comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beat: cum subiungit. Quia factus
es susceptor mͥs ⁊ refugium meum.
indie tribulationis meẽ. Inp̾senti
uita in qua tribulatur om̃is qui
iuste uiuit. factus es ab ip̃a tribu¬
latione mͥs susceptor: atq ab instã¬
dib ꝑicłis tutum refugium. Nisi
eium tu suscepisses ⁊ saluasses: ne¬
mo ẽẽt guiinter tot ⁊ tanta mala
subsiste potiussee. Id̾o ad huc subd̾.
Adiutor m̃s tͥ psallam. Bona oꝑa
que te aspirante ⁊ auxiliante gessi:
tibi ascribam. Et mito: quia deus
susceptor m̃s es. Non susceptor ho¬
mo s susceptor deus. qui etiam sus
dens om̃ia bona quecunq habere
possumus. siue innata siue incõ-¬
u̾sione. in fide. in spe. incaritate.
inbonis morib. iniusticia. in ti-¬
more dm̃i. totum non eeͣ. nisi ex
illuis bonis. ita conclusit. d̾s m̃s
bonis. quid appellaret dm̃ suum:
nisi mĩam suam. O dulce nomen:
sub quo nemini desꝑandtum est.
Om̃s consolans: om̃s ad cou̾sionẽ
inuitans. Si utiq peccata nr̃a no-¬

Expanded text:
 cum subjungit: 17. Quia factus es susceptor meus, et refugium meum in die tribulationis meae. In praesenti vita, in qua tribulatur omnis, qui juste vivit, factus es ab ipsa tribulatione meus susceptor, atque ab instantibus periculis tutum refugium. Nisi enim tu suscepisses et salvasses, nemo esset qui inter tot et tanta mala subsistere potuisset. Ideo adhuc subdit: 18. Adjutor meus, tibi psallam. Bona opera quae te aspirante et auxiliante gessi, tibi ascribam. Et merito. Quia Deus susceptor meus es. Non susceptor homo, sed susceptor Deus, qui etiam suscdens omnia bona, quaecunque habere possumus, sive in natura, sive in conversione, in fide, in spe, in caritate, in bonis moribus, in justitia, in timore Domini, totum non esse nisi ex illius bonis: ita conclusit, Deus meubonis, quid appellaret Deum suum, nisi misericordiam suam. O dulce nomen, sub quo nemini desperandum est, omnes consolans, omnes ad conversionem invitans! Si utique peccata nostra nob
Abbreviated transcription (Latin):
babilonie: inter hos decursus
p̾sentis uite. Ss qntransibit in lo-¬
cum tab̃nacłi ad mirabilis usq
ad domum łi: & tunc fiet cantꝰ
in uoce exultationis ⁊ laudis. Uñ
alibi drͣ. Beati qui habitant in
domo tua dñe: inscl̃a scłorum

Expanded text:
Babylonis, inter hos decursus Babylonis, inter hos decursus praesentis vitae. Sed quando transibit in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei, tunc fiet cantus in voce exultationis et laudis . Unde alibi dicitur: Beati qui habitant in domo tua, Deus, in secula seculor
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Ipsi disꝑgentur ad mandu-¬
candum: id÷ ad alios in corporan¬
uotum eorũ ñ fructificau̾nt: ce ip̃i
sieut & gentes mͣm᷑abunt. qͦmͦ su¬
ꝑius dictum est dñe quis audi¬
uit ÷ S iam concludatur psalmꝰ.
biebant iuder: humiliati sunt.
Desꝑabant gentes: erecte sunt.
ueniant ad angulum. ibi conue¬
mant: uli de cͥcuntisione. isti de
pͬputio: in angulo autem tene¬
ant se. &e tota iam ȩccłia quid sub¬
iungat audiamus. Ego autem
cantabo fortitudinem tuã: &e exul¬
tabo mane mĩam tuam. Scã eles¬
torum ȩccłia di fortitudinem qua
diabolum uicit. qua mortem suꝑ-¬
auit. qua infernum spolraut. atq:
redemit ⁊ peccata dimisit. ista oĩa
eccl̃ia cantabit. & exultabit. ⁊ hoc
mane id÷ in resurrectione: qnͣdo
transactis huius scl̃i tenẽbris appa-¬
rebit sol iusticie. ⁊ iusti fulgebũt
ut sol in regno patͥseorũ. Nonenĩ
ꝑfecte potest modocantare ean¬
ticum domini in t̾ra aliena: qm¬
diusedet &e flec suꝑ hos fluctus

Expanded text:
gitur: 16. Ipsi dispergentur ad manducandum, idest, ad alios incorporanfructificaverit, et ipsi sicut et gentes murmurabunt: quomodo superius dictum est: Domine, quis audivit? Sed jam concludatur psalmus.erbiebant Judaei, humiliati sunt. Desperabant Gentes, erectae sunt. Veniant ad angulum. Ibi conveniant: illi de circumcisione, isti de praeputio. In angulo autem teneant se. Et tota jam Ecclesia quid subjungat audiamus. Ego autem cantabo fortitudinem tuam, et exultabo mane misericordiam tuam. Sancta electorum Ecclesia fortitudinem, qua diabolum vicit, qua mortem superavit, qua infernum spoliavit: atquredemit, et peccata dimisit. Ista omnia Ecclesia cantabit et exultabit: et hoc mane, id est, in resurrectione, quando transactis hujus seculi tenebris, apparebit sol justitiae , et justi fulgebunt ut sol, in regno patris eorum . Non enim perfecte potest modo cantare canticum Domini in terra aliena , quandiu sedet, et flet super hos fluctus
Abbreviated transcription (Latin):
pas ĩħ scło. ut emendet ⁊ ꝑficiat. An¬
nuntiabuntur itaq consũmatio¬
nes mira consũmationis: id est
in tali ira que consũm eos ⁊ ꝑfi¬
ciat: & non erunt. subauidis tales
quales ante extit᷑ant. scilicet su¬
ꝑbi execrantes. m̃daces. Talimo¬
do dr᷑ alibi. Uerte impios:⁊ non
serunt. & seient quia ds domina¬
bitur iacob. id÷ iudaici ppłr. oe
finium terre. id: gentium per

Expanded text:
pas in hoc saeculo, ut emendet et perficiat. Anpas in hoc saeculo, ut emendet et perficiat. Annuntiabuntur itaque consummationes in ira consummationis, idest, in tali ira, quae consummet eos, et perficiat. Et nor erunt subaudis tales quales ante exstiterant: scilicet superbi, exsecrantes, mendaces. Tali modo dicitur alibi: Verte impios, et non erunt . Et scient, quia Dominus dominabitur Jacob, idest, Judaici populi: Et f
Abbreviated transcription (Latin):
& ille ignosceret. qui uenerat
solu̾e peccata. factũ ẽ hoc iamĩ
quib dam: postmodum fiet in
pluribus. Id̃o subrũctũ ẽ. Ꝙ de
execratione ⁊ m̃datio annunti-¬
abuntur inconsũmatione. De
eo qd dnm execrauerunt. & cor¬
pus eius firratum m̃titi sunt :
ꝑpenitentiam ⁊ confessionẽ
inde educti. annuntiabuntur
inconsũmatione: idi p̾dicabũ¬
tur ẽẽ ꝑfecti. De ipsa magnitu.¬
dine peceati. plus humiliabũt᷑
⁊ maiori humilitate erigi merebũ¬
tur: & eo magis ꝑfectierunt. quia
tam erecrabile peccatum se com¬
misisse dolebunt. Ꝙ hoc fiet mira
confumationis: &e non erunt. Eĩs
undicta dĩ iradrͣ. S plerunq ad
hoc uindicat d̾s ut ꝑficiat: sicut
scͥptum est. Flagellat omẽm filiũ
quem recipit. Plerunq ad hoc uĩ¬
dieat. ut damnet: sieut dicturus
est reꝓbis. ite in ignem ȩt̾nũ. Ira
gͥ consũmationis est ira correptio¬
nis. qñ pat̾na ira urndicat d̾scul¬

Expanded text:
et ille ignosceret qui venerat et ille ignosceret qui venerat solvere peccata . Factum est hoc jam a quibusdam. Postmodum fiet in pluribus. Ideo subjunctum est: Et de exsecratione et mendacio annuntiabuntur in consummatione. De eo quod Dominum execraverunt, et corpus ejus furatum mentiti sunt , per poenitentiam et confessionem inde educti, annuntiabuntur in consummatione, idest, praedicabuntur esse perfecti. De ipsa magnitudine peccati plus humiliabuntur, et majori humilitate erigi merebuntur, et eo magis perfecti erunt, quia tam execrabile peccatum se commisisse dolebunt. Et hoc fiet, 14. In ira consummationis, et non erunt. Omnis vindicta Dei ira dicitur. Sed plerumque ad hoc vindicat Deus, ut perficiat sicut scriptum est: Flagellat omnem filium quem recipit . Plerumque ad hoc vindicat, ut damnet, sicut dicturus est reprobis: Ite in ignem aeternum . Ira igitur consummationis, est ira correctionis, quando paterna ira vindicat Deus cul
Abbreviated transcription (Latin):
&ẽ delictum oris fuit: qnͣ de xp̃o
dixerunt. Demonium habes. reus
est mortis: ce alia huiꝰmodi. hoc
autem delictum. ideo dicit sermo¬
hem labiorum: quia talia imꝓꝑia
aꝑte dixerunt. palam p̾dicauer̃t.
Tale delictum. talem sermonem
depone. & clestrue:ce de ore labiis
eorum tolle. In hoc uolodeponas
eos non scd̾m naturam: s sed̃m
delictum oris eorum: sermonem
labiorum ipsorum. Quippe quẽ ꝑ¬
dendum clamauerunt. uiuere
expauerunt: &e quem interra cõ¬
tempserunt. incęlo adorari ab oĩ¬
bus gentib mirati sunt. Sie de¬
leantur delicta: &e comp̾hendan¬
tur insuꝑbia sua. E uere comp̃¬
hensi sunt. Ille enim quem suꝑ¬
biendo occiderunt resurrexit ⁊¬
& factum eorum mnirritum ueñ:
peccatum remansit. Quia gͦ factũ
euacuatum est.peceatum autem
remansit suꝑ facientes ⁊ compre¬
hensi sunt insuꝑbia sua. cõuic̃¬
tisunt male se ⁊ suꝑbe egisse. Re¬
stabat gͦ ut confic̾entur peccatũ:

Expanded text:
et delictum oris fuit, quando de Christo et delictum oris fuit, quando de Christo dixerunt: Daemonium habet: Reus est mortis, et alia hujusmodi . Hoc autem delictum, ideo dicit: Sermonem labiorum, quia talia improperia aperte dixerunt, palam praedicaverunt. Tale delictum, talem sermonem depone et destrue, et de ore et labiis eorum tolle. In hoc volo deponas eos, non secundum naturam, sed secundum delictum oris eorum, sermonem labiorum ipsorum. Quippe quem perdendum clamaverunt, vivere expaverunt: et quem in terra contemserunt, in caelo adorari ab omnibus gentibus mirati sunt. Sic deleantur delicta: Et comprehendantur in superbia sua. Et vere comprehensi sunt. Ille enim, quem superbiendo occiderunt, surrexit: et factum eorum in irritum venit, peccatum remansit. Quia ergo factum evacuatum est, peccatum autem mansit 292 super facientes: Comprehensi sunt in superbia sua, convicti sunt male se et superbe egisse. Restabat ergo ut confiterentur peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
tro. Ecce uͥ iacent qui suꝑbi erãt:
ecce ibi insertus es qui a iacebas.
Qe tu noli suꝑbire: ne p̃cidi m̃ea¬
ris. Ergo ne obliuiscantur ppli fide¬
les grãm di uiuunt ante oclos eo¬
rum excecati uidĩ: ut ex eorum ce¬
citate semper recolligant. quantas
ommpotentidõ de sua illumina-¬
tione grãs agere debeant. Disper¬
ge illos in uirtute tua. Hoc imple¬
tum est a tito &e uespasiano: qui
ppłm iudeorum captiuauerunt.
Nec tamen hoc uͥtuti eoꝵ ascriben¬
dum est. sdi. qui p̾stitit eis ut ħ
fac̾e potussent. Omnis enim potes¬
tas ado. ꝓpt̾ea non dictum est. dis¬
ꝑge illos in uͥtute hostium . s ĩ uir¬
tute tua: quia ut dictum est. om̃is
iuirtus a do est. & non solum disꝑ¬
dis. depone eos atumore suꝑbie. Hoc
est quoil subiungit: ce depone
eos ꝓtector m̃s dñe. Deinde ostñ¬
dit quid meis depomi uelit. Delic¬
tum oris eorum sermoriem labio¬
rum ipsorum. Sermo labiorum.

Expanded text:
tro. Ecce ubi jacent qui superbi erant, tro. Ecce ubi jacent qui superbi erant, ecce ibi insertus es, qui jacebas. Et tu noli superbire, ne praecidi merearis. Ergo ne obliviscantur populi fideles gratiam Dei, vivunt ante oculos eorum excaecati Judaei, ut ex eorum caecitate semper recolligant quantas omnipotenti Deo de sua illuminatione gratias agere debeant. Disperge illos in virtute tua. Hoc impletum est a Tito et Vespasiano, qui populum Judaeorum captivaverunt. Nec tamen hoc virtuti eorum adscribendum est: sed Dei, qui praestitit eis, ut hoc facere potuissent. Omnis enim potestas a Deo . Propterea non dictum est, Disperge illos in virtute hostium, sed, in virtute tua: quia ut dictum est omnis virtus a Deo est. Et non solum disdis, depone eos a timore superbiae. Hoc est quod subjungit: Et depone eos, protector meus, Domine. Deinde ostendit quid in eis deponi velit. 13. Delictum oris eorum, sermonem labiorum ipsorum. Sermo labiorum
Abbreviated transcription (Latin):
uinitati. Suscepisti me ad sanan
ce qrͣ ñ debeo de me p̾sum̃e: qͥa
non p̾cesserunt m̾ita mea. sed
usus ꝓpħie. Modo conũtit se ad fa¬
miliarem dñi locutionem. a quo
accepit ꝓphecie reuelationem:
modose ad auditores conũtit. rit
eos edificet ex his que dño reuelã¬
te agnouit. Modo autem in ꝑsona
sed̃iam: in illis mͥ monstrauit in
quib non habuit. Nisi eni debi-¬
tor suspendatur: minus agit gͣ¬
cias cui debitum relaxatur. De ip¬
sis inimicis qͥd Ne occidas eos: ne¬
gñ obliuiscantur pplĩ mi. Ipsos ĩ¬
imicos qui me occiderunt: nolitu
oecidere. Non sine causa cam. eũ
frẽm suum occidisset. posuit in
eo ds̃ signum: ne quis eum occi¬
d̾et. Hoc ẽ signum qd habent iu¬
dei.: Tenent reliquias legis sue.Cir¬
cunciduntur ⁊ sabbm obseruãt:
arima comedunt. Sunt gͦ iudes.
non sunt oecisi : necessarii sunt
suam. In ramis suꝑbie pͣcisis: in¬
serto mĩam suam ostñdit oleas¬

