comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nascit᷑ humił herba densis foliis. fere pa¬
ueris. minorib tam̃ sordidioribq odoris teta
gustus amari. cũ astrictione. Granũ h̃t crocico¬
loris. hoc in olla fictili luto circũlitũ in clibansꝰ
calefaciunt. dem̃ exempto succũ faci ex pͥmuit
eiusdẽ nõis. Usus. ẽ. & succi & folioꝵ siterant᷑ ad¬
u̾sus epiphoras: q̃ uniu̾sȩ imo impetu cadunt.
hinc temꝑat᷑ colliriũ q̃ medici diaglaution uo¬
cant. Lactis qͦ ub̃tas int̾missa restituit᷑. Suntt̃
eiꝰ rei causa ex aqua. Olisicide qͣm aliqͥ peoni¬
am aut penthorobon uocant. caulẽ ht̃ duum
cut e laitR. folia qͣlia issati pinguiora ro¬
tundioraq & minora. Sem̃ in siliquis aliud
grano rubente. aliud nigro. Duo aũ gn̾a sũt.
femina existimat᷑. cuiꝰ radicib ceu balanis lon-¬
giores circit̃ acto aut sex inherent. Mas plureᷤ
ht. qm̃ ñ una radice nixus ẽ ꝑalmi altitudine
candidaq Gustu astringit. feminȩ folia myr¬

Expanded text:
nascitur, humilis herba, densis foliis fere papaveris , minoribus tamen sordidioribusque, odoris taetri, gustus amari cum adstrictione. granum habet crocei coloris . hoc in olla fictili luto circumlita in clibanis calfaciunt , deinde exempto sucum exprimunt eiusdem nominis . usus et suci et foliorum, si terantur, adversus epiphoras, quae universo impetu cadant. hinc temperatur collyrium, quod medici dia glauciu vocant.—lactis quoque ubertas intermissa restituitur; sumitur huius rei causa ex aqua. — Glycyside, quam aliqui Paeoniam aut pentorobon vocant, caulem habet II cute lauri, folia qualia isatis, pinguiora rotundioraque et minora, semen in siliquis, aliud grano rubente, aliud nigro. duo autem genera sunt: femina existimatur cuius radicibus ceu balani longiores circiter VIII aut VI adhaerent. mas plures non habet, quoniam una radice nixus est palmi altitudine, candida, quae gustu adstringit . feminae folia mur
Abbreviated transcription (Latin):
Piscib serpentibq nulli. s eorũ uicc ad ge.¬
nicalia arenib uene. Buteonib t̾ni. hõit̾an¬
tũ iniuria aut sponte nature frangunt᷑. id.¬
ꝙ t̾ciũ ab hermaphroditis & spadonib sȩmi¬
uiti genus hñt. Marcᷤ in oĩgene fortioreᷤ. p̃t̾

Expanded text:
piscibus serpentibusque nulli, sed eorum vice binae ad gepiscibus serpentibusque nulli, sed eorum vice binae ad genitalia a renibus venae. buteonibus terni. homini tantum iniuria aut sponte naturae franguntur, idque tertium ab hermaphroditis et spadonibus semiviri genus habent.— Mares in omni genere fortiores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lib ẽ. atq eiã int̾ uolucres. Geni lib¬
talia marib quib eẽnt retrosa diximꝰ. Ossea
sunt lupis uulpib mustelis. uiuere sc̃dus.
ȩtiã calculo humano remedia p̃cipua. Ui so
qͦq simulut exspirauerit cołnescere aiunt
Camelino arcus intendere orientis popsis fi-¬
dissimũ: nec ñ aliqͣ gentiũ qͦq in hoc discri¬
mina & sacrorũ etiam cit᷑ ꝑniciẽ amputatis.
matris dm̃gallis. Cont̃ mulierũ paucis ꝑdigi¬
osa assimilatio: sic̃ hermaphroditis utr̃iq. secꝰ
Qd̾ etiã qͣdrupedũ geñi accidisse. neronis pͥn.¬
cipatu pͥmũ arbitror. Ostentabat certe herma¬
phroditas subiungi carpento suo. & qͣs in trm.¬
uerço galliȩ agro reꝑias ceu plane uisenda
res eẽt pͥncipẽ t̾rarũ insidere porcentis. łe¬
stes pecori arm̃toq ad crura: deciduis cibis
ad nexi. Delphino p̃longi ultima condunt᷑
aluo: & elephanto occultiqr parentium
lumbis int̾ adherent. qͣlia ocissima ĩ uenere

Expanded text:
libus est, atque etiam inter volucres. Genitalia maribus quibus essent retrorsa diximus. ossea sunt lupis, vulpibus, mustelis, viverris, unde etiam calculo humano remedia praecipua. urso quoque, simul atque expiraverit, cornescere aiunt. camelino arcus intendere orientis populis fidissimum. nec non aliqua gentium quoque in hoc discrimina et sacrorum etiam, citra perniciem amputantibus Matris deum Gallis. contra mulierum paucis prodigiosa adsimulatio, sicut hermaphroditis utriusque sexus, quod etiam quadripedum generi accidisse Neronis principatu primum arbitror. ostentabat certe hermaphroditas subiunctas carpento suo equas, in Treverico Galliae agro repertas: ceu plane visenda res esset principem terrarum insidere portentis. Testes pecori armentoque ad crura decidui, subus adnexi. delphino praelongi ultima conduntur alvo; et elephanto occulti. ova parientium lumbis intus adhaerent, qualia ocissima in venere.
Abbreviated transcription (Latin):
axium diu placuit añ alia & uocaban¬
tur cotes in insula cipro genite uicere
postea ex armenia uectȩ. Marmoꝵ gña & co¬
lores ñ attinet dic̃e in tanta noticia: nec fa¬
cile ẽ. enumerare in tanta multitudine. qͦto¬
t cuiq loco nom̃ suum marmori inuenitus.
Q̾ tamen celeberrimi giis dicta sunt in
ambitu terrarum cum gentib suis. Non
omĩa aũ in lapidicinis gignunt᷑. S multa
& sub t̾ras pars p̾ciosissimi qͥdẽ gn̾̃is sicuti
lacedemonium uiride. cunctisq hilariꝰ. Sic
& augusteum ac dem̃ tib̃ianum in egipto
simile un & nom̃ accepit: q̃ hec maculas
diu̾so mͦ colligunt. Augusteum: undatim
crispum in u̾tices. Libianũ: spͣrasa ñ c̃¬
uoluta luce. Neq exophi te colũne
nͥ parue ad modum inueniunt᷑. Duo eiꝰ ge¬
na. Molle candidũ. nigͥcans durũ. Dicunt᷑
ambo capitis dolores sedare adalligata:
& serpentium dolores. Qdã freneticis ac li¬
targicis adalligari iubent candicans. Con

Expanded text:
axium diu placuit ante alia. ita vocantur cotes in Cypro insula genitae. vicere postea ex Armenia invectae. Marmorum genera et colores non attinet dicere in tanta notitia nee facile est enumerare in tanta multitudine . quoto cuique enim loco non suum marmor invenitur et tamen celeberrimi generis dicta sunt in ambitu terrarum cum gentibus suis. non omnia autem in lapicidinis gignuntur, sed multa et sub terra sparsa, pretiosissimi quidem generis, sicut Lacedaemonium viride cunctisque hilarius, sicut et Augusteum ac deinde Tibereum , in Aegypto simile, unde et nomen accepit, quod haec maculas diverso modo colligunt, Augusteum undatim crispum in vertices, Tibereum sparsa, non convoluta, canitie . neque ex ophite columnae nisi parvae admodum inveniuntur . duo eius genera: molle candidi, nigricantis durum. dicuntur ambo capitis dolores sedare adalligati et serpentium ictus. quidam phreneticis ac lethargicis adalligari iubent c
Abbreviated transcription (Latin):
factis pͥmumꝰ dem pedib lectoꝵ sellisq cor
neliꝰ nepo ᷤ tͣdit magno fuisse miraculo. cũ
.p. lentulus spinther. amphoras exeo & uite¬
os magnitudine cadoꝵ ostendisset. ꝑ qͥnq̃n¬
nium demñ .xxx. duoꝵ pedum longitudine
colũnam uidisse se. Uariaq in hoc lapide pͣ
ea. Est namq ꝓ iniracło insigni. Q̃tuor mo¬
dicas intheatro suo corneliꝰ balb posuit.
Mox amplioreᷤ xxx. uidimus in cenatone qͥ
calirtꝰ cesaris claudii lib̃toꝵ potentissimus
sibi exedificauerat

Expanded text:
factis, dein pedibus lectorum sellisque, factis, dein pedibus lectorum sellisque, Nepos Cornelius tradit magno fuisse miraculo , cum P. Lentulus Spinther amphoras ex eo Chiorum magnitudine cadorum ostendisset, post quinquennium deinde XXXII pedum longitudinis columnas vidisse se. variatum in hoc lapide et postea est, namque pro miraculo insigni quattuor modicas in theatro suo Cornelius Balbus posuit; nos ampliores xxx vidimus in cenatione, quam Callistus Caesaris Claudi libertorum, potentia notus, sibi exaedificaverat
Abbreviated transcription (Latin):
tepiram appellant a colore cineris. Uocat᷑
& memphites a loco: gẽmantis nat᷑e. huiꝰ
usus c̃tinet is q̃ urenda aut secanda sunt.¬
ex aceto illini: obstupescit ita corpꝰ ut nõ
sentiat cruciatũ. Rubet porphiriteᷤ in egip
to eadem: candidis int̾uenientib punctis. lep¬
tosephoᷤᷤ uocat᷑ qͣntislibet molib cedendis. suffi¬
ciunt lapidicidȩ. Statuas ex eo clauddio cesari
ꝓcurator eiꝰ in urbẽ ex egipto aduex̃: uitria¬
sius polionon ad modũ ꝓbate nouitatis. lle¬
mo p̾ea certe imitatꝰ. s̃. Inuenit eadẽ egiptꝰ¬
& sina & ethiopia que uocant basałte: fer¬
rei coloris atq duritiȩ. Uñ & ei nom̃ dedit.
Nũqm̃ aũ maior reꝑtꝰ ẽ qͣm intemplo pacis
totidẽ cubita sũmi increm̃ta augenti se. an¬
ni eiꝰ intelligunt᷑. Nõ ab simił illi narrat᷑ in
thebis delubris serapis. ut putant ninonis
statuȩ dicatꝰ: qũe cotidiano soł ortu ctactũ
montib nec usqm alibi nasci putauere nr̃i

Expanded text:
tephrian appellant a colore cineris. vocatur et Memphites a loco, gemmantis naturae. huius usus conteri et iis, quae urenda ex aceto illitus, ita obstupescere facit corpus, ut non sentiat cruciatum.  Aegypto; ex eodem candidis intervenientibus punctis leptopsephos vocatur. quantislibet molibus caedendis sufficiunt lapicidinae . statuas ex eo Claudio Caesari procurator eius in urbem ex Aegypto advexit Vitrasius Pollio, non admodum probata novitate; nemo certe postea imitatus est. invenit eadem Aegyptus in Aethiopia quem vocant basaniten, ferrei coloris atque duritiae, unde et nomen ei dedit. numquam hic maior repertus est quam in templo Pacis totidem cubita summi incrementi augentis se amnis eius intelleguntur. non absimilis illi narratur in Thebis delubro Serapis, ut putant, Memnonis statuae dicatus, quem cotidiano solis ortu contactum montibus nec usquam aliubi nasci putavere nostri
Abbreviated transcription (Latin):
linit᷑. Qn & cõmanducata sitĩ sedat. p̃cipueq
pulmone refrigerat. Luxatis qͦ inponit᷑ & c̃uul¬
sis. lieni interaneis. Aluĩ sistit cocta in cineres.
det̾ctisq folliculis trita cum piꝑis granis no-¬
uẽ. & ex aqua pota. Uulnerib sanandis tanta
p̃stantia ẽ: ut carnes qͦ dum coquunt᷑ c̃gluti¬
net addita. Unde greci nomen imposuere. Os¬
sib qͦ fractis medetur. Cap̃. uii. De alga &¬

Expanded text:
in et commanducata sitim sedat praecipueque pulmonem refrigerat. luxatis quoque inponitur et contusis, lenit interanea. alvum sistit cocta in cinere detractisque folliculis trita cum piperis granis VIIII et ex aqua pota. volneribus sanandis tanta praestantia est, ut carnes quoque, dum cocuntur, conglutinet addita, unde et Graeci nomen inposuere. ossibus quoque fractis medetur, xxv alga
Abbreviated transcription (Latin):
q constare. Agros diligent̾ coli. uitis usum ñ ẽẽ
pomis abundare. Esse & inpiscatu uoluptatem.
testudinũ maxime: quarum suꝑficie familias
habitantiũ contegi. tanta repꝑirimagnitudine.
Uitã hominti. c̃ annis inodicam. Hec compertã
de taꝑbane .iiii. satrapiȩ qͣs in hunc locũ distu

Expanded text:
que constare. agros diligenter coli, vitis usum non esse, que constare. agros diligenter coli, vitis usum non esse, pomis abundare. esse et in piscatu voluptatem, testudinum maxime, quarum superficie familias habitantium contegi: tanta reperiri magnitudine. vitam hominum centum annis modicam. Haec conperta de Taprobane. quattuor satrapiae, quas in hunc locum
Abbreviated transcription (Latin):
studinis simile. margaritȩ geminȩq in honore
multo p̾stantiores. & totꝰ luxuriȩ nr̃ȩ cumulus
Ipsorũ opes maiores ẽẽ dicebant: s apud nos
opulentie maiorem usum. Seruũ nemini ñ
indiem. aut interdiis. Om̃iũ edificia modice
ab humo existentia. Anonã nunqͣ augeri.
ñ fota litesue ẽẽ eo coliberculẽ eligi regõ apopło
senecta clementiaq lib̾os ñ habentẽ. & si postea
gignat abdicari: ne fiat hereditariũ regnum.
rectores ei ã popło .xxx. dari. nec nͥ plurium sen¬
tentia quenqͣm capite damnari. Sic qͦq appel¬
lationem ẽẽ ad popłm: lxx iudices dari si lib̾et.
Re UM: amplius xxx. hisnullam ẽẽ digna¬
tionẽ grauissimo pbro. tegicultũ lib̾i patris: ec¬
teris arabum. Regem siquid delinꝗͣt morte mul¬
tari. nullo int̾imente auersantib cunctis & com¬
mercia etiam sermonis negantib. Festauenati¬
one absumi: gͣtissimam eam tigrib elephantis¬

Expanded text:
studini simile, margaritae gemmaeque in honore; studini simile, margaritae gemmaeque in honore; multo praestantior est totus luxuriae nostrae cumulus. ipsorum opes maiores esse dicebant, sed apud nos opulentiae maiorem usum. servum nemini, non in diem aut interdiu somnum, aedificia modice ab humo exstantia, annonam numquam augeri, non fora litesve esse, coli Herculem, eligi regem a populo senecta clementiaque, liberos non habentem, et, si postea gignat, abdicari, ne fiat hereditarium regnum. rectores ei a populo XXX dari, nec nisi plurium sententia quemquam capitis damnari; sic quoque appellationem esse ad populum et LXX indices dari: si liberent ii reum, amplius XXX iis nullam esse dignationem, gravissimo probro. regi cultum Liberi Patris, ceteris Arabum. regem, si quid delinquat, morte multari, nullo interemente, aversantibus cunctis et commercia etiam sermonis negantibus. festa venatione absumi; gratissimam eam tigribus elephantis
Abbreviated transcription (Latin):
nouo cȩlo mirabantur.Lunã quidẽ apud ipsoᷤ¬
ñ nisi ab octaua ad xui. supͣ terrã aspici facenteᷤ.
Canopũ lucere noctib sydus ingens & clarum.
sed maxime miru. umbras suasin nr̃m cȩlum
latus insulȩ quod pͣtenderet᷑ in die .x.stadiorũ
eẽ ab oriente hiberno: ultͣ montes emodos. Sacraᷤᷤ
qͦq ab ipsis aspicit notꝰ etiã cõmercio patre macie
cõmeasse eo: aduenis ibi feras occursare. ipsos uͦ
excedere hominũ magnitudinẽ. rutilis comis.
ceruleis oculis. oris sonotruci. nulli cõmercio lin¬
guȩ. Cet̾a eadem quȩ nr̃i negotiatores: fluminis
ulteriore ripa merces positas. iuxta uenalia tolli
abhis siplaceat ꝑmutatio: ñ aliter odio tristiore
luxuriȩ. qͣm si ꝑducta mens illic usq cogitet qͥd
& quod petatur & qͣre. S ne ta probane quidẽ
qͣmuis extra orbem a nat᷑a relegata. nr̃is uiciis ca¬
ret. Aurũ argentũq & ibi in precio: marmor te¬

Expanded text:
novo caelo mirabantur, ne lunam quidem apud ipsonovo caelo mirabantur, ne lunam quidem apud ipsos nisi ab octava in XVI supra terram aspici fatentes; Canopum lucere noctibus, sidus ingens et clarum. sed maxime mirum iis erat umbras suas in nostrum caelum latus insulae quod praetenderetur Indiae X stadiorum esse ab oriente hiberno; ultra montes Hemodos Seras quoque ab ipsis aspici, notos etiam commercio; patrem Rachiae commeasse eo; advenis ibi feras occursare, ipsos vero excedere hominum magnitudinem, rutilis comis, caeruleis oculis, oris sono truci, nullo commercio linguae. cetera eadem quae nostri negotiatores: fluminis ulteriore ripa merces positas iuxta venalia tolli ab iis, si placeat permutatio, non aliter odio iustiore luxuriae quam si perducta mens illuc usque cogitet, quid et quo petatur et quare. sed ne Taprobane quidem, quamvis extra orbem a natura relegata, nostris vitiis caret. aurum argentumque et ibi in pretio; marmor te
Abbreviated transcription (Latin):
ille suspexit: qͦd pari pondere denarii ẽẽnt in ca¬
ptiua pecumȩ cũ diu̾sȩ unagines indicarent a
plurib facto ᷤ. & boc maximne sollicitatꝰ ad ami¬
citiã legatos.iiiͦi. misit: pͣcipe eorũ racbia. Exhis
cognitũ . õ. eẽ oppida: portum contͣ meridiem
appositum oppido palesimundo omnium ibi
clarissimo ac regio. cc̃ plebis: stagnũ intꝰ megis¬
ba. ccclxxu. passuum ambitu. insulas pabuli
tantũ fertiles complexum. Ex eo duos amnes erũ¬
pere palesimundũ uxta oppidũ eiusdem nõis
influentẽ inportum: trib alueis .u. stadiorum
altissimo :xu. amplissimo. Alterũ ad septentͥoneᷤᷤ
indiamq u̾sum. eydara nomine: pxmũ ẽẽ in¬
diȩ ꝓmunctoriũ qd̃ uocet᷑ colaicum: qͣtridui
nauigatione medio incursu. solis infula incur¬
rente. Mare in colore ꝑuiridi. p̃tea fruticosũ
arborib iubas eorũ gubernacuł deterentib.
Septentriones usrgiliasq apud nosueluti in

Expanded text:
ille suspexit, quod pari pondere denarii essent in caille suspexit, quod pari pondere denarii essent in captiva pecunia, cum diversae imagines indicarent a pluribus factos, et hoc maxime sollicitatus ad amicitiam legatos quattuor misit principe eorum Rachia. ex iis cognitum, D esse oppida, portum contra meridiem adpositum oppido Palaesimundo, omnium ibi clarissimo ac regio, CC plebis. stagnum intus Megisba CCCLXXV p. ambitu, insulas pabuli tantum fertiles conplexum; ex eo duos amnes erumpere, Palaesimundum iuxta oppidum eiusdem nominis influentem in portum tribus alveis, quinque stadiorum artIndiamque versum, Cydara nomine. proximum esse Indiae promunturium quod vocetur Coliacum, quadridui navigatione, medio in cursu Solis insula occurrente. 87 mare id colore perviridi, praeterea fruticosum arboribus, iubas earum gubernaculis deterentibus. septentriones vergiliasque apud nos veluti in
Abbreviated transcription (Latin):
tisq nli peteret᷑. At nr̃arũ nauiũ cursu .uii. dierũ
intͣuallo taxato: mare int̾ ẽ. uadosũ. senis ñ ampliꝰ
altitudinis passib sed certis canalib ita ꝓfundũ.
ut nulle anchore sidant. Ob id nauib utrimq prȩ
Septentrio ñ cernit᷑ : sed uolueres secũ uehunt
emittentes sepiꝰ meatũq earũ t̾ras petentium
comitant᷑ Nec plusqͣm t̾nis m̃sib anno nauigatꝰ
Cauent a solstitio maxime centũ dies. tc̃ illo ma¬
ri hiberno. Hactenꝰ a pͥscis memorata. Nosdiligent
notitia claudii pͥncipatu contigit: legatis etiam
ex ea insula aduectis. Id accidit hocmͦ. Anni plo¬
cami qͥ maris rubri uectigalia fiscoredemerat li¬
bertꝰ. circa arabiam nauigans aquilonib raptꝰ
p̃ter armeniã qͥnto decimo die hippuros portũ eiꝰ
inuect᷑. hospitali regis clem̃tia sexmensiũ tẽpore
imbutꝰ alloquio. ꝑ cunctanti pꝰea narrauit roma¬
nos & cesarẽ. Mirum in modũ in auditis iustitiã

Expanded text:
trarum navium cursus VII dierum intervallo taxata. mare interest vadosum, senis non amplius altitudinis passibus, sed certis canalibus ita profundum, ut nullae anchorae sidant. ob id navibus utrimque proseptentrio non cernitur. volucres secum vehunt emittentes saepius meatumque earum terram petentium comitantur. nec plus quaternis mensibus anno navigant. cavent a solstitio maxime centum dies, tune illo mari hiberno. Hactenus a priscis memorata. nobis diligentior notitia Claudi principatu contigit legatis etiam ex ea insula advectis. id accidit hoc modo. Anni Plocami, qui maris Rubri vectigal a fisco redemerat, libertus circa Arabiam navigans aquilonibus raptus praeter Carmaniam, XV die Hippuros portum eius invectus, hospitali regis dementia sex mensum tempore inbutus adloquio percunctanti postea narravit Romanos et Caesarem. mirum in modum
Abbreviated transcription (Latin):
firment. Celebrat᷑ & teriles noĩe. calices ex te.¬
rebintino solitꝰ facere torno. ꝑ qm ꝓbat᷑ mate¬
ries om̃ium. hec sola ungui uult. meliorq
olea fit. Colos mire adulterat᷑ iuglandȩ ac
pyro siluri tinctis. atq in medicamine de¬
coctis. Om̃ib q̃ diximꝰ spissa firmitaᷤ. Abhis¬

Expanded text:
firment. 205 celebravit et Thericles nomine calices ex tefirment. 205 celebravit et Thericles nomine calices ex terebintho solitus facere torno; perquam probatur materies. omnium haec sola ungui vult meliorque fit oleo. colos mire adulteratur iuglande ac prio silvestri tinctis atque in medicamine decoctis. omnibus quae diximus spissa firmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
dio pͥncipe cũ tͥb ppłi milib. turriũ altitudine
inea exedificatis. obiter put eolano abuectisq¬
Arboris eiꝰ c̃ssitudo.iiiͬ. hominũ ulnaᷤ cõplecten-¬
tium implebat. Uulgoq audit᷑.Lxxx. nũmoꝵ
& plures malos ad eos uenundari usus. rates
reges inopia abietis. cedro ad classes ferunt᷑ usi
maxune. Ea in cypro tͣdit᷑ ad undecerẽ deme¬
triis succisa .cxxx. pedum longitudinis. c̃ssitu¬
p̃dones singłis arborib cauatis nauigant. q̃rũ
quedã & xͣxx. hoĩes ferunt. Spississima ex om̃i
matĩe. ido & gͣuissima iudicat᷑. hebenꝰ & buxit
gͣciles nat᷑a. Neutra in aquis fluitat. nec suber
si demat᷑ cortex nec larix. Ex reliqͥs scissima
locosq romȩ ita appellat᷑. Dem̃ robur ex al¬
burnatũ & huic nigͥcans color. magisq etiam
cytiso que ꝓxime accedere hebenum uidet᷑:
ꝗͣqmͣ ñ desint qͥ siriacoᷤ therebinto ᷤᷤ nigͥores ad¬

Expanded text:
dio principe cum tribus molibus turrium altitudine dio principe cum tribus molibus turrium altitudine in ea exaedificatis obiter Puteolano puarboris eius crassitudo quattuor hominum ulnas conplectentium implebat, vulgoque auditur LXXX nummum et pluris malos venundari ad eos usus, rates reges inopia abietis cedro ad classes feruntur usi. maxima ea in Cypro traditur ad undeciremem Demetri succisa CXXX pedum, crassitudinis praedones singulis arboribus cavatis navigant, quarum quaedam et XXX homines ferunt. 204 spississima ex omni materie, ideo et gravissima iudicatur hebenus et buxus, graciles natura. neutra in aquis fluvitat, nec suber, si dematur cortex, nec larix. ex reliquis spississima lotos, quae Romae ita appellatur, dein robur exalburnatum. et huic nigricans color magisque etiam cytiso, quae proxime accedere hebenum videtur, quamquam non desunt qui Syriacas terebinthos nigriores ad
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum id haberi cui peꝑcit religione indutꝰ
troianũ bellũ exedificata: qmͣ gen̾a mat̾ie sci¬
entia obliterata. in plenũ dici potest. utiq q̃
rus ꝑxime laudat᷑: q̃ uetustate etiã nigrescit.
& q̃dã tn inaliis dutt᷑niora sũt usib qmͣ alia.
Ulinus in p̃fatu firma robur defossũ: & in aqͥs
quercꝰ obruta. Fadem suꝑ t̾ram rimosa fac̃ oꝑa
tor qñdo sese. Larix in humore p̃cipua. & alnus
nigra. Robur marina aqua corrumpit᷑: non
& subdialib aptissima. fagus & cerrꝰ celerit̃ mar¬
cescunt. Aesculus quoq humoriᷤ impatiens.
Contͣ adacta int̾ra: in palustrib alnus ȩt̃na.
onerisq qͣntilibet patiens. Cerasuᷤ firma. ulmꝰ¬
& fraxinꝰ lente s facile pandunt᷑ flexiles tn
stantesq a circumcisura. siccatȩ fideliores. La¬
ricẽ in maritimis nauib obnoxiam teredim t̃¬
dunt. & omĩa p̃t̾ qmͣ oleastrũ & oleam. Quedã

Expanded text:
oppidum id habent — pepercit religione inductus oppidum id habent — pepercit religione inductus Troianum bellum exaedificata, quonam genere materiae, scientia oblitterata. in plenum dici potest utique quarus proxume laudatur, quae vetustate etiam nigrescit. et quaedam tamen in aliis diuturniora sunt usibus quam alia: ulmus in perflatu firma, robur defossum et in aquis quercus obruta. eadem supra terram rimosa facit opera torquendo sese. larix in umore praecipua et alnus nigra. robur marina aqua conrumpitur. nonet subdialibus aptissima. fagus et cerrus celeriter marcescunt. aesculus quoque umoris inpatiens. contra adacta in terram in palustribus alnus aeterna onerisque qet fraxinus lentae, sed facile pandantur, flexiles tamen, stantesque ac circumcisura siccatae fideliores. laricem in maritimis navibus obnoxiam teredini tradunt, omniaque praeterquam oleastrum et oleam. quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
gentis annis ꝑactũ sit. c̃uenit tectũ eiꝰ ẽẽ cedri-¬
nis tͣbib. De ipso simulachro des ambigit᷑. Cet̃i
ex hebeno. ẽe.tdunt. Mutianꝰ ter consul ex his qͥ
ꝑrime uiso ed scͥpsere. uitigineũ & numqͣm
mutatum. septies restituto templo: hãc ma¬
teriẽ elegisse eande conetiã nom̃ artificis nũ¬
cupans qđ equidẽ miror: cũ antiqͥore miner-
Adic̃ multis foraminib nardi rigari. ut me¬
dicatꝰ humor alat teneatq iuncturas. qͣs &
materiẽ omnẽ nouȩ similẽ. Iq notandũ: ual¬
uas inglutinᷤ compage qd riennuo fuisse. Cu¬
simulachrum iouis inarce ẽ cup̃sso durat
catum: Memorabile & uticȩ templũ apollinis
ubi cedroꝵ trabes durant. ita ut posite fu¬
ere pͥma urbis eiꝰ origine annis. q̃ . cͦ. lxxͣuiiii
& in hispaniis auint templũ dianȩ aracintro
te excidium troiȩ. ut auctor ẽ bocꝰ. Infra oppidũ

Expanded text:
nis peractum sit. convenit tectum eius esse e cedrinis peractum sit. convenit tectum eius esse e cedrinis trabibus. de simulacro ipso deae ambigitur. ceteri ex hebeno esse tradunt, Mucianus III cos. ex iis, qui proxime viso eo scripsere, vitigineum et numquam mutatum septies restituto templo, 214 hanc materiam elegisse Endoeon, etiam nomen artificis nuncupans, quod equidem miror, cum antiquiorem Minerva adicit multis foraminibus nardo rigari, ut medicatus umor alat teneatque iuncturas — quas et materiem omnem novae similem. id quoque notandum, valvas in glutinis compage quadriennio fuisse. cusimulacrum Veiovis in arce e cupresso durat catum? memorabile et Uticae templum Apollinis, ubi cedro Numidica trabes durant ita, ut positae fuere prima urbis eius origine annis MCLXXVIII, et in Hispania Sagunti templum Dianae a Zacyntho te excidium Troiae, ut auctor est Bocchus; infra ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
leuissima ex his sic̃ & salix. idoq utilissimȩ. Om̃s
aut̾e adcistas q̃q flexili cͣte constant. Hñt & can¬
dorẽ rigorẽ & in sculturis facilitatẽ. Est leticia
platano. s madida sic̃ alno. Siccior eadẽ ulmo.
fraxino. moro. ceraso. s ponderosior. Rigorem
fortissime seruat ulnus: ob id cardinib crassa¬
m̃tisq portarũ utilissima. qm̃ minime torqͣt᷑
ꝑmutanda. tantũ sit ut cacum̃ ab inferiore
sit cardine radix suꝑior. Palma est mitis & su¬
periꝰ spissa & malus. pirꝰq nec ñ acer s fragile
& q̃cũq cͥspa. In om̃ib silur̃ia & mascula diffe-¬
rentiã cuiꝰq gñis augent. & infecunda firmio¬
ra fertilib: nisi qd̾ in gñe mares ferunt. sic̃ cup̃
p̃ssus. cedrꝰ. hebenꝰ. lotꝰ.buxꝰ. taxꝰ. uniꝑus. oleaᷤ¬
ter & olea. & reliquȩ. Tardissime larix. robur.
suber. castanea. iuglans. Runã fissurãq ñ
capit sponte cedrꝰ. cup̃ssus. olea. Buxũ ma

Expanded text:
oque utilissimae; omnes autem ad cistas quaeque flexili crate constent. habent et candorem, rigorem et in sculpturis facilitatem. 210 est lentitia platano, sed madida, sicut alno. siccior eadem ulfraxino, moro, ceraso, sed ponderosior. rigorem fortissime servat ulmus, ob id cardinibus coassamentisque portarum utilissima, quoniam minime torquetur, permutanda tantum sic, ut cacumen ab inferiore sit cardine, radix superior. palma est.... ses, spissae et malus pirusque, nec non acer, sed fragile, et quaecumque crispa. in omnibus silvestria et mascula differentiam cuiusque generis augent. et infecunda firmiora fertilibus, nisi quo in genere mares ferunt, sicut cuprpressus, cedrus, hebenus, lotus, buxum, taxus, iuniperus, oleaster, olea, e reliquis tardissime larix, robur, suber, castanea, iuglans. rimam fissuramque non capit sponte cedrus, cupressus, olea, buxum. lx
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ mͦ arborẽ scandens. frigidissima quȩcũq aqua¬
tica: lentissima autẽ & ido scutis faciendis aptis¬
sima. ꝙͣ plaga c̃trahit se ꝓtinꝰ duditq suũ uul¬
nꝰ. & ob id c̃tumatiꝰ tͣnsmittunt ferrũ. In quo sũt

Expanded text:
rae modo arborem scandens. frigidissima quaecumque aquarae modo arborem scandens. frigidissima quaecumque aquatica, lentissima autem et ideo scutis faciendis aptissima quorum plaga contrahit se protinus cluditque suum vulnus et ob id contumacius tramittit fer
Abbreviated transcription (Latin):
dios rotarũ utilȩ: aut si qͥd cuneandũ sit in
ligno clauis ue figendũ ceu ferreus. Ilex itẽ
& oleaster & olea atq castanea. carpinꝰ. ppłs.
hec & cͥspa aceris mͦ. si ulla materieᷤ idonea
esset ramis sepe deputatis. Castratio illa ẽ. adi¬
mitq uires. De cec̾o plerisq hoꝵ. s utiq robor
tanta duritia. ut terebrari ñ madefactũ ñ
queat. & ne siquidem adactus auelli cdauus.
c dũto dauũ ñ tenet cedrꝰ Mollissima tilia eadẽ
udet᷑. & calidissima. Argum̃tũ afferũt: qđ eitissi¬
me ascias retundat. Calidȩ. morꝰ. laurꝰ. edera. &
ꝯm̃s quib igniaria fiunt. Exploratoꝵ hoc usos
in castris pastoꝵq repperit: qm̃ ad excutiendũ
ignẽ ñ semꝑ lapidis occasio. ẽ. Terit᷑ gͦ lignũ ligno.
ignemq c̃cipit attritu: excipiente mat̾ia aridi
fomitis. fungi. uel folioꝵ facillime õceptu. S ni¬
cħ edera pͣstantiꝰ. q̃ terat᷑ lauro. laurũq terat.
Pbat᷑ & uitis silurĩs alia qͣm labrusca. & ipsa ede¬

Expanded text:
aut si quid cuneandum sit in ligno clavisve figendum ceu ferreis. ilex item et oleaster et olea atque castanea, carpinus, populus. haec et crispa aceris modo, si ulla materies idonea esset ramis saepe deputatis. castratio ilia est adimitque vires. de cetero plerisque horum, sed utique robori, tanta duritia, ut terebrari nisi madefactum non queat et ne sic quidem adactus avelli clavus. e diverso clavum non tenet cedrus. mollissima tilia. eadem videtur et calidissima. argumentum adferunt quod citissime ascias retundat. calidae et morus, laurus, hederae et omnia, e quibus igniaria fiunt. Exploratorum hoc usus in castris pastorumque repperit, quoniam ad excudendum ignem non semper lapidis occasio est. teritur ergo lignum ligno ignemque concipit adtritu, excipiente materie aridi fomitis, fungi vel foliorum facillimo conceptu. sed nihil hedera praestantius quae teratur, lauro quae terat. probatur et vitis e silvestribus —alia quam labrusca—, et ipsa hede
Abbreviated transcription (Latin):
Si eadẽ specie barba tantũ & armoꝵ
uillo distans: quẽ cͣgelaphon uocant.
ñ alibi qͣm iuxta phasim amnẽ na
At chameleonẽ & ip̃sa qͣnꝗͣ freq̃ntiorẽ india
figura & magnitudo erat lacerti: nͥ crura
ẽeut recta & excelsiora.Latera uentri iungun.¬
tur ut piscib: & spina. Simili mͦ eminet ro
strũ. ut in paruo sit haut absimilis uillo.
Catda p̾longa in tenuitatẽ desinens.& ĩpli¬
cans se uiꝑinis orbib: unguesadunci. motꝰ
tardior ut testudini. corpus asꝑũ ceucroco¬
dillo: oculi in recessu cauotenui discrimine
p̃gͣndes & corpori concolores. Nunqͣ eos oꝑit:
nec pupillȩ motu. s tociꝰ oculi u̾satione circũ-¬
aspicit. Ipse cels̾ hianti semꝑ ore: solus animaliũ.
nec cibo nec potu alit᷑ uec alio ꝗͣ aeris alim̃to:
cirea capͥficos fere in noxiꝰ. Alioqͥn & coloris na¬
tura mirabilior. Mutat nãq subinde & ocłis
& cauda & toto corpore redditq quẽcũq
cõmissurã caude admodiĩ exigua nec alicu¬

Expanded text:
st eadem specie, barba tantum et armorum villo distans, quem tragelaphon vocant, n alibi quam iuxta Phasim amnem naat chamaeleonem et ipsa, quamquam frequentior est Indiae. figura et magnitudo erat lacerti, nisi crura essent recta et excelsiora. latera ventri iunguntur ut piscibus; et spina simili modo eminet. 121 rostrum, ut in parvo, haut absimile suillo, cauda praelonga, in tenuitatem desinens, inplicans se viperinis orbibus, ungues adunci, motus tardior ut testudini, corpus asperum ceu crocodilo, oculi in recessu cavo, tenui discrimine, praegrandes et corpori concolores. numquam eos operit nec pupillae motu, sed totius oculi versatione circumaspicit. 122 ipse celsus hianti semper ore solus animalium nec cibo nec potu alitur nec alio quam aëris alimento, rictu terrifico fere, innoxius alioqui. et coloris natura mirabilior: mutat namque eum subinde et oculis et cauda et toto corpore redditque semper qucommissuram caudae admodum exigua nec aliu
Abbreviated transcription (Latin):
icit. Metallis plumbi. eris. ferri argenti. auri. to¬
ta ferme hispania scatet Cit̾ior & specularis lapi¬
dis. B etica & minio. st̃ & marmorum lapidicine.
I niu̾se hispaniȩ: uespasianus imꝑator augustus.
iacta tũꝓcellis rei publicȩ lacii ius tͥbuit. Pyrenei
montes hispanias galliasq disterminant. ꝓmũc¬
toriis induo diu̾sa maria proiectis. Ca  iu Nar

