comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hic ẽ. nouellus palmes ñ longior tͥb gemis
ꝑximo anno materiã daturus. si uitis lu¬
xuriose ctempserit. & aliꝰ uxta eũ uerrucȩ
magnitudine qͥ feruncłs appellat᷑. Si forte
a surculo cõpleat euocata ad fructũ eiuue¬
nescit ac morit᷑. nec ueterẽ placat palmit̾e
in longũ & ad qͣrtũ usq pedam̃tũ emitcit.
qđ alii dracones. alii iunicłos uocant. ut fa¬
ciant qͣ masculeta appellãt. cũ induruit ui¬
tis. Pessimũ in uinea tͣnsducere qͥnto anno
& ipsi palmites intorqnt᷑ singłȩq singłis ina¬
terie emittunt᷑. Ac demñ ẽ ꝓximis pͥoresq am¬
putant᷑. Semꝑ custodẽ relinqͥ meliͦ. s his xxi.¬
mꝰ uiti ẽẽ. debet. nec longior qm dictũ. ẽ. & si
luxuriauerint palmites: intorq̃ri. ut .iiiͦiͬ.
mat̾ias uł dua ᷤᷤ si uniꝰ iugeris uinea emictat.
Si ꝑ se uitis ordinabit᷑ sine pedam̃to qͣlecũq¬
ininitio adminicłm desiderabit dũ stare

Expanded text:
hic est novellus palmes, non longior tribus gemmis hic est novellus palmes, non longior tribus gemmis — proximo anno materiam daturus, si vitis luxuria se consumpserit, et alius iuxta eum, verrucae magnitudine, qui furunculus appellatur, si forte um annum a surculo conpleat, evocata ad fructum eiuncescit ac moritur. nec veterem placet palmitem in longum et ad quartum usque pedamentum emitti, quod alii dracones, alii funiculos vocant, ut faciant quae masculeta appellant. cum induruit vitis, pessimum in vinea traducere. 183 quinto anno et ipsi palmites intorquentur singulaeque singulis materiae emittuntputantur. semper custodem relinqui melius, sed is proximus viti esse debet, nec longior quam dictum est, et, si luxuriaverint palmites, intorqueri, ut IV materias vel II, si uniiuga erit vinea, emittat. <15> Si per se vitis ordinabitur sine pedamento, qualecumque initio adminiculum desiderabit, dum stare
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uallũ ut attingat igũ suꝑetq ñ te¬
neat. ado ñ recũbat᷑ in eo nec delicate se spar¬
gat. Ita temꝑet᷑ hic modus: ut crescere & ĩa¬
nũ malit. qm parere palmes. Duas tres ue
gẽmas habere sub iugo debet ex mat̾ris. qͥ¬
b mat̾ia nascat᷑. Tc̃ ꝑ iugũ mergi alligari.¬
q ut sustineat᷑ uigo ñ pendeat. Uincło mox
tus mat̾iȩ densioresq citͣ pampini exultẽt.
cacum̃ religari uetant. Nat᷑a hec. ẽ. Deiecta
pars aut p̾ligata fructũ dat płimũq ipsa
curuat᷑a. Qd cit᷑ ẽ. mat̾ie mituit. offensante
credo sp̃u. & illa qm diximꝰ medulla. Quȩ
ita emicuerit mat̾ia: fructũ dabit anno
seqnte sic duo gn̾a palmitũ. Quȩ ẽduro exit.
mat̾iamq in ꝑximũ annũ ꝓmitcit: p̃ãpi¬
nariũ uocat᷑. aut uti supͣ cicatcẽ ẽ. fructua¬
riũ. Alterũ ex annicło palmite semꝑ fruc-
tuariũ relinqͥt᷑ sub iugo. & qͥ uocat᷑ custos.

Expanded text:
intervallum, ut attingat iugum speretque, non teintervallum, ut attingat iugum speretque, non teneat, adeo non recumbat in eo nec delicate se spargat. ita temperetur hic modus, ut crescere etiamnum malit quam parere. <13> Palmes duas tresve gemmas habere sub iugo debet, ex quibus materia nascatur, tunc per iugum mergi alligarique, ut sustineatur iugo, non pendeat, vinculo mox tus materiae densioresque citra pampini exultant. cacumen religari vetant. natura haec est: deiecta pars aut praeligata fructum dat, plurimumque ipsa curvatura. quod citra est, materiem emittit, offensante, credo, spiritu et illa quam diximus medulla. quae ita emicuerit materia fructum dabit anno sequente. sic duo genera palmitum: quod e duro exit materiamque in proximum annum promittit , pampinarium vocatur aut, ubi supra cicatricem est, fructuarium; alttuarium. relinquitur sub iugo et qui vocatur custos —
Abbreviated transcription (Latin):
& annuoᷤ accipit tota fetꝰ: cũ ꝑmissũ fuerit
nasci nicħ nat᷑a portionib parit. Quȩ cũ ex¬
creuerit satis firma: ꝓtinꝰ in iugo collocari
debebit. dic & ĩanũ infirmior erit sub ipso
tur. lemerariũ ẽ. an essitudinẽ pollicarẽ uiti
imꝑare. Seqnti anno palmites salutent᷑: ꝓ
uirib matͥs singłi aut gemini. Itẽ & sccł̃o si
cogit infirmitas nutͥant᷑. Lercioq demũ an¬
no duo adiciant᷑. Nec st̃ płes qͣt̾nis umqͣ ꝑmit¬
tendi: breuit̃q ñ indulgendũ & semꝑ inhi-¬
benda fecunditas. In ea ẽ. nata ut parere
malit: qm uiuere. Qcqͥd mat̾iȩ adimit᷑: fruc¬
tui accedit. Illa semina uult qͣm fructũ gig¬
ni. qm fructus caduca res. ẽ. si ꝑnitiose luxu¬
riat. nec ampliat se s egerit. Dabit consi¬
liũ & soli nat᷑a: in macro etiã si iures habe¬
bit recisa. int̾ iugũ morit̃. ut om̃us fetura
subito exeat. Sinimũ id ẽẽ. debebit

Expanded text:
et annuos accipiet tota fetus, cum permissium fuerit et annuos accipiet tota fetus, cum permissium fuerit nasci. nihil natura portionibus parit. quae excreverit satis firma, protinus in iugo collocari debebit; si etiamnum infirmior erit, sub ipso tur. temerarium est ante crassitudinem pollicarem viti imperare. sequente anno palmites educentur pro viribus matris singuli aut gemini. iidem et secuto, si coget infirmitas, nutriantur, tertioque demum II adiciantur. nec sunt plures quaternis umquam permittendi, breviterque non indulgendum et semper inhibenda fecunditas est. ea est natmalit quam vivere. quidquid materiae adimitur, fructui accedit. illa semina mavult quam fructum gigni, quoniam fructus caduca res est. sic perniciose luxuriat, nec ampliat se, sed egerit. <12> Dabit consilium et soli natura. in macro, etiamsi vires habebit, recisa intra iugum moretur, ut omnis fetura sub eo exeat. minimum id esse debebit
Abbreviated transcription (Latin):
to uingunt᷑ int̾ se funiũ mͦ. ex hoc arcꝰ fune¬
ta dicunt᷑. Terciꝰ uineȩ annꝰ palmitẽ uelocẽ
robustũq emittit. & qu̾e faciat etas uttẽ. hic
in uigũ insilitatqͥ t̾c excecant eũ sup̃ma fal¬
ce auferendo ocłos ut longiꝰ euocent. Noxia
iniuria. Utilior enĩ consuetudo parienti. satiꝰ¬
q p̃apinos adiudicate det̾gere. usq qͦ place¬
at roborari eam. St̃ qͥ uetant tangi ꝓximo an¬
no qͦ tͣnslata sit. neq ante sexagesimũ men¬
sẽ falce curari: tc̃ aũ ad tres gẽmaᷤ recidi. Alii
& ꝑximo quidẽ anno recidunt. s ut t̃nos qͣt̾¬
nosue singłis annis adiciant articłos. qͣr¬
to demũ ꝑducant ad iugũ. Id utrĩq fructũ
tardũ p̃terea retorridũ & nodosũ pumilioꝵ
increm̃to. Optimũ aũ matrẽ. ẽẽ firmã: pꝰea
fetũ audacẽ. Nectutũ ẽ. qͦd cicatͥcosũ magno
matre tota᷑ habeat illa uires dũ roborat᷑

Expanded text:
to iunguntur inter se funium modo, ex hoc arcus funeto iunguntur inter se funium modo, ex hoc arcus funeta dicuntur. <11> Tertius vineae annus palmitem velocem robustumque emittit et quem faciat aetas vitem. hic in iugum insilit . aliqui tum excaecant eum supina falce auferendo oculos, ut longius evocent, noxia iniuria. utilior enim consuetudo pariendi satiusque pampinos adiugatae detergere usque quo placeat roborari eam. sunt qui vetant tangi proximo anno, quam tralata sit, neque ante LX mensem falce curari, tune autem ad III gemmas recidi. alii et proximo quidem anno recidunt, sed ut ternos quaternosve singulis annis adiciant articulos, quarto demum perducant ad iugum. id utrimque fructu tardum, praeterea retorridum et nodosum pumilionum incremento. optimum autem matrem esse firmam, postea fetum audacem . nec tutum est qmatre. totas habeat illa vires, dum roboratur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut & iuue radix loco suo & malleolꝰ qͥtͣnsferat᷑
int̾ uites eo ordine serat᷑. Que ratio in iugero
circit᷑.xui. uiuã radicũ donat. Int̾ au bienm¬
um fructus qͦ tardiꝰ in sato ꝓuenit. qmͣ in
tͣnslato. Uiuȩ radix posita in uinea pͦan
nũ resecat᷑ usq t̾ram: ut unꝰ tantũ emine¬
at ocłs adminicło iuxta adfixo & fimo addi¬
to. Simili mͦ & scdo anno retidit᷑ uiresq con¬
cipit & intͣ se pascit suffecturas oneri. alias
festinatione pariendi gͣcilis. atq ei uncidani
cohibeat᷑ castigatione tali in fetũ exeat tota
Nich auidiꝰ nascit᷑. ac nͥ ad pariendũ uires
seruent᷑ tota fit fecꝰ. Peclam̃ta optima q̃ dixi¬
mꝰ aut radice robore oleaq siñ sint pali. Iu¬
niꝑo. cup̃sso. alburno. sabuco. Reliquoꝵ ge¬
nerũ sudes om̃ib annis recidunt᷑. Saluber¬
rima inuigo harundo conexa. fasciculꝰ du¬
rat qͥnis annis: cũ breuiores palmites sarmen.¬

Expanded text:
ut et viveradix loco suo et malleolus, qui transferatur, ut et viveradix loco suo et malleolus, qui transferatur, inter vites et ordines seratur, quae ratio in iugero circiter XVI viveradicum donat. interest autem biennium fructus , quo tardius in sato provenit quam in tralato. Viveradix posita in vinea post annum resecatur usque ad terram, ut unus tantum emineat oculus, adminiculo iuxta adfixo et fimo addito. simili modo et secundo anno reciditur viresque concipit et intra se pascit suffecturas oneri. alias festinatione pariendi gracilis atque eiuncida, ni cohibeatur castigatione tali, in fetum exeat tota. nihil avidius nascitur ac, nisi ad pariendum vires serventur, tota fit fetus. <10> Pedamenta optuma, quae diximus, aut ridicaee robore oleaque, si non sint, pali e iunipero, cupresso, laburno, sabuco. reliquorum generum sudes omnibus annis reciduntur. saluberrima in iugo harundo conexa fasciculis durat annis quinis. cum breviores palmites sarmen
Abbreviated transcription (Latin):
.i. duritia clauo simił. in imica serris. & que¬
dam forte accidunt in lapide comp̃hensoaut
recepto in corpꝰ aut alteriꝰ arboris ramo. Me¬
garis diustetit oleaster inforo. oui uiri forteᷤ
adfixerant arma. q̃ cortice ambiente etas
longa occultauerat: fuitq arbor illa fata¬
lis excidio urb̃. p̾monita oraculo. cũ arbor ar¬
bor arma peperisset. qđ succise accidit: ocreis
galeisq intꝰ reꝑtis. fẽrunt lapides ita inuentos
ad c̃tinendoᷤᷤ partꝰ eẽ remedio.E

Expanded text:
est duritia clavo similis, inimica serris. et quaeest duritia clavo similis, inimica serris. et quaedam forte accidunt, ut lapide comprehenso aut recepto in corpus aut alterius arboris ramo. <2> Megaris diu stetit oleaster in foro, cui viri fortes adfixerant arma, quae cortice ambiente aetas longa occultaverat, fuitque arbor illa fatalis excidio urbis praemonitae oraculo, cum arbor arma peperisset, quod succisae accidit ocreis galeisque intus repertis. ferunt lapides ita inventos ad continendos partus esse remedio.
Abbreviated transcription (Latin):
fabroꝵ intestina oꝑaria medulla sectił opti
fuit: enodis ẽ. hac qua diximꝰ ratione fluuia¬
ta decorat᷑ atq ita sappinꝰ uocat᷑. Suꝑior parᷤᷤ
nodosa. duriorq fusterna. & in ipsis autem
arborib robustiores aqͥloniȩ partes. & in to
tum deteriores ex humidis opacisq spissiores
Alpib appenninoq laudatissimȩ. In gallia iu¬
rib. ac monte uosago. in corsica bitinia. ponto
macedonia. deteriore: neatica. & archadia
pessima. parnasia & euboea: qm ramosȩ ibi &
contortȩ putrescenteq facile. At cedrus in
creta affrica. syria. laudatissima. Cedri oleo
ꝑuncta mat̾ies: nec tineã nec cariẽ sentit.
suniꝑo eadẽ uirtꝰ q̃ cedro. Uasta hȩc in hispania
maxine ꝙ bace. Eis medullȩ ius. ubicũq soli¬
dior etiã qm cedrus. Publicũ om̃iũ uitiũ. uo¬
cant spiras ubi se c̃uoluere uenȩ atq nodi.
Inuenunt᷑ quibdã sic̃ in marmore centra

Expanded text:
fabrorumin intestina opera medulla sectilis optfabrorumin intestina opera medulla sectilis optfuit, enodis est. haec qua diximus ratione fluviata detoratur atque ita sappinus vocatur, superior pars nodosa duriorque fusterna. et in ipsis autem arboribus robustiores aquiloniae partes, tum deteriores ex umidis opacisque, spissiores Alpibus Appenninoque laudatissimae, in Gallia Iuribus ac monte Vosego, in Corsica, Bithynia, Ponto, Macedonia. deterior Aenianica et Arcadica, pessima Parnasia et Euboica, quoniam ramosae ibi et contortae putrescentesque facile. at cedrus in Creta, Africa, Syria laudatissima. cedri oleo peruncta materies nec tiniam nec cariem sentit. iunipero eadem virtus quae cedro. vasta haec in Hispania maximeque Vaccaeis. medulla eius ubicumque solidior etiam quam cedris. publicum omnium vitium vocant spiras, ubi convolvere se venae atque nodi. inveniuntur in quibusdam , sicut in marmore, centra, id
Abbreviated transcription (Latin):
ulmeã. pineã. nuceam. hanc atq aliã mate-¬
riam omnẽ cũ ex fodies. luna dec̃scente eximi¬
to. pͦ meridiem sine uento austro. łc erit tẽ¬
pestiua cũ sem̃ suũ maturũ erit. Caueto ne
ꝑ rorem thas aut doles. Idẽq mox nͥ intrime.¬
stri lunaq dimidiata. ne tangas materiem:
t̃c ne effodiaᷤᷤ aut p̾cidas abs terra. Dieb .iiͦiͦi.¬
ꝓximis quib luna plena fuerit. optime exi¬
mit᷑. Om̃ino caueto nigra ne doles. neue ce-¬
das. neue tangas nͥ siccam. neue gelidã. nẽue
rorulentã. Liberiꝰ idẽ & in capillo tondendo
seruauit. Intlunia .m. uarro adu̾sus defluuia
p̃cipit obseruanda. Ida pleniluniis laricis &
magis abietis succisis humordiu defluit.
heȩ om̃iũ arboꝵ altissime ac rectissimȩ. laui¬
um malis antennisq ꝓpt̾ leuitatẽ p̃fert᷑ abieᷤᷤ
Communia hiis pino. q̃ aut qͣdriꝑtitoᷤ uenarũ
cursus bifidoq habeant. uł omino simpliceᷤ.

Expanded text:
ulmeam, pineam, nuceam, hanc atque aliam mateulmeam, pineam, nuceam, hanc atque aliam materiem omnem cum ecfodies, luna decrescente eximito post meridiem sine vento austro. tum erit tempestiva, cum semen suum maturum erit. cavetoque per rorem trahas aut doles. idemque mox: Nisi intermestri lunaque dimidiata ne tangas materiem. quam effodias aut praecidas abs terra. diebus VII proximis, quibus luna plena fuerit, optime eximitur. omnino caveto ni quam materiem doles neve caedas neve tangas nisi siccam, neve gelidam neve rorulentam . —Tiberius item et in capillo tondendo servavit interlunia . M. Varro adversus defluvia praecipit observandum id a pleniluniis.— <1> Larici et magis abieti succisis umor diu defluit . haec omnium arborum altissimae ac rectissimae. navium malis antemnisque propter levitatem praefertur abies. communia his pinoque, ut quadripertitos venarum cursus bifidosve habeant vel omnino simplices.
Abbreviated transcription (Latin):
lentis lunȩ appellant. Sic certe tib̾ius cesar
c̃cremato ponte nauma chiario. larices ad
ut in coitu & sub t̾ra sit luna qđ fieri ñ potest
nͥ noctu sic oppetant: coitꝰ in noiussimũ diem
dictis syderib quidã & canis ortũ addunt.
& sic cesaᷤ materies in foram̃ angustũ. Nlec no¬
uelle autẽ ad matertẽ nec uet̾is utilissime
Circu̾cisas quoq ad medullam aliqͥ ñ muti¬
liter relinquunt. ut onũs humor stantib
defluat. Mirũ ap̃ antiqͦs pͥmo punico bello.
classẽ dullii imꝑatoris ab arbore excisa. sexa¬
gesimo die nauigasse: contͣ uͦ hieronẽ regem
ducentis .xx. naues effectaᷤ dieb. xl.uͦ. tradit.
L. piso. Scdo qͦ punico bello scipionis dassis
xl. die. a securi nauigauit. Tantũ tempestiui¬
tas etiã in rapida celeritate pollet. Cato ho¬
minũ sũmus in om̃i usu de materiis hȩc ad¬
icit. Prelũ ex sapino atra potissimũ facito.

Expanded text:
lentis lunae appellant. sic certe Tiberius Caesar lentis lunae appellant. sic certe Tiberius Caesar concremato ponte naumachiario larices ad rut in coitu et sub terra sit luna, quod fieri non potest nisi noctu. si competant coitus in novissimum diem dictis sideribus. quidam et canirias in forum Augustum. 192 nec novellae autem ad materiem nec veteres utilissimae. circumcisas quoque in medullam aliqui non inutiliter relinquunt, ut omnis umor stantibus defluat. mirum apud antiquos primo Punico bello classem Duilli imperatoris ab arbore LXe LX die navigavisse, contra vero Hieronem regem ccxx naves effectas diebus XLV tradit L. Piso. secundo quoque Punico Scipionis classis XL die a securi navigavit. tantum tempestivitas etiam in rapida celeritate pollet. Cato hominum summus in omni usu de materiis haec adicit: Prelum ex sappino atra potissimum facito.
Abbreviated transcription (Latin):
Cedri qͦ durissima q̃ medullȩ ꝓxima: ut incor¬
pore ossa. De raso mͦ limo & sabuci int̾iora mi¬
di tempestinũq̃ decorticent᷑ ut tereteᷤ ad tem¬
pla. cet̾osq usus rotundi cũ germinant. alia cor¬
tice in extricabili & carie subnascente ei. ma¬
teriaq nigrascente tigna. & quib aufert secu¬
ris cortice abruma ad fauoniũ: aut si p̃ueni¬
re cogam᷑ arcturi occasu. & ante eũ fidiculȩ. No¬
uissima ratione solstitio. dies syderũ hor⁊ red¬
det᷑ suo loco. Uulgo satiᷤ putant obseruare:
ne qua de dolanda sternant᷑ ante editos suoᷤ
fructus. Robur uere cesum teredinẽ sentit.
bruma aut̾e neq uitiat᷑ neq pandat᷑. Alias
ob noxiũ etiã ut torqueat sese findatq. Qd̃¬
in subere tempestiue qͦ ceso euenit. Infinitũ
refert & lunaris ratio nec nͥ a.xxͣ. in .xix. ce¬
di uolunt. Int̾ om̃s uͦ c̃uenit utilissime inco¬
itum eiꝰ sterni: que diem alii intͣluniũ. alii si¬

Expanded text:
cedri quoque durissima quae medullae proxima, ut in corpore ossa, deraso modo limo. et sabuci interiora midi tempestivum quae decorticentur et teretes ad templa ceteraque usus rotundi, cum germinant, alias cortice inextricabili et carie subnascente ei materiaque nigrescente; tigna et quibus aufert securis corticem a bruma ad favonium aut, si praevenire cogamur, arcturi occasu et ante eum fidiculae, novissima ratione solstitio. dies siderum horum reddentur suo loco. vulgo satis putant observare, ne qua dedolanda sternatur ante editos suos fructus. robur vere caesum teredinem sentit, bruma autem neque vitiatur neque pandatur, alias obnoxium etiain subere tempestive quoque caeso evenit. 190 infinitum refert et lunaris ratio, nec nisi a XX in XXX caedi volunt. inter omnes vero convenit utilissime in coitu eius sterni, quem diem alii interlunii, alii si
Abbreviated transcription (Latin):
gisse p̃ter gustũ faginũ. qͦ sacͥficaret. Lignũ in
longitudinẽ fluctuat: ut q̃ pars fuit ab radice¬
ualidus sidat. Qbrdam pulpa sine uenis. mero
stamine & tenui constat. hec maxime fissilia
alia frangi celeriora qmͣ fi ndi. qͥb pulpa ñ
est ut oleȩ uites. At ecͣtͣio totũ a carne corpꝰ fico:
tota ossea ẽ. ilex. ornꝰ. robur. citisus. morꝰ hebe¬
nus. lotoᷤ. & quȩ sine medulla ẽẽ diximꝰ. Cet̾is
nigͥcans color. fulua cornus. inuenabuł nitet.
incisuris nodata. ꝓpt̾ decorẽ cedrus & larix &
iuniperꝰ rubent. Larix femina h̃t qm greci uo¬
cant aesida mellei . inuentũ pictoꝵ tabellis

Expanded text:
gisse praeter guttum faginum, quo sacrificaret.—Lignum in gisse praeter guttum faginum, quo sacrificaret.—Lignum in longitudinem fluvitat, ut qvalidius sidit. — quibusdam pulpa sine venis mero stamine et tenui constat. haec maxime fissilia. alia frangi celeriora quam findi, quibus pulpa non est, ut oleae, vites. at e contrario totum e carne corpus fico, tota ossea ilex, ornus, robur, cytisus, morus, hebenus, lotos et quae sine medulla esse diximus. ceteris nigricans color, fulva cornus in venabulis nitet incisuris nodata propter decorem. cedrus et larix et iuniperus rubent. 187 larix femina habet quam Graeci vocant aegida mellei
Abbreviated transcription (Latin):
buxꝰ cornꝰ. olea. nec medullam. minimũq etiã
sanguinis: sicuti ossa ñ hñt sorba. carnẽ sabu¬
ci. & płimȩ. ambe medullã. nec harundines
Oaiore ex parte in quarũdã arboꝵ carnib pul
pȩ uenȩq sunt. Discͥmen earũ facile. Uenȩ le¬
tiores candidioresq pulpȩ fissilib insunt. Idoq
fit ut aure ad caput trabi ͤ qmͣlibet p̃longe ad¬
mota. ictus ab altero capite uel graui sentian¬
tur. penetͣnte rectis meatib sono. Unde dep̃hen¬
dit᷑ an torta sit mat̾ies: nodisq c̃cisa. Edam
sunt tub̃a: sic̃ st̃ in carne glanda. In his nec
uena nec pulpa: qͦdã callo carnis in se c̃uolu¬
to. hoc p̃ciosissimũ incitro & acere. Cet̃a men¬
sarũ gña fissis arborib circinant᷑ in pulpã. Ali¬
oqͥn fragił eẽt uena in orbem arboriᷤ cesa. Fagi
pectines trau̾si in pulpa aput antiqͦs. inde &
uasis honoᷤ. M. curiꝰ iurauit se ex p̃da nicħ atti¬

Expanded text:
buxus, cornus, olea, nec medullam minimumque etiam buxus, cornus, olea, nec medullam minimumque etiam sanguinis, sicuti ossa non habent sorba, carnem sabuci—at plurimam ambae medullam—nec harundines maiore ex parte. In quarundam arborum carnibus pae venaeque sunt. discrimen earum facile; venae latiores candidioresque . pulpae fissilibus insunt. ideo fit, ut aure ad caput trabis quamlibet praelongae admota ictus ab altero capite vel graphii sentiantur penetrante rectis meatibus sono, unde deprehenditur, an torta sit materies nodisque concisa. quibus sunt tubera, sicut sunt in came glandia, in iis nec vena nec pulpa, quodam callo carnis in se convoluto . hoc pretiosissinum in citro et acere. cetera mensarum genera fissis arboribus circinantur in pulpam; alioqui fragilis esset vena in orbem arboris caesa. fagis pectines traversi in pulpa. apud antiquos inde et vasis honos. M'. Curius iuravit se nihil ex praeda atti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cortici arboꝵ ẽ. qui sanguis earũ intel¬
ligi debet. Non idẽ om̃ib ficis lacteꝰ. huic ad ca¬
seo ᷤᷤ figurando ᷤᷤ coaguli uis. Cerasis gu̾mosus. uil¬
mis saliuosus. lentus ac pingie: Malis. uitib. pi¬
ris aquosus. Uiuatiora qͥb sentior Atq in coto
corꝑe arboꝵ. ut reliquoꝵ aĩaliũ. cutis sangͥs.
caro. nerui. uenȩ. ossa medullȩ. ꝓcute: cortex. Mi¬
rum his in moro medicis succũ qͣrentib uere
hora diei scda. lapide incisus manat altiꝰ. fractꝰ
siccus uidet᷑. Pximi plerisq adipe. hii uocant᷑ a
calore. Alburnũ mollis ac pessima parsligni.
etiã in robore. facile putrescens: teredini ob-¬
noxia. Quare semꝑ amputabit᷑. Subẽ huic ca¬
ro. cui ossa: id est mat̾iȩ optimũ. Alt̾nant fruc¬
tus. qͥb sicciꝰ lignum ut olea. magisqm̃ qͥb car¬
nosum ut cerasiꝰ. Necõib adipeᷤ carnes ue lar¬
ge: sicuti nec aĩaliũ acerrimiᷤ. Nleutrũ hnͣt

Expanded text:
 corpori arborum est, qui sanguis earum intellegi debet, non idem omnibus: ficis lacteus — huic ad caseos figurandos coaguli vis —, cerasis cumminosus, ulmis salivosus, lentus ac pinguis, malis, vitibus, piris aquosus. vivaciora quibus lentior. atque in totum corpori arborum, ut reliquorum animalium, cutis, sanguis, caro, nervi, venae, ossa, medullae. pro cute cortex. mirum , is in moro medicis sucum quaerentibus vere hora diei secunda lapide incisus manat, altius fractus siccus videtur. proximi plerisque adipes. hi vocantur a colore alburnum, mollis ac pessima pars ligni, etiam in robore facile putrescens, teredini obnoxia, quare semper amputabitur . subest huic caro, carni ossa, id est materiae optimum. alternant fructus quibus siccius lignum, ut olea, magis quam quibus carnosum, ut cerasus. nec omnibus adipes carnesve largae, uti nec animalium acerrimis. neutrum habent
Abbreviated transcription (Latin):
nebulã denset᷑. nec crassescat innubib. Posse
solis impulsu agi: qm̃uentꝰ haut aliud intel¬
ligat᷑ qmͣ flatꝰ aeris. pluribq etiã modis. Nãq
& efluminib ac niuib &emariuidemꝰ eqͥdẽ¬
tͣnqͥllo. & alios qͦsuocant altanos e t̾ra consur¬
gere. Qui cũ emariredeunt: tropei uocantur.
Siꝑgunt: apogaei.

Expanded text:
nebulam densetur nec crassescat in nubes, posse nebulam densetur nec crassescat in nubes, posse et solis inpulsu agi, quoniam ventus. haut aliud intellegatur quam fluctus aëris, pluribusque etiam modis. namque et e fluminibus ac nivibus et e mari videmranquillo, et alios, quos vocant altanos, e terra consurgere. qui, cum e mari redeunt, tropaei vocantur, si pergunt, apogei.
Abbreviated transcription (Latin):
IE. Rac TaTIi ipso amciratio
antiquitatis: quantoq maior copia
herbarum dicenda restat. tanto ma¬
gis adorare pͥscoꝵ minueniendo cu¬
am. intradendo benignitatem subit: ne dubie
supari hoc mͦ posset ueridica etiã rerũ naturȩ
homo inueñit: eandemq om̃ium parentem ge
nuisse hȩc & ostendisse nullo uitȩ miraculo ma¬
iore: si ũm fat̾i uolumꝰ. Scyticam herbam a
metotidis paludib & euforbeam e monte ath¬
lante. ultͣq herculiᷤ columpnas & ipso rerum
nat᷑ȩ defectu. parte alia brittannicã ex occeani
insulis extͣ t̾ras positis. Itemq ethiopidam ab
exusto syderib axe. Alias p̃t̾ea aliunde citro
q humanȩ salutis in toto orbe portareͥ. inm̃¬
sa romanȩ pacis maiestate: ñ hõĩs mͦ diũsis
inter se t̾ris gentibq uerũ etiam montes & ex¬
cedentia in nubib iuga. pastꝰq peccoꝵ & her¬
munus istud. Ad̾o romanos uelut alt̾am luc̃e
dedisse reb humanis uidentur

Expanded text:
te tractatu ipso admiratio antiquitatis, quantoque maior copia herbarum dicenda restat, tanto magis adorare priscorum in inveniendo curam, in tradendo benignitatem subit. nec dubie superata hoc modo posset videri etiam rerum naturae homo inveniret, eandemque omnium parentem et genuisse haec et ostendisse, nullo vitae miraculo maiore, si verum fateri volumus. Scythicam herbam a Maeotis paludibus et Euphorbeam e monte Atlante ultraque Herculis columnas ex ipso rerum naturae defectu, parte alia Britannicam ex oceani insulis extra terras positis, itemque Aethiopidem ab exusto sideribus axe, alias praeterea aliunde ultro citroque humanae saluti in toto orbe portari, inmensa Romanae pacis maiestate non homines modo diversis inter se terris gentibusque , verum etiam montes et excedentia in nubes iuga partusque eorum et hermunus istud! adeo Romanos velut alteram lucem dedisse rebus humanis videntur
Abbreviated transcription (Latin):
eris.xxu. Qd existimamꝰ futuraᷤ ne eã credi¬
disset ad supradictam estimationẽ. illoᷤ qͥuel
frugiferas tanti uexauerant: Nec minꝰ mi¬
racłm in pono ẽ: multarũ circa suburbana
fructu annuoꝰ dicto. binis milib mimũ. ma¬
iores singłarũ redditu. qmͣ erat ap̃ antiqͦs
p̃dioꝵ. Ohoc insita & arboꝵ qͦq adult̾ia ex

Expanded text:
aeris xxv. quid existimamus? venturasne eas crediaeris xxv. quid existimamus? venturasne eas credidisse ad supra dictam aestimationem illos, qui vel frugiferas tanti taxaverant? nec minus miraculum in porno est multarum circa suburbana fructu annuo addicto binis milibus nummum, maiore singularum reditu quam erat apud antiquos praediorum. ob hoc insita et arborum quoque adulteria
Abbreviated transcription (Latin):
.x. pꝰea cultu uirides niuenesq: n pͥnceps ille
accelerasset etiã arboꝵ mortẽ. Ac ne qͥs uilẽ
de cet̾o cͣssi domũ. nicħq in ea uirgante do¬
mitio fuisse dicendũ p̃ter arbores iudicet.
iam colũmnas. uiͦi. hymeti marmoris edi-¬
litatis grã ad cenã ornandã aduectaᷤ. inatͥo
eiꝰ domꝰ statuerat: cũ in publico ñdũ efsent
ullȩ marmoreȩ. Iam recens ẽ. opulentia:
tantoq t̾c̃ plus honoris arbores domib affe¬
rebant. ut sine illis ne inimiticiarũ qͥdem
p̃ciũ seruauerit domitiꝰ. fuere ab his & cogno¬
mina antiquis. fronditio militi illi. qͥ p̃clara
facinora uulturinũ t̾nsnatans fronde impo¬
sita adu̾sus hannibalẽ edidit. stolonũ lici¬
mȩ genti. ita appellat᷑ in ipsiꝰ arborib fruti¬
catio mutilis. inde & pampinatio inuenta
pͥmo stoloni dedit nom̃. fuit & arboꝵ cura
legib pͥscis cautũq ẽ.xͦii. tabulis: ut qui
inuiria cecidisset alienas: lueret in singłas

Expanded text:
a cultu virides iuvenesque, ii princeps ille adcelerasset etiam arborum mortem. ac ne quis vilem de cetero Crassi domum nihilque in ea iurganti Domitio fuisse licendum praeter arbores iudicet, iam columnas VI Hymetti marmoris, aedilitatis gratia ad scenam ornandam advectas, in atrio eius domus statuerat, cum in publico nondum essent ullae marmoreae. tam recens est opulentia, tantoque tunc plus honoris arbores domibus adferebant, ut sine illis ne inimicitiarum quidem pretium servaverit Domitius. Fuere ab his et cognomina antiquis: Frondicio militi illi, qui praeclara facinora Volturnum transnatans fronde inposita adversus Hannibalem edidit, Stolonum Liciniae genti. ita appellatur in ipsis arboribus fruticatio inutilis, unde et pampinatio inventa primo Stoloni dedit nomen. fuit et arborum cura legibus priscis, cautumque est XII tabulis ut, qui iniuria cecidisset alienas, lueret in singulas
Abbreviated transcription (Latin):
Nc gͦ dicemꝰ qm̃ maxime mͦ tantũ ex his uec¬
tigal c̃tingat uerã colendi rationẽ ab solu¬
tamq ꝓdituri: & ido ñ uulgata t̃ctabimus.
nec q̃ constare aĩo adũtimꝰ. s incerta atq¬
atq dubia in quib maxime fallit᷑ uita.
Nlam diligentia in suꝑuacuis affectare non
nr̃m est. Ante omĩa autẽ in uniũsum & q̃
ad cuncta arboꝵ geña ꝑtinent in comune de
celo terraq dicemꝰ¬

Expanded text:
 tantum ex his vectigal contingat, veram colendi rationem absolutamque prodituri, et ideo non volgata tractabimus nec quae constare animo advertimus, sed incerta atque dubia, in quibus maxime fallitur vita. nam diligentiam supervacuis adfectare non trum est. ante omnia autem in universum et quae ad cuncta arborum genera pertinent in commune de caelo terraque dicem
Abbreviated transcription (Latin):
mo scdo. freqntȩ uirgiis: ꝓpt̾ dissimilitudi¬
nem moꝵ. Tc̃. Gii. domitiꝰ ut erat uehemens
nat᷑a. p̃terea accensus odio qđ ex emulatio¬
ne auidissimũ ẽ: gͣuit̾ merepuit. tanti cen¬
re sollers concedere se respondit exceptis sex
arborib: ac ne uno quidẽ denario si adime-¬
rent̾ empt̾a. Uolente domitio. cͣssuᷤ. Utrũ negͥ
ego sum inquit queso domici exemplo gͣuis¬
& ab ipsa mea censura notandus. qͥ indomo
q̃ mͥ hereditate obuenit. cõmunit̃ habitẽ. an
tu qui sex arbores estimes: hex fuere lotoe
patula ramoꝵ opacitate lasciue. cecina lar¬
go ẽ ꝓcerib. crebro iuuenta nr̃a eas in domo
sua ostentante. duraueruntq qm̃ & delon

Expanded text:
 DCLXII frequentem iurgiis propter dissimilitudinem morum. tum Cn. Domitius, ut erat vehemens natura, praeterea accensus odio, quod ex aemulatione avidissimum est, graviter increpuit tanti cenre sollers, addicere se respondit exceptis sex arboribus . ac ne uno quidem denario, si adimerentur, emptam volente Domitio, Crassus: Utrumne igitur ego sum, inquit, quaeso, Domiti, exemplo gravis et ipsa mea censura notandus, qui domo, quae mihi hereditate obvenit, comiter habitem, an tu, qui sex arbores |LX| aestimes? haec fuere lotoe patula ramorum opacitate lascivae, Caecina Largo e proceribus crebro iuventa nostra eas in domo sua ostentante, duraveruntque —quon
Abbreviated transcription (Latin):
ałiira arboꝵ t̾ra mariq
sponte sua ꝓuenientiũ dicta ẽ re¬
stat earum q̃ arte & humanis inge¬
niis fiunt ueriꝰ qmͣ nascunt᷑. S pͥuᷤ
mirari succurrit. qͣ retulimꝰ penuria ꝓ indiui¬
so possessas a feris. depugnante cũ his hoĩe cir¬
ca caducoᷤ fructus. circa pendente ᷤᷤ uͦ & cũ ali¬
tib in tanta deliciarũ p̃cia uenisse. clarissimo
ut eqͥdem arbitror exemplo: lucii cͣssi atq oii
domitii enobarbi. Crassus orator fuit. in pͥmis
nominis romani. Domꝰ ei magnifica: s ali¬
qͣnto p̾stantior in eodẽ palatio. quinti catuli
qui cimbroᷤ cũ .c. mario fudit: multũ uͦ pul¬
cherrima consensu omniũ etate ea incol¬
le uiminali:c. aquilii equitis romani. clario¬
ris etiam tũ uiris ciuilis scientia: cũ tñ ob¬
iecta c̃sso sua ẽ nobilissima gentiũ. Ambo c̃s¬

