comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾oꝵ ꝑtinent. aut docere si nouit. aut docĩ si nescit.
gnus. qr ⁊ ip̃e dñs tricestmo anno baptizatꝰ ẽ ⁊ sic ce¬
pit docere. Oportet gͦ eum qui ordinandus ẽ usq ad hãc
etatem legitimam conseruari. xxi. Si quis ꝓ egͥtudine
naturalia a medicis huit secta. similit̾ ⁊ qui a barba¬
tis aut dũis stultis fu̾int castrati. ⁊ morib dignifue¬
ruit iusi: hoc canon admittit ad clecicatus bfficuu
ꝓmot̾u. Si quis au̾t sanus ñ ꝑ disciꝑluĩa relgions
⁊ abstinentie. s ꝑ abscisionem plasmati a dõ corporis
existunans posse a se carnales concupiscũtias amputa¬
ri castrau̾t se: ñ eum admitt dec̾iuinus ad aliqd̾ cle¬
ticatus officium. Qd̃ si iam fuerat ꝓmotus ad decũ:
ꝓhibitus a suo muust̾io deponatur.
Qiu baptizatus ti fu̾it iã etate legitima ñ con¬
tiuo licebit eum ad ecclasticum ordinem ꝓmou̾i. qr
oportet illũ pͥus doceis. quõ possit docere. ⁊ multo tp̃re

Expanded text:
ertinent docere si novit, aut doceri si nescit, gnus, quia et ipse Dominus trigesimo anno baptizatus est, et sic coepit docere. Oportet ergo eum qui ordinandus est usque ad hanc aetatem legitimam conservari. XXI. Si quis prae aegritudine naturalia a medicis habuit secta, similiter et qui a barbaris aut dominis stultis fuerint castrati, et moribus digni fuerint visi, hos canon admittit ad clericatus officium promoveri. Si quis autem sanus non per disciplinam religionis et abstinentiae, sed per abscisionem plasmati a Deo corporis, existimans posse a se carnales concupiscentias amputari, castraverit se, non eum admitti decernimus ad aliquod clericatus officium; quod si etiam jam fuerat promotus ad clerum, prohibitus a suo ministerio deponatur. XXII. Qui baptizatus fuerit jam aetate legitima, non continuo licebit eum ad ecclesiasticum ordinem promoveri, quia oportet illum prius doceri quomodo possit docere, et multo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ripi oportet scd̾m qd̾ ordinatum fuit a sc̃o coricilio.
de minist̾iis eccłe uenundasse: qr sacͥlegium cõmisit.
placuit eum ĩ ordinatione eccłastica ñ haberi. In uidi
debeat gradu. quia multociens hoc ipm̃n qd̾ de sacro scõ
altario contaminatũ ẽ. in ep̃i potestate dimissum ẽ. au
Propt̾ eccl̃asticas curas ⁊ alt̾cationum solutiones bñ
placuit ꝑ singulas ꝓuintias bis in atino conciliũ si
conuocante metropolitauo ep̃o om̃s ꝓuintiales ep̃os.
ita ut ad concilium p̾cedant om̃s prb̃i ⁊ diacones. uł
hi qui se lesos existimant. ut ĩ concilio cause examia¬
te ad rustum iudicium ꝑducantur. Et si qui manifeste
ep̃i uł prb̃i aut diaconi inuenti suint inoffensa. scd̾m
tõnem excõmunicent᷑: qͣtaduu cõmuni consensu de
his placu̾it dare sententiã. Dulli aũt ep̃o liceat ꝓpeia
apud sem⁊ ip̃m concilia facere: p̾ter eos quib merto¬

Expanded text:
ripi oportet secundum quod ordinatum fuerint a sancto concilio. XVII. ripi oportet secundum quod ordinatum fuerint a sancto concilio. XVII. e aliquid venundasse, quia sacrilegium commisit, placuit eum in ordinatione Ecclesiae non haberi. In judicdebeat gradu, quia multoties hoc ipsum quod de sacro sancto altario contaminatum est in episcopi potestate dimissum est. XVIII. Propter ecclesiasticas curas et altercationum solutiones bene placuit per singulas provincias bis in anno concilium fieri, convocante metropolitano episcopo omnes provinciales episcopos, ita ut ad concilium praecedant omnes presbyteri et diacones, ut eorum qui se laesos existimant in concilio causae examinatae ad justum judicium perducantur. Et si qui manifestei, aut diaconi inventi fuerint in offensa secundum rationem excommunicentur, quandiu communi consensu de his placuerit dare sententiam. Nulli autem episcopo liceat propria apud semetipsum concilia facere praeter eos quibus met
Abbreviated transcription (Latin):
ca epõs sunt prb̃r ⁊ diaconus: ut hũ om̃s sciant que
sunt eccłe ꝓpria. ut si ep̃i contig̾it transitus. eos ncb
latere possit ex his que ad eccłam ꝑtinent. ut nullom.
apd̾ clm̃ ⁊ homines. ut ea que ep̃i ꝓpria sunt cui uolu¬
erit derelinquat: ⁊ que eccłe sunt eidem sunt conser¬
uentur ecclẽ. ut nec eccł̃a patiatur daminũ. neq ep̃s e
dant qui ad eum ꝑtinent. nͨ ip̃e in maledictum inade
Ep̃c habeat potestatem in reb eccłe ut rui ¶ uideatim
dispenset necc̾itatem hñtib: cum omni reucrentia a
more di. Participare ⁊ eum oportet que nect̾ia sutit. si ã
ip̃e aut qui cum eo sunt indiguerint aliquid. ut uec̾
taminau̾it. aut fr̾ib uł filiis uł quibc̃q ꝓpinquis de
noxium ẽẽ concilio. Su alit̾ ep̃c uł qui cum eo sunt pipꝰ¬
biti aut diaconi accusentur. quia que exredditu uł
quolibr actu eccłe uentunt. in sinus suos colligunt.:
⁊ pauꝑib fraudant. ⁊ fame confictunt. hoc enum ar¬

Expanded text:
copos sunt presbyter et diaconus, ut hi omnes sciant quae sunt ecclesiae propria, ut si episcopi contigerit transitus, eos nihil latere possit ex his quae ad ecclesiam pertinent, ut nullomodapud Deum et homines, ut ea quae ipsi propria sunt, cui voluerit derelinquat, et quae ecclesiae sunt eidem conserventur ecclesiae, ut nec ecclesia patiatur damnum, neque episcopincidant, qui ad eum pertinent, nec ipse in maledictum incidepus habeat potestatem in rebus ecclesiae ut dispenset necessitatem habentibus. Cum omni reverentia et timore Dei participare eum oportet quae necessaria sunt: si tamen ipse aut qui cum eo sunt fratres indiguerint aliquo, necessitataminaverit, aut fratribus vel filiis vel quibuscunque propinquis dednoxium esse concilio. Sin aliter episcopus vel qui cum eo sunt presbyteri aut diaconi accusentur, quia quae ex redditu vel ex quolibet actu ecclesiae veniunt in sinus suos colligunt, et pauperes fraudant et fame conficiunt, hos enim cor
Abbreviated transcription (Latin):
patrib constituti sũt. g̾co pͥus sermo¬
ne conscͥpti sũt. Postea aũt succedenti tempore ĩ latinã
linguam translati sunt. Et qr difficile ẽ ut simplicius
aliquid ex alia lingua tranfferatur in aliã. simulq ⁊
illud accidit ut in tantis temporib scͥptores aut ñ
intelligentes. aut dormitantes multa p̾t̾mittant. ⁊ ꝓpt̾¬
ea in ip̃is canonib aliqua simpliciorib iuideantur obͤ¬
cura: id̾o uisum ẽ. ut cum om̃i diligentia. ⁊ q̃ ꝑ trans¬
latores obscurius dicta sunt. ⁊ ea que ꝑ scͥptores sutit
uimutata. simplicius ⁊ emendatius restaurarẽ. id pͥm̃
obseruans. ut illa que ad ep̃os uł uniu̾sum cderũ ꝑti¬
uent. una in parte conscrpta sint. similit̾ ⁊ que ad
laicos ꝑtinent. simul sint adunata. ut de quo capi¬
tulo scire aliquis uolu̾it possit dericus intienire.¬

Expanded text:
Patribus constituti sunt, Graeco prius sermone conscripti sunt, postea autem succedenti tempore in Latinam linguam translati sunt. Et quia difficile est, ut simplicius aliquid ex alia lingua transferatur in aliam, simulque et illud accidit, ut in tantis temporibus scriptores aut non intelligentes, aut dormitantes multa praetermittant, et propterea in ipsis canonibus aliqua simplicioribus videantur obscura: ideo visum est, ut cum omni diligentia et ea quae per translatores obscurius dicta sunt, et ea quae per scriptores sunt immutata, simplicius et emendatius restaurarem. Id primum observans, ut illa quae ad episcopos, vel universum clerum pertinent, una in parte conscripta sint: similiter et quae ad laicos pertinent, simul sint adunata: ut de quo capitulo scire aliquis voluerit, possit celerius invenire
Abbreviated transcription (Latin):
cpenitente ñ admittñdo ad clert̾.¬
e his qui indiscussi ant prbi aut
diaconi ordinandi sunt.¬
xxu. De prbis uł diacorib qui post ordi¬
xxui. Pe hio qui tudras aut dimissas duct̃.¬
ehis quioꝵ utores maechantar.¬

Expanded text:
enitente non admittendo ad clere his qui indiscussi, aut presbyteri, aut diaconi ordinati sunt.byteris vel diaconibus qui post ordi26. De his qui viduas, aut dimissas ducunthis quorum uxores m
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ ad filitĩ filius ad pairem. sp̃c sc̃s ad utrosq refer¬
tut. Que cum relattue tres ꝑsone dicantur: una tñ
naturalis substantia credittir. Dec sicut tres ꝑsonas
ita tres substantias p̾dicamus. s unam substari¬
am tres aũt ꝑsonas. Qd̃ enim pat̾ ẽ ñ ad se. sad fili¬
patͥs ⁊ filii predicatur. Item cum dicius d̾s ñ ad
aliqͥd dicitur. sicut pater esd filtũ uł filius ad patrem.¬

Expanded text:
Pater ad Filium, Filius ad Patrem, Spiritus sanctus ad utrosque refertur, quae cum relative tres personae dicantur, una tamen naturalis substantia creditur, nec sicut tres personas, ita tres substantias praedicamus, sed unam substantiam, tres autem personas, quod enim Pater est, non ad se, sed ad FiliPatris et Filii praedicatur. Item, cum dicimus, Deus, non ad aliquid dicitur, sicut Pater ad Filium, vel Filius ad Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
siue malũ. Eccłiam sane catholicã p̾cio sui sanguimis
comꝑatam cũ eo credimus in ꝑpetuũ regnatura. Intra
cuius gremũ constituti unũ baptisia credimus.⁊
confiteur remissionẽ om̃iũ pec̃coꝵ. Sub qua fide ax
surrectonẽ mortuoꝵ uera cit̾ creditis. ⁊ futi scłi gandia
expectamus. Hoc tm̃ orandum ẽ nobis ⁊ petendum. it
cum ꝑacto finitoq uidicio tradid̾it filius regnum d̃
patri. participes efficiat nos regni stui. ut ꝑ hãc fidẽqͣ ili
ĩ hesimꝰ c̃ illo sũ fine regnemꝰ. H ẽ ꝯfessioĩs nrefido exp

Expanded text:
catholicam pretio sui sanguinis comparatam cum eo credimus in perpetuum regnaturam, intra cujus gremium constituti unum baptismum credimus; et confitemur remissionem omnium peccatorum, sub qua fide et resurrectionem mortuorum veraciter credimus, et futuri saeculi gaudia exspectamus. Hoc tantum orandum est nobis et petendum, ut cum peracto finitoque judicio tradiderit Filius regnum Deo et Patri, participes efficiat nos regni sui, ut per hanc fidem qua illi inhaesimus, cum illo sine fine regnemus. Hoc est confessionis nostrae fides exp
Abbreviated transcription (Latin):
clesia beate uirginiis marie debitis ĩ sedib locareninꝰ
inter cetera que subi̾tus discreto capituloꝵ ordine sum
nib hec pͥma semper ẽ uia salutis. p̾uia quoq nr̃is fice

Expanded text:
ecclesia beatae virginis Mariae debitis in sedibus locaremur, ecclesia beatae virginis Mariae debitis in sedibus locaremur, inter caetera quae subterius discreto capitulorum ordinae snibus haec prima semper est via salutis, praevia quoque nostris fie
Abbreviated transcription (Latin):
litti p̃parans nr̃is scłis religiosi pͥncipis menitẽ deuorsn
pariter ⁊ instructam. Cuius ꝓuide sollicitucliue abm
⁊lux concilioꝵ renouata resplenduit ⁊alt̾na cauoto
se mutuo ĩ corrigendis uł instiuendis morib eras¬
uit. dum ⁊aggregandi nobis hortatu pͥncipis elona¬
si facultas data ẽ.⁊ oportuna corrigendis pparat es
ciplua: ut qui decirsis longe ante temporib pos de¬
cem ⁊ octo scilior labẽtium annorũ excutsum : usno
m̾̃uimus aggregari. conuentum. m̃eri possinius lo¬
titali gr̃a sauitatem. Dec enim num̾us iste altenuꝰ
a falute. Sic qruppe mulier illa ĩ euuangłio tersemo.
norum excursib curua que figurã totius humaniotar
gestabat sub sacram̃to hunis nuũ saluti pstinet
nullus etiam conuentus eccłastici ordinis adunanet
tand̾ diuine uolunitatis imꝑio ⁊ religiosi pͥncipis us¬
su euocati in toletanã urbem conuenimus. Q ct̃ mit

Expanded text:
ris saeculis religiosi principis mentem devotam ris saeculis religiosi principis mentem devotam pariter et instructam. Cujus providae sollicitudinis voto, et lux conciliorum renovata resplenduit, et alterna charitas se mutuo in corrigendis vel instruendis moribus excitavit, dum et aggregandi nobis hortatu principis gloriosi facultas data est, et opportuna corrigendis praeparata est disciplina ut, qui decursis longe ante temporibus post decem et octo, scilicet labentium annorum excursum, in unum meruimus aggregari conventum, mereri possimus speciali gratia sanitatum. Neque enim numerus iste alienus est a salute: sic quippe mulier illa in Evangelio tersenis annorum excursibus curva, quae figuram totius generis humani gestabat, sub sacramento hujus numeri saluti pristinae nullus etiam conventus ecclesiastici ordinis adunaret, tandem divinae voluntatis imperio, et religiosi principis jussu evocati in Toletanam urbem convenimus; qui cum in
Abbreviated transcription (Latin):
N nomine sc̃e trinitatis collectis in unumu carthagmen¬
siũ ꝓuirtie sacerdotib in toletana urbe i beate mat̾s
dĩu matie turginis sedeanno quarto excellentissimi ac re¬
ligiosi uuambani pͥncipis sub die .uii. idus nouembris
res uotiua gaudii. ⁊ dies nimiũ optate gratulationis
occurit. ĩ quo nobis datum ẽ conspic̾e parit̾ ⁊ dellete:
quid lacͥmar᷑ de p̾t̾itis dño debeamus. Eramus eiũ huc¬
usq pro labentis scłi colluuione instabiles:qr annosa
series tempoꝵ. subtracta luce concilioꝵ ñ tam uitia au¬
ferebat. quã matrem om̃ium erroꝵ ignorantiã ociosis
menitib uig̾ebat. Cernentib eñ qͦmͦ babilonice con¬
meteiͥtis sequebantur incitamenta. qr eccłastici conuentus
ñ ad erat disciplura. nec erat qui etrantiũ corrigetet par¬
tes. cum sermo diuinus haberetur exosus. Et quia non
erat adunandoꝵ pontificum ulla p̾ceptio: crescebat in
maius utta det̾iorum cum tand̾ nos diuina demen-¬

Expanded text:
n nomine sanctae Trinitatis, conectis in unum Carthaginensium provinciae sacerdotibus in Toletana urbe, in beatae matris Domini Mariae Virginis sede, anno quarto excellentissimi ac religiosi Wambani principis, sub die septimo Idus Novembris. Res votiva gaudii, et dies nimium optatae gratulationis occurrit, in quo nobis datum est conspicere pariter et deflere quid lacrymarum de praeteritis Domino debeamus; eramus enim hucusque prolabentis saeculi colluvione instabiles, quia annosa series temporum subtracta luce conciliorum non tam vitia auferebat quam matrem omnium errorum ignorantiam otiosis mentibus ingerebat. Cernebamus enim quomodo Babylonicae conmeretricis sequebantur invitamenta, quia ecclesiastici conventus non aderat disciplina, nec erat qui errantium corrigeret partes cum sermo divinus haberetur extorris, et quia non erat adunandorum pontificum ulla praeceptio, crescebat in majus vita deterior. Cum tandem divina nos clemen
Abbreviated transcription (Latin):
tracdicat. atq ut debitum ꝑ om̃ia honorem atq obse¬
quii reu̾entiam p̾minenti sͥ unusquisq dependat.
iuxta illud beati papeleonis edictum. Q se scit ali¬
quib eẽ p̃posttum ñ moleste ferat aliqu̾e sͥ eẽ platĩl:¬
s obelientiã quã exigit. etiam ip̃e dependat. Peua ti
uixta eccł̃astice consuetudinis morẽ. ⁊ placitis talium
Iat eẽ confusum. nichil dubium. nichil etiamĩ¬
discretum in collatione nr̃i cetus telictus ẽ canon toleta¬
ni coricilii pͥmi. in quo p̾ceptum ẽ. ut si quis acceptã a

Expanded text:
tradicat, atque ut debitum per omnia honorem atque obsetradicat, atque ut debitum per omnia honorem atque obsequii reverentiam praeminenti sibi unusquisque dependat, juxta illud beati papae Leonis edictum: Qui se scit aliquibus esse praepositum, non moleste ferat aliquem sibi esse prael obedientiam quam exigit, etiam ipse dependat. Poena tamen juxta ecclesiasticae consuetudinis morem, et placitis talium se confusum, nihil dubium, nihil etiam indiscretum in collatione nostri coetus, relectus est canon Toletani concilii primi, in quo praeceptum est, ut si quis accepta
Abbreviated transcription (Latin):
nicat̾otus sententia coerciti honoris gradum q̃ p̾tui¬
is emerant. lacͥmis conquirere ⁊ reꝑare intendant¬
Uñ si digna satisfactio eos penitentie tempore inuen̾it:
ñ tm̃ cõmunione. s ⁊ loco ⁊ totius ordinis officus a
quib separati fuerant restaurandi sunt. x.
uainqͣm om̃s qui sacͥs mancipantur ordinib
canonicis regulis teneantut astͥm. ex pedibi¬
le tn ẽ. ut ꝓmissionis sue uota sub cautione sponde¬
ant. qd̾ ad ꝓmotionis gradus eccłastica ꝓbat disa¬
plina. Solet enim plus tum̾ qd̾ singłariter pollicet
qu̾a qd̾ gn̾ali sponsione concludit᷑. Et ido̾ placuit hu¬
ic scõ concilio ut unusquisq qui ad ecclesiasticos gͥ¬
dus ẽ accessurus. ñ añ honoris consecrationẽ accipia
quã placita sͥ annotatone ꝑmittat. ut fidẽ catholicã
sincera cordis deuotione custodiens uste ⁊ pieuiuete
debeat. ut in nullis oꝑib sus canonicis regulis con¬

Expanded text:
nicationis sententia coerciti, honoris gradum quem praeminicationis sententia coerciti, honoris gradum quem praemiis emerant, lacUnde si digna satisfactio eos poenitentiae tempore invenerit, non tantum communioni, sed et loco et totius ordinis officiis, a quibus separati fuerant, restaurandi sunt. X. Quanquam omnes qui sacris mancipantur ordinibus canonicis regulis teneantur astricti, expedibile tamen est ut promissionis suae vota sub cautione spondeant, quod ad promotionis gradus ecclesiastica probat disciplina. Solet enim plus timeri quod singulariter pollicetur, quam quod generali sponsione concluditur. Et ideo placuit huic sancto concilio, ut unusquisque qui ad ecclesiasticos gradus est accessurus, non ante honoris consecrationem accipiat, quam placita sibi adnotatione promittat, ut fidem catholicam sincera cordis devotione custodiens, juste et pie vivere debeat, ut in nullis operibus suis canonicis regulis con
Abbreviated transcription (Latin):
gram ordinatõnis sue tempora p̾uenunt minie
ant post acceptum honorẽ ꝓmissis siuis conferunt
apparatib turpis lucͥ mercedem. Et id̾o ut horũ .s
miliũ argum̃torum deinceps amputetur occalio
hec sca synodus definiuit. ut cum quisq pontificle
cultũ aũ dũi altare ꝑcepturus accesserit etactione aslĩ
gatur. qd̾ ꝓ conferenda sibi consectatiorie honoris iul¬
li ꝑsone cuiuissibr p̾mii collation̾ẽ uł aliq̃n dedisetl
aliqñ in sut᷑tim dare ꝓcuret. Sicq aut mundus abh
coniagio p̾lationis consecratonem accipiat aut pu¬
blico hoc scelere manifeste dcnudet coram eccła ⁊ ad ho¬
norem quem m̾cari uoluit ñ accedat. Illos aũt qͦs
deinceps post p̾lat̃onẽ ꝑ p̾miũ ordinatos fuisse patue¬
rit sub definitis penitentie legib ut heresi momatos
ab eccł̃a seꝑandos eẽ censemus. id ẽ ut duoꝵ amoꝵ
spacio exilio religati. ⁊ cligna satiffactione uł exc̃mu¬

