comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in typo pascha celebrat. patere po¬
test uulnerr: qui autem minister:
ueritatis habet ut uenena ñ tre¬
pidet. Deniq momordit paulum.
uipera in mileta insula: & uidenteᷤ
pendentem de manu eius uiꝑam
incole loci illius. pritabant eum es-¬
se moriturum. S ubi in offensum¬
eum stare uiderunt. dm esse di¬
cebant: cui uenenum nocere non
poterat. Et ut scias hoc uerum es¬
se: ipse dominus ait. Ecce dedi uo¬
bis potestatem calcandi supͣ serpñ¬
tes & scorpiones. & supra omnem
uirtutem immici: &e nichil uobis
nocebunt. Non uirgas in ma¬
nu iubent᷑ collere apłi. Sic enim ma¬
cheus scribendum putauit. Quid
est uirga. nisi p̃ferendȩ potestatis
insigne: & ulciscendi instrum̃tũ
doloris: Ergo humilis dñi. in hu¬
milicate em̃ udicium eius subla¬
cum ÷: humilis inquam dñi p̾cep¬
tum. discipuli eius humilitatis
officii exequuntur. Eos enim misic
ad seminandam fidem. qui non co¬
gerent s docerent. nec ium potesta¬

Expanded text:
in typo pascha celebrat patere poin typo pascha celebrat patere potest uulneri, qui autem minister est ueritatis hebetat uenena, non trepidat. denique momordit Paulum uipera in Melita insula. et uidentes pendentem de manu eius uiperam incolae loci illius putabant eum esse moriturum, sed ubi inoffensum stare uiderunt, deum esse dicebant, cui uenenum nocere non poterat. et ut scias hoc uerum esse, ipse dominus ait: ecce dedi uobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones et supra omnem uirtutem inimici et nihil uobis nocebunt. Non uirgas in manu iubentur tollere apostoli; sic enim Matthaeus scribendum putauit. quid est uirga nisi prae. ferendae potestatis insigne et ulciscendi instrumentum doloris? ergo humilis domini — in humilitate enim iudicium eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec uim potesta
Abbreviated transcription (Latin):
ts confici solet. Nichil autẽ in
nobis dominus iħc mortale uult.
esse. Deniq ad moysen dicit. Solue
calciamentũ pedum tuoꝵ: locus
enim in quo stas. terra scã est. Mor¬
tale itaq & terrenum calciamen¬
tum iubebatur soluere. cum mit¬
teret᷑ ad popłm lib̾andum. Huius
enim ministermuneris. timere
nil debet: nec a suscepto officio mor¬
tis ꝑiculo retardari. Ipse enim cum
defensionem frm hoc ÷ iudeorum
uoluntarius recepisset. calumpnie
terrore reuocatus ÷ ab incepto. & fu¬
git. ex egypto. Et idõ cum dñs affeo¬
tum eius ꝓbasset. conditionẽ autẽ
uidisset infirmam: anum eius m̾¬
tisq uestigium mortatib uinculis
censuit exuendum. Quod siquem
mouet. qua ratione in egypto cal¬
ciati iubentur edere agnum. apostoli
autem sine calciamentis ad predican¬
dum eugłm diriguntur. is considera¬
re debet. quia in egypto positus de¬
bet adhuc morsus cauere serpentis:
multa enim uenena in egypto. Et qͥ

Expanded text:
tis confici solet; nihil autem in tis confici solet; nihil autem in nobis dominus Iesus mortale uult esse. denique ad Moysen dicit: solue calciamentum pedum tuorum; locus enim in quo stas terra sancta. est. mortale igitur atque terrenum calciamentum iubetur soluere, cum mitteretur ad populum liberandum; huius enim minister muneris timere nihil debet nec a suscepto officio mortis periculo retardari. ipse etenim cum defensionem fratrum, hoc est Iudaeorum, uoluntarius recepisset, calumniae terrore reuocatus est ab incepto et fugit ex Aegypto. et ideo cum dominus adfectum eius probasset, condicionem autem uidisset infirmam, animi eius mentisque uestigium mortalibus uinculis censuit exuendum. quod si quem mouet, qua ratione in Aegypto calciati iubentur edere agnum, apostoli autem sine calciamentis ad praedicandum euangelium diriguntur, is considerare debet, quia in Aegypto positus debet adhuc morsus cauere serpentis — multa enim uenena in Aegypto — et qui
Abbreviated transcription (Latin):
poscenet᷑ a paupere ut ei aliquid
pecuniȩ largiretur. ait. Argentum
ai aurum non habeo. Ille głatur
quod non habeat argentum. atq
aurum: uob̾ pudori⁊ minus adhuc
habere quam cupitis. Eit ergo et
paupes głosa. quia est & beata pauꝑ¬
tas: sicut scͥptum ẽ. Beati pauperes
spiritu. Tamen non tam hoc gło¬
riatur petrus quod argentum et
aurum non habeat: quam quod
seruet dñi mandatum: qui prȩcepit
nolite aurum possidere. Hoc ẽ di¬
cere. uides me xp̃i esse discipulum.
& aurum a me requiris: Alud no¬
bis multo pretiosius auro donauit.
ut in nomine eius operemur. Ica¬
q: non habeo quod non dedit. s qͦd
dedit habeo: in nomine dñi iħu.
surge & ambula. Sicut gͦ qui hor¬
rea uult congerendis edificare
frumentis. domini cȩ sententiȩ
auctoritate reprehenditur: ita qui
sacculum uult auto parare conden¬
do. neuum reprehensionis incur¬
rit. Non peram neq calciam̃ta.
utrumq de corio mortui animan¬

Expanded text:
posceretur a paupere, ut ei aliquid posceretur a paupere, ut ei aliquid pecuniae largiretur, ait: argentum atque aurum non habeo. ille gloriatur quod non habeat argentum atque aurum, uobis pudori est minus adhuc habere quam cupitis? est ergo et pauperies gloriosa, quia est et beata paupertas, sicut scriptum est: beati pauperes spiritu; tamen non tam hoc gloriatur Petrus quod argentum et aurum non habeat quam quod seruet domini mandatum, qui praecepit: nolite aurum possidere, hoc est dicere: uides me Christi esse discipulum et aurum a me requiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. sicut ergo qui horrea uult congerendis aedificare frumentis dominicae sententiae auctoritate reprehenditur, ita E qui sacculum uult auro parare condendo naeuum reprehensionis incurrit. Non peram neque calciamenta. utrumque de corio mortui animan
Abbreviated transcription (Latin):
sermone bestiale murmur inter¬
strepit: qui non confitetur dñm
bem gladius muteret᷑. Uentes aspe¬
ios. ora tumida preferebat: & puca¬
bat quod uocem om̃ib abstuliss
quam solus amiserat. Et ideo ut
hos lupos effugere possimus: do¬
cet dñs quid sequamur dicens. No¬
lite portare sacculum neq peram
neq calciamenta. Quid sit saccri¬
lum non esse portandum: alibi
erudenter erpressit.Scripsit enim
matħs quoniam dixit ad disci-¬
pulos dominus: nolue possidere
aurum neq argentum. Si prohi
bemur aurum possidere: quid di¬
mur: Si quod habeas donare
preciꝑis quemadmodum conge¬
ris quod non habeas: Qui predi¬
cas non furan dum furaris: qui di¬
cis non mechandum mecharis: qͥ
execraris ydola sacrilegium facis:
qui in lege gloriaris. ꝑ p̃ualicationẽ
legis dm̃ inhonoras: Nomen
enim di ꝑ uos blasphematur. Nonsic
apłs petrus qui primus domince
exeutor sententiȩ. ut ostenderet ñ
in uacuum dñi effusa mandata cũ

Expanded text:
sermone bestiale murmur intersermone bestiale murmur interstrepit, qui non confitetur teturbem gladius mitteretur. dentes asperos, ora tumida praeferebat et putabat quod uocem omnibus abstulisset. quam solus amiserat. et ideo ut hos lupos effugere possimus, docet dominus quid sequamur dicens: nolite portare sacculum neque peram neque calciamenta. quid sit sacculum non esse portandum alibi euidenter expressit; scripsit enim Matthaeus quoniam dixit ad discipulos dominus: nolite possidere aurum neque abemur aurum possidere, quid e? si quod habeas donare praeciperis, quemadmodum congeris quod non habeas? qui, praedicas non furandum furaris? qui dicis non moechandum moecharis? qui exsecraris idola sacrilegium facis? qui in legegloriarisper praeuaricationem legis deum inhonoras? nomen enim dei per uos blasphematur. non sic apostolus Petrus, qui primus dominicae exsecutor sententiae, ut ostenderet non in uacuum domini effusa mandata, cum
Abbreviated transcription (Latin):
corum: qui ipsis grauiores & rapa¬
ciores bestiis. nullum auaritiȩ
finem impietatisq nouerunt.
Hec uos moueat. quod formam
prȩtendere uident᷑ humanam.
& si foris homo cernitur: intus be¬
stia fremit. Et iđo lupos esse non
dubium ẽ. uixta dñi iħu diuinã
sententiam. qua ait: attendite uo¬
bis a falsis prophetis qui ueniunt
ad uos in uestim̃tis ouium. intus
autem sunt lupi rapaces: ex fruc¬
tibus eorum cognoscetis eos. Siqͥs
gͦ specie mouetur. fructum inter¬
roget. Audis aliquem sacerdotem
dici. rapinas eius agnoscis. ues¬
titum ouis habet. facta predonis.
foris oiuis. intus lupus ÷ qui mo¬
dum non habet rapinarum. qͥ
tanquam in nocte scichico men¬
bra duratꝰ gelir: cruentus ora cir¬
cumuolat. querens quem deuoret.
NIoñne uobis uidetur lupus
qui humanȩ necis insaturabilis
crudelitate fidelium morte popu¬
lorum rabiem suam desiderat ex¬
plere: Ululat iste non tractat. qͥ
negat uocis actorem. & sacrilego

Expanded text:
corum, qui ipsis grauiores et rapacorum, qui ipsis grauiores et rapaciores bestiis nullum auaritiae finem inpietatisque nouerunt. Nec uos moueat quod formam praetendere uidentur humanam; etsi foris homo cernitur. intus bestia fremit. et ideo eos lupos esse non dubium est iuxta domini Iesu diuinam sententiam, qui ait: adtendite uobis a falsis prophetis, qui ueniunt ad uos in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapaces. ex fructibus eorum cognoscetis eos. si quis ergo specie mouetur, fructum interroget. audis aliquem sacerdotem dici, rapinas eius cognoscis: uestitum ouis habet, facta praedonis: tons ouis, intus lupus est qui modum non habet rapinarum, qui tamquam in nocte Scythico membra duratus gelu, cruentus ora circumuolat quaerens quem deuoret. nonne uobis uidetur lupus, qui humanae necis insaturabilis cruditate fidelium morte populorum rabiem suam desiderauit explere? ululat iste, non tractat qui negat uocis auctorem et sacrilego
Abbreviated transcription (Latin):
pastorib oues xp̃i incursari non
possunt. Spoliare gͦ gregem dñi
raptores conant᷑. qui corporea qua¬
dam mentis intentione duri ac ri-
gidi nequaquam solent a suo er¬
rore deflectere. Et ido paulus apłs
aic. Hereticum homine̾ post
unam correctionem deuita: sciẽs
quia subuersus÷ qui enismodi ẽ.
Hos scripturȩ uerus interpres.
xp̃c illudit: ut inanes suos in ua-¬
num effundant impecus. & noce¬
re non possint. Qui si quem uersu¬
ta disputationis suȩ circumscͥptio¬
ne prȩuenerint: faciunt obmu-¬
tescere. Mutus est enim qui uer¬
bum di non eadem qua ẽ gloria
confitet᷑. Caue gͦ ne tibi uocem tol¬
lat hereticus: si pͥor eum non ipse
deprehenderis. Serpit enim: dũ
latet eius ꝑfidia. Si autem comm¬
ta impietatis eius agnoueris: ia¬
cturam piȩ uocis timere non po¬
teris. Caue gͥ uersutȩ disputatio¬
nis uenena: animam petunt. gut¬
tur inuadunt uitalib uulnus af¬
figunt. Graues sunt morsus hereci¬

Expanded text:
pastoribus oues Christi incursare non pastoribus oues Christi incursare non possunt. spoliare ergo gregem domini raptores conantur, qui corporea quadam mentis intentione gidi nequaquam solent a suo errore deflectere. Et ideo Apostolus ait: Haereticum hominem post unam correptionem devita, sciens quia subversus est, qui ejusmodi est. Hos ScripturChristus inludit, ut inanes suos in uanum effundant inpetus et nocere non possint. qui si quem uersuta disputationis suae circumscriptione praeuenerint, faciunt ommutescere; mutus est enim qui uerbum dei non eadem qua est gloria. confitetur. caue ergo ne tibi uocem tollat haereticus, si prior eum non ipse deprehenderis. serpit enim, dum latet eius perfidia; si autem conmenta inpietatis eius agnoueris, iacturam piae uocis timere non poteris. caue igitur uersutae disputationis uenena; animam petunt, guttur inuadunt, uitalibus figunt. graues sunt morsus haereti
Abbreviated transcription (Latin):
poterit refulgere. lupi me pͥus ui¬
disse credantur. & sollempne uocis
ercorsisse suffragium. I Ionne lu¬
pis istis heretici comparandi sunt.
qui insidiantur ouilib xp̃i. fremũt
cura caulas. nocturno magis tem¬
pore quam diurno: Semꝑ enim
ꝑfidis nox est. qui lucem xp̃i seue
nebulis incerprecationis obducere
& quantum in ipsis ÷ fuscare conan¬
tur. Uersantur gͦ circa caulas. sta¬
bula camen xp̃i intrare non audẽt:
& iło non sanant᷑: quia in stabu¬
lum suum non uult eos xp̃e indu¬
cere. in quo curatus ÷ ille qui de
ihrłm descendens incidit in latro¬
nes: quem uulnerib alligatis. in¬
fuso oleo & uino. imponens in u¬
mentum suum.samaritanus ille
duxit in stabulum: & sanandu sta¬
bulario dereliquit. Non accipi.¬
unt gͦ medicinam: qui medicum
non requirunt. Si enm requrre¬
rent: non derogarent. Explorant
pastoris absentiam : & ido pastores
ȩccłiarum uel necare uel in eriliũ
agere contendunt: quia presentib

Expanded text:
potuerit refulgere, lupi me prius uipotuerit refulgere, lupi me prius uidisse credantur et sollemne uocis extorsisse suffragium. nonne lupis istis haeretici conparandi sunt, qui insidiantur ouilibus Christi, fremunt circa caulas nocturno magis tempore quam diurno? semper enim perfidis nox est, qui lucem Christi scaeuae nebulis interpretationis obducere et quantum in ipsis est fuscare conantur. uersantur ergo circa caulas, stabula tamen Christi intrare non audent et ideo non sanantur, quia in stabulum suum non uult eos Christus inducere, in quo curatus est ille qui de Hierusalem descendens incidit in latrones. quem uulneribus adligatis, infuso oleo et uino inponens in iumentum suum Samaritanus ille duxit in stabulum et sanandum stabulario dereliquit. non accipiunt ergo medicinam qui medicum non requirunt; si enim requirerent, non derogarent. explorant pastoris absentiam et ideo pastores ecclesiarum uel necare uel in exilium agere contendunt, quia praesentibus
Abbreviated transcription (Latin):
cce ego mito uos: sic̃
agnos inter lupos. Con¬
traria sunt ista sibi
amunalla: ut alia ab
alus deuorencur. S bonus pastor.
lupos gregi suo timere non nouit.
id̾oq isti discipuli non in predam
s ad grãm dirigunt᷑. Sollicitudo
enim pastoris boni efficit: ut lu¬
pi in agnos audere nichil possins.
Lupi quid significare uidentur. de¬
bemius aduertere. Bestiȩ nempe
sunt quȩ insidiant᷑ ouilib circa
pastorales uersant᷑ casas. habitacła
domorum intrare non atident. so¬
num canum. absentiam atit de¬
sidiam pastoris explorant. ouium
guitur inuadunt ut cito t̾ran¬
gulent. Feri. rapaces. ideniq natu¬
ra corporis rigidiores. ut se sacile
non possuit infleci̾ere: impecu
quodam suo feruntur: & idõ sepe lu¬
duntur. Tum preterea siquem pͥores
hominem uiderint. uocem eius qua¬
dam naturȩ ui feruntur eriꝑe: si
autem homo prius eos uiderit: exa¬
gitari memorantur. Et ido cauendu
michi est. ne si in hodierno tractatu
spiritalium misteriorum gr̃a non

Expanded text:
cce ego mitto uos sicut agnos inter lupos. contraria sunt ista sibi animalia, ut alia ab aliis deuorentur. sed bonus pastor lupos gregi suo timere non nouit, ideoque isti discipuli non in praedam, sed ad gratiam diriguntur; sollicitudo enim pastoris boni efficit, ut lupi in agnos audere nihil possint. lupi quid significare uideantur debemus aduertere. bestiae nempe sunt quae insidiantur ouilibus, circa pastorales uersantur casas, habitacula domorum intrare non audent, somnum canum, absentiam aut desidiam pastoris explorant, ouium guttur inuadunt, ut cito strangulent. feri et rapaces idemque natura corporis rigidiores, ut se facile non possint inflectere, inpetu quodam suo feruntur et ideo saepe luduntur. tum praeterea si quem priores hominem uiderint, uocem eius quadam naturae ui feruntur eripere: si autem homo prius eos uiderit, exagitare memoratur. et ideo cauendum mihi est ne, si in hodierno tractatu spiritalium mysteriorum gratia non
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ fidei: Quidam coacte duos
lucam qui driob assibus ueneant
ad sensus referict. S quomodo il¬
la intelligentia coto ȩxiuangebici
sermonis corpori coaptetur. ñ par¬
uȩ difficultatis ẽ. Ur̾̃i autem &e ca¬
pilli capitis. numerati sunt. NIo¬
lire gͣ timere: multis passerib me
expositionis nr̃e sensus expressus est.
quid timere non debeant eos quipos¬
possunt. Qm̃ si sine dei scientia par¬
ua quoq animalia non deciduis.
quanto magis homo qui apłica
suffultus sit dignitate: Quod
autẽ ait. ur̃i ant̾e &e capilli capi¬
tis om̃s numerati sunt. immensam
d̾i erga homines ostendit ꝓuidenti¬
am. &e ineffabilem signat affectum
quod nichil nr̃orum actuum deũ¬
lateat. etiam parua & ociosa dic¬
ta eius scientiam non fugiant. De¬
rident intelligentiam eccłasticã
in hoc loco qui carnis resurrectio¬
nem negant: quasi nos & capi¬
los qui numerati sunt & a conso¬
re decisi.omnes dicamus resur¬

Expanded text:
cae fidei! Quidam coacte duos cae fidei! Quidam coacte duos Lucam , qui duobus assibus veneunt, ad sensus referunt. Sed quomodo illa intelligentia toto Evangelici sermonis corpori coaptetur, non parvae difficultatis est. Vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt. Nolite ergo timere; muexpositionis sensus expressus est: quod timere non 64 debeant eos qui pospossunt, quoniam si sine Dei scientia parva quoque animalia non decidunt, quanto magis homo, qui apostolica fultus sit dignitate! Quod autem ait: vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt, immensam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum, quod nihil nostrum lateat Deum, et etiam parva et otiose dicta ejus scientiam non fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos et capillos qui numerati sunt, et a tonsore decisi, omnes dicamus resur
Abbreviated transcription (Latin):
ris estis uos. Heret sibi sermo do¬
minicus: & sequentia pendent ex
priorib Prudens lector caue semꝑ
suꝑstitiosam intelligentiam: ut
non tuo sensui at temꝑes scriptu¬
ras. s scͥpturis iungas D sensũ
tuum: & intelligas quid sequat᷑.
sequenter. Nonne duo passeres
asse ueneunt. & unus ex illis non
cadet suꝑ cerram sine patre uestro:
Et est sensus. Si parua animalia &
uilia absq dõ auictore non decidt̃:
et in omnib est prouidentia & que
in his ꝑitura sunt. sine dĩ uolunta¬
te non ꝑeunt: uos qui ȩterni estis
non debetis timere quod absq dei
uiuatis prouidentia. Iste senstis et
supra dictus ẽ. Respicite uolatilia
çȩli. quoniam non serunt neque
metunt. neq congregant in horrea¬
sua: & pater uester celestis pascit u¬
la. Nonne uos magis pluris es¬
tis illis : Ac deinceps. Considerate
lilia agri quomodo crescunt. & rł
Si autem fenum agri quod hodie
÷ et cras in ch̾banum mutitur dꝰ
sic uestit: quantomagis uos mini¬

Expanded text:
is est. Haeret sibi sermo Dominicus, et sequentia pendent ex superioribus. Prudens lector, cave semper superstitiosam intelligentiam; ut non tuo sensui attemperes Scripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur.sequenter, Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro? Et est sensus: Si parva animalia et vilia absque Deo auctore non decidunt, et in omnibus est providentia, et quae in his peritura sunt, sine Dei voluntate non pereunt: vos qui aeterni estis, non debetis timere quod absque Dei vivatis providentia. Iste sensus et supra dictus est: Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in horrea; et Pater vester coelestis pascit illa. Nonne vos pluris estis illis? Ac deinceps: Considerate lilia agri quomodo crescunt, et reliqua. Si autem fenum agri quod hodie est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, modi
Abbreviated transcription (Latin):
moria in quibus syloa fuit: non se¬
mel legimus. Hec uallis & parui cam¬
pi planities irrigua erat & nemoro¬
sa. plenaq deliciis: & lucus in eai¬
dolo consecratꝰ. In tantam autem po
pulus isrł dementiam uenerat. ut
deserta templi uicuna ibi bostias
imimolaret: & rigorem religionis
deliciȩ uincerent. filiosq suos in cẽ¬
derent. demoni. uel iniciarent. &
appellabat᷑ locus ipse gebennon.
idz uallis filioꝵ ennon. Hoc regũ
uolumen. & paraly pomenon. &
iberemias. scribunt plenissime.
Et comiminatur se d̾s locum ipsũ
impleturum. cadauerib mortuo¬
rum. ut nequaquam uocetur lo¬
poliandrium: id÷ tumulus mor¬
tuorum. Futura gͦ supplicia & penȩ
perpetuȩ quib peccatores crucian¬
di sunt. huius loci uocabulo deno
tantur. Uuplicem autem esse geben¬
nã ninii ignis & frigoris. in nob̃
plenissime legimus. Nonne duo
passeres asse ueneunt. & unus ex
illis non cadet suꝑ terram. sine pa¬

Expanded text:
Moria, in quibus Siloe fluit, non seMoria, in quibus Siloe fluit, non semel legimus . Haec vallis et parvi campi planities, irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. Ipulus Israel dementiam venerat ut deserta templi vicinia ibi hostias immolarent et rigorem religionis delicie vincerent, filiosque suos incenderent demoni vel initiarent. Et appellabatur locus ipse Gehennon, id est vallis filiorum Hennon. Hoc Regum volumen et Paralypomenon et Hieremias scribunt plenissime. Et comminatur deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur ToPoliandrum, id est tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt, huius loci vocatantur. Duplicem autem esse gehennam, nimii ignis et frigoris, in Job plenissime legimus . Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Pa
Abbreviated transcription (Latin):
num. & illuminabit latebras
tenebrarum: & manifesta fa-¬
ciet consilia cordium. Et est sen¬
sus. NIolite timere ꝑsecutorum se¬
uitiam & blasphemantium rabiẽ. qr
ueniet dies uidicii. in quo & ur̃a
uirtus. & eorum nequitia demon¬
strabit᷑. Quod dico uobis in tenebͥs
dicite in lumine: & quod in aure
auditis predicate suꝑ tecta. Quod
audistis in mysterio aꝑtius predica¬
te: quod didicistis abscondite. pu
blice loquimini. Quod uos eru di¬
ui in paruulo uidee loco: in uniũ¬
sis urbibus. & in toto mundo au
corpus occidunt. animam non poᷤ¬
sunt occidere: gͦ inuisibilis amma¬
& incorporalis est. Scd̃m crassiorem
dico nr̃i corporis substantiã. uel eo
certe tempore punlecur. & suppli¬
cia sentiet. quando pͥstinum corpꝰͦ
receꝑit. ut cum quo peccaurit. eũ
hennȩ in ueterib uoru.
in inuenitur: s primum a saluatore
ponit᷑. Queramus gͦ quȩ sit sermo¬
nis huius occasio. Idolum baal fuis¬
se iuxta ihrłm ad radices montis

Expanded text:
num, et illuminabit latebras tenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus, et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis abscondite  Al. absconse, publice loquimini: quod vos erudivi in parvulo Judaeae loco, in universis urbibus, et in toto mundo audcorpus occidunt, animam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccavit, cum ihennae, in veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Jerusalem ad radices montis
Abbreviated transcription (Latin):
nomen habuimꝰ. & oues quas ex nutri¬
mento nr̃o debuim ostendere. ñ
habemus: Hic pastores uocati sumꝰ.
& ibi gregem non duicimus: S nun¬
quid si nos negligimus. omps đs de
serit oues suas: NIulsomͦ. Nam ip¬
se eas sicut ꝑ propħam pollicitus est
ꝑseipsum pascit: omnesq quos pre¬
ordinauit ad uitam flagellorum sti¬
mulis compunctionis spiritu erudit
Et ꝑ nos quidem fideles ad scm̃ bap¬
tisma ueniunt. nr̃ĩs precib benalicũ¬
tur. & ꝑ impositionem nr̃arum ma-
ipsi ad regnum cȩleste ꝑtingunt. &
ecce nos ꝑ negligentiam nr̃am deor¬
sum tendimus. Ingredient᷑ electi sa¬
cerdotum manib expiati cȩlestem pa-
triam. & sacerdotes ipsi ꝑuitam re¬
probam ad inferni supplicia festinãt.
Cui ergo rei. cui similes dixerim sa

