comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noxia loquanite. Us nrm̃ oipotenti deo tm̃t longinqͫ
fit: qnͣtũ huic mũdo ꝓximũ. Multũ quippe deorsũ
mur. Quod bñ ysaias pꝰꝙͣ regem dñm excituũ
uidit. semecpm̃ rep̾hendit: et pen̾ituit dicẽs. Ue in
quia tacui. quia uir pollutus labiis ego sũ. Erui
cur polluta. labia hẽret aperuit cũ subiuẽit In
medio ppłi polluta labra habentis ego hr̃to. Pol¬
lutionẽ namq labroꝵ habere se doluit ͫ sed uñ hac
ꝯtraeerit ĩ dicauit: cũ in medio ppli polluta labia
hentis se habitare ꝑ hibuit. Ualde enĩ difficile ẽ ut
lingaͣ seculariũ mentẽ in qͥnet quã tangit. e diua
dũi pleꝵq eis ad quedã loqñda ꝯ descendimus part¬
lisp assueti hanc ip̃ãm locutiõ qui nobis indigna ẽ
⁊ delectabilit tenemus: ut ex ea ia redire non libeat᷑.
ad quã uelud ex ꝯdescensione ducti uenimus in¬
uiti. Picq fit ut ab ociosis ad noxia aleuibitt
ad graniora uerba ueniamus. i et os nr̃m ab omi¬

Expanded text:
noxia loquimur, os nostrum omnipotenti Deo tanto longinquum fit, quanto huic mundo proximum. Multum quippe deorsum mur. Quod bene Isaias postquam regem Dominum exercituum vidit, in semetipso reprehendit, et poenituit, dicens: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Qui cur polluta labia haberet, aperuit, cum subjunxit: In medio populi polluta labia habentis ego habito . Pollutionem namque labiorum habere se doluit; sed unde hanc contraxerit, indicavit, 313 cum in medio populi polluta labia habentis se habitare perhibuit. Valde enim difficile est ut lingua saecularium mentem non inquinet quam tangit, quia dum plerumque eis ad quaedam loquenda condescendimus, paulisper assueti, hanc ipsam locutionem quae nobis indigna est etiam delectabiliter tenemus, ut ex ea jam redire non libeat, ad quam velut ex condescensione ducti venimus inviti. Sicque fit ut ab otiosis ad noxia, a levibus ad graviora verba veniamus; et os nostrum ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
dem tonitrus omes illos qui eandem locit̃ occupauaut
serpentes in temit. Nuos dũ uir dñi florentius int̾¬
emptos aspicẽt dixit. Etce occidisti eos dñe qͥs eos
hinc leuat.Moxq ad euis uocẽ tante aues uene¬
rũt: qnͣti serpentes occisi fuerũt. Nue eos portã
singulos et longius proicientes: lonr hĩtationts eiꝰ
mũdũ ot̃modo serpentibus reddiderũt Perrris. Nd
uirtuttis quid meriti fuisse dicmꝰ. ꝙ ori eius tanti

Expanded text:
dem tonitrus omnes illos, qui eumdem locum occupaverant, dem tonitrus omnes illos, qui eumdem locum occupaverant, serpentes interemit. Quos cum vir Dei Florentius interemptos aspiceret, dixit: Ecce illos occidisti, Domine, quis eos hinc levat? Moxque ad ejus vocem tantae aves venerunt, quanti serpentes occisi fuerant: quae asportantes singulos, et longius projicientes, locum habitationis illius mundum a serpentibus omnimodo reddiderunt. PETR. Quid virtutis, quid fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
e riudsi homo non fortasse ex malicia sed ex lingue ⁊¬
curia maledictiõis ĩ ꝑximũ iaculat᷑ uerbũ. Gregoriꝰ
Si apud discrictũ iudicẽ petre ociosus sermo rep̃hẽ¬
datue: qnͣto magis noxius.ͦ Pensa ergo quantũ sit
dampnabilis qͥ a malica non uacat: si et ille sermo
penalis ẽ q̃ a bonitate unlitatis uacat Petrus As¬
sentio Bgorius Isdem uir dei egit aliud qd̾ sileri
non debet Cũ enĩ magna eus opĩo longe lateq
crebescet. quidã dyaconus longe poĩtus ad eũ ꝑge̾
scuduit : ut eius se orõibus ꝯmendaret. Qui ad eiꝰ
cellã ueniens om̃em locũ serpẽtibus plenũ reꝑit in¬
numis ꝑ c̾cuitũ. Cũq uehement ex parusset cdamaͭ
dicens Berue dei ora ꝓme. Erat aũt tũc mira se¬
renitas. Egressus uero florentius oculos ad celũ ⁊
palmas tetendit : ut illam pescẽ dñs sicut sciret
auferret. Ad cuiꝰ uocẽ subito celũ ĩ tonuit: atq is¬

Expanded text:
Quid si homo non fortasse ex malitia, sed ex linguae inQuid si homo non fortasse ex malitia, sed ex linguae incuria, maledictionis verbum jaculatur in proximum? GREGOR. Si apud districtum judicem, Petre, otiosus sermo reprehenditur, quanto magis et noxius? Pensa ergo quantum sit damnabilis, qui a malitia non vacat, si et ille sermo poenalis est, qui a bonitate utilitatis vacat. PETR. Assentio. GREGOR. Idem vir Dei egit aliud, quod sileri non debeat. Cum enim magna ejus opinio longe lateque crebresceret, quidam diaconus longe positus ad eum pergere studuit, ut ejus se orationibus commendaret. Qui ad ejus cellulam veniens, omnem locum bus plenum. Cumque vehementer expavisset, clamavit, dicens: Serve Dei, ora. Erat autem tunc mira serenitas. Egressus vero Florentius, ad coelum oculos et palmas tetendit, ut illam pestem, sicut sciret Dominus, auferret. Ad cujus vocem subito coelum intonuit, atque i
Abbreviated transcription (Latin):
ts est dicens Spero ĩ omi potenti deo qr in ha
uita an oculos omi ex malicia sua uidictã recipiãt.
qui nichil se ledentẽ uisũ meũ occiderũt. Puiꝰ uo¬
cem ꝓtinus ultio dina secuta ẽ. Nam quatuor
monachi qui eundem uisũ occiderũt. statĩ elephã¬
tino morbo ꝑ cussi sũt: ut menbris putrescentibus
intierẽt. ꝑ ruod fm̃ uit dei florentiꝰ uehemet᷑ expa¬
ꝑauit ⁊ seq ita fr̃ibus maledixisse ꝑtintat Bm̃i enr
uite sue temꝑe flebat quia ex auditus fuerat: se
crudelem. se in eoꝵ morte damabat homicidã Ird̾
presumet iaculũ maledictionis Petrut̾ Hũquio¬
nã ualde graue ẽẽ credimꝰ si fortasse cuilib ex agi¬
tati iracundia maledicamus.
Oregoriꝰ De hoc
ꝑctõ air me ꝑ cunctaris angraue sit cũ parilus di¬
cat neq maledici regnũ dei possidebũt. Pensa itaq
quã grauis culpa ẽ: queseꝑat horẽm a regno dei. Parꝰ

Expanded text:
, imprecatus est, dicens: Spero in omnipotenti Deo, quia in hac , imprecatus est, dicens: Spero in omnipotenti Deo, quia in hac vita ante oculos omnium ex sua malitia vindictam recipiant qui nihil se laedentem ursum meum occiderunt. Cujus vocem protinus ultio divina secuta est. Nam quatuor monachi qui eumdem ursum occiderant statim elephantino morbo percussi sunt, ut membris putrescentibus interirent. Quod factum vir Dei Florentius vehementer expavit, seque ita fratribus maledixisse pertimuit. Omni enim vitae suae tempore flebat quia exauditus fuerat, se crudelem, se in eorum morte clamabat homicidam. Quodpraesumeret jaculum maledictionis. 312 PETR. Nunquidnam valde grave esse credimus, si fortasse cuilibet exagitanti iracundia maledicamus? GREGOR. De hoc peccato cur me percunctaris an grave sit, cum Paulus dicat: Neque maledici regnum Dei possidebunt ? Pensa itaque quam gravis culpa est, quae separat a regno vitae. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
itaq in desment᷑ agere. Iniũgebat᷑ .u: so cara paste¬
ralis: et quas manducae̾ ꝯ sueuerat. Pascebat oues
bestia ierunia. Tũ uir dm̃ ieuinare uoluisset. ad
Uñq di hoc ageret᷑. cepit in loco codemt tante u̾tut᷑
longe lateq fama crebreste̾. Bed quia antiquꝰ host
unde bonos cͥnit enitesce ad glia inde ꝑu̾sos ꝑ in¬
uidiã rapit ad penã: quatuos uiri ex discipulis bti
facet. ⁊ is qui ab eo solus relictus fuerat. tanto hoc
miraculo clarus appret: eũdem uisũ insidiantes
occiderũt. Eũq hora qua iussus fuerat nõ rediret᷑
uir dei florentius suspectus ẽ ut redicet. Quem
usq adhorã uesꝑi ex pectãs affligi cepit. ꝙ is quẽ
ex simplicitate multa frem̃ uocarẽ ꝯsuerierat ursꝰ
mĩme reueteret᷑. Die uero altia prexit ad agrũ.
uesũ ꝑiter ouesq quesiturus. Que occisũ reꝑit
sed solliate in quirens : aciꝰ a quibus fuerat occisꝯ
in uenit: Tũc sese inlamentis dedit: frẽz magͥ

Expanded text:
itaque hoc indesinenter agere. Injungebatur urso cura pastoralis, et quas manducare consueverat, pascebat oves bestia jejuna. Cum vir Domini jejunare voluisset, ad u hoc ageretur, coepit in loco eodem tantae virtutis fama longe lateque crebrescere. Sed quia antiquus hostis unde bonos cernit enitescere ad gloriam, inde perversos per invidiam rapit ad poenam, quatuor viri ex discipulis venefaceret, et is qui solus ab eo relictus fuerat, tanto hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiantes occiderunt. Cumque hora qua jussus fuerat non rediret, vir Dei Florentius suspectus est redditus, quem usque ad horam vesperi exspectans, affligi coepit, quod is quem ex simplicitate multa fratrem vocare consueverat ursus minime reverteretur. Die vero altera perrexit ad agrum, ursum pariter ovesque quaesiturus; quem occisum reperit. Sed sollicite inquirens, citius a quibus fuerat occisus invenit. Tunc sese in lamentis dedit, Fratrum mal
Abbreviated transcription (Latin):
quo dũ solus habitaret. die quadã sese in orationẽ
prostrauit. atq ab omĩpotenti dño petyt: ut ei illic
habitandũ aliqd solatiũ dona̾e dignaret᷑. Qui
mox ut impleuit orationẽ oratorũt egressus ante
apte dabat in telligi: quod ad uiri dei obsequiũ
uenisset E Ruod uie quoq dñi ꝓtinus agnouit.
Et quia in eadem cella petudes quatuo: uel qnͣq¬

Expanded text:
quo dum solus habitaret, die quadam sese in orationem quo dum solus habitaret, die quadam sese in orationem prostravit, atque ab omnipotenti Domino petiit ut ei illic ad habitandum aliquod solatium donare dignaretur. Qui mox ut implevit orationem, oratorium egressus, ante aperte dabat intelligi quod ad viri Dei obsequium venisset, quod vir quoque Domini protinus agnovit. Et quia in eadem cella quatuor vel q
Abbreviated transcription (Latin):
Neq hoc sileam ꝙ ex regioẽ eadem uenerabilis
uiri sanctuli ꝓbr̃i nar:atione cognoui. He cuiꝰ uerb
pẽ non dubitas: quia eus uitã fidemq mi
ignoras. Eodẽ quoq tꝑ: in nursie ꝓĩcie ꝑtibtit duo
uiri in uita atq hĩtu sancte ꝯuersatioĩs hĩtabãt ¶ͦꝑ¬
unus ertiꝯ alter uero florentius diceba᷑. Sed isdem.
eutitiꝰ inspuali zelo atq inferuore u̾tirtis ex creuat
multoꝵq aĩas ad dni aĩas ꝑ duce ex hortando sa¬
tegebat Fflorentius uero ĩsim̃plicitate atq oratioĩ
editã ducebat uitã Non longe aũt erat monast̾iu
quod rectoris sui fuerat morte destitũtu : ex quo sibi
monachi eũdẽ enticiũ p̃ ẽẽ uoluerũt. Nui eoꝵ p̃ci¬
bus acquiescẽs multis ãnis monasteriũ rexit. discipit¬
loꝵ q̃ animas instudio sancte ꝯuersationis ex cuit.
ac ne oratoriũ in quo pͥus habitauerat solũ remane
potuisset: illic uenerabilũ uirũ florentiũ reliꝙ Un

Expanded text:
Neque hoc sileam quod ex regione eadem venerabilis viri Sanctuli presbyteri narratione cognovi; de cujus verbis ipse non dubitas, quia ejus vitam fidemque minime ignoras. Eodem quoque tempore in Nursiae provinciae partibus duo viri in vita atque habitu sanctae conversationis habitabantunus Eutychius, alter vero Florentius dicebatur. Sed idem Eutychius in spirituali zelo atque in fervore virtutis excreverat, multorumque animas ad Deum perducere exhortando satagebat; Florentius vero simplicitati atque orationi deditam ducebat vitam. Non longe autem erat monasterium, quod rectoris sui morte erat destitutum, ex quo sibi monachi eumdem Eutychium praeesse voluerunt. Qui eorum precibus acquiescens, multis annis monasterium rexit, discipulorumque animas in studio sanctae conversationis exercuit. Ac ne oratorium in quo prius habitaverat solum remanere potuisset, illic 309 venerabilem virum Florentium reliquit. In
Abbreviated transcription (Latin):
Quo odis odiendi sũt mali.
creaturã. ut n ͨ ꝓpt̾ uiciũ nat᷑a dampnet᷑. u ͨ apt natu¬
ram uiciũ diligatur. De labore fallenciũ.
ifficilia ⁊ laboriosa sũt figmẽta mendacii. Qui
autẽ uerũ nult dice̾ nõ laborat. Quieciores eĩ sũt
bomi ꝙͣ mali. et absoluciora sũt u̾ba ueridicoꝵ. ꝙͣͣ
cõmenta fallaciũ¬

Expanded text:
Quo odio odiendi sunt mali. creaturam: ut nec propter vitium natura damnetur, nec propter naturam vitium difficilia et laboriosa sunt figmenta mendacii. Qui autem verum vult dicere non laborat. Quietiores enim sunt boni quam mali; et absolutiora sunt verba veridicorum quam commenta fallaciu
Abbreviated transcription (Latin):
horã. nõ ut quẽpiã edificet. s ut scĩa iactet. Edificare pt̃. s
nõ edificae̾ intẽdit. Nõ curat te doce̾. uł a te doceiꝰ ip̃e. qd̾ nes¬
cit. s ut scire sciat᷑ qd̾ scit. M si de eͣligiõe agit᷑. statĩ uisioẽs
⁊ sõpnia ꝓferũt᷑. Deinde laudat ieiuma. ꝯmẽdat uigilias̃.
suꝑ oĩa orões exaltat. De pacĩa. de hũilitate. aͥ de singulio
tibꝰ plenissiẽ. s uanissie disputat. ut tusc. si audieu̾¬

Expanded text:
horam, non ut quempiam aedificet, sed ut scientiam jactet. Aedificare potest, sed non aedificare intendit. Non curat te docere, vel a te doceri ipse quod nescit; sed ut scire sciatur quod scit. Quod si de religione agitur, statim visiones et somnia proferuntur. Denique laudat jejunia, commendat vigilias, super omnia orationes exaltat; de patientia, de humilitate, et de singulis virtutibus plenissime, sed vanissime disputat: ut tu scilicet, si audie
Abbreviated transcription (Latin):
lorẽ ac colorẽ oris disc̾nat. ad oĩa deniq sua strẽtuꝰ. ad
ꝯmuũa piger. uigilat ĩ lc̃o. dormit ĩ choro. Cũ aliis psallẽtibꝰ¬
ad iigilias tota nocte dormitet. pꝰ uigilias aliis ĩ claustro
qͥescẽtibꝰ. solꝰ ĩ oratoio r̾manet. Excͤat ⁊ tussit. gentibꝰ
ac suspiriis aures foris sedẽciũ de angulo ĩplet. Lũ autẽ
ex hiis q̃ singłarit̾ ⁊ ĩanit̾ agit. apud simplicioẽs eiꝰ¬

Expanded text:
lorem oris ac colorem discernat. Ad omnia denique sua strenuus, ad communia piger. Vigilat in lecto, dormit in choro: cumque aliis psallentibd vigilias tota nocte dormitet, post vigilias aliis in claustro quiescentibus solus in oratorio remanet: exscreat, et tussit, gemitibus ac suspiriis aures foris sedentium 577 de angulo implet. Cum autem ex his quae singulariter, sed inaniter agit, apud simpliciores e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtenꝰ dice̾ possit. Nõ sũ si ͭ cet̾i hoim. Plꝯ sibi blãdit᷑ de uno
ieiunio qd̾ cet̾is ieiunãtibꝰ facit᷑ꝙͣ si cũ cet̾i̾s septẽ dies ie¬
iunau̾it. Cõmodior sibi uidet᷑ una oraciũcula peculiaris.
ꝙͣ tota psalmodia uniꝰ noctis. Iut̾ prãdendũ cbro solet
ocłos iactae̾ ꝑ mẽsas. ut a si quẽ minꝰ omede̾ iudei̾t uic¬
tũ se doleat. ⁊ ĩcipiat id ip̃m subi cͧdelit̾ subtͣhe̾. qd̾ nccͣium¬

Expanded text:
blanditur de uno jejunio, quod caeteris prandentibus facit, quam si cum caeteris septem dies jejunaverit. Commodior sibi videtur una oratiuncula peculiaris, quam tota psalmodia unius noctis. Inter prandendum crebro solet oculos jactare per mensas, ut si quem minus comedere viderit, victum se doleat, et incipiat idipsum sibi crudeliter subtrahere, quod nec
Abbreviated transcription (Latin):
iã siłacionẽ dissimulae̾ nõ pt̃. Murmurat. frendit. irascit᷑.
n ͨ ĩ qͣrto stare hũilitatis. s ĩ nono suꝑbie corruisse ꝓbat᷑.¬
Qui ẜ ͫ ꝙ descͥptꝰ ẽ recte siłata ofessio appellari p̃t. Qnͣ¬
ta putas ꝯfusio tũc sit ĩ corde suꝑbi. cũ feaus decipit᷑. pax
mictit᷑. laus minuit᷑. n ͨ culpa diluit᷑. Taudẽ notat᷑.¬

Expanded text:
am simulationem dissimulare non potest. Murmurat, frendet, irascitur; nec in quarto stare humilitatis, sed in nonum superbiae graum quod descriptus est, recte simulata confessio appellari potest. Quanta putas tunc confusio sit in corde superbi cum fraus decipitur, pax amittitur, laus minuitur, nec culpa diluitur? Tandem notat
Abbreviated transcription (Latin):
cẽpẽrũt currẽ tꝑa. Unde ante creaturã frustra tꝑa
requirũt᷑. quasi possint ĩueniri ante tꝑa. tꝑa. Motus
non esset. Noueri autẽ creatura. non utiq posset
nõ esset. Pocius gͦ tꝑus a creatura. ꝙͣ crei
cepit a tꝑe. utrũq aũtẽ ex deo. ex ip̃o eĩ ⁊ per ip̃m¬
ĩ saluator dicit. unũ passerẽ nõ cadere in t̾rã
sinẽ uolũtate dei. ⁊ ꝙ fenũ agri post paululũ mit¬
tendũ ĩ clibanũ ip̃e tnĩ formet ac uestiat. nonne
ꝯfirmat. nõ solũ totã istã mũdi ꝑtẽ rebus morta¬
libus⁊ corruptibilibꝰ deputatã. uerũ eciã iilissi¬
mas eiꝰ abiectissiasq ꝑticulas. dina ꝓuidẽcia regi.

Expanded text:
eperunt currere tempora. Unde ante creaturam frustra tempora requiruntur, quasi possint inveniri ante tempora tempora. Motus no esset. Moveri autem creatura non utique posset, si non esset. Potius ergo tempus a creatura, quam creatura coepit a tempore. Utrumque autem ex Deo. Ex ipCum Salvator dicit, unum passerem non cadere in terram sine voluntate Dei, et quod fenum agri, post paululum mittendum in clibanum, ipse tamen formet, ac vestiat , nonne firmat non solum totam istam mundi partem rebus mortalibus et corruptibilibus deputatam, uerum etiam uilissimas eius abiectissimasque particulas diuina prouidentia regi?
Abbreviated transcription (Latin):
quĩã illa bñ utunt᷑. quib finis finis ẽ ad mala tꝑa¬
lia. et transitꝰ ad uitã et̾nam. Sicut enĩ ĩiusticia᷑ ma¬
le utit᷑. nõ tñ malis ueꝵ eciã bonis. ita iusticia bene
De mrtyribꝰ nõ baptisatis.

Expanded text:
quia illa bene utuntur, quibus finis est ad mala temporalia, et transitus ad vitam aeternam. Sicut enim injustitia male utitur non tantum malis, verum etiam bonis; ita etiam justitia bene De martyribus non baptizatis.
Abbreviated transcription (Latin):
In quisitiõtmee suffinient iã uideo satfant sed hoc ẽ adhuc
quod questiõe aĩm pulsat quia ium suꝑius dictũ sit
eo iã sanctoꝵ aiãs ĩ celo restatprocia dubio ut in iquoꝵ
quoꝵ aiãs ẽẽ non nist in inferno credamus. Et quid
has dere heãt ueritas ignoroła hũana escimatio nõ
ht̃ pctort̃ aiãs añ iudian posse cruciari

Expanded text:
ns, sufficienter jam video satisfactum, sed hoc est adhuc quod quaestione animum pulsat, quia, cum superius dictum sit esse jam sanctorum animas in coelo, restat procul dubio ut iniquorum quoque animae esse non nisi in inferno credantur; et quid de hac re habeat veritas ignoro: nam humana aestimatio non habet peccatorum animas ante judicium posse cruciari
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ gͦ sapĩa ⁊ ꝑfectꝰ decore. alciora te ne q̃siei̾s. ⁊ forciora ce
ne scrutatꝰ fuei̾s. Sta ĩ te ne cadas a te. si ambulas ĩ mag¬
nis ⁊ ĩ m̃abilibꝰ sr̃ te. S qͥd ĩti̾m ex obliquo ĩtẽdis ad
aqͥlonẽ. Iã te uideo. ⁊ iã te ꝑspucio. nescio q̃ supͣ te curiose
alta rimãtẽ. Ponã ĩqͥs sedẽ meã ad aqͥlonẽ. Cet̾is astãtibꝰ
celicoł. dũ tu sede̾ solꝰ affectas. frm̃ ꝯcordiã tociꝰ celestis

Expanded text:
ntia, et perfectus decore, altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris. Sta in te, ne cadas a te, si ambulas in magnis et in mirabilibus super te. Sed quid interim ex obliquo intendis ad aquilonem? Jam te video, jam te perspicio nescio quae supra te curiosius alta rimantem. Ponam, inquit, sedem meam ad aquilonem . Caeteris astantibus coelicolis, du
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ itaq suꝑbie gradꝰ ẽ curiositas. Hanc autẽ
calibꝰ indiciis deprehendes. Si iudeis mõchũ de quo
prius bñ ꝯfidebas. ubicũq stat. ambulat. sedet. ocłis ĩcipi¬
entẽ uagari. caput erectũ. aures portae̾ suspẽsas. ex moti¬
bus ext̾ioris hoĩs ĩtei̾orẽ ĩnuitatũ aguoscas. Wir qͥppe ꝑu̾sꝯ
ĩnuit ocłis. terit pede. digito loqͥt᷑. ⁊ ex ĩsolẽti corꝑis motu. re¬
cens aĩe morbꝰ dep̃hendit᷑. Qm̃ dũ a sui c̾cũspectõe torpescit.
iria sui. curiosũ ĩ alienos facit. Qua eĩ seip̃m igne
foras mittit᷑ ut hedos pascat. Medos qͥppe qͥ pcc̃m sigͣnt. rcẽ¬

Expanded text:
 itaque superbiae gradus est curiositas. Hanc autem talibus indiciis deprehendes. Si videris monachum, de quo prius bene confidebas, ubicunque stat, ambulat, sedet, oculis incipientem vagari, caput erectum, aures portare suspensas; e motibus exterioris hominis interiorem immutatum agnoscas. Vir quippe perversus annuit oculo, terit pede, digito loquitur ; et ex insolenti corporis motu, recens animae morbus deprehenditur: quam, dum a sui circumspectione torpescit incuria sui, curiosam in alios facit. Quia enim seipsam ignorat, foras mittitur, ut haedos pascat . Haedos quippe, qui peccatum signific
Abbreviated transcription (Latin):
is qͥ sedet suꝑ cherubin. cui a cet̾is mĩstrat᷑. Et tu nescio q̃
dendo. sedẽ tͥ collotas ĩ celo. ut sis siłis altissiõ: Quo fĩne ͦ
Qua fiduciarͣ. MMetire ĩsipiẽs iires. pẽsa finẽ. excogita mo¬
dũ. Sciẽte h ͨ altissĩo p̃sumis.⁊ an nesciẽte : Uolente an
nolẽte. S quõ malũ qd̾cũq machinai̾s. aͥ uelle aͥ igno

Expanded text:
is qui sedet super Cherubim, cui a caeteris ministratur: et tu nescio quadendo, sedem tibi collocas in coelo, ut sis similis Altissimo? Quo fine? qua fiducia? Metire, insipiens, vires, pensa finem, excogita modum. Sciente hoc Altissimo praesumis, an nesciente? volente, an non volente? Sed quomodo malum quodcunque machinaris, aut velle, aut igno
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cã ẽ omittẽde. Ne eĩ ĩtẽta ad aliud latent̾ int̾m ĩ cor tuũ
serpens illabit᷑ blande alloquit᷑. Blãdiciis rõnẽ. mẽdaciis
timorẽ ꝯpescit. neqͣꝙͣ inqͥens moriei̾s. Auget curã. dũ incĩ-
tulã Acuit curiositatẽ. dũ suggei̾t cupiditatẽ. Ms
tandẽ ꝓhibitũ. ⁊ aufert ꝯcessũ. Porrigit pomũ. ⁊ sb̾ripit
ꝑadysũ. Hauris uirꝰ ꝑitura. ⁊ ꝑituros pͥitura. Perit salꝰ¬

Expanded text:
 committendae. Te enim intenta ad aliud, latenter interim in cor tuum serpens illabitur, blande alloquitur. Blanditiis rationem, mendaciis timorem compescit. Nequaquam, inquiens, morieris . Auget curam, dum incitat gulam: acuit curiositatem, dum suggerit cupiditatem. Offert tandem prohibitum, et aufert concessum: porrigit pomum, et subripit paradisum. Hauris virus peritura, et perituros paritura. Perit sal
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. O dyna qͥd nc̃ce ẽ ut uideas mulie̾s alienige
Qua necessitate. Qua utilitate. An sola curiositate. Et¬
si tu ociose uides. s nõ ocõse uidei̾s. Tu curiose spcas. sed
curiosiꝰ sptaris. Qͥs cͤde̾t tũc illã tuã curiosã ocõsitatẽ.
uł ociosã griositatẽ. fore pꝰ. sic nõ ociosã. s tibi tuisq

Expanded text:
. O Dina, quid necesse est ut videas mulieres alienigenas? Qua necessitate? qua utilitate? An sola curiositate? Etsi tu otiose vides, sed non otiose videris. Tu curiose spectas, sed curiosius spectaris. Quis crederet tunc illam tuam curiosam otiositatem, vel otiosam curiositatem, fore post sic no
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc neqz de om̃ibus iustis fatei possumꝰ: neq
Inquo dilationis dampno ꝙͥ aliud ĩnuit insi quod
De ꝑfecta uiscitia aliꝙͥ mimis huẽrunt: Et t̃ luce da¬
exeũt: in cdestibus sedibus recipiũt᷑. Quod et ipã ꝑ se
ueritas actestat᷑ dicens Mbrcũq fuit corpus ibi agrega¬
bũt᷑ aquile. Quia ubi ipẽ redemptos ñt̃ ẽ corꝑe illtic ꝓ¬
bitat: nec pauli aĩa ẽẽ intelo negat. Qui etiã de¬
dissolutiõe sui corꝑis atq in habitatiõe prĩe telest
dicit. Scimus qmĩ si t̾restris domis nr̃a huiꝰ habita

Expanded text:
hoc neque de omnibus justis fateri possumus, neque fferuntur. In quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quod de perfecta justitia aliquid minus habuerunt? Et tamen luce claexeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur, quod et ipsa Veritas attestatur dicens: Ubi fuerit corpus, illic congregabuntur et aquilae , quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illic po non dubitat, nec Pauli animam esse in coelo negat. Qui etiam dissolutionem sui corporis atque habitationem patriae coelestis, dicit: Scimus quoniam terrestris dom
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ absq labore ꝓ bona ꝯsuetudĩe iustꝰ c̾rit ad uitã. Sic
descensis ĩpiꝰ eisdẽ ꝓ malo usu nõ se rõe gub̾uãs. nõ ti-¬
noris freno r̾tentãs. ĩtrepidꝰ festiuat ad mortẽ.t
sũt qͥ fatigant᷑. angustiant᷑. qͥ nũc metu c̾ciatu gehẽne.
nũc pͥstina c̾tardati ꝯsuetudĩe. descẽdẽdo ⁊ ascẽdẽdo laborãt
Sup̃mꝰ tñ ⁊ ĩfimꝰ c̾rũt absq ĩpediuiẽto ⁊̃ absq labore.
ad mortẽ hic. ad uitã ille festinat. alt̾ alacor. alt̾ ꝓcliui¬
or. Illũ alacrẽ cai̾tas. hũc ꝓcliuũ cupiditas facit. In alt̾o
amor. ĩ alt̾o scupor. laborẽ nõ fẽtit. In illo deniq ꝑfecta
ĩtas. ĩ isto ꝯsũmata ĩiqͥtas foras mittit tiõrẽ. Illi
tas. huic cecitas dat securitatẽ. Pocest gͦ duodeciꝰ gͣdꝰ
appellai̾ ꝯsuetudo pcãdi. qͣ dei metꝰ amittit᷑ ꝯtẽptꝰ ĩcrit᷑¬

Expanded text:
 absque labore pro bona consuetudine justus currit ad vitam: sic descensis impius eisdem, pro malo usu non ratione se gubernans, non timoris freno retentans, intrepidus festinat ad mortem. Medii sunt qui fatigantur, angustiantur: qui nunc metu cruciantur gehesuetudine, descendendo vel ascendendo laborant. Supremus tantum et infimus currunt absque impedimento, et absque labore. Ad mortem hic, ad vitam ille festinat; alter alacrior, alter proclivior. Illum alacrem charitas, hunc proclivem cupiditas facit. In altero amor, in altero stupor laborem non sentit. In illo denique perfecta charitas, in isto consummata iniquitas foras mittit timorem. Illi veritas, huic caecitas dat securitatem. Potest ergo duodecimus gradus appellari consuetudo peccandi, qua Dei metus amittitur, contemptus incurrit
Abbreviated transcription (Latin):
sepelit᷑. Absit autẽ a nob̾ ut eciã ꝓ talibꝰ ⁊ si palã nõ
p̃sumimꝰ uł ĩ cordibꝰ nr̃is orae̾ cessemꝰ ͥ cũ paulus
quoq eos luge̾ret: qͦs sñ pñia mortuos sciret. Et si
palã orae̾ nõ audeat᷑ qͥ fide̾nt̾ eciã ꝓ undeis. ꝓ hetĩ¬
cis. ꝓ gẽtilibꝰ orat. Cũ eĩ ĩ ꝑascene noĩatĩ oret᷑ ꝓ qͥ¬
buslib malis: nlła tñ mẽcio fit ꝓ excoĩcatis. Iicis

Expanded text:
i palam non praesumimus, vel in cordibus nostris orare cessemus: cum Paulus eos quoque lugeret, quos sine poenitentia mortuos sciret . Etsi palam orare noibus orat. Cum enim in Parasceve nominatim oretur pro quibuslibet malis, nulla tamen mentio fit de excommunicatis. 57. Dicis
Abbreviated transcription (Latin):
suscitae̾ : Bed ⁊ nũc inqͣt scio. qr q̃cũq poposcei̾s a deo
dabit tibi deꝯ. Deinde q̃iẽti ubi posuissẽt eũ. Respõdet
et uide. Lur si nõ desꝑas nõ feq̃ris ⁊ dicis ⁊ r̾suscitai᷑¬
Si iã desꝑas: cur mgr̃m sine causa fatigas: An forte¬
to fides aliqñ c̾cipit qd̾ or̃o nõ p̃sumit. Deniq aꝓpin
pꝰ e̾surrectõ finxit se longiꝰ ire. cũ mallet cũ discipuł
tae̾ pietate diffide̾ nõ potestis : Respõdent. Sic melius
tãꝙͣͣ nõ orãtes oramꝰ: sic efficatiꝰ qiͣ diffidẽtes ꝯfidimꝰ.
Exhibemꝰ fidẽ. ꝑ hibemꝰ affc̃m. scit ip̃e cui nõ ẽ opꝰ
tã grande miaculũ. tã nouũ tã ĩauditũ. et si eiꝰ sub¬
est potẽcieͬ młtũ tñ excedit iiu̾sa mec̾ta hũilitatis
ir̃e. Sufficis̃ nob̾ potẽtie locũ. pietati dedisse occasionẽ.
malẽtes pacient̾ exsptͨae̾ qͥd uelit: ꝙͣ ĩpudent̾ q̃re̾ qd̾
forsitã nolit . Deniq qd̾ nr̃is mei̾tis de ẽ uecũdia for¬

Expanded text:
suscitare. Sed nunc, inquit, scio quia quaecunque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Deinde quaerenti ubi posuissent 580 eum, respondet: et vide. Cur et, si non desperas, non sequeris, et dicis, Et resuscitaem desperas, cur Magistrum sine causa fatigas? An forte fides aliquando recipit, quod oratio non praesumit? Denique appropost resurrectionem finxit se longius ire , cum mallet cum discipulis tare, pietate diffidere non potetis? Respondent: Sic melius tanquam non orantes oramus, sic efficacius tanquam diffidentes confidimus. Exhibemus fidem, perhibemus affectum: sctam grande miraculum, tam novum, tam inauditum, etsi ejus subest potentiae, multum tamen excedit universa merita humilitatis nostrae. Sufficit nobis potentiae locum, pietati dedisse occasionem; malentes patienter exspectare quid velit quam impudenter quaerere quod forsitan nolit. Denique quod nostris meritis deest, verecundia fortas
Abbreviated transcription (Latin):
ue̾cũdiã hr̃er̾tine̾. Disce uecũdia decorae̾ fider
ꝙͣ r̾ue̾nt suggessit uñ pie sollicita fuit. Et ut discas
ĩ huiꝰ mõi magis pie gemiẽ. ꝙͣ pete̾ p̃sũptuose. pieta¬
tis estũ pudoi̾s temꝑans umbra: ꝯceptã p̃cis fiduciã
ue̾cũde supp̃ssit. Nõ frõtose accessit: nõ palã locuta ẽ:
nõ audact̾ corã õĩbꝰ dice̾t. Wbsecio fili. defecit uinũ.
ristant᷑ ꝯuiueiͥ ꝯfundit᷑ sponsꝰi ostende qͥd pe¬

Expanded text:
Disce verecundia decorare fidem, quam reverenter suggessit, unde pie fuit sollicita! Et ut discas in hujusmodi magis pie gemere, quam petere praesumptuose; pietatis aestum pudoris temperans umbra, conceptam precis fiduciam verecunde suppressit. Non frontose accessit, non palam locuta est, ut audacter coram omnibus diceret: Obsecro, fili, deficit vinum, contristantu
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ordinẽ mee descẽsioĩs. In qͦ tñ si diligent̾ ĩspicit᷑. uia
forsitã ascẽsioĩs e̾ꝑit᷑. Si eĩ tibi romã tẽdenti homo inde
ostende̾t. Dũ castella. uillas. ⁊ urbes. fluuior ac mõ¬
tes. ꝑ qͦs tñsieit noĩat suũ denũciãs iter tuũ tͥ p̃nũ¬
ciat ĩta ut eadẽ loca r̾cognoscas eũdo: q̃ ille ꝑtnͣsiit
ueniendo. In hac siłiter nr̃a descẽsione gͣdꝰ ascẽsdrios
forte reꝑies: quos ascendendo melius tu in tuo corde
qm in nostro codite leges.

Expanded text:
scensionis. In quo tamen, si diligenter inspicitur, via forsitan ascensionis reperitur. Si enim tibi Romam tendenti homo inde ostenderet? Dum castella, villas, urbes, fluvios, ac montes, per quos transierit, nominat, suum denuntians iter, tuum tibi praenuntiat: ita ut eadem loca recognoscas eundo, quae ille pertransiit veniendo. In hac similiter nostra descensione gradus ascensorios fortasse reperies, quos ascendendo melius tu in tuo corde, quam in nostro codice leges.
Abbreviated transcription (Latin):
dñe suscita mortuũ nr̃m᷑ corde tñ suspenso tremulꝰ intꝰ
clamae̾ nõ cesso: si forte si forte si forte. desideiũ pauꝑiti
caudiet dñs. ppacionẽ cordis eoꝵ audiet auris
Et illud. Nũꝙ mortius facies mia̾bilia. a̾ medici susci¬
tabũt ⁊ ꝯfitebũt᷑ tibi: Et de qͣtriduano. Uũꝙ narrabit¬

Expanded text:
ne, suscita mortuum nostrum: corde tamen suspenso, tremulus intus clamare non cesso, Si forte, si forte, si forte desiderium pauperum exaudiet Dominus, praeparationem cordis eorum audiet auris ejus; et illud, Nunquid mortuis facies mirabilia, 581 aut medici suscitabunt, et confitebuntur tibi? et de quatriduano: Nun
Abbreviated transcription (Latin):
Exretũ petre ymaginibus : pensamus mita caꝵ. P
pontem quippe ad amena loca transie̾ iustos asperit:
quia angusta ẽ ualde semita q̃ ducit ad uitã. Et fetẽ¬
bula tangebat. quoꝵdã uero abea tangiũ poterãt qr
sũt pleriq qui multa iã bona oꝑa faciũt: sed tñ ad¬
huc carnalibus uuys in cogitationis de lectatione tan¬
guntur. Et iustũ ualde ẽ ut illic nebula fetoris obsi¬
deat: quos adbuc hic carnis fetor delectat Unde et
candem delectationẽ carnis̾ eẽ beatus tob in fetore ton¬
spinens. delueurioso at lubio sentencĩa protulit dicẽs
Duilcedo iliꝰ uͥmis. Qui aut ꝑfecte cor ab oĩ delectaniõe
ferous eenitiũt ÷ ostat nimirũ quia eoꝵ habitatula
fetoris nebuila non tangunt᷑ Et notandũ ꝙ isdem feto:
cẽ et nebula uisa sit. quia ninuꝵ tarnis deltatio mẽ¬
tem quã inficit obscurat ut ueri lũs claritatẽ nom
uident sed uñ delectat᷑ inferuts: inde taligniẽad
suproa panat. Putamꝰ ne hoc au̾cte sateloquy pꝰ

Expanded text:
Ex rerum, Petre, imaginibus pensamus merita causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetenbula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obscurat, ut veri luminis claritatem non videat, sed unde delectatur inferius, inde caliginem ad superna patiatur. P
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpħ̾e. qnto magis ⁊ ewrangeliũ quo lex nõ soluit᷑
s impletur. et de̾ quo dñs dĩcit. mandatũ nouũ do
nob̾ ut uos ĩuicẽ diligatis. Cai̾tas eĩ ĩ nouat
et flagellis pie castigacionis exagitat. exercet añ
iudiciũ discipluã. et plerũq nõ eligit quẽ flagell
nolens ĩuenire quẽ dapnet. Fflagellat autẽ sił

Expanded text:
etae, quanto magis est Evangelium, quo Lex non solvitur, sed adimpletur, et de quo Dominus dicit, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis ? Charitas enim innovat t flagellis piae castigationis exagitat, exercet ante judicium disciplinam, et plerumque diligit quem flagellat , nolens invenire quem damnet. Flagell
Abbreviated transcription (Latin):
tue amica contentione ⁊ accessit arbit̾ puer qui e¬
reptus est Aam dicebat. Ego cũ ex aqua teaheret.
me ex aquis educe̾ considerabã Petrus. Magna
sũt ualde q̃ narras. et multoꝵ edificatiõr peo futã
ego enĩ boni uiri miracula quo plus bibo plus¬

Expanded text:
tis amica contentione accessit arbiter puer qui etis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, me ex aquis educere considerabam. Petr. Magna sunt valde quae narras, et ad multorum aedificationem profutura: ego autem boni
Abbreviated transcription (Latin):
nerabilis benedictus incella consistet: pre¬
diclus placitus puer sã uiri monachus adhau¬
riendã delacu aquã egressus ẽ. Qui uas quod
tenuerat ĩaquã in caute submutens: ipe quoq
cadendo seaitꝰ ẽ. Uuẽ mox unda rupuit ⁊ et
pene ad uniꝰ sagute cursũ a tea introrsũ trax
puer ille qui adhauriendã aquã ꝑ rexerat in
lacũ cẽcidit ⁊ iaq eũ longiꝰ unda trabit. Nes
mira et pꝰ petrũ appłm ĩusitata. bñdictiõe etent¬
rexit maurus̾ atq usq ad eũ locũ quo ab uñ
a ducebat᷑ puer ꝑ tr̾am seire ex istimãs sus
aquã cucuerit : euq̃ ꝑ capillos tenuit rapido
quoq cursu redit. Qui moe ut trant tetigit
adse reuersus pꝰ terga respexit: etq suꝑ aqͥs
cucureisset agnouit: et quod p̃sume non potuis¬
de putare cepit. At ꝯtra mauras prosolo eis
imꝑio fcm̃ dicebat: seq ꝯ sciũ in illa uirtute nõ
esse quã nesciens fecisset. Sed inhac huĩlitatis mu¬

Expanded text:
nerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxpuer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisdeputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilita
Abbreviated transcription (Latin):
benedĩctus libentissime suscepit euadã u̾o
die ei dare framẽtũ iussit. quod a faltis sili̾tudie
falcastrũ uocatur. ut de loco quodã uepres ab¬
scideret: quatinꝰ illic fieri ortus deberet. Locus
em̃ ipẽ inẽ quẽ ad mũdandũ gothus susceꝑat
super illã laci rupẽ iacebat. Tũq gothus ĩsdẽ
densitatẽ uepeiũ totiꝰ u̾tutis ãnisti succideret
fertũ de manubrio ꝓ siliens inlatũ ceadet:
ubi scilis tanta erat aquarũ profunditas ⁊ ut
spes requirendi ferramẽti nulla iã esset. Itaq
fr̃o ꝑdito tremebundus. ad marrũ monachũ
cucũerit monachus gothus: dampnũ quod fe-¬
cerat nũciauit: et reatus sui egit penitẽciã erd̾
maurus quoq monachus mox bñdicto dei fa
hec audiens accessit ad lacũ.i tulit demanu
gothi manubriũ et misit inlacũ ⁊ et mox ferrũ
de profũdo rediit atq ĩmanubriũ intrauit Mͥ
statĩ fr̾amentũ gotho reddidit dicens. Ecte la¬
bora et noli contristari. Dediscipulo suꝑ aquas¬

