comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dispensatorie simulasse. ne scił. iudeos a¬
mitt̾et. nec in h peccabat. qͥa bona inten¬
tiõe id agebat. ⁊ si illi peccarent. qͥ eiꝰ qi exẽ¬
plo iudaiabant nͨ fuit rep̃hensiouera.
qͥa nilineo rep̃hensibile erat. s dispensa¬
toria. ut ꝑ hȩc scirent gentes ñ ẽẽ iudai¬

Expanded text:
 dispensatorie simulasse, ne scilicet Judaeos amitteret; nec in hoc peccabat, quia bona intentione id agebat, etsi illi peccarent, qui ejus quasi exemplo judaizabant. Nec fuit reprehensio vera, quia nil in eo reprehensibile erat, sed dispensatoria, ut per hoc scirent gentes non esse judai
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ concupiscentia erat añ legem: qñ securus
hõpeccabat. Ibat enĩ post concupiscentiã. &
qͦ trahebat currebat eiꝰꝙ illecebras blandas ⁊
ex carnali suauitate iocunda.. magnã feli¬
citatẽ putabat. s ueniente lege. qͣi opposito
obice. uidit hõ malũ suũ. & uoluit frenare
concupiscentiã. scił. ñ ire pꝰ eam: stͥnxit se.
Conatꝰ ẽ ho de se p̃sumens concupiscentiȩ
fluuiũ siccare: s ñ ualuit. Frenat᷑ ẽ qͥdem flu¬
tius concupiscentis oppositis obicib legis.
s ñ ẽ siccatꝰ immo qͥa de se. ñ de gr̃a homo
p̃sumpsit. aucta ẽ concupiscentia opposita
lege. & quȩ pͥus eũ ducebat obice nullo: ob¬
ruit eũ obice rupto. Per legẽ enĩ doctus ea
p̃uaricata peiꝰ ẽ uictus. & factus ÷ legis p̃¬
uaricator: qͥ fuit añ nescius peccator. & iõ

Expanded text:
erat concupiscentia ante legem, quando securus peccabat homo. Ibat enim post concupiscentiam, et quo trahebat, currebat, ejusque illecebras blandas, et ex carnali suavitate jucundas magnam felicitatem putabat. Sed veniente lege quasi opposito obice, vidit homo malum suum, voluit refrenare concupiscentiam, non ire post eam, strinxit se, conatus est homo de se praesumens concupiscentiae fluvium siccare, sed non valuit. Frenatus quidem est fluvius concupiscentiae, oppositis obicibus legis, sed non siccatus; imo quia de se non de gratia homo praesumpsit, aucta est concupiscentia opposita lege, et quae prius eum ducebat obice nullo, obruit eum obice rupto. Per legem enim doctus, ea praevaricata pejus est victus, et factus est legis praevaricator qui fuit ante nescius pe
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ fomes occasionẽ accepit ꝑ mandatũ qr
talis ẽ nr̃a carnalitas. ut ardentiꝰ desideret
& dĩabolus etiã ex mandato accepit occasi¬
onẽ qͥa uidens legem in auxiliũ hominib
datã magis exarsit iracundia. aduersus ho
oꝑatũ ẽ in me. omnẽ concupiscentiã. Nots
mutat᷑ sensus. hoꝵ uerboꝵ. E hoc: pet
mandatũ. Oꝑatum dico. ocrasiõe accep¬
ta. in ipsis reb. ut uisa muliere uł auro:
& husꝰmodi. Attende peete dici. peccatum
oꝑatum

Expanded text:
 Fomes occasionem accipit per mandatum, quia talis est nostra carnalitas, ut ardentius desideretsopita, Ambrosius et diabolus etiam ex mandato accepit occasionem, quia videns legem in auxilium hominibus datam, magis exarsit iracundia adversus homiratum in me omnem concupiscentiam. Non mutatur sensus horum verborum. Et hoc per mandatum operatum dico, occasione accepta, in ipsis rebus, ut visa muliere, vel auro, et hujusmodi. Attende recte dici peccatum operatum
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. scił. uitiũ concupiscentiȩ. qͦd & car¬
piscentiã. scił. consensus delectatiõis. & oꝑis.
legis: qñ adhuc deerat gr̃a liberantis. Clel
omnẽ concupiscentiã : .i. om̃e pecẽm. Om¬
nẽ enĩ dicens concupiscentiã: cuncta pec

Expanded text:
peccati, scilicet vitium concupiscentiae, quod et carpiscentiam, id est consensus delectationis et operislegis, quando adhuc deerat gratia liberantis; vel omnem concupiscentiam, id est omne peccatum; omnem enim dicens concupiscentiam, cu
Abbreviated transcription (Latin):
piscentia. uñ om̃ia mala ueniunt. Bona:
gͥ lex q̃ dum hoc ꝓhibet: om̃ia mortalia ꝓ¬
hibet. N Iẽ le̾x peccatũ: s insinuatͥx peccan.
Der eam factus ẽ homo doctꝰ s peius ẽ uic¬
tus: dum sine gr̃a xp̃i erat. Et nota qͦd ait.

Expanded text:
Bona ergo lex quae dum hoc prohibet, omnia mortalia prohibet. Non est lex peccatum, sed insinuatrix peccati. Per eam factus est homo doctus, sed pejus est victus, dum sine gratia Christi erat. Et nota quod ait,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s in dauid de alia die .i. detẽ
nũqͣm pꝰ loqueret᷑. de alia scił reqͥe.
pret̃ terrã ꝓmissioĩs. dicendo hac
die. qͦd supͣdixit hodie. s locutꝰ ẽ
de alia. itaq relinqͥt᷑ .i. reseruat᷑ a
deo ꝓmittente. ꝓpło dĩ fut᷑o sabba¬
cunditas sig̾cata ꝑ sabbatũ. qͦ reqͥ¬
euit dñs. & in lege obseruabatur.
Tc̃ enĩ ꝑfecte uacabimꝰ gr̃a maiore
refecti. & do pleni. & sciemꝰ ꝑfecte.
qͥa ipse ẽ ds. ibi uacabimꝰ. ⁊ iudebi

Expanded text:
s sanctus in David, de alia die, id est denunquam post loqueretur de alia, scilicet requie praeter terram promissionis, dicendo, hac die, qui supradixit hodie; sed locutus est de alia. Itaque relinquitur, id est reservatur a Deo promittente, populo Dei futuro sabbacunditas significata per Sabbatum quo requievit Dominus, et in lege observabatur. Tunc ergo enim perfecte vacabimus gratia majore referti et Deo pleni. Et sciemus perfecte quia ipse es
Abbreviated transcription (Latin):
uet.qiͣ. nec aliud p̃dicant nec meliꝰ. Ex¬
istimo enĩ me nicħ minꝰ fecisse illis. uo¬
bis. me dico tc̃ remotũ a magnis apłis
⁊ uere ñ minꝰ pseudo feci. uł ueris apłis.
Nlam& si sũ imꝑitꝰ sermone. qͥa ñ orno

Expanded text:
t: Nec aliud praedicant, nec melius. Existimo enim me nihil minus fecisse, id est vobis me dico tunc remotum a magnis apostolis. Et vere non minus pseudo feci, vel veris apostolis. Nam, etsi sum imperitus sermon
Abbreviated transcription (Latin):
ñ infringet᷑ mine in om̃ib regionib
achaie. ⁊ qͣre putatis ħ fieri. qͥa ñ dili¬
gouos. scił. putatis me facere ꝓ odio.
qͦd dicunt pseudo: Ds̃ scit. qͦd ego diligo
tionis qͣm habebat ergaeos. qͥa ñ ideo
nolebat acciꝑe qͥa ñ illos diligebat. s
iõ magis. qͥa eos amabat. uñ subdit.
accipiendis. iõq apłs acciꝑe renuit.
ne eẽt illis forma. ⁊ occasio accipiendi.
Sciebat enĩ qͦd si ñ acciꝑent. ñ diu p̃¬
Erunt ne sicut & nos: tiq. Nam
eiꝰmodi. & cet̾a. Uł ita. Elt in qͦ glori¬
ant᷑ .i. in accipiendo inueniant᷑ sicut
& nos .i. similes nobis. Gła enĩ eoꝵ ẽ.
in extorq̃nda pecunia. s me ñ accip¬
ente ñ accipient.⁊ uere ñ. Nã eiꝰmodi.¬
⁊ cet̾a. Uł ita. iõ ñ accipio. ut in qͦ głan

Expanded text:
n infringetur in omnibus regionibus Achaiae. Et quare? putatis hoc fieri, quia non diligo vos? Scilicet putatis me facere odio quod dicunt pseudo? Deus scit, quod ego diligo tionis quam habebat erga eos, quia non ideo nolebat accipere, quia non illos diligebat, sed ideo magis, quia eos amabat. Unde subdit:accipiendis. Ideoque Apostolus accipere renuit, ne illis esset forma et occasio accipiendi. Sciebat enim quod si non acciperent, non diu preruntne sicut et nos? utique. Nam ejusmodi, etc. Vel ita, ut in quo gloriantur, id est in accipiendo, inveniantur sicut et nos, id est similes nobis. Gloria enim eorum est in extorquenda pecunia, sed me non accipiente non accipient. Et vere non. Nam hujusmodi, etc. Vel ita: Ideo non accipio, ut in quo glor
Abbreviated transcription (Latin):
ni apłi uident᷑ ap̃istos petrꝰ & alii qͥa cũ
ñminꝰ eis fecisse ostendit. Eccłia enĩ corm¬
thioꝵ uariis errorib fluctuabat. Aliqͥ eñ
fauebant apłis. qͥ cũ dño fuer̃t in carne.
paulũ deformantes qͥa cũ dñoñ fuerit. d̃
qͥegimꝰ. Alii fauebant pseudo apłis. aqͥb
cõpositis uerbis eadẽ audiebant q̃ ab a

Expanded text:
i videntur apud istos Petrus et alii, quia cum non minus eis fecisse ostendit. Ecclesia enim Corinthiorum variis erroribus fluctuabat. Aliqui enim favebant apostolis qui cum Domino fuerunt in carne, Paulum deformantes, quia cum Domino non fuerit, de quo egimus. Alii favebant pseudoapostolis, a quibus compositis verb
Abbreviated transcription (Latin):
mit̾t̾ent fructũ. qͥa si ñ acciꝑet. illis for¬
te ĩ scandalii ꝓficeret. Et ut uniu̾salit̃
dicã in om̃ib. scił. uerbis. & factis. ñ so¬
lũ instipendiis seruaui me uob̾. sine
onere. qͥa ñ iactaui me de geñe contra
uos: nec aliqͥd huiꝰmodi feci. ⁊ de cetero
seruabo maxime abstinendo a stipen¬

Expanded text:
mitterent fructum, quia si non acciperet, illis formitterent fructum, quia si non acciperet, illis forte in scandalum proficeret. Et universaliter dicam in omnibus, scilicet verbis et factis, non solum in stipendiis servavi me vobis sine onere, quia non jactavi me de genere contra vos nec aliquid hujusmodi feci; et de caetero servabo, maxime abstinendo a stipen
Abbreviated transcription (Latin):
qͥagͣtis feci uñ mͥ irascimini. & alios mͥ p̃¬
ponitis. cũ hñ sit peccati. s głȩ. Gratis p̃¬
dicaui uobis. egodico meipsũ humiliats.
oꝑando manib meis. ut ita uos exalte¬
mini am̾orte ad uitã. remotis a p̃dicati¬
one pseudo apłis. ⁊ qͥa ñ putatis uos e¬
misse licentiã peccandi. his enĩ duab
ex causis: sumptꝰ debitos ñ accepit. Et
qiͣ aliqͥs quereret. uñ gͦ uiuebas: Respois¬
det alias eccłias expoliaui. ñ parua m
eis se expendisse significat. Cum enĩ dicit.
expoliaui multa accepta. & data. signifi¬
cat. Expoliaui dico accipiens
stipendiũ ab aliis adminiff̾i
ur̃m. nec etiã cũ egerẽ. & hẽ qͦd subdit.
Et cũ eẽm ap̃uos & egerẽ. nulli fui one¬
rosus aliqͥd accipiendo. ñ fui onerosi &
si egerẽ. & potui abstimñe. Nã qͦdm deerat
pꝰspolia ȩccłiarũ. suppleuer̃t fr̃s qͥ ue¬
ner̃t a macedonia. ab his bñ correctis
fuit accipiendũ. ne bñ seminantes a¬

Expanded text:
tis. Unde mihi irascimini, et alios mihi praeponitis, cum hoc non sit peccati, sed gloriae, gratis praedicavi vobis. Ego, dico, meipsum humilians, operando manibus meis, ut ita vos exaltemini a morte ad vitam, remotis a praedicatione pseudoapostolis, et quia non putatis vos emisse licentiam peccandi. His enim duabus ex causis sumptus debitos non accepit. Et quasi aliquis quaereret unde ergo vivebas? Respondet: Alias ecclesias exspoliavi, non parva in eis se expendisse significat. Cum enim dicit, exspoliavi, multa accepta et data significat. Exspoliavi dico, accipiens stipendium ab aliis ad ministerium trum nec etiam cum egerem. Et hoc est quod subdit: Et cum essem apud vos et egerem, nulli fui onerosus, aliquid accipiendo. Non fui onerosus, et si egerem et potui abstinere. Nam quod mihi deerat, post spolia ecclesiarum, suppleverunt fratres qui venerunt a Macedonia. Ab his bene correctis fuit accipiendum, ne bene seminantes a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet. qͥa ñ erant łloq̃ntes. s ad pseudoqͥ
cõponebant uerba qͦs p̃ferebant corm¬
thii. causa accurati sermonis. cũ inreligi¬
oneuis sermonis necessaria sit: ñ sonus
uocis. Imꝑit᷑ enĩ sermone. ñ ẽ reus ap̃d̾m.
s qͥ ñ habet scientiã di maxime q̃ ꝑtinae
ad salutẽ. In om̃ib aũ p̃dictis manifestꝰ
sum uob̾. qͥa ꝑme exꝑti estis. q̃ fiunt ꝑme.
testis. & debetis. & iõ peuisẽ qͦd ħ scientes
illis feci. aut siminꝰ feci. nũqͥd pecc̃m feci

Expanded text:
pertinet, quia non erant eloquentes, sed ad pseudo qui componebant verba quos praeferebant Corinthii causa accurati sermonis, cum in religione vis sermonis necessaria sit, non sonus vocis. Imperitus enim sermone non est reus apud Deum, sed qui non habet scientiam Dei maxime quae pertinet ad salutem. In omnibus autem praedictis manifestus sum vobis, quia experti estestis et debetis. Et ideo pejus est quod hoc scientes : Non minus illis feci; aut si minus feci, nunquid peccatum feci,
Abbreviated transcription (Latin):
dib feruentes: srͣ. diceret. Pudeat uos
c̃ẽ mutatos. Mirũ ẽ enĩ: qͦd abono decidi
stis. testimoniũ enĩ ꝑhibeo de uob̾. qͥa si
posset fieri ad utilitatẽ eccłiȩ. exuissetis
oculos ur̃os. qͦd int̾ om̃ia carius ẽ uob.
& dedissetis mͥ. scił. ad utilitatẽ meȩ p̃

Expanded text:
dibus ferventes. Quasi dicat: Pudeat vos esse mutatos. Mirum est enim quod a bono decidistis. Testimonium enim perhibeo de vobis, quia si posset fieri, ad utilitatem Ecclesiae, eruissetis oculos vestros: quod inter omnia charius est vobis, et dedissetis mihi, scilicet ad ut
Abbreviated transcription (Latin):
facere peiores.⁊ retrorsũ trahere emulati.¬
one ꝑuersa. Uñ subdit. s uolunt exclud̾̃e¬
uos a fide ad legem. uł a dilectiõe meaut
illos emulemini .i. mĩitemini in legalibꝰ.
mini. s uos emulamini .i. diligite & imi¬
tamin bonũ hominẽ me scił & hmodi.¬

Expanded text:
facere pejores, et retrorsum trahere aemulatione perversa. Unde subdit: sed volunt vos excludere, a fide ad legem, vel a dilectione mea, ut illos aemulemini, id est intuemini in legalibus.mini, sed vos aemulamini, id est diligite et imitamini, bonum hominem, me scili
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguinẽ suũ. qͦ pasti. a p̃teritismus¬
dant᷑. & in futurũ ꝯfortant᷑ cui abhã.
.i. fidelis dat decimas om̃ium .i. omnẽ ꝑ¬
fectionẽ suã ei attͥbuit. Item diligent᷑
& regit. Dem̃ aũ rex salem: i. rex pacis.¬

Expanded text:
et sanguinem suum quo pasti a praeteritis mundantur et in futurum confortantur. Cui Abraham, id est fidelis dat decimas omnium, id est omnem perfectionem suam ei attribuit. Item diligenteret regit. Deinde autem rex Salem, id
Abbreviated transcription (Latin):
celo & q̃ in terra st̃. Es homo ẽ rex iusti¬
qͦd recte pͥus dictus ẽ rex iusticiȩ. post
rex pacis. qͥa xp̃c pͥus regit suos hic
in iusticia. post in futꝰo reget eos in pa¬
ce ȩt̾na. ipse ẽ etiã sñ patre scdm car¬
nẽ. & sñ matre scłm deitatẽ. & sñ gene¬
alogia. qͥ a filios carnis ñ hũit. nec ha

Expanded text:
s homo est rex justitem, nota prius dicturus rex justitiae, post rex pacis, quia Christus regit prius suos hic in justitia; post in futuro reget eos in pace aeterna. Ipse est etiam sine patre secundum carnem, et sine matre secundum deitatem; et sine genealogi
Abbreviated transcription (Latin):
deuictis loth degebat. & captꝰ est a
iiiͦiͬ. qͦd cũ audisset abrahã. cũ tre¬
sedech. & bñdixit ei abrahe cui
melchisedech & abrahã decimas
noe. & qñ abrahã natus ẽ trecentos
nonaginta annos bũisse. & abra¬
hȩ ut nepoti obuiasse. & panẽ in re¬
fectione eiꝰ. & suoꝵ ꝓtulisse. & ut sa¬
cerdotẽ di decimas accepisse. Salem¬
uͦ pleriq dicunt fuisse ihrłm. s fu¬
it opidũ regionis sichem. qͦd & ho¬
die salem dicit᷑. ũ ex mag¬
nntudine ruinarũ. pala¬
ciũ melchisedech ostend̾r.
Tlnde in enuͣgłio dr̃. Erat
ioħes baptizans in here¬

Expanded text:
s a quatuor. Quod cum audisset Abraham cum sedech, et benedixit ei, Abrahae. Cui Melchisedech et Abraham decimas Noe. Et quando Abraham natus est, CCC nonaginta annos habuisse, et Abrahae ut nepoti obviasse, et panem in refectionem ejus et suorum protulisse, et ut sacerdotem Dei decimas accepisse. Salem plerique dicunt fuisse Jerusalem, sed fuit oppidum regionis Sichem, quod et hodie Salem dicitur, ubi ex magnitudine ruinarum palatium Melchisedech ostenditur. Unde in Evangelio: Erat Joannes baptizans in Enn
Abbreviated transcription (Latin):
habere. qͥa ñ ẽ sc̃ptũ illa hũisse. in om̃ib
ñ desinit. ipse etiã ẽ sacerdos di sumi.
qͥ se in ara crucis obtulit. ipse etiã ob¬
uiauit abrahȩ reu̾tenti a cede regũ .i.
obuniat. ⁊ occ̾rit. dando gr̃am cuiq fi¬

Expanded text:
habere, quia non est scriptum illa habuisse. In omnibus non desinit. Ipse etiam est sacerdos Dei summi qui se in ara crucis obtulit. Ipse etiam obviavit Abrahae regresso a caede regum, id est obviat et occurrit dando gratiam cuique fi
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥficiis placat᷑ ds. hȩc gͥ offeramꝰ.
illa qͥdem diuitiarũ st̃. & diuitum.
hȩc aũ uͥtutes. illa extͥnsecꝰ: ista int̾i¬
secus. Illa quilibet oꝑari pot̾: hȩc
aũ pauci. Qnto enĩ ẽ melior pecore
hõ. tanto ħ sacͥficium illis. ħ aĩmã
enĩ tuam in sacͥficiũ offers: ibi peco¬

Expanded text:
sacrificiis placatur Deus, haec igitur offeramus; illa quidem divitiarum sunt et divitum, haec autem virtutes; illa extrinsecus, ista intrinsecus; illa quilibet operari potest, haec autem pauci. Quanto enim melior est pecore homo, tanto hoc sacrificium illis. Hic eni
Abbreviated transcription (Latin):
uos ab hoc purgare.⁊ sine hac ad¬
monitiõe debueratis facere. qͥa iã
uͥ monuit illos ne iungent se ma¬
lȩ uitȩ hominib. & qͥa ñ intellexe¬
rant. quȩ scͥpserat. qͣlit̾ accipien¬
da sint det̾minat. ñ utiq fornca¬
riis huiꝰ mundi .i. gentilib qͥ post
uarias concupiscentias suas eum¬
tes fornicant᷑ a deo. quib misceri
ñ ꝓhibuit. sicut pͥus isti intelle¬
xerant. Aut ñ cõmisceamini for¬
incariis. auaris. aut rapacibus.
aut ydolis seruientib. hec etiã in
illa epła ꝓhibuerat. q̃ ⁊ mͦ debes
obseruare. A fr̃ib talib scͥpsit eẽ
recedendũ. qͥ sunt fornicarii. uel
a gentilib. Alioqͥn .i. si p̃cepissem
gentilib ñ cõmisceri. debueratis
de hoc mundo exisse .i. necesse eẽt
de mundana conu̾satione exisse.
cũ ubiꝙ tales sint ñ enĩ possunt
hoĩes in hoc mundo uiuentes. nisi
cũ talib uiuere. nec etiã possent
tales xp̃o lucrari. si colloqͥũ eoꝵ ui
Clel ita. dico ne cõmisceamini. alio¬

Expanded text:
vos ab hoc purgare, et sine hac admonitione debueratis facere, quia jamubi monuit illos ne jungerent se malae vitae hominibus; et quia non intellexerant quae scripserat qualiter accipienda sint, determinat: Non utique fornicariis hujus mundi, id est gentilibus, qui post varias concupiscentias suas euntes fornicantur a Deo, quibus misceri non prohibuit, sicut isti prius intellexerant. Aut ne commisceamini avaris, aut rapacibus, aut idolis servientibus. Haec et in illa Ep. A fratribus talibus scripsit esse recedendum, qui sunt fornicarii, vel a gentilibus. Alioquin, id est si praecepissem gentilibus non commisceri, debueratis exisse de hoc mundo, id est necesse esset de mundana conversatione exire, cum ubique tales sint. Non enim possunt homines in hoc mundo viventes nisi cum talibus vivere, nec etiam possent tales Christo lucrari, si colloquium eorum  comedit. Vel ita dico, ne commisceamini, alio
Abbreviated transcription (Latin):
cusatũ. & conuictũ. Eamgͥ nomina¬
in quẽꝗͣ. cũ sententia ordine iudicia¬
rio atq integͥtate ꝓfert᷑. Nam si nõĩa¬
tio quelibet sufficit multi dãpnandi
ft̃ innocentes. qͥa sepe falso in qͦqͣm

Expanded text:
 Nominatur. Eam nominain quemquam, cum sententia, et ordine judiciario, atque integritate, profertur. Nam si quaelibet nominatio sufficit, multi damnandi sunt innocentes, quia saepe falso in quoquam
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. ⁊ manifestꝰ. ⁊ falce eũgłica
lterã si qͥs fr̃ noĩat᷑ forncatoꝵ
sdem sensus. aut auarus. aut y̾¬
polis seruiens. aut maledicis. li
In his om̃ib notat eos cũ eiꝰ modi .i. cũ
his & aliis similib scͥpsi. & scribo. iuss.
⁊ iubeo. nec cibum sumere. nec dũ orare.
ut sic erubescens corrigat᷑. Attende qͦd
ñ simplicit̃ iubet ñ cibũ sumere cũ for¬
ostendit qͦd cũ infideli ⁊ gentili ñ ꝓhi¬
buit cibũ sumere. qͥ etiã alibi ait. Si
qͥs uocat uos ex infidelib ad cenã. &
uultis ire. om̃e qͦd appositũ fuerit. mã¬
ducate. Dicendo aũ nominat᷑ ostendit
rendos ẽẽ malos. ab eccłiȩ cõmunioe.
ut si ꝑ iudiciũ auferri ñ possunt. to¬
qͣꝗͣ ꝓhibere ñ possumꝰ. nͥ aut sponte
confessũ. aut in aliqͦ iudicio uł eccłi¬
astico. uł seculari nominatũ. uł con¬
uictũ. Hoc ͦ dicendo. noluit hõinẽ
ab homine iudicari. ex arbitͥo suspi¬
tiõis uł etiã extͣ ordinariũ usurpa¬

Expanded text:
ifestus, et falce evangelica litteram: Si quis frater nominatur fornicator, idem sensus, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, id In his omnibus notat eos. Cum hujusmodi, id est cum his et aliis similibus scripsi et scribo, jussi et jubeo, nec cibum sumere, nedum orare, ut sic erubescens corrigatur. Attende quod non simpliciter jubet, non cibum sumere cum forostendit quod cum infideli et gentili non prohibuit cibum sumere. Qui etiam alibi ait: Si quis vocat vos ex infidelibus ad coenam, et vultis ire, omne quod appositum fuerit manducate . Dicendo autem nominatur, ostendit rendos esse malos ab Ecclesiae communione: ut si per judicium auferri non possunt, toprohibere non possumus, nisi aut sponte confessum, aut in aliquo judicio vel ecclesiastico, vel saeculari nominatum atque convictum. Hoc igitur dicendo noluit hominem ab homine judicari, ex arbitrio suspicionis, vel etiam extra ordinarium usurpa
Abbreviated transcription (Latin):
chil attinet ad me de his iudicare. s
enĩ putredo secanda ẽ. Nã eos qͥ foris
st̃: deus tm̃ iudicabit ñ nob̾ cõmisit
ut eos nc̃ iudicemꝰ. Et qͥa iubeo ñ cõ¬
misceri talib. gͦ auferte malũ hõi¬
nẽ ex uobis ipsis. qͥ iñ inqͥnamini.

Expanded text:
Nil attinet ad me de his judicare. Sedhis enim putredo secanda est. Nam eos qui foris sunt Deus tantum judicabit; non nobis commisit ut eos nunc judicemus. Et quia jubeo non commisceri talibus, ergo auferte malum hominem ex vobisipsis, qui inde inquinamini.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ boni int̾ eos erant. gr̃as agit. deiñ incre¬
pat illos. qͥ de baptistis se iactabant. post
ret᷑hit eos ab amore terrenȩ sapĩs dem̃ re
darguit eos de fornicatore. quẽ int̾ se ẽẽ fere¬
bant. Dem̃ increpat eos. q̃a sibi inuicẽ h̾u¬

Expanded text:
qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increqui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 sibi invicem
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sacram̃ta maioris ẽẽ usus si ꝑ bonos tͣc¬
tarent᷑. maioris autẽ uł minoris ẽẽ usus. si
ꝑ magis uł minꝰ bonos darent᷑ contẽpto a
xp̃i his imbuerent᷑ q̃ contͣria sunt fidei.
Infla̾ti qͦ erant eo quod ñ iret ad eos apłs.
fornicatorẽ qͦ qui uxorẽ patͥs tenebat. int̾
se ẽẽ patiebant᷑. Sunt & alia capitula: in
na cũ fidutia & caritatis affectu: scribit
eis apłs. Aliq̃n cõmonens. aliq̃n blandi¬
ens. aliqñ arguens. Nã multȩ sunt cause.
tio apłi in hac epła corinthios ab errorib ⁊ scis¬
matib ad fidẽ siectam. & a uitiis aliis & pec¬
catis ad bonos mores reuocare. & in eis confir¬
mare. Modus talis. Huic epłe sicut ⁊ aliis
salutationẽ p̃seribit. & nom̃ suũ qͦd celebre
erat om̃ib gentib p̃ponit. ut magistri noĩe
audito adqͥescant correctiõi. & quia eis uili
erat. apponit dignitatis noia ñ humilita¬
tis. ut seruus. Post salutationẽ ꝓ bonis eoꝵ

Expanded text:
ta majoris esse usus, si per bonos tractarentur, majoris autem vel minoris esse usus si per magis vel minus bonos darentur. Ita Christi his imbuerentur quae contraria sunt fidei. Inflati quoque erant eo quod non iret ad eos Apostolus. Fornicatorem quoque qui uxorem patris tenebat inter se esse patiebantur. Sunt et alia capitula in na cum fiducia et charitatis affectu scribit eis Apostolus, aliquando commonens, aliquando blandiens, aliquando arguens. Nam multae sunt causae tio Apostoli in hac Epistola Corinthios ab erroribus et schismatibus ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad bonos mores revocare, et in eis confirmare. Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
minũ andi: Non hominũ. s dei
q̃ro honorẽ Ideo dicitmͦ. qͥa olĩ. dũ
dixit hominẽ ex lege iꝰtificari. ho
illos seductores. scił. pseudo ut lax¬
darent᷑ a iudeis. qͦs ñtimet offen¬
dere paulus ꝓ gła dei. qͦueniente
cessat lex. Uñ subdit. Aut q̃roho¬
minib placere. sicut qñ litt̾as a
pͥncipib sacerdotũ ad occiden¬
dũ xp̃ianos accepi: Non. qͥa si ad¬
huc hominib placerẽ .i. placere

Expanded text:
inum ante Dei, non hominum, sed Dei quaero honorem. Ideo dicit, modo, quia olim, dum dixit hominem ex lege justificari, homillos seductores, scilicet pseudo, ut laudarentur a Judaeis, quos non timet offendere Paulus pro gloria Dei: quo veniente, cessat lex. Unde subdit: Aut quaero hominibus placere, sicut quando litteras a principibus sacerdotum ad occidendum Christianos accepi? non; quia si adhuc hominibus placerem, id est placere
Abbreviated transcription (Latin):
entia corã do ẽ necessaria. conũsatio
aũ corã ꝓximo. q̃ si negligentiꝰ agit᷑
ledit exemplo. ut uerbi gr̃a. si quis
bonȩ conscientiȩ corã infirmo in y¬
dolio comedat qͣmuis recte credens
h faciat. tñ ꝑturbat᷑ infirmi consei¬
entia. Qͥd aũ ꝓdest. si uent̃ conscien¬
tie tuȩ hausit aqͣm puram. ⁊ ille de
tua negligenti conu̾satiõe. bibit tͦ¬
batã: Alii aqͣm turbas. pascua con¬
culcas. S attende ne tͥ aqͣm t᷑bes:
negligentia conũsationis tuȩ. Uñ.
alibi ait apłs. Placete om̃ib per
om̃ia. sicut ⁊ ego ꝑ om̃ia om̃ib pla¬
ceo. Item. Sine offensione estote iu¬
uidemꝰ bona ñ solũ corã deo. ħ etiã

Expanded text:
am Deo est necessaria; conversatio autem coram proximo. Quae si negligentius agitur, laedit exemplo, ut verbi gratia, si quis bonae conscientiae coram infirmo in idolio comedat, quamvis recte credens hoc faciat, tamen perturbatur infirmi conscientia. Quid autem prodest si venter conscientiae tuae hausit aquam puram, et ille de tua negligenti conversatione bibit turbatam? Alii aquam turbas, pascua conculcas, sed attende ne tibi aquam turbes negligentia conversationis tuae. Unde alibi ait Apostolus: Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo . Item: Sine offensione estote Juvidemus bona, non solum coram Deo, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ ẽ. qͥa om̃s ñ querentes d̾m de¬
& simul eũ ipsa declinatioe inutiles
facti st̃: qͥa & alios declinare fecer̃t.
qͥ faciat bonũ. ñ ẽ utiq usq ad unũ.
.i. nẽc etiã unus. uł nẽ qui faciat bonũ.¬

Expanded text:
dubium est, quia omnes non quaerentes Deum de. Simul, scilicet cum ipsa declinatione, inutiles facti sunt, quia et alios declinare fecerunt.qui faciat bonum, non est utique usque ad unum, id est nec etiam unus.
Abbreviated transcription (Latin):
cipati bonos si posset fieri deuorare
uellent. ut sicut sepulchrũ patet ad
recipienda cadauera. Ita & adu̾sus
bonos gutt᷑a illoꝵ. Et uͥ ñ audent
aꝑtis malis ꝑsequi linguis suis .i. ma¬
lis dolose agebant. uerb bona dicen¬
tes. s malũ corde cogitantes. qͥa ue¬
nenũ aspidũ .i. odium insanabile
st̃. Ad ħ enĩ locunt᷑ ut decipiant. ut
sic̃ ꝑ labia serpentis ꝑemptoriũ ue¬
nenũ infusũ ẽ. Ita & ꝑlabia eoꝵ do¬
ledicis ut dẽmoniũ habens. & huius¬
mͦi. & amaritudine .i. amaris miniͦ.
& etiã pedes .i. affectus eoꝵ st̃ ueloces
ad effundendũ sangͥnẽ. xp̃i & suoꝵ.¬
s iñ erit eis hec pena. scił. qͥa contri¬
tio .i. tẽporalis pena. & infelicitas
niet eis contͥtio & infelicitas. Talia
enĩ faciunt. uñ cont̾ent᷑ in ħ secło ꝑ
tytũ. & uespasianũ. et in fut᷑o er̃t
infelices puniti aĩa & corpore. & h

Expanded text:
cipati bonos si posset fieri, devorare vellent, ut sicut sepulcrum patet ad recipienda cadavera, ita et adversus bonos guttura illorum. Et si non audent apertis malis persequi, linguis suis, id est malis, dolose agebant, verbis bona dicentes, sed malum corde cogitantes, quia venenum aspidum, id est odium insanabile sunt. Ad hoc enim loquuntur ut decipiant. Ut sicut per labia serpentis peremptorium venenum infusum est, ita per labia eorum doledicis, ut Daemonium habes, et hujusmodi et, amaritudine, id est amaris minis. Et etiam pedes, id est affectus eorum sunt veloces ad effundendum sanguinem Chrissed inde erit eis haec poena scilicet, quia contritio; id est temporalis poena, et infelicitas, niet eis contritio, et infelicitas. Talia enim faciunt, unde conterentur in hoc saeculo, per Titum et Vespasianum; et in futuro erunt infelices puniti anima et corpore. Et h
Abbreviated transcription (Latin):
beat qͥd dimittat. & ipse misericors ap¬
pareat. Uł ita potest continuari hec
ceret qͦmͦ iudicabit ds hc̃ mundũ. si est
dit. qͥa nec mͦ iuste iudicaret me. qͣi pec¬
catorẽ qͦd ego ñ sum: & uere ñ. Si enĩ u¬
tas & cet̾a. sententia u̾boꝵ ñ mutat᷑ a

Expanded text:
beat quid dimittat, et ipse misericors appareat. Vel ita potest continuari haeccat: Quomodo judicabit Deus hunc mundum, si est dit, quia nec modo juste judicaret me, quasi peccatorem, quod ego non sum, et vere. Si enim veritas, etc. Sententia verborum non mutatur a
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rendũ ẽẽ putauit. scił. qͥd ampliꝰ sit iu¬
pondit multũ. & in qͦ maxime demon¬
stuit. Modo q̃rit utrũ in ħstatu gr̃ȩ pł
sit iudeo quã gentili. & respondet. ñ.
ĩmo pares st̃ in hac gr̃a enuangłii. qͣi
dicet. qͥa plus fecit ds iudeo in pͥori sta¬
ẽ ꝑsonarũ acceptio ap̃dm. s in omni
gente qͥ timet d̃m. ħ acceptus ẽ illi.
Uere. ñ sumꝰ nos iudei digniores gentib
in hac gra. Causati enĩ sumꝰ .i. rõnib os¬
tendimꝰ suꝑius om̃s. scił iudeos et grecos
sub pecc̃o eẽ. añ hanc gr̃am. qͥa iudei p̃¬

Expanded text:
putavit, scilicet quid amplius sit Jupondet, multum. Et in quo maxime demonstravit. Modo quaeritur utrum in hoc statu gratiae plus sit Judaeo quam gentili; et respondet, non. Imo pares sunt, in hac gratia Evangelii, quasi dicat: Quia plus fecit Deus Judaeo in priori staersonarum acceptio apud Deum, sed in omni gente qui timet Deum hic acceptus est illi . Vere non sumus nos Judaei digniores gentibus in hac gratia. Causati enim sumus. Id rationibus ostendimus superius, omnes, scilicet Judaeos et Graecos, sub peccato esse, ante hanc gratiam, quia Judaei, pr
Abbreviated transcription (Latin):
dictꝰ in qͦ adam corꝑalit̃ uixit Ad illud
t̃ciũ celum raptũ se dicit paulꝰ s an in
corꝑe. ananima sepata. se nescire dicit.
Aĩ. diceret. ñ humanosensu uidi. ut ce si
in corꝑe. anima existente uiderit. ñ sit con¬
nis sensus hominis. qͥa necesse ẽ abstra
bile qͥbdam sc̃is. ñdum ita defunctis.
ut sepelienda cadau̾a reman̾ent. etiã
istã excellentiã reuelatiõis fuisse conceᷤᷤ¬
sã. Cũr gͦ ñ credamꝰ. qͦd tanto apło doc̃

Expanded text:
 in quo Adam corporaliter vixit. Ad illud tertium coelum raptum se dicit Paulus, sed an in corpore an anima separata, se nescire dicit. Quasi dicat: Non humano sensu vidi, ut etsi in corpore anima existente viderit, non sit connis sensus hominis. Quia necesse est abstrahbile quibusdam sanctis nondum ita defunctis, ut sepelienda corpora remanerent etiam istam excellentiam revelationis fuisse concessam. Cur ergo non cre
Abbreviated transcription (Latin):
audiut uocẽ macta ⁊ manduca. Reddit᷑ꝰ aũ corpi̾
sensib id ipsũ qͦd uisum in sp̃u memoria tenuerat.
in eodẽ sp̃u cogitando cernebat q̃ om̃ĩa ñ corpa
lia. s corpoꝵ ymagines erant. siue cũ pͥmũ in ex¬
tasi uise sc̃ siue cũ postea cogitate. Cũ uͭ discepta¬
bat᷑. ⁊ reqͥrebat᷑ qͥd illa significarent. m̃tis erat co¬
nantis actio. s deerat effectꝰ donec mens diuinit
aduita intellexit. qͥd illd̾ significared flac uisio¬
& om̃is animȩ affectiobona. qͥ enĩ alio mͦ ipse uidel¬
sect ñ intelligendo conspicit᷑ Nullo. ita ce cani¬
tas. gaudiũ. pax fides. ⁊ huiꝰmodi. qͥb ꝓpinqͣtia

Expanded text:
audivit vocem: Macta et manduca. Redditus autem corporis sensibus, id ipsum quod visum in spiritu memoria tenuerat in eodem spiritu cogitandlia, sed corporalium imagines erant, siue cum primum in cogitatae. Cum vero disceptabatur et requirebatur quid illa significarent, mentis erat actio conantis, sed deerat effectus donec mens divinitus adjuta intellexit quid illud significaret hac visioet omnis animae affectio bona. Quo enim alio modo ipse intellectus nisi intelligendo conspicitur? Nullo. Ita et charitas, gaudium, pax, fid
Abbreviated transcription (Latin):
ab intellectu. Tria gͥ ista gen̾a uisionũ. scił.
corꝑale. sp̃uale. intellectuale. singillatim
considanda sc̃. Scdm pͥmã uisionẽ udit
balthasar manũ. continuoꝙ corꝑis sensum.
ymagorei corꝑalit̃ factȩ. sp̃ui eiꝰ imp̃ssaẽ. atq
ipso uiso facto & p̃terito illa incogitatione ꝑ¬
mansit. Clidebat᷑ illd̾ in sp̃u. ⁊ ñ intelligebatur.
nͨ tc̃ intellectũ erat. cũ corꝑalit̃ fieret. & appare¬
ret. ⁊ ã tñ signũ eẽ intelligebat᷑. ⁊ id ex m̃tis officio
erat. sicut ce ipsã inqͥsitionẽ qͣreqͥrebat᷑ qͥd illd̃
significaret utiq mens agebat. qͣñ cõꝑto dam
no portendet᷑ apuit meliꝰ dicendꝰ ꝓpħ̃a ꝑ ħgenꝰ¬

Expanded text:
ab intellectu. Tria igitur ista genera visionum, scilicet corporale, spirituale, intellectuale, singillatim considerata sunt. Secundum primam visionem vidit Balthasar manum, continuoque per corporis sensum imago rei corporaliter factae spiritui ejus impressa est; atque in ipso viso facto et praeterito illa in cogitatione permansit. Videbatur illud in spiritu et non intelligebatur; nec tunc intellectum erat, cum corporaliter fieret et appareret. Jam tamen signum esse intelligebatur, et id ex mentis officio erat, sicut et ipsam inquisitionem qua requirebatur quod illud significaret, utique mens agebat: quo non compertono portenderetur aperuit. Melius dicendus prophe
Abbreviated transcription (Latin):
lectio intellecta conspicit᷑. In his tͥb gem̃bꝰ illd̃
pͥmũ manifestũ ẽ. om̃ib. qͦ uidetur celum. et
terra. ⁊ om̃ia oculis conspicua. Nec illd̃ alte¬
rũ. qͦ absentia corꝑalia cogitant᷑ insinuare dif¬
ficile ẽ celũ enĩ & terrã. ⁊ q̃ ineis uid̾e possumus.
eciã i eis constituti cogitamꝰ. ⁊ aliq̃n nicħ ui¬
uidimꝰ. ⁊ memoria retinemꝰ. uł. fictas. sicut co¬
dilectio intellecta conspicit᷑ eas res contin&.
ipse. Dilectio enĩ ñ alit̾ uidet᷑ p̃sens inspecie
qͣm ẽ. ⁊ alit̃ absens m aliqͣ ymagine suisimi¬
li. s qͣntũ m̃te cerm potest. ab aliomagis
ab alio minꝰ ipsa cernit᷑. Homo uͦ uł arbor
⁊ alia corꝑalia.⁊ p̃sentia uident᷑ in suis for¬
mis.⁊ absentia cogitant᷑ ymaginib aĩori¬
pressis. Hec st̃ tͥa genera uisionũ. Primũ
appellat᷑ corꝑale. qͥa corꝑis sensib erbibet᷑.

Expanded text:
conspicitur. In his tribus generibus illud primum manifestum est omnibus quo videtur coelum et terra, et omnia oculis conspicua. Nec illud alterum, quo absentia corporalia cogitantur insinuare difficile. Coelum enim et terram et quae in eis videre possumus, etiam in eis constituti cogitamus. Et aliquando nihil vividimus et memoria retinemus, vel fictas sicut codilectio intellecta conspicitur, eas res continet,ipsae. Dilectio enim videtur praesens in specie qua est, et aliter absens in aliqua imagine sui simili, sed quantum mente cerni potest, ab alio magis, ab alio minus ipsa cernitur. Homo vero vel arbor et alia corporalia et praesentia videntur in suis formis et absentia cogitantur imaginibus animo impressis. Haec sunt tria genera visionum: Primum appellatur co
Abbreviated transcription (Latin):
lis uisio. qñ nec corꝑa. nec ymagines eoꝵ uides¬
t᷑. s in corꝑeis substanciis intuitꝰ m̃tis. mira
dipotentia figit᷑ Ad hanc raptꝰ ẽ apłs. ut ip¬
sũ dm in se ñ inaliqͣ figura uideret. & hec ui¬
sio duab aliis multo excellentior÷. Qdͥgͦ ñ ꝑ¬

Expanded text:
s visio, quando nec corpora nec imagines eorum videntur, sed incorporeis substantiis intuitus mentis mira Dei potentia figitur. Ad hanc raptus est Apostolus, ut ipsum Deum in se non in aliqua figura videret. Et haec visio duabus aliis multo excellentior est.
Abbreviated transcription (Latin):
Capitulu. Niͣ pauca dixisset de
huiꝰ pontificis dignitate breuit̃
cõplectit᷑ dignitatẽ eiꝰ. supͣ qͣm pͥ¬
us dixit capitłm. ẽ breuis mul¬
toꝵ cõplexio. sic dicta eo qͦd bre¬
int̾ totã sũmã capiat. ciͣ. multa
de eo dixi. s mͦ facio capitłm suꝑ
nens. qͣm p̃dicta talẽ. Eoce ħ inci¬
pit capitłm: & finiit ibi. D̾s.⁊ ñ
homo. faciens gͦ capitulũ. ait. ta¬
lem hñis pontificẽ qͥ ñ dico sedit.
s ꝯsedit q̃a ds̃ ẽ qͥ homo gygas
geminȩ sub̾e. in qͦ duȩ nature u¬
nitȩ st̃. consedit. aiͣ. iam dui ẽ qͦd

Expanded text:
ius Cum pauca dixisset de hujus pontificis dignitate breviter complectitur dignitatem ejus supra quam prius dixit. Capitulum est brevis multorum complexio sic dicta, eo quod breviter totam summam capiat. Quasi dicat: Multa de eo dixi, sed modo facio capitulum sunens quam praedicta. Talem. Ecce hic incipit capitulum, et finit ibi: Deus et non homo. Faciens ergo capitulum ait: talem habemus pontificem qui, non dico sedit, sed consedit, quia Deus est qui homo gigas geminae substantiae in quo duae naturae unitae sunt. Consedit. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
mun̾a. minist̃ ẽ gͦ scõꝵ hic uel
in fut᷑o. qͦd tab̾naculũ .i. celestẽ.
ñ hõ. & nota qͦd ait. in dext̾a
sedis magnitudims. ħ enĩ po¬
testatis ⁊ maiestatis diuinȩ u¬
diciũ ẽ Item nota qͦd ait. mi

Expanded text:
hic vel in futuro. Quod tabernaculum, id est coelestem non homo. Et nota quod ait, in dextera sedis magnitudinis: hoc enim potestatis et majestatis divinae indicium est. Item nota quod ait, mi
Abbreviated transcription (Latin):
tes leuitici qͥ tm̃ istiꝰ fig̾a fue¬
r̃t. qͥ ñ hanc hũit necessitatẽ
sac̾dos incõmutabilis. Hoc e
ferendo seipsũ. ñ ꝓ suis. ss ꝓ
ppłi delictis. ⁊ ħ semel. qͥa suf¬
ñ ẽ opus iterari. Adeo enim

Expanded text:
t Levitici qui tantum istius figura fuerunt, qui non hanc habuit necessitatem sacerdos incommutabilis. Hoc enferendo seipsum non pro suis, sed pro populi delictis. Et hoc semel, qn est opus iterari. Lex enim
Abbreviated transcription (Latin):
rib sacerdotib qͥb dissimiliᷤᷤ
ẽ. ⁊ factus ẽ excelsior celis. id
om̃i celesti creat᷑a. qͥa eũ om̃s
angłi adorant. & decebat. ut
talis pontifex eẽt nob̾ filiis.
serui. alios pontifices hũer̾t̃.
qͥ cũ talis sit: ñ habet cotidie
necessitatẽ. ñ qͦd aliq̾negeat.
s ħ dicit. ut remoueat qͦd le¬

Expanded text:
ribus sacerdotibus, quibus dissimilis est, et factus est excelsior coelis, id est in omni coelesti creatura, quia eum omnes angeli adorant, et decebat ut talis pontifex esset nobis, filiis; servi alios pontifices habuerunt. Qui, cum talis sit, non habet quotidie necessitatem, non quod aliquando egeat, sed hoc dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tandi. sine iureiuran¬
do facti sunt sacerdo¬
tus ẽ sacerdos cum¬
iureuirando facto ꝑ eũ.¬
scił. dmpatrẽ. qͥ dixit ad¬
illũ scił. iħm. ħ scił. dix̃.

Expanded text:
tandi sine jurando facti sunt sacerdofactus est sacerdos, cumjurejurando facto prando facti sunt sacerdofactus est sacerdos, cum
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝓmittit: uecꝰ tẽpora¬
lia. Et alii. Hoc iterũ
res facti sc̃ sacerdotes.
scđm legẽ icͥco qͦd morte
ẽ uera remissio. ⁊ ꝑꝓetua
gr̃a. qͦd qͥa uetꝰ lex ñ po¬
tuit exclusa ẽ. qͦd autẽ ꝑ¬
manet in ęt̾nũ. ostendit
in lege multi erant qͥ a
mortales. uñ scił. qͥa ma¬
nens sẽpit̾nũ habet sac̃¬
dotiũ ⁊ saluare in ꝑpe¬
tuũ pot̾. accedens uł ac¬
cedentes. Ostenso qͦd ꝑ

Expanded text:
na promittit, Vetus temporalia. Et alii. Hoc iterum res facti sunt sacerdotes secundum legem, idcirco quod morte est vera remissio et perpetua gratia. Quod quia vetus lex non potuit, exclusa est; quod autem permanet in aeternum, ostendit in lege multi erant, quia mortales. Unde scilicet quia manens sempiternum habet sacerdotium, et salvare in perpetuum potest accedens, vel accede
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. intͦductio uͦ fit ꝑ p̃dictũ pontifi¬
cẽ. melioris spei .i. melioris legis ꝑ qͣm
tẽporalia. ħ celũ. ꝑ qͣm spẽ ꝓrimamꝰ
ad dm. & qͣntũ ẽ. Item ħ ꝑtinet ad cõ¬
m̃dationẽ noui sacerdotis. de cinꝰ ordi

Expanded text:
robatur. Introductio vero fit per praedictum pontificem, melioris spei, id est melioris legis per qutemporalia, hic coelum. Per quam spem proximamus ad Deum. Et quantum est hoc? pertinet ad commendationem novi sacerdotis, decus ordinat
Abbreviated transcription (Latin):
um. ipse dico accedens ad dm̃.
ñ ꝑ aliũ pontificẽ. nec ꝑ alie
dit ad dm̃. ꝑ se uiuã hostiam.
Elł scd̾m aliã litterã potest
saluare qͦs: Aocedentes ad
dm̃ ñ ꝑ aliũm. s ꝑ semetip¬
nob̾. rep̃sentatione sui. ex ea
nat᷑a qua pontifex ẽ .i. hu¬
mana qͣm celis intulit. int̾¬
pellat ꝓ nob̾. Talis enĩ. Qiͣ.¬

Expanded text:
um. Ipse, dico, accedens ad Deum, non per alium pontificem, nec per aliendit ad Deum per se vivam hostiam, vel secundum aliam litteram, potest salvare quos? Accedentes ad Deum, non per alium, sed per semetipnobis repraesentatione sui. Ex ea natura qua pontifex est, in humana quam coelis intulit, interpellat pro nobis. Talis enim. Q
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre uetꝰ testam̃tũ sit destructũ. cũ ls illd̃
dedit & nouũ sustitutũ. qͥa scił. tẽpore
suistatꝰ. ilid̾ fuit infirmũ. ⁊ ñc ꝓrsus in¬
utile. ħ aũ ꝑficit. qͦd ualet ad laudẽ no¬
ui sac̃dotis: ait itaq sic. Reꝓbatio qͥ¬
dem fit. ut sit locꝰ grẽ ꝑ̃ cedentis manda
ti .i. uet̾is legis. ⁊ bñ ait p̃cedentis. qͥa a¬
liqͥd debet seq̃. reꝓbatio fit dico. & l
ñ dico ꝓpt̾ malignitatẽ eiꝰ. nec ꝓpter
maliciã. sicut heretici insurgentesmͥ
imponunt. s ꝓpt̾ infirmitatẽ eiꝰ qͣm
hũit dũ stetit. qͥa & si aliqͥd t̾e fecit. ñ ple¬
ne iustificauit. & inutilitatẽ qͣm mͦ ha

Expanded text:
re Vetus Testamentum sit destructum, cum Deus illud dederit, et novum substitutum; quia, scilicet tempore sui status, illud fuit infirmum, et nunc prorsus inutile. Hoc autem perficit quod valet ad laudem novi sacerdotis. Ait itaque sic: Reprobatio quidem fit, ut sit locus gratiae, praecedentis mandati, id est veteris legis. Et bene ait praecedentis, quia aliud debet sequi. Reprobatio fit, dico et non dico propter malignitatem ejus, nec propter malitiam, sicut haeretici insurgentes mihi imponunt; sed propter infirmitatem ejus, quam habuit dum stetit, quia etsi aliquid tunc fecit, non plene
Abbreviated transcription (Latin):
utile erat fieri ea q̃ olim fiebant. ut
hȩc p̃dicerent. Circ̃cisio enĩ. & cet̾a hu¬
data st̃ ad significationẽ fut᷑oꝵ q̃ ꝑ
xp̃m oportebat impleri. quib adue
genda. ad intelligentiã p̃missȩ ꝓpħiȩ¬

Expanded text:
utile erat fieri ea quae olim fiebant, ut haec praedicerent. Circumcisio enim, etc., hudata sunt ad significationem fum oportebat impleri, quibus advegenda ad intelligentiam praemissae p
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itate firmauit. ⁊ ñ pe¬
intebit eũ. ⁊ ħ itẽ dixit.
.i. ñ mutabit factũ. In
dotis. infert cõmendati¬
onẽ legis. dicens. intm̃.¬

Expanded text:
veritate firmavit. Et non poenitebit eum. Et hoc item dixit, id est non mutabit factum. In dotis infert commendationem legis, dicens: In
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent ad initia neophitoꝵ. hec̃ oĩa
nͥ p̃cesserint in fundam̃to nemo pot̾̃ bñ
oꝑari. ⁊ qͥa hȩc omĩa illis necessaria st̃. di¬
cit feram᷑ ad ꝑfectionẽ iacientes hȩc oĩa
gligent̃ ut olim. ut sicut pͥus cecider̃t:
sic iterũ cadant. Clł ita. feramꝰ ad ꝑfec¬
tionẽ n rursꝰ .i. ñ ampliꝰ. nͥ mͦ iacientes¬

Expanded text:
tinent ad initia neophytorum. Haec omnia nisi praecesserint in fundamento, nemo potest bene operari. Et quia haec omnia illis necessaria sunt, dicit, feramur ad perfectionem. Jacientes, dico, gligenter ut olim, ut sicut prius ceciderunt, sic iterum cadant. Vel ita, feramur ad perfectionem. Non rurs
Abbreviated transcription (Latin):
oportet pͥmũ audire. sic & xͥanũ hȩc sci¬
re integre. & mldubitare deistis. sñ quibꝰ
uita ñ aderit integͣ. Ioeo qͥcũq aliqͦs ad
fidẽ conu̾tit. pͥus facit penitere. in dm̃
cred̾e. baptizari in remissionẽ pecc̃oꝵ ꝯ
firmari ꝑ impositionẽ manuũ ac diẽ iu

Expanded text:
oportet primum audire, sic Christianum haec scioportet primum audire, sic Christianum haec scire integre, et nil dubitare de istis sine quibus vita non aderit integra. Ideoque quicunque aliquos ad fidem convertit, prius facit poenitere, in Deum credere, baptizari in remissionem peccatorum, confirmari per impositionem manuum, ac resu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuerit renatꝰ ea regen̾atione qͣ renas¬
ñ saluabit᷑ ea uͦ renascunt᷑ homines di¬
u̾sis modis. alii ꝑ penitentiã. alii ꝑ ef¬
fusionẽ sangͥnis: alii ꝑ baptismũ. Io
płalit̃ dixit baptismatũ. fund am̃tũ qͦ
impositiomiᷤ manuũ. qͥã nͥ qͥs credat. qͦd
ꝑ manꝰ impositionẽ det᷑ sp̃s sc̃s. ad remis¬
sionẽ. ⁊ corroborationẽ ñ ẽ fundatꝰ. ac fus¬
dam̃tũ etiã resurrectioĩs mortuoꝵ. qͥa nͥ
qͥs credat qͦd resurrectio &ͥ facit resurrec̃
tuet᷑. in ȩt̾nũ durabit. qͦd iudiciũ qui ñ
credit ñ ht̃ fundam̃tũ. hȩc illi qͦs supͣ
arguit apłs: ñ integre credebant. Si em̃
scirent omĩa in baptismate dunitti. &
ꝑ impositionẽ ianuũ sp̃m sc̃m dari. lex
suꝑflueret. nͨ pret̾ xp̃m aliqͥd q̃rerent. si
scirent ꝑ eũ resurrectes mortuos. & ui¬
uificandos: uł iudicandos. Et nota hȩc
sex. recte dici fundam̃tũ. Sicut enĩqui
ad doctͥnam litterarũ inducit᷑. elem̾̃ta

Expanded text:
 qui renasnon salvabitur. Ea vero renascuntur homines diversis modis: Alii per poenitentiam, alii per effusionem sanguinis, alii per baptismum. Ideo pluraliter dixit baptismatum. Fundamentum quoque, impositionis manuum, quia nisi quis credat quod per manus impositionem detur Sn est fundatus; ac fundamentum etiam resurrectionis mortuorum, quia nisi quis credat quod resurrectio Christi facit resurrectituet in aeternum durabit. Quod judicium qui non credit, non habet fundamentum. Haec illi quos supra arguit Apostolus non integre credebant. Si enim scirent omnia in baptismate dimitti, et per impositionem manuum Spiritum sanctum dari, lex superflueret, nec praeter Christum aliquid quaererent, si scirent per eum resurrecturos mortuos, et vivificandos et judicandos. Et nota haec sex recte dici fundamentum. Sicut enim eum qui ad doctrinam litterarum inducitur elementa
Abbreviated transcription (Latin):
potest: una ibi ẽ tͥum ꝑsonarũ oꝑatio.
Non gͦ iõ dicit᷑ baptismꝰ fieri in peni¬
tentia. uł sangͥne. qͦd sacͣm̃tũ baptis¬
mi celebret᷑. nͥ in aqua accedente uer¬
bo. s qͥa uicẽ baptisim supplet effusio
sangͥnis ꝓ nomine xp̃i. & etiã fides.
& penitentia ibi dũ taxat. nͥ arcicu¬
lus necessitatis. ñ contẽptꝰ religioĩs.
sacm̃tũ baptismm excludit. Ideoq sic n¬

Expanded text:
 trium personarum operatio. Non ergo ideo dicitur baptismus fieri in poenitentia, vel in sanguine: quod sacramentum baptismi celebratur, nisi in aqua accedente verbo; sed quia vicem baptismi supplet effusio sanguinis, pro nomine Christi, etiam fides et poenitentia ibi duntaxat, ubi articulus necessitatis non contemptus religionis ramentum baptismi excludit. Ideoque sic in
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ẽ soltõ cib. nos amͦ int̾mittentes. uł
remittentes .i. dimittentes. cũ iã aliqͥo su¬
mꝰ. ⁊ si ñdũ ꝑfecti sermonẽ inchoatioĩs aͥ¬
.i. qͦ xp̃c inchoat eẽ in nob̾. scił. de untiofi¬
dei. qͦ rudes cathecirandi ft̃. ut ẽ symbolũ
fidei. & dñica oratio. feram᷑ nos docendo uos
audiendo. iõ dico feram᷑. me uob̾ adnume¬
rando. quia ur̃m portari meũ reputo. fe¬

Expanded text:
t solidus cibus, nos a modo intermittentes, vel remittentes, id est dimittentes cum jam aliquid sumus, etsi nondum perfecti, sermonem inchoationis  inchoat esse in nobis, scilicet de initio fidei, quo rudes catechizandi sunt, ut est symbolum fidei, et Dominica oratio, feramur, nos docendo, vos audiendo, ideo dico feramur, me vobis annumerando, quia vestrum portari mecum reputo. Fe
Abbreviated transcription (Latin):
pidẽ in fundam̃to. quȩ penitentia. ẽ ab
.i. de oꝑib mortuis .i. de peccatis. uł de
ħ. qͥa pͥora bona oꝑa peccando fecer̃t
irrita. Mortua enĩ oꝑa dicit peccata.
qͥa occidunt anmas: uñ in lege ꝓhi¬
bebat᷑ tang̾e mortuũ. Tangit enĩ mor¬
tuũ qͥ facit peccatũ. uł pͥora bona ꝑ¬
seq̃ns malũ mortua erant. penit̾e aũ
ab his ẽ fundam̃tu. sñ qͦ nichil bom e

Expanded text:
ndamento quae poenitentia, ab, id est de operibus mortuis, id est de peccatis, vel de hoc, quia priora bona opera peccando fecerunt irrita. Mortua enim opera dicit peccata, quia occidunt animas. Unde in lege prohibebatur tangere mortuum. Tangit enim mortuum qui facit peccatum, vel priora bona, persequens malum, mortua. Poenitere autem ab his est funda
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. ut si fieri pot̾ ceptũ obsequiũ grada¬
tim ꝓuehat᷑ potiꝰ qͣm ꝑ inconsidantiã
minuat᷑. Quoꝵ hominũ. Qͥa dix̾at. sine
p̃iudicio nichil facias. det̾iminat. uͥ p̃ni¬
diciũ sit necessariũ. & uͥ ñ. diuidens bo¬
na & mala. in manifesta & occulta. qiͣ.¬

Expanded text:
 gradatim provehatur, potius quam per inconsiderantiam minuatur. Quorumdam hominum. Quia dixerat, sine praejudicio nihil facias, determinat ubi praejudicium sit necessarium, et ubi non, dividens bona et mala in manifesta et occulta; q
Abbreviated transcription (Latin):
& ȩlectis angłis eiꝰ. ut
hec custodias: sine p̃¬
iudicio nichil faciens:
in aliam partem decli¬
nandos anuscitone¬
mini imposueris: neq
peccatis. Te ipsum ca¬
stum custodi. N oli

Expanded text:
et electis angelis ut haec custodias sine praeiudicio nihil faciens in aliam partem declinando manus cito nemini inposueris neque alienis te ipsum castum custodi noli