comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ille diuturna deletus sordidine sua
cȩpit in ambolus repingi imagine.
nec agnosci qualis fuerat ꝑ infirmi¬
tatẽ: ꝑ fidelissimũ nãq laua chrum
pulueris. pictauis purificus illis in¬
uentus est iordanis Q non ipsi ad flu¬
irium. sed ipsis fluuius hic occurrit.
ex quo tã p̃dicabilis patuit miseratio
confessoris. quod & laborẽ eis longii¬
qui itineris abstulit & salutis uota
porrexit Oquã in estimabiliũ claruer
docum̃ta uirtutũ ubi sepulchri im¬
mundiciae mundauer̃ maculas lepp
Cuiꝰ hoc facere cura potuissoꝵ arti¬
ficis. qui de tali puluere ferro bene¬
ficia medicinȩ  Ex quib castoriꝰ du¬
conus & crispio subdiaconꝰ institutus
ad eius obsequiũ usq infinẽ suũ ꝑqũ
sanati sunt adheserunt Et merito
illiꝰ elegerunt sustinere iuga domi¬
ni aquo poena liberi sunt effecti
Quaedam puella in hac uita ue¬
niens. dexterã mortuã traxerat na¬
tura formante. & debilẽ manũ ui

Expanded text:
ille diuturna deletus sorde  Ms., sille diuturna deletus sorde  Ms., sordine, sua coepit in ambobus repingi imagine, nec agnosci qualis fuerat per infirmitatem. Per fidelissimum namque lavacrum pulveris, Pictavis purificus illis inventus est Jordanis, et non ipsi ad fluvium, sed ipsis fluvius hic occurrit. Ex quo tam praedicabilis patuit miseratio confessoris, quod et laborem eis longinqui itineris abstulit, et salutis vota porrexit. O quam inaestimabilium claruerunt documenta virtutum, ubi sepulcri immunditiae mundaverunt maculas leprae! Cujus hoc facere cura potuisset artificis, qui de tali pulvere ferret beneficia medicinae? 14 Ex quibus Castorius diaconus et Crispio subdiaconus institutus ad eius obsequium usque in finem suum per quem sanati sunt adhaeserunt: et merito illius elegerunt sustinere iuga domini, a quo poena liberi sunt effecti. 15 Quaedam puella in hanc vitaniens, dexteram mortuam traxerat natura formante, et debilem manum in
Abbreviated transcription (Latin):
sit: Profecto quando alterũ uictrix
ferire non potuit sese uicta per¬
cussit: Qui tamen probianꝰ postea
apicẽ meruit optinere pontifi-¬
cis: & usq in hodiernũ diẽ ad lu¬
minaria sui medici. singulis annis
uitȩ debitor tributa dissoluit:
re muraculum pro gła collatoris.
ad memoriã popło reuocandum
Nam cũ a cardurcis uenissent duo
leprosi maculis immutati. spem
suȩ salutis inscĩ hylarii interces¬
sione fundantes ꝑsistebant. & de
puluere qui ab eius sepulchro ab-¬
stergebat᷑ sua cũ aqua lauantes
capita . & mnenbra reliqua ꝑungen¬
tes tamdu sibi talem curã fidelit̃
impender̃ donec infirmitatis ipsiꝰ
ulcerosa uarietas de corpore quod
captuauerat captiua migraret :
ut decepta siuis solaciis calorem
quẽ inuaserat iniuolatum relinque¬
ret. & quã secũ attulerat turpitu¬
dinis speciẽ non tenero: Post uero¬
innumerabilia uulnera menbris om̃¬
bus instaurata ẽ. cutis una Wltus

Expanded text:
sit? Profecto quando alterum victrix sit? Profecto quando alterum victrix ferire non potuit, sese ipsam victa percussit. Qui tamen Probianus postea apicem promeruit obtinere pontificis, et usque in hodiernum diem ad luminaria sui medici singulis annis vitae debitor tributa persolvit. re miraculum, pro gloria collatoris, ad memoriam populi revocandum. Nam cum a Cadurcis venissent duo homines leprae maculis immutati, spem suae salutis in sancti Hilarii intercessione fundantes persistebant, et de pulvere, qui ab ejus sepulcro abstergebatur, sua cum aqua lavantes capita, et membra reliqua perungentes, tam diu sibi talem curam fideliter impenderunt, donec infirmitatis ipsius ulcerosa varietas de corpore, quod captivaverat, captiva migraret: ut decepta suis solatiis colorem, quem invaserat, inviolatum relinqueret, et quam secum attulerat, turpitudinis speciem non teneret. Post innumerabilia itaque vulnera, membris omnibus instaurata est cutis una
Abbreviated transcription (Latin):
GIIOR PROSIANUS CUM DUBIO
iam uitȩ pender&r. insine: & spera
conualescendȩ infantiȩ: mors inui¬
da parentib subripere festinaret:
men intercessione beati hylarii re¬
stiterat moribundo salutis occasio:
Quẽ franco suus genitor & pericu¬
losa mater quȩ magis conuerso nomi¬
ne filii periclitabat᷑ in nece. iã qͣsi
defuncti p̃meditantes ex equias. cũ
ingenti luctu & fletu infessoris
tabnacul ũ de tulerunt: Tunc scs
hylariꝰ ab auctore suo secrete artis
exhibens medicinã. consuetus de dis-¬
pendio funeris reddere compendia
sanitatis. subito menbrorum fluentẽ
fabricam uerbo oꝑante erexit: &
instatũ pristinũ tanꝗ si nichil it
ea fuissaꝵ solutũ reformauit: Moxq
parentũ lacrimas. lȩcitiae mole
suꝑueniente siccauit Gemitꝰ uoto
succedente prȩclusit ubi iã ꝑdolo¬
rẽ non erat sed ꝑgaudia quod plo-¬
rarent: Quas poenas. quȩ torm̃ta
mors tunc ꝑtulit: quando illud
quod credebat inuadere sic ami-¬

Expanded text:
gitur Probianus cum dubio iam vitae penderet in fine et spem convalescendae infantiae mors invida parentibus subripere festinaret, men intercessione beati Hilarii restiterat moribundo salutis occasio. Quem Franco suus genitor, et Periculosa mater, quae magis converso nomine, filii periclitabatur in nece, jam quasi defuncti praemeditantes exsequias, cum ingenti luctu et fletu in confessoris tabernaculum detulerunt. Tunc sanctus Hilarius ab auctore suo secretae artis exhibens medicinam, consuetus de dispendio funeris reddere compendia sanitatis, subito membrorum fluentem fabricam verbo operante erexit, et in statum pristinum, tanquam si nihil in ea fuisset solutum, reformavit: moxque parentum lacrymas laetitiae mole superveniente siccavit, gemitus voto succedente praeclusit: ubi jam per dolorem non erat, sed prae gaudio, quod plorarent. Quas poenas, quae tormenta mors ipsa tunc pertulit, quando illud, quod credebat invadere, sic ami
Abbreviated transcription (Latin):
carnificẽ quasi ipse addictus fuisset: tre-¬
mere ꝑeussoris dexterã. pallere ora alieno
tim̃tis ꝑiculo. cũ puella non timeret suo
Habetis igitur in una hostia duplex mar¬
tyriũ pudoris & religionis. Et uirgo ꝑ¬
mansit. & martyriũ optinuit Inuitat¬
nunc in tegritatis amor. & tu soror scã
uel mutis tacita moribꝰ: aliquid deuir-¬
ginitate dicamus: ne ueluti transitu
quodã prestricta uideat᷑. quȩ pͥncipa¬
lis ẽ urtus: Non enĩ idõ laudabilis uir¬
ginitas quia & in martyrib repperit᷑.
sed quia ipsa martyres faciat: Quis aut̃¬
eã humano possit ingenio comp̃hen¬
dere. quã nec naturã suis inclusit le¬
gibus : Aut quis naturali uoce cõplec¬
ti. quod supra usu naturae sit: Ecelo
accersiuit. quod imitaretur in terris:
nec immerito uiuendi usũ quȩ siuit
ecelo quȩ sponsũ sibi inuenit incelo:
Haec nubes aerias angłos. sideraq
transgrediens uerbũ dĩ in ipso sinu

Expanded text:
carnificem, quasi ipse addictus fuisset: trecarnificem, quasi ipse addictus fuisset: tremere percussoris dextram, pallere ora alieno timentis periculo, cum puella non timeret suo. Habetis igitur in una hostia duplex martyrium, pudoris et religionis. Et virgo permansit, et martyrium obtinuit. nunc integritatis amor, et tu, soror sancta, vel mutis tacita moribus, ut aliquid de virginitate dicamus; ne veluti transitu quodam perstricta videatur, quae principalis est virtus. Non enim ideo laudabilis virginitas, quia et in martyribus reperitur, sed quia ipsa martyres faciat. 11. Quis autem humano eam possit ingenio comprehendere, quam nec natura suis inclusit legibus? Aut quis naturali voce complecti, quod supra usum naturae sit? E coelo accersivit quod imitaretur in terris. Nec immerito vivendi sibi usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi invenit in coelo. Haec nubes, aera, angelos, sideraque transgrediens, Verbum Dei in ipso sinu
Abbreviated transcription (Latin):
raret. ut ad supplicu locũ leta succes¬
su. gradu festina uugo ꝓcessit Hon
intõto erine caput comp̾ta. sed xp̃o
Non flosculis redimita sed moribus:
Fłere om̃s. ipsa sine fletu Mirari ple¬
riq quod tã facile uitae suȩ ꝓdiga quã
nondũ hauserat. iã quasi ꝑfuncta dona¬
rec. Stupere uniũsi. quod iã diuinita¬
cis testis existeret. quȩ adhuc arbitra sui
paetatẽ eẽ ñ posset E fficit deniq ut ei de
dõ crederetur. cui de homine adhue ñ cre-¬
deretur: quia quod ultra naturã ẽ. de au¬
ctore naturae est.Quanto terrore egit
carnifer ut timeretur. quantis blandicus
ut suaderet. quatinꝰ sibi adnuptias ꝓueni-¬
ret At illa Et haec sponsi in iuria ẽ. excep¬
tare placiturã Qui me sibi prior elegit ac¬
cipio Quid ꝑcussor moraris: Pereat corpꝰ
quod amari potest oculis qͥb nolo Scecit.
orauit. ceruicẽ inflerit Cerneres trepidare

Expanded text:
raret, ut ad supplicii locum laeta succesraret, ut ad supplicii locum laeta successu, gradu festina virgo processit, non intorto crine caput compta, sed Christo: non flosculis redimita, sed moribus. Flere omnes, ipsa sine fletu. Mirari plerique quod tam facile vitae suae prodiga, quam nondum hauserat, jam quasi perfuncta donaret. Stupere universi, quod jam divinitatis testis existeret, quae adhuc, arbitra sui per aetatem esse non posset. Effecit denique ut ei de Deo crederetur, cui de homine adhuc non crederetur. Quia quod ultra naturam est, de auctore naturae est. 9. Quanto terrore egit carnifex ut timeretur, quantis blanditiis ut suaderet! quantorum vota ut sibi ad nuptias perveniret! At illa: Et haec Sponsi injuria est exspectare placiturum. Qui me sibi prior elegit, accipiet. Quid, percussor, moraris? Pereat corpus quod amari potest oculis quibus nolo. Stetit, oravit, cervicem inflexit. Cerneres trepidare
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse traditur. quo detestabilior crude¬
litas quȩ nec iuniculae peꝑcit accati
immo magnauis fidei quȩ etiã ab illa
testimoniũ inuenit aecate. fuit ne in
illo corpusculo uulneri locꝰ: Et quȩ ñ
habuit quo ferrũ reciperet habuit. in¬
quo ferrũ uinceret Ast hac ȩtatis pu¬
ellae toruos etiã uultus parentũ ferre
non possunt. & acu descripta solent
puncta flere quasi uulnera Haec
cruentas carnificum impauida manus
haec stridentiũ grauib immnobilis tra¬
ctib catenarũ. nẽ eruento mucroni
militis totũ offerre corpꝰ. mori ad huc
tropheum dñi signare uictoris: Nunc
feratis collo manusq inserere neribus.
Sed nullus tã tenua menbra pocerat
nexus includere: Nouum martyrii
genus Nondũ idonea penȩ & iã ma¬
tura uictoriae Certare difficilis. fa¬
cilis coronari Magisteriũ uirtutis
impleuit. quȩ p̃iudiciũ uehebat ae¬
tatis Non sic ad thalamũ nupta p̃pae¬

Expanded text:
fecisse 148 traditur. Quo detestabilior crudefecisse 148 traditur. Quo detestabilior crudelitas, quae nec minusculae pepercit aetati: immo magna vis fidei, quae etiam ab illa testimonium invenit aetate. Fuitne in illo corpusculo vulneri locus? Et quae non habuit quo ferrum reciperet, habuit quo ferrum vinceret. At istius aetatis puellae torvos etiam vultus parentum ferre non possunt, et acu districta solent puncta flere, quasi vulnera. Haec inter cruentas carnificum impavida manus, haec stridentium gravibus immobilis tractibus catenarum, nunc furentis mucroni militis totum offerre corpus, mori adhuc tropaeum Domini signare victoris: nunc ferratis colla manusque ambas inserere nexibus: sed nullus tam tenuia membra poterat nexus includere. 8. Novum martyrii genus? Nondum idonea poenae, et jam matura victoriae: certare difficilis, facilis coronari: magisterium virtutis implevit, quae praejudicium vehebat aetatis. Non sic ad thalamum nupta prope
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓcedit. ut qm̃ hodie natał
est uirginis de uirginib sit
loquendum: & exp̃dicatione
liber sumat erordiũ Hatalis
est uirginis. in tegritatẽ seqͣn:
Natalis ẽ martỹris. hostiasim¬
molemus Natalis ẽ scãe agne¬
tis mirentur uiri. non despe¬
rent paruuli stupeant nuptȩ
imitentur innuptȩ. Sed
quid dignũ alloqui possu
mus: Ne nom̃ qͥdẽ uacuũ
luce laudis fuit Deuotio supra aetatẽ
uircus supͣ naturã. mͥ uidetur ñ homi¬
nis habuisse nom̃ sed oraculũ marq.¬
ris quȩ indicauit quid esset futura
habeo tam̃ unde mͥ subsidiũ cõparet
Nom̃ uirgins. titulus ẽ pudoris. Appel¬
Satis plia laudatio est quȩ non quertar.
sel tenetur: Facessant igitur ingtne elo¬
quentia conticescat. uor una pͥconia elt
hanc senes hanc iuuenes. hane puer cet¬
nant: Nemo ẽ laudabilior. quã qui ab
omib laudari potest. Quot homines
tot p̃cones qui marty̧rẽ p̃dicant dum
loquunt̾: haec tredecĩ annor marthrũ

Expanded text:
ne procedit, ut quoniam hodie natalis est virginis, de virginibus sit loquendum, et a praedicatione liber sumat exordium. Natalis est virginis, integritatem sequamur. Natalis est martyris, hostias immolemus. Natalis est sanctae Agnes, mirentur viri, non desperent parvuli; stupeant nuptae, imitentur innuptae. Sed quid dignum de ea loqui possumus, cujus ne nomen quidem vacuum luce laudis fuit? Devotio supra aetatem, virtus supra naturam; ut mihi videatur non hominis habuisse nomen, sed oraculum martyris, quo indicavit quid esset futura. 6. Habeo tamen unde mihi subsidium comparetur. Nomen virginis titulus est pudoris. AppelSatis prolixa laudatio est, quae non quaeritur, sed tenetur. Facessant igitur ingenia, eloquentia conticescat, vox una praeconium est. Hanc senes, hanc juvenes, hanc pueri canant. Nemo est laudabilior, quam qui ab hominibus laudari potest. Quot homines, tot praecones, qui martyrem praedicant, dum loquuntur. 7. Haec duodecim annorum martyrium
Abbreviated transcription (Latin):
Nos qui portauimus pondus diei & estus nichil
& honore humano. colum naignis est: Miror
ista. Igitur eo sic ꝑloquente mitcit sc̃s archidia¬
chonem suum dicens Vade circa portã occiden¬
talem. & in angulo aeccłiae inuenies ab batem¬

Expanded text:
Nos qui portavimus pondus diei et aestus, nihil t honore humano, columna ignis exstitit! miror. Haec eo dicente, mittit sanctus archidiaconum suum, dicens: Vade contra portam occidentalem, et in angulo ecclesiae invenies abbat
Abbreviated transcription (Latin):
domine & in iuriosus. idõq timui ne fortasse
stasti in illum: sed sine me nocte ista minustra¬
tes sc̃m cum leproso incellula. neq uocem ha
claudentesq ostium abscessimus. Medicus autĩ
cicatricum faciens suꝑ eum orationem. pcotã
tem &e omnem languorem sanat. sanaua eũ.

Expanded text:
domine, et injuriosus, et timui ne forte tasti in illum, sed dimitte me nocte ista ministrates sanctum cum ulceroso in cellulam, nec vocem habclaudentes ostium discessimus. Medicus autem vulnerum, faciens super eum orationem, per totam rem e
Abbreviated transcription (Latin):
rium & tempore exaltationis uiuifici corpo¬
ris domini nr̃i iħu xp̃i. iuidit sc̃s dĩ &e quidam
Commnunicantib autem nobis &e grãs agenti
bus dõ. iuimus in domum prb̃i Et accipientes
aescam. dicĩt ei sc̃s̃ dĩ: Enarra michi unde tibi
thesaurus iste. &t quae est ur ⁊ tua. Dicit ei prb̃t.
Ego scẽ di sum peccator. subditis publicis tribu.¬
tis. habens iuga boum duo Unum quidem ego mi.¬
no. alterum uero mercennarius meus: & unum
sicut & est. &e dic michi uirtutes tuas: Dicit ei
prb̃t Non possideo quicquam boni suꝑ terrã
&e alienus sum ab omni uirtute: Tunc dicit ei
communis noster pater: Surge & ab eamus
simul &x duxit eum ad unam decellulis domͦ
eius. dixitq ei. Aperi michi ostium: Et dictt

Expanded text:
missam, et tempore exaltationis vivificae corporis Domini nostri Jesu Christi vidit sanctus Dei, et quidam Communicantes autem, et gratias agentes Domino, ivimus in domum presbyteri, et sumentes escam, dixit illi sanctus Dei: Refer mihi unde tibi thesaurus iste, et quae est vita tua? Dixit ei presbyter: Ego, sancte Dei, peccator sum, subjacens publicis tributis. Habeo juga boum duo, unum quidem ego duco, alterum autem mercenarius meus, et unumquod et est, et dic mihi actus tuos. Dicit ei presbyter: Non possideo bonum super terram, extraneus sum omnium virtutum. Dicit ei communis Pater noster: Surge et eamus simul; et ducit illum in unam cellulam domus ejus, et dicit ei: Ape
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Vere magnus basilius. uere columna
& ut magis post ministerium insecretario salu¬
Bene uenisti. qui multiplicasti discipulos xp̃i in
tuus pater: uenisti uidere peccatorem hominẽ.
det tibi ds̃ mercedem scđm tuum laborem. Et
respondens ei honorificentissimus effrem. & pre
diceus ei omĩa quȩ in corde eius erant colenda.

Expanded text:
iter magnus Basilius, veraciter columna t ei, quoniam magis post missas in secretario saluvenisti, quia multiplicasti discipulos Christi tuus. Pater, venisti videre peccatorem hominem. Det tibi Deus mercedem secundum laborem tuum. Et respondens ei honorabilis Ephraem, et d
Abbreviated transcription (Latin):
minima uos aestimate audisse de maxi-¬
mis: Quia non ambigo nec eos omĩa po-¬
tuisse cognoscere. cũ & ego exoratus auo-¬
aequalia sim eius meritis narraturus
Sed & uos omnes hinc nauigantes stu¬
diose ꝑcontamini. quo singulis quae¬
norunt referentib congrua dignaq
tanti nominis relatio compleatur Dis¬
ponebam itaq post lectionem litte¬
rarum urarum. aliquos ad me mona¬
chos inuitare. & maxime eos qui cre-¬
bro ad eum ire consueuerant: ut ple¬
nius aliquid ad discens. munera uob̃
maiora transmitterẽ Sed qm̃ & naui.¬
gationis tempora labebantur. & litte¬
rarum portitor uehementissime festi¬
nabat: idõ quae ipse noueram. frequent̃
enim eum uisitaui. & quȩ ab eo didi-¬
ci. qui ad p̃bendam ei aquã non pau¬
lulum temporis cum eo feci: dilectio¬
ni urãe indicare ꝓperaui. utrobiq
curam ueritatis habens. ut neq plꝰ
aliquis audiens miraculoꝵ comiectio
nem credat: nec rursum meritis eius

Expanded text:
minima vos existimate audisse de maximinima vos existimate audisse de maximis; quia non ambigo nec eos omnia potuisse 36 cognoscere, cum et ego rogatus a voaequalia sim ejus meritis narraturus. Sed et vos omnes hinc navigantes studiose percontamini, quo, singulis quaenorunt referentibus, congrua dignaque tanti nominis relatio compleatur. Disponebam itaque post lectionem litterarum vestrarum aliquos ad me monachos invitare, et maxime eos qui crebro ad eum ire consueverant, ut plenius aliquid addiscens, munera vobis majora transmitterem. Sed quoniam et navigationis tempora labebantur, et litterarum portitor vehementissime festinabat, ideo ea quae et ipse noveram frequenter enim eum visitavi et quae ab eo didici, qui ad praebendam ei aquam non paululum temporis cum eo fecit, dilectioni vestrae indicare properavi: utrobique curam veritatis habens, ut neque plus aliquis audiens, miraculorum congestionem non credat, nec rursum meritis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
chanasius iep̃s ad
peregrinos manachos.
Optimum fr̃s mistis
certamen. aut ȩqua¬
riegipti monachis:
aut superare ni¬
tentes uirtutis
instantia: Et enim apud uos iam plurima
sunt monasteria. monachorum quoq no-¬
men est celebre: Et hanc uoluntatẽ urãm
iuste quisq mirabitur. orantib uob op¬
tatum ds̃ tribuet effectum Qm̃ igit᷑
eregistis ame. ut uobis scriberem decon¬
uersatione beati antonii. uolentib dis¬
cere quem ad modum coeperit. quiue
erit terminum uitaę. & si uera essent
ea quae de ipso fama disꝑsit. ut ad euis
emulationẽ atq exemplum uos institu-¬
ere possitis magna cum lȩcitia suscepi
urãe karitatis unperium Et michi enĩ
ingens lucrum est atq utilitas hoc ip.¬
sum quod recordor antonii. & uos cũ ad¬
miratione audientes scio eius ꝓpositum
cupere sectari: ffecta est siquidem ad
uirtutẽ ua. antonium scire quis fuerit.
lrgo ut breuiter dicã. Momnib quȩ de
eo referentiũ sermo iactauit credite: &

Expanded text:
Athanasius episcopus ad peregrinos fratres. Optimum, fratres, iniistis certamen; aut aequari Aegypti monachis, aut superare nitentes virtutis instantia. Etenim apud vos jam plurima sunt monasteria; monachorum quoque nomen est celebre; et hanc voluntatem vestram juste quisque mirabitur; orantibusque vobis optatum Deus tribuet effectum. Quoniam igitur exegistis a me ut vobis scriberem de conversatione beati Antonii, volentibus discere quemadmodum coeperit, quive erit terminum vitae, et si vera sint ea quae de ipso fama dispersit, ut ad ejus aemulationem atque exemplum vos instituere possitis, magna cum laetitia suscepi vestrae charitatis imperium. Etenim mihi ingens lucrum est atque utilitas hoc ipsum quod recordor Antonii , et vos cum admiratione audientes, scio ejus propositum cupere sectari: perfecta est siquidem ad virtutem via, Antonium scire quis fuerit. Ergo ut breviter dicam, et omnibus, quae de eo referentium sermo jactavit credite, et
Abbreviated transcription (Latin):
mortificatis uoluntatib suss parati eeñt
nichil uelle. nichil nosle: s abbatis tan¬
tum modo consilia uel prȩcepta serua¬
re. Propterea sine suo consilio. nec eum
frem qui praepositi gerebat offitium.
sinebat aliquid agere. Laborantes fr̃s¬

Expanded text:
parati essent nihil velle, nihil nolle, sed abbatis tantummodo consilia vel praecepta servare. Propterea sine consilio suo, nec eum fratrem qui praepositi gerebat officium sinebat aliquid agere, » ut scri
Abbreviated transcription (Latin):
sauit: siue dolor affliger&: siue fe¬
bris incendera: siue lassitudo dissol¬
Persuadentib autem medicis ut laua¬
cris balnearib uteretur: numquid
balneae inquid facere poterunt ne
homo mortalis expleto uitȩ suae tem¬
pore moriatur: Si uere proximat
mors. nec aquarum calidarum possunt¬
fom̃ta repellere: cur michi obsecro
ꝑsuadetis ut rigorem diu seruate
ꝓfessionis infine dissoluã: Sic salu¬

Expanded text:
t. Sive dolor affligeret, sive febris incenderet, sive lassitudo dissolPersuadentibus medicis, ut lavacris balnearibus uteretur: « Nunquid balnea, inquit, facere poterunt, ne homo mortalis, expleto vitae suae tempore, moriatur? Si vere proximat mors, nec aquarum possunt eam calidarum fomenta repellere; cur mihi, obsecro, persuadetis, ut rigorem diu servatae professionis in fine dissolvam? » Fa
Abbreviated transcription (Latin):
babat. Odiens enim uitia. diligens ho.¬
mines: tamduu sȩueruis apparebat:
Alias autẽ circa singulos ita mansu-¬
etus fuit communis ⁊ facilis: ut nemi¬
nem frẽm puro nomine clamitaret:
neq cũ tipho secularis dominationis
aliquib quamius paruulis imperaro:¬

Expanded text:
 odiens vitia, diligens homines, tandiu severus apparebat qalias autem circa singulos ita mansuetus fuit, et communis, et facilis, ut neminem fratrum puro nomine clamitaret, neque cum typho saecularis dominationis aliquibus quamvis parvulis imperar
Abbreviated transcription (Latin):
ris consulebat eos humilitatem custo¬
dire amplius admonebat: dicens eis:
De substantia communi quisquis ali¬
quid plus accepit: omnium fit debi¬
tor quorum est illa substantia De¬

Expanded text:
ris consulebat, eos humilitatem custodire amplius admonebat, dicens eis: De substantia communi quisquis aliis plus accipit, omnium sit debitor, quorum est illa substantia: de
Abbreviated transcription (Latin):
at relaxari: sed adhuc paucis diebus
erit spatiũ Uerum tamen ante diẽ scm̃
qui sic seruiuit creatori omĩũ. ut suum
obitũ reuelatione diuina cognosceret:
Erat enĩ mensis decimus. quando hȩc ẽ.
affatus Duo decimo autẽ mense. coepit
iterum grauant̾ egrotare Aduenit di¬
es dominica. uocat ministrum suũ &
ait Prepara quiddã cibi quod accipiã.
quia ualde defessũ me sentio. Illo quaq¬

Expanded text:
at relaxari, sed adhuc paucis diebus at relaxari, sed adhuc paucis diebus erit spatium. Verumtamen ante diem sanctqui sic servivit Creatori omnium, ut suum obitum revelatione divina cognosceret! Erat enim mensis decimus quando haec est effatus: duodecimo autem mense coepit iterum graviter 1256 aegrotare. Advenit dies Dominica, vocat ministrum suum, et ait: Praepara quiddam cibi quod accipiam, quia valde defessum me sentio. Illo quoq
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ille diutissime rennuens. tandem
fletib hominis uictus. miscłia uictus.
cum ꝑtridiuĩ ꝓ eo orationẽ fudisset
ad dnmm. quart᷑a die imponens manũ sup
secula. qui homini a natiuitatẽ cȩco
reddidisti lucem oris absputo. tu red¬
de huic famulo tuo luminis uisum. ut
cognoscat quia tu es dñs omp̃s. Et haec
dicens. ut crucem suꝑ oculos cȩci depin¬
xit: mox pulsis tenebris ad p̃ces eiꝰ ei¬
dñs lucem resticuit Huius uirtutis
testimonio. eustachius abba astipula¬
bardus delabore lapidis submontani
ne indeficienti corroboratꝰ: cȩpit pau¬
lautim corporis infirmitate destitui
Quadã autẽ die dũ nimium fessus ba¬
beretur. nos ad se uocari p̾cepit Ad quõ
accedentes. postꝗ funeris sui necessitatẽ de¬
fleuit. eulogias a nob̃ peccatorib flagi¬
tauit Quib acceptis hausto mero. ait
lempus meũ iam impletur iubente dño.
ut me abhuius corporis iunculis iube¬

