comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut sororem diligens: sed quasi hostem cauens. ad se
propius accedere numquam sinebat : Eamq sibi¬
met ad propinquare nulla occasione permittens.
ab ea sibi communem funditus familiaritatem abs¬
ciderat : Habent quippe sc̃iuiri hoc proprium: Nã
ut semper ab inlicitis longe sint : a seplerumq: e¬
iamlicita abscidunt : Vnde isdemuir neum quã
per eam incurreret culpam . sibi etiam ministra.
riper illam recusabat neces saria. Hic ergo ue¬
nerabilis prsbt cum longam uitae imples set ae¬
tatem. Anno quadra gesimo ordinationis suae
in ardescente grauiter febre correptus. adex¬
trema deductus ẽ: Sed cum eum prsbta sua cons¬
piceret. solutisiam membris quasi in mortem dis¬
tensum : siquid adhuc eiuitale spiramen inesset
Naribus eius ad posita curauit aure dinoscere.
Quodille sentienscui tenuissimusinerat flatus quan¬
tulo adnisu ualuit ut loqui potuis set : inferuescente
spũ collegit uocematq: erupit dicens : Recede ame

Expanded text:
ut sororem diligens, sed quasi hostem cavens, ad se ut sororem diligens, sed quasi hostem cavens, ad se propius accedere nunquam sinebat, eamque sibimet propinquare nulla occasione permittens, ab ea sibi communionem funditus familiaritatis absciderat. Habent quippe sancti viri hoc proprium; nam ut semper ab illicitis longe sint, a se plerumque etiam licita abscindunt. Unde idem vir, ne in aliquam per eam incurreret culpam, sibi etiam per illam ministrari recusabat necessaria. Hic ergo venerabilis presbyter cum longam vitae implesset aetatem, anno quadragesimo ordinationis suae inardescente graviter febre correptus, ad extrema deductus est. Sed cum eum presbytera sua conspiceret solutis jam membris, quasi in morte distentum, si quod adhuc ei vitale spiramen inesset, naribus ejus apposita curavit aure dignoscere. Quod ille sentiens, cui tenuissimus inerat flatus, quantulo adnisu valuit, ut loqui potuisset, infervescente spiritu collegit vocem atque erupit, dicens: Recede a me,
Abbreviated transcription (Latin):
uisitatis in circuitu fratribus: cordis lumena pe¬
riret : Qui statimiussis obtemperans. fratrum
coentibia circuiuit . manda ta uitae quae agendo
didicerat. praedicauit. Quinto decimo igitur
die admonas terium suum per acta praedicatione
morum cantus exorsus ẽ: Qui illis psallentibus
orationi intentus. animam reddidit: Omnes
uero fratres qui aderant : exore eius exisse co¬
lumbam uiderunt: Queimox a perto tecto
oratorii egressa : aspicientibus fratribus pe¬
ne trauit caelum: Cuius idcirco animam in colũ¬
bae speciem apparuis secredendum est ut omni¬
potensds̃ ex hac ipsa speciae ostenderet: eiuir ille¬
quam simplicicorde seruis set:¬
ed neque hoc siletm. quoduir uener abilis abbas
stephanus quinon longe ante hoc in hac urbe
de functus ẽ quẽ ipse etiambene nostiine adem prouin¬
tia nursiae contigisse referebat: Aiebat enim
quod illic prbt quidam commis sam sibi cum mag¬
pore ordinationis accepte . pres brteram suam

Expanded text:
visitatis in circuitu fratribus, cordis lumen apevisitatis in circuitu fratribus, cordis lumen aperiret. Qui statim jussis obtemperans, fratrum coenobia circuivit, mandata vitae quae agendo didicerat praedicavit. Quinto decimo igitur die ad monasterium suum peracta praedicatione morum cantus exorsus est. Qui illis psallentibus orationi intentus animam reddidit. Omnes vero fratres qui aderant ex ore ejus exisse columbam viderunt, quae mox, aperto tecto oratorii egressa, aspicientibus fratribus, penetravit coelum. Cujus idcirco animam in columbae specie apparuisse credendum est, ut omnipotens Deus ex hac ipsa specie ostenderet quam simplici corde ei ed neque hoc sileam quod vir venerabilis abbas Stephanus, qui non longe ante hoc tempus in hac urbe defunctus est, quem ipse etiam bene nosti, in eadem provincia Nursiae contigisse referebat. Aiebat enim quod illic presbyter quidam commissam sibi cum magpore ordinationis acceptae presbyteram suam
Abbreviated transcription (Latin):
bere illius gratia sedistituente subsistet.
Et nisi isdem misericors pater qui poenam in¬
rogat. patientiam praestet: moxper in pa¬
cientiam peccatum nobis ipsa auget corrup¬
tio peccatorum: Fitq modo miserabili. ut cul¬
panostra unde sperare debuit terminum in-¬
desumat augmentum : Idcirco nostrads̃ infir¬
ma conspiciens. flagellis suis custodiam per¬
miscet. atq inpercissione sua electis filiis nunc
misericorditer iustus ẽ : ut sint quibus postea
debeat iustr misereri: Eundem uenerabilẽ
senem dumexterioribus tenebris premeret :
aeternam numquam lucem distituit : Quicum fla¬
gello fatigaretur corporis: habebat perscĩ sp̃s
custodiam consolationem cordis: Cum uero iam
anniqua dra gesimi fuis set incecitate tempus ex¬
emptum : ei dñs lumen reddidit. uicinum suum
obitum denuntiauit : atq: inmonasteriis circum¬
quaque constructis uerbum uitae praedicaret
admonuit. quatenuscorporis recepto lumine

Expanded text:
bere illius gratia se destituente subsistit, bere illius gratia se destituente subsistit, et nisi idem misericors Pater qui poenam irrogat patientiam praestet, mox per impatientiam peccatum nobis ipsa auget correptio peccatorum, fitque modo miserabili ut culpa nostra unde sperare debuit terminum, inde sumat augmentum; idcirco nostra Deus infirma conspiciens, flagellis suis custodiam permiscet, atque in percussione sua electis filiis nunc misericorditer justus est, ut sint quibus postea debeat juste misereri. Unde venerabilem senem dum exterioribus tenebris premeret, interna nunquam luce destituit. Qui cum flagello fatigaretur corporis, habebat per sancti Spiritus custodiam, consolationem cordis. Cum vero jam anni quadragesimi 388 fuisset in caecitate tempus expletum, ei Dominus lumen reddidit, et vicinum suum obitum denuntiavit, atque ut monasteriis circumquaque constructis verbum vitae praedicaret admonuit, quatenus corporis recepto lumine,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ qui insamnio fuerat inclausus: ad caelum fer¬
re animam uiderunt: Qui discendentes adter¬
ram causamq anita es set acta perscrutantes
illodie inuenerunt obis sedĩfamulum. quo hunc
ad regna caelestia ascendis secognouerunt :¬
Adhuciiaonias terio positus. cuiusdam ualde
uenerabilis uiri relatione cognouiquod dico.
Aiebat enim quia uener abilis pater nomine
spes monasteria construxit: in loco cui uocabu¬
lum cample ẽ : qui sextiferme miliarii inter¬
iacente spatio auetusta nursiae urbe disiungi¬
tur. Hunc omni potens et misericorsds ab acꝰ¬
terno uerbere flagellando protexit : eiq dis¬
pensationis suae maximam securitatem serua¬
uit et gratiam: Quantumq eumprius flagel¬
lando diligeret : post modum perfecte sanando
monstrauit: Eiusnamq: oculos perquadragin¬
ta annorum spatium continuae cecitatiste¬
nebris praes sit : Nullum eilumen uel extre¬
mae uisionis a periens: Sed quia nemo inuer¬

Expanded text:
Dei qui in Samnio fuerat inclusus, ad coelum ferDei qui in Samnio fuerat inclusus, ad coelum ferri animam viderunt. Qui descendentes ad terram, causamque an ita esset acta perscrutantes, illo die invenerunt obiisse Dei famulum, quo eum ad coelestia regna ascendisse cognoveruntAdhuc in monasterio meo positus cujusdam valde venerabilis viri relatione cognovi quod dico. Aiebat enim quia venerabilis Pater nomine Spes, monasterium construxit in loco cui vocabulum Cample est, qui sexti ferme milliarii interjacente spatio a vetusta Nursiae urbe disjungitur. Hunc omnipotens et misericors Deus ab aeterno verbere flagellando protexit, eique dispensationis suae maximam severitatem servavit et gratiam; quantumque eum prius flagellando diligeret, postmodum perfecte sanando monstravit. Ejus namque oculos per quadraginta annorum spatium continuae caecitatis tenebris pressit, nullum ei lumen vel extremae visionis aperiens. Sed quia nemo in ver
Abbreviated transcription (Latin):
lae in scã conuersatione tradiderunt: Quos is¬
dem uener abilis pater inmonasterio quod iuxta
terracinensem urbem construerat fecit
habitare: Quimultas quidem pecunia s in hunc
mundum pos sederant : sed cuncta pauperibus
proanimarum suarum redemptione largiti suN
et in eodem monasterio permanserunt: Quorũ
unus scilicet speciosus. dumproutilitate monas¬
terii iuxta capuana murbem missus fuis set:
die quadamfrater eius gregorius cum fratri¬
bus ad mensam sedensatq conuescens. per spm̃
subleuatus aspexit uidit spetiosi germani sui
animam tamlonge a sepositam decorpore
exire : Quod mox fratribus indicauit : et cu¬
currit iamque eundem fratrem suum se¬
pultum reperit : quem tameneaora quaui¬
derat exisse de corpore inuenit¬
uidam autem religiosus atque fidelis simus
uir. adhuc mibi in monasterio posito narrauit:
quod aliqui desicrliae partibus nauigio romã
petentes in marimedio positi : cuiusdam serui

Expanded text:
lae in sancta conversatione tradiderunt. Quos islae in sancta conversatione tradiderunt. Quos isdem venerabilis Pater in monasterio quod juxta Terracinensem urbem construxerat fecit habitare; qui multas quidem pecunias in hoc mundo possederunt, sed cuncta pauperibus pro animarum suarum redemptione largiti sunt, et in eodem monasterio permanserunt. Quorum unus, scilicet Speciosus, dum pro utilitate monasterii juxta Capuanam urbem missus fuisset, die quadam frater ejus Gregorius, cum fratribus ad mensam sedens atque convescens, per spiritum sublevatus aspexit et vidit Speciosi germani sui animam, tam longe a se positi, de corpore exire. Quod mox fratribus indicavit, et cucurrit. Jamque, eumdem fratrem suum sepultum reperit, quem tamen ea hora qua viderat exiisse de corpore invenituidam religiosus atque fidelissimus vir adhuc mihi in monasterio posito narravit quod aliqui de Siciliae partibus navigio Romam petentes, in mari medio positi, cujusdam servi
Abbreviated transcription (Latin):
sed hoc ipsum iamculpae fuit quod corporeis ocu¬
lis remuidere in uisibilem quae sisti Nammul¬
tinostrummentis oculum fide pura etuberira¬
tione mundantes et egredientes ecarne animas:
frequenter uiderunt : Vnde mihi nunc neces¬
se ẽ. uel qualiter egredientes animae uisae sint.
uel quanti ipsi dume grederentur uiderint en ar¬
rare . quatenus fluctuanti animo quod plene
ratio nonualet : exempla suadeant : In secundo
namq: huius operis libro iam fatus sum : quod uir
uenerabilis benedictus. sicut a fidelibus eius disci
pulis agnoui. longe a capuana urbe positus ger¬
manieius demurbis epĩ : animam nocte media
ingloboigneo ad caelum ferriabangelis aspexit:
Qui eandem quoq: ascendentem animam intuens
mentis laxato sinu. quasi subunoradio solis. cuno¬
tum in suis oculis mundum collectum uidit
quia duo nobiles uiri. atq: exterioribus studiis
eruditi germani fratres quorum unus spetiosus
alter uero gregorius dicebatur eius seregu¬

Expanded text:
sed hoc ipsum jam culpae fuit, quod corporeis ocused hoc ipsum jam culpae fuit, quod corporeis oculis rem videre invisibilem quaesisti. Nam multi nostrorum mentis oculum fide pura et ubere oratione mundantes, egredientes e carne animas frequenter viderunt. Unde nunc mihi necesse est vel qualiter egredientes animae visae sint, vel quanta ipsae dum egrederentur viderint enarrare, quatenus fluctuanti animo, quod plene ratio non valet, exempla suadeant. In secundo namque hujus operis libro jam praefatus sum quod vir venerabilis Benedictus, sicut a fidelibus ejus dipulis agnovi, longe a Capuana urbe positus, Germani ejusdem urbis episcopi animam nocte media in globo igneo ad coelum ferri ab angelis aspexit. Qui eamdem quoque ascendentem animam intuens, mentis laxato sinu, quasi sub uno solis radio, cunctum in suis oculis mundum collectum vidit.quia duo nobiles viri atque exterioribus studiis eruditi, germani fratres, quorum unus Speciosus, alter vero Gregorius dicebatur, ejus se regu
Abbreviated transcription (Latin):
scirent: Tuuero ipse inquis. quia uitam animae
incorpore manentis ex motibus corporis agnoscis:
Et ecce hiiquianimas inmorte posuerunt. atq
animarum uitam post mortem carnis esse cre¬
diderunt : cotidianis miraculis coruscanit:
Ad extinctanamq: eorum corpora. uiuentesaer¬
griueniunt et sanantur : Periuriueniunt:
et daemonio uexantur : Dae moniaciueniunt:
et liberantur . Le prosi ueniunt : et mundantur:
Deferuntur mortui . et suscitantur : Pensa ita¬
q: eorum animae qualiter uiuunt illic: ubiui¬
uunt . quorum hic mortua corpora in tot mira¬
culisuiuunt: Sugitur uitam animae manentis
in corpore de praebhendis ex motumembrorum
curnon perpendisuitam animae postcorpus
etiam perossa mortua in uirtute mira culorum
etrus: Nulla ut opinor huic alligatione ratio
obsistit inquaet exrebus cogimur credere quod
non uidemus
regorius. Paulo superius quaestuses morientis
cuius dame gredientem te animam non uidisse

Expanded text:
scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posuerunt, atque animarum vitam postmortem carnis esse crediderunt, quotidianis 384 miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt, et sanantur; perjuri veniunt, et daemonio vexantur, daemoniaci veniunt, et liberantur; leprosi veniunt, et mundantur; deferuntur mortui, et suscitantur. Pensa itaque eorum animae qualiter vivunt illic ubi vivunt, quorum hic mortua corpora in tot miraculis vivunt. Si igitur vitam animae manentis in corpore deprehendis ex motu membrorum, cur non perpendis vitam animae post corpus, etiam per ossa mortua in virtute miraculorum? PETR. Nulla, ut opinor, huic allegationi ratio obsistit, in qua ex rebus visibilibus cogimur credere quod non videmusREGORIUS. Paulo superius questus es, morientis cujusdam egredientem animam te non vidisse;
Abbreviated transcription (Latin):
non uidetur incorpore: et mox in mobilia re¬
manent cuncta quae mouereuidebantur : ui¬
sibilia corpora metallorum: Qua exre pensan¬
dum .ẽ: quia in hunc quoq: mundum unsibilem
nibil nisi percreaturam inui sibilem disponipo¬
test: Namsicut omni potesds̃ aspirando uel im¬
plendo eaquaerationi subsistunt et uiuificat
et mouet in uisibiliasi ta ipsa quoq: inuisibilia¬
implendo mouent. atq: sensum uiuificant carna¬
lia corpora qua e uidentur :¬
etrus : Istis fateor alligationibus libenter uictus.
pellor qui prius inme infirmantium personam sus
animae incorpore manentis. exmotucor poris
agnosco it auitã animae post corpus a pertis quib:¬
dam rebus at testantibus agnoscere cupio.
regorius: Hac inre sicorporatum tuae dilec¬
tionis inuenio : inalligatione minime laboro:
Numquid nam scĩ a postoli et martyres xp̃i. praesen¬
temuitam dipicerent : inmorte carnis animas po¬
nerent . Nisicertiorem animarum uitam subsequi

Expanded text:
non videtur in corpore: et mox immobilia renon videtur in corpore: et mox immobilia remanent cuncta quae moveri videbantur visibilia corpora metallorum. Qua in re pensandum est, quia in hoc quoque mundo visibili, nihil nisi per creaturam invisibilem disponi potest. Nam sicut omnipotens Deus aspirando vel implendo ea quae ratione subsistunt, ut vivificat et movet invisibilia: ita ipsa quoque invisibiliaimplendo movent atque sensim vivificant carnalia corpora quae videntur. Petrus: Istis, fateor, allegationibus libenter victus, mare, qui prius in me infirmantium personas suscanimae in corpore manentis ex motu corporis agnosco: ita vitam animae post corpus, apertis quibdam rebus attestantibus, cognoscere cupio. GREGOR. Hac in re si cor paratum tuae dilectionis invenio, in allegatione minime laboro. Nunquidnam sancti apostoli et martyres Christi praesentem vitam despicerent, et in mortem carnis animas ponerent, nisi certiorem animarum vitam subsequi
Abbreviated transcription (Latin):
enim fides sperandarum substantia rerum
argumentum non apparentum : Hoc ueraciter
dicitur credi quod nonualet uider : Nam crediiã
non potest : quod uideri potest: Vt tamente bre¬
uiter reducam a tenulla uisibiliaNsi per
in uisibilia uidentur: Ecceenim cuncta
corporea oculus tuicorporis aspicit: Necta¬
menipsecorporeus oculus aliquid corporeum
uideret .: Nisi hunc resincor porea ad uidendũ
acuerit: Nam tolle mentem quae non uidetur
et in cas sumpatet oculus qui uidebat. Subtrahe
animam corpori remanent proculdubio oculi
incorpore aperti. Sugitur perseuidebant :
curdiscedentem animam non uident : hincer
gocollige : quia ipsa quoq uisibilia. non nisi per
in uisibilia uidentur: Ponamus quoq ante oculos
mentis aedificare domum in mensas moles le¬
uari pende magnas inmachinis columnas : Quis
quae sote hoc opus operatur corpusui sibile
quod illas moles manibus trahit : aninui sibilis
anima quae uiuificat corpus : Tolle enim quod

Expanded text:
enim fides sperandarum substantia rerum, enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , hoc veraciter dicitur credi, quod non valet videri. Nam credi jam non potest quod videri potest. Ut tamen te breviter reducam ad te, nulla visibilia nisi per invisibilia videntur. Ecce enim cuncta corporea oculus tui corporis aspicit, nec tamen ipse corporeus oculus aliquid corporeum videret, nisi hunc res incorporea ad videndum acueret. Nam tolle mentem quae non videtur, et incassum patet oculus qui videbat. Subtrahe animam corpori, remanent proculin corpore aperti. Si igitur per se videbant, cur discedente anima nil vident? Hinc ergo intellige: quia ipsa quoque visibilia, non nisi per invisibilia videntur. Ponamus quoque ante oculos mentis, domum aedificare, immensas moles levare, pendere magnas in machinis columnas: quis, quaeso te, hoc opus operatur? Corpus visibile quod illas moles manibus trahit: an invisibilis anima quae vivificat corpus? Tolle enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
mae uiuificatꝰ et mouet corpus: sic uis diuina im¬
plet quae creauit omnia : Et alia inspirando ui¬
uificat aliisuero tribuit ut uiuant. aliis hoc solũ¬
modo praestat ut sint : qui a uerum esse non dubitas
creantem et regentem. implentem et circumplec¬
tentem transcendentem et sustinentem: incir¬
cum scriptum atq: inuisibilem dm̃ ita dubitare
non debes: hunc inuisibilia obsequia habere:
Debent quippe eaquae ministrant : ad eius similitu¬
dinem tendere : cuiministrant: Et quae in uisibili
seruiunt : esse in uisibilia non dubitentur:. Haec
autem quae esse credimus. Nisi scõs angelos et
poris uitam animae incorpore manentis : si per¬
pendis animo it auitã animae ex euntis et orpo¬
re perpendere debesa summo: Quia potest in¬
ui sibiliter uiuere : quamoportet in obsequio in¬
ui sibilis conditoris manere.
etrus. Recte totum diciturꝰ. sed mens refu¬
git credere: quod corporeis oculis non ualet
uidere: Gregorius : Cum paulusdicatꝰ est

Expanded text:
mae vivificat et movet corpus, sic vis divina implet quae creavit omnia. Et alia inspirando vivificat, aliis vero tribuit ut vivant, aliis hoc solummodo praestat ut sint. Quia verum esse non dubitas, creantem, et regentem, implentem, et circumplectentem, transcendentem, et sustinentem, incircumscriptum, atque invisibilem Deum: ita dubitare non debes, hunc invisibilia obsequia habere. Debent quippe ea quae ministrant ad ejus similitudinem tendere cui ministrant, ut quae invisibili serviunt, esse invisibilia non dubitentur. Haec autem quae esse creporis, vitam animae in corpore manentis perpendis ab imo, ita vitam animae exeuntis a corpore perpendere debes a summo, quia potest invisibiliter vivere, quam oportet in obsequio invisibilis Conditoris manere. PETR. Recte totum dicitur, sed mens refugit credere, quod corporeis oculis non valet videre. GREGOR. Cum Paulus dicat: Est
Abbreviated transcription (Latin):
idcirco me esse exanimem credis ÷ Natura
quippe animae in uisibilis ẽ : atq ita excorpore
in uisibiliter egreditur. sicut in corpore inuisi¬
biliter manet
PDetrus: Sed uitam animae incorpore manen¬
tis penisare possum ex ipsis motibus corporis
qui a nisi corpori anima adesset : eiusdemmem¬
bracorporis moueri non possint : Vitam uero
animae post carnem in quibus motibus : quibus sui ope¬
ribus uideo ut exrebus uisi sesse colligam quodui¬

Expanded text:
idcirco me esse exanimem credis? Natura idcirco me esse exanimem credis? Natura quippe animae invisibilis est, atque ita ex corpore invisibiliter egreditur, sicut in corpore invisibiliter manet. PETRUS. -Sed vitam animae in corpore manentis pensare possum ex ipsis motibus corporis, quia nisi corpori anima adesset, ejusdem membra corporis moveri non possent. Vitam vero animae post carnem in quibus motibus, quibusve operibus videam, dicas ut ex rebus visis esse colligam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
te more ecclesi astes nostri. infirmantium in me
personam suscłpero : ut eisdem in firmantibus
prodes se propinquius quasi pereorum inquisitio¬
nem possim:
Gregorius : Cur condescendentem te in firmita ti
preximorum equanimiter nonferam cumpau¬
iusdicat : Omnibus omnia factus sum ut omnesfa¬
cerem saluos : Quod ipse quoq dumex condescensio¬
ne caritatis egeris in hacreampliu suenerari de¬
bes inquam morem egregii praedicarisimitaris
etrus. Quodam fratre moriente : praesente
fuisse mecontigit : Quire pente dum loqueretur
uitalem emisit flatum : et quem prius mecumlo¬
quentem uidebam : subito ex tinctum uidi : Sedeius
anima utrum egressasit annonegressa sit¬
non uidi et ualde durum uidetur : ut credatur
res esse quam nullus ualeat uidere:
Gregorius: Quid mirum petre siegredientem
animam non ui disti: quam et manentem incor¬
pore non uides : Num quid nam modo mecumlo¬
queris : quia uidere in me non uales animã mea¬

Expanded text:
te more Ecclesiastis nostri, infirmantium in me te more Ecclesiastis nostri, infirmantium in me personam suscepero, ut eisdem infirmantibus prodesse propinquius quasi per eorum inquisitionem possim. GREGOR. Cur condescendentem te infirmitati proximorum aequanimiter non feram, cum Paulus dicat: Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos ? Quod ipse quoque dum ex condescensione charitatis egeris, in hac re amplius venerari debes, in qua morem egregii praedicatoris imitarisETRUS. Quodam fratre moriente praesentem me fuisse contigit. Qui repente dum loqueretur, vitalem emisit flatum; et quem prius mecum loquentem videbam, subito extinctum vidi. Sed ejus anima utrum egressa sit, an non, non vidi; et valde durum videtur ut credatur res esse, quam nullus valeat videre. GREGOR. Quid mirum, Petre, si egredientem animam non vidisti, quam et manentem in corpore non vides? Nunquidnam modo cum mecum loqueris quia videre in me non
Abbreviated transcription (Latin):
quod illa post mortem non uiuunt : Hic uero tunc
uiuere inchoat : cumper mortem carnis hanc ui¬
sibilem uitam consummat: Quietiam longe in¬
ferius dicit : quod cumq potest manustua facere:
instanter operare : quia nec opus nec ratio. nec
sapientia nec scientia erit apud inferos quotũ pro¬
peras : Quomodo ergo unus interitus .ẽ. hominis
et iumenti : et aequã utriusq conditio: aut quomo¬
donilhabet homo iũmentis amplius cumiumenta
post mortem carnis nonuiuunt. hominum uero
sp̃s promalis suis operibus. post mortem carnis ad
inferos deducti Nec ipsa morte moriuntur : sed
in utraq: tam disparisententia de monstratur quia
contionator uerax et illud ex temptatione car¬
nali intulit : et hoc post modum ex spiritali uerita¬
tedeffiniuit.
etrus. Libet nescisse quod requisiui : dumme intan¬
ta subtilitate contigit discere quod nesciui . Sed quae¬
sote ut me aequanimiter feras : si ipse quoq: apud

Expanded text:
quod illa post mortem non vivunt, hic vero tunc quod illa post mortem non vivunt, hic vero tunc vivere inchoat, cum per mortem carnis hanc visibilem vitam consummat. Qui etiam longe inferius dicit: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec sapientia, nec scientia erit apud inferos, quo tu properas . Quomodo ergo unus interitus est hominis et jumenti, et aequa utriusque conditio? aut quomodo nihil habet homo jumentis amplius, cum jumenta post mortem carnis non vivunt, hominum vero spiritus, pro malis suis operibus, post mortem carnis ad infin utraque tam dispari sententia demonstratur quia concionator verax et illud ex tentatione carnali intulit, et hoc postmodum ex spiritali veritate definivit. PETR. Libet nescisse quod requisivi, dum me 380 in tanta subtilitate contigit discere quod nescivi. Sed quaeso te, ut me aequanimiter feras, si ipse quoque apud
Abbreviated transcription (Latin):
Vscentia sua : quasi ex deliberatione carnalium pro¬
ponit : et tamen post modumperdeffinitionem
sententiae adaliscentiam et uoluptatem uana es se
redar guit : Ita etiam concionator noster ueluđ
exmente in firmantium humancie suspitionis
sententiam proponit dumdicit : Vnus interitus ẽ
hominis et iumentorum : et ae qua utriusq conditio:
Sicut moritur homo : sic et illa moriuntur: simili
ter spirant omnia : et nihilhabet homo iumentis
amplius: Qui tamen ex deffinitione rationis suam
postmodum sententiam protulit dicens. Quid ha¬
bet amplius sapiens : stulto : et quid pauper nisiut
pergat illuc ubi ẽ. uita: Quiigitur dixit nilhabet
homo iumentis amplius: ipserur sum deffiniuit quiha¬
bet aliquid sapiens non solum amplius aiumento :
sed etiam ab homine stulto : Videlicet ut pergat
quia hic hominum uitanon ẽ : quamesse alibi tes¬
tatur : Hab et ergo hic homoꝰ ampliusiumentis :¬

Expanded text:
lescentia sua, quasi ex deliberatione carnalium prolescentia sua, quasi ex deliberatione carnalium proponit, et tamen postmodum per definitionem sententiae adolescentiam et voluptatem vana esse redarguit; ita etiam concionator noster, velut ex mente infirmantium humanae suspicionis sententiam proponit, dum dicit: Unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio. Sicut moritur hter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . Qui tamen ex definitione rationis suam postmodum sententiam protulit, dicens: Quid habet amplius sapiens a stulto? et quid pauper? Nisi ut pergat illuc, ubi est vita ? Qui igitur dixit: Nihil habet homo jumentis amplius, ipse rursum definivit quod habeat aliquid sapiens non solum amplius a jumento, sed etiam ab homine stulto, videlicet ut pergat quia hic hominum vita non est, quam esse alibi testatur. Habet ergo homo hoc amplius jumentis
Abbreviated transcription (Latin):
quam addomum luctus. Exquare ostenditur.
quia illud ex infirmantium persona intulit. hoc
uero exrationis definitione subiunxit. N amipsas
protenus rationis causas edisserit. et dedomoluc¬
tus quae sit. utilitas ostendit dicens. In illa enim.
finiscunctorum ad monetur hominum et uiuensco¬
gitat quid futurus sit Rursum illic scriptum ẽ:
laetare iuuenis in aduliscentiatua : Et paulo post
subditur:: Ad cliscentia enim et uolupta suana sunt:
Quidum hoc post modum uanum esse redar guit
quod prius ad monuis se uidebatur : Patenter
indicat . quia illa quasi ex desiderio carnali uer¬
ba intulit: haec uero exiudicii ueritate sũbiunxit:
sicut ergo delectationẽ prius carnalium expri¬
menscuris postpositis denuntiatbonum esse man¬
ducare etbibere : quod tamen post modum ex
iudici ratione repraehendit : Cum esse me¬
lius dicit ire addomum luctus quam addomum
conuiuii : Et sic ait laeta re debere iuuenem ado¬

Expanded text:
quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subditur: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis, denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse melius dicit ire ad domum luctus quam ad domum convivii; et sicut laetari debere juvenem in ado
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃time et mandata eius obserua. hoc ẽ enim omnis
homo Sienim in libro eodem perlo quutionem suã
multorum personasnon susceperat: cur ad audi¬
endum loquendifinem secum pariter omnes ad¬
monebat : Quia igitur infine libridicit omne spa¬
riter audiamus ipse sibi testis ẽ : quia insemultorũ
personas suscipiens quasi solus locutustionest.
Vnde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitio¬
nem mouentur: atq: alia. quae perrationem satis¬
fatiunt : alia quae extemptati proferti ihiui
animo atq: huiu smundi delectationibus dediti.
Alia uero in quibus eaquae rationis sunt disserat
atq: animum a delectatione conpescat
binamq ait hoc itaque mihiui sum .ẽ. bonum
ut comedat quis etbibat et fruatur laetitia exla¬
bore suo. Et longe inferius subiungit melius ẽ.
ire addomumluctus quam addomum conuiuii.
Sienimbonum ẽ manducare et bibere melius fu¬
is seuidebatur addomum conuiuii pergere.

Expanded text:
Deum time, et mandata ejus observa; hoc est enim omnis Deum time, et mandata ejus observa; hoc est enim omnis homo . Si enim in libro eodem per locutionem suam multorum personas non susceperat, cur ad audiendum loquendi finem secum pariter omnes admonebat? Qui igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est. Unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero in quibus ea quae rationis sunt 377 disserit, ut animum a delectatione compescat. Ibi namque ait: Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere
Abbreviated transcription (Latin):
tis amplius. quibus adhuc uerbis generalem defini¬
tionem sub infert dicens : cuncta subiacent uanitati
et omnia pergunt adunum locum. De terra facta
sunt : et in terra pariter reuertentur
sunt et clesiastes appellatus ẽ. Ecclesiastes autem
proprie. contionator dicitur. In contione uero
sententia promitur : perquam tu multuosa turbae
seditio conprimatur. Et cummulti diuersa sentiuNT:
percontionantis rationem ad unam sententiam
perducuntur. Hic igitur liber id circo contio¬
nator dicitur : quia salo monineo quasi tumul¬
tuantis turbae suscepit sensum : ut eaper inquisi¬
tionemdicat : quae fortasse pertemptationem
inperita menssentiat. Nam quot sententia s
per in quisitionem mouet : qua si tot inse personas
diuersorum suscipit. Sed concionator uerax
uelut extensamanu. omnium tumultus sedat᷑ eosq ad
unam sententiam reuocat : cumin eiusdem libri termi¬
noait: finem loquendiomnes pariter audiamus:

Expanded text:
tis amplius . Quibus adhuc verbis generalem definitis amplius . Quibus adhuc verbis generalem definitionem subinfert dicens: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum; de terra facta sunt, et in terram pariter revertuntur sunt, Ecclesiastes appellatus est. Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur. In concione vero sententia promitur, per quam tumultuosae turbae sedi io comprimatur. Et cum multi diversa sentiunt, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat, quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus:
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet sp̃scumangelo: Mortalitatem uero
carnis. cumiumento : Quousq: et ipsam mortalita¬
tem carnis gloriaresurrectionis absorbeat :
et in haerendo spũicaro seruetur inperpetuũ :
quia ipse sp̃s inhaerendo carni. seruetur indm̃:
Quaetamencaro. nec inreprobis inter supplicia
perfecte deficit : quia semper deficiendo sub¬
sifcit: Vt qui spũ et carne peccauerunt : semꝑ
essentialiter uiuentes : et carne et spũ sine fine
moriantur
Detrus Ratione fidebium placet cuncta quaedicis. sed
quae sc̃te dum sp̃s hominum atq iumentorum tantadis¬
tinctione discernis quid ẽ quod salomonait dixiincor¬
de meo defiliis hominum ut probaret eo sds̃ et osten¬
deret similes essebestiis. Idcirco unus interitus ẽ ho¬
minum et iumentorum : et aequa utriusq conditio
Quiadhuc eandem sententiam suam subtiliter ex sequens
adiungit: sicut moritur homo : sic et illa moriuntur
Similiter spirant omnia : et nihilhabet homo iumen¬

Expanded text:
scilicet spiritus cum angelo, mortalitatem vero scilicet spiritus cum angelo, mortalitatem vero carnis cum jumento, quousque et ipsam mortalitatem carnis gloria resurrectionis absorbeat, et inhaerendo spiritui caro servetur in perpetuum, quia et ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro nec in reprobis inter supperfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit; ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu sine fine moriantur. PETR. Rationi fidelium placent cuncta quae dicis. Sed quaeso te, dum spiritus hominum atque jumentorum tanta distinctione discernas, quid est quod Salomon ait: Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes esse bestiis; idcirco unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio ? Qui adhuc eamdem suam sententiam subtiliter exsequens, adjungit: Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur, similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumen
Abbreviated transcription (Latin):
regorius. Habent etiam in fideles fidem
sedutinam indm̃ Quam si utiq: haberent in fideles
non essent. Sed hinc insua perfidia redar guendi
sunt hinc ad fidei gratiam prouocandi. Quia side
ipso suo ui sibili corpore credunt quod minime ui¬
derunt cur in uisibilia noncredunt quae corpo¬
raliter uidere non pos sunt
am quia post mortem carnis. uiuat anima:
patetratio. sed fidei ad mixta : Tres quippe uita¬
les sp̃s creauit omnipotens ds̃ Vnum qui carne non
tegitur : alium qui carne tegitur. sed noncum carne
moritur : Tertium qui carne tegitur : et cumcar¬
ne moritur : sp̃snamq: ẽ qui carne non tegitur :
angelorum : Sp̃s qui carne tegitur sed cum canne
nonmoritur: homonum : Sp̃s qui carne tegitur.
et cum carne moritur : iumentorum. omniumq
brutorum animalium : Homo itaq: sicut in medio
creatus ẽ ut esset inferior angelo superius iu¬
mento ita aliquid habet commune cum sum mo
aliquid commune cumin fimo: In mortalitatem

Expanded text:
GREGOR. Habent etiam infideles fidem, GREGOR. Habent etiam infideles fidem, sed utinam in Deum. Quam si utique haberent, infideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redargsunt, hinc ad fidei gratiam provocandi, quia si de ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri non possunt? Nam quia post mortem carnis vivat anima, patet ratio, sed fidei admista. Tres quippe vitales spiritus creavit omnipotens Deus: unum qui carne non tegitur; alium qui carne tegitur, sed non cum carne moritur; tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur. Spiritus namque est qui carne non tegitur, angelorum; spiritus qui carne tegitur, sed cum carne non moritur, hominum; spiritus qui carne tegitur et cum carne moritur, jumentorum, omniumque brutorum animalium. Homo itaque, sicut in medio creatus est, ut esset inferior angelo, superior jumento, ita aliquid habet commune cum summo, aliquid commune cum infimo: immortalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mus. deuita inui sibilium non dubitamus Quisquis
atem in hac credulitater: adhuc solidusnon qui
debet procul dubio maiorum dictis fidempraebe
tum babentibus credere. stultus ẽ puersimatre
ideo aestimat delucementiri : quia ipse nil aliud
quam tene bras carceris agnouit :¬
etrus. placet ualde quod dicis. sed quies se in¬
ui sibilia non credit. profecto infidelis est. Qui
uero infidelis ẽ in eo quod dubitat fidem non quae¬
rit set rationem.
que in fidelisuiuit. Namsi eundem infidelem
percunctari uo luero quempatrem uel quam
matrem habuerit protꝗnus respondit illum
atque illam. Quemsistatim requiram utrum¬
nenouerit. quando conceptus sit uel uiderit
quandonatus nihilhorum se uel nosse ueluidis se
fatebitur. Et tamen quod non uidit credit
N am illum patrem illamq sehabuis se matrem.
absq: dubitatione testatun
etrus : Fate or quia nunc usq: nesciui. quod in¬
fidelis. haberet fidem.

Expanded text:
mus , de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis mus , de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet procul dubio majorum dictis fidem praebertum habentibus credere, quia et stultus est puer si matrem ideo aestimet de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovit. PETR. Placet valde quod dicis. Sed qui esse invisibilia non credit, profecto infidelis est; qui vero infidelis est, in eo quod dubitat, fidem non quaerit, sed rationem. que infidelis vivit. Nam si eumdem infidelem percunctari voluero, quem patrem vel quam matrem habuerit, protinus respondebit, illum atque illam. Quem si statim requiram utrumne noverit quando conceptus sit, vel viderit quando natus, nihil horum se vel nosse, vel vidisse fatebitur, et tamen quod non vidit, credit. Nam illum patrem illamque se habuisse matrem absque dubitatione testatur. PETR. Fateor quia nunc usque nescivi quod infidelis haberet fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
quieorum nublum sicut ille saltim de praeterito
experimentumtenet. Ac sienim praegnans
mulier mittatur incarcere. ibiq: pue umpa¬
riat quinatuspuer incarcere nutriatur et
crescat. cui si fortasse mater quae hunc genu¬
it solem lunam stellas montes et campos uo¬
lantes aues currentes equos nominet. Illeue¬
ro qui est incarcere natus etnutritus. Nihil
aliud quam tenebrascarceris sciat. et haec qui¬
demesse audiat. Sed quia per experimentum
non nouit ueraciter essediffidat. itain hac ex¬
ilii suicaecitate natihomines dumesse: et in¬
uisibilia audiunt diffidunt ANuera sint.
quia sola haec infirma in quibus natisunt. uisi¬
bilia nouerunt. Vnde factum ẽ. ut ipse in ui¬
sibilium et uisibilium creator adhumanige
et scm̃spm̃ adcorda nostra mitteret quatenus
per eum uiui ficati crederemus. quae adhuc
scire penex perimentum non possumus Quot quot
ergohunc som̃ bereditatis nostrae pignus accepi¬

Expanded text:
quia eorum nullum, sicut ille, saltem de praeterito, quia eorum nullum, sicut ille, saltem de praeterito, experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique pariat puerum, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat; cui si fortasse mater quae hunc genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat; ita in hac exsilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint, quia sola haec infima in quibus nati sunt visibilia noverunt. 373 Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium Creator ad humani g, et sanctum Spiritum ad corda nostra mitteret, quatenus per eum vivificati crederemus, quae adhuc scire per experimentum non possumus. Quotquot ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepi
Abbreviated transcription (Latin):
ost quam de paradisi ⁊tuidus culpa exigen¬
te expulsus ẽ primus humanigeneris parenis
uenit. Qui a peccando extrasemet ipsum fusus. i amilla
caelesti spatriae gaudia quae prius contemplabatur
uidere non potuit. Inpara diso quippe homo ad sue¬
uerat uerbis dĩ perfrui. beatorum angelorum
spiritibus cordis munditia et cel situdine uisionis
inter esse. Sed post quam huc cecidit. ab illo quo
implebatur mentis lumine reces sit. excuiu sui¬
delicet carne. nos in huius exilii cecitate nati.
audimus quidem esse. caelestempatriam audi¬
mus eiusciues angelosdĩ . audimus eorundem an¬
gelorum socios sp̃s iustorum etperfectorum
Ced carnales quiq quia illa in uisibilia scire non ua¬
lent per experimentum dubitant. utrum ne
sit quod corporalibus oculis nonuident. Quaeni¬
mirum dubietas. primo parente nostro esse non
potuit quia et exclusus a paradisigaudiis hoc qđ
amiserat quoniam uiderat recolebat. Hiiau¬
temsentire. uel recolere audita non possunt.

Expanded text:
ostquam de paradisi gaudiis, culpa exigente, expulsus est primus humani generis parens, rumnam, quia peccando extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. In paradiso quippe assueverat homo verbis Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis munditia et celsitudine visionis interesse; sed postquam huc cecidit, ab illo quo implebatur mentis lumine recessit . Ex cujus videlicet carne nos in hujus exsilii caecitate nati, audivimus quidem coelestem esse patriam, audivimus ejus cives angelos Dei, audivimus eorumdem angelorum socios spiritus justorum et perfectorum. Sed carnales quique, quia illa invisibilia scire non valent per experimentum, dubitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas in primo parente nostro esse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amiserat, quia viderat recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rent: Illiergo regionis suaeetiam de crimenta
profłcerunt quae adae ternitatis statum ex
parte sue idestructionis ẽ solidius structa
Sicergo et inunaquaȩq: anima agitur ut in
humilitatis custodiam. aliquando ad lucra
maxima exminimo damno seruetur
PETRUS

Expanded text:
rent? Illi ergo regioni sua etiam detrimenta rent? Illi ergo regioni sua etiam detrimenta profecerunt, quae ad aeternitatis statum ex parte suae destructionis est solidius instructa. Sic ergo et in unaquaque anima agitur, ut in humilitatis custodiam aliquando ad lucra maxima ex minimo damno servetur. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
sionis populo cunctos fortes atq: praepotentes
aduersarios eius extinguens. phr listheos
atq: chananeos diutius reseruauit. Vt sicut
scriptum .ẽ. in eis experiretur isrł. Quia
nonnum quam ut dictum . ẽ eis Etiam quib:
magna dona tribuit. parua quaedam rep̃hen¬
sibilia relinquit ut semper habeant contra
quod bellum gerant. Et deuictis magnis hos¬
tib: mentem non erigant: quando eos adhuc
aduersarii etiam minimȩ fatigantur. fititaq
ut miro modo una eadem q: iemens et uirtu¬
tepolleat. et ex in firmitate lasiscat. Quatł¬
nus et exparte constructasit. et ex partese
conspicit. eẽ destructam ut perbonũ quod
quaerit et habere non ꝥalet : illud seruet hu¬
militer quodhabet: sedquid mirum quod
hoc de homine dicimus quando illa suꝑ na
regio inciuib: suis exparte damna pertulit. et
exparte fortiter stetit : : ut electi angelorum
sps dumaliospersu perbiã cecidisse conspice¬
rent : Ipsitanto robustius. quanto humilius sta¬

Expanded text:
sionis populo, cunctos fortes atque praepotentes sionis populo, cunctos fortes atque praepotentes adversarios ejus exstinguens, Philisthaeos atque Chananaeos diutius reservavit, ut, sicut scriptum est, in eis experiretur Israel ; quia nonnunquam, ut dictum est, eis etiam quibus magna dona tribuit, parva quaedam reprehensibilia relinquit, ut semper habeant contra quod bellum gerant, et devictis magnis hostibus mentem non erigant, quando eos adhuc adversarii etiam minimi fatigant. Fit itaque ut miro modo una eademque mens et virtute polleat, et ex infirmitate lassescat, quatenus et ex parte constructa sit, et ex parte se conspiciat esse destructam, ut per bonum quod quaerit, et habere non valet, illud servet humiliter quod habet. Sed quid mirum quod hoc de homine dicimus, quando illa superna regio in civibus suis ex parte damna pertulit, et ex parte fortiter stetit, ut electi angelorum spiritus dum alios per superbiam cecidisse conspicerent, ipsi tanto robustius quanto humilius sta
Abbreviated transcription (Latin):
ne. eet̃ in comparabiliter p̃ditus. unum erat
quod in eo rep̃hensibile. eẽ uidebatur. Quia
nonnum quam tanta ei laetitia inerat. ut
illis tot uirtutib: nisi sciretur esse plenus.
Nullo modo crederetur.
PETRUS
Quidnam quae sote quid nam. eẽ dicimus.
sponte sibi laetitiae frenalaxabat÷ Antotuir¬
tutib: pollens. a liquando ad praesens gaudiũ
etiam renitens eius animus trahebatur.
GREGORIUS
Magna .ẽ. petre omni potentis dĩ dispensatio.
etplerumq: contingit. ut quib: maiora
bona praestat quaed amminora non tribuat. ut
semper eorum animus habeat. undeseipse
repraehendat: Quatenus dum appetunt per¬
fecti eẽ Nec pos sunt et laborant in hocquod
non acceperunt: Nec ta menelaborando prae¬
ualent : in hisquae acceptu habent seminime
extollant : sed discant quia exsemetipsis ma¬
iorabona non habent : qui in semet ipsis uincere
paruauitia atq: extrema non possunt. hinc ẽ
enim quod perducto dñs ad terram repromiᷤ:¬

Expanded text:
ne esset incomparabiliter praeditus, unum erat ne esset incomparabiliter praeditus, unum erat quod in eo reprehensibile esse videbatur, quod nonnunquam tanta ei laetitia inerat, ut illis tot virtutibus nnullo modo crederetur». Petrus: «Quidnam, queso te, hoc esse dicimus? Sponte sibi leticie frena laxabat, an tot virtutibus pollens aliqetiam renitens ejus animus trahebatur? GREGOR. Magna est, Petre, omnipotentis Dei dispensatio, et plerumque contingit ut 308 quibus majora bona praestat, quaedam minora non tribuat, ut semper eorum animus habeat unde se ipse reprehendat; quatenus dum appetunt perfecti esse, nec possunt, et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen laborando praevalent, in his quae accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semetipsis majora bona non habent, qui in semetipsis vincere parva vitia atque extrema non possunt. Hinc est enim quod perducto Dominus ad terram repromis
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq: tempore quidam se cius orationib
commendans. sportas duas plenas alimentis
ei perpuerum transmisit. Quarum unam
isdem puer subripuit. atq: in itinere abs¬
condit. Vnam uero ad dĩ hominem detulit.
et petitionem illius qui se ei perexenium
commendauerat enarrauit. Quam uir dnĩ be¬
nigne suscipiens. eundem puerum ammonuit
dicens gratias agimus. seduide sportam quã
in itinereposuisti. Ne in caute tangere prae¬
sumas. quia in ea serpens ingressus .ẽ. Esto ergo
sollicitus. Nesi tollere in caute uolueris. a ser¬
penteferiaris. Quib: uerbis puerualde confu¬
sus exultauit quidem quodmortem eua serit.
sed tristis ad modicum factus .ẽ. quia quam uis
salubrem poenam. tamen pertulit uerecundiã
suam. Qui reuersus adsportam. caute ac sol¬
licite adtendit. sed eamiam sicut uirdĩ prae-¬
dixerat. serpens tenebat. Hicitaq: cumuir¬
tute abstinentiae. contemptor rerum tran¬
seuntium. prophetiae spũ orationis intentio¬

Expanded text:
Alio quoque tempore quidam se ejus orationibus Alio quoque tempore quidam se ejus orationibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per puerum transmisit, quarum unam idem puer subripuit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem detulit, et petitionem illius qui se ei per xenium commendaverat enarravit. Quam vir Domini benigne suscipiens, eumdem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti ne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingressus est. Esto ergo sollicitus, ne si tollere incaute volueris, a serpente feriaris. Quibus verbis puer valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis ad modicum factus est, quia quamvis salubrem poenam, tamen pertulit verecundiam suam. Qui reversus ad sportam, caute ac sollicite attendit, sed eam jam, sicut vir Dei praedixerat, serpens tenebat. Hic itaque cum virtute abstinentiae, contemptu rerum transeuntium, prophetiae spiritu, orationis intentio