comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sideles ꝑsequeret᷑ attentiꝰ calcauit. Om̃s gentiles ⁊ in ax pͥucipesqͦt¬
quot ĩ infidelitacate st̃ relici diab olo instigante. eccłam acrit̾
sunt ꝑsecuti. Unde ⁊ bũ addit᷑. Et uidi bestiã ascendentẽ de ma¬
ri. Bestia nãq de mari ascendit. quia crudelis gentiũ pͥncipat᷑
inspirante diabolo: in suꝑbiã se erexit. Quc etiã habuit capi¬
ta septẽ ꝑ pͥncipũ suor uniu̾sitatem Et corona decẽ. ꝑ elat̾onẽ.
sacre legis decalogũ impugnantẽ. Qt suꝑ cornua eius decõ dia¬
demata. Quia ñ est aliqd̃ in decalogo p̾ceptũ quod ꝑ eosuon
infringat᷑. et de quo ipsi. diabolo ñ coronentur. Suꝑ cmꝰ bestie capita scilic¬
nõia blasphenie fuert̃. negantes qi gentiũ pͥncipes xp̃mblasphemaueit̃.
negantes cũ dm̃. ⁊ dicences fuisse magũ. Cuiꝰ bestie qualitatẽ manifestiꝰ
describit dicens. Et bestia quã uidi similis erat pardo
et pedes eius sicut ursi. & os eius sicut os leonis. Si¬

Expanded text:
 attentius calcavit. Omnes gentiles, et maxime principes quotquot in infidelitate sunt relicti, diabolo instigante, Ecclesiam atrociter sunt persecuti. Unde et bene additur: Et vidi bestiam ascendentem de mari. Bestia namque de mari ascendit, quia crudelis gentium principatus inspiratione diabolica in superbia se erexit, quae etiam habuit capita septem per principum susacrae legis Decalogum impugnantem. Et super cornua ejus septem diademata, quia non est aliquod in Decalogo praeceptum quod per eos infringatur, et de quo ipsi a diabolo non coronentur. Super cujus videliclasphemaverunt negantes eum Deum, et dicentes eum fuisse magnum. Cujus bestiae qualitatem manifestius describit, dicens: Et bestia quam vidi similis erat pardo, et pedes ejus sicut ursi, et os ejus sicut os leonis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
bestia diũt ad antixpm̃ spetiałr referenda st. aanifestat cũsibum¬
gii.Suius curata : plaga moitis. Quẽ ad modũ eñ in p̾cedũti capi¬
tulo dm̃ est ut magis fauat. se simulabit occisim⁊ ⁊ diuitatis
potenciã resuscitatum. Seqrͣ. Qt fecit signa magna ut etiã
ignem faceret de celo descendere in terrã in conspec¬
tu hominũ & seducit habitandes in ea. ꝑ signa que¬
quede t̾ra ascendit. signa magna fecit. qr uniu̾sus illox qͥ de p̃o ad anciyͣ¬
ꝯu̾tent᷑ magistracus. ꝑ noticiam scͥpturarsi: callidior falsis miracłis cooꝑan
tu hominũ ut stupore tanti miracli quoslib in fide iufirmos ã xͦ trahat
ad antix. Qui seducit habitantes in t̾ra .i. celestib p̾ponentes t̾rena ꝑ sig¬

Expanded text:
t, manifestat, cum subjungit: Cujus curata est plaga mortis. Quemadmodum enim in praecedenti capitulo dictum est, ut magis fallat se simulabit occisum, et per divinitatis potentiam resuscitatum. Sequitur: Et fecit signa magna, ut etiam ignem faceret de coelo descendere in terram in conspectu hominuquae de terra ascendit signa magna fecit, quia universus illorum qui de Christo ad Antitentur magistratus, propter notitiam Scripturarum callidior, falsis miraculis, coopetu hominum, ut stupore tanti miraculi quoslibet in fide infirmos a Christo trahat ad Antichristum. Qui seducet habitantes in terra, id est coelestibus praeponentes terrena, per sig
Abbreviated transcription (Latin):
.dc.lx.ui. Hio est sap̃ia. Quia res obscura est attentos facit. Qui babet
liccetarũ. ꝯstituit᷑. quib nom̃ cuis sc̾bit᷑. ⁊ qd̾ po̾sse̾t ꝯputariꝰ apte declarat
c̾ã subiungit. Dum̾us enĩ bõis est qͥ iudelie⁊ potest num̾ari as hoĩo. Hon
dei tꝰ sapĩe ñ est nun̾us. ꝙͣuis ipse cũ ꝑhunc sedm u̾dit estimari. Et¬
ut nos hꝰ numeri cognit̾oni uicinores faciat: ip̃m nobis eiudent mani¬
festat dicens. Et ninnerus eiꝰ est sexcentis fexaginta sex. S ut iututem
discutiamus. Dicunt enĩ qd̾ cũ liber iste grece sit editus s całm grecos
nuimꝰus ipse sit querendus. apud quos oñis litc̾e numerũ bit sigiifica¬
O septuaguita .s: duccnta. Quoe ouniñ summa: sercenta fexaginta
sex ꝯsłitint. Sunt ⁊ alia eius nomina quor huiusmo ã uiteipretatio

Expanded text:
ur. Hic est sapientia. Quia res obscura est attentos facit: Qui habet litterarum constituitur, quibus nomen ejus scribitur. Et quod possit computari, apte declarat, cum subjungit: Numerus hominis est, qui videlicet potest numerari ab homine, non Dei, cujus sapienut nos hujus numeri cognitioni viciniores faciat, ipsum nobis evidenter manifestat, dicens: Et numerus ejus est sexcenti sexaginta sex. Sed ut virtutem discutiamus. Dicunt enim quod cum liber iste Graece sit editus, secundum Graecos numerus ipse sit quaerendus, apud quod omnes litterae numerum habent significao, septuaginta, s, ducenta. Quorum omnium summa, sexcenta sexaginta sex constituit. Sunt et alia ejus nomina, quo
Abbreviated transcription (Latin):
lis num̾us antixͦ ꝯueniat: citiꝰ demonstrat᷑. si euisdẽ num̾ qͣutas
subtiliꝰ aitendat᷑. Sex. ꝑfectionẽ significant. Possumꝰ aut̃ ꝑ senanũ
minimã ꝑfectionẽ acciꝑe. ꝑ seragenariũ: mediocrẽ. ꝑ sexcentenanũ:
maximã ⁊ ꝯsũmatã ꝑfectionẽ intellig̾e. Merito itaq tali nume
describr᷑. qui ⁊ ĩ om̃i gradu malor ꝑfecte malignus. ⁊ ĩ om̃i grad̾li
bouor bonitati ꝑfecte ꝯtrariꝰ inuenit᷑. In utroq em̃ tͥpłicͥgradu
ꝑfecte ꝓuirib exardescet. ⁊ utͦbiq ꝑfecte uires. sue malignitaas
extendet. Et sic ꝓuidebit minima maia inciꝑe. mediõcra
uehere: ut max  ñ desinat manuten̾e. Et eꝯu̾so incipicutia bol
atterere crescentia impedire uͭ sũma ⁊ ꝑfecta scdm possibilitaten

Expanded text:
nveniat citius demonstratur, si ejusdem numeri qualitas subtilius attendatur. Sex perfectionem significant. Possumus autem per senarium, minimam perfectionem accipere, et per sexagenarium, mediocrem, et per sexcentenarium, maximam et consummatam perfectionem intelligere. Merito itaque tali numero describitur, qui et in omni gradu malorum perfecte malignus, et in omni gradu bonorum bonitati perfecte contrarius invenitur. In utrorumque enim triplici gradu perfecte pro viribus inardescet, et utrobique perfecte vires suae malignitatis extendet. Et sic providebit minima mala incipere, mediocria provehere, ut maxima non designat manu tenere, et e converso incipientia bona atterere, crescentia impedire, ut summa et perfecta secundum possibilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad orauerint imaginẽ bestie ꝑ exhibitionem honoris occidant᷑ moite
coiꝑis. ali. facient imaginẽ antixͥ mat̾ialem sic̃ nos corꝑeam saluatoris
dam obseruantiã illius nefande religionis. s ad tenendã nouã ꝯsuetu¬
dinẽ negotiationis. apte subdit᷑. Qt faciet pusillos et magnos.¬
et diuites & pauꝑes. & liberos. & seruos. hr̃e caracterem.

Expanded text:
idantur, morte corporis. Aliter, faciet imaginem Antichristi materialem, sicut nos corpoream Salvatoris dam observantiam illius nefandae religionis, sed ad tenendam novam consuetudinem negotiationis, apte subditur: Et faciet et divites, et pauperes, et liberos, et servos, habere characterem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ bestiã ascendentẽ dc t̾ra eã impet̾e ĩ isto capło ꝑbibet᷑. Quia
ñ solũ ꝑ crudeles gentiũ pͥncipes. ueruĩ ⁊ ꝑ falsos falsor tͥanor
magistros ⁊ reges eiꝰ quietẽ frequent̾ pulsat. ⁊ ꝑ eos ñ nunquã¬
turbat. Quẽadmodũ nãq bestiã ascendentẽ de mari seuosgen¬
tiũ pͥncipes diu̾sis diu̾sor ỹdolor cultib more maris fluct̾u¬
antes accipimus. ita ꝯgrue ꝑbestiã ascendentẽ de t̾ia ĩ pios
faisor ip̃ianor rectͥores in una credulitate quãnis sibi inutili sabt¬
lit̾ ad modũ terre ꝑmanentes: intelligiorus. Mare qͥppe genti es. qul

Expanded text:
 bestiam ascendentem de terra eam impetere in isto capitulo perhibetur, quia non solum per crudeles gentium principes, verum et per falsos falsorum christianorum magistros et reges ejus quietem frequenter pulsat, et per illos eauemadmodum namque bestiam ascendentem de mari, saevos gentium principes diversis diversorum idolorum cultibus more maris fluctuantes accipimus, ita congrue per bestiam ascendentem de terra impios falsorum Christianorum rectores in una credulitate quamvis sibi inutili stabiliter ad modum terrae permanentes intelligimus. Mare quippe gentiles, quia
Abbreviated transcription (Latin):
scribe. Hec dicit amen destis fidelis
et uerus qui est principium crea¬
ture dei. scio oꝑa tua quia neq frigidus es neq
calidus. utinam frigidus esses aut caudus. Set
quia cepiduses. et nec frigidus nec calidus:
incipiam de euomere ex ore meo quia dicis quod
diues sũ et locupletatus et nullius egeo & nes¬
cis quia tu es miser. et miser abilis. et pauꝑ. et ce¬

Expanded text:
estis fidelis et verus, qui est principium creaturae Dei: scio opera tua, quia neque frigidus es, neque calidus. Utinam frigidus esses, aut calidus! sed quia tepidus es, et nec frigidus, nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo. Quia dicis quod dives sum, et locupletatus et nullius egeo: Et nescis quia tu es miser et miserabilis et pauper et cae
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ q̃ cognouimꝰ bñ uiuendo studiosiꝰ adĩplere. Meluis enĩ ec̾t u̾ita¬
tẽ ñ cognosc̾e: quã post cognito̾nẽ ã sc̃o mandato recede. Seruus
em̃ qui scit uoluntatẽ dñi suit ⁊ ñ facit: plagis uapłabit mul¬
tis. Incellectus nãq bonus ÷ .i. utiliꝰ ilis qͥ facrant eã. Ea enĩ que
scͥta st̃ seruat: qͥ sidem xͥ ⁊ eccłe ñ uolat. qͥ tinet minata. querit¬

Expanded text:
endo studiosius adimplere. Melius etiam esset veritatem non cognoscere quam post cognitionem a sancto mandato recedere. Servus enim qui scit voluntatem Domini sui, et non facit, plagis vapulabit multis. Intellectus quippe bonus id est utilis illis qui faciunt eum. Ea autem quae scripta s
Abbreviated transcription (Latin):
gillor eius. ⁊ de aliis cacram̃tis q̃ sub aꝑtione sigillor ꝯtinentur.
de septẽ cubis que illis date sunt ad canendũ. ⁊ de cantu
singulor ꝑ ordinem angłor. Agit ⁊ de aliis sacramentis questib
ordine cantu illorum continentuR. Unde agat.iiii.¬
Ualita uisio agit de muliere ornata que p̾eꝑit mascłm.¬
& de dracone qui paratus erat ad deuorandũ filiũ eius
et de michaele ⁊ angłis eius qͥ uicert̾ draconẽ. Agit⁊ de bestia cui
draco dedit potestatẽ suã.⁊ de pugna eius adu̾sus scõs. ⁊ de alia
bestia que primã bestiã adiuuabat.⁊ de datione malor̾. Unde xͣ.

Expanded text:
ontinentur. de septem tubis, quae illis datae sunt ad canendum, et de cantu singulorum per ordinem angelorum. Agit et de aliis sacramentis quae sub ordine cantus illorum continentur. uarta visio agit de muliere ornata quae peperit masculum, de dracone qui paratus erat ad devorandum filium ejus, et de Michaele et angelis ejus, qui vicerunt draconem. Agit de bestia cui draco dedit potestatem suam, et de pugna ejus adversus sanctos, et de alia bestia quae primam besti
Abbreviated transcription (Latin):
dis maliciã. Et uxoiem sõciunt᷑ de egypto ꝑluxuriã carnis cecã. Dic et
ieremias ista duo mala expͥmit: uͥ se egressum añ fontẽ draconis.⁊.
poitã stercoris ad ꝯsidandũ murũ ieiłm dissipatũ describit. Qund enĩ
ꝑ fontẽ draconis significat᷑. nͥ ueneaũ malitie. Quid ꝑ portã stercoris.
existimant᷑: Ad fontẽ ĩq araconis. ⁊ ad portã stecoris murus ierłm dibi¬

Expanded text:
dis malitiam et uxorem sortiuntur de Aegypto per luxuriam carnis caecam. Sic et Nehemias ista duo mala exprimit, ubi se egressum ante fontem draconis et portam stercoris ad considerandum murum Hierusalem dissipatum describit . Quid etenim per fontem draconis significatur, nisi fons malitiae? Quid per portam stercoris nexistimantur? Ad fontem itaque draconis, et ad portam stercoris murus Hier
Abbreviated transcription (Latin):
purgandi nullã habuisset nͥ eã in hoc qd hꝰ sanguinis sacramentũ
erat accepisset. Et fecit nos regnũ ⁊ sacerdotes deo ⁊ pat̾ .i. diuine patͥ¬
nitati. siũ pat̾ne diuinitati. Fecit nos regnũ. uͭ qͥ ptiꝰ eramus regnũ dia¬
boli. mͦ sumꝰ regnũ dei. ⁊ ĩ quib priꝰ regnabat diabolus: in eis regnet
d̾s. fecit nos regnũ. ut ĩ nobis destruamꝰ mala. edisicemus bona. uitia
depͥmamus: iuitutes erigamus. Fecit sacerdotes. ut qͥ prius demo¬
niis ĩ molauimus: deo deinceps ĩmolemns. ⁊ qͥ ante obtulimꝰ diabo¬
lo sacnficia pecc̃or: amͦ offeramus deo sacrificia bonor oꝑũ. Ipsi
quantũ ad reꝓbos. Gra: ut cum electi głisicent. Imꝑium. ut eũ reꝑ