Expanded text:
vinitati: suscepisti me ad sanandvinitati: suscepisti me ad sanandce quare non debeo 291 de me praesumere, quia non praecesserunt merita mea, sed usus prophetiae. Modo convertit se ad familiarem Domini locutionem, a quo accipit prophetiae revelationem: modo se ad auditores convertit, ut eos aedificet ex his quae Domino revelante agnovit: modo autem in persona sericordiam, in illis mihi monstravit, in quibus non habuit. Nisi enim debitor suspendatur, minus agit gratias cui debitum relaxatur. De ipsis inimicis quid? Ne occidas eos, nequando obliviscantur populi mei. Ipsos inimicos qui me occiderunt, noli tu occidere. Non sine caussa Cain cum fratrem occidisset, posuit in eo Deus signum, ne quis eum occideret . Hoc est signum quod habent Judaei. Tenent reliquias legis suae, circumciduntur, sabbatum observant, azyma comedunt. Sunt ergo Judaei, non sunt occisi. Necessarii sunt cordiam suam. In ramis superbiae praecisis inserto misericordiam suam ostendit oleas
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ̾ cum nichil sit: ipse se seduc̃
Ad nichilum deluctus erat abra¬
ham cũ dic̃et. loquar ad dm̃ meũ
cum sim einis & pulius. Sie quisq pꝰ
deficiens in se ipso: incipit eẽ fortis
ili deo: Talem se agnouit cum ꝓti¬
nus addit. fortitudinem meam
Na te custoliam. Illienim fortes qͥ
in me irruerunt. ideoceciderũt.
quia fortitudinem suamate cus¬
todierunt: s de se p̾supserunt.
Esgo autem fortitudinẽ meam a
de custodiam: qr si recedo eado: si
accedo. fortior fio. Uidete qͥd ẽ in
aĩa humana. Non habet ex se lu-¬
m̃: nͥ ht̃ ex se uires. Totum autẽ
qd̃ pulchrumest in aĩa. uͥtꝰ ce sa¬
pientia ẽ. S irec ip̃sa sͥ lux est: nͨ
ip̃a sibi uͥtus est. Est quedam ori¬
go fonsq uͥtutis. & sapientie ds:
a quo recedens anima tenebrat᷑:
accedñs illuminatur. Ergo forti¬
tudinem meam a te custodiam:
ñ a te recedam: non de me p̃su¬
mam. Q m̃ito. qͥads susceptor
meus es. Suscepisti humanitatẽ
meam: coniungens eam tue di-¬

Expanded text:
e, cum nihil sit, ipse se seducit . Ad nihilum deductus erat Abraham, cum diceret: Loquar ad Dominum meum, cum sim cinis et pulvis . Sic quisque prius deficiens in seipso, incipit esse fortis in Deo. Talem se agnoscit, cum protinus addit: 10. Fortitudinem meam a te custodiam. Illi enim fortes, qui in me irruerunt, ideo ceciderunt: quia fortitudinem suam a te non custodierunt, sed de se praesumpserunt. Ego autem fortitudinem meam a te custodiam: quia si recedo, cado: si accedo, fortior fio. Videte quid est in anima humana. Non habet ex se lumen: non habet ex se vires: totum autem, quod pulchrum est in anima, virtus et sapientia est. Sed nec ipsa sibi lux est, nec ipsa sibi virtus est. Est quaedam origo fonsque virtutis et sapientiae Deus, a quo recedens anima tenebratur, accedens illuminatur. Ergo fortitudinem meam a te custodiam, non a te recedam, non de me praesumam: et merito, Quia Deus susceptor meus es. Suscepisti humanitatem meam, conjungens eam tuae di
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo dauid dicit. Os meum
aꝑur: oe attraxi spm. Non enim¬
spm̃ attraheret. nisi os aꝑiret:
quia nͥ adpͥdicandũ ꝓxiiis se
impendẽt. sp̃italis in eo doctͥne¬

Expanded text:
pheta alius dicit: « Os meum aperui, et attraxi spiritum. » Non enim attraheret nisi os aperiret, quia nisi ad praedicandum proximis se impenderet, spiritalis doct
Abbreviated transcription (Latin):
dauit de te ⁊ uit custo diant¬
÷ de mnominib uiis tuis. In
Noffendas ad lapidein pedem
tuum. Sublatus est xp̃c in¬
manib angeloꝵ. qndo assũp¬
tus est incęlum: non quia si
non portarent angeli ruitu

Expanded text:
ut custodiant te in omnibus viis tuis. In offendas ad lapidem pedem tuum.» Sublatus est Chrimanibus Angelorum, quando assumptus est in coelum; non quia, si non portarent Angeli, ruitu
Abbreviated transcription (Latin):
piti suo. Qm̃ tues domine spes
mea: altissimum posuisti re¬
fugium tuum ⁊ id⁊ id̾o refur¬
rexisti a mortuis &̃ incelum
ascendisti: ut altum poneres
refugium tuum: ascendens
ut fieres spes mea. qui inter¬
ra desꝑabam. oc me resurrec¬
turum ẽẽ non credebam. Ñ¬

Expanded text:
mine, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum:» id est, ideo resurrexisti a mortuis, et in coelum ascendisti, ut altum poneres refugium tuum ascendens, et fieres spes mea, qui in terra desperabam, et me resurrecturum esse non credebam;
Abbreviated transcription (Latin):
seit uoluntatẽ dñi sui ⁊ non facit:
plagis uapulabit multis. Timeat᷑
gͦ falsi frr̃s: simulatores ⁊ detracto¬
res ⁊ religionẽ habitu ostentanteᷤ:
inreligione tam̃ uiuentes: ad ills¬
enim ꝑtinet hec sententia. qua dr̃.

Expanded text:
scit voluntatem domini sui, et non facit, scit voluntatem domini sui, et non facit, plagis vapulabit multis . Timeant ergo falsi fratres, simulatores, detractores, religionem habitu ostentantes, in religione tamen non viventes. Ad illenim pertinet haec sententia, qua d
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid ap̃ dm̃ aliquid ẽẽ potest
incͥtum: S hec ambiguitas sermo¬
nis: sedm usum posita est humane
locutionis. Sic enim solemꝰ loqui for¬
sitan illuc ibo: forsitan hoc faciam.
ces capiẽbas cy bos tam corporales qũa
ꝑu̾se ⁊ eum in tanto malo ꝑseu̾es. nũ¬
quid toleranlꝰ es: Iudas ⁊ ppłs eus
significant falsos fr̃s intra scãm ex¬
cłiam: quicum simulate uiuũt tãto
gͣuiꝰ quanto int̾ius st̃. electos pͥmunt.
Quos tamen exemplo suo dñs sustiñe
docce: s ipsi penam et̾nam ñ eua¬
dent. Qui tales sunt: audiant mor¬
tis sententiam qua subditur. Heni¬
at mors suꝑ illos: &e descendant inin¬
fernum uiuentes. Mors suꝑ illos
Niuentes in infernum descendũt.
qui malum ẽẽ intelligunt qd̵ faci¬
unt: nec tam̃ ab ip̃o desistunt. Qͥd
ẽ uiuentes: Scientes quia ꝑeunt.
Talib multo gͣuior damnatio qmce¬
tͥis in cũb̾: sic̃ scͥptum ẽ. Seruus qͥ

Expanded text:
Numquid apud Deum aliquid esse potest Numquid apud Deum aliquid esse potest incertum? Sed haec ambiguitas sermonis secundum usum posita est humanae locutionis. Sic enim 271 solemus loqui: Forsitan illuc ibo, forsitan hoc faciam. ces capiebas cibos, tam corporales quam perverse, cum in tanto malo perseveres, numquid tolerandus es? Judas et populus ejus significant falsos fratres intra sanctam Ecclesiam, qui cum simulate vivunt, tanto gravius, quanto interius sunt, electos premunt. Quos tamen exemplo suo Dominus sustinere docet: sed ipsi poenam aeternam non evadent. Qui tales sunt, audiant mortis sententiam, qua subditur: 15. Veniat mors super illos, et descendant in infernum viventes. Mors super illos ino in infernum descendunt, qui malum esse intelligunt quod faciunt, nec tamen ab ipso desistunt. Quid est viventes? Scientes quia pereunt. Talibus multo gravior damnatio quam caeteris incumbit, sicut scriptum est: Servus qui
Abbreviated transcription (Latin):
in eo u̾su quo dr. Dimitte nob̃ debi¬
ta nr̃a. ⁊ cetͥa. u̾bum contumẽliosũ
audisti:. uis exig̃e dannationis sup¬
plicrum. fenerator iniuiriarum es:
purgno ꝑcussus es. interfectionẽ q̃ris :
usura mala ẽ Tales usure abundãt
in illa eiuitatẽ. Dolus ẽ. gñ aliud cor¬
de tegitur. aliud ore ꝓnuntiatur.
Iniqui autem semꝑ uolunt oculta.¬
re quod sunt: ce de monstrare qđ
non sunt. Deinde ppłm illum ostñ¬
dit ideo eẽ m̃ito puniendum: quia
pͥus familiaris extitit: oe postinodiũ
dño suo maledixit. Graiuora autem
sunt mala que ab amicis inferunt᷑.
popłs maledixisi mͥ sicut siẽ iudai¬
cus maledirit. sustinuissem utiq
tolerabilius: &e mitius iudicassem. Q
suis qui oderat me qñ ydola adora-
sem me forsitam ab eo. Hȩc autẽ u̾¬
ba de iuda traditore specialius intel¬
ligi possunt: quia a uidis se abscõ¬
dit ihe: a uida autẽ minime se abscõ¬
dit. S quid est quod ait forsitan:

Expanded text:
in eo versu, quo dicitur: Dimitte nobis debiin eo versu, quo dicitur: Dimitte nobis debita nostra, etc. . Verbum contumeliosum audisti? Vis exigere damnationis supplicium: foenerator injuriarum es. Pugno percussus es? Interfectionem quaeris: usura mala est. Tales usurae abundant in illa civitate. Dolus est, quando aliud corde tegitur, aliud ore pronuntiatur. Iniqui autem semper volunt occultare quod sunt, et demonstrare quod non sunt. Deinde populum illum ostendit ideo esse merito puniendum, quia prius familiaris extitit, et postmodum Domino suo maledixit. Graviora autem sunt mala, quae ab amicis inferuntur.populus maledixisset mihi, sicut Judaicus maledixit: sustinuissem utique, tolerabilius et mitius judicassem. Et si is qui oderat me, quando idola adorabasem me forsitan ab eo. Haec autem verba de Juda traditore specialius intelligi possunt, quia a Judaeis se abscondit Jesus: a Juda autem minime se abscondit. Sed quid est quod ait Forsitan?
Abbreviated transcription (Latin):
murus est ciuitatis inigue. & labor
inmedio eus ce iniustieia. Id̾o la¬
bor ibi. quia iniquitas ibi: quiamn¬
iusticia ibi. Ubicunq uidis iniqͥ¬
tatem: ibi intellige laborem. Qui
iniquus est:nunguam pacẽ ha-¬
bebit. Torquet enim eum consciẽ¬
dia sua: & ipse eͥ hostis sius. Sẽꝑ ĩ
suꝑbia laborẽ. sicut e contrario qui¬
es inhumilitate. Hinc saluator noᷤ
admonce dicens. Discite a me qͥa
mittis sum &e humilis corde: & in¬
uenietis requiem ammab ur̃is.
Unde enim illi laborant ⁊ nͥ quia
non sunt mittes &e humiles corde:
. & non defecit de plateis eius usu¬
ra &e dolus. Attende ppłm idõꝵ:
duo iueia. sciliece dolus & usura.
platee huius ciuitis sunt suꝑbia.
lururia cupiditas. auaricia: ce
ceta talla. Uia ciuitatis huius la-¬
ta & spaciosa ẽ: que ducit ad mor¬
tem. Usura est quando plus extgi¬
tur. quam cõmodatur. Et alia
peior usura. qͣn non dimittis quodtͥ
debetur ⁊ or ocłs cordis tui turbatur

Expanded text:
murus est civitatis iniquae. Et labor murus est civitatis iniquae. Et labor in medio ejus, et injustitia. Ideo labor ibi, quia iniquitas ibi, quia injustitia ibi. Ubicumque videris ini quitatem, ibi intellige laborem. Qui iniquus est, numquam pacem habebit. Torquet enim eum conscientia sua, et ipse est hostis suus. Semper in superbia labor est, sicut econtrario quies in humilitate. Hinc Salvator nos admonet dicens: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Unde enim illi laborant, nisi quia non sunt mites et humiles torde? 12. Et non defecit de plateis ejus usura et dolus. Attende populum Judaduo vitia, scilicet dolus et usura. Plateae hujus civitatis sunt superbia, luxuria, cupiditas, avaritia, et caetera talia. Via civitatis hujus lata et spaciosa est, quae ducit ad mortem . Usura est quando plus exigitur quam commodatur. Est alia pejor usura, quando non dimittis quod tibi debetur: et oculus cordis tui turbatur
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate. ide̾ in societate pͣuorũ iidi.
Est qusdam ciuitas turbulenta: ip̃a
erat que turrim edificau̾at. Ip̃a con¬
fusa est & appellata est babilonia:
ipsa ꝑ innum̾as gentes disꝑsa. Indͤ
congregatur ȩccłia indesertum bo¬
ne conscientie. Uenit .xͦ. contͣdixit
ei ciuitas iniqua. Extendebat ille
manus ad ppłm ñ credentem oe cõ¬
tradicentem. Qd̃ gͦ hic ait inigui¬
tatem: ꝑfidia illorum potest intel¬
ligi Sienim iustus est quiex fide
iuuit: iniquus ẽ qui non habee
fidem. Igitur infidelitas est ini¬
quitas. Nec solus iniquus ẽ qͥñ
tem negant. Adhuc sane illuis
ciuitatis religine seuiunt: ⁊ con¬
tradicunt: de qua ad hue subiũ¬
gitur. Die acnocte. id ÷ assidue. cͥcũda¬
bit eam suꝑ muros: id÷ suꝑ maiores
eius iniquitas. Plerunq dicunt ho¬
mines : nemo remañce paganꝰ: si
tatis. non credentis &e contradicẽtiꝰ.
Quiẽq alium defendit in peccato:

Expanded text:
civitate, idest, in societate pravorum vidi. civitate, idest, in societate pravorum vidi. Est quaedam civitas turbulenta. Ipsa erat quae turrim aedificaverat. Ipsa confusa est, et appellata est Babylonia: ipsa per innumeras gentes dispersa . Inde congregatur Ecclesia in desertum bonae conscientiae. Venit Christus: contradixit ei civitas iniqua. Extendebat ille manus 270 ad populum non credentem et contradicentem. Quod ergo hic ait, Iniquitatem, perfidia illorum potest intelligi. Si enim justus est qui ex fide vivit, iniquus est qui non habet fidem. Igitur infidelitas est iniquitas. Nec solus iniquus est qui eum, factis autem negant . Adhuc sane illius civitatis reliquiae saeviunt et contradicunt: de qua adhuc subjungitur: 11. Die ac nocte, idest, assidue circumdabit eam super muros, idest, super majores ejus iniquitas. Plerumque dicunt homines: Nemo remaneret paganus, si tatis, et non credentis et contradicentis. Quicumque alium defendit in peccato,
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ita e contrio repbi dem̃guntur.
De quib ꝓpħando ꝓtinis oe orando
subiungit. Precipita dñe diuide
linguas eorum. qui se male extulertͥ:
spirauerunt ⁊ expedit ut lingue eo¬
rum diidantur. Quidam ꝑsuꝑbi¬
am construxerunt altam turrim: ce
dñs diuisit linguas eorũ. Tunc se ce¬
perunt non intelligere. Hinc facta
est origo linguaꝵ multar. Antea
enim una lingua erat: s lingua
ina cordib humilib ꝓderat. At
li illa collectio inter conspirationẽ
suꝑbie p̾cipitataẽ: peꝑeit illis ds ut
diuidet linguas eorum : ne sese in¬
telligendo. ꝑniciosam facent unitatẽ.
sp̃c sẽs congregauit linguas. Qui uo¬
lunt unam linguam ueniant ad
ȩccłiam: quia indiu̾sitate linguaꝵ
carnis. una lingua in fide cordis.
Precipita ⁊ diuide linguas eorũ.
Quare : Qm̃ uidi iniguitatẽ cẽ eõ¬
traditionem inciuitate. Iniquitatẽ
in actu. contraditionem in u̾bis: in

Expanded text:
tur, ita econtrario reprobi demerguntur. tur, ita econtrario reprobi demerguntur. De quibus prophetando protinus, et orando subjungit: 10. Praecipita, Domine, et divide linguas eorum. Qui se male extulerunt.spiraverunt, expedit ut linguae eorum dividantur. Quidam per superbiam construxerunt altam turrim, et Dominus divisit linguas eorum . Tunc se coeperunt non intelligere. Hinc facta est origo linguarum multarum. Antea enim una lingua erat. Sed lingua una cordibus humilibus proderat. At ubi illa collectio inter conspirationem superbiae praecipitata est, pepercit illis Deus, ut divideret linguas eorum, ne sese intelligendo, perniciosam facerent unitatemSpiritus sanctus congregavit linguas . Qui volunt unam linguam. veniant ad Ecclesiam: quia in diversitate linguarum carnis, una est lingua in fide cordis. Praecipita et divide linguas eorum. Quare? Quoniam vidi iniquitatem et contradictionem in civitate: Iniquitatem in actu: contradictionem in verbis, in
Abbreviated transcription (Latin):
sue delectabilit̾ regiuescant. & ut
hoc mͥcontingoe: noncõfide bam
inuiribus meis. Expectabam eũ
qui saluum me fecit. a pusilleni¬
mitate sp̃c. ⁊ tempestate ⁊ id÷ spẽ
meam ponebam in dño. qui sal¬
uauit me. ne fierem pusillo ani¬
mo: &x a tempestate. id est. ab om̃s
commnotione. Pusillanimitatem sp̃e
habuit petrus: qnͣ uentum ualidũ
& maris tempestatemudens expa-¬
uit. Ꝙ cum cepiss mgi adiutorrum
sui saluatoris expectabat: unde oe
clamabat. dñe saluum me fac. Et
extendens ihs manum app̃hendat
eunr: atq ãpusillammitate sp̃e
& tempestate saluauit eũ: ⁊ tamẽ
rep̾hendit dicens ÷ modice fidei
quare dubitasti: Sie plerunq ele¬
cti cũ ualidas teptationum impulsio¬
nes uident. ex infirmitate animitẽ-¬
pestatem ⁊ ꝑicł̃m salutis timent : oe
sic mͣgi incipiunt. s tam̃ non ꝑeut.
qͥa expectantes ⁊ petentes diuiñ aux¬
lium. salui fiunt. S sicut ipsi saluã¬

Expanded text:
suae delectabiliter requiescant. Et ut suae delectabiliter requiescant. Et ut hoc mihi contingeret, non confidebam in viribus meis. 9. Exspectabam eum, qui salvum me fecit a pusillanimitate spiritus, et tempestate, id est, spem meam ponebam in Domino, qui salvavit me, ne fierem pusillo animo. Et a tempestate, idest, ab omni commotione. Pusillanimitatem spiritus habuit Petrus, quando ventum validum et maris tempestatem videns expavit. Et cum caepisset mergi, adjutorium sui Salvatoris exspectabat. Unde et clamabat: Domine, salvum me fac. Et extendens Jesus manum apprehendit eum atque a pusillanimitate spiritus et tempestate salvavit eum. Et tamen reprehendit dicens: Modicae fidei quare dubitasti ? Sic plerumque electi cum validas tentationum impulsiones vident, ex infirmitate animi tempestatem et periculum salutis timent, et sic mergi incipiunt: sed tamen non pereunt, quia exspectantes et petentes auxilium divinum, salvi fiunt. Sed sicut ipsi salvan
Abbreviated transcription (Latin):
s dixi: id est ita patrem meũ oraui.
Resuscita me pater apud temet ip¬
sum. Nam quis alius pͥt̾ te michi
existenti sicut columbe id: in no¬
centi ⁊ sine felle amaritudinis da¬
bit pennas id est agilitatem ⁊ pos.¬
sibilitatem: & uolabo id ÷ transi¬
bo de hoc mundo ad patrẽ. de iu-¬
daico ppło ad gentilem: &e ibi re¬
quiescam: & nonfrustrabit᷑ ora¬
tio mea. Nam ecce elongaui furgi¬
ens: oe mansi in solitudine. Inmani¬
festo est qd ego firgiens id ÷ celeriter
a morte resurgens. elongaui nun¬
dum uł iudaicum ypłm: ce man¬
si insolitudine. id ÷ incelo. uł inge̾¬
tilitatẽ. Desid̾ant sc̃i uiri pennas
sicut columbe. id÷ sp̃itales uͥtutes :
ut m̃te relictis t̾renis uolare pos¬
sint ꝑcelestem contemplationem:
&e in amore dĩ reguiescere. Ꝙ fregñt᷑
puis dñs implet desidiũ eorum. ut
elongent fugientes tumultus ear-¬
nalium cogitationũ: atq insolitu¬
dine maneant: id ÷ inqͥete mentiꝰ

Expanded text:
sed dixi, id est, ita Patrem meum oravi: sed dixi, id est, ita Patrem meum oravi: Resuscita me Pater apud temetipsum. Nam quis alius praeter te, mihi existenti sicut columbae, id est, innocenti et sine felle amaritudinis, dabit pennas, id est, agilitatem et possibilitatem, et volabo, id est, 269 transibo de hoc mundo ad Patrem , de Judaico populo ad Gentilem, et ibi requiescam? Et non frustrabitur oratio mea. 8. Nam Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine. In manifesto est, quod ego fugiens, idest, celeriter a morte resurgens, elongavi mundum vel Judaicum populum, et mansi in solitudine, idest, in caelo, vel in Gentilitate. Desiderant sancti viri pennas sicut columbae, idest, spirituales virtutes, ut mente relictis terrenis volare possint per caelestem contemplationem, atque in amore Dei requiescere. Et frequenter pius Dominus implet desiderium eorum, ut elongent fugientes tumultus carnalium cogitationum, atque in solitudine maneant, idest, in quiete mentis
Abbreviated transcription (Latin):
animam: tremor ad corpus refer¬
ripotest. Hine est qd̃ ipse ait. Mi
pater. si possibile est: tranfer ca¬
licem istum a me. Hȩc etiam u̾ba¬
plus ꝑtinent ad m̃bra qͣm ad ca¬
put. & contex̾unt me tenebre:
id: iudi tenebrosi ⁊ ceci. Nisi enĩ
cecifuisfent. & diabolicis tenebͥs
obumbrati: saltim ex tantis uir
meum conturbatum ẽ intͣ me:
potest ira intelligi. de qua d̃r ali¬
bi. Turbatus ẽ p̃ira ocłs m̃s. Ꝙ si
ocłs turbatꝰ ÷. quid seguitur :¬
& formido mortis cecidit suꝑ me.
Uita nr̃a dilectio. mors odium est.
Cum ceꝑit homo tiniere. nec oderit
quem diligebat: mortem tinret:
⁊ acͥorem mortem ⁊ int̾iorem. qͣ
oeciditur anima ñ corpus. Inde
tunor & tͤmor uenerunt suꝑme.
⁊ contexerunt me tenebre: qm̃
qui odit frem suum intenebris
est. Ꝙ quid sͥ ait in illa exercita¬
tione ⁊ infirmitate positus: Q'
dixi. quis dabit mͥ pennas sicitt
columbe : ⁊ uolabo &e requiescã:
Inhac tribulatione non despaur

Expanded text:
animam: tremor ad corpus referri potest. Hinc est, quod ipse ait: Mi Pater, si possibile est, transfer calicem istum a me . Atque uplus pertinent ad membra, quam ad caput. Et contexerunt me tenebrae. Id est, Judaei tenebrosi et caeci. Nisi enim caeci fuissent, et diabolicis tenebris obumbrati, saltem ex tantis virtmeum conturbatum est intra me, potest ira intelligi, de qua dicitur alibi: Turbatus est prae ira oculus meus . Et si oculus turbatus est, quid sequitur? Et formido mortis cecidit super me: vita nostra dilectio, mors odium est. Cum coeperit homo timere ne oderit quem diligebat, mortem timet, et acriorem mortem et interiorem, qua occiditur anima non corpus. Inde timor, et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae. Quoniam qui odit fratrem suum, in tenebris est . tate positus? 7. Et dixi, Quis dabit mihi pennas, sicut columbae, et volabo, et requiescam? In hac tribulatione non desperavi,
Abbreviated transcription (Latin):
annis. s in potentatib.id÷ non
in reb temporalib. sed mȩt̾nis
octoguita anni. qͦd nouum tes¬
tamentum inspe est renouati.¬
onis ⁊ resurrectioneis inȩt̾nũ.
& amplius eorum labor ce dolor.
id: quisqͥs hanc fidem transgre¬
ditur. & amplius eorum aliqͥd
Potest ⁊ sic intelligi. Quia licet
innouo testamento constituti
simus. qͦd octogenarius signi¬
fieat num̾us. amplius habet
hic uita nr̃a laborem ce dolorẽ:
dum in nob̃metipsis ingemis

Expanded text:
annis, sed «in potentatibus,» id est, non in rebus temporalibus, sed in aeternis, «octoginta anni;» quod Novum Testamentum in spe est renovationis et resurrectionis in aeternum: «et amplius eorum labor et dolor;» id est, quisquis hanc fidem transgreditur, et amplius aliquid Potest et sic intelligi: Quia licet in Novo Testamento constituti simus, quod octogenarius significat numerus, amplius habet haec vita nostra laborem et dolorem, dum in nobismetipsis ingemis
Abbreviated transcription (Latin):
& labor grandis est: s effectus
nullus. Sic & uita hominum
huc illueq discurrit: possessio
& omnia facimus ⁊ non intelli¬
delam teximus. Dies annorum
nostrorum: in ipsis septuaginta
anni. Aliud est in ipsis: aliud ĩ
potentatib. In ipsis enim idest
annis uel dieb: quod datur in¬
telligi intemporalib rebus. Ꝙ¬
ideo septuaginta. quia inuet̾i¬

Expanded text:
 grandis est, sed effectus nullus est, sic et vita hominum huc illucque discurrit. Possessionet omnia facimus, et non intellitelam teximus. Dies annorum nostrorum in ipsis septuaganni.» Aliud est «in ipsis,» aliud «in potentatibus. In ipsis,» hoc est in annis vel diebus ipsis quod datur intelligi in temporalibus rebus: ideo «septuaginta;» quia tempo
Abbreviated transcription (Latin):
oe petrus qui audaci dilectione
sequebatur. timidatrepidatio¬
ne. der negauit. S resurgens xͦ
quosdam in uia loquentes de
se uruenit. ostendit se illis: ma¬
nifestatus est etiam cet̾is disci¬
pulis. uisus. contrectatus. & ĩuẽ¬
tus est ab illis. quib iam ꝑisse
uidebatur. Reuocata est ficles
eorum qui ceciderant: restituta
est terra eius. Deinde factis cũ
eis quadraguita dieb ascendit

Expanded text:
t. Petrus qui audaci dilectione sequebatur, timida trepidatione ter negavit. Resurgens, in via quosdam loquentes seon erat. Ostendit se illis, manifestatus est etiam caeteris discipulis, visus, contrectatus, et inventus illis quibus jam perisse videbatur: revocata est fides eorum qui ceciderant; «restituta est terra ejus.» Deinde factis cum eis quadraginta diebus, ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
a cdix̾at habeo alias oues que
non sunt ex hoc ouili. cẽ eas o¬
portet me adducere. ut sit u¬
nus grer ⁊ unus pastor: etiam
ad gentes ad quas ꝓpħe missi
non fuerant. apłimissi sunt.
Quesiti sunt : qui non quesier̃.
Inuenti sunt: qui nichil expec¬
Post resurrectionẽ em̃ ipsus:
facta sunt istaominia que ean¬
tantur inpsalmo. Auidiamus
lam de terre restitutione psal¬
mum plenum gaudio. Excitec
nobis ipse dominus ds nr̃: tã

Expanded text:
Habeo alias oves quae non sunt de hoc ovili; oportet me et eas adducere, ut sit unus grex et unus pastor» ; etiam ad Gentes, ad quas Prophetae missi non erant, Apostoli missi sunt. Quaesiti sunt qui non quaesierant, inventi sunt qui nihil exspecPost resurrectionem enim ipsius facta sunt ista omnia quae cantantur in Psalmo. Audiamus jam de terrae restitutione Psalmum plenum gaudio. Excitet nobis ipse Dominus Deus noster
Abbreviated transcription (Latin):
eus restituta est. Quomodo
daiuid intelligatur xp̃c: facile
est agnoseere. xp̃c enim ex mari
a ⁊ex semine dauid. Et quia ex
semine dauid futurus erat:
propterea noĩe eiuͤ figurabatur¬
qui prophetabatur. Ergo dauio
xp̃e: quia interpͣtatio daiud ma¬
nufortis est. Et quis tam manu
fortis : quam qui de cruce mun¬

Expanded text:
ejus restituta est?» Nam quomodo David intelligatur Christus, facile est agnoscere. Christus enim ex Maria, et ex semine David; et quia ex semine ejus futurus erat, propterea nomine ejus in figura prophetabatur. Ergo David Christus: quia et interpretatio David Manu fortis est; et quis tam manu fortis, quam qui de cruce mun
Abbreviated transcription (Latin):
bum dei non insola continen¬
titerra p̾dicatum est. s etiam
possunt ce infigura recte acci
circumlatrantibus fluctibus
omnium temptationum. qͦ¬
mͦ insula circunstrepentibus¬
undiq fluctib tundi potest.
frangi non potest. Magis ma
gisq frangit ipsa fluctus ue¬
nientes: quam frangatur ab
eis. Ergo eccłiȩ deipululãtes
ꝑ totum orbem terrarum: passe
sunt persequutiones undiq fre

Expanded text:
bum Dei non in sola continenti terra praedicatum est, sed etiam possunt et in figura recte accipcircumlatrantur fluctibus omnium tentationum. ique circumstrepentibus fluctibus tundi potest, frangi non potest, magisque ipsa frangit fluctus venientes, quam frangitur ab eis: sic et Ecclesiae Dei pullulantes r totum orbem terrarum, passae sunt persecutiones undique fre
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑgit. Nec ideo tamen debeniꝰ
securi peccare. &̃ ꝑu̾se nobis
polliceri: quia quicguid fece¬
rims. non ꝑibimus. Unus
cessario flagellat᷑. s ab eo si xͥ¬
tur. Plane sintantas iniqui¬
tates leris ut repellas ate iͥ¬
tem patrem pati quia non par¬
cit peccanti: tu te allenasti ab
hereditate: ipse te non abiecit.
Nam si remaneres flagellatus:
q: nocebo in u̾itate mea. Ad hoc
enim non disꝑgitur miscłia ll¬
berantis: ne noceat u̾itas uindi¬
cantis. Neq: ꝓfanabo testamen¬

Expanded text:
s. Nec ideo tamen debemus securi peccare, et perverse nobis polliceri quoniam quidquid fecerimus, non perimus. Sunt cessario flagellatur; sed ab eo, si chtur. Plane si in tantas ieris iniquitates, ut repellas a te virum patrem pati, quia non parcit peccanti; tu te alienasti ab haereditate, ipse te non abjecit: nam si maneres flagellatus, ue nocebo in veritate mea.» Ad hoc enim non dispergetur misericordia liberantis, ne noceat veritas vindicantis. 4. «Neque profanabo testamen
Abbreviated transcription (Latin):
Dauid enim positus erat: eui
promitt̾entur hec ommia in
semine eius quod est xp̃e. im¬
plenda: ꝓpt̾ ꝓmissa gͥ que p̃dic¬
ta sunt ad dauid: ex pectabant
homines ea impleri indd̃. Pro¬
iide ne guisquam xp̃ianus er
S cecidit salomoir ce dedit locum

Expanded text:
David positus erat cui promitterentur haec omnia in semine ejus, qui est Christus, implenda. Propter promissa ergo quae dicta sunt ad David, exspectabant homines ea impleri in David. Proinde ne quisquam Christianus ed cecidit Salomon, et dedit locum
Abbreviated transcription (Latin):
reliquerint inquit legemme
ns am: & in iudiciis meis non ã¬
bulai̾unt. si iusticias meas ꝓfa¬
nau̾int. c̃ mandata mea non
custodierint : non contempnã

Expanded text:
us dereliquerint,» inquit, «legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint; si justificationes meas profanaverint, et mandata mea non cust
Abbreviated transcription (Latin):
nus est.. Breue p̾ceptum nob̃
dedit. Qui diligitis dominũ:
dignus: cum quo diligas auari¬
ciam. Amas illum : debes odis¬
se quod odit. Hine apparet te
diligere quod bonum est: sice
peris odisse quod malum est.¬

Expanded text:
nes deos? Breve praeceptum nobis dedit. «Qui diligitis Dominum, ristus cum quo diligas avaritiam. Amas illum; debes odisse quod odit. Homo diligere quod bonum est, si inventus fueris odisse quod malum est
Abbreviated transcription (Latin):
euis ambulantes gͦ in xp̃o. cẽ acł¬
huc ꝑegͥnantes donec ꝑueniamꝰ.
&e suspirantes desidio cuiusdam
ineffabilis quietis. que est in illa
ciuitate: de qua quiete dictum ẽ
hoc nobis ẽẽ ꝓmissum ÷ quodo¬
eulus non uidit. nec auris auidi¬
uit. nec incor hominis ascendit:
sic cantemꝰ ut desideremꝰ. Nam
qui desidãt : &e si lingua taceat.
corde cantat. Qui autem non de¬
sid̾at : quo libet clamore aures ho¬
minum feriat. mutus est deo. Be

Expanded text:
us. Ambulantes ergo in Christo, et adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspirantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua quiete dictum est hoc nobis esse promissum «quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenditsonate et desiderate. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantat corde. Qui autem non desiderat, quolibet clamore aures hominum feriat, mutus est. De
Abbreviated transcription (Latin):
suscepimꝰ. ⁊ soluimus. Ab hisusuris
⁊ iniguitate redimuntur aĩe pau¬
ꝑum sanguine illo gui effusus:
in remissionem peceatoꝵ. E sie fat¬
tum est honorabile nomen eorum
coram illo. Iamenim non memor
est nominum eorum ꝑ labia sua.
quib antea uocabantur ydolatre
siue adultͣs. siue homieide: qñ
relictis uicuis ꝓ quib signabantur
talib uocabulis. conu̾si ad xpm̃
susceperunt nouum uocabulũ
ut a xp̃o dieerentur xpistiani.
Quod utiq nom̃ coram ulo est
honorabile: de sicoram inimicis habe¬
atur despieabile. Audioe aliud ho¬
norabile nomen. atq omni iocun

Expanded text:
suscepimus et solvimus. Ab his usuris suscepimus et solvimus. Ab his usuris et iniquitate redimuntur animae pauperum, sanguine illo qui effusus est in remissionem peccatorum. Et sic factum est honorabile nomen eorum coram illo. Jam enim non memor est nominum eorum per labia sua, quibus antea vocabantur idololatrae, sive adulteri, sive homicidae: quoniam relictis vitiis, pro quibus signabantur talibus vocabulis, conversi ad Christum susceperunt novum vocabulum, ut a Christo dicerentur Christiani . Quod utique nomen coram illo est honorabile, etsi coram inimicis habeatur despicabile. Audi et aliud honorabile nomen, atque omni jocun
Abbreviated transcription (Latin):
uł quisquam homo uistus. uel
aliguis angłs. Non pot̾ant eti¬
am ꝑ lib̾um arbitrium liberari:
Parcet paupi ⁊ inopi. Pauꝑ est.
qui nichil habet: inops qui alt̾uis ope
indiget. Hunc pauꝑem uirtutib o
bonis oꝑib uacuum ce desertum.
non damnabit rex pius uixta ꝓpͥũ
m̾itum: s parcet relaxando penã:
dimittendo culpam: ce sie animas
pauperum saluas faciet. diuitũ
animab demonĩis traditis. & qͦm
saluas faciet animas pauiꝑũ: Ex
usuris & iniquitate redimet ani¬
mas eoꝵ. Qm̃ neq usuras neq ini¬
guitates ampluis excebt᷑. Siue ex
usuris ⁊ iniquitate diabol. hic
enim pessimꝰ fen̾ator: aliis luxu¬
riam. aliis auariciam. aliis u̾osuꝑ¬
biam cõmodat. Inquib postꝗͣ pecca¬
tores ex̾citati fuerint: animã ꝓ usu¬
radiabolo reddunt. Pecuma diabo¬
li ÷ iniquitas: quã nos ab ip̃o susce¬
pimꝰ. Super hanc pecumã exigit
a nobis usuras. id÷ penas: quas nĩ

Expanded text:
vel quisquam homo justus, vel vel quisquam homo justus, vel aliquis angelus. Non poterant etiam per liberum arbitrium liberari, Parcet pauperi et inopi. Pauper est, qui nihil habet. Inops, qui alterius ope indiget. Hunc pauperum virtutibus et bonis operibus vacuum et desertum, non damnabit rex pius juxta proprium meritum, sed parcet, relaxando poenam, dimittendo culpam. Et sic: Animas pauperum salvas faciet, Divitum animabus daemoniis traditis. Et quomodo salvas faciet animas pauperum? 14. Ex usuris et iniquitate redimet animas eorum. Quoniam neque usuras neque iniquitates 364 amplius exercebunt. Sive ex usuris et iniquitate diaboli. Hic enim pessimus foenerator aliis luxuriam, aliis avaritiam, aliis vero superbiam commodat: in quibus postquam peccatores exercitati fuerunt, animam pro usura diabolo reddunt. Pecunia diaboli est iniquitas, quam nos ab ipso suscepimus. Super hanc pecuniam exigit a nobis usuras, idest, poenas, quas non
Abbreviated transcription (Latin):
dona gratuita domino adueuts.
Ea quippe adduci solent.que am¬
bulare ualent. Nunquid de immo¬
landis uictimis hoc diectumẽ  Absit.
ut talis oriatur indiebus eus ns¬
tieia Ss hec ꝑdona que domino
adducenda p̃dicantur᷑ homines
fideles designantur: quos insocie¬
tatem eccłiȩ xp̃i. regum acdduc̃
auc̃toritas. & adorabunt eumom̃s
reges quipͥus solebant ad orarrid:
aliqui de omni genere regum: &e
omnes gentes. que pͥus solebant
seruire t̾rems regib. seruient ex
nr̃o uidelicet cȩlesti regi. de mͣtito:
quia lib̾abit pauꝑem a potente.
Ille hic dr̾ potens: qui suꝑuis ca¬
lumniator ẽ appellatus. Quẽ po¬
tentem ad homines sibi subiciẽ¬
dos atq inseruitute retinendos:
non uirtus eius fecit. s humana
peceata. S qui humiliauit ealũ¬
niatorem &e intrauit indomum
fortis. ut eo alligato uasa eius eri¬
ꝑet: ipse lib̾auit pauꝑem ã potẽ¬
te. &e tam desolatum &e miserũ
pauꝑem cui non erat ad rutor.
Non enim hoc efficere potuit

Expanded text:
dona gratuita Domino adducunt. Ea quippe adduci solent, quae ambulare valent. Numquid de immolandis victimis hoc dictum est? Absit ut talis oriatur in diebus ejus justitia! Sed per haec dona quae Domino adducenda praedicantur, homines fideles designantur, quos in societatem Ecclesiae Christi regum adducit auctoritas. 11. Et adorabunt eum omnes reges, qui prius solebant adorari, idest, aliqui de omni genere regum: et omnes gentes, quae prius solebant servire terrenis regibus, servient ei, nostro videlicet caelesti regi. Et merito, 12. Quia liberabit pauperem a potente. Ille hic dicitur potens, qui superius calumniator est appellatus. Quem potentem ad homines sibi subjiciendos atque in servitute retinendos, non virtus ejus fecit, sed humana peccata. Sed qui humiliavit calumniatorem, et intravit in domum fortis, ut eo alligato, vasa ejus eriperet , ipse liberavit pauperem a potente, et tam desolatum et miserum pauperem, cui non erat adjutor. Non enim hoc efficere potuit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ristis est anima mea usq ad
mortem. Qd̃ enim ait ibi. tri¬
stis ẽ anima mea: Hie dictũ ÷
repleta est malis anima mea.
Et quod sequitur usq admor¬
tem: hic dicitur et uita mea
inferno appropinguauit.
hos autem humane infir¬
mitatis affectus: sic̃ ipsam
carnem infirmitatis huma¬
ne. & mortem carnis non con

Expanded text:
nima mea usque ad mortem.» Quod enim ait, «Tristis est anima mea;» hoc dictum est, «Repleta est malis anima mea:» et quod sequitur, «usque ad mortem;» hoc dictum est, «et vita mea in inferno appropinquavit.» Hos autem humanae infirmitatis affectus, sicut ipsam carnem infirmitatis humanae, ac mortem carnis human
Abbreviated transcription (Latin):
catur. Intret in conspectu tuo o¬
⁊ latio mea: melina aurem tuã
ad p̃cem meam. Ingressus ora
donis in conspectu di. acceptio
misericors exauditio est. Nam
m̃bra talia qualla nos habemꝰ
in corpore: non habet ds. Quia¬

Expanded text:
. Intret in conspectu tuo oratio mea: inclina aurem tuam ad precem meam. Ingressus orationis in conspectu Dei est accepmisericors exauditio est: nam membra talia qualia nos habemus in corpore, non habet Deus
Abbreviated transcription (Latin):
oculis namq ce suꝑcilio: facile
cuiis libet suꝑbia de prehendi¬
quod habet : quam eo quod ñ
habet. Credenti totus mundus
diuiciarum est. Infidelis etiam
obolo indiget. Siergo culpa est¬

Expanded text:
oculis namque et supercilio facile cujuslibet superbia deprehendiquod habet quam quod non habet. Credenti totus mundus divitiarum est: infidelis autem etiam obolo indiget. Sic vivamus
Abbreviated transcription (Latin):
dissociat. At contra magna qͥes
animi magnaq est morum gra¬
uitas: non temere dequoquam
sinstrum aliquid audire: bea¬
tusq est quiita se contra hoeui¬
eium armauit. ut apud eum¬
nemo detrahere audeat. Quod¬
si ẽẽt hec in nobis diligentia.
ne passim obtrectatorib crede¬
remus. lam omnes detrahere
timerent: ne non tam alios
quam seipsos uiles detrahen¬

Expanded text:
dissociat. at contra magna quies dissociat. at contra magna quies animi magnaque est morum grauitas non temere de quoquam sinistrum aliquid audire. beatusque est, qui ita se contra hoc uitium armauit, ut apud eum detrahere nemo audeat. quodsi esset in nobis haec diligentia, ne passim obtrectatoribus crederemus, iam omnes detrahere timerent, ne non tam alios quam se ipsos uiles detrahen