comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lex ut mulier que suscep¬
to semine peꝑiss filium. im ioc¬
munda eẽt septem dieb:
& indie octauo circumcide
aptaret: deinde etiam ali¬
os triginta dies tres ab in.¬
gressu templi ac uiri tho¬
ro abstineret. donec qua¬
dragesimo natuntatis dieꝰ.
filium cum hostiis ad tẽ¬
plum dñi deferret. Primo¬
genitum aũt omne mas¬
culini sexus scm dño uo¬
cari. atq icdo munda que¬
q offerri dõ. immunda
autẽ mundis mutari uł
autẽ feminã peꝑiss mu¬
lier.immunda fieri iussa
est quatuordecim dieb: &
sexaginta sex dieb aliis
a templi ingressu suspen¬
di. donec octogesimo nati¬
uitatis die que dies pur¬
gationis eius uocabatui:
illo se suam q sobolan ho¬
stiis sanccisicauira ueni¬
niret. ac sic demũ ad thorũ
uiri libera rediret. Intueã
mur frẽs Rim̃ diligentius
uerba legis que ꝓposiumꝰ.
& uidebimus aꝑtissime qͣ
beatissima di gẽnitrix &
ꝑpetua uirgo maria. si¬
mul cum filio quem ge̾¬
nuit. ab omni fuerit le¬

Expanded text:
x ut mulier quae suscepto semine peperisset filium, immunda esset septem diebus, et in die octavo circumciderum, nomenque aptaret: deinde etiam alios triginta tres dies ab ingressu templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum Domini deferret: primogenitum autem omnis masculini sexus sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis mutari, veautem feminam peperisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad torum viri libera redire deberet. Intueamdiligentius verba legis quae proposuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit le
Abbreviated transcription (Latin):
ne qua aut ꝓfessio dees¬
set aut sexus. & id̃o anna
&& stipendiis iuduitatis ⁊
morib talis inducitur. ne
indigna plane fuisse cre¬
datur: que redemptorem
uenisse om̃ium nuntiaret.
Cuiꝰ merita cum alibi des¬
cripserimꝰ cum uiduas
hortaremur. hoc loco qm
ad alia ꝓperamus. ñ pu¬
tamus iteranda. Non oci¬
ose tamen annos occogĩ¬
eius expressit. quia & sep¬
tem duo decades. & due
quadragesime sacrum u¬
dentur numerum desig¬

Expanded text:
ne qua aut ne qua aut set aut sexus. Et ideo Anna et stipendiis viduitatis et moribus talis inducitur, ut digna plane fuisse credatur, quae redemtorem uenisse omnium nuntiaret. cuius merita cum alibi descripserimus, cum uiduas hortaremur, hoc loco, quoniam ad alia properamus, non putamus iteranda. non otiose tamen annos LXXXIIeius expressit, quia et septem duodecades et duae quadragesimae sacrum uidentur numerum desig
Abbreviated transcription (Latin):
domini generationis dif¬
fusam. & ꝓphetiam incre¬
dulis negatam ẽẽ ñ iustis.
Ecce & symeon ꝓphetat
in tuinam & resurrectio¬
nem plurimorum uenisse
iniquoꝵq merita discer¬
nat: &e ꝓ nr̃orum qualita¬
de factorum uidex uerus
& uistus. aut supplicia
decernat aut premia. E
tuam inquit aminã per¬
transibit gladius. Nec lit¬
tera nec hystoria docet.
ex hac uita mariam cor¬
poralis necis passione mi¬
grasse. Non enim anima
ł corpus materiali gla¬
dio transuerberat᷑. ⁊ iđo
prudentiam marie. haud̃
ignaram mysterii celestis
ostendit. Uiuũ enĩ uer¬
bum dei & ualidum. &
aciitum omni gladio acu¬
tissimo.penetrans usq ad
diuisionem anime & spi¬
ritus.artuum q & me¬
dullarum: cogitationes
cordis & secreta scrutat᷑
ammorum. quia nuda
mentium & aperta sunt
omnia d̃i filio. quem con¬
scientie secreta ñ fallunt.
ꝓphetauit itaq symeon.
prophauerat copulata
conuigio ꝓphauerat &¬
uirgo: debuit etiam uidua

Expanded text:
Domini generatione difDomini generatione diffusam, et prophetiam incredulis negatam esse, non justis. Ecce et Simeon prophetat in ruinam et resurrectionem plurimorum venisse iniquorumque- merita discernat et pro nostrorum qualitate factorum iudex uerus et iustus aut supplicia decernat aut praemia. et tuam inquit ipsius animam pertransibit gladius. nec littera nec historia docet ex hac uita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transuerberatur. et ideo prudentiam Mariae haut ignaram mysterii caelestis ostendit. uiuum enim uerbum dei et ualidum et acutum omni gladio acutissimo, penetrans usque ad diuisionem animae et spiritus artuumque et medullarum cogitationes cordis et secreta scrutatur animorum, quia nuda mentium et aperta sunt omnia filio, quem conscientiae secreta non fallunt. prophetauit itaque Symeon, prophetauerat copulata coniugio, prophetauerat uirgo, debuit etiam uidua,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ecce homo erat in ihe¬
ruͬsalem cui nomen sy¬
meon: & homo iste uistꝰ
& timoratus. exspeccans
consolationẽ isrł. Non
solum ab angelis ⁊ pro
bus &e iustis: generatio do¬
mu i accepit testimoni¬
um. Omĩs etas. & uterq
sexus. euentorumq mira¬
cula. fidem astriuint. Uir¬
go generat. sterilis parit.
mutus loquitur. elysa¬
beth ꝓphetat. magus ad¬
orat. uitero clausus exil¬
tat uidua confitetur.
iustus exspectat. E bene
iustus. qui ñ suam s po¬
puli grãm requirebat:
cirpiens ip̃e corporee uin¬
culis fragilitatis absolui.
s exspeccans uidere pro¬
missum: sciebat enim qͥa
beati ꝯculi qui uiderent.
dete iustum uelut corpõ¬
ree carcere molis inclusũ
uelle dissolui. ut incipiat.
ẽẽ cum xp̃o. Dissolui enĩ¬
S qui uult dirti. ueni
at in templum ieniat in
mini. accipiat in manibꝰ
uerbum d̃i. & complectã¬
sue brachiis: tunc dimit¬
tetur ut ñ uideat ⁊ortẽ.
quia uiderit uitam. Hi¬
des uberem in om̃s gr̃am

Expanded text:
Et ecce homo erat in Hierusalem, cui nomen Symeon, et homo iste iustus et timoratus, exspectans consolationem Israhel. non solum ab angelis et probus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. de iustum uelut corporeae carcere molis inclusum uelle dissolui, ut incipiat esse cum Christo; dissolui enised qui uult dimitti uat in templum, veniat in mini, accipiat in manibus Verbum Dei, complectafidei brachiis. Tunc dimittetur, ut non videat mortem, qui viderit vitam. 60. Vides uberem in omnes gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
Q iterum. Ecce tu pulchra
es amica mea. ecce tu pul¬
chra: oculi tui columbarĩ.
benas quipꝑe ut turturis¬
habet anima. que ab om̃i
impudicicie peste castã
se custodit & immiinẽ. Ocu¬
los habet columbarum. qͦͤ
nulli nocere desidans: ẽtiã
immicos simplici amore
contuetur. S ⁊ utrãq auis
memorata. quia gemitũ¬
ꝓ cantu edere solet: scorũ
dicens. Amen amen dico uo¬
bis. quia plorabitis & flebi¬
tis uos. mundus autẽ gau¬
debit. uos autem contrista
bimini: s tristicia ur̃a uer¬
tetur in gaudium. Q rur¬
sus Beati qui lugent. qm̃
ip̃i consolabuntui. Merito
mino offeriintur in holli.¬
am. quia nĩmirum sim¬
plex le pudica fidelium
cnuersatio gratr: illi
sacrifitium iusticie. Iua
qui laborat in gemitii suo
qui lacrimis stratum suũ
singulas ꝑ nocces abluit.
icceptissimam prorsus ui
ccimam mactat. Cum ue¬
ro utraq auis ista ꝓpter
consuetudinẽ gemendi p̾¬
sentes scõrum luctus & de¬
sidia suꝑna designet. hoc

Expanded text:
 iterum: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra es, oculi tui columbarum ; genas quippe ut turturishabet anima quae ab omni impudicitiae peste castam se custodit et immunem; oculos habet columbarum, quae, nulli nocere desiderans, etiam inimicos simplici amore contuetur. Sed et utraque avis memorata, quia gemitu cantu edere solet, sanctordicens: Amen, amen, dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit: vos autem cbimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium ; et rursus: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Merito mino offeruntur in hostiam, quia nimirum simplex et pudica fidelium conversatio gratum est illi sacrificium justitiae; quia qui laborat in gemitu suo, qui lacrymis suis stratum suum singulas per noctes abluit, acceptissimam prorsus Deo victimam mactat. Cum vero utraque avis ita propter consuetudinem gemendi praesentes sanctorum luctus et desideria superna designet, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
precursor dñi saluatoris. quẽ
oiu uenturum populis uer¬
bo predicauerat: ip̃m iam ue¬
nientem ad se.sicuit ex lectiõ¬
ne sc̃ĩ euangłii. frẽs mͦ cum
legeret᷑ audistis. mox digito
demonstrauit dicens. Ecce ag
nus di. ecce qui tollit peccãta
mundi. Ecce agnus d̃i. Ecce
innocens.⁊ ab om̃i peccato ĩ¬
munis. utpote qui os quidẽ
de ossib adam. ⁊ carnem de
carne adam:s nullam de car¬
ne peccatrice traxit maculam
culpe. Ecce qui tollit peccatũ
mundi. Ecce qui iustus inter
peccatores. inittis int̾ impios.
hoc ẽ qi agnus int̾ lupos ap¬
parens: etiam peccatores ⁊ im¬
pios iustifandi habet pote¬
statem. Quom autẽ peccatum
mundi tollat. quo ordine iu¬
stificet impios. apłs petrus
ostendit qui ait. Non corrup¬
tibili argento uł auro redẽp¬
ti estis de uana ur̃a conũsatiõ¬
ne paterne traditionis. s preci

Expanded text:
praecursor Domini Salvatoris, quem diu venturum populis verbo praedicaverat, ipsum jam venientem ad se, sicut ex lectione sancti Evangelii, fratres, modo cum legeretur, audistis, mox digito demonstravit, dicens: nus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Ecce agnus Dei, ecce innocens, et ab omni peccato immunis utpote qui os quidem de ossibus Adam, et carnem de carne Adam, sed nullam peccatrice de carne traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccatum mundi, ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. XXI. Quomodo autem peccatum mundi tollat, quo ordine justificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
lexit nos inquit.⁊ lauit nos a
peccatis nr̃is: in sanguine
suo. Non solum autem lauit
nos apeccatis nr̃is in sangui¬
ne suo. qñ sanguinem suum
dedit in cruce ꝓ nob̾: uł qñ
unusquisq nr̃m mysterio sa¬
crosancce passirnis illius bap¬
tismo aque abliuus e: uerũ
etiam cotidie tollit peccata
mundi. lauat q nos a pecca¬
tis nr̃is cotidie in sanguine
suo: cum eusdem beate pas¬
sionis. ad altare memoria re¬
plicatur.cum panis ⁊ uini
creatura in sacramentũ car-¬
nis ⁊ sanguinis eius in effe¬
bili sp̃c sanccificatione tranf¬
fertur.Sicq corpus ⁊sanguis
illius ñ infidelium manibus
ad ꝑnitiem ip̃orum funditur ⁊
occidit᷑. s fidelium ore suã su¬
figuram agnus in lege pas¬
chalis ostendit. qui semel po¬
pulum de egypt a seruitĩte
lib̾ans: in memoriam eusdẽ
liberationis. ꝑ om̃s annos im¬
molatione sua. populum eũ
dem sanctificare solebat: donec
ueniret ip̃e.cui talis hostia te¬
stimonium dabat. oblatꝰq pa¬

Expanded text:
lexit nos, inquit, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Non solum autem lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit in cruce pro nobis, vel quando unusquisque nostrum mysterio sacrosanctae passionis illius baptismo aquae ablutus est, verum etiam quotidie tollit peccata mundi. Lavat itaque nos a peccatis nostris quotidie in sanguine suo, cum ejusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur: sicque corpus et sanguis illius non infidelium manibus ad perniciem ipsorum funditur et occiditur, sed fidelium ore suam sufiguram agnus in lege paschalis ostendit, qui semel populum de Aegyptia servitute liberans, in memoriam ejusdem liberationis, per omnes annos immolatdem sanctificare solebat, donec veniret ipse cui talis hostia testimonium dabat, oblatusque Pa
Abbreviated transcription (Latin):
sonantem meruiss audire:
młtum ex hoc uisu ⁊ auditu
ꝓfecerit. młtum de diuine
potestatis excellentia reue¬
latis oculis mentis scientie
parationem intelligentie qͣ
tunc illustrari ceꝑat. eatenus
illum quantus ẽẽt omimo¬
dis sibi uideret᷑ ignorare. qui
restimonium in quo missus¬
ẽ dño diligenter ꝑhibens ad¬
uingit. S ut manifestaret᷑¬
in isrł: ꝓꝑterea ueni ego in
aqua baptirans. Qđ est aꝑ¬
te dicere. Non ido ueni in aqͥ
baptizan quia peccatum
mundi baptirando tollere
possim: s ut eum baptirando
ac predicando manifestarem
populo isrł. qui in sp̃u sco
baptitans. ad tollenda pecca¬
ta ñ solum isrł s totuis mun¬
di. si ei crede uoluerit idoneꝰ¬

Expanded text:
 audire, multum ex hoc visu et auditu profecerit, multum de divinae potestatis excellentia, revelatis oculis mentis, scientiaparationem intelligentiae qua tunc illustrari coeperat, eatenus illum quantus esset, omnimodis sibi videretur ignorasse. Qui testimonium, in quo rhibens adjungit: Sed ut manifestaretur Israel, propterea veni ego in aqua baptizans. Quod est aperte dicere: non ideo veni in aqua baptizans, quia peccata mundi baptizando tollere possum, sed ut eum baptizando ac praedicando manifestarem populo Israel, qui in spiritu sancto baptizans, ad tollenda peccata non solum Israel, sed et totius mundi, si ei credere voluerit, idone
Abbreviated transcription (Latin):
glexit qͣi usq ad undẽci¬
mam ociosus stecit. Unde
usq ad undecimam for¬
pentib dicit᷑. Quid hic
statis totadie ociosi: Acsi
uere in pueritia⁊ in iu¬
uentute noluistis. saltem
in ultima etate resipisci¬
te. ⁊ ad uite uias cum iã
laboraturi multum nõ
estis ul sero uenite. & ta¬
les ergo paterfamilias uo¬
cat. ⁊ plerumq ante re-¬
munerantur: quia prius
ad regnum de corpore exe¬
unt: quã hii qui in pueri¬
tia uocati ẽẽ uidebantur.
An non ad undecimã ho¬
ram uenit latro: Qui ⁊ si
ñ habuit ꝑ etatem. habu¬
it tñ sero ꝑ penitentiam:
Qui d̃m in cruce confessus
ẽ. ⁊ pene cum uoce sentẽtie
sp̃m exalauit uite A no-
uissimo autem reddere de¬
narium paterfamilias ce¬
pit. quia ad paradysi re¬
quiem prius latronẽ qͣm
petrum uocauit. Quan¬
ti patres ante legem. qͣnti
sub lege fuerunt: Q tñ
cati sunt: ad celorum reg¬
num sñ aliqua tarditãte
denarium acceꝑunt. qui
laborauerunt ad undeci¬

Expanded text:
glexerit quasi usque ad undeciglexerit quasi usque ad undecimam otiosus stetit. Unde recte usque ad undecimam torpentibus dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Ac si vere in pueritia et juventute noluistis, saltem in ultima aetate resipiscite, et ad vitae vias cum jam laboraturi multum non estis, vel sero venite. Et tales ergo paterfamilias vocat, et plerumque ante remunerantur, quia prius ad regnum de corpore exeunt quam hi qui jam a pueritia vocati esse videbantur. An non ad undecimam horam venit latro, qui etsi non habuit per aetatem, habuit tamen sero per poenam, qui Deum in cruce confessus est, et pene cum voce sententiae spiritum exhalavit vivissimo autem reddere denarium paterfamilias coepit, quia ad paradisi requiem prius latronem quam Petrum vocavit. Quanti patres ante legem, quanti sub lege fuerunt? Et tamen cati sunt ad coelorum regnum, sine aliqua tarditate denarium acceperunt qui laboraverunt ad undeci
Abbreviated transcription (Latin):
tis deficit. Indecima ue¬
ro hora ẽ ea etas. que de¬
crepita uel ueterana dici¬
tur. Unde ⁊greci ualde
quã senes ẽẽ insinuent: qͦs
ꝓuectiores uocant. Quia
ergo ad uitam bonã alius
in ꝓueritia. alius in adoles¬
centia. alius in iuuentute.
alius in senectute alius in
decrepita etate ꝑducit᷑.
qͣi diuersis horis oꝑarii
ad uineam uocantur.
Iores ergo
d̃i oꝑarii estis udete. Pen¬
set unusquisq quid agat.
⁊ considẽt si in di uinea
laboret. Qui enim in Hac
uita ea que sua sunt que¬
rit adhuc ad dñi uineam.
ñ uenit. Illi namq dõ la-¬
borant. qui ñ sua s lucra
Anica cogitant:qui zelo
caritatis studio pietatis in¬
seruiunt animab lucran¬
dis inuigilant ꝑducere
⁊ alios secum ad uitam fe¬
stinant. Nam qui sibi ui¬
uit. qui carnis sue uolup¬
tatib pascitur. recte ociõ¬
sus redargiit᷑ quia fruc¬
tum diuini oꝑis ñ sectã
tur. Qui uͦ zusq ad etãtẽ
ultimam do uiuere ne-¬

Expanded text:
tis deficit. Undecima vetis deficit. Undecima vero hora ea est aetas quae decrepita vel veterana dicitur. Unde Graeci valde quam senes esse insinuent quos provectiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam vocantur. Mores ergoDei operarii estis videte. Penset unusquisque quid agat, et consideret si in Domini vinea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt quaerit adhuc ad Dominicam vineam non venit. Illi namque Domino laborant, qui non sua, sed lucra dominica cogitant, qui zelo charitatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandis in vigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui carnis suae voluptatibus pascitur, recte otiosus redarguitur, quia fructum divini operis tur; qui vero et usque ad aetatem ultimam Deo vivere ne
Abbreviated transcription (Latin):
S pensate fres quid inqui¬
siti respondeant. Dicunt ei.
quia nemo nos conduxit.
Nullus quippe ad eos pa¬
triarcha. nullus ꝓpħ̾a ue¬
nerat. & quid est̾ dicere
ad laborem nos nemo con¬
duxit. nisi quia uite nob̾
uias nemo predicauit:
Quid ergo nos a bono oꝑe
cessantes in excusatione
nr̃a dicturi sumus. qui pe¬
ne a matris utero ad fidẽ
uenimꝰ.qui uerba uite ab
ip̃is cunabulis audiuimꝰ.
qui ab uberib sce ecclesie
potum suꝑne predicatiõ¬
nis sumpsimꝰ cum lacce
carnis: Possumus uero ⁊
easdem diuersitates hora¬
rum. etiam ad unũquẽq
hominẽ ꝑ ecatum mo¬
menta distinguere. Ma¬
ne quippe intellectus nr̃i
Pueritia ẽ. Hora autẽ ter¬
cia adolescentia intelligi
potest. quia qͣi iam soł
in alcum ꝓficit: dum ca¬
lor etatis crescit. Sexta uͦ
iuuentus ẽ: qua uelut
centro sol figitur. dũ in eo
plenitudo roboris solidat᷑.
Nona autem seneccus intel¬
ligitur. in qua uelut sol
ab alto axe descendit: qͥa
ea etas a calore iuuentu¬

Expanded text:
 pensate, fratres, quid inquisiti respondeant: Dicunt enim: Quia nemo nos conduxit. Nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere: Ad laborem nos nemo conduxit, nisi, vitae nobis vias nullus praedicavit? Quid ergo nos, a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunabulis audivimus, qui ab uberibus sanctae Ecclesiae potum supernae praedicationis sumpsimus cum lacte carnis? 2. Possumus vero et easdem diversitates horarum, etiam ad unumquemque hominem per aetatum momenta distinguere. Mane quippe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum. proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, 1512 dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua sol velut ab alto axe descendit, quia ea aetas a calore juventu
Abbreviated transcription (Latin):
abel iusto usq ad ultimũ
electum qui in fine mundi
nasciturus est.quot scõs ꝓ¬
tulit. quasi tot palmites
misit. Hic itaq paterfami¬
lias ad excolendam uineã
suam. mane.hora teiria.
sexta. nona.⁊ undecima
oꝑarios condiicit.quia a
mundi huius initio usq
ad finem: ad erudiendam
plebem fidelium predica¬
tores congregare ñ destitit
Mane ⁊ enim mundi fuit.
ab adam usq ad noe. ho¬
ra uero tercia.a noe usq
ad abraham. Sexta qͦ ab
abraham usq ad moysen.
Nona autem a moyse us¬
q ad aduentũ domini.
Undecima uero ab aduen¬
tu domini usq ad finem
mundi. in qua predica¬
tores sci apłi missi sunt:
qui mercẽdẽ plenam
tarde uemientes acceꝑũt.
Ad erudiendam gͦ dñi.
ꝑlebem suam. qͣi ad exco¬
lendam uineam suam
per patres. ⁊ post modum
qͣi per oꝑarios in uinee cul¬
tura laborauit. Quamuis
in quolibet modulo uel mẽ¬
sura quisquis cum fide re¬
exstitit. huius uinee oꝑa¬
rius fuit.
ꝯperator ergo mane.hore

Expanded text:
usto usque ad ultimum electum qui in fine mundi nasciturus est, quot sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Hic itaque paterfamilias ad excolendam vineam suam mane, hora tertia, sexta, nona, et undecima operarios conducit, quia a mundi hujus initio usque in finem ad erudiendam plebem fidelium praedicatores congregare non destitit. Mane etenim mundi fuit ab Adam usque ad Noe, hora vero tertia a Noe usque ad Abraham, sexta quoque ab Abraham usque ad Moysen, nona autem a Moyse usque ad adventum Domini, undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi. In qua praedicatores sancti apostoli missi sunt, qui mercedem tarde venientes acceperunt. Ad erudiendam ergo Dominus plebem suam, quasi ad excolendam vineam suam,per Patres, et postmodum quasi per operarios in vineae cultura laboravit. Quamvis, in quolibet modulo vel mensura, quisquis cum fide reexstitit hujus vinearius fuit. Operator ergo mane, hora
Abbreviated transcription (Latin):
tinus uidit. Stupentibꝰ qui
aderant. preibat exultans. ui¬
am carpens. ⁊ uie ducẽ ulteriꝰ
ñ requirens. Memorati me¬
moriã martiris que posita ẽ
in castello siniteñsi. qd yppo¬
nensi colome ucinum ẽ: eiꝰ¬
dem loci lucillus ep̃c p̾pło
preceden. atq sequente por¬
tabat. fistula cuiꝰ molestia
iam du laborauerat. ⁊ fami¬
liarissimi sui medici qͥ er̃
secaret oꝑiebat᷑ manꝰ. illiꝰ ꝑic
sarci uectatiõne repente sa¬
nata ẽ. Nã deinceps eã in suo
morbo calculi laborabat: ꝑ
memoriam supͣdicti martiris
quã possidus illo aduexit
ep̃c. saluus faccꝰ. ẽ. Idem ipse
postea morbo alio p̾ualescẽte
mortuꝰ sic iacebat: ut ei
pollices ligarenur. Opteua¬
de memoria eius reportata eẽt.
⁊ suꝑ iacentis corpus missa
ip̃iꝰ prb̃i tunica suscitatus ẽ.¬

Expanded text:
tinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae ducem ulterius non requirens. Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponiensi coloniae uicinum est, eiusdem loci Lucilius episcopus populo praecedente adque sequente portabat. Fistula, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulade memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus e
Abbreviated transcription (Latin):
men recepit. ut qui celestiᷤ
misterii uerba ñ caperent.
eos ad fidem celestia fac¬
ta solidarent. S mira¬
cula dñi ⁊ saluatoris nr̃i
sic accipienda sunt fres¬
mei. ut ⁊ in ueritate cre¬
dantur facta: ⁊ tñ ꝑ signi¬
ficationẽ nob̾ aliquid
innuant. Oꝑa quippe
euis ⁊ ꝑ potentiam Aliud
ostendunt.⁊ ꝑ misteriũ
aliud loquunt᷑. Ecce enĩ
quis iuxta hystoriam ce¬
cus iste fuerit ignoramꝰ.
s tñ quem ꝑ misterium
significet nõuimꝰ. Cecũ
quippe ẽ genus humanũ.
qdđ in parente primo a pa
radisi gaudiis expulsum:
claritatem suꝑne lucis ig¬
norans.damꝑnationis sue
denebras patitur. s tñ ꝑ¬
reclemptoris sui presen¬
tiam illuminat: ut inter¬
ne lucis gaudiũ iam per
uesidium uideat. atq in
ma uite boni oꝑis gressus
luminatur. Ierico quip¬
ꝑe luna interpretatur.
Luna autem in sacro elo¬
quio ꝓ defectu ponitur
carnis. quia dum men¬
struis momentis decres¬
cit: defeccum nr̃e morta¬
litatis designat. Dum gͥ

Expanded text:
men recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent. Sed miracula Domini et Salvatoris nostri sic accipienda sunt, frmi, ut et in veritate credantur facta, et tamen per significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in pareradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed esentiam illuminatur, ut internae lucis gaudia jam per desiderium videat, atque in via vitae boni operis gressus luminatur. Jericho quippe luna interpretatur, luna autem in sacro eloquio pro defectu carnis ponitur, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igi
Abbreviated transcription (Latin):
rus fuit. in quo ds huma¬
ne nature conuinccus ẽ:
⁊ex quo ad sociandam si¬
bi eccłam tanqͣm sponsus
ꝓcessit. Primus nuptiar
locus iudea exstitit. in qͣ
filius di homo fieri.⁊ ec
e lam sui corporis partici¬
patione consecrare. sui sp̃c
pignore in fide confirma¬
re dignatus ẽ. s uocatis ad
fidem gentib. usq ad fi¬
nes orbis terre earumdem
nuptiarum uotiua gau¬
dia ꝑuenerunt. Nec ua-¬
cat a mysterio. qđ die ter¬
cio post ea que suꝑior eu¬
uangłii sermo descripse¬
rat nuptie facte referunt᷑.
ad aꝑtandam sibi eccł̃iam
uenisse designat. Primũ
quippe scł̃i tempꝰ ante legẽ
patriarcharum exemplis.
scđm sub lege ꝓpħarum
scriptis. tercium sub gr̃a
preconiis euangłistarum.
qͣi tercie diei lux mundo¬
tus apparuit. S ⁊ hoc qd̃
in chana galilee id est in
zelo transmigrationis per¬
petrate. eedem nuptie fa-¬
cte ꝑhibentur: typice de¬
ninciat. eos maxime gr̃a
xp̃i dignos existere. qui

Expanded text:
rus fuit, in quo Deus humarus fuit, in quo Deus humanae naturae conjunctus est, et ex quo ad sociandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus nuptiarum locus in Judaea exstitit, in qua Filius Dei homo fieri, et Ecclesiam sui corporis participatione consecrare, suique Spiritus pignore in fide confirmare dignatus est: sed vocatis ad fidem gentibus, usque ad fines orbis terrae earumdem nuptiarum votiva gaudia pervenerunt. Nec vacat a mysterio quod die tertia, post ea quae superior Evangelii sermo descripserat, nuptiae factae referuntur, ad aptandam sibi Ecclesiam venisse designat. Primum quippe saeculi tempus ante legem patriarcharum exemplo, secundum sub lege prophetarum scriptis, tertium sub gratia praeconiis evangelistarum, quasi tertii diei lutus apparuit. Sed et hoc quod in Cana Galilaeae, id est in zelo transmigrationis perpetratae, eaedem nuptiae factae perhibentur, typice denuntiat, eos maxime gratia Christi dignos existere, qui
Abbreviated transcription (Latin):
possunt filii sponsi luge¬
re. qͣmdui cum illis ẽ spon¬
sus: Uenient autẽ dies cũ
auferetur ab eis sponsus. ⁊
tunc ieunabunt. Quia ni¬
mirum incarnatio nr̃i sal¬
uatoris ex quo patrib ce¬
pit ꝓmitti. multis scõrum¬
ẽ lacrimis ⁊luctu semper
exspectata:donec ueniret.
Similiter ex quo post re¬
surrect̾ionem ascendit in
celum. om̃is scõrũ spes ad
eius pendet reditum Solo
autem quo cum hominib
conuerlatus ẽ tempore.fle¬
re ac lugere neqͥuuerunt:
quia iam secum etiam cor¬
poraliter eum quem spiri¬
taliter dilexerunt habebãt.
ponsus ergo le uii¬
lii sponsi uł nuptiarum.
singuli quiq fidelium eiꝰ
sunt. Tempus nuptiarũ.
tempus ẽ illud. qñ ꝑ incat¬
nationis mysterium scãm
sibi eccłam sociauit. Nlon
igitur casu si certi gracia
mysterii uenit ad nuptias
in terra carnali more cele¬
bratas.qui ad copulandã
sibi spiritali amore eccł̃iã
de celo descendit ad terras.
Cuiꝰ quidem thalamus
incorrupte genitricis ute¬

Expanded text:
lugere quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt . Quia nimirum incarnatio nostri Salvatoris ex quo patribus coepit promitti, multis est sanctorum lacrymis et luctu semper exspectata donec veniret. Similiter ex quo post resurrectionem ascendit ad Patrem, omnis sanctorum spes ad ejus pendet reditum. Solo autem quo cum hominibus conversatus est tempore, flere ac lugere nequiverunt, quia jam secum etiam corporaliter eum quem spiritualiter dilexerunt habebant. Sponsus ergo Chrilii sponsi vel nuptiarum singuli quique fidelium ejus sunt: tempus nuptiarum est tempus illud quando per incarnationis mysterium sanctam sibi Ecclesiam sociavit. Non igitur casu, sed certi gratia mysterii, venit ad nuptias in terra carnali more celebratas, qui ad copulandam sibi spirituali amore Ecclesiam de coelo descendit ad terram: cujus quidem thalamus incorruptae genitricis ute
Abbreviated transcription (Latin):
nͣr atq saluator
ad nuptias uocatꝰ. ñ solũ
uenire. s ⁊ miraculum ibi
figuris. etiam iuxta litterã
firmat. Porro tacian &
marcionis ceterorum q qͥ
nuptiis detrahunt ꝑfidia
qͣm sit dampnabilis. insi¬
nuat. Si enim thoro im¬
marulato.⁊ nuptiis debi¬
ta castitate celebratis. cul¬
pa inesset. nequaqͣm do¬
minus ad has ueniret: ne¬
quaqͣm eas signorũ suoꝵ
iitiis consecrare uoluiss.
Nunc autem qr bona ẽ ca¬
stitas coniugalis. melior¬
ẽ continentia uidualis. op¬
tima ꝑfectio uirginałis:
ad compbandam omĩum
eleccionem graduum. dis¬
cernendum tñ meritum
singulorum: ex intemerato
marie uirginis itero nas.¬
ci dignatus ẽ. a ꝓpħico
anne uidue ore mox nat᷑
bñdicitur. a nuptiarum ce
facturus in terra d̃i filius
uenit ad nuptias. ut ip̃m
se ẽẽ doceret: de quo sub ty¬
po solis psalmista precinu¬
it. & ip̃e tanqͣm sponsus
ꝓcedens de thalamo suo.

Expanded text:
r atque Salvator ad nuptias vocatus, non solum venire, sed et miraculum ibidfiguris, etiam juxta litteram firmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendum tamen singulorum meritum, ex intemerato Mariae virginis utero nasci dignitatus est, a prophetico Annae viduae ore mox natus benedicitur, a nuptiarum celfacturus in terra Dei Filius venit ad nuptias, ut ipsum se esse diceret de quo sub typo solis Psalmista praecinuit: Et ipse tanquam sponsus procedens de
Abbreviated transcription (Latin):
pora cum animab curã¬
re possum. ꝓpterea om̃s
tango: ñ ut infirmitas mͥ
adhereat s idõ ut ab hiis
qui eam habent expellã.
Sol sum enim ait incorrup¬
tibilis ⁊ luna iusticie: idõ ꝙ
om̃ib appropio ⁊ om̃s meꝰ¬
is splendorib ad salusem
irradio: ip̃e uͦ licut fui ꝑ¬
maneo in singlari mee sc̃i¬
tatis pulchriuidine. Extẽ¬
dens manum tetigit eum.
Non sperno legem. s curo
uulnus. Non destruo man¬
datum. s fugo atq mun¬
do lepram. Id̃o q cum extẽ 9¬
do manum: mox eͥffugit
hec contaminatio. Mea uir¬
tute ꝓximante: resistere
mee potentie ñ poterit. Di¬
co. mundare. & manũ ad
tangendum extendens: ef¬
fugit ilico lepra. Et inuẽ¬
ta ẽ manus dñi ñ lepram.

Expanded text:
pora cum animis curapora cum animis curare possum, propterea omnes tango, non ut infirmitas mihi adhaereat, sed ideo ut ab his qui eam habent expellam. Sol sum enim, ait, incorruptibilis, et luna justitiae, ideoque omnibus appropio, et omnes meis splendoribus ad salutem irradio, ipse vero sicut fui permaneo, in singulari meae sanctitatis pulchritudine. Et extendens manum, tetigit eum. Non sperno legem, sed curo vulnus. Non destruo mandatum, sed fugo atque mundo lepram. Ideoque cum extendo manum, mox effugit haec contaminatio; meae virtuti proximare, vel resistere meae potentiae non poterit. Dico, Mundare, et manum ad tangendum extendens, effugit illico lepra. Et inventa est manus Domini non lepra
Abbreviated transcription (Latin):
ui respondens au dñs
Cõt siteris quia ego sum:
ꝓfiteris qr si ego uolo fit:
ĩdeo uolo. Mundare. Uolun¬
disz magnifice ⁊ mundaris
Plenissime confiteris ꝓle¬
nissime conletificaris. uolo.
mundare. Non dubitasti
crelere. ñ tardo sanare.Nõ
distulisti confessionem. nõ
differam te mundare. Uo¬
lo. mundare. Ut ⁊ magnã
grãm tibi ostendam mañ
ad de porrigo. Excendens
eum dicens.uolo munda¬
re. & qͣre tetigit eum dñs
cum lex ꝓhibuiss leprosũ
tangere: Propter hoc teti¬
git. ut ostenderet qr omĩa
munda mundis: qr alioꝵ
aliis ñ adherent inquina¬
menta: quia extranea im¬
munditia immnacłatos ñ
comñquinat.S ad huc ꝓp¬
der quid tetigit: it humi¬
litatem demonstraret.⁊ nos
doceret nullum spernere.
nullum horrere. nullũ con¬
temptibilem dicere ꝓpter
corꝑis lesionem. aut macu¬
lationem que ado immit¬
tuntur ꝓ qua ip̃e scit ra¬
tione. Extendens ergo ma¬
num iħc: tetigit eum. mẽ¬
dicus ait sum celestis. cor̾¬

Expanded text:
ui respondens Dominus, ait: Confiteris quia ego possum, profiteris quia si ego volo, fit: ideo volo, mundare; volundis, magnifice et mundaris. Plenissime confiteris, plenissime et laetificaris. Volo, mundare. Non dubitasti credere, non tardo sanare. Non distulisti confessionem, non differam te mundare. Volo, mundare. Ut et magnam gratiam tibi ostendam, manum ad te porrigo. Extendens eum, dicens: Volo, mundare. Et quare tetigit eum Dominus, cum lex prohibuisset leprosum tangere? Propter hoc tetigit, ut ostendisset quia omnia munda mundis, quia aliorum aliis non adhaerent inquinamenta, quia extranea immundities immaculatos non coinquinat. Sed adhuc propter quid tetigit? Ut humilitatem demonstraret, ut nos doceret nullum spernere, nullum horrere, nullum contemptibilem ducere propter corporis laesionem, aut maculationem quae a Domino immittuntur, pro qua ipse scit rationem. Extendens ergo manum Jesus, tetigit eum. Medicus, ait, sum coelestis, cor
Abbreviated transcription (Latin):
ceptãbilis & deuotissimꝰ
xp̃o factus. cum trãditor
ille uidas dñm traderet
xp̃m. sui q homicida ef¬
fectus apłatum ꝑderet:
iste uir dñi in loco illius
sorte & oratione meruit¬
scõrum apłorum duode¬
cimus apłs ordinari. Cui
datur scĩ euangelii pre¬
dicatio in uidea. sicuti

Expanded text:
ceptabilis et devotissimus ceptabilis et devotissimus Christo factus, cum traditor ille Judas Deum proderet Christum, suique homicida effectus apostolatum perderet; iste vir Domini in loco illius sorte et oratione sanctorum apostolorum duodecimus apostolus ordinatur: cui datur sacri Evangelii praedicatio in Judaea, sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
sit: & qđ exinde sancti pa¬
tres in eius laudem miri¬
fice ꝓuilerunt per sacre
scripture sẽriem pandere
tor. cum propensiori ⁊ar¬
chano consilio censuiss.
mundum languidũ cle¬
mentissime uiitare. suũ¬
q plasma de potestate di¬
abolice fraudis mirabiłr
possederat: illȩ qui erat
rex regum & dñs dñanciũ
sub potestate humani re¬
gis occouiant scilicet au¬
gusti humiliter nasci
dignatus est.
t ille qui erat creator
celi & terre. carnem nt̃e
fragilitatis suscipere nõ
dedignatus ẽ: ac ꝑinde ꝑ
incrementa crescens. ut
effectum uere incarnatiõ¬
nis sue ostenderet. quo¬
mam quidem ille ẽẽt ue¬
rus dies: qui duodecim
inde ad similitidinẽ sep¬
auaginta duarum lin¬
guarum. septuaginta
duos discipulos assump¬
sit.binosq misit ad pre¬
licandum. Inter quos
siquidem beatus mathi¬
as sc̃e predicatiõnis mi¬
nsterium suscipiens. ita
cando ad sc̃e matris ec¬
clesie gremium echnicũ
populum ꝑducere cura¬
uit: ut ad modum ac¬

Expanded text:
sit, et quid exinde sancti Patres in ejus laude mirifice protulerint, per sacrae Scripturae seriem pandere tor, cum propensiore et arcano consilio censuisset mundum languidum clementissime visitare, suumque plasma de potestate diabolicae fraudis mirabilitpossederat ille qui erat Rex regum et Dominus dominantium sub potestate humani regis, Octaviani scilicet Augusti, humiliter nasci dignatus est; et ille qui erat Creator coeli et terrae carnis nostrae fragilitatem suscipere non est dedignatus. At perinde per incrementa crescens, ut effectum verae incarnationis suae ostenderet; quoniam quidem ille esset verus dies, qui duodecim inde ad similitudinem septuaginta duarum linguarum, septuaginta duos discipulos assumpsit, binosque misit ad praedicandum. Inter quos siquidem B. Matthias sanctae praedicationis ministerium suscipiens, ita cando ad sanctae matris Ecclesiae gremium, ethnicum populum perducere curaret. Unde admodum ac
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi celehritate
sicut relatu paterne tra¬
ditionis instruuimur. mł¬
tiplici nob̃ est festiuitate
lecandũ. Ferunt enim hõ
duce a gencilib adoratũ.
uł inuitatum ad nupci¬
as aquas in uina uertis¬
se:uł suscepto a iohãne
baptismate.consecrasse flu¬
enta iordanis. suumq si¬
mul purificasse baptistã
S quid potissimũ presen¬
ti hoc factum sit die.nõ¬
uerit ip̃e qui fecit. Nos tñ
credere nec dubitare debe̾¬
mus. quicquid illud est:
faccum ẽẽ ꝓ nobis. Nam
qđ eum fulgentioris stelle
radiis incitati adorauere
char. ei. d̃m uerum genti¬
bus spes data ẽ adorandi.
Qd̃ aque nouo sunt ordi¬
ne in uina mutate noui
nob̃ poculi prelibatũ ẽ
sacramentum. Qll aũt

Expanded text:
dilectissimi, celebritate, sicut relatu paternae traditionis instruimur, multiplici nobis est festivitate laetandum. Ferunt enim hodiduce a gentibus adoratum, vel invitatum ad nuptias aquas in vina vertisse, vel suscepto a Joanne baptismate consecrasse fluenta Jordanis, suumque simul purificasse Baptistam. Sed quid potissimum hoc factum sit die noverit ipse qui fecit; nos tamen credere nec dubitare debemus, quidquid illud est, factum esse pro nobis. Nam quod eum fulgentioris stellae radiis incitati adoravere Chaldaei, Deum verum gentibus spes data est adorandi. Quod aquae novo sint ordine in vina mutatae, novi nobis poculi praelibatum est sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
Cnr̃e: obedientiã suam
iobecuentie nr̃e. huma¬
utatem suam suꝑbie no¬
e: quatinus qui suꝑbi¬
to. inobediendo. a floriꝰ¬
ra sede beatorim ceci¬
tamus. ꝑ eius humili¬
tem atq obedientiam
formati: quandoq ad
aradisi gaudia redes¬
us. Ꝙ hoc ẽ qdđ ait a¬
postolus. Quod stultum
ẽ di sapientius ẽ hõĩb
tultum enim uisũ
qui in forma di erat. ꝑ

Expanded text:
rae, obedientiam suam inobedientiae nostrae, humilitatem suam superbiae nostrae: quatenus qui superbiendo, inobediendo, a florigera sede beatorum decideramus, per ejus humilitatem atque obedientiam reformati quandoque ad paradisi gaudia redeamus: et hoc est, quod ait Apostolus: « Quod stultum est Dei, sapientius est hominibus. » Stultum enim est qui in forma Dei er
Abbreviated transcription (Latin):
sacietas cũ gła dñi mani¬
festabit᷑. in eterna iustoꝵ
retributione seruat᷑. quia
nlłi possibile ẽ uiatori. pos¬
sidere in peregrinatõne. qd̃
meditatõne pensemꝰ. Hãc
inestimabilẽ cłi suanitatẽ
tota mẽtis auiditate gustemꝰ:
considantes que ⁊ qͣnta sĩt
Q̃ ꝓmitunt᷑ in cel: ne a
brauio suꝑne locutõnis cur¬
sum nr̃m reuocent ea que
cecis ⁊ cupidis mẽtib appe¬
tenda uident᷑ in terris. Dili¬
depti sumꝰ cũ ꝑditi eẽmus
Conseruemꝰ castitatẽ. cuiꝰ ama¬
torẽ se ẽẽ monstrauit: qui de
caste mulieris uiscerib ĩ¬
macłatã sibi carnẽ aptã¬
uit. Conformemur ei. qͥ
uitã suã in terris regulã

Expanded text:
atietas, cum gloria Domini manifestabitur, in aeterna justorum retributione servatur, quia nulla possibile est viatori possidere in peregrinatione, quodmeditatione pensemus, hanc inaestimabilem Dei suavitatem tota mentis aviditate gustemus, considerantes quae et quanta sint quae promittuntur in coelis, ne a bravio supernae vocationis cursum nostrum revocent ea, quae caecis et cupidis mentibus appetenda videntur in terris. Dilidempti sumus cum perditi essemus. Conservemus castitatem, cujus amatorem se esse monstravit qui de castae mulieris visceribus immaculatum sibi corpus aptavit Conformemur ei, qui vitam suam in terris regulam
Abbreviated transcription (Latin):
Ocarnem etenim sugsimꝰ
maiestatẽ. Sic nimirũ pie
matres laccescentẽ in se sõ¬
lidũ cibum. ꝑ ubera mini¬
strant indigentie pariui¬
oꝵ. fit q in eis ꝑ ubera. ut
confortati ꝑ alimoniam
lactis. ydonei fuint ad cõ¬
terendã solidã escã panis.
ta quoq reꝑator ac nu¬
tritor ñr. longe a se remõ¬
dos in regione dissimili-¬
tudinis. alere uoluit la¬
cce sue incarnatiõnis. quo
crescere nos faceret:ad sua¬
uissimũ & ineffabilẽ gu¬
stũ sue diuinitatis. Qui

Expanded text:
carnem enim suximus majestatem. Sic nimirum piae matres lactescentem in se solidum cibum per ubera ministrant indigentiae parvulorum, fitque in iis per ubera ut confortati per alimoniam lactis, idonei fiant ad conterendam solidam escam panis. Ita quoque reparator ac nutritor noster longe a se remotos in regione dissimilitudinis alere voluit lacte suae incarnationis, quo crescere nos faceret ad suavissimum et ineffabilem gustum suae divinitatis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tuitu consideremꝰ. doto
mentis affeccu diligam
debitis obsequiis honore¬
mus:quatinus de iocin¬
dis ⁊ admirabilib prin¬
cipiis mirabiles & iocun¬
dos exitus expectare ui¬
deamur. Fit hodie porti
celi uirginis uterus. per
quam deus descendit a
homines. ut eis ascensp̃
nitus se ẽẽ sciebat igna¬
ram: s confortat᷑ & int¬
mat᷑ ab angło. qua ur¬
tute. quo metito. possie
ea compleri: qđ in alii
mulierib ñ patit᷑ nat̃
fieri. Ne timeas inquis
maria: inuenisti gra
apud d̾ñm Tanqͣm
diceret. Qđ tibi pren¬
tio. ñ ht̃ ius nature.¶¬

Expanded text:
tuitu consideremus, toto tuitu consideremus, toto mentis affectu diligamus, debitis obsequiis honoremus, quatenus de jucundis et admirabilibus principiis mirabiles et jucundos exitus exspectare mereamur. Fit hodie porta coeli virginis uterus, per quam Deus descendit ad homines, ut eis ascensum penitus se esse sciebat ignaram; sed confortatur ac informatur ab angelo, qua virtute, quo merito posset in ea compleri, quod in aliis mulieribus non patitur natura fieri: « Ne timeas, inquit, Maria: invenisti gratiam apud Dominum ; tanquam si diceret: Quod tibi pronuntio, non habet jus natur
Abbreviated transcription (Latin):
paratrix nob̾ exstitit me¬
licina. Potuiss utiq lap¬
sib humanis alio modo
diuina subuenire potentia
s tanqͣm bonus orator istis
modis & auditorum circa
reret. si inuisibilis omĩno
ꝑmanens. recusass ab
hominib uideri. & int̃
homines conuersari. Int̾¬
rogemus nosip̃os km̃i. si
mo carcere positis. regia¬
uel aliqua prepocens ꝑ¬
sona regio decore deposi¬
to sic nobis concdescendẽe.
ut tanquam unus ex no¬
bis nr̃e captiuitatis erũp¬
nas doleraret. quatinꝰ opor¬
tunitate inuenta nos ab
ip̃a captiuitate liberaret:
qua racione poss melius
& suam nobis dilect̾ionẽ
intimare. & nrãm erga
se excitare: unde & ꝑ se
ip̃am ueritas dicit. Ma
liberator ñr. descendit ad¬
captiuos suos. hun &
sublimis. Humiliom¬
paciendo. sublimis de po¬
testate diaboli potenter
liberando. Quicumq ĩgi
huiꝰ tam iocunde tam ne¬
cessarie liberationis admi¬
randa iitia. presenti festi¬
uitate nob̃ ad memorian
reuocãta: toto mentis in¬

Expanded text:
paratrix nobis exstitit medicina. Potuisset utique lapsibus humanis alio modo divina subvenire potentia, sed tanquam bonus orator istis modis et auditorum circa reret, si invisibilis omnino permanens, recusasset ab omnibus videri, et inter homines conservari. Interrogemus nosipsos, charissimo carcere positis, regiavel aliqua compotens persona, regio decore deposito, sic nobis condescenderet, ut tanquam unus ex nobis nostrae captivitatis aerumnas toleraret, quatenus opportunitate inventa nos ab ipsa captivitate liberaret: qua ratione posset melius et suam nobis dilectionem intimare, et nostram erga se excitare? Unde per se ipsam Veritas dicit: « Mliberator noster, descendit adcaptivos suos, humilis et sublimis: humilis compatiendo, sublimis de servitute diaboli potenter liberando. Quicunque ergo hujus tam jucundae, tam necessariae liberationis admiranda initia praesenti festivitate nobis ad memoriam revocata, toto mentis in
Abbreviated transcription (Latin):
iedicus. qui uenit genus
umanum seruata ꝓpor¬
one medicine. ñ tantum
ni corpore. s etiam in ami¬
na de omni corruptionis
uiꝰ seruitute lib̃are: He¬
lit enim in similitudinẽ
arnis peccati. ut ꝑ om̃ia
emptaretur ꝓ similitudi¬
ie absq peccato: in quo¬

Expanded text:
medicus, qui venit genus medicus, qui venit genus humanum, servata proportione medicinae, non tantum in corpore, sed etiam in anima de omni corruptionis hujus servitute liberare? Venit enim in similitudine carnis peccati, ut per omnia tentaretur pro similitudine absque peccato, qu
Abbreviated transcription (Latin):
audeamus in dño
dileccissimi. & licee
ñ qͣntas debemus.
quantas tamen possumuz.
eo donante nr̃o referamus
auctori: ne suꝑhabundãtis
eius in nob̾ gr̃e inueniam᷑
ingrati. Nouum etenim
uirginis conceptum nob̾
festiuitas hodierna com¬
tionis celebrat᷑ exordium:
certumq ꝓpõnitur diui¬
ne pietaris ac potestãtis
inditium. Si enim rerunt
dñs fugitiuos seruos reqͥ¬
rens. iudicium exercere.⁊
ñ pietatem exhibere ueni¬
sis huiꝰ fragilitatem qua
nob̾ compati. & ꝓ nobis
pati poss indueret. & qͣm¬
uis hocip̃m stultum & in¬
firmum iuxta uocẽ pau¬
li uideatur gentib. ina¬
nis phylosophic ratione
nitentib. scđm leges crea¬
ture. de creatore iudican¬
tib: quid tñ potentius.
quam contͣ iura nature
uirgini conceptum dare.
& ꝑ mortem carnis assũp¬
te. mortalem substanciã
ad immortalitatis głam
reuocare: Unde est illd̃
iudicamus medicos cor¬
poralium egritudinum.
qͣui nouerunt ꝓ qualita¬
te morborum similia sina¬

Expanded text:
audeamus in Domino, dilectissimi, et licet non quantas debemus, quantas tamen possumus, eo donante, gratias nostro referamus Auctori, ne superabundanti ejus in nobis gratiae reperiamur ingrati. Novum etenim Virginis conceptum nobis festivitas hodierna comtionis celebratur exordium, certumque proponitur divinae pietatis et potestatis judicium. Si enim rerum Dominus, fugitivos servos requirens, judicium exercere, et non pietatem exhibere veniei hujus fragilitatem, qua nobis compati, et pro nobis pati posset, indueret; et quamvis hoc ipsum stultum et infirmum juxta vocem Pauli , videatur gentibus, inanis philosophiae ratione nitentibus, secundum leges creaturae de Creatore judicantibus: quid tamen potentius, quam contra jura naturae Virgini conceptum dare, et per mortem carnis assumptae, mortalem substantiam ad immortalitatis gloriam revocare. Unde est illud denique judicamus medicos corporalium aegritudinum, qui noverunt pro qualitate morborum similia simi
Abbreviated transcription (Latin):
filium. ⁊ uocabunt nomen eiꝰ
emmanueb qđ interpretatũ¬
ẽ nob̾cum ds̃. Atq ut adueri¬
tamus noui ac ueteris testa¬
menti unum eẽ consensum.
unum q consilium: ait etiã
beatissimus lucas dñite ĩcar
nationis relator egreguis di¬
cens. Missus ẽ angłs gabriel
a do ad uirginem desponsã¬
tam uro cui nomen erat io¬
seph: ⁊ ait ad illam. Etce con

Expanded text:
unt nomen ejus Emmanuel, quod interpretatur Nobiscum Deus . Atque, ut advertamus Novi ac Veteris Testamenti unum esse consensum unumque consilium, ait etiam beatissimus Lucas dominicae generationis relator egregius dicens: Missus est angelus Gabriel a Deo ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, et ait ad illam: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ut primum illum in has se¬
culi ꝓcellas ⁊ fluctuantiᷤ sen¬
tinam mundi uterus mater̃¬
nus effudit. uilissimis circũ¬
datur pannis. Pannis indu¬
itur ille ꝓ nobis. qui cum
crearet omnia: terras luce per¬
fiidit. celum syderib adorna¬
uit:⁊ ignea solem claritãte
uestiuit. Obuoluitur qͥdẽ
pannis.s hii panni noua
stella radiante munerant᷑
a magis. ⁊ ab exultantibus
angłis honorantur. Tut no¬
uerimus uniuersa hec per
mysterium uł fieri uł dui. hic.
qui pannis circum uoluitur.
predicat ab initio. de sinu pa¬
tris eternoq thalamo salu¬
tarium nuptiarum spons
uenit e celo:sicut ait uenerã¬
dus daiid. Ip̃e tanqͣm spon¬
sus ꝓcedens de thalamo suo.
Deinde ut legitur.ponitur ĩ
presepi. quia ut ait euangłi¬
sta ñ erat ei locus in diuer¬
sorio. Ne quem fres ista ꝑmo¬
ueant. qr om̃is hec in salua¬
tore uilitas. preciosissimũ ẽ¬
nr̃e salutis sacramentũ. Ni¬
dete enim qͣnta sapientia col¬

Expanded text:
ut primum illum in has saeut primum illum in has saeculi procellas, et fluctuantis sentinam mundi uterus maternus effudit, vilissimis circumdatur pannis. Pannis siquidem induitur ille pro nobis, qui cum crearet omnia, terras luce perfudit, coelum sideribus adornavit, et ignea solem claritate vestivit. Obvolvitur quidem pannis, sed hi panni nova stella radiante munerantur a magis et exsultantibus angelis honorantur. Et ut noverimus universa haec per mysterium vel fieri vel dici, hic qui pannis circumvolvitur, praedicatus ab initio de sinu Patris, aeternoque thalamo salutarium 32 nuptiarum sponsus venit e coelo, sicut ait venerandus David: Ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Deinde ut legitur ponitur in praesepe, quia, ut ait evangelista, Non erat illis locus in diversorio . Ne quem, fratres, ista permoveant, quia omnis haec in Salvatore vilitas pretiosissimae nostrae salutis est sacramentum. Videte enim quanta sapientia col