comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
care nouerũt. Quidã ipm nouĩe reginũs ad ĩmanitateri
trausferũt crudelitatis: dũq ad culiẽ ptatis benerĩt in a¬
postasia cõfestim labũtur. tãtoq se tumore cordis extollũ
ut cũctos subditos in sui cõꝑacõe despiciãt. eosq quib pre¬
monet dicens Ducẽ te cõstituerũt noli extolli: sed esto ĩ illis
quasi unus ex illis Dũ mũdi reges sublumores se ceteris
senciũt: mortales tñ se elle agnostant. nec regmi gloriam
qua in hoc scło sublimãt᷑. aspiciãt. sed opus qd̾ secũ adĩ¬
teros deportent attendãt Si ergo amilluri sũt huiꝰ tẽporis
bo inquit tibi regem infurore meo Quo manitestiꝰ elucet
bonã malã q potestatẽ a deo ordinari: sed bonã ꝓpiciꝰ ma¬
lã uratus Reges qñ boni sũt muueris est dei: ꝙͣdo uero ma¬
in sceleris est populi Scom em̃ meritũ plebiũ disponit᷑.

Expanded text:
icare noverunt. Quidam ipsum nomen regiminis, ad immanitatem icare noverunt. Quidam ipsum nomen regiminis, ad immanitatem transvertunt crudelitatis, dumque ad culmen potestatis venerunt, in apostasiam confestim labuntur, tantoque se tumore cordis extollunt, ut cunctos subditos in sui comparatione despiciant, eosque quibus praestem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto illis quasi unus ex ipsis . 9. Dum mundi reges sublimiores se caeteris sentiunt, mortales tamen se esse agnoscant; nec regni gloriam qua in saeculo sublimantur aspiciant, sed opus quod secum ad inferos deportent intendant. 340 Si ergo carebunt hujus temporis bo, inquit, tibi regem in furore meo . Quo manifestius elucet bonam malamque potestatem a Deo ordinari; sed bonam propitio, malam irato. 11. Reges quando boni sunt, muneris est Dei, quando vero mali, sceleris est populi. Secundum enim meritum plebium disponitur
Abbreviated transcription (Latin):
merorib afficit᷑. ꝙͣ honorib gaudet Qͣto quisq curis mũ¬
di maiorib occupatur. tãto tacilius uiciis p̃mit᷑. Si eĩ
uix ualet pctã animꝰ deuitare quietꝰ: ꝙͣto magis occupa¬
cõe scłari detentꝰ. Non statĩ utile est ome pt̃atis insigne.
sed tũt uere est utile si bene geratur. tũc autẽ bene geritur
qñ subiectis prodest quib terreno honore prefert᷑. Po¬
testas bona qñ deo donãte est ut malũ timore coherieat.
nõ ut temere malũ cõmittat Nichil autẽ peius est quã
per poteftatẽ peccãdi libertatẽ hr̃ẽ: nichil q infeliciꝰ ma
transineat gloria Qui uo praue regnũ excercẽt post ue¬
ctẽ fulgentẽ lapilloꝵ q intorẽ: et nũdi et miseri ad in¬
fernũ torquẽdi descendũt Reges a recte agendo uocati
caudo amittit᷑. Nã et uiros sanctos proinde reges uata
sibi racionali discrecõe cõponãt Recte igitur illi reges uo¬
cãtur. qui tã semetipõs ꝙͣ lubiectos beue regendo modis¬

Expanded text:
moeroribus afficitur quam honoribus gaudet. 4. Quanto quisque curis mundi majoribus occupatur, tanto facilius vitiis premitur. Si enim vix valet peccata animus devitare quietus, quanto minus occupatione saeculari devinctus? 5. Non statim utile est omne potestatis insigne, sed tunc vere est utile, si bene geratur. Tunc autem bene geritur, quando subjectis prodest, quibus terreno honore praefertur. Potestas bona est, quae a Deo donante est, ut malum timore coerceat, non ut temere malum committat. Nihil autem pejus quam per potestatem peccandi libertatem habere; nihilque infelicius maltransmeat gloriam. Qui vero prave regnum exercent, post vestem fulgentem et lumina lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt. 7. Reges a recte agendo vocati cando amittitur. Nam sibi rationabili discretione componant. Recte igitur illi reges vocantur, qui tam semetipsos, quam subjectos bene regendo modif
Abbreviated transcription (Latin):
futuro tenebo. Uniuerlitatẽ uero deꝰ tenet: et pro te¬
b uicissitudo tẽpoꝵ nõ ualet: angłis scilic propter ꝙ
cõmutabłi inherent creatori siue materie ill
priusꝙͣ ex ea oĩa ista que tẽporaliter iam uoluũtur
formarentur: nec ip̃i utiq ualebat tẽpus Tempus
igitur ad eas creaturas que super celos sũt nõ ꝑtinz:
sed ad eas que sub celo sũt ꝑtinere cognoscit᷑. Non em̃
angłis accedũt tẽpora/ uel succedũt: sed nobi

Expanded text:
futuro, tenebo. Universitatem vero Deus tenet; et pro tefuturo, tenebo. Universitatem vero Deus tenet; et pro teibus vicissitudo temporum non valet, angelis scilicet, propter quod incommutabili inhaerent Creatori; sive matepriusquam ex ea omnia ista quae temporaliter jam volvuntur formarentur, nec ipsi utique valebat tempus. Tempus igitur non ad eas creaturas, quae supra coelos sunt, sed ad eas quae sub coelo sunt pertinere cognoscitur. Non enim angelis
Abbreviated transcription (Latin):
strare. quo is qui efficit per id qd̃ efficitur noĩatur:
bene os pro uerbo ponis. sicut linguã pro uerbis. sic.
manus pro litteris. Destigia deĩ sunt quib nũc deꝰ
per speculũ agnoscitur. Ad perfectũ uero om̃ps reppe¬
ritur. dũ in futuro facie ad faciẽ quibusq electis
p̃sentabit᷑. ut ipãm speciẽ cõtemplentur cuiꝰ nut
ueltigia cõprehendere conautur, et hoc est ꝙ per spe¬
ña tp̃a p̃cedit diuina eternitas: nec in deo
preteritũ presens futurũ ue aliqd̃ creditur
sed sola presencia in eo dicũtur. qr et ernitate sua t̃c¬
ta cõplectitur. Alioqͥn mutabilis est deus credẽdus.
si ei successiones tẽpoꝵ astribũtur. Si semper aliqua
essent cũ deo tempora nõ esset tẽpus sed eternitas: nͨ
mutarentur tẽpora sed starent. Presens p̃teritũ et
futurũ nostrũ est habere: nõ dei Berbi causa. Dici¬
mꝰ pro prelenti teneo codicẽ: pro p̃terito tenui. pro

Expanded text:
strare, quo is qui efficit per id quod efficitur nominatur, strare, quo is qui efficit per id quod efficitur nominatur, bene os pro verbo ponis, sicut linguam pro verbis, sicut manum pro litteris. 10. Vestigia Dei sunt, quibus nunc Deus per speculum agnoscitur. Ad perfectum vero omnipotens reperitur, dum in futuro facie ad faciem quibusque electis praesentabitur, ut ipsam speciem contemplentur, cujus nunc vestigia comprehendere conantur; et hoc est quod per spemnia tempora praecedit divina aeternitas, nec in Deo praeteritum, praesens, futurumve aliquod creditur, sed omnia praesentia in eo dicuntur, quia aeternitate sua cuncta complectitur. Alioquin mutabilis est Deus credendus, si ei successiones temporum ascribuntur. Si semper aliqua essent cum Deo tempora, non esset tempus, sed aeternitas; nec mutarentur tempora, sed starent. 2. Praesens, praeteritum et futurum nostrum est habere, non Dei. Verbi causa, dicimus pro praesenti, teneo Codicem; pro praeterito, tenui; pro
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ species dicũtur ad deũ. neq pro lustancie prop¬
etate / led pro efficienais caulaꝵ Unde et creditur deũ
creaturaꝵ speciẽ Fallũtur quidã ttultoꝵ dũ legunt
ad ymagniẽ dei factũ esse hoĩem arbitrãtes deum eẽ
guiẽ habeat Non ergo esse corporis formã in deo creda¬
mus: qui hoĩe ad ymagĩe suã fecit. qr mẽtem non
carnẽ ad siłitudinẽ suã creauit. Cogita igitur quale
corpus habeat ueritas: et dũ nõ mueneris. hoc ełt deꝰ¬
Facies dei in scripturis lctis nõ caro sed diuina cog̃¬
cio intelligitur: ea racõe qua per facie cõspectã quil¬
q cognoscitur .i. uc em̃ in orõe dicitur deo Ostende no¬
bis faciẽ tuã: ac si dicatur. da nobis cognicõe tuam
Os dei uingenitus eius est. Nam licut ꝓ u̾bis qͤ per
lingnã fuĩt sepe dicimꝰ illa et illa lingua: ita et pro
uerbo os dei ponitur. qr mos est ut uerba ore forme¬
formentur Et si bolueris genere locucionis illo demõ¬

Expanded text:
tudinem species ducuntur ad Deum; neque pro substantiae proprietate sed efficientiis causarum. Unde et creditur Deum creaturarum speciem. Falluntur quidam stulti, qui, dum legunt ad imaginem Dei factum esse hominem, arbitrantur Deumginem habeat. Non ergo esse corporis formam in Deo credamus, qui hominem ad imaginem suam fecit, quia mentem, non carnem, ad similitudinem suam creavit. Cogita igitur quale corpus habeat veritas, et dum non inveneris, hoc est Defacies Dei in Scripturis sanctis non caro, sed divina cognitio intelligitur, eadem ratione qua per faciem conspectam quisque cognoscitur. Hoc enim in oratione dicitur Deo: Ostende nobis faciem tuam ; ac si diceretur: Da nobis cognitionem tuamOs Dei est, quia Verbum eius est. Nam sicut pro verbis, quae per linguam fiunt, saepe dicimus illa et illa lingua, ita et pro verbo os ponitur, quia mos est ut verba ore formentur. Et si volueris genere locutionis illo demon
Abbreviated transcription (Latin):
pecrato pct̃a ut dũ nõ eutantur parua incida¬
tut in mariis: et dũ defendũtur admilła nec lã¬
ẽ iantur. ex flagitio ad superbiã itur Unde fit ut et¬
dupplicati sit cruminis reus qui et admittit scclera per uo¬
lũtatẽ: et defendit ea per cõtumacie tumorẽ Sit uicio ui¬
ciũ gygnitur: sic uirtus uirtute cõcipitur Ex uicio em̃
gygnitur biciũ: sicut dauid dñ nõ euitauit adulteriũ per

Expanded text:
eccato peccata, ut dum non evitantur parva, incidatur in maximis, et dum defenduntur admissa, nec lamentantur, ex flagitio ad superbiam itur. Unde fit ut duplicati sit criminis reus qui et admittit scelera per voluntatem, et defendit ea per contumaciae tumorem. 2. Sic vitio vitium gignitur, sicut virtus virtute concipitur. Ex vitio enim gignitur vitium. Sicuti David qui, dum non evitat adulterium, pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphẽ testiom Residuũ eruce comedit locusta: et residuũ
locuste comedit brucus. et residuũ bruci comedit rubigo
Perid ergo ista sub uicioꝵ allegoria colligũtur qr sequi¬
tur Exꝑgiscim̃ ebrii et flete rc. Aliqñ utiliter peccat᷑. mĩ
m̃is uiciis: ut maiora utilius caueantur. Lege paulũ a¬
postolũ minora ꝑmittẽtẽ pcta: ue maiora ꝓpetrent᷑. De¬
racit̾ autẽ sanant. uicia: que uirtutib et non uiciis

Expanded text:
 ait: Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo . Per id ergo ista sub vitiorum allegoria colliguntur, quia sequitur: Expergiscimini, ebrii, et flete. 5. Aliquando utiliter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege Paulum apostolum minora permittentem peccata, ne majora perpetrentur. Veraciter autem sanantur vitia quae virt
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃i et non faciũt. pleriq uõ faciũt tm̃ et nõ diligunt.
nõuulli pct̃m nõ faciũt. et tnĩ iusticiã odiũt Grauius
aut peccat qui nõ solũ pct̃m diligit led et facit: ꝙͣ qui
nõ facit et diligit Grauiꝰ q int̾dũ qui diligit et nõ facᵗ.
ꝙͣ qui facit et odit Brauisim̃ est nõ solũ facere: sed ⁊
diligere pct̃m Nã sũt quidã qui statĩ ꝑacto flagicio
cõfundũtur: et sũt qui nõ solũ nõ dolent gessule ma

Expanded text:
o faciunt tantum, et non diligunt. Nonnulli peccatum non faciunt, et tamen justitiam odiunt. Gravius autem peccat qui non solum peccatum diligit, sed et facit, quam qui non facit, et diligit; graviusque interdum, qui diligit et non facit quam qui facit, et odit. Gravissimum est non solum facere, sed et diligere peccatum. 3. Nam sunt quidam qui confestim peracto flagitio co
Abbreviated transcription (Latin):
peccare amore dilectõis dei: aliud timore supplicii
Qui emĩ amore caritatis dei nõ peccat horrescit omne
malũ: amplexaudo iusticie bonũ. nec eũ delectat pct̃m
etiã si sceleris impũtas promittat᷑. Qͥ bero sola pena
lupplicii in le uicia reprimit ꝙͣuis nõ expleas opus pcti

Expanded text:
peccare amore dilectionis Dei, aliud timore supplicii. Qui enim amore charitatis Dei non peccat, horrescit omne malum, amplectendo justitiae bonum; nec cum delectat peccatum, etiamsi sceleris impunitas promittatur. Qui vero sola poena supplicii in se vitia reprimit, quamvis non expleat opus peccati,
Abbreviated transcription (Latin):
gloriatur Nam qui elemosinã uane glorie causa iii¬
partit. ex uirtute uicĩ facit Sed et hiis qui de sapiẽ¬
cia arrogancĩa ht̃. et p̃miũ qui pro iustitia appetit
et qui aliqd̃ donũ dei qd̾ meruit in suã laudẽ cõuertͭ.
aut in malos usus assumit. ꝓculdubio uirtutẽ in
uicũt tranfert. Hoĩes de uirtutib bicia mitriunt: ex
quib ꝑeant Iterũ deus arte potentissima ex nr̃o uicio
uirtutes format: quib nos ab iniquitate reformet
De simłatis uirtutib Cxxx

Expanded text:
gloriatur. Nam et qui eleemosynam vanae gloriae causa imgloriatur. Nam et qui eleemosynam vanae gloriae causa impertit, ex virtute vitium facit. Sed et is qui de sapientia arrogantiam habet, et qui pro justitia praemium appetit, et qui aliquod donum Dei quod meruit in suam laudem convertit, aut in malos usus assumit, procul dubio virtutem in vitium transfert. 7. Homines de virtutibus vitia nutriunt, ex quibus pereant. Iterum Deus arte potentissima ex nostro vitio virtutes format, quibus nos ab iniquitate reformet. De simulatis virtutib
Abbreviated transcription (Latin):
use uirtutes ex se uicia gignũt: qd̾ fit ꝑ ĩmoderatũ
annũ appetitũ cui non sufficit donũ qd̃ meruit. nisi in¬
de aut laudes, aut lucra dãpnanda quesierit Interdũ
uirtutes uicia gygnũt: dũ aliqñ pro tẽpore opportuno mi¬
mine relaxantur Sic q fit ut que loco cõgruo uirtutes
sunt: incõgruo uitia deputẽtur. ueluti si pro frĩs aduẽ
oĩuo ꝓhibuit. Itẽ quedã u̾tutes dũ discrecõe non seruãt.
in uic̾ia trãsent Nã sepe iusticia dũ suũ modũ excedit.
crudelitatis seuicia gignit. et nnmia pietas dissolucõe
discipline ꝑturit: et zeli studiũ dũ plus est ꝙͣ opportet.
in iracũdie biciũ tendit. et młta mãsuetudo torporis
legnicie gignit Prudẽtis autẽ uiri discrecio sollerter ꝓ-¬
spicit ne bonũ intẽperanter agat: et de uirtute in uiti¬
um transeat Item apud quosdã ex uirtute uiciũ gi-¬
gnitur dũ quiłq de castitatis et abstinẽcie meritĩs

Expanded text:
usae virtutes ex se vitia gignunt: quod fit per immoderatum animi appetitum, cui non sufficit donum quod meruit, nisi inde aut laudes aut lucra damnanda quaesierit. 2. Interdum virtutes vitia gignunt, dum aliquando pro tempore opportuno minime relaxantur. Sicque fit, ut quae congruo loco virtutes sunt, incongruo vitia deputentur, veluti si pro fratris adveomnino prohibuit. 4. Item quaedam virtutes, dum discretioni non serviunt, in vitia transeunt. Nam saepe justitia, dum suum modum excedit, crudelitatis saevitiam gignit; et nimia pietas dissolutionem disciplinae parturit, et zeli studium, dum plus est quam oportet, in iracundiae vitium transit, et multa mansuetudo torporis segnitiem gignit. 237 5. Prudentis autem viri discretio solerter prospicit, ne bonum intemperanter agat, et de virtute in vitium transeat 6. Item apud quosdam ex virtute vitium gignitur, dum quisque de castitatis et abstinentiae meritis
Abbreviated transcription (Latin):
Piritus sc̃t̃s creator est sicut pater et uerbum
testante ꝓpha Spiritꝰ dñi tecit me: et spiracłm
inde unũ sũt pater et filius. qr nichil habet pater ꝙ non
habeat fũius Non enĩ res una et duoꝵ cõsubstãcialis po¬
ab eis simul procedere et simł messe msi unũ i¬
rit a quib procedit Sp̃s sct̃i pignꝰ accepit eccła: ut per
eũ in uno corpore unũ fierent credentes. per quẽ pater

Expanded text:
piritus sanctus creator est, sicut Pater et Verbum, testante propheta: Spiritus Domini fecit me, et spiraculuinde unum sunt Pater et Filius, quia nihil habet Pater quod non habet Filius. Non enim res una et duorum consubstantialis poterit simul ab eis procedere et simul inesse, nisi unum fuerit, a quibus procedit. Spiritum sanctum pignus accepit Ecclesia, ut per eum in uno corpore
Abbreviated transcription (Latin):
cant ut ualidiores ad illã. de huiꝰ uite mortificacõe cõsurgat
¶uc̃ta quippe tẽporalia qiͣ herbe uirẽtes arestũt et tr̃aseut.
ideoq et pro eterius reb que nũꝙͣ arescũt. rct̃e itta dei l

Expanded text:
cant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. cant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quippe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt et transeunt; ideoque pro aeternis rebus, quae nunquam arescunt, r
Abbreviated transcription (Latin):
culi amatorib cara sũt. scc̃i uelut aduersa re¬
lugiunt. plusq aduerlitatib mũdi gaudent ꝙͣ prospe¬
mũdi cõtraria sunt: ut dũ ista aduersa senciũt. ad cele¬
ste desideriũ ardencius excitentur axigna apud deũ refł¬
gd gracia qui huit inũdo cõtemptibilis fuerit: na reueri
uecelle ect ut quẽ mũdus odit: diligatur a deo Sanctos
uiros in hoc salo̾ legimus ꝑegrinos elle et hospites Bude
et reprehenditur petrus ꝙ taberuaculũ in mõte fieri to¬
gitauit: qr sctis in hoc mũdo taberuacłm nõ est. quibus
patria et domꝰ in celo elti Saucti uiri ideo cõtempn̾s cu¬
puĩt mũdũ et motũ mẽtis ad suꝑna reuocare: ut ibi se
recolligant unde defluxerũt. et inde se subtrahãt ubi dil¬
persi sũt Iulti qui rebus honoribulq ac uite blandimẽ¬
tis renũciant promide le ab onĩ frena possessione mor¬
tificat: Ut deo uiuãt. ideo q seculi huiꝰ ulandicias cal¬

Expanded text:
culi amatoribus chara sunt, sancti velut adversa refugiunt, plusque adversitatibus mundi gaudent, quam prospemundi contraria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est, ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sancti viros in hoc saeculo legimus peregrinos esse, et hospites ; unde et reprehenditur Petrus quod tabernaculum in monte figere cogitavit , quia sanctis in hoc mundo tabernaculum non est, quibus patria et domus in coelo est. 5. Sancti viri ideo contemnere cupiunt mundum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerint, et inde se subtrahant, ubi dispersi sunt. 6. Justi, qui rebus honoribusque, ac vitae blandimentis renuntiant, proinde se ab omni terrena possessione mortificant, ut Deo vivant; ideoque saeculi hujus blanditias cal
Abbreviated transcription (Latin):
tis aicie presentiã dei et anglice lonietatis freqitetrac o¬
tẽplentar  aloꝵ tam praua sũt oꝑa mãifesta. Ut his
qui prĩam suꝑuã desiderant nõ solũ mores eoꝵ: sed̾
consorcia fugiant Q̾dã eñi corꝑaliter seꝑcni desiderat
ab imquis: Ut eoꝵ non ĩuoluantur delictis ¶õmilli et¬
si nõ corꝑali discessu: spiritali tnĩ ab eis intẽcione rece
de uel oꝑe Et licet sepe ĩ medio carualiũ uitã deꝰ ꝓte¬
politus. a uiciis maneat illibatꝰ in quib et si nõ cito
implicetur aliqñ tnĩ attrahit᷑. Neq em̃ diu tutꝰ elle
poterit. qui ꝑiculo proximꝰ fuerit Sia liue octeudi¬
clõ. uita monachi sine cupiditatis et timoris impedi ͭ.
Dũ em̃ quisq a cõsorcio mũdi abstrahitur: nec cupi¬
ditas eũ obligat cõsenciẽtem. nec cruciat sencientem
Bonũ eit corꝑaluer remotũ elle a mũdo: sed muito

Expanded text:
ntis acie praesentiam Dei, et angelicae societatis frequentiam contis acie praesentiam Dei, et angelicae societatis frequentiam contemplantur. 2. Malorum tam prava sunt opera manifesta, ut hi qui supernam patriam desiderant, non solum mores eorum, sed et consortia fugiant. Quidam etiam corporaliter separari desiderant ab iniquis, ut eorum non involvantur delictis. Nonnuli, etsi node vel opere. Et licet saepe in medio carnalium vitam Deus proteates positus a vitiis maneat illibatus, in quibus etsi non cito implicetur, aliquando tamen attrahitur. Neque enim diuturnus esse poterit, qui periculo proximus fuerit. 3. Via sine offendiculo, vita monachi sine cupiditatis et timoris impedimento. Dum enim quisque a consortio mundi abstrahitur, nec cupiditas eum obligat consentientem, nec cruciat sentientem. 305 4. Bonum est corporaliter remotum esse a mundo, sed multo
Abbreviated transcription (Latin):
renĩciatõe mũdi ad suꝑnã prĩam sctĩs delideriis inhyat.
ab hac f̾rena intencõe quali quibulda pẽnis subleua¬
tus erigitur: et in quo laplus erat per gemitũ cõspi¬
cit. et ubi ꝑuenerit cũ gaudio magno intendit Q. ue¬
ro a cõtemplacõis requie reflexus in curis scl̃i huiꝰ in¬
cidit: si ad mẽoriaz lui reuertatur ꝓtinꝰ ingenuscit
quãtũqz fuerint trãquilla que ꝑdidit. et ꝙͣ cõfusa lit
in quib cecidit ex ip̃a laboris sui difficultate cognosc.
Quid enĩ in hac uita laboriosius ꝙͣ̃ t̾renis desideriis
estuare: aut quid hic securius ꝙͣ huiꝰ seculi nichil
appet̾eͤ Qui enĩ hũc mũdũ diligũt turbulẽtis eius
curis et solicitudinib cõturbantur Q̾ autẽ eũ õdiũt
nec secũtur. interne quietis trãquillitate fruẽtes: futu
huic uiãdo moriutur. ut soli deo uiuere desiderat: ꝙtoq¬
ab huuiꝰ scli couersacõe se subarahũt. tanto intere me¬

Expanded text:
di ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pinnis, sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat, per gemitum conspicit, et ubi pervenerit, cum gaudio magno intendit. Qui vero, a contemplationis requie reflexus, in curas hujus saeculi incidit, si ad memoriam sui revertatur, protinus ingemiscit; quantumque fuerint tranquilla quae perdidit, et quam confusa sint in quibus cecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? Aut quid hic securius quam hujus saeculi nihil appetere? Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Qui autem eum odiunt, nec sequuntur, internae quietis tranquillitate fruentes, futurhuic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto internae me
Abbreviated transcription (Latin):
situdine mũdiali tumebãt: postea ipãm elacõe in studio
humilitatis cõmutãt. Quidã sũt qui iam secrete couer¬
li sũt: quoꝵ cõuerlio qz nõ ꝓcedit ad publicũ. apud esti¬
macõem hũanã quales fuerũt. tales else putãtur iã
tamẽ in dei otulis surrexerũt Itẽ quidã adhuc hũano
iudicio stare cermĩtur: iam tamĩe in dei oculis ceciderũt
Multi apud hoĩes reprobi sũt: et apud deũ electi. atq
itẽ młti apud hoĩes electi putãtur: et apud deũ repro¬
bi existũt salomone dicente Eũdi inquit impios sepł¬
u̾ qui cũ adhuc uiuerẽt in sct̃o loco erãt: et lau¬

Expanded text:
situdine mundiali tumebant, postea ipsam elationem in studio humilitatis commutant. 12. Quidam sunt qui jam secrete conversi sunt, quorum conversio, quia non procedit ad publicum, apud aestimationem humanam, quales fuerunt, tales adhuc esse putantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio stare cernuntur; jam tamen in Dei oculis ceciderunt. 13. Multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi; atque item multi apud homines electi putantur, et apud Deum reprobi existunt, Salomone dicente: Vidi, inquit, impios sepultos, qui cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et lau
Abbreviated transcription (Latin):
proficere inli le prius in bonis ltuduerit actib excer¬
cere Multis modis terret deus hoĩes ut uel sero con¬
uertãtur: atq ex inde magis erubestant. ꝙ tãdiu
expectati sũt ut rediret. am uut nunis uit plagio
nuc̃ reuelacõib quosdã cõcutit. ut qui uolũtate cõuer¬

Expanded text:
proficere, nisi se prius in bonis studuerit actibus exerproficere, nisi se prius in bonis studuerit actibus exercere. 8. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam co
Abbreviated transcription (Latin):
goris radio iusticia clareat. inli qui prius toto mentis
nilu cõuertatur ad deũ / quatenꝰ ipõ lum̃e quo illua.¬
tur. et suã felicitatẽ agnoscat. et lumẽ qd̾ ceco corde
nõ intuebatur reuelato intelligat Tuc autẽ in attin¬
gibłe intelligi posse iusticiã dũ eã quisq sequi cõuer¬
lus temptau̾it: qr lux nõ intelligit᷑. insi cũ uidet᷑. Su
diciũ qd̾ in hoĩs ptãte cõlistit cõuersionis est gractã: per
quã nolinetipõs iudicamꝰ. quãdo flẽtes mala nr̃a pu¬
ninꝰ et bono qd̾ ex deo nobis est solidius inheremus.
Triꝑtitꝰ describitur elle uniꝰtuiulq cõuerli profectus:
idest primꝰ corrigendi a malo. scds̃ faciendi bonũ: terciꝰ
cõslequendi boni operis piũ Nã qd̾ ait ꝓpha. Solue fa¬
stitłos depͥmẽtes: mali est emẽdatio. Qdꝰ uo̾ adiecit Frã¬
ge esurienti panẽ tiũ. operis bomi elt actio In eo uero
rectũ fuerit malũ. nec pot̾it quisꝙͣ ad cõtẽplacoẽm dei

Expanded text:
goris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditatem agnoscat, et lumen quod caeco corde non intuebatur intelligat. 5. Tunc autem inattingibilem intelligi posse divinam justitiam, dum eam quisque sequi conversus tentaverit, quia lux non intelligitur, nisi cum videtur. 6. Judicium quod in hominis potestate consistit conversionis est gratia, per quam nosmetipsos judicamus, quando flentes mala nostra punimus, et bono quod ex Deo nobis est solidius inhaeremus. 7. Tripertitus describitur esse uniuscujusque conversi profectus, id est, primus, corrigendi a malo; secundus, faciendi bonum, tertius, consequendi boni operis praemium. Nam quod ait propheta: Solve fasciculos deprimentes , mali est emendatio: Quod vero adjecit: Frange esurienti panem tuum, operis boni est actio. In eo verorectum fuerit malum. Non poterit quisquam ad contemplationem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuãte ꝙͣuis infũdatur aurib / ad cor mĩꝙͣ¬
nũꝙͣ descendit: foris quidẽ ꝑctrepit scd interiꝰ nichil ꝓ¬
ficit Cũc autẽ dei lmno intulus aurib ad cordis ultĩa
ꝑuenit. qñ dei gracia mẽtẽ interiꝰ ut intelligat tãgit
Sicut em̃i quoldã flãma caritatis luc deus illuĩat ut ui¬
taliter sapiant: ita quosd̾ frigidos torpentesq deserit
Ut sine lenlu ꝑsiltãt Pleriq acum̃e intelligẽdi uiaceo
existũt: sed loquẽdi mopia angustantur. udã uo in
utrisq pollent: qr et sciendi copiã. et dicẽdi efficaciã ha¬
De superbis lectorib T .xi.
Tãudẽ utũtur. dũ et ip̃a sciencia extollũtur et ibi peccat
ubi pc̃ta mũdare debuerũt Nõnũꝙͣ cõlequũtur legen¬
do ꝑfectã scienciã arrogantes: nã ꝙuis in suꝑficie sapi

Expanded text:
a, quamvis infundatur auribus, 292 ad cor nunquam descendit; foris quidem perstrepit, sed interius nil proficit. Tunc autem Dei sermo infusus auribus ad cordis ultima pervenit, quando Dei gratia mentem interius, ut intelligat, tangit. 2. Sicut enim quosdam flamma charitatis suae Deus illuminat, ut vitaliter sapiant, ita quosdam frigidos torpentesque deserit, ut sine sensu persistant. 3. Plerique acumine intelligendi vivaces existunt, sed loquendi inopia angustantur. Quidam vero in utrisque pollent, quia et sciendi copiam, et dicendi efficaciam haDe superbis lectoribus. 1. Pllaudem utuntur, dum ipsa scientia extolluntur, et ibi peccant, ubi peccata mundare debuerant. 2. Nunquam consequuntur legendo perfectam scientiam arrogantes. Nam quamvis sapi
Abbreviated transcription (Latin):
tudo caritatis qua nos et ab exrore colligit. et cõtinet
in ueritate In est ei et longitudo qua nõs longanu¬
ter malos portat. donec emendatos prĩe future resti¬
tuat Inest ei et altitudo per quã om̃em sensũ sue
sciencie ĩmenlitate exuperat Inest ei et profundum
quo dãpnandos inferius iutta equitate disponens p̃¬
ordinat

Expanded text:
tudo charitatis, qua nos et ab errore corrigit, et continet in veritate. Inest ei et longitudo, quae nos longanimiter malos portat, donec emendatos patriae futurae restituat. Inest ei et altitudo, per quam omnem sensum suae scientiae immensitate exsuperat. Inest ei et profundum, quo damnandos inferius juxta aequitatem disponens, praeordinat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ magnitudĩnẽ diuinitatis eius nullus possi
etꝰ¬
Ser id ergo qd̾ exterior est oftenditur ẽẽ creator: per
ĩo uero qd̾ interior. gubernare oĩa demonstratur
Ac ne ea que creata sũt sine deo essent: deꝰ intra oĩa
est. Derũ ne extra deũ essent deus exterior est: ut
oĩa cõcludantur ab eo De cõsũmacione alicuiꝰ facti
dicitur perfectio: deus autẽ qui nõ est factus. quomo¬
do est perfectus : Sed hũc sermonẽ de usu nr̃o suit
humana mopia sicut et reliqua uerba: quatenus
id qd̾ mneftabile est utcũq dici possit. qm̃ de deo nichil
digne humanꝰ ẜmo explicat Dũ nõ localis sit deus
localiter tamẽ in suis ambulat sct̃is: dũ de loco in lo¬
co predicatur ab eis. Nam deus qui nec loco mouet᷑.
nec tpẽ/ in leruis tamẽ suis et tp̃e et loco mouetur:

Expanded text:
 Magnitudinem divinitatis nullus potest sensus etPer id ergo, quod exterior est, ostenditur esse creator; per id vero quod interior, gubernare omnia demonstratur. Ac ne ea quae creata sunt sine Deo essent, Deus intra omnia est. Verum ne extra Deum essent, Deus exterior est, ut omnia concludantur ab eo. 4. Consummatio alicujus facti dicitur perfectio; Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hunc sermonem de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est, utcunque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit. 5. Dum localis non sit Deus, localiter tamen in suis ambulat 119 sanctis, dum de loco in locum praedicatur ab eis. Nam Deus, qui nec loco movetur, nec tempore, in servis tamen suis et tempore et loco movetur,
Abbreviated transcription (Latin):
cor miserũ iustoꝵ ex cõpaslione dãpnatoꝵ
cõndolendi affectio: ubi tm̃ erit sct̃oꝵ de dei cõtempla
gaudiũ. ut trifticie nullus tribuat᷑. introiti
Sicut cõꝑatus color candidus ingro colori fit pul¬
chrior: ita et sctõꝵ requies cõꝑatã dãpnacõi maloꝵ
gloriosior erit. Sic iusticia ĩiufticie sit bntus bicio Lrescit
dicente ad prẽm xpõ Uolo ut ubi ego sũ: et ip̃i sint meo
Si em̃ mẽbra capitis lumꝰ et unus in le: et in nobis

Expanded text:
cor miserum justorum compassione damnatorum condolendi affectio, ubi tantum erit sanctorum de Dei contemplatione gaudium, ut tristitiae nullus tribuatur introitus. 2. Sicut comparatus color candidus nigro colori fit pulchrior, ita et sanctorum requies comparata damnationi malorum gloriosior erit. 3. Sic justitia injustitiae, sic virtus vitio crescit.dicente ad Patrem Christo: Volo ut ubi sum ego, et ipsi sint mecum . Si enim membra capitis sumus, et unus in se, et
Abbreviated transcription (Latin):
pariter et arescũt Dalet interdũ cõuersis pro salte
aĩe mutacio loci Plerũq em̃ dũ nutat᷑. locus: mu¬
tatur et mẽtis affectꝰ Congruũ est em̃ inde eciã corpo¬
raliter auelli: ubi quisq illecebris deseruiuit Nam
locus ubi praue quilqz uixit: hoc in aspectu mẽtis oppo¬
unt: qd̾ semper ibi uel cogitauit uel gessit
De exemplis sctõꝵ Cxi.

Expanded text:
pariter et arescunt. 7. Valet interdum conversis pro animae pariter et arescunt. 7. Valet interdum conversis pro animae salute mutatio loci. Plerumque enim, dum mutatur locus, mutatur et mentis affectus. Congruum est enim inde etiam corporaliter avelli, ubi quisque illecebris deservivit; nam locus ubi prave quisque vixit, hoc in aspectu mentis opponit quod semper ibi vel cogitavit, vel gessit. De exemplis sanctorum.
Abbreviated transcription (Latin):
q dũ eoꝵ laborẽ mercedis retribucio nõ ttatim cõseqͥ¬
tur. spe ip̃i pene disloluta languescũt Unde et magͣ
illoꝵ gloria p̃dicatur: qui bone cõuersacõis principia
auginẽto loudiore cõsũmant. atq eo ad promeren¬
dam retribucõe clariores p̃parantur: quo firmius
duri itineris labores et in choant et cõsumant Qͥdã
pͥmo cõuersionis caloro ad uirtusco seie accingunt:
accedente uero progressu du ĩmoderate t̾rens rebus
incũbũt: puluere infim appetitꝰ obscurantur Tlude
et dñs de bonis sem̃ib in spiis iactatis Qd̃ autẽ ceai¬
dit in sꝑimis hii sũt qui audiũt uerbũ dei.: et a sollici¬
tudine seculi uel fallacia diuiciaꝵ suffocãt uerbũ. et
sine fructu efficĩt᷑ Nuper cõuersi neqͣꝙͣ debent in
curis ext̾iorib ꝓuehi. Nã si implicẽtur. cõfestim qi
plãtata arbuscula / et necdũ radice p̾fixa cõtuciũt.

Expanded text:
que dum eorum laborem mercedis retributio non statim consequque dum eorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et magna illorum gloria praeparatur, qui bonae conversionis vitae principia augmento solidiore consummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conversionis calore ad virtutes sese accingunt, accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur; unde et Dominus de bonis seminibus dicit: Quod autem cecidit in spinis, hi sunt qui 205 audiunt verbum Dei , et sollicitudine saeculi, vel fallacia divitiarum suffocant verbum, et sine fructu efficitur. 6. Nuper conversi nequaquam debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
in priltinos errores reducit: et uniẽdi tepore re¬
soluit. Hoꝵ ergo exempla quisq cõuersus euita: ne dũ
timorẽ dei a tepore incipis. rursus errorib mũdans im¬
mergaris Tepidꝰ in cõuersione: ociosa uerba et᷑ uemas
cogitatões/ noxias elle nõ cõspicit Ꝙ si a tepore mẽ¬
tis eiugilauerit ea que leuia existĩabat. cõfestim qiͣ
horrenda mõstra atq atrocia pertimescit Sraus et
desidia in om̃i bono oꝑe formidãda est Fraudẽ faci¬
nosmetipõs nõ deũ laudamꝰ Desidiã uõ agimꝰ. quo¬
ciens per torporẽ lãguide ea que dei sũt operanur.
Dĩs ars seculi huiꝰ strenuos amatores habet. et ad
exequẽdũ prõptillimos Et hoc proinde fit: qr p̃sentẽ
ht̃ operis sui remimeracõe. A rs uo̾ diuim tiõris ple¬
rosq habet sectatores lãgiudos et tepidos pigricie in¬
hertia cõgelatos: seo hoc p̾roinde qr labor eoꝵ nõ pro
presenti. sed pro futura remuneracõe differtur: Ideo¬

Expanded text:
in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facinosmetipsos, non Deum laudamus. Desidiam vero agimus, quoties per torporem languide ea quae Dei sunt operamur. 4. Omnis ars saeculi hujus strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; sed hoc proinde, quod labor eorum non pro praesenti, sed pro futura remuneratione differtur. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Inspice tnĩ et tu. ne forte et si sit unde m̾ito ꝑlaceas
tibi. eciã in quo displiceas tibi ip̃i nõ desit Eiolo gło¬
zieris testĩonio cõsciẽtie: sed nõ mirꝰ ut eod̃ hũilieris. Na-¬

Expanded text:
Inspice tamen et tu, ne forte, etsi sit unde merito placeas Inspice tamen et tu, ne forte, etsi sit unde merito placeas tibi, etiam in quo debeas displicere, non desit. Volo glorieris testimonio conscientiae tuae, sed non mi
Abbreviated transcription (Latin):
maior in maiorib. et in clacriorib eiꝰ clarior cõꝓbat᷑.
Nulla splẽdidior gẽma in om̃i p̾cipue ornatu ponti¬
ficis sũmi: qr quõ celsior ceteris: eo huilitate apparet
citis primis ꝑtib: in scdãs nescio quo m ͦ stilus excur¬
rerit describere inchoans qualẽ te oporteat esse. cum
nondũ quis sis plemus expressisł: Credo erubestẽs
ĩ sũmo poĩtũ apice uideri hoĩem nudũ: festinãter¬
suasit se induere insignib sus. Asq hiis nẽpe de¬
formior quo illuatrior pares. Nũ quid potest ablcõ
di ciuitatis super mõtẽ poĩte desolacio: aut lat̾e fumꝰ
lauterne extincte luper cãdelabrũ. Symia in tecto
rex f̾atuus in solio sedens. Et nũc audi cãticũ meũ
mĩmnꝰ: sedes prima et uita yma. lingua magnilo¬
qua et manꝰ ociosa : ẜino młtꝰ et fructus nullus
et nutãs ttabilitas Admouĩ speculũ: fedꝰ se in eo
uoltꝰ agnoscat: tu tuũ gaude dissilem inueniri.

Expanded text:
major in majoribus, et in clarioribus clarior comprobatur. Nulla splendidior gemma, in omni praecipue ornatu summi Pontificis. Quo enim celsior caeteris, eo humilitate apparet citis partibus, in secundas nescio quomodo stilus excurrerit, describere inchoans qualem te oporteat esse, cum necdum, quis sis, plenius expressisset. Credo erubescens in summo positum apice videri hominem nudum, festinavit induere insignibus suis. Absque his nempe eo deformior, quo illustrior pares. Nunqudi civitatis supra montem posite desolacio aut latere fumus lucerne extincte super candelabrum? Syrex fatuus in solio sedens. Et nunc audi canticum meum,: sedes prima, et vita ima; lingua magniloqua, et manus otiosa; sermo multus, et fructus nullus; et nutans stabilitas. Admovi speculum: foedus se in eo vultus agnoscat: tu tuum gaude dissimilem inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
notã gratulor inꝙͣ presidentẽ usq adhut absor
hoꝵ omĩ querela multa. an sine culpa tu bideris
Nũt ad ea que sub te sũt. tõsideracio intendat.
At alterius prĩcipii hoc: luruidẽ tuis occupatõib

Expanded text:
notam: gratulor, inquam, praesidere te usque adhuc absque notam: gratulor, inquam, praesidere te usque adhuc absque horum omnium querela multa: an et sine culpa, tu videris. Nunc ad ea quae sub te sunt, consideratio intendenda. At alterius principii h
Abbreviated transcription (Latin):
aure relegandũ. fede ad cachinos moueris fedius
moues. Porro detrahere aut detrahẽtem audire. qͥd
hoꝵ dãpnabiliꝰ sit non facile dixerĩ De auaricia nõ¬
eft qd̾ tuũ tatigẽ intuitũ: cũ pecumã tãꝙͣ paleam
dicaris habere. Non prorsus nõ est qd̃ pro illa time¬
quid in tua lateat cõsciẽcia latere te nolim. Quid
illud sit queris: Aitepcio ꝑsonaꝵ. Non parui te re¬
causas meritoꝵ Est itẽ uiciũ cuiꝰ li te inmunẽ
sentis inter om̃s quos noui ex hiis qui cathedras a¬
scenderũt. sedebis me iudice solitarius. qr ueraciter
singlariterq leuacti te supra te iuxta ꝓpham fa¬
cilitas est tredulitatis hec est cuiꝰ callidilsiẽ wlpe¬
cule magnoꝵ neĩe comꝑi satis cauille u̾sucias. In¬
de eisipĩs pro nichilo ire multe: in de inuocẽciũ tr̃e¬
quẽs addictio. inde preiudicia in absentes Bratulor
autꝰ. tibi nec enĩ assẽtacõis apud te uercor ĩcurre

Expanded text:
aure relegandum. Foede ad cachinnos moveris, foedius aure relegandum. Foede ad cachinnos moveris, foedius moves. Porro detrahere, aut detrahentem audire, quid horum damnabilius sit, non facile dixerim. CAPUT est quod tuum fatigem intuitum, cum pecuniam tanquam paleam dicaris habere. Non prorsus, non est quod pro illa timequid in tua lateat conscientia, latere te nolim. Quid illud sit quaeris? Acceptio personarum. Non parvi te recas meritorum. Est item vitium, cujus si te immunem sentis, inter omnes quos novi ex his qui cathedras ascenderunt, sedebis me judice solitarius: quia veraciter singulariterque levasti te supra te, juxta prophetam. . Facilitas credulitatis haec est, cujus callidissimae vulpeculae magnorum neminem comperi satis cavisse versutias. Inde eis ipsis pro nihilo irae multae, inde innocentium frequens addictio, inde praejudicia in absentes. Gratulor autem tibi: nec enim assentationis apud te vereor incurrere
Abbreviated transcription (Latin):
alter ex toto desipuit . Magnus qui incidens in adu¬
sa non excidit uel parũ a sapĩa: nec mĩor cui p̃sẽs
felicitas si arrisit non irrisit. ꝙͣꝙͣ faciliꝰ ĩueneris
qui sapĩam retinuerũt cõtraria sibi fortuna: ꝙ
qui ꝓpicia nõ perdiderũt Preferendus ille et magnꝰ
ĩmoderacior cura uestis uel corporis non irrepsit.
cauẽdũ et in ocio ociũ est. fugienda ꝓinde ociositas
mater nugaꝵ nouerta uirtũtũ. Inter scł̾ares it¬
ge nuge sũt: in ore sacerdotis blasphemie. Inter¬
dũ tamẽ si incidãt ferende sũt fortassis: referende
sed et libenter audiãt. et suꝑ sedeant ociosis Cõsecͣsti
os tuũ enuagelio: talib iam aꝑire illicitũ. assue¬
ste̾ sacrilegiũ eit Labia ait sacerdotis cufodiũt sci¬
entiã: et legẽ requirũt de ore eius. nõ nugas ꝓfecto
uel fabulas Derbũ sturrile qd̾ faceti urbam ue
noĩe colorãt. nõ sufficit ꝑegrinari ab ore procul et ab

Expanded text:
alter ex toto desipuit. Magnus qui incidens in adveralter ex toto desipuit. Magnus qui incidens in adversa, non excidit vel parum a sapientia: nec minor cui praesens felicitas si arrisit, non irrisit. Quanquam facilius inveneris qui sapientiam retinuerunt, contraria sibi fortuna, quam qui propitia non perdiderunt. Praeferendus ille et magnusimmoderatior cura vestis vel corporis non irrepsit. cavendum et in otio otium est. Fugienda proinde otiositas, mater nugarum, noverca virtutum. Inter saeculares nugae, nugae sunt; in ore sacerdotis, blasphemiae. Interdum tamen si incidant ferendae fortassis; referendaesed libenter audiant et supersedeant otiosis. Consecrasti os tuum Evangelio: talibus jam aperire illicitum, assuescere sacrilegium est. Labia sacerdotis, ait, custodiunt scientiam et legem requirunt de ore ejus : non nugas profecto vel fabulas. Verbum scurrile quod faceti urbanive nomine colorant, non sufficit peregrinari ab ore: procul et ab
Abbreviated transcription (Latin):
tat Quomiͦ. ab alterutro nõ ꝑiclitẽtur aut pietas
clemẽtie aut zeli rectitudo. Turbatꝰ pre ira oculꝰ de¬
meuter nil intuetur. suffusus fluxa quad̾ et muliebͭ
mollicie aĩmꝰ rectũ non uidet Nõ eris innocẽs si aut
pumas eũ cui forte parcendũ esset: aut ꝑcas ei qui
ueris nolo dissimules Si cõstantẽ in tius cõdolentem
in alienis: gaude recti cordis hoc Sregione puersissi¬
inũ si cũ in ꝓpriis dep̃hendaris fortasle impãciens: imi¬
niine tũ in aliens cõpaciens senciaris. Quid in pros¬
peris Nichil ne est qd̾ cõsideracõe sollicitet᷑. Est uti¬
q si diligenter attendas ꝙͣ rarus semꝑ extiterit qͥ
non uel modice in ꝓsperitate animũ relaxarit a
fuit ad disciplinã qd̾ ignis ad cerã qd̾ solis radius
ad muẽ uel glaciẽ : Sapiẽs dauid. sapiẽtior salomõ
fuit: sed blaudiẽtib inmis scdĩs reb: alter ex parte

Expanded text:
tat. Quomodo ab altero non periclitetur, aut pietas tat. Quomodo ab altero non periclitetur, aut pietas clementiae, aut zeli rectitudo? Turbatus prae ira oculus clementer nil intuetur; suffusus fluxa quadam et muliebri mollitie animi rectum non videt. Non eris innocens, si aut punias eum cui forte parcendum esset, aut parcas ei qui neris nolo dissimules. Si constantem in tuis, condolentem in alienis gaude. Recti cordis hoc; e regione perversissimi, si cum in propriis deprehendaris fortasse impatiens, minime tamen in alienis compatiens sentiaris. Quid in prosperis? nihilne est quod considerationem sollicitet? Est utique si diligenter attendas, quam rarus semper exstiterit, qui non vel modice in prosperitate animum relaxaverit fuit ad disciplinam, quod ignis ad ceram, quod solis radius ad nivem vel glaciem? Sapiens David, sapientior Salomon fuit: sed blandientibus nimis secundis rebus alter ex parte,
Abbreviated transcription (Latin):
clm dissolutus. timoracior an forte fidencior quã
oportet Qͣ latus tibi patet cãpus in hoc genere
conliderandi cemoro ego panca ueluti quedam
seiiaria proferens: nõ tamẽ ip̃e serens. sed dãs
semẽ serenti. Oportet tibi innotescat zelus tuus
clemẽtia tua discretio quoq moderatrix earũd̾ uir¬
tutũ: qualis uidelicet in donãdis ĩuriis. quał sis
m ulciscendis ꝙͣ in utroq prouidꝰ modi loci tẽporis
obenator Prorsus cõsideranda tria hec in usu uir¬
tutũ haꝵ ne nõ suit uirtutes si preter hec muemi¬
autur Nẽpe eiusmodi nõ natura ututes sed ulus
facit: uam ex se indifferentes esse noscũtur. tuum
est aut abutẽdo et tõfundẽdo facere uicia: aut bene
ordinate qr utendo uirtutes Solent discrecõis ocu¬
lo caligante alterutrũ sibi preriꝑere loca tͥmĩos
occupare Porro caliginis due sunt caaise. ira et
mollior affectus Is uidicii cẽsurã eueruat: illa p̃cipi¬

Expanded text:
culum dissolutus, timoratior an forte fidentior quam culum dissolutus, timoratior an forte fidentior quam oportet. Quam latus tibi patet campus in hoc genere considerandi! Memoro ego pauca, veluti quaedam seminaria proferens; non tamen ipse serens, sed dans semen serenti. Oportet innotescat tibi zelus tuus, clementia tua, discretio quoque moderatrix earumdem virtutum, qualis videlicet in donandis injuriis, qualis sis in ulciscendis, quam in utroque providus modi, loci, temporis observator. Prorsus consideranda tria haec in usu virtutum harum; ne non sint virtutes, si praeter haec reperiantur: nempe ejusmodi, non natura virtutes, sed usus facit. Nam ex se indifferentes esse noscuntur. Tuum est, aut abutendo et confundendo facere vitia; aut bene ordinateque utendo, virtutes. Solent discretionis oculo caligante alterutrum sibi praeripere loca, terminos occupare. Porro caliginis duae sunt causae, ira et mollior affectus. Is judicii censuram enervat, illa praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
sillamuntatis deiectio: insi desꝑata quedã absorpcio
est ͤ In hanc fortis non deicitur: prudens longioris uite
non abducet᷑ in incerto Modestꝰ moderabit curas: tẽ¬
ꝑabit a suꝑfluis: nõ deerit uecessariis. Porro iustus
alciora se non p̃sumet. sed loquetur. Si iustꝰ fuero
nõ leuabo caput meũ. Tu ergo in hac cõsideracõe tur
caute ambules: et totã equitate uerseris. ut nec plus
nõ tibi tribuas. uec plus iusto parcas Porro plus b̾o
tribiuis nõ modo arrogando tibi qd̾ nõ habes bonũ: sed et
qd̾ habes ascribendo. Digilanter discerne qualis ex te
et qualis dono dei sis ut nõ sit in spiritu tuo dolus: erͥ
autẽ insi fideliter parciẽs. tua tibi et que sũt dei deo
sis et qualis fueris ad mẽoriuã reuotandũ: conferẽ¬
an mnꝑaciencior solito: iracũdior lemor ue. insolen¬
an austerior. exorabilior an difficilior. pusillior a¬
nimo an magnamiior: serius magis. an plus¬

Expanded text:
sillanimitatis dejectio, nisi desperata quaedam absorptio sillanimitatis dejectio, nisi desperata quaedam absorptio est? In hanc fortis non dejicietur. Prudens longioris vitae non abducetur incerto. Modestus moderabitur curas, temperabit a superfluis, non deerit necessariis. Porro justus altiora se non praesumet, sed loquetur cum justocommendat. 20. Tu ergo in hac consideratione tui caute ambules, et tota aequitate verseris, ut nec plus vero tibi tribuas, nec plus justo parcas. Porro plus vero tribuis, non modo arrogando tibi quod non habes bonum, sed et quod habes adscribendo. Vigilanter discerne, qualis ex te, et qualis sis dono Dei; et non sit in spiritu tuo dolus. Erit autem, nisi fideliter partiens, tua tibi, et quae sunt Dei, Deo sis, etiam qualis fueris ad memoriam revocandum. Conferenan impatientior solito, iracundior leniorne, insolenan austerior, exorabilior an difficilior, pusillior animo an magnanimior, serius magis an plus
Abbreviated transcription (Latin):
que apłs apprehendere hortatur cũ omĩb sctĩs longitu¬
dinẽ. lacitudinẽ. lublimitatẽ et profundũ: qd̾ alteriꝰ
erit disputacõis et tempis Nũc autẽ longũ dico cũ
sibi homo longiorẽ ꝓmnittit uitã: Lacũ cũ in suꝑfluas
aĩmꝰ dutenditur cu̾ras. Altũ cũ de se plus presumit.
profundũ cũ se plus deicit. N. igitur longa iuetit᷑.
sibi tẽpora: nõne uere ingreditur iter exterimu tran¬
siens uite termmĩos productiori longitudine ͨ Inde est ꝙ
hoĩes in pñti a sele exules per oblionẽ in alia ꝑ in auẽ
sollicitudinẽ migrãt secula nõ profutura. ymo nec fu¬
tura. Similit̾ aimꝰ dictentꝰ in młta: młtis laceretur
curis ncͣce est. Nẽpe immod̾ata extensio extenuaioẽ
extenuacio minia scillionẽ facit. Iam uero alta pre¬
sũpcio. quid n ruino sa p̃ciꝑitatio eit. Legilti nãq
ante ruinã exaltatur cor Quid e regionẽ inmie pit¬

Expanded text:
quae Apostolus comprehendere hortatur cum omnibus sanctis, longituquae Apostolus comprehendere hortatur cum omnibus sanctis, longitudinem, latitudinem, sublimitatem, et profundum, : quod alterius erit et disputationis, et temporis . Nunc autem longum dico, cum sibi homo longiorem promittit vitam; latum, cum in superfluas animus distenditur curas; altum, cum de se plus praesumit; profundum, cum se plus dejicit. Qui ergo longa sibi metitur 424 tempora, nonne vere ingreditur iter exterminii, transiens vitae terminos productiori sollicitudine? Inde est, quod homines in praesenti a sese exsules per oblivionem, in alia per inanem sollicitudinem migrant saecula, non profutura, imo nec futura. Similiter animus distentus in multa, multis laceretur curis necesse est. Nempe immoderata extensio extenuationem, et extenuatio nimia scissionem facit. Jam vero alta praesumptio, quid nisi ruinosa praecipitatio est? Legisti namque, Ante ruinam exaltatur cor . Quid e regione nimiae pu