comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicta esse sentiatis. Licet em̃ diuersus sit
habitus: id̾ tñ debet esse religionis affectꝰ.
uc non affectent uestibus placere sed
moribus. Cum gͦ dicitur monachꝰ curia¬
sis: exadiũcto designatur aliquid leui¬
tatis. qui eñi secularium hominum con¬
brcia diligunt. qui se ꝯsiliis pͥncipum li¬
benter ingerunt. qui secretorum con scii sc̃¬
tonsilia pͥncipum ꝑuersa siea scias ⁊ inter¬
niunciꝰ fias: timeo ne consencias. Ordo curie.¬
unitatis. ⁊ cũ iniqua gerentib ñ introibo.
bi insidiaris ut rapias pauꝑem reꝑe .p.l.
uon sedebo. Ibi dextera tua repleta est
nimeribus. ħ lauas inter in nocentes. ma.
tus. Ibi pauꝑum res uiolenter auferunt᷑.
apͥncipibus sponte offeruntur. Ibi lauda¬
ar peccator in lesicleriis anime sue: ⁊ ini¬
lontingere qñq solet ut monachi qui
urias frequentãt. causas adeant. udicia
quirant. Et si aliqñ ꝓpͥe cause necessita
oceurrant: ad curias securiores recur
ulas. hoc amant. hoc frequentant: amãt

Expanded text:
dem sentiamus. Licet enim diversus sit habitus, idem tamen debet esse religionis affectus, ut non affectent vestibus placere, sed moribus. Cum ergo dicitur curialis monachus, ex adjuncto designatur aliquid levitatis. Qui enim saecularium hominum consortia diligunt, qui se consiliis pbenter ingerunt, qui secretorum conscii Consilia principum perversa, si ea scias, et internuntius fias, timeo ne consentias, et anivanitatis, et cum iniqua gerentibus non introibo . Ibi insidiaris ut rapias pauperem, rapere pet cum impiis non sedebo . Ibi dextera tua repleta est muneribus; hic lavas inter innocentes manus tuas. Ibi pauperum res violenter auferuntur; hic a principibus sponte offeruntur. Ibi laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniContingere quandoque solet, ut monachi, qui curias frequentant, causas audiant, judicia perquirant, et si aliquando propriae causae necessitates occurrant, ad curiam securiores recurrcausas, hoc amant, hoc frequentant. Amant
Abbreviated transcription (Latin):
s remittet᷑ ei. neq infuturo. Quare gͦ in loco
ficinarũ locis. uerũ ⁊̃ inomnib motibus¬
r̃s nich decet fieri qd̾ cuiꝰquam offẽdat
pactum: ꝯgruũ mͥ fore uidetur. ut maxi-¬
ne ĩeccłia cũ adopus dei uentũ fuerit. hu-¬
uilitatis honestas diligentius obseruetur.
tqui ineccłia añ dei conspectũ ꝯuenimus.
eibid̾ det̾iores s unꝰ. Sunt etũ quiforte ua¬
attoniti oculis. h abitu dissoluti. plana
unecũ ꝓspicientes ꝑlustrant. aliudcantãt.
alucogitant. In choro sunt corꝑe. s inforo
itus dissoluti. s ⁊̃ cũ exierint foras: curio

Expanded text:
saeculo, neque in futuro . Quare ergo in loco ocis, verum etiam in omnibus motibus nihil fiat, quod cujusquam offendat aspectum, congruum mihi fore videtur, ut maxime in ecclesia cum ad opus Dei ventum fuerit, humilitatis honestas diligentius observetur, ut qui in ecclesiam ante conspectum Dei convenimus, ne ibidem deteriores simus. Sunt enim quiattoniti oculis, habitu dissoluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, sed in foro intus dissoluti, sed etiam cum exierint fo
Abbreviated transcription (Latin):
possint non ignorat. cui ꝑ confessionẽ cor-¬
ua. ꝑ circũspectionem oꝑa ꝑexperimen-¬
tum quid possint. ꝑ affectus quid uelint
uur Queni Iulum qui precedit. Quo: Ad-
uitam: si diligens. a d mortem si negligens
aut̾ pastor unitatẽ cũ grege: qñ non diuidi¬
tur asubiectis ꝑp̃ciosiorem habitũ. uel ꝑ-
uelicatiorẽ cibum. Dum fit unus ꝑ opas¬
sionem cum infirmis. ꝑ dispensationem c̃
delicatis. ut cum apło dr̃e possit. omnib
omnia factus sum ut om̃s lucri faciam.
pastor uͦ negligens fugit. Sunt em̃ quidã
plati qui fugiunt quod p̃cipiunt. Fuguĩt¬
cũse subtrahunt. Fugiunt cũ ꝑalienas do¬
mos uagantes discurrunt. fugiunt: cũ¬
fugiunt: qui licet presentes sint. cum negli¬
gentias uiderint se sub silentio abscondũt.
fugiunt: qui remoti aconuentu subocio
cedunt. quia praua agunt ⁊ reprehendi

Expanded text:
possint, non ignorat cui per confessionem corpossint, non ignorat cui per confessionem corda, per circumspectionem opera, per experientiam quid possint, per effectum quid velint, tur. Quem? illum qui praecedit. Quo? ad vitam, si diligens; ad mortem, si negligens autem pastor unitatem cum grege, quando non dividitur a subjectis per pretiosiorem habitum, vel per delicatiorem cibum, dum fit unus per compassionem cum infirmis, per dispensationem cum delicatis, ut cum Apostolo dicere possit: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Pastor vero negligens fugit. Sunt quidam praelati, qui fugiunt, quod pcum se subtrahunt; fugiunt, cum per alienas domos vagantes discurrunt; fugiunt, Fugiunt, qui licet praesentes sint, tamen cum negligentias viderint, se sub silentio abscondunt. Fugiunt, qui remoti a conventu, sub otio cedunt, qui male vivunt et reprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
Audiat gͥ negligens pastor: quid sͥ adiligẽ¬
ti pastore dicatur. Bonus pastor inquit ani-¬
mam suam ponit ꝓouibus suis: merce¬
narius uero fugit. Anina pro ouibus suis
ponit qui ꝑiculosum regiminis ascendens
locum: clauso silentii hostio claustralium¬
uel commissum gͥ gregem in pace custodit
Animam ponit qui solus inter menda
na ꝑicula exteriora negotia curans. neces
uirgia rei familiaris solus exit. qui inter
ad ulantium ⁊ detrahentium linguas
medius inceditqui pro infirmis laborat
⁊ laborantes pasci consolatur pusillani¬
mes. ⁊ cũ suꝑbis in crepando contendit.
Talis pastor dicere potest: cognosco oues me¬
aᵈ. ⁊ cognoscunt me mee Cognoscunt oues
pastorem quem sepe uident presentem. ꝙͦ¬
subiectis familiaritas notum. beneficientia
reddit amicum. Oues pastor cognoscir
uum sub ditorum mores ⁊ actus diligenter
attendit. Usi scͥptum est. Considera dilige-¬
ter uultũ peccoris tui. Uultum peccoris
considerat: qui quod subiectorũ singłi¬

