comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qciarum gentium cercior factꝰ. quamuis intellegeret
quanta in⁊ cundi belli difficultas eĩt tam̃ remtanti neg¬
ciin neglegndam ratꝰ÷ necteris exomplo ermnedi audiend licatia
lpciretar ltaqp terrestr ⁊ p̃lio ꝑscq̃ hostes frastra adegre ssus quip¬
uecũ hostis pintfusa exoccino astuaria atq inteacess oeretess tutis
perrarũ siib munirentur. naues longas ȩdificari in ligero. fluiuio
gressc portu ex aduerso constiterunt. Bruto circũ spicranti uiua¬
pen longe nauiũ eẽ c flictũ. quia babaroꝵ nanes solido robore urte¬
te cauernisq p̃ualidis obdurate sarorũ modo adactos rostratarõ
ic t retundebat. hoc pͥmũ auxilio fuit. qđ falces acutissimas npti¬
nacit᷑ contis p̃fixas funib aut̃ subnexas parauerat. quib cũ opus
rẽt adphensos eminus rudentes. subductis hastilib ꝑfunca
salcem retraberent succiderent. His celerit̃ expeditis. disrupi

Expanded text:
ctarum gentium certior factus, quamvis intelligeret ctarum gentium certior factus, quamvis intelligeret quanta ineundi belli difficultas esset, tamen rem tanti negotii non negligendam ratus est, ne caeteris exemplo ejusmodi audendi licentia laxaretur, itaque terrestri proelio persequi hostes frustra adgressus — quippe cum hostes per interfusa ex Oceano aestuaria atque inaccessos recessus tutis terrarum sinibus munirentur — naues longas aedificari in Ligeri fluuio rogressae portu ex aduerso constiterunt. Bruto circumspioienti imparem longe nauium esse conflictum, quia barbarorum naues solido robore intextae cauernisque praeualidis obduratae saxorum modo adactus rostratarum ictus retundebant, hoc primum auxilio fuit quod falces acutissimas non pertinaciter contis praefixas funibus autem subnexas parauerat, quibus cum opus esset adprehensos eminus rudentes subductis hastilibus per funem falcem retrahendo succiderent. his celeriter expeditis disrumpi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpugnatores saris telisq onerant. Cumq iã castra in rumperent.
picuus primq pilari. & uolusini tribuni consilio cunct romanis
portis eruperunt. in cautosq subito ad gress hostes pͥmũ ꝑturbauo¬
runt. deinde infugũm uersos miserabili strage fuderunt. Nã am¬
plius quã xxx mił barbaroꝵ tunc cȩsa referuntur. Igitur cesar cũ
iam pacatas uniũsas galliarum gentes putaret. ad nonũ & maximũ
bellum retractꝰ est. Namq dum publius crassus ad olescens cũ legio¬
ne septima occanotenus apud andigauos huemat. uenetii ceteriꝙ c̃¬
fines repente inarma c̃uirant. ligatos romanoꝵ uincunt. cosque
ita demum se rcadituros si obsides suos ricipiant romanis indi¬
cant. Socios sib adiabellu. osscismos. Lexouios. namnetes. am̃¬
biãnos morinos. diablintes. & menapios adciscunt. Auxilia ꝗꝗ
abritannua arces sunt. Cesar ꝑcrassum dere Ebellione dedi¬

Expanded text:
propugnatores saxis telisque onerant. cumque iam castra inrumperentur, propugnatores saxis telisque onerant. cumque iam castra inrumperentur, Pacuuii primipilaris et Voluseni tribuni consilio cuncti Romani portis eruperunt incautosque subito adgressi hostes primum perturbauerunt, deinde in fugam uersos miserabili strage fuderunt. nam amplius triginta milia barbarorum tunc caesa referuntur. Igitur Caesar cum iam pacatae uniuersas Galliarum gentes putaret, ad nouum et maximum bellum retractus est. namque dum P. Crassus adulescens cum legione septima Oceano tenus apud Andicauos hiemat, Veneti ceterique confines repente in arma coniurant, legatos Romanorum uinciunt eosque ita demum se reddituros, si obsides suos recipiant, Romanis indicant. socios sibi ad id bellum Osismos Lexouios Namnetes Ambiuaritos Morinos Diablintes et Menapios ada Britannia arcessunt. Caesar per Crassum de rebellione praedi
Abbreviated transcription (Latin):
imł armatorum lectissima. His erumpentib silua repentie
exercitꝰ cesaris ꝓturbatꝰ atꝙ infugã act. plurinis suoꝵ amissis
tandẽ ortatu ducis restitit: uictoresq ad gressus usq ad int̾ nationẽ
penc delcuit. Igitur cesar magnis ingallia reb gestis. cũ in
italia ꝓficisq decreuisset. gilbam cũ legione xiiͣ adueragros
sedunos q misit. Ani cũ hiemandi causi inunco ueragrorũ cuino¬
m̃ erat or todorus consedisst mediamq oppid purtem qu̧ torren
distinguebatur accolis concessisset. quadam dic cosdem discessisse ꝑ
nos tem acpatno insedissẽ colli indet. Quippe illi paucitatẽ uix
medie legionis despectui habentes. ultronta sib pdam nullo cessurã
negotio arbitrabantur. finitimosq suos in hanc ģdis ac prede socie¬
tatem uocauerant. Igitur galba tim psentib periculis circũ septoac
trepido atꝙ int̃ iaris c̃ sultaciones cert c̃sili incerto. repente gal¬
l descenssu montis diffusi castra inꝑfecta circũ dant raros puallum

Expanded text:
ia armatorum lectissima. His repente silva erumpentibus exercitus Caesaris perturbatus atque in fugam actus, plurimis suorum amissis, tandem paene deleuit. Igitur Caesar magnis in Gallia rebus gestis cum in Italiam proficisci decreuisset, Galbam cum legione duodecima ad Veragros Sedunosque misit. qui cum hiemandi causa in uico Veragrorum, cui nomen erat Octodurus, consedisset mediamque oppidi partem, quae torrente distinguebatur, accolis concessisset, quadam die eosdem discessisse per noctem ac proximo insedisse colli uidet. quippe illi paucitatem uix mediae legionis despectui habentes ultroneam sibi praedam nullo cessuram negotio arbitrabantur finitimosque suos in hanc caedis ac praedae societatem uocauerant. igitur Galba tam praesentibus periculis circumsaepto ac trepido atque inter uanas consultationes certi consilii incerto, repente Galli descensu montis effusi castra inperfecta circumdant, raros per uallum
Abbreviated transcription (Latin):
tua riobisti. arudes. marcomanes. triboci. uangiones. nemetes.
edures. esucii. Pugna maxime grauis exphalanga gerinanoꝵ fuit.
Qua coacto inunũ agmine scutisq supͣcapita contextis. ad in rũpen¬
dam romanoꝵ aciem tut undiꝓ p̃struocera utasded sostouau
desuꝑ nudos dep̃hensoꝵ dece torũ humeros ꝑfodesuert
tepriq hostes nouo mortis periculo terribilem disso luer e dost¬
quu nen surut occisorun. Post hiye belgarũ gns que t̃ciua porsen
luriuri :÷ aduer s cesirem exarsit. Quoꝵ distributom copia lice fut
B ellouag qͥ citeris numero & uirtute p̃start iuderentur. labut¬
re l& tissima sexaginta mił armatoꝵ. Suessones ex aiioppi
nuinqũa inid temporis mercatores adse admisereruoriẽ a ccu¬
raq ueralia deferre. quib inducta nucunditas torpore un soa¬
tis adferrit habuer similit quinquaginta muił. Ardutesetiã

Expanded text:
tu Ariouisti Arudes Marcomanes Triboci Vangiones Nemetes tu Ariouisti Arudes Marcomanes Triboci Vangiones Nemetes Eduses et Suebi. pugna maxime grauis ex phalange Germanorum fuit, quam coacto in unum agmine scutisque supra capita contextis ad inrumpendam Romanorum aciem tuti undique praestruxerant. sed postquam desuper nudos deprehensorum detectorumque humeros perfoderunt, territi hostes nouo mortis periculo terribilem dissoluere conquantus fuerit occisorum. Post haec Belgarum gens, quae tertia pars arum est, aduersus Caesarem exarsit: quorum distributim copia haec fuit. Bellouagui, qui ceteris numero et uirtute praestare uiderentur, habuere lectissima sexaginta milia armatorum; Suessones ex duodecimnumquam in id temporis mercatores ad se admiserint uina ceteraque uenalia deferre, quibus inducta iucunditas torporem uirtutis adferret, habuerunt similiter quinquaginta milia; Atrebates etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mates correpto & ad mortẽ coacto. cohibere tam̃ semel anima¬
tas inp̃dam plebes nequiuerunt. Iuic̃ iuratione facta ac die
dicta exustis uicis acdomib suis neqđ desideriũ exspe reuerten¬
di foret ꝓfecti sunt. Quoscũ apud rhodanũ fluuiũ obuios cȩ¬
sar habuisset. magno difficiliq bello uicit. ictosq ad dedicionẽ
coegit. Horum fuit cum pͥmũ ꝓgressa ÷ om̃is multitudo helu¬
cioꝵ turingoꝵ. latobogioꝵ rauracoꝵ & boiorũ & utriusq
contra ariobis tum regem oraitantem inuehentẽq secũ incredibiles
germanoꝵ copias quib: nuꝑ uniusos galliarum popłos se subiecisse
iactabat. apud sequanos uicit. Dumdiu exercitꝰ cesaris germanoꝵ
multitudine & uirtute ꝑterritꝰ pugnã detrectasset. ariobistus
in germaniã arrepta nauicula rhenum transuectꝰ effugit.
xores esduȩ. totidemq filiȩ captȩ sunt. Fuerunt aut̃ in exerci¬

Expanded text:
mates correpto et ad mortem coacto, cohibere tamen semel animamates correpto et ad mortem coacto, cohibere tamen semel animatas in praedam plebes nequiverunt. Qui, conjuratiodicta, exustis uicis ac domibus suis, ne quod desiderium ex spe reuertendi foret, profecti sunt. quos cum apud Rhodanum lumen obuios Caesar habuisset, magno difficilique bello bis uicit uictosque ad deditionem coegit. horum fuit, cum primum progressa est, omnis multitudo Heluetiorum Tulingorum Latobogiorum Rauracorum et Boiorum utriusque contra Ariouistum regem excitantem inuehentemque secum incredibiles Germanorum copias, quibus nuper uniuersos Galliarum populos se subegisse iactabat, apud Sequanos uicit, cum diu exercitus Caesaris Germanorum multitudine et uirtute perterritus pugnam detrectasset. statim Ariouistus in Germaniam, arrepta nauicula Rhenum transuectus, effugit, uxores eius duae totidemque filiae captae sunt. fuerunt autem in exerci
Abbreviated transcription (Latin):
occisi sunt. Sed hanc hẏstoriam agente cicerone & describente
fuisse ꝑstrictã fatis est. Motꝰ ętiã inpelignis ortꝰ amarcellis
patre & filio ꝑluciũ uetiũ ꝓditꝰ. pate facta catilinȩ c̃ iuratione
quasi succisa radice c̃pressus est. & de utroq ꝑbibulũ inpelignis. ꝑ
ciceronẽ inbrutis uindicatum est. Anno aburbe c̃dita sexcen¬
tina cesari tres ꝓuintiȩ cũ legionib septẽ inquinquenniũ date.
gallia trans alpina. & cis alpina. & illiricus: galliã comatã postea
scuatꝰ adiecit. Hanc hystorum suctonuis tranquilłꝰ plenissime ex¬
plicuit . cuius nos cõpetentes porciunculas decerpsimus. Heluici¬
oꝵ animos fortissime om̃ium galloꝵ gentes ea ł maxima causa qđ
ꝑpetuo pene cũ gernianis bello alt̾cabantur aquib rheno tantũ
Flumine dirimuntur. Orgethorix quidã princeps gentis spe e¬
totas inuadendi gallias in arma accenderat. Quo ceteri opti¬

Expanded text:
occisi sunt. Sed hanc historiam agente Cicerone, et describente occisi sunt. Sed hanc historiam agente Cicerone, et describente fuisse perstrictam sat est. Motus etiam in Pelignis ortus a Marcellis patre et filio, per L. Vettium proditus, patefacta Catilinae conjuratione, quasi succisa radice compressus est: et de utroque per Bibulum in Pelignis, per Ciceronem in Brutiis vindicatum est. CAPUT tinia Caesari tres provinciae cum legionibus 386 septem in quinquennium datae, Gallia Transalpina, et Cisalpina, et Illyricus. Galliam Comatam postea senatus adjecit. Hanc historiam Suetonius Tranquillus plenissime explicuit, cujus nos competentes portiunculas decerpsimus. Helvetiorum animos fortissimae Gallorum omnium gentis, ea vel maxime causa, quod perpetuo pene cum Germanis bello altercabantur, a quibus Rheno tantum flumine dirimuntur, Orgetorix quidam, princeps gentis, spe totas invadendi Gallias, in arma accenderat. Quo caeteri opti
Abbreviated transcription (Latin):
aralusq uicit urbemq eoꝵ quã petrã nominant cepit. Flinc adiu¬
deos quib aris tobolus expulso frȩ hyrcano pͥmꝰ ex sacerdote rex
p̃erat adq adhirosolimã urbem eoꝵ gabiniũ cũ exercitu mittit.
ipse c̃tinuo subsecutꝰ. Et apatrib urbe susceptꝰ sed aplebemuro
templi repuls. obpugnationẽ es intendit. Id ñsolũ natura loci
uerũ ȩtiã ingenti muro fossaq maxima munitũ. cũ aliaͦs aliis¬
Tredecim muł ibi udęoꝵ cęsa narrantur. cetera multitudo infidem
uenit. Pompeius muros ciuitatis euerti. equariq solo imperauit.
tcũ aliquantos pͥncipes iudeoꝵ securi ꝑcussisset. hirtanũ sacerdotio
restituit. aris tobolũ uͦꝰ captiuũ romã duxit. Hoc bellẽ orientis
cũ xx & duob regib segessisse. ipse pompeius ꝓ contentione narra¬
uit. Interea c̃iuratͥo calinȩ adũẜ patriã ꝑeosde dies inurbe habita
ac ꝓdita. in cutria uͦꝰ ciuil bello extincta est. romȩ c̃scii c̃iurationis

Expanded text:
rdomuit urbemque eorum, quam Petram nominant, cepit; hinc ad Iudaeos, quibus Aristobulus expnlso fratre Hyrcano primus ex sacerdote rex praeerat, atque ad Hierosolymam urbem eorum Gabinium cum exercitu mittit. ipse continuo subsecutus et a patribus urbe susceptus sed a plebe muro templi repulsus expugnationem eius intendit. id non solum natura loci, uerum etiam ingenti muro fossaqTredecim millia ibi Judaeorum caesa narrantur. Caetera multitvenit. Pompeius muros civitatis, everti aequarique solo imperavit: et cum aliquantos principes Judaeorum securi percussisset, Hyrcanum sacerdotio restituit, Aristobulum captivum Romam duxit. Hoc bellum Orientis cum viginti et duobus regibus sese gessisse ipse Pompeius pro concione narravit. Interea conjuratio Catilinae adversus patriam per eosdem dies in Urbe habita ac prodita, in Etruria vero civili bello exstincta est. Romae conscii conjurationis
Abbreviated transcription (Latin):
ten alt̾nis adutrumq sors belli attollebat & in cortissatis fac¬
tionib transferebantur. augendo pericula quȩ sanabant. Namquid
continuo pompeius homo romanoꝵ moderatissimꝰ ꝑplurunas
partes ortentis finito mitridatico bello egerit. paucis uerb ꝓferã
millio cicerone. & gaio antonio consulib. pomprius oceissntirida
niuntio accepto. syriam cylem felicm bello ad gressus. tyreos pͥmũ

Expanded text:
ten, alternis ad utrumque, prout quemque sors belli attollebat, et incertis satisfacten, alternis ad utrumque, prout quemque sors belli attollebat, et incertis satisfactionibus transferebantur angendo pericula quae sanabant? nam quid continuo Pompeius et quidem Pompeius homo Romanorum moderatissimus per plurimas partes Orientis finito Mithridatico bello egerit, paucis proferam. o Cicerone et C. Antonio consulibus Pompeius occisi Mithridatis nuntio accepto Syriam Coelen et Phoenicen bello adgressus, Ituraeos primu
Abbreviated transcription (Latin):
tentiorem. ipso homini potestate p̃candi necessitate motꝰ cõm̃do dili¬
gentia. & excusso ignorantiã meam. Inuoa qui ÷ dũ conuenio qͥ ñ est
Qua ꝓpt̃ cũ dolore & timore considerandũ ÷. qua pena qͦ ue iudicio con¬
digni erunt . qui contra int̃dictũ iam ꝓplatȩ & publicȩ ueritatis
eos sectantur & colt̃ . dequib  &iam illiiã tunc dubitart poterant
qui adhuc pret̃ eosdem scire mihil poterant. Uerum tam̃ breuit̃ c̃sulo
qualia tunc toto orienti tempora uidebantur. cũ ꝑ& annos miserꝑ
nationes alt̾ius tantoꝵ ducũ uastacionib. terrebantur. cũ quẽ ꝙ ciuitas
tantis concursib media incuitabilit̃ periclitabatur. in de accensura
alterum uinde alterum temperasset. hoc mox habitura supplicii qđ
remedi: ad tempꝰ habuisset: cũ trepide diũsarũ ꝓuinciar legationes
int̃ succedentes romanoꝵ duces & truculentiorẽ noticia mitrida¬

Expanded text:
tentiorem ipso homine potestatem, precandi necessitate motus commendo dilitentiorem ipso homine potestatem, precandi necessitate motus commendo diligentiam et excuso ignorantiam meam; inuoco qui est, dum conuenio qui non est. quapropter cum dolore et timore considerandum est: qua poena quoue indicio digni erunt, qui contra interdictum iam propalatae et publicae ueritatis eos sectantur et colunt deos, de quibus etiam illi iam tunc dubitare poterant, qui adhuc praeter eosdem scire nil poterant. uerumtamen breuiter consulo: qualia tunc toto Orienti tempora uidebantur, cum per quadraginta annos miserae nationes alternis tantorum ducum uastationibus terebantur; cum quaeque ciuitas tantis concursibus media ineuitabiliter periclitabatur, inde accensura alterum unde alterum temperasset, hoc mox habitura supplicii quod remedii ad tempus habuisset; cum trepidae diuersarum proninciarum legationes inter succedentes Romanorum duces et truculentiorem notitia Mithrida
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse aliberis suis hanc uocem audiat. Stastimq descendens ad
uxores pelices. ac filias suas. uenenũ omib: dedit. Qd cũipse noius¬
simꝰ hausisset. ne tam̃ ꝓpt̃ remedia quib uitalia sua adũsꝰ noxios
sucos sepe obstruxerat ueneno confici posset. frustraq spacias eti
si quo tandem mͦ infusa pestis ꝑuenas uegetacione corporis acta
discurreret. gallũ quendã militẽ iam frattoniuro discurrentẽ
inintauit qꝙ iugulũ p̃buit. Hunc exitum uitȩ mitridates
habuit. nobisq sententiȩ suę fortissimũ argumentũ reliquit.
lta ille du colendo acdiuquerendo ꝑsenserat hos ñ cẽ certos deos qui et̃ pu¬
tabantur. Rex multt experientiȩ. atq euo grauis. uerum dm̃ ad cuius
noticiã ñ niss auditu ꝑfidem uenitur ñ intellegebat. hos aut̃ falsos eẽ ra¬
cionis ipsius lucc ꝑuiderat. Alud consuetudini. aliud m̃tis suȩ tribu¬
ens. Siestis inquit dii: hoc ÷ dicere. Ego sentiens dm̃ eẽ suꝑ hominẽ po¬

Expanded text:
 a liberis suis audiat. statimque descendens ad uxores, pelices ac filias suae uenenum omnibus dedit. quod cum ipse nonissimus hausisset nec tamen propter remedia, quibus uitalia sua aduersus noxios sucos saepe obstruxerat, ueneno confici posset frustraque spatiaretur, siquo tandem modo infusa pestis per uenas uegetatione corporis acta discurreret, Qallum quendam militem iam fracto muro discurrentem inuitauit eique iugulum praebuit. hunc exitum uitae Mithridates habuit nobisque sententiae suae fortissimum argumentum reliquit hita ille diu colendo ac diu quaerendo persenserat hos non esse certos deos, qui esse putabantur. rex multae experientiae atque aeuo grauis uerum Deum, ad cuius notitiam non nisi auditu per fidem uenitur, non intellegebat. hos autem falsos esse rationis ipsius luce peruiderat, aliud consuetudini aliud menti suae tribuens. si estis, inquit, di, hoc est dicere: ego sentiens esse super hominem po
Abbreviated transcription (Latin):
gusti filius. constantini aut̃ exsorore nepos. cȩsares sunt creati. His dieb. irrius ale
rat. ȩtiã insedicionẽ excitaret. apud niceã urbẽ bithinię c̃uentꝰ cce
ꝓditũ ac replatũ est. Sed int̾hȩc latent causȩ. cur uindicẽ gladiũ & destinatã in impi¬
os punitionẽ. c̃stantinꝰ imperator &iã inꝓpͥos egit affectꝰ. Nã crispũ filiũ fuũ. & li¬
ciniũ sororis filiũ int̃fecit. Preterca multas gs̃ diũsis plis exegit. Urbẽ nominissui

Expanded text:
gusti filius, Constantini autem ex sorore nepos, Caesares sunt creati. His diebus Arrius, Alegusti filius, Constantini autem ex sorore nepos, Caesares sunt creati. His diebus Arrius, Aleinduxerat, etiam in seditionem excitaret, apud Niceam urbem Bithiniae conventus 31proditum ac reprobatum est. Sed inter haec latent causae, cur vindicem gladium, et destinatam in impios punitionem, Constantinus imperator etiam in proprios egit affectus. Nam Crispum filium suum et Licinium, sororis filium, interfecit. Praeterea multas 540 gentes di
Abbreviated transcription (Latin):
gustoꝵ. licinio aut̃ & maximiano hominib nouis. Constantinꝰ pacẽ ȩccłiis. p annos
exortũ est. Marentius sȩpe multis p̃lus fatigatꝰ. ultime ad pontẽ moluiũ uictꝰ & inter
dũ ciuile bellũ c̃tͣ liciniũ disponit interiit. Ecinius repentina Rabiȩ suscitatꝰ om̃s
xp̃ianos epalatiosuo iussit expelli. Moxbellũ int̃ ipsũ liciniũ & c̃stantinũ efferbuit.
edc̃stantinꝰ liciniũ sororissuȩ uirũ in pannonia pͥmũ uicit. deinde apud cibalas opp̃ssit.
uniũ saq grȩtia potitꝰ. liciniuĩ crebris bellis. t̾ra mariq adsurgentẽ & rep̃ssũ. tandem
ad dedicionẽ coegit. Sed herculii maximiani socer: sui motꝰ exemplo. ne iter depositam
purpurã in ꝑniciem peipublicȩ sumeret. pͥuiatũ iussit occidi quã ius iã om̃ib: ministris
ne fariȩ ꝑsecutionis extinctis. hunc ꝗꝗ inquantũ exerere potuit ꝑsecutorẽ dignã pu
nicio flagitaret. Constantini filii crispus & c̃stantinꝰ. & licinuis adolescens licinii au

Expanded text:
gustorum, Licinio autem et Maximino, hominibus nouis. Constantinus pacem ecclesiis post deexortum est. Maxentius, saepe multis proeliis fatigatus, ultime ad pontem Muluium uictus et intedum ciuile bellum contra Licinium disponit, interiit. Licinius, repentina rabie susoitatus, omnes Christianos e palatio suo iussit expelli. mox bellum inter ipsum Licinium et Constantinum efferbuit. sed Constantinus Lioinium, sororis suae uirum, in Pannonia primum uicit, deinde apud Cibalas oppressit uniuersaque Graecia potitus Licinium crebris bellis terra marique adsurgentem et repressum tandem ad deditionem coegit; sed Herculii Maximiani soceri qui motus exemplo, ne iterum depositam purpuram in perniciem reipublicae sumeret, priuatum iussit occidi; quamuis omnibus iam ministris nefariae persecutionis nitio flagitaret. Constan
Abbreviated transcription (Latin):
breiussimotẽpr c̃dita axp̃iano imperatore ꝓuecta ÷ vt sola Romȩ tot scłis miscris¬
q ꝓuectȩ. forma & potentia merito possit ȩquari. Tunc deinde pͥmꝰ c̃stantinꝰ. iusto
ordine & piouicẽ redit edicto Siqdẽ statuit tit᷑ ullã hominũ cędẽ. pagano tem

Expanded text:
ore, condita a Christiano imperatore, provecta est, ut sola Romae, tot saeculis, miseriisque provectae, forma et potentia merito possit aequari. Tum deinde primus Constantinus justo ordine et pio vicem vertit edicto, siquidem statuit citra ullam hominum caedem paganorum tem
Abbreviated transcription (Latin):
hispaniã ingressus. non se ilico ingessit hostib. aut quasi in cautos
circũ ueniret. sciens nũquã id gen hominũ ad eo inotiũ corpore
atq animo resolui. ut non ipsa qualitate habitudinis suae apparat
alioꝵ p̃celleret. sed aliquandiu militẽ suũ in castris uelut inscolis
exercuit It cũ partẽ estatis totãq hiemem nead temptata qͥdem
pugna trans egisset. sic quoq parum ꝓpemodũ haç ꝓfec̃ industria

Expanded text:
Hispaniam ingressus non se ilico ingessit hostibus, ut quasi incautos Hispaniam ingressus non se ilico ingessit hostibus, ut quasi incautos circumueniret, sciens numquam hoc genus hominum adeo in otium corpore atque animo resolui, ut non ipsa qualitate habitudinis suae apparatus aliorum praecelleret, sed aliquamdiu militem suum in castris uelut in scholis exercuit. et cum partem aestatis totamque hiemem ne adtemptata quidem pugna transegisset, sic quoque parum propemodum hac profecit industria
Abbreviated transcription (Latin):
uł istis p̃sũtione ꝑuersa cõmutantib libertatẽ maxime quia
clausa undiq mari egredi foras ñ facile potest intestinũ malũ
ui perinã quippe conceptionẽ perditionis suae aluit sua libidine auctã
sua morte uicturã. In hoc aut̃ seruilis tumultus excitatio. quanto
rarior cȩteris tanto truculentior ẽ. quia intentione cõmouetur
libera multitudo. ut patriã augeat seruilis ut ꝑdat Scipio asricanꝰ numantiã
de foedere apud numantiã pacto quã apud caudinas quandam
furculas pudorem romane frontis oneraret. scipio affricanus con
sensu omniũ tribuum consul creatus atq ad obpugnandã numantiã
cũ exercitu missus ẽ Numantia aut̃ citerioris his paniȩ haud ꝓcul
auacceis & cantabris. in capite callecie sita ultima celtiberorũ fuit
nuit. sed etiã uicit. pudendisq foederib affecit lgitur scipio affricanꝰ

Expanded text:
uel istis praesumptione peruersa conmutantibus libertatem, maxime quia uel istis praesumptione peruersa conmutantibus libertatem, maxime quia clausa undique mari egerere foras non facile potest intestinum malum. uiperinam quippe conoeptionem perditioni suae aluit sua libidine auctam, sua morte uicturam. in hoc autem seruilis tumultus excitatio quanto rarior ceteris tanto truculentior est, quia intentione commouetur libera multitudo ut patriam augeat, seruilis ut perdat. Anno de foedere apud Numantiam pacto quam apud Caudinas quondam furculas pudorem Romansensu omnium tribuum secundo consul creatus, atque ad oppugnandam Numantiam cum exercitu missus est. Numantia autem citerioris Hispaniae haud procul Vacceis et Cantabris in capite Gallitiae sita, ultima Celtiberorum fuit.nuit, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ex ancilla natꝰ quadripes quadrimanꝰ quatuor oculis. au
tos ignes eructauit ac fudit qui torrentẽ modo ꝑ prona
precipites ꝓxima queq corripientib exufere flãmis.
longinquiora aũ fauillis calidi cũ uapore graui late
uolitantibus terruerunt. Quod sicilie sẽꝑ uernaculũ gen
monstri ñ postendere malũ ut ad sol& sed inferre: in bona¬
nensi agro fruges in arborib enatȩ sunt. Igit᷑ insicilia
bellũ seruile ortũ ÷ qđ adeo graue. & atrox multitudine
seruoꝵ instructu copiarũ magnitudine uirũ fuit ut ñ
dicã pretores romanos quos penitꝰ ꝓfligauit sed consales
quoq terruerit. Nã Exx seruoꝵ tunc in arma conspiran¬
tiũ fuisse referunt᷑. excepta urbe messana. quȩ seruos
liberalit̃ habitos in pace continuit. E&erũ sicilia in hoc quoq mi¬
sereͥor qr insula: & nũ quã ergastatũ suũ uris idonea. nunc tirannis
sȩlecta nunc seruis. ł illis dominatu imꝓbo exigentib seruitutẽ

Expanded text:
ex ancilla natus quadripes quadrimanus, oculis quattuor. tos ignes eructauit ac fudit, qui torrentum modo per prona praecipites proxima quaeque corripientibus exussere flammis, longinquiora autem fauillis calidis cum uapore graui late uolitantibus torruerunt: quod Siciliae semper uernaculum genus monstri non portendere malum adsolet sed inferre. in Bononiensi agro fruges in arboribus enatae sunt. igitur in Sicilia bellum seruile ortum est, quod adeo graue et atrox multitudine seruorum, instructu copiarum, magnitudine uirium fuit, ut. non dicam praetores Romanos, quos penitus profligauit, sed consules quoque terruerit. nam LXX milia seruorum tunc in arma conspirantium fuisse referuntur, excepta urbe Messana, quae seruos liberaliter habitos in pace continuit. ceterum Sicilia in hoc quoque miserior, quia insula et numquam erga statum suum iuris idonei nunc tyrannis subiecta nunc seruis, uel illis dominatu improbo exigentibus seruitutem
Abbreviated transcription (Latin):
Androginus rome uisus iussu harus picũ in mare mersus :
Sed nihil impiȩ̨ ex piationis ꝓturatio ꝓfecit Nã tanta
subito pestilentia exorta ÷: ut ministri qͦq fatiendoꝵ
funerũ pͥmũ non sufficerent. deinde non essent:
iãq &iam magnȩ domus uacuȩ uiuis. pene mortuis re¬
manser̃ : largissime introrsus hereditates & nulli penit
heredes. Deniq iã non solũ in urbe uiuendi . s etiã ad ꝓpin¬
quandi ad urbẽ negabat᷑ facultas. Tam seui ꝑ totã urbẽ
tabescentiũ sub tectis atq intratis suis cadauerum
putores exalabant᷑. expiatio illa trudelis & uiã mortib
homnũ morte hominis instruens. Tandẽ idem ro¬

Expanded text:
androgynus Romae uisus iussu haruspicum in mare mersus est. androgynus Romae uisus iussu haruspicum in mare mersus est. sed nihil impiae expiationis procuratio profecit; nam tanta subito pestilentia exorta est, ut ministri quoque faciendorum funerum primum non sufficerent deinde non essent; iamque etiam magnae domus uacuae uiuis plenae mortuis remanserunt: largissimae introrsum hereditates et nulli penitus heredes. denique iam non solum in Vrbe uiuendi sed etiam adpropinquandi ad Vrbem negabatur facultas, tam saeui per totam Vrbem tabescentium sub tectis atque in stratis suis cadauerum putores exhalabantur. Expiatio illa crudelis et uiam mortibus hominum morte hominis struens tandem Ro
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ uietores lusitani sparsi ac securi abirent
unus & his longe acetiris segregatus cum
circũ fusis equitibus pedestris ipsẽ dep̃hensu
unus eorũ equo lancea ꝑfosso ipsius equitis¬
adunũ gladu ictũ caput desecuiss&
Ita omnes metis perculit. ut ꝓspectantib
cunetis ipseͤ contemptim atq otiosus ab¬
sceder&:. appio claudioq. cȩcilio metello
consulibus appius claudius aduersus sallas¬
sos gallos congressus & uictus. quinque milia
militũ ꝑdiditꝰ reparata pugna quinque mi¬
lia hostiũ occidit. Sedcum uxta legdni
quoconstitutus erat ut quisq. quinquẽ mili¬
a hostium ꝑ emiss& trium phandi habe¬
ret̾ potestãtẽ. Iste quoq cũ triũphũ epe¬
tisf&e ꝓpt̾ superiora uero damsna non in¬
impetrauiss& in fami. in pudentia. atq ambitione usus pri¬
uatis sumptib trium phauit : lucio cecilio maallo uo¬
quinto fabio maximo seruiliano consulib: Int̾ cãa ꝓdigia

Expanded text:
et cum victores Lusitani sparsi ac securi abirent, et cum victores Lusitani sparsi ac securi abirent, unus ex iis, longe a caeteris segregatus, cum, circumfusis, equitibus, pedes ipse deprehensus, unius eorum equo lancea ad unum gladii ictum caput desecuisset, ita omnes metu perculit, ut prospectantibus cunctis ipse contemptim atque otiosus abscederet. Appio Claudio Q. Caecilio Metello consulibus Appius Claudius aduersus Salassos Gallos congressus et uictus quinque milia militum perdidit. reparata pugna, quinque milia hostium occidit. sed cum iuxta legem, qua constitutum erat, ut quisque quinque milia hostium peremisset triumphandi haberet potestatem, iste quoque triumphum expetisset, propter superiora uero damna non impetrauisset, -infami impudentia atque ambitione usus priuatis sumptibus triumphauit. L. Caecilio MQ. Fabio Maximo Seruiliano conaulibus inter cetera prodigia
Abbreviated transcription (Latin):
prȩtorum & consulũ romanoꝵ iincendo. sugan¬
do. subiugendo. maximo terrori romanis om¬
nibus fuit. Siquidẽ hiberũ & thagũ maxima
diuersissimorũ locorum flumina late trans¬
gredienti & ꝑuaganti. Gauis uetilius pr occur¬
rit. Qui continuo cȩso usq ad internitionẽ
pene omni exercitusuo. iuxipse pretor cum
paucis fugalapsus euasit. Deinde  plauti¬
um pretorem idem iuiriatus multis prelus
fractũ fugauit. Post etiã claudius unimã¬
mus cum magno instruitubelli contra uiri¬
atũ missus. quasi ꝓabolenda superiore ma¬
culatur piorẽ ipsehausit infamam. Nam
congressus cũ uiriato uniũ sas qͥuas secũ de¬
duxerat copias maximas que uires romani ami¬
sit exercitus. Uiriatus trabeas fasces cettiaq in¬
signia romana in montibus suis tropea pre
fixit. Fodẽ tẽpore trecenti lusitani cum
mille romanis in quodã saltu contraxere
pugnã. in qua septuaginta lusitanos. roma

Expanded text:
praetorum et consulum Romanorum uincendo fuganpraetorum et consulum Romanorum uincendo fugando subigendo maximo terrori Romanis omnibus fuit. siquidem Hiberum et Tagum, maxima et diuersissimorum locorum flumina, late transgredienti et peruaganti C. Vecilius praetor occurrit: qui continuo caeso usque ad internecionem paene omni exercitu suo uix ipse praetor cum paucis fuga lapsus euasit. deinde C. Plautium praetorem idem Viriatus multis proeliis fractum fugauit. pos etiam Claudius Vnimammus cum magno instructu belli contra Viriatum missus quasi pro abolenda superiore macula turpiorem ipse sunt infamiam. nam congressus cum Viriato uniuersas quas secum deduxerat copias maximasque uires Romani amisit exercitus. Viriatus trabeas fasces ceteraque insignia Romana in montifixit. Eodem tempore trecenti Lusitani cum mille Romanis in quodam saltu contraxere pugnam, in qua septuaginta Lusitanos, Roman
Abbreviated transcription (Latin):
retro secula fuit. Permissa crudelit etiã captius
p̃dandi licentia sic̃ omĩa cedibus ignibusq con¬
pletasunt ut demurorũ ambitu quasi ecamino
inunũ apicẽ coartatũ exundar& incendiũ.
Itaq plurima parte populi ferro flãmisq con¬
sumpta. reliqua subcorona uenditaẽ. Urbe
in censa muri funditus dirutisunt. muralis lapis
in puluerẽ redactus. prȩda in geñs erepta est.
Sane cũ ꝓpt̃ multitudinẽ & uarictatẽ statuarum
ĩmula crorũ que in illo ciuitatis in cendio. ꝑmixta
inunũ auri argenti atq ȩris. omniaq simulme¬
talla fluxissent nouum genus metalli factũ est
nde usq in hodiernũ diem siue cxipso. Siue cxi¬
mitatione eius ȩscorinthiũ sicut memoriȩ tradi oeuruto¬
cũ est & chorintia uasa dicuntur. His dem con¬
sulibus uiriatus in hispania genere lusitanus
homo pastoralis & latro primũ infestando uias.
deinde uastando ꝓiuncias. postremo exercitus

Expanded text:
retro saecula fuit. permissa crudeliter etiam captiuis retro saecula fuit. permissa crudeliter etiam captiuis praedandi licentia sic omnia caedibus ignibusque conpleta sunt, ut- de murorum ambitu quasi e camino in unum apicem coartatum exundaret incendium. itaque plurima parte populi ferro flammisque consumpta reliqua sub corona uendita est; urbe incensa muri funditus diruti sunt; muralis lapis in puluerem redactus, praeda ingens erepta est. sane cum propter multitudinem et uarietatem statuarum simulacrorumque in illo ciuitatis incendio permixta in unum auri argenti atque aeris omniaque simul metalla fluxissent, nouum genus metalli factum est, unde usque in hodiernum diem siue ex ipso siue ex imitatione eius aes Corinthium, sicut memoriae traditum est, et Corinthia uasa dicuntur. Isdem consulibus Viriatus in Hispania genere Lusitanus, homo pastoralis et latro, primum infestando uias deinde uastando prouincias postremo exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
Ualerius & anthias in achaia pugna cum & xx milia a¬
cheorũ cum duce suo cecidisse confirmant. Polibius
achiiis quãuis tunc in africa cumscipione fuerit.
tamenquia domesticam dadem ignorare non potuit.
semel in achaia pugnatum critolao duce asserit
Diu cum uero adducente ex arcadia militem ab eodẽ
metello practore oppressum cum exercitu doc&: Sed
de uariaeate discordantium historicorum aliquanta
iam diximus. quorũ sufficiat de tecta hȩc aemalȩ men¬
datiorũ nota quia parũ credendum eẽ inc&eeris eiuden¬
ter ostendunt qui in his ꝗꝗ quae ipsiuidere diuersi sutł
gitur post extincta totius achaiȩ p̃sidia destitutarũ
euersionem urbium. metello p̃tore meditante consul
mummius repentinusuenit cũ paucis in castra. Qui dimisso
statim metello corinthũ sine mora expugnauit urbem
Loto tunc orbe longe om̃ium opulantissimã. quippe quae
uelud officina omniũ artificũ atq artifitiorũ & emp¬
torium commune asiȩ atq europe ꝑmulta

Expanded text:
alerius et Antias in Achaia pugnatum et xx milia Achaeorum cum duce suo Diaeo cecidisse confirmant, Polybius Achiuus quamuis tunc in Africa cum Scipione fuerit, tamen, quia domesticam cladem ignorare non potuit, semel in Achaia pugnatum Critolao duce adserit, Diaeum nero adducentem ex Arcadia militem ab eodem Metello praetore oppressum cum exercitu docet; sed de uarietate disoordantium historicorum aliquanta iam diximus, quorum sufficiat detecta haec et male nota mendaciorum nota, quia parum credendum esse in ceteris euidenter ostendunt qui in his quoque, quae ipsi uidere, diuersi sunt — igitur post extincta totius Achaiae praesidia destitutarum euersionem urbium Metello praetore meditante consul Mummius repentinus cum paucis uenit in castra. qui dimisso statim Metello Corinthum sine mora expugnauit, urbem toto tunc Orbe longe omnium opulentissimam, quippe quae uelut officina omnium artificum atque artificiorum et emporium commune Asiae atque Europae per multa.
Abbreviated transcription (Latin):
ni iunctas. appiũ claudiũ consulẽ cũ exercitu misere
romani. Qui tã celeriter siracusanos poenosq supera¬
uit ut ip se quoq rex rerũ magnitudine ꝑterritus
ante se iuctũ quã congressũ fuisse ꝓdiderit. Qui exin
fractis uirib amissaq fiducia cũ pacẽ supplex rogara

Expanded text:
ni iunctas et Appium Claudium consulem cum exercitu misere ni iunctas et Appium Claudium consulem cum exercitu misere Romani. qui tam celeriter Syracusanos Poenosque superauit, ut ipse quoque rex rerum magnitudine perterritus ante se uictum quam congressum fuisse prodiderit: qui exim fractis uiribus amissaque fiducia cum pacem supplex rogar
Abbreviated transcription (Latin):
ut minus uidendo plus uideant. cũ tamen id qđ est
ita ut est iudere non possint. Qui grauiora arbi tran¬
tur flagella patris quã hostis incendia. qui a cerbiorẽ
tre intelle gerent de castigatione gauderent. & si p̃ui¬
deretur fructus eruditionis. ess& disciplina tollerabi¬
lis. ac ꝓpter spem quȩ nuno gentibis data est antea uͦ
non fuerat. leuiora nunc dicerent & si grauiora pate¬
rentur. Quã quã contemptus miseriarũ possunt &iã
a suis discere apud quos summa mala ꝑsummis bonis
estimata sunt tantũ ut głam famae celebrẽ atq in lu¬
strẽ consequerentur. Perquos colligidatur quanta nobis
quib ae ternitas beata ꝓmittitur sint tolleranda pro
uita cũ illi tanta potuerint tollerare ꝓfama
i appio claudio. quinto fabio consulib: mamertinis
quorũ mesana nobilis siciliae ciuitas erat auxilia
contra geronẽ siracusanũ regem & poenoꝵ copias gero¬

Expanded text:
ut minus uidendo plus uideant, cum tamen id quod est ut minus uidendo plus uideant, cum tamen id quod est ita ut est uidere non possint; qui grauiora arbitrantnr flagella patris, quam hostis incendia; qui aoerbiorem tre intellegerent, de castigatione gauderent et, si praeuideretur fructus eruditionis, esset disciplina tolerabilis ac propter spem, quae nunc gentibus data est, antea uero non fuerat, leuiora ducerent, etsi grauiora paterentur. quamquam contemptus miseriarum possunt etiam a suis discere, apud quos summa mala pro summis bonis aestimata sunt, tantum ut gloriam famae celebrem atque inlustrem consequerentur: per quos colligi datur, quanta nobis, quibus aeternitas beata promittitur, sint toleranda pro uita, cum illi tanta potuerint tolerare pro fama. Appio Claudio Q. Fabio consulibus Mamertinis, quorum Messana nobilis Sieiliae ciuitas erat, auxilia contra Hieronem Syracusanum regem et Poenorum copias Hiero
Abbreviated transcription (Latin):
conqueruntur : immo legunt & ea non aequitate sed
emulatione coniciunt.Maximo e nĩ illo & in effabi¬
li quẽ nec ipsi discernunt stimulo conpunguntur. non
ꝓpter tẽpora mala sed ꝓpt̃ tempora xp̃iana. & diriua¬
tio est mudi ulceris ut quicquid subex ecrabili agitur
atrocius ẽe utͥ deatur. Sicut &iã inter nos sepe mi¬
micorũ oculis uider sol& eos quos ex etrantur nihil
non prauũ. nihil non subsicibũ. nihil non inuulnus
suũ dicto factoue agere & hoc iã pene simpliciter
In tantũ enim captũ cor obliquat inuidia ut rectum
natura nonuideat. De quorũ numero sunt isti . si¬
sed multo miseriores qui inimici dĩ ac ꝑinde in imi¬
ciueritatis de quibus flentes haet dicimus. & quos
miscđiter si patiantur arguimus ut sanemus.
qui uttio¬
so oculo haec uident atq ideo duplicia illis uidentur
quȩ uident. & confusi caligine nequitiae in id cadunt

Expanded text:
conqueruntur? immo legunt et ea non aequitate sed conqueruntur? immo legunt et ea non aequitate sed aemulatione coniciunt. maximo enim illo et ineffabili quem neo ipsi discernunt abimnle conpunguntur non propter tempora mala sed propter tempora Christiana; et deriuatio est inuidi ulceris, ut, quidquid sub exsecrabili agitur, atrocius esse aideaturuideatur: sient etiam inter nos saepe inimicorum oculis uideri solet, eos, quos exsecrantur, nihil non prauum, nihil non subsiciuum, nihil non in uulnus suum dicto factoue agere, et hoc tamen plane simpliciter, in tantum enim captum cor obliquat inuidia, ut rectum natura non uideat; de quoram numero sunt isti, sed multo miseriores quia inimici Dei ac perinde inimici ueritatis — de quibus flentes haec dicimus et quos misericorditer, si patiantur, arguimus, ut sa- nemus, — qui uitioso oculo haec uident atque ideo duplicia illis uidentur quae uident et confusi caligine nequitiae in id cadunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙyrenarũ affellas pactus est cũ agathode
communionẽ belli . dũ regnũ affricae ardenter
affectat. Sed postquã in inũ exercitũ & castra
iunexerunt. ꝑ agathoclen blandimentis & insidi is
circũ uentus occisus est. Rarthaginenses contrac¬
tis undiq copiis inbellũ exarsere. Quibus agatho¬
cles habens secũ affelle copias congreditur. eosque
magno utriusq: exercitus sanguine & graui p̃lio
superat. Hoc certaminis discrimine tanta
desperatio in lata panf poenis est ut nisi in exercitu¬
agathoclis orta seditio fuiss& trans fugiturus ad eum
nexã in medio foro uissu karthaginensiũ patibulo¬
ris subfixus crudele spectaculũ suis prebuit¬
deinde cũ post mortẽ agathodis barthaginenses sici¬
liã instructa classe uastarent. a pyrro rege epyri ab
italia accersito terrestri naualiq certamine sepe
superati nouissime ad romana bella conuersi sunt
rodolor. Legunt ne ista de ueterib: qui de recentibus

Expanded text:
Cyrenarum Afellas pactus est cum Agathocle Cyrenarum Afellas pactus est cum Agathocle communionem belli, dum regnum Africae ardenter adfectat. sed postquam in unum exercitus et castra iunxerunt, per Agathoclen blandimentis et insidiis circumuentus occisus est. Carthaginienses contractis undique copiis in bellum exarsere. quibus Agathocles habens secum Afellae copias congreditur, eosque magno utriusque exercitus sanguine et graui proelio superat. hoc certaminis discrimine tanta desperatio inlata PAgathoclis orta seditio fuisset, transfugiturus ad eumnoxam in medio foro iussu Carthaginiensium patibulo suffixus crudele spectaculum suis praebuitdeinde cum post mortem Agathoclis Carthaginienses Siciliam instructa classe uastarent, a Pyrrho rege Epiri ab Italia arcessito terrestri naualique certamine saepe superati, nouissime ad Romana bella conuersi sunt. Pro dolor, legantne ista de ueteribus, qui de recentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde cũ om̃a in quae direxiss& ꝓsterner&. uillas
castellaque incender&. hannonem quendam
cũ rdx milib poenorũ obuiũ habuit. Quẽ cũ duob
milibus suorũ interfecit. Ipse enim duos tantũ in eo
bello ꝑdidit. Qua pugna & a frorũ animis incredi¬
biliter fractis & suorum in in mensũ auctis urbes
castellaque expugnat. p̃das ingentes agit. hostiũ
multa milia trucidat. Castra deinde adquintũ
la pidẽ a kartagine statuit. ut damna rerũ o pu¬
lentissimarũ uastationẽ que agrorx & incend ia
uillarũ demuris ipsius urbis specalarentur
Ad icitur prȩsentibus malis tristior fama. Nã & apud
siciliã deletus cũ impre afroꝵ exercitus nuntiatur
quẽ reuera in cautũ ac pene otiosu andro agatho¬
clis frat̃ oppresserat. Hoc ꝑ totã africã rumore
disꝑso. non tributariȩ tantũ ab his urbes uerũ
&iã sotii reges de ficiebant. In ter quos rex ꝗꝗ¬

Expanded text:
Dein cum omnia quae direxisset, prosterneret, villas Dein cum omnia quae direxisset, prosterneret, villas castellaque incenderet, Hannonem quemdam cum triginta millibus Poenorum obvium habuit, quem cum duobus millibus suorum interfecit, ipse autem duos tantum in eo bello perdidit. Qua pugna et Afrorum animis increbiliter fractis, et suorum in immensum castellaque expugnat, praedas ingentes. agit, hostium multa milia trucidat. castra deinde ad quintum lapidem a Carthagine statuit, ut damna rerum opulentissimarum uastationemque agrorum et incendia uillarum de muris ipsius urbis specularentur. adicitur praesentibus malis tristior fama. nam et apud Siciliam deletus cum imperatore Afrorum exercitus nuntiatur, quem reuera incautum ac paene otiosum Andro Agathoclis frater oppresserat. hoc per totam Africam rumore disperso non tributariae tantum urbes ab his, uerum etiam socii reges deficiebant. inter quos rex qu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a ciuibis suis ꝑ tabellas scriptas & postea cera suꝑli¬
tas enuntiabat. Hunc mortuo alexandro kartagi¬
nem reuersũ. quasi urbem regiuendic̃asso&c non m¬
grato tantũ animo uerũ &iã crudeli iniudia neta¬
uerunt. De inde cũ assidua nec satis ꝓspera umquã
aduersus siculos bella gererent. & siracusas urbem
siciliae tunc florentissimã obsidione cixissent
ꝑ agathoclen siciliae regem miro circum uenti
ingenio usque ad extremã desperationem ad duc¬
tisunt Namque agathocles cũ apud siracusas
a barta ginensibus obsideretur ac seneque bello
parẽ instructu copiarum neque obsidionis pacientẽ
stipendiorũ sufficientia uidera. bene ꝓuiso ac meli¬
us dissimulato consilio in affricã cũ exercitu transit
Ibi suis quid moliatur aperit. demde quid facto opus
sit doc&. llico unanimiter naues primũ in quibus
uenert succendunt nequa spes refugiendi fonte

Expanded text:
omnia civibus suis per tabellas scriptas, et post cera superliomnia civibus suis per tabellas scriptas, et post cera superlitas, enuntiabat. Hunc mortuo Alexandro Carthaginem reversum, quasi urbem regi venditasset, non ingrato tantum animo verumetiam crudeli invidia, necaverunt. Deinde cum assidua, nec umquam satis prospera adversus Siculos bella gererent, et Syracusas urbem Siciliae tunc florentissimam obsidione cinxissentper Agathoclen Siciliae regem miro circumuenti ingenio usque ad extrema desperationis adducti sunt. namque Agathocles cum apud Syracusas a Carthaginiensibus obsideretur ae se neque bello parem instructu copiarum neque obsidionis patientem stipendiorum sufficientia uideret. bene prouiso ac melius dissimulato consilio in Africam cum exercitu transiit. ibi suis quid moliatur aperit, deinde quid facsit, docet. Illico unanimiter naves primum in quibus venere succendunt, ne qua spes refugiendi foret.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓditũ sc praeuentũ que intellexiss&e. castellũ qđdã cum
xx milib seruorũ armatis occupat. Ibi dum a fros regem¬
que maurone concitat captus est. ac primo uirgis caesus
est. de inde effossis oculis & manibus cruribusq fractis
uelut a singulis membris poena exigeretur in conspec¬
tu popłi necatus est. Corpus uerberibus laceratum.
cruci subfixũ filii cognatiq: om̃s supplitio traditi
nequis cũ ciusdem familiae umquã aut imitari aut
ulcisci meditaretur. H aet temporibus philippi gesta s̃
Post haet kartaginenses cũ tyrum urbem auctorẽ crigi¬
nis suȩ ab alexandro magno captã euersã que didicis¬
sent. timentes transitũ eius m africã futurũ. hamil¬
carem quendã cognomento rhodanum uirũ facundia
sollertiaque praecipuum ad ꝑscrutandos alexandri
actus direxerunt. Qui ꝑ parmenionem quasi trans¬
fuga exceptus. de hinc inmilitiã regis admissus

Expanded text:
proditum se praeuentumque intellexisset, castellum quoddam cum proditum se praeuentumque intellexisset, castellum quoddam cum uiginti milibus seruorum armatis occupauit. ihi dum Afros regemque Maurorum concitat, captus est ac primo uirgis caesuss, deinde effossis oculis et manibus cruribusque fractis, velut a singulis membris poena exigeretur, in conspectu populi necatus est. Corpus verberibus lacerum cruci suffixum est: filii cognatique omnes supplicio traditi, ne quis eum ejusdem familiae unquam aut imitari aut ulcisci meditaretur. Haec tePost haec Carthaginienses cum Tyrum urbem auctorem originis suae, ab Alexandro Magno captam eversamque didicissent, timentes transitum ejus in Africam futurum, Amilcarem quemdam, cognomento Rhodanum, virum facundia solertiaque praecipuum, ad perscrutandos Alexandri actus direxerunt: qui per Parmenionem quasi transfuga exceptus, dehinc in militiam regis admissus,
Abbreviated transcription (Latin):
nunc suã nunꝰ publicã infelicitatẽ accusat & defl&
Ad postremũ uociferans ꝑ urbẽ tandem ingressus domum
cunctos qui lacrimantes ꝓsequebantur ultimo dimisit
alloquio acdeinde obseratis ianuis. exclusisq etiam
filiis gladio dolorẽ uitãque finiuit. Haet darii tempo¬
ribus gesta sunt. Post haet hanno uir quidã Rartaginen¬
sis priuatis opibus rei publicae uires superans. inuaden¬
do dominationis ausit cupiditatẽ. Cui rei consilium
utile ratus est. ut simulatis unicae filiae nuptiis. om̃s
senatores quorũ dignitatẽs obstaturã inceptissuis arbi¬
trabatur inter pocula ueneno necar&. Quȩ res ꝑminis¬
tros cognita ꝓdita. sine ultione uitata est nc in uiro
potenti plus negotii facera res cognita. quã cogitata.
hoc consilio elusus hanno alio machinamento facinus ad¬
gredi parat. seruitia concitat. quibus repente in cautam
urbem opprimer&. Sed cum ante statitã caedibus diem

Expanded text:
nunc suam nunc publicam infelicitatem accusat et deflet; nunc suam nunc publicam infelicitatem accusat et deflet; ad postremum uociferans per urbem, tandem ingressus domum, cunctos, qui lacrimantes prosequebantur, ultimo dimisit adloquio ac deinde obseratis ianuis exclusisque etiam filiis gladio dolorem uitamque finiuit. haec Darii temporibus gesta sunt. Post haec Hanno, uir quidam Carthaginiensis priuatis opibus reipublicae uires superans, inuadendae dominationis hausit cupiditatem. cui rei consilium utile ratus est, ut simulatis unicae filiae nuptiis omnes senatores, quorum dignitatem obstaturam inceptis suis arbitrabatur, inter pocula ueneno necaret quae res per ministros prodita sine ultione uitata est, ne in uiro potenti plus negotii faceret res cognita quam cogitata. hoc consilio elusus Hanno alio machinamento facinus adgredi parat: seruitia concitat, quibus repente incautam urbem opprimeret. sed cum ante statutam caedibus diem