comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eide. Hic po¬
nit aliud exẽ-
fidei merito.
in aliis mortẽ. ⁊ ñ inuemebatur. isꝙͣ.
hoc dicit ne putaretur esse in aliqua¬
ꝑte mũdi. idẽo ñ inueniebatur qr tͣn¬
stulit illũ d̃s. qui ab om̃iũ aspectu

Expanded text:
ide. Hic ponit aliud exempldei merito, in aliis, mortem, et non inveniebatur. Usquam hoc dicit, ne putaretur esse in aliquadi, ideo non inveniebatur, quia transtulit illum Deus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Unde subdit. Propt̾ quã fidẽ intrũ
esse uistus. ⁊ huiꝰ rei ꝯsequutus est
Deo ⁊̃ perhibente testimoniũ mun̾ib
eiꝰ. qr ea recepit .i. approbauit. qd̃ appa¬
ruit cũ ea celestiigne ꝯsũpsit. ⁊ ꝑ illã
est nobis loquendi. ut de ciꝰ fide exẽ¬
plũ demꝰ. ñ enĩ mors extinxit famã
fidei. tanta fuit fides eiꝰ. qd̾ mors eã¬
ñ extinxit. ex̃ fide ⁊ patiencia ꝑ̃cedẽ¬
tiũ patrũ consolatur istos. Ideo dicit
qd̃ abel adhuc loquit᷑. qr alios suo exẽplo.
ammonet ut sint. Int̾emit eũ quidẽ
mors. s ñ cũ eo interemit eiꝰ gła̾ ⁊ me

Expanded text:
Unde subdit: Per quam fidem meruit, esse justus, et hujus rei consecutus est Deo, etiam perhibente testimonium muneribus ejus, quia ea recepit, id est approbavit quod apparuit, cum ea coelesti igne consumpsit. Et per illam, teria est nobis loquendi, ut de ejus fide exemplum demus. Non enim mors exstinxit famam fidei; tanta fuit fides quod eam mors non exstinxit. Ex fide et patientia praecedentium patrum consolatur istas. Ideo dicit quod Abel adhuc loquitur, quia alios suo exemplo admonet ut justi sint. Interemit eum quidem mors, sed non cum eo interemit ejus g
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendit hic iusti¬
ciam esse ex fide .&.
ita sp̃c est ex fide.
sicut ⁊ iusticia. Nã¬
scͥptũ est in genesi.¬
ip̃m credere repu¬
⁊ tatũ est ei ad uisti.¬

Expanded text:
ostendit hic justitiam esse ex fide; Ita spiritus est ex fide sicut et justitia. Naiptum est in Genesiipsum credere, reputatum est ei ad justi
Abbreviated transcription (Latin):
bit apłs chimotheo. ymo¬
theus aũ iste fuit filius mu¬
lieris fidelis. pr̃e gentili ꝓcreatus. Et
cũ ñ esset circumcisus. ⁊ esset ip̃e genti¬
lis. huic dabãnt bonũ testimoniũ fr̃s:
quierant lystris ⁊ yconio. hũc uoluit
paulus ꝓficisci secũ. ⁊ io circũcidit pp̃
iudeos quierant in ilł locis. Eratq
⁊ ĩo eũ ꝯmonet. ut sollicitus sit in ec¬
cłiastica ordinatione. Tymotheo enĩ
in asia relicto ep̃o scribit paulus. de
p̃sb̃ros uł diacones ordinet. quales
in hac epistola. instruere tymotheũ.
de episcõpał dignitatis officio. Mo¬
dus talis. Primo salutat eũ. deinde
monet ut pseudo apłis resistat. Ptea
instruit de ep̃ali officio. docens qͣles
debeat ordinare p̃sb̾ros ⁊ diacones. ⁊
quales debeant esse mulieres eorum.
Dein quales uiduas reciꝑe debeat. pͦt¬
ea de mͦ correctionis: inst̾ruit eũ. In fi¬
ne aũ monet: ut uiret ꝓfanas no

Expanded text:
ibit Apostolus Timotheo. Timotheus autem iste fuit filius mulieris fidelis, patre gentili procreatus: et cum non esset circumcisus, et esset ipse gentilis, huic dabant bonum testimonium fratres qui erant Lystris et Iconii. Hunc voluit Paulus proficisci secum, et ideo circumcidit propter Judaeos qui erant in illis locis. Haimo  ideo eum commonet ut sollicitus sit in ecclesiastica ordinatione. Timotheo enim in Asia relicto episcopo scribit Paulus de epresbyteros et diacones ordinet, quales in hac Epistola instruere Timotheum de episcopalis dignitatis officio. Modus talis: Primo salutat eum, deinde monet, ut pseudoapostolis resistat, postea instruit de episcopali officio docens quales debeat ordinare presbyteros et diacones, et quales debeant esse mulieres eorum; deinde quales viduas recipere debeat; postea de modo correctionis instruit eum. In fine autem monet ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
tor. qͦ ñ erat peior nemo eni acrior
int̾ ꝑsequutores. gͦ nemo pͥor inter
pecc̃ores. pͥmꝰ gͦ erat. ñ ordine tẽporis.
sed magnitudine iniquitatis:

Expanded text:
tor quo non erat pejor. Nemo enim acrior inter persecutores. Ergo nemo pejor inter peccatores. Primus ergo erat non ordine temporis, sed magnitudine iniquitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
re ad me. qui uenit pec. sal. fa.
s corpꝰ ⁊ animã. s corpus in futuro
animã hic ⁊ in fuiro. Uł sermo
iste ẽ hũanꝰ alia lict̾a. uͭ ñ dicã. duunꝰ.¬
qr si homo qui hospicio suscipit
manus est qui inse ip̃o suscrpit hõinẽ:
Et id̾o sacram̃ti hꝰ sermo. qmͣuis sit
diuinus. recte tñ dr᷑ esse humanus.
fideł inquã. uł hũanꝰ sermo ẽ iste:¬

Expanded text:
re ad me , qui venit peccatores re ad me , qui venit peccatores t corpus et animam; sed corpus in futuro, animam hic et in futuro. Vel, sermo, iste est humanus, alia littera, ut non dicam divinusquia si homo qui hospitio suscipit gis humanus est qui in seipso suscipit hominem. Et ideo sacramenti hujus sermo quamvis sit divinus, recte tamen dicitur esse humanus. Fidelis, inquam, vel humanus sermo est iste
Abbreviated transcription (Latin):
hunc mũdũ. tã miserũ .q. passibilis
cũ aliis. ad quid: saluõ facere pecc̃orẽ.
Quoscũq ⁊̃ paruulos. qͥ ⁊ si de bap¬
tiratis nati sunt. carne tñ nati sũt
ñ sp̃ũ. ñ eo quorenouantur. Nlła
nera. ⁊ nulla causa ẽ medicine. Si
uenit de celo magnꝰ medicꝰ. magnꝰ
ꝑtotũ orbẽ t̾re iacebat egrotus Ip̃e
egrotus genus hũanũ ẽ. qd̾ totũ.
ꝑierat ex qͦ peccauit unꝰ. in qͦ erat
totũ. s uenit unus sine pecc̃o. qui
rat. semꝑhic erat qui dixit. Celum
⁊ t̾rã ego impleo. Ergo qui ĩ mũdo
erat uenit. hic erat ꝑ diunã maies¬
tatẽ. uenit ꝑ humanã infirmita¬
tẽ. Quare uenit s pecc̃ores saluos fa¬
cere. Non eũ decelo ad t̾rã merita
uuli: ꝑtinent plane. sic credite. cũ
ista fide paruusos ad gr̃am xͥ porta¬
re. quid mͥ dicis ͭ sanus ẽ : ñ habet
uitiũ: Quare cũ illo curris ad me¬
dicũ siñ h̃s uitiũ Si sanꝰ esset nõ
clamaret iħc. sinite pariuilos ueni¬

Expanded text:
hunc mundum, tam miserum, quasi passibilis cum aliis. Ad quid? Salvos facere peccatores quoscunque, etiam parvulos, quia etsi a baptizatis nati sunt, carne tamen nati sunt non spiritu, non eo quod renovatur. Nulla nera, et nulla causa est medicinae. Si venit de coelo magnus medicus, magnus per totum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genus humanum est, quod totum perierat, ex quo peccavit unus, in quo erat totum; sed venit unus sine peccato, qui rat semper hic erat, qui dixit: Coelum et terram ego impleo . Ergo et in mundo erat et venit. Hic erat per divinam majestatem, venit per humanam infirmitatem. Quare venit? peccatores salvos facere. Non eum de coelo ad terram merita vuli? pertinent plane. Sic credite cum ista fide parvulos ad gratiam Christi portare. Quid mihi dicis: sanus est; non habet vitium; quare cum illo curris ad medicum, si non habet vitium? Si sanus esset non clamaret Jesus: Sinite parvulos veni
Abbreviated transcription (Latin):
pallll scriptaẽ. ⁊ añqm salir¬
tationẽ ponat p̃mittit exhortationẽ¬
¶ dicens.
tote uintu.¬
ꝓ quib ñ egre ferat. s pani iniuri¬
orent. uł ut necc̃ia ministrent. Que
aũ sit salutatio ostend̾: dicens.

Expanded text:
Pauli scripta est. Et antequam salutationem ponat, praemittit exhortationem dicens: tote vincupro quibus non aegre ferat se pati injuriorent ut necessaria ministrent. Quae autem sit s
Abbreviated transcription (Latin):
corã deo .i. testȩ deo.
Iurat apłs ut cͤdat᷑¬
tis. neccitate ꝯpul¬
fac̾et: ñ crederent ei. Quib ñ expedit
ut credant. s expedit ut credant. Et
qd̾ ampluis ẽ. amato ẽ. ⁊ si ñ a malo
uirantis.a malo ẽ ñ credentis. ĩdeoq ñ
ait. Si quis ampliꝰ facit: malũ est. s
qd̾ amplius a malo est. Sequitur:¬
Ueinde ueni. pre¬

Expanded text:
coram Deo, id est teste Deo. Jurat Apostolus ut credatutis. Necessitate faceret, non crederent ei, quibus non expedit ut non credant, imo expedit ut credant. Et d amplius est, a malo est : et si non a malo jurantis, a malo est non credentis. Ideoque non ait, si quis amplius facit, malum est; sed, quod amplius est, a malo est. Deinde veni pr
Abbreviated transcription (Latin):
rem pulmonis. hũilitatẽ xͥ significat.
q̃ ꝑ feruorẽ dilectionis. ⁊ hũilitatem:
ꝓ nr̃a redẽptione sanguinẽ suũ fud̃.
it dicens. hic ẽ sanguus noui. testam̃ti
ofirmator qd̃ mandauit ad nos deus.
asꝑsit tabernaculũ .i. eccłiam. de qua¬

Expanded text:
significat, qui per fervorem dilectionis et humilitatem pro nostra redemptione sanguinem suum fudit, it dicens: Hic est sanguis Novi Testamenti confirmator, quod mandavit ad vos Deus. Aspersit tabernaculum, id e
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificio. ħ det̾minatio ideo apponit᷑.
qr ꝑ aquã asꝑsionis. q̃ febat de cinere
uitule rufe. fiebat remissio pecc̃orum
aliqñ. qñ ñ effundebatur sanguis. sed
tñ effusꝰ erat in ĩmolatione uitule.

Expanded text:
etc. Haec determinatio ideo apponitur, quia per aquam aspersionis quae fiebat de cinere vitulae rufae, fiebat remissio peccatorum aliquando, quando non effundebatur sanguis, sed tamen effusus erat in immolatione vitulae.
Abbreviated transcription (Latin):
ti ⁊ mũdati sumꝰ. qr ũa emũdatio. ⁊ di
ꝓpitiatio nobis. sñ sanguine nulla ẽ.
Sicut gͦ moyses sanguinẽ predictoꝵ
animaliũ acceꝑit: ut eo aspergeret. ⁊
tulus dictus est. pp̃ uirtutẽ crucis. cꝰ
cornib impios uentilauit. ⁊ hyrcus
ꝓ similitudine carnis pecci. ⁊ q hos¬

Expanded text:
ti, et mundati sumus, quia nostra emundatio et Dei propitiatio nobis sine sanguine nulla est. Sicut ergo Moyses sanguinem praedictorum animalium accepit, ut eo aspergeret et tulus dictus est propter virtutem crucis, cujus cornibus impios ventilavit, et hircus pro similitudine carnis peccati,
Abbreviated transcription (Latin):
nientur. s ⁊̃ mortuos de quib dubita¬
ĩmortales ⁊ in eadem bĩtudĩe. Mĩrã¬
surgens amortius iã ñ moritur. dic̃
mortuũ ⁊ electos mortuos. dic̃ dor¬
mientes. Ep̃m gͦ appłłat mortuum.
ut dũ audimꝰ illũ mortuũ fuisse. ⁊ re¬
furrexisse. nos qͦ speremus resurrec¬
turos ꝑ iͥctutẽ diuinitatis eiꝰ Electos
autẽ dic̃ dormientes: qr nemo tã facile
pͭ sotiũ excitare a sõno. qm facłe om̃s
excitabuntur a sõno mortis
⁊ u̾e adducet
Nã hordine
ent mortuos¬

Expanded text:
nientur, sed etiam mortuos de quibus dubitaimmortales, et in eadem beatitudine. Hasurgens a mortuis, jam non moritur, dicit mortuum; et electos mortuos dicit dormientes. Christum ergo appellat mortuum, ut dum audimus illum mortuum fuisse, et resurrexisse, nos quoque speremus resurrecturos per virtutem divinitatis ejus. Electos autem ideo dicit dormientes, quia nemo tam facile potest socium excitare a somno, quam facile omnes excitabuntur a somno mortis. vere adducet, nam hoc ordine ent mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ nolens. Ac si illi drẽtur. Recefsis¬
ti abeo: qm̃ diligere debiusti. recede
ab eo qd dilexisti. Quis enĩ uult moris
Orsus nemo. Et it᷑a nemo. uͥ petͦ dr̃et᷑.
alius te cinget: ⁊ ducet qͦ tũ ñ nis.
Si nulla esset mortis amaritudo: nł¬
la eẽt martyrũ fortitudo. idõ non ait
tm̃. ut ñ cõntriste. s addidit. sic̃ ⁊ cet̃i.
agmina exequiar̃. sũptuosa diligẽ¬
cia sepłture. monum̃toꝵ opulenta
constructio. uiuori sunt qualiacũq
solacia. ñ adutoria mortuoꝵ. Nr̃o¬

Expanded text:
corpus nolens. Ac si illi diceretur: recessiscorpus nolens. Ac si illi diceretur: recessisti ab eo quem diligere debuisti, recede ab eo quod dilexisti. Quis enim vult mori prorsus? Nemo, et ita nemo ut Petro diceretur: Alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Si nulla esset mortis amaritudo, nulla esset martyrum fortitudo. Ideo non ait tantum, ut non contristemini, sed addidit, sicut etagmina exsequiarum, sumptuosa diligentia sepulturae, monumentorum opulenta constructio, vivorum sunt qualiacumque solatia, non adjutoria mortuor
Abbreviated transcription (Latin):
consoletur te spes. Nam ideo ⁊ dormi¬
entes eos appellat scripture ꝯsueni
turos minime desperemus. Est gͥ
de mortuis eis qͥ diligunt. q̃dã tͥstr¬
cia. quodã mͦ naturalis. Mortẽ
quippe horret natura: nͨ mors hõi¬
ni accederet. nisi ex culpapͤcedenti.
Huic gͥ necc̃e ẽ. ut t̾ristes simꝰ. q̃n noꝰ
nos mansuros. s aliqnͣtulũ p̃cedere
sequuturos tñ mors ip̃a qm natura re¬
fugit. cũ occupat dilectũ. contͥstat in no¬
b̾ ip̃iꝰ dilectionis affectũ. Contͥstamur
gͦ in nr̃oꝵ mortib necessitate amutñ¬
di. ⁊ cũ spe recipiendi. In angim᷑. Hinc
consolamur. inde infirmitas afficit.
hinc fides reficit. In dolet hũana cõ¬
dicio. hinc sanat diuina promissio.
flebat. qm̃ mox ip̃e suscitauit. s mortẽ.
qmͣ hõ peccando contraxit. Si enĩ pec¬
catũ ñ p̾cessisset. sñ dubio mors secu
precessit deserendo dm̃. ⁊ mors corpo
ris sequuta ẽ. deserente aĩa. Hac desẽ-¬
ruit dm̃ uolens. hac coãc̾ta est destr̾e

Expanded text:
consoletur te spes; nam ideo et dormientes eos appellat Scripturae consueturos minime desperemus. Est ergo de mortuis eis qui diliguntur quaedam tristitia quodammodo naturalis. Mortem quippe horret natura, nec mors homini accideret, nisi ex culpa praecedenti. Hinc igitur necesse est ut tristes simus, quando nos nos mansuros, sed aliquantulum praecedere secuturos, tamen mors ipsa quam natura refugit cum occupat dilectum, contristat in nobis ipsius dilectionis affectum. Contristamur ergo in nostrorum mortibus necessitate amittendi, sed cum spe recipiendi. Inde angimur, hinc consolamur; inde infirmitas animum afficit, hinc fides reficit; inde dolet humana conditio, hinc sanat divina promissio. m ipse suscitavit, sed mortem quam sibi homo peccando comparavit: si enim peccatum non praecessisset, sine dubio mors secutpraeceris secuta est deserente anima. Hac deseruit Deum volens, hac coacta est deserere
Abbreviated transcription (Latin):
głam festinaret. s pp̃mortis moles¬
tiã remouendã. Et sic delicate: qͦdã
uidendo ñ mori eos qͥ crederent cͤcde
fortius. qñto laudabłius ita credere.
ut se speret moriturꝰ. sine tñ uictͣm.¬
Uñ ⁊ cari eiꝰ suꝑstites ꝯsolari q̃unt
in tͥsticia mortis amici. Nu̾id enim
mirũ si contristaris. uͥ corpꝰ qd̾ uiũ
ex aĩa. fit exanime. Descendente aĩa
qui ãbłabat: iacet. qui loq̃batur ta¬
cet. clausi ocłi lucẽ ñ caꝑiunt. Aures: ĩõ¬
nulla uoce patescunt. Omma m̃broꝵ
officia oqͥeuerunt: ñ ẽ qͥ moueat¬
gressũ ad ambłandũ. manꝰ ad oꝑãdũ.
sensus ad ꝑciendũ. Nonne ista ẽdomꝰ.
qm nescio quis inuisibilis habitator
ornabat : Discessit qͥ ñ udetur: reman¬
sit qd̾ cũ dolore uideatur. ista ẽ causa
tristicie. s hꝰ tͥsticie sit cõsolatõ qͥdꝰ
Os equitur.
.o. ñ inconso¬
labiłr. debetis
contristari.
h uidetur ob¬
esse resurrectõ¬
ni. s adtñde
qd̃ sequitur.¬

Expanded text:
am festinaret, sed propter mortis molestiam removendam: et sic delicate quodammuidendo non mori eos, qui crederent, credere fortius, quanto laudabilius ita credere, ut se speret moriturus • sine fine uietUnde et chari ejus superstites consolari queunt in tristitia mortis amici. Quid enim mirum si contristaris, ubi corpus quod vivit ex anima, fit exanime discedente anima? Qui ambulabat, jacet; qui loquebatur, tacet; clausi oculi, lucem non capiunt; aures nulla voce patescunt; omnia membrorum officia conquieverunt; non est qui moveatgressus ad ambulandum, manus ad operandum, sensus ad percipiendum. Nonne ista est domus quam nescio quis invisibilis habitator ornabat? Discessit qui non videtur, remansit quod cum dolore videatur; ista est causa tristitiae, sed hujus tristitiae sit consolatio, quod sequitur: Non inconsoliter debetis contristari, Hoc videtur obesse resurrectni, sed attende quod sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Pot̾at ã d̾s ħ donare credentib uͥ nͦ
istiꝰ exꝑirentur corꝑis mortẽ. s si ħ
feciss carni q̃dã felicitas adderetur:
minueretur aũ fidei fortitudo. Sio
enĩ homines mortẽ istã timerent.
ut ñ ob aliud dicerent felices esse

Expanded text:
tiam hoc donare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices
Abbreviated transcription (Latin):
bi thesauritantes: s irã. Non gͦ mor¬
tuis noua m̃ita cõꝑarant᷑. cũ ꝓ eis
boni aliqͥd oꝑantrir sui: s eoꝵ pre-¬
cedentib bonis cõseq̃ntia ista reddũ
contͥstari: dolore sanabłi. ⁊ ꝯsolabr¬
les lacrimas fundant. oditione mor¬
tali. quas tñ repͥmat fidĩ gaudiũ.¬
qiua ⁊̃ creduntur fideles qñ moriũ¬
tur. aliqnͣtulũ anobis abrre. ⁊ ad
meliora tnͣsire. Sit pro uirib cura
sepeliendi. ⁊ sepulchra construendi:
qr ħ in scripturis scĩs. int̾ oꝑa bõa
deputata sunt.  ñ solũ incorꝑorib¬

Expanded text:
bi thesaurizantes, sed iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis boni aliquid operantur sui, sed eorum praecedentibus meritis consequentia ista redduntcontristari dolore sanabili, et consolabiles lacrymas fundant conditione mortali, quas tamen reprimat fidei gaudiuqua creduntur fideles quando moriuntur, aliquando tandem a nobis abire, et ad meliora transire. Sit pro viribus cura sepeliendi et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis inter opera bona deputata sunt: nec solum in
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ñ ẽ dubitandũ: mortuos iuuari.
ut cũ eis misccsius agatur adomino.
qm eoꝵ pecc̃a meruer̃t. Hoc enĩ apa¬
trib traditũ. uniu̾sa obseruat eccłia.
ut ꝓ eis qui in cõmunione corporis
sanguinis defuncti sunt: cũ ad ip̃m
sacrificiũ loco suo cõmemorentur.
oretur. ac ꝓ illis id offerri ꝯmemoret᷑.¬

Expanded text:
tur, non est dubium mortuos adjuvari, ut cum eis misericordius agatur a Domino, am eorum peccata meruerunt. Hoc enim a Patribus traditum tota observat Ecclesia, ut pro eis qui in communione corporis et sanguinis Domini defuncti sunt, cum ad ipsum sacrificium loco suo commemorentur, oretur, ac pro illis quoque id offerri commemoret
Abbreviated transcription (Latin):
b filiis abrahe. quoꝵ unꝰ de ancilla:
naturã. s per reꝓmissionẽ. Negat enĩ
natura filios tali ꝯmirtioni quał esse
pot̾at abrahe. ⁊ sare. in illa etate etiã
mulieris accedente ft̾ilitate q̃ nͥ tc̃ pa¬
r̃ẽ potuit. qñ ñ etas fecũditati. sed
etati fecunditas defuit. Qd̃ uͦ nat᷑e sic
affecte: fructus posti̾tatis. ñ debebat᷑.
sig̃c qd̃ natura humanigñis pecc̃o ui¬
tiata. ⁊ ideo iue dãpnata. nͥl uere fe¬
licitatis in posterũ m̾ebatur. ỹsaac ꝑ

