mis¬
sũ pro eo. Et nactus ostasio¬
nẽ ꝙ papa eugenius sũmã
regiminis teneret .c. eo tẽpis
usq ĩ frãtiam appropiasse
nũciaretur: oportunitatẽ
requiredi se ĩuenisse gaui¬

Expanded text:
in loco, si optio detur, et non respondet. Instantibus illis: resurgere possim. » Dicebat autem sanctum Patricium. « Si peregrinari oportet, et ita permittit Deus, Claram-Vallem delegi. » Requisitus item de tempore, diem respondit solemnem omnium defunctorum. Si simplex votum putatur, impletum est; si prophetia, ne iota praeteriit. Sicut audivimus, sic vidimus de loco pariter, et de die. Dicamus breviter, quo ordine istud, quave occasione provenerit. Aegre satis ferebat, Hiberniam usque adhuc pallio caruisse, utpote aemulator sacramentorum: quorum ne uno quolibet gentem suam vellet omnino fraudari. Et recordatus sibi a papa Innocentio fuisse promissum; inde magis tristari, quod dum adhuc ille superfuit, non fuit missum pro eo. Et nactus occasionem, quod papa Eugenius summam regiminis teneret, et eo temporis usque in Franciam appropiasse nuntiaretur, opportunitatem requirendi se invenisse gavi
Abbreviated transcription (Latin):
uisu: & sanauit eã. Nã ubi
aqua cui bñdixit aspsa sũt
ulcerũ loca: dolorẽ nõ sensit.
Die uero scquẽti: uir ulce¬
ra apparebãt. Abiens inde.
ad mare uenit: sed negatur
trãsitus. Causa ni falsor fu¬
it. orta simultas q̃dã intex
sũmũ põtificẽ &. regẽ ãglie:
ꝙ rex nescio qd mali suspisa¬
retur de bono illo hoĩe si trasi¬
re sinebat. Quod qͥdẽ ĩpedim̃e¬
tũ .u. si fuit cõtrariũ malachie
uolũtati: sed nõ ugto. Do¬
lebat differri a desiderio suo:
nesciẽs magis ꝑ hoc ĩple-¬
tũ iri. Nã si incõtinẽti tra¬
sisset : oportebat trãlire etiã
clarãuallẽ: ut sũmũ põti¬
ficẽ seq̃retur. Iam enĩ abi¬
erat:÷. erat rome aut. ꝓpe¬

Expanded text:
visu; et sanavit eam. Nam ubi visu; et sanavit eam. Nam ubi aqua, cui benedixit, aspersa sunt ulcerum loca, dolorem non sensit. Die vero sequenti vix ulcera apparebant. Abiens inde, ad mare venit; sed negatur transitus. Causa, ni fallor, fuit orta simultas quaedam inter summum pontificem et regem Angliae, quod rex nescio quid mali suspicaretur de bono illo homine, si transire sinebat. Quod quidem impedimentum, etsi fuit contrarium Malachiae voluntati, sed non voto. Dolebat differri a desiderio suo, nesciens magis per hoc impletum iri. Nam si incontinenti transisset, oportebat transire etiam Claram-Vallem, ut summum Pontificem sequeretur. Jam enim abierat, et erat Romae, aut p
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o portu ĩ quadã sua eccł̃ia
ꝑnoctauit. Et letus grãs e¬
git diuine cõsilio ꝓuidẽtie:
quo factũ ẽ. ut iã fecerit sa¬
tis ꝓ sua ꝓmissioẽ. Mlane
uero ĩtrans nauẽ: ip̃a die
ꝓspero cursu trasfretauit.
&. uenit ĩ scotiã. Sie tercia
ꝑuenit ad locũ q̃ uiride sta¬
gnũ dicitur: qũe fecerat p̃¬
parare ut ibi statueret abba¬
tiã. Et relicto illic de filus
cõuẽtu .s. abbate : nã sem̃
adhoc eos adduxerat: ua¬
ledicẽs eis ꝓfectus ẽ. Et cũ
trãsiret. otcuxxit ei rex da¬
uid: a quo susceptus tum
gaudio. & retẽtus ꝑ ãquot
dies. mł̾taq oꝑatus placiła
deo : ĩchoatũ repetit itex.
Et ꝑtrassiẽs scotiã. ĩ ip̃o in¬
trortu ãglie diu̾tit ad ecle¬
siã gisiburnẽsẽ ÷ ubi habi¬
tabãt uiri religiosi. cano¬
nicã ducẽtes uitã: ab ãti¬
quo familiares ei. pro sua
religiositate &. honestate
ibi adducta ẽ ad eñ puella
patiens morbũ quẽ cacrũ
uulgo appellãt. ip̃o horrẽdũ

Expanded text:
quadam sua ecclesia pernoctavit. Et laetus, gratias egit divinae consilio providentiae, quo factum est ut jam fecerit satis pro sua promissione. Mane vero intrans navem, ipsa die prospero cursu transfretavit, et venit in Scotiam. Die tertia pervenit ad locum qui Viride-Stagnum dicitur: quem fecerat praeparari, ut ibi statueret abbatiam. Et relicto illic de filiis conventu et abbate nam secum ad hoc ipsum eos adduxerat, valedicens eis, profectus est. 69. Et cum transiret, occurrit ei rex David, a quo susceptus est cum gaudio, et retentus per aliquot dies: multaque operatus placita Deo, inchoatum repetit iter. siens Scotiam, in ipso introitu Angliae divertit ad ecclesiam Gisiburnensem, ubi habitant viri religiosi, canonicam ducentes vitam, ab antiquo familiares ei pro sua religione et honestate. Ibi adducta est ad eum mulier patiens morbum, quem cancrum vulgo appellant, ipso horrendum
Abbreviated transcription (Latin):
eo tũc erãt reor neminẽ ẽe
q̃ nesciat. Nec dicta sint
pauca qͥdẽ de plurib: s mł¬
ta ꝓ tẽꝑe. Non enĩ hec sig¬
norũ temꝑa scd̃m illud:
ẽ ꝓph̃a. Unde satis apparet
malachias meus qͣtus ĩ
meritis fuit ̃ q̃ tã młtus
ĩ signis extitit. &. ĩ raritate
tãta. Quo enĩ antiquorũ
genere miracłorũ. mala¬
chias ñ claruit: Si bene
adu̾timus pauca illa que
dicta sũt: ñ ꝓphia defuit
illi ÷ ñ reuelatio: ñ ultio
impiorũ: ñ gr̃a sanitatũ : ñ
mutatio mc̃tiũ: ñ deniq mor¬
tuorũ suscitatio. Per omĩa
bñdictus d̾s qͥ sic amauit ꝓ
ornauit cũ ÷ qui x magnifi¬
cauit cũ ĩ cõspectu regũ .&.
dedit ei coronã głe. Amor ꝓ¬
batur ĩ meritis: ornatus
signis : magnificatio ĩ ulto¬
nẽ ĩimucorũ: głificatio in
p̾miorũ rrtributõe. Habos
diligẽs lector ĩ malachia ĩ es¬
q̃d mireris: habes .s. qͥd uni¬
teris: nũc iã qͥd ł ex his spr¬

Expanded text:
eo tunc erant, reor neminem esse eo tunc erant, reor neminem esse qui nesciat. 66. Haec dicta sunt, pauca quidem de pluribus, sed multa pro tempore. Non enim signorum test propheta . Unde satis apparet, Malachias meus quantus in meritis fuit, qui tam multus in signis exstitit, et in raritate tanta. Quo enim antiquorum genere miraculorum Malachias non claruit? Si bene advertimus pauca ipsa quae dicta sunt, non prophetia defuit illi, non revelatio, non ultio impiorum, non gratia sanitatum, non mutatio mentium, non denique mortuorum suscitatio. Per omnia benedictus Deus, qui sic amavit et ornavit eum: qui et magnificavit eum in conspectu regum, et dedit illi coronam gloriae. Amor probatur in meritis, ornatus in signis, magnificatio in ultione inimicorum, glorificatio in praemiorum retributione. Habes, diligens lector, in Malachia quid mireris, habes et quid imiteris
Abbreviated transcription (Latin):
puit diaconus ⁊ &. pauẽs tũ
ꝓ luminiᷤᷤ. tũ ꝓ uolucris no¬
uitate. ꝙ illa sit rara auis
ĩterra. cecidit suꝑfaciẽ suã.
.&. uix palpitãs sese erigere
ausus ẽ. uel qñ officii sui ne¬
cessitas postulauit. Post
missa scorsũ cõuẽtus ama¬
lachia ÷ sub pericło uite iubef
nullatenꝰ secretũ ꝓdere quid
uidisset: quo adumeret ip̃e.
Aliꝙͣdo cũ in ardinacha ẽẽt.
cũ quodã coep̃o suo de nocte
surgens cepit memorras scõ¬
rũ q̃ in cimiterio sc̃i patricii
młte sũt: orãdo lustrare. Et
ecce unũ de altarib: subito
ardere cõspiciũt. AAmbo enĩ
uider̃t uisionẽ hãs magnã:
.s. ãbo mirati sũt. At mala¬
chias ĩtelligẽs signũ ẽẽ mag¬
ni meriti illiꝰ uel illorũ quoꝵ¬
flãnus. expãsis brachuis sa-¬
crã ãplexatꝰ ẽ arã. Quid ibi
fecerit. qͥd ue senserit nemo
qui sciat: sed ꝙ amplius so¬
lito celesti igne succẽsus ex
illo igne exierit. fratrũ q̃ cũ

Expanded text:
puit 687 diaconus; et pavens tum puit 687 diaconus; et pavens tum pro luminis, tum pro volucris novitate, quod illa sit rara avis in terra, cecidit super faciem suam, et vix palpitans, sese erigere ausus est, vel quando officii sui necessitas postulavit. Post Missam seorsum conventus a Malachia, sub periculo vitae jubetur nullatenus secretum prodere quod vidisset, quoad viveret ipse. Aliquando cum in Ardmacha esset cum quodam coepiscopo suo, de nocte surgens, coepit memorias sanctorum, quae in coemeterio Sancti-Patricii multae sunt, orando lustrare: et ecce unum de altaribus subito ardere conspiciunt. Ambo enim viderunt visionem hanc magnam, et ambo mirati sunt. At Malachias intelligens signum esse magni meriti illius, vel illorum, quflammis, expansis brachiis sacram amplexatus est aram. Quid ibi fecerit, quidve senserit, nemo qui sciat: sed quod amplius solito, coelesti igne succensus ex illo igne exierit, fratrum qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
isse. ¶lõ solũ autẽ: s &. ĩ eo qd̃
subiũcturi sumus.
¶m sacramẽta offerret .x.
appropiasset ei diaconus factu¬
rus aqͥd ꝓ officio suo. ĩturtus
eũ sacerdos ĩgemuit: qd̃ sen¬
sisset penes eũ latere quod ñ
cõueniret. Peracto saccificio.
secreto ꝑcũctatus de cõsciẽtia
sua÷ confessus ẽ x ñ negauit:
illusũ s̾ͥ per somniũ nocte ip̃a.
Cui ĩiũgẽs penitẽtiã÷ ñ debu¬
eras ĩqͥt hodie ministrasse.
 uerecũde te subtrahere sacri
.s. deferre tãtis tãq diuinis
nusteriis: ut hac humilita¬
te purgatus. digniꝰ exinde
ministrares. Item alia uiss
sacrificãte illo s. orãte hora
sacrifici. ea qͥdẽ sc̃itate x. puri¬
tate cordis qua solitus erat:
astãti diacono iusa ẽ colũba
untrare ꝑ fenestrã. ĩ clarita¬
te magna. E a saterdos ꝑfũ¬
ditur totus: ea subobscurior
basilica tota refulget. Colũ¬
ba uero aliquãdi circũuo¬
litãs. tãdẽ residet suꝑ crutẽ
ante faciẽ sacerdotis. Obłtu¬

