comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qd utilius: Qͥd potentiꝰ: Lauda gͦ facta ꝓpt̾ faci¬
entẽ. S si oꝑalaudas. ⁊te qui es opꝰ dĩ laudas.
n occurrit illud. ñ te laudet ostuũ. ⁊ arroganˢ
uid̾is. s ñ est arrogantia. qr łm in te ñ te lau¬
scĩtatis cue loquent᷑ alii lb̃ aꝑtius habent. mag¬
inficentiã maiestatis tuȩ. & scĩtatẽ tuam loquen¬
tur. Seqr̃ quintꝰ locus laudis. & mirabilia tua
minat᷑. Blandit᷑ ut exhortet᷑ minat᷑ ut t̾reat. &
corrigat. Si .N. ñ minaret᷑ nulla esset correctio. si
uͦ ñ blandiret᷑ nulla esset exhortatio. Est itaq a¬
mabilis ⁊ t̾ribilis. Dicent gͦ uirtutẽ disciplinã¬
tis ⁊ pumentis. Si p̃dicant regnũ eternũ. ñ ta¬
cent ignẽ eternũ. Seq̃r . unͦ. locus laudis. Et
narrabunt magnitudinẽ tuã. cuius ñ est finis.
s narrabunt eam. cũ talẽ esse laudabunt. Seq̃r
suauitatis tuȩ eructabunt foris intꝰ ea pleni.
reminisci sui. ip̃se enĩ ꝑ abundantẽ suauitatẽ suã¬

Expanded text:
us, quid potentius? lauda ergo facta propter facientem. Sed si opera laudas, et te qui es opus Dei laudas, et occurrit illud: Non te laudet os tuum, et arrogans videris . Sed non est arrogantia, quia Deum in te non lautatis tuae loquentur. Alii libri apertius habent, magnificentiam majestatis tuae et sanctitatis tuae loquentur. Sequitur quintus locus laudis: Et mirabilia tua minatur. Blanditur, ut exhortetur; minatur ut terreat et corrigat. Si enim non minaretur, nulla esset correctio; si non blandiretur, nulla esset exhortatio. Est itaque amabilis et terribilis. Dicent ergo virtutem disciplinantis et punientis. Si praedicant regnum aeternum, non tacent ignem aeternum. Sequitur septimus locus laudis: Et narrabunt magnitudinem tuam, cujus non est finis, sed narrabunt ea, cum talem esse laudabunt. Sequitur suavitatis tuae eructabunt foris, intus ea plenireminisci sui. Ipse enim per abundantem suavitatem sua
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ lauda. Miserator. Tercio latiꝰ explicat. que
scło breuit exposuit. Quasi. Merito in his lauda¬
bunt. qr dñs ẽ miserator effectu. ⁊ misericins na¬
enĩ oꝑauł potentiã eius ad plenũ explicaret:
Et sicut supta. ita ⁊ hic ab oꝑib incipit. ut mi¬
serator dicat᷑. dũ cadentes restituit. misericors. nͦ.
& dũ creat. & ipse ẽ patiens. Hoc sumit᷑ de scło
loco laudis. scił de potentia quã hic laudat. ñ
qõ terram suspendit ⁊ maria cohercuit. ⁊stellis
celũ depinxit. nc̾. s qi tołat peccantes ut ꝯu̾tant᷑.

Expanded text:
iserator. Cassiod. Tertio latius explicat, quae secundo breviter proposuit. Quasi dicat: Merito in his laudabunt, quia Dominus est miserator effectu, et misericors naenim opera vel potentiam ejus ad plenum explicaret? et sicut supra, ita et hic ab operibus incipit, ut miserator dicatur, dum cadentes restituit. Misericors natura, et dum creat. Et ipse est, patiens. Hoc sumitur de secundo loco laudis, scilicet de patientia quam hic laudat, non quod terras suspendit, et maria coercuit, et coelum stellis depinxit, etc., sed quia tolerat peccantes ut
Abbreviated transcription (Latin):
turarũ. quȩ fecit d̾s ut te exerceat. neq dicas.
sic melius dic̾et᷑. Sic enĩ dictũ est: ut dici debu¬
it. Non corrigat eger medicam̃ta. quȩ medicꝰ
temꝑat. Nouit quippe medicꝰ ea modificare.
ei crede quite creat. Ante gͦ qͣm scias qͥd quare
dictũ sit. ñ iudices. crede ita debuisse diciut
dictũ est. & ħ pietas faciet te capacẽ. Si aut̃
res aut̃ .i. inmites. ꝯtrarios mansuetis ẽ humi¬
liansusq ad terram .i. ut t̾rena de dõ tm̃ sapi¬
ant. qr enĩ reprehendunt intelligibilia. ĩo
sentiunt terrena. de do incorꝑeõ corporałr
cogitantes. ħ fac̃ di his qui uolunt irrid̾e legẽ
ante ꝗͣ nossent. Quia gͦ magnũ est ꝓfic̾e adin¬
telligibilia ⁊ sp̃ualia: simꝰ mansueti. pulsemꝰ
herentes increpat ⁊ impellit. ostendens unde
possint intellig̾e. scił si humiles ⁊ ñ suꝑbi sint.
Quasi. Et ut intellig̾e ualeatis. p̃cinite uł inci¬

Expanded text:
turarum accuses quae fecit Deus, ut te exerceat, neque dicas: Sic diceretur melius. Sic enim dictum est ut dici debuit. Non corrigat aeger medicamenta quae medicus temperat. Novit medicus quippe ea modificare, ei crede qui te curat. Ante ergo quam scias quare quid dictum sit, non judices, crede ita debuisse dici, ut dictum est. Et haec pietas facit te capacem. Si autem res autem, id est immites contrarios mansuetis, est humilians usque ad terram, ut terrena tantum de Deo sapiant. Quia enim reprehendunt intelligibilia, ideo sentiunt terrena, de Deo incorporeo corporaliter cogitantes. Haec facit Deus his qui volunt irridere legem, antequam noscant. Quia ergo magnum est proficere ad intelligibilia et spiritualia, simus mansueti, pulsemus, haerentes increpat et impellit, ostendens unde possint intelligere, si humiles et non superbi. Quasi: Et ut intelligere valeatis, praecinite, etc
Abbreviated transcription (Latin):
ut iheremias p̃dixit post .lix. annos facta est.
in qua intellexerunt sp̃ualem restitutionẽ ce¬
lestis iherłm. eamq sub figura illius p̃dix̾unt.
& postea dñm laudau̾unt. que post.lix. annos.
.i. post uolubilitatem tocius temꝑis. qd̃ .uii. di¬

Expanded text:
ut Jer. praedixit , post LXX annos facta est, in qua intellexerunt spiritualem restaurationem coelestis Jerusalem, eamque sub figura illius praedixerunt, et pro ea Dominum laudaverunt, quae post LXX annos, id est post volubilitatem totius temporis, q
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i rei modũ p̃figens. ⁊ numerꝰ. om̃i rei sp̃em
p̃bens. & pondꝰ. omnẽ rem ad stabilitatẽ tra¬
hens .i. t̾minans ⁊formans. ⁊ ordinans om̃ia.
ad incõprehensibilia di nemo se extendat. qͣsi
ꝯp̃hensurꝰ s quasi participaturꝰ. Participes
enĩ ermmꝰ. ⁊ ñ hoc qd̾ capimꝰ erimꝰ. nͨ totũ capi
ticipes erimꝰ. cũ partes ñ sint ap̃ d̾m. uł ꝑ par¬
tes diuidat᷑ ͤ Quis gͦ explicet quomͦ sint parti¬
cipes uniꝰ simplicis plures: Non puto añ posse
dici ꝗͣ uideatur. ꝯfitere gͦ infirmitatẽ: qui ꝑ¬

