comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N exponendis auctoribus hec consideranda sũt. Poete
uita. Titulus opens. Qualitas carm̃s.Scubentis in¬
tentio. Numenis libroꝵ. Ordo librorũ. Explanatio.
¶Ungilii hec uita ẽ. patre figulo matre maia fuit. ciuis
mantuamis que ciuitas ẽ uenetie. diuersis in locis operã
litters dedit. nam et crenione et mediolam et neapoli
studuit. adeo aũt uerecundissimus fuit ut ex moribus
cognomen accepent.nam dictus ẽ parthemas oĩ uita

Expanded text:
n exponendis auctoribus haec consideranda sunt: poetae uita, titulus operis, qualitas carminis, scribentis intentio, numerus librorum, ordo librorum, explanatio. Vergilii haec uita est. Patre Vergilio matre Magia fuit. Ciuis Mantuanus, quae ciuitas est Venetiae. Diuersis in locis operam litteris dedit; nam et Cremonae et Mediolani et Neapoli studuit. Adeo autem uerecundissimus fuit, ut ex moribus cognomen acciperet; nam dictus est Parthenias, omni uita
Abbreviated transcription (Latin):
Ostq̃u res asie pami¬
qz euertere gentem
Inmeritam uisũ suꝑis:
ceciditq superbum
Ilium: et omĩs humo
fimmat neptinna troia.
Tregina graui iam¬
dudun saucia cura
Uulnus alit uenis. et
ceco carpitur igni.
Multa uiri u̾tꝰ aĩo
nultusq recursat

Expanded text:
ostquam res Asiae Priamique euertere gentem / inmeritam uisum superis ceciditque superbum / Ilium et omnis humo fumat Neptunia Troit regina gravi iamdudum saucia cura volnus alit venis, et caeco carpitur igni. Multa viri virtus animo, multusque recursat
Abbreviated transcription (Latin):
pecota et . ipes mateie stuoii ẽ iustici Litet possimia
aguculturam in hie tuob sequentro inuenire
Nam et fairago sine cultura non nascitꝰ et ni oitie
colendis non minorem cra terras censtat impendi
laborem ẽt in libri dieastaliti sunt uñ noc̃e est
ut ad aliquẽ scubant᷑ Nam p̃ceptum ⁊ doctoris
et discipili ꝑsonam iquitit uñ ad mecenatẽ sc̃ri¬
Dit Sicui hesiodꝰ ad peisen Lucrrtiꝰ ad meimiiũ¬
Actenus auorum cuitus
et sydera celi
Nunc te bathe canam
nec nõ siluestria tecum
irgulta et prolem tarde crescentis oliue¬

Expanded text:
pecora et apes habere studium est rusticum, licet possimus agriculturam in his duobus agentibus invenire; nam farrago sine cultura non nascitur, et in hortis colendis non minorem circum terras constat impendi laborem. Et hi libri didascalici sunt, unde necesse est, ut ad aliquem scribantur. Nam praeceptum doctoris et discipuli personam requirit, unde et ad Maecenatem scripsit, sicut Hesiodus ad Persen, Lucretius ad Memmiuactenus arvorum cultus et sidera caeli, nunc te, Bacche, canam, nec non silvestria tecum virgulta et prolem tarde crescentis oli
Abbreviated transcription (Latin):
dicens indicibo quo opere et quib temꝑib ager co¬
lendꝰ sit Ingenti emĩ aite ut potenciã nobie sm i¬
dicaret ingemi coattando lata et angustiora dilatã¬
do. Nam cum homeri et iheocuti in breuitatom
scupta coliegent. unũ hesicdi libium diuisit in qux¬
tuor ge tõne non caret Nam onñs tetra dł etiam
Uaire docet quadrit̾ariam dundit᷑. ⁊ ut em̃ arans
est agor it ẽsanonalie. Eut consĩtus idi est aptꝰ
aberb. Aut pascius qui herbie tm̃ et aliquib
uacat. Aut florrꝰ in quo sunt orti apio ꝯgruẽtes
et fiorib. Male aũt quid̾ grorgicoꝵ duos tantũ
ec̃ asserunt libtoe dicentes grorgiam ẽe

Expanded text:
dicens: indicabo, quo opere et quibus temporibus ager codicens: indicabo, quo opere et quibus temporibus ager colendus sit. ingenti autem egit arte, ut potentiam nobis sui indicaret ingenii coartando lata et angustiora dilatando. nam cum Homeri et Theocriti in brevitatem scripta collegerit, unum Hesiodi librum divisit in quattuor. quod ratione non caret. nam omnis terra, ut etiam Varro docet, quadrifariam dividitur: aut enim arvus est ager, id est sationalis; aut consitus, id est aptus arboribus; aut pascuus, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut floreus, in quo sunt horti apibus congruentes et floribus. male autem quidam georgicorum duos tantum esse adserun
Abbreviated transcription (Latin):
egloga ꝯtimiũ non hẽt carmẽ
sed diuersis locis theocuti ali¬
qua ad eam contulit Sane
hoc continet uirgiliꝰ postꝙͣ pene occisus ẽ ab arrio
centurone romiã reuertens mandauit ꝓcuratori¬
airio Modo ergo moeris ꝑrociplator eid scdin pre
sperabat securtatem Uel ipse augustꝰ qui acciacis bellis
fuerat occuꝑatus.
Xtremum hunc aretusa
mihi concede laborem
Pauca meo gallo sed que
legat ip̃a lichoris
Carmĩa sunt dicenda neget qͥs carm̃a gallo
Sic tibi cũ fluctus subter laberesicanos
Irgilius in operib sins diuersc̃s secu¬
tus e̾ poctas Pomeium in cnerde quẽ
licet longo inttrualio secutꝰ ẽ tamcn
theccutum ni bucolicis a quo non
longe ab est. Heficdun in his lib̾e
iuem penitꝰ reliquit. Hlic autem
Pelodus fuit d astra insula qui scupsit at fratrẽ
tulum tranfferre noluit sicut bucoliceꝵ tũstulit
sicuti eneidem appellauit at mitatione odissĩ¬
et tamen eũ perpertras in pumo exprimit uersu

Expanded text:
ecloga continuum non habet carmen, sed de diversis locis Theocriti aliqua ad eam contulit. sane hoc continet: Vergilius postquam paene occisus est ab Arrio centurione, Romam revertens, mandavit procuratoriArrio. modo ergo Moeris, procurator eius, seperabat securitatem: vel ipse Augustus, qui Actiacis bellis fuerat occupatus. xtremum hunc, Arethusa, mihi concede laborem: pauca meo Gallo, sed quae legat ipsa Lycoris, carmina sunt dicenda. neget quis carmina Gallo? sic tibi, cum fluctus subterlabere Sicanosrgilius in operibus suis diversos secutus est poetas: Homerum in Aeneide, quem licet longo intervallo, secutus est tamen; Theocritum in bucolicis, a quo non longe abest; Hesiodum in his libris, quem penitus reliquit. hic autem Hesiodus fuit de Ascra insula. qui scripsit ad fratrem tulum transferre noluit, sicut bucolicorum transtulit, sicuti Aeneidem appellavit ad imitationem Odyssiae: tamen eum per periphrasin primo exprimit versu,
Abbreviated transcription (Latin):
Dic mihi dameta. Transit in
astoraliũ. Qui em̃ bucolica
scribit curare dẽt añ omia ne si¬
miles sibi sint egloge qd etiã uirgiliꝰ fecit Nam
prima hẽt uniꝰ ociu ⁊ alteriꝰ qui de suo agro pel¬
lit᷑ ꝯquestionẽ. eda amantẽ exprimit iusticum
dicit riuos claudite. Iam cantare desimite satiati
maiora canamus
Non ommnes arbusta iu¬
uant humilesq mirice
Si cammus siluas silue sunt consule digne
Ultima cumei uenit iam carminis etas

Expanded text:
dic mihi damoeta transiit in pastoralium: qui enim bucolica scribit, curare debet ante omnia, ne similes sibi sint eclogae. quod etiam Vergilius fecit: nam prima habet unius otium et alterius, qui de suo agro pellitur, conquestionem; secunda amantem exprimit rusticum; dmaiora canamus! Non omnis arbusta iuvant humilesque myricae; si canimus silvas, silvae sint consule dignae. Ultima Cumaei venit iam carminis aetas
Abbreviated transcription (Latin):
Orte sub arguta conse¬
derat ylice daphins
Compulerantq greges
coridon et tirsis in unum
Trsis oues coridon distentas lacte capellas

Expanded text:
orte sub arguta consederat ilice Daphnis, compulerantque greges Corydon et Thyrsis in unum, Trhyrsis ovis, Corydon distentas lacte capellas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iunoni ag̾it in primo eolus gr̃as ꝙ ꝑ eius
beneficia diuinos honores meruit ut tu das e¬
pulis.
am conuenimus ambo
Tu calamos inflare leues
ego dicere uersus
Hic corilis mixtas inter consedimꝰ ulinos

Expanded text:
 Iunoni agit in primo Aeolus gratias, quod per eius beneficia divinos honores meruit, ut tu das epulis iam convenimus ambo, tu calamos inflare levis, ego dicere versus, hic corylis mixtas inter consedimus ulmos
Abbreviated transcription (Latin):
diloquus. quos om̃e in hoc muenimꝰ pocta Nam i
enerde grandiloquũ habet. In gcorgicis mediũ. In bu¬
colitis himnlẽ pto qualitate negetiorum et ꝑsenarũ
N mi persone hic rustice sunt simplicitate gauden¬
tes a quib ihil altũ debet requiri ¶ Adhibentur
aũt ad carmen bucolicũ hec dẽt quarto pede teriman
ꝑtem or̃onis qui pes si sit tactilus meliorẽ efficit
uersim Ut Nos patue fines et dulcra¶Pumus etiã¬

Expanded text:
diloquus: quos omnes in hoc invenimus poeta. nam in diloquus: quos omnes in hoc invenimus poeta. nam in Aeneide grandiloquum habet, in georgicis medium, in bucolicis humilem pro qualitate negotiorum et personarum: nam personae hic rusticae sunt, simplicitate gaudentes, a quibus nihil altum debet requiri. adhibetur autem ad carmen bucolicum, quod debet quarto pede terminare partem orationis: qui pes si sit dactylus, meliorem efficit versum, ut nos patriae fines et dulcia . primus etia
Abbreviated transcription (Latin):
A colica ut ferunt inde dc̃a sunt
iusticos beum ¶ Nuus aũt car¬
minis origo uana ẽ Nlam alii di¬
cunt eo temport quo xerses peisa¬
rimi rex milasit greciã cum oñis
intra muros laterent nec possent
more scuto drane sacra persolui. ꝑ¬
uensse ad montes latonas usticos et in eius honote
hymnos dixisse Unde natũ carmen bucolicũ etas
posterior elimauit ¶ Ain dicunt Horestem cũ orine fa¬
staidis simulachiũ raptũ ex scithia aducheret et ad
siciliam eĩt tempestate delatus completo anno festire
drane celebtasse hrmie collectis nautis sus et ali
pud rusticos consuetudine ¶Alii non urane sio apar¬
sim nomio censecratũ poc carmen uolunt quo temꝑe
admeti regis panit armenta. Alii ⁊usticis nim̃ib
a pastorib dicatũ hot asserunt carmen ut pani fau¬
ns nymphis ac satiris Et hic est huiue cariine
tytulus. ¶Qualitas añt hec ẽ scilicet huuralts cu¬
racter. Tres em̃ sunt caracteres. humilis mediꝰ gran¬

Expanded text:
colica, ut ferunt, dicta sunt rusticos boves. huius autem carminis origo varia est. nam alii dicunt eo tempore, quo Xerxes, Persarum rex, invasit Graeciam, cum omnes intra muros laterent nec possent more solito Dianae sacra persolvi, pervenisse ad montes Laconas rusticos et in eius honorem hymnos dixisse: unde natum carmen bucolicum aetas posterior elimavit. alii dicunt Orestem, cum Dianae Facelitidis simulacrum raptum ex Scythia adveheret et ad Siciliam esset tempestate delatus, completo anno Dianae festum celebrasse hymnis, collectis nautis suis et aliermansisse apud rusticos consuetudinem. alii non Dianae, sed Apollini Nomio consecratum carmen hoc volunt, quo tempore Admeti regis pavit armenta. alii rusticis numinibus a pastoribus dicatum hoc asserunt carmen, ut Pani, faunis, nymphis ac satyris. et hic est huius carminis titulus. qualitas autem haec est, scilicet humilis character. tres enim sunt characteres, humilis, medius, gran
Abbreviated transcription (Latin):
aton mons fortitudinis int̾pre¬
tatur ꝓpt̃ qđ thuribulũ accipiens
in medio suꝑstitũ ⁊ interẽptoꝵ
obuiã stecit. ⁊ ruin̾a mortis qͣsi
quidã mons fortis exclusit.

Expanded text:
aron mons fortitudinis interpretatur, propter quod turibulum accipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit.
Abbreviated transcription (Latin):
E.
aton mons fortitudinis int̾pre¬
tatur ꝓpt̃ qđ thuribulũ accipiens
in medio suꝑstitũ ⁊ interẽptoꝵ
obuiã stecit. ⁊ ruin̾a mortis qͣsi
quidã mons fortis ȩxlusit.

Expanded text:
. Aaron mons fortitudinis interpretatur, propter quod turibulum accipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sus. grunnit. ħos .i.
quꝰ. huinit. asinꝰ. rudit.
rs. seuit. Leo. fremit.
Uiluus. lingit. apes. bobit.
ursꝰ aqͣrũ murmurat.

Expanded text:
sus grunnit, bos mugit, aequis hinnit, asinus rudit, ursus sevit, leo fremit, milvus linguit, apis bubbit, cursus aque murmurat,
Abbreviated transcription (Latin):
repositio quid ist i pars oĩoms. que pieposita aliis partib orõm
signisicationẽ carum aut complet aus nuitas aut minoit.
prepasitiomi quot acciduntͭ unum. Quid ͭ Casus tm̃. Q uoe tasus ᶜ din
accusatiuus. et ab̃łs. Da prepositionts casus acui. ut ad apud ante aduer sum
cis atra circum circa contra erga inter intra intra Iuxta ob pome pto
piope proptet secundum pose trans ultra precer supra circiter usq secus
penes. Quomodo ͭ Dirimꝯ enim ad patrem apud uillam. ante edes. aduer sũ
inimitos cis rhenum. circa forum circum uicinos circa templum contra
hostes. trpa piopinquos. extra terminos: inter naues mtra muena.
infra tectum. iuxta macellum. ob auguriũ. pone tribunal per parietem
prope fenestram. propter distipiniam. secundum fores poss tergumꝰ
oceaurd secus uian. penes arbitros. D a prepõnes casus abli. ut a ab
enim a dento/ ab homine. abs guolibet cum exercitũ coram testibus dan
custodibus/ de foro/ e hure ex prefectura. ꝑrio elientibus pie timore

Expanded text:
epositio quid est? pars orationis, quae praeposita aliis partibus orationis significationem earum aut conplet aut mutat aut minuit. praepositioni quot accidunt? unum. quid? casus tantum. quot? duo. qui? accusatiuus et ablatiuus. da praepositiones casus accusatiui. ad, apud, ante, aduersum, cis, citra, circum, circa, contra, erga, extra, inter, intra, infra, iuxta, ob, pone, per, prope, secundum, post, trans, ultra, praeter, propter, supra, usque, penes. quo modo? dicimus enim ad patrem, apud uillam, ante aedes, aduersum inimicos, cis Renum, citra forum, circum uicinos, circa templum, contra hostem, erga propinquos, extra terminos, inter naues, intra moenia, infra tectum, iuxta macellum, ob augurium, pone tribunal, per parietem, prope fenestram, secundum fores, post tergum, usque Oceanum, penes arbitros. da praepenim a domo, ab homine, abs quolibet, cum exercitu, coram testibus, clam custodibus, de foro, e iure, ex praefectura, pro clientibus, prae timore,
Abbreviated transcription (Latin):
Gencris masculim hit. huius. huic. hunc. ab hoc. płr hi. horum
his. hos. ab his. Erneris formimin hec. huius. huic. hant ab hac
ab isto. p̃łr isti. istori istis. istos ab istis. Sencus form̃a ista istius isti
istius. isti. istud ab isto. p̃lur ista istorum istis ista ab istis. G eneris
ris ra. ab iis ueleis. S eneris mascłim idem. eiusdem. eidem. rundem.
ab eodem. płur ipdem uel eidem. corundem. iĩ sdem uel eisdem. eosdem. ab iisden¬

Expanded text:
r sic: hic, huius, huic, hunc, ab hoc; et pluraliter: hi, horum, his, hos, ab his. Genere feminino: haec, huius, huic, hanc, ab hacto, et pluraliter isti istorum istis istos ab istis; generis feminini ista istius isti istius isti istud ab isto, et pluraliter ista istorum istis ista ab istis. Quaesiter talia. <generis> masculini idem eiusdem eidem eundem o ab eodem, pluraliter iidem eorundem iisdem eosdem o ab iisde
Abbreviated transcription (Latin):
En agros: et quam bello proiane petisti
Ad priamum: referes cigo hee. et mincius ibis
pelide genitori illi mrea trigtia fata :¬
degenerem ꝙ Neoptolemum narrare memento at
Atꝙ idem tungat uulpes et mulgrat hircos

Expanded text:
en agros et quam bello, Troiane, petebas /  ut: Referes ergo haec, et nuntius ibis Pelidae genitori. Illi mea tristia facta Degeneremque Neoptolemum narrare memento: 30Atque idem jungat vulpes, et mulgeat hircos
Abbreviated transcription (Latin):
de mũdo / sabbatã Iuciuo btitudinis quo post oꝑa bona sc̃łi bꝰ quod sex etatibus
ꝑ ag clcctis in fie fhratur figͥate pre sigunt. Allegoria ybi eode uite celestis gauda
et homs est corporo il nimirũ et nũt sublonato ad celos aĩe. et ilebrata glolia
resuacitions colligtu ti corpoia Iustoꝵ. Ndm̃ep̃ in unu eude q re uti gbo histonu
sct et mstitus daghᵒ siue ecc̃la seuisus et tropologia. et mugogo figuralũ intanãt᷑¬

Expanded text:
etatibus peragitur, electis in fine seruatur, figurate praesignat. allegoria uerbi eadem uitae caelestis gaudia et hominum est corpore, ibi nimirum et nunc subleuatae ad caelos animae et, celebrata gloria resurrectionis, colligentur etiam corpora iustorum. nonnumquam in uno eodemque re uel uerbo historia simul et mysti
Abbreviated transcription (Latin):
Astuir equo fidens et uersicoloribus armis.¬
Certent̾ et eygnis ululx : sit sityrus orpheus
oipheus in spluis inter delphinas orion.
Ecce autem trlis panthus elapsus Achiiru
panchus otriades arcis phoelnł saterdos.¬

Expanded text:
Astor equo fidens et uersicoloribus armisCertent et cignis ululae, sit Tityrus Orpheus, Orpheus in silvis, inter delphinas Orion. Ecce autem telis Panthus elapsus Achivom, Panthus Othryades, arcis Phoebique sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
camporum ratione unante dño dieturi: accessarum derxonus utilssimai
prano promitissi inanq: flexus dgiaum paucis p̃monstrare solertut
t corimaxaman computan di facilitatem dedorinis: tim paratiõrt Igentium
ingenio ad inuestigandam diluciden dunq compatandosericm temporita uenumas
eq enim contempnenda pariuue pendenda ce rogula : cauis omnes poen¬
ta positores scripturae non minus quam lit tarum figuras monstrantr atip
cuq & multi alii abas &ipsac diunae inerpietatione husstoriae huepoqi¬
cenangelice trictatu sententiae hruus adiamentum disciplinat nondubta
de uia sericite nascitur. tame multum diffest uinumero .Xxx. resoruntur

Expanded text:
nte dicturi necessarium duximus, utilissimam primo, promptissimamque flexus digitorum, paucis praemonstrare solertiam, ut cum maximam computandi facilitatem dederimus: tum paratiore legentium ingenio ad investigandam dilucidandamque computando seriem temporum veniamus. Neque enim contemnenda, parvive pendenda est regula, cusacrae expositores Scripturae, non minus quam litterarum figuras monstrantur ampue et multi alii alias, et ipse divinae interpres historiae HieroEvangelicae tractatu sententiae hujus adjumentum disciplinae non dubitavit de uno semente nascitur, tamen multum differt in numero. Triginta referuntur
Abbreviated transcription (Latin):
camporum ratione unante dño dieturi: accessarum derxonus utilssimai
prano promitissi inanq: flexus dgiaum paucis p̃monstrare solertut
t corimaxaman computan di facilitatem dedorinis: tim paratiõrt Igentium
ingenio ad inuestigandam diluciden dunq compatandosericm temporita uenumas
eq enim contempnenda pariuue pendenda ce rogula : cauis omnes poen
ta positores scripturae non minus quam lit tarum figuras monstrantr atip
cenangelice trictatu sententiae hruus adiamentum disciplinat nondubta
de uia sericite nascitur. tame multum diffest uinumero .Xxx. resoruntur

Expanded text:
nte dicturi necessarium duximus, utilissimam primo, promptissimamque flexus digitorum, paucis praemonstrare solertiam, ut cum maximam computandi facilitatem dederimus: tum paratiore legentium ingenio ad investigandam dilucidandamque computando seriem temporum veniamus. Neque enim contemnenda, parvive pendenda est regula, cujus omnes pene sacrae expositores Scripturae, non minus quam litterarum figuras monstrantur ampevangelicae tractatu sententiae hujus adjumentum disciplinae non dubitavit de una semente nascitur, tamen multum differt in numero. Triginta referuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Iustinus phylosophus librum proxp̃iana religione: compositum.
mae ep̃s hermes seripsit librum qui dr̃ pastoris in quo p̃ceptum angeli
ntin&. ut pascha die dominico caelebraretur. Puli carpus romam uer
multosabheretica labe castigauit. qui ualentini & terdonis fuerant nuꝑ
dactrina corrupti. mi CXXxii.
arcus antoninus uerus cum fratre lucio aurelio commodo annͣ x
octempus singuli augusti fuerint. Bellum deinde contra parth
urabili untute &felicitate gesserunt. Persecutione orta inasu
licarpus &pionius fecere martr rium
ngallia quoq plurimi glori

Expanded text:
enses III. Justinus philosophus librum pro Christiana religione compositum Romae episcopo. Hermes scripsit librum qui dicitur Pastor, in quo praeceptum angeli continet, ut Pascha die Dominico celebraretur. Polycarpus Romam veniens multos ab haeretica labe castigavit, qui Valentini et Cerdonis fuerant nuper doctrina corrupti. A. M. Antoninus Verus, cum fratre Lucio Aurelio Commodo, annos usque ad hoc tempus singuli Augusti fuerint: bellum deinde contra Parthos admirabili virtute et felicitate gesserunt. Persecutione orta in Asia Polycarpus et Pionius fecere martyrium, in Gallia quoque plurimi glori
Abbreviated transcription (Latin):
Andromeda hĩ
to deatro .i. Insinistro .i. In sumitate manꝰ
splendidã .i. Inpedaliũ sumitate sumitate
linteũ eoꝵ in qͦ c̾tinentur ht̃ stellas
ꝑseus qͥ fert᷑ tenere caput gurgonis ht̃¬

Expanded text:
Andromeda habeto dextro 1, in sinistro 1, in summitate manus splendidam 1, in pedalium summitate Linteum eorum in quo continentur habet stellas rseus, qui fertur tenere caput Gorgonis, ha
Abbreviated transcription (Latin):
Ceppheus ht̃ malpite stellas splendidas.ii.
u nde tera manu splendidã .i. in utroq
humero .i. inzona .iii. indextro latere
extrans uerso suꝑiliũ .uii. insinistro genu
hic aut̃ inseptẽ trionis incissionẽ csti¬
tuitur Int̾ mediũ septẽ trionał circuli
⁊ estiuali solstitio¬
didã .i. In utroq humero splendidã .i.
Indextra pectoris parit splendidã .i.
indextro cubito .i. in utrisq manibus
sumitatẽ splendidã .i. In umbilico splen¬
didã ⁊ magnã .i. In sinistro femore .ni.
ingenu splendidã .i. ⁊ ꝑsingulos angulos

Expanded text:
Cephaeus habet in capite stellas splendidas 2, et in dextra manu splendidam 1, in utroque humero 1, in zona 3, in dextro latere ex transverso super ilium 7, in sinistro genu Hic autem in Septentrionis incisione constituitur inter medium Septentrionalis circuli et aestivali solstitididam 1, in utte pectoris splendidam 1, in dextro cubito 1, in utrarumque manuum summitate splendidam 1, in umbilico splendidam et magnam 1, in sinistro femore 2, in genu splendidam 1, et per singulos angulos
Abbreviated transcription (French):
Taurus habec stellam mutroq cernu
i Infronte .ii. ꝑsingulos oculos .i. innere.
i. Hędut̃ stellę pliddes ⁊ uergilie neeñ
⁊ subucule dicuntur. In utroq genu.i.
inpallio .ii. lncollo .ii. indorso .iii. ex
quib nouissima splendidaẽ. Inuentre

Expanded text:
Taurus habet stellas in utroque cornu in fronte 2, per singulos oculos 1, in nare 1. Hae autem stellae Pleiades et Virgiliae, necnon et subuculae dicuntur; in utroque genu 1, in paleario 2, in collo 2, in dorso 3, ex quibus novissima splendida est; in ventre
Abbreviated transcription (Latin):
adpiscis eiꝰ longitudo ptendit᷑ qui sub¬
se dũt clarior eẽ ceteris noscuit.
Sacrariũ qui & faruri accipit᷑. Ii
signũ sequit᷑. cdudi magni. scorpii
circũdat septẽ trionẽ. & quedꝰ c̃
pars obtunsior arcturi queda
aut̃ cito sub uespere deficit. ht̃ aut̃
Centaurꝰ fert᷑ habere bestiã in ma¬
nu uiata sacrariũ in qͦ uidet᷑ offer¬

Expanded text:
e pisces ejus longitudo provolvitur, qui subsae autem clariores caeteris esse noscuntur. Sacrarium, quod et Fanum accipitur, hoc signum sequitur caudam magni Scorpii, circumdat Septentrionem et quaedam pars obtusior Arcturi, quaedam autem cito sub Vespere deficit. Habet autem Centaurus fertur habere bestiam in manu juxta Sacrarium, in quo videtur offer
Abbreviated transcription (Latin):
UII.
Octo ber.
iI.
U.
Decenber.
uII.
iII.
Con eurren ues
B.i.ii.iii. iiii.
b .uI. uII.I. iI.
ẜ.iiii.u. ui. uii.
B.ii. iii.iiii.u.
b.XII.I. ii. iii.
.B U. uI.uII.I.
B.iiI. iIII.U. uI.

Expanded text:
VII. Octob. II. V. Decemb. VII. III. Concurrentes. B. I. II. III. IIII. B. VI. VII. I. II. B. IIII. V. VI. VII. B. II. III. IIII. V. B. VII. I. II. III. B. V. VI. VII. I. B. III. IIII. V. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Sunt om̃s xu.
Anies labet stella moapat unam. Imare tres. bicollo duas. Iasutiutate antori¬
oris pedis unã. Indorso quat tuor. In eiuda unam. Inuentre tres. In lumbo uña.¬
unan. Sunt om̃s xuii.
iurus habet stellas rutroq cornu .i. infronte. duas. ꝓsigulos oculos unam. bidextra
nare .i. caut̃ stellȩ pliades & iurgliȩ necñ subxculȩ dñr. Inutroq genu .i. In pallio .ii.

Expanded text:
 sunt omnes 19. Aries habet stellam in capite unam, in nare tres, in collo duas, in summitate anterioris pedis unam, in dorso quatuor, in cauda unam, in ventre tres, in lumbo unamunam; sunt omnes 10. Taurus habet stellas in utroque cornu 1, in fronte 2, per singulos oculos 1, in nare 1. Hae autem stellae Pleiades et Virgiliae, necnon et subuculae dicuntur; in utroque genu 1, i
Abbreviated transcription (Latin):
tes. aminis sima quȩ uocat᷑ polus ubi di¬
cont totũ mundũ reuolui
Draco qui continet utrosq arcturos.
helicis suꝑ uoluit caput. fetucis cir eum¬
ciigi o ludam. ht̃ aut̃ incapite stellas
splendidas .iii. & ꝑ totũ corpus .xii. ab

Expanded text:
tes; et minima una, quae vocatur Polus, ubi dicunt totum mundum revolvi. Draco, qui continet utrosque Arcturos, Helicis supervolvit caput, Phoenicis circumcingit caudam. Habet autem in capite stellas splendidas 3, et per tot
Abbreviated transcription (Latin):
umana cͣditio dũ diu̾sis uitiositatilꝰ mente̾ cont᷑bat. etiã ante
penas gehennȩ ꝑ inconditũ animȩ appetitũ. iã pęnas cͣscien¬
tiȩ patit᷑. Om̃a fugere poterit homo pretͣ cor suũ. ñ enĩ pot̾ ase
quisq recedere. Uhicũq enĩ abierit. reatꝰ sui cscientia illu nn
derelinqͥd. Quãuis humana iudicia subtͣfugiat om̃is qͥ malei
agit. iudiciũ tamͣ conscientię suę effugere ñ potͣ. Nã et si alũs
celat qđ egit . sibi tantũ celare ñ potͣ qui plene nouit malũ ee̾
qđ gessit. Duplex fit gͦ in eũ udicui. qi et hic suȩ c̃scientiȩ
reatu punit᷑. et ilic ꝑpetuali pena dãrnat᷑. Hoc enĩ significat. abys¬
sus abyssii inuocat. in uoce catharactaꝵ tuaꝵ. Abyss enĩ abissũ
inuocare ẽ. de uidicio suȩ cͥscientiȩ ire ad iuditiũ dapnationis

Expanded text:
nturbat, etiam ante poenas gehennae per incognitum animae appetitum jam poenas conscientiae patitur. 2. Omnia fugere poterit homo praeter cor suum. Non enim potest a se quisque recedere. Ubicunque enim abierit, reatus sui conscientia illum non derelinquit. 3. Quamvis humana judicia subterfugiat omnis qui male agit, 226 judicium tamen conscientiae suae effugere non potest. Nam etsi aliis celat quod egit, sibi tamen celare non potest, qui plene novit malum esse quod gessit. Duplex fit ergo in eo judicium, quia et hic suae conscientiae reatu punitur, et illic perpetuali poena damnatur. 4. Hoc enim significat: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum . Abyssum enim abyssum invocare est de judicio suae consci
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiomagno intendit. Qui uero a contẽplationis requie reflexꝰ. in¬
curis huiꝰ scł̃i incidit. si ad memoriã sui reu̾tat᷑ ꝓtinꝰ ingemiscit. qͣntũq
fuerint tranqͥlla quȩ ꝑdidit. et qua confusa fint in qͥbꝰ cecidit. ex ipsa

Expanded text:
gaudio magnus intendit. Qui vero a contemplationis requie reflexus, vgaudio magnus intendit. Qui vero a contemplationis requie reflexus, vitiis hujus saeculi incidit, si ad memoriam sui revertatur, protinus ingemiscit; quantunque fuerint tranquilla quae perdiderit, quamque confusa sint in quibus cecidit, ex ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
stͣ huiꝰ mundi. ut dũ ista adu̾sa sentiuint. ad cȩleste desideriũ ardentiꝰ
excitent᷑. Magna apud dm̃ refulget grͣa. qͥ huic mundo contẽptibi¬
lis fuerit. Nã reuera necesse eͣ. ut que mundꝰ odit. diligat᷑ ado.Scoͣs
tab̾nacłm in monte fieri cogitauit. ꝙ scis in hoc mundo tab̾nacłm
ñ est. qͥbꝰ patria et domꝰ in celo ẽ. Sc̃i uiri idõ contẽpnere cupiunt
mundũ. et motũ m̃tis ad suꝑna reuocare. ut ibi sese colligant unde
defluxert᷑. et ude se subtrahant unde disꝑsi st̃. Iusti qͥ rebꝰ hono¬
ribꝰꝗ. ac uitȩ blandim̃tis renuntiant. ꝓinde se ab om̃i tͣrena possessi.
ualidiores ad uitã illã de huiꝰ uitȩ mortificatione cͣsurgant. Cunc¬
ta quippe tẽporalia qͣsi herbȩ itirentes arescunt. et tͣnseunt. Idoq
ꝓ etͣnis rebꝰ quȩ m̃ꝙͣ. arescunt recte ista dĩ seruus contẽpnit. ꝙ in eis
uatꝰ erigit᷑: et in qͦ lapsꝰ erat ꝑ gemitũ conspicit. et ubi ꝑuenerit cũ

Expanded text:
traria sunt; ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. 3. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est ut quem mundus odit diligatur a Deo. 4. tabernaculum in monte figere cogitavit , quia sanctis in hoc mundo tabernaculum non est, quibus patria et domus in coelo est. 5. Sancti viri ideo contemnere cupiunt mundum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerint, et inde se subtrahant, ubi dispersi sunt. 6. Justi, qui rebus honoribusque, ac vitae blandimentis renuntiant, proinde se ab omni terrena possessiovalidiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quippe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt et transeunt; ideoque pro aeternis rebus, quae nunquam arescunt, recte ista Dei servus contemnit, quia in eis vatus erigitur, et in quo lapsus erat, per gemitum conspicit; et ubi pervenerit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
pe. nͭ utra ȩccłam catholicã: Quando. nͥ ante uent̾i exitꝰ diẽ. Quia
ecce nc̃ tempꝰ acceptabile. ecce nc̃ dies salutis. Qualibꝰ. nͥ conusis. qͥ
ꝑ humilitatẽ ad paruuloꝵ transeunt imitationẽ. de qͥbꝰ dicit̾. ta-
iustitia. uł qͣnti fulgoris radio iustitia clareat. nͥ qͥs priꝰ toto mͣtis
nisu coniitat᷑ ad dm̃. quatinꝰ ipso lumine qͦ illustrat᷑. et suã fȩdi¬
tatẽ agnoscat. et lum̃ qđ ceco corde ñ intuebat᷑ intelligat. Tc̃
aut᷑ ad intelligibilẽ intelligi posse iustitiã. dũ eã qͥsq seqͥ conũ

Expanded text:
am catholicam? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Qualibus, nisi conversis, qui per humilitatem 200 ad parvulorum transeunt imitationem? de quibus dicitur: Tjustitia, vel quanti fulgoris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditatem agnoscat, et lumen quod caeco corde non intuebatur intelligat. 5. Tunc autem inattingibilem intelligi posse divinam ju
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ corrigendi amalo. scd̾m faciendi bonũ. tciũ consequendi
boni oꝑis pͣmiũ. Nã qd ait ꝓpħaᵃ solue fascicłos depͥmentes.
mali est emendatio. qđ uero adiecit. frange esurienti panẽ tuũ.
oꝑis boni ẽ actio. In eo uero qđ subuingit. tcͣ erũpet matutinũ
lnm̃ tiuiͣ. oꝑis bom ẽ recͥbutio. Ergo nͨ ꝓficit facere honuͣ. nͥ cor¬
rectũ fuerit malũ. Nec pot̾it qͥsquã ad contẽplationẽ dĩ ꝓficere.
nͥ se pͥus inbonis studuerit actibꝰ exercere. Multis modis terret
as homines ut uel sero conu̾tant᷑. atꝙ exinde magis erubescant.
qd tã dui expectati st᷑ ut redirent. Nã nc̃ minis. ncͣ plagis. nẽ
reuelationibꝰ quosdã concutit. ut qͥuoluntate conũti despiciunt.
cõmoti Troribꝰ corrigant᷑. Pleriq ex sola ñtis deuotione conu̾tunt᷑
add dm̃. Nlon nulli uero coacti plagis conũtint᷑. qͥex deuotione non
conu̾tebant᷑. uxta capitłm psalmi dicentis. In chamo et freno maullas

Expanded text:
mus, corrigendi a malo; secundus, faciendi bonum, tertius, consequendi boni operis praemium. Nam quod ait propheta: Solve fasciculos deprimentes , mali est emendatio: Quod vero adjecit: Frange esurienti panem tuum, operis boni est actio. In eo vero quod subjungit: Tunc erumpet matutinum lumen tuum, operis boni est retributio. Ergo non proficit facere bonum, nisi correctum fuerit malum. Non poterit quisquam ad contemplationem Dei proficere, nisi se prius in bonis studuerit actibus exercere. 8. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur ad Deum; nonnulli vero coacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebantur, juxta capitulum psalmi dicentis: In freno et camo maxillas
Abbreviated transcription (Latin):
to em̃dare nequiuit. De talibꝰ eniͣ ꝓpħa ait. Percussisti eos et nͣ do-¬
luert᷑. attriuisti eos et renuertͣ acciꝑe disciplinã. Non nulli uirise¬
culares elatione mͣtis tum̃ͣtes. pꝰmodũ conu̾si ad dm̃ religiosa secunt᷑
obedientia xpͣm. Et qͥ antea celsitudine mundiali tumebant. pꝰea
manã quales fuert̃. tales adhuc esse putant᷑. iã tam̃ in dĩ ocłos sur¬
rexertͣ. Itẽ quidã adhuc humano uidicio stare cernunt᷑. iã tam̃ in
diͣ ocłos cecidertͣ. Multi apud homines reꝓbi stͣ. et apud dm̃ electi.
atq itẽ apud homines electi putant᷑. et apud dm̃ reꝓbi existunt. sa-
et laudabant᷑ in ciuitate quasi ustoꝵ oꝑũ. Nullus ergose putet elec

Expanded text:
 Percussisti eos, et non doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt suscipere disciplinam 11. Nonnulli viri saeculares elatione mentis tumentes, postmodum conversi ad Deum, religiosa sequuntur obedientia Christum; et qui antea celsitudine mundiali tumebant, postemanam, quales fuerunt, tales adhuc esse putantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio stare cernuntur; jam tamen in Dei oculis ceciderunt. 13. Multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi; atque item multi apud homines electi putantur, et apud Deum reprobi existunt, Saloet laudabantur in civitate quasi justorum operum . Nullus ergo se putet elec
Abbreviated transcription (Latin):
tionis exerescit. ut et boni ampliꝰ gaudeant qͥ secũ eos lȩtari c̾spiciunt.
qͦs amauert̃. et mali dũ cũ eis torquent᷑ qͦs in hoc mundo despecto dõ
dilexert̾. eos ñ solũ sua. s etiã eoꝵ pęna consumunt. F it aut ineles¬

Expanded text:
tionis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt tionis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc munddilexerunt, non sua, sed etiam eorum poena consumuntur. Fit etiam in elec
Abbreviated transcription (Latin):
te laiarũ ut intingnat extremũ digiti sui in aquã. et refrigeret linguã
mea. qr crucior in hac flãma. Ecce quomͦ. diuitis aĩa latari ꝑauꝑis sꝑmi
cognoscebat. Ex qͦ non ẽ dubitandu᷑. qd̾ sede functoꝵ spc̃ in illa regione
gregoriꝰ abrahã latarũ minime tecognouisset. nequaꝗͣ ad ditẽ in
torm̃tis positũ. de transacta eiꝰ contritione loqueret̾ dicens. qđ mala
receꝑit in uita sua. Et si mali malos ñ recognoscerent. nequaqͣ. diues
in torm̃tis positꝰ. frm̃ suoꝵ etiã absentiũ meminisset. Qumͦ enĩ p̃sen¬
tes nͣ posset agnoscere. qͥ etiã ꝓ absentiũ memoria curauit exorare.
et̾ diues ab abrahã cognoscit᷑. cui dictũ est recepisti bona in uita tua.
et dectꝰ latarꝰ a reꝓbo diuite ẽ cognitꝰ. quẽ mitti p̾cat᷑ ex noĩe dicens.
Oitte lararũ ut intinguat extremũ digiti sui in aquã. ut refrigeret
linguã mea̾. In qua uidelicet cognitione utriꝰq partis camulus recͥbu¬

Expanded text:
Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Ecce quomodo divitis anima Lazari pauperis spiritum cognoscebat. Ex quo non est dubitandum, quod se defunctorum spiritus in illa regione Gregorius, Abraham Lazarum minime cognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: am, et refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retribu
Abbreviated transcription (Latin):
etate resurget. in qua uiuenis fuit. debilitate senectits ablata.
Ant si hoc magis ẽgruit illi scło beato in qͦ om̃s scĩ sine ullo beati¬
tudinis suȩ defectu uncturi st̃. ut aliqua ȩtatũ differentia ibi futĩ
sint. sic ibi ertͣ ut impedimto aut dedecori sine fine regnantibꝰ
gentũ eorpoꝵ. ⁊ utrũ maeri cuͣ eade̾ matie. aut piu¬
gues cũ eadẽ pinguedine in resurrectione fut᷑e sint.

Expanded text:
ea aetate resurget in qua juvenis fuit, debilitate senectutis ablata. Aut si hoc magis congruit illi saeculo beato, in quo omnes sancti sine ullo beatitudinis suae defectu victuri sunt, ut aliqua aetatum differentia ibi futura sit, sic erit ibi, ut impedimento aut dedecori sine fine regnantibus gentium corporum, et utrum macri cum eadem macie, pingues
Abbreviated transcription (Latin):
pibit de multoꝵ corporibꝰ plurimũ. cũ ipse nec capillũ ꝑitur ũet᷑
pimꝰ dictũ. ut nec infra uł ultra iuueuilẽ formã resurgant corpora
nes uiuentutẽ quec̃ꝗ. fuerit spatio ꝓpͥo tͣminata. Inde iã hã hominẽ
ad a etͥmenta uergere grauioris ac senilis ȩtatis. et ideo ñ eẽ in mnfiura¬
surgent enĩ om̃s tã magni corpore. qua uł erant uł futi erant etdite
unienili. Quãuis nichił oberit etiã si erit infantilis uł senilis corpor
forma. ubi nec n̾itis nec ipsiꝰ corporis nulla remanebit infirmitas. Uide
etiã p̃dict doctor sequent᷑ adiungit. Si qͥs in eo corpors mͦ inqͦ defune¬
tus ẽ resurrecturũ unũ quẽꝗ. contendit. ñ est cũ illo laboriosa contra¬
dictione pugnandĩ. Iulianꝰ quoq: pomeriꝰ qͥd de hoc senserit nͣ tactbo.
Sane ait de ȩtate nichil ee̾ questionis exstimo. qm̃ siue urutero¬

Expanded text:
peribit de multorum corporibus plurimum, cum ipse nec capillum periturum esse defunctus, ut nec ultra nec infra juvenilem formam resurgant corpora nes juventutem, quae cum fuerit spatio proprio terminata, et non jam hominem in detrimenta vergere gravioris ac senilis aetatis, et ideo non essurgent ergo omnes tam magni corpore, quam erant, vel futuri erant aetate juvenili. Quamvis nihil oberit, etiamsi erit infantilis vel senilis corporis forma, ubi nec mentis nec ipsius corporis ulla remanebit infirmitas. » Unde etiam praedictus doctor sequenter adjungit: « Si qtus est resurrecturum unumquemque contendit, non est cum illo laboriosa contrad« Sane, ait, de aetate nihil esse quaestionis existimo, quoniam sive
Abbreviated transcription (Latin):
ut duriꝰ de rebꝰ creditis puniant᷑. Tardiores autͣ idõ qđ scire cupunt
difficult̾ inueniunt. ut ꝓ maximo exercitio laboris. maximũ pͣmiu̾
habeant recributionis.
De doctrina sine grͣa.

Expanded text:
ut durius de rebus creditis puniantur. Tardiores autem ideo quod scire cupiunt ut durius de rebus creditis puniantur. Tardiores autem ideo quod scire cupiunt difficulter inveniunt, ut pro maximo exercitio laboris maximum praemium habeant retributionis. CAPUT X. De doctrina sine gra
Abbreviated transcription (Latin):
tari misteria nͣ ualet. qr caligine curaꝵ ñ uidet. Qđ ille tantũde
efficere ualet. qͥ sese de exterioribꝰ scłi curis abstrahit. et totũ scͥptura 
lectionis studiu̾. et qđ legendo scire potuer̾t. negligendo cͣtẽpnt᷑. Quidã
amorẽ sciendi habent. s tarditate sens pͣpediunt᷑. Qui tam᷑ assidua lec¬
tio̾e sapiunt. ꝗtł ingeniosi ꝑ desidiã ñ nouert̃. Ingenio tardꝰ s ñ ꝑ naturã.¬
ꝑ assiduitatẽ tam̃ lectiois augm̃tat. Naͣ quauis sensꝰ ebitudo fit. frequens
tam̃ lectio intelligentiã adhibet. Sic̃ qͥ tardꝰ ẽ ad capiendũ. ꝓintentione
tam̃ boni studii pͣmiũ ꝑcipit. itaqͥ pͣstitũ sibi ex dõ ingeniũ intelligen.¬
tiȩ negligit. condẽpnationis reus existit. qr donũ qđ accepͣ despic̃. et
ꝑ desidiã derelinꝗt. Quidã dĩ iudicio donũ scientiȩ qd negligt᷑ accipiuĩt.

Expanded text:
tari mysteria, non valet, quia caligine curarum non videt. Quod ille tantumdem tari mysteria, non valet, quia caligine curarum non videt. Quod ille tantumdem efficere valet, qui sese de exterioribus saeculi curis abstrahit, et totum sese in Scrlectionis studium; et quod legendo scire potuerunt, negligendo contemnunt. Quidam vero amorem sciendi habent, sed tarditate sensus praepediuntur; qui tamen assidua lectione sapiunt, quod ingeniosi per desidiam nper assiduitatem tamen lectionis augmentatur. Nam quamvis sensus hebetudo sit, frequens tamen lectio intelligentiam auget. 7. Sicut qui tardus est ad capiendum, pro intentione tamen boni studii praemium percipit, ita qui praestitum sibi ex Deo ingenium intelligentiae negligit, condemnationis reus existit, quia donum quod accepit despicit, et per desidiam delinquit. 8. Quidam Dei judicio donum scientiae quod negligunt accipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ scriptũ est. Ama allã et exaltabit te. glorificaberis ab ea
cũ ea̾ fueris amplexatꝰ. Quanto qͥsq magis in sacͥs eloqͥis assidiis
fuerit. tanto ex eis uberiorẽ intelligentiã capit. Sic̃ t̾ra quȩ q̃nto
ampliꝰ excolit̾. tanto uberiꝰ fructificat᷑. Quanto aut̃ ampliꝰ ad quã¬
libet artẽ homo c̃scendit. tantomagis ad homine̾ ars ipsa descen¬
dit. sicͣ in lege describit᷑. Moyses ascendit in montẽ. et dñs descen¬
dit. Uerũ ẽ de otio spiritali. qđ ille tantũ secreta diuinoꝵ scruta¬
bit᷑ mandatoꝵ qͥ ab actione t̾renȩ curȩ auocauerit animũ. et se¬
dula familiaritate sc̃pturis sẽis inheserit. Naͣ sic̃ cecꝰ et uidens.
potͣ qͥdem utͣq ambulare. s ñ consimili lib̾tate. dũ cecꝰ ꝑ gens
qđ ñ uidet offendat. uidens uerd osfendicła caueat. et qͦ sit ꝑgen
dũ agnoscat. sic et qͥ nubilo tͣrenȩ curȩ fuscat᷑. si tẽptet dĩ ꝑscru¬

Expanded text:
criptum: Ama illam, et exaltabit te; glorificaberis ab ea, cum eam fueris amplexatus . 2. Quanto quisque magis in sacris eloquiis assiduus fuerit, tanto ex eis uberiorem intelligentiam capit; sicut terra, quae quanto amplius excolitur, tanto uberius fructificat. 3. Quanto amplius ad quamlibet artem homo conscendit, tanto magis ad hominem ars ipsa descendit, sicut in Lege scribitur: Moyses ascendit in montem, et Dominus descendit . 4. Verum est de otio spirituali, quod ille tantum secreta divinorum scrutabitur mandatorum, qui ab actione terrenae curae a vocaverit animum, et sedula familiaritate Scripturis sanctis inhaeserit. Nam sicut caecus et videns potest quidem uterque ambulare, sed non consimili libertate, dum caecus pergens quo non videt offendat, videns vero offendicula cavet, et quo sit pergendum 291 agnoscat; sic et qui nubilo terrenae curae fuscatur, si tentet Dei perscru
Abbreviated transcription (Latin):
habebt᷑ ut nͣ possint ocłos claudere atq aꝑire cũ uoluerinit. Duriꝰ aut᷑
qd̃ ibi dm̃ tc̃ quisqͥs ocłos clausent ñ uidebit. Absit gͦ ut dicamꝰ illos
Si eniꝰ tantũ potert᷑ in corpore spintali eo mͦ utiq etiã ipsi ołi spirtales
quantũ posst᷑ isti quales ñc habemꝰ. ꝓculdubio ds ꝑ eos uideri ñ potent.
Longe itaq altenꝰ ertͣ potentiȩ. si ꝑ eos uidebit᷑ in corporea ula natura.
quȩ n continet̾ loco s ubiq ẽ tota. Quã obre iuita qđ idẽ affirmat. fier¬

Expanded text:
non possint oculos claudere et aperire cum volent; durius autem, quod ibi Deum quisquis oculos clauserit, non videbit. Absit ergo ut dicamus Si enim tantum poterunt in corpore spiritali, eo modo utique etiam ipsi oculi spiritales, quantum possunt isti quales nunc habemus, proculdubio per eos Deus videri non poterit. Longe itaque alterius erunt potentiae, si per eos videbitur incorporea illa natura quae non continetur loco, sed ubiq
Abbreviated transcription (Latin):
dane scientiȩ nͥ extollere laudibꝰ hominẽ. Na̾ qͣnto maiora fuerint
litteraturȩ studia. tanto animꝰ arrogantiȩ fastu inflatꝰ. maiori in¬
turã. introibo in potentias dm̃i. Sĩplicioribꝰ litteris nͣest ꝓponendus
sucꝰ grãmaticȩ artis. Meliores st̃ enĩ cõmunes litterȩ. qr simpliciores et
ad solã humilitatẽ legentiũ ꝑtinenres. Ille uero neqͥores. qi ingert homi
enĩ haustũ lȩciferi suci homuubꝰ suadendo ꝓpinant. grãmaticoꝵ aut̃
doctrina potͣ etiã ꝓficere ad uitã. dũ fuerit in meliores usꝰ assũpta

Expanded text:
dane sciencie, nisi extollere laudibus hominem. Nam quanto maiora fuerint dane sciencie, nisi extollere laudibus hominem. Nam quanto maiora fuerint litterature studia, tanto animus arrogancie fastu inflatus maiori inturarum uitandi. Simplicioribus litteris non est praeponendus succus grammaticae artis. Meliores enim sunt communes litterae et simpliciores et ad solam utilitatem pertinentes. Illae uero nequiores sunt quae enim haustum lethiferi succi hominibus persuadendo propinant. Grammaticorum autem doctrina potest etiam proficere ad vitam, dum fuerit in meliores usus assumpta
Abbreviated transcription (Latin):
ni argumti c̃sisteres Nec qu̾eqͣ. crederem̃ ad fidẽ diuino inspiramine ꝓuo¬
cari. s potiꝰ uͣboꝵ calliditate seduci. Om̃is scłaris doctrina spumantibꝰ ũbis
resonans. ac sẽꝑ eloquentiã et tumorẽ adtollens. ꝑ doctrinã simplice̾ et hu¬
milẽ xp̃i euacuata ẽ. sic̃ scriptũ ẽ. Nonne stultã fec̃ as sapientiã huiꝰ mundi:
fastidiosis atq loquacibꝰ script̾ȩ sacrȩ minꝰ ꝓpt̾ sermonẽ sĩplice̾ placet. Gen-¬
tilĩ enĩ eloquentiȩ cõparata. uidet᷑ illis indigna. Qdsi anino humili
misteria eiꝰ intendant. cͥfestĩ adiͣtunt qͣntũ excelsa st̃ quȩ in illis despi¬
ciunt. In lectione ñ uͣba s ueritas ẽ amanda. Sepe aut̃ repꝑit᷑ simpli¬
citas ueridica. et cõposita falsitas. quȩ hominẽ suis erroribꝰ illicit. et
ꝑ linguȩ ornamta laqueos dulces asꝑgit. Nichil aluid agit amor mun.

Expanded text:
nae argumentis consistere; nec quemquam crederemus ad fidem divino inspiramine pronae argumentis consistere; nec quemquam crederemus ad fidem divino inspiramine provocari, sed potius verborum calliditate seduci. 6. Omnis saecularis doctrina spumantibus verbis resonans, ac se per eloquentiae tumorem attollens, per doctrinam simplicem et humilem Christianam evacuata est, sicut scriptum est: Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi ? 7. Fastidiosis atque loquacibus Scripturae sanctae minus propter sermonem simplicem placent. Gentili enim eloquentiae comparata videtur illis indigna. Quod si animo humili mysteria ejus intendant, confestim advertunt quam excelsa sunt quae in illis despiciunt. 8. In lectione non verba, sed veritas est amanda. Saepe autem reperitur simplicitas veridica, et composita falsitas, quae hominem suis erroribus illicit, et per linguae ornamenta laqueos dulces aspergit. 298 9. Nil aliud agit amor
Abbreviated transcription (Latin):
deo ꝓhibet̾ xp̃ianis figm̃ta legere poȩtaꝵ. qr ꝑ oblectam̃ta in¬
plus meditari delectant᷑ gentiliũ dicta ꝓpt̾ tumente̾ et ornatũ
sermonẽ. qua̾ scripturã scam ꝓpt̾ eloquiũ humile. S. qͥd ꝓdest
in mundanis doctrinis ꝓficere. et i anescere in diuinis : Caduca seqͥ¬
figm̃ta. et celestia fastidire misteria : Cauendi st tales libri. et ꝓpt̾
amorẽ scaꝵ scripturaꝵ uitandi. Gentiliũ dicta. exteriꝰ ũboꝵ
eloquentia nitent. interiꝰ uacua uirtutis sapientia mane̾t. Elo¬
qͥa autͣ sacra exteriꝰ inco̾pta u̾bis apparent. intrinsecꝰ aut̃ nustetioꝵ
repositũ inu̾boꝵ iulissimis uasculis. Iao̾ libri scĩ simplici sermone con¬
scriptist᷑. ut ñ in sapientia u̾bi s mostensione sp̃c homines ad fidẽ
paucerent᷑. Nã si dialecticȩ acuminis uersutia. aut rechoricȩ artis eloquentia
editi essent. nequaꝙͣ putaret᷑ fides apͣi in dĩ initute. s in eloquentia huma¬

Expanded text:
deo prohibetur Christianus figmenta legere poetarum, quia per oblectamenta inplus meditari delectantur gentilium dicta propter tumentem, et ornatum sermonem, quam Scripturam sanctam propter eloquium humile. Sed quid prodest in mundanis doctrinis proficere, et inanescere in divinis; caduca seqfigmenta, et coelestia 297 fastidire mysteria? Cavendi sunt igitur tales libri, et propter amorem sanctarum Scripturarum vitandi. 3. Gentilium dicta exterius verborum eloquentia nitent, interius vacua virtutis sapientia manent; eloquia autem sacra exterius incompta verbis apparent, intrinsecus autem mysteriorum repositum in verborum vilissimis vasculis. 5. Ideo libri sancti simplici sermone conscripti sunt, ut non in sapientia verbi, sed in ostensione spiritus homines ad fidem perducerentur . Nam si dialectici acuminis versutia aut rhetoricae artis eloquentia editi essent, nequaquam putaretur fides Christi in Dei virtute, sed in eloquentiae huma
Abbreviated transcription (Latin):
specie ꝑsuadere uentatis. Nerũq sub noĩe catholicoꝵ doctoꝵ hete¬
tiei sua dicta cͣscribt᷑. ut indubitant᷑ lecta credant᷑. Nonnũqͣ. eciã
rendo quȩ pia st᷑. Caute meditanda. cautoq sensu ꝓbanda scꝰ quȩ le¬
gunt᷑. ut uxta apłica monita et teneamꝰ quȩ rectasẽ. et refiltemꝰ
quȩ cͣtraria ueritati existunt. Sicq in bonis instruam᷑. ut a malis
illesi ꝑ maneamus.

Expanded text:
specie persuadere veritatis. Plerumque sub nomine catholicorum doctorum haerespecie persuadere veritatis. Plerumque sub nomine catholicorum doctorum haeretici sua dicta conscribunt, ut indubitanter lecta credantur. Nonnunquam rendo quae pia sunt. 8. Caute meditanda cautoque sensu probanda sunt quae leguntur, ut, juxta apostolica monita , et teneamus quae recta sunt, et refutemus quae contraria veritati existunt; sicque in bonis instruamur, ut a malis illaesi permaneamus.