comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ relarari. slam si q̃libet culpa soquẽti m̾cede purgat᷑ : qͦntõni¬
gis hxr facile abst̾gitar: tp m̃ces ipã comitat᷑: Multa intiuntur.¬
mstaq fingũt hoĩes ꝓpt̃ huanam laudẽ. Sicq fit ut istimñtien¬
do ꝑcant: et eos quos laudãt ad uane gle ruinam ꝑclucãt. Si c
iñ sibi cõscius nõ metuit aliene lingue cõuitiũ: ita ⁊ qͥ lauida¬
t ab alio. nõ debet eriorẽ aliene laudis attẽd̾c⁊ s magis unꝰqͥs
q testimoniũ cõscientie sue q̃rat: cui plus ip̃e p̾sons ẽ. ꝙͣ ille qͥ
lam in aliena lingua. ꝑfecti qͥ alta radiee fũdati st̃. ⁊ si flam̃e.
iaridis uł uitupatõnis. uter̃q qͣsi uẽtoꝵ int̾dlũ curnẽtar impl¬
su: funclitꝰ tam̃ nõ dertiunt᷑. s. ꝓtimis famitate raclicis ad sere
t̾rorib frangant. Qui laudat᷑. inauclitoꝵ amore inserit᷑: sed si
u̾acit̾ ⁊ nõ ficte laudef: loc ẽ si nera st̃ q̃ de illo dicsitur. De iura

Expanded text:
us relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti mercede purgatur, quanto magis haec facile abstergitur, quam merces ipsa comitatur! » Qumulta fingunt homines, propter hominum laudem: sicque fit ut et isti mentiendo pereant, et eos quos laudant ad vanae gloriae ruinam perducant. Sicut bene sibi conscius non metuit alienae linguae convicium, ita et qui laudatur ab alio, non debet errorem alienae laudis attendere, sed magis uque testimonium conscientiae suae quaerat, cui plus ipse praesens est, quam illlam in aliena lingua. 11. Perfecti, qui alta radice fundati sunt, etsi flamine laudis ac vituperationis utcunque quasi ventorum interdum curventur impulsu, funditus tamen non dejiciuntur, sed protinus firmitate radicis ad se reterroribus frangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore inseritur, sed si veraciter et non ficte laudetur, hoc est, si vera sunt quae de illo dicuntur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Ouis ⁊ si ab oꝑe malo quisq uacet: ꝑ solius taĩ paue
cogi tatõis malitia. nõ erit innocẽs. Unde ⁊ clñs ꝑ ysai¬
am. Auferte inqͥt malũ cogitatioñ ũraꝵ: ab ocuł meis.
Non eĩ solũ fcĩs. s ⁊ cogitatioib deliqͥmꝰ: si eis illicite o¬
currẽtib delectem᷑. Sicut niꝑa a filiis ĩ ut̾o positis la¬
cerata ꝑiinitur: ita nõ cogitatões nr̃e intͣ noᷤ enutrite
occidũt: et cõcepte int̾ius nipeo ueneno cõsumũt: ã

Expanded text:
uit, et si ab opere malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogitationis malitia non erit innocens. » Unde Dominus per Isaiam: Auferte, inquit, malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur: sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno
Abbreviated transcription (Latin):
cuscernit. Itẽ nichil iuuat qd̾ int̾ bonũ ⁊ malũ sensu
pradẽtiori discernimus: nͥ oꝑe aut mala cogitata ca¬
turbat: etiam ante penas gehẽne per incõclitũ
aninie appetitũ. iam penas cõscientie patit᷑. Omĩa fu¬
gͥe pot̾it homo: p̾ter cor suum. siõ eĩ potest a se qͥsq rece¬
dere. Ubicũq eĩ abierit: reatuᷤ sui cõscientia illũ nõ delĩ¬
qͥt. Quãuis hrimana iudlitia subt̃fugiat oĩs qͥ male a¬
git: iuditiũ tam̃ cõscientie sue effug̾e nõ potest. Nam et¬
si aliis celat qd̾ agit: sibi tam̃ celare nõ potest. qui ple¬
ne norit malũ eẽ qd̾ gessit. Duplex fit g̃ in eo inditiũ.
quua et hic sue consciẽ ieati prinitur: et aric ipetuali pena dni¬

Expanded text:
discernat. 10. Item nihil juvat quod inter bonum et malum sensu discernat. 10. Item nihil juvat quod inter bonum et malum sensu prudentiori discernimus, nisi opere aut mala cognita camentem conturbat, etiam ante poenas gehennae per incognitum animae appetitum jam poenas conscientiae patitur. 2. Omnia fugere poterit homo praeter cor suum. Non enim potest a se quisque recedere. Ubicunque enim abierit, reatus sui conscientia illum non derelinquit. 3. Quamvis humana judicia subterfugiat omnis qui male agit, 226 judicium tamen conscientiae suae effugere non potest. Nam etsi aliis celat quod egit, sibi tamen celare non potest, qui plene novit malum esse quod gessit. Duplex fit ergo in eo judicium, quia et hic suae conscientiae reatu punitur, et illic perpetuali poena d
Abbreviated transcription (Latin):
tari pu̾sis: nr̃m ẽ. Płm̾q fieri sol ut ĩniũde corpali¬
ũ reꝵ speties qͣs clidicimꝰ. isr̃is m̃tibꝰ opponant: et no¬
lentes uis cogitentus. Qͣntoq ab eis aciem m̃tis a¬
ñtere uitimur. tanto ille se magis animo ingerũt.
obsceuise in nos motib obrũpuint s. fit ho ꝓ cõci¬
tione mortali: qd̃ meruit primus homo in penam sui
percati. dum unusqusq diuirna altminatõe p̾uenit.
statim molestũs t̾pium cogitationũ prilsat. Sed di ser¬
uus iuditio timoris dei. eax teptam̃ta a semetipõ reicit.
obsernantia cirea corclis cꝰtocliam ẽ adhibenda: qi aut
uone aut male rei ibi cõsistit origo. siam sic̃ scͥptũ est.
ex corde exeunt cogitatões male. Idõq si priꝰ p̾ue cogita¬
cioni resistimus: in lapsum oꝑis nõ inc̾rimus. Nõ est
timencdã si bona malaq in cogitationẽ ueniant: s ma¬
gis głiandũ ẽ si mẽs mala a bonis intellectu ratõnis

Expanded text:
corporalium rerum species, quas didicimus, nostris mentibus opponantur, et nolentes eas cogitemus; quantumque ab eis aciem mentis avertere nitimur, tanto illae se magis animo ingerunt, obscenisque in nobis motibus obrepunt. Sed fit hoc pro conditione mortali, quam meruit primus homo in poenam sui peccati. 7. Dum unusquisque divina illuminatione praevenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei servus judicio timoris Dei earum delectamenta a semetipso rejicit, observantia circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae, aut malae rei ibi consistit origo, nam, sicut scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae. . Ideoque si prius pravae cogitationi resistimus, in lapsum operis non incurrimus. 9. Non est timendum si bona malaque in cogitationem veniant; sed magis gloriandum, si mens mala a bonis intellectu rationis
Abbreviated transcription (Latin):
sup os ponit: qui male locurioĩs crlpas bono actõnis uela¬
mine tegit. loquens que ad dominã ꝑtinent nec faciens: ⁊¬
si soaitilis sibi est. arichrentib tamn ꝓclest. Qrui de se lat soare
affectãt lop̃itẽ ꝑ ꝓphetam attẽdant. Hix crit sapientes estis
in ocilis ur̃is.: et coram uob̾metipĩs prudẽtes. Recte ex sen¬
tentia dicit: qui uerã sapientiã guistu mt̾ni saporis sentie
Asentiendo eñ. sentẽtia dr. Ae ꝑ hoc ariogantes q̃ sinehu¬
militate dicunt: de sola scrẽtia dicũt. nõ de sentẽtia. Ille eĩ
sapit. qui recte ⁊ scd̾m deñ sapit. In suã dicunt cõtumeliã

Expanded text:
super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velasuper os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine tegit. 8. Loquens quae ad Deum pertinent, nec faciens, etsi inutilis sibi est, audientibus tamen prodest. 9. Qui de sapieem prophetam 226 attendant: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . 10. Recte ex sententia dicit, qui veram sapientiam gustu interni saporis sentit. A sentiendo enim sententia dicitur. Ac per hoc arrogantes, qui sine humilitate dicunt, de sola scientia dicunt, non de sententia. 11. Ille enim sapit, qui recte et secundum Deum sapit. 12. In suam dicunt co
Abbreviated transcription (Latin):
renda. poccandi cõsuetucline lãbimͣ. Sicut plerũq mułtilocͥ¬
um stultitia rep̾hendit᷑: ita rursum nimis tacẽtium uitia de¬
notant᷑. Illi eĩ satis laxando lingam: in leuitatis uitio defluũt:
isti nimis recinendo sermonẽ ab utilitate corpescũt. Imperiti
sicut loqͥ nesciunt: ita tacere nõ possunt. Mente eĩ in erucditi
one locͥces u̾bis perstrepũt: sensu u̾o nichil licũt. Sicut fal¬
sitas cͥmen a proficientib pertimescit᷑: ita ociosa u̾ba a ꝑfcĩs
uiris uitant᷑. Nam si c̃ ait qͥdam ꝓ ocioso u̾bo iatio ponitur:ꝓ¬
sermone inusto. pena exsoluit᷑. Lani sermões in ore xp̃iani eẽ
nõ debent. Nani siert malos mores bona colloqͥa corrigũt: ita
pͤua colloqͥa bonoᷤ mores corrũpr̃t. Custoclia ori ponit᷑: dñ qͥsq
nõ se sustũ. s qd̾ magis uerũ est peccatorẽ cõfitet᷑. Mauũ super
os ponit: qui bonis oꝑib lingue excessaim õperit. Mantim

Expanded text:
renda peccandi consuetudine labimur. 2. Sicut plerumque multiloquorum stultitia reprehenditur, ita rursus nimis tacentium vitia denotantur. Illi enim satis laxando linguam in levitatis vitio defluunt, isti nimis reticendo ab utilitate torpescunt. 3. Imperiti, sicut loqui nesciunt, ita tacere non possunt. Mente enim ineruditi, ore loquaces, verbis perstrepunt, sensu nihil dicunt. 4. Sicut falsitatis crimina a proficientibus pertimescuntur, ita otiosa verba a perfectis viris vitantur. Nam sicut ait quidamsermone injusto poena exsolvitur . 5. Vani sermones in ore Christiani esse non debent. Nam sicut malos mores bona colloquia corrigunt, ita prava bonos mores corrumpunt . 6. Custodia ori ponitur , dum quisbue non se justum, sed, quod magis verum est, peccatorem fatetur. 7. Manum super os ponit, qui bonis operibus linguae excessus operit. Manum
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec u̾a clicẽtib credatir. Reddit eĩ sepe hoĩem mlta
salsitas etiam in u̾itate suspectil. Sepe u̾a pͥmistaite q̃ falsa dict̃¬
us est. ut cũ pͥmũ acqͥsierit fidẽ: ad reliqͣ m̃datia aucliẽtes cre¬
clulos faciat. shultis urdent᷑ u̾a eẽ qͥ falsa st̾. Et idõ nõ ex deo s
suo m̃datio loqrint᷑. siõnũꝙͣ fasitas uerloqͥo adringitur: et
plerũꝙ a u̾itate icipit. qui falsa cõfingit latent sere uenena
circũlinita melle u̾boꝵ⁊ et tãdi de ceptor u̾itatẽ simulat: Qus¬
qy fallendo decipiat Nõnũx᷑ peꝰ ẽ mĩdatium mecditari. ꝙ̃ locꝰ. Nĩ¬

Expanded text:
ut nec vera dicentibus credatur; reddit enim saepe hominem multa falsitas etiam in veritate suspectum. Saepe vera promittit qui falsa dicturus est, ut, cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos faciat. Multis videntur vera esse quae falsa sunt, et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacio loquuntur. Nonnunquam falsitas veriloquio adjungitur, et plerumque a veritate incipit qui falsa confingit; latent saepe vera circumlinita melle verborum, et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Nonnunquam pejus est mendacium me
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senitẽ it su opis remun̾ationẽ. Ars u̾o duins tinor
plosco habet sectatores languidoᷤᷤ tepidos: pigͥtie inh̾tia
egelatos. Sed hoc ꝓͥm̃de qd̾ labor eoꝵ nõ ꝑ p̾senti s pxo
futa remunatõe disfert᷑. Idoq dĩ eoꝵ laborẽ m̾cedis ret¬
butio nõ statim cõsequit᷑: spe pene dissoluta langue̾cũt.
pia. augm̃to solichiore cõsũmant. Atq eo ad ꝓm̾endã reiri¬
bntionem clariores pparant᷑: qͦ firmius cluri itin̾is labo¬
res ⁊ inchoant ⁊ cõsũmant. Muidã pͥmo cõu̾sioĩs calore ad
niitutes sese accingũt: accedẽte u̾o ꝓgressu dĩ ĩmod̾ate
t̾renis reb incũbũt: płue infirini appetitꝰ obcurant᷑. Inde

Expanded text:
peris sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; sed hoc proinde, quod labor eorum non pro praesenti, sed pro futura remuneratione differtur. Ideoque dum eorum laborem meributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. pia augmento solidiori consummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. Quidam primo conversionis calore ad virtutes se accingunt: accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. potẽtes eĩ potent torm̃ta patient᷑. Cui eĩ plus cõmit¬
titur: plus ab eo exigit᷑ etiã cũ usura penaꝵ. Regeᷤᷤ ui
tã sb̾ditoꝵ facile exemplis suis uł edificãt uł sb̃uertũt.
Ideocs pͥncipẽ nõ oportet delinq̃re: ne formã p̾caudi fati¬
at peccati eius impunita licẽtia. Nã rex qͥ ruit ĩ uitiis. ci¬
to uiam ostẽtlit erroris. ⁊ sicut legit᷑ de ieroboã qͥ p̾cauit
et peccare fecit isrł. Illi autẽ ascribit᷑: qͥcqͥl exemplo eiꝰ
a sõditis ꝑpetͣtur. Sicut ñnulli bonoꝵ principũ dõ plã¬
cita fcã sequnt᷑: ita facile młti p᷑ua eoꝵ exẽpla sectan¬
t᷑. Dleriq autẽ apd̃ iiqͦs pͥncipes necessitate magiꝰ ꝙͣ
uoto mali existũt: clũ ĩperiis eoꝵ obediũt. Nõnulli autẽ
sic̃ ꝓmpti st̃ seqͥ reges ĩ malũ: sic pigri st̃ imitari illos
ĩ bonũ. Sepe unde niali reges pͤcant: inde bõi ĩtifican¬

Expanded text:
est. Potentes enim potenter tormenta patientur . Cui etenim plus commitest. Potentes enim potenter tormenta patientur . Cui etenim plus committitur, plus ab eo etam subditorum facile exemplis suis, vel aedificant, vel subvertunt. Ideo principem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat peccati ejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis, cito viam ostendit erroris. Sicut legitur de Hieroboam, qui peccavit, et peccare fecit Israel. Illius autem ascribitur, quicquid exemplo ejus a subditis perpetratur. Sicut nonnulli bonorum principum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur: plerique autem existunt, dum imperiis eorum obediunt. Nonnulli autem sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos in bonum. 8. Saepe unde mali reges peccant. inde boni justifican
Abbreviated transcription (Latin):
lare nouit. Nõ qd̾ iniqͥtati eoꝵ cõsentiat: s qd̃ aptũ
tempus correptiõis expectet. qñ eoꝵ uitia uł em̃dare nalẽ¬
at uł prinire. Multi aduersus pͥncipes cõiuratõis cͥmine
detegunt᷑ ⁊ s ꝓbare uolẽs ds̃ paciẽtiam pͥncipũ. illoᷤᷤ male
cogitare ꝑmittit: istos nõ deserit. De illoꝵ malo bñ istis fa¬
cit: clũ cłpas quas illi agũt: isti mira pacientia indul¬
gent. Redd̾e malsi ꝓ malo: uicissitudo iustitie ẽ. S qͥ
clem̃tiam addit iusticie: nõ malũ ꝓ malo culpatis red¬
si uitiis fuerit implicatꝰ. Popłi eĩ peccantes. iul¬
autẽ nͥ solo dei timore. metũq gehenne coheroeantur:
liberi in p̾ceps ꝓruũt ÷ et ꝑ abruptũ licẽtie: in oẽ facinꝰ
uitioꝵ labuntur. Quãto quisq in suꝑiori cõstitutuᷤ
ẽ loco: tanto ĩ maiori u̾satur ꝑiculo. Et qͣnto splẽdo¬
ris honore celsior qͥsq ẽ: tãto si delinqͣt peccato maior

Expanded text:
eorum consentiat, sed quod aptum tempus correctionis expectet, quando eorum vitia, vel emendare valeat, vel punire. Multi adversus principes conjurationis crimine deteguntur, sed probare volens Deus clementiam principum, illos male cogitare permittit, istos non deserit. De illorum malo, bene istis facit: dum culpas quas illi agunt, isti mira patientia indulgent. Reddere malum pro malo, vicissitudo est justitiae. Sed qui clementiam addit justitiae, non malum pro malo culpatis redsi vitiis fuerit implicatus. Populi enim peccantes, juautem, nisi solo Dei timore, metuque gehennae coerceantur, liberi in praeceps proruunt, et per abruptum licentiae, in omne facinus vitiorum labuntur. 5. Quanto quisque in superiori constitutus est loco, tanto in majori versatur periculo; et quanto splendoris honore excelsior quisque est, tanto, si delinquat, peccator major
Abbreviated transcription (Latin):
riꝑe potest ⁊ dissimulat: uerũ ẽ qd̾ cõsensum erroris a¬
lieui habeat. Plerics sc̃i doctores. ꝓ mali pertinatia qria
iniqͦs em̃dare neq̃unt: hiis tacere disponũt. Sed calo

Expanded text:
rigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris arigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. 6. Plerique sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt; sed calo
Abbreviated transcription (Latin):
te cliuina cõsistit: cui uelit clñs doctͥne u̾br̃ dare. uł cui
auferie. Et hoc aut ꝓ docentis aut ꝓ auclientis fit m̾ite:
ut modo ꝓ culpa plebis auferat᷑ sermo doctoris. modo u̾o¬
ꝓ utilib m̾itis tribuat᷑. Nam ⁊ bonus docet bonũ: ⁊ masꝰ
malũ ⁊ et bonus malũ: et malus bonũ. Qd̾ tam̃ fit iux¬
ta m̾itũ ppłoꝵ. Non oĩa tẽꝑa cõgruũt doct᷑ne: scbm sa¬
lomoĩs sententiam clicẽtis. Tempꝰ tacendi: et tẽpris lo
quẽcli. Niõ qͥdem ꝑ timorẽ s per discretionẽ: ꝓpt maloꝵ
incorruptibrlem iniqͥtatẽ: nõnũꝙͣ electos oportet a doc¬
trina cessare. Int̾clũ doctores eccłe calore caritatis ardẽ¬
tes cõtroescũt a docendo: qr nõ ẽ qui audiat. testãte ꝓ¬
pheta. Ciuitates austri clause st̃: et nõ ẽ qui aꝑiat. oͥ
docendi accepit offitisi: int̾dũ ad tempus fcã ꝓximi ta¬
ceat. que statim corrig̾e neqͣquã existimat. Nam si cor¬

Expanded text:
ina consistit, cui velit Deus doctrinae verbum dare, vel cui auferre: et hoc aut pro dicentis, aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo pro utilitate rectoris tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malus malum; et bonus malum, et malus bonum; quod tamen fit juxta meritum populorum. Non omnia tempora congruunt doctrinae, secundum Salomonis sententiam quendi . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrectibilem iniquitatem nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. 332 4. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes conticescunt a docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . 5. Qui docendi accepit officium, interdum ad tempus facta proximi taceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si cor
Abbreviated transcription (Latin):
si sb̃iecti st̃ illis corpore: p̾lati tam̃ st̃ m̃te. De p̾latis .xIuiii
Ir iustͦ aut omĩ potestate sclari exuitur ⁊aut si a¬
liqͣ cingit᷑. nõ su̾ illa curuat᷑ ut suꝑbꝰ t meat: s en¬
am sidi subicit. ut hũilior innotescat. ꝓbat᷑ autẽ hoc apsᷤ¬
tolico exemplo: qui datã sibi potestate etiam nͨ ad hoc
usus est qd̾ decebat ÷ s cls̃i posset uti licitis abnuit: sese
labore: et hic ⁊ in fut᷑o uacuus inueĩtur a reqͥe ⁊ tãtõq
sarcinis peccator gͣuat᷑: quãto a bonis opibꝰ alienus.¬
limat᷑: tauto gͣuius cuiaꝵ põdib adgrauat᷑. Eisq ma¬
gis m̃te ⁊ cogitatõe sb̾icitur: quib sb̃limitatis gradu
pͥponitur. siam ut quidã pr̃ni ait. oẽ qd̾ supeminet plus
merorib afficit᷑: quã honoribꝰ gaudet. oiuãto qͥsc caris
m̃di maiorib occupat᷑: tãto faciliꝰ uittis premit᷑. Si enĩ¬

Expanded text:
tsi subjecti sunt illis corpore, praelati tamen sunt mente. CAPUT CV. tsi subjecti sunt illis corpore, praelati tamen sunt mente. CAPUT CV. ir justus aut omni potestate saeculari exuitur, aut si aliqua cingitur, non sub illa curvatur, ut superbus tumeat, sed eam sibi subjicit, ut humilior innotescat. Probatur autem hoc apostolico exemplo, qui data sibi potestate, etiam nec ad hoc usus est quod decebat, sed, dum posset uti, licita abnuit, seseqlabore, et hic et in futuro vacuus invenitur 338 a requie; tantoque sarcinis peccatorum gravatur, quanto a bonis operibuslimatur, tanto gravius curarum ponderibus aggravatur; eisque magis mente et cogitatione subjicitur, quibus sublimitatis gradu praeponitur. Nam, ut quidam Patrum ait: Omne quod supereminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet. 4. Quanto quisque curis mundi majoribus occupatur, tanto facili
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾i pena ddiuinitꝰ illata ẽ seruitutis ÷ ita ut qͥo aspi¬
cit non cõgruere lib̾tatẽ: hiis nused̾ius irroget seruitutem
Et licet ꝑ peccatũ huãne originis: tam̃ equs ds̃ idõ disc̾nit
hoĩb uitam ⁊alio̾ seruoᷤ cõstituẽs alioᷤ dños: ut licẽtia ma¬
le agẽcui seruoꝵ. potestate clnsantiũ restͥugat᷑. Nam si om̃s
sine metu fuissent ÷ qͥs eẽt qͥ a uialis quẽpiã cohib̾et: Inde
et in gẽtibꝰ pͥncipes regesq electi st̃: ut t̾rore suo ppłos a
malo cohercerẽt: atq recte uiẽdoᷤᷤ legibꝰ sb̾derẽt. Quantũ
attinet ad rationẽ: nõ ẽ ꝑsonaꝵ acceptõ apd̃ deũ. qͥ mũcli
elegit ignobsia ⁊ cõteptiblla : et q̃ uõ st̃. ut ea q̃ st destru¬
eret: ne głetur oĩs caro hoc ẽ carnalis potẽtia corã illo.
est sb̾iecta seruitꝰ ꝙͣ elata lib̾tas. Multi eĩ inuensunt᷑
deo libere seruientes sõ clũis cõstituti flagitiosis ⁊ qͥ ⁊¬

Expanded text:
poena divinitus illata est servis, ita ut quibus aspicit non congrue libertatem, his misericordius irroget servitutem: et licet per peccatum humanae originis, tamen aequus Deus ideo discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos: ut licentia male agendi servorum, potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset, qui a malis quempiam cohiberet? Inde et in gentibus principes, regesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent, atque ad recte vivendum legibus subderent. 2. Quantum attinet ad rationem, non est personarum acceptio apud Deum , qui mundi elegit ignobilia et contemptibilia, et quae non sunt ut ea quae sunt destrueret, ne glorietur omnis caro, 337 hoc est, carnalis potentia coram illo. est subjecta servitus quam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes, sub dominis constituti flagitiosis: qui e
Abbreviated transcription (Latin):
peccato rigorẽ tenere neqͣquã debemus. Multi alioꝵ uitia
cernũt: sua nõ aspitiũt. Et cũ ip̃i maximis cͥminib ob¬
noxii teneant᷑: minora peccata fiatͥb ñ dimittũt. ypecͥte
tiabẽ in suo ocło cõsistẽtẽ nõ sentiũt: et herentẽ festucã in
lumine fr̃ĩs sui intẽclunt. Faciliꝰ rep̾hẽdimꝰ uitia aliena: qͣm
nr̃a. Nam sepe q̃ ꝑu̾sa in aliis indlicamꝰ: in nob̾ nociblla eẽ
minus sentimꝰ. Et qd̾ in aliis rep̾hẽclimus: ag̾e ipsi ñ eru¬

Expanded text:
peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt, et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minus sentimus: et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non eru
Abbreviated transcription (Latin):
rigant᷑. Dum unus corripit᷑: płimi emẽdant᷑. Necesse ẽ enĩ
ut ꝓ młtoꝵ saluatõe unus cõdẽpnet᷑: ne ꝑ unius licẽtiã ml
ti ꝑiclitentur. Ita erga delinq̃ntem sermo ẽ ꝓferẽtlus: sic̃ eiꝰ
qui corripit᷑ expostulat salus. Qd̾ si opꝰ ẽ aliquã metlicam̃¬
ti salutẽ u̾bo increpatõis asꝑg̾e: leuitatẽ tam̃ corde opꝰ ẽ reti
nere. Doctores nõnũꝙͣ duns feriũt ĩ crepatõib sb̃cditoᷤ: qͥ tam̃
a caritate eoꝵ quoᷤ corripiũt nõ receclũt. Sepe eccłit cẽsura
arrogantib uidet᷑ eẽ suꝑba÷ et qd̵ a bonis pie fit: crudelit̾
fieri putat᷑ a prauis. Quia nõ clisc̾uit᷑ recto oculo: qd̃ a bo
cautꝰ erga sibi cõmissos agat: quãto durius a xp̃o iuclicari¬
formidat. Nam sicut scriptũ ẽ in qua m̃sura mẽsi fu̾itis in¬
ribꝰ labim᷑. Qui eĩ in nr̃is delictis clem̃tes sumꝰ: in alieno

Expanded text:
rigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Melius est enim rigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Melius est enim ut pro multorum salvatione unus condemnetur, quam pro unius licentia mti periclitentur. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est riunt increpationibus subditos; qui tamen a charitate eorum quos corripiunt non recedunt. 17. Saepe Ecclesiae censura arrogantibus videtur esse superbia; et quod a bonis pie fit, crudeliter fieri putatur a pravis, quia non discernunt recto oculo, quod a bonicautius erga commissos agat, quanto durius a Christo se judicariformidat; nam sicut scriptum est: In qua mensura mensi fueritis,ribus labimur. Qui enim in nostris delictis clementes sumus, in alieno
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uoᷤ malitiã studioꝵ ur̃oꝵ. Bonoꝵ studia sac̾dotũ. multa
diligẽtia etiam praua plebium fc̃a ꝑcͥrũt ⁊ ut clsi ĩ mini¬
bos ĩminentes curandos suscipiunt. futos u̾o ne ĩpecliãt
medicine obiectu. qͣdani p̾scientia antecedũt ÷ ita ⁊ docto¬
res boni siͤ ea q̃ male acta st̃ resecant: ut ea q̃ admitti poͤ¬
st̃ ne ꝑpetrentur doctrina succͣrente p̾ueniant. Qui blã¬
do u̾bo castigatꝰ ñ corrigit᷑: acͥus necesse ẽ ut corrigatir.
Cum dolore eĩ abscindenda st̃: que leuit̾ sanari nõ possũt
Qui admonit᷑ secreto corrigi de peccato negligit: publice
arguendꝰ ẽ. ut uulnus qd̃ occulte sauari nescit: maĩfeste
debeat eũdari. Manifesta peccata: nõ st̃ occulta correptõe
pͣ ganda. Palam eĩ st̃ arguendi qͥ palã nocẽt ÷ ut olũ aper¬
ta obiurgatõe sanant᷑: hii qui eos imitando deliq̃rãt. cor¬

Expanded text:
studia sacerdotum multa studia sacerdotum multa diligentia etiam parva plebis facta perquirunt, ut dum in minibos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objecto quadam praescientia antecedunt, ita et doctores boni, sic ea quae male acta sunt resecant, ut ea quae admitti possunt, ne perpetrentur, doctrina succurrente praeveniant. 11. Qui blando sermone castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum doloQui admonitus secrete corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, ii qui eos imitando deliquerant, cor
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̃ apłs omĩb oĩa fc̃s ẽ nõ imitatõe erroris: s com¬
passioĩs miseratõe. Scil ut ita uitia aliena fleret: quẽ¬
admod̾ si tali ⁊ ip̃e ĩplicaret᷑ errore. Boni pastores. ppłi de¬
bent delicta deflere: et totos se plãctib tͣclere. imitãtes ie¬
remiam ꝓph̃am. clicẽtem. oͥs dabit capiti meo aqͣm. ⁊ ocu-¬
lis meis fontẽ lacͥmaꝵ⁊ et plorabo die ac nocte ĩ t̾fectoᷤ po¬
puli mei : ẽamꝙͣ. ppria igit᷑ delicta. plebiᷤ pectata sac̾doᷤ fle¬
re debet: sed affectu cõpatiẽdi: nõ accusatõe cõmissi. Non¬
nulli p̾sules gregis qͦsdam ꝓ p̾cato a cõmuniõe eitiũt ut
peniteant: s quali sorte uiuere debeant ad meliꝰ exortãdo
nõ uisitant ⁊ qͥb cõgruere sermo cliuinꝰ incͤpans cõmina¬
t᷑: dicẽs. Pastores qui pascitis ppłm ineũ ÷ uos disꝑsistis po¬
gregẽ meũ: eiecistis ⁊ nõ uisitastis eoᷤ. Ec̃ce ego uisitabo su

Expanded text:
s omnibus omnia factus est , non imitatione erroris, sed compassionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes Jeremiam prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo die ac nocte interfectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta plebis peccata sacerdos flere debet, sed affectu compatiendi, non actione commissi. 8. Nonnulli praesules gregis quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant, sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus congrue sermo divinus increpans comminatur: « Pastores, qui pascitis populum meum, vos dispersistis gregem meum, ejecistis, et non visitastis eos: ecce ego visitabo su
Abbreviated transcription (Latin):
ora mistia ⁊ ne dĩi audita nõ capiũt: prius icipiant con
tẽpn̾e ꝙͣ uen̾ari m̃data celestia Alit ẽ agend̾ erga eo̾ qui
nĩo cõmittunt᷑ regimini si offendũt: ate alit̃ cũ hiis qͥ

Expanded text:
ora mysteria: ne, dum auora mysteria: ne, dum autemnere, quam venerari mandata coelestia. Aliter agendum est erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum his qui
Abbreviated transcription (Latin):
sonã. Rudib ppłis sen carnalib plana atq cõmu¬
nia: nõ sũma atq ardua p̾dicanda st̃. ne ĩmẽsitate
doctͥne obprimantur potius quã erucliant᷑. Inde ⁊ pau
lus ait. Non potui uobis loq̃ quasi spũalibꝰ: s qͣ̃si carna¬
lib ⁊ tanꝙͣ paruulis in xp̃o: lac uobis potũ decli non escam.
Carualibꝰ quippe animis nec alta nimis de celestib. nec t̃¬
rena cõuenit predicare. sed mecdiocͥterut initia eoꝵ mo¬
resc desid̾ant edoceri. Coruus dr̃ suos pulldᷤ albi colorsꝰ. ne u¬
lis eos cibis alit: s tãtũdẽ attendit donec pr̃no colore ni¬
grescant. ⁊ sic illoᷤ freq̃nti cibo refitiat. Ita ⁊ eccłe doctor
strenuus nͥ ed̃ qͦs docet uid̾it ad suã silitudinẽ peĩten¬
tie cõfessiõe nigresc̾e. ⁊ nitore scłari deposito lam̃tatõs
habitũ de peccati recordatõe induere: ũtpote adhuc ext̾i¬
orib hoc ẽ carnalib: nõ aꝑit intelligẽtie spũalis ꝓfundi¬

Expanded text:
 seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua praedicanda sunt, ne immensitate doctrinae opprimantur potius quam erudiantur. Unde et Paulus apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, tanquam parvulis in Christo lac vobis potum deCarnalibus quippe animis, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, ut pote adhuc exterioribus, hoc est carnalibus, non aperit intelligentiae spiritalis profundi
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ant: inde pociꝰ uulu̾ant. Ideo sĩne mẽsura ulciscit᷑ cłpas¬
i̾positus incundꝰ: qr cor eiꝰ clispsum in reꝵ curis. non
colligit᷑ in amorẽ uniꝰ deitatis. Mens eĩ soluta ĩ dliu̾sis.
cathena caritatis nõ astringit᷑ ⁊ s male laxata. male

Expanded text:
terant, inde potiterant, inde potipraepositus iracundus: quia cor ejus dispersum in rerum curis, non colligitur in amorem unius deitatis. Mens enim soluta in diversis, catena charitatis non astringitur: sed male laxata, male
Abbreviated transcription (Latin):
ex mito plebis: p̃uaricant᷑. Sentẽtia dãpnãtur chã fuis¬
noc. qui suoꝵ pͥpositoꝵ culpas in publico ꝓdunt ⁊ sic̃ cham
qui prĩs pudenda nõ oꝑuit: s deridenda mõstrauit. Habitͣi
sissecognoᷤcũt. Si tam̃ pr̃m fc̃a ñ cdiligũt: tam̃ oꝑiant ne¬
imitent᷑. siam st̃ qͥ p̾positoᷤᷤ suoͦ ꝑu̾se iudicãt: clum t̾ren
studiis eos plus uid̾int eẽ intẽtos. si uł parũ iam ip̃i de spi¬
ritalib cogitau̾int. Rectores E iudicandi a deo st̃. a suis
autẽ sb̾cditis neqͣquã iudicandi st̃: exemplo dñi qͥ ꝑ se uẽ¬
dentes colũbas. ⁊ ñmularioꝵ m̃sas ꝓprio eu̾tit flagello.
guendꝰ a sb̾ditis ꝓ moribꝰ u̾o reꝓbis: tołandꝰ magis qͣm diͤ¬
Racundi doctores ꝑ rabiem furoris. discipline modũ ad
ĩmanitatẽ crudelitatis cõu̾tũt÷ et ũde sb̾clitos em̃dare po¬

Expanded text:
ex merito plebis praevaricantur. 4. Sententia damnantur Cham fiex merito plebis praevaricantur. 4. Sententia damnantur Cham fioe, qui suorum praepositorum culpas in publico produnt; sicut Cham, qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit . Habitursisse cognoscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantimitentur. Nam sunt qui praepositos suos perverse judicant, dum terrenis studiis eos plus viderint esse intentos, si vel parum jam ipsi de spiritalibus cognoverint. Rectores ergo judicandi a Deo sunt, a suis autem subditis nequaquam judicandi sunt, exemplo Domini, qui per se vendentes columbas et nummulariorum mensas proprio evertit flagello, guendus a subditis; pro moribus vero reprobis tolerandus magis diss. 1. Iracundi doctores per rabiem furoris disciplinae modum ad immanitatem crudelitatis convertunt; et unde emendare subditos po
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalib reb̾ se totos impencsit: spũales tutiorẽ uitaut
cõtemplatõis ex̾ceant. Quia dui est qͥete uiuere uolen¬
tis̃l sarcina caꝵ episcopaliũ. Puidet sepe d̃s̃ curis declitos
pcͤant: sine tedio spũales reb int̾iorib sine ĩpedimẽto
roꝵ t̾renaꝵ deseruiant. Dei gͦ orcdinẽ accusat a qͦ instru¬
unt᷑ qui ep̃os cõtẽpuũt: dum minus spũalia. s magis
t̾rena septant᷑. Ex diuini eĩ tab̾nacłi clispositõe. ob inui¬
rias mundi ferendas ⁊ tͣbines qͦsdã. institui epõs cõstat¬
scłalib curis insistentes ⁊ ut hii qui ĩt̾ius suꝑna desid̾ãt.
nullo t̾reno obsistente negotio. lib̾ius hoc qd̾ amãt intẽ¬
dant. Nõ ẽ itaq iudicandus a plebe rector inorclinatus:
cdum magis nou̾int ppłi sui fuisse m̾iti ꝑu̾si regimen suᷤ¬
cepisse põtificis. Nam ꝓ m̾itis plebiũ: dispoĩtur a dõ uita
rectoꝵ. Exemplo dauid peccati ad cõꝑationẽ pͥncipũ ⁊ qui

Expanded text:
temporalibus rebus se totos impendunt, spirituales tutiorem vitam contemplationis exerceant, quia durae sunt quiete vivere volentium sarcinae curarum episcopalium. Providet saepe Deus curis deditos ne impedimento rerum terrenarum deserviant. 2. Dei ergo ordinem accusant, a quo instituuntur, qui episcopos condemnant, dum minus spiritualia, sed magis terrena sectantur. Ex divini enim tabernaculi dispositione ob injurias mundi ferendas, et turbines quosdam, institui episcopos saecularibus curis insistentes, ut hi qui interius superna desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc quod amant intendant . 3. Non est itaque judicandus a plebe rector inordinatus, dum magis noverint populi, sui fuisse meriti perversi regimen suscepisse pontificis. Nam pro meritis plebium disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis ad comparationem principum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cum młta cõstantia redarguebãt etiam pͥncipui uitia⁊ ĩ
quibꝰ cũ sũma eẽt hũilitas: loco tam̃ necessario. lib̾e tͣnͤ¬
gressores iustitie increpabant. Aliqñ etiã eẽ sb̾clitiꝰᷤ noͨ
oportet animo hũiliores: qm̃ fcã sb̃ditoꝵ iuclicantur
a nobis: nr̃a u̾o ds̃ iudicat. Agnoscat ep̃c seruũ se esse

Expanded text:
cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia: in cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta subditorum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. Agnoscat episcopus servum se esse
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ⁊ seqͥ negligũt caritatis affectõe ⁊ uideri uolũt ri¬
gidi seueritate: et formã hũilitatis prestare neq̃unt.
ut magis t̾ribiles quã mittes aspitiant᷑. Suꝑbi doctoreᷤᷤ
feriũt: et cõpati hũilit̾ nesciũt. Bene alieni peccati cu¬
randa uitia suscipit: qui hoc ex cordis clilectiõe ⁊ hũili
cõscientia facit. Cet̾um qui delinquẽtem suꝑbo uł oclio¬
so animo corripit: nõ emendat s ꝑcutit. oͥcqͥd eĩ ꝓter¬
uus uł inclignatꝰ animus pretulerit: obiurgãtis fune
rũ se prestare debet: ut nõ solum auctoritate. uerũ
etiam hũilitate clarescat. S tam̃ in eo ita sit uͥtꝰ hu̾ilita
tis: ne dissoluat᷑ uita sb̃ditoꝵ in uitiis. Atq ita auctoritaᷤᷤ
adsit potestatis: ne ꝑtumorẽ cordis seu̾itas existat ĩ moe¬
ratõnis. Hec est in dei sacdotib uera cliscietio: qua nec
ꝑ lib̾tatem suꝑbi. nec ꝑ hũilitatẽ remissi st̃. hĩc ẽ qd̾ scĩ

Expanded text:
nae, et sequi negligunt charitatis affectionem, videri appetunt rigidi severitate, et formam humilitatis praesentare nequeunt, ut magis terribiles quam mites videantur. Superbi doctores feriunt, et compati humiliter nesciunt. Bene alieni peccati curanda vitia suscipit qui hoc ex cordis dilectione et humili conscientia facit. Caeterum qui delinquentem superbo vel odioso animo corripit, non emendat, sed percutit. Quidquid enim protervus, vel indignatus animus protulerit, objurgantis furor rum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate cdissolvatur vita subditorum in vitiis: atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem fiunt remissi. Hinc est quod sancti
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quodã incͤpatõ clura: qͦsdã u̾o exortatõ corrigit blã¬
da. Sic̃ periti medici ad uarios corꝑis morboᷤ : diu̾so me¬
dicamine seruiũt ÷ ita ut iuxta uuln̾um uarietates:
medicina diu̾sa sit. Sic ⁊ doctor eccłe. singłis qͥbꝰq cõgͥ¬
um doctͥne remetliũ adhibebit⁊ et quid cuiq oporteat:¬

Expanded text:
Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates, medicina diversa sit: sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat
Abbreviated transcription (Latin):
ad ngñ ecł̃ie: qui adhuc uitis sb̾iacẽt. hĩc ẽ qd̾ pͥcep¬
tumi ẽ dousd nõ edificare uisibłe tẽplũ:  sanguiñ uir tea¬
tos t̾uite uite melioris p̾rre. Neco eĩ quisq ad hoc ꝓficit
ut soclitoꝵ cislpas corrigat: cum ip̃ẽ intĩis seruiat ꝯui re¬
gineu sacdotis cõtẽdit appet̾e: ante ĩ se cliscutiat si uita hono¬
ri sit cõgrua. Qd̾ si nõ cliscrepat: huĩlr̃ ad ii qd̾ uocat᷑ a cce¬
dat. Reatũ cͥure cuspa geminat: si qͥsq cũ espa ad sac̃dota¬
le culm̃ aspirat. Heu me miserĩ ĩ explicabsib nodis astͥctũ:
si eĩ susceptũ regim̃ eccłastici ordĩs retẽptẽ: cͥnũs cõscuisti¬

Expanded text:
t. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum vir beltos tramite vitae melioris praeire. Neque enim quisquam ad hoc tt, et ipse vitiis serviat. 3. Qui regimen sacerdotii contendit appetere, ante se discutiat si vita honori sit congrua; quod si non discrepat, humiliter ad id quod vocatur accedat. Reatum quippe culpae geminat, si quisque cum culpa ad sacerdotale culmen aspirat. Heu! me miserum inexplicabilibus nodis astrictum; si enim susceptum regimen ecclesiastici ordinis retentem, c
Abbreviated transcription (Latin):
nstudo uirtutã: erescit ad cumulũ seq̃ntiũ delictoꝵ. pleriq¬
sacdotes sue magis utilitatis causa quã gregis p̾esse deside¬
rant. Nec ut ꝓsint presules fieri cupiũt: s ut mag̾ diuiteᷤ
fiant. ⁊ houorent᷑. Suscipiunt eĩ sb̃limitatis culm̃ ñ pro
pastorali regimine: s ꝓ solius honoris ambitiõe. Atq ab¬
iecto oꝑe cdignitatis: solam noĩs appetũt dignitatẽ. Dũ
mali sac̾dotes deo ignorante nõ fiant: tam̃ ignorantur
a deo. ip̃o ꝑ ꝓpħam testante. Principes extit̾unt: s nõ cog¬
noui. S hic uescire dĩ repbare ẽ: nã ds̃ oĩa nouit. De in

Expanded text:
ad cumulum sequentium delictorum. 5. Pleriqusacerdotes suae magis utilitatis causa quam gregis praeesse desiderant, nec ut prosint praesules fieri cupiunt, sed magis ut divites fiant et honorentur. Suscipiunt enim sublimitatis culmen, non pro pastorali regimine, sed pro solius honoris ambitione, atque abjecto opere dignitatis, solam nominis appetunt dignitatem. 6. Dum mali sacerdotes, Deo ignorante, non fiant, tamen ignorantur a Deo, ipso per Prophetam testante: Principes exstiterunt, sed non cognovi ; sed hoc nescire Dei reprobare est, nam Deus omnia novit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ir ecclesiasticꝰ. ⁊ crucisigi m̃do ꝑ mortificationem
ꝓprie carnis debet: et dispẽsationẽ eccłiastici ordi¬
nis si ex dei uolũtate ꝓuen̾it. nolens qͥdẽ s hũilis gub̾¬
nandam suscipiat. Multis int̾cipit sathanas fraudibꝰ
eos qui uite ⁊ sensus utilitate prestãtes: p̾esse ⁊ ꝓdesse
aliis nolũt. Et clũ eis regim̃ aĩaꝵ imponit᷑ renuunt
cõsultĩ arbitrantes otiosam uitã degͥe: quã lucͥs aĩaꝵ
insist̾e. Qd̾ tam̃ decepti agũt ꝑ argum̃tũ cliabsi fallã¬
tis eos ꝑ spetiẽ boni⁊ ut cdũ illos a pastorali offitiore¬
trahit nequaꝙͣ ꝓfitiant: eis qͥ eoꝵ uerbis atq exẽplis
instrui pot̾ant. Sc̃i uiri neqͣquã occupationũ scłari¬
uni curas appets̃ĩt: s occulto ordĩe sibi supĩpositas ge¬
mũt. Et ꝙͣuis illas ꝑ meliorẽ intentionẽ fugiant: tañ
ꝑ subelitam mentẽ portant: quias quidẽ si siceat: sl̃moꝵe ufta

Expanded text:
ir ecclesiasticus, etc. et crucifigi mundo per mortificationem ropriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui poterant. Viri sancti nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem s
Abbreviated transcription (Latin):
mora ee uidet᷑. dũ tam̃ ista sit uirt: illa uitiũ. Qili g̾ exem¬
plo uitia speties u̾rtutũ imitant᷑: et inde se ñ nulle ee iuisto
cosicsunt. ande maxime replant᷑ Aptum exemplũ uitioꝵ
de latronis specie suuit᷑ slam sic̃ ex insiduis latio ꝓcut se¬
co iter agentib iungit fingẽs se sociinr donec deciplat
ipuuisuim. st dun subito erũpit ad exitũ lacio nidifestus
ostendit̃: ita se miscẽt irt̾dum piculose nirrutio uitia.
quousꝙ orẽ boni oꝑis efficatiam in suis risib ie prant:
et alã q̃ abi erat placẽs de intutib: deceptã se cõspitiat uiꝰ

Expanded text:
itium. Tali igitur exemplo vitia species virtutum imitantur; et inde se nonnulli esse justos confidunt, unde maxime reprobantur. 4. Aptum exemplum vitiorum de latronis specie sumitur. Nam sicut ex insidiis latro prodit, seque iter agentibus jungit, fingens se socium, donec decipiat improvisum, et dum subito eruperit, ad exitium latro manifestus ostenditur: ita se miscent interdum periculose virtutibus vitia, quousque omnem boni operis efficaciam in suis usibus rapiant, et
Abbreviated transcription (Latin):
mẽsit rubigo ꝓ eogͦ ista sb̾ uitioꝵ allegoria colligũtur. qͥa si¬
qͥtir. expgiscimini ebrii ⁊ flete. Aligũ utilit̃ peccat᷑ in uim¬
mis uitiis: ut maiora utilius uicantur lege parelũ apłi.
iiora cõmittentẽ peccata: ne maiora ꝑpetrent᷑. Neracit᷑ au¬
tẽ sauant᷑ uitia: q̃ uiitutib nõ uitiis exeluclũtur. oͦredã au¬
tem q̃dami latentia uitia tũc apparẽt.: qͣdo ab alsis uitris desi

Expanded text:
liguntur, quia sequitur: Expergiscimini, ebrii, et flete. 5. Aliquando utiliter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege Paulum apostolum minora permittentem peccata, ne majora perpetrentur. Veraciter autem sanantur vitia quae virtutibus, non vitiis, excluduntur. Quorumdam aut
Abbreviated transcription (Latin):
Ie gignunt᷑ ex pecaus peccata: lit lũ nõ eustant᷑¬
parua: incidatur in maximis. Et clum desendũtur admissal
nec lamẽtant᷑: ex flagitio ad suꝑbiam itur. Inde fit ut clui¬
plicati sit cͥminis reus. qui ⁊ adinittit scelem ꝑ uolũtatẽ: er
defendit ea ꝑ cõtumatie tumorẽ. Sic uitiũ exuitio gignit᷑.
sic̃ uitus ex uurtute cõcipib. Ex uitio eĩ gignit᷑ uitiũ: sicu¬
ti damd. qui dũ nõ enitauit adult̾ium: ppetait ⁊ homici

Expanded text:
ic gignuntur ex peccato peccata, ut dum non evitantuparva, incidatur in maximis; et dum defenduntur admissa, nec lamentantur, ex flagitio ad superbiam itur . Unde fit ut duplicati sit criminis reus, qui et admittit scelera per voluntatem, et defendit ea per contumaciae tumorem. Sic vitium vitio gignitur, sicut virtus virtute concipitur. Ex vitio enim vitium gignitur, sicuti David, qui dum non evitavit
Abbreviated transcription (Latin):
accusat ⁊ ꝑpetiat. Quedã uitia dũ nõ ꝑfecte uitant: suos
in serelabi fatrunt auctores. Nam si imũ uitiũ dist̾cte
uitet᷑ ⁊ alia negligant᷑: inanis labor ẽ. Nõ eĩ potest inumiꝰ
obseruatõe uirtutis fortit̾ ꝑlurare: cui alia uitia dñan¬
t in corde. Nonnũꝙͣ hoĩem sua uitia ꝑsecũtur⁊ qr ninis¬
rũ qͥ prius uolendo ea sibi fecit socia: postea sentit etiam
nolens stimulosa. Nõnulli nõ antea in eriorẽ uitioꝵ labr̃¬
bunt᷑: nisi prius int̾ioris rationis pelid̾int oculos. Sicun
sanson nõ antea ab allophilis ad erroris ligat᷑ ẽ machinã.
nͥ pꝰtꝙͣy ei st̃ lumina oculoꝵ extĩcta. Qͥrdara uegetãte m̃tis
ratione: uitioꝵ suꝑant᷑ incursu. Sicq deinde intẽtionẽ
bonoꝵ oꝑum ꝑciunt: sic̃ rex babilõis in oculis sedechie. fi¬
lios ipĩus prus int̾fecit: ⁊ sic pꝰ̾tea ocłos eiꝰ enulsit. Ac ꝑ
hoc post nraltoꝵ opeꝵ cõsuetudinẽ. et int̾emptionẽ bono

Expanded text:
at. 235 5. Quaedam vitia dum non perfecte vitantur, suos in se faciunt relabi auctores. Nam si unum vitium districte vitetur, et alia negligantur, inanis labor est. Non enim potest in unius observatione virtutis fortiter perdurare, cujus alia vitia dominantur in corde. 6. Nonnunquam hominem sua vitia persequuntur, quia nimirum qui prius volendo ea sibi fecit socia, postea sentit etiam nolens stimulosa. 7. Nonnulli non antea in errorem vitiorum labuntur, nisi prius interioris rationis perdiderint oculos, sicuti Samson non antea ab Allophylis ad erroris ligatus est machinam, nisi postquam ei sunt lumina oculorum exstincta . 8. Quidam, vegetante mentis ratione, vitiorum superantur incursu, sicque deinde intentionem bonorum operum perdunt. Sicut rex Babylonis in oculis Sedeciae prius filios ipsius interfecit, et sic postea oculos ejus evulsit, ac per hoc post malorum operum cons
Abbreviated transcription (Latin):
eoedens horuo a deo: statim uitioꝵ tradit᷑ is.xxxii.
potestati: uit clan pacit᷑ infesta uitia rentendo un¬
ie uitia si extinguint: qͥd agunt hĩ qͥ nõ solã nõ cdiũt¬
uitias sed toto amore sectant᷑: Satis delicate se palpat: qͥ
uult sine labore uitia suꝑare ⁊ clum peccati legem quant
sibi deseruiendo uiciis fecit: sine uiolentia doloris resera¬
re nõ possit. ꝑfecte renũtiat uitio: qͥ occasionẽ uitat ĩ ꝑ¬
petͣudo peccato. Nam si uelis tantsidẽ nõ peccare: si data
occasione peccau̾is: tu tͥ ⁊ rens ⁊ iudex es. Qui ⁊ cõmissa

Expanded text:
ecedens homo a Deo, statim vitiorum traditur potestati. Ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unare vitia, nec exstinguunt, quid agunt hi qui non solum non odiuntvitia, sed toto ea amore sectantur? 3. Satis delicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam sibi deserviendo vitiis fecit, sine violentia doloris resecare non possit. 4. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitat in perpetrando peccato. Nam si velis tantumdem non peccare, et data occasione peccaveris, tu tibi et reus, et judex es, quia et commiss
Abbreviated transcription (Latin):
tẽdi demõstͣuit. Sc̃i ex tẽpore resurrectõis xp̃i statim̃ ut de
corpore exeunt: mox ad celestẽ hĩtationẽ ascẽdunt. qͦd an¬
tiquis prĩb nõ dabat᷑. Nam ante aduẽtum saluatoriᷤᷤ quã¬
ꝙͣ siue pena supplitũ: tam̃ ñ in celo s in inf̾uo scõꝵ aĩe deti

Expanded text:
rtendi monstravit. 16. Sancti ex tempore resurrectionis Christi, statim ut de rtendi monstravit. 16. Sancti ex tempore resurrectionis Christi, statim ut de corpore exeunt, mox ad coelestem habitationem ascendunt, quod antiquis Patribus non dabatur. Nam ante adventum Salvatoris, quanquam sine poena supplicii, tamen non in coelo, sed i
Abbreviated transcription (Latin):
bitami ablueret peita culpã mãm. Ht ꝑ hoc amsttet eli¬
abl qico ros tenebet: dũ imũ it̾ficit qͥ nichil peceari
admiserat. Ieoq d̾s qͣsi iuste tenuit amnisit qr muiste
redemptorẽ nr̃m occitlit. Illusus est cdiabłs morte cdñis:
tẽ: ut laq̃um qͦ eum uelat auẽ ĩpuidam. prudenti irre¬
tiret decipula. Nam si innoxius xp̃c nõ occid̾et᷑: homo dia¬
bło addictꝰ ꝑ p̾uaricationẽ. nõ absolu̾et᷑. Diabłs dum ĩ xp̃o¬
carnem huaitatis impetit q̃ patebat: qͣsi hamo liuinitatiᷤᷤ
autẽ caro.: linca genealogia: q̃ ex euãgłio recitat᷑. Tenens
lucas lincam gen̾atõis xp̃i ab imis ad sũma cõtexẽs. nĩ¬
choat a ioseph ⁊ cõsũmat in deũ: clũ dicit. qͥ fuit helꝰ. st ꝑ¬
ut hũs qͥ ab eo nõ penalit᷑ detinebant᷑: niam aꝑiret reu̾tẽdi
ad celoᷤ: scd̾m testimoium ysaie ꝓph̾e clicẽtis. posuisti ꝓfun
maris posuit: qͣudo mñ infernũ descẽdens. scĩs it̾ ad celoᷤ reu̾¬

Expanded text:
eret culpam nostram, ut per hoc amitteret diabolus quos reos tenebat, dum unum interfecit, qui nihil peccati admiserat. Ideoque quos quasi juste tenuit amisit, quia injuste Redemptorem nostrum occidit. 13. Illusus est diabolus morte Domini, tem, ut laqueum quo eum, velut avem improvidam, prudenti irretiret decipula. Nam si innox Christus non occideretur, homo diabolo addictus per praevaricationem non absolveretur. 151 14. carnem humanitatis impetit, quae patebat, quasi hamo divinitatis autem caro, linea genealogia quae ex Evangelio recitatur . Tenens Lucas lineam generationis Christi ab imis ad summa contexens inchoat a Joseph, et consummat in Deum, dicens: Qui fuit Heli; et pab eo non poenaliter detinebantur viam aperiret revertendi ad coelos, secundum testimonium Isaiae dicentis: Posuisti profuprofundum maris posuit, quando, in infernum descendens, sanctis iter ad coelos reve