comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ se peccauit. restaurari ñ meruit. p̾sertim cũ tam subtit. ⁊ spualis
ẽentie ꝑsisteret. Nõ qi de limo factꝰ:. ⁊a tam callido tẽptatore. de¬
ceptus. spem uenie ñ amisit. Cũ gͥ ita erant ds ⁊ hõ & cõtrarii. nec
spes uenie ⁊ redẽptionis a tam usto iudice ñ debebat denegari: con¬
sidauit diuna ꝓuidentia eqͥssimũ modũ reconciliationis. Racio
eñ exigebat ⁊ natura. ut qͥ duo contͣria uult coniung̾e: tale medulo
ponat qd affinitatẽ habeat cũ utꝰq Cũ gͦ ex una parte tantꝰ ds eẽt. ex
taq iusto uidicio d̃s uolens genꝰ humanũ reconciliare factꝰ ÷ hõ. Si uel

Expanded text:
s peccavit, reparari non meruit, praesertim cum tam subtilis et spiritualis essentiae persisteret; homo, quia de limo factus est, cum a tam callido tentatore deceptus fuerit, spem veniae non amisit. Cum igitur ita essent Deus et homo contrarii, nec spes veniae ac redemptionis a tam justo judice deberet negari, consideravit divina providentia aequissimum modum reconciliationis. Ratio m exigebat, ut qui duo contraria vult conjungere, tale medium ponat, quod affinitatem habeat cum utroque. Cum autem ex una parte tantus Deus esset,Itaque justo judicio Deus volens genus humanum reconcilia
Abbreviated transcription (Latin):
illos qͥ ñ t̾ribuunt sua. Qͥo gͦ facturꝰ ÷ illis qͥ rapiunt aliena: & qͥd ampliꝰ
dicerem : Diabolica instrum̃ta st̃. qͥbꝰ diabolꝰ eccłiam assilit. innocentes
men suam: surgit. nec ht̃ qd comedat nͥ rapiat. Qd de libidine: Iua oĩa
monẽ corrupit. Samsonẽ intfec̃. Hcoinqͥnat corpꝰ ⁊ aĩam. Alia scelera hor¬
rida st̃: s ista ÷ fetida. Hȩc u̾tit hoĩes in repbũ sensũ. hec libido adulteria
ñat. incestus parit. Non cauent hoĩes sͥ a parentibꝰ. ñ a cominixtis¬

Expanded text:
i sua non tribuunt, quid ergo facturus est illis qui rapiunt aliena? Quid amplius dicerem? Diabolica instrumenta sunt, quibus diabolus Ecclesiam assilit  f. affligimem suam, nec habet quod comedat, nisi rapiat. Quid de libidine? Illa omni Salomonem corrupit, Samsonem interfecit. Haec coinquinat corpus et animam. Alia scelera sunt horrida, sed ista est fetida. Haec vertit homines in reprobum sensum. Haec libido adulteria generat, et incestus parit. Non cavent homines sibi a parentibus, non a commistis
Abbreviated transcription (Latin):
quiti st̃. Utraq lex data ÷ ĩalto. illa ĩmonte. ista ĩ cenaculo.
Moyses ⁊ aaron sunt in monte. ⁊ populus in imo seꝑatus a monte. qͥa¬
doctores eccłiȩ ad sublimitatẽ ascendunt mysterioꝵ. S popłs sim
nichilominꝰ ex officio conuenire debet. Nos sac̾dotes sumꝰ collo¬
eati incenaculo. nos positi ĩ monte. qr sumꝰ ꝓmoti in tanti or.¬
dinis sublimitatẽ. ut gregi oñi qͣsi speculatores ꝓuitleamꝰ contͣ
uersuti hostis calliditãte. Nos ĩ cenaculo domꝰ dĩ sedemꝰ. quia
iectos docere uebenius. S qͥ doc̾e deb&. etiã sciuntiã ꝙͣ doceat
hab̾e ebet. Cũ gͦ igne doctrinȩ necessariũ ÷ eẽ illuminatum
qͥ docendi assunit officiũ. Magne itaq temeritatis ÷. si accipit
sac̾dotiũ qͥ ñ lit scientiȩ donũ. Nec deb& incenaculo ꝓ apłis¬

Expanded text:
ti sunt. Utraque lex data est in alto. Illa in monte, ista in coenaculo. Moyses et Aaron sunt in monte, et populus in imo separatus a monte, doctores Ecclesiae ad sublimitatem ascendunt mysteriorum, sed nihilominus tamen ex officio convenire debent. Nos sacerdotes sumus collocati in coenaculo, nos positi in monte, quia sumus promoti in tanti ordinis sublimitatem, ut gregi Dei quasi speculatores provideamus contra versuti hostis calliditatem. Nos in coenaculo domus Dei sedemus, quia jectos docere debemus; sed qui docere debet, scientiam quam docet, habere oportet. Eum ergo igne doctrinae necessarium est esse illuminatum, qui docendi assumit officium. Magnae itaque temeritatis est, si accipit sacerdotium, si non habet scientiae donum. Hi deb
Abbreviated transcription (Latin):
uitas patrũ qd̃ quidã ex patribꝰ in extasi positus. uidit quatuor
ordines ante dm̃. & pͥmus qͥdẽ ordo erat hoĩum infirmantiũ ⁊ gr̃as
deum inobedientia eubebat. Ehabebat torquẽ anream. ⁊ maio¬
rem głam p̃cet̾is possidebat. Dixit aut̃ẽ ei senex qui in extasi sibi
plendas ꝓpͥas uoluntates. Hic uͦ qui ꝓpter obedientiam om̃s¬
uoluntates mundanas renuit. totꝰ pendae in uoluntate patͥs
iubentis.⁊ ĩo maiorem głam precet̾is sortitus est. Itẽ ad cõtẽ

Expanded text:
uneretur. Quidam ex patribus in extasi positus, vidit quatuor uneretur. Quidam ex patribus in extasi positus, vidit quatuor ordines ante Deum: et primus quidem ordo erat hominum infirmantium, et gratias Deum in obedientia subjecti rem gloriam prae caeteris possidebat. Dixit autem senex ei qui in exstasi sibi plendas proprias voluntates. Hic ergo qui obedientiam exercet, omnes voluntates relinquit, totus pendet in voluntate Patris jubentis
Abbreviated transcription (Latin):
in lib̾a potestate fustis. Ecce ꝓ deo iugo dĩ submissi estis. ut
sublata licentia peccandi cathena obedientie in bono ꝓposi
neo qu̾e uidei angariauert̾ ut tolleret cruc̾ẽ dñi cõꝑantur.
fructu÷. Dimiliter monachi cruciant corpora ieuiniis. uigiliis. s
bonũ opus ex bona uoluntate ñ ducit᷑.: rem uisti sine fructu pecca¬
tor oꝑatur. Eruc̃e portat ⁊ nõ morit᷑ : qͥ corpꝰ macerat ⁊ mundo ui¬
Exuoluntate estote subiecti. obedite magistris ur̃is ĩ dño. N¬
chil eñi mauis ÷ obedientia. Sic̃ eñi in obedientia nocet. sic obedi¬
entia ualet. Aoam ꝑiit. qr inobediens fuit. Xꝑc resurrexit. quia
usq ad mortẽ patri obediuit. Uñ apłs. Sic̃ ꝑ in obedientiam¬
uniꝰ peccatoris. peccatores constituti sunt multi. ita ꝑ obedientiam
uniꝰ iusti restituentur multi. Ionas fuit in obediens ⁊ aceto absor¬
tus ÷. Saul fuit inobediens. ⁊ a demonibꝰ correptus ÷. legit᷑ in

Expanded text:
in libera potestate fuistis. Ecce pro Deo jugo Dei submissi estis, ut sublata scientia peccandi, catena obedientiae in bono proposito naeo, quem Judaei angariaverunt, ut portaret crucem Jesu, comparantur. fructu. Similiter monachi cruciant corpus vigiliis, jejuniis et labonum opus ex voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. » Cruceex voluntate subjecti, obedite magistris vestris in Domino. Nihil enim est majus obedientia. Sicut enim inobedientia nocet, ita obedientia valet. Adam periit, quia inobediens fuit. Christus resurrexit, quia usque ad mortem Patri obedivit. Unde Apostolus: « Sicutinis, peccatores constituti sunt multi, ita per obedientiam unius, justi constituentur multi . » Jonas fuit inobediens, et a ceto absorptus est. Saul fuit inobediens, et a daemone correptus est. Legitur in
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpta sunt ad nrãm doctrinã scͥpta sunt. Uos sodomã ⁊ gomorram
deserustis .i. incendiũ libidinis.⁊ curam scłarium uoluptatũ effu¬
gistis. uos in montẽ iã ascendistis. Cauete ne post tergum respi-
is. uilescant postposita. qr sunt fallacia bona ⁊ transitoria. ama¬
te cęlestia. quia sunt uera bona et ꝑpetua. Uos estis ueri pauꝑeᷤᷤ
qui oĩa exiustis ut uere beatitudinis participes essetis. De uob̾

Expanded text:
scripta sunt. Vos Sodomam et Gomorrham deseruistis; vos incendium libidinis, et curam saecularium voluptatum effugistis; vos in monte jam ascendistis. Cavete, dilectissimi, ne post tergum respiciatis. Vilescant postposita, quae sunt fallacia bona et transitoria. Amate coelestia quae sunt vera et perpetua bona. Vos estis veri pauperes, quia omnia exuistis, ut verae beatit
Abbreviated transcription (Latin):
incola fuit. aĩa .m. & apłs ait. Omnis creatura ingemiscit.
⁊ parturit usq adhuc. scł int̾ gemitꝰ. tam fructus bone opati¬
onis parit. S quȩ consolatio inter hos gemitus: Prius causas
gemituum uideamꝰ. deinde ao consolationẽ redeamꝰ. Quatuor
sunt cause nr̃i uoloris. Fienius ꝓpter pecca ur̃a. ꝓpt̾ miserias
huiꝰ scłi. ꝓpter cõpassionẽ ꝓximi. & pt̾ uilationẽ p̾mii. ẜpt̾¬

Expanded text:
incola fuit anima mea. Et Apostolus ait: « Omnis creatura ingemiscit et parturit , » sed inter gemitus, tamen fructus bonae operationis parit. Sed quaenam est consolatio inter gemitus? Prius videamus causas gemitus, deinde ad consolationem redeamus. Quatuor sunt causae nostri doloris. Flemus propter peccata, propter miserias hujus saeculi, propter compassionem proximi, p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑari: Noli emulari. neq c̾elau̾is. id÷ amaueris .i imitatꝰ fueris faci¬
entes iniqͥtatem. ut cũ eis possis ꝓsꝑari. De cures si indeas illos poten¬
tes. florentes. alios contempnentes. głosos magni nominis. p̃cet̾is ue¬

Expanded text:
i faciendo iniquitatem possis prosperari. Ne cures si videas illos florentes, potentes, alios contemnentes, gloriosos, magni nominis, prae caeteros ve
Abbreviated transcription (Latin):
flictionis. Pensate gͥ fr̃s peccata suppliciter luere qr om̃e pecc̾in
aut inp̃senti aut in fittuid puniet᷑ Melius ÷ gͦ hic temporalit̾ pu¬
niri.ꝙͣ in futuro sempit̾nę cruciari. Meluis ÷ hic extra ęccłiam
ad tempꝰ eẽ. qu̾a extra ierłm celestem exulari smne tpr̃e Penitentia
÷ medicina animȩ qͣ pununtur peccata. ł inde uocata : pęni
niam suscipiunt pęnitentes: ꝓpt̾ merita peccatoꝵ. In cilicio qd de
quȩ ꝑ capras intelligunt᷑. habeant. Cinere asꝑgunt᷑. ut sint me¬
mores qr cuns sunt ⁊ incinerẽ ibunt. Hodie fr̃s lm̃i penitetiteᷤᷤ

Expanded text:
luere, quia omne peccatum aut in praesenti, aut in futuro punietur. Melius est ergo hic temporaliter puniri quam in futuro sempiterne cruciari. Melius est ergo hic extra Ecclesiam ad tempus quam extra Jerusalem coelestem exsulari sine tempore. Poenitentia est medicina animae, qua pniam suscipiunt poenitentes propter merita peccatorum. In cilicio, quod de , quae per capras intelliguntur, habeant. Cinere asperguntur, ut sint memores quia cinis sunt, et in cinerem ibunt. Hodie, fratres charissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinis pressos. respectu sui luminis illustrat. & hic euidenter
dat᷑ intellig̾e qr qͥ inabsconso peccat. absconso ꝑ pͥuatam ꝯfessionẽ
& in resurrectione puellȩ iubetur turba exire. retentis paucis ar¬
bitrus. scilicet patre ⁊ matre. qͥbꝰ p̃cipitur ne alicui manifestarent.
tacenda ÷ culpa. & qi leuior. fuit eiꝰ resuscitatio: cõꝑauit dormi¬
uoce resuscitata ÷ cum dix̃. Puella surge. S iuuenis in publico
magna turba comitante suscitat᷑. Latarꝰ uͦ quatriduanꝰ iacens
in sepulchro: a dño plorat᷑. lapis remouet᷑. magna uoce clamatur.
latare ueni foras. Non eñi facili uoce uocandus erat. qͥ tam longa
morte tenebatur. De grauitate pecc̃i dolere nos docae dñs. cum
ꝑximũ inconsuetndĩne praua iã fetentẽ ⁊ alios fetore exempli
corrumpentẽ: udeamꝰ mortuu̾ ee̾. Uocandꝰ: alta uoce. qr publice¬

Expanded text:
suetudinis pressos, respectu sui luminis illustrat. Et hic evidenter datur intelligere, quia qui in abscondito peccat, absconse per privatam confessionem, Et in resurrectione puellae jubetur turba exire, exceptis paucis arbitris, scilicet patre et matre, quibus praecipitur ne alicui manifestarent. tacenda culpa, et quia levior fuit ejus resuscitatio, comparavit dormi. » Et facili voce resuscitata est, cum dixit: « Puella, surge . » Sed juvenis in publico, magna turba comitante, resuscitatus; Lazarus quatriduanus et jacens in sepulcro a Domino ploratur, lapsis removetur, magna voce clamatur: « Lazare, veni foras . » Non enim facili voce vocandus erat, qui tam longa morte tenebatur. De gravitate peccati dolere nos docet Dominus, cum proximum in consuetudine prava jam fetentem, et alios exempli fetore corrumpentem, videm
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Cũ enĩ dic̃. Mulier dedit mͥ de ligno. ad mulierẽ culpam uult
er uͦ in serpentẽ culpam reflec tit dicens. Serpens decepit me.
Hanc eandẽ excusationẽ p̃tenditis cotidie. cũ dicatis. diabolus
coegit. Qd ÷ aliud diabolus me coegit. nͥ serpens me coegit: Ec̃ce
illa quȩ in peccm̃ uos submersit. ⁊ mortis macłam u̾bo sue¬
excusationis uob̾ dimisit. Itaq ñ humilit̾ ungͥcatẽ ur̃ãm cog¬
noscitis. cũ eam aliqͣtulum a uob̃ factu excusatĩonis subleuatis.
Lõ dicitis cũ psalmista. Qm̃ iniqͥtatẽ meã ego.⁊c̾. Scindite cor

Expanded text:
Deum. Cum enim dicit: Mulier dedit mihi de ligno, ad mulierem vult er vero in serpentem culpam reflectit, dicens: « Serpens decepit me . » Hanc excusationem praetenditis, cum dicitis: Diabolus coegit me. Quid aliud est, diabolus me coegit, nisi, serpens decepit me? 393 Ecce illa quae in peccatum nos submersit, et mortis maculam excusatione sua nobis dimisit. Itaque non humiliter iniquitatem vestram cognoscitis, cum eam aliquantulum a vobis excusationis fastu sublevatis. Non dicitis cum Psalmista: « Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Qtotam legẽ seruau̾it. offendat aũ muno: factꝰ ẽ om̃iũ
reus. Hinc salomion ait. Modicũ fermentũ totã massam corrumpit.
Declinate gͦ amalo ne in posterum faciatis. Declinate amał p̃teritiᷤᷤ.
supirando. gem̃do. confessione ⁊ pęnitentia diluendo. Si alii aliis
facilus ꝓ uarietate culparũ surgt̃. alii in .xl. nũꝗͣ. surg̾e uolunt.
De quor. num̾o p̾cipue st̃ illi qͥ adulationibꝰ aoqͥescunt. linguȩ em̃
adulantiũ ut ait augustinꝰ alligant aĩas in peccĩs. Uñ bene ꝑ salo.¬
monẽ dr̃. fili mi si te lactauerint peccatores: ñ adqͥescas eis. Pec¬

Expanded text:
it, offendat autem in uno, factus est omnium reus . » Hinc Paulus ait: « Modicum fermentum totam massam corrumpit . » Declinate ergo a malis, ne illa imposterum faciatis. Declinate a malis, de praeteritis 391 suspirando, gemendo, et confessione et poenitentia diluendo. Sed alii facilius pro varietate culparum surgunt; alii vix aut nunquam surgere volunt. De quorum numero sunt qui adulantibus acquiescunt. Linguae enim adulantium, ut ait Augustinus, alligant animas in peccatis. Unde bene per Salomonem dicitur: « Fili mi, si te lactaverint peccatores, non acquiescas eis . » Pec
Abbreviated transcription (Latin):
significat qͣ illi uix a uiciis surg̾e possunt. Uñ bene dr̃. Dimitte mor.¬
tuos sepelire mortuos suos. Mortui mortuos sepeliunt. cum peccatoreᷤᷤ
peccantem laudibꝰ ꝓsequunt᷑. extinctum sub u̾boꝵ. suoꝵ. agg̾e abs
ndunt. Alii uͦ tres sunt resuscitati diu̾sis locis. Sic peccatores
lam in domo. uiuenẽ extra portam ciuitatis. in sepulchro aũ lazarũ
miqͥtas usq ad uerecundiam publicȩ ꝑpetrationis aꝑit᷑. Sepui-¬
ture aggere p̃mitur. qui in ꝑpetratione eciã usu consuetudinis¬

Expanded text:
significat quod illi vix a vitiis surgere possunt. Unde bene dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Mortui mortuos sepeccantem laudibus efferunt, excondunt. Alii vero sunt suscitati diversis locis. Redemptor lam in domo, juvenem extra portam, Lazarum de sepulcro, quartum iniquitas usque ad verecundiam publicae perpetrationis aperitur. Sepulturae aggere premitur qui per interpretationem  f. increpati
Abbreviated transcription (Latin):
go dampnatꝰ ÷. Cui dix̃ petrꝰ. Peccuna tua tec̃ sit ĩ ꝑditionẽ. Qui
p̃cium exigit giezita. ⁊ lepͣm giez i accipit. Cũ enĩ eliseus man¬
uasset naamam pͥncipem sirie in iordane a lepra rediens naam̃ã
obtulit multa mun̾a ꝓpħe. S ille noluit acciꝑe. Qͥ uũ discessiss
secutꝰ ÷ eũ in gieti. discipłs eiꝰ exigens ab eo mim̾a. Qͥbꝰ acceptis

Expanded text:
 Petrus dixit: « Pecunia tua tecum sit in perditione ; » qui pretium exigit, Giezita est, et lepram Giezi suscipit. Cum enim Eliseus mundasset Naaman principem Syriae in Jordane a lepra , rediens Naaman obtulit prophetae multa munera. Sed ille noluit recipere. Qui cum discessisset, secutus est eum Giezi disci
Abbreviated transcription (Latin):
mie oraias ete ssatiais in ordine nr̃o. H ẽ ula quȩ nos deo cõmendat.
que destructa cũ fuerit mundꝰ nos uilificat. Nos sumꝰ uas electio¬
nuis. nos sumꝰ genus electum. regale sac̾dotium. gens sca. popłs ad-¬
quisitionis. Nos deferimus dñi uasa. nob̃ clamat scͥptura. Munda-¬
mini qͥ fertis uasa dñi. Rios corrigit apłs dicens. Fornicatio ⁊ oĩs

Expanded text:
ecessaria est in ordine nostro. Haec est illa quae nos commendat, quae destructa mundo nos vilificat. Nos sumus vas electionis; nos sumus « genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis . » Nos deferimus vasa Domini, nobis clamat Scriptura: « Mundamini, qui fertis vasa Domini . » Nos corrigit Apostolus, dicens: « Fornicatio et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui uic̾ẽ apłoꝵ tenent. Castella sua. uillas suas. laici dispen
clesiastica recipiant neq laicũ altaris participẽ ꝑmittant. Ait
qͥt᷑ in multa patientia. ĩ tribulatione. in necessitate. ĩ castit
si ꝑsecutiones ueniunt non uesiciamꝰ. s patiam. Si necessitates
pauꝑtatis contingant. ñ desꝑemꝰ. s in dño confidamꝰ. Aat eñi mi¬
nistris suis. Si me ꝑsecuti st̾: ⁊ uos ꝑsequent᷑. Nõ ÷ seruus maior.

Expanded text:
stolorum vicem tenent. Castella sua et villas suas laici dispensli recipiant, neque laicum altaris participem esse permittant; ait  in multa patientia, in tribulatione, in necessitate, in castitasecutiones veniant, non deficiamus, sed patiamur. Si necessitates paupertatis 683 contingant, non desperemus, sed in Domino confidamus. Ait enim ministris suis: « Si me persecuti sunt, et vos persequentur; non est servus major
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os. quo ille tunc dilexit inimicos suos. Sctts eñi qi dilectione nin¬
la iurtus magis ualet. Ait eñi ioħs. Om̃is qͥ non diligit frẽm suũ manet
ꝑeunte itaq radice: pereunt rami. Nichil martrium ualet sine di¬
lectione. nicha elemosinẽ sine ea. Unde apłs. Si tradido corpꝰ meũ
ita qd ardeam. ⁊ si distribueroᷤ facultates in cibos pauꝑũ. caritatẽ aũ¬