Expanded text:
libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic hortus fieri deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem densitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famuloictus haec audiens accessit ad lacum: tulit de manu Gothi manubrium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo rediit, atque in manubrium intravit. Qui statim ferramentum Gotho reddidit, dicens: Ecce labora, et noli contristari. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Quadã quoq die dũ quidã eius puerulo
monachus ꝑentes suas ultra quã debebat diliges
atq adeoꝵ habitacula tendens sine bñdictione de
monasterio exisset: eodem die mox ut ad eos ꝑueit
defuctus ẽ. Cũq eẽt sepultus die altera ꝑtectũ foras
corpus eius ĩuentũ ẽ &uod rursus trade̾ sepul¬
ture curauerũt: sed sequenti du iteꝵ ꝓ iectũ extiꝰ
atq ĩ humatũ sic pͥus ĩuenerũt. Cũc tocite ad bñdã
prĩs nestigia currentes cũ magno fletu pecierũt:
ut ei grãm suã largiri dignaret᷑. Quibus uix dei
manu sua puotmnꝰ cõmũonẽ dm̃a corꝑis dedit dicẽs
Ite atq hoc diñcũ corpus suꝑ pectus eius poĩte: cũ
magna reuencia. eũq sepulture tradite. Quod dũ
fcm fuisset. susceptũ corpus eiꝰ t̾ra tenuit: nec ultra
meriti iste uir fuerit᷑ ut euis corpus eciã t̾ra ꝓ te¬
cerit. qui benedicti grãm nõ heret. Petrus ꝑpen¬
do plane ⁊ uehementer stupesco De mõcho ingͣto a¬

Expanded text:
die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cua ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra inum cujus meriti iste vir fuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet. Petr. do plane, et vehementer stupeo. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
multos tales in hoc seculo nec mõ de ẽẽ ex istimo Ihe¬
ꝙ enĩ sitalia ligna non faciũt ideo tales non sunt
Uite namq uera estimatio ĩiurtute ẽ oꝑũ: non in
ostentione signoꝵ. Nam sũt pleriq quĩ et signa nõ
facĩt: signa tñ facientibus dispares non sũt petrꝰ

Expanded text:
multos tales in hoc saeculo nec modo deesse existimo: neque enim si talia signa non faciunt, ideo tales non sunt. Vitae namque vera aestimatio in virtute est operum, non in ostensione signorum. Nam sunt plerique, qui etsi signa non faciunt, signa tamen facientibus dispares non sunt. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
Amat eĩ ꝯfitẽtibꝰ ꝑce̾. ⁊ eos qui semetipsos iudicãt
nõ iudicare. De libeacõe miserie.
idelit̾ supplicãs deo ꝓ necessitatibꝰ istiꝰ uite. ł mi¬
seritordit̾ audit᷑. ⁊ miseicordit̾ nõ audit᷑. Nuid enĩ
infirmo sit utile. magis nouit medicꝰ ꝙͣ egrotus.
di autẽ id postulat qd̾ deus ⁊ p̃cipit ⁊ ꝓmittit. fiet
nisi ꝓbacoĩs examine. nec coronabit᷑ nisi uicerit.
neq uincet nisi certauerit. Qiuis autẽ certat nisi

Expanded text:
 confitentibus parcere; et eos, qui semetipsos judicant, non judicare. CCXI. De misero. Fideliter supplicans Deo pro necessitatibus hujus vitae, et misericorditer auditur, et misericorditer non auditur. Quid enim infirmo sit utile, magis novit medicus quam aegrotus. Si autem id postulat, quod Deus et praecipit et promittit, fiet nisi probationis examine: nec coronabitur, nisi qui vicerit; nec vincet, nisi qui certaverit. Quis autem certat, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
deo filio dedit. gignendo dedit. Ita eĩ dedit filio p
sine quib filiꝰ esse nõ pt̃. sicut ei dedit ut esset.
Iã quõ ubo u̾ba daret aliqͣ. ĩ qͦ ĩeffabilitꝰ dat oĩq:
de custodia dei q̃ nos sũat.

Expanded text:
Deo Filio dedit, gignendo dedit. Ita enim dedit Filio Pater, sine quibus Filius esse non posset, sicut ei dedit ut esset. Nam quomodo Verbo verba daret aliqua, in quo ineffabiliter dixit De custodia Dei, qua suos servat.
Abbreviated transcription (Latin):
uia affluit insipient eloquẽtia. tãtomagis ca¬
uendũs ẽ. quãto magis ab eo in hiis q̃ audire ĩutile
onoꝵ ingenioꝵ clara ẽ indolis. ĩ uerbis disserẽ¬
n uerũ amare nouerba. Quid eĩ ꝓdest claui
aurea si aꝑire qd̾ uolumꝰ nõ p̃t. Aut qͥd obest lug

Expanded text:
ui affluit insipienti eloquentia, tanto magis cavendus est, quanto magis ab eo, in his quae audire inutile est, Bonorum ingeniorum clara est indoles, in verbis disserentium verum amare, non verba. Quid enim prodest clavis aurea, si aperire quod volumus non potest? aut quid obest lig
Abbreviated transcription (Latin):
nĩa ⁊ uei̾tas. Inuestigabiles autẽ sũt me eiꝰ. Innes¬
tigabiles igit᷑ sũt ⁊ misei̾cordia. qua gratis liberat.
ł uei̾tas qua iuste iudicat. De auxiliando.
De auxiliando.

Expanded text:
ia et veritas. Investigabiles autem sunt viae ipsius. Investigabiles igitur sunt, et misericordia qua gratis liberat, et veritas qua juste judicat. CCCXVII. De auxiliando.
Abbreviated transcription (Latin):
T anitate. Aliqñ cogitatiõe simuil et illusione aliqñ uꝰ illusi¬
one. aliqñ. reuelatiõe. aliqñ aũt cogitatio sił et reuelatio¬
ne generant᷑. Sed duo que p̾ma diximus om̃es ex ꝑimẽ¬
to cognoscimus. sribĩcta aũt quatuor in sacre sceipture
paganis in ueniꝰ Sompnia et enĩ nͥ̃ pleꝵq ab antiquo
uel occulto hoste ꝑ illsionẽ fierent ⁊ nequaquã hoc ure sa¬
piens indicaret dicens. Multos et enĩ errae̾ fecerũt sompnia.
et ex aderũt spantes in illis. Hal certe nõ auga̾brmĩ neq

Expanded text:
illusione, aliquando revelatione, aliquando autem cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus; subjuncta autem quatuor, in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim, nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: Multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt sp
Abbreviated transcription (Latin):
branda missaꝵ solemnia uenerãt rem uidebãtm
gredi mĩme poterant : ⁊ suauitatẽ mirifici odoris tra
hebant. Die uero alio cũ in ea lampades sine liũẽ
dependent: emisso dĩnitꝰ lur̃ẽ sũt actense. Atq pꝰ¬
paucos iterum dres cũ ex pletis missaꝵ solemnos ex¬
tncis lampadibus custos ex eadẽ ecclia egressus fiuss
pꝰ paululũ in trauit et lampades quas ex linxerat
lucentes reꝑit quas negligent̾ se extinxit se credidit.¬
atq eas iam sollitius extinxit e Iui exeiens ecclia
cdausit. sed post horaꝵ triũ spaciũ regressus lucentes
lampades quas extinxerat tueĩt u̾t uidel ex ipõ
uenisset Petrus Et si inmagnis sũmis rribulate¬
ombris por̃ti quia tñ a ꝯditore nr̃o non sumus oĩõ de¬
spiecti: restantur ea que gaudio erꝰ stupenda miracula
Srggorius¶ Quãius soła q̃ in ytalia gesta sũt narrãe
de creuerã uis ne tñ ꝓut ondenda eiusdem arriane

Expanded text:
branda missarum solemnia venerant, et rem videbant, branda missarum solemnia venerant, et rem videbant, ingredi minime pobebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies, cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes reatque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso venisset. Petr. Etsi in magnis sumus tribulationibus positi, quia tamen a conditore nostro non sumus omnino despecti, testantur ea quae audio ejus stupenda miracula. Gregor. Quamvis sola quae in Italia gesta sunt narrare decrever
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃s ꝑ quos transit inadmiratiõ commouit : sed
uideri non potuit. quãtuis sentiri potusset. Nuod id¬
circo dĩne pietas oñdit ut cunctis patescẽt: quia de
loco eodem ĩmũdus hĩtato exiret. Pacta ergo missaꝵ
celebratiõe recessimus. sed ad huc nõcte eadem magnus
in euisdem ecclie tectis screpitus fcũs ẽ: ac si in hac
aliquis errando discret̾. Bequenti aũt nocte grauio
sonitus ex treuit cũ subito tanto errõe ĩ somut ac si
om̃ĩs ecclĩa illa a fundamẽtis fuisset eusa ⁊ protinus
recessit ͥ  ac nulla illic ultei̾us in quietudo antiqui ho¬
stis appuit sed ꝑ t̾roris sonitũ quẽ fecit ĩ notuit: a
tos uero dies cũ magna se̾nitate aeris suꝑ altare eiꝰ¬
Dem ecclie nubes celitus descendit. suoꝙ illad uelaĩẽ
oꝑuit. omẽmq eclesiã tanto t̾rore ac suauitate odois
rẽpleuit. ut patentibus tanius nullus illit p̃sumẽt
intrareͥ et sacerdos atq custodes uel hi qui ad tele¬

Expanded text:
ed videri a nullo potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia de loco eodem immundas habitator exiret. Peracta igitur celebratione missarum recessimus; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in eis aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocsonitus excrevit, cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum, quem fecit, innotuit a lcos vero dies in magna serenitate aeris super altare ejusdem ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris implevit, ut, patentibus januis, nullus illic praesumeret intrare, et sacerdotes atque custodes, vel hi qui ad cele
Abbreviated transcription (Latin):
itaẽ. Bed plerũq de culpis ini̾mis ipẽ solus pauor
egredientes aĩas iustoꝵ purgat sicut narra̾e de quodã sĩ
uiro me frequent audisti. qui ad mortem ueniens rehement
timuitͫ sed post mortem discipulis instola candida aꝑꝑuat᷑.
et quã p̾clare sit susceptus iudicauit. Quod quidã¬

Expanded text:
tre. Sed plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes justorum animas purgat, sicut narrari de quodam sancto viro mecum frequenter audisti. Qui ad mortem veniens vehementer timuit, sed post mortem discipulis in stola alba apparuit, et quam praeclare sit susceptus indicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
mãsuetudĩe. cet̾i̾sq u̾tutibꝰ. tã in nouo ꝙͣ ĩ uet̾i testa¬
mẽto spitalit̾ obsu̾andũ tradit᷑. Hec quippe talia sũt q̃
nec liceat nec expediat aliqñ nõ haberi Eo siquidẽ ĩmobili¬
ter quo
salub̾tꝰ.
morte
ꝯtempta custodita salutẽ oꝑant᷑. Pmã
ergo ne¬
cessitatẽ sua cuiq facit ĩ ꝓmittendo uo¬
luntas.
Secũdã p̃cipiẽtis auctoi̾tas. Tciã p̃cepti
dignitas.
Differũt autẽ ut iã dcm ẽ qͥbusdã a se
bilitasis firmitas. Nã ex pma  qͥdẽ qd efficit᷑ et si nõ penitꝰ
ĩmutabile. tñ uix mutabile ẽẽ ꝯstat dũ soł ill liceat mutae̾
atis. ⁊ hoc nõ nisi fideli ⁊ ꝓuida dispẽsacõe. Qd̾ u
ex sequẽti q̃ ⁊ maior ista ẽ. pene iã ĩ ꝯmutabile soli qͥppe deo
ẽẽ mutabile suꝑiꝰ demõstratũ ẽ. Porro qd̾ de nouissima fit
tãꝙͣͣ om̃i maxĩa oĩno ĩꝯmutabile ẽ. ut pote qd̾ n ͨ ip̃i quidẽ

Expanded text:
ansuetudine, caeterisque virtutibus, tam in Novo, quam in Veteri Testamento spiritualiter observandum contraditur. Haec quippe talia sunt, quae nec liceat, nec expediat aliquando non haberi. Eo siquidem immobiliter, quo salubriter mortem contempta, custodita salutem operantur. Primam ergo necessitatem sua cuique facit in promittendo voluntas; secundam, praecipientis auctoritas; tertiam, praecepti dignitas. 8. Differunt autem, ut jam dictum est, quibusdam a se abilitatis firmitas. Nam ex prima quidem quod efficitur, etsi non penitus immutabile, tamen vix mutabile esse constat: dum solis illud liceat mutare praelatis, et hoc nonnisi fideli et provida dispensatione. Quex sequenti, quae et major ista, est pene jam incommutabile. Soli quippe Deo esse mutabile superius demonstratum est. Porro quod de novissima fit, tanquam omnium maxima, omnino incommutabile est, utpote quod ne ipsi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
usurpare dispẽsacionẽ. uñ bonã possit hr̃e r̾cõpensaciõ.
quippe q̃rit᷑ int̾ dispẽsatoe̾s ut fideł quis ĩuenio
Et eadẽ fortasse fidelitas a subditis nichomiꝰ exigit᷑ in
obtemꝑando q̃ a p̃positis ĩ dispẽsando. Constat igit᷑ ex
hiis q̃ dicta sũt ur̃a illã diuisionẽ integrã ẽẽ. ac̃ sufficiẽ¬
tẽ. si mõ ꝑsone distinguant᷑ ⁊ ip̃aͬͣ  dũ subiectis qͥdem sit

Expanded text:
bonam possit habere recompensationem. Hoc quippe quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur. Et eadem fortasse fidelitas a subditis nihilominus exigitur in obtemperando, quae a praepositis in dispensando. Constat igitur ex his quae dicta sunt, vestram illam divisionem integram esse ac sufficientem, si modo personae d