comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exponens de obitu gemtricis dĩ: dic̃ qd sed̾o
post ascensionẽ dnĩ anno apłi fuert̃ om̃s
toto orbe ad p̃dicandũ in suã qͥsq ꝓuinciã
diuisi. Qui uniu̾si appropinqͣnte obitu
sc̃ẽ marie. de locis inqͥb p̃dicabant u̾bũ
ministeriũ gentiũ. Quȩ scͥptura łspecialit̾
de iohanne apło refert: qd̾ eo tẽpore effesi
p̃dicauerit: quȩ cuncta u̾bis beateͥ luce
aꝑte ꝯtradicunt: qͥb narrat apłos ceteris
fidelib ab hierosolima ꝓpulsis remansis¬
se ibidẽ: ⁊ p̃dicasse ꝑ oĩã. donec eccłã ꝑ
ret. Qd in uno anno ꝑfici ñ potusse nul¬
li dubiũ ÷. Qui ⁊̃ manifeste insimiat pati¬
lũ ñ scdo post ascensionẽ dni anno. s lon¬

Expanded text:
exponens de obitu beatae Genitricis Dei, dicit quod secundo post ascensionem Domini anno apostoli fuerint omnes toto orbe ad praedicandum in suam quisque provinciam divisi: qui universi, appropinquante obitu beatae Mariae, de locis in quibus praedicabant verbum ministerium gentium: quae scriptura etiam specialiter de Joanne apostolo refert, quod eo tempore Ephesi praedicaverit: quae cuncta verbis beati Lucae aperte contradicunt, quibus narrat apostolos, caeteris fidelibus a Jerosolymis propulsis, remansisse ibidem, et praedicasse per omnia, donec Ecclesia per ret. Quod in uno anno perfici non potuisse nulli dubium est. Qui etiam manifeste insinuat Paulum non secundo post ascensionem D
Abbreviated transcription (Latin):
in tenebris ẽ: lumini appropinquet ut
uideat. Siquis dicrimine patet: ad hanc ei¬
uitatẽ tendat ut tutus sit. O qͣm iocunde s̃
sicientib dm̃. etiã deiue illis saltib solitudi¬
nes: qͣm amena st̃ querentib xp̃m illa se¬
creta: que longe lateq: excubante natura¬
porrecta st̃. silent om̃ia. Cunc in dnm suũ
leta mens quibdã silentii stimulis excitat᷑.
tunc ineffabilib uegetatur excessib. Nullus
inte istrepens illic sonꝰ: nulla nͥ forte cũ dõ uox
est. Solus ille aĩo dũ sonitꝰ silentiũ secrete
stacionis int̾uenit int̾polatq illũ placidȩ
quietis statum: strepitꝰ quiete culcior. et
sẽs modestissimȩ conu̾sationis tumultꝰ. Tẽ
hunnis suaue resonantib excelsa ipsa. feruen¬
tes chori pulsant: atq in cȩlum ñ minus
pene uocib ꝙͣ. orationib ꝑuenit᷑. Fremit

Expanded text:
in tenebris est, huic lumini adpropinquet, ut in tenebris est, huic lumini adpropinquet, ut uideat, si quis discrimini patet, ad hanc ciuitatem tendat, ut tutus sit. 0 quam iucundae sunt sitientibus deum etiam deuiae illis saltibus solitudines! quam amoena sunt quaerentibus Christum illa secreta quae longe lateque natura excubante porrecta sunt, silent ubi omnia! tunc in deum suum laeta mens quibusdam silentii stimulis excitatur, tunc ineffabilibus uegetatur excessibus. nullus interstrepens illic sonus, nulla nisi forte cum deo uox est. solus illi animo dum sonitus suauis silentium secretae stationis interuenit, interpolatque illum placidae quietis statum strepitus quiete dulcior et sanctus modestissimae conuersationis tumultus. tunc hymnis suaue resonantibus excelsa ipsa feruentes chori pulsant atque in caelum non minus pene uocibus quam orationibus peruenitur. Fremit
Abbreviated transcription (Latin):
plectunt᷑. Apud alios malũ sit malũ fecis¬
se: apud hos uͦ malũ ÷ bonũ ñ fecisse. Sed
quomͦ ego possim cõinemoratione digna in¬
teriora heremi instituta uenerari: Nunc uͦ
illud tacitꝰ p̃terire ñ possum: qd̾ in habi¬
tatorib eiꝰ uis illa uirtutis qͣm abscondita
cunctis pene tam nota ẽ. Nam cum se
utiq in remota abigunt: mundi huma-¬
numq consortiũ repudiantes: oculi qͥdem
gestiunt: meritũ tam̃ occulere ñ possunt.
Quantũ se eoꝵ introrsũ agit uita: tantũ
se foras ꝓripit gła dõ ut arbitror ita int̾
utrũq mod̾ante: ut incola heremi sui.
lateat scło̾: ⁊ ñ lateat exemplo. Hec lucer¬
na : que ꝑ uniu̾sum mundũ splendet᷑ supͣ
heremi candelabrũ locata. Hinsͨ se flagrantis¬
simũ lum̃: ꝑ tenebrosa mundi membͣ difudit:
Hec est ciuitas que abscondi ñ potest. in de¬
serti monte constructa: que imnagine sua
celestem ierłm terris dedit. Proinde siguis

Expanded text:
plectuntur. apud alios malum sit malum fecisplectuntur. apud alios malum sit malum fecisse, apud hos uero malum est bonum non fecisse. Sed quo modo ego possim commemoratione digna interiora heremi instituta uenerari ? nunc uero illud tacitus praeterire non possum, quod in habitatoribus eius uis illa uirtutis quam abscondita cunctis pene tam nota est. nam cum se utique in remota abigunt mundum humanumque consortium repudiantes, occuli quidem gestiunt, meritum tamen occulere non possunt. quantum se eorum introrsus agit uita, tantum se foras proripit gloria deo, ut arbitror, ita inter utrumque moderante, ut incola heremi suae lateat saeculo et non lateat exemplo. haec lucerna est, quae per uniuersum mundum resplendet supra heremi candelabrum locata, hinc se flagrantissimum lumen per tenebrosa mundi membra diffundit. haec est ciuitas quae abscondi non potest in deserti monte constructa, quae imagine sua caelestem Hierusalem terris dedit. proinde si quis
Abbreviated transcription (Latin):
habitatores deserti talta sibi edificia s in
cordib fabricant᷑: illi qui imis summa
appetunt: excelsa humilitate sectant᷑. desi¬
des atq: inmemores t̾renoꝵ: ob spem uotũꝙ
celestiũ: Qui abiciunt diuicias dũ egere
malunt: ñ egere festinant dũ ẽẽ. diuites
concupiscunt: die ac nocte labore uigiliisq
decertant: ut app̃hendant uite illiꝰ pͥnci-¬
pium: cuꝰ ñ inueniet᷑ extremũ. Dic materno
bene ꝓdigos breuitatis: incuriosos p̃sentis
temꝑis: certos futuri. E ꝑ hec assequuntur.
ut in quos scł̃oꝵ fines decurrerunt: his se¬
cula sine fine contingant. feruent ibi cons
num facinoꝵ ꝙ ꝑscripta uĩ suaresonant.
nec se ultricia capitalium delictorum iura
exerunt: cor nͥ purissimũ indigne legis fa¬
ciunt reum. Atq ipse om̃i studio mentis motꝰ
int̾ior intͣ iusticie t̾minos coercet᷑. Eodemq
se iudice uel leuium cogitationũ pͥncipia

