comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
memento. Scriptum.ẽ enim.
ꝑcutiam pafcorem:. & disꝑgen¬
tur oues gregis. & ct̾r. Per c̃uti¬
tur autem pastor bonus ut po¬
nat animam suam pro ouibus
suis. & de multis gregib erro¬
rum fiat unus grex & unus
pastor. Amendico tibi: quia in bac
nocte antequam gallus cant& t̃
me negabis: & c̾a. Et p&rus dear¬
dore fidri ꝓmitte bat: & saluator
quasi ds̃ futura nouerat. Et nota
quod p&rus in nocte neg&: negat
tertio. Post quam autem gallus ce¬
cinit & decres centibus tenẽbris. ui¬
cina lux nuntiata. ẽ: conuersus
fleuit amare. ternȩ negationis
sor des la crianis lauans. Tunc uenit
iħs cumillis inuillam que dicitur
geth semani.& cetr̃. Monstratur
us que hodie lo cus geth sema¬
ni. in quo dñs orauit: adra dices
montis olu&i: nunc de suꝑ ecła
aedificata. Int̾ p̃tatur autem geth¬
semani. uallis pinguium. siue pin¬
guedinum: quod uero nonsolum
dicta loꝑa nr̃i salua toris: uerũ
&iam loca & tem pora in quibus

Expanded text:
memento. Scriptum est enim: memento. Scriptum est enim: Percutiam pastorem et dispergentur oves gregis. Percutitur autem pastor bonus, ut ponat animam pro ovibus suis, et ut multis gregibus errorum fiat unus grex, et unus pastor . Amen dico tibi, quia in hac nocte antequam gallus cantet, ter me negabis. Et Petrus de ardore fidei promittebat, et Salvator quasi Deus futura noverat. Et nota, quod Petrus in nocte neget tertio. Postquam autem gallus cecinit, et decrescentibus tenebris vicina lux nuntiata est. Conversus flevit amare, ternae negationis sordes lacrymis lavans. Tunc venit Jesus cum illis in villam, quae dicitur Gethsemani, etc. Monstratur usque hodie locus Gethsemani, in quo Dominus oravit, ad radices montis Oliveti. Nunc desuper Ecclesia aedificata; interpretatur autem Gethsemani vallis pinguium, sive pinguedinum. Quod vero non solum dicta, vel opera nostri Salvatoris, verum etiam loca et tempora, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nondis ꝑent salute: sed a gentes
poenitentiam lib̾entur. Et signan¬
t̃ addidit inista nocte: quia quo¬
modo qui in ebriantur. nocte in¬
ebriantur. Sic & quiscan dalum
patiuntur. in nocte & intenebris
sustinent. Lucas ait. Quods imo¬
nidñs dixit. Ecce satanas exp&unt
uos: ut cribrar& sicut triticum.
Ego autem rogaui ꝓte: ut non
defitiat fides tua. Cum .uͦ. sata¬
nas exp&it eos temptare & ue¬
lud quitriticum purgat uen¬
tilando concuter&&. doc& nulliꝰ
fidem adiabolo. nisi dõ permit¬
tente tẽp̃tari. Satane quippe
ad cribrandum bonos expete¬
re.ẽ. ad afflictionem eorum ma¬
litiae astibus anelare. Qenĩ
eorum temptationẽ inuidens
app&it : ex illorum quasi ꝓbati¬
one de p̃cans p&it. Et tu aliꝗdo
conuersus: confirma fr̃s tuos.
Sicut ipse inquid tuam fidem
ne satana temptante deficiat
orando ꝓtexi: ita & tu infir¬
miores quoque fr̃s. exemplo tue
paenitentiae nedeuenia forte
desper& trigere & conforta re

Expanded text:
non desperent salutem, sed agentes non desperent salutem, sed agentes poenitentiam liberentur, et signanter addidit in ista nocte, quia quomodo qui inebriantur, nocte inebriantur, sic et qui scandalum patiuntur, in nocte et in tenebris sustinent. Lucas ait, quod Simoni Dominus dixit: Ecce Satanas expetivit vos, ut cribraret sicut triticum, ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua . Cum vero Satanas expetit eos tentare, et veluti, qui triticum purgat, ventilando concutere, docet nullius fidem a diabolo, nisi Deo permittente, tentari posse. Satanae quippe ad cribrandum bonos expetere est, ad afflictionem eorum malitiae estibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invidens appetit, eo illorum, quasi probationem deprecans petit: Et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos. Sicut ipse tuam, inquit, fidem, ne Satana tentante deficeret, orando protexi, ita et tu infirmiores quosque fratres exemplo tuae poenitentiae, ne de venia forte desperent, erigere et confortare
Abbreviated transcription (Latin):
cit oliuarum. ut trpice design&
nos ꝑad optionem sacramentor ũ
suorum: ꝑ quȩxpem suae int̾ cessi¬
onis ad alciora uirtutum dona
& charis mata sc̃ĩsp̃s. quibus in cor¬
de ꝑungamur. conscende debe:
quod si al iquem mou& cum ce¬
natis saluator apłis suum corpꝰ
ac sanguinem tradiderit. quare
nos uniuer salis aeccła consu& u¬
dine. ieiunii doceamur eadẽ
sacra menta ꝑciꝑe: breuit̃ au¬
diat. Idõ tunc cenatos. conmu¬
ncasse apłos quia necesse erat
pascha illud typicum antea
consũmari: & sic ad ueri pasce
sacramenta transire. nunc
inhonorem tanti tamꝙ t̾ribi¬
lis sacramenti. placuisse magis
tris aeccłae: primo nos domĩ¬
nice passionis parti cipatione
muniri. primo spiritalibus.
epulis in terius exteriusq sa¬
crari: ac deinde t̾renis dapi¬
bus corpus & uilibus aescis re¬
fici. Tunc dicit eis iħs. Om̃s uos
scandalum patiemini in me
inista nocte. Pradicat quodpa¬
ssurisint ut cum passi fuerin.

Expanded text:
cit Olivarum, ut typice designet, cit Olivarum, ut typice designet, nos per acceptionem sacramentorum suorum, per quae opem suae intercessionis, ad altiora virtutum dona et charismata sancti Spiritus, quibus in corde perungamur, conscendere debere. Quod si quem movet, cur coenatis Salvator apostolis suum corpus ac sanguinem tradiderit, quare nos universalis Ecclesiae consuetudine jejuni doceamur eadem sacramenta percipere? Breviter audiat, ideo tunc coenatos communicasse apostolos, quia necesse erat Pascha illud typicum antea consummari, et sic ad veri Paschae sacramenta transire. Nunc in honore tanti tamque terribilis satris Ecclesiae, primo nos Dominicae passionis participatione muniri, primo spiritaliepulis interius exteriusque sacrari, ac deinde terrenis dapibus, corpus et vilibus escis refici. Tunc dicit eis Jesus: Omnes vos scandalum patiemini in me in ista nocte. Praedicit quod passuri sint, ut cum passi fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ accipi: quod illuc abhac ora ce¬
ne usq ad tempus resurrectionis.
qui in regno dĩ erat uenturꝰ uim̃
bibiturus non. eẽt. Postea namque
illum cybum potum q sũpsisse
testatur apłs p&rus quiait. Qui
manducabimus & bibimus cum
illo: post quam resur rex̃ amortu¬
is. Sed multo consequentius. ut
sicut supͣ trpicum agni esum. sic
&iam potum paschẽ trpicum ne¬
g& se ubtra gusta turum. donec os¬
tensa & manifestata resurrectionis
suae głam regnum dĩ fides mundi
ad ueniat. Et hunno dicto: ex ier
inmontẽ oliu&i. Hoc.x̃. quod inpsal¬
mo legitur. Edent pauperes & sa¬
turabuntur: & laudabt dñm qui
requir̃ eum. Potest aut himnus
& iam ille intelligi quem dominus
scđm iobannem patri grãs agens
decantabat. In quo & ꝓse ipso & pro
discipulis & ꝓ eis quiper uerbum
credituri erant. Eleuatis sur sũ ocłis
p̃eabatur: & pulchre discipulis sa¬
cramentisui corporis & sanguinis in¬
butos. & himno piae. int̃ cessionis
patri con mendatos in montẽ edu¬

Expanded text:
 accipi, quod ab hac hora coenae usque ad tempus resurrectionis, quo in regno Dei erat venturus, vinum bibiturus non esset, postea namque illum cibum potumque sumpsisse testatur apostolus Petrus qui ait: Qui manducavimus et bibimus cum illo, posteaquam resurrexit a mortuis. Sed multo consequentius, ut sicut supra typicum agni esum, sic etiam potum Paschae typicum neget se ultra gustaturum, donec ostensa et manifestata resurrectionis suae gloria, regni Dei fides mundo adveniat. Et hymno dicto exierunt in montem Oliveti. Hocmo legimus: Edent pauperes et saturabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum . Potest autem hymnus etiam ille intelligi, quem Dominus secundum Joannem patri gratias agens decantabat, in quo et pro seipso, et pro discipulis, et pro eis, qui per verbum eorum credituri erant, elevatis sursum oculis, precabatur. Et pulchre discipulos sacramento sui corporis ac sanguinis imbutos. Et hymno piae intercessionis patri commendatos, in montem edu
Abbreviated transcription (Latin):
nimi signasunt: sed docentis ma¬
gistri. Et conuersus sequentib
se dixit. Amendico uobis: ñ in
ueni tantem fidem in isrł. Non
deom̃ibus r&ro patriarchis. &
prophetis: sed depresentis. aeui
loquitur hominibus. Quibus deo¬
ficles centurionis ante fertur: quia
illi legis ꝓphetarum q monitis. e¬
docti. hic autẽ nemine docente
cum abraham & isaac & iacob in
regno calor. Nuia cls̃ abrabam
caeli conclitor paterxp̃i ẽ: id circo
in regno calorũ ẽ & abrabam
cum quo accubiture sunt naci¬
ones que crecliderint in xp̃m siliũ
creatoris Et ille pariter sensus
impl&ur: dequo supͣdiximus in
centurio nis fide gntium fieri
p̃roga tiuci dum ad illius cre

Expanded text:
nimi signa sunt, sed docentis manimi signa sunt, sed docentis magistri. « Et conversus, sequentibus s dixit: Amen dico vobis, nec in Israel tantam fidem inveni. Non de omnibus retro patriarchis et prophetis, sed de praesentis aevi loquitur hominibus. Quibus ideo centurionis fides antefertur, quia illi legis prophetarumque monitis edocti, hic autem nemine docente, cum Abraham, et Isaac, et Jacob, in regno coelorum. Quia Deus Abraham coeli conditor, Pater Christi est, idcirco in regno coelorum est et Abraham, cum quo accubiturae sunt nationes, quae crediderint in Christum Filium Creatoris. Et ille pariter sensus impletur, de quo supra diximus, in centurionis fide gentium fieri praerogativam: dum ad illius cre
Abbreviated transcription (Latin):
teria posse implere quod uell&. Repel¬
lencde enim erant uel infirmitates cor¬
porum. uł fortitudines contraria qͥb
homo adde̾bilitatem sepe conceditur.
& uerbo dñi. & ministeriis angelorũ.
Alit. Milites & serui quicenturioni o¬
bediunt: uir tutes sunt naturales.
Quare non minimam copiam multi
ad dñm uenientes. secum deferunt:
Deiruibus incornelii laude centurionis
dicitur. quia erat uir iustus & timens
dm̃. cumomini domo sua faciens ele¬
mosinas multas plebi. & dep̃cans dm̃
semꝑ. Audiens aut̃ iħs miratus. ẽ.
Miratus. ẽ. quod uidit centurionem¬
suam intelligere maiestatem. Sed
quis in illo fecerat ipsam fidem. uel
intelligentiam. nisi ipse qui eammi¬
rabatur. quod si & alius eam feciss&
quid mirar& ur qui prescius erat
notandum. gͦ. quia quod miratur
dominus. nobis mirandum. ẽẽ. sig¬
nificat. quibus adhuc opus . ẽ. sic
moneri. Om̃s enĩ tales motus cũ
dedõ dicuntur. non ꝑtur batia¬

Expanded text:
teria posse implere quod vellet, repelteria posse implere quod vellet, repellendae enim erant, vel infirmitates corporum vel fortitudines contrariae, quibus homo ad debilitatem saepe conceditur, et verbo Domini, et ministeriis angelorum. Aliter. Milites et servi, qui centurioni obediunt, virtutes sunt naturales, quarum non minimam copiam multi ad Dominum venientes secum deferunt. De quibus in Cornelii et centurionis laude dicitur, quia erat vir justus, et timens Deum, cum omni domo sua, faciens eleemosynas multas plebi et deprecans Deum semper . Audiens autem Jesus miratus est. Miratus esuam intelligere majestatem. Sed quis in illo fecerat ipsam fidem vel intelligentiam, nisi ipse qui eam mirabatur. Quod etsi alius eam fecisset, quid miraretur qui praescius erat? Notandum ergo, quia quod miratur Dominus, nobis mirandum esse significat, quibus adhuc opus est sic moneri. Omnes enim tales motus cum de Deo dicuntur, non perturbati a
Abbreviated transcription (Latin):
quisicut ifte credentem exgentibus popłm
presigurat. Magne sidei & iustitiae merito
sp̃s scĩ donum priusquam baptizatorũ ac¬
cepit. & iste necdum cathecitatus. & fidẽ
suam laudari adño & famulum saluci
ri ꝓmeruit. Sed tantum dic uerbo: & sa¬
nabitur puer m̃s. Magna fides centuri¬
onis. qua uerbo opiis inxp̃o confitetur.
Et nr̃ae sancicionis a conmoda mifterus.
qui & sinoueramus scđm carnem xpistũ
sediam nunc noui uos. Nam & ego homo
sum sub potestate constitutus: habens sub
me milites. Hominem se & potestati uel
tribuni uel presidis subditum dicit. im¬
perare tamen posse minoribus ut sub¬
audiatur eum multo magis qui ds scit
& super omĩa potens innumeram uir¬
tutis angelicae quȩ adimperata obtẽ¬
per& habe militiam. Et dico huic uade:
& uadit. & alio ueni: & uenit. & ser uo
meo fachoc: & facit. Uult ostendere do¬
minum quoque non per aduentũ tan¬
tum corporis sed per angelorum minis¬

Expanded text:
qui sicut et iste, credentem ex gentibus populum qui sicut et iste, credentem ex gentibus populum praefigurat, magnae fidei et justitiae merito Spiritus sancti donum priusquam baptizaretur accepit, et iste necdum catechizatus, et fidem suam laudari a Domino et famulum salvari promeruit. Sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus. Magna fides centurionis, quia verbi opus in Christo confitetur, et nostrae sanationis, ac commoda mysteriis, qui et si noveramus secundum carnem Christum, sed jam non novimus . Nam et ego homo sum sub potestate constitutus habens sub me milites. Hominem se et potestati, vel tribuni vel praesidis subditum dicit, imperare tamen posse minoribus, ut subaudiatur eum multo magis qui Deus sit, et super omnia potens innumeram virtutis angelicae, quae ad imperata obtemperet, habere militiam. Et dico huic vade, et vadit, et alio veni, et venit, et servo meo fac hoc et facit. Vult ostendere Dominum quoque non per adventum tantum corporis, sed per angelorum minis
Abbreviated transcription (Latin):
udi cauit indignum: euuis tectũ in¬
trar& dñs. Prudentiam: quod ultra
corporis tegum diuinitatẽ latentem
ui derit. Sciens non idsibi profutur ũ.
quod & iam ab meredulis uidebatur.
sed id quod latebat intrinsecus. Alle¬
gorice autem caphar naum quae int̾̃¬
p̃tatur ager consolationis. ul uilla pul¬
cherrima: aeccła significat. Centurio
propt̃ ꝑfectionem nimeri nominis.
primitias significat gentium. ut cor¬
nelius. uł eunuchus aphilippo bapti¬
zatus. Puer qui indomo iac&̾ paralitieꝰ.
& male torqu& ur ademonio. po pulũ
significabat gentium. qui in domo
iꝯꝰ .ẽ. in hoc mundo. idola colens. de¬
monibusq seruiens. in fidelis iacebat.
Et respondens ait. Dñe non sũ dignus.
ut intres subtec tũ meum. Propt̃ uice
gentilis conscientiam: grauarise ma¬
gis dignatione putauit dm̃ quam iuua¬
erat sacramentis imbitus. Sed quia
quȩ nr̃a infirmitas non presumit¬
diuina gr̃a dare nouit. Et alius centurio

Expanded text:
judicavit indignum, cujus tectum injudicavit indignum, cujus tectum intraret Dominus. Prudentiam, quod ultra corporis tegumen, divinitatem latentem viderit, sciens non id sibi profuturum, quod etiam ab incredulis videbatur, sed id quod latebat intrinsecus. Allegorice autem Capharnaum, quae interpretatur ager consolationis, vel villa pulcherrima, Ecclesiam significat. Centurio propter perfectionem, numeri nominis, primitias significat gentium. Ut Cornelius vel eunuchus a Philippo baptizatus . Puer qui in domo jacet paralyticus et male torquetur a daemonio, populum significabat gentium, qui in domo, id est, in hoc mundo idola colens daemonibusque serviens infidelis jacebat. Et respondens ait: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum. Propter vitae gentilis conscientiam, gravari se magis dignatione putavit quam juvaerat sacramentis imbutus. Sed quia quae nostra infirmitas non praesumitdivina gratia dare novit. Et alius centurio,
Abbreviated transcription (Latin):
locutus sum uobis. Et quichutius ab¬
secreti. iam aliquando templo red¬
di & sacer doti queant offerri. Illi
utiq cui dicitur. Tues sacer dos in &¬
t̃mim. Audientes ab apło. tẽplũ
enĩ sc̃m.ẽ. quod estis uos. Offerantq
ꝓ emundatione sua sicut p̃cepit mo¬
rses. id .ẽ. exhibeant corpora sua.
hostiam uiuentem scãm dõ placentẽ.¬
Tum introiss& capharnaum: accessit
ad eum centurio rogans eum & di¬
cens. Queritur quomͦ conueniat
quod lucas centurionem nuncios
misisse: matheus autem ipsũ ac¬
cessisse narrat addm̃n. facile pa¬
t& quod matheus breuitatis cau¬
sadixerit. ipsum accessasse. cuns
desiderium & uoluntas ad dñm.
ueracit̾ ẽ plata. Mistice &iam nob̾ con¬
mendans hoc quod scriptum .e. Accedite ab
eum. & in luminamini. Porro lucas totũ
militatem & prudentiam statim seiturũ
& sanaturũ ẽẽ ꝓmitat sidem. in eo qd̵
ex gentibus credidit. puerum asaluato¬
re posse sanari. Humilitatem quod se

Expanded text:
locutus sum vobis , et qui diutius ablocutus sum vobis , et qui diutius absecreti, jam aliquando templo reddi et sacerdoti queant offerri, illi utique, cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternum , audientes ab Apostolo: Templum ei sanctum est, quod estis vos ; offerantque pro emundatione sua sicut praecepit Moyses, id est, exhibeant corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo placenteCum introissent Capharnaum, accessit ad eum centurio, rogans eum et dicens. Quaeritur quomodo conveniat, quod Lucas centurionem nuntios misisse. Matthaeus autem ipsum accessisse narrat ad Dominum. Facile patet, quod Matthaeus brevitatis causa dixerit ipsum accessisse, cujus desiderium et voluntas ad Dominum veraciter est praelata. Mystice etiam nobis commendans, hoc quod scriptum est: Accedite ad eum, et illuminamini. Porro Lucas totum militatem et prudentiam, statim se iturum et sanaturum esse promittit. Fidem in eo, quod ex gentibus credidit puerum a Salvatore posse salvari. Humilitatem, quod se
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotib Deinde ut mundatũ
uidentes leprosũ: aut crederens
& saluarentur. aut si non crede¬
rent inexcus abiles frer ent. Q
simul ne quod in eo sepisse cri¬
minabantur. Legẽ uid& ur in frĩ¬
gere. & offer mimus quod p̃ ce¬
pit moyses intestimoniũ illis.
Offerre aut̃ sacrifitiũ iub&. ut
ut ostender& dñs quia non soluer &
legem sed impler&: qui scđm legẽ
gradiens. supͣ legem sanar& eos.
quos remedia begis non sanauerant.
Etbene additur. intestimonium illis:
hoc ẽ. sidõ eredant. sumpi& atis le¬
pra discedat. Quia uero trpice uir
iste peccatis languidum genis de¬
signat humanum: recte non solũ
lȩꝓsus. sed & plenus lepra describi¬
tur. Om̃s enim peccauer̃: & egent
gła dĩ. Illa scilio& ut extenta ma¬
nu saluatoris hoc ẽ. incar nato dĩ
uerbo. humanamq contingente na¬
turam aberroris prisci uarietate mun¬
dentur. Possintq cũ apłis audire. łã
uos mundi estis. ꝓpt̃ sermonem quẽ

Expanded text:
cerdotibus. Deinde ut mundatum cerdotibus. Deinde ut mundatum videntes leprosum, aut crederent, et salvarentur, aut si non crederent, inexcusabiles fierent, et simul ne quod in eo saepissime criminabantur, legem videretur infringere. Et offer munus quod praecepit Moyses in testimonium illis. Offerre autem sacrificium jubet, ut ostenderet eis, quia non solveret legem, sed impleret. Qui secundum legem gradiens supra legem, sanaret eos, quos remedia legis non sanaverant, et bene additur. In testimonium illis, hoc est, si Domino credant, si impietatis lepra discedant. Quia vero typice vir iste, peccatis languidum genus designat humanum, recte non solum leprosus, sed et plenus lepra describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei. Illa scilicet, ut extenta manu salvatoris, hoc est, incarnato Dei verbo humanamque contingente naturam, ab erroris prisci varietate mundentur, possintque cum apostolis audire: Jam vos mundi estis propter sermonem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
cepto . ẽ. opus. deniq dix̃. Et facta
sunt. quia uoluntasdĩ potestas ẽ.
Et lex quidem tangileprosos ꝓhib&.
sed quidñs legis ẽ. non obsequitur
legi. sedlegem facit. Nongͦ. deo
ta igit. quia sine tactu inundare
non poterat. sed ut ꝓbar& quia legis¬
sub iectus nonerat. H et contagium
timebat ut homines: sed quia con¬
tammari non poterat. qui alios
liberabat. Et ait illi iħs. Vube ne¬
mini dixeris. Quare p̃cipitur.
nemini dixeris: nisi ut docer& ñ
uulganda nr̃a benesitia sedpre¬
mencda : ut nonsolum amer cetle
abstineamus pecumae. sed & iam gr̃ę
Seducide: ostendete sacerdoti. Osten¬
dere sac erdoti inb&ur: ut intel¬
leger& sacerdos eum non legis or¬
dine. s& grã dĩ supͣ begem ẽẽ cu¬
ratum. Uarias obcausas: mitat
cũ ad sacerdotes. Prinum propt̃
humilitatem: ut sacer dotibis de¬
ferre uideatur. Erat enĩ in lege
praeceptũ: ut qui mundati fuis¬
sent alepͣ. offerrent munerasa¬

Expanded text:
aecepto est opus. Denique dixit, et facta aecepto est opus. Denique dixit, et facta sunt, quia volunEt lex quidem tangi leprosos prohibet; sed qui Dominus legis est, non obsequitur legi, sed legem facit. Non ergo ideo tetigit, quia sine tactu mundare non poterat, sed ut probaret quia subjectus non erat legi, nec contagium timebat ut homines, sed quia contaminari non poliberabat. Et ait illi Jesus, Vide, nemini dixeris. Quare praecipitur nemini dixeris, nisi ut doceret non vulganda nostra beneficia, sed premenda, ut non solum a mercede abstineamus pecuniae, sed etiam gratiae. Sed vade, ostende te sacerdoti. Ostendere se sacerdoti jubetur, ut intelligeret eum sacerdos, non legis ordine, sed gratia Dei supra legem esse curatum. Varias ob causas mittit eum ad sacerdotes, primum propter humilitatem, ut sacerdotibus deferre videatur. Erat enim in lege praeceptum, ut qui mundati fuissent a lepra, offerrent munera sa
Abbreviated transcription (Latin):
descendiss& iħs demonte : serute sunt
eum tur be multe. & reliqua.
Demonte dño descendente. idẽ. de
celis in mundum: secute sunt eũ tur¬
be multe. generis humani ꝑ fidem.
Nisi enĩ ille descendiss&: nemo ho¬
minum ad cęlos ascendiss&. Et ecce
Ixꝓsus ueni ens. ad orabat eũ dicens.
Dñe siuis: potesme mundare. Inuo¬
luntate dñi: tribuit potestatem.
Deuoluntate aut̃ dñi non dubitauit.
sed quasi sibi conscius non p̃sumpsit.
Leprosus iste popłm gentiũ significaũ:
qui conpunctus ad miscdam dĩ per¬
uenit. Et extendit iħs manum sucĩ:
t& igit eum dicens. Uolo mundare.
Consicdera: quam humilis responsio.
Ille dixerat siuis. Dñs respondit.
Volo . Ille potes me mundare. Dñs dic̃¬
mundare. Non. gͦ. sicut pleriq: lati¬
norũ putant: una iungendum. ẽ &
legendum uolomundare: sełsepa¬
ratim ut primũ dicat uolo. deinde
imꝑat: mundare. & confestĩ: mun¬
data ẽ lepͣ eius. Nichil medium ẽ.
int̾opus dĩ atq p̃ceptũ. quia in p̃¬

Expanded text:
descendisset Jesus de monte secutae sunt eum turbae multae. De monte Domino descendente, id est, de coelis in mundum, secutae sunt eum turbae multae generis humani per fidem, nisi enim ille descendisset, nemo hominum ad coelos ascendisset. Et ecce leprosus veniens adorabat eum dicens: Domine, si vis potes me mundare. In voluntatem Domini tribuit potestatem, de voluntate autem Domini non dubitavit. Sed quasi sibi conscius non praesumpsit, leprosus iste populum gentium significavit, qui compunctus ad misericordiam Domini pervenit. Et extendit Jesus manum suam, tetigit eum, dicens: Volo, mundare. Considera quam humilis responsio. Ille dixerat si vis. Dominus respondit: Volo. Ille, potes me mundare. Dominus dicmundare. Non ergo sicut plerique Latinorum putant jungendum est, et legendum volo, mundare, sed separatim, ut primum dicat, volo, deinde imperet, mundare. Et confestim mundata est lepra ejus. Nihil medium est, inter opus Dei atque praeceptum, quia in pr
Abbreviated transcription (Latin):
dulitatem. deorit̾nte & occidente cre¬
dituri populi con me morantur. Filui
autem regni huus eccientur inte¬
dor dentium. Iulios regni: uidȩos
significat. in quos ante regnauit ds̃.
teriores. Sed qm̃ qui dñm foras a se
expellit lumen relinquid: id circo
exteriores tenebre nominate suNT
ossa demonstrat. Cera ẽ ergo cor¬
porum & eorumdem menbrorum
quaeceriderant resurrectio. Con¬
cordat enim humilitas centurionis
quia dixit dñe nonsum dignus
ut intres subtes tum meum. cũ
uerbis apłi ubi ait. Nolite pruden¬
tes. ẽẽ. apud uos ma ipsos. Sed &¬
operamisericor die quae erg leprosũ
& purrum centurionis exhibuit sal¬
uator: cum apłi exortatione quiatt.¬
bitum solui. nec remanere omnino
apud nos debitum peccati. ꝑmanere
tamen & numquam cessare anobis.
debitum caritatis. Hoc enim & cotidie
soluere: & semꝑ debere ex pedit nob̾.
Denque quante uirtutis sit cari¬
tas inconsequentib exponit. Qui
enim inquid diligit proximum legẽ

Expanded text:
dulitatem de Oriente et Occidente credituri populi commemorantur. Filii autem regni ejicientur in tedor dentium. Filios regni Judaeos significat, in quos ante regnavit Deus,teriores, sed quoniam qui Dominum foras a se expellit lumen relinquit. Idcirco exteriores tenebrae nominatae suntossa demonstrat. Vera est ergo corporum et eorumdem membrorum, quae ceciderant resurrectio. Concordat enim humilitas centurionis, quia dixit: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum , cum verbo Apostoli ubi ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos. Sed opera misericordiae, quae erga leprosum et puerum centurionis exhibuit Salvator, cum Apostoli exhortatione qui aitbitum solvi nec remanere omnino apud nos debitum peccati. Permanere tamen et nunquam cessare a nobis debitum charitatis, hoc enim, et quotidie solvere, et semper debere expedit nobis. Denique quantae virtutis sit charitas, in consequentibus exponit. Qui enim, inquit, diligit proximum legem
Abbreviated transcription (Latin):
tanti huius boni breuiter colligens
uit. Dilectio ꝓximi : malũ nõ oꝑat᷑.
Plenitudo ergo legis.ẽ. dilectio:
Supra dixerãt. quia quidiligit ꝓximũ.
legẽ impleuit. Et quiadiffici¬
le uidebantur quomodo possit
quis omnem legem in uno con ple¬
re sermone plenissimam reed¬
dit rationem dicens. Dilectio pro¬
xiiiii: malum non oꝑatur. Et idõ
plenitu do legis: ẽ. dilectio. Pone
enim ꝑ singula mandata legis di¬
lectionem. & uide quam facile cunc¬
quid qui diligit proximum: occidẽ
eum potest. certum.ẽ. quod nemo
quem diligit: int̾fitiat. Est ergo di¬
lectio: ꝑ quam in plratur mandatũ.
quod p̃cipitur. non occides. Et iterũ.
Num quid quiꝓximum suum diligit:
inuxorem eius adulteriũ conmitat:¬

Expanded text:
nti hujus boni, breviter colligens ait. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo ergo legis est dilectio. Supra dixerat, quia qui diligit proximum legem implevit, et quia difficile videbatur, quomodo possit quis omnem legem in uno complere sermone, plenissimam reddit rationem dicens: Dilectio proximi malum non operatur, et ideo plenitudo legis est dilectio. Pone enim per singula mandata legis dilectionem, et vide quam facile cuncquid qui diligit proximum occidere eum potest? Certum est quod nemo quem diligit interficiat. Est ergo dilectio, per quam impleatur mandatum quod praecipitur Non occides. Et iterum. Nunquid qui proximum suum diligit in uxorem ejus adulterium committ
Abbreviated transcription (Latin):
intemplo positaest: quođ pasche
sollemnitate pturbatione factatii¬
gintamilia ex ris caesa sunt. quod
irruente fame mulier unicũ filiũ
suũ comederit: multa & alia igna
de monstrabantur suꝑ eos. Nã ful¬
gebat stella gladio similis ꝑtotũ
annũ super hierusalem. quadã die
uitula sacrifitris amota enixa est
aonã. Quidã nocte ianua sanctua¬
rii seris ferre is munita. quȩ uix
iuginti uiris claudebaptur. sp̃on¬
te apta est. Quaclã die uisi sunt
currus & equites ꝑ arem ferri. qua¬
clam die pentecostes. sacer dotes
Nueliebant motus intemplo: & uo¬
ces dicentium. trans migremus e.
his sedibus. Quadam festiuitatis
die: quãdam ananie filus menae
conmotus clamabat. uox aborien
beratus magis ac magis clamabat
nobsidione autem rõmanorum
occisi underies centena milia. re¬
seruntur. Ad distrahendum uero
traditi: centum milia dicunt᷑.
Rec tum igitur fuit: ut quipa¬
trem & filium des pexerant. a

Expanded text:
in templo posita est, quae Paschae in templo posita est, quae Paschae solemnitate perturbatione facta, triginta millia ex eis caesa sunt: quod irruente fame, mulier unicum filium suum comederit. Multa et alia signa demonstrabantur super eos. Nam fulgebat stella gladio similis per totum annum super Hierusalem. Quadam die vitula sacrificiis admota enixa est agnam. Quadam nocte janua sanctuarii seris ferreis munita, quae vix viginti viris claudebatur, sponte aperta est. Quadam die visi sunt currus et equites per aerem ferri. Quadam die Pentecostes sacerdotes audiebant motus in templo, et voces dicentium: Transmigremus ex his sedibus. Quadam festivitatis die, quidam Ananiae filius mente commotus clamabat: Vox ab orienberatus magis ac magis clamabat. In obsidione autem Romanorum occisi undecies centena millia referuntur. Ad distrahendum vero traditi centum millia dicuntur: rectum igitur fuit; ut qui patrem et filium despexerant, a
Abbreviated transcription (Latin):
rat febris maxima. prurigo intole¬
rabilis. coͥli dolor: in insus pedũ tumor
extensus uerenda putrida Inerat
illi inflatio putrida. Postquã oleo
e. litus solutisunt occuli eiꝰ. & depe¬
& ut sororisnae. Noui uidatos de
mea morte gauisuros. sel ut
habeã lugentes cũ spm exalauero
om̃s int̾fice. Igit᷑ sex fili is suis a se
necatis cultellũ petiit ut pomũ
more solito purgar&. & eleuauit
in se ipse dexterã suam & ita obiit.
Post hunc filius eius herodes sub
quo passus ẽ. dñs: eo qd nondedis s&
glam do. subito abangelo dñi pcus¬
sus ẽ. & incredibili uentris inflaci¬
one clistentus. continuis quinq:
dieb quiequagesimo quarto aeta¬
tis suae anno regni uero septimo
obiit. Pilatꝰ uero ita malorĩ cla¬
dib crutiatus est ut ꝓpria sema¬
nu trans uerberaret : quanta ucra mala¬
accesserunt iucdaeiꝰ perquadragin¬
ta annos. usque aduinclictin
crucis enumerare ꝑlongum est.
quod apilato cȩsaris imago nocte

Expanded text:
rat febris maxima, prurigo intolerat febris maxima, prurigo intolerabilis, colli dolor immensus, pedum tumor extensus, verenda putrida, inerat illi et inflatio putrida, postquam oleo est litus, soluti sunt oculi ejus, et despeet ait sorori suae: Novi Judaeos de mea morte gavisuros, sed ut habeam lugentes cum spiritum exhalavero, omnes interfice. Igitur sex filiis suis a se necatis, cultellum petiit, ut pomum, more solito, purgaret, et elevavit in seipso dextram suam, et ita obiit. Post hunc filius ejus Herodes, sub quo passus est Dominus, eo quod non dedisset gloriam Deo, subito ab angelo Domini percussus est, et incredibili ventris inflatione distentus, continuis quinque diebus, quinquagesimo quarto aetatis suae anno, regni vero septimo obiit. Pilatus vero ita malorum cladibus cruciatus est, ut propria se manu transverberaret. Quanta vero accesserint Judaeis per quadraginta annos usque ad vindictam crucis enumerare perlongum est. Quod a Pilato Caesaris imago nocte
Abbreviated transcription (Latin):
Nonsufficer& principib sacerdocũ
escrib ac phariseis crucifix is seidm̃n
saluatorẽ: nisi sepulebrũ custodi¬
rent: cohortẽ acciperent: signarent
lapidẽ. & quantũ in illis est manũ
opponerent resirgenti putdiligencia
eorũ nr̃e fidei ꝓficer& Quanto ͤ nim
amplius seruatur. tanto magis resur¬
reciionis uirtꝰ ostenditur. Unde &
monumto nouo qđ sciꝰsum fuerat in
para conditus est: nisi exmulais la¬
piclib eidifieatii.eẽt: suffossis cumu¬
U fndim̃tis ablatus furto diceret᷑.
Quodaut̃ in sepulcsito ponẽdus. eẽt
ꝓphetae testrnoniũ ẽ. dicentis. hic
habit abit mexcelsa splunca pare for¬
tissime statimq post duos uersicu¬
los sequitut: regẽ cũ gła uidebitis:¬
Dailis pdeministratorib ꝑsecutioniis
xpi qutdactui sit uideamus. Primus
herodes sub quo passisunt infantes
hunc fine habuit. Lento ioni eitrin¬
secus urebatur. antrinsecus autẽ uas¬
to incendio cremębitur. Om̃e corpͦ
putridũ oestabat atd corruptũ. Ine¬

Expanded text:
fecerat principibus sacerdotum, et Scribis ac Pharisaeis crucifixisse Dominum Salvatorem, nisi sepulcrum custodirent, cohortem acciperent, signarent lapidem, quantum in illis est, manum opponerent resurgenti, ut diligentia eorum nostrae fidei proficeret: Quanto enim amplius reservatur, tanto magis resurrectionis virtus ostenditur. Unde et in monumento novo, quod excisum fuerat in petra, conditus est: ne si ex multis lapidibus aedificatum esset, suffossis tumuli fundamentis, ablatus furto diceretur. Quod autem in sepulcro ponendus esset, prophetae testimonium est, dicentis: Hic habitabit in excisa spelunca petrae fortissimae . Statimque post duos versiculos sequitur: Regem cum gloria videbitisPaulisper de ministratoribus persecutionis Christi, quid actum sit, videamus. Primus Herodes, sub quo passi sunt infantes, hunc finem habuit. Lento igni extrinsecus urebatur, intrinsecus autem vasto incendio cremebatur, omne corpus putridum gestabat atque corruptum, ine
Abbreviated transcription (Latin):
Quiait. Ego ad hostiũ sto. & pulso
Siquis aperuerit mihi: intrabo ad illũ
& cenabo cũ illo: et ille mecũ. In ple¬
ta ꝓphetia hieremiae dicentis. Re¬
li qui clomũ meã. dimisi hereditatẽ
meã. łacta ẽ. mihi hereditas mea.¬
Quod ẽ. paruum quidẽ sed rusticum
animal: nocte sec pul chra ꝑ fodiens
& cadauerib uescens mortuorum. Qui
merito conparantur uidai: qui
xp̃m negantes. om̃i in mundiae
& iniquitati setradiderunt: disꝑsi
degente ingentem. & derrio ad
populum alterum: sine dõ re¬
licti. sine lege & sine sacerdocio.¬

Expanded text:
ibitur: Ego sto ad ostium, et pulso, si quis aperuerit mihi, intrabo ad eum, et coenabo cum illo, et ille mecum . phetia Jeremiae dicentis: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam, facta est mihi haereditas mequod est parvum quidem, sed rusticum animal, nocte sepulcra fodiens, et cadaveribus vescens mortuorum : cui merito comparantur Judaei, qui Christum negantes, omni immunditiae et iniquitati se tradiderunt, dispersi de gente in gentem, et de regno ad populum alterum, relicti sine Deo, sine
Abbreviated transcription (Latin):
pulos relinquens. dicebat. Cõmen¬
te eam. Quid. est. dicere. Dimitte perca¬
ta: & dona uirtutes. Quia clamat post
nos. Mulier post apłos clamauit: quia ec¬
clesia nonsolum eorum doctrinam dili¬
git. sed aeciam acciones imitatur. Posta¬
postolos autem clamare ẽ. illorum ues¬
non sum missus nisi adoues quae ꝑier̃
domus isrł. cum alibi dixisse begatur.
Et alias oues habeo quae nons exhocouili:
& illas oport& me adducere. & uocem
meam audient: & fi& unum ouile. &
unus pastor. Ad quod dicendum: quia
hoc depresentia sua corporali dixit. qm̃
neminem gentilium persem& ipsum do¬
cuisse legitur: exceptis duobris diebris
insamaria. ut occasionem noncreden¬
di. sicut supͣ dictũ: iidaeis auferr&.
Iamentum inter iudaeos ambularet.
docer&. signa facer&. salutem genci¬
um futuram prȩdicebat: dicens. Et a¬
lias oues habro: quae non sunt ex hoc
ouili. & rłꝗ. Et alibi. Malos male
ꝑd&: & uineam suam locabit aliis

Expanded text:
pulos relinquens, dicebat: « Commenpulos relinquens, dicebat: « Commente eam, » quod est dicere Dimitte peccata, et dona virtutes. « Quia clamat post nos. » Mulier post apostolos clamavit, quia Ecclesia non solum eorum doctrinam diligit, sed etiam actiones imitatur. Post apostolos autem clamare est illorum ves« Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel, » cum alibi dixisse legatur: « Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor . » Ad quod dicendum, quia de praesentia sua corporali dixit: quoniam neminem gentilium per semetipsum docuisse legitur, exceptis duobus diebus in Samaria, ut occasionem non credendi sicut supra dictum est Judaeis auferret. Tamen cum inter Judaeos ambularet, doceret, signa faceret, salutem gentium futuram praedicabat, dicens: « Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili; » et alibi: « Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis
Abbreviated transcription (Latin):
risȩorum: quod dñs muliericla¬
manti non respondit. sed uari¬
as ob causas: eiprimum responđe
distulit. Cui postea non solum
responsum dedit: sed & iam hoc
quod p&ebat benigne tribuit.
rimum: ut constantiam mulie¬
ris ꝓbar&ur. utrum prece ꝑse¬
uerar& annon. Secdo: ut occasi¬
onem non creclendi uidais aufer¬
r&. Neforte dicerent. Xp̃s nobis
ꝓmissus.ẽ: & iste gentes doc&.
Gentes curat: & idõ nolumus cre¬
dere in ipsum. Tertio: ut animos
discipulorum. admiscđam prouo¬
car&: sed absit ut absq misccdia
tos fuisse credamus: qui cũ aue¬
tore misericordie gradiebantur.
Quorum animos admiscdam con¬
motos. euangelista manifestat cũ
sub iungit. Et accedentes discipłi.
rogabant eũ. Rogauer̃ tunc
discipłi ꝓmuliere chananitide.
postra uͦ pro eccła ex gentibus uoca¬
ta. qui non solum usꝙ ad mortem
se tra diderunt: sed & iam curati¬
onibus eam dño conmendauer̃.
Sicut paulus apłs quos dam disci¬

Expanded text:
risaeorum, quod Dominus mulieri clarisaeorum, quod Dominus mulieri clamanti non respondit, sed varias ob causas ei primum respondere distulit, cui postmodum non solum responsum dedit, sed etiam hoc quod petebat benigne tribuit. Primo, ut constantia mulieris probaretur, utrum in prece perseveraret, an non; secundo, ut occasionem non credendi Judaeis auferret, ne forte dicerent: Christus nobis promissus est, et iste gentes docet, gentes curat, et ideo nolumus credere in ipsum; tertio, ut animos discipulorum ad misericordiam provocaret. Sed absit ut absque misericordia eos fuisse credamus, qui cum auctore misericordiae gradiebantur. Quorum animos ad misericordiam commotos evangelista manifestat, cum subjunxit: « Et accedentes discipuli rogabant eum. » Rogaverunt eum tunc discipuli pro muliere Chanaritide, postea vero pro Ecclesia ex gentibus vocata, qui non solum usque ad mortem se tradiderunt, sed etiam orationibus eam Domino commendaverunt sicut Paulus apostolus quosdam disci
Abbreviated transcription (Latin):
matꝰ profilia  dñm supplicauit di¬
cens. filia mea male ademonio ue¬
xatur. manifestauit quia illi qͥpͥus
ex gentibus crediderunt. ꝓ libati¬
one eorum qui adhuc inerrore de¬
tinebantur: preces ad dñm fuder̃.
Sicut eium ut suꝑius diximus. ma¬
t̃ eccłam significauit. filia quoq
eius : unam quamque peccatricẽ
p̃figurauit animam. quae male
a cdemonio uexatur: quando in te
gilat. Aliquando suadendo. aliꝗdo
exortando. aliquando ramacrius
increpando. aliquando orationis
opem inpendendo. Nec solũma¬
gistri aeccła sibi subiectis correcti¬
onem impende debent: sed & iam
orationem. ut quos non possunt
sermonibus cor rigere: saltim o¬
rationibus poss int iuuare. Ve¬
luti faciebat apłs: qui quor um¬
dam discipulorum lapsũ suum¬
d& rimentum reputans dicebat.
Quis infir matur. & ego non in¬
firmor: & caẽa. Et iterum. Filioli
quos iterum par turio: & c&̃a. Qui¬
non respondit ei uerbum. Nonẽ.
hoc ex suꝑ cilio scribarum & fa¬

Expanded text:
mater pro filia Dominum supplicavit, dicens: « Filia mea a daemonio vexatur, » manifestavit quia illi qui prius ex gentibus crediderunt, pro liberatione eorum, qui adhuc in errore detinebantur, preces ad Dominum fuderunt. Sicut enim superius diximus, mater Ecclesiam significavit, filia quoque ejus unamquamque peccatricem praefiguravit animam. Quae male a daemonio vexatur, quando in intgilat, aliquando suadendo, aliquando exhortando, aliquando eam acrius increpando, aliquando orationis opem impendendo. Nec solum magistri sibi subjectis correctionem impendere debent, sed etiam orationem, ut quos non possunt sermonibus corrigere, saltem orationibus possint juvare, velut faciebat Apostolus qui quorumdam discipulorum lapsum, suum reputans, dicebat: « Quis infirmatur, et ego non infirmor ? » Et iterum: « Filioli, quos iterum parturio, donec non respondit ei verbum. » Non est hoc ex supercilio Scribarum et Pha
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia cerela zelo diuini amoris
accensa. presentem uitam didic̃
contepnere. & at̃nam diligere :
rerte chananea dicitur. Chana¬
an quippe: zelus int̾p̃tatur. Qd¬

Expanded text:
Et quia Ecclesia zelo divini amoris accensa, praesentem vitam didicit contemnere et aeternam diligere, recte Chananaea dicitur. Chana quippe zelus interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ ergo ꝑ se nonferit cor poralit̾: post
res urreccionem ꝑ discipłos adimpleuit
sp̃ĩtalit̃. Sed nec illud pret̾ mittendum
.ẽ. quare dixerit. nonsum missus nisi
adoues queperierunt: cum hi quiꝑierurs.
potius in edorum: quam in ouium nume¬
ro conputantur. Ad quod dicendii: qͥa
conuersi estis nunc adpastorem & ep̃m.
animarum ur̃ arum. In quo errore se
nouerat: quidicebat. Erraui sicut quȩ
periit. Atilla mulier quaantea repudi¬
ata fuerat neo audita: post quam dis¬
cipulos ꝓse rogantes audiuit. tandem
resumpta fidutia. ad dñm uenit: & ado¬
rauit eum dicens. Dñe aduiuame. Quae
enims alutem reqirebat: depotesta¬
te non clubitabat. Quires pondens
ait. Non est bonum sumere panemfi¬
liorum: & mittere canibus. F ilii quon¬
dam iudȩi fuerur. dequibus ad omi¬
no ꝑmoysen phara oni dictum . ẽ. Dimit¬
te filium meum ꝓͥmogenitum is rahel.
Canes .uͦ. gentiles: ꝓpt̃ spurcitiã idola¬
triȩ. Canis quoq inscripturis: uarias

Expanded text:
t resurrectionem per discipulos adimplevit spiritu aliter. Sed illud praetermittendum non est, quare dixerit: « Non sum missus nisi ad oves quae perierunt, » cum hi qui perierunt, potius in haedorum, quam in ovium numero computentur. Ad quod dicendum, quia conversi estis nunc ad pastorem et episcopum animarum vestrarum . » In quo errore se noverat, qui dicebat: « Erravi sicut ovis quae periit . » At illa mulier, quae antea repudiata fuerat, nec audita, postquam discipulos pro se rogantes audivit, tandem resumpta fiducia ad Deum venit, et adoravit eum, dicens: « Domine, adjuva me. » Quae enim salutem requirebat, de potestate non dubitabat. « Qui respondens ait: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus. » Filii quondam Judae fuerunt, de quibus a Domino per Moysen Pharaoni dictum est: « Dimitte filium meum Israel primogenitum . » Canes vero gentiles, propter spurcitiam idololatriae. Canis quoque in Scripturis varias
Abbreviated transcription (Latin):
um ipsalterio legimꝰ. ques̃ ad
diebus paulus cum p&ro. se mã¬
sisse testatur: conferens euange¬
lium. quod p̃dicatur is erat
gentibus: ne forte in uacuũcur¬
rer&. aut cu curriss&. Septẽ ergo:
addona septem sp̃s sc̃i ꝑtinent. oo¬
to ad resur rectionem. Et ꝙx ȩc¬¬
clesa per septi formen gr̃am sp̃s
sc̃i inluminata didicit resurrectio¬
nem credere: sperare & amare. recte
quinto derimo Ioco ꝓfilia rogatura

Expanded text:
um in psalterio legimus, quae sunum in psalterio legimus, quae sundiebus Paulus cum Petro se mansisse testatur, conferens Evangelium quod praedicaturus erat gentibus, ne forte in vacuum curreret aut cucurrisset. Septem ergo ad dona septem Spiritus sancti pertinent, octo ad resurrectionem. Et quia ecclesia per septiformem gratiam Spiritus sancti illuminata, didicit resurrectionem credere, sperare et amare, recte quinto decimo loco pro filia rogatura
Abbreviated transcription (Latin):
ulterium. homicidium. forncatio.
abri&as. sacrilegium. & hissimilia.
ad car nem ꝑtinent. At uͦ imudia.
ira. suꝑbia. odium. rancor. dolos.
uanagła. simulatio. & his similia
ad animã. S uie. gͦ. animã: siue.
carnem contigerit. inhis ueiis
con maculari: afinibus suis egre¬
diatur. id .ẽ. preterita peccata:
dampnando postponat. Carnis de¬
sidia mortific&. Uoluntates pro¬
prias frangat: ieium is. igili is.
elemosinis. & orationib insiftat.
usq ad nõ cũ muliere cananea.
audire mereatur. Alagna .ẽ. fides
tua: fiat tibi. sicut uis. Sed ill ua
non .ẽ. pr& er mittendum. quod
mulier haec profilia rogans: quin¬
to decimo miraculo intr o duci¬
tur. Numerus enim iste sacra¬
mentis eccłx arrid&: ꝓpt̃ miste¬
rium eb domadis & ogdo adis.
Constat. uͦ. ex septem & octo. Nam
quinto decimo die. post egressi¬
onem de aegypto: populus isra¬
heliticus pascha uissus. ẽ. celebra¬
re. Quindecim canticũ gradu¬

Expanded text:
ulterium, homicidium, fornicatio, ulterium, homicidium, fornicatio, ebrietates, sacrilegium, et his similia ad carnem pertinent: at vero, invidia, ira, superbia, odium, rancor, dolus, vana gloria, simulatio, et his similia ad animam. Sive ergo animam, sive carnem contigerit in his vitiis commaculari, a finibus suis egrediatur, id est praeterita peccata damnanda postponat, carnis desideria mortificet, voluntates proprias frangat, jejuniis, vigiliis, eleemosynis et orationibus insistat, usque a Domino cum muliere Chananaea audire mereatur: « Magna est fides tua, fiat tibi sicut vis. » Sed illud non est praetermittendum, quod mulier haec pro filia rogans, quinto decimo miraculo introducitur. Numerus enim iste sacramentis Ecclesiae arridet, propter mysterium hebdomadis et ogdoadis: constat vero ex septem et octo. Nam quarto decimo die post egressionem de Aegypto, populus Israeliticus Pascha jussus est celebrare. Quindecim cantica gradu
Abbreviated transcription (Latin):
te ps al mista. Constituite diem sollẽp¬
nem in condenpsis: usq ad cormi al¬
taris. Et siad impa&randum quod p&i¬
mus nos idoneos.ẽẽ. non sentimus:
spiritalium fr̃m orationis ad uitori¬
um quaeramus. Ut sicut ista mulier
apłis ꝓse int̾ uenientibus quod pete¬
bat ꝓmeruit: ita con munibus p̃ci¬
bus magis quam propriis & singu¬
laribus aduiuari credamus.
Nabeamus humilitatem: ut aliis
denobis maiora ex isti mantibus nos
minimos uidicemus. In exemplo huiꝰ
mulieris cananitidis qua adño ca¬
nibus conparata: ips a se catellis con¬
parauit. Hanc humilteatem habebat
incor de: qui des pectus ab alus dice¬
bat. Ludam & uilior fiam plus quã
factussum: & ero humilis in oculis
meis. Hinc & enim quidã sa piens
is nec anima sine carne. nec caro
sine anima peccare possit: tamen
s̃ quedam uicia que sptci alit̃ ad car¬
nem. qued am .iͦ. quae ad animam ꝑ¬
tinere uidentur. Fur tũ quippe: ad¬

Expanded text:
te Psalmista: « Constituite diem solemte Psalmista: « Constituite diem solemnem, in condensis usque ad cornu altaris . » Et si ad impetrandum quod petimus nos idoneos esse non sentimus, spiritualium fratrum orationes ad adjutorium quaeramus, ut sicut ista mulier, apostolis pro se intervenientibus, quod petebat promeruit, ita nos communibus precibus magis quam propriis et singularibus adjuvari credamus. Habeamus humilitatem, ut aliis de nobis majora existimantibus, nos minimos judicemus, in exemplo hujus mulieris Chananitidis, quae a domino canibus comparata, ipsa se catellis comparavit. Hanc humilitatem habebat in corde, qui despectus ab aliis dicebat: « Ludam et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . » Hinc etenim sapiens diximus. Quamvis nec anima sine carne, nec caro sine anima peccare possit, tamen sunt quaedam vitia quae specialiter ad carnem, quaedam vero ad animam pertinere videntur. Furtum quippe, ad
Abbreviated transcription (Latin):
I mitemur . gͦ. & nos hanc muli erẽ. quȩ
pͥma degentib credendo mat̾ nr̃a insi¬
de efferta .ẽ: qui ex gentilitate uenimꝰ.
Habeamus fidem: ut unum & trinum¬
dm̃ credentes. quic quid iuste abeo
p& imus. nos im p& rare posse creda¬
mus. iuixta ꝓmissionẽ illius dicen¬
tis. A men dico uobis: quic quid orã¬
eritis fidem sicut granum sinapis: di¬
ra: exfide uiuit. Et sine fidt in pos¬
sibile .ẽ. placere dõ. Habeamꝰ constan¬
tiam: ut sidiuina dis pensatio preces
nr̃as tar dius exau dierit. tam dui p̃¬
ces p̾cibus uingamis: quousq hoc qd
p& imus imp& remus. dicentes ei cum
lias dormit. & tamen nr̃is p̃cib exci¬
tatus respondit. Nlolite michi mo¬
lesti. ẽe. iam hostium meum clau sũ
propt̃ inportunitatem tam̃ sur¬
g&. & dabit nob quot quot habemꝰ
necessarios. Iub& ur enĩ imprere ꝑ¬
sistere : quiuult acciꝑe. usq ad
cormi altaris. id ẽ. usq ad finem. Dicen¬

Expanded text:
Imitemur ergo et nos hanc mulierem, quae Imitemur ergo et nos hanc mulierem, quae prima de gentibus credendo mater nostra in fide effecta est, qui ex gentilitate venimus. Habeamus fidem, ut unum Deum credentes, quidquid juste ab eo petimus, nos impetrare posse credamus, juxta promissionem illius dicentis: « Amen dico vobis, quidquid oraneritis fidem sicut granum sinapis, dira ex fide vivit, et sine fide impossibile est placere Deo . » Habeamus constantiam, ut si divina dispensatio preces nostras tardius exaudierit, tandiu preces precibus jungamus, quousque hoc quod petimus impetremus, dicentes ei cum lias dormit, et tamen si nostris precibus excitatus responderit, nolite mihi molesti esse, jam ostium meum clausum epropter importunitatem tamen surget, et dabit nobis quotquot habemus necessarios. Jubetur enim in prece persistere, qui vult accipere, usque ad cornu altaris, id est, usque ad fidem, dicen