comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt loci Iuopiã in presepe brutoꝵ aĩaliũ
poneretur et ueniens ĩ mũdo nõ haberet
ubi caput suu reponeret Nec moriens
unde nuditatẽ suã tegeret. Nec mortuꝰ
uñ Inuolueretur n ͨ sepultrum aut locum¬

Expanded text:
 loci in praesepio brutorum animalium poneretur: et vivens in mundo non haberet ubi caput suum reclinaret ; nec moriens, unde nuditatem suam tegeret; nec mortuus, unde involveretur; nec sepulcrum, aut locum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit et̾ gloͬ. sic. nõ hñtes discipuli spa¬¬
ciu mãducandi. ꝓpt̾ importunitatẽ turbaꝵꝵ
efuriebant ut homines. Sz euellentes spi¬
cas in ediã consolabant᷑. qđ ẽ Indicium
austerioris uite non p̾paratas escas:

Expanded text:
discipuli, etc. Non habentes discipuli spatium manducandi, propter importunitatem turbarum, esuriebant ut homines, sed vellentes spicas inediam consolantur, quod est indicium austerioris vitae, non praeparatas escas,
Abbreviated transcription (Latin):
pilemst e saxcure iaii possunt ex cousderanont sui ⁊ causa e
ieut astrologi p̾minciant eclipses futuras ¶ Wuedam uo cause
producunt suos effectus sed non ex necitate et semꝑ sedut in pludlꝰ
raiotamen deficunt et per hm̃oi cãs possunt prenosa futir ꝵ
effectus non quid per certitudiũ sed per quandam comecturã
pcut astrologi per considerationem stellar qd prenostere et
pmnciare possunt de plumis et siccitatibꝰ et medicide sanitate
potentiis ronabilibus que se ad opposita scdm pħm et tale̾s

Expanded text:
unciari possunt ex consideratione suarum causarum, sicut astrologi praenunciant eclipses futuras. Quedam vero cause producunt suos effectus non ex necessitate et semper, sed ut in pluribus, raro tamen defficiunt. Et per huiusmodi causas possunt prenosci effectus futuri, non quidem per certitudinem, sed per quandam coniecturam, sicut astrologi per considerationem stellarum quedam precognoscere et prenunciare possunt de pluuiis et siccitatibus, et medici de sanitatepotentiis rationalibus quae se habent ad opposita etc. Et cons
Abbreviated transcription (Latin):
ameth autem scdm̃ Iosephum res diuinas sapient̾ scieus uidens
hoc mulieribꝰ suis si qm̃ ocadi uirum in uuluus meu et adolesten
in liuorẽ meum sepeuplum dabitur ultio de caym delamech
uers septuagesies septres Lamech uir sagittarius diu uiuendo
caliginem oculoꝵ Incrit et habens adolescentem ducem dum
ercebat uenationem prodelectatõs tantum et usu pell
qr. non erat usus garnium añ diluinũ casu Interfecit caym
inter faitecta existimans feram quem qr ad Iudiciũ Iuuenis
suam et ideo cum peccatum caxm puuitũ eẽt septuplum ui

Expanded text:
amech autem, secundum Josephum, res divinas sapienter sciens, videnhoc mulieribus suis sic: Quoniam occidi virum in vulnus meum, et adolescentem in livorem meum, septuplum dabitur ultio de Cain, de Lamech vero septuagies septies. Lamech vero vir sagittarius diu vivendo caliginem oculorum incurrit, et habens adolescentem ducem; dum exerceret venationem, pro delectatione tantum, et usu pellium, quia non erat usus carnium ante diluvium, casu interfecit Cain inter fructeta, aestimans feram, quem, quia ad indicium juvenis suam. Et ideo cum peccatum Cain punitum esset septuplum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Habundaret aliquid quod oꝑferet dari ei qui non luberet
nec duobus dau potuisset si tͦ occupent duo quoꝵ nenter
alium uel Indigentia uel erga te aliqua necitate suꝑaret
nisi iuscius faceres ꝙ̃ ut sorte legeres cui dand eẽt quod dari
uterqz non posset

Expanded text:
abundaret aliquid, quod dari oporteret ei qui non haberet, nec duobus dari potuisset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium uel indigentia uel erga te aliqua necessitudine superaret, nihil iustius faceres, quam ut sorte eligeres cui dandum esset quod dari utrique non posset
Abbreviated transcription (Latin):
plures hoim passiones corꝑales sequiru᷑ et Ideo actus eoꝵ dis¬
ponunt᷑ ut in pluribꝰ scdm̃ Inclinatiõnẽ celestium corꝑmm pauci
antem sunt .I. soli sapientes qui rõe hm̃oi Inclinatõis mode¬
iant᷑ et Ideo astrolori in multis uera p̃miiciant et precipue
in cõmunbꝰ euentibꝰ qui dependent ex multitudine ⁊ alio modo

Expanded text:
plures hominum passiones corporales secuntur, et ideo actus eorum disponuntur, vt in pluribus, secundum inclinationem caelestium corporum: pauci sunt autem, id est soli sapientes, qui ratione huiusmodi inclinationes moderentur. Et ideo astrologi in multis vera prenunciant, et precipue in comunibus euentibus, qui dependent ex multitudine. Alio modo
Abbreviated transcription (Latin):
declaratur etrĩ res est fragilis et ꝑieulosa et que uitatem
Alii tanta sunt impaciã. ut potius menturi ꝙ pati tor¬
menta ueliuit. Ita fit ut etiam uariomodo fateantur ut
non tantum se uerum etiam alios coument᷑ Preterea
Inimicor q̃omi fides haberi non delet qr facile mentint᷑

Expanded text:
declaratur: etenim res est fragilis et periculosa et quae alii tanta sunt inpatientia, ut quo‹d›uis mentiri quam pati tormenta uelint: ita fit, ut etiam uario modo fateantur, ut non tantum se, uerum etiam alios criminentur. Praeterea inimicorum quaestioni fides haberi non debet, quia facile mentiuntu
Abbreviated transcription (Latin):
frustra in sanctis canonicis libris misꝙ uobis diuinitꝰ pciptud
ꝑmissum ue r eꝑrri potest ut in ipius a dipiscende Immorta¬
occides preytim quia non addit ꝓpiũ tnum sicut falsum
cestionium cum uetaret falsum inquit testimoniũ nondices
adu̾sus ꝓximũ tnũ nec ideo tamen siaduersus se ip̃m quisꝙ̃
falsum eestimoniũ dixi̾t ab hoc c̾mine se putaui̾t alienũ
qm̃i Regulam diligendi ꝓxiũ a semetipo dilector accepit qñ
quid̃ scaptum est diliges ꝓxiniũ cuũ sicut te ip̃m porro se
falsi cestimoniy non minus reus est qui de se ipo falsum
fatetur ꝙ̃ si aduersus ꝓpiuũ hoc faceret / cum in eo p̃cepto
quo falsum cestimoniũ ꝓhibetur adio̾sus ꝓximũ hibeatur
tq non recte Intelligi uideri non ẽe ꝓhibiũ utadu̾ su
se ip̃m quisquis falsus cestis assistat ꝙͣtomagis Intelligẽd
est non licere hõi se ip̃m occidere / cum eo quod scaiptum qt¬
S

Expanded text:
frustra in sanctis canonicis libris nusquam nobis diuinitus praeceptum permissumue reperiri potest, ut uel ipsius adipiscendae inmortalitaoccides, praesertim quia non addidit: \'proximum tuum\', sicut falsum testimonium cum uetaret: Falsum, inquit, testimonium non dices aduersus proximum tuum. Nec ideo tamen si aduersus se ipsum quisquam falsum testimonium dixerit, ab hoc crimine se putauerit alienum, quoniam regulam diligendi proximum a semet ipso dilector accepit, quando quidem scriptum est: Diliges pro x i mum tuum tamquam te ipsum. Porro si falsi testimonii non minus reus est qui de se ipso falsum fatetur, quam si aduersus proximum hoc faceret, cum in eo praecepto, quo falsum testimonium prohibetur, aduersus proximum prohibeatur possitque non recte intellegentibus uideri non esse prohibitum, ut aduersus se ipsum quisque falsus testis adsistat: quanto magis intellegendum est non licere homini se ipsum occidere, cum in eo, quod scriptum es
Abbreviated transcription (Latin):
sine qui actendunt sompnialia scripta et falso in damelis noĩs
intitulata et sortes que dicunt᷑ sanctoꝵ apłoꝵ et auguria auiã
aut aliqua prodeo facienda aut coniugia copulanda aut in
collectionibus herbaꝵ carmina dicunt aut pet̾cilia pr̃o quanis
infirmtate scripta suꝑ hoĩes aut aĩalia ponunt prei̾ simbolũ et
ororm dñitam aut magicis falsitatibus in grandinariis et¬
empestatibꝰ credunt qui autem talibꝰ credunt autad
domũ emuites et suis domibus Intrõducunt et interirgaui
scuint se fidem xp̃ianam et uaptismũ p̃naricasse et pagauit
et apostatam ⁊etro abemutem et dei Iuimicũ iram dei grauit
Dicit eñi apłs sie manducatis siue bibitis siue aliquid aliud
faciatis in nomie dñinõr Ihũ xp̃i facite In quo uiiuius

Expanded text:
sive qui attendit somnialia scripta et falso in Danielis nomine intitulata et sortes que dicuntur sanctorum apostolorum et auguria avium aut aliqua pro domo facienda aut propter coniugia copulanda aut in collectionibus herbarum cainfirmitate scripta, super homines vel animalia ponunt, praeter symbolum et orationem dominicam, aut magicis falsitatibus in grandinariis tempestatibus credunt. Qui autem talibus credunt, aut ad eorum domum euntes, aut suis domibus introducunt, ut interrogent, sciant, se fidem Christianam et baptismum praevaricasse, et ut paganum et apostatam, id est retro abeuntem et Dei inimicum, iram Dei graviter Dicit enim Apostolus: Sive manducatis sive bibitis, sive aliquid aliud facitis, in nomine Domini
Abbreviated transcription (Latin):
di nichil suꝑstitiosum dicunt aut docent aut faciũt sed tm̃
utinitur licitis precibus et adiuratõibꝰ sicut per passiont et
caicem et silibꝰ non credo ꝙ peecent mortalũ nisi talia feceũt
post ꝓhibitionem ab eccłia sibi factam sed credo ꝙ ꝓhibend sũ¬
et maxince atalibus qr. multa Inutilia ei suꝑstinosa colẽt
admiscere nisi forte sit sacerdos Religiosus et distretus, ant
etiam laycus siue uir, siue mulier excellentis uite et ꝓbate
diseretionis qui fusa oroe licita suꝑ Inforuu non suꝑ prĩu aut
atalibus nisi forte tueat᷑ ꝙ exemplo illoꝵ Iudiscien et
suꝑstcitiesi cariinatores sibi usupent abusum

Expanded text:
i nihil superstitiosum dicunt aut docent aut faciunt, sed tantum utuntur licitis precibus et adiurationibus, sicuti per passionem et crucem et similia, non credo quod peccent mortaliter nisi talia fecerint post prohibitionem ab ecclesia factam sibi. Sed credo quet mulieres a talibus, quia permulta inutilia et superstitiosa solent admiscere, nisi forte sit sacerdos religiosus et discretus, aut etiam laicus sive vir sive mulier excellentis vite et probate discretionis, qui fusa oratione licita non super pomum aut a talibus, nisi forte timeatur quod ad exemplum illorum indiscreti et superstitiosi carminatoris sibi usurpant abusum
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩe ix acerbo luctũdeleus p̃r cito sibi ⁊ apti filii fecit yma¬
giniem ac illum qui tunc quasi homo mortuus fuerat nine
tanꝙ̃ deum colert cepit et constituit inter ẜuos suos sacra et
sacrisicia dem Internemẽte temꝑe conualescentie iiqua
consuetudine hic error tanqm̃ lex custodĩtus est hanc pmã¬

Expanded text:
Acerbo enim luctu dolens pater, cito sibi rapti filii fecit imaginem; et illum, qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam deum colere coepit, et constituit inter servos suos sacra et sacrificia. Deinde interveniente tempore, convalescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custoditus est,
Abbreviated transcription (Latin):
frus hͦ p̾ncixiũ ẽ mouendi / Quãta sit ãt nocabuli huid
exp̃ssio quo ala fous motii uocat᷑ facile rexies si rei ĩisi lis
motũ sine auctore atꝵ ideo siue initio ac sine fue ꝓdeuntẽ
et ceta mouẽtẽ mẽte cõcipias cui nͭ siłe de iuisitilibꝰ q
frus pot̾at rexiri q̃ ita poncipiũ ẽ aqͣ ut cũ de se filumos
et lucus ꝓcreet a nullo nasci ip̃e dicat᷑ nõ si ab alio¬

Expanded text:
fons, hoc principium est mouendi.» Quanta sit autem uocabuli huius expressio, quo anima fons motus uocatur, facile reperies, si rei inuisibilis motum sine auctore atque ideo sine initio ac sine fine prodeuntem et cetera mouentem mente concipias; cui nihil similius de uisibilibus quam fons potuerit reperiri, qui ita principium est aquae, ut, cum de se fluuios et lacu
Abbreviated transcription (Latin):
Et ad nature sue
pucipia qd ẽ celr̃ tand̃ impetrata purgatione
remcare / Nece est eñ pm̃oes aũt ad origis sue
sedẽ ren̾ti D que corpus tãq peg̾ne incolit
cito post corpꝰ uelud ad pãtriã reu̾tãt᷑. Que
uerr corxis illecebris ut suis sedibꝰ iulerẽt q̃ to
ab illis molentius sexant tanto ad suꝑa seris
ieu̾tunt᷑ ⁊ ez Iam finẽ sõmo cohebita disputõe

Expanded text:
et ad naturae suae principia, quod est caelum, tandem impetrata purgatione remeare. Necesse est enim omnem animam ad originis suae sedem reuerti; sed quae corpus tamquam peregrinae incolunt, cito post corpus uelut ad patriam reuertuntur, quae uero corporum illecebris ut suis sedibus inhaerent, quanto ab illis uiolentius separantur, tanto ad supera serius reuertuntur. Sed iam finem somnio coh
Abbreviated transcription (Latin):
dñm deum sequimii et ip̃m tuueto mandata eius custodite et audis
ion sic accipienda sunt ut fuunt que p̃cipiunt᷑ ab eis. aut col
que colunt᷑ ab eis nec preter suam p̃tãtem deus oftendit que

Expanded text:
Deum vestrum sequimini, et ipsum timete, mandata illius custodite, et auditDeum vestrum sequimini, et ipsum timete, mandata illius custodite, et auditur, non accipienda, vel etiam si fiant quae praecipiuntur ab eis, aut colantur quae coluntur ab eis. Nec praeter suam potestatem Deus ostendit e
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmido eueniunt Illa que diuiui Illi p̃dicunt futura. aut qͦuiͦ possũt
egris probere medelam/ aut sains mittere eg̾cudinem Sialiq̃d
ꝓprie untutis ac potestatis non habeant. hoc a uobis accipiat res¬
ponsum. ꝙ ideo quisq non debet eis credere.qr. aliq̃neueniunt
que predicunt aut sanare uidentur languidos uel lede sanos
qr hoc permissidei fit nrip̃i qui hoc audiunt uel uident ꝓbent᷑
et appareant quali fide fuit et deuotiont ergadeum. sicut in deutero.
legitur moyses e uerbo dñi pplo dei precepisse Ita dicens e Si surrex̾it
in medio tni ꝓpheta aut qui sempniũ dicat se uidisse et predixerit
nũ ac portentũ et euenerit quod locutus est etdixerit tibi ear
et sequanuir deos alienos quos ignoras et ẜuiamꝰ eis, non audies
uba ꝓpħe aut sompniationis qr temptat uos dñs deus ur̃ in palã
fiat utium diligatis eum an non in toto corde et in tota aĩa ur̃a

Expanded text:
quomodo eveniunt illa, quae illi divini praedicunt futura aut quomodo possunt quomodo eveniunt illa, quae illi divini praedicunt futura aut quomodo possunt aegris praebere medelam, aut sanis immittere aegritudinem, si aliquid propriae virtutis ac potestatis non habent? Hoc a nobis recipiat responsum quod ideo quisquam non debet eis credere: quia aliquando eveniunt quae praedicunt, aut sanare videntur languidos, vel laedere sanos: quia hoc permissu Dei fit, ut ipsi qui haec audiunt, vel vident, et appareat quali fide sint, vel devotione legitur Moyses verbo Domini populo Dei praecepisse ita dicens: Si surrexit in medio tui propheta, aut qui dicat somnium se vidisse et praedixerit signum ac portentum evenerit quod locutus est et dixerit; « Eamus et sequamur deos alienos, et serviamus eis, non audies verba prophetae, aut somniatoris: quia tentat vos Dominus Deus vester, ut palam fiat utrum diligatis eum, an non. In toto corde, et in tota anima vestra
Abbreviated transcription (Latin):
Saul et habitum Gaumelis de¬
scripsit eaque dicta et uisa sunt¬
exp̃mens p̃termittens le uera
an falsa suit qui ait audiens in quo ħabitu esset excrtatꝰ Intel
intellexit. ꝯͣ scpturam aliud adorauit ꝙͣ deum et pñtas Samulẽ
adorauit dyabolum. ut frictum fallacie sue haberet Sathanas ⁊ Ad¬
non utiq nisi iustus ꝑmisisset se adorari qui p̃dicauerat dñm solũ
ẽẽ adorandum Et qͦm᷑ homodei qui cum Abraham in refugerio erat
hiis duobus titulis subtilitatẽ fallacie sue ꝓdit Inuidꝰ Sathanas
qr et adorari se ꝑmuisit. sub habitu et nonne damuelis cont legẽ¬
et uirum pc̃tis p̃ssum crm magna distantia peccatoꝵ et Iustor e
sic cum Damuele Instissimo futurum mentitus est Uerũ p̃s dici¬
Uerum p̃t uideri de Damuelis noĩe. taceat᷑ qr uaul cum dyabolo
futurus erat ad eum em̃ transinigrauit qũe adorauit semꝑ gͦ
nbolus sub uelamine latens prodit sedum ea confingit q̃ e
ꝑsonis per quas fallẽ intieur Si autẽ quilibet oppoiit aut dixit

Expanded text:
Saul et habitum Samuhelis dscripsit ea quae dicta et uisa sunexprimens, praetermittens si uera an falsa sint. quid enim ait? audiens in quo habitu esset excitatus: inteintellexit, contra scripturam alium adorauit quam dominum et putans Samuhelem adorauit diabolum, ut fructum fallaciae suae haberet satanas. non utique uir iustus permisisset se adorari, qui praedicauerat dominum solum esse adorandum. et quo modo homo dei, qui cum Abraham in refrigerio eratcum eris\'? His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae prodidit inprouidus satanas, quia et adorari se et virum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et justorum sit, cum Samuele justissimo futurum mentitus est. Verum potest videri, sed de Samuelis nomine taceatur, quia Saul cum diabolo futurus erat. Ad eum enim transmigravit, quem adoravit. Semper ergo diabolus sub velamine latens prodit se, dum ea confingit, quae horreant personis, per quas fallere nititur. Si autem quislibet nobis opponit ac dicit;
Abbreviated transcription (Latin):
tatem non solum cãs quoꝵlibet hoĩ uel feraꝵ uerum ẽtĩa uolatꝰ
auiũ Incorꝑabiliter uincant hoc autem acumen sensus et celeri¬
tate motus multo aute cogitata p̃minciat que hõĩes per seusꝰ
tͦieni tarditate mirent᷑. Accessit etiam dẽombꝰ per tam longũ
tempus quo eor̃ uita ꝓtenditur ⁊ eru longe maior experientia
que non pt homibꝰ ꝓpter breuitatem uite ꝑuenire per has¬
essicatias quas a eris corꝑis natũ sortita est non solum multa
futura predicunt hominibus demones uerum etia multa faciũt
que qm̃ homines discere non possunt aut facore cos dignos qͥd
quibus ẜuiant et quibus honores diuinos de ferant arbitrant᷑
Inuestigare maxime uitio curiositatis propter amor̃e felicitatis
false atqz terrene et excellentie temꝑalis Aunc igitur qm̃
⁊ diuinatione demonum q̃stio est primũ est sciend̃ illos
plerũq pp̃minciare que ip̃i facture sunt accipuint etiam sepe¬

Expanded text:
tatem, non solum cursus quorumlibet hominum vel ferarum, verum etiam volatus avium inco nuntiant, quae homines pro sensus terreni tarditate mirentur. accessit etiam daemonibus per tam longum tempus. quo eorum uita protenditur, rerum longe maior experientia, quam potest hominibus propter breuitatem uitae efficacias, quas aerei corporis natura sortita est, non solum multa futura predicunt hominibus demones, verum etiam multa faciunt, que quoniam homines dicere non possunt aut facere, eos dignos quidam quibus serviant et quibus honores divinos deferant arbitrantur instigante maxime vitio curiositatis propter amorem felicitatis false atque terrene et excellentie temporalis. Nunc igitur quoniam de divinatione demonum questio est, primo sciendum est, ea plerumque prenunciare, que ipsi facturi sunt. Accipiunt enim pote
Abbreviated transcription (Latin):
dici solenui cuei radius adueut et recedͭ ita aĩor
recipꝭ et remittit ꝓp̾u aũt hr̃e dice̾t᷑ si ei sꝑ tene̾
licuiss d  quid nurũ si aĩqͣ de hac regĩoe nõ c̃stat
cũ nͨ corpi fabrcãdo sola suffecerit Nãqr tra aq̃
et aer infra lunã sũt ex his põł corpi fieri nõ potuit
qd̵ idoncũ eẽt ad iutta ẜ opq fut p̃sidio ig̾s etherei
qi t̾ienis mẽbris intã et mna sustuãdi qmoduet
ingorẽ qͥ uitale fat calore̾ facet et ferret e
et de acue dixisse sacissit Restat ut de t̾ra q̃
pperar noua et mũdi ultiã ẽ dictu ncc̃ia ũseranii

Expanded text:
dicere solemus cuius radius aduenit et recedit, ita animorum recipit, et remittit. Proprium autem habere diceretur si ei semper tenere licuisset. Sed quid mirum si animus de hac regione non constat, cum nec corpori fabricando sola suffecerit? Nam quia terra, aqua et aer infra lunam sunt, ex his solis corpus fieri non potuit quod idoneum esset ad uitam, sed opus fuit praesidio ignis aetherii qui terrenis membris uitam et animam sustinendi commodaret uigorem, qui uitalem calorem et faceret et ferret. Haec et de aere dixisse nos satis sit. Restat ut de terra, quae sphaerarum nona et mundi ultima est, dictu necessaria disseramus.
Abbreviated transcription (Latin):
fragidã et saxr̃ frĩgidĩ nĩcuxamꝰ. Mel dulce ẜ et
melsẽ dulce nocitanuꝰ hoꝵ tñ singla de duõs du̾sa
signficat alit̾ tm̃ de igne alitꝰ de feiro calidi nõꝰ acci
iusi ex alio cclestit ut inx frigida it mel dulce sit nõ
auũdẽ gtõgit / Saxo tñ foigiditas uł mulso dulcedo

Expanded text:
 nuncupamus, mel dulce, sed et mulsum dulce uocitamus. Horum tamen singula de diuersis diuersa significant. Aliter enim de igne, aliter de ferro calidi nomen accinisi ex alio calescit. Vt nix frigida, ut mel dulce sit non aliunde contingit; saxo tamen frigus uel mulso dulcedo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt delictis. aut nnꝙ̃ aut raro terroribꝰ fatigant᷑ noct᷑ns. sed petcato
impnio quiescentes interdũ et per sopore quedã archana auti¬
ꝯtũet᷑ Quidã Ro corda sua grauioribꝰ uitiis polluerũt ꝯscie pauore
Ilusi sp̃es tremendas aspiciunt fallax eñi ymago mẽtes miseroꝵ
uariis eludit fantasiis. et quos uigilantes in uitia traxit dormuẽtes
fatigat. ut numꝙ̃ securos quiesce̾ siuat e Rõnĩꝙͣ electorꝰ mẽtes¬
quos uigilantes uitiis temptant nec suꝑant acriter dormientes

Expanded text:
sunt delictis, aut nunquam, aut raro terroribus fatigantur nocturnis; sed placato somno quiescentes, interdum etiam per soporem quaedam arcana ett. Qui vero corda sua gravioribus vitiis polluerunt, conscientiae pavore illusi species tremendas aspiciunt. Fallax enim imago mentes miserorum diversis illudit imaginibus; et quos vigilantes in vita traxit, dormientes fatigat, ut nunquam securos requiescere sinat. 4. Nonnunquam etiam elequos vigilantes vitiis tentant, nec superant, acriter dormientes
Abbreviated transcription (Latin):
hec que corꝑa ẽe credit Incredibilit̾ desipit. sunt tñ¬
corꝑibus omo silmia Ex hoc genẽ etiam sunt q̃¬
ad significationẽ diuuntꝰ demonstrant᷑. sine in
cogitatione formant᷑ et ꝓfunditate mẽorie ꝯtinent᷑ et ex hiis ab di¬
tissimis suubꝰ nescio quo mirabili et Inoffabili modo eũ recordant᷑
tunt et qͣi aute oculos prolata uersant᷑. tam multas ergo et sr
magnas corꝑm ymagines si aĩa corpus eẽt cape̾ cogitando uel mẽoriã
apparet qñ siune corꝑe apparet neq enĩ cum suo corꝑeapparet in sẽpin
et tñ in ea ip̃a silitudius sui corpis qͥsi per loca Ignota et notadiscrit
et leta sentit multa et tustia. Sed parco ꝙ nec
tu audeas dic̾ẽ illam fignra corꝑis atq menbroꝵ¬
ꝙͣ sibi habere uidetur in sompnis uerũ corpus eõ¬

Expanded text:
ec qui corpora esse credit, incredibiliter desipit: sunt taporibus omnino simillima. Ex hoc genere sunt eta significantia diuinitus demonstrantur siue in cogitatione formantur et profunditate memoriae continentur et ex eius abditissimis sinibus nescio quo mirabili et ineffabili modo cum recordamur prodeunt et quasi ante oculos prolata uersantur. tam multas igitur et tam magnas corporum imagines, si anima corpus esset, capere cogitando uel memoria ne corpore apparet? neque enim cum suo corpore sibi apparet in somnis et tamen in ea ipsa similitudine corporis sui quasi per loca ignota et nota discurrit et laeta sentit multa uel tristia. sed puto, quod nec tu audeas dicere figuram illam corporis atque membrbi habere uidetur in somnis, uerum corpus ess
Abbreviated transcription (Latin):
exposuisse quid̃ plonica q̃ autea rogatus expone̾ noluisset, et cũ
ab eodẽ pħo quesitũ fuisset cur in domo eius fec̾t quod in domo
sua petenti negauerat non feci inquit sed me fecisse sõpͥmiaui
ac per hoc alti̾ per ymaginatõem fautastic̃a exhibitũ est uigrlat
sedm̃ illũ modum michi uidet᷑ fieri potuisse quem dixi si tame
Iactum est. ⁊Oyomedes autẽ uolucres qñquid genus car per
successionẽ ꝓpaginis durare prohibet᷑ non nuitatis hõibꝰ factas
sed substractas credo fuisse suppõitas sicut cerua pro effigenia
Regis dgamenonis filia ¶Neq eñ dẽonibus Iudicio dei ꝑmissis
hũioi p̃stigia difficilia ẽe possunt. Sed qr illa uirgo postea uiua
reperta est suppõitam pro illa ceruam ẽe facilime cognitum est
Socii uero dyomedis qr. nusꝙͣ subito comparuerũt et p̾canullo
loco apparuerunt ꝑdentibꝰ eos augelis ultoribꝰ malis in eas aues
que pro illis sunt occulte ex aliis locis ubi est hoc genus auiũ ad

Expanded text:
exposuisse nonnulla Platonica, quae antea rogatus exponere noluisset. Et cum ab eodem philosopho quaesitum fuisset, quur in domo eius fecerit, quod in domo sua petenti negauerat: "Non feci, inquit, sed me fecisse somniaui." Ac per hoc alteri per imaginem phantasticam exhibitum est uigilanti, undum istum modum mihi uidetur fieri potuisse, quem dixi, si tamen factum est. Diomedeas autem uolucres, quando quidem genus earum per successionem propaginis durare perhibetur, non mutatis hominibus factas, sed subtractis credo fuisse subpositas, sicut cerua pro Iphigenia, regis Agamemnonis filia. Neque enim daemonibus iudicio Dei permissis huius modi praestigiae difficiles esse potuerunt; sed quia illa uirgo postea uiua reperta est, subpositam pro illa esse ceruam facile cognitum est. Socii uero Diomedis quia nusquam subito conparuerunt et postea nullo loco apparuerunt, perdentibus eos ultoribus angelis malis, in eas aues, quae pro illis sunt occulte ex aliis
Abbreviated transcription (Latin):
caĩo nã libq aliqͣ sicũt medici ant nantẽ ant agricose
pic ẜmẽtibꝰ alia dspõe ignota demõib ex ĩꝓrito at
et ĩuida uolun ͭ ͤ qua hõm erore letant᷑ ẜ lue
apud cultores sues pondꝰ auctorrᵗ amittãt id̾ agnũt
ut int̾ͦ p̾tatorib suis / signoꝵ ꝙ suoꝵꝭ cõiectoribus
culpa tribuat᷑/ qnͣ uel decepti fuerĩt uł mẽtiti

Expanded text:
aturalibus aliqua, sicut medici, aut nautae, aut agricolae, pie servientibus alia dispositione ignota daemonibus ex improviso ac et inuida uoluntate, qua hominum errore laetantur. sed ne apud cultores suos pondus auctoritatis amittant, id agunt, ut interpretibus suis signorumque suorum coniectoribus culpa tribuatur, quando uel decepti fuerint uel mentiti
Abbreviated transcription (Latin):
I in unũ sigᵃͥ eẽ dixerũt Itꝭ 2 ͦ uast nupleto ac
mox retratto alud siłe ꝙoli et fusc̃ pauerãt int̾m sub¬
diderut notato siłi loco q̃ eiu̾gebat cũ scdm nas esset
ipletũ et a fine pͥmi signi uss ad locũ qͥ ad scae aque
fune̾ onebat sc̃dm̃ sigͣ notatũ ẽ atq ita incissim nasu
uitando et ꝑ singulas influctꝭ aq̃ p̾tes singlos suli aste¬
dentiũ celi ꝑtiũ luunites ad notando uꝰ cõsũmata iã x xii.¬

Expanded text:
 unum signum, esse dixerunt. Item secundo uase impleto ac mox retracto illud simile quod olim effusum parauerant iterum subdiderunt, notato similiter loco qui emergebat cum secundum uas esset impletum, et a fine primi signi usque ad locum qui ad secundae aquae finem oriebatur, secundum signum notatum est. Atque ita uicissim uasa mutando, et per singulas influentis aquae partes singulos sibi ascendentium caeli partium limites adnotando, ubi, consummata iam omni
Abbreviated transcription (Latin):
corpihꝰ disputat / cõnał cã de incorpeis ẜmo est
uel de nomᵗͭᵉ siue magnituᵃ siderũ dẽ ꝙ fpncipatu
sol et circis celestib cigulisq t̾restub et occeau
itu loq̃t᷑ et armomie superĩ pandit archauã pħice
secieta cõmemorat / at cũde motu et imortalitat
nẽ disputat cꝰ nichil cõstat inesse corper̃ / cuoꝵ ẜ
eodtia nulliꝰ seis ẜ sola ratio Alphend᷑ Illit

Expanded text:
ncorporeis sermo est uel de nouitate siue magnitudine siderum deque principatu solis et circis caelestibus cingulisque terrestribus et Oceani situ loquitur et harmoniae superum pandit arcanum, physicae secreta commemorat. At cum de motu et immortalitate animae disputat, cui nihil constat inesse corporeum cuiusque essentiam nullus sensus sed sola ratio deprehendit, illic
Abbreviated transcription (Latin):
pn obẜuetis dies qui dicumeur egiptiaci aut kalende Iai¬
arii. In quibꝰ cantileue quid et cõmessationes adinuicem
donaria donantur qͣi in princpis dami uoni fati anguria aut
aliques menses aut temꝑa aut dies autdamos, aut lune et¬
mensis solisq cursum qr qui et has et quascunq diuinatões
autfata aut anguria obsuat aut actendit aut conseneit
obẜuantibus Inutiliter et sine causa et magisad sui dampna¬
nonem ꝙ ad suam salutem Intendit siue per quosdã inueros

Expanded text:
dicuntur Aegyptiaci, aut calendas Januarii, in quibus cantilenae quaedam, et comessationes, et ad invicem dona donantur, quasi in principio anni boni fati augurio, aut aliquos menses, aut tempora, aut dies, et annos, aut lunae solisque cursum quia qui has, et quascunque divinationes, aut fata, aut auguria observat, aut attendit, aut consentit observantibus inutiliter et sine causa, magis ad sui damnationem quam ad salutem tendit; sive qui per quosdam numeros
Abbreviated transcription (Latin):
phitõissam damuelem ꝓphãm suscitasse ad collogniũ Saulis
Impiissini Regis si pithonica diuinatio errori magice artis
deputata sit Caubus Responderi pt̃ indignũ dĩo facinus esse
sieu Ut aue magica attraheret uir et a Matuutate sanctus
et uite operibus iustus ac si non attractus est consentit ꝙ
ꝯfingit quod apłus inter cetera ostendie dicens ip̃e uathanas
erauffigurat se in angelum lucis. ut oñi ecrorem facet in qͦ
glorificaretur in habitũ uri Iusti et nõĩe se subornauit Ut
sp̃e quam predicabant
dei cultoribꝰ mentiret᷑
qm̃ hic esurientes iustos
magnum sit drabolo añ
occãsum corꝑis mortẽ
preuidere cum signa
quedã soleãt apparere
morituris qͥppe aliq̃bus¬
dei protectio amota uidẽ.
ꝙͣto magis dyabolo quẽ
angelica p̃tate sublimẽ
ꝓphica ciracula fuisse
ppe mortem potint pre¬
indere cum hoc sit uñ
fallit et se in dei pt̃ate
uult a dorari Main tanta
ebetudine demiens est¬
ffectus Gaul. ut ad

Expanded text:
pythonissam Samuelem prophetam suscitasse ad colloquium Saul impiissimi regis, si pythonica divinatio errori magicae artis deputanda sit. Quibus ita responderi potest, indignum omnino facinus esse, rat, ut arte magica attraheretur vir, et nativitate sanctus, et vitae operibus justus? Aut si non attractus est, consensit: quod bere confingit. quod apostolus inter cetera ait: ipse satanas transfigurat se in angelum lucis. ut enim errorem faceret, in quo gloriatur, in habitu uiri iusti et nomine se subornauit, spem, quam praedicabant, dei cultoribus mentiretur, quando hinc exeuntes iustos magnum sit diabolo ante diem occasum corporis praeuidere, cum signa quaedam soleant apparere morituris, quippe a qDei protectio amota videtur: quanto magis diabolus, quem angelica majestate sublimem prophetica oracula fuisse ntem prope mortem potuit praevidere, cum hoc sit unde fallit, et se in Dei potestate vult adorari. Nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
sure p̃stando/ nec dẽones aliquid oꝑari scdm̃ nature sue potentia
qi. et ip̃a creatura angelica est licet ꝓprio uitio sit maligna insi
qd ille ꝑmiserit cuius̃ Iudicia sunt occulta Iniust  mlla Net
sane denones naturas ereant si tale aliquid faciant de quibꝰ
facris istã u̾titur q̃o. Wẽd spetietenꝰ que a uero deo sunt cic̾ata¬

Expanded text:
tando, nec daemones aliquid operari secundum naturae suae potentiam quia et ipsa angelica creatura est, licet proprio uitio sit maligna nisi quod ille permiserit, cuius iudicia occulta sunt multa, iniusta nulla. Nec sane daemones naturas creant, si aliquid tale faciunt, de qualibus factis ista uertitur q
Abbreviated transcription (Latin):
ncc̃e gͥ aĩas sr in locũ mouẽ / gͦ ille locus aut or̃b a liuca
est / a se parrẽdo seu ꝯsume do mouet᷑ /. De ne auget an
miuut ã ꝑferadᵗ aͥ in mediu aliud genꝰ mot quo eã dicani
mouerix ⁊ om̃is ħ mole int̾ergaᵗ molesta cõgeries ex
una eatiq defluit male cõcepte diffioius astutia / nã qui
sc̃ł sibi ꝓposunt om̃e qd̵ moũt al alioauodari oĩa h mot̾uũ
giu̾a in amma q̃rit In quibꝰ ẽ aliud qd̃ mou aliud cẽ mouĩ

Expanded text:
nimam se in loco mouere? Ergo ille locus aut orbis aut linea est. An se pariendo seu consumendo mouetur? Sene auget anait, «in medium aliud genus motus quo eam dicamus moueri.» Sed omnis haec interrogationum molesta congeries ex una eademque defluit male conceptae definitionis astutia. Nam quia semel sibi proposuit omne quod mouetur ab alio moueri, omnia haec motuum genera in anima quaerit in quib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯᵒ siu̾m nõ est ca q̃ mouẽt᷑ alia nõ mord nõ qstat iᵈ.
Dauisio/ Oñs motqi inquit aut se mouet et alla
aut ab alio moũt et alia mouz/ et pͥor ad aĩq / ad
ab alio mouet d iiis oĩl q̃ eruta de platonicor
seusuũ fecurdiᵗᵃ colleginꝰ cõstat nõ eẽ uter nerũ
oña q̃ mouẽt᷑ ab alio moueri / sgͦ n p̃nci᷑. motus¬

Expanded text:
um non est ea quae mouentur alia non mouere, non constat illud diuisio. «Omnis motus», inquit, «aut se mouet et alia, aut ab alio mouetur et alia mouet.» Et prior ad animam, ad ab alio mouetur. Ex his omnibus quae eruta de Platonicorum sensuum fecunditate collegimus, constitit non esse uerum omnia quae mouentur ab alio moueri. Ergo n
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicte mortꝭ frangẽt᷑ oũdit sapic̃ti et boio cui
traxisset ad moriedi deside I succedit pauli pat̾s optua
dissuasio accesa filii festinatiõne ab appetitu spontanee
mort exeludeus bñ igi᷑ in ac̃o sõmant utrims plantata
sperandi expectandi q tempie altirus iã cura erigẽ di nepor
celi ac sydcrũ nõm motũ et modulam᷑ a guestat et h oña
sciat p̃nuo ꝓcocessura uirtutũ at postq mes firmata Scixo
alucritate tante puissionis erigr tũ dem laqpr¬

Expanded text:
ictae mortis frangeretur, ostendit sapienti et bono ciui traxisset ad moriendi desiderium, succedit Pauli patris opportuna dissuasio, accensam filii festinationem ab appetitu spontaneae mortis excludens. Plene igitur in animo somniantis utrimque plantata sperandi expectandique temperie, altius iam circa erigendum nepotis caeli ac siderum naturam, motum ac modulamen agnoscat, et haec omnia sciat praemio cessura uirtutum. Ac postquam mens firmata Scipionis alacritate tantae promissionis erigitur, tum
Abbreviated transcription (Latin):
uasi Ilpioris influe flux̃is in noctꝭ ip̃ms secuti diei
fuie̾ atꝙ in idᵈ noctꝭ scdẽ qͣ dui ead̃ scella ad ortẽ irsis
rendt rentet᷑ q̃ ubi appare̾ iux cepit mox aq̃ que
influebat amota ẽ ¶ et ũ igi ołẜuate scelle itus ac
reditus inte grã sigrficaret celi cõriionõ mẽiurã abi
celi in aq̃ de ille fluxu suscepte posuañt ꝙ̃ciᵗ hac¬

Expanded text:
uasi aquam superioris influere, fluxitque in noctis ipsius et secuti diei finem, atque in id noctis secundae quamdiu eadem stella ad ortum rursus reuertitur. Quae ubi apparere uix coepit, mox aqua quae influebat amota est. Cum igitur obseruatae stellae itus ac reditus integram significaret caeli conuersionem, mensuram sibi caeli in aquae de illo fluxu susceptae quantita
Abbreviated transcription (Latin):
dñm in montem excelsum assue̾ poeuerit. sed eius malã
uolitatem euagᵗᶜ pro facto posuit. Nam ip̃e ꝓp̾a uolintate
in montem ascendit ut eẽt dyabolo locus temptandi et post¬
pancad᷑ nomuilli autẽ iuxta lip̃m̃ hunc montem Aimpĩ
fuisse asserunt quitants altior precet̾is ẽe fert᷑. ut etiam
intra se nuibes hr̃e uideat᷑. ⁊Alii uero dicunt eum fuisse
⁊habor qui ualde excelsus ẽẽ narratur sed quicuuq mons
fuerit dñs tanren spontent dicimꝰ in eum ascendit

Expanded text:
Dominum in montem excelsum assumere potuerit, sed ejus malam voluntatem Evangelista pro facto posuit. Nam ipse propria voluntate in montem ascendit, ut diabolo locus tentandi, et li autem juxta litteram hunc montem Olympum fuisse asserunt, qui tanto altior prae caeteris esse fertur, ut etiam intra se nubes habere videatur. Alii vero dicunt eum fuisse Thabor, qui valde excelsus fuisse narratur. Sed quicunque mons fuerit, Dominus tamen sponte ut diximus in eum ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
lems podeus aer extitit et in sccula delapsus est
Post h qd ad huc quid̃ liquid̃ ẜ iã usq ad tactis
offerrã corpulẽtẽ erut in aq̃ flupẽ coagulatã est
Ian ĩ qd de om̃i siluestri tuimaltu nast̃ ĩpenetra
deusetᵗ exde fecutꝭ abrarĩ resedit elem̾tis hesit ĩ Imo
Id dem̾p̃ est stringẽte ꝑpetio gel qd elimi natã
ulisia nũdi ptẽ longĩquitas solis coacer uaauit
Quod gͦ ita concretũ est t̾ie nõi accepᵗ h̃c spissꝰ
acr et t̾reno frigori ꝓprior ꝙ solis calori scupor
spirriuus densios undus u̾r̃ fulcit et qtũt Nec
i recessĩ ⁊ accespõ moueri eã patit᷑ ueł ns c̾ciual¬
lantis et ex od ꝓte ingore sili librantꝭ aure ne l
apã spcualit eet̾itas ĩ si paul ldu medio demia¬
uecit fit cuicũq p̾tici ppior et inũ reliquit Bi
ideo polr̃ in medio est quia ip̃ũ sola ꝑs aquis spere
tice pari spatio recedit / In huic iit iq̃ et in

Expanded text:
leuis ponderis, aer extitit et in secunda delapsus est; post haec, quod adhuc quidem liquidum, sed iam usque ad tactus offensam corpulentum erat, in aquae fluxum coagulatum est. Iam uero quod de omni siluestri tumultu uastum, impenetrabile, densetum, ex defaecatis abrasum resedit elementis, haesit in imo; quod demersum est stringente perpetuo gelu, quod eliminatum in ultimam mundi partem longinquitas solis coaceruauit, quod ergo ita concretum est, terrae nomen accepit. Hanc spissus aer et terreno frigori propior quam solis calori stupore spiraminis densioris undiqueuersum fulcit et continet, nec in recesssum aut accessum moueri eam patitur uel uis circumuallantis et ex omni parte uigore simili librantis aurae uel ipsa sphaeralis extremitas, quae si paululum a medio deuiauerit, fit cuicumque uertici propior et imum relinquit, quod ideo in solo medio est, quia ipsa sola pars a quouis sphaerae uertice pari spatio recedit. In hanc igitur, quae et ima
Abbreviated transcription (Latin):
suẽ in ead̃ linole ꝑitꝰ pol et luua cõficiut̃ / alt̾ius eoq
ucce est enenne defect̃ uolis si ei tue̾ lune succedit.
Sie nestit lũi de fect̃ Sic em̃ euent ut aut luue
ed̾e sole posite ad nuntuãd abeo solitũ luꝰ cũ sub ead
duculit᷑ lnca t reconꝰ obsistat aut sc̃li ip̃a succedẽs
abiectu suo ab qũãuo appetti iuꝰ ee repellat/ In destõ
aũt sol ip̃o nl patit᷑ ẜ nr̃ fraudat᷑ aspectꝰ.Lm¬

Expanded text:
suum in eadem linea pariter sol et luna conficiunt, alterius eorum necesse est euenire defectum: solis, si ei tunc luna succedat; die nescit luna defectum. Sic enim euenit ut aut lunae contra solem positae ad mutuandum ab eo solitum lumen sub eadem inuentus linea terrae conus obsistat, aut soli ipsa succedens obiectu suo ab humano aspectu lumen eius repellat. In defectu ergo sol ipse nil patitur, sed noster fraudatur aspect
Abbreviated transcription (Latin):
uerat instãd dissuasioni głe de siderande quã cs
locis artã nec in ip̃is angustiis et uã supͣ docuisset
aui metas posse ppagrani docet acuiꝰ asẜtionis que
sit ratio dicengt  Annus nõ is solis est quẽ iñt
toio om̃i usq appellat ẜ singuloꝵ seu luminũ
suie stellaꝵꝭ cuĩso om̃i celi circuita/ a certo loco ĩ eõd¬

Expanded text:
uerat, instans dissuasioni gloriae desiderandae. Quam cum locis artam nec in ipsis angustiis aeternam supra docuisset,nius integri anni metas posse propagari docet. Cuius adsertionis quae sit ratio dicemus. Annus non is solus est quem nunc communis omnium usus appellat, sed singulorum seu luminum siue stella
Abbreviated transcription (Latin):
dicendũ est tibi aliquid q̃m tu etĩa in testitiuo
hibend̃ prtasti. Nempe sancta perpetua uisa sibi est in sẽp
cũ quodam egiptio in unum conuersa luctari duis antẽ dubitet in
illa sĩlitudinr corꝑis aĩam eius fuisse non corpus ꝙ utiq in suo fereo
sexie manens sopitis sensibus Iacebat inflatus q̃ñ aĩa eius in illa uneb
corꝑis siłieudine luctalat᷑. EQuid huic dicis uerũ ne erat corpꝰ ꝙͣuis
qua fuerat formata ẜuabat. unde igit᷑ erat aĩe uirile corpus In quo
sibi luctari cum aduersario uidebas᷑ di autẽ non erat corpus et tỹ
tand uides ꝙͣadmodũ fieri possit ut sit maĩa siłitudo quid̃ corꝑis nec
ip̃a sit corpus
¶Quid si tals aliquid apud Inferos et in¬
eis se nen corꝑibus sed corꝑmn silitudinibꝰ¬
aĩe agnoscunt cũ eiũ trisciciã patimuur
ꝙͣuis in sompis et si membroꝵ corꝑeoꝵ¬
sit illa silitudo non membra corpeã non¬
est tamen pone sumlitudo sed pena sic etiã ubi leta sentutur¬

Expanded text:
dicendum tibi est aliquid, quoniam tu etiam inde testimonium adhibendum putasti. nempe sancta Perpetua uisa sibi est in somnis cum quodam Aegyptio in uirum conuersa luctari. quis autem dubitet in illa similitudine corporis animam eius fuisse, non corpus, quod utique in suo femineo sexu manens sopitis sensibus iacebat in stratis, quando anima eius in illa uirilis corporis similitudine luctabatur? quid hic dicis? uerumne erat corpus illa ti, extraxerat —: unde igitur erat uirile animae corpus, in quo sibi luctari cum aduersario uidebatur? si autem non erat corpus et tametandem uides quemadmodum fieri possit, ut sit in anima similitudo quaedam corporis nec ipsa sit corpus? Quid si tale aliquid apud inferos gerieis se non corporibus, sed corporum similitudinibae agnoscunt? cum enim tristia patimuramvis in somnis, etsi membrorum corposit illa similitudo, non membra corpoest tamen poenae similitudo, sed poena: sic etiam ubi laeta sentiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cui ascpta sũt a b. c d. dirca hac̃ si artꝭ
orb tui ast̾pta sũt .e f. g l. in et utrũꝙ orbẽ
idest cie et aerꝭ dundat liuea ducta ab e.
usq ad l. erit supior ista quã possiderꝰ et illa
sub pedib iisi ĩᵒ cadeet oẽ pondis ⁊t̾rd ꝑuã¬

Expanded text:
 circa hanc sit aeris orbis cui ascripta sunt EFGLM, et utrumque orbem, id est terrae et aeris, diuidat linea ducta ab E usque ad L: erit superior ista quam possidemus et illa sub pedibus. Nisi ergo caderet omne pondus in
Abbreviated transcription (Latin):
cõsumat at rursꝰ longo tp̃m tc̃tu ita e̾steus hũor
alt uincit ut t̾ris infundat eluino riui si q calor
post hᵒ uires resunit et ita fit ut marã te mõd
itꝰ exũbantio caloris humorisq iicẽ t̾ras cultus
cũ h̃omĩ gu̾e sepe iut̾tidat et reducta temperie
fatet᷑ nũꝙ̃ nnimuetas huoris nocuit uł calars
Qñ et infunta anoꝵ nulia in sołit et egixtioꝵ
moui mẽ eꝭ librisq relegint᷑ ⁊ derte igit᷑ ꝑte

Expanded text:
onsumat. Ac rursus longo temporum tractu ita crescens humor altius uincit ut terris infundatur eluuio, rursusque calor post hoc uires resumit, et ita fit ut, manente mundo inter exsuperantis caloris humorisque uices, terrarum cultus cum hominum genere saepe intercidat, et reducta temperie fatetur, numquam nimietas uel humoris nocuit uel caloris; unde et infinita annorum milia in solis Aegyptiorum monumentis librisque releguntur. Certae igi
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ gñia. et cũ corpus non sit corꝑm tñ siles muira celitate formas capit
sopitis autem et oppssis corꝑeis hõĩs sensibꝰ ad alioꝵ sensũ nestio
quo Ineffabil. modo figura corꝑea posse ꝓduci Ita ut corꝑar peli
honi alicubiꝰ Iaceant uiglantia quid sẽd multo granius atqr̃ uehe¬
mentups ꝙͣ sempuo sius seusibꝰ obseratis fantasticũ aut̃ẽ illud
uoluti corpatũ in alicuiꝰ aĩalis effigie reppareat sensibus aliens
uera sunt corꝑa portant᷑ a dẽonibus ut illudat᷑ hõibus ꝑtimdea
onẽiũ corpa ꝑtim Iumetoꝵ falsa ceruẽtibus Nam quis p̃stantiꝰ
nõie pri suo ꝯtigrisse iudicabat ut uenenũ illud per caseũ indonu
sua sumeret et Iaceret in lecto suo qͣi dormiens qui eñ excitari
dicebat et qͣi sompia narrasse que passus est caballũ ent se
uidebant᷑ IudicauitDt aliud sedomi sue per noc̃te anteqm̃

Expanded text:
tur, et cum corpus non sit, corporum tamen similes mira celeritate formas capit, sopitis aut oppressis corporeis hominis sensibus, ad aliorum sensum nescio quo ineffabili modo figura corporea posse perduci: ita ut corpora ipsa hominum alicubi jaceant, viventia quidem, sed multo gravius atque vehementius quam somno suis sensibus obseratis; phantasticum autem illud veluti corporatum in alicujus animalis effigie appareat sensibus alienis onera, si vera sunt corpora, portantur a daemonibus, ut illudatur hominibus, partim vera onerum corpora, partim jumentorum falsa cernentibus. Nam quidam ntius patri suo contigisse indicabat, ut uenenum illud per caseum in domo sua sumeret et iaceret in lecto suo quasi dormiens, qui tamen nullo dicebat et quasi somnia narrasse quae passus est, caballum se scilicet uidebantur. Indicauit et alius se domi suae per noctem, ante
Abbreviated transcription (Latin):
głam uł iii illa totã ptẽ potuisse diffund / siquid
gaugẽ trausnare uł traustende̾ caucasũ remari nõis
fama noq potunt ualint speꝵ qrã de srigadia latẽ gła
añ oculos pone do nrĩ or̃b angustras amputant un lt
et diutͥintatꝭ auferre ut plene aĩo nepotꝭ cõteptũ głe
oor dissuasor in fumiet Et ait nec in hac ip̃a part
In hac eei parte tctatꝰ illa q̃o latentꝰ alpoluu q̃¬

Expanded text:
gloriam uel in illam totam partem potuisse diffundi, si quidem Gangen transnare uel transcendere Caucasum Romani nominis fama non ualuit, spem quam de propaganda late gloria ante oculos ponendo nostri orbis angustias amputauit, uult et diuturnitatis auferre, ut plene animo nepotis contemptum gloriae compos dissuasor insinuet. Et ait nec in hac ipsa parteIn hac enim parte tractatus illa quaestio latenter absolu
Abbreviated transcription (Latin):
dissiłes meminerit uł fabulet᷑ autiq̾tas traduat q nõ
hũc̃ eis quo nñt utim᷑ iuctũ fuisse ẜ glande p̾us et
baccis altos sero sperisse de sultis alimoniã/ e ad ꝙ
ita exordiũ reꝵ ex ip̃ius huãue nationis opincus
ut aurea pmũ secula fuisse credamꝰ et in uat᷑ᵃ
ꝑ metulla iuliora degiu̾ns ferro postrera sclã postͣma
fedau̾it ac ne totũ andeamꝰ mutuar  is nõ¬

Expanded text:
rit uel fabuletur antiquitas, tradatque nec hunc eis quo nunc utimur uictum fuisse, sed glande prius et bacis altos, sero sperasse de sulcis alimoniam, cumque ita exordium rerum et ipsius humanae nationis opinemur, ut aurea primum saecula fuisse credamus, et inde natura, per metalla uiliora degenerans, ferro saecula postrema foedauerit? Ac ne totum uideamur de
Abbreviated transcription (Latin):
lquerit ꝑte̾ in sig sulqͦ fu̾t eõ dicet s Reg
Atq ħ ip̃a destytio cod̃ cõpendio nos docebit cur eũs
podiacũ cad̃ q sigua alie tpe tongiore alie binoꝵ
Ita de mediis q̃ sĩio Roor est inferio  maior qͥ uiciuor est
le q̃ ꝑ spatia longiora discurrũt ambitũ suũ txe
ꝓlixioros cõficiñt q̃ ꝑ angusta bremore cõstat .n. nulla
ntꝰ eas celerius teltis tardius ne ꝓcede̾ E cõ sit

Expanded text:
uerit partem, in signo sub quo fuerit esse dicetur. Atque haec ipsa descriptio eodem compendio nos docebit cur eundem zodiacum eademque signa aliae tempore longiore, aliae breuiore m ultimum tenet, ita de mediis qui summo propior est, inferioribus maior, qui uicinior est e per spatia grandiora discurrunt, ambitum suum tempore prolixiore conficiunt, quae per angusta, breuiore. Constitit enim nullam inter eas celerius ceteris tardiusue procedere, sed, cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃lend̃ magnitudo ita ꝑ ip̃iã enculũ mẽ sura solis
duenta ẽ in huc modũ Iꝑcede̾te in q̾sitioñ ingens
Requinoctiali die an solis ortũ equalitꝰ locatĩ ẽ saxi
nas in enusperiꝰ peiz cauata ambitione curuata
Infra ꝑ liueris de sigrato duodecĩ dici horaꝵ nus¬

Expanded text:
nitudo, ita per ipsum circulum mensura solis inuenta est, in hunc modum procedente inquisitionis ingenio. Aequinoctiali die, ante solis ortum, aequabiliter locatum est saxeum uas, in hemisphaerii speciem cauata ambitione curuatum, infra per lineas designato duodecim diei horaru
Abbreviated transcription (Latin):
ioms intilat mart alt̾ ex t̾ctatu eoꝵħ de his stelbis
ad hõmi intũ manare uolunt ꝑsꝑa aduersa uł ꝓssera
Uam pleũq de martꝭ t̾ubilit de Ioiis salutaria eurnre
deiffunũt cansũ siqͥs forte alius q̃uit unde dinĩs mali¬
nolentia ut salla malefica eẽ dicat᷑ sicut de martꝭ et
sat᷑m steblis extinatꝰ aut cur nobllior benguitas Iouis
et uenis intꝰ gereth liacos habeat᷑ cẽ sit dinoꝵ una

Expanded text:
is —, alterum ex tractatu eorum qui de his stellis ad hominum uitam manare uolunt aduersa uel prospera. Nam plerumque de Martis terribilia, de Iouis salutaria euenire definiunt. Causam si quis forte altius quaerat unde diuinis maliuolentia, ut stella malefica esse dicatur, sicut de Martis et Saturni stellis existimatur, aut cur notabilior benignitas Iouis et Veneris inter genethlialogos habeatur, cum sit diuinorum una
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾it. Centũ et eñ lxxx stadios nõ excedit acies
cõtra uidetis s iusi cũni ad hᵒ spatũ nent᷑ accessu
ouzentẽ suũ ꝯtinet᷑ efficiat sempq qrãtũ ex huꝰ
spatii parte posta di p̃cederdo dmuseris tñit᷑ de
anteriore sumetᵃ et ideo orizon semix quãtatõq locor
transgressione mutat᷑ ¶unt auit quẽ dixinus
admictit aspect̃ aut in in t̾ris eq̃ planties aut

Expanded text:
tum enim et octoginta stadios non excedit acies contra uidentis; sed uisus, cum ad hoc spatium uenerit, accessu horizontem suum continetur efficiat, semperque, quantum ex huius spatii parte postea procedendo dimiseris, tantum tibi de anteriore sumetur; et ideo horizon semper quantacumque locorum transgressione mutatur. Hunc autem quem diximus admittit aspe