comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lapidib. eratꝙ terribilis aspectu.
Cumq eleuasset faciem & ardentib
oculis furorem pectoris indicasset:
regina corruit. & in pallorem colore
mutato. lassum suꝑ ancillulam
reclinauit caput. Conuertitq d̾s
sp̃m regis in mansuetudinẽ: &e fe¬
stinus ac metuens exiliuit de solio.
ce sustentans eam ulnis suis donec
rediret ad se: his uerbis blandie¬
batur. Quid habes hester: Ego sũ
frater tuus. Noli metuere: non mo¬
rieris. Non enim pro te: sed pro oĩb¬
aliis hec lex constituta ẽ. Accede gͥ:
& tange sceptrum. Cumq illa ret¬
ceret: tulit auream uirgam & posu¬
it suꝑ collum eiꝰ: & osculatus ẽ eam.
& ait. Cur mͥ ñ loqueris: Que respõ¬
dit. uidi te dñe quasi angelum dei:
& conturbatũ ẽ cor meũ pre timore
głȩ tuȩ. Ualde enim mirabilis es
dñe: & facies tua plena ẽ gr̃ãrum.
Cumq loqueretur: rursus corruit
& pene examinata ẽ. Rex aũ turba¬
batur: & om̃s ministri eius conso¬

Expanded text:
lapidibus, eratque terribilis aspectu. lapidibus, eratque terribilis aspectu. Cumque elevasset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corruit, et, in pallorem colore mutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Convertitque Deus spiritum regis in mansuetudinem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his verbis blandiebatur: Quid habes, Esther? Ego sum frater tuus, noli metuere. Non morieris: non enim pro te, sed pro omnibus haec lex constituta est. Accede igitur, et tange sceptrum. Cumque illa reticeret, tulit auream virgam, et posuit super collum ejus, et osculatus est eam, et ait: Cur mihi non loqueris? Quae respondit: Vide te, domine, quasi angelum Dei, et conturbatum est cor meum prae timore gloriae tuae. Valde enim mirabilis es, domine, et facies tua plena est gratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pene exanimata est. Rex autem turbabatur, et omnes ministri ejus conso
Abbreviated transcription (Latin):
gem. & rogaret pro popło suo &
pro patria sua. Memor inqͥt die¬
rum humilitatis tuȩ. qͦmͦ nutrita
sis in manu mea: quia aman se¬
cundus a rege locutus ẽ contra
nos in mortem. & tu inuoca do¬
minũ &e loquere regi pro nobis:
&e libera nos de morte. Nec non
& ista que subdita sunt. Die autẽ
tercio deposuit uestim̃ta ornatus
sui: & circumdata ẽ gła sua. Cũq
regio fulgeret habitu. & inuocas¬
set omniũ rectorem ce saluatorem
dñi: assumpsit duas famulas. &
super unam quidẽ innitebat᷑ qͣsi
pre diliciis. & nuia teneritudine
corpꝰ suum ferre ñ sustinens. Altera
aũ famularũ sequebat᷑ dnãm: de¬
fluentia in humũ indum̃ta susten¬
tans. Ipsa aũ roseo ꝑfusa colore
uultum. & gratis ac nitentibus
oculis: tristem celabat animum
Q nimio timore contractũ. Ingres¬
sa gͥ cuncta ꝑ ordinẽ hostia: stetit
contra regem ubi ille residebat suꝑ
solium regni sui. indutus uestibus
regiis. auroꝙ fulgens. & preciosis

Expanded text:
gem, et rogaret pro populo suo et gem, et rogaret pro populo suo et pro patria sua. Memorare, inquit, dierum humilitatis tuae, quomodo nutrita sis in manu mea, quia Aman secundus a rege locutus est contra nos in mortem: et tu invoca Dominum, et loquere regi pro nobis, et libera nos de morte. Necnon et ista quae subdita sunt. Die autem tertio deposuit vestimenta ornatus sui, et circumdata est gloria sua. Cumque regio fulgeret habitu, et invocasset omnium rectorem et salvatorem Deum, assumpsit duas famulas, et super unam quidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corpus suum ferre non sustinens: altera autem famularum sequebatur dominam, defluentia in humum indumenta sustentans. Ipsa autem roseo vultum colore perfusa, et gratis ac nitentibus oculis, tristem celabat animum, et nimio timore contractum. Ingressa igitur cuncta per ordinem ostia, stetit contra regem, ubi ille residebat super solium regni sui, indutus vestibus regiis, auroque fulgens, et pretiosis
Abbreviated transcription (Latin):
rex deoꝵ & uniu̾se dñe potestatᷤ.
Tribue sermonẽ compositum in
ore meo in conspectu leonis: &e tns¬
fer cor illius in odium hostis nr̃i.
ut & ipse pereat. & cȩteri qui eis
consentiunt. Nos autẽ libera ma
habes omniũ scientiã: ce nosti
quia oderim głam iniquoꝵ. &
detester cubile incircũcisoꝵ. & oĩs
alienigenȩ. Tu scis necessitatẽ me¬
am qd̃ abhominer signũ suꝑbiȩ¬
& głȩ meȩ qd̾ ẽ suꝑ caput meum
in dieb ostentationis meȩ: & de¬
tester illud quasi pannum men¬
struate. & ñ portem in dieb si¬
lentii mei. & qd̾ ñ comederim in
m̃sa aman. net mͥ placuerit con¬
uiuiũ regis. & ñ biberim umũ l¬
baminum. & nunquã letata sit an¬
cilla tua ex quo huc translata sũ
usꝙ in p̾sentẽ diem nͥ in te dñe.
Ds abraham d̾s fortis super om̃s.
exaudi uocem eoꝵ qui nullã aliã
spem habent: & libera nos de ma¬
nu iniquoꝵ. & erue me atimore
uit ei haud dubium quin hester
mardocheus ut ingrederet᷑ ad re¬

Expanded text:
rex deorum, et universae potestatis: tribue sermonem compositum in ore meo in conspectu leonis, et transfer cor illius in odium hostis nostri, ut et ipse pereat, et caeteri qui ei consentiunt. Nos autem libera man qui habes omnium scientiam, et nosti quia oderim gloriam iniquorum, et detester cubile incircumcisorum, et omnis alienigenae. Tu scis necessitatem meam, quod abominer signum supee meae, quod est super caput meum in diebus ostentationis meae, et detester illud quasi pannum menstruatae, et non portem in diebus silentii mei, et quod non comederim in mensa Aman, nec mihi placuerit convivium regis, et non biberim vinum libaminum: et numquam laetata sit ancilla tua, ex quo huc translata sum usque in praesentem diem, nisi in te, Domine Deus Abraham. Deus fortis super omnes, exaudi vocem eorum qui nullam aliam spem habent, et libera nos de manu iniquorum, et erue me a timore  Et mandavit ei  haud dubium quin Estheri Mardochaeus  ut ingrederetur ad re
Abbreviated transcription (Latin):
disti nos in manus inimicoꝵ nr̃õꝵ.
Coluimꝰ enim deos eoꝵ. Iustus es
dñe. Et nunc ñ eis sufficit qd̾ duris¬
sima nos oppͥmunt seruitute: sed
robur manuũ suarũ ydoloꝵ poter¬
tiȩ deputantes. uolunt tua mutare
ꝓmissa. & delere hereditatẽ tuam.
& claudere ora de laudantiũ. atq
extinguere głam templi & altars
tui: ut aꝑiant ora gentiũ. & lau¬
dent ydoloꝵ fortitudinẽ. & predi¬
cent carnalem regem insempiter¬
num. Ne tradas dñe sceptrũ tuũ
his qui ñ sunt. ne rideant adrui¬
nam nr̃am: sed conuerte consiliũ
eoꝵ suꝑ eos. & eũ qui in nos seui¬
ostende te nobis in tempore tri

Expanded text:
disti nos in manus inimicorum nostrorum: disti nos in manus inimicorum nostrorum: coluimus enim deos eorum. Justus es, ine: et nunc eis sufficit, quod durissima nos opprimunt servitute; sed robur manuum suarum, idolorum potentiae deputantes, volunt tua mutare promissa, et delere haereditatem tuam, et claudere ora te laudantium, atque exstinguere gloriam templi et altaris tui, ut aperiant ora gentium, et laudent idolorum fortitudinem, et praedicent carnalem regem in sempiternum. Ne tradas, Domine, sceptrum tuum his, qui non sunt, ne rideant ad ruinam nostram: sed converte consilium eorum super eos, et eum qui in nos coepio
Abbreviated transcription (Latin):
tatis tuȩ. Et conuerte luctũ nr̃m
in gaudium ut uiuentes laudemꝰ
nomen tuũ dñe: & ñ claudas ora
te canentiũ. Omĩs quoq isrł pari
m̃te & obsecratione clamauit ad
dm̃: eo qd̃ eis certa mors impende
git ad dñm. pauens ꝑiculum qd̃
imminebat. Cumq deposuisset
uestes regias: fletib & luctui apta
indum̃ta suscepit. Et pro unguen¬
tis uariis: cinere & terra impleuit
caput. & corpus suum humiliauit
ieiuniis. Omniaꝙ loca in quib
letari ante consueuerat: criniũ la¬
ceratione compleuit: & dep̾caba¬
tur dñm dm̃ isrl: dicens. Dñe miqͥ
rex noster es solus: adiuua me soli¬
tariam. & cuius preter te nullus
auxiliator est alius. Periculũ meũ:
in manib meis ẽ. Audiui a patre
meo qd̃ tu dñe tulisses isrł de cun¬
ctis gentib. & patres nr̃os ex oĩb
retro maiorib suis. ut possideres
hereditatẽ sempit̾nam. fecistiq eis
sicut locutus es. Peccauimꝰ enim
in conspectu tuo: & iccirco tradi¬

Expanded text:
 tuo: et converte luctum nostrum in gaudium, ut viventes laudemus nomen tuum, Domine, et ne claudas ora te canentium. Omnis quoque Israel pari mente et obsecratione clamavit ad Dominum, eo quod eis certa mors impendergit ad Dominum, pavens periculum, quod imminebat. Cumque deposuisset vestes regias, fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis variis, cinere et stercore implevit caput, et corpus suum humiliavit jejuniis, omniaque loca, in quibus laetari ante consueverat, crinium laceratione complevit. Et deprecabatur Dominum Deum Israel, dicens: Domine mi, qui rex noster es solus, adjuva me solitariam, et cujus praeter te nullus auxiliator est alius. Periculum meum in manibus meis est. Audivi a patre meo, quod tu, Domine, tulisses Israel de cunctis gentibus, et patres nostros ex omnibus retro majoribus suis, ut possideres haereditatem sempiternam, fecistique eis sicut locutus es. Peccavimus in conspectu tuo, et idcirco tradi
Abbreviated transcription (Latin):
Ue sequunt᷑ post in eo loco scͥp¬
ta repperi ubi legitur. ꝑgensq
mardocheus fecit omnia que ei
mandauerat hester: nec tam̃ haben¬
tur in hebreo. & apud nullum pe¬
nitus feruntur interp̃tum. Mar-¬
docheus aũ dep̾̃catꝰ ẽ dñm. memor
omniũ operũ eius: & dixit. Dñe dñe
rex omnipotens in ditione tua cun¬
cta sunt posita. & ñ ẽ qui possit tue
resistere uoluntat: si decreueriᷤᷤ sal¬
uare isrł. Tu fecisti celũ & terram:
& qͥcqͥd cęli ambitu continet᷑. Dñs
omnium es: nec ẽ qui resistat maie¬
stati tuȩ. Cuncta nosti: ce scis quia
ñ pro suꝑbia & contumelia. & aliqͣ
gloriȩ cupiditate fecerim hoc. ut ñ
ad orauerim aman suꝑbissimum
libenter enim pro salute isrł etiã
uestigia pedum eius deosculari pa¬
ratus ẽẽm. sed timui ne honorem
dei mei transferrem ad hominẽ.
& ne quemqͣm adorarẽ excepto d̾o
meo. Et nunc dñe rex d̾s abraham.
miserere popl tui: quia uolunt
nos inimici nr̃i ꝑdere. & heredita.¬

Expanded text:
e sequuntur, post eum locum scripta reperi, ubi legitur. Pergensque Mardochaeus, fecit omnia quae ei mandaverat Esther. Nec tamen habentur in Hebraico, et apud nullum penitus feruntur interpretum. Mardochaeus autem deprecatus est Dominum, memor omnium operum ejus, et dixit: Domine, Domine, rex omnipotens, in ditione enim tua cuncta sunt posita, et non est qui possit tuae resistere voluntati, si decreveris salvare Israel. Tu fecisti coelum et terram, et quidquid coeli ambitu continetur. Dominus omnium es, nec est qui resistat majestati tuae. Cuncta nosti, et scis, quia non pro superbia et contumelia, et aliqua gloriae cupiditate, fecerim hoc ut non adorarem Aman superbissimum libenter enim pro salute Israel etiam vestigia pedum ejus deosculari paratus essem, sed timui ne honorem Dei mei transferrem ad hominem, et ne quemquam adorarem excepto Deo meo. Et nunc, Domine rex Deus Abraham, miserere populi tui, quia volunt nos inimici perdere, et haeredita
Abbreviated transcription (Latin):
pater. Itaꝙ iam ñ ẽ seruus: sed filꝰ.
Quod si filius: & heres ꝑ dm̃. Sed
tunc quidem ignorantes dm̃: his
qui natura ñ sunt dii seruiebatis
Nunc aũ cum cognoueritas dm̃. im¬

Expanded text:
Pater. Itaque jam non est servus, sed filius. Quod si filius: et haeres per Deum. Sed tunc quidem ignorantes Deum, iis qui natura non sunt dii, serviebatis. Nunc autem cum cognoveritis  M
Abbreviated transcription (Latin):
ut iustificem᷑ ex fide xp̃i: & ñ ex
opib legis. Propter qd ex oꝑibus
legis: non iustificabit᷑ omĩs caro.
Quod siquerentes iustificar in xp̃o
inuenti sumꝰ & ipsi peccatores: nun¬
qͥd xp̃c peccati minister est: Absit
Sienim quȩ destruxi hec iterum
reedifico: preuaricatorẽ me consti¬
tuo. Ego enim per legem. legi mor¬
tuus sum ut deo uiuam: xp̃o con¬
fixus sum cruci. uiuo autẽ iam ñ
ego. uiuit uero in me xp̃c. Qd̃ autẽ¬

Expanded text:
ut justificemur ex fide Christi, et non ex operibus legis: propter quod ex operibus legis non justificabitur omnis caro. Quod si quaerentes justificari in Christo inventi sumus et ipsi peccatores, numquid Christus peccati minister est? Absit. Si enim quae destruxi, iterum haec aedifico: praevaricatorem me constituo. Ego enim per legem legi mortuus sum, ut Deo vivam: Christo confixus sum cruci. Vivo autem, jam non ego: vivit vero in me
Abbreviated transcription (Latin):
lium p̃puciĩ sicut petro circumcisio¬
nis qͥenĩ oꝑatus ẽ petro in aposto¬
latum cirtumcisionis: oꝑatus est
& mͥ inter gentes. Et cum cognouis¬
sent grãm que data ẽ michi i acobꝰ

Expanded text:
lis Judaeis. Sicut et Petro circumcisionis. Qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes. Et cum cognovissent gratiam, quae data est mihi. In
Abbreviated transcription (Latin):
insensat galathȩ qͥs uos fas-¬
cinauit non credere ueritati.
sp̃m accepistis. an ex auditu fidei:
Sic stulti estis ut cum sp̃u ceꝑitis:
nunc carne consũmamini. Tanta

Expanded text:
insensati Galatae, quis vos fascinavit non credere veritati, Spiritum accepistis, an ex auditu fidei? Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc car
Abbreviated transcription (Latin):
dico ingentib. Seorsum autẽ his
qͥuidebant᷑ aliqͥd eẽ ne forte inuacuũ
currerẽ aut cucurrissem. Sed neꝙ
tytus qui mecũ erat cum eẽt gen¬
tilis: compulsus ẽ circumcidi.
ed ꝓpt̾ subint᷑ ductos falsos fr̃s
qui subintroierunt explorare
libertatẽ nr̃am qͣm habemus in¬

Expanded text:
dico in gentibus, seorsum autem iis, qui videbantur aliquid esse: ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem. Sed neque Titus, qui mecum erat, cum esset gentilis, compulsus est circumcidi. Sed propter subintroductos falsos fratres, qui subintroierunt explorare libertatem n
Abbreviated transcription (Latin):
pus habemꝰ: oꝑem᷑ bonũ ad om̃s
Maxime aũ ad domesticos fidei.
Uidete qualib litteris scͥpsi uobis
ꝑsecutionẽ ñ patiant᷑. Neq enim
qui cucũcidunt᷑ legem custodiunt.
sed uolunt uos circumcidi. ut in car

Expanded text:
pus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Videte qualibus litteris scripsi vobis persecutionem non patiantur. Neque enim qui circumciduntur, legem custodiunt, sed volunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi est gͦ beatitudo ur̃a: Testimo¬
num enim ꝑhibeo uob̃. quia si fie¬
ri posset: oculos ur̃os eruissetis:
&e dedissetis michi. Ergo inimicus¬
bis: Emulant᷑ uos ñ bene: sed e¬
cludere uos uolunt. ut illos emu¬
lemini. Bonum autẽ emulamini
in bono semꝑ: & ñ tantũ cum pre¬

Expanded text:
uit beatitudo vestra? Testimonium vobis perhibeo, quoniam si fieri posset, oculos vestros eruissetis, et dedissetis mihi. Ergo inimicusAemulantur vos non bene: sed excludere vos volunt, ut illos aemulemini. Bonum autem aemulamini in bono semper: et non tantum cum prae
Abbreviated transcription (Latin):
uolueretur: misit nabuchodono¬
sor rex qui adduxert̃ eum in baby¬
lonem. asportatis simul p̾ciosissi¬
mis uasis domꝰ dñi. Regem uͭ con¬
stituit sedechiam patruum eꝰ. suꝑ
anni erat sedechias cum regnare
cepisset: & undecim annis regna¬
uit in hierłm. fecitq malum in
conspectu dñi dei sui: nec erubuit
faciem hieremiȩ ꝓphȩ loquentis
ad se ex ore dñi. A rege quoq nabu¬
chodonosor recessit qui adiuraue¬
rat eum ꝑ dm̃: & indurauit cerui¬
cem suam & cor ut ñ reu̾teret᷑ ad

Expanded text:
volveretur, misit Nabuchodonovolveretur, misit Nabuchodonosor rex, qui adduxerunt eum in Babylonem, asportatis simul pretiosissimis vasis domus Domini. Regem constituit Sedeciam fratrem ejus super edecias cum regnare coepisset et undecim annis regnavit in Hierusalem fecitque malum in oculis Domini Dei sui nec erubuit faciem Hieremiae prophetae loquentis ad se ex ore Domini a rege quoque Nabuchodonosor recessit qui adiuraverat eum per Deum et induravit cervicem suam et cor ut non reverteretur ad
Abbreviated transcription (Latin):
nare cepisset: & trib mensib reg¬
nauit in hierłm. Amouit aũ eum
rex egypti cũ uenisset hierłm: ce
condempnauit t̾ram centũ talen¬
tis argenti. & talento auri. Consti¬
tuitq regem pro eo eliachim frẽm
eius suꝑ iudam &e hierłm: & uer¬
tit nomen eius ioachim. Ipsum uͦ
ioachar tulit secum: ce adduxit
in egyptũ. Uiginti qͥnq annoꝵ
erat ioachim cum regnare cepis
set. & undecim annis regnauit
in hierłm. fecitq malum coram
dño deo suo. Contra hunc ascen¬
dit nabuchodonosor rex chalde¬
oꝵ: & uinctum cathenis duxit
in babylonem. Ad quam & uasa
dñi transtulit: &e posuit ea intem¬
plo suo. Reliqua autẽ uerboꝵ ioa¬
chim. &e abhominationũ eius qͣs
oꝑatus ẽ. & que inuenta st̃ in eo:
continentur in libro regum isrł
& uda. Regnauit ꝙ ioachim filiꝰ
eius pro eo. Octo annoꝵ erat ioa¬
chim cum regnare cepisset. & trib
mensib. ac decem dieb regnauit
in hierłm. fecitq malum in con¬
spectu dñi. Cumq anni circulus

Expanded text:
nare coepisset et tribus mensibus regnavit in Hierusalem amovit autem eum rex Aegypti cum venisset Hierusalem et condemnavit terram centum talentis argenti et talento auri constituitque regem pro eo Eliacim fratrem eius super Iudam et Hierusalem et vertit nomen eius Ioacim ipsum vero Ioachaz tulit secum et adduxit in Aegyptum viginti quinque annorum erat Ioacim set, et undecim annis regnavit in Jerusalem: fecitque malum coram Domino Deo suo. Contra hunc ascendit Nabuchodonosor rex Chaldaeorum, et vinctum catenis duxit in Babylonem. Ad quam et vasa Domini transtulit, et posuit ea in templo suo. Reliqua autem verborum Joiacim, et abominationum ejus, quas operatus est, et quae inventa sunt in eo, continentur in libro Regum Israel et Juda. Regnavitque Joiachin filius ejus pro eo. Octo annorum erat Joiachin cum regnare coepisset, et tribus mensibus, ac decem diebus regnavit in Jerusalem, fecitque malum in conspectu Domini. Cumque anni circulus
Abbreviated transcription (Latin):
cioꝵ suoꝵ de nocte consurgens.
cr cotidie cõmonens: eo quod par¬
ceret populo & habitacło suo.
At illi subsannabant nuncios des
& paruipendebant sermones eiꝰ
Illudebantꝙ ꝓpħis: donec ascen¬
deret furor dñi in popłm eiꝰ. & ut
esset nulla curatio. Adduxit enĩ
suꝑ eos regem chaldeoꝵ: & inter¬
fecit iuuenes eoꝵ gladio in domo
sanctuarii sui. Non ẽ misertꝰ ado¬
lescentis & uirginis & senis. nec
decrepit quidem. sed om̃s tradidit
manib eiꝰ. Uniu̾saꝙ uasa domus
dñi tam maiora quam minora &
thesauros templi. & regis & pͥnci¬
pum: transtulit in babylonem.
Incenderunt hostes domũ dñi de¬
struxerunt murũ hierłm: uniu̾¬
sas turres combussert̃. qͥcqͥd p̾cio¬
sum fuerat: demolit sunt. Si qͥs
euaserat gladiũ: ductus in baby¬
lonem. seruiuit regi &e filiis enis¬
donec imꝑaret rex ꝑsarum. ut cõ¬
pleretur sermo dñi ex ore hiere¬
miȩ. & celebraret terra sabbata
sua. Cunctis enim dieb desolati¬

Expanded text:
um de nocte consurgens et cotidie commonens eo quod parceret populo et habitaculo suo at illi subsannabant nuntios Dei et parvipendebant sermones eius inludebantque prophetis donec ascenderet furor Domini in populum eius et esset nulla curatio adduxit enim super eos regem Chaldeorum et interfecit iuvenes eorum gladio in domo sanctuarii sui non est misertus adulescentis et virginis et senis nec decrepiti quidem sed omnes tradidit manibus eius universaque vasa domus Domini tam maiora quam minora et thesauros templi et regis et principum transtulit in Babylonem incenderunt hostes domum Dei destruxerunt murum Hierusalem universas turres conbuserunt et quicquid pretiosum fuerat demoliti sunt si quis evaserat gladium ductus in Babylonem servivit regi et filiis eidonec imperaret rex Persarum et conpleretur sermo Domini ex ore Hieremiae et celebraret terra sabbata sua cunctis enim diebus desolati
Abbreviated transcription (Latin):
stans &e dep̾cans eum: ce dicens.
Transiens in macedoniam: adiu¬
ua nos. Ut aũ uisum uidit: statim
quesiuimus ꝓficisci in macedoniã.
certi facti quod uocasset nos d̾s eu¬
angelirare eis. Nauigantes autẽ
atroade. recto cursu uenimꝰ samoth¬
trachiam. Et sequenti die neapolim.¬
& inde philippis: que ẽ pͥmȩ partis
macedoniȩ ciuitas colonia. Eramꝰ
aũ in hac urbe: dieb aliquot con¬
ferentes. Die autẽ sabbatoꝵ egres¬
si sumus foras portam iuxta flu¬
men: ubi uidebatur oratio ẽẽ. Et se¬
dentes: loquebam᷑ mulierib quȩ
conuenerant.

Expanded text:
stans et deprecans eum ac dicens: stans et deprecans eum ac dicens: transiens in Macedoniam adiuua nos. quod cum uidisset, statim quaesiuimus proficisci in Macedoniam certi facti, quod uocasset nos deus euangelizare e i s. Quid sit, quod a Troade recto cursu, venimus Samothracem, et sequenti die Neapolim, inde Philippos, quae est prima Macedoniae civitas, colonia. Eramus autem in hac urbe diebus aliquot, conferentes. Die autem sabbatorum egressi sumus foras portam juxta flumen, ubi videbatur oratio esse: et sedentes loquebamur mulieribus, quae convenerant.
Abbreviated transcription (Latin):
gauit cyprum. Paulus uͦ electo syla
ꝓfectus est. traditus gr̃ȩ dñi a fr̃ib.
Perambulabat aũ syriam ce ciliciã
Tecce discipulus
quidam erat ibi nomine tymo¬
theus filius mulieris uiduȩ fidelis:
patre gẽtili. Huic testimoniũ bonũred-¬
debant: qui in lystris erant & yco¬
nio fr̃s. Hunc uoluit paulus secũ
ꝓficisc. Et assumens circumcidit eũ:
ꝓpter iudeos qui erant in illis locis.
Sciebant enim om̃s: qd̾ pater eius
gentilis eẽt. Cum aũ ꝑtransirent
ciuitates: tradebant eis custodire
dogmata quȩ erant decreta ab apħs
&e seniorib qui e̾ẽnt hierosolimis.
Et ȩccł̃iȩ quidem confirmabantur
fide: oe habundabant numero co
tidie. Transeuntes aũ frigiam et
galatiȩ regionẽ: uetati sunt a sp̃u
scõ loqui uerbum dei in asia. xliiii.¬
Um uenissent aũ in misiam.
temptabant ire bychiniam:
ꝑtransissent mysiam. descendert̃
troaden: & uisio ꝑ noctẽ paulo
ostensa ẽ. Uir macedo quidã erat

Expanded text:
garet Cyprum. Paulus vero electo Sila garet Cyprum. Paulus vero electo Sila profectus est, traditus gratiae Dei a fratribus. Perambulabat autem Syriam, et Ciliciam, Et ecce discipulus quidam erat ibi nomine Timotheus, filius mulieris Judaeae fidelis, patre gentili. Huic testimonium bonum reddebant, qui in Lystris erant et Iconio fratres. Hunc voluit Paulus secum proficisci: et assumens circumcidit eum, propter Iudaeos qui erant in illis locis sciebant enim omnes quod pater eius gentilis esset cum autem pertransirent civitates tradebant eis custodire dogmata quae erant decreta ab apostolis et senioribus qui essent Hierosolymis et ecclesiae quidem confirmabantur fide et abutidie. Transeuntes autem Phrygiam, et Galatiae regionem, vetati sunt a Spiritu sancto loqui verbum Dei in Asia. Cum venissent autem in Mysiam, tentabant ire in Bithyniam: pertransissent Mysiam, descenderunt Troadem et uisio per noctem Paulo ostensa est. uir Macedo quidam erat
Abbreviated transcription (Latin):
lli igitur dimissi: descenderunt an¬
tiochiam. Et congregata multitu¬
dine: tradiderunt epłam. Quã cũ
legissent: gauis sunt suꝑ consola¬
tione. Iudas autẽ & sylas & ipsi
solati sunt fr̃s. & confirmaueruis.
facto autẽ ibi tempore. dimissi sc̃
cũ pace a fratrib: ad eos qui mise¬
rant illos. Uisum ẽ autẽ sylȩ rema¬
nere ibi: solus aũ iudas abiit. Pau¬
lus aũ & barnabas demorabant᷑
antiochiȩ: docentes & euangłizan¬
tes cum aliis plurib uerbum dñi.
Post aliquot autẽ dies: dixit ad
barnabam paulus. Reuertentes
uisitemꝰ fr̃s ꝑ uniu̾sas ciuitates
in quib p̾dicauimꝰ uerbum dñi:
quomͦ se habeant. Barnabas aũ
uolebat secum assumere & ioħem:
qͥ cognominat᷑ marcus. Paulus aũ
rogabat eum: ut qui discessisset
ab eis de pamphilia. & ñ isset cũ
eis in opus: ñ debere recipi eum.
facta ẽ aũ dissẽsio int̾ illoᷤᷤ. ita ut disce¬
derent adinuicem. Et barnabas
quidem assumpto marco: naui¬

Expanded text:
lli igitur dimissi descenderunt Antiochiam et congregata multitudine tradiderunt epistulam quam cum legissent gavisi sunt super consolatione Iudas autem et Silas et ipsi solati sunt fratres, et confirmaverunt. Facto autem ibi tempore, dimissi sunt cum pace a fratribus, ad eos qui miserant illos. Visum est autem Silae manere ibi: solus autem Judas abiit. Paulus autem, et Barnabas demorabantur Antiochiae, docentes, et evangelizantes cum aliis pluribus verbum Domini. Post aliquot autem dies, dixit ad Barnabam Paulus: Revertentes visitemus fratres per universas civitates, in quibus praedicavimus verbum Domini, quomodo se habeant. Barnabas autem volebat secum assumere et Joannem, qui cognominabatur Marcus. Paulus autem rogabat eum ut qui discessisset ab eis de Pamphylia, et non isset cum eis in opus non debere recipi. Facta est autem dissensio, ita ut discederent ab invicem, et Barnabas quidem assumpto Marco navi
Abbreviated transcription (Latin):
tum. & p̾ciosissimas geminas. fe¬
citq sͥ inde diadema. Manubias
quoq urbis plurimas tulit: po¬
pulum qui erat in ea eduxit. Et
fecit suꝑ eos tribulas. & trahas.
& ferrata carpenta transire: ita
ut desiccarentur & contererent᷑¬
om̃s. Sic fecit dauid cunctis urbi¬
bus filioꝵ ammon. & reuersus ẽ
cum omni popło suo in hierusa¬
lem. Post hec initum ẽ bellum
in garer aduersum philisteos: in
quo ꝑcussit sobbachai usithates
sapphai de genere raphaim: c
humiliauit eos. Aliud quoq bel¬
lum gestum ẽ aduersum philiste¬
os. in quo ꝑcussit ad eodatus filiꝰ
saltus beechleemites frẽm goli¬
ad getchei. cuius hastȩ lignum
erat quasi liciatoriũ texentium.
Sed & aliud bellum accidit in
geth: in quo fuit homo longissi¬
mus habens digitos senos id:
simul uiginti quatuor. qui & ipse
de rapha stirpe generatus fue¬
rat. Hic blasphemauit isrł: & ꝑ
cussit eum ionathan filius samaa
frĩs dauid. hii sunt filii rapha

Expanded text:
tum et pretiosissimas gemmas fetum et pretiosissimas gemmas fecitque sibi inde diadema manubias quoque urbis plurimas tulit populum autem qui erat in ea eduxit et fecit super eos tribulas et trahas et ferrata carpenta transire ita ut dissicarentur et contererentur: Sic fecit David cunctis urbibus filiorum Ammon, et reversus est cum omni populo suo in Jerusalem. Post haec initum est bellum in Gazer adversum Philisthaeos: in quo percussit Sobbochai Usathites, Saphai de genere Raphaim, et humiliavit eos. Aliud quoque bellum gestum est adversus Philisthaeos, in quo percus it Adeodatus filius Saltus Leemites fratrem Goliath Getthaei, cujus hastae lignum erat quasi liciatorium texentium. Sed et aliud bellum acGeth in quo fuit homo longissimus habens digitos senos id est simul viginti quattuor qui et ipse de Rapha fuerat stirpe generatus hic blasphemavit Israhel et percussit eum Ionathan filius Sammaa fratris David hii sunt filii Rapha
Abbreviated transcription (Latin):
duxit syrum qui erat trans flu¬
uium. Sophat aũ pͥnceps mili.¬
tiȩ adadezer: erat dux eoꝵ. Quod
cum nunciatum esset dauid: con¬
gregauit uniuersum isrł. & tran.¬
siuit iordanem. Irruitq in eos:
& direxit ex aduerso aciem illis
contra pugnantib. fugiit aũ syruᷤᷤ
isrł: & interfecit dauid de syris
septem milia curruum: & quadra¬
ginta milia peditũ. & sophat ex¬
ercitus pͥncipem. Uidentes autẽ
serui adaderer se ab isrł esse suꝑa¬
tos. transfugerunt ad dauid. &
seruierunt ei. noluitq ultra syria
auxilium prebere filiis ammon.
factum ẽ autẽ post anni circulũ
eo tempore quo solent reges ad
bella procedere: congregauit io¬
ab exercitum & robur militiȩ.¬
& uastauit terram filioꝵ ammos
Prexitq & obsedit rabbath. Por¬
ro dauid manebat in hierłm:
quando ioab ꝑcussit rabbath.¬
& destruxit eam. Tulit aũ dauid
coronam melchom de capite eius:
& inuenit in ea auri pondo talen¬

Expanded text:
duxit Syrum qui erat trans Fluduxit Syrum qui erat trans Fluvium Sophach autem princeps militiae Adadezer erat dux eorum quod cum nuntiatum esset David congregavit universum Israhel et transivit Iordanem inruitque in eos et direxit ex adverso aciem illis contra pugnantibus fugit autem Syrus Israhel et interfecit David de Syris septem milia curruum et quadraginta milia peditum et Sophach exercitus principem videntes autem servi Adadezer se ab Israhel esse superatos transfugerunt ad David et servierunt ei noluitque ultra Syria auxilium praebere filiis Ammon factum est autem post anni circulum eo tempore quo solent reges ad bella procedere congregavit Ioab exercitum et robur militiae et vastavit terram filiorum Ammon perrexitque et obsedit Rabba porro David manebat in Hierusalem quando Ioab percussit Rabba et destruxit eam tulit autem David coronam Melchom de capite eius et invenit in ea auri pondo talen
Abbreviated transcription (Latin):
uod cum audisset dauid: mi¬
sit ioab &e omnẽ exercitũ uiro¬
rum fortium. Egressiq filii ammon:
direxerunt aciem iuxta portam
ciuitatis. Reges aũ qui ad auxi¬
lium uenerant: separatim in agro
steterunt. Igitur ioab intelligens
bellum ex aduerso & post tergum
contra se fieri: elegit uiros fortissi¬
mos de uniu̾so isrł. & ꝑrexit contͣ
syrum. Reliquam autẽ partem
popħ dedit sub manuabysai frĩs
sui: & ꝑrexerunt contra filio ᷤᷤ am¬
mon. Dixitq. Si uicerit me syrus:
auxilio eris mͥ. si aũ suꝑauerint
te filii ammon: ero tibi inp̃sidiũ.
Confortare & agamꝰ uiriliter pro
dñs aũ qd̾ in conspectu suo bonũ
est faciẽt. Prexit ergo ioab. & po¬
płs qui cum eo erat contra syrum
ad prelium: & fugauit eos. Porro
silii ammon uidentes qd̃ fugisset
syrus. ipsi quoꝙ fugerunt abisai
frẽm eius: & ingressi sunt ciuitatẽ.
Reuersusq ẽ etiam ioab: in hieru.¬
salem. uidens aũ syrus qd̃ cecidis¬
set coram isrł. misit nuncios. & ad¬

Expanded text:
uod cum audisset David misit Ioab et omnem exercitum virorum fortium egressique filii Ammon direxerunt aciem iuxta portam civitatis reges autem qui ad auxilium venerant separatim in agro steterunt igitur Ioab intellegens bellum et ex adverso et post tergum contra se fieri elegit viros fortissimos de universo Israhel et perrexit contra Syrum reliquam autem partem populi dedit sub manu Abisai fratris sui et perrexerunt contra filios Ammon dixitque si vicerit me Syrus auxilio eris mihi sin autem superaverint te filii Ammon ero tibi in praesidium confortare et agamus viriliter pro Dominus autem quod in conspectu suo bonum est faciet perrexit ergo Ioab et populus qui cum eo erat contra Syrum ad proelium et fugavit eos porro filii Ammon videntes quod fugisset Syrus ipsi quoque fugerunt Abisai fratrem eius et ingressi sunt civitatem reversusque est etiam Ioab in Hierusalem videns autem Syrus quod cecidisset coram Israhel misit nuntios et ad
Abbreviated transcription (Latin):
cedentẽ de sede dei & agni in medio
plateȩ eius: & ex utraq parte flu¬
minis lignũ uitȩ afferens fructus
duodecim ꝑ menses. singula redden¬
tia fructum suũ. & folia ligni ad sa¬
nitatẽ gentium. Et omne maledi¬
ctum non erit ibi amplius. Et sedes
dei & agni in illa erunt. & serui eiꝰ.
seruient illi. & uidebunt faciem eiꝰ.
& nom̃ eus in frontib eoꝵ. Et nox
ultra ñ exit. & ñ egebunt lumine
minat illos. & regnabunt in scl̃a

Expanded text:
n medio plateae eius et ex utraque parte fluminis lignum vitae adferens fructus duodecim per menses singula reddentia fructum suum et folia ligni ad sanitatem gentium et omne maledictum non erit amplius et sedes Dei et agni in illa erunt et servi eius servient illi et videbunt faciem eius et nomen eius in frontibultra non erit: et non negabit lumen minat illos: et regnabunt in seculum
Abbreviated transcription (Latin):
no suo. etiam ꝑ scripturam dicers.
hȩc dicit cyrus rex ꝑsarum. Om¬
nia regna terrȩ dedit mͥ dñs d̃s
celi: & ipse p̾cepit mͥ ut edificarẽ
ei domum in hierłm que ẽ in u¬
dea. Quisquis ex uobis ẽ in om¬
ni popło eius: sit dñs d̾s suus cũ
eo: & ascendat.

Expanded text:
no suo etiam per scripturam dicens haec dicit Cyrus rex Persarum omnia regna terrae dedit mihi Dominus Deus caeli et ipse praecepit mihi ut aedificarem ei domum in Hierusalem quae est in Iudaea quis ex vobis est in omni populo eius sit Dominus Deus suus cum eo et ascendat
Abbreviated transcription (Latin):
Asteriscis designans que minꝰ fue
runt: & uirgulis que ex suꝑfluo ui¬
deantur apposita. Si igitur aliis
licuit ñ tenere qd̾ semel succeꝑant.
& post septuaginta cellulas que
uulgo sine auctore iactant᷑ singłas
cellulas aperuere. hocꝙ: in eccłiis
legitur qd̾ septuagita nescierunt.
cur me ñ suscipiant latini mei qui
iniuiolata editione ueteri ita nouã
condidi. ut laborem meũ hebreis
&e qd̾ his maius est apostolis au¬
ctorib ꝓbem: Scͥpsi nuꝑ librum
de optimo genere interpretandi:
ostendens illa de euangłio. ex ȩ¬
gypto uocaui filiũ meum. & qm̃
narareus uocabitur. & uidebunt
in quẽ compunxerunt. & illud ape

Expanded text:
asteriscis designans quae minus ante asteriscis designans quae minus ante fuerant, et virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo sine auctore jactantur, singulas cellulas aperuere, hocque in Ecclesiis legitur quod Septuaginta nescierunt, cur me non suscipiant Latini mei, qui inviolata Editione veteri ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et, quod his majus est, Apostolis auctoribus probem? Scripsi nuper librum de Optimo genere interpretandi, ostendens illa de Evangelio, Ex Aegypto vocavi filium meum ; et Quoniam Nazaraeus vocabitur ; et, Videbunt in qu
Abbreviated transcription (Latin):
interpretũ
pura. ce ut
ab eis ingre¬
cum uersa
est editio. ꝑ¬
maneret:
mone transferrem. Quod enim se¬
mel aures hommnum occupauerat
& nascentis ȩccl̃iȩ roborauerat fidẽ:
uistum erat etiam nr̃o silentio cõ¬
ꝓbari. Nunc uero cũ pro uarietate
regionum diuersa ferant᷑ exempla¬
ria. & germana illa antiquaꝙ tns¬
latio corrupta sit atq uiolata: nr̃i
arbitrii putas aut e plurib iuhi¬
care qd̃ uerum sit. aut nouum opꝰ
in ueteri oꝑe condere. Illudentib¬
ꝙ iudeis: cornicũ ut dicit᷑ oculos
configere. Alexandria & egyptus
in septuaginta suis esicium lau¬
dat auctorem: constantinopolis
bnis & pamphilus uulgauerunt.
Totusq orbis: hac inter se trifa-¬
ria uarietate compugnat. Et certe
origenes non solum exempla com¬
posuit. quatuor editionum. qua¬
uerba describens. ut unus dissen¬
tiens statim ceteris inter se consen¬
tientib arguatur: sed qd maioris
audatiȩ est. in editione septuagin-¬
ta theododionis editionẽ miscuit.

Expanded text:
Interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, no sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero, cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem: Constantinopolis bius et Pamphilus vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exemplaria composuit quatuor editionum, verba describens, ut unus dissentiens, statim caeteris inter se consentientibus arguatur; sed, quod majoris audaciae est, in Editione Septuaginta Theodotionis Editionem miscuit,
Abbreviated transcription (Latin):
in carnem. Hic ẽ seductor: ce anti¬
xp̃c. Uidete uos met ipsos: ne ꝑda¬
tis que oꝑati estis: sed ut mercedẽ
plenam accipiatis¬
mnis qui recedit & non .iiii.¬
ꝑmanet in doctrina xp̃i: dm̃
non habet. Qui ꝑmanet in doctri

Expanded text:
in carnem. Hic est seductor et antichristus. Videte vosmet ipsos, ne perdatis quae operati estis, sed ut mercedem plenam accipiatismnis qui recedit et non manet in doctrina Christi, Deum non habet
Abbreviated transcription (Latin):
pax tibi: &e pax adiutorib tuis. de
enim adiuuat d̾s duus. Suscepit
gͦ eos dauid: &e constituit pͥncipes
turmȩ. Porro de manasse transfuge¬
runt ad dauid: quando ueniebat
cũ philistiim aduersum saul ut pug¬
naret & ñ dimicauit cũ eis. qͥa mito
consilio remiserunt eũ pͥncipes phi¬
listinoꝵ dicentes. Periculo capitis
nr̃i: reuercetur ad dñm suum saul.
Quando gͥ reuersus ẽ in siceleg tͣns¬
fugerunt ad eum de manasse eth.¬
nas & iorabaad. & ieddihel. & mi.¬
chahel. & iorabad. & heliu. & sala¬
thi pͥncipesmilitũ in manasse. hi
p̃buerunt auxiliũ dauid aduersũ
latrunculos. Om̃s enim erant uiri
fortissimi: &e facti sunt pͥncipes in ex¬
ercitu.S & ꝑ singulos dies uenie¬
bant ad dauid ad auxiliandum ei:
usq dum fieret grandis numerus
quasi exercitus dei.

Expanded text:
pax tibi, et pax adjutoribus tuis. Te pax tibi, et pax adjutoribus tuis. Te enim adjuvat Deus tuus. Suscepit ergo eos David, et constituit principes turmae porro de Manasse transfugerunt ad David quando veniebat cum Philisthim adversum Saul ut pugnaret et non dimicavit cum eis quia inito consilio remiserunt eum principes Philisthinorum dicentes periculo capitis nostri revertetur ad dominum suum Saul quando igitur reversus est in Siceleg transfugerunt ad eum de Manasse Ednas et Iozabad et Iedihel et Michahel et Iozabad et Heliu et Salathi principes milium in Manasse hii praebuerunt auxilium David adversum latrunculos omnes enim erant viri fortissimi et facti sunt principes in exercitu sed et per singulos dies veniebant ad David ad auxiliandum ei usque dum fieret grandis numerus quasi exercitus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nis: &e ueloces quasi capreȩ in mon¬
tib. Erer pͥnceps. obdias scłs. eliab
tercius. masmana quartus. hieri¬
mias quintus. ethi sextus. helihel
septimus. iohannan octauus. hel¬
bad nonus. heremias decimꝰ. ba¬
channai undecimꝰ. hi: de filiis gad.
Priceps exercitus nouissimꝰ. centũ
milib preerat. & maximꝰ mille.
Isti sunt qui transierunt iordanẽ
mense pͥmo quando inundare
consueuit suꝑ ripas suas: & om̃s
fugauerunt qui morabant᷑ in ual¬
lib ad orientalem plagam & occi¬
dentalem. Uenerunt aũ &r de ben¬
iami &e de uida ad p̾sidiũ in qͦ
morabat᷑ dauid. Egressusꝙ ẽ dauid
obuiam eis: &e ait. Si pacifice ueni¬
stis ad me ut auxiliemini mͥ: cor
meũ iungat᷑ uobis. Si aũ insidia¬
mini mͥ pro aduersariis meis cũ
ego iniquitatẽ in manib meis ñ
habeam: uideat ds patrũ nr̃oꝵ
& iudicet. Sp̃s uͦ induit abisai
pͥncipem inter triginta: & ait. Tui
sumꝰ o dauid: ce tecum fili ysai. sax

Expanded text:
nis, et veloces quasi capreae in monnis, et veloces quasi capreae in montibus, Ezer princeps, Obdias secundus, Eliab tertius, Masmana quartus, Jeremias quintus, Ethi sextus, Eliel septimus, Johanan octavus, Elzebad nonus, Jeremias decimus, Machbanai undecimus. Hi de filiis Gad principes exercitus: novissimus centum militibus praeerat, et maximus, mille. Isti sunt qui transierunt Jordanem mense primo, quando inundare consuevit super ripas suas; et omnes fugaverunt qui morabantur in vallibus ad orientalem plagam, et occidentalem. Venerunt autem et de Benjamin, et de Juda, ad pmorabatur David egressusque est David obviam eis et ait si pacifice venistis ad me ut auxiliemini mihi cor meum iungatur vobis si autem insidiamini mihi pro adversariis meis cum ego iniquitatem in manibus non habeam videat Deus patrum nostrorum et iudicet spiritus principem inter triginta, et ait: Tui sumus, o David, et tecum, fili Isai; pax,
Abbreviated transcription (Latin):
tes. et ieribai. &e iosiaa filii helnaẽ
& iethina moabites. elihel ce obed.
&e iasihel de masobia. hi qͦꝙ uene¬
runt ad dauid in siceleg: cũ adhuc
fugeret saul filium cis. qui erant
fortissimi & egregii pugnatores:
tendentes arcum. &e utraq manu
fundis saxa iacientes: ce dirigentes
sagittas. De fr̃ib saul ex tribu ben¬
iamin: pͥnceps ahiezer &e ioas fi¬
lius amaa gabatites. & iariel. &
phallet filii armoth. & barachia.
& ieu anathotites. Samaias quoq:
gabaonides fortissimꝰ inter trigin¬
ta. & suꝑ triginta: hieremias &e
ierihel. & iohannan. & rebad gade¬
rothites. elurai & hierimuth. &
baalia ce samama & saphitia aro¬
phites. elcana ce iesia. & arrahel.
ce ioezer. &e iesbaam de carem. Ioe¬
la quoq & rabadia filii hieroam
de iedor. Sed & de gaddi transfu¬
gerunt ad dauid cum lateret in
deserto uiri robustissimi & pugna¬
tores optimi: tenentes clipeum &e
hastam. facies eoꝵ quasi facies leo¬

Expanded text:
tes et Ieribai et Iosaia filii Elnaem tes et Ieribai et Iosaia filii Elnaem et Iethma Moabites Elihel et Obed et Iasihel de Masobia hii quoque venerunt ad David in Siceleg cum adhuc fugeret Saul fortissimi et egregii pugnatores, tendentes arcum, et utraque manu fundis saxa et jacientes et dirigentes sagittas: de fratribus Saul ex Benjamin. Princeps Abiezer, et Joas, filii Samaa, Gabaathites, et Jaziel et Phallet filii Azmoth, et Baracha, et Jeu Anathotites. Samaias quoque Gabaonites fortissimus inter triginta et super triginta. Jeremias, et Jeziel, et Johanan, et Jezbad Gaderothites, Eluzai et Jerimuth, et Baalia, et Samaria, et Saphatia Aruphites. Elcana, et Jesia, et Azrael, et Joezer, et Jesbaam de Carehim: Joela quoque, et Zabadia, filii Jeroam de Gedor. Sed et de Gaddi transfugerunt ad David, cum lateret in deserto, viri robustissimi, et pugnatores optimi, tenentes clypeum et hastam: facies eorum quasi facies leo
Abbreviated transcription (Latin):
rites. hellesplalonites. iras filiꝰ eg.¬
ces thecuites. abiezer anathothiteᷤᷤ
sobochaisothites. ilaiachoites. ma¬
rai nethphatites. eleb filius banaa.
nehophathites. & hai filius ribai
de gabaath filioꝵ beniamin. ba¬
naia pharathonites. uri de torren¬
te gaas abial arabathites. armoth
bauramites. eliaba salabonites fi¬
lii asom geronides. ionathan filius
sega ararites achiam filius achar¬
arahites. eliphal filius urapher
mechur athites. ahia phellonites
asrahi carmelites. noonarai filius
arbi. iohel. iohel frater nathan.
mabar filius aggarai. sellech ammo¬
nites noorari berothites. armiger
ioab filii saruiȩ. Iras iethreus. ga¬
reb iethreus. urias etheus. iradab
filius ooli. adma filius saga rube¬
nites pͥnceps rubenitarum. & cũ
eo triginta. Hanan: filius maacha
&e iosaphat: mathanites. orias: astha¬
rothites. Sema & iahihel: filii orã
aroerites. iediel filius samri. ce ioha
frater eꝰ thosaites. heliel: maumi¬

Expanded text:
rites, Helles Phallonites, Ira filius Acrites, Helles Phallonites, Ira filius Acces Thecuites, Abiezer Anathothites, Sobbochai Asothites, Ilai Ahohites, Marai Netophathites, Heled filius Baana Netophathites, Ethai filius Ribai de Gabaath filiorum Benjamin, Banaia Pharatonites, Uri de Torrente Gaas, Abiel Arabathites, Azmoth Bauramites, Eliaba Salabonites. Filii Asom Genozitis, Jonathan filius Sega Ararites, AArarites Eliphal filius Ur Apher Mechurathites Ahia Phellonites Asrai Carmelites Noorai filius Azbi Iohel frater Nathan Mabar filius Agarai Sellec Ammonites Noorai Berothites armiger Ioab filii Sarviae Iras Iethreus Gareb Iethreus Urias Ettheus Zabad filius Ooli Adina filius Seza Rubenites princeps Rubenitarum et cum eo triginta Hanan filius Maacha et Iosaphat Mathanites Ozias Astharothites Semma et Iaihel filii Hotam Aroerites Iedihel filius Samri et Ioha frater eius Thosaites Elihel Maumi
Abbreviated transcription (Latin):
causam: noluit bibere. Hȩc fecert̃
tres robustissimi. Abisai quoꝙ: fra¬
ter ioab ipse erat pͥnceps triũ. &
ipse leuauit hastam suam contra
trecentos uulneratos. & ipse erat
inter tres nominatissimꝰ. inter tres
scds inclitus & pͥnceps eoꝵ. uerũ¬
tam̃: usꝙ ad tres pͥmos ñ ꝑuenerat.
banaias filius ioiade uiri robustis¬
simi: qui multa oꝑa ꝑpetrarat de
capsehel. Ipse ꝑcussit duos arihel¬
& moab. & ipse descendit & inter¬
fecit leonẽ in media cisterna tẽpo¬
re nuus. Et ipse ꝑcussit uirũ egyp¬
tium cuiiꝰ statura erat qͥnq cubitoꝵ
& habebat lanceã ut liciatorium
texentium. Descendit gͦ ad eũ cũ
uirga & rapuit hastam qͣm tene¬
bat manu. & interfecit eũ hasta
sua. Hȩc fecit banaias filius ioiade.
qui erat inter tres robustos nomi
Posuit aũ eum dauid: ad auriculã
suã. Porro fortissimi uiri exercitꝰ asael
frater ioab. & eleanan filius patrui
eius de bethleem. Semmoth aro¬

Expanded text:
causam noluit bibere haec fecerunt causam noluit bibere haec fecerunt tres robustissimi Abisai quoque frater Ioab ipse erat princeps trium et ipse levavit hastam suam contra trecentos vulneratos et ipse erat inter tres nominatissimus inter tres secundos inclitus et princeps eorum verumtamen usque ad tres primos non pervenerat Banaia filius Ioiadae viri robustissimi qui multa opera perpetrarat de Capsehel ipse percussit duos Arihel Moab et ipse descendit et interfecit leonem in media cisterna tempore nivis et ipse percussit virum aegyptium cuius statura erat quinque cubitorum et habebat lanceam ut liciatorium texentium descendit ergo ad eum cum virga et rapuit hastam quam tenebat manu et interfecit eum hasta sua haec fecit Banaia filius Ioiada qui erat inter trePosuit autem eum David ad auriculam suam. Porro fortissimi in exercitu, Asael frater Joab, et Eleanam filius patrui ejus de Beth-Leem, Semmoth Aro
Abbreviated transcription (Latin):
philistiim congregati sunt ad locũ
illum in prelium. & erat ager re¬
gionis illiꝰ plenus ordeo. fugeratq
popłs a facie philistinoꝵ. Hic ste¬
tit in medio agri: & defendit eũ.
Cumq ꝑcussisset philisteos: dedit
dñs salutẽ magnam popło suo.
Descenderunt aũ tres de triginta
pͥncipib ad petram in qua erat
dauid ad speluncam modollam¬
quando philistiim fuerant castra¬
metati inualle raphaim. Porro da¬
uid erat in p̾sidio: &e statio philisti.¬
noꝵ in bethleem. Desiderauit igit᷑
dauid: &e dixit. O si quis daret mͥ
aqͣm de cisterna bethleem: que ẽ
in porta. Tres gͦ isti ꝑmedia castra
philistinoꝵ ꝑrexerunt: & hausert̃
aquam de cisterna bethleem.que.
erat inporta. & attulerunt ad da¬
uid ut biberet. Qui noluit: s ma¬
gis libauit illam dño dicens. ab¬
sit ut in conspectu dei mei hoc fa¬
ciam. & sanguinẽ uiroꝵ istoꝵ bibã.
quia in ꝑiculo animarũ suarum
attulerunt mͥ aquam. Et ob hanc

Expanded text:
Philisthim congregati sunt ad locum Philisthim congregati sunt ad locum illum in proelium et erat ager regionis illius plenus hordeo fugeratque populus a facie Philisthinorum hic stetit in medio agri et defendit eum cumque percussisset Philistheos dedit Dominus salutem magnam populo suo descenderunt autem tres de triginta principibus ad petram in qua erat David ad speluncam Odollamquando Philisthim fuerant castrametati in valle Raphaim porro David erat in praesidio et statio Philisthinorum in Bethleem desideravit igitur David et dixit o si quis daret mihi aquam de cisterna Bethleem quae est in porta tres ergo isti per media castra Philisthinorum perrexerunt et hauserunt aquam de cisterna Bethleem quae erat in porta et adtulerunt ad David ut biberet qui noluit sed magis libavit illam Domino dicens absit ut in conspectu Dei mei hoc faciam et sanguinem virorum istorum bibam quia in periculo animarum suarum adtulerunt mihi aquam et ob hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ubi erant iebusei habitatores t̾rȩ
Dixeruntꝙ qui habitabant in iebꝰ
ad dauid. Non ingredieris huc.
Porro dauid cepit arcem syon: que
est ciuitas dauid. Dixitꝙ. Omnis
qui ꝑcusserit iebuseum in pͥmis:
erit princeps &e dux. Ascendit gͥ
pͥmus ioab filius saruiȩ: c factus
est pͥnceps. Habitauit aũ dauid
in arce: ce iccirco appellata ẽ ciui¬
tas dauid. Edificauitꝙ urbẽ in
circuitu amello:usq ad girum.
Ioab aũ reliqua urbis extruxit.
Proficiebatq dauid uadens et
cituum erat cum eo. Hi pͥncipes
uiroꝵ fortiũ dauid qui adiuuert̃
eum ut rex fieret suꝑ omnẽ isrł
iuxta uerbũ dñi quod locutus ẽ
ad isrł: & iste numerus robustoꝵ
dauid. Iesbaam filius ahamoni
pͥnceps inter triginta. Iste leuauit
hastam suam suꝑ trecentos uulne¬
ratos una uice. Et post eum elea-¬
zar filius patrui eius ahoites: qui
erat inter tres potentes. Iste fuit
cũ dauid in aphes dõmim: quando

Expanded text:
ubi erant Iebusei habitatores terrae ubi erant Iebusei habitatores terrae dixeruntque qui habitabant in Iebus ad David non ingredieris huc porro David cepit arcem Sion quae est civitas David dixitque omnis qui percusserit Iebuseum in primis erit princeps et dux ascendit igitur primus Ioab filius Sarviae et factus est princeps habitavit autem David in arce et idcirco appellata est civitas David aedificavitque urbem in circuitu a Mello usque ad gyrum Ioab autem reliqua urbis extruxit proficiebatque David vadens et cituum erat cum eo hii principes virorum fortium David qui adiuverunt eum ut rex fieret super omnem Israhel iuxta verbum Domini quod locutus est ad Israhel et iste numerus robustorum David Iesbaam filius Achamoni princeps inter triginta iste levavit hastam suam super trecentos vulneratos una vice et post eum Eleazar filius patrui eius Ahoites qui erat inter tres potentes iste fuit cum David in Aphesdommim quando