comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
penetͣuit. Iam et ꝓuinciaꝵ iudices duces ⁊
pruratores. om̃is q dignitas q̃ singulis lo¬
cis ĩ oꝑib p̾erant excollebant iud̾os tumore
mardochei ꝙ̃ pͥncipem ẽẽ ꝑalacii et płu¬
rimi posse cognonerunt. Fama qͦ nominis
eius crescebat cotidie. ⁊ ꝑ cunctoꝵ ora no¬
litabat Itac ꝑcusserunt indei ⁊ inimicos
suos plaga magna et occiderunt eos redden¬
tes eis quod sibi parauerant facere. ĩ tm̃ ut
insusis .d. uiros int̾fic̾ent. et decem filios ag
gagite hostis uid̾oꝵ. Quoꝵ ista sunt nomina.
pharsan. datha. delphon. et esphatha. et plioro¬
cha. ⁊ adalia. ⁊ aridatha. et ephermesta. et
dissent p̃das de substancuis eoꝵ agere nolue¬

Expanded text:
am et provinciarum iudices duces et procuratores omnisque dignitas quae singulis locis et operibus praeerat extollebant Iudaeos timore Mardochei quem principem esse palatii et plurimum posse cognoverant fama quoque nominis eius crescebat cotidie et per cunctorum ora volitabat itaque percusserunt Iudaei inimicos suos plaga magna et occiderunt eos reddentes eis quod sibi paraverant facere in tantntos viros interficerent, extra decem filios Aman Agagitae hostis Judaeorum: quorum ista sunt nomina: Pharsandatha, et Delphon, et Esphatha, et Phoratha, et Adalia, et Aridatha, et Phermesta, et dissent, praedas de substantiis eorum tangere nolue
Abbreviated transcription (Latin):
sas ꝓunicias suas. ut occid̾ent atꝙ delerent
om̃s iud̾os a pu̾o usq ad senem. ꝑuulos et
mulieres uno die hoc est t̾cio decimo mensis
scirent et p̾parent se ad p̾dictam diem. Festi¬
nabantꝙ qui missi erant regis imꝑiũ expłe.
Statime in susis pependit edictum a rege.
⁊ aman celebͣnte comiuium. ⁊ cunctis iudeis
qui in urbe erant flentib. Quod cum audiss¬
mardocheꝰ scidit uestim̃ta sua et indutꝰ est
sacco sꝑgens ciñem capiti. et in platea meclie
ciuitatis uoce magna clamabat ostendeis a¬
maritudinem animi sui. et hoc enilatu rs
fores palacii gͣdieis. Non enĩ erat licitum
ꝙͦ ꝓunciis oppidis ac locis ad que crudele
regis dogina ꝑuenerat. planctꝰ ingens erat
apud ind̾os. ieiunium ululatꝰ. et fletꝰ sacco
⁊ cinere młtis ꝓstrato utentib. Ing̾sse sunt
autem puelle hester et eunuchi nunciaue¬
runt ꝙ ei. Quod audiens const̾nata est et
Duestem misit ut ablato sacco indueret ean.

Expanded text:
sas provincias, ut occiderent atque delerent omnes Judaeos, a puero usque ad senem, parvulos et mulieres, uno die, hoc est, tertio decimo mensis nes provinciae scirent, et pararent se ad praedictam diem. Festinabant cursores, qui missi erant, regis imperium explere. Statim« Aman celebrante convivium, et cunctis Judaeis qui in urbe erant flentibus. » Hoc est, quod SalMardocheus scidit vestimenta sua et indutus est sacco spargens cinerem capiti et in platea mediae civitatis voce magna clamabat ostendens amaritudinem animi sui et hoc heiulatu usque ad fores palatii gradiens non enim erat licitum  quoque provinciis oppidis ac locis ad quae crudele regis dogma pervenerat planctus ingens erat apud Iudaeos ieiunium ululatus et fletus sacco et cinere multis pro strato utentibus ingressae sunt autem puellae Hester et eunuchi nuntiaveruntque ei quod audiens consternata est et misit vestem ut ablato sacco induerent eum
Abbreviated transcription (Latin):
tuiꝰ uacabulũ ẽ. in san. Anna .xiͦi. regni assu¬
eri missa est sors inurnam que hebraice dr᷑
phur corã aman. quo die et qͦ mense gens u¬
doꝵ deb̾et int̾fici. Et exiitit mensis .xiiͦ. qͥ uo¬
ꝑ om̃s ꝓmucias regni tui disꝑsus. et a semu¬
tuo seꝑat᷑. nouis uteis legib et cerimoniis in¬
suꝑ et regis scita contempnens. Et optime
nosti quod non expecdiat regno tuo ut ĩ soles¬
gͥ rex anulum quoutebat᷑ de manu sua. et de¬
dit eum aman filio amadathi de ꝑgenie agag
hosti ind̾oꝵ. Bixit ꝙ ad eum. Argentũ ꝙ polłi¬
teris tuũ sit. de populo age quod tͥ placet. boca¬
ti q sunt scͥberegis mense pͥmo nisam.xiii.¬
oieefdem mensis. Et scͥꝑptum ẽ ut iusserat
aman ad om̃s satrapas regis et iudices pro¬
uinciaꝵ diu̾saꝵq gencium ut queq̃ gens le¬
gere poterat et audire ꝓuarietate linguax
ex nomine regis asueri et littẽ signate ip̃iꝰ¬

Expanded text:
cujus vocabulum est Nisan, anno duodecimo regni Assueri, missa est sors in urnam, quae Hebraice dicitur Phur, coram Aman, quo die et quo mense gens Judaeorum deberet interfici, et exivit mensis duodecimus qui voovincias regni tui dispersus et a se mutuo separatus novis utens legibus et caerimoniis insuper et regis scita contemnens et optime nosti quod non expediat regno tuo ut insolesgazae tuae tulit ergo rex anulum quo utebatur de manu sua et dedit eum Aman filio Amadathi de progenie Agag hosti Iudaeorum dixitque ad eum argentum quod polliceris tuum sit de populo age quod tibi placet vocatique sunt scribae regis mense primo nisan tertiadecima die eius et scriptum est ut iusserat Aman ad omnes satrapas regis et iudices provinciarum diversarumque gentium ut quaeque gens legere poterat et audire pro varietate linguarum ex nomine regis Asueri et litterae ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
runt regis pĩu. qui ad fores palacii p̾sidebãt
sur pret̾ ceteros nõ obseruas mandata regis:
sumq ħ crebriꝰ dic̾ent et illenollet audire ñ¬
ciauerunt aman scire cupientes utrũ ꝑseue¬
raret in sñi a. Bixerat enim eis se ẽẽ iudeum.
N cum audiss aman et exꝑim̃to ꝓbass quod ñ¬

Expanded text:
 qui ad fores palatii praesidebant: Cur praeter caeteros non observas mandatum regis? Cumque hoc crebrius dicerent, et ille nollet audire, nuntiaverunt Aman, scire cupientes utrum perseveraret in sententia; dixerat enim eis se esse Judaeum. Quod cum audisset Aman, et experimento probasset, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cias puellas spetiosas ac uͥgines ⁊ adducant eas
ad susam ciuitatem. et tͣdant eas in domũ fe¬
minaꝵ sub mani aggei cunuchi qui ẽ. ppositus
et custus puellaꝵ regiarũ accipiant mundũ
muliebrem et cet̾a ad usus necessaria. et q̃ c̃q
int̾ om̃s ocłis regis placu̾̃it. ip̃a regnet ꝓua
sthi. placuit sermoregi. et ira ut suggesserant

Expanded text:
 adducant eas ad civitatem Susan et tradant in domum feminarum sub manu Aegaei eunuchi qui est praepositus et custos mulierum regiarum et accipiant mundum muliebrem et cetera ad usus necessaria et quaecumque inter omnes oculis regis placuerit ipsa regnet pro Vasthi placuit s
Abbreviated transcription (Latin):
librum edicio uulgata laciosis hinc inde u̾boꝵ
tis tenentes hebraicum librum ꝑ singula
ũba nr̃am tnͣsiatõem aspicite. nt̃ possitis
agnoscere me. nichil etiam augnientasse ad¬
dendo. s fideli testimonio simplicit̾ ficut in he¬
breo habet᷑. historiam hebraicam latine lingue
tͣdidisse. nec affectamꝰ laudeᷤᷤ hominum. nec
uituꝑatõnes expauescimꝰ. Neo enim placere
curantes minas hominum penitꝰ nõ timemꝰ
qm̃ dissipat dẽ ossa eoꝵ qui hominib place
uesid̾ant. et scd̾m apłm qui eiusmodi sunt

Expanded text:
librum editio uulgata laciniosis hinc inde uerborstis, tenentes Esther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timemus: quia Deus dissipat ossa eorum qui hominibus placere desiderant , et
Abbreviated transcription (Latin):
s om̃s pͥncipes ⁊ populos qui sunt in cunctis
ꝓuĩciis regis assueri. Eg̾̃diet᷑ enim sermo regi¬
sie ad om̃s mulieres ut contempnãt uiroᷤ suos
⁊ dicant. Rex assuerꝰ iussit ut regina uasthi
int̾ret ad eum. Et illa noluit. Atq hoc exem¬
pło om̃s pͥncipũ coniuges ꝑsaꝵ atq medoꝵ
ꝑuipendent imꝑia maritoꝵ. Unde regis iusta
est indignatõ. Si placet tͥ eg̾diat᷑ edictum a
facie tua et scribat᷑ iuxͣ legẽ ꝑsaꝵ atq medorũ.
qͣm p̃teriri illicitum est ut neqͣqͣm ultͣ uaschi
ing̃diat᷑ ad regem. s regnũ illiꝰ altera que me¬
lior est illa accipiat. Et hoc quod latissimũ est¬

Expanded text:
sed omnes principes et populos qui sunt in cunctis sed omnes principes et populos qui sunt in cunctis provinciis regis Asueri egredietur enim sermo reginae ad omnes mulieres ut contemnant viros suos et dicant rex Asuerus iussit ut regina Vasthi intraret ad eum et illa noluit atque hoc exemplo omnes principum coniuges Persarum atque Medorum parvipendent imperia maritorum unde regis iest indignatio. Et sit ibi placet, egrediatur edictum a facie tua, et scribatur juxta legem Persarum atque Medorum, quam praeteriri illicitum est, ut nequaquam Vasthi ultra ingrediatur ad regem, sed regnum illius altera, quae melior est illa, accipiat. » Quid est quod s
Abbreviated transcription (Latin):
rat p̾poneis mensis singulos de p̾ncipib suis
Ut sum̾et unusquisq quod uellet. Uasti ꝙͦ re
gina fecit conuiunim feminarum in palacio
uͥ rex assuerꝰ manere consueuerat. Itaq die
UiIͦ. cum ẽẽt hylarior et post nmiam potatio¬
⁊ charthas . liii. eunuchis qui in conspectri eius
ministbant. ut intͦduc̾ent regnian. uaschi co¬
ram rege posito suꝑ capite es diademate uͭ ostendet
eunctis ppłis ⁊ pͥncipib illiꝰ pulchritudinem.
ꝯtempsit. Unde iratꝰ rex ⁊ nimio furore succens
int̾rogauit sapientes qui ex more regio sem¬
ꝑ ei adherebant et illoꝵ faciebat cuncta con¬
ulio scientes leges ac iura maioꝵ. Erant aũ
pͥmi ac ꝓximi carsena. et sechar. ⁊ amatha.
pͥmi post eum residere soliti erant. cui sĩie
uasthi regina subiac̃̾et. que assueri regis imꝑt¬
unt quod ꝑ ennuchos mandauerat facere
noluiss. Rdit ꝙ manucha audiente rege ac pͥn¬
cipib. Non solum regem lesit regina uasthi

Expanded text:
sis singulos de principibus suis ut sumeret unusquisque quod vellet Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio ubi rex Asuerus manere consueverat itaque die septimo cum rex esset hilarior et post nimiam potio Charchas septem eunuchis qui in conspectu eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram rege posito super caput eius diademate et ostenderet cunctis populis et principibus illius pulchritudinem averat, venire contempsit. Unde iratus rex, et nimio furore succensus, interrogavit sapientes, qui ex more regio semper ei aderant, et illorum faciebat cuncta consilio, scientium leges ac jura majorum erant autem primi et proximi, Charsena, et Sethar, et Admatha, primi post eum residere soliti erant cui sententiae Vasthi regina subjaceret, quae Assueri regis impeum quod per eunuchos mandaverat facere noluisset responditque Mamuchan audiente rege atque principibus non solum regem laesit regina Vasthi
Abbreviated transcription (Latin):
celabat animũ ⁊ numo timore cõtractum.
Ing̾sia gͥ cuncta ꝑ ordinem ostia stetit ccͣ regeni
nͥ ille residebat suꝑ solium uegni sui. indutis
uestib regiis auroq fulgens. ⁊ p̾ciosis lapidib.
eratq t̃ribił aspectu. Cumq eleuass faciem. et
ardentib ocłis furorem pectoris indicasset. regi¬
na corruit. et in pallorẽ colore mutato lapsum
suꝑ ancillam reclinauit capud. Ponu̾̃tit q d̾s spi¬
ritum regis in mansuetudinem ⁊ festinus ac me¬
tuens exiliuit de solio. et sustentars eam ulnis
suis donec rediret ad se. hus u̾bis blandiebat᷑. Ed
habes hest̾. Ego sum fr̃ tuꝰ. Noli metuere. nõ
morieris. Non enĩ ꝓ te. s ꝓ om̃ib hec lex com¬
stituta est. Accede gͥ et tange sceptrum. sũꝙ illa
retic̾et tulit auteam uͥgam. et posuit suꝑ col¬
lum eiꝰ. ⁊ osculatꝰ est eam et ait. Cur mn ñ loq̃ris.¬

Expanded text:
celabat animum, et nimio timore contractum. celabat animum, et nimio timore contractum. Ingressa igitur cuncta per ordinem ostia, stetit contra regem, ubi ille residebat super solium regni sui, indutus vestibus regiis, auroque fulgens, et pretiosis lapidibus, eratque terribilis aspectu. Cumque elevasset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corruit, et, in pallorem colore mutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Convertitque Deus spiritum regis in mansuetudinem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his verbis blandiebatur: Quid habes, Esther? Ego sum frater tuus, noli metuere. Non morieris: non enim pro te, sed pro omnibus haec lex constituta est. Accede igitur, et tange sceptrum. Cumque illa reticeret, tulit auream virgam, et posuit super collum ejus, et osculatus est eam, et ait: Cur mihi non loqueris
Abbreviated transcription (Latin):
libammũ. et numqm letata sit ancilla tua. ex qͦ
huc tͣnsiati᷑ sumꝰ usq in p̾sentẽ diem. nͥ ĩ te dñe
ds ab̾ham. deus fortis suꝑ oñis. exauicdi uoces
eoꝵ qdͥ muillam aliam spem hrãt. et liba nos de manu
mumicoꝵ. ⁊ erue me a timore meo. Hiec qͦ addita
ret ꝓppło suo et ꝓpatria sua. Memor inquit di¬
erum humilitatis tue quomodo nutrita sit in
ccͣnos in mortem. Et tu inuoca dñm et loquere
regi ꝓnobis. et lib̾a nos de morte. Nec non et
ꝑi. Pie autem t̾cio deposit uestim̃ta ornatꝰ sin.
⁊ cͥcumdata est głia sua. Cumq regio fulgeret
hĩtu ⁊ inuocasset om̃ium rectorem et saluatorẽ
dñi assumpsit duas famulas ⁊ suꝑ unam qͥdẽ
ĩnitebat᷑. ꝙͣ p̾deliciis ⁊ nimia teneritudĩe cor¬
pꝰ suum ferre ñ sustinens. altera autem famu¬
larũ sequebat᷑ dñam defluencia in humũ in¬
dumenta sustentans. Ip̃a autem roseo cruore
uultum ꝑfusa et gratis acintentib oculis tͥstẽ

Expanded text:
t numquam laetata sit ancilla tua, ex quo huc translata sum usque in praesentem diem, nisi in te, Domine Deus Abraham. Deus fortis super omnes, exaudi vocem eorum qui nullam aliam spem habent, et libera nos de manu iniquorum, et erue me a timore meo. Haec quoque addita ret pro populo suo et pro patria sua. Memorare, inquit, dierum humilitatis tuae, quomodo nutrita sis in ra nos in mortem: et tu invoca Dominum, et loquere regi pro nobis, et libera nos de morte. Necnon et m tertio deposuit vestimenta ornatus sui, et circumdata est gloria sua. Cumque regio fulgeret habitu, et invocasset omnium rectorem et salvatorem Deum, assumpsit duas famulas, et super unam quidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corpus suum ferre non sustinens: altera autem famularum sequebatur dominam, defluentia in humum indumenta sustentans. Ipsa autem roseo vultum colore perfusa, et gratis ac nitentibus oculis, tristem
Abbreviated transcription (Latin):
ħ urbis .i. susis. ⁊ ip̃e qui machinat᷑ est et oĩs
eognatio eiꝰ pendet in patibulis non nob̾ s d̾õ
ei reddente quod meruit. Hoc aut̃ eclictũ qd̃
nunc mittimꝰ in cunctis urbib ꝓponat᷑ ut li¬
ceat iudis uti legib suis qͥb deb̾etis eẽ ãmi¬
neulo ut eos qͥ se ad necem ꝑauerant possĩt¬
int̾ficere .xiiii. die mensis .xii. qui uocat᷑ adar
uiem hunc habetote. ⁊ celebrate eum cũ om̃i
leticia. uͭ et in posr̾um cognoscant om̃s qͥ f

Expanded text:
 est, Susis, et ipse qui machinatus est, et omnis cognatio ejus pendet in patibulis: non nobis, sed Deo ei reddente quod meruit. Hoc autem edictum, quod nunc mittimus, in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qtia decima die mensis duodecimi, qui vocatur ADAR. dies hanc habetote diem, et celebrate eam cum omni laetitia, ut et in posterum cogn
Abbreviated transcription (Latin):
bͦneficiis ⁊ humanitatis in se iura uiolare. s
dei qͦ cuncta ẽnentis arbiteant᷑ se fug̃e posse
sentenciam. et in tantum uesanie prumpũt
ut eos qui credita sibi officia diligent̾ obseruãt.
et ita cuncta agunt. ut om̃ium laude digni
sunt. mendacioꝵ funicłis conent̾ subu̾tere dũ
aures pͥncipum simplices. et ex sua nat᷑a ałi.¬
os estimantes calida fraude decipiunt. Que res
⁊ ex netib ꝓbat᷑ hẏstoriis. et ex hiis que gerũt
cotidie. quomodo małis quorundam suggestio¬
nib regum studia depͣuent᷑. Unde ꝓuidendũ
est paci om̃ium ꝓuinciaꝵ. Nec putare debe¬
tis. si diu̾sa iubeamꝰ ex animi nr̃i uenire lenita

Expanded text:
ficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere posse sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aestimantes, callida fraude decipiunt. Quae res et ex veteribus probatur historiis, et ex his quae geruntur quotidie, quomodo malis quorumdam suggestionibus regum studia depraventur. Unde providendum est paci omnium provinciarum. Nec putare debetis, si diversa jubeamus, ex animi n
Abbreviated transcription (Latin):
cuł fide et bñficiis uiuimꝰ ⁊ ꝯsortem regninr̃i
hest̾ cum om̃i gente sua nouis qͥbdam atrr
mauclitis machinis expetiuit in mordem. ħ
cogitans ut ilł int̾fectis ĩ sidiaret᷑ nr̃e sołitu¬
dini ⁊ regnũ ꝑsax tnͣsferret in macedonas. Nos
autem a pessimo mortalium ind̾os neti destina¬
dos in nulla penitꝰ culpa reꝑimꝰ. s e contͣrio
iustis utentes legib ⁊ filios altissimi semꝑcp¬

Expanded text:
cujus fide et beneficiis vivimus, et consortem regni nostri Esther, cum omni gente sua, novis quibusdam atque inauditis machinis expetivit in mortem: hoc cogitans, ut illis interfectis, insidiaretur nostrae solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pessimo mortalium Judaeos neci destinatos, in nulla penitus culpa reperimus, sed econtrario justis utentes legibus, et filios altissimi e
Abbreviated transcription (Latin):
idc̾co tͣdisti nos nimanꝰ inimicoꝵ nr̃oꝵ. Coluimꝰ eĩ
d̾os eoꝵ. Pustꝰ es dñe. Et minc nõ eis sufficit quod
durissima nos opͥpmũt sernitute. s roburma¬
nuum suax ydoloꝵ potencie deputantes uolũt
tua deputare ꝓmissa. ⁊ delere ħeditatẽ tuam. et
claudere ora te eencium. atq extinguere głi¬
am templi ⁊ altaris tui. ut aꝑiant᷑ ora genciũ
⁊ laudent ydoloꝵ fortitudinẽ. et p̾clicent carna¬
lem regem in sempit̾nũ. Ne tͣdas dñe sceptrũ
tuum hiis qui non sunc. ne rideant ad ruinam
nr̃am. s conũte ꝯsilium eoꝵ suꝑ eos ⁊ eum qͥ ĩ nos
cepit seruire disꝑdere. Mem̃to dñe ⁊ ostende teĩ¬

Expanded text:
idcirco tradidisti nos in manus inimicorum nostrorum: coluimus enim deos eorum. Justus es, Domine: et nunc eis sufficit, quod durissima nos opprimunt servitute; sed robur manuum suarum, idolorum potentiae deputantes, volunt tua mutare promissa, et delere haereditatem tuam, et claudere ora te laudantium, atque exstinguere gloriam templi et altaris tui, ut aperiant ora gentium, et laudent idolorum fortitudinem, et praedicent carnalem regem in sempiternum. Ne tradas, Domine, sceptrum tuum his, qui non sunt, ne rideant ad ruinam nostram: sed converte consilium eorum super eos, et eum qui in nos coepit saevire, disperde. Memento, Domine, et osten
Abbreviated transcription (Latin):
sũq deposusset uestes regias flerib et luctui ap¬
ra indrmenta suscepit. et ꝓunguentis uariis ci
es adiuuame solitariam. et cuiꝰ pr te nullꝰ auxili¬
ator est alius. ꝑid̃m meum in manib meis est.
Audiui a pr̃e meo qd̾ tu dñe tulisses isrł de cunctis
gentib et pr̃es nr̃os ex om̃ib retro maiorib sins
ut possides retro ħeclitatem sempit̾nam. fecistiq

Expanded text:
Cumque deposuisset vestes regias, fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis variis, cins, adjuva me solitariam, et cujus praeter te nullus auxiliator est alius. Periculum meum in manibus meis est. Audivi a patre meo, quod tu, Domine, tulisses Israel de cunctis gentibus, et patres nostros ex omnibus retro majoribus suis, ut possideres haereditatem semp
Abbreviated transcription (Latin):
cor meum. p̃timore głie tue. Ualde enim mirabił
es dñe. ⁊ facies tua plena ẽ. gr̃arum. lumq loq̃¬
uetͣ rursus corruit et pene examinata est. Rex
autem turbatꝰ est. ⁊ om̃s ministͥ eiꝰ consolabant᷑
eum. Exempłar epłe regis artaxersis ꝙ ꝓudis¬

Expanded text:
cor meum prae timore gloriae tuae. Valde enim mirabilis es, domine, et facies tua plena est gratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pene exanimata est. Rex autem turbabatur, et omnes ministri ejus consolabantur eam. Exemplar epistolae regis Artaxerxis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram. et quicquid celi ambitut continet᷑. Dñs
om̃iũ es. nͨ est qui resistat maiestati tue. Eun¬
cta nosti. et scis qr non ꝓ suꝑbia et contume¬
lia et aliqua głia cupiditate fecerim hoc ut
ñ adoraũim aman suꝑbissimũ. Libent̾ enim
ꝓ saluteisrł etiam uestigia peclum eiꝰ deoscu¬
lari paratus ẽẽm. S timui ne honorem d̾i mei
tͣnsferrem ad hoĩem. et neqͣqͣm adorarem excep¬
to d̾omeo. Et nunc dñe rex d̾s abraliam miserere
ppłitui. qꝑ uolunt inimici nr̃i ꝑdere. ⁊ hec̾itatẽ
tuam delere. Ne despicias ꝑtem tuam qͣm rede

Expanded text:
terram, et quidquid coeli ambitu continetur. Dominus omnium es, nec est qui resistat majestati tuae. Cuncta nosti, et scis, quia non pro superbia et contumelia, et aliqua gloriae cupiditate, fecerim hoc ut non adorarem Aman superbissimum libenter enim pro salute Israel etiam vestigia pedum ejus deosculari paratus essem, sed timui ne honorem Dei mei transferrem ad hominem, et ne quemquam adorarem excepto Deo meo. Et nunc, Domine rex Deus Abraham, miserere populi tui, quia volunt nos inimici perdere, et haereditatem tuam delere.
Abbreviated transcription (Latin):
lacione muñib. Aman uͦ filsꝰ amadathi bugaeus
erat głiosissimꝰ coram rege. et noluit nocere mar¬
rant int̾fecti. Huc usq ꝓemium. Que secuntꝰ ⁊
ĩ eo loco posita erunt uͥ scͥptum ẽ. ĩ uolumine
⁊ diripuerunt bona uł substancia eoꝵ que in

Expanded text:
latione muneribus. Aman vero filius Amadathi Bugaeus, latione muneribus. Aman vero filius Amadathi Bugaeus, erat gloriosissimus coram rege, et voluit nocere Marfuerant interfecti. Hucusque Prooemium. Quae sequuntur, in eo loco posita erant, ubi scriptum est in volumine. Et diripuerunt bona, vel substantias eorum. Quae in
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ. Fuit ꝙ dies illa tenebraꝵ ⁊ discͥminis.
tribulatõis angustieꝙ ⁊ ingens formido suꝑ
t̾ram. contbataꝙ est gens iustoꝵ nm̃tiũ ma¬
la sua et p̃ꝑata ad mortem. clamauerunt q ad
dm̃. Et illis uociferantib fons ꝑtuus creuit
in fluuium maximũ. et in aqͣs płimas redũ¬
dauit. Lux et sol ortꝰ ⁊ humiles exaltati sunt
cheꝰ ⁊ surrexisset de stratu cogitabat quid de᷑.
facere uellet ⁊ fixum hẽbat in animo scire cn¬
piens quid significaret sompnium. Morabat᷑
thara eunuchis regis. qͥ ianitores erant pala¬
cii. Cumq intellexisset cogitatõnes eoꝵ ⁊ cu¬
ras daligencius p̾uidisset didicit quod cona¬
rent in regem artaxersem manum mittẽ.¬
⁊ nuiciauit suꝑ eo regi. Qui de ntͦq lñta qͤsti¬
one confessos duci uissit ad mortem. Rex aut̃
quod gestum erat scͥpsit in comentariis. S ⁊
mardocheus rei memoriam litteris tͣliãit. p̾cep¬
q ei rex ut in auła palacii moraret᷑ datis ei ꝓ de¬

Expanded text:
dies illa tenebrarum et discriminis, tribulationis et angustię et ingens formido super terram. Conturbataque est gens iustorum timentium mala sua et preparata ad mortem clamaveruntque ad dominum. Et illis vociferantibus fons parvus crevit in fluvium maximum et in aquas plurimas redundavit. Lux et sol ortus est et humiles exaltati sunt chaeus, et surrexisset de strato, cogitabat quid Deus facere vellet, et fixum habebat in animo scire cupiens quid significaret somnium. Cap. XII.Thara eunuchis regis, qui janitores erant palatii. Cumque intellexisset cogitationes eorum, et curas diligentius pervidisset, didicit quod conarentur in regem Artaxerxem manus mittere, nuntiavit super eo regi. Qui de utroque habita quaestione, confessos duci jussit ad mortem. Rex autem quod gestum erat, scripsit in commentariis: sed et Mardochaeus rei memoriam litteris tradidit. Praecepitque ei rex, ut in aula palatii moraretur, datis ei pro de
Abbreviated transcription (Latin):
tõnum sua dissensione iuolaret. Ꝙ c̃ dicłi cissemꝰ
bidentes unam gentem rebellem adũsus õẽ
arum pacem atꝙ concordiam. Issimꝰ ut qͦs¬
cumꝙ aman qui om̃ib ꝓuinciis p̃positꝰ est ⁊
seds a rege. et quem pris loco colimꝰ monstra¬
uerunt cum connigib ac lib̾is deleant abini¬
micis sius. nullusꝙ eoꝵ misereat᷑. xiiii. die¬

Expanded text:
tionum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversus omnearum pacem atque concordiam, jussimus, ut quoscumque Aman, qui omnibus provinciis praepositus est, et secundus a rege, et quem patris loco colimus, monstraverit, cum conjugibus ac liberis deleantur ab inimicis suis: nullusque eorum misereatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ixit mardocheꝰ. a d̾o fc̃a sunt ista. Recordatus
cantis. nec eoꝵ quicqͣm irritum fuit. Puus fois
qͥ creuit ĩ fliiuium ⁊ in lucem solẽq conũsus ẽ.
⁊ ĩ aqͥ s płimas redundauit. hest̾ est quẽ rex ac¬
cepit uxorem. ⁊ uoluit ẽẽ reginam. Puo autem
isrł est q̃ cdamauit ad dñm et saluum ferit
ds̃s ppłm suum. libauitq nos de om̃ib mał
et fecit signa magna atq portenta int̾ gentes¬

Expanded text:
ixitque Mardochaeus: A Deo facta sunt ista. Recordatus nificantis; nec eorum quidquam irritum fuit. Parvus fons, qui crevit in fluvium, et in lucem solemque conversus est, et in aquas plurimas redundavit; Esther est, quam rex accepit uxorem, et voluit esse reginam. Duo autem Israel est, quae clamavit ad Dominum, et salvum fecit Dominus populum suum: liberavitque nos de omnibus malis, et fecit
Abbreviated transcription (Latin):
attulerunt dosithens qui se sac̾dotem et le¬
uitici generis ẽẽ p̃ferebat et ptolomeꝰ filus
hanc epłam phurim qͣm dixerunt int̾preta¬
tum fuisse lisunachim ꝑtolomei filium in
ierłm. Hoc qͦ pͥncipium erat in editõne uul¬
gata quod in hebreo nec apud ullum fertur
int̾ pretum. Anno .iiͦ. regnante artaxerse maxi¬
mo pͥma die mensis insan uidit sompniũ
mardoche̾ filiꝰ iayri filii semei. filii eys de tͥbit¬

Expanded text:
attulerunt Dositheus, qui se sacerdotem et Levitici generis ferebat, et Ptolemaeus filiushanc epistolam PHURIM, quam dixerunt interpretum esse Lysimachum Ptolemaei filium in Jerusalem. Hoc quoque principium erat in editione Vulgata, quod nec in Hebraeo, nec apud ullum fertur interpretatum. Anno secundo, regnante Artaxerxe maximo, prima die mensis NISAN, vidit somnium Mardochaeus filius Jairi, filii Semel, filii Cis, de t
Abbreviated transcription (Latin):
nouerat inligne agẽ filios suos. et mõ corri¬
puit eos. Idcͥco uiraui domui hely quod ñ expi¬
et᷑ iniquitas domꝰ eiꝰ uictimis et mun̾ib^ ᷤ n et̾
it q hostia domꝰ dñi. Et samnel timebat ĩdica¬
re uionem hely. bocauit gͦ helỹ samuelem et

Expanded text:
 filios suos, et non corripuit eos. Idcirco juravi domui Heli, quod non expietur iniquitas domus ejus victimis et muneribus usque itque ostia domus Domini. Et Samuel timebat 262 indicare visionem Heli. Vocavit ergo Heli Samu
Abbreviated transcription (Latin):
tibi clũs semen de muliere hac ꝓ fenore
quod comodasti dño. Et abierunt ĩ locum
suum. bi sitauit gͦ dñs annã et concepit
et peperit tres filios et q̃uas filias. Et pu¬
faciebant filii sui in umũso isrł. et quomͦ
dormiebant cum mulierib que obseruabant
hostium tab̾naculi. Et dixit eis. Quare faci¬
tis res huĩcemodi quas ego audio. Bes pes¬
simas ab om̃i populo. Nolite filii mei. Nõ
ẽ. enim bona fama quã ego aud̃io ut tͣnsg̃¬
di faciatis popłm dñi. Si peccauerit uir ĩn¬

Expanded text:
tibi Dominus semen de muliere hac, pro foenore tibi Dominus semen de muliere hac, pro foenore quod commodasti Domino. Et abierunt in locum suum. Visitavit ergo Dominus Annam, et concepit, et peperit tres filios, et duas filias: et faciebant filii sui universo Israeli: et quomodo dormiebant cum mulieribus, quae observabant ad ostium tabernaculi, et dixit eis: Quare facitis res hujuscemodi, quas ego audio, res pessimas, ab omni populo? Nolite, filii mei: non enim est bona fama, quam ego audio, ut transgredi faciatis populum Domini. Si peccaverit
Abbreviated transcription (Latin):
c̃dotis. Porro filii hely belyal nescientes do¬
minũ. nec officium sac̃dociũ ad popłm. S
qui cumꝙ ĩmolass uictimam. uemebat
puer sac̃docis dum coquerent᷑ carnes
et hẽbat fucinulam tridentem in mami
sua et mittebat eam in lebentem uł in
caldauam aut in ollam siue in cacabum
et om̃e quod leuabat fuscimila tollebat
sac̃dos sibi. Sic faciebat uniu̾so isrłi ueni¬
entium in sỹlo. Etiam ante qͣm adolerent
adypem. ueniebat puer sac̾dotis et dicebat
Non enĩ accipiam a te carnem coctam. sed
crudam. Dicebatꝙ illi ĩmolans. Incendatur
pͥmum iux̃ morem hodie adeps. et tolle tͥ
qͣntũ cume desiderat anima tua. Qui
idens aiebat ei. Neq̃qͣm. Nunc enim
dabis alioquin tollam ii. Erat gͦ pcẽm pu
erorũ gͣude nimis coram dño. quia detͣhe¬
bant homines a sacͥficio dei. Samuel aut̃
ephot lineo. Et tunicam paruam faciebat
ei mater sua. Qmͣ afferebat statutis clieb
Ascendens cum uiro suo ut ĩmolaret hosti¬

Expanded text:
tes Dominum, neque officium sacerdotum ad populum, sed quicunque immolasset victimam, veniebat puer sacerdotis, dum coquerentur carnes, et habebat fuscinulam tridentem in manu sua, et mittebat eam in lebentem vel in caldarlam aut in ollam, sive in cacabum, et omne quod levabat fuscinula, tollebat sacerdos sibi. Sic faciebant universo Israeli venientium in Silo. Etiam antequam adolerent adipem, veniebat puer sacerdotis, et dicebat non enim accipiam a te carnem coctam, sed crudam. Dicebatque illi immolans: Incendatur primum juxta morem hodie adeps, et tolle tibi quantumcumque desiderat anima tua. Qui respondens aiebat ei: Nequaquam: nunc enim dabis, alioerorum grande nimis coram Domino: quia retrahebant homines a sacrificio Domini. Samuel autemem accinctus ephod lineo. Et tunicam parvam faciebat ei mater sua, quam offerebat ei statutis diebus, ascendens cum viro suo, ut immolarent hosti
Abbreviated transcription (Latin):
cauerit uir. quis orabit ꝓ eo: Et ñ auclier̃t
uocem pr̃is sui: quia uoluit deꝰ occidere illoᷤ.
Puer autem samuel ꝓficiebat atq crescebat
Nunquid non aꝑte reuelatꝰ sum domiupr̃is
tui cum ẽẽnt in egypto in domo pħonis et ele¬
gi eum ex om̃ib tribubus i srł michiin sac̃¬
dotem ut acced̾ent ad altare meũ et adoleret
mͥ incensum. et portaret coram me ephot. et
dedi domui pr̃is tui om̃ia de sac̾ficiis filioꝵ
i srł. Quare calce abiecisti uictimam meam
et munera mea que p̾cepi ut offerent᷑ in tẽ¬
pło. et magis honorasti filios tuos qͣm me.
ut comed̾etis pͥmicias om̃is sacͥficii isrł ppłi
mei. Propterea ait dñs deus isrł. loquens lo¬
cutus sum ut domus tua et domꝰ pr̃is tui mi¬
nistraret ĩ conspectu meo usq in sempit̾num
Nunc aut̃ dicit clñs. Absit hoc ame. S qͥ c̃q

Expanded text:
t non audierunt vocem patris sui: quia voluit Dominus occidere eos. Puer autem Samuel proficiebat, atque crescebat, Numquid non aperte revelatus sum domui patris tui, cum essent in Aegypto in domo Pgi eum ex omnibus tribubus Israel mihi in sacerdotem, ut ascenderet ad altare meum, et adoleret mihi incensum, et portaret ephod coram me: et dedi domui patris tui omnia de sacrificiis filiorum Israel. Quare calce abjecistis victimam meam, et munera mea quae praecepi ut offerrentur in templo: et magis honorasti filios tuos quam me, ut comederetis primitias omnis sacrificii populi mei? Propterea ait Dominus Deus Israel: Loquens locutus sum, ut domus tua, et domus patris tui, ministraret in conspectu meo, usque in sempiternum. Nunc autem dicit Dominus: Absit hoc a me
Abbreviated transcription (Latin):
el. bade et dormi. Et si deinceps uocau̾it te dices.
Loquere dñe. quia audit serũ tuꝰ. Abiit gͦ sa-¬
cauit sicut uocauerat scd̃o. samuel. samuel.
Et ait samuel. Loquere dñe quia audit seruꝰ
tuus. Et dixit dñs ad samuel. Ecce ego facio
ũbum in isrł quod quicũq audierit. tinni¬

Expanded text:
el: Vade, dormi: et si deinceps vocaverit te, dices: Loquere Domine, quia audit servus tuus. Abiit igitur Sacavit, sicut vocaverat secundo, et tertio, Samuel. Et ait Samuel: Loquere Domine, quia audit servus tuus. Et dixit Dominus ad Samuel: Ecce ego facio verbum in Israel: quod quicumq
Abbreviated transcription (Latin):
donec ablactet᷑ in fans et ducam eũ. et appa¬
reat ante conspectũ lñi et maneat ibi nigit᷑.
Et ait helchana uir sius. Fac quod tͥ bonum
uidet᷑ et mane donec ablactes eum. p̾corꝙ uͭ¬

Expanded text:
donec ablactetur infans, et ducam eum, et appadonec ablactetur infans, et ducam eum, et appareat in conspectu Dei, et maneat ibi jugiter. Et ait Elcana vir suus: Fac quod tibi bonum videtur, et mane donec ablactes eum. Mansit
Abbreviated transcription (Latin):
mulier infelix ninus ego sum. uinũꝙ et om̃e
quod inebriare potest non bibi. s effudi animã
meam ĩ ꝯspetu dm̃. Ne reputes ancillam tuam
quasi unam de filiabi belal. qr ex multitudine
doloris et meroris mei locuta sum usq ĩ p̾seis.
Tunc helyait . ei. bade in pace et deus isrł det tͥ
petitõem qͣm rogasti eum. Et illa dixit. Utinã
inueniat ancilla tua gr̃am in ocłis tuis. Et a¬
biit mulier in uiam suam et comedit. uultꝰq¬
illnis non sunt ampłius in d̃nĩsa mutati. Et
surrexerunt mane et adorauerunt coram
dño. reu̾siq sunt et uener̃t in domũ suã
ramacha. sognouit autem helchana annã
uxorem suam. et recordat᷑ ẽ ei dñs. Et fc̃m ẽ.
post cͥculum dierum concepit anna et peꝑit
filium. uocauitq nomen eiꝰ samuel. eo quod
postulasset eum a lño. Ascendit autẽ uir¬
eius helchana et om̃is domus eiꝰ ut ĩmolaret
dño hostiam sollempnem et uotũ suũ. et an
na nõ ascendit. Dixit eñĩ uiro suo. Non uadã

Expanded text:
inum et omne quod inebriari potest: non bibi: sed effudi animam meam in conspectu Domini. Ne putes ancillam tuam: quasi unam de filiabus Belial: quia ex multitudine doloris et meroris mei locuta sum usque in presens. Tunc Heli ait ei. Vade in pace: Dominus Deus Israel det tibi petitionem quam roginveniat ancilla tua gratiam in oculis tuis et abiit mulier in viam suam et comedit vultusque eius non sunt amplius in diversa mutati et surrexerunt mane et adoraverunt coram Domino reversique sunt et venerunt in domum suam Ramatha cognovit autem Helcana Annam uxorem suam et recordatus est eius Dominus et factum est post circulum dierum concepit Anna et peperit filium vocavitque nomen eius Samuhel eo quod a Domino postulasset eum ascendit autem vir Helcana et omnis domus eius ut immolaret Domino hostiam sollemnem etna non ascendit: dixit enim viro suo: Non ascendam,
Abbreviated transcription (Latin):
a lacte. Et adluxit eum setum postqͣm abla¬
ctauerat in uitulis tribus et trib modiis fa¬
rine. et amphora uini. et adluxit eũ ad domũ
Uñ in sylo. Puer autem erat adhuc infantu¬
lus. Et ĩmolauerunt uitulũ et obtulert̃ pue¬

Expanded text:
 III. Et adduxit eum secum, postquam ablactaverat, in vitulis tribus, et tribus modiis farinae, et amphora vini, et adduxit eum in domum Domini in Silo. Puer autem erat adhuc infantulus: et immolaverunt vitulum, et obtulerunt pue
Abbreviated transcription (Latin):
de ramathaym sophim de
monte ephraim. et nomẽ
eiꝰ helcana filiꝰ ieroboam fi¬
lii eliud. filii thau. filii supli.
enfrathe et habuit duas
uxores. Nomen uni anna.
⁊ nomen sede phenenna. Fuerunt ꝙ phenẽne
filii. anne autẽ non erant lib̾i. Et ascendebat uir

Expanded text:
de Ramathaim-Sophim, de monte Ephraim, et nomen ejus Elcana, filius Jeroam, filii Eliu, filii Thou, filii Suph, Ephrataeus, et habuit duas uxores, nomen uni Anna, et nomen secundae Phenenna. Fueruntque Phenennae filii: Annae autem non erant liberi h. Par
Abbreviated transcription (Latin):
qii loquebat᷑ ad eam. tude̾ qui udistime. Qr̃c̃
enim. ꝓfecto hicindi. posteriora uidentis me. Pp̃¬
ea appellauit puteum illũ. puteñ uiuentis
et uidentis. Ip̃e ẽ. int̾ cades et barad. Peꝑit ꝙ
agar alne filium. qui uocaũ nom̃ eiꝰ hysmaeł
Octoginta et ui annoꝵ erat abram qñ peꝑit
ei aga hismaelem

Expanded text:
qui loquebatur ad eam: Tu, Deus, qui vidisti me. Dixit enim: Profecto hic vidi posteriora videntis me. Propterea appellavit puteum illum, Puteum viventis et videntis me. Ipse est inter Cades et Barad. Peperitque Agar Abrae filium: qui vocavit nomen ejus Ismael. Octoginta et sex annorum erat Abram, quando peperit ei Agar Ismaelem
Abbreviated transcription (Latin):
uit᷑ sarai uxor abiam non genuerat sibili¬
beros s ht̃s ancilłam egyptiã nomine agar dix̃
marito suo. Eece canclusit me dñs ne parerẽ.
Ingred̾e ad ancillã meam si forte saltem ex illa
suscipiam filios. sumq ille acqui escet dep̾cãti.
tulit agar ei yptiam ancillam suam pꝰ anos
uiro suo uxorem. Qui ing̾sius ẽ. ad eam. Ac il¬
la concepisse seuideis. despexit dñam suã. Uñ¬
ꝙ sarai ad abram. Iniq̃ agis ccͣ me. Ego deli¬
t ancillam meam. in simum tirũ. que uideis
quod conceꝑit despectĩ me ht̃. Iudicet doꝰ ĩ¬

Expanded text:
ur Sarai uxor Abram non genuerat liberos sed habens ancillam aegyptiam nomine Agar dixit marito suo ecce conclusit me Dominus ne parerem ingredere ad ancillam meam si forte saltem ex illa suscipiam filios cumque ille adquiesceret deprecanti tulit Agar Aegyptiam ancillam suam post anndedit eam viro suo uxorem qui ingressus est ad eam at illa concepisse se videns despexit dominam suam dixitque Sarai ad Abram inique agis contra me ego dedi ancillam meam in sinum tuum quae videns quod conceperit despectui me habet iudicet Domi
Abbreviated transcription (Latin):
eam saiai fugam miit. Sumq inuenisset eã
angłs dñi iux̃ fontem aque in solitudine q̃
ẽ. in ma sur in deserto dixit ad illam.Agar
ancilla sarat unde uenis. et quo uaclis. Que
ilit. A facie sarai dñe mee ego fugio. Dix̃ ꝙ
ei angłs dñi. Reu̾t̾e ad cdñam tuam. Et humi¬

Expanded text:
a sua, fugam iniit. "Cum invenisset illam angelus Domini iuxta fontem aque, in solitudine que est in via Assur in deserto, dixit ad illam: Agar, ancilla Saray, unde venis aut quo vadis? Que respondit: A facie Saray domine mee ego fugio. Dixitque ei ang
Abbreviated transcription (Latin):
cui semꝑ sedere consueuisti. usq inp̃sentẽ
diem. Dic quid simile usqͣm fet̾im tͥ. At ille
ait. Num qͣm. ꝓtinus aꝑuit dñs oculos bala
ueni ut adu̾sarer tͥ. qr ꝑu̾sa est uia tua mi¬
chiq ccͣia. Et nisi asma declinass auia dans
locum resistendi. te occidissem in uia. et illa
iuũet. Uixite balaam. Peccaui nesciens ꝙ
ni stares ce me. Et nunc si displicet tibi ut
uadam reũtar. Ait angłs. Uade cum istis.
s caue ne aliud qͣm p̾ceꝑo tibi loquaris
Iuit igitur cum pͥncipib. Quod cum aucdiᷤ¬
set balach eg̾ssus est in occursum eius in
opido moabitaꝵ quod situm est in extremis
finib amon. Lixitq ad balaam. Misi min¬
cios ut uocarem te. sur non statim uenisti
ad me. An quia m̾cedem aduentui tuo redd̃e
nequeoꝰ Tui ille Rdit. Ecce assum. stunquid¬
aluid loqui pot̾o. insi quod dẽ posuit in ore m̃o:
Prexerunt gͦ simul et uenerunt iurbẽ
que in extremis finib regni eius erat.¬

Expanded text:
cui semper sedere consuesti usque in praesentem cui semper sedere consuesti usque in praesentem diem dic quid simile umquam fecerim tibi at ille ait numquam protinus aperuit Dominus oculos Balaaveni ut adversarer tibi quia perversa est via tua mihique contraria et nisi asina declinasset de via dans locum resistenti te occidissem et illa viveret dixit Balaam peccavi nesciens quod tu stares contra me et nunc si displicet tibi ut vadam revertar ait angelus vade cum istis et cave ne aliud quam praecepero tibi loquaris ivit igitur cum principibus quod cum audisset Balac egressus est in occursum eius in oppido Moabitarum quod situm est in extremis finibus Arnon dixitque ad Balaam misi nuntios ut vocarent te cur non statim venisti ad me an quia mercedem adventui tuo reddere nequeo cui ille respondit ecce adsum numquid loqui potero aliud nisi quod Deus posuerit in ore meo errexerunt ergo simul et venerunt in urbem quae in extremis regni
Abbreviated transcription (Latin):
am nocte et ait ei. Si ce uocare nouerint
homines isti. surge et uade cum eis. ita dũ¬
taxat ut quod p̾ceꝑo tͥ facias. Surexit bala¬
am mane. et strata a sina ꝑfectus est cum ei ͤ
et iratꝰ est de᷑. Stetit ꝙ angelꝰ alñi iniua cc ba
laam qui sedebat asine. et quos pũos he̾bat
secum. Cernens autem asina angłm in uia e¬
uaginato gladio au̾tit se de itinere et ibat
ꝑ agrum. Qm cum u̾b̾aret balaam et uellet
stiis duarum maceriarum quib uinee ti¬
gebant᷑ Quem uidens asina se parieti et atͥ
nus angelus ad locum angustum tͣnsiens uͥ
nec ad dext̾am nec ad simstͣm poterat deuiari
obuius stecit. Lumq uidiss stantem angłm¬
fuste latera eius. Aꝑuitq dñs os asine et lo¬
cuta est. Quid feci t̾ibi. sur ꝑcutis me. Ecce iam
t̾cio: Rddit balaam. quia comeruisti et illusi¬
sti michi. Urinam hr̃em gladium ut teꝑcute¬
rem. Lixitq asina. Nõne aĩal tuum sũ

Expanded text:
am nocte et ait illi. Si vocare te venerunt am nocte et ait illi. Si vocare te venerunt homines isti: surge et vade cum eis. Ita dutaxat ut quod tibi praecepero facias surrexit Balaam mane et strata asina profectus est cum eis et iratus est Deus stetitque angelus Domini in via contra Balaam qui sedebat asinae et duos pueros habebat secum cernens asina angelum stantem in via evaginato gladio avertit se de itinere et ibat per agrum quam cum verberaret Balaam et vellet stiis duarum maceriarum quibus vineae cingebantur quem videns asina iunxit se parieti et adtr nihilominus angelus ad locum angustum transiens ubi nec ad dextram nec ad sinistram poterat deviari obvius stetit cumque vidisset asina stantem angfuste latera aperuitque Dominus os asinae et locuta est quid feci tibi cur percutis me ecce iam tertio respondit Balaam quia commeruisti et inlusisti mihi utinam haberem gladium ut te percuterem dixit asina nonne animal tuum sum
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ ad eum. Quid sibi uolunt homines na
apud te: Redit. Balach filius sefor rex mo¬
abitarum misit ad me dicens. Ecce populꝰ
qiui eg̃ssus est de egypto oꝑuit suꝑficiem t̾re.
Beni et maledic eis si quomõdo possimpugnais
abigere eum. Aixitq dũs adbalaam. Noli
ire cum eis n malecticas ppło qr bñdictus
est. Qui mane ꝯsurgens dixit ad pͥncipes. Ite
b̾cum. Reu̾siꝙ sunt pͥncipes dixerunt adba¬
lach. Noluit balaam uenire nobiscum. Rur¬
sum ille multo plures et nobiliores qͣm ante
miserat. misit. Qui cum uenissent ad balaam
dixerunt. Sic licit balach filius sephor. Ne
cuncteris uenire ad me ꝑatum honorarete et
quicquit uolu̾is dare. uem et maledie popło
huic. Rdit balaam. Si dedit michi balachdo¬
imutari ũbum añi d̾i mei ut uel plus uł mi¬
nus loquar. Obsecro ut hic maneatis etiam¬
in hac nocte. ut scire queam quid michi
rursum respondeat dñs. Uenit gͦ doꝰ ad bala¬

Expanded text:
ait ad eum quid sibi volunt homines isti ait ad eum quid sibi volunt homines isti apud te respondit Balac filius Sepphor rex Moabitarum misit ad me dicens ecce populus qui egressus est de Aegypto operuit superficiem terrae veni et maledic ei si quo modo possim pugnans abicere eum dixitque Deus ad Balaam noli ire cum eis neque maledicas populo quia benedictus est qui mane consurgens dixit ad principes ite biscum. Reversi principes dixerunt Balaac. Noluit Balaam venire nobiscum. Rursum ille multo plures et nobiliores quam ante miserat: misit. Qui cum venissent ad Balaam dixerunt. Sic dicit Balaac filius Sephor. Ne cuncteris venire ad me: paratus sum honorare te: et quicquid volueris dare. Veni et maledic populo isti. Respondit Balaam. Si dederit mihi Balaimmutare verbum Domini Dei mei: ut vel plus vel minus loquar. Obsecro ut hic maneatis etiam hac nocte: ut scire queam: quid mihi rursum respondeat Dominus. Venit ergo Dominus ad Bala
Abbreviated transcription (Latin):
rofecti q castra metati sunt in campest¬
b moab̾. ubi tͣns iordanem iericho sita est.
cerat isrł amorreo. et quod timuissent eũ
iores natu maclian. Ita delebit hic ipłs om̃o qͥ
in nr̃is finib ꝯmorant᷑. Quomo solet bos her¬
rex eo tempore in moab. Misit gͦ nuncios ad
balaam filium beor ariolum qui hĩtabat su¬
ꝑ flumen tre filiorum amon. ut uocarent eũ
et dlic̾ent. Ecce egͥssus est populus ex eg ypto
et oꝑuit suꝑficiem t̾re sedens ẽc me. ueni gͦ
et maleclic ppło huic qui forcior me est. si qm
possim ꝑcutere et eicere eum de t̾ra meri.to¬
ui enim quod bñdictus sit cui bñdixeris et
maledictus in quem maleticta congesseris. Pre¬
xerunt igit᷑ semores moab et maiores natu
macdian hntes diuinat᷑onis p̾cium in manib
sumq uenissent ad balaam et narrassent ei
om̃ia ũba balach. ille relit. Manete hic nocte
et respondebo quicquid michi clix̾it dñs. Manẽ
tib autem ilłis apud balaam. uenit deus et

Expanded text:
rofectique castrametati sunt in campestribus Moab, ubi trans Jordanem Jericho sita est. cerat Israel Amorrhaeo, et quod pertimuissent eum jores natu Moab: Ita delebit hic populus omnes, qui in nostris finibus commorantur, quomodo solet bos hererat eo tempore rex in Moab. Misit Balaam filium Beor ariolum: qui habitabat super flumen terre filiorum Ammon: ut vocaret eum et diceret. Ecce egressus est populus ex Egypto: qui operuit superficiem terre sedens contra me. Veni igitur et maledic populo huic: quia fortior me est: si quo modo possim percutere eum: et ejicere de terra mea. Novi enim quod benedictus sit cui benedixeris: et maledictus in quem maledicta congesseris. Perrexerunt seniores Moab et majores natu Madian habentes divinationis precium in manibus. Qui cum venissent ad Balaam et narrassent ei omnia verba Balaac ille respondit. Manete hic hac nocte et resptibus illis apud Balaam venit Deus et
Abbreviated transcription (Latin):
uisuiꝰ sum ego ip̃e et ocłi m̃i dłpecturi sunt ⁊
ñ aliꝰ. Reposita est ħ spes mea in sinu meo. Ere
gͦ nunc dicitis ꝑseqͣm᷑ eum. et radicem ũbi
inueniamꝰ ccͣ eum. Fugite gͦ a facie glacłi. qͦ¬
nam ultor iniquitatũ gładius ẽ. ⁊ scitote ẽẽ¬
iudiciũ¬

Expanded text:
oculi mei conspecturi sunt et non alius reposita est haec spes mea in sinu meo quare ergo nunc dicitis persequamur eum et radicem verbi inveniamus contra eum fugite ergo a facie gladii quoniam ultor iniquitatum gladius est et scitote iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
illud ⁊ celabut ĩ gutture suo. Panis eiꝰ ĩ ut̾o
illiꝰ. u̾tet᷑ in fel aspidum ĩ tͥnset᷑. Biuicias
qͥͣs deuorauit euomet. ⁊ de uentre enis extͣhet
eas deus. Ca pud aspidum surget. et occidet
eũ lingua imꝑe. Nõ uideat riuulos flumi¬
nis correntis melłis et butyri. Luet qͥ fec̃
nõ edificaũ eam. nec est saciatꝰ uent̾ eĩ. et c̃
hu̾it quod cupierat. possidere ñ pot̾it. Nõ re¬
mãsit de cibo eiꝰ. ꝓp̃ea nicħ. remanebit de bo

Expanded text:
utero illius vertetur in fel aspidum intrinsecus. Divitias quas devoravit evomet, et de ventre illius extrahet eas Deus. Caput aspidum suget, et occidet eum lingua viperae. Non videat rivos fluminis, torrentes mellis et butyri. Luet quae fecit non aedificavit eam. Nec est satiatus venter ejus, et cum habuerit quae cupierat, possidere non poterit. Non remansit de cibo ejus, e
Abbreviated transcription (Latin):
in tab̾naculo illiꝰ ⁊ luc̾na que suꝑ eũ est extin¬
guet᷑. Artabunt᷑ g̾ssus uͥtutis eiꝰ. ⁊ p̾cipitabit
eum ꝯ siliũ suũ. In misit enĩ in reche pedes su¬
os. ⁊ in macłis eiꝰ ambulat. Tenebit᷑ planca
illiꝰ laqueo. et exardescet ccͣ eum sitis. Abscon¬
dita est in t̾ra pelica eiꝰ. et discipula eiꝰ suꝑ semi¬
tam. bndiq t̾rebunt eum formidines. ⁊ ĩ uoł¬
uent pedes es. Actimuet᷑ fame robur eiꝰ. ⁊ inedia
inuadat costas eiꝰ. Heuoret pilcͥtudinẽ eiꝰ ꝯsu

Expanded text:
lucerna quae super eum est extinguetur artabuntur gressus virtutis eius et praecipitabit eum consilium suum inmisit enim in rete pedes suos et in maculis eius ambulat tenebitur planta illius laqueo et exardescet contra eum sitis abscondita est in terra pedica eius et decipula illius super semitam undique terrebunt eum formidines et involvent pedes eius adtenuetur fame robur eius et inedia invadat costas illius devoret pulc
Abbreviated transcription (Latin):
tuant płimã ⁊ infinitas ĩtqͥtates tuas. Abstu¬
lit enĩ pignꝰ fr̃m tuoꝵ sine causa et nudos
spoliasti uestib. A qͣm lasso non declisti. et esũ¬
rienti subtraxisti panẽ. In fortitudine brachis
tui possi debas t̾ram. et potentissimꝰ obtinebas
eam. biduas dimisisti uacuas. et laceros pu¬
pilloꝵ ꝯminuisit. Propt̾ea cͥciundatꝰ es laq̃is
⁊ contͣbat te formido subita. Et putabas te
sit et suꝑ stellarñ ñtice sublimet᷑. Et dicis.
qͥd enĩ nouit dñs. et qͣi ꝑ caliginẽ iudicat. Nu¬
bes latibulũ eiꝰ. nec considerat ⁊ c̾ca cardines ce

Expanded text:
tuam plurimam, et infinitas iniquitates tuas? Abstulisti enim pignus fratrum tuorum sine causa, et nudos exspoliasti vestibus. Aquam lasso non dedisti, et esurienti subtraxisti panem. In fortitudine brachii tui possidebas terram, et potentissimus obtinebas eam. Viduas dimisisti vacuas, et lacertos pupillorum comminuisti. Propterea circumdatus es laqueis, et conturbat te formido subita. Et putabas te sit, et super stellarum verticem sublimetur? Et dicis: Quid enim novit Deus? et quasi per caliginem judicat. Nubes l
Abbreviated transcription (Latin):
mones meos. ⁊ agite penitenciã. Sustine¬
teme. ut egoloqͣr. ⁊ ptꝰ mea si uidebr᷑ ñbari¬
dete. NNunquid ccͣ hoĩem disputatõ mea est
ut m̃ito ñ debeam ꝯtͥstari. Attendite me ⁊ ob¬
stupescite ⁊ suꝑponite digitũ ori ur̃o. Et ega qñ
recordatꝰ fu̾o ꝑtimesco. et cõcuciet carnẽ me¬
am tremor. Quare gͦ impii uiuunt. ⁊ subli¬
mati sũt. ꝯfortati ꝙ diuiciis. Semẽ eoꝵ ꝑma¬
net corã eis. ꝓpinqͫ t̾ba ⁊ nepotũ ĩ conspectu¬

Expanded text:
nitentiam. Sustinete me, et ego loquar; et post mea, si videbitur, verba, ridete. Numquid contra hominem disputatio mea est, ut merito non debeam constristari? Attendite me, et obstupescite, et superponite digitum ori vestro: Et ego quando recordatus fuero, pertimesco, et concutit carnem meam tremor. Quare ergo impii vivunt, sublevati sunt, confortatique divitiis? Semen eorum permanet coram eis, propinq