Expanded text:
omni rei, modos praefigens et numerus omni rei speciem praebens, et pondus omnem rem ad stabilitatem trahens, id est terminans et formans et ordinans omnia qad incomprehensibilia Dei, nemo se extendat quasi comprehensurus, sed quasi participaturus. Participes enim erimus, et non hoc quod capiemus erimus, nec tticipes, cum partes non sint, apud Deum, vel per partes dividatur? Quis ergo explicet quomodo sint participes unius simplicis plures? non puto ante dici quam videatur. Confitere ergo infirmitatem, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apłs. In medio nationis prauȩ & ꝑu̾sȩ ap
paretis tanꝗͣ luminaria in mundo. Tales nu¬
m̾at dñs insuos : qr nouit dñs qui sunt eiꝰ. Siqͥs
ille qui num̾at. qi supͣ numerũ est. Uñ alibi.
Multiplicati sunt suꝑ numerũ. qr intraparie¬
tes p̃sentis eccłȩ plures sunt. qͣ futuri st̃ in reg¬
nocłi. iõ ait quinum̾at .i. disc̾nit multitudineᷤᷤ
stellarũ .i. electoꝵ. Nouit enĩ dñs qui sunt eiꝰ.
& om̃ib eis num̾atis nomina uocat. uł ẽ uo
cans. qr hoꝵ nomina scͥpta sunt in libͦ uitȩ .i.
in di p̃destinatione ħ nouit. hoc ẽ totũ p̃miũ
nr̃m. uñ gaudẽ debemꝰ ñ de aliis reb. nͨ de do-¬
nis quibꝰdam spiritatib. sicut quidã faciunt. qͥ¬
b male usis quibꝰdam donis sp̃c scĩ dicet ĩfine.
ñ noui uos. Discipłis &̃ ait. Nolite gaudẽ qi sp̃c¬

Expanded text:
dicit Apostolus: In medio nationis pravae et perversae apparetis, tanquam luminaria in mundo . Tales numerat Dominus in suos, quia novit Dominus qui sunt ejus . Si quis ovit ille qui numerat, quia supra numerum est. Unde alibi: Multiplicati sunt super numerum ; quia intra parietes praesentis Ecclesiae plures sunt, quam futuri sint in regno Dei. Ideo ait, qui numerat, id est, discernit, multitudinem stellarum, id est electorum. Novit enim Dominus qui sunt ejus, et omnibus eis sunt in libro vitae, id est in Dei praedestinatione. Haec novit, hoc est totum praemium nostrum. Unde gaudere debemus non de aliis rebus, nec de donis quibusdam spiritualibus, sicut quidam faciunt. Quibus male usis quibusdam donis Spiritus sancti, dicet in fine: Non novi vos . Discipulis etiam ait: Nolite gaudere,
Abbreviated transcription (Latin):
xatrabo. Titulus. Laudatio ip̃i dᵈ. bre¬
uit̾ ꝯtinet hic p̃s que in diuinis sc̃p¬
turis ad laudẽ di ꝑtinentia late dif¬
fundunt᷑. in quo .ix. loci laudis distingunt᷑ ex
nent. qui cũ isto .uii. sunt. ut N. uii. st̃ psalmi
penitentiȩ. ita . .uii. st̃ psalmi laudis. quib in
die laudandus ẽ ds. sicut ppħa dicit. septies in
ta hoc sacramentũ p̃cepit ds moysi in tab̾nacło
.uii. luc̾nas pon̾e ꝑpetuo lumine lucentes. In hiꝰ
uii. psalmis sufficient̾ ds docuit quomͦ uelit
laudari. nequis in eius laude errare posfit.
ꝯstituit. qui ut bñ laudaret᷑ ab homine se tpsũ lau¬
dauit. ut inueniat homo quałr laudet eũ. Non
enĩ.pͭ. hoc dici de eo qd̾ dictũ ẽ homini. Nontȩ
laudet os tuũ. Si enĩ homo se laudat: arrogantia
ẽ. si d̾s se laudat misccłia ẽ. qr laudando se amabi¬
laudat. qr laudari facit. Et ẽ sensus tituli. ħ lau¬
datio fit ipsi dauid .i. xͦ. qui de dauid semine natꝰ¬

Expanded text:
xaltabo te. Titulus: Laudatio ipsi David. Breviter continet hic psalmus quae in divinis Scripturis ad laudem Dei pertinentia late diffunduntur, in quo novem loci laudis distinguntur, enent, qui cum isto septem sunt. Ut enim septem sunt psalmi poenitentiae, ita et septem sunt psalmi laudis, quibus in die laudandus est Deus . Sicut Propheta dicit: Septies in ta hoc sacramentum praecepit Deus Mosi in tabernaculo septem lucernas ponere, perpetuo lumine lucentes. In his septem psalmis sufficienter Deus docuit quomodo laudari velit; ne quis in ejus laude errare possit constituit, qui ut bene laudaretur ab homine, seipsum laudavit, ut inveniat homo qualiter laudet eum. Non enim potest hoc dici Deo quod dictum est homini: Non te laudet os tuum . Si enim se laudat homo, arrogantia est; si Deus se laudat, misericordia est, quia laudando se amabilaudat, quia laudari se facit. Et est sensus: Haec laudatio fit ipsi David, id est Christo, qui de semine Da
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis regni tui. Hõc sumit᷑ dȩ uirtute t̾ribiliũ.
sc̃is enĩ p̃dicantib. nota facta ẽ potentia di qͦ
tundicabit in malos. ⁊ gła regni qua coronabit
bonos notificata ẽ. ne ignorataminꝰ quer̾ẽtur.
decorem regni. Qd ĩo facit: ut potentia noĩata
amantẽ ñ terreat. Habet enĩ regnũ quo delecte¬
mur. ⁊ illud regnũ ht̃ decorem. cui magnifico
nil ꝯparetͦ De cuiꝰ regni magnitudine subdit.¬
p̾dicabunt: Non hꝰ scłi regnũ p̃dicari ab eis di¬
co. qd̃ ⁊ decorem ht̃. s ñ est ibi magnitudo deco¬
ris. s tuũ qi regnũ tuũ ẽ regnũ om̃iũ scłoꝵs .i.¬

Expanded text:
iod. Hoc sumitur de virtute terribilium. Sanctis enim praedicantibus nota facta est potentia Dei, qua vindicabit in malos. Et gloria regni qua coronabit bonos notificata est, ne ignorata minus quaereretudecorem regni, quod ideo facit, ut potentia nominata amantem non terreat. Habet enim regnum quo delectemur, et illud regnum habet decorem cui magnifico nil comparetur. De cujus regni magnitudine subditpraedicabunt? Non hujus saeculi. Regnum praedicari ab eis dico, quod et decorem habet; sed non est ubi magnitudo decoris, sed tuum, quia regnum tuum, est regnum omnium s
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi. ħ p̃dicta laudant & adnunciant. ⁊ qd̃
dȩ his laudant ⁊ exultant tu dñe fecisti. Meri¬
ta illoꝵ tua dona sunt. quȩ ꝑ miscłiam eis p̃s¬
tant᷑. nã dñs ẽ miserator ⁊ misericors. his quib
iã ueniã dedit. ꝑ qd̃ laudant & exultant. & ẽ
patiens his scił quib nondũ dedit. s expectat
ut det. Reperit de misccłia. & multũ misericors.
sumit᷑. qr ml magnificentiꝰ ẽ ꝗͣ suauem esse gus
s suis misccłiam p̃stat. Uñ subdit. & miserõnes
eius sunt suꝑ uł in omĩa oꝑa eius. qi ipse ẽ qui
fac̃ solem suũ oriri suꝑbonos ⁊ malos. Et in hꝰ¬
modi. ⁊ in hoc qd̃ expectat in pecc̃o manentes.
& monet ꝯu̾ti. bñ om̃ib facit. ⁊ miserõnẽ om̃ib
exhibet. Qd̃ si punit. seu̾itas ẽ ñ in eius s in tua
oꝑa.Si N. tollas oꝑa tua mala. ⁊ ñ in te remane¬
ant nͥ oꝑa eius: ñ te dimittit miserõ eius. Si ã
tu ñ dimittis oꝑa tua: erit eius seu̾itas in oꝑa

Expanded text:
aec praedicta laudant et annuntiant, et quod de his laudant et exsultant, tu Domine, fecisti, merita illorum tua dona sunt, quae per misericordiam eis praestantur. Nam Dominus est miserator et misericors his quibus jam veniam dedit, per quod laudant et exsultant. Et est patiens, his scilicet quibus nondum dedit, sed exspectat ut det. Repetit de misericordia. Et multum misericors sumitur, quia nil magnificentius est quam suavem esse gustsed suis misericordiam praestat. Unde subdit: Et miserationes ejus sunt, super vel in omnia opera ejus, quia ipse est qui suum solem facit oriri super bonos et malos , et in hujusmodi. Et in hoc quod exspectat in peccato manentes et monet converti, bene omnibus facit, et miserationes omnibus exhibet. Quod si punit, severitas est, non in ejus, sed in tua opera; si enim tollas opera tua mala, et non in te remaneant nisi opera ejus, non te dimittet miseratio ejus; si autem tu non dimittas opera tua, erit ejus severitas
Abbreviated transcription (Latin):
disꝓmittit. ix. enĩsunt mat̾ia laudis. scił oꝑa.
potentia. inagnificentia. sc̃itas. mirabilia. iur¬
tus t̾ribiliũ. magnitudo. memoria. iusticia. que
post explicabunt᷑. Ex his quasi ex locis nsemi¬
nib om̃is laus trahit᷑. ad quẽ modũ om̃ia ar¬
misit animũ cogitantis. uel due gen̾ationes
hac repetitiõe insimiant᷑ scił gen̾atio qua in
p̃sentinascunt᷑ filii cdi. ⁊ gen̾atio futura. qua

Expanded text:
sunt modi laudis, scilicet opera, potentia, magnificentia, sanctitas, mirabilia, virtus terribilium, magnitudo, memoria, justitia, quae post explicabuntur. Ex his quasi ex locis et seminibus omnis trahitur laus, ad quem modum omnia armisit animum cogitantis. Vel duae generationes hac repetitione insinuantur, scilicet generatio qua in praesenti nascuntur filii Dei; et generatio futura, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nasti pauꝑem. ut sit in tua heditate. ꝑ ħ
notat p̃destinatos: qui ab origine mun¬
dip̃parati sc̃. & hñ in illiꝰ facuitate. s ĩ dul¬
Dulcedo ẽ dĩ. qua fit bonũ ñ timore pene
s amore. ⁊ delectatione iusticie. ꝑ qͦs ħfiete¬

Expanded text:
nasti pauperem, ut sit in tua haereditate. Per hoc notat praedestinatos, qui ab origine mundi praeparati sunt. Et hoc non in illius facultate, sed in dulDulcedo Dei est, qua fit bonum non timore poenae, sed amore et dilectione justitiae. Per quos hoc fiet
Abbreviated transcription (Latin):
s deẽ qͥ uibeat: segregasti ds̃ ħeditati tue
qr solusrł data ẽ.⁊ infirmata ẽ uł lex uel
hereditas. Lex qr minat᷑. nͨ adiuuat. ⁊ itam
firmos fac̃. Hereditas .i. ppłs infirmatꝰ ẽ qr
habundauit delictũ lege data. Tu uͦ o ds

Expanded text:
sed deest qui jubeat . Segregabis, Deus, haereditati tuae, quia soli Israel data est; et infirmata est, vel lex vel haereditas. Lex, quia minatur nec adjuvat, et ita infirmos facit. Hareditas, id est populus infirmatus est, quia abundavit delictum
Abbreviated transcription (Latin):
be sunt ultima temꝑa eccłie. scił que erunt
in resurrectione cõmuni. uł in fine cuiꝰq q̃
inspecie auri splendebunt qr postꝗͣ anima
de mundo exit. suꝑ aurũ .i. incõparabiłr lu¬
cet in caritate. q̃ nunꝗͣ excidit. Hic gͦ argñ
to ꝑꝑ eloquentiã comparat᷑ ibi auro ꝑꝑ ple
nitudinẽ caritatis. Ed ã ait int̾ medios de¬

Expanded text:
bae sunt ultima tempora Ecclesiae, scilicet quae erunt in resurrectione communi vel in fine cujusque, quae in specie auri splendebunt, quia postquam de mundo exit, super aurum, id est incomparabiliter lucet in charitate, quae nunquam excidit . Hic ergo argento propter eloquentiam comparatur; ibi auro, propter plenitudinem charitatis. Quod autem ait inter medios
Abbreviated transcription (Latin):
tu t̾renoꝵ. ⁊ in spe celestiũ. Ecce singłoꝵ uer¬
boꝵ explanatꝰ ẽ sensus. Ordo ã construeti¬
onis cũ sit multiplex uł a suꝑiorib partib
pendens. infra pͥmũ u̾sum continet᷑ uł usq
insequentẽ uersũ extenditꝰ Etrũ uͦ hocan

Expanded text:
tu terrenorum et in spe coelestium. Ecce singulorum vertu terrenorum et in spe coelestium. Ecce singulorum verborum explanatus est sensus; ordo autem constructionis, cum sit multiplex, vel a superioribus pendens infra primum versum continetur, vel usque in sequentem versum extenditur. Utrum vero hoc an
Abbreviated transcription (Latin):
ros: .i. int̃ mediũ cleroꝵ. qͦd dici solet meis
reb. que int̾ se debent hab̾e consensũ uñ
cũ de signo circũcisionis dñs loq̃r ad abra¬
ham dicens hoc erit testamentũ int̾ me &s
te: grecꝰ ht int̾ mediũ meũ & tuũ. ad expͥ¬
mendũ consensũ. Clẽros ã hic duo testa
ronomia. Cleros uͦ grece. latine d̃r ñ testa¬
mentũ. s sors. Et sortes inueteri testam̃to
partes heditatis scił terre ꝓmisse uocant᷑
que exꝓmissione di. quasi ex sorte ꝓuenuĩs.
Bñ gͦ cleros dicit duo testam̃ta: qr ꝑ ea dat᷑
heditas eterna. Dormire int̾ medios cleros
ẽ. in auctoritate duoꝵ restam̃toꝵ requiesc̾e̾.
& pacifice acquiescere. Uelcleros ipsas ħedi
mit. qui t̾renã iamñ ardent̃ petit. ⁊ celes¬
tẽ patient̾ expectat. Qui enĩ terrene ad nc
inhiat nunꝗͣ quiescit. s cupiditatib ꝑ
multa agitat ᷑ uel dormt int̾ has hedita¬
tes. qui usq ad finẽ uite ꝑseuerat in ꝯtẽp¬

Expanded text:
st inter medium clerorum, quod dici solet in eis rebus quae inter se solent habere consensum. Unde cum de signo circumcisionis Dominus loquitur ad Abraham, dicens: Hoc erit testamentum inter me et te , Graecus habet inter medium meum et tuum, ad exprimendum consensum. Cleros autem hic duo Testamronomia; cleros vero Graece, Latine dicitur, non testamentum, sed sors, et sortes. In Veteri Testamento partes haereditatis, scilicet terrae promissae vocantur, quae ex promissione Dei quasi ex sorte proveniunt. Bene ergo cleros dicit duo Testamenta, quia per ea datur haereditas aeterna. Dormire vero inter medios cleros est in auctoritate duorum Testamentorum requiescere, et pacifice acquiescere. Vel cleros ipsas haeremit qui terrenam jam non ardenter petit, et coelestem patienter exspectat. Qui enim terrenae adhuc inhiat, nunquam quiescit, sed cupiditatibus per multa agitatur; vel dormit inter has haereditates qui usque ad finem vitae perseverat in contemp
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ alibi. Disrupisti iuncła mea. Infortitu¬
dine sua. ꝑ quã fortes sunt qͥ añ t̃ erant. Ul
educit de inferno iunctos. qui iͥ tenebant᷑
ad celũ infortitudine sua. qua fortẽ .i. diesbo¬
lũ ligauit. simiłr educ̃ eos qͥ exasꝑant scił
blasphemos indm. uł qͥ exasꝑant ꝑseq̃ndo
bonos. ⁊ resistendo iusticie. cũ sint om̃ino
mortui in oꝑib mortius. Uñ seq̃r. Q habi¬
tant in sepulcͥs .i. in carnalib ⁊ fetidis &
mortius oꝑib sepulti sunt. uͭ nͨ ueluit nͨ pos¬
sint ambulare uinctiu uolt̃ ambulare. s
ñ posst̃. E hii tam̃ soluunt᷑ ꝑ gr̾am: ⁊ illi

Expanded text:
Unde alibi: Dirupisti vincula mea , in fortitudine sua, per quam fortes sunt qui ante non erant. Vel educit de inferno vinctos qui ibi tenebantur, ad coelum, in fortitudine sua, qua fortem, id est diabolum, alligavit. Similiter educit eos qui exasperant, scilicet blasphemos in Deum. Vel, qui exasperant, persequendo bonos, et resistendo justitiae, cum sint omnino mortui in operibus mortuis. Unde sequitur: Qui habitant in sepulcris, id est in carnalibus et fetidis, et mortuis operibus sepulti sunt, ut nec velint, nec possint ambulare. Vincti vero volunt, sed non possunt; et hi tamen solvuntur per gratiam et illi
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃toꝵ. uł int̾ duas ħeditates. terrenã &
celestem. illã ñ ardenter appetendo. istã pa-¬
tient̃ expectaudo. uł siusq ad mortẽ ꝑseu̾e¬
tis in contẽptu terrenoꝵ. & appetitu celestiũ
Ułita ut in sequentẽ u̾sum extendat᷑ ꝯstruc¬
tio. Dilectus diuidit spolia speciei domꝰ. & o
uos qͥ diuidimim spolia sp̃ei domꝰ ꝑ diu̾sa
dona: si dormiatis int̾ medios cleros. t̃e pen¬
ne columbe deargentate dealbabunt᷑ in sel-¬
mon .i. uosipsi dealbabimini. qui estis penne.
uelita. ut hic incepta sententia in seq̃nti fim¬
at᷑. Siuos o penne colũbe deargentate. dorm̃.¬

Expanded text:
tamentorum, vel inter duas haereditates, terrenam et coelestem, illam non ardenter appetendo, istam patienter exspectando. Vel si usque ad mortem perseveretis in contemptu terrenorum et appetitu coelestium. Vel ita ut in sequentem versum extendatur constructio, dilectus spolia dividit speciei domus. Et, o vos qui dividimini in spolia speciei domus per diversa dona, si dormiatis inter medios cleros, tunc pennae columbae deargentatae dealbabuntur in Selmon, id est vos ipsi dealbabimini, qui estis pennae. Vel ita, ut hic incoepta sententia, in sequenti finiatur: Si vos, o pennae columbae deargentatae, dorm
Abbreviated transcription (Latin):
columbe qd̾ ẽ pars post̾ior. caritas ẽ. Et dr̃
hoc a simili. Posteriora nãq dorsi sunt. uͥ
radices alarũ figunt᷑. uł uͥ portat᷑ sarcina.
Ita incaritate connectunt᷑ ale eccłie .i. duo¬
caritas que inhis implet᷑ ẽ ꝑ quã om̃is sar¬

Expanded text:
columbae, quod est pars posterior, charitas est. Et dicitur hoc a simili. Posteriora namque dorsi sunt, ubi radices alarum figuntur, vel ubi portatur sarcina; ita in charitate connectuntur alae Ecclesicharitatis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
iactantiã. s in ꝯspectu dĩ. qͥ sine errore inspi¬
cit. ⁊ delectent᷑ in futͦo mletitia. uͥ iã ñ exul¬
tent cũ tremore. Hoc p᷑ eos delectare qd̾ leti
sunt: qi ñ ẽ finienda eoꝵ letitia. Cantate.
credentiũ. uł corda ur̃a parate ut intret. qr
mpolluta uia eiꝰ. Ei iter facite. qui ascendit
suꝑ occasũ. Occasus enĩ mortis .i. uicioꝵs &¬

Expanded text:
jactantiam, sed in conspectu Dei, qui sine errore inspicit; et delectentur in futuro in laetitia: jam non exsultent cum tremore, hoc posset eos delectare quod laeti sunt, quia non est finienda eorum laetitia, sicut credentium. Vel corda vestra parate ut intret, quia impolluta via ejus. Et ideo iter facite, qui ascendit super occasum. Occasus 140 enim mortis, id
Abbreviated transcription (Latin):
di isrł. quilegẽ dedit ppło isrł. qr qui dedit
ꝑ moysen legem quat̾reret. dat ⁊ ꝑ apłos bñ¬
dictionẽ qualiberet Ed distillau̾unt e Pluuiã¬
m̾itis datur sola dĩ uoluntate. Uoluntarie
uiam segregabis uł stillabis o ds heditati tuȩ
scił fidelib in qͦs pluuia ꝓflua irrigatione
descendit. Et illa heditas infirmata ẽ .i. ag
nouit se nich e̾ẽ ex se. Tuuͦ ꝑfecistieam: qͥa
gurã .i. sodm hystoriã a qͥbꝰdã sic accipit᷑. D̾s
cũ egred̾eris in ꝯspectu ppłi tui. ⁊ cũ ꝑtͣnsirẽ
in deserto corã isrł in colũpna ignis ⁊ nubis
terra mota ẽ .i. homines uisis illis miracłis
⁊ enĩ celi distillau̾unt manna scił a facie cli
sẏnai. a facie di isrł. qr celitꝰ datũ ẽ manna

Expanded text:
d est qui legem dedit populo Israel; quia qui dedit per Moysen legem, qua terreret, dat et per apostolos benedictionem qua liberet. Quid distillaverunt coelimeritis datur sola Dei voluntate. Ipse quippeviam segregabis, Deus, haereditati tuae, scilicet fidelibus in quos pluvia proflua irrigatione descendit. Illa haereditas infirmata est, id est agnovit se nihil esse ex se; tu vero perfecisti eam, quia m historiam, a quibusdam sic accipitur: Deus, cum egredereris in conspectu populi tui, et cum pertransires in deserto, coram Israel in columna ignis et nubis , terra mota est, id est homines visis miraculis. Etenim coeli distillaverunt manna, scilicet a facie Dei Sinai, a fa
Abbreviated transcription (Latin):
speciei domꝰ si dor .i. in .c. uos eritis penne co¬
tatis. Ecce his modis ordinat ᷑ litera: utrũ
aut̃ hoc uł illo mͦ. uł alio pociꝰ dici debeat:
ambiguũ est. S ad singła bñ seq̃r. ⁊post̾io¬
radorsi eiꝰ erunt in pallore uł uirore alia lit̾a
auri .i. caritatis que ẽ uigor sap̃ie dorsũ ẽ
eccłie p̃dicta similitudins rõne. Uel poste¬

Expanded text:
t pennae cotatis. Ecce his modis ordinatur littera. Utrum autem hoc vel illo, vel alio potius modo dici debeat, ambiguum est, sed ad singula bene sequitur. Et posteriora dorsi ejus erunt in pallore vel virore; alia littera, auri, id est charitas, quae est vigor sapientiae. Dorsum est Ecclesiae praedicta similitudinis ratione. Vel, p
Abbreviated transcription (Latin):
res in desertũ. Ad literã egressus ẽ ds corã
isrł. dũ incolũpna nubis ⁊ ignis apparuit.
⁊ ĩ deserto manna saciauit. Allegorice egres-¬
sus ẽ. dũ apparuit hominib ꝑhumanita¬
tẽ. uł dũ educit uinctos. ⁊ suscitat sepul¬
tos. Transiit in deserto: cũ ad gentes uenit.
& tc̃ terra mota ẽ qr tc̃ t̾reni uidendo tan¬
ta mirabilia moti sunt. Etenĩ celi distilla

Expanded text:
s in deserto, ad litteram: Egressus est Deus coram Israel, dum in columna nubis et ignis apparuit, et in deserto manna satiavit. Allegorice egressus est dum apparuit hominibus per humanitatem; vel, dum educit vinctos et suscitat sepultos; transiit in deserto, cum ad gentes venit; et tunc terra mota est, quia tunc terrem videndo mirabilia tanta moti sunt. Etenim coeli distilla
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt. ñ introiert terrã ꝓmissionis p̃ter
duos. P hoc gͦ mittunt nos ad misteriũ:
qͦd pͥmo ex sequuti sumꝰ uel forte ita &̃ scd̾m
hystoriã accipip᷑. ut ꝑ montẽ synalex acci¬
piat᷑ q̃ in seruitutẽ gen̾at. Et ẽ. O d̾s cũ eg̃¬
d̾eris in ꝯspectu ppłi tui incolũpna mibis
in die. ⁊ ignis in nocte ⁊ cũ ꝑtͣnsires ĩ deser¬
tũ. ad literã mons syna .i. lex moysi q̃ data

Expanded text:
ntroierunt terram promissionis, praeter duos. Per hoc ergo mittit nos ad mysterium, quod primo exsecuti sumus. Vel forte ita etiam secundum historiam accipi potest, ut per montem Sina lex accipiatur, quae in servitutem generat . Et est: O Deus, cum egredereris iu conspectu populi tui, in columna nubis in die, et ignis in nocte. Et cum pertransires in deserto, ad litteram. Mons Sina, id est lex Moy
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sarioꝵ ruia. modũ sue loquutionis for¬
mans abeo qd̾ moysi & filiis ifrł contͣ hostes di¬
micantib olim contingebat. Eleuata qͥppe arc̃a
dñi hostes suos suꝑabant. atq in eleuatiõe ar¬
che u̾bis his similib usus moyses fuisse uidet᷑.
Exurgat ds. ⁊c̃ Archauͦ xp̃m sig̃c in qͦ thesau¬
tionẽ ꝑ quã disꝑgunt᷑ inici: hic orat ꝓph̾a:
intentiõe monens. ut om̃s dõ cantent. Mod̾ .ui.
turo dicit. ut illos terreat. hos letificet. Sccło
ag̃ de u̾bo eungłii. ibi. Ds̃ cũ egrederis. Tercio
ag̃ de donationib x ascendentis ibi. Dũ dis
Qnto p̃cat᷑ ⁊ affirmat. ut eccłia dilatet᷑ & ꝯfir¬
met᷑ ibi. In eccłiis. Sexto dic̃ qd̾ ueniet. xͦ ad iu¬

Expanded text:
adversariorum ruina, modum suae locutionis formans ab eo quod Mosi et filiis Israel contra hostes dimicantibus olim contingebat. Elevata quippe arca Domini, hostes suos superabant, atque in elevatione arcae verbis his similibus Moses usus fuisse dicitur: Exsurgat Dtionem per quam disperguntur inimici, hic orat Propheta. Intentio: Monet ut omnes Deo cantent. Modus: Sexturo dicit, ut illos terreat, hos laetificet. Secundo agit de verbo Evangelii, ibi, Deus, cum egredereris. Tertio agit de donationibus Christi ascendenQuinto precatur et affirmat ut Ecclesia dilatetur et confirmetur, ibi, in ecclesiis. Sexto dicit quod veniet Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ciendo. Spolia dico speciei domꝰ .i. que diui¬
dendo fecit speciosam eccłiam. uł ita. Dñs
dabit u̾bum eunͣgłirantib. ⁊ &̃ dabit eis
diuid̃e spolia speciei domꝰ. Et scłm hoc dis¬
tinguit᷑ p̃cedens literaita. Rex uirtutũ
dilecti dilecti. hic distingue. Seq̃r. Et sp̃ei

Expanded text:
ciendo. Spolia dico, speciei domus, id est quae dividendo fecit Ecclesiam speciosam. Vel ita: Dominus dabit verbum evangelizantibus, et etiam dabit eis dividere spolia speciei domus. Vel secundum hoc distinguitur praecedens littera, ita: Rex virtutum dilecti 141 dilecti. Hic distingue: Et speciei
Abbreviated transcription (Latin):
dit: qr resurgendo casũ corꝑis uicit. Morte
qͥppe sua: mortẽ nr̃am ꝯsũpsit. Uñ serpẽns
moysi serpentes magoꝵ pharaonis absorbu
sentiale illi. quẽ iuidei uͭ cõmunẽ hominẽ
occid̾unt. qͥ essentiałr dñs ẽ. Qd̃ si cognouis¬

Expanded text:
do casum corporis vicit Morte quippe sua mortem nostram consumpsit, unde serpens Mosis serpentes magorum Pharaonis absorbuisentiale illi, quem ut communem hominem Judaei occiderunt, qui essentialiter Dominus est. Quod si cognovis
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ mundꝰ ⁊ diabolꝰ. ⁊ mat̾ ꝯcupiscentia¬
habitat. qͦs collig̃. qͦs trahit qr de uiduis
⁊ orphanis fac̃ sibi templũ. in qͦ ẽ. De qͦ sub¬
dit Ds̃ ẽ in loco sc̃o suo. In qͦ loco: sion extͣ
nos: s in nob̃. Ds enĩ est: qui in habitare
fac̃ homines uniꝰ moris in domo .i. unami¬
mes unũ sentientes collig̃ in unũ. Iste ẽ lo¬
cus sc̃s dĩ. ñ om̃s qͥ sunt in domo. in qua st̃
qͦ maneat. qͥ ñ reqͥescit uͥ suꝑ humilẽ ⁊ qͥetũ¬

Expanded text:
pater, mundus et diabolus, et mater concupiscentiahabitat Deus, quos colligit, quos trahit, quia de viduis et orphanis facit sibi templum, in quo est. VERS. s est in loco sancto suo. Aug. In quo loco? non extra nos, sed in nobis. Deus enim est qui inhabitare facit homines unius moris in domo, id est unanimes, unum sentientes , colligit in unum. Iste est locus sanctus Dei non omnes qui sunt in domo, in qua sunt quo maneat, qui non requiescit nisi super humilem
Abbreviated transcription (Latin):
cedens uanescit ascensu. ita ex flaĩa neqͥcie
fumifera ꝓduc̃t & ipsa elatione deficiunt.
Extułunt nãq se ignib odioꝵ. insultantes
crucifixo. iñ mox euanuert̃ ⁊ infut᷑o sic pecc̃o
res ꝑeant a facie dĩ. sic̃ cera fluit .i. adnichilat᷑
a facie ignis. Inudicio enĩ a facie dĩ tollent᷑
fumꝰ aeficiant. ñ uͭ ad nichiłũ reducant᷑ s ut
qͥescant a pecc̃is suis. ⁊ sic ꝑeant pecc̃ores peni

Expanded text:
rocedens vanescit ascensu, ita ex flamma nequitiae fumifera producunt et ipsa elatione deficiunt. Extulerunt namque se ignibus odiorum, et insultantes crucifixo; et inde mox evanuerunt, et in futuro. Sic pereant peccatores a facie Dei, sicut cera fluit, id est annihilatur a facie ignis. In judicio enim a facie Dei tollentur fumus deficiant, non ut in nihilum reducantur, sed ut quiescant
Abbreviated transcription (Latin):
pedes. ut audiat᷑ dũ uenit. in eius itiñe lenis ẽ tractꝰ
s ñ rectus. Sic gͦ mali serpunt ad nocendũ. sub leni
aspidũ .i. uenenũ insanabile ẽ sub labiis eoꝵ. In la¬
biis aliud habent. Dem̃ de ꝑsequutione quȩ fit ma-¬

Expanded text:
pedes ut audiatur dum venit. In itinere lenis est tractus, pedes ut audiatur dum venit. In itinere lenis est tractus, sed non rectus. Sic ergo mali serpunt ad nocendum, sub leni aspidum, id est venenum insanabile, est sub labiis eorum. In labiis ali
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ nocebit &̃ oꝑe. Eit enĩ que ht̃ uoluptuose uiuendo
ꝯsũpserit: postea rapit aliis qd̃ effund̾e possit. Ex uo¬
luptate gͦ ⁊ luxuria quib aliis nocẽ ñ uidebat᷑. ꝓcedit
quo te pungit sicut spme in radice st̾ lenes. s m̃ ꝓce¬
dit qd̃ pungat. Incendat᷑ gͦ radix: & ñ est unꝓcedat.
spma. Ita dũ quis uoluptuose uiuit: nulli noc̾e uidet᷑.
s post rapit qd̾ effundat. Corrigat᷑ gͦ uoluptas tanqͣ
radix. ꝯñ nascet᷑ rapina que pungat uelut spina. De-¬
inde quałr mali ꝑsequunt᷑ exequit᷑ Impugnant enĩ¬
qr : n⁊ si in labiis plerũq bona pretendant. tam̃ cogita¬
u̾unt mniquitates in corde. Ab his maxime eripe me.
faciliꝰ N. uitaret᷑ aꝑta immicitia. ꝗͣ occulta. Ille enĩ
difficile uitat᷑. qui in labiis bona portat. in corde ma¬
rã. Deĩ quałr lingua ꝑsequant᷑ ostendit. N cuer̃t¬

Expanded text:
vero nocebit, et opere. Cum enim quod habet voluptuose vivendo vero nocebit, et opere. Cum enim quod habet voluptuose vivendo consumpserit; postea rapit aliis, quod effundere possit. Ex voluptate ergo et luxuria, quibus aliis nocere non videbatur, procedit quo te pungit, sicut spinae in radice sunt lenes, sed inde procedit quod pungit. Incendatur ergo radix, et non est unde procedat spina. Ita dum aliquis voluptuose vivit, nulli nocere videtur, sed post rapit, quod effundit. Corrigatur ergo voluptas tanquam radix, et non nascetur rapina quae pungat velut spina. Deinde qualiter mali persequuntur, exsequitur. qui etsi in labiis plerumque bona praetendant, tamen cogitaverunt iniquitates in corde, ab his maxime eripe, facilius enim vitaretur aperta inimicitia quam occulta. Ille enim difficile vitatur, qui in labiis bona portat, et in corde maram, deinde qualiter lingua persequantur, ostendit: VER
Abbreviated transcription (Latin):
titus ẽp̃s. Pmo ꝓponit qui hostes que mala mouent. op¬
ponens eis preces. Sccd̃o dicit qd̃ auxiliũ habeat ꝯtͣ ma¬
la ibi. Dixi dño. Tercio que sint mala inunicoꝵ aꝑit
ibi. Caput circuitus ⁊c̾. Eccł̃a gͦ int̾ malos laborans
s a toto gen̾e maloꝵ cũ pͥncipe suo diabolo. qui & hõ
a uiro iniquo eripe me. uir iniquꝰ ẽ qui nocet. Om̃is ã
malus nocet. Uñ cũ dixisset ab hoĩe malo: qͣi exponenͤ
subiunxit a uiro miqͦ. uolens sigc̃are qd̃ om̃is malus
iniquus ẽ qr nocet sͥ uł alii. & alii quid̃ nocet. uł mox
ut malus ẽ. uł postea. Sunt enĩ quidã mali qui ñ ui¬
dent᷑ iniqui. qr ñ sunt seui. ñ st̃ asꝑi. ñ sunt ꝑsequen¬
tes & p̾ssuras hominib facientes. st̃ tam̃ iuxiosi. eb̾osi.
uoluptatib dediti. qui & si aliis nocẽ ñ uideant᷑ sͥ tñ
nocent. ⁊ita ñ sunt innocentes. Innocens ẽnĩ ẽ. qui nͨsͥ
exemplo. qr uiuit tecũ. & ad id qd̾ agit inuitat. Postea

Expanded text:
ius proponit qui hostes, quae mala movent, opponens eis preces. Secundo dicit quod auxilium habeat contra mala, ibi, dixi Domino. Tertio quae sint mala inimicorum aperit, ibi, caput circumitus, etc. Ecclesia ergo inter malos laborans,sed a toto genere malorum, cum principe suo diabolo, qui et homo A viro iniquo eripe me. Vir iniquus est qui nocet, omnis autem malus nocet. Unde cum dixisset, ab homine malo, quasi exponens subjunxit, a viro iniquo, volens significare quod omnis malus iniquus sit qui nocet sibi vel alii. Alii quidem nocet, vel mox ut malus est vel postea. Sunt enim quidam mali, qui non videntur iniqui, quia non sunt saevi, non sunt asperi, non sunt persequentes, et pressuras hominibus non facientes; sed tamen luxuriosi, ebriosi, voluptatibus dediti: qui etsi aliis nocere non videantur, sibi tamen nocent, et ita non sunt innocentes. Innocens enim est, qui nec sibi, exemplo, quia vivit tecum, et ad id quod agit te invitat, postea
Abbreviated transcription (Latin):
multa diabolus fallit quȩ iste ꝑ se neqͥt precau̾e
⁊ ab hominib iniquis .i. a menb̾s enis. ꝑ qͦs conatͦ
qd̃ ꝑ se nequit. eripe me. ut̾ ñ noceant. Nondico in
here. ꝑ hoc qd̃ ait supplantare. notat qd̾ iucinas
uie dĩ foueas parant. Dem̃ qui sint inimici osten-¬
dñt. cũ sint iniqui. Iñ est &̃ qd̾ nolunt ꝯfit̾i pec̾ca.
In cẽ est: qd̾ inuident ueris iustis. Omĩs .N. suꝑbꝰ¬

Expanded text:
fallit, quae iste per se nequit praecavere; et ab hominibus iniquis, id est a membris ejus, per quos conatur, quod per se nequit, eripe me, ut non noceant. Non dico in ahere, per hoc quod ait, supplantare: nota quod vicinas viae Dei foveas parant. Deinde qui sunt inimici ostendicunt, cum sint iniqui. Inde est quod nolunt confiteri peccata. Inde etiam est quod invident veris
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce. Extendunt funes uł restes in laqueũ mͥ .i.
Ue his quitrahunt pecc̃a sicut restẽ longam. Restis
dñr pecc̃a. q in pecc̃is ꝑseu̾antes. addunt pecca
pec̾cis. & cũ deb̾ent accusatione sui pecc̃i corrigi. def¬
fensione duplicant. ut qui deffendit qd̾ male egit
& plerũq aliis pecc̃is uult ẽẽ munitus ꝓpt̾ illa q̃
cõmisit. fecit adult̾ium. ⁊ ne occidat᷑ parat homi
um. ⁊ ꝓ illo rursus forte ueneficiũ. ⁊ ita ꝓducit᷑
restis ñ utiq de rectis s de tortis filis. ut sit ei uñ
in fine ligentͦ manus ⁊ pedes. ⁊ mittat᷑ in tenebͣs
ext̾iores. Hos gͦ funes extend̾unt mͥ dicit iste uir
iustus. uͥ extendunte Eoce. Iuxtait̾ uł semitas.
scandalũ posuert mͥ. Iuxt̾a it̾ dicit: ñ in itinere.

Expanded text:
Ecce extenderunt funes vel restes in laqueum mihi, Vae his qui trahunt peccata, sicut restem longam . Restes dicuntur peccata, quia in peccatis perseverantes addunt peccata peccatis; et cum deberent accusatione peccati sui corrigi, defensione duplicant, ut qui defendit quod male egit, et plerumque aliis peccatis vult esse munitus propter illa quae commisit; fecit adulterium: et ne occidatur parat homicum, et pro illo rursus forte veneficium, et ita producitur restis, non utique de rectis, sed de tortis filiis, ut sit ei unde in fine ligentur manus et pedes, et mittatur in tenebras exteriores. Hos igitur funes, extenderunt mihi, dicit vir iste justus: ubi extenderunt? ecce: Juxta iter, vel, semitas scandalum posuerunt mihi. Juxta dicit iter, non in itinere.
Abbreviated transcription (Latin):
cob sp̃uales. E sau aut̃ appellatus ẽ edom. a cibo
tis: ⁊ sumpsit honorem dignitatis. Ita fc̃s est ille
maior dignitate: qui erat minor temꝑe. Maior u¬
tiq ẽ carnalis homo. minor sp̃ualis. qr pꝰ est qõ¬
tiuitate reu̾tit᷑. in reditu iherłm renouat᷑. ⁊ fit re-¬
natio quedã scdm int̾iorem hominẽ. & sicut ille
maior fr̃ esau inimicꝰ fuit iacob ita om̃s carnales
Quidñt exinanite exinanite usq ad fundam̃tũ i
ea iherłm scił eccła. & qr hoc a simili cisterne. un
si aqua haurit᷑. ad fundamentũ ꝑuen̾r. S qͥd pro¬
tua. ipsa p̃sumptione. ⁊ in inmicitiis tuis. Nota
fcã est filiababilonis. sicrit ꝑ successionẽ eocła fit
filia sẏon. Seqr̃. Beatus quiretͥbuet tͥ retͥbutionẽ
tuam. scił allisionẽ sp̃ualem ꝓ allisione carnale
qͣm retͥbiusti nob̾. scił odiũ ꝓdilectione nr̃a. Quã
retͥbutionẽ : beatus quitenebit. ⁊ allidet parułos

Expanded text:
Jacob spirituales. Esau autem appellatus est Edom a cibo tis, et sumpsit honorem dignitatis, et ita factus est ille major dignitate, qui erat minor tempore. Major icarnalis homo, minor spiritualis, quia prius quitivitate convertitur, in reditu Jerusalem renovatur, et fit renovatio quaedam secundum interiorem hominem. Et sicut ille major frater Esau inimicus fuit Jacob, ita omnes carnales Qui dicunt: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum iet in Ecclesia. Dicitur hoc a simili cisternae. Unde si aqua hauritur, ad fundamentum pervenitur; sed quid protua et ipsa praesumptione tua et inimicitiis tuis. Nota facta est filia Babylonis, sicut per successionem Ecclesia fit filia Sion. Beatus qui retribuet tibi retributionem tuam, scilicet allisionem spiritualem pro allisione carnali, quam retribuisti nobis, scilicet odium pro dilectione nostra. Quam retributionem? Beatus qui tenebit et all
Abbreviated transcription (Latin):
mis. que semꝑ instat. saltem a diabolo uuficabis
me. uelita. & alta a longe alialitera .i. ualde suꝑ¬
bos cognoscit. Dicit hoc a simili eoꝵ qui ex nimia
suꝑbia ñ conspiciunt ad pedes suos elata fronte
incedentes. alta longe gͦ sunt ualde suꝑbi qui ñ¬

Expanded text:
 quae semper instat, saltem a diabolo, vivificabis me. Vel ita: et alta longe, alia littera, id est valde superbos, cognoscit. Dicit hoc a simili superborum, qui ex nimia superbia non conspiciunt ad pedes suos elata fronte incedentes. Alta longe ergo sunt, id
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ noctis uł diei .i. ut potestas sit diei lu¬
cere uł noctis. Distat aut̃ sap̃ia a scientia testante
sc̃o iob. qui quodamͦ singła diffiniens ait. Sap̃ia
ẽ pietas .i. d̃ĩ cultus que ẽ in cognitione ⁊ dilecti¬
one eius qd̃ semꝑ ẽ. & incõmutabiłr manet qd̾
d̃s ẽ. Sientia uͦ est abstin̾e a malis .i. in medio pͣ¬
uȩ nationis quasi in nocte scłi prudent̾ uersari.
ut abstinendo quisq ab inquitate ñ ꝯfundat᷑ te¬

Expanded text:
ei, vel noctis, id est, ut potestas sit diei, lucere, vel noctis. Distat autem sapientia a scientia, testante sancto Job, qui quodammodo singula diffiniens ait: Sapientia est pietas , id est Dei cultus, quae est in cognitione et delectatione ejus, quod semper est et incommutabile manet, quod Deus est: scientia vero est abstinere a malis , id est in medio pravae nationis, quasi in nocte hujus saeculi prudenter versari, ut abstinendo quisque ab iniquitate non confundatur te
Abbreviated transcription (Latin):
entib euenit tbuło: qi eamñ agnoscunt. E ꝯtra in
medio tͥbułonis sunt. quimhac uita degentes eã
uiuificabis me. Alr uͦ ñ iuuficat quẽꝙͣ nͥ in medio¬
tͥbułonis. uñ. Beati qui lugent. ⁊ ue ridentib.¬
Seq̃r. Et suꝑ iram inimicoꝵ meoꝵ extendisti ma¬
nũ tuam .i. suꝑ id qd̾̃ possunt inimici. ẽ manꝰtua.
possunt .N. ut plꝰ occid̾e. s ñ a te separare. uel it̾a.
Suꝑ irã mnimicoꝵ meoꝵ extendisti manũ tuam .i.
ampliꝰ uindicas immicos meos. dũ diutiꝰ licet eis¬

Expanded text:
enit tribulatio, quia eam non agnoscunt. Econtrario in medio tribulationis sunt, qui in hac vita degentes, eam vivificabis me. Aliter vero non vivificat aliquem, nisi siui lugent; et: Vae ridentibus . Et super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam, id est super id quod possunt inimici est manus tua. Possunt enim ut plus occidere, sed non a te separare. Vel ita: Super iram inimicorum tuorum extendisti manum tuam, id est amplius vindicas inimicos meos,
Abbreviated transcription (Latin):
scłi lib̾am᷑. nͨ iam debitores remanemꝰ. Ibi .N. om̃ia
pec̾ca nr̃a soluunt᷑. P nob̃ gͦ reddidit. qui ꝓsem
chil debuit. in quo pͥnceps mundi pecc̃m ñ inue-¬
nit. quare occiłẽt. Io iste humiłr ait. Dñe ret̾bu¬
es. & c̃. Quasi. Saluastime. ⁊ hoc gr̃a tua. qͥa retͥ¬
bues ꝓ me p̾cium redemptionis. ⁊ o dñe muĩa

Expanded text:
i liberamur, ne jam debitores remaneamus. Ibi enim omnia peccata nostra solvuntur. Pro nobis ergo reddidit, qui pro se nihil debuit, in quo princeps mundi peccatum non invenit quare occideret . Ideo iste humiliter ait: Domine, retribue, etc., quasi dicat: Salvasti me, et hoc gratia tua, qua retribues
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ aliqui suꝑpbi sunt. ñ eum latent. s
a longe uident᷑. Uñ subdit. Et alta .i. suꝑ
bos alonge uł longe cognoscit. qͥa ꝑ gr̾am
non est cũ eis. quos tam̃ ꝑfecte uidet. Nongͦ hoc
agit suꝑbus. ut minꝰ ꝑfecte uideat᷑ a do. s ut ñ sit
cũ illo a quo uidet᷑. Alta a longe cognoscit. s si ꝯtin¬

Expanded text:
Si autem aliqui superbi sunt, non eum latent, sed Si autem aliqui superbi sunt, non eum latent, sed a longe videntur. Unde subdit et alta, id est superbos, a longe vel longe, cognoscit, quia per gratiam non est cum eis, quos tamen perfecte videt. Non ergo hoc agit superbus, ut minus perfecte videatur a Deo; sed ut non sit cum illo a quo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s gentes missa. qd̾ sig̾catũ est in ualłe gedeo¬
nis. qui iturꝰ gͣ madianitas petiit signũ a dño
scit ut uellus irrigaret᷑ sicca manente area.
deiñ petiit ut uelłe siccato cõplueret᷑ area. Aira
orbe terraꝵ habens grẽ sacramentũ. ñ in ma¬
nifesto. s innube secreti tanqͣm pluuiam in
uelłe circa uellus area existente sicca .i. toto or¬
be circa nideoꝵ gentem. s expresso uelłe .i. re
uelato figuraꝵ secreto. pluuia iarea .i. in to¬
turis oiudee ꝑ quẽ facte sunt. quẽ orbis ter¬
rarũ recepit. quo irrigata ẽ area. ⁊ ita siccato
uellere om̃s reges terre audierunt omĩa u̾ba
oris tui. Dico ꝯfiteant᷑ͦ reges. & cantent te t̾.¬
festinant. Cantent dico inuiis dñi. que sunt
excelsus tam̃ humilia respicit ocło miscłie.
Si gͦ uolunt respici: fint humiles. Noñ . t.
ẽ hic humana ꝯditio. uͥ humilis despicit᷑.
suꝑbus respicit᷑. S dñs humiles respicit.

Expanded text:
omnes gentes missa, quod significatum est in vellere Gedeoomnes gentes missa, quod significatum est in vellere Gedeonis, qui iturus contra Madianitas petiit signum a Domino, scilicet ut vellus irrigaretur, sicca manente area. Deinde petiit ut siccato vellere complueretur area . Area orbe terrarum, habens gratiae sacramentum, non in manifestatione, sed in nube secreti, tanquam invellere circa vellus area existente sicca, id est toto orbe circa Judaeorum gentem, sed expresso vellere, id est revelato figurarum secreto, pluvia in area, id est in toturis, o Judaee, per quem factae sunt quem orbis terrarum recipit, quo irrigata est area. Et ita vellere siccato, omnes reges terrae audient omnia verba oris tui. Dico confiteantur reges, VERS. 6.festinant. Cantent dico, in viis Domini, quae sunt excelsus, tamen humilia respicit oculo misericordiae. Si ergo volunt respici, sint humiles. Non enim est hic humana conditio, ubi humilis despicitur, superbus respicitur, sed Dominus humiles respicit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ infernoꝵ. uł magnificasti suꝑ nos alia litera
nom̃ sc̃m̃tuũ. qñ nob̾ cultura tua innotuit. Et
temꝑe uł qñ sine nube cupiditatis inuocau̾o
te. exaudi. qr iam ñ terrena peto. nouo ĩstruatꝰ
testam̃to. s hoc qd̃ seq̃r. scił multiplicabis .i.
multiplica in anima mea ñ in carne peto s
in anma. uł qr in anima pͭ fieri carnalis mul¬
tiplicatio. addit uitãtem. Quasi. Non aliud in
anima peto nͥ uirtutẽ. in quo plene expͥmit sc̃m
desidium. Si enĩ dicẽt simplicit̾ multiplicabis
me de t̾rena possessione posset intelligi cogitas¬
se. ĩo addidit in anima. Rursus ne in ammna ui¬
pars ũ dicit quomͦ ħ bona ad om̃s sint dilatan¬
subdunt. Hoc̃ iã fit cotidie. ⁊ ita fiet. iã ostendit᷑
ñ frustrap̃dictũ. Cur debent ꝯfit̾i: Qa au̾die¬
runt obedient̾ om̃ĩa uerba oris tui que pꝰ erãt
abscondita inuna gente iudeoꝵ. quib credita
sunt eloquia di. s mͦ uͥq reuelata sunt ⁊ ad

Expanded text:
 Vel, magnificasti super nos, alia littera, nomen sanctum tuum, quando nobis cultura tua innotuit. Et vel quando sine nube cupiditatis, invocavero te, exaudi me, quia jam non terrena peto, Novo instructus Testamento. Sed hoc quod sequitur, scilicet multiplicabis, id est multiplica, in anima mea, non in carne peto, sed In anima. Et quia in anima potest fieri carnalis multiplicatio, addit, virtutem quasi non aliud in anima peto, nisi virtutem. desiderium. Si enim diceret simpliciter, multiplicabis me, de terrena possessione posset intelligi cogitasse. Ideo addit, in anima. Rursus ne in anima vipars, ubi dicit quomodo haec bona ad omnes sint dilatansubdunt. Hoc jam fit quotidie et ita fiet. Jam ostenditur non frustra praedictum, cur debent confiteri, quia audierunt obedienter omnia verba oris tui, quae prius erant abscondita in una gente Judaeorum, quibus credita sunt eloquia Dei ; sed modo ubique revelata sunt, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
lem sensũ totũp̃. accipi. Edom N. qd̃ int̾pretat᷑
t̾renus uł sanguineꝰ ẽ carnalitas. quȩ ꝑ illicitos
motus tanqͣm ꝑfilios suos nos seducit. Et ẽ. Me-
nis. ut allidas eos in die iherłm .i. in bonis qͥ st̃¬
ꝯfusionẽ pecc̃oꝵ ing̾it. cui aigna ꝯpensatio dat᷑
ut sicut ꝯcitat ad uicia. ita repressa subdatͦ uirtu¬
niretͥbuere beatoꝵ ẽ. qui dẽ parułas qui ex car-
tinent ne sint lib̃i. ⁊ allidunt ad petͣm xp̃m ut¬

Expanded text:
lem sensum totum potest accipi. Edom enim qui interpretatur terrenus vel sanguineus carnalitas est, quae per illicitos motus tanquam per illicitos suos nos seducit. Et est: Memnis, ut allidas eos in die Jerusalem, id est in boconfusionem peccatorum ingerit, cui digna compensatio datur, ut sicut concitat ad vitia, ita repressa subdatur virtuni retribuere, beatorum est, qui etiam parvulos qui ex carnetinent, ne sint liberi, et allidunt ad petram
Abbreviated transcription (Latin):
angłis habitat cłs. angłi sursũ. fideles deorsũ sc̃.
Eccłagͦ sursũ. eccła deorsũ. s & si gaudent dȩ sp̃u¬
futurisocii eoꝵ: ꝓ quib uenit dñs angłoꝵ. Et ẽ.
Adorabo ad templũ sc̃m tuũ .i. adorabo ꝓ eternis.
qua pecc̃õrem respicis. & u̾itate tua quaremu¬
n̾as. qua ꝓmissionẽ reddis. hee st̃ uniu̾sȩ iuiȩ dñi

Expanded text:
angelis habitat Deus: angeli sursum, fideles deorsum sunt. Ecclesia ergo sursum, Ecclesia deorsum. Sed si gaudent de spiritufuturi socii eorum, pro quibus venit Dominus angelorum. Et est, adorabo ad templum sanctum tuum, id est adorabo pro aeternis, qua peccatorem respicis; et veritate tua qua remuneras, qua promissiones reddis. Hae sunt universae viae Domi
Abbreviated transcription (Latin):
noctis. uł typice ħ accipi possunt. fecit gͦ celos
lig̾e diuina dedit. Simplices aut̃ qui solamfi¬
dẽ firmã tenent. qͣi infra celos terra dñr. qui q
in baptismo quẽ acceꝑunt firma fide ꝯsistunt.
qͣi suꝑ aquas terrã firmauit. Seq̃r. Q fec̃. li. in .i.¬

Expanded text:
noctis. Vel typice haec accipi possunt. Fecit ergo ligere dedit; simplices autem qui solem fidem tenent, quasi infra coelos terra dicuntur, qui quia in baptismo quem acceperunt, firma fide consistunt, quasi super aquas terram firmavit. Qui fecit luminari
Abbreviated transcription (Latin):
cordemeo. Totũ corin anima tue confessiõis impo¬
no. totũ accende flamina tui amoris. Iõ ꝯfitebor:
qm̃ audistiu̾ba orismei ĩnt̾ioris. cui ꝓpe ẽ ds̃. lon¬
ge a do te ñ facit ñ iniquitas sola. cui ad herens
intꝰ ñ clamat ad d̾m & siextra uociferet᷑. Seq̃r.
psalt̾ium & gaudiũ meũ est qd̃ ẽ dȩ suꝑiorib
ñ corã hominib qui de infi̾orib gaudentes nesci¬
unt gaudiũ iusti. s putant miserũ quẽ uident
flagellari. Uł ita. In ꝯspectu angłoꝵ psallamtͥ .i.
in laudando ꝓpono mͥ angłos ut imit̾ eos. quib
equari laude sicut nc̃. ita dignitate post expecto

Expanded text:
corde meo. Totum cor in aram tuae confessionis impono, totum accende flamma tui amoris. Ideo confitebor, quoniam audisti verba oris mei interioris, cui prope est Deus. Longe a Deo non facit, nisi iniquitas sola, cui adhaerens intus non clamat ad Deum, etsi extra vociferetur. VERS.psalterium et gaudium mecum est, quod est de superioribus, non coram hominibus, qui de inferioribus gaudentes nesciunt gaudium justi, sed putant miserum quem vident flagellari. Vel ita: In conspectu angelorum psallam tibi, id est laudando propono mihi angelos ut imiter eos, quibus aequar