Expanded text:
isse; non solum autem, sed et in eo, quod subjuncturi sumus. 65. Cum Sacramenta offerret, et appropiasset ei diaconus, facturus aliquid pro officio suo, intuitus eum sacerdos, ingemuit, quod sensisset penes illum latere quod non conveniret. Peracto sacrificio, secreto percunctatus de conscientia sua, confessus est, et non negavit illusum sibi per somnium nocte ipsa. Cui injungens poenitentiam: « Non debueras, » inquit, « hodie ministrasse; sed verecunde te subtrahere sacris, et deferre tantis tamque divinis mysteriis, ut hac humilitate purgatus, dignius exinde ministrares. » Item alia vice sacrificante illo, et orante hora sacrificii, ea quidem sanctitate et puritate cordis, qua solitus erat, astanti diacono visa est columba intrare per fenestram in claritate magna. Ea sacerdos perfunditur totus, ea subobscurior basilica tota refulget. Columba vero aliquandiu circumvolitans, tandem residet super crucem ante faciem sacerdotis. Obstu
Abbreviated transcription (Latin):
hyberniã ĩcolumẽ ren̾surũ.
Instare .&. cetexi om̃s. Tũs ille
parũpex deliberãs. penitere p̾¬
mo ꝙ se alligasset: qua exi¬
ret ñ ĩueniens. Angustie ũ¬
diq. dũ nl occurreret ab al¬
terutro tuctũ ꝑicło: uoti in¬
delicet aut ꝓmilli. Uisũ ẽ.
tãdẽ id potius elegẽdũ qd̃ in
presentiarũ plus urget: re¬
liquũ suꝑne cõmitẽdũ dispo¬
sitiomi. Annuit. tristis qdẽ:
s magis illos noluit cõtris¬
fare. Et spõdẽs eis ut uolũt:
ascẽdit nauẽ. Et cũ iã fere
mediũ iter equoreũ ꝑegissẽt.

Expanded text:
Hiberniam incolumem reversurum. Hiberniam incolumem reversurum. » Instare et caeteri omnes. Tum ille parumper deliberans, poenitere primo quod se alligasset, qua exiret non inveniens. Augustiae undique, dum nil occurreret ab alterutro tutum periculo, voti videlicet, aut promissi. Visum est tandem id potius eligendum, quod in praesentiarum plus urgeret, reliquum supernae committendum dispositioni. Annuit tristis quidem; sed magis illos noluit contristare: et spondens eis, ut volunt, ascendit navem. Et cum jam fere medium iter aequoreum peregis
Abbreviated transcription (Latin):
pene cotidiana uexatione me
deseris nõ ignoras: nes fers
opem misertus mei. Si dignuᷤ
ego qͥpatiar: fr̃s qd pectauerũt.
qͣ uix diẽ noctẽue ullã a tã la¬
boriosa cura .x. sustodia mei.
feriatã habere sinĩtur: Mis
u̾bis .&. lacrimis filu. flebat eĩ:
paterna uiscera cõcussa sũt: x.
aiplexatus ẽ. eũ blãdiẽdo. Imprs¬
ssoq pectori eiꝰ signo crucis:
certus esto ĩqͥt te erusmodi nil
passurũ: dones redeã. Erat au¬
tẽ epilentuꝰ .s. sadebat frequẽt:
ita ut ĩterdũ ñ semel. sed sepiᷤ
paterrtur. ĩ die. Hoc iã ꝑ sex
annos morbo horrido labora¬
bat: s ad u̾bũ malachie ꝑfecte
cõualuit: Ab illa hora nistale
lachias d̾einceps rediturus ñ
ẽ. In ip̃o asce̾su nauis accedũt
duo ex his q̃ illi familiarius
adherebãt: audẽtes .x. petẽtes
ãqͥd ab eo. Q bu̾ ille. Qd mil¬
tis:õ dicimus ĩquiũt: nisi
spõdeas te daturũ. Spondet.
Et illi. Uolumꝰ nobis certo
ꝓmitti ⁊ tua dignatiõe: te in

Expanded text:
pene quotidiana vexatione me deseris, non ignoras, nec fers opem misertus mei! Si ego dignus qui patiar, fratres quid peccaverunt, qui vix diem, noctemve ullam a tam laboriosa cura et custodia mei feriatam habere sinuntur? » His verbis et lacrymis filii flebat enim paterna viscera concussa sunt, et amplexatus est eum blandiendo, impressoque pectori ejus signo crucis: « Certus esto, » inquit, « te ejusmodi nil passurum, donec redeam. » Erat autem epilepticus, et cadebat frequenter, ita ut interdum non semel, sed saepius pateretur in die. Hoc jam per sex annos morbo horrido laborabat: sed ad verbum Malachiae perfecte convaluit. Ab illa hora nil talelachias deinceps rediturus non est. 68. In ipso ascensu navis accedunt duo ex his, qui illi familiarius adhaerebant, audentes et petentes aliquid ab eo. Quibus ille: « Quid vultis? Non dicimus, » inquiunt, « nisi spondeas te daturum. » Spondet. Et illi: « Volumus nobis certo promitti a tua dignatione, te in
Abbreviated transcription (Latin):
tiebãt . Inde anxiꝰ dubiusq qͥd
ageret: cepit ĩtexorãdũ uehe¬
mẽter ĩquirere qͥd nã forct
uolũtas dei. Et die qͣdã de ma
regrediẽs. cũ iã loco appropi¬
aret ꝓsperit eminus : s. ecce
oratoriũ apparuit magnũ:
lapideũ ꝙ. pulchrũ ualde. Et
ĩtuẽs diligẽter. sitũ. formã.
.x. cõpositionẽ. cũ fiducia arri¬
pit cpus: p̾us q̃dẽ indicata
uisione semorib frĩb pau¬
sis tñ. Sane totũ qd̃ attẽte
notauit de loco s. modo &. q̃

Expanded text:
ebant. Inde anxius dubiusque quid ageret, coepit inter orandum vehementer inquirere, quaenam foret voluntas Dei. Et die quadam de via regrediens, cum jam loco appropiaret, prospexit eminus: et ecce oratorium apparuit magnum lapideum, et pulchrum valde. Et intuens diligenter situm, formam et compositionem, cum fiducia arripit opus, prius quidem indicata visione senioribus fratribus, paucis tamen. Sane totum, quod attente notavit de
Abbreviated transcription (Latin):
Trãseñte illo ꝑ ꝙͣdã ciitate
q. młtitudiẽ magna cõcurrẽ¬
te ad eũ: sasu uidit iuuenẽ
inter alios uidẽdi se curiosũ.
Ascẽderat lapidẽ.&. stãs super
sũmos articulos extẽto collo
ocłis .s. animo ĩtendẽs ĩ eũ:
quẽdã illi de nouo zacheũ ex¬
bibebat. Mes latuit malachi¬
illũ uenisse in spũ s. u̾tute ⁊a¬
chei. Dissimulauit tũc tñ:
lasitusq ꝑtrãsiit. Ceterũ ĩ ho¬
spitio nocte ip̃a narrauit fr̃ib
quomodo illũ uidisset: &. quid
preuidisset de illo. Die autẽ
tercia: en ille cũ uiro qͦdã nobi¬
li dño suo. Qui apperiẽs uotũ
.s. desideriũ inuenis rogabał
ut a se cõmẽdatũ reciꝑe digna¬
retur: s. habere de cetero inter
tuos. Et malachias agnosces
cõmẽdauit hõ cõmẽdet᷑. Appre¬
hesũq manu sua tradidit albe¬
ti cõgano nr̃o s. ille frĩb. Ipse
uero nuenis adhuc nn fallor
uiuẽs. primus cõu̾sus laicus
suriẽsis monasterii: testimoniũ

Expanded text:
e illo per quamdam civitatem, et multitudine magna concurrente ad eum, casu vidit juvenem inter alios videndi se curiosum. Ascenderat lapidem, et stans super summos articulos, extento collo, oculis et animo intendens in eum, quemdam illi de novo Zacchaeum exhibebat. Nec latuit Malachiillum venisse in spiritu et virtute Zacchaei . Dissimulavit tunc tamen, tacitusque pertransiit. Caeterum in hospitio nocte ipsa narravit fratribus quomodo illum vidisset, et quid praevidisset de illo. Die autem tertia, en ille cum viro quodam nobili, domino suo: qui aperiens votum et desiderium juvenis, rogabat, ut a se commendatum recipere dignaretur, et habere de caetero inter suos. Et Malachias agnoscens commendavit, homo commendet. » Apprehensumque manu sua tradidit abbati Congano nostro, et ille fratribus. Ipse vero juvenis, adhuc ni fallor vivens primus Conversus laicus Suriensis monasterii, testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
estuabat quis nã digg¬
mor ad hoc apus siu̾e
utilior uideretur. Et
diligẽter intuitus sin¬
gulõs ⁊ tu inquit o edanc
sis enĩ uocabatur unus.
suscipe onus. Illo cũctã¬
te & flente ⁊ ne tuneas
ait. tu enĩ m̃ a dño desig¬
natus es: quia anulũ
aureũ quo despõsãdꝰ es

Expanded text:
estuabat, quisnam dignior ad hoc opus, sive utilior videretur. Et diligenter intuitus singulos: « Tu, » inquit, « o Edane » sic enim vocabatur unus, « suscipe onus. » Illo cunctante, et flente: « Ne timeas, » ait, « Tu enim mihi a Domino designatus es, quia annulum aureum, quo desponsandus es
Abbreviated transcription (Latin):
ad quod uenerat: s affĩts
qua uenerat desiderio cla¬
reuallis. Nõ autẽ opti-¬
nuit: quod uir apłicꝰ lu¬
cris potius uberiorib occu¬
pãdũ decerneret. Nes tñ

Expanded text:
ad quod venerat, sed affectus quo venerat desiderio Clarae-Vallis. Non autem obtinuit, quod virum Apostolicus lucris potius uberioribus occupandum decerneret. Nec t
Abbreviated transcription (Latin):
quã forte repperiẽs sola
homo barbarus accẽsꝰ
libidine & sui nunie
cõpos: ixruit rabiosus
in eã. Cõuersa illa &

Expanded text:
quam forte reperiens solam homo barbarus, accensus libidine, et sui minime compos, irruit rabiosus in eam. Conversa illa
Abbreviated transcription (Latin):
mos pessimus moleuerat.
quoriundam diabolita am¬
bitione potentũ: scdem scãm
obtentum iri hereditaria
succeslione. Ner enim patie¬
bantur episcopari: nisi qui essc̃t
de tribu et familia sua. Nec
parum processerat execranda
successio: decursis iam in has
malicia quasi generationi¬
bus quindecim. Et cousq
firmauerat sibi ius prauum
ĩmo omni morte pumendã
iniuriam generatio mala
et adultera: ut et si interdũ
defecissent clerici de sangui¬
ne illo. sed episcopi numqͣ.
Deniq iam octo extiterãt
ante celsum uiri uxorati
et absq ordinibus: littera¬
ti tãtum. Inde tota illa per
uniuersam hyberniã de qͣ¬
multa superius diximus
dissolutio ecclesiastice disci¬
pline: censure eneruatio.

Expanded text:
mos pessimus inoleverat quorumdam diabolica ambitione potentum, sedem sanctam obtentum iri haereditaria successione. Nec enim patiebantur episcopari, nisi qui essent de tribu et familia sua. Nec parum processerat exsecranda successio, decursis jam in hac malitia quasi generationibus quindecim. Et eousque firmaverat sibi jus pravum, imo omni morte puniendam injuriam, generatio mala et adultera, ut etsi interdum defecissent clerici de sanguine illo, sed episcopi nunquam. Denique jam octo extiterant ante Celsum viri uxorati, et absque ordinibus, litterati tamen. Inde tota illa per universam Hiberniam, de qua superius diximus, dissolutio ecclesiasticae disciplinae, censurae enervatio
Abbreviated transcription (Latin):
potestas deo. aut uolũtas passo
⁊ tãta passo ꝓ pcc̃oribus desit:
si tũ sollicite ĩueĩam: digne ut
oportet. et imitari exẽpla.⁊ uene¬
rari miracula: doct̾ne qͦq non
existamꝰ ĩcreduli. ⁊ passioĩb nõ
luit: totũ salutiferũ. totũq ne¬
tessariũ fuit: nec minꝰ ꝓfuit in¬
firmitas qͣ ⁊ maiestas : qr ⁊ si
ex deitatis potẽtia pcti iugũ iubẽ¬
do submouit: ex carnis tñ ĩfir-¬
mitate mortis iura moriẽdo
cõcussit Unde pulcre apłs ait

Expanded text:
potestas Deo, aut voluntas passo, et tanta passo pro peccatoribus desit: si tamen solliciti inveniamur digne, ut oportet, et imitari exempla, et venerari miracula; doctrinae quoque non existamus increduli, et passionibus non luit, totum salutiferum, totumque necessarium fuit, nec minus profuit infirmitas quam majestas: quia etsi ex deitatis potentia peccati jugum jubendo submovit, ex carnis tamen infirmitate mortis jura moriendo concussit. Unde pulchre ait
Abbreviated transcription (Latin):
pariter. ut ex hybernia scribis.
uestra illa omĩs ecclesia sc̃oꝵ
Libens obedio: p̃sertim quod
non eloquiũ exigitis sed nar¬
rationẽ Dabo uero operam
ut ea sit pura ⁊ luculenta.
deuotos informãs. fastidio¬
sos nõ onerãs Sane narra¬
tionis ueritas secura apud
me est. ĩtimata a uobis: haud

Expanded text:
pariter ut ex Hibernia scribis vestra illa omnis ecclesia sanctorum. Libens obedio, praesertim quod non eloquium exigitis, sed narrationem. Dabo vero operam, ut ea sit pura et luculenta, devotos informans, fastidiosos non onerans. Sane narrationis veritas secura apud me est, intimata a vobis, haud
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Inde ẽ. quod de fini¬
timis locis infirmos &.
male habẽtes illo porta¬
re cõsueuert : & sanãt
mlti. Mulier totis disso¬
luta mẽbris.plaustro
uecta illuc. pedib suis
remeauit domũ: una
dũtaxat noite nõ frustͣ
in loco sc̃o prestolata

Expanded text:
. Inde est, quod de finitimis locis infirmos et male habentes illi portare consueverunt, et sanantur multi. Mulier totis dissolutis membris, plaustro vecta illuc, pedibus suis remeavit domum, una duntaxat nocte non frustra in loco sancto praestolata
Abbreviated transcription (Latin):
timere eũ capiti suo: nec se
credere turbis que se ante
hos dies sausa ep̃i ꝓpemo¬
dũ interemissẽt. Contẽdẽ¬
tibus in hũc modũ. illis
quidẽ ut iret. istis uero ne
iret: ep̃s cupidus pacis ꝙ
mortis nõ tunidus. sinite
inquit fratres. sunte me
imitari magistrũ meũ.
Sine causa sũ xpristianus:
si xp̃m nõ sequor. Forte flecto
humilitate tyrãnũ ⁊ ꝙ si nõ.
iunco tanĩe. exibens oui pastor
sacerdos laico. quod mͥ ille
debuerat. Nos quoq quod
in me ẽ nõ parũ edifico exẽ¬
plo tali. Quid em̃ si cõtĩgat
occidi: ¶õ recuso mori: ut
uos uite mee teneatis exẽplũ
princeps. nõ dñati ĩ lero:
sed formã fieri gregis.
Haud aliã sane fõmã
quã ab illo accepimus.
qui humiliauit semeti¬
pͥsũ factus obediẽs usq
ad mortẽ. Quis m̾ det

Expanded text:
timere eum capiti suo, nec se timere eum capiti suo, nec se credere turbis, quae se ante hos dies causa Episcopi propemodum interemissent. Contendentibus in hunc modum, illis quidem ut iret, istis vero ne iret; Episcopus cupidus pacis, et mortis non timidus: « Sinite, » inquit, « Iratres, sinite me imitari Magistrum meum. Sine causa sum christianus, si Christum non sequor. Forte flecto humilitate tyrannum, et si non, vinco tamen exhibens ovi pastor, sacerdos laico, quod mihi ille debuerat. Vos quoque, quod in me est, non parum aedifico exemplo tali. Quid enim si contingat occidi? Non recuso mori, ut vos vitae ex me teneatis exemplum.Princeps, non dominari in clero, sed formam fieri gregis . Haud aliam sane formam, quam ab illo accepimus, qui humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem. Quis mihi det
Abbreviated transcription (Latin):
auertẽs. Hec ille. Erat autẽ
princeps quidã de potẽtiorib
iniq progeniei. quẽ rex pri¬
usqͣ ciuitatẽ exiret. iurare
soegerat pacẽ tenere ep̃o: a¬
cceptis ab eo insuper obsidi¬
bus multis. Is post regis e¬
xitũ nichilominus ciuctatẽ
ingressus ÷ consiliũ habuit
cũ ꝓpinquis x amitis: qũo
scmn dolo tenerẽt ꝙ occiderẽt.
Ciebãt uero plebẽ. Et cõ¬
iurãtes in necẽ malachie
constuere locũ &. diẽ : x. tra¬
ditor dedit eis signũ. Ipło
dic cũ uespertina iã sollẽp¬
nia in ecclia celebraret an¬
tistes. cũ uniu̾so deroꝙ mł¬
titudie popłi: mittit ad ip̃
nequã ille uerbis pacificis
in dolo. rogãs quatinus ad
se dignetur descẽdere: ut fa¬
ciat pacẽ. Nespõdẽtibus qui
assistebãt. ip̃m potius ad
epm debere uenire ⁊ eccłia
ẽẽ cõpetẽtiorẽ locũ firmãde
pacis: siquidẽ presenserãt
dolũ: subiũgunt qui missi
erãt. hoc tutũ nõ eẽ pr̃ĩcipi

Expanded text:
avertens. Haec ille. 25. Erat autem avertens. Haec ille. 25. Erat autem princeps quidam de potentioribus iniquae progeniei, quem Rex priusquam civitatem 670 exiret, jurare coegerat pacem tenere Episcopo, acceptis ab eo insuper obsidibus multis. Is post Regis exitum nihilominus civitatem ingressus, consilium habuit cum propinquis et amicis, quomodo sanctum dolo tenerent, et occiderent: timebant vero plebem. Et cojurantes in necem Malachiae, constituere locum et diem, et traditor dedit eis signum. Ipso die cum vespertina jam solemnia in ecclesia celebraret Antistes cum universo clero et multitudine populi, mittit ad ipsum nequam ille in verbis pacificis in dolo, rogans quatenus ad se dignetur descendere, ut faciat pacem. Respondentibus qui assistebant, ipsum potius ad Episcopum debere venire; ecclesiam esse competentiorem locum firmandae pacis: siquidem praesenserant dolum. Subjungunt qui missi erant, hoc tutum non esse principi:
Abbreviated transcription (Latin):
antibus ipse remanet ĩ
manu dei: & remanẽt illi
foris ꝑugne intus timo¬
res. Nã ecce ipera sobole
frendẽs &. uociferãs se exhe¬
redare. tota se intus &. foris
suscitat aduersus dũm &.
aduersus xp̃m eius. Porro
iugellus uidens sibi ĩminexe
fugã ÷ tulit secũ insignia que¬
dam sedis illius: textũ scili¬
cet euãgłiorũ qui fuit beati
patricii ÷ baculumq auro te¬
ctũ & gẽmis preciosissimis
adornatũ. quẽ nominãt ba¬
culũ ih̃u: eo quod ip̃x dñs
ut fert opinis. eũ luis mani¬
bus tenuerit atq formaue¬
rit. Et hec sũme dignitatis
&. uenerationis in gẽte illa.
Mempe notissima sũt celeber¬
rimaq in ppłis ÷ atq in ea
reuerentia apud om̃s: ut
ꝙ insipiens. Ibat homo giro¬
uagus.&. alter sathanas cir¬
cuibat terrã & perambulabat
cã: insignia sacra circũferẽᷤ.
Que ubiq ostẽtans. ubiq
eorũ gr̃a receptabatur: cõciliãs
sibi per hec animos om̃iũ .&.
a malachia quosq potuisset

Expanded text:
antibus, ipse remanet in manu Dei, et remanent illi foris pugnae, intus timores. Nam ecce viperea soboles, frendens et vociferans se exhaeredari, tota se intus et foris suscitat adversus Dominum, et adversus Christum ejus. Porro Nigellus videns sibi imminere fugam, tulit secum insignia quaedam Sedis illius, textum scilicet Evangeliorum, qui fuit beati Patricii, baculumque auro tectum, et gemmis pretiosissimis adornatum, quem nominant baculum Jesu, eo quod ipse Dominus ut fert opinio eum suis manibus tenuerit, atque formaverit. Et haec summae dignitatis et venerationis in gente illa. Nempe notissima sunt celeberrimaque in populis, atque in ea reverentia apud omnes, ut s stultus et insipiens. Ibat homo gyrovagus, et alter satanas circuibat terram, et perambulabat eam, insignia sacra circumferens: quae ubique ostentans, ubique eorum gratia receptabatur, concilians sibi per haec animos omnium, et a Malachia, quosque potuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
resistebat in facie .ꝙ. de¬
trahebat absẽti÷ irreue¬
rẽter occurrẽs ei ĩ om̃i
loco. maxĩeq ubi cele¬
briorib illũ sciret ĩterẽe
cõuẽtibus. Sed cito digg¬
na lingue procacis mer¬
cide donatus est. In tu

Expanded text:
resistebat in facie, et detrahebat absenti, irreverenter occurrens ei in omni loco, maximeque ubi celebrioribus illum sciret interesse conventibus. Sed cito digna linguae procacis mercede donatus est. Intu
Abbreviated transcription (Latin):
tis illi super lõga ꝑegrina¬
tõe cõpassus. Et p̾rimo q̃d̃
malachias quod altius
infixerat animo cũ młtis
lacrimis ĩplorabat: licere¬
licere sibi uiuere & mori
in claraualle ꝑmissu &
benedictione sumi põtificiᷤᷤ
Et petiit hoc nõ oblitus

Expanded text:
tis illi super longa peregrinatione compassus. Et primo quidem Malachias, quod altius infixerat animo, cum multis lacrymis implorabat, licere sibi vivere, et mori in Clara-Valle, permissu et benedictione summi Pontificis. Et petiit hoc, non oblitus
Abbreviated transcription (Latin):
hora accitur ep̃s ÷ agnoscitur
ueritas: abiciͣ error: cõfessũ
reatũ absoluitur ⁊ petit mati¬
cũ : datur recõciliato: &. uno
pene momẽto ꝑfidia ore ab¬
dicatur x. morte diluctur.Ita
mirãtib cũctis sub onũi cele¬
ritate cõpletus ẽ sermo mala¬
chie & scripture pariter dicẽ¬
tis: quia uexatio dat ĩtellectũ¬
quarũdã regionũ orta aliqñ
strais discordia ẽ. Intexpellã
malachias de cõponẽda pace
ĩter eos. Et cũ eẽt alias ĩpedi¬
tus ĩñgit negotiũ hoc uni
ep̃orũ. Illo exculãte .&. negãte
ꝙ dicẽte malachiã nõ se que¬
sitũ. Se cõtẽptũ iri. frustra
me ad tuã paternitatẽ appe¬
llaturũ. Subridẽs malachiaᷤͤ.
fiat inq̃t. Tũ ep̃s cõuocatis
partib dictat formã patis:

Expanded text:
scitur veritas, abjicitur error. Confessus reatum absolvitur, petit Viaticum, datur reconciliatio: et uno pene momento perfidia ore abdicatur, et morte diluitur. 683 Ita mirantibus cunctis, sub omni celeritate completus est sermo Malachiae, et scripturae pariter dicentis quia vexatio dat intellectuquarumdam regionum orta aliquando gravis discordia est. Interpellatur Malachias de componenda pace inter eos: et cum esset alias impeditus, injungit negotium hoc uni episcoporum. Illo excusante et negante, et dicente Malachiam, non se, quaesitum; se contemptum iri, frustra me ad tuam Paternitatem appellaturum. » Subridens Malachias: « Fiat, » inquit. Tunc episcopus convocatis partibus, dicta
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiã frequẽtare nec uacabat
ꝓpter ftudiũ. ⁊ pro uerecũdia nõ
libebat: leuare puras manus in
posset Iam tũc siquidẽ cautus
fuit declinare uirus uirtutum
manem gloriam

Expanded text:
ecclesiam frequentare nec vacabat propter studium, et pro verecundia non libebat; levare puras manus in posset. Jam tunc siquidem cautus fuit declinare virus virtutum, inanem gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
sus regno cõfugit ad episco¬
pũ malcũ Non tamẽ ut ope
illius regnũ recuparet: sed
magis p̾nceps deuotꝰ dedit
locum ire: et necessitatẽ in
uirtutem cõuertit: priuatã
eligens ducere uitã Cũq ep̃s
regẽ suscipere debito honore
pararet: abnuit ille se malle
inquiens tãqͣ unũ ex illis ẽẽ
pauꝑibꝰ fratribꝰ qui illi adhe

Expanded text:
sus regno, confugit ad episcosus regno, confugit ad episcopum Malchum. Non tamen ut ope illius regnum recuperaret: sed magis princeps devotus dedit locum irae, et necessitatem in virtutem convertit, privatam 663 eligens ducere vitam. Cumque episcopus Regem suscipere debito honore pararet, abnuit ille, se malle inquiens tanquam unum ex illis esse pauperibus fratribus qui illi adh
Abbreviated transcription (Latin):
hiis atq huiusmodi fama tre-¬
brescente. nomẽ grãde adeptus
eft: ita ut ad eũ scoti hyberniq
cõfluerẽt ⁊ et tãqͣz unꝰ sĩm pa¬
ter ab oĩbꝰ coleretur. Ad hũc
ergo malachyas accepta bene¬
dictione patris ymari. et ab
episcopd missus cũ prospere
ꝑueĩsset: benigne a sene suscep¬
tus est Qui annos aliqͦt cũ
eo mãsit : ut ꝑ hanc tẽporis
morã haurirẽt pleniꝰ de pecto¬
re ueterano: sciens scriptũ qr
in ãtiquis est sapiẽtia Sed
ne hoc qͦq ad causã defuisse re¬
or ÷ quod magnꝰ ille ꝓuisor u¬
nu̾sorũ uoluit seruũ suũ ma¬
lachiã in loco tã celebri notum
fieri õibꝰ: qui erat oĩbꝰ ꝓfutu¬
rus Nec enĩ poterat non esse
gratus quib notus fuisset.
Deniq unũ ĩterim accidit ꝑ
quod ex aliqͣ ꝑte qd̃ notũ deo
erat in illo. manifestũ fecit ho¬
minibꝰI ter regẽ mumonie q̃
est hybernie pars auftralis. et
germanũ eius orta simultate
⁊ fratre facto suꝑiori: rex pul¬

Expanded text:
his atque hujusmodi fama crebrescente, nomen grande adeptus est; ita ut ad eum Scoti, Hibernique confluerent, et tanquam unus omnium pater ab omnibus coleretur. Ad hunc ergo Malachias, accepta benedictione patris Imarii, et ab episcopo missus, cum prospere pervenisset, benigne a sene susceptus est: qui annos aliquot cum eo mansit, ut per hanc temporis moram hauriret plenius de pectore veterano, sciens scriptum: Quia in antiquis est sapientia . Sed nec hoc quoque ad causam defuisse reor, quod magnus ille Provisor universorum voluit servum suum Malachiam in loco tam celebri notum fieri omnibus, qui erat omnibus profuturus. Nec enim poterat non esse gratus, quibus notus fuisset. Denique unum interim accidit, per quod ex aliqua parte quod notum Deo erat in illo, manifestum fecit hominibus. 9. Inter regem Mumoniae quae est Hiberniae pars australis et germanum ejus orta simultate, et fratre facto superiori, Rex pul
Abbreviated transcription (Latin):
ei cormarcus rex: ipse cłt
qui olim regno pulsus sub
consolationẽ accepit. Et
ocus ille situs in regno eius.
Gauisus est rer iuso mala¬
chia: se et omma sua exponẽs
eĩ. et his qui cum eo erant:
ut pote non ingratus nec
unmemor beneficii. Adducta
incontinenti animalia mul¬
ta ad usum fratrũ: multa
insuper in auro et argento
ad sumptus edificiorum pro
regia liberalitate collata.
Ipse quoq erat intrans et
eriens cum eis sedulus et
Officiosus ⁊ habitu quidẽ rex:
sed animo discipulus ma¬
lachie. Et benedixit loco
illi dñs propter malachã:
et in breui factus ẽ magnꝰ
rebus et possessionibus. et
personis. Ubi uelut de no¬
uo inchoans: legem et disci¬
plinam quam aluis inponc¬
bat magis ipse portabat ep̃s
et magister. iͥpse in ordine
uitis sue coquine ministerio
inseruiebat: ipse fratribus
cum recumberent ministra¬
bat. Inter succedentes sibi
inuitem fratres ad cantãdũ
legendum ue in ecdesia. nõ
se preteriri patiebatur: stte¬
nue implens et ipse officiũ

Expanded text:
ei Cormarcus rex. Ipse est qui olim regno pulsus, subconsolationem accepit. Et locus ille situs in regno ejus. Gavisus est Rex viso Malachia, se et omnia sua exponens ei, et his qui cum eo erant, utpote non ingratus nec immemor beneficii. Adducta incontinenti animalia multa ad usus fratrum, multa insuper in auro et argento ad sumptus aedificiorum pro regia liberalitate collata. Ipse quoque erat intrans et exiens cum eis sedulus et officiosus, habitu quidem rex, sed animo discipulus Malachiae. Et benedixit loco illi Dominus propter Malachiam. Et in brevi factus est magnus rebus, possessionibus, et personis. Ubi velut de novo inchoans, legem et disciplinam, quam aliis imponebat, magis ipse portabat episcopus et magister. Ipse in ordine vicis suae, coquinae ministerio inserviebat; ipse fratribus, cum recumberent, ministrabat. Inter succedentes sibi invicem fratres ad cantandum, legendumve in ecclesia, non se praeteriri patiebatur, strenue implens et ipse officium
Abbreviated transcription (Latin):
Onachꝰ enĩ qui sui negligẽs
alios curiose circũspicit ⁊ dum
quosdã suspicit fa⟧ suꝑio¬
res quosdam despicit ĩteriores
et in aliis qͥdẽ uidet qͥd ĩuidet.
ĩ aliis qͦd irridet: inde fit ut pro
mobilitate oculorũ leuigatus
ammꝰ nusla utiq sui cura agguatꝰ
modo ꝑ suꝑbiã ad alta se erigat:
modo ꝑ ĩuidiã ĩ uma demergat
Nũc ꝑ ĩuidiã neqͥter tabescit:
nũc ꝓ̃ exceliẽtia pueriliter hila¬
rescit In altero nequã in aftero
uanꝰ. ĩ utroq suꝑbꝰ existit: qr et
quod suꝑari se dolet. et qͦd suꝑa¬
ri se do gaudet: amor ꝓprie excel¬
lentie facit Has autẽ animi ui¬
cissitudies nũc pauca et mordi¬
cia. nũc multa et mania. nũc xi¬
su. nũc luctu plena. sẽꝑ uero irra¬
tionabilia indicãt uerba Cͥ õꝑa
si uis hos duos p̾mos suꝑbie gra¬
dus sũmis duobꝰ humuitatis:
et uice si nõ in ultimo curiositas

Expanded text:
. 39. Monachus enim, qui sui negligens, alios curiose circumspicit, dum quosdam suspicit superiores, quosdam despicit inferiores: et in aliis quidem videt quod invidet, in aliis quod irridet. Inde fit ut pro mobilitate oculorum levigatus animus, nulla utique sui cura aggravatus, modo per superbiam ad alta se erigat, modo per invidiam in ima demergat: nunc per invidiam nequiter tabescit, nunc per excellentiam pueriliter hilarescit. In altero nequam, in altero vanus, in utroque superbus existit: quia et quod superari se dolet, et quod superare se gaudet, amor propriae excellentiae facit. Has autem animi vicissitudines nunc pauca et mordacia, nunc multa et inania; nunc risu, nunc luctu plena, semper vero irrationabilia indicant verba. Compara, si vis, hos duos primos superbiae gradus supremis duobus humilitatis: et vide si non in ultimo curiositas
Abbreviated transcription (Latin):
dñationẽ ut tñ suã nõ presciret
dãpnationẽ De quo etiã nõnul¬
lis q̃stiũculis motis magis qͣ
solutis totius disputatiũcule h
sũma sit: ꝙ ꝑ curiositatẽ a u̾ita¬
te ceciderit : qr pͥus spͥtauit curi¬
ose. qͦd affectauit illicite. spauit
p̾sũptuose. Iure igit᷑ in g̾radib
suꝑbie. Icã primũ curiositas uẽ

Expanded text:
dominationem, ut tamen suam non praesciret dominationem, ut tamen suam non praesciret damnationem. De quo etiam nonnullis quaestiunculis motis magis, quam solutis, totius disputatiunculae haec summa sit: quod per curiositatem a veritate ceciderit, quia prius 575 spectavit curiose, quod affectavit illicite, speravit praesumptuose. Jure igitur in gradibus superbiae primum curiositas