Expanded text:
Quod ille diutissime renuens, tandem Quod ille diutissime renuens, tandem fletibus hominis victus, misericordia motus, cum per triduum pro eo orationem fudisset ad Dominum, quarta die imponens manum super saecula, qui homini a nativitate caeco reddidisti lucem beati oris ab sputo, tu redde huic famulo tuo luminis visum, ut cogndicens, ut crucem 1255 super oculos caeci depinxit, mox pulsis tenebris lucem de praesenti restituit. Hujus virtutis testimonio Eustachius abba astipulahic de labore lapidis submontani, ne indeficienti corroboratus coepit paulatim corporis infirmitate destitui. Quadam autem die dum nimium fessus haberetur, nos ad se vocari praecepit. Ad quem accedentes, postquam funeris sui necessitatem deflevit, eulogias a nobis peccatoribus flagitavit. Quibus acceptis, hausto mero, ait: Tempus meum jam impletur, jubente Domino, ut me ab hujus corporis vinculis jube
Abbreviated transcription (Latin):
qui recluduntur eẽ. debeant. uel cum
quali cautela monachis uiuere opor
teat abscedens ab eo direxi Quib re¬
lectis. non solum cogitationẽ prauã
ase discussit. uerum etiã tanto acumi
ne sensum erudiuit: ut miraremur
facundiam elocutionis eius Erat enĩ¬
blandus ortatu łratq ei sollicitudo
ꝓpopulis. inquisitio proregib oratio
sis capillorum flagellis. aut barbarũ
demissione plaudebat. sed certo tem¬
pore capillum tondebat & barbã
Inqua cellula ꝑiuginti & duos an¬
nos in hoc oꝑe degens. tanta dñi
grã confortatus est. ut pusulis malis
saliua oris sui ꝑunctis. ium ueneni
aestumq restinxit Non in merito
discutiens in commodas febres ab ali¬
is. qui inse extinxerat incentiua eri¬
minis norianis: Quodã autẽ tẽpore
caecus ad eum ueniens erumnam
doloris sui humiliter conplangens.¬
implorabant ac deposcebat. ut tactu¬
derterȩ suȩ sc̃s lumina clausa palpart.

Expanded text:
qui recluduntur esse debeant, vel cum qui recluduntur esse debeant, vel cum quali cautela monachos vivere opo teat, abscedens ab eo, direxi. Quibus relictis, non solum cogitationem pravam a se discussit, verum etiam tanto sensum acumine erudivit, ut miraremur facundiam locutionis ejus. Erat enblandus hortatu, eratque ei sollicitudo pro populis, inquisitio pro regibus, oratio sis capillorum flagellis, aut barbarum demissione plaudebat, sed certo tempore capillum tondebat et barbam. In qua cellula viginti et duos annos in hoc opere degens, tanta Domini gratia confortatus est, ut pusulis malis saliva oris sui perunctis, vim veneni aestumque restinxit: non immerito discutiens incommodas febres ab aliis, qui in se exstinxerat incentiva criminis noxialis. Quodam autem tempore caecus ad eum veniens, aerumnam doloris sui humiliter deplorabat, ac deposcebat ut tactdexterae suae Sanctus lumina clausa palparet.
Abbreviated transcription (Latin):
antur quȩ retulimus. testor dm̃ quia
ab ipsius benedicti leobardi haec ore
cognoui Ut uero interposito pauci
temporis spacio talem se tantumq
prebuit. ut honoraretur ab omnibꝰ
Acceptoq sarculo. cellulam inqua
ingressus fuerat incidens lapidem
ampliauit: Inqua cellula delectaba¬
tur ieiuni is oratione. silentio. lecti¬
one. nec unquã adiuinis officiis
& oratione cessabat Scribebat int̾¬
dum ut se a cogitationib norus
discuterꝙꝵ Interea ut se temptator
manifestaret dĩ seruis semꝑ inimicũ
eẽ. & inuidũ. cũ aliquide illiꝰ mona¬
fr̃ib habuissent: immisit ei cogitatio¬
nem ut relicta cellula illa. ad aliam
transmigraret: Cunq ibi adorationẽ
solito deuenissemus. donum nobis ue¬
neni grassanti aꝑuit: Ego uero suspi¬
rans non minimo dolore increpare
honore cȩpi: asserens diaboli eẽ. cal¬
liditatẽ librosq ei & uitas patrũ. ac
institutionẽ monachorum. uel quales

Expanded text:
antur quae retulimus, testor Deum quia antur quae retulimus, testor Deum quia ab ipsius benedicti Leobardi haec ore cognovi. At vero interposito pauci temporis spatio, humilem se tantumque praebunt, ut honoraretur ab omnibus; acceptoque sarculo, cellulam, in quam ingressus fuerat, incidens lapidem, ampliavit. In qua cellula delectabatur jejuniis, oratione, psallentio, lectione, nec unquam a divinis officiis et oratione cessabat; scribebat interdum, ut se a cogitationibus noxiis discuteret. III. Interea ut se tentator manifestaret Dei servis semper inimicum esse ac invidum, cum aliquis de illius mona habuisset, immisit ei cogitationem, ut, 1254 relicta cellula illa, ad aliam transmigraret: cumque ibi ad orationem solite devenissemus, dolum nobis veneni grassantis aperuit. Ego vero suspirans non minimo dolore, increpare hominem coepi, asserens diaboli esse calliditatem; librosque ei et Vitas Patrum ac Institutionem monachorum, vel quales
Abbreviated transcription (Latin):
eus. uana gła mundi. & ea quȩ in illo
sunt omniã uanitas Melius est enim
diẽ reddere lux diurna cȩpisset. ascenso
ꝑuiam iam alacris ꝑgeret. uoluere
intra se cȩpit quid ageret. quo abiret:
dixitq Expetam beati martini tumu¬
lum. unde procedit uirtus alma super
infirmos Credo enĩ quod & michi eius
oratio iter reseret addm̃. qui dep̃catꝰ
dñm mortuos reduxit a tartaro łt
sic uiã carpens. oratione comite scĩ
martini basilicam est ingressus Cir-¬
ca quam paucis commoratus diebus.
transito amne adcellulam maiori
monastorio ꝓpinquã. dequa alaricꝰ
quidam recesserit deuotus accessit.:
lbiq se ꝓpruis manib menbrana fa¬
ciens. ad scribendum aptauit: Ibi se
uitici carminis psalmos qui dudum
excesserant memoriae ut retineret
exercuit Sicq diuinarũ scripturarũ
lectionib eruditus. cognouit uerũ
eẽ quod ei dñs prius inspirauit incor¬
de Sed ne haec cuiq fabulosa uide-¬