Expanded text:
tros, quo ille tunc dilexit inimicos suos. Scitis enim quia sine dilectione nulla virtus valet. Ait enim Joannes: « Omnis qui non diligit fratrem suum, manet Pereunte itaque radice, pereunt et rami . . . Nihil martyrium valet sine dilectione, nihil eleemosyna sine ea. Unde Apostolus: « Si tradidero corpus meum ita ut ardeam, et si distribuero facultates meas in cibos pauperum, charitate
Abbreviated transcription (Latin):
acodit etiam. Ut qͥd t̾ram occupat: Unꝰqͥsq iuxta modũ su¬
um in ꝗͣ tum loc̃ p̾sentis uitȩ tenet: si fructũ bone oꝑatio¬
nis n exhib&. uelut ut fructuosa arbor t̾ram occupat. qi
pͣstat ceteris. Qͥa qͥc̃q sunt subipso. exemplo pͣuitatis ipsiꝰ.
qͣsi umbra ꝑu̾sitatis ipsiꝰ p̃muntur. Stat desuꝑ infruc
boris. de suꝑ umbra densatur. ⁊ soł radius ao t̾ram des¬
cende neqͣquam ꝑmittit᷑. qr dũ subiecti qͥlib& patroni

Expanded text:
d etiam terram occupat? Unusquisque juxta modum suum, in quantum locum vitae praesentis tenet, si fructum bonae operationis non exhibet, velut infructuosa arbor terram occupat, quia praestat caeteris, quia quicunque sub ipso sunt, exemplo pravitatis illius, quasi umbra perversitatis ejus premuntur. Stat desuper arborboris desuper umbra densatur, et solis radius ad terram descendere nequaquam permittitur, quia dum subjecti quilibet patroni
Abbreviated transcription (Latin):
plex bonum .÷. ieuinium sine elemosina. nullu̾ bonũ ÷. Iterum nil ua¬
ostendit qͥde contͣrio faciamꝰ. S ut soluamꝰ peccata. penitendo. confiten¬
do. lacͥmando. ieuinando. elemosinam dando. ut purificati a peccatis
in his scĩs ieiuniis. mereamini dñm reciꝑe puro corde in die resurrec¬
tionis.⁊ gaudẽ cum eo in celis ꝑ om̃ia scła scłoꝵ. Amer¬

Expanded text:
. Jejunium sine eleemosyna nullum bonum est. Et iterum nihil vaostendit quid e contrario faciamus. Scilicet ut solvamus peccata poenitendo, confitendo, lacrymando, jejunando, eleemosynam dando, ut purificati a peccatis in his sanctis jejuniis, mereamur Dominum recipere corde puro in die resurrectionis, et gaudere cum eo per
Abbreviated transcription (Latin):
gens patrẽ ⁊ matrẽ suã. ⁊ oomũ pat̾nã suã. Et post dies .xxx. erit
tͥ uxor. Dicant uidei qͦm᷑ apud eos ista seruent᷑ qͥd cause qͥd ratioĩs
est. de calua muliere ⁊ ungłas eiꝰdẽ abscidi. Uerbi causa ponamꝰ
tat. Qͥd habuit q̃ scd̃m leg̾e demere uidetur. Nos uͦ quibi
militia sꝑitał ẽ. ⁊ arina ñ carnalia s potentia uõ. Sroecorã mu¬

Expanded text:
gens patrem suum et matrem suam et domum paternam suam, et post triginta dies erit gens patrem suum et matrem suam et domum paternam suam, et post triginta dies erit tibi uxor. Dicant Judaei quomodo apud eos ista serventur. Quid causae, quid rationis est, decalvare mulierem, et ungulas ejus abscindi. Verbi causa ponamushabeat, quid habuit quod secundum legem demere videretur? Nobis vero quibus militia spiritalis est, et arma n
Abbreviated transcription (Latin):
docet ñ posse quẽquã ꝓfessionẽ ꝯteplationis. uł sꝑitał militie
arriꝑe exerticũi qͥ adhuc nudari t̾renis oꝑibꝰ ꝑtimescunt.
ne rursꝰ infirmitate mentis reu̾tantur suoq exẽplo alios ab
euu̾głica ꝑfectione reuocent. ⁊ unfidelit̾ errore infirment. Iu¬
bentur itaq tales ut discedentes epugna reu̾tant᷑ ĩdomũ
suã. qr ñ potest duplici corde bella dñi p̾liare. Uir em̃ uuplex
aĩo inconstans ẽ. ĩ om̃ibꝰ uiis suis. T̃ ales qͥppe oportet ut ne
iniciũ qͥdẽ renũtiationis arripiant qͥbꝰ meliꝰ ẽ. in actiua uita
ꝯsistant. ꝗͣ. tepide ꝯtẽplationẽ exeqͣntes maiori discͥmini. se
uineã uelut ꝓpagines filior. Nõ eñi potest seruire uune mi¬
litie seruus uxoris nec potest asseqͥ studium ꝯt̾eplationis qͥ ad¬
huc indelectatione uesigitur carnis. Nemo in qͥd apłs militanᷤᷤ
iinqͥt exieris contra inimicos tuos ad bellũ ⁊ uid̃is mulierẽ

Expanded text:
edocet non posse quemquam professionem contemplationis vel spiritalis militiae arripere exercitum, qui adhuc nudari terrenis operibus pertimescit: ne rursus infirmitate mentis revertatur, suoque exemplo alios ab evangelica perfectione revocet et infideli terrore infirmet. Jubentur itaque tales ut, discedentes a pugna, revertantur in domum suam, quia non possunt duplici corde bella Domini praeliari. « Vir duplex animo inconstans est in omnibus viis suis . » Tales quippe oportet ut ne initium quidem renuntiationis arripiant, quibus melius est in activa vita consistant quam tepide contemplationem exsequentes, majori discrimini semevineam, velut propagines filiorum. Non enim potest servire divinae militiae servus uxoris: nec potest assequi studium contemplationis, qui adhuc in delectatione figitur carnis. « Nemo, inquit Apostolus, is ad bellum contra inimicos tuos, et videris mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
et sociari eã uoluerimꝰ corꝑe xꝑi deposito idolatrie cultu. induttur
lucubribꝰ penitentiȩ indum̃tis deploratq patre ⁊ matrẽ . ħ ẽ om¬
nẽ memoriã mũdi eiusq carnales inlecebras. ueinde u̾bũ dĩ no¬
uacula. ⁊ doctrina om̃e pecc̾m infidelitatis eiꝰ qͥ mortuũ ⁊ matie
et in ane abraditur. Hoc enĩ st̃ capill capitis ⁊ ungłe mulieris.
atq ita demũ salutaris lauacri unda purificata ꝯiungitur
iubet eã duci uxorem. Ternario namq hac uenario num̃o fides
opꝰ significantur. ẜ fidẽ gͦ triuitatis atq opꝰ legis recte sociatur.
sinceritate fidĩ ⁊ actuũ puritate. Alii putauert hanc mulierem
decorã spetie rationabilẽ. aliqͣ uisciplinã significari quȩ sapient̃
dicta inuenit᷑ apd̃ gentiles. Hanc gͥ a nob̾ reꝑtam oportet de ea pͥ¬
mũ auferre ⁊ resecare om̃em suꝑsticionis eiꝰ inmũditiã ⁊ sic eã in

Expanded text:
erimus eam corpori Christi, deposito idololatriae cultu, induitur lugubribus poenitentiae indumentis, deploratque patrem et matrem, hoc est, omnem memoriam mundi ejusque carnales illecebras. Deinde verbi Dei novacula et doctrina omne peccatum infidelitatis ejus, quod mortuum est et inane, abraditur; hoc enim sunt capilli capitis et ungulae mulieris. Atque ita demum salutaris lavacri unda purificata conjungitur duci uxorem, ternario namque ac denario numero fides opusque significatur. Per fidem ergo Trinitatis atque opus legis recte sociatur qsinceritatis fidei et actuum puritate. Alii putaverunt hanc mulierem decoratam specie rationabilem aliquam disciplinam significare, quae sapienter dicta invenitur apud gentiles. Hanc igitur a nobis repertam, oportet de ea primum auferre et resecare omnem superstitionis ejus immunditiam, et sic eam in
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt eñĩ eꝑi eccłiȩ uenerandi sic̃ magistri. sic̃ uicarii dñi. ĩan¬
ta reuerentia uoluit dñs sac̾dotes suos timeri & uenerari. qd̾
indeuterononuo minatꝰ ÷ dicens. Et hõ qͥc̃q feͥcerit ĩsuꝑbia ut
ĩ exaudiat sac̾dotẽ aut uidicẽ: moriet᷑. Itẽ aosannuelẽ cũ a
deis sꝑneretur: d̃ĩ dic̃. Nõ te spreuert̾ s me sp̃uert̃. & dñs quoq
suã magis asserens ⁊ ostendens. Si male inqͥt loquutꝰ sũ. ꝑhibe¬
testimoniũ de malo. Si au̾ bñ. Qͥd me cedis: Itẽ in actibꝰ apłoꝵ. be¬

Expanded text:
sunt enim episcopi Ecclesiae venerandi, sicut magistri, sicut vicarii Domini. Tanta reverentia voluit Dominus sacerdotes suos timeri et venerari, quod in Deuteronomio minatus est, dicens: Et homo quicunque fecerit in superbia ut non exaudiat sacerdotem aut judicem, morietur . Item ad Samuelem, cum a Judaeis sperneretur, Dominus dicit: Non te spreverunt, suam magis adserens et ostendens, si male, inquit, locutus sum, exprobra de malo: si autem bene, quid me caedis? . item in actis apo
Abbreviated transcription (Latin):
etatẽ. solomon ꝑ luxuriam. Gulositati sẽꝑ ꝑ abstinentiã occurtere
debemꝰ. qr ipsa fuit nr̃ȩ captunitatis iniciũ. Ipsa fom̃tum ÷ aliarũ
uoluptatũ. qr inde libidõ. somnolentia. ipsã etiã multociens est¬
cansa magnarũ infirmitatũ. Ipsa ÷ consumptio magnarũ peceu-¬
marũ. ipsa gen̾at in habente opprobrium. De ebrietate qͥd̾ dr᷑ Ebe¬
tas sensum aufert. corpꝰ debilitat. De hac scͥptum ÷. Uinũ mul¬
tum irritationẽ ⁊ ira. et ruinas multas fac̃. & alihi. E iosus¬

Expanded text:
am occurrere debemus, quia ipsa fuit nostrae captivitatis initium. Ipsa fomentum aliarum voluptatum, quia inde libido, et inde somnolentia. Ipsa est multoties causa magnarum voluptatum. Ipsa est consumptio magnarum pecuniarum. Ipsa generat in mente opprobrium. De ebrietate quid dicam? Ebrietas sensum aufert, corpus debilitat. De hac scriptum est: « Vinum multam irritationem, iram et ruinas multas facit . »
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑant᷑. Uñ ꝓpħa. Putruert̃ uim̃ta instercore suo. & salomon. Muli¬
er formcaria qͣsi stercus concul cabit᷑ luxuria: corpꝰ ⁊ aĩam inqͥnat. et
ꝑdit. Uñ salomon. Non des forncari aĩam tuã. ne ꝑdeste ⁊ herediate

Expanded text:
menta putruerunt in stercore suo . » Et Salomon: « Mulier fornicaria quasi stercus conculcabitur . » Luxuria corpus et animam coinquinat, et perdit. Unde Salomon: « Non des fornicariis animam tuam in ullo, ne perda
Abbreviated transcription (Latin):
erat futurȩ uitȩ. uͥ merces nr̃a defic̾e nescit. farina nr̃a d̾s erat. S¬
mus q̃n bona facimꝰ. ne forte aliqͥs urm tẽptet᷑ tali cogitatione ⁊ di¬
cat. Pascam aliquẽ seruum dĩ esurientẽ. ut lagena mea ñ deficiat.
aut in cupa mea semꝑ uinũ inueniam. Noli ħ inqͥrere. Semina se¬
turus. messis tua securius ueniet. s cũ uen̾it: finẽ non habebit.

Expanded text:
erat futurae vitae, ubi merces nostra deficere nescit. Farina nostra Deus erit. Qremus, quando bona facimus: ne forte aliquis vestrum tentetur tali cogitatione, ut dicat, Pascam aliquem servum Dei esurientem, ut lagena mea non deficiat, et in cupa mea semper vinum inveniam. Noli hoc hic quaerere. Semina securus, messis tua serius veniet, tardius veniet: sed cum venerit
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo ꝗͥ habes ministra ill. Inopiam noli timere. ego supplebo qd̾
dederis. Hoc ei dictum ee̾ ñ legimꝰ. Nec legimꝰ qd̾ in somns ao
de illo pascendo aliqͥs mulierẽ illã ammonuerit. S mandat
as miris modis qͥbꝰ in cogitatione loqͥtur. dicttur mandasse dm̃
uenerat. tał cũ helia loq̃batur. Qͥ erat in helia ut p̾cipet. ipse
erat in uidua ut obediret. Uade inqͥt mͥ fac pͥus de egestate tua
ñ deficient uiuitiȩ tuȩ. ẜ atͥmoniũ enĩ uiduȩ modicũ erat fariȩ.
& modicũ olei. hoc modicũ n deficit. Qs habet talẽ induap
Lobent uidua seruum dĩ esurientẽ pascebat. qr pat̾monũi eiꝰ inelao¬

Expanded text:
ex eo quod habes ministra illi: inopiam noli timere; ego supplebo quod dederis? Hoc ei dictum non legimus. Nec hoc legimus, quod in somnis ad de illo pascendo aliquis mulierem illam admonuerit. Sed mandat Deus miris modis, qui in cogitationibus loquitur. Dicimus mandasse Deum venerat, talis cum Elia loquebatur. Qui erat in Elia ut praeciperet, ipse erat in vidua ut obediret. Vade, inquit, mihi prius fac de egestate tua; non deficient divitiae tuae. Patrimonium enim viduae, modicum erat farinae et modicum olei: hoc modicum non defecit. Quis habet talem villam? Libenter vidua servum Dei esurientem pascebat, quia patrimonium e
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo dicturꝰ:. Suscipe ꝑegͥnũ. uͭ om̃s in patͥa sua uiuent. Nam
m̃ sumꝰ inde pegͥtii. Deno dicet. Uisita egrum. uͥ ÷ sanitas sempi¬
t̾na. Neno dic&e. Sepeli mortuum. uͥ mors ñ morit᷑. Ista oĩa p̃ie¬
tetus officia in uita ȩt̾na necessaria ñ erunt. uͥ solã pax erit &
Amici die m̃a̾mona iniqͥtatis: recipiant et ipsi amicos suos ĩ ȩc̃na
tabnacula. Idz ut cum serui dĩ pii dũ uigit᷑ dõ uacant aliqͥtiens

Expanded text:
cipe peregrinum , ubi omnes in patria sua vivent. Nam modo sumus inde peregrini. Nemo dicet, Visita aegrum, ubi est sanitas sempiterna. Nemo dicet, Sepeli mortuum, ubi mors moritur. Ista omnia pietatis officia in vita aeterna necessaria non erunt, ubi sola pax erit et amici de mammona iniquitatis, recipiant et ipsi amicos suos in aeterna tabernacula : id est, ut cum servis Dei, qui dum jugiter Deo vacant, aliquoties
Abbreviated transcription (Latin):
q uñ os ohiuise senppee sine sermeito comedit. qui recta oꝑa sine
iñto laudẽ. De ferm̃to namq laudẽ ĩmolat. qͥ oeo sacͥficuins de rapina
es a resibꝰ sunit elende ut cum corpꝰ redẽptoris accipim. nosqx pec¬
catis mẽis infletibꝰ affuigamꝰ qͣtinꝰ ipsa amaritudo penitentie. ꝓtter¬
gat aonentis stomacho ꝑu̾sȩ humorẽ iutȩ. dubi subidit Nõ domedees¬

Expanded text:
 Gregorium panes sine fermento comedit qui opera bona sine mentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium decis agrestibus sunt edende ut cum corpus redemptoris accipimus nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatinus ipsa amaritudo penitentie abstergat a mentis stomacho peruerse humorem uite’. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tet᷑ Ne gͦ hoĩes temꝑe gaudii suꝑbirent. ⁊ de securitate p̾sumerei
flagellauit dñs romanam eccłiam matrẽ nr̃am pestilentia mortali¬
tatis his tẽꝑibꝰ. ut m̃bra timerent. Constituta ẽ gͦ letania maior.
congrue his tẽporibꝰ ꝑ om̃s ȩccłias. ut hoĩes gaudio ñ euagarent᷑.
s semꝑ inhumilitate consisterent. Sic gͥ merito tẽporibꝰ leticie dies
meroris cõmixtus ÷. qͥ nos ao timorẽ inuitaret. Est et alia causa.
qͥ corpꝰ xp̃i insordido hospicio recipit. Grauius offendit regẽ qͥ p̃su¬
init eũ hospitari in inmunda domo. qua ille qͥ reuerentia ait. Nõ
dignus ut intres sub tectũ meũ. Utrũq ꝑicłosum ÷. ⁊ ñ at¬

Expanded text:
 homines tempore gaudii superbirent, et de securitate praesumerent, flagellavit Dominus Romanam Ecclesiam matrem nostram pestilentia mortalitatis, ut his temporibus membra timerent. Constituta est igitur Litania major congrue his temporibus per omnes Ecclesias, ut homines gaudio non evagarentur, sed semper in humilitate consisterent. Sic igitur merito temporibus laetitiae dies moeroris commistus est, qui nos ad timorem invitaret. Est et alia causa. qui corpus Domini in sordido hospitio recipit. Gravius offendit Regem qui praesumit eum hospitari in immunda domo, quam ille qui in irreverentia ait: « Non sum dignus ut intres sub tectum meum. » Utrumque periculosum est,
Abbreviated transcription (Latin):
biꝰ uliꝰ atq mi steria & ꝑnosinae ipsos nõ reqͥrimꝰ. et dieta abalis in¬
inen audimꝰ. Nõ remanebit ex eo qͥcꝙͣ usq mane. Ra eiꝰ dicta mag¬
na funt sollicitudine discutienda. quatinꝰ pͥnsꝙͣ dies resurrectionis
aipareat: in hac p̃sentis uitȩ nocte oĩa mandata illius intelligendo &e
oꝑando petietrent᷑. S qr ualde ÷ difficile ut om̃e sacrũ eloqͥum pos¬
sit intelligi. ⁊ om̃e eius inysteriũ penetrari: recte subiungit᷑. Siqͥd
añ remanserit. igne comburetis. Qd̾ exagno remanet igne cõburimꝰ.

Expanded text:
is inviti audimus. Non remanebit ex eo quidquam usque mane; quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia mandata illius intelligendo, et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile, ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis. Quod ex agno remanet, igne comburimus;
Abbreviated transcription (Latin):
Notate fr̃s. notate q̃ dicitur:festinantes. Mandata d̃. inysteria redẽpto¬
ris. cȩlestis pate gaudia cũ festinatione cognoscite.⁊ p̃cepta uitȩ cũ fes¬
tinatione implere curate. Qͥa eñi adhuc hodie licet bene agere. u
trũ cras liceat ignoramꝰ. Festinantes gͦ pascha comedite .i. ad sollẽp¬
nitatẽ patriȩ celestis ambulate. Nemo in huiꝰ uitȩ itinere torpeat.
ne in patͥa locũ ꝑdat. Nemo moras ad appetenda studia inuectat sed
cepta ꝑficiat. ne minime liceat ĩplere qd̃ male inchoat. Si ad amo¬

Expanded text:
atres, notate quod dicitur, festinantes. Mandata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amo
Abbreviated transcription (Latin):
edi debeat agnoscamꝰ Seqͥt᷑. Sic aũ comedetis illũ. Renes urõs ac¬
cingetis. Ꝙd inrenibꝰ. nͥ delectatio carnis accipit᷑ dñ ⁊ psalmista posta¬
uri minime petisset Uñ qr potestas diaboli inhumano genere maxune
subiaceat. uolu ptattes edomet carnẽ aiuxuria cestringat. Neq: ecem
conouit que sit sollepͥnitas intorruptionis qͥ atohuc ꝑ nicontinentiã
cop ruutiomi subi aca ł ec qb̃dam uura funt:si angustaz porre aoieit

Expanded text:
illum: Renes vestros accingetis. » Quid in renibus, nisi delectatio carnis accipitur; unde Psalmista postuuri minime petiisset. Unde quia potestas diaboli humano generi maxime subjaceat, voluptates edomet, carnis luxuriam restringat. Neque enim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjac
Abbreviated transcription (Latin):
tis p̾dicationẽ. Pes ÷ elaudo. qͥ uias l guorantis confirmat. ⁊ du¬
bitantis fidẽ auctoritatibꝰ corroborat. S qͦmͦ fidẽ alioꝵ. corro¬
boratis. qui fidẽ urãm corroborare nescitis : Audite qͥd ait psal¬
mista. Beatꝰ uͥ qͥ ñ abiit inconsilio impioꝵ. ⁊c. S in lege dñi uo
uit doceat corda aliena. Tres ĩbeato describit beatitudines. con¬
tra tres mortes q̃ sunt ĩmisero. Peccat miser in cogitatione.
actione. inconsuetudine. S beatꝰ qͥ ñ abiit in consilio ĩpioꝵ.
eccandi. Nec in cathedra pestilentie sedet. qr consuetudi¬

Expanded text:
 ignorantes confirmat, et dubitantes auctoritatibus roborat. Sed quomodo fidem aliorum corroboratis, qui fidem vestram corroborare nescitis? Audite quod ait Psalmista: « Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum . . . , sed in lege Dout doceat alios. Tres in beato dicit beatitudines, contra tres mortes quae sunt in misero. Peccat miser in cogitatione, et actione, et consuetudine; sed beatus qui non abiit in consilio, quia oratur, nec in cathedra pestilentiae sedet, ne
Abbreviated transcription (Latin):
mis eũ int om̃ta s non inclusum. extia om̃ia s non exclusum & ideo piter¬
orem ut om̃ia contineat. ideo eteriorẽ ut incirtũ scripte magnitudinis sue

Expanded text:
mus eum intra omnia, sed non inclusum; extra omnia, sed non exclusum. Et ideo intermus eum intra omnia, sed non inclusum; extra omnia, sed non exclusum. Et ideo interiorem, ut omnia contineat; ideo exteriorem, ut incircumscripta magnitudinis suae
Abbreviated transcription (Latin):
n̾ate in dco siunt: ut pote simplicitas. quȩ aliquando dicit᷑ ꝑ itulticia aũ et
oꝵ icteo clunt Quod immensus & ornipotens sit deus.  .ii.
ꝙ cepram implet ds̃ ut contineãt aini: sed ut ipsa potius contineat᷑
ab eo. nec particulatim ds̃ impres oru̾a sed cũ sit ideni un ubiq
tam̃ eiꝰt totus. Non ita putandus eẽ. om̃ibus ds̃ ut unaqueq
res ꝓ magnitudine portionis suȩ capiat cũ. id at inaxima maius & tunena
minus: dũ sit potus ipse totꝰ in oir̃ibꝰ. siue om̃ia in ipso. Om̃ĩ potentia diui¬
ne maicitatis cuncta potestatis suę immensitate concludit. nec euadendi
potentiam eius quis aditũ inuenire poterit: quia ille omĩa circunquaque
comtringit. Cuncta enim intra diuinã ĩudicis omipotentiã cartant. siue
que continenda sunt ut salua sint: siue. ea quȩ ampltenda sunt ut ꝑeant.