Expanded text:
em purgandi nullam habuisset, nisi eam in hoc, quod hujus sanguinis sacramentum erat, accepisset. Et fecit nos regnum et sacerdotes Patri, id est divinae paternitati, sive paternae divinitati; fecit nos regnum, ut qui primo eramus regnum diaboli, modo simus regnum Dei, et in quibus prius regnabat diabolus, in eis modo regnet Deus; fecit nos regnum, ut in nobis destruamus mala, aedificemus bona, vitia deprimamus, virtutes erigamus; fecit sacerdotes, ut qui prius daemoniis immolavimus, Deo deinceps immolemus, et qui ante obtulimus diabolo sacrificia peccatorum, amodo offeramus Deo sacrificia bonorum operum. Ipsi quantum ad electos,
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnationis. Sequit᷑. Ego sum alpha⁊ .ii. pͥnciprum ⁊ finis.
dicit dñs aͦs. qui est. ⁊ qui erat. ⁊ qui uenturus est om̃ps. Ne de
his que supͣ dicta sunt dubitemus: s eius aduentũ ⁊ futurũ
in fine iudiciũ certissime credamus: inducit ip̃m xp̃m loquen¬
tem. ⁊ predictum sermonẽ greca ⁊ latina lingua ut firmius ab
audientib credat᷑ ꝯfirmãtã. Nam. a. pͥmũ elementũ ĩgreco
ꝓ principio ponit᷑. ⁊ ur. ultimũ. in fine ponit᷑. Ego sũ alpha
mans dicat. Non dubitetis de his que auditis. quia sic̃ sum
principiũ creando uos ꝑ pocenciã: sic sum sinis: iudicando
ꝑ iusticiam.⁊ qui uobis dedi sub sistendi ouginem: ipse dabo
meriti recributionc̃. Notandũ uͦ qd grecũ ante latinũ ponit. ꝓpter
nobis declarat̾o sit greci precedentis. Dicit dñs d̃s. Quod ait añs. pͣ
referri ad subiectam creat᷑am. Qd dicit dis. ad ipsã diuinitatis c̾en¬

Expanded text:
damnationis. Sequitur: Ego sum alpha et omega, principium et finis, damnationis. Sequitur: Ego sum alpha et omega, principium et finis, dicit Dominus Deus, qui est, et qui erat, et qui venturus est omnipotens. Ne de his quae supra dicta sunt dubitemus, sed ejus adventum, et futurum in fine judicium certissime credamus, inducit ipsum Christum loquentem, et praedictum sermonem Graeca et Latina lingua ut firmius ab audientibus credatur confirmantem. Nam alpha primum elementum in Graeco o principio ponitur, et omega ultimum pro fine ponitur. Ego sum alpha mans dicat: Non dubitetis de his quae auditis; quia, sicut sum principium creando vos per potentiam, sic sum finis judicando per justitiam, et qui vobis dedi subsistendi originem, ipse dabo meriti retributionem. Notandum vero quod Graecum ante Latinum ponit propternobis declaratio sit Graeci praecedentis: Dicit Dominus Deus. Quod ait Dominus, potest referri ad subjectam creaturam; q
Abbreviated transcription (Latin):
uelut digñꝰ arificari. matꝰ sicut dignꝰ ȩ rrecari. Uidebit enĩ oculus
corporalis euis claritatẽ admirando: sp̃ualis: semetip̃m de
meritis subtilit̾ ditudicando. Et qd mali eũ uisuri sũt deda¬
rat cũ subdit. Et qui eum pupug̃unt. Acsidicat. Non solum
eñ uisuri st̃ electi qui eũ ab eo p̾miũ bcatitudinis recepturi sunt:
s etiã nequissimi qͥ eũ cuicisigendo pupugert᷑. S quãuns repbi illum
insuti sint: ñ tam̃ głam eus sic̃ electi ꝯtẽplabunt᷑. Scͥptum nãq est.
Tollat᷑ impius: ne uideat głam dei. Generalem nãq mal orũ
calamitatẽ describit cũ adiungit. Et plangent se suꝑ eũ om̃s trib
ut certius credat᷑ eũ dol uidendo dolebunt. Et plangent se suꝑ eũ
co qdđ ipso iudicante amittent gaudiũ. ibunt ad supplictũ. Plan¬
gent se suꝑ eum. quia sine ꝑ ignorantiã infidelitatis. siue ꝑ pre¬
uaricationem legis: se cognoscent ab eo ꝓ meruisse sentenciã.

Expanded text:
velut dignus clarificari, malus sicut dignus excaecari. Videbit eum oculus corporalis ejus claritatem admirando. Spiritualis semetipsum de merito subtiliter dijudicando. Et quod etiam mali visuri sunt, declarat, cum subdit, et qui eum pupugerunt, ac si dicat: Non solum eum visuri electi sunt qui ab eo praemium beatitudinis recepturi sunt, sed etiam nequissimi qui eum crucifigendo pupugerunt. Sed quamvis reprobi illum visuri sint, non tamen gloriam ejus sicut electi contemplabuntur. Scriptum namque est: Tollatur impius ne videat gloriam Dei . Generalem namque calamitatem describit, cum adjungit: Et plangent super eum omnes tribusut certius credatur, eum videndo dolebunt, et plangent se super eum, eo quod, ipso judicante, amittent gaudium, ibunt ad supplicium, plangent se super eum, quia sive per ignorantiam infidelitalis, sive per praevaricationem legis se cognoscent ab eo promeruisse sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
bona ut pote semꝑ mansura ardent̾ ꝯcupiscat. Quãuis ⁊ cm̃ ip̃a ꝓphia
septe cccłis spetiałr dirigat᷑: sc̃a tñ catholica eccła ⁊ de p̾senti statu sui ac
de futuro: in ipsa gn̾ałr docet᷑. Et recte septenario ad designandã ꝑfec¬
tionẽ docthie quã ꝯtinet ista ꝓpħia distinguit᷑. quia septenaria unu̾si¬
tas figurat᷑. eo qd ipse septenariꝰ ex quat̾nario qui isibiliũ ⁊ cͥnario cͥ¬
inuisibiliũ forma ÷ ꝯsũmatur. Quia uͦ ꝓfundissimas celestiũ sacram̃¬
tor obscuritates intramus ad declarat̾onẽ sequentiũ. unde singłe
uisiones agant spetiałr breuit̾ aꝑieius. uelut qui siluã condensam
⁊ umbrosã ingredit᷑. pͥus agendã uiã diligent̾ ꝯsid̾at. uͭ ꝯsideratam
meuꝰ ꝑficiat. S ⁊ nos obscura loca ubri ħꝰ ꝑcurrentes: aliqͦs senten¬
tiarũ munusd̾os atingimꝰ. ne totũ frustͣ legisse uideamuR. Unde

Expanded text:
iscat. Quamvis etenim ipsa prophetia septem Ecclesiis specialiter dirigatur, sancta tamen catholica Ecclesia et de praesenti statu suo, ac de futuro in ipsa generaliter docetur. Et recte septenario, ad designandam perfectionem doctrinae quam continet ista prophetia distinguitur, quia septenario universitas designatinvisibilium forma est, consummatur. Quia vero profundissimas coelestium sacramentorum obscuritates intramus, ad declarationem sequentium unde singulae visiones agant breviter aperiemus, velut qui silvam condensam et umbrosam ingreditur, prius agendam viam diligenter considerat, ut consideratam melius perficiat. Sic et nos obscura loca hujus libri percurrentes aliquos sententiarum ramusculos attingimus, ne t
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m ip̃m : .i. quã nouit ad immꝰlem minime poss ascenłe ꝯtẽplat̾o¬
nẽ. & ĩo tã młciformes in sacͥs reuełonib rep̾sentant᷑ uisibiliũ imagi¬
nes. ut mens nr̃a ꝑ assueta ad occulta iliscat penetrare bona: q̃ uidẽ
ñ ꝯsuenit. nͨ solũ excellentissimarũ ierũ uisibiliũ p̾claris ⁊ lucidis
similitudinib q̃ inuisibilia sc̃ sigurant᷑. s ⁊ mediarũ ⁊ infimarũ
rerũ qualitatib mulcotiens & ꝯuemientissime designant᷑ Ham qͥa¬
nichil cor que sunt ẽ uniu̾sałr bon participato̾ne priuatum. qr teste
scͥptura: uidit d̾̃s cuncta que fecerat ⁊ ualde bona erant. Posst̃ etiam
quelibet infima & minima & q̃ respectu alior uident᷑ deformia ñ inꝯue¬
nient̾ innisibilia figͣare. Et de his p̾dictus cheologuis sic ait. Aliqͣndo
sap̃iam ex luminib p̾tiosis laudant. ut solem iusticie. ut stellã ma¬
tutinã. in animũ scẽ ouentẽ. & ut lumen ĩ circ̃uolute ⁊ inuisibilit̾

Expanded text:
st, id est, quam novit, ad immaterialem minime posset ascendere contemplationem. Ideo tam multiformes in sacris revelationibus repraesentantur visibilium imagines, ut mens nostra per assueta ad occulta discat penetrare bona quae videre consuevit. Nec solum excellentissimarum rerum visibilium praeclaris et lucidis similitudinibus, quae invisibilia sunt figurantur, sed mediarum et infirmarum rerum qualitatibus multoties sunt, est universaliter boni participatione privatum, quia teste Scriptura: Vidit Deus cuncta quae fecerat, et valde bona erant . Possunt etiam quaelibet infima et minima, et quae respectu aliorum videntur deformia non inconvenienter invisibilia figurare, et de his praedictus theologus sic ait: « Aliquando, iam ex luminibus pretiosis laudant, ut solem justitiae, ut stellam matutinam, ut animum sancte orientem, ut lumen incircumvolute et invisibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
da. Iilis ꝓpt̾ cecã neqͥtiã. istis ꝑꝑ uitã pollutã. Seruis aut̃ dñi: studio¬
se st̃ reuelanda. qͥa ⁊ q̃ dicunt᷑ patient̾ audut. ⁊ audita: deuote
faciunt. Sic̃ itaq bonũ diuinũ. malis ñ aebet ministrati. sic bonis
ñ debet celari. Est sic̃ est grauis culpa sacra mist̾ia reuelare repbis.
ita grauis culpa ÷ hoc absconde ab electis. Non sit gͦ securꝰ setuus
inutilis: qͥ mͦ torpescit ab offitio docendi. quia de lucro talenti sibi
cõmissi: red dit᷑us ÷ to̾nem in die uiditũ. Seq̃r que oportet fieri ci¬
to. Sico fiunt: quec̃q in p̾senti siunt. qͥa ⁊ temꝑa. ⁊ q̃ sub temꝑib

Expanded text:
pollutam. Servis autem Domini studiose sunt revelanda, quia et quae dicuntur patienter audiunt, et audita devote faciunt. Sicut itaque bonum divinum malis non debet manifestari, sic bonis minime debet celari. Et sicut est gravis culpa sacra mysteria revelare reprobis, ita gravis culpa est hoc abscondere electis. Non sit ergo securus servus inutilis, qui modo torpescit ab officio docendi, quia de lucro talenti sibi commissi redditurus est rationem in die judicii. Sequitur: Quae oportet fieri cito. Cito fiunt quaecunque in p
Abbreviated transcription (Latin):
ti. s nullus eor saluauit aliquẽ a pecc̃o. Iste uͦ salut̃ fecit popłm
suũ a peccatis eoł. Peccatũ: aliud orignnale. aliud actuale. Origi¬
nale est: qđ nascendo a ꝑentib  contͣimus. Actuale. qd̾ post mod̾
baptismi ab utroq nos liberat. Item duo uident᷑ ee̾ uitia pͥnci¬
quasi flumina st̃ ꝓfluentia. Nam licet etiã gula sit uitiũ carnis.
lixuria tñ causa indet᷑ e̾e̾ gule. quia luxuria ñ cessat cffimłe:
quicqͥd gula p deglutire. & sic ꝓbat᷑ gula uelut samui agͥc & minist᷑
larurie. & ad luxuriã ꝑtin̾e. Gula nãq in uentrẽ ꝯgregat: unde
luxuria uoluptates spargat. Et qͣnto luxuria satagit congregata
dissipẽ. tanto laboiat ampliꝰ gula ꝑcibos dissipaca restaurare.
Malicia. coruptio cotuis anmi spũale : nitiñ. & spu̾aliuim fons
es origo uitior. intus ÷ malitia. fons est luxuria. Waltia in corde. luxu¬

Expanded text:
eorum salvavit aliquem a peccato suo. Iste vero salvum fecit populum suum a peccatis eorum. Peccatum aliud originale, aliud actuale. Originale est quod nascendo a parentibus contrahimus. Actuale, quod postmodumuia per gratiam baptismi ab utroque nos liberat. Item duo videntur esse vitia princiquasi flumina sunt profluentia. Nam, licet etiam gula sit vitium carnis, luxuria tamen magis videtur esse gulae, quia luxuria non cessat effundere quidquid gula potest deglutire. Et sic probatur gula velut famulatrix, et ministra luxuriae ad luxuriam pertinere. Gula enim in ventrem congregat, unde luxuria voluptates spargat; et quanto luxuria satagit congregata dissipare, tanto laborat amplius gula per cibos dissipata restaurare. Malitia corruptio totius animi spirituale est vitium, et spiritualium fons, et origo vitior
Abbreviated transcription (Latin):
et eo s ad snũ patus uocantis congregat.⁊ ad ipsius am ꝑlicta¬
temi coa dunas.Sibonũ celeste qdđ nos uidemis ꝑ speculũ i eng¬
mate. hoc sp̃s anglici contẽplantur facie ad faciem. Quod
nos dogmoseimus ex parte. boc illi cognosct̃ sic̃ ⁊ cognici sc. ham
qeadinodũ oculi sam solarem fulgorẽ pure conspitiunt. iar¬

Expanded text:
antis congregat, et ad ipsius simplicitatem coadunat. Sed bonum coeleste quod nos videmus per speculum et in aenigmate hoc spiritus angelici contemplantur facie a faciem. Quod nos cognoscimus ex parte, hoc illi cognoscunt sicut et cogniti sunt. Nam, quemadmodum oculi sani solarem fulgorem pure conspiciunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
bit ĩ ꝯtẽptores faciendo uindictam. Qui gͥ cũ ñ diligit ꝓpt̾ iã exhi¬
bitam bonitatẽ: timeat cũ ꝑꝑ excrcendã potestatẽ. Qui ñ uult eũ
amare ꝓpt̾ bñsicia q̃ in salutat̾one ꝓmittunt᷑. cimeat eũ ꝑꝑ timoies

Expanded text:
bit in contemptores faciendo vindictam. Qui igitur eum non diligit propter jam exhibit in contemptores faciendo vindictam. Qui igitur eum non diligit propter jam exhibitam bonitatem, timeat eum propter exercendam potestatem. Qui non vult eum amare propter beneficia quae in salutatione
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ factor creatione. ⁊ elector redẽptione. ⁊ quet̃q uoluerit faciet ĩ głisi¬
catione saluandor.⁊ ꝑditione dãpnandorꝰ. om̃ib ꝓuidens creature
gub̾natonem. iusticie głisicatonẽ. malitie dã pnatoͥnem. Ipse qui
parte potens. Sic̃ ex parte sapiens eit: ⁊ ex parte lib̾um. qͥa ñ omnis
effectus potestati creature subicit᷑. Sicut nͭ om̃e occultũ sap̃ie ma-
nifestat᷑. nͨ om̃is euentus electionem sequit᷑. Et notandũ qđ in
Illic ⁊ enĩ .i. insalutat̾one. uͥ de bñficiis diuinis aisserere uoluit. ne
erga largitorẽ nr̃a auectio ex t̾rore om̃ipotentie illius minui posset:
om̃ps tacuit. Quod hic uͥ de aduentu eius.⁊ de ultimi districtione
iuditii dix̾it ad incutiendũ conte̾ptoub ⁊ negligentib timorẽ. ĩ fine
terribiłr exclamauit. om̃ps. quasi dicat. Qui mͦ benignus est ꝑ
pietatẽ largiendo gr̃am: ipse in sine t̾ribilis ꝑ om̃ipotentiã appare¬

Expanded text:
redemptione, et quaecunque voluerit in glorificatione salvandorum, et perditione damnatorum, omnibus providens creaturae gubernationem, justitiae glorificationem, malitiae damnationem. Ipse qui parte potens sicut ex parte sapiens est, et ex parte liberum, quia non omnis effectus pmanifestatur, nec omnis eventus electionem sequitur. aut voluntati Illic etenim in salutatione ubi de beneficiis divinis dicere voluit, ne erga largitorem nostra dilectio ex terrore omnipotentiae illius minui posset omnipotens tacuit. Quod hic ubi de adventu ejus, et de ultimi districtione judicii dixit, ad incutiendum contemptoribus et negligentibus terrorem in fine terribiliter exclamavit: Omnipotens, quasi dicat: Qui modo benignus est per pietatem largiendo gratiam, ipse in fine terribilis per omnipotentiam appare
Abbreviated transcription (Latin):
adiungit quedam de aduentu xp̃i. ⁊ terrore uiditii fut᷑i. uͭ si ex
bñficũs que insalutatone ꝯtinent᷑. dm̃ diligere negligimus: saltẽ
ex minis q̃ secunt᷑ ip̃m time anius. Si ꝓpter dulcia q̃ precedunt
ꝯtẽpminus bona facere. ꝓpt̾ amara que succedt̃ formidemꝰ ma¬
la ꝑpetrare. si ñ crabit ad am̃ hoc qd aemulcet: saltẽ ab adu̾sa
parte uos repellat id: qđ terret. Ouib autẽ modis expon̾e possu¬
mus: qđ dicit uenit cũ nubib. Uenit cũ nuibib .i. in locũ ad quẽ
nubes ascendt̾. ut semet ip̃m manifestans in loco sublum ab oĩb
scĩs qui nubes fuert̾ pluendo ꝑ predicatonem. choruscando ꝑ
miracłor oꝑatonẽ. uolando ꝑ ꝯtẽplationem. ꝓtegendo ꝑint̾¬

Expanded text:
quaedam de adventu Christi et terrore judicii futuri, ut si ex beneficiis quae in salutatione continentur, Deum diligere negligimus, saltem ex minis, quae sequuntur, ipsum timeamus. Si propter dulcia quae praecedunt contemnimus bona facere, propter amara quae sequuntur formidemus mala perpetrare. Si non trahit ad Deum hoc quod demulcet, saltem ab adversa parte nos repellat id quod terret. Tribus autem modis exponere possumus, quod dicit venit cum nubibus, id est ad locum ad quem nubes ascendunt, ut semetipsum manifestans in loco sublimi ab omnibus t cum sanctis qui nubes fuerunt, pluendo per praedicationem, coruscando per miraculorum operationem, volando per contemplationem, protegendo
Abbreviated transcription (Latin):
est testis fidelis. pͥmogenitꝰ ex moituis. ⁊ pͥnceps regũ t̾re. Et̾m re¬
uertit᷑ ad ꝑsonã filii: quia de ipss maxͤ sermo sequens. Habendꝰ
⁊̃ ⁊ p̾cipue ponit. ea q̃ ad nꝰm humanitatis. ⁊ ad dispensatonem
humane redẽptionis ꝑtinent. ut dũ qͣnta ꝓ nobis ĩ suscepta car¬
uis nt̾e nat᷑a sustinuit audiamus: quantũ ip̃m debcamꝰ dilig̾e
ꝑpendamus. Quãuis ant̃ in p̾cedentib scł̾m p̾dictam ro̾nem:

Expanded text:
est testis fidelis primogenitus ex mortuis, et princeps regum terrae. Item revertitur ad personam Filii, quia de ipso maxime sermo est sequens habendus; et ea praecipue ponit, quae ad naturam humanitatis, et dispensationem humanae redemptionis pertinent, ut dum quanta pro nobis in suscepta carnis nostrae natura sustinuit audimus, quantum ipsum debeamus diligere perpendamus. Quamvis autem in praecedentibus secundum praedictam rationem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑa siue aduersa. siue de illis que illi in sine scłi ꝓ merito sunt retri¬
buenda. Cito itaq cuncta siunt. quia ⁊ presentia cito discedunt.¬
& futura: cito subcedt̃. Quanto gͦ citius urgente breuitate tẽꝑis.
ea que ĩ boc lbro ꝯtinent᷑ sunt ꝯplenda: tanto citiꝰ ac studiosius sc̃
admintianda. ne ingruente mortis artido̾: ille qͥ ꝑauditũ debuiss
iustificari: ñ audiendo ꝑcat. & d̾is de manu p̾dicatouis ꝑdicũ reqͥrat.¬

Expanded text:
spera, sive adversa, sive de his quae in fine saeculi sunt retribuenda. Cito itaque cuncta fiunt, quia et praesentia cito discedunt, et futura cito succedunt. Quanto vero citius urgente necessitate temporis ea quae in hoc libro continentur sunt complenda, tanto citius ac studiosius sunt annuntianda, ne, ingruente articulo mortis, ille qui per auditum debuisset justificari, non audiendo pereat, et de manu p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmitat. s ĩ cemꝑe retͥbutonis: eos de hac sertia grauit̾ uidicabit.
R edeant gͦ tales reges. si tam̃ reges ad ꝯscientiã.⁊ qd̾ suꝑ se pͥncipẽ hãnt

Expanded text:
permittit. Sed in tempore retributionis eos de hac saevitia graviter judicabit. permittit. Sed in tempore retributionis eos de hac saevitia graviter judicabit. Redeant ergo tales reges si tamen reges ad conscientiam, et quod super se principem habeant,
Abbreviated transcription (Latin):
teneant iusticiam. Pastores ꝑ curã pastoialem fidelib sͥ ꝯmis¬
sis: p̾beant doctrinam. ⁊ singłi fideles ꝑ singularem sollertiã
in semet ipsis seruent sc̃imoniã. Principes de bñt subiectis sibi
contͣ impugnantes demones: int̾tessronem. Singli fideles ad¬
custodiam sui sibimet ipsis debñt contͣ uitia reluctationem. Non
dare. qͥa talem babent pͥncipen: qui ip̃os hostes solo nutu suc uolun¬
tatis: potest debellare. Sunt ⁊ enĩ quidã in duob pͥmis supͣdc̃is
gen̾ib regũ qui sũmo pͥncipi adbcrere ꝯtẽpũt. qui acceptã ab
ipso potestatẽ: scđ̾m ip̃m cxercere nolt̃. Qui ĩ subditos scuiunt ⁊ cos
deuoiant. ⁊ qđ supͣ se pͥncipem habeant. qͥ eripit inopẽ de manuforti¬
or cius. egenũ ⁊ pauꝑeni a diipientib eũ: minime pensant. qui .s.
pͥnceps regũ ad exercitat̾onẽ ⁊ purgat̾o nẽ elector: eos ad cc̃pus se uire

Expanded text:
teneant justitiam, pastores per curam pastoralem fidelibus sibi commisteneant justitiam, pastores per curam pastoralem fidelibus sibi commissis praebeant doctrinam, et singuli fideles per singularem solertiam in semetipsos fervent scontra impugnantes daemones instructionem. Singuli autem sibimetipsis debent contra vitia reluctationem. Non dare, qui talem habent principem, qui ipsos solo nutu suae voluntatis potest debellare. Sunt enim quaedam de duobus primis supradictis generibus regum qui summo principio adhaerere contemnunt, qui acceptam ab ipso potestatem secundum ipsum exercere nolunt, qui in subditos saeviunt, et eos devorant, et quia supra se principem habeant qui eripit inopem de manu fortiorum ejus, egenum et pauperem a diripientibus cum minime pensant. Qui videlicet princeps regum ad exercitationem et purgationem electorum eos ad tempus saevire
Abbreviated transcription (Latin):
unte morte: reu̾si sunt ĩ pulueteni. Ap̃c aut̃ resurgens ex mortuis ĩ a
ñ mont᷑. mors illi ultͣ ñ dñabit᷑. qł enĩ uiuit: iuuit do. Qni ĩ carne sua
re suscitata ⁊ ĩ celesti gła collocata. nobis spem certã dedit resurgendi.
⁊ ad celestis mansionis beatitudinẽ ꝑuenietidi. Et pͥnceps regñ terre .i.
regũ qͥ in t̾ra sunt. Aiũ st̃ reges regendo qͥ ꝑ diuinã disposit̾onẽ hoĩes¬
subiectos. Alii st̃ reges regendo fideles a deo sibi ꝯmissos. Alũ st̃ reges
auxiliante deo: regendo cm̃ mͦ semet ipsos. Primi st̃ pͥncipes ecłares.
scdi: ecłarũ pastores. tercũ: singłi quiq pastores fideles. S tp̃c: omni¬
cͥbuti onem. Omnniũ pͥnceps est. qͥa ab ipso t ⁊ pocestas scłaris. ⁊ cu¬
ra pastoralis. ⁊ singularis sollercia cuius libet fidelis. q̃ cunc¬
ta sic̃ ab ipso habent originen: sic scđd̾m ipsũ hr̃e debñt actio¬
nem. ut pͥncepsꝑ potestatem scłarem int̾ subiectos sibi hoĩes

Expanded text:
 resurgens ex mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur. Quod enim vivit, vivit Deo; qui in carne sua resuscitata, et in coelesti gloria collocata nobis certam spem dedit resurgendi, et ad coelestem ac beatam mansionem perveniendi. Et princeps regum terrae, id est regum qui in terra sunt. Alii sunt reges regendo sibi per divinam dispositionem subjectos; alii sunt reges regendo fideles a Deo sibi commissos; alii sunt reges, auxiliante Deo, regendo tantummodo semetipsos. Primi sunt principes saeculares, secundi Ecclesiarum pastores; tertii singuli quique fideles. Sed Christum omnitributionem. Omnium princeps est, quia ab ipso est, potestas saecularis, et cura pastoralis, et singularis solertia cujuslibet fidelis. Quae cuncta sicut ab ipso babent originem, sic secundum ipsum habere debent actionem, ut principes per potestatem saecularem inter subjectos sibi homines
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ialem illã ascende celestiũ ierarchiarũ & imitat̾onẽ & ꝯtẽplationẽ. nͥ ea
q̃ scd̾m ip̃m ÷ mat̾iali manuductione utat᷑. Mac̾ialem manuductionẽ
uocat: rerũ corꝑaliũ imagines. ꝑ quas: in sacra scͥpt᷑a ca q̃ incorꝑea & in¬
uisibilia sc̃ sigͣant᷑. Ex qͥb qͣdam ip̃e sc̃s dionisius mirabili subtilit ate
exponit. declarans q̃ sint formatiue angłicarũ uurtutũ imagines. Quid¬
igneũ. q̃ humana effigies. qͥ ocłi. q̃ nares. q̃ aures. q̃ ora. qͥs tactus. q̃ pal¬
pebre. q̃ suꝑcilia. qͥs auditꝰ. qͥ dentes. qͥ hum̾i. q̃ brachia. q̃ manꝰ. ꝙ. cor.¬
q̃ pectͥoia. q̃ dorsa. qͥ pedes. q̃ ale. q̃ nuditas. qͥs amictus. quis lucidꝰ amic¬
tus. qͥs sac̾d ocalis. q̃ rone. q̃ uirge. q̃ arma. q̃ secures. qͥ geometͥci funes.
qui uenti. q̃ nubes. qd̾ es. qd electrũ. qͥ colores diu̾sor lapidũ. q̃ leonis forma.
q̃ a quile spẽs. quicqd. q̃ differentie cqͥnor color. q̃ flumiia. qͥ currꝰ. q̃ rote.

Expanded text:
ialem illam ascendere coelestium hierarchiarum et imitationem et contemplationem, nisi ea quae secundum ipsum est materiali manuductione utatur. » Materialem manuductionem vocat rerum corporalium imagines, per quas in sacra Scriptura ea quae incorporea et invisibilia sunt, figurantur. Ex quibus quasdam ipse S. Dionysius mirabili subtilitate exponit, declarans quae sint formativae angelicarum virtutum imagines, qui digiti, quae humana effigies, qui oculi, quae nares, quae aures, quae ora, quis tactus, quae palpebrae, quae supercilia, quis auditus, qui dentesquae pectora, quae dorsa, qui pedes, quae alae, quae nuditas, quis amictus, quis lucidus amictus, quis sacerdotalis, quae zonae, quae virgae, quae arma, quae secures, qui geometrici funes, qui venti, quae nubes, quid aes, quid electrum, qui colores diversorum lapidum, quae leonis forma, quae aquilae species, qui equi, quae differentiae equinorum colorum, quae flumina, qui currus, quae rotae,
Abbreviated transcription (Latin):
endor p̾mior. Quia gͥ ꝓpe ÷̃ tempus ut mala fimant᷑. ⁊ bona subse¬
quant᷑. Non nos ĩ uia uite p̾sentis adu̾sa frangant. nͨ ꝓsꝑaemolli¬
ant. uͭ sub breuitate tẽꝑis. ꝑuenire ualcamꝰ ad diutuitatẽ et̾nica¬
tis. Hec cͥca ĩgressũ libri uelud qͥ hostiũ aꝑit uͭ qͥ in domo st̃ patent̾
cern̾e possit. De titulo succincte p̾libauimꝰ. ut archana q̃ interius
ꝯtinent᷑ euident̾ius deinceps inspitiamus. De salucationie.

Expanded text:
emiorum. Quia igitur prope est tempus ut mala finiantur, et bona subsequantur, non nos in via vitae praesentis adversa frangant, nec prospera emolliant, ut sub brevitate temporis pervenire valeamus ad diuturnitatem aeternitatis. Haec circa ingressum libri velut qui ostium aperit, ut quae in domo sunt patenter cernere possit. De titulo succincte praelibavimus, ut arcana quae interius continentur evidentius deinceps inspiciamus. CAPUT II.
Abbreviated transcription (Latin):
mt coguosct̃. & qͣncose ã temꝑalib amplielongant. tanto mag setet
semet ipsos alienant. nͨ ualent de ĩ uisibisib magna consicłare. qͥ a
ab exterionb ad interidia mertẽ reducamus. ut sic in secreto
quietis positi.: possimus celestia ꝯtemplari. Hinc nos admonet
sermo diuinꝰ dicens. Hacate & udece qm̃ ego sũ ds. quasi dicat. nͥ
ã mundi ꝑtͣbationib uacetis: ine ꝯtẽplare ñ ualetis. Abext̾iorib¬
gͥ uosmet ipsos recolligite. ⁊ int̾uis ꝑ quietẽ qͥs ego iũ: uidece. Lanto
nãq mens humana sp̃n̾alib se uiciniorẽ facit: qͣnto longiꝰ post se
ab insimis ꝓpͥi luminis radios auertit. Ec qu̾auis mare scłariũ ꝑtur¬
bat̾onũ fors ꝑ cuciuitũ fuct̾uet: ipsa tam̃ si ꝑ int̾nã aspirac̾one̾ intͣ
scmet ipsã fuerit collecta. quasi in cuiꝰdam insule stabilitate posita:
&. xp̃c. duo pͥncipalia saluatoris nõia. sepissime recitant᷑ in dinina

Expanded text:
mira cognoscunt, et quanto se a temporalibus amplius elongant, tanto magis aetesemetipsos alienant, nec valent de invisibilibus magna considerare, qui a ab exterioribus ad interiora mentem reducamus, ut sic in secreto quietis positi, possimus coelestia contemplari. Hinc nos admonet sermo divinus dicens: Vacate et videte quoniam ego sum Deus , quasi diceret: Nisi a mundi perturbationibus vacetis, me igitur vosmetipsos colligite, et interius per quietem quis ego sum videte. Tanto namque mens humana spiritualibus viciniorem facit, quanto longius post se ab infimis proprii luminis radios avertit. Et quamvis mare saecularium perturbationum foris per circuitum fluctuet, ipsa tamen si per internam aspirationem intra semetipsam fuerit collecta, quasi in cujusdam insulae stabilitate posita d Christus duo principalia Salvatoris nomina saepissime recitantur in divina
Abbreviated transcription (Latin):
głm suũ seruo suo roħi. Modũ sacre reuelationis ostendit: uͥ dicit.
significauit. Significauit: quia ꝑ signa quedã siguras ⁊ sigula sensibi¬
lib ꝯsimilia sacra mist̾ia uel auit. Uoluit cnĩ mitia sua ꝑ fig̾as osten¬
di: ut si ne exercitio si possent incelligi. dͥa gratius & firmiꝰ cenet᷑ qđ cũ
labore adqͥrit᷑. Holuit ⁊ sigͣas alicubi exponi. uͭ ꝑħ innueret expositonẽ:¬

Expanded text:
ostendit ubi dicit: Significavit. Significavit, quia per signa quaedam figuras et sigilla sensibilibus consimilia sacra mysteria revelavit. Voluit namque mysteria sua per figuras ostendi, ut sine exercitio non possent intelligi, quia gravius et firmius tenetur quod cum labore acquiritur. Voluit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
scondita ⁊ in thesauro inuiso nulla ÷ utilitas. Sic̃ gͦ scienti bonũ fac̾e
ñ facienti. pecc̾m est illi: ita scienti bonũ dic̾e̾ ⁊ ñ dicenti: peccatũ est.
Quib etiã manifestari sacra reuelat̾o debcat. demonstrat᷑ cũ subnin¬
git᷑ seruis sus. Non suꝑbis philosophis. ñ incredulis uideis. ñ ĩmun¬
dis xͥanis. Non enĩ debñt scã canib dari. nͨ margarite ante porcosspar¬

Expanded text:
scondita, et in thesauro inviso nulla est utilitas. Sicut ergo scienti bonum facere et scondita, et in thesauro inviso nulla est utilitas. Sicut ergo scienti bonum facere et non facienti peccatum est illi, ita et scienti bonum dicere, et non dicenti peccatum est. Quibus etiam manifestari sacra revelatio debeat, demonstratur cum subjungitur: Servis suis. Non superbis philosophis, non incredulis Judaeis, non immundis Christianis. Non enim debent sancta canibus dari, nec margaritae ante porcos spar
Abbreviated transcription (Latin):
cneramꝰ ĩ emita ce̾ fidei aqnitonis filũ dei ĩ uiũ ꝑ serctimꝰ en
mersurãetatis plenituadumne xp̃i. datũ optimum. et aonum
ꝑfectum quod a deo fonte bomi diriuatur plerumq ꝑ anglos et ꝑea que
sensibilib sc̃ similia hominib gradusiue merito suꝑiorib ministrat᷑. & ꝑ
suꝑiores inferiorib dispensat᷑. Mausa quoq reuelacͥonis diuine in ticulo
libri declarat᷑. cũ dr̃. palã facere. Aahoc nãq dedit ili ds ipsã apocalip¬
sim uͭ eã palam fac̾e̾t. Uult ⁊ emĩ ais ut talentũ expendat᷑. uult uͤ lucrũ
referat᷑. uult ut bonũ qđ cognoscimiis palam faciamus. & qd̾ ab aliis disci¬
mus: alios doceamus. Hult ut qd in aure & ĩ cubiculis audimꝰ. suꝑ tecta
predicemis. & lucerna diuine cognit̾onis in aimo accensa. ũ abscon
dat᷑ sub modio tacit᷑nitatis. s ponat᷑ suꝑ candelabrũ pͥdicato̾nis. sic̃ in
sine apocalipsis istiꝰ scͥtũ est. qui audit. dicat ueni. In sciencia enĩ ab¬

Expanded text:
is Filii Dei in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi datum optimum et donum perfectum quod a Deo fonte boni derivatur, plerumque per angelos et per ea quae sensibilibus sunt similia hominibus gradu sive merito superioribus ministratur, et per superiores inferioribus dispensatur. Causa quoque revelr: Palam facere. Ad hoc namque dedit illi Deus ipsam Apocalypsim, ut eam palam faceret. Vult etenim Deus ut talentum expandatur, vult ut lucrum referatur. Vult ut bonum quod cognoscimus palam faciamus, et quod ab aliis didicimus alios doceamus. Vult ut quod aure et in cubilibus audivimus super tecta praedicemus et lucerna divinae cognit ponatur super candelabrum praedicationis, sicut in fine Apocalypsis ipsius scriptum est: Qui audit dicat: Veni . In scientia enim ab
Abbreviated transcription (Latin):
mis ⁊ figuris ⁊ signis ⁊ similicudinib monstrat᷑ qb̾ occultumest.
uel qđ mauifestũ describit᷑: simblica demonstratio est. cum uͦ
pura & nuda reuelatione ostendit᷑. uł platia ⁊ aꝑta narrat̾one

Expanded text:
mis, et signis, et similitudinibus manifestatur, quod occultum est, mis, et signis, et similitudinibus manifestatur, quod occultum est, vel quod manifestum est, describitur, symbolica demonstratio est. Cum vero puro pura et nuda revelatione ostenditur, vel plana et aperta narratione
Abbreviated transcription (Latin):
ariopagita in libro gerardue dieeas. In sacratissimor eloquior
pr̃e traditas illuminationes ꝗͣntłi possibile : respiticiits & ab¬
tes sumus ꝯsid̾abimꝰ. Simbolũ est collat̾o formatũ uisibilium:
ad inuisibiliũ demonstrato̾nem. Anagoge aut̃ ascensio. siue ela¬
tio mentis: ad suꝑna ꝯtemplanda. Notat aut̃ bic dupplice mo¬
dũ reuelationis diuine q̃ theologor & ꝓpħarũ mentib infusa est ꝑ
uisiones & demonstratones quas greci cheophanias uocant .i. dini¬
nas apparitones. qm̃ aliqñ ꝑ signa sensibilib simłia inusibilia.
demonitrata st̃. Aliquando ꝑ solam anagogẽ .l. mentis ascen¬
sũ in suꝑna pura ꝯtemplata. Ax his uͦ duob gn̾ib uisionũ auo
quoq descͥptionũ gn̾a in sacro eloqͥo sc̃ formata. unũ qͦ formis:
figuris. & similitudinib rerũ ocłtarum ueritas adumbrat᷑. aliud
quo nude & pure sic̃ est: absq integumento expriit᷑. Cũ itaq for¬

Expanded text:
n sacratissimorum eloquiorum praeter radiatas illuminationes quando possibile est respicssumus considerabimus. » Symbolum est collectio formarum visibilium ad invisibilium demonstrationem. Anagoge, ascensio sive elevatio mentis ad superna contemplanda. Notat autem hic duplicem modum revelationis divinae, quae theologorum et prophetarum mentibus infusa est per visiones et demonstrationes, quas Graeci vocant theophanias, id est divinas apparitiones, quae aliquando per signa sensibilibus similia invisibilia demonstrata sunt. Aliquando per solam anagogen, id est mentis ascensum in superna pure contemplata. Ex his vero duobus generibus visionum duo quoque descriptionum genera in sacro eloquio sunt formata. Unum, quo formis, et figuris, et similitudinibus rerum occultarum veritas adumbratur. Alterum, quo nude et pure sicut est absque integumento exprimitur. Cum itaque for
Abbreviated transcription (Latin):
dert̃. Notate qd dicit᷑. qd̾ omnrũ uiliꝰ ee̾: hoc magis uisũ ÷ significare.
nem assũptam ait. Ego sum u̾mis. Sic̃ enĩ uermis sine coitu nascit᷑
ac t̾ra: sic xͦ. sinc uirili semine natus ⁊ de Maria uugine. Hermisgͦ
qͥ uilior omniũ dr̃: magis .i. ꝯuenientiꝰ significare uidet᷑. quia oĩs figͣa
tanto euidentiꝰ ueritatẽ demonstrat: qͣnto ꝑ dissimilem similicudinẽ
fig᷑am sece̾ ⁊ ñ u̾itatẽ ꝓbat. atq nrͥm auimũ in hoc magis dissimiles
similitudines ad u̾itatẽ reduct̃. qͦ ip̃m in solã sititudine man̾e ñ ꝑmit¬
tunt. Uude sacra scͥpcura mira ꝓuidentia ad deformiũ deformes

Expanded text:
um significat, nem assumptam ait: Ego sum vermis . Sicut enim vermis sine coitu nascitur de terra, sic Christus sine virili semine natus est de Maria. Vermis ergo qui vilior omnium dicitur, magistanto evidentius veritatem demonstrat, quanto per dissimilem similitudinem figurat se esse et non veritatem probat atque nostrum animum in hoc magis dissimiles similitudines ad veritatem reducunt, quo ipsum in sola similitudine manere non permittunt. Unde sacra S
Abbreviated transcription (Latin):
tia noĩatim designatis. Gtã uob̾ ⁊ pax. giã uob̾. ꝑ pecc̃or remissio¬
Pax: ut tusticia conferat᷑. Grã: ut liberemini de seruitute diabo¬
A. Pax: ut maneatis ĩseruitiodei. Posita gr̃a .stati pay subungit᷑¬
tendo tͣnsgredit᷑: ꝓtinus int̾ ipsũ ⁊ am̃ pay firinissima teformat᷑.
De hoc muro psalmista sic ait. In deo meo tͣnsgrediar murum.
tacet. ͥa de creatore nemo male senserat. nͨ de ip̃o error aliqͥs subrep

Expanded text:
tia nominatim designatis, gratia vobis, et pax, gratia vobis per peccatorum remissiopax ut justitia conferatur. Gratia ut liberemini de servitute diaboli, pax ut maneatis in servitio Domini. Posita gratia, statim pax subjungittendo transgreditur, protinus inter ipsum, et Deum pax firmissima reformatur. De hoc muro Psalmista sic ait: In Deo meo transgrediar murum . tacet, quia de Creatore nemo male senserat, nec de ipso error aliquis surrex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ arite dim̃ne ione ⁊ intellecta ab ipsins similitudine ĩꝯpabilit᷑
doerelictis⁊ longe remotis. Quãuis nãq creatuta ronalat ad ma¬
ginc̃ ⁊ timilitudinẽ sui facta sit creatoris. magua tñ aiffecentia
est: inter creat᷑am & creatorẽ. &s deficit ꝯparatio eus adillue.
eA d̾us gͥ ioħes telegatꝰ exitio ã strepitu
muncdi & inqͥetudre remotis. &. e quieti decditus hancapo¬

Expanded text:
 ratione et intellectu ab ipsius similitudine incomparabiliter derelictis et longe remotis. Quamvis namque creatura rationalis ad imaginem et similitudinem sui facta sit Creatoris, magna enim differentia est inter creaturam et Creatorem, et deficit comparatio ejus ad illum. Beatus igitur Joannes relegatus in exsilio, a strepitu mundi et inquietudine remotus, et quieti deditus, hanc Apo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ⁊ pͥmus ã mist̾io penitꝰ uacat. & scds: celesti sacramenti utute
redundat. Unde & moyses de hac eadem uisione dyxit. Hadam ⁊ ui
ddebo uisionẽ hanc magnã. Reuera & enĩ uisio magna fuit. q̃ ⁊ p̾sens
tc̃ miracłm exhibuit. & incarnatonẽ uerbi & uͥginis matͥs: ꝑpetuam
integritatẽ designauit. Lertius modus uisionis ñ sit ocłis carnis. s
ocłis cordis: quando uidł animus ꝑ sp̃m scm illuminatꝰ. formatus¬
rerũ uisibiliũ similitudinb & imaginib p̾sentatis.: quasi qͥb dam
figuris & signis ad insibiliũ ducit᷑ cognitionẽ. Quartus insionis
modus est: cũ sp̃s bumanꝰ ꝑ int̾nã aspirationẽ subtilit̾ & suauit᷑
tactus nullis mediantib rerũ uisibiltũ figuris: sine qualitatib

Expanded text:
quia primus a mysterio penitus vacat, secundus coelestis sacramenti virtute quia primus a mysterio penitus vacat, secundus coelestis sacramenti virtute redundat. Unde et Moyses de eadem visione dixit: Vadam, et videbo visionem hanc magnam. Revera etenim visio magna fuit quae et praesens tunc miraculum exhibuit, et incarnationem Verbi, et Virginis matris perpetuam integritatem designavit. Tertius visionis modus non fit oculis carnis, sed oculis cordis: quando videlicet animus per Spiritum sancturerum visibilium similitudinibus, et imaginibus praesentatis quasi quibusdam figuris et signis ad invisibilium ducitur cognitionem. Quartus visionis modus est, cum spiritus humanus per internam aspirationem subtiliter ac suaviter tactus nullis mediantibus rerum visib
Abbreviated transcription (Latin):
figuras. & colores rerũ insibiliũ uidemus. S ħ uisio infima & infir¬
ma est. q̃ quia angusta est: marima ñ ꝯp̾hendit. & qͥa hebes est: mi¬
nima ñ discernit. & qͥa pigra est: ñ attingit remota. & qͥa ꝑspicax ñ
quando sp̃es uel act̾io sensui uisus fous ostendit᷑. & intus magna
mystice significationis uutꝰ ꝯtinet᷑. qualis fuit uisio q̃ moysi ĩ tu¬
bo quid̃ extrinsccus uisibilit̾ apparuit. s t pica significatone ple
bum arboiẽ ꝑuulã. asꝑam. uiridem. & floridã. nͥ beatã mariam
uirginẽ ꝑ su conceptũ humilem. ꝑ exercitiũ uirtutũ asꝑam. ꝯtia
mollitiem. uiridem: ꝑ fidem. floridam: ꝑ castitatẽ. Dũo itaq appa¬
rente in rubo: flãma rubum ñ lesit. & filio dei carnẽ in uirgine su¬
mente. obũb rante sp̃s sc̃i gr̃a: pudor uirginalis ulesus ꝑmansit. lon¬
ge gͥ sublimioi & excellentior est iste uisionis modus scds quã pͥmus.

Expanded text:
m, figuras et colores rerum visibilium videmus. Sed haec visio infima et infirma est: quae, quia angusta est, maxima non comprehendit; et quia hebes est, minima non discernit, et quia pigra est, non attingit remota; et quia perspicax non quando species, vel actio sensui visus foris ostenditur, et intus magna mysticae significationis virtus continetur, qualis fuit visio quae Moysi in rubo quidem extrinsecus visibibum arborem parvulam, asperam, viridem, floridam, nisi beatam Mariam virginem per sui contemptum humilem, per exercitium virtutum asperam contra mollitiem, viridem per fidem, floridam per castitatem. Domino itaque apparente in rubo, flamma rubum non laesit, et Filio Dei carnem in virgine sumente, obumbrante Spiritus sancti gratia, pudor virginalis illaesus permansit. Longe igitur sublimior et excellentior est iste visionis modus secundus quam primus;