comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dyabolus ausi accepta quã poposterat potestate eẽt eciã
ixẽ suxatus Quid gͥ fuit illa tenptatio quid mopia
facultatũ destitucio filioꝵ. tolerancia uulutrũ. iusi ex¬
ercitiũ fidei. insigne paciencie eruditu glosa motũ¬
tis ꝯfessio plena ictorie ut qui aute contͣ dicentẽ
halebat dyabolũ postea nõ haberet Nemo gᵒ dura
pucet eẽ q̃ iusta sũt Mõ indebant̾ dura ei qͥ poterat

Expanded text:
diabolus, nisi accepta quam poposcerat potestate esset etiam diabolus, nisi accepta quam poposcerat potestate esset etiam ipse superatus. quid igitur fuit illa temptatio, quid inopia facultatum, destitutio filiorum, tolerantia uulnerum nisi exercitium fidei, insigne patientiae, eruditio gloriosa uirtutis, confessio plena uictoriae, ut, qui ante contradicentem habebat diabolum, postea non haberet? nemo ergo dura putet esse quae iusta sunt. non uidebantur dura ei qui poterat
Abbreviated transcription (Latin):
S dura p atrus nõ estuuant᷑ nuꝑtita flagella
quia melitiẽ foliũ nult ẽẽ qͣm srunlũ E⁊ ruditis gᵒ
plena instic̾ie c̃ Orbatus c̃ stõ & iob. liberis su
in quos dño potestatẽ dyabolo dedit Nũ q̃dim ꝙꝰ
deus. dibsit Inmo iustus. quia probatur ꝰ iustã
sapiencia magis diqnũ qui ꝓbaret᷑ efficit Q ͦ
dñ clarius meritũ coronati. hoc uberior iusticia
corouantis Nudatus ẽ facultatib cũ Aiues eet
et hec des subiit ꝑuuttente dispendia Non
erant pecume iom dampna si inte. cũ deesset
alimonia ademtis omĩb Quis accuset iusti¬
ciã doi. cũ si nõ omnẽ iob amisisset pecumã
nõ tantã inuenisset gram: Achletam sinõ
n dũ nugere noluit deus oleopaciencie ut
et subenũdo faceret c̾tauu fortiorẽ et me/¬
rendo p̃mio digniore ꝑfusũ totũ cozoꝰulceri
graui se debat in stercort ⁊ adeus samem seins
nuluerũ uibicib defluentẽ Et hᵒ ꝑmissu dm̃
dyabolus intulerat iusto uirs uideret᷑ incisse ⁊ͥ

Expanded text:
gella. quia uult meliorem filium esse quam seruulum. eruditio ergo plena iustitiae est. Orbatus est sanctus Iob liberis suis, in quos dominus potestatem diabolo dedit. numquid iniquus deus ? absit. immo iustus. quia probaturus iustum atientia, magis dignum qui probaretur effecit. quo enim clarius meritum coronati, hoc uberior iustitia coronantis. nudatus est facultatibus. cum diues esset, et haec deo subiit permittente dispendia. non erant pecuniae iam damna, sed uitae, cum deesset alimonia ademptis omnibus. quis accuset iustitiam dei, cum. si non omnem Iob amisisset pecuniam, non tantam inuenisset gratiam? athletam suum nudum ungere uoluit deus oleo patientiae, ut et subeundo faceret certamini fortiorem et merendo praemio digniorem. pertusus totum corpus ulcere graui sedebat in stercore, radens saniem saeuis uulnerum uibicibus defluentem, et hoc permissu domini diabolus intulerat iusto uiro; uideretur uicisse sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cramẽti ibi nõ possit nocert. uͥ religio santior n bi
fides ueritatis ẽ plenor Demq ideo dña qui uaune/
docert puulos nubuere noues fiomare ꝑfectos ait
in ewuangelio nõ iuxandũ omuins quia infrruus lo¬
q̃bat᷑. Demq nõ ad solos apłos leq̃bat᷑. si ad turbas

Expanded text:
cramenti tibi non possit nocere. ubi religio sanctior, ibi cramenti tibi non possit nocere. ubi religio sanctior, ibi fides ueritatis est plenior. denique ideo dominus, qui uenit docere paruulos, imbuere nouos, firmare perfectos, ait in euangelio: non iurandum omnino, quia infirmibus loquebatur. denique non ad solos apostolos loquebatur, sed ad t
Abbreviated transcription (Latin):
luc̃na fuerit ner bũ dei. huic quotũq ꝑgit lucet
seuute. sicut lucebant sanceo dauid Et ides quasi
in luiuine ambulans dacit uersu ͦ Secundõ
Nur am et statup custodiie inidicia iusticie tue
Ox ambulantis m luminẽ ẽ. Cũ auctori¬
tate dicert. Iuraui et statui. Qui em̃ statu¬
it neñ mouetus Nlen mouetuo ut cadat quia plꝰ
⁊̃ statuere ꝙͣ stare Stat gͥ dauid mentis stationt
fundatus nec tunet ne in his nuddi huiꝰ tenebres
possit erigre di tñ metueret nõ inraret d trexi¬
daret urrũ diuina possit custodirt indicia nõ cym
urisiurandi statueret sacramẽto Nemo bnĩ iurat
inisi qui põt stire quod uirat Iurare gͥ in dicuõ
sciencie. testimoniũ consciencie c̃. Et bent
uirat qui ad uerbi luc̾nam pedes suos dirigit. qui lus¬
cem in semutis suis ceruit Rux p̾tat si iurare diẜ/¬
pois id c̾ coguitis ueaitatis p̾cedat ut mucłm sa¬

Expanded text:
lucerna fuerit uerbum dei, huic, quocumque pergit, lucent lucerna fuerit uerbum dei, huic, quocumque pergit, lucent semitae, sicut lucebant sancto Dauid; et ideo quasi in lumine ambulans dicit: i u r a ui e t stat u i custod i r e iox ambulantis in lumine est cum auctoritate dicere: Juravi, 1145 et statui. Qui enim statuit, non movetur, non metuit ne cadat, quia plus est statuere, quam stare. Stat igitur David mentis statione fundatus, nec timet ne in his mundi hujus tenebris possit errare; si enim metueret, non juraret: si trepidaret, utrum divina posset custodire judicia, non cum jurisjurandi statueret sacramento. Nemo bene jurat, nisi qui potest scire quod jurat. Jurare igitur, indicium scientiae, testimonium conscientiae est. et bene iurat qui ad lucernam uerbi pedes suos dirigit, qui lucem in semitis suis cernit. lux praeeat, si iurare disponis, id est cognitio ueritatis praecedat, ut uinculum sa
Abbreviated transcription (Latin):
pudacicus contentioubus et enuilationib. moutꝰ
dyaboli uestimenta. nõ ꝓpm. hec fuit quando
uerbi lut̾na nõ lucet Nñ ꝙͣ g̃ negligamus ubũ
saut lucl oꝑari rctẽ nequent. nã pedes uacil/¬
laut sune  iuinue et manꝰ errãt quãtõmagis
ad utrbi luccc̃ lumẽ dirigenda sut arẽ nr̃e nesti¬
gia mentus inceffus⁊ Sunt et manꝰ ammnes
que uene tangunt. ut tetigit thomas dũte resirrrecti¬
onis indicia St uerbi p̃sentis nobis liunt̃ luceat
hec luc̾na accensa sit in onui uerbo in oi exe. Ad
hant luc̾nã gressus nr̃ forensis int̾nusq meneat᷑
Sed progiediam᷑ ad cetera/. et fiat pedib meis
ludua ne r bum dei. et semitis meis lus  Pedibus
ligua satis ad ambulaudũ. Stuntis uõ ẽ satis ad
T̃. et semitis lugrẽ. quia idem uingeuitꝰ dei filiꝰ
et de linquẽtib aduocatus. et r enuuerater ẽ ẜor¬
tib pctoꝵ renussor. largitor p̾io ⁊ Itaq cũ

Expanded text:
pudicitiis, in contentionibus et aemulationibus, indutus pudicitiis, in contentionibus et aemulationibus, indutus diaboli uestimenta, non Christum. haec fiunt quando uerbi lucerna non lucet. numquam ergo neglegamus uerbum sine luce operari recte non queunt — nam pedes uacillant sine lumine et manus errant —, quanto magis ad uerbi lumen dirigenda sunt animae nostrae uestigia, mentis incessus! sunt et manus animae quae bene tangunt, ut tetigit Thomas dominicae resurrectionis indicia, si uerbi praesentis nobis lumen luceat. haec lucerna accensa sit in omni uerbo, in omni opere, ad hanc lucernam 25 gressus noster forensis internusque moueatur. Sed progrediamur ad cetera et fiat pedibus meis lucerna uerbum dei et semitis meis lux. pedibus lucerna satis ad ambulandum, semitis non est satis ad est et semitis lux est, quia idem unigenitus dei filius et delinquentibus aduocatus et remunerator est fortibus, peccatorum remissor, largitor praemiorum. Itaque cui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut ꝑ songuinẽ suũ intraretmꝰ sancta et
cousciam̃ nostrã ab enui eꝑt mortuoꝵ et labe
nu̾daret quo in corpibus nrĩs que suorũ testimoiis. et.
qualitate factorĩ cogitacionũ nr̃aꝵ abstondita et occul¬
ta testantuo iu cernarũ nr̃aꝵ modo luceat luis cla
tus siuas Si menbra tua menbra sũt ꝓpẽ lucent
motutes tuc quas nullus exbinguit. insi eas tnũ
crimẽ extinot rit hoc luuine caste mencis et pie
denotionis sollempnitatis ier̃e festa respleu deant
Ruceat nͦ semꝑ luc̾na tua d rguit eos̃ eciã eos qui
utuntus lucerna Sa nõ semꝑ utant᷑ eicens. Sint
liuibi irri precincti. et incerue ardentes Nõ ad
horã exultemus ĩ luune ad horã exulcat qui
andit ne ubum dei in eccłia et gaudet. egressus
autc̃ obliuiscit᷑. quod audunt aut negligit Iste est
qui sine lut̾ra in como sua ambulat ꝯ deoq in
tenebris ambulat quia oꝑa tenebrarũ facit in
cõmessatiembus et ebrietatib in cubilib et ni¬

Expanded text:
; ut per sanguinem suum intraret in sancta, et conscientiam nostram ab omni opere mortuorum et labe mundaret; quo in corporibus nostris, quae suorum testimonio et qualitate factorum cogitationum nostrarum abscondita et occulta testantur, lucernarum modo luceat nostrarumtuo servas, si membra tua membra sunt Christi, lucent virtutes tuae, quas nullus exstinguit, nisi eas tuum crimen exstinxerit. Hoc lumine castae mentis et piae devotionis solemnitatis nostrae festa resplendeant. 12. Luceat ergo semper lucerna tua. Arguit Christus etiam eos qui utuntur lucerna; si non semper utantur, dicens: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Non ad horam exsultemus in lumine. Ad horam exsultat, qui audit verbum in Ecclesia et gaudet: egressus autem obliviscitur quod audivit, et negligit. Iste est qui sine lucerna in domo sua ambulat; ideoque in tenebris ambulat, qui opera tenebrarum facit, in comessationibus et ebrietatibus, in cubilibus et im
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ in mauꝰ hom̃ incidã ert cũ dedisset dñs mortẽ
in isa a mane usq ad horã prandii Septua¬
guita nulib heñ mortus Respexit dauud ad
dixit Cicce ego peccaui et ygo pastor male feci et ist
in hoc grege quid fecerũt᷑. Fiat manus tua in ut et d
domũ pris mei Et ꝓpicius factus ẽ dũe cũ sacrificiũ
recõciliatioius ei eẽt oblatũ Bona gͦ huilitas q̃ rege
plebem q ssuauit Itaꝙ recõciliato dño aut dauid Bonũ
e i quod huõliatꝰ sũ Bena g ͦ hu̾litas presertum
si adiugat᷑. ei denotis noluntaria Ideo q se miufigari
st dnĩ uccbũ petit ut scdm̃ uerbũ uiuat et oiã cũ ra¬

Expanded text:
 et cum dedisset dominus mortem in Israel a mane usque ad horam prandii septuaginta milibus hominum mortuis, respexit Dauid ad dixit: ecce ego peccaui et ego pastor male feci, et isti in hoc grege quid fecerunt? fiat manus tua in me et in domo patris mei. et propitius factus est dominus, cum sacrificium reconciliationis domino esset oblatum. bona ergo humilitas quae regem plebemque seruauit. itaque reconciliato domino ait Dauid: bonum mihi est quod humiliatus sum. Bona ergo humilitas. praesertim si adiungatur ei deuotio uoluntaria. ideoque se uiuificari secundum uerbum petit, ut secundum uerbum uiuat et omnia cum ra
Abbreviated transcription (Latin):
Eexpectat dñt᷑ nolũtarios mimustios demq ĩ
libro isait dicit dñs Qñẽ nuttã: utiq suilo
suo poterat nperare quẽ dignũ qui nulteret᷑
inuenerat st̾d maluit iñ spontauet ellationis
nõ frandare mercede. qui ut ip̃e se offecret
p̃stolatus c̃ Et ꝙuis eius scrret affect̃ expet¬
tauit tamẽ uocẽ ut cuiula iet gram Unde
se offerdus ꝓsaias ait Eecce go nulte me Et
sic pͦea ẽ missus ad popłm Edeo de eo dictũ
⁊ quia ysaias audet et dicit Et em̃ quast no¬
ludtariũ erganũ uberiort spũs sui grã pp̃s nu¬

Expanded text:
Exspectat Dominus voluntarios ministros. Denique in libro Esaiae dicit Dominus: Quem mittam ? Utique servulo suo poterat imperare, quem dignum qui mitteretur, invenerat: sed maluit eum spontaneae oblationis non fraudare mercede, qui ut ipse se offerret, praestolatus est. et quamuis eius sciret affectum, expectauit tamen uocem, ut cumularet gratiam. unde se offerens Esaias ait: ecce ego, mitte me et sic postea est missus ad populum. ideo de eo dictum est, quia Esaias audet e t dicit. etenim quasi uoluntarium organum uberiore spiritus sui gratia
Abbreviated transcription (Latin):
tur sꝑ ũ dei. nolũtarius ẽ numster Plarimar
tnĩ refert utͫ ex. nolintate quid facias anep
necessitate quod placeat deo Demq minister
Sicut aplo dicente cognonumꝰ. S̾crixsit eñ̃
Ue cñ michi ẽ si nõ ewa̾gelii auero Si em̃

Expanded text:
tur spiritu Dei, voluntarius est minister; plurimum enim refert utrum ex voluntate quid facias, an ex necessitate, quod placeat Deo. Denique voluntsicut Apostolo docente cognovimus. Scripsit enim: Vae enim mihi est si non evangelizavero! Si
Abbreviated transcription (Latin):
tens c̃ deuo qui suꝑ candelabrũ cõstituat lut̾uã
tuã. ut luceat omõb qui an domus sũt̃: ut qͦ igre¬
diũtus luiẽ inde̾ant Candelabrũ pͥnciꝑale nr̃m
⁊ Pone srmonc̃ in p̾ncipali tuo et ꝯm̃ĩb lucet
qui ingͣdiutur in ecclam ⁊lode et aliud candela¬
brũ considera os tnũ cõsidera et simore̾ tut

Expanded text:
andelabrum constituat lucernam tuam; ut luceat omnibus qui in domo sunt, 1143 ut qui ingrediuntur lumen videant. Candelabrum principale nostrum est. Pone sermonem in principali tuo, et omnibus luceat qui ingrediuntur in Ecclesiam. Accipe et aliud candelabrum. Considera os tuum, considera et sermonem tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
Illa ꝓphetica benios flores collige ꝯfueue ut
fanes ore fingere. mella ore compouere et ex herbis
suaubus eie fleres legere Q cũ sit in quie robote
infrrnia sapientit᷑ pddicatione substancie sue pro/¬

Expanded text:
illa prophetica bonos flores colligere ore consilla prophetica bonos flores colligere ore consueuerit, fauos ore fingere, mella ore conponere et ex herbis suauibus ore filios legere, quae, cum sit, inquit, robore infirma, sapientiae praedicatione substantiae suae pro
Abbreviated transcription (Latin):
spins factus c̃ uolũtate utiꝙ nõ necessitarꝭ Dit
olus mos Aucraret᷑ his quoq qui lecris md̾ culo
seuertutͦ qrasi sub loge esset se exrbuit. cũ sub
lont nõ rẽt᷑. ut ros siuaret qui sub lege muebat
Infionus infromiꝰ factꝰ ẽ. ut infromos assux̃ti¬
ẽ nõ legittumna necessitate. s uolũtatꝭ ol sequio
Aperut nichi huiꝰ altitudinẽ cõsili ĩ epła
ad philemonẽ sct̾pta. quia quod ip̃e eẽt aliũ
ẽt̃ iuellet. ut nolũtate potius ꝙͣ necessitate
detulisse dño inderet᷑. Itaq pro onesumno inter
uemens sit ait Tu autẽ illũ ut mea iustera
Suistapt. quẽ ego uoluerã mecũ detinere̾. ut
pro te ĩ ministraret ĩ nĩculis eNuãmeli S
Aue cõsilio tuo nchil nolui face  ne uelut
ex necessicate uonũ tuũ cẽt. ss uolũtariũ
Qua sedulus suasor qui cũ eẽt uas electõis
Diuine consorciũ consilii nõ dedignabat᷑ ali
taria dris mei cõproba due Oris sui offe¬
reus sac̾ficiũ noluntariũ eo quod ut apes

Expanded text:
te utique, non necessitate —, ut plurimos lucraretur. his quoque, qui legis uinculo tenerentur, quasi sub lege esset se exhibuit, cum sub lege non esset, ut eos seruaret qui sub lege uiuebant. infirmis infirmis factus est, ut infirmos adsumptiest, non legitima necessitate, sed voluntatis obsequio. Aperuit 1149 mihi hujus altitudinem consilii in epistola ad Philemonem scripta; quia quod ipse esset, alium esse vellet; ut voluntate potius quam necessitate detulisse Domino videretur. Itaque pro ueniens sic ait: tu autem illum ut mea uiscera suscipe; quem ego uolueram mecum detinere, ut pro te mihi ministraret in uinculis euangelii, sed sine consilio tuo nihil uolui facere, ne uelut ex necessitate bonum tuum esset, sed uoluntarium. quam sedulus suasor. qui cum esset uas electionis diuinae, consortium consilii non dedignabatur alietaria oris mei conproba, domine, oris sui offerens domino sacrificium uoluntarium, eo quod ut apis
Abbreviated transcription (Latin):
on lolum hũiliatũ s etiã miuis humiliatũ
st dẽ gau̾det Beatus qui gloriat᷑ huilitate
nagu ꝙͣͣ prtestate Potestas dccipit. huilitas non
destituit dona huolitos. q̃etiã in xp̃o laudem uiz¬
lutis inuenit hãc in illo plus utneror ꝙ̃ crdationẽ
q̃reutibus me appariu hũs qui me nõ int̾rega¬
bant Et alibi scapulas mecis dedi in flagella
Mapillas meas in palmas. facitm aute mea no
auerti a rõfusione sputoꝵ Recte gͦ dauid huẽliare
npleret Pot̾ et ipe hoc ex sua ꝑsena ꝑ os da/¬
ud loquitꝰ dixisse huoliatus s̃ aiuis qui dixit
in eragelio uenite ad int diũe qui laboratis
et ouerati estꝭ ectego reficiã uos Colliate iugũ
meu̾suꝑ nos. et discite a me quia nutis sumi et

Expanded text:
on solum humiliatum, sed etiam nimis humiliatum esse se gaudet. beatus qui gloriatur humilitate magis quam potestate. potestas decipit, humilitas non destituit. bona humilitas quae etiam in Christo laudem uirtutis inuenit. hanc in illo plus ueneror quam creationem, quaerentibus me. apparui his qui me non interrogabant, et alibi: scapulas meas dedi in flagella. maxillas meas in palmas, faciem autem meam non auerti a confusione sputorum. recte ergo Dauid humiliare  deesset impleret. Potest et ipse hoc ex sua persona per os Dauid locutus:; dixisse: humiliatus sum nimis, qui dixit in euangelio: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et egouos reficiam. tollite iugum meum super u os et disci
Abbreviated transcription (Latin):
uet młieris denũciassot hũiliauit se et ait Peccaui/
denunt Ert dixit nathan ad eũ Qnĩ pet peuituit te
abstulit dñs pcciũ tnũ nõ morte moritris oua argo
hulitas demq huiliatus ẽ et saluꝰ factꝰ ⁊̃ Et alio
loco cũ ꝓpt̃ nuimeratũ populũ dñs eẽt offe ufus
et nuisisset ꝓpham gad qui regi dauid dicet᷑ eliꝯt
tibi quid fieri uelis t̾eums faiẽ sux frã aut tbus
me̾sib fugere te a facie nnunicoꝵ tuoꝵ ꝑsequt¬
tiũ le cut fieri t̾dus morte̾ in p̾ra. Respõdit das¬

Expanded text:
eae mulieris denuntiasset, humiliauit se et ait: peccaui eae mulieris denuntiasset, humiliauit se et ait: peccaui domino. et dixit Nathan ad eum: quoniam paenituit te. abstulit dominus peccatum tuum; non morte morieris. bona igitur humilitas. denique humiliatus est et saluus.. factus est. et alio loco, cum propter numeratum populum dominus esset offensus et misisset prophetam Gad, qui regi Dauid diceret: elige tibi quid fieri uelis, triennio famem super terram aut tribus mensibus fugere te a facie inimicorum tuorum persequentium te aut fieri t
Abbreviated transcription (Latin):
iuenerat Prelatio armauit frẽs. hũi litas
cõciliauit e ꝓt̾neos prelatio cõcitauit geru auos
hũilitas ⁊ egi subditũ fecit. ut uere et xsona
Ioseph dictũ putemꝰ qͦd hic ipc̃ supra dixit
huiliatus sũ et saluũ me fecit ꝙͣquã si cõsideremius
qe gced iste tolerant ex ꝑseua sua eũ dixisse ⁊ epperianꝰ
uolia suxato occuore̾nt inuencule xsallentis Sa/¬
ul in molib dauid in decẽ nilib Somõtũ ẽ fel regis
et q̃rebat eũ occidere. et huiliauit se demnd aute
prathan filiũ regis et cõuert᷑ affectũ eiꝰ ut quẽ
successorẽ p atrii regni hrẽ potuerat suspectũ. eũ¬
dem adũsũ studia pat̾na siuaret. diceus prĩ. Oͥ
peccas in sanguid̾̃ ãnocentis: et id nocẽ ee torquet¬
muito quod nõ merdret᷑ occidi dauid Recte g ͦ ait huiua¬
latus sũ. et saluũ me focit Et iteꝵ cũ ad cũ pro-¬
pheta uenisset et indiquationẽ dñi in causa bersa/¬

Expanded text:
inuenerat. praelatio armauit fratres. humilitas inuenerat. praelatio armauit fratres. humilitas conciliauit extraneos; praelatio concitauit germanos. humilitas regem subditum fecit. ut uere quasi ex persona Ioseph dictum putemus quod hic ipse supra dixit: humiliatus sum, et saluum me fecit, quamquam, si consideremus quae iste tolerauit, ex persona sua eum dixiolia superato occurrerant iuuenculae psallentes: Saul in milibus, Dauid in decem milibus. commotum est fel regis et quaerebat eum occidere. et humiliauit se Dauid ante Ionathan filium regis et conuertit eius affectum, ut, quem successorem patrii regni potuerat habere suspectum, eundem aduersum studia paterna seruaret dicens patri: quid peccas in sanguiod non mereretur occidi Dauid. recte ergo ait: humilitus sum. et saluum me fecit. et iterum, cum ad eum propheta uenisset et indignationem domini in causa Bethsab
Abbreviated transcription (Latin):
Grande ẽ in oõb huilicatis tenere me̾surã Suꝑbia
hominẽ p̾ms deiecit õum plus nolumꝰ. etiã quodmui¬
nus ẽ selemꝰ auultere Bona huilitas. que inchil
appetendo totũ quod cõtempuit adixiscitioo Ipẽ
dus ihs̃ se hũdliauit ut nos eleuaret. et huoliant
usq ad crucẽ Ppt̃ quod ex altaut in quit illĩ deus
Ut in noiẽ Ihũ om̃e genu flectatᵒ Quãta fecit
dñs audeo dicere. et dõ flexi ei gemi. S flexi ei
posꝙͣ se hudliauit Sic eñ hoc ẽ ꝑ huilitatẽ
ꝑ cuicẽ Sibi ecclam cõgregauit Dauid rep erat
icerta et occulea sapic̃̾tie s patefacta testatur.
S. deo magis se hũliabat at uͦ ezechias cecidit
ab alcitudane cordis sui Ille laudabilis ⁊es qui
de obsidiont. de egretudinẽ beneficus diũ mera /¬
bilibus liberatꝰ. cecidit ꝓ suꝑbiã et gram meriti
suxioris inuiunt uid fuisset Iosexh. nͥ huilis
flusset scuit u ip̃e obfuisse quod p̃bit platus
erat fr̃b. etiã pius amor miseriã p̾lationis

Expanded text:
atis tenere mensuram. superbia homi- nem prima deiecit. dum plus uolumus, etiam quod minus est solemus amittere. bona humilitas, quae nihil adpetendo totum quod contemnit adipiscitur. ipse dominus Iesus se humiliauit, ut nos eleuaret, et humiliauit usque ad crucem. propter quod exa l tauit. inquit, illum deus, ut in nomine eius omne genu flectatur. quanta fecit dominus audeo dicere, et non flexi ei genu? sed flexi ei postquam se humiliauit; sic enim, hoc est per humilitatem. per crucem sibi ecclesiam congregauit. Dauid rex erat, incerta et occulta sapientiae sibi patefacta testatur, sed ideo se magis humiliabat. at uero Ezechias cecidit ab altitudine cordis sui. ille laudabilis rex, qui de obsidione, de aegritudine beneficiis domini et mirabilibus liberatur, cecidit per superbiam et gratiam meriti superioris inminuit. quid fuisset Ioseph, si humilis non fuisset ? sciuit sibi obfuisse quod praelatus erat fratribus; etiam pius amor miseriam praelationis
Abbreviated transcription (Latin):
quutores ds̃ potestate scli ẽ passꝰ assurgere. ut
de essẽt qͥ uincerẽt ppõo Dius tñt nõ dixie ĩfiemoꝵ
Dnẽ cuo dedisti plebem tuã ĩ potestate ꝑse quecũ
S quis hodie neget beatiores eẽ illos qui passi
sũt quã illos quos nulla uexarũt supplicia ꝑse¬
quiitoꝵ. Hustus gͦ obta ꝓbari tẽptari nõ tumet
ubi statuit iusi ĩ corde. Illic eñ radicati et fun¬
dati eẽ debenius nõ fluitãtes neq mobiles quimi
uenco doct̾ut Incus gͦ statuam im corde nr̃õĩ pecto
re in aĩo. ut fiat nolis illud ꝓpħĩcũ. cogitationes
ustorũ secati seuute In his seuutis bñ aibulat
iustus Ideo dicit Proba me diẽ et tempta int̾
Demq hͦ loco auctoritati respondens sut qui
iurauerat et seatuerat custodire indicia iusti. /¬
cit dei probati uolusse se dicit qui hũnitatẽ subenudam
credidit cẽ pro xp̃o Ideoq ait Huaniliatus sũmiis.¬

Expanded text:
tates saeculi est passus adsurgere. ne deessent qui uincerent Christo. quis tunc non dixit infirmus: \'domine, cur dedisti plebem tuam in potestatem persequentium?\' sed quis hodie neget beatiores illos esse, qui passi sunt. quam illos, quos nulla uexarunt supplicia persecutorum? Iustus ergo optat probari. temptari non timetUbi statuit, nisi in corde? Illic enim radicati et fundati esse debemus, non fluitantes, neque mobiles omni vento doctrinae. Intus ergo statuamus in corde nostro, in pecre, in animo, ut fiat nobis illud propheticum: cogitationes iustorum semitae. in his semitis neue ambulat iustus; ideo dicit: proba me, domine, et tempta me. denique hoc loco auctoritati respondens suae. qui iurauerat et statuerat custodire iudicia iustitiae dei. probari uoluisse se dicit, qui humilitatem subeundam credidit esse pro
Abbreviated transcription (Latin):
Iur auit dauid custodrre indicia iusticie dñi IIn
nullo indelic iã ꝑfoctũ iam instructũ diuine
iusticit mouebãt indicia. Quanti moue̾t᷑ cũ indẽt
iustĩ aliꝙ̃ orbatũ liberis dispendusq freque¬
tũ egritudine graui. et ꝑpetua de uilitate
uepatũ. ut subree nequeat ꝯĩe officia nature.
D qui fituus ẽ nõ mouet᷑. et his magis intelligit dei
insticiã p̃dicandam : quia es crixit dñs quẽ diligit

Expanded text:
re iudicia iustitiae domini. in nullo uidelicet iam perfectum. iam instructum diuinae iustitiae mouebant iudicia. quanti mouentur, cum uident iustum aliquem orbatum liberis dispendiisque frequefractum aegritudine graui et perpetua debilitate uexatum, ut obire nequeat communis officia naturae! sed qui firmus est non mouetur et is magis intellegit dei iustitiam praedicandam, quia corripit
Abbreviated transcription (Latin):
cuprrebat. ut luuint̃ se qui disterem. et illuis pedib
aubularemm Ostendit gͦ mnichi iuc̾nã. ut se qui diste¬
rem in istius ige rancie. A istius opunẽto corpet
tenebris costitutꝰ. Ut xpm se quens nullũ lapidẽ
offensienis incurrã E trabat petrus in tenebris
ignoraucie negabat op̃m ec̃ moriturũ qͥa ad/¬
huc nõ indebat moriturũ et resuorecturei ec pro
nobis Con̾sus dñs qd̾ eũ ait Uade retͦ post int
oscendit illi iut̾nã quã sequi deberet. pꝰ me di-

Expanded text:
umen sequi discerem, et illius pedibus ambularem. Ostendit ergo mihi hanc lucernam sequi discere in istius ignorantiae, in istius operimenti corporei tenebris constituto; ut Christum sequens, nullum lapidem offensionis incurram. Errabat Petrus in tenebris ignorantiae, negabat Christum esse moriturum; quia adhuc non videbat moriturum et resurrecturum esse pro nobis. Conversus ad eum Dominus ait: Vade retro post me . Ostendit illi lucernam
Abbreviated transcription (Latin):
in tabernacło testimomi nõ illas quas iudei acc̃ẽ¬
dũc cotidit Ille sub nmubra aucent et ex tingũt᷑
cotidit quia quod facuit nõ indent quod legunt
nescuit accipientes sc̃dm̃ litterã quod prrtcipit᷑¬

Expanded text:
in tabernaculo testimonii, non illas quas Iudaei accenin tabernaculo testimonii, non illas quas Iudaei accendunt cotidie. illae sub umbra lucent et extinguntur cotidie, quia quod faciunt non uident, quod legunt nesciunt, accipientes secundum litteram quod praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
uus indis uerbiõ tñã. ad hanc luc̾nã festutauit
cũ diceret in mare. Dne in bẽ me ueiire ad te
super a quã d quia nõ seq̃bat᷑ luc̾nã notꝰ
e atq titubauit. nature uehẽmẽtioris mole/
tuobatus Sequaui᷑ gͦ luc̾nã hauc sicut lut̾nã et sicͭ
in nocte ambulemus ad lumẽ multe foute mulci sco
uestugiũ. contuere ubi pendem poneie mẽtiꝵ intͥue
ꝑ singlos cuxa sit gressus Nulli credas tnũ ñ p̾eute
lugut istis luce ꝓcessũ Et ubi putas quod luceat
gurges ẽ uidetuo lucere. ss polluit Eit ubi putas
sol. dũ ec̃ nel siccũ ibi lubritũẽ. S et si iucerra
tibi longius sit Sit gͦ t̾ fides ituitas tui p̾ma
Sit t̾ iter sc riptura diuina Ronis ẽ celestꝭ ductꝰ
elohi Eeꝑ hac luc̾na accende et tu luc̾nã ut luceat
lunibi uesta p̃tucti et lue̾ns ierẽ ardentes. qͥa
ubi mulce tenebre. multe luc̾nt sũt nece ssarie. ut
meritoꝵ nr̃oꝵ in tantis tenebris lumẽ eluceat
Istos luc̾nas lex significant semꝑ lucere debere

Expanded text:
bus meis uerbum tuum, ad hanc lucernam festinauit, cum diceret in mari: domine, iube me uenire a te super aquam? sed quia non sequebatur lucernam, motus. est atque titubauit, naturae uehementioris mole turbatus. Sequamur ergo lucernam hanc sicut lucernam et sicut in nocte ambulemus ad lumen. multae foueae, multi scopuestigium, contuere ubi pedem ponere mentis internae. per singulos cura sit gressus, nulli credas tuum nisi praeeunte lucernae istius luce processum. et ubi putas quod luceat gurges est, uidetur lucere, sed polluit, et ubi putas solidum esse uel siccum, ibi lubricum est, si lucerna tibi longius sit. sit ergo tibi fides itineris tui praeuia, sit tibi iter scriptura diuina; bonus est caelestis ductus eloquii. ex hac llumbi vestri praecincti, et lucernae vestrae ardentes . Quia uia multae tenebrae, multae lucernae sunt necessariae, ut meritorum nostrorum in tantis tenebris lumen eluceat. istas lucernas lex significauit semper lucere debere
Abbreviated transcription (Latin):
bat ardert: cũ ipĩ et socio eius xp̃s septuras
apiret De hͦ igne dicit dñã in libro ihzechiel
Eecce ꝓficistar in cħrłm. et exsufflabo ĩ uos igñ
ire met nt tabestatꝭ a plio̾bo et ferro et reliqͥs
macͤialibus Profunda in uerbiss usitatis indemꝰ
musteria T otr̃ hͦ spuale ediub p̃cibus mere/¬

Expanded text:
et socio eius Christus scripturas aperiret. de hoc igne dixit dominus in libro Ezechiel: ecce proficiscar in Hierusalem et exsufflabo in uos in igne irae meae, ut tabescatis a plumbo et ferro et reliquis materialibus. profunda in uerbis usitatis uidemus mysteria, totum hoc spiritale. quibus precibus emere
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi supioris si remantbis in tenebris ceci¬
tatis quase qui odeus lucem ne oꝑa tua flagiciosa
ꝓdantur diuis eñ qui male agit odit lucem. habe¬
to fidem haleto prudenciã ut semꝑ habeas in uasis
tius olcũ nasericordit. deuocionis gr̃am: quia prudeu¬
tes ecceperut olcũ in uasis suis cũ lampadib un
guite o hemines lauxandos uras. cũ ieninatis unnis

Expanded text:
in tenebris caecitatis, quasi qui oderis lucem, ne opera tua flagitiosa prodantur; omnis enim qui male agit odit lucem. habeto fidem, habeto prudentiam, . ut semper habeas in uasis tuis oleum misericordiae, deuotionis gratiam, quia prudentes acceperunt oleum in uasis suis cum lampadibus suis. ungite, o homines, lampades uestras; cum ieiunat
Abbreviated transcription (Latin):
ne c̾ oleũ nõ elee trestris᷑. s illud oleũ miseritordit
ce lestis et gre. quo ungnebant᷑ ꝓpħe Olcum tuũ
fouent᷑ corpera hec oleũ uuluerato illi a lacro¬
mib desceudenti i ħrlm. enuangelicꝰ ille samaritanꝰ
infudit qui uoidens eu̾ mĩa motus ẽ et alligauit
uuluera enis infiidens oltẽ et unuũ hͦ eleũ curat
tenebris si oꝑa nr̃a luceant corã hedb hͦ oleũ
lucet in eecłe sollempuitatib Demq quibus oleum
nõ de fuit. nec luuẽ fidei defecit : S cũ lamꝑadib ̃
locũ imptiarũ introrre merutrũt Que autẽ ĩnasis
suis oleũ nõ tulerũt. hᵒ ẽ nõ habuerũt fidem non

Expanded text:
rnae est oleum, non oleum terrestre, sed illud oleum misericordiae caelestis et gratiae quo ungebantur prophetae. oleum tuum fouentur corpora. hoc oleum uulnerato illi a latronibus descendenti ex Hierusalem euangelicus ille Samaritanus infudit, qui uidens eum misericordia motus est et alligauit uulnera eius, infundens oleum et uinum. hoc oleum sanat tenebris, si opera nostra luceant coram hominibus; hoc oleum lucet in ecclesiae sollemnitatibus. denique quibus oleum non defuit, nec lumen fidei defecit, sed cum lampadibus in locum nuptiarum introire meruerunt; quae autem in uasis suis oleum non tulerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ lucerua ẽ  Nẽne hͦ erat uerũ luunc̃ qͦd illuim¬
lucerua dicit᷑.. ꝓsaias clamat. Populus qui se
dicit lucerna S indeamꝰ ne forte idom uͬ bum
dei aliis magna luxsit. aliis luc̾na michi lu-¬
cerua. Angelis iuxest. petro lux erãt. quãdo
astitit er angelus in carcert et lumẽ re fulsit ei
Saule saule quid int ꝑseq̃ris. Art magna quidẽ lus dt¬
niq luc̾ne p ouli liuuẽ euanuut ubi diuine lucis splen

Expanded text:
rat uerum lumen quod inlumilucerna dicitur? Esaias clamat: populus, qui sedicit \'lucerna\'? Sed uideamus, ne forte idem uerbum dei aliis magna lux sit, aliis lucerna. mihi lucerna, angelis lux est. Petro lux erat, quando adstitit ei angelus in carcere et lumen refulsit ei. Saue Saule, quid me persequeris? et magna quidem lux; denique lucernae Pauli lumen e
Abbreviated transcription (Latin):
legis cogutione profecerit : qui nõ peuã logid
paindo corde formdet si diuina iusteria uta he¬
brei neri sabbati uere ⁊tmissibus intrexido
nuret᷑ affectu uere gͦ diligit. qui sine tsticia
sine tunore nolũtarid potius studio qui coacto
precepta ꝯssuat A luis uerrus est dit

Expanded text:
legis cognitione profecerit, qui non poenam legis pauido corde formidet, sed diuina mysteria ueri Hebraei, ueri sabbati, uerae remissionis intrepido rimetur affectu. uere ergo diligit qui sine tristitia, sine timore uoluntario potius studio quam coacto praecepta conseruat. Alio uero uersu cit
Abbreviated transcription (Latin):
nuir in quib recieau᷑ et reficuu᷑. Cũ ea q̃ stripta
sũt degustamꝰi uel siomo ore libata fre quẽtius
istus imu̾di sedula hũilitate frlgentes qͥ motutũ
duõsarĩ p̃stant cacumnen et supra nũdũ mexitis
sans e̾ minct᷑ Isti sunt de quib dicit᷑ De hmũdo
nõ sic sicut eg̃o nẽ sc̃ de hoc nũdo quia suxͣ
nũdũ sũt qui psm̃ se quũt᷑. Conuallis aute est¬
auiodus Ideoq duspoẜuit in conualle fletus es
quod in hᵒ nũdo pletuy suit lac̾meꝙ. et piudes
dnõ disposintq in hoc mũdo testam̃tũ sum̃ ut
magis hic fltam ꝰ pctã ura qua fleuda eieffut̃¬
nius Pascua cnĩ nra isti uersiculi sũt de qͥb hodie
tractatirri sumꝰ. In quib daud dicit pascebam enes prĩ
met ostendens uera lucernã. Diceus huilitatẽ in talib
pascius ue rus daud. et uerꝰ huolis et man fortis
qui nõ raxinã arbitratꝰ ẽẽ se equalẽ des. si seitt

Expanded text:
mur, in quibus recreamur ac reficimur; cum ea quae scripta mur, in quibus recreamur ac reficimur; cum ea quae scripta sunt degustamus, vel summo ore libata frequentius istius mundi sedula humilitate fulgentes, qui virtutum diversarum praestant cacumine, et supra mundum meritis suis eminent. Isti sunt de quibus dicitur: De hoc mundo non sunt sicut ego non sum de hocmundo, quia supra mundum sunt qui Christum secuntur. conuallis autem mundus est, ideoque disposuit in ualle fletus, eo quod in hoc mundo fletus sint lacrimaeque. et prouidens dominus disposuit in hoc mundo testamentum suum, ut magis hic fleamus peccata nostra quam flenda seruemus. Pascua nostra etiam isti uersiculi sunt, de quibus hodie tractaturi sumus, in quibus Dauid dicit: pascebam oues patris m e i, ostendens ueram lucernam, discens humilitatem. in talibus pascuis uerus Dauid, uerus humilis et manu fortis, qui non ra
Abbreviated transcription (Latin):
statim p̾mo nersu dauid de uinco filio dei duicit ⁊e
orũ psaluiũ hunc ec̃ digestum. ut huio ñr̃
tanqͣui parnulus et ab infancia ꝑ litterarũ elemẽta
formatꝰ. quibus ctas putrilis assueuit. usq ad ma¬
turitatẽ iuxtutis ex crestat ⁊ ittere autẽ singult
uelut tituli sut̾ eoꝵ uersuũ qui sub hiidem lilleris
iscribuntur seuen et cõtiue̾cia de clarantes Sicut
nc uuicũ significat liltera et de mugtiito dei filio
tatur Nec sane ab ista abhorret etiã illa ĩ alio rcꝑta
cua ur̃a. hͦẽ fideliũ. insi xxs. in cui ꝯpastuis se loca¬
tũ ꝓpħã letat ꝰiẽ dictus. In loco pascue ibi me colloca¬
uit ipe̾ em̃ nos pascit et reficit Bona pascua
sacramẽta dinina sunt Caopis illit nenũ plorẽ. qui
bonĩ odorẽ de dit resuorectioius Carpis lilut̃ in quo¬
sit splender et̾iotatꝭ Carxis ⁊osam hᵒ ⁊̃ deminici
coriis seiguinẽ Bora eciã pascua nerba libͥ sũt̃¬
septurarũ celestiũ in quib cotidiana lectieu pasci¬

Expanded text:
statim uersu Dauid de unico filio dei dicit: lucorum psalmum hunc esse digestum, ut homo noster tamquam paruulus et ab infantia per litterarum elementa formatus, quibus aetas puerilis adsueuit, usque ad maturitatem uirtutis excrescat. litterae autem singulae uelut tituli sunt eorum uersuum, qui sub isdem litteris adscribuntur, seriem et continentiam declarantes, sicut hic \'unicum\' significat littera et de unigenito dei filio prophetat. Nec sane ab ista abhorret etiam illa in alio reperta cua nostra, hoc est fidelium, nisi Christus? in cuius pascuis se locatum propheta laetatus est dicens: in loco pascuae, ibi me collocauit; ipse enim nos pascit et reficit. bona pascua sacramenta diuina sunt. carpis illic nouum florem, qui bonum odorem dedit resurrectionis; carpis lilium, id est splendorem aeternitatis; carpis rosam, hoc est dominici corporis sanguinem. bona etiam pascua Scripturarum coelestium, in quibus quotidiana lectione pasci
Abbreviated transcription (Latin):
qui laxgit᷑ pauxeri Nam quid prodest misereri
mcepies iepis nisi aluoniã eidem largiarit̾ i
Latum mandatum tumi ualde ⁊¬
oni pollumus in om̃ibus min greci ssmons
finẽ dicimꝰ et cõsũmationem E elos autẽ. et con-¬
suõmatidins ipius fius. sicut fiuiis legis c̃ op̃s ad

Expanded text:
qui largitur pauperi. Nam quid prodest misereri qui largitur pauperi. Nam quid prodest misereri inopis, nisi alimoniam eidem largiaris? 45. um mandatum tuum ualde. non possumus in omnibus uim Graeci sermonis finem dicimus et consummationem; rO.o; autem et consummation\'s ipsius fin\'s est, sicut finis legis
Abbreviated transcription (Latin):
in qua aute uncebauuir Beue gͦ dicit martir. Mt
eꝓpectauerũt pc̃tores ut ꝑderent ut Post memẽtũ¬
ymo adhuc ĩ corꝑe positus. iidet deducentiũ choros
et ait Me expectauerũt pctores ut ꝑ derẽt̾ iit. uidet
diuĩ ihm et ait Me expectauit xp̃s ut corouaret ut
Aliter qui nult intelligere multi inquit pctã ꝑsua¬
dere. atq ex peehore fidem extorquere conati sũt iu̾
Aliuss adulteriã homnus necem Alus opp̃ssiont iudue
uel pupilli. Alius aliud. et ꝑutabãt int suis ⁊ctibus
eẽ capiendũ Eꝓpectanerũt me ut ꝑderet̾ cõtagione
peccati. S ego nõ illecebris pctorũ mentẽ astudio
diuint cognitidius auerti nec intentionẽ meã duẽ
a madatoꝵ tuoꝵ serie declinaui S intellexi testiõma
tua di enĩ nõ intellexissem. peccatores me utcq illi per/¬
di dissent Qeud intellexi utiq seusu etiã oꝑibz sequutꝰ
testantux Demq beatus qui incelligit suꝑ egenũ et¬
pauperẽ Illt utiq intelligit suꝑ egenũ et pauꝑem

Expanded text:
go dicit martyr: Me exspectaverunt peccatores, ut perderent me. Post momentum, immo in corpore adhuc situs, videt deducentium choros,et ait: Me exspectaverunt justi, ut deducerent me. Videt dominum Iesum et ait: me expectauit Christus, ut coronaret me. Aliter qui uult intellegere: multi, inquit, peccata persuadere atque ex pectore fidem extorquere conati sunt mihi, alius adulterium, alius hominis necem, alius oppressionem uiduae uel pupilli, alius aliud, et putabant me suis retibus esse capiendum. expectauerunt me, ut perderent contagione peccati, sed ego non inlecebris peccatorum mentem a studio diuinae cognitionis auerti nec intentionem meam, domine, a mandatorum tuorum serie declinaui, sed intellexi testimonia tua; si enim non intellexissem, peccatores me utique illi perdidissent. quae intellexi utique sensu, etiam operibus secutus testantur. depauperem. . Ille utique intelligit super pauperem,
Abbreviated transcription (Latin):
adueisꝰ frem̃ tuũ detrahebas Non ẽ hoc custodire
mandata si p̃uaricari utatutis facert ꝯtria nõ est
intelligere s ignorart Odui possũt nerba dei dulcia
et̃ in fancib tuis ẽ quib ẽ amaoitudo ne qͥcie. qͦuͦ
mel et lac sub lingua tua Cũ dolã liungua tuã cõ¬
pouat ut aliud pectore concixias. aliud ro reusi sunio¬
ne p̃tendas ut decipias iutantũ Cũ tibi petrus
axlus dicat ut deponas omen maliciã et fucum sa¬
mu latiouis abicias dicens. Sicut dudum ꝯeniti insour¬
tes rationabiles et sine dolo lac ꝯcupiscite. ostẽ¬
dens nobis quid sit mel et lac hr̃e sub liuigua. ut
nõ maledicere maledicentib ẜ benedictionẽ ⁊ cferrt
nouerimꝰ nestiamꝰ odisse insi mã unquitatis. ut fa¬
cere quod ex ecramꝰ reluctanti caneamꝰ difftũ Ideo
paulus cauebat in carne sua malũ. quia oderat
Ideo Iohõnes admonet ĩ eplã sua ne diligamꝰ

Expanded text:
adversus fratrem tuum detrahebas . Non est hoc custodire adversus fratrem tuum detrahebas . Non est hoc custodire mandata, sed praevaricari: statutis facere contraria, non est intelligere, sed ignorare. Quomodo possunt verba Dei dulcia esse in faucibus tuis, in quibus est amaritudo nequitiae? Quomodo mel et lac sub lingua tua? cum dolum lingua tua componat: ut aliud pectore concipias, aliud forensi sermone praetendas, ut decipias incautum: cum tihi Petrus apostolus dicat, ut deponas omnem malitiam, et fucum simulationis abjicias, dicens: Sicut nunc geniti infantes, rationabiles, et sine dolo, lac concupiscite . Ostendit enim nobis quid sit mel et lac habere sub lingua; ut non maledicere maledicentibus, sed benedictionem referre nouerimus, nesciamus odisse nisi uiam iniquitatis, ut facere quod execramur reluctanti caueamus affectu. ideo Paulus cauebat in carne sua malum, quia oderat; ideo Iohannes monet in epistula sua, ne diligamus
Abbreviated transcription (Latin):
saxienciã Se rua mandata. S nemo pt ssuart
uisi qui p̾us intellex erit Demq ⁊ eodint᷑ cotidie oĩa
uerba legis a quibusdã semorib indeoꝵ et induo coꝵ
põt custodire mandatũ Neq em̃ arborẽ dixerun
custodire fecunditatẽ naturt q̃ luxieriat in foliis
uanescit in fructu Nec terrã illã dixerim custodi¬
re fructus suos quod filicem inuisam ẜ pascit.
agricolis edere frumẽta nõ colcat Nec pastor costo¬
dire indetus pecus. qui eligere pabula pro futu-¬
ra nõ nouerit. luxos candre. camb nallare enta ouit
sua. nesciat potũ cum exus sit nunstrare Nam
ꝓducere tautĩmodo suit ulla cura mutum petꝰ
lutera occidat. ubi intelligibiles incurrãt luxi
ubi sit requies resectionis. ubi resurrectionis
spes qui sant canes. qui pro gregis possit
acͣre custodia populis. et ip̃o giege n agis
nuitus iusrat Itaq si dicat urãdata custodio.
Respondetuo et Cu uero odisti discipluĩa. ⁊tꝭusq sedenx̃¬

Expanded text:
entiam serua mandata; sed nemo potest seruare nisi qui intellegit. denique redduntur cotidie omnia uerba legis a quibusdam senioribus Iudaeorum et nemo eorum potest custodire mandatum. neque enim arborem dixerim custodire fecunditatem naturae, quae luxuriat in foliis, uanescit in fructu, nec terram illam dixerim custodire fructus suos, quae quod filicem inuisam pascit agricolis, edere frumenta non soleat, nec pastor custodire uidetur pecus, qui eligere pabula profutura non nouerit, lupos cauere, canibus uallare ouilia sua, nesciat potum, cum opus sit, ministrare. nam producere tantummodo sine ulla cura mutum pecuslittera occidat, ubi intellegibiles incursent lupi, ubi sit requies refectionis, ubi resurrectionis spes, qui sint canes qui pro gregis possint latrare custodia, populus et ipso grege magis mutus ignorat. Itaque si dicat: \'mandata custodio\', respondetur ei: tu uero odisti disciplinam et
Abbreviated transcription (Latin):
to pascha celebratũ ẽ ĩ egypti fib cũ adhuc
sub rege pharaone positi prep̃ irã deplorarẽt
misert scruitutis murriã. et postea liberti muesus in t̾ra reꝑ¬
missienis pascha celebrarũt Suꝑius ad cõmonicionẽ pest¬
ea ad recordatienc̃ Si quis gͦ int̾rogat hebreũ qua
ratione pascha in egipto celebratũ ẽ Respondebit
quia regi pharco ad huc seruitutis ingulo obnoxii
tenebamur Illa agnus patrũ poxulũ liberauit
Ille aguus uocauit ad libertatẽ. Ille agnus maris
ꝓfunda solidauit ut egpotũ trcuisire possemus.
Quotitus g ͦ pascha celebramꝰ memimisse debemꝰ
ueteris seruitutis et noue libertat quid fuerinus
hoͣ obliuuscan᷑ quia dñs iħe. cguus dei nũdi hostia
solut nes graniũ ne xib delictorũ quib pharas
ale tedriuus. nõ unius egixti si scdi scli istius

Expanded text:
to, pascha celebratum est in Aegypti finibus, cum adhuc to, pascha celebratum est in Aegypti finibus, cum adhuc sub rege Pharao positi patres nostri deplorarent miserae seruitutis iniuriam, et postea liberati rursus in tius ad commonitionem, posterius ad recordationem. si quis ergo interogat Hebraeum, qua ratione in Aegypto celebratum est, respondebit: \'quia regi Pharao adhuc seruitutis uinculo obnoxii tenebamur, ille agnus patrum populum liberauit, ille agnus uocauit ad libertatem, ille agnus maris profunda solidauit, ut Aegyptum transire possemus. quotiens ergo pascha celebramus, meminisse debemus ueteris seruitutis et nouae libertatis, quid fuerimus ergo obliuiscamur, quia dominus Iesus, agnus dei, mundi hostia, soluit nos grauium nexibus delictorum, quibus Pharao ille taeterrimus, non unius Aegypti, sed saeculi istius
Abbreviated transcription (Latin):
On lege autẽ mandata sũt iustificationes testuroma.
iusticie p̃cepta. Uiuficabuũ gͦ in lege uñ apłus ait
Lex autẽ nõ ẽ ex fide. si qui facit illã. uiuit in ea
S quia idem suxra ait. qm̃ in lege utmo iustificat᷑
Intelligis utiq quia iustificatio legis species ẽ et
mago nõ ueritas Scdm̃ ueritatẽ gͦ et ꝑfectionẽ
nenid iustifitat᷑ in legt Scdm̃̃ speciem iustificat᷑
Gͦ sc̃e ꝓphã qui adhuc in legis iustificatione uiue¬
bat uidebat autẽ fulgorẽ euãgelii quasi menor
ueteris discipluit le gi tanꝙͣ pedagogo sue houorist
tenttã utilẽ grãm rescruabat Considera aliquẽ
excedentẽ exephebis in diuicuis et honorib cõsti/¬
tutũ pedagogo suo honorificentiã reseruare cuiꝰ
officus informatũ se eẽ cognoscit ut maturiorẽ re¬
gere possit etatẽ monet si quidẽ etiã ipã lex ut
his qui aliquãdo nobis ꝓ̃futrũt ne quaquã ed de¬
be auꝰ ingͣti Nã sicut habemꝰ in ueteri testame̾¬

Expanded text:
lege autem mandata sunt, iustificationes, testimonia, iustitiae, praecepta; uiuificamur ergo in lege, unde apostolus ait: lex autem non est ex fide, sed qui facit illam uiuet in ea. sed quia idem supra ait: quoniam in lege nemo iustificatur, intellegis utique quia iustificatio legis species est et imago, non ueritas. secundum ueritatem ergo et perfectionem nemo iustificatur in lege, secundum speciem iustificatur. ergo sanctus propheta, qui adhuc in legis iustificatione uiuebat, uidebat autem fulgorem euangelii, quasi memor ueteris disciplinae legi tamquam paedagogo utili gratiam reseruabat. considera aliquem excedentem ex ephebis in diuitiis et honoribus constitutum paedagogo suo honorificentiam reseruantem, cuius officiis informatum se esse cognosceret, ut maturiorem regere posset aetatem. Monet siquidem etiam ipsa lex, ut his, qui nobis aliquando profuerint, nequaquam esse debeamus ingrati. nam sicut habemus in ueteri testamen
Abbreviated transcription (Latin):
tunet qui hoiẽm se eẽ cognoscit S quia plus
timet nobis qui ex gentib peccatores p̾caturo
ne longe fiat a suis gentibz. det qui lenge era¬
mus icixiamꝰ eẽ ꝓpiores et sciamꝰ qr hoĩes
sumꝰ ad ꝓmaginẽ scilicet et suuilitudiũt dei
facti: quib ꝑ mogiuis uterũ etiã pãs nũ con¬
fornus ẽ factus. Recte gͦ et ad infieunt atem
accipitus et gram. sciant gẽtes qm̃ hoĩes sunt.
Altero ꝑ cõmune quoddã atq caruale cõforciũ uestiarũ
Altero ꝙ ymagne. Per iagniẽ dei et caris dnĩce
sacramentũ. dagnitas cepit eẽ. que ignobilitas iude

Expanded text:
timet qui hominem se esse cognoscit; sed quia plus timet qui hominem se esse cognoscit; sed quia plus timet nobis qui ex gentibus peccatores, precatur, ne longe fiat a suis gentibus, ut qui longe eramus incipiamus esse propiores et sciamus quia homines sumus, ad imaginem scilicet et similitudinem dei facti, quibus per uirginis uterum etiam Christus conformis est factus. recte ergo et ad infirmitatem accipitur et gratiam: sciant gentes quoniam homines sunt, alterum per commune quoddam atque carnale consortium bestiarum, alterum per imaginem dei et carnis dominicae sacramentum. d
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ. que once in lucũ quoddã huꝰ coꝵis uidebant᷑
infipe. noluptatiq corruxtionis sue tauꝙͣ feci et
libidiu inherentes quia dni nescieiñt̾ Eit ideo
iratus. auertant᷑ in quit pctõre ĩ inferuud ut non
indorent descendentem et ascendemt aiam̃ dñ¬
ihidꝰ et conuerterentus ad dñm. qui couuerti. cũ
iuerent neluerũt si de illis dicit gentibz que
ouliuiscunt᷑ diñ Scierunt gͦ et obliti sũc̃. tamẽ
ꝓpħica ueiiguitate drat. ut exsur gat dñs. et
nõ p̾ualeat homo. ut cogitationeds t̾rent et mo¬
tus om̃s feruentes huiꝰ corꝑis conquiescant
Indicent᷑ gentes. quĩ tũc egguoscit᷑ dñs i cum
tunencĩcõuertit affectus grauis t̾rore iudicii
et distant gences. qũĩ hoĩes sunt. luti coriuxtio¬
ut solubiles et liuio durescene formati quod aute
qui logem non accepant nestiebant unde ꝓpħã
quasi et ip̃e tuobatus t̾iene fragilitatis c̃õtem¬
uolarione ait ut quid dñe discesisti longe . bene

Expanded text:
tium quae ante in lutum quoddam corporis hujus videbantur infixae, voluptati corruptionis suae tamquam faeci, et libidini inhaerentes; quia Dominum nescierunt. Et ideo iratus: Avertantur, inquit, peccatores in infernum ; ut non viderent descendentem et ascendentem animam DomIesu et conuerterentur ad dominum, qui conuerti, cum uiuerent, noluerunt. sed de illis dicit gentibus quae obliuiscuntur dominum- Scierunt ergo et obliti sunt. tamen prophetica benignitate orat ut exsurgat dominus, non praeualeat homo, ut cogitationes terrenae et motus omnes feruentes huius corporis conquiescant. iud icentur gentes, quoniam tunc cognoscitur dominus, cum timentium conuertitur affectus grauis terrore iudicii, et discant gentes quoniam homines sunt, luit corruptione solubiles et limo durescente formati, quod ante qui legem non acceperant nesciebant. unde propheta, quasi et ipse turbatus terrenae fragilitatis contemplatione, ait: u t quia, domine, discessisti longe? bene