comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indicatiuomͦ. tempore p̾senti. ꝑsona pͥma.
aut .o. litdera. nulla alia p̾cedente uoca¬
li terminant᷑. ut lego legis. peto petis. aut
.i. ut rapio rapis. facio facis. aut .ii.o. ut
induo. irruo. Tercie comugationis cor¬
repte uerba. que indicatiuo mͦ. tempore
presenti. ꝑsona pͥma .o. litera nulla alia

Expanded text:
catiuo modo tempore praesenti persona prima aut o littera nulla alia praecedente uocali terminantur, ut lego legis, peto petis, aut io, ut rapio rapis, facio facis, aut uo, ut induo, irruo. Tertiae coniugationis correptae uerba, quae indicatiuo modo tempore praesenti persona prima o littera nul
Abbreviated transcription (Latin):
MNui participiorum temporis fu¬
turi nominatiris singularis breuiᷤᷤ
est ut lecturus. Genituł ⁊ datiuꝰ singu¬
laris ꝓducit᷑. ut lecturi lecturo. Exoep¬
to p̾sentis temporis participio. qđ ge¬
nituium corripit ut amantis. Accu¬
satuium & uocatuu breues ẽẽ. constat.
ut lecturum lecture. Ablatiuus singu¬
laris tantum corripit᷑ ut amante. le-¬
gente. Nominatuiꝰ ⁊ accusatuꝰ plura¬
les in masculmi & feminini generis
participiis ꝓducuntur. ut lecturi lec¬
turos. lecture lecturas. In neutris corri¬
piunt᷑. ut lectura. Genitiuus pluralis
breuis ẽ: ut lecturorum.
Datiuus &
ablatuius płales. is t̃min¬
ati ꝓduc¬
ti sunt. b funti bremant᷑.¬

Expanded text:
um participiorum temporis futuri nominatiuus singularis breuis est, ut lecturus genetiuus et datiuus singularis producitur, ut lecturi lecturo, excepto praesentis temporis participio, quod genetiuum corripit, ut amantis. Accusatiuum et uocatiuum breues esse constat, ut lecturum, lecture; ablatiuus singularis tantum corripitur, ut amante, legente. Nominatiuus et accusatiuus plurales in masculini uel feminini generis participiis producuntur, ut lecturi, lecturos, lecturae, lecturas; in neutris corripiuntur, ut lectura. Genetiuus pluralis breuis est, ut lecturorum. Datiuus et ablatiuus plurales is terminati producti sunt, bus finiti breuiantu
Abbreviated transcription (Latin):
piter publica ⁊ que senatum contrac¬
turus assumit indum̃ta ꝑcipiens: ap¬
ponit pͥmum u̾̃tici regalis serti flam¬
mantem coronã. Contegit q ex pͥosti¬
cis caput quodam uelamine rutilan-¬
te. quod ei p᷑sul oꝑis ipsa pallas texue¬
rat. Dehinc uesti admodum candide
obducit amictus. yalmos. quos stellan¬
tib oculis int̾ stinctos crebri iubratus

Expanded text:
piter publica et quae senatum contracturus assumit indumenta percipiens apponit primum uertici regalis serti flammantem coronam contegitque ex posticis caput quodam uelamine rutilante, quod ei praesul operis Pallas ipsa texuerat. Dehinc uesti admodum candidae obducit amictus hyalinos, quos stellantibus oculis interstinctos crebri uibratus
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ femine que hoc agebat. Int̾pre-
ches .i. temporis continuatio. Sineche
enim g̾ce continuũ. Hinc & sinecha
passio uocat᷑ hoc est febris continua.
Omni enim temꝑe ⁊ nascunt᷑ homi¬
nes. ⁊ in fata hoc est. in morte suocedt᷑¬

Expanded text:
nomen femine, que hoc agebat. /D 70rb/ ches, id est temporis continuatio; sineche enim Grece continuum; hinc et sinecha B 54r passio uocatur febris continua. Omni enim tempore et nascuntur homines et in fata, id est <in> mortem, succid
Abbreviated transcription (Latin):
uas hec distantia est. fores sunt ostia
que foris aꝑiunt᷑. Ualue autem que
p̾nunciant. Adrastia int̃pretatur petͦ¬
xosum ⁊ ꝑicłosissimũ. Adrastia autem
significat sortem que dura est & mexo¬
rabilis. siue adrastia dicta a g̾co quod
est adranes: uł est infirmitas uł impo¬
tentia. Sortes enim ꝓpt̾ impotentiam
humanã reꝑte sunt quia ꝑse nesciebãt
homines quid ẽẽt. eligendum uł quid

Expanded text:
uas hec distantia est, quod fores sunt hostia que foris aperiuntur, ualue autem que onsistit. ADRASTRIA interpretatur petroxosum et periculosum. Adrastria autem signat sortem, que dura <est> et inexorabilis; siue Adrastria dicta est a Greco quod est ‘adranes’, id est infirmitas uel impotentia. Sortes enim propter impotentiam humanam reperte sunt, quod per se nesciebant homines quid uitandum uel quid
Abbreviated transcription (Latin):
plendentib. ¶ unc ianus in lumne
militesq iouis ante fores regias consti¬
terunt. Ingressuros etiam cunctos no¬
Iminatim uocabat fama p̾conans. At
Iintra consistorium regis quedam femi¬
Una que ad rastia dicebatur. urnam
celitem suꝑumq sortem irreuocabił
raptus celeritate torqͣuebat. excipie¬
bat q ex uolubili orbe decidentes sꝑe¬
ras peplo inflexi pectoris imarmene.
Coto uͦ lachesis atroposq qm senten¬
tias iouis ortographe studio ui̾tatis
excipunt. ut pote librarie suꝑum arͣ¬
chiuiq custodes cum senatum curiã¬
q contrahi. ⁊ ipsum tonantem eru¬
uiis indusiari. publici cerue̾nt magis¬
tratꝰ in acta celestiumq consultum. sti¬
los acuunt. ceramq componunt ¶

Expanded text:
sideribus. Tunc Ianus in limine militesque Iouis ante fores regias constiterunt; ingressuros etiam cunctos nominatim uocabat Fama praeconans. At intra consistorium regis quaedam femina, quae Adrastia dicebatur, urnam caelitem superamque sortem inreuocabilis raptus celeritate torquebat excipiebatque ex uolubili orbe decidentes sphaeras peplo inflexi pectoris Imarmene. Clotho uero Lachesis Atroposque, quoniam sententias Iouis orthographae studio ueritatis excipiunt, utpote librariae superum archiuique custodes, cum senatum curiamque contrahi et ipsum Tonantem exuuiis indusiari publice cernerent, magistratus in acta caelestiumque consultum stilos acuunt cerasque componunt.
Abbreviated transcription (Latin):
indicat illos: Numa rex romanorum
fuit. qui canus natus est. Qui uolens
populum romanũ reuocare ab amo¬
inuenit sacra deoꝵ. fingens se colloqui¬
um hab̾e cum egeria nimpha. Ipse eti¬

Expanded text:
 12 Numa rex Romanorum fuit, qui canutus natus est, qui uolens populum Romanum reuocare ab amoenit> sacra deorum fingens se colloquium habere cum Egeria nimpha. Dicit erg
Abbreviated transcription (Latin):
blici. ter quino ex limite conuocan¬
tur. Hocturnꝰ ianroresꝙͣ terrestres
Ex cunctis igit᷑ celi regionib aduo¬
catis deis: ceteros quos aronos uo¬
cant. ipso cõmonente cyllemo con¬
uocant᷑. d̾unc elem̃torum p̾sules.
atq utilitatis publice m̃tium q
cultores. omnisq populus potestatũ.
Quis nume multus successor indicat:
Qui confestim iouis omnes imꝑio con¬
uocati in aulam celitem comubrã¬

Expanded text:
blici ter quino ex limite conuocanblici ter quino ex limite conuocan Nocturnus Ianitoresque terrestres Ex cunctis igitur caeli regionibus aduocatis deis, ceteri, quos Azonos uocant, ipso commonente Cyllenio conuocantur. Tunc elementorum praesules atque utilitatis publicae mentiumque cultores omnisque populus potestatum quis Numae multus successor indicat?, qui confestim omnes Iouis imperio conuocati, in aulam caelitem conuibran
Abbreviated transcription (Latin):
q pater iuilcanus. & genius. Uosqͦ
iouis filii pales ñ fauor. cum celerita¬
te solis filia ex sexta poscimini. Nam
mars quirmꝰ. ⁊ genuis. suꝑuis postu¬
lati. Sic etiam liber ac scdanus pa¬
les. uocant᷑ ex septima. fraudem qͥp¬
Ipe pꝰ ex eadem post longam delib̾atio¬
Inem placuit ad hib̾i. quod crebro
Sipsi cyllenio fuerit obsecuta. Octa¬
Qua uero tͣnscurritur. qm ex eadem
Scuncti suꝑius corrogati. solusq ex
illaᷤᷤ uetis fructus adhibet᷑. Iunonis
uͦ hospite geniis accitꝰ ex nona. Nep¬
time autem lai ominũ. eunctauis
ac neuerita. tuq conse er decimã
conuenistis. Uenit ex altera sortima
⁊ ualitudo. fauorq pastor. manib
refutatis. Quippe hi inconspectum
iouis non pot̾ant aduenire. Ex duo¬
decima sãncꝰ solum mͦ deuocat᷑. fat᷑a
uero ex alua postulant᷑. Cet̾i quip¬
pe illic dii manium demorati. Bis
septena saturnus enusq celestis ino
consequent̾ acciti. Ue ionis & dii pu¬

Expanded text:
que pater Vulcanus et Genius. Vos quoque, que pater Vulcanus et Genius. Vos quoque, Iouis filii, Pales et Fauor cum Celeritate, Solis filia, ex sexta poscimini; nam Mars Quirinus et Genius superius postulati. Sic etiam Liber ac secundanus Pales uocantur ex septima. Fraudem quippe ex eadem post longam deliberationem placuit adhiberi, quod crebro ipsi Cyllenio fuerit obsecuta. Octaua uero transcurritur, quoniam ex eadem cuncti superius corrogati, solusque ex illa Veris fructus adhibetur. Iunonis uero Hospitae Genius accitus ex nona. Neptune autem, Lar omnium cunctalis ac Neuerita tuque, Conse, ex decima conuenistis. Venit ex altera Fortuna et Ualitudo Fauorque pastor, Manibus refutatis, quippe ii in conspectum Iouis non poterant aduenire. Ex duodecima Sancus tantummodo deuocatur. Fata uero ex altera postulantur; ceteri quippe illic dii Manium demorati. Bis septena Saturnus eiusque caelestis Iuno consequenter acciti. Veiouis ac dii pu
Abbreviated transcription (Latin):
am in sedecim discernitur celum
omne regiones. In quarum pͥma se¬
des hab̾e. memorant᷑ post ipsum io¬
uem dii consentes penates. salus as la¬
res. lanus. fauores. oꝑtanei nocturmis¬
qͣ. In scda itidem mansitabant p̾ter
domum iouis que ibi quoq sullimis
est ut est in omnib p̃diatus qͣuirinꝰ.
mars. lar. militaris. uino etiam. ibi
domiciliũ possidebat. fons etiam lym¬
phe. dii ꝙ nonensules. Detercia regio¬
ne unum ꝓlacuit corrogari. Ham
ioius scdani & iouis oͣpusentie. min̾¬
ueꝙ domus illic sunt constitute. S
omnes circa ipsum fuerant in p̃sen¬
ti. Discordiam uͦ ac seditionẽ quis ad
sacras nuptias corrogaret. p̃sertuꝙ
cum ipsi phylologie fuerunt inimice:
De eadem igitur regione solus pluton
quod patruus spͣonsi est conuocatur.
Tunc linsa siluestris. iulciber. lar ce¬
lestis nec non etiam militaris fauor¬
q ex quarta regione uenerunt. Cor¬
rogant᷑ ex ꝓrima tͣnscursis domib
coniugum regum ceres telłurꝰ terre¬

Expanded text:
am in sedecim discerni dicitur caelum omne regiones, in quarum prima sedes habere memorantur post ipsum Iovem dii Consentes Penates, 46 Salus ac Lares, Ianus, Favores opertanei Nocturnusque. in secunda itidem mansitabant praeter domum Iovis, quae ibi quoque sublimis est, ut est in omnibus praediatus, Quirinus Mars, Lar militaris; Iuno etiam ibi domicilium possidebat, Fons etiam, Lymphae diique Novensiles. 47 sed de tertia regione unum placuit corrogari. nam Iouis secundani et Iouis opulentis Mineruaeque domus illic sunt constitutae; sed omnes circa ipsum Iouem fuerant in praesenti. Discordiam uero ac Seditionem quis ad sacras nuptias corrogaret, praesertimque cum ipsi Philologiae fuerint semper inimicae? De eadem igitur regione solus Pluton, quod patruus sponsi est, conuocatur. Tunc Lynsa siluestris, Mulciber, Lar caelestis necnon etiam militaris Fauorque ex quarta regione uenerunt. Corrogantur ex proxima, transcursis domibus coniugum regum, Ceres, Tellurus Terrae
Abbreviated transcription (Latin):
nimice: dtudium enim rationiᷤ¬
omnem execrat᷑ discordiam. in tan¬
tum ut uir sapiens de ea dicat. Sex
sunt que odit dñs. & septimũ detes¬
tatur anima eiꝰ. Sicq sex enume-¬
ratis quasi minorib criminib sub-¬
infert septimũ dicens. Et eum qui
seminat int̾ fr̃s discordiam. Hinc ⁊¬
uulgare ꝓu̾̃bium est. Discordiam a
domo. seditionem pellandam esse
a populo. Dicta autem seditio cata
antifrasin quasi sedatio. De eadem¬

Expanded text:
 Studium enim rationis execratur omnem discordiam in tantum, ut de ea sapiens dicat: «Sex sunt que odit Dominus et septimum detestatur anima eius»; sicque sex enumeratis quasi minoribus criminibus subinfert septimum, dicens et eum qui seminat inter fratres discordias. Hinc uulgare prouerbium est: «Discordiam a domo, seditionem pellandam esse a populo». Dicta est autem seditio cata antifrasin quasi ‘sedatio’. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quos laus && fauor ministrat᷑. Oꝑ
.i. pacificus. Duo enim erant marteᷤ.
Unus qui bellis p̾erat & extra ur-¬
bem templum habebat. unus qui
tra urbem templum possidebat.

Expanded text:
per quos laus et fauor ministratur. OPest pacificus. Duo enim Martes erant, unus qui bellis preerat et extra <urbem> templum habebat, alius qui tra urbem templum possidebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus enim hou̾im est. ñ solum stulto¬
tune qualitatem ñ exꝑiat᷑. ⁊ utͥusq gus¬
tum ñ hauriat. Sapientes tam̃ atteri
& uerari. possunt mala fortuna. idest.
quitur. Deniq uirtus secuta cylleniu.
dem transfluuios qui ad quoddã phe¬
bi spectaculum ferebant᷑. cum uirtute
merturiꝰ constiterunt. At tunc latou᷑
conspicati edito considentẽ arͣduoq
siggestu atq inconspectu. uͬi. urnu¬
las adoꝑtas lncissim atq alt̾nis inspec¬
tionib enudare. que diu̾sa specie me¬
tallisq formate. Nam uma ex ferro qͣn¬
tum conici potuit duriore. alia uͦ ex
argenti fulgentior mat̾ie. t᷑ercia liuen-¬
tis plumbi fusili robore uidebat᷑. At uͦ
ꝓpior deo. ꝑlucentis uitri salo renicebat.
Singule aũt rerum quedam semina e¬
lem̃taq gestabant. Lam fiamma fla

Expanded text:
Nullus est hominum non solum stultotune qualitatem non experiatur et utriusque gustum non hauriat. Sapientes tamen atteri et uexari possunt mala fortuna, id est feriata. Denique Virtus secuta Cyllenium dem trans fluuios, qui ad quoddam Phoebi spectaculum ferebantur, cum Uirtute Mercurius constiterunt. Ac tunc Latoium conspicati edito considentem arduoque suggestu atque in conspectu quattuor urnulas adopertas uicissim atque alternis inspectionibus enudare, quae diuersa specie metallisque formatae. Nam una ex ferro, quantum conici potuit, duriore, alia ex argenti fulgentiore materie, tertia liuentis plumbi fusili robore uidebatur, at uero proprior deo perlucentis uitri salo renidebat. Singulae autem rerum quaedam semina elementaque gestabant. Nam flamma fla
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ ꝑmixtione fluuioꝵ ille fortunarũ
populus agebat᷑. Neq enim ulla ꝓrsus
erat. que ab omĩ immunis in cursui. cũc¬
toq gurgite ẽẽt feriata. Deniq uirtus
secuta cyllemum. dum sola cunctos int̾¬
rite transmearet: licet eam magno fr̃a¬
gore colliserint: tam̃ oppͥmere nequiue¬

Expanded text:
igitur permixtione fluviorum ille Fortunarum populus agebatur; neque enim ulla prorsus erat, quae ab omni immunis incursu cunctoque esset gurgite feriata. 16 Denique Virtus secuta Cyllenium dum sola cunctos interrite transmearet, licet eam magno fragore colliserint, tamen opprimere non quive
Abbreviated transcription (Latin):
mus. aut subiectum ẽ aut in subiecto ẽ. aut
de subiecto c̃. Subiectum ẽ pͥma substantia.
quod ipsum nulli accidit alii. inseꝑabilit̃ ei
tam̃ alia accidunt. Ut ciceto ẽ non nom̃. sed
quod eonomine significat᷑. De subiecto ẽ. qđ
de ipsosubiecto dr. ⁊ dat ei diffinitionẽ suam
⁊ nom̃ut homo. Nam ⁊ homo cicero ẽ ⁊ aĩal
rationale mortale. Ita ⁊ nom̃ ⁊ diffinitio
que ẽ de subiecto. eidem subiecto accessit.
Ideoq hoc quod de subiecto dr. in generib
uł in formis inuenit᷑.¬
Quid in subiecto.

Expanded text:
ut «in subiecto», aut «de subiecto et in subiecto». Subiectum est prima substantia, quod ipsum nulli accidit alii inseparabiliter, ei tamen alfa accidunt ut Cicero, non nomen, sed quod eo nomine significatur. «De subiecto» est quod de ipso subiecto dicitur et dat ei et definitionem suam et nomen ut «homo», nam et homo Cicero et animal rationale mortale. Ita et nomen et definitio quae est «de subiecto», eidem subiecto accessit ideoque hoc quod «de subiecto» dicitur, in generibus uel in formis inuenitur. «In subiecto
Abbreviated transcription (Latin):
numeros facit. quat̾narius autem ꝑ dĩa¬
ad octo epogdoi nunũ efficiunt. uine¬
tionem. tantumiq pensat in numeris.
quantũ symphonia dẏapason in meliᷤ¬
cis que tonon facit. qui est consone uni-¬

Expanded text:
numeros facit, quaternarius autem per διad octo epogdoi numeri efficiunt iunctionem, tantumque pensat in numeris, quantum symphonia diapason in melicis quae tonon facit, qui est consonae unit
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ partiri uoluerimꝰ: totum ẽ ⁊ partes eius.
Quia adolescens. senex ⁊ puer. quasformas ẽẽ
diximꝰ. ⁊ nom̃ hominis recipiunt: diffunti¬
onem: ut ⁊ senex dicat᷑ bomo. animal rõnale
mortale: ⁊ puer. ⁊ adolescens. Caput uͦ ⁊ pedẽ
quas partes c̃e diximꝰ. neq diffinitionẽ bõis
neq nom̃ acciꝑe possunt. quia nec capur pot̾
dici homo. animal risibile: nec pedes. nec ma
multarũ rerũ unũ ẽ nom̃. s ñ eadem diffi¬
nitio ut leo Nam quantum ad nom̃ ꝑtinet.
uer᷑ ⁊ pictus ⁊ celestis leo dr̃. quantũ ad diffi-¬
nitionẽ aliter uerꝰ diffinit᷑. alit̃ pictꝰ. aliter
quando duarũ aut pluriũ rerũ unũ ẽ. no
acciꝑe. Ergo hoc uniuocũ in generis serie
intelligit᷑. quod ⁊ nom̃ ⁊ diffinitionẽ dat
ẽ. quando multis nominib unares dr. ut
gladuis. Nam ⁊ ensis ⁊ mucro idem significat.
Sua sunt uerba que naturalia atq etiam q̃ sua¬

Expanded text:
us partiri uoluerimus, totum est et partes eius us partiri uoluerimus, totum est et partes eius quia adulescens, senex et puer, quas fornias esse diximus, et nomen hominis recipiunt et definitionem ut et senex dicatur homo, animal rationale mortale, et puer et adulescens. Caput uero et pedes, quas partes esse diximus, neque definitionem hominis neque nomen accipere possunt quia nec caput potest dici «homo, animal risibile», nec pedes nec manus. multarum rerum unum est nomen, sed non eadem definitio ut leo. Nam quantum ad nomen pertinet, uerus et pictus et caelestis leo dicitur, quantum ad definitionem, aliter uerus definitur, aliter pictus, aliter quando duarum aut plurium rerum unum nomen tionem possunt accipere. Ergo hoc uniuocum in generis serie intellegitur, quod et nomen et definitionem dat est quando multis nominibus una res dicitur ut gladius; nam et ensis et mucro idem significat. Rebus sua sunt uerba quae «naturalia» atque etiam «prop
Abbreviated transcription (Latin):
artiendi differentie ñ frequẽ tiendi modꝰ¬
ter ocrurrunt. atq ita sie his infinita pot̾
eẽ. partitio. siusq ad indiuiduũ uolueri¬
mꝰ ꝑuenire. Nam si certum hominem ꝓ to¬
tarum partiũ nominib uticogem᷑. ut dica¬
mꝰ caput pedes ⁊ reliqua. Que si complecti
breuit uoluerimꝰ: qm̃ differentie desunt
ñ possumꝰ singula collige̾ quia multa sũt:¬
⁊ aut impossibile erit aut longum. Iut̾ ẽ aũt
int̾ diusionem ⁊ partitionẽ. quod indiuisio
ne ꝑformas currimꝰ. in partitione ꝑ partes.
forme aũt sunt que generi subiciunt᷑. ⁊ eius
diffinitionẽ tenere possunt ⁊ nom̃ Partes
sunt. que in toto sunt. ⁊ diffinitionẽ niquam:
int̾dum totius nom reciꝑe possunt. Possumꝰ
tam̃ unam eandemq rem ⁊ ꝓ genẽ ⁊ ꝓ toto ac¬
ciꝑe. s alia quadam ui ut ẽ homo. Quem si ĩ
adolescentẽ senẽ ⁊ puerum diuide uoluerimꝰ:
genꝰ ẽ. ⁊ forme eiꝰ. Quem sim caput. pedes⁊ ma-¬

Expanded text:
artiendi differentiae non frequenter occurrunt, atque ita sine his infinita potest esse partitio, si usque ad indiuiduum uoluerimus peruenire. Nam si certum hominem pro totarum partium nominibus uti cogemur ut dicamus caput, pedes et reliqua. Quae si complecti breuiter uoluerimus, quoniam differentiae desunt, non possumus nisi singula colligere; quia multa sunt, et aut impossibile erit aut longum. Interest autem inter diuisionem et partitionem quod in diuisione per formas currimus, in partitione, per partes. Formae autem sunt quae generi subiciuntur et eius definitionem tenere possunt et nomen. Partes sunt quae in interdum totius recipere possunt. Possumus tamen unam eandemque rem et pro genere et pro toto accipere, sed alia quadam ui ut est homo quem, si in adulescentem, senem et puerum diuidere uoluerimus, genus est et formae eius, quem, si in caput, pedes et man
Abbreviated transcription (Latin):
hinc pictura animaliumi membra mul¬
tigenum in unam speciem cõplicabat.
Frant etiam libri qui sonoꝵ mela signa¬

Expanded text:
hinc pictura animalium membra multigenum in unam speciem complicabat. erant etiam libri, qui sonorum mela signa
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse etiam muse p̾sertim urama calliope¬
q innumera gremio congessere uolumi¬
na. In aliis quippe distincte ad tonum
ac diducte pagine. in aliis circuli linee semi¬
q hemisꝑiaq cum tͥgonis ⁊ quadratis
multianguleq forme ꝓtheorematum.¬

Expanded text:
Ipsae etiam Musae, praesertirm Uranie Calliopeque, innumera gremio congessere uolumina. In aliis quippe distinctae ad tonum ac deductae paginae, in aliis circuli lineaeque hemisphaeriaque cum trigonis et quadratis multiangulaeque formae pro theorematum
Abbreviated transcription (Latin):
picuo fulgorem siderum uinc̾et. et
nouitate situs signiferum curulum de¬
cusaret. Pret̾ea tanto splendore renite¬
bat. ut argenti crederet᷑ fabricata ma-¬
t̾ia. Ibi septa candentia culm̃ꝙ sectatũ limb̃
mualib albicabant. Ubi iam iupiter
cum uinone om̃ibq diuis in suggestu
maximo ac subselliis lacteis residens spo¬
sales p̾stolatur aduentꝰ. Qui simul mai¬
sarum uoces ac dissonis mela dulcia
cantilenis uirgine adueniente ꝑcepit:
pͥore loco iussit uenire cyllenium. Cum¬
quo liber ⁊ delius fidi amantissimiq ger-
mani. Hercules etiam uterꝙͣ castorum.
graduiusq ⁊ quicquid deorum de ioue
ꝓgenitum ẽ: cyllenii adherebat officio.
Elem̃itorum quoq p̾sides angłiciq ppłi
pulẽrima multitudo. animeq preter¬
ea beatorum uet̾um que iam celi tem¬
pla merueranit: gressus maiuigene seqͥ¬
bant᷑. Linum homerum. mantuanũq
uatem. redimitos canentesq conspic̾es.¬

Expanded text:
picuo fulgorem siderum uinceret et picuo fulgorem siderum uinceret et nouitate situs signiferum circulum decusaret; praeterea tanto splendore renidebat ut argenti crederetur fabricata materia. Ibi septa candentia culmenque sectatum limbis niualibus albicabant, ubi iam Iuppiter cum Iunone omnibusque diuis in suggestu maximo ac subselliis lacteis residens sponsales praestolatur aduentus: qui simul Musarum uoces ac dissonis mela dulcia cantilenis uirgine adueniente percepit, priore loco praecepit uenire Cyllenium, quo Liber mani, Hercules etiam, uterque Castorum Gradivusque, et quicquid deorum de Iove progenitum est, Cyllenii adhaerebat officio. 211 elementorum quoque praesides angelicique populi pulcherrima multitudo, animaeque praeterea beatorum veterum, quae iam caeli templa meruerant, gressus Maiugenae sequebantur. 212 Linum, Homerum Mantuanumque vatem redimitos canentesque conspice
Abbreviated transcription (Latin):
hore .i. fines utrinq conuenerant nota-¬
bilem claritatem uidĩ. Dyodorus ignem
ẽe. densate concreteq nature in unam
curui limitis semitam. discͤtione mun
dane fabrice coaceruante concretum.
⁊ ideo intuentis uisum admmitt̾e. reliqͦ
igne celesti. lucis sue subtilitate diffusã
non subiacente conspectui. Democritus
in numeras stellas. breuesq om̃s qͣ spiͤ
so tractu in unum caacte sꝑaciisq an¬
gustissime int̾iacent. oooꝑtis uicine sibi
undiq sunt. ⁊ ideo passim diffuse luciᷤᷤ
asꝑgine continuũ uicti luminis corpus
ostendunt. Sed possidonius cuiꝰ diffiniti
oni płimum consensus accedit. ait lac¬
teum caloris ẽẽ syderei fusionem. quam
ideo adũsa todiaco curuitas obliquauit.
⁊ exꝑtem feruoris sui partem celi reliqͣ
deserebat. hic circus a uia solis in obliqũ
recedens. uniu̾sitatem flexii calido tem-¬
rat autem ibi iouialis do sꝑaret.¬
mus que etiam gͣnditate mira miin¬
danum ambitũ possidẽt ⁊ decore cons¬

Expanded text:
bi orae utrimque conuenerant, notabilem claritatem uideri. Diodorus, ignem esse densetae concretaeque naturae in unam curui limitis semitam discretidane fabrice coaceruante concretum> et ideo <intuentis uisum admittere> reliquo igne celesti lucem suam nimia subtilitate diffusam non subiciente conspectui, Democritus innumerso tractu in unum coacte, spaciis que angustissima interiacent opertis, vicine sibi undique et ideo passim diffuse lucis aspergine continuum iuncti luminis corpus ostoni plurium consensus accessit, ait lacteum caloris esse siderei fusionem, quam ideo aduersa zodiaco curuitas obliquauit minos expertem feruoris sui partem caeli reliquam deserebat, hic circus, a uia solis in obliquum recedens, uniuersitatem flexu calido temrat autem ibi Iouialis domus, quae etiam granditate mira mundanum ambitum possideret et decore cons
Abbreviated transcription (Latin):
ille deoꝵ senatꝰ ueneratꝰ uerticẽ ingredi¬
entis exurgit. Ipse iupit̾ eum ꝓpter suũ
consessum palladia dextera sociata medi¬
um collocauit. Nec longo int̾iectu ipsa
quoꝙ philologia ambita musis ac mat̾
pambula. corrogat᷑. Qua ingrediente ac
ueste dm̃ nutͥci. eidemq pedisseque acer¬
ram illam illam olacẽ aromatis refun¬
dente: omnis ille ordo celicolum portioneᷤ
sibi comyetentes attͥbucns: arabicis leta¬
batur aiatib. Uerum uirgo ut est per
om̃ia uerecunda licet a ioue eiꝰ assidere
confinio iuberet᷑: tam̃ ibi potius uoluit
uͥ musas conspexerat admota palladis
consortio residere. Tunc exurgens uirgiiᷤᷤ
mat. poscit cde ioue suꝑisq cunctis. uti sub
conspectu om̃ium quicquid sponsalium
nomme p̃ꝑauerat mauigena traderet᷑.
Ac demum dos a uintine ñ deesset. Tũc

Expanded text:
senatus, ueneratus uerticem ingredientis, exsurgit: ipse Iuppiter eum propter suum consessum, Pallade a dextra sociata, medium collocauit. Nec longo interiectu ipsa quoque Philologia ambita Musis ac matre praeambula corrogatur. Qua ingrediente ac Vestae, deum nutrici eidemque pedisequae, acerram illam olacem aromatis refundente, omnis ille ordo caelicolum, portiones sibi competentes attribuens, Arabicis laetabatur halatibus. Verum uirgo, ut est per omnia uerecunda, licet a Ioue eius assidere confinio iuberetur, tamen ibi potius uoluit, ubi Musas conspexerat, amota Palladis consortione, residere. Tunc exsurgens uirginis mater poscit de Ioue superisque cunctis uti sub conspectu omnium quicquid sponsalium nomine praeparauerat Maiugena traderetur, ac demum dos a uirgine non deesset, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
curiis uͦ mixtas uiolis rosas ⁊ totas ap¬
portabat illecebras uoluptatũ. Teno dui¬
cebat femmani ꝓuidentem. Archesilas
collu intuens columbinum. Multuᷤᷤ¬
crepantib dissonabat. Qui quidem
omnes inter musarum carmina cõ-¬
cinentium. audiri licet ꝑstreꝑent.
nullo potuere rabulatu. Possicdet¬

Expanded text:
curus uero mixtas uiolis rosas et totas apportabat illecebras uoluptatum. Zeno dcebat feminam prouidentem, Arcesilas collum intuens columbinum, multucrepantibus dissonabat, qui quidem omnes inter Musarum carmina concinentium audiri, licet perstreperent, nullo potuere rabulatu. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
losophorũ. qui dicunt sũmum dm
effugere omne̾ intellectũ. atq ideo
esse in comp̾hensibilem in tantũ ut
etiam noticiã quordam deoꝵ tͣnscen¬
dat. Ad hoc ꝑtinet quod apłs dicit.
Pax dei que exsuꝑat omnẽ sensum.¬
Id ÷ nͣ solum humanu᷑. s etiam ange¬

Expanded text:
losophorum, qui dicunt suum deum Iouem effugere omnem intellectum atque ideo esse incomprehensibilem in tantum, ut etiam notitiam quorundam deorum transcendat. Ad hoc pertinet quod Apostolus dicit: «Pax Dei, qui superat omnem <sensum>», non solum humanum, set etiam ange
Abbreviated transcription (Latin):
dam etiam fontanam uirginem
utissime florem ignis. atq illam
existentem ex non existentib ueri¬
tatem. toto pectore dep̾cata est. Tũ
ui. sa se cernere apotheosin sacraq
meruisse: quippe quidam candoreᷤ
lactei fluminis tractu stellis efflã¬
mantib defluebant. Letabunda
gͥ gratesq testata: iter in galaxeũ
fiectit. ubi senatum deum a ioue
nouerat congregatum. Sicq fa

Expanded text:
dam etiam fontanam uirginem utissime florem ignis atque illam existentem ex non existentibus ueritatem toto pectore deprecata, tum uisa se cernere apotheosin sacraque meruisse, quippe quidam candores lactei fluminis tractim stellis efflammantibus defluebant: laetabunda igitur gratesque testata iter in Galaxium flectit, ubi senatum deum a Ioue nouerat congregatum. Erat a
Abbreviated transcription (Latin):
q tabulas ac papiam. popeamq legem
sinerent recitari. Cuiꝰ petitioni iustissi¬
me deoꝵ senatꝰ attbuit. ut inconspectũ
celitum offerenda ꝓbarent᷑. Hic pheb
exurgit. fr̃is officium non detͣrectans.

Expanded text:
 tabulas ac Papiam Poppaeamque legem sinerent recitari. 218 cuius petitioni iustissimae deorum senatus attribuit, ut in consessu caelitum offerenda probarentur. hic Phoebus exsurgit, fratris officium non detrectans
Abbreviated transcription (Latin):
chil. infra quem nichil. extra quem in¬
chil. Sub quo totum. in quo totum cũ¬
quo totum ẽ. Circundando implet
mundum. implendo circundat. p̃si¬
dendo sustinet. sustinendo p̃sidet.

Expanded text:
 supra quem nichil, infra quem nichil, sub quo totum, in quo totum est; circumdando implet mundum, implendo circumdat; presidendo sustinet, sustinendo presidet.
Abbreviated transcription (Latin):
hũit. & absens defensus sit: & non lati¬
cauerit. & ceteri creditores quintii
sint. & quod ante missum sit. ut fun¬
do cominuni expelleretur quam ꝓs¬
criptio eius imꝑaretur. & quia ui de
uita sit eiectus contra quam pretor ius¬
serit. His gͥ manifestum est. intra par¬
titionem questiones esse. ponendas. q̃
inexecutione deuuilgande ut iuidex
& nobis attentꝰ fiat. & ꝓmissorum co¬
pia non grauetur. Ilud etiam inspici¬
endum que nobiscum diu̾sa parte cõ¬
ueniant. que in controu̾siam deuo¬
centur. Et ea que conueniunt tunc
enumeranda. si nobis ꝓsunt. Ut cy¬
cero pro marco tullio ait. Dampnũ
passum ẽẽ. marcum tullium. conue¬
nit mͥ cum adũsario. Ut hominib
armatis rem gestam ẽẽ inficiantur.
Afamilia .P. fabii cõmissam negare
non audent. Iam dolo malo factum
ẽẽ ambigitur. Uides gͦ hoc in partio¬
ne a concessis dixisse quods prod̾at:¬
De argumentatione.

Expanded text:
habuerit et adsens defensus sit et non latihabuerit et adsens defensus sit et non latitauerit, et ceteri creditores quieti sint; et quod ante missum sit, ut fundo communi expelleretur, quam proscriptio eius imperaretur, et quia inde ui sit eiectus contra quam praetor iusserit. His igitur manifestum est intra partitionem quaestiones esse ponendas, quae in exsecutione sint diuulgandae, ut iudex et nobis attentus fiat et promissorum copia non grauetur. Illud etiam inspiciendum, quae nobis cum diuersa parte conueniant, quae in controuersiam deuocentur. Et ea, quae conueniunt, tunc enumeranda, si nobis prosunt, ut Cicero pro Marco Tullio ait «damnum passum esse Marcum Tullium conuenit mihi cum aduersario; ui hominibus armatis rem gestam esse non infitiantur; a familia P. Fabii commissam negare non audent; an dolo malo factum sit ambigitur». Vides ergo hunc in partitione a concessis duxisse, quod sibi proderat. Argumentatio e
Abbreviated transcription (Latin):
artitio ẽ. que ordinem totꝰ diuisioĩs
breuit̾ comp̃hendit. Ut ẽ. ꝓqͥntio. Nega¬
mꝰ te bona publiqͥnti possedisse ex edicto
pͣtoris. Et pͥmosic incipit. nullam causã
nec exedicto potuisse possidĩ. Ad extmũ
nec possessa eẽ. Hec inquit tͥa cum docuero.
porabo. Annnadũtis corpꝰ totiꝰ orationis ꝑ
ħ linam̃ta digestum ẽẽ : Talis aũt debet
c̃ẽ partitio. ut singule partes eius płimaᷤᷤ
questiones in se contineant. Nam si fuerit
& ꝑ incidentes questiunculas deriuata.
oncrabit᷑ ipsa partitio. ⁊ ex hoc rebunt᷑
iudices rerum copiam fugiendam. Ideo ⁊
tullius meadem qͥntiana sic partitus ẽ.
in fingła capita plures questionũ articłos
contin̾ent. Et enim illud pͥmũ non fu¬
isse causa postulande ꝓscͥptionis. uide qͣn¬
ta contineat. Quod pecunia debita sexto
neuio non fuerit: & alit̾ agi oportuerit.
Quod quintius uadimonium non de¬
seruerit. scdm quem ex edicto possicłe
non potuerit: quod & procuratorem

Expanded text:
artitio est, quae ordinem totius diuisionis breuiter comprehendit, ut est pro Quintio «negamus te bona Publii Quintii possedisse ex edicto praetoris»; et primo sic incipit, nullam causam nec ex edicto possideri potuisse; ad extremum, nec possessa esse. «Haec» inquit «tria cum docuero, perorabo». Animaduertis corpus totius orationis per haec liniamenta digestum esse. Talis autem debet esse partitio, ut singulae partes eius plurimas quaestiones in se contineant; nam si fuerit et per incidentes quaestiunculas diriuata, onerabitur ipsa partitio, et ex hoc rebuntur iudice rerum copiam fugiendam. Ideo et Tullius in eadem Quintiana sic partitus est, ut singula, capita plures quaestionum articulos continerent. Etenim primum illud, non fuisse causam postulandae proscritionis, uide quanta contineat: quod pecunia debita Sexto Naeuio non fuerit et aliter agi oportuerit; quod Quintius uadimonium non deseruit. Secundum, quod ex edicto possidere non potuerit; quod et procuratorem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾req confinia. hemithei heroesq uersaˢ¬
tur. qui ex eo quod heram t̾ram ueterẽ
edixere. heroes nuncupati. Ibiq mane̾
.i. corꝑi humano p̾sules atcͣributi. qui
parentũ seminib manauerunt. Deniq
hec om̃is aeris a luna diffusio. sub plu¬
Itonis potestate consistit. Qui etiam sũ¬
manus d̾r. quasi sumꝰ mani ũ. Hic lu¬
Una que huic aeri pꝰest. ꝑserpina memo¬
Uratur. Uerum illi manes qm corporib
illo tempore tͥbiuintur. quo fit pͥma con¬
ceptio: etiam post uitam hisdem corpo
rib ddelectant᷑. Atq cum his manentes
appellati sunt lemures. Qui si uite pͥoriᷤᷤ
aduiti fuerint honestate: in lares domoꝵ
urbimq uertunt᷑. Si aut deprauan¬
tur ex corꝑe: larue ꝑhibent᷑ ac manie.
Manes gͥ tam boni hic quam truces. ft̃
memorat graia discretio. Amnedie

Expanded text:
terraeque confinia Hemithei Heroesque uersantur, qui ex eo quod Heram terram ueteres edixere, Heroes nuncupati, ibique Manes, id est corpori humano praesules attributi, qui parentum seminibus manauerunt. Denique haec omnis aeris a luna diffusio sub Plutonis potestate consistit, qui etiam Summanus dicitur quasi summus Manium. Hic Luna, quae huic aeri praeest, Proserpina memoratur. Verum illi Manes, quoniam corporibus illo tempore tribuuntur, quo fit prima conceptio, etiam post uitam isdem corpoporibus delectantur atque cum his manentes appellati Lemures; qui si uitae prioris adiuti fuerint honestate, in Lares domorum urbiumque uertuntur, si autem deprauantur ex corpore, Laruae perhibentur ac Maniae. Manes igitur hic tam boni quam truces sunt νας memorat Graia discretio. In his
Abbreviated transcription (Latin):
tiis elemͣtorum. Triptes .i. lusores. a uer¬
bo tripto .i. ludo. quia deludunt ho¬
mines dorinrentes. siue triptes dicun¬
tur sp̃es demonũ. quod hãnt tͥplicem
potestatem. in corꝑib in umbris ⁊ spi-¬
irca ipsum uͦ terre circulum ¶ ritib¬
aer ex calore suꝑo atq exalatu madore¬
q infero turbidatꝰ. egredientes corꝑib
animas quodam fluenti estu colliden.¬

Expanded text:
tiis. TRIPTES, id est lusores a uerbo tripto, id est ludo, quia deludunt dormientes; siue triptes dicuntur species demonum, que triplicem habet potestatem in corporibus, in umbris, in spiirca ipsum uero terrae circulum aer, ex calore supero atque exhalatu madoreque infero turbidatus, egredientes corporibus animas quodam fluenti aestu colliden
Abbreviated transcription (Latin):
abdicatiuo particulare abdicatiuum
directum ut ẽ. Oinue iustum honestũ.
Quoddam iustum nͦ est malum. Quod¬
dam gͥ honestum ñ ẽ malum. Omnes
gͥ modi certum ordinem tenent. eiusdẽ¬
q ordinis ratio ẽ. que in ipsis formis demoᷤ¬
trata ẽ.
De conditionali sillogismo.

Expanded text:
ivum directim, ut est' omne iustum honestum; quoddam iustum non est malum: quoddam igitur honestum non est malum'. omnes igitur modi certum ordinem tenent, eiusdemque ordinis ratio est, quae in ipsis formis demonstrata est. 414 Condicionalis syllogism
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est. omnis uoluptas bonũ ẽ: om̃e
bonũ utile ẽ. Uidemꝰ utiq nec totum qd
sup̃positum ẽ. dictum s unam inde par¬
tem sumptam declaratuam. que scdo
ꝓloquio facta ẽ subiectiua. Hoc ꝓloquiũ
scđm ut impleret sententiam. aliquid pe-¬
tiuit extͥusecus. Idẽ utileẽ Huiꝰ illatio con¬
ficit᷑. ex eo quod accessit. ⁊ ex eo quod uonẽ
repetitum. Id÷ omnis gͥ uoluptas utilis¬
c̃. Hiuꝰ generis tres forme sunt. I Primaẽ
in qua declaratiua particula suꝑioris sũp¬
ti sequentis efficit᷑ subiectua. Aut subiec¬
tiua supioris. declaratiua sequentis. De¬
claratiua suꝑioris fit subiectiua sequentis.
ut in suꝑioris ꝓposito exemplo. Subiectiua
suꝑioris fit declaratiua sequentis. si hoc mͦ ue¬
lis conũcere. Omne bonum utile ẽ: omnis uo¬
luptasbonum ẽ. Omnis gͥuoluytas utile ẽ.
¶Scdã forma ẽ. in qua declaratiua suꝑioris

Expanded text:
dictum est, 'omnis voluptas bonum est, omne dictum est, 'omnis voluptas bonum est, omne bonum utile est». Videmus utique nec totum quod supra positum est dictum, sed unam inde partem sumptam declaratiuam quae secundo proloquio facta est subiectiua; quod proloquium secundum, ut impleret sententiam, aliquid petiuit extrinsecus, id est «utile est». Huius illatio conficitur ex eo quod accessit et ex eo quod non est repetitum, id est «omnis igitur uoluptas utile est». Huius generis tres formae sunt: prima est in qua declaratiua particula superioris sumpti sequentis efficitur subiectiua, aut subiectiua superioris declaratiua sequentis. Declaratiua superioris fit subiectiua sequentis ut in superiori proposito exemplo; subiectiua superioris fit declaratiua sequentis, si hoc modo uelis conuertere: «omne bonum utile est; omnis uoluptas bonum est; omnis igitur uoluptas utile est». Secunda forma est in qua declarati
Abbreviated transcription (Latin):
ra ẽe sumpta. s minꝰ a duob eẽ non posst̃.
Et enim ẽ integra ratiotinatio si ad id qđ
uolumꝰ ostendere utile ẽẽ. uoluptatem tͥb
ctiam sũptis ꝑuenire uelimꝰ. Ut omnis uo¬
luptas scdm naturam ẽ. omne quod scdm
naturam ẽ bonuniẽ: omne bonũ utile ẽ.
Omnis gͥ uoluptas utił c̃. Exhoc apparet
plura etiam lice̾ adde si opportuerit. Non¬
numquam &ͤ concludimꝰ inferentes. u qui¬
demid quod conficit᷑ s quod exeo ipso quod
inferre debemꝰ necessario conficit᷑ hoc mͦ.
Omnis uirtꝰ bonum ẽ: omne bonum utile
ẽ. Omnis gͥuirtꝰ ñ nocet. Inferendum erat.
omnis gͥ uirtꝰ utił. Ex eo necessario sequitur
ñ nocere. Quod enim utilẽ ẽ nunꝗͣ nocet.
⁊ suam. siue confinem habens conclusionẽ.
diuidit᷑ in duo genera p̃dicatiuũ ⁊ condi¬
sumpta ita sibiinnexa sunt. ut aliquo in¬
trinsecus addito suppleaut᷑. ut ħ qđ supͣ

Expanded text:
ra esse sumpta, sed minus a duobus esse non possunt. ra esse sumpta, sed minus a duobus esse non possunt. Etenim est integra ratiocinatio, si ad illud quod uolumus ostendere utile esse uoluptatem, tribus etiam sumptis peruenire uelimus ut «omnis uoluptas secundum naturam est; omne quod secundum naturam est bonum est; omne bonum utile est; omnis igitur uoluptas utilis est». Ex hoc apparet plura etiam licere addere, si oportuerit. Nonnumquam etiam concludimus inferentes non quidem id quod conficitur, sed quod ex eo ipso quod inferre debemus necessario conficitur, hoc modo: «omnis uirtus bonum est; omne bonum utile est; omnis igitur uirtus non nocet». Inferendum erat «omnis igitur uirtus utilis»; ex eo necessario sequitur non nocere; quod enim utile est, numquam nocet. et suam, siue confinem habens conclusionem, diuiditur in duo genera, praedicatiuum et condisumpta ita sibi nexa sunt, ut aliquo extrinsecus addito suppleantur, ut hoc, quod supra
Abbreviated transcription (Latin):
denda. Et hec cum concessa fuerit: sũp¬
tum dr. Ex duob sumptis ratione sibinet
uexis conficit᷑ illatio. Que illatio sumptũ
ꝓpterca dici ñ pot̾. quia ñ expectas ut hoc
etiam tͥ adũsarius concedat. s eo miuto
sequit᷑. si mͦ ratione seruata fuerit illatum.
Et ut hoc planum fiat. exemplo putemus
questionem ẽe. utrum uoluptas utilis sit
si ꝓponamꝰ ita. Omnis uoluptas bona ẽ. ple¬
na quidem sententia ẽ. Sumptum efficit᷑.
si hoc adu̾sarius concedat. Quo concesso:
adiungenda alia senͣtia. Omne autem bo¬
num utile ẽ. Si hoc etiam concesserit: effi¬
citur sumptum. Ex quib duob sump¬
tis: etiam inuito eosequit᷑. Ounis gͥ uo
luptas utilis c̃. Hoc totum constat ex dno¬
b sumptis ⁊ illatione ratiocinatio a nob̃:
a grecis sillogismꝰ appellat᷑. Est gͦ ⁊ ratiocina¬
tio ex duob plurib ueconcessis. ad id quod
concedit᷑ necessaria ꝑuentio. Possunt gͦ plu¬

Expanded text:
denda. Et haec cum concessa fuerit, «sumpdenda. Et haec cum concessa fuerit, «sumptum» dicitur. Ex duobus sumptis ratione sibimet nexis conficitur illatio. Quae illatio «sumptum» propterea dici non potest, quia non exspectas ut hoc etiam tibi aduersarius concedat, sed eo inuito sequitur, si modo ratione seruata fuerit illatum. Et, ut hoc planum fiat exemplo, putemus quaestionem esse utrum uoluptas utilis sit. Si proponamus ita «omnis uoluptas bonum est», piena quidem sententia est; sumptum efficitur, si hoc aduersarius concedat. Quo concesso adiungenda est alia sententia «omne autem bonum utile est». Si hoc etiam concesserit, efficitur sumptum; ex quibus duobus sumptis etiam inuito eo sequitur «omnis igitur uoluptas utilis est». Hoc totum quod constat ex duobus sumptis et illatione, ratiocinatio a nobis, a Graecis συλλογισμός appellatur. Est ergo ratiocinatio ex duobus pluribusue concessis ad id quod non conceditur necessaria peruentio. Possunt ergo plu
Abbreviated transcription (Latin):
tas ñ ẽ bonum. Item siuerum ẽ omins uolup¬
tasnon ẽbonũ. falsum ẽ. quedam uoluptã
t̃ bonum. Hoc tei contigit si pͥus particula¬
rem uicissim nomines. Nam si uerum ẽ que¬
cessario confirmat. Negata: non necessario
eam negat. Nlam si uerum ẽ. omnis uolup¬
tas bonum ẽ: necessario uerum ẽ qued am
uoluptas bonum ẽ. At uͦ si suꝑiorem negemꝰ
hoc mͦ. non om̃is uoluptasbonimi ẽ: pot̾
fieri. ut quedam uoluptas bonum sit. Par¬
ticularis item dedicatiua confirmata: ñ
necessario uniu̾salem suam confirmat:
negata necessario eam negat. Namsiue¬
rum ẽ. quedam noluptasbonũ ẽ. non seqͥ¬
tur ut omnis etiam uoluptasbonum sit.
Si uͦ quedam uoluptas bonum ñ ẽ: falsũ
ẽ omnis uoluptas bouũ ẽ. Induab reliqͥs
hoc seruabis¬
lenam sententiam cum ꝓpofuerimꝰ. a¬
liquid ex ea uolentes efficere: cum concessa
fuerit sumptum dr̃. Huic etiam uni sen¬
tentie. alia certa ratione debet innecti. Et
utiq ꝓpter id quod inferre uolumꝰ conce¬

Expanded text:
uoluptas non est bonum», uerum est quaedam «uoluptas non est bonum». Hoc item contingit, si prius particularem uicissim nomines. Item si uerum est «omcessario confirmat, negata non necessario eam negat. Nam si uerum est «omnis uoluptas bonum est», necessario uerum est «quaedam uoluptas bonum est». At uero si superiorem negemus hoc modo non omnis uoluptas bonum est, potest fieri ut quaedam uoluptas bonum sit. Particularis item dedicatiua confirmata non necessario uniuersalem suam confirmat, negata necessario illam negat. Nam si uerum est «quaedam uoluptas bonum est» non sequitur ut «omnis etiam uoluptas bonum um non est», falsum est «omnis uoluptas bonum est». In duabus reliquis hoc obseruabilenam sententiam cum proposuerimus, aliquid ex ea uolentes efficere, cum concessa fuerit, «sumptum» dicitur. Huic etiam uni sententiae alia certa ratione debet innecti et utique propter id quod inferre uolumus conce
Abbreviated transcription (Latin):
cantur angulares linee abuniũsali dedi¬
catua ad particularem abdicatiuam.⁊
abuniũsali abdicatiua ad particularem
dedicatiuam. Due gͥ suꝑiores simul confir¬
mari non possunt. simul negari possune.
llam non pot̾ simuluerum ẽẽ omnis uolup¬
tasbonum ẽ. ⁊ omnis uoluptas non ẽ bonũ.
Possunt autem siml ẽẽ. non ominis uolup

Expanded text:
cantur angulares lineae ab uniuersali dedicantur angulares lineae ab uniuersali dedicatiua ad particularem abdicatiuam et ab uniuersali abdicatiua ad particularem dedicatiuam. Duae igitur superiores simul confirmari non possunt, simul negari possunt. Nam non potest simul uerum esse «omnis uoluptas bonum est», «omnis uoluptas non est bonum». Possunt autem simul esse non «omnis uol
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uerum ẽ õe non amiual ñ homo ẽ. Hac
conũsione ususc̃. in rethoricis cycero. De¬
inde si constitutio ⁊ ipsa ⁊ parseiꝰ quelibet
intentionis depulsio ẽ. q̃incentionis de¬
pulsio ñ ẽ. ea nec constitutio ẽ. nec pars
constitutionis. Item particularis abdi¬
catua. pot̾ hoc mͦ conũti. Si enim quod¬
dam animal homo nͨ ẽ: quoddam nͦ ħo
animal ẽ. Et in hac conũsione obseruan¬
dum ẽ: quodubi ñ est negatio cum direc¬
topponimꝰ ibi fit dum conũtim. Hanc ui¬
cissim conũsionem recipiunt duo ꝓloquia.
q̃ illam pͥmam ñ recipiebant. Solum imi¬
ũsale abdicatunim. ñ aliam recipit. Noce¬
ta sint. hoc mͦ manifestiꝰ apparebit. Quatu¬
or lineis. quadrata formula ȩxpͥmat᷑. In pͥ¬
mo angulo suꝑioris linee scribat᷑ unũ sał
lis abdicatiua. Item infra ad primũ augu¬
lum particularis dedicatiua. Ad alium an¬
gulum particularis abdicatiua. Deinde du¬

Expanded text:
et uerum est «omne non animal non homo». Hac et uerum est «omne non animal non homo». Hac conuersione usus est in Rhetoricis Cicero: «Deinde si constitutio et ipsa et pars eius quaelibet intentionis depulsio est, quae intentionis depulsio non est, ea nec constitutio est nec pars constitutionis». Item particularis abdicatiua potest hoc modo conuerti: si enim «quoddam animal homo non est», «quoddam non homo animal est», et in hac conuersione obseruandum est, ut ubi non est negatio cum directo proponimus sit dum conuertimus. Hanc uicissim conuersionem recipiunt duo proloquia quae illam primam non recipiebant; solum uniuersale abdicatiuum non illam recipit. Voceta sint hoc modo manifestius apparebit. Quattuor lineis quadrata formula exprimatur. In primo angulo superioris lineae scribatur uniuersalis lis abdicatiua; item infra ad primum angulum particularis dedicatiua, ad angulum reliquum particularis abdicatiua; deinde du
Abbreviated transcription (Latin):
nis homo ẽ anunal ratione mortale. ita õe
animal rationale mortale ħõ ẽ. Et quen ad¬
modum omnis homo risibił ẽ: ita omne risi¬
bile homo ẽ. Rursum in particulari abdica¬
tiua uidendum ẽ. quid sit ꝓpͥum ũ ẽẽ. Nt
eium ꝓpͥm ẽ hominis ẽẽ risibile: ttaꝓpͥum
ẽ risibile ñ eẽ. pret̾ hominẽ. frgo si particu¬
lare abdicatuium ꝓponamꝰ sic: quiddam
risibile ñ ẽ p̃ter hominem: recurrit sine
dubio quiddam pret̾ hominem ñ ẽc̃ risibłe.
hõñ ĩ ãiũ irrõnale ĩmortale. It̃ st̾ alie ꝯu̾sio¬
ne q̃ faciunt eade ꝓloquioꝵ particła indefi¬
nitas etiam in negatione scilicet de loco mi¬
grante. Nlam particule indefinite fiunt ħ
Et ideo indefinitum ẽ. quia negas tantum
hoc ẽẽ. ñ dicis quod sit. Cum gͦͣ dico omnis
homo animalẽ. si uelim recte conũtere ao¬
hibeo uegationes ut fiant particule indefi¬
nite. Si enim ẽ uerum omnis homo aĩalẽ.

Expanded text:
nis homo animal est rationale mortale», ita «omne nis homo animal est rationale mortale», ita «omne animal rationale mortale homo est»; et, quemadmodum «omnis homo risibile est», ita «omne risibile homo est». Rursum in particulari abdicatiuo uidendum est quid sit proprium non esse. Vt enim proprium est hominis esse risibile, ita proprium est risibile non esse praeter hominem. Ergo si particulare abdicatiuum proponamus sic, «quiddam risibile non est praeter hominem », recurrit sine dubio, «quiddam praeter hominem non esse risibile». mortale». Item sunt aliae conuersiones quae faciunt easdem proloquiorum particulas indefinitas, etiam negatione scilicet de loco migrante. Nam particulae indefinitae fiunt hoc et ideo indefinitum est, quia negas tantum hoc esse, non dicis quid sit. Cum ergo dico «omnis homo animal», si uelim recte conuertere, adhibeo negationes ut fiant particulae indefinitae. Si enim est uerum omnis homo animal est,
Abbreviated transcription (Latin):
Unũsalis aũt abdicatiua ⁊ particularis
dedicatiua necessario conũtunt᷑: ita tam̃
ut facta conu̾sione indeclaratiua parti¬
cula negatio maneat. Nam utiq conuer
sio ita fit: ut que particula fuit declarati¬
ue. eadem subiectiua sit. Ergo cum dico
omnis uoluptas bominiꝰ ẽ. omns uolup¬
tas subiectiua. ñ ẽ bonum declaratiua. Si
conũtam omne bonum uoluptas ñ ẽ. facta
ẽ quidem subiecdiua. q̃ fuit declaratiua.
negatio tam̃ hanc particulam tenet. que
facta ẽ declaratiua. Et siuelim sic dice̾. nul¬
la uoluptas bonum ẽ: conu̾tendum ẽ sic.
lullũ bonum uoluptas c̃. S ꝓpter duo ꝓ¬
loquia que dixmꝰ non necessario comĩti. de¬
bemꝰ intende omnia que ꝓloquiis attribu¬
untur. ꝑque recte aut ñ recte ꝓpomipossũt.
ut uerum aut falsum possit ostend̾e. Hec
aũt qumq sunt iam suꝑiꝰ demonstrata.
decurrere. alia tria nullo mͦ. Nanq ut om¬

Expanded text:
universalis autem abdicativa et particularis universalis autem abdicativa et particularis dedicativa necessario convertuntur, ita tamen ut facta conversione in declarativa particula negatio maneat; nam utique csio ita fit ut quae particula fuit declaratiua, eadem subiectiua sit. Ergo cum dico «omnis uoluptas bonum non est», «omnis uoluptas» subiectiua, «non est bonum» declaratiua. Si conuertam «omne bonum uoluptas non est», facta est quidem subiectiua quae fuit declaratiua, negatio tamen hanc particulam tenet quae facta est declaratiua. Et si uelim sic dicere nulla «uoluptas bonum est», conuertendum est sic: «nullum bonum uoluptas est». Sed propter duo proloquia quae dicimus non necessario conuerti, debemus intendere omnia quae proloquiis attribuuntur per quae recte aut non recte proponi possunt ut uerum aut falsum possint ostendere. Haec autem quinque sunt iam superius demonstrata: loquia recurrere, alia tria nullo modo. Namque, ut «om