comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fere morborũ inmoduloscertos. legesq me
arte numiã ꝓpt̾ subtilitatẽ disertꝰ. Obserua¬
tione tam̃ crebri aut languidi ictꝰ gub̾na¬
cula uitȩ tẽꝑat. Arteriȩ carent sensũ. nã &
sanguine. Nec om̃s uitalẽ continent sp̃m:
p̃cissq torpescit tantũ pars ea corporis.¬
Aues nec uenas nec arcerias hñt. Itẽ serpente.
testud ines. lacertę.minimũq sanguinis.
uene p̃tenues. postremo fibrȩ suꝑ totã cutẽ.
disꝑsȩ adeo in angustã subtilitatẽ tenuant᷑
ut penetͣre sanguis ñ possit. aliudue ꝗͣ exilis
humor abillo qui cacuminib innumeris.

Expanded text:
fere morborum , in modulos certos legesque metfere morborum , in modulos certos legesque metarte; nimiam propter suptilitatem desertus, observatione tamen crebri aut languidi ictus gubernacula vitae temperat. arteriae carent sensu, nam et sanguine . nec omnes vitalem continent spiritum, praecisisque torpescit tantum pars ea corporis.aves nec venas nec arterias habent, item serpentes, testudines, lacertae, minimumque sanguinis. Venae in praetenues postremo fimbrias supter totam cutem dispersae adeo in angustam suptilitatem tenuantur, ut penetrare sanguis non possit aliudve quam excitus umor ab illo, qui cacuminibus innumeris
Abbreviated transcription (Latin):
rupta ñ solidescit. nec p̃cisaossa recrescunt
p̾t᷑ꝗͣ ueterins abuncula adsuffragina
tenos. tũ deindẽ ad plenitudinẽ. Maxime
aut̃ pubescens nodũ q̃ndã soluere. & p̃cipue
egͥtudine sentit᷑. Nerui orsi a corde bubũ¬
loq etiã circũ uoluti. similẽ nat᷑am &
causã hñt. In om̃ib subricis applicatisos¬
sib: nodosq corporũ qͥuocant᷑ articali. aliubi
int̾uentu. aliubi ãbitu. aliubi tͣnsitu ligan¬
tes. Hic tereces illic latiuit q̃q poscit figura¬
tione his allidant᷑ incisi. Mirũq uulneratis
sũmꝰ dolor p̃sectis nullus. Sine ueruis q̃dã
animalia ut pisces. Atteriis enĩ c̃stant. sneq
his molles. Pisciũ gen̾i ubi st̃nerui int̾iores.
conducunt mẽbia suꝑiores reuocant. Int hõ
latent arterie. td. ẽ. sp̃s semitȩ. hisnatant ue¬
nȩ. id.ẽ sanguinis riui. Arceriarũ pulsꝰ in ca¬
cumine maxime mẽbroꝵ euidens: inclex

Expanded text:
rupta non solidescit nec praecisa ossa recrescunt rupta non solidescit nec praecisa ossa recrescunt praeterquam veterinis ab ungula ad suffraginem. annos, tum deinde ad plenitudinem . maxime autem pubescens nodum quendam solvere , et praecipue aegritudine, sentitur. Nervi, orsi a corde bubuloque etiam circumvoluti, similem naturam et causam habent, in omnibus lubricis applicati ossibus nodosque corporum, qui vocantur articuli, aliubi interventu, aliubi ambitu, aliubi transitu ligantes, hic teretes, illic lati, ut quaeque poscit figuratio. nec hi solidantur incisi, mirumque, vulneratis summus dolor, praesectis nullus. sine nervis sunt quaedam animalia, ut pisces, arteriis enim constant; sed neque his molles piscium generis. ubi sunt nervi, interiores conducunt membra, superiores revocant. Inter hos latent arteriae, id est spiritus semitae; his innatant venae, id est sanguinis rivi. arteriarum pulsus in cacumine maxime membrorum evidens, index
Abbreviated transcription (Latin):
consularis uiri filio detͣctos ad ipes. elatũq
corpꝰ immobili onere. Etmedulla ex eodẽ uide¬
tur iuuenta rubens. insenecta albescens. Nn
cauis hec ossib. neccrurib ium̃toꝵ aut canũ.
Qre fracta ñ feruminant᷑: quo de fluente eue¬
nit medulla. Est aut̃ pinguis hisqͥb adeps
obesa cornigeris neruosa & inspina tantũ
dorsi ossa ñ hñtib ut pisciũ genĩ. Ursis nulla.
leoni infeminũ & brachiorũ ossib paucis
exigua adinodũ: cetisintanta duricia.
phinisossa ñ spinȩ: aĩal enĩ paruunt. Ser¬
pentib spinȩ Aqͣtiliũ mollib nulla. s corpꝰ
circulis carnisuinetũ ut sepiȩ atq lolligi¬
ni. & in sectiꝰnegat᷑ atq e̾ẽ ulla cartilaginea
Aqͣtiliũ hñt medullã inspina. Uituli mari.¬
ni carcilaginẽ ñ ossa. Itẽ om̃iũ auriculȩ aẽ
n ares q̃ modicũeminent. flexibili mollicie.
nat᷑e ꝓuidentia ne frangerent᷑. Cartilago

Expanded text:
consularis viri filio detractos adipes levatumque consularis viri filio detractos adipes levatumque corpus inmobili onere. lxxxvi 214 Medulla ex eodem videtur esse, iuventae rubens, in senecta albescens. non nisi cavis haec ossibus nec cruribus iumentorum aut canum; quare fracta non feruminantur, quod defluente evenit medulla. est autem pinguis iis quibus adips, sebosa cornigeris, nervosa et in spina tantum dorsi ossa non habentibus, ut piscium generi, ursis nulla, leoni in feminum et bracchiorum ossibus paucis exigua admodum; cetera sunt tanta duritia, phinis ossa, non spinae, animal enim pariunt; serpentibus spinae. aquatilium mollibus nulla, sed corpus circulis carnis vinctum, ut saepiae atque lolligini. et insectis negatur aeque es ulla. cartilaginea aquatilium habent medullam in spina, vituli marini cartilaginem, non ossa. 216 item omnium auriculae ac nares, quae modo eminent, flexili mollitia, naturae providentia ne frangerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tecto partu melior. Qm edito eiecticia uocat᷑
illa: hec porcaria. ꝑͥmi paresuis optima ẽtͣ
ac maera Nec nouellarũ suũ p̃t̃ pͥmpharas
biduo ante partũ aut pꝰ partũ aut qͥ eiece¬
rint die ꝓxune ab iecticia. ẽ. occisȩ uno die p̾
partũ. Huiꝰ & sum̃ optimũ si mͦ foet᷑ ñ hause¬
rit. eiectitiȩ decerrimũ. Antiqͥ ab dom̃ uoca¬
bant. pͥusꝗ caleret initientes occide ñ assus¬
ti. Cornigera una parte dentata & q̃ in pedib
talos hñt: seuopinguescunt. Bisulca scissis¬
ue indigtis pecib & ñ cornigera adipe.¬
carnis. Contͣ pingue int̾ carnẽ cutẽq seuũ¬
& liqͥdũ. Quȩdã non pinguescunt: ut lepꝰ ꝑdix
Steriliora cunta pinguia. Om̃ib aĩalib est
qͦddã in ocłis pingue adeps cuntis sine sensu:
quia nec arterias hñt nec uenas. Plerisq aĩa¬
liũ. ẽ. pinguedo sine sensu. Qm obcausã sues
spirantes amurib tͣit̃ adrosas. Qn & laꝑni

Expanded text:
eiecto partu melior quam edito: eiecticia vocatur eiecto partu melior quam edito: eiecticia vocatur illa, haec pprcaria. primiparae suis optima, contra ac macra. nec novellarum suum praeter primiparas biduo ante partum aut post partum aut quo eiecerint die. proxima abeiecticia est occisae uno die post partum. huius et sumen optimum, si modo fetus non hauserit; eiecticiae deterrimum . antiqui abdomen vocabant prius quam calleret, incientes occidere non adsueti. Cornigera una parte dentata et quae in pedibus talos habent sebo pinguescunt, bisulca scissisve in digitos pedibus et non cornigera adipecarnis; contra pingue inter carnem cutemque suco liquidum. quaedam non pinguescunt , ut lepus, perdix. steriliora cuncta pinguia et in maribus etquoddam in oculis pingue. adips cunctis sine sensu, quia nec arterias habet nec venas. plerisque animalium et pinguitudo sine sensu; quam ob causam sues spirantes a muribus tradunt adrosos, quin et L. Aproni
Abbreviated transcription (Latin):
nigeris tredecĩ. serpentib xxx. Infra aluũ ẽ. a
pͥore parteuesica Qnulli ouagignentiũ p̃t̃ testu¬
dinẽ. nulli nͥ sanguineũ pulmonẽ hñti. nulli
pedib carentiũ. Int̾ eã & aluũ arteriȩ ad
pubẽ tendentesq̃ilia appellant᷑. In uesica
lupi lapillus qͥ firites uocat᷑ s hõiũ qͥb dã di¬
ro cruciatu subinde nascentes calculi. & se¬
tarũ capillam̃ta. Uesica mẽbrana constat:
q̃ uulnerata cicatͥce ñ solideseit. neq cere.¬
brũ aut corinuoluit᷑. Plura enĩ mẽbrana¬
rũ gen̾a. feminis eadẽ oĩa p̃t̾ uesicã. & incc̾
utriculus. unde dictꝰ uterꝰ Qd̾ alio noĩe locos
appellant. hoc in reliqͥs aĩalib uuluã. hec ui¬
pȩ & intͣ se parientib: duplex. Oua genãtiũ
adnȩxa p̃cordiis. & in muliere geminõ sinꝰ
abutͣq parte laterũ ht̃: funera. qͦtiens u̾sa
sp̃m inclusit. Boues gͣuidas negant. p̃t̾ ꝗͣ dex¬
tro uuluȩ sinufere etiã gemino ferant. Wluȩ

Expanded text:
alvum est a priore parte vesica, quae nulli ova gignentium praeter testudinem, nulli nisi sanguineum pulmonem habenti, nulli pedibus carentium. inter eam et alvum arteriae ad pubem tendentes, quae ilia appellantur. in vesica lupi lapillus, qui syrites vocatur, sed in hominum quibusdam diro cruciatu subinde nascentes calculi et saetarum capillamenta. vesica membrana constat, quae volnerata cicatrice non solidescit nec qua cerebrum aut cor involvitur ; plura enim membranarum genera. Feminis eadem omnia praeterque vesicae iunctus utriculus, unde dictus uterus. quod alio nomine locos appellant , hoc in reliquis animalibus volvam haec viperae et intra se parientibus duplex, ova generantium adnexa praecordiis , et in mulnere geminos sinus an utraque parte laterum habet, funebris quotiens versa spiritum inclusit. boves gravidas negant praeterquam dextero volvae sinu ferre, etiam cum geminos ferant. volva
Abbreviated transcription (Latin):
Peculiare cursus impedim̃tũ aliqͣndo in
eo. Qmobrẽ inurit᷑ cursorũ laborantib: &
ꝑuulnꝰ etiã exempto uiu̾e aĩalia tͣdunt. St̃
qͥ putent adimi simul risũ hõĩ intẽꝑantiã¬
q ioci c̃stare. sienis magnitudine. Asiȩ re-¬
gio scepsis appellat᷑ in qua minma ẽe. peco¬
ra tͣdunt. & inde adlienẽ inuenta remedia.
At in brileto & tharne. qͣt̾ni renes ceruis.
Contͣ pennatis sqͣmosisq nulli. De cet̾o sũ¬
miadherent lũbis. Dexter hoĩb est latior:
& minꝰ pinguis sicciorq Utriq aut̃ pingui¬
tudo e medio exit. p̃t̾ꝗͣ in uitulo marino. Aĩa¬
lia in renib pinguissimisoues qͥdẽ letalit cir¬
cũ eos concretos pingui aliqͣndo in his inueni¬
unt᷑ lapilli. Renes hñt oĩa qͣdrupedũ q̃ aĩal
gen̾ant. Oua parientiũ testudo sola. q̃ & alia
omĩa uiscera: s ut hõ bubuł simił uelut ẽ

Expanded text:
do in eo, quam ob rem minuitur cursorum laborantibus. et per vulnus etiam exempto vivere animalia tradunt. sunt qui putent adimi simul risum homini intemperantiamque eius constare lienis magnitudine. Asiae regio Scepsis appellatur, in qua minimos esse pecori tradunt, et inde ad lienem invecta remedia. At in Brileto et Tharne quaterni renes cervis, contra pinnatis squamosisqiue nulli. de cetero summis adhaerent lumbis. dexter omnibus elatior et minus pinguis sicciorque. utrique autem pinguitudo e medio exit praeterquam in vitulo marino. animalia in renibus pinguissima, oves quidem letaliter circum eos concrete pingui. aliquando in iis inveniuntur lapilli.— Renes habent omnia quadripedum quae animal generant, ova parientium testudo sola, quae et alia omnia viscera, sed ut homo bubulis similes velut e
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Uentriculi atq in testina pingui ac
tenui omento integunt᷑: p̃t̾ ꝗͣ oua gignen¬
tib Huic adnectit᷑ lien in sinistrapaite ad-¬
uers iecori. cũ qͦ locũ aliqͣndo ꝑmutat. sed
ꝓdigiose qͥdam computant. in ẽẽ otia pari-

Expanded text:
rit. Ventriculus atque. intestina pingui ac rit. Ventriculus atque. intestina pingui ac tenui omento integuntur praeterquam ova gignentibus. huic adnectitur lien in sinistra parte adversus iecori, cum quo locum aliquando permutat, sed prodigiose. quidam eum putant inesse ova
Abbreviated transcription (Latin):
re utunt᷑. ut gͣcculi. corui coturnices. Quędã
colla & angusta: ut porphirioni. Uent̃ so.
latim mordacis: qͥb neq dente sutrĩq nec
ruminatio. Hic ẽficiunt᷑ cibi: hinc inaliũ
delabunt᷑. Media hȩc uinbilico adnexa õib
Inhomine ilia. infima parte. Si milis ag̃cis
appellat᷑ colon: ubidolorũ magna causa.
angustissima camb. Quade causa uehem̃¬
tinisu. nec sine cruciatu leuant etĩ in satia¬
bilia animaliũ. qͥb a tientre ꝓtinꝰ recto in¬
testino tͣnseunt cibi: ut lupis ceruicariis. &
int̾ auesmergis. Hentres & elephanto.iiͦiͦi.
cet̾a suib similia. Dulmo qͣdruplo maiorib
bubulo. Auib uent̃ carnosꝰ callosq In uen¬
tre hyrundinũ pullis lapilli candidi aut ru-¬
benti colore qͥ chelidonii uocant᷑ magis uar¬
rati artib repꝑiunt᷑ & in iuuencarũ scdõ
uentre pilȩ rotunditate nigricans tofus.
nullo pondere. singulare ut putant reme¬¬
diũ egre parientib. si tellurẽ ñ attige¬

Expanded text:
utuntur, ut graculi, corvi, cornices. quaedam colla et angusta, ut porphyrioni. venter sollatim mordacis, quibus neque dentes utrimque nec ruminatio. hic conficiuntur cibi, hinc in alvum delabuntur. 202 media haec umbilico adnexa omnibus, in homine suillae infima parte similis, a Graecis appellatur colon, ubi dolorum magna causa. angustissima canibus, qua de causa vehementi nisu nec sine cruciatu levant eam. insatiabilia animalium quibus a ventre protinus recto intestino transeunt cibi, ut lupis cervariis et inter aves mergis. 203 ventres elephanto quattuor, cetera subus similia, pulmo quadruplo maior bubulo. avibus venter carnosus callosusque. in ventre hirundinum pullis lapilli candido aut rubenti colore, qui chelidonii vocantur, magicis narrati artibus, reperiuntur; et in iuvencarum secundo ventre pilae rotunditate nigricans tophus, nullo pondere, singulare, ut putant, remedium aegre parientibus, si tellurem non attige
Abbreviated transcription (Latin):
tantib: potuerit ne sineullo tisere hostia inu̾e
anad tempꝰ amiserit. Negat᷑ cremari posse
mhis qui cardiacomorbo obierint. Negat᷑
& ueneno int̾emptis. Certe extat oratio uitel¬
li qͣ reũ imp̃ssiõe eiꝰ sceleris coarginit. hoc us
argum̃to palamq testatꝰ ñ potuisse obuienenũ
cor germanici ce sanscremari: contͣ gen̾e mor¬¬
bi defensus.ẽ. piro. Sub eopulmo. ẽ. spirandi¬
q officiũ attrahens. acreddens animã. Iccuco
spongios ac fistulisinanib cauus. Pauca
eũ ut dictũ. ẽ. hñt. Aqͣtilia acet̾a oua pa¬

Expanded text:
ntantibus, potueritne sine illo viscere hostia vivere ntantibus, potueritne sine illo viscere hostia vivere an ad tempus amiserit . negatur cremari posse in iis qui cardiaco morbo obierint, negatur et veneno interemptis. certe exstat oratio Vitelli, qua Gnaeum Pisonem eius sceleris coarguit, hoc usus argumento palamque testatus non potuisse ob venenum cor Germanici Caesaris cremari. contra genere morbi defensus est Piso. Sub eo pulmo est spirandique officina attrahens ac reddens animam, idcirco spongeosus ac fistulis inanibus cavus. pauca eum, ut dictum est, habent aquatilia, cet
Abbreviated transcription (Latin):
cordis egipti existinant. Quib mosẽ cadau̾̃a
asseruare medicata: buto corde gigni qͦsclã
homines ꝓdunt. neq alios fortiores eẽ indu-¬
stria: sic̃ aristomenen messenũ. qͥ. cce. occidit
lacedemonios. Ipse conuulneratꝰ & captꝰ semel
ꝑcau̾nã lautumiarũ euasit. angustias uul-¬
piũ aditꝰ secutꝰ. Iterũ captꝰ sopitis custodib sõno.
adignẽ aduolutus. lora cũ corpore exussit. Tertio
capto lacede monii pectꝰ dissecuere causa uiden¬
di: hir sutũq cor reꝑtũ ẽ. In corde sũma pingui¬
tudo q̃dã . ẽ. letis extis: ñ semꝑ aut̃ in parte ex¬
torũ habitũ ẽ. Lucio postumio.Lucio albino
piadem: cũ rex pir exitalia discessisset. cormex
tis artispices inspicere cȩꝑunt. Cesaridictato¬
riqͦ die pͥmũ ueste purpurea ꝓcessit. atq i
sella aurea sedit: sacrificanti bis in extis de¬
fuit. Unde qͣstio magna de ciumatione argum-¬

Expanded text:
cordis Aegyptii existimant, quibus mos est cadavera cordis Aegyptii existimant, quibus mos est cadavera adservare medicata. hirto corde gigni quosdam homines proditur neque alios fortioris esse industriae , sicut Aristomenen Messenium, qui trecentos occidit Lacedaemonios. ipse convolneratus captus semel per cavernam lautumiarum evasit angustias, volpium aditus secutus . iterum captus sopitis custodibus somno ad ignem advolutus lora cum corpore exussit. tertium capto Lacedaemonii pectus dissecuere viventi, hirsutumque cor repertum est. In corde summo pinguitudo quaedam est laetis extis. non semper autem in parte extorum habitum est. L. Postumio L. F. Albino piadem , cum rex Pyrrhus ex Italia decessisset, cor in extis haruspices inspicere coeperunt. Caesari dictatori, quo die primum veste purpurea processit atque in sella aurea sedit, sacrificanti in extis defuit. unde quaestio magna de divinatione argume
Abbreviated transcription (Latin):
aĩalia p̃molli firmoq oꝑtũ mẽbranȩ inuolu-¬
cro. muntũ costarũ & pectorismuro ut pare-¬
at p̃cipuã iitȩ causã & orignẽ Erima domi¬
cilia int᷑ se aĩo & sanguini p̃bet sinuoso spe¬
cu & in magnis aĩalib tͥplici mnullo ñ ge-¬
mino. Ibi mens habitat. ex hoc fonte due gͣn-¬
rieꝰꝑ aliã minoreᷤ oĩb m̃b̾s uitalẽ sargumẽ rigãt so
lũhoc iuscerũ uitiis ñ macerat᷑. nec supplicia
uitȩ tͣhit. lesũq mortẽ ilico affert. Cęt̾is cor-¬
ruptis uitalitas in corde durat. Bruta existi¬
mant᷑ aĩaliũ: qͥb durũ riget. Audacia qͥb
paruũ ẽ: pauida qͥb p̃gͣnde. Maxiinũ aut̃
ẽ ꝓportione. murib lepori. At inceruo. pan¬
there. mustelis hienis minima: & oĩb timi-¬
disaut ꝓpt᷑ metũ maleficis In paflagonia
bina ꝑdicib corda. In eqͦrũ corde & boũ ossa
repꝑiunt᷑ int̃dũ. Augeri id ꝑsingłos annos

Expanded text:
animal praemolli firmoque opertum membranae involuanimal praemolli firmoque opertum membranae involucro, munitum costarum et pectoris muro, ut pariat praecipuam vitae causam et originem. prima domicilia intra se animo et sanguini praebet sinuoso specu et in magnis animalibus triplici, in nullo non gemino. ibi mens habitat. ex hoc fonte duae granrie per alias minores omnibus membris vitaiis non maceratur nec supplicia vitae trahit laesumque mortem ilico adfert. ceteris corruptis vitalitas in corde durat. Bruta existimantur animalium quibus durum riget, audacia quibus parvum est, pavida quibus praegrande. maximum autem est portione muribus, lepori, asino, cervo, pantherae , mustelis, hyaenis et omnibus timidis aut propter metum maleficis. in Paphlagonia bina perdicibus corda. in equorum corde et boum ossa reperiuntur interdum. augeri id per singulos annos
Abbreviated transcription (Latin):
ungues. Guttͣ homini tantũ & stub intume¬
seit. aquarũ quȩ potant᷑ plerũq uitio. Sum-¬
mũ gulȩ fauoes uocant᷑: postremũ stomachꝰ
hoc nomine ẽ subartena iam carnosa mani.¬
tas adnexa spinȩ & latitudine ac longitudine.
lacunȩ mͦ fusa. Qb fauces ñ st̃ nestomachꝰ qͥdẽ
ẽ nec colla nec gutt᷑ ut piscib & ora uentrib
iungunt᷑. Testudini marmȩ lingua nulla nec
dentes: s rostriacie cõminuit omĩa. Pͦ ea
arteria & stomachꝰ denticulos callo in mo-¬
dũ rubi. ad conficiendoscibos decrescentibus
renis qͥcqͥdappropinquet uentͥ. nouissima a.¬
sꝑitas ut fobrina fabris. Coraĩalib cet̾is medio
peccore ẽ homini cantũ infra leuã papillam.
turbinato mucroneͣ pͥorẽ eminens. Piscib soł
ad os spectat᷑. Hoc pͥmũ nascentib formari in
utõ tͣt᷑. demde cerebrũ: sic̃ tardissime ocłos.
S hospͥmũmori: cornouissime. Huic p̃cipiiuᷤ
calor palpitat. Certe & qͣsi alterũ mouet᷑ intͣ

Expanded text:
ntumescit, aqua- 15 rum quae potantur plerumque vitio. summum gulae fauces vocantur, extremum stomachus. hoc nomine est sub arteria iam carnosa inanitas adnexa spinae, ad latitudinem ac longitudinem lagonae modo fusa. quibus fauces non sunt, ne stomachus quidem est nec colla nec guttur, ut piscibus, et ora ventribus iunguntur. testudini marinae lingua nulla nec dentes: rostri acie comminuit omnia. postea arteria et stomachus denticulatus callo in modum rubi ad confi ciendos- cibos, decrescentibus crenis quicquid adpropinquent ventri; novissima asperitas ut scobinae fabrilis. Cor animalibus ceteris medio pectore est, homini tantum infra laevam papillam turbinato mucrone in priora eminens. piscibus solis ad os spectat. hoc primum nascentibus formari in utero tradunt, deinde cerebrum, sicut tardissime oculos, sed hos primum emori, cor novissime. huic praecipuus calor. palpitat certe et quasi alterum movetur intra
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine sine uenis. & reliqͥs siune pingui
aliud ẽẽ ꝗͣ medullã eruditi docent. qim co¬
quendo durescat. Om̃iũ cerebro medio in sunt
ossicula parua. Uni homint̃ infantia palpi-
sordib hoc ht̃ sensuũ arcẽ. hic uenarũ oĩs a
corde uistendit. hic desinit. hic culm̃ altissimũ.
hic m̃tis ẽ. regim̃. Om̃ib aut̃ ammaliũ in pͥora
ꝓnũ. qr & sensus ante ostendt̃. Ab eo ꝓficiscit᷑
soninꝰ. Hitic capitis nutatio. Quȩ cerebrũ ñ hñt.
ñ dormiunt. Ceruis in capite in eẽ u̾miculi. sub
linguę manitate. & cura articulũ qͣ caput iun¬
gitur hum̾o. xx. ꝓdunt᷑. Aures hoĩ tantũ im¬
mobiles abhis flaccorũ cognomina: nec inalia
parce fenuuns maiꝰ impendiũ margaritis de-¬
pendentib Inoriente qͥdẽ & uiris aurũ ẽo loci
gestare decꝰ existimat᷑. Animaliũ aliis maio¬
res. aliisminores.ceruis tantu scissȩ ac uelut
diuisȩ. Soricib pilose S alique õiũ aĩalium

Expanded text:
sanguine, sine venis, et sebosis sine pingui. sanguine, sine venis, et sebosis sine pingui. aliud esse quam medullam eruditi docent, quoniam coquendo durescat. omnium cerebro medio insunt ossicula parva. uni hominiin infantia palpitasordibus. hanc habent sensus arcem, huc venarum omnis a corde vis tendit, hic desinit, hoc columen altissimum, hic mentis est regimen. omnium autem animalium in priora pronum, quia et sensus ante nos tendunt . ab eo proficiscitur somnus, hinc capitis nutatio. quae cerebrum non habent, non dormiunt . —Cervis in capite inesse vermiculi sub linguae inanitate et circa articulum, qua caput iungitur, numero XX produntur.— Aures homini tantum imobiles. ab his Flaccorum cognomina. nec in alia parte feminis maius inpendium margaritis dependentibus; in Oriente quidem et viris aurum eo loci gestare decus existimatur. animalium aliis maiores, aliis minores; cervis tantum scissae ac velut divisae, sorici pilosae, sed aliquae omnibus animal
Abbreviated transcription (Latin):
apud g̃cos nom̃ inde. Defluinũ eorũ in mulie¬
re rarũ. in spadonib ñ uisũ. nec in ullo ante ue¬
neris usũ. nec inftacrebrũ aut infrau̾ticẽ aut
circa tẽpora atq aures. Caltutiũ uni tantũ aĩa¬
liũ homini p̃ter ꝗͣ innatũ. Canities hõi tan-¬
tũ & eqͥs. S hoĩ semꝑ a pͥore parte capitis. Tum
Aliqͥb capitis ossa plana tetua sine medullis:
serratis pectinatĩ structa compagib ꝑfracca
ñ queunt solidari: s exempta modice ñ st̃ leta-¬
lia. inuicẽ eorũ fuccedente corpora cicatrice.
Infirmissua ẽẽ ursis. durissima psitacis suo
sanguinẽ. ȩque in mari q̃ mollia apellauimꝰ
qͣuis careant sangnine: ut polippi. S hõ por-¬
tione maximũ & humidissimũ om̃iũq uisce¬
rũ frigidissimũ duab supͣ subterq mebraniᷤ
uelatũ: quarũ alterutrã rũpi mortiferũ est.
Cet̾ouiri ꝗͣ feminȩ maiꝰ hominib hoc sine

Expanded text:
apud Graecos nomen inde. 131 defluvium eorum in mulieapud Graecos nomen inde. 131 defluvium eorum in muliere rarum, in spadonibus non visum, nec in ullo ante veneris usum nec infra cerebrum aut infra verticem aut circa tempora atque aures. calvitium uni tantum animalium homini praeterquam innatum. canities homini tantum et equo, sed homini semper a priore parte capitis, tum aliquis. xlviii 132 Capitis ossa plana, tenuia, sine medullis, serratis pectinatim structa conpagibus. perfracta non queunt solidari, sed exempta modice non sunt letalia, in vicem eorum succedente corporea cicatrice. infirmissima esse ursis, durissima psittacis suo sanguinem, etiam in maria quae mollia appellavimus, quamvis careant sanguine, ut polypus. sed homo portione maximum et umidissimum omniumque viscerum frigidissimum, duabus supra subterque membranis velatum, quarum alterutram rumpi mortiferum est. cetero viri quam feminae mains, omnibus hoc sine
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑ atq incisa nascentiũ in diu̾sas paites tor-¬
queant᷑: ut singłis capitib quat̾na fiant. Ten¬
uiora feminis plerũq st̃ ut in pecore. Multis
ouiũ. nulla: nec ceruorũ. nec qͥb multifidi pe-¬
des. Nec solipedũ ulli excepto asino indico: qͥuuo
ossib adherent: ceruorũ tantũ cutib enascui᷑.
Capta piscib portione corporũ maxima. fortas.¬
sis ut mergant᷑. Ostrearũ ge̾ni nulla. nec spon¬¬
giis nec aliis fere qͥb solis exsensib tactꝰ. ẽ. Qͥb¬
dãm discretũ caput. ut cancris. In capite cune¬
iniscue marib ac feminis: apud intonsasutiq
gentes atq etiã noĩa ex eo capillatis alpiũ in-¬
colis galliȩ comate. Ut t̾n sit aliqͣ in hoc t̾rarũ
ddifferentia qͥppemiconi carentes eogignunt᷑.
sic̃ in cauno lemosi Et q̃dã animaliũ nat᷑alit̾
caluent. sic̃structio. cameli. & cornu aqͣti: qͥb

Expanded text:
tantur atque nascentium in diversas partes tortantur atque nascentium in diversas partes torqueantur, ut singulis capitibus quaterna fiant. Tenuiora feminis plerumque sunt, ut in pecore multis, ovium nulla nec cervorum; nec quibus multifidi pedes, nec solidipedum ulli excepto asino Indico, qui uno ossibus adhaerent , cervorum tantum cutibus enascuntur. Capita piscibus portione corporum maxima, fortassis ut mergantur. ostrearum generi nulla nec spongeis nec aliis fere, quibus solus ex sensibus tactus est. quibusdam indiscretum caput, ut cancris. In capite animromiscue maribus ac feminis, apud intonsas utique gentes. atque etiam nomina ex eo Capillatis Alpium incolis, Galliae Comatae, ut tamen sit aliqua in hoc terrarum differentia. quippe Myconii carentes eo gignuntur, sicut in Cauno lienosi. et quaedam animalium naturaliter calvent, sicut struthocameli et corvi aquati
Abbreviated transcription (Latin):
uice pascunt᷑ Aliis singłã & hec medio capite.
aut narib: ut diximꝰ. Iã qd̃ aliisad incursũro.¬
busta. aliis adictũ. aliis adunca. aliis reunca.
aliis adictũ plurib modis fupina. conuexa.
conu̾sa. om̃ia inmuctonẽ migͣntia. in qͦdã
gen̾e ꝓ manib ad scabendũ corpꝰ. Cocleis
dant᷑ ac resiliant. Urorũ cornib barbaris
septentrionalib putant᷑. nͥ q̃bina capitisuniꝰ
cornua ĩplent. Alii p̃fixa haspila cꝰpidant.
apud nos in laminassecta tͣns lucent.atq e¬¬
tiã lum̃ inclusum latiꝰ fundunt. multasq alia
ad delicias conferunt᷑. Nc̃ tincta. nc̃ sublita. nĩc
q̃ cestrota picture genẽ dicunt᷑. Oib aut ca-
ua & mucrone demũ concreta st̃ Ceruistan-¬
tũ tota solida. & om̃ib anins decidua. Boum
attritis ungulis. cornua unguendo aruina
medent᷑ agricole. Adeoq sequax nat᷑a.ẽ. ut
in ipsis uiuentiũ corporib feruenti cera flec¬

Expanded text:
ice pascuntur, aliis singula, et hice pascuntur, aliis singula, et haut naribus, ut diximus. iam quidem aliis ad incursum robusta, aliis ad ictum, aliis adunca, aliis redunca, aliis ad iactum pluribus modis, supina, convexa, conversa, omnia in mucronem nigrantia. in quodam genere pro manibus at protendantur ac resiliant. Vrorum corlibus barbari septentrionales potant urnisque bina capitis unius cornua inplent; alii praefixa hastilia cuspidant. apud nos in lamnas secta tralucent atque etiam lumen inclusum latius fundunt multasque alias ad delicias conferuntur, nunc tincta, nunc sublita, nunc quae cestrotaa picturae genere dicuntur.— Omnibus autem cava et in mucrone demum concreta sunt, cervis tantum tota solida et omnibus annis decidua — boum attritis ungulis cornua unguendo arvina medentur agricolae, adeoque sequax natura est, ut in ipsis viventium corporibus ferventi cera flec
Abbreviated transcription (Latin):
partes corporũ pret̃ iamdictas mẽbratĩ tͣrcet᷑
historia. Caput hñt cuncta: quȩ sanguinẽ. In
capite paueis aĩaliũ. nec nͥ uolucrib apices
diũ si qͥdem genĩs. Phoenici plumarũ serie me-¬
dio eo exeunte alio. Pauonib crinitis arbuscu-¬
lis. stymphalide cytro.phasianȩ cormeulis.
Pret̾ea parro aut q̃ abillo galerita appellata
q̈nda. pꝰ ea gallico uocabulo etiã legiom nom̃
dederat a laude.
iximꝰ & eui plicatilẽ cristã dedisse nat᷑am
ꝑ mediũ caput arostro residentẽ. & fulica¬
rũ geni dedit cirros pico qͦq martio & gruib ari.¬
ce. S spectatissimũ in signe gallinaceis corpore¬
consertũ. nec carnẽita eẽ. nec cartilaginẽ. nec
callũ iure direxerimꝰ uerũ peculiare. Draconũ¬

Expanded text:
partes praeter iam dicta membratim tractetur historia. Caput habent cuncta quae sanguinem. in capite paucis animalium nec nisi volucribus apices, diversi quidem generis , phoenici plumarum serie e medio eo exeunte alia, pavonibus crinitis arbusculis, stymphalidi cirro, phasianae corniculis, praeterea parvae avi , quae, ab illo galerita appellata quondam, postea Gallico vocabulo etiam legioni nomen dederat alaudae. diximus et cui plicatilem cristam dedisset natura. per medium caput a rostro residentem et fulicarum generi dedit, cirros pico quoque Martio et grui Balearicae , sed spectatissimum insigne gallinaceis, corporeum, serratum; nec carnem ita esse nec cartilaginem nec callum iure dixerimus , verum peculiare da
Abbreviated transcription (Latin):
apud aquiliũ gallũ cenaret. Decimꝰ saufeiꝰ
Et qͦs nĩa annotauit etas duo equestris ordiniᷤᷤ.
in eodem pantominio mithico forma p̃cellen¬¬
te. Oꝑosissima tñ securitas mortis in .M. ofilohi¬
uiũq haberet: edita cena calidam potionem
inpultario poposeit simulq ꝑsonã eiꝰ diciacce¬
ptã intuens coronã ecapite suo in eã tͣnstu¬
lit. tali habitu rigens nullo sentiente: donec
accubantiũ ꝓximꝰ tepescere potionẽ amino¬
neret. Hȩc felicia exempla. at contͣ miseriarũ
sei. aurigelato in rogũ eiꝰ unũ efauentib iecisse.
friuolum dictu: ne hoc głȩ artificis daretur.
Adiu̾sis studiis copia odorum corruptum crimi¬
nantib: cũ ante ñ multo. M. nobilissime stupiᷤ
quẽ diu̾ti anxietate diximnꝰ mortuũ. flãminis.

Expanded text:
apud Aquilium Gallum cenaret, Decimus Saufeius apud Aquilium Gallum cenaret, Decimus Saufeius et, quos nostra adnotavit aetas, duo equestris ordinis in eodem pantomimo Mystico, tum forma praecellente. operosissima tamen securitas mortis in M. Ofilio Hiviumque haberet, edita cena calidam potionem in pultario poposcit simulque personam eius diei acceptam intuens coronam e capite suo in eam transtulit, tali habitu rigens nullo sentiente, donec adcubantium proximus tepescere potionem admoneret. 186 Haec felicia exempla, at contra miserarum sei auriga elato, in rogum eius unum e faventibus iecisse se, frivolum dictu, ne hoc gloriae artificis daretur, adversis studiis copia odorum corruptum criminantibus. cum ante non multo M. Lepidus nobilissimae stirpis, quem divorti anxietate diximus mortuum, flammae vi
Abbreviated transcription (Latin):
pis. mirabam᷑ in officina: ñ mͦ ex argilla simi¬
litudinẽ insignem. uerũ &̃ & de paruis ad mo-¬
dum surculis qͥ pͥmum oꝑis instaurat᷑oni fi¬
unt. estimantes & iudicantes int̾ se fundendi
eris scientiã: cũ & nero largiri aurũ argen¬
tumq paratus ẽet. & zenodoꝵꝰ scientia fingẽ¬
di celandiq nulli ueterum pꝰ poneret᷑. Statu¬
dente duo pocula calamidis manu celata q̃
donauerat emulatꝰ. ẽ: ut ux ulla differenta
eẽt artis. Qnͣto melior ⁊ enodoro p̃stantia fu¬
it. tanto magis dephendit᷑ artis oblite ratio.¬

Expanded text:
pis. 46 mirabamur in officina non modo ex argilla simipis. 46 mirabamur in officina non modo ex argilla similitudinem insignem, velut et de parvis admodum surculis quod primum operis instaurati fuit. ea statua indicavit interiesse fundendi aeris scientiam, cum et Nero largiri aurum argentumque paratus esset et Zenodorus scientia fingendi caelandique nulli veterum postponeretur . statudente, duo pocula Calamidis manu caelata , donaverat, aemulatus est, ut vix ulla differentia esset artis. quanto maior Zenodoro praestantia fuit, tanto magis deprehenditur aeris obliteratio
Abbreviated transcription (Latin):
gis demetrii relicto more theadio ab cẽ arbodo.
cit brxxias. factitauit coloso ᷤᷤ & italia. Uidemꝰ
certe cũ apolline in bibliotheta templi augꝰ¬
ti tusanicã. i. pedũ a pollice. dubiũ ere mira¬
biliorẽ an pulchritudine. fẽcit & spuriuscar¬
uiliꝰ iouem qui ẽ incapitolio uictis samnitib
sacrata lege pugnantib e pectoralib eoꝵ o
creisq & galeis. amplitudo tanta ẽ. ut conspi¬
an pedes simulacri eiꝰ. Hnͣt in eodem capitolio
ammirationẽ & capita duo. q̃.p̃lentulus con¬
sul dicauit. Alt̾m acharete sup̃dicto factũ. Al¬
t̃m fec̃ deciꝰ comparatione in tantũ uictus. ut ar
te nr̃a zenodoꝵ. Mercurio facto in ciuitate
ni p̃cio. Is pꝰqͣm satis artẽ ibi appbauerat. roma
accitus. ẽ. a nerone: ubi destinatũ illiꝰ pͥncipiᷤ¬
colosum fec̃. Eͣ.x. pedum longitudine qͥ dicatꝰ
solis uenerationi. ẽ. Damnatis scełib illiꝰ pͥnci¬

Expanded text:
gis Demetrii relicto morae taedio obsessa Rhodo. gis Demetrii relicto morae taedio obsessa Rhodo. cit Bryaxis. Factitavit colossos et Italia. videmus certe Tuscanicum Apollinem in bibliotheca templi Augusti quinquaginta pedum a pollice, dubium aere mirabiliorem an pulchritudine . fecit et Sp. Carvilius Iovem, qui est in Capitolio, victis Samnitibus sacrata lege pugnantibus e pectoralibus eorum ocreisque et galeis. amplitudo tanta est, ut conspie est ante pedes simulacri eius. habent in eodem Capitolio admirationem et capita duo, quae P.Len tulus cos. dicavit, alterum a Charete supra dicto factum, alterum fecit ...dicus comparatione in tantum victus, ut artostra Zenodorus Mercurio facto in civitate nipretii, postquam satis artem ibi adprobaverat , Romam accitus a Nerone, ubi destinatum illius principicolossum fecit CXIXS pedum in longitudinem, qui dicatus Soli venerationi est damnatis sceleribus illius princi
Abbreviated transcription (Latin):
Xxͦx. cubitoꝵ qͥngentis de talentis factis. Lał
in campo martio iupit̾ a cdaudio cesare dicatꝰ:
qͥ deuorat᷑ pompeiani theatri uicmnitate. Lał̃
& tarenti factus alisippo: xl. cubitoꝵ. Mirͣ
flatum frangi opposita columna. Itaq ꝓpt̾ mag¬
nitudinẽ difficultatẽq mouendi. ñ attigit eũ
fabianꝰ uerrucosus: cũ herculẽ qͥ ẽ in capitolio
in tͣnfferret. An om̃s aũ in ammiratõne fuit
solis colosus rhodi. qũe fecerat chares lindiuᷤ
lisippi supͣdicti discipłs. Septuaginta cubitoꝵ
altitudinis fuit. Hsimulacrũ pꝰ qͥnqͣgesimum
sextum annum t̾remotu ꝓstratum: s iacenᷤ
qͦ miraculo ẽ. Pauci pollicẽ eiꝰ amplectuntur.
Maiores st̃ digiti qm plereq statuȩ. uasti specꝰ
hiant defractis menbris spectantur intꝰ mag¬
nȩ molis saxa: quoꝵ ponde illud stabiliue¬
rat constituens. Duodecĩ annis tradunt effec¬
tum. ccͣc. talentis q̃ ctulerant ex apparatu re-¬

Expanded text:
xxx cubitorum, D talentis factus; talis xxx cubitorum, D talentis factus; talis in campo Martio Iuppiter, a Claudio Caesare dicatus, qui devoratur Pompeiani theatri vicinitate; talis et Tarenti factus a Lysippo, XL cubitorum. mirum erat frangi, opposita columna. itaque magnitudinem propter difficultatemque moliendi non attigit eum Fabius Verrucosus, cum Herculem, qui est in Capitolio, inde transferret. ante omnes autem in admiratione fuit Solis colossus Rhodi, quem fecerat Chares Lindius, Lysippi supra dicti discipulus. LXX cubitorum altitudinis fuit hoc simulacrum, post LXVI annum terrae motu prostratum, sed iacens quoque miraculo est. pauci pollicem eius amplectuntur, maiores sunt digiti quam pleraeque statuae. vasti specus hiant defractis membris; spectantur intus magnae molis saxa, quorum pondere stabiliverat eum constituens. duodecim annis tradunt effectum ccc talentis, quae contigerant ex apparatu Re
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑. Añ oĩa ut artis claritat᷑e possent dare ł sin¬
gla mur̃um apparuisse. defuncto eo cũ thesau¬
rum effregissent hoc resolutũ. Ex inmani enĩ¬
p̃tio cuiꝰq signi denarioᷤ: se posuere aureos
singłos. Fuecta supͣ humana fidẽ ars.ẽ succes¬
su: mox & audatia. In argum̃tũ successuᷤ unũ
exemplũ afferam: nec doꝵ nec hoĩum similitu¬
dinis exp̃ssȩ. Etas nr̃a uidit in capitolio pꝰqͣm
ia nouissime cslagraret a u̾itellianis incensũ
incella unionis canẽ ex aere uulnus suũ lam¬
bentẽ. Cuiꝰ eximiũ miracłm & indiscreta ueri
similitudo ñ ex eo solũ intelligat᷑ qd ibi dicatꝰ
fuerat. uerũ & satis datione. Nam sũma nulla
par uidebat᷑. Capite tutelarios cauere: ꝓ eo in¬
stituti publici fuit. Innumera st̃ exempla. Mo¬
les qͥppe excogitatas uidemus statuarũ: qͣs colo¬
sos uocant turrib pares. Lał. ẽ. incapitolio apol¬
lo tͣnslatus alucullo ex apollonia ponti urbe

Expanded text:
a artis, ut claritatem possent dare vel singula: numerum apparuisse defuncto eo, cum thesaurum effregisset heres; solitum enim ex manipretio cuiusque signi denarios seponere aureos singulos. Evecta supra humanam fidem ars est successu, mox et audacia. in argumentum success unum exemplum adferam, nec deorum hominumve similitudinis expressae. aetas nostra vidit in Capitolio, priusquam id novissime conflagraret a Vitellianis incensum, in cella Iunonis canem ex aere volnus suum lambentem, cuius eximium miraculum et indiscreta veri similitudo non eo solum intellegitur , quod ibi dicata fuerat, verum et satisdatione; nam quoniam summa nulla par videbatur, capite tutelarios cavere pro ea institutum publice fuit. audaciae innumera sunt exempla. moles quippe excogitatas videmus statuarum, quas colossaeas vocant, turribus pares. talis est in Capitolio Apollo, tralatus a M. Lucullo ex Apollonia Ponti urbe,
Abbreviated transcription (Latin):
ras ꝑsequi uelit. Om̃ia i quis possit: In .m. scau¬
ri edilitate tͥa milia signoꝵ in senatu tantum
ñ cũ excusat̃one conaretur: multa & luculli ĩ¬
nus ter consul ꝓdidit: nec pauciora athenis &
lium ꝑsequi possit. aut qͥs usus noscendi intelli¬
gat᷑. ⁊ Insignia tam̃ & maxime aliqͣ derausa no¬
t̾ata uoluptuariũ sit attigisse: artificesq cele

Expanded text:
ra persequi velit; omnia enim quis possit? xvii 36 M. Scaura persequi velit; omnia enim quis possit? xvii 36 M. Scauri aedilitate signorum MMM in scaena tantum non cum excusatione ponatur? multa et Luculli innus ter cos. prodidit, nec pauciora Athenis, lium persequi possit aut quis usus noscendi intellegatur? insignia maxime et aliqua de causa notata voluptarium sit attigisse artificesque ce
Abbreviated transcription (Latin):
uisse aũ statuatcẽ artẽ familiarẽ italiȩ
qͦ & uetusta indicant. Hcules ab euan-¬
dro sacratꝰ ut ꝓdunt inforo boario qͥ tͥumph̃a-¬
lis uocat᷑: atq ꝑ tͥumphum uestit᷑ habitu tri-¬
umphali. Pret̃ła ianꝰ geminꝰ. a numa rege di-¬
catus: qͥ pacis belliq argum̃to colit᷑ digitis
ita figuratis. ut. cͣ. xl.uͦ. dierũ nota ꝑ significa¬
tionem anni temꝑis & eui se d̃m iudicet. Sig¬
na qͦ tuscana ꝑ terras disꝑsa q̃ in etruria facta
rus sceptiꝰ cui cognom̃ romani nõis odio inditũ¬
obiecerit. Mirũq mͥ uidet᷑ cũ statuarũ in italia
tam uetꝰ origo sit lignea potiꝰ. aut fictilia potiꝰ¬
d̾oꝵ simulacra doꝵ in delubris dicata: usq ad
deuictam asiã imn & luxuria. Similitudineᷤ
expͥmendi q̃ pͥma fu̾it origo: in ea qͣm plasti-¬
cen greci uocant dici conuenientiꝰ erit. Wenĩ
peioi quam statuaria fuit. s hec ad infinitũ
effloruit multoꝵ uoluminum oꝑe. si quis plu¬

Expanded text:
uisse autem statuariam artem familiarem Italiae quoque et vetustam, indicant Hercules ab Euandro sacratus, ut produnt, in foro boario, qui triumphalis vocatur atque per triumphos vestitur habitu triumphali, praeterea Ianus geminus a Numa rege dicatus, qui pacis bellique argumento colitur digitis ita figuratis, ut CCCLXV dierum nota aut per significationem anni temporis et aevi esse deum indicent. signa quoque Tuscanica per terras dispersa quin in Etruria factitrus Scepsius, cui cognomen a Romani nominis odio indituobiceret. mirumque mihi videtur, curm statuarum origo tam vetus Italiae sit, lignea potius aut fictilia deorum simulacra in delubris dicata usque ad devictam Asiam, unde luxuria. Similitudines exprimendi quae prima fucen Graeci vocant, dici convenientius erit; etenim prior quam statuaria fuit. sed haec ad infinitum effloruit, multorum voluminum opere, si quis plu
Abbreviated transcription (Latin):
seminũ attinet: qͥbdam ex his firmi¬
tas maior ẽ. ut coriandro. bete. porro. nastur¬
tio. sinapi. erucȩ. cunilȩ & fere acrib. Infir¬
miora aũ st̃: atplici. ocimũ. cucurbitȩ. cucu¬
dicina raphano. betȩ. rute. cunilȩ in salsis aqͥ
Cet̃is dulciũ aqͣrũ rigua ꝓsunt. Utilissimȩ
ex his q̃ frigidissimȩ & q̃ potiꝰ suauissimȩ. Mi¬
nus utileᷤ e stagano. & q̃ silices inducunt.
qͣm herbarũ semina inuehunt p̃cipue tñ ym¬
bres alunt. Nlam & bestiolȩ mnascentes ne¬
cant᷑.

Expanded text:
seminum attinet, quibusdam ex his firmitas maior est, ut coriandro, betae, porro, nasturtio, sinapi, erucae, cunilae et fere acribus; infirmiora autem sunt atriplici, ocimo, cucurbitae, cucudicina raphano, betae, rutae, cunilae in salsis aquiceteris dulcium aquarum rigua prosunt. utilissimae ex his quae frigidissimae et quae potu suavissimae. minus utiles e stagno et quas elices inducunt, quoniam herbarum semina invehunt. praecipue tamen imbres alunt, nam et bestiolae innascentes necantur.
Abbreviated transcription (Latin):
n sulas multas ñ ita compleftunt᷑ hȩc maria.
clarissima. ẽ. metͥ longitudine.xxũ. passuũ¬
latitudiẽ xxii abcrastho ne lotophagites appel¬
lata: oppida ht̃ duo. Meningen abafrice late̾
& alt̃o ttorar Ipsa adextro syrtis minoris ꝓmũe¬
contͣ leuã certinacũ urbe eiꝰdẽ noĩs lib̾a longa
xxup̃. lata dimidiũ eiꝰ ubi płimũ. At in extre¬
mo ñ plus .u. passus. huic ꝑparua cartaginem
u̾sus cercinitis sponte iungit᷑: abhis. ĩ fere passu¬
um lipadusa longa ui. passus. Mox gauloe gala¬
tha: cuiꝰ t̾ra scorpionẽ dirũ aĩal africe necat. Dicũ
tur & inclupea emori. Cuiꝰ exadũso cõsiriacũ op¬
pidum. at contͣ cartaginis sinũ due. aegemo. ẽ¬
reca. Reuera autẽ scopuli u̾ius quã insule. Int̾
siciliam maxime & sardiniã auctores sunt &
bitu africe. ad meridiẽ u̾sus suꝑq getulos int̾¬
uenientib descitis pͥmi om̃ium libies egiptu de¬
in de leuce: echiopes habitant suꝑ eos. Cap̃. n¬

Expanded text:
n ita multas complectuntur haec maria. clarissima est Meninx, longitudine XXV, latitudine XXII, ab Eratosthene Lotophagitis appellata; oppida habet duo, Meningen ab Africae latere et altero Thoar, ipsa a dextro Syrtis Minoris prcontra laevum Cercina cum urbe eiusdem nominis libera, longa XXV, lata dimidium eius, ubi plurimum, at in extremo non plus V???. huic perparva Carthaginem versus Cercinitis ponte iungitur. ab iis L??? fere passuum Lepadusa, longa VI; mox Gaulos, Galata, cuius terra scorpiones , dirum animal Africtur et in Clupea emori, cuius ex adverso Cossyra cum oppido. at contra Carthaginis sinum duae Aegiomeroe, Arae autem scopuli verius quam insulae, inter Siciliam maxime et Sardiniam auctores sunt et bitu Africae ad meridiem versus superque Gaetulos, intervenientibus desertis, primi omnium Libyes Aegyptii, deinde Leucoe Aethiopes habitant. super eos A
Abbreviated transcription (Latin):
exfodito. & caue radices ne saucies. Ita utipo¬
nito inscrobe aut in sulco. oꝑitoq & bene oc¬
cultato. fodemq mͦ uineã statuito. alligato
laxatoq uti fuerit. crebroq fodito. Ocinũ qd
in uinea seri iubet antiqͥ appellabant pabu-¬
lũ. umbrȩ patiens qͦd celerrime ꝓueniat. Cap̃.¬

Expanded text:
exfodito et cave, ne radices saucies. ita uti fuerit, poexfodito et cave, ne radices saucies. ita uti fuerit, ponito in scrobe aut in sulco operitoque et bene occulcato, eodemque modo vineam statuito, alligato flexatoque, uti fuerit, crebroque fodito.—Ocinum, quod in vinea seri iubet, antiqui appellabant pabulum umbrae patiens, quod celerrime proveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
si opͦus erit deicito biennioq pꝰ p̃cidito. Uitẽ
nouellã resecari tũ erit tempꝰ: ubi ualebit.
Siuinea ab uite cauata erit. sulco ᷤ int̾ponito
ibiq uiuã radicẽ serito. umbram a sulcis re¬
moueto. crebroq fodito. Inuinea uec̃i serito
ocinũ si macͣ erte. qđ granũ capit inserito: &
circũ capita addito stercꝰ. paleas. unaceas ali¬
qͥd horunce. Ubi uinea frondere ceperit. pam¬
pinatio uineas nouellas abligato crebro ne
caulis p̃fringat᷑. & q̃ iaͣ in ꝑticã ibit eiꝰ pam¬
pinos teneros alligato leuit̃ porrigitoq Quȩ
ubi recte steterint. ubi uua uallaria fieri ce-¬
ꝑit: uit es subligato. Uitis insitio una ẽ. ꝑuer
alt̾a cũ uua floret. fa optima ẽ. Uineã uete¬
rẽ si in aliũ locũ tͣnsferre uoleᷤᷤ dũtarat. bra¬
chium eͣssum licebit. pͥmũ deputato binas
gẽmas nec ampliꝰ relinqͥto. Ex radicib bene

Expanded text:
si opus erit, deicito biennioque post praecidito. vitem si opus erit, deicito biennioque post praecidito. vitem novellam resecari tum erit tempus, ubi valebit. si vinea ab vite calvata erit, sulcos interponito ibique vivam radicem serito. umbram a sulcis removeto, crebroque fodito. in vinea vetere serito ocinum, si macra erit—quod granum capit ni serito—, et circum capita addito stercus, paleas, vinaceas, aliquid horumce. ubi vinea frondere coeperit, pampinato. vineas novellas alligato crebro, ne caulis praefringatur, et quae iam in perticam ibit, eius pampinos teneros alligato leviter porrigitoque , uti recte stent. ubi uva varia fieri coeperit, vites subligato.... <21> Vitis insitio una est per ver, altera cum uva floret; ea optima est.—Vineam veterem si in alium locum transferre voles, dumtaxat bracchium crassam licebit. primum deputato; binas gemmas ne amplius relinquito . ex radicibus bene
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ int̃ duas gemmas: ne sit uulnꝰ ocłis in
recisa parte. Nigra eẽ eã existimãt. & donec
ad sincerã ueniat᷑ recidendã. qm̃ euitiosa ma.¬
t̃ia utilis ñ exeat. Si macra uitis idoneos
palinites ñ habeat ad t̾ram recidi tã. nouo.¬
ꝙ dici utilissimũ. In pampinatione ñ his de¬
trahere papinos qui cũ uua sit. id enĩ uuas
subplantant: p̃t̃ qm̃ in nouella uinea. Inuti¬
les iudicant᷑ in latere nati. ñ ab ocło. Qppe etiã
uua quȩ nascat᷑ ẽ duro rigescente ut nferro
utilł putant statui & faciliꝰ ablaq̃ant᷑ ita.
meliq ẽ. uniuge uineȩ: si tn & ipsi iugo sĩt
inres. nec flatui infesta regio. Inquadriꝑtita
qm̃ ꝑrimũ onerari adminicłm ẽẽ debet. ne
sato de õi cultura uitiũ ita p̾cipit. Qũa altissi¬
mam uineam facito alligatoq recte: dũ ne
nimiũ c̃stringas. Hoc mͦ eã curato. Capita ui-
tͣq sulcos ꝑpetuoᷤ ducito: uites teneras qͣm pͥ

Expanded text:
semper inter II gemmas, ne sit vulnus oculis in semper inter II gemmas, ne sit vulnus oculis in recisa parte. nigram esse eam existimant et, donec ad sincera veniatur, recidendam, quoniam e vitioso materia utilis non exeat. si macra vitis idoneos palmites non habeat, ad terram recidi eam novosque elici utilissimum, in pampinatione non hos detrahere pampinos, qui cum uva sint; id enim et uvas supplantat praeterquam in novella vinea. inutiles iudicantur in latere nati, non ab oculo, quippe etiam uva, quae nascatur e duro, rigescente, ut nisi futilius putant statui, et facilius ablaqueantur ita, meliusque est uniiugae vineae, si tamen et ipsi iugo sint vires nec flatu infesta regio. in quadripertita quam proximum oneri adminiculum esse debet, ne Cato de omni cultura vitium ita praecipit: Quam altissimam vineam facito alligatoque recte, dum ne nimium constringas. hoc modo eam curato: capita vititroque sulcos perpetuos ducito. vites teneras quam pr
Abbreviated transcription (Latin):
tationũ t̾denda ratio ẽ. Frotinꝰ hãc a uinde¬
mia ubi celi tepor indulget adoriunt᷑. S in
hoc fieri nũqm debet ratione nat̾e ante exor¬
tũ aqͥlȩ ut in siderũ causis docebimꝰ ꝓximo
uolumine: ĩmoͣ eiꝰ fauonio qm anceps cul¬
pa sit p̃ pꝑe festinationis. Si saucias recen-¬
ti medicina mordeat q̃dã hiemis rumina¬
tio: certũ ẽ. geminas earũ frigore hebeta¬
ri. plagasq findi & celi uitio exuri ocłos la¬
cͥma distillante. Nam gelu fragiles fieri qͥs
nesciat: Oꝑarũ ista compitatio ẽ. Inlati sun¬
dis ñ legitima natȩ festinatio. Quo maturiꝰ
putant᷑ aptis dieb. eo plus materiȩ fundũt:
qͦ feriꝰ eo fructũ uberiorem. Quare macraᷤᷤ pͥꝰ
tuenit putare: ualidas nouissime. Plagam
omnẽ obliꝗͣ fieri ut facile decidant ymbreᷤ
& ad t̾ram uerti qmͣ leuifsima cicat̾ce acie
falcis exacta. plagaq c̃uelata. Recidi autẽ

Expanded text:
tationum tradenda ratio est. <19> Protinus hanc a vindetationum tradenda ratio est. <19> Protinus hanc a vindemia, ubi caeli tepor indulget , adoriuntur. sed et in hoc fieri numquam debet ratione naturae ante exortum aquilae, ut in siderum causis docebimus proximo volumine, immo vero favonio, quo- niam anceps culpa sit praeproperae festinationis. si saucias recenti medicina mordeat quaedam hiemis ruminatio, certum est gemmas earum frigore hebetari plagasque findi et caeli vitio exuri oculos lacrima destillante. nam gelu fragiles fieri quis nescit? operarum ista conputatio est in latifundis, non legitima naturae festinatio. quo maturius putantur aptis diebus, eo plus materiae fundunt; quo serius, eo fructum uberiorem. quare macras prius conveniet putare, validas novissime, plagam omnem obliquam fieri, ut facile decidant imbres, et ad terram verti quam levissima cicatrice acie falcis exacuta plagaque conlevata, recidi autem
Abbreviated transcription (Latin):
ne p̃gauet fructus parte aliqͣ obit̃ idẽ depri¬
mens. ꝓhibebit in excelsũ emitt̃e. huic ui¬
neȩ tͥum pedũ altitudo excelsior nutat.
Cet̾is a qͥnto: dũ ne excedat hoĩs longitudi-¬
nẽ iustam. his qͦ q̃ spargunt᷑ in t̾ra breui
adimit dũ caueas circũdant scrobib ꝑam
bitũ factis. ne uagi palmites int̾ se pugnẽt
occursantes: maiorq pars t̾rarũ ita supinã
intellurẽ uindemiã metuit. Siqͥde & in af¬
frica & in egypto siriaq ac tota asia & mul

Expanded text:
ne praegravet fructus parte aliqua. obiter idem deprine praegravet fructus parte aliqua. obiter idem deprimens prohibebit in excelsum emicare. huic vineae trium pedum altitudo excelsior nutat, ceteris a quinto, dum ne excedat hominis longitudinem iustam. iis quoque, quae sparguntur in terra, breves ad limitandum caveas circumdant, scrobibus per ambitum factis, ne vagi palmites inter se pugnent occursantes, maiorque pars terrarum ita supinam in tellure vindemiam metit, siquidem et in Africa et in Aegypto Syriaque a