comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse non possint. Quam egoren dnõ donante ecognosc.
unicũ ac singulare animarũ remedium. tam quã spi¬
ritale antidõtũ uobis Itudui ꝓuidere: primũ ac prin¬
cipale medicamentũ animȩ egrotanti. ita caritatis dul¬
ce dinem retinere. ut ñ solum amicos. sed etiam inimi¬
cos uelit totocorde diligere. ꝓpt̃ illud qđ scriptũ est.
si dimiseritis hominib: peccata eorũ. dimitt& et uob
pat̾ ur̃ cęlestis percata ur̃a. Qłt gͦ tampclara dilectionẽ & memo¬
rit᷑ tenere & operibus possitis dõ auxiliante ꝑͥficere: pauca ca¬
pitula de scripturis scis excersimus : quȩ unus quisq: siñdiscu¬
ciendo sedcredendo susceperit: &peccatorũ indulgentiã¬

Expanded text:
esse non possint. Quam rem ego, Domino donante, cognoscens, unicum ac singulare animarum remedium, tanquam spirituale antidotum studui providere. Primum ac principale medicamentum est animae aegrotanti, ita charitatis dulcedinem retinere, ut non solum amicos, sed etiam inimicos velit toto corde diligere: propter illud quod scriptum est, Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet vobis Pater vester coelestis peccata vestra . Ut ergo tam praeclaram dilectionem et memoriter tenere, et operibus possitis, Deo auxiliante, perficere; pauca capitula de Scripturis sanctis excerpsimus, quae unusquisque si non discutiendo, sed credendo susceperit, et peccatorum suorum i
Abbreviated transcription (Latin):
terit. Quib petcatis lic& occidi animã non credam. ta
men ita eã ueliit quibusdã pustulis & quasi horrenda sca¬
biȩ replentes deformẽ faciunt. ut eã amplexus illius cȩles
tis sponsi auturx autcũ grandi confusione uenire ꝑmit¬
tant: dequo scriptũ est: ap̃tauit sibi eccłam ñ habentẽ ma¬
eorũ qui in nobis peccant assiduȩ redimant᷑: neforte si¬
enĩ deistis peccatis a nobis redẽptũ non fuerit : illo igne pu¬

Expanded text:
oterit. Quibus peccatis licet occidi animam non credamus; ita oterit. Quibus peccatis licet occidi animam non credamus; ita tamen eam velut quibusdam pustulis, et quasi horrenda scabie replentia deformem faciunt, ut eam ad amplexus illius sponsi coelestis aut vix, aut cum grandi confusione venire permittant: de quo scriptum est, Aptavit sibi Ecclesiam non habentem maeorum qui in nos peccant, assidue redimantur; ne forte siuidquid enim de istis peccatis a nobis redemptum non fuerit, illo igne pu
Abbreviated transcription (Latin):
si amplius fuerit blanditus quã expedit. sicuicũq maio¬
ri ꝑsone autex uoluntate aut exnecessitate ad ulari
uo luerit. si pauperib esurientib nimiũ deciosa uel
extra ecclesiã fabulis ociosis dequib indiem udicii
ratio red denda est occupauerit. non solũ ista. sed etiam
sidũ in came iurauerimus & cũ hoc ꝑ aliquã necessĩ
tatẽ implere non potu erimꝰ utiq ꝑ iramus: & cũ
om̃i facilitate uel tem eritate maledicimus. cũ scrip¬
tũ est neq maledici regͥnũ dĩ possi debunt. Etcũ te¬
mere aliquid suspi cãmur quod tamen plerũq. ñ
ita ut credimus conꝓbat᷑: sine ulla dubitatione
dȩlinquimus. Hȩc enĩ & hissimilia ad minuta
peccata ꝑtinere non dubiũ est: quȩ sicut iã dixi enumerari
uix possunt. & a quib: non solũ omis populus xp̃ianus. sed
etiam nullus scoꝵ immunis esse potuertt a liquando autp¬

Expanded text:
si amplius fuerit blanditus, quam expedit; si cuicunque majosi amplius fuerit blanditus, quam expedit; si cuicunque majori personae aut ex voluntate, aut ex necessitate adulari voluerit; si pauperibus esurientibus, nimium deliciosa vel extra ecclesiam fabulis otiosis de quibus in die judicii ratio reddenda est occupaverit; si dum incaute juramus, et quum hoc per aliquam nectatem implere non poterimus, utique perjuramus. Et cum omni facilitate vel temeritate maledicimus; cum scriptum sit, Neque maledici regnum Dei possidebunt . Et cum aliquid suspicamur temere, quod tamen plerumque non ita, ut credimus, comprobatur, sine ulla dubitatione delinquimus. Haec enim, et his similia, ad minuta peccata pertinere non dubium est, quae, sicut jam dixi, enumerari vix possunt, et a quibus non solum populus christiabus, sed etiam nullus sanctorum immunis esse potuit aliquando, aut p
Abbreviated transcription (Latin):
gas aele mosinas ñ erogauerit. & apeccatis ipsis non¬
abstinuerit. illo transitorio igne dequodnit apłs
purgari non poterti. sed ȩterna illũ fłama sine ullo
remedio cruci abit
Quae aut̃ sint minuta peccata lic&
om̃ib notasint. tamen quia longũest uroma replicent᷑.
opusest utexeis uelaliqua nominemus. Quotiens ali¬
quis aut incibo aut in potũ plus accipit quã necesse est. ad
unuta peccata nouerit ꝑtinere. Quotiens plusl¬
quit quã oport&: plus tac& quã expedit. quotiens pau¬
perẽ inportune petentẽ exasperat. quotiens cũ sit corpore¬
sanus aluisieiunantib prandere uoluerit. & somno dedi¬
tus tardius ad eccłam surg&. quotiens excepto desiderio
tardius requisierit. infir mos rarius uisitauerit. sidiscor¬
des ad concordiã reuocare neglexerit. siplus autꝓximũ.
ant irxorẽ. aut filiũ. aut seruũ exasperauerit quã oport&.

Expanded text:
gas eleemosynas erogaverit, et a peccatis ipsis gas eleemosynas erogaverit, et a peccatis ipsis abstinuerit, illo transitorio igne, de quo ait Apostolus, purgari non poterit, sed aeterna illum flamma sine ullo remedio cruciabit. § 7. Quae autem sint minuta peccata, licet omnibus nota sint, tamen quia longum est, ut omnia replicentur, opus est, ut ex eis vel aliqua nominemus. Quoties aliquis in cibo aut potu plus accipit, quam necesse sit, ad minuta peccata noverit pertinere; quoties plus loquitur, quam oportet, aut plus tacet, quam expedit; quoties pauperes importune petentes exasperat; quoties quum sit sanus corpore, aliis jejunantibus prandere voluerit, aut somno deditus tardius ad ecclesiam surgit; quoties, excepto desiderio tardius requisierit; quoties infirmos tardius visitaverit; si discordes ad concordiam revocare neglexerit; si plus aut proximum, aut uxorem, aut filium, aut servum exasperaverit, quam oportet;
Abbreviated transcription (Latin):
ficauerit mercedẽ accipi&: sic uius arserit de trimen¬
tũ pacietur. ipse aut̃ saluuserit sictam̃ quasi pignẽ¬
M ulti sunt quilectionẽ istã male intellegentes falsase
securitate deciprunt. dũ credunt quod si supra sun
diunt. In illo enĩ transitorio igne dequodixit apłs
ipse aut̃ saluus erit sic tam̃ quã si ꝑ ignẽ: non capita¬
lia sed minita peccata purgantur. & quãuis quod
peius est ñ solũ maiora. sed etiã & mniuta sinimiũ
plurasunt mergunt: De ipsis tamen maiorib siue mi
dasunt. nestaliquis in aniter excusare conetꝰ & dicat¬
rauerit: nos tamen nedesperationẽ facere uideamui
breuit̃ dicimus quȩ illa sunt. Sacrilegiũ. homicidiũ.
ad ulteriũ. falsũ testimoniũ. furtũ. rapina. superbia
in uidia. auaricia. Et si longo tẽpore teneatur iracu¬
dia. & aebri&as siassiduasit. & detractio uneorũ nu¬
mer& cõputantꝰ. Quicũq. enĩ aliqua de istis peccatis
spatiũ longo tẽpore poenitentiã non aegerit. & lar¬

Expanded text:
cujus opus arserit, detrimentum patietur: ipse autem salvus erit; sic tamen quasi per igneMulti sunt qui lectionem istam male intelligentes falsa securitate decipiuntur, dum credunt quod si supra funddiuntur. Illo enim transitorio igne, de quo dixit Apostolus, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem, non capitalia, sed minuta peccata purgantur. Et quamvis, quod pejus est, non solum majora, sed etiam minuta, si nimium plura sint, mergunt: da sunt, ne se aliquis inaniter excusare conetur raverit, nos tamen ne desperationem facere videamur, breviter dicimus quae sint illa: sacrilegium, homicidium, adulterium, falsum testimonium, furtum, rapina, superbia, invidia, avaritia; et, si longo tempore teneatur, iracundia; et ebrietas, si assidua sit, in eorum numero computatur. Quicumque enim aliqua de istis pespatium, longo tempore poenitentiam egerit, et lar
Abbreviated transcription (Latin):
melius habere possumus. animȩ nr̃ȩ in ȩt̾nã beatitudi¬
nem ꝑ elemosinã pauperũ reponamꝰ. ne forte siuis¬
siplus decarne quã decrimina cogitamus. cũ ad illud nuptia¬
lt c̃uiuidm ñ bonis operib ornati. sed magis uitiorũ pannis
sordentib in uoluti ueneriniꝰ dicatur nob amice quomo do
huc intrasti. non habens uestẽ nuptialem: Auertat ds a nob̃
illud qd sequitur. Ligate inquid illi manus & pedes & pici¬
te intenebras exteriores ubi : fletꝰ & stridor dentiuai
Ecce quale sententiã audire merebitur. qui ꝑuanitatẽ & luxi¬
riam ornat carnẽ suã & ꝓpt̃ uitã et̃nam bonis operibus dis¬
simulat ornare animã suam. Sed mꝰ dedi miscdia qd
gitacionib ipso auxiliante cus todiamꝰ in lesuai. & corpus
nr̃m in om̃i castitate & sobrietate nitidũ conseruemus. ut
cũ ante autc tribunal & t̾ni uidicis uenire meruim non
ꝓmalis actib poenã mercamur excipere. sed ꝓbonis ope¬

Expanded text:
bere possumus, animae nostrae in aeterna beatitudine per eleemosynam pauperum reponamus: ne forte si plus de carne quam de anima cogitemus, cum ad illud nuptiale convivium non bonis operibus ornati, sed magis vitiorum pannis sordentibus involuti venerimus; dicatur nobis, Amice, quomodo huc intrasti nonanus et pedes, et projicite in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam audire merebitur, qui per vanitatem et luxuriam ornat carnem suam, et propter vitam aeternam bonis operibus dissimulat ornare animam suam. Sed credimus de Dei misgitationibus, ipso auxiliante, custodiamus illaesum, et corpus nostrum in omni castitate et sobrietate nitidum conservemus; ut cum ante tribunal aeterni Judicis venire meruerimus, non pro malis actibus poenam mer
Abbreviated transcription (Latin):
est. nr̃is cupiditatib ueluanitatib reseruamus
Quanti pauperes in locis ubinos sumus fame uel nudi¬
tate mortiii fuerint: nouerimus nos rationẽ dea¬
nimab illorũ indie iudicu reddituros Est adhuc¬
& aliud genus aelemosinarũ: dequo possumus sine
ullo corporis labore peccata nr̃a redimere. Sienĩ
itasit pauꝑ ut nec aurũ habeat nec frum̃tũ nec ui¬
nũ ueloleũ unde corporalẽ aelemosi nã faciat.
quia n potest fieri ut ab ali quib hominib ñ paci¬
atur inuiriã. toto corde om̃ib: in imicis suis indul¬
geat. & nullũ peccatũ remaneat qđ eius conscientiã
mordeat. & securus in oratione dominica dicit. Di

Expanded text:
est, nostris cupiditatibus vel vanitatibus reservamus, est, nostris cupiditatibus vel vanitatibus reservamus, quanti pauperes in locis ubi nos sumus, fame vel nuditate mortui fuerint, noverimus nos rationem de animabus illorum in die judicii reddituros.  aliud genus eleemosynarum, de quo possumus sine ullo labore peccata nostra redimere. Si enim ita sit pauper, ut nec aurum habeat, nec frumentum, nec vinum vel oleum, unde corporalem eleemosynam faciat; quia non potest fieri ut ab aliquibus hominibus non patiatur injuriam, toto corde omnibus inimicis suis indulgeat, et nullum peccatum remaneat quod ejus conscientiam mordeat, et securus
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ om̃s homines diuites facere: sed diuitib uoluit
diuites plus colli gunt quã illis opusest: & multi pau¬
peres non colligunt quod ipsis necessariũ est. Hoc
enĩ sicut iã dixi diuine miscđiȩ artificiũ est: utdũ
pauperes pacient̃ aegestatẽ tulerint. indulgentiã
peccatorũ prȩmia accipiant. Similit̃ & diuites
dũ suꝑflua miseri corditer erogant: & apeccatisse re¬
te sr̃s lom̃i: & uidete quia nulla excusatio nobispo¬
test remanere. ꝑ quã dicamus peccata nr̃a nos non
potuisse redimere. Potes forsitan dicere qd carnẽ
tuã ieiunus acuigiliis non possis affligere : auino
uela carnib ñ ualeas abstinere. Nũ quid potes dice¬
re quod ea quȩ tibi amplius quã opuserat ds̃ dedit.
ñ possis ꝓpeccatis tius pauperib erogare: Sed tu
ornam̃ta preciosissima conparare: Tui ego respon¬
deo. Ornam̃ta quidẽ emis: sed peccata ñredimis.

Expanded text:
Deus omnes homines divites facere; sed divitibus voluit Deus omnes homines divites facere; sed divitibus voluit divites plus colligunt quam illis opus est: et multi pauperes non colligunt nec quod ipsis necessarium est. Hoc enim, sicut jam dixi, divinae misericordiae artificium est; ut dum pauperes patienter egestatem tolerant, indulgentiam peccatorum accipiant, similiter et divites dum superflua misericorditer erogant, et a peccatis se ressimi, et videte quia nulla excusatio nobis potest remanere, per quam dicamus peccata nostra non potuisse redimere. Potes forsitan dicere quod carnem tuam jejuniis ac vigiliis non possis affligere, a vino vel a carnibus non valeas abstinere: numquid potes dicere quod ea quae tibi amplius quam opus erat Deus dedit, non possis pro peccatis tuis pauperibus erogare? Sed tu ornamenta pretiosissima comparare. Cui ego respondeo: Ornamenta quidem emis, sed peccata non redimis.
Abbreviated transcription (Latin):
dis occasiones uel oportunitates ꝓuidere dig¬
nat᷑: quib possimus sine grandi labore hac
difficultate peccata nr̃a r̾edimere Nã quos
uid& ꝓ peccatis suis ad ieiunandũ uirtutẽ ñ
habere & & acarnib uel auino abstinere ñposse.
uendere etiã substantiã suã & pauperib eroga¬
re . pauperũ eis inopiã ꝓuidit & abundantiõres
fructus tribuit. ut dũ suꝑflua sua pauperibus
largiunt᷑. peccatorũ indulgentiã consequantur
Quidtã purũ & diligendũ. quidtã facile & in promptu
quã opus est tibi ds̃ dignatus fuerit dare. aele mosinã
dan do studeas peccata tua redimere: Non hoc iub&
ds̃: utea quȩ tibi uel tuis necessaria sunt debeas eroga¬
re. dequib etiã apłs dicit. non ut aliissit refrigẽnũ.
uobis aut̃ tribulatio suꝑ flua: Non ille sibi indig&
expendere : sed tibi uult in aeterna beatitudine con¬
seruare Nã & pauꝑ ideo esse uoluit: ut diuites habe¬
rent quomodo peccata sua redimerent Potuit enim

Expanded text:
dis occasiones vel opportunitates providere dignatur, quibus possimus sine grandi labore ac difficultate peccata nostra redimere. Nam quos videt pro peccatis suis ad jejunandum virtutem non habere, et a carnibus vel a vino abstinere non posse, vendere etiam substantiam suam, et pauperibus erogare. Pauperum inopiam providet, et abundantiores fructus tribuit: ut dum superflua sua pauperibus largiuntur, peccatorum indulgentiam consequantur. Quid tam pium ac delegatum, quid tam facile et in promptu quam opus est tibi Deus dignatus fuerit dare, eleemosynam dando studeas peccata tua redimere? Non hoc jubet Deus, ut ea quae tibi vel tuis necessaria sunt debeas erogare: de quibus etiam Apostolus dicit, Non ut aliis sit refrigerium, vobis autem tribulatio . Superflua non ille sibi indiget expendere, sed tibi vult in aeterna beatitudine conservare. Nam et pauperes ideo esse voluit, ut divites haberent quomodo peccata sua redimerent. Potuit enim
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt dõ inanib nr̃is : &si sputa ł flegmata sic ꝑ horresci¬
mꝰ quȩ utꝙ inuiti excipimꝰ. quant& maxꝰ sͦ cogitaciones sordi¬
das quas eũ nr̃a uoluntate incorde nr̃omoras habere ꝑmittimꝰ.
opꝰ ÷ ut cũdĩ adiutorio cȩlerius respuamꝰ  Et hoc c̃ siderate. qđ
si in templo dĩ dlignis & lapidib facto quiq porcos ł canes
introducat. aut lutũ mittat aut stercora spargat ita offen
E t cũ hec ita sint: qađ de nob cogitamꝰ si in annimab nris ubi sunt

Expanded text:
faciunt Deo in animabus nostris? Et si sputa vel flegmata sic perhorrescifaciunt Deo in animabus nostris? Et si sputa vel flegmata sic perhorrescimus, quae utique inviti excipimus; quanto magis cogitationes sordidas, quas cum nostra voluntate in corde nostro moras habere permittimus, opus est ut cum Dei adjutorio celerius respuamus? Et hoc considera quod si in templo Dei de lignis et lapidibus facto quisque porcos vel canes introducat, aut lutum mittat, aut stercora spargat; ita offendEt cum haec ita sint, quid de nobis cogitamus, si in animabus nostris, ubi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
repellere. Om̃ib enĩ notum ÷: quia amor iuncit
si inceperimꝰ tantũ modo bonas cogitaciones dilige¬
re. statim nos ab illis ds̃quȩ male sunt dignabi
tur liberare. Locũ quẽ incorde libidinosa & sor¬
dida cogitatio tenebut castitas occupa quẽ aua¬
ritia uastabat. miscđia reparet. Quẽ suꝑbia des¬
truebat humilitas rredificet. quẽ malitia ł inui¬
dia tãquã iperso ueno̾no ꝑcusserat. caritas ł beni¬
gnitatis dulcedo cõponat. Qd aut̃ luxurio sasco
gitacionesñ debeamꝰ incorde suscipere. eudentib¬
exemplis possumꝰ ad ꝓbare. Ad tende quesote quoi¬
inul si aliquis inuestim̃tis nr̃is flegmata ł sputa
ꝓiciat.ita nob horrorẽ faciunt ut nec oculis
aspi cert. nec summis saltim digitis uelimꝰ at tinge¬
re & sinob sputa quȩ sine peccato ꝓiciuntur.
horrorẽ faciunt in uestimentis nr̃is. Putasne
cogitaciones libidonose quas diaboł ingerit nob̵ qualẽ horrori

Expanded text:
repellere. Omnibus enim notum est quia amor amore repellere. Omnibus enim notum est quia amor amore vincitur. Incipiamus ergo bonas cogitationes diligere; et statim nos ab illis quae malae sunt dignabitur Deus liberare. Locum quem in corde libidinosa et sordida cogitatio tenebat, castitas occupet; quem a varitia vastabat, misericordia reparet; quem superbia destruebat, humilitas reaedificet; quem malitia vel invidia tanquam vipereo veneno percusserat, charitatis vel benignitatis gitationes non debeamus in corde suscipere, evidentibexemplis possumus approbare. Attende, quaeso te, quomodo si aliquis in vestimentis nostris flegmata vel sputa projiciat, ita nobis horrorem faciunt, ut nec oculis aspicere, nec summis saltem digitis velimus attingere. Et si nobis sputa, quae sine peccato projiciuntur, horrorem faciunt in vestibus nostris; putas cogitationes libidinosae, quas diabolus ingerit, qualem horrorem
Abbreviated transcription (Latin):
specialit̃ ds̃ p̃cepit. si auaricia. & cupiditas quȩ luxuri¬
e seruire solent. luncte nfuerint quicquid agitur
quicquid cogitatur sem̃ eẽ uistissime creditur. tan
tũ ut ñ sint ita nimie ipse occupaciones ut nos dõ
uaccare ñ sinant ꝓpt̃ illud qđ scriptũ est: In pedim̃¬
ta mundi fecer eos miseros. & quia necessitas cor¬
poris parus reb expletur. & cupiditas nullis umquã
etiã si totũ mundũ ad quirat saciatur. Respuam
cogitationes impias quȩ deuenenosa cupiditatis
radiconascuntur. & illas tantũ modo diligamus qͥb
adet̾nũ p̃mium ꝑuenitur: ut impleatur illud qđ dic
nera cagitacionũ bonarũ & ma larũ cordib
nris se iugit᷑ conantur inserere. cũ dĩ ad uitoris¬
o toto corde. toto animo illas que scẽ sunt festine¬
mꝰ recipere: ut libidinosas. aut in ꝓbas possims
excludere: sed forte dicet aliquis. Ita fecerunt.
male consuetudines & turpes cogitaciones incor¬
de meo sibi locũ ut easame nulla possim racione

Expanded text:
specialiter Deus praecepit, si avaritia et cupiditas, quae luxuriae servire solent, junctae non fuerint, quidquid agitur, quidquid cogitatur, sanctum esse justissime creditur. Tantum est ut, non sint ita nimiae ipsae occupationes, ut nos Deo vacare non sinant; propter illud quod scriptum est, Impedimenta mundi fecerunt eos miseros. Et quia necessitas corporis parvis rebus expletur, et cupiditas nullis unquam, etiamsi totum mundum acquirat, satiatur, respuamus cogitationes impias, quae de venenosa cupiditatis radice nascuntur; et illas tantummodo diligamus, quibus ad aeternum praemium pervenitur: ut impleatur in nobis illunera cogitationum, bonarum et malarum, cordibus nostris se jugiter conantur inserere; cum Dei adjutorio toto corde et toto animo illas quae sanctae sunt festinemus recipere; ut libidinosas et improbas possimus excludere. Sed forte dicit aliquis: Ita fixae sunt malae consuetudines et turpes cogitationes in corde meo, ut eas a me nulla possim ratione
Abbreviated transcription (Latin):
nec diuinei iusticia multis tribulationib purgauerit
nec unꝰ quisq ȩlemosinarũ largitate sedimiret. ñsinę
grandi dolore in illis implebitur illud qđ dix̃ apłs Si¬
cuius opꝰ asserit d&rim̃tũ pacietur. ipse saluus erit sic
tam̃ quasi ꝑignẽ: Nemo tam̃ sicut iã supͣdictũ ÷ se
ipsũ circũ ueniat. ut hoc &iam & ꝓcapitalib criminib
suncurata remaserint passe fieri credat. Et idõ sicut
iã sepe dixi. quantũ possumꝰ cũ dĩ ad uitorio laborem
ut & maiora peccata possimꝰ euadere: &miniita
sine quib eẽ ñpessumꝰ iugit̃ amore inimicorũ & ele¬
mosinarũ largitate redimere. p̃s tante dño łr xp̃o

Expanded text:
nec divina justitia multis tribulationibus purgaverit, nec unusquisque eleemosynarum largitate redemerit, non sine grandi dolore in illis implebitur illud quod dicit Apospatietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Nemo tamen, sicut jam supra dictum est, se ipsum circumveniat, ut hoc etiam pro capitalibus criminibus, si incurata remanserint, posse fieri credat. Et ideo, sicut jam saepe dixi, quantum possumus, cum Dei adjutorio laboremus; ut et majora peccata possimus evadere, et minuta sine quibus esse non possumus, jugiter amore inimicorum, et eleemosynarum largitate redi
Abbreviated transcription (Latin):
reuocare. sed qd ñb peuis ÷ corpꝰmortuũ plangimꝰ
qđ amamꝰ. animã uͦ mortuã quia ñ amamꝰ. nec dole¬
mꝰ nec plangimꝰ & idõ mutua uice incipiamꝰ plus
dnm amare quã seruũ. id ÷ plus factorẽ corporis quã
corpꝰ. plus dominã diligere quã a ncillam. id ÷ plus
animã ad imaginẽ di facta quã carnẽ delimo t̾re
formatã ut cũ die ultimo caro nr̃a putrescere et
uer̾mes deuorare cȩperit insepulchro anima nr̃a¬
in habrahe gremid̃ angłoꝵ manib eleuetur. & indiẽ
iuditii fecepto ꝑresurrectionẽ corpore audire me

Expanded text:
re. Sed quod nobis pejus est, corpus mortuum plangimus quod amamus; animam vero mortuam quam non amamus, nec dolemus, nec plangimus. Et ideo mutata vice incipiamus plus Dominum amare quam servum, id est, plus factorem corporis quam corpus; plus dominam quam ancillam, id est, plus animam ad imaginem Dei factam, quam carnem de limo terrae formatam: ut cum die ultimo caro nostra putrescere, et a vermibus devorari coeperit in sepulcro; anima in Abrahae gremio Angelorum manibus elevetur, et in die judicii recepto per resurrection
Abbreviated transcription (Latin):
dimus fideliter facere uolueritis: uenientib captiuis &
pauperib: non solũ non ex asperat᷑ aut contristat᷑ animus
ur. sed etiã letificat᷑ & gaudet. dũ ea quȩ ꝓamore dĩ
necessitatib pauperũ deputatis cũ sum mo desiderio
nũquã egebit. Etillud. Sicut aqua extinguit igne.
sic aelemosina extinguit peccatũ Etquod in euangło¬
ipse dñs dixit. Uerũ tamen date aelemosinã: & ecce

Expanded text:
dimus, fideliter facere volueritis, venientibus captivis et dimus, fideliter facere volueritis, venientibus captivis et pauperibus non solum non exasperatur aut contristatur animus vester, sed etiam laetificatur et gaudet; dum ea quae pro amore Dei necessitatibus pauperum deputastis, cum summo desiderio nunquam egebit : et illud, Sicut aqua exstinguit ignem, sic eleemosyna exstinguit peccatum : et quod in Evangelio Dominus dixit, Verumtame
Abbreviated transcription (Latin):
oremus & eos toto corde diligamus. & aliud ut ꝑbonã
uo luntatẽ & uerã caritatẽ quȩ operit multitudinẽ
peccatorũ nobis dm̃ ꝓpitiũ fieri laboremus. ita aꝑtae
ista ammonitio. ut ex positore omnino nonaegeat
Illa uero aelemosina quã primo loco posuimus: ꝑ quã
ex eo quod nobis ds̃ ampliusdat quã nobis opus est. &
pet cata redimere & prȩmia nobis aeterna possimus
inspirante dño p̃parare. consiliũ meũ si iubetis audi¬
re cũ gaudio illam & cũ lȩtitia poteritis dõ auxilian¬
te ꝑficere. Quotiens aut messes aut iundemias colli¬
gitis: & uras & om̃iũ qui aduos ꝑtinent conpiitate
expensas. simul etiã & illud quod infisco daturi es¬
tis & id quod uobis suꝑ esse cognoscitis quia non uo¬
bis ꝓpriȩ datũ est. sed sicut iam dictũ est. dispensan¬
dũ ꝑ uos pauperib transmissũ est. aut totũ autquan
ds̃ cordi ur̃o inspirauerit sequestrate. & sic sit apud uos

Expanded text:
oremus, ut eos toto corde diligamus; et aliud ut per bonam oremus, ut eos toto corde diligamus; et aliud ut per bonam voluntatem et veram charitatem, quae operit multitudinem peccatorum, in nobis Deum propitium fieri laboremus: ita aperta est ipsa admonitio, ut expositore omnino non egeat. Illam vero eleemosynam, quam primo loco posuimus, per quam ex eo quod nobis Deus amplius dat quam opus est, et peccata redimere, et praemia aeterna nobis possumus inspirante Domino praeparare, consilium meum si vultis audire, cum gaudio illam et cum laetitia poteritis, Deo auxiliante, perficere. Quoties aut messes aut vindemias colligitis, et vestras et omnium qui ad vos pertinent computate expensas, simul etiam et illud quod in fisco daturi estis; et id quod vobis superesse cognoscitis, quia non vobis proprie datum est, sed, sicut jam dictum est, dispensandum per vos pauperibus transmissum est, aut totum, aut quantum Deus cordi vestro inspiraverit, sequestrate, et sic sit apud vos,
Abbreviated transcription (Latin):
aclemosinarũ genus : Sit inte bona uoluntas . Om̃s
homines diligẽ sicut te ipsũ: ꝓom̃ib ora. & hoc illis
desidera quođ a tibi. & clamatur tibi ab angłis. gła¬
in excelsis dõ. pax hominib bone uoluntatis Et quia
bona uoluntas ipsa est caritas. suillã habere uolueris.
implet᷑ illud quod scriptũ est : caritas õperit multi¬
nidinẽ peccatorũ. Agnosce ergo qui a sublata est omnis
excusatio uel contradictiotua. Non enĩ poteris diccre
quod bonã uoluntatẽ habere non possis: quia potest fie¬
ri quod non uelis. nũ quã tamen ꝓbare poteris quod non
ta dñi & saluatoris nr̃i: non neglegent̃ sed fide liter acci¬
pere & custodire cũipsius adiutorio laboremus. ut non
solũ indulgentiã peccatorũ accipere: sed etiam ad ae¬
terna mereamur prȩmia ꝑuenire: De illis duabus
aelemosinis quȩ secundo uel tertio posite sunt: unum
ut in nobis petcantib dimittamus. & ut ꝓinimicis nr̃is

Expanded text:
genus eleemosynarum. Sit in te bona voluntas, omnes genus eleemosynarum. Sit in te bona voluntas, omnes homines dilige sicut te ipsum, pro omnibus ora, et hoc illis desidera quod et tibi: et clamatur tibi ab Angelis, Pax hominibus bonae voluntatis . Et quia bona voluntas ipsa est charitas; si illam habere volueris, impletur in te quod scriptum est, Charitas operit multitudinem peccatorum . Agnosce ergo quia sublata est omnis excusatio vel contradictio tua. Non enim poteris dicere quod bonam voluntatem habere non possis: quia potest fieri quod non velis; nunquam tamen probare poteris quod non nta Domini et Salvatoris nostri non negligenter, sed fideliter accipere et custodire cum ipsius adjutorio laboremus: ut non solum indulgentiam peccatorum accipere, sed etiam ad aeterna mereamur praemia pervenire. De illis duabus eleemosynis quae secundo vel tertio positae sunt, est unum ut in nobis peccantibus dimittamus, ut pro inimicis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
rũ insinuare uidemur: forte dicit aliquis. Ecce ego
nec t̾renã substantiã habeo quã possit pauperib: ero¬
are: nec ab aliquo in iuriã pacior cui indulgenti¬
ã dando possim peccata mea redimere. Quid factu¬
us sũ qui nec ista habeo: nec possũ ieiunare aut aui¬
no uel a carnib abstinere:Quienĩ ista dicit. pote¬
rã ei respondere falsũ essẽ quod conat̾ asserere: quia
nullus homo in hoc mundo inuenit. qui nũ quam
abaliis iniuriã paciatur Tamen ad quiescamus
ista esse que asserit: sic tam̃ ad quiescamus utei demon¬
stremus esse ad huc tertiũ aelemosinarũ genus quod
ita om̃s excusationes possit excludere. ut nullus ũ qua
inueniat quod ei possit opponere Ecce dixistite nec
habundant̃ fructus colligere unde uictũ acuestitũ
possis pauperib dare: nec in uirias sustinere quas
inimicis habeas indulgere. & ideo dubitas quod non
habeas unde possis peccata tua redimere:Accipe
ergo & sidelit̾ tene prȩclarũ ac prȩcipuũ. tercium

Expanded text:
rum insinuare videmur, forte dicit aliquis: Ecce ego nec terrenam substantiam habeo quam possim pauperibus erogare, nec ab aliquo injuriam patior, cui indulgentiam dando possim peccata mea redimere: quid facturus sum, qui nec ista habeo, nec jejunare a vino, vel a carnibus valeo abstinere? Qui enim ista dicit, poteram ei respondere, falsum esse quod conatur asserere; quia nullus homo in hoc mundo invenitur, qui nunquam ab aliis injuriam patiatur. Tamen acquiescamus ista esse ut asserit: sic tamen acquiescamus, ut ei demonstremus esse adhuc tertium eleemosynarum genus, quod ita omnes excusationes possit excludere, ut nullus unquam inveniat quod ei possit opponere. Ecce dixisti te nec abundanter frumenta colligere, unde victum aut vestitum possis pauperibus dare; nec injuriam sustinere, quam inimicis debeas indulgere: et ideo dubitas quod non habeas unde possis peccata tua redimere. Accipe ergo et fideliter tene praeclarum ac praecipuum tertium
Abbreviated transcription (Latin):
& tanto maiorẽ foorem reddunt sordida cogitaciones in ani¬
mam quã in carne secessus aut cloacę. Quomodo gͦ in loci feto¬
ribus plenũ duistare ñualent corpora nr̃a. sic cogitaciones luxuri¬
osas & sordidas nec admom̃tũ quidẽ moras habere ꝑmittamꝰ in a¬
nimab: ł in sensib: nr̃is . & quia int̃reliquas cogitaciones maximas ira¬
cundiã. cupiditas & luxuriã  cordib nr̃is. iugit̃ eenanm obripe¬
re. si eas ꝗquolumꝰ xp̃o auxiliante repellere scĩs cogitacionibus

Expanded text:
, tanto majorem fetorem reddunt sordidae cogitationes in ani, tanto majorem fetorem reddunt sordidae cogitationes in anima, quam in carne secessus aut cloacae. Quomodo ergo in loco fetoribus pleno diu stare nolumus corpora nostra; sic cogitationes luxuriosas et sordidas ne ad momentum quidem moras habere permittamus in animabus vel in sensibus nostris. 4. Quacundia, cupiditas et luxuria cordibus nostris jugiter conantur obrepere; si eas volumus Christo auxiliante repellere, sanctis cogitationibus
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc adtendite frs. quia si aliquis carbonẽ uiuũ quãuis grande
adphendat inmanu sua. & eũ statim ꝓiciat. nec cõbustura habe¬
re poterit nec dolorea. Siuꝰ eũ ł unius hore mom̃to tenuerit.
sine uulner& lac tare ñpoterit. Hoc gͦ qđ de carbonib uiuis obser¬
uamꝰ incorpore. quare decogitacionib: malis nontimemꝰ incorde.
Et aliud unde hoc qđ diximus ꝓbare possumus. Dic mihi quȩsote
numquid ÷ ullus homo qui suꝑ secessũ uel cloacã uermibus plenã uel¬
dui stare & eorum putredinẽ uentilare: Conpara. nunc f&corem
cloaticȩ & cogitaciones luxuriȩ. & uide quȩ pars maioreai possit
exalare putoreaa: si bene & uiste iudicas. incõparabilit̾ ggrauiore
putorẽ seddunt cogitaciones luxuriose quã cloacę. Quia illi
fetores animarũ sunt. isti corporum Qua ꝓpt̃ & sinc haud¬
dubiticonstet nob quanto melior a sit anima quã corpus¬

Expanded text:
Et hoc attendite, fratres, quia si aliquis carbonem vivum, quamvis grandem, Et hoc attendite, fratres, quia si aliquis carbonem vivum, quamvis grandem, apprehendat in manu sua, et eum statim projiciat, nec combusturam habere poterit nec dolorem: si vero eum vel unius horae momento tenuerit, sine vulnere jactare non poterit. Hoc ergo quod de carbonibus vivis observamus in corpore, quare de cogitationibus malis non timemus in corde? Est et aliud, unde hoc quod diximus probare possumus. Dic mihi, quaeso te, numquid est ullus homo, qui super secessum vel cloacam vermibus plenam velit stare, et eorum putredinem ventilare? Compara nunc fetorem cloacae, et cogitationes luxuriae: et vide quae pars majorem possit exhalare fetorem. Si bene et juste judicas, incomparabiliter graviorem fetorem reddunt cogitationes luxuriosae, quam cloacae: quia illae fetores animarum sunt, istae corporum. Et sine dubio quanto melior est anima quam corpus
Abbreviated transcription (Latin):
dire. quomodo nec templum di. nec uestes nr̃as uolumꝰ aliqͥb
sordib inquinari & illudẽ Dic mͥ queso. site inc̃uentu ppłi aliqͦ
famosa meretrix expansis manib ampleti aut osculare co¬
nour. utrũ hoc patient̃ aut libent̃ excipias. & ñmagis eam
& manib repellas & infaciem conspues. timens neforte qͥcũꝙ
uiderint ex consuetudine hoc eã fecisse di uidicent: Certũ
⁊ enĩ qđ nsolũ qui honesti ł castisunt hoc erȩa ł fieriñ per¬
mittunt. sed etiam & illi qui insecritis luxurię seruiunt
merari cũ amplexus. in conuentũ hominũ ꝑhorrescunt.
plus timentes obꝓbria hominũ inpublicũ. quã dĩ p̃sentiam
in occultu.. Si gͦ ꝓpt̃ uiditia hominũ nullus: qui uelit
publice ameretricib osculari. quare insecreto conscientiȩ
nr̃ in mundissimas meretrices id: cogitaciones luxurio¬
sas & impias ñ solũ frequent̃ suscipere. sed etiã nparuas moras habere
pmittimꝰ. Est & ilia similitudo quã prudent̃ c̃siderare debemꝰ

Expanded text:
ec vestes nostras volumus aliquibus sordibus inquinari. Et illud dic mihi, rogo: si te in conventu populi aliqua famosa meretrix expansis manibus amplecti aut osculari conetur, utrum hoc patienter aut libenter excipias; et non magis eam et manibus repellis, et in faciem conspuis, timens ne forte quicumque viderint, ex consuetudine hoc eam fecisse dijudicent? Certum est enim quod non solum qui honesti vel casti sunt hoc erga se fieri non permittunt; sed etiam et illi qui in secreto luxuriae serviunt, meretricum amplexum in conventu hominum perhorrescunt; plus timentes opprobria hominum in publico, quam Dei praesentiam in occulto. Si ergo propter judicium hominum nullus est qui velit publice a meretricibus osculari; quare in secreto conscientiae nostrae immundissimas meretrices, id est, cogitationes luxuriosas et impias, non solum frequenter suscipere, sed etiam non parvas moras habere prudenter considerare debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ñ hoc solũ sufficit. sed id dande sunt lacrimȩ. rugito
gemitꝰ. continuata. & longa tempor& ꝓtracta ie¬
re possumꝰ erogandȩ. ultro nos ipsos a cõmunioe ecđae
remouentes. in luctu & tristicia longo tempr ꝑma¬
nentes. & penitentiã etiam publice agentes. Quia ustũ
÷ ut qͥ cũ multoꝵ destructione se ꝑdidit . cũ multorũ
edificatione se redimat Ad extremũ ñ ÷ in possibile ł
graue qđ suggero.ł sic lugeamus extinctã animam
nram. qͦmꝰ aliena carnẽ mortuã plangimꝰ. Si aut uxor
a ut filius. aut maritꝰ mortuus fuerit initra se conlidt̃
homines. capillos trahendũ & tundendã pectora. in
luctu abs tinentia ł in lacrimis ñ paruo tẽpr̃ ꝑseue¬
rant Rogouos frs kmi exibeamꝰ nos nr̃e animȩ. qd¬

Expanded text:
solum sufficit; sed addendae sunt lacrymae, rugitus et gemitus, continuata et longo tempore protracta jee erogandae, ultro nos ipsos a communione Ecclesiae removentes, in luctu et in tristitia multo tempore permanentes, et poenitentiam etiam publice agentes: quia justum est ut qui cum multorum destructione se perdiderit, cum multorum aedificatione se redimat. Ad extremum non est impossibile vel grave quod suggero: vel sic lugeamus exstinctam nostram animam, quomodo alienam carnem mortuam plangimus. Si aut uxor, aut filius, aut maritus mortui fuerint, in terram se collidunt homines, capillos trahendo, pectora tundendo, in luctu et poenitentia, vel in lacrymis non parvo tempore perseverant. Rogo vos, fr
Abbreviated transcription (Latin):
anni tãquã dies tinus: unde srit unus quisq utrũ dieb
anmensib aut forte etiã & annis ꝑ illũ ignẽ sit tran¬
siturus Et qui modo nec unũ digitũ suũ inignẽ uult
tempore cũanima & torpore cruciari:. & ideo totis uiribus¬

Expanded text:
anni tanquam dies unus ; unde scit unusquisque utrum diebus anni tanquam dies unus ; unde scit unusquisque utrum diebus an mensibus, an forte etiam et annis per illum ignem sit transiturus? Et qui modo nec unum digitum suum in ignem vult tempore cum anima et toto corpore cruciari. Et ideo totis
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ mittente dõ multis tribulationib ꝓistis peccatis af¬
tus aut uxor aut filius morit᷑ uel substantia nobis plusqui
oport& amamꝰ aufertur: lic& plus xp̃m quã ipsã substan¬
tiã diligamus. & si necessitas fuerit malumus ipsã sub
dixi plus eã quã debemus diligimus: amittere eã aut
dũ uiuimus autdũ morimur sine grandi dolore nor
aut non inueniat aut certe parũ inueniat quod exurat
Si aut̃ nec intribulationib dõ grãs agimus nec bonis ope¬
rib peccata ipsa redimimus: tamdiu in illo igne pur¬
gatorio moras habebimus. quã diu supra dicta minuta
Sed dicit aliquis Non adme ꝑtin& quã diu moras ha¬
beã : tantũ ut ad uitã aeternam ꝑ ueniã Nemo hoc
dicat fr̃s hm̃i: quia ille ipse purgatorius ignis durior
erit quã quicquid potest poenarũ in hoc scło autuide¬
ri. aut cogitari. aut sentir ꝑtcũ dedie iudicii scrip¬
tũ sit. quod erit dies unus tãqua mille anni. & mille

Expanded text:
rmittente Deo, multis tribulationibus pro istis peccatis aftus, aut uxor, aut filius moritur; vel si substantia nobis, quam plus quam oportet amamus, aufertur. Licet plus Christum quam ipsam substantiam diligamus, et si necessitas fuerit, malimus ipsam subdixi, si plus eam quam oportet diligimus, amittere eam aut dum vivimus, aut dum morimur, sine grandi dolore non aut non inveniat, aut certe parum inveniat quod exurat. Si autem nec in tribulatione Deo gratias agimus, nec bonis operibus peccata redimimus, ipsi tamdiu in illo purgatorio igne moras habebimus, quamdiu supra dicta peccata Sed dicit aliquis: Non pertinet ad me quamdiu moras habeam, si tamen ad vitam aeternam perrexero. Nemo hoc dicat, fratres charissimi, quia ille purgatorius ignis durior erit, quam quidquid potest in hoc saeculo poenarum aut cogitari, aut videri, aut sentiri. Et cum de die judicii scriptum sit quod erit dies unus tanquam mille anni, et mille
Abbreviated transcription (Latin):
uestes nras. Tam̃ non paruũ ꝓfectũ habet qͥ uł sicus todit animã
suã. ut ne amalis ł turpib cogitacionib. sordidetur. quomꝰ custo¬
dit uestem suã ne aut atineis aut murib: corumpatur. Rogo
tantã cus todiã ei nolumꝰ inpendere. quantũ uidemur de nris
uestib cogitare. & cum corpora nr̃a uideant oculi hominũ. &
animas nr̃as inspiciant oculi angłorum: nesctio qua c̃scientia
ornamꝰ & conponimꝰ p̃ciosis rebus carnem nr̃am quȩ pꝰ paucos¬

Expanded text:
tamen non parvum profectum habet, qui vel sic custodit animam suam, ut nec a malis turpibusque cogitationibus sordidetur, quomodo custodit vestem suam, ne a tineis aut a muribus corrumpatur. Rogo tantam custodiam ei nolimus impendere, quantum videmur de nostris vestibus cogitare? Et cum corpora nostra videant oculi hominum, et animas nostras inspiciant oculi Angelorum, nescio qua conscientia ornamus et componimus p
Abbreviated transcription (Latin):
re ñdesinat certus de ꝓmissione ueldẽ miseri cordia
dñi sui. libera conscientia ante tribunal xp̃i dicere
poterit. dadnẽ qui a dedi. dimnte qr dimisi. Ea ta¬
m̃ conditione: ut postea quãtalib aelemosnus coepe¬
rit peccata sua redimere. qr nũquã deeruninita¬

Expanded text:
re non desinat. Certus de promissione vel de misericordia re non desinat. Certus de promissione vel de misericordia Domini sui, libera conscientia ante tribunal Christi dicere poterit, Da, Domine, quia dedi; dimitte, quia dimisi: ea tamen conditione, ut posteaquam talibus eleemosynis coeperit peccata sua redimere, quia nunquam illi deerunt
Abbreviated transcription (Latin):
qr sicut &. illa alia dequa pri us diximus ita
& in hac aelemosina nullus potest inuenireiun dese
ualeat excusare. nec aliqua rationẽ dare poterit
quodeã implere ñ possit. Ista enĩ aelemosina ꝑꝗ
in nobis peceantib ueniã damus. ñdecellario. ñde
horreo uelde sacello. sed de cordis thesauro ꝓfertur
dequo ipsẽ dñs dixit. Bonus homo debono thes au¬
ro cordis ꝓfert bona. De illisergo quȩ supra diximi
id est auro. argento. frum̃to. uino & oleo : multise pos¬
sunt pauperẽs excusare. Illa uero aelemosina quę
decorde ꝓfertꝰ. qua fronte. autqua conscientia ullus
habemus undenos excusare possimus: cui ds̃ ã pliu
dederit quã illi opusest: desuꝑ fluis redimere peccata
sua festin& Ille uero qui captiuos redimere & pau¬
peres pascere uel uestire ñ preual& : contra nullum
hominẽ odiũ in corde reseru&. & inimicis suis non
solũ malũ ꝓmalo reddat. sed etiã diligat & ꝓ eis ora¬

Expanded text:
 sicut et in illa alia, de qua prius diximus, ita t in hac eleemosyna nullus potest invenire unde se valeat excusare; nec aliquam rationem dare poterit, quod eam adimplere non possit. Ista enim eleemosyna, per quam in nobis peccantibus veniam damus, non de cellario, non de horreo vel de agello, sed de cordis thesauro profertur, de quo ipse Dominus dixit: Bonus homo de bono thesauro cordis profert bona . De illis ergo quae supra diximus, id est, auro, argento, frumento, vino et oleo multi se possunt pauperes excusare: illam vero eleemosynam quae de corde profertur, qua fronte aut qua conscientia ullus  quia non habemus unde nos excusare possimus; cui Deus amplius dederit quam illi opus est, de superfluis redimere peccata sua festinet: ille vero qui captivos redimere et pauperes pascere vel vestire non praevalet, contra nullum hominem odium in corde reservet, et inimicis suis non solum malum pro malo non reddat, sed etiam diligat et pro eis ora
Abbreviated transcription (Latin):
no. Quid agis o homo ꝗd quasi insensa¬
tum ium̃tũ uersaris in mundo Sapient
& discretorẽ creauit te ds. ne ad simile¬
ris beluis ꝗb de est prudentia. Uigilao
ens. ꝗe ꝓpt̾ te decelis ds̃ excelsus aduenit.
ut te atris eleuaret incȩlos. Innucias cȩ¬
lestis sponsi uocatus es. cur contempnis &
indignũ te exibes.U Quomodo introybis

Expanded text:
 Quid agis, o homo? quid quasi jumentum versaris in mundo? Sapientem et discretorem creavit te Dominus. Ne assimilari velis iis quibus deest prudentia; invigila, ens. Propter te Deus excelsus de coelis advenit ut te a terrenis elevaret ad coelum. In nuptiis coelestis Sponsi vocatus es, homo. Cur contemnis, et indignum te exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
sanat. Expectat gͦ medicus uidere
lacrimas tuas. accede noli timere: Os¬
ten de ei uul nus & offer medicam̃ tũ la¬
crimarũ & fletuũ. Ecce enĩ apertũ ẽ
ostiũ penitentiae. festina pec cator prius¬
quã claudat᷑: N expectat tẽpus ad tuã

Expanded text:
one. Exspectat medicus videre lacrymas tuas. Accede, noli timere. Ostende vulnus tuum, et offer medicamentum lacrymarum et fletuum. Ecce apertum est ostium poenitentiae. Accelera priusqu
Abbreviated transcription (Latin):
uolueris credere & aliã dubitare Illienim ꝓdest qđ diuer¬
tit de malo quistatin feceritbonũ & illi ꝓdest qđ facit
bonũ qui ad integrũ diũtit amalo. Hocidõdixi quia multi
sunt qui de rapinis & fraudib uidentur elemosinamdare &
sicut iã dixi ꝓdest qđ malũ ñ facitis. si id qđ dm̃ placere nostis.
impleueritis. & tunc debonis operib ur̃is mercedẽ uobredden¬
dã poteritis fidelit̃ credere quando uoscũdi aduitorio ceperi¬
tis adintegrũ amalis actibus abstinere. Nã& sibona simul &
mala opera facere uultis. quid ꝓdest exuna parte edificare
exalia uͦꝰ destruere & unũ ex polure alium uͦ uestire .e¬
stis talib clamat in euangłio dñs. A ut facite arbor ẽ bonã &
fructus eius bonos. aut facite arbor ẽ mala & fructoscius ma¬
los & falomon. Sicut canis odibilis : quando redit ad uomi¬

Expanded text:
volueris credere, et de alia dubitare. Illi enim prodest quod divervolueris credere, et de alia dubitare. Illi enim prodest quod divertit a malo, qui statim fecerit bonum; et illi prodest quod facit bonum, qui ad integrum divertit a malo. Hoc ideo dixi, quia multi sunt qui de rapinis et fraudibus videntur eleemosynam dare; et sicut jam dixi, prodest quod malum non facitis, si id quod Deo placere nostis impleveritis. Et tunc de bonis operibus vestris mercedem vobis reddendam poteritis fideliter credere, quando vos cum Dei adjutorio coeperitis ad integrum a malis actibus abstinere. Nam si et bona simul et mala opera facere vultis, quid prodest ex una parte aedificare, ex alia vero destruere; et unum exspoliare, alium vero vestire? Istis talibus clamat in Evangelio Dominus, Aut facite arborem bonam, et fructus ejus bonos; aut facite arborem malam, et fructus ejus malos : et Salomon, Sicut canis odibilis est quando redit ad vomi
Abbreviated transcription (Latin):
similis dr̃. Qui ñ credit quã spem habeat. ur̃m ÷ iudicare qr
demones credunt cẽdm̃. & ñ faciunt que iub& ds. Iste in eo
possitis agnoscere. breuitꝰ caritatiurẽ uolo suggerere: Tota
enĩ uirtꝰ fidei induab ꝓeb iudetur consisterc. Vna sepe ia
dista ÷ certissime credamꝰ uerũ ee qđ ꝓmittit ds. Alia
ut aput nos definitũ sit ñ eẽ falsu qđ minatur ds. Si enine
toto corde. toto animo crediste pꝰbona opera accepturũ p̃miũ
qđ ꝓmittitur. similit̃ absq ulla hesitacione simala opera egeris
credifte sine fine passurũ eẽ supliciũ. Agnosce fidẽ integram¬
& rettine. ea tam̃ condicione ut qđ corde credisoperib: im
impleas & sine aliqua mora diuertas amalo & facias bonual
neo qđ diuertis amalo. credis eẽ supplicuiaa. in eo qđ facis bonũ.
crediste ꝑuenturũ ad p̃miũ. Scio tam̃ nihil tͥ ꝓdesse. si unã rẽ

Expanded text:
ssdaemones credunt esse Deum, et non faciunt quae jubet Deus; iste in eo possitis agnoscere, breviter Charitati vestrae volo suggerere. Tota enim virtus fidei in duabus rebus videtur consistere. Una saepe jam dicta est, ut certissime credamus verum esse quod promittit Deus; alia, ut apud nos diffinitum sit, non esse falsum quod minatur Deus. Si enim toto corde et toto animo credis, te post bona opera accepturum praemium quod promittitur; similiter absque ulla haesitatione, si mala opera egeris, credis te sine fine passurum esse supplicium: agnosce te fidem integram retinere; ea tamen conditione, ut quod corde credis, operibus impleas, et sine aliqua mora divertas a malo: et facias bonum. In eo quod divertis a malo, credis esse supplicium; in eo quod facis bonum, credis te perventurum ad praemium. Scito tamen nihil tibi prodesse si unam rem
Abbreviated transcription (Latin):
miscđia. ñ ÷ fides. Et ideo quia non solũ ds misericors sed & iustꝰ
est. ut rumq eredamꝰ. Nec iusticiam inetuentes de miscđia
desperemꝰ. nec sic amemꝰ miscđiam ut iusticiã neglegamus. Er¬
go nec malẽ sperandum ÷. nec male desperandum. Male spe¬
rat. qui se sine pęnitentia & bonis operib putat ꝓmereri
miscđian. Et male desperat. si pꝰ bona opera ñsẽ credit recep¬
turũ eẽ miscđiam. Vnde ante om̃ia ẽsiderandu ÷ & tim̃dũ.
ne bonis sine bonis operib credamꝰ fidem sufficere posse. sed
timeamꝰ illud iacobi apłidictũ. Sicut corpꝰsine anima mor¬
tuũ ÷. ita & fides sine operib mortua est. & illud. Tuinꝗd
credis quiadsunꝰ ÷ bene facis. &demones credunt & c̃tremes.¬
cunt. Uid&e frsquia quicredit & ñfacit. demonũ credu¬
litatẽ eũ apłs habere dix̃. Sic enĩ quicredit &ñfacit. demonib¬

Expanded text:
misericordia, non est fides. Et ideo quia Deus non solum misericors, sed et justus misericordia, non est fides. Et ideo quia Deus non solum misericors, sed et justus est, utrumque credamus: nec justitiam metuentes, de misericordia desperemus; nec sic amemus misericordiam, ut justitiam negligamus. Ergo nec male sperandum est, nec male desperandum. Male sperat qui se sine poenitentia et bonis operibus putat promereri misericordiam: et male desperat, si post bona opera non se credit recepturum esse misericordiam. Unde ante omnia considerandum est et timendum, ne nobis sine bonis operibus credamus fidem posse sufficere. Sed timeamus illud Jacobi apostoli, Sicut corpus sine anima mortuum est, ita fides sine operibus mortua est ; et illud, Tu, inquit, credis quia Deus unus est? Bene facis. Et daemones credunt, et contremiscunt . Videte, fratres, quia qui credit et non facit, daemonum credulitatem eum Apostolus habere dixit. Si enim qui credit et non facit, daemonibu