Expanded text:
habitatores deserti talia sibi aedificia sed in habitatores deserti talia sibi aedificia sed in cordibus fabricant, illi qui summa imis appetunt, excelsa humilitate sectantur desides atque inmemores terrenorum ob spem uotumque caelestium. qui abiciunt, dum egere malunt, diuitias, egere festinant, dum esse diuites concupiscunt; die ac nocte labore uigiliisque decertant, ut adprehendant uitae illius principium, cuius non inuenietur extremum. sic materno bene prodigos breuitatis, incuriosos praesentis temporis, certos futuri, et per haec adsequuntur, ut in quos saeculorum fines decurrerunt, his saecula sine fine contingant. Feruent ibi conscnum facinorumque praescripta uim suam resonant, nec se ultricia capitalium delictorum iura exerunt. cor nisi purissimum indignae leges faciunt reum, atque ipse omni studio mentis motus interior intra iustitiae terminos coercetur, eodemque se iudice uel leuium cogitationum principia
Abbreviated transcription (Latin):
ieuimo: ut putandũsit aliquẽ tribui ꝑ
dñm locis alis etiã uigorẽ. Ubi queso
magis uacare: ⁊ ꝗͣ. ctulcis sit dñs uidere
contingit. Ubi ꝓintior ad ꝑfectionem
tendentib uia panditur: Ubi maior uir¬
tutib campꝰ aꝑitur.: Ulbi facilius mentis
ut possit circonspicere custodia: ubi li¬
berior cordis ut dõ inhereret certet intentio:
qͣm illis utiq secretis. in quib dm̃ ñ solũ
inuenire ꝓtitum: uerũ etiã custodire.
Ꝙ qͣmuis sepe in heremo tenuis soli pulusͤ
occurrat: nusqͣm tam̃ firmiꝰ euͣngłice il¬
lius domꝰ fundam̃ta iaciunt᷑. In illis licet
aliquis consistere harenis uelit: neqͣqͣm
tam̃ suꝑ harenas domũ construit. Nusꝙ̃.
mag̾ ꝗͣ. illic supͣ petrã p̃dictam illud edi¬
ficium collocat᷑. qd̾ immobili stabilitate
fundatum. in concussa mole durabit: ut
temꝑe ingruentiũ ꝓcellarũ ñ flantibus
uentis. ñ in missis cortorib obriat᷑. Itaq

Expanded text:
ieiunio, ut putandum sit aliquem tribui per ieiunio, ut putandum sit aliquem tribui per dominum locis illis uigorem. Ubi, quaeso, magis uacare, et quam suauis sit dominus, uidere contingit? ubi promptior ad perfectionem tendentibus uia panditur? ubi maior uirtutibus campus aperitur? ubi facilius mentis ut possit circumspicere custodia? ubi liberior cordis, ut deo inhaerere certet, intentio, quam illis utique secretis, in quibus deum non solum inuenire promptum est uerum etiam custodire? Et quamuis saepe in heremo tenuis soli puluis occurrat, nusquam tamen firmius euangelicae illius domus fundamenta iaciuntur. in illis licet aliquis consistere harenis uelit, nequaquam tamen super harenas domum construit, nusquam magis quam illic supra petram praedictam illud aedificium collocatur, quod inmobili stabilitate fundatum inconcussa mole durabit, ut tempore ingruentium procellarum non flantibus uentis, non inmissis torrentibus subruatur. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
alieni st̃ ab illo rei publice humanȩ tumul¬
tu: sepositi. quieti. silentes. Nec magis abft̃
a uoluptate peccandi: ꝙͣ a facultate. Clari
apud uet̾es scłi huiꝰ uiri: defatigati laborib
negocioꝵ suoꝵ: in philosophiã se tanꝗ̃ in
domũ suã recipiebant. Quanto puleriꝰ ad ħ
manifestissimȩ sapientie studia diu̾tunt:
magnificetꝰq ad solitudinũ lib̾tatem. ⁊ de¬
sertoꝵ secreta secedunt: ut philosophie tm̃
uacantes. in illiꝰ hereitii deambulacͥs tanꝗͣ. in
ꝙͣ. in deserti habitatione seruert᷑ pascha: s
uirtutib ⁊ continentia: Continentia inꝙͣ.
que uelut alia quedã cordis heremꝰ ẽ Nam
⁊ moyses quadraginita continuos se in here¬
mo dies: totidemq ⁊ pꝰ se illic helias ieiunio
dedit. ⁊ ut̾q ibi inediã ultͣ humani ef¬
fectus uires ostextendit: deinde ⁊ añs idẽ:
s in deserto abstinentie tempꝰ exegit. Nlec
p̃terea usqͣm legimꝰ spacia eadem exacta

Expanded text:
alieni sunt ab illo rei publicae humanae tumulalieni sunt ab illo rei publicae humanae tumultu, sepositi, quieti, silentes, nec magis absunt a uoluntate peccandi quam a facultate. Clari apud ueteres saeculi huius uiri defatigati laboribus negotiorum suorum in philosophiam se tamquam in domum suam recipiebant. quanto pulchrius ad haec manifestissimae sapientiae studia diuertunt magnificentiusque ad solitudinum libertatem et desertorum secreta secedunt, ut philosophiae tantum uacantes in illius heremi deambulacris tamquam i, salubrius quam in deserti habitatione seruetur pascha? sed uirtutibus et continentia, continentia, inquam, quae uelut alia quaedam est cordis heremus. nam et Moses quadraginta continuos se in heremo dies, totidem et post se illic Helias ieiunio dedit, et uterque ibi inediam ultra humani effectus uires extendit, deinde et dominus idem, sed in deserto abstinentiae tempus exegit. nec praeterea usquam legimus spatia eadem exacta
Abbreviated transcription (Latin):
mi uastitate degentib: nc̃ quoq ecce ñ
deficit. Qui dũ iugit̃ gratuito diuina
ꝓuisione succedit: utiq succedendo ma-¬
net Aluit dñs in deserto suos quondã:
s Inc̃ alit. E illoᷤ qͥdem qͣdraginta an¬
nis: hos uͦ quoadusq anni erunt: Merito
hanc sẽs diuino igne succensus relicta sede
ꝓpͥa sedem legauit: merito ꝓpinquus filiis i¬
parentib ꝙ: p̃ponat: suoꝵ q om̃ium com-¬
mertio emat. Merito hec genitalẽ dese¬
rentib patͥam temporarie pat̾e nomen
obtineat: a qua non metus: non desid̾iũ:
non gaudiũ ñ meror euocet. Merito plane
uniu̾soꝵ afectuum sola sit p̃ciũ. Quis em̾̃
enumerare beneficia heremi digne queat.
uirtutisq cõmoda habitatiũ in ea: In mun-¬
do positi: quodãmͦ extra mundũ recedunt:
In solitudinib ut ait apłs errantes: in montibus
⁊ in speluncis. ⁊ in cauernis t̾re. Nec in mertto
dignum talib apłs negat ẽẽ mundũ: qui

Expanded text:
mi uastitate degentibus nunc quoque ecce non mi uastitate degentibus nunc quoque ecce non deficit qui, dum iugiter gratuito diuina prouisione succedit, utique succedendo manet. aluit dominus in deserto suos quondam, sed et nunc alit; et illos quidem quadraginta annis, hos uero quoadusque anni erunt. Merito hanc sanctus diuino igne succensus relicta sede propria sedem legat, merito propinquis filiis parentibusque praeponat suorumque omnium commercio emat. merito haec genitalem deserentibus patriam temporariae patriae nomen obtineat, a qua non metus, non desiderium, non gaudium, non maeror reuocet. merito plane uniuersorum affectuum sola sit pretium. Quis enim enumerare beneficia heremi digne queat uirtutisque commoda habitantium in ea? in mundo positi, quodam modo extra mundum recedunt, in solitudinibus, ut ait apostolus, errantes, in montibus et in speluncis et in cauernis terrae. nec inmerito dignum talibus apostolus negat esse mundum qui
Abbreviated transcription (Latin):
domo p̃ciosa queq claustris obsignata in re-¬
motis habent᷑. ita magnificentia illa sc̃oꝵ
abditoꝵ heremo. quã qifficultatib suis
natura obseruauit. Deponit᷑ ꝙ in t̾ra qͣdã
cũ claui deserti: ne ꝯuersationis humanȩ
usu obsolescat. Apteq mundi a dño hec p̃ci¬
osior diuiciar̃ suppellex in illa mundanȩ do-¬
usus÷ ex reconditis ꝓmitur. fuit olim erga
heremũ cura diuinȩ ꝓuidentiȩ summa &
maxima: s ne nc̃ qͥdem parua est Nam
⁊ nc̃ cũ heremi incolis iuictꝰ duunitꝰ ins¬
pirata suꝑuenit largitate: quid aliud ꝙͣ
e celo lapsus defluit: Habent & isti in
hac celesti munificentia suum manna: nec
minꝰ his dñs brachii sui oꝑe secreto. alimo¬
niam spargit ex abdito. E cũ silicib ꝑfo¬
sis candem diuino munere respondentes.
ex saxis aque ꝓfluunt: quid aluit ꝙͣ. ue¬
lut moysi uirge ictu. ꝑcussa rupe emer-¬
gunt᷑. Uestim̃toꝵ ꝑinde habitꝰ in here¬

Expanded text:
domo pretiosa quaeque claustris obsignata in redomo pretiosa quaeque claustris obsignata in remotis habentur, ita magnificentia illa sanctorum abditorum heremo, quam difficultatibus suis natura obseruauit, deponitur in terra quodam conclaui deserti, ne conuersationis humanae usu abolescat; apteque mundi a domino haec pretiosa diuitiarum supellex in illa mundanae do, cum usus est, ex reconditis promitur. Fuit olim erga heremum cura diuinae prouidentiae summa et maxima, sed ne nunc quidem parua est. nam et nunc cum heremi incolis uictus diuinitus insperata superuenit largitate, quid aliud quam e caelo lapsus defluit? habent et isti in hac caelesti munificentia suum manna, nec minus his dominus bracchii sui opere secreto alimoniam spargit ex abdito. et cum silicibus perfossis tandem diuino munere respondentes e saxis aquae profluunt, quid aliud quam uelut Mosi uirgae ictu percussa rupe emerguntur ? uestimentorum perinde habitus in here
Abbreviated transcription (Latin):
scribitur in desertũ locũ ibat: ibiq ora¬
bat. Locus gͦ ille iã uocetur oracionis
locus: quẽ exorando dm̃. idoneum deus
auctor ostendit. Docuit q unde facilius
nubes humilitatis se oracio penetraret:
adiuta locor quia honorata secreto. Atꝙ
ipse illic orando cũ peteret: demoͥstrauit
uͥ orare nos uelle competeret. Quid nunc
gͦ iohem machariũꝙ cõmemorẽ. aliosq ꝙͣ.
plures: quoꝵ conu̾satio dũ in ddesertis÷.
in celis facta est: Appropinquauer̃ illi
tantum dño: qͣntũ appropinqͣre dõ hoĩem
fas sinebat. Admissiq st̃ in diuinat᷑ opera
rerum: qͣntum carne circũdatos licebat
admuti. Fixam in suꝑna m̃tem: celestib
inseruer̃ secretis. Hinc comitantẽ gr̃am
aut reuelationib tacitis. aut clamantibus
signis ꝓtulerunt. E suffragante secreto.
Hoc gͥ hereim habitacłm cdicam non umine-¬
rito qͣndam fidei sedem: uirtutis archam:
karitatis sacrarium: pietatis thesaurum:

Expanded text:
scribitur, in desertum locum ibat ibique orascribitur, in desertum locum ibat ibique orabat. locus ergo ille iam uocetur orationis locus quem exorando deum idoneum deus auctor ostendit docuitque, unde facilius nubes humilians se oratio penetraret adiuta loco, quia honorata secreto, atque ipse illic orando cum peteret, demonstrauit, ubi orare nos uellet, cum peteretur. Quid nunc ergo Iohannem Macariumque commemorem aliosque quam plures, quorum conuersatio dum in desertis est, in caelis facta est? adpropinquauerunt illi tantum domino quantum adpropinquare domino hominem fas sinebat, admissique sunt in diuinarum opera rerum quantum carne circumdatos licebat admitti. fixam in superna mentem caelestibus inseruerunt secretis, hinc comitantem gratiam aut reuelationibus tacitis aut clamantibus signis protulerunt et suffragante secreto uHoc igitur heremi habitaculum dicam non inmerito quandam fidei sedem, uirtutis arcam, caritatis sacrarium, pietatis thesaurum,
Abbreviated transcription (Latin):
tauit: supplantatorẽq uet̾is adam. nouus adã
reppulit. O laus magna deserti: ut diabolꝰ
qui uicerat in paradiso. in heremo uinceret᷑.
Desertus etiã locus ille erat: in quo saluator
n̾r quinq uiroꝵ milia panibꝰ quinq ⁊ pisci¬
bus tantum duob pauit.. saciauit expleuit:
Semꝑ in deserto suo pane iħs pascit. Suis p̃tu-¬
lerat olim manna. diuini muneris fidem:
nc̃ fragmina p̃tulerunt. Eodemq miracło
entib decidit. De sertis inꝙͣ. desertis: tan-¬
torum nunc signoꝵ causas demus. Uirtus
ponitentiã qͥeclarasset: si habuisset locus co-¬
piam. E tunc qñs iħs ad excelsi montis re¬
motiora secessit: cũ trib tantũ sibi adhibitis
electis: insolita claritate uultꝰ effulsit:
Qui cũ assũptum palam hoiem p̃ferret: qde¬
clarande maiestatis in diciũ secretis credidit:
hic ẽẽ⁊ adamans scilicet inagnitudinẽ signi:
in remotionẽ deserti. Idemꝙ dñs iħs ut

Expanded text:
tauit, supplantatoremque ueteris Adam nouus Adam tauit, supplantatoremque ueteris Adam nouus Adam reppulit. o laus magna deserti, ut diabolus qui uicerat in paradiso in heremo uinceretur! Desertus etiam locus ille erat in quo saluator noster quinque uiuorum milia panibus quinque et piscibus tantum duobus pauit, satiauit, expleuit. semper in deserto suos pane Iesus pascit; suis praetulerat olim manna diuini muneris fidem, nunc fragmina praetulerunt, eodemque miraculnuiuiis. desertis, inquam, desertis tantorum nunc signorum causas demus; uirtus potentiam declarasset, si habuisset locus copiam. Et tunc dominus Iesus ad excelsi montis remotiora secessit, cum tribus tantum sibi adhibitis electis insolita claritate uultus effulsit; qui cum adsumptum palam hominem praeferret, declarandae maiestatis iudicium secretis credidit hic esse adamans scilicet magnitudinem signi in remotione deserti. Idemque dominus Iesus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tor ñr baptizatus: confestim ut scriptura ait.
a sp̃ũ in deserto ducitur. Quis hic gͥ ÷ sp̃s:
tud ille dictat: ille istud tacitꝰ inspirat:
fitq heremꝰ sp̃u sc̃o suggerente digna sug¬
gestio. Mistico gͦ flumine infusus. nichil
sibi priꝰ agendum putat: qͣm ut ad secreta
contendat. Ex tam̃ ille sc̃ificantes semꝑ aqͣs
tẽ sc̃ificauerat: nec peccati hoĩem purga¬
turꝰ ablueret. Peccatum eñi ille neq sece¬
rat neq metuebat: heremi tam̃ ardore
flagrabat: atq in om̃ib salutaris auctor
exempli. hanc sibi ñ dignã nob̃ desid̾abat.
Que si uotiua dõ ab errorib lib̾o: qͣntomag̃
necessaria hõi errorib obnoxio: Ibi etiã¬
in famulatũ dñi remotis circũstrepentiũ
turb̾ tactia diuini uigoris ministerra suc-¬
cendunt: ⁊ in heremo constitutus tanqͣm
iam in celum reuectꝰ: occurrentiũ excipit᷑
officiis angłoꝵ. Ibi tẽ tẽptantẽ note artis
insidiis hostem illum antiqui temꝑis confu-¬

Expanded text:
tor noster baptizatus confestim, ut scriptura ait, a spiritu in desertum ducitur. quis hic ergo est sptud ille dictat, ille istud tacitus inspirat, fitque heremus spiritu sancto suggerente digna suggestio. mystico ergo flumine infusus nihil sibi prius agendum putat, quam ut ad secreta contendat. et tamen ille sanctificantes semper aquas tunc sanctificauerat nec peccati hominem purgatus abluerat; peccatum enim ille neque fecerat neque metuebat. et heremi tamen ardore flagrabat atque in omnibus salutaris auctor exempli hanc sibi non dignam nobis desiderabat. quae si uotiua deo ab erroribus libero, quanto magis necessaria homini erroribus obnoxio? si petiin famulatum domini remotis circumstrepentium turbis tacita diuini uigoris ministeria succedunt, et in heremo constitutus tamquam iam in caelum reuectus occurrentium excipitur officiis angelorum. ibi tunc tentantem notae artis insidiis hostem illum antiqui temporis confu
Abbreviated transcription (Latin):
ferrum: nẽ rediuiui: nẽ olei increm̃ta
cõpbauit: qd̾ ille suꝑstes defunctũ: hic
defunctum exsuscitat iã defunctꝰ. filii qͦ.
ꝓpħarum relictis urbib expetebant gemi¬
no defluentẽ fonte iordanẽ: extruebant ꝙ
in abditis tabnacła: remoto iuncta tor¬
renti. Excubabat choors sc̃a seereti flu¬
minis ripis uelut quib̾dã sparsa tentoriis:
⁊ habitionib congruis egregia indoles
sp̃m custodiebat pat̾num. Q uid ille qͦ
maior int̾ mulier̃ natos ñ surrexit:
Nonne in deserto clamans. in deserto uiuebat:
In deserto ab hoc baptismũ traditur: in de¬
serto penitentia p̃dicatur: in deserto pͥmũ
mentio regni celestis infert᷑. Ibi hec ilł au¬
dientibꝰ primꝰ ingessit. uͥ hec eitiꝰ ambieis
quisq ꝓmeruit. Neꝙ inmerito futurus
hic arduus habitator deserti ante faciem
dñi angłs mutit᷑: urã reserat in cȩleste reg-¬
num: xp̃i ⁊ p̃cursor ⁊ testis dignꝰ: qui pa¬

Expanded text:
ferrum, nunc rediuiui, nunc olei incrementaferrum, nunc rediuiui, nunc olei incrementaconprobauit, quod ille superstes defunctum. hic defunctum exsuscitauit iam defunctus. Filii quoque prophetarum relictis urbibus expetebant gemino defluentem fonte Iordanem exstruebantque in abditis tabernacula remoto iuncta torrenti. excubabat cohors sancta secreti fluminis ripis uelut quibusdam sparsa tentoriis et habitationibus congruis egregia indoles spiritum custodiebat paternum. Quid ille quo maior inter mulierum natos non surrexit nonne in deserto clamans in deserto uiuebat ? in deserto ab hoc baptismus traditur, in deserto paenitentia praedicatur, in deserto primum mentio regni caelestis infertur. ibi haec ille audientibus primus ingessit, ubi haec citius ambiens quisque promeruit. nec inmerito futurus hic arduus habitator deserti, — ante faciem domini angelus mittitur, — uiam reserat in caeleste regnum et praecursor et testis dignus, qui pa
Abbreviated transcription (Latin):
eadem pꝰea possideret illam lacte ⁊ melle
manantem: priꝰ hanc aridam incultamq
possedit. Totum semꝑ ad ueram patͥam he-¬
remi mansionib iter pandit᷑. Habitet in¬
habitabilem t̾ram: qui uult uid̾e bona dñi
in regione uiuoꝵ. Sit hospes hui: qui ciuis
ẽt contendit illiꝰ. S ut hec relinquã: dauid
ipse. insidias regis infesti non nͥ cũ desertũ
expeteret euasit. Qui in idumeȩ ariditatib
cõmoratꝰ. dͣm toto corde sitiebat: ut sitiens
in deserto ⁊ inuo. ⁊ utsquoso: tẽ demũ appa¬
reret dõ in sc̃o: ac deinceps dĩ uirtutẽ parit̃¬
⁊ głam sc̃s uideret. Helias uͦ maximꝰ secretoꝵ
colonus: celum imbrib clausit: ignib resera¬
uit. Mimstra alitite cibum sũpsit: fixa mor-¬
tis uira reuocauit. Iordanem diuiduũ int̾¬
rupto anne transiuit: celũ ardenti eurru
raptꝰ ascendit. Quid deinde heliseus conse
signem nc̃ scissus torrens: nc̃ innatans

Expanded text:
eadem postea possideret illam lacte et melle eadem postea possideret illam lacte et melle manantem, prius hanc aridam incultamque possedit. totum semper ad ueram patriam heremi mansionibus iter panditur. habitet inhabitabilem terram qui uult uidere bona domini in regione uiuorum, sit hospes huius, qui ciuis esse contendit illius. Sed ut haec relinquam, Dauid ipse insidias regis infesti non nisi cum desertum expeteret euasit, qui in Idumaeae ariditatibus commoratus dominum toto corde sitiebat, ut sitiens in deserto et in inuio et inaquoso tunc demum appareret deo in sancto ac deinceps dei uirtutem parit sanctus uideret. Helias uero maximus secretorum colonus caelum imbribus clausit, ignibus reserauit, ministra alite cibum sumpsit, fixa mortis iura reuocauit, Iordanem diuiduum interrupto amne transiuit, caelum ardenti curru raptus ascendit. Quid deinde Helisaeus, conssignem nunc scissus torrens, nunc innatans
Abbreviated transcription (Latin):
suggerebat. Uix in hȩc celestis gr̃e
dona ꝑuenit sc̃oꝵ unus: qui de hoc popłõ
ait. Non sec̃ talit̾ dñs om̃i nationi. Speci¬
alia contulit: inaudita concessit: cũ di¬
umis munerib popłm refecit in heremo:
E hec qͣmuis in figurã nr̃i facta credant᷑.
⁊ facies illa rerum misteriis flagret oc¬
cultis: om̃s in mossen baptizati. in nu-¬
be ⁊ in mari. escam sp̃ualem manducasse. po¬
tum sp̃ualem bibisse referunt᷑: tam̃ omĩa
hec ita futuroꝵ continent fidem: ut ges-¬
torum custodiant u̾itatem. Quamꝗͣ. nec
sic qͥdem heremi minoi laus:: etiã si ea
que illic gesta sunt in sac̃mentoꝵ sint al¬
ta corruptio: uenturȩ uite specimen detu-¬
lerunt. Magna naiq loci gr̾a:: si qͣles
illos beatissimi scłi felicitas habebit: caleᷤ
in hoc iã istos herem̃ habeat. Quid. quod
filii isrł ad illam desid̾abilem t̾ram non nͥ
habitatione heremi ꝑuenerunt: & ut geis

Expanded text:
suggerebat. uix in haec caelestis gratiae suggerebat. uix in haec caelestis gratiae dona peruenit sanctorum unus qui de hoc populo ait: non fecit taliter dominus omni nationi. specialia contulit, inaudita concessit, cum diuinis muneribus populum refecit in heremo. Et haec quamuis in figuram nostri facta tradantur et facies illa rerum mysteriis flagret occultis, omnesque in Mose baptizati, in nube et in mari escam spiritalem manducasse, potum spiritalem bibisse referantur, tamen omnia haec ita futurorum continent fidem, ut gestorum custodiant ueritatem, quamquam nec sic quidem heremi minor laus est, etiamsi ea quae illic gesta sunt in sacramentorum sint alta corruptio uenturae uitae specimen detulerunt; magna namque loci gratia est, si quales illos beatissimi saeculi felicitas habebit, tales in hoc iam istos heremus habeat. Quid, quod filii Israhel ad illam desiderabilem terram non nisi habitatione heremi peruenerunt? et ut gens
Abbreviated transcription (Latin):
ĩp̃ssa tabulis signa merauit: eductꝰ
castris in occursũ dñĩ ad radices mõ¬
tis obuiꝰ institit. Uidit eqͥdẽ pauore
ꝑcussus illũ sinai u̾ticẽ: quẽ t̾rore
multo conspicue maiestatis in sederat.
aspexit attonitꝰ montẽ ꝓcul. int̾sluen¬
ti igne fumantẽ: quẽ deinde totũ
late nubes denssissima obtectũ oꝑie¬
bat. Expauit hinc micantia exp̃ssis
ignib fulgura: ⁊ tonitrua crebris fra¬
gorib mixto bucinarũ clangore re-¬
boantia. Ita filii isrł dũ in solitudinibꝰ
degerent: dei sedẽ uidẽ uocẽ audire
meruerunt. Talibꝰ olim similibq
usa ÷ ac sustentata miracłis. Nã cũ
illa deserti incola fuit: cũ eã inusi¬
tatus cib repentinꝰ positꝰ. in consuma¬
bilisq uestitꝰ aleret: cũ ⁊̃ illoꝵ quȩ
extrinsecus corpꝰ ambiebant infatiga¬
bili habitu ꝑmanerent: qͥcqͥd eoꝵ
necessitati locoꝵ ingeniũ ñ obtule¬
rat: manifesta dĩ magnificentia

Expanded text:
inpressa tabulis signa meruit? eductus inpressa tabulis signa meruit? eductus castris in occursum domini ad radices montis obuius institit. uidit equidem pauore perculsus illum Synai uerticem quem terrore multo conspicuae maiestatis insederat. adspexit attonitus montem procul interfluenti igne fumantem, quem deinde totum late nubes densissima obtectum operiebat. expauit hinc micantia expressis ignibus fulgura et tonitrua crebris fragoribus mixto buccinarum clangore reboantia. ita filii Israhel, dum in solitudinibus degerent, dei sedem uidere, uocem audire meruerunt. Talibus olim similibusque usa est ac sustentata miraculis natio illa, cum deserti incola fuit, cum eam inusitatus cibus, repentinus potus, inconsummabilisque uestitus aleret, cum etiam illa quae extrinsecus corpus ambiebant infatigabili habitu permanerent. quidquid eorum necessitati locorum ingenium non obtulerat, manifesta dei magnificentia
Abbreviated transcription (Latin):
infudit: uerũ ⁊̃ dulcedine suꝑ in¬
dulta. amaros tristibꝰ aqͥs haustus
rep̃sserit. Illas elicuit: has placaũ.
Nec maiore miracło. esaxis aqͣs: qͣm
ex aqͥs alias aqͣs reddidit. Obstupuit
plebs cuncta celestis auxilii illic
opẽ sentiens: ñ minꝰ in aqͥs quȩ erant:
quã in illis quȩ ñdũ fuerant. Illic
⁊̃ idẽ popłs. dimissũ celitꝰ cibum.
albenti solo legit: cũ in nubibꝰ dñs
panẽ pluuiũ sicco imbre deiecit.
Intab̾nacła ⁊ incircũiecta castroꝵ
manna. ningiuido aere illapsum
cecidit: ubi panẽ angłoꝵ manduca¬
uit homo. & qr sufficit diei malicia
sua: cotidianũ diuina indulgentia
uictũ ꝯtulit: iã tc̃ lege p̃missa ne
in crastinũ cogitaret. Sic qͦndã in
heremo constitutis. qr pr̃are uictũ
t̾re ñ poterant: cęlũ ministrabat. Legẽ
⁊̃ &e celestia edicta hebreus idẽ. nũ¬
qͥd ñ ħemi inhabitator accepit: Tũ
cũ ꝓpiꝰ admotꝰ inspic̾e diumo digito

Expanded text:
infudit, uerum etiam dulcedine superininfudit, uerum etiam dulcedine superinduta amaros tristibus aquis haustus repressit. illas elicuit, has placauit, nec maiore miraculo e saxis aquas quam ex aquis alias aquas reddidit. obstupuit plebs cuncta caelestis auxilii illic opem sentiens non minus in his aquis quae erant quam in illis quae necdum fuerant. illic etiam idem populus demissum caelitus cibum albenti solo legit, cum in nubibus dominus panem pluuium sicco imbre deiecit. in tabernacula et in circumiecta castrorum manna ninguido aere inlapsum cecidit, ubi panem angelorum manducauit homo. et quia sufficit diei malitia sua, cotidianum diuina indulgentia uictum contulit iam tunc lege praemissa, ne in crastinum cogitaret. sic quondam in heremo constitutis, quia praestare uictum terrae non poterant, caelum ministrabat. Legem etiam et caelestia edicta Hebraeus idem numquid non heremi inhabitator accepit, tum cum propius admotus inspicere diuino digito
Abbreviated transcription (Latin):
clãstra patuer̃: Cũ int̾ p̃ruptos gur¬
gites it̃ carpens puluerulenta ues¬
tigus agmina rubris littorib ingeᷤ¬
sit: minantesq undarũ pendentiũ
montes. de ꝓfunda ualle suscipiẽs:
sic custos gentis freti stagna tͣnsiuit.
Neq in hoc tantũ diuini oꝑis uͥtꝰ
stetit. Nudata nãq rursũ refluo
eqͦre oꝑiens. it̾ eoꝵ cũ hoste dele-¬
uit: totũq insedib suis mare cre
deinde aqͥs texit: ut desertũ expe¬
tentib patefac̾et itũ: claudet redi¬
tũ. Hac gͦ gr̃e uirtute donata ÷ gen̾
illa cũ adsolitudinẽ tend̾et: plu-¬
ra tam̃ ꝓmeruit cũ possidet. Illic
nanq eandẽ insꝑato dñs miracło
refecit: cũ ꝑcussa silice exundanteᷤᷤ
aquas sitientib p̃buit: ⁊ ab orrentibꝰ
saxis. riuos naquo fonte deꝓmen᷑:
oculta manii imposuit subitã la-¬
tentib uenis naturã. Nec solũ illic
ingesto flumine usc̾a sicce rupiᷤ

Expanded text:
claustra patuerunt? cum inter praeruptos gurclaustra patuerunt? cum inter praeruptos gurgites iter carpens puluerulenta uestigiis agmina t rubris litoribus incessit, minantesque undarum pendentium montes de profunda ualle suspiciens sic custos gentis freti stagna transiuit. Neque in hoc tantum diuini operis uirtus stetit, nudata namque rursum refluo aequore operiens iter eorum cum hoste deleuit, totumque in sedibus suis mare, credeinde aquis texit, ut desertum expetentibus patefaceret itum, clauderet reditum. Hac ergo gratiae uirtute donata est gens illa, cum ad solitudinem tenderet, plura tamen promeruit, cum possideret. illic namque eandem insperato dominus miraculo refecit, cum percussa silice exundantes aquas sitientibus praebuit et abhorrentibus saxis riuos natiuo fonte depromens occulta manu inposuit subitam latentibus uenis naturam. nec solum illic ingesto flumine uiscera siccae rupis
Abbreviated transcription (Latin):
mũ pastor ouiũ: pastor ab ħemo
dĩ ab egipto lib̃anda: ⁊ oꝑib absol¬
uenda t̾renis: Nũqͥdñ auia petiit.
ad solitudinesq ꝯfugit. appropinqͣt᷑a
in ħemo utiq dõ. a qͦ fuerat exẽpta
seruicio: Tendebat gͥ ad ħemũ lon¬
ga uastitate t̾ibile: moyse duce. Quã
magna multitudo dulcedinis tuę
dnẽ. ħ̾emũ ing̾ssus moyses dm̃ ui¬
d̾ãt: en rursus reddit ut uideat.
Ipse plane dux itineris popłm suũ
dñs ad deserta ducebat: in usũ utriꝰq
tẽporis uiantib tens colũpnã nc̃ ru¬
bentẽ flãma: nc̃ nube candentẽ da¬
bat. Ita tc̃ ꝓm̾entib e celo signũ: qd̾
lactea mole porrectũ alt̾nis irradia¬
bat ardoribꝰ: intuito isrł lumine
seq̃bat᷑ radiũ. corusco eminꝰ igne ru¬
tilantẽ: ut in ħemi secreta tendentibꝰ
digne dñs cũ it̃ ostend̾et. lum̃ p̃fer¬
ret. huic identidẽ pͦpło ñne ad deser-¬
ta tendenti. obiecta inuii maris

Expanded text:
remum pastor ouium pastor ab heremo remum pastor ouium pastor ab heremo Dei ab Aegypto liberanda, et operibus absolvenda terrenis, numquid non avia petiit, ad solitudinesque confugit ? appropinquatura in heremo utique deo a quo fuerat exempta seruitio? tendebat igitur ad heremum longe uastitate terribilem Mose duce. quam magna multitudo dulcedinis tuae, domine! heremum ingressus Moses deum uiderat. en rursus redit ut uideat. ipse plane dux itineris populum suum dominus ad deserta ducebat, in usum utriusque temporis uiantibus trahens columnam, nunc rubentem flamma, nunc nube candentem. dabat ita tunc promerentibus e caelo signum, quod lactea mole porrectum alternis inradiabat ardoribus. intuito Israhel lumine sequebatur radium corusco eminus igne rutilantem, ut in heremi secreta tendentibus digne dominus, cum iter ostenderet, lumen praeferret. Huic identidem populo nonne ad deserta tendenti obiecta inuii maris
Abbreviated transcription (Latin):
ineola mortẽ parauit. S iã ad post̾ĩo¬
ra ħemi dõ sẽꝑ accepta exẽpla ue¬
mamꝰ. Moyses cũ egiss pecus ad in¬
t̾iora deserti: tc̃ resplendente eminꝰ
dm̃ igne uidit innocuo. Nec solum
uidit: uer̃ ⁊̃ audiuit loq̃ntẽ. Nẽ pe
tẽ dñs cũ abici pedũ iuncła cõmo¬
neret: scãm ħemi t̾rã ꝓnuntiauit
noris exp̃ssit. Confirmata qͥppe ÷ a
dõ scĩtas loci scĩtate ⁊̃ testimonii:
in qͦ ut reor ⁊̃ illud parit̾ ⁊ latent̾
eñtiat: ut accedens ad ħemũ pͥstimᷤ
curarũ obligationib uite gͥssus ab¬
soluat. ⁊ ant̾iorib uncłis expeditꝰ in¬
cedat: ne locũ polluat. Ibi pͥmũ
moyses: diuini colloqͥi familiaris
ad hibet᷑ int̾p̃s. accipit u̾ba: ac uicissĩ
refert dicenda agendaue: ⁊ ꝑcunc¬
tat᷑ parit̾ ⁊ docet᷑: ac mutuo ꝯfabu¬
lationis usitatoq cõmertio cũ celi
adnõ sermocinat᷑. Ibi uirgã resumit:
in oꝑa signoꝵ potentẽ. Ingͥssusq ħe¬

Expanded text:
ola mortem parauit. sed iam ad posteriora heremi deo semper acceptae exempla ueniamus. Moses cum egisset pecus ad interiora deserti, tunc resplendente eminus deum igne uidit innocuo, nec solum uidit, uerum etiam audiuit loquentem. nempe tunc dominus, cum abici pedum uincula commoneret, sanctam heremi terram pronuntiauit noris expressit. confirmata quippe est a deo sanctitas loci sanctitate etiam testimonii, in quo, ut reor, etiam illud pariter et latenter enuntiat, ut accedens ad heremum pristinis curarum obligationibus uitae se absoluat et anterioribus uinculis expeditus incedat, ne locum polluat. ibi primum Moses diuini colloquii familiaris adhibetur interpres, accipit uerba ac uicissim refert, dicenda agendaue et percunctatur pariter et docetur, ac mutuo confabulationis usitatoque commercio cum caeli domino sermocinatur. ibi uirgam resumit in opera signorum potentem ingressusque he
Abbreviated transcription (Latin):
taret. Possessor ille paradisi ⁊ tͣnsgͥssor
p̃cepti: cũ locũ uoluptatis habita¬
ret: fixã ÷ͥ a dõ legẽ seruare ñ po¬
tuit. Quanto enĩ iocundior ille a¬
menitatib locꝰ: tanto hic in lapsum
ꝓnior fuit. Unde ñ solũ hc̃ legib
suis subdidit: s ⁊̃ in nos usq suũ
illũ stimulũ mors tetendit. Prom̃¬

Expanded text:
taret. Possessor ille paradisi et transgressor taret. Possessor ille paradisi et transgressor praecepti, cum locum uoluptatis habitaret, fixam sibi a deo legem seruare non potuit. quanto enim iucundior ille amoenitatibus locus, tanto huic in lapsum pronior fuit; unde non solum hunc legibus suis subdidit, sed etiam in nos usque suum illum stimulum mors tetendit. pro
Abbreviated transcription (Latin):
q̃renti qͣli ineẽ loco dm̃ credet. reᷤ¬
pondisse: ut qͦ se duc̾et impiger se¬
queret᷑. Tũ comitante eodẽ ad late
patentis ħemi secreta uenisse: ⁊ os¬
tendens solitudinis uaste recessum:
en inqͥt ubi ds̃ ÷. Necimmerito ibi
ẽẽ ꝓmptiꝰ credit᷑: uͥ faciliꝰ inuenit᷑.
Nã ⁊ inpͥmordiis rerũ cũ oĩa ds̃ in
sapientia fac̾et: ⁊ singla queq futͦis
usib apta distingueret: ñ utiq
hanc t̾re partẽ in uitilẽ ⁊ inhonoratã
reliqͥt: s cuncta ñ magis p̃senti
magnificentia quã fut᷑i p̃scientia
creans: uent᷑is ut arbitror ħemũ
sc̃is parauit. Credo his illã locuple¬
tẽ in fructib uoluit: ꝓ ĩdulgentioriᷤᷤ
nature uice. hac scõꝵ dare fecundã:
ut sic pinguesc̾ent fines deserti. &
cũ rigaret de suꝑiorib suis montes:
habundarent qͦ multiplicata fruge
ꝯualles: locoꝵq dapinna suppłet:
cũ habitationẽ sterilẽ habitatoredi¬

Expanded text:
quaerenti, quali inesse loco deum crederet, resquaerenti, quali inesse loco deum crederet, respondisse, ut quo se duceret, impiger sequeretur; tunc comitante eodem ad late patentis heremi secreta uenisse et ostendens uastae solitudinis recessum: en, inquit, ubi deus est. nec inmerito ibi esse promptius creditur, ubi facilius inuenitur. Nam et in primordiis rerum, cum omnia deus in sapientia faceret et singula quaeque futuris usibus apta distingueret, non utique hanc terrae partem inutilem et inhonoratam dereliquit, sed cuncta non magis praesenti magnificentia quam futuri praescientia creans uenturis, ut arbitror, heremum sanctis parauit. credo his illam locupletem in fructibus uoluit et pro indulgentioris naturae uice hanc sanctorum dare fecundam, ut sic pinguescerent fines deserti, et cum rigaret de superioribus suis montes, abundarent quoque multiplicata fruge conualles locorumque damna suppleret, cum habitationem sterilem habitatore di
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes xp̃o diues effucdis: tũ ⁊ p̃feraᷤᷤ
lic̾ annis iuuenẽ: moribꝰ senẽ: sis ⁊̃
ingenio clarus: clarꝰ eloqͥo: nicħ in te
tñ pͥmo loco magis suspexerĩ dilexe.¬
rĩq: ꝗͣ. qd̾ solitudinis sedẽ sic ꝯcupisti.
Uñ qr me respondẽ copiosiꝰ spaciosiᷤ¬
simis ac facundissimis litt̾is tuis sepe
postulas: sufferas paulisꝑ necesse ẽ.
cũ sis sapiens in sipientiã meam: dũ
recolo multimodã dnĩ gr̃am erga
hanc ipsã ħemũ dilectã tuã. Hmum
gͦ: recte incircũscriptũ dĩ nr̃i tẽplũ
cdixerim. Ꝙenĩ quẽ certũ ÷ habi-¬
it: ⁊ ꝯciliante loco ꝯgressũ ñ ⁊ asꝑ-¬
natꝰ humanũ. Indeserto qͥppe: moy¬
ses glorificato uultu dm̃ conspicit.
Indeserto: helias uultũ pauens ne
ipse tanꝗͣ. sua reuisitet: neq uspiã
desit: tam̃ ut estimare licet: pecu¬
liariꝰ uisitationẽ dignat᷑ ħemi.
cęli secretũ. Ferunt quendã alio

Expanded text:
sto diues effuderis, tum et praeferas sto diues effuderis, tum et praeferas licet annis iuuenem moribus senem, sis etiam ingenio clarus, clarus eloquio, nihil in te tamen primore loco magis suspexerim dilexerimque, quam quod solitudinis sedem sic concupisti. unde quia me respondere copiosius spatiosissimis ac facundissimis litteris tuis saepe postulas, sufferas paulisper necesse est, cum sis sapiens, insipientiam meam, dum recolo multimodam domini gratiam erga hanc ipsam heremum dilectam tuam. Heremum ergo recte incircumscriptum dei nostri templum dixerim; etenim quem certum est habiit et conciliante loco congressum non est aspernatus humanum. in deserto quippe Moses glorificato uultu deum conspicit, in deserto Helias uultum pauens, ne ipse tamquam sua reuisitet neque uspiam desit, tamen ut aestimare licet, peculiarius uisitationem dignatur heremi et caeli secretum. Ferunt quendam alii
Abbreviated transcription (Latin):
gulari tͥ affectioẽ deuinctũ: ut cuiꝰ
caritati p̃ferre nichil possis. nͥ forte
solã ħemi caritatẽ. Quã cum illi niᷤ¬
to p̃ponis examine approbasti dilig̾e
ce ñ illũ parũ: s hanc ampliꝰ aliqͥd.
Ostendisti ⁊̃ ille inte sec̾ti amor qͣm
magnꝰ ẽẽt: cui ⁊̃ maximꝰ cedẽt. Qui
qͥdẽ ħemi amor qͥd in te nͥ dĩ amor
appellandus ẽ: Seruasti gͦ caritatiᷤᷤ
ordinẽ lege p̃scͥptũ: pͥmo dm̃ tuũ:
ex in ꝓximũ diligendo. Quẽ tñ ego
sola ꝓfectꝰ tui ꝯtẽplatione ut aĩo co¬
nitio: nec adu̾satũ itin̾i ꝯsiliaq tuo
existimo. S inusitato int̾ deuinctas sͥ
ꝑsonas aͦr dimitt̾e ille ut puto ñ minꝰ
uoluit: ꝗͣ tu discede. dilig̃ enĩ ⁊ ille
te multũ uicissim. In amore tñ tuo:
cõmodũ tuũ ꝯsulit. Cũq affluentis¬
sima eiꝰ ⁊ sũma inte sit caritas: fasti¬
giũ tñ illiꝰ tendit usq ad utilitatẽ. &
tu lic̃ omnẽ iã dudũ censũ in xp̃i

Expanded text:
ctum? ut cujus charitati praeferre nihil posses, nisi forte solam eremi charitatem: quam cum illi justo praeponis examine, approbasti diligere te non illum parum, sed hanc amplius aliquid. Ostendisti etiam ille in te secreti amor quam magnus esset, cui etiam maximus cederet. Qui quidem eremi amor, quid in te nisi Dei amor appellandus est? Servasti ergo charitatis ordinem lege praescriptum, primo Deum tuum, exin proximum diligendo. sola profectus tui contemplatione ut animo conicio nec aduersatum itineri consilioque tuo existimo, sed inusitato inter deuinctas sibi personas modo dimittere te ille, ut puto, non minus uoluit quam tu discedere. diligit enim et ille te multum uicissim, in amore tamen tuo commodum tuum consulit, cumque adfluentissima eius et summa in te sit caritas, fastigium tamen illius tendit usque ad utilitatem. Et tu licet omnem iamdudum censum in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
miliciȩ celestis magistrũ. Eũq tc̃ secutꝰ.
⁊ parentes relinqͣns: parentẽ tñ seqͣbariᷤ.
Nc̃ uͦ cũ eundẽ adscitũ. ad pontificale
fastigiũ ꝓseq̃ndũ putau̾is: ad familiare
secretũ ħemi. te amor retulit. Sͦ nẽ es
nobilior: ⁊ maior exẽplo. Priꝰ enĩ cum
desertũ pet̾es: comitatꝰ ⁊̃ fr̃ẽ uideba

Expanded text:
 eumque tunc secutus et parentes relinquens parentem tamen sequebaris. nunc uero cum Eundem ascitum ad pontificale fastigium prosequendum putaueris, ad familiare secretum heremi te amor rettulit. ergo nunc es nobilior et maior exemplo. prius enim cum desertum peteres, comitatus eti
Abbreviated transcription (Latin):
ux qr xp̃s ad est. spoliat uada salsa draconi
Ut cunctos ad litꝰ agant. sacra retia fontis.
Et decerulei rapiant᷑ fance ꝓfundi
N ã mare mundus erat: cuiꝰ de gurgite petru¬
H iumnida lina trahens: uerbo piscantt carinas.
Cõpleuit maiore simi. qr. turba dnobꝰ
E popłis uentura foret. gentes que lauauit.
T unc famulante salo. plena que ĩ puppe fatet᷑.
Ecclesiã citiꝰ placida statione recondit.
Q d̾ dñi sermone capit. qui dixerat ante.
Esse alias quas querat oues. has nẽpe parabat.
Quas nunc rite uoeat: ꝑ quas clem̃tia petri.
Congregat etherers humana peculia septiᷤ
N on deerit sia fama locis. petrꝰ omĩa p̃ndẽs.
Bethsaida satus urbe fuit. qͦ nomine hebreo.
Uenatoꝵ ẽ dicta domꝰ qr uerus ab illa.
Ecclesie uenator ad est: qui cuncta ꝑ agtãs
C nxrit. et ad fidei collegit retia gentes.

Expanded text:
60 Lux quia Christus adest, spoliat vada salsa draconis, 60 Lux quia Christus adest, spoliat vada salsa draconis, Ut cunctos ad littus agant sacra retia fontis; Et de caerulei rapiantur fauce profundi. Nam mare mundus erat, cujus de gurgite Petrus Humida lina trahens, verbo piscante, carinas Complevit majore sinu, quia turba duobus E populis ventura foret, gentesque levavit Tunc famulante salo, plenaque in puppe fatetur Ecclesiam, cujus placida statione recondit, Quod Domini sermone capit, qui dixerat ante Esse alias, quas quaerat oves; has nempe parabat, Quas nunc rite vocat, per quas clementia Petri Congregat aethereis humana peculia septis. Non deerit sua fama locis. Petrus, omnia prendens, Bethsaida satus urbe fuit, quae nomine Hebraeo Venatorum est dicta domus, quia verus ab illa Ecclesiae venator adest, qui cuncta peragrans Cinxit, et ad fidei collegit retia gentes.
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit hinc abiens su̾limẽ petrꝰ mmuirbẽ:
Q ue retinet uexilla crueis: plebs cuncta reqͥrit.
C entib unde salus. aꝑit qͥb omĩa doctor:
Subitingensq monet. nuĩquã fas esse negari.
Q ue ueniunt bonitate dei. sententia uoce.
Digna pii monstrare palã custodis amorẽ:
U t uelit ad cunctos celestia regna patere.
Quntenet has sine fine fores: qͥd turba querelis.
G audra nr̃a teris: non sunt noua minera petro.
T ot uicib signata priꝰ. cũ nominis almi.
H ite xp̃s dat laude frui. quẽ nira locauit.
E celesie portare sue. cũ littore naues.
Prospiciens astare duas. p̃cepta ministrans
In petri uult pupe uehi. sinagoga ꝓfecto.
S icca remansit hitmmi. postquã doctrina magistͥ
Eccłe dedit alta scqͥ. stat ꝑficda terris.
am pelago currente fide sua qͥppe sigura.
Que cecidit terrena sequens. ꝓcessit maltũ.
Que creuit diuna loquens. eñ pisce sine ullo.
ntenebris captura fuit: nã tẽpore lucis.

Expanded text:
Pervenit, hinc abiens, sublimem Petrus in urbem, Quae retinet vexilla crucis; plebs cuncta requirit, Gentibus unde salus, aperit quibus omnia doctor, Subjungensque monet, nunquam fas esse negari, Quae veniunt bonitate Dei; sententia voce Digna pii monstrare palam custodis amorem, Ut velit ad cunctos coelestia regna patere, Qui tenet has sine fine fores: quid, turba, querelis 159 Gaudia nostra teris? non sunt nova munera Petro, Tot vicibus signata prius, cum nominis almi Huic Christus dat laude frui, quem jura locavit Ecclesiae portare suae, cum littore naves Prospiciens astare duas, praecepta ministrans In Petri vult puppe vehi. Synagoga profecto Sicca remansit humi, postquam doctrina magistri Ecclesiae dedit alta sequi, stat perfida terris, Jam pelago currente fide, sua quippe figura tur arvis, Quae cecidit terrena sequens; processit in altum, Quae crevit divina loquens: cum pisce sine ullo In tenebris captura fuit, nam tempore lucis 1
Abbreviated transcription (Latin):
Octauo uemiente die. sanaiit ab illa.
Parte grauẽ: lacerũq diui disermime carnis.
In liquidis solidauit aqͥs: octaitus ut egrũ.
Solueret a plagis extincti corporis tamus.
Quo mimnero ueniente die solleine resurgens.
am xp̃s sacrauit opꝰ. stat tẽporis tisus.
Sed noto meliore redux. hinc uulnera serpũt.
H inc abluta ruunt: ibi subit regula penis.
N ic purgat medicma uadis spatioq priore.
Dudum laxa neci stringunt᷑ inbra saluti.
Signatis etiã nitmero paraliticꝰ anis.
I lle iacebat in ers: cui ꝓxima mota siloa.
A cu nulla p̃stabat aquas: pisema ligata.
Porticib uidea fuit: nãq atria fuit. qͥnq
Ad sua claustra tenet. ꝑ quinq uolumina moisi.
Legis adepta modũ. einꝰ circũdata giro.
Debilis ȩcernĩ. uidit sine munere cħ̾m.
In libris egrota suis: hine eripit unũ.¬
I. Qui ueniens poceata tulit. quã rite figurã.
Mundus ubiq gerit: quẽ postquã salbata soltier

Expanded text:
Octavo veniente die; sanavit ab illa Octavo veniente die; sanavit ab illa Parte gravem, lacerumque diu discrimine carnis In liquidis solidavit aquis, octavus ut aegrum 143 Solveret a plagis exstincti corporis annus, Quo numero veniente die, solemne resurgens Jam Christus sacravit opus: stat temporis usus, Sed voto meliore redux: hinc vulnera serpunt, Hinc ablata ruunt: ibi subdit regula poenis, Hinc purgat medicina vadis, spatioque priore Dudum laxa neci stringuntur membra saluti. Signatis etiam numero paralyticus annis Ille jacebat iners, cui proxima mota Siloa Heu! nullas praestabat aquas; piscina, ligata 144 Porticibus, Judaea fuit, namque atria quinque Ad sua claustra tenet, per quinque volumina Mosi Legis adepta modum, cujus circumdata gyro Debilis aeternum vidit sine munere Jesum, In libris aegrota suis; hinc eripit unum, Qui veniens peccata tulit, quam rite figuram Mundus ubique gerit, quem postquam sabbata solvens
Abbreviated transcription (Latin):
Per lidde tulit arua gradus ibi menibꝰ astanᷤ.
Aspicit eneã defunctis uniere m̃bris:
Atq anima nodis larata mole solutis.
Non moriente mori. surgens paralitice dix̃.
Bectorẽ cõpone titĩ: ne reddere tardes.
Officiũ portate diu. quo munere uocis.
Sstringitur insolidũ. qui fluxerat antea nerui
Tunc itert̃ formatꝰ homo. longiq cadauer:
Tẽporis: extinctos ad uitã subrigit artꝰ
Seq leuans. uacua linquit monum̃ta cubił.
Od̾ misero pars mortis crat plebs cuneta ꝑillã.
Cepit stare iciã mtltis q suꝑuenit ampla.
U nuis languore salus tactoq liquore.
S xpulit inclusi. sua max cõtagia morbi.
Fonte lauans antmas alieno robore firmaꝰ
E loquar hinc sacre qͦ sint archana figure.
Si michi corda mouet: cuiꝰ uor corꝑa reodit
Octo qd̾ annoꝵ languoris ꝓdit᷑ etas.
Iure ꝑ hoctẽpꝰ m̃bris defecit ad emptis.
Antiqua sub lege iacẽs: iugulantia qͥppe
Uitulnera sẽꝑ habent. quoꝵ sit sauciꝰ infans.

Expanded text:
Per Lyddae tulit arva gradus, ubi moenibus astans Respicit Aeneam defunctis vivere membris, 141 Atque anima, nodis laxata mole solutis, Non moriente mori. Surgens, paralytice, dixit, Vectorem compone tuum, nec reddere tardes Officium, portate diu. Quo munere vocis Stringitur in solidum, qui fluxerat antea nervis. Tunc iterum formatus homo, longique cadaver Temporis exstinctos ad vitam surrigit artus, Seque levans vacui linquit monumenta cubilis, Quod misero pars mortis erat. Plebs cuncta per illam Coepit stare viam, multisque supervenit ampla Unius languore salus, tactoque liquore, Expulit exclusi sua mox contagia morbi, Fonte lavans animas, alieno robore firmas. 142 Eloquar hinc sacrae quae sint arcana figurae, Si mihi corda movet, cujus vox corpora reddit. Octo quod annorum languoris proditur aetas, Jure per hoc tempus membris defecit ademptis Antiqua sub lege jacens, jugulantia quippe Vulnera semper habent, quorum fit saucius infans,