comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uocabitur nom̃ eius ih̃m.
mone saluator dicit᷑. Ecce qͣ¬
liter inter se inuicem contor¬
dantib scutentiis testimõ¬
ma diuina confirmantur
⁊ cum p̃dicantium diuersa
sint tempora. ñ tñ diuersa
narratio: nam partum uir¬
ginis quem ille predixerat.
iste testatur. Quis igitur de
natiuitate xp̃i. quis de re¬
demptione cunctet᷑ quem ⁊
ysaias ꝓfitetur d̾m. ⁊ gabri¬
el annuntiat saluatorem
Quis intacce puerꝑe aluũ
dubitet floruisse. qđ uno pe
sunt testes. ñ erubescit uẽri¬
tas. s auditor incredulus cõ¬
futat᷑. S iam uideamꝰ qͣs
ꝓ nobis natus xp̃c ꝑ̾ferat in¬
uirias. quib ue rursus iniu̾¬
rie ille uirtutib decorentur.
Q ante omĩa feminco se se
xui concipi patitur. qui in
exordio mundi ommipoten¬
ti manu de masculo oꝑatꝰ
ẽ feminam. S hanc humi¬
litatem nascendi. uirginał
matris sublimat integritaᷤ.
neo ut infans laite pascãt᷑.
tñ ut rerum potens. uirgi¬
neis nutritur uberib. Atq

Expanded text:
m, mone Salvator dicitur. Ecce qualiter se invicem concordantibus sententiis testimonia divina confirmantur, et cum praedicantum diversa sint tempora, non diversa narratio. Nam partum virginis, quem ille praedixerat, iste testatur. Quis igitur de divinitate Christi, quis de redemptione cunctetur, quem et Isaias profitetur Deum, et Gabriel annuntiat Salvatorem? Quis intactae puerperae alvum dubitet floruisse, quod uno pensunt testes, non erubescit veritas, sed auditor incredulus confutatur. Sed jam videamus quas pro nobis natus perferat urias, quibusve rursus injuriae illae virtutibus decorentur; et ante omnia femineo sexu se concipi patitur, qui in exordio mundi omnipotenti manu de masculo operatus est feminam. Sed hanc humilitatem nascendi virginalis matris sublimat integritas. neo, ut infans, lacte pascatur; tamen ut rerum potens virginibus nutritur uberibus, atque
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit ab homine. Quid ẽ
hoc miracd̃i fr̃es: Nascitur
caro de carne. ñ tñ generata
ꝑ carnem. Et̾enim secrẽto qͦ¬
dam incomp̃henso q concẽp¬
tu. ꝓcedit de mortali femina
diuina ꝓgenies. Nec mirum
sane si extitit diuina nati¬
uitas. ubi ñ erat humana.
conceptio: aut si illam matrẽ
ñ iuolauit partus. quã cõ¬
tus ñ fedauit. Ait ille quon¬
dam futurorum conscuis ysã¬
ias. populis ⁊ gentib signũ
noue salutis aꝑiens. Ecce ur¬

Expanded text:
suscepit ab homine. Quid hoc suscepit ab homine. Quid hoc est miraculi, fratres? Nascitur caro de carne, non tamen generata per carnem, et secreto quodam incomprehensoque conceptu procedit de mortali femina divina progenies. Nec mirum sane, si exstitit divina nativitas, ubi non erat humana conceptio, aut si illam matrem non violavit partus, quam coitus non foedavit. Ille quondam futurorum conscius Isaias populis et gentibus signum novae salutis aperiens: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ustissime frẽs
festiuitate presentis diei in
om̃e se gaidium dotus ubiq
suscitat mundus. qr hodie
ꝓmissus a scłis uniuerso or¬
bi uidex natus ẽ ⁊ redemp¬
tor. U necesse ẽ ut in cõmune
nos om̃s qui futuri examinis
resurrectionis q ꝓmisse sa¬
lutarem suscepimus fidem.
habeamus metũ quidem de
iudice:. s de redemptore leci¬
ciam. Omĩs namq fidelis
anima cimore corrigitur.cor¬
rectione letat᷑. & in hoc kñu
quanta erga humãnũ genꝰ
onmpotentis patris dispen¬
sãtio ẽ. qͣntaue benignitas.
ut quem uidicẽ preparabat
in credulis. hunc credituris
premitteret redemptorem: qͣ¬
tinus precurrens miscł̃ia se¬
ueritãtem aduentantis iuidi¬
cis preueniret. Hodie itaq na¬
nr̃a om̃ium habet uita nata¬
lem: qr qui priuilegia prime
natiuitatis amisimus. uisitã¬
de nos xp̃o sanct̾iore partu re¬
dimus ad uitam. Hõdie pe¬
perit maria. s ip̃a suũ par¬
turiuit auccorẽ. Hodie ẽdi¬
dit mundo hominẽ. quẽ ñ

Expanded text:
ustissime, fratres, festivitate praesentis diei in omne se gaudium totus ubique suscitat mundus, quia hodie promissus a saeculis universo orbi judex ortus est, et redemptor. Et necesse est, ut in commune nos omnes qui futuri examinis resurrectionisque promissae salutarem suscepimus fidem, habeamus metum quidem de judice, sed de redemptore laetitiam. Omnis namque fidelis anima timore corrigitur, correquanta erga humanum genus omnipotentis Patris dispensatio est, quantave benignitas, ut, quem judicem praeparabat incredulis, hunc credituris 30 praemitteret redemptorem: quatenus, praecurrens misericordia, severitatem adventantis judicis praeveniret. Hodie itaque nanostra omnium habet vita natalem: quia, qui privilegia primae nativitatis amisimus, visitante nos Christo, sanctiore partu redimus ad vitam. Hodie peperit Maria, sed ipsa suum parturivit auctorem. Hodie edidit mundo hominem quem non
Abbreviated transcription (Latin):
delictis nascimur. Quot¬
quot autem donante do
ad uitam preordinati sumꝰ
eternam ex aqua ⁊ sp̃u
sancto renascimur. Solus
uero redemptor ñr ꝓ nobis
incarnari dignatus. mox
sanctus ẽ: quia sinc iniqui¬
tate conceptus ẽ. Pessumꝰ
sane in eo quod dicitur
uirtus altissimi obumbra¬
bit tibi. altius quiddam de

Expanded text:
ictis nascimur. Quotquot autem, donante Deo, ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et Spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est, quia sine iniquitate conceptus est. Possumus sane in eo quod dicitur, et virtus Altissimi obumbrab
Abbreviated transcription (Latin):
rednereamur. Precemur
seduli cum beãta di geni¬
trice ut fiat nob̾ secundũ
uerbum eus: illud uideli¬
cet uerbum quo rationem
sue incarnationis ip̃e ex¬
ponens ait. Sic enim deus
dilexit mundum. ut uni¬
genitum filium suum da¬
ret: ut om̃is qui credit in
ip̃o ñ pereat. s habeat uitã
eternam. Nec dubitandũ.
quin nos de ꝓfiindis ad se
clamantes. cicius exaudi¬
re dignabitur. ꝓpter quos
necdum se cognoscentes ip̃e
ad ꝓfundam hanc lacri¬
dere dignatus ẽ: iħh̾c xp̃e

Expanded text:
re mereamur. Precemur re mereamur. Precemur seduli cum beata Dei genitrice ut fiat nobis secundum verbum ejus, illud videlicet verbum, quo rationem suae incarnationis ipse exponens, dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut unigenitum Filium suum daret, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Nec dubitandum quin nos de profundis ad se clamantes citius exaudire dignabitur, propter quos necdum se cognoscentes, ipse ad profundam hanc valledere dignatus est Je
Abbreviated transcription (Latin):
archana nr̃e redemptiomis
edocẽtur: nec se tñ de sin¬
gularitate meriti excellẽ¬
tioris singularit̾ excollit.
s potius sue conditionis ac
diuine dignationis in om̃i¬
b memor. famularum se
xp̃i consortio humiliter ad¬
iu̾ngit. famulatum xp̃o de¬
uota qđ iubetur impendit
Fiat mͥ inquit secundum
uerbum tuum. Fiat ut sp̃c
sanctus adueniens me ce¬
lestib dignam misteriis
reddat. fiat ut in utero
meo lilius di humane sub¬
stantie habitum induat:
atq ad redemptionẽ mũ¬
di tanꝗͣ sponsus suo ꝓcẽ¬
dat e thalamo.Cuuis uo¬
cem mentẽq nos fres ca¬
rissimi ꝓ modulo nr̃o se¬
quei.tes. famulos nos eẽ
xp̃i in cunctis actib nr̃is
motib q recolamus: eius
semꝑ obsequiis omnia.
corꝑis nr̃i membra man¬
cipẽmus. ad eius implen¬
dam uoluntatẽ totũ no¬
stre mentis dirigamus in¬
tiutum: sicq ꝑce̾ptis euis
muñib gr̃as recte iuuen¬
do reddamus. ut ad maio¬
ra ꝑcipienda digni existe.¬

Expanded text:
arcana nostrae redemptionis arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis in omnibus memor, famularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impendit. Fiat, inquit, mihi secundum verbum tuum, fiat ut Spiritus sanctus adveniens me coelestibus dignam mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo procedat de thalamo. Cujus vocem mentemque nos, fratres charissimi, pro modulo nostro sequentes, famulos esse nos Christi in cunctis actibus nostris motibusque recolamus, ejus semper obsequiis omnia corporis nostri membra mancipemus, ad ejus implendam voluntatem totum mentis nostrae dirigamus intuitum: sicque perceptis ejus muneribus gratias recte vivendo reddamus, ut ad majora percipienda digni existe
Abbreviated transcription (Latin):
gruit. Oportebat namq
ut apparens mundo medi¬
ator dei & hõminum de
utraq tribu carnis originẽ
haberet. quia nimirũ ip̃e
in humanitate assumpta
utramq habiturus erat
ꝑsonam: & sacerdotis scĩ¬
licet & regis. Siquidem de
regia eius potestate qua
electis suis regnum ꝑhen¬
ne tribuit. presens scĩ
euangłii lectio testatur.
quia regnabit in domo ia¬
cob in eternũ.⁊ regni eius
ñ erit finis. Porro de ponti¬
ficali dignitate ip̃iꝰ. in qua
ꝑ nr̃a redemptione hostiã
sue carnis offerre dignatus
ẽ:testatur ꝓpħa qui ait.
Tu es sacerdos in eternum.
secundum ordinem melchi¬
sedech. Accepta autem tan¬
ta gr̃a. iudeamus beata
maria in quanta humili¬
tatis arce ꝑsistat. Ecce in¬
quit ancilla domni. fiat
michi secundum uerbũ
tuum.Magnam quippe
humilitatis constantiam
tenet. que se ancillam sui
conditoris dum mater eli¬
gitur. appellat. Beata in
mulierib angłico oracło
predicatur. que incognita
Adhuc ceteris mortalibus

Expanded text:
gruit. Oportebat namque gruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilicregia ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro de pontificali ejus dignitate, in qua pro nostra redemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Accepta autem tanta gratia, videamus beata Maria in quanta humilitatis arce persistat. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑius hec de domo dauid.
illa de filiab aaron orta
ẽẽ narratur. Legimus nãq
qd̃ aaron ip̃e de tribu iu¬
da de qua dauid ortus ẽ
uxorem acceꝑit. udelicet
helysabeth filiam ammi¬
nadab. sororem naason:
qui fuit dux. tribuᷤ uda
in deserto. cum egredent᷑
ex egypto. Rursisq reg¬
nantib dauid posteris. le¬
gimus qđ ioiada ponti¬
fex maximus uxorem ha¬
buit de stirpe regali. hoc
est iosabeth filiam regis
ioram. Ip̃e ẽ ioiada cuius
filium zachariam iurũ
eque scĩssimum lapidaue¬
runt inter templum ⁊ al¬
tare. sicut ẽtiam ip̃e dñs
beatorum martirum m¬
tionem faciens in euange¬
lio testatur. Unde tribus
cta. Potuit autem huiũs¬
modi conuinctio etiam re¬
centiori tempore fieri. da¬
tis nuptu feminis de tri¬
bu in tribum: ut manife¬
ste beatam dĩ genitricem
que de tribu regia descen¬
dit. cum tribu sacerdotali
cognationem generis ha¬
buisse constaret. qđ mistẽ¬
riis celestib aptissime con¬

Expanded text:
perius haec de domo David, perius haec de domo David, illa de filiabus Aaron orta esse narratur. Legimus namque quod ipse Aaron de tribu Juda, de qua David ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctissimum lapidaverunt inter templum et altare, sicut etiam ipse Dominus beatorum martyrum mentionem faciens in Evangelio testatur. Unde tribus cta. Potuit autem hujusmodi conjunctio etiam recentiori tempore fieri, datis nuptum feminis de tribu in tribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime con
Abbreviated transcription (Latin):
tor igitur nr̃ ñ immerito
solis luce uł ardore desig
bis autem timentib nomen
meum oriet sol iusticie. Cu¬
ius uidelicet solis radios be¬
ata uirgo suscẽpit: qñ d̃m
concepit. S idem sol idest
diuinitas redemptoris no¬
stri tegmine se humane
naturẽ qͣi umbraculo quo¬
dam obtexit. qua median¬
te. uirginis eum iuscera
ferre sufficerent. Sic q uir¬
tus altissimi obumbrauit
ei. dum diuina xp̃i poten¬
tia ⁊ eam presentialit̾ im¬
pleuit:⁊ ut capi ab illa pos¬
s. substantia se nr̃e fragili¬
tatis obnubit. & ecce hely¬
sabeth cognata tua: & ip̃a
concepit filium in senecc̃u¬
te suã. Non qͣi incredulam
exemplis hortatur ad fidẽ.
s ut bñ iam credenti. que
Audierat ampliora suꝑne
Isrensationis miracula¬
replicat: ut que dñm uir¬
go̾ erat paritura. precurso¬
rem qͦ domini de anu ac
diu sterili parente cognõs¬
ceret ẽẽ nasciturum. Nec
mirandum iuxta hystori¬
am. qđ helysabeth cogna¬
ta dicitur marie: cum su¬

Expanded text:
o noster non immerito solis luce vel ardore designbis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miraculareplicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum su
Abbreviated transcription (Latin):
postmodum regulari trã¬
mite multis sibi sociatis fr̃i i¬
bus. sub abbatis imꝑio mi¬
litauit. Quib monasteriis
tantum de redditib pre¬
diorum suorum delegauit.
qͣntum poss illic commo¬
rantib ad cotidianum
uictum sufficere. Reliqua
uero cum om̃i domus pre¬
sidio uendidit. ac pauꝑi¬
b erogauit. Nobilitatẽ q
illam quam ad seculum
uidebat᷑ habere. totam ad
nãsciscendam suꝑne glo¬
riam potestatis diuina
gr̃a largiente conuertit.

Expanded text:
postmodum regulari trapostmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit. Quibus monasteriis tantum de redditibus praediorum suorum delegavit, quantum posset illic commorantibus ad quotidianum victum sufficere; reliqua vero cum omni domus praesidio vendidit, ac pauperibus erogavit; nobilitatemque illam, quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis, divina gratia largiente, convertit.
Abbreviated transcription (Latin):
ructuaret.
ic in annis adolescen
cie quib solet ea etas se
culi uias ingredi. deo ce¬
pit deuotus existere:⁊at
suꝑne uite patriam to¬
tis desideriis anhelare
S dum du longe qi cõ¬
uersionis grãm differret.
& postqͣm celesti ẽ affla¬
tus desiderio. seculari hã¬
bitu contegi melius ꝓu¬
taret:. uelletq presenti
mundo qͣi specietenus
deseruire. ceperũt mul¬
ta contra eum ex eius¬
dem mundi cura succres¬
cere: ut in eo ñ iam sp̃e s
ut ip̃e de se asseruit reti¬
neretur & mente. Tandẽ
cum & parentum iam du¬
dum obitu. liberam dispo¬
nendarum suarum rerũ
haberet facultatem. qđ
prius mente gestiebat ape¬
ruit: qdq iam in diuinis
erat obtitib. humanis ⁊̃
uĩsib ostendit. Mox ⁊ enĩ
cuncca que habere potuit
ad pietatis opus distribu¬
egenũ. egens ip̃e sequeret᷑.
fecit. Sex deniq in sici¬
lia monasteria constitu¬
xp̃o aggregauit. Sẽꝑti¬
mum uero intra urbis mu¬
ros instituit. in quo & ip̃e

Expanded text:
ructaret. Hic in annis adolescentiae in quibus solet ea aetas vias saeculi ingredi Deo coepit devotus existere, et ad supernae vitae patriam totis desideriis anhelare. 3. Sed dum diu longeque conversionis gratiam differret et postquam coelesti est afflatus desiderio, saeculari 2 habitu contegi melius putaret, velletque praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra eum ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit retineretur et mente. Tandem cum parentum jam dudum obitu liberam disponendarum rerum suarum haberet facultatem, quod prius mente gestabat aperuit; quodque jam in divinis erat obtutibus, humanis etiam visibus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potuit, ad pietatis opus distribuegenum egens ipse sequeretur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construturos aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
odiernam festuuita¬
tem dilectissimi appa¬
ritio domini ⁊ saluatoris
nr̃i sicut nostis illustrat:
⁊ hic ille ẽ dies. quo ad cog̃¬
noscendum adorandum q
di filium.tres magos pre¬
uia stella ꝑduxit. Cuius
facti memoriam merito
placuit honore annuo ce¬
lebrari. ut dum euangłica
hystoria incessabiliter re¬
censẽtur: semꝑ se intelligẽ¬
tium sensib inferat salu¬
tiferum misteriũ ꝑ insig¬
ne miraculum.
recesserant quidẽ mul¬
ta documenta. que corpo¬
ream natiuitatẽ dñi iħ̾u
manifestis inditiis decla¬
rarent siue cum heata uir¬
go maria fecundandam
se sp̃u scõ parituram q dĩ
filium audiuit ⁊ credidit:
siue cũ salutatione ip̃ius.
in utero h. lysabeth ñdũ
natus iohes ppħica exul¬
tatione cõmotus. quasi
etiam intra lugtris uiscera
iam clamaret. ecce agnus
d̃i. ecce qui tollit peccatũ
mundi: uł cum ortum di
angło annuntiante: pasto¬
res celestis exercitus sunt
claritate circumdati. ut ñ
ambigerent de maiestate

Expanded text:
odiernam festivitatem, dilectissimi, apparitio Domini et Salvatoris nostri, 128 sicut nostis, illustrat; et hic ille est dies quo ad cognoscendum adorandumque Dei Filium tres magos praevia stella perduxit. Cujus facti memoriam merito placuit honore annuo celebrari; ut dum evangelica historia incessabiliter recensetur, semper se intelligentium sensibus inferat salutiferum mysterium per insigne miraculum. Praecesserant quidem multa documenta, quae corpoream nativitatem Domini manifestis indiciis declararent, sive cum beata Maria Virgo fecundandam se Spiritu sancto, parituramque Dei Filium audivit et credidit, sive cum ad salutationem ipsius in utero Elisabeth nondum natus Joannes prophetica exsultatione commotus est , quasi etiam intra matris viscera jam clamaret: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi ; vel cum ortum Domini angelo nuntiante pastores coelestis exercitus sunt claritate circumdati , ut non ambigerent de majestate
Abbreviated transcription (Latin):
ecclarum doctor instruit di¬
cens. Que conuentio xp̃i ad
belial: Qui autem consensus
templo d̃i cum ydolis: Qui¬
cumq ergo credentium uel
est templum di uł eẽ desidãt:
sollicite caueat ne mortua ⁊
uana sectando desinens ẽẽ tẽ¬
plum d̃i. fiat habitatio tene¬
brarum. fiat demonis monu¬
mentum.

Expanded text:
Ecclesiarum doctor instruit diEcclesiarum doctor instruit dicens: Quae conventio Christi ad Beliat? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Quicunque ergo credentium vel est templum Dei, vel esse desiderat, sollicite caveat, ne mortua et vana sectando, desinens esse templum Dei, fiat habitatio tenebrarum, fiat daemonis monumentum.
Abbreviated transcription (Latin):
edoccos. unum as kalendarũ
fupuenientiuin uanitates de¬
clinare penitil ⁊horrere ad
ꝑfeccioris tñ emeudationis
Augmentum. ñ me piguit usi¬
tatum ur̃is aurib inferre ser¬
monem: sicut ait bearissimꝰ
paulus. Fr̃es eadem uob̃ scri¬
bere. mͥ quidem ñ pigrum.
uobis autem necessarium:
Necessarium dilectissimi nͨ
suꝑfluum reor. si ꝓ commo¬
nitione sc̃a dudum hãbita.
recede:ium patrum uob̃
repetantur alloquia. E re¬
uera Qd fastidii quid one¬
ris habet ꝓ saliitis ꝓfectu
utiua ac deo placita sepedi¬
cere fre quenter auolire.
t idõ Rm̃i fide ac deuotione
solita religiosi itineris uias
ac ueritatis semitas gradien¬
tes. magis magisq errorum
deuia. ⁊ diabolica calcate fig¬
menta. Nec enim debet fidel̃
anima que angłorum consor¬
tia concupiscit. demoniorum
lusib delectͥari. Neq uero lu¬
ci ac tenebris. ueritati atq
mendatio. turpitudini ⁊ ho¬
nestati apud d̃i seruos ulla
potest ẽẽ cõminio: sicut nos

Expanded text:
arum supervenientium vanitates declinare penitus et horrere: ad perfectioris tamen emendationis argumentum non me piguit usitatum vestris auribus inferre sermonem, sicut ait beatissimus Paulus: Fratres, eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium . Necessarium, dilectissimi, nec superfluum reor, si pro commonitione sancta dudum habita, praecedentium patrum vobis repetantur alloquia. Et revera quid fastidii, quid oneris habet pro salutis profectu utilia ac Deo placita saepe dicere, frequenter audire? Et ideo, carissimi, fide ac devotione solita religiosi itineris vias, ac veritatis semitas gradientes, magis magisque errorum devia, et diabolica calcate figmenta. Nec enim debet fidelis anima, quae angelorum consortia concupiscit, daemoniorum lusibus delectari. Neque vero luci ac tenebris, veritati atque mendacio, turpitudini et honestati apud Dei servos ulla potest esse communio, sicut nos
Abbreviated transcription (Latin):
magna pars fuerit. Tenuit
enim puerum in brachiis su¬
is ⁊ ait. Nunc dimittis seruũ¬
bum tuum in pace. quia
uiderunt ocł̃i mei salutare¬
tuum.
astigium ⁊ ut ita dicam
culmen suꝑ hiis que iactabã¬
tur de iħ̃u.⁊pater ⁊mater
illius mirabantur:sermo sy¬
meonis fuit. Non enim susfe¬
cit ei denere pariuilum.⁊ea
que de semetip̃o scripta sunt
ꝓloqui. s bñdixit patri illius
⁊ matri: ⁊ de ip̃o qͦ ꝓphecauit
infante dicens. Ecce hic positus
ẽ in ruinam. ⁊ resurrectionem
multorum in isrł⁊ in signũ
cui contradicet᷑. Quid sibĩ

Expanded text:
magna pars fuerit. Tenuit magna pars fuerit. Tenuit enim puerum in brachiis suis, et ait: Nunc dimittis,bum tuum, quia viderunt oculi mei salutartuum. Fastigium et, ut ita dicam, culmen super his quae jactabantur de Jesu, et pater et mater illius mirabantur, sermo Simeonis fuit. Non enim sufficit ei tenere parvulum, et ea quae de semetipso scripta sunt oloqui, sed benedixit patri illius et matri: et de ipso quoque prophetavit infante, dicens: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur. Tuam
Abbreviated transcription (Latin):
rantes suꝑ hiis que dicebant᷑
ongregemus in inis¬
unum ea que in ortu
iħ̃u dicta scripta q sunt de
eo.⁊ tunc scire poterimus sin¬
gula queq digna ẽẽ miracu¬
lo. Quamobrem mirabatur
pater. sic enim appellatus ẽ
ioseph quia nutritius fuit.
mirabatur ⁊ mater. suꝑ om̃i¬
b que dicebantur de eo: Que¬
nam ergo sunt que de paruu¬
lo ihu fama disꝑserat: Pasto¬
res erant in regione illa ugi¬
lantes. ⁊ obseruantes custedi¬
as noctis suꝑ gregem suitma.
Nenit angls dñi sub ip̃a hora
natiuitatis iħ̃u. ⁊ ait ad eos.
Annuntio uob̾ gaudiũ mag¬
num. Ite ⁊ inueniẽtis infantẽ
in presepio. Necdum angls uer¬
ba finierat: ecce multitido
pastores trepidi ꝑspexissent.⁊
angłs recessiss ab eis: dixent
ad se inuicem. Eamus bethle¬
em.⁊ uideamus factum qđ
dñs ostendit nobis. Henerunt
⁊ inuenerunt paruulum.⁊tã
illi qͣm parentes que facta
fuerant mirabant᷑ suꝑ hoc.
& de symeone scribit᷑. qđ ru¬
morem auxerit:⁊miracłi iã

Expanded text:
rantes super his quae dicebantur ongregemus in unum ea quae in ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo, et tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Quamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo. Quaenam ergo sunt quae de parvulo Jesu fama disperserat? Pastores erant in regione illa vigilantes, et observantes vigilias noctis super gregem suum. Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gaudium magnum, ite et invenietis infantem in praesepio . Necdum angelus verba finierat, ecce multitudo Cum hoc pastores trepidi perspexissent, et angelus recessisset ab eis, dixerunt ad invicem: Eamus usque Bethleem, et videamus factum quod Dominus ostendit nobis . Venerunt et invenerunt parvulum. Tam illi quam parentes quae facta fuerant mirabantur: super hoc et de Simeone scribitur quod rumorem auxerit et miraculi, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uident uicleant.⁊ qui ui¬
dent ceci fiant. Quõmͦ ergo
in iuditium uenit. ut ñ uidẽ¬
des de nationib uiderent.⁊qͥ
prius uidebant de isrł̃ ceci fiꝰ¬
erent:sic uenit in ruinam ⁊
resurrectionem multorum.
In aduentu enim domini sal¬
uatoris qui prius steterant cor¬
ruerunt:⁊qui ceciderant sur¬
rexerunt. Una hec ẽ interpre¬
tatio de eo qđ dictum ẽ ecce
positus ẽ hic in ruinam
surrectionem multorũ in isrl
Est autem altius quid intel¬
ligendum.aduersus eos uel
maxime qui contra conditõ¬
rem latrant:⁊ hinciñ de ue¬
teri destamento que ñ intel¬
ligunt testimonia congre¬
gantes. simplicium corda de¬
cipiunt.

Expanded text:
non vident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius videbant de Israel caeci fierent: sic venit in ruinam et resurrectionem multorum. In adventu enim Domini Salvatoris, qui prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una haec est interpretatio de eo quod dictum est: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Est autem et altius quid intelligendum adversus eos vel maxime, qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda decipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ mori: dignatus ẽ etiã
suscitari. Iste quippe diesꝰ
ẽ uisitationis: ille redemp¬
tionis. Opus emm gr̃e qua
nos d̾s ungẽnitꝰ saluos fe¬
cit. conceptus in utero con¬
cepit. ip̃m quoq opus gr̃e
de sepulchro resuscitatus
impleuit. Conceptus in u¬
dero faccus ẽ parciceps mor¬
tis nr̃e. resurgens de sepul¬
chro fecit nos participes ui¬
te sue. Nc̃ itaq om̃s dñm
exoremus. ut siuit in isto
die gaudium suo ypło tri¬
buit. ad illum qͦ diem õs
cum gaudio ⁊ pate ꝑdiicat:
populum q suum in fide
⁊ caritate custodiat.

Expanded text:
tus est mori, dignatus est etiam tus est mori, dignatus est etiam suscitari. Iste quippe dies est visitationis, ille redemptionis. Opus enim gratiae, qua nos Deus Unigenitus salvos fecit, conceptus in utero coepit; ipsumque opus gratiae de sepulcro resuscitatus implevit. Conceptus in utero, factus est 555 particeps mortis nostrae; resurgens de sepulcro, fecit nos participes vitae suae. Nunc itaque omnes Dominum exoremus ut, sicut in isto die gaudium suo populo tribuit, ad illum quoque diem omnes cum gaudio et pace perducat, populumque suum in fide et caritate custodiat.
Abbreviated transcription (Latin):
bis auc̾tor exstitit culpe.
nouissimus adam: nobis
auct̾or exstitit gr̃e. Ille de
limo plasmatus terrenos
ptulit̾. iste de sp̃u scõ natꝰ
celestes efficit. Per illum
perdidimus gr̃am priorẽ.
ꝑ istum recipimus ampli¬
orem. Ille quippe nobis in¬
tulit peccati maculam. cũ
qua nasceremur ad suppli¬
cium: iste nob̾ contulit iu¬
stificationis grãm. ut re¬
nasceremur ad regnum.
Per illum nos filios sclige¬
neratio carnał effecit: per
istum nos filios dĩ genera¬
tio spũalis exhibuit. Ille
nos uitiis subdidit. iste noᷤ
florere uirtutib fecit. Ille
nos ꝑ uicia deieeit. qͦ pri¬
ius eecidit. isti noi peruir¬
tites eleuat. quo primus
ascendit. Ille quippe primꝰ
cecidit in infernum: iste pͥ¬
mus conscendit in celum.
Interea fr̃es dignum est. ut
in die dñice natiuitatis. diẽ
qͦ dnice resurrectionis sol¬
lempniter audiatis. Unigẽ¬
nitus enim di sicut ꝓ nobis
dignatus ẽ nasci: su ꝓ nob̾
secundum carnem digna¬

Expanded text:
bis auctor exstitit culpae, bis auctor exstitit culpae, novissimus Adam nobis auctor exstitit gratiae. Ille de limo plasmatus terrenos protulit, iste de Spiritu sancto natus coelestes effecit. Per illum perdidimus gratiam priorem, per istum recepimus ampliorem. Ille quippe nobis intulit peccati maculam, cum qua nasceremur ad supplicium; iste nobis contulit justificationis gratiam, ut renasceremur ad regnum. Per illum nos filios saeculi generatio carnalis effecit, per istum nos filios Dei generatio spiritalis exhibuit. Ille nos vitiis subdidit, iste nos florere virtutibus fecit. Ille nos per vitia dejecit, quo primus cecidit: iste nos per virtutes elevat, quo primus ascendit. Ille quippe primus cecidit in infernum, iste primus conscendit in coelum. 8. Interea, fratres, dignum est ut in die dominicae Nativitatis diem quoque dominicae Resurrectionis solemniter audiatis. Unigenitus enim Deus, sicut pro nobis dignatus est nasci, sic pro nobis secundum carnem digna
Abbreviated transcription (Latin):
iuge nequitia diaboli se¬
dictam deprauauit men¬
dem. in scd̃i autem homi¬
nis matre. grã di ⁊ mentem
integram seruauit ⁊car¬
nem. Menti contulit fir¬
missimam fidem.carni
abstulit omĩno libidinẽ.
Qm̃ igitur miserabiliter
ꝓ peccato dampnatus est
homo. ido sine peccato mi¬
rabiliter natus est deus ho¬
mo. Atcendice fr̃es medici¬
nalis gr̃e lineas. diuina no¬
bis benignitate monstratas.
Tunc ad euam angls malus
Accessit. ut ꝑ eam homo quẽ
As fecerat adõ separaretur:
nunc autem ad mariam
bonus angls uenit. ut in ea
humane nature d̾s unge¬
intus uniretur. Nemt ad
euam diabłs ut uitam no¬
bis malignus auferret:ue¬
nit ad mariam gabriel. ut
uitam reddendam homini¬
b nuntiaret. Per primi ho¬
minis culpam cepit diabo¬
lus homini dñari ꝑ se
cundi hominis gr̃am ce¬
pit ab homine suꝑari.
Suꝑ primum suꝑbus: sub
scd̾o cãptiuus. Per illum
nos captiuatos tenuit:
per istum nos liberatos a¬
misit. Primus adam . no¬

Expanded text:
juge nequitia diaboli sejuge nequitia diaboli seductam depravavit mentem, in secundi autem hominis matre gratia Dei et mentem integram servavit et carnem: menti contulit firmissimam fidem, carni abstulit omnino libidinem. Quoniam igitur miserabiliter pro peccato damnatus est homo, ideo sine peccato mirabiliter natus est Deus homo. 7. Attendite, fratres, medicinalis gratiae lineas, divina nobis benignitate monstratas. Tunc ad Evam angelus malus accessit, ut per eam homo, quem Deus fecerat, a Deo separaretur; nunc autem ad Mariam bonus angelus venit, ut in ea humanae naturae Deus Unigenitus uniretur. Venit ad Evam diabolus, ut vitam nobis malignus auferret; venit ad Mariam Gabriel, ut vitam reddendam hominibus nuntiaret. Per primi hominis culpam coepit diabolus homini dominari, per cundi hominis gratiam coepit ab homine superari: super primum superbus, sub secundo captivus. Per illum nos captivatos tenuit, per istum nos liberatos amisit. Primus Adam no
Abbreviated transcription (Latin):
mysterium dilectissimi frẽs
magnum diuine dilectionis
indicium. Nomo clm̃ contẽp¬
nens a deo discessit. eus hõ¬
minem diligens ad homineᷤᷤ
uenit. Dilexit impium. ut fa¬
ceret iustum. dilexit infirmũ
ut faceret sanum. Dilexit. per¬
uersum ut faceret rectum.
dilexit mortuum ut faceret
uiuum. Et quie amplius
dicam. quandoquidem deus
nam tantum dilexit. ut cã
non solum a potestate ma¬
li angłi liberaret. uerum
etiam in seip̃o super om̃s bo¬
nos anglos in patris dext̾a
collocaret. Natura enim que
in primo homine a malo an¬
gelo captiuata fuerat: ip̃a
nunc a sccło homine super
om̃s bonos angłos regnat.
Natum que in primo homine
mundum peccato polluit:
ip̃a in seciuido hõmine. mũ¬
dum a peccato mundauit.
Primus homo de terra ter¬
renus. secundus homo de
celo celestis. Primum
hominem mulier corrup¬
ta mente decepit. secu̾n¬
dum hõminem uirgo in¬
corrupta uirginitate con¬
cepit In primi hominis cõ¬

Expanded text:
mysterium, dilectissimi fratres, mysterium, dilectissimi fratres, magnum divinae dilectionis indicium. Homo Deum contemnens a Deo discessit, Deus hominem diligens ad homines venit. Dilexit impium, ut faceret justum; 554 dilexit infirmum, ut faceret sanum; dilexit perversum, ut faceret rectum; dilexit mortuum, ut faceret vivum. Et quid amplius dicam? quandoquidem Deus ram tantum dilexit, ut eam non solum a potestate mali angeli liberaret, verum etiam in seipso super omnes bonos angelos in Patris dextera collocaret. Natura enim quae in primo homine a malo angelo captivata fuerat, ipsa nunc in secundo homine super omnes bonos angelos regnat. Natura quae in primo homine mundum peccato polluit, ipsa in secundo homine mundum a peccato mundavit. Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Primum hominem mulier corrupta mente decepit, secundum hominem virgo incorrupta virginitate concepit. In primi hominis con
Abbreviated transcription (Latin):
cina. uerumptamen hic di¬
lectissimi frẽs attendite mag¬
nitudinem gr̃e. ⁊ agnoscite
quid cdeus homini dignatꝰ
est prerogare. xp̃c enim dei
filius de uero deo deus uerus.
⁊ unus cum patre naturalit̾
deus semꝑ ex seip̃o sc̃os an¬
gelo. pascit:s tamen angeli¬
capnaturam dei filius nõ at¬
ceit. Ut autem suam carita¬
ami cleus cõmenclaret. in nob̾
alius eius naturam nram
suscepit ex nobis: ⁊ cleus unigẽ¬
nitꝰ qui pauis est angloꝵ. ut
etiam homini seip̃m faceret
panem: simul hominis ⁊ ani¬
main suscepit ⁊ saruem.
Accepit utrãq ueram. utrã¬
q scãm: utramq mundam
Accepit animam nr̃am sine
iniquitũte: accẽpit carnem
nrãm cum mortalitate. Ac¬
cepit animam iustam per
quam nr̃is animab iustici¬
am redderet: carnem uero
propterca clignatus est ha¬
bere mortalem: ut sccłm ip¬
sain moriens. mortem uince¬
ret. sccł̃m ipsam etiam resur-¬
geret: per quam nr̃a quoss
corpora suscitaret. Magnũ

Expanded text:
cina. 5. Verumtamen hic, dicina. 5. Verumtamen hic, dilectissimi fratres, attendite magnitudinem gratiae, et agnoscite quid Deus homini dignatus est praerogare. Christus enim Dei Filius, de vero Deo Deus verus, et unus cum Patre naturaliter Deus, semper ex seipso sanctos angelos pascit; sed tamen angelicam naturam Dei Filius non accepit. Ut autem suam caritatem Deus commendaret in nobis, Filius ejus naturam nostram suscepit ex nobis: et Deus unigenitus, qui panis est angelorum, ut etiam hominum seipsum faceret panem, simul hominis et animam suscepit et carnem. Accepit utramque veram, utramque sanctam, utramque mundam: accepit animam nostram sine iniquitate, accepit carnem nostram cum mortalitate; accepit animam justam, per quam nostris animabus justitiam redderet, carnem vero propterea dignatus est habere mortalem, ut secundum ipsam moriens mortem vinceret, secundum ipsam etiam resurgeret, per quam nostra quoque corpora suscitaret. 6. Magnum
Abbreviated transcription (Latin):
nostrum corpus animam¬
q suscepit. Xp̃c dies eternꝰ
unigenitus in forma dei
manens. xp̃c in die temꝑis
unigenitus formam serui
accipiens. N p̃c dies eternũ.
diues ꝑmanens. ut cond̾et
nos: xp̃c in die temꝑis pau¬
de patris. xp̃c in die temꝑiᷤ
uerbum caro factum de ut̾o
uirginis matris. xp̃c di¬
es eternus deus uerus de
is sponsus proceclens de
thalamo suo. Dies arnita¬
tis xp̃c angelos creans dies
uans. Dies eternitatis. Uc
in celo sanctos anglos pal¬
cens. dies temꝑis xp̃c homi¬
nes in terra reficiens. Ut enĩ
panem angłoꝵ manduca¬
ret homo: creator angelo¬
rum factus est homo utros¬
q pascens: et integer perma¬
nens. Quam bonus panis.
qui ⁊ anglos pascit ꝑ spẽm.
ut de ip̃o sacientur in pata:
et nos pascit ꝑ fidlem. ne de¬
ficiamus in uia. Ille panis
qui seip̃m dat angłis ad
gaudium stabilitatis: seip̃m
dedit hominib ad remediũ
sanitatis. Et qui est angloꝵ
esca. nobis factus est medi¬

Expanded text:
nostrum corpus animamnostrum corpus animamque suscepit. Christus dies aeternus unigenitus in forma Dei manens; Christus in die temporis unigenitus formam servi accipiens. Christus dies aeternus dives permanens ut conderet nos; Christus in die temporis paude Patris, Christus in die temporis Verbum caro factum de utero virginis matris. Christus dies aeternus, Deus verus de is sponsus procedens de thalamo suo . Dies aeternitatis Christus angelos creans, dies vans. Dies aeternitatis Christus in coelo sanctos angelos pascens, dies temporis Christus homines in terra reficiens. Ut enim panem angelorum manducaret homo, creator angelorum factus est homo, utrosque pascens, et integer permanens. Quam bonus panis qui et angelos pascit per speciem, ut de ipso satientur in patria, et nos pascit per fidem, ne deficiamus in via! Ille panis, qui seipsum dat angelis ad gaudium stabilitatis, seipsum dedit hominibus ad remedium sanitatis; et qui est angelorum esca, nobis factus est medi
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam uero nunc dicim.
qua uerbum quod in prin¬
cipio erat. et apud deum
erat.⁊ deus erat. fecit om̃e
quod non erat: gratiam
uero qua uerbum caro fa¬
ctum uenit querere. ⁊ sal¬
uum facere. quod perierat.
Omnpotentiam qua fecit
omnem diem. grãm qua
terto die concipi. ⁊ certo
die dignatus est nasci.
Idem igitur minoratus
paulominus ab angelis.
in die factus est hominũ.
qui coeternus et coequalis
deo patri dies sanctorum
semꝑ est angloꝵ. De ipso
quippe ꝓph̾a dicit. Bene
nuntiate diem de die salu¬
tare eius. Quid est diem e
die. nisi filium de patre:
Est igitur de patre filius.
de dies. s tamen pater
et filius non duo dies. sed
unus est dies. Est de patre
filius de deo deus: pater
tainen et filius non duo dii
s unus est deus. Unus igit᷑
dies eternitatis simul pr̃
et filius a nobis agnoscitur.
in die autem temꝑis solus
fillius inueuitur. Dies eter
nus pater ⁊ filius nostrum
corpus ⁊ animam fecit: in
die uero tempis solus filius

Expanded text:
tentiam vero hanc dicimus, qua Verbum, quod in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat, fecit omne quod non erat; gratiam vero, qua Verbum caro factum venit quaerere et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit omnem diem; gratiam, qua certo die concipi et certo die dignatus est nasci. 4. Idem igitur minoratus paulo minus ab angelis, in die factus est hominum, qui, coaeternus et aequalis Deo Patri, dies sanctorum 553 semper est angelorum. De ipso quippe propheta dicit: Bene nuntiate diem de die, salutare ejus . Quid est diem de die, nisi Filium de Patre? Est igitur de Patre Filius, de die dies; sed tamen Pater et Filius non duo dies, sed unus est dies. Est de Patre Filius, de Deo Deus; Pater tamen et Filius non duo dii, sed unus est Deus. Unus igitur dies aeternitatis simul Pater et Filius a nobis agnoscitur, in die autem temporis solus Filius invenitur. Dies etenim aeternus Pater et Filius nostrum corpus et animam fecit; in die vero temporis solus Filius
Abbreviated transcription (Latin):
do. Mirabantur gͦ illi qr
mare compescuit.⁊ uenti
mitigati sunt: admiremur
⁊ nos qñ benignitates ⁊ be¬
niuolentias ostendi e circa
nos dñs. qñ de ꝑiculis nos
saluare dignatur. qñ de
tumultib nos lib̾at. qñ
ab inimicis insequentib
eruit nos miremur.⁊ mi¬
rantes gr̃as agamus: gre
obediamus. Obedientes ti¬
meamus. timentes diliga¬
mus: ut eterne caritatis
ab eodem heredes efficia¬
mur. Mirabantur dicen¬
des. qualis ẽ iste: Sicut ho¬
mo uidetur. ⁊ sicut deus
potent am ostendit: sicut
iu arnalium putat᷑¬

Expanded text:
do. Mirabantur ergo illi quia do. Mirabantur ergo illi quia mare compescuit et venti mitigati sunt. Admiremur et nos quando benignitates et benevolentias ostendit circa nos Dominus, quando de periculis nos salvare dignatur, quando de tumultibus nos liberat, quando ab inimicis insequentibus eruit nos. Miremur, et mirantes gratias agamus, gratiae obaudiamus, obaudientes timeamus, timentes diligamus, ut aeternae Charitatis ab eodem haeredes efficiamur. Mirabantur dicentes, Qualis est iste! Sicut homo videtur, et sicut Deus potentiam ostendit: Sicut unus carnalium putat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑciissum cum labore disci¬
dit. alius ictu melote iorda¬
nem ꝑtransiit. Iste uͦ uno
uerbo mandat illis qui ñ
habent uerba.⁊ obediunt:
Hii qui ñ habent auditũ
obtemꝑant. hii qui pru¬
dentie ⁊ intellectus experceᷤᷤ
sunt: inclinantur iubenti.
Quib nec loquela neq: ut
diximus sermo ẽobediũt.
In eadem autem substantia
inqua sunt ⁊ sua natura
mouentur.⁊uissiom deser¬
uiunt. Ad confusionem
mortalium. ad condemp¬
nationem corruptibiliũ.
iubet mari ⁊ ñ contemp¬
nit. dicit uentis ⁊ tempe¬
statib.⁊ mox compescun¬
tur. Iubet omni creature.
⁊ ñ suꝑgreditur ussionẽ
eius. ⁊ unum hominum
similitudinẽ ł̃i honorifi¬
catum ẽ: cui uerbum &
prudentia data ẽ. Hiio¬
li homines resistunt. hii tm̃
in obedientes sunt. hii soli
contempnunt. Id̃oq ⁊ hii
soli in uiditio dampnabũ¬
tur. ⁊ di iusticia punient᷑.
uelut deceriores mutis ani¬
malib. uł hiis qui sñ sp̃u
⁊ anima sunt in isto mun¬

Expanded text:
percusso, cum labore discipercusso, cum labore discidit, alius ictu melotae Jordanem pertransiit. Iste vero uno verbo mandat illis qui non habent verba, et obediunt ei; hi qui non habent auditum, obtemperant; hi qui prudentiae et intellectus expertes sunt, inclinantur jubenti: quibus neque loquela, neque, ut diximus, sermo est obediunt, in eadem substantia in qua sunt, et sua natura moventur, et jussioni deserviunt ad confusionem mortalium, ad condemnationem corruptibilium. Jubet mari, et non contemnit; dicit ventis et tempestatibus, et mox compescuntur; jubet omni creaturae, et non supergreditur jussionem ejus; et unum hominum similitudinem Dei honorificandum est, cui verbum et prudentia data est, hi soli homines resistunt, hi tantum inobedientes sunt, hi soli contemnunt, ideoque et hi soli in judicio damnabuntur, et a justitia punientur velut deteriores multis animalibus, vel his qui sine spiritu et anima sunt in isto mun
Abbreviated transcription (Latin):
monum uentis.⁊ om̃s eua¬
nescere fecit audaces aduer¬
sarios fid̃i: magnam q pa¬
cem ⁊ tranquillitatem de¬
dit eccłe sue. Homines au¬
tem illi in nauicła mira¬
ti sunt. Qui homines:
scilicet hanc habentes naui¬
culam.⁊ei intendentes na¬
uicule.Non putes hic apo
enim inuenimus preter ho¬
norem cognominari dñi
aut discipuli nominant᷑.
illi homines. hii qui cũ
eo nauigabant. hii quoꝵ
erat nauicula.illi qui in
eandem nauiculam sese
transigẽbant. hii mirabã¬
tur. & admiratione digñ
fuit. mare a ꝓfiindo cõmo¬
tum mitigari: eiusq ela¬
tos deplacari fluctus. uen¬
tos furentes compesci. Mi-¬
rabant᷑ ergo dicentes. Qua¬
lis est iste. quia uenti ⁊ ma¬
re obediunt eiꝰ. Non inter¬
rogantes dicunt qualis ẽ
iste. s asserentes qđ hic ta¬
dunt. Qualis ẽ iste. hoc ẽ
quantus qͣm fortis qͣm po¬
tens qͣm magnus: Quat
ẽ iste. maior moyse. poten¬
tior helya. Illi enim ambo
quorum unus ligno mare

Expanded text:
monum ventos, et omnes evamonum ventos, et omnes evanescere fecit audaces adversarios fidei, magnamque pacem et tranquillitatem dedit Ecclesiae suae. Homines autem illi in navicula mirati sunt. Qui homines? Scilicet hanc habentes naviculam, aut ei intendentes naviculae. Non putes hic per enim invenimus praeter honorem cognominari Domini aut discipuli nominantur. illi homines, hi qui cum eo navigabant, hi quorum erat navicula, illi qui in eadem navicula sese transigebant, hi mirabantur. Et admiratione dignum fuit, mare a profundo commotum mitigari, ejusque elatos deplacari fluctus, ventos furentes compesci. Mirabantur ergo dicentes: Qualis est iste, quia venti et mare obediunt ei! Non interrogantes dicunt, Qualis est iste! sed asserentes quod hic taiunt. Qualis est iste! hoc est, quantus, quam fortis, quam potens, quam magnus! Qualis est iste! major Moyse, potentior Elia. Illi enim ambo, e quibus unus ligno mari
Abbreviated transcription (Latin):
instantes. atq cum ꝓpħa
dicentes. Ecsurge quare
obdormis dñe: Exsiirge
⁊ ne repellas nos usq in fi¬
nem. & iterum. Exsurge
domine adiuua nos. ⁊ rẽ¬
clime nos ꝓpter nomen tu¬
um. Q ip̃e surgens increpat
uentis. hiis aeriis demonũ
spiritib. Ip̃i enim maris
tempestates commouent.
hoc est amaros ⁊ elatos con¬
citant fluctus. huiꝰ princi¬
pes mundi: ad ꝑsecutiones
scĩs omib immittendas.
ad contumelias fidelib in¬
gerendas. Om̃ib dñs incre¬
pat. om̃ib cõminat᷑. omĩa
mittigat. facitq tranquil¬
litatem magnam circa cor¬
serenitatem mundo. Quo¬
modonamq sepuis conci¬
lia infidelium commota
sunt aduersus ueram ⁊ fir¬
mam eccłiam. aliquotiens
paganorum. aliquotiens
hereticorum. quemadinodũ
sepuis sicut maris fluctus
irruebant. cõminantes ⁊
conteͬrentes huiꝰ principes
mundi. ꝑ omĩa ꝑdere se
eccl̃e filios arbit rantes: S
surgens dñs increpauit dẽ¬

Expanded text:
instantes, atque cum Propheta instantes, atque cum Propheta dicentes: Exsurge quare obdormis, Domine? exsurge, et ne repellas nos usque in finem . Et iterum: Exsurge, Domine, adjuva nos, et redime nos propter nomen tuum . Et ipse surgens imperabat ventis, id est aereis daemonum spiritibus. Ipsi enim maris tempestates commovent, hoc est, amaros et elatos concitant fluctus, id est principes mundi ad persecutionem sanctis omnibus immittendam, ad contumelias fidelibus ingerendas. Omnibus Dominus imperat, omnibus comminatur, omnia mitigat, facitque tranquillitatem magnam circa corserenitatem mundo. Quomodo namque saepius concilia infidelium commota sunt adversus veram et firmam Ecclesiam? Aliquoties paganorum, aliquoties haereticorum. Quemadmodum saepius sicut maris fluctus irruebant, comminantes et conterentes hujus principes mundi, per omnia perdere se Ecclesiae filios arbitrantes. Sed surgens Dominus increpavit dae
Abbreviated transcription (Latin):
patientiam deneamꝰ. stabi¬
les simus. fidem ñ deserã
mus. & si omĩs iste mun¬
dus tanquam mare ebul¬
liat. atq in furore consur¬
gat: ⁊ si om̃s uenti ⁊ uerti¬
ines demonum uindiq
seuiant. ⁊ si om̃is ut diximͦ
dempestas maris. id est oĩs
principatus ⁊ potestãtes
mundi concitentur. ⁊ in tu¬
more iracundie spument
ut furiant suꝑ scõs. ⁊ si ad¬
huc usq ad celum sese ex¬
tollant. ut tempestates ma¬
ris. malignitates ⁊ dolos
fremitus concitantes ad¬
uersum aliquem ur̃m: nolite
timere. nolite turbari noli¬
te contremiscere. nolite defi¬
cere.
Iñs enim quotquot in
fidi nauicula cum dño na¬
uigatis. omnes nimirũ
quotqͦt in hac sancte ec¬
lesie nauicula cum dño ꝑ
hunc undosum suꝑnatã¬
tis mundum.⁊ si ip̃e dñs
dormiat. pio sonmo ur̃ãm
pacientiam ⁊ tolerantiam
exspectans. uł impiorum
penitentiam ⁊ conuersio¬
nẽ sustinens: alacriter ac¬
cedite ad eum orationib

Expanded text:
patientiam teneamus, stabipatientiam teneamus, stabiles simus, fidem mus. Et si omnis iste mundus tanquam mare ebulliat, atque in furore consurgat, et si omnes venti et vertigines daemonum undique saeviant, et si omnis, ut diximus, tempestas maris, id est, omnis principatus et potestates mundi concitentur, et in tumore iracundiae spument aut furiant super sanctos, et si adhuc usque ad coelum sese extollant, ut tempestates maris malignantes et dolos et fremitus concitantes adversum aliquem vestrum, nolite timere, nolite turbari, nolite contremiscere, nolite deficere. Omnes enim quotquot in fidei navicula cum Domino navigatis, omnes enim quotquot in hac nimium sanctae Ecclesiae navicula cum Domino per hunc undosum supernatatis mundum, et si ipse Dominus dormiat, pio somno vestram patientiam et tolerantiam exspectans, vel impiorum poenitentiam et conversionem sustinens, alacriter acce
Abbreviated transcription (Latin):
surgens imꝑauit uentis ⁊
mari.⁊ facta est tranquil¬
liras magna. Imꝑauit uẽ¬
tis ⁊ mari. sicut creator. si
uit uentis ⁊ mari. primi¬
tus ante discipulos. ut au¬
dientes firmarentur in fi¬
de. s potentia d̃itatis occul¬
ta. imperabat. ⁊ commina¬
batur ei. Magis autem re¬
gebat ⁊ placabat illud. se¬
cundum qđ quidam ait.
Potentia mutigauit ma¬
re. Imperauit ergo uentis
⁊ inari. ⁊ facta ẽ tranquil¬
litas magna. De magno
uento ⁊ dempestate mag¬
na mare conturbatum ẽ
cta ẽ magna tranquilli
tas. Decet enim hũc mag¬
num magna ⁊ miranda
facere. idoq pauloante
magna accinctus potẽtia
magnifice conturbauit ꝓ¬
fundum maris.⁊ nunc ĩte¬
rum in eoip̃o ostendens
sue magnificentiam po¬
destãtis. tranquillitatem
magnam fieri iussit. Hec
ido. ut nimium conturba¬
ti apłr magnifice exhyla¬
rati letarentur. Dedit enĩ
ꝑ hec oinnia nob̃ dñs fi¬
guram. ⁊ doct̾rine imagi¬
nem. ut ⁊ nos in omni con¬
turbatione ⁊ contumelia

Expanded text:
surgens imperat ventis et mari, et facta est tranquillitas magna. Imperavit ventis et mari, sicut creator, sicut vit ventis et mari, primitus ante discipulos, ut audientes firmarentur in fide. Et potentia deitatis occulta imperabat et comminabatur ei. Magis autem regebat et placabat illud, secundum quod quidam ait: Potentia mitigavit mare. Imperavit ergo ventis et mari, et facta est tranquillitas magna De magno vento et tempestate magna, mari conturbato et cta est tranquillitas magna. Decet enim hunc magnum magna et miranda facere. Ideoque paulo ante magna accinctus potentia, magnifice conturbavit profundum maris, et nunc iterum in eo ipso ostendens suae magnificentiam potestatis, tranquillitatem magnam fieri jussit. Haec ideo, ut nimium conturbati apostoli, magnifice exhilarati laetarentur. Dedit enim per haec omnia nobis Dominus figuram et doctrinae imaginem, ut et nos in omni conturbatione et contumelia