comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit infans in ut̃o eius : & repleta. ẽ. spũ
scõ elysabetli. Aꝑtente os ad salutandũ
beata maria repleta. ẽ. mex spũ scõ ely¬
sabeth. repletus & iohannes: atq uno eo¬
deinq spũ ambo edocti. illa salutantẽ
quȩ eẽt agnouit. & ut matrẽ dñi sui
debita cũ benedictione ueterata. ẽ. ille
ipsum. eẽ. dum̃ qui in tito turginis por¬
taretur intellexit: & q neclũ lingua
ualuit animo exultante salutauit. of¬
ficiumq suȩ p̃cursionis quã libent̃ quã
deuote iuuenis eẽt impleturus. & ante¬
quã nasceret᷑ adueniente dño quib ua¬
lebat inliciis intiniauit. Aderat nãq
tempus: qͦ impleret᷑ angłli sermo quẽ di¬
xerat: qr spũ scõ replebit᷑ ad huc ex ut̃o
matͥs sus. Repleta est gͦ spũ sco elysabeth.
& exclamauit uoce magna. Recte uoce
magna: qi magna d̃i dona cognouit.
Recte uoce magna: qr ulũ quẽ ubiq p̃¬
sentem nouerat etiã corꝑalit̃ adẽẽ sen¬
tiebat. Magna & enĩ uoce: ñtã clamosa

Expanded text:
vit infans in utero ejus, et repleta est Spiritu sancto Elizabeth. Aperiente os ad salutandum beata Maria, repleta est mox Spiritu sancto Elizabeth, repletus est et Joannes: atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, et ut matrem Domini sui debita cum benedictione venerata est, ille ipsum Dominum esse qui in utero virginis portaretur intellexit: et quia lingua necdum valuit, animo exsultante salutavit, officiumque suae praecursionister juvenis esset impleturus, et antequam nasceretur adveniente Domino quibus valebat indiciis intimavit. Aderat namque tempus quo impleretur angeli sermo quem dixerat: Quia Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae . Repleta est ergo Spiritu sancto Elizabeth, et exclamavit voce magna. Recte voce magna, quia magna Dei dona cognovit; recte voce magna, quia illum quem ubique praesentem noverat, etiam corporaliter adesse sentiebat. Magna etenim voce non tam clamosa
Abbreviated transcription (Latin):
ac sc̃ĩ dñicȩ incarnationi testimoniũ my¬
stice p̃culerunt. ipsi tam̃ pͥmo manifeste
sunt eiusdẽ uicarnationis ac nr̃ȩ redemp¬
tionis archana p̃dicta: ipsi specialit̃ dictũ
est. atq in te benedicent᷑ om̃s cognationes
terrȩ. Qđ ad dnm̃ saluatorẽ ꝑtinere nultꝰ

Expanded text:
ac sancti dominicae incarnationi testimonium myac sancti dominicae incarnationi testimonium mystice protulerunt, ipsi tamen primo manifeste sunt ejusdem incarnationis, ac nostrae redemptionis arcana praedicta: ipsi specialiter dictum est: Atque in te benedicentur universae cognationes terrae : Quod ad Dominum Salvatorem pertinere n
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ nomie omĩs redemptoꝵ hominũ cetꝰ
cdesignat᷑. ꝓpt̃ qͦs ut dm iudere ualeat᷑
ipse d̃s homo iisbilis uit̾ homines ap¬
paruit. qui suscepit isrł. qͣsi mecdicus
egrotum quẽ curaret. quasi rex popłm quẽ
ab hostium incursione defeudet: immo ho¬
ste ꝓstrato lib̾um redderet. ac secum ꝑpetuo
regnare donaret. & bene addidit puerũ su¬
um. udelicet humilẽ obedientemq signi
sortem potest redemptionis attingere. Un¬
de & dñs ait. Nisi conu̾si fueritis & effici¬
amini sicut paruuli: ñ intrabitis in reg¬
num cęloꝵ. Bene quoq subiunxit. me
dimeret assumpsit. ñ humanȩ meritum
conditionis s diuinȩ donũ pietatis erti-¬
tit. Quid enĩ post culpã p̃uaricationis. nͥ
iustam conditoris iram meriumus: un¬
de restat ut quotqͦt ad salutẽ uitamq
buamus ciu dictum. ẽ. in ira misccłiȩ me¬
mor eris. Sicut loquutꝰ. ẽ. ad patres nr̃os:
abraham& senuni eius in scła. Patrũ me¬
moriam faciens beata maria recte abra¬

Expanded text:
ptorum hominum coetus designatur, propter quos ut Deum videre valeant, ipse Deus homo visibilis inter homines apparuit. Qui suscepit Israel quasi medicus aegrum quem curaret, quasi rex populum, quem ab hostium incursione defenderet, imo hoste prostrato liberum redderet, ac secum perpetuo regnare donaret. Et bene addidit, Puerum suum, videlicet humilem obedientemque signisortem potest redemptionis attingere. Unde et Dominus ait: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Bene quoque subjunxit, Memdimeret, assumpsit, non humanae meritum conditionis, sed divinae donum pietatis exstitit. Quid enim post culpam praevaricationis, nisi justam Conditoris iram meruimus? Unde restat ut quotquot ad salutem vitamque buamus, cui dictum est: In ira misericordiae memor eris . Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini ejus in saecula. Patrum memoriam faciens beata Maria, recte Abra
Abbreviated transcription (Latin):
niis repleant᷑ uirtutũq cę̧lestiũ largita¬
te cditescant. & qui uł de terrenis diui¬
tiis głantes suꝑbiunt. uł de opib se bo¬
noꝵ oꝑum quasi ꝑ sese hec habeant extol¬
lunt: intus ã lumine ueritatis ianes¬
cant. Siugłis autẽ his u̾siculis qͦs de
diu̾so suꝑboꝵ atq humiliũ statu beata
maria ꝓtulit. adiungendũ. ẽ. qd̾ p̃mi¬
omẽ labentis scłi tempus creator iustꝰ
& nusericors. & suꝑbis resistere & hu¬
nulib dare gr̃am consueuit. Undebe¬
ne post generalem diuinȩ pietatis & ui¬
sticiȩ cõmemorationẽ: ad specialẽ nouȩ
incarnationis dispensationẽ qua mun

Expanded text:
niis repleantur, virtutumque coelestium largitaniis repleantur, virtutumque coelestium largitate ditescant: et qui vel de terrenis divitiis gloriantes superbiunt, vel de opibus se bonorum operum quasi haec per se habeant, extollunt, intus a lumine veritatis inanescunt. Singulis autem his versiculis, quos de diverso superborum atque humilium statu beata Maria protulit, adjungendum est quod praemiomne labentis saeculi tempus Creator justus ac misericors et superbis resistere, et humilibus dare gratiam consuevit. Unde bene post generalem divinae pietatis et justitiae commemorationem, ad specialem novae incarnationis dispensatione
Abbreviated transcription (Latin):
illupsi qui merico suȩ elationis fuerant
deiecti denuo miserante illo ad humilita¬
tis gr̃am redeant. sicq merito deuotȩ hu-¬
militatis erigant᷑ ad głam. Deniq saulꝰ
ob suꝑbiam de sede doctrine legalis depo¬
situs est: s mox ob humilitatis subiectio¬
nem ad eu̾głizandã xp̃i fidem leuatus.
surientes impleuit bonis: & diuites dimi¬
sit manes. Qui ȩtña bona ꝑfecte nc̃ esuri¬
unt. atq ad hȩc appetenda infatigabili
oꝑum iustoꝵ instantia certare ũ desistũt.
saciabunt᷑ uttq cũ sui redemptoris gła
quã desidabant apparuerit. At qͥcũq
cęlestib diuitiis trenas p̃ponere gaudẽt:
hi nuirũ temꝑe ultime discretionis in¬
anes totius beatitudinis dimictunt᷑ ã
dno. id̾oq cũ diabolo ꝑhennis miseriȩps¬
na plectunt᷑. Qd etiã in hac uita ex parte
ñ miuima uidemus impleri: ut ꝙ hu¬
miles uidelicet suꝑnȩ bonitatis alimo¬

Expanded text:
illi ipsi, qui merito suae elationis a Domino fuerant illi ipsi, qui merito suae elationis a Domino fuerant dejecti, denuo miserante illo ad humilitatis gratiam redeant, sicque merito devotae humilitatis erigantur ad gloriam. Denique Saulus ad superbiam de sede doctrinae legalis depositus est, sed mox ob humilitatis subjectionem ad evangelizandam Christi fidem levatus. Esurientes implevit bonis, et divites dimisit inanes. Qui aeterna perfecte nunc esuriunt, atque ad haec appetenda infatigabili operum justorum instantia certare non desistunt, satiabuntur utique cum sui Redemptoris gloria, quam desiderabant, apparuerit. At quicunque coelestibus divitiis terrenas praeponere gaudent, hi nimirum tempore ultimae discretionis inanes totius beatitudinis dimittuntur a Domino, ideoque cum diabolo perennis miseriae poena plectuntur. Quod etiam in hac vita ex parte non minima videmus impleri, ut et humiles videlicet supernae bonitatis alimo
Abbreviated transcription (Latin):
bos mente corcdis sui: qr miciũ om̃is pec¬
cati suꝑbia. ob ciuius meritĩt dñs genus
bumanũ a stabili habitatione patriȩ cȩ¬
lestis eiciens: in huius ꝑ egrinationẽ ex¬
ilii longe lateq dispulit. S ꝙ his quim
peccatis ꝑdurare ñ timent: grauiorẽ futu¬
re disꝑsionis uindictã reseruauit. Deposu¬
it potences de sede. Cosdẽ potentes appel¬
lat qͦs ante dixerat suꝑbos: qͥ ido inmi¬
rum suꝑbi uocant᷑ qr supra mensurã se
sue conditionis excollunt. potentes autẽ
n qr uere potentes sunt: s qr confiden¬
tes in uirtute sua conlitoris auxilim
quȩrere detrectant. Illi autẽ uere poten¬
tes sunt: qui dicere cũ apło norunt. om¬
nia possumus in eo qͥ nos confortauit do¬
tentes ñ abicit cum & ipse sit potens. De¬
posuit gͥ potentes de sede & exaltauit hu¬
nles: qr omis qui se exaltat humisrabit᷑.
& qui se humiliat exaltabit᷑. Quãius eti¬
amita recte possit intelligi: qđ ñnum ꝙͣ

Expanded text:
bos mente cordis sui, quia initium omnis peccati superbia, ob cujus meritum Dominus genus humanum a stabili habitatione patriae coelestis ejiciens, in hujus peregrinationem exsilii longe lateque dispulit: sed et his qui in peccatis perdurare non timent, graviorem futurae dispersionis vindictam reservavit. Deposuit potentes de sede. Eosdem potentes appellat quos ante dixerat superbos. Qui ideo nimirum superbi vocantur, quia supra mensuram se suae conditionis extollunt; potentes autem, non quia vere potentes sunt, sed quia confidentes in virtute sua, conditoris adjutorium quaerere detrectant. Illi autem vere potentes sunt qui dicere cum Apostolo norunt: Omnia possumus in eo qui nos confortat tentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deposuit ergo potentes de sede, et exaltavit humiles, quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Quamvis etiam ita recte possit intelligi, quod nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
& contempnentes monita ueritatis quid
mereant᷑ insinue t. fecit inqͥt potentiam¬
in brachio suo: disꝑsit suꝑbos mente cor¬
dis st̃u. In brachio suo: in ditione ppͥȩ uir¬
tutis significat. Ñ eni alieno ad oꝑandũ
indiget auxilio: cui sic̃ scͥptum. ẽ. sub.ẽ.
cum uoluerit posse. Qđ ad distinctionem
nr̃e bone oꝑationis dicit: qui ñ in ur̃e ui¬
rib lib̾tatis s in q̃o facimus uirtutem.

Expanded text:
et contemnentes monita veritatis, quid et contemnentes monita veritatis, quid mereantin brachio suo, dispersit superbos mente cordis sui. In brachio suo, in ditione propriae virtutis significat. Non enim alieno ad operandum indiget auxilio, cui, sicut scriptum est, subest cum voluerit posse. Quod ad distinctionem nostrae bonae operationis dicit, qui non in nostrae juribus libertatis, sed in Deo facimus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ docente illo popłm quodã loco et
nuracula faciente omis eius sapientiã
ac uirtutes mirarent᷑: extollens uocẽ
quedã mulier de turba ait illi. Bea¬
tus uenter qui te portauit: & uba q̃
suristi. At ille testimoniũ ueritati pla¬
tum libent̃ accipiens: continuo respõ¬
dit. Beati qui audiunt u̾bum d̾i & cu¬
bant se beatos fore conficłent si duu¬
nis uellent obtemꝑare mandatis. Ae
si aꝑte dicat. Quãlus singłare pͥuilegi-¬
um beatitudinis habeat quȩ filiũ d̾i
incarnatũ uirgo inutõ gestare. pare-¬
re. ac nutrire digna est: p̃cipuum ta-¬
men in eadẽ uita ꝑpetua beatitudinĩ
locum & ipsi st̃ habituri qui eius fi-¬
dem ac dilectionẽ casto in corde con¬
cipiunt. qui sedula in mente p̃cepto¬
rum eius memoriã portant: qui hac
& ui mente ꝓximoꝵ sollerti exhorta¬
tione nutrire satagunt. Uerũ qi ue¬
nerabilis d̾i genitrix miscłiam eius
omib ꝑ orbem qui eũ timerent. eẽ.¬
affuturam ꝑdocuit: restat ut etiã suꝑbi

Expanded text:
enim docente illo populum quodam loco, et miracula faciente, omnes sapientiam ejus ac virtutes mirarentur, extollens vocem quaedam mulier de turba, dixit illi: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . At ille testimonium veritatis prolatum libenter accipiens, continuo respondit: Beati qui audiunt verbum Dei, et cubant, se beatos fore confiderent, si divinis vellent obtemperare mandatis. Ac si aperte dicat: Quamvis singulare privilegium beatitudinis habeat, quae Filium Dei incarnatum virgo in utero gestare, parere, ac nutrire digna exstitit, praecipuum tamen in eadem vita perpetuae beatitudinis locum et ipsi sunt habituri qui ejus fidem ac dilectionem casto in corde concipiunt, qui sedula in mente praeceptorum ejus memoriam portant, qui hanc et in mente proximorum solerti exhortatione nutrire satagunt. Verum quia venerabilis Dei genitrix misericordiam ejus omnibus per orbem qui eum timerent adfuturam esse per docuit, restat ut etiam superbi
Abbreviated transcription (Latin):
scendit: gestansq in ut̃o dm seruoꝵ dei
habitacula petit. ac requirit alloqͥa. Qlł ꝑ¬
cte post uisionẽ angłi in montana subi¬
it: quȩ gustata suauitate suꝑnoꝵ ciui¬
um humilitatis se gressib ad uurtutũ
alta traustulit. Intrat gͦ domũ ⁊achari¬
ȩ: atq elysabecli quã seruũ ac p̃curso¬
rem dii pariturã nouerat salutat. N
quasi dubia de oracło qd̾ acceꝑat es ut
congratulatura de dono qđ conseruã
accepisse didicerat: ñ ut u̾bum᷑ a dͦtesta¬

Expanded text:
scendit, gestansque in utero Deum servorum Dei scendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum ange
Abbreviated transcription (Latin):
ad hanc ꝑcingere debeamꝰ indicat. Nãq
sicut. p̃celente scĩ eu̾głii lectione cogno¬
iumus: postꝗͣ angłica uisione & allo¬
quutione meruit sublimari: postq̃ se
cęlesti honestandã partu didicit: nequa¬
quã de se donis cȩlestib quasi a se hec
eẽnt extidit: s ut magis magisq do¬
nis eẽt apta duunis in custocdia humi¬
litatis gressum m̃tis fixit. ita eu̾głtan¬
ti sibi archangło respondens. Ecce an
it ex hodierna lectione audiuimuᷤ. ean¬
dem quã angło exbibuerat humiltta¬
tem hominib quoq curauit ex hib̾e.⁊
& qcł maioris .ẽ. uirtutis hoc ettã mi¬
norib. Quis enĩ nesciat uirginẽ deo
consecratam. muliere do dedita gradũ
hab̾e potiorem: Quis ddubitet inatrẽ
regis et̃ui ure miatͥ uulitis. eẽ. p̃fereu¬
dam: At tam̃ ipsa memor scͥpturȩ p᷑¬
cipientis. qͣnto magnꝰ es humilia te¬
in omĩb: mor ut angłs qui loquebat᷑
ei ad cęlestia rediit surgens montana cõ¬

Expanded text:
dicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce anc tuum. Ut vero ex hodierna lectione audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ipsa, memor Scripturae praecipientis, Quanto magnus es, te in oms humilia : mox, ut angelus qui loquebatur ei ad coelestia rediit, surgit ac montana con
Abbreviated transcription (Latin):
decebat ut medicam̃tũ humilitatis qͦ
sanarer᷑. pͥma mox incipientis salutis
temꝑa p̃tendent. Et qi ꝑ temeritatẽ se¬
reu̾tentis mulieres se deuotȩ. hunulita¬
tis inuicẽ ac pietatis p̃uenirent obseqͥis.
Prior gͦ nob beata digenitrix ad subli¬
mitatem patriȩ cȩlestis iter ostendit
humilitatis: ñ minus religionis quã ca¬
stitatis exemplo uenerabilis. Siquidẽ
gła uirginei & intemerati corꝑis qua¬
lis sit uita suꝑnę ciuitatis. ad quã sus¬
piramus insinuat: ubi neq nubent
neq nubent᷑: s sunt sicut angłi dĩ in ce¬

Expanded text:
litatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem serevertentis mulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubent
Abbreviated transcription (Latin):
ne quicqͥd boni meriti habuit hoc suꝑ-¬
militatem ancillȩ suȩ: ecce enĩ ex hocbe¬
atam me dicent om̃s generationes. Hu-¬
milem quippe. xpĩ ancillã suo iudiciose
fuisse demonstrat: s respectu gr̃a ce¬
lestis repente se sublimatã ꝓnunciat.
atq intantũ głificatam ut sua beatitu¬
do p̃cipua cunctarũ gentiuĩ uoce mi-¬
retur. Addit eciã adhuc diuinȩ pieta¬
tis munera quȩ mirabilit̃ accepit. di¬
gna gr̾arum actione collaudans. Qur
fecit mͥ magna qui pocens.ẽ: & scm̃ uo-
men eius. Nil gͦ suis meritis tribuit:
quȩ totã suam magnitudinẽ ad illius
donum refert. qui essentialit potens &
magnus existens fideles suos de paruiꝰ
atq infirmis fortes facere consueuit et
magnos. Bene autẽ addidit & scm̃ no¬
men eius: ut ammoneret audientes
imno om̃s ad qͦs etus u̾ba ꝑuenirent
instrueret & ad fidem & inuocationẽ
eiusdẽ nominis aduolare. quatinus
& ipsi scitatis eterne ac salutis uere

Expanded text:
ne quidquid boni meriti habuit, hoc supene quidquid boni meriti habuit, hoc supemilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Humilem quippe Christi ancillam suo judicio se fuisse demonstrat, sed respectu se gratiae coelestis repente sublimatam pronuntiat, atque in tantum glorificatam, ut sua beatitudo praecipua merito cunctarum gentium voce miretur. Addidit etiam adhuc divinae pietatis munera, quae mirabiliter accepit, digna gratiarum actione collaudans. Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus. Nil igitur suis meritis tribuit, quae totam magnitudinem ad illius donum refert, qui essentialiter potens et magnus existens, fideles suos de parvis atque infirmis fortes facere consuevit, et magnos. Bene autem addidit, Et sanctum nomen ejus, ut admoneret audientes, imo omnes ad quos ejus verba pervenirent, instrueret ad fidem, et invocationem ejusdem nominis advolare, quatenus et ipsi sanctitatis aeternae ac salutis verae
Abbreviated transcription (Latin):
consulere ñ desistit enumerat. eius
autẽ anima dnm̃ magnificat: qͥ oñs
uit̾ioris hominis sui affectus diuinis
laudib ac seruiciis mancipat. qui ob¬
seruantia p̃ceptoꝵ d̾i semꝑ euis poten¬
tiam maiestatis se cogitare demonistrat.
Cuis sps̃ in do salutari suo exultat:
quem nil in trenis libet. nulla caduca¬
rum rerũ affluentia emollit. nulla
adu̾sitas frangit: s sola illius a qͦsa¬
lus sꝑatur eterna sui conditoris me¬
moria delectat. Quȩ cũ om̃ib ꝑfectis
uerba recte conueniant: maxime tam̃
ea beatam di genitricẽ ꝑferre decebat.
quȩ meriti pͥuilegio singłaris speciali ip¬
suis dilectione flagrabat. cuius corꝑa¬
li conceptione gaudebat. Quȩ uire in iħu
potuit exultare: qr quem ꝑpetue salu¬
tis auctorem nouerat. hunc ipsũ temꝑa¬
li ortu de sua carne nasciturum. ẽẽ. p̃sci¬
& dñs. Que sequentib quoq u̾bis quã
uilia de se ipsa senserit edocet : ꝙ qd̃ om¬

Expanded text:
consulere non desistit, enumerat. Ejus consulere non desistit, enumerat. Ejus autem anima Dominum magnificat, qui omnes interioris hominis sui affectus divinis laudibus ac servitiis mancipat, qui observantia praeceptorum Dei semper ejus potentiam majestatis se cogitare demonstrat. Ejus spiritus in Deo salutari suo exsultat, quem nihil in terrenis libet, nulla caducarum rerum affluentia emollit, nulla adversitas frangit, sed sola illius a quo salus speratur aeterna, sui conditoris, memoria delectat. Quae cum omnibus perfectis verba recte conveniant, maxime tamen ea beatam Dei genitricem proferre decebat, quae meriti privilegio singularis spirituali ipsius dilectione flagrabat, cujus corporali conceptionepotuit exsultare, quia quem perpetuum salutis auctorem noverat, hunc ipsum temporali ortu de carne sua nasciturum esse sciDominus. Quae sequentibus quoque verbis, quam vilia de seipsa senserit edocet, et quod om
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd intus habuerit. Audita gͦ responsio¬
ne elysabeth. qua eam beatã int̾ mulie¬
res p̾dicauit. matrẽ dñi sui cognomura¬
uit. fide fortem laudauit. ad cuius in
nauit: ñ amplius tacere potuit᷑ qͣuȩ
aptũ tempus inue̾nit etiã deuota oris
ꝓfessione patefecit. Naiq ut uirgina¬
chanum mysterii cęlestis in sui pecto¬
ris abdito uenerabat᷑ occultum. Expe¬
ctabat reuerent̃ doneo ipse donoꝵ di¬
stributor quid sibi doni specialis tri-¬
biusset. quid secreti reuelasset: qͣndo¬
cumq uellet ostenderet. At postquã
eadẽ quȩ sibi erant carismata p̃stita
ꝑ alios spũ reuelante sꝑiĩ. eẽ. patefac¬
ta cernebat : mox etiã thesaurũ cȩli
quem in corde seruabat aꝑuit. ait gͦ.
Magnificat anima mea dnm. & extlta¬
uit sp̃s m̃s in do salutari meo: & cct̃a.¬
quib pͥmo sibi dona specialit̾ concessa
conficetur. deinde generalia d̾i bene¬
ficia quib generi humano in et̃num

Expanded text:
quid intus habuerit. Audita ergo responsioquid intus habuerit. Audita ergo responsione Elizabeth, qua eam beatam inter mulieres praedicavit, matrem Domini sui cognominavit, fide fortem laudavit, ad cujus ingnavit, non amplius tacere potuit dona quaptum tempus invenit, etiam devota oris professione patefecit. Namque ut virginacanum mysterii coelestis in sui pectoris abdito venerabatur occultum, exspectabat reverenter donec ipse donorum distributor quid sibi doni specialis tribuisset, quid secreti revelasset, quandocunque vellet, ostenderet. At postquam eadem quae sibi erant charismata praestita per alios Spiritu revelante esse patefacta cernebat, mox ipsa etiam thesaurum coeli quem in corde servabat, aperuit. Ait ergo: Magnificat anima mea Dominum. Et exsultavit Spiritus meus in Deo salutari meo. imo dona sibi specialiter concessa confitetur, deinde generalia Dei beneficia quibus generi humano in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
hec diuina oꝑante potentia absq ulla
eẽnt ambiguitate complenda. Mirũq
in modum idẽ sp̃s eam cũ repleuit. p̃sen¬
tium simul & p̾tĩtoꝵ & futuroꝵ scien¬
tia instrurit. De p̃sentib namq se edo¬
ctam monstrauit: cũ beatam mariã
matrem dni sui uocans. qi redemptorẽ
humani generis in ut̃o gestaret indi¬
cauit. Unde etiã fructũ uentͥs cius
singłarit᷑ benedictum. eẽ. ꝓfessa. ẽ. Pre¬
teritoꝵ se noticiã accepisse signauit:
quȩ & uerba angłi ad mariã & consen¬
sum mariȩ credentis sibi innotiusse pro¬
didit. S & futuroꝵ scientiã sibi ñ uega.¬
tam intimauit: cũ ꝑficienda a dño q̃
ei dicta eẽnt aꝑuit. Quis autẽ fr̃s me¬
i dicere qͥs estimare sufficiat sufficiat
quȩ tunc gr̾a sp̃s dĩ genitricẽ reple¬
uerit. cum tanta in matre p̃cursoris
lux doni cȩlestis emicuit: uerũ au¬
diamus uerba quȩ dixit: si force
ex his ualeanius aliquantulũ dinoscere

Expanded text:
haec, divina operante potentia, absque ulla haec, divina operante potentia, absque ulla essent dubietate complenda. Mirumque in modum idem Spiritus eam cum replevit, praesentium simul praeteritorum et futurorum scientia instruxit. De praesentibus namque se edoctam monstravit, cum beatam Mariam matrem Domini sui vocans, quia Redemptorem humani generis in utero gestaret, indicavit. Unde etiam fructum ventris ejus singulariter benedictum esse professa est. Praeteritorum se notitiam accepisse signavit, quae et verba angeli ad Mariam, et consensum Mariae credentis sibi innotuisse prodidit. Sed et futurorum scientiam sibi non negatam intimavit, cum perficienda a Domino, quae ei dicta essent aperuit. Quis autem, fratres mei, dicere, quis aestimare sufficiat, quae tunc gratia spiritus Dei genitricem repleverit, cum tanta in matre praecursoris lux doni coelestis emicuit? Verum audiamus verba quae dixit, si forte ex his valeamus aliquantulum dignoscere
Abbreviated transcription (Latin):
circunspecta minus dignã se eius aedl¬
rientu dep̃hendit. Ecce enĩ ut facta.ẽ.
uox salutationis tuȩ in aurib meis:
exultauit in gaudio infans in utõ meo.
lntellexit elysabeth eodẽ quo impleta
erat spũ reuelante qͥd illa exultatio
sui significasset infantis: hoc. ẽ. illius
uenisse matrem cuuis ipse p̃cursor ac de¬
monstrator eẽt futurus. Et quãmiranda
scendo mora est ⁊ ubi sp̃s̃ doctor est. En
uno eodemiq mom̃to cũ uoce salutantiᷤ
trauit audientis. nec solum genitricẽ
s & sobolem amore diũ aduenientis ac.¬
cendit. Unde mox eadẽ p̃cursoris dñi
genitrix: ea quȩ in occulto cognouerat.
his qui simul aderant & audiebant.
palam euangłizare curauit. Nã sub¬
dit. & beata quȩ credidit: qm̃ ꝑfici¬
entur in ea que dicta st̃ ei a dño.Nã
& hoc quoq ꝑ spm̃ didicit elysabeth
quȩ angłs ad mairiã u̾ba ꝓtulerit.
qd̃ illa mox euangłiranti crediderit: qd̾

Expanded text:
circumspecta minus dignam se ejus adcircumspecta minus dignam se ejus adventu deprehendit. Ecce enim ut facta est vox salvationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo. Intellexit Elizabeth, eodem quo impleta erat Spiritu revelante, quid illa exsultatio sui significasset infantis, hoc est illius venisse matrem cujus ipse praecursor ac demonstrator esset futurus. Et quam mirandascendo mora est, ubi Spiritus sanuno eodemque momento cum voce salutantis travit audientis, nec solum genitricem, sed et sobolem amore Domini advenientis accendit. Unde mox eadem praecursoris Domini genitrix ea quae in occulto cognoverat, his qui simul aderant et audiebant palam evangelizare curavit. Nam subdit: Et beata quae credidit, quoniam perficientur in ea; quae dicta sunt ei a Domino. Nam et hoc quoque per Spiritum didicit Elizabeth, quae angelus ad Mariam verba protulerit, quod illa mox evangelizanti crediderit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Recte gͦ dicit᷑. benedicta tu int mulie¬
res & benedictꝰ fructus uentͥs cui. e¬
nedicta. ẽ. enĩ in comꝑabilit̃: quȩ & di¬
uini germinis suscepit głam & coronã
integritatis seruauit. Benedicta tu in¬
ter mulieres: ꝑ cuius partũ uirgine¬
um anatis mulierũ maledictio pͥmȩ ma¬
tris exelusa . ẽ. Benedictus fructꝰ uen¬
tris illius: ꝑ quẽ & sem̃ incorrt iptio¬
nis &e suꝑnę hereditatis quã ꝑdidimus
in adam fructũ recepimus. Et uere ac
singłarit᷑ benedictus: qui ñ nr̃o more
postꝗͣ natus. ẽ. gr̃am. a dño benedictio¬
nis accepit. s ipse ad saluandum mun
ad me: O quanta in ꝓphetissȩ m̃te humi¬
trem quidẽ dnĩ que ad se uenerat mor
ut uidit. eẽ. cognouit: s nil in se talis
meriti reꝑiens quo digna fieret a tanta
hospita uisitari. unde hoc mͥ inquit ut
munus parit᷑ humilitatis p̃stitit. ꝓpħico
repleta spũ genitrioẽ ad se aduentasse
saluatoris intelligit: s humilitatis spũ

Expanded text:
 tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui. Benedicta est enim incomparabiliter, quae et divini germinis suscepit gloriam, et coronam integritatis servavit. Benedicta tu inter mulieres, per cujus partum virgineum a natis mulierum maledictio primae matris exclusa est. Benedictus fructus ventris illius, per quem et semel incorruptionis, et supernae haereditatis, quam perdidimus in Adam, fructum recepimus. Et vere ac singulariter benedictus, qui non nostro more postquam natus est, gratiam a Domino benedictionis percepit, sed ipse ad salvandum mundad me? O quanta in prophetissae mente humitrem quidem Domini, quae ad se venerat, mox ut vidit, esse cognovit: sed nihil in se talis meriti reperiens quo digna fieret a tanta hospite visitari, Unde hoc mihi, inquit,munus pariter humilitatis praestitit. Prophetico repleta spiritu genitricem ad se adventasse Salvatoris intellexit, sed humilitatis spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
rent. eiꝰq corpus ui sepulero iam positum.
custodes ilico deputauert̃: ⁊ eum qui auctor
uitȩ clariierat inferni claustris retentum
quasi samson in gaza se dep̾hen isse lȩtati st̃:
Sainson uͦ nocte media ñ solum exiit. sed
etiam portas tulit : qr uidelicet redẽptor nr̃
ante lucem resurgens. ñ solum liber de in¬
feruo exit. s ipsa etiam inferni claustra
destruxit: Portas tulit ⁊ montis uerticem
subiit: qr resurgendo claustra inferni abstu¬
lit. ⁊ ascendendo cȩloꝵ rogna penetrauit:
Hanc gͦ resurrectionis eus glam fr̃s kañi q̃¬
⁊ pͥus demonstrabat᷑ ex signo. ⁊ post patuit
ex facto tota m̃te diligamus: ꝓ eiꝰ amore mo¬
riam᷑: Ecce in resurrectione auctoris nr̃i mi¬
nistros eiꝰ anglõs conciues nr̃os agnouimus:
Ad hoꝵ gͦ ciuiũ illam frequentẽ sollẽpnitatẽ

Expanded text:
rent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, rent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum qui auctor vitae claruerat, in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero modia nocte non solum exiit, sed etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed et ipsa etiam inferni claustra destruxit. Portas tulit, et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis ejus gloriam,  prius demonstrabatur ex signo, et post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam fre
Abbreviated transcription (Latin):
do seruare: S cum iudei hunc ad insulta¬
tiones suas de cruce descendere minime
cernerent. cum morientẽ uiderent. eũ se
uicisse crediderunt: nom̃ illius sẽ quasi ex¬
tinxisse gauisi sunt: S ecce de morte nom̃ eiꝰ
ꝑ mundũ creuit: ex qua hoc infidelis t᷑ba
se extinxisse credidit: Et quȩ gaudebat oc¬
cisum. dolet mortuũ: qr hunc ad suã glãm
cognoscit ꝑuenisse ꝑpęnam: Quod bene in
libro iudicum samson illiꝰ facta signifi¬
cant : qui cũ gazam ciuitatẽ philistinoꝵ
fuisset ingressus. philistei ingressum eiꝰ ꝓti¬
nus cognoscentes. ciuitatẽ repente obsidio¬
nib circũ dedert̃. custodes deputauerunt :¬
⁊ samson fortissimũ se iam comp̾hendisse
gauisi sunt: S quid samson fecit agnoui¬
mus: Media nocte portas ciuitatis abstulit.
hoc infacto: quẽ nisi redemptorem nr̃m sã¬
son ille significat: quid gata ciuitas: nͥ in¬
ꝑfidia demonstrat᷑: Qui cũ mortuũ dñm uide¬

Expanded text:
do servare. Sed cum Judaei hunc ad insultado servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, hoc in facto, quem nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi indaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum vide
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe mortuus ẽ: ⁊ tam̃ solus minue sur¬
rexit: Nlam scriptum ẽ: Multa corꝑa scõꝵ
qui dormierant surrexert. Ablata sunt gͦ
omnia argum̃ta ꝑfidiȩ: Nle quis enĩ dicat.
sꝑare de se non debet homo. quod in car¬
ne sua exhibuit homo dĩ: ecce cum dõ ho¬
mines resurrexisse cognoscimꝰ.⁊ qͦd puros
homines fuisse ñ dubitamꝰ: Si gͥ mẽbra
nr̃i redemptoris sumꝰ: p̾sumamꝰ in nob̃ quod
gestum constat in capite. Si multum nos abi
ẽ. descendat nunc de cruce: ⁊ credimꝰ ei Qui
si tunc de cruce descenderet: niirũ insul¬
tantib cedens uirtutẽ nob̃ patientiȩ non de¬
monstraret: S expectauit paululum: tole¬
rauit ꝓbra. irrisiones sustinuit: seruauit
patientiam. distulit admirationẽ Et qͥ de
cruce descendere uoluit: de sepulcro sur¬
rexit: Pͥlus gͥ fuit de sepulero resurgere:
quã de cruce descendere: Plus fuit mortẽ
resurgendo destruere: quã uitã descenden¬

Expanded text:
tempore mortuus est, et tamen solus minime resurtempore mortuus est, et tamen solus minime resurrexit. Nam scriptum est: Multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt . Ablata ergo sunt omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat: Sperare de se non debet homo quod in carne sua exhibuit Deus homo, ecce cum Deo homines resurrexisse cognoscimus, et quos puros homines fuisse non dubitamus. Si ergo membra nostri Redemptoris sumus, praesumamus in nobis quod gestum constat in capite. Si multum nos abjiest, descendat de cruce, et credimus ei . Qui si de cruce tunc descenderet, nimirum insultantibus cedens, virtutem nobis patientiae non demonstraret. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem; et qui de cruce descendere noluit, 1529 de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam vitam descenden
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit᷑: quia is qͥ in mortificatione
sollempnitate de lectionis euglicȩ ex¬
positione tnͣscurrimꝰ: s libet ut de
hac eadem sollempnitate aliqͥd subti-¬
lius loquam᷑: Duȩ eteni uitȩ erant:
quarũ unam uouimꝰ. alteram nescie¬
bainꝰ. Una qͥppe mortalis ẽ. alia un¬
mortalis: una corruptionis alia in¬
unam ⁊ oftendit alteram: Unam ꝑ¬
tulit moriendo: ostendit alteram
resurgindo. Si gͥ nobis mortalem uitam scien¬
tib resurrectionẽ ꝓmittereͭ carnis ⁊ tamen
hanc uisibilit̾ non exhiberet: quis eius ꝓ-¬
missionib crederet: factus itaq homo ap¬
paruit in carne. mori dignatus ẽ. ex uolun¬
tate. resurrexit ex potestate: ⁊ ostendit
exemplo. quod nobis ꝓmisit in p̾mio. S for¬
tasse aliquis dicat. Iure ille surrexit: qui
cum dĩ esset teneri amorte non potuit:
Ad instruendã gͦ ignorantiã nram. ad robo¬
randam in firmitatẽ nr̃am: suȩ resurrectio¬
nis exemplũ sufficere noluit. Solus illo in

Expanded text:
atione solemnitate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera inunam, et ostendit alteram. Unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis sufficere noluit. Solus in illo
Abbreviated transcription (Latin):
dici poterant: ñ tanĩ substantialit̾ s
nuncupatiue: Idõ ⁊ locus subiungit᷑: ut
de quo iħu dictum sit mĩnifestet᷑. Nara¬
renum Et causam ꝓtinus subdit Cruci¬
fixum: Ato addit: resurrexit. non est hic:
Non ẽ. hic dicit᷑ ꝑ p̃sentiam carnis: qͥ tam̃
nusquã deerat ꝑ p̾sentiam diuinicatis:
Sed ite dicite discipłis eius ⁊ petro: quia
p̃cedet uos in galileam: Querendũ nob ẽ:
cur nominatis discipłis petrus designat᷑

Expanded text:
 substantialiter, sed nuncupative. Ideoque locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit, manifestetur: Nazarenum; et causam protinus subdit, Crucifixum, atque addidit: Resurrexit, non est hic. Non est hic, dicitur, per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deerat per praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum est nobis cur, nominatis discip
Abbreviated transcription (Latin):
eum quẽ cunctȩ ȩccłẽ p̾ferre disposuerat
ancillȩ uocem ꝑtimescere.⁊ ipsum negare
ꝑmisit: Quod nimirũ magnȩ actum pie¬
tatis dispensatione cognoscimus: ut is
qui futurus erẽt pastor ȩccłȩ in sua
culpa disceret. qualit̾ aliis misereri de¬
buisset. Prius itaq eum ostendit sibi
⁊ tunc p̃posuit ceteris: ut ex sua infir¬
mitate cognosceret. quã miscdĩt alie¬
na infirma toleraret: Bene autem de
redemptore nr̃o dicit᷑. p̃cedet uos in ga¬
lileam: ibi eum uidebitis sicut dixit
uob̾ Galilea naniq transinigratio fac

Expanded text:
eum quem cunctae Ecclesiae praeferri disposuerat ancillae vocem pertimescere et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum pietatis disponsatione cognoscimus, ut is qui futurus erat pastor Ecclesiae in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret quam misericorditer aliena infirma toleraret. Bene autem de Redemptore nostro dicitur: Praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis, sicut dixit vobis. Galilaea namque tra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ blandus iustis ⁊ t̾ribilis apparebit in¬
rustis: Istos in iuditio ueniens ꝑ lenitatis
mansuetudinẽ demulcet: illos uͦ ꝑ iusti¬
ciȩ districtionẽ t̾ret S iam qͥd angłi
subiungat audiamꝰ: Iħm queritis naza¬
renum: Ihs latino eloqͥo salutaris id ẽ.

Expanded text:
 blandus justis et terribilis apparebit injustis: istos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet, illos vero per justitiae districtionem terret. Sed jam quid angelus subjungat audiamus. Jesum quaeritis Nazarenu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dictatum loqui consueui:
s quia lassascente stomacho
ea quȩ dictauero legere ip¬
se non possum. quosdam ur̃m minus libent̾
audientes intueor: Unde nunc amemetipso
exigere contra morem uolo: ut int̾ sacra mis¬
sarum sollempnia lectionem scĩ eugłu non
dictando s colloquendo edisseram: Sieq ex¬
cipiat᷑ ut loquim᷑: quia collocutionis uox cor¬
da torpentia plusquã sermo lectionis excitat.
⁊ quasi quadã manu sollicitudinis ut eui¬
gilent pulsat: Et qͥdem ad hoc opus me suf¬
ficere posse ñ uideo: s tam̃ uires quas imꝑi¬
tia denegat. caritas ministrat: Sc̃io namq qͥ
dixit: Aꝑi os tuum: ⁊ ego adimplebo illud.
Bonũ gͦ opus nob in uoluntate sit: nam ex di¬
uino adiutorio erit in ꝑfectione: Dat loqͦndi

Expanded text:
 dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi
Abbreviated transcription (Latin):
gesta: aliqͥd in scã eccłã signat gerendũ Sic
quippe necesse est ut audiamꝰ quȩ gesta sunt:
quatinꝰ cogitemꝰ etiam quȩ nob̃ sunt ex eorum
unitatione facienda. Et nos gͦ in eum qͥ ẽ mor¬
tuus credentes. si odore uirtutũ referti cum
opinione bonoꝵ oꝑum dñm quȩrimꝰ: ad mo-¬
numĩtũ ꝓfecto illius cũ aromatib uenimus:
Ille autem mulieres anglos uident quȩ cũ

Expanded text:
ignat gerendum; sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sunt ex eorum imitatione facienda; et nos ergo in eo qui est mortuus credentes, si odore virtutum referti cum opinione bonorum operum Dominum quaerimus, ad monumentum profecto illius cum aromatibus venimus. Illae autem mulie
Abbreviated transcription (Latin):
In fulgure eteiũ tror timoris ẽ: in niue
autem blandim̃tũ candoris: Quia uero
iustis: recte testis resurrectionis eiꝰ angli
⁊ in fulgure uultus ⁊ in candore habitus
demonstrat᷑: ut de ipsa sua specie ⁊ t̾re¬
ret reꝓbos ⁊ mulceret pios: Unde recte
qͦ popłin ꝑ deserta gradientẽ colũpna
ignis in nocte: ⁊ columpna nub̾ p̃ibat
in die: In igne etenĩ t̾ror ẽ: in nube aũ
uisionis lene blandim̃tũ: Dies uͦ uita
iusti: ⁊ nox accipit᷑ uita peccatoris:

Expanded text:
In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero  et blandus justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos et mulceret pios. Unde recte quoque populum per desertum gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die. In igne etenim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum. Dies vero justi, et nox accipitur vita peccato
Abbreviated transcription (Latin):
qr dum nos ꝑ resurrectionẽ dñicam ad suꝑ-¬
na reducim᷑. celestis patͥȩ dampna reparant᷑:.
Sed qͥd uenientes feminas affat᷑ audiamus
Nolite expauescere. Ac si aꝑte dicat: Paue¬
ant illi: qui ñ amant aduentũ suꝑnoꝵ
ciuiũ: Ptimescant: qui carnalib desideriis

Expanded text:
dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimus, coelestis patriae damna reparantur. Sed quid venientes feminas affatur audiamus. Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui carnalibus desider
Abbreviated transcription (Latin):
eius uitã uenerat. in dextera sedebat: Qui
stola candida cooꝑtus apparuit: qr festiui¬
tatis nr̃e gaudia nuntiauit: Candor eten̾i
uestis: splendorẽ nr̃e denuntiat sollempni¬
tatis. Nrẽ dicamꝰ an suȩ: S ut fateam̃ ue¬

Expanded text:
enerat, in dextra sedebat; qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit; candor etenim vestis splendorem nostrae denuntiat solemnitatis. Nostrae dicamus, an suae? Sed ut fateamur ve
Abbreviated transcription (Latin):
mũ quã edificauerat. & cibos mensȩ euts
& holocausta quȩ offerebat indomo dñi
ñ habebat ultra sp̃m. Quid erat racionis
ut p̃potens regina domũ. expensas &e ci¬
bos regios tantoꝑe mirarłtꝰ Ergo hoc
loco aliqua maiora nos oportet inqui¬
M. rere. Uidit gͦ eccła ex gentib congregata
sapientiã xp̃i: idẽ. post carnalia insti¬
tuta gentiliũ. post humilẽ & animalẽ
doctrinã philosophoꝵ. accepit intellec̃¬
tũ salutis & uitȩ: inspexit spualiũ mi

Expanded text:
quam aedificaverat, et cibos mensae ejus, et holocausta quae offerebat in domo Domini, non habebat ultra spiritum. Quid erat rationis, ut praepotens regina domum, expensas, et cibos regios tantopere miraretur? Ergo hoc loco aliqua majora nos oportet inquirere. Vidit ergo Ecclesia ex Gentibus congregata sapientiam Christi: id est, post carnalia instituta Gentilium, post humanam et animalem doctrinam philosophorum, accepit intellectum salutis et vi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ filio euis: nec umquã deficiat felicitas
te tantũ modo bonos ep̃os & clericos cogi.¬
tare. Etiã uos pro mͦ ur̃o ministrate xp̃o.
bene uiuendo. elemosinas faciendo: nom̃
doctrinãq euis quib potueritis p̃dican.
do. Et unus quisq etiam pater familias hoc
nomine agnoscat paternũ affectũ sue fami¬
om̃s moneat. doceat. corripiat. hortetur:
impendat beniuolentiã. exerceat discipli¬
nam. Ita in domo sua eccłiasticũ & quo¬
dãmodo episcopale implet officiũ: ini.¬
nistrans xp̃o. ut in ȩternũ sit cũ illo. Nã
& illã maximã passionis ministrationẽ.
multi ex ur̃o numero ministrarunt: mul¬
ti nõ ep̃i. nõ clerici. uiuenes & uirgines.
seniores cũ uniorib. multi coniuigati et
conuigatȩ. multi patres matresq familias
ministrantes xp̃o. etiã animas suas in eius
martyrio posuerunt: & honorificante pa¬
tre coronas gloriosissimas receperunt.

Expanded text:
cum Filio ejus, nec unquam deficiat felicitas cum Filio ejus, nec unquam deficiat felicitas te tantummodo bonos episcopos et clericos cogitare. Etiam vos pro modo vestro ministrate Christo, bene vivendo, eleemosynas faciendo, nomen doctrinamque ejus quibdo; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine cognoscat paternum affectum suae famiomnes moneat, doceat, hortetur, corripiat, impendat benevolentiam, exerceat disciplinam. Ita in domo sua ecclesiasticum et quodam modo episcopale implet officium, ministrans Christo, ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationulti episcopi, clerici, juvenes et virgines, senes cum junioribus. Multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias, ministrantes Christo, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante Patre coronas gloriosissimas receperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
misccđia facere nõ de iactantia: nõ aliud
ibi quȩrere quã opus bonũ. nesciente si.¬
nistra quid faciat dextera. id ẽ. ut aliene.¬
tur intentio cupiditatis ab oꝑe caritatis.
Qui sic ministrat xp̃o ministrat: recteq
illi dicit᷑ cũ uni ex minimis meis fecis.¬
tis michi fecistis: nec ea tantũ quȩ admi.¬
scdiam ꝑtinent corporalẽ. sed omia oꝑa
bona propt̾. xp̃m faciens. Tunc enĩ erunt¬
credenti. Minister xp̃i est usq ad illud
opus magnȩ caritatis quod ẽ. animã suã
pro fratrib ponere. hoc est enĩ & ꝓ xp̃o
ponere: quia ce hoc propt̃ menbra sua
dicturus ẽ. cũ pro istis fecistis pro me feci.¬
stis. De tali quippe oꝑe. ȩtiã se ministrũ
facere &r appellare dignatus ẽ: ubi ait.
Sicut filius hominis ñ uenit ministra¬
ri sed ministrare: & animã suã ponere
est minister & xp̃c. Sic ministrantẽ. xp̃o ho-¬
norificabit pater honore illo magno ut sit

Expanded text:
misericordia facere, non de jactantia; non aliud misericordia facere, non de jactantia; non aliud ibi quaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur iQui sic ministrat, Christo ministrat, recteque illi dicetur: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Nec ea tantum quae ad misericordiam pertinent corporalem, sed omnia opera bona propter iam omni credenti , minister est Christi usque ad illud opus magnae charitatis, quod est animam suam pro fratribus ponere: hoc est enim et pro Christo ponere. Quia et hoc propter sua membra dicturus est: Cum pro istis fecisti, pro me fecisti. De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere est minister et Christus. Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus, honore illo magno, ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc est illud quod cũ ei diceret dñs quod
facis fac cito: arbitrati sunt quidã qđ eum
uisserit propt̃ diem festum necessaria pre¬
parare uel indigentib aliquid dare. Nul¬
lo modo igit᷑ de huiuscemodi ministris
diceret diĩs ubi ego sũ ibi erit & minister
meus. & siquis michi ministrauerit ho.¬
norificabit eũ pater meus: qm̃ uidã tala
ministrantẽ reprobatũ potius quã hono¬
ratũ uidemus. Ut quio gͦ alibi quȩrimꝰ.
quidsit ministrare xp̃o: & nõ potius in
istis ipsis uerbis agnoscimus: Cũ emĩ
dixiisi quis michi ministrat me sequat᷑.
hoc incelligi uoluit ac si diceret. si quis
me non sequit᷑ nõ michi ministrat. Mi.¬
nistrant eigo iħn xp̃o: qui ñ sua quȩrt̃
sed quȩ iħu xp̃i. Hoc est enĩ me sequat᷑.
uias ambulet meas nõ suas: sicut alibi
scriptũ est. Qui sedicit in xp̃o manere: de.¬
bet sicut ille ambulauit & ipse ambulare.
Debet etiã si porrigit esurienti panẽ de

Expanded text:
. Hinc est illud quod cum . Hinc est illud quod cum facis fac velociter, arbitrati sunt quidam quod eum jusserit propter diem festum necessaria praeparare vel indigentibus aliquid dare. Nullo modo igitur de hujuscemodi ministris diceret Dominus: Ubi ego sum, ibi erit et minister meus. Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus: quoniam Judam talia ministrantem, reprobatum potius quam honoratum videmus. Utquid ergo alibi quaerimus quid sit ministrare Christo, et non potius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceret, Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant ergo Jesu Christo, qui non sua quaerunt, sed quae Jesu Christi . Hoc est enim, me sequatur, vias ambulet meas, non suas: sicut alibi scriptum est, Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ambulavit ille, et ipse ambulare . Debet etiam, si porrigit esurienti panem, de