Expanded text:
ejus, vana gloria mundi, et ea quae in illo ejus, vana gloria mundi, et ea quae in illo sunt omnia vanitas. Melius est igitur terris reddere lux diurna coepisset, ascenso per viam jam alacris pergeret, volvere intra se coepit quid ageret, quo abiret. Dixitque: Expetam Martini beati tumulum, unde procedit virtus alma super infirmos. Credo enim quod et mihi ejus oratio iter reserabit ad Deum, qui depracatus Dominum mortuos reduxit a tartaro. Et sic viam carpens, oratione comite, sancti Martini basilicam est ingressus; circa quam paucis diebus demoratus, transito amne, ad cellulam Majori monasterio propinquam, de qua Alaricus quidam recesserat, devotus accessit; ibique se, propriis manibus membranas faciens, ad scribendum aptavit; ibi se,Al., ad Davidici carminis Psalmos, qui dudum excesserant memoriae, retineret, exercuit: sicque divinarum Scripturarum lectionibus eruditus, cognovit verum esse quod ei Dominus prius inspiravit in corde. Sed ne haec cuiquam fabulosa vide
Abbreviated transcription (Latin):
donis nuptialib alteriꝰ frĩs ꝑgit ad
domum: Quem untantum repperit
uino madidum. ut nec cognosceret
nec reciperet ꝓpria indomo germa.¬
num Ille uero suspirans & lacrimans.
secessit in partem: uenitq ad tuguriũ
in quo foenum fuerat aggregatum:
decubuit suꝑ fenum ad quiescendum.
Erꝑgefactus autem media nocte. sur¬
git destratu suo: Frectisq ad cȩlum
manib. grãs agere cepit omnipoten.¬
ti dõ quod eẽt. quodiuueret. quod ale¬
retur donis eius Q alia huiusce modi
prosecutus. cum suspiria longa ꝓtra.¬
heret. atq lacrimis crebris genas ub̾tim
rigaret: dĩ omĩpñs qui illos presciuit &
p̃destinauit conformes fieri imaginis
filii sui. compunxit cor eius. ut relicto
manciparetur ad cultum diuinum
lunc ille quasi iam sacerdos cunctosq
animȩ suae. prȩdicare sibi ipsi exorsus
est dicens Quid agis anima: Quid in
ambiguo suspensa teneris: Uanum ẽ.
enim scłm. uanae sunt concupiscentiae

Expanded text:
donis nuptialibus, fratris pergit ad donis nuptialibus, fratris pergit ad domum; quem in tantum reperit vino madidum, ut nec cognosceret, nec reciperet propria in domo germanum. Ille vero suspirans et lacrymans secessit in partem, venitque ad tugurium in quo fenum fuerat aggregatum, decubuit super fenum ad quiescendum. Expergefactus autem media nocte, surgit de stratu suo, erectisque ad coelum manibus, gratias agere coepit omnipotenti Deo, quod esset, quod viveret, quod aleretur donis ejus; et alia hujuscemodi prosecutus. Cum suspiria longa protraheret, atque lacrymis crebris genas ubertim rigaret, Deus omnipotens, qui illos quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui , compunxit cor ejus, ut relicto saeculo manciparetur ad cultum divinum. II. Tunc ille, quasi jam sacerdos custosque animae suae, praedicare sibi ipsi exorsus est, dicens: Quid agis, anima? 1253 quid in ambiguo suspensa teneris? Vanum est enim saeculum, vanae sunt concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem paternã respuis. nec iungi
uis conubio ut semen excites nro dege¬
nere sȩculis sequentib ꝓfuturũ: Casso
enim labore exercemur ad oꝑandum.
si possessor deerit ad fruendum Uel
cur implemus domum opib si degene¬
re nr̃o non ꝓcesserit qui utatur: Qd
mancipia dato p̃tio nr̃is dictionibus
subiugamus. si rursum alienis debent
dominationib subiacere: Obȩdire
fili uoci parentũ. scripturae testante
diuinae Et cum in obȩdiens eẽ. parenti¬
bus ꝓbaris. uide ne te cęlestib eruere
nequeas ab offensis haec patre loquente.
licet haberet alios filios. facile tamen
tali aecatulȩ ꝑsuasit uoluntati ꝓpriȩ¬
minime contraire: Deniq dato sponse
anulo. porrigit osculum: prebet cal¬
festum. Interea genitor eius & geni¬
trir mortis somno sopiti migrauer
aseculo uitae p̃sentis curriculo iam
pacto hic uero cum uno germano
tempore luctus expleto. gneratus do-¬

Expanded text:
voluntatem paternam respuis, nec te jungere voluntatem paternam respuis, nec te jungere vis connubio, ut semen excites nostro de genere saeculis sequentibus profuturum? Casso enim labore exercemur ad operandum, si possessor deerit ad fruendum. Quare Al., ver cur implemus domum opibus, si de genere nostro non processerit qui utatur? Quid mancipia dato pretio nostris ditionibus subjugamus, si rursum alienis debent dominationibus subjacere? Obedire debere filios voci parentum Scripturae testantur divinae ; et tu cum inobediens esse parentibus probaris, vide ne te coelestibus eruere nequeas ab offensis. Haec patre loquente, licet haberet alium filium, facile tamen tali aetatulae persuasit voluntati propriae contraire. Denique dato sponsae annulo porrigit osculum, praebet calfestum. Interea genitor et genitrix mortis somno sopiti migraverunt a saeculo, vitae praesentis curriculo jam peracto. Hic vero cum germano tempore luctus expleto, oneratus
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens cumq scõꝵ gesta deuotissi-¬
me replicantur Et licet dehis teneat
marimum gaudiũ. qui abinitio
aetatis religiosam uitam ducentes ꝑue¬
nire meruerunt ꝑfectionis ad portum:
tamen & dehis dño iubente lȩcatur. qui
conuersi a scło opus inchoatum ualuer̾
ꝑducere diuina opitulante miscdia ad
effectum. Igitur beatissimus leobardus.
auuernici territorii indigena fuit. Ge¬
nere quidem non senatorio. ingenuo ta¬
men: Qui abinitio dm̃ inpectore teneis
cum non floreret natalibus: gloriosis¬
tamen meritis p̃fulgebat Qui tempore
debito cum reliquis pueris ad scolam
missus. quippiam de psalmis memoriae
commendauit. Et nesciens se clericum
eẽ. futurum. iam ad dominicum para¬
batur innocens muusterium: Qui cũ
ad legitimam ꝑuenisset aetatẽ. cogen¬
tib iurta consuetudinẽ humanã pa-¬
rentib. ut arrã puellȩ quasi urorem
accepturus daret impellitur: Illo quoq
respuente. ait pat̾ Cur dulcissime fili

Expanded text:
quotiescunque sanctorum gesta devotissime replicantur: et licet de his teneat maximum gaudium, quod hi qui aetatis religiosam vitam ducentes pervenire meruerunt perfectionis ad portum, tamen et de his Domino jubente laetatur, qui conversi a saeculo opus inchoatum valuerunt perducere, divina opitulante misericordia, ad effectum. I. Igitur beatissimus Leobardus Arvernici territorii indigena fuit , genere quidem non senatorio, ingenuo tamen, qui ab initio Deum in pectore tenens, cum non floreret natalibus, gloriosis meritis praefulgebat. Qui tempore debito cum reliquis pueris ad scholam missus, quaepiam Al., quempiam de Psalmis memoriae commendavit, et nesciens se clericum esse futurum, jam ad Dominicum parabatur innocens ministerium. Sed cum ad legitimam pervenisset aetatem, cogentibus juxta consuetudinem 1252 humanam parentibus, ut arrham puellae, quasi uxorem accepturus, daret impellitur. Illo quoque respuente, ait pater: Cur, dulcissime fili,
Abbreviated transcription (Latin):
Quem non inuenientes. contristati sunt
nimis: Inuenerunt tamen quendã prb̃m.
nomine pastorem. qui eis narrauit omĩa
quȩ facta fuerant. & quomodo noctu
interfectus fuerat gladio beatus quiri.¬
nus. & iactatus fuerat intyberim. cuuis
corpis remansit in insula licaoniae Et
ꝑgentes noctu cum familia sua & bea¬
to pastore collegerunt corpus euis. & se¬
pelierunt eũ incymiterio pontiani in

Expanded text:
quem non invenientes, contristati sunt nimis. Invenerunt tamen quendam presbiterum nomine Pastorem, qui e narrabat eis omnia que facta fuerant, et quomodo noctu interfectus fuerat gladio beatus Quirinus et iactatus fuerat in Tyberim, cuius corpus remansit in insula Licaoniae. Et pergentes noctu cum familia sua et beato Pastore, colligerunt corpus eius et sepelierunt eum in cymiterio Pontiani in
Abbreviated transcription (Latin):
y inuoluebatur insipiens populus
merrore Post multa uero tempora
quidam sacerdos ex urbe ipsa episco¬
patu assumpto accessit ad locum p̃¬
dicauitq turbis. ut absisterent abhis
ne cȩlesti ira consumerentur: Sed ne-¬
quaquam eius p̃dicatio. a cruda ru-¬
sticitate recipiebatur: Iunc inspiran¬
te diuinitate sacerdos dĩ basilicam
in honore beati hylarii pictauensis
eminus ab ora stagni aedificauit.
inqua reliquias eius locauit dicens
populo: Nolite filioli. nolite peccare
ante dm̃ Nulla est enim religio in
stagnum Nolite maculare animas
uñs in his ritib uanis. sed potiꝰ diñ
cognoscite. & amicis eius uenerationẽ
impendite: Adorate autem scm̃ hy¬
larium dĩ antistitem: cuius hic re-¬
liquias sunt conditae Ipse enim po-
assistere: Iunc homines compuncti
corde conuersi sunt. & relinquentes
lacum omĩa quȩ ibidem proicere
erant soliti ad scãm basilicam confe-¬
rebant: Et sic aberrore quo uncti

Expanded text:
et involvebatur insipiens populus et involvebatur insipiens populus in errore. Post multa vero tempora quidam sacerdos ex urbe ipsa, episcopatu adsumpto, accessit ad locum, praedicavitque turbis, ut absisterent ab his, ne caelesti ira consumerentur; sed nequaqnam eius praedicatio a cruda rusticitate recipiebatar. Tunc, inspirante Divinitate, sacerdos Dei basilicam in honore beati Helarii Pictavensis eminue ab ora stagni aedificavit, in qua et reliquias eius locavit, dicens populo: 'Nolite, filioli, nolite peccare ante Deum! Nulla est enim religio in stagnum. Nolite maculare animas vestras in his ritibucognoscite Deum, et amicis ejus venerationem impendite: adorate autem sanctum Hilarium Dei antistitem, cujus hic reliquiae sunt conditae; ipse enim poteassistere. Tunc homines compuncti corde, conversi sunt: et relinquentes lacum, omnia quae ibidem projicere erant soliti, ad sanctam basilicam proferebant; et sic ab errore quo vincti
Abbreviated transcription (Latin):
inquit beatissimus quarto
exilii anno durbem ꝓ¬
priam est regressus. imple¬
tõq operis boni cursu migrauit ad
dnm̃ Ad cuius beatũ sepulchrũ mul¬
tȩ quidem uirtutes ostensȩ narrant᷑.
quas liber uitae eius contin& Sed
tamen duo leprosi. in eodẽ loco sc̃¬
mundati. Mons enĩ erat ingabalica.¬
no territorio cognomento helarũ
lacum habens magnum ad quem cer¬
o tempore multitudo rusticoꝵ quasi
libamina lacui illi exhibens. lintea-¬
mina proiciebat: ac pannos qui ad
usum uestimenti uirilis prȩbentur:
son nulli lanae uellera. pluruni etiã¬
formas casei ac cerȩ uel panis: diuer¬
ssq species unusquisq uxta iures
sias. quȩ dinumerare ꝑ longum pu-¬
to. Ueniebant autem cum plaustris
potum cibumq deferentes: mac¬
antes animalia. & ꝑtriduum epu-¬
lntes. Iuarta autem die cum dis-¬
utlere deberent: anticipabat eos
gnis cum lapidib uiolentiã descens¬
debat. ut uix se quisq eoꝵ putaret
cuadere Sic fiebat ꝑsingulos annos

Expanded text:
ius beatissimus quarto exsilii anno ad urbem propriam est regressus, impletoque operis boni cursu, migravit ad Dominum . Ad cujus beatum sepulcrum multae quidem virtutes ostensae narrantur, quas liber vitae ejus continet. Sed tamen duo leprosi in eodem loco mundati sunt. Mons enim erat in Gabalitano territorio, cognomento Helanus, lacum habens magnum: ad quem certo tempore multitudo rusticorum, quasi libamina lacui illi exhibens, linteamina projiciebat, ac pannos qui ad usum vestimenti virilis praebentur; nonnulli lanae formas casei ac cerae vel panis diversasque species, unusquisque iuxta vires suas, quae dinumerare perlongum puto. Veniebant autem cum plaustris potum cibumque deferentes, mactantes animalia et per triduum aepulantes. Quarta autem die cum discendere deberent, anticipabat eos gens cum lapidibus violentiam discendebat, ut vix se quisque eorum putaret evadere. Sic fiebat per singulos annos,
Abbreviated transcription (Latin):
deorum tuoꝵ & dearũ probatissi¬
mos sacerdotes. & inuocent omnes¬
oculum euulsum ut restituant cul.¬
tori suo uisum. Cum autẽ non po.¬
euulsum sed & oculos cordis illu.¬

Expanded text:
deorum et dearum tuarum probatissimos sacerdotes et inuocent oculum euulsum ut restituant cultori suo uisum. Et si hoc non poeuulsum, sed et oculos cordis eius illu
Abbreviated transcription (Latin):
tare uirilia. ut corpore in libidinẽ con¬
citato se uictrix impudica suꝑiacerꝙ
abhominata uoluptas. Tandẽ cęlitꝰ in¬
spiratus. prȩcisam mordicꝰ linguã in os¬
culantis se faciẽ expuit ac si libidinis
sensum succedentis doloris magnitudo

Expanded text:
tare virilia: ut corpore in libidinem concitato, se victrix impudica superjacereabat voluptas. Tandem coelitus inspiratus, praecisam mordicus linguam in osculantis se faciem exspuit; ac sic libidinis sensum succedens doloris magnitudo
Abbreviated transcription (Latin):
quo tempore cornelius romȩ. cypri¬
baidam ȩccłas tempestas sȩua de po-¬
pulata est Uoti tunc xp̃ianis erat.
callidus tarda ad mortẽ supplicia con-¬
quirens. animas cupiebat iugulare ñ
corpora: Et ut ipse qui abeo passus est
ciprianus ait. uolentib mori non ꝑ¬
mittebat occidi Cuius ut crudelitas
notior fiat. duo memoriȩ causa exẽ
martẏrẽ. & inter aeculeos laminasq
uictorẽ. iussit melle ꝑungui. & sub
ardentissimo sole religatis post ter¬
gũ manib reponi. scilicet ut mus¬
carũ aculeis cederet. qui ignitas
sartagines ante superasset Aliũ sub¬
uiuenili aetate florentẽ in amȩnissi¬
& molli sibilo arborum folia uentis
supinari iussit: & ne se inde posset ex¬
cutere blandis sertoꝵ nexib irrecitũ
relinqui Quo cũ secedentib cunctis
meretrix spetiosa uenisset. cepit de¬
licatis stringere colla complexib &¬

Expanded text:
quo tempore Cornelius Romae, Cypriquo tempore Cornelius Romae, Cypribaidem Ecclesias, tempestas saeva populata est. Voti tunc Christianis erat, callidus tarda ad mortem supplicia conquirens animas cupiebat jugulare, non corpora. Et ut ipse, qui ab ipso passus est, Cyprianus ait: Volentibus mori, non permittebatur occidi. Cujus ut crudelitas notior fiat, duo memoriae causa exempMartyrem, et inter eculeos laminasque victorem, jussit melle perungi, et sub ardentissimo sole, religatis manibus post tergum reponi, scilicet ut muscarum aculeis cederet, qui ignitas sartagines ante superasset. Alium juvenili aetate florentem, in amoenissit rivus, et molli sibilo arborum folia ventus resupinari, et ne se inde posset excutere, blandis sertorum nexibus irretitum relinqui. Quo cum, recedentibus cunctis, meretrix speciosa venisset, coepit delicatis stringere colla  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: Alii autẽ inqua opinione uulgꝰ
ome consentit. asserunt antonium
huiꝰ ꝓ̃positi caput quod ex parte
uerũ ẽ Non enĩ tã ipse ante om̃s
fuit quã ab eo omiũ incitata sunt
studia Amatas uero & macharius
discipłi antoni equib suꝑior corpꝰ
magistri sepeliuit. etiã nunc affir¬
mant paulũ quendã thebeũ pͥnci¬
pium rei istiꝰ fuisse non nominis Quã
opinionẽ. nos quoq probamꝰ: Non nul¬
li &e haec  alia prout uoluntas tulit
iactitant. sub terraneo specu crinitũ
ꝓsequi otiosũ est incredibilia fingen¬
tes: Quoꝵ quia impudens mendaciũ
fuit. nec refellenda quidem sententia
uidetur Igitur quia de antonio tã
greco quam romano stilo diligent̃
memorie traditũ est. pauca de pauli
pͥncipio & fine scribere disposui. ma¬
gis quia res omissa erat quã ingenio
Quomodo autẽ inmedia ętate uixe¬
rit. aut quas satanę ꝑtulerit insidias.
nulli hominũ comꝑtũ habetur.
LERI¬
ANO PERSEE TRIB

Expanded text:
sit. Alii autem, in quam opinionem vulgus omne consentit. asserunt Antonium hujus propositi caput, quod ex parte verum est: non enim tam ipse ante omnes fuit, quam ab eo omnium incitata sunt studia. Amathas vero et Macarius, discipuli Antonii, e quibus superior magistri corpus sepelivit, etiam nunc affirmant, Paulum quemdam Thebaeum pus rei fuisse, non 3 nominis; quam opinionem nos quoque probamus. Nonnulli haec et alia prout voluntas tulit, jactitant: subterraneo specu crinitum lta quae persequi otiosum est incredibilia fingentes. Quorum quia impudens mendacium fuit, ne refellenda quidem sententia videtur. Igitur quia de Antonio tam Graeco quam Romano stylo diligenter memoriae traditum est, pauca de Pauli principio et fine scribere disposui: magis quia res omissa erat, quam fretus ingenio. Quomodo autem in media aetate vixerit, et quas Satanae pertulerit insidias, nulli hominum compertum habetur. leriano persecutoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
ummadĩto srt iste in utiles.
& od d̾e moigarite: Expecto
illam pulcherrima & p̃tiꝯsia simã
& uti issimam: crec̾o patri meo
quia &e ule e qui hane spopon¬
cdit sibi crecdit: propt quã nchi
gnificauit ĩe etiã nori uelle
hanc ȩ pecto. hanc desid̾o. quae
micr pręsc abit salutẽ & ec̃nitatẽ.
Ergo filia subueni sollicitudini meae.
& hanc epłam meã semꝑ lege. &huc
te uesti & margaritȩ reserua. & ipsa
tu michi nullum interrogans qualib
potes litteris rescribe: utrum te ue¬
sti huic margaritȩ reserues. ut sciam
quid inueni illi respondeam Et ut si
illã desideras. si expectas. lȩtus possin
adte reditum cogitare Cum autẽ mͥ
rescripseris. tunc tibi & ego qui sit hc
uiuenis. & qualis sit & quid uelit. & qͥd
ꝓmittit. & quid nossit indicabo lnte¬
rim tibi ymnum matutinũ & seroti¬
num misi. ut memor mei semꝑ sis
quȩ optat ut te morib suis genuerit
te custodiat opto fi ia desicierants¬

Expanded text:
impedimento sint istae inutiles impedimento sint istae inutiles et sordidae margaritae; expecto illam pulcherrimam et pretiosissimam et utilissimam — credo patri meo, quia et ille ei, qui spopondit sibi, credidit —, propter quam mihi significauit se etiam mori uelle. hanc exspecto, hanc desidero, quae mihi praestabit salutem et aeternitatem\'. Ero, filia, subueni sollicitudini meae et hanc epistolam meam semper lege et huic te uesti et margaritae reserua. et ipsa tu mihi nullum interrogans, qualibus potes, litteris rescribe, utrum te uesti huic et margaritae reserues, ut sciam, quid iuueni illi respondeam, et ut, si illam desideras, si expectas, laetus possim ad te reditum cogitare. cum autem mihi rescripseris, tunc tibi et ego, quis sit hic iuuenis et qualis sit et quid uelit et quid promittat et quid possit, indicabo. interim tibi hymnum matutinum et serotinum misi, utmemor mei semper essquae optat, ut te moribus suis genuerit eternum te custodiat, opto, filia desiderantis