comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem non solum ad se ad mutttere sed ei eti¬
am ad tangendum pedes prebere. Considere¬
mus grãm misericordis dei. & dampnemus
multitudinem reatus nr̃i. Ecce pectatores
uidet & sustinet. res istentes tolerat. & ta¬
men cotidie ꝑ euuangłm clement̾ uocat.
Confessionẽ nram expuro corde desiderat. &
tuncta q̃ deliqͥmꝰ relarat. Temꝑauit nob̃ di¬
strictionẽ legis: miscd̃ia redemptoris. In illaqͥp
pe scͥptũ ẽ. Si qͥs hoc uł illud fec̃̾it: morte mo¬
riat᷑. Si qͥs hec uł illa fec̾it. lapidib obruat᷑.
Apparuit conditor nr̃ in carne. confessioni
peccatorum: non pęnam sed uitam ꝓmittit.
Mulierem sua uulnera confitentem suscipit.¬
& sanam dimittit. Inflexit gͦ ad miscd̃iam
duritiam legis: qui quos iustȩ illa damp¬
nat. ipse misericorditer liberat. Unde bene
quoq in lege scriptumẽ.quia manus mo¬
ysi erant graues. Sumentes gͥ lapidem po¬
suerunt subter in quo sedit. aaron autem

Expanded text:
rem non solum ad se admittere, sed ei etirem non solum ad se admittere, sed ei etiam ad tangendum pedes praebere. Consideremus gratiam misericordis Dei, et damnemus multitudinem reatus nostri. Ecce peccatores videt et sustinet, resistentes tolerat, et tamen quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae delinquimus relaxavit. Temperavit nobis districtionem legis misericordia Redemptortum est: Si quis hoc vel illud fecerit, morte moriatur. 1598 Si quis haec vel illa fecerit, lapidibus obruatur . Apparuit conditor et Redemptor noster in carne, confessioni peccatorum non poenam, sed vitam promittit; mulierem sua vulnera confitentem suscipit, et sanam dimittit. Inflexit ergo ad misericordiam duritiam legis, quia quos juste illa damnat, ipse misericorditer liberat. Unde bene quoque in lege scriptum est quia manus Moysi erant graves; sumentes ergo lapidem, posuerunt subter, in quo sedit; Aaron autem
Abbreviated transcription (Latin):
quęrit: incanticis canticorum dicit. Indica
michi quem diligit anima mea: ubi pas¬
cas ubi cubes in meridie. Ceruorum qͥppe
hinnulus dñs appellatur: iuxta assump¬
tam carnem. antiquorum filius patrum.
Feruentior uero in meridie ȩstus ardescit:¬
& umbrosum locum hinnulus querit.
quem estus igne non afficit. In illis enim
cordib dominus requiescit. quȩ amor pre¬
sentis seculi non incendit. quȩ carnis deside¬
ria non exurunt: quȩ incensa suis anxie-¬
tatibus in huius mundi concupiscentiis
ridiȩ adpascendum hinnulus inquirit:
quia talibus mentib dñs pascitur. que
ꝑ respectum gr̃ȩ temꝑate corporalibus de¬
sideriis non uruntur. Elus gͥ penitens
mulier pascebat intus. qͣm phariseus
dñm pascebat foris: quia ab ęstu carna¬
lium quasi hinnulus redemptor nͣr ad
illius mentem fugerat. qͣm post uitiorũ
ignem pęnitentie umbra temꝑabat. Pen¬
semus qͣntȩ pietatis fuit peccatricem mulie¬

Expanded text:
quaerit, in Canticis canticorum dicit: Indica quaerit, in Canticis canticorum dicit: Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie . Cervorum quippe hinnulus Dominus appellatur, juxta assumptam carnem antiquorum filius patrum. Ferventior vero in meridie aestus ardescit, et umbrosum locum hinnulus quaerit, quem aestus igne non afficit. In illis ergo cordibus Dominus requiescit, quae amor praesentis saeculi non incendit, quae carnis desideria non exurunt, quae incensa suis anxietatibus in hujus mundi concupiscentiis ridie ad pascendum hinnulus quaerit, quia talibus mentibus Dominus pascitur, quae per respectum gratiae temperatae corporalibus desideriis non uruntur. Plus ergo poenitens mulier pascebat intus quam Pharisaeus Dominum pascebat foris, quia ab aestu carnalium quasi hinnulus Redemptor noster ad illius mentem fugerat, quam post vitiorum ignem poenitentiae umbra temperabat. 8. Pensemus quantae pietatis peccatricem mulie
Abbreviated transcription (Latin):
in qua se iudaicus popłs credere spo¬
pondit. digna laude predicare neglexit.
Hȩc autem unguento unxit pedes meos:
quia dum in carnationis eius misteriũ
gentilitas credidit summa laude etiam
eius ima predicauit. Sed iam redemptor
nrͣ enumerata bona condudit: cum per
sententiam subdit Propter quod dico tͥ.
remittunt᷑ ei peccata multa: qm̃ dilexit
multum. Ac si aꝑte dicat. Et si durum
ualde ẽ quod co quitur. abundat
tamen amoris ignis: quo etiam dura
consu mantur. Libet inter hec conside¬
ratione tante pietatis intueri peccatricis
mulieris opera sed pęnitentis: qua ȩsti¬
matione ueritas apud se seruat. quȩ eiꝰ
aduersario sub tanta distributione enu-¬
merat. Ad pharisei prandium dominus
discumbebat. sed apud pęnitentem mu¬
lierem mentis epulis delectabatur. Apud
phariseum ueritas pascebatur. foris: apud
peccatricem mulierem sed tamen conuer¬
sam pascebatur intus. Unde & ei sancta
eccła quẽ sub specie hinnuli ceruorum

Expanded text:
in qua se Judaicus populus credere spoin qua se Judaicus populus credere spopondit, digna laude praedicare neglexit. Haec autem unguento unxit pedes meos, quia dum incarnationis ejus mysterium gentilitas credidit, summa laude etiam ejus ima praedicavit. Sed jam Redemptor noster enumerata bona concludit, cum per sententiam subdit: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Ac si aperte dicat: Et si durum est valde quod coquitur, abundat tamen amoris ignis quo etiam dura consumantur. 7. Libet inter haec considerationem tantae pietatis intueri. Peccatricis mulieris opera, sed poenitentis, qua aestimatione Veritas apud se servat, quae ejus adversario sub tanta distributione enumerat. Ad Pharisaei prandium Dominus discumbebat, sed apud poenitentem mulierem mentis epulis delectabatur. Apud Pharisaeum Veritas pascebatur foris, apud peccatricem mulierem, sed tamen conversam, pascebatur intus. Unde et ei sancta Ecclesia, quem sub specie hinnuli cervorum
Abbreviated transcription (Latin):
unqͣm pro domino tribuit: conuersa
autem gentilitas pro eo non solum re¬
rum substantiam. sed etiam sanguinem
fudit. Osculum michi non dedisti. hȩc
autem ex quo intrauit non cessauit oscula¬
ri pedes meos. Osccilum quippe dilectionis
est signum. Et infidelis ille populus deo
osculum non dedit. quia ex caritate eum
amare noluit. cui ex timore seruitut.
Nocata autem gentilitas redemptoris sui
uestigia. osculari non cessat: quia in eius
continuo amore suspirat. Unde & sponse
uoce de eodem redemptore suo in canticis
canticorum dicitur. Osculetur me osculo
oris sui. Osculum recte conditoris sui de¬
siderat: quȩ se ei obsequi ꝑ amorem parat
O leo caput meum non unxisti. Si pedes
domini misterium incarnationis eius acci¬
pimus. congrue ꝑ caput illius ipsa diui
saluatore quasi in homine credere iuda¬
icus populus fatebatur. Sed phariseo
dicitur. oleo caput meum non unxisti.
quia ipsam quoq diuinitatis potentiã

Expanded text:
unquam pro Domino tribuit; conversa unquam pro Domino tribuit; conversa autem gentilitas pro eo non solum rerum substantiam, sed etiam sanguinem fudit. Osculum mihi non dedisti; haec autem ex quo intravit, non cessavit osculari pedes meos. Osculum quippe dilectionis est signum. Et infidelis ille populus Deo osculum non dedit, quia ex charitate eum amare noluit, cui ex timore servivit. Vocata autem gentilitas Redemptoris sui vestigia osculari non cessat, 1597 quia in ejus amore continuo suspirat. Unde et sponsae voce de eodem Redemptore suo in Canticis canticorum dicitur: Osculetur me osculo oris sui . Osculum recte conditoris sui desiderat, quae se ei obsequi per amorem parat. Oleo caput meum non unxisti. Si pedes Domini mysterium incarnationis ejus accipimus, congrue per caput illius ipsa divinse quasi in homine, credere Judaicus populus fatebatur. Sed Pharisaeo dicitur, Oleo caput meum non unxisti, quia ipsam quoque divinitatis ejus potentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
sum misterium in carnationis eits intel-¬
ligi: quo diuinitas terram tetigit. quia
carnem assumpsit. Uerbum enim caro
factum ẽ: & habitauit in nobis. Osculam᷑
gͥ redemptoris pedes: cum misterium in¬
carnationis eius ex toto corde diligimus.
Unguento pedes ungimus: cum ipsam bu¬
manitatis eius poten tiam sacri eloq
bona opinione predicamus. Sed hoc
phariseus uidit & inuidit. quia cum iu¬
daicus popłs gentilitatem deum predi¬
care conspicit: sua apud se malicia t. a¬
bescit. Sed redemptor nr̃ facta eits mu¬
lieris. quasi bona gentilitatis enumerat:
ut in quo malo iudacus popłs iaceat
agnoscat. Nam sic pharisets retunditur.
ut ꝑ eum sicut diximus ꝑfidus ille po¬
pulus ostendatur. Intraui in domum
tuam. aqͣm pedibus meis non dedisti.
hȩc autem lacrimis rigauit pedes meos.
Aqua quippe extra nos ẽ. lacrimarum
humor intra nos. quia uidelicet infidel̃
ille populus nec ea quȩ extra se erant

Expanded text:
sum mysterium incarnationis ejus intelsum mysterium incarnationis ejus intelligi, quo divinitas terram tetigit, quia carnem sumpsit. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis . Osculamur ergo Redemptoris pedes, cum mysterium incarnationis ejus ex toto corde diligimus. Unguento pedes ungimus, cum ipsam humanitatis ejus potentiam sacri eloquii bona opinione praedicamus. Sed hoc Pharisaeus videt et invidet, quia cum Judaicus populus gentilitatem Deum praedicare conspicit, sua apud se malitia tabescit. Sed Redemptor noster facta ejusdem mulieris quasi bona gentilitatis enumerat, ut in quo malo Judaicus populus jaceat agnoscat. Nam sic Pharisaeus retunditur, ut per eum, sicut, diximus, perfidus ille populus ostendatur. Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti, haec autem lacrymis rigavit pedes meos. Aqua quippe extra nos est, lacrymarum humor intra nos, quia videlicet infidelis ille populus nec ea quae extra se erant
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ dum ad usum neceslitatis suꝑfluit. etiã
abscisa non sentit. Capillis gͦ pedes domini
tergimus. qͣndo sanctis eius quib excari¬
tate compatimur etiam exhis quȩ nobis
suꝑfluunt miseremur. quatinus sic mens
ꝑ compassionẽ doleat: ut etiam larga ma¬
nus. affectum doloris ostendat. Rigat
namq lacrimis redemptoris pedes. sed ca¬
pillis suis non tergit: qui ut cumq proxi¬
morum dolori compatitur: sed tamen eis
exhis quȩ sibi fiuunt non miseretur. Plorat¬
& non tergit: qui uerba quidem dolorib
tribuit. sed non ministrando quȩ desunt:
tum doloris minime abscĩdit. Osculatur
mulier pedes quos tergit: quod nos quoq
plene agimus. si studiose diligamus qͦs
ex largitate continemus. ne grauis nobis
sit necesitas proximi ne ipsa eius indigen¬
tia quȩ sustentatur fiat onerosa: & cum
manus necessaria tribuit: amimus a dilec-¬
tione torpescat. Potest quoq ꝑ pedes ip¬

Expanded text:
Quae dum ad usum necessitatis superfluit, etiam Quae dum ad usum necessitatis superfluit, etiam abscissa non sentit. Capillis ergo pedes Domini tergimus, quando sanctis ejus, quibus ex charitate compatimur, etiam ex his quae nobis superfluunt, miseremur, quatenus sic mens per compassionem doleat, ut etiam larga manus affectum doloris ostendat. Rigat namque lacrymis Redemptoris pedes, sed capillis suis non tergit, qui utcunque proximorum dolori compatitur, sed tamen eis ex his quae sibi superfluunt non miseretur. Plorat et non tergit, qui verba quidem doloris tribuit, sed non ministrando quae desunt vim doloris minime abscidit. Osculatur mulier pedes quos tergit. Quod nos quoque plene agimus, si studiose diligimus quos ex largitate continemus, ne gravis nobis sit necessitas proximi, ne ipsa nobis ejus indigentia quae sustentatur fiat onerosa, et cum manus necessaria tribuit, animus a dilectione torpescat 6. Potest quoque per pedes ip
Abbreviated transcription (Latin):
tentiȩ luctus imitemur. Quid namq¬
unguento. nisi bonus odor opinionis
exprimitur: Unde & paulus dicit.
X p̃i bonus odor sumus deo in ommi loco.
Si gͥ recta oꝑa agimus. quib opinionis
bonȩ odore ȩccłiam resꝑgamus: quid in
domini corpore nisi unguentum fundi¬
mus: Sed secus pedes mulier stecit.
Contra pedes enim domini stetimus. cum
in peccatis positi enis itinerib renitebamͣ.
Sed si adueram penitentiam post pecca¬
ta conuertimur. iam retro secus pedes sta¬
mus. quia eius uestigia sequimur. quem
inpugnabamus. Lacrimis mulier pedes
rigat: quod nos quoq ueraciter agimus.
si quibuslibet ultimis menbris domini ꝑ
compassionis affectum indmemur. si sanctis
eius intribulatione compatimtr. si eorum tri¬
sticiam. nr̃am putamus. Capillis mulier pe¬
des quos rigauerat tersit. Capilli quoq suꝑ¬
fluunt corpori. Et quid abundans terrena
substantia. nisi capillorum speciem tenet ⁊

Expanded text:
tentiae luctus imitemur. Quid namqtentiae luctus imitemur. Quid namqunguento nisi bonae odor opinionis exprimitur? Unde et Paulus dicit: Christi bonus odor sumus Deo in omni loco . Si igitur recta opera agimus, quibus opinionis bonae odore Ecclesiam respergamus, quid in Domini corpore nisi unguentum fundimus? Sed secus pedes mulier stetit. Contra pedes enim Domini stetimus, cum in peccatis positi, ejus itineribus retinebamur. Sed si ad veram poenitentiam post peccata convertimur, jam retro secus pedes stamus, quia ejus vestigia sequimur quae impugnabamus. Lacrymis mulier pedes rigat, quod nos quoque veraciter agimus, si quibuslibet ultimis membris Domini per compassionis affectum inclinemur, si sanctis ejus in tribulatione compatimstitiam nostram putamus. Capillis mulier pedes quos rigaverat tersit. Capilli quippe superfluunt corpori. Et quid abundans terrena substantia, nisi capillorum speciem tenet?
Abbreviated transcription (Latin):
saluam fecit: uade in pace. Fides & enĩ
saluam fecit. quia hoc quod petiit posse
se acciꝑe non dubitauit. Sed ipsam qͦq
spei certitudinem iam ab illo acceperat:
a quo ꝑ spem etiam salutem querebat
In pace autem ire precipitur. ut auerita¬
tis itinere in uia scandali ulterius non
diriuetur. Unde & ꝑ zachariam quoq:¬
dicitur. Ad dirigendos pedes nr̃os in uiã
pacis. Tunc enim gressus nrõs inuiam
pacis dirigimus. qͣndo ꝑ illud actionũ
lectu disseramus. Quem namq phariseus
de falsa iusticia presumens. nisi iudaicum
popłm: quem peccatrix mulier. sed ad
uestigia domini ueniens & plorans. nisi con¬
u̾sã gentilitatẽ designat: Quȩ cũ alabastro
uenit unguentũ fudit. retro secꝰ pedes dñi ste¬
tit. lacrimis pedes rigauit. capillis tersit.
eosdem quoq quos infundebar & terge¬
bat pedes osculari non desĩt. Nos gͦ
nos illa mulier expressit. sieto corde ad
dñm post peccata redeamus. si eius peni¬

Expanded text:
salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc quod petiit posse se accipere non dubitavit, sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo aa quo per spem etiam salutem quaerebat. In pace autem ire praecipitur, ut a veritatis itinere in viam scandali ulterius non derivetur. Unde et per Zachariam dicitur: Ad dirigendos pedes nostros in viam pacis . Tunc enim gressus nostros in viam pacis dirigimus, quando per illud actionum lectu disseramus. Quem namque Pharisaeus de falsa justitia praesumens nisi Judaicum populum, quem peccatrix mulier, sed ad vestigia Domini veniens et plorans, nisi conversam gentilitatem designat? Quae cum alabastro venit, unguentum fudit, retro secus pedes Domini stetit, lacrymis pedes rigavit, capillis tersit, eosdemque quos infundebat et tergebat, pedes osculari non desiit. Nos ergo, nos illa mulier expressit, si toto corde ad Dominum post peccata redeamus, si ejus poeni
Abbreviated transcription (Latin):
ur:. non cessauit osculari pedes meos. Oleo
caput meum non unxisti. hec autem un¬
guento unxit pedes meos. Post enumerati¬
onem uero sub. infertur sententia. Propter
quod dico tibi remittunt᷑ ei peccata multa:
qm dilexit multum. Quid fr̃s mei ẽẽ di¬
lectionem credimus.: nisi ignem: Et qͥd
culpam: nisi rubiginem:÷ Unde nunc ãr.
Remittunt᷑ ei peccata multa: qm̃ dilexit
multum. Ac si aꝑte diceretur. Incendit
plene peccati rubiginem. quȩ ardet ua¬
lide ꝑ amoris ignem. Tanto namq am¬
plius peccati rubigo consumitur. qͣnto
peccatoris cor magno caritatis igne con¬
crematur. Ecce ea quȩ ad medicum uene¬
rat egra sanata ẽ. sed de salute eius ad¬
buc alii egrotant. Nam simul discum¬
bentes conquesti sunt intra se dicentes:
Quis ẽ hic qui etiam peccata dimit̾tit:
Sed cȩlestis medicus egros non recipit: qͦs
etiam de medicamento fieri deteriores ui¬
det. Eam qͣm sanauerat. ꝑpietatis suȩ
sententiam confirmat dicens. Fides tua te

Expanded text:
 non cessavit osculari pedes meos. Oleo caput meum non unxisti; haec autem unguento unxit pedes meos. Post enumerationem vero subinfertur sententia: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Quid, fratres mei, esse dilectionem credimus, nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae ad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. Nam simul discumbentes conquesti sunt, intra se dicentes: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicus etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam quam sanaverat per pietatis suae sententiam confirmat, dicens: Fides tua te
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ
dominicam
discipuli
tarde credi¬
derunt:non
tam illorum in¬
firmitas qͣm nr̃a ut ita dicam futura fir¬
mitas fuit. Ipsa namq resurretio illis
dubitantib ꝑ multa argumenta monstra¬
ta ẽ: quȩ dum nos legentes agnoscimus:
quid aliud qͣm de illorum dubitatione
solidamur: Minus enim michi maria
magdalenȩ prestitit. quȩ citius credidit:
qͣm thomas qui diu dubitauit. Ille &¬
enim dubitando uulnerum cicatrices te¬
tigit: & de nr̃o pectore dubitatis uulnus¬

Expanded text:
resurrectionem dominicam discipuli tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas quam nostra ut ita dicam futura firmitas fuit. Ipsa namque resurrectio illis dubitantibus per multa argumenta monstrata est. Quae dum nos legentes agnoscimusquid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit, quam Thomas, qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de n
Abbreviated transcription (Latin):
coitum genitus. sed non iam ꝑcoitum ge¬
generans. neq ꝑcoitum generatꝰ. Consideran¬
dum uero nobis ẽ: quid ẽ quod marcus ait.
sedit adextris dei. & stephanus dicit. tudeo
cȩlos aꝑtos: & filium hominis stantem adex¬
tris dei. Quid ẽ quod hunc marcus seden¬
tem: stephanus uero stantem se uidere testat᷑e
Sed scitis fr̃s. quia sedere iudicantis ẽ. stare

Expanded text:
coitum genitus, sed non jam per coitum gecoitum genitus, sed non jam per coitum gegenerans, neque per coitum generatus. 7. Considerandum vero nobis est quid est quod Marcus ait: Sedet a dextris Dei; et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei . Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, stare
Abbreviated transcription (Latin):
netrare potuisset. Unde & ordo ipse. in eoꝵ
quoq utrorumq subleuatione ꝑ quedam
incrementa distinguitur.Nam enoch
translatus. helias uero ad celum subuectus
eẽ memorat᷑: ut ueniret postmodum qui¬
Inec translatꝰ. nec subuectꝰ celum ethereum
sua uirtute penetraret: qui nob in se cre¬
dentib quia carnis quoq munditiam lar¬
giretur: & subeo ꝑ ĩcrementa temporum
uirtus castitatis excresceret. in ipsa quoq
eorum translatione qui ascensionẽ dĩncã
ut uidelicet famuli designauerunt. & in
se ipso qui add celos ascendit dñs ostendit.
N am enoch urorem quidem & filios habu¬
it belẏas uero neq uxorem. neq filios
legitur habuisse. Pensate gͦ: quomͦ ꝑ incre¬
menta. creuerit munditia sanctitatis. Qd
&e ꝑtranslatos famulos. & ꝑ ascendentis
domini ꝑsonam patenter ostendit᷑. Trans¬
latus namq ẽ enoch. & ꝑcoitum genitus.
& ꝑcoitum generans. Raptus ẽ helyas per

Expanded text:
netrare: unde et ordo ipse in eorum netrare: unde et ordo ipse in eorum quoque in coelos sublevatione per quaedam incrementa distintranslatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in seipso qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia sanctitatis, quod et per translatos famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per
Abbreviated transcription (Latin):
dum quoq ẽ quod helias incurru legit̃
ascendisse. ut uidelicet aꝑte demonstraret᷑
quia homo puriis adiutorio indigebat
alieno. ꝑ angłos quippe illa facta & ostensa
sunt adiumenta: quia neq ad cȩlum quidẽ
aerrum ꝑse ascendere poterat. quem nat᷑e
suȩ infirmitas grauabat. Redemptorautẽ
ñr non curru non angelis subleuatꝰ dicit᷑.
quia is qui fecerat omnia. nimirum suꝑ
omnia sua uirtute ferebat᷑. Illo & enim re¬
uertebat᷑ ubi erat & inde redibat ubi re¬
manebat: quia cum ꝑ humanitatẽ ascen¬
deret in celum: ꝑ diuinitatẽ suam. & terrã
parit̾ continebat & celum. Sicut autem
ioseph afr̃ibus uenditus. uenditionẽ re¬
demptoris nr̃i figurauit: sic enoch trans¬
latus. atq ad celum aereum helyas suble¬
uatus ascensionẽ dominicã designauit.
Ascensionis gͦ suȩ dñs prenuntios & testes
habuit: tinum ante legem. alium sublege.
ut qͣndoq ueniret ipse. qui ueracit̾ cȩlos pe¬

Expanded text:
dum quoque est quod Elias in curru legitur dum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur quia homo purus adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis sublevatus legitur, quia is qui fecerat omnia, nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc enim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat, quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatem et terram pariter continebat et coelum. Sicut autem Joseph a fratribus venditus venditionem Redemptoris nostri figuravit, sic Enoch translatus atque ad coelum aereum Elias sublevatus, ascensionem dominicam uterque designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante Legem, alium sub Lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter posset pe
Abbreviated transcription (Latin):
N olite gͦ fr̃s kiñi amare signa. quȩ possurs
cum reprobis haberi communia: sed hec
quȩ modo diximus caritatis atq pietatis
miracula amate. quȩ tanto securiora st̃.
qͣnto & occulta: & de quib apud dñm eo
maior sit retributio. quo apud homines
minor ẽ gła. Sequit᷑. Et dñs quidẽ iħc
postqͣm locutus ẽ eis assumptꝰ ẽ in celum.
& sedit a dextris dei. Inueteri tesfamento
cognouimus quod helyas sit raptus in cȩ
lum. sed aliud ẽ celum aereum. aliud ethẽ¬
reum. Cȩlum quippe aereum: terrȩ est
proximum. Unde & aues cȩli dicimus:qͥa
eas uolita re mnaere uidemus. In cȩlum ita¬
q aerum helias subleuatꝰ ẽ: ut in secretã
qͣndam terrȩ regionem repente duceret᷑.
ubi in magna iam carnis & sp̃c quiete ui¬
ueret. quo usq ad finẽ mundi redeat.
mortem distulit: non euasit. Redemptor
autem nr̃ quia non distulit. suꝑauit: eãq
resurgendo consumpsit. & resurrectionis
suȩ głam ascendendo decorauit. Notan¬

Expanded text:
 fratres charissimi, amare signa quae possunt cum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gloria. Sequitur: 5. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in clum , sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum, unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secretam quamdam terrae regionem repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notan
Abbreviated transcription (Latin):
dere. si requiras: hoc utiq mͦ si unusquisq
nr̃m subdere eas sibi studeat. & eminentiã¬
cat. ex ipsis sibi gaudium construit. quo
ad suꝑiora conscendat. Sublimabunt nos.
sifuerint infra nos. De nr̃is etiam uitũs
scalam nob̃ facimus: si uitia ipsa calcamꝰ¬
gistro non ascendit suꝑbia: nec cum boni¬
co discordia: nec cum filio uirginis libido
atq luxuria. Non utiq ascendunt uitia
post uirtutum parentem: nec peccata post

Expanded text:
ras? Si utique unusquisque nostrum subdere eas sibi studeat, cat, ex ipsis sibi gradum construit, quo possit ad superiora conscendere. Elevabunt nos, si fuerint infra nos. De vitiis nostris scalam nobis facimus, si vitia ipsa calcamuctore non ascendit malitia, nec cum superbia, nec cum Filio Virginis libido atque luxuria. Non, inquam, ascendunt vitia post virtutum parentem, peccata post
Abbreviated transcription (Latin):
ei pater dedit rogare se dicit. ꝑhoc enim
quod eos illi pater iam dedit: factum ẽ uc
non ꝑtineant ad eum mundum ꝓ quo
non rogat. Demiq subiungit. Quia tui
sunt. Neq enim quia pater eos filio de¬
dit. amisit ipse qͦs dedit: cũ adhuc filiꝰ seq̃tͤ
acdicat. Et mea oĩa tua st̃: & tũa m̃ea. Ubi
satis apparet. quomodo unigeniti filii
sunt omnia quȩ sunt patris:ꝑhoc utiq
quod etiam ipse ds ẽ. & de patre pacri ẽ

Expanded text:
 Pater dedit rogare se dicit. Per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum pro quo non rogat. Deinde subjungit, quia tui sunt. Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse quos dedit, cum adhuc Filius sequatur ac dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea; ubi satis apparet quomodo unici Filii sunt omnia quae sunt Patris; per hoc utique quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri e
Abbreviated transcription (Latin):
extollantur ammonuit. Primo enim hec
ad necessitatem implendam homo querit.
Cum autem hȩc abundauerint: incipit
& suꝑbire detalibus. Tale ẽ hoc. ac si
se uulneratus. quis iactet quod habeat
multa emplastra in domo: cum hoc illi
bonum eẽt ut uulnera non haberet. & ne
uno quidem indigeret emplastro. Hȩc
enim omma mundi gentes quęrunt.
omnia. adicientur uobis. Hic manifestis¬
sime ostendit. non hȩc appetenda tanꝗͣ.
talia bona nr̃a. ut ppt̾ ipsa debeamus
bene facere si quid facimus: sed tamen
hac sententia declarauit cum ait. Ue
omnia adicientur uobis. Regnum gͦ d̃i
bonum nr̃m est: & hoc appetendum.
& ibi finis constituendus: propter quod
omnia faciamus quecumq facimus
Sed quia in hac uita militamus ut ad
illud regnum ꝑuenire possimus: quȩ
uite sine his necessariis agi non potest.
adicientur uobis inquit hec. sed uos reg¬
num dei querite. Qui enim non ait da¬
buntur. sed adicientur: profecto indicat

Expanded text:
extollantur admonuit. Primo enim haec extollantur admonuit. Primo enim haec ad necessitatem implendam homo quaerit. Cum autem haec abundaverint, incipit et superbire de talibus. Tale est hoc ac si se vulneratus quis jactet quia habet multa emplastra in domo, cum hoc illi bonum esset ut vulnera non haberet, et ne uno quidem indigeret emplastro. Haec enim omnia gentes mundi quaerunt. omnia apponentur vobis. » Hic manifestissime ostendit non haec esse appetenda, tanquam talia bona nostra, ut propter ipsa debeamus bene facere, si quid facimus, sed tamen hac sententia declaravit, cum ait, « omnia adjicientur vobis. Regnum ergo Dei bonum nostrum est, et hoc appetendum, et ibi finis constituendus, propter quod omnia faciamus quaecunque facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita sine his necessariis agi non potest, Adjicientur haec vobis, inquit, sed vos regnum Dei quaerite. Qui enim non ait, Dabuntur, sed adjicientur, profecto indicat
Abbreviated transcription (Latin):
candet ut lisium: Uiolȩ uero purpurã
nullo suꝑ ari murice: oculorum magis
qͣm sermonum indicium ẽ. Si autem fe¬
num quod hodie in agro est & cras incly¬
banum mittitur. deus sic uestit: qͣntoma¬
gis uos pusillȩ fidei : Cras inscripturis.
futurum tempus intelligitur. dicentẽ ia¬
cob: & exaudiet me cras iusticia mea. Et
insamuhelis fantasmate. phitonissalo¬
quitur ad saulem. Cras eris mecum. Et uos-
nolite querere quid manducetis: aut quid
bibatis. Notandum quod non ait. noli¬
te querere. uel solliciti ẽẽ de cybo. aut po¬
tu. aut indumento: sed expressius. quid
inquit manducetis. aut quid biba¬
tis. Et supra. neq corpori quid uestiamim.
Ubi michi cudentur argui. qui spreto uc¬
tu uel uestitu cominum. lautiora sibi
uel austeriora pre his cum quib uitã
ducunt: alimenta uel indumenta reqͥrt̃.
Et nolite insublime tolli. Prohibita sol¬
licitudine de alimentis: consequent̾ ut ñ

Expanded text:
candet ut lilium? Violae vero purpuram candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, oculorum magis quam sermonum indicium est. Si autem fenum quod hodie in agro est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, pusillae fidei? Cras in Scripturis futurum tempus intelligitur, dicente Jacob: Et exaudiet me cras justitia mea . Et in Samuelis phantasmate, Pythonissa loquitur ad Saulem: Cras eris mecum . Et vos, nolite quaerere quid manducetis, aut quid bibatis. Notandum quod non ait, Nolite quaerere vel solliciti esse de cibo, aut potu, aut indumento, sed expressius, Quid, inquit, manducetis, aut quid bibatis. Et supra, Neque corpori, quid vestiamini. Ubi mihi videntur argui, qui spreto victu, vel vestitu communi, lautiora sibi vel austeriora prae iis cum quibus vitam ducunt, alimenta, vel indumenta, requirunt. Et nolite in sublime tolli. Prohibita sollicitudine de alimentis, consequenter ne
Abbreviated transcription (Latin):
te atq dominatu factum ẽ ut adhanc
staturam corpꝰ urm ꝑduceretur. eius pro¬
uidentia etiam uestiri potest. Non autẽ
ur̃a cura factum est ut adhanc staturam
ueniret corpꝰ ur̃m. Eix hoc intelligi potest.
quod sicuretis & uelitis adicere cubitum
unum hui c stature. non potestis. Illi gͦ
etiam tegendi corporis curam relinquite :
cuius uidetis cura factum ẽẽ ut tante sta¬
turȩ corpus habeatis. Si gͦ inquit neq qͦd
minimum est potestis. Minimum enim
est hoc. sed deo: corpora operari. Dandum
sicut datum ẽ propter alimentum. Itaq
sequitur & dicit. Considerate lilia quomͦ
crescunt: non laborant neq nent. S ed
ista documenta. non sic allegoricȩ. discuti¬
enda sunt. ut queramus quid significent
corui aut lilia. Posita sunt enim ut de rebꝰ
minorib maiora ꝑsuaderent᷑. Dico autẽ
uobis nec salomon in omni gła sua uesti¬
ebatur sicut untim ex istis. Et reuera¬
riͤ Quid ita rubet ut rosa: Quid ita

Expanded text:
te atque dominatu factum est ut ad hanc te atque dominatu factum est ut ad hanc staturam corpus vestrum perduceretur, ejus providentia etiam vestiri potest: non autem vestra cura factum est ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest quod si curctis et velitis adjicere unum cubitum huic staturae, non potestis. Illi ergo etiam tegendi corpcujus videtis cura factum esse ut tantae staturae corpus habeatis. Si ergo inquit neque quod minimum est potestis, minimum enim est hoc, sed Deo, corpora operari  sicuti datum est propter alimentum. Itaque sequitur et dicit: Considerate lilia agri, quomodo crescunt; non laborant, neque nent. Sed ista documenta non sicut allegorica discutienda sunt, ut quaeramus quid significent aves coeli, aut lilia agri: posita sunt enim ut de rebus minoribus majora persuaderentur. Dico autem vobis, nec Salomon in omni gloria sua vestiebatur sicut unum ex istis. Et reveri? Quid ita rubet ut rosa? quid ita
Abbreviated transcription (Latin):
de hac uita acceꝑimus. qͣm
oportet pro regno dei ꝑdere quod po¬
tuisse martyres cdaruit. contrarium
hoc preceptum erit illi sententiȩ. qua dictũ
ẽ. Ouid prodest homini si cotum mundum
lucretur: animȩ autem sue detrimentum fa-
ciat: Considerate coruos qui non seminant.
neq metunt. quibus non est cellarium
neq horreũ: & ds pascit illos. Qđ̃ si uola¬
tilia absq cura & eru̾pnis di alunt᷑ ꝓuiden¬
tia. q̃ hodie st̃ & cras nͨ er̃t: quoꝵ aĩa morta¬
lis ẽ. & cũ eẽ cessau̾int. sẽꝑ non erunt: qͣnto
magis homines quib ȩcernitas promit¬
titur: dei reguntur imꝑio: Quantõma
gis pluris estis illis: Idẽ carius uos ua-¬
letis: quia utiq rationabile animal. sicu¬
ti ẽ homo sublimius ordiatum ẽ mnre¬
rum natura. qͣm irrationabilia sicuti surs
aues. Quis autem ur̃m cogitando potͣ
adicere adstaturam suam cubitum unũ:
Sigͦ neq quod minimum ẽ potestis. qͥd
de ceteris solliciti estis e Idẽ cuĩus potesta¬

Expanded text:
de hac vita acciperemus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae qua dictum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentumciat ? Considerate corvos, quia non seminant, neque metunt. Quibus non est cellarium, neque horreum, et Deus pascit illos. Quod si volatilia, absque cura et aerumnis, Dei aluntur providentia, quae hodie sunt et cras non erunt, quorum anima mortalis est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines, quibus aeternitas promittitur, Dei reguntur imperio! Quanto magis vos pluris estis illis! Id est, carius vos valetis. Quia utique rationale animal sicuti est homo, sublimius ordinatum est in rerum natura, quam irrationalia, sicuti sunt aves. Quis autem vestrum cogitando potest adjicere ad staturam suam cubitum unum? Si ergo neque quod minimmento quid solliciti estis? Id est, cujus potesta
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes intelligi. etiam ꝑ lapidum sig¬
nificationem ualent. Nam sequitur.
Et non relinquent inte lapidem super
lapidem. Peruersa & enim mens cum
ꝑuerse cogitationi adhuc ꝑuersiorem
adicit: quid aliud qͣm lapidem suiper
lapidem ponit: Sed in destructa ciuita¬
te suꝑ lapidem lapis non relinquitur:
quia cum adultionẽ suam anima du¬
citur. omnis ab illa cogitationum sua¬
rum constructio dissipatur. Quȩ cur
hoc paciatur. adiungitur. Eo quod non
cognoueris tempus uisitationis tuȩ

Expanded text:
gitationes intelligi etiam per lapidum siggitationes intelligi etiam per lapidum significationem valent. Nam sequitur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Perversa etenim mens cum perversae cogitationi adhuc perversiorem adjicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit? Sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquitur, quia cum ad ultionem suam anima ducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur. 5. Quae cur hoc patiatur adjungitur: Eo quod non cognover
Abbreviated transcription (Latin):
circumclatisa sit uideat: & tamen eua¬
dendi aditum inuenire non possit.
quia operari iam bona non licet. quȩ
cum licuit agere contempsit. De quib
adhuc apte quod sequit᷑ intelligi ua¬
let. Circumdabunt te & coangustabt᷑
te undiq. Maligni quippe sp̃c un
diq animam angustant. qͣndo ei non
solum oꝑis. uerum etiam locutionis atq
in suꝑ cogitationis iniquitates replicant.
ut quȩ prius se ꝑmulta dilatauit in
scelere. ad extremum de omnib anguste¬
tur in retributione. Sequitur: Et ad
terram consternent te. & filios tuos qui
inte sunt. Tunc anima ꝑ cogitationem
reatus sui ad terram consternitur. cum
caro qͣm uitam suam credidit redire ad
puluerem urgetur: tunc in mortem
filii eius cadunt. cum cogitationes illi¬
citȩ quȩ modo ex illa prodeunt mex¬
trema uitȩ ultione dissipantur. sicut
scriptum est. In illa die ꝑibunt om̃s
cogitationes eorum. Quȩ scilicet durȩ co¬

Expanded text:
circumclusa sit videat, et tamen evacircumclusa sit videat, et tamen evadendi aditum invenire non possit, quia operari jam bona non licet quae, cum licuit agere, contempsit. De quibus adhuc apte quod sequitur intelligi valet: Circumdabunt te, et coangustabunt te undique. Maligni quippe spiritus undique animam angustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis atque insuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se per multa dilatavit in scelere, ad extremum de omnibus angustetur in retributione. Sequitur: Et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro quam vitam suam credidit redire ad pulverem urgetur. Tunc in mortem filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Quae scilicet durae co
Abbreviated transcription (Latin):
qua ẽ presentis temporis. ita est agenda
lȩticia: ut nunqͣm amaritudo sequentis
iudicii recedat amemoria: quatinus dũ
mens pauida extreme ultionis timore
transfigitur: qͣntum nunc presens lȩticia
tantum post ira subsequens temperetur.
Hinc namq scriptum ẽ: Beatus homo qͥ
semꝑ est pauidus. qui uͦ mentis dure est
corruet in malum. Sequentis enim ira
iudicii. tanto tunc districtior portabit᷑:
qͣnto nunc & inter culpas minime timet᷑.
Sequitur. Quia uenient dies inte. & cir¬
cumdabunt de inimici tui uallo. Qui
unqͣm sunt humanȩ ammȩ maiores
inimici qͣm maligni sp̃c ÷ Qui hanc
a corpore exeuntem obsident. qͣm in car¬
nis amore positam deceptoriis delectatio¬
nibus fouent: qͣm uallo circundant.
quia ante mentis eius oculos reductis ini¬
quicatibus. quas ꝑpetrauit hanc adso¬
cietatem suȩ dampnationis trahentes
co artant: ut in ipsa iam extremitate
uitȩ deprehensa. & aquib hostibus

Expanded text:
qua est praesentis temporis, ita est agenda qua est praesentis temporis, ita est agenda laetitia, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria, quatenus dum mens pavida extremae ultionis timore transfigitur, quantum nunc praesens laetitia, tantum post ira subsequens temperetur. Hinc namque scriptum est: Beatus homo qui semper est pavidus; qui vero mentis est durae, corruet in malum . Sequentis enim ira judicii tanto tunc districtior portabitur, quanto nunc et inter culpas minime timetur. 4. Sequitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo. Qui unquam sunt humanae animae majores inimici, quam maligni spiritus, qui hanc a corpore exeuntem obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent? Quam vallo circumdant, quia ante mentis ejus oculos reductis iniquitatibus quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coarctant, ut in ipsa jam extremitate vitae deprehensa, et a quibus hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
quia dum ex rebus temporalib lȩcat᷑.
dum honorib extollitur. dum incar¬
nis uoluptate resoluitur. dum nulla
uenture penȩ formidine terretur: pacẽ
habet ĩ die sua quȩ graue damꝑnationis
aliena. Ibi enim affligenda est. ubi uisti
lȩtabuntur. Et cuncta quȩ modo ei ad
pacem sunt tunc in amaritudinem rixe
uertuntur: quia rixari secum incipit. cur
dampnationẽ qͣm patitur non expauit:
cur aprospiciendis malis sequentib ocłos
mentis dausit. Unde ei dr̃: Nunc autẽ
abscondita sunt ab oculis tuis. ꝑuersa
quippe anima rebus presentib dedita.
interrenis uoluptatib resoluta abscondit
sibi mala sequentia quia preuidere fut᷑a
refugit: quȩ presentem leticiam ꝑturbent
Dumq in presentis uitȩ oblectatione se de
serit.: quid aliud qͣm cdausis oculis ad ig¬
nem uadit: Uñbene scriptum est: Inche
bonorum. ne immemor sis malorum
Et unde ꝑpaulum dicitur: Qui gaudent
tanqͣm non gaudentes sint : quia & si

Expanded text:
quia dum ex rebus temporalibus laetatur, quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, quae grave damnationis aliena. Ibi enim affligenda est, ubi justi laetabuntur; et cuncta quae modo ei ad pacem sunt, tunc in amaritudinem rixae vertentur, 1647 quia rixari secum incipiet cur damnationem quam patitur non expavit, cur a prospiciendis malis sequentibus oculos mentis clausit. Unde ei dicitur: Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Perversa quippe in terrenis voluptatibus resoluta, abscondit sibi mala sequentia, quia praevidere futura refugit, quae praesentem laetitiam perturbent. Dumque in praesentis vitae oblectatserit, quid aliud quam clausis oculis ad ignem vadit? Unde bene scriptum est: « In die bonorum ne immemor sis malorum . » Et unde per Paulum dicitur: « Qui gaudent tanquam non gaudentes sint , » quia et si
Abbreviated transcription (Latin):
latrones a templo. atq ipsum iam tem¬
plum ẽrutum scimus: debemus ex rebus
exterioribus introrsus aliqͣm similitudi-¬
nem trahere. atq ex euersis edificiis pari¬
etumimorum ruinam timere. Hidens
enim ciuitatem fleuit suꝑ illam dicens.
quia si cognouisses & tu. Hoc semel egit.
Hoc cotidiȩ redemptor nrͣ ꝑelectos suos
agere nullatenus cessat: cum quosdam
ex bona uita ad mores reprobos ꝑuenis¬
se considerat. Plangit enim eos qui nes¬
ciut cur plangantur. quia iuxta salo-¬
monis uerba. lecantur cum male fecerit᷑:
& exultant in rebus pessimis. Qui si dã¬
pnationem suam quiȩ eis imminet agno¬
uissent. semet ipsos cum lacrimis delietoꝵ
plangerent. Bene autem periturȩ ani¬
mȩ sententia quȩ subditur quaent
Et quidem in hac die tua quȩ ad pacẽ
tibi: nunc autem abscondita sunt ab
oculis tuis. Suam hic diem habet ani¬
ma ꝑuersa quȩ transituro gaudet intẽ¬
pore. cui ea quȩ assunt ad pacem sunt.

Expanded text:
latrones a templo, atque ipsum jam temlatrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, Hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere nullatenus cessat, cum quosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerat. Plangit enim eos qui nesciunt cur plangantur, quia, juxta Salomonis verba: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem suam quae eis imminet agnovissent, semetipsos cum lacrymis electorum plangerent. Bene autem periturae animae sententia quae subditur convenit: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi, nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Suam hic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore. Cui ea quae adsunt ad pacem sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed uendentes & ementes ex templo eli-¬
minat. quia uel eos qui prointinere
impositionem manuum tribuunt.
uel eos qui donum sp̃c emere nitunt᷑
dampnat. Dequo templo mox subdit᷑.
Domus mea domus orationis est: uos au¬
tem fecistis illam speluncam latronum.
Qui enim ad accipienda munera intem¬
plo residebant: profecto quia quibus
dam non dantibus lesiones exquire¬
rent. dubium non erat. Domus ergo
orationis spelunca latronum facta fue¬
rat. quia ad hoc intemplo assistere no¬
uerant. ut aut non dantes munera stu¬
derent corporaliter persequi. aut dan¬
tes spiritaliter necare. Quia uero
redemptor nr̃ predicationis uerba nec
indignis nec ingratis subtrahit. post¬
qͣm disciplinȩ rigõrem eiciendo ꝑu̾sos
subditur: Et erat docens cotidie intem¬
plo. Hȩc uixta hystoriam breuiter trac¬
tando ꝑcurrimus: sed quia euersam
iam ihrłm notumus. atq euersione sua
in melius commutatam: quia expulsos

Expanded text:
Sed vendentes et ementes e templo eliSed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad accipienda munera in templo residebant, profecto quia quidam non dantibus laesiones exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non dantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba, nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus. 3. Sed quia eversam jam Jerusalem novimus atque eversione sua in melius commutatam, quia expulsos
Abbreviated transcription (Latin):
cum subditur. Nunc autem abscondita
sunt ab oculis tuis. Si enim a cordis eiꝰ
oculis mala quȩ imminerent abscondita
non cẽnt. lȩta inpresentibus prosperis
non fuisset. Cuius mox etiam pena quȩ
de romanis sicut predixi principibus
imminebat adiuncta est. Qua descripta
quid dñs fecerit subditur: quia ingressꝰ¬
intemplum. cȩpit eicere uendentes de
illo & ementes dicens illis: scriptum ẽ.
quia domus mea domus orationis est.
Uos autem fecͥstis illam speluncam latro¬
num: qui enim narrauit mala uentura.
& protinus templum ingressus est ut
de illo tiendentes & ementes eiceret: pro¬
fecto innotuit: quia ruina populi maxi¬
me ex culpa sacerdotum fuit. E uersio¬
nem quippe describens. sed tendentes
fectu sui oꝑis ostendit. unde radix ꝓ¬
diit ꝑditionis. Sicut autem ȩuuange¬
lista alio teste didicimus. in templo co¬
lumbe uendebantur. Et quid per co¬
lumbas: nisi sancti sp̃c donum accipit᷑

Expanded text:
cum dicitur: Nunc autem 1646 abscondita cum dicitur: Nunc autem 1646 abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat, adjuncta est. 2. Qua descripta, quid Dominus fecerit subditur: quia, ingressus templum, coepit ejicere vendentes in illo et ementes, dicens illis: Scriptum est quia domus mea domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum . Qui enim narravit mala ventura, et protinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendentes fectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur?
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ mẏsterium hanc uisitare dignatus
est: sed ipsa timoris & amoris illius re¬
cordata non est. Unde etiam perꝓpħam
in increpatione cordis humani. Aues
cȩli ad testimonium deducuntur cum
dicitur. Miluus in celo cognouit tempꝰ¬
suum. turtur. & hyrundo & cyconia
custodierunt. tempus aduentus sui: po¬
pulus autem meus non cognotut uidi¬
quid sit quod dicitur. uidens ciuitatem
fleuit suꝑ illam dicens. quia si cognouis¬
ses & tu : fietut & enim pius redemptor
ruinam ꝑfidȩ ciuitatis: qͣm ipsa sibi ci¬
uitas non cognoscebat eẽ uenturam.
Cui aflente domino recte dicitur quia
si cognouisses & tu: sub audis fleres. quȩ
modo quia nescis quod imminet exultaᷤ
Unde & subditur. Et quidẽ in hac die
tua quȩ ad pacem tibi. Cum enim se car¬
nis uoluptatibus daret. & uentura mala
non prospiceret. in die sua quȩ ad pacem
ei ẽẽ poterant. habebat. Cur uͦ bona pre¬
sentia ad pacem habuerit. manifestatur

Expanded text:
suae mysterium hanc visitare dignatus suae mysterium hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris illius et amoris recordata non est. Unde etiam per prophetam in increpatione cordis humani aves coeli in testimonium deducuntur: « Milvus, inquit, in coelo cognovit tempuscustodierunt tempus adventus sui: populus autem meus non cognovit judidicitur: Videns civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Flevit etenim prius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur: Quia si cognovisses, et tu, subaudi, fleres, quae modo quia nescis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem esse ei poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur