comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cari. Ita habes et tu: tenen¬
tes doctrinã nicholaitarũ.
Similit̾ penitenciã age. Si¬
quo minus ueniã tibi cito:
et pugnabo cũ illis in gla¬
dio oris mei. Quthabet au¬
res: audiat quid sp̃s dicat
ecclesis.Nincenti dabo mã
na absconditũ ⁊ dabo illi cal¬
culũ candidũ⁊ et in calculo
nom̃ nouũ scriptũ: qd̃ ne¬
mo scit nisi qui accipit. Et
angelo thyatire ecclesie scri¬
be. Hec dicit filius dei qui ha¬
bet oculos tanquã flãmã
ignis: et pedes eius similes
auricalco. Nout oꝑa tua. Et
fidem. et caritatẽ. et mini

Expanded text:
cari: ita habes et tu tenentes doctrinam Nicolaitarum. Similiter poenitentiam age, siquominus, veniam tibi cito, et pugnabo cum illis in gladio oris mei. Qui habet aurem, audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis: Vincenti daditum, et dabo illi calculum candidum: et in calculo nomen novum scriptum, quod nemo scit, nisi qui accipit. Et angelo Thyatirae Ecclesiae scribe: Haec dicit Filius Dei, qui habet oculos tamquam flammam ignis, et pedes ejus similes aurichalco: Novi opera tua, et fidem, et char
Abbreviated transcription (Latin):
raret. Et peꝑit filiũ mas
culũ: qui recturus erat
om̃s gentes inuirga fer¬
rea. Et raptus ẽ filius eiꝰ
ad deũ ⁊ ad thronũ eius:
et mulier fugit in solitit¬
dinẽ ubi habet locũ para¬
tum a deo: ut ibi pascant
illam dieb mille ducẽtis
sexaginta. Et fc̃m est p̃li¬

Expanded text:
rrculum, qui recturus erat omnes gentes in virga ferrea; et raptus est filius ejus ad Deum et ad thronum ejus; et mulier fugit in solitudinem, ubi habebat locum paratum a Deo, ut ibi pascant eam diebus mille ducentis sexaginta. Et factum est praeli
Abbreviated transcription (Latin):
ras ⁊ qui accepisti uiitutẽ
tuã magnã: et regnasti.
Etirate sunt gentes : et ad¬
uenit ira tua ⁊ tẽpus mor¬
tuoꝵ: iudicari ⁊ redd̾e̾ mer¬
cedem seruis tuis ꝓphetis
et scĩs ⁊ et timentib nomẽ
tuũ pusillis ⁊ magnis:
et ext̾minandi eos qui cor¬
ruperunt terram. AI
t aꝑtũ est tẽplũ det
in celo: et uisa est ar¬
cha testam̃ti etus in tẽplo
eius. Et fcã sunt fulgura
et uoces ⁊ terre motus ⁊ gͣn¬
do magna : et signũ mag¬
nũ apparuit in celo: muli
er amicta sole ⁊ luna sub
pedib eius: et in capite eiꝰ
corona stellarx driodecim:
et in utero habens: et clama¬
bat parturiens: et cruciatꝰ
ut pariat. Et uisũ est ali¬
uo signũ in celo: et ecce dra¬
cho magnus rufus habẽs
capita septẽ ⁊ cornua decẽ.
et in capitib eius septem
diademata ⁊ et cauda eius
trahebat terciã partẽ stella¬
rũ celi: et misit eas in t̾rã.
Et dracho stecit ante mult¬
erem q̃ erat paritura: ut
cũ peꝑisset filiũ etus deuo¬

Expanded text:
al., quia  accepisti virtutem tuam magnam, et regnasti. Et iratae sunt gentes, et advenit ira tua, et tempus mortuorum judicari: reddere mercedem servis tuis prophetis et sanctis, et timentibus nomen tuum pusillis, et magnis, et exterminandi eos qui corruperunt terram et apertum est templum Dei in caelo et visa est arca testamenti eius in templo eius et facta sunt fulgora et voces et terraemotus et grando magna et signum magnum paruit in caelo muler amicta sole et luna sub pedibus eius et in capite eius corona stellarum duodecim et in utero habens et clamat parturiens et cruciatur ut pariat et visum est aliud signum in caelo et ecce draco magnus rufus habens capita septem et cornua decem et in capitibus suis septem diademata et cauda eius trahebat tertiam partem stellarum caeli et misit eas in terram et draco stetit ante mulierem quae erat paritura ut cum peperisset filium eius devo
Abbreviated transcription (Latin):
t angelo sardis eccle¬
sie scribe. Hec dicit
qui habet septẽ sp̃s dei: et
septem stellas. Scio opera
cua: quia nom̃ habes qd̃
uiuas: et mortuus es. El¬
to uigilans: et confirma
cetera q̃ moritura erãt. Nõ
ego inuenio oꝑatua plena
coram deo meo. In mente er¬
go habe qualiter acceꝑis ⁊
audieris: et serua ⁊ penitẽ¬
ciamage. Si ergo ñ uigilla¬
ueris ueniã ad te tanquã
fur: et nescies qua hora ue¬
niam ad te. Sed habes pau¬
ca noĩa in sardis qui ñ in¬
quinauerunt uestimenta
sua: et ambulabunt mecũ
inalbis. quia digni sunt.
Qui uicerit sic uestiet᷑ uesti¬
mentis albis ⁊ et ñ delebo

Expanded text:
 Angelo Sardis Ecclesie scribe. Hec dicit qui habet septem spiritus Dei: et septetua, quia nomen habes quod vivas, et mortuus es. Esto vigilans, et confirma caetera, quae moritura erant. Non enim invenio opera tua plena coram Deo meo. In mente ergo habe qualiter acceperis, et audieris, et serva, et poenitentiam age. Si ergo non vigilaveris, veniam ad te tamquam fur, et nescies qua hora veniam ad te. Sed habes pauca nomina in Sardis, qui non inquinaverunt vestimenta sua: et ambulabunt mecum in albis, quia digni sunt. Qui vicerit, sic vestietur vestimentis albis, et non del
Abbreviated transcription (Latin):
bitantib in terra: de cete¬
ris uocib triũ angelorũ qͥ
erant tuba canituri.
t quintus angelus
tuba cecinit: et uidi
stellani de celo cecidisse ĩ ter¬
ram. Et data ẽ illi clauis
putei abyssi: et aperuit pu¬
teũ abyssi: et ascendit fũmꝰ
putei: sic̃ fumus fornacis
magne. Et obscuratus est
sol ⁊ aer de fumo puter. Et
de fumo putei exierunt lo
custe in terrã ⁊ et daca ẽ ilł
potestas: sic̃ habent potesta¬
tem scorpiones terre. Et p̃¬
ceptũ est illis ne lederent fe¬
num terre. neq om̃e uiride
neq omnẽ arborẽ: nisi tan¬
tum homines qui non ha¬
bent signũ det in froncibus
sius. Et datũ est illis ne
occiderent eos: sed ut cruct¬
arentur m̃sib quinq. Et
cructatus earũ: ut cruct¬
atus scorpii cũ ꝑcutit ho¬
minẽ. Et in dieb illis que

Expanded text:
bitantibus in terra de ceteris vocibus tubae trium angelorum qui erant tuba canituri et quintus angelus tuba cecinit et vidi stellam de caelo cecidisse in terram et data est illi clavis putei abyssi et aperuit puteum abyssi et ascendit fumus putei sicut fumus fornacis magnae et obscuratus est sol et aer de fumo putei et de fumoet data est illis potestas, sicut habent potestatem scorpiones terrae: et praeceptum est illis, ne laederent fenum terrae, neque omne viride, neque omnem arborem: nisi tantum homines, qui non habent signum Dei in frontibus suis: et datum est illis, ne occiderent eos; sed ut cruciarent mensibus quinque: et cruciatus eorum ut cruciatus scorpii cum percutit hominem. Et in di
Abbreviated transcription (Latin):
erem iez abel q̃ se dicit ꝓphe¬
ten docere ⁊ seducere seruos
meos:fornicari ⁊mandu¬
care de ydolothitis. Et dedi il¬
li tempus ut penitenciã
ageret: et ñ uult penitere
a fornicatõne sua. Et ecce
mitto eam in lectũ⁊ et qui
mechantur cũ ea in tribła¬
tõne maxima erunt nisi
ficiam in morte. Et scient
om̃s eccleste quia ego sum
scrutans renes ⁊corda: et
dabo unicuiq ur̃m scd̃m o¬
pera sua. N⁊ obis autẽ dico:
ceteris qui thyatire estis.
Quicũq ñ habent doctrinã
hanc qui ñ cognouerũt al¬
titudinẽ sathane quemad¬
modum dicunt ñ mittã
suꝑuos aliud pondus: ta¬
menid qd̃ habetis tenete do¬
nec tteniã. Et qui uicerit
et qui custodierit usq in fi¬
nem oꝑa mea: dabo isli poteᷤᷤ¬
tatem suꝑ gentes ⁊ reget
illas in uirga ferrea. et tã

Expanded text:
e dicit prophetam docere: et seducere servos meos fornicari: et manducare de idolotitis. Et dedi illi tempus ut penitentiam ageret: et non vult penitere a fornicatione sua. Ecce mitto eam in lectum: et qui mechantur cum ea in tribulatione maxima erunt, nisinterficiam in morte, et scient omnes Ecclesiae, quia ego sum scrutans renes et corda: et dabo unicuique vestrum secundum opera sua. Vobis autem dico, et caeteris qui Thyatirae estis: Quicumque non habent doctrinam hanc, et qui non cognoverunt altitudines Satanae, quemadmodum dicsuper vos aliud pondus: tamen id quod habetis tenete, donec veniam. Et qui vicerit, et qui custodierit usque in finem opera mea, dabo illi potestatem super gentes, et reget illas in virga fer
Abbreviated transcription (Latin):
tuam primã reliquisti. Me¬
mor esto itaq unde excideris:
et age penitenciã: et pͥma
oꝑa fac. Sinautẽ uenio ti¬
bi: et moitebo cã delabrum
tuũ de loco suo:nisi peni¬
tenciã egeris. Sed hoc habes
quia odisti fc̃a nicholaitaꝵ:
q̃ et ego odi. Qui habet au¬
res: audiat quid sp̃s dicat
ecclesiis. U⁊ incenti dabo e¬
dere de ligno uite: qd̃ est in

Expanded text:
rimam reliquisti. Memor esto itaque unde excideris: et age poenitentiam, et prima opera fac: sin autem, venio tibi, et movebo candelabrum tuum de loco suo, nisi poenitentiam egeris. Sed hoc habes, quia odis facta Nicolaitarum, quae et ego odi. Qui habet aurem, audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis: Vincenti dabo edere de ligno vitae, quod est i
Abbreviated transcription (Latin):
Quare: Quia non ex fide:
secl quasi ex oꝑib. Offende¬
runt enĩ in lapidẽ offensi¬
onis: sic̃ scriptũ est. Ecce po¬
no in syon lapidẽ offensio¬
nis ⁊ petram scandali: et
om̃is qui credit in eum ñ
secratio ad deũ: fit ꝓ illis
in salitẽ. Testimonium
eñi ꝑhibeo illis quia emu¬
latonẽ quidem det harent:
sed ñ scd̃m scientiã. Ignorã

Expanded text:
e? Quia non ex fide, sed quasi ex operibus: offenderunt enim in lapidem offensionis, sicut scriptum est: Ecce pono in Sion lapidem offensionis, et petram scandali: et omnis qui credit in eum, no et obsecratio ad Deum, fit pro illis in salutem. Testimonium enim perhibeo illis, quod aemulationem Dei habent, sed
Abbreviated transcription (Latin):
in scła. amen. Non auitem
qd excidit u̾bum dei. Non
eñi om̃s qui ex isił hii sũt
israhelite ⁊ neq qui semen
sunt abralx. om̃s filii: sed
in ysaac uocabitur tibi se¬
men: id est ñ qui filii car¬
nis. hii filii dei: sed qui fi¬
lii sunt ꝓmissionis estimã¬
tur insemine. Promissio¬
nis eñt u̾bũ: hoc ẽ. Scd̾m
hoc tempus ueniã: et erit
sare filius. Non solũ au¬
tẽ illi: sed ⁊ rebecca ex ino

Expanded text:
ecula. Amen. Non autem quod exciderit verbum Dei. Non enim omnes qui ex Israel sunt, ii sunt Israelitae: neque qui semen sunt Abrahae, omnes filii: sed in Isaac vocabitur tibi semen: id est, non filii carnis, hi filii Dei; sed qui filii sunt promissionis, aestimantur in semine. Promissionis enim verbum hoc est: Secundum hoc tempus veniam, et erit Sarae filius. Non solum autem i
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Moysi eñĩ dicit. Mise¬
rebor cui miserebor: et mi¬
sertcordiã p̃stabo cui mise¬
rebor. Igitur ñ uolentis ne¬
q cutrentis: secl miseren¬

Expanded text:
it. Moysi enim dicit, Miserebor cui miserebor, et misericordiam praestabo cui miserebor. Igitur non volentis, neque currentis, sed miseren
Abbreviated transcription (Latin):
missione memoriã ĩri fa¬
cio semꝑ in oratõnib meis:
obsecrans si quo modo tã¬
dem alquando ꝓsperum
iter habeam in uoluntate
det ueniendi ad uos. Besi¬
dero eñi uidere uos. ut alt¬
quid impertiar uobis gr̃e
spiritalis ad confitmãdos
uos id ẽ simul consolari
inuobis: ꝑ eam q̃ inuicẽ
ẽ fidẽ ur̃amatq meã. No

Expanded text:
missione memoriam vestri facio semper in orationibus meis: obsecrans, si quomodo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos. Desidero enim videre vos, ut aliquid impertiar vobis gratiae spiritualis, ad confirmandos vos: id est simul consolari in vobis, per eam quae invicem est fi
Abbreviated transcription (Latin):
Non eñi qui in manifes¬
co iudeus est:neq que in
manifesto ⁊ in carne ẽ cir¬
cũcisio ⁊ sed qui in abscõdi¬
to iudeus est. et circũcisio
cordis in sp̃u ñ littera: cu¬
ius laus ñ ex hominib¬

Expanded text:
manifesto, Iudaeus est neque quae in manifesto in carne, est circumcisio, sed qui in abscondito, Iudaeus est et circumcisione cordis, qui spiritu, non littera, cuius laus non ex hominib
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a hec est testimonium
conscientie nr̃e ⁊ qd̃ in sĩ¬
plicitate ⁊ sĩceritate dei. et
ñ in sapientia carnali: sed
in gr̃a dei conu̾sati sumꝰ
in hoc mundo. abundan¬
tius autẽ ad uos.Non eĩ
alia scribimus uobis: ꝙͣ
que legistis ⁊ cognoscitis.
S̾pero autẽ qd̃ usq in fi

Expanded text:
ec est, testimonium conscientiae nostrae, quod in simplicitate cordis et sinceritate Dei et non in sapientia carnali, sed in gratia Dei conversati sumus in hoc mundo, abundantius autem ad vos. Non enim alia scribimus vobis, quam quae legistis et cognovistis. Spero autem q
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝓpria corꝑis ꝓut gessit:
siue bonũ siue malũ. Sci¬
entes ergo timorẽ domini
homiinib suademus: do
autẽ manifesti sumus.
S̾pero autẽ ⁊ in conscien¬
tus uris manifestos nos
esse: Non iterũ cõmenda¬
mus nos uobis ⁊ sed oc¬
casionẽ damus uobis glo¬
riandi ꝓ nobis: ut habea¬
tis ad eos qui in facieglo¬
riantur ⁊ ñ in corde. Siue
eñi mente excedimus d̾o:
siue sobrii sumus uob̃.
Caritas eñi xp̃i urget noᷤᷤ

Expanded text:
ssit, sive bonum sive malum. Scientes ergo timorem Domini hominibus suademus, Deo autem manifesti sumus. Spero autem et in conscientiis vestris manifestos nos esse. Non iterum commendamus nos vobis, sed occasionem damus vobis gloriandi pro nobis; ut habeatis ad eos, qui in facie gloriantur, et non in corde. Sive enim mente excedimus, Deo: sive sobrii sumus, vobis. Charitas enim
Abbreviated transcription (Latin):
tem: aliis autẽ odor uite
in uitam. Et adhec quis
tam ydoneus: Non entm
sumus sic̃ plurunt adul¬
m̃et ip̃os cõmendare. Aut
nũquid egemus sic̃ qui¬
dam cõmendaticus epłis
ad uos aut ex uobis:
Epistola nr̃a uos estis
scripta in cordib nr̃is. q̃¬

Expanded text:
tem odor vitae in vitam. Et ad haec quis tam idoneus? Non enim sumus sicut plurimi adulmetipsos commendare? aut numquid egemus sicut quidam commendatitiis epistolis ad vos, aut ex vobis? Epistola nostra vos estis, scripta in cordibus n
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui uiuunt iã ñ sibi
uiuant: sed ei qui ꝓ ip̃is
mortuus ẽ ⁊ resurrexit.
Itaq nos ex hoc neminẽ
nouimus scd̃m carnem.
Et si cognouimus scd̃m
carnẽ xp̃m: sed nunc iã
ñ nouimus. Si qua er¬
go in xp̃o nõua creatura:
uetera transierũt: et ecce
fc̃a sunt nota. Oĩa autẽ
ex deo qui reconciliauit
nos sibi ꝑ xp̃m: et decdit
nobis ministeriũ reconci¬
liatõnis. Qm̃quidẽ deus
erat in xp̃o mundũ recon¬

Expanded text:
 sibi vivant sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit itaque nos ex hoc neminem novimus secundum carnem et si cognovimus secundum carnem Christum sed nunc iam non novimus si qua ergo in Christo nova creatura vetera transierunt ecce facta sunt nova omnia autem ex Deo qui reconciliavit nos sibi per Christum et dedit nobis ministerium reconciliationis quoniam quidem Deus erat in
Abbreviated transcription (Latin):
erit in gła. Nã si mini¬
stratõ dampnatõnis gła
est: multomagis abun¬
dat ministeriũ iusticie
in gl̾a Nam nec glorifi¬
catũ est qd̾̃ claruit ĩ hac
parte: ꝓpt̾ excellentẽ gl̾am.
S̾i eñi qd̃ euacuatur per
głam ẽ: mulcomagis qd̃
manet in gła ẽ. Habentes
igitur talem spem: mul
obtusi sunt sensus eoꝵ.
Usq in hodiernũ enim
diernum diem cũ legitur
moyses: uelam̃ est positũ
suꝑ cor eoꝵ. Cũ autẽ conu̾¬
si fuerint ad dñm: auferet᷑ ue

Expanded text:
it in gloria? Nam si ministratio damnationis gloria est, multo magis abundat ministerium justitiae in gloria. Nam nec glorificatum est, quod claruit in hac parte, propter excellentem gloriam. Si enim quod evacuatur, per gloriam est: multo magis quod manet, in gloria est. Habentes igitur talem spem, multobtusi sunt sensus eorum: usque in hodiernum enim diernum diem, cum legitur Moyses, velamen est positum super cor eorum. Cum autem conversus fueri
Abbreviated transcription (Latin):
tem: ita ut tederet nos eci¬
am uiuere. Sed ip̃i in no¬
bis ip̃is responsũ mortis
habuimus. ut ñ simus
confidentes in nobis sed
in deo qui suscitat morcu¬
os ⁊ qui detantis ꝑiculis
eripuit nos ⁊ eripit: ĩ ꝙ̃
speramus qm et adhuc
eripiet ⁊ adiuuantib ⁊ uo¬
bis in oratõnib ꝓ nobis:
ut ex multaiꝵ ꝑsonis fa¬
cier eius q̃ in nobis ẽ do¬

Expanded text:
nos etiam vivere sed ipsi in nobis ipsis responsum mortis habuimus ut non simus fidentes in nobis sed in Deo qui suscitat mortuos qui de tantis periculis eripuit nos et eruet in quem speramus quoniam et adhuc eripiet adiuvantibus et vobis in oratione pro nobis ut ex multis personis eius quae in nobis e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ multos gratiaꝵ actio¬
ne abundet in glam dei
ꝓpt̃ qd̾ ñ deficimus. Sed
licet is qui foris est nost̾
homo corrũpatur: cam̃
is qui intus ẽ renouat᷑
de die in diẽ. Id eñi qd ĩ p̃¬

Expanded text:
multos in gratiarum actione, abundet in gloriam Dei. Propter quod non deficimus. Sed licet is qui foris est noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem. Id en
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uenissem autẽ troadẽ
um michi aꝑtũ esset ĩ do¬
mino ⁊ ñ habiui requiem
spiritui meo eo qd̃ ñ ĩue¬
nerim tytũ fr̃em meum:¬

Expanded text:
Cum venissem autem Troadem, um mihi apertum esset in Domino: non habui requiem spiritui meo, eo quod non invenerim Titum fratrem meum
Abbreviated transcription (Latin):
iph̾as: et lapidas eos qui
mituntur ad te. Quotiẽs
uolui congregare filios tu¬
os quemadmodũ auis ni¬
dum suũ sub pennis: et no¬
luisti. Ecce relinq̃tur uobis
domus ur̃a deserta. Sico au¬
tem uobis quia ñ uidebiteᷤ
me donec ueniat cũ dicetis:

Expanded text:
ophetas et lapidas eos qui mittuntur ad te, quotiens uolui congregare filios tuos quemadmodum au.is nidum suum sub pinnis, et noluisti! ecce relinquetur uobis domus uestra. dico autem uobis, quia non uidebitis me, donec uen
Abbreviated transcription (Latin):
simile ẽ regnũ dei ⁊ et cui si¬
mile est grano sinapis: qd̃
accepitũ homo misit in or¬
tũ suũ. et creuit. et fc̃m ẽ in
arborẽ magnã: et uolucres
celi requieuerunt in ramis
eius. Et iterũ dixit. Cui si¬
mile estimabo regnũ det:
Simile est ferm̃to qd̃ accep¬
cũ mulier abscondit in fa¬
rine sata tria: donec ferm̃¬
caretur totũ. Et ibat ꝑ ciui

Expanded text:
simile est regnum dei et cui simile est grano sinapis, quod acceptum homo misit in hortum suum, et creuit et facta est arborem magnam et volucres caeli requieverunt in ramis eius et iterum dixit cui simile aestimabo regnum Dei simile est fermento quod acceptum mulier abscondit in farinae sata tria donec fermentaretur totum et ibat per civi
Abbreviated transcription (Latin):
fructuosi. Salutant te
qui mecum sunt om̃es.
Saluta eos qui nos a¬
mant in fide. Gratia dei
cum omnib uobis am̃.¬

Expanded text:
tes. Salutant te qui mecum sunt omnes. Saluta eos, qui nos amant in fide. Gratia Dei cum omnibus vobis. Am
Abbreviated transcription (Latin):
lis sermo est. Et de hiis
uolo te confirmare: ut
curent bonis oꝑibz p̃esse
qui credunt deo. Hec sũt
bona: et utilia hominib.
S̾tultas autẽ q̃stiones
et genealogias. et conten¬
tõnes. et pugnas legis:
deuita. Sunt eñi inutileᷤᷤ.
et uane. Hereticũ hominẽ
post unam ⁊ scd̾am correc¬
tõnem deuita: sciens qͥ a

Expanded text:
lis sermo est; et de his volo te confirmare, ut curent bonis operibus praeesse qui credunt Deo. Haec sunt bona et utilia hominibus. Stultas autem quaestiones, et genealogias, et contentiones, et pugnas legis devita: sunt enim inutiles et vanae. Haereticum hominem post unam et secundam correptionem devi
Abbreviated transcription (Latin):
nos redimeret ab om̃i ini¬
quitate: et mundaret sibi
ppłm acceptabilem: secta¬
torẽ bonoꝵ operũ. Hec loq̃¬
re ⁊exhortare: et argue cũ
om̃i ĩperio. Nemo te ⁊tẽp
to obedire ⁊ ad om̃e opus
bonũ paratos esse : nemi¬
nem blasphemare : ñ liti¬
giosos esse sed modestos:
omnẽ ostendentes man¬
suetudinẽ ad omnes ho¬
mines. Pramus entin ⁊¬
nos aliquando insipien¬
tes ⁊ increduli: errantes:

Expanded text:
t ab omni iniquitate, et mundaret sibi populum acceptabilem, sectatorem bonorum operum. Haec loquere, et exhortare, et argue cum omni imperio. Nemo te contemto obedire, ad omne opus bonum paratos esse: neminem blasphemare, non litigiosos esse, sed modestos, omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homines. Eramus enim aliquando et nos insipientes, in
Abbreviated transcription (Latin):
in doctrina: in integritate.¬
in grauitatẽ. Werbũ sa¬
nũ irrep̃hensibile⁊ ut is qͥ
ex adu̾so ẽ uereat᷑. nichil
habens malũ dicere de no¬
bis. Seruos dñis sius sb̾¬
ditos esse: in oĩb placen¬
tes: ñ contradicentes : ñ
fraudantes ⁊ sed in om̃ib
fidẽ bonã ostendentes: ut
doctrinã saluatoris nr̃i de¬
i ornent in om̃ib. Appa¬
ruit enĩ gr̃a dei saluato¬
ris nr̃i om̃ib hominibus.
erudiens nos. ut ab negã¬
tes ĩpietatẽ. ⁊ scłaria deside

Expanded text:
ina integritate, grauitate: uerbum sanum inreprehensibile : ut is qui ex aduerso est uereatur nihil habens malum dicere de nobis. seruos dominis suis subditos esse, in omnibus placentes, non contradicentes, non fraudantes, sed in omnibus fidem. bonam ostendentes, ut doctrinam saluatoris nostri dei ornent in omnibus. apparuit enim gratia dei saluatoris omnibus hominibus, erudiens nos, ut abnegantes
Abbreviated transcription (Latin):
tib p̃sũptõ temeritatis: in
missis obsequiũ seruituteᷤ
est. Ecclesia autẽ q̃ supra
petram dñi uoce fundata
est. quã introduxit rex in
cubiculũ suũ ⁊ ad quã ꝑ
foram̃ descensionis occulte
misit manũ suã. similis
quatuor flumina paradi¬
si instat eructuans qͣtuor
angulos ⁊ anulos habet
custos legis dñi lignis ĩ¬
mobilib uehitur. Primuᷤᷤ
omniũ matheus est pu¬
blicants cognom̃to leui.
Qui euangeliũ in uidea
hebreo sermone edidit ob
eoꝵ uel maxime causam
qui in ih̾m crediderant ex
uideis. et nequaꝙͣ legis
umbrã succedente euange¬
li u̾itatẽ seruabant. Secũ¬
dus marcus int̾pres apli
petri ⁊ alexandrine ecclesie
primus ep̃c. Qui dñm qͥ¬
dẽ saluatorẽ ip̃e ñ uidit. s¬

Expanded text:
in missis, obsequium servitutis est. Ecclesia autem, quae supra petram Domini voce fundata est, quam introduxit rex in cubiculum suum , et ad quam per foramen descensionis occultae misit manum suam , similis quatuor flumina paradisi instar eructans , quatuor et angulos et annulos habet custos Legis Domini, lignis immobilibus vehitur . Primus omnium Matthaeus est Publicanus, cognomento Levi, qui Evangelium in Judaea Hebraeo sermone edidit, ob eorum vel maxime causam, qui in Jesum crediderant ex Judaeis, et nequaquam Legis umbram, succedente Evangelii veritate, servabant. Secundus Marcus, interpres apostoli Petri, et Alexandrinae ecclesiae primus episcopus, qui Dominum quidem Salvatorem ipse non vidit, s
Abbreviated transcription (Latin):
ecclestastica narrat hẏsto¬
ria cũ a fr̃ib cogeretur ut
scibẽt. ita se facturũ respõ¬
mitt̃ e celo ueniens eruc¬
tuauit. In principio erat
u̾bũ. et uerbũ erat apud
deũ. et deus erat u̾bũ. Hoc
erat in principio apud de¬
um. Hec igitur quatuor
euangelia młto ante p̃dc̃a
ezechies quoq uolum̃ pro¬
bat. in quo prima uisio ita
ꝯtexitur. Et in mediosicut
similitudo quatuor aĩa¬
liũ. et uultus eoꝵ facies ho¬
minis. et facies leonis. et
facies uituli. et facies aqͥle.
P̾rima hoĩs facies mathe¬
um significat. qui qͣsi de ho¬
mine exorsus ẽ scribe̾. L iber
generatõnis ih̃u xp̃i filii
c̾tl: filii abraham. Secũda
marcũ. in quo uox leonis¬

Expanded text:
Ecclesiastica narrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberet, ita facturum se responooemium coelo veniens eructavit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Haec igitur quatuor Evangelia multo ante praedicta, Ezechielis quoque volumen probat, in quo prima visio ita contexitur: Et in medio sicut similitudo quatuor animalium: et vultus eorum facies hominis, et facies leonis, et facies vituli, et facies aquilae . Prima hominis facies Matthaeum significat, qui quasi de homine exorsus est scribere: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham . Secunda Marcum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
dider̃t nobis qui ab initio
ip̃i uider̃t sermonẽ ⁊ mint¬
strauert̃ et. et ꝑseu̾antia uꝰ¬
q ad p̃sens tempus mo¬
nim̃ta declarant. q̃ a diu̾¬
sis auctorib edita diu̾sa¬
r̾ hesũ fuere principia. ut
lis. et reliquoꝵ quos enu¬
merare longissimũ ẽ. Cũ
hoc tm̃ in p̃sentiaꝵ neces¬
se sit dicẽ. extitisse quosdã

Expanded text:
diderunt nobis, qui ab initio ipsi viderunt sermonem, et ministraverunt ei; et perseverantia usque ad praesens tempus monimenta declarant, quae a diversis auctoribus edita, diversarum haereseon fuere principia, ut lis, ac reliquorum, quos enumerare longissimum est: cum hoc tantum in praesentiarum necesse sit
Abbreviated transcription (Latin):
te semitas eius. Tercia ui¬
tuli. q̃ lucã euangłistã a za
charia sacerdote sũpsisse in¬
itiũ p̃figurat. Quarta io¬
hannẽ euanglistam qui aᷤ¬
sũptis pennis aquile acl
altiora festinans de u̾bo d̃i
disputat. Cetera q̃ sequim¬
tur in eumdẽ sensũ ꝓficiũt.
Curra eoꝵ recta ⁊ pennati
le ac lampades in medio deᷤ¬
currentes. et rota in rotam
et singłis quatuor facies.
Wnde ⁊ apocalipsis ioh̾is
post expositõnẽ uiginti qͣtu¬
or senioꝵ qui tenentes cy¬
agnũ dei. introducit fulgu¬
ra ⁊ tonitrua. et septẽ sp̃s dis¬
currentes. et mare uitreũ ⁊
quatuor aĩalia plena ocuł
dicens. Aĩal primũ simile
leoni. Et scd̃m simile uitu¬
lo. Et t̾ciũ simile hõi. Et qͣrtũ¬

Expanded text:
te semitas ejus . Tertia vituli, quae evangelistam Lucam a Zacharia sacerdote sumpsisse initium praefigurat. Quarta Joannem evangelistam, qui assumptis pennis aquilae, et ad altiora festinans, de Verbo Dei disputat. Caetera quae sequuntur in eumdem sensum proficiunt. Crura eorum recta, et pennati lae ac lampades in medio discurrentes, et rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post expositionem viginti quatuor seniorum qui tenentes ciAgnum Dei, introducit fulgura, et tonitrua, et septem spiritus discurrentes, et mare vitreum et quatuor animalia plena oculis , dicens: Animal primum simile leoni, et secundum simile vitulo
Abbreviated transcription (Latin):
Surgens autẽ de synago¬
ga: intrauit in domũ sy¬
monis ⁊ andree. Socrus
autẽ symonis: tenebatur
magnis febrib. Et rogaue¬

Expanded text:
surgens autem de synagoga intrauit in domum Simonis et Andreae. socrus autem Simon i s tenebatur magnis febribus. uide cle
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptũ est eñĩ qd̃ angeł
suis mandauit dete ut s¬
seruent te. et quia in ma¬
nib tollent te:ne forte of¬
fendas ad lapidẽ pedem tu¬
um. Et̾ respondens thesits:
ait illi. S̾ictũ est: ñ temp¬
tabis dñm deũ tuũ. Et ꝯ¬
sũmata omni tẽptatõne
diabolus recessit ab illo:
usq ad tempus. Et regres¬
sus ẽ thesus in uirtute spi¬
ritus in galyleam: et fa¬
ma exiit ꝑ uniu̾sam regi¬
onẽ de illo. Et ip̃e docebat ĩ
synagogis eoꝵ: et magni¬
ficabatur ab om̃ib. Et ue¬

Expanded text:
Scriptum est enim quod angelis Scriptum est enim quod angelis suis mandavit de te, ut conservent te: et quia in manibus tollent te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum. Et respondens Jesus, ait illi: Dictum est: Non tentabis Dominum Deum tuum et consummata omni temptatione diabolus recessit ab illo usque ad tempus et regressus est Iesus in virtute Spiritus in Galilaeam et fama exiit per universam regionem de illo et ipse docebat in synagogis eorum et magnificabatur ab omnib
Abbreviated transcription (Latin):
caynan: qui fuit enos.
Qui fuit sech: qui f. adã:
qui fuit dei
Hesus autẽ plenus sp̃it
sancto: regressus ẽ ab ior¬
dane. Et agebatir in sp̃it
tu deserto dieb quadragin¬
ta: et tẽptabatura dẏabo¬
lo. Et nichil manducauit
indieb illis. Et consĩma¬
tis illis: esuriit. Pixit au
tem illi dẏabolus. S̾t filiꝰ
dei es: dic lapidi huic. ut
panis fiat. Et respondit il
li thesus. Scriptũ ẽ quia
ñ in solopane uiuit homo:
sed in om̃i uerbo dei. Et dryẽ
illũ dẏabolus iterum in
stendit illi oĩa regna orb̾¬
terre in mom̃to temporis:
et ait et. Tibi dabo potes¬
tatem hanc uniũsam et
głam illoꝵ: quia michi
tradita sunt. et cui uolo
do illa. Tu ergo si adoraue¬
ris coram me: erunt tua
oĩa. Et respondens thesus:
dixit illi. S̾criptũ est Bo
minũ deũ tuũ adorabis:
et illi soli seruies. Et duxit
illũ in iherusalem. et sta¬
tuit eũ supra pinnã tem¬
pli: et ait illi. Si filius dei
es: mitte te hinc deorsum.

Expanded text:
i fuit Enos qui fuit Seth qui fuit Adam qui fuit Dei Iesus autem plenus Spiritu Sancto regressus est ab Iordane et agebatur in Spiritu in desertum diebus quadraginta et temptabatur a diabolo et nihil manducavit in diebus illis et consummatis illis esuriit dixit tem illi diabolus: Si Filius Dei es, dic lapidi huic ut panis fiat. Et respondit ad illum Jesus; Scriptum est: Quia non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei. Et duxit illum diabolus iterum in stendit illi omnia regna mundi. in momento temporis. et ait ei. Tibi dabo potestatem hanc universam. et gloriam illorum. quia mihi tradita sunt et cui volo do illa Tu ergo si procidens adoraveris me. erunt tua omnia. Et respondens Jesus dixit illi. Scribtum est Dominum tuum adorabis, et illi soli servies. Et duxit illum in Jerusalem, et statuit eum super pinnam templi, et dixit illi: Si Filius Dei es, mitte te hinc deorsum.
Abbreviated transcription (Latin):
et exclamauit uoce magna
dicens. S̾ine. Quid nobis
ec cibi ihu nazarene. Ne¬
nisti perdere nos: S̾cio te
qui sis sanctus dei. Et in¬
crepauit illũ ih̾s: dicens.
Bbmutesce: et exi ab eo. Et
cũ ꝓͤiecisset illud ⁊ demoni¬
um in mediũ exiit ab illo:
nichilq illũ nocuit. Et fẽs
ẽ pauor in om̃ib: et collo

Expanded text:
voce magna, dicens: Sine, quid nobis, et tibi, Jesu Nazaraene? venisti perdere nos? scio te quis sis, sanctus Dei. Et increpavit illum Jesus, dicens: Obmutesce. et exi ab eo. Et cum projecisset illum daemonium in medium, exiit ab illo, nihilque illum nocuit. Et factus est pavor
Abbreviated transcription (Latin):
ret ⁊ sed uade ostende te sa¬
cerdoti: et offer ꝓ emunda¬
tõne tua sic̃ p̃cepit moyses
intestimoniũ illis. Per¬
ambulabat autẽ mãgis
sermo de illo. Et conueni¬
ebant turbe multe ut au¬
dirent: et curarentur ab in¬
firmitatib suis. Ip̃e autẽ
secedebat in desertum: ⁊ ora¬
bat. Et fc̃m est in una die¬
rũ: et ip̃e sedebat docens. Et

Expanded text:
ret sed vade ostende te sacerdoti et offer pro emundatione tua sicut praecepit Moses in testimonium illis perambulabat autem magis sermo de illo et conveniebant turbae multae ut audirent et curarentur ab infirmitatibus suis ipse autem secedebat in deserto et orabat et factum est in una dier
Abbreviated transcription (Latin):
mũ suam. Post hos autẽ
dies concepit helysabeth u¬
xor eius: et occultabat se
mensib quinq dicens.
Quia sic michi fecit dñs:
indieb quib respexit au¬
ferre obpbriũ meũ int̾ ho¬
mines. In mense autem
sexto mĩssus ẽ angelus
gabriel a deo in ciu̾itatem
galylee cui nom̃ narareth
ad uirginẽ desponsatã ut¬
ro cui nom̃ erat ioseph de

Expanded text:
mum suam post hos autem dies concepit Elisabeth uxor eius et occultabat se mensibus quinque dicens quia sic mihi fecit Dominus in diebus quibus respexit auferre obprobrium meum inter homines in mense autem sexto missus est angelus Gabrihel a Deo in civitatem Galilaeae cui nomen Nazareth ad virginem desponsatam viro
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ⁊ alia exhortans e¬
uangelizabat ppło. Hero¬
des autẽ tetrarcha cũ cor¬
riꝑet᷑ ab ilło de herodiade uxo¬
re fratris sui ⁊ ec de omnib
malis q̃ fecit herodes. adie¬
cit et hoc suꝑ oĩa: et inclu¬
sit ioħem in carcerẽ. Factũ ẽ
autẽ cũ bapti⁊aretur om̃is
ppłs: et ih̃u baptizato ex o¬
rante: aꝑtũ est celũ. Et des¬
cendit sp̃s sanctus corpo

Expanded text:
dem et alia exhortans evangelizabat populum Herodes autem tetrarcha cum corriperetur ab illo de Herodiade uxore fratris sui et de omnibus malis quae fecit Herodes adiecit et hoc supra omnia et inclusit Iohannem in carcere factum est autem cum baptizaretur omnis populus et Iesu baptizato et orante apertum est caelum et descen
Abbreviated transcription (Latin):
dentur hystoriã: ⁊ nascẽ¬
tis ecclesie infantiã texere.
Sed si nouerimꝰ scriptorẽ
eoꝵ lucã esse medicũ cuius
laus ẽ in euangelio: ani¬
madu̾timus parit̾ oĩa u̾ba
illius languentis aĩe esse
medicamina.

Expanded text:
dentur historiatn et nasceecclesiae infantiam texere, sed, si nouerimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cuius laus est in euangelio, animaduertimus pariter omnia uerba illius languentis animae esse medicamina.
Abbreviated transcription (Latin):
tsts: qui facit mtrabilia solus.Et
benedẽm nom̃ matestatis etus in
et̾nũ: et replebit᷑ maiestate eius oĩs
terra: fiat fiat.
titd filii resse psalmus asaph:

Expanded text:
it mirabilia solus et benedictum nomen maiestatis eius in aeternum et replebitur maiestate eius omnis terra fiat fiat vid filii Iesse psalmus Asaph
Abbreviated transcription (Latin):
biit iterũ trans tordanem
in eũ locũ ubi erat iohes bap¬
tizans primũ: et mansit
illic. Et multi uenerũt ad
eũ:⁊ dicebant. Quia ioh̾es¬
quidẽ signũ fecit nullitm.
Oĩa autẽ quecũq dixit io¬
hannes de hoc: uera erant.
E

Expanded text:
 Iesus trans Iordanem in eum locum, ubi erat Iohannes baptizans primum, et mansit illic; et multi venerunt ad eum et dicebant, quia Iohannes signum fecit nullum, omnia autem, que dixit Iohannes de hoc, vera erant. e
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ euangeliũ scripsit in asy¬
a postea quã in pachinos in¬
sula apocalipsim scripserat
ut cui in principio canonis
incorruptibile principium
ingenesi: etiã incorruptibił
finis ꝑ uirginẽ in apocalip¬
si redderetur dicente xp̃o. Egosũ¬

Expanded text:
tem Evangelium scripsit in Asia, postea quam in Pathmos insula Apocalypsin scripserat, ut cui in principio canonis incorruptibile principium ingessit, etiam incorruptibilis finis per virginem in Apocalypsi redderetur, dicente Christo, Ego su
Abbreviated transcription (Latin):
Terra mota est: etenim celi distil¬
la uer̃t a facie dei synat. a facie dei is¬
ralxl. ꝑ liuiã uoluntariã segrega¬
bis deus heditati tue: et infirmata
est: tu uero ꝑfecisti eam. Anima¬
la tua habitabunt in ea: parastim
dulcedine tuta pauꝑi deus. Mñs da¬
bit u̾oũ: euangeliz antib uirtute¬

Expanded text:
Terra mota est, etenim coeli distillaberunt a facie Dei  mons Syna a facie Dei Israel. Pluviam voluntariam segrega Deus nereditati tuae  etenim infirmata est. Tu vero perfecisti eam  animalia tua inhabitabunt in ea. Parasti in dulcedine tua pauperi, Deus:  Dominus dabit verbum evangelizantib
Abbreviated transcription (Latin):
eo. Et cui cõmendauerũt
multũ: plus petent ab eo.
Ignẽ ueni mittere in terrã:
et quid uolo nisi ut accen¬
datur: Baptisma autem
habeo baptizari ⁊ et quomo¬
do coartor usq dũ ꝑficiat᷑:
Pttatis quia pacem ueni
dare in terrã: Non dicouo¬
bis: sed separatõnẽ. Erũt
ent ex hoc quinq indomo
una diuisi. Tres in duo:
et duo in tres diuident᷑. Pa¬
ter in filiũ: et filius in pa¬
trẽ suũ. Mater in filiam:
et filia in matrẽ. Socrus
in nurũ suã: ec nurus in
socrũ suã. Picebat autem
et ad turbas. Cũ uideritis
nubem ortentẽ ab occasu:
statim dicitis. Nimb uenit.
et ita fit. Et cum austrum
flantẽ : dicitis quia estus
erit: et fit. Y pocrite ⁊ faciẽ
autẽ tempus quomodoñ
pbatis: Ouidautẽ ⁊ auob̾

Expanded text:
erunt multum plus petent ab eo ignem veni mittere in terram et quid volo si accendatur baptisma autem habeo baptizari et quomodo coartor usque dum perficiatur putatis quia pacem veni dare in terram non dico vobis sed separationem erunt enim ex hoc quinque in domo una divisi tres in duo et duo in tres dividentur pater in filium et filius in patrem suum mater in filiam et filia in matrem socrus in nurum suam et nurus in socrum suam dicebat autem et ad turbas cum videritis nubem orientem ab occasu statim dicitis nimbus venit et ita fit et cum austrum flantem dicitis quia aestus erit et fit hypocritae faciem autem tempus quomodo non probatis quid autem et a
Abbreviated transcription (Latin):
constituet eũ. Qd̃ si dixe¬
rit seruus ille in corde suo
morã facit dñs meus ue¬
nire ⁊ et ceperit percitere pu¬
eros ⁊ ancillas. et edere ⁊bi¬
bere. et inebriari: ueniet do¬
minus serui illius in die
qitia ñ sperat ⁊ hora qͣ nes¬
cit ⁊ et diuidet eũ: partẽc
ens cũ infidelib ponet Il¬
le autẽ seruus qui cogno¬
uit uoluntatẽ dñi sui. et

Expanded text:
dixerit seruus ille in corde suo: moram facit dominus meus uenire, et coeperit percutere pueros et ancillas, et edere, et bibere, et inebriari: ueniet dominus serui illius in die, qua non sperat, et hora, qua nescit, et diuidet eam partemque eius cum infidelibus ponet. ille autem seruus, qui cognouit uoluntatem domini sui
Abbreviated transcription (Latin):
cebit. R erũptam̃ in hoc
nolite gaudere: quia sp̃s
uob̾ subiciuntur. Gau¬
dece autem: qd̃ noĩa ur̃a
scripta sunt incelis. In ip¬
sa hora exultauit ĩ sp̃u scõ:
et dixit. Confiteor tibi pat̾
dñe celi ⁊ terre qd̃ abscon¬
disti hec a sapientib ⁊ prit¬
dentib: et reuelasti ea par
uulis. Etiã pat̾: quia sic
placuit ante te. Omĩa mi¬
chi tradita sunt a pre me¬
o. Et nemo scit qui sit fili¬
us nisi pater ⁊ et qui sit pa¬
ter nisi filius: et cui uolit¬
erit filius reuelare. Et ⁊ñ¬
sus ad discipłos suos: dix̃¬

Expanded text:
 in hoc nolite gaudere quia spiritus vobis subiciuntur gaudete autem quod nomina vestra scripta sunt in caelis in ipsa hora exultavit Spiritu Sancto et dixit confiteor tibi Pater Domine caeli et terrae quod abscondisti haec a sapientibus et prudentibus et revelvulis. Ita Pater. quia sic placuit ante te. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo. Et nemo scit qui sit Filius. nisi Pater. et qui sit Pater nisi Filius et cui voluerit Filius revelare. Et conversus ad discipulos suos
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uiris generatõnis huiꝰ:
et condẽpnabit illos: qui¬
auenit a finib terre audi¬
re sapientiã salomonis.
Et ecce plus salomone hic.
Uiri niniuite surgent in
iudicio cũ generatõne hac.
et condẽpnabunt illã: qui¬
a penitenciã egerunt ad p̃di¬
catõnem ione. Et ecce plus¬
quã tona hic. Nemo lucer¬
nam accendit ⁊ in abscon¬
soponit. neq sub modio sed suꝑ
candelabrũ: ut qui ingre¬
diuntur lum̃ uideant. Lu¬

Expanded text:
generationis huius et condemnabit illos quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis et ecce plus Salomone hic viri ninevitae surgent in iudicio cum generatione hac et condemnabunt illam quia paenitentiam egerunt ad praedicationem Ionae et ecce plus Iona hic nemo lucernam accendit et in abscondito ponit neque sub modio sed supra candelabrum ut qui ingrediuntur lum
Abbreviated transcription (Latin):
rint uos: exeuntes in pla¬
teas eius dicite. Etiã pul¬
uerem qui adhesit nobis
de ciuitate ur̃a: exc̃gimus
inuos. Tamen hoc scitote:
quia appropinquauit reg¬
num dei. Pico uobis. quia
sodomis in die illa remissi¬
us erit: quã illi cĩuitati.

Expanded text:
 exeuntes in plateas eius dicite: etiam puluerem, qui adhaesit nobis de ciuitate uestra, extergimus uos: tamen hoc scitote, quia adpropinquauit regnum dei. dico uobis: quia Sodomis in die illa remissius erit quam illi ciuitati.
Abbreviated transcription (Latin):
hominis futurũ est ut tͣ¬
datur in manus homiñ.
At illi ignorabant uerbũ
istuo: et erat uelatũ ante
eos ut ñ sentirent illud.
Et timebant int̾rogare eũ
de hoc u̾bo. Intrauit autẽ
cogitatio in eos: quis eoꝵ
maior esset. At ih̾s uidens¬
cogitatõnes cordis illoꝵ:
app̃hendens puerũ statu¬
it eũ secus se: et ait illis.
Quicũq susceꝑit puerũ
istũ in noĩe meo: me reci¬
pit. Et quicũq me recepe¬
rit: recipit eũ qui me mi¬
sit. Nam qui minor ẽ int̾
dens autẽ ioh̾es: dixit. Pre¬
ceptor ⁊ uidimus quẽdã
in noie tuo eicientẽ demo¬
nia. et ꝓhibuimus eum:
quia ñ sequitur nobiscũ
Et ait ad illũ ih̃s. Nolite
ꝓhibere. Qui eñi non est
adu̾sũ uos: ꝓ uobis est.
Factũ ẽ autem dũ cõple¬
rentur dies assũptõnis eiꝰ:
et ip̃e faciẽ suã firmauit

Expanded text:
ut tradatur in manus hominum at illi ignorabant verbum istud et erat velatum ante eos ut non sentirent illud et timebant interrogare eum de hoc verbo intravit autem cogitatio in eos quis eorum maior esset at Icogitationes cordis illorum, adprehendens puerum statuit eum secus se et ait illis: quicumque susceperit puerum istum in nomine meo, me recipit; et quicumque me receperit, recipit eam qui me misit. nam qui minor est inter dens autem Iohannes dixit praeceptor vidimus quendam in nomine tuo eicientem daemonia et prohibuimus eum quia non sequitur nobiscum et ait ad illum Iesus nolite prohibere qui enim non est adversum vos pro vobis est factum est autem dum conplerentur dies adsumptionis eius et ipse faciem suam firmavit
Abbreviated transcription (Latin):
et duos uiros qui stabãt
cũ illo. Et fc̃m̃ ẽ dũ disce¬
derent ab illo: ait petrus
ad ih̾m. Preceptor bonũ ẽ
nos hic esse. Et faciamus
tria tabernacula. N nũ ti¬
bi: et unũ moysi. et unũ
helye: nesciens quid dicẽt.
Hec autẽ illo loquente fr̃a
est nubes ⁊ obũbrauit eos:
ec timueruerunt intͣntib

Expanded text:
qui stabant cum illo. Et factum est cum discederent ab illo, ait Petrus ad Jesum: Praeceptor, bonum est nos hic esse: et faciamus tria tabernacula, unum tibi, et unum Moysi, et unum Eliae, nesciens quid diceret. Haec autem illo loquente, facta est nubes, et obumbravit eos: et timuer
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ tuũ. Et dũ accederet:
ilisit illũ demoniũ ⁊ dissi¬
pauit. Et increpauit ih̃s
sp̃m ĩmundũ ⁊ et sanauit
puerum: et reddidit illũ
patri eius. Stupebãt au¬
tem om̃s in magnitudi¬
ne dei. Om̃ibq miranti¬
b in oĩb q̃ faciebat: dixit
ad discipłos suos. Ponite
uos incordib ũris sermo

Expanded text:
et cum accederet elisit illum daemonium et dissipavit et increpavit Iesus spiritum inmundum et sanavit puerum et reddidit illum patri eius stupebant autem omnes in magnitudine Dei omnibusque mirantibus in omnibus quae faciebat dixit ad discipulos suos ponite vos in cordibus vestris serm
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ad illos. Hros date
illis manducare. At illi
dixerunt. Non sunt nob̾
plusquam quinq panes
et duo pisces: nisi forte
nos eamus et emamus
in omnẽ hanc tutbã escas.
Erant autẽ fere uiri quin¬
q milia. Ait autem ad di¬
scipłos suos. Facite illos
discũbere ꝑ conuiuia qͥn¬
quagenos. Et ita fecerũt.
Et discubuerunt omnes.¬

Expanded text:
te illis manducare. At illi dixerunt: Non sunt nobis plus quam quinque panes, et duo pisces: nisi forte nos eamus, et emamus in omnem hanc turbam escas. Erant autem fere viri quinque millia. Ait autem ad discipulos suos: Facite illos discumbere per convivia quinquagenos. Et ita fecerunt. Et discu
Abbreviated transcription (Latin):
Et ecce uir de turba excla¬
mauit dicens. Magister:
obsecro te. respice in filiut̃¬
mett̃: quia unicus ẽ mi¬
chi. Et ecce sp̃s app̃hendit
iliũ. et subito clamat ⁊ et
elidit. et dissipat eũ cum
spuma: et uix discedit di¬
lantans eũ. Et rogaui di¬
scipłos tuos ut eicerent il¬
lũ: et ñ potuerunt. Respõ

Expanded text:
de turba exclamavit, dicens: Magister, obsecro te, respice in filiumeum, quia unicus est mihi: et ecce spiritus apprehendit eum, et subito clamat, et elidit, et dissipat eum cum spuma, et vix discedit dilanians eum: et rogavi discipulos tuos, ut ejicerent illum, et non potuerunt. Resp
Abbreviated transcription (Latin):
cuibant ꝑ castella: euan¬
gelizantes ⁊ curantes itbt¬
q. Audiuit autẽ herodes
tetrarcha oĩa q̃ fiebant ab
eo: et hesitabat eo qd̃ dice¬
retur a quib dã quia iohes
surrexit a mortuis. Nqui¬
busdam uero: quia helẏas
apparuit. Ab aliis autem:
quia ꝓpħ̃a unus deantiqͥs
surrexit. Et ait herodes. Io¬
hannem ego decollaui. Qͥs
autẽ est iste de quo audio
ego talia: Et querebat ut¬
dere eũ. Et reu̾si apłi̾: nar¬
rauerunt illi quecũq fece¬
rant. Et assũptis illis se
cessit seorsũ in locũ desertũ:
qui ẽ bechsaide. Qd̾ cũ cog¬
nouissent turbe: secute st̃
eũ. Et excepit illos ⁊ et lo¬
quebatur illis de regno de¬
i: et eos qui cura indige¬
bant sanabat. Pies aucẽ
ceꝑat declinare. Et acceden¬
tes duodecim: dixerunt il¬
li. Simitte turbas. ut e¬
untes in castella uillasq
q̃ cirea sunt diu̾tant ⁊ in¬
ueniant escas: quia hic

Expanded text:
cumibant per castella evangelizantes et curantes ubique audivit autem Herodes tetrarcha omnia quae fiebant ab eo et haesitabat eo quod diceretur a quibusdam quia Iohannes surrexit a mortuis a quibusdam vero quia Helias apparuit ab aliis autem quia propheta unus de antiquis surrexit et ait Herodes Iohannem ego decollavi quis autem est iste de quo audio ego talia et quaerebat videre eum et reversi apostoli narraverunt illi quaecumque fecerunt et adsumptis illis st seorsum in locum desertum qui est Bethsaida quod cum cognovissent turbae secutae sunt illum et excepit illos et loquebatur illis de regno Dei et eos qui cura indigebant sanabat dies autem coeperat declinare et accedentes duodecim dixerunt illi dimitte turbas ut euntes in castella villasque quae circa sunt devertant et inveniant escas
Abbreviated transcription (Latin):
terum. Seq̃re me. Ille au¬
tem dixit. Pñe ꝑmitce mi¬
chi primũ ire: et sepelire
patrẽ meũ. Pixitq illi th̾s.
Sine ut mortui sepeliant
mortuos suos. Tu autẽ
uade: et annuntia regnũ

Expanded text:
re me. Ille autem dixit: Domine, permitte mihi primum ire, et sepelire patrem meum. Dixitque ei Jesus: Sine, ut mortui sepeliant mortuos suos: tu autem vade, et annuntia regnum
Abbreviated transcription (Latin):
ducauerunt om̃s: et satu¬
rati sunt. Et sublatũ est
qd̃ suꝑfuit illis fragiẽ¬
torũ: cophini duodecim.
Et fc̃m est cũ solus esset
orans: erant cũ illo ⁊ di¬
sciplĩ. Et int̾rogauit illos:
dicens. Quẽ me dicunt
esse tutbe: At illi respon¬
derunt ⁊dixerunt. Iohan¬
nem baptistã ⁊ aui autẽ
helyam: alii quia ꝓpheta
unus de priorib surrexit.
tem quẽ me esse dicitis:
Respondens sy mon petrꝰ
dixit. Xp̃m dei. At ille in

Expanded text:
saturati sunt et sublatum est quod superfuit illis fragmentorum cofini duodecim et factum est cum solus esset orans erant cum illo et discipuli et interrogavit illos dicens quem me dicunt esse turbae at illi responderunt et dixerunt Iohannem Baptistam alii autem Heliam alii quia propheta unus de prioribus surrexit tem quem me esse dicitis respondens Simon Petrus dixit
Abbreviated transcription (Latin):
et plangebant illam. At il¬
le dixit. Noute flere. Non¬
ẽ eñi mortua. sed dormit.
Et deridebant eũ: scientes
quia mortua esset. Ip̃e au¬
tem tenens manum eius:
clamauit dicens. Puella
surge. Et reu̾sus est sp̃s eiꝰ.
et surrexit continuo. Et ius¬
sit illi dari manducare. Et
stupuerunt parentes eius.
Quib p̃cepit: ne alicui di¬
cerent qd̾ fc̃m fuerat. a¬

Expanded text:
m at ille dixit nolite flere non est mortua sed dormit et deridebant eum scientes quia mortua esset ipse autem tenens manum eius clamavit dicens puella surge et reversus est spiritus eius et surrexit continuo et iussit illi dari manducare et stupuerunt parentes eius quibus praecepit ne alicui dicerent quod f
Abbreviated transcription (Latin):
quicũq ñ habet: eciã qd̃
putat se habere auferetire
ab illo. N enerunt autẽ
ad illũ macer ⁊ fr̃es eius:
et ñ poterant a dire illũ p̃
turba: et nuntiatũ ẽ illi.
Mater tua ⁊ fr̃es tui stãt
foras: uolentes te uidere.
Qui respondens dixit ad
eos. Mater mea ⁊ fratres
dei audiunt ⁊ faciunt. Fac¬
tũ est atitẽ in una dierũ:
et tp̃e ascendit in nauicu¬
lam. ⁊ discipłi̾ eius. Etait
ad illos. Transfretemus

Expanded text:
quicumque non habet etiam quod putat se habere auferetur ab illo venerunt autem ad illum mater et fratres eius et non poterant adire ad eum prae turba et nuntiatum est illi mater tua et fratres tui stant foris volentes te videre qui respondens dixit ad eos mater mea et fratres Dei audiunt et faciunt factum est autem in una dierum et ipse ascendit in naviculam et discipuli eius et ait ad illos tra
Abbreviated transcription (Latin):
At ille dixit. Legio. Qui¬
a intrauerant demonia
multa in eũ. Et rogabant
eum ne ĩꝑaret ulis. ut in
abyssũ irent. Erat autem
ibi grex porcoꝵ multoꝵ pas¬
centium in monte: et rega¬
bant eũ ut ꝑmitteret eis
sit illis. Exierunt ergo cle¬
monia ab homine: et intͤ¬
uerunt in porcos. Et ĩpe¬
cu abiit grex perprẽceps
in stagnũ: et suffocatus
est. Quodautẽ uider̃t fac¬
tũ qui pascebant: fugert̃
et nuntiauerunt in ciui

Expanded text:
o: quia intraverant daemonia multa in eum. Et rogabant illum, ne imperaret illis, ut in abyssum irent. Erat autem ibi grex porcorum multorum pascentium in monte: et rogabant eum, ut permitteret eis sit illis. Exierunt ergo daemonia ab homine, et intraverunt in porcos: et impetu abiit grex per praeceps in stagnum, et suffocatus est. Quod ut viderunt factum qui pascebant, fugerunt, et nuntiaverunt in civi
Abbreviated transcription (Latin):
Pixit autẽ illis. Dxbi est
fides ur̃a: Qui timentes
mirati sunt: dicentes ad
inuicẽ. Quisputas hic ẽ.
qui ⁊ uentis imperat et
mari ⁊ et obeditint et Ena¬
uigauerunt autẽ ad regi¬
onem gerasenoꝵ: que est
ꝯtra gal yleam. Et cũ egreᷤ¬
sus esset ad terram ⁊ occur¬
rit illi uir quidam qui ha¬
bebat demoniũ tam tẽpori¬
b multis. et uestim̃to ñ
induebatur. neq in domo¬

Expanded text:
ubi est fides vestra qui timentes mirati sunt dicentes ad invicem quis putas hic est quia et ventis imperat et mari et oboediunt ei enavigaverunt autem ad regionem Gerasenorum quae est contra Galilaeam et cum egressus esset ad terram occurrit illi vir quidam qui habebat daemonium iam temporibus multis et vestimento non induebatur neq