comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Utenim longe ante nos reuerendȩ memoriȩ. GREGoRiꝰ.
gruit: quia nec cunctos par moꝵ qualitas astringit. Sepe
namq aliis obficiunt: que aliis ꝓsunt. Quia ⁊ plerũq her-¬
be que hec animalia nutriunt: alia occidunt. Et lenis
sibilꝰ. equos mutigat: catulos instigat. Et medicamentum
qd̾ hunc mor bum ĩminuit alt̾i uires iungit. Et panis qͥ
uitam fortuim roborat: pariuiloꝵ necat. ꝓqualitate gͥ au¬
dientium formari: debet sermo doctoꝵ ut & adsua sin-¬
gulis congruat. ⁊ cn ã communis edificationis arte
ñꝙͣ recedat. Quid enim sunt intente mentes auditoꝵ.
nisi ut ita dixerim quedam incithara tensiones strate
cordarũ. quas tangendi artifex ut non sibimetipsi dissimi¬
le canticum faciat: sdissimiliter pulsa: Et idcirco corda
c̃ sonã modulationẽ reddunt: quia uno quidem plectro
s non uno ĩpulsu feruint᷑. Unde ⁊ doctor quisq ut inuna
cunctos uirtute karitatis edificet: exuna doctrina ñuna

Expanded text:
mus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius gruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia osibulus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis studio non. recedant. Ad hoc nãq uectes. ẽẽ. incirꝰ¬
culis semꝑ iubent᷑. ut cum portare archam oportunitatis
exigit: de intromittendis uectib portandi tarditas nulla
generetur. Oma uidelicet cũ sp̃ĩtale aliuquid asubditis
pastor inqͥritur: ignominiosũ ualde ÷ sicunc quęrat discere
cum questionẽ debet enodare. S circuł uectes ĩ hereãt:
ut doctores semꝑ insuis cordib eloquia sacra meditantes.
testam̃ti archam sine moraleuent: siqd̾ necesse ÷ protinꝰ
docent. Unde bene pͥmꝰ pastor eccłiȩ pastores cet̾os admo¬
net dicens. Parati semꝑ adsatisfactionem omniposcenti uos
rationẽ de ea que inuob̾ ÷ spe. Acsi aꝑte dicat. Ut portandã

Expanded text:
lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in cirlectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur; quia videlicet cum spiritale aliquid a subditis Pastor inquiritur, ignominiosum valde est si tunc quaerat discere, cum quaestionem debet enodare. Sed circulis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est, protinus docent. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, dirationem de ea quae in vobis est spe .» Ac si aperte dicat: ut portandam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑarcham isi sc̃a eccłia fugurat᷑. Cui qͣttuor cireuli aurei ꝑ qͣt¬
tuor anguloͦ ᷤ iuibentur adiungis quia ineo qd̾ ꝑ qͣttuor
mundi parces dilẽctatatendit᷑. ꝓcul dubio qͣttuor sancti
euangłii libris: accinta predicat᷑. Uectesq delignis sethim
fiũt: quieisdem adportandum circulis inserunt᷑. quia forteᷤ
ꝑseuerantesq doctores uelut ĩputͥbilia ligna querendi st̃.
qui instructioni sacroꝵ uoluminum semꝑ inherentes. sc̃ẽ ee-¬
cłie unitatẽ denuntient. ⁊ qͣsi intmissi circulis archam portent.
Uectib quippe archan portare ÷: bonis doctorib scãm es
cłiam adrudes infidelium m̃tes prodicando deducere
Qui auro qͦ iubent᷑ oꝑiri: ut cum sermone aliis insonant.
ipsi etiam uitȩ splendore fulgescant. Deqͥb apte subditur.
Qui semꝑ er̃t incircłis. ne umꝙͣ extͣhent᷑ ab eis: quia nimir̃
necesse: ut qui ad officium p̾dicationis excubant: a sacrȩ

Expanded text:
or circuli aurei per quatuor angulos jubentur adjungi, quia in eo, quod per quatuor mundi partes dilatata tenditur, procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis Sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur, quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissi circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam esiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut dum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis. Quia nimirum necesse est ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae
Abbreviated transcription (Latin):
ualeant. p̃humilitate formidant. alit̾ quos apdicandũ¬
tione inꝑfectio. uel etas ꝓhibet ⁊t̃n p̾cipitatio impellit:
Aut̃ qui in hoc ꝙ tẽꝑalit̾ appetunt ꝓsꝑant᷑. alit̃ qui qͥdẽ
que mundi sunt concupiscunt: s t̾n aduersitatis labo¬
re fatigant᷑. Alit̾ conungiis obligati. alit̾ aconiugii
nexib liberi. Aut̃ amixtionẽ carnis ex ꝑti: alit̾ ignorantẽ.
Alit qui peccata deplorant oꝑm: alit̾ qui cogitationũ.
Aut̃ qui commissa plangunt. nec tn deserunt: alit̾ qui de¬
serunt nec tñ plangunt. Alit̾ qui illicita que faciunt ĩ
laudant: alit̾ qui accusat̃ praua nec tñ deuitant. Aut̃
qui repentina concupiscentia suꝑ ant᷑: atq alit̾ qͥ in
culpa exconsilio ligant᷑. Alit̾ qui licet minima crebro
tñ illicita faciunt: atq alit̾ qui se aparuis custodiunt. s
aliqͣndo ingrauib demergunt᷑. Aut̾ qui bona nec inchoãt.
alit̾ qui inchoata minime consummant. Alit̾ qui mala

Expanded text:
ae nimia humilitate formidant, aliter quos a praedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit; aliter qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur; aliter conjugiis obligati, aliter a conjugii nexibus liberi; aliter commistionem carnis experti, aliter ignorantes; aliter qui peccata deplorant operum, aliter qui cogitationum; aliter qui commissa plangunt, nec tamen deserunt; aliter qui deserunt, nec tamen plangunt; aliter qui illicita quae faciunt etiam laudant, aliter qui accusant prava nec tamen devitant; aliter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala
Abbreviated transcription (Latin):
tenuissima uerbi laceratione rep̾hendunt. Uñ bene ⁊ illie
oram clamidis. SaUl. facta quippe p̾positoꝵ oris gladio
ferienda non sunt: etiam cum recte reprehendenda iuidi¬
deliquerit: eius contra se iudiciũ a quo sibi prelata ÷
ꝑhorrescat. Nam cum p̾positis delinquimꝰ. eiꝰ ordini
qui eos nob̾ pretulit obuiamꝰ. Alnde mor̃ Ses. quoq¬
e
eum contra se ⁊ aa ron. c̃queri popłm cognouisset: ait. Nos
enim quid sumꝰ: Nec contra nos ⁊ murmur ur̃m ẜ contra
dominum

Expanded text:
tenuissimi verbi laceratione reprehendunt. Unde bene illic tenuissimi verbi laceratione reprehendunt. Unde bene illic oram chlamidis Saul . » Facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judideliquerit, ejus contra se judicium a quo sibi praelata est perhorrescat. Nam cum praepositis delinquimus, ejus ordinationi qui eos nobis praetulit obviamus. Unde Moyses quoque cum contra se et Aaron conqueri populum cognovisset ait: « Nos enim quid sumus? nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
secutor cumadpurgandum uentrem speluncam fuisset
ingressis. ilie cum uiris suis. dadib merat equb ał meiiq
tam iongo cempore ꝑsecutionis eiꝰ malacolerabatr Sniꝙ
eum uri sui adferiendum. Saul accenderent tregeb
Qui tamen occulte surrex ⁊ oram clamidis eiꝰ abscidit. Slo
enim ꝑsasł. nͥ mali rectores. quid ꝑ. bayio. n boni sub¬
diti designature SAUL. gͥ uentrem purgare :. pͣuas p̃¬
positos conceptam incorde malitiamusq ad oꝑa miseri
odoris extende. ⁊ cogitata apud se noxia factis ext̾iorib
pie subditoꝵ m̃tes abomni se peste obtrectationis abstiñe¬
tes. p̃posicoꝵ uitam nullo linguȩ gladio ꝑeutiunt: etiam
sese abstinere uix posst̃. ut extrema quedam atq ext̾iora
p̾positoꝵ mala s tam̃ humilit̾ loqͣnt᷑. qͣsi oram clamidis.¬
silent̃ incidũt. Quia uidelicet dum p̾latȩ dignitati saltĩ
innoxia ⁊ latent̾ derogant: qͣsi regis suppositi uestẽ fedant
S tamen adsemetipsos redeunt. seq uehem̃tissime uel de

Expanded text:
secutor, cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregitni non deberent. Qui tamen occulte surrexit, et oram chlamydis ejus abscidit . Quid per Saul, nisi mali rectores? quid per David, nisi boni subditi designantur? Saulem igitur ventrem purgare est, pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris ostendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus piae subditorum mentes, ab omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora praepositorum mala, sed tamen humiliter, loquantur, qsilenter incidunt, videlicet dum praelatae dignitati saltem innoxiae et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant. Sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime de
Abbreviated transcription (Latin):
nit: ut ꝙ lasubiectis delinquitur. nec cognoscat. Ammonẽ¬
di sunt itaq quip̾sunt: ut ꝑ circum spectionis studium
animalia. incircuitu. ⁊ intꝰ plena. oculis describunt᷑:
dignum.q. ẽ. ut cuncti qui presunt intus atq incireu¬
tu oculos habeant: qͣtinꝰ ⁊ int̾no iudici insemetipsis plac̾e
studeant: ⁊ exempla uitȩ ext̾iꝰ p̾bentes. ea ĩ q̃ inaliis sunt
corrigenda dep̃hendant. Ammonendi sunt subditi: ne p̾posi¬
toꝵ suoꝵ uitam temere iudicent: si qͥd eos fortasse agere re¬
p̾hensibiliter uident: ne unde recte mala redarguunt inde
ꝑ elationis ĩpulsum inꝓfundiora mergant᷑. Ammonendi
sunt ne cum culpas p̃posicoꝵ considerant: contra eos auda¬
tiores fiant. S sic siqua ualde sunt eoꝵ praua apudf ser
sub eis ugum reuerentiȩ ñ recusent: Quod meliꝰ ostendirre
si. DaUIS. factũ admedium deducamꝰ. Saul. quippe per

Expanded text:
enit, ut quod a subjectis delinquitur nec cognoscat. Admonenenit, ut quod a subjectis delinquitur nec cognoscat. Admonendi sunt itaque qui praesunt, ut per circumspectionis studium animalia in circuitu et intus oculis plena describuntur , dignumque est ut cuncti qui praesunt intus atque in circuitu oculos habeant, quatenus et interno judici in semetipsis placere studeant, et exempla vitae exterius praebentes, ea quae in aliis sunt corrigenda deprehendant. Admonendi sunt subditi, ne praepositorum suorum vitam temere judicent, si quid eos fortasse gerere reprehensibiliter vident, ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt ne, cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant, sed sic si qua valde sunt eorum prava apud semsub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, si David factum ad medium deducamus. Saul quippe per
Abbreviated transcription (Latin):
cita amicum tuum. Ne dederis somnum oculis tuis. nec
dormitent palpebrȩ tuȩ. Quisquis enĩ adiuuendũ aliis
in exemplo p̃ponit᷑:. non solum ut ipse uigilet s etiam
ut amicum suscitet ãmonetur. Ei namq ugilare bene
utuendo non sufficit: si non ⁊ illum cui p̾est apeccati
corpore disiungit. Bene aũ dr ne ded̾is somnum oculis
tuis. ne dormitent palpebre tuȩ. Somnũ quippe oculis
dare ÷ intentione cessante subditoꝵ curam omnino negle¬
gere. Palpebrȩ uero dormitant: cum cogitationis nr̃e
ẽa quȩ in subditis arguenda cognoscunt: pigritudine de¬
pͥmente dissimulant Plene enĩm dormire :. commissoꝵ
acta nec scire nec corrigere. Non autem dormire s dormitare
est: que quidem rep̾henda sunt cognoseere. s tñ ꝓpt̾ m̃tiᷤ
tedium dignis ea increpationib non emendare. Dormi-¬
tando uͦ q oculus ad plenissimum somnum ducitur:
quia dum plerũq qui preest malum qd̾ cognoscit ñ
resecat: ad hoc quandoq negligentiȩ suę merito ꝑue-¬

Expanded text:
m oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Quisquis enim ad vivendum aliis in exemplo praeponitur, non solum ut ipse vigilet, sed etiam ut amicum suscitet admonetur. Ei namque vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum cui praeest, a peccati torpore disjungit. Bene autem dicitur: Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Somnum quippe oculis dare, est intentione cessante, subditorum curam omnino negligere. Palpebrae vero dormitant, cum cogitationes nostrae ea quae in subditis arguenda cognoscunt, pigredine deprimente dissimulant. Plene enim dormire est commissorum acta nec scire, nec corrigere. Non autem dormire, sed dormitare est, quae quidem reprehendenda sunt cognoscere, sed tamen propter mentis taedium dignis ea increpationibus non emendare. Dormitando vero oculus ad plenissimum somnum ducitur, quia, dum plerumque qui praeest, malum quod cognoscit non resecat, ad hoc quandoque negligentiae suae merito perv
Abbreviated transcription (Latin):
non implieat. isti uͦ ut sic alioꝵ curas expleant. qͣtirꝰ e suas
agere non desistant: & sic imꝓpͥa sollicitudiẽ ferueant
ut a commissoꝵ custodia minime corpescant. Illi eni
sibimet uocantid̾r. Uadeꝰ formicã .o. piger: ⁊ consid̾a
uias eiꝰ. ⁊ disee sapientiã. Iste autẽ t̾ribilit̾ amonetur.
cum dr. filt mi si spoponderis ꝓ amico tuo. defixistid
put extraneum manum tuam & illaqueatus es u̾b̾
oris tur: ⁊ captꝰ ꝓpͥis sermonib. Spond̾e nãq ꝓ amico est.
alienam animã inꝑicło suȩ conuersationis accipere.
Unde⁊ apud extͣneum manus defigitur: quia apud
curam sollicitudinis que ante deerat mens ligat᷑. Uerł¬
uero orissui illaqueatꝰ ẽ ac ꝓpͥis sermonib captꝰ: quia dũ
commnissis sibi cogitur bona dicere. ipsum pͥus necesse
ẽ que dixerat custodire. Illa queat᷑ gͥ uerbis oris sui.
dum ratione exigente constringitur ne eiꝰ uita ad aliud

Expanded text:
non implicat; isti vero ut sic aliorum curas expleant, quatenus et suas non implicat; isti vero ut sic aliorum curas expleant, quatenus et suas agere non desistant, et sic in propria sollicitudine ferveant, ut a commissorum custodia minime torpescant. Illi enim sibimet vacanti dicitur: Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapientiam . Iste autcum dicitur: « Fili mi, si spoponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam, et illaqueatus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus . » Spondere namque pro amico est alienam animam in periculo suae conversationis accipere. Unde et apud extraneum defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat mens ligatur. Verbis oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus, quia, dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit custodire. Illaqueatur igitur verbis oris sui, dum ratione exigente constringitur, ne ejus vita ad aliud
Abbreviated transcription (Latin):
atq alit̾ p̾lati. Illos ne subiectio ẽterat: istos ne lo¬
cus suꝑior excollat Iui neminꝰ quȩ iubent᷑ impleant:
isti ne plus usto iubeant que cõpleant᷑. Illi ut humilit̾
subiaceant: isti ut temperant̃ presint. Nam ꝙ incelligi
⁊ figuralit̾ potest. ilł d̾r. fĩlii obedice parentib ur̃is ĩ
dnõ: istis uͦ p̾cipit᷑. Et patres nolite adiracundiam ꝓuo¬
care filios ur̃os. Iui discant quomͦ ante occulti arbitri
ocłos. sua int̾iora componant: isti quomͦ etiam cominis¬
sis sibi exempla beneuiuendi exc̃ius p̾beant. Scire ⁊ enĩ
digni sunt. quot ad subditos suos perditionis exẽpla
tͣnsmutunt. Unde necesse est ut tanto se cautiꝰ acul¬
pa custodiant: qͣnto perpraua quȩ faciunt nonsoli mo
soluti repperiri nequi uerint saltm de se. isti nedesubditoer
errantib iudicentur: ⁊̃ si se iam dese securos inueniunt.
Iui ut tanto cirea se sollicitiꝰ uiuant. qͣnco eos aligna elira

Expanded text:
atque aliter praelati. Illos ne subjectio conterat, istos ne locus superior extollat. Illi ne minus quae jubentur impleant, isti ne plus justo jubeant quae compleantur. Illi ut humiliter subjaceant, isti ut temperanter praesint. Nam quod intelligi et figuraliter potest, illis dicitur: Filii, obedite parentibus vestris in Domino; istis vero praecipitur: Et patres, nolite ad iracundiam provocare filios vestros . Illi 38 discant quomodo ante occulti arbitri oculos sua interiora componant, isti quomodo etiam commissis sibi exempla bene vivendi exterius praebeant. Scire etenim  tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est ut tanto se cautius a culpa custodiant, quanto per prava quae faciunt, non soli msoluti reperiri nequiverint saltem de se; isti ne de subditorum erratibus judicentur, etiamsi se jam de se securos inveniunt. Illi ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura
Abbreviated transcription (Latin):
ornam̃to hab̾e coccũ bis tinctũ nescit. S cũ mens ad
p̃cepta karitatis tendit᷑: restat ꝓcul dubio ut ꝑ abstinẽ¬
tiam caro maceret᷑. Unde & bis cincto cocco. torta byssus
adiungitur. De t̾ra & enim byssus nitenti specie oritur.
designatur: Quȩ uidelicet torta pulchritudini suꝑhume¬
ralis inneccit᷑: quia tunc castimonia ad ꝑfectũ mundiciȩ can¬
dorem ducit᷑: cum ꝑabstinentiã caro fatigat᷑. Cũq int̾ uir¬
tutes cet̾as etiam afflicte carnis mitũ ꝓficit: qͣsi indiuersa
suꝑhumerał specie. brssus torta candescit

Expanded text:
occum bis tinctum nescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur, restat procul dubio ut per abstinentiam caro maceretur. Unde et bis tincto cocco torta byssus adjungitur, de terra enim byssus nitenti specie, oritur.designatur? Quae videlicet torta pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis specie byssus torta candescit
Abbreviated transcription (Latin):
Quia g peccatis aliis differunt peccata quȩ ꝑcsiliũ
ꝑ petrantur: non tam pͣue facta dñs quam studia pra¬
uitatis insequitur. Infactis enim sepe infirmitate. sepe
neglegentia. instudiis uͦ malitiosa semꝑ intentione
peccatur. Quo contra recte beati uiri exp̾assione per
ꝓ̾h̃am dr. Et incathedra pestilentiȩ nonsedit. Cathe¬
dra quippe iuidicis ẽẽ. uel p̾sidentis solet. Incathedra
autẽ pestilentiȩ sedere ⁊: & exratione iudicio pͣua
committ̾e. Incathedra pestilentiȩ sedere ÷: & ex ratio¬
ne mala discernere: & tamen ex deliberatione ꝑpetra¬
re. Quasi inper uersi concilii cathedram sedet. qͥ
tanta iniquitatis elatione at tollit᷑. ut implere ma¬
lum etiam ꝑ consilia conet᷑. Et sic̃ assistentib turbis pre¬
lati sunt: qui cathedrȩ honore fulcuint᷑: delicta eoꝵ
qui p̾cipitatione corruunt: ex quisita ꝑstudiũ peccata
transcendunt. Ammonendi gͦ sunt. ut hinc colligant¬
qui inculpa se etiam ꝑconsiliũ ligant: qua qͣndoq

Expanded text:
Quia ergo peccatis aliis differunt peccata quae per consilium perpetrantur, non tam prave facta Dominus quam studia pravitatis insequitur. In factis enim saepe infirmitate, saepe negligentia, in studiis vero malitiosa semper intentione peccatur. Quo contra recte beati viri expressione per Prophetam dicitur: Et in cathedra pestilentiae non sedit . Cathedra quippe judicis esse vel praesidentis solet. In cathedra autem pestilentiae sedere, est ex judicio prava committere: in cathedra pestilentiae sedere, est et ex ratione mala discernere, et tamen ex deliberatione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniquitatis elatione attollitur, ut adimplere malum etiam per consilia conetur. Et sicut assistentibus turbis praelati sunt qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum qui praecipitatione corruunt, exquisita per studium peccata transcendunt. Admonendi ergo sunt, ut hinc colligantqui in culpa etiam se per consilium ligant, qua quandoq
Abbreviated transcription (Latin):
contra se iudicium accendunt. ut tanto eos durior sen¬
tentia feriat: qͣnto illos inculpa arti uincła delibera¬
tionis ligant. Ciciꝰ fortasse delicta penitendo
abluerent: si inhis sola precipitatione cecidissẽt.
Nam tardus peccataim soluitur: qͦd & ꝑ c̃siliũ
solidatur. Nisi enĩ mens omnimͦ eterna despice¬
ret: inculpa exudicio non periret. Hoc gͦ p̾cipita¬
tione lapsis per consiliũ ꝑ euntes. differunt: qͦd cum
abstatu iusticie peccando concidunt. plerũq simul
& in laqueum desperationis cadunt. hinc ÷ qd̾ per
ꝓpħam dñs non tam p̾cipitationũ praua quam
delict̃oꝵ studia rep̾hendit dicens. Ne forte egrediat᷑
ut ignis indignatio mea: & succendat᷑ & ñsit qui exti

Expanded text:
contra se judicium accendunt; ut tanto eos durior sencontra se judicium accendunt; ut tanto eos durior sententia feriat, quanto illos in culpa arctius vincula deliberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his sola praecipitatione cecidissent. Nam tardius peccatum solvitur quod et per consilium solidatur. Nisi enim mens omni modo aeterna despiceret, in culpa ex judicio non periret. Hoc ergo praecipitatione lapsis per consilium pereuntes differunt, quod cum hi a statu justitiae peccando concidunt, plerumque simul et in laqueum desperationis cadunt. Hinc est quod per prophetam Dominus non tam praecipitationum prava, quam delictorum studia reprehendit, dicens: Ne forte egrediatur ut ignis indignatio mea, et succendatur, et non sit qui e
Abbreviated transcription (Latin):
enuim suꝑ fenur ponitur qñ acumine sce ̃ dicatioris
prana suggestio carnis edomatur ꝑnoctem uero cecis¬
tas nr̃e infirmitatis exprmnt᷑ quia quicqͥd adu̾sitatis
in nocte ĩminet:. non uidetur. Unꝰ cuiusꝙ gͦ ensis suꝑse
uiri dumꝰ ea que nonuident metuunt: adintententio¬
nem ceitaminis parata semꝑ assistunt. Hine rursum
sponse dr̃. Pasus tuus sic turris ÷ que ÷ in libano: Eiem
namq quam oculis non cernimus. plerũꝙ o dore p̃uidẽ¬
mͥ pernasum quoq odores fetoresq discerini. Quid
uidentia ita in alto sita ÷. ut temptationũ certamina &
priusquam ueniant uideat. ⁊ eontra ea dum uentr ui
munita subsistat. Quȩ enĩ futura ꝓuidentur. eũ p̾sendia
fuerint: minoris uirtutis st̃. quia dum concra ictum qͥsa
paratior redolitur. hostis qui se inopinatum credidit. eo
pa exconsilio ligant᷑. qͣtmꝰ ꝓuida consideratione ꝓpen¬
dant: quia dum mala exiudicio faciunt. districtus

Expanded text:
Ensis super femur ponitur, quando acumine sanctae praedicationis prava suggestio carnis edomatur. Per noctem vero caecitas nostrae infirmitatis exprimitur, quia quidquid adversitatis in nocte imminet non videtur. Uniuscujusque ergo ensis super viri dum ea quae non vident metuunt, ad intentionem certaminis parati semper assistunt. Hinc rursum sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano . Rem namque quam oculis non cernimus, plerumque odore praevidemus. Per nasum quoque odores fetoresque discernimus. Quid videntia ita in alto sita est, ut tentationum certamina et priusquam veniant videat, et contra ea dum venerint munita subsistat. Quae enim futura praevidentur, cum praesentia fuerint, minoris virtutis fiunt; quia dum contra ictum quisque paratior redditur, hostis qui se inopinatum 91 credidit, eo pa ex consilio ligantur, quatenus provida consideratione perpendant, quia dum mala ex judicio faciunt, districtius
Abbreviated transcription (Latin):
amittit quando mens ad regendam nauem corporis.
studium sollicitudinis ꝑdit. Clauũ quippe in mari
amittere ÷: intentionẽ prouidam int̾ procellas huius
seculi non tenere. Si enim gub̾nator clauũ sollicite
stringit: modo influctib ex aduerso naueni alingit.
modio uentoꝵ impetus p obliqum findit. Ita cum mens
igllae animã regit: modo alias suꝑanis caleat. to
t̾ra futura certamina ꝓspiciendo conualescat. Hine
rursum defortib suꝑnȩ patriȩ bellatorib ara syniusis¬

Expanded text:
ittit, quando mens, ad regendam navem corporis, ittit, quando mens, ad regendam navem corporis, studium sollicitudinis perdit. Clavum quippe in mari amittere, est intentionem providam inter procellas hujus saeculi non tenere. Si enim gubernator clavum sollicite stringit, modo in fluctibus ex adverso navem dirigit, modo ventorum impetus per obliquum findit. Ita cum mens vigilanter animam regit, modo alia superans calcat, modtra futura certamina prospiciendo convalescat. Hinc rursum de fortibus supernae patriae bellatoribus dici
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. cum thessalonicenses in accepta p̾dicatione per¬
durantes quasi de uicino mundi termino. quadam
cognosceret pusillanimitate turbatos. priꝰ ineis quȩ
fortia ꝓspicit laudat: & caute monendo postmodũ
crescit fides ur̃a. & habundat karitas uniꝰ cuiꝰq ur̃m¬
minuicem: ita & ut nos ipsi inuobis głiemur meccłiis
dĩ. ꝓpatientia ur̃a ⁊ fide. Qui cum blanda chec eoꝵ p̾
laudati. ꝙ recognoscerent: ⁊ pꝰmodum qͦd ex hortati
sequerentur: quatinꝰ eoꝵ mentem ne ammonitio sub¬
iuncta concuteret. laus ꝑmissa solidaret. Et qͥ cõmotoᷤ
eos uicini finis suspicione cognouerat: non iam redar-¬
guebat motos: s quasi tͣnsacta nesciens. ad huc cõmo¬
uere ꝓhibebat. Ut dum se ipsa leuitate motionis p̾¬
dicatori scio. se incognitos ecredent: tanto rep̾hensi¬
biles fieri qͣnto ⁊ cognosci ab illo formidarent

Expanded text:
aulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione peraulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum crescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujuinvicem; ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in ecclesiis Dei, pro patientia vestra et fide . Qui cum blanda haec vitae elaudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. ⁊ incorrecta remanebat dicens. Audit᷑ int̾ uos
for nicatio: ⁊ tał for nicatio quał nec int̾ gentes. ita ut
uxorem patris quis habeat. Et uos infiati estis ⁊ñ ma¬
gis luctum habiuistis ut colleretur de medio ur̃m qui
hoc opꝰ fecit. Acsi aꝑte dicat. Quid uos ꝑproteruiã huiis
gendi reducimꝰ. siquedam illoꝵ bona exlat̾e requiramꝰ.
ut dum mei̾e alia rep̃hendenda corripimꝰ: alia amplec¬
tando laudemꝰ. qͣtinus eoꝵ teneritudinẽ laus audita
nutriat quam culpa merepata castigat. Plerũq aut̃
utiliꝰ apd̃ illos ꝓficimꝰ. si ⁊ eoꝵ bene gesta memoramus
Et siqua abeis inordinate gesta sunt: non iam tanqͣ.
ppetͣta corripimꝰ: s qͣ si ad huc neꝑpetͣri debeant. pro¬
hibemus. Ut ⁊ illa quȩ approbamus illatus fauor au¬
geat: ⁊ contra ea quȩ rep̾hendimꝰ magis apud pusillam.¬
mes exhortatio uerecunda conualescat. Unde idemp¬

Expanded text:
fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vos fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris quis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tolleretur de medio 42 vestrum qui hoc opus fecit . Ac si aperte dicat: Quid vos per proterviam, hujus gendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. Et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem P
Abbreviated transcription (Latin):
atq alit̾ pusillamines. Illi enim dum ualde dese
presumunt. ex ꝓbrando cet̾os de dignantur:. isti aucem
aum nimis infirmitates suȩ sunt conseii plerũq indes¬
ꝑationẽ cadunt. Iili singularit sũma estimant cuncta
que agunt: isti despecta uehement̾ putentes ea que faei¬
unt. dt id circo indesꝑatione franguntur. Suptiliter itaq
ab arguente discutienda sunt oꝑa ꝓt̾uoꝵ ut inquo sibi
placet ostendant᷑. qi aõ displicent. Tune enim ꝓter¬
uos melius corrigimꝰ. cum ea que bene egisse se crecaant:¬
male acta monstramus. Ut unde adepta qł̃a eredit̃.
inde utilis confusio suibsequatur. Pon nũqua a cie sed¬
uicum ꝓ tiue minime ppetͣre eognoseunt: cũ peridi¬
osuis ad correctionẽ ueniunt. se si alt̾i eulpe manifesti¬
oris & ex latere requisitȩ imꝑprio confundantiur i nit de
eo qd defende nequeunt. cognoscant setenere impdẽ
q Refendunt. Unde cumꝓtue. paulus. eorinchos
ad uerium se inuicem uid̾et infiatos: ut alius apollo

Expanded text:
atque aliter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros dedignantur; isti autem dum nimis infirmitatis suae sunt conscii. plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtiliter itaque ab arguente discutienda sunt opera protervorum, ut in quo sibi placent, ostendantur quia Deo displicent. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se cremale acta monstramus, ut unde adepta gloria creditur inde utilis confusio subsequatur. CAP. XVI.-- Saeiae minime perpetrare cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestioris ex latere requisitae improperio confunduntur; ut ex eo quod defendere nequeunt, cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Unde cum proterve Paulus Corinthios adversum se invicem videret inflatos, ut alius Pauli, alius Apollo,
Abbreviated transcription (Latin):
malum qd̾ perpetrat illuminatur ut ideades
non conatur ut inncat. ut quo melius ntio et
eo deceruis ꝑeat. Quia intelligentiȩ lum̃ ꝑcipit
& actionis praue tenebras non relinquit. Nam
cum acceptam ad adiutorium scientiam neglegũt.
hãc contrase intestimonium uertunt: & delumi¬
ne intelligentiȩ augent supplicia. qd̾ ꝓfecto ac¬
ceꝑtant ut possent delere peccata. Quoꝵ nimirũ
nequitia cum malum agit quod diudicat: uentu¬
run iam iudicium hic degustat. ut cum et̾nis suppli¬
cus seruatur obnoxia. suo hic interim exanimȩ ñ sit
absoluta. tantoq illic grauiora tormenta ꝑcipiat. qͣn¬
to hic malum non deserit: etiam qd̵ ipsa condempnat
Hinc enĩ ueritas dicit. Seruiis sciens uoluntatẽ dnĩ
sui ⁊ non p̾parauit: ⁊ non fecit scđm uoluntatem eiꝰ.
uapulauit multis. hinc psalmista ait. Descendant in
infernum uiuentes. Uiii quippe que circa illos agũt
sciunt & senciunt: mortui autem sentire nil possunt.

Expanded text:
malum quod perpetrat, illuminatur ut videat; sed non conatur ut vincat: ut quo melius videt, eo deterius pereat; quia et intelligentiae lumen percipit, et actionis pravae tenebras non relinquit. Nam cum acceptam in adjutorium scientiam negligunt, hanc contra se in testimonium vertunt; et de lumine intelligentiae augent supplicia, quod profecto acceperant, ut possent delere peccata. Quorum nimirum nequitia cum malum agit quod dijudicat, venturum jam judicium hic degustat; ut cum aeternis suppliciis servatur obnoxia, suo hic interim examine non sit absoluta: tantoque illic graviora tormenta percipiat, quanto hic malum non deserit, etiam quod ipsa condemnat. Hinc enim Veritas dicit: Servus qui cognovit voluntatem Domini sui, et non praeparavit, et non fecit secundum voluntatem ejus, vapulabit multis . Hinc Psalmista, ait: Descendant in infernum viventes . Vivi quippe quae circa illos aguntur sciunt et sentiunt, mortui autem sentire nil possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
predicauerunt. nec absconderunt. Peccatum enĩ
suum si sodoma absconderet: adhuc̃ subtimore
peccaret. S funditur frenatimoris amiserat. quȩ
ad culpam nectenebras requi rebat. Unde & rur¬
sum scriptum ÷. Clamor sodomoꝵ & gomore.
multiplicatiis est. peccatum quippe cuuoe e.
est culpa inactione ꝓeccatum uero etiam cumela¬
more est. culpa cum libertate. At contra ãmonen.¬
difunt qui accusant praua. nec tamen deuitãt.
ut ꝓuide ꝑpendant quid instricto dĩ uidicio pro
sua excusatione dicturi sunt. qui de reatu suoꝵ
criminum etiam semetipsis iudicib nonexcusant̃.
Hu itaq quid aliud quam precones sui supib.
uoces contra culpas ꝓferunt: & semetipsos oꝑib¬

Expanded text:
praedicaverunt, nec absconderunt . Peccatum enim praedicaverunt, nec absconderunt . Peccatum enim suum si Sodoma absconderet, adhuc sub timore peccaret. Sed funditus frena timoris amiserat, quae ad culpam nec tenebras inquirebat. Unde et rursum scriptum est: Clamor Sodomorum et Gomorrhae multiplicatus est . Peccatum quippe cum voce, est culpa in actione; peccatum vero etiam cum clamore, est culpa cum libertate. At contra admonendi sunt qui accusant prava, nec tamen devitant, ut provide perpendant quid in districto Dei judicio pro sua excusatione dicturi sunt, qui de reatu suorum criminum etiam semetipsis judicibus non excusantur. Hi itaque quid aliud quam praecones sunt sui? Voces contra culpas
Abbreviated transcription (Latin):
atq alit̾ qui accusant praua: nec tamen deuitant.
Ammonendi enĩ sunt qui illicita quȩ faciunt ȩtiam
laudant. ut considerent qd̃ plerũq plus ore quam
opere delinquant. Oꝑe nãq ꝑsemetipsos solos pͣua
ꝑpetrant: ore aũ ꝑtot ꝑsonas iniquitatẽ exhibẽt.
quot audientiũ mentes iniqua laudantes docent.
Nmmonendi gͦ sunt ut si eradicare mala disimu¬
lant: saltim seminare ꝑtimescant. Ammonẽ¬
di sunt: ut eis ꝑdicio puata sufficiat. Rursũq
ammonendi sunt ut si mali esse non metuunt: eru¬
bescant saltim inderi qd̃ sunt. Pierumq enim cul¬
pa dum absconditur ex fugatur: quia dum mens er-¬
ubescit uideri qd̃ tamen esse non metuit: erubeseit
quandoq esse qd̾ fugit uideri. Cum uero prauusqͥsq
impudent̃ innotescit. quo liberus omne facinus
ꝑpetrat. eo etiam licitum putat. & qd̃ licitum sus¬
picatur. in hoc proculdubio multipliciꝰ mergitur.
Unde scriptum ÷. Peccatum suum sic̃ soddoma

Expanded text:
tque aliter qui accusant prava, nec tamen devitant. Admonendi sunt enim qui illicita quae faciunt etiam laudant, ut considerent quod plerumque plus ore quam opere delinquant. Opere namque per semetipsos solos prava perpetrant; ore autem per tot personas iniquitatem exhibent, quot audientium mentes iniqua laudantes docent. Admonendi ergo sunt, ut si eradicare mala dissimulant, saltem seminare pertimescant. Admonendi sunt, ut eis perditio privata sufficiat. Rursumque admonendi sunt, ut si mali esse non metuunt, erubescant saltem videri quod sunt. Plerumque enim culpa dum absconditur, effugatur, quia dum mens erubescit videri quod tamen esse non metuit, erubescit quandoque esse quod fugit videri. Cum vero pravus quisque impudenter innotescit, quo liberius omne facinus perpetrat, eo etiam licitum putat; 89 et quod licitum suspicatur, in hoc proculdubio multiplicius mergitur. Unde scriptum est: Peccatum suum sicut Sodoma
Abbreviated transcription (Latin):
me gratis: Que ⁊ lo quens inpugnabatur ⁊ tãmen in¬
pugnatus erat pucificus. quia nic insanientes cessabat
pacem habentes. Hortaturus enĩ discipulos.
ut pacem cum h om̃ib haberent: p̾misit dicets
Si fieri pocest. Atq subunx̃ qd̃ ex uob̾ :. Dif¬
ficile quippe erat ut si male acta corriperent:.
hab̾e pacem cum omnib possent. S cũ tempo¬
ralis pͥax in pͣuoꝵ cordib ex nr̃a increpatione
confundit᷑. in iuolata necesse ÷ ut in nr̃o corde
mirum dicat. Quia pax exduaꝵ parciũ c̃ sensu
subsistit:. si ab eis qui corripiuntur expellitur.:
integra tamen intra qui corripitis mente teneat᷑.
Unde isdem rursus discipulos admonet dicens. Si
quis non obȩdit uerbo nr̃o. ꝑ epistolam hunc no¬
tate. & non c̃ misceamini cũ illo. ut confundatur.
Atq ilico adiunx̃. Et nolite ut inimicum existimare
illum: s corripite ut fratrẽ. Ac si diceret. Pacem cũ

Expanded text:
me gratis . Ecce et loquens impugnabatur; et tamen imme gratis . Ecce et loquens impugnabatur; et tamen impugnatus, erat pacificus, quia nec insanientes cessabat nibus pacem habentes . Hortaturus enim disut pacem cum hominibus haberent, praemisit dicens: Si fieri potest, atque subjunxit: Quod ex vobis est: difficile quippe erat, ut si male acta corriperent, habere pacem cum omnibus possent. Cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata necesse est ut in nostro corde si dicat: Quia pax ex duarum partium consensu subsistit, ut si ab eis qui corripiuntur expelintegra tamen in vestra qui corripitis mente teneatur. Unde idem rursum discipulos admonet, dicens: Si quis non obedit verbo nostro, per epistolam hunc notate: et non commisceamini cum illo, ut confundatur . Atque illico adjunxit: Et nolite ut inimicum existimare illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtulit: & iram domini iratus placauit. hinc ꝑsemetipsa
ueritas dicit. Nolite arbitrari quia uenerĩ pac̃e mitt̾e
int̾ram. Non uenipacem mitt̾e: s gladiũ. Maloꝵ nãq¬
cum incaute amicitiis iungimur: culpis ligamur.
Unde iosa ꝑ hath. quicot deante acta uita p̾coniiꝰ
attollit᷑: de a cas. regis amicitiis pene ꝑiturus increpat᷑
qui oderunt dominũ amicitia iungeris. Et idcirco irã
quidem domini merebaris: s bona opera inuenta sunt
inte: eo qd̃ abstuleris lucos det̾ra uida. Abillo enĩ qͥsũme
rectꝰ est eo ipso iam ducrepat. quo peruersoꝵ amicitus
uita nr̃a concordat. Ammonendi sunt pacati. ne si ad
correptionis uerba ꝓsiliant. temporalem pacem sibi
ꝑturbare formident: rursumq ammonendi st̃ ut eand̃
pacem dilectione integra intrinseciũ ueneant: quam
ꝑ inuectionẽ uocis sibi ex trisecus tui ba. it. Qd̃ utrũq¬
pacem eram pacificus: eum loquabar ilł. inpugnabanrt

Expanded text:
perculit, et iram Domini iratus placavit . Hinc per semetipsam perculit, et iram Domini iratus placavit . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Nolite arbitrari, quia venerim pacem mittere in terram. Non veni pacem mittere, sed gladium . Malorum namqcum incaute amicitiis conjungimur, culpis ligamur. Unde Josaphat, qui tot de anteacta vita praeconiis attollitur, de Achab regis amicitiis pene periturus increpaturilium, et his qui oderunt Dominum amicitia jungeris, et idcirco iram quidem Domini merebaris, sed bona opera inventa sunt in te, eo quod abstuleris lucos de terra Juda . Ab illo enim qui summe rectus est, eo ipso jam discrepat, quo perversorum amicitiis vita nostra concordat. Admonendi sunt pacati, ne si ad correptionis verba prosiliant, temporalem pacem sibi perturbare formident. Rursumque admonendi sunt, ut eamdem pacem dilectione integra intrinsecus teneant, quam per invectionem vocis sibi extrinsecus turbant. Quod utrumq eram pacificus, cum loquebar illis, impugnabant
Abbreviated transcription (Latin):
fed eris discissione feriant᷑. Quid ẽ. enim pax transicoria.
nisi qd̾dam uestigium pacis et̾ne: Qd gͦ ẽẽ. dementus
potest. quam uestigia inpuluere ĩpressa diligere. s
ipsum aquo impressa sunt non amares. hinic. Dauio. dum
totum se ad federa pacis int̾nȩ constringeret: testatur
qd̾ cum malis concordiam non teneret dicens. Nonne
quite oderant qd̾s ocłam illos: ⁊ suꝑ inimicos tuos tabeᷤ¬
cebam: ꝑfecto odio oderam illos. inimici facti sun mͥ
Immieos & enĩ dei ꝑfecto odio odisse est: ⁊ qd̾ facti
sunt diligere: ⁊ qid̃ faciut increpare. Mores prauoꝵ
p̾mere: uite ꝓdesse Pensandũ ÷ gͥ qͣndo abincrepato e
quiescit᷑. qnta culpa cum pessimis partenet᷑: si propha tantꝰ
ꝑcastroꝵ me ilia tͣnsiens: quia feriendis noluit peccatorib
parcere: dõ manꝰ dicta ẽ consecrasse. Hinc finees. peccan¬
tium ciuiũ gr̃am sꝑnens: coeuntes cum madianitis

Expanded text:
foederis discissione feriantur. Quid est enim pax transitoria, foederis discissione feriantur. Quid est enim pax transitoria, nisi quoddam vestigium pacis aeternae? Quid ergo esse dementius potest, quam vestigia in pulvere impressa diligere, sed ipsum a quo impressa sunt, non amare? Hinc David dum totum se ad foedera pacis internae constringeret, testatur quod cum malis concordiam non teneret, dicens: Nonne qui te oderunt, Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Inimicos etenim Dei perfecto odio odisse, est et quod facti sunt diligere, 70 et quod faciunt increpare; mores parvorum premere, vitae prodesse. Pensandum ergo est, quando ab increpatione quiescitur, quanta culpa cum pessimis pax tenetur, si propheta tantus per castrorum media transiens, quia feriendis noluit peccatoribus parcere, Deo manus dicta est consecrasse . Hinc Phinees peccantium civium gratiam spernens, coeuntes cum Madianitis
Abbreviated transcription (Latin):
pacem quam possident amant: ad ꝑpetuam ꝑuenire ñ
appetant. Plerũq enĩ grauiꝰ intentionẽ mentium rẽr
tranquillitas temptat: ut quo non sunt molesta quȩ
tenent: eo minus amabilia fiant que uocant: & quo no¬
sunt delectant presentia: eo non inquirant᷑ eterna. Uñ
& ꝑsemetipsam ueritas loquens cum terrenam pacem
a suꝑna distungueret: atq aduenturam discipulos ex
presenti prouocaret: ait. Pacem meam relinquo uob̃.
pacem meam douob̾. Reiͥnquo scilieet transitoriam. ad man¬
suram. Si gͦ ineam pacem cor reque relicta est figitur.
ñꝙͣ adillam que danda ẽ. ꝑuenit᷑. Pax gͥ presens. ita te¬
nenda ÷ ut & diligi debeat & conteripni: ne si ĩmod̾ate
diligit᷑: diligentis animus inculpa capiat᷑. Uñ ⁊ ãmonẽ¬
di sunt paccati. ne dum nimis humanam pacem desi¬
derant: pͣuos hominũ mores nequaꝙͣ redarguant.
& consentiendo per uersis ab auctoris sui se pac̃e dis¬
uingant. ne dum humana foras uirgia metuunt: int̾ni

