comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
occupauit opinio ut animas credant exparenti¬
bus propagari quantum possunt seipsos conside¬
rent & interim sapiant corpora non ẽe animas
suas Nulla enim proprior natura est quadili¬
genter inspecte possit &iam ds qui supra omnem
creaturam suam in commutabilis ꝑmanet incor¬
poralit̃ cogittiri quam eaque ad ipsius imaginem
facttiest a nihil uicinius aut forttsse nihilctu
consequens quam ut credito quod anima corpus
sit &iam ds corpuseẽ credatur propter hoceñ
corporalib assuae facti & affectisensib: no¬
lunt animam credere aliudẽẽ quam corpus ne
sicorpusnon fuerit nihilsit acperhoc tantoma¬
gistiment &iam dedõ credere quod corpus non
sit quanto magis timentdm̃ credere nihil esse
Ittenim feruntur in phantasias uł phanias¬
mata imaginum que coritatio de corporib uersit
ut his subtractis tamquam ꝑ inane ꝑ eundum sit
reformident. Itanecesseest ut & iustitiã & sa¬

Expanded text:
occupauit opinio, ut animas credant ex parentioccupauit opinio, ut animas credant ex parentibus propagari, quantum possunt se ipsos considerent et interim sapiant corpora non esse animas suas. nulla enim propior natura est, qua diligenter inspecta possit etiam deus, qui supra omnem creaturam suam incommutabilis permanet, incorporaliter cogitari, quam ea, quae ad ipsius imaginem facta est, et nihil uicinius aut fortasse nihil tam consequens, quam ut credito, quod anima corpus sit, etiam deus corpus esse credatur. propter hoc enim corporalibus adsuefacti et adfecti sensiblunt animam credere aliud esse quam corpus, ne si corpus non fuerit, nihil sit: ac per hoc tanto magis timent etiam de Deo credere quod corpus non sit, quanto magis timent Deum credere nihil esse. Ita enim feruntur in phantasias vel phantasmata imaginum, quae cogitatio de corporibus versat, ut his subtractis tanquam per inane pereundum sit, reformident. Ita necesse est ut et justitiam et sa
Abbreviated transcription (Latin):
nongrauabor Nunc tam̃ nonẽe contẽpnen¬
dumꝰ estimonium paruuloium utquasi refell
siueritas contra est neglerat antedoniuntio aut
enim dehacre nihilquerendum est ut sufficiat fidei
nr̃ae screnos quopiae uiuendo uenturi sumus &¬
sinesciamus unde uenerimꝰ aut sinon in pudenter
a estuat anima rationalis &iam hoc nosse descip¬
sa ab sit ꝑuicatia contendi ad sit diligentia requi¬
rendihumilitas poetendi ꝑseuerantia pulsandi
Vt sinobis hoc expedire nouit quimlius quam nos
quid nobis expediat utiq nouit dec&iam hoc qui
datbona filiissuis consuetudo camenmatris ecđe
ut babtizandis paruulis nequaquam spernenda ẽ
ueque ullo modo suꝑ flua deputanda pȩcomni¬
nocredenda uisi apostolica eẽt traditio habeteñ
& illa parua a&cis magnum testimonium pondus
que prima proxp̃o meruit sanguinem fundere
ad moneo sane quantum ualeam si quo sictipre¬

Expanded text:
non grauabor. nunc tamen non esse contemnennon grauabor. nunc tamen non esse contemnendum testimonium paruulorum, ut quasi refelli, si ueritas contra est, neglegatur, ante denuntio. aut enim de hac re nihil quaerendum est, ut sufficiat fidei nostrae scire nos, quo pie uiuendo - uenturi sumus, etsi nesciamus, unde uenerimus; aut, si non inpudenter aestuat anima rationalis etiam hoc nosse de se ipsa, absit peruicacia contendendi, adsit diligentia requirendi, humilitas petendi, perseuerantia pulsandi, ut, si nobis hoc expedire nouit, qui melius quam nos quid nobis expediat utique nouit, det etiam hoc, qui dat bona data filiis suis. consuetudo tamen matris ecclesiae in baptizandis paruulis nequaquam spernenda est neque ullo modo superflua deputanda nec omnino credenda, nisi apostolica esset traditio. habet enim et illa parua aetas magnum testimonii pondus, quae prima pro Christo meruit sanguinem fundere. Admoneo sane, quantum ualeam, si quos ista prae
Abbreviated transcription (Latin):
nium non neglegendum quod sepossunt profer¬
re quiuenire desuꝑ animas credunt dicente ipso
a de terminatius nom posse excarne animam nasci
quid est enim aliud anima quam sp̃s uitae creatꝰ
utique uoncreator. Contra quos illi alii quid enĩ
inquiunt nos aliud sentimus qui dicimus carnẽ
excarne. Animam exanimã exutroq constat
homo dequo utrumq uenire sentimꝰ carnem
inter im omitititur quod illud dñs nondeccon&¬
ligeneratione sed despiritali regeneratione dice¬
bat hisigitur quantum protempore potuimus
ꝑtracecitis om̃a paria uł pene paria exutroq
Latere rationum testimoniorum quemomenta
pnuntiarem nisi eorum sententiam qui animas
exparentib creariputant debaptismo paruulo¬
rum preponderara dequib: quideis responde¬
ti possit nondum mihi interim occurrit siquid
corte postea ds̃ dederit siquam &iam scribendi
oncesserit faculititem studiosis talium aperire

Expanded text:
nium non neglegendum, quod pro se possunt profernium non neglegendum, quod pro se possunt proferre, qui uenire desuper animas credunt, dicente ipso tia determinatius non posse ex carne animam nasci? quid est enim aliud anima quam spiritus uitae, creatus utique, non creator? contra quos illi alii: quid enim, inquiunt, nos aliud sentimus, qui dicimus carnem ex carne, animam ex anima? nam ex utroque constat homo, de quo utrumque uenire sentimus, carnem interim omittatur, quod illud dominus non de carnali generatione, sed de spiritali regeneratione dicebat. His igitur, quantum pro tempore potuimus, pertractatis omnia paria uel paene paria ex utroque latere rationum testimoniorumque momenta pronuntiarem, nisi eorum sententia, qui animas ex parentibus creari putant, de baptismo paruulorum praeponderaret. de quibus quid eis responderi possit, nondum mihi interim occurrit; si quid forte postea deus dederit, si . quam etiam scribendi concesserit facultatem studiosis talium,
Abbreviated transcription (Latin):
firmare quod utrumq: habeat & materiem soni¬
nis manifestam a rationem seminis occultam
sed quid laborem in re quac ꝑ suadori uerbis nomi¬
ni forsitant potest nisi tantum actale ingeniũ
sit quod possitdoquentis preuenire conatum nec
totum expectare a sermone breuit̃ itttq colligã
si potuit & de inimas ficri quod cum crne dice¬
remus forsitan intellectum sit ito est detraduce
animaxp̃i ut non &cum ipsa labem preuarica¬
tionis attraxerit. siaut̃ sine istoreatu non poss&
indecẽ non est inde iam decettrarum animarũ
aduentu utrum exparentib andesuꝑ sit uincant
qui potuerint ego adhuc int̃utrosq ambigo &
moueor aliquando sic aliquando aut̃ sic saluoeo
dum taxat utuł corpus eẽ animam uł aliquam cor¬
poream qualitatem siue coapiationem si itadi¬
libet ista garriente mecrediturum ẽẽ confidam
adiuuan tedõ mentem in eam łst aliud testimo¬

Expanded text:
firmare, quod utrumque habeat, et materiem semifirmare, quod utrumque habeat, et materiem seminis manifestam et rationem seminis occultam? sed quid laborem in re, quae persuaderi uerbis nemini forsitan potest, nisi tantum ac tale ingenium sit, quod possit loquentis praeuolare conatum nec totum expectare a sermone? breuiter itaque conligam: si potuit et de anima fieri - quod cum de carne diceremus, forsitan intellectum sit — ita est de traduce anima Christi, ut non secum labem praeuaricationis adtraxerit; si autem sine isto reatu non posset inde esse, non est inde. iam de ceterarum animarum aduentu, utrum ex parentibus an desuper sint, uincant qui potuerint. ego adhuc inter utrosque ambigo et moueor aliquando sic, aliquando autem sic, saluo eo dumtaxat, ut uel corpus esse animam uel aliquam corpoream qualitatem siue coaptationem, si ita di credam nec quolibet ista garriente me crediturum esse confidam adiuuante deo mentem meam. Est aliud testimo
Abbreviated transcription (Latin):
ratestatur que hinc quoque sacerdotum eius
aleuitico sacerdotio distinguit anforte dicent
sicut potuit ibiesse scđm carnem & nonde¬
cimari. Quur non&iam scđm animam sine
decimatione potuerit hic respondetur quia
utiq simplicem anime substtoitiam in crem̃¬
tis augeri corporalib nec illi putauerunt qui
eam corpus existimant quorum in parte sunt
maxime quieam exparentib creari opinant
Proinde incorporis semine potest eẽ uis mui¬
sibilis que incorporaliter numerosagit pon
occulis sed intellectu discernenda habea cor¬
pulentia queuisu tactuq sentitur : ł tipsa
quantittis corporis humani queutiq modu¬
lum seminis incomparabibiter excedit satis
ostendit posse inde aliquid summi quod non
habeat illamium seminalem sed tantum corpora¬
lem substantiam quediuinitus nonde propagi¬
ne concumbentium in carnem xp̃i assumptaat¬
que formataest hocaut̃ deanima qui sualeat af¬

Expanded text:
ra testatur, quae hinc quoque sacerdotium eius ra testatur, quae hinc quoque sacerdotium eius a Leuitico sacerdotio distinguit. An forte dicent: sicut potuit ibi esse secundum carnem et non decimari, cur non etiam secundum animam sine decimatione potuerit? hic respondetur: quia utique simplicem animae substantiam incrementis augeri corporalibus nec illi putauerunt, qui eam corpus existimant, quorum in parte sunt maxime qui eam ei parentibus creari opinantur. proinde in corporis semine potest esse uis inuisibilis, quae incorporaliter numeros agit, non oculis, sed intellectu discernenda ab ea corpulentia, quae uisu tactuque sentitur . et ipsa quantitas corporis humani, quae utique modulum seminis inconparabiliter excedit, satis ostendit posse inde aliquid sumi, quod non habeat illam uim seminalem, sed tantum corporalem substantiam, quae diuinitus non de propagine concumbentium in carnem Christi adsumta atque formata est. hoc autem de anima quis ualeat ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tinuerit illud in habrahaeccirne decim abitur
quod curabatur non illud undecurabatur ladẽ
namque caro non habrahae tantum sed ipsius
primiterreniq: hominis primũ simul habebat
pugnantẽ legimentis que ꝑ omnem inde propa¬
tatam carnem seminali ratione quasi transcri¬
bitur medicamentum aut̃ uulneris in eoquod
inde sineopere concupiscentiali in solamateriȩ
corporali ꝑdiuinã conceptionis formationis¬
querationẽ deuirgine assumptum est propter
mortis sine iniquitate consortium & sine falsi¬
tate resurrectionis exemplum. Qua propt̃
quod anim axp̃i ñ sit ex traduce animeillius
prime preuaricatricis puto quod &iam ipsi
quia uimarum traducem defendunt consenti¬
ant ꝑ semen quippe concubentis patris tran¬
fundi &iam semen anime uolunt a quorent¬
re conceptionis xp̃s alienus est & quod in babr¬
ham silecundum animam fuisset &iam ipse
decimatus esset non eẽ aut̃ decimatum scriptu¬

Expanded text:
pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur, pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur, quod curabatur, non illud, unde curabatur. eadem namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius primi terrenique hominis simul habebat pugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem uulneris in eo, quod inde sine opere concupiscentiali in sola materie corporali per diuinam conceptionis formationisque rationem de uirgine adsumtum est propter mortis sine iniquitate consortium et sine falsitate resurrectionis exemplum. quapropter quod anima Christi non sit ex traduce animae illius primae praeuaricatricis, puto, quod etiam ipsi, qui animarum traducem defendunt, consentiant — per semen quippe concumbentis patris transfundi etiam semen animae uolunt, a quo genere conceptionis Christus alienus est — et quod in Abraham, si secundum animam fuisset, etiam ipse decimatus esset; non esse autem decimatum scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
ratio utrumq: cucurrit exhabraham uł &iam
exipso ad amusq: ad corpus mariae quia cipsũ
eo modo conceptum &exortum est xp̃saut̃ uisibi¬
lem carnis substantiam deccrne uirginis sup̃¬
sic ratio uero conceptionis cius non a semin eui¬
rili sed longealiter acdesuꝑ uenit Proinde
scđm hoc quod dematre accepit &iam delumb
habrahȩ fuit Illeest ergo decimatus in habra¬
ham quilic& scđm carnem tantã sic tam̃ fuit
in lumbis eius quem ad modum in suipatris &iã¬
ipsehabraham id est qui sicest natus depatre ipso¬
habraham quemad modum desuopatre patusest
habraham perlgem scilic& in menbris repugnan¬
tem legimentis &inuisibilem concupiscotiam
quamuis eam casta & bona iura nuptiarum nor
sinant uedere nisiquantum ex eapossunt generi
substituendo prospicere non aut̃ &ille ibi deci¬
matus est cuius caro inde non feruorem uubne¬
ris sed materiem medicaminis traxit. Nam
cum ipsa dccimatio ad prefigurandam medicinã

Expanded text:
ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum est. Christus autem uisibilem carnis substantiam de carne uirginis sumsit, ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde secundum hoc quod de matre accepit etiam in lumbis Abrahae fuit. ille est ergo decimatus in Abraham qui, licet secundum car-nem tantum, sic tamen fuit in lumbis eius, quemadipse Abraham, id est qui sic est natus de patre Abraham, quemadmodum de suo patre natus est . Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere . non autem et ille ibi decimatus est, cuius caro inde non feruorem uulneris, sed materiam medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam
Abbreviated transcription (Latin):
fuit restat ut scđm animam ibi Nonfuerit &ideo
sit consequens utubileui scđm animam fuerit hoc
adme non multum accinec qui utrorumque conla¬
tionem adhuc audire sum paratior quam utrorũ¬
libetiam confirmaresententiam. Interim xp̃i ani
mam ab origine huius traducis ꝑ hoctestimoniũ
seccrnere uolui inuenient isti quid ei proceteris
fortasse respondeant & dicant quod &iam me nĩ
parum mouet Quamuis pullius hominis ami¬
ma sit in lumbis patrissui scđm ceonem tam en
in lumbis habrahȩ constitutũ leui decimatum &¬
ibi constitutum scđm carnem xp̃m non decimatũ
scđm rationem quippeillã seminalem ubi fuideui
quaratione ꝑ concubitum uenturus erat in ma¬
trem scđm quam rationem non ibi erat xp̃i caro
quamuis scđm ipsam ibi fuerit mariae caro.
Quapropt̃ nec leui necxp̃s in lumbis habrahȩ scđm
solam substantiam corporcilem Cum enim sit
in semine &uisibilis corpulentia &inui sibilis

Expanded text:
fuit, restat, ut secundum animam ibi non fuerit, et ideo fuit, restat, ut secundum animam ibi non fuerit, et ideo sit consequens, ut ibi Leui secundum animam fuerit. hoc ad me non multum adtinet, qui utrorumque conlationem adhuc audire sum paratior quam utrorumlibet iam confmam ab origine hujus traducis per hoc testimonium secernere volui. Invenient isti qui eis pro caeteris fortasse respondeant, et dicant, quod etiam me non parum movet, quamvis nullius hominis anima sit in lumbis patris sui, secundum carnem tamen in lumbis Abrahae constitutum Leibi constitutum secundum carnem Christum non decimatum. secundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit Leui, qua ratione per concubitum uenturus erat in matrem; secundum quam rationem non ibi erat Christi caro, quamuis secundum ipsam ibi fuerit Mariae caro. quapropter nec Leui nec Christus in lumbis Abrahae secundum solam substantiam corporalem. cum enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis
Abbreviated transcription (Latin):
decimatus est leui quia in lumbis erat habra hȩ
propterea non est decimatus xp̃s quia non erat
inlumbis habrahȩ: porro aut̃ sinon scđm animam
sed iaontũ scđm carnem accipimus leui fuisse in
ex semine est habrahȩ &ipseitiq decimatus est
xp̃s erat unde pariter decimati sunt nisiquia neces¬
scest intelleramus scđm aliquem modum ubixp̃m
non fuisse qui s autem negeteum scđm carnemibi
fuisse ergo scđm animã ibinon fuit non estigit᷑
animaxp̃i de traduce preuaricationis adae
alioqui &iam ipsa ibi fuiss& hic existunt illiqui
traducem animarum defendunt &dicunt con¬
firmattn eẽ sententiam suam sileui constat &iam
scđm animam fuisse in lumbis habrahȩ in quo
cum decimauit melchi sedhaec ut possit habeoxp̃s
inista decimatione discerni quiqm̃ decimatus ũ
est &tamen in lumbis habrahȩ scđm carnem

Expanded text:
decimatus est Leui, quia in lumbis erat Abrahae, decimatus est Leui, quia in lumbis erat Abrahae, propterea non est decimatus Christus, quia non erat in lumbis Abrahae. porro autem, si non secundum animam, sed tantum secundum carnem accipimus Leui fuisse in  secundum carnem ex semine est Abrahae; et ipse itaque decimatus est. t Christus erat, unde pariter decimati sunt, nisi quia necesse est intellegamus secundum aliquem modum ibi Christum non fuisse? quis autem neget eum secundum carnem ibi fuisse? ergo secundum animam ibi non fuit. non est igitur anima Christi de traduce praeuaricationis Adae, alioquin etiam ipsa ibi fuisset. Hic existunt illi, qui traducem animarum defendunt, et dicunt confirmatam esse sententiam suam, si Leui constat etiam secundum animam fuisse in lumbis Abrahae, in quo eum decimauit Melchisedech, ut possit ab eo Christus in ista decimatione discerni: qui quoniam decimatus non est et tamen in lumbis Abrahae secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
cesserat discerner& sacerdotium xp̃i asacerdotio leui
Videte ergo inquid qualis hic est cuui &decimam par¬
tem habraham dedit deprimitus patriarcha &
hiquidem qui defiliis sunt leua sacerdotium acu¬
pientes mandatum habent ad ecimis populi se¬
cundum legem hocest a fratrib: suis quamuis &ipsi
exlumbis habrahȩ exierunt quiaut̃ non est exgene¬
re eorum decimauit habrahan & habentem promis¬
sionem benedixt sineulla autem contradictione
quiminor est amaiore benedict᷑ & hncquidem de¬
omas morientes homines accipiunt ibi autem qͥ
testificatur seuiuere & sicut oportet dicere ꝓpt̃
habraham & leui accipiens decimam decimatusẽ
adhuc enim in lumbis patris sui fuit. siergo &iam
hocual& adistam distantiam quantum premi¬
neat sacerdotio leuitico sacerdotium xp̃i quod sa
habraham in quo &ipse leui decimatus est ꝓfec¬
to xp̃s habeo pon est decimatus atsi propterca

Expanded text:
cesserat, discerneret sacerdotium Christi a sacerdotio Leui, cesserat, discerneret sacerdotium Christi a sacerdotio Leui, uidete ergo, inquit, qualis hic est, cui et decimam partem Abraham dedit de primitiis patriarcha. et hi quidem, qui de filiis sunt Leui, sacerdotium accipientes mandatum habent a decimis populi secundum legem, hoc est a fratribus suis, quamuis et ipsi ex lumbis Abrahae exierunt. qui autem non est ex genere eorum decimauit Abraham et habentem promissionem benedixit. sine ulla autem contradictione qui minor est a maiore benedicitur. et hic quidem decimas morientes homines accipiunt, ibi autem qui testificatur se uiuere. et, sicut oportet dicere, propter Abraham et Leui accipiens decimam decimatus est; adhuc enim in lumbis patris sui fuit. si ergo etiam hoc ualet ad istam distantiam, quantum praeemineat sacerdotio Leuitico sacerdotium Christi, quodAbraham, in quo et ipse Leui decimatus est, profecto Christus ab eo non est decimatus. at si propterea
Abbreviated transcription (Latin):
quidem hinc audire meliores atquedoctiores sedta¬
men promeo captu libentius responderim unde ad¬
am quam decdam. Si enim puluis assũptus a t̃¬
ra in qua nullus hominum fuerat operatus meriut
diuinitus animari quanto magis corpus assuptum
excarne in quaitidem pullus hominum fuerat ope¬
ratus sortitum est animambonam cum illic erigera
casurus hic descender& leuaturus & fortasse ideo
ait sortitussum animambonam sitam̃ hoc deillo
oportet intellegi quia solent que sorte dant᷑ diuini¬
tusdari aut quod fident̃ dicendum est neuł illa ani¬
ma aliquib operibus precedentib: ad tantum api¬
cem subuectaputar&ur uttum ea uerbum caro
fier& & habitarr & in nobis ad auferendam suspitio¬
uem precedentium meritorum sortis nomen acces¬
sit est in epistola quescribit᷑ ad hebreos locus quidã
diligenti consideratione dignissimus. Cum enim
pmelch sedhaec inquo huius rei futurae figurapre¬

Expanded text:
quidem hinc audire meliores atque doctiores; sed taquidem hinc audire meliores atque doctiores; sed tamen pro meo captu libentius responderim "unde Adam quam de Adam". si enim puluis adsumtus ex terra, in qua nullus hominum fuerat operatus, meruit diuinitus animari, quanto magis corpus adsumtum ex carne, in qua itidem nullus hominum fuerat operatus, sortitum est animam bonam, cum illic erigeretur casurus, hic descenderet leuaturus! et fortasse ideo ait: sortitus sum animam bonam — si tamen hoc de illo oportet intellegi — quia solent quae sorte dantur diuinitus dari. aut, quod fidenter dicendum est, ne uel illa anima aliquibus operibus praecedentibus ad tantum apicem subuecta putaretur, ut cum ea uerbum caro fieret et habitaret in nobis, ad auferendam suspicionem praecedentium meritorum sortis nomen accessit. Est in epistula, quae inscribitur ad Hebraeos, locus quidam diligenti consideratione dignissimus. cum enim per Melchisedech, in quo huius rei futurae figura prae
Abbreviated transcription (Latin):
uatius illo ut ero uirginis cuius caro &iam sidepec¬
ati propagatione uenit nontam̃ depeccati pro¬
pagatione concoepit utncipsum quidem corpus
xp̃i ealex scuerit inutero mariae que in menbris
posita corporis mortis repugnat lgimentis qua
c̃i patres coniugati refrenantes nonquidon ni¬
nde corpus xp̃i quamuis excarne femine assũp¬
um est quȩdcilla carnis peccati ꝓpagine con¬
pit fuerat teimenquia nonsic in ea conceptũ
ł quomodo fuerat illa concepta nec ipsa crat
o peccati sed similitudo econis peccati pon
uim accepit in dereatum moriendi quia ppa¬
quem sp̃s concupisant sed accepit inde Non quod
contagione preuaricationis sed quod exsoluende
in debitemorti &ostendende promisse resurrectio¬
nis sufficer& quorum unum nobis ad õtimex¬
dum alterum adsperandum ualer& denique siame
quaerat̃ unde acceperit animam iħs xp̃s mallem

Expanded text:
natius illo utero uirginis, cuius caro, etiamsi de pecnatius illo utero uirginis, cuius caro, etiamsi de peccati propagatione uenit, non tamen de peccati propagatione concepit, ut ne ipsum quidem corpus Christi ea lex seuerit in utero Mariae, quae in membris posita corporis mortis repugnat legi mentis? quam sancti patres coniugati refrenantes non quidem niroinde corpus Christi quamuis ex carne feminae adsumtum. est, quae de illa carnis peccati propagine concepta fuerat, tamen, quia non sic in ea conceptum est, quomodo fuerat illa concepta, nec ipsa erat caro peccati, sed similitudo carnis peccati. non enim accepit inde reatum moriendi, qui adpaquem spiritus concupiscit, sed accepit inde, non quod contagioni praeuaricationis, sed quod exsoluendae indebitae morti et ostendendae promissae resurrectioni sufficeret: quorum unum nobis ad non timendum, alterum ad sperandum ualeret. Denique si a me quaeratur, unde acceperit animam Iesus Christus, mallem
Abbreviated transcription (Latin):
tamea & suꝑ uestem meam miserunt sortem quȩ
sms̃ respiceme utquid medereliquisti longeasa¬
utemea uerba delictorum incorum querursus
ei non conueniunt uisitrans figuranti in secorpus
eius & quia in ipso euuan gelio puerproficiebat
acate & sapientia si possunt &iam ista quaecir¬
cum hanc sententiam in libro sapientiae leguntur
propt̃ humilem formã serui & unitatem corporis
ecđȩ cum capitesuo cidem ipsidño coaptari qui
ingeniosus illo puero cuius in annis duo decim senio¬
res sapientiam mirabant᷑ &quid illa anima meli¬
us quae &iam siuincant noncertando sed prolan¬
lo quianimarum traducem ad firmant nonerit
sequens ut &iam ipsa exillius preuaricato¬
is traduce uenisse credenda sit neꝑ illius homi¬
nis in obodientiam &iam ipse peccator constitua¬
tur ꝑcuius unius oboedientiam ab illo reati libe¬
rati iusti constituuntur multi & quid in quo inqui¬

Expanded text:
ta mea et super uestem meam miserunt sortem, quae ta mea et super uestem meam miserunt sortem, quae eus, deus meus, respice me; ut quid me dereliquisti? longe a salute mea uerba delictorum meorum, quae rursus ei non conueniunt, nisi transfiguranti in se corpusrporis eius, et quia in ipso euangelio, puer proficiebat aetate et sapientia, si possunt etiam ista, quae circum hanc sententiam in libro sapientiae leguntur, propter humilem formam serui et unitatem corporis ecclesiae cum capite suo, eidem ipsi domino coaptari, quid ingeniosius illo puero, cuius in annis duodecim seniores sapientiam mirabantur ? et quid illa anima melius, quae, etiamsi uincant non 15 certando, sed probando, qui animarum traducem adfirmant, non erit consequens, ut etiam ipsa ex illius praeuaricatoris traduce uenisse credenda sit, ne per illius hominis inoboedientiam etiam ipse peccator constituatur, per cuius unius oboedientiam ab illo reatu liberati iusti constituuntur multi? et quid incoinqui
Abbreviated transcription (Latin):
menstruo dicunt᷑ enim ex hoc ingenia graui
uł acontaminatione adulterina ita & haec uerb
librihuius aut magiscius fauent qui anim a rum
traducem locuntur aut si & istiea possunt pro
se in terp̃tari int̃utrosq altemant quaesi dedoe
scđm humanam qua e a uerbo assũptaiest creaas
uelimus accipere sunt quidem in cadem airtum¬
stantia lectionis queillis excellentue non comue¬
niant maxime illud quia idem ipse quihaec in
codon libroloquit᷑ aliquanto superius cumista
uerbadequibus punc agimus dicer& confessusẽ
ex semine uiri scinsanguinem coagulatum a quo
nascendi modoutiq alicnus est uirginis partus
quã non exuiri somine carnem concoepisse xp̃i
dullus ambigit xp̃ianus sed quia & in psalmis ubi
aut foderunt manus meas & pedesincos dinume¬
rauerunt om̃a ossamea. Ipsiuero consideraue¬
drunt & conspexerunt me diuiserunt sibi uestimen¬

Expanded text:
menstruo — dicuntur enim ex hoc ingenia grauari — menstruo — dicuntur enim ex hoc ingenia grauari — uel a contaminatione adulterina. ita et haec uerba libri huius aut magis eis fauent, qui animarum traducem loquuntur, aut, si et isti ea possunt pro se interpretari, inter utrosque alternant. Quae si de domino secundum humanam, quae a uerbo adsumta est, creaturam uelimus accipere, sunt quidem in eadem circumstantia lectionis, quae illi excellentiae non conueniant; maxime illud, quia idem ipse, qui haec in eodem libro loquitur, aliquanto superius, cum ista uerba, de quibus nunc agimus, diceret, confessus est ex semine uiri se in sanguine coagulatum: a quo nascendi modo utique alienus est uirginis partus, quam non ex uiri semine carnem concepisse Christi nullus ambigit christianus. sed quia et in Psalmis, ubi ait: foderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me. diuiserunt sibi uestimen
Abbreviated transcription (Latin):
ueniret aliunde ergobonus antequam uenir& ado¬
pus sedutique non differentiamorum qui a nulu
ante uitigeste meritum non differentia corporisa
priorbonus quam uenir& ad corpus undeigiturlu
aut̃ illis qui extraduce anime illius preuaricate
anim ascreciri asserunt quam uis procis sonar
Nonuidectur quod dictum est ueniat corpusto
inceteris non in congrue coaptatur utcuma
xiss& pueraut̃ eram ingenio sus idipsum expl¬
cans quibus causis ingeniosus ess& continuo
subiunger& sortitus sum animam bonam uide¬
lic& expaterno ingenio uł corporali temperam̃to
deindecum essem inquid magisbonus ueni adce¬
pus in quo inquinatum quod simat᷑ Num intelle¬
gatur nehoc quidem quod dictum est ueniadior¬
us huic opinioni refragabitur cum exanimi
& corpore paterno uenisse admaternum ori
accipitur in quo in quinatum uidelic& uł amet

Expanded text:
ueniret. aliunde ergo bonus, antequam ueniret ad corueniret. aliunde ergo bonus, antequam ueniret ad corpus; sed utique non differentia morum, quia nullum ante uitae gestae meritum, non differentia corporis, quia prius bonus, quam ueniret ad corpus. unde igitur? Hoc autem illis, qui ex traduce animae illius praeuaricatricis animas creari adserunt, quamuis pro eis sonare non uideatur, quod dictum est: ueni ad corpus, tamen in ceteris non incongrue coaptatur, ut, cum dixisset: puer autem eram ingeniosus, id ipsum explicans quibus causis ingeniosus esset, continuo subiungeret: et sortitus sum animam bonam, uidelicet ex paterno ingenio uel corporali temperamento. deinde, cum essem, inquit, magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum: quod si maternum intellegatur, ne hoc quidem, quod dictum est: ueni ad corpus, huic opinioni refragabitur, cum ex anima et corpore paterno uenisse ad maternum corpus accipitur incoinquinatum, uidelicet uel a cruore
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Cum enimuideatur illos adiuuare hoc
testimonium quia non exparentib: creari seducni¬
rt ad corpus uł descendere dõmittente animas di¬
cunt rursus hocimpedit eorum sententiam quod
ait sortitus sum animã bonam cum procul dubio
ulex uno fonte manere quodam modo tamqũ
riuulos uł parinatura fieri animas credunt
quas ds̃mitat in corpora: Non aut̃ alias bonast
magis bonas uł &alias nonbonas ułminus bons
Vnde cnimbone autmagisbone seu nonbone a
minus bone animȩ nisiuł morib: scđm liberum
Suo luntatis arbitrium uł differentia tempore
Sorporum dum aliaemagis aliae minus grauant
corpore quod corrumpitur & grauat animam
sed neque ratio erat aliqua singularum quarum¬
queanimarum quarum mores discernerentur
antequam uenirent ad corpora nec excorpore
minus grauante potuit istedicere animam suã
bonam quiait sortitus sum animambonam &dũ

Expanded text:
tum. cum enim uideatur illos adiuuare hoc tum. cum enim uideatur illos adiuuare hoc testimonium, qui non ex parentibus creari, sed uenire ad corpus uel descendere deo mittente animas dicunt, rursus hoc inpedit eorum sententiam, quod ait: sortitus sum animam bonam, cum procul dubio uel ex uno fonte manare quodammodo tamquam riuulos uel pari natura fieri animas credunt, quas deus mittit in corpora, non autem alias bonas magis bonas, et alias non bonas vel minus bonas. Unde enim bonae aut magis bonae, seu non bonae aut minus bonae animae, nisi vel moribus secundum liberum voluntatis arbitrium, vel differentia temperaturae corporum, dum aliae magis, aliae minus gravantur corpore, quod corrumpitur et aggravat animam ? Sed neque actio erat aliqua singularum quarumque animarum, qua earum mores discernerentur, antequam venirent ad corpora; nec ex corpore minus gravante potuit iste dicere animam sumam bonam, qui ait, Sortitus sum animam bonam; et cum
Abbreviated transcription (Latin):
am om̃s moriunt᷑ sic & in xp̃o om̃s uiui ficabunt᷑
Et sicut ꝑ in oboedi entiam unius hominis pecca
tores constituti sunt multi sic ꝑ oboedientiam
unius hominis iusticonstituentur multi cosdẽ¬
quȩ multos peccatores nonquibusdam exceptis
sed om̃s intellegiuolens superius ait deadam in
quo om̃s peccauerunt unde utiq: in fantium
inimas ̃ posse secerni. &coquod dictũ est
om̃s aco quodeis ꝑbaptismum subuenitur non
ab surde credunt quianimas exunius traduce
sapiunt nisi aliqua manifesta & liquida uł
ratione quescripturis sc̃s non repugn& uł ea¬
rum ipsarum scripturarum auctoritate re¬
darguant᷑ iamittq: uideamus quantum sus¬
cepti huius operis necessitas patitur quale
&iam illud sit quod paulo antedistulimus scrip¬
tum est enim in libro sapiontiae. pucrauten era¬
ingeniosus & sortitus sum animam bonã & cum
essem magis bonus ueniat corpus in quo inquina¬

Expanded text:
am omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur, am omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur, et: sicut per inoboedientiam unius tores constituti sunt multi, sic per oboedientiam unius hominis iusti constituentur multi, eosdemque multos peccatores non quibusdam exceptis, sed omnes intellegi uolens superius ait de Adam: in quo omnes peccauerunt? unde utique infantum animas non posse secerni et eo, quod dictum est "omnes" et eo, quod eis per baptismum subuenitur non absurde credunt, qui animas ex unius traduce sapiunt, nisi aliqua manifesta. et liquida uel ratione quae scripturis sanctis non repugnet, uel earum ipsarum scripturarum auctoritate redarguantur. Iam itaque uideamus, quantum suscepti huius operis necessitas patitur; quale etiam illud sit, quod paulo ante distulimus. scriptum est enim in libro Sapientiae: puer autem eraming.eniosus et sortitus sum animam bonam. et cum essem magis bonus, ueni ad corpus incoinquina
Abbreviated transcription (Latin):
merita mala non tantum preteritorum sed futu¬
roium &iam delictorum aquorum reatu nec mors
Ilerat si antequam fuerint commissa ꝓuenerit
N ec aliquid ei prest.tum est qui raptus est nemali¬
tia mutar& intellectum ci: ds̃ enim prescius illi¬
us futurae malitiae quur non eum scđm ipsã
potius iudicaturus est simoriture anime infan¬
tis neobeẽt ei ex corpore peccati participata con¬
luui es ideo sub ueniendum iudicauit ꝑbaptismũ
quia p̃scuit eam siuiuera piefideliterq fuisse
uicturam an ideo potius refelli hoc inuentum po¬
test quia meum est illiaut quidehac sententia
certs seesse confiriant alia forcasse profer̃
uł testimonia scripturarum uł documentara¬
tionum quib hanc auferant ambiguitatem uł
erti ostendant noneẽ contraid quod sentiuN
illud apłi quogratiam quas alui efficimur mag¬
naintentione commendans dicit. Si uit in ađ¬

Expanded text:
merita mala non tantum praeteritorum, sed futumerita mala non tantum praeteritorum, sed futurorum etiam delictorum, a quorum reatu nec mors liberat, si, antequam fuerint commissa, pro uenerit, nec aliquid ei praestitum est, qui raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius. deus enim praescius illius futurae malitiae cur non eum secundum ipsam potius iudicaturus est, si moriturae animae infantis, ne obesset ei ex corpore peccati participata conluuies, ideo subueniendum iudicauit per baptismum, quia praesciuit eam, si uiueret, pie fideliterque fuisse uicturam? An ideo potius refelli hoc inuentum potest, quia meum est, illi autem, qui de hac sententia certos se esse confirmant, alia fortasse proferunt uel testimonia scripturarum uel documenta rationum, quibus hanc auferant ambiguitatem uel certe ostendant non esse contra id, quod sentiunt, illud apostoli, quo gratiam, qua salui efficimur, magna intentione commendans dicit: sicut in Ad
Abbreviated transcription (Latin):
uxerunt quo & bene potuis sent. Om̃s autem
animas hoc est & infantum ideohabere pe¬
cessarium baptismi sacram̃ tum sine quo ex hac
uita &iam in illa a &ate migrare non expedit
quia contagio peccecti excane peccecti quia
obruit᷑ anima cũ his inseritur menbris oberite
post mortem nisicum adhuc in ipsacarneest sa¬
cramento mediatoris expietur ei quediuinitus
hocauxlium procurariquam ds̃ prescut siusq
ad annos fide congruos hi cui uer& piae fuis seuic¬
turam quam propter aliquid ipsenouit & noscixo¬
luit incorpore &cito extraxit ecorpore: Cum ergo
haec respondent quideis contradici potest nisi inꝰ¬
certos noscorum salutis fieriquibacuita beneges¬
ta in ecłe pace de functi sunt si non solum scđm
id quod quisq: uixit uerum &iam scđm id quod
uicturus esset si amplius uiuere potuis set quisq
iudicandus est quando quidem ualent apud dĩ

Expanded text:
uixerunt, quo et bene potuissent, omnes autem uixerunt, quo et bene potuissent, omnes autem animas, hoc est et infantum, ideo habere necessarium baptismi sacramentum, sine quo ex hac uita etiam in illa aetate emigl-are non expedit, quia contagio peccati ex carne peccati, qua obruitur anima, cum his inseritur membris, oberit ei post mortem, nisi, cum adhuc in ipsa carne est, sacramento mediatoris expietur, eique diuinitus hoc auxilium procurari, quam deus praesciit, si usque ad annos fidei congruos hic uiueret, pie fuisse uicturam, quam propter aliquid, quod ipse nouit, et nasci uoluit in corpore et cito extraxit e corpore: cum ergo haec respondent, quid eis contradici potest. nisi incertos nos eorum salutis fieri qui hac uita bene gesta in ecclesiae pace defuncti sunt, si non solum secundum id, quod quisque uixit, uerum etiam secundum id, quod uicturus esset, si amplius uiuere potuisset, quisque iudicandus est? quandoquidem ualent apud deum
Abbreviated transcription (Latin):
aguire occultum tque est atq ab homano ł certe
abingeniomco edts simumquur tessoa itue dicu¬
foms ef tms tinuo uł citomouturus sedhoce raeroceul¬
tum estutne utros ad iuu&i dequorum nunc
sententiis disceptamus illa enim explosa opinio¬
ne quaputant̾ animȩ proante acteuite merias
in corpora detrudi utea ciuius soluimeruisse uidea¬
tur quenunc multa peccauerat ne contra dicamus
apło uihil nondum natos boni uł mali egisse testan¬
tix ecilli quianime traducem ad firmant possunt
prose ostendere curaliorum mors aceleretur re¬
tardetur aliorum Necqui eas dari nouas uolunt
singulis singulas occulta ergo istacausa est &
utrisq pariter quantum a estimo nec suffra¬
gatur nec aduersatur proinde quidein fantiũ
mortib urgebant᷑ quuromnib sie necessariũ
baptismi sacram̃tum quorum anime non ex
illa ducte sunt cuius in oboedientia pecacto¬
res constituti sunt multi cum respondent peco¬
animam uero non nisi cos quieo tempore mala

Expanded text:
i. occultum itaque est atque ab humano uel certe ab ingenio meo remotissimum, cur nascatur infans uel continuo uel cito moriturus; sed hoc ita occultum est, ut neutros adiuuet, de quorum nunc sententiis disceptamus. illa enim explosa opinione, qua putantur animae pro ante actae uitae meritis in corpora detrudi, ut ea citius solui meruisse uideatur, quae non multa peccauerat, ne contradicamus apostolo nihil nondum natos boni uel mali egisse testanti, nec illi, qui animae traducem adfirmant, possunt pro se ostendere, cur aliorum mors acceleretur, retardetur aliorum, nec qui eas dari nouas uolunt singulis singulas. occulta ergo ista causa est et utrisque pariter, quantum existimo, nec suffragatur nec aduersatur. Proinde qui de infantium mortibus urgebantur, cur omnibus sit necessarium baptismi sacramentum, quorum animae non ex illa ductae sunt, cuius inoboedientia peccatores constituti sunt multi, cum respondent pecc, secundum animam uero nonnisi eos, qui eo tempore male
Abbreviated transcription (Latin):
biciens iam qm̃ istaest maten onssiuns uitentũ.
nam & haec onscriptous tarrantis ł acdrtr̃¬
manitis sedipsius primi hominis uerba intellgen¬
dasunt utdicena qm̃b aet est materonnium uui¬
tium tamquam ominis a sem positi ciuiam inte¬
renscuream uoccucrit uitam & fcc hns dr use e¬

Expanded text:
biciens etiam: quoniam ista est mater omnium uiuentium. nam et haec non scriptoris narrantis uel adfirmantis, sed ipsius primi hominis uerba intellegenda sunt, ut diceret: quoniam haec est mater omnium uiuentium, tamquam nominis a se inpositi causam inferens, cur eam uocauerit "Uitam". Et fecit dominus
Abbreviated transcription (Latin):
& spiritali quamuis in ea corporaliter eẽ uideat
om̃s conuersi ad uomitum suum cum post remissi
nem peccatorum paululum ambulas sent in uia
iustitiae in quibus facta sunt posteriora detero¬
rapriorib: & quibus expediebat uoncognoscere
uiam iustitiae quam̃ comoscentib: remo trorsi
reflecti atradito sibi sco mandato. H ane pesin
generationem dñs describit cumdiit sp̃m pequo
exire ab homine &cum aliis septem redire & inden
quam mundatam iam inuenerat in habitare ut
sint nouissima hominis illius peiora priorib. Talic
generi hominum quodiam factum est corpusdiab¬
li possunt haec uerba congruere adiequacreatuse
cum cherub id est cum sededĩ que int̃ p̃tat᷑ multpli¬
catti scentia & posuite in monte scõdĩ hocestn
ecła unde est & ex audiuit me demonte scõsuo fuib¬

Expanded text:
et spiritali, quamuis in ea corporaliter esse uideantur, et spiritali, quamuis in ea corporaliter esse uideantur, omnes conuersi ad uomitum suum cum post remissionem omnium peccatorum paululum ambulassent in uia iustitiae, in quibus facta sunt posteriora deteriora prioribus et quibus expediebat non cognoscere uiam iustitiae quam cognoscentibus retrorsum reflecti a tradito sibi sancto mandato. hanc pessimam generationem dominus describit, cum dicit spiritum nequam exire ab homine et cum aliis septem redire et in domo, quam mundatam iam inuenerat intrare, ut sint nouissima hominis illius peiora prioribus. tali enim generi hominum, quod iam factum est corpus diaboli, possunt haec uerba congruere: a die, qua creatus es tu cum cherub, id est cum sede dei, quae interpretatur "multiplicata scientia", et posui te in monte sancto dei, hoc est in ecclesia — unde est: et
Abbreviated transcription (Latin):
corpus diaboli cuicaput est diabolus id est ipsam
deecđa sicut decado decidunt dicitur diabolus &
ipsum corpus figuratȩ multadicunt᷑ que nontam
capiti quam corporimenbris quȩ conueniant la
lucifer quimane oriebatur &cecidit potest intalg
uertitur ad cenebras amis saluce quam portabatque¬
ad modum qui conuertunt᷑ addm̃ a tenebris aduã
transeunt id est qui fuerunt tenebre luxfiunt. Itam
figura principis trri ꝑie zechielem ꝓph&am indu¬
bolum dicta intellerunt᷑ tues signaculum similitud¬
nis & corona decoris indeliciis paradisi dĩ fuisti onm
lapidi pretioso ornatus es & c&era quae pontan
in ipsum principem spm̃ nequitiae quam in coꝵp:
cius dicta conueniunt paradisus enim dictuest¬
& eccła sicut leit᷑ in cantico canticorum ortuscon¬
cdusus fons signatus puteus a queuiuae parid¬
sus cum fructu pomorum indececiderunt uł api
& corporali separatione om̃s heretici uł occulta

Expanded text:
corpus diaboli, cui caput est diabolus, id est ipsa  uel de ecclesia sicut de caelo decidunt, dicitur diabolus et in ipsum corpus figurate multa dicuntur, quae non tam capiti quam corpori membrisque conueniant. itaque lucifer, qui mane oriebatur et cecidit, potest intellegi uod ita conuertitur ad tenebras amissa luce, quam portabat, quemadmodum qui conuertuntur ad deum a tenebris ad lucem transeunt, id est qui fuerunt tenebrae lux fiunt. Item in figura principis Tyri per Ezechielem prophetam in diabolum dicta intelleguntur: tu es signaculum similitudinis et corona decoris; in deliciis paradisi dei fuisti. omni lapide pretioso ornatus es et cetera, quae non tam in ipsum principem spiritum nequitiae quam in corpus eius dicta conueniunt. paradisus enim dicta est ecclesia, sicut legitur in Cantico canticorum: hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. inde ceciderunt uel aperta et corporali separatione omnes haeretici uel occulta
Abbreviated transcription (Latin):
pente emori ił apudeos grottire ubicis
baptirent᷑ nenio subueniat sedilli inquit
Bent &ĩam propria peccata quorum indi¬
econt remissione ques dimis sauonfucrine ne
iemoeos rectedic& in merito plecti prohis quemn sua
utasua uoluntate commiserint: Illa uero anima
iiquedam contagio tracta decarne peccati sideil¬
a prima anima peccatrice noncrea ta est pullo
modo imputari potest neque enim ullo pacto sed
patura qua sic fact aest &dõdante carni data est
curalienabitur ab axernauita sibaptizando in fan¬
tineno subuenerit anforte nihilobeni tquudo ndeo
prodest dibu subucnitur sinilobesece posi sabaen¬
tur hic prosila cauia quirespondere ponuet atur

Expanded text:
repente emori uel apud eos aegrotare, ubi eis, repente emori uel apud eos aegrotare, ubi eis, quo baptizentur, nemo subueniat. sed illi, inquit, habent etiam propria peccata, quorum indigeant remissione, quae si dimissa non fuerint, nemo eos recte dicet inmerito plecti pro his, quae in sua uita sua uoluntate commiserint; illa uero anima, cui quaedam contagio tracta de . carne peccati, si de illa prima anima peccatrice non creata est, nullo modo inputari potest - neque enim ullo peccato, sed natura, qua sic facta est, et deo dante carni data est — cur alienabitur ab aeterna uita, si baptizando infanti nemo subuenerit? an forte nihil oberit? quid ergo prodest ei, cui subuenitur, si nihil obest, cui non subuenitur? Hic pro sua causa quid respondere
Abbreviated transcription (Latin):
gratiadi ꝑmediatorẽ. H oc sineglexerithomo
uens illud &am quod decdam cul pabili tractu
est mundatum alabepeccati recipere merebit
l a commutatione quã scis resurrestiopolli¬
i cum diligunt fiateius enim sa cram̃to soluit᷑
iam in a&ate in fantili originalis poena pecca
a quonisi adiutus &iam iuuenis camalẽ con¬
piscentiam non domabit Nec ea subiugata &̃
uitȩ meritum ad prehend& nisiei dono quẽ
romereri stud& ideouiuus oportet &iam in¬
ns baptizetur neobsit anime soti&as carnis
eccati qua participate fit utnihil possit ani¬
a infantis scđm spm sapere ipsa quippeaf¬
atiograuat &iam corpore exutam pisicum in
rporeest ꝑunicum sacrificium uerisacerdo¬
sexpi&ur. Quidergo ait aliquis si hoc noncu¬
uerint suiuł infiddicate uł uelgentiahoc
dem &am demaiorib dicipotest possnt enĩ

Expanded text:
gratia dei per mediatorem. hoc si neglexerit homo, gratia dei per mediatorem. hoc si neglexerit homo, uens illud etiam, quod de Adam culpabile tractum est, mandatum a labe peccati recipere merebitur illa conmutatione, quam sanctis resurrectio pollieorum, qui eum diligunt, fiat. eius enim sacramento soluitur etiam in aetate infantili originalis poena peccati, a quo nisi adiutus etiam iuuenis carnalem concupiscentiam non domabit nec ea subiugata aeternae uitae meritum adprehendet nisi eius dono, quem promereri studet. ideo uiuus oportet etiam infans baptizetur, ne obsit animae societas carnis peccati, qua participata fit, ut nihil possit anima infantis secundum spiritum sapere. ipsa quippe adfectio grauat etiam corpore exutam, nisi, cum in corpore est, per unicum sacrificium ueri sacerdotis expietur. Quid ergo, ait aliquis, si hoc non curauerint sui uel infidelitate uel neglegentia? hoc quidem etiam de maioribus dici potest. possunt enim uel
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ nouas singillatim dare ad hoc ut in carns
peccati deoriginali peccato ueniente recttuis
carnales que concupiscentias subdi gratia subi¬
gendo meritum comparent quocum ipso corpore
cesse ce ut cum menbris terronis atque mortedib
maxime depeccti carne propagatis miro modo
coapttntur ut et primitus uiui fiaare postaũ
dates su regere possint ttmquam obluuae prt¬
gauentur quesi ess& quodam modo indigesti¬
ubs crcator cribueretur. Cumuero paula A¬
tm abhuius obliuionis tempore anima resipis¬
tens posst conuera addm̃ suum ciusque miscricor¬
am aueritutem primo ipsa pi&ate conuersio¬
s dein seruandis preceptieius ꝑ seuerantiap¬
crri quid eius ob est illo uelut somno paulu¬
um immergi unde paulatim eiugilans in lucẽ
intellegentiae propter quam rationalis anima fa¬
caest potest ꝑ uoluntatem bonam eligereuitã
bonam quod quidem non poterit nisi a diuuerit

Expanded text:
deum nonas singillatim dare ad hoc, ut in carne deum nonas singillatim dare ad hoc, ut in carne peccati de originali peccato ueniente recte uiuendo carnalesque concupiscentias sub dei gratia subigendo meritum conparent, quo cum ipso corpore cesse esse, ut, cum membris terrenis atque mortalibus maximeque de peccati carne propagatis miro modo coaptantur, ut ea primitus uiuificare, post etiam aetatis accessu regere possint, tamquam obliuione praegrauentur. quae si esset quodammodo indigestibilis, creatori tribueretur; cum uero paulatim ab huius obliuionis torpore anima resipiscens possit conuerti ad deum suum eiusque misericordiam et ueritatem primo ipsa pietate conuersionis, deinde seruandi praecepti eius perseuerantia promereri, quid ei obest illo uelut somno paululum inmergi, unde paulatim euigilans in lucem intellegentiae, propter quam rationalis anima facta est, potest per uoluntatem bonam eligere uitam bonam ? quod quidem non poterit, nisi adiuuerit
Abbreviated transcription (Latin):
cipienda que alliciunt uł aduitanda que offo¬
dunt. Dein fantib loquimur non quianascr
plerumque decilteris eque enim in prauis m¬
ribus nature dona culpanda sunt aut prop¬
terea non debuer̃ germinare frumenta quod
scuerit furantis manus autuero ipsis parentibus
ob futurasit iniquitas sua sisse addm̃ conuero¬
do correxerunt quantominus filus si recteo
xcrint sed illa a&as uehementem questio ñem
uet cum anima cum peccatum Nullum habes
deproprio uoluntatis arbitrio queritur quomi¬
do possit iustificaripillius unius hominis de¬
dientiam siꝑ alterius unius in oboedientum re
non est haecuox eorum est quianimas homoiꝰ
exhominib parentib creataas uolunt Nmqi¬
dem pisi acreacore sed sicut &iam corpora i
enim & haec parentes creant acnonille quias
Prius quam teformarem in utero nouite quibi
respondetur animas quidem corporib homin

Expanded text:
rcipienda, quae alliciunt, uel ad uitanda, quae offenrcipienda, quae alliciunt, uel ad uitanda, quae offendunt. de infantibus loquimur, non quia nascuntur plerumque de adulteris; neque enim in prauis moribus naturae dona culpanda sunt, aut propterea non debuerunt germinare frumenta, quod ea seuit furantis manus. aut uero ipsis parentibus obfutura sit iniquitas sua, si se ad deum conuertendo correxerint? quanto minus filiis, si recte uixerint!\' Sed illa aetas uehementem quaestionem monet, cuius anima, cum peccatum nullum habeat de proprio uoluntatis arbitrio, quaeritur quomodo possit iustificari per illius unius hominis oboedientiam, si per alterius unius inoboedientiam rea non est. haec uox eorum est, qui animas hominum ex hominibus parentibus creatas uolunt non quidem nisi a creatore deo, sed sicut etiam corpora. non enim et haec parentes creant, ac non ille, qui ait: priusquam te formarem in utero, noui te. Quibus respondetur animas quidem corporibus hominum