Expanded text:
nomen habuimus et oves quas 1505 ex nutrinomen habuimus et oves quas 1505 ex nutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus, et ibi gregem non ducimus. 18. Sed nunquid si nos negligimus, omnipotens Deus deserit oves suas? Nullo modo; nam ipse eas, sicut per prophetam pollicitus est, per semetipsum pascit , omnesque quos praeordinavit ad vitam, flagellorum stimulis, compunctionis spiritu erudit. Et per nos quidem fideles ad sanctum baptisma veniunt, nostris precibus benedicuntur, et per impositionem nostrarum manuipsi ad regnum coelorum pertingunt, et ecce nos per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrediuntur electi, sacetriam, et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni supplicia festinant. Cui ergo rei, cui similes dixerim sa
Abbreviated transcription (Latin):
nipulos de predationis nỹe segete il¬
laturi sinnus : Ponanus ante ocu¬
los nr̃os illum tantȩ distric̾tionis di¬
em. quo iudex ueniet &e rationem cũ
seruis quib talenta credidit ponet.
Ecce in maiestate terribili inter ange¬
lorum atq archangelorum choros uide¬
bitur. In illo tanto examine electorum
omnium & reꝓborum multitudo de¬
ducetur. & umus quisq quid sit oꝑatus
ostendetur. Ibi petrus cum udea conũ¬
sa quam post se traxit apparebit: ibi
paulus conuersum ut ita dixerim mũ¬
dum ducens. ibi andreas post se acha¬
iam. iohannes asiam. chomas indiam.
in conspectu sui regis conuersam duicoe.
ibi om̃s dñici gregis arĩetes cum a¬
nimarum lucris apparebunt. qui
soĩs suis predicationib dõ post se: scib¬
dicum gregem trahunt. Cum gͥ tot
pastores cum gregib anre ererni pas¬
toris oculos uenerint. quid nos mise
ri dicturi sinnus qui ad dñm nr̃m pꝰ
negotium uacui redimus. qui pastoꝵ

Expanded text:
nipulos de praedicationis nostrae segete ilnipulos de praedicationis nostrae segete illaturi sumus? 17. Ponamus ante oculos nostros illum tantae districtionis diem, quo judex veniet, et rationem cum servis suis, quibus talenta credidit ponet . Ecce in majestate terribili, inter angelorum atque archangelorum choros videbitur. In illo tanto examine electorum omnium et reproborum multitudo deducetur, et unusquisque quid sit operatus ostendetur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni pastoris oculos venerint, nos miseri quid dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post negotium vacui redimus, qui pastorum
Abbreviated transcription (Latin):
nos esse debuimus. Sicut enm pau¬
lo suꝑius prȩfati sum̃. missis predica¬
corib dicitur: uos estis sal terrȩ. Si gͥ¬
eybus di est populus. condimentum.
cibi sacerdores ẽẽ debuerunt: sed
quia dum nos aͣd orationis siue eru¬
ditionis sc̃ȩ usu cessamus. sal infatu¬
atum est. condire non ualet cibum
dĩ. atq iccirco ab auctore non sumit᷑.
quia exigente fatuitate nr̃a mimie con¬
ditur. Pensemus ergo qui umquam ꝑ
linguam nr̃am conuersi. qui de ꝑuer¬
so suo oꝑe nr̃a increpatione correcti. pe¬
nitentiam egerunt. Quis luxuriam ex
nr̃a eruditione deseruit: Quis aua¬
ritiam: quis suꝑbiam declinarut:¬
Pensemus quod lucrum d̾o fecimus: si
nos acceptum talentum ab eo. in ne¬
gotium misimus. Etem̃ dicit. Nego¬
tiamini dum uenio. Ecce iam uenit
ecce de nr̃o negotio lucrum requirit.
Quale ei animarum lucrum de
nr̃a negotiatione monstrabimus:
Quot eius conspec̾tui animarum ma¬

Expanded text:
nos esse debuimus. Sicut enim paunos esse debuimus. Sicut enim paulo superius praefati sumus, missis praedicatoribus dicitur: Vos estis sal terrae . Si cibus Dei est populus, condimentum cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est; condire non valet cibum Dei, et idcirco ab auctore non sumitur, quia exigente fatuitate nostra, minime conditur. Pensemus ergo qui unquam per linguam nostram conversi, qui de perverso suo opere nostra increpatione correcti, poenitentiam egerunt: quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit? quis avaritiam? quis superbiam declinavitPensemus quod lucrum Deo fecimus nos, qui, accepto talento, ab eo ad negotium missi sumus. Etenim dicit: Negotiamini dum venio . Ecce jam venit, ecce de nostro negotio lucrum requirit. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monstrabimus? Quot ejus conspectui animarum ma
Abbreviated transcription (Latin):
ta mundi sectant᷑. Nec solum in pla¬
teis s in capite platearum dispsi sunt.
quia & ꝑ desiderium huius mundi
oꝑa ꝑagunt. et tamen de religioso ha¬
bitu culmen honoris quęrunt. In ca¬
pite gͦ platearum disꝑsi sunt: quia
& iacent ꝑ ministerium oꝑis. & hono¬
rari uolunt de imagine sc̃itatis. Qn¬
to autem mundus gladio feriatur
aspicitis: quib cotidie ꝑcussionib
intereat populus uidecis. cuius hoc
nisi nr̃o precipue peccato agitur:
Ecce depopulatȩ urbes. euersa sunt¬
castra. ecclesiȩ ac monasteria destruc¬
ta. in solitudine agri redact sunt:
s nos ꝑeunti populo actores mortis ex¬
titimus: cui esse debuimus duces ad
uitam. Ex ño etenim peccato populi t̃¬
nr̃a. ad uitam erudita non ẽ. Quid au¬
tem animas hominum: nisi cibum
dñi dixerim: Quȩ ad hoc sunt cõndi¬
tȩ ut in eius corpore traiciantur: id ẽ
ut in ȩxernȩ ȩcclesiȩ augmentum ten¬
dant. S huius eybi condimentum.

Expanded text:
ta mundi itinera sectantur. Nec solum in plata mundi itinera sectantur. Nec solum in plateis, sed et in capite platearum dispersi sunt, quia et per desiderium hujus mundi opera peragunt, et tamen de religioso habitu culmen honoris quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. 16. Quanto autem mundus gladio feriatur aspicitis, quibus quotidie percussionibus intereat populus videtis. Cujus hoc nisi nostro praecipue peccato agitur? Ecce depopulatae urbes, eversa castra, Ecclesiae ac monasteria destructa, in solitudinem agri redacta sunt. Sed nos pereunti populo auctores mortis existimus, qui esse debuimus duces ad vitam. Ex nostro etenim peccato populi tura, ad vitam erudita non est. Quid autem animas hominum nisi cibum Domini dixerimus, quae ad hoc sunt conditae, ut in ejus corpore trajiciantur, id est ut in aeternae Ecclesiae augmentum tendant? Sed hujus cibi condimentum
Abbreviated transcription (Latin):
ditur reproba. Color optimus est muta¬
tus: quia ille sc̃itatis habitus ꝑ terre¬
na ce abiecta oꝑa. ad ignomimam des¬
pectionis uenit. Lapides uero sc̃uarii
intrinsecus habebantur. nec sumebant᷑
in summi sacerdotis corpore: nisi cũ
sc̃ã sc̃õrum ingrediens in secreto sui con¬
ditoris apparebat. Nos gͦ sum̃ fr̃s
kim. nos sumus lapides sc̃uarii
qui apparere semꝑ deburmus in se¬
creto dei. quos nunquam necesse ẽ fo¬
ris conspici: id÷ nunquam in extrane¬
is acꝰtionib uideri. S disꝑsi sunt lapi¬
des scũarii in capite omnium platea¬
rum: quia hi qui ꝑuitam & oratio¬
nem intus semꝑ eẽ debuerant: ꝑuitã
repbam foris uacant. Ecce iam pene
nulla ẽ sȩculi actio: quam non sacer¬
dores amministrent. Dum gͦ in sc̃õ ha¬
bitu constituti exteriora sunt quȩ ex¬
cent. Quia enim greca uoce plateȩ la¬
titudines uocantur. scũarii lapides
in plateis sunt: cum religiosi quiq la¬

Expanded text:
ditur reproba. Color optimus est mutaditur reproba. Color optimus est mutatus, quia sanctitatis habitus per terrena, et abjecta opera ad ignominiam despectionis venit. Lapides vero sanctuarii intrinsecus habebantur, nec sumebantur in summi sacerdotis corpore, nisi cum sancta sanctorum ingrediens in secreto sui Conditoris apparebat. Nos ergo, fratres charissimi, nos sumus lapides sanctuarii, qui apparere semper debemus in secreto Dei, quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et orationem intus semper esse debuerant, per vitam reprobam foris vacant. Ecce jam pene nulla est saeculi actio, quam non sacerdotes administrent. Dum ergo in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae excent. Quia enim graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides in plateis jacent, cum religiosi quique la
Abbreviated transcription (Latin):
qui insidiari gregi dominico ñ metu¬
unt. contra quos di greges custo dire
debuert̃. ⁊ Iulla animarum lucra qͥ¬
rimus: a nr̃a daidie custodia uacamus.
terrena concupiscimus. humanam glo¬
riam intenta mente captamꝰ. Et quia eo
ipso quo çȩteris pręlati sumus. ad agen¬
da quelibet maiorem licentiam habe¬
mus. susceptȩ benedictionis ministeri¬
um. uertimus ad ambitionis argum̃¬
tum. Dei causam relinquimꝰ: ad ter¬
rena negotia uacamus. Locum sc̃ita¬
tis accipimus: & terrenis actibus im¬
plicamur. Implecum ẽ in nobis profec̾to
a populo: quando nullo suo uirȩ me¬
rito. uulgi transcendic actionem. Im
plorenus iheremiȩ lacrimas. conside¬
ret mortem nr̃ani & implorans dicat.
quomͦ obscuratum ẽ aurũ. mutatꝰ est
color optimus: disꝑsi sunt lapides scũ¬
arii in capite om̃ium platȩarum:
Aurum quippe obscuratum ẽ. quia sac̾¬
dotum uica quond̾a ꝑ głam uirtutum
clara: nunc per actiones infimas osten¬

Expanded text:
qui insidiari gregi dominico non metuqui insidiari gregi dominico non metuunt, contra quos Dei greges custodiri debuerant. Nulla animarum lucra quaerimus, ad nostra quotidie studia vacamus, terrena concupiscimus, humanam gloriam intenta mente captamus. Et quia eo ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum; Dei causam relinquimus, ad terrena negotia vacamus; locum sanctitatis accipimus, et terrenis actibus implicamur. Impletum est in nobis profecto qa populo, quando nullo merito suae vulgi transcendit actionem. 15. Imploremus Jeremiae lacrymas; consideret mortem nostram, et deplorans dicat: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium Aurum quippe obscuratum est, quia sacerdotum vita quondam per gloriam virtutum clara, nunc per actiones infimas osten
Abbreviated transcription (Latin):
rus efficitur ꝑ actionem sȩculi. ad ea
emolliri non ualet quȩ ꝑtinent ad
caritatem d̃i. Unde bene ecclesie sc̃e¬
de membris suis infirmantib dicit᷑.
Nosuert̾ mne custodem in umeis: uine¬
am meam non custodiui. uineȩ quip¬
pe nr̃ȩ actiones sunt. quas usu cotidi-¬
ano laboris ercolinus. S custodes in
uineis positi. nr̃am uineam minime
custodimus: quia dum extraneis ac¬
tionib implicanur. ministerium nr̃e¬
act̃ionis negligimus. Nullum pu
quam a sacerdotib tolerat ds: quan¬
do eos quos ad aliorum correctionem
posuit. dare de se exempla prauita¬
tis cernit. quando ipsi peccamꝰ qui
compescere peccata debuimus. Merũq
quod grauiꝰ sacerdotes qui ꝓpria
dare debuerant. etiam auena daripi¬
unt. Nierumq si quos humuiter. si qͦs
continenter uiuere conspiciunt. deri¬
dent. Considerate gͦ quid de gregibus
agatur: quando lupi pastores fuint.
Hi enim custodiam gregis suscipiunt.

Expanded text:
rus efficitur per actionem saeculi, ad ea rus efficitur per actionem saeculi, ad ea emolliri non valet quae pertinent ad charitatem Dei. Unde bene sancta Ecclesia de membris suis infirmantibus dicit: Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi . Vineae quippe nostrae actiones sunt, quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam minime custodimus, quia dum extraneis actionibus implicamur, ministerium actionis nostrae negligimus. Nullum putquam a sacerdotibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se exempla pravitatis cernit, quando ipsi peccamus, qui compescere peccata debuimus. Plerumque, quod est gravius, sacerdotes qui propria dare debuerant etiam aliena diripiunt. Plerumque, si quos humiliter, si quos continenter vivere conspiciunt, irrident. Considerate ergo quid de gregibus agatur, quando pastores lupi fiunt. Hi enim custodiam gregis suscipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
menter affligit.S ne cui hoc inurio¬
sum uideatur. fortasse qu od assero:
me quoq pariter accuso. quarnuis
barbarici timoris uel temporis neces¬
sitate compulsus. ualde in his inuitus
iaceo. Ad exteriora enim negotia dilap¬
si simnis: ce aliud ex honore suscipiniꝰ
atq aliud officio actionis exhibemus.
Ministerium predicationis relinqui¬
nus. & ad penam nr̃am ut uideo ep̃i
uocamur: qui honoris nomen non
uirtutis tenemus. Relinquunt namq
am hi qui nobis comiissi sunt et
tacemus. in pͥmis actibus iacent: et
correctionis manum non tendimus.
Cotidie ꝑ multas nequitias ꝑͥeunt:
et eos ad infernum cendere negligen¬
ter uidemus. S quando nos uitam cor¬
rigere ualeamus alienam: qui negli¬
gimus nr̃am: Curis enim sȩcularib
intenti. tanto insensibiliores intu
efficimur: quanto ad ea quȩ foris st̃
studiosiores uidemur. Usu quippe cu¬
re terrenȩ a celesti desiderio obdures¬
cit animus: & dum ipso suo usu du¬

Expanded text:
menter affligit; sed ne cui hoc injuriomenter affligit; sed ne cui hoc injuriosum videatur fortasse quod assero, me quoque pariter accuso, quamvis, barbarici temporis necessitate compulsus, valde in his jaceo invitus. Ad exteriora enim negotia delapsi sumus, et aliud ex honore suscepimus, atque aliud officio actionis exhibemus. Ministerium praedicationis relinquimus, et ad poenam nostram, ut video, episcopi vocamur, qui honoris nomen, non virtutem tenemus. Relinquunt namque Deum hi qui nobis commissi sunt, et tacemus. In pravis actibus jacent, et correptionis manum non tendimus. Quotidie per multas nequitias pereunt, et eos ad infernum tendere negligenter videmus. Sed quando nos vitam corrigere valeamus alienam, qui negligimus nostram? Curis enim saecularibus intenti, tanto insensibiliores 1503 intus efficimur, quanto ad ea quae foris sunt studiosiores videmur. Usu quippe curae terrenae a coelesti desiderio obdurescit animus; et dum ipso suo usu du
Abbreviated transcription (Latin):
uel ante dei oculos sacerdotio pͥnant᷑
Et quidem multa sunt aua prepositorũ
mala: quȩ humanos modo oculos ia¬
tent. & plerumq se pastores scõs homi¬
nib exhibent. atq in occultis suis uidẽ¬
ri curpes ante interni arbitri oculo:
non erubescunt. Uemiet ueniet profec¬
to ille dies/ nec longe est in quo pasto¬
rum pastor appareat: & uniuscuiusq
facta in publicum deducat. ꝙ qui m
subditorum culpas ꝑ prȩpõsitos ulciscit᷑
tunc prȩpositorum mala ꝑsemet ipsum
sẽuiens dampnat. Unde & ingressus in
cułis fecit. & de domo d̾i prauos negoti¬
atores ȩiciens. cathedras uendentium
columbas euertit: quia sub ditorum qui¬
dem culpas ꝑ pastores ꝑcutit. sed pastoꝵ
tutia ꝑ semet ip̃sum ferit. Ecre mͦ homi¬
nib negari porest quod latent̾ agitur.
ille certe uider uenturus ÷ cuu tacen¬
do quisq se non potest celare. quem ne¬
gando non porest fallere. Est aliuo fr̃s

Expanded text:
vel ante Dei oculos, sacerdotio privantur. vel ante Dei oculos, sacerdotio privantur. Et quidem multa sunt alia praepositorum mala quae humanos modo oculos latent. Et plerumque se pastores sanctos hominibus exhibent, atque in occultis suis videri turpes ante interni arbitri oculos non crubescunt. Veniet, veniet profecto ille dies, nec longe est, in quo pastorum pastor appareat, et uniuscujusque facta in publicum deducat, et qui modo subditorum culpas per praepositos ulciscitur, tunc praepositorum mala per semetipsum saeviens damnat. Unde et ingressus in iculis fecit, et de domo Dei pravos negotiatores ejiciens, cathedras vendentium columbas evertit , quia subditorum quidem culpas per pastores percutit, sed pastorum vitia per semetipsum ferit. Ecce modo hominibus negari potest quod latenter agitur. Ille certe judex venturus est, cui tacendo quisque se non potest celare, quem negando non potest fallere. 14. Est et aliu
Abbreviated transcription (Latin):
cum prȩnius fãcere ordinationes agno¬
unnus. spũalem grãm uendere. & de a¬
lienis iniquitatib cum pecrati dampno
temporalla lucra cinmulare. Cur gͥ ad
memoriam uiãm non redit. quod uoy
dm̃ica prȩcipiens dicit gratis accepi¬
stis gratis date: Cur non ante men¬
T oculos reuocatis quod templum
redemptor ingressus cathedras uenden¬
tium columbas euertit⁊ & nummũ¬
lariorum estudit es: Q ui namque
sunt in templo di. hodie qui coluba
uendunt: nisi qui in ȩcclesia pretiũ
de impositione manus accipiunt p
qͣm uideł impositionẽ/ spẽ sc̃s celitus
datur: solumba gͥ uenditur: quia ma
ad prẽtium prebetur. S redemptre nr̃
cathedras uendentium columbas euer¬
tit: quia talium negotiatorum sacer¬
dotium destruit. Hinc est quod sacri ca
de largiendis ordinib pretium que¬
runt. Cathedra gͦ uendentiũ colum¬
bas euertit᷑: quando hi qui spũalem
grãm ueniindant. uel ante humanos

Expanded text:
cum praemiis facere ordinationes agnocum praemiis facere ordinationes agnovimus spiritalem gratiam vendere, et de alienis iniquitatibus cum peccati damno temporalia lucra cumulare. Cur ergo ad memoriam vestram non redit quod vox Dominica praecipiens dicit: Gratis accepistis, gratis date . Cur non ante mentis oculos revocatis quod templum Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes? Qui namque sunt in templo Dei hodie qui columbas vendunt, nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus accipiunt? Per quam videlicet impositionem Spiritus sanctus coelitus datur. Columba ergo venditur, quia manaccipitur, ad pretium praebetur. Sed Redemptor noster cathedras vendentium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit. Hinc est enim quod sacri cande largiendis ordinibus pretium quaerunt. Cathedra ergo vendentium columbas evertitur quando hi qui spiritalem gratiam venundant, vel ante humanos,
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ẽ: plenitudo scientiȩ. Sed quid
÷ quod in basibus: nec leones sine bobus
nec boues sine leonib fiunt: Itud enim
aluid designant bases in templonisi sac̃¬
dotes in ȩcclesia q qui dum sollicitudinẽ
ingiminis tolerant. quasi more basium
suꝑimpositum omis portant: In basib¬
igitur cherubyn expͥmut᷑: quia decet
nimirum ut sacerdotum pectoras plen¬
tudine scientiȩ fint referta. ꝑ leones
autem terror seueritatis: ꝑ boues uͦ pa¬
tientia mansuetudinis figurat᷑. Itaq
in basibus nec leones sine bobus nec bo¬
ues sine leonib expͥmuntur: quia sem¬
ꝑ in sacerdotali pectore
cum terrore seueritatis custodiri deb&
uirtus mansuetudinis. ut & uam man¬
suetudo condiat. & eandem mansuetu
dinem ne fortasse dissolutafit. zelus di¬
strictionis accendat. S ista cur loquim.
cum adhuc plerosq grauari factis atro¬
ciorib uideamus: Uobis enim sacerdoti¬
b lugens loquor: quia non nullos ur̃m

Expanded text:
quippe est plenitudo scientiae. Sed quid quippe est plenitudo scientiae. Sed quid est quod in basibus nec leones sine bobus, nec boves sinc leonibus fiunt? Quid enim aliud, designant bases in templo, nisi sacerdotes in Ecclesia? Qui dum sollicitudinem regiminis tolerant, quasi more basium superimpositum onus portant. In basibus ergo cherubim exprimuntur, quia decet nimirum ut sacerdotum pectora plenitudine scientiae sint referta. Per leones autem terror severitatis, per boves vero patientia mansuetudinis figuratur. Itaque in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacum terrore severitatis custodiri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, et eamdem mansuedinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat. 13. Sed ista cur loquimur, cum adhuc plerosque gravari factis atrocioribus videamus? Vobis enim sacerdotibus lugens loquor, quia nonnullos vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
Uel quid rursum prodest. si amantes ł
zelantes proximos ⁊ relinquamꝰ nosiice¬
ipsos: In ornamento quippe tab̾na cłi
bis tinctus coccus offerri prȩcipitur:
ut ante dei oculos caritas nr̃a d̾i et
proximi amore coloret᷑. Ille autem ue¬
re se diligit: qui pure dilgit auct̾orem.
piorimum ex amore ueritatis animus
inflammat᷑. S inter hec sciendum ẽ. ut
sic exerceat᷑ zelus rectitudinis. contͣ pra¬
ua acta proximorum: quatinus in fer¬
uore districtionis. nullomodo relinqua¬
tur uirt̾ mansuetudins. Ira etenim sa¬
cerdotis. nequaquam debet esse preceps
& ꝑturbata: sed magis ex consilii graui¬
tate mitiganda. & portare gͥ debemꝰ
quos corrigimus. & corrigere quos
portamus: ne si ex utroq unum de¬
fuerit. uel in feruore uel in mansuecu¬
dine actio sacerdotalis non sit. Hinc nã-¬
q est quod in templi ministerio in basi¬
b templi sculptorio oꝑelleones & houes
& cherubym expressa sunt. Cherubym

Expanded text:
Vel quid rursum prodest, si, amantes vel Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tproximum ex amore veritatis animus inflammatur. 12. Sed inter haec sciendum nobis est ut sic exerceatur zelus rectitudinis contra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinis. Ira etenim sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gravitate mitiganda. Et portare ergo debemus quos corrigimus, et corrigere quos portamus, ne si ex utroque unum defuerit, vel in fervore, vel in mansuetudine actio sacerdotalis non sit. Hinc namque est quod in templi ministerio in basibus templi sculptorio opere leones et boves et cherubim expressa sunt. Cherubim
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. S tam̃ ad ostium tab̾naculi
mulieres ęxcubant: quia sc̃ȩ animȩ eti¬
am cum infirmitate adhuc carnis gͣ¬
uantur. am̃ore tamen continuo ingres¬
sum ȩcerni introitus obseruant. Moy¬
ses gͦ sabrum sacerdotib de speculis mu¬
lierum fecit: quia lexd̾i lauachrũ com¬
punctionis peccatorum nr̃oꝵ maculis ex̃¬
hibet. dum ea ꝑ quȩ sc̃ȩ animȩ suꝑno
sponso placue̾runt. intuenda nob̾ çeles¬
tia precepta prebet: quib si diligenter
intendimus. internȩ nr̃e imaginis ma¬
culas uidemus. Uidentes autem maculas
in penitentiȩ dolore compungimur. con¬
puncti uero quasi in labrum de spe¬
culis muliẽrum lauamur. Est autem
ualde necessarium. ut cum de nobls
in compunctione afficimur: etiam cõ¬
missorum nobis uitam zelemus. Sic
gͦ amaritudo compunctionis afficiat.
ut tamen a proximorum custodia ñ
auertat. Quid enim ꝓdest si amantes
nosmet ipsos relinquamus preximos:

Expanded text:
possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses ergo labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis peccatorum nostrorum maculis exhibet, dum ea per quae sanctae animae superno sponso placuerunt intuenda nobis coelestia praecepta praebet. Quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos?
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi contendimus. ꝑ quȩ iam ꝓfecisse
nouimus quos ueneramur. Hinc ẽ
enim quod de moyse scriptum ÷ Posuit
& labrum ę̧neum in quo lauarentur
lierum: quȩ excubabant. in ostio tab̃na.¬
culi. Labrum quippe ęneum moyses po¬
nit. in quo sacerdores lauari debeant.
& sc̃asc̃orum ingredi: quia lex d̃i prius
nos lauari ꝑ compunctionem prẽcipit.
ut nr̃a immun ditia ad penetrandam
secretorum d̾i munditiam non sit indig¬
na. Quod heue labrum de speculis¬
muliẽrum phibet fac̾tum: que ad ostiũ¬
tab̾naculi indesinent̾ excubabant. Specła
quippe sunt mulierum precepta d̾i. inqͥ¬
bus se sc̃e amnȩ semꝑ aspiciunt: et si ħͤ
in eis sunt feditatis macule dephend̃t
cogitationum uitia corrigunt. & quasi
penitentes uultus uelut ex reddita ima¬
gine componunt: quia dum p̃ceptis do¬
minicis sollerter intendunt. in eis pro-
Quȩ quamdiu in hac uita sunt: eter¬
num cabnaculum ingredi nequa quã

Expanded text:
ipsi contendimus, per quae jam profecisse ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur lierum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debeant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bemulierum perhibet factum, quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubant. Specula quippe sunt mulierum praecepta Dei, in qubus se sanctae animae semper aspiciunt, et si quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt, quia dum praeceptis dominicis solerter intendunt, in eis procuQuae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam