comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
remone qurõ p̃sides ip̃os aut
moroseit̾agẽ anti degẽ d
aut aliquas alias pͥnsire pro¬
q fortuitis. et blandientibuᷤᷤ
hominib consecuta sunt. sit
nelocit᷑ ad ãmĩstr̃onẽ ille cͦ
regmima susceput nõ alii
quid̃ remoneantur. alii u̾oñ
sint ⁊ prouincia smeiclice
maneat. S añ duos solum
dies. qm ad prouinciam ac¬
cedant inqua qui cingłi h
mare ad occursionẽ eiuseti
us tunc annonas accipe ĩcin¬
gło existentem ⁊ gub̃nantẽ
eum⁊ nõ excocdicill melicãe¬
tempon p̃ceptis tue sedis. s
ex quo sicut dem est inꝓuinc¬
ia ip̃a accessit illuis accipere
rei publice emolum̃ta ⁊ ns
tunc eum qui inreb existat¬
⁊ ea peipe ⁊ alium nllin hom¬
inum nõ .n. possibile. nec por¬
tabile ẽ oĩo sine indice relm¬
qui prouinciam statuto qdẽ
cum aliquo abeo qui a nob̾
ordinatus ẽ. ut cuisimpleat
de prouincia añqm adueĩat
temp ⁊ frandendo enolum̃¬
tisque eum accipeor donec de¬
ponat cinglin deponet antẽ

Expanded text:
em praesides, ipsos autem aut morose iter agere aut hic degere aut ad aliquas alias prius ire proumque fortuitis et blandientibus hominibus consueta sunt, sed velociter ad administrationem ire cuius regimina susceperunt, ut non alii tur alii vero non sint et provincia sine iudice maneat; sed ante duos solum dies quam ad provinciam accedat, in qua qui cingulum inari ad occursionem eius. Et usque tunc annonas accipere in cingulo existentem et gubernantem eum; et non ex codicillie praeceptis tuae sedis, sed ex quo, sicuti dictum est, in provincia ipse accesserit, illius accipere rei publicae emolumenta, usque tunc vero eum qui in rebus extitit ea percipere et alium nullum omnium. Non enim possibile neque portabile est omnino sine iudice relinqui provinciam, statuto quidem quasi aliquo ab eo qui a nobis ordinatus est, ut eius impleat de provincia, antequam adveniat tempus, et fraudando emolumentis quae eum accipere oportet donec deponat cingulum. Deponet autem
Abbreviated transcription (Latin):
iestatis reus fit mn proninci
au̾odenno destinatꝰ postqͣm
accusantib sat̾fecittunc in¬
aestatis nouissimas sustĩe¬
at penas. Si n̾o deponens cing¬
ulum dem̃ nõ moret᷑ tunci
legitimꝰ dies publice cunctiᷤ
semet ip̃m ostendens ⁊ fugi

Expanded text:
iestatis reus sit, in provincia vero denuo destinatus postquam accusantibus satisfecerit, tunc maiestatis novissimas sustineat poenas. Si vero deponens cingulum deinde non moretur legitimos dies publice cunctis semet ipsum ostendens et fugi
Abbreviated transcription (Latin):
dies q̃nqͣginta imetropor
ꝯmorent᷑ur publice appenteᷤ
⁊ ꝯuenire nolentib satisfa¬
cientes. etut nec ꝑ octionem
ħ̾ euocationis possinta pro¬
uincia liscede̾ ⁊ uł siquid e¬
gerint tale rursus eos ad ꝓ¬
uinciam destinare inueniꝰ
aut aliquos sic existentesi
audaces ut ⁊ hc̃ poĩta lege
ent delinque proninciaset
ad bancuenire felicissimã
cuuitatẽ timore a se gestoꝵ
⁊ ne uista ꝓferent hoꝵ quei
cuuise ꝓuincie idiciet or¬
ientalium. et occidentaliũ
deponat cingulum. s ⁊̃ post¬
ea renouam .n. nestustatẽ
qͥnquagnita ⁊moraridies
publice̾ appentẽ inprouinçi¬
a inqua amĩstrait gestaqͣr

Expanded text:
dies quinquaginta in metropolibus commorentur, publice apparentes et convenire volentibus satisfacientes, et ut nec per occasionem hic evocationis possint a provincia discedere, et vel si quid egerint tale, rursus eos ad provinciam destinari. Invenimus autem aliquos sic existentes audaces, ut etiam hac posita lege, rent derelinquere provincias et ad hanc venire felicissimam civitatem, timore a se gestorum et ne iusta perferrent horum quae cumque provinciae iudici, et orientalium et occidentalium et deponat cingulum, sed etiam postea renovamus enim vetustatem quinquaginta commorari dies publice apparentem in provincia in qua administravit, gesta quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Sem .ã. sacro sena¬
tin binꝰ regieciuitatis
Oͥcquidad utilitatẽ ⁊ or¬
natum respicit a dõ tͣclite
tes ⁊ ad effectũ deduc̾e festi¬
namꝰ ¶Igitur ⁊̃ dudum
legeniscripsimꝰ. sr̃ głosis¬
sinus nr̃is pr̃iciis que liboᷤ

Expanded text:
em Aug. sacro senatui huius regiae civitatis. Quicquid ad utilitatem et ornatum respicit a deo traditaetes ad effectum deducere festinamus. Igitur etiam dudum legem scripsimus super gloriosissimis nostris patriciis, quae lib
Abbreviated transcription (Latin):
ũo cãistam peccumariis ꝙͣ
criminalib ap̃uiros illust¬
res dum modo conites suoꝰ
arumint᷑ admmistͣtionis
sue fines int̾p̃sentes palat¬
mos necca̾is .pii. occupatõ
cognosce tam ꝓ ciuili qͣm
procruminalicã pmittim.
sictñut nõ ałrcriminalis¬

Expanded text:
is tam pecuniariis quam criminalibus apud viros illustres tantummodo comites suos arum intra administrationis suae fines inter praesentes palatinos nec causis publicis occupatos cognoscere tam pro civili quam pro criminali causa permittimus, sic tamen, ut non a
Abbreviated transcription (Latin):
unnu̾sis officiis atq sacri
palaci mĩst̾iis sacris serin¬
us cet̾isq cunctarumaduũ¬
cul dignitatũ assolent del¬
egari qͦuasq hnquiad earx¬

Expanded text:
universis officiis atque sacri palatii ministeriis et sacris scriniis ceterisque cunctarum adminiculis dignitatum adsolent delegari, quasque ii, qui ad ear
Abbreviated transcription (Latin):
iat puenire utimemnunt
feñ militibꝰ iustis capitib̾
unani nec tm̃ ad opid̃ defe
ploretur. at si qͥms actuar¬
e constitit ꝙͣ bniũ datoꝵ
scrimis nr̃is ueritasconti¬
net memoratimduplũ
redse compellant᷑ suscept¬
orib ea suma ĩputanda.
qm semil flagitantib eisd̃
erogasse monstrauit nam
ad illustres quoq magr̃o¬
apices eucurrerũt quib pi¬

Expanded text:
iat pervenire, ut meminerint fenum militibus iustis capitibus iniani nec tamen ad oppidum defeploretur ac, si quid ae constiterit, quam brevium datorum scriniis nostris veritas continet, memorati in duplum reddere conpellantur, susceptoribus ea summa inputanda, quam semel flagitantibus isdem erogasse monstraverint. Nam ad illustres quoque magiapices cucurrerunt, quibus pr
Abbreviated transcription (Latin):
exactionẽ mittunt᷑. ꝓcupid¬
itate ⁊ libidine sua gnũi
exꝓuncialnim isceribuᷤ
eruebant ad similitudĩem
mitum quib errarie pre¬
bentur annone adh̃rre p̃ci

Expanded text:
exactionem mittuntur, pro cupiditate et libidine sua graviter ex provincialium visceribus eruebant, ad similitudinem militum, quibus aerariae praebentur annonae, adaerari p
Abbreviated transcription (Latin):
alterumdonatonẽ tñfferr¬
e quo ad diffinitum tempꝰ
alt̾ forte ꝯduxit. si uo proi
tali predio ab alt̾o ꝯducto¬
re offeratur augmentũ fit
penes illum tempat illa.xo¬
uctio.si uo id̃ hanc rem ali

Expanded text:
rum donatione transferre, quod ad definitum tempus alter forte conduxit. Si vero pro tali praedio ab altero conductore offeratur augmentum, sitpenes eum temporalis illa conductio. Si vero idem hanc i
Abbreviated transcription (Latin):
alti eam iipẜit. łexoratus
mes pͥuatorum dum alleꝙ̃¬
bradquiescet ⁊ p̃e de ꝓp̃o cen¬
tum libras auri rarcentum
fisci uirib palatinũ n ferrei
cogatur o ssm̃ nec tñ postali¬
egationẽ hẽbit hĩuissio firi

Expanded text:
alteri eam imperator vel exoratus mes privatarum, dum adlegabitur, adquiescet, et ipse de proprio centum libras auri et alias centum fisci viribus palatinum inferre cogatur officium. Nec tamen post adlegationem habebit huiusmodi i
Abbreviated transcription (Latin):
deb. cimispiculum¶̃ Qsi fu¬
git hõquiuenit aut sbr̃eptꝰ
fu̾it itant neq dolus i culp¬
a uendicoris int̾ueniat. aĩad¬
uertendum er̾ã custodiam ciꝰ
usq ad cracditõem uenditor
susceꝑit sane enĩ si suscepit
ad ip̃uis ꝑiculum iscasus ꝑ¬
tinet. si nõ suscepit securus
tibi placũit erit tibi emptꝰ
aureis cot ¶Loca sacͣ uł reugi¬
osa. Item publica ueluti foꝵ
ba silicam.frustͣqui sciens e¬
phanus deceptus auenditore
em̃ut. h̾e̾bit act̾oem ex ẽptor ꝙ¬

Expanded text:
 si fugerit homo qui veniit aut subreptus fuerit, ita ut neque dolus neque culpa venditoris interveniat, animadvertendum erit, an custodiam eius usque ad traditionem venditor susceperit. sane enim, si susceperit, ad ipsius periculum is casus pertinet: si non susceperit, securus tibi placuerit, erit tibi emptus aureis tot ’. Loca sacra vel religiosa, item publica, veluti forum basilicam, frustra quis sciens eprofanis deceptus a venditore emerit, habebit actionem ex empto,
Abbreviated transcription (Latin):
alr ꝑfectam ẽe empc̃onen
⁊ uendit̃oem cõstituuns. nͥ
⁊ instrim̃ta ẽpelonis fu̾int
conscripta ul manu ꝓpͥa cẽ¬
hencium .ł ab alio quidem sc̃¬
pta: acc̃henteant̾ sõ scripta
⁊ si ꝑtabellionẽfiunt. ñ cõp

Expanded text:
perfectam esse emptionem et venditionem constituimus, nisi et instrumenta emptionis fuerint conscripta vel manu propria contrahentium, vel ab alio quidem scripta, a contrahente autem subscripta et, si per tabellionem fiunt, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
lñoꝵ ꝓporcoe dñi acquirit.
ñ unus eoꝵ iussuaut nomi¬
natim cuieoꝵ stipsatus ẽ. tc
enĩ soliel adquiritur. ꝙ siẜ.¬
uus emums stiplatur si al¬

Expanded text:
pro portione dominii adquirit, nisi si unius eorum iussu aut nominatim cui eorum stipulatus est: tunc enim soli ei adquiritur. quod servus communis stipulatur, si al
Abbreviated transcription (Latin):
tes qui nec coartalẽ milic¬
iam sostineudentur na
fisco ullas conseqnͣturan¬
nonas abs metu darece¬
ptis oꝑam ⁊̃ si decionee fit

Expanded text:
tes, qui nec cohortalem militiam sustinere videntur neque a fisco ullas consequuntur annonas, absque metu dare coeptis operam, etiamsi decuriones sint,
Abbreviated transcription (Latin):
illustris anctas tuacũctos
exnumarus anctuarioꝵs
ocietatem p̃cipiat abstine
lex̾it husõ penis se quibꝰ
actuarios ñ ambigant sb̃¬

Expanded text:
illustris auctoritas tua cunctos ex numerariis actuariorum societate praecipiat abstinerlexerint, isdem poenis se quibus actuarios non ambigant s
Abbreviated transcription (Latin):
mercedes medicis p̾¬
stitas. ceteraq impẽ¬
dia que incuratone
fc̃a sunt. pret̾ea oꝑa
milias seorsum apa¬
tre habitaũit ⁊ quid
excenaculo eius deie¬
ctum effusumuesit
siue quid poĩtũ sus¬
cuius cãus ꝑiculosus
est iuuano placuit
inpr̃em nullam esse
acconẽ s cum ip̃o
filio a gendum ce d
in filio fa. iudice ob¬
suam fec̾it. ¶Ite exer
stabulum ex̃cet cum
cum constituta hec
act̾o ⁊ aliquaten᷑ cul¬
pereus ẽ. qd opa mai¬

Expanded text:
mercedes medicis praestitas ceteraque impendia quae in curatione facta sunt, praeterea operarum milias seorsum a patre habitaverit et quid ex coenaculo eius deiectum effusumve sit, sive quid positum suscuius casus periculosus est: Iuliano placuit, in patrem nullam esse actionem, sed cum ipso filio agendum. quod et in filiofamilias iudice obsuam fecerit. Item exercstabulum exerceret: cum eum constituta haec actio et aliquatenus culpae reus est, quod op
Abbreviated transcription (Latin):
runat ince sacri cognitoriᷤ
da. ¶Emuliq nd quociẽs
inasiana clyocesi et ponti¬
ca tale aliquid emereitus¬
ꝙ ad preclictam qnͣtitatẽ
ros spectabiles comites for
auimꝰ remittantur quati¬
nus.et hu ad similitudĩe
p̃fecti angustalis uice sacͥ
cognitoris int̾cedant et cãs
sinespe quid applłonisdĩ tãs¬
men. et legum timore ꝑ fẽ¬
rant decidendas. ¶Oriental¬
em ant tractatum cãs app¬
Ellatione suspensas. et us
mitatas adiirum spectab¬
ilem comitem orientis mnͣt¬
ere similimo auclienciam
⁊ fineneis ĩpoĩturum. Illo
cad spectabitate decoratos d¬
nes referri. s a minoreuido
inianis tribunal ascend̾e
S alillustrissimam ꝑfectu¬
ram illoꝵ appliones cunisa¬
qr sint qnͣtitatis ut dc̃m est
dirigantur qui una cũ uiro
ercelso ꝓ tempe questoreea
dirimat utroq offõ sb̃ mĩst¬
rante.i. tam ex sacris scrin¬
iis more solito qm sp̃fecto
impial maiestas cãs in iũx̃¬
it applło: admemoratos spͣ¬

Expanded text:
i cognitoris, da. Similique modo quoties in Asiana dioecesi vel Pontica tale aliquid emerserit, usque ad praedictam quantitatem ros spectabiles, comites fortavimus, remittantur, quatenus et hi ad similitudinem praefecti augustalis vice sacri cognitoris intercedant, et causas sine spe quidem appellationis, Dei tamen et legum timore perferant decidendas. Orientalem autem tractum causas appellatione suspensas, et usqumitatas, ad virum spectabilem comitem orientis mittere, simili modo audientiam et finem eis impositurum. Illo eadem spectabilitate decoratos jnes referri, sed a minori judicio in majus tribunal ascendere, sed ad illustrissimam praefecturam illorum appellationes, cujuscunque sint quantitatis ut dictum est, dirigantur, quae unat cum viro excelso pro tempore quaestore eas dirimat, utroque officio subministrante, id est tam ex sacris scriniis more solito quam praefectorimperialis majestas causas injunxerit appellatio ad memoratos spe
Abbreviated transcription (Latin):
isionib nõ posse cõnoca¬
re pr̃es quatimis cãagitet᷑.
nõ ex hoc littem piclitariꝙ
enim micium ẽlittiganci
um culmen ĩꝑatorium oc¬
cupetur.ł quis tante est anc¬
coritatis ut uolentem pͥnci¬
pem posset ad conuotandoᷤ
pres ceterosq proceres cos¬
tare ꝯ siquid̃ tale euent¬
a sponte et conuocari pro¬
ceres iussit et utem ĩferri
paciatur et omĩa Em mo
it nouitas aut̾ negiexit. c̃
enim ueneranda u̾etusta¬
tisanctas ita magistratu᷑
cligessit ut aln maiores a¬
ln mechii alii minores sint
⁊ appllones a minorib ui
clicib nõ solum ad maxi¬
mos uidices remittentur
s ad spectabinum iudicũ
tribimal quatimis et ip̃i d¬
sacro aulitorio ad hibito
littem ex̾c̾ent. Aouitas au̾¬

Expanded text:
care patres, quatenus causa agitetur, non ex hoc litem periclitari. Quod enim vitium est litigantium, si culmen imperatorium occupetur? vel quis tantae est auctoritatis, ut nolentem principem possit ad convocandos patres ceterosque proceres coartare? Sed si quid tale evena sponte motus et convocari proceres jusserit, et litem inferri patiatur, et omnia secundum morit, novitas autem neglexit. Quum enim veneranda vetustatis auctoritas ita magistratus digesserit, ut alii majores, alii medii, alii minores sint, et appellationes a minoribus judicibus non solum ad maximos judices remitterentur, sed ad spectabilium judicum tribunal, quatenus et ipsi sacro auditorio adhibito litem exercerent, novitas au
Abbreviated transcription (Latin):
deatur. s a p̃sidib quidem
ꝓumciarum. et iuclicib a
nob datis. s nõ sint specta¬
biles idices intͣ memorat¬
am qnͣtitatem referetur. Sĩ
aut̾ uł illustres sint dati. a
nob uidices quib apicesi
dignitatum sr̃ spectabilita¬
tem sunt ur duces. qui om¬
ni modo spectabilitate sũt
decorati uł hii qui ayͥnçiped¬
petentes antiquo more iud¬
ices referuntur omĩb aliis
quem appllomib statuta st̃
auctoritate anteriorum cõ¬
stitutionũ Ranr̾a human¬
itatemtactis illibatisq cu¬
stodiendis.

Expanded text:
quidem provinciarum, et judicibus a nobis datis, si non sint spectabiles judices, intra memoratam quantitatem referetur. Si autem vel illustres sint dati a nobis judices quibus apices dignitatum super spectabilitatem sunt vel duces, qui omnimodo spectabilitate sunt decorati, vel hi, qui a principe dpetentes antiquo more judices referuntur, omnibus aliis, quae in appellationibus statuta sunt auctoritate anteriorum constitutionum, vel a nostra humanitate, intactis illibatisque custodiendis.
Abbreviated transcription (Latin):
nec̾tm antiquitati et eum
cautumerat. ut si quis ꝑ ser
litem ex creu̾it. et fuerit con¬
dempnatꝰ intͣ duos diectm̃¬
mõ licenciam appllonis pret
sinant̾ ꝑ procuratorẽ cã ueti¬
lata sit. et intridinm ꝓxim̃

Expanded text:
necessarium. Antiquitati etenim cautum erat ut, si quis per se litem exercuerit et fuerit condemnatus, intra duos dies tantummodo licentiam appellationis haberet; sin autem per procuratorem causa ventilata sit
Abbreviated transcription (Latin):
sinñꝰ Cophis ⁊ forpice ex¬
corietur ⁊ cordatur ¶Sii
mĩstrales alicuius dñ gu
es seu udex incuns regi¬
mine eam fec̾int. leges et
tuit. ad refectdem ⁊ respira¬
cionem equi sium pune ip̃e
equosuo porrigat licitu ̃¬
silua siue uastacioneno¬
uali ꝙ quilibet utacur ꝓͦ
sua ꝯmodate ⁊ iisu nectio.¬

Expanded text:
inus, scopis et forcipe excorietur et tundatur. 19. Si ministeriales alicuius domini es sive iudex, in cuius regimine eam fecerint, leges et tuerit ad refectionem et respirationem equi sui, impune ipsi equo porrigat. Licitum ssilva sine vastatione et noxa quilibet utatur pro sua commoditate et usu nec
Abbreviated transcription (Latin):
olatorem incontubino suo
huit ⁊ dehiis in ꝑsentia sine¬
piscopi ⁊ sufficiẽti testimom
o ꝯuctus fu̾it. comiti in cuꝰ
comitatu. id̃ cłicus ħ facinus

Expanded text:
olatorem in contubernio suo habuerit et de his in presentia sui episcopi sufficiente testimonio convictus fuerit, comiti, in cuius comitatu idem clericus hoc facinus
Abbreviated transcription (Latin):
luntate. s necͣcitateħ faciat.
d duobo inum rusticꝰ eli
uos uidex eleg̾it expurget¬
se. ¶Similes adũsꝰ milice
ꝓ paceuiolata aut aliq̃ cum¬
alicã duellum ꝯmitt̾e uolũ¬
it. facultas purgandi ei nõ
ccedatur. nsi ꝓbare possit ꝙ

Expanded text:
luntarie, sed necessitate hoc fecit, de duobus unum rusticus eligquos iudex elegerit, se expurget. Si miles adversum militem pro pace violata aut aliqua capitali causa duellum committere voluerit, facultas pugnandi ei non concedatur, nisi probare pos sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ħhatur siidex clamore ppłi
aliquem pacis molatoremi
ad castrum alicuius dr̃ secu¬
tuis fu̾it. dñs idem cis castrũ
eẽ cognoscicur. ad facie̾do deip
soiusticiam illum ꝓducat ꝙ¬
sidesua diff iss fu̾it᷑ ĩocẽtia q̃
añ ꝯspectum iudicis uenire :¬
formidau̾it. si mãsionem inca¬
mobilia sua sb sacr̃o iudici
rep̾sentet ⁊ eum decet̾o in do
ct̃ faciat. at ps modum uider

Expanded text:
habeatur. 7. Si iudex clamore populi aliquem pacis violatorem ad castrum alicuius domini secutus fuerit, dominus, cuius castrum idem esse dignoscitur, ad faciendam iustitiam illum producat. Quodsi de sua diffisus fuerit innocentia et ante conspec tum iudicis venire formidaverit, si mansionem in camobilia sua sub sacramento iudici representet et eum de cetero in domcere faciat. Ac postmodum iudex
Abbreviated transcription (Latin):
¶Siquis rusticus armaul
co ꝑcipiat. ¶Mercator ne¬
gociandi ca ꝑ ꝓuinciam.
tnͣsiens glãdium suum:
hiculum siĩ ponat ut nũ¬

Expanded text:
. Si quis rusticus arma vel co accipiat. gotiandi causa provinciam transiens gladium suum sue hiculum suum ponat, n
Abbreviated transcription (Latin):
ficium buit remota erto cõ¬
tionsie mat̾ia illud opcineat.
ꝙ siderapina p̾sẽte uidice ꝰ¬
uictus fu̾it. rapinam dupłr
soluat. bñficio n̾o careat. i¬
si iusticia ⁊ iudicio dcanteil¬
iud inpostum requirat sicres

Expanded text:
ficium habuit, remota controversie materia illud obtineat. Quodsi de rapina presente iudice convictus fuerit, rapinam dupliciter solvat, beneficio vero careat, nisi iustitia et iudicio dictante illud in posterum requirat. 9. Si tres
Abbreviated transcription (Latin):
rensis sacripalacu militãt
ip̃i nec filii e nepotes eoꝵ ad
honores łmuña mimicipa
rum quos capitularios uo¬
culium sũ ad huc pala ciũ
obẜuant sũ optatam qete
donati sunt quibꝰ oĩb pri¬
inlegus ꝯnĩgimꝰ agẽtes ĩ

Expanded text:
sis sacri palatii militant, ipsi nec filii nec nepotes eorum ad honores vel munera municipalrum, quos capitularios voculium, sive adhuc palatium observant sive optata quiete donati sunt. Quibus omnibus privilegiis coniungimus agentes in
Abbreviated transcription (Latin):
sicut morientalib qͦ cẽsibꝰ¬
nime incensib ꝓ capti da.¬
one sua ꝯueniatur. Srin s̾¬
xta hancuissionẽnr̃am
inmunis habeatur

Expanded text:
sicut in orientalibus quoque prnime in censibus pro capitatione sua conveniatur, sed iuxta hanc iussionem nostram inmunis habeatur
Abbreviated transcription (Latin):
uctoritas antem oocoo¬
tutoris in quibrdam ca¬
usis necessaria estpupillis.
momibrdam nõ est nec̃c̃ari¬
a ut ecce siquid dare postul¬
etur sibino est neccessaria tu¬
toris anct̃as quod si auis pu-¬
pilr ꝓmittant necc̃aria est¬

Expanded text:
uctoritas autem tutoris in quibusdam causis necessaria pupillis est, in quibusdam non est necessaria. ut ecce si quid dari sibi stipulentur, non est necessaria tutoris auctoritas: quod si aliis pupilli promittant, necessaria es
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens auctor fieri. si hoc pup.¬
illo prodẽe existimaint post
poĩtam cutoris auctoritas
auctor ẽẽ nõ potest. non p̃co¬
ruis tutor ut olim constitu¬
ebatur. S curator in locum
euis datur quo interuemẽt
curator eẽdestnit

Expanded text:
et auctor fieri, si hoc pupillo prodesse existimaverit. post pistulam interposita auctoritas auctor esse non potest, non praetorius tutor, ut olim, constituitur, sed curator in locum eius datur, quo interveniente curator esse desinit
Abbreviated transcription (Latin):
cu solitis statirs bidun
tãtũm tempꝰ accipiant
nullo modopenitus cum
alia atq equos sacro ustu
hiis dimissis intractariaꝵ¬

Expanded text:
cum stativis solitis bidui tantummodo tempus accipiant. Nulli vero penitus cum alia atque equos sacro usui his dimissis in tractoria
Abbreviated transcription (Latin):
monebat quid̾ ccͣ mr̃em nõ
numate pecume obiciens rõ¬
pciarum annũ qd noc iucu¬
cantes curauimꝰ ⁊ xp̃ has cir¬
ꝯstancias ⁊ tp̃e etate mĩoru
lege.illo iudelz nõ nũatam pͦ¬

Expanded text:
movebat quidam contra matrem non numeratae pecuniae obiciens ratptiarum annum. Quod nos iudicantes curavimus. et propter has circumstantias et tempus aetate minorum lege, illo videl
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣsmissionem dabit. siũoi
aut minus ei bienmo relic¬
tum ẽtp̃t. aut ĩ excessit totũ
decemini tp̃c tunc ip̃is quidẽ
bieninum damꝰ ad qũelam

Expanded text:
nsmissionem dabit. Si vero aut minus ei biennino reliquum est tempus aut etiam excessit totum decennii tempus, tunc ipsis quidem biennium damus ad querelam
Abbreviated transcription (Latin):
te suꝑ dotem quelam ⁊ lib̾ar¬
porib minꝰ ⁊ nõ accipiat do
marito queri ⁊ dr̃e nõ ulatã
⁊ si hoc fec̾it tnͣsmitte quere¬
lam semł i marito quente
⁊ mułre. qr declit nõ ꝓbante.
si aut̾ n intͣ decenniũ querã
taciturnitate mariti aufera¬
mꝰ qu̾elamai ei post decẽm
uni hag̾e sinemꝰ necannũ
dantes u̾it̾ius ens hr̃clibus

Expanded text:
e super dotem querelam et liberarporibus minus, et non accipiat dotmarito queri et dicere non illatam et si hoc fecerit, transmittere querelam, semel marito querente et muliere quia dedit non probante. Si autem neque intra decennium queratur, taciturnitate mariti auferimus querelam, neque ei post decennium hoc agere sinentes nec annum dantes ulterius eius heredibus.
Abbreviated transcription (Latin):
sit qͥntuma ucesimum an¬
nuimet erit possibilemt᷑u
mum queride nonnumera¬
ta peccuma dotis morienteqͣ
co intͣ predictum tp̃c. hr̾des
breannũ ad quelam. siaũ
minores sint nõ querentis

Expanded text:
sit quintum et vicesimum annum et erit possibilis mum queri de non numerata pecunia dotis. Moriente quoque eo intra praedictum tempus heredes habere annum ad querelam. Si minores sint non querentis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ nimñate replicationes sb̃¬
iectas maliquib caib non
exannuatis nr̃e relinquert̃
leges. ꝯ ꝑ lixitatem earum
⁊ effusionẽ albremabimis
ne sua negli gencia. aut cal¬
uiclitate forsan negocii fruã¬
turhomines ⁊ cãs p̃beant a¬
his. Non .n. sb̃ equalite sp̃ ꝓ
bationes erunt eas exibẽ uol¬

Expanded text:
non numeratae replicationes subiectas in aliquibus casibus non inexaminatas nostrae reliquerunt leges, sed prolixitatem earum et effusionem adbreviavimas, ne sua neglegentia aut calliditate forsan negotiose fruantur homines et causas praebeant aliis. Non enim sub aequalitate semper probationes erunt eas exhibere vol
Abbreviated transcription (Latin):
toruni quiangustia tempo¬
rum abutantes t̾culas in fe¬
licium sibi agrestum acqui¬
runt ꝓpanco frumento om¬
nem illoꝵ sõam retinentes
legem posimmus qmpͥmo
quid intraciam et totus erꝰ
ꝓuincias inpresenti aut̃ ĩ il¬
liricianas prias direximius
cuiis exemplarium sbdi eti¬
am p̾senti legi p̃cipimo utn
pͥuari quid̃ homines pntẽt
legem ccͣ sesolum modo eẽ po¬
sitam milites aut̃ altiorim
tentes fastigio legem cc̾ senõ
ẽẽ prolatam existiment ¶Ut
gͥ tua magnitudo sciant. qd̃
ꝯmunisiex poĩta ẽ et proum¬
cialib. et militib et ommi
cingło et nlła ercusationecu¬
idam competente id̾o ad tuã
sb̾umitatẽ p̃sũtem legemde¬
stinammꝰ. scituris militib

Expanded text:
torum, qui angustia temporum abutentes terrulas infelicium agrestium sibi adquirunt pro pauco frumento omnem illorum substantiam retinentes, legem posuimus, quam primo quidem in Thraciam et totas eius provincias, in praesenti autem in Illyricianas patrias direximus. Cuius exemplarium subdi etiam praesenti legi praecipimus, ut ne privati quidem homines putent legem contra se solummodo esse positam, milites autem altiore nitentes fastigio legem contra se non esse prolatam existiment. Vt igitur et tua magnitudo sciat, quod communis lex posita est et provincialibus et militibus et omni cingulo, nulla excusatione cuidam competente, ideo et ad tuam sublimitatem praesentem legem destinavimus, scituris militibus
Abbreviated transcription (Latin):
deduc̾etue reuentieadoro¬
mandos eos eraminari atu¬
a sanctitate sm̃aq i tua et
quirontificalem sedenree¬
it so cos suscipe ordination¬
rostea oportuni indebũtu

Expanded text:
deducere tuae reverentiae ad ordinandos eos examinari a tua sanctitate, sententiaque tua et qui pontificalem sedem rexerit semper hos suscipere ordinationpostea opportuni videbuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ad honorem et cutũ secłis
trie dec̾nimo ut siquis edif¬
icãs ecc̃am aut ⁊ aliterex¬
pendens in ea nuĩstñtibr auu¬
menta nouierit aliquoest¬

Expanded text:
ad honorem et cultum sedis tuae decernimus, ut si quis aedificans ecclesiam aut etiam aliter expendens in ea ministrantibus alimenta voluerit aliquos
Abbreviated transcription (Latin):
aliquos facereeralioꝵ frano¬
atione or que abinitio mist¬
bantur sꝑdari ⁊ no sacrũ ex
bocnnstum corrumpinon
eristentelicencia postqmst¬
atim fu̾int aliqui propori¬
bus clicis a sc̃issimo pniarch¬
a aut aprouincialib ep̃is
rursus recedentes demio rei¬
meareuelle. et expellesorog¬
tos et cogi dupucia mĩstͣre
eos qui faciunt expensami
dare ex sbrogtis ⁊ denuorem¬
care uolentib. sz illos qui¬
dem reutentes no suscipi.d¬

Expanded text:
iquos facere ex aliorum fraudatione, sed quae ab initio ministrabantur semper dari, et non sacrum ex hoc ministerium corrumpi: non existente licentia, postquam statuti fuerint aliqui pro prioribus clericis aut a sanctissimo patriarcha aut a provincialibus episcopis, rursus recedentes denuo remeare velle et expellere subrogatos, et cogi duplicia ministrare eos qui faciunt talem expensam, dare et subrogatis et denuo remeare volentibus, sed illos quidem revertentes non suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
te peccati cohercionẽ subire
cogatur. nec fit ignorantie
locus cum ad criminis rõnẽ
solũ illd susficiat. ꝙ ĩ cogni¬
tum sibi tenuit ẜuum ⁊ ĩm
emoratis regionib siquis
recepit ignoratois excusati¬
one sb lata quadruplei pena
teneat᷑. o ꝑarũ p̾t̾ea cõnpend

Expanded text:
te peccati coercitionem subire cogatur nec sit ignorantiae locus, cum ad criminis rationem solum illud sufficiat, quod incognitum sibi tenuit. Servum etiam in memoratis regionibus si quis receperit, ignorationis excusatione sublata quadrupli poena teneatur, operarum praeterea compend
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr ¶Olonos inquili¬
nosq ꝑilliricumincinas¬
q regiones ab eundi rure in
quo eos originis agnacõis¬
ꝙ o̾nto certum est̾ ĩmorari
lcentiam hr̃e nõ posse cense¬
toria nexn. s noĩe⁊ tituloi
colonoꝵ. ita ut si absceisse¬
rĩt ad aliũ ne tnͣsierint reu¬
ocatinincuł penisq sb̃dent᷑
maneatq in eos pena qui a¬
lienum ⁊ ĩ cognitum recipi¬
endũ ẽẽ dux̾it tam in redoi¬
bitone oparum ⁊ dampni
qd locis que de ẜuerant stĩnẽ
qm multe cuiꝰ modũ aucfe

Expanded text:
 Colonos inquilinosque per Illyricum vicinasque regiones abeundi rure, in quo eos originis agnationisque merito certum est immorari, licentiam habere non posse censetario nexu, sed nomine et titulo colonorum, ita ut, si abscesserint ad aliumve transierint, revocati vinculis poenisque subdantur, maneatque eos poena, qui alienum et incognitum recipiendum esse duxerint, tam in redhibitione operarum et damni, quod locis quae deseruerant factum est, quam multae, cu
Abbreviated transcription (Latin):
umentum dotis in prelegã¬
do demonstrata sunt:uale
legatum. ¶Sires legata sñ
fcõ hr̾lis perierit: legatario
decechit. et si fuus auenꝰ leg¬
atursme fc̃o hrdis manum¬
issus fu̾it. nõ tenetur ħes ¶ Si
uero hr̃cls seruus legatus fu¬
erit. ⁊ ip̃eeum manumifit.
teneri eum uiliams scrips¬
it. nec interest utr̃ scierit ã
igrauit a selegatumeẽ s si
aliidonau̾it suuma⁊ hiscui
donatus ẽ cum manumis¬
it tenetur hrs qĩnuis ignor¬
au̾it a selegatum ẽẽ eum.
Siquis anculam suamcũ
sius natislegauit.⁊iam siã¬
cillamortua fuerit. partus
legato ceclit /dem si orclina¬
riĩ ẜui cumuicariis legati fu¬
erint. ⁊ l mortui sunt orclin¬
arii inuicarii legato ceclunt
s si ẜuus cum peculio fuerit
legatus. mortuo ẜuo. urma¬
numisso ⁊alienato peculii le¬
gatum cxtingͥtur. ¶Idemẽ
si fundus instructus. ur ĩstrõ
fuerit posteaq adimam ou¬
clicar potest. ¶Grege autem
legato ⁊̃ easones que post te¬
stãmentum fc̃m gregi adici¬

Expanded text:
umentum dotis in praelegando demonstrata sunt valere legatum. Si res legata sine facto heredis perierit, legatario decedit. et si servus alienus legatus sine facto heredis manumissus fuerit, non tenetur heres. si vero heredis servus legatus fuerit et ipse eum manumiserit, teneri eum Iulianus scripsit, nec interest, scierit an ignoraverit, a se legatum esse. sed et si alii donaverit servum, et is cui donatus est eum manumiserit, tenetur heres, quamvis ignoraverit a se eum legatum esse. Si quis ancillas cum suis natis legaverit, etiamsi ancillae mortuae fuerint, partus legato cedunt. idem est, si ordinarii servi cum vicariis legati fuerint, ut, licet mortui sint ordinarii, tamen vicarii legato cedant. sed si servus cum peculio fuerit legatus, mortuo servo vel manumisso vel alienato, et peculii legatum extinguitur. idem est si fundus instructus vel cum instfuerit posteaque ad unam ovdicari potest. Grege autem legato etiam eas oves quae post testamentum factum gregi adici
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt̃ cupiences. et nõ u̾b̃ sed uo¬
luntatisꝰ eoꝵ facientes dis¬
posuit. ut oĩb legatis una
sit natura ut quibocumq
stitutonis ꝑpensum mocl
ex ip̃ius tenore ꝑ fectissime
accipe possibile est¶Sr non
us ad eam cõstitutonẽ stã¬
dum ẽẽ existimammꝰ. Cu
enĩ antiquitatem ĩueĩmu᷑
legata quidẽ stricte cõcludẽ¬
te fidi emissisañ que ex uo¬
uintate magis descendebãt
defunctoꝵ pingͥoremnatu¬
ram induigentẽ necc̃anũt
ẽẽ duximꝰ omĩaegata fid̃i¬
emissis exequare ut ulla sit
interea differencia . s qd̃ dẽ
legatis hoc repleatur ex nat᷑a
fidei ⁊missor ⁊ siquid ãpuꝰ
c̃ in legacis ꝑ hoc crescat fid̃ito¬
ꝯmissinatura. Srne ĩ pͥmis
legum cunabul ꝑmixtede᷑
his exponendo studiosis adͥ¬
olescentib quãdam introdõ¬
ucamus difficultatẽ opere

Expanded text:
e cupientes, et non verbis sed voluntatibus eorum faventes, disposuit, ut omnibus legatis una sit natura et, quibuscumque stitutionis perpensum modum ex ipsius tenore pe fectissime accipere possibile est. Sed non usque ad eam constitutionem standum esse existimavimus. cum enim antiquitatem invenimus legata quidem stricte concludentem, fideicommissis autem, quae ex voluntate magis descendebant defunctorum, pinguiorem naturam indulgentem, necessarium esse duximus omnia legata fideicommissis exaequare, ut nulla sit inter ea differentia, sed quod deest legatis, hoc repleatur ex natura fideicommissorum, et si quid amplius est in legatis per hoc crescat fideicommissi natura. sed ne in primis legum cunabulis permixte de his exponendo studiosis adulescentibus quandam introducamus difficultatem, operae
Abbreviated transcription (Latin):
gaũt diuus seuerus et anto¬
escripsunt eum qui post te
id̾o legatarium cũ br̾de ag̾e
posse. ut p̾clia acreclitorem
antur. ¶ Siuero quis partẽ
rei legate auenauerit. pars
q̃ nõ est auenata omĩno deb¬
etur pars aut̾ alienata itade¬
betur siuõ adimendianim¬
o alienata sit. ¶Siquis debi¬
tori suo libãtone legaint le¬
ri.ut liberet eum ¶ Potest ã
quis ur ad tempus iuberene
hes petat / ex ceͣrio si debitor ẽ¬
ditori suo. qd̾ debet legau̾it
mutile ẽ. legatum. sinichil
plus est miegato qm in deb¬
ito. qr nicħ amplius habet᷑ ꝑ
legatum. Ꝙ simndiem ir sb̃
cõditione debitum ei purei
dies nen̾it. aut condito exti¬
tit. papinianꝰ scripsit utile
ẽẽ nichominꝰ legatum. qr se¬
mel constitit.ꝙͦ et uerũ ẽ nõ
in cipe incipe nõ pocestSet
si uxori maritus dotem lega¬
u̾it. uaret legritum. qr pleniꝰ
est legatum qͣm de dote actõ¬

Expanded text:
ue divi Severus et Antoescripserunt, eum qui post tesideo legatarium cum herede agere posse, ut praedia a creditore luantur. si vero quis partem rei legatae alienaverit, pars quae non est alienata omnimodo debetur, pars autem alienata ita debetur si non adimendi animo alienata sit. Si quis debitori suo liberationem legaverit, leri, ut liberet eum. potest autem quis vel ad tempus iubere, ne heres petat. Ex contrario si debitor creditori suo quod debet, legaverit, inutile est legatum, si nihil plus est in legato quam in debito, quia nihil amplius habet per legatum. quodsi in diem vel sub condicione debitum ei pure ldies venerit aut condicio extiterit, Papinianus scripsit, utile esse nihilo minus legatum, quia semel constitit. quod et verum est: non incipere non potest. Sed si uxori maritus dotem legaverit, valet legatum, quia plenius est legatum quam de dote act
Abbreviated transcription (Latin):
ati erant ant quod exilla ã¬
cilla natum erit. Si cad̾
res cluob legata sit siuer
coniunctĩ siuedisiũctĩ siã¬
bo ꝑueĩant ad legatũ seĩdi¬
tur int̾eos legatum siũo
alt̃ deficiat qr aut sp̃uerit
legatum aut niuo testato
decesfit aut alio quolz mo¬
dodefec̾it cotum ad collega¬
tarium ꝑtinet coniunctim
aũt legati uruti siquis di¬
catticio ⁊ seio homͣmẽ stich
do lego disuctĩ itaticioi
hominẽ stichum dolego/ sei¬
o stichum do lego. S si exp̃
alienus legatus fu̾nita en̾nt
ꝓpͥetatem detracto nsufruc¬
tu et usufructus ad eum ꝑ¬
uenit⁊ postea ex test̾o agat.
recte eum ag̾e ⁊ fundum pe¬
tenilianꝰait. Qansusfruc̃¬
tus in petitone fuitutis loe̾
optinet. s offõ ndicis con¬
tineri. ut declucto nsufructũ
iubeat existimat̾oem p̃stari

Expanded text:
ati erunt, aut quod ex illa anati erunt, aut quod ex illa ancilla natum erit. Si eadem res duobus legata sit sive coniunctim sive disiunctim, si ambo perveniant ad legatum, scinditur inter eos legatum: si alter deficiat, quia aut spreverit legatum aut vivo testatore decesserit aut alio quolibet modo defecerit, totum ad collegatarium pertinet. coniunctim autem legatur, veluti si quis dicat ‘ Titio et Seio hominem Stichum do lego ’: disiunctim ita ‘ Titio hominem Stichum do lego, Seio Stichum do lego ’, sed et sialienus legatus fuerit et emerit proprietatem detracto usu fructu et usus fructus ad eum pervenerit et postea ex testamento agat, recte eum agere et fundum petere Iulianus ait, quia usus fructus in petitione servitutis locum optinet; sed officio iudicis contineri, ut deducto usu fructu iubeat aestimationem praestari.
Abbreviated transcription (Latin):
pla urque publico nsu de¬
stinata sunt legau̾it Nã nu¬
lluis momẽti legatum est.
Q aut̃ diximus auienam
rem posse legari ita intelli¬
genclum ẽ Si defunctus sci¬
ebat alienam rem ẽẽ. nõ ⁊ si
ignorabat forsitan enimi
si sciss alienam no iegass.
et ita dnnus pͥns cepsit et u̾iꝰ
ẽ ip̃m qui agit idest legaat¬
ariu probare oport̾e scisse
alienamrẽ legare defunctũ
nõ ur̃dem probare oport̾e ig¬
cesse ht br̃es eam uiere. Et in¬
hoc quoꝙ cãn idem placet¬
mum uere nec̃ce ht hr̃e si
sciebat defunctus rem obli¬
gatam eẽ et ita diui seuer
Cet anconinꝰ sꝑserunt oi
Ttam̃ defunctus noli̾nt lega¬
tarium luere et hoc exp̃sit
nõ debet hẽs eam uere. ¶Si
Tres aliena legata fu̾it: et eiꝰ rei
Iduob testis eatem res eidẽ
debeaturint̾est utr̾rem an
cxistimat̃onẽ extest̾o cõsec¬
ntus est nam sirez  ligere
tua. Siextimationẽ agere
potest. ¶Ea quoꝙ res quem¬
re natura nõ est: Simodo
fructus qui millo fundon¬

Expanded text:
l quae publico usui destinata sunt, legaverit: nam nullius momenti legatum est. quod autem diximus, alienam rem posse legari, ita intellegendum est, si defunctus sciebat alienam rem esse, non et si ignorabat; forsitan enim si scisset alienam non legasset: et ita divus Pius rescripsit. et verius est ipsum qui agit, id est legatarium, probare oportere, scisse alienam rem legare defunctum, non heredem probare oportere, igcesse habet heres luere. et hoc quoque casu idem placetmum luere necesse habeat heres, si sciebat defunctus rem obligatam esse: et ita divi Severus et Antoninus rescripserunt. si tamen defunctus voluit legatarium luere et hoc expressit, non debet heres eam luere. Si res aliena legata fuerit et eius, viduobus testamentis eadem res eidem debeatur, interest utrum rem an aestimationem ex testamento consecutus est: nam si rem, agere ativa, si aestimationem, agere potest. Ea quoque res, quura non est, si modo fructus, qui in illo fundo n
Abbreviated transcription (Latin):
delegatis que parstu
iuris exͣ ꝓpoĩtam qui co¬
dem mat̾iam uidetur. Nam
loquimur dehis iuris figis
quib ꝑ uniuersitatem res
pot̾ hec iuris matiã tractari
legatum itaq ẽ donato q̃da
a de fũcto relicta. Sz oum q̃¬
dom crant legator gn̾a qua¬
pnatom siuendimodo ꝑ pre¬
cepconem. Et certa queda ꝑ¬
uba cuiꝙ generi legatoꝵ as¬
signara erant ꝑ que singła
gn̾a legatoꝵ significabant᷑.
q exconstitut̃onb diuoꝵ
a fecimꝰ uigubratoe tefu̾ct

Expanded text:
de legatis. quae pars iuris extra propositam quidem materiam videtur: nam loquimur de his iuris figuris quibus per universitatem res potest haec iuris materia tractari. Legatum itaque est donatio quaedam a defuncto relicta. Sed olim quidem erant legatorum genera quadamnationem, sinendi modo per praeceptionem: et certa quaedam verba cuique generi legatorum adsignata erant, per quae singula genera legatorum significabantur. sed ex constitutionibus divorum a fecimus lucubratione, defunct
Abbreviated transcription (Latin):
uat. et neq exscriptura. ne¬
q ex qumnq testium num̃or
qui ĩ frõi cõmissis legitimꝰ
ẽt̃ noscitur reposcit manife¬
stari. s⁊ pauciores qmqͥn.
uł nemo penitus testis ĩter¬
alius quicumq sit qui fid̾m
clegit hrdis . ⁊ ab eo aliquid
restiti uolu̾it: sib̾rs ꝑfidi¬
a retentus ad impłe fidẽ rec¬
nsat negando ita rem sub¬
secutam. si fid̾i cõmisarius
iusuirand̃ ei detulit. cũ pͥs
ip̃e de calumpnia iurauit.
subire. qd nicħ tale a testat
ne depeat ultima uoluntaᷤ
⁊ si a legatario łfid̾i ⁊mis¬
sario aliquid similrrelict᷑
sit. Or sus aquo relictumi
dicitur confiteatur quid̃ dr᷑
aliquid a se relictum eẽ. S
ad leges sb̃tilitatem decurr¬
at omimodo cogendusẽ so¬

Expanded text:
uat et neque ex scriptura neque ex quinque testium numero, qui in fideicommissis legitimus esse noscitur, res possit manifestari, sed vel pauciores quam quinque vel nemo penitus testis interalius quicumque sit, qui fidem elegit heredis et ab eo aliquid restitui voluerit, si heres perfidia tentus adimplere fidem recusat, negando rem ita esse subsecutam, si fideicommissarius iusiurandum ei detulerit, cum prius ipse de calumnia iuraverit, subire, quod nihil tale a testatone depereat ultima voluntas et si a legatario vel fideicommissario aliquid similiter relictum sit. quodsi is a quo relictum dicitur confiteatur quidem aliquid a se relictum esse, sed ad legis subtilitatem decurrat, omnimodo cogendus est so
Abbreviated transcription (Latin):
sufficient̾ cuules ordina¬
tõnes circa pontificamdy¬
tes de sr̾ ꝓ ip̃a loca iicariu
inmedio hoc concessimus
s moxut ab ip̃is cognom
utentes sp̃ colligent ad u̾
sarioe mincem utentibu
sunt penas utꝓuntiasm̃¬
tent in quib delin q̃t nem¬
me ꝓuincialiumincdicu
tͣclitam sibi prunciam ex¬
ire p̃sumente. ut młtociẽs
quid nos iuros cestinemi
ad ꝓunciã ⁊ gͣuare expensiᷤ

Expanded text:
sufficere civiles ordinationes circa Ponticam dites, desuper per ipsa loca vicarium in medio hoc consensimus  mox ut ab ipsis cognoviutentes semper colligentes, et adversus invicem utentibus sunt poenas, ut provincias mutent, in quibus delinquunt, nemine provincialium iudicum traditam sibi provinciam exire praesumente, ut multotiens quidem nos viros destinemus ad provinciam et gravare expensis
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ ⁊ modis saciffi. ⁊ ido nei.
crescat in post̾um eorauda¬
tia sc̃imꝰ ut quicũq in rap¬
inis fiit dep̾hensus penaqͣ¬
drupnteneatur.
De Cum nauarchorum
cetus cutit̃ ꝓuincias oriẽtr
mopia naum̃ titubaret. et
ĩuestigande claissis obtẽtu
insusarũ se cessin hobiretu
nauigandi oportuntater
tñsacta iudicioꝵ ĩdignatõ
finem tñsuectioneis expect̃¬
arent effectu ñnto celsitudo
tua ꝑfecto angustau ⁊ ĩ sii¬
tis alexandne ⁊ carpacie cla¬
ssis sũmates ⁊ nõ nullos al¬
ios nauclerios ⁊ꝓfessiomi
adluxit. utronꝰ frum̃tarri

Expanded text:
commodis satisfieri. et ideo ne crescat in posterum eorum audacia, sancimus, ut, quicumque in rapinis fuerit deprehensus, poena quadrupli teneatur. Cum nauarchorum coetus circiter provincias Orientis inopia navium titubaret et investigandae classis obtentu insularum secessus obiret et navigandi opportunitate transacta iudiciorum indignatio sine transvectionis expectaretur effectu, merito celsitudo tua praefecto Augustali et insultis Alexandrinae et Carpathiae classis summates et nonnullos alios naucleros eo professionis adduxit, ut onus frumentari
Abbreviated transcription (Latin):
ceseo: omista naigia cum
unarum ꝓpͥarum feriãtim
dispendns naucleriis p̾t̾eai
penam deportat̾ois excipiãt
Si aliquis frandis eosadm

Expanded text:
e onusta navigia, cum unarum propriarum feriantur dispendiis. Naucleri praeterea poenam deportationis excipiant, si aliquid fraudis e
Abbreviated transcription (Latin):
itatis conclitis conditis cõ¬
sueu̾at ad sacratissimã ur¬
rem tnifferrim suam fidem
susceptũ ad ead angͣtissĩe
nrb̃ orrea comportarẽt. sol¬
aciis ꝓm̃cedula p̃stitis extͣ¬
bucarie pensitatois ĩmum

Expanded text:
inae civitatis conditis consueverat ad sacratissimam urbem transferri, in suam fidem susceptum ad eadem Augustissimae urbis horrea comportarent, solaciis pro mercedula praestitis ex tributariae pens
Abbreviated transcription (Latin):
supfluas illas donationes
⁊ expensas abbreuiaumo et
in ppłm effusas ꝓcessiones ⁊
spectaculas ad bñ sebñtem
decluximꝰ mensuram ritea¬
liquid decencius dem̃nuis
considantes idest spargere
argentum. utn quicqͣ da¬
re eors consulũ dumiten¬
tes noluntatib. ut nobis
sint amplius. et sp̃ ex suoi
nocabło temps adornant
quicqͣ dispõĩtum ẽ tnͣscenb̾
rite nt pote nr̃am preuaric¬
tissimũ picłm consulatus
refugientes adũsantes et
pp̃ea sc̃ĩmus legem sub fir¬
eam egredi p̃sumat. necͦ si
xime curie. autnllĩ amĩstͣ¬
nib equalitatem nllĩ peni¬
tus licenciam damꝰ eriremẽ¬
suram que hac contineturi
lege nͥ in solo argento in pro
sulum posuimꝰ fient seped
diximo noluntatib ip̃i qͦs

Expanded text:
tiones et expensas adbreviavimus et in populum effusas processiones et spectacula ad bene se habentem deduximus mensuram, rite aliquid decentius de numeris considerantes, id est spargere argentum aut neque quicquam dare eorundem consulum dimittentes voluntatibus, ut nobis sint amplius et semper ex suo vocabulo tempus adornent: qui quod dispositum est transcendit, rite utpote nostram praevarictissimum periculum consulatum refugientes et aversantes. Et propterea sancimus legem sub fiream egredi praesumat, nec si vximae curiae aut nullae administrnibus aequalitatem, nulli penitus licentiam dantes exire mensuram quae hac continetur lege, nisi in solo argento in procsulum posuimus, sicut saepe diximus, voluntatibus. Ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
contempñe pret̾ fortune fa¬
stignm. argentum no ꝙ d
mo̾xp᷑ aurum p̃ciosissimũ
fiet et aliis consulib largi¬
tus decens hoc sinimꝰ eos sp
sia et in melius et incãis ⁊ qͣ¬
dranguł et talib qnͣto .ni. d¬
minora st̃ que sparguntur
tanto ples suscipientes ert̃.
sitq reimensura dantisir¬
tus. et uoluntas siuenicb̃ d¬
aut medioere aut tñscente
ppłõ errogandi hoc. nancon¬
tos sparge cogentes n nolẽ¬
tes probibentes. o deargent¬
o quid̃ spargendo ita a nob̾
sc̃itum sit. et si oĩo ad hoc ac¬
cesfit licenciam hãt clistrib¬
uendi argẽri mimificenciã
in suis processionib sicut ip¬
serecte hr̃e putau̾it solo pro¬
tinge alioꝵ aut̃ quẽ anobi
decreta sint. et conscriptam
descripcione que hac continẽ¬
tu lege tnͣscendendi aliquid
oĩo aut addi nlło pmiitim᷑
modo ¶Orita infinitum est¬

Expanded text:
contemnere praestat fortunae fastigium; argentum vero, quod mox post aurum pretiosissimum fiet et aliis consulibus largitas decens. Hoc sinimus eos spatur miliarisia et in melis et in caucis et quadriangulis et talibus. Quanto enim minora sunt quae sparguntur, tanto plures suscipientes erunt. Sitque rei mensura dantis virtus et voluntas sive nihil aut mediocre aut transcendens populo erogandi. Hoc enim in convitos spargere cogentes neque volentes prohibentes. Sed de argento quidem spargendo ita a nobis sancitum sit; et si omnino ad hoc accesserit, licentiam habeat distribuendi argenti munificentiam in suis processionibus, sicut ipse recte se habere putaverit, solo prohitingere. Aliorum autem quae a nobis decreta sunt et conscripta, in descriptione quae hac continetur lege transcendi aliquid omnino aut addi nos nullo permittimus modo
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ honore decreuimꝰ cuncta
siquid̃ ꝑscrutantes ꝑspexiꝰ
qnͣtum ẽẽ conueniat. quod
datum amarciano itaꝙ ĩ¬
patore eximio. scripta lex ẽ
queuolebant nõ spargerei
peccunias consules et ip̃a ei
constitutionũ pͥma fuit igi¬
tur. et post p̃dc̃am constitu¬

Expanded text:
esse honore decreverimus. Cuncta esse honore decreverimus. Cuncta siquidem perscrutantes perspeximus, quantum esse conveniat quod datur. A Marciano itaque imperatorum eximio scripta lex est, quae volebat non spargere pecunias consules, et ipsa ei constitutionum prima fuit. Igitur et post praedictam constitu
Abbreviated transcription (Latin):
comiti sacrarum largitioco¬
num. consulatus nomen. et
cã pͥscis quid romanis adus
hostium adinuentum ẽ uti¬
litatem et indecretis que eis
orcdinatio ꝯmunis dabat rei¬
publice fige sorciebanturre¬
pete prouincias inquib ro¬
mam bellum habebant scd̾
has sorclebantur fasces seꝙͣs
endi. et pacificandi potate¬
sulib mutuauit et hanc tẽ¬
patam et ordinatam mens¬
uram ꝙ nõ excedentem paui¬
latim u̾o quidam ita sũptu¬
ose cãm agressi sũt. ut suam
quid̃ edent magnanmitat¬
em nõ tñcogitarent. qr exem¬
nnificenciam amme nõ mẽ¬
suran rei. s ꝓpria magnitu¬
dine proueniens. qr igituz
udemꝰ piclitari consulũ
nomen quod extempibus
ita prolixis. et admillesñ
ꝓpe annũ uenienscum rõa¬
norum res publica pulula¬
usam comp̃bende. et ĩmensi¬
tatem ciusrecidentes et adi
beneplacitas consulares sta¬
tuere expensasquatinus cõ¬
tinua sit romanis omĩbus
aut bonis existat accessiblis
quoscumꝙ hiꝰ nos clignos

Expanded text:
comiti sacrarum largitionum. Consulatus nomen et causa priscis quidem Romanis adversus hostium adinventum est utilitatem, et in decretis, quae eis in ordinatione communis dabat reipublicae figura, sortiebantur repente provincias in quibus Romani bellum habebant, et secundum has sortiebantur fasces; sequens bellandi et pacificandi potessulibus mutavit et hanc temperatam et ordinatam mensuramque non excedentem. Paulatim vero quidam ita sumptuose causam aggressi sunt, ut suam quidem ederent magnanimitatem, non tamen cogitarent quia exemnificentiam animae, non mensura rei sed propria magnitudine proveniens. Quia igitur videmus periclitari consulum nomen, quod ex temporibus ita prolixis et ad millesimum prope annum veniens cum Romanorum republica pullulausam comprehendere, et inmensitatem eius recidentes ad beneplacitas consulares statuere expensas, quatenus continua sit Romanis, omnibus autem bonis viris existat accessibilis quoscumque huiusmodi nos dignos