Expanded text:
de ancilla naturam, sed per repromissionem. Negat enim natura filios tali commistione qualis esse poterat Abrahae et Sarae in illa aetate, etiam mulieris accedente sterilitate, quae nec tunc parere potuit, quando non aetas fecunditati, sed aetati fecunditas defuit. Quod vero nec sic affectae fructus posteritatis non debebatur, significat quod natura humani generis peccato vitiata, et ideo jure damnata, nihil vere felicitatis in posterum merebatur. Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
sa qͦndã fuit. ut liberi. sterilis uero
eccłta: sñ uiro xp̃o. sñ uio sponsi ser¬
monis alloqͥo diu iacuit in deserto.
s postqm accepit illa librũ repudii.
⁊ om̃ia ornamenta in ydoli uertit
ornam̃tũ. tũc maritus priore euigło
putrescente aliũ lũbis suis balteũ.
aliud de gentib lõbare contexuit.
perit. Uñ in ysaya dñs exclamat di¬
lata locũ tabernadłi tui. ⁊ ꝑtende fu¬
nicłos tuos. ⁊ c̃. ⁊ itẽ. si ẽ gens nata si
tate uiuens. gentiũ multitudo est. q̃
⁊ steritꝰ erat. nullius legittuni uerbi
proferens gm̃. St̾ilis enĩ erat in oĩb
gentib eccłia aũqͣm istefetꝰ q̃m c̾nimꝰ
oriretur. hoc quidã uidarantes. ad
antiqm sacram referunt. Hoc autẽ
de antiqua sacra superflue drẽt ysay¬
as. q̃ multo añ tẽpore obierat. uł per
iherłm intelligr᷑ hic suꝑna ciuitas.
celestis curia. Superna enĩ ciuitas
adhuc peregrinetur. donec regni eius
tempus ad ueniat. qñ congregatura

Expanded text:
sa quondam fuit in liberis. Sterilis vero Ecclesia sine viro Christo, sine ullo sponsi sermonis alloquio, diu jacuit in deserto. Sed postquam accepit illa librum repudii, et omnia ornamenta viri, in idoli vertit ornamenta, tunc maritus priore cingulo putrescente, alium lumbis suis balteum, aliud de gentibus lumbare contexuit: perit. Unde in Isaia Dominus exclamat, Dilata locum tabernaculi tui, et protende funiculos tuos, etc. . Item, si est gens nata simtate vivens, gentium multitudo est, quae et sterilis erat nullius legitimi verbi proferens germen. Sterilis enim erat in omnibus gentibus Ecclesia, antequam iste fetus quem cernimus oriretur. Hoc autem quidam judaizantes ad antiquam Saram referunt. Hoc autem de antiqua Sara superflue diceret Isaias, quae multo ante tempore obierat. Vel per Jerusalem intelligitur hic superna civitas, coelestis curia. Superna est enim sancadhuc peregrinatur, donec regni ejus tempus adveniat, quando congregatura
Abbreviated transcription (Latin):
tate nouatã. ⁊ qd̃ om̃s filios ⁊ seruos.
u̾nacłos ⁊ ep̃ticios. circũcidi iubet. ad
om̃s istã gr̃am ꝑtine testatur. Octauꝰ
rexit. parentũ mutantur ⁊ nomina. om¬
nia resonant nouitatẽ. ⁊ in uet̾itesta.
obumbratur nouũ. ⁊ in nouo reuelat ͦ

Expanded text:
atam. Et quod omnes filios et servos vernaculos et emptitios circumcidi jubet, ad omnes istam gratiam pertinere testatur. Octavusrexit, parentum mutantur et nomina. Omnia resonant novitatem, et in veteri Testamento obumbratur novum, et in novo revelatur
Abbreviated transcription (Latin):
lores patit᷑. Hec exclamat in beticia
salitis humane. Iherłm uͦ terrena.
ideo uirũ habuisse dicta ẽ. qr carnałr
gen̾abat. Parit enĩ ciues t̾rene ciita¬
tis pecco uitiato natura. Eiuitatis uͦ¬

Expanded text:
lores patitur. Haec exclamat in laetitia salutis humanae. Jerusalem vero terrena ideo virum habuisse dicta est, quia carnaliter generabat. Parit autem cives terrenae civitatis peccato vitiata natura; coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
ens tempus xp̃i. ec
rilẽ. nũc fetosam. al
uirtute miraculi¬
paris. qr illo tẽpore
.&. nullos genuit.
conatũ habure. le¬
.i. leticiã mentis extra ostende. ⁊ clama.
.i. gaudiũ tuũ aliis p̃dica. qr mag̃. mł
ti .i. plures sunt. filii tui olim. Des̾te.
partuquid̃. ñ dilectione sponsi. qmͣ

Expanded text:
ens tempus Christi, rilem nunc fetosam allovirtute miraculparis, qui illo tempore quasi nullos genuit; conatus habuit, lid est laetitiam mentis extra ostende, et clama, id est gaudium tuum aliis praedica, quia magis multi, id est plures sunt filii tui, olim desertae, partu quidem non dilectione sponsi, quam
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ erat᷑. Pmisit gͦ añ tempora qr
in se et̾no sic fixũ erat. añ qmͣ tempus
esset. qd̾ cũ creaturis cepit. Non gͦ
possumꝰ dr̃e fuisse aliqd̃ tempꝰ. qũdo
ds̃ ñdũ aliquid fec̾at. ideo ait. quam

Expanded text:
fixum erat. Promisit ergo ante tempora, quia in se aeterno sic fixum erat antequam tempus esset quod cum creaturis coepit. Non ergo possumus dicere fuisse aliquod tempus quoniam Deus nondum aliquid fecerat. Ideo ait: Quam
Abbreviated transcription (Latin):
Saulus
nominene
cati misera
seruitute s
dei quadam
nobłitate.
Qual̾r moy¬
ses ⁊ dauid
serui sunt
appellati:⁊
maria ancil
tenent. uł qͣ
saluantur.¬
electi dei.⁊
ꝑ ea laborã¬
dũ est. ⁊ se¬

Expanded text:
aulus nomine, cati misera servitute, sed Dei, quadam nobilitate, qualiter Moyses et David servi sunt appellati, et Maria ancilltenent, vel qua salvanturelecti Dei, o ea laboradum est
Abbreviated transcription (Latin):
qui eos no¬
epigmenides
cretensis in cuius libris hoc inuenit᷑.
Qui homo int̾ ꝓphas dei ñ inuenitur.
nec eius ꝓpħia ad illa eloquia dĩ ꝑtinz.
q̃ uideis sunt credita. ⁊ id̾o nom̃ tius
ñ cõmemorauit apłs. sicut solet ꝯmemo¬
rare ꝓph̾as dei. dicens. Sicut ⁊ dd̾ dicte
uł ysayas. uł cũ tacitis nõinib illoꝵ
dicit. si c̃ scriptũ ẽ. ⁊ ea scriptura intelli¬
gitur in quã ẽ auctoritaᷤ dei. Hõ aũ m
eruditus: canis rabiosus ⁊ u̾itati obla¬
fuisse. de quo ait apłs. Dixit quidam
exillis ꝓprius. qr uerũ dix̃. ⁊ sipoeta es¬
set. ꝓpħa dico: illoꝵ ñ dei. ⁊ ꝓprius illoꝵ
qr eoꝵ naturam bene aperuit. Q d̃
utiq ad hoc dcm̃ est ne dei ꝓpħa pir¬
taretur. Nongͦ uideoꝵ. s cretensiũ¬

Expanded text:
qui eos noPigmenides Cretensis in cujus libris hoc invenitur, qui homo inter prophetas Dei non invenitur, nec ejus prophetia ad illa eloquia Dei pertinet quae Judaeis sunt credita. Et ideo nomen ejus non commemoravit Apostolus, sicut solet commemorare prophetas Dei, dicens, sicut et David dicit, vel Isaias; vel tacitis nominibus illorum dicit, sicut scriptum est, et ea Scriptura intelligitur in qua est auctoritas Dei. Homo autem ineruditus, canis rabiosus, afuisse, de quo ait Apostolus: Dixit quidam ex illis proprius, quia verum dixit, etsi poeta esset. Propheta dico, illorum, non Dei, et proprius illorum, quia eorum naturam bene aperuit. Quod utique ad hoc dictum est, ne Dei propheta putaretur. Non ergo Judaeorum sed Cretensiu
Abbreviated transcription (Latin):
cat a culꝑa.
hoc uacat.
Si enĩ illud¬
uacasset acł¬
pa. ñ daret᷑
⁊ ita apparet illud.¬
rerETuL fuisse imperfectum:
lud priꝰ testam̃tũ uacasset aculpa
.i. ꝑfecte mundaret hominẽ .i. si in¬
culpabiles essent. eiꝰ obseruatores.
ñ utiq scl̃i locus .i. oportunitas. in¬
quireretur a deo. qui priꝰ paulatĩ
instruxit ꝑ legẽ. ⁊ edificauit ꝑ pro-¬

Expanded text:
a, hoc vacat. Si enim illudvacasset a culpa, non daretur et ita apparet illud fuisse imperfectum, lud prius testamentum vacasset a culpa, id est perfecte mundaret hominem, id est si inculpabiles essent ejus observatores. Non utique secundi locus, id est opportunitas, inquireretur a Deo qui prius paulatim instruxit per legem, et aedificavit per prop
Abbreviated transcription (Latin):
.s. qui credunt dm̃. ⁊̃ hominẽ esse. Scͥbũt
una ciuitate essent. neqͥ p̾sbiteros int̾¬
mitt̾et. ut ad diaconos descenderet. ⁊ sig¬
tẽ inuitat.⁊ qr hos subnectit. ostendit
ñ esse aliquẽ ad eo ꝑfectũ. qui ñ indige¬
at hac ammonitione. uł paulus scͥbit
⁊ tymotheus. omnib sc̃is qui sunt phi¬
lippis. scribit dico: cũ ep̃is ⁊ diaconibuꝰ.
qui eoꝵ bonũ ꝑiter optabant. ⁊ inscri-¬
bendo p̾mittitur salutatõ in h̃c modũ.

Expanded text:
 qui credunt etiam hominem esse. Scribunt una civitate essent, neque presbyteros intermitteret, ut ad diaconos descenderet; et sigtem invitat; et quia hos subnectit, ostendit non esse aliquem a Deo perfectum qui non indigeat hac admonitione. Vel Paulus scribit et Timotheus, omnibus sanctis, qui sunt Philippis, scribit dico, cum episcopis et diaconibus, quia eorum bonum pariter optabant, et in scribendo praemittitur salutatio, in hunc modum.
Abbreviated transcription (Latin):
timor quẽ ꝑfectacaritas
foras mitit. Elst etiã¬
eo mittenda. ⁊ ẽ alius timor castus ꝑ¬
manens in seculum seculi. cui adiuñc¬
ta ẽ alia seruitus. qͣm miro ⁊ ineffabłi
modo. s tñ uero modo. sic scrui sumus.
ut liberisimus. serui .s. tumore casto ad
quem pertinet seruitus. intnͣs ingaudi¬
um dñi sui. ñ serui timore foras mitten¬
do. ad quẽ ꝑtinet seruitus ñ manens
met̾nũ in domo. Seruos gͦ dix̃ ⁊ ut ip̃i
quib scribit. ꝓ dño ferant dura. xp̃i. ui
contra pseudõ stent. scribit hanc epłam
omnibus sanctis .i. in bap̾tismate scifica¬
tis. qui sunt philippis que ẽ ciuitas gͦ¬
tie. qmͣ edificauit philippus. pat̾ ale¬
xandri adoptuus. uõcans eã phillippiꝰ.
anomine suo. scĩs dico: in xͦ iħu .i. oꝑan¬

Expanded text:
or quem perfecta charitas foras mittit. Est etiaas mittenda. Et alius timor castus permanens in saeculum saeculi: cui adjuncta est alia servitus, qua miro et ineffabili modo, sed tamen vero sic servi sumus, ut liberi simus servi, scilicet timore casto, ad quem pertinet servitus intrans in gaudium Domini sui, non servi, timorem foras mittendo, ad quem pertinet servitus, non manens in aeternum in domo. Servos igitur dixit, ut et ipsi quibus scribit pro Domino ferant dura, Christi, ut contra pseudo stent. Scribit hanc Epistolam omnibus sanctis, id est in baptismate sanctificatis, qui sunt Philippis, quae est civitas Graeciae quam aedificavit Philippus pater Alexandri adoptivus, vocans eam Philippis a nomine suo. Sanctis dico, in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta sunt: qui loquitur ꝑ os meũ.
natis. qui ĩr corpore subdito pectͣis
ñ habitat. Uł dedit sp̃m suũ sc̃m.
innobis apłis. ut maior esset nobis
auctoritas arguendi. ꝯtra cꝰ anctorita¬
tẽ agi: ñ est tutum:
De caritate¬

Expanded text:
cepta sunt, qui loquitur per os meum, natis, qui in corpore subdito peccatis non habitat. Vel: dedit Spiritum suum sanctum in nobis, apostolis, ut major esset nobis auctoritas arguendi: contra cujus auctoritatem agi, non est tutum. De charitat
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi ẽ litt̃a q̃ sola occidit. ħ ẽ sp̃s qͥ
Sĩ aũ a nob̾ q̃sitũ fuerit. cur illius
testam̃ti auctoritatẽ teneamꝰ. cuius
ritũ ñ obseruamꝰ. ⁊ ad ħ respondemꝰ.
qd ea legi ⁊ accipi oportet ne ppħias

Expanded text:
Ibi est littera quae sola occidit; hic est spiriSi autem a nobis fuerit quaesitum cur illius testamenti auctoritatem teneamus, cujus ritum non observamus? Ad hoc respondemus quod eam legi et accipi opor
Abbreviated transcription (Latin):
liqñ tales eratis. nũc aũ .i. in hoc tẽ¬
pore grẽ. ñ in alio. reconciliauit uõ
sibili. ⁊ mortali. ⁊ hoc pep morte. recon¬
ciliauit dico: exhib̾e uos .i. ad ħ ut tã¬
dẽ exhibeat .i. rep̾sentet uos scõs ur¬
tutib ⁊ ĩmacłatos a pecc̃is. ⁊ usq a¬
deo qd̃ irrep̾hñsibiles. qr tũc nichil
mali erit in eis. irrep̾hensibiles dito:
corã ip̃o. quiominia uidet. Uł rep̾sen¬
tet coram ip̃o. q tũc ei p̃sentes ẽritis.
uidentes eũ sicut est facie ad faciem.
de quo diffidendũ ñ ẽ. Si enĩ mortal̾
⁊ mortuꝰ potuit reconciliare. iã ĩmor¬
talis potest omnia fac̾e.

Expanded text:
liquando tales eratis, nunc autem, et in hoc tempore gratiae, non in alio, reconciliavit vos sibili et mortali. Et hoc, per mortem ejus. Reconciliavit dico, exhibere vos, ad hoc, id est tandem exhibeat, id tutibus, et immaculatos a peccatis, et usque adeo quod irreprehensibiles, quia tunc nihil mali erat in eis. Irreprehensibiles d i co, coram ipso, quia omnia videt. Vel repraesentet, coram ipso, qui tunc ei praesentes eritis, videntes eum sicuti est facie ad faciem, de quo diffidendum non est. Si enim mortalis et mortuus potest reconciliare, jam immortalis potest omnia facere.
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ eoꝵ. sicuit in euungłio legͣr.
Tũc aꝑuit illis sensũ. ut intellig̃ent
scripturas. Ideo ħ om̃ia in utraq uita
c̾atũ. s distinguitur int̃ ꝓpitiꝰ ero:
⁊ memorabor. qr ꝓpitiꝰ est: dũ hic ñ
punit.⁊ in futuro iã ñ memorabit
qñ ñ puniet. Sciend̾ uͦ qd̾ in qͥb dam
libris. ubi scribimus: pecc̃oꝵ inue¬
nitur scriptũ: ꝑecc̃m ⁊ tũc de origi¬
nali accipitur: Qr̃e ã hanc de ieremi¬
a auctoritatẽ addux̃ĩt aꝑit subdẽs:
Dicendo aũ¬

Expanded text:
orem eorum, sicut in Evangelio legitur: Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Et ideo haec omnia inutraque vita ccatum, sed distinguitur inter, propitius ero, et memorabor, quia propitius est, dum hic non punit, et in futuro jam non memorabit quando non puniet. Sciendum vero quod in quibusdam libris ubi scribimus peccatorum, invenitur scriptum peccatum, et tunc de originali accipitur. Quare autem hanc de Jeremia auctoritatem adduxerit, aperit, subdens: Dicendo au
Abbreviated transcription (Latin):
dis pͣ. u maiores di¬
uł dignitate .i. tẽpore pͥores. uł intel¬
ligentia digniores. Maiores gͦ intłłi¬
gũtur. uł pͥores. qui nos post̾iores ex-¬
pectauerũt. in dehario accipiendo.
uł scĩa uł uirtute. qui .s. intelligere
ualuer̃t lum̃ incorporeũ. atq ĩomu
ꝑfectũ ẽ ⁊ euacuatũ fũit qd̃ ex parte
ẽst. tc̃ qd̾ assũpta carne carni appa¬
ruit. oftendet se ip̃m dilectorib suis.
sciet eũ ꝑ se: ñ amaiore instructus.

Expanded text:
st, ut majores divel dignitate, id est tempore priores, vel intelligentia digniores. Majores ergo intelliguntur, vel priores qui nos posteriores exspectaverunt in denario accipiendo, vel scientia, vel virtute. Qui scilicet intelligere valuerunt lperfectum est et evacuatum fuerit quod ex parte est , tunc qui assumpta carne carni apparuit, ostendet seipsum dilectoribus, sciet eum per se non a majore instructus.
Abbreviated transcription (Latin):
Que enĩ in sui natura simplex ẽ. sccłm
ca q̃ agũtur in ħ scło q̃ d̾s prefiniuit
.i. p̾ordinauit est multiformis. cũ ua¬
rientur multiformit̃. Et ne uidean¬
tur sibi contradicere in ꝑredcĩs sñiis
sacre ꝑagine doctores. ita pͭ det̾mĩari
qd̃ dictũ est. ut illis qui maioris dig¬
nitatis sũt. ⁊ ꝑ quoꝵ minist̾iũ illa
nũtiata sunt. cognita fũint ex parte
ut pote familiarib ⁊ m̃ĩtiis. Illis uͦ
qui minoris dignitatis sunt incogni¬
ta essent. qm p̾finionẽ fecit pat̃ ds.¬

Expanded text:
Quae enim in sui natura simplex est secundum ea quae aguntur in saeculo quae Deus praefinivit, id est praeordinavit, est multiformis, cum varientur multiformiter. Haimo Et ne videantur sibi contradicere in praedictis sententiis sacrae paginae doctores, ita potest determinari quod dictum est, ut illis qui majoris dignitatis sunt, et per quorum mysterium illa nuntiata sunt, cognita fuerint ex parte, utpote familiaribus nuntiis, illis vero qui minoris dignitatis sunt, incognita essent. Quam praefinitionem fecit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
deamꝰ quomͦ sit multiformis. Imm̃
presepio. s ab angłis laudat᷑ in celo.
Herodeᷤᷤ ꝑ seqͣr. s magi adorant. Igno¬
rant pharisei. s stella demonstrat.
Baꝑtitatur a seruo: s uox tonantis
pr̃is auditur. Timet pati. s sponte
ad passionẽ uenit. Uult tnͣfferri ca¬
licem. s petẽ qui calitẽ timebat: actꝰat.

Expanded text:
deamus quomodo sit multiformis. Immenpraesepio, sed ab angelis laudatur in coelo; Herodes persequitur, sed magi adorant; ignorant Pharisaei, sed stella demonstrat; baptizatur a servo, sed vox tonantis Patris auditur; timet pati, sed sponte ad passionem venit; vult transferri calicem, sed Petrum qui calicem timebat accusat.
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ enĩ d̃s in se ip̃o absconditas qͦꝵdã
fcõꝵ causas. quas reb conditis. non
inseruit. easq implet. ñ illo opere ꝓ¬
uidencie. quo naturas sustinuit ut
sint: s eo quo illas administrat. ut
uoluerit. quas ut uoluit condidit.
ibi est ⁊ gr̃a. postqmͣ salui fiunt pec¬
uatã. s ꝑ dei gr̃am. homo restatirat᷑.
sptẽa misteriũ gr̃e huiꝰ absconditũ
dixit: ñ inmundo in quo suntabscon¬
dite. rationales esse om̃iũ rerũ. que
naturałr fiunt. sicut absconditꝰ erat
leui in lũbis abrahe. qñ decimatus ẽ
fiunt. uł qd̾ de osse uri dormientis
mulier fcã ẽ.⁊ in locũ coste ñ costas
s caro suppleta ẽ. Non hũit hoc pͥma
rerũ conditio. ut femĩa ex eo fieret.
causas. quas uolũtate instituit muta

Expanded text:
t ergo deus in se ipso absconditas quorundam factorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque inplet non illo opere prouidentiae, quo naturas substituit, ut sint, sed illo, quo eas administrat, ut uoluerit, quas, ut uoluit, condidit. ibi est et gratia, per quam salui fiunt pecavatam, sed per Dei gratiam restauratur. Propterea mysterium gratiae absconditum dixit, non in mundo in quo absconditae sunt rationales causae omnium rerum quae naturaliter fiunt, sicut absconditus erat Levi in lumbis Abrahae, quando decimatus est; fiunt, ut quod de osse viri dormientis mulier facta est, et in locum costae non costa, sed caro suppleta est. Non habuit hoc prima rerum conditio ut femina ex eo sic fieret, causas, quas uoluntate instituit, muta
Abbreviated transcription (Latin):
celestibus. Non sane indiget d̾s nũ
deo assistere. ut eũ de inferiorib con¬
sulant. ⁊ uissis eiꝰ obediant. Non latu¬
it eos misteriũ regniceloꝵ. qd̾ opor¬
tuno tẽpore reuelatũ ẽ ꝓ salute nr̃a.
qͦ ex hac peregrinatione lib̾ati: eoꝵ
eccłia fuit. quo pꝰt resurretionẽ ⁊ is¬
ta eccłia congreganda ẽ. ut simꝰ eqͣies
angłis dei. Illis gͦ ascłis innotuit
qr om̃is c̾atura ñ añ scła. s a seculis.
Ab ip̃a enĩ exorta sunt scła: ⁊ ip̃a ase¬
cuł. qr cũ eis cepit. filius uͦ añ scła. ꝑ¬

Expanded text:
coelestibus. Non sane indiget Deus nunDeo assistere ut eum de inferioribus consulant, et jussis ejus obediant. Non latuit eos mysterium regni coelorum quod opportuno tempore revelatum est pro salute nostra, quo ex hac peregrinatione liberati eoruEcclesia fuit: quo post resurrectionem et ista Ecclesia congreganda est, ut simus aequales angelis Dei. Illis ergo a saeculis innotuit, quia omnis creatura non ante saecula, sed a saeculis. Ab ipsa enim exorta sunt saecula, et ipsa a saeculis, quia cum eis coepit. Filius vero ante sa
Abbreviated transcription (Latin):
secreta in his didice¬
ratũ myst̾iũ ad purũ ñ intellexisse:
ysaya angłi admirantes dixerunt.
Quis ẽ iste qui uenit de etdon: ⁊ in
psõ. Quis ẽ iste rex głie: Non solũgͦ

Expanded text:
secreta in his didiceratum mysterium ad purum non intellexisse, Isaia, angeli admirantes dixerunt: Quis est iste qui venit de Edom? Et in Psalmo: Quis est iste Rex
Abbreviated transcription (Latin):
sccłm qd̃ meruit. m̾cedis. ut ꝓ qͣlitate
fcõꝵ sit qualitas pene. Attende singła
u̾ba. om̃is p̃uaricatio dicit ut osten¬
dat qd̃ ꝓsingłis pecc̃is sit reddenda pe¬
na. ac si dr̃et. ñ solum om̃is preuarica¬
tor punietur. qui multoꝵ pec̃corum
reus est: s ꝓ om̃ni p̃uaricatione ułin¬
obediencia suã recipiet penã ustã. dic̃
ne putͣetur ꝑire iusticia ꝑmĩam qd̾ uͦ
ait retͥbutionẽ. Hoc ad pene qnͣtitatẽ
refertur q̃ equalis ꝑecc̃o erit. qr sccł̃m
minor erit pena. Qd̃ uͦ ait mercedis:
Hoc ad qualitatẽ pene refertur. ut qͥ
libidinis igne ꝑierit: igne crucietur.
⁊ siom̃is p̃uaricatio puminir. qͦmͦ nos
quutus est effugiemꝰ᷑ gehennã. si negle¬
xĩmꝰ salutẽ. qd̾ minꝰ est: qͣm p̾uarica¬
ri. tantã .i. indeficientẽ salutẽ in euñ¬
głio fcãm : ñ tanta erat in uet̃i testam̃¬
to. ibi enĩ sermo: hic uͦ salus ẽ.

Expanded text:
m quod meruit, mercedis, ut pro qualitate factorum sit qualitas poenae. Attende singula verba: omnis praevaricatio dicit, ut ostendat quod pro singulis peccatis sit reddenda poena. Ac si diceret: Non solum omnis praevaricator punietur qui multorum peccatorum reus est, sed pro omni praevaricatione vel inobedientia suam recipiet poenam. Justam dicit, ne putetur perire justitiad poenae quantitatem refertur, quae aequalis peccato erit; quia secundum minor erit poena. Quod vero ait mercedis, hoc ad qualitatem poenae refertur, ut qui libidinis igne perierit, igne crucietur. et si omnis praevaricatio punitur, quomodo nos, locutus est, effugiemus gehennam, si neglexerimus, saltem quod minus est quam praevaricari, tantam, id est indeficientem, salutem in Evangelio factam? Non tanta erat in Veteri Testamento: ibi enim sermo, hic vero salus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ligit. ⁊ nutrit eccłiam ut carnẽ suã.
qr corpus eius ẽ. ⁊ huiꝰ corpis sumus
membra. om̃s fideles ⁊ alii de carne
eius sunt .i. infirmi. qui indigent
sustentari fortib ut caro sustñtat᷑
in cuiꝰ rei figura. adã q̃ui erat forma
futuri. cũ de costa sua fc̃am mulierẽ
iudisset: in genesi dicit. Hoc os ex os¬
sib meis. ⁊ carro de carne mea. Sicut
enĩ eua. de adã fc̃a. traxit ab eo carnẽ
⁊ ossa. ita nos a xp̃o instirati: aliisumꝰ
ut ossa .s. robusti. alii ut caro .s. infͤmi.
⁊ i deo: ait ex carne eius .i. infirmi su¬
mꝰ asiłi infirmitatis eiꝰ ꝙͣ hũit in hõie.

Expanded text:
ligit et nutrit Ecclesiam ut carnem suam, quia corpus ejus est, et hujus corporis sumus membra omnes, fideles, et alii de carne ejus, id est infirmi qui indigent sustentari fortibus ut caro sustentatur In cujus rei figura Adam qui erat forma futuri, cum de costa suam factam mulierem vidisset, in Genesi dixit: Hoc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Sicut enim Eva ab Adam facta traxit ab eo carnem et ossa, ita nos a Christo instituti, alii sumus ut ossa, scilicet robusti, alii ut caro, scilicet infirmi. Et ideo ait, ex carne ejus, id est infirmi sumus a simili infirmitatis ejus quam habuit in homine.
Abbreviated transcription (Latin):
dis circũtisis qui tales sapiunt t̾rena.
caritate głatur. uł ita. Quoꝵ d̾suent᷑
est .i. escas q̃ uentͥs sunt doũ faciunt.
uñ confundi ⁊ erubescere possunt. dũ
ꝑ animalia se iustificari credunt. Uł
terre. sapi. qr in t̾renis nil nisi qd ui¬
dent intelligunt. legalia. ñ sp̃aliter
s t̾rene intelligentes.

Expanded text:
dis circumcisis. Qui tales sapiunt. Hoc estcharitate gloriatur. Vel ita, quorum deus venter est, id est escas quae ventri sunt, deum faciunt, unde confundi et erubescere possunt, dum per animalia se justificari credunt. Velterrena sapiunt, quia in terrenis nil nisi quod vident intelligunt, legalia, non spiritualiter, sed terrene intelligentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc aũ idem
dico ⁊ flens. tũ
ꝓ illoꝵ perditio¬
ne. tũ ꝓ simplici¬
ũ subuersione
illos municos
crucis esse dicie.¬
qr qui carnales
obseruantias ur¬
ducunt crucem
suꝑfluã asserũt.
quoꝵ finis est
etermis int̾itus
eis et̃na pena. qͦꝵ¬

Expanded text:
Nunc autem idem dico, et flens, tum pro illorum perditione, tum pro simplicium subversione. Illos inimicos crucis esse dici carnales observantias inducunt, crucem superfluam asserunt. Quorum finis est aeternus interitus, eis aeterna poena, q
Abbreviated transcription (Latin):
eos obseruetis.
qui ita ãbulãt.
Multienĩsunt
qui ałr ãbłant
non sentientes
nobiscũ. de legis
obliuione sed
legẽ cũ enuangłio
tenendã esse p̾di¬
cantes. qͦs sepͥe
dũ presens erã
apud uos dicebã¬

Expanded text:
eos observetis qui ita ambulant. Multi enim sunt, qui aliter ambulant, non sentientes nobiscum de legis abolitione, sed legem cum Evangelio tenendam esse praedicantes, quos saepe, dum praesens eram apud vos, diceba
Abbreviated transcription (Latin):
nemo michi De cetero .i. amodo.
uł de cetero. ita ut
sit michi molestus ut itm̃ cogar siri
tentiones tediũ sibi fieri dere qnͣtum
satiserat exposita. Uł sicut ingreco
legit᷑. De cetero nemo laborẽ mͥ exhibe¬
at. uł prestet .s. ut rursum in nobis
necc̃itatẽ habeam laborandi. laborem
enĩ p̾stat magr̃o qui ałr sentit qmͣ
docuit. Dico ut nemo mͥ molestus
sit. cui utiq ñ est facienda molestia
Ego enimstig corpore meo. ꝓ fide¬
mata dñi ih̃u iħu .i. sigma milicie¬

Expanded text:
m. Et de caetero, id est amodo. Vel, de caetero, ita ut o sit molestus, ut iterum cogar scribtentiones taedium sibi fieri de re quae tum satis erat exposita. Vel sicut in Graeco legitur: De caetero nemo laborem mihi exhibeat, vel praestet, scilicet ut rursus in vobis necessitatem habeam laborandi. Laborem enim 162 praestat magistro qui aliter sentit quam docuit. Dico ut nemo sit molestus hi, cui utique non est facienda molestia. Ego enim porto in corpore meo, pro fidmata Domini Jesu, id est signa militi
Abbreviated transcription (Latin):
eos uidere: interserit. Deiñ prauos:
ut aluxuria. ⁊ ocio. ⁊ curiositate. cõ¬
tineant obsetrat. ⁊ mortuos resur¬
recturos confirmat. E irca finem:
moralis est instructio. Premutit
autẽ salutationem: dicens. Incipit¬

Expanded text:
et videre, interserit. Deinde pravos, et videre, interserit. Deinde pravos, ut a luxuria, et otio et curiositate contineant, obsecrat; et mortuos resurrecturos confirmat. Circa finem moralis est instructio. Praemittit autem salutationem, dicens: P
Abbreviated transcription (Latin):
scribit apłs thessalonicensibus.
Thessalonica metropolis ẽ mace¬
donie que ẽ ꝓuincia grecoꝵ. Thes-¬
salonicenses ergo sunt macedones.
manentes. ad profectũ p̃mii. uͥtũtibꝰ
acti sint: meliora sectando. Tante enĩ
fid̾i imbiberant sp̃m: uͭ spe futurorũ:
aĩo ꝓ nomine xͥ. sustinerent. Prant
tñ inter eos aliqͥ otiosi: ⁊ curiosi. Ali¬
qui ⁊̃ minꝰ de resurr̃õne sentientes. ⁊ ĩo
nimis tenere. de morte amicoꝵ dolentes
aliqui ⁊ eoꝵ erant forncatores. Hos
ab̃ athenis: Et ẽ intentio apłi in hac
epła: prauos. ⁊ incorrectos corrigere
⁊ bonos ad ꝑseuerantiam aliorũq
correctionem̃ coartari. Modꝰ talis ẽ.¬
de more suo salutationẽ premittit.
qua p̾missa de bonis eoꝵ gras agit.
conu̾sionis modũ: ⁊ maloꝵ sustinen¬
tiam. ⁊ ut ad ꝑseuerandũ mag̃ eos
ꝓuocet. de suĩs qͦ laborib ⁊ euangłii
ueritate.⁊ pudenter iter eos conu̾¬
satione.⁊ quanto affectu eos desid̾e̾t¬

Expanded text:
scribit Apostolus Thessalonicensibus. Thessalonica metropolis est Macedoniae, quae est provincia Graecorum. Thessalonicenses ergo sunt Macedones, manentes ad profectum praemii virtutibus aucti sunt meliora sectando. Tantae enim fidei imbiberant spiritum, ut spe futurorum animo pro nomine Christi sustinerent. Erant tamen inter eos aliqui otiosi et curiosi; aliqui etiam de resurrectione minus sentientes, et ideo nimis temere de morte amicorum dolentes; aliqui etiam eorum erant fornicatores. Hos cripsit autem ab Athenis. Et est intentio Apostoli in hac Epistola pravos et incorrectos corrigere, et bonos ad perseverantiam, aliorumque correctionem cohortari. Modus talis, more suo salutem praemittit: qua praemissa de bonis eorum gratias agit, conversionis modum et malorum sustinentiam. Et ut ad perseverandum magis eos provocet, de suis quoque laboribus, et Evangelii veritate, et prudenti inter eos conversatione, et quanto affectu eos desider
Abbreviated transcription (Latin):
docuit ⁊ fecit.¬
qui uenit mi¬
nistrare non¬
ministrari. ac¬
cessit usq ad
tus. s ex uoluntaria deliberatione.tͣ¬
dens animam .s. uitã sriam ut imple¬
ret id qd̃ ex uobis deerat gͣ. menm
offciũ. rẽ qͥppe dẽdistis. s qͥmͥ fret de uob¬

Expanded text:
docuit et feciti venit ministrare ministrari, accessit usque ad tus, sed ex voluntaria deliberatione, tradens animam, id est vitam suam ut impleret id quod ex vobis deerat erga meum officium. Rem q
Abbreviated transcription (Latin):
di tenacitate.
tenaces in ha
est in largiendo. cupidꝰ: in accipiẽdo.
Hoc ideo dicit: qr istĩ fort̾assis. postqm
nẽ forte dr̃ent. quid fcuri erimꝰ. si suf¬
fragia necessaria nob̾ suffecerĩt: ꝓtinꝰ
subdit consolationẽ adhibe̾s testimõi¬
ũ de libro ihunaue.
Lp̃e enĩ dñs

Expanded text:
di tenacitate. tenaces in habest in largiendo, cupidus in accipiendo. Hoc ideo dicit, quia isti fortassis postquamne forte dicerent: Quid facturi erimus si suffragia necessaria nobis defecerint? Protinus subdit consolationem adhibens testimonium de libro Jesu Nave. Ipse enim Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
constanciam
co remoti auo¬
mone. aspectu
lOS uos alloqui ñ pꝰfũ. neque
uidere. s cordis affectus. ⁊ sollicitudo
nũqͣm cessat. Nos inqͣm desolati ha¬
bũdantiꝰ qm̃ si nͥl pateremini. festina¬
maiorẽ instructionẽ. ut plene uos in¬
stiuerẽ. in qͦ uobis mala fierẽt. festi¬
nauimus uid̾e dico: cũ multo desid̾io.
exhortandi uos. Et u̾e festinauimus.
qm̃ quid̃ nos om̃s uolumus uenire
Ad Uos.
Ego quid̃ pau

Expanded text:
antiam remoti a vomone, aspectu,uia vos alloqui non possum, nec videre; sed cordis affectus et sollicitudo nunquam cessat. Nos, dico, desolati abundantius, quam si nihil pateremini, festinamajorem instructionem, ut plene vos instruam, in quo vobis mala fierent. Festinavimus videre, dico, cum multo desiderio, exhortandi vos. Et vere festinavimus, quoniam quidem, nos omnes voluimus venire ad vos. Ego quidem Pau
Abbreviated transcription (Latin):
nec ⁊̃ mutatus ẽ ab illo. nͨ ext̃cio. Nõ
enĩ sic assũptus est homo. ut nec ip̃e
mutaret deum. nͨ ab ip̃o mutareturr.
s potius ex quarto. sic enĩ assũꝑtꝰ est.
ut cõmutaretur meffabło. ⁊ excellen¬
tius atq congruentiꝰ. qͣm uestis cum
ab homine induitur. Nomine ergo
uniens quodã mͦ atq conformans
immortalitati et̃nitatiq ꝯsociaret.
Non gͦ oportet intelligi uerbũ. mu
tatum ẽẽ susceptione hominis. sicut
nec membra ueste induta mutant᷑.
qmͣuis susceptio illa ineffabilit̾ sus¬
ceptũ suscipienti copłaret. Habitus
gͦ c̃ susceptio homiñis .&. uestis que
commendationẽ maioris humilitatiꝰ
Humili. semetip̃m¬

Expanded text:
et mutatus est ab illo, nec ex tertio. Non et mutatus est ab illo, nec ex tertio. Non enim sic assumptus est homo, ut nec ipse mutaret Deum, nec ab ipso mutaretur; sed potius ex quarto. Sic enim assumptus est, ut commutaretur ineffabiliter et excellentius atque conjunctius, quam vestis cum ab homine induitur. Nuniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur: mvis susceptio illa ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. Habitus ergo est suceptio hominis, quasi vestis quae commendationem majoris humilitatis, humiliavit semetip