comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt cũ eo ad nuptias: & elausa ẽ
ianua. Osi sapere in cordis palato
possit. quid admirationis habet qđ
dicitur uenit sponsus: quid dulce¬
dinis intrauerunt cum eo ad nupti¬
as: quid amaritudinis. & clausa est
ianua. Uenit quippe ille qui in ad¬
uentu suo elementa concutit: in eu¬
ius conspectu celum cũ terra contre¬
iniscit. Unde etiam ꝑ ꝓphetã dicit.
Adhuc semel. & ego mouebo. ñ solũ
terram: sed etiam cȩlum. Ad cuius
examen om̃e genus humanũ dedu¬
citur. Cui ad uindictam maloꝵ re¬
munerationẽq bonoꝵ: angeli. ar-¬
changłi. throni. principatus. & do¬
minationes obsequunt᷑. P ensate fr̾es
qui in illo die terror erit. quando
iam in pena remedium non erit:
quȩ illa confusio. cui reatu suo exi¬
gente continget. in conspectu om̃iũ
hominum angłoꝵq erubescere: qui
pauor eũ quẽ & tranquillum mens
humana capere non potest. etiã ira¬
tum uidere. Quem diem bene ꝓ¬

Expanded text:
verunt cum eo ad nuptias, et clausa est verunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa concutit, in cujus conspectu coelum et terra contremiscit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, et ego movebo non solum terram, sed etiam coelum . Ad cujus examen omne humanum genus deducitur. Cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsequuntur. Pensate, fratrqui in illo die terror erit, quando iam in poena remedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene p
Abbreviated transcription (Latin):
spicitis: dicite de nostris operib
quid uidistis. S prudentes uir¬
gines respondent dicentes. Ne for¬
te non sufficiat nobis & uobis. In
illo enim die quod tamen de quibͦ¬
dam in pace ȩcclĩȩ quiescentib loqͣ
sibi mctipsi testimoniũ unius cuiusq
uix sufficit: quantominꝰ & sibi et
proximo: Ubi & ꝓtinus ꝑ increpa¬
tionem subdunt. Ite potius ad uen¬
dentes: & emite uobis. Uenditores
quippe olei: adulatores sunt. Q enĩ
accepta qualibet gr̃a uanis suiᷤ lau¬
dib nitorem głȩ offerunt: quasi o¬
leum uendunt. De quo ꝓfecto oleo
psalmista dicit. O leum autem pec¬
catoris: non impinguet caput meũ
Principale & enim nostr̃u: caput ẽ.
Appellatione autem capitis: ea quȩ
principatur corpori mens uocatur.
Impinguat gͦ oleum caput peccato¬
ris: cum demulcet fauor adulantis¬
mentem. Ded cum irent emere. ueñ
sponsus: quia cum uitȩ suȩ testimo
est. Que autem parate erant. intra.¬

Expanded text:
spicitis, dicite de nostris operibus spicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo psalmista dicit: Oleum autem peccatoris non inpinguet caput meum. Principale etenim nostrum / caput est. Appellatione autem capitis ea, quae prImpinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae testimonest. Quae autem paratae erant, intra
Abbreviated transcription (Latin):
tem a salute languescere: quia ꝑ
pondus egritudinis. ꝑuenitur ad
somnũ mortis. Media autẽ nocte
clamor factus ẽ: ecce sponsus uenit
exite obuiam ei. De aduentu spon¬
si clamor media nocte fit: quia sic
dies iudicii subripit. ut p̃uideri ñ
ualeat ꝗͣdo uenit. Unde scriptũ ÷
Dies domini sicut fur in nocte. ita
ueniet. Tunc om̃s uirgines surgi
quia electi & reꝓbi a somno suȩ ma¬
tis excitantur. Lampades ornant:
quia secum sua opera numerant.
ꝓ quib eternam reciꝑe beatitudim̃
expectant.S: lampades fatuarum
uirginũ extinguntur. quia earum
oꝑa quȩ clara hominib apparueri.
& a deo retributionẽ ñ inueniunt:
quia. ꝓ eis receꝑunt ab hominib
laudes quas amauerunt. Quid ẽ
autem qđ tune a prudentib oleum
petunt: nisi qd̵ in aduentu iudis
cum se intus uacuas inueneruit.¬
foris testimonium querunt: Ac si
a sua fiducia decepte. proximis dicãt.
Quia nos quasi sine oꝑe repelli con¬

Expanded text:
tem a salute latem a salute lapondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media noii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris eniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli con
Abbreviated transcription (Latin):
Uascula autem. nostra sunt corda:
in quib ferimus cuncta quȩ cogi¬
tamus. Prudentes gͦ oleum in ua¬
sis habent. quia nitorem głȩ int̾
conscientiam retinent: paulo attes¬
tante qui ait. Gła nr̃a hec ẽ: testi¬
moniũ conscientiȩ nr̃e. fãtuȩ autẽ
uirgines oleum secum ñ sumunt:
quia głãm intra conscientiam r̃c
habent. dum hanc ab ore ꝓrimoꝵ
querunt. Notandum uͦ quod om¬
nes lampades habent. sed om̃s
oleum non habent: quia plerũq
bona inse opera cum electis & re¬
ꝓbi ostendunt. S soli ad sponsũ
cum oleo ueniunt: qui de his
quȩ foris egerint intus gloriam
requirunt. Unde ꝑ psalmistam
quoq de sca electoꝵ ecclĩa dicitun.
Omnis gloria eius filiȩ regis ab
untus. Moram autem faciente spon¬
so. dormitauerunt om̃s & dormie¬
runt: quia dum uenire iudex ad
extremum iudicium differt: & ele¬
ti & repbi in mortis somno sopuit̃
Uormire &e enim: mori est. Ante
somnũ uero dormitare ẽ. ante mor¬

Expanded text:
vascula autem nostra sunt corda, vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Moram autem faciente sponso dormitaverunt omnes, et dormierunt. Quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur: dormire etenim mori est. Ante somnum vero dormitare, est ante mor
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo colligitur: sancta ecclĩa
decem uirginib similis denunti¬
atur. Inqua quia mali cũ bonis.
& reꝓbi cum electis admixti st̃:
recte similis uirginib pruden¬
tib & fatuis eẽ ꝑhibetur. Sunt
namq pleriq continentes. qui ab
& spe ad interiora rapiuntur.
Carnem macerant: & toto deside¬
rio ad suꝑnam patriam anhelant.
Eterna p̾mia expetunt: ꝓ labo¬
rib suis recipere laudes huma¬
nas nolunt. Hii nimirũ głam
suam non in ore hominũ po¬
nunt: sed intra conscientiam
contegun. & sunt pleriq qui
corpus ꝑ abstinentiam affligunt:
sed de ipsa sua abstinentia huma¬
nos fauores expecunt. Doctrinȩ
inseruiunt: indigentib multa
largiuntur. Sed fatuȩ ꝓfecto uir
gines sunt: quia solam laudis
transitorie retributionem querunt.
Unde & apte subditur. Quinq¬
fatue non sumpserunt oleum secũ:
prudentes autem acceꝑunt oleum
in uasis suis cum lampadib. Per
oleum quippe: nitor głe designatur

Expanded text:
multitudo colligitur, sancta Ecclesia multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis et reprobi cum electis admisti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab  spe ad interiora rapiuntur, carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt, pro laboribus suis recipere laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt, doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur. Sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et apte subditur: Quinq non sumpserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur;
Abbreviated transcription (Latin):
scandala. Neq enim in illo reg¬
no beatitudinis in quo pax suma
est: inueniri scandala poterunt
quȩ colligantur. E unde rursũ
dicitur. Qui ergo soluerit unũ
de mandatis istis minimis & do¬
cuerit sic homines: minimꝰ uoca¬
bitur in regno celoꝵ. Qui autem¬
uocabitur in regno cȩloꝵ. Alan¬
datũ quippe soluit & docet: qͣdo
hoc quisq uoce p̃dicat. quod
uiuendo non implet. S ad reg¬
num ȩcernȩ beatitudinis ꝑuenire
non ualet: qui non uult opere
implere qd docet. Quomͦ ergo
i eo minimus uocatur: qui ađ
hoc nullomoddo intrare ꝑmittit᷑:¬
Quid itaq ꝑ hanc sententiam.
nisi p̃sens ecclĩa celoꝵ regnum
dicitur: In qua doctor qui man¬
datum soluerit minimus uoca¬
bitur: quia cuius uita despicit᷑:
restat ut & p̃dicatio contempnat᷑.
In quinq autem corporis sensib:
unus quisq subsistit. Geminatus
autem quinarius: denariũ ꝑficit.
& quia ex utroq sexi fidelium

Expanded text:
scandala . Neque enim in illo regscandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, hic minimus vocabitur in regno coelovocabitur in regno coelorum. Mandatum solvit et docet, quando hoc quisque voce praedicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis pervenire non valet, qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur, quia ad hoc nullo modo intrare permittitQuid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia coelorum regnum dicitur? in qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur, restat ut ejus praedicatio contemnatur. In quinque autem corporis sensibus unusquisque subsistit, geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia 1477 ex utroque sexu fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
dierna sc̃ĩ eugłii lectione com¬
pellor dicere. ut & bona quȩ ag¬
tis cum magna cautela timeati.
ne ꝑ hoc quod a uobis rectum
geritur. fauor aut grã humani
requiratur: ne appetitus laudis
subripiat: & quod foris ostendl̃
intus a mercede uacuetur. Ec¬
ce enim redemptoris uoce decem
uirgines & om̃s dicuntur uirgi¬
nesꝰ et tamen intra beatitudinis
uanuam non omnes receptȩ: qr
earum quȩdam dum de uirgini¬
tate sua głam foris expetunt᷑: in
uasis suis oleum habere noluert̃.
Sed prius nobis querendum est
quid sit celoꝵ regnũ: aut cur
decem uirginib comparetur: quȩ
etiam uirgines prudentes & fatuę
dicyntur. Dum enim cęloꝵ regnũ
constat quia reꝓboꝵ nullus ingre¬
ditur: etiam fatuis uirginib cur
simile esse ꝑhibetur: S sciendũ¬
est quod in sacro eloquio regnũ
gloꝵ p̾sentis temꝑis ȩcclĩa dicit᷑.
de quo alio in loco dñs dicit. Mit¬
tet filius hominis angłos suos :
&e colligent de regno eius omnia

Expanded text:
dierna sancti Evangelii lectione compellor dicere, ut bona quae agitis, cum magna cautela faciatis, ne per hoc, quod a vobis rectum geritur, favor, aut humana gratia requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur. Dum enim coelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed scienduest quod saepe in sacro eloquio regnum coelorum praesentis temporis Ecclesia dicitur. De quo alio in loco Dominus dicit: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia
Abbreviated transcription (Latin):
fo quod ñ cognoueris tempus ui¬
sitationis tue. Creator quippe om¬
nium ꝑ incarnationis suȩ miste¬
rium hanc uisitare dignatus est:
recordata non ẽ. Unde etiam ꝑ ꝓ
phetam in increpatione cordis
humani. aues celi ad testimoniũ
deducuntur: cũ dr̃. Miluus in

Expanded text:
eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae » . Creator quippe omnium per incarnationis suae mysterium hanc visitare dignatus est, recordata non est. Unde etiam per prophetam in increpatione cordis humani aves coeli in testimonium deducuntur: « Milvus, in
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Aut gͦ non facientes dici¬
mus. dim̾ite nobis debita nr̃a
sicut & nos dimittimꝰ debitoribꝰ
nris. & nosmetipsos hoc dicen¬
do amplius ligamus : aut for-¬
tasse hanc conditionẽ in orati¬
one int̾mittimus. & aduocatus
nr̃ p̃cem quã cõposuit ñ recog¬
noscit: atq apud se ꝓtinus di
cit. Scio quid monui: ñ ẽ ipsa
oratio quam feci. quid gͦ nobis
agendum est frẽs . nisi ut uere
caritatis affectum impendamus
fr̃ib: Nulla in corde malitiam
taitem suam. Mementote qđ mo¬
nemur: dimittite. & dimiitetur
uobis. Eoce& debetur nobis: ⁊ de¬
bemus. Dimittamꝰ gͦ qđ debetur
nobis: ut dimittatur qd̃ debet᷑
a nobis. S ad hec mens renicit᷑
& uult implere qđ audit: ⁊ ta¬
men reluctatur. Ad martyris cum¬
bam ꝯsistimus: qui ad celeste
regnũ ex qua morte ꝑuenerit
scimus. Nos si ꝓ rꝑo corpus nͥ
ponimus: saltem animũ uincanꝰ
Placatur ds isto sacrificio: apy¬
bat in iudicio pietatis sue uictori
remunerat. nunc decertantes uiua¬

Expanded text:
go non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus, aut fortasse hanc condicionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem, quam composuit, non recognoscit atque apud cit: Scio quid monui, non est ipsa oratio quam feci. Quid ergo nobis agendum est, fratres, nisi ut verae charitatis affectum impendamus fratribus? Nulla in corde malitia mtatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere quod audit, et tamen reluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua morte pervenerit scimus. Nos si pro Christo corpus non ponimus, saltem animum vincamus. Placatur Deus isto sacrificio, approbat in judicio pietatis suae victoriaremunerat, nunc decertantes ju
Abbreviated transcription (Latin):
qr dum cunctis agminib angła
p̃latus est. ex eoꝵ cõparatione ela¬
rior fuit. S cur istos ꝑsistentiũ
angłoꝵ choros enumerando ꝑffis¬
ximus: si non eorũqͦ minist̾ia sub¬
tiliter expͥmamus: Greca & enĩ
lingua angeli nuntii: archangl̃i
uͦ sũmi nuntii uocantur. Sciendũ
quoq qđ angłoꝵ uocabulum.
nomen ẽ officni: ñ naturȩ. Na sc̃ĩ
illi celestis patriȩ sꝑe semꝑ quiãt
nequaꝗͣ possunt: qr tunc solum
sunt angłi: cũ ꝑ eos aliqua nun¬
tiantur. Unde & ꝑ psalmistam
cłr. Qui facit angłos suos sꝑc.
Ac si patenter dieat. Qui eos ꝙͦ
semꝑ habet sꝑe: etiã cũ uoluersi
angłos facit. hi autẽ qͥ minin
nantiant angłi: qui uͦ sũma anñ¬
uant.: archangłi uocantur. hinc
÷ qoa ad mariam uirginem ñ
quilibet angłs: sed gabriel archã¬
glus mittitur. Ad hoc quippe mi¬
sisterium. sũmum angelũ ueni¬
is dignũ fuerat: qui sũmũ om̃i¬
am nuntiabat. Qui iccirco etiã

Expanded text:
ctis agminibus angelorum praelatus est, ex eorum comparatione clarior fuit. 8. Sed cur istos persistentium angelorum choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Graeca etenim lingua angeli nuntii, archangeli vero summi nuntii, vocantur. Sciendum quoque quod angelorum vocabulum, nomen est officii, non naturae. Nam sancti illi coelestis patriae spiritus semper quidem nequaquam possunt, quia tunc solum sunt angeli, cum per eos aliqua nuntiantur, unde et per Psalmistam dicitur: Qui facit angelos suos spiritus . Ac si patenter dicat: Qui eos quos semper habet spiritus, etiam cum voluerit, angelos facit. Hi autem qui minima nuntiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli, vocantur. Hinc est enim quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hoc quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑfectus decore: in deliciis para¬
disi di fuisti. Qui notandum
qđ ñ ad similitudinẽ di factꝰ.
s signaculum similitudinis
đr: ut quo in eo subtilior ẽ natir
eo in illo ymago di similius ns¬
nuetur expressa. Quo in loco mo
subditur. Omnis lapis p̃ciosus
oꝑimentũ tuum: sardius thou¬
⁊ius. & iaspis: crisolitus. onix &
berulus: saphirus. carbunculis

Expanded text:
iis paradisi Dei fuisti . Ubi notandum est quia non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur; ut quo in eo subtilior est natura, eo in illum imago Dei similius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, jaspis, chrysolithus, onyx, beryllus, sapphirus, car
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipatus. dominationes. thro¬
nos. cherubin. atq seraphim.
fsse namq angłos & archangłos.
pene om̃s sacri eloquii pagine
testantur. Cherubin uero atq
seraphim: sepe ut notũ ẽ. libri
ꝓphetarũ loquunt᷑. Quatuor qͦ¬
ordinim nomina. paulus apłs
ad ephesios enumerat dicens.
Suꝑ omnẽ pͥncipatum. & potes¬
tatem. & uirtutem. & dñationẽ.

Expanded text:
principatus, dominationes, throprincipatus, dominationes, thronos, cherubim atque seraphsse namque angelos et archangelos, pene omnes sacri eloquii paginae testantur. Cherubim quoque et seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat dicens: Supra omnem Principatum et Potestatem et Virtutem et Dominationem.
Abbreviated transcription (Latin):
am&̧ uel uicinȩ: nͥ illȩ potestates
glestes sunt. iam superus dictȩ:
Quȩ tanto suꝑnȩ sapientiȩ iuxta
sunt: quanto ei ꝑ grãm continuȩ
uisionis appropinquant. S inter
hec nequaꝗͣ relinquere negligen¬
ter debemus.cur ista mulier ꝑ
quã di sapientia figurat᷑. decem
draginas habuisse ꝑhibetur: ex
quib unam ꝑdidit. qua cum que¬
reret inuenit. Angeloꝵ quippe
& hominu̾ naturam. ad cognoscen¬
dũ se dñs condidit: qu̾a dum con¬
sistere ad eterni tatẽ uoluit. eã
ꝓculdubio ad suam similitudinẽ
creauit. Uecem uͦ dragmas habuit
mulier: qr nouẽ sunt ordines
angłoꝵ. S ut cõpleretur electoꝵ
numerus: homo decimus ẽ cre¬
atus. Qui a conditore suo nec pꝰ
culpam ꝑiit: qͥa hunc ȩterna
sapientia ꝑ carnẽ iniraculis cho¬
ruscans. ex lumine teste reꝑauit.
¶ N ouem uͦ angłoꝵ ordines dixi¬
mus: qr uidelicet eẽ testante sa¬
cro eloquio scimus. angłos. ar¬
changłos. uirtutes. potestates.

Expanded text:
 vel vicinae nisi illae potestates coelestes sunt, jam superius dictae? Quae tanto supernae sapientiae juxta sunt, quanto ei per gratiam continuae sionis appropinquant. Sed inter haec nequaquam relinquere negligenter debemus cur ista mulier, per quam Dei sapientia figuratur, decem drachmas habuisse perhibetur, ex quibus unam perdidit, quam cum quaereret invenit. Angelorum quippe et hominum naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero drachmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum. Sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus est creatus, qui a conditore suo nec post culpam periit, quia hunc aeterna sapientia per carnem miraculis coruscans ex lum Novem vero angelorum ordines diximus, quia videlicet esse testante sacro eloquio scimus angelos, archangelos, virtutes, potestates,
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita exiit: qui in hac uita e¬
quanimiter flagella tolerauit.
Iurta uocem gͦ dominicã bona t̾ra
fructum ꝑ patientiam reddidit:
quȩ exarata disciplinȩ uomere.
ad remunerationis segetẽ ꝑuenit.
iuo districto iudicio habituri sumꝰ
nos. qui a bono oꝑe torpentes et
res & manus accepimus: si p̃cep¬
ta dñica egenus & sine manib ĩ¬
pleuit : Non contra nos dominꝰ
tunc aplõs ostendat: qui ad reg¬
num secum turbas fideliũ p̃dican¬
do trarerunt. Non contra nos mar¬
tyres exhibeat: qui ad celestem
patriam sanguinem fundendo ꝑ¬
uenerunt. Quid tunc dicturi su.¬
mus cũ hunc de quo loquuti su¬
mus seruulum uiderimꝰ: eui lon¬
gus languor brachia tenuit. sed
tam̃ hec a bono oꝑe non ligauit:
Hec uobiscũ frẽs agite: sic uos ad
studium boni oꝑis instigate: ut

Expanded text:
hac vita exiit qui in hac vita aehac vita exiit qui in hac vita aequanimiter flagella toleravit. Juxta vocem ergo dominicam, bona terra fructum per patientiam reddidit, quae, exarata disciplinae vomere, ad remunerationis segetem pervenitillo districto judicio habituri sumus nos, qui, a bono opere torpentes, et res et manus accepimus, si praecepta dominica egenus et sine manibus impleverit. Non contra nos Dominus tunc apostolos ostendat qui ad regnum secum turbas fidelium praedicando traxerunt, non contra nos martyres exhibeat qui ad coelestem patriam sanguinem fundendo pervenerunt. Quid tunc dicturi sumus, cum hunc de quo locuti sumus Servulum viderimus, cui longus languor brachia tenuit, sed tamen haec a bono opere non ligavit? Haec vobiscum, fratres, agite, sic vos ad studium boni operis instigate, ut
Abbreviated transcription (Latin):
debuisset: membroꝵ dolor ad ui¬
talia rediit. Cumq se iam morti
ꝓrimum agnouit: ꝑegrinos uiros
atq in hospitalitate susceptos. am¬
monuit ut surgerent: & cũ eo psal¬
mos. ꝓ expectatione ęxitus sui decan-¬
tarent. Cumq cum eis & ipse mo-¬
riens psallera: uoces psallentiũ
repente compescuit. cum terrore
magni clamoris dicens. Tacete. Nũ¬
quid ñ auditis quantȩ resonent lau¬
des in cȩlo: Cũq ad easdem laudes
quas intus audierat aurem cordis
intenderet: sc̃a illa anima carne
soluta est. Sed exeunte illa. tanta
illic fraglantia odoris aspersa est:
ut om̃s qui illic aderant. inestima¬
bili suauitate replerentur: ita ut
ꝑ hoc patenter agnoscerent. quod
eam laudes in cło suscepissent.
Cui rei monachus nr̃ interfuit.
qui nuncusq uiuit: & cũ magno
fletu attestari solet. quia quousq
corpꝰ eius sepulturȩ traderetur.:
ab eoꝵ narib. odoris illius fraglan¬
tia non recessit. Ecce quo fine ex

Expanded text:
debuisset, membrorum dolor ad videbuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. Ecce quo fine ex
Abbreviated transcription (Latin):
nomine: quẽ multi ur̃m mecum
nouerunt: reb pauꝑ. simeritis ai¬
ues: quem longa egritudo dissol¬
uerat. Nam a primeua ętate usq
ad finem uite: paralitieꝰ iacebat.
Quid dicam. Qa stare non poti¬
rat: qui numꝗͣ in lecto suo suige
uel ad sedendũ ualebat: num quã
manũ suam ad os ducere.: numꝙ̃
se potuit in latus aliud declinare.:
Huic ad seruiendũ mater cũ fr̃e
aderat: & quicqͥd ex elemosina po¬
tuisset acciꝑe: hoc eoꝵ manib pau¬
ꝑib erogabat. Nequaqũa litteras
mouerat. sed scripturȩ sacrȩ sibi¬
met codices emerat: & religiosos
quosq in hospitalitate suscipiens.
hos coram se ligere sine int̾missio¬
ne faciebat. factumq ẽ. ut qnͣtũ
ad mensuram ꝓpriã plenȩ sacram
scripturam disceret: cum sic̃ dixi
litteras funditus ignoraret. Stu¬
debat semꝑ in dolore gr̃as agere:
hymnis di & laudib dieb ac noc¬
tib uacare. Sedcũiã tempus esset
ut tanta eius patientia remunerari

Expanded text:
nomine, quem multi vestrum mecum nomine, quem multi vestrum mecum noverunt, rebus pauper, meritis dives, quem longa aegritudo dissolverat . Nam a primaeva aetate usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, hos coram se legere sine intermissione faciebat. Factumque est ut, quantum ad mensuram propriam, plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e delectatio deficit: eiꝰdem scłi
aduersitas crescit. Hinc est enim
quod ulerosq cernimus & bona
agere: & tamen sub graui tribuia¬
tionꝰ fasce desudare. Terrena nano
iam desideria fugiunt: et tamenss¬
gellis duriorib fatigantur. S iuiti
uocem dñi fructum ꝑ patientiam
redduit: quã eum humiliter elagi¬
la suscipiunt: post flagela ad reqdi¬
em subluniter suscipiuntur. Sie iui
caleib tunditur: &. in uini saporem
liquatur. Sic oliua contusionib ꝙ¬
pressa. amurcam suam deserit: et
in olei liquore pinguesert. Sie ꝑ to¬
turam areȩ a paleis grana seꝑant᷑¬
& ad horreum purgata ꝑueniunt.
Quis qͥs gͦ appetit plene uicia uin¬
cere. studeat humiliter purgatiois
suȩ flagella tolerare: ut tanto pt̾
ad iudicem mundior ueniat: quan¬
to nunc eius rubiginem. ignis tu¬
bulationis purgat᷑. In ea porticu
quȩ euntib ad eccliam beati clem̃¬
tis est ꝑuia. fuit quidã seruulus

Expanded text:
nostrae delectatio deficit, eiusdem sęculi nostrae delectatio deficit, eiusdem sęculi adversitquod plerosque cernimus et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam desideria fugiunt, et tamen flagellis durioribus fatigantur. Sed juxta vocem Domini fructum per patientiam reddunt, quia cum humiliter flagella suscipiunt, post flagella ad requiem sublimiter suscipiuntur. Sic uva calcibus tunditur, et in vini saporem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat. 5. In ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia fuit quidam Servulus
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptates & diuitiȩ suffocant uer¬
bum. Suffocant enim: quia impor¬
tuus cogitationib suis guttur m̃¬
tis strangulant. Ꝙ dum bonũ desi¬
derium ad cor intrare non sinunt:
quasi aditum flatus uitalis necant.
Notandum uͦ quod duost̃. quediui¬
tiiᷤ dñs iungit. sollicitudines ui¬
delicet & uoluptates: quia ꝓfecto
&. ꝑ curam mentem opprimunt: &
ꝑ affluentiam resoluunt. Re eñi
contraria. possessores suos & afflic¬
tos & lubricos faciunt. S qͥa uo¬
luptas ꝯuenire ñ potest cũ afflictio¬
ne. alio quidem tempore ꝑ custo¬
diȩ sue sollicitudinẽ affligunt:
atq alio ꝑ habundantiam ad uo¬
luptates emolliunt. Terra autem
bona fructum ꝑ patientiã reddit:
quia scilicet nulla sunt bona quȩ
agimus: si non equanimiter etiam
prorimoꝵ mala toleramus. Quan¬
to enim altius quisq ꝓfecerit. tan¬
to in hoc mundo inuenit qđ duriꝰ
portet᷑: qͥa cum a p̃senti scło mentis

Expanded text:
voluptates, et divitiae suffocant vervoluptates, et divitiae suffocant verbum. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant; et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt. Re enim contraria possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia voluptas convenire non potest cum afflictione, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit, quod durius portet, quia cum a pręsenti sęculo mentis
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt: pollutiones carnis non
solum ꝑpetiare non appetunt. sed
etiam ꝑpetratas erubescunt: sed nłox̃
ut carnis species eoꝵ oculis apparet.
sic mens ad desiderium rapitur:
ac si adhuc ab ea nichil sit contra
hec eadem desideria deliberatum.
& dampnanda agit: quȩ quicqͥd
egisse se meminit. ea etiam ipsa dãp¬
nauit. Sepe etiam contra culpas cõ¬
pungimur: & tamen post flecũ ad
easd̃ culpas redimus. Sic balaam is¬
rahelitici populi tab̾ nacula con¬
templatus fleuit: eisq se similem
fieri in morte depoposeit dicens.
Moriatur anima mea morte iustoꝵ:
& fiant nouissima mea hoꝵ similia.
S mox ut hora conpunctionis tran¬
siit: in auariciȩ nequiciam exarsit.
Nam ꝓpter ꝓmissa munera in eiꝰ
morte pplĩ consiliũ dedit. cuiꝰ morti
se fieri sunilem optauit: & oblitꝰe
quod planrerat. cum extinguere
noluit quod ꝑ auariciam ardebat.
Notandum uero ẽ. qđ exponens
dñs dicit: quia sollicitudines et

Expanded text:
audiunt, pollutiones carnis non audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem desideria deliberatum; et damnanda agit, quae quidquid egisse se meminit jam et ipsa damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum ad easdem culpas redimus. Sic Balaam Israelitici populi tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in morte deposcit, dicens: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia ; sed mox ut hora compunctionis transiit, in avaritiae nequitiam exarsit. Nam propter promissa munera in ejus populi mortem consilium dedit, cujus morti se fieri similem optavit; et oblitus est quod planxerat, cum exstinguere noluit quod per avaritiam ardebat. 3. Notandum vero est quod exponens Dominus dicit quia sollicitudines, et
Abbreviated transcription (Latin):
int̾positione cotidie uolentes nolen.¬
tesq ꝓperatis. Cur gͦ amatur quod
relinquitur: Cur illud negligitur.
quo ꝑuenitur: Mementote qd̃ dr̃.
Si quis habet aures audiendi: au¬
diat. Om̃s enim qui illic aderant.
aures corꝑis habebant: sed qui cũs¬
tis aures habentib siqͥs hab&. aureᷤau¬
cordis requirit. Curate gͦ ut accep¬
tus sermo. in cordis aure remaneat:
curate ne semen iuixta uiam cadat:
ne malignus sꝑc ueniat. & a me¬
moria uerbum tollat. Curate ne
petrosa terra semen ereipiat: & fruc
sed mor ut fatigari aduersitatib
ceꝑint. inchoata derelinqunt. Pe¬
trosa gͦ terra humorem ñ habuit:
quia hoc qđ germinauerat ad frue¬
tũ ꝑseuerantiȩ ñ ꝑduxit. Multi nãq
cũ uerbũ contͣ auariciam audiunt.
eandem auariciam detestantur.: re¬
rum om̃ium contẽptum laudant:
sed mox ut uiderit animꝰ qđ coneu¬
piscat. obliuiscitur qđ laudabat.
Multi cũ uerbum contra luxuriã

Expanded text:
interpositione quotidie volentes noleninterpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures aucordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, et frucsed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum perseverantiae non perduxit. Multi namque cum verbum contra avaritiam audiunt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam
Abbreviated transcription (Latin):
uangłista testante. nequaꝗͣ dominꝰ
diuicias: sed fallaces diuricias appel¬
lat. Fallaces enim sunt: quȩ nob̾cũ
diu ꝑmanere ñ possunt. Fallaces
sunt: quȩ mentis nr̃e mopiam
non expellunt. Sole autem diuiciȩ
uerȩ sunt. quȩ nos diuites uircu¬
tes cupitis: ueras diuitias amate.
Si culmen ueri honoris queritis:
ad cȩleste regnum tendite. Si głam
dignitatum diligitis: in illa suꝑ¬
na angłorum curia aseribi festina¬
te. Uerba dei quȩ aure ꝑcipitis: m̃te
retinete. Cẏb enini mentis ẽ sermo
dei: &e quasi acceptus cib stomacho
languente reicitur: quando auditus
sermo in uentre memoriȩ non tene¬
tur. S quisqͥs alimenta ũ retinet:
huiꝰ ꝓfecto uita desꝑatur. Fͦ terne
gͦ mortis ꝑiculum formidate. si cy¬
bum quidem sc̃ȩ exhortationis ac¬
cipitis: sed uerba uitȩ idest alim̃ta
iusticiȩ in memoria non tenetis. Ee¬
ce trausit om̃e qđ agitis: & ad extre¬
mum iudicium sine ulla momenti

Expanded text:
vangelista attestante, nequaquam Dominus vangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim sunt quae nobiscum diu permanere non possunt, fallaces sunt quae mentis nostrae inopiam non expellunt. Solae autem divitiae verae sunt quae nos divites virtue cupitis, veras divitias amate. Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti
Abbreviated transcription (Latin):
ne non indiget: sed ammonitione.
Quam enin ꝑ semecipsam ueritas
exposuit: hanc discutere humana
fragilitas non p̾sumit. Sed est qđ
sollicite in hacipsa expositione do¬
minica pensare debeatis: quia si
nos uobis semien uerbũ. agrum
inundum. uolueres demonia. spia
diuicias significare diceremꝰ: ad en¬
deudum nobis mens forsitan ura
dubitaret. Unde & isdem dominis
ꝑsemetipsum dignatus ẽ exponer
qđ dicebat: ut sciatis rerum signifi¬
cationes querere. in his etiam que ꝑ
semetipsũ noluit explanare. Expo¬
nendo gͦ quod dixit. figurate se los
innotuit: quatinus uos certos reã¬
deret. cum uobis nr̃a fragilitas. u̾bo
ulius figuras aperiret. Quis enim
michi unquã crederet. si spinas ai¬
uteias interp̃tari uoluissem: mari¬
me cũ ille pungant. ute delectent:
Et tamen spinę sunt: quia cogitati¬
onum suarũ punctionib mentem
laçerant ÷ & cum usq ad peccatũ ꝑtu¬
hunt. quasi inflicto uuln̾e cruen¬
tant Quas bene hoc in loco. alio e¬

Expanded text:
ne non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio e
Abbreviated transcription (Latin):
uel in numero mortuoꝵ. Rebier¬
go cognoscimus: qđ in parabolis
audimus. S is qui inuitantem
contẽp̃nise conspicit rex: regis
filii sui nuptias uacũas ñ habe¬
bit. Ad alios mittit: qͥa os si ap̃d
aliqͦs laborat. qͣndoq tamen ser¬
mo di inuenturus ẽ ubi requies¬
cat. Unde & subditur. Tunc ait
seruis suis. Nuptie quidẽ para¬
te sunt: sed qui inuitati erant ñ
fuerunt digni. Ite gͦ ad exitus

Expanded text:
vel in numero mortuorum. Rebus ervel in numero mortuorum. Rebus ergo cognoscimus quod in parabolis audimus. 6. Sed is qui invitantem se contemni conspicit regis filii sui nuptias vacuas non habebit. Ad alios mittit, quia etsi apud aliquos laborat, quandoque tamen sermo Dei inventurus est ubi requiescat. Unde et subditur: Tunc ait servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt, sed qui invitati erant non fuerunt digni. Ite ergo ad exitus
Abbreviated transcription (Latin):
interemit. Ciuitatẽ eoꝵ igne suc¬
cendit: quia illoꝵ ñ solũ anime.
s caro quoq in qua habitaueranł
eterne gehenne fłama cruciatur.
Missis uͦ exercitib extiuxisse ho¬
miẽidas dr: quia in hominib
om̃e iudiciũ ꝑ angłos exhibet᷑.
Quid namq sunt illa angłorũ
igmnina: nisi erercitus regis nr̃i:
Unde ꝙ isdẽ rex. dñs sabbaoth
r̃. Sabbaoth quippe: exercituuũ
nterptatur. Ad ꝑdendos gͦ ad¬
ersarios suos exercitũ mittit:
A nlimnirũ tuincdictã qm̃s ꝑ angłos
Uexercet. Cuius uindictȩ poten¬
tiam tunc nr̃i patres audiebant.
nos autẽ iam cernimꝰ. Ubi enĩ
sunt suꝑbi illi martirũ ꝑsequu¬
tores: Ubi illi qui contra con¬
ditorẽ suum ceruicẽ cordis erere¬
rant: & de huius mundi gła mor¬
tiferi intumebant: Ecce iã moes
martirũ floret infide uiuenti¬
um: & hii qui contra ulos de
crudelitate sua głati sunt. ne¬
quaꝗͣ ad memoriã nr̃i ueniut᷑.

Expanded text:
interimit. Civitatem eorum igni sucinterimit. Civitatem eorum igni succendit, quia illorum non solum animae, sed et caro quoque in qua habitaverant, aeterna gehennae flamma cruciatur. Missis vero exercitibus exstinxisse homicidas dicitur, quia in hominibus omne judicium per angelos exhibetur. Quid namque sunt illa angelorum agmina, nisi exercitus Regis nostri? Unde et idem rex Dominus Sabaoth dicitur. Sabaoth quippe exercituum interpretatur. Ad perdendos ergo adversarios suos exercitum mittit, quia nimirum vindictam Dominus per angelos exercet. Cujus vindictae potentiam tunc nostri patres audiebant, nos autem jam cernimus. Ubi sunt enim superbi illi martyrum persecutores? Ubi illi qui contra conditorem suum cervicem cordis erexerant et de hujus mundi gloria mortifera tumebant? Ecce jam mors martyrum floret in fide viventium, et hi qui contra illos de crudelitate sua gloriati sunt nequaquam ad memoriam nostram veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
b dr. Tauri mei & altilia octisa st̃
&s om̃ia parata. Ac si aꝑtius dicat᷑
Patrum p̃cedentiũ mortes aspiei¬
Xte: & remedia uite ur̃e cogitate.
Notandũ uͦ qd̃ in pͥori inuitatio¬
mus iungit erempla: ut omne
qdđ impossile credimꝰ tanto nob̾
ad sꝑandum fiat facilius. quanto
ꝑ hoc transisse iam & alios auat¬
mus. Sequitur. Iui autem negler¬
erunt. & abierunt alius inuilla
suam: alius uͦ ad negotiationem
suã. In uillam ire ẽ: labori terre¬
no immoderate in cumb̾e. Ad ne¬
gotiationẽ uero ire e: actionum
scculariũ lucris inhiate. Qa enl
alius intentus labori terreno. aliꝰ
uͦmundi huius actionib deditus.
misterium incarnationis dominice
pensare. & scdm illud uiuere dissi
spuunt: sed etiã ꝑsequuntur.
Unde & subditur. Reliqui uero
tenuerunt seruos eius. et contu¬
meliis affectos occiderunt. Sed
rex ista cognoscens. missis erer¬
eitib suis ꝑdidit homicidas illoᷤ
s ciuitatẽ illoꝵ succendit. homi¬
udas ꝑdidit: quia ꝑsequentes

Expanded text:
r. Tauri mei et altilia occisa sunt et omnia parata, ac si apertius dicatur: Patrum praecedentium mortes aspicite, et remedia vitae vestrae cogitate. Notandum vero quod in priori invitatiomus, adjungit exempla, ut omne quod impossibile credimus. tanto nobis ad sperandum fiat facilius, quanto per hoc transisse jam et alios audimus. 5. Sequitur: Illi autem neglexerunt, et abierunt, alius in villam suam, alius vero in negotiationem suam. In villam quippe ire est labori terreno immoderate incumbere, in negotiationem vero ire 1637 est actionum saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus, mysterium incarnationis dominicae pensare et secundum illud vivere dspuunt, sed etiam persequuntur. Unde et subditur: Reliqui vero tenuerunt servos ejus, et contumeliis affectos occiderunt. Sed rex ista cognoscens, missis exercitibus suis, perdidit homicidas illos, et civitatem illorum succendit. Homicidas perdit, quia persequentes
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝑ sc̃a desideria de suꝑnis delec¬
tationis intime cibo pascuntur:
quasi largiori alimento pingues¬
eunt. Hac eñi pinguedine sagini¬
ri psalmista concupierat: cũ dice¬
bat. Sicut adipe & pinguedine
repleatur anima mea. Quia gͥp̃
dicatores dñicȩ incarnationis mis

Expanded text:
jam per sancta desideria de supernis delecjam per sancta desideria de supernis delectationis intimae cibo pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Propheta concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Quia ergo praedicatores dominicae incarnationi
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uͦ in lege scͥptũ sit. diliges
amicũ tuum. & odio habebis inĩmi¬
cum tuum: accepta tunc iustis
licentia fuerat. ut dĩ suosq adu̾¬
sarios quanta possent uirtite¬
⁊ cõprim̾ent. eosq iure gladii feri¬
rent. Quod in nouo ꝓculdubio
testamento compescitur: cũ ꝑ se¬
metipsam ueritas p̃dicat dicens.
Uiligite inimicos ur̃os: benefaci¬
te his qui oderunt uos. Qui gͦ
ꝑ tauros nisi patres ueteris tes
tamenti significant᷑: Nam dũ
ex ꝑmissione legis acceꝑunt. qͣ¬
tinus aduersarios suos odiĩ re¬
tributione ꝑcuterent ut ita di¬
cam. quid aliud qua tauri erant.
qui inimicos suos uirtutis corpo¬
ree cornu feriebant: Quid uero
ꝑ altilia: nisi patres testamenti
noui figurantur: Qui dũ grãm
pinguedinis interne ꝑcipiunt:
a terrenis desideriis innitentes.
ad sublimia contẽplationis suȩ
penna subleuantur. Inimo quip¬
pe cogitationẽ ponere: ⁊ quid ẽ
aliud quã quedã ariditas m̃tis:
Qui autem intellectu cȩlestiũ

Expanded text:
Cum vero in lege scriptum sit: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum , accepta tunc justis licentia fuerat ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent. Quod in Novo procul dubio Testamento compescitur, cum per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Qui ergo per tauros nisi patres testamenti veteris significantur? Nam dum ex permissione legis acceperant quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corporeae cornu feriebant? Quid vero per altilia nisi patres testamenti novi figurantur, qui dum gratiam pinguedinis internae percipiunt, a terrenis desideriis enitentes, ad sublimia contemplationis suae pennis sublevantur? In imo quippe cogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
liuren flutib marĩs ambulauit. Cuus¬
nr̃is rei ratio festĩne cognoscitur. si ipla
quȩ tunc inerat causa pensetur.
Quid & enim mare nͥ p̃sens selm̃
insinuat. qđ se causarã tumultib
& undis uitȩ corruptibilis illidr:
Qͥa gͥ discipuli adhuc fluetib
mortalis uite ĩnerant: in mari la¬
borabant. Quia autem recdemptor
nr̃ iam corruptionem carnis exces¬
serat. post resurrectionẽ suam
in littore stabat: ac si ipsum ie¬
surrectionis sue misterium. reb
discipulis loqueretur.dicers.
Iam uobis in mari non appares:
quia uobiscum in ꝑturbationis

Expanded text:
lis in fluctibus maris ambulavit . Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsa quae tunc inerat causa pensetur. Quid enim mare nisi praesens saeculum signat, quod se causarum tumultibus et undis vitae corruptibilis illidit?Quia ergo discipuli adhuc fluctibus mortalis vitae inerant, in mari laborabant. Quia autem Redemptor noster jam corruptionem carnis excesserat, post resurrectionem suam in littore stabat. Ac si ipsum resurrectionis suae mysterium rebus discipulis loqueretur, dicens: Jam vobis in mari non appareo, quia vobiscum in perturbationis
Abbreviated transcription (Latin):
uero ad thelonei negociũ ñ resecit.
quia & aliud est uictũ ꝑpiseation
querere: aliud thelonei luerio st¬
cunias augere. Sunt enim plers.
negotia: quȩ sine peccatis erbibrat
aut uir aut nullatemis possun
Que gͦ ad peccatum implicant qs
hec necesse est ut ptꝰ conuersionos
aninus non recurrat. Queri eta
potest. cur discipulis in mari labi¬
rantib ptꝰ resurrectionẽ suam apꝰ¬

Expanded text:
elonei negotium non resedit , quia aliud est victum per piscationem quaerere, aliud autem telonei lucris pecunias augere. Sunt enim pleraque negotia, quae sine peccatis exhiberi aut vix aut nullatenus possunt. Quae ergo ad peccatum implicant, ad haec necesse est ut post conversionem animus non recurrat. 2. Quaeri etiam potest cur, discipulis in mari laborantibus, post resurrectionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe iudici ꝯcordart. cui ĩherent: eis
quos eripere non possunt. nec ex
miscdia ꝯdescendt̃: qr tantũ illos tc̃a
se uide buit extͣneos. qͣntũ & ab eo
quẽ diligunt auctore suo conspici
unt repulsos. Nec iniusti ergo ad
beatorum sortem transeunt. qͥa
cdamnatione ꝑpetua constringun. nec
iusti transire ad reꝓbos possunt:
quia erecti iam ꝑ iusticiã uidicii.
ens nullomͦ ex aliqua cõpassione
miserentur. S postꝗͣ ardenti di¬
uiti de se spes tollitur. eiꝰ animus
ad ꝓpinquos qͦs reliquerat recur¬
rit: quia reꝓboꝵ mentem pena
sua quandoq inutiliter erudit

Expanded text:
ppe iudici concordant, cui inherent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, quia tanto illos a se vident extraneos, quanto et ab eo quem diligunt auctount esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit