comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ultationis. Qui aut̃ non ꝓpterea gaudet qr deo intͥn¬
lampadibus: idest leticiã bonoꝵ oꝑum in corde atq
conscientia posuerũt. sic & apłs monet. Abet se autẽ
homo inquit: & tunc in semet ipso habebit głam &
non in altero. Tardante gͦ sponso dormitauerunt
om̃s: qr ex utroq genere continentiũ hominũ siue eoꝵ
qui coram deo exultant siũ eoꝵ qui in laudib homi¬
nũ adquiescũt moruit᷑ hoc int̾uallo temporis. donec
sub aduentu dñi fiat resurectio mortuoꝵ. Nedia
aut̃ nocte idẽ nullo sciente. aut sꝑante. quippe cũ ip¬
se dicit dominus. de die aut̃ illa ⁊ hora nemo scit.⁊
apłs dicit. dies dñi tanqͣm fur in nocte ita ueniet. ⁊
ecce sponsus uenit. surgite obuiam ei. In ietu oculi in
rõnes reddendas oꝑum suoꝵ. Oportet enim nos
ex hib̾i ante tribunal xp̃i. ut illic recipiat unus¬
quisq qͦd gessit incorpore. siue bonũ siue malũ.

Expanded text:
sultationis; qui autem non propterea gaudet quia Deo intrinsultationis; qui autem non propterea gaudet quia Deo intrinlampadibus suis, id est, laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt: sic et Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero. Tardante vero sponso, dormierunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub adventu Domini fiat resurrectio mortuorum. Media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante quippe cum ipse dicat Dominus: De die autem illa et hora, nemo scit: et Apostolus dicit: Dies Domini tanquam fur in nocte ita veniet: exEcce sponsus venit, surgite obviam; et in ictu oculi, in rationes reddendas operum suorum. Oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, sive bonum, sive malum.
Abbreviated transcription (Latin):
ocłoꝵ. a uoluptate aurium. a uoluptate olfaciendi.
gustandi. tangendi. S qr ista continentia. partim
coram do fit. ut illi placeat᷑ in interiore gaudio con¬
scientiȩ. partĩ coram hominib tantũ ut gła hum̃na
capiat᷑: quinq dicunt᷑ sapientes & quiq stulte. utreq
tamen uirgines. qr ntͣq continentia ẽ qͣmus diuer¬
est aut̃. luceant oꝑa ur̃a coram hõĩb Om̃s uͥ acceꝑũt
lampades suas. & uenerunt obinã sponso. Intelligen¬
dum est gͦ xp̃i nomine censeri: de quib agit᷑. Non
possunt enĩ qui xp̃iani nõ sunt sponso xp̃o uenire
obuiam. S quiq fatuȩ acceptis lampadib sus non
sumpserunt oleũ secũ. Multi enĩ qͣmus d xp̃i bo¬
nitate plurimũ sꝑent: gaudium tam̃ nõ habent dũ
continent̾ niuunt nisi in laudib hominũ. Nõ gͦ ha¬
bent oleum secum. Nam ipsam leticiã oleo sig̃cari
arbitror. ꝓpterea unxit te inquit d̾s ds tuis oleo ex¬

Expanded text:
oculorum, a voluptate aurium, a voluptate olfaciendi, oculorum, a voluptate aurium, a voluptate olfaciendi, gustandi, tangendi; sed quia ista continentia partim coram Deo fit, ut illi placeatur in interiore gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerest autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de nitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter non vivunt, nisi in laudibus hominum; non ergo habent oleum secum; nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: Propterea unxit te, inquit, Deus Deus tuus oleo ex
Abbreviated transcription (Latin):
quinq admittunt᷑. quĩq excludunt᷑: bonoꝵ & maloꝵ
diserctionẽ sigcat. Quaꝑpt̾ si uirginitatis nom̃ honorabi¬
le est. cur receptis. exlusisq comune est. Deinde quid
sibi uult numerus. in utͣq parte quinͣrius. Quid aut̃
sigc̾at oleum: Mirum uidetur qͦd sapientes petenti¬
bus non cõmunicant: cum & iniidere fas non sit eas
que ita ꝑfecte sunt. ut ab sponso recipiant᷑. quo noĩe
esse oporteat ad p̾̃standum. ex eo qͦd habent: p̃scri¬
bente illa sententia eiusdẽ dnĩ dicentis. omĩ poscenti
te tribue. Quid ẽ aut̃ qͦd posset dando nõ sufficere u¬
trisq : hec maxim̃ augent questionis dificultatẽ: qͣm¬
quã & cetera diligent̾ considerata. ut omĩa in unã
rõnẽ concuirant. nicħq in una parte dicat᷑ qͦd im¬
pediat aliam. magna cautio adhibenda ẽ. Uidentur
itaq mͥ quĩq uirgines sigẽare quĩq ꝑtitã cõtinẽtia a
carniᷤᷤ illecebͥs. Cõtinẽdꝰ ẽ enĩ animi appetitꝰ a uoluptate

Expanded text:
dmittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. quapropter si uirginitatis nomen honorabile est, cur receptis exlusisque commune est? deinde quid sibi uult numerus in utraque parte quinarius? quidquid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quo nominesse oporteat ad praestandum ex eo quod habent, praescribente illa sententia eiusdem domini dicentis: omni poscenti te tribue. quid est autem, quod posset dando non sufficere utrisque? haec maxime augent quaestionis difficultatem, quamquam et cetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant nihilque una parte dicatur, quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videtur itaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ham & hoc ipsum quod in nob̃ dolet cum facta car
tiã. dum frenamus delectationẽ cõcupiscentiȩ ꝑ carita¬
tem. dũ iniuriarum lacerationes & cõtumeliarũ aculeos ᷤᷤ¬
ꝑ patientiã sustinemꝰ. dũ neglectis atq reiectis uolupta¬
tibus nr̃is ꝓ fructir matris eccłie labaiamꝰ. quicquid in

Expanded text:
re: Nam et hoc ipsum quod in nobis dolet, cum facta carnre: Nam et hoc ipsum quod in nobis dolet, cum facta carnabstinentiam; dum frenamus delectationem concubitus per castitatem; dum injuriarum lacerationes, et contumeliarum aculeos per patientiam sustinemus; dum neglectis atque ejectis voluptatibus nostris pro fructu matris Ecclesiae laboramus: quidquid in
Abbreviated transcription (Latin):
nĩx ac sp̃c creaturȩ nomine continẽtur. Sic aut̃ dictum
est ipsa creatura lib̃abitur a seruitute int̾itꝰ. in lib̃tatem
głie filioꝵ dĩ: quasi nos non simꝰ creatura s filii di. in
quoꝵ glorie libertatẽ lib̾abit᷑ a seruitute creatura. ltem
dic̃. Scimꝰ enĩ qr omĩs creatura cõgemiscit. & dolet usq
adhuc. Non solũ aut̃ illã: s & nos ipsi. Tanquã aliud
simus nos: aliud omis creatura. Totũ gͦ capitulũ parti¬
culatim considerandũ ẽ. Existimo enĩ inquit: qͦd in¬
dignȩ sint passiones huius temporis ad futurã głam
quȩ reuelabit᷑ in nobis. Hoc manifestũ ẽ. Dixerat enĩ
suꝑius. Siaut̃ sp̃u facta carnis mortificaueritis: uine¬
tis. Quod fieri non potest siñ molestia: cm patientia ne-¬
cessaria ẽ. Quo ꝑtinet & qͦd paulo ante ait. Si tam̃ cõpa¬
tim᷑ ut glorificem᷑. Quod itaq ait.Lam expectatio cre¬
atine reuelationẽ filioꝵ di expectat: hoc eũ puto dice

