comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nobis obicere solent dicentib mundũ hunc exceno tempore cocpise & secdu
seriour ae fideni annos quoq a& atis ipsicis numerantib: ad quas tropo¬
sitiores no narbitror aliquem haer&i corum secuimrationem dogmatis
sui ponie facile respondere: Nosuero consequenter respondebimis. doseruani¬
tes retuam pi&atis & dicentes qm̃ nontunc primum cuin sibil ẽ istũmun¬
du fecdn coepit operari. sedsic post corritionem hiu erit aliuis mundus. i ca
& a nte quã hicen& fuisse alios credimiis : quo dutrumq diuinae seriptue
aucioritate firmabitur: nam quo derit posthunc aliisilinquat esiper
doc & dicens Erit caelum nouum & terra noua quae ego faciam permanere
in censpectumeo diẽ dñs Quod autem antehunc miindũ fuerint &iam abi
& clefiastes oftendit dicens Quodest quod faciumest : hoc ipsum quo d futurũ ẽ:
& quid est quod ereaiumest: hoc ipsum quod ereandũ est: &nhilest om¬
in feculis quae fuerunt ante nos Quib testimomis utrumq simulybat᷑:

Expanded text:
nt dicentibus mundum hunc ex certo tempore cœpisse, et secundum Scripturæ fidem annos quoque ætatis ipsius numerantibus. Ad quas propositiones non arbitror aliquem hæreticorum secundum rationem dogmatis sui posse facile respondere. Nos vero consequenter respondebimus observantes regulam pietatis, et dicentes, quoniam non tunc primum cum visibilem istum mundum fecit Deus, cœpit operari, sed sicut post corruptionem hujus erit alius mundus, ita et antequam hic esset fuisse alios credimus. Quod utrumque divinæ Scripturæ auctoritate firmabitur. Nam quod erit post hunc alius mundus, Esaias docet, dicens: «Erit cœlum» novum et terra nova, quæ ego faciam permanere in conspectu meo, dicit Dominus.» Quod autem ante hunc mundum fuerint etiam alii, Ecclesiastes ostendit dicens: «Quid est quod factum est? Id ipsum quod futurum est.» Et quid est quod creatum est? Hoc ipsum quod creandum: et nihil est omin sæculis quæ fuerunt ante nos. Quibus testimoniis utrumque simul probatur,
Abbreviated transcription (Latin):
designat sane & alium quendam mundum pra&er hunc uisibilem. &iã
dñs & saluator noster: que mreuerr describere ac desgnare difficile est:
Ait namque ego sum dehoc mundo: tam quamenim qui ex alio quod ã ẽẽ¬
ess & mundo itadixit quia non sum ex hocmundo: Cuius mundi difficilem nobis
esse expositionem idcircopraediximus neforte aliquib: praebeatur occassio illius
intellegentiae quaputent nos imagines quasdam quas graeci iaeac. nominant

Expanded text:
Designat sane et alium quemdam mundum præter hunc visibilem etiam Dominus et Salvator noster quem revera describere et designare difficile est; ait namque: Ego non sum de hoc mundo. Tanquam enim ex alio quodam esset mundo, ita dicit, quod non sum de hoc mundo. Cujus mundi difficilem nobis esse expositionem idcirco prædiximus, ne forte præbeatur aliquibus occasio illius intelligentiæ, qua putent nos imagines quasdam quas Græci ἰδέας nominant
Abbreviated transcription (Latin):
nomirant Idest uentri locum passi sunt: pro quib omnib: ab his quidi prouiden¬
tanediomnia quacin boc mundo sunt ad serunt sic nr̃a qq̃ contin& fides ut
miui d&̾ur non aliter poterit responderi : Ita ut absq omni iniustitiae culpa¬
diuina pro uidentia demonstr&r nisi prohifes quaedum fuisse eis causae di¬
santur. Quib aniequam in corpore nascerentur animae aliquid culpae con¬
traxerint in sensib uel motib:suis : proquib: ha& mertio patia diuina proui¬
dentia iudicate sint : Liberinamq arbitrii semper est anima & iam cum incor¬
pore hoc &iam cumcumex tracorp̃ẽ : & libertas arbitrii uel a dbona semꝑ

Expanded text:
nominant, id est ventriloquum, passi sunt. Pro quibus omnibus ab his qui Dei providennominant, id est ventriloquum, passi sunt. Pro quibus omnibus ab his qui Dei providentia regi omnia quæ in mundo sunt asserunt, sicut nostra quoque continet fides, ut mihi videtur, non aliter poterit responderi, ita ut absque omni injustitiæ culpa Providentia demonstretur, nisi priores quædam fuisse eis causæ dicantur, quibus antequam in corpore nascerentur animæ, aliquid contraxerint culpæ in sensibus vel motibus suis, pro quibus hoc merito pati a divina providentia judicatæ sunt. Liberi namque arbitrii semper est anima, etiam cum in corpore hoc, etiam cum extra corpus est: et libertas arbitrii vel ad bona sem
Abbreviated transcription (Latin):
mentis obturbatione ministnrbant: Boniergo spĩ sigestiomb: humanã
memoriam ad recordationem meliorum prouocari. exemplis in superiorib
edocuimus: Cum mardo chei & astaxersis fecimus mentionem: Illutqq̃
consequenter requirendum puto. ex quib causis humana anima nuncqͥdẽ
Etiam hacnatiuitate corporea sic̃ designat iohannes in matris uentre tripie¬
dians & exultans. Cumuox salutationis mariae adaures eli sab&b matris
eius adlataest: &ut declarat hieremias ꝓph&a: qui antequam plasmar&ur
inutero matris. cognituserat dõ: & antequam euulua ꝓceder& scĩficatius ab
eo est: &puer adhuc proph&iae gratiam cepit : &rursum econtrario
manifeste ostenditur ab aduersariis sp̃itib: quosdam a prima statima&ate
possessos idest non nullos cumipso dae mone esse natos: Aalios uero apuero
diuinase iistoriarum fides declarat : Alnia prima a&ate daemonem quem phitonẽ

Expanded text:
mentis obturbatione ministrabant. Boni ergo spiritus suggestionibus humanam mentis obturbatione ministrabant. Boni ergo spiritus suggestionibus humanam memoriam ad recordationem meliorum provocari exemplis jam in superioribus edocuimus, cum Mardochæi et Artaxerxis fecimus mentionem. V. Illud quoque consequenter requirendum puto, ex quibus causis humana anima nunc quidem etiam hac nativitate corporea, sicut designat Joannes in matris ventre tripudians et exultans, cum vox salutationis Mariæ ad aures Elisabeth matris ejus allata est; et ut declarat Hieremias propheta, qui antequam plasmaretur in utero matris cognitus erat Deo, et antequam e vulva procederet sanctificatus ab eo est, et puer adhuc prophetiæ gratiam accepit. Et rursum e contrario manifeste ostenditur ab adversariis spiritibus quosdam a prima statim ætate possessos, id est nonnullos cum ipso dæmone esse natos; alios vero a puero divinasse historiarum fides declarat. Alii a prima ætate dæmonem quem Pythonem
Abbreviated transcription (Latin):
animuim cogitationib: uariis & sinistris persuasionib: in imica suggestione de¬
prauant: Vt exemplo est Iudas ad proditionis facinus diaboli inmisione pro¬
uocatus sicut sepipiura declarat dicens: Cum autem iam inmisiss& diabolus
in cor iudae scarigtis ut traderet eum: boniuero sp̃s recipit quis energiã uel in¬
operationem cominou&ur & prouocatur adbona. & infpiratur ad caelestia ul
diuina: sic̃ sci argeli &ipsedr̃ in operatus est in proph&is suggestionib seĩs ad me¬
liora prouocans & cohostans : Ita sane ut maner & in arbitrio hominis aciudicio
si se qui uelit aut nolit ad caelestia & diuina pro uocantem: unde &ex hoc ma
Idest sinullam prorsus ex inminenti adspiratione obturbationem uelalie¬
nationẽmentis incurrat. n&cperdat arbitrisui iudicium liberum: sicut ex¬
emplosunt omnes uel proph&ae uel apostoli : qui diuinis responsis sineulla

Expanded text:
animum cogitationibus variis et sinistris persuasionibus inimica suggestione deanimum cogitationibus variis et sinistris persuasionibus inimica suggestione depravant, ut exemplo est Judas ad proditionis facinus diaboli immissione provocatus, sicut Scriptura declarat, dicens: «Cum autem jam diabolus misisset in cor Judæ Scariotis ut traderet eum.» Boni vero spiritus recipit quis energiam, id est, inoperationem, cum movetur et provocatur ad bona, et inspiratur ad cœlestia vel divina; sicut sancti Angeli et ipse Deus inoperatus est in Prophetis, suggestionibus sanctis ad meliora provocans et cohortans: ita sane ut maneret in arbitrio hominis ac judicio, si sequi velit aut nolit ad cœlesti et divina provocantem. Unde et ex hac mid est, si nullam prorsus ex imminenti aspiratione obturbationem vel alienationem mentis incurrat, nec perdat arbitrii sui judicium liberum: sicut exemplo sunt omnes vel Prophetæ, vel Apostoli, qui divinis responsis sine ulla
Abbreviated transcription (Latin):
quoda postatae &refuge uistutes quae adõ recesserint. uel ipsa mentissuae
propositique nequitia. uel in uidia eorum quib ueritate cognita ad illum
gracdum unde illae dilapsae sunt praeparatur ascensiis: adinpediendos hũi¬
cemodi profectos errores hos falsae doctrinae deceptionesq: componunt :
Manifeste ergo & ex multis indiciis demonstratur. quodhumana anima
dum in hoc corpore est. recipere potest diuersas energias idest in operati¬
ones sp̃ituum diuersorum: malorum acbonorum : & malorum quidem :¬
duplici specie: idest. ueltunc cumpenitus ex integro eorum possederint
mentem. Itaut nihil omnino eos quos obsederint intellegere uelsentire
ꝑmittant. sic ut exemplosunchi quos uulgo energumen os uocant.
quos amentes & in sanos uidemus. quales & illi erant qui in euangelio
asaluatore curatiesse referuntur: uelcum sentientem quidẽ & intellegentẽ

Expanded text:
quod apostatæ et refugæ virtutes quæ a Deo recesserint, et ipsa mentis suæ quod apostatæ et refugæ virtutes quæ a Deo recesserint, et ipsa mentis suæ propositique nequitia, vel invidia eorum quibus veritate cognita ad illum gradum unde ipsæ delapsæ sunt præparatur ascensus, ad impediendos hujuscemodi profectus, errores hos falsæ doctrinæ deceptionesque componunt. Manifeste ergo et ex multis indiciis demonstratur, quod humana anima dum in hoc est corpore, recipere potest diversas energias, id est, inoperationes spirituum diversorum malorum ac bonorum; et malorum quidem duplici specie, id est, vel tunc cum penitus ex integro eorum possederint mentem, ita ut nihil omnino eos quos obsederint intelligere vel sentire permittant, sicut exemplo sunt hi quos vulgo Energumenos vocant, quos amentes et insanos videmus, quales illi erant qui in Evangelio a Salvatore curati esse referuntur; vel cum sentientem quidem et intelligentem
Abbreviated transcription (Latin):
butae fuerint disciplinis p̃asticipium per hoc diuimtatis ad sumunt: & ꝓph&iȩ
quise opostimos contrariis uistutib exhibent id est in dustria inta uelstudio
amico illis& accepto recipere eorum inspirationẽ & sapientiae eorũ ac doc¬
trinae pasticipes effici: ex quofit. ut eorum in operationib: repleantur:
quorum seprius famulatui sub iugarint: De hissane quid exp̃o aliter do¬
cent quamscripturarum regula patitur: non otiosum est intueri utrũ
insidioso proposito aduersum xp̃ifidem nitentes fabulosa quaedam & impia
dogmata commentatae sint : Anuero &iam ipsae audito uerboxp̃i & neque
euomere idualentes ex archanis conscientiae suae nequepurae scãeque
r& inere : peruasa opostuna sibi & ut it adicam perproph& assuos diuersos
errores contraregulam xp̃ianae ueritatis induxerint : Et magisputandũ ÷

Expanded text:
butæ fuerint disciplinis, participium per hoc divinitatis assumunt et prophetibutæ fuerint disciplinis, participium per hoc divinitatis assumunt et prophetiqui se opportunos contrariis virtutibus exhibent, id est, industria vita, vel studio amico illis et accepto, recipere eorum inspi rationem, et sapientiæ eorum ac doctrinæ participes effici. Ex quo fit ut eorum inoperationibus repleantur quorum se prius famulatui subjugarunt. IV. De his sane qui de Christo aliter docent quam Scripturarum regula patitur, non otiosum est intueri, utrum insidioso proposito adversum Christi fidem nitentes contrariæ virtutes fabulosa quædam simul et impia dogmata commentæ sint; an vero etiam ipsæ audito verbo Christi, et neque evomere id valentes ex arcanis conscientiæ suæ, neque pure sancteque retinere, per vasa opportuna sibi, et, ut ita dicam, prophetas suos, diversos errores contra regulam christianæ veritatis induxerint. Et magis putandum est
Abbreviated transcription (Latin):
quaedam geom&riam : & ita quae singulas quasq huius cemodi artes dis¬
ciplinasq commoueant: Deniq quam plurimi graecorum . opinati sunt
astempo&icam sine in sania non posse constate : Vnde & in historiis eorum
refestur aliquotiens eos quos uates appellant : subito insaniae cũidam spiritu
esse suppl&os Quid autem dicendumest &iam dehis quos dnimos appellant :
aquib per inoperationem daemonum eorum quieis praesunt: uersib aste
modulatis responsa proferuntur: sed & hi quosmagos uel maleficos dicunt:
Aliquotiens dae monib inuocatis siprapueros adhuc paruae a&atis. ĩ iersus
eosdicere poemata admiranda omnib & stupenda fecerunt: Quaehoc modo
geri arbitranda sunt: Quod sicut scãẽ & in maculatae animae cũ seomniaffectu
omniq puritate uouerint dõ. & alienasse ab omni dae monium contagione ser¬
uauerint. & permultam abstinentiam purificauerint se. &piis acreligiosis im¬

Expanded text:
quæ geometriam, et ita quæque singulas quasque hujuscemodi artes disquæ geometriam, et ita quæque singulas quasque hujuscemodi artes disciplinasque commoneant. Denique quamplurimi Græcorum opinati sunt artem poëticam sine insania non posse constare: unde et in historiis eorum refertur aliquoties eos quos vates appellant, subito insaniæ cujusdam spiritu esse repletos. Quid autem dicendum est de his etiam quos divinos appellant, a quibus per inoperationem dæmonum eorum qui eis præsunt, versibus arte modulatis responsa proferuntur? Sed et hi quos magos vel maleficos dicunt, aliquoties dæmonibus invocatis supra pueros adhuc parvæ ætatis, versu eos dicere poëmata admiranda omnibus et stupenda fecerunt. Quæ hoc modo geri arbitranda sunt, quod sicut sanctæ et immaculatæ animæ si cum omni affectu omnique puritate se voverint Deo, et alienas se ab omni dæmonum contagione servaverint, et per multam abstinentiam purificaverint se, et piis ac religiosis im
Abbreviated transcription (Latin):
cere cupiant. eaquae ipsĩ ueraesse opinantur: Quod& magis arbitror: sicut enim
uerbi causa graecorum auctores uel unius cinusos principes heresis. Cumprius
ipsierrorem falsae doctrinie prouernate susceperint. & ha&x esse ueritatem apuo
sem& ipsos iudicauerint : Tunc deinum &iam c&eris eadem perfuadere co¬
nantur quae apudse m& ipsos ueraesse censuerint : Ita putandum est facere
&iam principes huiusmundi : in quomundo ceste quaeq sp̃itales uirtutes cer¬
tarum gentium sortitae sunt principatum : & propter hoc mundihiiiis prin
cipes appellatȩ sunt: sunt pra&erea &iã aliae pra&erhos principes speciales
que in operantes quae ipiȩ sib pro arbitrii sui libestate ut agerent elgerunt:
Ex quib sunt isti sp̃s qui inoperantur sapientiam hunis mundi : Verbicausa:
Vt sit propria quaedam energia acuirtus quae in spirat po&icam: aliae

Expanded text:
cere cupiant ea quæ ipsi vera esse opinantur: quod et magis arbitror. Sicut enim, cere cupiant ea quæ ipsi vera esse opinantur: quod et magis arbitror. Sicut enim, verbi causa, Græcorum auctores, vel uniuscujusque hæresis principes cum prius ipsi errorem false doctrinæ pro veritate susceperint, et hanc esse veritatem apud semetipsos judicaverint, tunc demum etiam cæteris eadem persuadere conantur, quæ apud semetipsos vera esse censuerint: ita putandum est facere et principes hujus mundi, in quo mundo certæ quæque spirituales virtutes certarum gentium sortitæ sunt principatum, et propter hoc principes hujus mundi appellatæ sunt. Sunt præterea etiam aliæ præter hos principes speciales quædam operantes quæ ipsæ sibi pro arbitrii sui libertate ut agerent elegerunt, ex quibus sunt isti principes qui operantur sapientiam hujus mundi: verbi causa, ut sit propria quædam energia ac virtus quæ inspiret poëticam, alia
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiderunt dñm & saluatorem nostrum pollicentem & p̃dicantem se ob
hoc uenisse in hunc mundũ. ut destruer& omnia quaecumq illaessent
falsinominis scientiae dogmata : Continuo quisobtegeretur intrinsecus i¬
diis cognitis & his quae aduersum filium dĩ molliti sunt intellectis. Cum
dñmgloriae crucifixerunt : ait apłs. Quia sapientiã loquimur interperfectos.
sapientiam autem non huꝰi saeculi neque principum hinus sȩculi quidestru
untur. quãnemoprincipum huimiindi cognouit: si enim cognouissent:
numquam dñm maiestatis crucifixissent: Quaerendum saneest utrum
ista sapientia principum huiusmundi quib: homines inbuerenituntur
Insidiandi & laedendi studio ingerentur hominib: ab aduersariis uirtutib: an
tantũ modo erroris causa adhibentur : Id est non laedendi homines prospectu. sedqr
ha& ueraesse ipsi illi mundihuius principes arbitrantur . Ideo &iam c&eros do¬

Expanded text:
ut viderunt Dominum et Salvatorem nostrum pollicentem et prædicantem se ob ut viderunt Dominum et Salvatorem nostrum pollicentem et prædicantem se ob hoc venisse in hunc mundum, ut destrueret omnia illa quæcumque essent falsi nominis scientiæ dogmata, continuo quis obtegeretur intrinsecus idiis cognitis, et his quæ adversus Filium Dei moliti sunt intellectis, cum gloriæ Dominum crucifixerunt, ait Apostolus quia «Sapientiam loquimur inter perfectos, sapientiam» autem non hujus sæculi, neque principum hnemo principum hujus mundi cognovit. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriæ crucifixissent.» III. Quærendum sane est utrum istæ sapientiæ principum hujus mundi quibus homines imbuere nituntur, insidiandi et lædendi studio ingerantur hominibus ab adversariis virtutibus, aut tantummodo erroris causa adhibeantur; id est, non lædendi hominis prospectu, sed quia hæc vera esse ipsi illi mundi hujus principes arbitrantur, ideo etiam cæteros do
Abbreviated transcription (Latin):
uelmusica: cũmquib ad numerandaest fortassis &iã medicina: In hisomnib
sapientiam mundihũ inesse censendũ est: sapientiam uero principum hũimun¬
di intellegamus ut est a grptiorum secr&a quamdicunt & occulta filo sophia:
& caldeorum astrologia: & indorum de scientia excelsi pollicentiũ: sed & grecoꝵ
multiplex uariaq de diuinitate sententia : Igruir inscripturis scĩs inueni¬
mus principes esse per singulas gentes. sic̃ in danihele legimus principem
quendam esse regnipersarum : & aliũ principem regnigraecorũ : Quos
non homines esse sediustutes quasdam euident̃ ex consequentia ipsius lectio¬
nis ostenditur: sed & in etechielo proph&a princeps trrii uistusesse quae¬
dam sp̃nalis manifestisñme de signatur: Hiergo & alii huius modi habentes
singuli sapientias suas. & adstruentes dogmata sua uariasque sententias.

Expanded text:
vel musica, cum quibus annumeranda est fortassis etiam medicina. In his omnibus vel musica, cum quibus annumeranda est fortassis etiam medicina. In his omnibus sapientiam mundi hujus inesse sentiendum est. Sapientiam vero principum hujus mundi intelligimus, ut est Ægyptiorum secreta quam dicunt et occulta philosophia, et Chaldæorum astrologia, et Indorum de scientia excelsi pollicentium, sed et Græcorum multiplex variaque de divinitate sententia. Igitur in Scripturis sanctis invenimus principes esse per singulas gentes, sicut in Daniele legimus principem esse quemdam regni Persarum, et alium principem regni Græcorum; quos non homines esse, sed virtutes quasdam, evidenter ex consequentia ipsius lectionis ostenditur. Sed et in Ezechiele propheta princeps Tyri virtus esse quædam spiritualis manifestissime designatur. Hi ergo et alii hujusmodi, habentes singuli sapientias suas, et astruentes dogmata sua variasque sententias,
Abbreviated transcription (Latin):
nunc uero qm̃ quidem inmanib: est tractatus de contrariis uirtutib: qua¬
liter moueant &sã ea cestamina quib falsa scientia humanis mentib in se¬
ritur. & seducuntur animae dumseputant inuenisse sapientiã : Necessariũ
puto dicere atq distinguere quae sit sapientia mundihiũ. & quae principũ
mundihuius . ut perhoc quisint &iam patres hui sapientiae. immo uero
sapientiarum harum possimus aduestere : Arbitrorgitur sic suẜ diximus
sapientiam esse huius mundi aliam quandam praeterillas sapientias
quae sunt principum hui mundi : perquam sapientiam intellegi uident᷑
ut possit aliquid uel dediuinitate. uel demundi ratione. uel dequib: cumq ex¬
celsiorib reb uel debonae acbeatae uitae institutione sentire sed est talis uer¬
bicausa ut est omnis ars po&ica uel grammatica uelr& horica. uelgeom&rica.

Expanded text:
Nunc vero quoniam quidem in manibus est tractatus de virtutibus contrariis, quaNunc vero quoniam quidem in manibus est tractatus de virtutibus contrariis, qualiter moveant etiam ea certamina quibus falsa scientia etiam humanis mentibus inseritur, et seducuntur animæ dum se putant invenisse sapientiam; necessarium puto dicere, atque distinguere quæ sit sapientia mundi hujus, et quæ principum mundi hujus, ut per hoc qui sint etiam patres hujus sapientiæ, imo vero sapientiarum harum, possimus advertere. Arbitror igitur, sicut supra diximus, sapientiam esse hujus mundi aliam quamdam præter illas sapientias quæ sunt principum hujus mundi, per quam sapientiam intelligi videntur ut possit aliquid vel de divinitate, vel de mundi ratione, vel de quibuscumque excelsioribus rebus, vel de bonæ ac beatæ vitæ institutione sentire; sed est talis, verbi causa, ut est omnis ars poëtica, vel grammatica, vel rhetorica, vel geometria,
Abbreviated transcription (Latin):
qua sapiens erat solomone a quo solomone plusesse quod doc& saluator ppsius sal¬
uatoris sermo pronuntiat cũ dic̃ : & &ceplus solomon. hic : In quo ostenditur
quiahi qui docebantur asaluatore. plus aliquid docebantur quã scierat solomon:
sienĩquisdicat quia sciebat quidems aluator amplius nontamen &iam aliis
trirdebat plunr quam solomon . quomodo conuenit & consequenter dictũ
putabitur &iam illut quod imubsequentib: ait. Regina austrisurg&
iniudicio & condempnabit homines generationes hu̾i: propterquoduenit
afinib: terrae audire sapientiam salomonis. & &ceplus solomon hic:
est iitur sapientia mundihiũ : est & saptentia persingulos fostasse principes
mundihũi: Deipsauero unius dĩ sapientia illut sentimus indicari : quodminꝰ
quedem in antiquiorib & u&erib operatasit : amplius uero &manifestius
reuelata perxp̃m est: Verum de sapientia dĩ in locis propriis requiremus:

Expanded text:
qua sapiens erat Salomon, quo Salomone plus esse quod docet Salvator, ipsius Salqua sapiens erat Salomon, quo Salomone plus esse quod docet Salvator, ipsius Salvatoris sermo pronuntiat, cum dicit: «Et ecce» plus Salomone hic.» In quo ostenditur quia hi qui docebantur a Salvatore, plus aliquid docebantur quam sciverat Salomon. Si enim quis dicat quia sciebat quidem Salvator amplius, non tamen etiam aliis plura tradebat quam Salomon, quomodo conveniet et consequenter dictum putabitur etiam illud quod in subsequentibus ait: «Regina austri surget inerræ audire sapientiam Salomonis, et ecce plus Salomone hic?» Est igitur sapientia mundi hujus, est et sapientia per singulos fortasse principes mundi hujus. De ipsa vero unius Dei sapientia illud sentimus indicari, quod minus quidem in antiquioribus et veteribus operata sit, amplius vero et manifestius revelata per Christum est. Verum de sapientia Dei in locis propriis requiremus. II.
Abbreviated transcription (Latin):
ad chorinthiosepistola ait: sapientiam autem loquimur interper fectos:
sapientiam uero non huius mundi neq principum huimundi quidestru
untur : sed loquimur dĩ sapientiam inmysterio absconditũm: quam prae
destinauit dr̃ ante scła ingloriam nostram: Quamnemopr incipum hinꝰ mun¬
di cognouit: sienĩ cognouissent num quam dnmmaiestatis crucifixissent:
Inquo ostendere uolens sapientiarum differentias. de scribentesse quan
buꝰ mundi non arbitror cummunam aliquã omnium principũ hui mund
sapientiam dicere: sed singulorum principum propriam quandam mihi
uidetur indicare sapientiam: &rursum cum dicit. sedloqͥm̃ dĩsapientiã
inmx sterio absconditam: quam praedestin auit ds̃ ante saecula ingloriã nostrã:
Requirendum est sie andem dic̃ dĩsapientiam hanc quae abscondita est atẽporib
aliis & generationib non innotuit filiis hominũ sic̃ nunc reuelata est sc̃is apłir
eius & proph&is: quae erat & illa ante aduentum saluatoris sapientia dĩ. ex

Expanded text:
am spiritus, ait: Sapientiam autem loquimur inter perfectos, sapientiam uero non huiuntur, sed loquimur Dei sapientiam in mysterio absconditam, quam nedestinavit» Deus ante sæcula in gloriam nostram, quam nemo principum hujus mundi cognovit; si enim cognovissent, nunquam Dominum majestatis crucifixissent.» In quo ostendere volens sapientiarum differentias, describit esse quamdahujus mundi,» non arbitror eum communem aliquam omnium principum hujus mundi sapientiam dicere, sed singulorum principum propriam quamdam mihi videtur indicare sapientiam. Et rursum cum dicit: «Sed loquimur Dei sapientiam in mysterio absconrequirendum est si eamdem dicit Dei sapientiam hanc quæ abscondita est a temporibus aliis et generationibus, et non innotuit filiis hominum, sicut nunc revelata est sanctis Apostolis ejus et Prophetis, quæ erat et illa ante adventum Salvatoris sapientia Dei, ex
Abbreviated transcription (Latin):
tiuis futuri corporis uel carnis resurrectionis credenda est
integrae atque perfectae: Vt & natura carnis eadem seru&us:
& in corrupti ac sp̃ĩtalis corporis status. &gloria non in frin¬
ascõ sacerdote eius iohanne prȩdicatur: ha& noscum ipso & dicimus &
tenemus si qui praeterha& uelcredit ueldoc& uel a nobis aliter credri
quam ex posuimus putat anathema sit : Nostrae ergo fidei documentum
optinentes ab omni specie mala nos abstinestes & si qui hanc regulam se¬
cuntur. pax super illos & super is rahel dĩ. ameN:¬

Expanded text:
is futuri corporis, vel carnis, resurrectio carnis credenda est integrae atque perfectae, ut et natura carnis eadem servetur, et incorrupti ac spiritalis corporis status, et gloria non infrinsancto Sacerdote ejus Joanne praedicantur: haec nos cum ipso et dicimus et tenemus. Si quis praeter haec vel credit, vel docet, vel a nobis aliter credi quam exposuimus putat, anathema sit. » Nostrae ergo fidei documentum st tenentes, ab omni specie mala nos abstinentes . Et si qui hanc regulam sequuntur, pax super illos, et super Israel Dei .
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is pasiusest & in ea iplacarne inquapassus est resurrexit ã mostuis
er opter quod & resurrectionis spemhumano generi tribunt:
carnis uero cesurrectionem nonperaliquas praestigias sic ut non¬
nulli calumniantur dicimus sed hanc ipsam carnem inquanunc
aliud quam huius carnis dicimus: siue ergo corpus resurrecturum
dicimus secumdum apostolum dicimus. hoc enim nomine ususe ille:
siue carnem dicimus secumdum traditionem srmbuli confitemur:
stultaenim ad inuentio calumnae est: corpushumanum aliud
putare esse quam carnem: siueergo caro secundum communẽ fidẽ
corp̃ secundum apostolum dicitur quod resurgit: Ita credendũ ÷

Expanded text:
ris passus est, et in ea ipsa carne, in qua passus est, resurrexit a mortuis: propter quod et resurrectionis spem humano generi tribuit. 318 Carnis vero resurrectionem, non per aliquas praestigias, sicut nonnulli calumniantur, dicimus: sed hanc ipsam carnem, in qua nualiud, quam hujus carnis dicimus. Sive ergo corpus resurrecturum dicimus, secundum Apostolum dicimus: hoc enim nomine usus est ille. Sive carnem dicimus, secundum traditionem Symboli confitemur. Stulta enim adinventio calumniae est, corpus humanum aliud putare esse quam carnem. Sive ergo carnem secundum communem fidem, sive corpus secundum Apostolum dicimus, quod resurg
Abbreviated transcription (Latin):
ꝥonto ei daturiis est. Quido g qđ dicit. nadeinante & dat tibi
ds̃ nisi uade adillũ hominõ qui hab& dm quia ipse tibi. latur
rante possit aliquid pauperib erogare. Rogofrsloni dibigent᷑
cuntur ad aquã ubi saciauer int sitim sti am ioxiam si super
ipsim aqua diucits teneantar repuls siti bibere nec uoluq
ꝯmnino nec possunt. Considerent gebriosi sinon peroresani¬
malib iudicandi sunt: cũ animalia iã amplius quã illis opis
est bibere nolunt illi &duplum & triplum quã eis oper¬
tet potũ accipiunt: Xunde trib aut quatuor dieb resi

Expanded text:
 ei daturus est. Quid est ergo quod dicit, Vade in ante, et dat tibi Deus; nisi, Vade ad illum hominem qui habet Deum, quia ipse tibi daturus rante possit aliquid pauperibus erogare. Rogo, fratres charissicuntur ad aquam, ubi satiaverint sitim suam, etiamsi super ipsam aquam diutius teneantur, repleta siti bibere nolunt omnino nec possunt. Considerent ebriosi, si non pejores animalibus judicandi sunt. Cum enim animalia amplius quam eis opus est bibere nolint, illi et duplum et triplum quam eis oporte
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ituo & tunc ueniens offeres munꝰtuuai. Sentencia ista
euident ostendit qđ sacrificiũ offerre elemosinã darenihil
ꝓderir. nisi prius reconciliacio inimici p̃cesserit. Nã qđ &iã
orationẽ ñramdsnonuclit audire. si odui uoluerimꝰ incorde
seruare. Ipse in euangłio dix̃. Euhab et mandata mea hec et
facit cã ipse : quidiligit me Et quid ꝓdest qđ dicitis mihi¬
cognoscent om̃s quia mei discipłi estis. sidiletionẽ habueri¬
tis adiniucem Na si elemosinas largiusdamꝰ & scđm
do offerimꝰ & anuna nram adũsario subͣgamus. Et iudete.
suus te acdo placita possit eẽ is tadiuisio Non enĩta resuras.
quã nos ipsos desiderat as Nam quia nosscit multui aniare
terrenã sub tantiã ido uult sibi offerri qđ amamꝰ ut sedm̃
illuis pcepti ubi pcesserit thesaurnr illuc sequat᷑ & cornra

Expanded text:
es munus tuum . Sententia ista evidenter ostendit, quod sacrificium offerre vel eleemosynam dare nihil proderit, nisi prius reconciliatio inimici praecesserit. Nam quod etiam orationem nostram Deus non velit audire, si odium voluerimus in corde servare, ipse in Evangelio dixit, Qui habet mandata mea haec et facit ea, ipse est qui diligit me ; et, Quid prodest qcognoscent omnes quia discipuli mei estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Nam si eleemosynas largius damus, et sDeo offerimus, et animam nostram adversario subjugamus. Etiam videte si justa ac Deo placita possit esse ista divisio. Non enim tam res nostras, quam nos ipsos desiderat Deus. Nam quia nos scit multum amare terrenam substantiam, ideo vult sibi offerri quod amamus; ut secundum illius praeceptum, ubi praecesserit thesaurus noster, illuc sequatur et cor
Abbreviated transcription (Latin):
apeccato suo noncessiuerit. & si qͦmͦ solet̃ fieri subitomortuus
fuerit. in et̃nũ peribit. nec illi nom̃ xp̃ianũ ꝓderit quia ñ solũ
cogitant aut quã spem sibi ꝓmittere possunt qͥciugia habe̾r¬
tes ꝑ adulterium sibi p̃parant hociunde ꝓfunda inferni de¬

Expanded text:
peccato ipso cessaverit, et si quomodo solet fieri, subito mortuus peccato ipso cessaverit, et si quomodo solet fieri, subito mortuus fuerit, in aeternum peribit, nec illi nomen christianum proderit: quia non solum cogitant, aut quam spem sibi promittere possint, qui conjugia habentes per adulterium hoc sibi praeparant unde
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ꝓrumpunt ut dicant hec tam cru delia mala uirisbi t̃
feminis ñ licere nec adtindinit qđ ehuri & feminȩ equaliter
ero sunt ablati. sanguinẽ dnĩ simub accipiunt. & ñ ÷ aꝑid
dm̃ discretio masculi & feminei ñ ÷ ꝑsonarũ acceptor ds̃. Ergo
qd feminis ñ licet. similit̾ &uiris nec licuit umquã neclicere
poterit. Sed quĩ infelix int̾ramissa : consuetado: ut siuxor
iuenta fuerli cũ sepuo suo piiati. Siaũt uircũmultis
&iam a suis similib: coułiadatur & sibi in uice loquent es
quis hocampluif feope cũ risu ee achino soultissimo ẽ¬
fitetur. istoria ꝑisõs ndie uidicii ueptetur inpłinctũ
& corum ite cuertentur nuulnera Sed oc illi faci¬
unt. qui futur u uiaut nec credunt qminino nec metu¬
unt Egõtiu tulibera consuentia clamo parit & xon¬
testor quia cuꝙ habens urore adulterra com¬
ub er ꝗ elem isur subu nerint et

Expanded text:
m prorumpunt, ut dicant haec tam crudelia mala viris licere, et m prorumpunt, ut dicant haec tam crudelia mala viris licere, et feminis cro sunt abluti, sanguinem Domini simul accipiunt, et non est apud Deum discretio masculi et feminae, nec est personarum acceptor Deus. Ergo quod feminis non licet, similiter et viris non licuit unquam, nec licere poterit; sed quia infelix intromissa est consuetudo ut si uxor inventa fuerit cum servo, puniatur; si autem vir cum multis tur, verum etiam a suis similibus collaudatur, et sibi invicem loquentes, quis amplius hoc fecerit cum risu et cachinno stultissimo confitentur. Sed istorum risus in die judicii vertetur in planctum, et eorum joca vertentur in vulnera. Sed hoc illi faciunt qui futurum judicium nec credunt omnino, nec metuunt. Ego enim cum libera conscientia clamo pariter et contestor, quia quicunque habens uxorem, adulteria comuberes eleemosynae subvenerint, et
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui tantũ malũ cõmittunt ab aliquib: ñ solũ ñ corripi¬
untur ł &iã palpantur &blande accipiuntur. idõ ipsa
sacrilega crimina nutriuntur. & sine ullo timore ac
uerecundia ꝑpetrantur Sednos timere debemꝰ illud
qdde achar qui de hierichoregulã aureã
furatus fuerat scriptũ est. quando
ꝓunius hominis peccato suꝑ om̃em
fecerat dño iubente contereretur Cum enĩ illi dequib loquimꝰ
uxor essuas tastas eẽ uelint qua conscientia adulteria nefanda¬
cõmittunt & dicunt slulitere qd eisomrino ulieet quasi alia
p̃cepta ds uleder t uiris alia femins Pieat quicũq ille
qua lege ꝑmittente crimina ista comittat cũ ad diuina &¬
abhumana lege omne adulteriũ puniatur. Idõ tam̃ hoc
malũ ñ ꝓhibetur. quia amultis cõmuittitur. sed quantũ ab
hominib minus. distingitur. tanto inagis diuino uidicio

Expanded text:
illi qui tantum malum committunt, ab aliquibus non solum non corripiilli qui tantum malum committunt, ab aliquibus non solum non corripiuntur, verum etiam palpantur et blande accipiuntur, ideo ipsa sacrilega crimina nutriuntur et sine ullo timore ac verecundia perpetrantur; sed nos timere debemus illud quod de Achar, qui de Jerico regulam auream furatus fuerat, scriptum est, quando pro unius hominis peccato super omnefecerat, Domino jubente, contereretur. Cum enim illi de quibus loquimur uxores castas esse velint, qua conscientia nefanda adulteria committant, et dicunt sibi licere quod eis omnino non licet, quasi alia praecepta dederit Deus viris, alia feminis? Dicet quicunque ille est est, qua lege permittente crimina ista committat; cum et divina et humana lege omnia adulteria puniantur. Ideo tamen hoc malum non prohibetur, quia a multis committitur. Sed quanto ab hominibus minus distringitur, tanto divino judicio gravius
Abbreviated transcription (Latin):
erubescant dũ se indent ab honestis & dm̃ tim̃tib execrari. Si enĩ¬
particeps illius erit. scđm illud qđ scriptũ est. Si uidebas furem
currclus cũ eof & cua dulteris porcionẽ tuã ponebas. Et
illud quod ait apłs. Nonsolũ qui faciunt ea. sed &iam qui con¬
sentiuNT facientibus. Illi aũt & qui adulteros nec ipsi arguuas
nec innoticiã sacerdotis secrecius ponunt. suspectionẽ nobis
faciunt qđ idõ illos ntarguunt. quia & ipsi talia peccata com¬
mit tunt. Mihi enĩ sufficit qd grandidolore animȩ & in¬
liberi cẽuultis. nolite parcere talib: & siuos secrecius & fre¬
quentius ammonentes audire noluerint. facite hoc ad huini¬
dierit lucratꝰ es fr̃mtuũ. si aut̃ ñte audierit. dic ȩccłe
id ÷ pone innoticiã sacerdotis Si nec ȩccłam audierit.
sit tibi tãquã & nicus & publicanus. Sed quod peuis: dĩ

Expanded text:
erubescant, dum se vident ab honestis et Deum timentibus exsecrari. Si enierubescant, dum se vident ab honestis et Deum timentibus exsecrari. Si enin peccatis ejus particeps illius erit, secundum illud quod scriptum est, Si videbas furem, simul currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas ; et illud quod ait Apostolus, Non solum qui faciunt ea, sed etiam qui consentiunt facientibus . Illi autem qui adulteros nec ipsi arguunt, nec in notitiam sacerdotibus sacrilegos ponunt, suspicionem nobis faciunt, quod ideo illos non arguunt, quia et ipsi talia peccata committunt. Mihi enim sufficit quod grandi dolore animi et incatis liberi esse vultis, nolite parcere talibus; et si vos secretius et frequentius admonentes audire noluerint, facite hoc ad humidierit, lucratus eris fratrem tuum; si autem non te audierit, dic Ecclesiae, id est, pone in notitiam sacerdotis: si nec Ecclesiam audierit, sit tibi tanquam ethnicus et publicanus. Sed quod pejus est, dum
Abbreviated transcription (Latin):
multi sunt qͥ uxore sudent᷑ habere ꝑsuadente diabolo castitatẽ
simulant custodire. sed aut cũsuis aut cũ aliis ancillis libidi¬
nis furore succensi ita adulteria cõmittere nec erubescun
ut nec dm̃ timeant. nec homines reuereant᷑. Sediustũ erat
fr̃s ut apud illos quales sunt
deberent tam fre¬
quent̃ & tot annoꝵ ammos¬
niciones nr̃e
ꝓficere. ut nec de medica¬
m̃tis sibi uul¬
castigatio sacerdotis sic̃
Et quia illi sicut iã dixi nec ilm̃ reuerentur nec ho¬
minẽ metuunt. uosqui xp̃o inspirante & fidẽ & castitatẽ
fidelit̾ custoditis si quando ali quos tam sacrilega peccata
cõmittere degnoueritis. & semel & scđo &t̃cio castigate
Et siuos audire nolueriN. nec conloquui cũ illis habxe. nec adur̃m
eos conuiuiũ reuocate. nec in alioꝵ mensis cibũ cũ illis sumite. Scđnr
illud qđ detalib atte apłs. cũ huiuscemodi nec cibũ sumere ut ł sic

Expanded text:
multi sunt qui uxores videntur habere, et persuadente diabolo castitatem multi sunt qui uxores videntur habere, et persuadente diabolo castitatem dissimulant custodire, sed ut cum suis aut cum alienis ancillis, libidinis furore succensi, ita adulteria committere non erubescant, ut nec Deum timeant, nec hominem revereantur; sed justum erat, fratres, ut apud illos qui tales sunt deberent tam frequentes et tot annorum admonitiones nostrae proficere, ut nec de medicamentis sibi vulnt; quia castigatio sacerdotis sicutnam; et quia illi, sicut jam dixi, nec Deum reverentur nec hominem metuunt, vos qui Christo inspirante et fidem et castitatem fideliter custoditis, si quando aliquos tam sacrilega peccata committere cognoveritis, et semel et secundo et tertio castigate, et si vos audire noluerint, nec colloquium cum illis habete, nec ad vestrum eos revocate, nec in illorum mensis cibum cum eis sumite, secundum illud quod Apostolus ait, Cum hujusmodi nec cibum sumere ; ut vel sic
Abbreviated transcription (Latin):
aut pꝰ uxores concubinas in
ad illam beatiũdinẽ quȩ nobis ꝓmissa : merea¬
torio caritatẽ iusticiã. miscđiam simul & castitaten
seruare tota intenciorie animi studeam ut ista tamquã
edesti oespitali quadriga ad principilẽ piradisi patriã rapiamur. Ca¬
mꝰ illuc interim corde & cũ dies uidicii tuenerit sequamur &cor¬
ingła. Nulla gͥde istis quatuor iurtutib minꝰ quã expedit dili¬
gamus. Quid enĩ ꝓdest tibi sicaritatc̃ habere uideris & iusticiã
Habere uis aut quidte adiuare poterit simiscđiam habere te
dicas & castitatẽ ñ habendo te ipsu odio habeas ÷ Scđm illud qđ scrip¬
tum est. & uidiligit iniquitatẽ odit animã suã. Et quia casti¬
titẽ paucos habere uelle cognoscimꝰ. de ipsa nunc caritatẽ urãm
adtencius ã moneniꝰ ꝓpt̃ illud qđ scriptũ est : Neq fornicarii ncq
molles neq masculoꝵ concubitores regnũ dĩ possidebunt. Et illud
Neq adulteri neq ebriosi regnũdĩ possidebunt Sed qđ peuis:

Expanded text:
aut post uxores concubinas infad illam beatitudinem quae nobis promissa est possitorio charitatem, justitiam, misericordiam, simul et castitatem servare tota intentione animi studeamus, ut ista tanquam elesti et spirituali quadriga ad principalem paradisi patriam rapiamur. Eamus illic interim corde, ut, cum dies judicii advenerit, sequamur et corria. Nullam ergo de ipsis quatuor virtutibus minus quam expedit diligamus: quid enim prodest tibi, si charitatem habere videaris, et justitiam habere non velis? aut quis te adjuvare poterit, si misericordiam habere te dicas, et castitatem non habendo teipsum odio habeas, secundum illud quod scriptum est, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam; et quia castitatem paucospter illud quod scriptum est: Neque fornicarii, neque molles, neque masculorum concubitores, regnum Dei possidebunt; et illud: Neque adulteri, neque ebriosi regnum Dei possidebunt; sed quod prius est,
Abbreviated transcription (Latin):
ut sine ipsis rdiqua iuhil ꝓsint. Et siqua sint opera bona
&uix ginitatẽ ł martiriu quishabeat. siistaduo in quib
Cipud samaritanos duos dies transegit. ut eos in cari¬
tatedĩ & ꝓximi confirmaret. Et uidua illa intipum
ecdȩ duo e̾ra misit ingaZophilatiũ. Et dñs ad p̃dican¬
dã reꝑtam caritate binos discipłos misit. Ista enĩ duo utdixiniꝰ
ante aduentũ xp̃i humanũgenꝰ habere ñ meruit. Ad teudite
fr̃s quia & dñs duo dix̃. illa utiq quȩ edcessẽ uidebantur.
Surge tolle grabatũ tuuaa. Ista duo langiudus. Ille minꝰ
habebat. Quid ÷ surge. nisi dm̃ dilige : Omis enĩ quid rãdit¬
ligit. sursum corhabet. & quid ÷ hoc tolle grabatũ tuũ. nisidi¬
lige ꝓximũ tuũ Quȩdilectio ꝓximuinportando grabato
designatur. Apłsdicit. Inuicẽ onera ur̃a portate. & sic adim
surge est. dilige diñ & tolle grabatutuũ. dilige ꝓximũ tuu
id ÷ porta onus in qͦ requiescas. Ista duo humano generi ne¬

Expanded text:
ut sine ipsis reliqua nihil prosint? Et si quae sint opera bona, et virginitatem vel martyrium quis habeat, si ista duo, in quibus et apud Samaritanos duos dies transegit , uti eos in charitate Dei et proximi confirmaret. Et vidua illa, in typum Ecclesiae, duo aera misit in gazophylacium , et Dominus ad praedicandum charitatem binos discipulos destinavit . Ista enim duo, ut diximus, ante adventum Christi humanum genus habere non meruit. Attendite, fratres, quia et Dominus duo dixit, illa utique ei deesse videbantur: Surge, tolle grabatum tuum . Ista duo languidus ille minus habebat. Quid est, Surge, nisi, Dominum dilige? Omnis enim qui Deum diligit, sursum cor habet. Et quid est hoc, Tolle grabatum tuum; nisi, Dilige proximum tuum? quae dilectio proximi in portando grabatum desurge, dilige Deum, et tolle grabatum tuum. Dilige proximum tuum, id est porta onus in quo requiescas. Ista duo humano generi ne
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ ÷ cupiditas Xradixomiũ bonoꝵ est caritas quid ꝓdesti
homini simille ramos aut cũflorib aut cũ pomis prlchȩri¬
mis & amenissimis hubeat : Siradix in couiua & uera ñ fuerit:
uons enĩ euulsa radice cupiditatis om̃s rami ꝓtinꝰ arescunt¬
& pereunt : ita qui podiũ & iracundiã radicẽ inse caritatis
extunerit. nihil ineo unde aduitã et̾nam ꝑueniat rema

Expanded text:
malorum est cupiditas , et radix omnium bonorum est charitas; quid prodest homini si mille ramos aut cum floribus aut cum pomis pulcherrimis et amoenissimis habeat, si radix in eo viva et vera non fuerit? Quomodo enim evulsa radice cupiditatis, omnes rami protinus arescunt et pereunt; ita qui per odium et iracundiam radicem in se charitatis exstinxerit, nihil in eo unde ad vitam aeternam perveniat reman
Abbreviated transcription (Latin):
Tonemuobds p̃cepit ic uinate plus quã potestis. & a uinoł acunib
abstinete iugiliis uosfrequentib affligite adoriente loc ci¬
dente cũ infinitis laborib ł periculis u auigate. Nhul hoꝵ
nob̵ inponitur. sedhoc nob iubetur ut ad tentuis arcellas c̃ sci¬
entiae ure csiderante snullũ honunẽ in hoc mundo odio habeam.
implenttos illud qđ ipse dnsdix. Onia quecũꝙ uultisut faciat
uħ homines && uosfacite eis similit. &quia nullus: qut quod

Expanded text:
potestis, et a vino vel a carnibus abstinere, vigiliis vos frequentius affligere, ad Orientem vel ad Occidentem cum infinitis laboribus vel periculis navigare; nihil horum nobis imponitur: sed hoc nobis jubetur, ut attentius arcam conscientiae nostrae considerantes, nullum hominem in hoc mundo odio habeamus, implentes illud quod ipse Dominus ait, Omnia quaecumque vultis ut faciant vobis homines, et vos facite eis simil
Abbreviated transcription (Latin):
quia scdm hȩc quȩ suggessimꝰ nulla nob ł umbra alicu¬
quȩ supͣ suggessim plenius & eiudentius possitis agnoscere ptrũ
aliquid de ufere sci augustini adrem dequa suggessimꝰ ꝑtinentẽ
credidi ad iungendũ: quo manifes tissime ꝓbaur uallu hrominẽ
possẽ dĩ miscdiam ꝓmereri. qui duo ꝑcepta caritatis contemp.¬
nens inimĩcis suis neglexerit toto copde dimit tere. Sc̃saugu¬
mitate sua tractar et.sic ait Quadragrnario numerołrs kem¬

Expanded text:
quae supra suggessimus, nulla nobis vel umbra alicuquae supra suggessimus, plenius et evidentius possitis agnoscere, parum aliquid de opere sancti Augustini ad rem de qua suggessimus pertinentem credidi adjungendum, quo manifestissime probetur nullum hominem posse Dei misericordiam promereri, qui duo praecepta charitatis contemnens, inimicis suis neglexerit toto corde dimittere. 6. Qun infirmitate sua, tractaret, sic ait: Quadragenario numero,
Abbreviated transcription (Latin):
ius &x misericorsdnis sciensfragilitatẽ generis humani
sine qualib eumq peccatis p̃sentẽ uitã ñ posse transigero.
talia medicam̃ta dignatus ÷ ꝓuidere quȩ ñ solũ diuites sed & iã
pauperes possent peceator suoꝵ uulnerib adhibere. Quȩũt¬
ꝑtin& ad demosinã ꝓquã indulgetur om̃ib: inimicis. Si se
pauꝑ quisq uoluerit exscusare qd esurientẽ pascere. nudũ uesti¬
re captuũ liberare ñ possit. nullatenꝰ inueritate poterit
dicere non posse sius inimicis ł aduersiriis indulgere ut
p̃cesquas nobis iudex peritꝰ cȩlestis dictauit: securus in o¬
racione dominica dicat. dimitte nob debita nr̃a sicut &¬

Expanded text:
ius et misericors Dominus sciens fragilitatem generis humani sine qualibuscumque peccatis praesentem vitam non posse transigere, talia medicamenta dignatus est providere, quae non solum divites, sed etiam pauperes possint peccatorrtinet ad eleemosynam per quam indulgetur omnibus inimicis. Si se pauper voluerit quisque excusare quod esurientem pascere, nudum vestire, captivum liberare non possit; nullatenus in veritate poterit dicere non posse suis inimicis vel adversariis indulgere, ut preces quas nobis judex peritus coelestis dictavit, securus in oratione dominica dicat, Dimitte nobis debita nos
Abbreviated transcription (Latin):
utina ł potũ tantũ modo ꝑderent & non &iam ipsi peri
filiab eius eiudent ostensum est. Namiuno inebriatꝰ. cũ
ipsis filiab sius nesciens coneubuit. Pharao quippe in ebriat᷑ꝰ. ma¬
ludere. postesiunũ plusquã oportebat accepit idola sibi fa¬
bricari pecuit. & iiibonore ipsoꝵ idolorũ cȩpit choros ducera
& inore frenetico diuersis saltacionib: menbra torquere
Perodes qꝗ ubi nimio uino ẽ caluit. ad unius puellę saltacio¬
nẽ scm̃iohanne baptistã int̾fici uissit. Quid adhuc de hebri¬
etatis mala nascatur. sp̃s scs salomonẽ testatꝰ : dicens. Uinũ

Expanded text:
utinam vel potum tantummodo perderent, et non etiam ipsi perirfiliabus ejus evidenter ostensum est. Nam vino inebriatus cum ipsis filiabus suis nesciens concubuit . Pharao quoque inebriatus mae, et surrexerunt ludere ; posteaquam vinum plus quam oportebat accepit, idola sibi fabricari petiit, et in honore ipsorum idolorum coepit choros ducere, et more phrenetico diversis saltationibus membra torquere. Herodes quoque, ubi nimio vino concaluit, ad unius puellae saltationem sanctum Joannem Baptistam interfici jussit . Quid adhuc de ebrietatis malo nasc
Abbreviated transcription (Latin):
ut &iam ipsi inse habitare ñ possint. unde & sicrudeles ac mor¬
tiferas bestias quȩ unomorsu solent intficere timem & minutas
bes tiolas quȩ noscruciare possunt. Horrescimus cũdĩ adiutorio
& capitalia crimina & minuta peccata iñ quib eẽ ñ possumus coti¬
dianis ȩlemosinis ł oracionib: p̃cipuȩ dũ inimicis nres toto corde
diligimꝰ. s edimamꝰ. Nam si nos in extremũ uitȩ nr̃ȩ tẽpeis ad
agendã penitentiã ł ad redim̃da peccata ł crimina reserua¬
mus timere debemꝰ ne forte nos mors inopinata p̃ueniat: et
ad illud subitaneũ tempꝰ pęnitentiae ñ sinat ꝑuenire. ad quos
nos mortifera securitate uolumꝰ reseruare : &idõ timeamus
illud qđ scriptũ est. Polite tardare c̃ũti addnm̃ nec differatis.
de die indiẽ. Ohomo quare differas dedic indic̾m. & ñ magisti¬
meas ne forte hodic habeas ultimũ dicm. Hȩegꝰquȩ sũggessimus frs

Expanded text:
ut etiam ipsi in se habitare non possint. Unde et sicut crudeles ac morut etiam ipsi in se habitare non possint. Unde et sicut crudeles ac mortiferas bestias, quae uno morsu solent interficere, timemus, et minutas bestiolas, quae nos cruciare possunt, horrescimus; cum Dei adjutorio et capitalia crimina ac minuta peccata, sine quibus esse non possumus, quotidianis eleemosyn, redimamus. Nam si nos in extremo vitae nostrae tempore ad agendam poenitentiam vel ad redimenda peccata vel crimina reservemus; timere debemus ne forte nos mors inopinata praeveniat, et ad illud subitaneum tempus poenitentiae non sinat pervenire, ad quod nos mortifera securitate volumus reservare. Et ideo timeamus illud quod scriptum est, Nolite tardare converti ad Dominum, nec differatis de die in diem . O homo, quare differs de die in diem; et non magis times ne forte hodie habeas ultimum diem? Haec ergo quae suggessimus, fra