comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illecebris quȩ statũ mentis
solent euertere : futurus¬
essae inmunid: In eo quod
illum adhuc ex utero ma¬
tris sue spũ scõ replendũ
esse memorauit: ꝓfecto
qͥa natud in mundũ cunctid¬
uirtutum fructibꝰ essoe cla¬
rificandus ostendit: Quid
tamen humane conditio¬
nis. non in delictis eum
preuaricationid : sed in
grã remissionis mater sua
peperit: Neq enĩ dubitan¬
dum est : quia sp̃s sc̃s qui
eũ repleuit & iã a peccatis
om̃ibꝰ absoluit. Constat qͥppe
ueridica patrũ sententia.
qͥa lege non stringitur scĩ
cornelium ac domũ eius
ante ꝑceptionem baptismi
sua grã consecrauit : ipse
utiq iohanne̾ non solum
ante circuncisionem. sed
&e.iam ante natiuitatem
eiusdem gr̃e munere ꝑfu-¬
dit : ita ut offitium suae
precursionis dño adhuc
in utero positus. qͥa loquen¬
do necdũ poterat iam gratu¬
lando preberae. quando
sicut sequentia scĩ ȩuan¬
gelii testantur. intran¬
te beata di genitrice

Expanded text:
illecebris, quae statum mentis illecebris, quae statum mentis solent esset immunis; in eo autem quod illum adhuc ex utero matris Spiritu sancto replendum esse memoravit, profecto quia natus in mundum, cunctivirtutum fructibus esset clarificandus ostendit. Quid tamen humanae conditionis non in delictis eum praevaricationis, sed in gratia remissionis mater sua peperit? Neque enim dubitandum est quia Spiritus sanctus qui eum replevit etiam a peccatis omnibus absolvit. Constat quippe veridica Patrum sententia quia lege non stringitur SpiriCornelium et domum ejus ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique Joannem non solum ante circumcisionem, sed et ante nativitatem ejusdem gratiae munere perfudit, ita ut officium suae praecursionis Domino adhuc in utero positus, quia loquendo nondum poterat, jam gratulando praeberet, quando sicut sequentia sancti Evangelii testantur, intrante beata Dei genitrice,
Abbreviated transcription (Latin):
euangelizauit : recte
preconium grȩ ipso & iã
suo nomine signauit¬
Meritoq in eius natiui¬
tate multis exultandũ
predicitur : ꝑ quẽ sue
regenerationis mundo
auctor ostenditur: Brit
enĩ magnus coram dño:
Notandum qđ idem lau¬
did preconium ioħi ab
angło. qđ ab ȩuangłista
parentibus fertur illiꝰ:
& illi enĩ iusti ante dm̃:
&e hic coram dño magnus
e̾e ꝑhibetur: Quã magnꝰ
autem coram dño fuerit
ipse qui solus uirtutem
magnitudinis eiꝰ. & donauit
&e nouit : dñs insinuat di¬
cens: Non furrexit inter
natos mulierum maior
ioħe baptista: Sed & ange¬
lus multifariam eiꝰ coram
dñõ magnitudinem subse¬
quenter exposuit : ce. uinũ
inquiens &e siceram non bi¬
bet. & spũ scõ replebitur
adhuc in utero matris suȩ
&e multos filiorũ isrł con¬
uertae addnm dm̃ ipsorum:
Siquidem in eo quod illũ
a uino & sicera. id est ab
om̃i quod inebriari potest
continentiã habiturum
asseruit : patenter iudicauit
qͥa ab om̃ibꝰ uiciis &e mundi

Expanded text:
angelizavit, recte praeconium gratiae ipso etiam suo nomine signavitMeritoque in ejus nativitate multis exsultandum praedicitur, per quem suae regenerationis mundo auctor ostenditur. Erit enim magnus coram Domino. Notandum quod idem laudis praeconium Joanni ab angelo quod ab evangelista parentibus fertur illius. Et illi enim justi ante Deum, et hic coram Domino magnus esse perhibetur. Quam magnus autem coram Domino fuerit, ipse qui solus virtutem magnitudinis ejus et donavit et novit, Dominus insinuat, dicens: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista . Sed et angelus multifariam ejus coram Domino magnitudinem subsequenter exposuit: Et vinum, inquiens, et siceram non bibet, et Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae, et multos filiorum Israel convertet ad Dominum Deum ipsorum. Siquidem in eo quod illum a vino et sicera, id est ab omni quod inebriare potest, continentiam habiturum asseruit, patenter indicavit, quia ab omnibus vitiis et mundi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i ex auctoritate legis
ammoniti. & ȩuuange¬
lica ueritate instructi.
ri nr̃o munꝰ deuotionis
nr̃ȩ in modũ pͥmitiarũ
quȩ circa hoc tẽpꝰ dño
scđm legem deferebant᷑
offerimꝰ: Precepit gͦ dñs
moysi ita dicens: b oque¬
re filiis isrł: & dices ad
eos. Eũ ingressi fueri

Expanded text:
res nostri ex auctoritate legis admoniti, et evangelica veritate instructi, ri nostro munus devotionis nostrae in modum primitiarum, quae circa hoc tempus Domino secundum legem deferebantur, offerimus. Praecepit ergo Dominus Moysi, ita dicens: Loquere filiis Israel et dices ad eos: Cum in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ hominũ usui tam mul¬
ta don auit: sed agnoscat
racionalis animꝰ maiores
delitias menti datas ẽẽ
quã carni: E cũ audit

Expanded text:
qui hominum usui tam 320 multa donavit; sed AGNOSCAT rationalis animus majores delicias menti datas esse quam carni. Et cum audit
Abbreviated transcription (Latin):
instituta doctrinȩ. quȩ
diuinȩ eruditionis fonte
manarunt. dubium non
est influente in eccłȩ
ab eis pͥmũ obseruanti¬
am fuisse conceptam.
ut scĩ obseruatione ieiu¬
nii om̃iũ uirtutũ regu¬
las inchoarent. qͥa mul¬
tum ad precepta di asse¬
quenda ꝓdessae : si xp̃iana
militia contra omia in
centiua uitioꝵ. continen¬
diȩ se scĩficatione muni¬
ret Eum enĩ ꝑ inlecebrã
cibi in repserit pͥmi causa
peccati . quo salubriore
di munere utitur redẽp¬
ta libertas. quã ut noue¬
rit abstinere concessis quȩ
frenare se nesciuit a ue¬
titis Omĩs quidẽ creat᷑a

Expanded text:
instituta doctrinae, quae ex divinae eruditionis fonte manarunt, dubium non est, influente in Ecclesiae ab eis observantiam fuisse conceptam, ut sancti observatione jejunii, omnium virtutum regulas inchoarent: quia multum ad praecepta Dei exsequenda prodesset, si Christiana militia contra incentiva omnia vitiorum continentiae se sanctificatione muniret. Cum enim per illecebram cibi irrepserit prima causa peccati, quo salubriore Dei munere utitur redempta libertas, quam ut noverit abstinere concessis, quae frenare se nescivit a vetitis? Omnis q
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo ueniente ad bap¬
tismũ suũ loquitur di¬
cens Ecce agnus di ecce
qͥ tollit peccata mundi:
Que uidelicae expiatio
semel in anno celebrari
peccato apparebit expec¬
tantibus se in salutem:
Quod aut̾ pontifice
adrogandum ingredien¬
te seuarium. nemine
hominũ in tab̾n aculo
ẽẽ licebat donec exirae
infirmitatem sce̾ ȩccłȩ
designat. quȩ ꝓfide eiꝰ
pati necdum erat idonea:
Quod in ipsis patefactũ
est apłis. qui inchoata
eadem passione illius.
om̃s relicto eo fugerunt:
Egrediebatur aut̃ expleta
expiatione pontifex. ut
aliis tabnaculum intran¬
di facultas daretur: qͥa
ꝑfecto suę sacrifitio passi¬
onis apparuit discipłis

Expanded text:
ente ad baptismum suum loquitur, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Quae videlicet expiatio semel in anno celebrari peccato apparebit exspectantibus se in salutem . Quod autem pontifice ad rogandum ingrediente sanctuarium, nemini hominum in tabernaculo esse licebat donec exiret, infirmitatem sanctae Ecclesiae designat, quae pro fide ejus pati necdum erat idonea. Quod in ipsis patefactum est apostolis qui, inchoata eadem passione illius, omnes relicto eo fugerunt. Egrediebatur autem expleta expiatione pontifex, ut et aliis tabernaculum intrandi facultas daretur, quia perfecto suae sacrificio passionis, apparuit discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
Tu signaculum similitu¬
dinis plenꝰ sapientia. &
ꝑfectus decore in delicus
paradisi di fuisti: Qui no¬
tandũ qđ non ad similitudi¬
nem di factꝰ. sed signaculũ
similitudinis dr̃. ut quia
in eo subtilior natura eo
in illũ imago di si milius
insinuetur expressa: Quo
in loco mox subditur : Omĩs
lapis pͣciosus oꝑimentum
tuũ. sardius. toparius.
& hyaspis crisolitus. onix
& berillus. saphyrus. car

Expanded text:
m similitudinis, plenus sapientia, et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Ubi notandum quod non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut quo in eo subtilior est natura, eo in illo imago Dei similius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolythus, onyx, et beryllus, sa
Abbreviated transcription (Latin):
ne a xp̃o infelicit᷑ separe¬
cendiis crucieris: Si enĩ
mundanas ꝓsꝑitates atq
adĩisitates in contemptu
habere didiceris. & iã¬
si tormenta tͥ ꝓ xp̃i nomi¬
ne inferantur : nullate¬
nus formidabis. tantũ
in tua uirtute nunꝙ
confidas. si uictor esse
desideras. Sit tibi xpc̃
spes certa qui ẽ uirtꝰ
inuicta. nec ab spe retri¬
butionis animꝰ xp̃i fran¬
gatur. Qmͣ sicut incer¬
tamine uirtus deuota
& stabilis muneratur.
sic in pace fidelis consci¬
entia coronatur. ꝑ dnm̃¬

Expanded text:
ne a Christo infeliciter separecendiis crucieris. 636 Si enim mundanas prosperitates atque adversitates in contemptu habere didiceris, etiamsi tormenta tibi pro Christi nomine inferantur, nullatenus formidabis. Tantum in tua virtute nunquam confidas, si victor esse desideras. Sit tibi Christus spes certa, qui est virtus invicta, ne a spe retributionis animus Christiani frangatur. Quoniam sicut in certamine virtus devota et stabilis muneratur, sic in pace fidelis conscientia coronatur. Per Dom
Abbreviated transcription (Latin):
triam anhelant: E quia
se errasse a do considant
dampna precedentia lu¬
cris sequentibꝰ recõpensant:
Maius gͦ de peccatore
conuerso quã de stante
iusto gaudiũ fit incęlo
Quia dux in pręlio plus
eum militem diligit. qui
pꝰ fugam reũsus hostem
fortiter premit : quã illũ
qui nunquã terga p̾buit.
s nunꝗ aliqͥd fortiter
fecit.: Sic agricola. illã
amplius t̾ram amat
quȩ pꝰ spinas uberes fru¬
ges ꝓfert. quã eam quȩ
nunquã spinas habuit.
& nonꝗ fertilem messem
ꝓducit. Sed inter hȩc
sciendum ẽ qͥa sunt ple¬
riq iusti in quoꝵ uita
tantũ est gaudiũ: ut
eis quȩlibae peccatoꝵ
penitentia preponi nul¬
latenus possit : Ram
multi & nulloꝵ sibi
in tanti ardoris afflicti¬
one se exurunt acsi
Guncta & iã licita respu¬
unt ad despectum
mundi. sublimit̃ accin¬
guntur: Bicere sibi
nolunt omẽ qđ libae
bona sibi amputant
& iã concessa: Contemp¬
nunt uisibilia. inuisi¬
bilibꝰ accenduntur:

Expanded text:
triam anhelant; et quia triam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, post fugam reversus, hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliquid fortiter gessit. Sic agricola illam amplius terram amat quae post spinas uberes fruges profert, quam eam quae nunquam spinas habuit et nunquam fertilem messem producit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac siCuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, licere sibi nolunt omne quodlibet, bona sibi amputant etiam concessa, contemnunt visibilia, invisibilibus accenduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
iustos qui non indigent
penitentia. Considerandũ
nobis eͣ fr̃s mei. cur dng
plus de conuersis peccato¬
ribus quã de stantibus
iustis in cę̧lo gaudium e̾e
fateatur. nisi hoc quod
ipsi ꝑ cotidianũ uisionis
exꝑimentũ nouimus .
Quia plerũq hi qͥ nullis
Ce oppressos peccatorum
molibus sciunt: stant qͥdem
in uia nsticie. nulla illi¬
cita ꝑpetrant: sed tam̃
ad celestẽ patriã anxie
ñ anhelant. Tantoq in
rebus licitis usum prebent.
quanto se ꝑpetrasse illicita¬
nulla meminerunt: Et
plerũq pigri remanent
ad exercenda bona p̾cipua.
quia ualde sibi securi st:
quod nulla cõmiserint mala
grauiora. At contra non¬
nunꝗ hĩi qui se aliqua
inlicita egisse meminert
ex ipso suo dolore cõpuncͥ¬
ti. in ardescunt ad amorem
di. seseq in magnis uirtu-¬
tibus exercent᷑: Guncta¬
& difficilia sci certaminis
appetunt : omia mundi
derelinquunt. honores
fugiunt. acceptis contume¬
li ns letantur : Flagrant
desiderio. ad cȩlestem pa¬

Expanded text:
indigent poenitentia. Considerandum nobis est, fratres mei, cur Dominus plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo gaudium esse fateatur, nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse nulla illicita meminerunt. Et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem pa
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ amice uł uicine
nisi illȩ potestates celes¬
teð sunt iam suꝑiꝰ dictȩ.
Quȩ tanto suꝑnȩ sapien¬
tiȩ upxta sunt: quanto
ꝑ grãm continue uisionis
ad ꝓpinquat : Sed int̾ hȩc
nequaꝗ relinquere negle¬
gent̃ debemꝰ. cur ista mu-¬
uier ꝑquã d̃i sapientia fi-¬
guratur. dragmas decem
habuisse ꝑhibetur : Ex qui¬
bus unam ꝑdidit. quã cũ
quȩrer&e inuenit: Angłoꝵ
quippe & hominũ naturã.
ad cognoscendũ se dñs
condidit. quã cũ consistere
ad aetͣnitatem uoluit.
eam ꝓcul dubio ad suã
similitudinẽ creauit .
Decem u dragmas habuit
mulier. qͥa nouem sunt
ordines angłoꝵ: Sed ut
cõpleretur electoꝵ nu¬
merꝰ homo decimꝰ est
creatus: Quia conditore
suo nec pꝰ culpam ꝑiit.
qͥa hunc aetͬna sapientia
ꝑcarnem miraculid cho¬
ruscans ex lumine ceste
reparauit : Houẽ uero
angłoꝵ ordines diximꝰ.

Expanded text:
el vicinae nisi illae potestates coelestes sunt, jam superius dictae? Quae tanto supernae sapientiae juxta sunt, quanto ei per gratiam continuae visionis appropinquant. Sed inter haec nequaquam relinquere negligenter debemus cur ista mulier, per quam Dei sapientia figuratur, decem drachmas habuisse perhibetur, ex quibus unam perdidit, quam cum quaereret invenit. Angelorum quippe et hominum naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero drachmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum. Sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus est creatus, qui a conditore suo nec post culpam periit, quia hunc aeterna sapientia per carnem miraculis coruscans ex lumine testae reparavit. 7. Novem vero angelorum ordines diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
si non prius ꝑtimorem e¬
uertitur : ab̃ adsuetis ui¬
ciis non emunqdatur.
Euersa gͦ domo inuenit᷑
dragma: quia cũ ꝑturbat᷑
conscientia hominis repa¬
ratur in homine similitu¬
do conditoris:. Et cum
inuenerit : conuocat ami¬
cas & uicinas dicens: Con¬
gratulamini mͥ. quia in-

Expanded text:
si non prius per timorem esi non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis non emundatur. Eversa ergo domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia hominis, reparatur in homine similitudo conditoris. Et cum invenerit, convocat amicas et vicinas suas, dicens: Congratulami
Abbreviated transcription (Latin):
Qui signatur ꝑ pastorem.
ipse & ꝑ mulierem. Apse
enĩ ds̃. ipse & dĩ sapien¬
tia: E quia imago expͥ¬
mitur in dragma. mulier
dragnã ꝑdidit quando ħo
qui conditus ad imaginem
di fuerat. peccando ã simi¬
litudine sui conditoris
recessit: Sed accendit
mulier lucernã. quia dĩ
sapientia apparuit in hu¬
manitate: E ucerna qͥppe:
lum̃ in testa est: Lumen
uͦ in cesta ẽ: diuinitas in
carne. De qua uidelicet
testa sui corporis. dicit ipsa
sapientia : Exaruit uelut
cesta uirtus mea: Quia
enĩ testa in igne solidatur.
eiꝰ uirtꝰ sic̃ testa exaruit.
quia adsũptã carne̾ ad
resurrectionis głam ex
passionis tribulatione ro¬
borauit : Accensa autem
lucerna euͣtit domũ. qͥa
mox ut eiꝰ diuinitas ꝑcar¬
nem claruit: omĩs se nrã
conscientia concussit : Domꝰ
namq euertit᷑ cũ conside¬
ratione reatus sui: huma¬
na conscientia ꝑturbat᷑:
Qui euersionis sermo ñ
discrepat ab eo qd in aliis
codicibꝰ legitur emundat.
quia nimirum praua mens

Expanded text:
Qui signatur per pastorem, ipse et per mulierem. Ipse etenim Deus, ipse et Dei sapientia. Et quia imago exprimitur in drachma, mulier drachmam perdidit, quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccando a similitudine sui conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia Dei sapientia apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est: lumen vero in testa, est divinitas in carne. De qua videlicet testa sui corporis dicit ipsa Sapientia: Exaruit velut testa virtus mea . Quia enim testa in igne solidatur, ejus virtus sicut testa exaruit, quia assumptam carnem ad resurrectionis gloriam ex passionis tribulatione roboravit. Accensa autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur cum consideratione reatus sui humana conscientia perturbatur. Qui eversionis sermo non discrepat ab eo quod in aliis codicibus legitur, emundat, quia nimirum prava mens
Abbreviated transcription (Latin):
rositas. quã ex sũmi agri¬
colȩ plantatione concepi¬
mus : & uigili sollicitudi¬
ne ꝓuidendũ. ne di mune¬
ra aliqua inuidentis ini¬
mici fraude uiolenti sub¬
acta: ut in paradiso uir¬
tutũ crescat silua uitioꝵ:
elemosinis atq ieiuni is.
dũ & carnales cupiditates
continentia necat : & de¬
siderioꝵ spiritaliũ fruct
miscđie cultura multipli¬
cat. Unde caritatẽ ur̃am
sollempnit᷑ admonemꝰ. ut
ꝑ castigationem corporis
& ꝑ oꝑa pietatis mundari
ab omĩũ peccatoꝵ suorũ
sorde cupientes studea

Expanded text:
rositas, quam ex summi Agrirositas, quam ex summi Agricolae plantatione concepimus, et vigili sollicitudine providendum ne Dei munera aliqua invidentis inimici fraude violentur, et in paradiso virtutum concrescat silva vitiorumeleemosynis atque jejuniis, dum et carnales cupiditates continentia necat, et desideriorum spiritalium fructus misericordiae cura multiplicat. Unde charitatem vestram solemniter admo nemus ut per castigationem corporis et per opera pietatis mundari ab omnium peccatorum sorde cupientes, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑantiȩ sectandam e̾ẽ
uirtutem. ꝑ quandam
extioris hominis uolup¬
tas in minuitur. sap̃i¬
entia intioris augetur:
Non enĩ idem cordis
uigor est sub onere ci¬
bi: qui sub leuitate
ierunii nec eundẽ sen¬
sum putte. sacietas ha¬
tas: Quia cum caro
concupiscit aduersus
spm̃: spiritali cupidita¬
te suꝑatur. Libera ob¬
tinetur sanitas . & sani¬
tati lib̾tas: ut & caro
mentis iuditio. & mens
di regatur auxilio Ad
precipue festiuitatis
ex egimus . ad ieiun ioꝵ
remedia recurramus .
ne forte ꝑoccasionem
licentiȩ blandioris. ali¬
quas neglegentiȩ cul¬
pas delectabilium usus
inciderit. Terra enim
carnis nr̃e nͥ assiduis
fuerit subacta culto¬
ribꝰ. cito de segni ocio
spinas tribulosq ꝓced&e:
& partu degeneri dabit
fructũ. non horreis infe¬
rendũ : sed ignibus con¬
cremandũ. dicente dño:
Omĩs plantatio quã non
plantauit pater m̃s cȩ¬
lestis : eradicabitur: Gus¬
todienda gͦ nob̾ ẽ om̃iũ
germinũ seminũq gene¬

Expanded text:
antiae sectandam esse virtutem, per quam, dum exterioris hominis voluptas minuitur, sapientia interioris augetur. Non enim idem vigor cordis est sub onere cibi, qui sub levitate jejunii; nec eumdem sensum potest satietas tas. QUIA CUM caro concupiscens adversus spiritum spiritali cupiditate superatur , libera obtinetur sanitas et sana libertas: ut et caro mentis judicio et mens Dei regatur auxilio. CAPpraecipuae festivitatis exegimus, ad jejuniorum remedia recurramus: ne forte per occasionem licentiae blandioris aliquas negligentiae culpas delectabilium usus inciderit. Terra enim carnis nostrae, nisi assiduis fuerit subacta culturis, cito de segni otio spinas tribulosque producit, et partu degeneri dabit fructum non horreis inferendum, sed ignibus concremandum, dicente Domino: Omnis plantatio quam non plantavit Pater meus coelestis eradicabitur . Custodienda igitur nobis est omnium germinum seminumque gene
Abbreviated transcription (Latin):
Quibus nimirum ordi¬
nibꝰ ille pͥmꝰ angłs inde
ornatꝰ & oꝑtꝰ extitit.
qͥa dum cunctis agmini¬
bud angłoꝵ prelatus e̾
ex eoꝵ cõꝑatione clarior
fuit. Sed cur istos ꝑsisten¬
tium angłoꝵ choros enu¬
merando ꝑstrinximꝰ. si non
eoꝵ qͦq ministeria subti¬
liter expͥmamꝰ: Grȩca
&enĩ lingua angłi nuncii.
archangłi uͦ summi nuncii
uocantur: Sciendũ qͦq
men est officui nͣ naturȩ:¬
Nam scĩ illi cęlestis patriȩ
sed semꝑ uocari angłi ne¬
quaquã possunt. qͥa tunc
solum sunt angłi. cũ ꝑ eos
aliqua nunciantur. Unde
& ꝑ psalmistam đr. Qui fa-¬
cit angłos suos sp̃s: Acsi
patenter dicat: Qui eos

Expanded text:
Quibus nimirum ordinibus ille primus angelus ideo ornatus et opertus extitit, quia, dum cunctis agminibus angelorum prelatus est, ex eorum conparatione clarior fuit. Sed cur istos persistentium angelorum choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Greca etenim ling<u>a angeli nuncii, archangeli summi nuncii vocantur. Sciendum quoqumen est officii, non natureNam sancti illi celestis patrie sed semper vocari angeli nequaquam possunt, quia tunc solum sunt angeli, cum per eos aliqua nuntiantur. Unde et per psalmistam dicitur: «Qui facit angelos suos spiritus»; ac si patenter dicat: qui eos,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ colligendum est quan¬
quando humiliter plan¬
git iustꝰ. si facit in cęlo
gaudium. quando hoc
quod male gessit. ꝑpeni¬
tentiam dampnat inius¬
tus Sequitur: Aut¬

Expanded text:
ergo colligendum est quanquando humiliter plangit justus, si facit in coelo gaudium, quando hoc quod male gessit per poenitentiam damnat injustus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
hui aut̃ qͥ minima nunci-¬
ciant : archangłi uocant᷑.
Hinc ẽ enĩ qd̃ ad mariam
uirginem non quilibet
angłs sed gabrihel archan¬
głs mittitur: Ad hoc qͥppe
ministeriũ sũmũ angłm
uenire dignũ fuerat
qui sũmũ om̃iũ nuncia¬
bat : qͥ idcirco oriã ꝓpͥis¬

Expanded text:
minima nuntitiant, archangeli, vocantur. Hinc est enim quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hoc quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
archangłos. uirtutes
potestates. pͥncipatꝰ. domi¬
nationes. thronos cheru¬
bin atq seraphin E
nãq angłos &e archange¬
los. pene om̃s sacri eloquii
paginȩ testantur: Ghe¬
rubin u atq seraphin.
sȩpe ut notum e libri
ꝓpħarũ loquuntur.
Quatuor quoq ordinũ
nomina. paulus apls ad
ephesios enumerat di¬
cens, Supra omnem
pͥncipatum . &. potestatẽ
& uirtutem . & domina¬
tionẽ:. Qui rursus ad
rat. sed ea qͦqr colosensi¬
bus dicturꝰ : premisit
chronos. de quibꝰ necdũ
qͥcquã fuerat ephesis
loquutꝰ : Dum gͦ illis qua¬
tuor ad ephesios dixit
id est pͥncipatibꝰ. potesta¬
tibꝰ. uirtutibus. atq
dominationibꝰ con iun¬
guntur hroni : quinq
sunt ordines qͥ specialit᷑
expͥmuntur: Quibꝰ dã
angłi &e archangłi che¬
rubin atq seraphin
adiuncta sunt : ꝓ cul¬

Expanded text:
irtutes, potestates, principatus, dominationes, thronos, cherubim, atque seraphim. Esse namque angelos et archangelos pene omnes sacri eloquii paginae testantur. Cherubim vero atque seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina 1604 Paulus apostolus ad Ephesios enumerat, dicens: Supra omnem principatum, et potestatem, et virtutem, et dominationem . Qui rursus ad rat; sed ea quoque Colossensibus dicturus, praemisit thronos, de quibus necdum quidquam fuerat Ephesiis locutus. Dum ergo illis quatuor quae ad Ephesios dixit, id est principatibus, potestatibus, virtutibus atque dominationibus, conjunguntur throni, quinque sunt ordines qui specialiter exprimuntur. Quibus dum angeli et archangeli, cherubim atque seraphim, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos ueniunt: sic exte¬
rius implent ministium.
ut tam̃ nunꝗ desint inte¬
rius ꝑ contemplationem:
S mittuntur gͥ & adsistunt.
qͥa & si circum scriptus
est angłicus sp̃s sũmus
tam̃ sp̃s ipse qui d̃s est
circũ scriptus non est:
Ingłi itaq & missi ante
ipsũ sunt : quia quolib&
missi ueniant intra ipsum
currunt: Sciendũ quoq
est qͥa plerũq ipsi beatoꝵ
sp̃uum ordines uicinorũ
sibi ordinũ uocabula sor¬
tiuntur. Nronos & enĩ scili¬
cet sedes dĩ specialem beatoꝵ
Quia uidelicae dũ in ipsis
distinctionibꝰ agminum

Expanded text:
ad nos veniunt, sic extead nos veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur, et assistunt, quia etsi circumscriptus est angelicus spiritus, summus tamen spiritus ipse, qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi, et ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniant, intra ipsum currunt. 14. Sciendum quoque est quia plerumque ipsi beatorum spiritum ordines vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. Thronos etenim, scilicet sedes Dei, specialem beatoruquia videlicet, dum in ipsis distinctionibus agminum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sic contẽplatione inti¬
ma ꝑfruunt᷑: ut ad ex¬
plenda foras minime mit¬
tant᷑: Sed qͥa in qͥbusdã
scripturȩ locis quȩdam
seraphim agi didicimꝰ.
utrũ ꝑse hȩc faciant
an ꝑ subiecta agmina
agatur Quȩ sicut dr̃
in eo qđ amaioribꝰ ue¬
niunt: maiorũ uocabula
sortiunt᷑: Nos ad firmare
nolumꝰ. qđ aꝑtis testimo¬
niis si ad probamꝰ. Hoc
tam̃ certissime scimus.
qͥa ad explendũ de suꝑ¬
nis ministerium alĩ ĩ¬
sp̃s alios mittunt. tacharia
scilicae ꝓpħa testante qui
ait: E cce angłs qͥ loqueba¬
tur in me egrediebatur.
& alius angłs egrediebat᷑
in occursum eius: & dix̃
ad eũ: Curre & loquere
ad puerum istũ dicens:
Absq muro habitabitur
iherłm. Dum enĩ angłs
ad angłm dicit curre &
loquere. dubiũ non est
qͥa alius alium mittit:
Minora uͦ sunt quȩ mit¬
tunt᷑. maiora quȩ mit¬
tunt:. Sed hoc qͦq de ipsis
agminibꝰ quȩ mittuntur
certũ tenemꝰ. qͥa &e cũ

Expanded text:
qui sic contemplatione intiqui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam seraphim agi didicimus, utrum per se haec faciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de supernis ministerium alii spiritus alios mittunt, Zacharia scilicet propheta testante, qui ait: Ecce angelus qui loquebatur in me egrediebatur; et ecce alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre, et loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Dum enim angelus ad angelum dicit Curre et loquere, dubium non est quia alius alium mittit. Minora vero sunt quae mittuntur, majora quae mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus quae mittuntur certum tenemus, quia et cum
Abbreviated transcription (Latin):
condite : ut aliis aliȩ sint
prelatȩ. Fertur uͦ dionisiꝰ
ario pagita antiquus uide¬
licet & uenerabilis pater
dicere. quod ex minoribꝰ
angłoꝵ agminibꝰ foras ad
explendum ministeriũ
uisibilit᷑ uł inuisibil iter
mittuntur: Scilicoe quia
ad humana solacia aut angłi
aut archangłi ueniunt :
Nam suꝑ iora illa agmina
ab intimis nunꝗ recedunt
qmͣ ea quȩ preminent usũ
ext̾ius ministerii nequaꝗ
habent. Eui rei illud uide¬
tur ẽẽ contrarium quod
esaias dicit Wolauit ad
me unꝰ de seraphim: & in
manu eiꝰ calculus quẽ for
tetigit os meũ: Sed in hac
ꝓphȩ sententia uult in¬
telligi. qͥa hii sp̃s qͥ mittun¬
tur eoꝵ uocabulũ ꝑcipiunt.
quorũ officiũ gerunt.
Quia enĩ ut peccata loquu¬
tionis incendat. de altari
angłs carbonẽ portat: sera¬
phim uocat᷑ qđ incendium
đr. Huic aut̃ sensui &
illud creditur non in con¬
nistrare: Qui administrant
đo. qui &e ad nod nuncian¬
do exeunt: Adsistunt uͦ

Expanded text:
conditae, ut aliae aliis sint conditae, ut aliae aliis sint praelatae. Fertur vero Dionysius Areopagita, antiquus videlicet et venerabilis Pater, dicere quod ex minoribus angelorum agminibus foras ad explendum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur, scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris ministerii nequaquam habent. Cui rei illud videtur esse contrarium quod Isaias dicit: Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu ejus calculustetigit os meum . Sed 1608 in hac prophetae sententia vult intelligi quia ii spiritus qui mittuntur eorum vocabulum percipiunt quorum officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutionis incendat, de altari angelus carbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconsistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeunt; assistunt vero
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑna illuminant . & com¬
pungendo in fletibus
uicioꝵ rubiginem purgant:
Quia gͦ ita ad amorem sui
conditoris inflãmati st̃.
quo nisi inter seraphim
numerũ sortem suȩ uo
introrsũ uos ad uosm&¬
ipsos reducite. secretor ũ
ur̃oꝵ merita cogitationesq
discutite. Uidete si quid
iam boni uobiscũ intus agi¬
tis: Uidete si in numero
horũ agminũ quȩ breuit᷑
tangendo ꝑstrinximꝰ. sortẽ
ure uocationis inuenitis:
Nor aut̃ animȩ quȩ in se
de his bonis quȩ enumeraui¬
mus minime aliquid recog¬
noscit: eiq adhuc ua de¬
terius immin&e. si ae priua¬
tam se donis intelligit : &
nequaquã gemit: Quisqͥs
gͦ talis est fr̃s mei. gemendꝰ
est ualde : quia non gemit:
Pensemꝰ gͥ accepta electoꝵ
munera & uirtute qua
possumꝰ ad amorem tantȩ
sortis anhelemus. Qui in
se donoꝵ gram minime
recognoscit gemat: Qui
uͦ in se minora cognoseit.
& suꝑnȩ illȩ distinctiones
beatorũ spũum ita sunt

Expanded text:
superna illuminant, et comsuperna illuminant, et compungendo in fletibus vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui conditoris inflammati sunt quo nisi inter seraphim numerum sortem suae vocintrorsus vos ad vosmetipsos reducite, secretorum vestrorum merita cogitationesque discutite. Videte si quid jam boni vobiscum intus agitis, videte si in numero horum agminum, quae breviter tangendo perstrinximus, sortem vestrae vocationis invenitis. Vae autem animae quae in se de his bonis quae enumeravimus minime aliquid recognoscit, eique adhuc vae deterius imminet, si et privatam se donis intelligit, et nequaquam gemit. Quisquis ergo talis est, fratres mei, gemendus est valde, quia non gemit. Pensemus ergo accepta electorum munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recognoscit gemat. Qui vero in se minora cognoscit, et supernae illae distinctiones beatorum spirituum ita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
eccła regitur. plerumq
de quibusdam suis infir¬
mis actibꝰ etiã electi iu¬
dicantur: Q sunt non nul¬
li qui tanta di &e ꝓximi
dilectione pleni sunt: ut
cherubin iure nominent᷑.
Quia enĩ ut prefati sumꝰ
cherubin plenitudo scien¬
tiȩ dr̃. & paulo dicente
didicimꝰ. quia plenitudo
legis est caritas. Om̃s qui
di & ꝓximi caritate cętĩs
amplus pleni sunt: meri¬
torũ suoꝵ sortem inter
cherubin numeros ꝑcepunt:
& sunt non nulli qͥ suꝑnȩ
contemplationis facibꝰ
accensi. in solo conditoris
sui desid̃io anhelant .
nil iam in hoc mundo cu¬
piunt solo aetͬnitatis
amore pascunt᷑: Lerrena
queq abiciunt. cuncta
temporalia mente trans¬
cendunt : amant & ardent.
atq in ipso suo ardore re¬
quiescunt: amando: Ardent
loquendo. & alios accen¬
dunt: O quos uerbo tan¬
gunt. ardere ꝓtinꝰ indi
amore faciunt: Quid gͦ
istos nisi seraphim dixe¬
rim. quoꝵ cor in ignem
conuersum lucet & urit:
qͥa &e mentiũ oculos ad

Expanded text:
Ecclesia regitur, plerumque Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli qui tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut cherubim jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubim plenitudo scientiae dicitur, et Paulo dicente didicimus quia plenitudo legis est charitas , omnes qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt meritorum suorum sortem inter cherubim numeros perceperunt. Et sunt nonnulli qui, supernae contemplationis facibus accensi, in solo conditoris sui desiderio anhelant, nihil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt, amant et ardent, atque in ipso suo ardore requiescunt, amando ardent, loquendo et alios accendunt, et quos verbo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos nisi seraphim dixerim, quorum cor in igne conversum lucet et urit, quia et mentium oculos ad
Abbreviated transcription (Latin):
Eumq & bonis meliores sunt
electis qͦq fr̃ibꝰ pͥncipantur.
Quo gͦ isti sortem suã. nisi int̾
pͥncipatuũ numeros accepe¬
runt : & sunt non nulli qͥ
sic in semae ipsis cunctis
uiciis om̃ibꝰq desidĩ is domi¬
nantur. ut ipso iure mun¬
ditiȩ dii inter homines uo¬
centur. W̾nde &e ad moy sen
đr: Ecce constitui te dm̃
pharconis. Quo gͦ isti. nisi
inter numeros dominatio.¬
num currunt: Et sunt
non nulli qui dũ sibimet¬
ipsis uigilanti cura dominan¬
tur. dum se sollicita inten¬
tione discutiunt : diuino
timori semꝑ inherentes. hoc
in munere uirtutis accipi¬
unt : ut iudicare recte
& alios possint: Quorum
ꝓfecto mentibus dũ diui¬
na contemplatio presto est.
inhis uelut in throno suo
dñs presidens alioꝵ facta
examinat. & cuncta mira¬
bilit de sua sede dispen¬
sat: Quid gͦ isti. nisi thro¬
m sui conditoris sunt.
uł quo nisi ad suꝑnarũ
sedium numeros adscri¬
buntur : ꝑ quos dũ scã

Expanded text:
cumque et bonis meliores sunt, cumque et bonis meliores sunt, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semetipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso jure munditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce constitui te deum Pharaonis . Quo ergo isti nisi inter numeros dominationum currunt? Et sunt nonnulli qui, dum sibimetipsis vigilanti cura dominantur, dumque se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio 1607 praesto est, in his velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt? vel quo nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta
Abbreviated transcription (Latin):
tentes imitentur : Distinc¬
tȩ nãq conuersationes ho-¬
minũ. singłorũ agminũ
ordinibꝰ congruunt: & in
eoꝵ sortem ꝑ conũsationis
similitudinem deputant᷑
Nam sunt pleriq qui parua
capiunt. sed tam̃ hȩc eade
parua pie adnunciare
fr̃ibꝰ non desistunt: Isti itaq
in angłoꝵ numerũ currunt:
E sunt non nulli qͥ diuinȩ
largitatis munere referti.
secretorũ cęlestium summa:
& caꝑe preualent &e nunci¬
are: Quo gͦ isti. nisi inter
archangłoꝵ numerũ depu¬
tantur : Et sunt alii qui
mira faciunt. signa ualent᷑
oꝑantur: Quo gͦ isti. nisi ad
suꝑnarũ uirtutũ sortẽ &
numerum congruunt:
& sunt non nulli qui &e ia
de obsessis corporibus
malignos sp̃s fugant. eosq
uirtute orationis &ui
acceptȩ potestatis eiciunt:
Quo itaq isti meritũ suũ.
nisi inter potestatũ celesti¬
um numerũ sortiuntur:
Q sunt non nulli qͥ acceptis
uirtutibꝰ etiã electoꝵ homi¬
num merita transcendunt:

Expanded text:
tentes imitentur. Distinctentes imitentur. Distincte namque conversationes hominum singulorum agminum ordinibus congruunt, et in eorum sortem per conversationis similitudinem deputantur. Nam sunt plerique qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli qui, divinae largitatis munere refecti, secretorum coelestium summa et capere praevalent, et nuntiare. Quo ergo isti nisi inter archangelorum numerum deputantur? Et sunt alii qui mira faciunt, signa valenter operantur. Quo ergo isti nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis, et vi acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum suum nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? Et sunt nonnulli qui acceptis virtutibus etiam electorum hominum merita transcendunt;
Abbreviated transcription (Latin):
magis ardent. quanto
hunc uiciniꝰ uident: Quoꝵ
ꝓfecto flãma amor est: qͥa
quo subtiliꝰ daritatem di¬
uinitatis eiꝰ aspiciunt. eo
ualidius in eiꝰ amore flã¬
mescunt : Sed quid ꝓdest
nos de angłicis sp̃ibus ista
ꝑstringere. si non studeamꝰ
hec &iã ad nrõs ꝓuectus
congrua consideratione
diriuare: Quia enĩ suꝑna
illa ciuitas ex angłis ce
hominibꝰ constat. ad quã
tantũ credimꝰ humanũ
genus ascende. quantos
illic contigit electos angłos
remansisse : sicut scriptũ
est Statuit terminos
gentisĩ scđm numerũ
angłoꝵ di debemꝰ & nos
aliquid ex illis distinctio¬
nibus suꝑnoꝵ ciuium
ad usum nr̃e conuersati¬
onis traherẽ. nosq ipsos
ad incrementa uirtutũ
bonis studiis inflammare.
Quia eni tanta illic ascen¬
sura creditur multitudo
hominu. quanta
multitudo remansit an¬
głorũ Suꝑ est ut ipsi qͦq
homines qui ad cȩlestẽ pa¬
triam redeunt. ex eis ag¬
minibus aliqͥd illuc reuer¬

Expanded text:
magis ardent, quanto magis ardent, quanto hunc vicinius vident. Quorum profecto flamma amor est, quia quo subtilius claritatem divinitatis ejus aspiciunt, eo validius in ejus amore flammescunt. 11. Sed quid prodest nos de angelicis spiritibus ista perstringere, si non studeamus haec etiam ad nostros profectus congrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat, ad quam tantum credimus humanum genus ascendere, quantos illic contigit electos angelos remansisse, sicut scriptum est: Statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei , debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Quia enim tanta illuc ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit angelorum, superest ut ipsi quoque homines qui ad coelestem patriam redeunt ex eis agminibus aliquid illuc rever
Abbreviated transcription (Latin):
disponunt. eis ad explenda
diuina misteria principan¬
tur: Dominationes &iam
uocantur . qui potestates
pͥncipatuũ dissimilitudine
alta transcendunt. Ea gͦ¬
angłoꝵ agmina quȩ mira
potentia preminent. ꝓ eo
quod eis cȩtã ad obediendũ
subiecta sunt domi nationes
uocantur: Throni qͦq illa
agmina sunt uocata. quibꝰ
enĩ thronos latino eloqͥo
sedes dicimꝰ. throni di dicti
sunt hu qͥ tanta diuinitatis
grã replentur : ut in eis
dñs sedeat. & ꝑ eos sua ui¬
ditia decernat: Unde &
plenitudo scientię dicit᷑:
& sublimiora illa agmina.
idcirco cherubim uocata
sunt: qr tanto ꝑfectiori
scientia plena sunt: quan
ne conditoris sui ꝑ meri¬
tũ dignitatis ad propin¬
quant. Seraphim etiã
tuũ agmina. quȩ ex sin¬
gulari ꝓpinquitate con-¬
ditoris sui incõparabili
ardent amore: Seraphĩ
namq ardentes uł incen¬
dentes uocant᷑. quȩ qͥa
ita đo con iuncta sunt.
ut inter hȩc & dm nulli
alii sp̃s int̾sint : tanto

Expanded text:
disponunt, eis ad explenda disponunt, eis ad explenda divina ministeria principantur. Dominationes autem vocantur qui etiam potestates principatum dissimilitudine alta transcendunt. Naangelorum agmina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni quoque illa agmina sunt vocata, quibusenim thronos Latino eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat. Unde etplenitudo scientiae dicitur. Et sublimiora illa agmina idcirco cherubim vocata sunt, quia tanto perfectiori scienni conditoris sui per meritum dignitatis appropinquant. Seorum agmina quae ex singulari propinquitate conditoris sui incomparabili ardent amore. Seraphim namque ardentes vel incendentes vocantur. Quae, quia ita Deo conjuncta sunt ut inter haec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ipse est rex głȩ: Per
đi gͦ fortitudinẽ nuncian¬
dus erat. qui uirtutũ dñs
& potens in prelio contra
potestates aereas adbella
ueniebat. Raphael qͦq int̾¬
preta tur ut diximus
medicina đi. quia uidelicae
dum tobi oculos quasi ꝑ
officium curationis tetigit.
cecitatis eiꝰ tenebras tersit ÷
Qui gͦ ad curandũ mittitur.
dignũ uidelicoe fuit ut di
medicina uocaretur. Sed
qͥa angłoꝵ nomina interp̃¬
tando ꝑstrinximꝰ. nunc suꝑ¬
est ut ipsa offitioꝵ uocabu¬
la breuit̃ ex sequamur:
Uirtutes & enĩ uocantur
illi nimirũ sp̃s. ꝑ qͦs signa
& mrađa frequentiꝰ fiunt:
Potestates ceiã uocantur
hii qͥ hoc potentius cęt̾is
in suo ordine ꝑceꝑunt.
ut eoꝵ ditioni uirtutes
aduersȩ subiectȩ sint: quo¬
rũ potestate refrenantur.
ne corda hominũ tantum
temptare preualeant
quantũ uolunt: Principa¬
tus & iã uocant᷑. qui ipsis
quoq bonis angłoꝵ spiriti¬
bus presunt : qui subiectis
aliis dũ quęq sunt agenda

Expanded text:
tum ipse est Rex gloriae . Per Dei ergo fortitudinem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus, et potens in praelio, contra potestates aereas ad bella veniebat. Raphael quoque interpretatur, ut diximus, medicina Dei, quia videlicet dum Tobiae oculos quasi per officium curationis tetigit , caecitatis ejus tenebras tersit. Qui ergo ad curandum mittitur, dignum videlicet fuit ut Dei medicina vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest ut ipsa officiorum vocabula breviter exsequamur. 10. Virtutes etenim vocantur illi nimirum spiritus, per quos signa et miracula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur hi qui hoc potentius caeteris in suo ordine perceperunt, ut eorum ditioni virtutes adversae subjectae sint, quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praevaleant quantum volunt. Principatus etiam vocantur qui ipsis quoque bonis angelorum spiritibus praesunt, qui subjectis aliis dum quaeque sunt agenda
Abbreviated transcription (Latin):
in sua stabilitate custo¬
diunt. Uicini quoq eiꝰ
sunt quia claritate
uisionis aliꝰ. sua assidui¬
ꝑfruuntur: Et notandũ
quod ñ dic it. congratul ami¬
ni inuentȩ oui sed mͥ. quia
uidelicae eiꝰ est gaudiũ uita
nr̃aͣ. E cũ nos ad cęlũ redu¬
cimur: sollẽpnitate̾ leti¬
quod ita gaudiũ erit in
cȩlo suꝑ uno peccatore

Expanded text:
in sua stabilitate custodiunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduiperfruuntur. Et notandum quod non dicit Congratulamini inventae ovi, sed Mihi, quia videlicet ejus gaudium est vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, solemnitatem laetiquod ita gaudium erit in coelo super uno peccatore
Abbreviated transcription (Latin):
gum̃ta ꝑsidie. Nequis enim
dicat: sperare de se ñ debet
homo. quod incarne sua
exhibuit homo de Ecce
cum dõ homines resurrexisse
cognoscimus: & quos puros suisse¬
homines non dubitamus. Si igit᷑
stat incapite Si multũ nos ab¬
icimꝰ. sperare debemꝰ in nobis nos
m̃bra atima: qđ de menbris
eiꝰ suꝑiorib audiuimꝰ. Ecce uͦ¬

Expanded text:
gumenta perfidiae. Ne quis enim gumenta perfidiae. Ne quis enim dicat sperare de se non debet homo, quod in carne sua exibuit homo Deus, ecce cum Deo homines resurrexisse cognobimus, et quos puros homines non dubitamus. Si igiturconstat in capite; si multum nos abjecimus sperare debemus in nobis nos membra ultima quod de membris ejus superioribus audivimus.
Abbreviated transcription (Latin):
erant: quarum unam nouimꝰ.
alterã nesciebamꝰ Una quippe
mortalis est. alia in mortalis.
Una corruptions: alia incor¬
ruptionis Una mortis: alia
resurrectionis Sed uenit me
dit alteram. Una᷑ ꝑtulit
moriendo: ostendit alteram
resurgendo. Si igitur nobis
mortalem uitam scientib resur¬
rectionem promitteret carnis
& tam̃ hanc uisibiliter non
eaberet:. quis eiꝰ promissionib
crederet: factus itaq hamo
apparuit in carne: mori dig¬
natus est ex uoluntate. resur¬
rexit ex potestate. et ostendit
exemplo. quod nobis ꝓmisit
inpremio. Sed fortasse aliquis
clicat. Iure ille resurrexit:
qui cum deus esset teneri a
morte non potuit. Ad instru¬
enclam ergo ignorantiam
nr̃am. ad roborandam infirmi¬
tatem nr̃am. sue resurrectio¬
nis exemplum nobis sufficere
noluit. Solus illo in tempore
mortuus est. & tam᷑ solus mi¬
nime resurrexit. Nam scriptũ
est. Multa corpora scõrum
qui dormierant surrȩxerunt:

Expanded text:
erant, qerant, qalteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, alia immortalis: una corruptionis, alia incorruptionis; una mortis, alia resurrectionis. Sed venit Med ostendit alteram: unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si igitur nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, sed resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis sufficere noluit. Solus in illo tempore mortuus est, et tamen solus minime resuest: multa corpora sanctorum, qui dormierant surrexerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
pensatione cognoscimꝰ.: ut is
qui suturꝰ erat pastor ecđȩ.
insuaculpa disceret: qualit᷑
aliis misereri debuisset.
rius itaq eum ostendit
sibi. & tunc pͣposuit c&̃is:
ut exsua infirmitate cog¬
nosceret. quã misericorditer
aliena insirma toleraret:
Bene autem de redẽptore
nr̃o dicitur. Precedet uos
ingalileam. ibi eum uide.¬
bitis: sicut dixit uobis Ga.¬
lilea nãq transmigratio
facta interpretatur. Iã quip.¬
pe redemptor nr̃ apassione
adresurrectionem. a morte
ad uitam: a pena ad głam.
a corrupcione ad incorrup¬
cionem tranf migrauerat.
Et prius post resurrectionem
quia resurrectionis eiꝰ głam
post leti uidebimus: si modo
a uitiis ad urtutũ celsitudi¬
nem transmigramꝰ. Qui ergo
insepulerho nuntiatur. in
trans migratione ostenditur.
sollẽp̃nitate delectionis euuan¬
gelice expositione transcurrimꝰ.
sed libet ut le hac eadem
sollempnitate aliquid subtilius
loquamur. Duȩ et enim uite

Expanded text:
pensatione cognoscimus, ut is pensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat pastor Ecclesiae, in sua culpa disceret qualiter alrius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret quam misericorditer aliena infirma toleraret. Bene autem de Redemptore nostro dicitur: Praecedet vos in Galileam, ibi eum videbitis sicut dixit vobis. Galilaea namque transmigratio facta interpretatur. Jam quippe Redemptor noster a passione ad resurrectionem, a morte ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem 1528 transmigraverat. Et prius post resurrectionem quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur, solemnitate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae