comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latere transmittant. A paulo post. Sunt enumꝰ hoc
quẽ nos in colimꝰ orbe t̾rarũ circa meridiem po¬
siti: qͥ maustralẽ plagã uideant᷑ umbrã transmit¬
tere. Hoc autẽ fieri dr̃ sũmo ȩstu: cũ aqͥlonem
sol dirigat. Tui dicto paria scribit pasilius oe
ipse in expositione  genes eos S & plinius scła¬
rib litteris ẜ ñ contẽnendis hec ipsa latius exequens
ita scribit. Uasa horoscopi ñ eadem st̾ usui intre¬
centis sta diis aut longissime in quingentis mutan¬
tib semet ubris solis. Nãq umbilici quẽ gno men
appellant ũbra in egypto meridiano tẽpore eqͥ¬
noctii die paulo plusquã dimiã gnominis m̃surã
efficit. In urbe roma: nona pars gnominis de est
ũbrȩ. In oppido anchona suꝑ est qͥnta triceseima.
In parte italiȩ que netia appellat᷑. isdẽ horñ ubra
iaci puteumq eius exꝑim̃ti grã factũ : totũ illu¬

Expanded text:
latere transmittant. » Et paulo post: « Sunt enim in hoc latere transmittant. » Et paulo post: « Sunt enim in hoc quem nos incolimus orbe terrarum, circa meridiem positi, qui in Australem plagam videantur umbram transmittere, hoc autem fieri dicitur summo aestu, cum in Aquilonem sol dirigitur. » Cui paria scribit Basilius, et ipse in expositione Geneseos. Sed et Plinius secularibus literis, sed non contemnendis, haec ipsa latius exequens ita scribit: « Vasaque horoscopii non eadem sunt usui in trecentis stadiis, aut ut longissime in quingentis, mutantibus semet umbris solis; itaque umbilici, quem gnomonem appellant, umbra in Aegypto meridiano tempore, aequinoctii die, paulo plus quam dimidiam gnomonis mensuram efficit. In urbe Roma nona pars gnomonis deest umbrae. In oppido Ancona superest quinta tricesima. In parte Italiae, quae Venetia appellatur, iisdem horis umbra jaci, puteumque ejus experimenti gratia factum, totum illu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquot dieb ante octauũ hłrũ sequentiũ. eẽ. notan
⁊ euidem ȩqͥ noctialis dies om̃i xxxi. Ida¬
mundo eqͣlis & una est. Uerũ solsticialis
& cȩteri om̃i diuerse longitudinis ꝓratione.
cẽ testes idonei. qui de utrisq partib & borealib
scilicet ae meridianis aduenere luce clarius
pandunt. Deniq beatꝰ amonosius in libro quar¬
to exameron. detẽporib & discursu solis dupu¬
tans: ait int̾ çȩtera. Medio qͦq diemmor ubta est.
quã uł in pͥncipio dict uł infine. Et hõc apud nos
in parte occidentis. Ceterũ funt qui ꝑduos totiui
anni dies sine umbra fuerint inpartibiis. eo qđ¬
solẽ habentes suꝑ uerticẽ siuĩ. undiq ꝑcircuitũ
illuminant᷑. Vnde x asciidicuntus grece
Pleriq etiã ftr fic e regione exalto fierĩ solem.
ut ꝑangusta puteoꝵ. aquã quę in ꝓfundo est
uiderint refulgere. Esse autẽ dicunt᷑ in meridi¬

Expanded text:
aliquot diebus ante octavum Kalendarum sequentium esse notanaliquot diebus ante octavum Kalendarum sequentium esse notan quidem aequinoctialis dies omni mundo aequalis et una est; verum solstitialis et caeteri omnes diversae longitudinis pro ratione cet testes idonei, qui de utrisque partibus, et borealibus scilicet et meridianis advenere, luce clarius pandunt. Denique beatus Ambrosius, in libro quarto Hexameron, de temporibus et discursu solis disputans, ait inter caetera: « Medio quoque die minor umbra, quam vel in principio est diei, vel fine, et hoc apud nos in parte occidentis. Caeterum sunt qui per duos totius anni dies sine umbra fiunt in partibus s super verticem suum, undique per circuitum illuminentur, unde et ἄσκιοι dicuntur Graece. Plerique etiam ferunt sic e regione ex alto ferri solem, ut per angustiam puteorum aquam, quae in profundo est, viderint refulgere. Esse autem dicuntur in meridi
Abbreviated transcription (Latin):
uiui .l. ł atͥlitõ die ñ fuistẽ. aut ante eq noctiũ fuis¬
se confirmet. Non eñi nr̃i tantũ. tẽporis. s etiam
legalis & mosaica decernit institutio. ñ ante
transcensũ herru equi noctii. diem festi paschalis
esse celebrandũm. sicut attestante anatholio
antiqͥores agathobolus. & abeo eruditut aristo¬
miorib fuͣ . qui missi fuerunt a pontificibus
ad tholomem̃ reges hebreoꝵ libros int̃p̃tari
in grecũ sermono. quiq multa extraditionib
moysi ꝓponenti regi ꝑcunctant̾iq respredert᷑
psigͦ cũ questiones exodi exponerent: dixert̃
pascha ñ ꝑforit᷑ efse immolandũ quã eqͥ noctiũ
uernale.dransiret. Unde nos nȩgesse est obser¬
uanddã uerat̾atis regulã dicamꝰ aꝑte. & pascha
affcribendum: sic̃ ñ solũ auctoritate pat̾na sed
& ho rologiea consideratione docem. s & cȩtera
ter̃ tẽpoꝵ huiꝰ modi confinia. simili ratione

Expanded text:
um Aprilium die non fuisse, aut ante aequinoctium fuisum Aprilium die non fuisse, aut ante aequinoctium fuisse confirmet. Non enim nostri tantum temporis, sed etiam legalis, et Mosaica decernit institutio, non ante transcensum hujus aequinoctii diem festi Paschalis esse celebrandum; sicut attestante Anatolio antiquiores Agathobolus, et ab eo eruditus Aristosenioribus fuit qui missi fuerunt a pontificibus ad Ptolomaeum regem, Hebraeorum libros interpretari in Graecum sermonem; quibus multa ex traditionibus Mosi proponenti regi percontatique responderunt. Ipsi ergo, cum quaestiones Exodi exponerent, dixerunt Pascha non prius esse immolandum quam aequinoctium vernale transiret. Unde nos necesse est, ob conservandam veritatis regulam, dicamus aperte et Pascha eraciter ascribendum; sicut non solum auctoritate paterna, sed et horologica consideratione docemur: sed et caetera tria temporum hujusmodi confinia simili ratione
Abbreviated transcription (Latin):
natũ. addita insuꝑ expositione qđ auctorẽ lucis
et̾nȩ. cũ crem̃to lucis tẽporarie concipi simul &e
nasci deceret. poenitentiȩ uͦ pͣconẽ quẽ oportebat
minui. cũ in choata minoratione lutis generari
parit̾. & c̃cipi. Uerũ qͥa sicut in ratone paschali
qͦs calculandi. ẽe̾. peritissimos constat. specialit̾
annotat᷑. ceteros quoq tres tẽpoꝵ articulos. pu¬
tamꝰ aliquanto priusquã uulgaria scripta con¬
tinent esse notandos. Ut enĩ de eqͥnoctio uerno
qđ caput esse memoratarũ .iiii. mutationũ anna¬
liũ mundi origo docet breuit̾ loquam᷑: regulã
tenet eccłasticȩ obseruationis aniceno confirma
in .UuI. kł maias inquirat᷑. Itẽ catholicȩ institu¬
tionis regula p̾cepit ut ante uernał ȩqͥnoctii
transgressũ pascha ñ celebret᷑. Qui gitur.uiii.¬
hł apuliũ die putat ȩquinoctiũ. pascha celebra¬
dñs pͥdie quã. pateretucũ discipłis feoit. axit.¬

Expanded text:
natum; addita insuper expositione, quod auctorem lucis aeternae cum cremento lucis temporariae concipi simul et nasci deceret. Poenitentiae vero praeconem, quem oportebat minui, cum inchoata minoratione lucis generari pariter et concipi. Verum quia sicut in ratione paschali quos calculandi esse peritissimos constat, specialiter adnotatur: caeteros quoque tres temporum articulos putamus aliquanto prius quam vulgaria scripta continent esse notandos. Ut enim de aequinoctio verno, quod caput esse memoratarum quatuor mutationum annalium mundi origo docet, breviter loquamur, regula tenet ecclesiasticae observationis, a Nicusque in VII Calendas Maias inquiratur. Item catholicae institutionis regula praecipit ut ante vernalis aequinoctii transgressum Pascha non celebretur. Qui igitur VIII aut ante aequinoctium Pascha celebraDominus pridie quam pateretur cum discipulis fecit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
uiii. ħł iañ desinit nigri fellis a maritudo. & humoris
crassitullo auget᷑. Utere cibis calidis. & acerrimus
om̃ib. d abstine a uenere. & minus lauabis. Ex
die supͣscripto. usq in occasũ uergiliarũ hoc est
in diem .Ui. idꝰ febr ii. sunt dies. xł u inoccasũ pliadũ.
ueneri. Dies hi sunt hiberni. xł ui. hȩc qͥdem genti¬
les. Quib ñ dissimilia de tẽpore etiũ ꝑplures
eccłȩ tradidere magistri. dicentes .xIii. hł apͥlis.¬

Expanded text:
uarium, desinit nigri fellis amaritudo, et humoris crassitudo augetur. Utere cibis calidis et acerrimis omnibus, et abstine Venere, et manus lavabis. Ex die supra scripto usque in occasum Vergiliarum, hoc est, in diem sextum Idus Febr., sunt dies XLVI in occasum Pleiadum. Veneri: dies sunt ii hiberni XLVII. » Haec quidem gentiles, quibus non dissimilia de tempore etiam perplures Ecclesiae tradidere magistri, dicentes: VIII Cal
Abbreviated transcription (Latin):
in noñ. ccxuii. in idꝰ.ccxxu. Septeb̃ in lił.ccxliiii. in
noñ. ccxluiii. in idꝰ.celui. Octob̾ in hł.cc lxxiiii. in noñ
cçxxx. in idꝰ.cclxxxuiii. Nouẽb̾ in hł.cccu. in noñ.
cccuini. in idꝰ .cccxuii. Dec̾ẽb̾ inlił.cccxxxu. in noñ.¬

Expanded text:
in Nonas CCXVII, in Idus CCXXV. September in Cal. CCXLIIII, in in Nonas CCXVII, in Idus CCXXV. September in Cal. CCXLIIII, in Nonas CCXLVIII, in idus CCLVI. October in Cal. CCLXXIIII, in Nonas CCLXXX, in Idus CCLXXXVIII. November in Cal. CCCV, in Nonas CCCIX, in Idus CCCXVII. December in
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑtũ : a liquanto qͥdem grauius ad discendũ.
s maiorũ tam̾ nobis auc̾toritate c̃traditum.
tq idõ minorib nr̃a ȩque sollertia tradendum
Si ergo iuis scire hoc uł illo die qͦta sit luna. cõputa
diẽs apͥncipio m̃sis ĩanuarii usq in diem dequo
quẽ quęris. Itẽ siuis scire hoc uł illo die qͦta sit feria.
cõputa dies a salendis ianuariis usq indiem dequo
inqͥris A cũ noueris adde feriã. quȩ fuit die halenda¬
rũ ianuariarũ. Et si bissextił anniis ẽ. etiã bissexti
diem post quã transierit argum̃tare mem̃to. Pardire
omĩa ꝑ .uii. Et qđ remanet: diem t septimanȩ quȩ
sit ubi cumq quęris ostendit. Quod ita solũ sine labo¬
idus. Lxxiiii. Apͥł insił.xci. in noñ.xcx. in idꝰ.cii.¬
Maiꝰ in lił̃.cxxi. in noñ.cxxuii. inidꝰ.cxxxu. Iuniꝰ in
lit.clii. in noñ .clui. inidꝰ .clximi. luliꝰ in lił. clxxxii.
in nonͣ. clxxxuiii. in idꝰ. cxcui. Augustꝰ in lł. ccxiii.

Expanded text:
ravius ad discendum, sed majorum tamen nobis auctoritate contraditum, atque ideo minoribus nostra aeque solertia tradendum. Si ergo vis scire hoc vel illo die quota sit luna, computa dies a principio mensis Januarii usque in diem de quo quam quaeris. Item si vis scire hoc vel illo die quota sit feria, computa dies a Calendis Januariis usque in diem de quo inquiris; et cum noveris, adde feriam quae fuit die Calendarum Januariarum; et si bissextilis annus est, etiam bissexti diem postquam transierit augmentare memento: partire omnia per septem, et quod remanet diem tibi septimanae quae sit ubicunque quaeris ostendet. Quod ita solum sine laboIdus LXXIIII. ApriliMaius in Kalendis CXXI, in Non. CXXVI, in Idus CXXV. Junius in Kalendis CLII, in Non. CLIII, in Idus CLXIV. Julius in Kalendis CLXXXII, in Non. CLXXXVIII, in Idus CXCIII. Augustus in
Abbreviated transcription (Latin):
sertũ. Per specto eiꝰ al fabeto .e. litierã reperies.
Circũfer oculos adlatera. hinc geminorũ extrema
illinc unii m̃sif mitia dep̃bendes. eẽ. notata łt
sine eruditꝰ siue simplex es lector: palã te quod
cupiebas inuestegase letabis. Insuꝑ ꝙ toto illo
anno quib cũq dieo e. litttrã uiders ascriptã:
siue crescentẽ siue dectescentẽ. in isdẽ cȩli partib
lunã noueris eẽ. conuersatã. Non enim hoc argunũto
indetrim̃to ancrem̃to suȩ lucis. in aduerso an
in ceitu solis sit posita luna reqͥris. Setoe si hoc sci¬
re desideras: ad erit argumitum uet usta egyꝑti¬
orũ obseruatione traditũ.x x.¬
P

Expanded text:
m VI, perspecto ejus alphabeto, e litteram reperies, m VI, perspecto ejus alphabeto, e litteram reperies, circumfer oculos ad latera, hinc geminorum extrema, illinc Junii mensis initia deprehendes esse notata. Et sive eruditus, sive simplex es lector, palam te quod cupiebas investigasse laetaberis. Insuper et toto illo anno quibuscunque diebus e litteram videris adscriptam, sive crescentem, seu decrescentem, in iisdem coeli partibus lunam noveris esse conversatam. Non enim in hoc argumento, in detrimento an cremento suae lucis, in adverso an in coitu solis sit posita luna requiris, sed et si hoc scire desideras, aderit argumentum vetusta Aegyptiorum observatione traditum. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
ante nominib uͦ msiũ retro ad notatas. Ut qurꝰ
signoꝵ imꝑitꝰ est ex m̃sium tam̃ noticia possĩt
in uenire qđ quęrit. Decẽ uͦ & .uiiii. habet in latitu¬
dine lineas: quȩ ordinẽ decennouenalis circuli supͣ
diem quẽ libet qͦ insigno uł cuiꝰ m̃sis in partͥb
lunã habeat scire uolueris: aꝑto codice nota lit¬
terã quȩ eidem sit p̃posita diei. & recurrens ad
regularem paginã in qua luterarũ est distineta
congeries. eodemq statim anno extitulo frontis in¬
uento. illã quã quȩrebas litterã eiꝰdem diei in¬
uenies. atq ante ac retro inspiciens qđ sigum
quẽ uem̃sem ȩregione habeat annotabis. Ponamꝰ
aliqđ qͦ ad cȩtã lector conualescat exẽplũ. Quȩris
ubi sit lima uerbi grã mlialendas aplis anno sex¬
to circuli decennouenalis. Aꝑi codicem. quȩre
diem kalendarũ memoratarũ. inuenies .e. ligcei
p̾scripiã uecurre adpagina regulare. uidebis amiu¬

Expanded text:
ante, nominibus vero mensium retro adnotatas, ut qui ante, nominibus vero mensium retro adnotatas, ut qui signorum imperitus est ex mensium tamen notitia possit invenire quod quaerit; X vero et IX habet in latitudine lineas quae ordinem decennovenalis circuli supradiem quemlibet quo in signo vel cujus mensis in partibus lunam habeat scire volueris, aperto Codice nota litteram, quae eidem sit praeposita diei, et recurrens ad regularem paginam, in qua litterarum est distincta congeries, eodemque statim anno ex titulo frontis invento, illam quam quaerebas litteram ejusdem diei invenies, atque ante ac retro inspiciens, quod signum quemve mensem e regione habeat adnotabis. Ponamus aliquod quod ad caetera, lector, convalescat exemplum. Quaeris ubi sit luna, verbi gratia, in Cal. Aprilis anno VI circuli decennovenalis: aperi Codicem, quaere diem Calendarum memoratarum, invenies e litteram praescriptam; recurre ad paginam regularem, videbis annu
Abbreviated transcription (Latin):
Tricesima spatio. m̃siũ .xii.
lunaris tam̃ circuitus existit curiosus. & huic
ad capacitatẽ ingenioli sui cõmodamus argum̃tũ.
quo id qđ querit inueniat. Siqͥdem cotã annalis
circitus seriẽ. quȩ .xii. m̃sib continet᷑ al fabetis
distinximꝰ: ita dũ taxat ut pͥmꝰ & scđs ordo uicenos
& septenos dies. tcius autẽ uno ãpliꝰ cõplectatitr
illo uidelicet qͥ de t̾cio repetitis. Sni. horis suꝑflui
accrescit. & ut dieb qͦs signare uolebamꝰ lictere
sufficerent ñ singulis has dieb s alt̾nis apposuimꝰ.
atq idõ ñ ultra. Olitterã alfabetũ tangtre opus
erat. Prȩposuimꝰ eidẽ oꝑi paginã regularẽ quȩ
xuiiii. asfabeta huiꝰ modi adiuersis litteris in¬
choantia. totidẽ annorũ circuli decenno ue̾nalis
caperet. simul & insiũ singłoꝵ signoꝵq uota¬
bula .xii. Quȩ hoc ordine disposita est. Iuxͥta.
numerũ dierũ qͥb luna zodiacũ ꝑuolat xxuiii
lineas habet in longitudine. nominib signoꝵ

Expanded text:
tricesima spatio mensium duodeclunaris tamen circuitus existit curiosus, et huic ad capacitatem ingenioli sui commodamus argumentum, quo id quod quaerit inveniat: siquidem totam annalis circuitus seriem, quae duodecim mensibus continetur, alphabetis distinximus, ita duntaxat, ut primus et secundus ordo vicenos et septenos dies, tertius autem uno amplius complectatur, illo videlicet qui de tertio repetitis VIII horis superfluis accrescit. Et ut diebus quos signare volebamus litterae sufficerent, non singulis has diebus, sed alternis apposuimus, atque ideo non ultra o litteram alphabetum tangere opus erat. Praeposuimus eidem operi paginam regularem, quae X et IX alphabeta hujusmodi a diversis literis inchoantia, totidem annorum circuli decennovenalis caperet, simul et mensium singulorum signorumque vocabula duodecim, quae hoc ordine disposita est, juxta numerum dierum quibus luna zodiacum pervolat: XXVII lineas habet in longitudine, nominibus signorum
Abbreviated transcription (Latin):
gum̃tũ stabilitatẽ. sui teneͦris conseruare. ne¬
queat: octauus udelicet undecimꝰ &e nonꝰ deimꝰ.
ui causã nutandi. uaria facit ac disꝑsa ꝑaune
embolismoꝵ insertio. Siqͥdem anno octauo lurã
lalendarum maiarũ uxta rationẽ qͥdem argu¬

Expanded text:
gumentum stabilitatem sui tenoris conservare negumentum stabilitatem sui tenoris conservare nequeat: octavus videlicet, undecimus, et nonus decimus, cui causam notandi varia facit ac dispersa per annum embolismorum insertio. Siquidem anno octavo luna Calendarum Maiarum juxta rationem quidem argu
Abbreviated transcription (Latin):
erculi. decennouennalis tene. unu regulares. ad¬
de epactas xł fiunt .xx. Uicesima est laña. Giuis
res .xii. adode epactas. anni illiꝰ xx.iͦ funt xxr¬
ũtt. ⁊olle .xxx. remanent.iii Q uarta est luna
m sbsnemoratas. Quod siquis obicerit uł: huiꝰ
uł ꝓ̃cedentis argum̃ti a licubi ordinẽ uacilare:
doceat ipse in huiꝰ modi quȩstionib in dagandis.
ueratiꝰ & cõpendiosiꝰ argum̃tũ & nos libent
gratant᷑q accipiemꝰ. Hoc autẽ p̾cedens qđ com¬
memorauimꝰ argum̃tũ & ñ nullis ad transcri¬
bendũ iã dedimin & in pricipiis huius nr̃i opus¬
cult pͣfigendũ eẽ censemus Porro p̃sens arguinen¬
tũ qđ delimna lialendarũ quȩrenda posuimus.
hoc tantũ loco cõmemorasse & decunse sufficiat.
Iam dognita qͦta sit inlł luna. facile etĩ cętis
cuiꝰq m̃sis dieb qͥ sit &sate cantato ipso m̃se
& concurrentib digitis apparebit. Sunt anni
tres circuli decennouenna ł in quib idem ar¬

Expanded text:
circuli decennovenalis, tene IX regulares, adde epactas XI, fiunt XX, vigesima est luna. Si vis res XII, adde epactas anni illius XXII, fiunt XXXIIII; tolle XXX, remanent IIII, quarta est luna in Calendas memoratas. Quod si quis objecerit vel hujus, vel praecedentis argumenti alicubi ordinem vacillare, doceat ipse in hujusmodi quaestionibus indagandis veracius et compendiosius argumentum, et nos libenter gratanterque accipiemus. Hoc autem praecedens quod commemoravimus argumentum, et nonnullis ad transcribendum jam dedimus, et in principiis hujus nostri opusculi praefigendum esse censemus. Porro praesens argumentum quod de luna Calendarum quaerenda posuimus, hoc tantum loco commemorasse et docuisse sufficiat. Nam cognita quota sit in Calendas luna, facile etiam caeteris cujusque mensis diebus qua sit aetate, cantato ipso mense et concurrentibus digitis, apparebit. Sunt autem anni tres circuli decennovenalis, in quibus idem ar
Abbreviated transcription (Latin):
s aprilis i. maiꝰ .iͦiͦ. unius. Si.iuliꝰ. ꝓ augustus iͦu.
septeb . occob̾.iͦ. nouẽb. 5ͣ. decẽb.Sii. Q ui uidelicet
regulares hoc specialit᷑ in dicant. qͦta sit feria ꝓr
lialendas eo anno qͦ Uii. concurrentes ascripti sunt
dies. Ceteris uͦ annis addes concurrentes quot¬
quot inp̃senti fuerint annotati ad regulares m̃si
singłoꝵ & ita diem halendarũ sine errore semꝑ
inuenies. Hoc tantũ memor esto. ut cũ imminente
anno bisiextili unꝰ concurrentiũ in t̾mittendꝰ
ẽ. dies. eo tam̃ numero quẽ int̾missugus es in
ianuario februarioq utaris. At in hł primũ
martiis ꝑ illũ qͥ circulo continet᷑ solis cõputare
incipias. Cũ gͦ diem halendarũ uerbi grã ianu¬
ariarũ quęrere uis. dicito. lanuariꝰ .ii. Ad de
concurrentes septimanȩ dies qͥ fuerint anno
qͦ cõputas ut puta .iͦiͦ. Fuint. quinq Quinta
feria in trant halendȩ ianuariȩ. Itẽ anno qui
sex habet concurrentes sume .u. regulares m̃sis.

Expanded text:
II, Junius VI, Julius I, Augustus IIII, September VII, October II, November V, December VII. Qui videlicet regulares hoc specialiter indicant, quota sit feria per Calendas, eo anno quo septem concurrentes adscripti sunt dies; caeteris vero annis addes concurrentes quotquot in praesenti fuerint adnotati ad regulares mensium singulorum, et ita diem Calendarum sine errore semper invenies. Hoc tantum memor esto, ut cum imminente anno bissextili unus concurrentium intermittendus est dies, eo tamen numero quem intermissurus es in Januario Februarioque utaris, ac in Calendis primum Martiis per illum qui circulo continetur solis computare incipias. Cum ergo diem Calendarum, verbi gratia, Januariarum quaerere vis, dicis Januarius II, adde concurrenquo computas, ut puta tres; fiunt quinque: quinta feria intrant Kalendae Januariae. Item anno qui sex habet concurrentes, sume quinque regulares mensis
Abbreviated transcription (Latin):
tere cogunt᷑. Idõq illi breuiores nob̃ dies esta¬
te: losgiores habent inhyemȩ. Quod ñ desolar
gyro tantũ mͦ s. de stellarũ quoq omiũ sub
diuersis poli plagis currentiũ potest situi cognosci
ładem quippe facit t̾rȩ rotunditas. ut ñ nulla
etiã claris sima australis sydera climatis nobus
nunquã pareant. contra nr̃a septẽtrionalia
illis ñ parua exparte celent᷑. Deniq ipsos septẽ¬
triones qͥ nobis supra uerticẽ ascendunt neq
pecilunt unquã. ñ cernit trogoditicȩ neq con¬
finis egyptꝰ Porro ipsoꝵ sẏdus ꝑ maximũ& dei
quondã nomine cultũ ñ solũ nos britanni. sed
ne italia quidẽ potest uidere canopũ. Non quod
lux stellarũ longinqͥorib paulatĩ minorando
sub trabit᷑ & deficit s qđ trȩ moles opposita
spaciũ ꝑcludit aspectandi. Quȩ cancta de monte
quolibet ꝓgrandi. undiq circũ habitato ualent
faciblme probari

Expanded text:
tere coguntur. Ideoque illi breviores nobis dies aestatere coguntur. Ideoque illi breviores nobis dies aestate, longiores habent in hyeme. Quod non de solari gyro tantummodo, sed de stellarum quoque omnium, sub diversis poli plagis currentium potest situ cognosci; eadem quippe facit terrae rotunditas, ut nonnulla etiam clarissima Australis sidera climatis nobis nunquam pareant, contra nostra Septentrionalia illis non parva ex parte celentur. Denique ipsos Septentriones, qui nobis supra verticem ascendunt, neque occidunt unquam, non cernit Troglodytice, et confinis Aegyptus. Porro ipsorum sidus permaximum, et Dei quondam nomine cultum, non solum nos Britanni, sed nec Italia quidem potest videre Canopum; non quia lux stellarum longinquioribus paulatim minorando subtrahitur et deficit, sed quia terrae moles apposita spatium praecludit aspectandi. Quae cuncta de monte quolibet pergrandi undique circum habitato valent facillime probari
Abbreviated transcription (Latin):
ridiem. uesperã. adducat. eiusdẽ tam̃ longitu¬
dinis dies utrisq toto anno sic̃ & noctes faciat
Itẽ necesse .ẽ. om̃ib sub aqͥlonis & austri plaga.
contra in uicẽ in eadẽ linea positis ꝑ totu̾m
anni uertentis circũitũ. imno eodenq tẽporis ꝓunc¬
t soluredion celi conscendat igneus orbȩ
nec tam̃ eodẽ uttisq puncto uł hora oriat᷑ aut
oceidat. S cũ plagã austri circũens hiberno dẽ¬
pore ꝑuehitur: eos qui meridiatũ trę latꝰ in habitam
ante orieus. ad i .s. serius dimittit octidens: quã
nos qͥr aaseptẽtnonẽ positi globo eerrarũ obstan¬
te tardius ciꝰ orcũ ẜcitius sortimir occasũ. t
contra idem inestnuo degens caculo. multo nobus
qͥ sub eodẽ habitamꝰ ante ortꝰ apparet. multo
diutius iudet᷑ occasurus. quã eis qui in meriu¬
ano t̾re sinu conuersaci. & pruus illũ eius demꝰ
t̾rȩ obiectũ cȩrnere uetant᷑. & post ocius amit¬

Expanded text:
ridiem, vesperam adducat, ejusdem tamen longituridiem, vesperam adducat, ejusdem tamen longitudinis dies utrisque toto anno, sicut et noctes, faciat, item necesse est omnibus sub Aquilonis et Austri plaga contra invicem et eadem linea positis, per totum annum vertentis circuitum, uno eodemque temporis puncto Sol medium coeli conscendat igneus orbem. Nec tamen eodem utrisque puncto vel hora oriatur, aut occidat, sed cum plagam austri circumiens hyberno tempore pervehitur, eos qui meridianum terrae latus inhabitant, ante oriens adit, sed serius dimittit occidens, quam nos, qui ad Septentrionem positi, globo terrarum obstante, tardius ejus ortum, sed citius sortimur occasum. At contra idem in aestivo degens circulo, multo nobis qui sub eodem habitamus ante ortus apparet, multo diutius videtur occasurus, quam eis qui in meridiano terrae sinu conversati, et prius illum ejusdem terrae obtectu cernere vetantur, et post ocyus amit
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rȩ rotunditas. ẽ. Neq enĩ frustra & in
scripture diuinȩ. & incõmuniũ literarũ pagn¬
nis: orbis t̾rȩ uocatur. Est enĩ reuera erbis idem
inmedio totius mundi positꝰ ñ in latitudinis so¬
lũ giro. quasi instar scuti rotundus. ẜ instar
potius pilȩ undiq uersũ ȩqͥli rotunditate ꝑsi¬
milis. Neq autẽ intantȩ mole magnitudinis
quã uis enormẽ montiũ ualliũq distantiam
quantũ inpila ludicra unũ digitũ. tantum
addere uł demere crediderim. Ialis gͦ scema¬
tis t̾ra mortalib ad in habitandũ datã. solis
circũitꝰ sẽꝑ in hoc mundo lucentis certa ratio¬
ne constitutionis dei: alibi diem exhibet. alibi
noctẽ relinquit. Et qm̃ sic̃ eccłastes ait. oritur
sol & occidit. & in locũ suũ reuertit᷑. ibique re¬
nascens. gyrat ꝑ meridiẽ & flectitur ad aqͥlonẽ.
necesse est circuiens. orientalib quibusq pͥusquã
occidentalib sub eadem linea positis. mane. me¬

Expanded text:
ditas est; neque enim frustra et in Scripturae divinae, et in communium literarum paginis orbis terrae vocatur. Est enim revera orbis idem in medio totius mundi positus, non in latitudinis solum gyro, quasi instar scuti rotundus, sed instar potius pilae undiqueversum aequali rotunditate persimilis, neque autem in tantae mole magnitudinis, quamvis enormem, montium valliumque distantiam, quantum in pila ludica unum digitum, tantum addere vel demere crediderim. Talis ergo schematis terra mortalibus ad inhabitandum data, solis circuitus in hoc mundo lucentis certa ratione constitutionis Dei, alibi diem exhibet, alibi noctem relinquit. Et quia, sicut Ecclesiastes ait, Oritur sol, et occidit, et in locum suum revertitur, ibique renascens gyrat per Meridiem, et flectitur ad Aquilonem, necesse est circumiens Orientalibus quibusque prius quam Occidentalibus sub eadem linea positis mane, me
Abbreviated transcription (Latin):
una generatione plusquã ihebraica ueritas posuere
dicentes qđ arfaxath dũ esfet anoͥrũ. cxxu. genuerit cai¬
nan. qͥcũ. cxxx. annoꝵ fuerit. ipse genuerit sale. Quoꝵ
trans lationẽ euangłista lucas hoc loco uidet᷑ ee̾ sequutꝰ.
Uerũ chronographi grecoꝵ cot generationũ seriem ad auc¬
toritatẽ hebraicõ castigassent. ablata una generatione
cainan nec tam̃ numerũ annoꝵ ingenerationib qͣs cũ eis
habuere cõmunes ad eoꝵ auctoritatẽ castigare curassent.
ꝓpͥã sequuti auctoritatẽ. deder̃ huic ętati annoꝵ sũmã

Expanded text:
una generatione plus quam Hebraica veritas posuere, dicentes quod Arphaxad, cum esset annorum CXXXV, genuerit Cainan; qui, cum CXXX annorum fuerit, ipse genuerit Sale. Quorum translationem evangelista Lucas hoc loco videtur esse secutus. Verum chronographi Graecorum cum generationum seriem ad auctoritatem Hebraicam castigassent, ablata una generatione Cainan, nec tamen numerum annorum in generationibus quas cum eis habuere communes, ad eorum auctoritatem castigare curassent, propriam secuti auctoritatem, dederunt huic aetati annorum summam,
Abbreviated transcription (Latin):
osue anno.xx.sex. regit ꝑopłm isrł ut iosephus docet.
Nã scriptura scã quot fuerint anni ducatꝰ illiis tacet.
Quare uͦ eusebius inchronicis .xx.uii. posuerit infra dicemꝰ
ꝓrimo autẽ sui ducatꝰ anno iosuȩ pͥmo m̃se decima die
m̃sis popłm pate facto iordanis alueo int̾rã reꝓmissi¬
onis indux̃. Quo uidelicet anno ut in chronicis pͣfati
cusebii repperimꝰ pͥncipiũ erat qͥnqͣ gesimi pͥmu iubelẽi
scđm hebreos. id est .iĩ.d. anni erant ab initio mundi
cõpleti singulis iubel eoꝵ ordinib ꝑ qͥnqͣ genos annos
deputatis. At uͦ hanc tẽporis huiꝰ e̾t̾ sũmã nr̃a in¬
qͥsitio neqͣ quã in uenire ualuit. Constat autẽ qͥa
mille. de lui ad diluinũ usq fuere anni. In de
ad abrabã . cc.xcii. qͥ lxxu. erat annoꝵ qͦͣndo ꝓmissionẽ dei
accepit. Promislonis anni .ccccxxx ducatꝰ moysi. anni xł¬

Expanded text:
osue annis XXVI regit populum Israel, ut Josephus docet; nam Scriptura sancta quot fuerint anni ducatus illius tacet. Quare vero Eusebius in Chronicis XXVII posuerit, infra dicemus. Primo autem sui ducatus anno, Josue, primo mense, decima die mensis, populum, patefacto Jordanis alveo, in terram repromissionis induxit; quo videlicet anno, ut in Chronicis praefati Eusebii reperimus, principium erat quinquagesimi primi jubilaei secundum Hebraeos, id est, MM,D anni erant ab initio mundi completi, singulis jubilaeorum ordinibus per quinquagenos annos deputatis. At vero hanc temporis hujus esse summam nostra inquisitio nequaquam invenire valuit. Constat enim quia M,DCLVI ad diluvium usque fuere anni; inde ad Abraham CCXCII, qui LXXV erat annorum quando promissionem Dei accepit; promissionis anni CCCCXXX, ducatus Moysi anni X
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uix̃ annis. dccc. Uerũ septuaginta int̾pretes
ante natũ seth. posuere annos. ccxxx. post ea. dec. Seth
in t̃pretat᷑ resurrectio. significans resurrectionẽ. xp̃ĩamot¬
tuis cũ mortẽ illatã a iudeis significat. abel qͥdicit᷑ luctus
Porro .lxx. ante natũ enos annos. ceb. postea posuere
dccuii. E nos int̾pretat᷑ homo deqͦ benedicit᷑. Iste coepit
annos. dcec .xl. Septuaginta ante natũ malaleel.
In hac generatione nusq utriq codices discrepant. Hunc
enoch ñ nulla diuine scripsisse. iuda apło at testante com¬
ꝑimꝰ. S ut beatꝰ adoes tius dicit. ñ frustra ñst̾ ieo
canone scripturarũ qͥ serua bat᷑ intẽplo hebrei popłi
succedentiũ diligentia sacerdotũ. Nisi qͥa obantiqui¬
tatẽ. suspectȩ fidei iudicata st̃. nec utrũ hȩc essent
quȩ ille scripsisset poterat in ueniri. Unde illa quę
sub eiꝰ nomine ꝓferunt᷑. & c̃tinent illas degigantib
fabulas qđ ñ habuer̾ homines patres. recte aprudentib

Expanded text:
ervixit annis DCCC. Verum Septuaginta interpretes ante natum Seth posuere annos CCXXX, postea DCC. Seth interpretatur resurrectio, significans resurrectionem Christi a mortuis, cujus mortem illatam a Judaeis significat Abel, qui dicitur luctus,Porro Septuaginta ante natum Enos annos CCV, postea posuere DCCVII. Enos interpretatur homo, de quo bene dicitur: Iste coepit annis DCCCXL. Septuaginta ante natum Malaleel CIn hac generatione nusquam utrique Codices discrepant. Hunc Enoch nonnulla divine scripsisse, Juda apostolo attestante, comperimus. Sed, ut beatus Augustinus dicit: « Non frustra non sunt in eo canone Scripturarum qui servabatur in templo Hebraei populi succedentium diligentia sacerdotum, nisi quia ob antiquitatem suspectae fidei judicata sunt, nec utrum haec essent quae ille scripsisset poterat inveniri. » Unde illa quae sub ejus nomine proferuntur, et continent illas de gigantibus fabulas, quod non habuerint homines patres, recte a prudentibus
Abbreviated transcription (Latin):
annos.c.xxx.uii. & ipsu̾ mosen.lxxx. fuisse annoꝵ tẽpore
egressionis de egẏpto. q nimirũ hoꝵ sũmã annoꝵ constat
cccc. & .xxx. implere ñ posse. Annuit autt̃ hor̾ tranlatio
& apłs cũ ait. A brahȩ dictȩ st̃ ꝓmissiones & semini eiꝰ
on dicit &e seminib qͣsi inmultis. s qͣsi in uno & semini

Expanded text:
annos CXXXVII, et ipsum Moysen LXXX fuisse annorum, tempore annos CXXXVII, et ipsum Moysen LXXX fuisse annorum, tempore egressionis de Aegypto, quia nimirum horum summam annorum constat CCCC et XXX implere non posse. Annuit autem horum translationi et Apostolus cum ait: Abrahae dictae sunt promissiones et semini ejus; non dicit Et seminib
Abbreviated transcription (Latin):
& solus in tota cestam̃ti ueteris serie legitur octaua
die circuncisus. qđ non sine magno mysterio pͥui legiur:
filio promissionis donatũ. ũ.c.uiii.
israheliticȩ gentis. Post quoꝵ ortũ. uix̃ annos .c.dex
his teporib pͥmꝰii apud argos regnauit in alchus.
annos .i. cuius filia .io. quã egẏptii mutato nomine
Huiꝰ tẽporib memphis in egẏpto ab ape. argiuorũ
rege c̃dita. sparta qͦq asparto filio phoronei regis ar
guorum conditur.
annoꝵ. Quib expletis: eadẽ die egressus ÷ om̃is exercitꝰ
dñĩ det̾ra egẏpti ut script᷑a testat᷑ exodi. Quoꝵ tamen
sũma annoꝵ chronographi a septuagesimo qͥnto anno
natiuitatis abfahã. quando t̾rã reꝓmissionis in trauit cõ¬
chanaan. ipsi& patres eoꝵ anni .cccc.xxx. Qu̾a necessario
sequendã & ipsa hebraica ueritas os tendit quȩ narrait
chaath filiũ leui quẽ natũ ee̾ constat in tra chanaan
uixisse annos .C.xxx.iii. & filiũ eiꝰ amrã pacrẽ mosi

Expanded text:
et solus in tota Testamenti Veteris serie legitur octava die circumcisus, quod non sine magno mysterio privilegium est filio promissionis donatum. A. M. HebrIsraeliticae gentis; post quorum ortum vixit annos CXX. His temporibus primus apud Argos regnavit Inachus annis L; cujus filia Io, quam Aegyptii, mutato nomine,Hujus temporibus Memphis in Aegypto ab Ape Argivorum rege condita. Sparta quoque a Sparto filio Phoronei regis Argivorum conditur. annorum; quibus expletis, eadem die egressus est omnis exercitus Domini de terra Aegypti, ut Scriptura testatur Exodi: quorum tamen summam annorum chronographi a septuagesimo quinto anno nativitatis Abraham, quando terram repromissionis intravit, compto, et in terra Chanaan, ipsi et patres eorum, anni CCCCXXX; quam necessario sequendam et ipsa Hebraica veritas ostendit; quae narrat Chaath filium Levi, quem natum esse constat in terra Chanaan, vixisse annos CXXXIII, et filium ejus Amram Patrem Moysis
Abbreviated transcription (Latin):
Ythombel anno .xl. detribu uida pͥmꝰ isrłi iudex año
iubente constituit᷑. Huiꝰ tẽporib pͥmis filii isrł scriuere
anñ. xuiii.d̾onec eũ ipse ꝑcusso eglon liberauit. Hoc tẽpore
cyrene ciuitas condita est in lẏbia. ñ.de .lrx.ir.
decribu neptalim. cuiꝰ innitio ducatꝰ oppressit filios
isrł abin rex chanaã .xx. annis. qͥ regnabat in asor. s occiso
abisrł pͥncipe militiȩ eiꝰ sysara humiliatꝰ tandẽ ac delect
est. hoc tẽpore milctus condita ñ. dcc .xix.
edõn anñ .xł. ex tribumanasse sub qͦ seruiuit isrł
madianitis & a malechitis .uii. annif s gedeon pugnan¬
te liberatꝰ est. Tyrus c̃dita ante tẽplũ ierosolimorum
anñ .cc.xl. ut scribit iosephus.

Expanded text:
thoniel annis XL, de tribu Juda primus Israeli Judex, Domino jubente, constituitur. Hujus temporibus primis filii Israel serviere annis XVIII, donec eum ipse percusso Eglon liberavit. Hoc tempore Cyrene civitas condita est in Libya. A. M. Hebr. 267de tribu Neptalim, cujus in initio ducatus oppressit filios Israel Jabin rex Chanaan XX annis, qui regnavit in Asor. Sed occiso ab Israel principe militiae ejus Sisara, humiliatus tandem ac deletus est. Hoc tempore Miletus condita. A. M.eon annis XL, ex tribu Manasse. Sub quo servivit Israel Madianitis et Amalechitis VII annis, sed Gedeon pugnante liberatus est. Tyrus condita est ante templum Hierosolymorum annis CCXL, ut scribit Josephus.
Abbreviated transcription (Latin):
Lannos .cc. Lxx. ante natũ nachor ponunt anñ.cxxx.
xx.ix. Assirioꝵ. sycinioꝵꝙ regnũ nascit᷑. his pͥmũ bello illis
hare anñ.lxx. geñ abrahã. cui suꝑ uix̃ anñ .c.xxxu.
Hãc tenꝰ scda scłi ȩtas ꝓtendit᷑. cuiꝰ tota serie recensita be¬
atꝰ agustinꝰ in libro deciuitate dĩ .xui. capitulo decimo hoc
mͦ c̃clusit. Fiunt itaq anni a diluiuo usq ad abraham
mille lxx.ii. scđm uulgatã ȩditionẽ hoc ÷ in t̾pretũ .lxx.¬

Expanded text:
CC. Septuaginta ante natum Nachor ponunt annos CXXX, XXIX. Assyriorum Sicyoniorumque regnum nascitur; his primum Belo, illis hare, annorum LXX, genuit Abraham; cui supervixit annis CXXXV. Hactenus secunda saeculi aetas protenditur, cujus tota serie recensita beatus Augustinus, in libro de Civitate Dei XVI, capitulo decimo, hoc modo conclusit: « Fiunt itaque anni a diluvio usque ad Abraham M, LXXII, secundum vulgatam Editionem, hoc est, interpretum
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia mundi actas. anatiuitate coepit ũ.xx iii.¬
abrabã patriarchȩ. qͥ. lxxu. annoꝵ cũ esset relicta gente
patria. a dimꝑiũ dei uenit in t̾rã chananaã accipiens ꝓ¬
missionẽ nascituri desuo semine saluatoris in qͦ benedicent᷑
onĩs gs̃ simul & se ipsũ ingentẽ magnã ec̾ futurũ. Quarũ
una spũał. altã : ꝓmissio carnalis. his tẽporib nimus¬

Expanded text:
Tertia mundi aetas a nativitate coepit Abraham patriarchae; qui, LXXV annorum cum esset, relicta gente patria, ad imperium Dei venit in terram Chanaan, accipiens promissionem nascituri de suo semine Salvatoris, in quo benedicerentur omnes gentes, simul et seipsum in gentem magnam esse futurum; quarum una sp
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtatẽ in qͥ semꝑ cũ dõ regnent expectant. Lxuii¬
Secunda firmamentũ cȩ̨li in medio li
brauit aquarũ. ipsis aqͥs act̾ra cũ cȩlo suꝑiori ac uir¬
tutib quȩ in eo conditorẽ laudarent ante horum
sex dierũ exordiũ creatis. Tercia die c̃ gregatis in suũ
locũ aqͥs quȩ cuncta c̃texerant: aridã ussit apparere
Quarta sydera infirmam̃co cęli posuit. quȩ nẽ qͥntũ eqͥ¬
Quinta natatilia & uolatilia creauit animantia. Serta
animalia t̃restria & ipsũ hominẽ formauit adã. decuĩ
latere dormientis matrẽ om̃iũ uiuentiũ ꝓdux̃ euã
ett qđ beatꝰ theophilus cũ cȩteris ñ solũ palestine sa
& ꝑmultis aliarũ regionũ episcopis de pascha disputans
Necebat enĩ una eadẽq ñsolũ ebdomadis s & m̃sis die
scđm adã ꝓgeneris humani salute uuufica morte sopitũ
de ꝓductis alatere suo sacram̃tis celestib sponsã sibi sc̃ĩ¬

Expanded text:
aetatem, in qua semper cum Domino regnent, expectant. aetatem, in qua semper cum Domino regnent, expectant. Secunda firmamentum cbravit aquarum, ipsis aquis ac terra cum coelo superiore ac virtutibus quae in eo conditorem laudarent, ante horum sex dierum exordium creatis. Tertia die, congregatis in suum locum aquis quae cuncta contexerant, aridam jussit apparere. Quarta, sidera in firmamento coeli posuit, quae nunc, quantum aequlium vocatur. Quinta, natatilia et volatilia creavit animantia. Sexta, animalia terrestria, et ipsum hominem formavit Adam, de cujus latere dormientis matrem omnium viventium produxit Evcit, quod beatus Theophilus, cum caeteris, non solum Palaestinae, sed et permultis aliarum regionum episcopis de Pascha disputans,Decebat enim una eademque non solum hebdomadis sed et mensis, die, secundum Adam pro generis humani salute, vivifica morte sopitum, de productis e latere suo Sacramentis coelestibus sponsam sibi sancti
Abbreviated transcription (Latin):
se generare: ꝓpterca matheus euangłista generationũ
ex abrahã sũpsit exordiũ. Qui etiã pat̾ gentiũ consti¬
tutꝰ est. qͥndo mutatũ nom̃ accepit.Q uarta a dauid
usq ad cransmigrationẽ babylonis. habens annos iuxta
.xͦii. ãplius. Generationes iuxta utrosq codices .xuii. quas¬
tam̃ euangłista matheus certi mysterii gr̃a .xiiii. ponit.
A qua uelut iuuenili ę̧tate in popło dei regũ tẽpora coeper̃.
Hȩc nanq in hominib ȩtas apta gub̃nando solet existere regno.
xiiii. porro annis . d.l.xxx uiiii. extenta. In qͣ ut graui
senectute fessa. maliis crebriorib plebs hebrea qͣssat᷑.
Sexta quȩ nc̃ agit᷑ ętas nulla generationũ ł tẽporum
serie certa. s ut ętas decrepita ipsa cotius scłi morte
consum̃da. Has erũnosas plenasq laborib mundi
ȩtates qͥq felici morte uicer̃: septima ĩa sabbati per¬
ennis ȩtate suscepti. octauã beatę resurrectionis

Expanded text:
se generare, propterea Matthaeus evangelista generationum se generare, propterea Matthaeus evangelista generationum ex Abraham sumpsit exordium, qui etiam pater gentiututus est, quando mutatum nomen accepit. Quarta a David usque ad transmigrationem Babilonis, habens annos juxta 12 amplius, generationes tamen evangelista Matthaeus certi mysterii gratia XIV ponit, a qua, velut juvenili aetate, in populo Dei regum tempora coeperunt. Haec namque in hominibus aetas apta gubernando solet existere regno. XXIV, porro annis DLXXXIX extenta. In qua, ut gravi senectute fessa, malis crebrioribus plebs Hebraea quassatur. Sexta, quae nunc agitur, aetas nulla generationum vel temporum serie certa: sed, ut aetas decrepita ipsa, totius saeculi morte consumenda. Has aerumnosas, plenasque laboribus, mundi aetates quique felici morte vicerunt, septima jam sabbati perennis aetate s
Abbreviated transcription (Latin):
paschał statũ tẽporis. in errabili possint intuitu res¬
picere. atq ad dilucidationẽ priscȩ lectionis. annos
om̃s qͥ aliquando in quęstionẽ uenerant qͣndo uł qͣles
fuerint euidentius agnoscant LxuI.¬
e sex huiꝰ mundi ȩtatib ac septima ł octaua quietis
uite quȩ cȩlestis. & supͣ in cõparatione pͥmȩ ebdoma¬
dis in qͥ muindus ornatꝰ ÷ aliqͥnta ꝑstrinximus. & nunc
in cõparatione ȩui unius hominis qͥ microcos mos grece
a phylosophis. hoc ÷ minor mundus solet ñ cupari. de
Quȩ uniuersali ÷ deleta diluiuo. sic̃ pͥmã ciuiꝰq homi¬
nis obliuio demergere c̃sueuit ȩtatt̃. Quotꝰ enĩ qͥsq
est qͥ suã recordet᷑ infantiã: Scda ȩtas a noe usq
ad abrabã. generationes iuxta hebraica ueritatẽ cõplex
decẽ. annos autẽ. ce .xc.iͦ. ꝑ orro iuxta .lxx. in t̃p̃tes. annor
lescentia fuit popłi dei. A qͥ etate qͥa incipit homo pos

Expanded text:
paschalis statum temporis inenarrabili possent intuitu respaschalis statum temporis inenarrabili possent intuitu respicere, atque ad dilucidationem priscae lectionis annos omnes, qui aliquando in quaestionem venerant, quando vel quales fuerint evidentius agnoscatus mundi aetatibus a septima vel octava quietis vitaeque coelestis et supra in comparatione primae hebdomadis, in qua mundus ornatus est, aliquanta perstrinximus: et nunc in comparatione aevi unius hominis, qui microcosmos Graece a philosophis, hoc est, minor mundus solet nuncupari, de quae universali est deleta diluvio, sicut primam cujusque hominis oblivio demergere consuevit aetatem. Quotus enim quisque est, qui suam recordetur infantiam? Secunda aetas a Noe usque ad Abraham, generationes juxta Hebraicam auctoritatem complexa decem, annos autem CCXXII, porroolesce
Abbreviated transcription (Latin):
axocto. solis aũ qͥ uicenis octonisq c̃ sũmari solent
annis decẽ & nouẽ habeat circulos. Byssextos decies¬
ecc. xiii. Qui ubi memoratã exordine m̃siũ dierumq
suma cõpleuerit: mox tse ipsũ reuolutꝰ cuncta qus
ad soc uł lunȩ cursũ ꝑtinent eodẽ qꝰ p̾cerierant semper
tenore restaurat. Tantũ anni dñicȩ incarnationis suo
certo gramite ꝓficiunt in maius. & in dictiones quoq
ferunt᷑ in ordine. nil syderũ cursũ. atq idõ nil paschał
calculi ordinẽ mouentes. Quod ut aꝑtius clarescat.
placuit cundẽ plenario ordine circulũ p̃senti opuscul
pͣponere. sũpto ex ordio a qͥngentesimo tricesimo seđo
dñicȩ in carnationis anno ubi pͥmũ dẏonisius circulũ
coepit: & ꝑducto oꝑe usq ad millesimũ sexagesimum.
t̃ciũ eiꝰ dem sacro sc̃ę m carnationis aniũ. Qtinꝰ legentes
qͥq ñ solũ pͣsentẽ ł futurũ ꝓspicere. s & p̃teritũ om̃em

Expanded text:
los viginti octo, solis autem, qui vicenis octenisque consummari solent annis, decem et novem habeat circulos, bCCCXIII. Qui ubi memoratam ex ordine mensium dierumque summam compleverit, mox in seipsum revolutus, cuncta quae ad solis vel lunae cursum pertinent, eodem quo praeterierant semper tenore restaurat: tantum anni dominicae Incarnationis suo certo tramite proficiunt in majus, et indictiones, quoquo ferantur in ordine, nil siderum cursum, atque ideo nihil paschalis calculi ordinem movent. Quod ut apertius clarescat, placuit eundem plenario ordine circulum praesenti opusculo praeponere, sumpto exordio a quingentesimo tricesimo secundo dominicae Incarnationis anno, ubi primum Dionysius circulum coepit, et perducto opere usque ad millesimum sexagesimum tertium ejusdem sacrosanctae Incarnationis annum, quatenus legentes quique non solum praesentem vel futurum prospicere, sed et praeteritum omnem
Abbreviated transcription (Latin):
regit popłm isrł in descito. qͦrũ pͥmo anno taber¬
naculũ dño construit &e septẽ m̃sib opus ꝑficiens.
m̃se pͥmo anni scd̃i pͥma die m̃sis erexit. huc usq ut
eusebis cõmemorat. qͥnq librimosi c̃tinent gesta an
sephus inpͥmo c̃tra appionẽ grã maticũ libro ita cõme¬
morat. Neq gͥ ennumera apud nos habent᷑ uolumina
int̾se inuicẽ discordantia. s duo tantũ & uiginti st̃
libri qͥ om̃iũ tẽpeꝵ̾ seriem c̾tinent. qͥ & iuste credunt᷑

Expanded text:
regit populum Israel in deserto; quorum primo anno tabernaculum Domino construit, et VII mensibus opus perficiens, mense primo anni secundi, prima die mensis erexit. Hucusque, ut Eusebius commemorat, quinque libri Moysis continent gesta annsephus in primo contra Appionem grammaticum libro ita commemorat: « Neque igitur innumera apud nos habentur volumina inter se invicem discordantia, sed II tantum et XX sunt libri, qui omnium temporum s
Abbreviated transcription (Latin):
Ioe anno.dc. uenit diluuiũ m̃se scđo .xuͦii. die mensis.
auctoritatẽ. ne quis nos laceret nouas mouisse questiones:
legat pͣ fatoꝵ patrũ memorata opuscula & intelliget
hanc iã olim notissimã fuisse distantiã. cuiꝰ origmem
distantiȩ cũ beatꝰ asostinꝰ sollertissime quȩsisset: dix̃
in libro supͣ scripto. capitulo t̾cio decimo int̾ alia sic
credibilius gͦ qͥs dixerit cũ pͥmo de bibliotheca tholomei
describi ista coeper̃. tc̃ aliqͥd tale fieri potuisse in codice uno
S pͥmitꝰ inde decxripto. unde iã latius emanaret. ubi po¬
tuit qͥ dem accidere. etiã scriptoris error. S ħ in illa quȩ¬
stione de uita matꝰ salȩ. ñ absurdũ: suspicari. Et post
aliqͣnta recte fieri in qͥt nullomͦ dubitauerĩ. ut cũ di¬
uersũ aliqͥd in utrisq codicib inuenit᷑. qͣndo qͥdem ad
fidẽ rerũ gestarũ utrunq e̾e̾ ñ potest uerũ. ei linguȩ

Expanded text:
oe anno DC venit diluvium, mense secundo, XVII die mensis.  interpretum auctoritatem, ne quis nos laceret novas movisse quaestiones, legat praefatorum Patrum memorata opuscula, et intelliget hanc jam olim notissimam fuisse distantiam; cujus originem distantiae cum beatus Augustinus solertissime quaesisset, dixit in libro suprascripto capitulo XIII inter alia sic: « Credibilius ergo quis dixerit, cum primo de bibliotheca Ptolemaei describi ista coeperunt, tunc aliquid tale fieri potuisse in Codice uno, sed primitus inde descripto, unde jam latius emanaret, ubi potuit quidem accidere etiam scriptoris error. Et hoc in illa quaestione de vita Mathusalae non absurdum est suspicari. » Et post aliquanta: « Recte fieri, inquit, nullo modo dubitaverim, ut cum diversum aliquid in utrisque Codicibus invenitur, quandoquidem ad fide
Abbreviated transcription (Latin):
salã. posuere. clxu anñ postea. ec. Et bene in septi¬
ma generatione enoch qͥ int̾pretat᷑ dedicatio tulit
dicationis expectat. ad quã reꝓbi sola pͣsenti sunt
felicitate c̃tenti. Cain ciuitatẽ quã statuit ñ insepti¬
ma generatione s in pͥmogenito e noch filio c̃secrat.

Expanded text:
salam posuere CLXV annos, postea CC. Et bene in septima generatione Enoch, qui interpretatur dedicatio, tulit dicationis exspectat. At quia reprobi sola praesenti sunt felicitate contenti, Cain civitatem quam statuit non in septima generatione, sed in primogenito Enoch filio consecrat.
Abbreviated transcription (Latin):
Lxx. ante natũ la mech clxuii. ponunt annos. postea
decc. & duos. Qui numerꝰ ut lector facillime uidebit
iuxta hebraicã ueritatẽ .xx. annis. iuxta ipsorum
uͦ actoritatẽ .xiiii. annis diluuii tẽpora transit. Deqͦ
famosissima quęstione doctissimi patres ieronimꝰ
in libro quęstionũ hebraicarũ. auouscinꝰ in libro
deciuitate dei qͥnto decimo plenissime disputant.
iux it annos. dxc.u. Lxx. ante natũ noe ponunt anñ.clxxxuii.
a pꝰ ea .d. lx.u. In hac sola generatione sũma uniuersicatis
discrepat. qͥa .xx. & iuii. annis plus uixisse lamech in hebreis

Expanded text:
 ante natum Lamech CLXVII ponunt annos, postea DCCC et II. Qui numerus, ut lector facillime videbit, juxta Hebraicam veritatem, XX annis, juxta ipsorum vero auctoritatem, XIV annis diluvii tempora transit. De qua famosissima quaestione doctissimi Patres, Hieronymus in libro Quaestionum Hebraicarum, Augustinus in libro de Civitate Dei quinto deixit annis DXCV. Septuaginta ante natum Noe ponunt annos CLXXXVIII, et postea DLXV. In hac sola generatione summa universitatis discrepat, quia XXIV annis plus vixisse Lamech in Hebraeis