comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
untur. ne eoꝵ ꝑsonȩ sine nomi¬
nib sciri ñ possint. S cũ ad nos
aliquid ministraturi ueniunt:
ap̃ nos etiã nõmina aminist̾iis
trahunt. Michael namq quis
ut d̾s: gabriel autem fortitudo dĩ:¬
raphahel uero dicitur medinadĩ.
& quotiens mirȩ uirtutis aliqͥd
agitur. michael mitti ꝑhibetur:
it exipso actu & nomine decur
intelligi: quia nullus potest fa¬
cere qđ facere p̾ualet ds. Unde
ꝙille antiquus hostis qui ẽẽ dõ
ꝑsuꝑbiam similis concupiuit
diens. in cȩlum conscendã suꝑ
astia celi exaltabo solium meum.
sedebo in monte testamenti. in

Expanded text:
. Ne eorum persone <sine> nominibus sciri non possint, sed, cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Michael namque «quis ut DRaphael vero dicitur medicina Dei. Et quoties mirae virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine 1605 detur intelligi quia nullus potest facere quod facere praevalet Deus. Unde et ille antiquus hostis, qui Deo esse per superbiam similis concupivit, dicens: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti,
Abbreviated transcription (Latin):
chaele archangło pͣliaturus eẽ
ꝑhibetur. sicut ꝑ iohm̃ dicitur.
factum ẽ p̃lium cũ michaele ar¬
changło: ut qui se ad dĩ simili¬
tudinẽ suꝑb extulerat: ꝑ micha¬
elem ꝑemptus discat. quia ad
dĩ similitudinem ꝑ suꝑbiam
nullus exurgat. Ad mariam qͦ
nuntiare ueniebat: qui ad debel¬
landas aerias potestates. humi-¬
lis apparere dignatus ẽ. De qͦ
ꝑ psalmistã dr̃. Tollite portas pͥn

Expanded text:
le archangelo praeliaturus esse perhibetur, sicut per Joannem dicitur: Factum est praelium cum Michaele archangelo , ut qui se ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat, quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoqnuntiare veniebat, qui ad debellandas aereas potestates humilis apparere dignatus est. De quo per Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑant. s ñ desꝑantes: ꝑsecuti¬
onem cõmouent. seo amantes :
qr & si foris increpationes ꝑ disci¬
plinam exaggerant: intus tamĩ
dulcedinẽ ꝑ caritatem seruant.
Preponunt sibi in animo ipsos
plerumq quos corrigunt: me¬
liores existimant. eos quoq qͦs
iudicant. Quod uidelicet agen¬
tes: & ꝑ disciplinam subditos.
& ꝑ humilitatẽ custodiunt sema¬
ipsos. At contra hiĩ qui de falsa
iusticia suꝑbire solent. eeteros
quosq despiciunt: nulla infir¬
mantib miscdia condescendt᷑.¬
& quo se peccatores eẽ ñ credint:
eo decerius peccatores fiunt. De qu&
ꝓfecto numero pharisei extiteran.
qui diiuidicantes dñm qđ peceati¬
res susciꝑ&e. arenti corde ipsum
contem misccłiȩ reprehendebant.
S quia egri erant. ita ut egros se
eẽ nescirent: quatinus qđ erant
agnoscerent. celestis medicus en¬
blandis fomentis eurat. B enigui

Expanded text:
desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplinam subditos, 1601 et per humilitatem custodiunt semetipsos. At contra hi qui de falsa justitia superbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem misericordiae reprehendebant 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis foment
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiandus erat: qui uirtutũ
dñs & potens in p̃lio ꝗtͣ potesta¬
teᷤderias ad bella ueniebat. La
medicina dĩ: quia uidelicet dũ
thobiͤ oculos quasi ꝑ officium
curationis tetigit. cecitatis eius
dum mittitur: dignũ uidelicet
fuit. ut d̃i medicina uocaretur.
S quia angłoꝵ nomina interp̃¬
tando ꝑstrinximꝰ: nunc suꝑ est.
ut ipsa officioꝵ uocabula breuit᷑
fiunt. Potestates etiam uocant᷑
hii. qui hoc potentius cȩt̾is in
suo ordine ꝑceꝑunt: ut eoꝵ di¬
tioni uirtutes aduersȩ subiec¬
tȩ sint: quoꝵ potestate refrenatł᷑.

Expanded text:
nuntiandus est, qui virtutum Dominus et potens in praelio contra potestates aerias ad bella veniebat. CAmedicina Dei, quia videlicet, dum Tobi oculos quasi per officium curationis tetigit, cecitatis eius dum mittitur, dignum videlicet fuit, ut medicina Dei vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest, ut ipsa officiorum vocabula breviterfiunt. Potestates etiam vocantur hi, qui hoc potentius ceteris in suo ordine perceperunt, ut eorum dictioni virtutes adverse subiecte sunt, quorum potestate refre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerant: hinc gͦ colligendum
est. quantũ dõ gaudiũ faciat.
quando humiliter plangit niftus¬
sisie facit in celo gaudiũ. quando
hoc qđ male gessit ꝑpenitentiã
dampnat in iustus. Sequitur.¬

Expanded text:
rant. Hinc ergo colligendum est quantum Deo gaudium faciat quando humiliter plangit justus, si facit in coelo gaudium, quando hoc quod male gessit per poenitentiam damnat injustus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
nas habuit. & numꝗͣ fertilẽ mes¬
sem ꝓducit. S inter hec sciendũ
est qͥa sunt pleriq iusti inquoꝵ
uita tantũ ẽgaudium: ut eis quȩ¬
libet peccatoꝵ penitentia p̃poni
nullatenus possit. Nam multi
tamen in tanti ardoris afflictione
se exerunt: ac si peccatis om̃ib
angustentur. Cuncta etiam lici¬
ta respuunt. ad despectũ mun¬
di sublimiter accingunt᷑: licere
sibi nolunt om̃e qd̾ libet: bona
sibi amputant etiam concessa. sy¬
tempnunt uisibilia. iuisibilib
accendunt᷑. lamentis gaudent:
in cunctis semetipsos humilian
& sicut ñnulli peccata oꝑum. sie
ipsi peccata cogitationũ tleplor¬

