comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte diccret᷑. In potestate & maiestate
uisurisunt quẽ inbumilitate positũ
contempserunt: ut uircutẽ eus tanto
tẽ districtius sentiant. qͣnto nc̃ cerui¬
cem cordis ad euis patientiã ñ inclinãt.
S qr hec contra reꝓbos dicta sunt : mor
ad electoꝵ consolationẽ uerba uertunt᷑.
Nam subdit᷑. his autem fieri incipienti
propinquat redemptio ur̃a. Ac si aꝑte
uetitas electos suos aminoneat dicens.
Cum plage mundi crebrescunt. cũ tror
iudicii uirtutib cominotis ostendit᷑.
leuate capita.id.ẽ. exhilarate corda.
qi dum finit᷑ mundus cui amci ñ estiͤ:
ꝓpe fit redemptio quã que sistis. In scͥp¬
tura & enĩ sacra sepe caput ꝓ mente po-¬
nitur: qr sic̃ capite regunt᷑ m̃bra. ita co
gitationes mende disponunt᷑. Leuare
itaq capita est : mentes nr̃as ad gau-¬
dia patriȩ cęlestis erigere. Qui gͦ dm di¬
ligunt ex mnuncli fine gaudere atq
hilarescere uibent᷑: qr uidelicet quem
amant mox inueniunt. dũ transit is

Expanded text:
state et majestate visuri sunt, quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur, nam subditur: His autem fieri incipiappropinquat redemptio vestra. Ac si aperte Veritas electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Qui ergo 1438 Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque hilarescere jubentur, quia videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum transit is
Abbreviated transcription (Latin):
ac maxima sollẽpnitas a salomone rege¬
cunctis filiis isrł tempore cõpletȩ dedica¬
tionis erhibita: insinuat mystice quia ꝑ¬
fecto in fine mundi numero electoꝵs. diu
desidatȩ immortalitatis ẽ. secutura festiui¬
tas. & ꝑ acto unũsalis resurrectionis mira¬
culo. mox om̃s qui ad pacifici regis uexi¬
scilicet salomonis regnũ ꝑtinent. et̃na cũ
eo gaudia patriȩ cȩlestis intrabunt. Nãq
bati resuscitari a morte uoluit: recte nu¬
merus octonarius nr̃e quoq resurrectio¬
nis festa uentura designat. Qđ templum
abhostib incensũ rursus dño miserante
construit᷑. qđ ab idolatris inquinatũ de¬
nuo suꝑnȩ pietatis auxilio mundat᷑: tra

Expanded text:
ac maxima soleac maxima solecunctis filiis Israel tempore completae dedicationis exhibita, insinuat mystice quia, perfecto in fine mundi numero electorum, diu desideratae immortalitatis est futura festivitas; et peracto universalis resurrectionis miraculo, mox omscilicet Salomonis, regnum pertinent, aeterna cum eo gaudia patriae coelestis intrabunt. Nam qubati, resuscitari a morte voluit, recte numerus octonarius nostrae quoque resurrectionis festa ventura designat. Quod templum ab hostibus incensum rursum Domino miserante construitur; quod ab idololatris coinquinatum denuo, supernae pietatis a
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ apd̾ nos appellat᷑ decemb &e ad hiemẽ ꝑ¬
dinere nulli dubiũ constat. Statuitq de¬
eretũ ut supͣdiximꝰ: annis oĩb diẽ ence¬
nioꝵ idẽ renouationis ac dedicationis
tẽpli festa deuotiõe celebrare. Quȩ pfito
om̃ia sicut apłs docet in figura facta st̃ nr̃i
& propt̃ nos utiq scripta: ideoq nobis sol¬
lertius sp̃uali racione discutienda ͤd alomon
quippe rex qui int̾pretat᷑ pacificus. ipsũ
redemptorẽ nr̃m typice designat: de quo
isaias ait. multiplicabitꝰ eiuis imꝑiũ &e pa
tholica eius ȩccłia ẽ: quã de unuĩsis ꝑor
bẽ credentib quasi de uiuis lapidib in
unã suȩ fidei & caritatis cõpagem aggre¬
gat. Quod autẽ septẽ annis ȩdificatũ est
templũ: significat qi ꝑ totũ huiꝰ scłi tem¬
pus quod septẽ dieb euoluitꝰ. scẽ structu¬
ra ȩccłiȩ crescere nũquã desinit. Quod oc̃
tauo anno dedicatũ est. & celebrima illa

Expanded text:
qui apud nos vocatur December, et ad hiemem pqui apud nos vocatur December, et ad hiemem pertinere nulli dubium constat. Statuit decretum, ut praediximus, annis omnibus diem Encaeniorum idem innovationis ac dedicationis templi festa devotione celebrari. Quae profecto omnia, sicut Apostolus docet , in figura facta sunt nostri et propter nos utique scripta, ideoque nobis solertius spirituali ratione discutienda. Salomon quippe rex, qui interpretatur pacificus, ipsum Redemptorem nostrum typice designat; de quo Isaias ait: Multiplicabitur ejus imperium, et tholica ejus Ecclesia est, quam de universis per orbem credentibus, quasi de vivis lapidibus in unam suae fidei et caritatis compagem aggregat. Quod autem septem annis aedificatum est templum, significat quia per totum hujus saeculi tempus, quod septem diebus evolvitur, sanctae structura Ecclesiae crescere nunquam desinit. Quod octavo autem anno dedicatum es templum et celeberrima illa
Abbreviated transcription (Latin):
plũ idẽ sordib idoloꝵ ꝓfanauit. auferẽs
inde & confringens altare dñi aureũ.
m̃sã ꝓpositionis. candelabrũ luminis.
et cetera uasa templi aurea quȩ inuenire
potuit: s ce in templo ioius simulacrũ
statuens. ppłm q torm̃tis ad sacͥficandũi¬
dolis cogens. Qua ꝑsecutione multi de po-
pło ꝓdiuinȩ legis custodia trucidati st̃:
inter quos &e mat̾ illa septẽ filioꝵ merito
famosa. nobilissimã ꝓ dño cũ sobole mar¬
tyrĩ coronã ꝓmeruit.S udas macha¬
beus cũ eẽt. de genere sac̃dotali. collecto er¬
ercitu iustoꝵs adũsus antiochi duces ar¬
ma corripiens. eosq de iudea expellens.
ꝑsecutioni seuissime finẽ inposuit ac tẽ¬
plũ ab idoloꝵs imaginib emundans no¬
ua rursus altaria &e ceta uasa uelorna¬
m̃ta faciens atq intẽplo reponens. dedi¬
cauit ea simul cũ templo qͦd purificauut.
&e renouauit uicesima qͥnta m̃sis noni

Expanded text:
templum idem sordibus 97 idolorum profanavit, auferens templum idem sordibus 97 idolorum profanavit, auferens inde et confringens altare Domini aureum, mensam propositionis, candelabrum luminis, et caetera vasa templi aurea, quae invenire potuit; sed et in templo Jovis simulacrum statuens, populumque tormentis ad sacrificandum idolis cogens. Qua persecutione multi de populo pro divinae legis custodia trucidati sunt; inter quos et mater illa septem filiorum merito famosa, nobilissima pro Domino cum sobole martyrii coronam meruit. Sed Judas Machabaeus, cum esset de genere sacerdotali, collecto exercitu justorum, adversus Antiochi duces arma arripiens, eosque de Judaea expellens, persecutioni saevissimae finem imposuit; ac templum ab idolorum imaginibus emundans, nova rursus altaria et caetera vasa vel ornamenta faciens atque in templo reponens, dedicavit ea, simul cum templo, quod purificavit et renovavit vigesima quinta die mensis noni,
Abbreviated transcription (Latin):
sollẽpnis: ita ut in ea tabnaculũ omne
ꝑ singłos annos maiorib hostiis expiari
deberet. Deniq zacharias pat̃ beati bap¬
tistȩ ioh̃is. eisdẽ expiationib ad altare
deseruiens: adueniente angło de dñicȩ
natiuitatis mysterio. gaudioq humanȩ
saluationis instruit᷑. S hoc templũ post
annos qͣdringẽtos triginta incendunt
chaldei: & ierusolimoꝵ urbe destructa.
ppłm isrł in babyloniã abduxere captiuũ.
Qui post annos septuaginta regnantib ꝑ-
templũ ꝑ annos qͣdraginta sex: & tc̃ia die
m̃sis duodecimi quẽ nos uocamꝰ marciũ.
opus ad finẽ usq ꝑductũ. Cui uidelicet
tunc oꝑi duces plebis strenuissimi p̃fuert̃.
ut diximus ⁊ orobabel de regio genere. &
sidias impedientiũ opus hostiũ cor ppłi cor
roborantes. Inde post annos ferme trecen¬
tos & quinquaginta sex: rex nefandissimꝰ
grecoꝵs antiochus fraude capta ierłm tem.

Expanded text:
solemnis; ita ut in ea tabernaculum omne solemnis; ita ut in ea tabernaculum omne per annos singulos majoribus hostiis expiari deberet. Denique Zacharias pater beati Baptistae Joannis, eisdem expiationibus ad altare deserviens, adveniente angelo nativitate Domini gaudioque humanae salvationis instruitur. Sed hoc templum post annChaldaei, et Jerosolymorum urbe destructa, populum Israel in Babylonem abduxere captivum; qui post annos septuaginta, regnantibus Ptemplum per annos quadraginta sex, et tertia die mensis duodecimi, quem nos vocamus Martium, opus ad finem usque perductum. Cum videlicet tunc operi praefuerunt duces plebis strenuissimi, ut diximus, Zorobabel de regio genere, etsidias impedientium roborantes. Inde post annos ferme trecentos et quinquaginta sex nefandissimus Graecorum Antiochus, fraude capta Jerusalem,
Abbreviated transcription (Latin):
mus. fr̃nitati ur̃ȩ latius disserere. Hoc
autẽ in primis notandũ est: qđ encenia
quȩ de lectione euglica facta cognouimꝰ.
ñ ad primã templi dedicationẽ s ad ulti¬
m̃a ꝑtinent. Quod exeo facile colligit᷑.
qr hieme facta referunt᷑. Prima siquidẽ
eius dedicatio a salomone temꝑe autũp¬
ni. media azorobabel &e iesu sac̃dote tẽ¬
pore ueris. ultima a uida machabeo tẽ¬
pore hiemis erat facta: qͣndo specialit̃
constitutũ eẽ. legit᷑. ut eadẽ dedicatio ꝑ om̃s
annos in memoriã sollẽpnib reuocaret᷑
officiis uxta qđ ad tempus usq dñicȩ in¬
carnationis obseruatũ fuisse. modo cũ le
cundȩ &x terciȩ dedicationis: quia salomon¬
ipse quidẽ templi opus qđ dõ condidit sep¬
tẽ annis ꝑfecit. octauo autẽ hoc anno de¬
cuna die m̃sis septimi. qͥ a nob̃ occõb̃ ap¬
pellat᷑ in magna gła dedicauit. Quȩ ui¬
delicet dies &e ante ꝑ legẽ erat instituta

Expanded text:
mus, fraternitati vestrae latius disserere. Hoc mus, fraternitati vestrae latius disserere. Hoc autem imprimis notandum est, quod Encaenia, quae in lectione evangelica facta cognovimus, non ad primam templi dedicationem, sed ad ultimam pertinent; quod ex eo facile colligitur, quia hieme facta referuntur. Prima quidem ejus dedicatio templi a Salomone autumni, media a Zorobabel et Jesu sacerdote tempore veris, ultima a Juda Machabaeo tempore hiemis, est facta, quando specialiter constitutum esse legitur, ut eadem dedicatio per omnes annos in memoriam solemnibus revocaretur officiis, juxta quod ad tempus usque dominicae incarnationis observatum fuisse, modo, cum Evcundae et tertiae dedicationis; qui Salomon quidem templi opus, quod Domino condidit, septem annis perfecit. Octavo autem anno decima die mensis septimi, qui a nobis October appellatur, in magna gloria dedicavit; quae videlicet dies et antea per legem erat statuta
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. non potest. Et quia. xp̃c idẽ qđ pater
est: cauenda ẽ. heresis fotini quȩ hũc cre.
tre credendus. Cui contradicens ipse:
ego inquit or pat̾ unũ sumus. Quis enĩ
ñ facile uidit: qr nulla creatura unũ
q̃ illũ eẽ. creaturã affirmat. Porro sabelliꝰ.
ñ st̃ inqͥt due ꝑsonȩ patris & filii confitẽ¬
de: s ipse pat̾ qnͣdo uult pat̃ est. quando
uult filius ẽ. idẽ tam̃ unus ẽ. Quȩ memo.¬
rata sententia filiꝰ ipse c̃dẽpnat. Constat
nãq qr. ego & pat̾ de una ꝑsona dici ñ
potuit: sumus de uno dici ñ congruit.
Qua ꝓpt̃ ętiã sabellii errore cũ cętĩs abie¬
cto. sequenda ẽ: nobis apłica bĩ petri fide̾.
qua dñm confessus ait. Tues xp̃c filius
dĩ uiui. Hec de lectione eugłica ꝓ ut dñs
donauit explanando transcurrimꝰ: sli¬
bet. adhuc de encenior sollẽpnitate quã
& tunc ierusolimitȩ & nos hodie celebra¬

Expanded text:
esse non potest. Et quia Christus idem quod Pater esse non potest. Et quia Christus idem quod Pater est, cavenda haeresis Fotini, qui hunc creditre credendus est. Cui contradicens ipse: Ego, inquit, et Pater unum sumus. Quis enim non facile viderit quia nulla creatura unum qui illum creaturam affirmat. Porro Sabellius: Non sunt, inquit, duae personae Patris et Filii confitendae; sed ipse Pater, quando vult, Pater est, quando vult Filius est; idem tamen unum est; quae memorata Filius ipse condemnat. Constat namque: Ego et Pater, de una persona dici non potuit; sumus, de uno dici non congruit. Quapropter etiam Sabellii errore cum caeteris abjecto, sequenda est nobis apostolica beati Petri fides, qua Dominum confessus, ait: Tu es Christus Filius Dei viri . Haec de lectione evangelica prout Dominus donavit explanando transcurrimus Sed libet adhuc de Encaeniorum solemnitate, quam et tunc Hierosolymitae, et nos hodie celebra
Abbreviated transcription (Latin):
humanitate ex tẽpore in carnationis accepit.
Et nenio potest raꝑe de manu patris inci.
Supra de ouib suis dicit. ñ rapiet eas qͥs¬
quã de manu mea. & nunc subiungit. &
nemo potest rapere de manu patris mei:
esse manũ hoc ẽ: uirtutẽ suã & patris. atq
ideo xp̃m se esse credendũ qui ñ sicut cetĩ
scĩficatus ꝑ gr̃am ex tempore. s uerus sẽꝑ
extitĩt filius dĩ. Quod ȩtiã sequente sentẽ¬
tia luce clarius aꝑit dicens. E go &e pater
unũ sumꝰ. Unũ inquit sumus: una nob̾
substantia. una ẽ. diuinitas. una ȩc̃nitas.
ꝑfecta ȩqualitas. dissimilitudo nulla. Quib
ꝓfecto uerbis ñ presentẽ solũ mͦ uideoꝵ qͦs-¬
tionẽ qua utrũ ipse eẽt xp̃c int̾rogabant
explicauit: sed & hereticors ꝑfidiã quã
futurã p̃uidit. quantũ sit execranda mõ¬
ter unũ sumus: manifeste patet. qr. unũ
cũ dõ patre substantialit homo purus

Expanded text:
humanitate ex tempore incarnationis accepit. humanitate ex tempore incarnationis accepit. Et nemo potest rapere de manu Patris mei. Supra de ovibus suis dicit: Non rapiet eas quisquam de manu mea; et nunc subjungit: Et nemo potest rapere de manu Patris mei; esse manum hoc est, virtutem suam et Patris; atque ideo Christum se esse credendum, quia non sicut caeteri sanctificatus per gratiam ex tempore, sed verus semper exstiterit Filius Dei. Quod etiam sequenti sententia luce clarius aperit, dicens: Ego et Pater unum sumus . Unus, inquit, sumus. Una nobis substantia, una est divinitas, una est aeternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo nulla. Quibus profecto verbis non praesentem solummodo tionem, qua an ipse esset Christus interrogabant, explicavit, sed etiam haereticorum perfidiam quam futuram praevidit, quantum sit execranda monter unum sumus; manifeste patet quia unum cum Deo Patre substantialiter homo purus
Abbreviated transcription (Latin):
anima eors corpora aut in aquas dusol¬
uenda. aut in ignẽ comburenda iacta¬
bant. ut quasi xp̃o resuscitandi ea tolle
nu eius. cui sicut ipse alibi ait. om̃ia
data sunt a patre: quia & certantes ut ut¬
iuncant adiuuat. et uictores ut ꝑpetuo
regnent coronat. & eisdẽ etiã carnẽ in qͣ
certauerunt unmortalẽ suo tempore red¬
det. Quib ũbis eoꝵs quoq temeritatẽ qui
sibi laqueos mortis parabant redarguit.:
manifeste insinuans quia stultissime
de eius ꝑdicione dolis agerent. qͥ uitã da¬
re posset unmortalẽ. cui nemo rapet ali¬
quẽ de his quos suos eẽ. ante scła p̃nos¬
set. Sed ne hȩc loquendo suã uidet᷑ głam
querere: totã suã potentiã ad patris głam
refert cũ subiungit. Pater m̃s qđ dedit
nenti uel natura dissimilis. uel uirtute
inferior. uel tẽpore posterior. Quã uide¬
U̾ licet
ȩqualitatẽ ipse dñs in diuinitate habuit
prius quã mundus ẽẽt. apud patrẽ: ipse ĩ

Expanded text:
anima eorum corpora, aut in aquas dissolanima eorum corpora, aut in aquas dissolvenda, aut in ignem comburenda, jactabant, ut quasi Christo resuscitandi ea facultnu ejus, cui sicut ipse alibi ait: Omnia mihi tradita sunt a Patre , quia et certantes ut vincant adjuvat, et victores ut perpetuo regnent coronat, et eisdem etiam carnem in qua certaverunt, immortalem suo tempore reddet. Quibus verbis eorum quoque temeritatem, qui sibi laqueos mortis parabant redarguit: manifeste insinuans quia stultissime de ejus perditione dolis agerent, qui vitam dare posset immortalem, cui nemo raperet aliquem de his quos suos esse ante saecula praenosset. Sed ne haec loquendo suam videretur gloriam quaerere, totam suam potentiam ad Patris gloriam refert, cum subjungit: Pater meus quod dednenti, vel natura dissimilis, vel virtute inferior, vel tempore posterior. Quam videlicet aequalitatem ipse Dominus in divinitate habuit priusquam mundus esset apud Patrem, ipse in
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ. xp̃i necesse ẽ. ñ solum audiendo et
credendo. sed bene uiuendo sequat᷑. Quod
autẽ se oues suas cognoscere dic̃. eligere
utiq & ad regnũ cȩleste p̃destinare signi¬
ficat. Unde salomon ait. Uias enĩ quȩ a dex¬
tris st̃ nouit dñs. Et econtrario de repb̃
apł̃ s. Qui autẽ ignorat inquit ignorabit᷑.
Pulcre autẽ de his qui audirent uocẽ su¬
am & sequerent᷑. ait. Et ego uitã ȩternã
do eis: et ñ ꝑibt̃ in ȩternũ. Uisi sunt naq
martyres oculis insipientiũ mori: uisi st̃
pire cũ mortalẽ uitã diuersis penariĩ
generib subacti amitterent.S ñ ꝑiburt
soluti carcere carnis. debita sui certaminis
p̃mia sortiunt᷑. De quib adhuc apte sub¬
dit᷑. Non rapiet eas quis qͣm de manu mea.
Nitebant᷑ quippe ꝑsecutores impii rapere
pios confessores. xp̃i de manu eiꝰ: qͣndo
uel eos ad negandã fidẽ torm̃tis cogebant.
ut animas eors alienas redderent axp̃o.
uel amorientib uicti. nichilominus ex¬

Expanded text:
Christi necesse est non solum audiendo et credendo, sed et bene vivendo sequatur. Quod autem se oves suas cognoscere dicit, eligere utique, ad regnum coeleste praedestinare significat. Unde Salomon ait: Vias enim quae a dextris sunt novit Dominus ; econtrario de reprobis Apostolus: Qui autem ignorat, inquit, ignorabitur . Pulchre autem de his qui audirent vocem suam et sequerentur, ait: Et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum . Visi martyres oculis insipientium mori, visi sunt perire, cum mortalem vitam diversis poenarum generibus subacti amitterent: sed non peribant soluti carcere carnis, debita suo certamini praemia sortiuntur; de quibus adhuc aperte subditur: Non rapiet eas quisquam de manu mea. Nitebantur quippe persecutores impii rapere pios Christi confessores de manu ejus, quando vel eos ad negandam fidem tormentis cogebant, ut animas eorum alienas redderent a Christo, vel a morientibus victi nihilominus ex
Abbreviated transcription (Latin):
parabiłi ardent amore: speciali nomi
ne serapbin id ẽ. ardentes uel incenden.¬
U tes
uocant᷑. Completa gͦ dedicatione templi ig¬
nis e celo descendens oblatas dño hostias de¬
uorat: quia expleto temꝑe nr̃ȩ resurreca-¬
onis. cũ introierint ingaudiũ dñi sui fi
nunc angłicȩ uirtutes inflãmant᷑. eors qͦq
m̃tes uisã specie sui redẽptoris absorbet.
Qua quidẽ face dilectionis: etiã nunc plu¬
rimos ȩlectoꝵ in suꝑna illa ciuitate ple¬
ne absortos eẽ. non dubiũ est. Sed tunc ni¬
mirũ hoc multo ꝑfectius ad implebit᷑.
cũ recepta sua carne immortali. receptis
in eandẽ beatitudinẽ conseruis suis et
frib cunctis. quos adhuc int̾ris certare
conspiciunt. ñ habebunt ultra quo intui¬
tũ cogitationis suȩ foras uel ad modicũ
iutant: habentes secũ intus dñm decuꝰ
uisione sempit̃na gaudeant. habentes et
primos quoꝵs felicitati sempit̃nȩ congau¬

Expanded text:
parabili ardparabili ardne Seraphim, id est ardentes vel incendentes vocantur. Completa ergo dedicatione templi ignis e coelo descendens oblatas Domino hostias devorat, quia expleto tempore nostrae resurrectionis, cum introierint in gaudium Domini sui servi nunc angelicae virtutes inflammantur, eorum quoque mentes visa specie sui Redemptoris absorbentur. Qua quidem facie dilectionis etiam nunc plurimos electorum in superna civitate plene absorptos esse non dubium est. Sed tunc nimirum hoc multo perfectius adimplebitur, cum recepta sua carne immortali, receptis in eadem beatitudine servis suis et fratribus cunctis quos adhuc in terris certare conspicimus, non habebunt ultra, quo intuitum cogitationis suae foras vel ad modicum mittant, habentes secum intus Deum, de cujus visione sempiterna gaudeant; habentes et proximos, quorum felicitate sempiterne congau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto nos admonet ut memoriã ee dñicȩ
resurrectionis quã iam factã credimus et
nĩam quã futurã sꝑamus. semꝑ animo
retineamus. talit̃q nos agamus ut ñ ad ui¬
diciũ s sicut dñs his qui bona egerunt ꝓ¬
misit. resurgere meream᷑ ad uitã. Nec sine
disciissione p̃tereundũ: qđ dedicans tem¬
plũ salomon ubi compleuit p̃ces descendit
ignis de cȩlo & deuorauit holocausta et
uctimas. Holocausta namq & uictimȩ
ueri salomonis nos sumus: holocausta
& uictimȩ sũmi regis om̃s electi eius st̃:
de quib ait apłs petrus. quia & xp̃c se¬
mel ꝑ peccatis nr̃is mortuus ẽ. iustus ꝓ
inuistis. ut nos offerret dõ mortificatos qͥ¬
dẽ carne. uiuificatos autẽ sp̃u. Ignis autẽ
nȩ ciues patriȩ & in sua alterutrũ beati¬
tudine. & in sui conditoris conspecta clari-¬
tate semꝑ ardere lȩtant᷑. Hinc ẽ. enĩ quod
gulari ꝓpinquitate conditoris sui incom¬

Expanded text:
profecto nos admonet ut memoriam dominicae profecto nos admonet ut memoriam dominicae Resurrectionis, quam jam factam credimus, et nostrae, quam futuram speramus, semper in animo retineamus; taliterque nos agamus, ut non ad judicium, sed, sicut Dominus his qui bona egerunt promisit, resurgere mereamur ad vitam. Nec sine discussione praetereundum quod dedicans templum Salomon, ubi complevit preces, descendit ignis de coelo, et devoravit holocausta et victimas. Holocausta namque et victimae veri Salomonis nos sumus; holocausta et victimae summi Regis omnes electi ejus sunt; de quibus ait apostolus Petrus: Quia et Christus semel pinjustis, ut nos offerret Deo; mortificatus autem carne, vivificatus quidem spiritu . Ignis autem cives patriae, et in sua alterutrum beatitudine, et in sui Conditoris conspecta claritate semper ardere laetantur. Hinc est enim quod gulari propinquitate conditoris sui incom
Abbreviated transcription (Latin):
tionib reddita liberior. tranquilla dno
m̃bris hostis antiqui ꝑiclitat᷑ insidiis.
nunc instante sollertia doctoꝵ fideliũ.
quos ad horã ꝑdere uidebat᷑. ꝑpęnitẽtiã
iã castigatos recipit. Quod uͦ tẽplũ sid̃o
quadraginta &e sex annis ȩdificatũ ẽ: ad
significationẽ dñici corꝑis qđ de uirgine
assũpsit specialit̃ respicit: de quo ip̃se iu¬
deis. soluite inquit templũ hoc & in trib
dieb excitabo illud. Quia uidelicet solutũ
passione corpus suũ. ipse die tc̃ia resusci¬
tauit ad uitã. Ferunt siquidẽ. quia cor¬
pus hominis quadragesimo sexto die post
conceptionis iniciũ in m̃broꝵ distinctio.¬
ne formet᷑: atq ideo ñ casu gestũ s diui¬
uitus ꝓcuratũ est. ut eo annors numero
templũ ȩdificaret᷑. quo dierũ numero cor¬
pus dñicũ qđ ꝑ templũ figurabat᷑ in ut̃o
uirginali ꝑfici oportebat. Quod autẽ ence-¬
nia ꝑ om̃s annos celebrari sanccitũ ẽ: ħ

Expanded text:
toribus reddita liberior, tranquillius, imembris hostis antiqui periclitatur insidiis, nunc instante solertia doctorum fidelium, quos ad horam perdere videbatur, per poenitentiam jam castigatos recipit. Quod vero templum secundum quadraginta et sex annis aedificatum est, ad significationem Dominici corporis, quod de Virgine assumpsit, specialiter respicit. De quo ipse Judaeis: Solvite, inquit, templum hoc, in tribus diebus excitabo illud . Quia videlicet solutum passione corpus suum ipse die tertia resuscitavit ad vitam. Ferunt siquidem qui corpus hominis quadragesimo sexto die post conceptionis initium in membrorum distinctione formetur; atque ideo non casu gestum, sed divinitus procuratum est, ut in eo annorum numero templum aedificaretur, 98 quo dierum numero corpus Dominicum, quod per templum figurabatur, in utero virginali perfici oportebat. Quod autem Encaenia per omnes annos celebrari statutum est, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
la in troeunt cȩlestiũ mansionũ: quia
quãuis graues huiꝰ scłi quãuis longi
fuerint labores breue nimirũ uidetur¬
& leue totũ. quicqd ȩterna beatitudine
finit᷑. Unde oportet lemi. ut inȩdificati¬
one domus dĩ unus quisq nr̃m exhor¬
tando. increpando. obsecrando. ipse piis
actib desudando quantũ ualet insis¬
tat: ne si quẽ piã rex cȩlestis nc̃ desidẽ
in oꝑe sui templi conspexerit. hunc
in tempore futurȩ dedicationis. magnȩ
suȩ sollempnitatis reddat exortẽ. Sataga¬
mus nutuo caritatis auxilio. ut om̃s nos
alacri corde & indefessos in oꝑib quȩ ipse
p̃cepit inueniens. om̃s ad p̃mia quȩ pro.¬
misit ꝑpetuȩ suȩ uisionis introducat:

Expanded text:
la introeunt coelestium mansionum, quia quamvis graves hujus saeculi, quamvis longi fuerint labores, breve nimirum et leve quidquid aeterna beatitudine finitur. Unde oportet, Carissimi, ut in aedificatione Domus Dei unusquisque nostrum exhortando, obsecrando, increpando, ipse piis actibus desudando, quantum valet, insistat, ne si quempiam Rex coelestis nunc desidere in opere sui templi conspexerit, hunc in tempore futurae dedicationis, magnae suae solemnitatis reddat exortem. Satagamus mutuo charitatis auxilio, ut omnes vos alacri corde, et indefessos in operibus, quae ipse praecepit, inveniens, omnes ad praemia, quae promisit, perpetuae suae visionis introducat
Abbreviated transcription (Latin):
ait: multȩ mansiones sunt in domo pa-¬
tris mei. B̾ene autẽ dicit᷑ quia benedicen¬
tes regi ꝓfecti sunt in tabnacula sua: qr¬
hec ẽ. nimirũ sola actio quietissima ac
felicissima ciuiũ suꝑnoꝵ. hymnos gr̃ã¬
rũ suo dicere conditori. Hinc &e enĩ scrip¬
tũ est. Beati qui habitant in domo tua:
in scłm scł i laudabunt te. Hine idẽ ꝓpħa
ultimos septẽ psalmos. in diuuina suaui¬
tate compleuit. Porro octauũ ante finẽ
psalterii de uictoria pugnȩ qua gigantẽ
strauerat. dñm benedicendo confecit. Ubi
aꝑte indicat: quia om̃s qui hic maligni
hostis certamina suꝑant. illic in requie
laudẽ sui redẽptoris & adiutoris decan¬
tant. Benedicentes inquit regi ꝑfecti suis
in tab̾nacula sua: lȩtautes et alacri corde
stiꝑ om̃ib bonis quȩ fecerat dñs dauid

Expanded text:
ae sunt mansiones in domo Patris mei . Bene autem dicitur, qui benedicentes regi profecti sunt in tabernacula; quia haec est nimirum sola actio quietissima ac felicissima civium supernorum hymnos gratiarum suo dicere Conditori. Hinc etenim scriptum est: Beati qui habitant in domo tua; in saeculum saeculi laudabunt te . Hinc idem propheta ultimos septem psalmos in laudes divinae suavitatis complevit. Porro octavum ante finem Psalterii de victoria pugnae qua gigantem straverat, Deum benedicendo complevit. Ubi aperte indicat quia omnes qui hic maligni hostis certamina superant, illic in requie vera laudem sui Redemptoris et adjutoris decantant. Benedicentes, inquit, regi profecti sunt in tabernacula sua laetantes et alacri corde, super omnibus bonis quae fecerat Dominus D
Abbreviated transcription (Latin):
uitari. Meritoq ex ouib eius ñ esse dicũt᷑:
qui ñ ouina simplicitate pastorẽ bonũ seqͥ
obseruant. & habitu ouiũ beluina corda p̃¬
texunt: subsequent̃ ipse pastor quȩ sit oui¬
um suarũ uita. quȩ merces: edocet. Oues
meȩ uocẽ meã audiunt. &e ego cognosco eas
& secunt᷑ me. et ego uitã ȩternã do eis : &¬

Expanded text:
vitari. Meritoque ex ovibus ejus non esse dicuntur, vitari. Meritoque ex ovibus ejus non esse dicuntur, quia non ovina simplicitate pastorem bonum sequi, s servant, et habitu ovium belluina corda praetexunt, subsequenter ipse pastor, quae ovium suarum vita, quae sit merces edocet: Oves meae vocem meam audiunt, et ego agnosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut quod intim pia fide ueneram᷑. plena in
futuro uisione speculemur. Hȩc ẽ. enĩ
unica anime nr̃ȩ salus & uita: tuũ ꝑpetuo
uultũ. tuã cernere lucẽ. Nec dubitandũ qr
rogantes exaudit nos: quando qđ ipse p̃¬
cepit rogamus. quando qđ dare ipse deside¬
rat intenta m̃te poscimus. Quomͦ enĩ pie
supplicantib famulis negare credendus
ẽ. dona: quȩ etiã rebellib ultra quã pete¬
bant aꝑire ñ renuit: Qui cũ illũ an ho¬
mo xp̃c esset int̾rogarent: ipse eis ñ ho
ẽẽ. ñ tacuit. Respondit enĩ eis dicens. Lo¬
quor uobis & ñ creditis. Oꝑa quȩ ego facio
in nomine patris mei hȩc testimoniũ ꝑ
hibent de me: sed uos ñ creditis quia non
estis ex ouib meis . Qui gͦ se in nomine pa¬
tris oꝑa sua facere testat᷑: ꝓfecto quia filiꝰ
dĩ sit credendus insinuat. Sed illi dupli¬
ci reatu tenentur obnoxii: qui nec uerbis
quȩ locutus est nec factis quib ueritatẽ
uerboꝵ astruebat ad fidem poterant in¬

Expanded text:
da ut quod interim pia fide veneramur, plena in futuro visione speculemur. Haec est etenim unica animae nostrae salus et vita, tuum perpetuum vultum, tuam cernere lucem. Nec dubitandum quia rogantes exaudiet nos, quando quod ipse praecepit rogamus: quod dare ipse desiderat, intenta mente poscimus. Quomodo enim pie supplicantibus famulis negare credendus est dona, quae etiam rebellibus ultra quam petebant aperire non renuit? Qui cum illum an homo Christus esset interrogarent, ipse eis non hoium se esse non tacuit: Respondit enim eis dicens, loquor vobis et non creditis. Opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec teerhibent de me. Sed vos non creditis, quia non estis ex ovibus meis. Qui ergo se in nomine Patris opera sua facere testatur, profecto quia Filius Dei sit, credendus insinuat. Sed illi duplici reatu tenentur obnoxii, qui nec verbis quae locutus est, nec factis, quibus veritatem verborum astruebat, ad fidem poterant in
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te tua. et diliges ꝑximũ tuũ sic̃te ipsũ:
quia qͦ uicinius p̃sentẽ dĩ uultũ cernũt.
eo ardentius eius dilectioni totos se impẽ¬
dunt: quo ꝑximos suos om̃s eẽ. electos
ac dõ dilectos agnoscunt. quo corda illors
ñ minus quã sua sincero amore referta ꝑ¬
spiciunt. eo illos ipsi ñ minus quã se ipsos
amare delectant᷑. S et hoc notandũ. quia
exposita dedicatione ac festiuitate subse¬
cuta ita scriptura conclusit. Et dimisit
salomon popłm. Q ui benedicentes regi ꝓ¬
fecti sunt in tabnacula sua lȩtantes. & ala¬

Expanded text:
diliges proximum tuum sicut te ipsum . Quia quo vicinius praesentem Dei vultum cernunt, eo se ardentius dilectioni totos impendunt, quo proximos suos omnes esse electos ac Deo dilectos agnoscunt, quo corda illorum non minus quam sua sincero amore referta perspiciunt, eo illos ipsi non minus quam seipsos amare delectantur. Sed et hoc notandum, qui exposita dedicatione ac festivitate subsecuta, ita Scriptura conclusit: Et dimisit populos Salomon, qui benedicentes regi profecti sunt in tabernacula sua l
Abbreviated transcription (Latin):
statis arcͥana reserauit: sed ut scriptura
ad monet sentiendo de illo in bonitate &
in simplicitate cordis querendo illũ. qm̃
inuenit᷑ abhis qui ñ temptant illũ. ap¬
paret autẽ eis qui fidẽ habent in illũ. Di

Expanded text:
statis arcana reseraverit? Sed, ut Scriptura statis arcana reseraverit? Sed, ut Scriptura admonet, sentiendo de illo in bonitate, et simplicitate cordis quaerendo illum. Quoniam invenitur ab iis qui non tentant illum; apparet aut
Abbreviated transcription (Latin):
nec anti xp̃m pro xp̃o suscipiant errare ñ
ret. cogitabant eũ trade potestati p̃sidis pu¬
niendũ: quasi contra augustũ repugnãs
illicitũ sibi usurparet imꝑiũ. Sed ipse nr̃e
saluti consulens propt̃ quos hec scribẽda
erant: ita responsũ temperauit suũ. ut &
calũpnͥatoꝵ ora concluderet. & quia. xp̃c
est aꝑta uoce ꝓderet. Illi enĩ de homine
xp̃o querebant: ipse autẽ diuinitatis suȩ
qua equalis ẽ. patri. palã mysteria nar.
udei insidiis appetendo: sed ut fidelis.¬
sima domus eiꝰ placitã illi in nobis sedẽ
parando: de quib merito dicat ͤ scĩficauit
tabernaculũ suũ altissimus. ds̃ in medio
eius ñ cõmouebit᷑. Petamus eñ non ut illi
uesaniendo quo usq animã nr̃am tollis.
si tu es xp̃c dic nobis palã. quid enĩ uesa¬
nius quã ut magistrũ ueritatis idõ sibi
animã tollere quererent᷑. quia ñ eis in¬
credulis & contradicentib aꝑte sue maie¬

Expanded text:
nec Antichristum pro Christo suscipiant, errare non nec Antichristum pro Christo suscipiant, errare non ret, cogitabant eum tradere potestati praesidis puniendum; quasi contra Augustum repugnans illicitum sibi usurparet imperium. Sed ipse nostrae saluti consulens, propter quos haec scribenda erant, ita responsum temperavit suum, ut et calumniatorum ora concluderet, et quia Certa voce proderet. Illi enim de homine Christo quaerebant, ipse autem divinitatis suae qua aequalis est Patri, palam mysteria narraon sicut Judaei insidiis appetendo, sed ut fidelissima domus ejus placidam illi in nobis sedem parando, de quibus merito dicatur: Sanctificavit tabernaculum suum Altissimus; Deus in medio ejus non commovebitur . Petamus eum, non ut illi vesaniendo; quousque animam nostram tollis? si tu es Christus, dic nobis palam. Quid enim vesanius quam ut magistrum veritatis ideo sibi animam tollere quererentur, quia non eis incredulis et contradicentibus aperte suae maje
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ dixit. & qm abundabit iniquitas re-¬
frigescat caritas multoꝵ: sicut etiam sicut
subsequent̃ aꝑte denunciat dicens. Circũ¬
dederunt gͦ eũ uidei: & dixerunt ei. Quo¬
usq animã nr̃am tolliso Si tues. xp̃e: dic
nobis palam. Non enĩ hȩc ueritatẽ fidei
querendo: s illi quẽ int̾rogabant insidiã¬
do. & calũpniã struendo dicẽbant. Xp̃m
nãq quẽ fides ortodoxa uerũ dm̃ uerũ cõ-¬
fitetur et hominẽ. illi purũ tantũ mͦ homi¬
nẽ futurũ ñ autẽ & dm̃ eẽ. credebant: me¬
mores uidelicet quia de humanitate illius
iurauit dñs dauid de fructu uentris eius
sedere suꝑ sedem suã: sed obliti quod ipse de
sua diuinitate ꝑ eundẽ dauid cecunt. dñs
dixit ad me filius meus estu. Credebant gͦ
xp̃m de stirpe dauid nasciturũ. & regem
cet̾is om̃ib excellentiorẽ eẽ. uenturũ: qua
etiã dem̃tia posteri eoꝵ usq inp̃sens & do¬

Expanded text:
quem dixit: Et quoniam abundavit iniquitas, requem dixit: Et quoniam abundavit iniquitas, refrigescet caritas multorum . Sicut subsequenter aperte denuntiat dicens: Circumdederunt ergo eum Judaei, et dicebant: Quousque animas nostras tollis? si tu es Christus, dic nobis palam . Non enim haec veritatem 94 fidei quaerendo, sed illi quae interrogabant insidiando, et calumniam struendo dicebant. Christum namque, quem fides orthodoxa verum Deum, verum confitetur et hominem, illi purum tantummodo hominem futurum; non autem et Deum esse credebant. Memores videlicet quia de humanitate illius juravit Dominus David de fructu ventris ejus se sedere super sedem suam; sed obliti quod ipsi de sua divinitate per eumdem David cecinit: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu . Credebant ergo Christum de stirpe David nasciturum, et regem caeteris omnibus excellentiorem esse venturum. Qua etiam dementia posteri eorum usque in praesens, do
Abbreviated transcription (Latin):
netralia cordiũ nr̃oꝵ inuisere atq illustra¬
re desidat. si tam̃ porticũ ẽẽ. salomonis ħ
est si ea timorẽ suũ quod ẽ. iniciũ sapien¬
tiȩ hab̾e ꝑspexerit: Neq enĩ putandũ est.
uel ad misteria celebranda conuenimꝰ tem¬
plũ sit dñi. & ñ ipsi qui in nomine dñi
conuenimus multo amplius templũ dĩ
& appellemur et simus: cũ manifeste di-
bo. Si gͦ templũ dĩ sumus: curemꝰ soller¬
ter & bonis satagamus actib ut in eodem
suo templo sepius ipse & uenire et man¬
sionẽ facere dignetur: Caueamus hiemis
exemplũ: ne uidelicet corda nr̃a dñs ad-¬
ueniens. a caritatis ardore torpentia reppe¬
riat. ideoq ea citius aduersatus relinquat.
Quid enĩ ꝑtinuit ad eugłistam hiemis tẽ.¬
pus cõmemorare: nisi quia duriciã ꝑfidiȩ
iudeoꝵ ꝑ asꝑitatẽ aurarũ uoluit designa¬
re brumaluĩ: Et quia plurimis eor qͦs
tunc intemplo inuenit congruebat sermo

Expanded text:
netralia cordium nostrorum invisere atque illustranetralia cordium nostrorum invisere atque illustrare desiderat, si tamen ea porticum esse Salomonis, hoc est, si ea timorem suum quod est initium sapientiae habere perspexerit! Neque enim putandum est vel ad mysteria celebranda convenimus, templum sit Domini, et non ipsi qui in nomine Domini convenimus, multo amet appellemur et simus; cum manifeste dicabo . Si ergo templum Dei sumus, curemus solerter, et bonis satagamus actibus, ut in eodem suo templo saepius ipse et venire et mansionem facere dignetur. Caveamus hiemis exemplum, ne videlicet corda nostra Dominus adveniens a caritatis ardore torpentia reperiat, ideoque ea citius adversatus relinquat. Quid enim pertinuit ad evangelistam hiemis tempus commemorare, nisi quia duritiam perfidiae Judaeorum per asperitatem aurarum voluit designare brumalium? Et quia plurimis eorum quos tunc in templo invenit, congruebat sermo
Abbreviated transcription (Latin):
cabantꝰ sollẽpnia dedicationis
templi: quȩ popłs dĩ ex antiqua patrum
traditione ꝑ annos fingłos celebrare con¬
sueuerat. Quors uestigia nos hodie tuita
morem xp̃iam orbis sequentes: annuã de¬
dicationis eccłiȩ nr̃e diẽ diuinis laudib &
uigiliis studuimus agere sollẽpne. Et hanc
nos festiuitatẽ eo maiori deuotione celebra¬
re oportet. quo eã redemptori nr̃o gratissi¬
mã esse cognonimus: adeo ut in illa ipse
templĩ ingredi & sermonẽ facere ad ppłꝙ.
ac diuinitatis suȩ sacram̃ta pandere digna¬
tus sit. Facta sunt inquit encenia in hie¬
rusolimis & hiemps erat: & ambulabat
iħc in templo in porticu salomonis. Si gͦ¬
sanguis brutoꝵ animaliũ offerebat᷑.
multo magis nr̃am orationis domũ ubi
carnis ipsius ac sanguinis sacram̃ta celebrant᷑.
uisitare gaudebit. Si ꝑ ambulare ñ despexit
porticũ in qua rex quondã mortalis ac terre-¬
nus. quãuis potentissimus ac sapientissimꝰ
ad orandũ stare solebat: quanto magis pe¬

Expanded text:
cabantur solemnia dedicationis templi, quae populus Dei, ex antiqua patrum traditione, per annos singulos celebrare consueverat: quorum vestigia nos hodie juxta morem Christiani orbis sequentes, annuam dedicationis ecclesiae nostrae diem divinis laudibus et vigiliis studuimus agere solemnem: et hanc nobis festivitatem eo majore devotione celebrare oportet, quo etiam Redemptori nostro gratissimum esse cognovimus; adeo ut in illa ipse templum ingredi et sermonem facere ad populum, ac divinitatis suae sacramenta pandere dignatus sit. Facta sunt, inquit, Encaenia in Hierosolymis, et hiems erat, et ambulabat Jesus in templo, in porticu Salomonis. Si sanguis brutorum animalium offerebatur, multo magis nostram orationis domum, ubi carnis ipsius ac sanguinis sacramenta celebrantur, visitare gaudebit. Si perambulare non despexit porticum, in quo rex quondam mortalis ac terrenus, quamvis potentissimus et sapientissimus, ad orandum stare solebat, quanto magis pe
Abbreviated transcription (Latin):
inuitat. Hoc nos ostendamus qđ credimꝰ.
ut nec carors lugeamus excessũ. & cũ. re¬
cessionis propriȩ dies uenerit. incunctã¬
ter &e libent ad diim ipso uocante ueni¬
amus. Deniq ut manifestius duinȩ puu¬
quidã de collegis & consacerdotib nr̃s
infirmitate defessus et appropinqͣnte no¬
te sollicitus cõmeatũ sibi precaretur. astrat
dep̃canti & iam pene morienti iuuenis ho¬
nore et maiestate uenerabilis. statura cel¬
sus. & clarus aspectui. & quẽ assistentẽ si¬
bi ux possit humanus aspectus oculis car¬
nalib intueri: nisi qđ taleni uidere iam
poterat de scło recessurus. Ad quẽ ille no
sine quadã animi &r uocis indignatione
infremuit & dixit. Pati timetis. exire ñ
uultis. quid faciã uobis: Increpantis uor
sens desidiũ s consulit infuturũ In eod libro¬

Expanded text:
us. hoc nos ostendamus esse quod credimus, us. hoc nos ostendamus esse quod credimus, ut nec carorum lugeamus excidium et cum arcessitionis propriae dies uenerit incunctanter et libenter ad Dominum ipso uocante ueni Denique ut manifestius diuinae prouquidam de collegis et consacerdotibus nostris infirmitate defessus et de adpropinquante morte sollicitus commeatum sibi precaretur, adstitit deprecanti et iam paene morienti iuuenis honore et maiestate uenerabilis, statu celsus et clarus aspectu et quem adsistentem sibi uix possit humanus aspectus oculis carnalibus intueri, nisi quod talem uidere iam poterat de saeculo recessurus. adque ille non sine quadam animi et uocis indignatione infremuit et dixit: pati timetis, exire non uultis, quid faciam uobis?> increpantis uox sens desiderium sed consulit in futurum. audi
Abbreviated transcription (Latin):
litatis nr̃ȩ magister ostendit. Qui cũ disci¬
płi eius contristarent᷑. qđ se iam diceret re¬
cessurũ: locutus. ẽ. ad eos dicens. Si me di¬
lexissetis gaudetis. qm̃ uado ad patrẽ: do¬
cens & ostendens cũ cari quos diligimus
de scło exeunt gaudendũ potius quã dolẽ¬
dũ. Cuius rei memor beatus apłs dic̃. Mi¬
chi uiuere xp̃e est & mori lucrũ: lucrũ
maximũ computans iani sclĩ laqueis ñ
teneri. iam nullis concupiscentiis & ui¬
ciis carnis obnoxiũ fieri. exemptũ p̃ssu¬
ris angentib & uenenatis diaboli faucib
lib̾atum. ad lȩticiã salutis ȩternȩ xp̃o uo¬
uerbis & ꝓmissis eius habeamus: &e nõ
turi et regnaturi semꝑ sumus leta securi¬
tate ueniamus. Quis non ad meliora festi
net: Quis ñ mutari & reformari ad xp̃i
speciẽ. & ad cȩlestis gr̃e dignitatẽ citius exop
mundus oblectat: quẽ scłm blandiens
atq decipiens. illecebris terrene uoluptatis

Expanded text:
litatis nostrae magister ostendit: qui cum discilitatis nostrae magister ostendit: qui cum discipuli eius contristarentur, quod se iam diceret recessurum, locutus est ad eos dicens: si me dilexissetis, gauderetis quoniam uado ad patrem, docens et ostendens, cum cari quos diligimus de saeculo exeunt, gaudendum potius quam dolendum. cuius rei memor beatus apostolus hi uiuere Christus est et mori lucrum, lucrum maximum computans iam saeculi laqueis non teneri, iam nullis peccatis et uitiis carnis obnoxium fieri, exemptum pressuris angentibus et uenenatis diaboli faucibus liberatum ad laetitiam salutis aeternae Christo uouerbis et promissis eius habeamus: ut non turi et regnaturi semper sumus, laeta securitate ueniamnet? Quis non immutari et reformari ad Christi speciem, et ad coelestis gratiae dignitatem citius exoptmundus oblectat, quem saeculum blandiens atque decipiens, illecebris terrenae voluptatis
Abbreviated transcription (Latin):
plorabitis & flebitis uos. mundus autẽ
gaudebit: uos tristes eritis. sed tristicia
carere optet: quis ñ ad lȩticiã uenire
xp̃m uidere gaudere sit: nec possit esse
gaudiũ nr̃m nisi quis uidit xp̃m: quȩ
cecitas animi queue dementia ẽ: amare
p̃ssuras &e penas. et lacrimas mundi: et
non festinare potius ad gaudiũ qđ ñquã
d̃s qui uerax est: cuius sermo credentib
ȩternus & firmus est. Si tibi uir grauis &
laudabilis aliquid polliceret᷑. haberes pol¬
licenti fidem: nec te falli ab eo credes quẽ
stare in sermonib atq in actib suis scires.
Ds terum loquit᷑ : & tu mente incredula
ꝑfidus fluctuas: Ds̃ de hoc mundo rece-¬
denti immortalitatẽ atq eternitatẽ polli¬
cetur & dubitas: Hoc est om̃ino dm non
dulitatis offendere: hoc ẽ. in ȩccłia consti¬
tutũ fidẽ in domo fidei ñ hab̃e. Quantũ
prosit exire de scło: xp̃c ipse salutis &e uti¬

Expanded text:
plorabitis et plangetis, saeculum autem plorabitis et plangetis, saeculum autem gaudebit: uos tristes eritis, sed tristitia carere optet, quis non ad laetitiam uenire Christum uidere gaudere sit nec possit esse gaudium nostrum nisi quis uiderit Christum, quae caecitas animi quaeue dementia est amare pressuras et poenas et lacrimas mundi et non festinare potius ad gaudium quod numquam Deus qui uerax est, cuius sermo credentibus aeternus et firmus est. si tibi uir grauis et laudabilis aliquid polliceretur, haberes pollicenti fidem nec te falli aut decipi ab eo crederes quem stare in sermonibus adque in actibus suis scires. us tecum loquitur, et tu mente incredula perfidus fluctuaris ? Deus de hoc mundo recedenti inmortalitatem adque aeternitatem pollicetur, et dubitas? hoc est Deum omnino non dulitatis offendere, hoc est in ecclesia constitutum fidem in domo fidei non habere. Quantum prosit exire de saeculo Christus ipse salutis adque uti
Abbreviated transcription (Latin):
& martyr ait. Regnũ dĩ fr̃s dilectis¬
sumi esse cepit in ꝓximo: p̃miũ
uitȩ et gaudiũ salutis ȩternȩ. ꝑpetua lȩ-¬
ticia & possessio paradysi nuꝑ amissa iã
paruis: et caducis ȩterna succedunt. Qͥs
hic anxietatis & sollicitudinis locus est
Quis int̾hec trepidus & mestus ẽ: nisi
cui spes ce fides deest: Quid aliud in
mundo quã pugna aduersus diabolũ coti¬
pudicitia. cũ ira. cum ambitione congres
molesta luctatio est. Obsessa mens hominis
& undiq diaboli infestatione uallata: iux
occurrit singłis. uix resistit. Si auaricia
ꝓstrata est exurgit libido: si libido cõpres¬
sa ẽ. suecedit ambicio. Si ambicio contẽp¬
ta est ira ex asꝑat: inflat suꝑbia. uinolen¬
tia inuitat. inuidia concordiã rumpit:
amicitiã zelus abscidit. Cõgeris maledi¬
cere quod diuina lex ꝓhibet: compelle¬
ris uirare qđ non licet. Tot ꝑ secutiones.
animus cotidie patitur: tot ꝑiculis pec¬
tus urguet᷑. Et delectat hic int̾ diaboligla-

Expanded text:
dilectissimi, esse coepit in proximo: praemium uitae et gaudium salutis aeternae et perpetua laetitia et possessio paradisi nuper amissa muparuis et caducis aeterna succedunt. quis hic anxietatis et sollicitudinis locus est? quis inter haec trepidus et maestus. est nisi cui spes et fides deest? eimundo quam pugna aduersus diabolum cotipudicitia, cum ira, cum ambitione congressmolesta luctatio. obsessa mens hominis et undique diaboli infestatione uallata uix occurrit singulis, uix resistit: si auaritia prostrata est, exsurgit libido: si libido conpressa est, succedit ambitio: si ambitio contempta est, ira exasperat, inflat superbia, uinolentia inuitat, inuidia concordiam rumpit, amicitiam zelus abscidit. cogeris maledicere quod diuina lex prohibet, conpelleris iurare quod non licet. Tot persecutiones cotidie animus patitur, tot periculis pectus; urgetur: et delectat hic inter diaboli glad
Abbreviated transcription (Latin):
qui corpus eus de cruce acceptũ diligẽ¬
ter atq honorifice tegendũ sepeliendũ¬
q curarunt. Uerũ istȩ auctoritates ñ hoc
aomonent quod insit ullus cadauerib
sensus: sed ad dĩ ꝓuidentiã cui placert
etiam talia pietat᷑is officia corpora qͦq
mortuoꝵ ꝑtinere significant. ꝓpt̃ fidẽ
resurrectionis astruendã.

Expanded text:
qui corpus ejus de cruce acceptum diligenqui corpus ejus de cruce acceptum diligenter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt. Verum istae auctoritates non hoc admonent quod insit ullus cadaveribus sensus, sed ad Dei providentiam cui placent etiam talia pietatis officia, corpora quoque mortuorum pertinere significant propter fidem resurrectionis astruendam.
Abbreviated transcription (Latin):
scs sp̃s usus ẽ. Si enĩ paterna uestis et a¬
nulus ac si quid aliud in tantũ carius est¬
posteris in quantũ erga parentes maior af-¬
fectus est: quanto magis nullo modo ipsa
sꝑnenda sunt corpora. quȩ utiq multo fa¬
indumenta gestamus: Pro inde corpori
humano quicquid impendit᷑ non ẽ. p̃sidi-¬
um salutis sed humanitatis officiũ: scdm
affectũ quo nemo uinquã carnẽ suã odio
mi curã gerat: cum ille inde recesserit
nera officiosa pietate curata st̃: & exeqͥe
celebaatȩ. et sepultura preuisa. Ipsi quoq
cũ uiuerent de sepeliendis uel etiã trans¬
ferendis siuis corꝑib fili is mandauerunt:¬
& tobias sepeliendo mortuos dm̃ ꝑ meru¬
isse teste angło cõmendat᷑. Ipse quoq dñs
die tercia resurrecturus. religiose muli¬
eris bonũ opus p̃dicat. p̃dicandũq cõmͣ̃¬
dat: quod unguentũ p̃ciosũ suꝑ menbra
euis effudit. adq hoc ad eũ sepeliendũ fe¬
cerit. Et laudabilit cõmemor ant᷑ in eugł̃io:

Expanded text:
st Spiritus. Si enim paterna vestis et annulus, ac si quid hujusmodi, in tantum posteris charus est, in quantum erga parentes major affectus est; quanto magis nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique tanto cuindumenta, gestamus » . Ac proinde quidquid humano corpori impenditur, non est praesidium salutis, sed humanitatis officium, secundum affectum, quo nemo unquam carnem suam odio rne proximi curam gerat, cum ille inde recesserit nera officiosa pietate curata sunt, exsequiae celebratae, et sepultura provisa, ipsique cum viverent, de sepeliendis vel etiam transferendis suis corporibus filiis mandaverunt. Et Tobias sepeliendo mortuos Deum promeruisse, teste angelo, commendatur. Ipse quoque Dominus die tertio resurrecturus, religiosae mulieris bonum opus praedicat, praedicandumque commendat, quod unguentum pretiosum super membra ejus effuderit, atque hoc ad eum sepeliendum fecerit. Et laudabiliter commemorantur in Evangelio,
Abbreviated transcription (Latin):
turbari: Firmissimi quidẽ sunt xp̃iam
si qui sunt : qui nequaquã morte inuim¬
nente turbant᷑ . Sed nũquid. xp̃o firmiores
batus est: nisi quia infirmos in suo corpe
hoc est in sua ȩccłia suȩ infirmitatis uolin¬
taria similitudine consolatus ẽ: ut si qui
suoꝵ adhuc morte imminente turbant᷑. ip¬
sũ intueant᷑: ne hoc ipso se putantes repro¬
bos. peiore desꝑationis morte absoebeant᷑.
Quantũ itaq bonũ de participatione diui¬
nitatis eius expectare & sꝑare debenus:

Expanded text:
tiani. Firmissimi quidem sunt Christiani, si qui sunt, qui nequaquam morte imminente turbantur. Sed nunquid Christo firmiores?go quod ille turbatus est, nisi quia infirmos in suo corpore, hoc est in sua Ecclesia, suae infirmitatis voluntaria similitudine consolatus est? ut si qui suorum adhuc morte imminente turbantur, ipsum intueantur, ne hoc ipso se putantes reprobos, pejore desperationis morte sorbeantur. Quantum itaque bonum de participatione divinitatis ejus exspec