comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ectio scĩ euangelii quȩ modo in
ur̃is aurib lecta est fratres
mei questione animũ pulsat: sed
pulsatione. sua uim discretionis
indicat. Quęri & enim potest.
cur petrus qui piscator̃ ante
conuersionẽ fuit. post conuersio¬
nem ad piscationem redit: & cũ
ueritas dicat. nemo mittens ma¬
num suam in aratrum. & aspici¬
ens retro aptus est regno dĩ. cur
repetut quod dereliquit. Sed si
uirtus discretionis inspicitur:
citius uidetur: quia nimirum
negotiũ qd ante conuersionem
sine peccato extitit. hoc etiã post
conuersionẽ repetere culpa non
fuit. Nam piscatorem petrum:
matheum uero theloneariũ scimꝰ
& post conuersionẽ. suam ad
piscationem petrus rediit. ma¬
theus uero ad thelonei negotium
non resedit: quia & aliud ẽ uictũ
ꝑ piscationem querere: aliud thelo.¬
nei lucris pecunias augere:
unt enim pleraq negotia: quȩ
sine peccatis exhiberi aut uix
aut nullatenus possunt. Quȩ gͦ
ad peccatum implicant: ad hȩc
necesse est ut post conuersionem

Expanded text:
ectio sancti Evangelii quae modo in auribus vestris lecta est, fratres mei, quaestione animum pulsat, sed pulsatione sua vim discretionis indicat. Quaeri etenim potest cur Petrus, qui piscator ante conversionem fuit, post conversionem ad piscationem rediit; et cum Veritas dicat: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei , cur repetiit quod dereliquit? Sed si virtus discretionis inspicitur, citius videtur quia nimirum negotium quod ante conversionem sine peccato exstitit, hoc etiam post conversionem repetere culpa non fuit. Nam piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonearium scimus; et post conversionem suam ad piscationem Petrus rediit, Matthaeus vero ad telonei negotium non resedit , quia aliud est victum per piscationem quaerere, aliud autem telonei lucris pecunias augere. Sunt enim pleraque negotia, quae sine peccatis exhiberi aut vix aut nullatenus possunt. Quae ergo ad peccatum implicant, ad haec necesse est ut post conversionem
Abbreviated transcription (Latin):
angeli predicabant. laudantes
dm̃ & dicentes. gloria in ercelsis
dõ. & in terra pax hominib bonȩ
uoluntatis: quia nimirũ tota re¬
demptoris nr̃i in carne dispensa¬
tio. mundi est reconciliatio. Ad
hoc quippe incarnatus. ad hoc
passus. ad hoc resuscitatus a mor¬
tuis: ut nos qui peccando iram
dĩ incidimꝰ ipse reconciliando
ad dĩ pacem reduceret. Fr̃ ñi¬

Expanded text:
angeli praedicabant laudantes angeli praedicabant laudantes Deum, et dicentes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis , quia nimirum tota Redemptoris nostri in carne dispensatio, mundi est reconciliatio. Ad hoc quippe incarnatus, ad hoc passus, ad hoc est resuscitatus a mortuis, ut nos qui peccando iram Dei incidimus, ipse reconciliando ad Dei pacem reduceret. Un
Abbreviated transcription (Latin):
a confirmandã namq fidei nr̃ae.
constantiã: quod semꝑ agit p̃sentia
diuine pietatis. aliquando etiam
p̃sentia uoluit. corporalis ostende
uisionis. Nam & de nobisquis
porro infra apłorun pedes iacin¬
tib hoc ipsum eius miscdia acri
confidere debemus: ipsum uideli¬
cet esse in medio nr̃i. quotienseũs
conuemientes in nomine illius
congregim᷑. Nomen qui ppe illiꝰ
ihc̃ idest saluator est. Et cũ de
quia in nomine iħu congregim᷑
Hec dubitare fas est. de his quae.
ipse amat conferentib nobis eum
esse p̃sentem: & tanto utiq ueriꝰ.
quanto ea quȩ ore ꝓferimꝰ ꝑfectiori
corde retinemus. Deinde uiden¬
dum. qͦd apparens saluator discipłis.
pacis eis statim gaudia mandat:
id ipsum celebrata immortalitatis
gloria iterans. qͦd ad passionẽ mortiᷤᷤ
iturus. quasi pignus eis speciale sa¬
lutis ac uitȩ cõmendauerat dicenᷤᷤ
Pacem relinquo uob: pacem meã
do uob̃. Cuius grãm muneris.
eo quoq nato uisi mex pastorib

Expanded text:
dei nostrae constantiam, quod semper agit praesentia divinae pietatis, aliquando etiam praesentia voluit corporalis ostendere visionis. Nam et de nobis quamvis porro infra apostolorum pedes jacentibus hoc ipsum ejus misericordia fieri confidere debemus, ipsum, videlicet, esse in medio nostri, quotiescunque convenientes in nomine illius congregamur. Nomen quippe illius Jesus, id est, Salvator est. Et cum de quia in nomine Jesu congregamur. Nec dubitare fas est de his quae ipse amat conferentibus nobis eum esse praesentem, et tanto utique verius, quanto ea quae ore proferimus perfectiori corde retinemus. Deinde videndum quod apparens Salvator discipulis pacis statim eis gaudia mandat, id ipsum celebrata immortalitatis gloria iterans, quod ad passionem iturus mortis quasi pignus eis speciale salutis accurate commendaverat dicens: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Cujus gratiam muneris eo quoque nato visi mox pastoribus
Abbreviated transcription (Latin):
d iordanis enim fluen¬
ta positus. quia ip̃e re¬
desuptor mundi eẽt asseruit.
missus uero in carcerem an ip̃e
ueniat requirit: non quia ip¬
sum esse mundi redemptorẽm
dubitet: sed querit ut sciat. si
is qui ꝑ se in mundum uene¬
rat. ꝑ se etiam ad inferni clau¬
stra descendat. Quem enum p̃¬
currens mundo nuntiauerat.
hunc moriendo et ad inferos
precurrebat. Ait ergo. Tu es
qui uenturus es an aluim ex¬
pectamusAc si aꝑte dicat..
Sicut pro hominib nasci dig¬
natus es. an eciam pro hoĩb
mori digneris insinua:. ut qui
natiuitatis tue precursor ex¬
titi. mortis etiani precursoꝵ
fiam: et uenturum inferno¬
te nuntiem. quem iam uenis¬
se mundo enuntiaui. Lxiͣ.

Expanded text:
d Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset asseruit; missus vero in carcerem, an ipse veniat requirit, non quia ipsum esse mundi Redemptorem dubitet, 1453 sed quaerit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat per se etiam ad inferni claustra descendat. Quem enim praecurrens mundo nuntiaverat, hunc moriendo et ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibus mori digneris inativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum in inferno nuntiem, quem jam venisse mundo enuntiavi. I
Abbreviated transcription (Latin):
n quia eius faciem
non udimus: quam
cum et ipse non uideat. nul¬
li tamen potest notior esse
quam sibi: Non igitur in
eius facie corporali nobis
intimatur cuiꝰq notitia.
sed tunc nobis ad cognitio¬
nem patet: quando eius
mores et uita non latet.
Alioquin nec seipsum noꝰ¬
se quisquam potest: qui
uidere faciem suam. non po

Expanded text:
n quia ejus faciem non vidimus? Quam cum et ipse non videat, nulli tamen potest potior esse quam sibi. Non igitur in ejus facie corporali nobis intimatur cujusque notitia. Sed tunc nobis ad cognitionem patet, quando ejus mores et vita non latet. Alioquin nec seipsum nosse quisquam potest, qui videre faciem suam non po
Abbreviated transcription (Latin):
genitrix: ipsa eius ancilla. plas¬
matio eius ipsa que genuit.
Quis uiquam. ista audiuit:
Quis uidit talia: Quis hoc
ex cogitare potuit. ut mater
uirgo esset. intacta generaret:
que et uirgo ꝑmansit et genu¬
it Sicut enim quondam rub
comburi uidebatur. et ignis eũ
non tangebat. et sicut tres pue¬
ri in camino inclusi habebant᷑.
et tamen eos non ledebat incen¬
dium. nec odor fumi erat in eis:
intra lacum. leonum incluso.
claustris non aꝑtis. allatum est
praudium ab abbacuc. ita ⁊ hec
sc̃a uirgo genuit dñm. sed in

Expanded text:
genitrix, ipsa ejus ancilla, plasgenitrix, ipsa ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa quae genuit. Quis unquam ista audivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi erat in eis: intra lacum leonum incluso, claustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
uin desponsata esser
mader eius maria io¬
seph. Que fuit necessitas. ut
desponsata. esset maria ioseph:
nisi ꝓpterca qͣtinis hoc sacram̃¬
tum diabolo celarctur. et ille ma¬
lignus fraudis cõmenta adu̾sus
desponsatam uirginem nulla
penitus inuenisset: Uel ideo
fuerat desponsata ioseph: ut na¬
to infanti uel ipsi marie curã
uiderctur gerere ioseph: siue in
egyptum iens. uel inde denuo
ueniens. Ideo desponsata. fuit io¬
seph: non tamen in concupiscen¬
tiam iuncta. Mater inquit ciꝰ.
Mater immaculata: mater in¬
corrupta. mater intacta. Mater
eius. Cuiꝰ eius:Mater dei uni¬
geniti. domini et regis om̃ium:
plasmadoris et creatoris cunctoꝵ.
Illius qui in excelsis est sine ma¬
tre: et in terra est sine patre.
Ipsius qui in celis scd̾m deitatẽ
in sinu est padris: et in terris
scłm corpis susceptionem in
sinu est matus. Secunda.
magne admirationiᷤ gr̃a
o inenarrabilis suaui¬
tas: o meffabile magnumq sa¬
cramentum. Ipsa eadem uirgo.
ipsa et mater domini. ipsa et

Expanded text:
um deponsata esset mater ejus Maria Joseph. Quae fuerit necessitas ut desponsata esset Maria Joseph, nisi propterea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur, et ille malignus fraudis commenta adversus desponsatam virginem nulla penitus invenisset? Vel ideo fuerat desponsata Joseph, ut nato infanti, vel ipsi Mariae curam videretur gerere Joseph, sive in Aegyptum iens, vel inde denuo veniens: ideo desponsata fuit Joseph, non tamen in concupiscentia juncta. Mater, inquit, ejus. Mater immaculata, mater incorrupta, mater intacta. Mater ejus: cujus ejus? Mater Dei unigeniti, Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum: illius qui in coelis est sine matre, et in terris est sine patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est Patris, et in terris, secundum corporis susceptionem, in sinu est matris. O magnae admirationis gratia! o inenarrabilis suavitas! o ineffabile magnumque sacramentum! Ipsa eademque virgo, ipsa et mater Domini, ipsa et
Abbreviated transcription (Latin):
qui uoluntatem patris fe¬
cerit soror et frater domini
dicitur. propt̾ utrumq sex¬
um qui ad fidem cosligit᷑
mirum non est: mirandũ
ualde est quomodo etiam

Expanded text:
qui voluntatem Patris fecerit soror et frater Domini dicitur, propter utrumque sexum qui ad fidem colligitur mirum non est; mirandum vero valde est quomodo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ret intelligi: sc̃s sp̃s procul dubio
nullo modo diceretur mitti qui
nequaquã incarnatus est. Sedeius
missio. ipsa ꝓcessio est. qua de patre.
ꝓcedit & filio. Sicut itaq sp̃s mitti
dicitur quia ꝓcedit: ita & filius ñ
incongrue mitti dicitur. qͥa generat᷑¬

Expanded text:
ret intelligi, sanctus procul dubio ret intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nequaquam incarnatus est. Sed ejus missio ipsa processio est qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaque Spiritus mitti dicitur quia procedit, ita et Filius non incongrue mitti dicitur quia generat
Abbreviated transcription (Latin):
& ego mitto uos. Pater filiũ misit:
qui hunc pro redẽptione generis
humani incarnari constituit.
Quem uidelicet in mundũ ueni¬
re ad passionem uoluit: sed tamen
amauit filiũ: quẽ ad passionem
misit. Ulectos uero apłos. dñs ñ
ad mundi gaudia. sed sicut missuᷤ
est ad passiones in mundũ mittit
patre & tamen ad passionc̃ mittit᷑.
ita & discipuli amant̃ a dño. qui
tamen ad passionẽ mittuntur in
mundo. Itaq dicitur. sicut misit
me pater & ego mitto uos: idest
ea caritate. uos diligo cum inter
scandala ꝑsecutorũ mitto. quame.
caritate. pater diligit. quẽ uenire
ad tolerandas passiones fecit: quã¬
uis mitti etiam uirta naturam di¬
uinitatis possit intelligr Co enim
ipso a patre filius mitti dicitur:
quo a patre generatur. Nam scm
& filio non tamin incarnatus est:
isdem se filius mittere ꝑhibet
dicens. Cum uenerit paraclitus:
quẽ ego mitto uob ã patre. Si enim
mitti solum modo incarnari debe¬

Expanded text:
et ego mitto vos ; Pater Filium misit, et ego mitto vos ; Pater Filium misit, qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit, quem videlicet in mundum venire ad passionem voluit, sed tamen amavit Filium, quem ad passionem misit. Electos vero apostolos Dominus non ad mundi gaudia, sed sicut ipse missus est, ad passiones in mundum misit. Patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli amantur a Domino, qui tamen ad passionem mitmundum. Itaque dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, id est, ea vos charitate diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatur. Nam sancualis Patri et Filio, non tamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet, dicens: Cum venerit Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari debe
Abbreviated transcription (Latin):
Cresurrectionẽ suam in ȩternũ iam
uicturus intrauit: qui moriturus
ueniens non aꝑto utero uirginis
eriuit: Sed quia ad illud corpus
quod uideri poterat sides intuen¬
tium dubitabat: ostindit eis ꝓtinꝰ
manus & latus. Palpandã carnem
prebiuit: quam clausis ianuis intro¬
duxit. Qua inre duo mira & uix¬
ta humanã rationem sibiualde
contraria ostendit: dum post re¬
surrectionẽ corpus suũ & incor¬
ruptibile & tamen palpabile de¬
monstrauit. Nam & corrumpi
necesse est quod palpatur: & pal¬
pari non potest qͦd ñ corrũpitur.
ed miro modo atq inestimabili xͣi¬
redemptor nr̃ & incorruptibile.
post resurrectionẽ. & palpabile corpꝰ
exhibuit: ut monstrando incorru¬
ptibile. inuitaret ad pręmium.
pͣbendo palpabile formaret ad
fidem. & incorruptibilem se ergo
& palpabilem demonstrauit: ut
ꝓfecto esse post resurrectionem
ostenderet corpus suũ. & eiusdem
naturȩ. & alterius gloriȩ. Diciteis.
Pax uobis. Sicut misit me pates:

Expanded text:
onem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero Virginis exivit? Sed quia ad illud corpus quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus 1553 manus et latus; palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. Qua in re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem suam corpus suum et incorruptibile et tamen palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, et praebendo palpabile firmaret ad fidem. Et incorruptibilem se ergo, et palpabilem demonstravit, ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum et ejusdem naturae, et alterius gloriae. 2. Dixit eis: Pax vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
linguam nr̃am in qua nati sumus
parthi. & mȩdi. et elamitȩ. & qui
habitant mesopotaniã. iudȩam.
& cappadociam. pontũ. & asiam.
frigiam. & pamphiliam. egyptũ.
& partes libiȩ. quȩ est circa cyre

Expanded text:
sermonem; in quo nati sumus? Parthi, Medi et Elamitae, et qui inhabitant Mesopotamiam, Iudaeam et Cappadociam, Pontum, Asiam, Phrygiam et Pamphyliam, Aegyptum et partes Libyae, quae est ad Cyre
Abbreviated transcription (Latin):
miora lectionis huius
e uangłicȩ quęstio animũ
pulsat: quomodo post
resurrectionem corpus
dñicum uerũ fuit. quod clausis ia¬
nuis ad discipulos ingredi potuit.
Sed sciendum nob̃ est. qͦd diuina
oꝑatio si ratione comp̃henditur
non est admirabilis: nec fides ha¬
bet meritũ. cui humana ratio pre¬
bet experim̃tũ. Sed hec ipsa redẽ.
Eptoris nr̃i opera quȩ. exsemet ipsis
comp̃hendi nequaquã possunt: ex
alia eius oꝑatione pensanda sunt:
ut rebus mirabilib fidem p̾beant
facta mirabiliora. Illud enĩ corpꝰ
dñi intrauit ad discipulos ianuis
clausis: quod uidelicet & ad huma¬
nos oculos ꝑ natiuitatem suam.

Expanded text:
ma lectionis hujus evangelicae quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet meritum, cui humana ratio praebet experimentum. Sed haec ipsa nostri Redemptoris opera, quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora. Illud enim corpus Domini intravit ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativi
Abbreviated transcription (Latin):
guis: magnalia dĩ. Stupebant
autẽ om̃s: & mirabantur ad inui¬
cem dicentes. Quidnã uult hoc
esse:Alii autẽ irridentes dicebant:
quia musto pleni sunt isti: UIIi¬
tans autem petrus cum undeci
apłis. eleuauit uocem suam. & lo¬
cutus est eis. Uiri iudei & qui ha

Expanded text:
guis magnalia Dei. Stupebant autem omnes et mirabantur ad invicem dicentes. Quidnam vult hoc esse? Alii autem irridentes dicebant: quia musto pleni sunt isti. Stans vero Petrus cum undecim discipulis: levavit vocem suam: et locutus est e
Abbreviated transcription (Latin):
trem hec pro illis. abso
illorum consensu ac uoto filioꝵ¬
petisse: sed potus intelligat᷑.
uuanimi omnium eorum cõ
silio fuisse cdispositum. ut per
matrem quam maxime noue¬
uli desiderium discipuli pa
matris interuentu. discipuloꝵ
uero solummodo quorum. cor¬
ilis appetitum sciebat. facit
mentionem. Et accedunt ad¬
filii zebedei dicentes. Magist
uolumus ut quodcumq pe¬
tierimus facias nobis. At¬

Expanded text:
trem haec pro filiis absque illorum consensu ac voto petisse, sed potius intelligat unanimi omnium consilio eorum fuisse dispositum ut per matrem quam maxime dileilli desiderium discipuli patmatris interventu, discipulorum vero solummodo, quorum cordis appetitum sciebat, facit mentionem. Et accedunt, infilii Zebedaei, dicentes: Magister, volumus ut quodcunque petierimus
Abbreviated transcription (Latin):
faciam uobis: Et dixerunt.
Da nobis: ut unus ad dexte¬
ram tuam et unus ad sini¬
stram secleanus in gła tua.
Illos ergo tantum accedere
rit: quorum uoluntatem in

Expanded text:
faciam vobis? Et dixerunt: Da nobis ut unus ad dextram tuam, et alius ad sinistram sedeamus in gloria tua . Illos ergo tantum accedere rit, quorum voluntatem in
Abbreviated transcription (Latin):
is morbis sanantur egroti:
blasphemi arrepti a demonio
confunduntur. illo hec et
plurima que referre ꝑlon¬
gum est oꝑante. qui solus

Expanded text:
is morbis sanantur aegroti, blasphemi a daemonio arrepti confunduntur. Illo haec et plura, quae referre perlongum est, operante, qui solus
Abbreviated transcription (Latin):
mel manducabit: omnis qui
relictus fuerit in medio terre.
Et erit indie illa omnis locus
ubi fuerint mille uites. mille
argenteis: et in spinas et in
uepres erunt. Cum sagitis et
arcu ingredientur illuc. uepreᷤ¬
I enim et spine: erunt in uniu̾¬
sa terra. Et omnes montes qui
in sarculo sarientur: non ue¬
niet illuc terror spinarum. et
uepuum. Et erit in pascua bo¬
uis : et inconculcationẽ pecoris.

Expanded text:
mel manducabit omnis qui mel manducabit omnis qui relictus fuerit in medio terrae. Et erit in die illa: Omnis locus ubi fuerint mille vites, mille argenteis, et in spinas et in vepres erunt. Cum sagiarcu ingredientur illuc: vepres enim, et spinae erunt in universa terra. Et omnes montes qui in sarculo sarrientur, non veniet illuc terror spinarum et veprium: et erit in pascua bovis, et in conculcationem pecoris.
Abbreviated transcription (Latin):
dominus ipse uobis sig¬
num. Ecce uirgo concipiet et
pariet filium: et uocabitis no¬
men eius emmanuhel. Buty¬
rum et mel comecdet. ut sciat
repbare malum et eligere bo¬
num: quia ante quam sciat
puer reprobare malum et eli¬
gere bonum. derelinquetur ter¬
ra quam tu detestaris a sacie
duorum regum suoꝵ. Ad clucet
dominus suꝑ te et suꝑ ꝓpłm tu¬
um. et suꝑ domum patris tui dies:
qui non uenerunt a diebz separa¬
tionuis effraim a iuda. cum rege
assyriorum. Et erit in die illa
sibilabit dominus musce que
est in extremo fluminum egyp¬
ti. et api que est in terra assur:
et uenient et requiescent om̃s
intorrentib uallium. et cauer¬
nis petrarum: et in omnib fru¬
cectis. et in uniuersis foraminibꝰ.
N die illa radet dominus in .uii.¬
nouacula conducta: in his qͥ
trans flumen sunt. et in rege
assyriorum caput et pilos pe¬
dum: et barbam uniuersam.
et erit indie illa nutriet homo
uaccam boum. et duas oues:
et pre ubertate lactis comedet
butyrum. Butyrum enim et

Expanded text:
Dominus ipse vobis signum ecce virgo concipiet et pariet filium et vocabitis nomen eius Emmanuhel butyrum et mel comedet ut sciat reprobare malum et eligere bonum quia antequam sciat puer reprobare malum et eligere bonum derelinquetur terra quam tu detestaris a facie duum regum suorum adducet Dominus super te et super populum tuum et super domum patris tui dies qui non venerunt a diebus separationis Ephraim a Iuda cum rege AssSibilabit Dominus muscae, quae est in extremo fluminum Aegypti, et api, quae est in terra Assur, et venient, et requiescent omnes in torrentibus vallium, et in cavernis petrarum, et in omnibus frutetis, et in universis foraminibus. In die illa radet Dominus in novacula conducta, in his qui trans flumen sunt, in rege Assyriorum, caput et pilos pedum, et barbam universam. Et erit in die illa: Nutriet homo vaccam boum et duas oves, et prae ubertate lactis comedet butyrum: Butyrum enim, et
Abbreviated transcription (Latin):
ntequam peteret ado¬
Srare cepit antequai
rogaret culturam ostendit.
Adorauit eum pro hoc ipso
dm̃ et dñm. eum uocans:
adorabat eum. Sic et illi
beati magi prius ꝓcidentes
adorauerunt eum: et ita de¬
mum ei munera obtulerũt.
Eocdem modo et nunc iste ca¬
dens adorabat: et sic suppli¬
cem obtulit postulationem
domino dicens. Tu qui dig¬
ne adoraris. qui merito cõle¬
ris. te ego ut dñm adoro: ⁊deo¬
q et dñm dico. opera prius
contestans. et sic uerba lo¬
quens. ꝑ te enim omnia fa¬
cta sunt. Tu ergo domine si
ius: potes me muncdare. Uo¬
luntas tua opus est: ideo si
us. potes me mundare. Uo¬
luisti ut hec immundissima
lepra super me ueniret:si¬
ue propter mea. peccata ut
correptus penituissem. siue
ꝓpter tuam. prudentiam.
ut mirabiliter me mundãs

Expanded text:
ntequam peteret, adorare coepit: antequam rogaret, culturam ostendit. Adoravit autem eum. Pro hoc ipso Deum et Dominum eum invocans, adorabat eum. Sic et illi beati magi prius procidentes adoraverunt eum, et ita demum ei munera obtulerunt . Eodem modo et nunc iste cadens adorabat, et sic supplicem obtulit postulationem: Domine, dicens, tu qui digne adoraris, qui merito coleris, te ego ut Dominum adoro, ideoque et Dominum dico. Opera prius contestans, et sic verba loquens. Per te enim omnia facta sunt: tu ergo, Domine, si vis, potes me mundare. Voluntas tua opus est, ideo si vis, potes me mundare. Voluisti ut haec immundissima lepra super me veniret, sive propter mea peccata, ut correptus poenituissem; sive propter tuam prudentiam, ut mirabiliter me mundans
Abbreviated transcription (Latin):
o cognito de sc̃o hilario. quoniã
tantũ lumen & si uoluisset latere
ñ potuit. quippe necessarius ut
in lucem transferret: concordante
fauore populi. aut potius dĩ spũ
ꝓclamante. uir olim misteruis de¬
putatus. aliquando sacris altarib
sacerdos electus est. Crescebat in
eo cotidie opinio famulatrir uir.¬
tutũ. nec erat eius fama contenta
implebat. meritoꝵ gr̾a ꝑcurrente
Sicq actum est: ut in toto orbe
taret. Igitur sub constantio impe.¬
ratore eusebio & hipatio consulib
de radice flore toxico pullularet:
tunc uir scissimus timore nudus.
fidei feruore uestitus. quasi signifer
belligerator ꝑ medias acies inter¬
hostiles fremitus. inter hereticorũ
ꝓcellas. gladium uerbi ingerebat.

Expanded text:
o cognito de sancto Hilario, quoniam tantum lumen, etsi voluisset, latere non potuit, quippe necessarius  in lucem transferret, concordante favore populi, aut potius Dei Spiritu proclamante, vir olim mysteriis deputatus, aliquando sacris altaribus sacerdos electus est. Crescebat eo cotidiae opinio famulatrix uirtutum . nec erat| fama eius contenta impleuit| meritorum gratia percurrente . sicque factum est ut toto . orbe tarit. Igitur sub constantio imperatori . Euse| bio et ypatio consulibus . de ra| dicę dyra contagia . pullularet. Tunc uir beatissimus ti| more nudus . fidei feruore uestitus. Quasi signifer bellegera| tur . per medias acies interhostilis fremitus inter hereticorum| procellas gladium uerbi ingerebat
Abbreviated transcription (Latin):
ec tamen in his om̃ib
ꝑsecutorum quieuit
furor. clicentium corpus pro¬
ditoris inter scõs pontifi¬
ces non esse humancdum:
s proicienclum inpaludẽ
uiliorem: uel suspendendũ
ẽẽ patibulo. Unde sc̃i uirt
qui aderant. uim sibi ti¬
mentes inferri. eum in crip¬
ta antequam satellites sa¬
thane qui ad sacrilegia ꝓpe¬
tranda conuocati fuerant
conuenirent ante altare scĩ
iohannis baptiste. et sc̃i au¬
gustini anglorum aposto¬
li. in sarcophago marmoreo
sepelierunt. Ubi ad głam
omni potentis dei ꝑ eum ml¬
ta et magna miracula fũt.¬
cateruatim confluentibus
populis. ut iuicleant in ali¬
is et sentiant in se potentil¬
am. et clementiam eius. qͥ
semꝑ in scĩs suis mirabilis
et gloriosus est. Nam et in
loco passionis eius. et ubi
ante maius altare pernocta¬
uit humanclus. et ubi tan¬
dem sepultus est. ꝑalitici cu¬
rantur. ceci uident. surli au¬
diunt. loquuntur muti.
claudi ambulant. euacdũt
demonio liberantur. ⁊ a uariꝰ

Expanded text:
ec tamen in his omnibus persecutorum quievit furor, dicentium corpus proditoris inter sanctos pontifices non esse humandum, sed projiciendum in paludem viliorem, vel suspendendum esse patibulo. Unde sancti viri qui aderant, vim sibi timentes inferri, eum in crypta, antequam satellites Satanae, qui ad sacrilegia perpetranda convocati fuerant, convenirent, ante altare sancti Joannis Baptistae et sancti Augustini Anglorum apostoli in sarcophago marmoreo sepelierunt. Ubi ad gloriam omnipotentis Dei per eum multa et magna fiunt miracula catervatim confluentibus populis, ut videant in aliis et sentiant in se potentiam et clementiam ejus, qui semper in sanctis suis mirabilis et gloriosus est. Nam et in loco passionis ejus, et ubi ante maius altare pernoctavit humandus, et ubi tandem sepultus est, paralytici curantur, caeci vident, surdi audiunt, loquuntur muti, claudi ambulant, leprosi mdaemonio liberantur, et a vari
Abbreviated transcription (Latin):
minissent quia celestium sũma
pertere. non nisi ꝑ abiecta et aspe¬
ra terrestrium deberent. Acces¬
sit inquit ad eum mater filioꝵ¬
⁊ ebedei cum filus suis: adorans
et petens aliquid ab eo. Qui

Expanded text:
minissent quia coelestium summa petere non nisi per abjecta et aspera terrestrium deberent. Accessit, inquit, ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis adorans, et petens aliquid ab eo. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ualde est dlifficie ut omne sacrũ
eloquium possit intelligi. et omne
eius mysterium penetrari: recte
subiungitur. Siquid autem re¬
manserit: igni comburetis. Quod
ex agno remanet igni comburimꝰ:
quando hoc quod de mysterio in¬
carnationis eius intelligere. et
penetrare non possumus. potesta¬
ti sc̃ĩ sp̃c hunuliter reseruamus.

Expanded text:
valde difficile est ut omne sacrum valde difficile est ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis . Quod ex agno remanet igne comburimus quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus potestati sancti Spiritus humiliter reservamus
Abbreviated transcription (Latin):
De quo adhuc recte subiungit᷑.
Caput cum pedib et intesti¬
nis uorabitis. Sicut iam predi¬
ximus fr̃es: paulo adtestante didi¬
cimus. quod caput xp̃i deus. Quia¬
est redemptor ñr alpha etm. deus
uidelicet ante secula. et homo in fi¬
ne seculorum: caput agni uorare ẽ.
diuiuitatem illius fide ꝑcipere: pe¬
des uero agni uorare. uestigia hu¬
manitatis cius amando et imitã¬
do ꝑquirere. Quid uero sunt inte¬
stina: nisi u̾borum illius occulta
et mystica mancdata: Que tu nc
uoramus: cum u̾ba uite cum aui¬
ditate sumimus. In quo uorationis
uerbo. quid aliud quam pigritie¬
nr̃e torpor reprehenditur: qui eius
uerba atq mysteria. ⁊ per nosmet¬
ipsos non requirimus. et dicta
ab aliis audimus inuiti: Non re
manebit ex eo quicquam usq ma¬
ne: quia eius clicta magna sunt
collicitudine discutienda. qͣtinus
priuicquam dies relurrectionis ap¬
pareat. in hac presentis uite nocte
omnia mandata illuis intelligen¬
do et oꝑando. penetrentur. S quia

Expanded text:
De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus ejus, et intestinis vorabitis. Sicut supra jam praediximus, Paulo attestante didicimus, quod caput Christi Deus re Redemptor noster est α et ω . Deus videlicet ante saecula, et homo in fine saeculorum. Caput ergo agni vorare, est divinitatem illius fide percipere. Pedes vero agni vorare, est vestigia humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo, quid aliud quam nostrae pigritiae torpor reprehenditur, qui ejus verba atque mysteria, et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab manebit ex eo quidquam usque mane , quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia illius mandata intelligendo et operando penetrentur. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
ut torpentẽ animũ & terrae.
uehement᷑ inherentẽ si amor
ad regnum non trabit. timor
minet. Ecce enĩ de gehennȩ ex¬
pressione dr̃. Ibi erit fletus &
stridor dentium. Sed qͥa p̾señ¬
tia gaudia sequuntur ꝑpetua
lȩtitiam fugite. si illic flere for¬
midatis. Nemo & enim potest¬
& hic gaudere cum scło:. & illie
regnare cum xp̃o. Temporalis
itaq lȩtitiȩ fluxa restringite:
carnis uoluptates edomate
Quicqͥd animo ex presenti seculo
arridet: ex consideratione. eter¬
ni ignis amareseat. Qcquid in
mente: pueriliter hilarescit. hoc
disciplinȩ iuuenilis censura co¬
herceat: ut dum sponte tem¬
poralia fugitis ȩterna gaudia
sine. labore capiatis. Euangłm.¬

Expanded text:
ut torpentem animum et terrae ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequuntur perpetua simi, vanam laetitiam fugite, si illic flere formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter hilarescit, hoc disciplinae juvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis, aeterna gaudia sine labore capiatis, pra
Abbreviated transcription (Latin):
claustra descendere: ꝓ peccatis
suis eterna supplicia tolerare
Cui ꝑ mediatoris aduẽntũ nouũ
aliqͥd accessit: ut si hic recte stu¬
na penetrare. et homo in terra
editus. a corruptibili uita moria¬
tur in celo collocandus. Et uetus
itaq est ut ꝓ culpa humanum
genus in eterna pena intereat:
& nouum ut conuersus in regno
locutionis suę dñs subdidit: hoc
est utiq quod p̃misit. Prius enĩ
de regni similitudine thesaurũ
inuentũ ac bonã margaritã pro¬
tulit. post modũ uero inferm
penas de malorũ combustione
enarrauit. Atq in conclusione
subiungit. Ideo doctus seriba
in regno celorum similis est
patrifamilias. ꝓferenti de ches¬
duro suo noua et uetera. Ne si
apte diecretur. Ille in scã eccła
doctus p̃dicator est. qui & noua
scit ꝓferre. de suauitate regni.
& uetusta dicere de terrore sup¬
plicu: ut uel pęnȩ terreant. qͦs
premia non inuitant. Audiat
de regno quod amet. audiat de.
supplicio unusquisq qđ timeat.

Expanded text:
laustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte stueat penetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Ac si aperte diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat
Abbreviated transcription (Latin):
SITUI humane ꝑditionis sortẽ.
ꝑactis paternȩ dispositionis sa¬
eramentis. ad cęlũ rediturus.
nouamq uictricis caris głam
paternis uultib p̃sentaturus no¬
uos nascertis eccłȩ. cultores. quib
gregis nouelli cura mandaretur
clegit. qui lumine fidei irradiati.
sp̃s scĩ munere ditati. mundũ
ignorantix tenebris caligantẽ.
ueritatis lũmine illustrarent.
& uirulenta antiqui seductoris
seminia. de agro eccłe constanter
resecarent. Huius dominicas
inslitutionis ersecutores primi
discipuli. deinde successores eorũ
sc̃i seilicet doctores extiterunt:
quos in finẽ senescentis mundi
ad excolendas mentes fidelium.
Qspualium talenta donorũ a
sũmo patrefamilias accipientes.
et p̃dicandi negotio ad usuram
animarũ expendentes. tanto un¬
pensius amplificare studuerunt.
quanto certiores erant de remu¬
neratione largitoris: & ex eugłica
sententia conterriti. de damna

Expanded text:
itur humanae perditionis sortem msus Christus, peractis paternae dispositionis sacramentis, et ad coelum rediturus novamque victricis carnis gloriam paternis vultibus praesentaturus, novos nascentis Ecclesiae cultores, quibus gregis novelli cura mandaretur, elegit. Qui, lumine fidei irradiati, Spiritus sancti munere ditati, mundum ignorantiae tenebris caligantem veritatis lumine illustrarent, et virulenta antiqui seductoris semina de agro Ecclesiae constanter resecarent. Hujus Dominicae institutionis exsecutores primi discipuli, deinde successores eorum, sancti videlicet doctores exstiterunt quos in fine senescentis mundi ad excolendas mentes fidelium pit. Qui spiritualium talenta donorum a summo Patrefamilias accipientes et, praedicandi negotio, ad usuram animarum expendentes, tanto impensius amplificare studuerunt quanto certiores erant de remuneratione Largitoris, et evangelica sententia conterriti de damna
Abbreviated transcription (Latin):
homini patrifamilias ꝓferenti
de thesauro suo noua & uetera
utrũq testamentũ accipimus.
abraham doctũ fuisse denegamꝰ
qui noui & ueteris testam̃ti. & si
facta nouit. minime nuntiauit
Moy sen quoq doctũ patrifamilua
comparate ñ possumꝰꝰ. qui & si
tistamentũ uetus edocuit. noni
ed in eo quod ueritas dicit. unͣi
seriba doctus in regno cȩlorum
similis est patrifamilias. intelligi
ualet quia non de his qui fuerunt.
sed de his qui esse in eccła poterant
loqueba t᷑ Qtune noua & uetera
ꝓferunt: cum utriusq testam̃ti
p̃dicam̃ta uocib et morib lo¬
quuntur. Quod tam̃ intelligi &
aliter potest. Uetustũ quippe

Expanded text:
rifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. utrumque Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi quod Veritas dicit: Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias, intelligi valet, quia non de his qui fuerant, sed de his qui esse in Ecclesia poterant loquebatur. Qui tunc nova et vetera proferunt cum utriusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter potest. Vetustu
Abbreviated transcription (Latin):
magis quã exponendũ. Aꝑta et¬
enim uoce. torm̃ta peccantium.
dicta sunt: ne quis ad ignorantie
suȩ ercusationẽ recurreret: si qͥd
de eterno supplicio obseure di¬
ceretur. Unde et subditur. In¬
tellexistis hȩc om̃ia: Dicint ei

Expanded text:
otius quam exponendum. Aperta etenim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignoratiae suae excusationem recurreret, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Unde et subditur: Intellexistis haec omnia? Dicunt ei:
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. Nitem se clixit est
ih̾c. et discipulos suos pal¬
mites. et agricolam patrem
unde iam pridem sicut po¬
taimus disputatum est
In hac autem lectione. cũ
adhuc de seipso qui est uĩ¬
tis. et de suĩs palmitib hoc
est discipulis Ioqueretur.
manete inquit in me et e¬
go in uobis. Non eo modo
illi in ipso: sicut ille in ĩp¬
sis. Utrumq autem prodest.
non ipsi sed ulis.cd̾a¬
La quippe sunt in iute pal¬
mites: ut uiti non confe¬
rant. sed inde accipiant

Expanded text:
. Vitem se dixit esse Jesus, et discipulos suos palmites, et agricolam Patrem: unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus, hoc est discipulis loqueretur: Manete, inquit, in me, et ego in vobis. Non eo modo illi in ipso, sicut ipse in illis. Utrumque autem prodest non ipsi, sed illis. Ita quippe in vite sunt palmites, ut viti non conferant, sed inde accipiant
Abbreviated transcription (Latin):
ecit tamen aliqua uiii¬
xp̃c que nemo alius
fecit: quod quinq milia
hominum de quinq. et qͣtu¬
or malia de septẽ panib pa¬
uit: quod suꝑ aquas am¬
bulauit. et petro ut hoc
faceret presticit. quod aꝙͣ
mutauit in uinum: quod
aꝑuit oculos ceci nati: et
alia multa que cumme.¬
morare longum est. Sed re¬
spondecur nobis et alios fe¬
cisse que ipse non fecit.
et que nemo alius fecit.
Quis enim nisi moyses ẽ¬
giptios plagis tot tantisꝙ
ꝑcussit. diuiso mari por¬
pulum duxit. et manna
de celo esurientib impetͣ¬
uit: aquam de petra siti¬
entib fudit: Quis nisi ihe¬
suꝰ naue populo transituro
iorclanis fluenta liuisit: e
curtentem solem emissa ad

Expanded text:
ecit tamen aliqua Christus, quae nemo alius fecit: quod quinque millia hominum de quinque, et quatuor millia de septem panibus pavit ; quod super aquas ambulavit, et Petro ut hoc faceret praestitit ; quod aquam mutavit in vinum ; quod aperuit oculos caeci nati , et alia multa quae commemorare longum est. Sed respondetur nobis, et alios fecisse quae ipse non fecit, et quae nemo alius fecit. Quis enim nisi Moyses Aegyptios plagis tot tantisque percussit , diviso mari populum duxit , manna de coelo esurientibus impetravit aquam de Petra sitientibus fudit ? Quis nisi Jesus Nave populo transituro Jordanis fluenta divisit , et currentem solem emissa ad
Abbreviated transcription (Latin):
oriundus fuit: tanta suorum
nutritus cura: ut nichil aliud
preter parentes domumq co¬
gnosceret. Et cum iam creuis¬
set. nor se litteris etrr nõ
ineptis infantium iungi pass̾
est fabulis: sed omni desiderio
tum est domi innocenter habi¬
tabat. Ad ecclesiam quoq cũ
parentibus sepe conueniens.
non infantium lasciuiam nͣ
puerorum negligentiam secta¬
batur: sed tantum que lege¬
bantur auscultans. utilitatẽ
preceptorum uite institutio-¬
illa etas pro uariis et delicatis
cibis unꝙͣ tedio fuit: non esce
molioris blandimenta sectatꝰ
est. Hiis solum que dabantur
contentus: nil amplius requi¬

Expanded text:
oriundus fuit, tanta suorum nutritus cura, ut nihil aliud praeter parentes domumque cognosceret. Et cum jam puer esset, non se litteris erudiri, non ineptis infantium jungi passus est fabulis; sed Dei desiderio tum est , innocenter habitabat domi. Ad ecclesiam quoque cum parentibus saepe conveniens, nec infantum lascivias, nec puerorum negligentiam sectabatur; sed tantum ea quae legebantur auscultans, utilitatem praeceptorum vitae institutioilla aetas, pro variis et delicatis cibis unquam taedio fuit; non escae mollioris blandimenta sectatus est; his solum quae dabantur contentus, nihil amplius requi
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullus esset qui ñ illũ ex affectu
diligeret. Nichil enĩ arrogantia
nichil suꝑbia de eius morib usur¬
pabat: sed om̃ib beniuolus in terra
positus. cȩlestib se aptum morib
ostendebat. Erat enim aspectu
angłicus: sermone intiduis opere
sc̃s. Corpore integer. ingenio op¬
timus. Consilio magnus: fide ea.¬
tholicus. Spe patientissimꝰ caritate¬

Expanded text:
ut nullus esset, qui non illum ex affectu diligeret. Nihil quidem arrogantia, nihil superbia de eius moribus usurpabat, sed omnibus benivolus, in terra positus, caelestibus se aptum moribus ostendebat. Erat enim aspectu angelicus, sermone nitidus, opere sanctus, corpore integer, ingenio optimus, consilio magnus, fide catholicus, spe patientissimus, caritate
Abbreviated transcription (Latin):
tes & pauperes medius: ut pauperes
uites uero quasi suꝑiorem sibi esti¬
marent. Non enim ad ꝑ sonae
potentiam: sed ad morũ elegantiam
attendebat. E tanto unũquẽq
eminentius honorabat: quanto
uiuere sanc̾tius didicisset. Adetra¬
ctorib aures suas quasi a serpentib
separabat. dicens. hoc uenenum ꝑ
eas ingressum occidere animam

Expanded text:
tes et pauperes medius, ut pauperes vites quasi superiorem sibi aspicerent. Ipse enim non ad personae potentiam, sed potius ad morum elegantiam attendebat, et tanto unumquemque eminentius honorabat, quanto vivere sanctius didicerat. Erctoribus aures suas quasi a serpentibus separabat dicens, quod hoc venenum per aures ingressum occideret animam
Abbreviated transcription (Latin):
ostendo ꝑsonam. Quintianus
ergo: Nos ingenuitatẽ non ha¬
bemus. qui seruitium. xp̃i contẽp¬
mius: Agatha dixit. Ingenui¬
tas ur̃a ad tantã captiuitatem ꝑ¬
uenit: ut non solum peccato uos
faciat seruos. uerũ etiam ligno &

Expanded text:
ostendo personam. Quintianus ostendo personam. Quintianus ergo nos ingenuitatem non habemus qui seruitium| christi contempnemus+. Agathe dixit ingenuitas uestra| ad tantam captiuitatem deuinit . ut non solum pec| cati  uos faciat seruos . uerum etiam lignum et
Abbreviated transcription (Latin):
disia mentem eius immobilẽ ꝑma¬
nere. abiit ad quintianũ: & dixit
ei facilius possunt saxa molliri. &
ferrum in plumbũ conuerti: quã
ab intentione. xp̃iana mens ipsius
puellȩ reuocari. Ego enun & filiȩ
meȩ sine cessatione inuicem succes¬
simus. & ꝑ diem & nocꝰtem nichil
alind gessimus. nisi ut ageremus
qualiter eius animum ad consensũ
boni consilu inclinaremꝰ: Ego enĩ
& geminas & ornamenta insignia.
et uestimenta auro texta obtuli:
ego & domos. et prȩdia suburbana
repmisi: ego uarium ornamentũ
domus. ego familias diuersi sexiᷤ
& ȩtatis exhibui: sed om̃ia quasi
terram quã pedib suis conculcat
ꝓ nichilo computauit
unc iratus quintianus: iussit
eam ad secretariũ adduci. Et se¬
tionis es: Agatha respondit.
Non solum ingenua sum: sed cxpe¬
ctabilis gencre: ut om̃is parentela
mea testatur. Quintians dixit
& si ingenua ꝓbaris & nobilis.
cur morib seruilem ꝑsonã osten¬
dis: Sc̃a agatha dixit. Quia
ancilla. xp̃i sum: ideo me seruilem

Expanded text:
disia mentem eius inmobilem| permanere. Abiit ad quintianum et dixit ei facilius pos| sunt saxa molliri et ferro in plumbo conuerti quam ab in| tentione christianae mens istius puellae reuoc. Ego| enim et filiae meae sine cessationibusimus . et per diem et noctem nihil aliud gessimus| nisi ut ageremus qualiter eius animum ad consensum boni| consilii inclinaremus. Ego etiam et gemmas et ornamen| ta insinia et uestimenta auro texta obtuli . ego et domus . | et praedia suborbana repromisi . ego uarium ornamen| tum domus . ego familias diuersi sexus  etates exhibui.| Sed ista omnia quasi terra quam pedibus suis concul| cat . pro nihilum conputauit. Tunc iratus quintia| nus . iussit eam ad secretarium adduci . et setionis es. Agathe respondit non so| lum ingenua . sed et spectabilis genere . ut omnes paren| tella mea testatur Quintianus dixit et si ingenua| probaris et nobiles . cur moribus seruilem te personam| ostendis. Sancta agathe dixit quia ancilla christi sum.| Ideo me seruilem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ immolationẽ colũbe siue tur¬
turis. potest figuralit̾ exprimi
Sed & om̃is in fine mundi ȩccła
primo om̃ium resurrectione
cunctam terrene labem morta¬
litatis & corruptionis exuet: ac
deinceps in regnum celestis hie.¬
rusalem bonorũ uictimis operũ.
dño commiendata transferetur

Expanded text:
per immolationem columbae sive turper immolationem columbae sive turturis potest figuraliter exprimi. Sed et omnis in fine mundi Ecclesia primo communi resurrectione cunctam terrenae labem mortalitatis et corruptionis exuet, ac deinceps in regnum coelestis Hierusalem bonorum victimis operum Domino commendata transferetur
Abbreviated transcription (Latin):
uero utraq auis ita ꝓpter consue.¬
tudinẽ gemendi. presentes sc̃orũ luctꝰ.
& desideria suꝑna designet: hoe
tamen differunt᷑ quod dirtur
soliuagus. columba autẽ gregitim
gemere consueuit. & ob id iste
secretas orationum lacrimas. illa
publicos eccłȩ conuentꝰ insinuat
Bene autẽ puer ihc pͥmo cireũ¬
ciditur. Ac sic interpositis dieb
hierusolimã cum hostia defert᷑:
quia & ipse iam iuuenis priꝰ omnẽ
carnis corruptionẽ moriendo
ac resurgendo calcauit: acdem.¬
de interpositis dieb cum ipsa
carne iam immortali quã ꝓ n̾ra
salute hostiam dõ fecerat. adgau¬
dia suꝑne ciuitatis ascendit. Et
imusquisq nr̃m priꝰ aqua bap¬
tisim a peccatis om̃ib quasi uera
cireucisione purgatur. Ac sic ꝓfi¬
ciente gratia nouȩ lucis. ad altare
scm. salutari hostia dominci cor¬
poris & sanguinis consecrandus
ingreditur. Nam & ipsa singła¬
riter simplex & casta nr̃i salua¬
toris humanitas. quȩ oblata ẽ
patri ꝓ nobis: non in congrue

Expanded text:
avis ita propter consuetudinem gemendi praesentes sanctorum luctus et desideria superna designet, hoc tamen differunt quod turtur solivagus, columba autem gregatim gemero consuevit; et ob id ista secretas orationum lacrymas, illa publicos Ecclesiae conventus insinuat. Bene autem puer Jesus primo circumciditur, ac sic interpositis diebus Hierosolymam cum hostia defertur, quia et ipse jam juvenis prius omnem carnis corruptionem moriendo ac resurgendo calcavit; ac deinde interpositis diebus cum ipsa carne jam immortali, quam pro nostra salute hostiam Deo fecerat, ad gaudia supernae civitatis ascendit. Et unusquisque nostrum prius aqua baptismi a peccatis omnibus, quasi vera circumcisione purgatur, ac sic proficiente gratia novae lucis, ad altare sanctum salutari hostia Dominici corporis et sanguinis consecrandus ingreditur. Nam et ipsa singulariter simplex et casta nostri Salvatoris humanitas, quae oblata est Deo Patri pro nobis, non incongrue
Abbreviated transcription (Latin):
sperabanti se mentẽ. scãm abono
nes urȩ pluiue sunt terioresfiu¬
mina sunt. Que quantũ uis impin
gant. stat fundimentũ. Domus
mea non potest cadere: fundata
enim est supra petram. Hȩc autem
dicens. flebat cotidie & orabat.
& sicut sitiens in ardore solis. fluen
ta fontiũ concupiscit: ita desidera¬
bat ad martyrii corenã attingere.¬

Expanded text:
Sperabant se | mentem sanctam a bonoSperabant se | mentem sanctam a bonones uestrae pluuiae| sunt terrores flumina sunt quae quantum uis inpin| gant stat fundamentus domus meę non poterit cadere| fundata enim est super petram. Haec autem dicens| flebat cotidie et orabat et sicut sol sitiens in ardore fluent+|  foncium concupiscit. Ita desiderat ad martyrii coro| nam adtingere