Expanded text:
icit. metallis plumbi, ferri, aeris, argenti, auri toicit. metallis plumbi, ferri, aeris, argenti, auri tota ferme Hispania scatet, citerior et specularis lapidis, Baetica et minio. sunt et marmorum lapicidinae . universae Hispaniae Vespasianus Imperator Augustus iactatum procellis rei publicae Latium tribuit. Pyrenaei montes Hispanias Galliasque disterminant promunturiis in duo diversa maria proiectis. Nar
Abbreviated transcription (Latin):
augusta tremes. ipsaq clunia celtiberiȩ finis. Ad
occeanũ reliqua uergunt. Warduliq exp̃dictis &
cantabri Iungunt᷑ iisasturum .xx. duo. populi:
Inhis sunt cigurri. pesici. lantienses. ⁊ oele. Numerꝰ
om̃is multitudinis adducentorũ.xl. lib̾orum ca-¬
pitum. Iucensis c̃uentus popłoiũ. ẽ. sedecĩ preter
celticos & leuamos ignominiosȩ ac barbare appel¬
lationis. s lib̾orum capitum ferme .c.lxu. Simili
mͦ braccarum .xxiiii. & ciuitates.c. lxxu. capitũ:
exquib p̾t̾ ipsos braccaros uiualli cohelern calle¬
ci atq silici querq̃nni. cit᷑ fastidium nominentur.
Longitudo cit̾ioris hispame. ẽ. adfinẽ castulonis
apyrreneo. De uii.m. passuũ. & ora paulo ampliꝰ.
latitudo abterracons adlitꝰ iarsonis. ccc .unͦ. Fra-¬
dicib pyrenei ubi cuneat᷑ atigustiꝰ int̾ duo maria
paulatim deinde se pandens qua contingit ulteri¬
orem hispaniam. tantund̃ & ampliꝰ latitudini ad¬

Expanded text:
Augusta, Termes ipsaque Clunia, Celtiberiae finis. ad Augusta, Termes ipsaque Clunia, Celtiberiae finis. ad oceanum reliqua vergunt Vardulique ex praedictis et Cantabri. Iunguntur iis Asturum XXII populi in iis sunt Gigurri, Paesici, Lancienses, Zoelae. numerus omnis multitudinis ad CCXL liberorum capitum. Lucensis conventus populorum est sedecim, praeter Celticos et Lemavos ignobilium ac barbarae appellationis, sed liberorum capitum ferme CLXVI. Simili modo Bracarum XXIIII civitates CCLXXXV capitum, ex quibus praeter ipsos BracarosBibali, Coelerni, Callaeci, Equaesi, Limici, Querquerni citra fastidium nominentur . Longitudo citerioris Hispaniae est ad finem Castulonis a Pyrenaeo DCVII p. et ora paulo amplius, latitudo a Tarracone ad litus OiarsonisCCCVII, e radicibus Pyrenaei, ubi cuneatur angustiis inter duo maria; paulatim deinde se pandens, qua contingit ulteriorem Hispaniam, tantundem et amplius latitudini ad
Abbreviated transcription (Latin):
citani. laminitani. mentesani. qͥ & oritani: m̃te¬
fani qͥ & bastuli: oretani qͥ & gemani cognomi¬
nantur. Caputq celtiberiȩ segobrigenses. capeta¬
ni. toletami. tõgo flumini impositi: de inuatienseᷤ
& uirgilienses inglunienses cuentus. Wardiuli
diicunt popłos.xiiii. exqͥb iabanenses tantũ noĩa¬
relibeat. Turmogili. iiiͦi. Inquib segis amonen¬
ses. & segissama uilienses. In eundem conuentũ cari¬
etes. & uennesi.uͭ. ciuitatib uadunt. Quarũ sunt
uelienses & udem pelleo deones. Celtiberi .iiii. płis.
qͣ numantini fuere clari: sic̃ inuacceorũ . xuiii. ci¬
uitatib. Int̾ cantinienses palantini. lacobrigenses.
caucenses. Nam in cantabrigis. uii. popłis uliobͥca
sola memorat᷑. Inantͥgonũ x ciuitatib. tͥtium &
uirouesca. Areuacis nom̃ dedit ftuuiꝰ areda. hors
UI. oppida. tagontia & ibixama quȩ nomina cre¬
bro aliis inlocis usurpant᷑: p̾te̾a segouia & noua

Expanded text:
citani, Laminitani, Mentesani qui et Oretani, Mentecitani, Laminitani, Mentesani qui et Oretani, Mentesani qui et Bastuli, Oretani qui et Germani cognominantur, caputque Celtiberiae Segobrigenses, Carpetaniae Toletani Tago flumini inpositi, dein Viatienses et Virgilienses. In Cluniensem conventum Varduli ducunt populos XIII, ex quibus Alabanenses tantum nominare libeat, Turmogidi IIII, in quibus Segisamonenses et Segisamaiulienses. in eundem conventum Carietes et Vennenses V civitatibus vadunt, quarum sunt Velienses. eodem Pelendones Celtiberum IIII populis, quorum Numantini fuere clari, sicut in Vaccaeorum XVII civitatibus Intercatienses, Palantini, Lacobrigenses, Caucenses. nam in Cantabricis VIIII populis Iuliobriga sola memoretur, in Autrigonum X civitatibus Tritium et Virovesca. Arevacis nomen dedit fluvius Areva. horum VI oppida, Secontia et Vxama, quae nomina crebro aliis in locis usurpantur, praeterea Segovia et Nova
Abbreviated transcription (Latin):
ilerdensi surdaonũ gentis uxta quos sicoris flu¬
uius. Ostensis regionis suessetaniȩ turias sonori¬
ses. latinorum uet̾um cascanteses. erga uicenses
graccurritanos leonicenses. ossigerdenses. federa¬
tos. tarragensenses. stipendiarios. arcobrienses.
andolegenses. arocelitanos. burranenses. calacor¬
ritanos qͥ fabularenses cognominant᷑. cõpluten¬
ses. carenses. cincenses. cortoenses. damanitanos.
spalenses. larnenses. lur senses. ilimberitanos. lace¬
tanos. iubienses. pompolenses. ressegienses. Kar¬
taginem conueniunt popłi.lxu: exceptis insu¬
larum incolis. Excolonia acitania. gẽmellenses.
& libisosona cognomine foro augustana: qͥb
duab ius italiȩ datum. Excolonia saraliense
oppidani latii uet̾is castulonensis qͥ cesari uena¬
les appellant᷑ setabitani qͥ augustani ualerien-¬
ses. Stipendiariorũ autẽ celeberr᷑nni labanenses.
bastitani. c̃ saburrenses. dianenses. gelestanii. lor¬

Expanded text:
Ilerdenses Surdaonum gentis, iuxta quos Sicoris fluIlerdenses Surdaonum gentis, iuxta quos Sicoris fluvius, Oscenses regionis Suessetaniae, Turiassonenses; Latinorum veterum Cascantenses, Ergavicenses, Graccurritanos , Leonicenses, Osicerdenses; foederatos Tarracenses; stipendiarios Arcobrigenses, Andelonenses, Aracelitanos, Bursaonenses , Calagurritanos qui Fibularenses cognominantur, Conplutenses, Carenses, Cincienses, Cortonenses, Damanitanos , Ispallenses, Ilursenses, Iluberitanos, Iacetanos, Libienses , Pompelonenses, Segienses. Carthaginem conveniunt populi LXV exceptis insularum incolis ex colonia Accitana Gemellense, ex Libisosana cognomine Foroaugustana, quibus duabus ius Italiae datum, ex colonia Salariense, oppidani Lati veteris Castulonenses qui CaesariiIuvenales appellantur, Saetabitani qui Augustani, Valerienses. stipendiariorum autem celeberrimi Alabanenses, Bastitani, Consaburrenses, Dianenses, Egelestani, Ilor
Abbreviated transcription (Latin):
cones. Inora autẽ colonia barcine: cognomine. fa¬
uentia. Oppida ciuiũ romanorũ uetulo. irulo.
flumen arnum blambee flum albȩ emporia ege¬
minũ. hoc uet̾um in colarũ & grecorũ qͥ phoc¬
censiũ fuere soboles. flum̃ ticher abeo pirenea ue-¬
nas in late̾ ꝓmunctorii altõ. xl. Nunc ꝑsingłos
conuentꝰ reddent᷑ insignia. Pret supͣdictam t̾raco¬
nẽ disceptant popł. xl .iii. Quoꝵ celeberrumi ciu¬
um romanorum dentosan. bisgargitani: latinoꝵ
ausetani. cerretani qͥ iulitani. cognominant᷑ & qui
augustani ac detani. Gerudenses. gessorienses. teari
qͥ iullienses. Stipendiarioꝵ: aqͥ caldenses. onenses.
beculonenses. Cesaraugusta. colonia iumunis. am¬
ne hibero asfusa. ubi oppidum antea uocabat᷑
salduuia: regionis reditaniȩ. Recip̃ popłos.m. L.oͫ.
Exhisciuium romanorũ bellitanos. celsenses. Ex
colonia calagurritanos qͥ nasci cognominantur.

Expanded text:
cones. in ora autem colonia Barcino cognomine Facones. in ora autem colonia Barcino cognomine Faventia, oppida civium Roma-. norum Baetulo, Iluro, flumen Arnum, Blandae, flumen Alba, Emporiae, geminum hoc veterum incolarum et Graecorum, qui Phocaeensium fuere suboles, flumen Ticer. ab eo Pyrenaea Venus in latere promunturii altero XL. Nunc per singulos conventus reddentur insignia praeter supra dicta. Tarracone disceptant populi XLII, quorum celeberrimi civium Romanorum Dertosani, Bisgargitani; Latinorum Ausetani, Ceretani qui Iuliani cognominantur et qui Augustani, Edetani, Gerundenses, Iessonienses, Teari qui Iulienses; stipendiariorum Aquicaldenses, Aesonenses, Baeculonenses. Caesaraugusta colonia immunis, amne Hibero adfusa, ubi oppidum antea vocabatur Salduba, regionis Edetaniae, recipit populos LV: ex his civium Romanorum Bilbilitanos, Celsenses ex colonia, Calagurritanos qui Nasici cognominantur ,
Abbreviated transcription (Latin):
immunis ilici. unde illicitanꝰ sinꝰ. in eam contͥ¬
buit᷑ Icositania mox latinorũ lucentiũ diani¬
um stipendiariũ. Sucro fluuiꝰ & qͦndã oppidũ.
contestane finis regio editania ameno p̾tendẽ¬
tes stagno ad celtiberos recedens. ualentia. colo¬
nia. tͥa. m̃. amari remota. flum̃ toriũ & tantũd̾
amari saguntum ciuiũ romanoꝵ oppidum
fide nobile: flum̃ uduba. Regio autẽ lergaonũ
hyberus amnis nauigabili cõmeruo diues. ort̾
incantabris haud ꝓcul oppido uliobricabis
cccc ͥ passus fluens nauium .ꝑ. cc̃ .lx. auarei op¬
pida capar ꝓpt̾ quẽ uniu̾sam hispaniã greci
apellauere hiberiam. Regio cessatania: flumen
subi. Colonia tarracon scipionũ opꝰ. sic̃ cartago
poenorũ. Tegio hilergetum oppidũ subur flum̃
rubricatum: aqͦ letani & ingetes pꝰ eos qͦ dicetur
ordine intus recedentes. Radice pirenei. ausetani.
itani. lacetani. ꝑque pireneũ ceretani. de anuuas¬

Expanded text:
inmunis Ilici, unde Ilicitanus sinus. in eam contrinmunis Ilici, unde Ilicitanus sinus. in eam contribuuntur Icositani. mox Latinorum Lucentum, Dianium stipendiarium, Sucro fluvius et quondam oppidum, Contestaniae finis. regio Edetania, amoeno praetendente se stagno, ad Celtiberos recedens. Valentia colonia III p. a mari remota, flumen Turium, et tantundem a mari Saguntum civium Romanorum, oppidum fide nobile, flumen Vdiva. regio Ilergaonum, Hiberus amnis, navigabili commercio dives, ortus in Cantabris haut procul oppido luliobrica, per CCCCL p. fluens, navium per CCLX a Vareia oppido capax, quem propter universam Hispaniam Graeci appellavere Hiberiam. regio Cessetania, flumen Subi, colonia Tarracon, Scipionum opus, sicut Carthago Poenorum. regio Ilergetum, oppidum Subur, flumen Rubricatum, a quo 5 Laeetani et Indigetes. post eos quo dicetur ordine intus recedentes radice Pyrenaei Ausetani Fitani, Iacetani perque Pyrenaeum Ceretani, dein Vas
Abbreviated transcription (Latin):
dib maxime constat. Aut enĩ adun¬
cos ungues hñt. aut digitos. aut palmi¬
pedũ. Ingen̾e sunt uti anseres & aqͣticȩ fe¬
te aues. Aduncos ungues habentia: carne
tantũ uescunt᷑ ex parce magna. Cap̾.¬

Expanded text:
dibus maxime constat: aut enim aduncos ungues habent aut digitos, aut palmipedum in genere sunt, uti anseres et aquaticae fere aves. aduncos ungues habentia carne tantum vescuntur ex parte magna;
Abbreviated transcription (Latin):
Sic & strumas discutit radix. Pacidas ũmicu
Dant & ad tineaᷤ in aceto & melle. Oris exulce¬
rationeᷤᷤ in aceto decocta tollit. Stomacho inuti¬
lis. eẽ. int̃ auctores c̃uenit. Ligusticũ aliqͥ pa¬
nacen uocant. Stomacho utile. ẽ. Itẽ c̃uulsioni-¬
b & inflationib. St̃ & qͥdã qͥ cunilã bubulam
appellauerint: uti diximꝰ falso. Cunile p̃ter sa¬
tiuã plura st̃ in medicina gn̾a. Quȩ bubula
appellat᷑ sem̃ puleii ht̃. utilẽ ad uulnera cõmã¬
ducatũ impositũq ut qͥnto pͦ die soluat᷑. Qct

Expanded text:
sic et strumas discutit radix, parotidassic et strumas discutit radix, parotidasdant et ad taenias in aceto et melle. oris exulcerationes in aceto decocta tollit. stomacho inutile esse inter auctores convenit. Ligusticum—aliqui panaces vocant—stomacho utile est, item convolsionibus, inflationibus. sunt qui et cunilam bubulam appellaverint, uti diximus, falso. Cunilae praeter sativam plura sunt in medicina genera. quae bubula appellatur, semen pulei habet, utile ad vulnera commanducatum inpositum, ut quinto post die solvatur. et
Abbreviated transcription (Latin):
ne scorpionũ ictus uino potũ dragmis duab pͥ¬
uatimq cerastarũ cũ pari portione murrȩ. Co¬
lorẽ qͦ bibentiũ similit̃ mutat in pallore. Sufi¬
cũ cũ uua passa aut resina uulũa pͣgat. E ad̾t
faciliꝰ c̃ciꝑe eaᷤ. ꝗ̃ odorant̃ id ꝑ coitum. De cappa¬
ro satis diximꝰ int̾ ꝑegͥno ᷤᷤ fruticeᷤᷤ ñ utendum
tͣnsmarino. Innocentiꝰ itali cũ ẽ. fer̃t ed qͥ coti¬
die id edunt paralisi ñ ꝑilitari. nec liemis dolo¬
rib. Radix etꝰ utiligines albaᷤ tollit. si tritȩ in
sole fricent᷑. Spleneticiᷤ ꝑdest in uino potata.
Radicis cortex duab dragnis dẽtobat in earũ
usu. fert̃q xxx. uͦ. dieb ꝑ urinã & aluũ totũ
lienẽ emitti. Bibit᷑ in lumboꝵ dolorib ac pa¬
ralisi. Dentiũ doloreᷤᷤ sedat tͥcũ ex accto sem̃
decoctũ ł manducata radix. Infundit᷑ & au-¬
riũ dolori decoctũ oleo. Ulcera q̃ phagadenas
uocant. folia & radix recens cũ melle sanãt.

Expanded text:
potum drachmis duabus privatimque cerastarum cum pari portione myrrae. colorem quoque bibentium similiter mutat in pallorem. suffitum cum uva passa aut resina vulvam purgat. tradunt facilius concipere eas, quae odorentur id per coitum. De cappari satis diximus inter peregrinos frutices. non utendum transmarino, innocentius est Italicum. ferunt eos, qui cotidie id edint, paralysi non periclitari nec lienis doloribus. radix eius vitiligines albas tollit, si trita in sole fricentur. splenicis prodest in vino potus radicis cortex duabus drachmis, dempto balinearum usu, feruntque xxxv diebus per urinam et alvum totum lienem emitti. bibitur in lumborum doloribus ac paralysi. dentium dolores sedat tritum ex aceto vel semen decoctum vel manducata radix. infunditur et aurium dolori decoctum oleo. ulcera, quae phagedaenas vocant, folia et radix recens cum melle sanant.
Abbreviated transcription (Latin):
Uulnera ab his facta ꝑfricant᷑: te testudineᷤ
cum serpentib pugnaturȩ. Qdamq in hunc
usum panaceã uocant. Sedat & tumores & iui-¬
rilium mala sicca uł foliis tritis. in om̃i usu mi-¬

Expanded text:
nera ab his facta perfricant, item testudines cum serpentibus pugnaturae; quidamque in hoc usu panaceam vocant. sedat et tumores et virilium mala sicca vel foliis tritis, in omni usu mi
Abbreviated transcription (Latin):
ethiopicũ maxime in posca & inlignate
cũ melle. Affricano pͥuatim urinȩ inconti¬
nentiam cohiberi putant. Satiuũ dat᷑ & ad ioci¬
neris uitia tostũ tͥtũ in aceto. Itẽ ad uertiginẽ. hiꝰ
uͦ qͦs acͥori ui urina mordeat. in dulci tͥtum uino
Ad uuluarũ uitia in uino. p̃t ꝗ̃ impositiᷤ uellere
Sistit & uomitionẽ nausiasq ex uino. qͣntũ ap¬
p̃henderint tres digiti. ꝓpt̃ cͦlũ qũeq bibit᷑ illi¬
nit᷑q ł penicillos feruens adstringit᷑ fasceis. Strau¬
gulationeᷤ uuluȩ potatũ in uino aꝑit. Rib dras¬

Expanded text:
ethiopicum maxime in posca et in ecligmate cum melle. Africano privatim urinae incontinentiam cohiberi putant. sativum datur ad iocineris vitia tostum tritum in aceto, item ad vertiginem, iis vero, quos acrior urina mordeat, in dulci tritum, ad vulvarum vitia in vino praeterque inpositis vellere sistit et vomitionem nausiasque ex vino quantum adprehenderint tres digiti. propter colum quoque bibitur inliniturque in penicillo fervens, adprimitur fasciis. strangulatione
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ fic autẽ aquiloniꝰ typhon nec niua¬
lis: ac niuẽ iaciens egnephyas Quod si
qͦ fiamma abigne. Hic late funditur flatu.
illud conglobat᷑ impetu. Uertex autẽ re-¬
meando distataturbine. & qͦstridor a fra¬
gore ꝓcella satitudine: abutͦq disiecta
mube ueriꝰ qͣm rupta. Fit & caligobelue si¬
milis nube dita nauigantib Uocat᷑ & co¬
lumna conspissatꝰ humorrigensq Ipse se
sustinet ex eodem genere & in longũ uelu

Expanded text:
on fit autem aquilonius typhon, nec nivalis aut nive iacente ecnephias. quod si quo flamma ab igni. hic late funditur flatu, illud conglobatur impetu. vertex autem remeando distat a turbine et quo stridor a fragore, procella latitudine ab utroque, disiecta nube verius quam rupta. fit et caligo beluae similis in nube, dira navigantibus. vocatur et columna, cum spissatus umor rigensque ipse se sustinet, ex eod
Abbreviated transcription (Latin):
na die pingui. In oĩ melle qd̾ ꝑse flux̃: la¬
simũ. in estimatꝰ hetimo coloris aurei. saporiᷤ
spissũ: qd̾ eo excrescit ant minime laudat᷑.
Thimosũ ñ coit: & tactu p̃teniua fila mittit.
Qd pͥmũ gͣuitatis argumtũ. ẽ. Abrũpi statĩ & te¬
silire guttas: tulitatis indiciũ habet᷑. Sequens
ꝓbatio ut sit odoratũ. & ex dulci reglutinosõ
sio apib relinqͥ placet. si pleni fuerint alui.Si
minꝰ: ꝓ rata portione. Aut si in anes: om̃ino¬
ñ attingi. Huic uindemiȩ attici signũ dedere
initiũ capͥficialii diẽ utulcano sacrũ. Cap̃ xuii.¬

Expanded text:
na die pinguius. In omni melle, quod psimum existimatur. e thymo coloris aurei, saporis spissum. quod concrescit autem, minime laudatur. 39 thymosum non coit et tactu praetenuia fila mittit, quod primum bonitatis argumentum est; abrumpi statim et resilire guttas vilitatis indicium habetur. sequens probatio ut sit odoratum et ex dulci acre, glutinosusio apibus relinqui placet, si plenae fuerint alvi; si minus, pro rata portione aut, si inanes, omnino non attingi. huic vindemiae Attici signum dedere initium caprifici, alii diem Volcano sacrum. 4
Abbreviated transcription (Latin):
parte cumini bibit᷑. uenerẽ stimulant. urinã
pota calculos qͦ exturbat. Lumboꝵ & renũ
doloreᷤ secdat. Qd̃ã ad uuluȩ dolorẽ radicẽ cũ ui¬
no dͥulci ꝓpinant. Eadẽ in aceto decocta: c̃tra
elephantiam ꝓficit. Asparago tͥto cũ oleo ꝑunc¬
huiꝰ ad supͣdicta oĩa efficatior uis ⁊ candidiorima¬
ior. Regiũ morbũ extenuant: ueneriꝰ causa
aqͣm eoꝵ decoctã bibi iubent ad emina. Idem
& sem̃ ualet cũ aneto tͥtũ t̾ms utrumq obolis
dat᷑. & ad serpentiũ ictus succꝰ decoctꝰ. Radix
miscet᷑ radici marachi int̾ efficacissima auxi-¬
lia. Si sanguis ꝑ urina reddat᷑ sem̃ asparagi. &
apii & cumini ternis obolis in uino qͦnis dieb
crysippꝰ dari iubet. Sic & ydropicis c̃tͣiũ ẽẽ qͣm¬
decoctȩ radicis succꝰ. siore c̃tineat᷑ dentib me.¬

Expanded text:
pari cumini bibitur. venerem stimulant, urinam pota calculos quoque exturbat, lumborum et renium dolores sedat. quidam et ad vulvae dolorem radicem cum vino dulci propinant. eadem in aceto decocta contra elephantiasim proficit. asparago trito ex oleo perunchuius ad supra dicta omnia efficacior vis, et candidiori maior. morbum regium extenuant. veneris causa aquam eorum decoctam bibi iubent ad heminam. idem et semen valet cum aneto ternis utriusque obolis. datur et ad serpentium ictus sucus decoctus; radix miscetur radici marathri inter efficacissima auxilia. si sanguis per urinam reddatur, semen et asparagi et apii et cumini ternis obolis in vini cyathis duobus Chrysippus dari iubet. set id hydropicis contrarium esse, quamdecoctae radicis sucum, si ore contineatur, dentibus me