comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
assis de lamina ẽ. galea de cra
nam galeros coriũ dr̃. Cassidã
aut̃ a tuscis noĩatã. Illi enĩgalea
cassim nominant. credo a capitt
Apex ẽ qd̾ in sũma galea emines.
Nam conꝰ ẽ curuatura q̃ ingaleaẜ

Expanded text:
assis de lammina est, galea de coreo. Nam galeros coreum dicitur. Cassidam autem a Tuscis nominatam: illi enim galeam cassim nominant, credo a capite. Apex est quod in summa galea eminet, Nam conus est curvatura quae in galea
Abbreviated transcription (Latin):
sceleris consciꝰ ñ sit reus tñ dicit᷑: quã¬
diu in iudicio ꝓ realiqua petit᷑. Testes
antiqͥtus suꝑstites dicebantur: eo qd̃
suꝑstatũ cause ꝓferebant᷑. Nc̃ parte
ablata nõis testes uocari. Testis aut̃
considerat᷑. conditione natura et
uita. Conditione silib̃ ñ seruus. nã
sepe seruus metu dominantis testi¬
moniũ subpͥmit u̾tatis. Natura
bona defuerit. fide carebit. Non enĩ
potest iusticia cũ scelerato habere
societatẽ. Duo sunt aut̃ genera te¬
stiũ aut dicendo id qͣd uiderunt.
aut ꝓferendo id qd̾ audierunt.
Duobꝰ aut̃ modis testes delinquunt
cũ aut falsa ꝓmunt. aut uera silẽ¬
tio obregunt.
De spectacłis. xui.

Expanded text:
celeris conscius non sit, reus tamen dicitur, quamdiu in iudicio pro re aliqua petitur. Testes antiquitus superstites dicebantur, eo quod super statum causae proferebantur. Nunc parte ablata nominis, testes vocari. Testis autem consideratur condicione, natura et vita. Condicione, si liber, non servus. Nam saepe servus metu dominantis testimonium subprimit veritatis. Natura, bona defuerit, fide carebit. Non enim potest iustitia cum scelerato habere societatem. Duo sunt autem genera testium: aut dicendo id quod viderunt, aut proferendo id quod audierunt. Duobus autem modis testes delinquunt: quum aut falsa promunt, aut vera silentio obtegunt. De spectaculis .
Abbreviated transcription (Latin):
conuiiũ a multitudine conuescẽ¬
tiũ. nã priuata m̃sa uictꝰ ẽ. conui¬
discũbendi. edendi & bibendi. Discũ¬
bendi. ut toris iussi discũb̾e̾ pictis.
Edendi &e bibendi. ut pꝰ ꝗͣ pͥma qͥes
epulis m̃seq remote. crateras ma¬
gnos statuunt. et umna coronant.

Expanded text:
multitudine convescentium: nam privata mensa victus est, convidiscumbendi, edendi, et bibendi: discumbendi, ut: Toris jussi discumbere pictis. Edendi et bibendi, ut: Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae, Crateras magnos statuunt, et vina coronant.
Abbreviated transcription (Latin):
RIMUS dedalꝰ
mensam et sel¬
lam fecit. Quo¬
qͥne ad paratũ:
cõposuit. qͥ in
eo assũptis bo¬
nis morte uo¬
iuintaria ꝑiit. Et merito qr is
qͥ gulȩ atq edacitati seruit: et
animã & corpꝰ int̾ficit. Ab esu
& comesu m̃se factũ uocabulũ:
nullũ enĩ aliũ ht̃ usum. Thorꝰ
dr̃ a tortis herb̾: q̃ accubantiũ
hum̾is subponunt᷑. Stefadiũ ab
stipitib dictũ qͣiͣ stipadiũ. Sic
enĩ pͥus ceptũ ẽ. Accubitũ a ci¬
bo uocatũ: qͣi ad cibitũ epulaꝵ¬

Expanded text:
rimus Daedalus mensam et sellam fecit. Coquinae apparatum conposuit, qui in eo absumptis bonis morte voluntaria periit; et merito, quia is, qui gulae atque edacitati servit, et animam et corpus interficit. Ab esu et comesu mensae factum vocabulum; nullum enim alium habet usum. Torus dicitur a tortis herbis quae adcumbentium humeris subponuntur. Stibadium ab stipitibus dictum, quasi stipadium; sic enim prius coeptum est. Adcubitum a cibo vocatu
Abbreviated transcription (Latin):
bibliothecis animũ intenderunt.
Maxime ꝑtolomeꝰ cognom̃to phy¬
ladelfus om̃is littãture sagacissimꝰ.
cũ studio bibliothecaꝵ pisistratũ
emulaiet᷑. ñ solũ gentiũ sc̃pturas
sed &̃ &. diuinas littãs in bibliothe¬
cã suã contulit: nã septuaginta du¬
o milia librorũ hꝰ tp̃iibꝰ alexandrie
inuenta sunt
deint̾pretibꝰ .iiii.
inc etiã & ab eleataro pontifice
petens scͥpt᷑as uet̾is testam̃ti ins
grecã uocẽ ex hebrea lingua ꝑsep¬
tuaginita int̃p̃tes transferre curauit:
qͣs inalexandrina bibliotheca habu¬
it. Siqͥdem singłi in singłis cellulis

Expanded text:
bibliothecis animum intenderunt; bibliothecis animum intenderunt; maxime Ptolomaeus cognomento Philadelphus omnis litteraturae sagacissimus, cum studio bibliothecarum Pisistratum aemularetur, non solum gentium scripturas, sed etiam et divinas litteras in bibliothecam suam contulit. Nam septuaginta milia librorum huius temporibus Alexandriae inventa sunt. De interpretibus . Hic etiam et ab Eleazaro pontifice petens Scripturas Veteris Testamenti, in Graecam vocem ex Hebraica lingua per septuaginta interpretes transferre curaquas in Alexandrina bibliotheca habuit. 2. Siquidem singuli in singulis cellulis
Abbreviated transcription (Latin):
sub nõibꝰ apłorũ ab heticis ꝓferuntur:
q̃ om̃ia sub nõie apocriphorũ auctori¬
tate canonica diligenti examinatio
ibi recondant᷑ libi. nã biblio libro¬
p̃ii. theca repositio int̾p̃tat᷑. Bibliothe¬
cã uet̾is testam̃ti esdras scͥba pꝰ incen¬
sam legẽ a chaldeis dũ iudei reg̾ssi fu¬
lumina q̃ fuerant a gentibꝰ corrup¬
ta correxit.totũq uetus testam̃tũ
in uiginti duos libros constituit. ut
tot libri ẽẽnt in lege qͦt habebant᷑
& litẽ. Ap̃ g̾cos aut̃ bibliothecã pͥmꝰ
instituisse pisistratꝰ credit᷑ athenien¬
siũ tẏrannꝰ. ꝗͣ. deinceps ab atheni¬
ensibꝰ auctã serses incensis athenis
euexit inꝑsas. longoq pꝰ tp̃r seleucꝰ
nicanor rursus in g̾eiam reculit. Hinc̃¬
ic studiũ regib urbibꝰq cet̾is natũ ẽ¬
cõꝑandi uolumina. diu̾sarũ genti
ũ & ꝑint̾p̃tes in g̾cã linguã uerten¬
Ui. Dehinc magnꝰ alexander uł succe¬
ssores eoꝵ instruendis om̃iũ libroꝵs

Expanded text:
sub nominibus apostolorum ab haereticis proferuntur, quae omnia sub nomine apocryphorum auctoritate canonica diligenti examinationibi recondantur libri. Nam βιβλίων librorum θήκη repositio interpretatur. 2. Bibliothecam Veteris Testamenti Esdras scriba post incensam legem a Chaldaeis, dum Judaei regressi fuvolumina quae fuerant a gentibus corrupta correxit, totumque Vetus Testamentum in viginti duos libros constituit, ut tot libri essent in Lege quot habebantur et litterae. Apud Graecos autem bibliothecam primus instituisse Pisistratus creditur, Atheniensium tyrannus, quam deinceps ab Atheniensibus auctam Xerxes, incensis Athenis, evexit in Persas, longoque post tempore Seleucus Nicanor rursus in Graeciam rettulit. Hinc studium regibconparandi volumina diversarum gentium, et per interpretes in Graecam linguam vertendi. Dehinc magnus Alexander vel successores eius instruendis omnium librorum
Abbreviated transcription (Latin):
det xꝑm pꝰ assũptionẽ carnis euan¬
głiũ p̃dicasse in mundo. Ipse enĩ
głiũ scripsit theo filo ep̃o: inicians
a sac̾dotali sp̃u dicens. fuit in diebꝰ
ut manifestaret xp̃m pꝰ natiuitatẽ
carnis et p̃dicationẽ euuangłii ho¬
stiã fuisse effectũ ꝑ salute mundi.
Ip̃e ẽ enĩ sac̾dos de qͦ dictũ ẽ in psal¬
mis: tu es sac̾dos in et̾nũ. scd̾m ordi¬
nẽ melchisedech. Ubi enĩ xp̃c adueñ
sac̾dociũ udeorũ obmutuit. lex &
głiũ ultimꝰ in asia incipiens a u̾bo.
ut ostend̾et eundẽ saluatorẽ. qͥ ꝑ
nob̃ dignatꝰ ẽ nasci. & pati. ip̃m añ
pꝰ mortẽ ad celũ itu̾m remeasse. Hi
sunt qͣtuor euuangłiste. qͦs ꝑ eze¬
chielem sp̃c sc̃s significauit. in .iiͦiͬi.
aĩalibꝰ. Proptẽa aũ qͣtuor aĩalia. qr¬

Expanded text:
tum post assumptionem carnis Evanelium praedicasse mundo. Ipse enim gelium scripsit Theophilo episcopo, initians a sacerdotali spiritu dicens: Fuit in diebusUt manifestaret Christum post nativitatem carnis et praedicationem Evangelii hostiam fuisse effectum pro salute mundi: ipse est enim sacerdos, de quo dictum est in Psalmis: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Ubi enim Christus advenit, sacerdolium Judaeorum obmutuit, lex et ngelium ultimus in Asia, incipiens a Verbo, ut ostenderet eumdem Salvatorem, qui pro nobis dignatus est nasci et pati: ipsum ante m ad coelum remeasse. Hi sunt quatuor evangelistae, quos per Ezechielem Spiritus sanctus significavit quatuor animalibus. Propterea autem quatuor animalia s
Abbreviated transcription (Latin):
qͥi similitudinẽ salomonis titulo
p̃notat᷑. Dictu aut̃ eccłiasticꝰ eo qd̾
de tociꝰ eccłiȩ disciplina religiose con¬
u̾satiõis. magna cura et ratione
sit editꝰ. Hic & ap̃ hebreos reꝑit᷑. s
int̾ apocriphos habet᷑. Iudith uͦ &
tobi siue machabeoꝵ libri qͥbꝰ au¬
ctoribꝰ seͥpti sint : minue constat.
gesta scribuntyr
scripsert. Primꝰ matħs conscͥpsit eu̾¬
głiũ litt̾is hebraicis et sermonib
in uidea : micians eu̾głitare ab
humana xͥ natiuitate dicens. lib̃
ex semine patͥarchaꝵ xp̃m sicut¬

Expanded text:
tulo prenotatur. Dictus est autem Ecclesiasticus eo quod de totius ecclesie disciplina religiose conversationis, magna cura et ratione sit editus, hic apud Hebreos reperitur, sed inter apocriphos habetur. Iudith vero et Tobias, sive Machabeorum libri, quibus authoribus scripti sint minime constat, gesta scribuntur. sp. Primus Mattheus conscripsit Evangelium litteris Hebraicis et sermonibus, in Judaea initians evangelizare ab humana Christi nativitate dicens: Liberex semine patriarcharum C
Abbreviated transcription (Latin):
bet᷑. Edechiel & damel. auiris qͥbꝰdã
sapientibꝰ scͥpti ẽẽ ꝑhibent᷑. Quoꝵ ere¬
chiel pͥncipia et fines multis obscuri¬
tatib inuoluta habet. Daniel uͦ cla¬
in sermone regna orb̃ ꝓñciat: & tẽpꝰ

Expanded text:
esp. Ezechiel et Danihel a viris quibusdam sapientibus scripti esse perhibentur, quorum Ezechiel principia et fines multis habet obscuritatibus involuta. Danihel vero claro sermone regna orbis pronuntiat, et tempus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ in psalmis hebraicꝰ ita ẽ. ispħia
norũ. Auctores aut̃ psalmorũ qͥ pon¬
mon. asaph. ethan. & idithim. et fli
chore. eman. ezrahelita. & reliqͦrim
qͦs esdras uno uolumine cõphendit
Om̃s aut̃ psalmi ap̃ hebreos metͥco en¬
mine constant ẽẽ cõpositi. Nã mino¬
re romani flacci. & g̾ci. pindari. nc̃
alii iambico currunt. nc̃ alcaio ꝑso¬
nant. nẽ safico nitent: tͥmet᷑ uł tet¬
inet pede incedentes. Salomon filiꝰ
suorũ ta uolumina edidit. qͦrũ pͥm
ẽ. masioth quẽ greci parablas. lati¬
ni ꝓu̾biorũ noĩant: eo qd in ipso sub
cõꝑatiua similitudine figͤas u̾bor
& imagines u̾itatis ostend̾it: ipsan
aut̃ uitatẽ. ad intelligendũ legent
bꝰ reseruauit. Scd̾m librũ coelech uo¬
cauit. qͥ grece ecclastes dr̃. latine
contionator: eo qd̾ sermo eiꝰ ñ speci¬
alit̃ ad unũ sic̃ in ꝓu̾biis. s ad um¬
u̾sos gn̾alit̾ dirigatur. docens om̃a

Expanded text:
autem in psalmis hebraicus est autem in psalmis hebraicus est norum. Auctores autem psalmorum sunmon, Asaph, Ethan et Idithun et filii Core, Eman, Ezraithae et reliquorum, quos Esdras uno volumine conprehendit. Omnes autem psalmi apud Hebraeos metrico carmine constant esse conpositi. Nam in more Romani Flacci et Graeci Pindari, nunc alii iambo currunt, nunc Alcaico personant, nunc Sapphico nitent trimetro, vel tetrametro pede incedentes. Salomon, filius suorum tria volumina edidit, quorum primus est Masloth: quem Graeci Parabolas, Latini Proverbiorum nominant, eo quod in ipso sub conparativa similitudine figuras verborum et imagines veritatis ostenderit. Ipsam autem veritatem ad intellegeibus reservavit. Secundum librum Coeleth vocavit, qui Graece Ecclesiastes dicitur, Latine Concionator, eo quod sermo ejus non specialiter ad unum, sicut in Proverbiis, sed ad universos generaliter dirigatur, docens omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmꝰ in unũ uolum̃ coegit. Nlã aña
sparsus erat ꝑ singłorũ regũ histori¬
as. Pałalippomeñ grece dr̃ qd nos p̃¬
t̃missorũ. uł reliquorũ dr̃e possumꝰ.
qͥa ea quȩ in lege uel regũ libris. uł¬
omissa uł ñ plene relata sunt : in
isto sũmat̾i ac breuit̃ explicãtur.
Librũ iob qͥdam moysen scͥpsisse ar¬
bitrant᷑ alii unũ ex ꝓpħis. ñ nulli
uͦ eundẽ iob pꝰ plagam sue passio¬
tes ut qͥ certamina sp̃itał pugne
sustinuit ipse narraret qͣs uictoriã
expeciuit. Principia aut̃ & fines li¬
bri iob ap̃ hebreos ꝓsa oratione con¬
texta sunt. Media aũ ipsius ab eo
loco qͦ ait. ꝑeat dies in qua natus
rep̃hendo. & ago penitentiã omĩa h¬
roico metro discurrunt. Palmorũl.¬
ber g̾re psalt̾iũ. hebraice nabla lan¬
ne organũ dr̃. Uocatꝰ aut̃ psalmoruĩ
lib̾ qd̾ uno ꝓpħa canente ad psalt̾iu.
corꝰ consonando responderet. Titub

Expanded text:
primus in unum volumen coegit, nam antea primus in unum volumen coegit, nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Paralipomenon grece dicitur, quod nos pretermissorum, vel reliquorum dicere possumus; quia ea que in lege, vel regum libris omissa, vel non plene relata sunt, in isto summatim ac breviter explicantur. DE LIBRO IOB bitrantur, alii unum ex prophetis. Nonnulli vero eumdem Iob, post plagam sue passiot, ut qui certamina spiritualis pugne sustinuit, ipse narraret quas victorias expedivit. Principia autem et fines libri Iob apud Hebreos, prosaica oratione contexta sunt, media autem ipsius, ab eo loco quo ait: pereat dies in qua natus reprehendo et ago penitentiam; omnia heroico metro discurrunt. Psalmorum liber grece psalterium, hebraice nabla, latine organum dicitur: vocatus autem psalmorum liber, quod uno propheta canente ad psalterium, chorus consonando responderet. Titulus
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ repeticio. et euangłice legis p̃fi¬
guratio qͥ sic ea ħt q̃ pͥora st̃ ut tñ
noua sint omĩa que in eo replican
filio naue: cuiꝰ historiã continet.
Scͥptorẽ uͦ eiꝰ eundẽ iosue hȩbrei ad¬
serunt. In cꝰ textũ pꝰ transitũ iordanis.
isrł pꝰ moysen &e iosuȩ: anꝗͣ dauid &
ꝯt̾i reges existe̾nt. Hc̃ librũ & ruth edi¬
disse credit᷑ samuel. Lib̃ samuel eiꝰdẽ
samueł natiuitatẽ & sac̾dociũ & ge¬
sta describit: id circo & ab eo nomen
accepit. ꝙ ꝙͣ uis hic lib̾ saul & dauid
historiã contineat. utriq tñ ad sa¬
muel referunt᷑. qͥa ipse unxit saul
in regnũ. ipse dauid in regẽ futum.
cuiꝰ libri pͥmã partẽ conscripsit idẽ
samuel:. seq̃ntia uͦ eiꝰ usq ad usq ca¬
licẽ scͥpsit dauid. Malachim lib̾ pmn
appellat᷑. eo qd̾ reges uide. et isrłitice
gentis gestaq eorũ ꝑ ordinẽ digerat
tẽporũ. Malach enĩ hebraice latine
regũ int̾p̃tat᷑. Hunc librũ ieremias

Expanded text:
id est, repetitio, et evangelicae legis praefiguratio, qui sic ea habet, quae priora sunt, ut tamen nova sint omnia, quae in eo replicantfilio Nave, cujus historiam continet: scriptorem vero ejus eumdem Josue Hebrei aserunt, in cujus textu post Jordanis transitum Israel post Moysen et Iosue, antequam David et ceteri reges existerent, hunc librum et Ruth edidisse creditur Samuel. Liber Samuel, eiusdem Samuelis nativitatem et sacerdotium et gesta describit, idcirco et ab eo nomen accepit et quamvis hic liber Saul et David historiam contineat, utrique tamen ad Samuel referuntur, quia ipse unxit Saul in regnum, ipse David in regem futurum. Cuius libri primam partem conscripsit ipse Samuel; sequentia vero eius usque ad calcem, scripsit ipse David. Malachim liber proinde appellatur, eo quod reges Iude et israelitice gentis, gestaque eorum per ordinem digerat temporum. Malachim enim hebraice, latine regum interpretatur. Hunc librum Hieremias
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa celi ẽ sp̃es quedã in rotun¬
dum formata. cuiꝰ centrum
terra ẽ. ex om̃ibꝰ partibꝰ ȩqualit̃
conclusa. Hanc sꝑam nec pͥncipi¬
ũ hab̾e dicunt nec terminum
ideo quod in rotundũ qͣi circulꝰ.
unde incipiat. uł ubi definiat.
facile cõp̃hendat᷑. De septẽ plant

Expanded text:
a caeli est species quaedam in rotundo formata, cuius centrum terra est ex omnibus partibus aequaliter conclusa. Hanc sphaeram nec principium habere dicunt nec terminum, ideo quod in rotundum, quasi circulus, unde incipiat vel ubi desinat non facile conprehendatur. Philosophi aut
Abbreviated transcription (Latin):
a qͦ & tͣrit. Catholicꝰ uniuersals
siue gñał int̃p̃tat᷑. Nam g̾ei un¬
u̾sale catholicon uocant. Orho¬
doxus ẽ recte credens. et ut credit
uiuens. Ortho enĩ recte grece q̃r
noĩe ñ pot̃ uocari: qͥ alit̃ uiuit qͥ
crodit. Neophytꝰ grecȩ latinȩ nous
dũ tñ baptismũ ꝑcipit. Nam ca¬
thecuminꝰ grecȩ. Auditor interp̃ta¬
tur. cõpetens uocatꝰ. qr pꝰ instruct¬

Expanded text:
nomen traxit. Catholicus, universalis, sive generalis, interpretatur. Nam Graeci universale catholicon vocant. Orthodoxus est recte credens: et ut credit, recte vivens. Orthos enim Graece, rnomine non potest vocari, qui aliter vivit quam credit. Neophytus Graece, Latine novellus cdum tamen baptismum recepit. Nam κατεχούμενος Graece auditor interpretatur. Conpetens vocatus, quia post instruct
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tatio ostñdit᷑. de
unctione deducit᷑. siue de noĩe
auctoris. et creatoris. A xp̃o enm
uida uidei. De magistri qͥppe nõie¬
cognom̃ sectatoribꝰ datũ ẽ. xp̾ram
aut̃ olim a uidis quasi obpbna¬

Expanded text:
interpretatio ostendit, de unctione deducitur, sive de nomine auctoris, et creatoris. A Christo eJuda Judaei. De magistri quippe nomincognomen sectatoribus datum est. Christiani autem olim a Judaeis, quasi ob
Abbreviated transcription (Latin):
ulgares notas ennius pͥmꝰ mille: centũ inuenit.
Notax usus erat ut quicqͥd ꝓcontentione aitt
iniudiciis dic̾etur librarii scriberent: cũ plures si
ordine exciꝑet. Rome pͥmꝰ tulliꝰ tiro ciceronis liber
addidert̃. Demñ seneca c̃tracto omniũ digestoq &
aucto numio: opus effecit. inqͥnq milia. Note aũ

Expanded text:
ulgares notas Ennius primus mille et centum invenit. Notarum usus erat ut, quidquid pro contentione aut in iudiciis diceretur, librarii scriberent conplures simul et quo ordine exciperet. Romae primus Tullius Tiro Ciceronis libertaddiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium digestoque et aucto numero, opus efficit in quinque mili
Abbreviated transcription (Latin):
lli tenent nisi qͥrites id ẽ romani
tanquã de legitimis he̾ditatibꝰ. de cre¬
ditionib de tutelis. de usu capioni
& in eosdem solos constituta. Constat
aut̃ ius qͥritũ. ex legibꝰ. ex plebis scitis.
constitutionibꝰ pͥncipiũ et edictis. si¬
ue prudentiũ responsis. Qͥd sit lex.x.¬
ex ẽ constitutio ppłi. qua maiores
natu simul cũ plebibꝰ aliqͥd sanxerunt.
cita sunt Quid scita plebiũ.xi.
quȩ plebes tantũ constituunt. &
uocata scita qd̾ ea plebs sciat. uł q̃d̾
sciscitet᷑. & rogat ut fiat. Qd̃ senatus¬

Expanded text:
lli tenentur nisi Quirites, id est Romani, tamquam de legitimis hereditatibus, de cretionibus, de tutelis, de usucapionibmanorum et in eosdem solos constituta. Constat autem ius Quiritum ex legibus et plebiscitis, constitutionibus principum et edictis, sive prudentium responsis. § 10 Quid sit lex. Lex est constitutio populi, qua maiores natu simul cum plebibus aliquid sanxerunt. § 11 Quid scita plebium. Scita sunt quae plebes tantum constituunt; et vocata scita qsciscitatur et rogat ut fiat. Senatus
Abbreviated transcription (Latin):
dũ eis m̾̃brorũ quecũq partes salierĩt.
aliqͥd sibi exinde ꝓsꝑũ seu t̾ste signifi¬
care p̃dicunt. Ad hec om̃ĩa ꝑtinent
& ligature exsecrabiliũ remediorũ:¬
p̃cantationibꝰ siue in caracteribꝰ. uł in

Expanded text:
dum eis membrorum quaecunque partes salierint, dum eis membrorum quaecunque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste significare praedicunt. Ad haec omnia pertinent et ligaturae exsecrabilium remediorupraecantationibus, sive in characteribus, vel in
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾umq cursu. nascentiũ. mores.
actꝰ. euenta p̃dicare conant᷑. id est.
qͥs quali signo fuerit natꝰ. aut quẽ
effectũ. habeat uite qͥ nascit᷑. Hi st̃.
qͥ uulgo mathematici uocant᷑. cuiꝰ
uocant. id ẽ. notaciones sẏdum. qͦmͦ se
habeant cũ qͥsq nascit᷑. łrimũ aũ idem
stellarũ int̾p̃tes. magi nuncupabant᷑.
sic̃ dehis legr̃ qͥ in euͣngłio natũ xp̃m
annunciau̾nt. Postea hoc noĩe solim̃a¬
thematici. cuiꝰ artis scientia usq ad
euͣngłm fuit concessa. ut xp̃o edito ne¬
mo exinde natiuitatẽ alicꝰ. decelo int̾p̃¬
taret᷑. Oroscopi dicti qd̾ horas natiuita¬
tis hõium speculant᷑. dissimili & diu̾¬
so fato. Sortilogi st̃ qͥ sub noĩe ficte
religionis ꝑ qͣsdam qͣs scõrũ sortes uo¬
cant. diuinationis scientiã ꝓfitentur:
aut qͣrũcũq scͥpt᷑arũ inspectione fut᷑a
ꝓmittunt. Salisatores uocati sunt: qui

Expanded text:
siderumque cursu, nascentium mores, siderumque cursu, nascentium mores, actus et eventa praedicare conantur, id est, quis quali signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vitae qui nascitur. Hi sunt qui vulgo Mathematici vocantur. Cujus vocant, id est notationes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum Christum adnuntiaverunt; postea hoc nomine soli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicuius de caelo interpretaretur. Horoscopi dicti, quod horas nativitatis hominum speculantur dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt qui sub nomine fictae religionis per quasdam, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam aut quarumcunque scripturarum inspectione futura promittunt. Salisatores vocati sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑a coniectant. Duo aut̃ sunt gen̾a
diuinationis. ars. & furor. In cantato
res dicti st̾: qͥa artẽ u̾b̃ ꝑagunt. Ari
sac̾fitia offu̾nt: hisq celebritatibꝰ
demonũ responsa accipiunt. Aruspi¬
ces nũcupati: qͣͣ horarũ inspectores.
Dies enĩ ⁊ horas in agendis negotis
oꝑibꝰq custodiunt. & qͥd ꝑsingula
tẽpora obseruare debeat homo. int̾̃n¬
dunt. hi etiã exta pecudũ inspiciũt.
et ex eis futura p̃dicant. Augures st̃
qͥ uolatꝰ auiũ. et uoces intendunt:
iter facientes obseruant. Dicta aũ
sunt. auspicia. qͣsi auiũ spicia et
auguria. ꝗͣsi aniũ gͣrria. hoc ẽ. aui¬
um uoces & linguas. Itẽ. auguriũ
qͣi auigeriũ : qd̾ aues gert̃. Duo st̃
aut̃ gena̾ auspiciorũ unũ ad ocło̾s.
altum ad aures ꝑtinens. Ad ocłos
scilicet uolatꝰ. ad aures uox auium.
Phitonisse a phitio apolline dictȩ.
qd̾ is auctor fu̾it diuinandi. Astro¬
logi dicti eo qd̾ in astris augurian

Expanded text:
futura conjectant. Duo autem sunt genera futura conjectant. Duo autem sunt genera divinationis, ars et furor. Incantatores vero dicti sunt, qui artem verbis peragunt. Ariosacrificia offerunt: hisque celebritatibus, daemonum responsa accipiunt. Aruspices nuncupati, quasi horarum inspectores. Dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt: et quid per singula tempora observare debeat homo, intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, iter facientes observant. Dicta sunt autem auspicia, quasi avium aspicia. Et auguria, quasi avium garria, hoc est, avium voces et linguas. Item augurium, quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo sunt autem genera auspiciorum, unum ad oculos, alterum ad aures pertinens: ad oculos scilicet volatus, ad aures vox avium. Pythones a Pythio Apolline dicti, quod is auctor fuerit divinandi. Astrologi dicti, eo quod in astris augurantu
Abbreviated transcription (Latin):
audent uentilare. ut qͥsq suos ꝑi¬
mat malis arcib inimicos. Hi &̃
sanguine utunt᷑ & uictimis: et se
uidentur resuscitati mortui diuina¬
ne.& ad int̾rogata responde̾. Nichro
tio nuncupat᷑. Ad qͦs suscitandos
cadaueri sanguis adicit᷑. Nã ama¬
re demones sanguinẽ diẽt. Idõq qͦ¬
ciens nichromantia fit. cruor aq̃
miscet᷑: ut colore sangͥnis facilius
ꝓuocent᷑. Ydromancii ab aqͣ dicti.
Est enĩ ydromancia in aq̃ inspec-¬
cione umbras demonũ euocare.
⁊ imagines uł ludificationes eoꝵs
uid̾e. ibiq ab eis aliꝗͣ audire : ub̾i
adhibito sangͥne etiã inferos ꝑhi¬
bent᷑ suscitari. Qd̾ genꝰ diuinatiõis
aꝑsis fertur allatũ. Uarro dicit
diumationis qͣtuor ẽẽ gen̾a. terrã.
aqͣ. aerem. ignẽ. Hinc geomantiã
ydromantiã. aeromantiã. pyromã
tiã.dictam. Diuini dicti. qͣi deo pleni.
Diumitate enĩ se plenos assimulant.
& astutia qͣdam fraudulenta hõibus

Expanded text:
audent ventilare, ut quisque suos periaudent ventilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et victimis, et saeationibus videntur resuscitati mortui divinare, et ad interrogata respondere. Ηεκρὸς tio nuncupatur: ad quos sciscitandos cadaveri sanguis adicitur. Nam amare daemones sanguinem dicitur. Ideoque quotiens necromantia fit, cruor aqua miscitur, ut cruore sanguinis facilius provocentur. Hydromantii ab aqua dicti. Est enim hydromantia in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines vel ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire, ubi adhibito sanguine etiam inferos perhibentur sciscitari. Quod genus divinationis a Persis fertur adlatum. Varro dicit divinationis quattuor esse genera, terram, aquam, aerem et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, tiam dictam autumat. Divini dicti, quasi Deo pleni. Divinitate enim plenos se esse assimilant, et astuta quadam fraudulentia, hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ archades deo suo lieo ĩmolabant.¬
ex qͦ qͥcũq sume̾nt: in bestiarũ fu¬
mis conu̾tebant᷑. Hinc apparet neẽ
mittit solue̾ m̃tes qͣs uelit. ast als
duras inmitt̾e curas. siste̾ aꝗͣ fluuis
anes ingire uidebis sub pedibꝰ teriã
&. descendẽ montibꝰ ornos. Qd plura
Si cred̾e fas ẽ. de phytonissa. ut pphad
samuelis animã de inferni abdiis
euocaret. et uniorũ p̃sentaret. coll¬
spectibꝰ: Si tñ animã ꝓpħe fuisse al¬
pamꝰ. o ñ aliꝙͣ̃ fantasmaticã illusio
uorasse aĩas. Nst alios damnasse ne
aet pꝰ paululũ adiecit. Murmure
a magico tenues excire figuras. atq
spulcrales scite incantare fauillas.
uta nidem spoliare alios ars. noxia
nouit. Magi sunt qͥ uulgo malefici
facinorũ magnitudinẽ nuncupã¬
ur. hi & elem̃ta concununt. turbãt
ites hoĩum. ac sine ullo ueneni.
si nulla sanie polluta uenem in¬
antata ꝑit. Demonib enĩ accitis

Expanded text:
quod Arcades deo suo Liceo iquod Arcades deo suo Liceo iex quo quicunque sumerent, in bestiarum formas convertebantur. Hinc apparet, non promittit solvere mentes, Quas velit: ast aliis duras immittere curas: Sistere aquam fluviis, anes. Mugire videbis Sub pedibus terram, et descendere montibus ornos. « Quid plura? si credere fas est, pythonissam, ut prophetae Samuelis animam de inferni abditis evocaret, et vivorum praesentaret conspectibus; si tamen animam prophetae fuisse credamus, et non aliquam phantasmaticam inlusionvocasse animas, ast alios damnasse neci. Et post paululum adiecit: Murmure nam magico tenues excire figuras, atque sepulchrales scite incantare favillas. Vita itidem spoliare alios ars noxia novit. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi et elementa concutiunt, turbant mentes hominum, ac sine ullo veneni h: Mens hausti nulla sanie polluta veneni incantata perit. Daemonibus enim adcitis
Abbreviated transcription (Latin):
aGoꝵ pͥmꝰ ⁊oroastres ex tnt i¬
bactrianoꝵ. quẽ ninus rex as¬
rioꝵ prelio int̾fec̃. De qͦ aristotilesl
bit̾. qd̾ uicies centũ milia u̾suũ ab pe
condita inditiis uoluminũ eiꝰ dela¬
rentur. Hanc artẽ młta pꝰ scła dem¬
critꝰ ampliauit: q̃n & ypocrates ne¬
dicine disciplina effloruit. Ap̃ assya¬
os aut̃ magice artes copiose sunt te¬
stante lucano. Qͥs nocere fibra facta
queat: qͥs ꝓdat aues. qͥs fulg᷑a celise¬
uet. et assẏria scruptet᷑ sẏdã cura Ita
ħ uanitas margycarũ artiũ extran¬
one angłoꝵ malori in/ toto t̾raz¬
orbe plurimis scłis ualuit. ꝑ quandi
scientiã fut᷑oꝵ et infernoꝵa. et mus
cationes eorũ inuenta sunt aruspitu
augurationes. & ip̃a q̃ dicunt᷑ oracdi.
& inchromantia. Nec mirũ demago¬
rũ p̃stigiis. qͦrũ in tantũ ꝓdiere mai¬
ficioꝵ artes: ut etiã moysy simillim
signis resiste̾nt: u̾tentes uirgas in dra
tauit inbestias. Legitur & desacͥsitio

Expanded text:
agorum primus Zoroastres rex Bactrianorum, quem Ninus rex Assyriorum proelio interfecit: de quo Aristoteles scribit quod vicies centum milia versuum ab ipso condita indiciis voluminum eius declarentur. Hanc artem multa post saecula Democritus ampliavit, quando et Hippocrates medicinae disciplina effloruit. Apud Assyrios autem magicae artes copiosae sunt testante Lucano 6, 427: Quis noscere fibra facta queat, quis prodat aves, quis fulgura caeli servet, et Assyria scrutetur sidera cura? Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum malorum in toto terorbe plurimis saeculis valuit, per quamdam scientiam futurorum et infernorum, et per inventiones eorum inventa sunt aruspicia, augurationes, et ipsa quae dicuntur oracula, et necromantia: nec mirum, de magorum praestigiis: quorum intantum prodiere maleficiorum artes, ut etiam Moysi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in drataverit in bestias. Legitur et de sacrificio,
Abbreviated transcription (Latin):
ic octonariꝰ. uł alii plurimi: qͥ in par¬
tes redacti infra consistunt. ꝑfectus
numu̾s ẽ qͥ suis partibꝰ adimpletur.
ut senariꝰ. Habet enĩ tres partes. sex¬
tam. t̾ciam. et dimidiã. Sexta eius
unũ est tercia duo. dimidia tres. he
partes in sũmam ductȩ.id ẽ unũ.
duo et tria. simul eundem con¬
sũmant: ꝑficiuntq senariũ. St̃
aut̃ ꝑfecti numi intͣ denariũ sex
intͣ centen ariũ uiginti octo. intͣ
millenariũ quadringenti nona¬
ginta et sex

Expanded text:
ic octonarius, vel alii plurimi qui in paric octonarius, vel alii plurimi qui in partes redacti infra consistunt. Perfectus numerus est, qui suis partibus adinpletur, ut senarius; habet enim tres partes, sextam, tertiam, et dimidiam: sexta eius unum est, tertia duo, dimidia tres. Haec partes in summam ductae, id est unum et duo et tria simul eundem consummant perficiuntque senarium. Sunt autem perfecti numeri infra denarium sex, infra centenarium viginti octo, infra millenarium, quadringinta nonaginta et sex.
Abbreviated transcription (Latin):
qi ñ ht̃ cõmunẽ numu̾m: nisi so¬
lũ monadicũ. Ad qͥndecĩ uͦ. si cõpa¬
ratus fu̾it. scd̃s ẽ. et cõpositꝰ. qm̃ in¬
est illi cõmunis numus p̃ter mo¬
nadicũ. idẽ ternariꝰ numus qͥ no-¬
uẽ m̃surat. ter te̾ni et qͥndecĩ ter
qͥni. Itẽ pariũ numerorũ alii sunt
suꝑfiui. alii diminutiui. alii ꝑfe¬
Ai. Suꝑflui sunt qͦrum partes simł
ducte plenitudinẽ suã excedunt:
ut puta duo denariꝰ. Ht̃ enĩ parteᷤᷤ
qͥnq duodecimã qd ẽ unũ. sextã.
qd̾ duo. qͣrtam qd̾ tria. t̾ciã quod
quatuor. dimidiam qd sex. Unũ
enĩ et duo. & tͥa. et qͣtuor. et sex simł
ducta. sex decim faciunt: & longe
a duo denario excedunt. Sic &
alii similes plurimi. ut duode¬
uicesimꝰ et multi tales. Diminutiꝰ
num̾i sunt qͥ partibꝰ suis cõputati.
minorẽ sũmam efficiunt. ut pu¬
ta. denariꝰ cuiꝰ partes sunt tres:
decima qd̃ ẽ unũ. qͥnta qd duo. di
ge a denario minorẽ. Similis ẽ hu¬

Expanded text:
munem numerum nisi solum monadicum: ad quindecim vero si conparatus fuerit, secundus est et compositus, quoniam inest illi communis numerus praeter monadicum, id est ternarius numerus; quia novem mensurat ter terni, et quindecim ter quini. Item parium numerorum alii sunt superflui, alii diminutivi, alii perfecti. Superflui sunt, quorum partes simul ductae plenitudinem suam excedunt, ut puta duodenarius. Habet enim partes quinque: duodecimam, quod est unum; sextam, quod duo; quartam, quod tria; tertiam, quod quattuor; dimidiam, quod sex. Unum enim et duo, et tria, et quattuor, et sex simul ducta XVI faciunt et longe a duodenario excedunt: sic et alii similes plurimi, ut duodevicesimus, et multi tales. Diminutivi numeri sunt, qui partibus suis computati minorem summam efficiunt, utputa denarius, cuius partes sunt tres: decima, quod est unum; quinta, quod duo; dimge a denario minorem. Similis est hu
Abbreviated transcription (Latin):
mali in sũmitate uł quia huasi qͥ¬
busdam malleolis ligneis cingit᷑.
qͦrũ uolubilitate uela faciliꝰ eleuã¬
tur. Modius ẽ eui arbor insistit: ob¬
similitudinẽ mensuralis uasis di¬
ctꝰ. Carceria sunt in cacumine ar¬
boris trocleȩ quasi .F. littera ꝑ quas
funes trahunt᷑. Cinna. Lucida con¬
fulgent alti carceria mali. Troclee
aut̃ uocate qd̾ rotulas habeant.
Tocos enĩ grece iota dr̃. Parastate
stipites sunt pares stantes qͥbꝰ arbor
culus malleus in manu portatur.
qͦ modus signũq datur remiganti
uncinꝰ ferreus uł ligneus. ad quẽ
in littore defixũ funes nauiũ inli¬
gant᷑ De q̃ enniꝰ. Consilla sapiunt
configunt litꝰ ad uncas. Anchora dens
ferreus ex greca ȩthimologia nom̃ du¬
cit: qd̾ quasi hõis manus cõp̃hendat
uł scopulos uł arenas. Nam manꝰ gͦce

Expanded text:
mali in summitate, vel quia quasi qumali in summitate, vel quia quasi quibusdam maleolis ligneis cingitur, quorum volubilitate vela facilius elevantur. Modius esimilitudinem mensuralis vasis dictus. Carchesia sunt in cacumine arboris trochleae, quasi F littera, per qua funes trahuntur. Cinna 4: Lucida confulgent alti carchesia mali. Trochleae autem vocatae quod rotulas habent; τροχὸς enim Graece rota dicitur. Parastatae stipites sunt pares stantes quibus arbor culus malleus in manu portatus, quo modo signum datur remigantibuncinus ferreus vel ligneus, ad quem in littore defixum funes navium illigantur, de quo Ennius: Tonsillas rapiunt, configunt littus aduncas. Anchora dens ferreus ex Graeca etymologia nomen ducit: quod quasi hominis manus, comprehendat vel scopulos vel arenas: nam manus Grae
Abbreviated transcription (Latin):
posterior pars nauis ẽ qͣs post.ii.
prora anterior qͣsi pͥora. Cumba lo¬
rus imꝰ nauis. qd̾ aqͥs incumbat.
Carina acurrendo dicta: qͣi curri¬
na. Fori nauiũ latera concaua. afe¬
rendo onera dicta: siue tabulata
nauiũ que sternuntur. dicta ab
eo qd̾ incessus ferant. uł foris emi¬
ros. Columbaria insũmis lat̾ib
nauiũ loca concaua. ꝑ que emi¬
nent remi. dicta credo qd̾ sint si¬
milia latibulis columbarũ in qͥbꝰ
ndificant. Agiauia sunt loca
in naui ꝑ que ad remiges hortator
accedit. De qua ennius. Multa foro
ponent et agea longa replet᷑. Transt᷑
sunt tabule ubi sedent remiges: qd̾
iuga appellat. Remi a remouendis
sores atondendis et decutiendis ca¬
pillis. Palmula ẽ extrema latitudo
iemi a palma dicta qua mare un¬
pellitur. Antemne aut̃ dicte qd̾ añ
amnẽ sint posite. Prẽt̃ fluit enĩ eas
amnis. Cornua extreme partes au¬
temnarũ sunt dicte. ꝑ tropũ ab
ẽ arbor nauis. qua uela sustinen¬

Expanded text:
posterior pars navis est, quasi post: prora autem anterior, quasi priora. Cumba locus imus navis, quod aquis incumbat. Carina a currendo dicta, quasi currina. Fori navium, latera concava a ferendo onere dicta, sive tabulata navium, quae sternuntur: dicta ab eo quod incessus ferant vel foris emiros. Columbaria in summis lateribus navium loca concava per qua eminent remi; dicta, credo, quod sint similia latibulis columbarum in quibus nidificant. Agea viae sunt, loca in navi per qua ad remiges hortator accedit. De qua Ennius Ann. 492: Multa foro ponet, et agea longa repletur. Transtra sunt tabulae ubi sedent remiges, quodus Aen. 6, 411 iuga appellat. Remi a removendis,sores a tondendis et decutiendis capillis. Palmula est extrema latitudo remi, a palma dicta, qua mare inpellitur. Antemnae autem dictae quod ante amnem sint positae; praeterfluit enim eas amnis. Cornua extremae partes antemnarum sunt, dictae per tropum. est arbor navis qua vela sustinen
Abbreviated transcription (Latin):
res sine aspiratione ꝓferebat᷑. Puluimi
sunt machine qͥbiis naues deducun¬
tur. et subducunt᷑ inportũ. Pons scala
nauium.

Expanded text:
res sine aspiratione proferebatur. Pulvini sunt machinae quibus naves deducuntur et subducuntur in portum. Pons, scala navium.
Abbreviated transcription (Latin):
ue sc̃itatis eplẽ me inurbe toletana inue¬
nerunt. Nã ꝑmotus fueram cusa cõcilii:
s qmͣuis iussio pͥncipis initin̾e positũ remeare
me admonuiss : ego tñqi ꝓpinquior erã p̃sentie
ipsius qͣm regressionis: malii potiꝰ cursũ itm̾is
ñ int̾cludẽ. Ueni ad p̃sentiã pͥncipis inuem p̃¬
sentẽ diaconẽ tuũ: ꝑ cũ eloqui tua suscipiens.
amplexꝰ sũ et legi ꝙ de salute tua gr̃as dõ egi desi¬
derio oĩs desiderans. qmuis debilis atq fessus
ñ confundit ꝑ caritatẽ que diffusa ẽ incoedibus
nr̃is. Codicẽ echimologuꝵ cũ aliis codicib de iti
cõtilii locũ ꝑuenissẽ. De cõstituendo aũ ep̃o t̾raco¬
nensi. ñ eã qm petis sensi sententiã regis. s tñ uip¬
se ad huc ubi certiꝰ com̾tat aninũ. illi mainet incer
mea. et remitant᷑ facinora. Itẽ manu sua. seaꝓ

Expanded text:
e sanctitatis epistolae me in urbe Toletana invenerunt. Nam permotus fueram causa concilii. Sed quamvis jussio principis in itinere positum remeare me admonuisset, ego tamen, quia propinquior eram praesentiae ipsius quam regressioni, malui potius cursum itineris non intercludere. Veni ad praesentiam principis, inveni praesentem diaconum tuum, per eum eloquia tua suscipiens, amplexus sum, et legi, et de salute tua Deo gratias egi; desiderio omni desiderans, quamvis debilis atque fessus, non confunditur per charitatem, quae diffusa est in cordibus nostris. 2. Codicem Etymologiarum cum aliis Codicibus de itinconcilii locum 581 pervenissem. De constituendo autem episcopo Tarraconensi non eam quam petisti sensi sententiam regis; sed tamen et ipse adhuc ubi certius convertat animum, illi manet incertmea, et remittantur facinora. Item manu sua. Ora pro
Abbreviated transcription (Latin):
edicine curatio sꝑnenda ñẽ.
Meminimꝰ enĩ et ysaiã ete¬
chĩe languenti aliqͥd medicinale
mandasse: et pauł apłs timotho
modicũ uinũ ꝓdesse dix̃. Curatio
aut̃ morborũ. tribꝰ geni̾bꝰ constat.
farmatia ꝗͣ latini medicamina¬
uocant. Cirurgia. ꝗͣ latini ma¬
nuũ oꝑationẽ appellant. Manꝰ
latin regłam uocant. ẽ enĩ obser¬
uatio legis et uite. Sunt aut̃ om¬

Expanded text:
edicine curatio aspernenda non est: meminimus enim Isaiam Ezechie languenti aliquid medicinale mandasse et Paulus apostolus. Timotheo modicum vinum prodesse dixit. Curatio igitur morborum tribus generibus constat. Pharmaciavocant; chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant, manus Latini regulam nuncupant, est enim observatio legis et vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
Electuariũ uocatũ eo qd̾ molle sor¬
beat᷑. Trociscus ẽ. dictus qͥa in modũ
rotule deformat᷑. Tro cos enĩ g̾ce
rota dr̃. Colliria latinũ sonant:
qd̾ uicia ocłorũ det̾gant. Epituna
eo quod suꝑponatur aliis adiutoriis
p̃cedentib. Cataplasma ẽ eo qd̃
inductio sola sit. Inplaustrũ eo
qd̃ inducat᷑. Malagina qd̾ sine
igne mac̾et᷑ et cõp̃hendat᷑. Enema
g̾ce latinȩ relaxatio dr̃. Pessaria
dicta qd̵ intꝰ iniciant᷑. Antiqͥor¬
aut̃ medicina herb̃ tantũ et sucis erat
Talis medendi usus cepit. Dem̃ ferio Ø
cyion qͥdam g̾cus inuenit. iñ pingi᷑
dimidia parte homo dimidia equus.
rurgus fuit appellatꝰ. Creticos dies me¬
dici uocant: qͥbꝰ credo ex iudicio infir

Expanded text:
Electuarium vocatum est eo quod melle sorElectuarium vocatum est eo quod melle sorbeatur. Trociscus dictus est, quia in modum rotule deformatur: trocos enim grece, rota dicitur. Collyria Latinum sonat, quod vitia oculorum detergant. Epitima, eo quod superponatur aliis adiutoriis praecedentibus. Cataplasma, eo quod inductio sola sit. Inplastrum, eo quod inducatur. Malagma, quod sine igne maceretur et conprehendatur. Enema Graece, Latine relaxatio dicitur. Pessaria dicta quod intus iniciantur. Mediautem medicina herbis tantum et succis erat; talis enim medendi usus cepit: deinde ferro et Chiron quidam Graecus invenit; inde pingitur dimidia parte homo, dimidia equus. rurgus fuit. 13. Criticos dies medici vocant, quibus, credo, ex judicio infirm
Abbreviated transcription (Latin):
medicinã. Om̃is aut̃ curatio aut
ex contͣriis aut ex similibꝰ adhi¬
bet᷑. Ex contͣriis ut frigidũ calido
sr̃bia sanari ñ pot̃. nisi humilitate
sanet᷑. Ex similib uͦ sic̃ ligam̃tũ uł¬
ni rotundũ rotundo. uł oblũgũ ob¬
lungo apponit᷑. ligatura enĩ ipsa. ñ eadẽ
tione curant᷑. At contͣ ex similib
stus eiꝰ amarꝰ ẽ. Ex conuenienti
enĩ nom̃ accepit: qͥa amaritu¬
dinẽ morbi amaritudo soluẽ
solet. Omĩa aut̃ medicam̃ta ex
ppͥis causis habent uocabula. he¬
ra enĩ.dicta qͣi diuina. Arsteri¬
aca qd̾ apta sint gutturis mea¬
tui: et tumores fauciũ et aiteria
leniant. Tyriaca ẽ antidotũ ser¬
pentinũ qͦ uenena pellunt᷑. ut
pestis peste soluat᷑. Catartica g̾ce.
latinȩ pͣgatoria dr̃. Catapodia eo
qd̾ modicũ potet᷑ seu inglutiat᷑.
Diamoron asuco more nom̃ sũpsit.
ex qͦ conficit᷑. sic̃ diacodion qͥa ex¬
codia idẽ expapau̾e̾ fit. sic̃ diasꝑ¬
maton. qr ex seminibꝰ cõponitur.

Expanded text:
mentis. 5. Omnis autem curatio, aut ex contrariis, aut ex similibus adhibetur. Ex contrariis, ut frigidum calido, superbia sanari non potest, nisi humilitate sanetur. Ex similibus vero, sicut ligamentum vulneri rotundum rotundo, vel oblongum oblongo apponitur. Ligatura enim ipsa non eadem tione curantur. At contra ex simili, stus eius amarus est. Ex convenienti enim nomen accepit, quia amaritudo morbi amaritudine solvi solet. Omnia autem medicamenta ex propriis causis habent vocabula. Hiera enim dicta quasi divina. Arteriaca, quod apta sint gutturis meatui, et tumores faucium et arteriarum leniant. Tiriaca est antidotum serpentinum quo venena pelluntur, ut pestis peste solvatur. Catartica Graece, Latine purgatoria dicuntur. Catapotia, eo quod modicum potetur, seu inglutiatur. Diamoron a suco morae nomen sumpsit, ex quo conficitur; sicut diacodion, qcodia, id est ex papavere fit, sicut dyaspermaton, quia ex seminibus componitur.
Abbreviated transcription (Latin):
le. aut gentiũ. Ius naturale ẽ.cõmu¬
ne om̃iũ nationũ. eo qd̾ ubiq instin¬
ctu nate̾ ñ constitutione aliqͣ habet᷑
ut uiri et femine. comunctio. lib̾ors
successio et educatio. cõmunis om̃iũ
possessio. et om̃ĩũ una lib̾tas. adqͥsitio
eorũ q̃ celo t̃ra mariq capiunt᷑. Item
deposite rei uł cõm̃date pecume resti¬
tutio. Uiolentiȩ ꝑuĩ repulsio. Nam hoc
aut siqͥd huic simile ẽ numꝙͣ inustũ.
s naturale equũ habet᷑. Q̾d sit ius

Expanded text:
rale est commune omnium nationum et quod ubique instinctu nature, non constitutione aliqua habetur, ut viri et femine coniunctio, liberorum susceptio et educatio, communis omnium possessio et omnium una libertas, acquisitio eorum que celo, terra marique capiuntur. Item deposite rei vel commodate pecunie restitutio, violentie per vim repulsio. Nam hoc, ac si quid huic simile est, nunquam iniustum, sed naturale et equum habetur. Decretum
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ et geometͥam et mnusicã hoc
inter ẽ. ut media inuenies in arime¬
thica. Primo sic queris coniungis ex¬
trema et diuidis & facis medium. ut¬
puta fac extrema esse sex et duodecim
simul iungis. et faciunt decem¬
& octo. Partiris media et facies.
ix qd̾ ẽ. anaogicũ. arithinetice
ut medius quot monadibꝰ suꝑat
pͥmũ: is suꝑet᷑ ab extremo. Supe
plicata tm̃ faciunt. qͣntũ et me¬
dia duplicata. ut puta sex et du¬
odecim multiplicata facient sep¬
et nouẽ multiplicata tantumdẽ
faciunt. Scd̾m musicã ita. qua
parte suꝑat mediꝰ. pͥmũ eadem
parte suꝑatur mediꝰ ab extremo.

Expanded text:
em et Geometriam et Musicam hoc interest, ut media invenias. In Arithmetica primo sic quaeris. Coniungis extrema, et dividis, et facis medium: utputa fac extrema esse VI et XII, simul iungis et faciunt X et VIII: partiris media et facis IX, quod est analogicum arithmeticae, ut medius quot monadibus superat primum, iis superetur ab extremo. Superplicata tantum faciunt quantum et media multiplicata, ut puta, VI et XII multiplicata facient et IX multiplicata tantumdem faciunt. 3. Secundum musicam ita: qua parte superat medius primum, eadem parte superatur medius ab extremo,
Abbreviated transcription (Latin):
& pediculosi dñr qͥb pediculi in corꝑe
efferuescunt. Pulices uero uocati sunt:
quod ex pulue magis nutriant᷑. len
dex.Tarmꝰ uermis ẽ lardi. Recinus
u̾mis ẽ canis: uocatꝰ eoqd̾ heret in au¬
ribꝰ canũ. Cynos enĩ gce canis ẽ. Usia ẽ
u̾mis porci: appellata qr urit. Nam uͥ
momorderit. Ad eo locꝰ ardet ut ibi uesi¬
ce fiant. Cimex de similitudine cꝰdã
herbe uocatus. qr fetorẽ ht̃. Propͥe aut̃
u̾mis in carne putre nascit᷑. Tinea in
uestim̃tis: eruca in holeribꝰ.teredo
in ligno. tarmus in lardo. uermis ñ
ut serpens aꝑtis passibus uł squama¬
rũ msib repit. qr ñ ẽ illi spine rigor
ut colubri. sed directas corpuscłi sui
partes gͣdatim porrigendo contra¬
ctas. contrahendo porrectas motum
explicat : sicq agitatꝰ ꝑlabit᷑
Depiscibꝰ

Expanded text:
et peducosi dicuntur quibus peduculi in corpore et peducosi dicuntur quibus peduculi in corpore effervescunt. Pulices vero vocati sunt quod ex pulvere magis nutriantur. Lendes . . . Tarmus vermis est lardi. Ricinus vermis est canis, vocatus eo quod haeret in auribus canum; κύων enim Graece canis est. Usia est vermis porci, appellata quia urit; nam ubi momorderit, adeo locus ardet ut ibi vesicae fiant. Cimex de similitudine cuiusdam herbae vocatus, cuius foetorem habet. Proprie autem vermis in carne putre nascitur; tinea in vestimentis; eruca in holere; teredo in ligno; tarmus in lardo. Vermis non ut serpens apertis passibus vel squamarum nisibus repit, quia non est illi spinae rigor, ut colubri, sed in directum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas motum explicat, sicque agitatus perlabitur. De piscib
Abbreviated transcription (Latin):
lere uł panpino inuoluta. ab erodendo
dicta. de qua menunit plautꝰ. Imitatꝰ
in pampino. Implicat se idem. nͨ ad¬
uolat ut locusta ut huc illucq disc¬
iens sempasta dimittat. s ꝑmanet
ꝑituris frugibꝰ. et tardo lapsu pigrisq
morsib uniu̾sa consumit. Teredonas
g̾ci uocant lignorũ uermes: qd̾ teren¬
do edant. Hos nos termites dicicimꝰ.
Ita enĩ apud latinos ligni uermes uo¬
cant᷑. qͦs tp̃r importuno cȩse arboreᷤᷤ
gignunt. Tinea uestũntorũ uermis.
dicta qd̾ teneat. et eo usq insidat. qd̾
erodat. Inde et ꝑtinax. qd̾ in eadem
ĩ identidẽ urgueat. Uermes carni¬
um. emigrane. lumbric. Alc haride. co¬
sti. pedicłi. pulices. lendex. tarmus. rici¬
nus. usia. cimex. Emigraneus. uermis
capitis uocatus. Lumbricꝰ uermis intesti¬
norũ. dictꝰ quasi lubricꝰ. quia labit᷑. uł
qd̾ in lumbis sit. Ascaride. Costi uł cossi.
Pediculi u̾mis cutis a pedibꝰ dicti. unde

Expanded text:
lus, vel in pampino involuta, ab erodendo lus, vel in pampino involuta, ab erodendo dicta. De qua meminit Plautus Cist. 7in pampino inplicat se. Idem nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens semipasta dimittat, sed permanet perituris frugibus et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. Teredonas Graeci vocant lignorum vermes, quod terendo edant. Hos nos termites dicimus. Ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur, quos tempore inoportuno caesae arbores gignunt. Tinea vestimentorum vermis, dicta quod teneat, et eo usque insedat quo erodat. Inde et pertinax, quod in eandem rem identidem urgeat. Vermes carnium: hemicranius, lumbricus, ascaridae, costi, peduculi, pulices, lendes, tarmus, ricinus, usia, cimex. Hemicranius vermis capitis vocatus. Lumbricus vermis intestinarum, dictus quasi lumbicus, quia labitur, vel quod in lumbis sit. Ascaridae . . . Costi . . . Peduculi vermes cutis a pedibus dicti. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Gotantibꝰ enĩ insidiat᷑. Cũq in labitur
cucib. uł ubi uspiam adherescit: san¬
aͥnẽ haurit:⁊ cũ nimio cruore ma¬
duerit. euomit qd̾ hausit. ut recenti¬
dem denuo suggat. Scorpio u̾mis ter¬
uenꝰ qͥ potiꝰ uermibꝰ adscribit᷑ ñ serpen¬
tibꝰ aĩal armatũ aculeo. et ex eo g̾cȩ
uocatũ qd̾ caudam figat et arcuato
uulne̾ uenena diffundat. Propͥum ẽ
aut̃ scorpionis qd̾ manꝰ palmã ñ feri
at Contarida u̾mis t̾renꝰ. qͥ si humano
corꝑi tactĩ fui̾t applicitꝰ. sui ad ustione
uesc̾as efficit plenas humore. Multipesᷤ
u̾mis t̾renus ex multitudine pedũ
uocat᷑: qͥ contractꝰ inglobũ cõplicat᷑.
slascit᷑ sub petͥs ex humore ⁊ t̾ra. Limax
nascat᷑. Unde & sordida semꝑ et in mũ¬
ia habetur. Bonbocis frondiũ u̾mis.
ex cuiꝰ textura bonbocinũ conficit᷑. Ap¬
pellatꝰ aut̃ hoc noĩe ab ẽo qd̾ euacue¬
tur dũ fila gen̾at. et aer solus in eo re¬
maneat. Eruca frondiũ uermis. in ho¬

Expanded text:
Potantibus enim insidiatur, cumque illabitur faucibus, vel ibi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit; et cum nimio cruore maduerit, id evomit quod hausit, ut recentiorem denuo sugat. 4. Scorpio, vermis terrenus, qui potius vermibus ascribitur, non serpentibus: animal armatum aculeo, et ex eo Graece vocatum, quod cauda figat, et arcuato vulnere venena diffundat. Proprium autem est scorpioni, quod manus palmam non feriat. at. Cantharida vermis terrenus qui humano corpori statim fuerit applicatus, sui adustione vesicas efficit plenas humore. Multipes vermis terrenus, ex multitudine pedum vocatus, qui contactus in globum conplicatur. Nascitur sub petris ex humore et terra. Limax nascatur. Unde et sordida semper et immunda habetur. Bombyces, frondium vermes, ex cuius textura bombycinum conficitur. Appellatus autem hoc nomine ab eo quod evacuetur dum fila generat, et aer solus in eo remaneat. Eruca frondium vermis in ho