comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerat ꝑietes ꝑmxiss. nomi hiis suũ inst̾psit. id
enĩ demũ ornaͭ. familie consularib ⁊ sacerdotib ⁊
triũphis celeberrime dierat. Ceteꝵ sordido studio
deditũ Ingemũ. qualẽtũq illũ laborem suũ silencio
nmerue effigiem suã inclusit. qua comuilsa to
operis colligacio solueretur: ¶ Sed melius aliꝙͣto si
aliena dinitacione capiebatur. temistocdis ardorẽ
eẽt erulatus. quem ferũt stimulis uiytutũ agi¬
tatum ⁊ ob id noctes/ Iiquietas exigentẽ qͣrẽtib
quid ita eo tp̃e in puᵗ ͦ u̾saretur. pudisse, qr me
tiophea milciadis a sompno. excitant. maratõ mimꝵ
aĩz eius et arthemesiũ ⁊ salamina naualis gliẽ
fertilia noĩa/ illustranda tacitis facib excita¬
bant: ¶ Idem theatrum petens cũ Introgaret᷑
cꝰ uox auditu illi futura ẽẽt gratissima: dͭ eius
a qͦ artes mee optime tauent᷑ dulcedmẽ glĩe pene

Expanded text:
es pinxisset, nomen his suum inscripsit? id enim demum ornamenti familiae consulatibus et sacerdotiis et triumphis celeberrimae deerat. ceterum sordido studio deditum ingenium qualemcumque illum laborem suum silentio  qui clypeo Mineruae effigiem suam inclusit, qua conuulsa tota operis conligatio solueretur. Sed melius aliquanto, si aliena imitatione capiebatur, Themistoclis ardorem esset aemulatus, quem ferunt stimulis uirtutis agitatum et ob id noctes inquietas exigentem quaerentibus quid ita eo tempore in publico uersaretur respondisse: 'quia me tropaea Miltiadis de somno excitant'. Marathon nimirum animum eius ad Artemisium et Salamina, naualis gloriae fertilia nomina, inlustranda tacitis facibus incitabat. idem theatrum petens cum interrogaretur cuius uox auditu illi futura esset gratissima, dixit 'eius, a quo artes meae optime canentur'. dulcedinem gloriae, paene
Abbreviated transcription (Latin):
ydoneum lectorem ẽẽ preditaret exꝑtus acerrimũ ui¬
gorem ocłoꝵ terribile uuluus pondus accõmoda¬
tum singulis uerb sonũ uocis efficacissimos cor-¬
poris motꝰ. gͦ. et si operi illius nichil adici pt̃.
pocius ꝙͣ auditur
Ffectus eciam arciũ recognniti pñt ad afferre
uolupͭ. protinꝰ q et ꝙͣ utilit̾ excogitate sunit pa¬
tebit ⁊ mẽoratu digne res lucido in loco reponẽtur et
labor in huis edendis suo frictu non carebit ¶Dulpicii
galli maxi ͫ in om̃i gn̾e litt̾aꝵ recipiᵈ ͦ studiũ pliꝰ ͫ
reipu ͬ ͤ. profuit. Nam cũ lucii pauli bellũ adu̾sꝰ
iegem ꝑsen gerentis legatus eẽt: ac serena nocte
subito lũa difeciss. eo q uelut diro quodã monstio

Expanded text:
idoneum lectorem esse praedicaret, expertus acerrimum uiidoneum lectorem esse praedicaret, expertus acerrimum uigorem oculorum, terribile uultus pondus, adconmodatum singulis uerbis sonum uocis, efficacissimos corporis motus. ergo etsi operi illius adici nihil potestpotius quam auditurffectus etiam artium † recognosci posse aliquid adferre uoluptatis, protinusque et quam utiliter excogitatae sint patebit, et memoratu dignae res lucido in loco reponentur et labor in iis edendis suo fructu non carebit. Sulpicii Galli maximum in omni genere litterarum percipiendo studium plurimum rei publicae profuit: nam cum L. Pauli bellum aduersum regem Persen gerentis legatus esset, ac serena nocte subito luna defecisset, eoque uelut diro quodam monstro
Abbreviated transcription (Latin):
ficauit / marco calidio accusatori exprobrando: ꝙ
ꝓbatuꝵ affiromãs. remisso uultu ⁊ languida uoce
totũ hunc locũ ita claudẽdo tu ne istd̃ marce calidi
nisi fingeres sit non ageres/. ¶ Consentaneũ huit
dcõstenis Indiciũ qui dum Iut̾iogaret᷑ quidnã eẽt in dicẽ¬
do efficacissiͫ. ꝑndit ypocusim. iterũ deide et tertio¬
int̾pellatꝰ idem dixit. pene se illi totũ debere confi¬
tendo: ¶ Recte itaqz esthines cum ꝓp̃t qudicialẽ ignoĩa
relictis athenis ⁊hodũ petiss at ibi rogatu cuuta¬
tis suam prius ĩ thesiphõtem deñ deõstenis ꝓ eodem
oroem̃ clarissima ⁊ suauissima uote recitass. admi¬
rantib cũctis utriusq uoluminit eloꝙͣciã s aliꝙͣto
magis deõstenis. quid si ip̃m inqͥti audissetis: tantꝰ
orator ⁊ mõ tam infestus adu̾sarius. sit Ininici uĩ
ardorem q dicendi suspexit. ut se scptoꝵ euis paꝵ

Expanded text:
ficauit M. Calidio accusatori exprobrando, quficauit M. Calidio accusatori exprobrando, quprobaturum adfirmans remisso uultu et languida uoce totum hunc locum ita claudendo: 'tu istud, M. Calidi, nisi fingeres, sic ageres?' Consentaneum huic Demosthenis iudicium. quidam, cum interrogaretur quidnam esset in dicendo efficacissiinterpellatus idem dixit, paene totum se illi debere confitendo. recte itaque Aeschines, cum propter iudicialem ignominiam relictis Athenis Rhodum petisset atque ibi rogatu ciuitatis suam prius in Ctesiphontem, deinde Demosthenis pro eodem orationem clarissima et suauissima uoce recitasset, admirantibus cunctis utriusque uoluminis eloquentiam, sed aliquanto magis Demosthenis, 'quid, si' inquit 'ipsum audissetis?' tantus orator et modo tam infestus aduersarius sic inimici uim ardoremque dicendi suspexit, ut se scriptorum eius parum
Abbreviated transcription (Latin):
uũ post se musice artis ꝑitũ hũit. qui octulte e¬
burnea fistula promĩcia ͫ eiꝰ mõs formabat aut
minis remissos excitando at̃ plus iusto cõcitatos
ieuocando. qr ip̃m calor at impetꝰ actois gractum¬
accentũ huiuiste tẽꝑaᵗ. estimatorẽ ẽẽ nõ paciebat᷑:¬
¶ Quĩtꝰ aũt hortensiꝰ pluriͫ in corꝑis decoro motu
repositũ credens pene plus studii in eod elaboran¬
do ꝙͣ in ip̃a eloꝙͣcia affectenda impẽdit. atq nescires
ut ͫ cupidiꝰ ad audiend̃ eũ an ad spectand̃ cõcurreret᷑.
Sic uerbis oratoris aspectus et rursus aspͨtui
uerba seruiebãt ¶ Constat esopũ et rostiũ ludi¬
cie artis ꝑitissimos iͦ cãs agente in corona fre-¬
ꝙ̃tͦ astitisse. ut foro petitos gestus in stenã refer¬
rent y ¶ Iam marcus cicero ꝙͣtũ in utraq Re de qua
loquim. momẽti sit orõe quã pro gallo habuit signi¬

Expanded text:
uum post se musicae artis peritum habuit, qui occulte euum post se musicae artis peritum habuit, qui occulte eburnea fistula pronuntiationis eius modos formabat aut nimis remissos excitando aut plus iusto concitatos reuocando, quia ipsum calor atque impetus actionis attentum huiusce temperamenti aestimatorem esse non patiebatur. Q. autem Hortensius plurimum in corporis decoro motu repositum credens paene plus studii in eodem elaborando quam in ipsa eloquentia adfectanda inpendit. itaque nescires utrum cupidius ad audiendum eum an ad spectandum concurreretur: sic uerbis oratoris aspectus et rursus aspectui uerba seruiebant. constat Aesopum Rosciumque ludicrae artis peritissimos illo causas agente in corona frequenter adstitisse, ut foro petitos gestus in scaenam referrent. Nam M. Cicero quantum in utraque re, de qua loquimur, momenti sit oratione, quam pro Gallio habuit, signi
Abbreviated transcription (Latin):
tere: ꝙ pisistrati orõmi siłima eius ẽẽt or̃o. nec
hoĩem ãt estimacõ eloquii ãt moꝵ auguriũ fefel¬
lit. Quid enĩ int̾ pisistiatũ ⁊ ꝑicle Int̾fuit. insi
ꝙ i ͤ armatꝰ Hic sine armis tiramudẽ gessit¬
¶ Quãtum eloꝙͣcia ualuisse egesiã cerenaitũ phm̃
arbitianur: qui sit mala uite rep̾sentat. ut eoꝵ
miseranda pmagine audiẽtiũ p᷑torib inserta: mul¬
tis uoluntarie mortis opetende cupidi ͤ Ingenerabet.
Iõqz a rege ptholemeo ulteyus hac de re disserere
cõueniente motu corporis consistũt. quibz
cũ se instruxit: trib moĩs homĩes aggredit᷑: aiõs
eorum ip̃a Inuadendo/ hoꝵ alteri aures alteri
oculos ꝑmultendos tradendo: ¶S ut ꝓpoͭ fides
in ꝑsonis illustrib exhibeatur. Gapus gractus
eloꝙͣcie ꝙͣ propo ͥ felicioris adolestens qm̃ flagrãtissiõ
ingemo cũ optime rempu. tueri poss: inpie ꝑturba-
re maluit  quotiens apud ppłm cõcionatꝰ est: ser-¬

Expanded text:
tere, quod Pisistrati orationi simillima eius esset oratio. nec hominem aut aestimatio eloqui aut morum augurium fefellit. quid enim inter Pisistratum et Periclen interfuit, nisi quod ille armatus, hic sine armis tyrannidem gessit? Quantum eloquentia ualuisse Hegesian Cyrenaicum philosophum arbitramur? qui sic mala uitae repraesentabat, ut eorum miseranda imagine audientium pectoribus inserta multis uoluntariae mortis oppetendae cupiditatem ingeneraret: ideoque a rege Ptolomaeo ulterius hac de re disserere conueniente motum corporis consistunt. quibus cum se instruxit, tribus modis homines adgreditur, animos eorum ipsa inuadendo, horum alteri aures, alteri oculos permulcendos tradendo. Sed ut propositi fides in personis inlustribus exhibeatur, C. Gracchus, eloquentiae quam propositi felicioris adulescens, quoniam flagrantissimo ingenio, cum optime rem publicam tueri posset, perturbare impie maluit, quotiens apud populum contionatus est, ser
Abbreviated transcription (Latin):
di et Indi. de quibz et heseyas quid tradit et epime¬
indes gnosius. quẽ dͭ theoponpꝰ septem et qͥnqͣgnita
et centũ annos uixisse ¶Telanitꝰ x̾o ait quosd̃ ex
gente epiporum q̃ est pars etholie. ducenos explere
annos: Ei q substribit demastes ħ antplius affirmãs
uictoriũ quẽd ex huis maxĩaꝵ uiriũ stature q tretẽ

Expanded text:
di, et Indi, de quibus Ctesias idem tradit, et Epimedi, et Indi, de quibus Ctesias idem tradit, et Epimenides Cnosius, quem Theopompus dicit septem et l et centum annos uixisse. Hellanicus uero ait quosdam ex gente Epiorum, quae pars Aetoliae est, ducenos explere annos, eique suscribit Damastes, hoc amplius adfirmans, Litorium quendam ex his maximarum uirium staturaeque
Abbreviated transcription (Latin):
tem meã actusem. quid i ͭ ͦ tractu etatis ãt longuis
aut beacius. iam alt̾um sclm ingressus neq in hoc
querelam ullam Iuuent. neqz in illo reliquit  ¶ Bi¬
enmo mĩor zenophilus calcidensis pictagoricꝰ Sed
felicitate non ĩferior. si quid ut ait aristoxenus mu¬
situs. om̃is ut ait hũam ĩ cõmodi expers in sũmo
ꝑfectissime doct̾ne splendore extinctꝰ est ¶ Nigan-¬
thomus aũt gaditanus tãdui regnauit. ꝙͣdui eciã
eciam ad sacietatem uixisse abunde foret : Octuagĩ
ta eĩ ãms patriam suam rexit: cum ad imꝑiũ qua
diaͭ annos uocatus accessisset. cuiꝰ rei certi sunt
actores: Asimus eciam polio nõ mĩma pars
iõm stili/ In 3ͦ historiaꝵ suarũ libro centũ illum
et trignita ãnos expleuisse cõmeõiat. Et ip̃e nũo se
biuacitatis haud ꝑuũ exemplum: ¶ Huiꝰ regis cõ¬
sũmacõnẽ ãnoꝵ ninis adiirabilẽ facĩt ethiopes.
quos herodotꝰ stribit centesi ͫ ⁊ tuge ͫ. ãnũ transgre¬

Expanded text:
tem meam accusem'. quid isto tractu aetatis aut longius aut beatius? iam alterum saeculum ingressus neque in hoc querellam ullam inuenit neque in illo reliquit. Biennio minor Xenophilus Chalcidensis Pythagoricus, sed felicitate non inferior, si quidem, ut ait Aristoxenus musicus, omnis humani incommodi expers in summo perfectissimae doctrinae splendore extinctus est. Arganthonius autem Gaditanus tam diu regnauit, quam diu etiam ad satietatem uixisse abunde foret: lxxx enim annis patriam suam rexit, cum ad imperium xl annos natus accessisset. cuius rei certi sunt auctores. Asinius etiam Pollio, non minima pars Romani stili, in tertio historiarum suarum libro centum illum et xxx annos explesse commemorat, et ipse neruosae uiuacitatis haud paruum exemplum. Huius regis consummationem annorum minus admirabilem faciunt Aethiopes, quos Herodotus scribit centesimum et uicesimum annum transgre
Abbreviated transcription (Latin):
si quid agere assidentem oportẽt: toto die sepenuo
nullã in ꝑtem cõuerso corpore in solio durasse. Ille
uero etiam ex̾citus equo infidens noctẽ dieiq ple-¬
ut pꝰ sextũ et octogesi ͫ ãnũ filiũ gn̾aret cui methi¬
nino no ͫ fuit. terrã quoq quã uastam et desztã
acteꝑat. ꝑpetuo culture studio frugiferã reliqͥt:¬
¶ Gorgias aũt leontinꝰ hisociatis ⁊ compluriũ magni
ingenii uiyoꝵ p̾ceptor sua siũa felicissimus. Nam cum

Expanded text:
si quid agi ab sedente oporteret, toto die saepe numero si quid agi ab sedente oporteret, toto die saepe numero nullam in partem conuerso corpore in solio durasse. ille uero etiam exercitus equo insidens noctem diei pleut post sextum et octogesimum annum filium generaret, cui Methymno nomen fuit. terram quoque, quam uastam et desertam acceperat, perpetuo culturae studio frugiferam reliquit. Gorgias etiam Leontinus, Isocratis et conplurium magni ingenii uirorum praeceptor, sua sententia felicissimus: nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
rum coacta est ꝑuideye. ¶ Muliebris eciam uite spaciũ
non miiiꝰ longũ in cõpłib apparuit: qͣꝵ aliqͣs stact̃i
retulisse me satis erit. Nam et liuia Rutilii septiz et
non agesiͫ terẽtia ciceronis i̾tiũ et centesiͫ ⁊ clodia
auli filia qͥndecim filiis añ aĩssis. qͥntũ deciͫ ⁊ tentesiͫ
expleuit am̃i: ¶Iungam bns duos Reges. quoꝵ duitͥ¬
nitas ppło romano fuit utilissima ¶ Sscilie rector hieio ad
nonagesiͫ ãnũ xuenit. Masissa mumdie rex hũc mo¬
dũ extessit regni spaciũ sexaginta ãnis emẽsĩs uel
ante om̃es hoĩes robore senecte admirabilis. constat
eum ꝙ̃admodũ ticero refert libro quẽ de senectute
scupsit: nullo uinꝙͣ mibri nullo frigore ut caput
suũ ueste tegeret: adduci potuisse eunid̃ feyũt ali¬
quot horis. In eod̃ uestigio perstare solitũ. non añ
moto pede ꝙͣ consili labore Iuuenes fatigass. at

Expanded text:
uidere? Muliebris etiam uitae spatium uidere? Muliebris etiam uitae spatium non minus longum in conpluribus apparauit, quarum aliquas strictim retulisse me satis erit: nam et Liuia Rutili septimum et nonagesimum et Terentia Ciceronis tertium et centesimum et Clodia Aufili quindecim filiis ante amissis quintum decimum et centesimum expleuit annum. Iungam his duos reges, quorum diuturnitas populo Romano fuit utilissima. Siciliae rector Hiero ad nonagesimum annum peruenit. Masinissa Numidiae rex hunc modum excessit, regni spatium lx annis emensus, uel ante omnes homines robore senectae admirabilis. constat eum, quem ad modum Cicero refert libro, quem de senectute scripsit, nullo umquam imbri, nullo frigore ut caput suum ueste tegeret adduci potuisse. eundem ferunt aliquot horis in eodem uestigio perstare solitum, non ante moto pede quam consimili labore iuuenes fatigasset, ac
Abbreviated transcription (Latin):
metellus. quarto q anno post cõsularia imꝑia senex
admod̾ pontifex treatus: tutelã cerimoĩaꝵ ꝑ duos
et uiginti annos. neqz ore in uotis nũcupandie
hesitante/ neq in sacrificiis faciendis tremula maũ
gessit: ¶ Quĩtus aũt fabuis maximꝰ duob
et qͣdra. ãnis auguratꝰ sacendociũ sustinuit robusta
iam etate io adeptus. q̃ utraq tp̃a si in unũ confe¬
rant᷑. facile scli mod expleuerũt: ¶ Iam de mar¬
co perpenna quid loquar: qui om̃ib quos ĩ senatũ
censor collega lucii philippi le gerat e patribz con¬
scriptis reliquos bidit. toto ordine amplissimo di¬
uturnior ¶Appii uero euũ clade metiret q in
puͣ hoc caũ grauatus fortissime rexiss. quin eciã
fessus Iam yiuiendo lectica se in curiã deferri Iussit.
ut cum pirro deformẽ pacem prohiberet fieri. hunc
tecũ aliquis noĩet: a quo pr̃a qd honestum erat ꝓ se pa

Expanded text:
Metellus quartoque anno post consularia imperia senex Metellus quartoque anno post consularia imperia senex admodum pontifex maximus creatus tutelam caerimoniarum per duo et xx annos neque ore in uotis nuncupandis haesitante neque in sacrificiis faciendis tremula manu gessit. Q. autem Fabius Maximus duobus et lx annis auguratus sacerdotium sustinuit, robusta iam aetate id adeptus. quae utraque tempora si in unum conferantur, facile saeculi modum expleuerint. Iam de M. Perpenna quid loquar? qui omnibus, quos in senatum censor, collega L. Philippi, legerat, e patribus conscriptis reliquos uidit, toto ordine amplissimo diuturnior. Appi uero aeuum clade metirer, quia publicam hoc casu grauatus fortissime rexisset. quin etiam fessus iam uiuendo lectica se in curiam deferri iussit, ut cum Pyrro deformem pacem fieri prohiberet. hunc caecum aliquis nominet, a quo patria quod honestum erat per se pa
Abbreviated transcription (Latin):
populꝰ non mĩoiem laudem eloꝙͣcie cius ꝙͣ auti tu¬
buerat: ¶ Mirifice et ille artifex qui in oꝑe suo
moueri se a sutore suo de crepida ⁊ ausulis passus:
de craure eciam disputare incipiẽtem supra plantam
astendere uetuit
Enectus quoq ad ultimũ sui finẽ prouecta.
in h eod oꝑe intͦ exempla industrie in aquot
clayis uiris conspecta est. seꝑatũ tñ et ꝓpriũ ti¬
tulũ hc̃ati: ne cui deoyũ ĩ mortaliũ pͥcipua indul¬
gencia affuit: nr̃a ornata mẽtio defuisse existi¬
metur et simił spe duiturmoriõ uite qͣi adminicula
q̃dem dentͬ. quib insistens a la criorem se resptu
uetuste felicitatis facere possit. tranquilliͭͤqz nỹi
salutayis principis incolũtate ad longissimos huãe
tegris uirib corꝑis. non soͫ speciosissĩs repuᵗ. m̃ist̾iis.
s eciam exactissime agroꝵ suoꝵ culture et ciuis ⁊ pa-¬
terfamilie/ optabile exemplũ ¶ Cuiꝰ uite spaciũ eqͣuit

Expanded text:
populus non minorem laudem eloquentiae eius quam arti trpopulus non minorem laudem eloquentiae eius quam arti tribueret. Mirifice et ille artifex, qui in opere suo moneri se a sutore suo de crepida et ansulis passus, de crure etiam disputare incipientem supra plantam ascendere uetuit. DE SENECTVTE Senectus quoque ad ultimum sui finem prouecta in hoc eodem opere inter exempla industriae in aliquot claris uiris conspecta est. separatum tamen et proprium titulum habeat, ne, cui deorum inmortalium praecipua indulgentia adfuit, nostra honorata mentio defuisse existimetur, et simul spei diuturnioris uitae quasi adminicula quaedam dentur, quibus insistens alacriorem se respectu uetustae felicitatis facere possit, tranquillitatemque ssalutaris principis incolumitatem ad longissimos humanategris uiribus corporis non solum speciosissimis publicis ministeriis, sed etiam exactissimae agrorum suorum culturae, et ciuis et patris familiae optabile exemplum. Cuius uitae spatium aequauit
Abbreviated transcription (Latin):
emplis admoneamur: ¶Quĩtꝰ steuola legum
clarissimꝰ ꝑ c̾tissimꝰ uates / quocienscũq de Iure p̾¬
toriõ consulebatur. ad furiũ et cassellĩ q̃z huic
stĩe dediti erant consultores Reiciebat. quo quid̃
facto moderacionẽ magis suã cõmendabat: ꝙͣ augtõ.
minuebat ab hiis nͣe negociũ apciꝰ explicari posse consi¬
tendo: qui cotidians usu eius callebant. sapiẽtissum
igit᷑ artis sue profesores sũt. a quib ⁊ ꝓpͥa studia
uerecũdie ⁊ aliena callide estimabant᷑. ¶ Platonis q
eruditissi ͫ pectus hͨ. cogitacio actigit. qui conditores
satre are de mõ ⁊ for eius secum szmonẽ ꝯferre conatos.
ad euclidem geometrã ir̃e Iussit / scĩe eius credens yͦ
professiom: ¶ Glĩan: athene aymam̃torio suo nec
smne cã. Est emĩ iᵈ opus si Impẽsa ⁊ eleganᵃ uisand̾.
cꝰ architectũ philonẽ ita facunde roẽm institutionis
sue in theatro reddidisse tonstat: Ut disertissimus

Expanded text:
emplis admoneamur. Q. Scaeuola legum emplis admoneamur. Q. Scaeuola legum clarissimus et certissimus uates, quotienscumque de iure praediatorio consulebatur, ad Furium et Cascellium, quia huic scientiae dediti erant, consultores reiciebat. quo quidem facto moderationem magis suam commendabat quam auctoritatem minuebat, ab iis id negotium aptius explicari posse confitendo, qui cotidiano usu eius callebant. sapientissimi igitur artis suae professores sunt a quibus et propria studia uerecunde et aliena callide aestimantur. Platonis quoque eruditissimum pectus haec cogitatio attigit, qui conductores sacrae arae de modo et forma eius secum sermonem conferre conatos ad Eucliden geometren ire iussit scientiae eius cedens, immo professioni. Gloriantur Athenae armamentario suo, nec sine causa: est enim illud opus et inpensa et elegantia uisendum. cuius architectum Philonem ita facunde rationem institutionis suae in theatro reddidisse constat, ut disertissimus
Abbreviated transcription (Latin):
effigeme sacaficiũ referens cum caltanta tristem me-¬
stũ ulixem / clamãtem aiacem/ lamẽtãtem menclaum
circa auam statuisset: caput agamẽnonis Inuoluẽ¬
do. nõne sumi meroris acerbitatem arte nõ posse ex¬
primi confessus est. Itaqz pictura eius aruspicis/
et amici et fratris lacͥins madet. patris fletũ spͣ¬
tantis affectu estimand̃ reliqͥt. ¶ Atq ut euisõ
studii exemplũ adiciam. precipue artis pictor equũ
ab ex̾citacione uementẽ mõ non uiuũ labore in-¬
dustrie sue comphenderat. cuius naribz spumas
adicere cupiens tantus artifex. ĩ tam paruula
maᶜ. multũ acdiu frustra terebatur Indignatõe
dem̃ accensus spongiã om̃ib imbutã colorib forte
iux̃ se positam ap̾hendit. et eam ueluti corruptu-¬
us opus suũ tabule Illisit. quã fortuna ad ipãs
equi nares diyectam desideyiũ pictoris coegit ex¬
plere. Itaqz qd ays adumbrare non ualuit ca sui
tatorem optimũ cẽ ne dubitemꝰ. paucis ex-¬

Expanded text:
eniae sacrificium referens, cum Calchantem tristem, maestum Vlixen, clamantem Aiacem lamentantem Menelaum circa aram statuisset, caput Agamemnonis inuoluendo nonne summi maeroris acerbitatem arte non posse exprimi confessus est? itaque pictura eius aruspicis et amici et fratris lacrimis madet, patris fletum spectantis adfectu aestumandum reliquit. Atque ut eiusdem studii adiciam exemplum, praecipuae artis pictor equum ab exercitatione uenientem modo non uiuum labore industriae suae conprehenderat. cuius naribus spumas adicere cupiens tantus artifex in tam paruula materia multum ac diu frustra terebatur. indignatione deinde accensus spongeam omnibus inbutam coloribus forte iuxta se positam adprehendit et ueluti corrupturus opus suum tabulae inlisit. quam fortuna ad ipsas equi nares directam desiderium pictoris coegit explere. itaque quod ars adumbrare non ualuit casus itatorem optimum esse, ne dubitemus, paucis ex
Abbreviated transcription (Latin):
nem dona militaria hus q̃ stenuã operam ediderãt
diuidentem / titꝰ labienus / ut forti equiti aureas ar-¬
nulas tribueret. admonuit. eo qz se negante id
facturum ne castrensis honos in co q̃ paulo añ seriusẜi
uiolaretur. ⁊ ip̃e ex p̾da gl gallica auz equiti lar¬
gitus est. nec tatite id scipio tulit. Namiqz equiti
habebis inquit donũ uiri diuiciis. qd ubi ille accepit.
proiecto ante pedes labien auro uultũ demisit. ita
ut audiuit scipionẽ dicentẽ Imꝑator te argenteis
aumillis donat. alater gaudio abiit. nulla est gͦ
tanta huilitas q̃ dulcedine glĩe non tangat. ¶ͣ xo
eciam a clauis uiris int̾d ex Reb hũilmius petita ẽ¬

Expanded text:
nem dona militaria his, qui strenuam operam ediderant, nem dona militaria his, qui strenuam operam ediderant, diuidentem T. Labienus ut forti equiti aureas armillas tribueret admonuit, eoque se negante id facturum, ne castrensis honos in eo, qui paulo ante seruisset, uiolaretur, ipse ex praeda Gallica aurum equiti largitus est. nec tacite id Scipio tulit: namque equiti 'habebis' inquit 'donum uiri diuitis'. quod ubi ille accepit, proiecto ante pedes Labieni auro uultum demisit. idem, ut audiit Scipionem dicentem 'imperator te argenteis armillis donat', alacer gaudio abiit. nulla est ergo tanta humilitas, quae dulcedine gloriae non tangatur. Illa uero etiam a claris uiris interdum ex humillimis rebus pe
Abbreviated transcription (Latin):
p̾como dignior ¶ Similit̾ hõratꝰ añꝰ erga poe-¬
tham acciũ et decii uruti suis tempoᷤ  clari ducis
extitit. cuiꝰ familiari cultu et prompta lauda¬
cõne delectatus. eius usibz templop aditꝰ q̃ ex
manubriis consecrauerat adornauit. ¶Ne põpeus
quid̃ magnꝰ ab hoc affectu glorie aduersus qui the¬
ophanẽ miti leneuur scriptorem rerum suarũ in
cõcione militũ ciuitate donauit beneficiũ ꝑ se ãpłu
accurata eciã ⁊ testata orõe prosecutꝰ. quo effec¬
tũ est: ut ne quis dubitaret quin referret pocius
gram̃ ꝙ inchoaret: ¶ Luciꝰ aũt silla et si ad nei
scriptorem am̃i dix direxit : tñ Iugurthe & bocho
rege ad mayiũ ꝑducti totã sͥ laudẽ tam cupide
asseyuit. ut anulo quo signatorio utebatur. in scul¬
ptam i. tradicionẽ haberet. et ꝙͣtus postea: ne ñ¬
mũ quid̃ glorie uestigiũ contempsit: ¶ Atq ut

Expanded text:
praeconio dignior. Similiter honoratus animus erga poepraeconio dignior. Similiter honoratus animus erga poetam Accium D. Bruti suis temporibus clari ducis extitit, cuius familiari cultu et prompta laudatione delectatus uersibus templorum aditus, quae ex manubiis consecrauerat, adornauit. Ne Pompeius quidem Magnus ab hoc affectu gloriae auersus, qui Theophanen Mitylenaeum scriptorem rerum suarum in contione militum ciuitate donauit, beneficium per se amplum accurata etiam et testata oratione prosecutus. quo effectum est ut ne quis dubitaret quin referret potius gratiam quam inchoaret. L. autem Sulla, etsi ad neminem scriptorem animum direxit, tamen Iugurthae a Boccho rege ad Marium perducti totam sibi laudem tam cupide adseruit, ut anulo, quo signatorio utebatur, insculptam illam traditionem haberet. † et quantus postea ne minimum quidem gloriae uestigium contempsit. Atque ut i
Abbreviated transcription (Latin):
uoliũe qd̾ de illixico tractu compoͬ affirat dãnonẽ
quẽd̾ ad quĩgentesi ͫ usq ur ãnũ nulla ex ꝑte se¬
nestentẽ ꝓcessisse: S multo liberalius xeno¬
phon. cuiꝰ neptimot legitur. insulẽ eĩ latimoꝵ
regem octingentis uite ains douauit. ac ne pat̾
eius paꝵ benigne acceptus uidetur: ei quoz sex-¬
centos assignauit annos
oriatur aut aus cuiꝰ sit habitus aut qͣ rõne
debeat comꝑari, et an meliꝰ a uirtute uelut non
nctĩa negligatur. unde uiderint hii quoꝵ ĩ con¬
templandis eiꝰ moͥ rebus cura terit᷑ quib qz illa¬
q prudent̾ aĩadu̾terunt facunde cõtingit eloqui.
ego in ħ oꝑe factis auctores et auctoribz facta
sua redde contentꝰ ꝙͣta cupiditas eius ẽẽ soleat
ꝓp̾is exemplis demonstrare conabar ¶uperior
affricanus ẽmi poethe effigiem in monumẽtis
cornelie gentis collocari uoluit: ꝙ ingenio eius
oꝑa sua Illustrata Iudicaret. non quid ignarꝰ
ꝙͣdiu romanũ imꝑiũ floreret et affrica italie

Expanded text:
 adfirmat Dandonem quendam ad quingentesimum usque annum nulla ex parte senescentem processisse. sed multo liberalius Xenophon, cuius peri/plous legitur: insulae enim Latmiorum regem octingentis uitae annis donauit. ac ne pater eius parum benigne acceptus uideretur, ei quoque sescentos adsignauit annos.oriatur aut cuius sit habitus aut qua ratione debeat conparari et an melius a uirtute uelut non necessaria neglegatur uiderint hi, quorum in contemplandis eius modi rebus cura teritur quibusque quae prudenter animaduerterunt facunde contigit eloqui. ego in hoc opere factis auctores et auctoribus facta sua reddere contentus, quanta cupiditas eius esse soleat propriis exemplis demonstrare conabor. Superior Africanus Enni poetae effigiem in monumentis Corneliae gentis conlocari uoluit, quod ingenio eius opera sua inlustrata iudicaret, non quidem ignarus, quam diu Romanum imperium floreret et Africa Italiae
Abbreviated transcription (Latin):
gam concupidiͭͤ muti lapidis lmeamẽtis excita tam
uideamus
suayum artem ẽẽ patit᷑. Ita aliqñ irritam
fesso labore dumittit ¶Quod sũmi artificis eufrano¬
ris manus senserunt. Nam cum a thenis duodeciin
deos puigeret. neptum y magniẽ quã poterat ex¬
cellentissimis maiestatis coloribz complexus est
ꝑm̃ ac Ioiis aliꝙͣto augustiorem repñtaturiis. sed
om̃i impetu cogitationis in suꝑiori oꝑe assumpto: poste¬
riores euis conatꝰ assurgere quo tendebat nequiuert:¬
¶ Quid i. alter eque nobilis pictor: luctuosum ĩ molate¬

Expanded text:
gam cupiditatem muti lapidis liniamentis excitatam gam cupiditatem muti lapidis liniamentis excitatam uideamus?suarum artem esse patitur, ita aliquando inritam fesso labore dimittit. quod summi artificis Euphranoris manus senserunt: nam cum Athenis xii deos pingeret, Neptuni imaginem quam poterat excellentissimis maiestatis coloribus conplexus est, perinde ac Iouis aliquanto augustiorem repraesentaturus. sed omni impetu cogitationis in superiore opere absumpto posteriores eius conatus adsurgere quo tendebant nequiuerunt. Quid ille alter aeque nobilis pictor luctuosum immolat
Abbreviated transcription (Latin):
dentes. ꝑicles processit in mediũ. et que a p̾ceptore
suo anaxa . ꝑtinen ad solis ⁊ lune cursũ acceꝑat.
disserint. nec ulterius trepidare ciues suos uano
metu passus est ¶Exzum porro digni. a rege
alexandro tabutũ arti existimamꝰ. qui se et pugiu
ab uno appelle et fingi a lisippo tm̃i. uoluit ¶Te¬
net insentes athenas uultanus alchimenis manibz
fabricatꝰ. pret̾ tetera eñ ꝑfectissime artis in eo pͥcuren᷑ⁱ
iudicia. eciam iᵈ mirant᷑ ꝙ stars dissimulate claudica¬
decore significans Cuius cõuigem praxiteles in
marmore ꝙͣ spirantem in templo cĩdioꝵ collocauit
p̃p̃ pulcritudinẽ oꝑis a libidinosi cuiꝰd cõplexu pa¬
rum tutã: Quo excusabilior est eryor equi: qui
uisa pictura eque hm̃nitũ edeie coactus est. et canũ
latiatus aspectu picti canis incitatꝰ. Taurus qz
roĩs aĩalia arte decepta mirem. cum hoĩs sacule¬

Expanded text:
dentes, Pericles processit in medium et quae a praeceptore dentes, Pericles processit in medium et quae a praeceptore suo Anaxagora pertinentia ad solis et lunae cursum acceperat disseruit nec ulterius trepidare ciues suos uano metu passus est. Quantum porro dignitatis a rege Alexandro tributum arti existimamus, qui se et pingi ab uno Apelle et fingi a Lysippo tantum modo uoluit? Tenet uisentis Athenis Volcanus Alcamenis manibus fabricatus: praeter cetera enim perfectissimae artis in eo procurrentia indicia etiam illud mirantur, quod stat dissimulatae claudicae dei notam decore significatam. Cuius coniugem Praxiteles in marmore quasi spirantem in templo Cnidiorum collocauit, propter pulchritudinem operis a libidinoso cuiusdam conplexu parum tutam. quo excusabilior est error equi, qui uisa pictura equae hinnitum edere coactus est, et canum latratus aspectu picti canis incitatus taurusque rationis animalia arte decepta miremur, cum hominis sacrile
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtiruitꝰ ex̾citꝰ nr manꝰ cum hoste conserendi fiduciã amisis¬
set. de celi iõe ⁊ siderum nat᷑a ꝑtissime disputando ala¬
crem eum in aciem misit. Itaqz illi inclite pauliane
uictorie liberales artes galli aditum dederunt. qr insi
non potiussz: Sopurme quoq in cõfectandis deorũ
monitis efficacior scĩa apparuit. ꝙͣ urbs romana
uoluisset. predixͬat gayo cesari ut proximos tagĩ¬
ta dies qͣi fatales caueret: quoꝵ ultius erat ydus
marcie gͦ tum forte mane uterq in domũ domitii cal¬
iuimi ad officiũ cõuenissẽt: cesar spurĩne. ⁊ quid stis
exacto temꝑe suspt̃o. alt̾ ne extremã quid̃ eiꝰ partẽ
pericło uacuã eẽ arbitratꝰ est. utinã aruspitẽ pocius
auguriũ ꝙͣ patrie ꝑentem securitas fefelliss ¶ Sed
ut aliemgenas strutemur: cũ obscurato repente solem
uisitatis profuze tenebris athene sollicitudine age-¬
ientur. Interitum dͥ celesti denũciatiõe portandi cre¬

Expanded text:
territus exercitus noster manus cum hoste conserendi fiduciam amisisset, de caeli ratione et siderum natura peritissime disputando alacrem eum in aciem misit. itaque inclytae illi Paulianae uictoriae liberales artes Galli aditum dederunt, quia, nisi non potuisset. Spurinnae quoque in coniectandis deorum monitis efficacior scientia apparuit quam urbs Romana uoluit. praedixerat C. Caesari ut proximos xxx dies quasi fatales caueret, quorum ultimus erat idus Martiae. eo cum forte mane uterque in domum Caluini Domiti ad officium conuenisset, Caesar Spurinnae 'ecquid scisexacto tempore suspecto, alter ne extremam quidem eius partem periculo uacuam esse arbitratus est. utinam haruspicem potius augurium quam patriae parentem securitas fefellisset. Sed ut alienigena scrutemur, cum obscurato repente sole inusitatis perfusae tenebris Athenae sollicitudine angerentur, interitum sibi caelesti denuntiatione portendi cre
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑte mutato uultu utqͣz cauit: ne aut hilari
fronte libent̾ agnoscere po. ãt tristi iram ꝓfi¬
teri uideretur. eaqz paciam inferioris eciam gu̾is
et fortune hom̃ib aditũ adu̾sus se dedit. e quoꝵ
turba duos retulisse habunde erit : ¶ Lelinꝰ mãcia
formianus libertim filius ultime senectutis lucium

Expanded text:
in partem mutato uultu utrumque cauit, ne aut hilari fronte libenter adgnoscere potentiam aut tristi iam profiteri uideretur. eaque patientia inferioris etiam generis et fortunae hominibus aditum aduersus se dedit: e quorum turba duos retulisse abunde erit. Heluius Mancia Formianus, libertini filius ultimae senectutis, L
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt incendio perisse nnchil ad se ꝑtinentib bonis insereret:
neq ei aut tractus eus splendidi testes aut cohortis au

Expanded text:
et incendio perisse, nihil ad se pertinentibus bonis insereret neque ei aut tractus eius splendidi testes aut cohortis Au
Abbreviated transcription (Latin):
tamq ꝓbrosa festinacõe: non solũ se et̾ua infanna.
Sed etiam ip̃m uicum cognoĩe sceleris maculauit:¬
¶ Non tam atrox est gani fimbrie factum ⁊ dictũ. s
si ꝑ se estimetur: utqͣz audacissiͫ. is egerat: ut steuo

Expanded text:
tamque probrosa festinatione non solum se aeterna infamia, sed etiam ipsum uicum cognomine sceleris c. Non tam atrox C. Fimbriae est factum et dictum, sed si per se aestimetur, utrumque audacissimum. id egerat, ut Scaeuo
Abbreviated transcription (Latin):
oculi cũ huiꝰ facti pictã ymaginẽ uident: Casꝰ¬
q antiqui condicionẽ p̾sentis spectatuli admmira¬
cõne renonat. In islis mutis menbroꝵ lieãmẽtis:
uiua at spirancia corpora intueri credentes. qd̾
nct̃e est aĩo quoq eueĩre aliꝙͣte efficaciore: pit¬
tura littaꝵ. uetera pro Recentib admonitos re-¬
cordari: ¶Nle te quid̃ cimõ silencio Inuoluã.
qui patri tuo sepulturã uoluntariis uinculis
emere non dubitasti. Nam et si maximo pꝰ ea tͥ
et ciui et duci euadere contigit. plus tñ aliꝙͣto
laudis in carcere ꝙͣ in curia assecutꝰ es. Cetere
enĩ uirtutes admiracõnis tm̃ ͦ. multũ/ pietas u̾o
etiam amoris pluriũ meret᷑. ¶Uos quoq fia¬
tres mẽoria complectay. quoꝵ aĩiꝰ origme fuit

Expanded text:
oculi, cum huius facti pictam imaginem uident, casusque antiqui condicionem praesentis spectaculi admiratione renouant, in illis mutis membrorum liniamentis  ac spirantia corpora intueri credentes. quod necesse est animo quoque euenire, aliquanto efficaciore piterarum uetera pro recentibus admonito recordari. Ne te quidem, Cimo, silentio inuoluam, qui patri tuo sepulturam uoluntariis uinculis emere non dubitasti: nam etsi maximo tibi postea et ciui et duci euadere contigit, plus tamen aliquanto laudis in carcere quam in curia adsecutus es: ceterae enim uirtutes admirationis tantum modo multum, pietas uero etiam amoris plurimum meretur. Vos quoqtres, memori
Abbreviated transcription (Latin):
do fortuitũ iactũ uocis leto suo confirmauit et siꝯpat. drs m¬
dici nostris duo eiusdem generis aliemgena exempla nõ
absurde possũt. saum prienensib auxiliũ aduersus carras
ĩplorantib arrogancia instructi: pro classe et exercitu lem-¬
buculã eis derisus gracia miserũt. quã illi uelud dĩntus

Expanded text:
do fortuitum iactum uocis leto suo confirmauit. Adici nostris duo eiusdem generis alienigena exempla non absurde possunt. Sami Prienensibus auxilium aduersus Caras inplorantibus adrogantia instincti pro classe et exercitu sibullam eis derisus gratia miserunt. quam illi uelut diuinitus
Abbreviated transcription (Latin):
seruata parit̾ ac decorata. in certũ ptholomeum
reddiderunt. patris ne fortuna magis/ an tuto¬
ris maiestate gloriari deberet: ¶Speciosa quoq¬
iͣ romana fides. Ingenti penorum classe circa
siciliã deducta. duces eius fractis animis cõsilia
pacis petende agitabant. quoꝵ hanultar ire se ad
consilles negabat audere. ne eod modo cathene
s̾ Imcerent. quo ab ipͣis coruelio asine consuli fue

Expanded text:
seruata pariter ac decorata incertum Ptolomaeo reddiderunt patrisne fortuna magis an tutorum maiestate gloriari deberet. Speciosa illa quoque Romana fides. ingenti Poenorum classe circa Siciliam deuicta duces eius fractis animis consilia petendae pacis agitabant. quorum Hamilcar ire se ad consules negabat audere, ne eodem modo catenae sibi inicerentur, quo ab ipsis Cornelio Asinae consuli fue
Abbreviated transcription (Latin):
uexata pestilencia ciuitas nõstra cũ finem tanti
et tam diuturni mali neqz diuina misericordia.¬
neqz humano auxilio impõi deberet iuderet: cura

Expanded text:
uexata pestilentia ciuitas nostra, cum finem tanti et tam diutini mali neque diuina misericordiaue humano auxilio inponi uideret, cura
Abbreviated transcription (Latin):
sulis pp̃ bella ciuilia dissolutã disciplinã militarem
p̾fractius et Rigidius astringere conatũ. pͥuauit ui

Expanded text:
sulis, propter bella ciuilia dissolutam disciplinam militarem praefractius et rigidius astringere conatum priuauit ui
Abbreviated transcription (Latin):
deorũ simulacas spoliarentͭ. solem ase ⁊ elinqui respon¬
dere uoluit. ⁊ apacissimi uictoris insolentiã uicti timore
pertraheret. abiectũq macedoĩca pugna nõ effigiẽ solis

Expanded text:
deorum simulacris spoliarentur, Solem a se relinqui respondere uoluit, ut rapacissimi uictoris insolentiam dicti tumore protraheret abiectumque Macedonica pugna non effigiem Solis
Abbreviated transcription (Latin):
re nõ exhorruerũt. quod spectaculũ funeris: spẽm alt̾ius
t̾ũphi adiecit. bis eĩ te paule macedoĩa urbi nr̃e illustrem

Expanded text:
re non exhorruerunt! quod spectaculum funeri speciem alterius triumphi adiecit: bis enim te, Paule, Macedonia urbi nostrae inlustrem
Abbreviated transcription (Latin):
midas tũctorũ pene regum opes habundantia pecume
antecessit infancieqz incunabula utuli deorũ munere
donata homistis auro argentoq gazis pensauit
mitis myde iure meritoq platonis apes pretulerĩ. illẽ
enĩ cadute ac fragilis: hee solide et eterne felicitatis

Expanded text:
Midas cunctorum paene regum opes abundantia pecuniae Midas cunctorum paene regum opes abundantia pecuniae antecessit infantiaeque incunabula uili deorum munere donata onustis auro atque argento gazis pensauit. Formicis Midae iure meritoque apes Platonis praetulerim: illae enim caducae ac fragilis, hae solidae et aeternae felicitatis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cõsentaneos usus tanstulisse uidear ttigaz et er
terna que latinis litteris insita ita ut auctoritatis miꝰ ha¬
rem editũ constat quo genero monstu tanti apparatꝰ
significatꝰ est euentꝰ Uam qui mare classib texerat e¬
quitib terram uelud fugax anial pauido regressu reg¬
nũ suũ repetere coactus est. Eodem monte atho iuxͣ
ydam tnͣsgresso priusꝙͣ athenas deleret lacedemons i¬
uadende consiliũ agitanti admirabile inter cenam pro¬
digium madit infusum nãq patere eius uniũ ĩ sãgui¬
nem nec semel sed iterũ et tercio conuersum est qua
re potuisset ante deleomda et cessare a spartanis abunde
demontus.
yde uero cuius imperio fugia fuit sub¬
iecta puero dormienti formite in os grana tritici con-¬
gesserũt Parentibz dem de eius quorsum prodigium
tenderet explorantib augures responderunt om̃i illũ
mortaliũ futurũ ditissimũ nec uana predicacio fuit nã

Expanded text:
non † consentaneos usus transtulisse uidear. adtingam igitur non † consentaneos usus transtulisse uidear. adtingam igitur externa, quae Latinis litteris inserta, ut auctoritatis minus harem editum constat. quo genere monstri tanti apparatus significatus est euentus: nam qui mare classibus, terram pedestri et fugax animal pauido regressu regnum suum repetere est coactus. Eidem montem Athon uix tandem transgresso, priusquam Athenas deleret, Lacedaemonis inuadendae consilium agitanti admirabile inter cenam prodigium incidit: infusum namque paterae eius uinum in sanguinem, nec semel sed iterum et tertio conuersum est. qua s fuisset, ante de Leonida et † a caesare Spartanis abunde monitum. Midae uero, cuius imperio Phrygia fuit subiecta, puero dormienti formicae in os grana tritici congesserunt. parentibus deinde eius corsus prodigium tenderet explorantibus augures responderunt omnium illum mortalium futurum ditissimum. nec uana praedictio extitit: nam
Abbreviated transcription (Latin):
quibz appareret celestiũ nimẽ et cesaris glorie fauisse.
et pompei errorem inhibere uoluisse
sanctissima templa diue uili ueneratus oro ut propi¬
cio ac fauenti nuimine tantorũ casus iurorum subtui
exempli presidio ac tutela delitescere paciarũ te eñ acce¬
pinꝰ eo die quo purpura ueste uelatus aurea ĩ confedisti
ne maximo studio senatus exquisitum et delatũ honorem
spreuisse uideris priusꝙͣ exoptatũ cuutem oculis conspcũ
tui offerres cultui religionis in quam mox eras trãsiturꝰ
uacasse mactatoq opimio bone cor ĩ extis nõ reꝑisse ac
responsum tibi est aspurmia aruspice pertmere id signũ
ad uitam et consiliũ cuũ ꝙ utraq h. corde continerent᷑
erupit deinde eorũ parricidium qui dum te hominũ inime¬
ro substrahere uolunt deorũ consilio adiecerũt claudat᷑ hoc
exemplo taliũ ostentorũ domestica relacio ne si ulteruis
romana apprehendeio e celesti templi ad priuatas domos

Expanded text:
quibus apparet caelestium numen et Caesaris gloriae fauisse et Pompei errorem inhibere uoluisse. Tuas aras tuaque sanctissima templa, diue Iuli, ueneratus oro ut propitio ac fauenti numine tantorum casus uirorum sub tui exempli praesidio ac tutela delitescere patiaris: te enim accepimus eo die, quo purpurea ueste uelatus aurea in sella consedisti, ne maximo studio senatus exquisitum et delatum honorem spreuisse uidereris, priusquam exoptatum ciuium oculis conspectum tui offerres, cultui religionis, in quam mox eras transiturus, uacasse mactatoque opimo boue cor in extis non repperisse, ac responsum tibi ab Spurinna aruspice pertinere id signum ad uitam et consilium tuum, quod utraque haec corde continerentur. erupit deinde eorum parricidium, qui, dum te hominum numero subtrahere uolunt, deorum concilio adiecerunt. Claudatur hoc exemplo talium ostentorum domestica relatio, ne, si ulterius Romana adprehendero, e caelesti templo ad priuatas domos
Abbreviated transcription (Latin):
ta custodib dedit oportuna. Rapmne prebuit. arcus
sagittasq cretensũ frangi at in anmẽ abici iussit.
elephantis cibaria dari uetuit. quib factis ut cupidi᷑
sue indulsit. ita magͥfice gestax rerum gliãm corru¬
pit. m̾itũ q honorẽ t̾umphi: hostium ꝙͣ ire fortior

Expanded text:
a custodibus remotis opportuna rapinae praebuit, arcus sagittasque Cretensium frangi atque in amnem abici iussit, elephantis cibaria dari uetuit. quibus factis ut cupiditati suae indulsit, ita magnifice gestarum rerum gloriam corrupit meritumque honorem triumphi hostium quam irae fortior
Abbreviated transcription (Latin):
genter querebant quam eis cõuiuio essent interfuturi.
ne somoris aduentũ distubitu precurierent. sublataq
mensa: priores consurgere et abue paciebant᷑. Ex qui¬
bus apparet tenequoq tempore ꝙͣ parco et ꝙͣ modesto
sermone his presentibus soliti sunt uti.
Laiores natu in conuiuiis ad tibias egregia
superioiũ opera carmine comprehensa pangebãt.
quo ad ea imitanda uirtutem a lacriorem redderent
quid hoc splendidius: quid etiam utiliꝰ certamine.
Pubertas canis suum decus redebat. defuncta uirũ

Expanded text:
genter quaerebant quinam ei conuiuio essent interfuturi, ne seniorum aduentum discubitu praecurrerent, sublataque mensa priores consurgere et abire patiebantur. ex quibus apparet cenae quoque tempore quam parco et quam modesto sermone his praesentibus soliti sint uti. Maiores natu in conuiuiis ad tibias egregia superiorum opera carmine conprehensa † pangebant, quo ad ea imitanda iuuentutem alacriorem redderent. quid hoc splendidius, quid etiam utilius certamine? pubertas canis suum decus reddebat, defuncta uir
Abbreviated transcription (Latin):
timũ s suum erogauit.: pnteolis em̃ ardens indig̃¬
cione/ ꝙ ga neus princeps eius coloĩe pecumã a de

Expanded text:
timum et suum erogauit? Puteolis enim ardens indignatione, quod Granius princeps eius coloniae pecuniam a de
Abbreviated transcription (Latin):
suo Iuueĩs: Gladium quẽ tectum actulerit di¬
strĩxit. tribunũ qz minis ac terrore compulsũ
iurare coegit. Apatris eius accusatiõe recessurũ

Expanded text:
suo iuuenis gladium, quem tectum adtulerat, destrinxit tribunumque minis ac terrore conpulsum iurare coegit a patris eius accusatione recessuru
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Aiserabilior tamen sequentis casus nayracio. Nau¬
simenis enim athemensis uyor: cum filii ac filie sue

Expanded text:
 Miserabilior tamen sequentis casus narratio: Nausimenis enim Atheniensis uxor, cum fili ac filiae su
Abbreviated transcription (Latin):
siluã fugerũt. sũmaq diligentia positi quesiti. ⁊eperiri
nequiuerũt: cũ ab herculis portu quo pedib peruenerat

Expanded text:
siluam fugerunt summaque diligentia quaesiti reperiri nequiuerunt. cum ab Herculis portu, quo pedibus peruenerat
Abbreviated transcription (Latin):
signa cõuersa. militarem clamorẽ screpitũqz armoꝵ ad eo
magnũ anthiochie et ꝑtolomaide auditũ: ut ĩ muros cõ

Expanded text:
signa conuersa, militarem clamorem strepitumque armorum adeo magnum Antiochiae et Ptolemaide auditum, ut in muros co
Abbreviated transcription (Latin):
cum pompeiꝰ magnus: humiliᵉ e etatem q expro¬
brans ab inferis illũ ad accusandũ remissũ dixis¬
set. nõ mentiris inqͥt pompeio. uemio ab inferis¬
marcii lucii libonis accusator. uenio. s dum illici
meroy. uidi cruentatũ gneĩ domiciũ ĩobardũ
deflentẽ. ꝙ sũmo gn̾e natꝰ integerrie uite amã¬
tissimꝰ pat̾e In ip̃o Inuẽtutis flore iussu tuo eẽti
occisus. uidi pari claritate conspicuũ brutũ ferro
laceratũ q̃rentẽ dͥ idem prius perfidia deinde
eciam audelitate tua accidisse uidi gner̃ car-¬
bonem ac̾rimũ puericie tue bõyumqz patas
deffensorem. tercio consulatu cathems qͣs tu ei
mici Iusseras uinctũ obtestantẽ te adu̾sus õẽ
fas ac nefas: cũ in sũmo eẽt imperio ate eqͥte
rõno trucidatũ. uidi eod̃ hĩtu et qͥritatu p̾toriũ¬

Expanded text:
cum Pompeius Magnus humilitatem ei aetatemque exprobrans ab inferis illum ad accusandum remissum dixisset, 'non mentiris' inquit, 'Pompei: uenio enim ab inferis, in L. Libonem accusator uenio. sed dum illic moror, uidi cruentum Cn. Domitium Ahenobarbum deflentem, quod summo genere natus, integerrimae uitae, amantissimus patriae, in ipso iuuentae flore tuo iussu esset occisus. uidi pari claritate conspicuum M. Brutum ferro laceratum, querentem id sibi prius perfidia, deinde etiam crudelitate tua accidisse. uidi Cn. Carbonem acerrimum pueritiae tuae bonorumque patris tui defensorem in tertio consulatu catenis, quas tu ei inici iusseras, uinctum, obtestantem se aduersus omne fas ac nefas, cum in summo esset imperio, a te equite Romano trucidatum. uidi eodem habitu et quiritatu praetoriu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Adu̾sus mulies qͦ gladios distinxit qͣi paꝵ cedib
uirorũ saciatꝰ . id quoq in expli ᷝ ͥ feritatis indiciũ ẽ.
abcisa mi seroꝵ capita nõ mõ uultũ ac spm̃ retinẽ.
in consptũ suũ afferri uoluit: ut oculis i ͣ qr ore
nefas erat manderet ¶ Qxͣ porro crudelitꝰ se in
marco mario pͥtore gessit. quẽ ꝑ ora uulgi ad sepul¬
ciũ lutacie gentis pertractũ: nõ pͥꝰ uita priuauit:
ꝙͣ oculos infelicis erueret ⁊ singulas corꝑis ꝑtes cõ¬
fringe̾t ¶ Uix uissilĩa naurare uideor. at ille eciã
martũ pletoriũ ꝙ ad eius suppliciũ ex aniiis ceci

Expanded text:
 gladios destrinxit, quasi parum caedibus uirorum satiatus. id quoque inexplebilis feritatis indicium est: abscisa miserorum capita modo non uultum ac spiritum retinentia in conspectum suum afferri uoluit, ut oculis illa, quia ore nefas erat, manderet. quam porro crudeliter se in M. Mario praetore gessit! quem per ora uulgi ad sepulcrum Lutatiae gentis pertractum non prius uita priuauit quam oculos infelices erueret et singulas corporis partes confringeret. uix mihi ueri similia narrare uideor: at ille etiam rium, quod ad eius supplicium exanimis ceci
Abbreviated transcription (Latin):
locum tribuit: ¶Scipio q suꝑior p̾sidiũ callidtͭ
amplexus est. ex sicilia enĩ petens affacã cum e
fortissimis peditib romanis tretẽtoꝵ equitũ nũ cõplere
uellet. neq tam subito eos posset instruere. qd tempo¬
ris angustie negͣbãt. sagaci ͤ. consilii assetutꝰ est.
Nami ex hiis iuueĩb. quos secum e tota sicilia nobilis¬
simos ⁊ ditissimos sed in ermis habebat. trecentos

Expanded text:
locum tribuit. Scipio quoque superior praesidium calliditatis amplexus est: ex Sicilia enim petens Africam, cum e fortissimis peditibus Romanis trecentorum equitum numerum conplere uellet neque tam subito eos posset instruere, quod temporis angustiae negabant sagacitate consilii adsecutus est: namque ex his iuuenibus, quos secum tota Sicilia nobilissimos et diuitissimos sed inermes habebat, trecentos
Abbreviated transcription (Latin):
uem. felici suꝑiori stilo conditam uel actentiore cura uel
prestantiori facũdia traditurũ se sꝑauerit: Te igitur
huic cepts penes quẽ hoĩz deoiũqz consensus: maris
ac terre regnnẽ esse uoluit certissima salus prĩe. cesar

Expanded text:
em felici superiorum stilo conditam uel adtentiore cura uel praestantiore facundia traditurum se sperauerit? te igitur huic coepto, penes quem hominum deorumque consensus maris ac terrae regimen esse uoluit, certissima salus patriae, Caesar