Expanded text:
sunt in Deo patet utpote simplicitas, quae aliquando dicitur pro stultitia, et sunt in Deo patet utpote simplicitas, quae aliquando dicitur pro stultitia, et CAPUT II. Quod immensus et omnipotens sit Deus. 1. Non ideo coelum et terram implet Deus, ut contineant eum; sed ut ipsa potius contineantur ab eo. Nec particulatim Deus 118 implet omnia, sed cum sit idem unus, ubique tamen est totus. Non ita putandus est esse in omnibus Deus, ut unaquaeque res pro magnitudine portionis suae capiat eum, id est, maxima majus, et minima minus, dum sit potius ipse totus in omnibus, sive omnia in ipso 2. Omnipotentiae divinae majestas cuncta potestatis suae immensitate concludit nec evadendi potentiam ejus quisquam aditum invenire poterit, quia ille omnia circumquaque constringit. Cuncta enim intra divini judicii omnipotentiam coarctantur, sive quae continenda sunt, ut salva sint, sive quae amputanda sunt, ut pereant.
Abbreviated transcription (Latin):
solus deus nr̃ immortalis. quia solus in comimitabis.
Nam anigia morit᷑. cũ descrente deo de bono in
mabim mutatur: sit & angłs. dũ deseꝑnte deo est
lapsus. Q d materiam habet unde existat inutabile
est: quia de in tormi ad formam transit. Qđ uero non habet matexiim: immu¬
tabiłe est sicut deus. Etaq bene ac substartialiter sunt ñta in qͥdo: id e mobr
crerorue. Opus non consiliũ apud dm̃ dicimꝰ muta.i nec eti uariari. quia
ꝑ uaria tempora diuersa precipit: sed manet idem in commutabilis et
eternꝰ. Quid cuiq congruum eẽt tempori. ab ipsa eternitate in eius mansti
h ttedo. quia cochiidente : ilchittudire homo manet. ac ꝑ hoc qui ita
entelligit dm̃ cexportuni c̾e eredit. Qmm piaiciirituao a. magnitudo dei ipse ds̃
sit. Idẽo dͥcus dicit᷑ simplex. siue non amittendo qd habet: seu quia ñ aliud
est ipse. & aliud qđ in ipso eiꝰd. Inordinate dici seu conterri uitiis ea que. oidi-

Expanded text:
solus Deus dicitur immortalis, quia solus incommutabilis est. Nam anima moritur, dum, deserente Deo, de bono in malum mutatur, sic et angelus, dum, deserente Deo, est lapsus. 3. Quod materiam habet, unde existat, mutabile est, quia de informi ad formam transit. Quod vero non habet materiam, immutabile est, sicut Deus utique est. Bene, ac substantialiter sunt ista in Deo, id est, creaturae. 4. Opus non consilium, apud Deum credimus mutari; nec 117 variari eum, quia per varia tempora diversa praecipit, sed manens idem incommutaeternus quid cuique congruum esset tempori ab ipsa eternitate in eius mansit hritudo; quia, desistente pulchritudine, homo manet. Ac per hoc, qui ita ntelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudo et magnitudo Dei ipse Deus sit. 6. Ideo Deus dicitur simplex, sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse, et aliud quod in ipso est. Inordinate dici seu conferri vitiis ea quae ordinata
Abbreviated transcription (Latin):
OC est remedium eius qui uitiorum temptamentis exestuat. ut
quotiens quolibet tangit᷑ uitio. totiens adorationẽ sẽ subdat: quia
frequens oratio uitiorũ impignationẽ extinguit. Tam ꝑseueranter
intenoe̾ op ditet a umũ nr̃m orado atq pulsando qͦusq importunas
desideriorũ car naliũ suggreonẽs. quȩ nr̃is obstrepunt sensibꝰ. sortisin
ntenti one suꝑemꝰ: ac taia ã⁊ insistere quousq ꝑsistendo uincantꝰ. Ilam
ugegences orationeos nec ab ipio homine imperrart ualent qt uolunit.

Expanded text:
oc est remedium animae ejus, qui vitiorum tentamentis exaestuat, ut quoties quolibet vitio tangitur, toties ad orationem se subdat, quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. Tam perseveranter intendere oportet animum nostrum orando, atque pulsando, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus: ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine impetrare valent quod volunt.
Abbreviated transcription (Latin):
scientia illũ non derelinquit. Quãuis humana iudicia subter fugiat om̃is
qͥ male agit: iudiciũ tam̃ coscientiȩ sue esfugere ñ potest. Nat s alis
celat qđ egit. sͥ tam̃ celare ñ possit: qui plene nouit malũ ẽẽ. quod gessit.¬
Duplex fit gͦ in eoiudiciũ. quia & hic suȩ conscientiȩ. itatu puinitũr: it
illic ꝑpetuali pena dampnat᷑. hoc erum significat. abyssus abpssum in¬
uocat: in uoce cataractarũ. Abissum enim abyssum inuocare est: de uuidi¬
cio sue conscientiȩ. ire ad iudiciũ dampnationis ꝑpetuȩ. Inuoce cataraciaru.

Expanded text:
scientia illum non derelinquit. 3. Quamvis humana judicia subterfugiat omnis scientia illum non derelinquit. 3. Quamvis humana judicia subterfugiat omnis qui male agit, 226 judicium tamen conscientiae suae effugere non potest. Nam etsi aliis celat quod egit, sdicium, quia et hic suae conscientiae reatu punitur, et illic perpetuali poena damnatur. 4. Hoc enim significat: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum . Abyssum enim abyssum invocare est de judicio suae conscientiae ire ad judicium damnationis perpetuae. In voce cataractar
Abbreviated transcription (Latin):
illuminatione pręuenitur. statim molestiis turpium cogitationũ pussatẽ
Sed dei seruus iudicio timoris dei. earũ temptamenta a semetipso ieicit. bot¬
econt᷑ obiectis cogitationibꝰ: cogitationes turpes a se repellit. Magna obsirua¬
tia. circa cordis ÷ custodiam adhibenda. qͥa. aut bonȩ aut malȩ rei. ibi consi
origo. Nam sicut scriptũ eiꝰt. ex corde exeunt cogitationes male ideoq si pͥ
praue cogitationi resistimꝰ: in lapsum oꝑis ñ incurrimꝰ. Non est tuñdum
sibona malaq in cogitationẽ ueniant. sed magis gloriandũ est: si mens mi¬
la a bonis intellectu rationis discernat. Etem nl iuuat qͦd inter bonũ & malũ
sensu prudentiore discernimꝰ. ͥ oꝑe aut mala cogitata caueamꝰ: aut bona in.
etiam ante penas gehennȩ. ꝑ inconditũ anime appetitũ iam
penas conscientiȩ patit᷑. Om̃ufugere poterit homo prȩt̃ cor suum.
hon enim potest a se quisq recedere. Ubicũq enim abierit. itatus sui con¬

Expanded text:
illuminatione praevenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei servus judicio timoris Dei earum delectamenta a semetipso rejicit, bonisque contra objectis cogitationibus turpes a se repellit. 8. Magna observantia circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae, aut malae rei ibi consistit origo, nam, sicut scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae. . Ideoque si prius pravae cogitationi resistimus, in lapsum operis non incurrimus. 9. Non est timendum si bona malaque in cogitationem veniant; sed magis gloriandum, si mens mala a bonis intellectu rationis discernat. 10. Item nihil juvat quod inter bonum et malum sensu prudentiori discernimus, nisi opere aut mala cognita caveamus, aut bona inteetiam ante poenas gehennae per incognitum animae appetitum jam poenas conscientiae patitur. 2. Omnia fugere poterit homo praeter cor suum. Non enim potest a se quisque recedere. Ubicunque enim abierit, reatus sui con
Abbreviated transcription (Latin):
ne maiestatis cuneta poteitatis suę immensitate concludit. nec euadencli
potentiam eius quis aditũ inuenire poterit:. quia ille omia circunquaque
conitrisgit. Cuncta enimintia diumã ĩudicis om̃ĩpotentiã crartant. siie
quȩ continenda suno ut salua sint: siuel ea que ampitanda sunt ut ꝑeant.
mus eũ int̃ osĩta si non incluscmn. extia om̃ta s non exclisum & ideo niter¬
orem tic̃ om̃ia contineat. ideo exterioie ut incircũ seripte magnitudinis suȩ

Expanded text:
nae majestas cuncta potestatis suae immensitate concludit nec evadendi nae majestas cuncta potestatis suae immensitate concludit nec evadendi potentiam ejus quisquam aditum invenire poterit, quia ille omnia circumquaque constringit. Cuncta enim intra divini judicii omnipotentiam coarctantur, sive quae continenda sunt, ut salva sint, sive quae amputanda sunt, ut pereant. mus deum intra omnia sed non inclusum, extra omnia sed non exclusum, et ideo interiorem, ut omnia contineat, ideo exteriorem, ut incircumscripta magnitudinis sue
Abbreviated transcription (Latin):
eternꝰ. Quia cuiq congruum eẽt tempori. ab ipsa eternitate in eus manst
h tcudo. quia e litente :i.lchritudire homo marat: ac ꝑ hoc qui ita
itelsigit dm̃ orpoitum eoͣ eredis. & aro pruchiritudo a magnitudo dei ipse dẽ
sit. Idẽs dͥcus dicit᷑ simplix. siue non amittendo qđ habet: seu quia ĩ aliud̃
est ipse. & aliuq̃ qd m ipso esc. In ordinate dici seu contarri tutiis ea que ordi¬
oꝵ ides celum Quod inimensus & ommipotens sit deus. .ii.
& terramimplet ds̃ ut cõtineast aim: sed ut ipsa potius coneineãt᷑
ab eo. nec particulatim ds̃ impret ori̾ia sedcũ sit idem unudiq
tam̃ eit totus. Non rea putandus eẽ. in om̃ibus ds̃ ut unaqueq
res ꝓ mag̃nitudine portionis suȩ capiat eũ. ia at maxima marus & iintna
mius: dũ sit potius ipsc totꝰ in om̃ibꝰ. siue ont̃a in ipso. Om̃ipotentia diui¬

Expanded text:
eternus quid cuique congruum esset tempori ab ipsa eternitate in eius mansit eternus quid cuique congruum esset tempori ab ipsa eternitate in eius mansit chritudo; quia, desistente pulchritudine, homo manet. Ac per hoc, qui ita intelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudo et magnitudo Dei ipse Deus sit. 6. Ideo Deus dicitur simplex, sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse, et aliud quod in ipso est. Inordinate dici seu conferri vitiis ea quae ordiCAPUT II. Quod immensus et omnipotens sit Deus. 1. Non ideo coelum et terram implet Deus, ut contineant eum; sed ut ipsa potius contineantur ab eo. Nec particulatim Deus 118 implet omnia, sed cum sit idem unus, ubique tamen est totus. Non ita putandus est esse in omnibus Deus, ut unaquaeque res pro magnitudine portionis suae capiat eum, id est, maxima majus, et minima minus, dum sit potius ipse totus in omnibus, sive omnia in ipso 2. Omnipotentiae divi
Abbreviated transcription (Latin):
umanio sonym drus est̃: quia incemnurtabilĩ est.¬
& corrumpi om̃ino non potest. Creatura uͦ bonũi
sed non summũ eit quia mutabilis et̾. ⁊ dũ qͥdem
bonũ non tam̃ eẽ potest & summũ. Quic. eit dea
immortalitas. nͥ eiis in commutabilitas: Nam are
& animȩ immortales sunt. sed mutabiles sunt. Iao
solis deus nr̃ immortalis. quia solus ia comnuitabis.
N am anipia morit᷑. ciũ ilescrente deo de bono in
mabim mutatur: sic q angłi. dũ deserinte deo est¬
lapsus. Q q materiam habet unde existat mitabile
eĩt: quia de intormi ad formnam transit. Qđ uero non habet matexiam: immu¬
tibile est sicut deus. Itaq bͥene ac substantialiter sunt nꝰta in q̾eo: id eit moe¬
ruptio. immũitalitas inoommittabilitas. inde & merito cuncit pa poniur
ctetuie. Opus non consiliũ apud dm̃ dicimꝰ muta.i nec eũ uariari. quĩa
ꝑuaria teiapora diuersa precipit: sed manet idem in commuittabilis et

Expanded text:
ummum bonum Deus est, quia incommutabilis est, et corrumpi omnino non potest. Creatura vero bonum, sed non summum est 116, quia mutabilis est; et dum sit quidem bonum non tamen esse potest et summum. 2. Quid est Dei immortalitet animae immortales sunt, sed incommutabiles non sunt. Solus Deus dicitur immortalis, quia solus incommutabilis. Nam anima moritur, dum, deserente Deo, de bono in malum mutatur, sic angelus, dum deserente Deo lapsus est. Quod materiam habet, unde existat, mutabile est, quia de informi ad formam transit; qutabile est, sicut Deus utique est. Bene, ac substantialiter sunt ista in Deo, id est, incorruptio, immortalitas, incommutabilitas. Unde et merito cunctae praeponitur creaturae. 4. Opus non consilium, apud Deum credimus mutari; nec 117 variari eum, quia per varia tempora diversa praecipit, sed manens idem incommuta
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tes miserorũ diuersis eludit imaginibꝰ. & quos uigilantes in uitia traxit: dor¬
inientes fatigat. ut nunquã securos reqͥescere sinat. Nonnunquã etiã electoꝵ
mentes horrendis imaginibꝰ somniorũ. ĩp̾s immundi t̾rificare conant᷑ :& quos

Expanded text:
mentes miserorum diversis illudit imaginibus; et quos vigilantes in vita traxit, dormentes miserorum diversis illudit imaginibus; et quos vigilantes in vita traxit, dormientes fatigat, ut nunquam securos requiescere sinat. 4. Nonnunquam etiam electorum mentes horrendis