Expanded text:
igitur negligens pastor, quid sibi et diligenti pastori dicatur. Bonus pastor, inquit, animam suam dat pro ovibus suis, mercenarius vero fugit . Animam suam pro ovibus suis ponit, qui periculosum regiminis ascendens locum, clauso silentii ostio, claustralium gregem in pace custodit. Animam na pericula exteriora negotia procurans, necessjurgia rei famadulantium et detrahentium linguas medius incedit, qui pro infirmis laborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis increpando contendit. Talis pastor dicere potest: Cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Cognoscunt oves pastorem, quem saepe vident praesentem, quem familiaritas notum, beneficentia reddit amicum. Oves vero pastor agnoscit, dum subjectorum mores et actus diligenter attendit. Unde scriptum est: Considera diligenter vultum pecoris tui . Vultum pecoris considerat, qui quid singuli subjectorum
Abbreviated transcription (Latin):
huc inte mala remansrrunt. pie deleat.
Si qua inchoata st̃ bona beingne ꝑficiat.
⁊ ea qua ipse uoluit uia ad se ꝑducat.
Nam omniũ origo caritas ÷. Ecce duo na¬
ti sunt. eadem utriusq nobilitas gñis:
eademhora natiuitatis. Alter in pa-¬
uꝑtate relinquitur. Alter diuiciis subli¬
matur: ⁊ utrumq caritas oꝑatur. qr ⁊
hũc pauꝑtate humiliat. ⁊ illum habũ¬
uantia cosolatur. Ille debilis ÷ ⁊ iste fortis.
iste tenecur ne malum ꝑficiat. iste robo¬
ratur ut ad bonum opus conualescat.
Utrumq caritas probat. non reprobat.
Alter ꝑsapientiam illuminatur. alter in
simplicitate sui sensus relinquitur. Iste
ut discat se clespicere. ille ut stucleat
creatorem cognoscere: utriq tñ uoluit

Expanded text:
huc in te mala permanserunt, pie diluat, huc in te mala permanserunt, pie diluat, si qua inchoata sunt bona benigne perficiat, et ea te qua ipse voluerit via ad se perducat. omnium origo charitas est. Ecce duo nati sunt, eadem utrisque nobilitas generis, eadem hora nativitatis. Alter in paupertate relinquitur, alter divitiis sublimatur, et utrumque charitas operatur, quia et hunc paupertate humiliat, et illum abundantia consolatur. Iste debilis est, et ille fortis. Ille tenetur ne malum perficiat, iste roboratur, ut ad bonum opus convalescat; utrumque charitas probat, non reprobat. Alter per sapientiam illuminatur, alter in simplicitate sui sensus relinquitur. Iste ut seipsum despicere, ille ut studeat Creatorem suum agnoscere, utrique tamen voluit
Abbreviated transcription (Latin):
participẽ esse innomine. participem in no¬
minis ueritate. qui unxit te illo quo ⁊
ipse unctus ÷ oleo leticie. ut ab uncto sit
plus gͦ omnib illis dilectus es. qi tibi tam
beingne. amissum redditur quod illis ꝑ¬
uitum tã districte negatum ÷. Nũquid tͥ
gr̃a bñ oꝑandi nulla data ÷ ͤ tñ uolun¬
tas bona ipso largiente negata non est.
Si magna oꝑa facis: misericorditer sublima¬
ris. Si non facis magna oꝑa: fortassis salu¬
briter humiliaris. Melius nou ille quid
tibi expediat quam tu. ⁊ ob hoc siuis cle-¬
illo breuiter sentire: totum quod ab illo
tibi fit bñ fieri indellige. Forte gr̃am uirtu¬
tum quis non ht̃. s dum uiciorum inpul¬
su concutitur melius inhumilitate solida¬
cur. Suauiꝰ redolet deo humilitas infir¬
ma quam uirtus elata. Nichil gͥ disposi¬
tioni eiꝰ predicare audeas. s semꝑ cum
timore ⁊ reuerentia ora eũ. ut quem admo-¬
dum ipse noũ tibi subueniat. Si qua ad¬

Expanded text:
participem esse in nomine, participem in noparticipem esse in nomine, participem in nominis veritate, quoniam unxit te illo quo et ipse unctus erat oleo laetitiae, ut ab uncto sit Plus ergo omnibus illis dilecta es, quia tibi tam benigne amissum redditur, quod illis perditum tam districte negabatur. Nunquid tibi gratia bene operandi nulla data est? tamen voluntas bona ipso largiente negata non est. Si magna opera facis; misericorditer sublimaris. Si non facis magna opera, fortassis salubriter humiliaris. Melius novit ille quid tibi expediat quam tu, et ob hoc si vis bene de illo sentire, totum, quod ab illo tibi fit, bene fieri intellige. Forte gratiam vitutum non habes, sed dum vitiorum impulsu concuteris, melius in humilitate solidaris. Suavius redolet Deo humilitas infirma, quam virtus elata. Nihil ergo dispositioni illius praejudicare audeas, sed semper cum timore et reverentia ora eum, ut quemadmodum ipse novit tibi subveniat. Si qua ad
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere possis quantum illi debeas
tum ordinem uolo ut diligenter attenclas.
abieras gͦ ⁊ꝑieras ⁊ qr in peccatis tuis uenũ¬
datus eras: uenit ille post te ut reduneret
te. ⁊ tm̃ dilexit te. ut sanguinis sui p̃ciũ ap¬
penderet ꝓte. Taliq pacto: ⁊ redurit deeri-¬
lio ⁊ redemit deseruicio. Qui fedus factus
te. Olim cũ non eẽs dilexit ut conderet te.
postea cũ fedus eẽs dilexit te ut pulcrum
faceret te. Ut ostenderet tibi qͣntũ dilig̾et.
non nisi moriendo amorte liberare te uolu¬
it. ut non cm̃ pietatis inpenderet benefi-¬
cia. uerũ ⁊̃ caritatis monstraret affectum.
Nũc autẽ tam sucera caritate te diligit. ac
si semꝑ ut nos cũ eo ꝑstitisses. Nec exprobͣt
tibi reatum. Nec inproperat tibi beneficiũ.
sumq ut decet amare. ac cuũ illi amorem
incontaminatum illibatũq conseruare
uolueris: maiora prioribus se daturum
omnibus. Nomine suo uocauit te: ut me¬
mouale eiꝰ semꝑ esset aput te. uoluit te

Expanded text:
intelligere possis quantum illi debeas, tum ordinem prosequente, volo ut diligenter intendas.ieras, et quia in peccatis tuis venundata eras, venit ille post te ut redimeret te, et tantum dilexit te, ut sanguinis sui pretium appenderet pro te, talique pacto et reduxit te de exsilio, et redemit de servitio. ANIMA. Neste. Olim cum non esses, dilexit te ut conderet. Postea cum foeda esses, dilexit te ut pulchram faceret, et ut ostenderet tibi quantum te diligeret, non nisi moriendo a morte te liberare voluit, ut non tantum pietatis impenderet beneficium, verum et charitatis monstraret affectum. Nunc autem tam sincera charitate te diligit, ac si semper cum eo perstitisses, nec exprobrat tibi reatum, nec improperat tibi beneficium. sumque ut decet amare, ac tuum illi amorem incontaminatum conservare volueris, majora prioribus se daturum t te prae omnibus. Nomine suo vocavit te, ut memoriale ejus semper esset apud te, voluit te
Abbreviated transcription (Latin):
to habetote qm̃ petere uł prestare solatium ut
malis facultas delinqũdi adimatur. ut in noxii
cultores etiã illa bella peccata st̃: que non cupi¬
ditate uel crudelitate s pacis studio geruntur.
ut mali coherceantur ⁊ boni subleuentur. Hinc

Expanded text:
damnabile est. Petere autem vel praestare solatium, ut malis facultas delinquendi adimatur, ut ecclesia cultores etiam ipsa bella pacata sunt, quae non cupiditate aut crudelitate, sed pacis studio geruntur, ut mali coerceantur, et boni subleventur. C
Abbreviated transcription (Latin):
tate decinetur ȩgritudinis fatigatus. sta¬
tim ut manib sidelium loci illius ex ipso
oleo contactus fuerit pͥstuiã recipit sanita¬
tẽ. Rccipiunt hic cȩci lumen. claudi gres¬
sum inuentunt. fugatur demonum tba
expelluntur frigora. dolor dentiũ sȩuus.
p̾stantur ex fide petenti oportuna solatia
Et dum psalmista dicat de amicis xp̃i. dinu¬
merabo cos. & suꝑ arenam maris inultipli¬
cabuntur. & dñs dic̃. iusti fulgebunt sic̃
sol imregno patris corum: quantũ. inef

Expanded text:
tate detinetur aegritudinis fatigatus, statate detinetur aegritudinis fatigatus, statim ut manibus fidelium loci illius ex ipso oleo contactus fuerit, pristinam recipit sanitatem. Recipiunt hic caeci lumen, claudi gressum inveniunt, fugatur daemonum turba, expelluntur frigora, dolor dentium saevus, praestantur ex fide petenti oportuna solatia. Et dum psalmista dicat de amicis Christi: Dinumerabo eos et super arenam maris multiplicabuntur, et Dominus dicit: Iusti fulgebunt, sicut sol in regno patri
Abbreviated transcription (Latin):
Sed iuxta uocẽ p̾clicatoris egregii in comp̃¬
hensilis. altitudo diuitiarum sapientię
& scientiȩ dĩ. sac̃dos ille qui eius confessi¬
onẽ susceꝑant dum inexilio erat .uii. anno.¬
rũ curriculo pęnitentiam agendam in di¬
xerat. Et quia antedicto tmino mors uns¬
matura p̃uenit: bis septeno annorũ spacid.
transacto tempore. tunc pͥmum ad illius
tumulum diuina initus effulsit. Sepul¬
tus quidẽ fuerat inȩccłȩ porticu. s uirtutũ
se publicante miraculis. a sidelib. inde
translatus in ȩccłȩ templum. iuxta scĩ dĩ
analogium constitutus. Et quia giete oleũ
miscđia nuncupatur: diuina dispensati¬
one in lampadib ibidẽ constitutis fluere
oleum facit usq in hodiernum diẽ. De
quo indelicet oleo iuxta uocem beati ia¬
cobi apłi dicentis. siquis infirmatur ex
uobis inducat prbos ut orent suꝑ eum
unguentes eum oleo quia oratio fidĩ salua¬
bit infirmum: siquis ãquacumq infirii¬

Expanded text:
7. Sed iuxta vocem praedicatoris egregii incompr7. Sed iuxta vocem praedicatoris egregii incomprehensibilis est altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei. Sacerdos ille, qui eius confessionem susceperat, dum in exilio erat, VII annorum curriculo paenitentiam agendam indixerat. Et quia ante dicto termino mors immatura praevenit, bis septeno annorum spacio transacto tempore, tunc primum ad illius tumulum divina virtus effulsit. Sepultus quidem fuerat in ęcclesiae porticu, sed virtute se publicante miraculis, a fidelibus est inde translatus in ęcclesiae templum, iuxta sancti Dei analogium constitutus. 8. Et quia Grece oleum misericordia nuncupatur, divina dispensatione in lampadibus ibidem constitutis fluere oleum facit usque in hodiernum diem. De quo videlicet oleo iuxta vocem beati Iacobi apostoli dicentis: Si quis infirmatur ex vobis, inducat presbiteros, ut orent super eum, unguentes eum oleo, quia oratio fidei salvabit infirmum, si quis a quacumque infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
quendam locum bebrone uocabulum.
ubi quidã dĩ seruus nomine domitiatꝰ
religionis optentu in honore scĩ genesii
martiris dum in ipsa heremo sc̃orũ patiũ
beremitarum uiueret exemplo. aitũ coN¬
struexciat oraculum. dep̃catus igit᷑
athleta xei seducentib ut eũ in ipsa ȩc¬
cła orait ꝑmitterent. Cumq hoc illi
nullatenus p̾stitissent. intellex dĩ seruus
quod se admortẽ declucerent. atq ꝑmit.¬
tentib sibi carnificib in loco ubierat suã
orationẽ compleuit. Qua consuminata:
gladiatorib ait. Ecce quod iussum est
adiinplete. se dep̃cor ꝑ dñm nefatigatio.¬
nẽ faciatis longius michi. Cũq eum su¬¬
ꝑ quenda lapidẽ sede fecissent: unus
et his mucrone lanoꝵ uitã eius extorsit
Redcuntes abscdere. cultorib dixeruntꝰ
oraculo quodã se inuicino inuenisse cor¬
pusculum. atq bortauerunt ut inciredis
optentu eũ student mandare sepaichio

Expanded text:
quendam locum Bebrone vocabulum, quendam locum Bebrone vocabulum, ubi quidam Dei servus nomine Domitianus religionis obtentu in honore sancti Genesii martiris, dum in ipsa heremo sanctorum patrum heremitarum viveret exemplo, artum construxerat oraculum. Deprecatus est igitur athleta Christi se ducentibus, ut eum in ipsa ęcclesia orare permitterent. Cumque hoc illi nullatenus praestitissent, intellexit Dei servus, quod se ad mortem deducerent, atque permittentibus sibi carnificibus, in loco ubi erat suam orationem complevit. Qua consummata, gladiatoribus dixit: 'Ecce! quod iussum est adimplete, sed deprecor per Dominum, ne fatigationem faciatis longius michi'. Cumque eum super quendam lapidem sedere fecissent, unus ex his mucrone lanceae eius vitam extorsit. Redeuntes ab scelere cultoribus dixerunt, oraculo quodam se in vicino invenisse corpusculum, atque hortaverunt, ut mercedis obtentu eum studerent mandare sepulchro.
Abbreviated transcription (Latin):
 dispensante do incuius mani corda consis¬
Etunt. ipse uir nobilis. cui fuerat ad mortẽ
Etraditꝰ miseratione conpunctus. eum ma¬
Igis uiuum seruare studuit quam feralia
p̾cepta ebroni pͥncipis in eꝰ sanguinẽ ad¬
impleret. lgitꝰ hoc diuina clementia fac¬
tum. cuius uidicio purgantur cordisoc:¬
culta ut dum mors iussa suspendit᷑. famul
di ꝑpęnitentiã pungantur. Dumq pau¬
corum annorum tempore fuisset inreli¬
gatione exilii: toto arde conũsus addño.
quod in aculauerat scło conuersatio. lauit
lacrimis atq orationib sui cordis cubicu-
lũ. Interea cum iam pmissum tempus p.¬
pinquantur quo beatus uir transferendꝰ
bestia serpentino sibilo misit mandat&
ut absq dilatione ragneb̾to tollerentui¬
tam. Cuinq inuiti suscepissent eũ ut ĩ¬
plerent mandata tiranni: duxerunt
cum ꝑ quendam desertum inconfiniũ
lugdimensium ure uicmno. Deducentes
igit᷑ eum ignari: uenerunt nocte ad

Expanded text:
Sed dispensante Deo, in cuius manu corda consisSed dispensante Deo, in cuius manu corda consistunt, ipse vir nobilis, cui fuerat ad mortem traditus, miseratione conpunctus eum magis vivum servare studuit, quam feralia praecepta Ebroini principis in eius sanguinem adimpleret. 5. Igitur hoc divina clementia factum est, cuius iudicio purgantur cordis occulta, ut dum mors iussa suspenditur, famulus Dei per paenitentiam purgaretur; dumque paucorum annorum tempore fuisset in religatione exilii toto corde conversus ad Dominum, quod maculaverat saeculi conversatio, lavit lacrimis atque orationibus sui cordis cubiculum. 6. Interea cum iam promissum tempus propinquaretur, quo beatus vir transferendusbestia serpentino sibilo misit mandata, ut absque dilatione Ragneberto tollerent vitam. Cumque inviti suscepissent eum, ut implerent mandata tiranni, duxerunt eum per quendam desertum in confinium Lugdunensium Iurae vicino. Deducentes igitur eum, ignari venerunt nocte ad
Abbreviated transcription (Latin):
gatos sublatos demedio. tales ieorum ho¬
noie subleuaret quos aut mollitiȩ obliga¬
tos. uel sensu debilitatos. aut uilitate aliqͣ
parentele non audent eius p̃ceptis impiis
irsultare. Cumq pluies ex fiancis dolere con¬
tar se cerneret: iam dicto dĩ famulo ragneb̾¬
to imputare studuit. quodtale consilium
cum duob palacii ꝓcerib bodone & unis¬
cando nominib habuisset initium. ut iam
dictum ebroinum absq decreto itgis cona¬
rentur occide. Sed cum hõc ipse nec ꝑdere
uellet crimen nec denegare facinus: int̾te.¬
dente dĩ famulo audoeno pontifice rodo¬
mȩ urbis p̃sule cuius fama sac̃dotu illo tẽ¬
pore orbe repleuerat galliae ñ. continuo
int̾fectus. s cuidam uiro potenti theude¬
fiedo nomine partib burgundiȩ in exilio
commendatur. Eo sciliaet factionis opten.¬
tu: ut dum in exilium trusus ciederet᷑. absq
francorum impꝑio latent̾ morte ꝑiment᷑.

Expanded text:
gatos, sublatos de medio, tales in eorum hogatos, sublatos de medio, tales in eorum honore sublevaret, quos aut mollitiae obligatos vel sensu debilitatos aut vilitate aliqua parentelae non auderent eius praeceptis impiis resultare. 4. Cumque plures ex Francis dolere contra se cerneret, iam dicto Dei famulo Ragneberto imputare studuit, quod tale consilium cum duobus palacii proceribus Bodone et Uniscando nominibus habuisset initum, ut iam dictum Ebroinum absque decreto regis conarentur occidere. Sed cum hoc ipse nec prodere vellet crimen nec denegare facinus, intercedente Dei famulo Audoeno pontifice, Rodomae urbis praesule, cuius fama sacerdotii illo tempore orbem repleverat Galliae, non est continuo interfectus; sed cuidam viro potenti Theudefredo nomine partibus Burgundiae in exilio commendatur, eo scilicet factionis obtentu, ut dum in exilium trusus crederetur, absque Francorum improperio latenter morte perimeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
PIRIIU
scõinto.¬
nante
stam di¬
cimus.
dextera
uirtutẽ.
Unde in
laudem
Dredemp.¬
toris qui
inomni¬
ũ scõrum
est uirtutẽ mirabilis. augͥmentum caꝑe
dinoscitur deuota mens fidelium : dum
ȩccła fiequentans oraculum. audit mira-
radeb̾ti ducis filius extitit. qui int̾ anius
sequanȩ atq ligeris confinium telluris
piuncias ręxit temporib multis. Hicgͥ
nutritus aula palatii. fortis corde. ꝓmp̃t̾
ingenio. arinis doctus. assidue minidanę
sapientiȩ florib ornabatur undiq S
dum gerebat fortia scłi: ut post infinem
clarĩt. diligebat attentius corde dm̃. Cũ¬
q multi cura eum aident inuidix &e ille
maliuoloꝵ tendicula planta calcaret ꝓt̾ua
in illis dieb. ẜ broiniis nomine ex fimo gene¬
ie ortus. dõ & scĩs contͣrius imaior domatus
honore fuerat sublimatus. Huic studium e¬
rat: ut quoscumq ex francorum genere al-¬¬
ta ortos ꝓgenie nobilitatẽ uidisset inscłi
utilitate ꝓficere: ipsos uel uit̾fectos. aut effu.¬

Expanded text:
piritu sancto intonante, stam dicimus: Dextera virtutem. Unde in laudem Redemptoris, qui in omnium sanctorum est virtute mirabilis, augmentum capere dinoscitur devota mens fidelium, dum ecclesiae frequentans oraculum, audit miracuRadeberti ducis filius extitit, qui inter amnis Sequanae atque Ligeris confinium telluris provincias rexit temporibus multis. Hic igitur nutritus aula palatii, fortis corde, promptus ingenio, armis doctus, assidue mundanae sapientiae floribus ornabatur undique; sed dum gerebat fortia saeculi, ut post in finem claruit, diligebat attentius corde Deum, 3. Cumque multi circa eum arderent invidia, et ille malivolorum tendicula planta calcaret proterva, in illis diebus Ebroinus nomine ex infimo genere ortus, Deo et sanctis contrarius, in maiordomatus honore fuerat sublimatus. Huic studium erat, ut quoscumque ex Francorum genere alta ortos progenie nobilitatem vidisset in saeculi utilitate proficere, ipsos vel interfectos aut effu
Abbreviated transcription (Latin):
comem iuuenes. grauem senes eũ metirẽ¬
ciuii. ꝑ egrino. minimo marimo que ⁊̃ supͣ
sufficientiam offerretur. ⁊ suũ sepius panem.
ille pocius qui non erat redditurus agnoũ.¬
eum õs suũ. satis se cuncti suas estimabãt.
bantur. Obuersabatut esũ indies mentibꝰ
bilis. solius dilectionis obtentu moueretur. in¬

Expanded text:
comem iuvenes, gravem senes metiebaperegrino, minimo maximoque, etiam supra sufficientiam offertur, et suum saepius panem ille potius, qui non erat redditurus, agnose toti tuos aestimant; untur. obversatur etenim per dies mentibusbilis solius dilectionis obtentu abrupi
Abbreviated transcription (Latin):
haut ꝓcul ab huius urbis muro pan¬¬
eratius martir. ualde inꝑiuris ultor. Ad euiꝰ
sepulcrum sicuiusquã mens insana iuram̃¬
tum in ane ꝓferre uoluerit: priusquã se¬¬
pulcrum eius adeat. hoc ÷ antequam usq
ad cancellos qui sub aicu habentur ubi cleri-¬
corum psallentium stare mos÷ accedat. sta¬
tim aut arripitur ã demone. aut cadens in
fidẽ cuuiscumq rei ab alio uoluerit elicere
ut ueran cognoseat. non alit̃ nisi adhuius
basilicam destitit. Nam ferunt plerosq iuxta
basilicas apłorum siue aliorum martirum
commanentes non alibi ꝓhac necessitate nͥ
templũ expetere beati pancratii: ut eus seue¬¬
ritatis censura publicȩ discernente. aut ueri.¬
tatẽ audientes credant: aut ꝓfallatia iuditi¬¬
um martiris beati ex ꝑiantur.

Expanded text:
haud procul ab hujus urbis muro et Pancratius martyr, valde in perjuris ultor . Ad cujus sepulcrum, si cujusquam mens insana juramentum inane proferre voluerit, prius quam sepulcrum ejus adeat, 766 hoc est antequam usque ad cancellos qui sub arcu habentur, ubi clericorum psallentium stare mos est, accedat, statim aut arripitur a daemone, aut cadens in fidem cujuscunque rei ab alio voluerit elicere, ut verum cognoscat, non aliter nisi ad hujus basilicam destinat. Nam ferunt plerosque juxta basilicas apostolorum sive aliorum martyrum commanentes, non alibi pro hac necessitate nisi templum expetere beati Pancratii, ut ejus severitatis censura publice discernente, aut veritatem audientes credant, aut pro fallacia judicium martyris beati experiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
lexander natione romanus ex pr̃e
alexandro. de regione caput tau.¬
sȩ cȩlebrantur. Al artirio coronatur. & cum eoe¬
uentius prb̃. & theodolus diaconus. Hic consti-¬
tinit aquam sparsionis cum sale benedici. in habita:
decollatus ẽ aburbe roma non longe miliario uiᵒͦ.U.
nonas mai. et cessauit episcopatus: dies xxͣx.u.¬

Expanded text:
lexander, natione Romanus, ex patre Alexandro, de regione Caput Tausae celebrantur. Martyrio coronatur, et cum eo Eventius presbyter et Theodorus diaconus. Hic constituit aquam aspersionis cum sale benedici in habitacudecollatus est, ab urbe Roma non longe, milliario VII, quinto Nonas Maii, et cessavit episcopatus dies XXX
Abbreviated transcription (Latin):
in uiriis. iussit ei manus acpedes abscidi. & sic eum
appia sepelierunt: incymiterio p̃texati. filia uͦ eius
nder. Desine hanc boiam oseulari. s potius require
dñi mei petri iuncula & ea osculare: &e boiam meã
acdesidio magno ꝑuenit adillam scã balbina. de-¬

Expanded text:
injuriis, jussit ei manus et pedes abscindi, et sic eum Appia sepelierunt, in coemeterio Praetextati. F. PRIDIE nder: Desine hanc boiam osculari, sed potius require Domini mei Petri vincula, et ea osculare. Tunc dedit siderium magnum pervenit ad illa tra
Abbreviated transcription (Latin):
dem papȩ. Unicus cum esset michi filius inni¬
mio languore positus. qui ad huc ambulabat
dus. omnibusq pontificib p̃mia dedissemus:
mortuus est. Tunc increpare me cȩpit nutrix eiꝰ:
dicens. Tu si eum ad scĩ petri limina duxisses. &
Cui ego respondi. Dum tu ipsa oȩca sis facta. & non
sis curata. quomodo michi filium meũ reddat
te istos quinq: annos. si credidissem xp̃o: redde¬

Expanded text:
iderim ista est: Unicus cum mihi esset filius in nimio languore positus, qui adhuc ambulabat is, et pontificibus praemia dedissemus mortuus est. Tunc increpare me coepit nutrix ejus, dicens: Si eum ad limina sancti Petri duxisses, et Cui ego respondi: Dum tu ipsa caeca sis facta et non sis curata, quomodo filium meum reddet quit, quinque anno
Abbreviated transcription (Latin):
duci quirinum. & dixit ei. Ego te quasi filiusai
dilexi. tu autem irrisisti me deceptus ab alexan-¬
dio. Dicit ci quirinus. ł go xp̃ianus factus sum.
Uis occidẽ uis fustigare. uis incendere : Aliud ñcio.
Nam omnes quierant in cartere stci seri xp̃ianos
& dimis cos: & noluerunt usquã ire. Sẽm alexan¬

Expanded text:
duci Quirinum, et dixit ei: Ego te quasi filium dilexi; tu autem irrisisti me, deceptus ab Alexandro. Dixit ei Quirinus: Ego christianus sum factus, vis occidere, vis fustigare, vis incendere, aliud non ero. Nam omnes qui erant in carcere, feci fieri christianos, et dimisi eos, et noluerunt usquam ire. Ira
Abbreviated transcription (Latin):
honore uinculis tanquã priuatum onerarite¬
equanimit̃ feras: Sẽs hermes ait. Ego prefec.¬
turam non ꝑdidi: s mutaui. Nam dignitas ter-¬
rena. at̃renis tollitur acmutatur: Dignitas uͦ
glestis. et̃na sublimitate subsistit. dicitei qui.¬
rinus. Mirortẽ prudentẽ uirum. ad tantam
stulticiam deuenisse: ut credas te extra istam
uitam aliquid habiturũ. postꝗ cineres hu-¬
mani corꝑis ita ad nichilũ redigantur: ut nec
ipsa ossa subsistant. Hermes dix̃. Et ego ante
hos annos hȩc deridebam: & istam carnalẽ esse
me ꝓhaie: ut siita est sicut tu credidisti &̾ go
bet᷑ in uinculis. hoc me docuit. Audiens hȩc
quirinus: maledicere cepit alexandio dicens.

Expanded text:
n vinculis te tanquam privatum trudi aequanimiter feras? Sanctus Hermes ait: Praefecturam non perdidi, sed mutavi. Nam dignitas terrena a terris tollitur, ac mutatur; dignitas vero coelestis aeterna sublimitate subsistit. Dicit ei Quirinus: Miror te prudentem virum ad tantam stultitiam devenisse, ut credas extra istam vitam te aliquid habiturum, postquam cineres humani corporis ita ad nihilum redigantur ut nec ossa ipsa subsistant. Cui beatus Hermes Et ego ante hos annos illam deridebam, et istam carnalem vitam me probare, ut si ita est sicut tu credidisti, et egbetur in vinculis, haec me docuit. Audiens haec Quirinus coepit maledicere Alexandro,
Abbreviated transcription (Latin):
tes: diuiduntur inquattuor. ꝑ fectorũ enĩ
unus ẽ quicum dño uidicat. & alius qui ui¬
dicat᷑: utriq tam̃ cũ dño regnabunt. Simi¬
lit̃ ordo reꝓborum partitur induabꝰ parti¬
uidicandi sunt & damnandi. Quiuꝰ extra
eocłam inueniendi sunt: ñ sunt iudicandi.

Expanded text:
quatuor. Perfectorum ordo unus est, qui cum Deo judicat, et alius qui judicatur. Utrique tamen cum Christo regnabunt. Similiter ordo reproborum partitur in duoudicandi sunt, et damnandi. Qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt non sunt judicandi,
Abbreviated transcription (Latin):
nagoga in ippodromum ꝑtraxerunt. & de¬
Sicq beatus apłs. post multos agones &
diuturna certamina ꝓxp̃i amore adustus:
migrauit ad gaudia sempit̾na. Impiiaũ
uidei ñ saciati de nece illius. ⁊elo diu con¬
& in locello plumbeo recludentes: in mare¬

Expanded text:
nagoga in hippodromum et Sic beatus apostolus, post multos agones et diuturna certamina, pro Christi amore adustus migravit ad gaudia sempiterna. Impii autem Judaei, non satiati de nece illius, tulerunet in locello plumbeo recludentes in m
Abbreviated transcription (Latin):
existimarent dicentes. Dii similes facti homini.¬
pꝰ: descendunt adnos. Et uocabant quidẽ bar-¬
naban iouẽ. paulũ uͦ meicuriũ: qm̃ ipse erat
dux ũbi. Sac̃dos quoq iouis quierat ante ci-¬
uitatẽ. tauros & coronas ante ianuas deferens
cũ poplis uolebat sacrificait. Quare itaque¬

Expanded text:
ycaonice dicentes dii similes facti hominibus descenderunt ad nos et vocabant Barnaban Iovem Paulum vero Mercurium quoniam ipse erat dux verbi sacerdos quoque Iovis qui erat ante civitatem tauros et coronas ante ianuas adferens cum populis volebat sacrificare qu
Abbreviated transcription (Latin):
antequã de interitu
satanȩ triumphans
uictor & exultans pe¬
nitraret regna poloꝵ.
uio lata semꝑ & głiosa maneret: & illorum
p̃dicatione nouam sibi ꝓieniẽ plurimosq¬

Expanded text:
antequam de interitus Satane triumphans, victor exultans, penetraret regna polorumviolata semper et gloriosa maneret, et illorum haedificatione nova et
Abbreviated transcription (Latin):
nomento iustus. ut ñnulli existmant
ioseph exalia uxore. ut aut̃ midi uidet᷑
mariȩ sonoris matris dñi cuius ioħs us
libro suo meminit filius. post passionẽ
dñi statim ab apłis ierosolumorĩ ep̃c ordi¬
natus: una tantũ scripsit eplã quȩ de
uii. canonicis est. Q uȩ & ipsa ab alio quo
da nomine eius edita asseritur: licet pau¬
latim tempoie ꝓcedente ortinuerit auc¬
nes fuit quinto com̃ tariorii suorũ libro

Expanded text:
nomento Justus, ut nonnulli existimant, Joseph ex alia uxore, ut autem mihi videtur, Mariae sororis matris Domini , cujus Joannes in libro suo meminit, filius, post passionem Domini statim ab Apostolis Hierosolymorum episcopus ordinatus, unam tantum scripsit Epistolam, quae de septem Catholicis est, quae et ipsa ab alio quodam sub nomine ejus edita asseritur, licet paulatim tempore procedente obtinuerit aucrum, in quinto Co
Abbreviated transcription (Latin):
Oramus te ut reuoces popłm: quia coce errat
in iħu putans quod ipse sit xp̃c. Dep̃camur gͦ¬
te.: ut suadeas omnib conuenientib indie pasche
de isu. Tibi enĩ om̃s obtempamus: & de te tam
nos quam popłs. testimonium ferimus quia
uistus es: & ꝑsonam̃ nullius accipis. Tugͦ sua¬
de popło de ihu neerret: quia omnes tͥ obedimꝰ.
Ascende itaq in excelsum locũ pinnȩ templi ut in
ecdito positus appareas omnib. & ũba tua audi¬
antur acunctis: quia indieb pasche conuenit
ñ solũ uidenũ s & gentium multitudo. Statu¬
erunt igitur supradieti scribe & pharisei iaco.
bũ suꝑ pinnam templi: & uoce magna claman.¬
obtemꝑare debemus. qm̃ popss errat post iħm
quicrucifixus. ẽ: enuntia nob quod sit ostium
ihi. Iũ iacob adeos ingenti uoce respondit.
Q uid inc int̾rogatis defilio hominis: Ecce ipse
sedet incelo addextris summȩ uirtutis. & ipse
uenturus ẽ in nubib çli. Cumq hac respon¬
sione & testimonio iacobi multis satis factum aẽt.

Expanded text:
Oramus te ut reuoces populum, quia ipse errat in Ihesu putans quod ipse sit deus. Precamur te ut suadeas omnibus convenientibus in die Paschae de Jesu. Tibi enim omnes obtemperamus, et de te tam nos quam populus testimonium perhibemus, quia justus es, et personam nullius accipis. Tu ergo suade populo de Jesu ne erret, quia omnes tibi obedimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus appareas omnibus, et verba tua audiantur a cunctis. Igitur quia in diebus Paschae conveniunt, non solum Judaeorum, sed et gentilium multitudo, statuerunt eum suprai, et voce magna clamanobtemperare debemus, quoniam populus errat post Jesum, qui crucifixus est, enuntia nobis quod sit ostium Jesu. Tum Jacobus ingenti voce ad eos respondit: Quid me interrogatis de Filio hominis? Et ecce ipse sedet in coelis a dextris summae virtutis, et ipse venturus est in nubibus coeli. Cumque responsione et testimonio Jacobi multis satisfactum esset,
Abbreviated transcription (Latin):
abomnib cognominatus c̃. iustũs: ab ip.¬
sis dñi temoorib ꝑdiuans uscꝑ adnos. Alulti qui¬
fuit. Uinũ & siceram ñ bibit. neq animal manduca¬
uit: ferrũ in caput eisis ñ ascendit. Oleo nc̃ ꝑune¬
tus: balneis nest usus. Huic soli licebat introire
insca scorum.: neq eni laneo utebit᷑ indimento: sed
sindone sola. Ingrehiebatur autẽ templu: & iace.¬
bat suꝑ genua sua. orans ꝓpopłi indulgentia ita
ut magnos callos facert ingenib iminodũ cameli
semꝑ genua flectendo. necumquã aborationȩ ces.¬
sando. Itaq pineredibili continentia & sũma ius¬

Expanded text:
ab omnibus cognominatus est Justus, ab ipsis Domini temporibus perdurans usque ad nos. Et multi quifuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licebat introire in sancta sanctorum. Neque enim laneo utebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populi indulgentia, ita ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, nec unquam ab oratione cessando. Itaque pro incredibili hac continentia et summa jus
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi desi¬
du martiris
& pontifieis linguonicȩ urbis rediuiua anni cir.¬
sigesta ipsius rusticitas ꝑordinẽ publicare ñ
ualet ipse se suis p̃elaris uirtutib dõ opitulante
manifestare noncessat licet enim innumera sit̃
bom oꝑis eius uirtutum in signia. pauca tam̃
potest dicendi in opia nĩȩ tenuitatis facundia ut
no rite p̃sertur munere głiosus. tanto magis dic-¬
tator erit ad narrandũ eius urtutes ꝑignorantiã¬

Expanded text:
tissimi Desiderii martyris, et pontificis Lingonicae urbis, cujus redivivo anni cirsi gesta imperita loci rusticitas per ordinem publicare non valet; ipse tamen suis claris virtutibus Deo opitulante sese manifestare non cessat. Innumera enim sunt bonitatis ejus virtutum insignia, pauca tamen potest dicendo nostrae tenuitas facundiae ut tyr divino praefertur munere gloriosus, tanto magis dictator apparet ad narrandas ejus virtutes per ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
toris: maior sifuerit plixitas dictionis. Nam ad
confirmandam p̃clari martiris testimonii uerita¬¬
tẽ. porta ubi ꝑcussor ꝓ admisso sclere reus impul¬
sione capitis semet spẽmit: nullum ab eodẽ temꝑe
ingressionis uiantib offitium p̃buit. nec egredien¬¬
di aburbe consuetudinarium aditum populis ultiꝰ
patefecit: s saxis clausa poffensionis indieus dã-¬
nata potius ꝑseuerat. Deniq cumipse gladiator
sacerdotis beatum corpus truncaret: inlibrũ diui-¬
nũ ferientis ietus ꝑaccessit aꝑtum. Ubi multa qͥ¬
dẽ folia ꝑforauit. diuina tamen saluatione litte-¬
rarium tramitẽ non contigit effusio sanguinis. In¬
libro liuor certum beati martiris passionis indi¬
tium manifestat: & innullo scripturȩ seriẽ le-¬
gentib. ꝑturbat. Inutioq uiuens testimonii ueri-¬
tas. & p̃senti populo demonstratur: & uenturo sẽꝑ
ad cernendum dĩ ordinatione seruatu. Uimfer¬

Expanded text:
tori major si fuerit prolixitas dictionis. Nam ad tori major si fuerit prolixitas dictionis. Nam ad confirmandam praeclari martyris testimonii veritatem, porta, ubi percussor pro admisso scelere reus impulsione capitis semetipsum peremit, nullum ab eodem tempore ingressionis viantibus officium praebuit, nec egrediendi ab urbe consuetudinarium aditum populis ulterius patefecit: sed saxis clausa, pro offensionis indiciis, damnata potius perseverat. Denique cum ipsius gladiator sacerdotis sacrum corpus truncavit in librum divinum ferventis ictus peraccessit apertum. Ubi multa quidem folia perforavit, divina tamen salvatione litterarum tramitem non contigit effusio sanguinis. Livor in libro certum beati martyris passionis indicium manifestat, et in nullo scripturae seriem legentibus perturbat. In utroque vivens testimonii veritas, et praesenti populo demonstratur, et venturo semper ad cernendum Dei ordinatione servatur dum fer
Abbreviated transcription (Latin):
ntis nomen ipsius martiris inuocare aut memorare
p̃sum ĩ O p̃ferendum beatitudine martuẽ. quitantũ
optinuit apuddm̃ ut ostendẽ possit post obitum
quod odit iniquitatt̃. diligit ueritatẽ. Optestat᷑
ꝑuiriũ. condempnat mendattũ. Hortat᷑ ptus
pastor curam habens de functus deouib ciuesbo-¬
nos ut fidi integritatẽ ꝓaminarũ suarũ salua¬
tione sine macula omnino custodiant. Detestatur
specialius ut emendent. Habetis deniq sacerdo.¬
tes illustres. primates. & omnis plebs linguonici
popli p̃clari maitiris ꝯȩterorum subiuncta cat̾ua
martirũ intrinsecus tutamen urbis egregiũ &e
p̃cipue deeo custodiam ciuitatis. Extrinsecus aũ
de trib geminis frĩb maitirib. singulare urbis
p̃sidium ante positum. & ciuitatis huius maximũ
diuina remuneratione ornatum. Ni mirũ satis suꝑ.
q: in laude huius desidii martiris deuntutib am-¬
plius quod dicatur s fastidium generat audi-¬

Expanded text:
ntis nomen ipsius martyris invocare, aut memorare ntis nomen ipsius martyris invocare, aut memorare praesumit. O praeferendum beatitudine martyrem, qui tantum obtinuit apud Deum, ut ostendere possit post obitum, quod odit iniquitatem, et diligit veritatem, detestatur perjurium, condemnat mendacium. Hortatur pius pastor curam habens defunctus de ovibus, cives bonos, ut fidei integritatem pro aminarum suarum salvatione sine macula omnino custodiant. Detestatur specialibus ut emendent. 8. Habetis denique sacerdotes illustres, primates, et omnis plebs Lingonici populi, praeclari martyris, caeterorum cui subjuncta est caterva martyrum, intrinsecus tutamen urbis egregium et praecipuam de eo custodiam civitatis, extrinsecus autem de tribus geminis fratribus martyribus singulare urbis praesidium ante positum, et civitatis maximum divinae remunerationis ornatum. Nimirum satis super est in laude hujus sancti Desiderii martyris de virtutibus amplius quod dicatur, sed fastidium generat audi
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ locus manifestis declarat indiciis: intantum ut
infra muros amor populi diffusus. corpus exanime
adtumulandum reciꝑet sacerdotis: quẽ olim ꝓbo
nitate. mansuetudine & scitatis constantia satis di-¬
ligebat suꝑstitẽ. Nam siquis adeuis limina egrotꝰ
aduenerit. inde dõ opitulante irũtitur confortat᷑.
Si merore ꝑstrictus. scĩ martiris optentu inde confes-¬
tĩ redit & lȩcus. Sicecus. claudus surdus. mutus.¬
& ab auersa parte uexatus aduenerit. suam ibi qͥs
q medicinam & remedia pͥstina sine mora ꝑcipit
oportuna. Int̃ cetera uirtutum suarũ insignia mul¬
tiplicia. martir p̃ferendus insuo nomine non patit᷑
impunitã ferre ꝑfidiam. Plam siquis intra septa
re sub falsitatis ingenio mendax ꝑpetrare temptaue¬
nt saciamentũ. ultione diuina ꝑditionis ilico senten-¬
tia condempnat᷑ fides ꝑfidelem martuẽ conseruat᷑.
N ullus ibidẽ diuina temꝑante gr̃a infallacib iurame¬

Expanded text:
suae locus manifestis declarare videtur indiciis, in tantum ut suae locus manifestis declarare videtur indiciis, in tantum ut infra muros amor populi diffusus corpus ad tumulandum reciperet sacerdotis, quem eum pro bonitatis mansuetudine et sanctitatis constantia satis diligebat superstitem. Nam si quis ad ejus limina aegrotus advenerit, inde Deo opitulante revertitur confortatus; si moerore perterritus, sancti martyris obtentu inde confestim redit exhilaratus; si caecus, claudus, surdus, mutus, ab adversa parte vexatus advenerit, suam quisque ibi medicinam et remedia pristina sine mora percipit opportuna. 7. Inter caetera virtutum suarum insignia multiplicia, martyr in suo nomine non patitur impunitam ferre perfidiam. Nam si quis intra septa re, sub falsitatis ingenio mendax perpetrare tentaverit sacramentum, ultione divina perditionis illico sententia condemnatur; fides per fidelem martyrem conservatur. Nullus ibidem, divina obtemperante gratia, in fallacibus jurame
Abbreviated transcription (Latin):
martirum urbis ipsius ultione cominotus. in ardate¬
nsi urbe crocũ principẽ suis tradidit inimicis. Cap.¬
tus eatenatusq tamdiu ÷ diuersis tormentis temꝑe
diuturno afflictus. quo usq ꝑcrudelissimã assiduãq
conuersationẽ & bonioꝑis studium. martirii con.¬
dignam coronam ꝓmeruit. ꝓeo quod prius uis-¬
tus inuentus ÷ & ꝓbatus. Cuius uitȩ initium cas¬¬
titas. sobrietas. elemosinarum largitio. miscłia ins
pauꝑib pietas. morum ꝓbitas. pacientiȩ equani-¬
mitas Q uidõ acceptabilis ita ÷ in omnib reꝑtus. ut
adclorũ regna. consociata militia multorum mar-¬
tirum adquisitione sua cum maxima beatitudine
ꝑueniret. Inurbe sua sc̃s pontifex dono martirii p̃¬
cipue locupletatus est. In eadẽ etiam urbe ꝓsaluati¬
onum benesicus cum cȩteris martirib cum uenerati¬
one debita ÷ tumulatus. Preterito temꝑe quantũ
fuit aciuib suis honoratus atq dilectus. sepulturȩ

Expanded text:
martyrum urbis istius ultione convictus in Arelatemartyrum urbis istius ultione convictus in Arelatensis urbe Croscum principem suis tradidit inimicis. Qui captus et catenatus, tam diu diversis tormentis est diuturno tempore afflictus, quousque per crudelissimam assiduamque conversationem et boni operis studium martyrii condignam coronam promeruit, pro eo quod prius justus inventus est et probatus. Cujus vitae initium castitas, sobrietas eleemosynarum largitio, misericordia in pauperibus, pietas, morum probitas, patientiae aequanimitas, ac Deo ita acceptabilis in omnibus est repertus, ut ad coelorum regna, consociata militia multorum martyrum, acquisitione sua cum maxima beatitudine perveniret. In urbe sua sanctus pontifex dono martyrii praecipue locupletatus est, in eadem etiam urbe pro salvationum beneficiis cum caeteris martyribus veneratione est debita tumulatus. Praeterito tempore, quantum fuit a suis civibus honoratus atque dilectus, sepulturae
Abbreviated transcription (Latin):
as. dum absq taxatione p̃tii inde nunc habes. ce
habitura es luera sine fine mansura quo gaudeas.
Contristata es nunc incendũs. gladiis. rapinis. uel
omni humilitatis exemplo infauillam redacta. sed
fragio p̃munita inde es. &e ꝑmanes imꝑꝑetuum
głiosa. Nam p̃clari desdii martiris beatitudiuis
initium. & p̃cipuam ꝑfectȩ dilectionis gr̃am: inef¬
fusione sui sanguinis repentinis. inditus in ꝑsecutorib
suis diuina spateferit. ꝑ cussor ilico suus amentiȩ sen-¬
su dampnatus. impacientię furore correptus ꝑme-¬
nia horribilib uocib. clamans cursu coneito caput
importam cuitatis impulit. & eitbra ꝑcussione euacu¬
atus cerebro exanimis ibi a pauentib sociis comtemplat᷑.
d uditis his. timor & tremor hostium cunctorũ animos
stupentium penitrauit: & paulisꝑ eos ab effundendĩ
cruore cessare fecit: Deniq non post multũ temꝑis
ds̃ iudex iustus scĩ sui desidii martiris uel &̧cerotim

Expanded text:
as; dum absque taxatione pretii, inde nunc habes et as; dum absque taxatione pretii, inde nunc habes et habitura es lucra sine fine mansura quo gaudeas Contristata es tunc incendiis, gladiis, rapinis, cum omni humilitatis exemplo in favillam redacta, undefragio praemunita, inde es et permanes in perpetuum. Tam praeclari Desiderii martyris beatitudinis initium et praecipuam perfectae dilectionis gratiam in effusione sanguinis sui, repentinis indiciis in persecutoribus ejus divina pietas patefecit. Percussor illico suus, amentiae sensu damnatus, impatientiae farore correptus, per moenia horribilibus vocibus clamans, cursu consito caput in portam civitatis impulit; et crebra percussione evacuatus cerebro, exanimis ibidem a paventibus sociis contemplatur. Auditis his timor et tremor hostium cunctorum animos stupentium penetravit, et paulisper ab effundendo sanguine cessarunt. Denique non post multum temporis Deus judex justus sancti sui Desiderii martyris vel caeterorum
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ omnino de posdo. Adhȩc prinesp s barbarus
immitis. naturali crudelitatis asꝑitate durus. eue¬
ntuq uictoriȩ tumefactus: barbara elocutione hoc
sc̃o desidio despecta responsione narrauit. qđ beatꝰ
antistes nulla potuit intelligentiȩ capacitate cognos¬
ccit. Idõq & quod pͥus sacdos dĩ peatus fuerat rex
erudelissimus ignorabat. Optulit se etiam ꝓsui
ia. Hulla rector impius ꝑmotus ÷ pietate: sed
erudelitatis ꝑseuerantia in flammatus caput
pͥgama inxp̃i confessione ꝑdurantes. eadẽ die
diuersa sunt passim cȩde pstrati. Decultu reli-¬
gionis int̾rogatus qui cumq xp̃m confenlis sẽ
dix̃ crede. nusquã intota urbe potuit euadẽ.
Durbs linguonas. quȩ quia tunc remansisti deso¬
lata: de ciuib ingemiscis. Habes inde magis
quod exultes: dum tantos martires eodẽ temꝑe
ptuo munimine conquisisti. Ero nichilo tempo-¬
rale cdampnũ. tua reputas incensura quod luge¬¬

Expanded text:
liter omnino deposco. Ad haec princeps barbarus liter omnino deposco. Ad haec princeps barbarus immitis, naturali crudelitatis asperitate durus, eventu victoriae tumefactus, barbara locutione hoc sancto Desiderio despecta responsione narravit, quod beatus antistes nulla potuit intelligentiae capacitate cognoscere. Ideoque et quod prius sacerdos Dei precatus fuerat rex rudelissimus ignorabat. Obtulit se etiam pro suis  jam ruina. Nulla rector impius permotus est pietate: sed crudelitatis perseverantia inflammatus, caput Pergamis in Christi confessione perseverantes, eadem die diversa sunt passim caede prostrati. De cultu religionis interrogati, quicunque Christum confessus se dixit credere, nunquam in tota urbe potuit evadere. O urbs Lingona, quod tunc subito remansa desolata, de tuis civibus ingemiscis? habes inde magis quo exsultes, dum tantos eodem tempore pro tuo munimine conquisisti martyres. Pro nihilo temporale damnum tua reputes in censura quod luge