Expanded text:
gratiam ordinationis suae tempora praeveniunt munere, gratiam ordinationis suae tempora praeveniunt munere, aut post acceptum honorem promissis suis conferunt apparatibus turpis lucri mercedem. Et ideo, ut horum et similium argumentorum deinceps amputetur occasio, haec sancta synodus definivit, ut cum quisque pontificale culmen ante Domini altare percepturus accegatur, quod pro conferenda sibi consecratione honoris, nulli personae cujuslibet praemii collationem, vel aliquando dedisset, vel aliquando in futurum dare procuret. Sicque aut mundus ab hoc contagio, praelationis consecrationem accipiat, aut publicato hoc scelere manifeste denudatus, coram Ecclesia ad honorem quem mercari voluit, non accedat. Illos tamen, quos deinceps post praelationem per praemium ordinatos fuisse patuerit, sub definitis poenitentiae legibus, ut vere Simoniacos ab Ecclesia separandos esse censemus, id est, ut duorum annorum spatio exsilio relegati, et digna satisfactione vel excommu
Abbreviated transcription (Latin):
tis accepistis: gratis date. Et idõ quicumq demcep
ĩ eccłiastico ordine constitutus. aut ꝓ baptizandis cõ¬
signandisq fidelib. aut collatõne chrisiatis ul ꝓ¬
motionib graduũ p̾tia quelibr uł p̾mia nisiuoiũ¬
tarie oblata ꝓ huiusmodi ambitione susceꝑit. eqi¬
dem si sciente loci ep̃o tale quisqͣm a subditis ꝑpetrar¬
id̾ ep̃c duob mensib excõmuntt̃oni subiaceat. ꝓe d̾d
inscient̾e mala contexit. ⁊ corrept̃onẽ nectiam poo sod¬
hibuit. Sin aũt suorum quispiam eod̾ nesciente desi¬
si diaconus. quatuor. Subdiaconus uͦ ł clericus hio
cupiditatib seruiens. ⁊ competenit pena ⁊ debita ex¬
comunicatõne plectendus est.
ulte suꝑ hoc capitulo patrũ sententie manaue¬
ui dolore dicendum ẽ. qͣnto ħ frequenti decretorum
ẽ p̃ceptione ꝓhibita tanto a nobis fraudib coguos¬
citur iterata. dum hii qui tali p̾cio m̾cari niturtu

Expanded text:
tis accepistis, gratis date. Et ideo quicunque deinceps tis accepistis, gratis date. Et ideo quicunque deinceps in ecclesiastico ordine constitutus aut pro baptizandis consignandisque fidelibus aut pro collatione chrismatis vel promotionibus graduum praemia quaelibet vel pretia voluntarie oblata pro hujusmodi ambitione susceperit, equidem si, sciente loci episcopo, tale quidquam 481 a subditis periscopus duobus mensibus excommunicationi subjaceat, pro eo quod scientiae mala contexit, et correptionem necessariam non adhibuit. Sin autem suorum quispiam eodem nesciente de susi diaconus, quatuor, subdiaconus vero vel clericus his cupiditatibus serviens et competenti poena et debita excommunicatione plectendus est. IX. Multae super hoc capitulo Patrum sententiae manavegravi dolore dicendum est, quanto haec frequenti decretorum est praeceptione prohibita, tanto a nobis fraudibus cognoscitur iterata, dum hi, qui tali pretio mercari nituntur
Abbreviated transcription (Latin):
a se ꝓiciunt. ⁊ illicitis eos iudicuis sub penitentia pitu¬
unt. Non gͦ de cet̾o ꝑu̾sis uoluntatib sit lib̾um simu¬
lare se qd̾ fingunt. s quotienscũq quilibr ex subditis
corrigendus ẽ. aut publica debet a sacerdote disciplina
curati. aut si alit̾ rectorib placet. duoꝵ ut tͥum fr̃m spi¬
ritualũ testimonio peculiarit̾ adhibito. ⁊ modus cri¬
minis agnoscatur. ⁊ modus penitentie irrogetur:
ita tñ ut si exilio uł retrusione dignum eum eẽ cogno¬
u̾it. aut quid aliud iudicium peculiare decreu̾it. mo¬
dus penitentie. que corã trib fr̾ib sacerdos transg̾sso¬
ri indix̾it speciali debeat eius qui sñam ꝑtulit ma¬
nus ꝓprie subscͥptõne notari. Sicq fiet ut nͣ transgͣs¬
sores sine testimonio excidia uite sue uicurrant. nec
rectores accusatos se de quorumlibr intentionib e
p̾mus uenundari petutus debet dicente dño. Qd̾ gra¬

Expanded text:
a se projiciunt, et illicitis eos judiciis sub poenitentia punia se projiciunt, et illicitis eos judiciis sub poenitentia puniunt. Non ergo de caetero perversis voluntatibus sit liberum simulare se quod fingunt, sed quotiescunque quilibet ex subditis corrigendus est, aut publica debet a sacerdote disciplina curari, aut si aliter rectoribus placet, duorum vel trium fratrum spiritualium testimonio peculiariter adhibito, et modus criminis agnoscatur, et modus poenitentiae irrogetur; ita tamen ut si exsilio vel retrusione dignum eum esse cognoveverit, aut quid aliud peculiare decreverit modus poenitentiae, quem coram tribus fratribus sacerdos transgressori indixerit, speciali debeat ejus qui sententiam protulit manus propriae subscriptione notari. Sicque fiet ut nec transgressores sine testimonio excidia vitae suae incurrant, nec rectores accusatos se de quorumlibet tentationibus praemiis venundari penitus debet, dicente Domino: « Quod gra
Abbreviated transcription (Latin):
agitare ũ licet. Et ido̾ magnoꝑe talib eccessib ꝓhi¬
bendum ẽ: ne indiscrete p̃sumptõnis motib agitati.
aut qd̾ morte plectendum ẽ. sententia propa iudicare
p̾sumant: aut truncat̃ones quib lib ꝑsonis aut ꝑ se
inferant. aut inferendas p̾cipiant. Qd̃ si quisqͣm ħoꝵ
iimemor p̾ceptoꝵ aut eccłe sue familus aut ĩ qui¬
blib ꝑsonis talealiquuid fec̾it. ⁊ concessi ordins ho¬
nore pͥuetur ⁊ loco. sub ꝑpetuo damnat᷑onis teneatur
religatus ergastulo. Cui tñ cõmuo exeuti ex hac
um iuxta antique instititõnis edictum plus er¬
ga corrigendos agere debeat beniuolentia qͣm se¬
uitas. plus cohortatio qͣm cõmotio plus caritas qͣm po¬
testas: relatum ẽ nobis qd̾ quidã ex fr̾ib plus liuore
odii qͣm correct̾onis stucdio subditos iusequentes
dum se simulant sp̃ualem eis ad hibere correctionẽ:
indiscretam subito afferunt mortem. cũ mauditos

Expanded text:
agitare non licet; et ideo magnopere talibus excessibus prohiagitare non licet; et ideo magnopere talibus excessibus prohibendum est, ne indiaut quod morte plectendum est sententia propria judicare praesumant, aut truncationes quibuslibet personis per se inferant aut inferendas praecipiant. Quod si quisquam immemor praeceptorum, aut in ecclesiae familiis, aut in quibuslibet personis tale aliquid fecerit, et concessi ordinis honore privatus et loco, sub perpetuo damnationis teneatur religatus ergastulo. Cui tamen communio exeunti ex hac um juxta antiquae institutionis edictum plus erga corrigendos agere debeat benevolentia quam severitas, plus cohortatio quam commotio, plus charitas quam potestas, relatum est nobis quod quidam ex fratribus plus livore odii quam correctionis studio subditos insequentes, dum se simulant spiritualem eis adhibere correctionem, indiscretam subito afferunt mortem, cum inauditos
Abbreviated transcription (Latin):
clesiarũ qui huitismͦi excessus oꝑasse noscuntur: ad
leges scłares audiendos temittimus. Et hec quid̃ dege¬
netali excessu dicta sufficiant. Cet̾um specialitatis or¬
dinera ꝓsequentes si quis ep̃orum magnati curusqͣm
uxorem᷑. filiam. neptem. seu quolibet illi gradu ad¬
hibito ꝑtinenti. quacumq fraude ut subtilitate ad¬
utt̾ina pollutione fedau̾it: ⁊ honoris pprii gradum
amittat. ⁊ sub erilii relegatione ꝑpetuam excõmuni ca¬
t̾onuis sententiã ꝑferat. Q tñ cuca firem ute cõmu¬
nionis remedio adiuuandus ẽ. Hanc sane ⁊illi sen¬
tentiam merebuntur. qui aut uolentes hornicidiũ
fec̾nit. aut pͥmatib palatĩ generosisq ꝑsonis seuno¬
biliorib quibcũꝙ mulierib aut puellis aliquid aut¬
ꝑ necem. aut ꝑ quancũq ittogatam ĩuiriam uisi fue¬
rint intulisse. unde eos uixta legum scłariũ instituta
uit talionem recipere aut traditionẽ dehis fien ut¬

Expanded text:
clesiarum qui hujusmodi excessus operasse noscuntur ad clesiarum qui hujusmodi excessus operasse noscuntur ad leges saeculares audiendos remittimus. Et haec quidem de generali excessu dicta sufficiant. Caeterum specialitatis ordinem persequentes, si quis euxorem, filiam, neptem, seu quolibet illum gradu adhibito pertingente quacunque fraude vel subtilitate adulterina pollutione foedaverit, et honoris proprii gradum amittat, et sub exsilii relegatione perpetuam excommunicationis sententiam perferat, qui tamen circa finem vitae communionis remedio adjuvandus est. Hanc sane et illi sententiam merebuntur, qui aut volentes homicidium fecerint, aut primatibus palatii generosisque personis seu nobilioribus quibuscunque mulieribus, aut puellis aliquid per necem aut per quamcunque irrogatam injuriam visi fuerint intulisse. Unde eos juxta legum saecularium instituta, aut talionem recipere, aut traditionem de his fier
Abbreviated transcription (Latin):
trario qd inhoneste ante tudicium perpetrau̾unt dua¬
Dec enim tustum ẽ. ut ꝓ paruis actib sacerdotũ eccłe
quib p̾minent sustineant damnum. ⁊ ꝓ excessib
talib satiffactio ab eccłis exigatur. cũ eccła cultores
suos ñ ad litem s ad honestatatẽ informet. Detalib
gͦ placuit definire. qui nullis habitis reb ꝓpeiis. aut
in quocũq ꝑuasores extit̾int. aut quiblib ꝑsonis
cedes uł qd̾cumq p̾sumpt̃onus intułint. nulla eos in¬
curuatione status sui. securtuti homiñ debere addici.
s iuxta qd̾ p̾sumptuosus quisqͥs ille ecut̾it. ita ⁊ peui¬
teritie legib subiacebit. id ẽ si in decem solidoꝵ sũmam
p̾sumptor eẽ conumcit᷑. uigniti dier̃ penitentie satis¬
factione ꝑurgetur. tta ut sine minoris si ue maioris
summe excessum pereg̾it. similit̾ geminata hoc sẽꝑ
satisfactione penitentie recompeuset. Sectios aũt ec¬

Expanded text:
trario, quod inhoneste ante judicium perpetraverunt, duatrario, quod inhoneste ante judicium perpetraverunt, duanec enim justum est ut pro pravis actibus sacerdotum ecclesiae quibus praeeminent sustineant damnum, ut pro excessibus talium satisfactio ab ecclesiis exigatur, cum Ecclesia cultores suos non ad litem, sed ad honestatem informet. De talibus ergo placuit definire, qui nullis habitis rebus propriis aut in quocunque pervasores exstiterint aut quibuslibet personis caedes vel quodcunque praesumptionis intulerint, nulla eos incurvatione status sui servituti hominum debere addici, sed juxta quod praesumptiosus quisquis ille exstiterit, ita et poenitentiae legibus subjacebit; id est si in decem solidorum summam praesumptor esse convincitur, viginti dierum poenitentiae satisfactione purgetur, ita ut sive minoris sive majoris summae excessum peregerit, similiter geminata hoc semper satisfactione poenitentiae recompenset. Servos tamen ec
Abbreviated transcription (Latin):
enim de honoris sui culmine blandiunt᷑: patientiã
hr̃e tefugtunt. Et quinconcusse debuerant u̾itatis cõ¬
seruare statum. subito religionis mutant ꝓpositũ: ⁊ p̾¬
cipiti firrore tudiciũ añcedunt. Sicq ĩ quo decuerat
eos iucdicii sustinere conuentũ ꝑsuasione agunt unde
de p̾sumptionib confundantur. Qtñ aut damno
parit̾ ⁊ excom unicatone plectendi sunt: aut omissis
cõposit̃onib rerum sola satisfactione penitentie cura¬
buntur. Illi enim qui rei ꝓprie facultate suffutti sunt.
aut qui rem siã iã antea in nomine eccłe p̾seutes tr̃as¬
fudisse noscuntur. si aut ꝑ se aut ꝑ subditos. seu ꝑ qͦs¬
ubet aliena dixipiunt. ul p̾sumpt̃onis seu cedis qͥp¬
piam agunt. tam in reb fiscalib qͣm etiã in quoꝵlibr
dñio constitutis. ⁊ ꝑ uasa uł p̾sumpta dereb tuxta legẽ
excellentissimi pͥncipiᷤ arciant. ⁊ ꝓ excessu religioni con¬

Expanded text:
enim de honoris sui culmine blandiuntur, patientiam enim de honoris sui culmine blandiuntur, patientiam habere refugiunt, et qui inconcusse debuerant veritatis conservare statum, subito religionis mutant propositum, et praecipiti furore judicium antecedunt. Sicque in quo decuerat eos judicii sustinere conventum pervasione agunt unde de praesumptionibus confundantur. Qui tamen aut damno pariter et excommunicatione plectendi sunt, aut omissis compositionibus rerum sola satisfactione poenitentiae curabuntur. Illi enim qui rei propriae facultate suffulti sunt, aut qui rem suam jam antea in nomine Ecclesiae praesenter transfudisse noscuntur, si aut per se, aut per subditos, seu per quoslibet aliena diripiunt, vel praesumptionis, seu caedis quidpiam agunt, tam in rebus fiscalibus, quam etiam in quorumlibet dominio constitutis, et pervasa vel praesumpta de rebus, juxta legem excellentissimi principis sarciant, et pro excessu religioni con
Abbreviated transcription (Latin):
añqͣm eos reconciliatio uera inectat: nullus eoꝵ
accedere ad altare dñi audeat uł grãm cõminonis
scẽ ꝑcipiat: s geminato tempore ꝑ petutentiã cõpeu¬
sabritit. qd̾ discordie seruietunt. Qd̾ si unus alio con¬
temnente ad satisfactionẽ caritatis cucurtetit: ex eo
tempore ut pacificus intra eccłam receptet᷑. ex quo ad
concordiam festinasse conurncit᷑. sententiã tñ suꝑio¬
ri seruata. ut tempus qd̾ in ira expendit geminatũ
uasde indignum ẽ: ut qui throni di nocantur
leui motione tiubentur: ⁊ qui debent eẽ it̾ iusticie ap
solum rep̾hensibilia factunt. s mortifera potius ⁊
execranda cominittunt : A elati enim nobis sunt qͥ¬
dam ex sacerdotib qd om̃i grauitate sacerdotalis ordi¬
nis p̾tinissa audientium iudiciũ. futore p̾uenuatit.¬
⁊ excessu inhoneste motionis audire refugiunt. ꝓ
quib eos oportuerat equitatis iudicia sustmere. Sũ

Expanded text:
antequam eos reconciliatio vera innectat, nullus eorum antequam eos reconciliatio vera innectat, nullus eorum accedere ad altare Domini audeat vel gratiam communionis sanctae percipiat, sed geminato tempore per poenitentiam compensabunt, quo discordiae servierunt. Quod si unus alio contemnente ad satisfactionem chari atis cucurrerit, ex eo tempore ut pacificus intra ecclesiam reputetur, ex quo ad concordiam festinasse convincitur, sententia tamen superiori servata, ut tempus quod in ira expendit geminatum valde indignum est, ut qui throni Dei vocantur, levi motione turbentur, et qui debent esse iter justitiae, ipssolum reprehensibilia faciunt, sed mortifera potius et exsecranda committunt? Relati enim nobis sunt quidam ex sacerdotibus, quod omni gravitate sacerdotalis ordinis praetermissa, audientium judicium furore praeveniant et excessu inhonestae motionis judicia audire refugiunt, pro quibus eos oportuerat aequitatis judicia sustinere. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
gamus alt̾utr̃. Et post paululũ. Om̃is qui odit pri¬
mum suũ homicidaẽ. Et scitis qm̃ om̃is homicida ñ
ht̃ uitã et̾nam in semanentẽ. Ecce homicida ẽẽ ꝓbabi¬
litet decdatatur: qui a fr̾na sotietate diudit᷑. Sata ⁊ si
manris ñ moueat ad occidendũ ꝓ eo tñ qd̾ ininitis ẽ ad
occidendum. iã a dõ homuicida tenetur: uiuit ille: ⁊ iste
iã int̾fector ẽẽ conuiticitur. Cum gͥ his p̾ceptis beatus
apłs paulus cũ sana p̾dicatione concordet dicens ñ occi¬
dat sol suꝑ iracundiã urãm. ⁊ nolite locum date drabolo.
telate sunt nobis quorumdã sacerdotum ꝑsoneĩ tan¬
tam obstinatonis esfetbuisse discordiam. ut ũ solum
illos ab ira occasus solis ñ reuocet. s nͨ annosa quid̾ tͣn¬
actio tẽpoꝵ ad bonum caritatis reclitiet. quippeĩ quo¬
rũ cordib soliusticie xp̃c occubuit. ut ad lumen carita¬
tis redire uix possint. Horum gͥ ⁊ simurũ discordanti¬
um fr̃m oblationes iuxta antiqui canorus definitio

Expanded text:
s qui odit proximum suum, homicida est, et scitis quoniam omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem . » Ecce homicida esse probabiliter declaratur, qui a fraterna societate dividitur. Nam etsi manus non moveat ad occidendum, pro eo tamen quia immitis est ad occidendum, jam a Deo homicida tenetur. Vivit ille, et iste jam interfector esse convincitur. Cum ergo his praeceptis beatus apostolus Paulus cum sana praedicatione concordet dicens: « Non occidat sol super iracundiam vestram, et nolite locum dare diabolo ; » relatae sunt nobis quorumdam sacerdotum personae in tantam obstinationis efferbuisse discordiam, ut non solum illos ab ira occasus solis non revocet, sed nec annosa quidem transactio temporum ad bonum charitatis reclinet, quippe in quorum cordibus sol justitiae Christus occubuit, ut ad lumen charitatis redire vix possint. Horum ergo et similium discordantium fratrum oblationes juxta antiqui canonis definition
Abbreviated transcription (Latin):
plenda sunt. cet̾a officia publica id ẽ uesꝑam. matutiũ
siue missã ałr qͣm in pͥncipali eccła celebrare ñ liceat. Qe¬
quis aũt horũ decretoꝵ uolator extit̾it. sexmensib cõ¬
munione pͥuetur: ac apd̾ metropolitanũ sub peniten¬
tie ceustira ꝑmaneat corrigndus. qłr apd̾ illum ⁊ p̾t̾i¬
te transg̾ssionis culpam lacrimis diluat: ⁊ nect̾iam
officioꝵ doctͥnam studiose addiscat. Sub istagͦ regula
ñ solum mettopolitanus totius ꝓuintie pontifices
ul sacerdotes astringat. sed etiã ceteri episcopi subiectos
sibi eccłarum rectores obtemꝑare ustitut̃onib cogãt.
icut om̃is qui diligit frẽm suum ex do̾: ita .iiii.¬
om̃is qui oclit ꝓtitnũ exdiabło ẽ Dilectione eñi¬

Expanded text:
plenda sunt, caetera officia publica id est vesperam, matutinum, plenda sunt, caetera officia publica id est vesperam, matutinum, sive missam aliter quam in principali ecclesia celebrare non liceat. Quisquis autem horum decretorum violator exstiterit, sex mensibus communione privetur, ac apud metropolitanum sub poenitentiae censura permaneat corrigendus, qualiter apud illum et praeteritae transgressionis culpam lacrymis diluat, et necessariam officiorum doctrinam studiose addiscat. Sub ista ergo regula non solum metropolitanus totius provinciae pontifices vel sacerdotes astringat, sed etiam caeteri episcopi subjectos sibi ecclesiarum rectores obtemperare institutionibus cogant. IV. Sicut omnis qui diligit fratrem suum, ex Deo , ita omnis qui odit
Abbreviated transcription (Latin):
subdiros querens. aut ꝓfectum eorũ letabundus agnos¬
cat. aut uescientiã sine arrogantia instruat. Placuit gͦ
cendi. aut a marorib allectonis exertitia cogantur ĩ¬
e his qui contra apłi uoluntatem cir .iii. s uiti.¬
cumfetunt᷑ omni uento doctͥne: placuit hoc scõ
concilio ut metropolitane sedis auctoritate coacti uniꝰ¬
cuiuisꝙ ꝓuintie ciues rectoresq eccłatũ unum eund̃q
ĩ psallendo teneant modum. quẽ ĩ mȩtropolitana sede
cognou̾ut institutum. nͨ aliqua diu̾sitate cuiuscũq
ordinis uł officii a metropolitana se patiat᷑ sede distum¬
gi. Sic enim instum ẽ ut ñ unusquisq sumat regulas
magist̾ũ. ĩi honoris consecrationẽ accipit. ut uixta ma¬
iorum decreta sedes que unicuiq sacerdotalis m̃r ẽ digni¬
tatis sit eccłastice magistra rõnis. Abbatib saue indul¬
tis officiis. que tuxta uoluntatẽ sui ep̃i regłarit̾ illis im¬

Expanded text:
subditos quaerens, aut profectum eorum laetabundus agnossubditos quaerens, aut profectum eorum laetabundus agnoscat, aut nescentiam sine arrogantia instruat. Placuit ergcendi, aut a majoribus ad lectionis exercitia cogantur ie iis, qui contra Apostoli voluntatem circumferuntur omni vento doctrinae, placuit huic sancto concilio, ut metropolitanae sedis auctoritate coacti uniuscujusque provinciae cives, rectoresque ecclesiarum unum eundemque in psallendo teneant modum, quem in metropolitana sede cognoverint institutum, nec aliqua diversitate cujusque ordinis vel officii a metropolitana se patiantur sede disjungi. Sic enim justum est ut inde unusquisque sumat regulas magisterii, unde honoris consecrationem accipit, ut juxta majorum decreta sedes quae unicuique sacerdotalis dignitatis sit et ecclesiasticae magistra rationis. Abbatibus sane indultis officiis quae juxta voluntatem sui episcopi, regulariter illis im
Abbreviated transcription (Latin):
lis uł risib conciliũ conturbau̾it iuxta diuine legisi
dictum quo p̾cipit᷑. eice derisorem ⁊ exibit cũ eo iurgiũ
ptesidet singulis. singulariter ornetur eminentil
sc̃tatis. hñs ⁊ in ore gladium u̾itatis. ⁊ in opere effi¬
cientiam luminis. ⁊ iuxta paulum potens sit exhor
suscepimus nullis curis a diuina lectione pͥuemur.
Dam quoꝵdã mentes pontificũ ita torporis otio a lec¬
tionis gra sedudunt᷑. ut quid doctͥne gregib subditis
exhibeat ñ inueniat preco mutus. Insistendũ gͦ semꝑ
erit maiorib: ut quos sub regiminis cura tuentur. fa¬
me u̾bi cłi ꝑire ñ sinant. Sicut metropolitanus ĩ con¬
finitimos cet̾osq ecclasticis ordinib deditos. sic confi¬
uitimis ĩ commissos sibi religiosos ex num̃o iugilan¬
dum ẽ. qualit̾ nescientia talium diuine legis eruditioni¬
b unbuatur. Ita indesinenti sollicitudine p̾latus quisq

Expanded text:
liis vel risibus concilium perturbaverit, juxta divinae legis liis vel risibus concilium perturbaverit, juxta divinae legis edictum quo praecipitur: Ejice derisorem et exibit cum eo jurgium  in eo quod praesidet singulis, singulariter ornetur eminentia sanctitatis, habens et in ore gladium veritatis, et in opere efficientiam luminis, ut juxta Paulum potens sit exhortsuscepimus, nullis curis a divina lectione privemur. Nam quorumdam mentes pontificum ita corporis otio a lectionis gratia secluduntur, ut quid doctrinae gregibus subditis exhibeat, non inveniat praeco mutus. Insistendum ergo semper erit majoribus, ut quos sub regiminis cura tuentur fame verbi Dei perire non sinant. Sicut metropolitanis in confinitimos caeterosque ecclesiasticis ordinibus deditos, sic confinitimis in commissos sibi religiosos ex numero vigilandum est, qualiter nescientia talium divinae legis eruditionibus imbuatur. Ita indesinenti sollicitudine praelatus quisque
Abbreviated transcription (Latin):
scõ sapore sub triduano ieuinio continua relationũ
collatione rorantes ad ea que subneca sunt seq̃nti die¬
dentes dñi sacerdotes nullis debent arit in discretis uo¬
cib ꝑstreꝑe aut quiblibr tumultib ptbari. Nullis
natis disceptatõnib tumultuosas uoces effund̾e. Si
quis enim ut apłs ait putat se religiosũ eẽ ñ refrenãs¬
linguam suati. s seducens cor suum: Hiius uaua est
religio. Cultum enĩ suũ iisticia ꝑdit. qñ silentiũ ꝑit.
iudicium obstrepentiũ turba confundit dicente pro¬
pheta. Etit cultus iusticie silentiũ. Debet gͦ quicqrud
ante consultationib consedentiũ agitur aut a causant
um parte ꝓponttur. sic mitissima u̾borum relatione ꝓ¬
ferri ut nͨ contentiosis uocib sensus auclientiũ turbẽt
nͨ uidicum iugorem detumultu eneruent. Qcumq
gͦ in conuentu concilii ħ que pͥmissa sunt uolandac¬
didit. ⁊ contra hec int̾dicta aut tumultu aut contume¬

Expanded text:
osancto sapore sub triduano dierum jejunio continua relationum collatione ructantes ad ea, quae subnixa sunt sequenti diedentes Domini sacerdotes nullis debent aut indiscretis vocibus perstrepere, aut quibuslibet tumultibus perturbari, nullis natis disceptationibus tumultuosas voces effundere. Si quis enim ut Aplinguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . » Cultum enim suum justitia perdit, quando silentium perit, et judicium obstrepentium turba confundit, dicente propheta: « Erit cultus justitiae silentium . » Debet ergo quidquid ante consultationes consedentium ium parte proponitur, sic mitissima verborum relatione proferri, ut nec contentiosis vocilius sensus audientium turbent, nec judicum vigorem de tumultu enervent. Quicunque ergo in conventu concilii haec quae praemissa sunt violanda crediderit, et contra haec interdicta, aut tumultu, aut contume
Abbreviated transcription (Latin):
ne horis illis atq temporib quib dño psallit᷑ uł sacͥfica¬
tur. unicuiq dimns singulatit̾ offictis insistenti ꝑmi¬
nosa passio uł corporis quelibr ualitudo occautat: que
ant corpus subito subrui faciat. aut m̃tem alienatio¬
ne uł t̾tore confundat. S huismͦ gͦ ausib p̾cauentes
necc̃ium cluxinus instituere. ut uͥ temporis uł loci si¬
ue cleri copia suffragatur. habeat quisqͥs ille caneus
dõ atq saccificans post se uicrui solaminis ad uitorem
ut si aliquo casti ille qui officia impletutus. accedit tur¬
batus feñt uł ad t̾ram elisus a fergo scmꝑ hãt qui enis

Expanded text:
ne horis illis atque temporibus quibus Domino psallitur, vel sacrificatur, unicuique divinis singulariter officiis insistenti, perniciosa passio vel corporis quaelibet valetudo occurrat, iat, aut mentem alienatione vel terrore confundat. Pro hujusmodi ergo ausibus praecaventes, necessarium duximus instituere ut, ubi temporis vel loci, sive cleri copia suffragatur, habeat quisquis ille canens Deo atque sacrificans post se vicini solaminis adjutorem: ut si aliquo casu ille qui officia impleturus accedit turbatus fuerit, vel ad terram elisus, a tergo semper habeat qui ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cursib celebrandos instituit ne att̾na moꝵ correctio¬
ne annuo tempore a lacuit̾ concurrentes uixta ꝓpħe
uaticituum qd in nob̾ defractum ẽ alligettr. ⁊ qd̾ ab¬
iectum ẽ reducatur. Det gͦ eid̾ pͥncipi dũs ꝑ huius sa¬
cre sollicituditus uoto. ⁊ cursum p̾sentis ite in pace
transire. ⁊ post diuturna tempora ad sem pace remis¬
sis miquitatib ꝑuenite: qualit᷑ ⁊ ille felicia tempora
ducat. ⁊ felix cum om̃ib quib pͥncipatur ad xp̃m sñ
confusione ꝑtieniat. ut qr ꝑ eñ corona nr̃i ordinis ĩme-¬
lius restauratur. coronam futuri regni capiat ex hoc
dica a nobis desinita subsccipsi. Similit̾ ⁊ alii ep̃i sub¬

Expanded text:
cursibus celebrandos instituit, et alterna morum correctiocursibus celebrandos instituit, et alterna morum correctione annuo tempore alacriter concurrentes, juxta prophetae vaticinium, quod in nobis « defractum est, alligetur, et quod abjectum est, reducatur . » Det ergo eidem principi Dominus pro hujus sacrae sollicitudinis voto et cursum praesentis vitae in pace transire, et post diuturna tempora ad se in pace remissis iniquitatibus pervenire, qualiter et ille felicia tempora ducat, et felix cum omnibus quibus principatur ad Christum sine confusione perveniat, ut quia per eum corona nostri ordinis in melius restauratur, coronam futuri regni capiat ex hoc dica a nobis definita, subscripsi. Similiter et alii epis
Abbreviated transcription (Latin):
geridã celebritatẽ concltĩ in inettopolitana sede tp̃r qͦ
pͥncipis uł metropolitani electio defimerit. deuotis sẽꝑ
aĩorum studiis conferamus. Nec quib libr requisitis
occasionib absentemitr. s in p̃̾parato die quo indictũ
cilio absentar̾it ꝑ unius anni metas erit excõmunica
ficum carthagituis ꝓuiitie suꝑioris censure sententiã¬
potestate uł insirmitate. aut ieuitabili causa. s soluis
ꝓprie uoluntatis libitu sese ad celebrandum conciliũ ñ
necc̾io gerendas credidimus. finalem manus ur̃e
letos efficit: qui os nr̃m ĩ confessione laudis sue aꝑu¬
it. qui etiam decreta huius nr̃i concilii honestate cõ¬
pleuit. Post hec religioso dñont̃o ⁊ amabili pͥncipi u
uambano regi gr̃arum actiones ꝑsolumus: cuitis ⁊̃
studio aggregati sumus. Qeccłastice discipline nr̃is se¬
culis nouus reꝑator occarrenis. omissos concilioꝵ. or¬
dines ñ solum restarrare inteñdit. s etiam annius re¬

Expanded text:
gendum celebritatem concilii in metropolitana sede, tempore quo principis vel metropolitani electio definierit, devotis semper animorum studiis conferamus, nec quibuslibet requisitis occasionibus absentemur, sed in praeparato die quo judicium cilio absentaverit, per unius anni metas erit excommunicatficum Carthaginis provinciae superioris censurae sententiatestate vel infirmitate, aut inevitabili causa, sed solius e voluntatis libitu sese ad celebrandum concilium nons quas necessario gerendas credidimus, finalem manus nostrlaetos efficit, qui os nostrum in confessione laudis suae aperuit, qui etiam decreta hujus nostri concilii honestate complevit. Post haec religioso Domino nostro, et amabili principi nostro Vuambano regi gratiarum actiones persolvimus, cujus et studio aggregati sumus. Qui ecclesiasticae disciplinae nostris saeculis novus reparator occurrens omissos conciliorum ordines non solum restaurare intendit, sed etiam annuis re
Abbreviated transcription (Latin):
dicenda ẽ. nec reconciliatio deneganda. qr ĩ miscłia¬
cli uͦ m̾sitras possumus ponere. nec tempora defiuire.
U his aũt qui accȩpta penitentia añqͣm reconcilient᷑
ab hacita recessint. qu̾a qͣm liu̾sitas p̾ceptoꝵ de h
capitulo habeatur. illoꝵ tñ nobis sententia placuit.
qui multiplici nmu̾o de huitismͦ humanius decre¬
u̾unt. ut ⁊ memoria talium ĩ eccłuis cõmendetur: ⁊
oblatio ꝓ eorum delicto a presbit̾is recipiatur. xi
ene siquid̾ maioꝵ regulis defiuitum ẽ. tit demo¬
uiis aliis q passionib irretitis ministeria sacra
tractare ñliceat. Cñ p̾cepto cõ sensu rõnis adhibito
id cõmunit̾ definmus. ut nł lus dehis
qui aut nt̾m acrepti a demonib eliduntur. aut quo¬
libr modo uerationis in cursib efferuntur. uł sacͥs au¬
deant ministrare altarib. uł inliscrssi se diuinis inge¬
rant sacram̃tis. ecceptis illis qtu in uarus corporis in¬

Expanded text:
rdicenda est, nec reconciliatio deneganda, quia in miserirdicenda est, nec reconciliatio deneganda, quia in miserici accepta poenitentia, antequam reconcilientur ab hac vita recesserint, quanquam diversitas praeceptorum de hoc capitulo habeatur. Illorum tamen nobis sententia placuit qui multiplici numero de hujusmodi humanius decreverunt, ut et memoria talium in ecclesiis commendetur, et oblatio pro eorum delicto a presbyteris recipiatur. XIII. Bene siquidem majoniis aliisque passionibus irretitis, mysteria sacra tractare non liceat. Cui praecepto, consensu rationis adhibito, id communiter definivimus, ut nullus de his qui aut in terram arrepti a daemonibus eliduntur, aut quolibet modo vexationis incursibus efferuntur, vel sacris audeant ministrare altaribus, vel indiscussi se divinis ingerant sacramentis, exceptis illis qui corporum in
Abbreviated transcription (Latin):
Similit̾ nͨ illos cuiusqͣm pinitionis censura redargu¬
et: qui talia aut tempore infantie faciunt. aut ĩ qua¬
libet mentis alienatione positi. quid fec̾int ignorare
uidentur. Iam uͦ quicumq aut de fideliũ aut de infi¬
ui penitentiã in mortis agit ꝑiculo. ñ dune¬
a reconciliatõnis gr̃a differendus ẽ. S si p̾tuicto
mortis urgeatur ꝑido: penitñtiam ꝑ manus impositi¬
onem acceptam statun ei reconciliatio adhibenda ẽ.
ne pͥris ab humanis reb abscedat eger. quam dom̃
reconciliatõnis accipiat. Sicq suꝑstitib quodãtu
doloris udeatur ẽẽ ꝑpetui. si p̾cisum ab eccl̃e m̃bris¬
eum qui utiq reconciliatõnẽ ñ m̾uit: raptim a pre¬
senti uita mortis natura subdux̾it. Uñ iuxta pape
leonis eclictum his qui intempore necc̃itatis ⁊ in
piculi uigentis instantia p̾sidium penitentie ex
more reconciliatõnis implorant. nec satisfactio uit̾¬

Expanded text:
Similiter nec illos cujusquam punitionis censura redarguSimiliter nec illos cujusquam punitionis censura redarguet, qui talia aut tempore infantiae faciunt, aut in qualibet mentis alienatione positi, qui quod fecerint ignorare videntur. Jam vero quicunque aut de fidelium vel infiQui poenitentiam in mortis agit periculo, non da reconciliationis gratia differendus est. Sed si profecto mortis urget periculum, poenitentia per manus impositionem accepta statim et reconciliatio adhibenda est, ne prius ab humanis rebus aeger abscedat, quam donum reconciliationis accipiat, sicque superstitibus quodam modo doloris videtur esse perpetuum, si praecisum ab eccleum qui utique reconciliationem non meruerit raptum a praesenti vita mortis natura subduxerit. Unde juxta papae Leonis edictum his qui in tempore necessitatis et in periculi urgentis instantia praesidium poenitentiae ex more reconciliationis implorant, nec satisfactio inte