comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia quis de distimihi nom per didi
ex his quem quami
Sime quaeritis inquit sinite hosabire
Non uult perire. Numquid non
erant posteamorituri. Curergo
situnc morerentur ꝑder& eos.
Nisi quia nondum in eum sic credebaNT
quomodo credunt: quicum que
Si monergo petrus habens gladium
eduxit eum et ꝑcussit principis
seruum et abscidit eius auricula
dextram. Eratautem nomen
scruo malchus
olus hic euangelista etiam Nomen
seruihuius expressit. Sicut lucas
solus quod eius auriculam dñs te¬
tigerit et sanaucrit eum. Malchus
autemint̃ p̃tatur regnaturus
Quid ergo auris prodño amputata
nificat: Nisi auditum amputata
uetustate renouatum. ut sit in no¬
uitate sp̃s. et non inuetus tatelit¬
terȩ. quod cui p̃stitum fuerit
tunc eẽ cumxp̃o. Seruus dictus
ẽ. propt̃ seruit utem begalem
Sanatus autem dicitur propter
cuan gelicam libertatem
Factuntamen petridñs in probauit
e progrediultra prohibuit dicens

Expanded text:
Quia quos dedisti mihi, non perdidi Quia quos dedisti mihi, non perdidi ex eis quemquam. « Si me quaeritis, inquit, sinite hos abirenon vult perire. Nunquid autem non erant postea morituri? Cur ergo, si tunc morerentur, perderet eos, nisi quia nondum in eum sic credebant, quomodo credunt quicunque Simon ergo Petrus habens gladium, eduxit eum, et percussit principis servum, et abscidit auriculam ejus dextram. Erat autem nomen servo Malchus. Solus hic evangelista etiam nomen servi hujus expressit, sicut Lucas solus quod ejus auriculam Dominus tetigerit et sanavit eum . Malchus autem interpretatur regnaturus. Quid ergo auris pro Domino amputata, nificat, nisi auditum amputatum vetustate renovatum, ut sit in novitate spiritus, et non in vetustate litterae? Quod cum praestitum fuerit tunc esse cum Christo? Servus dictus est propter servitutem legalem; sanatus autem dicitur, propter evangelicam libertatem. Factum tamen Petri Dominus improbavit, et progredi ultra prohibuit, dicens: «
Abbreviated transcription (Latin):
sineullo telo ꝑcussit reppulit strauit
D s enimlatebat in carne et sempit̃ nꝰ
dies Ita membris uel tenebris occul¬
tabatur humanis. ut laternis et
facibus quaereretur occidendus
atenebris E gosumdicit et impios
deiccit: Quidiudicaturus faci&
qui iudicandus hoc fecit.: Quidreg¬
naturus poterit quimoriturus hoc
tatur antichsistus: ut retroredeaNT
et interram cadant: quare quiue
nerunt ad conp̃hendendum nonte¬
nuerunt A quo audicrunt egosum:
Ostendit quaerentibus potestatem
quia habuit in potestate animam su¬
amponere Quamposuit hora pas¬
sionis osett ut nostrae redemp¬
tionis impleretur mysterium
Tterum ergo eos interrogauit
quid quaeritis :
Si quaeritis qua re non adp̃henditis
nisi quia inur̃arionẽ potestate ad¬
prehendendi hora sedineius quiue¬
nit ut ad prehendatur
Illiautem dixcrunti Ibm natarenũ
Respondit ihs. Dixiuobisquia egosũ :
siergo me quaeritis sinite hos abire
Vtimpleretur sermo quedixit

Expanded text:
sine ullo telo percussit, repulit, stravit. sine ullo telo percussit, repulit, stravit. Deus enim latebat in carne, et sempiternus dies ita membris occultabatur humanis, ut laternis et facibus quaereretur occidendus a tenebris. Ego sum, dicit, et impios dejecit. Quid judicaturus faciet, qui judicandus hoc fecit? Quid regnaturus poterit, qui moriturus hoc tatur Antichristus, ut retro redeant, et innerunt ad comprehendendum non tenuerunt, a quo audierunt: « Ego sum? Ostendit quaerentibus potestatem, quia habuit in potestate animam suam ponere, quando posuit, hora passionis ostendit, ut nostrae redemptionis impleretur mysterium. « Iterum ergo eos interrogavit: Quem quaeritis? » Si quaeritis, quare non apprehenditis, nisi quia non est in vestra potestate apprehendendi hora, sed in ejus qui venit ut apprehendatur? « Illi autem dixerunt: Jesum Nazarenum. Respondit Jesus: Dixi vobis quia ego sum. Si ergo me quaeritis, sinite hos abireUt adimpleretur sermo, quem dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
firmitas ut haec in imicis necessaria
uiderentur aduersus eum. inquem
ciens bonademalis
Ihs autem sicut euangelista secutus
adiungit sciensomnia quaeuentu¬
raerant suꝑ eum
Suebat et uoluit ut comp̃henderetur
quia adhoc uenit inmundum ut hoc fi¬
er& quoduoluit : et tuncimpleretur
quando uoluit. pro cessit etdixit
Non qua sugnarus eorum uoluntates. sed
ut scirent ipsum eẽ. quem quererent
Responderunt iħm natarenum
Ihsniatarenus dicebatur. quia inna⁊ a rech
Nutritus ẽ. ut impleretur prophetͥa
Non abscondit se sed ostendit quia quiuo¬
luntate suauenit inmundum uolun¬
tatesua posuit animam suam
promundo
tabat autem et iudasqui tradebat eu
cumipsis. Vtergo dix̃ eis egosum abier
retitrsum et caecider inter ram
abinunc militum conors et ministri prin¬
cipum acpharisaeorum: Vbi terros
et munimen armorum. Nem peu¬
nauox dicentis egosum tantam turbã
odiis ferocem armisq terribilem.

Expanded text:
firmitas, ut haec inimicis necessaria firmitas, ut haec inimicis necessaria viderentur adversus eum, in quemciens bona de malis. » Jesus autem, sicut evangelista secutus adjungit: Sciens omnia, quae ventura erant super eum. Sciebat et voluit ut comprehenderetur; quia ad hoc venit in mundum, ut hoc fieret quod voluit, et tunc impleretur quando voluit. Processit et dixit non quasi ignarus eorum voluntatis, sed ut scirent ipsum esse quem quaererent. Responderunt: Jesum Nazarenum. Jesus Nazarenus dicebatur, quia in Nazareth nutritus est, ut impleretur prophetia: sum. Non abscondit se, sed ostendit; quia qui voluntate sua venit in mundum, voluntate sua posuit animam suam pro mundo. Stabat autem et Judas, qui tradebat eum, cum ipsis. Ut ergo dixit eis: Ego sum, abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram. « Ubi nunc militum cohors, et ministri principum ac Pharisaeorum? Ubi terror et munimen armorum? Nempe una vox dicentis: Ego sum, tantam turbam odiis ferocem, armisque terribilem,
Abbreviated transcription (Latin):
illam orationem quaeleguntur in
prioribus post caenam scam eum dixiso
uelorasse Sciebat auteminquit
et iudas quitra debat eum locum
Ordo uerborum ẽ. sciebat locum quitra¬
debat cum quod frequenter inquit ilis
conuenerat illuc cum discipulis sius
I biergo lupus ouina pellacconteccus¬
et interoues alto patris familias con¬
silio toleratus didicit. Ubi adtem pꝰ
exiguum disꝑger& gregeminsidus
ad petendo pastorem
Tuda sergo inquit cum accepiss& uni¬
uersã cõhortem eta principibus et pha¬
risaeis ministrofuenitilluc cumlat¬
nis et facibus et armis
Cohors Non iudaeorum sed militum
fuit: a praeside itaq intellegitur. accep¬
tatam quam ad tenendum reum ser¬
uato ordine legittimȩ potestatis ut
nullus tenentibus auder& obsistere
deotanta manus inimicorum congre¬
gata ẽ ut nullus adphendentibus
uel contradicere uel defendere ihm̃
auder&. Ita quippe eius absconde¬
batur potestas et obtendebatur In¬

Expanded text:
illam orationem, quae leguntur in illam orationem, quae leguntur in prioribus post coenam sanctam eum dixisse, vel orasse. « Sciebat autem, inquit, et Judas, qui tradebat eum, locum. Ordo verborum est: sciebat locum, qui tradebat eum. Quia frequenter, inquit, Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. Ibi ergo lupus, ovina pelle contectus, inter oves alto Patris familias consilio toleratus, didicit ubi ad tempus exiguum dispergeret gregem, insidiis appetendo pastorem. VERS. 3.-- Judas ergo, inquit, cum accepisset cohortem, et a principibus et Pharisaeis ministros, venit illuc cum laternis et facibus et armis. Cohors non Judaeorum, sed militum fuit. A praeside itaque intelligatur accepta, tanquam ad tenendum reum, servato ordine legitimae potestatis, ut nullus tenentibus auderet obsistere. » Ideo tanta manus inimicorum congregata est, ut nullus apprehendentibus vel contradicere, vel defendere Jesum auderet. « Ita quippe ejus abscondebatur potestas, et obtendebatur in
Abbreviated transcription (Latin):
triusq ad mortem mortẽ autẽ crucis
ropter quod et ds̃ exaltauit illum:
ubi erat ortus inquem introiuit ipse
et discipulicius Bene inorto mise¬
riaenrãe conprehensus est. Vt nos
inortum beatitudinissuae inducer&
gitur inhorto diliciarum idẽ in para¬
drso primꝰipater humanigeneris
peccauit et inde eiectus est in hanc
uallem lacrimarum. Id eo xp̃s secun¬
dus adam se inhorto comphendiuolu¬
it Vt peccatum quod inhortopara
eum locum quia frequenter ihs con¬
uenerat illuc cum discipulissuis.
Hoc quod narrat ingressum dñm cum
discipulissuis inhortum non continu¬
ofactum ẽ. cum eius illa finita eẽt oratio
deciuus uerbis ait. haec cumdixiss&
ihs sed ali a quaed am sunt interpo¬
tur multa qua e illi similit̃ insua narra¬
tionetacuerunt Adhoc uero ual&
quod dictum ẽ. Haec cum dixiss& ihs
ut non eumante opinemur uenire
in hortum quamilla uerba finir& et

Expanded text:
tri usque ad mortem, mortem autem crucis. tri usque ad mortem, mortem autem crucis. Propter quod et Deus exaltavit illum . Ubi erat hortus, in quem introivit ipse et discipuli ejus. Bene in horto miseriae nostrae comprehensus est, ut nos in hortum beatitudinis suae induceret. Igitur in horto deliciarum, id est, in 622 paradiso, primus Pater humani generis peccavit, et inde ejectus est in hanc vallem lacrymarum. Ideo Christus secundus Adam se in horto comprehendi voluit, ut peccatum, quod in horto param, locum, quia frequenter Jesus convenerat illuc cum discipulis. « Hoc quod narrat, ingressum Dominum cum discipulis suis in hortum, non continuo factum est, cum ejus illa finita esset oratio, de cujus verbis ait: Haec cum dixisset Jesus; sed alia quaedam sunt interpotur multa, quae illi similiter in sua narratione tacuerunt. Ad hoc vero valet, quod dictum est: Haec cum dixisset Jesus, ut non eum ante opinemur venire in hortum, quam illa verba finiret, » et
Abbreviated transcription (Latin):
speciem Notum feci in saeculo pere¬
grinantibus Notum faciam incae¬
loregnantibus Vtdilectioqua dilexis¬
time in ipsissit et ego in ipsis. Quo¬
modo autem dilectĩo qua dilexit
pater. filium ẽ. et in nobis . nisiquia
membraeius sumus et inillo diligimur
cumillediligitur totus. Id est caput
et corpus ideo subiunxit
gomipsis. Tam quam dicer& qm̃
egosum et in ipsis
erminato magno prolixoq: sermo¬
passioni ad discipulos habuit quicũ
illotuncerant. Adiuncta oratione
quam direxit ad patrem prosuis de in¬
ceps cius passionem io hannes euangł st
sicorsus est cãp clvi¬
Hacccumdixiss& ihs egressus ẽ. cumdisci¬
pulissuis transtorrentemcedron:
Ced ron genetiuus pluralis ingrecoquod
potest latinȩ cedrorum dici. Tuncad ꝓ¬
pinquauit tempus de quo in psalmis le¬
gitur:. De torrente inuiabibit Inuia
huius uitae ditorre p̃assionis bibit prop¬
terea exaltabit caput: Quod a posto¬
lusita exposuit. X p̃s oboediens pa¬

Expanded text:
speciem. Notum feci in hoc saeculo perespeciem. Notum feci in hoc saeculo peregrinantibus, notum faciam in coelo regnantibus. Ut dilectio, qua dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. Quomodo autem dilectio, qua dilexit Pater Filium, est et in nobis, nisi quia membra ejus sumus, et in illo diligimur, cum ille diligitur totus, id est, caput et corpus? Ideo subjunxit: Et ego in ipsis, tanquam diceret, quoniam ego sum et in ipsis. » Terminato magno prolixoque sermopassioni ad discipulos habuit, qui cum illo tunc erant, adjuncta oratione, quam direxit ad Patrem pro suis; deinceps ejus passionem Joannes evangelista sic orsus est: CAPHaec cum dixisset Jesus, egressus est cum discipulis suis trans torrentem Cedron Cedron. Genitivus pluralis in Graeco, quod potest Latine Cedrorum dici. Tunc appropinquavit tempus, de quo in Psalmo legitur: De torrente in via bibit. In via hujus vitae de torrente passionis bibit: propterea exaltavit caput : quod Apostolus ita exposuit: Christus obediens Pa
Abbreviated transcription (Latin):
uia dilexistime ante mundi constitu¬
Nillo enim dilex it et nos ante constitutio¬
nemmundi ectunc prȩdistinauit quod
infine facturus ẽ. mundi
dus uero quidampnandus ẽ ꝑ iustitiã
tenion cognouit Ille uero quis aluan¬
dus erat ꝑmiseri cordiam ter̃i cognouit
Mundus uero quem ꝑ xp̃m reconciliauit
sibi Non merito sed gratia cognouit
Quid ẽ enim cum cognoscere : Nisiuita
aeterna quammundodampnato utiq
Non dedit reconcilia todedit et ut cog¬
noscerent non eius merito sed gratia
subuenisti. Deniq sequitur
go autem te cognoui¬
psefons gratiae ẽ : dĩ natura. homo
autem despũ scõ et uirgine ineffabili
gratia inunitatem ꝑsonae filudi ad¬
sumptus est ꝑ illum cognouerunt
in etomnes ꝑ eoscredituri
uiatume misisti: Quiatu me misisti
Ideo cogno uerunt: Igitur ꝑgratia
cognouerunt. Et notum fecieis inquit
nomentuum et notum faciam
otum feciꝑ fidem notum faciamus per

Expanded text:
Quia dilexisti me ante constituQuia dilexisti me ante constitu« In illo enim dilexit et nos ante constitutionem mundi, et tunc praedestinavit quod in fine facturus est mundi.dus vero, qui damnandus est per justitiam, te non cognovit; ille vero, qui salvandus erat per misericordiam, te cognovit: mundus vero, quem per Christum reconciliavit sibi, non merito, sed gratia cognovit. Quid est enim eum cognoscere, nisi vita aeterna? quam mundo damnato utique non dedit, reconciliatio dedit; et ut cognosceret, non ei merito, sed gratia subvenisti. Denique sequitur: Ego autem te cognovi. Ipse fons gratiae est Deus natura; homo autem de Spiritu sancto et virgine, ineffabili gratia, » in unitatem personae Filii Dei assumptus est. Per illum cognoverunt hi, et omnes per eos credituri. Quia tu me misisti. « Quia tu me misisti, ideo cognoverunt: igitur per gratiam cognoverunt. Et notum feci eis, inquit, nomen tuum, et notum faciam. « Notum feci per fidem, notum faciam per
Abbreviated transcription (Latin):
num sicut et nosunum sumꝰ: Illi in sua
natura unum incaritate nosin nr̃a
unum sumus in unitate substantiae et
gloriae¬
go ineis sicut caput in membris. et tuin
mesicut pater infilio. Vt sint con¬
summatimunum. Idẽ ꝑfecti quod:
ꝑfici& quinosuoluit unum ẽẽ  ise
etperse
tcognoscat mundus quiatum emisisti
et dilexieossicut et medilexisti
ilexisti eosut cent quod non erant
Dilex istime ut eem quod semꝑ fui
Dil existime sicut unicum. Illositaq:
sicut adoptiuof Dilexisticos. ut
perme inteeent dlexistime ut ꝑ
te in tecẽm Sequitur cãp cliii¬
ater quos de distimihiuolo ut ubisum
ego et illi sint mecum
unc perfidem tunc ergo fi& ꝑspeciem
Tunc apparebimꝰ quod tunc crimus
quia tunc apparebit antẽ quãeẽmͦ
quodiunc erimꝰ
utuideant claritatemm eam quam
dedistimihi
ortassi sergo deilla claritatedicit inqua
sed & addexteram dĩ patris continuo
subiungit

Expanded text:
num, sicut et nos unum sumus. Illi in sua num, sicut et nos unum sumus. Illi in sua natura unum in charitate; nos in nunum sumus in unitate substantiae et gloriaego in eis sicut caput in membris, et tu in me sicut Pater in Filio; ut sint consummati in unum, id est perfecti, quod perficiet qui nos voluit unum esse in se et per se. Ut cognoscat mundus quia tu me misisti, et dilexisti eos sicut et me dilexisti. Dilexisti eos, ut essent quod non erant; dilexisti me, ut essem quod semper fui; dilexisti me sicut unicum; illos itaque sicut adoptivos. Dilexisti eos, ut per me in te essent: dilexisti me, ut per te in te essem. Sequitur: Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum. « Nunc per fidem, tunc ergo fiet per spec. » Tunc apparebimus quod tunc erimus; quia tunc apparebit, antequam quod tunc erimus Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi. Fortassis ergo de illa claritate dicit, in qua sedet ad dexteram Dei Patris. Continuo subjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
poris incapite etut sit unus ds̃om¬
nia momnibus. Quienimorat
Idẽ in caritate unum sint Nobis
templum. undedicitur. Quia fac¬
tus ẽn pace locus eius et habitatio
eius insion quae nossumus
tmundus credit quiatum emi sisti
uobus modi sut diximus mundus
Inellegitur. Aliter inpeccato¬
ribus alit̃ inscis Hic nominat
mundum eos qui credituri erar.
uel quitunc credebant xp̃m filium
dĩ eẽ. ad salutem humanigeneris
missum eẽ : a patre inmundum
ed et egoclaritatem quam dedistim
dedieis. Quae ẽ ista clarificatio
Nisulla de qua paulo ante dicit dari¬
ficaꝗinomentuum. Istaclarifica¬
tio cognitio ẽ. Nominis omnipoten¬
tis patris infilio: Hanc clantatem
dedit filius fidelibus suis: Id est
hanc predicationem ut prȩdicarent
ct patriẽe minorem in forma serui inqua
factus ẽ filius hominis ut nos eẽ mus
filuidi In qua natiuitate unum debe¬
mͦ eẽ. Dequa et subdidit. Vt sint u¬

Expanded text:
poris in capite, et sit unus Deus omporis in capite, et sit unus Deus omnia in omnibus. Qui enim oratid est, in charitate unum sint nobis templum. Unde dicitur: Quia factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion , quae nos sumus. Et mundus credat, quia tu me misisti. Duobus modis, ut diximus, mundus intelligitur: aliter in peccatoribus, aliter in sanctis. Hic nominat mundum, eos qui credituri erant, vel qui tunc credebant Christum Filium Dei esse, ad salutem humani generis missum esse a Patre in mundum. VERS. 22.-- Sed et ego claritatem quam dedisti mihi, dedi eis. Quae est ista clarificatio, nisi illa de qua paulo ante dixit, clarificavi nomen tuum? Ista clarificatio, cognitio est nominis omnipotentis Patris in Filio. Hanc claritatem dedit Filius 621 fidelibus suis, id est, hanc praedicationem, ut praedicarent et Patre esse minorem in forma servi, in qua factus est Filius hominis, ut nos essemus Filii Dei: in qua nativitate unum debemus esse, de qua et subdidit: Ut sint u
Abbreviated transcription (Latin):
sotunc fuerunt quod ab illo acceper
Ceteris predicauerunt itaq ꝑuerbum
eorum factum ẽ: ut etiam noscre¬
deremus immo et omnes usq infinẽ
mundiubicumq: eclesia xp̃icrit.
ꝑ uerba a postolicae praedicationis
credituri erunt Sequitur
tomnes unum sint: Vnum in cari¬
tate Vnuminfide Vnum in pace
Quia munum regnum futurisint
Lic& heo rregno mansiones diuersae
sint propter merita scõrum diuer¬
sa Tamenquicumq̃ in eotegnos
erit beatuserit et suffigit sibi quod
hab& et in eogaud& qđ possid&
icut tu pater inme et egainte
oc est quod paulo antelixit. Ego
inpatre et pater iino: Nanto¬
tuspater infilio ẽ. et totus filius
in patre et quifilium hab& hab&
et patrem. etquipatremhab& haba
et filium. Vnde subiecit
tet ipsi in nobis unum sint
dest una caritate nos diligant. et
una fide noscredant. et inuna spe
innos confidant ut situnitascor¬

Expanded text:
so tunc fuerunt, quod ab illo acceperunt so tunc fuerunt, quod ab illo acceperunt caeteris praedicaverunt. » Itaque per verbum eorum factum est ut etiam nos crederemus, imo et omnes usque in finem mundi, ubicunque Ecclesia Christi erit, per verba apostolicae praedicationis credituri erunt. Sequitur: Ut omnes unum sint. Unum in charitate, unum in fide, unum in pace; quia in unum regnum futuri sunt. Licet in eo regno mansiones diversae sint, propter merita sanctorum diversa: tamen quicunque in eo regno erit, beatus erit, et sufficiet sibi quod habuerit, et in eo gaudet quod possidet. Sicut et tu Pater in me, et ego in te. Hoc est, quod paulo ante dixit: Ego in Patre, et Pater in me. Nam totus Pater in Filio est, et totus Filius in Patre: et qui Filium babet, habet et Patrem; et qui Patrem habet, habet et Filium. Unde subjecit: Ut et ipsi in nobis unum sint. Id est, una charitate nos diligant, et una fide nos credant, et in una spe in nobis confidant; ut sit unitas cor
Abbreviated transcription (Latin):
bra et membra quoq ꝑ capitis scĩ¬
ficationem sint sc̃a in ea ueritate.
quacaput ẽ scĩficatum Ideo et
insequentibus Non pro histantum
serogare dixit quitunc corporali
presentia cumeo erant sediam pro
omnibus fidelibus quiꝑ eorum uerbũ
cipulis quicum illo tunc erant. sed et
pro eis inquit qui credituri sunt
ꝑ uerbumeorum in me
bi omnes suos intellegiuoluit ñ
solum hi quitunc erant in carne
sed etiam qui futuri erant ÷ Quoc¬
quot enim postea crediderunt
Ineum ꝑ uerbum a postolorum
sine dubio crediderunt et done
ueniat credituri sunt Ipsis
enim dixerat
tuos testimonium ꝑ hibetis quia abi¬
uitiomecum estis
t ꝑuos euangelium ministratum ẽ
ecante quam scriberetur. etutique
gendisunt quosait inse credituros
ꝑ uerbum corum quupsos cumincar¬
ne uiuerent a postolos audierunt.
sed et post obitum eorum etnos lon¬
gepostnati ꝑ uerbum eorum credi¬
dimus inxp̃m. quoniã ipsiquicum ip¬

Expanded text:
bra, et membra quoque per capitis sanctibra, et membra quoque per capitis sanctificationem sint sancta in ea veritate, qua caput est sanctificatum: ideo et in sequentibus non pro his tantum se rogare dixit qui tunc corporali praesentia cum eo erant, sed etiam pro omnibus fidelibus qui per eorum verbcipulis, qui cum illo tunc erant. Sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi omnes suos intelligi voluit, non solum eos qui tunc erant in carne, sed etiam qui futuri erant. Quotquot enim postea crediderunt in eum, per verbum apostolorum sine dubio crediderunt, et donec veniat, credituri sunt: ipsis enim dixerat: Et vos testimonium perhibetis, quia ab initio mecum estis, et per vos Evangelium ministratum est , et antequam scriberetur; et utique gendi sunt quos ait in se credituros per verbum eorum, qui ipsos cum in carne viverent apostolos audierunt, sed et post obitum eorum et nos longe post nati, per verbum eorum credidimus in Christum: quoniam ipsi qui cum ip
Abbreviated transcription (Latin):
adiungit
icut memisisti inmundum et egomi¬
si eos inmundum
uosmisit nisi a postolos suosniam et
ipsum nomen a postolorum qm̃ gre¬
um ẽ. Nihilnisimissos significat
absque peccato conceptum et natũ
Misitergo filius discipulossuos quos
ipsescĩficauit uel ꝑbaptissimis acra¬
mentum ꝑsanguinis scuredemptione
ut praedicarent mundo scificationẽ
et ablusionem remissionem peccato¬
rum suorum unde et subiecit
Et pro ei segosc̃i fico meipsum Id est in eo
quia non uenifacere uoluntatẽ me¬
am sed uolunta tem eius quimisit
mepatris Sc̃i ficatiofilu ẽ oboe¬
dientia filiiquio boediens patriusque
ad mortem mortem autem crucis
Eropter quod etds̃ exaltauit illum
quod uero ait. Vt sint ipsi scĩ ficati
inueritate hoc ẽ inmeipso sicut ego
sci ficatussum in uerbodi ut et ipsi sint
iiueritateque ẽ uerbumdi scĩficati
N am susceptio humanitatis scĩ ficata ẽ
inunitate ꝑsone uerbidĩ et quia ille
caput est omnium scõr eallimem¬

Expanded text:
adjungit: adjungit: Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum. Quos misit, nisi apostolos suos? Nam et ipsum nomen apostolorum, quod Graecum est, nihil nisi missos significat absque peccato conceptum et natum; misit ergo Filius discipulos suos quos ipse sanctificavit, vel per baptismi sacramentum; vel per sanguinis sui redemptionem, ut praedicarent mundo sanctificationem et ablutionem remissionemque peccatorum suorum. Unde et subjecit: Et pro eis ego sanctifico meipsum. Id est, in eo quia non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus, qui misit me Patris. Sanctificatio fidelium est obedcrucis: propter quod et Deus exaltavit illum . Quod vero ait: Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Hoc est, in meipso; sicut et ego sanctificatus sum in Verbo Dei. Ut et ipsi sint in veritate, quae est Verbum Dei, sanctificati. Nam susceptio humanitatis sanctificata est in unitate personae Verbi Dei; et quia ille caput est omnium sanctorum, et illi mem
Abbreviated transcription (Latin):
mundo. Vtimpleatur quod dic¬
tumẽ in ominem terram ex iuti
sonuseorum et in fines orbisterre
uerbaeorum
Sc̃i ficaeos Inueritate
ic enim seruantur exmalo quod
superius orauit ut fier& demaloꝑ
fidiae. in quocecidit iudas proditor
Sc̃ĩ ficantur Itaq inueritate heredes
test amenti noui cuius ueritatis
um brȩfuerunt sc̃ĩ ficationes uete¬
ristestamenti etcum scĩ ficantur
inueritate utiq scĩ ficantur in xp̃o
qui ueraciter dixit. Ego sumuia
etueritas etuita : Veritas liberauit
uos paulo ante exponensi hs̃ quid
post modum filium. Quidergo ali¬
ud et hocdoco dixit scĩ ficacos inue¬
ritate. Nisiscĩfica eos in me. Deniq
sequitur et hocapertius insinuare
non desinit
ermo etiam inquittuus ueritas est
Quid aliud dixit quia egoueritas sum
Scĩficat itaq pater inueritate Id est
inuerbo suo inunigenito suo scos he¬
redes ciusq coheredes sed nunc adhuc
de a postolis loquitur nam secutꝰ

Expanded text:
mundo; » ut impleretur, quod dicmundo; » ut impleretur, quod dictum est: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorumctifica eos in veritate. Sic enim servantur ex malo, quod superius oravit ut fieret de malo perfidiae in quo cecidit Judas proditor. « Sanctificantur itaque in veritate haeredes testamenti novi, cujus veritatis umbrae fuerunt sanctificationes Veteris Testamenti; et cum sanctificantur in veritate, utique sanctificantur in Christo, qui veraciter dixit: Ego sum via, et veritas, et vita . Veritas liberabit vos. Paulo ante exponens Jesus quidpostmodum Filium. Quid ergo aliud et hoc loco dixit: Sanctifica eos in veritate, nisi sanctifica eos in me? Denique sequitur, et hoc apertius insinuare non desinit, Sermo etiam tuus, inquit, veritas est. Quid aliud 620 dixit, quam ego veritas sum? Sanctificat itaque Pater in veritate, id est, in Verbo suo, in unigenito suo, suos haeredes, ejusque cohaeredes. Sed nunc adhuc de apostolis loquitur, nam secutus
Abbreviated transcription (Latin):
locutum sedicit inmundo. Haec est
paxilla et beatitudo infuturo saeculo
propter quam consequendam tempe
tremet orans prodiscipulissius.
Ego dedieis sermonem tuum
INprioribus expositum est et mundus
eos odiohabuit. Significat passiones
quas inmundo habituri erant a ꝑ se¬
cutoribus quos hic mundi nomine
demonstrat. Demdecausa subici¬
ens cur eo soderit mundus
uia non sunt inquit demundo sic
et ego non sum demundo
Sed aliter illi aliter ego. Illi regenerati¬
one egogeneratione Illi eguerunt
secunda riatiuitate quia inpeccatis
natisunt Ego quia si ne petcato
natus sumnonegiui re generationem
Donatum ẽ ergo eis ut demundonon eeñt
Ego ueronumquam fui demundo qui¬
ariumquamin peccato. Ipse autem
tus ẽ dequo illirenati. Siergo illi ide
odemundo qui arenati sunt despũ
scõ. Propterea illenum quamde
mundo quianatus est despũ scõ
noneeñt demundo eẽ. tamen in

Expanded text:
locutum se dixit in mundo. Haec est locutum se dixit in mundo. Haec est pax illa et beatitudo in futuro saeculo, propter quam consequendam tempertrem, et orans pro discipulis suis: Ego dedi eis sermonem tuum; in prioribus expositum est. Et mundus eos odio habuit. Significat passiones quas in mundo habituri erant a persecutoribus, quos hic mundi nomine demonstrat. Deinde causam subjiciens, cur eos oderit mundus, quia non sunt, inquit, de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Sed aliter illi, aliter ego. Illi regeneratione, ego generatione. Illi eguerunt secunda nativitate, quia in peccatis nati sunt: ego quia sine peccato natus sum, non egui regeneratione. Donatum est ergo eis ut de mundo non essent; ego vero nunquam fui de mundo, quia nunquam in peccato. « Ipse autem sancto natus est, de quo illi renati. Si ergo illi ideo non de mundo, quia renati sunt de Spiritu sancto, propterea ille nunquam de mundo, qui natus est de Spiritu sancto. non essent de mundo, esse tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
guere non se pararenaturam lic& ab¬
lata ab eis corporali p̃sentia filii
sed numquam sp̃italiscustodia de¬
erat dequadicit. Ece ego uobiscũ
sumomnibus diebus usq ad consum¬
mationem saeculi
uos de distimihi custo diui etnemo ex
his perut nisi filius ꝑditionis ut scriptu¬
ra impleatur
ilius ꝑditionis dictus ẽ traditor xp̃i
Dequo in psalmo Centesimo octauo maxi¬
mȩ prophetatur
Nunc autem inquit ad teuenio et haec
loquor in mundo uthabeant gaudiũ
meumim pletũ in sem& ipsis
cceinmundo loquis edicit. qui paulo an¬
tedixerat lam non sum inmundo
Irgo et quia non uel nonnatura ibat
dumabierat. hic adhuc erat : Et quia
fuerat habiturus. hic quo dammodo
iamnonerat. Quid sit autem hoc
gaudium de quoait. Vt habeant gau¬
dium meum impletum insem &ipsis
Lam superius expressum ẽ ubiait
Vt sint unum sicut et nos Hoc gaudiũ
suum id est ase in eosconlatum ine¬
is dicit implendum. Propter quod

Expanded text:
guere, non separare naturam, licet abguere, non separare naturam, licet ablata ab eis corporali praesentia filii; sed nunquam spiritalis custodia deerat, de qua dicit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Quos dedisti mihi custodivi; et nemo ex his periit nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur. Filius perditionis dictus est traditor Christi, de quo in psalmo centesimo nono maxime prophetatur. Nunc autem, inquit, ad te venio; et haec loquor in mundo, ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis. Ecce in mundo loqui se dicit, qui paulo ante dixerat: Jam non sum in mundo. Ergo et quia non natura ibatdum abierat, hic adhuc erat; et quia fuerat abiturus, hic quodammodo jam non erat. Quid sit autem hoc gaudium, de quo ait: Ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis, jam superius expressum est, ubi ait ut sint unum sicut et nos. Hoc gaudium suum, id est a se in eos collatum, in eis dicit implendum, propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
Non ait ut nobiscum sint unum. aut
ut simus sicut unum sumus nos unũ
siuit et nos Ipsiutiq innatura sua
sint unum. sicut nos in nostraunũ
sumꝰ: Quod procul dubio nondicer&
Nisi secundum hoc dicer& quod filius
aequalis ẽ patri. sicut in alioloco
dicit Egoet paterunum sumus
Non secundum id quod homo e. Nam
secundum hoc dixit Pater maior
me ẽ sed qm una eademq ꝑsona ẽ
ds̃ et homo intellegimus hominem
incoquodrogat Intellegimꝰ dm̃ in eo
quodunũ sunt etipse et ille quẽ rogat
mine tuo in quo eosquando cumeis eram
Et ipseseruabam. in nomine patris
Seruabat discipulos suos filius hominis
humana p̃sentia constitutus. sed etiam
in nominefilu seruabat quos in nomi¬
ne filu petentes ex audiebat Hisquip¬
pe idem filius dixerat
men amendico uobis Siquid petierits
patremin nomine meo dabit uobis
sicut hic locutus ẽ ꝑsona seum distin¬

Expanded text:
Non ait, 619 ut nobiscum sint unum; aut Non ait, 619 ut nobiscum sint unum; aut ut simus unum ipsi et nos, sicut unum sumus nos; sicut et nos; ipsi utique in natura sua sint unum sicut et nos in nostra unum sumus. Quod procul dubio non diceret nisi secundum hoc diceret, quod Filius aequalis est Patri, sicut in alio loco dicit: Ego et Pater unum sumus; non secundum id quod homo est, nam secundum hoc dixit: Pater major me est. Sed quomodo una eademque persona est Deus et homo, intelligimus hominem in eo quod rogat, intelligimus Deum in eo quod unum sunt et ipse et ille quem rogat.mine tuo in quo eos, quando cum eis eram, et ipse servabam. In nomine Patris servabat discipulos suos filius hominis in humana praesentia constitutus, sed etiam Pater in nomine Filii servabat quos in nomine Filii petentes exaudiebat; his quippe idem Filius dixit: Amen amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. sicut hic locutus est, personas eum distin
Abbreviated transcription (Latin):
Etiaminquit Non suminmundo
ethiinmando sunt
ignificat horam quatransiturus erat
ex hocmundo. Et uerbo presentistem¬
poris usus ẽ. profuturo quiacito erat
futurum quasi factum eẽ dixit
Quod autemait ethunmundo sunt
significat enim eos adquos loqueba¬
tur tardiustransire ex hocmando
Dumillo abeunte ex hocmundo neces¬
se eet ut illi remanerent. ꝑ quos p̃¬
dicaretur Nomen eius scminmun¬
do Praciudens q quid eos mouere
possit quiaudir& haec quelegerent
adiccit
unc autem ad teuenio
scensionis gloriam designat ꝑquam
eleuatus ẽ. homo suꝑ altitudiñe caelor
et omnium angelicarum potestatum
dignitates It aut indexteradĩ. patris
collo caretur Commendat que eos
patri quoscorporali absentia relictu¬
rus ẽ dicens
ater scã serua eos in nominetuo quos
dedistimihi
empesicit homodm̃ rogat prodisci¬
pulis suis quos accepit adõ adtende
quod sequitur
tsint inquit unum sicut etnos

Expanded text:
Et jam, inquit, non sum in mundo, Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo sunt. Significat horam qua transiturus erat ex hoc mundo; et verbo praesentis temporis usus est pro futuro, quia quod cito erat futurum quasi factum esse dixit. Quod autem ait, et hi sunt significat enim eos ad quos loquebatur, tardius transire ex hoc mundo, dum illo abeunte ex hoc mundo necesse esset, ut illi remanerent, per quos praedicaretur nomen ejus sanctum in mundo. Praevidensque quid eos movere posset, qui audirent haec quae legerent, adjecit: Nunc autem ad te venio. Ascensionis gloriam designat, per quam elevatus est homo super altitudinem coelorum, et omnium angelicarum potestatum dignitates, ita ut in dextera Dei Patris collocaretur: commendatque eos Patri, quos corporali absentia relicturus est dicens: Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi. « Nempe sicut homo Deum rogat pro discipulis suis quos accepit a Deo. Attende quid sequitur: Ut sint, inquit, unum, sicut et nos.
Abbreviated transcription (Latin):
tme a omna tua sunt et tua mea
bisatis appar& quomodo umgeniti fi¬
lnsunt omniaquesunt patris
Perhocutiq quod etiam ipseds̃ ẽ. et
depatre patri ẽ natus a equalis
H ocenim dictum ẽ desca etrationa¬
bili creatura quam elegit ds etque
subdita e patri& filio etaqualit
sunt patris et filii. Haecergo cum
sitdi patris nonsimal eet et filii.
Nisi patrifilius et aequalis. Nec fase
ut sci dequibus haec locutus e. cuius¬
quam sunt nisi eius a quo creati et
scificati sunt ergo cum et patris et
filu sunt Aiquales eos ee demons¬
trant quorum acqualiter sunt
Et clarificatus suminquit in eis
unc suam clarificationem tam qua
facta sit dicit cumad huc eet futu¬
ra. Carificatus sumineis Id est
pereorum praedicationemclarifica¬
tussum intotomundo et quia pre¬
distinatum e. ut sier& certum uoluit
ce. quod futurum erat Ideo prete¬
riti temporis uerbo usus est

Expanded text:
Et mea omnia tua sunt, et tua mea; Et mea omnia tua sunt, et tua mea; ubi satis apparet quomodo unici Filii sunt omnia quae sunt Patris; per hoc utique quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus aequalis. Hoc enim dictum est de sancta et rationabili creatura, quam elegit Deus et quae subdita est Patri et Filio, et aequaliter sunt Patris et Filii. Haec ergo cum sit Dei Patris, non simul esset et Filii, nisi Patri Filius esset aequalis. Nec fas est ut sancti de quibus haec locutus est cujusquam sint, nisi ejus a quo creati et sanctificati sunt. Ergo cum et Patris et Filii sunt, aequales esse demonstrant, quorum aequaliter sunt. Et clarificatus sum, inquit, in eis. Nunc suam clarificationem, tanquam facta sit, dicit, cum adhuc esset futura. Et clarificatus sum in eis. Id est, per eorum praedicationem clarificatus sum in toto mundo. Et quia praedestinatum est ut fieret, certum voluit esse quod futurum erat: ideo praeteriti temporis verbo usus est.
Abbreviated transcription (Latin):
crediderunt. Sed haec uerba que
dicit filius sibidedisse si addiuini¬
tatisunitatem intellegitur ꝑtinere
lomodo dedit uerba pater filio. quo
genuit uerbum coaeter numsibi
Siuero adhumanitatem respicit quis
intellegit quomodo dediss& uel
quomodo accepiss&. Ds homofac¬
tus ex uirgine. quando etiam ipsã
quae deuir gine facta ẽ. generatio¬
nequis enarrabit. Sequitur
Ego pro eisrogo non promundo sed
prohisquos dedistimihi
aec enim dixit interalia dumora¬
& pro eis quos dedit ei pater
Mundumuult modo intellegi quiui¬
uunt secundum concupiscentiam
mundi et non sunt in ea sortȩ gratiȩ
ut ab illo eligantur exmundo. Non
itaq promundo sed pro eis quos pat̃
dedit rogaresedicit. Perhoc enim
quos deosillipater iam dedit factũ ẽ.
ut non ꝑtine ant ad cum mundum
proquonon rogat. Dein de subiungit
Quiatiusunt. Neque enim quia pater
eos filio dedit. amisit ipse quos dedit
cumadhuc filius sequatur acdicat

Expanded text:
crediderunt. Sed haec verba quae crediderunt. Sed haec verba quae dicit Filius sibi Patrem dedisse, si ad Divinitatis unitatem intelligitur pertinere, eo modo dedit verba Pater Filio, quo genuit Verbum coaeternum sibi; si vero ad humanitatem respicit, quis intelligit quo modo dedisset, vel quomodo accepisset Deus homo factus ex Virgine, quando etiam ipsam, quae de Virgine facta est, generationem quis enarrabit? Sequitur: Ego pro eis rogo, non pro mundo, sed pro his quos dedisti mihi. Haec enim dixit inter alia, dum oraret pro eis quos dedit ei Pater. Mundum vult modo intelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea forte gratia, ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro eis quos Pater dedit rogare se dicit. Per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum pro quo non rogat. Deinde subjungit, quia tui sunt. Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse quos dedit, cum adhuc Filius sequatur ac dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
m& ipso Idest genuit filium
uitam habenteminsem& ipso
uia uerba quaededisti tihidedieis
et ipsiacceperunt
dest intellexerunt atq tenuerunt
Tunc enim uerbum accipitur. quan¬
domente ꝑcipitur ettenetur ne
obliuuone pereat. Etcognouerunt
inquit uere quia ate exiui et credi¬
derunt quiatume misist
thic sub audiendum ẽ. uere quod enĩ
dixit cognouerunt uere exponere
uoluit adiungendo et crediderẽ
Hoc itaq crediderunt uere quod cog¬
nouerunt uere. Idenimẽ. ate exi¬
ui. quod tumemisisti. Sed tamen ad¬
hucnonerant discipulitales. qua¬
les eos dicit futuros ẽẽ uerbisprete¬
riti temporis usus qua sieñt prenun¬
tians quales futuri eẽnt accepto
scilic& spusco qui eossicut promis¬
sumest docer& omnia. et induce¬
r& eos in omnemueritatem. Dedit
eis uerba sicut dixit quaededit ei pa¬
ter. sed quando illa nonforis in om¬
mbus sed intus in cordibus spĩtalit̃
accep runt. Tuncuere acceperunt
quia tunc uere cognouerunt. Ve¬
reautem cognouerunt qui a uere

Expanded text:
nuit Filium vitam habentem in semetipso. « Quia verba quae dedisti mihi, dedi eis, et ipsi acceperunt, id est, intellexerunt atque tenuerunt. Tunc enim verbum accipitur, quando mente percipitur et tenetur, ne oblivione pereat. Et cognoverunt, inquit, vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. Et hic subaudiendum est, vere. Quod enim dixit, cognoverunt vere, exponere voluit adjungendo; et crediderunt. Hoc itaque crediderunt vere, quod cognoverunt vere: id enim est, a te exivi, quod est, tu me misisti. Sed tamen adhuc non erant discipuli tales, quales eos dicit futuros esse, verbis praeteriti temporis usus: quasi jam essent, pronuntians quales futuri essent, accepto scilicet Spiritu sancto, qui eos, sicut promissum est, doceret omnia et induceret eos in omnem veritatem. Dedit eis verba, sicut dixit, quae dedit ei Pater: sed quando illa non foris in auribus, sed intus in acceperunt. Tunc vere acceperunt, quia tunc vere cognoverunt; vere autem cognoverunt, quia vere
Abbreviated transcription (Latin):
rus eẽt dm̃ Clarificauit quis¬
pepetrus morte suadm̃ quando
indiciocunctis quantum dĩ eẽt
colendus a mandusqͥ monstra us
Dum ipsedata optione malla crucis
subi retormentum quam & calestis
uerbi predicatione caessare q̃ꝑccxxii

Expanded text:
rus esset Deum. Clarificavit quirus esset Deum. Clarificavit quipe Petrus morte sua Deum, quando hoc indicio cunctis quantum Deus esset colendus, amandusque monstravit, dum ipse data optione mallet crucis subire tormentum, quam a coelestis verbi praedicatione cessare. IN NATALI
Abbreviated transcription (Latin):
bas Cum autem senueris exten
et duc& quononuis
uea tensione etenimmanuum po¬
sitionem membrorum eius quacru
uerat aptandus insinuat In cine¬
tione alterius inpositionem uincu¬
larum quibus aper secut ore
toquo noll& ipsam mortis acpas¬
sionis aceruitatem indicat quã
corpotalis eius infirmitas horre¬
bat. Cuius animifirmitas spiri¬
talis etiam aduersa pro dño lae¬
tabatur cuncta suffere. Non
enimuo luntatem suam seduolun¬
tatem querebat eius quimisit eu
xp̃i Praemissa igitur dñ souiũsua¬
rum passione subiungit. Mox
eidem primo pastorum etiam pas
carita tediligas hinc aliquando
probabis cum proparuulorum
meorum uitausq ad mortem
certan do ꝑueneris et ut illi in cor¬
porepossint pariter& mente saluar
Ipsetormenta corporis omniaqua
aduersarium in fligere lib& fora
mentis constantia tolerabis quodip¬
sequoq euangelista subsequent̃¬
stisinuans aot Hocautem dix
significans qua morte larificatii¬

Expanded text:
bas: cum autem senueris, exbas: cum autem senueris, exet quo tu non vis . In extensione etenim manuum positionem membrorum ejus, qua cruci erat aptandus, insinuat; in cinctione alterius, impositionem vinculorum quibus a persecutione tu quo nollet, ipsam mortis ac passionis acerbitatem indicat, quam corporalis ejus infirmitas horrebat, cujus animi firmitas spiritualis etiam adversa pro Domino laetabatur cuncta sufferre. Neque enim voluntatem suam, sed voluntatem quaerebat ejus qui misit eum, Christi. Praemissa igitur Dominus ovium suarum pastione, adjungit mox eidem primo pastorum  Al., pascharitate diligas, hinc liquido probabis, cum pro parvulorum meorum vita usque ad mortem certando perveneris; et ut illi in corpore possint pariter et mente salvari, ipse tormenta corporis omnia quae adversarium infligere libet forti mentis constantia toleraveris. Quod ipse quoque evangelista subsequenter insinuat cum ait: Hoc autem dixit, significans qua morte clarificatu
Abbreviated transcription (Latin):
et ut infide magis magisq. profi¬
ciant instant᷑ operamdare sae.¬
cularibus qq̃ subsidiis eosque
Errantes corrigere merentescon¬
ssolari Omnes magnapietatis
pas cuam Sed ad hoc pastorie
fixo cortenendum ut eos quibus p ẽ
Nonquasi suos proprios sedut dñi
suigregem tractare meminerit
uxtaillud quod petro dr̃ Sidiligis
me pasce ouesmeas. meas inquit᷑
Nontuas meastibio ues cominen¬
datas scito et has quasi meas rege¬
resime ꝑfecte amas recole ut meam
uidelic& in cis gloriam ineumdo¬
minium mealũcra nontua propria
quaeras Veriautem pastoris et
cui sincera ẽ cura deo uibus
Quidens ac speciale indicium est
omnibus uitaetemporalis carere
sedipsam quoq uitam pro greggexp
ponere in promptuhaba Vnde
riunc ipse postquam pascendas suas
oues petro Hoce plebes docendas
gubernandasq commisit subse¬
quenter addidit dicens
men amen dicotibi cumes sesi unidr
cingebaste ctambulaba s ubiuole¬

Expanded text:
et ut 645 in fide magis magisque profiet ut 645 in fide magis magisque proficiant, instanter operam dare: » saecularibus quoque subsidiis eos quaerrantes corrigere, moerentes consolari, omnes magna pietatis pascua. « Sed hoc pastori est fixo corde tenendum, ut eos quibus praeest non quasi suos proprios, sed ut Domini sui gregem tractare meminerit, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas. Meas, inquit, non tuas; meas tibi oves commendatas scito, et has quasi meas regere, si me perfecte amas, recole: ut meam videlicet in eis gloriam, meum dominium, mea lucra, non tua propria quaeracui sincera est cura de ovibus evidens ac speciale indicium est,omnibus vitae temporalis carere, sed ipsam quoque vitam pro grege Christi ponere in promptu habet. Unde nunc ipse postquam pascendas oves suas Petro, hoc est, plebes docendas gubernandasque, commisit, subsequenter addidit, dicens: Amen, amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi vole
Abbreviated transcription (Latin):
suocuius Nuda oculis et aperta
riouit omma dicerorion metutt
Nẽ tuscis quia a mote. Quam
casta ac scã anima quae et suam
cognationem dño patere non du¬
bitat et senilaliud quam ea quȩ
dñs ad probat cogitare Nonignorat
Prouida autem pietatedñs tertio
petrum ansediligat in terrogat.
ut ipsatrina confessione uincula
que illumter negando ligauit
absoluat. et quoties territus eius
passione qua illum nos senegaue
atus quod illum toto am& corde
testatur Prouida dispensatione
tertio confitenti amorem tertio
eque pascendas suas ouescomm̃dat
quia decebat ut quoties inpasto¬
ris fidetituba uerit Totiescum
renouata fide pastoris membra
quo eiusdem pastoris iubeatur
curare Quodenim hic dicit ei
pasce ouesmeas hoc ẽ utiq qđ
ante passionem aꝑtius dixerat
Ego autem rogaui prote ut nonde¬
ficiat fidestua ec tualiquando
conuersus confirma fr̃stuos
xͥp̃o nea fide deficiant confirmare.

Expanded text:
suo, cujus nuda oculis et aperta suo, cujus nuda oculis et aperta novit omnia, dicere non metuit: Domine, tu scis quia amo te! Quam casta ac sancta anima, quae et suam cognitionem Domino patere non dubitat, et se nil aliud quam ea quae Dominus approbat, cogitare non ignorat! Provida autem pietate Dominus tertio Petrum an se diligat interrogat, ut ipsa trina confessione vincula, quae illum ter negando ligaverant, absolvat; et quoties territus ejus passione, qua illum nosse  Beda,atus, quod illum toto amet corde testetur. Provida dispensatione tertio confitenti amorem, tertio aeque pascendas suas oves commendat; quia decebat ut quoties in pastoris fide titubaverat, toties cum renovata fide pastoris membra quoque ejus pastoris jubeatur curare. Quod enim hic dicit ei: Pasce oves meas, hoc est utique, quod ei ante passionem apertius dixerat: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua: et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos es in Christum ne a fide deficiant confirmare;
Abbreviated transcription (Latin):
rebus etquamtentione uel necesss¬
tegerantur inspicere nequimis
quae agicon spicimus. Si quide m&
ipsepetrus id circo se ihae dominica
Interrogatione. Cautius respon¬
dendo cohibebat. quia meminit se
pridem inminente eius passione
plus ibi constantiȩ tribuisse quã ha¬
ber& spondendo uidelic& se esse
paratum et in cartere et in mortẽ ire
cumillo quinec dumerat idoneus
instante periculosaltim confiteri
quia nos s& illum uel quia fuis s&
aliquando cumillo Instructus ergo
periculo priori cautius loquicum dño
Quem benedidicerat humanȩ consci¬
entiae statim melius nosse quamet
ipsa seconscientia nullatenꝰ nosse
sufficer&. De fraterni quidem cor¬
dis occultis nihil prorsus aud&
diffinire Desu autem amoris in¬
tegritate non suim& solius sed et ip¬
sius qui int̃ rogabat dñi testimoniũ
pandit etiam inquiens. Dne tu
scisquia a mote O quam felix
et pura conscientia quae conditori

Expanded text:
rebus, quod qua intentione vel necessitarebus, quod qua intentione vel necessitate gerantur inspicere nequimus quae ab illis agi conspicimus. Siquidem et ipse Petrus idcirco se in hac Dominica interrogatione cautius respondendo cohibebat, quia meminit se pridem, imminente ejus passione, plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, spondendo videlicet se esse paratum et in carcerem et in mortem ire cum illo, qui necdum erat idoneus instante periculo saltem confiteri, quia nosset illum, vel quia fuisset aliquando cum illo. Instructus ergo periculo priore cautius loqui cum Domino, quem bene didicerat humanae conscientiae statum  melius nosse quam ipsa se conscientia ullatenus nosse sufficeret; de fraterni quidem cordis occultis nihil prorsus audet definire: de sui autem amoris integritate non suimet solius, sed et ipsius qui interrogabat Domini testimonium pandit, Etiam, inquiens, Domine, tu scis quia amo te. O quam felix et pura conscientia, quae conditori
Abbreviated transcription (Latin):
liquido cuncti sostendatur Floc
quod m aorepciteris oboedientia
dñiiussis obsequitur quod ardentiori
illum caritate amplectitur non hu¬
mani meriti sed muneris eẽ diuini
Inde eta postolus paulus eademgra¬
tia confortatus aiebat Quia cari
goceteris flagrantius dm̃ amare
probatur filius io hannis cognomina¬
tur : Quianimirum uirtus eius dem
amoris ñnis ꝑgratiam sp̃ĩ p̃cipitur
Quitam en ipse notandum quã caute
et trcum specte testimonium suae
Anseplus aliis diliger&. Nonẽ. au¬
sus respondere Tuscis quia a mote
plus his sed temperata ac simplici
uoce etiam inquit dñe tusas quia a¬
mote Quodẽ a pertedicere scio
quidem quia ipsete ut tum elius nos¬
alii diligant Mihi qui demignotũ
sed tibi sunt omnia nota. Cuius cau¬
tela responsionis nr̃a e profecto ẽ in ft¬
tutio loquutionissimul et cogitations
denrae conscientia puritate p̃sumen
minꝰ temere defrat nȩ conscienti&
occultisiudicare indubiis maxir

Expanded text:
liquido cunctis ostendatur, hoc liquido cunctis ostendatur, hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et apostolus Paulus eadem gratia confortatus aiebat: Quia chargo caeteris flagrantius Dominum amare probatur, filius Joannis cognominatur; quia nimirum virtus ejusdem amoris non nisi per gratiam Spiritus percipitur. Qui tamen ipse notandum quam caute et circumspecte testimonium suo an se plus aliis diligeret, non est ausus respondere, Tu scis qplus his, sed temperata ac simplici voce, Etiam, inquit, Domine, tu scis quia amo te. Quod est aperte dicere: Scio quidem, quia ipse te, ut tu melius nosalii diligant mihi quidem ignotum, sed tibi sunt omnia nota. Cujus cautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis, simul et cognitionis de nostrae conscientiae puritate praesumere; minus temere de fraternae conscientiae occultis judicare, in dubiis maxime