Expanded text:
itus creaturae nomine continentur. Sic autem dictum est, Ipsa creatura liberabitur a servitute interitus, in libertatem gloriae filiorum Dei: quasi nos non simus creatura, sed filii Dei, in quorum gloriae libertatem liberabitur a servitute creatura. Item dicit, Scimus enim quia omnis creatura congemiscit et dolet usque adhuc; non solum autem illa, sed et nos ipsi: tanquam aliud simus nos, aliud omnis creatura. Totum ergo capitulum particulatim considerandum est. 2. Existimo enim, inquit, quod indignae sint passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis: hoc manifestum est. Dixerat enim superius, Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. Quod fieri non potest sine molestia, cui patientia necessaria est. Quo pertinet et quod paulo ante ait, Si tamen compatimur, ut et conglorificemur . Quod itaque ait, Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei ex
Abbreviated transcription (Latin):
pora itr̃a ꝑ inhabitantẽ sp̃m eius in uob̾. hic & de resur¬
rectione corporis euidentissimũ testimoniũ est. & satis ap¬
paret quã diu in hac uita sumus non deesse molestias
ꝑ mortalem carnẽ: ñeq titillationes quasdam delectati¬
onũ carnaliũ. Quamuis tam̃ eis nõ cedat qui sub gr̃a
constitutꝰ mente seruit legi di: tam̃ carne seruit legi pec¬
cati. his gradib homine ꝑfecto nulla substantia inue¬
nitur malum. Neq lex mala ẽ. quȩ ostendit homini. i
quibus peccatoꝵ iunculis iaceat: ut ꝑ fidem implorato
libatoris auxilio. & solui ⁊ crigine firmissime constitui
mereat᷑. In pͥma gͦ actione quȩ est ante legẽ: nulla pug¬
na est cum uoluptatib huiꝰ scłi. In scda gͦ actione quȩ
sub lege est: pugnamꝰ s uincim᷑. In tercia: pugnamꝰ ⁊ uĩ¬
cimus. In quarta nõ pugnamꝰ s ꝑfecta eterna pace re¬
quiescimꝰ. Subiũget᷑ enĩ nob̾. qͦd inferus nr̃m est. Qd ꝓpt̾eo

Expanded text:
Hic et de resurrectione corporis evidentissimum testimonium est, et satis apparet quamdiu in hac vita sumus, non deesse molestias per mortalem carnem, neque titillationes quasdam delectationum carnalium. Quamvis enim non cedat, qui sub gratia constitutus mente servit legi Dei, tamen carne servit legi peccati. His gradibus homine perfecto, nulla substantia invenitur malum: neque Lex mala est, quae ostendit homini in quibus peccatorum vinculis jaceat, ut per fidem implorato Liberatoris auxilio, et solvi, et erigi, et firmisse constitui mereatur. In prima ergo actione, quae est ante Legem, nulla pugna est cum voluptatibus hujus saeculi: in secunda, quae sub Lege est, pugnamus, sed vincimur: in tertia pugnamus et vincimus: in quarta non pugnamus, sed perfecta et aeterna pace requiescimus. Subditur enim nobis quod inferius nostrum est, quod propterea
Abbreviated transcription (Latin):
ret qui d hac uita nõ dũ excesserunt: oportunissime sub¬
uixit. Uos aut̃ nõ estis in carne s in sp̃u. Utiq ad huc in
hac uita constitutis loquit᷑. In sp̃u enĩ erant. qr in fide. ⁊
spe. & caritate spualiũ rerum adquiescebant. Si tam̃¬

Expanded text:
ret, qui de hac vita nondum excesserunt, opportunissime subret, qui de hac vita nondum excesserunt, opportunissime subjunxit: Vos autem non estis in carne, sed in spiritu. Utique adhuc in hac vita constitutis loquitur. In spiritu enim erant, quia in fide et spe et charitate spiritualium rerum acquiescebant. Si tam
Abbreviated transcription (Latin):
Quamdiui enĩ nix est: nõ calefac̃. S resolui potest & feruere.
ut calefaciat. S cum hoc facit: iam nix no est. Sic &
prudentia carnis đr: cum anima ꝓ magnis bonis tẽpora¬
lia bona concupiscit. Quam du enĩ appetitꝰ talis in est ani¬
mȩ legi di subiecta esse nõ potest. idẽ nõ potest implere
quȩ lex iubet. S cum sp̃alia bona desiderare cepit. & tẽ¬
poralia contemnere: desinet esse carnis prudentia. & sp̃i
non resistet. Fadẽ namq anima cũ inferiora appetit. pri¬
dentiam carnis habere dr. cum suꝑiora prudentiã sp̃s:
non quia prudentiã carnis substantia ẽ qua indint᷑ am¬
ma uel exuit᷑. s ipsius animȩ affectio est: quȩ omĩno eẽ
desinet. cum se totam ad suꝑna conuertit. Qui aut̃ in car¬
ne sunt inquit. do placere nõ possunt: idẽ qui uolupta¬
tibus carnis adquiescunt. Nequis enuim dictũ dehis puta¬

Expanded text:
Quamdiu enim nix est, non calefacit: sed resolvi potest et fervere, Quamdiu enim nix est, non calefacit: sed resolvi potest et fervere, ut calefaciat; sed cum hoc facit, jam nix non est. Sic et prudentia carnis dicitur, cum anima pro magnis bonis temporalia bona concupiscit. Quamdiu enim appetitus talis inest animae, legi Dei subjecta esse non potest; id est, non potest implere quae lex jubet. Sed cum spiritualia bona desiderare coeperit, et temporalia contemnere, desinet esse carnis prudentia, et spiritui non resistet. Eadem namque anima cum inferiora appetit, prudentiam carnis habere dicitur; cum superiora, prudentiam spiritus: non quia prudentia carnis substantia est, qua induitur anima vel exuitur; sed ipsius animae affectio est, quae omnino esse desinet, cum se totam ad superna converterit. Qui autem in carne sunt, inquit, Deo placere non possunt: id est, qui voluptatibus carnis acquiescunt. Ne quis enim de his dictum puta
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis qui nõ scđm carnẽ ambulamꝰ s scđ̾m sp̃m. ltaq¬
p̃cepta legis ꝑ caritatẽ impleta sunt: quȩ ꝑ timorẽ non
poterant. Qui enĩ scd̾m carnẽ sunt. quȩ carnis sũt sapi¬
unt idẽ carnalia bona ꝓ sũmis bonis concupiscũt. Qui
est: prudentia sp̃s uita & pax: qr prudentia carnis ini¬
mica in dm̃. Ipse ostendit quid dixerit inimica: nequis
putaret ex aduerso aliud uenire principiũ. Subiũgit enĩ
et dicit. legi enĩ dei nõ est subiecta: nec enĩ pot̃. Ergo
facere contͣ legem. hoc est inimicũ esse in dm. nõ quia
deo nocere aliquid potest: s sibi nocet quisquis resistit
uoluntati di. Hoc ẽ enĩ aduersus stimulũ calces mittere.
ut paulo apło cum ad huc ȩccłiam ꝑsequeret᷑ dictũ di¬
nitꝰ est. Sic enĩ ẽ dictũ. Legi enĩ di nõ ẽ subiecta. nec enĩ
potest: tanqͣm si diceret᷑. nix nõ calefac̃. nec enĩ potest.

Expanded text:
in nobis, qui non secundum carnem ambulamus, sed sin nobis, qui non secundum carnem ambulamus, sed scepta legis per charitatem impleta sunt, quae per timorem non poterant. Qui enim secundum carnem sunt, quae carnis sunt sapiunt: id est, carnalia bona pro summis bonis concupiscunt. Qui spiritus vita et pax. Quia prudentia carnis inimica est in Deum. Ipse ostendit quid dixerit, inimica: ne quis putaret ex adverso aliud venire principium. Subjungit enim, et dicit, Legi enim Dei non est subjecta; nec enim potest. Ergo facere contra legem, hoc est inimicum esse in Deum: non quia Deo aliquid nocere potest, sed sibi nocet quisquis resistit voluntati Dei: hoc est enim adversus stimulum calces mittere, ut Paulo apostolo, cum adhuc Ecclesiam persequeretur, divinitus dictum est . Sic est autem dictum, Legi enim Dei non est subjecta; nec enim p
Abbreviated transcription (Latin):
Quod enĩ inpossibile erat legi in quo infirmabat᷑ ꝑ car¬
nẽ. id ẽ ꝑ desideria carnaha. ideo enĩ nõ implebatur
lex qr ipsius iusticiȩ nõ dum erat caritas quȩ int̾iore
dilectione teneret mentem. ne ad peccatũ delectatione
rerũ temporaliũ. traheret᷑. Ergo infirmabat᷑ lex ꝑ car¬
nem. idẽ nõ efficiebat iustos deditos carm. S ds filiũ
suũ misit in similitudinẽ carnis peccati. Non enĩ caro
peccati erat. quȩ nõ carnali delectatione nata erat: s
tam̃ inerat in ea similitudo carnis peccati. qr mortaliꝰ
caro erat. Mortẽ aut̃ nõ meruit adã: nisi peccato. Sed
quid fecit dominus De peccato damnauit peccatum
in carne: idẽ suscipiendo carnẽ hominis peccatoris & do¬
cendo quẽ adm odũ uiueremꝰ. peccatũ in ipsa carne dã¬
nauit. ut ȩtnoꝵ caritate sp̃s slagrans. non duceret᷑ captiuꝰ.
in consensionẽ libidinis. ut iusticia inquit legis impleret᷑

Expanded text:
enim impossibile erat legi, in quo infirmabatur per carnem, id est, per desideria carnalia: ideo enim non implebatur lex, quia ipsius justitiae nondum erat charitas, quae interiore delectatione teneret mentem, ne ad peccatum delectatione rerum temporalium traheretur. Ergo infirmabatur lex per carnem, id est, non efficiebat justos deditos carni. Sed Deus Filium suum misit in similitudinem carnis peccati. Non enim caro peccati erat, quae non de carnali delectatione nata erat; sed tamen inerat ei similitudo carnis peccati, quia mortalis caro erat: mortem autem non meruit. Adam nisi peccando. Sed quid fecit Dominus? De peccato damnavit peccatum in carne: id est, suscipiendo carnem hominis peccatoris, et docendo quemadmodum viveremus, peccatum in ipsa carne damnavit, ut aeternorum charitate spiritus flagrans non duceretur captivus in consensionem libidinis. Ut justitia, inquit, legis impleretur
Abbreviated transcription (Latin):
disponis nos. Item qͥd primo in terrenis rebus fit gra
minus ostendit cum ait. Si in alieno fideles non fuistis.
ur̃m quis dabit uobis: & qͦd ꝓ sins gradib animȩ do¬
centur. ⁊ ipse dominus demonstrat dicens. multa ha
apłs cum ait. ⁊ ego fres non potui uobis loqui quasi
sp̃alib. s qͣsi carnalibus. lac uob̃ potũ dedi nõ escam:
noq enim poteratis. s neq adhuc potestis. adhuc enun¬

Expanded text:
disponis nos . 4. Item quod primo in terrenis rebus fit graddisponis nos . 4. Item quod primo in terrenis rebus fit gradminus ostendit, cum ait: Si in alieno fideles non fuistis, vestrum quis dabit vobis ? Et quod pro suis gradibus animae doceantur, et ipse Dominus demonstrat dicens: Multa habt Apostolus, cum ait: Ego, fratres, non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Lac vobis potum dedi, non escam; neque enim poteratis: sed neque adhuc potestis; adhuc e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ: prestare. alia ꝑ serinentem sibi creaturam integetri¬
mis legib ꝓ meritis ordinatam. quedã eoꝵ iubens. quẽ¬
dam ꝓmitteris usq ad passerũ administrationẽ. sicut
domimis in eũgħo dicit. t usq ad feni decorẽ usq ad nu¬
tlente atq ueniente. de. qua etiam ddictum ẽ. ꝑtendit
a fine usq ad finẽ fortit̾ ⁊ disponit omĩa suauiter.
Quod aut̃ per animarum ministeria suis legib seruien¬
tia d̾s puniat. ⁊ digne digna supplicia retribuat. cũ
pse tranquillisfimus uraneat aꝑtissime ita scriptum
est. Ipsũ quoq qui puniri debet condemnare esterum.
estimans a tua uirtute. Uirtus enim tua iusticie iitiũ
est. & hoc qͥd omĩum dñs es. om̃ib te parcere facis. uir¬
tutẽ enĩ ostendis. qui nõ crederis esse in uirtute cõsũma¬
t̾us s inhis qui scuĩt audariã traducis. Tuaut̃ dominꝰ
uirtutũ. cum tranquillitate iudicas: & cũm reuerentia

Expanded text:
que praestare: alia per servientem sibi creaturam, integerrique praestare: alia per servientem sibi creaturam, integerrimis legibus pro meritis ordinatam, quaedam eorum jubens, quaedam permittens, usque ad passerum administrationem, sicut Dominus in Evangelio dicit, et usque ad feni decorem, usque ad nudente atque veniente . De qua etiam dictum est: Pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . 3. Quod autem per animarum ministeria suis legibus servientia Deus puniat, et digne digna supplicia retribuat, cum ipse tranquillissimus maneat, apertissime ita scriptum est: Ipsum quoque qui puniri non debeat, condemnare, exterum aestimas a tua virtute. Virtus enim tua justitiae initium est; et ob hoc quod omnium Dominus es, omnibus te parcere facis. Virtutem enim tu ostendis, qui non crederis esse in virtute consummatus, sed in iis qui sciunt audaciam traducis. Tu autem Dominus virtutum, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia
Abbreviated transcription (Latin):
quos talia facere non minꝰ decet. Quaꝓpt̾ cũ & egip¬
tu deceptione digni essent. & ppłs isrł ꝓ illa etate ge¬
neris humani in tali adhuc moꝵ gradu constitutus
esset ut non indigne hostem deciꝑet: factũ est ut iu¬
beret d̾s uel potius ꝓ illoꝵ cupiditate ꝑmitteret ut
uasa aurea uel argentea quibus adhuc t̾reni regni ap¬
petitores in hiabant & peterent ab egiptiis non reddi¬
turi. & acciꝑent quasi reddituri. Quam etiam mercedẽ
tam diuturn laboris atq oꝑis taliũ animarũ nõ inu¬
stam ds esse uoluit: & penam illorũ quos digne fecit
amitere id qͦd reddere debuerunt. Don itaq as decep¬
tor est quod credere nefariũ ⁊ impiũ esse quis nõ intel¬
ligat. S meritoꝵ & ꝑsonarum iustissimꝰ distributor
faciens quedam ꝑ se ipsum quȩ illo solo digna sunt.
eiq uni conueniũt: sicuti est illuminare animas.⁊
se ipsum eis ad ꝑfruendum prebendo sapienter beataᷤ¬

Expanded text:
quos talia facere non minus decet. Quapropter cum et Aegypquos talia facere non minus decet. Quapropter cum et Aegyptii deceptione digni essent, et populus Israel pro illa aetate generis humani in tali adhuc gradu morum constitutus esset, ut non indigne hostem deciperet; factum est ut juberet Deus, vel potius pro illorum cupiditate permitteret, ut vasa aurea et argentea, quibus adhuc terreni regni appetitores inhiabant, et peterent ab Aegyptiis non reddituri, et acciperent quasi reddituri . Quam et mercedem tam diuturni laboris atque operis pro talium animarum gradu non injustam Deus esse voluit, et poenam illorum quos digne fecit amittere id quod reddere debuerunt. Non itaque Deus deceptor est, quod credere nefarium et impium esse quis non intelligat? sed meritorum et personarum justissimus distributor, faciens quaedam per se ipsum, quae illo solo digna sunt, eique soli conveniunt; sicuti est illuminare animas, et se ipsum eis ad perfruendum praebendo, sapientes beatas
Abbreviated transcription (Latin):
su hoc facit carnifex. qui ꝑ sua cupiditate sic ordinat
est in officio ut ꝑcutiat legum moderatione damnatũ:
qui posset etiam innocentẽ sua crudelitate ꝑcutere. Hã
neq ꝑ se iꝑsum hoc uidex facit: neq ꝑ pͥncipẽ uel aduo¬
catum aut aliquẽ i officio suo. cui tale ministeriũ nõ
conuenient̾ imponit᷑. Hinc ẽ etiam qͦd urationabilibus
animãtibus utimꝰ. ad cas res qͣs ꝑ homines agi nefarium
est. Ham utq dignus est fur morsu lacerari: id tamẽ
honio agit non ꝑ se ipsum. aut ꝑ filium: aut domesticũ
uel etiam ꝑ famulum suũ. s ꝑ canem. quã bestiã talia
facere ꝓ nature gradibus decet: Cum gͥ quosdam pati
aliquid deceat qͦd. alios facere non deceat. ministeria
quedam sunt media. quibus digna inuigunt᷑ officia:
ut cis utens ipsa iusticia non solum talia pati quẽq
imꝑet. qualia pati eum decet. s ȩtiam. his facientibus

Expanded text:
su hoc facit carnifex, qui pro sua cupiditate sic ordinatus su hoc facit carnifex, qui pro sua cupiditate sic ordinatus est in officio, ut percutiat legum moderatione damnatum, qui posset etiam innocentem sua crudelitate percutere. Nam neque per se ipsum hoc judex facit, neque per principem vel advocatum, aut aliquem in officio suo, cui tale ministerium non convenienter imponitur. Hinc est etiam quod irrationalibus animantibus utimur ad eas res quas per homines agi nefarium est. Nam utique dignus est fur morsu lacerari: id tamen homo non per se ipsum agit, aut per filium, aut per domesticum, aut etiam per famulum suum; sed per canem, quam bestiam talia facere pro naturae suae gradibus decet. Cum igitur quosdam pati aliquid deceat, quod alios facere non deceat; ministeria quaedam sunt media, quibus digna injunguntur officia; ut eis utens ipsa justitia, non solum talia pati quemque imperet, qualia pati eum decet, sed etiam iis facientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
naticinio ꝑseude ꝓpħarsi ⁊ ita legimꝰ ut neq sine diui¬
no indicio factum esse inueniamus: qm̃ dignus erat il¬
le sic decipi: neq ꝑ eum angłm quem deceptionis os
partes imponi cum leticia postulauit. Quibusdam scͥp¬
turarum enim locis aꝑtius aliquid exponit᷑: quod di¬
ligens lector ⁊ pus etiam in aliis locis ĩ qͥbꝰ minꝰ aꝑit᷑ in¬
telligat. Dñs enim nr̃ sic ad salutem animarum diuino
libros scõ spũ moderatus est: ut non solũ manifestis
pascere. s etiam obscuris exercere nos uellet. Ex hac gͥ
in effabili atq sublimi rerum administratione que fit
ꝑ diuinam ꝓuidentiam. qͣsi transcripta est. naturalis
lex in animan rõnalem: ut in ipsa uitę huius conuer¬
satione moribusq terrenis. homines taliũ distributionũ
ĩmagnnes seruent. Hinȩ est qͦd uidex damnatũ ꝑcutere
indignũ sua ꝑsona ⁊ nefarium iudicat: eius tam̃ ius¬

Expanded text:
vaticinio pseudoprophetarum: et ita legimus, ut neque sine divivaticinio pseudoprophetarum: et ita legimus, ut neque sine divino judicio factum inveniamus, quoniam dignus erat ille sic decipi; neque per eum angelum, quem deceptionis offpartes imponi cum laetitia postulavit . Quibusdam enim Scripturarum locis apertius aliquid exponitur, quod diligens et pius lector etiam in aliis locis, in quibus minus aperitur, intelligat. Deus enim noster sic ad salutem animarum divinos libros Spiritu sancto moderatus est, ut non solum manifestis pascere, sed etiam obscuris exercere nos vellet. Ex hac igitur ineffabili atque sublimi rerum administratione, quae fit per divinam providentiam, quasi transcripta est naturalis lex in animam rationalem, ut in ipsa vitae hujus conversatione moribusque terrenis homines talium distributionum imagines servent. Hinc est quod judex damnatum percutere indignum sua persona et nefarium judicat: ejus tamen jus
Abbreviated transcription (Latin):
to est purgatior sũmęq illi uirtuti ꝓpinqor. qui qͣmqͣm
uelit hostem deciꝑe. nõ cum tam̃ deciꝑit nisi auctorita¬
te diuinͣ. Ds eni nouit uel solus. uel certe longe qͣm õs¬
Quappt d̾s quid ꝑ seipsum neminẽ decipit: est enĩ pater
distribuens. qm hoc quoq ꝑtinet ad insticiã & ueritatẽ.
Tunt᷑ aminis ꝓ meritis ⁊ dignitatibus que sut̃ in gradib¬
carum: ut si quisqͣm dignus ẽ decipi. non solum non¬
congruent̾ diligit ⁊ custodire ꝑsistit sit in ore ur̃o. ẽ est.
nõ nõ: neq ꝑ angłm cui nõ conuenit ꝑsoñ fallaciȩ s aut
ꝑ talem hoĩem qui non dum se exuit huiꝰmundi cupidi
tatib: aut ꝑ talem angłm qui ꝓ suȩ uolinitatis ꝓuersita¬
te uel ad uindictã peccatoꝵ uel ad exercitationẽ purga¬
tionẽq eoꝵ qui scd̃m dm̃ renascunt᷑. in infimis nature
gradib ordinatꝰ est. Legimus enĩ deceptũ regem falso

Expanded text:
to est purgatior summaeque illi virtuti propinquior, qui quanquam to est purgatior summaeque illi virtuti propinquior, qui quanquam velit hostem decipere, non eum tamen decipit nisi auctoritate divina. Deus enim novit vel solus, vel certe longe Quapropter Deus quidem per seipsum neminem decipit; est enim Pater distribuens quoniam hoc quoque pertinet ad justitiam et veritatem, utitur animis pro meritis et dignitatibus, quae suearum ut si quisquam dignus est decipi, non solum pnem, qui jam custodire praesistit: Sit in ore vestro: est, est, non, non; neque per angelum, cui non convenit persona fallaciae, sed aut per talem hominem, qui nt; aut per talem angelum, qui pro suae voluntatis perversitate vel ad vindictam peccatorum, vel ad exercitationem purgationemque eorum qui secundum Deum renascuntur, in infimis naturae gradibus ordinatus est. Legimus enim deceptum regem falso
Abbreviated transcription (Latin):
ad istam sumitatẽ ꝑfectionẽq ueniat᷑. In quib utiq
gradib inuenient᷑ illi quib adhuc teffenũ regnũ ꝓmit¬
tebat᷑. quo ꝓmisso tanquam paruuli ꝓluderent: &
ab uno do qui est omiũ dominus int̾im in terrenis
gaudus quib adhuc in hiabant impetratis. inde ꝑro¬
ficientes ⁊ sp̃u crescentes. auderẽt etiã sꝑare: celestia
S icut gͦ summa ⁊ ꝑpe diuin̾ uirtus est neminẽ deciꝑe:
sic̃ ultimũ uiciuim est quemlib et deciꝑe. Ab hoc ultimo
uicio ad illam sũmam uirtutũ tendentibus gradus
est: neminẽ quid̾ amicum uel igotan: sitam̃ anum¬
cum aliquãdo deciꝑe. Unde illud etiam a pocta dictũ. ꝓpe
iam ꝓuerbii consuctudinẽ obtinuit  Dolus an uirtꝰ quis
in hoste requirat. S qm̃ ⁊ ipse hostis pot̾ plerũq iniuste
decipi. ueluti cum pactũ aliqͦd fit de temporali pace qͣs
inducias uocant. & non seruat᷑ fides. & ceta talia: mul¬

Expanded text:
ad istam summitatem perfectionemque veniatur: in quibus utique ad istam summitatem perfectionemque veniatur: in quibus utique gradibus inveniuntur illi, quibus adhuc terrenum regnum promittebatur, quo promisso tanquam parvuli praeluderent, et ab uno Deo, qui est omnium Dominus, interim terrenis gaudiis, quibus adhuc inhiabant, impetratis, inde proficientes et spiritu crescentes auderent etiam sperare coelestia. Sicut ergo summa et prope divina virtus est, neminem decipere; sic ultimum vitium est, quemlibet decipere. Ab hoc ultimo vitio ad illam summam virtutem tendentibus gradus est, neminem quidem vel amicum, vel ignotum, sed tamen inimicum aliquando decipere. Unde etiam illud a poeta dictum prope jam proverbii consuetudinem obtinuit: Dolus, an virtus, quis in hoste requirat? Sed quoniam et ipse hostis potest plerumque injuste decipi, veluti cum pactum aliquod fit de temporali pace, quas inducias vocant, et non servatur fides, et caetera talia; mul
Abbreviated transcription (Latin):
hominis ꝑfectãq uirtutẽ oportet eum distinguere quidi¬
uinis lectionib pium animũ intendit: ne forte cum in¬
uenerit aliquãdo parua paruis. aliquãdo maiora maio¬
rib imꝑari. reputans in comparatione. maioꝵ peccata
esse illa quȩ minora sut. nõ arbitret᷑ decuisse ut talia
d̾s om̃ib imꝑaret.S nunc d uirtutũ gradib. nimis lõ¬
gum est disputare. Uerũtam̃ quod ad p̃sentẽ questionẽ
discuciendam satis est: qͣntum ad decipiendum attinet.
suma & ꝑfecta uirtus est deciꝑe neminem. atq illud
exib̾e qͦd dictum ẽ. ut sit in ore ur̃o. ẽ est. nõ nõ. S. qr
hoc eis imꝑatũ est quib iam regnum cȩlorum ꝓmissũ
est: magna aut̃ uirtus est hec implere maiora quibus
debetur hoc premium. regnũ enĩ cęloꝵ uim patitur. ⁊ qͥ
iĩ faciũt diripuit illud quęrẽdum ẽ quib gradibus

Expanded text:
hominis perfectamque virtutem, oportet eum distinguere, qui dihominis perfectamque virtutem, oportet eum distinguere, qui divinis lectionibus pium animum intendit: ne forte cum invenerit aliquando parvis parva, aliquando majora majoribus imperari, reputans in comparatione majorum peccata esse illa quae minora sunt, non arbitretur decuisse ut talia Deus hominibus imperaret. Sed nunc de virtutum gradibus nimis longum est disputare. Verumtamen quod ad praesentem quaestionem discutiendam satis est, quantum ad decipiendum attinet, summa et perfecta virtus est neminem decipere, atque illud exhibere quod dictum est, Sit in ore vestro, Est, est; Non, non . Sed quia hoc eis imperatum est, quibus jam regnum coelorum promissum est; magna autem virtus est haec implere majora, quibus debetur hoc praemium; Regnum enim coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud : quaerendum est quibus gradibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire & auribus atq ocłis cet̾isq sensibus corporis
corporalia ꝑciꝑe. & facie in notescere: & si quid aliud ad
nitendo: quãqͣm diumͣ ꝓuidentia serena mente intuẽ¬
tib appareat. cuncta certissimo ordine ad ministrari. ac¬
comodatissime tam̃ adhumilẽ hominũ intelligentiam
ea quȩ incipiũt esse nec ꝑseuerant qͣntũ ꝑseueratura
sꝑata sunt: quasi ꝑ penitentiã dei dicuntur ablata. De
congruentia generis hum̃ni ętatibus distributas dili¬
genter intuetur: satis qͣntũ existimo intelligit. quid ꝓpͥe
priori etati generis hum̃ni. quid posteriori conueniat.
Diuin enĩ ꝓuidentia pulere omĩa moderante. ita uniuer¬
sa generationũ series ab adam usq in finẽ scłi admini¬
stratur: tanqͣm uniꝰ hoĩs a ꝑuericia usq in senectuten
temporis tractũ etatis gradib termintis. X. ideo uirtu¬
tum etiam gradꝰ in moribus donec ueniat᷑ ad summam

Expanded text:
peruenire et auribus atque oculis ceterisque sensibus corporis peruenire et auribus atque oculis ceterisque sensibus corporis corporalia percipere et facie innotescere, et si quid aliud ad nitendo, quamquam diuina prouidentia serena mente intuentibus appareat cuncta certissimo ordine administrare, accommodatissime tamen ad humilem humanam intellegentiam ea quae incipiant esse neque perseuerant, quantum perseueratura sperata sunt, quasi per paenitentiam dei dcongruentia, generis humani diligenter aetatibus distributas intuetur, satis, quantum existimo, intelligit quid proprie priori aetati generis humani, quid posteriori conveniat. Divina enim providentia pulchre omnia moderante, ita universa generationum series ab Adam usque ad finem saeculi administratur, tanquam unius hominis a pueritia usque ad senectutem temporis sui tractum aetatis gradibus terminantis. Et ideo virtutum etiam gradus in moribus, donec veniatur ad summam
Abbreviated transcription (Latin):
iam qui melus sapit intelligit. nõ dubitauerunt iuri
illi ꝑ quos loquutus est sp̃s sc̃s oportunissime in libris
ponere : ut uerbi causa qm̃ difficillimũ est ut homo ali¬
quid uindicet sine ira. uindictam di quę omĩno sine
ista ꝑturbatione fit. iram tam̃ uocandam iudicauerũt.
tem quia conuigis castitatẽ zelando uiri custodire con¬
suerunt. illam dĩ ꝓuidentiam ꝑ qͣm precipit᷑ atq agi¬
tur ne aninma corrũpatur. ⁊ deos alios atq alios sequẽs.
quodãm meretricet᷑. Selũ dei appellauerunt. Sic & ma¬
num di uim qua oꝑat. & pedes d̃i ium qua in omĩa
constituenda ⁊ gub̾nanda ꝑtendit. & aures di. uel ocu¬
los d̃i uim qua omĩa ꝑcipit atq intelligit. & faciẽ di ui
qua se manifestat atq amoscit᷑. & cetera in hune modũ
ꝓpterea scilicet quia nos ad quos sermo fit & manibus
solemus oꝑari. & pedibus incedere & quo fert animus

Expanded text:
iam qui melius sapit intellegit, non dubitauerunt illi iam qui melius sapit intellegit, non dubitauerunt illi uiri, per quos locutus est spiritus sanctus, opportunissime in libris ponere. ut uerbi causa, quoniam difficillimum est, ut homo aliquid uindicet sine ira, uindictam dei, quae omnino sine ista perturbatione fit, iram tamen uocandam iudicauerunt. item quia coniugii castitatem zelando uiri custodire consueuerunt, illam dei prouidentiam, per quam praecipitur atque agitur, ne anima corrumpatur et deos alienos atque alios sequens quodam modo meretricetur, zelum dei appellauerunt. sic et manum dei uim, qua operatur, et pedes dei uim, qua omnia custodienda et gubernanda pertendit, et aures dei uel oculos dei uim, qua omnia percipit atque intellegit, et faciem dei uim, qua se manifestat atque dinoscitur, et cetera in hunc modum, propterea scilicet, quia nos, ad quos sermo dei fit, et manibus solemus operari et pedibus incedere et quo fert animus
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m faciat animam & corpus. & iste enim factus est a deo:
sic̃ & cetera creatura. Scriptũ enim est in prouerbiis
nullo dubitante factus accipit᷑: in quo est intelligentia
ueritatis. Heret enim ueritati nulla intposita creatura
Cetera hominis ad similitudinẽ facta underi uolũt: quia
omĩs imago quidẽ similis est: non aut̃ omẽ qͦd simile
est. etiam imago ꝓprie. sed forte abusiue dici potest.¬
S. cauendum in talib ne quid nimis asseuerandum
putct᷑. illa re salubrit̾ custodita: ne q̃m corpus qͦdlibet
per localia spacia porrectum est. aliquid tale credatur.
substantia dei esse. Nã res quȩ in parte minor est qͣm
in toto. nec dignitate̾ animę conuenit quã tominus
iuirie scripture a tetreno & humano sensu ad diui .Lii.¬
num & celestem nos erigentes usq ad ea uerba des¬
cenderunt. quib etiam stultissimoꝵ int̾ se utit᷑ con¬
suctudo. ltaq etiam earum affectionũ nomina qͣs
animus nr̃ patitur. quas longissime a deo esse seiũctas.

Expanded text:
um, et animam et corpus . Et iste enim factus est a Deo, sicut et caetera creatura. Scriptum est enim in Proverbiis nullo dubitante factus accipitur, in quo est intelligentia veritatis: haeret enim veritati nulla interposita creatura. Caetera hominis ad similitudinem facta videri volunt; quia omnis quidem imago similis est, non autem omne quod simile est, etiam imago sed cauendum in talibus, ne quid nimis asseuerandum putetur, illa re sane salubriter custodita, ne, quoniam corpus quodlibet per localia spatia porrectum est, aliquid tale credatur esse substantia dei. nam res, quae in parte minor est quam in toto, nec indigenti animae conuenit; quanto minus Diuinae scripturae a terreno et humano sensu ad diuinum et caelestem nos erigentes usque ad ea uerba descenderunt, quibus inter se stultissimorum etiam utitur consuetudo. itaque etiam earum affectionum nomina, quas animus noster patitur, quas longissime a deo esse seiunctas
Abbreviated transcription (Latin):
actione qͣm terciã demonstranimꝰ : quȩ habet quid̃ relu¬
ctantẽ mortalitatẽ carnis. s nõdũ uincentẽ. atq capti¬
uantẽ ad consensionẽ. peccandi. Sic enĩ dic̃. Igit᷑ ipse ego
mente seruio legi di: carne aut̃ legi peccati. Nulla gͦ
condempnatio ẽ nũc his qui sunt in xp̃o iħu. Lex enĩ¬

Expanded text:
t quidem reluctantem mortalitatem carnis, sed non vincentem atque captivantem ad consensionem peccandi. Sic enim dicit: Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. Nulla ergo condemnatio est nunc his qui sunt in Christo Jesu. Lex eni
Abbreviated transcription (Latin):
det dm: illuis aut̃ linteamina & sudariũ. qui pecca¬
tũ nõ fecit. & nicħ ignorauit. in monum̃to inuenta
sunt. Ipse enĩ solus in carne nõ tantũ monumto nõ
est opp̃ssus. ut aliqͦd peccatũ in eo inueniret᷑. s nec
linteis implicatus ut eũ aliquid lateret. aut ab itine¬
re retardaret. De eo qͦd scriptur ẽ an ignoratis frẽs sci¬
entibus enim legem loquor qr lex dnat᷑ homã.¬

Expanded text:
idet Dominum: illius autem linteamina et sudarium, qui peccaidet Dominum: illius autem linteamina et sudarium, qui peccatum non fecit, et nihil ignoravit, in monumento inventa sunt . Ipse enim solus in carne non tantum monumento non est oppressus, ut aliquod peccatum in eo inveniretur , sed nec linteis implicatus, ut eum aliquid lateret, aut ab itinere retardaret. LXVI. De eo quod scriptum est, An ignoratis, fratres scientibus enim Legem loquor, quia Lex dominatur hom
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ idẽ cupiditatum carnalium. Terra es enĩ
inquit ade dñs cum peccasset: & in t̾ram ibis. &
sublato lapide exiit de monumto inuolutꝰ manib
⁊ pedib ⁊ facies enis tecta erat sudario. Quod aut̃
exiit de monum̃to: animã significat recedentẽ a car¬
nis esse nõ possumus dicente apło. Mente seruio le¬
gi dĩ: carne aut̃ legi peccati. Quod aut̃ facies eius
sudario tecta erat: hoc ẽ qͦd in hac uita plenã cogni¬
tionẽ habere non possumꝰ. sic̃ apłs dic̃. Nunc uidemꝰ¬
Quod iħs ait soluite eum ⁊ sinite abire: hoc est qͦd post
hanc uitam auferũtur omĩa uelam̃ta. ut facie ad
gestabat dĩ sapientia ꝑ quẽ lib̾ati sumꝰ. & ceteros
homines hinc intelligitim qͦd la zarus nisi exiens
de monum̃to non soluit᷑. idẽ etiam renata anima n
resolutione corporis libera ab omĩ peccato. & ignorã¬
tia esse nõ potest qͣm diu ꝑ speculum in enigmate u¬

Expanded text:
peccatorum, id est cupiditatum carnalium. Terra es, peccatorum, id est cupiditatum carnalium. Terra es, inquit Adae Dominus, cum peccasset, et in terram ibis . Et sublato lapide exiit de monumento involutus manibus et pedibus, et facies ejus tecta erat sudario. Quod autem exiit de monumento, animam significat recedentem a carnis esse non possumus, dicente Apostolo, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati . Quod autem facies ejus sudario tecta erat, hoc est, quod in hac vita plenam cognitionem habere non possumus, sicut Apostolus ddicit: Soluite eum et sinite abire, hoc est quod post hanc uitam auferuntur ualamina, ut facie ad gestabat, per quem liberati sumus, et caeteros homines, hinc intelligitur, quod Lazarus nisi exiens de monumento non solvitur; id est, etiam renata anima nisi resolutione corporis libera ab omni peccato et ignorantia esse non potest, quamdiu per speculum et in aenigmate v
Abbreviated transcription (Latin):
tionis occulta est. Cinus secreti signũ est int̾rogatro
dm̃ quasi nescientis cum ipsi nesciamus. sic̃ apłs di
re se peccatores alio loco dñs ostendit dicens nõ noui
uos. Quod significabat lazarꝰ sepultꝰ: qr in disciplinã
& p̃ceptis eius non sunt peccata. Hinc int̾rogationi
simile est illud in genesi. Adam ubi es: Qm̃ pecca¬
uerat: & se abscondat a facie am̃. Quam occultatio¬
nem hic sepultura sigc̃at: ut peccantis habeat si¬
militudinẽ moriens: sepultꝰ absconditi a facie dñi.
Luferte aut̃ lapidem qͦd ait illos puto significare.
qui uenientib ad ȩccłiam ex gentibus onus circũ¬
cisionis imponere uolebant. contͣ quos multiplicit᷑
seribit apłs. uel eos qui in ecclesia corrupte uiuũt.
& offensioni sunt credere uolentib. Dic̃ illi maria.
Domine iam quatriduamis ẽ & putet. Ultimũ qua¬
tuor elem̃toꝵ t̾ra ẽ. Significat gͦ putorẽ t̾renorũ

Expanded text:
tionis nostrae occulta est: cujus secreti signum est interrogatio tionis nostrae occulta est: cujus secreti signum est interrogatio Domini quasi nescientis, cum ipsi nesciamus; sicut dicit Are se peccatores alio loco Dominus ostendit dicens, Non novi vos : quod significabat Lazarus sepultus; quia in disciplina et praeceptis ejus non sunt peccata. Huic interrogationi simile est illud in Genesi, Adam ubi es ? Quoniam peccaverat, et se absconderat a facie Dei. Quam occultationem hic sepultura significat: ut peccantis habeat similitudinem moriens; sepultus, absconditi a facie Dei. Auferte autem lapidem, quod ait, illos puto significare, qui venientibus ad Ecclesiam ex Gentibus onus circumcisionis imponere volebant; contra quos multipliciter scribit Apostolus : vel eos qui in Ecclesia corrupte vivunt, et offensioni sunt credere volentibus. Dicit illi Martha: Domine, jam quarta dies est, et putet. Ultimum quatuor elementorum terra est: significat ergo putorem terrenorum
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiaret: & relicta hẏdria cupiditatem scłarem se re¬
liquisse monstraret. non solum corde credens ad iusti¬
ciam s etiam ad salutem ore confesfura & predicatura
qͦd credidit.. De resiuirectione la zari.lxu.¬
uamqͣm scđm eũgłicam hystoriam resuscitatum
lazarũ plena fide teneamus : tam̃ & in allegoria
significare aliquid non dubito. Neq cum res factȩ alle¬
gorizant᷑ gestȩ rei fidem amitunt. sic̃ duoꝵ filiorum
abrahȩ allegoriã paulus exponit duo esse testam̃ta. Hũ¬
quid ideo aut abraham nõ fuit. aut illos filios non
habuit: Ergo & in allegoria accipimus lazarũ in mo¬
num̃to animã teirenis peccatis obrutam: id ẽ omẽ hu
ꝓpt̾ quam liberandam relictis nonaginta nouem in
montib descendisse dicit se. Quod aut̃ int̾rogat di¬
cens. ubi posustis cum : uocationẽ nr̃am quȩ fit in
oculto arbitror significare. P redestinatio enĩ nr̃ȩ uoca¬

Expanded text:
nuntiaret, et relicta hydria cupiditatem saecularem se renuntiaret, et relicta hydria cupiditatem saecularem se reliquisse monstraret; non solum corde credens ad justitiam, sed etiam ad salutem ore confessura et praedicatura quod credidit . LXV. De resurrectione Lazari. Quanquam secundum evangelicam historiam resuscitatum Lazarum plena fide teneamus; tamen et in allegoria significare aliquid non dubito. Neque cum res factae allegorizantur, gestae rei fidem amittunt. Sicut duorum filiorum Abrahae allegoriam Paulus exponit duo esse Testamenta ; numquid ideo, aut Abraham non fuit, aut illos filios non habuit? Ergo et in allegoria accipiamus Lazarum in monumento, animam terrenis peccatis obrutam, id est, omne hpropter quam liberandam relictis nonaginta novem in montibus, descendisse se dicit . Quod autem interrogat dicens, Ubi eum posuistis? vocationem nostram quae fit in occulto, arbitror significare. Praedestinatio enim voca
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & ista responsio carnalis est: carnalib enim datꝰ
fuerat locus t̾renus ubi adorarent. Sp̃ales aut̃. spũ &
ueritate oraturos dñs dix̃. Quod postea quam loquut᷑
est: sexta mulieris responsir xp̃m fatetur omĩũ. istoꝵ
adhuc eirat: qr eum quem p̾sentẽ uidebat. uenturum¬
adulter expellit᷑. Dicit enĩ ei iħs. Ego sum qui tecum
loquor. Quo audito illaͣ respondit s statĩ relicta hy¬
dria sua habuit in ciuitatem festinans. ut eũgłm &
Nec qͦd relicta hẏdria discessit: negligent̾ p̾tereũdum
est. Hydria enĩ fortasse amorem scłi huiꝰ sigc̃at. id est
cupiditatẽ qua sibi homines de tenebrosa ꝓfunditate
cinius imaginẽ puteus gerit. hoc ẽ de terrena conuersa¬
tione hauriũt uoluptatem. qua ꝑcepta iterũ in enus
appetitũ in ardescunt: sicut de aqua illa qui bibit in¬
quit sitiet iterũ. Oportebat aut̃ ut xp̃o credens scło re¬

Expanded text:
Nam ista responsio carnalis est; carnalibus enim datus Nam ista responsio carnalis est; carnalibus enim datus fuerat locus terrenus, ubi orarent: spiritales autem spiritu et veritate oraturos Dominus dixerat; quia posteaquam locutus est, sexta mulieris responsio Christum fatetur omnium istorum adhuc errat, quia eum quem venturum sperat, venadulter expellitur. Dicit enim ei Jesus: Ego sum qui tecum loquor. Quo audito illa non respondit, sed statim relicta hydria sua abiit in civitatem festinans, ut EvangeliuNec hoc quod relicta hydria discessit, negligenter praetereundum est. Hydria enim fortasse amorem saeculi hujus significat, id est, cupiditatem, qua sibi homines de tenebrosa profunditate, cujus imaginem puteus gerit, hoc est, de terrena conversatione hauriunt voluptatem: qua percepta iterum in ejus appetitum inardescant, sicut de aqua illa qui biberit, inquit, sitiet iterum . Oportebat autem ut Christo credens, saeculo re
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sp̃alit̾ dicunt᷑. Cũ aut̃ diaboli error tanqͣm absente
telligere sp̃alia si eum lux ueritatis illustret. Ipse adsit
cum loquor tibi ut sp̃ãlem aqͣm possis acciꝑe. & cũ
Q umq enĩ uiros habuisti: id est quĩq sensus carnis in
pͥma etate te rexerunt. & nũc quẽ habes nõ ẽ tuus uir:
qr non est in te sp̃s qui intelligit dm. cum quo legi¬
timum posses hab̃e conubium. s err̃or diaboli potiꝰ
dominatim. qui te adult̾ina contaminatione corrũ¬
pit. & fortasse ut intelligentib indicaret. quitq me¬
moratos corporis sensus. quĩq uiroꝵ nomine sigc̃a¬
ri: post quĩq carnales responsiones. ista mulier sex¬
ta responsione nominat xp̃m. Nam pͥma eius respõ¬
dñe da michi hanc aquam. ut neq sitiam. neq ueniã
huc haurire. Quarta non habeo uirũ. Quinta: uideo
qr ꝓpħa es tu. patres nr̃i in monte hoc adorauerunt

Expanded text:
quae spiritualiter dicuntur; cum autem diaboli error, tanquam absente quae spiritualiter dicuntur; cum autem diaboli error, tanquam absente telligere spiritualia. Si eum lux veritatis illustret, et ipse adsit, colloquar tibi, ut spiritualem aquam possis accipere. Et cquinque enim viros habuisti, » id est quinque sensus carnis in prima aetate rexerunt te, « et nunc quem habes, non est tuus vir, » quia non est in te spiritus qui intelligat Deum, cum quo legitimum potes habere connubium, sed error diaboli potius dominatur, qui te adulterina - contaminatione corrumpit. Et fortasse ut intelligentibus indicaret quinque memoratos corporis sensus quinque virorum nomine significari, post quinque carnales responsiones ista mulier sexta responsione nominat Christum; nam prima ejus responDomine, da mihi hanc aquam, ut neque sitiam, neque veniam huc haurire. Quarta: Non habeo virum. Quinta: Video quia propheta es tu, patres nostri in monte hoc adoraverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
spali ȩterna uita sine ullo separationis timore ꝑfrui
pora illa quinq carnalium sensuũ quib pͥma etas
ut diximꝰ regit᷑. nõ eam uerbũ dĩ acceꝑat in coniu¬
giũ. s complexii adulterino diabolus obtinebat.
Itaq illi dominꝰ dic̃. uidens eam esse carnalẽ: id est
carnalit̾ saꝑe. Uade uoca uirũ tuũ & ueni huc. Idẽ
remoue te ab affectione carnali. in qua nũc constitu
ta es. unde nõ potes intelligere quȩ loquor: & uoca
uirũ tuũ. idẽ sp̃u intelligentie p̃sens esto. Est enim
amine quasi maritꝰ quodã mͥ sp̃s hominis. qui animalẽ
affectionẽ tanqͣm coniugem regit. nõ ille sp̃c sc̃s qui cũ
patre & filio in cõmutabił manet & dignis animis in co¬
mutabilit̾ dat᷑ s sp̃s hominis de quo apłs dicit: nemo
scit quid est in homine nisi sp̃s hominis. Nam ille
idẽ intenitꝰ est. se pietate subicit deo: intelligit. homo

Expanded text:
spiritalia, sine ullo separationis timore aeternspiritalia, sine ullo separationis timore aeternpora illa quinque carnalium sensuum, quibus prima aetas, ut diximus, regitur, non eam verbum Dei acceperat in conjugium, sed complexu adulterino diabolus obtinebat. Itaque illi Dominus dicit, videns eam esse carnalem, id est, carnaliter sapere: Vade, voca virum tuum, et veni huc. Id est, remove te ab affectione ta es, unde non potes intelligere quae loquor: et voca virum tuum, id est, spiritu intelligentiae praesens esto. Est enim animae quasi maritus quodam modo spiritus hominis, qui animalem affectionem tanquam conjugem regit. Non ille Spiritus sanctus, qui cum Patre et Filio incommutabilis manet, et dignis animis incommutabiliter datur: sed spiritus hominis, de quo Apostolus dicit, Nemo scit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis. Nam ille id est intentus, et se pietate subjicit Deo, intelligit homo