Expanded text:
m fertilem messem producit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi i, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac si peccatis omnibus coangustentur. Cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, licere sibi nolunt omne quodlibet, bona sibi amputant etiam concessa, contemnunt visibilia, invisibilibus accenduntur, 1603 lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant; et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi cogitationum peccata deplor
Abbreviated transcription (Latin):
illicita ꝑpetrant: s tamen ad ce¬
lestem patͥam anrie ñ anelant.
tantoq sibi in reb licitis usũ
p̃bent: quanto se ꝑpetrasse nulla
illicita meminerunt: & plerũq
pigriremanent ad exercenda bo¬
na oꝑa p̾cipua: quia ualde sibi
nũquã hi qui se aliqua illicita
egisse meminerunt: ex ipso suo
dolore cõpuncti. in ardescunt
ad amorẽ cdi: seseq in magnis
uirtutib exercent. Cuncta et¬
difficilia sc̃i certaminis appetunt:
om̃ia mundi derelinquunt. hono¬
res fugiunt: acceptis contume¬
liis letantur. flagrant desiderio:
ad celestem patriam anhelant.¬
& quia se errasse a dõ conside¬
rant: dampna p̃cedentia lucris
sequentib recõpensant. Maius
gͦ de peccatore conu̾so qũa de stan¬
te iusto gaudium fit in celo: qͥa
& dux in p̃lio plus eum militem
diligit. qui post fugam reuersus
hostem forciter p̃mit: quã illum
qui nimꝗͣ terga p̃buit. & nũquã
aliquid fortiter fecit. Sic agrico

Expanded text:
illicita perpetrant, sed tamen ad coeillicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse nulla illicita meminerunt. Et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde sibi unquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, post fugam reversus, hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam al
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑierat. Inuenta oue ad domũ
rediit: qͥa pastor nr̃ reꝑato hoĩe
ad regnũ celeste rediit. Ibi amicos
& uicinos inuenit: illos indelicet
angłoꝵ choros qui amici eiꝰ sunt:
q uoluntatẽ eiꝰ continue insua
labilitate custodiunt. Liiemi qͦ
ius sunt: qr claritate uisionis
illus sua assiduitate ꝑfruunt᷑.
Q otandũ qᵈ ñ dieat congra.¬
tulamini inuente oui s michi: q
uidelicet eius est gaudiũ uita nr̃a:
& cum ad celum nos reducimur:
sollẽpuitatem leticie illius imple¬
mus. Dico uobis. qđ ita gaudiũ
erit in celo suꝑ uno peccatore pe¬
nitentiã agente: quã supͣ nona¬
gintanouẽ iustis qui ñ indigent
penitentia. Considerandũ nob̾
est fres mei. cur dñs plꝰ de con¬
uersis peccatorib ꝗͣ de stantib
iustis in celo gaudium eẽ fateat᷑:
nͥ hoc qđ ipsi ꝑ cotidianũ uisi¬
onis exꝑimentũ nouimus. quia
plerumq hii qui nullis se opp̃s¬
sos peccatoꝵ molib sciunt: stant
quidem in uia iusticie: nulla

Expanded text:
erierat. Inventa ove ad domum redit, quia Pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur. Et notandum quod non dicit Congratulamini inventae ovi, sed Mihi, quia videlicet ejus gaudium est vita et cum nos ad coelum reducimur, solemnitatem laetitiae ejus implemus 4. Dico vobis quod ita gaudium erit in coelo super uno peccatore pentiam agente, quam super nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia. Considerandum nobis est, fratres mei, cur Dominus plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo gaudium esse fateatur, nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Ad mensas ur̃as xꝑm suscipite: ut
uos ab eo suscipi ad coniliuia et̾na
ualeatis. Prebete modo peregrino
xꝑo hospicium: ut uos in iudicio

Expanded text:
as vestras Christum suscipite, ut vos ab eo suscipi ad convivia aeterna valeatis; praebete modo peregrino Christo hospitium, ut vos in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiȩ obsistit: quia cũ ad
horam nonã apud antiquos cot̾idic
prandium fieret: ipsum quoq pran¬
dium cena uocabatur. Sepe autem
iam dixisse me memini: qđ plerũq
in sc̃õ euangłio regnũ celoꝵ p̃sens
liquido colligere debemus. ꝙ si
do sapientia. anima autem iusti

Expanded text:
intelligentiae obsistit, quia cum ad intelligentiae obsistit, quia cum ad horam nonam apud antiquos quotidie prandium fieret, ipsum quoque prandium coena vocabatur. 2. Saepe autem jam me dixisse memini quod plerumque in sancto Evangelio re; liquido colligere debemus quia si Deus sapientia, anima autem justi
Abbreviated transcription (Latin):
extum lectionis eugłice
ad loquendũ largusuacare. Sed
querendum pͥ est. an hec apud
matheum ipsa sit lectio: quȩ ap̃
lucam sub appellatione cenȩ de¬
scribitur. & quidẽ sunt ñnulla.
que sibi dissonantia uideantur.
quia hic prandium. illic cena me¬
moratur. Hic qui ad niptias in
dignis uestib intrauit repulsus est
ilic millus qui intrasse dr̃. repiasa
eẽ phibetur. Qua exre recte colligi
quod & hic ꝑ nuptĩas p̃sens ecetia
& illic ꝑ cenã ȩternum & ultimuan
conuiuium designatur: quia ꝙ aq
hanc nonulli exituri intr̃at. &. ad
illudqͥsquis semel intrauerit ulters
non exibit. At siquis forte contena
hanc eandem eẽ lectionemꝰ ego mes¬
lius puto salua fide alieno intelle¬
tui cedere. quam contentionib d̾e¬
seruire: qm̃ & intelligi congrue
forsitan potest. quia de ꝓiecto eo
qui cum nuptiali ueste non ueneias
qđ lucas tacuit. matheus dixit.
Quod uͦ ꝑ illũ cena. ꝑ hunc autem
prandiũ dr̃. nequaꝙͣ uel hoc nr̃e

Expanded text:
extum lectionis evangeliad loquendum largius vacare. Sed quaerendum prius est an haec apud Matthaeum ipsa sit lectio quae apud Lucam sub appellatione coenae describitur . Et quidem sunt nonnulla quae sibi dissona esse videntur, quia hic prandium, illic coena memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit repulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua ex re recte colligitur quod et hic per nuptias praesens Ecclesia, et illic per coenam aeternum et ultimum convivium designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit. At si quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentionibus deservire, quoniam et intelligi congrue forsitan potest quia de projecto eo qui cum nuptiali veste non venerat quod Lucas tacuit Matthaeus dixit. Quod vero per illum coena, per hunc autem prandium dicitur, nequaquam vel hoc nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
ad coniungendasͥ ecclĩam in car¬
natus ds de incorrupto utero uir¬
ginis exiuit. Misit gͦ seruoᷤsuoᷤᷤ ut ad
istaᷤ nuptiaᷤᷤ amico ᷤᷤ inuitarent. Mi¬
sit semel. misit iterũ: quia incar¬
nationis dñice p̃dicatores. & priꝰ
ꝓpħas. & postmodũ apłos fecit.
Bis itaq seruos ad inuitandum
misit: quia incarnationẽ unige¬
niti. &. ꝑ ꝓphas dixit futuram: & ꝑ
Ecce prandiũ meũ paraui: fauri
mei & altilia occisa sunt: & om̃ia
parata. Quid in tauris uł altilib
enim uulgo loquor: et̾iam ipsa
me ne cesse ẽ uerba euangłice lec¬
tionis explanare atfilia enĩ sagi¬
nata dicimus. Ab eo enim qđ est
alere: altilia quasi alitilia uocamꝰ.

Expanded text:
ad conjungendam sibi Ecclesiam incarad conjungendam sibi Ecclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero Virginis exivit. Misit ergo servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum quia incarnationis dominicae praedicatores, et prius prophetas, et postmodum apostolos fecit. Bis itaque servos ad invitandum misit, quia incarnationem Unigeniti et per prophetas dixit futuram, et pEcce prandium meum paravi, tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. 4. Quid in tauris vel altilibuenim vulgo loquor, etiam ipsa me necesse est verba evangelicae lectionis explanare. Altilia enim sagiuata dicimus; ab eo enim quod est alere, altilia quasi alitilia vocam
Abbreviated transcription (Latin):
quis ẽ rex regis filii pater. Ille ni¬
mlrum icui psalmista ait. Ds̃ iu¬
diciũ tuum regi da: ꝙ iͥust̾iciã t̾uã
fllio regis. Qui fecit nuptias filio
suo. Tunc eñi ds pater deo filio
nuptias fecit. quando hunc in ute
r urgͥinis humanȩ naturȩ con
quia ex duab ꝑsonis fieri solet
sla coniunctio: absit hoc ab intel¬
estib nr̃is ut ꝑsonam dĩ & homi¬
nis redemptoris nr̃i iħu .xꝑi. ex clu¬
ab ꝑsonis credamus ũnitam. F.x
Auab quippe atq in duab hunc
laturis existere dicimus. s exdu¬
ab ꝑsonis cõpositum eredi ut ne¬
fas uitamus. aꝑtius gͥ atq securius
dici potest. quia in hoc paterregi xxxl¬
filio nuptias fecit: quo ei ꝑ incarna
tionis misterium scãm ecelĩam
sociquit. Uterus autẽ genitricis
uirginis: huius sponsi thalamus
fuit. Unde & ꝑ psalmistã dicitur.
Insole posuit tabernaculũ suũ:
& ipse tanqu̾a sponsus ꝓcedens
de thalamo suo. Tanqͣ sponsus¬
quippe de thalamo suo ꝓcessit: qͥ

Expanded text:
iste rex, regis filii pater: ille nimirum cui Psalmista ait: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui fecit nuptias filio suo. Tunc enim Deus pater Deo Filio suo nuptias fecit, quando hunc in utero Virginis humanae naturae conjum. Sed quia ex duabus personis fieri solet ista conjunctio, absit hoc ab intellectibus nostris, ut personam Dei et hominis Redemptoris nostri Jesu Christi ex duabus personis credamus unitam. Ex duabus quippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus; sed ex duabus personis compositum credi, ut nefas, vitamus. Apertius ergo atque securius dici potest quia in hoc Pater regi Filio nuptiationis mysterium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterus autem virginis genitricis hujus sponsi thalamus fuit: Unde psalmista dicit: In sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Tanqquippe de thalamo suo processit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑali inuria ñ doletis. T̃olerate
gite quos toleratis. E terna p̃mia
ꝓ dampnis temꝑalib querite: nec
quisꝗͣ ur̃m suis se utrib hancim¬
plere posse confidat : sed optinete
p̃cib ut ipse hanc qui imꝑat p̃sts
& scimus quia petentes libenter
exaudiet: qͣndo hoc petitur largi

Expanded text:
temporali injuria non doletis. Tolerate gite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit, quando hoc petitur largi
Abbreviated transcription (Latin):
nobis thome infidelitas ad fidẽ.
quam fides credentiũ discipuloꝵ
ꝓfuit: quia dũ ille ad fidẽ pab¬
pando reducitur: mens nostra
om̃i dubitatione postposita infi¬
de solidatur. Sic quippe dĩseipłi
post refurrectionẽ suam dubita
ohmisit. non tamen in dubita.¬
none deseruit: sicut ante natiui¬
atem suam habere mariam spon¬
a uoluit. qui tamen adeiꝰ miptia ñ
bieuit. Nã ita factusẽ discipulus
dabitans & palpans. testis uere
osurrectionis: sicut sponsus ma¬
hsfuerat custos integerrimȩ uir¬
gnitatis. Palpauit autẽ: & excla¬
mauit. Dñs nĩs: & deus meus.
Dicit ei iħc. Qͥa uidistime: cre¬
aidisti. Cuni paulus dicat apłs.
est enim fides sperandarũ sub̾a
rerum argumentũ non apparen-¬
tũ: ꝑfecto liquet. quia fides illa
ꝑrerũ argum̃tũ ẽ. q̃ apparẽre ñ
possunt. Que & enim apparent:
umfidem ñ habent sed agnit̾ioñe.
Iumgͦ uidit thomãs dum pal¬
pauit. cur ei dĩcitur. qͥa uidistĩ

Expanded text:
nobis Thomae infidelitas ad fidem nobis Thomae infidelitas ad fidem quam fides credentium discipulorum profuit, quia dum ille ad fidem palpando reducitur, mens nostra, omni dubitatione postposita, in fide solpost resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem et exclamavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Cum PEst enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium : Profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est, quae apparere non possunt. Quae etenim apparent jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur: Quia vidisti
Abbreviated transcription (Latin):
uel iniuste. nec pastoris sui sen¬
tentiam temere rep̃hendat. ne
& si ĩniuste ligatus ẽ. ex ipsa tu¬
mide rephensionis suꝑbia. eul¬
pa que non erat fiatis ed quia
hec breuiter ꝑ excessum diximuo
ad expositionis ordinem reden
Thomas autem uñ ex duo decam
qui dicitur didimus: ñ erater
eis quando uenit iħe. Iste un
discipulus defuitꝰ. reuersus qd̃
gestum est audiuit: audĩta cre¬
dere renuit. Uenĩt iterum ie
& non credenti discipulo latus
palpandũ prebuit: manus oftes¬
dit: & ostensa suoꝵ cĩcatrice uis¬
nerum. infidelitatis illius uul
casu gestum creditis. ut electus
ille discipulus tunc deesset: post
autem ueniens audiret. audiens
dubitaret: dubitans palparet.
palpans crederet: Non hoc casu.
sed diuina dispensatione gestũ ẽ
Egit namq miro modo suꝑna de¬
mentia. ut discipulus dubitans
dum in magistro suo uulnera pal¬
paret carnis: in nobis uuluera
sanaret infidelitatis. Pius enĩm

Expanded text:
vel injuste; nec pastoris sui jvel injuste; nec pastoris sui judicium temere reprehendat, ne etsi injuste ligatus est, ex ipsa tumidae reprehensionis superbia culpa quae non erat fiat. Sed quia haec breviter per excessum diximus, ad expositionis ordinem redeamus. 7. Thomas autem unus ex duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum eis qut: reversus quod gestum est audivit, audita credere renuit. Venit iterum Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et ostensa suorum cicatrice vulnerum, infidelitatis illius vulntitis? Nunquid casu gestum creditis ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet. Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia, ut discipulus dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim
Abbreviated transcription (Latin):
hunc dm quem uidere ñ poterat
erclamauit. Letificat ualde. qd̃
sequitur. Beati qui ñ uiderunt:
&⁊ crediderunt. In qua nimirũ
sententia nos specialiter signati¬
signatt sumus: qui eum quẽ car¬
ne non uidimus. mente retinemꝰ.
Nos signatĩ sumus : sed si fidem
uere credit: qui exercet oꝑando
qd credit. Quod contra de his qͥ
fidem nominetenꝰ retinent: pau¬
lus dicit. Confitentur se nosse
dm̃: factis autem negant. hinc
iacob ait. fides sine oꝑib: mortu¬
a est. Hinc ad beatum iob de an¬
ti quo hoste generis humani dñs
dicit. Absorbebit fluuium et
ñ mirabitur: & habet fiduciam
qđ influat iordanis inos eius.
Quis enĩm ẽ ꝑ fluuium desig¬
natus: nisi humani generis flũ¬
xus: Quod uidelicet genus ab
ortu ad finem defluit: & quasi
aquȩ more usq ad cõpetentem
terminũ. ex carnis liquore ꝑcur¬
rit. Quid ꝑ iordanem nͥ baptĩ¬
ratoꝵ forma signatur: Quia en̾̃i
in iordane flumine. ipse auctor
redemptionis nr̃e. baptizari dig¬

Expanded text:
uem videre non poterat, exclamavit. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem in carne non vidimus, mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem vere credit qui exercet operando quod credit. Quod contra de his qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dig
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ celos. Qui sc̃s uir mox ut
est monasteriũ ingressus: ei
pater monasterii dix̃. Fr̃ mar¬
tiri: ubi est quẽ portabas : sui
ille respondit dicens. Ego si scis¬
sem quis eẽt: pedes eiꝰ tenuissẽ.
Tunc idem martirius narrabat:
quia cum eũ portasset. pondꝰ
eius minime sensisset. Nec mirũ
Quomͦ eñi pondus sentire po¬
terat: qui portantem portabat:
qua inre pensandũ nob̃ ẽ qntũ
ei qui ẽ suꝑ om̃ia ꝓpinquamus:
unde nos ꝑ compassionẽ ꝓrmu
etiam sub nos mec ipsos deponi¬
mus. In reb corꝑalib nemo al¬
ta tangit: nisi qui tendit᷑. In re¬
b uͦ sꝑitalib certum ẽ. qͥa quan¬
to plus ꝑ cõpassionẽ attͣ himur.
tanto altis uerius ꝓpinquamꝰ.
E cce autem redemptori gen̾s
humani ad edificationẽ nr̃am
minime sufficit. qđ in extremo
iuidicio dicturũ se eẽ phibuit
quamdu fecistis unĩ de his fr̃ib

Expanded text:
super coelos. Qui sanctus vir mox ut super coelos. Qui sanctus vir mox ut est monasterium ingressus, ei pater monasterii dixit: Frater Martyri, ubi est quem portabas? Cui ille respondit, dicens: Ego si scivissem quis esset, pedes illius tenuissem. Tunc idem Martyrius narrabat quia cum eum portasset, pondus ejus minime sensisset. Nec mirum quomodo enim pondus sentire poterat, qui portantem portabat? Qua in re pensandum est ei qui est super omnia propinquamus unde nos per compassionem proximi etiam sub nosmemus. In rebus corporalibus nemo alta tangit, nisi qui tenditur; in rebus vero spiritalibus certum est quia quanto plus per compassionem attrahimur, tanto altis verius appropinquamus. Ecce autem Rehumani ad aedificationem nostram minime sufficit quod in extremo judicio dicturum se esse perhibuit: Quandiu fecistis uni ex his fr
Abbreviated transcription (Latin):
ora fedauerat inuenit in uia:
uolentem ad suũ hospiciũ redire.
& p̃ lassitudine non ualentem.
In ipso uͦ itinere se habere ꝑhibe¬
bat hospicium: quo idem mar¬
tirius monachus ire festinabat.
hir autẽ dei eiusdem lepsi lassi¬
tudinẽ miseratus. pallium quo u¬
tebatur in terram ꝓtinũs ꝓiecit
ꝙ expandit. ac desuꝑ lȩpsum po¬
suit: eumq suo pallio undiq
constrictũ suꝑ humerũ leuauit:
secumq reuertens deculit. Cũq
iam monasterii forib ꝓpinqͣret.
spitalis pater eiꝰdem monast̾ii.
magnis uocib clamare cepit.
Currite: ianuas monasterii citiꝰ
aꝑite: quia fr̃ martirius uenit
dñm portans. Statim uͦ ut marꝰ¬
tirius ad monasterii aditũ ꝑue¬
nit: is qui lepsus eẽ putabat᷑
de collo eius exiliens o in ea spe¬
cie apparens qua recognosei ab
hominib solet redemptor huma
rediit: eiq ascendens dix̃. Mar-¬
tiri. tu me non erubuisti suꝑ
terram: ego te non erubescam

Expanded text:
bra foedaverat, invenit in via, bra foedaverat, invenit in via, volentem ad suum hospitium redire, sed prae lassitudine non valentem. In ipso vero itinere se habere perhibebat hospitium quo idem Martyrius monachus ire festinabat. Vir autem Dei ejusdem leprosi lassitudinem misertus, pallium quo vestiebatur in terram protinus projecit et expandit, ac desuper leprosum posuit, eumque suo pallio undique constrictum 1651 super humerum levavit, secumque revertens detulit. Cumque jam monasterii foribus propiaret, spiritualis pater ejusdem monasterii magnis vocibus clamare coepit: Currite, januas monasterii citius aperite, quia frater Martyrius venit Dominum portans. Statim vero ut Martyrius ad monasterii aditum pervenit, is qui leprosus esse putabatur, de collo ejus exsiliens, et in ea specie apparens qua recognosci ab hominibus solet Redemptor humanrediit, eique ascendens dixit: Martyri, tu me non erubuisti super terram, ego te non erubescam
Abbreviated transcription (Latin):
si ab eo morib disiungamũr:
Ipse & enim dicit. Non omnis
fidei recte iungenda st̃. Mala
que fecimus: ꝑ cotidiana lam̃ta
diluamus. Transactas nr̃as neqͥ¬
cias surgentia ad amorẽ di et
ꝓrimi recta oꝑa suꝑent: nalla
que possumus frĩb impenderes
bona recusemus. Neq eñi aliter
redemptoris nr̃i menbra efficim
nͥ inherendo dõ & cõpatiendo pro¬
rimo. S quia ad amorẽ dĩ et
primi plerumq corda audien¬
tium plus exempla quã uerba
excitant: caritati ur̃e indicare
studeo qđ is qui presto ẽ filius
m̃s epiphanius diaconꝰ isauria
ꝓuincia exortus. in uicina fac¬
tum terra licaoniȩ solet narra¬
re miraculum. Ait eñi qđ inea
quidam martirius nomine.
uite ualde uenerabilis mona¬
chus fuit.⁊ qui ex suo monas¬
terio uisitationis gr̃a ad aliud̃
monasteriũ tendebat: cui spiri¬
talis pater perat. ꝑgens itaq le¬
ꝓsum quendã quem densis uul¬
nerib elefantinꝰ morbus ꝑ men¬

Expanded text:
si ab eo moribus disjungamur? si ab eo moribus disjungamur? Ipse etenim dicit: Non omnis fidei jungenda sunt. Mala quae fecimus per quotidiana lamenta diluamus, transactas nostras nequitias surgentia ab amore Dei et proximi recta opera superent, nulla quae possumus fratribus impendere bona recusemus. Neque enim aliter Redemptoris nostri membra efficimur, nisi inhaerendo Deo, et compatiendo proximo. 10. Sed quia ad amorem Dei et proximi plerumque corda audientium plus exempla quam verba excitant, charitati vestrae indicare studeo quod is qui praesto est filius meus Epiphanius diaconus, Isauria provincia exortus, in vicina factum terra Lycaoniae solet narrare miraculum. Ait enim quod in ea quidam, Martyrius nomine, vitae valde venerabilis monachus fuit, qui ex suo monasterio visitationis gratia ad aliud monasterium tendebat, cui spiritualis pater praeerat. Pergens itaque, leprosum quemdam, quem densis vulneribus elephantinus morbus per mem
Abbreviated transcription (Latin):
Unde curandum nobis ẽ. & cũ
magnis cotidie fletib cogitan¬
nobis oꝑa requirens. in die nr̃i
exitus princeps mundi huius
ueniat. si etiam ad dm̃ carne
morientem uenit. & in eo aliqͥd
quesiuit: ĩqͦ suũ inuenire nicħ
potuit. Qd itaq noᷤ miseri dicturi.
qͥd acturi sumꝰ : qui innũmera
mala cõmisimus: Quid reqͥ¬
renti aduersario. & multa sua
in nobis inuenienti dicemus:
nisi solum qđ nobis certũ est
refugium solida spes. qui unũ
cũ illo facti sumus. in quo pͥn¬
ceps mundi huiꝰ & suũ aliquid
requisiuit. & inuenire mini¬
me potuit: Qm̃ solus ẽ inter
mortuos liber. & a peccati iam
seruitio ueraci libertate solui¬
mur: quia ei qui uere liber ẽ
unimur. Constat enĩ nec nega¬
re possumus. sed ueraciter fa¬
temur. qͥa princeps mundi hꝰ
habet innobis multa: s tam̃
nr̃e mortis tempore iam nos raꝑs
non ualet: quia eius menbra ef¬
fecti sumus. in quo non habet
qͥcquã. S quid ꝓdest qđ eider
redemptori nr̃o ꝑ fidem iungim̃

Expanded text:
Unde curandum nobis est, et cum magnis quotidie fletibus cogitannobis opera requirens in die nostri exitus princeps mundi hujus veniet , si etiam ad Dominum carne morientem venit, et in illo aliquid quaesivit in quo invenire nihil potuit. 9. Quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario et multa sua in nobis invenienti dicemus, nisi solum quod nobis est certum refugium, et solida spes, quia unum cum illo facti sumus in quo princeps hujus mundi et suum aliquid requisivit, et invenire minime potuit? quoniam solus est inter mortuos liber . Et a peccati jam servitio veraci libertate solvimur, quia ei qui vere liber est unimur. Constat enim, nec negare possumus, sed veraciter fatemur, quia princeps hujus mundi habet in nobis multa; sed tamen mortis nostrae tempore jam nos rapere non valet, quia ejus membra effecti sumus, in quo non habet quidquam. Sed quid prodest quod eidem Redemptori nostro per fidem jungimur,
Abbreviated transcription (Latin):
abscondita sunt ab oculis tuis.
Puersa quippe anima reb p̃sen¬
ab dedita. in terrenis uoluptati¬
b resoluta. abscondit sibi mala
sequentia. qͥa p̃uidẽ mala futura
refugit quȩ p̃sentem leticiam ꝑ.¬
dirbent. Uumq in p̃sentis uite
oblectatione se deserit: quid ali¬
ua quã clausis oculis ad ignem
uadit : Unde bene scriptũ ẽ. Indie

Expanded text:
abscondita sunt ab oculis tuis. abscondita sunt ab oculis tuis. » Perversa quippe anima rebus praesentibus dedita, in terrenis voluptatibus resoluta, abscondit sibi mala sequentia, quia videre futura refugit, quae praesentem laetitiam perturbant; dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliud quam clausis oculis ad ignem vadit? Unde bene scriptum est: « In die
Abbreviated transcription (Latin):
derat. Plangit enim eos. qui ne¬
sciunt cur plangantur: qui iux¬
ta salomonis uerba letantur cũ
male fecerint: & exultant in reb
pessimis. Qui si dampnationem
suam quȩ eis imminet agnouis¬
sent: semetipsos cum lacrimis
electoꝵ plangerent. Bene autem
periture animȩ. sententia qus
subditur conuenit. & quidem
in hac die tua que ad pacem tibi:¬
hic diem habet anima ꝑuersa. qͣ
transitorio gaudet in temꝑe. Cui
ea que ad sunt ad pacem st̃: quia
dum reb temporalib letatur. dũ
honorib extoilitur. dũ in carnis
uoluptate resoluitur: dũ mla
uenture pene formidine terret᷑.
dampnationis sue scandalũ in
die habebit aliena. Ibi eñi affli¬
genda est. ubi iusti letabuntur:
e cuncta que ei modo ad pacẽ ft̃.
tunc in amaritudine rirȩ uerten¬
tur : quia rixari secum incipiet
cur dampnationem qũa patitur
non expauit: cur a ꝓspiciendis
malis sequentib oculos mentis
clausit. Unde ei dr̃. Nunc autẽ

Expanded text:
derat. Plangit enim eos qui nederat. Plangit enim eos qui nesciunt cur plangantur, quia, juxta Salomonis verba: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem suam quae eis imminet agnovissent, semetipsos cum lacrymis electorum plangerent. Bene autem periturae animae sententia quae subditur convenit: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibihic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore, cui ea quae adsunt ad pacem sunt, quia dum rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur, dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla venturdamnationis scandalum in die habebit aliena. Ibi enim affligenda est ubi justi laetantur, et cuncta quae modo ad pacem sunt, tunc in amaritudinem rixae vertentur, quia rixari secum incipit: Cur damnationem quae patitur non expavit, cur a prospiciendis malis sequentibus oculos mentis clausit? Unde et dicitur: « Nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
plo assistere nouerant: ut aut ñ
dantes munera studerent corpa¬
liter ꝑsequi: aut dantes spirita¬
liter necare. Quia uͦ redemptor
nr p̃dicationis uerba nec indig¬
nis & ingratis subtrahit: postꝙͣ
discipline uigorem eiciendo
ꝑuersos tenuit. donũ mox grẽ
ostendit. Nam subditur. Qerat
docens cotidie intemplo. Hȩc iux¬
ta historiam breuiter tractando
transcurrimus: s quia euersam
iam ihrłm nouimus. atq euerss¬
one sua in melius cõmutatam:
quia expulsos latrones e templo.
atq ipsum iam templum erutum
scimus: debemus ex reb exterio¬
rib introrsus aliquam similitu¬
dinem trahere: atq ex euersis
edificiis parietum. morũ rumã
timere. Uidens enim ciuitatem:
fleuit suꝑ illam dicens. Quia si
cognouisses & tu. Hoc semel egn:
cum periturã ciuitatem eẽ nun¬
tiauit. Hoc cotidie redemptor nr̃
ꝑ electos suos agere millatenus
cessat: cum quosdam ex bona ui¬
ta ad mores reꝓboᷤ ꝑuenisseconsi¬

Expanded text:
plo assistere noverant, ut aut non plo assistere noverant, ut aut non donantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit. Nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus. 3. Sed quia eversam jam Jerusalem novimus atque eversione sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere nullatenus cessat, cum quosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse consi
Abbreviated transcription (Latin):
& ementes. dicens illis. Scriptũ
ẽ. quia domus mea domus ora¬
tionis est: uos autẽ fecistis illam
speluncam latronũ. Qui enim
narrauit mala uentura. & ꝓti¬
nus templũ ingressus ẽ. ut de
illo uendentes & ementes eiceros.
ꝓfecto innotuit: quia ruina
populi maxime ex culpa sacer¬
dotũ fuit. Euersionem quippe
describens. sed uendentes in
temploiementeᷤ feriens. in ipso¬
effectu sui oꝑis ostendit: unde
radix ꝓdiit ꝑdicionis. Sicut aũ
euangłista alio teste didicimus:
intemplo columbe uendebant᷑.
& quid ꝑ columbas. nisi scĩsꝑc
donum accipitur: S uendentes
& ementes de templo eliminat:
quia uel eos qui ꝓ munere impo¬
sitionem manuũ tribuunt. uł
eos qui donũ sꝑc emere nitunt᷑.
dampnat. De quo templo mox
subditur. Pomus mea domus
orationis ẽ. uos autem fecistis
illam speluncã latronum. Qui
enim ad accipienda munera in
quirerent dubiumnon erat. Do¬
mus gͦ orationis spelunca latro¬
num facta fuerat q: ad hoc in tẽ¬

Expanded text:
lis: Scriptum est quia domus mea domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum . Qui enim narravit mala ventura, et protinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendentes et ementes in templo feriens, in ipsoeffectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur? Sed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad accipienda munera in  exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in tem
Abbreviated transcription (Latin):
llim dicens: qͥa si cognouisses
otii. fleuit etenĩ redemptor nr̃¬
rumam ꝑfidȩ ciuitatis: qũa ipsa
sibi ciuitas ñ cognoscebat esse
uenturam. Cui a flente dño rec
de dr̃. quia si cognouisses et tu.
subaudis fleueras: que mͦ qͥa
nescis qã imminet exultas. Uñ
& subditur. & quidem in hac die
tua. que ad pacẽ tibi. Cum enim¬
se carnis uoluptatib daret. & uen¬
tura mala non ꝓspiceret: in die
sua que ad pacem ei ẽẽ poterant.
habebat. Cur uero bona p̃sentia
ad pacem habuerit: manifestat᷑
cum subditur. Nunc autem ab
scondita sunt ab oculis tuis. Si
enim a cordis eius ocłis mala qͦ
imminerent abscondita ñ eẽnt.
leta in p̃sentib prospis ñ fuisset.
Cuius mex etiam pena quȩ de
romanis sicut p̃diri principibꝰ

Expanded text:
llam dicens: Quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur, Quia si cognovisses et tu, subaudis fleveras, quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem esse ei poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur cum dicitur: Nunc autem 1646 abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena quae de Romanis, sicut p
Abbreviated transcription (Latin):
pena fuerit illata: subiungitur.
fo quod ñ cognoueris tempus ui¬
sitationis tue. Creator quippe om¬
nium ꝑ incarnationis suȩ miste¬
rium hanc uisitare dignatus est:
sed ipsa timoris ꝙ amoris illius
recordata non ẽ. Unde etiam ꝑ ꝓ
phetam in increpatione cordis
humani. aues celi ad testimoniũ
deducuntur: cũ dr̃. Miluus in
elo cognouit tempus suũ: turt᷑

Expanded text:
itur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per incarnationis mysterium hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata non est, unde etiam per Prophetam in increpatione cordis humani aves coeli ad testimonium deducuntur, cum dicitur: Milvus in coelo cognovit tempus
Abbreviated transcription (Latin):
baiulat crucem suã & uenit ptimne
non potest m̃s eẽ cliscipulus. Ba¬
iulare & eñi crucem & post dñm
ire ẽ: uel carnis abstinentiã uł com¬
passionem preximo. ꝓ studio ȩt̃nȩ
intentionis exhibere. Nam quiso
hec ꝓ temꝑali intentione exhibet.
crucem quidem baiulat: sed ire
post dñm recusat. Quia uͦsublims
p̃cepta data sunt. ꝓtinus cõpara¬
tio edificandȩ sublimitatis adiun

Expanded text:
em suam et venit post me, non potest meus esse discipulus. Bajulare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjun
Abbreviated transcription (Latin):
contra regem ex equo uenit ad
p̃lium: & tamensi se ꝑpendit ñ
posse subsistere. legationẽ mit¬
titͥ & ea que pacis sunt postu¬
lat. Quibꝰ gͦ lacrimis ueniã nos¬
sperare debemus. qui in illo tre¬
mendo examine cũ rege nr̃o ex
equo ad iudicium ñ uenimꝰ
quos nimirũ condicio infirmi¬
tas & causa inferiores exhibet :
S fortasse iam mali oꝑis culpas
abscidimus: iam p᷑ua quȩq
exterius declinamus. Nũquid
ad reddendam rationẽ cogitati¬
onis nr̃e sufficimus. Nam cum

Expanded text:
gem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis veniam sperare debemus, qui in illo tremendo examine cum Rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas, et causa inferiores exhibet? 7. Sed fortasse jam mali operis culpas abscidimus, jam prava quaeque exterius declinamus; nunquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae sufficimus? Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
re : Om̃e qđ agimus: p̃uenire ꝑ
studium considerationis debemꝰ
Ecce eñĩ iuxta ueritatis uocẽ qui
turrim edificat: prius edificii
sumptus parat. Si gͥ humilitate
turrim construere cũpimus:
prius nos p̃parate ad aduersa hu¬
us scł̃i debemus. Hoc eñi inter der¬
nmũ & cȩleste ȩdificium distat.
qđ t̾renũ edificium expensas colli¬
gmd̾o construitur: celeste uͦ edifi¬
num expensas disꝑgendo. ad il¬
lud sũptus facimus. si ñ habita col¬
igamus: ad istud sũptus facimus.
ss habita relinquamus. Istos sup¬
nis diues ille habere non potuit:
qui multas possessiones possidens
nagistru requisiuit dicens. Ma-¬
gister bone: quid faciens uitam
eternã possidebo: Qui cũ p̃cep¬
tarelinquendi om̃ia audisset.
tristis abscessit: & inde ẽ angusta¬
tus inmente: unde foris fuit la¬
tor in possessione. Qui enĩ in hac
uita amabat sũptus celsitudinis:
tendendo ad eternã patriam. ha¬
bere noluit sũptus humilitatis.

Expanded text:
enire per studium considerationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, 1630 prius nos praeparare contra adversa hujus saeculi debemus. Hoc etenim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
iam dictum ẽ ab extrema corꝑis
fuerat parte pmortuis. reseruat᷑
ad uitam. toto ad dm̃ corde con¬
uersus ẽ: longis & continuis in
conuersatione eadem flagellis
eruditus. atq ante paucos dies
excrescente corꝑis molestia est¬
defunctus. Qui iam draconem
moriens ñ uidit: quia illũ ꝑ cor̃¬
dis inmutationem uicit. Ecce
frẽs km̃i. gordiana quam suꝑius
diri. a sc̃imonialis habitus excel¬
lentia corruit ad penam: & fr̃
hic de quo ista narraui ab ipso
mortis articulo rediit ad et̾nam
uitam. Nemo gͦ scit quid de se
in occultis dei iudiciis agatur:
quia multi sunt uocati. pauciuͦ
electi. Quia gͥ nulli de se certũ
est electum se eẽ. ⁊ restat ut om̃s
trepident. om̃s de sua actione
formident: om̃s in sola diuina
miscd̾ia gaudeant. nullus de
suis uirib p̾sumat. Est qui ꝑ¬
ficiat fiduciam nr̃am: ille sci¬
licet qui inse dignatus ẽ assim̾e

Expanded text:
jam dictum est, ab extrema corporis jam dictum est, ab extrema corporis fuerat parte praemortuus, reservatus ad vitam, toto ad Deum corde conversus est. Longis et continuis in conversatione eadem flagellis eruditus, atque ante paucos dies excrescente corporis molestia defunctus est. Qui jam moriens draconem non vidit, quia illum per cordis immutationem vicit. Ecce, fratres mei, Gordiana, quam superius dixi, a sanctimonialis habitus excellentia corruit ad poenam, et frater hic, de quo ista narravi, ab ipso mortis articulo rediit ad aeternam vitam. Nemo ergo scit quid de se in occultis Dei judiciis agatur; quia multi sunt vocati, pauci vero electi. Quia ergo nulli de se certum est electum se esse, restat ut omnes trepident, omnes de sua actione formident, omnes in sola divina misericordia gaudeant, nullus de suis viribus praesumat. Est qui perficiat fiduciam nostram, ille scilicet qui in se dignatus est assume
Abbreviated transcription (Latin):
pectore uitalis adhuc calor anhe¬
labat. Cuncti autem fr̃es tanto ꝓ
eo cȩꝑunt enixius orare. quanco
eum iam uidebant sub celeritate
discedere:cum repente cepit eis¬
dem fr̃ib assistentib ad nisu qͦ
poterat clamare: & orationes eoꝵ
interrumꝑe dicens. Recedite.
recedite: ecce draconi ad deuo¬
randum datus sum: qui propt̾
urãm p̾sentiam deuorare me
non potest. Caput meũ in suo
ore iam absorbuit. Date locum
ut non me amplius cruciet:s
faciat qđ facturus ẽ. Si ei ad deuo¬
randum datus sum. quare ꝓpter
uos moras patior: Tunc fratres
ceꝑunt ei dicere. Quid est quod
loqueris fr̃. Signum tibi scȩ
crucis imprime. Respondebat
crimis ceꝑunt ꝓ ereptione illiꝰ
uehementius orare. & ecce su
Grãs deo ecce draco qui me ad
deuorandum acceꝑat fugit:¬
orationib ur̃is expulsus ẽ. stare.
non potuit. Ppeccatis meis mͦ
intercedite: quia conuerti paratꝰ
sum. & scłarem uitam funditus
relinquere. Homo gͥ qui sicut

Expanded text:
pectore vitalis adhuc calor anhepectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus adnisu quo poterat clamare, et orationes eorum interrumpere, dicens: Recedite, recedite, ecce draconi ad devorandum davestram praesentiam devorare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit, date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat crymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. Et ecce suGratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum acceorationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo, qui, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
frĩb placebat. At contra fr illius
longe a uita illius ac morib discre¬
pabat. Ui uebat tamen in monas¬
terio: necessitate potius ꝙͣ uolun¬
tate. & cum in cunctis actib suis
puersus existeret: ꝓ fr̃e suo ab om¬
nib equanimiter tolerabatur. Frat
enim leuis eloquio: prauus actio
retur. fãcta autem fuerat uita il¬
lius cunctis frĩb uisu gͣuis: sed
tamen ut dictum ẽ. ꝓ fris sui gr̃a
erat cunctis tolerabilis. Asꝑnaba¬
tur ualde siquis sibi aliquid de
ỹuitatis suȩ correctione loqueret᷑.
Bona non solum facere: sed etiam
audire non poterat. Numqũa se
ad sc̃e conuersationis habitum
uenire: iurando. uascendo. deri¬
dendo testabatur. In hac autem
pestilentia quȩ nuꝑ huius urbis
poplm̃ magna ex parte consũpsit:
mortem. Cumq extremũ spiritũ
ageret: conuenerunt frẽs ut egͥs¬
sum ulius orando ꝓtegerent. Iã
corpus eiꝰ ab extrema parte fue¬
at p̃mortuum: in solo tantũmͦ

Expanded text:
fratribus placebat; at contra, frater illius fratribus placebat; at contra, frater illius longe a vita ejus ac moribus discrepabat. Vivebat tamen in monasterio necessitate potius quam voluntate. Et cum in cunctis actibus perversus existeret, pro fratre suo ab omnibus aequanimiter tolerabatur. Erat enim levis eloquio, pravus actioneretur. Facta autem fuerat vita illius cunctis fratribus visu gravis, sed tamen, ut dictum est, pro fratris sui gratia erat cunctis tolerabilis. Aspernabatur valde si quis sibi aliquid de pravitatis suae correctione loqueretur. Bona non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, s est ad mortem. Cumque extremum spiritum ageret, convenerunt fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo