comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Bñ gͣ dr̃ uiuit ds̃ qui abstulit udiciũ mil
et om̃ps qui ad amaritudinẽ adduxit anuil
meã: quia et si hostis seuit qui ferur appils
creator tam̃ ẽ qui eũ ad aliquid p̃ualert ps¬
mittit. S quia sẽs uir ad aliquid inuoca¬
ta dĩ uita se restririt: audiamꝰ quid sese con¬
ñ loquent᷑ labia mea iniquitatẽ: nec lingua
mea meditabit᷑ m̃datiũ: Qđ pͥus iniqͥtatem:¬

Expanded text:
r: Vivit Deus, qui abstulit judicium meum, et Omnipotens qui ad amaritudinem adduxit animam meam, quia etsi hostis saevit, qui ferire appetit, creator tamen est qui eum ad aliquid praevalere permittit. Sed quia sanctus vir ad aliquid invocat a Dei vita se constrinxit, audiamus quid sese connon loquentur labia mea iniquitatem, nec lingua mea meditabitur mendacium.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃daciũ: quia ꝓfecto ab equitate discrepat
quicqͥd a ueritate discordat S int̾ hoc quod
ait loqui. et pͦmodũ subdidit meditari ma¬
gna distantia ẽ: Nonuũꝗͣ enĩ peius ẽ mñda¬
ciũ meditari: quã loqui: Nam loqui plerũ¬
ꝙ p̾cipitationis ẽ: meditari uͦ studiosȩ p̾ui¬
tatis Et quis ignoret in qͣnta distantia
pa distiNIguit᷑: utrũ p̾cipitatione aliquis
an studio m̃tiat᷑: Sed sc̃s uir ut ꝑfecte adhe¬
rrat ueritati: nec studio se ꝑhibet. nec p̃cipi¬
tatione m̃tiri: Sũmo Uꝑe enĩ cauen¬

Expanded text:
cto ab aequitate discrepat quidquid a veritate discordat. Sed inter hoc quod ait, loqui, et postmodum subdit, meditari, magna distantia est. Nonnunquam enim pejus est mendacium meditari, quam loqui. Nam loqui plerumque praecipitationis est, meditari vero studiosae pravitatis. Et quis ignoret in quanta distantia culpa distinguitur utrum praecipitatione aliquis, an studio mentiatur? Sed vir sanctus, ut perfecte adhaereat veritati, nec studio se perhibet, nec praecipitatione mentiri. Summopere enim caven
Abbreviated transcription (Latin):
ungit᷑. cũ ꝓtinus subinfert᷑. Nũ quid clamo¬
rẽ eius audiet ds̃ cũ uenerit suꝑ illũ angu¬
stia: Clamorẽ eius angustiȩ tẽꝑe dñs ñ au¬
dit: quia tͦnquillitatis tẽꝑe. in p̃ceptis suis
ipse clamantẽ dñm ñ audiuit Scriptũ qͥp¬
pe ẽ Qui aũtit aurẽ suã ne audiat legem:
oratio eius erit execrabilis: Sc̃s itaq uir in¬
tuens quia om̃s qui nẽ oꝑari recta contẽpñt
extremo se temꝑe ad petitionis u̾ba conu̾tuss
dicit: Nũqͥd clamorẽ eius audiet ds: Quibũ
ꝓfecto u̾bis: uocib nr̃i redẽptoris obsequit᷑. qͥ¬

Expanded text:
jungitur, cum protinus subinfertur: CAjungitur, cum protinus subinfertur: CArem ejus audiet Deus, cum venerit super eum angustia? - Clamorem ejus angustiae tempore Dominus non audit, qui tranquillitatis tempore in praeceptis suis ipse Dominum clamantem non audit. Scriptum quippe est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Sanctus itaque vir intuens quia omnes qui nunc operari recta contemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convertunt, dicit: Nunquid clamorem ejus audiet Deus? Quibus profecto verbis vocib
Abbreviated transcription (Latin):
ut e iqui audierit. donis ditescat: Morẽ gͦ sui
creatoris imitantes scĩ uiri ñnũꝗꝙ̃ quedã de
se ut audientes instruant. ñ ut ip̃si ꝓficiant
manifestant: ettam̃ in his alta se consid̾ati¬
one custodiunt. ne dũ alios a t̾rena intentio¬
ne crigunt: ipsi in terrene laudis appecitiõe
mergant᷑. Quoꝵ plerũq dicta imitant᷑ hypo¬
ctȩ: s dictoꝵ sensus penitus ignorant: quia
qđ iusti agunt ad utilitatẽ ꝓximi: hoc ipsi
faciunt ad extensionẽ nominis sui: Sẽs aut̃
uir hypocͥtas intuens nequaꝗͣ głam futu¬
rã appetere. s cuꝑe p̾sentẽ tenere: ait: Quȩ
enĩ spes ẽ hẏpoc̾tȩ: Quia dũ p̾sentia diligit:
futura minime sꝑat Scriptũ nãq ẽ. Qđ e
nĩ uidet quis quid sꝑat: Idcirco gͦ ab hypo¬
cͥta ad et̾na p̾mia ꝑ spem minime tendit᷑:
quia qđ alio querendũ fuerat. hic se tenere
głat᷑ Cuiꝰ quia culpa ꝓlata ẽ etiã pena sub¬

Expanded text:
ut eam qui audierit donis ditescat. Morem ergo sui ut eam qui audierit donis ditescat. Morem ergo sui creatoris imitantes sancti viri, nonnunquam quaedam de se, ut audientes instruant, non ut ipsi proficiant, manifestant; et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas intuens, nequaquam gloriam futuram appetere, sed cupere praesentem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaerendum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, etiam poena sub
Abbreviated transcription (Latin):
q eẽt ingratus si de se discipłis tota reticeret:
et fortasse nimis in cautꝰ. si de se tota uł discipłis
ꝓderet: S mirabilit̾ ut dictũ ẽ egit utrũq:
ens de se aliquid sequentib innotescunt: mo¬
rẽ sui creatoris imitant᷑. Nam ds̃ qui nos ꝓhi¬
bet ne ꝓpͥo ore laudem᷑. ꝑ scripturã sacrã laudeᷤ
suas loquit᷑: ñ quia ipse cis indiget qui ꝓfice¬
re laudib nescit: s dũ suã nob̾ magnitudi¬
nẽ narrat. nr̃am ad se imꝑitiã subleuat: et
bona sua loquendo nos edocet: quẽ om̃ino
homo ñ cognosceret si de se tacere uoluissetz
Id cuto gͦ laudes suas indicat. ut ualeamꝰ eũ
audiẽtes cognoscere: cognoscences amare: a¬
mantes sequi: sequentes adipisci: adipiscen¬
tes uͦ. eius uisione ꝑfrui. Un psalmista ait:
Uirtutẽ oꝑũ suoꝵ annuntiauit ppło suo: ut
det illis hereditatẽ gentiũ: Ac si aꝑte dicat:
Id circo fortitudinẽ suȩ oꝑationis insinuat:

Expanded text:
que esset ingratus, si de se discipulis tanta taceret; que esset ingratus, si de se discipulis tanta taceret; et fortasse nimis incautus, si de se omnia discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, es de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut detIdcirco fortitudinem suae operationis insinuat,
Abbreviated transcription (Latin):
tra om̃s ueracit᷑ scĩ. ñ solũ głam supmodũ
suũ om̃ino ñ appetunt. s etiã hoc ipsũ uide¬
ri refugiunt qd̃ ẽẽ meruert̃. Uñ ille p̃dicator
egregiuis ueritatis. contͣ pscudo apłos loqueis.
dũ uirtutes exunię oꝑationis sue ꝓ discipłoꝵ
eruditiõe narraret. dũ tot se ꝑicła tolerasse co¬
aceruata ꝑsecutione describeret: et pꝰ hec usq
ad t̾ciũ celũ. rursũq in paradiso raptũ se eẽ me¬
moraret. un tanta cognoscere potusset qͣnta
loqui om̃ino ũ posset: erat de se fortasse adhuc¬
ãmirabiliora locuturꝰ: s ab humana laude
alta considatione se tẽꝑans subdit. Parco aut̃
ne quis me existimet supͣ id qđ uidet in me:
aut audit aliqͥd ex me: habebat gͦ adhuc di¬
cendũ de se aliquid: qui parcit dicere. Sed
egit utrũq doctor egreguis: ut et loquendo
que egerat discipłos instrueret: et tacendo se
int᷑ humilitatis lunitẽ custodiret Niis nã¬

Expanded text:
tra omnes veraciter sancti non solum gloriam supra modum tra omnes veraciter sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret , dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et post haec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum raptum se esse memoraret, ubi tanta cognoscere poloqui omnino non posset: erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta consideratione se temperans, subdit: Parco autem ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid qui egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat, discipulos instrueret, et tacendo se intra humilitatis limitem custodiret. Nimis ita
Abbreviated transcription (Latin):
illã specietenꝰ intus positus uicio pͤuȩ acti¬
onis impugnat: recte dicit: Sicut impuis
inimicꝰ ms: et adu̾sarius ms̃ quasi iniquuᷤ:
Ac si aꝑte dicat: A me etiã fide discrepat: qui
simulator: ustus ñ eẽ appetit. s uideri: Et
idcuto auarus raptor ẽ: quia dũ inique a¬
gens desidat de scĩtate uen̾ari: laudẽ uitȩ
rapit aliene: Studiũ uͦ eẽ hy pocritarũ solet:
ut et qđ sunt suppͥmant. et hoc qđ ñ sunt eẽ
se hominib innotescat: quatinus m̃surã suã
ꝑ estimationẽ transeant: et p̃ue se cȩt̾os acti¬
onis nomine ostendant. Refugiunt uidi qđ
suit: et ante ocłos hominũ suꝑducta quadã
innocentię honestate se uestiunt: Uñ recte
eis dĩ ue uob̃ hypocritę: quia similes facti
estis sepulchris dealbatis: quȩ foris quidẽ ap¬
parent hominib speciosa: intus uͦ plena st̃¬
ossib mortuoꝵ et om̃i spurcitia: Ita et uos fo

Expanded text:
illam specie tenus intus positus vitio pravae actiillam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat: A me etiam fide discrepat, qui simulator, justus esse non appetit, sed videri. Et idcirco avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vitae rapit alienae. Studium vero esse hypocritarum solet ut et quod sunt supprimant, et hoc quod non sunt esse se hominibus innotescant, quatenus mensuram suam per aestimationem transeant, et praeire se caeteros actionis nomine ostendant. Refugiunt videri quod sunt, et ante oculos hominum superducta quadam innocentiae honestate se vestiunt. 562 Unde reis dicitur: Vae vobis, hypocritae, quia similes facti estis sepulcris dealbatis, quae a foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero sunt plena ossibus mortuorum, et omni spurcitia. Ita et vos for
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ hic quoq sicut et quasi ꝓ affirmatione
potius qͣm ꝓ similitudine dictũ uidetur
Int̃ impiũ uͦ et iniquũ hoc distare ñnũqͣm
solet: quia om̃is impius iniquus: ñ tam̃
om̃is iniquus ẽ impius Impius nãq ꝓ in¬
fideli ponit᷑: id ẽ a pietate religioniᷤᷤ alienus
Iniquus uͦ dr̃:. qui pͣuitate oꝑis ab equitate
discordat: uł si fortasse xp̃anȩ fidei nomen
portat Beati gͥ iob uoce typica. sc̃a eccl̃a de¬
signat᷑: quia alios recte fidei contradicentes
tolerat. impiũ se habere fatet᷑ inimicũ: quia
uͦ alios sub p̃textu fidei intus positos in pͣiuis
oꝑib patit᷑. iniquũ suũ adu̾sariũ detestat᷑
Si aut sicut et quasi oportet magis ut ꝓsimi¬
litudine positũ sentiamꝰ: sc̃a eccła eos quos
carnalit̾ uiuentes int᷑ se tolerat. de similitu¬
dine impioꝵ notat: Intus quippe ei inimicꝰ
ẽ: qui fidelẽ se dũ affirmat uocib morib
negat: & quia eũ uelut fidelẽ estimat. qui

Expanded text:
sicut, et quasi, pro affirmatione potius quam pro similitudine dictum videtur. Inter impium vero et iniquum, hoc distare nonnunquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius namque pro infideli ponitur, id est a pietate religionis alienus; iniquus vero dicitur, qui pravitate operis ab aequitate discordat, vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beati igitur Job voce typica sancta Ecclesia, quae alios rectae fidei contradicentes tolerat. impium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitudine positum sentiamus, sancta Ecclesia eos quos viventes carnaliter intra se tolerat de similitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infidelem aestimat qui
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ ꝓpħam diis dicit: Nenĩ sunt uiȩ meȩ
sicut uiȩ ur̃ȩ. Aduentũ gͦ dñicũ narrans
uias dĩ ex parte retulerat: quia alia eiꝰ actio
fuc qua nos condidit. alia qua redemit
Ea itaq quȩ de dñi actione narrauit: extre¬
mi uidicii cõparatione leuigans. ait Ecce
hec ex parte dicta sunt uiarũ eiꝰ. Qđ et par¬
uã suillã sermonũ eius appellat: quia quiqqͥd
altũ. qͥcqͥd t̾ribile in hac uita positi de eiꝰ con
celestiũ uelut tenuis ad nos guita suꝑni li¬
quoris emanat:. Et quis poterit tonitruũ ma¬
gnituͣnis illiꝰ intueri: Ac si aꝑte dicat. Si
humilitatis eius ãmiranda uixferimꝰ: sono¬
rũ atq t̾ribilẽ maiestatis eius aduentũ qua
iurtute toleramꝰ: Iunc tonitruũ aduentꝰ
illiꝰ etiã psalmista dauid insonat dicens: Ds
manifeste ueniet: ds̃ nr̃ et ñ silebit. Ignis u
conspectu eius ardebit: et in circuitu eiꝰ tem¬

Expanded text:
etam Dominus dicit: Non enim sunt viae meae sicut viae vestrae . Adventum ergo Domini narrans, vias Dei ex parte retulerat, quia alia ejus actio fuit, qua nos condidit, alia qua redemit. Ea itaque quae de Domini actione narravit, extremi judicii comparatione levigans, ait: Ecce haec ex parte dicta sunt viarum ejus. Quod et parvam stillam sermonum ejus appellat, quia quidquid altum, quidquid terribile in hac vita positi de ejus conium secretorum, velut tenuis ad nos gutta superni liquoris emanat: Et quis poterit tonitruum magnitudinis ejus intueri? Ac si aperte dicat: Si humilitatis ejus admiranda vix ferimus, sonorum atque terribilem majestatis ejus adventum qua virtute toleramus? Hunc tonitruum adventus illius etiam Psalmista insonat, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu e
Abbreviated transcription (Latin):
us q̃m se teneri ꝑmitteret. ꝑsecutores suos reqͥ¬
siuit dicens: Quẽ queritis: Cui ilico responde¬
rt̃. Iħm natarenũ: Qͥb cũ repente diceret. ego
sũ: uocẽ solũm mitissimȩ responsionis edidit:
et armatos ꝑsecutores suoꝰ ꝓtinꝰ ĩ t̾rã strauit. Qd
gͦ facturus ẽ. cũ uidicaturꝰ ueñit: qui una uo¬
ce hostes suos ꝑculit. etiã cũ udicandꝰ uenit:
Qd ẽ illud iudiciũ qđ ĩmortalis exerit: qui in u¬
na uoce ñ potuit ferri moriturꝰ Qͥs eiꝰ irã tole¬
ret: cuiꝰ et ipsa ñ potuit mansuetudo tolerari:
Considet gͦ uir ses et dicat. Cũ uix paruã stillã
sermonũ eiꝰ audierunꝰ: qͥs pot̾it tonitruũ mag¬
nitudinis illius intueri: EPLICIT̃ LIB̾. XUII.

Expanded text:
iusquam se teneri permitteret, persecutores suos requiusquam se teneri permitteret, persecutores suos requisivit, dicens : Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Nazarenum. Quibus cum repente diceret, Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit, et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid ergo facturus est, cum judicaturus venerit, qui una voce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit? Quod est illud judicium quod immortalis exerit, qui in una voce non potuit ferri moriturus? Quis ejus iram toleret, cujus et ipsa non potuit mansuetudo tolerari? Consideret ergo vir sanctus, et dicat: Cum vix parvam stillam sermonum ejus audierimus, quis poterit tonitruum magnitudinis illius intueri?
Abbreviated transcription (Latin):
bulationis et angustię: dies calamitatis et
miscrie: dies tenebrarũ et caliginis: dies ne¬
bulȩ et turbinis: dies tube et clangoris. Ter¬
rorẽ gͥ districti examinis. quẽ sophonias tu¬
bã: beatus iob tonitruũ appellat. Quẽ iohel ꝙͦ
consid̾ans. ait. Conturbent᷑ om̃s habitatores
t̾rȩ quia uenit dies dñi: quia ꝓpe: dies tenebraꝵ
et caliginis: dies nubis et turbiis. Magnꝰ enĩ
dies dñi et t̾ribilis ualde: et quis sustinebit eũ:
S. quã in cõphensibilis sit. atq in considabilis il¬
la magnitudo qua in scđa ostensione uentu¬
rus ẽ. b̃n utcũq ꝑpendimꝰ: si pͥmi aduentꝰ pon¬
đa solicita considatione pensamꝰ: Certe ut uõ
a morte redimeret. mori diis uenit: et defectũ
nr̃ȩ carnis in suo corꝑe penasq tolerauit. Qui
pͥus qͣm ad crucis patibulũ ꝑueniret: teneri.
conspui illudi. alapis se cedi ꝑtulit Ecce ad
qͣnta ꝓpt̾ nos uenire ꝓbra consensit: ettam̃ pͥ¬

Expanded text:
ies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . Terrorem ergo districti examinis, quem Sophonias tubam, beatus Job tonitruum appellat. Quem Joel quoque considerans ait: Conturbentur omnes habitatores terrae, quia venit dies Domini, quia prope est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis: Magnus enim dies Domini, et terribilis valde, et quis sustinebit eum ? Sed quam incomprehensibilis sit atque inconsiderabilis illa magnitudo, qua in secunda ostensione venturus est, bene utcunque perpendimus, si primi adventus pondera sollicita consideratione pensamus. Certe ut nos a morte redimeret, mori Dominus venit, et defectum nostrae carnis in suo corpore poenasque toleravit. Qui priusquam ad crucis patibulum perveniret, teneri, conspui, illudi, et alapis caedi se pertulit. Ecce ad quanta propter nos venire probra consensit; et tamen pr
Abbreviated transcription (Latin):
mori. et iusticia mundare potuisset: Hunc
gͦ cũ pꝰ baptisma uidit antiquus hostis mor
tẽptationib impetiit: et ꝑ diu̾sos aditus ad
int̾iora eiꝰ molitus irreꝑe uictus ẽ: atq
ipsa in expugnabilis m̃tis eiꝰ in tegritate ꝓsta¬
tus: S quia ad int̾iora ñ ualuit. ad eiꝰ se ex¬
t̾iora conũtit: ut qr m̃tis uirtute uictꝰ: eum
quẽ deciꝑe tẽptatiõe ñ ualuit. carnis saltim
ctũ ẽ: ꝑmissus ẽ in illud qđ ex nob̾ mortali¬
b mediator acceꝑat. S ubi pocuit aliquid
facere: ibi ex om̃i parte deuictus ẽ: & un ac¬
cepit ext̾ius potestatẽ dñicȩ carnis occidends
inde int̾ior potestas eius qua nos tenebat

Expanded text:
mori, et iustitia mundare pomori, et iustitia mundare poergo, cum post baptisma vidit antiquus hostis, mox tentationibus impetiit, et per diversos aditus ad interiora ejus molitus irrepere, victus est, atque ipsa inexpugnabilis mentis ejus integritate prostratus. Sed quia ad interiora non valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum, quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem permissus est in illud, quod ex nobis mortalibus mediator acceperat. Sed ubi potuit aliquid facere, ibi ex omni parte devictus est: et unde accepit exterius potestatem dominicae carnis occidendae, inde interior pot
Abbreviated transcription (Latin):
Necesse ẽ gͦ exemplaria cȩlestiũ his mundari:
ipsa aut̃ cȩlestia meliorib hostiis qͣm istis G
si bruta animalia ꝓpt̾ rationale anual id
ẽ ꝓ homine dignę uictune ñ fuerunt: reqͥ¬
rendus erat homo qui ꝓ hominib offerri de¬
buisset: ut ꝓ racionali peccante. rationalis
hostia mactaret᷑. S quid qđ homo sine pec¬
cato inueniri ñ poterat: & oblata ꝓ nob̾
hostia. qͣndo nos a peccato mundare potu¬
isset: si ipsa hostia peccati contagio ñ carentꝰ
Inquinata quippe: inquinatos mundare ñ
posset. Ergo ut rationalis ẽẽt hostia. homo
fuerat offerẽdꝰ ut uerꝰ a peccatis mundarit
hominẽ homo. et sine peccato: S quis ẽẽc¬
homo sine peccato: si ex peccati cõmixtiõe
descendẽt: ꝓinde uenit ꝓpt̾ nos in uterũ
uirginis filius dĩ: ibi ꝓ nob̾ factus ẽ homo:
sũpta ẽ ab illo natura ñ culpa. Fecit ꝓ nob̾
sacͥficiũ corpꝰ suũ: exhibuit ꝓ peccatoribus
iuctimã sine peccato: quȩ et humanitat

Expanded text:
Necesse est ergo exemplaria coelestium his mundari, ipsa autem coelestia hostiis quam istis . Ergo si bruta animalia propter rationale animal, id est pro homine, dignae victimae non fuerunt, requirendus erat homo qui pro hominibus offerri debuisset, ut pro rationali peccante rationalis hostia mactaretur. Sed quid, quod homo sine peccato inveniri non poterat, et oblata pro nobis hostia quando nos a peccato mundare potuisset, si ipsa hostia peccati contagio non careret? Inquinata quippe inquinatos mundare non potuisset. Ergo ut rationalis esset hostia, homo fuerat offerendus, ut vero a peccatis mundaret hominem, homo, et sine peccato. Sed quis esset sine peccato homo, si ex peccati commistione descenderet? Proinde venit propter nos in uterum virginis Filius Dei, ibi pro nobis factus est homo. Sumpta est ab illo natura, non culpa. Fecit pro nobis sacrificium, corpus suum exhibuit pro peccatoribus victimam sine p
Abbreviated transcription (Latin):
cussit suꝑbũ: quia antiquus hostis ꝑ exceslũ
p̃sũptionis suȩ eũ etiã ꝑdidit quẽ inique ꝑ¬
suasionis lege possedit: E dũ audacber eu
in quo nichil sibi cõpetebat appetiit: iure
illũ quẽ quasi iuste tenebat amisit: Pruden¬
tia itaq ñ urtute ꝑcussus ẽ: qui dũ ad tẽp¬
tandũ dm̃ soluit᷑ ab homine possidendo re¬
ligat᷑: ut inde eũ qui sub ipso erat ꝑderet:
un cũ illo qui suꝑ ipsũ ẽ congredi p̾sũpsiset:
Occiso aut̃ carne dño quȩ p̃dicatores eius uir¬
tutũ gła sit secuta: narrat᷑. cũ subdit᷑. Sp̃c xu̾ii¬

Expanded text:
cussit superbum, quia antiquus hostis per excessum praesumptionis suae eum etiam perdidit quem iniquae persuasionis lege possedit; et dum audacter eum in quo nihil sibi competebat appetiit, jure illum quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non virtute percussus est, qui dum ad tentandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur, ut inde eum qui sub ipso erat perderet, unde cum illo qui super ipsum est congredi praesumpsisset. Occiso autem carne Domino, quae praedicatores ejus virtutum gloria sit secuta, narratur, cum subditur: CAPUT XXXI
Abbreviated transcription (Latin):
alius appellat᷑. nͥ ille qui dixit. ascendã suꝑ
altitudinẽ nubiũ similis ero altissimo. et de
quo uoce dni dr̃ qui factus ẽ ut nullũ time¬
dicens. tu humiliasti sicut uuln̾atũ suꝑbũ:
S qͣmius simplici naturę diuinitatis ñ sit ali¬
ud ẽẽ et aliud saꝑe. nec alud saꝑe et aliud for
tẽ ẽẽ: quippe quia ipsa fortitudo quȩ sapienti¬
a et ipsa sapientia quȩ diuinitatis cẽntia ẽ:¬

Expanded text:
alius appellatur, nisi ille qui dixit: Ascendam super alius appellatur, nisi ille qui dixit: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ? Et de quo voce Dei dicitur: Qui factus est ut nullum timedicens: Tu humiliasti, sicut vulneratum, superbum . Sed quamvis simplici naturae divinitatis non sit aliud esse, et aliud stem esse: quippe quia ipsa fortitudo, quae sapientia, et ipsa sapientia quae divinitatis essentia e
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. in ipsa sua contẽplatione contre misct̃:
S isdẽ tremor ne eis penalis sit: ñ timoris ẽ. s am¬
mirationis. Quia uero qͣntus sit amiratioĩs
eius pauor intulit: nc̃ ordinẽ nr̃ȩ salutis nar
sens scł̃m designat᷑. in quo corda hominum
t̾rena querentiũ diu̾sis cogitationũ fluctibꝰ
intumescunt: qui elatione suꝑbiȩ conci¬
tati. dũ alt̾na uitentione se impecunt. qͧͤsi
adũsanti se unda colliduntꝰ. S iã in forti¬
tudine illius maria congregata sunt: quia
incarnato dño discordantia sclariũ corda
concordit̾ credunt. Iam petrꝰ in mari ambu¬
lat ambulat: quia nimirũ xp̃i p̾dicatorib
illa qͦndã tumida humili auditu corda
substrata sunt: ut recte etiã in eugłio. huiꝰ
mundi mansuetudinẽ figuraũit. qđ ꝓcel¬
losa maris aqua diũ pedib p̾sso tumore cal¬
cata ẽ. S qͦnã mͦ id actũ sit aꝑit᷑: dũ dr̃. Et

Expanded text:
ciunt, in ipsa sua contemplatione contremiscunt. ciunt, in ipsa sua contemplatione contremiscunt. Sed isdem tremor ne eis poenalis sit, non timoris est, sed admirationis. Quia vero quantus pavor sit admirationis ejus intulit, nunc ordinem nostrae salutis narraesens saeculum designatur, in quo corda hominum terrena quaerentium diversis cogitationum fluctibus intumescunt? qui elatione superbiae concitati, dum alterna intentione se impetunt, quasi adversante se unda collidunt. Sed jam in fortitudine illius maria congregata sunt, quia incarnato Domino discordantia saecularium corda concorditer credunt. Jam Petrus in mari ambulat, quia nimirum Christi praedicatoribus illa quondam tumida humili auditu corda substracta sunt ut recte etiam in Evangelio hujus mundi mansuetudinem figuraverit, quod procellosa maris aqua Domini pedibus, presso tumore, calcata est. Sed quonam modo id actum sit aperitur, dum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
arcẽ et menia ciuitatis: quia dũ int̾nã uitã
denuntiant. ad alta nos menia suꝑnȩ ciui¬
tatis leuant: quȩ ꝓfecto menia. nͥ humiles
ñ ascendunt: Uñ illic et ab eadẽ sapientia
subdit᷑. Siquis ẽ paruulus: ueniat ad me Ac
si aꝑte dicat. Qsquis se apud se magnũ estimat
aditũ sibi mei accessus angustat: quia tanto
ad me altius ꝑtingit᷑: qͣnto uniꝰcuiꝰq mens a¬
pud se uerius humiliat᷑. S qͣntalibet quisq
urtute ꝓficiat. qualibet scientia excrescat:
penet᷑re ñ sufficit. quo nos conditor modamĩe
iuidicioꝵ regit: Dicat gͦ. Colũpnȩ celi contremi¬
scunt et pauent ad nutũ eiꝰ: quia in plerisq
nec ipsi ꝑtingere ad uoluntatis euis celsitudiuẽ
p̃ualent. qui eiusdẽ uoluntatis p̃mia denunrti
antes uident. Qđ sicut suꝑiꝰ diximꝰ de scĩs qͦq
angłis nil obstat intelligi: quia ipse quoq uir¬
tutes celestiũ. quȩ hunc sine cessatione conspi¬

Expanded text:
arcem et moenia civitatis, quia dum internam vitam arcem et moenia civitatis, quia dum internam vitam denuntiant, ad alta nos moenia supernae civitatis levant, quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Unde illic ab eadem subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me. Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscujusque mens apud se verius humiliatur. Sed quantalibet quisque virtute proficiat, quantalibet scientia excrescat, penetrare non sujudiciorum regat. Dicat ergo: Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus, quia in plerisque nec ipsi pertingere ad voluntatis ejus celsitudinem praevalent qui ejusdem voluntatis praemia denunicut superius diximus, de sanctis quoque angelis nil obstat intelligi, quia ipsae quoque virtutes coelestium, quae hunc sine cessatione conspi
Abbreviated transcription (Latin):
signaret: Ide dño nouimꝰ dixĩse salomonẽ. Sapiẽ¬
ta edificauit sͥ domũ: excidit colũpnã septẽ. Qut
scid de septẽ eccłũ dixisse ĩnotescẽt secutus etiã
sacram̃ta ipsa diligent̾ inseruit dicens Im¬
molauit uictumas miscuit uinũ ꝓposuit m̃¬
sã misit ancillas suas ut uocarent ad arcem
et menia ciuitatis: Si quis ẽ paruulus: ueni¬
at ad me: Immolauit enĩ dñs iuctimas: se¬
ipsũ offerendo ꝓ nob̾ Miscuit uinũ: p̃ceptoꝵ
suoꝵ pocłm ex narratione historica et irtel¬
ligentia sp̃uali conteꝑans: Uñ alias dictũ ÷
Calir in manu dñi: unt meri plenus mixto:
Et posuit m̃sã id ẽ scͥpturã sacrã: que fessos ad
se atq a scli ouerib uenientes pane ũbi nõ
reficit ÷ et cont᷑ adu̾sarios sua refectione noᷤ
roborat: Uñ alias ab eccl̃a dr̃ Posiusti in con¬
spectu meo m̃sã: adu̾sus eos qui tribulant me
Misit ancillas suas. apłoꝵ uidelicet animas
in ipso suo initio infirmas. ut uocarent ad

Expanded text:
apientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit dicens: Immolavit victimas, et miscuit vinum, et proposuit m551 misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem et maenia civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me . Immolavit enim Dominus victimas, seipsum offerendo pro nobis. Miscuit vinum, praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit ancillas suas, apostolorum videlicet animas, in ipso suo initio infirmas, ut vocarent ad
Abbreviated transcription (Latin):
plicẽ dĩ fortitudo sapientia sit: dñs tam̃ dia¬
bolũ qͣntũ ad speciẽ spectat. ñ iuitute. s raci¬
one suꝑauit. Ipse nãq diabolus in illa nos pͥ¬
mi parentis radice supplantans. sub captiuita¬
te sua quasi uste tenuit hominẽ: qui libo ar¬
bitͥo conditus. ei iniusta suadenti consensit.
Ad uitã nãq conditus in lib̾tate ꝓp̾e uoluntati᷑.
sponte sua factus ẽ debitor mortis: Delenda gͦ
erat talis culpa: s nͥ ꝑ sacͥficiũ deleri ñ pot̾at.
Querendũ erat sacͥficiũ: s quale sacͥficiũ pote¬
rat ꝓ absoluendĩ hominib in ueniri: Neq et.

Expanded text:
a sit, Dominus tamen diabolum, quantum ad faciem spectat, non virtute, sed ratione superavit. Ipse namque diabolus in illa nos parentis primi radice supplantans, sub captivitate sua quasi juste tenuit hominem, qui, libero arbitrio conditus, ei injusta suadenti consensit. Ad vitam namque conditus in libertate propriae voluntatis, sponte sua factus est debitor mortis. Delenda ergo erat talis culpa, sed nisi per sacrificium deleri non poterat. Quaerendum erat sacrificium, sed quale sacrificium poterat pro abs
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam dr. om̃s gentes uelut nichilũ et mane
reputatȩ sunt: In eo gͦ nichilo t̾ra suspendit᷑.
qđ pͥus uacuũ ab aquilone tenebat᷑: quia illa
corda gentiliũ repleta st̃ caritate dĩ quȩ p̃ssa
pͥus fuerant torpore diaboli: Potest uͦ et ꝑhoc

Expanded text:
gentes velut nihilum et inane reputatae sunt ei . In eo ergo nihilo terra suspenditur, quo prius vacua ab aquilone tenebatur; quia illa corda gentilium repleta sunt charitate Dei, quae pressa prius fuerant torpore diaboli. » Mortific
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ eũ res humanas curare ꝑhiberet: subdi¬
dit Qui abstulit uidiciũ meũ: et ad ama¬
ritudinẽ adduxit animã meã: Ista enum
quȩ patit᷑ ñ casu se ꝑpeti. s dõ om̃ia dispo¬
nente testat᷑. nec tẽptatori suo amaritudi¬
nis suę potestatẽ tribuit. s auctori: Scit nãs¬
quia diabolus licet afflictionẽ iustoꝵ semꝑ
appetat: tam̃ si ab auctore nr̃o potestatẽ ñ
accipit. ad tẽptationis articłm nullatenus
conualescit Uñ et om̃is uoluntas diaboli
Uñ etiã in libris regũ de diabolo scriptũ est.
ste quęrit᷑ si dñi cur malus: si malus. cur
dnui dr̃: S duob uerbis cõp̃hensa ẽ et poteisa
iusta in diabolo: et uoluntas iniusta: Na s

Expanded text:
vero eum res humanas curare perhiberet, subdivero eum res humanas curare perhiberet, subdidit: Qui abstulit judicium meum, et ad amaritudinem adduxit animam meam. Ista etenim quae patitur, non casu se perpeti, sed Deo omnia disponente testatur; nec tentatori suo amaritudinis suae potestatem tribuit, sed auctori. 4. quia diabolus licet afflitionem justorum semper appetat, tamen si ab auctore nostro potestatem non accipit, ad tentationis articulum nullatenus convescit. Unde et omnis voluntas diUnde etiam in libris Regum de diabolo scriptum est qste quaeritur: si Domini, cur malus? si malus, cur Domini? Sed duobus verbis comprehensa est et Dei potestas justa, et diaboli voluntas injusta. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
nãq modis tẽptari ab adu̾sariis ȩccła solet: ut
Dudelicet ꝑsecutionẽ aut u̾bis patiat᷑. aut
gladiis: Sc̃a uͦ eccł̃a sũmoꝑe habere sapientiã
et patientiã studet: s exercet᷑ eius sapientia.
cũ teptat᷑ uerbis: exercet̾ eius patientia. cum
temptat᷑ gladiis: Nunc uͭ de ea ꝑsecutiõe
loquit᷑. in qua ñ gladiis s falsis asserciõib
lacessit᷑ Multos aut̃ nouimꝰ: qui cũ in hac
uita aliqua adu̾sa patiant᷑ dm̃ eẽ ñ credt̃.
Nonnulli uͦ eẽ dm̃ estimant: s res humanã
minime curare: De illis quippe ꝑ dauidd̃i
Dirit insipiens in corde suo. ñ ẽ ds̃: Isti uͭ a
pud eũ dicunt Quomꝰ scit ds̃: et si ẽ scien
tia in excelso: Et rursus: & dixert̃ ñ uide¬
bit dñs: nec intelliget ds̃ iacob Uir gͦ iste
scẽ eccłe typũ gestans in ip̃sa afflictionis
suȩ amaritudine constitutꝰ. contͤ utrosꝙre
spondit: Nã quia eẽntiã uita habet: mors
ñ habet: ut dm̃ eẽ fateret᷑ ait. Uiuit ds̃. Ut

Expanded text:
sariis solet, ut videlicet persecutionem aut verbis patiatur, aut gladiis. Sancta vero Ecclesia summopere habere sapientiam et patientiam studet. Sed exercetur ejus sapientia cum tentatur verbis, exercetur ejus patientia cum tentatur gladiis. Nunc vero de ea persecutione loquitur, in qua non gladiis, sed falsis assertionibus lacessitur. Multos autem novimus qui cum in hac vita aliqua adversa patiuntur, Deum esse credunt. Nonnulli vero Deum esse aestimant, sed res humanas minime curare. De illis quippe per David dicitur: Dixit insipiens in corde suo, Non est Deus . Isti vero apud eum dicunt: 558 Quomodo scitelso ? Et rursus: Et dixerunt, non videbit Dominus, nec intelliget Deus Jacob . Vir ergo iste sanctae Ecclesiae typum gestans in ipsa afflictionis suae amaritudine constitutus, contra utrosque respondit. Nam quia essentiam vita habet, mors non habet, ut Deum esse fateretur, ait: Vivit Deus. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
patio scłariũ dignitatũ tanto faciliorib uitiis
p̃mit᷑: qͣnto maiorib curis gͣuat᷑. humanꝰ nãq
animꝰ uidere et deuitare peccata. utinã ualeat
uł quietꝰ. Quia gͦ uidit desid̾atas rerũ celsitudi¬
nes absq peccatis ministrari ñ posse: et quia di¬
uinȩ ire ñ abscondit᷑. quicqͥd illicitũ ꝑpetrat᷑:
Napte secutus aduixit: Nudus ẽ inferus coram
quoq ait apłs: Om̃ia enĩ nuda et aꝑta st̃ ocłis
eiꝰ Inferni uͦ et ꝑditionis nomine. diabolũ om̃q
dãpnationis eius socios designauit: Quis uͦ iste¬

Expanded text:
nto facilioribus vitiis premitur, quanto majoribus curis gravatur. Humanus namque animus videre et devitare peccata utinam valeat vel quietus. Quia ergo vidit desideratas rerum celsitudines absque peccatis ministrari non posse, et quia divinae irae non absconditur quidquid illicitum perpetratur, apte secutus adjunxit: CAPUT XXIII. quoque ait: « Omnia enim nuda et aperta sunt oculis ejus . » Inferni vero et perditionis nomine diabolum et omnes damnationis ejus socios designat. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
pientiã: Dare stulto consiliũ: caritatis ẽ: Dare
sapienti: ostentationis: Dare uͭ ipsi sapientiȩ:
ꝑu̾sitatis & quia hi quos denere hereticoꝵ spe¬
ciẽ diximꝰ ꝑ locutionẽ suã ostentationi potiꝰ
qͣm utilitati seruiebant: rec̾te adhuc contra
baldach subdit᷑ E prudentiã tuã ostendisti
plurimã: Om̃is cui prudentia recta ẽ pluri¬
ma ñ ẽ: quia uixta pauli uocẽ ñ plus appetit
saꝑe qͣm oportet saꝑe: Cui uͦ ẽ plurima ñ ẽ re¬
cta: quia dũ ultra modũ tendit᷑. in quolibet
latere culpȩ declinat᷑. Prudentiã uͦ suã plu¬
rimã ostendunt: qui uideri p̃ aliis pruden¬
tiores appetunt: Uñ fit plerũq ut dũ mode¬
rate saꝑe nesciunt: et fatua loquant᷑. Pro
qua re ipse adhuc excessus prudentiȩ subiun
pientes eẽ ualeamꝰ pͥus agit᷑ ut simꝰ: Qui gͦ ui¬
tã dedit: ipse ꝓculdubio et prudentiã contulit
Baldach aut̃ qui beatũ iob flagellatũ ꝓ culpa cre¬

Expanded text:
tur. Dare stulto consilium charitatis est, dare sapienti, ostentationis. Dare vero ipsi sapientiae, perversitatis, et quia hi quos tenere haereticorum speciem diximus, per locutionem suam ostentationi potius quam utilitati serviebant, recte in libro Job contra Baldach dicitur: Et prudentiam tuam ostendisti plurimam . Omnis cui prudentia recta est, plurima non est, quia juxta Pauli vocem non plus appetit sapere quam oportet sapere, cui vero est plurima, non est recta, quia dum ultra modum tenditur, in quodlibet latus culpae declinatur. Prudentiam vero suam plurimam ostendunt qui videri prae aliis prudentiores appetunt. Unde fit plerumque, ut dum moderate sapere nesciunt, et qua re ipse adhuc excessus prudentiae subjungpientes esse valeamus, prius agitur ut simus. Qui ergo vitam dedit, ipse procul dubio et prudentiam contulit. Baldad autem, quia beatum Job flagellatum pro culpa cre
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinẽ scientiȩ ascendisse ꝑhibet᷑. et uolaᷤ¬
se: quia maiestatis eius celsitudinẽ scientia
nulla cõp̃hendit: Uolauit gͦ: quia longe in
altũ ab intellectu nr̃o se rapuit Uolauit suꝑ
pennas uentoꝵ: quia scientiã tͣnscendit ani¬
marũ: Qui posuit tenebras latibulũ suũ: qr
in ęt̾na et intima claritate uideat᷑. Uñ ei &
in canticis canticoꝵ a sponsa dr̃ Euge dile-¬
cte mi: fuge. Fugit nos dicimꝰ: quociens m̃ti
nĩȩ id qđ reminisci uolumꝰ ñ occurrit:
clamat ei ꝓpħico plena sp̃ii: Euge dilecti
mi fuge. Ac si diceret: Tu qui ex carne cop¬
hensibilis factus es ex diuinitate tua intel¬
ligentiã nr̃i sensus excede: et in te ipso nob

Expanded text:
sse perhibetur et volasse, quia majestatis ejus celsitudinem scientia nulla comprehendit. Volavit ergo, quia longe in altum ab intellectu nostro se rapuit. Volavit super pennas ventorum, quia scientiam transcendit animarum. Et posuit tenebras latibulum suum, quia na et intima claritate videatur. Unde ei et in Canticis canticorum ab sponsa dicitur: Euge, dilecte mi, fuge. Fugit nos, dicimus, quoties menti trae in quo reminisci volumus, non occurrit; clamat ei prophetico plena spiritu: Fuge, dilecte mi, fuge. Ac si diceret: Tu qui ex carne comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostri sensus excede, et in teipso nobis
Abbreviated transcription (Latin):
fa̾: crede qđ in afflictione penarũ musicis ute¬
ret᷑. cũ ꝑscripturã suã ueritas dicat:. Musica in
luctu: importuna narratio ẽ: Nominata gͦ
parabola ecce textu ipso loquente iam discimꝰ:
ne uxta textũ tantũmͦ eius u̾ba pensemꝰ. Ad
eam rq itaq similitudinẽ cuncta trahen¬
da sunt: qua figuratȩ eccl̃a designat. & ĩ ipso
quidẽ locutionis crordio dicta aꝑte ꝓlata st̃:
s subiunctis obscuriorib implicant᷑. Nã pla¬
na ut solet locutione in choat: s u̾ba sua per
mysticos sensus gͣuida narratione consũmat:

Expanded text:
fas est credere quod in afflitione poenarum musicis utefas est credere quod in afflitione poenarum musicis uteretur, cum per Scripturam suam veritas dicat: Musica in luctu importuna narratio est . Nominata ergo parabola, ecce textu ipso loquente jam discimus, ne justa textum tantummodo ejus verba pensemus. Ad eam itaque similitudinem cuncta trahenda sunt qua figurate Ecclesia designatur. Et in ipso quidem locutionis exordio dicta aperte prolata sunt, sed subjunctis obscurioribus implicantur. Nam plana, ut solet, locutione inchoat, sed verba sua per mysticos sensus gravida narratione consumat.
Abbreviated transcription (Latin):
lerũq in sacro eloquio sic ñ nul¬
la mystica describunt᷑: ut ta¬
m̃ iuxta narrationẽ hystoricã
plata uideant᷑. S sepe dicta talia¬
in eadẽ hystorica narratione ꝑmixta sunt:¬
ꝑ quȩ aꝑta suꝑ ficies hystoriȩ cuncta casset᷑.
Quȩ dũ nichil hystoricũ resonãt: aliud in eis
inquirere lectorẽ cogunt. His enĩ dictis quȩ
aꝑta credimꝰ. cũ int̾iecta aliqua obsiriꝰ inue¬
nimꝰ: quasi quib dã stimulis pungim᷑ ut ad
aliqua altius intelligenda uigilemꝰ: et obscu¬
riꝰ plata sentiamꝰ ea etiã quȩ aꝑte dicta puta¬
uimꝰ. Cũ gͦ beatus iob de sermone dñi et mag.¬
nitudine tonitrui loqueret᷑: eisdẽ uerbis ꝓti¬
huiꝰ scĩssimi uiri dicta qͣm mystice sint ꝓla¬
ta: dũ parabola id ẽ similitudo assũpta narra¬
tur ab eo. qui nichil inferiꝰ ꝑ cõparationẽ uł si¬
militudinẽ loquit᷑. Absit enĩ ne hoc loco para¬
bolã: illud musicȩ organũ sentiamꝰ. Neq enĩ

Expanded text:
lerumque in sacro eloquio sic nonnulla mystica describuntur, ut tamen juxta narrationem historicam prolata videantur. Sed saepe dicta taliain eadem historica narratione permista sunt, per quae superficies historiae cuncta cassetur: quae dum nil historicum resonant, aliud in eis inquirere lectorem cogunt. His enim dictis quae aperta credimus, cum interjecta aliqua obscurius invenimus, quasi quibusdam stimulis pungimur, ut ad aliqua altius intelligenda vigilemus, et obscurius prolata sentiamus, ea etiam quae aperte dicta putavimus. Cum ergo beatus Job de sermone Domini et de magnitudine tonitrui loqueretur, eisdem verbis protihujus sanctissimi viri dicta quam mystice sint prolata, dum parabola, id est similitudo assumpta narratur ab eo qui nihil inferius per comparationem vel similitudinem loquitur. Absit enim ne hoc loco parabolam illud musicae organum sentiamus. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. sce eccłe fructificatio designari Uirgͦ sc̃s
casũ uidee ꝑeuntis aspiciat. et gentilitatis
merita ad ueniã redeuntis cernat: ac dicat
Qui extendit aquilonẽ suꝑ uacuũ: et appen¬
dit t̾rã suꝑ nichilũ: Nã quia uideoꝵ corda¬
a fide uacua diabolo sunt subdita: extendit
aquilonẽ suꝑ uacuũ: Quia uͦ nullis existen¬
tib meritis. sicut dictũ ẽ ꝓnichilo saluos fa
iunx̃. Appendit t̾rã suꝑ nichilũ Hoc uͦ quo
ordine factũ sit: mirifica subdens ratione¬

Expanded text:
 Ecclesiae fructificatio designari. Vir ergo sanctus causam Judae pereuntis aspiciat, et gentilitatis merita ad veniam redeuntis cernat; et dicat: Qui extendit aquilonem super vacuum, et appendit terram super nihilum. Nam quia Judaeorum corda fide vacua, diabolo sunt subdita, extendit Aquilonem super vacuum. Quia vero nullis existentibus meritis sicut dictum est: Pro nihilo salvos facjungit: Appendit terram super nihilum. Hoc vero quo ordine factum sit, mirifica subdens ratione
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ quos in celestib crescens uniũsa sp̃ualis
fabricȩ structura surrex̃: sicut alias scͥptura
sca ait. qui iticerit faciã illũ colũpnã in tẽplodĩ
mei: Nam quisqͥs in dĩ oꝑe recta intentione
firmat᷑ colũpna in structura fabricȩ sp̃ualĩ
erigit᷑: ut in hoc tẽplo qd ẽ ȩccła positus. et u¬

Expanded text:
super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias Scripturadicens: « Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei . » Nam quisquis in Dei opere, recta intentione firmatur, columna in structura fabricae spiritalis erigitur, ut in hoc templo, quod est Ecclesia positus, et u
Abbreviated transcription (Latin):
scientia homo suꝑbiat: cũ ignorantiȩ abyssũ
te qui ait: Aquȩ enĩ sunt ppłi. Bñ autẽ
contͤ suꝑbientẽ dr̃ ecce gigantes gemunt sub
aquis: quia elati omnes dũ in hac uita asse¬
qui honoꝵ celsitudinẽ cupiunt sub ponđib
ppłoꝵ gemunt. Nam qͣnto quisq hic altiꝰ erigit᷑
tanto curis gͣuiorib onerat᷑. Eisq ipsis ppłis m̃¬
te et cogitatione supponit᷑: quib suꝑꝑonit᷑ di¬
gnitate & bñ his u̾bis ac breuit̃ indicat᷑. quia
om̃is suꝑbia eo ipso in uno iacet. quo in alta se
erigit: ut inde magis cuncꝰtis supposita sit. uñ
cunctis appetit suꝑeẽ. Homo quippe in subli¬
mib eleuatus tantos suꝑ se sustinet: qͣntos sup¬
positos regit: hi aut̃ qui talib sociant᷑: ipsi etiã
laboris eoꝵ participatione depͥmunt᷑: Nam cũ
eis laborẽ etiã tolerant pondis: dũ parit̃ głã
affectant honoris Uñ cũ diceret. ecce giganteᷤ
gemunt sub aquis: ꝓtinus adiunxit: & qͥ ha

Expanded text:
scientia homo superbiat, cum ignorantiae abyssus te, qui ait: « Aquae sunt populi . » Bene autem contra superbientem dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Quia elati omnes dum in hac vita assequi honorum celsitudinem cupiunt, sub ponderibus populorum gemunt. Nam quantum quis hic altius erigitur, tanto curis gravioribus oneratur, eisque ipsis populis mente in cogitatione supponitur, quibus superponitur dignitate. Et bene his verbis breviter indicatur quia omnis superbia eo ipso in imo jacet quo in alta se erigit, ut inde magis cunctis supposita sit, unde cunctis expetit superesse. Homo quippe in sublimibus elevatus, tantos super se sustinet, quantos suppositos regit. Hi autem qui talibus sociantur, ipsi etiam laboris eorum participatione deprimuntur. Nam cum eis laborem etiam tolerant ponderis, dum pariter gloriam affectant honoris. Unde cum diceret: Ecce gigantes gemunt sub aquis, protinus adjunxit: CA
Abbreviated transcription (Latin):
et tenebre: Quia plerũq in sacro eloquio ut
sup̃ diximus aquarũ nomine ppł̃i desig¬
nant᷑: aquas dñs t̾mino circũdat. quia hu¬
mani gen̾is scientiã mod̾at᷑: ut quousq ui¬
ci̾situdines alt̾nanttũ tẽpoꝵ tͣnseant ꝑfecte
ad cognicionẽ claritatis intimȩ ñ ꝑtingat.

Expanded text:
Quia plerumque in sacro eloquio, ut supra diximus, aquarum nomine populi designantur, aquas Dominus termino circumdat, quia humani generis ita scientiam moderatur, ut quousque vicissitudines alternantium temporum transeant, perfecte ad co
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsigͦ se ꝑ prudentiã p̃tulit: cuiꝰ udiciũ ñ in¬
telligendo uidicauit. Ipsi se ꝑ prudentiã p̃tu¬
lit a quo uiuendi spiraculũ accepit: ac si plus
ipso eẽt sapiens.a quo habebat ut eẽt S quia
boꝵ correptione ꝓtulit. quos tenere hereticoꝵ
speciẽ ñ ignorauit. sicut suꝑiꝰ dixit. disputare
cũ dõ cupio. pͥus uos ostendens fabricatores m̃¬
datii. et cultores ꝑu̾soꝵ dogiatũ: repente se
ad doctrinã erigit: et cont᷑ elatoꝵ imꝑitiã.
scientię suȩ latitudinẽ ꝑ sententias expan¬
Dignũ quippe erat. ut ꝑ increpationẽ pͥus tumo¬
rẽ sapientis t̾renȩ retunderet: et ꝑ doctrinã
pꝰmodũ ad plena mysteriis ũba t̾nsiret: Sigã¬
tes enĩ uł apostatas angłos. uł suꝑbos quosq
homines nil obstat intelligi: hinc enĩ ꝑ ꝓpħã
nãq mortuos. nͥ peccatores nominat: Et quos
gigantes: nͥ eos qui de peccato etiã suꝑbiunt. ap¬
pellat: Ili aut ñ uiuunt: quia peccando uitã

Expanded text:
prudentiam praetulit, cujus judicium non intelligendo judicavit. Ipsi se per prudentiam praetulit, a quo vivendi spiraculum accepit; 546 ac si plus ipso esset sapiens a quo habebat ut esset. Sed quierborum correptione protulit, quos tenere haereticorum speciem non ignoravit, sicut superius dixit: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum ; repente se ad doctrinam erigit, et contra elatorum imperitiam scientiae suae latitudinem per sententias expanDignum quippe erat, ut per increpationem prius tumorem sapientiae terrenae retunderet, et per doctrinam postmodum ad plena mysteriis verba transiret. Gigantes autem vel apostatas angelos, vel superbos quosque homines nil obstat intenamque mortuos nisi peccatores nominat? Et quos gigantes nisi eos qui de peccato etiam superbiunt appellat? Illi autem non vivunt, quia peccando vitam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tes a peccatoꝵ macłis mundȩ sunt. si remo¬
ta pietate uidicent᷑: quia apud districti uidi¬
cis ocłos. sua unũ quẽq corruptibilitas in qui¬
nat: nͥ hanc cotidie gra parcentis t̾gat. Electoꝵ
quippe animꝰ ꝑdire ad lib̾tatẽ iusticiȩ nitit᷑:
s adhuc cõpede infirmitatis tenet᷑ & culpas
quidẽ subigere ꝑfecte desid̾at: s quousq cor
corruptione carnis astringit᷑: eius uinculis etiã
cũ ñ uult ligat᷑ hoinc itaq colligant. qͣnto pec¬
catoꝵ pondere p̾ssi suit. qui contͣ hec decertare
negligunt: si plene culpã nec illi suꝑant qͥ
cont᷑ hanc uirilit̾ pugnant: Uñ et pꝰqm dictũ
ẽ. ecce enĩ luna ñ splendet. et stellȩ ñ sunt mũ

Expanded text:
mentes a peccatorum maculis mundae sunt, si remomentes a peccatorum maculis mundae sunt, si remota pietate judicentur, quia apud districti judicis oculos, sua unumquemque corruptibilitas inquinat, nisi hanc quotidie gratia parcentis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae nititur, sed adhuc compede infirmitatis tenetur; et culpas quidem subigere perfecte desiderat, sed quousque corruptione carnis astringitur, ejus vinculis, etiam cum non vult, ligatur. Hinc itaque colligat quanto peccatorum pondere pressi sint qui contra haec decertare negligunt, si plene culpam nec illi superant, qui contra hanc viriliter pugnant. Unde et postquam dictum est: Ecce etiam luna non splendet
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu euis: Quid ꝑlunã: nͥ cuncta simul
eccła: Quid ꝑstellas: ñ singłoꝵ bñ uiuentiũ
animȩ designant᷑: Qui int̾ p᷑uoꝵ hominum
conũsationes dũ magnis uirtutib eminent:
quasi in tenebris noctis lucent. Uñ ꝑ paulum
quoq discipłis dr̃ Int̾ quos lucetis: sicut lu¬
minaria in mundo: Quia enĩ sc̃a eccła lunȩ
appellatione expͥmit᷑: ꝓpħa testat᷑ dicens Eie¬
uatus ẽ sol: et luna stecit in ordine suo Eleua¬
to etenĩ sole. in suo ordine luna statuit᷑: quia
ascendente ad cȩlos dño scã ꝓtinus ȩccła in p̃di¬
cationis auctoritate roborat᷑ & quia stellarũ
nomine electi designant᷑: rursũ paulꝰ insinu¬
at dicens: Stella enĩ a stella differt in clarita
te: Luna gͣ ñ splendet. et stellȩ ñ sunt munde
in conspectu eius: quia nec sc̃a eccła uurtute
ꝓpͥa tot miracłis emicat. nͥ hanc p̃uententis gr̃ae
dona ꝑfundant: nec singłoꝵ bñ uiuentium

Expanded text:
simul Ecclesia; quid per stellas, nisi singulorum bene viventium animae designantur? qui inter pravorum hominum conversationes, dum magnis virtutibus eminent, quasi in tenebris noctis lucent. Unde per Paulum quoque discipulis dicitur: Inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Quia enim sancta Ecclesia lunae appellatione exprimitur, propheta testatur, dicens: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Elevato enim sole, in suo ordine luna statuitur, quia ascendente ad coelos Domino, sancta protinus Ecclesia in praedicationis auctoritate roboratur. Et quia stellarum nomine electi signantur, rursum Paulus insinuat, dicens: Stella enim a stella differt in clarita» Luna ergo non splendet, et stellae non sunt mundae in conspectu ejus, quia nec sancta Ecclesia virtute propria tot miraculis emicat, nisi hanc praevenientis gratiae dona perfundant, nec singulorum bene viventium