comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Audi quid dixit. Ego et qui me
misit pater. Distingue ꝑsonas.
sabelliani ꝑuenias. Et noli dicẽ:
aliud et aliud. sed dic alius ⁊ alius
Non aliud in substantia s alius
in ꝑsona. Non pater maior. non
silius minor in diuinitatis gła
s crede unum sumus. Iõ quod
dixit ip̃a ueritas unum. liberat
te ab arrio. quod dixit sumus.
liberat te absabelluio. Siununr:
non ergo diuisum. Si sumꝰ non gͦ
unus. De iudicio dixerat. dum
dixit. Ego non uidico quenqm.
De testimonio ñc uult dicere In
lege inquit ur̃a scriptum esf. ue
stradicit tamqͣm diceret. in lege
que uob̾ a dõ data est sicut dicimꝰ
panem nr̃m cotidianum: quẽ a
dõ nob̾ dari poposcimus. Quid est
quod in lege ur̃a scriptum ẽ: qͥa
duorum hominum testimoniũ
uerum est. Numquid semꝑ duo
homines uerum dicunt testimo¬
nium. Nonne duo falsi testes
contͣ susannam falsum ꝓtuler̃t
testimonium: Et uideis queren¬
tib falsum testimonium contra

Expanded text:
Audi quid dixit: « Ego, et qui me Audi quid dixit: « Ego, et qui me misit, Pater. » Distingue personas: Sabellianum pervenias. Et noli dicere, aliud et aliud: sed dic, alius et alius. Non aliud in substantia, sed alius in persona; non Pater major, non Filius minor in divinitatis gloria. Sed crede, unum sumus. Ideo quod dixit ipsa Veritas unum, liberat te ab Ario: quod dixit sumus, liberat a Sabellio. Si unum, non ergo diversum, si sumus, non ergo unus. De judicio dixerat dum dixit, Ego non judico quemquam: de testimonio nunc vult dicere: In lege, inquit, vestra scriptum est. Vestra dicit, tanquam diceret, In lege quae vobis a Deo data est, sicut dicimus: Panem nostrum quotidianum, quem a Deo nobis dari poposcimus. Quid equod in lege vestra scriptum est, quia duorum hominum testimonium verum est? Nunquid semper duo homines verum dicunt testimonium? Nonne duo falsi testes contra Susannam falsum protulerunt testimonium ? Et Judaeis quaerentibus falsum testimonium contra
Abbreviated transcription (Latin):
dicium suum uerum ẽẽ: Quia
solus inquit non suni sed ego et qͥ
misit ine pater. Quid ẽ missioxp̃i
Et a patre missus erat. et a patre
numqͣm recessit: et hic fuit ꝑ in¬
carnationem et hic est mͦ ꝑ diui¬
nitatem. fides ergo miidat cor¬
da nr̃a: ut intellectus impleat
corda nr̃a. Et ut intelligamꝰ my¬
sterium salutis nr̃e altum est: ꝓ¬
fundum est. secretum est. una
substantia est: una diuinitas:
una maiestas: patris et filii. Pat
non passus ẽ. s solus filius. Ergo
intelligamus missionem filii no¬
minatam incarnationem filii pa¬
duem autem incarnatum ẽẽ non
credas. Unde gͦ uerum est iudici¬
um euis: nisiquia uerus filius
Patris. Ideo dixit iudicium me¬
um uerum est quia solus ñ sum
h ego et qui misit me pact Idem
ergo alio loco dixti. Ego et pater
unum sumus. Unum in substan¬
tia: duo in ꝑsona. Unum dixit
in substantie unitate sumus
dixit ꝓpt̃ ꝓpħarũ distinctionẽ

Expanded text:
dicium suum verum esse? « Quia dicium suum verum esse? « Quia solus, inquit, non sum, sed ego et qui misit me, Pater. » Quid est missio Christi,Et a Patre missus erat, et a Patre nunquam recessit. Et hic fuit per incarnationem, et hic est modo per divinitatem. Fides ergo mundat corda nostra, ut intellectus impleat corda nostra. Et ut intelligamus, mysterium salutis nostrae altum est, profundum est, secretum est, una substantia est, una divinitas est, una majestas Patris et Filii. Pater non passus est, sed solus Filius. Ergo intelligamus missionem Filii nominatam incarnationem Filii: Patrem autem incarnatum esse non credas. Unde ergo verum est judicium ejus, nisi quia verus est Filius Patris? Ideo dixit: « Judicium meum verum est, quia solus non sum, sed ego, et qui me misit Pater. » Idem ergo in alio loco dixit: « Ego et Pater unum sumus . » Unum in substantia, duo in persona. Unum dixit, in substantiae unitate; sumus dixit, propter personarum distinctionem.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatis: ego non iudico quemũ
ꝑtulit iniustum iudicium: it
age̾t iustũ. S ĩ eo qd̃ ꝑtulit iniꝰtũ
miscd̃ie fuit. Deniq ita humilis
factus est ut perueniret ãd crut̃
Distulit quidem potentiam: s
publicauit miscłiam. Unde di¬
stulit potentiam: Quia de cruce
descendere noluit qui potuit de
sepulchro resurgere. Unde publi¬
cauit misccł̃iam: Quia pendens
in cruce dixit. Pater ignosce illis:
quia nesciunt quid faciunt Si
ue ergo ꝓpter hoc qͥa ñuen̾at iu¬
dicare mũdũ s saluare mũdũ. dr̃
go non iudico quemqͣm. siuẽ
quemadmodum commemoraui
qm̃ dixerat uos scđ̃m carnem
iudicatis addidit ego ñ iudico
quemq̃m: ut initelligam̃ xp̃m
non scd̃m carnem iudicare. scd̃m
quod ab hominib iudicatus est.
sam ut cognoscatis iam et uidi¬
cem xp̃m: audite quid sequitur.
Et si iudico ego: iudicium meũ
uerum est. Ecce habet et iudiciũ:
s agnosce saluatorem:. ne sentiaᷤᷤ
iudicem. Quare autem dixit iu¬

Expanded text:
ego non judico quemquam. » Pertulit injustum judicium, ut ageret justum: sed in eo quod pertulit injustum, misericordiae fuit. Denique ita humilis factus est, ut perveniret ad crucem. Distulit quidem potentiam, sed publicavit misericordiam. Unde distulit potentiam? Quia de cruce descendere noluit, qui potuit de sepulcro resurgere. Unde publicavit misericordiam? Quia pendens in cruce, dixit: « Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . » Sive ergo propter hoc, quia non venerat judicare mundum, sed salvare mundum, dixit: « Ego non judico quemquam; » sive, quemadmodum commemoravi, quoniam dixerat, « Vos secundum carnem judicatis, » addidit, « Ego non judico quemquam: » ut intelligamus, Christum non secundum carnem judicare, secundum quod ab hominibus judicatus est. Non ut cognoscatis jam ut judicem Christum, audite quid sequitur: « Et si judico ego, judicium meum verum est. » Ecce habet et judicium. Sed agnosce Salvatorem, ne sentias judicium. Quare autem dixit ju
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ. factus quod fecerat
addi potest: Addidit tamen. Nã
reꝓbatus est ab hominib ꝓ ꝙͦꝵ
salute uenit in mundum. Ixri¬
siones sustinuit. flagella. sputa
obprobria inimicoꝵ. turpissimã
mortem crucis. Hec omnia susti¬
nuit: quia uoluit ut saluaret
hominem quem creauerat. Siciut¬
nullum genus mortis intolera¬
bilius fuit cruce ꝓꝑter longos
cruuatus. sic nichil nunc gloriose
qͣm signum crucis portare ĩ fron¬
te unde apłs ait. gloriam crues
predicans. M autem absit głari
nisi in cruce domini nr̃i ih̃r xp̃i

Expanded text:
natus est: factus quod fecerat,natus est: factus quod fecerat,audi potest? Addidit tamen: nam reprobatus est ab hominibus, pro quorum salute venerat in mundum. Irrisiones sustinuit, flagella, sputa, opprobria inimicorum, turpissimam mortem crucis. Haec omnia sustinuit, quia voluit. Voluit, ut salvaret hominem, quem creaverat. Nullum genus mortis intolerabilius fuit cruce, propter longos cruciatus. Sed nihil nunc gloriosius, quam signum crucis portare in fronte. Unde Apostolus ait, gloriam crucis praedicans: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
habet quod non deseruit: sed ta¬
men uinit. Nonenim ueniendo
inde discessit. aut redeundo nos
cum sum omnib dieb usq ad
consummationem scl̃. Ergo ue¬
rum est testimonium luminis
siue ostendat se siue alia qͥa sine
lumine non potest uidere lumen
et sine lumine non potest uide¬
ri quodlibet aliud quod ñ est
⁊ alios illuminat qͥ caritate cͥca se stͥ
⁊ secuntur illum non pedũ gͣssib
s caritatis officiis. Duos aduentꝰ
unum miscđie qui ꝑactus est. al¬
terum iudicii quiuenturus est.
Prima ergo dispensatio domini
cialis. Nam si pͥmo uenisset ui¬
dicaturus: neminem inuenisset
cui premia iusticie redderet. Qa
ergo uidit omnes peccatores et
omnino ẽẽ neminem unmunẽ
amorte peccati: prius erat eiꝰ
miscdia preroganda. et pt᷑ exer
cantauerat psalmus. Mĩam ⁊
mum eẽt iudicium nulla esset
miscd̃ia. S pͥmo miscdia postea
iudicium. Que est pͥma miscd̃ia.
Creator hominis homo ẽẽ dig¬

Expanded text:
habet quod non deseruit, sed tahabet quod non deseruit, sed tamen venit; non enim veniendo inde discessit, aut rediendo nos scum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi . » Ergo verum est testimonium luminis, sive se ostendat, sive aliter: quia sine lumine non potest videri lumen, et sine lumine non potest videri quodlibet aliud, quod non est et alios illuminat qui charitate circa se sunt, et sequuntur illum non pedum gressibus, sed charitatis officiis. Duos adventusunum misericordiae qui peractus est, alterum judicii qui venturus est. « Prima ergo dispensatio Domini cialis; nam si primo venisset judicaturus, neminem invenisset cui praemia justitiae redderet. Quia ergo vidit omnes peccatores, et omnino esse neminem immunem a morte peccati, prius ejus erat misericordia praeroganda, et post exercantaverat Psalmus: Misericomum esset judicium, nulla esset misericordia; sed primo misericordia, postea judicium. Quae est prima misericordia? Creator hominis, homo esse dig
Abbreviated transcription (Latin):
iohe baptista. Hic tamen quo
nemo erat maior inter natos mu¬
lierum. dicit de domino nostro
uos in aqua. qui autem uenit
pt me fortior me ẽ cuius non
sum dignus calciamenta solu̾e.
Uidete quemadiodum se lucer¬
lla diei submittat. Lucernam uͦ
ip̃m iohannem fuisse dñs ip̃e
testatur Ille erat inquit luc̾na.
ardens et lucens et uos uoliustĩ
ad horam exultare in lumine
eius. Responderunt ergo uider.
Tu de te ip̃o testimonium dicis.
testimonium tuum non ẽuerũ
h ideamus quid audiant. audia
mus et nos. s non sicut illi. Illi
ista distantia distinguat. aures
mentesq nr̃as. et audiamus qͥd
uiders responderit dominus. Et¬
si ego inquit de me testimonium
ꝑhibeo uerum est testimonium
meum: quia scio unde ueni et qͦ
uado. Patrem uolebat intelligi.¬
Et sipatrigloriam dabat filius
equalis glorificat eum a quo est
missus: quantum debet horo
glorificare eum a quo creatꝰ est.
Scio unde ueni et quo uado. Iste
qui in presentia uob̃ loquitur

Expanded text:
Joanne Baptista . » Hic tamen, quo Joanne Baptista . » Hic tamen, quo nemo erat major inter natos mulierum, dicit de Domino nostro aptizo vos in aqua. Qui autem venit post me, fortior me est, cui non sum dignus calceamenta solvere . » Videte quemadmodum se lucerna diei submittat. Lucernam vero ipsum Joannem fuisse Dominus ipse testatur. Ille erat inquit lucerna ardens et lucens, et vos voluistis ad horam exsultare in lumine ejus. » « Responderunt ergo Pharisaei: Tu de teipso testimonium dicis, testimonium tuum non est « verum. » Videamus quid audiant, amus et nos, sed non sicut illi. Illi ista distantia distinguat aures mentesque nostras, et audiamus quid Judaeis responderit Dominus: um perhibeo, verum est testimonium meum, quia scio unde veni et quo vado. Patrem volebat intelligi, Patri gloriam dabat Filius; aequalis glorificabat eum, a quo est missus: quantum debet homo glorificare eum, a quo est creatus? Scio unde veni et quo vado. « Iste, qui in praesentia vobis loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cet non solum
qua auctortta¬
te mulieri per¬
cata dimiserit ut paulo suꝑĩ
refert. s etiam ip̃e sit ueralux
que illuminat omnen hoĩem
uenientem in hunc mundũ. Cuꝰ
perpetuum splendorem humar
fragilitas uidere non potuisset
nisi nube carnis tegeretur ꝑ quã
quasi ꝑ quoddam lucidissimũ
speculum diuiniluminis clari¬
tas. humanis mentib innotesai¬
ret que fide purganda ẽ ut tan¬
ti luminis aspectui digna effici¬
atur. Inde secutus ait. Qui sequi¬
tur me non ambulat in tenebs
sz habebit lumen uite. Quimes
mõdo iussis et exemplis obseqͥtꝰ
non timebit in futuro tenebrãs
dampnationis. s lucem portus
ute ubi numqͣm prorsus masl̃
mus in tenebris. Tenebre metuẽ¬
de sunt morum non oculoꝵ et si
nigrum s iustum et iniustum.
pheticas accendit et misit. Dehiᷤ
erat etiam iohannes baptista
cui tam magnum ip̃m lumen
quod est dominus iħc xp̃t ꝑhi¬
buit testimonium quale nulli
hominum. Ait enim. Inter natos
mulierum non surrexit maior

Expanded text:
cet, non solum qua auctoritate mulieri peccata dimiserit ut paulo superius refert, sed etiam quod ipse sit « vera lux, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . » Cujus perpetuum splendorem humana fragilitas videre non potuisset, nisi nube carnis tegeretur, per quam quasi per quoddam lucidissimum speculum, divini luminis claritas humanis mentibus innotesceret, quae fide purganda est, ut tanti luminis aspectu digna efficiatur. Unde secutus ait: « Qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habeat lumen vitae. » Qui meis modo jussis et exemplis obsequitur, non timebit in futuro tenebras damnationis, sed lucem potius vitae, ubi nunquam prorsus moriatur, mus in tenebris. Tenebrae metuendae sunt, morum, non oculorum: etsi nigrum, sed justum et injustum. pheticas accendit, et misit. De his erat etiam Joannes Baptista, cui tam magnum ipsum lumen, quod est Dominus Christus, perhibuit testimonium, quali nulli hominum. Ait enim: « Inter natos mulierum non surrexit major
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est iste qui uenit de edom.
tincꝰtis uestib de bosra: Et statim
subiunxit ex responsione ange¬
lorum qui dominum comitabã¬
tur. Iste formosus in stola sua: gͣ¬
diens in multitudine fortitudi¬
nis sue. Et intrauit iħe in tẽplũ
dei. et reliqͣ. Dedit nobis dominꝰ
exemplum ut quotienscumq ĩ
urbem uel in uillam ꝓcedimus:
primum causa orationis domum
dĩ expetamus: ac deinceps ea q̃¬
nobis agenda sunt cum dĩ adiu¬
torio exequamur. Et ingressus
in templum eiciebat omnes uẽ¬
dentes et ementes in templo. Re¬
petendum est a consuetudine
uideorum: qui erant ementes
uel uendentes. Precipiebat ete¬
num lex. ut omnis populus reg¬
ni uideorum appareret in anno
ter in conspectu dominr: atq
confluentib ad templum daba¬
tur preceptum: non apparebis
in conspectu dei uacuus. In
illo ergo templo augustissimo
ad quod totum regnum uideoꝵ
confluebat: multe uictime offe¬
rebantur: boues iudelicet. arietes.
oues et capre. et passeres. Sed qͥa

Expanded text:
Quis est iste qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra? » Et statim subjunxit ex responsione angelorum, qui Dominum comitabantur: « Iste formosus in stola sua, gradiens in multitudine fortitudinis suae. » « Et intravit Jesus in templum Dei, » et reliqua. Dedit nobis Dominus exemplum, ut quotiescunque in urbem vel in villam procedamus, primum causa orationis domum Dei expetamus, ac deinceps ea quae agenda nobis sunt cum Dei adjutorio exsequamur. Et ingressus in templum, « ejiciebat omnes vendentes et ementes in templo. » Repetendum est a consuetudine Judaeorum, qui erant vedentes vel ementes. Praecipiebat etenim lex ut omnis populus regni Judaeorum appareret in anno ter in conspectu Domini, atque confluentibus ad templum dabatur praeceptum. « Non apparebis in conspectu Dei vacuus . » In illo ergo templo augustissimo, ad quod totum regnum Judaeorum confluebat, multae victimae offerebantur, boves videlicet, arietes, oves et caprae, et passeres. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
prehendent. si eo mõdo credideri¬
tis xp̃i eternitatem ut negetis
in eo mortis humilitatem. Et
qui ambulat in tenebris: neseir
quo uadit. Sic potest offendere
in lapidem offensionis et petrã
scandali quod fuit dominꝰ fuit
cecis uideis sicut ñ credentib
lapis quem reprobauerunt
edificantes factus est in caput
anguli. Hinc delignati sunt
credere inxp̃m quia eorumim¬
pietas contempsit mortuum¬
irrisit occisum et ip̃a erat mes
grani multiplicandi et exalti¬
tio trahentis post se omniall
ueri auditum habetis credis
in ucritatem: ut renascaminim

Expanded text:
prehendent, si eo modo credideriprehendent, si eo modo credideritis Christi aeternitatem, ut negetis in eo mortis humilitatem. Et qui ambulat in tenebris, nescit quo vadat. Sic potest offendere in lapidem offensionis, et petram scandali, quod fuit Dominus caecis Judaeis ; sicut credentibus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Hinc indignati sunt credere in Christum, quia eorum impietas contempsit mortuum, risit occisum: et ipsa erat mors grani multiplicandi, et exaltatio trahentis post se omnia. Vveri auditum habetis, credite in veritatem, ut renascamini
Abbreviated transcription (Latin):
filium hominis se ẽẽ. Nam hoc
loco non ait siexaltatus fu̾it
a terra filius hominis s sicut
superiꝰ dixerat quando nunti¬
ati sunt gentiles illi qui eum
uidere cupiebant uenit hora
ut clarificetur filius hominis
Hoc itaq isti animo retinenteᷤᷤ
et quod nunc ait cum exaltatꝰ
fuero a terra mortem crucis in¬
telligentes quesierunt ab illo
et dixerunt nos audiuimꝰ ex lege
quia xp̃c manet ineternum.
Et quomodo tu dicis oportet ex¬
altari filium hominis: Si enim
ra: Idest quomodo crucis passio¬
ne morietur hoc enim eumndixiᷤ¬
se ne intelligebant quod facere
cogitabant. Non ergo eis u̾boꝵ
istorum obscuritatem operuit
infusa sapientia s stimulata
conscientia. Dixit ergo eis ihcdo
bulate dum lucem habetis: utũ
tenebre uos comprehendant.
Ambulate. accedite. totum in
telligite et moriturum xp̃m ui
cturum ineternum et sangui¬
nem fusurum quo redimat et
ascensurum in sublimia quoꝑ
ducat. Tenebre autem uos com¬

Expanded text:
Filium hominis se esse. Nam hoc Filium hominis se esse. Nam hoc loco non ait: si exaltatus fuerit a terra Filius hominis: sed sicut superius dixerat, quando nuntiati sunt gentiles illi, qui eum videre cupiebant: Venit hora, ut glorificetur Filius hominis. Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait: Cum exaltatus fuero a terra, mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo, et dixerunt: Nos audivimus ex lege, quia Christus manet in aeternum: et quomodo tu dicis: Oportet exaltari Filium hominis? Si enim ra? Id est, quomodo crucis passione morietur? Hoc enim eum dixisse intelligebant, quod facere cogitabant. Non ergo eis verborum istorum obscuritatem aperuit infusa sapientia, sed stimulata conscientia. Dixit ergo eis Jesus:bulate, dum lucem habetis, ut non vos tenebrae comprehendant. Ambulate, accedite, totum 587 intelligite, et moriturum Christum et victurum in aeternum; et sanguinem fusurum quo redimat, et ascensurum in sublimia quo perducat. Tenebrae autem vos com
Abbreviated transcription (Latin):
omnia hominum genera siue
sttatib ingeniorum omnib si¬
ue in artium licitarum et uti¬
lium ꝓfessionib omnib et qͥc¬
quid aliud dici potest scd̃m in¬
numerabiles differentias quib
inter se ꝑsona peccata. homines
distant ab excellentissimis usq
ad humillimos a rege usq ad mẽ¬
dicum omnia inquit traham
pt᷑ me ut simcaput eoꝵ et illi
exaltatus fuero non enĩ dubitat
futurum ẽe quod uenit implere
hoc referatur ad illud quod suꝑiꝰ
ait. si autem mortuum fuerit
granum frumenti multum
fructum affert. Nam exaltatio¬
nem suam quid alud dixit ꝙͣ
in cruce passionem: Quodet ipe
euuangłista non tatuit. subium¬
xit enun et ait. Hoc autem dice¬
bat significans qua morte eẽt
moriturus. Respondit erturba.
Nos audiuimus ex lege quia xp̃c
manet ineternum. Et quomodo
tudicis oportet exaltari filium
hominis: Quis est iste filius ho¬
minis: Memoriter tenuerunt
quod dominus dicebat assidue

Expanded text:
omnia hominum genera, sive omnia hominum genera, sive sitatibus ingeniorum omnibus, sive in artium licitarum omnium, et utilium professionibus omnibus: et quidquid aliud dici potest, secundum innumerabiles differentias, quibus inter se per sola peccata homines distant, ab excelsissimis usque ad humillimos, a rege usque ad mendicum. « Omnia, » inquit, « traham post me, » ut sim caput eorum, et illi exaltatus fuero. Non enim dubitat futurum esse quod venit implere. Hoc refertur ad illud quod superius ait: « Si autem mortuum fuerit granum frumenti, multum fructum affert. » Nam exaltationem suam quid aliud dixit, quam in cruce passionem? Quod et ipse evangelista non tacuit; subjunxit enim et ait: « Hoc autem dicebat, significans qua morte esset moriturus. Respondit ei turba: Nos audivimus ex lege, quia manet in aeternum, et quomodo tu dicis: Oportet exaltari Filium hominis? Quis est iste Filius hominis? Memoriter tenuerunt quod Dominus dicebat assidue
Abbreviated transcription (Latin):
uil malorum. Sic ergo dictum ẽ
punceps huius mundi idest pͥn¬
cip malorum hominum qui
habitant in mundo. Appellat᷑
etiam mundus in bonis quisi¬
sibi hii sunt ex quoꝵ cordib
punceps mundi eicietur foras.
sum ergo dixisset nunc prin¬
ceps huius mundi eicietur fo¬
ias: adiunxit continuo. Et ego¬
inquit si exaltatus fuero a t̾ra
omnia traham post me. Que
omiia nisi ex quib ille eicit᷑
fuas: Non omnium dixit om̃s
homnia. Non enim omnium ẽ
lides. non itaq hoc ad uniuersi¬
liem hominum retulit sed ad
boreature integritatem idest spi¬
uum et animam et corpus et
llud quod intelligimꝰ. et illud q̃d̾
lidimus et illud quod uisibiles
s riactabiles sumus. Qui
enumndixit capillus capitis ur̃i
non peribit omnia trahit post
se.Aut si omnia ip̃i homines in¬
intelligendi sunt omnia prede¬
stinata ad salutem possumꝰ di¬
cere ex quib omnib ait nichil
eẽ preteriturum cum supra de
sius ouib loqueretur aut certe

Expanded text:
vel malorum. Sic ergo dictum est: vel malorum. Sic ergo dictum est: Princeps hujus mundi, id est, princeps malorum hominum, qui haetiam mundus in bonis, qui sisibi : » hi sunt, ex quorum cordibus princeps mundi ejicitur foras. Cum ergo dixisset: « Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras, » adjunxit continuo: « Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham post me. » Quae omnia? nisi ex quibus ille ejicitur foras. Non autem dixit omnes, sed omnia. Non enim omnium est fides. Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae integritatem, id est, spiritum et animam et corpus, et illud quod intelligimus, et illud quod videmus, et illud quod visibiles et contrectabiles sumus. Qui enim dixit: Capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere, ex quibus omnibus ait nihil esse periturum, cum supra de suis ovibus loqueretur. Aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
uocatum habemus apud prẽm
te nob̾ debita nr̃a nsiut uulna
nr̃a samentur: Et quid aliud pe¬
timus cum dicimus. et ne nos
inducas intemptationem ni
si ille qui insidiatur uel certe ex¬
trinsecus nulla irrumpat ex ꝑt
nulla nos fraude deciprat nullis
nos subuertat machinis: Quan¬
donon tenet locum cordis ubi
fides habitat eiectus est foras.
Sed nisi dominus custõdierit ci¬
uitatem inuanum uigilat q
custodit eam. Noltte ergo de uob¬
met ip̃is presumere si non uulls
ciectum diabolum introitum es¬
uocare. Absit autem ut diaboli
mundi principem ita dictumꝰ
stimemus. ut eum celo et terre
minari posse credamus. Sz mil¬
dus appeslatur in malis hom¬
nib qui toto terroꝵ orbe difil
sunt. sicut appellatur domus in
hiis aquib habitatur. Secimdũ
quod dicimus bona domus est uł
mala domus est. non quando rep̃¬
hendimus sic laudamꝰ edificiũ
parietum atq tectorum s qͣndo
mores uel bonorum hominum

Expanded text:
vocatum habemus ad Patrem, vocatum habemus ad Patrem, te nobis debita nostra , nisi ut vulnera nostra sanentur? Et quid aliud petimus cum dicimus, Et ne nos inferas in tentationem? nisi, ne ille qui insidiatur, vel certe extrinsecus nullus irrumpat ex parte, vel nulla nos fraude decipiat, nullis nos subvertat machinis. Quando non tenet locum cordis, ubi fides habitat, ejectus est foras. Sed nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilat qui custodit eam . Nolite ergo de vobis ipsis praesumere, si non vultis foras ejectum diabolum intro iterum revocare. Absit autem ut diabolum mundi principem ita dictum existimemus, ut eum coelo et terrae dominari posse credamus; sed mundus appellatur in malis hominibus, qui toto terrarum orbe diffusi sunt, sicut appellatur domus in his a quibus inhabitatur, secundum quod dicimus, bona domus est, vel mala domus est, non quando reprehendimus sive laudamus aedificium parietum atque tectorum, sed ipsos mores vel bonorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
prenuntiauerunt ꝓphe aut
non etiam dominum infantẽ
in sp̃u sancto symeon senex et
anna iudua cognouerunt et
zacharias et elysabeth qui de
illo nondum nato s iam con¬
cepto tanta ꝑ sp̃m sanctum
predixerunt. Sed sp̃c nondum
erat datus idest illa habundã¬
tia gr̃e sp̃ualis qua congrega¬
ti lingius omnium loquerent᷑
ac sic in lingus omnium gen¬
tium futura prenuntiaretur
eccł̃ia qua gr̃a sp̃uali popłi con¬
gregarentur qua longe lateq
peccata dimitterentur. et mi¬
lia milium deo recontiliarent᷑.
Quid ergo ait quispiam quia
diabolus de credentium cordib
eiciet᷑ foras etiam fidelium
neminem temptat immo uͦ
temptare non cessat. Sedali¬
ud est intrinsetus regnare ali¬
ud forinsecus oppugnare. Aluid
est uulnerare aluid occidere s ed
si uulnerat adest qui sanat quia
sicut pugnantib dictum est bec
scribo uobis ut non peccens tra
qui uulnerantur quod sequitur
audiunt. Et si peccaueritis ad

Expanded text:
praenuntiaverunt prophetae , aut praenuntiaverunt prophetae , aut non etiam Dominum infantem in Spiritu sancto Simeon senex et Anna vidua cognoverunt , et Zacharias et Elizabeth, qui de illo nondum nato, sed jam concepto tanta per Spiritum sanctum praedixerunt ; sed Spiritus nondum erat datus, id est, illa abundantia gratiae spiritualis, qua congregati linguis omnium loquerentur, ac sic in linguis omnium gentium futura praenuntiaretur Ecclesia: qua gratia spirituali populi congregarentur, qua longe lateque peccata dimitterentur, et millia millium Deo reconciliarentur. Quid ergo, ait quispiam; quia diabolus e credentium cordibus ejicitur foras, jam fidelium neminem tentat? imo vero tentare non cessat; sed aliud est intrinsecus regnare, aliud forinsecus oppugnare. Aliud est vulnerare, aliud occidere. Sed si vulnerat, adest qui sanat, quia sicut pugnantibus dictum est: Haec scribo vobis, ut non peccetis , ita qui vulnerantur quod sequitur audiunt: Et si peccaveritis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait nunc iudicium est
mundi secutus exposuit. Ait e¬
iim. Nunc princeps huiꝰ mundi
eicietur foras. Audiuimus quale
dixerit ẽẽ iudicium non g̃ illud
quõd infine uenturum est ubi
uui et mortui iudicandisunt.
aliis ad sinistram aliis ad dexte¬
ram separatis s iudicium quo
punceps huius mundi eiuetur
foras. Quomodo ergo intus erat
quo eum doxit eiciendum foras:
Nunc inquit princeps mundi
eiietur foras. Hoc intelligendũ
quod sciebat pt᷑ passionem et
glorificationem suam ꝑuniuer¬
sum mundum multos populos
credituros in quoꝵ cordib diabolꝰ
intererat cui quando ex fide re¬
nuciant eicitur foras. Sed dicit
aliquis. Numquid decordib pa¬
triarchaꝵ et ꝓpharum ueterum
Quomodo gͦ dictum est nunc ei¬
cietur foras: Quomodo putamꝰ¬
nisi quia tunc quod in homini¬
b paucissimis factum est nunc
ih̾c nondum fuerat glorificatꝰ
potest similem habere questio¬
nem et sunilem solutionem.
Non enim sine sp̃u scõ futura

Expanded text:
quod ait: Nunc judicium est quod ait: Nunc judicium est mundi, secutus exposuit, ait enim: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Audivimus quale dixerit esse judicium. Non ergo illud quod in fine venturum est, ubi vivi et mortui judicandi sunt, aliis ad sinistram, aliis ad dexteram separatis: sed judicium quo princeps hujus mundi ejicietur foras. Quomodo ergo intus erat? Quo eum dixit ejiciendum foras? Nunc, inquit, princeps hujus mundi ejicietur foras; hoc intelligendum quod sciebat, post passionem et glorificationem suam per universum mundum multos populos credituros, in quorum cordibus diabolus intus erat; cui quando ex fide renuntiant, ejicietur foras. Sed dicit aliquis: Nunquid de cordibus patriarcharum et prophetarum, veterumque Quomodo ergo dictum est, Nunc ejicietur foras? Quomodo putamnisi quia tunc quod in hominibus paucissimis factum est, nunc Jesus nondum erat glorificatus , potest similem habere qunem, et similem solutionem. Non enim sine Spiritu sancto futura
Abbreviated transcription (Latin):
h indicari oportebat. Sicut autẽ
illa uox non ꝓpter eum sed ꝓpter
illos in diuinitate facta est sic
auma euis non propter eum s
propter alios uoluntate turba¬
ta est. Nunc iudicium est mudr.
Nonenim de futuro iudicio hoc
dictum ẽẽ putamus quod in fine
mundi futurum est. ubi boni et
mali separantur eterna diuisio¬
ne s de iudicio quod cotidie in scã
dei eccł̃ia solet ẽẽ. Possidebat ergo
diabolus genus humanum et re¬
es suppliciorum tenebat ꝙyrogͣ¬
pho peccatorum. dominabat᷑ in
codib infidelium ad creaturam
colendam deserto creatore decep¬
ts captiuosq trahebat. ꝑ xp̃i
autem fidem que morte et re¬
surrectione firmata est ꝑ eiꝰ san¬
sulinem qui in remissionem fu¬
lls est peccatorum milra creden¬
dum a dominatu diaboli libe¬
iant᷑ xp̃i corpori copulantur. et
sub tanto capite uno eiꝰ sp̃u fi
tionem a siuis redemptis diaboli
expulsione. Deniq attende quid
dicat quasi quereremus quideẽt

Expanded text:
ibus indicari oportebat. Sicut autem ibus indicari oportebat. Sicut autem illa vox, non propter eum, sed propter illos in Divinitate facta est, sic anima ejus, non propter eum, sed propter alios voluntate turbata est. « Nunc judicium est mundi. » Non enim de futuro judicio hoc dictum esse putamus, quod in fine mundi futurum est: ubi boni et mali separabuntur aeterna divisione, sed de judicio quod quotidie in sancta Dei Ecclesia solet esse. Possidebat ergo diabolus genus humanum, et reos suppliciorum tenebat chirographo peccatorcordibus infidelium, ad creaturam colendam deserto creatore, deceptos captivosque trahebat: per Christi autem fidem quae morte ejus et resurrectione firmata est, per ejus sanguinem qui in remissionem fusus est peccatorum, millia credentium a dominatu diaboli liberantur, Christi corpori copulantur, et sub tanto capite uno ejus spiritutionem, hanc a suis redemptis diaboli expulsionem. Denique attende, quid dicat, quasi quaereremus quid esset
Abbreviated transcription (Latin):
facerem mundum et iterũ clari¬
ficabo resurgentem a mortuis et
ascendentem in celum. Et aliter
uttelligi potest et clarificauit
cum de uirgine natus. est cum
de celo indice stella a magis ado¬
ratus est. cum a sanctis sc̃õ sp̃u
plenius agnitus est. cum descen¬
dente sp̃u in specie columbe de¬
claratus. cum uoce de celo tonã¬
te monstratus tum in monte
tranfiguratus. cum miracula
multa fecit. cum multos sana¬
uit atq mundauit cum de pau¬
cis panib tantam multitudĩ
pauit cumuentis et fluctibus
imꝑauit cum mortuos suscrtant
Et iterum clarificatus est cũ resis¬
git amortius cum mors ei ño
dominabitur cum exaltabitur
suꝑ celos deus et suꝑ omnen t̾ra
gloria eius. Turba ergo que sta¬
bat et audiebat dicebat tonitꝰ¬
um factum ẽe alii dicebant an¬
gqłs ei locutus est. Respondit ih̾c
et dixit. Non propter me uox hec
uenit: s ꝓpter uos. Hic ostendit
ila nocte non sibi indicatum
quod idem iam sciebat sed eis qͥ¬

Expanded text:
facerem mundum; et iterum clarifacerem mundum; et iterum clarificabo resurgentem a mortuis, et ascendentem in coelum. Et aliter intelligi potest: Et clarificavi, cum de virgine natus est , cum de coelo per indicem stellam a Magis adoratus est, cum a sanctis sancto Spiritu plenis agnitus est , cum descendente Spiritu in specie columbae declaratus, cum voce de coelo sonante monstratus , cum in monte transfiguratus , cum miracula multa fecit, cum multos sanavit atque mundavit, cum de paucissimis panibus tantam multitudinem pavit , cum ventis et fluctibus imperavit, cum mortuos suscitavit . Et iterum clarificabo, cum resurget a mortuis , cum mors ei ultra non dominabitur , cum exaltabitur super coelos Deus, et super omnem terram gloria ejus . Turba ergo quae stabat et audiebat, dicebat tonitruum factum esse. Alii dicebant: Angelus ei locutus est. Respoet dixit: Non propter me vox haec venit, sed propter vos. » Hic ostendit ille voce non sibi indicatum, quod idem jam sciebat, sed eis qu
Abbreviated transcription (Latin):
retur. et ea respondit diabolo
que tu intemptationib debe¬
as respondere. Et ille quidẽ tẽp¬
tatus est sed non peritlytatus.
ut doceret te intemptatione pe¬
dere. et post temptatorem ñ
ire. sed periculo temptationis
exire. Sicut autem hic dixit nẽ
anima mea turbata est itaeti¬
am ibi dicit tristis est anima
mea usq ãd mortem. Et iterũ.
Dater si fieri potest: transeat a
me calix iste. Hominis suscepit
infirmitatem. ut doceat sic con¬
tristatum. et conturbatum qd̃
sequitur dicere uerumptamen
non quod ego uolo sedquõdtu
ius pater. Sic enim homo ab hu¬
manis in diuina dirigetur cũ
uoluntati humane uoluntas di¬
uina proponit᷑. Quĩd est autem
clarifica tuum nomen nisi in
sua passione et resurrectione
est ergo aliud nisiut pater cla¬
rificet filium qui clarificat nom̃
suum etiam in similib pasioni¬
b seruorum suorum: Henit qͥ
uox de celo. et clarificaui et iteri
clarificabo. Et clarificaui antiq̃

Expanded text:
retur: et ea respondit diabolo, retur: et ea respondit diabolo, quae tu in tentationibus debeas respondere. Et ille quidem tentatus est, sed non periclitatus: ut doceret te in tentatione pedere et post tentatorem non ire, sed a periculo tentationis exire. Sicut autem hic dixit: Nunc anima mea turbata est, ita etiam ibi dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Et: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Hominis suscepit infirmitatem, ut doceat sic contristatum et conturbatum, quod sequitur dicere. Verumtamen, non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater . Sic enim homo ab humanis in divina dirigitur, cum voluntati humanae voluntas divina praeponitur. Quid est autem, clarifica tuum nomen, nisi in sua passione et resurrectioneQuid est ergo aliud, nisi ut Pater clarificet Filium, qui clarificat nomen suum, etiam in similibus passionibus servorum suorum? Venit ergo vox de coelo: Et clarificavi, et iterum clarificabo. Et clarificavi, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
deo domine nr̃am utfirmita¬
tem inte tͣnsferri et in te causã
suscipere nr̃am ideo turbactus es
Nam paulo ante deeo dictum est
ubi lazarum suscitauit turba¬
uit semet ip̃m. Nam hiis uerbis
ab infirmitate nr̃a rapuit noᷤ
ad firmitatem suam. Uox ẽ enĩ
fortitudinis d̾i ubi ait. Uenit ho¬
ra ut clarificetur filius homini.
Uox est infirmitatis nr̃e dũ ait.
nunc anima mea turbata est.
O domine mediator ds supͣnos
homo ꝓpter nor: agnosco mise¬
ricordiam tuam. Nam quõd tu
tantus tue caritatis uolunta¬
te turbaris multos incorpore
tuo qui sue infirmitatis neces¬
sitate turbantur ne desperan¬
do pereant consolaris. Aisdigͦo
cum dixisset nunc anuma mea
turbata est. Et quid dicam:
Inquit pater saliuiufica me exhac
hora. s ꝓpterea ueni in horam
hanc. Pater clarifica nomen tu¬
um. Docuit te quid cogites. docu¬
it quid dicas quem inuoces in
quo speres. cuius uoluntatem
tari dignatus est a diabolo a
quo utiq sinollet non tempta¬

Expanded text:
te, Domine, nostram infirmitate, Domine, nostram infirmitatem in te transferre, et in te causam suscipere nostram. Ideo turbatus es, nam paulo ante de te dictum est, ubi Lazarum suscitasti: Turbavit semetipsum; nam his verbis ab infirmitate nostra rapuit nos ad firmitatem suam. Vox est enim fortitudinis Domini, ubi ait: Venit hora ut clarificetur Filius hominis. Vox est infirmitatis nostrae, dum ait: Nunc anima mea turbata est. O Domine mediator Deus supra nos, homo propter nos, agnosco misericortantus, tuae charitatis voluntate turbaris, multos in corpore tuo, qui suae infirmitatis necessitate turbantur, ne desperando pereant, consolaris. Audi ergocum dixisset: Nunc anima mea turbata est. Et quid dicam, inquit? Pater salvifica me ex hac hora. Sed propterea veni in horam hanc: Pater, clarifica tuum nomen. Docuit te quid cogites, docuit quid dicas, quem invoces, in quo speres, cujus voluntatem tari dignatus est a diabolo, a quo utique, si nollet, non tenta
Abbreviated transcription (Latin):
est xp̃i uisq ad illud opus mas is
mbͣ dicturꝰ ẽ cũ ꝓ istiᷤ fecistis prome
fecistis. De tali quippe oꝑa enã
se ministrum facere et appellare
s ministrare et animamsuam
ponere ꝓ multis. Hinc ergo est
unusquisq minister xp̃i unde
est et minister xp̃c Sic mini¬
strantem xp̃m honorificat pa¬
ter eus honore illo magno ut
sit cum filio eius neumqͣm de¬
ficiat fides eius. Communiter
uero de omnib ait siquis mini¬
Q eius quib potuerit predi¬
cando. Qui uero beneuuentes ex¬
hortatur ut permaneant inbene
uiuendo ministrat xp̃o. Qui uero
humiltter admonenti se obedit.
predixisset ingrano synapis pas¬
sionem suam et suos hortaretur
ministros ut sequerentur eum
ad nr̃am tursum infirmitatem
suum temꝑauit affectum et ait
nunc anima mea turbata est.
unde turbata est domine ih̾u a¬
nuna tua. Numquid non ĩdo
animam accepisti et hominẽ
ꝑfectum ut patereris in eo: hi

Expanded text:
est Christi, usque ad illud opus magnae est Christi, usque ad illud opus magnae membra dicturus est: Cum pro istis fecistis, pro me fecistis. De tali quippe hora Dominus etiam se ministrum facere et appellare s, sed ministrare, et animam ponere pro multis . Hinc ergo est unusquisque minister Christi, unde est et minister Christus. Sic ministrantem Christo, honorificat Pater ejus honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, nec unquam deficiat fides ejus. Communiter vero de omnibus ait: « Si quis mihi minique ejus, quibus potuerit, praedicando. Qui vero bene viventes exhortatur, ut permaneant in bene vivendo, ministrat Christo. Qui vero humiliter admonenti se obedit, praedixisset in grano sinapis passionem suam, et suos hortaretur ministros ut sequerentur eum, ad nostram rursus infirmitatem suum temperavit affectum, et ait: Nunc anima mea turbata est. Unde turbata est, Domine Jesu, anima tua? Nunquid non ideo animam accepisti, et hominem perfectum, ut patereris in eo? Video
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur exposuisse cũ dicit.
honorficabit eum pater meus.
Numqͣm maiorem honorẽ accupeꝰ
poterit adoptatus qm ut sit ubi
est unicus non equalis factus
diuinitati sed consotius eterni¬
tati. Quid sit autem ministrare
xp̃o cui operi merces tanta pro¬
mittitur. considerancierat idum
est. Siquis michi ministrat me
sequatur hoc intelligi uoluit. at
sidiceret. Siquis me non sequit᷑.
non michi ministrat. Ministͣnt
ergo ihuxp̃o qui non sua querũt
s que ih̾u xp̃i. Hoc enim est mese¬
quatur uias ambulet meas non
suas sicut alibi scriptum est Q
se dicit inxp̃o manere debet sicut
ille ambulauit. ⁊ ip̃e ãbulare. Etũ¬
siporrigit esurienti panem de
miscłia facere debet non de iac¬
tantia. Non aliud ibi querere de
bes qͣm opus bonum nesciente si¬
nistra quid faciat dextera tua sdẽ
ut alienetur interitio cupidrtati
ab opere caritatis. unde dicitur
cum uni ex minimis meis feci¬
sti michi fecisti. Nec ea tantum
omni credenti. Credens minister

Expanded text:
intelligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus, quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeternitati? Quid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, considerandum est. Si quis mihi ministrat, me sequatur: hoc intelligi voluit, ac si diceret: Si quis me non sequitur, non mihi ministrat: Ministrant ergo Jesu Christo, qui non sua quaerunt, sed quae Jesu Christi, hoc enim est, me sequatur, vias ambulet meas, non suas, sicut alibi scriptum est: Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Etsi porrigit esurienti panem, de misericordia facere debet, non de jactantia: non aliud ibi quaerere, nisi opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextra, id est ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Illi dicitur: Cum uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti. Nec ea tantum omni credenti. Credens, minister
Abbreviated transcription (Latin):
hausit pectore. Nam quis tantũ
cum inuenerit relinquat bonũ:
est nomen tuum: ꝓpterea ado¬
lescentule dilexerunt et attraxe
runt te. Postremo non meum
est illud: qm̃ que non nubunt
neq nubuntur erunt sicut an¬
głi in celo. Nemo ergo miretur
si angelis comparentur. que an¬
gelorum domino copulantur.

Expanded text:
hausit pectore. Nam quis tantum hausit pectore. Nam quis tantum cum invenerit, relinquat bonum? est nomen tuum, propterea adolescentulae dilexerunt et attrrunt te . Postremo non meum est illud, quoniam quae non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo . Nemo ergo miretur si angelis comparentur, quae angelorum Domino copulantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nolo.Stetit orauit: ceruicem in¬
flexit. Cerneres trepidare carni¬
ficem. quasi ip̃e addictus fuiss
tremere ꝑcussori dexteram pal¬
lere ora alieno timentis ꝑiculo
cum puella non timeret suo. ha¬
betis igitur in una hostia duplex
martyrium pũdoris et religio¬
nis et uirgo permansit et mat¬
tyrium obtinuit. Inuitata nũt
uel mutis tacita morib aliqͥd
de uirginitate dicamꝰ: ne uelut i
transitu quodam prestricta ui¬
deatur que principalis ẽ uirtꝰ
Non enim ideo laudabilis uirgi¬
nitas quia et in martyrib rep¬
peritur. sed quia ip̃a martyteꝰ
faciat. Quis autem humano
campossit ingenio comprehend̾ẽ
quam nec natura suis inclusit
legib aut quis naturali uoce
complecti quod supra usum na¬
ture sit. Ecelo accersiuit qd imi¬
taretur in terris. nec immerito
iuuendi usum quesiuit e celo
que sponsum sͥ inuenit in celo
hec nubes aerias angelos syde¬
raq tͣnsgrediens uerbum dei in
ip̃o sinu inuenit patris et toto

Expanded text:
nolo. Stetit, oravit, cervicem innolo. Stetit, oravit, cervicem inflexit. Cerneres trepidare carnificem, quasi ipse addictus fuisset: tremere percussoris dextram, pallere ora alieno timentis periculo, cum puella non timeret suo. Habetis igitur in una hostia duplex martyrium, pudoris et religionis. Et virgo permansit, et martyrium obtinuit. 149 CAPUT vel mutis tacita moribus, ut aliquid de virginitate dicamus; ne veluti transitu quodam perstricta videatur, quae principalis est virtus. Non enim ideo laudabilis virginitas, quia et in martyribus reperitur, sed quia ipsa martyres faciat. 11. Quis autem humano eam possit ingenio comprehendere, quam nec natura suis inclusit legibus? Aut quis naturali voce complecti, quod supra usum naturae sit? E coelo accersivit quod imitaretur ivivendi usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi invenit in coelo. Haec nubes aereas, angelos sideraque transgrediens, verbum Dei in ipso sinu invenit Patris et toto
Abbreviated transcription (Latin):
tare difficilis. facilis coronari
magist̾ium uirtutis impleuit.
que p̃iudicium uehebat etatis.
Non sic ad thalamum nupta
ꝓperaret ut ad supplicii locum
leta successu gradu festina uirgo
ꝓcessit. Non in torto crine caput
compta sed xp̃o: non flosculis re¬
dimita s morib flere omnes
ip̃a sine fletu minari pleriq qd̾
tam facile uite sue prodiga qͣm
nondum hauserat iam quasi
ꝑfuncta donaret stupere uniu̾¬
si quod iam diuinitatis testis exi¬
steret que adhuc arbitra sui eta¬
te ẽẽ non posset. Effecit deniq ut
ei de d̃o crederetur cui de homi¬
ne adhuc non crederetur quia
quod ultra naturam est de aut¬
tore natura est. Quanto terrore
egit carnifex ut timeretur qͣn¬
tis blanditus ut suaderet: qͣnͣ¬
to uoto ut sibi ad nuptias ꝓue¬
niret. At illa et hec sponsi iniu¬
ria ẽ expectare placituram: qui
me sibi prior elegit accipiet. Ed
pertussor moraris: Pereat corpꝰ
quod amari potest oculis quib

Expanded text:
tare difficilis, facilis coronari: tare difficilis, facilis coronari: magisterium virtutis implevit, quae praejudicium vehebat aetatis. Non sic ad thalamum nupta properaret, ut ad supplicii locum laeta successu, gradu festina virgo processit, non intorto crine caput compta, sed Christo: non flosculis redimita, sed moribus. Flere omnes, ipsa sine fletu. Mirari plerique quod tam facile vitae suae prodiga, quam nondum hauserat, jam quasi perfuncta donaret. Stupere universi, quod jam divinitatis testis existeret, quae adhuc, arbitra sui per aetatem esse non posset. Effecit denique ut ei de Deo crederetur, cui de homine adhuc non crederetur. Quia quod ultra naturam est, de auctore naturae est. 9. Quanto terrore egit carnifex ut timeretur, quantis blanditiis ut suaderet! quantorum vota ut sibi ad nuptias perveniret! At illa: Et haec Sponsi injuria est exspectare placiturum. Qui me sibi prior elegit, accipiet. Quid, percussor, moraris? Pereat corpus quod amari potest oculis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dum loquuntur. Hec duodecim
annorum martyrium fecisse tͣ
ditur: quo testabilior crudelitas
que nec minuscule pepercit eta¬
ti. immo magna uis fidei que eti¬
am ab illa testimonium inuenit
etatr. fuit ne in illo corpusculo
uulneri locus: et que ñ habuit
quo ferrum reciperet. habuit in¬
quo ferrum uinceret. At istuc
etatis puelle toruos etiam uultꝰ
parentum ferre non possunt: &
acude stricta solent puncta fle¬
re quasi uulnera. Hec cruentas
carnificum impauida manus
hec stridentium grauib immo¬
bilis tractib cathenarum nunc
cruento mucroni mittis totsi
offerre corpus mori adhuc nescra
s parata: uel si ad aras inuita
raperetur. tendere xp̃o inter ig¬
nes manus atq in ip̃is sacrilegiᷤ
focis tropheum domini signa¬
re uictoris nunc ferratis colla
manusq inserere nexib s nullꝰ
tam tenua menbra poterat ne¬
xus includere. Nouum marty¬
rii genus: nondum ydonea pe¬
ne etiam matura uictorie cer¬

Expanded text:
dum loquuntur. 7. Haec duodecim dum loquuntur. 7. Haec duodecim annorum martyrium fecisse 148 traditur. Quo detestabilior crudelitas, quae nec minusculae pepercit aetati: immo magna vis fidei, quae etiam ab illa testimonium invenit aetate. Fuitne in illo corpusculo vulneri locus? Et quae non habuit quo ferrum reciperet, habuit quo ferrum vinceret. At istius aetatis puellae torvos etiam vultus parentum ferre non possunt, et acu districta solent puncta flere, quasi vulnera. Haec inter cruentas carnificum impavida manus, haec stridentium gravibus immobilis tractibus catenarum, nunc furentis mucroni militis totum offerre corpus, mori adhuc nescia, sed parata: vel si ad aras invita raperetur, tendere Christo inter ignes manus, atque in ipsis sacrilegis focis tropaeum Domini signare victoris: nunc ferratis colla manusque ambas inserere nexibus: sed nullus tam tenuia membra poterat nexus includere. 8. Novum martyrii genus? Nondum idonea poenae, et jam matura victoriae: cer
Abbreviated transcription (Latin):
secrauit. et bene procedit ut qm̃
hodie natalis est uirginis de uir¬
ginib sit loquendum: et ex pre¬
dicatione liber sumat exodium.
Natalis est uirginis: integrita¬
tem sequamur. Natalis est mar¬
tyris: hostias imnmolemus. Na¬
balis est sc̃e agnes mirent᷑ uiri
non desperent paruuli stupeãt
nupte imitentur innupte. S
quid dignum alloqui possumus
ne nomen quidem uacuum lu¬
ce laudis fuit. Deuotio supͣ etatẽ
uirtus supͣ naturam: ut michi
uideat᷑ non hominis habuisse no¬
men s oraculum martyris: que
indicauit quid ẽẽt futura. Habe¬
o tamen unde michi subsidium
comparetur. nomen uirginis ty¬
tulus est pudoris. Appellabo mar¬
tyrem predicaui martyrem: sa¬
tis prolixa laudatio ẽ. que non
queritur s tenetur. facessant
igitur ingenia. eloquentia con¬
ticescat uox una p̾conium est.
Hanc senes. hanc iuuenes. hanc
pueri canant. nemo est lauda¬
bilior qͣm qui ab omnib laudari
potest. Quot homines tot p̾co¬
nes: qui martyrem predicant

Expanded text:
erit. 5. Et bene procedit, ut quoniam hodie natalis est virginis, de virginibus sit loquendum, et a praedicatione liber sumat exordium. Natalis est virginis, integritatem sequamur. Natalis est martyris, hostias immolemus. Natalis est sanctae Agnes, mirentur viri, non desperent parvuli; stupeant nuptae, imitentur innuptae. Sed quid dignum de ea loqui possumus, cujus ne nomen quidem vacuum luce laudis fuit? Devotio supra aetatem, virtus supra naturam; ut mihi videatur non hominis habuisse nomen, sed oraculum martyris, quo indicavit quid esset futura. 6. Habeo tamen unde mihi subsidium comparetur. Nomen virginis titulus est pudoris. Appellabo martyrem, praedicabo virginem. Satis prolixa laudatio est, quae non quaeritur, sed tenetur. Facessant igitur ingenia, eloquentia conticescat, vox una praeconium est. Hanc senes, hanc juvenes, hanc pueri canant. Nemo est laudabilior, quam qui ab hominibus laudari potest. Quot homines, tot praecones, qui martyrem praedicant,
Abbreviated transcription (Latin):
ad thalamum quem quesisti. et
ꝓ amore sponsi gladium ꝑcusso¬
ris admitte: ut sponsam te uir¬
ginitas immaculata comprobet
xp̃i. et martyrem confessio ꝓba¬
ta consignet. Felix caterua uir¬
ginum: quib studium est tue¬
sequi confessionis uestigia. Ha¬
bebunt enim tecum coionã in
celo: que tecum suꝑauerint ini¬
micum in mundo. Nam sicut tͥ¬
tiuꝑatio eterne remunerationiꝰ
apparuit. ita hiis te imitantib
eterna credimus gaudia non ne¬
pulchra di filio et omnib ange¬
lis et archangelis grata ut nr̃i
meminisse digneris quib possu
qui tibi tuorum omnium labo¬
rum tradidit palmam qͥ reg¬
nat cum patre et sp̃u scõ quia

Expanded text:
ad thalamum, quem quaesisti: et ad thalamum, quem quaesisti: et pro amore sponsi gladium percussoris admitte; ut sponsam te virginitas immaculata comprobet Christi, et martyrem confessio probata consignet. Felix caterva virginum, quibus studium est tuae confessionis sequi vestigia; habebunt enim tecum coronam in coelo, quae tecum superaverint inimicum in mundo. Nam sicut titicipatio aeternae remunerationis apparuit; ita his imitantibus aeterna credimus gaudia non neet pulchra Dei Filio, et omnibus angelis et archangelis grata, ut nostri meminisse digneris, quibus possumtiam qui tibi tuorum omnium laborum tradidit palmam, qui regnat cum Patre, etc. HOMILIA