Expanded text:
pacem quam possident amant, ad perpetuam pervenire non appetant. Plerumque enim gravius intentionem mentium rerum tranquillitas tentat; ut quo non sunt molesta quae tenent, eo minus amabilia fiant quae vocant; et quo delectant praesentia, eo non inquirantur aeterna. Unde et per semetipsam Veritas loquens, cum terrenam pacem a superna distingueret, atque ad venturam discipulos ex praesenti provocaret, ait: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Relinquo scilicet transitoriam, do mansuram. Si ergo in ea cor quae relicta est figitur, nunquam ad illam quae danda est, pervenitur. Pax igitur praesens ita tenenda est, et ut diligi debeat et contemni; ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Unde et admonendi sunt pacati, ne dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant; et consentiendo perversis, ab auctoris sui se pace disjungant; ne dum humana foras jurgia metuunt, interni
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq in paruis quȩ custodiunt det̾ius peccant: q
un illis iniqua faciunt: ⁊ ꝑista se hominib q iniqui fẽ
cegunt. Uñ fit ut cum maiora mala ppetrant: coram
dõ aꝑte iniqͥtatis sint: ⁊ cũ parua bor ã custodiunt.
coram hominib simulatȩ scĩtatis. Hinc ÷ enim quod
phariseis dr. liqͣntes culicem. camelũ aũ glucientes.
acsi aꝑte diceret᷑. Minima mala discernitis. maiora
deuoratis. hinc ÷ ꝙ rursum ore ueritatis increpant
cum audiunt. Decimatis mentã ⁊ anetũ. ⁊ oyminum.
⁊ relinqͥtis quȩ gͣuiora sunt legis iudiciũ ⁊ miscd̾iam
⁊ fidem. Neq enĩ neglegenter audiendum est ꝙ eũ
decimari minima diceret: extrema quidẽ de olerib
maluit: s tñ bene olentia memorare: ut ꝓfecto osten¬
Aeret: quia simulatores cum parua custo diunt. odorẽ
de se excendere sc̃ȩ opinionis quer̃t. Et quamuis. uie¬
plere maxima p̃termictant: ea tamen minima obser¬

Expanded text:
plerumque in parvis quae custodiunt, deterius peccant, quia plerumque in parvis quae custodiunt, deterius peccant, quia et in illis iniqua faciunt, et per ista se hominibus quod iniqui sunt tegunt. Unde fit ut cum majora mala perpetrant coram Deo, apertae iniquitatis sit; et cum parva bona custodiunt coram hominibus, simulatae sanctitatis. Hinc est enim quod Pharisaeis dicitur: Liquantes culicem, camelum autem glutientes . Ac si aperte diceretur: Minima mala discernitis, majora devoratis. Hinc est quod rursum ore Veritatis increpantur, cum audiunt: Decimatis mentham, et anethum, et cyminum; et relinquitis quae graviora sunt legis, judicium, et misericordiam, et fidem. Neque enim negligenter audiendum est quod cum decimari minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorare; ut profecto ostenderet quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extendere sanctae opinionis quaerunt; et quamvis implere maxima praetermittant, ea tamen minima obser
Abbreviated transcription (Latin):
eo peiꝰ quo securiꝰ inusu retinet᷑. Unde fit plerũq ut
mens assueta malis leuib nec gͣuia phorrescat: atq
ad qͣndã auctoritatem nequitiȩ ꝑculpas mitrita ꝓue¬
niat: & tanto in maiorib contempnat ꝑtimescere :
qͥnto inminimis didicit non timendo peccare. At
contra ammonendi sunt quise a paruis custodiunt.
s aliq̃ñ ingͣuib demergunt᷑: ne uͥ se stare extrin
secus estimant: ibi intrinsecus cadant: ⁊iuxta distrie¬
ti iudicis retributionem elatio minoris iusticiȩ uia fi-¬
at ad foueam gͣuioris culpȩ. Qui enim uane elati mi¬
nimeͥ boni custodiam suis uirib tͥbuũt: iuste de relic¬
ti culpis maiorib obruuntur: & cadendo discunt ñ
fuisse ꝓpriũ ꝙ steter̃t: ut mala inmensa cor repͥmant:
ꝙ bona minima exaltant. Ammonendi st̃ ut c̃sid̾ent.
ꝙ & inculpis gͣuiorib alto reatu se obligant. itamen

Expanded text:
eo pejus quo et securius in usu retinetur. Unde fit plerumque ut eo pejus quo et securius in usu retinetur. Unde fit plerumque ut mens assueta malis levibus nec gravia perhorrescat, atque ad quamdam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo peccare. At contra admonendi sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ut secus aestimant, ibi intrinsecus cadant, et juxta districti judicis retributionem elatio minoris justitiae via fiat ad foveam gravioris culpae. Qui enim vane elati, boni minimi custodiam suis viribus tribuunt, juste derelicti culpis majoribus obruuntur; et cadendo discunt non fuisse proprium quod steterunt, ut mala immensa cor reprimant, quod minima bona exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod et in culpis gravioribus alto reatu se obligant, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
inminunis s tñ freq̃nt̃ excedũt: ut neqͣꝙͣ c̃ siderẽt qͣlia
s qͣnta cominutunt. facta enĩ sua si despiciunt timere
cũ pensant: debent formidare cum numerant. Altos
quippe grugitis fluminũ. pͣuȩ s innumerȩ replent
guite pluuiaꝵ. Et hoc agit sentina latent̾ crescens:
qd̃ patent̾ ꝓcella seuiens. Et minuta st̃ que erũpunt
menbris ꝑscabiem uulnera. s cum multitudo eoꝵ in¬
numerabilit̾ occupat: sic uitam corporis sic̃ unũ gͣue
inflicũ pectori uulnits necat. Hinc uidelicet scͥptũ ÷.
Qui medica sp̃nit. paulatim decidit. Qui enĩ peccata
minim aflere ac deuitare negligit abstatu uisticiȩ ñ
quidem repente s partib totus cadit. Ammonendi st̃
qui in minimis freq̃nt̃ excedt̃: ut sollicite c̃ siderent q
non numquam inparua detiꝰ quam in maiori culpa
peccat᷑. Maior enĩ quo citiꝰ quia sit culpa agnoscit᷑: eo
etiam celeriꝰ emendat᷑. Minor uͦ dum quasi nulisꝰ credit᷑:

Expanded text:
in minimis, sed tamen frequenter excedunt, ut nequaquam considerent qualia, sed quanta committunt. Facta enim sua si despiciunt timere cum pensant, debent formidare cum numerant. Altos quippe gurgites fluminum, parvae sed innumerae replent guttae pluviarum. Et hoc agit sentina latenter excrescens, quod patenter procella saeviens. Et minuta sunt quae erumpunt membris per scabiem vulnera, sed cum multitudo eorum innumerabiliter occupat, sic vitam corporis sicut unum grave inflictum 92 pectori vulnus necat. Hinc videlicet scriptum est: Qui modica spernit, paulatim decidit . Qui enim peccata minima flere ac devitare negligit, a statu justitiae non quidem repente, sed partibus totus cadit. Admonendi sunt qui in minimis frequenter excedunt, ut sollicite considerent quia nonnunquam in parva deterius, quam in majori culpa peccatur. Major enim quo citius quia sit culpa agnoscitur, eo etiam celerius emendatur; minor vero dum quasi nulla creditur,