Expanded text:
atura arborum terra marique sponte sua provenientium dicta est; restat earum, quae arte et humanis ingeniis fiunt verius quam nascuntur. sed prius mirari succurrit, quae retulimus paenuria pro indiviso possessa feris, depugnante cum his homine circa caducos fructus, circa pendentes vero et cum alitibus, in tanta deliciarum pretia venisse, clarissimo, ut equidem arbitror, exemplo L. Crassi atque Cn. Domiti Ahenobarbi. Crassus orator fuit in primis nominis Romani. domus ei magnifica, sed aliquanto praestantior in eodem Palatio Q. Catuli, qui Cimbros cum C. Mario fudit, multo vero pulcherrima consensu omnium aetate ea in colle Viminali C. Aquili, equitis Romani clarioris illa etiam quam iuris civilis scientia, cum tamen obiecta Crasso sua est. nobilissimarum gentium ambo c
Abbreviated transcription (Latin):
um romanorũ. xu. Ex quib in meditraneo di¬
cenda absuritanũ abutucense. aboriente cano¬
phicũ. chimauense. simittimuense. thunosidiẽ¬
se. ethuburnicense. thibidrumense. tibigense.
Ucitana duo maiꝰ & minꝰ: uagense oppidum. la¬
tinũ unũ uralitanũ. oppidũ stipendiariũ unũ
Castris corneliis oppida lib̾a xxͣx: exquib diceda
intus adcollitanũ. acharitanũ. auinense. ad riri¬
tanũ. canopitanũ meliritanũ. mat̾rense. salap¬
hitanũ. thusdritanũ. thiphicense. thunisense.
stheodense. tagesense. sigense ullusubburitanũ
uagense aliud sigense. ⁊ iamense. Ex reliqua nu¬
mero ñ ciuitates tantũ s pleriq etiam nationes
iute dici possunt: ut nattabudes. capsitani. mu¬
sulani. sabarbares. massilini. cuies uamacures.
echini. musini. marchubi. & tota getulia ad flu¬
men nigrũ qui africam ab echiopia dirimit
yrenaica eadẽ pentapo

Expanded text:
um Romanorum XV, ex quibus in mediterraneo dium Romanorum XV, ex quibus in mediterraneo dicenda Absuritanum, Abutucense, Aboriense, Canopicum, Chiniavense, Simithuense, Thunusidense, Thuburnicense, Thinidrumense, Tibigense, Vcitana duo, Maius et Minus, Vagense. oppidum Latinum unum Vzalitanum. oppidum stipendiarium unum Castris Corneliis. oppida libera XXX, ex quibus dicenda intus Achollitanum, Accaritanum, Avittense, Abziritanum , Canopitanum, Melizitanum, Materense, Salaphitanum , Tusdritanum, Thisicense, Tunisense, Theudense, Tagesense, Tigiense, Vlusubburitanum, Vagense aliud, ... ense, Zamense. ex reliquo numero non civitates tantum, sed plerique etiam nationes iure dici possunt, ut Nattabutes, Capsitani, Musulami, Sabarbares, Massyli, Nicives, Vamacures , Cinithi, Musuni, Marchubi et tota Gaetulia ad flumen Nigrim, qui Africam ab Aethiopia dirimit. Cyrenaica, eadem Pentapo
Abbreviated transcription (Latin):
foenices uocant᷑: qͥbitantiũ incolunt. Ita appel¬
latur regio ccł passuuĩ ꝑ circuitũ Fercilitatis exi¬
mie: cum centesima fruge agͥcolis fenꝰ reddente
t̾ra hic oppida lib̾a. lepthis. hadrumetũ. ruspi¬
na thapsus. Inde thena auesmacoma destachape
sabrata c̃tingens syrtim minorẽ. Ad quã numidie
& affricȩ ab ampsaga longitudo. Uxxx p̃: lati¬
tudo qua cognitũ. ẽ cẽ. Sa pars quã africam ap¬
pellauimꝰ diuiditur induas ꝓuincias uet̾em ac
nouam discretas fossa: int̾ africanũ sequentẽ &
reges tenas usq ꝓducta. qd̾ oppidũ achartagine
ab ẽ. cẽxui passus. Terciꝰ sinus diuiditur ingemi¬
nos duarũ syrtiũ uadoso ac recipco mari disros:
ad ꝓximam q̃ minor ẽ. achartagine ec̃c passiuim.¬
ꝑdeserta harenis ꝑquȩ serpentes iter ẽ excipiunt
saltus repleti ferarum multitudine. & introrsuᷤ
elephantoꝵ solitudines mox deserta uasta ultꝙ

Expanded text:
phoenices vocantur qui Byzacium incolunt. ita appelphoenices vocantur qui Byzacium incolunt. ita appellatur regio CCL p. circuitu, fertilitatis eximiae, cum centesima fruge agricolis faenus reddente terra. hic oppida libera Leptis, Hadrumetum , Ruspina, Thapsus. inde Thenae, Aves, Macomades , Tacape, Sabrata, contingens Syrtim Minorem, ad quam Numidiae et Africae ab Ampsaga longitude DLXXX, latitudo, qua cognitum est, CC. ea pars, quam Africam appellavimus, dividitur in duas provincias, veterem et novam , discretas fossa inter Africanum sequentem et reges Thenas usque perducta, quod oppidum a Carthagine abest CCXVI. Tertius sinus dividitur in geminos, duarum Syrtium vadoso ac reciproco mari diros . ad proximnam, quae minor est, a Carthagine CCC vatione ad eam per deserta .... harenis perque serpentes iter est. excipiunt saltus repleti ferarum multitudine et introrsus elephantorum solitudines, mox deserta vasta ultraque
Abbreviated transcription (Latin):
numidia. ẽ. masinisse clara nomine: meto¬
gonitis t̾ra ag̾cis appellata: numidie uͦ noma¬
des a ꝑmutandis pabulis mapalia sua hoc ẽ
domus plaustris cirtumferentes. Oppida chul¬
diterraneo colonia cirtha satianorũ cognomis
& alia intus sica lib̾umꝙ. oppidubulla: roue.
uidã r cugitana regio & que ꝓpͥe uocetur
affrica e. Ria ꝓmunctoria. candidũ moxr
apollinis adu̾sum sardime mercurir ad u̾sum
sicille maltum ꝓ curretia duos esfficiunt sinus.
happomiense ꝓximũ aboppido qͦd hipponẽ di¬
rutu uocant. charrhitũ agrecis dictũ ꝓpt̾ aqͣrũ
irrigua Cui finitimũ cheudalis immine oppi¬
dum longiꝰ alitore. dem ꝓmunctoriũ apolliis.
& in alt̾o sinu utica ciuiũ romanorũ catonis mo¬
rte nobił flum̃bagrada. locus castra cornelia. co¬
lonia cartago magne in uestigiis chartaginis.
colonia &e maxulã oppida carpimisii. & lib̾uoꝰ
clipea in ꝓmunctorio mercurii. Item lib̾a curru¬
bis neapoli. Mox africe ipsiꝰ alia distinctio. Libi¬

Expanded text:
Numidia est, Masinissae clara nomine, Metagonitis terra a Graecis appellata, Numidae vero Nomades a permutandis pabulis, mapalia sua, hoc est domos, plaustris circumferentes. oppida Chulditerranet alia intus Sicca liberumque oppidum Bulla Regia. Tusca Zeugitana regio et quae proprie vocetur Africa est. tria promunturia, Candidum, mox Apollinis adversum Sardiniae, Mercuri adversum Siciliae, in altum procurrentia duos efficiunt sinus, Hipponiensem proximum ab oppido quod Hipponem Dirutum vocant, Diarrhytum Graecis dictum propter aquarum rigua. cui finitimum Theudalis inmune oppidum, longius a litore. dein promunturium Apollinis et in altero sinu Vtica civium Romanorum, Catonis morte nobilis, flumen Bagrada, locus Castra Cornelia, colonia Carthago Magnae in vestigiis Carthaginis , colonia Maxula, oppida Carpi, Missua et liberum Clypea in promunturio Mercuri, item libera Curubis, Neapolis . mox Africae ipsius alia distinctio. Liby
Abbreviated transcription (Latin):
Nsecta ut intelligipossit ñ uident᷑ neruos
hab̃e. necossa. nec spinas. nec cartilaginẽ nec
pinguia carnes. nec crustã quidẽ fragilẽ: ut
quȩdã marina. Neq iure dicet᷑ cutis. s mediȩ
cuiusdam int̾ om̃ia hec nat᷑e corpꝰ: arenti
simile neruo. molliꝰ in reliqͥs partib istiꝰ uere
qͣm duriꝰ. Et hoc solũhis. ẽ. nec p̃terea aliud.
Hichil intꝰ: nͥ ad modũ paucis intestinũ im¬
plicatũ. Itaq diuulsis p̃cipua uiuacitas.
& partiũ singularũ palpitatio: qr q̃cũq
.ẽ. ratio uitalis. illa ñcertis in est mẽbris. s
toto incorpore. Minime tñ caput. solũq nͣ
mouet᷑. nͥ cũ pectore auulsũ. In nullo gen̾e
plures st̃ pedes. & qͥb exhis plurimidiutiuᷤ
uiuut diuulsa ut in scolopendris uidemꝰ.
omĩa ea: pͥncipatꝰ apib & iure p̃ci.

Expanded text:
nsecta, ut intellegi possit, non videntur habere nervos nec ossa nec spinas nec cartilaginem nec pinguia nec carnes, ne crustam quidem fragilem ut quaedam marina , nec quae iure dicatur cutis, sed mediae cuiusdam inter omnia haec naturae corpus, arenti simile, nervo mollius, in reliquis partibus tutius vere quam durius. et hoc solum iis est, nec praeterea aliud. nihil intus nisi admodum paucis intestinum inplicatum. itaque divolsis praecipua vivacitas et partium singularum palpitatio, quia quaecumque est ratio vitalis illa non certis inest membris, sed toto in corpore, minime tamen capite, solumque non movetur nisi cum pectore avolsum. in nullo genere plures sunt pedes, et quibus ex his plurimi, diutius vivunt divulsa, ut in scolopendris videmus.omnia ea principatus apibus et iure p
Abbreviated transcription (Latin):
ippara cum cuuum romanoꝵ oppida dicta
alipparo rege qͥ successit eolo. antea longuinis. ł
meligunis uocitata. abest.xxu. abitalia. Ipsa
circuitu paulo minor.u. Int̾ hanc & siciliam
alt̾a. anthea. tharasia appellata. nunchiera. qͥa
sacra uulcano. ẽ colle mea nocturnas euomente
flaminas. Tercia sthrogile alippara mille passus
ad exortum solis uergens: in qͣ regnauit eolus.
Que alippara liqͥdiore tantũ flamina differt:
acuiꝰ fumo qͥ nam flaturi sint uenti intͥduo pre¬
dicere incole tradunt᷑: unde uentos eolo pariusse
existimatũ. Quarta didime: minor qͣm lippara.
Qͥnta erifusa. Sexta phenicusa. apabulo ꝓxima¬
rũ relicta nouissima. eademq minima uonimoᷤ
hactenꝰ de pͥmo europesinu¬
tris italie fons incipit Italie fonte.

Expanded text:
para cum civium Romanorum oppido, dicta a Liparo rege, qui successit Aeolo, antea Milogonis vel Meligunis vocitata, abest XXV ab Italia, ipsa circuitu paulo minor V. inter hanc et Siciliam altera, antea Therasia appellata, nunc Hiera, quia sacra Volcano est, colle in ea nocturnas evomente flammas. 94 tertia Strongyle, a Lipara VI p. ad exortum solis vergens, in qua regnavit Aeolus; quae a Lipara liquidiore tantum flamma differt, e cuius fumo, quinam flaturi sint venti in triduo, praedicere incolae traduntur; unde ventos Aeolo paruisse existimatum. quarta Didyme, minor quam Lipara. quinta Ericusa, sexta Phoenicusa, pabulo proximarum relictae. novissima eademque minima Euonymos. hactenus de primo Europae sinuris Italiae frons incipit, Magna Grae
Abbreviated transcription (Latin):
quent᷑. i& sole sulimes humili. humiles ꝙ sulli¬
mi & in inores occidente aut oriente. S in latitu¬
dine de missi meridie exiles uerũ ambitu maio¬
ris. ⁊ state autẽ ꝑ meridiem ñ ccrnunt᷑: post au¬
tumpni ȩqͥnoctium quacũq hora. nec umquã
plures simul quã duo. Cet̾a ciꝰdẽ nat̾ȩ ñ multis
dubia. eẽ. uideo.¬
rãdinem conglaciato ymbre nanebula rore

Expanded text:
 iidem sublimes humili sole humilesque sublimi, et minores oriente aut occidente, sed in latitudinem dimissi, meridie exiles, verum ambitus maioris. aestate autem per meridiem non cernuntur, post autumni aequinoctium quacumque hora, nec umquam pldubia esse videodinem conglaciato imbre gigni e
Abbreviated transcription (Latin):
Rciis uocamꝰ extͣ miraculũ freqͣntes. & extͣ
ostentũ. Nam ne pluuiales qͥdẽ aut sere¬
nos dies. cũ fide portendunt. Manifestũ.ẽ. ra¬
diũ solis in missũ cauȩ nubi repulsa acie in
solem refringi: colorũq uarietatẽ mixtura
nubiũ igniũ. aeris fieri. Certe nͥ sole adu̾so ñ
fiunt. nec unꝗͣ nͥ dimidia circuli forma nec
noctu. qͣuis aristotiles ꝓdat aliqͥndo uisum
Quod tamei fatiur idem ñ nisi xxx.luna pos

Expanded text:
rcus vocamus extra miraculum frequentes et extra ostentum. nam ne pluvios quidem aut serenos dies cum fide portendunt. manifestum est radium solis inmissum cavae nubi repulsa acie in solem refringi, colorumque varietatem mixtura nubium, ignium, aëris fieri. certe nisi sole adverso non fiunt nec umquam nisi dimidia circuli forma nec noctu, quamvis Aristoteles prodat aliquando visum, quod tamen fatetur idem non nisi XXX luna pos
Abbreviated transcription (Latin):
asaq horospica ñ uͥq eadẽ sũt usui intrecen¬
tis stadiis aut longissime inqͥngentis mutã¬
tib semet umbris solis. Itaq umbilici quẽ gno¬
monẽ apellant umbra inegipto meridiano
tempore eqnoctii die paulo plusqͣm dimidiam
gnomonis m̃suram efficit.
In urbe roma pͥx pars gnomoniꝰ de ẽ ũbra.In oppido an¬

Expanded text:
asaque horoscopii non eadem sunt usui in trecentis stadiis, aut ut longissime in quingentis, mutantibus semet umbris solis; itaque umbilici, quem gnomonem appellant, umbra in Aegypto meridiano tempore, aequinoctii die, paulo plus quam dimidiam gnomonis mensuram efficit. In urbe Roma nona pars gnomonis deest umbrae. In oppido An
Abbreviated transcription (Latin):
UNc de repentinis flatib qerhalante
t̾ra ut dictũ ẽ cohorti rursusq deie.¬
cti interĩ obducta niuiũ cute multifor-¬
mes existunt. Uagi qͥppe ruentes torten¬
tiũ m̃ut aliquib placere ostendimꝰ to.
nitiua defulgura ed̾unt. Maiore uero
ilati pondere in cursuq si late siccamie
rupint nubem: ꝓcellam gignunt quȩ
uocatura grecis egnephyas. Sinuͦ depuie¬
sosinu aituis rotati effregerint. sine igne
hoc ẽ sine fulmmine uerticẽ faciunt. qui
tohonuocat᷑ id e ui brat. Et egnephias
defcit hic secũ aliqͥd abreptũ ẽ nube geli¬
da conuoluens: uersansꝙ & rumã suã illo
ponde aggͣuans adlocũ ex locomutat. rapi¬
cauertigine. Precipua nauigantiũ pestis
ñ antemnasm. uerũ ipsa nauigia contor¬
ta frangens. lenui remedio acetimadue¬
nientẽ effusi: cui frigidissima ẽ. nat᷑a. Idẽ
ille s ipso reꝑcussus arrepta secũ in celum
refert: sorbetq in excelsum. Qd si maiores
dep̃sse nubes eruꝑint specused nnꝰ lato

Expanded text:
unc de repentinis flatibus, qui exhalante terra, ut dictum est, coorti rursusque deiecti, interim 111 obducta nubium cute, multiformes exsistunt. vagi quippe et ruentes torrenmodo, ut aliquis placere ostendimus, 112 tonitrua et fulgura edunt. maiore vero inlati pondere incursuque, si late siccam rupere nubem, procellam gignunt, quae vocatur a Graecis ecnephias; sin vero depresso sinu artius rotati effregerunt, sine igni, hoc est sine fulmine, verticem faciunt, qui typhon vocatur, id est vibratus ecnephias . defert hic secum aliquid abruptum e nube gelida, convolvens versansque et ruinam suam illo pondere adgravans ac locum ex loco mutans rapida vertigine, praecipua navigantium pestis, non antemnas modo, verum ipsa navigia contorta frangens, tenui remedio aceti in advenientem effusi, cui frigidissima est natura. idem inlisu ipso repercussus correpta secum in caelum refert sorbetque in excelsum. quod si maiore depressae nubis eruperit specu, sed minus lato
Abbreviated transcription (Latin):
foliis angustis. astͥngens gustũ. Nascit̃ in collib
terrenis. Usus eiꝰ ad conuulsa rupta in uino po¬
b fuint enȩȩ fulloniȩ sine caulicło. sine flore.
capituł tantum manib & foliis parius. multis
herbacei coloris radicłas hñs albas. molles. Suc¬
cus earũ expͥmit᷑ estate ad soluendã aluũi tͥb
obolis. maxime in comitialib morbisi Cap̃¬
gines. ortopneas paralisiᷤ incipienteᷤᷤ & specon &¬

Expanded text:
foliis angustis, adstringens gustu. nascitur in collibus foliis angustis, adstringens gustu. nascitur in collibus terrenis. usus eius ad vulsa, rupta in vino poibus fiunt aënae fulloniae, sine cauliculo, sine flore, capitulis tantum inanibus et foliis parvis, multis, herbacei coloris. radiculae albae, molles. sucus earum exprimitur aestate ad solvendam alvum III obolis, maxime in comitialibus morbis tigines, orthopnoeas, paralysis incipientes. — lxvii
Abbreviated transcription (Latin):
tur sane & similia st̃. Dat᷑ in uin̾o austero ad
dissinteriã: uent̾s solutiones. mesesq mulierũ
sistit. Infundit᷑ aut̃ tenesmo illinit᷑ &: putres¬
centib ulcerum. Gallidragã uocat. xenocra¬
tes leuchanto similẽ. palustrẽ & spinosã caule
ferrulaceo. alto. cui summo capite inhereat. si¬
mile ouo. in hoc crescente etate ũ̾miculoꝰ nasci
tͣdit. Quos piride conditoᷤ adalligari cũ pane
brachio ad eam partẽ q̃ dens doleat. mireq ili¬
co dolorẽ tolli. Ualere ñ diutiꝰ anno. & ita si t̾ra
ñ attigerit. Holcꝰ in saxis nascit᷑ siccis. Aristas
ht̃ in cacumine tenues culmo. q̃le ordeu resti-¬
hile. Hȩc circa cap̃t adalligata uł circa la
certũ. educit e corꝑe aristas. hanc qͥdã aristi¬
dam uocant. Hyosoris intubo similis. s minor
a grecis. sicut mel dulce. tenius usq in capillam̃¬
ti spetie. longitudine. iiiiͬ. digitoꝵ ceu gram̃

Expanded text:
tur; sane et similia sunt. datur in vino austero ad tur; sane et similia sunt. datur in vino austero ad dysinteriam, ventris solutiones mensesque mulierum sistit. infunditur autem tenesmo. inlinitur et putrescentibus ulcerum.— Gallidragam vocat Xenocrates leucacantho similem, palustrem et spinosam, caule ferulaceo, alto, cui summo capite inhaereat simile ovo. in hoc crescente aestate vermiculos nasci tradit, quos pyxide conditos adalligari cum pane bracchio ab ea parte, qua dens doleat, mireque ilico dolorem tolli. valere non diutius anno et ita, si terrain non adtigerint. Holcus in saxis nascitur siccis. aristas habet in cacumine, tenui culmo, quale hordeum restibile. haec circa caput alligata certum educit e corpore aristas. quidam ob id aristida vocant. — lxiv Hyoseris intubo similis, sed minora Graecis sicut fel dulce, radice tenuis usque in capillamenti speciem, longitudine IIII digitorum, ceu gramen
Abbreviated transcription (Latin):
ram redolent. & densiora st̃. Nascunt᷑ insiluis.
Magna uanitate ad ostentationẽ rei fictũ arbi¬
tror. Usus inhis diũsus. Rubra gͣna rubentis me¬
ses sistunt.xu. fere pota in uino nigro. Nigra
grana uuluis medent᷑. ex passo aut uino totidẽ
pota. Radix oĩs uentͥs dolores sedat in uino. al¬
uumq purgat. Sanat opistotonũ morbũ reni¬
um. renes. uesicã. Matͥcem aũ & stomachũ de-¬
cocta in uino aluũq sistit. Estur etiam ma
lũ mentis. s in medendo. iiiͬ. dragnniȩ satis ft̾
Grana nigra auxiliant᷑ & suppssionib noctur
nis in uino pota. qͦ dictũ ẽ. numero. Stomacho
uͦ & rosionib & eẽ. etiã eã & illinire ꝓdest. Sup¬
purationes qͦ discutiunt᷑ recentes nigro sem¬
ne: rubentes uet̾es rubro. Utriiq auxiliat᷑ a
serpente ꝑcussis. & pueris calculos incipiente
stranguiria. Agnaphalium aliqͥ chamezelon
uocant cuiꝰ foliis albis mollibq ꝓtom̃to utun¬

Expanded text:
ram redolenram redolennitate ad ostentationem rei fictum arbitror. usus in iis diversus. 86 rubra grana rubentes menses sistunt XV fere pota in vino nigro. nigra grana vulvis medentur ex passo aut vino totidem pota. radix omnes ventris dolores sedat in vino alvumque purgat, sanat opisthotonum, morbum regium, renes, vesicam, arteriam autem et stomachum decocta in vino, alvumque sistit. estur etiam in alimentis, sed in medendo III drachmae satis sunt. 87 grana nigra auxiliantur et suppressionibus n numero, stomachicis vero et rosionibus et esse ea et inlinere prodest. suppurationes quoque discutiuntur, recentes nigro semine, veteres rubro. utrumque auxiliatur a serpente percussis et pueris contra calculos incipientes stranguria. — Gnaphalium aliqui chamaezelon vocant, cuius foliis albis mollibusque pro tomento utun