comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
he ad immoland̃ filiũ. In ħ tradũt he¬
brei templũ post fcm̃. ⁊ altare fem̃ ĩleco¬
in quo ⁊ abraham altare fecit. ⁊ dauidan¬
gelum reponentẽ gladium uidit. in area
orua yebise. Uñ dixit ysaias. Erit m̃oi
donius dñi in ũtice montiũ. ad eũ fluẽt
om̃s gentes de quo ⁊ dñs precepit inde¬
ii. ne uumolarent sibi mom̃i loco iłi
in loco quã ꝯstituera eis deꝰ. abrahanigͦ d
noste ꝯsurgens. nemini qd̃ fc̃urꝰerat in¬
dicans. strauit asinũ ducens secũ duos
umenes. ⁊ filium. ⁊ init iter duoꝵ die¬
xum. t̃cio die elenatis oculis iidit locũ
precul. hinc probant᷑ illi errasse. qui¬
thel. ⁊ hai. locus enĩ ille nõdistat amõ¬
te moria periter umꝰ diei. ⁊ cũ accepis¬
set ligna ⁊ igñe. relictis int̾ iuuenib
cũ asio: cũ filio ascendit solus. cuifi¬
tumam. ⁊ statuit aram. ⁊ lignis dispo¬
sitis: ignẽ ad̾ibuit. Refert aũt iosephꝰ
uerba patͥs ad puerũ dicentis. ꝙ sicut

Expanded text:
. In hoc tradunt Hebraei templum post factum, et altare factum in loco, ubi Abraham altare fecit, et David Angelum reponentem gladium, vidit in area Ornan Jebusaei. Unde dicit Isaias: Erit mons domus Domini in vertice montium, et ad eum fluent omnes gentes , de quo et Dominus praecepit Judaeis, ne immolarent sibi in omni loco, nisi in loco quem ostenderet eis Dominus . Abraham ergo de nocte consurgens, nemini quod facturus erat indicans, stravit asinum suum, ducens secum duos juvenes, et filium, ivitque iter duorum dierum. Tertio die, elevatis oculis, vidit locum procul. Hinc probantur illi ethel et Hay. Locus enim ille non distat a monte Moria per iter unius diei. Et cum accepisset ligna, et ignem, relictis infra juvenibus cum asino, cum filio ascendit solus. Cui fictimam. Et statuit aram, et lignis impositis, ignem adhibuit. Refert autem Josephus verba patris ad puerum dicentis: Quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tem cornib. ⁊ sabec est genus uirgulti.
hic erranit eusebius dicens. labec ircñ
erectũ: ad carpendas frondes. dixit gͦ ari
nus. nõ nouit᷑ tͤantũ. s alium̃: ab angło
allat̃. ⁊ uocauit nomen locr: dñs uidet. ⁊
usq hodie: qiͣ in ꝓũbium dicit᷑ a uideie.¬
respexit ysaac inmonte: sic uiderat nos
in angustia. diem aũt liberatõis ysaac di¬
cunt hebrei: pͥmam dici septemibris.
Uñ iea sollemmnidant. ⁊ plangunt cor¬
nib peccorinis: in memoriam arietis.
⁊ iurauit dñs pre semet ipm̃. de semñe
multiplicando ex ysaac. ⁊ de tradanda
semum eius. altera die rediit abraham.
⁊ reũsus est inbersabee. Hunciat̃ q est
ei. qd̃ melcha genuisset nachor. fratri
suofilios. Uiii. primogemt hus. de cuiꝰ¬
stirpe iob descendit. sicut scͥpt̃ est. uir
erat in t̃ra hus nõie iob. ⁊ bux. frm̃eꝰ.
ex cuiris genere balaam qui scd̃ hebreol
dicitur iniob: eliuburnes. Erant gͦ qui
dicunt iob de gñe esau. qd̾ enĩ in fine

Expanded text:
tem cornibus, et est Sobech genus virgulti. Hic erravit Eusebius dicens, Sabech hircum erectum ad carpendas frondes. Dixit ergo arienus non noviter creatum, sed aliunde ab angelo allatum. Et vocavit nomen loci: Dominus videt. Et usque hodie, qsaac in monte, sic videat nos in hac angustia. Diem autem liberationis Isaac, dicunt Hebraei primam diem Septembris. Unde in eo solemnizant, et clangunt cornibus pecorinis in memoriam arietis. Et juravit Dominus per seipsum de semine multiplicando ex Isaac, et de terra danda semini ejus. Altera die rediit Abraham, et reversus est in Bersabee. Nuntiatumque est ei, quod Melcha genuisset Nachor fratri suo filios stirpe Iob descendit, sicut scriptum est: Vir erat in terra Hus nomine Iob, et Buç fratrem eius, ex cuius genere Balaam, qui secundum Hebreos dicitur in Iob Eliu Buzítes. Errant ergo qui dicunt Iob de genere Esaú. Quod enim in fine
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ diligis ysaas. ⁊ uade in trã uisioĩs
⁊ offer eum michi in holocanstũ. luꝑ
unũ montium que montrauero tibi.
ĩram uisionis dix̃ illam partem iu¬
dee que est in montanis. q ⁊ ip̃a a lõge
⁊ de illa longe uidĩ potest. que ab ytara:

Expanded text:
ade in terram visionis, et offer mihi eum in holocaustum super unum montium, quem monstravero tibi. Terram visionis dixit, illam partem Judeae, quae est in montanis, quia et ipsa a longe, et de illa longe videri potest, quae et ab Isaia
Abbreviated transcription (Latin):
tributarios. Classem quoq fecit
rex Salo. in insula quadã egyptia¬
ca rubri maris q̃ dr᷑ assyongabes
⁊ nauigabant cum seruis solomo¬
nis uiri nautici de tyro q̃ cc̃ infu¬
la erat ⁊ deferebant de ophir au¬
rum młtũ. ⁊ cirꝯuenientes indi¬
am ⁊ siliciã post elapsũ tͥenniũ
nimis que erant similia lignis
⁊ domus regie ⁊ cytharas ⁊ liras
cantorib. Nam cynara ⁊ nabla
ex electro ꝯstituit qͣiͣ nulliꝰ precii
erat argentũ in dieb eiꝰ. Nam ⁊¬
sedilia pro forib domoꝵ płima ĩ
ierłm argentea erant. S ⁊ ligna
cedrina.q. ligna sycomori habun¬
dabant in eã¬

Expanded text:
tributarios. Classem quoque fecit tributarios. Classem quoque fecit rex Salomon in insula quadam Aegyptiaca Rubri maris, quae dicitur Asiongaber, et navigabant cum servis Salomonis viri nautici de Tyro, quae tunc insula erat, et deferebant de Ophir aurum multum, et circumeuntes Indiam et Siciliam, post elapsum triennium, nimis, quae erant similia ligni et domus regiae, et citharas, et lyras cantoribus, nam cynara, et nabla ex electro constituit. Quasi nullius pretii erat argentum in diebus ejus, nam sedilia pro foribus domorum plurima in Jerusalem argentea erant. Sed et ligna cedrina, quasi sycomori ligna abundabant in ea
Abbreviated transcription (Latin):
orro ꝯu̾tit animũ salomon ad
murum ciuitatis ꝯstruend̾ quẽ
miro ordine ampliauit. Nias quoq
regias que ad ierosolimã ducerẽt
nigro lapide strauit. In płib uero
locis rurinas cuutatum reparauit
s ⁊ nouas ciuitates ꝓ oportuntta¬
te locoꝵ fundauit. quasdam cͣc te
hyemis intẽꝑiem quasdam ad u̾¬
sus caua estiuũ qͣsdã cͣc ueris ⁊
autũpni mutabilitatẽ. In t̾minis
uero terre edificauit urbes taber¬
nacłoꝵ ĩmo ult fines terre ꝓmis¬
sionis płimas urbes occupanit soc̾o
suo pharaone rege egypti p̃bente¬
ei auxiliũ qui ut ait iose. ultimꝰ
regum egypti dictus est pharao
ꝙ int̾pretatur regnãs. qui cũ am¬
miraretur oꝑa salomonis p̃cipue
ꝯmendabat domuꝰ saltꝰ ⁊ sacrifi¬
cra ⁊ freq̃ntiã leuitaꝵ cuca ea por¬
ro de filuis isrł nullum fec̃ salom̃
seruũ. s erant uiri bellatores et
ministri eius ex quib erãt sr̃ oĩa¬
neos aut̃ de monte libani usq
ad ciuitatẽ amathi fecit sͥ seruos

Expanded text:
d muros civitatis construendos, quos miro robore ampliavit . Vias quoque regias, quae ad Jerosolymam ducerent, nigro lapide stravit. In pluribus vero locis ruinas civitatum reparavit. Sed et novas civitates pro opportunitate locorum fundavit, quasdam contra hiemis intemperiem, quasdam adversus cauma aestivum, quasdam contra veris et autumni mutabilitatem. In terminis vero terrae aedificavit urbes tabernaculorum, imo ultra fines terrae promissionis perplurimas urbes occupaverat, socero suo Pharaone rege Aegypti ei praebente auxilium. Qui, ut ait Josephus, ultimus regum Aegypti dictus est Pharao, quod interpretatur regnans. Qui cum admiraretur opera Salomonis, praecipue commendabat domum Saltus, et sacrificia et frequentia levitarum circa ea. Porro de filiis Israel nullum fecit Salomon servum, sed erant viri bellatores et ministri ejus, ex quibus erant snaeos autem de monte Libani, usque ad civitatem Amachi, fecit sibi servos
Abbreviated transcription (Latin):
dit h̾odes a uidea ĩ cesareã palestine. ꝓpin¬
quãs tyro ⁊ sydomi. ut uosc̾et tyuis ⁊ sydo¬
mis. qͥb erat iratꝰ. Qd̾ audientes tyrii et
sydomi uen̾ũt ad blasũ. qͥ erat cubitulariꝰ
sp̾dis ⁊ custos thesamoꝵ eiꝰ. quia eiat auncͦ
eoꝵ ⁊ pat̾nꝰ. ⁊ eo ĩt̾p̾te recõciliati st̃ lerodi.
Nõ .ii. pot̾ant sustiñe ĩuicicias regis tam
onabat᷑ eos hodes blandiẽs eis. ꝓpłs aũt
acelamabat dĩ uoces ⁊ ñ hõĩs .i. erhibebãt

Expanded text:
in Caesaream Palestinae propinquam Tyro, et Sidoni, ut noceret Tyriis, et Sidoniis, quibus iratus erat. Quod audientes Tyrii et Sidonii, venerunt ad Blastum, qui erat cubicularius Herodis, et custos thesaurorum ejus, quia erat amicus eorum et patronus, et eo interprete reconciliati sunt Herodi. Non enim poterant sustinere inimicitias regis tam onabatur ad eos, blandiens eis. Populus autem acclamabat dei vo
Abbreviated transcription (Latin):
rit discretõ. aut enĩ erat oblatõ de a¬
minalib ⁊ sacrificiti dicebatur. nec
ante octauum diem natinitans pote¬
rat offerri. nec ead̾ die: mater ⁊ fenis
eniȩ: añ desicea mat̃a. ut similia pane.
thure. ⁊ ꝓͥe dicebat᷑ obblatõ. aut de liqͥ¬

Expanded text:
rit discretio. Aut enim erat oblatio de animalibus, et sacrificium dicebatur, nec ante octavum diem nativitatis poterat offerri, nec eadem die mater et fetus ejus. Aut de sicca materia, ut simila, pane, thure, et proprie dicebatur oblat
Abbreviated transcription (Latin):
tõ dicebat᷑. licet his nomnib scͥptura
qñq indifferent᷑ utat᷑. ꝑsone uer
offerentiũ. due. aĩa. ł smnagoga. aĩaꝵ
uero: alia sacerdos: alia pͥnceps alia
pͥuata. d̾ quib aliis dicetur locis. si¬
militer de locis ⁊ temporib loco suo.
Causarum ⁊̃ tͥplex erat differautia

Expanded text:
his nominibus scriptura quandoque indifferenter utatur. Personae vero offerentium duae, anima, vel Synagoga. Animarum vero alia sacerdos, alia princeps, alia privata, de quibus suis locis dicetur, similiter de locis, et temporibus, suo loco. Causarum quoque triplex erat differentia.
Abbreviated transcription (Latin):
domino. tm̃ pͥmitie eoꝵ tẽporib sig
offerebant᷑ sacerdoti. s nͥl ex his suꝑ
altare ponebat᷑. ꝯmunĩt añt a nullo
sacͥficio sal deẽẽ debebat. ⁊ i deo diceba¬
tur. sal federic: q ñ erat fas hoc mͣȩ¬
gredi. porro scd̃m ordinẽ libri: a sa¬
crificiis inchoand̾ est.
sacrificia. ⁊ pͥmo de holceanstis
indeamus. holecausta dicebant᷑ illa

Expanded text:
 temporibus suis offerebantur sacerdoti, sed nil ex eis super altare ponebatur. Communiter autem a nullo sacrificio sal deesse debebat, et ideo dicebatur sal foederis, quia non erat fas hoc transgredi. Porro secundum ordinem libri a sacrificiis inchoandum est.sacrificia. Et primo de holocaustis videamus. Holocausta dicebantur illa
Abbreviated transcription (Latin):
citus tandem p̾uentos echiopes expugnans
inclusit eos fugientes in ciuitatem saba re¬
giam quam post cambises a nomine sororis
sue mercon denominauit ꝗͣcũ qr in expug¬
nabiliserat uitius obsediss oculos suos in¬
iecit ineum tarbisfilia regis ethiopum
i ex conlito tͣdidit ei ciuitatẽ. siducet
eam uxorẽ. ⁊ ita sim̃est. m̃ est qd̃ maria
iaaron uͥgati sunt aduersus moysen ꝓ
gẽmis huius esficatie ut altera memori¬
am. altera obliuionẽ ꝯferret. sumq pa¬
rib anulis eas inseruisset. alterũ .s. obli¬
uionis anulũ uxorip̃buit. alĩm ip̃e tu¬
lit. ut sicut pari amore: sic parib anu¬
lis insignirentur. Cepit gͦ mulier amo¬
ris uiri oblinisci. ⁊ tandem libere inegi

Expanded text:
citus. Tandem praeventos Aethiopes expugnans inclusit eos fugientes, in civitatem Sabba regiam, quam post Cambyses a nomine sororis suae Meroem denominavit. Quam cum, quia inexpugnabilis erat, diutius obsedisset, oculos suos injecit in eum Tarbis filia regis Aethiopum, et ex condicto tradidit ei civitatem, si duceret eam uxorem, et ita factum est. Inde est quod Maria et Aaron jurgati sunt adversus Moysen pro gemmis hujus efficaciae, ut altera memoriam, altera oblivionem conferret. Cumque paribus annulis eas inseruisset, alterum, scilicet oblivionis annulum, uxori praebuit; alterum ipse tulit, ut sic pari amore, sic paribus annulis insignirentur. Coepit ergo mulier amoris viri oblivisci, et tandem libere in Aeg
Abbreviated transcription (Latin):
actum est añt cum adultꝰ eẽt moyses
ethiopes uastauerunt egiptum. usq
ad mẽphĩ. ⁊ mare quo cirea ꝯuersi ad diui¬
natões egipii acceperunt responsum. ut
auxiliatore uterentur hebreo. ⁊ utix obti¬
nueriure at̃muth ut exercitui quẽ pa¬
rauerant moysem ꝑficerẽt ducem. priꝰ
p̃stitis sacram̃tis ne einocerent. Erat aũt
moyses uir bellicosne ⁊ ꝑitissimus. qui
fluminis it tanqmͣ longuie p̃t̾mittẽe
ꝑ t̾ram duẽ exertutim itinẽ bremori. ut
in prouisos ethiopes preneniret s per
loca plena serpentib iter faciens tulit ĩ
arcis papiriis suꝑ plaustra ibices. cicomaᷤᷤ
b que rostro ꝑposfiora in milso aluum
purgant. castraq metariis proferebat
eas ut serpentes fugarent. ⁊ denotaue¬
rent. ⁊ ita tutus ꝑ noctem tnͣsibat exer¬

Expanded text:
actum est autem cum adultus fuisset Moyses, Aethiopes vastaverunt Aegyptum, usque ad Memphim et mare, quo circa conversi ad divinationes Aegyptii, acceperunt responsum, ut auxiliatore uterentur Hebraeo; et vix obtinuerunt a Terimith, ut exercitui, quem paraverant, Moysen praeficeret ducem, prius praestitis sacramentis, ne ei nocerent. Erat autem Moyses vir bellicosus, et peritissimus, qui fluminis iter tanquam longius praetermittens, per terram duxit exercitum itinere breviori, ut improvisos Aethiopes praeveniret. Sed per loca plena serpentibus iter faciens, tulit in arcis papireis super plaustra ibices ciconias, bus, quae rostro per posteriora immisso alvum purgant, castraque metaturus, praeferebat eas, ut serpentes fugarent, et devorarent, et ita tutus per noctem transibat exer
Abbreviated transcription (Latin):
uerba ad ip̃m dicebant. osanna ĩ ex¬
celsis. qr lici forte petebãt sublunta¬
tẽ regni terreni tñ ꝓpħice nescientes
eũ regẽ celi ⁊ angeloꝵ p̃dicabãt. Et
quidã phariseoꝵ de curba dicebãt ei
ut increparet discipłos. Quib respõd̾.
Si hii tacuerĩt lapides clamabũt. qr
in passione his tacentib p̾ timore. pe¬
tre scisse clamauerũt eũ dñm mundi
futurã ⁊ cãm euis q̃ abscondita sũt tͥ
inhac die q̃ ad pacẽ tͥ est fleres. Qd̾
apparet qr locus caluarie qͥ erat tũc
extͣ eam ⁊ sepulcrũ mͦ st̃ in ea. Gliuis
enĩ adrianꝰ eam penitꝰ eũsam reꝑaũ
mutauitq locum ⁊ nom̃ uocãs eam
elyam. Merito aut̃ eã ꝑcturã dicit
dñs qi cum miluꝰ et hẏrundo cog¬
noscant tp̃c suũ. Ip̃a nõ cognouit tp̃c
uisitationis sue. Et cum intrass urbem
ꝯmota ẽ uniu̾sa ciritas dicens. Quis est
diunt᷑ enĩ fĩdeles cũ ramis qͣi obuiãdño
extͣ muros ciuitatũ ⁊ uadunt usq ad

Expanded text:
verba ad ipsum, dicebant: « Osanna in excelsis, quia licet forte petebant sublimitatem regni terreni, tamen prophetice nescientes eum Regem coeli et angelorum praedicabant. Et quidam Pharisaeorum de turba dicebant ei, ut increparet discipulos. Quibus respondit: « Hi si tacuerint, lapides clamabunt , » quia in passione his tacentibus prae timore, petrae scissae clamaverunt eum Dominum mundi.futuram, et causam ejus, quae abscondita sunt tibi in hac die, quae ad pacem tibi est, fleres. Quod apparet, quia locus Calvariae, qui tunc erat extra eam et sepulcrum modo sunt in ea. Helius enim Adrianus eam penitus eversam reparavit, mutavitque locum et nomen, vocans eam Heliam. Merito autem eam perituram dixit Dominus, quia, cum milvus et hirundo cognoscant tempus suum , ipsa non cognovit tempus visitationis suae. « Et cum intrasset urbem, commota est universa civitas, dicens: Quis est diuntur enim fideles cum ramis quasi obviam Domino extra muros civitatis, et vadunt usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
isti p̾mictũt rectius faciũt qr ñ ꝓ ista
illa ẽ dimittenda. Similtt̾ ille qͥponti¬
fici suo extͣ urbem posito in p̃dc̃o loco
crucis ei occurrũt ⁊ ip̃m ppłm p̾cedẽtẽ
in ciuitatẽ regrediunt᷑ ordinatiꝰ fatiũt¬
i De scd̃a eiectione emen

Expanded text:
isti praemittunt, rectius faciunt, quia non pro ista illa est dimittenda. Similiter illae quae pontifici suo, extra urbem posito, in praedicto loco crucis ei occurrunt, et ipso populum praecedente, in civitatem regrediuntur, ordinatius faciunt. De secunda
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedebant ⁊̃ qui seq̃bant᷑ clamabãt
osanna filio dd̾. ⁊ ẽ osanna hebreũ
uerbũ ꝯpositũ ex corrupto ⁊ integro
Osi enĩ sonat salua. uł saluifica. an¬
na ẽ int̾iectio obsecͣntis sic̃ pape ad¬
mirantis. Que qr in latino eloquio
ñ habet᷑ ꝑ ea posuit ieronimꝰ ñr ob¬
secro. Est gͦ osanna qiͣ osianna. salua
obsecro ⁊ est una dictio ut diximꝰ uł¬
dictio ⁊ ꝯstruetur ita dicentes filio
dd̾. osanna .i. salua obsecro. ułsunt
Due dic̃tiones ⁊ tc̃ leget᷑ ĩta. dicentes

Expanded text:
bant, et qui sequebantur clamabant: Osanna filio David. Et est Osanna verbum Hebraeum, compositum ex corrupto et integro. Osi enim sonat salva, vel salvifica. Anna est interjectio obsecrantis, sicut papae admirantis. Quae quia in Latino eloquio non habetur, pro ea posuit Hieronymus noster obsecro. Est ergo Osanna, quasi osi anna, salva obsecro. Et est una dictio, ut diximudictio, et construitur ita, dicentes: « Filio David Osanna, » id est salva obsecro; vel sunt duae dictiones, et tunc legitur ita, dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
pere fusili ita fabre fcm̃ eẽt. ut qͣi appo¬
sitũ ind̾et᷑ anbiguũ est. Suꝑ arnlam
culam suppositam fiebat ignis. qd̃ itr¬
tare de tr̃a facietis michi. in cuiꝰ area su¬
piori fiebat ignil. uͥ c̃mãda inponebãt᷑¬
⁊ de craticula cratala altaris suppoĩa
id̃ st̃ĩtiunt. arulam uͦ subt̃ qm cra¬
ncła poĩa legrͣ. hebreus areuncłam
nocat. ł fulcum. qm in medio parie¬
tis altaris fuisse dicit usq ad ꝙͣ locũ
alutudo cratule ꝑtingebat.
ositum est altare ante ta¬
bernatłm sub diuo. ñ recte ante int᷑¬
itum. s aliqnͣto ad meridiem. descen¬

Expanded text:
pere fusili ita fabricatum esset, ut quasi appopere fusili ita fabricatum esset, ut quasi appositum videretur, ambiguum est. Super arulam culam suppositam fiebat ignis, quod vitare de terra facietis mihi, » in cujus arca superiori fiebat ignis, ubi cremanda imponebantur. Et de craticula altari superposita idem sentiunt. Arula vero subter quam craticula posita legitur, Hebraeus arunculam vocat, vel sulcum, quem in medio parietum altaris fuialtitudo craticulae pertingebat. Positum erat altare ante tabernaculum sub dio, non recte ante introitum; sed aliquanto ad meridiem descen
Abbreviated transcription (Latin):
nul erei. quos pones subtris artilamal¬
taris. Erit q craticula usq ad altaris
medium. hebreus non sic ht̃. facies ei
anulos eneos. ⁊ dab̾ illam fund̾ are desub¬
tus. Erit q rete usq ad altaris medium.
Iosephꝰ ã sic. cui suberat craticła. inmod̾
retiadoꝵ fc̃a. suscipiebat enim tr̃a ignẽ
qui de crauda ferebatur. q bases nõ erãt
ei subiecte. Cassiodorus tñ senator in pic¬
tura qm fecit. cuniȩ inexpositõe psõꝵ
menint . iiii. pedes in utroq altari fẽt.
ꝓiñ uidet᷑ quibdã ñ suꝑponi craticłe cͣ¬
nes assandas. s fuisse qͣi uas quoddã in qͦ
sederet altare. cutiꝰ parienim altitudo alra¬
re ambiens usq ad medium altaris. ele¬
nuli pendebant. ꝑ quos uectib insertis
altare ip̃i insi dñs portarenir altare nõ
legit᷑ alios amilos hũisse. s nirum sepa¬
ratum eẽt hoc uas rencłatum ab altari.
ita ut amoueri posset altare ab eo. cum
uellent ⁊ suꝑmponi. an de ip̃o altario¬

Expanded text:
nnuli aenei, quos pones subter arulam altaris, eritque craticula usque ad altaris medium. » Hebraeus vero sic habet. Facies ei annulos aeneos, et dabis illam fundum arae de subtus, eritque rete usque ad altaris medium. Josephus autem sic: Cui suberat craticula in modum retiaculorum facta. Suscipiebat enim terra ignem, qui de craticula ferebatur; quia bases non erant ei subjectae. Cassiodorus tamen senator in pictura, quam fecit, cujus in Expositione psalmorum meminit, quatuor pedes in utroque altari fecit. Proinde videtur quibusdam non superponi craticulae carnes assandas, sed fuisse quasi vas quoddam in quo sederet altare, cujus parietum altitudo altare ambiens, usque ad medium altaris elenuli pendebant, per quos vectibus insertis, altare ipsi insidens, portaretur. Altare enim non legitur alios annulos habuisse, sed utrum separatum esset hoc vas craticularium ab altari, ita ut amoveri posset altare ab eo, cum vellent et superimponi; an de ipso altari o
Abbreviated transcription (Latin):
.s. qͣdrum. ⁊ in latitudine tͥum. cui tan¬
ꝙͣ nimis alto ad horam ininistratõis ali¬
quid apponebat᷑. in quo staret ininster.
qd̾ inpleta ministratõe tollebat᷑. altare
enum gͣdus habere alibi prohibenur. Erat
q concauum ad instar arche sine oꝑim̃¬
to. paries lignei. s oꝑtierant ere itꝰ iex
ira. licet urinõ possent. sicut nec anti¬
ton. ł lignum paradisi qd̃libet. qd̃ urẽ¬
do fit mundius. area cꝰ. siue atula erea
erat. tanqm funndꝰ arche. suꝑ qmͣ fiebat
ignis. qͥd̃ ꝑ fenestram que erat contra
orientali. imponebat᷑. In .iiii.angelis su¬
ꝑiorib erant extͣ .iiii. recurua cornua
in quib .iiii. cathene anulis insereban¬
titr. de quib dependens craticula erea in
mod̾ retis fc̃a. usq ad medium altaris.
intus descendebat super quam creman¬
da modorem dño ponebantir. que ignis
ꝑeccłos craticule ascendens de arula ꝯsu
bant᷑ de lignis sethĩ. oꝑtiere ad pͣortand̾

Expanded text:
 quadrum, et altitudine trium, cui, tanquam nimis alto, ad horam ministrationis aliquid apponebatur, in quo staret minister, quod, impleta ministratione, tollebatur. Altare enim gradus habere alibi prohibetur. Erat enim concavum instar arcae sine operimento, parietes lignei, sed operti erant aere intus, et extra, licet uri non possent, sicut nec antiton, vel lignum Paradisi quodlibet, quod urendo fit mundius; area ejus, sive arula aerea erat, tanquam fundus arcae super quam fiebat ignis, qui per fenestram, quae erat in latere orientali imponebatur. In quatuor angulis superioribus erant extra quatuor recurva cornua, in quibus quatuor catenae annulis inserebantur, de quibus dependens craticula aerea, in modum retis facta, usque ad medium altaris intus descendebat, super quam cremanda in odorem Domino ponebantur, quae ignis per circulos craticulae ascendens de arula consbantur de lignis setim operti aere ad portandum
Abbreviated transcription (Latin):
ad similitudinẽ purpure qua reges
utebantur ⁊ potuit in clamide ula
assũptũ ẽẽ intus aliqͥd purpure ut
in estiua clamide fieri solet.qr et
marchꝰ dicit eũ indutũ purpura. ꝓ.
diademate aut̃ plectentes coionam
de spinis imposuerunt capiti eius.
Qui attentiꝰ ꝯsid̾asse se dicũt spinas
illas asserunt iuncos fuisse marinos.
quoꝵ acies nõ minꝰ spina dura ⁊ pene¬
de inci. Credibile aut̃ ẽ aculeos co¬
rone cruorẽ de capite extͣrisse. ⁊ fla¬
gellis cruor dorsi extͣctus ẽ. ⁊̃ sangͥneꝰ
fudor om̃s alias partes corꝑis tinxit
ut nõ tm̃ manꝰ ⁊ pedes ⁊ latus dicamꝰ
asꝑsa sangͥne s tota ueste tincta
xp̃m ascendisse de bosra. ꝓ ceptro
aut̃ dederũt manui eius harũdinẽ
⁊ illudebant ei. tanꝗͣ uolenti regna
gentiles qr iudeis actorib fatiebãt
ido in parascene cũ oratur ꝓperfi¬
dis iuideis genua ñ flectimus. Tam̃
forte iud̃i cum militib gentilib hoc
agebant. Et expuentes harũdine ꝑ¬

Expanded text:
ad similitudinem purpurae, qua reges utebantur, et potuit in chlamide illa, assutum esse aliquid purpurae intus, ut in aestiva chlamide fieri solet, quia et Marcus dicit, eum indutum purpura. Pro diademate autem plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus. Qui attentius considerasse se dicunt, spinas illas asserunt, juncos fuisse marinos, quorum acies non minus spina pungit, qde ronae cruorem de capite extraxisse. Etiam flagellis cruor dorsi extractus est, et sanguineus sudor alias partes corporis tinxit, ut non tantum manus, et pedes, et latus dicamus aspersa sanguine, sed tota veste tincta Christum ascendisse de Bosra , pro sceptro autem dederunt in manu ejus arundinem, et illudebant ei, tanquam volenti regnargentiles, quia Judaeis auctoribus fiebant, ideo in parasceve cum oratur pro perfidis Judaeis, genua non flectimus. Tamen forte Judaei cum militibus hoc agebant. Et expuentes arundine p
Abbreviated transcription (Latin):
noe ex imbͥb erectuis est abraham canane¬
am obiuuit. ysaac natus de senib iacob
prole ditatꝰ. ioseph sublimat᷑. fiant gͦ ũ¬
bahec uob̾ amabiliora. qmͣ filii ł uxores.
dominus ita. ut nlłm uox effugeret. ⁊

Expanded text:
 exceptus est; Abraham Chananaeam obtinuit, Isaac natus est de senibus, Jacob prole ditatus, Joseph sublimatus. Fiant ergo verba haec vobis amabiliora, quam filii vel uxores. est eis Dominus, ita ut nullum vox effugeret. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Am aduenerat dies tercius. ⁊ ante soł or¬
tum: ceperunt audiri tonitrna. ac mica¬
re fulgora. ⁊ nubes densa operuit montẽ.
⁊ glangor bucine ꝑstrͤ pebat. fumabat
ut auint hebrei: tunuit ppłs. s ⁊ moy¬
sem ira dei ꝑisse putabãt. tand̾ letus appa¬
riit moyses. ⁊ serenus aer cum eo. ⁊ reñ

Expanded text:
am advenerat dies tertius, et ante solis ortum coeperunt audiri tonitrua, ac micare fulgura, et nubes densa operuit montem, et clangor buccinae perstrepebat. Fumabat ut aiunt Hebraei: « Timuit populus; » sed et Moysen ira Dei perisse putabant. Tandem laetus apparuit Moyses, et ser
Abbreviated transcription (Latin):
atrio anne. Et q̃ dc̃a sunt iñ pꝰmissũ
iħm ad caiphã recapitulando dic̃ta
Ieronimꝰ in math̾m ⁊ beda in lucam

Expanded text:
atrio Annae, et quae dicta sunt inde post missum Jesum ad Caipham, recapitulando dicta. Hieronymus in Matthaeum, et Beda in Lucam,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. i dioma galilee te manifestũ facit
Tũc neganit petrꝰ cũ iuram̃to qr et
añ hãc negationẽ exierat ⁊ cãtaue¬
rat gallus. ⁊ q pꝰ horã cognatꝰ mal¬
chi dicebat eũ se uidisse in horto cũ
iħu. Et tc̃ petrꝰ cepit anathematira¬
re ⁊ iurare qi ñ nouiss hominẽ. ⁊ sta¬
tim gallus cantauit. Et ꝯuersus dñs¬

Expanded text:
lilaeae, manifestum te facit. Tunc negavit Petrus cum juramento, et ante hanc negationem exierat, et cantaverat gallus. Et quasi post horam cognatus Malchi dicebat eum se vidisse in horto cum Jesu. Et tunc Petrus coepit anathematizare, et jurare, quia non novisset hominem, et statim gallus canta
Abbreviated transcription (Latin):
stachiis a iordane. Iosue uero ꝯstrucxit
altare. de lapidib quos tulerant. ⁊ suꝑ
sicut legit᷑ in cronicis esusebii. scd̃ hebre¬
os ille annus erat iubileꝰ. ⁊ erat quin¬
quagesimꝰ pͥmus int̾ uibileos. qͣ flu¬
xissentabinitõ mũdi anui. nͥ. d.l. sui¬
tans. scd̾.lix. uero longe plures anni flu¬
xerant ab initõ mundi. Reda qͦ in cro¬
ncis suis ponẽs numer̃ annoꝵ scd̃m he¬
braicam untarẽ. probat dep̃dicta sumia

Expanded text:
stadiis a Jordane. Josue autem construxit altare Domino de lapidibus quos tulerant de Jordsic legitur in Chronicis Eusebii. Secundum Hebraeos, ille annus erat jubilaeus, et erat quinquagesimus primus inter jubilaeos; quasi fluxissent ab initio mundi anni duo mitatis. Secundum LXX vero, longe plures anni fluxerant ab initio mundi. Beda quoque in Chronicis suis ponens numerum annorum, secundum Hebraicam veritatem, probat de praedicta summa
Abbreviated transcription (Latin):
menon legit᷑.l.m. In quo multa iitõ
scͥptoꝵ depͣuata sũt accedentes aũr ad
iordanem reperierunt eum inmeabilẽ
post enim solito tempore tͥticee m̃sis er
datum. cumq intͣggent sacerdgtes aqmͣ
stĩterunt aque descendentes ⁊ instͣrͣ mõ¬
tis intumescentee. ⁊ apparebant ꝓcul . us
ad sccũ qui dr sarthan. inferiores uero
aque: descenderunt in mare: mortium.¬

Expanded text:
n quo multa vitio scriptorum depravata sunt. Accedentes autem ad Jordanem, repererunt eum immeabilem. Plus enim solito tempore triticeae messis datum. Cumque intrassent sacerdotes aquam, steterunt aquae ascendentes, et instar montis intumescead locum qui dicitur Sarthan. Inferiores vero aquae descenderunt in mare Mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
cum archa: donec umiñsus ppłs: per arẽtẽ
singlos de singłis tͥbub. qui tuleriuit
deloco uͥ steterant sacerdotes .xii. lapides
nixͣ uimerum filioꝵ ifrł. in siccũ. de siceo
memorialem tnͣsitus eoꝵ. ⁊ sũt ibi: usq
in heliernũ cdiẽ. ad quos ioħc credit᷑ de¬
monͣtcionẽ fecisse. tn suꝑ ioh̾m legitur¬

Expanded text:
tem singulos de singulis tribubus, qui tulerunt de loco, ubi steterant sacerdotes, duodecim lapides, juxta numerum filiorum Israel in siccum . De sicco cervum memorialem transitus eorum, et sunt ibi usque in hodiernum diem. Ad quos Joannes creditur demonstrationem fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
ter nos mirabilia. diluculo uõait ad sa¬
cerdotes. tollite archam. ⁊ p̃cedite ppłm
spat̃o cubitoꝵ duum miliũ. ut uideri
possitis ab uiũsis. cũ q mͣtũitis par¬
rem iordanis siccabit᷑ iustrar pauim̃¬
ti. cumq p̃cederent sac̃dote cum archa.
sequebatur unũsa multitudo. parini¬
lil ⁊ mulierib. in medio colleratis pre¬
cedeba̾tq ruben. ⁊ gad ⁊ dimidia trib

Expanded text:
nter vos mirabilia . » Diluculo vero dixit ad sacerdotes: « Tollite arcam, et praecedite populum spatio cubitorum duorum millium, ut videri possitis ab universis. Cumque intraveritis parem Jordanis, siccabitur instar pavimenti. » Cumque praecederent sacerdotes, cum arca sequebatur universa multitudo, parvulis et mulieribus in medio collocatis, praecede
Abbreviated transcription (Latin):
cũ scopłi p̃rupti ⁊ altilsimi sint ĩ deser¬
to: paulatim inclinant᷑ humiliando.
donec requiescant .i. firmant᷑ iuxta ar
ut de facili tnsirent. qd̾ forte predict̃¬
erat in benedictõe ioseph. ibi donec ue

Expanded text:
cum scopuli praerupti et altissimi sint in desercum scopuli praerupti et altissimi sint in deserto, paulatim inclinantur humiliando, donec requiescant, id est finiantur, juxta Arnut de facili transirent, quod forte erat praedictum in benedictione Joseph, ibi: « Donec
Abbreviated transcription (Latin):
se putat. qd ꝑꝑ magnitudinẽ sui: bellũ
dm̃ uoeat est. qd̃ bellũ liber ille ꝯscͥpsit.
quidã dñt historiam totã de filiis ifrł.
dici librũ belloꝵ dñ. in qͣ freq̃uter dr̃ do¬
minus ꝓ eispugnasse. ⁊ maxime dñt
hebrei in t̾ra illa amorreos. potenti ma¬
mi hebreoꝵ fuisse deletos. ⁊ isti legunt.
dicet᷑. in retͣctionib belloꝵ dñi. ⁊ legũt
cũ leget᷑ a posfĩs. fietaũt memoria de ea
tał. sicut fecit dominꝰ in mari rubro. ꝑ
dendo egipnos. sic faciet in torrentibue
arnon. ꝑdendo amorreos. Moyses dicit
futurum facia̾nt. Nos dicimꝰ p̃t̾itũ. sic
⁊ c̃ simiłr ambigne exponit᷑. tͣdũt hebͦi
innunĩam multitudinẽ amorreoꝵ. ĩ
ꝯuallib torrentiũ ⁊ scopuloꝵ arnon.
tes opp̃ssisse rupib. huic iñ inclinatis
ita ut labentia scopuloꝵ extenderent᷑
in arnõ. ibiq requiescerent .i. fimpent.
fuerũt qui dicerẽt. de scͥbi sitũ arnõ. q

Expanded text:
 propter magnitudinem sui, bellum Domini vocatum est, quod bellum liber ille conscripsit. Quidam dicunt historiam totam de filiis Israel dici librum Bellorum Domini, in qua frequenter dicitur Dominus pro eis pugnasse. Et maxime dicunt Hebraei, in terra illa Amorrhaeos manu potenti Hebraeorum fuisse deletos, et isti legunt ddicetur in Retractionibus Bellorum Domini. » Etcum legetur a posteris. Fiet autem mentio de ea talis: « Sicut fecit Dominus in mari Rubro » perdendo Aegyptios, « sic faciet in torrentibus Arnon » perdendo Amorrhaeos. Moyses dixit futurum, « faciet, » nos dicimus praeteritum sic, r ambigue exponitur. Tradunt Hebraei immensam multitudinem Amorrhaeorum, in convallibus torrentium et scopulorum Arnon tantes oppressisse rupibus, hinc inde inclinatis, ita ut labentia scopulorum extenderentur in Arnon, ibique requiesceret, id est finiret. Fuerunt qui dicerent describi situm Arnon, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Unde dicit᷑ in libro belloꝵ dm̃̃. sicut fe¬
cit iumari rubro. sic faciet in torren¬
tib arnõ. scopoli torrentiũ indinati
sũt. ł gestierunt ut requiescerẽt ĩ ar¬
nõ. ⁊ reꝯderẽt in finib moabitaꝵ. hũc
locũ sufficient̃ exposit̃. nõ menini me
legisle. ang̾ dicit. forre fuisse librũ sic
nocatũ: apud caldeos. uñ egreggus erat¬
abraham. uel apud egipnos: apud qͦs
sapĩã didiẽar moy. in quo de ħ tnͣsim:

Expanded text:
 Sicut fecit in mari Rubro, sic faciet in torrentibus Arnon. Scopuli torrentium inclinati sunt, » vel gestierunt, « ut requiescerent in Arnon, et recumberet in finibus Moabitarum. » Hunc locum sufficienter expositum non memini me legisse. Augustinus dicit forte fuisse librum sic vocatum apud Chaldaeos, unde egressus Abraham erat; vel apud Aegyptios, apud quos sapientiam didicer
Abbreviated transcription (Latin):
uenerũt ad torrentẽ ⁊ areth. qm insie¬
runt siccis pedib. ut mare rubrũ. qm
relinquentes. castͣ metati sũt ꝯͣ arnon.
qui ut ait iosephꝰ. fluuiꝰ est a mõtib ara¬
bie descendẽs. ⁊ per desertũ fluens. ĩ stã¬

Expanded text:
enerunt ad torrentem Zared, quae transierunt siccis pedibus, ut mare Rubrum . Quem relinquentes castrametati sunt contra Arnon, qui, ut ait Josephus, fluvius est a monte Arabiae descendens, et per desertum fluens in sta
Abbreviated transcription (Latin):
am legẽ uet̾em soluturꝰ. ꝑꝑpea usq in
hanc .ces etatem que omĩa solet ca¬
pere peceata in legis obseruatõe ꝑmã¬
sit ne quis dic̃et illũ soluisse legẽ q
eam ñ potuiset implere. ⁊ infra per
uix. annos iusticiam impleuerat. et
tunc uenit ad baptisma eungelium
iohisdocturꝰ. qͣͣ cumulũ cũctis obserna¬
tõnib legis imponẽs. ħ aũt ut dicit
cͥlostomus occasione illius ũbi qd̃ dir̃
dominꝰ. sic enu decet nos implere cẽm
institiam. ⁊ scd̃m hanc oppinonẽ iurit¬

Expanded text:
m legem ueterem soluturus, propterea usque ad hanc etatem que solet capere omnia peccata in legis obseruatione permansit, ne quis diceret illum ideo soluisse legem, quia eam non posset adimplere’. Itemque infra: ‘Per XXX annos legis iustitiam impleuerat et tunc uenit adocturus, quasi cumulum cunctis observationibus legis imponens. » Hoc tamen dixit Chrysostomus occasione illius verbi, quod dixit Dominus: « Sic decet nos implere omnem justitiam. » Et secundum hanc opinione
Abbreviated transcription (Latin):
nem ad ioħm ut baptizaretur ab eo.
Tres fuerũt cause p̃cipue cur baptidͥa¬
mũ ioħis ꝯprobaret. ut om̃ẽ humili¬
tatẽ impleret. ⁊ implendam doc̃et ut
ractu sui corporis uim regeneratiuam
ꝯferret aquis. ⁊ si forte nõ statim. Re
uii .ii. ⁊ institutõe baptismi tͥplex ẽ op¬
puno ut in sententiis habetur. ⁊ ip̃e

Expanded text:
b eo . » Tres fuerunt causae praecipuae cur baptizamum Joannis approbaret; ut omnem humilitatem impleret, et implendam doceret; ut tactu sui corporis vim regenerativam conferret aquis, etsi forte non statim. De vi enim et institutione baptismi triplex est opinio, ut in Sententiis habetur. Et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dari. ł qͣntum ad plenitudinẽ mũda¬
dandꝰ sicut quis effieati medicuta ac
cepta per cãm curatꝰ dr᷑ per effectũ ple¬
si ñ mͦ. sic enini decet nos implere om̃ẽ
iustitiam .i. superhabindantem hũili¬
tatem. Est enim debita humilitas. sub¬
dere se maior ꝑꝑ deum. habundans sb̃¬
minori ne dedignentur maiores a mi¬

Expanded text:
dari. Vel quantum ad plenitudinem mundadandus, sicut quis accepta efficaci medicina, per causam curatus dicitur, per effectus plesic enim decet nos implendam docere omnem iustitiam’, id est superhabundantem humilitatem. Est enim debita humilitas subdere se maiori propter deum, habundans subminori, ne dedignentur maiores a mi
Abbreviated transcription (Latin):
Hant aũt tũc in indea tee secte uide¬
oꝵ a ꝯmuni reliquoꝵ uita. ⁊ opimo¬
ne distantes. pharisei. faducei. essei.
phansei cultu austero ⁊ uictu parco u¬
tebantur. traditões suas statuentes qͥ¬
b tͣditões moysi det̃minabant. pita¬
na eartharũ in fronte gerebant. ⁊ in
sinstro brachio circũligata quib deca¬
logus inscͥptus erat. qi dix̃at dominus
ħ habebil signũ. qi aͥd appensum ante
oculos tuoi. ⁊ in manu tua. ⁊ hec dice¬
bant᷑ philach̃a. a philaxe qd̾ est serua¬
re. ⁊ corab qd̃ legrin sonat. Isti ⁊̃ maioree
fimbrias aliis ferentes. spinas eis alliga¬
bant. quib puncti in deambulando
memores mandatoꝵ dei fierent. hii u¬
niu̾̃sa d̾o depittͣant. ⁊ marmene .i. fato.
ag̃e quedẽ que iusta sũt. ł negligere
in arbitͥo hominũ plurimũ ẽẽ dñt. tñ¬

Expanded text:
ant autem tunc in Judaea tres sectae Judaeorum, a communi reliquorum vita et opinione distantes, Pharisaei, Sadducaei, Essaei. Pharisaei cultu austero, et victu perparco utebantur, traditiones suas statuentes, quibus traditiones Moysi determinabant, pittacia chartarum in fronte gerebant, et in sinistro brachio circumligata, quibus Decalogus inscriptus erat, quia dixerat Dominus: « Hoc habebis quasi appensum ante oculos tuos, et in manu tua , » et haec dicebantur phylacteria a phylassein, quod est servare, et thorath quod legem sonat. Isti etiam majores fimbrias aliis ferentes spinas alligabant, quibus puncti in deambulando memores mandatorum Dei fierent. Hi universa Deo deputabant, et Marmeno, id est fato. Agere quidam quae jussa sunt, vel negligere, in arbitrio hominum plurimum esse diceban
Abbreviated transcription (Latin):
ne receptum. ⁊ secum post annũ duo¬
b aliis mores eius ꝓbarent. deprehñ¬
sum in peccatis a sepellebant ut her¬
bas more pccoꝵ decerpens usq ad obi¬
tum penitẽt. Cumq .x. simul sedeñt
ad eo i uediũ. ł indexteram partem
sui. uitanter. ad̾o salbatum obserua¬
bant. ꝙ nec ea die aluũ purgabant.
Polabrum ferebant ligneũ. quo in
loco secretissimo fodiebant tr̃am. ad
alium purgandum. cdimissa ueste
cliligent̃ se ꝯtfngentes. ne splendori
rari. bonas exutas corporib ultͣ occea¬
nun degere. uͥ sit repõita eis perfru¬
itõ ad orientẽ. Malas om̃s ꝓcellosaet
hiberna loca diligentes. Erant in eis
qui futura predicẽnt. quidã ꝯigi¬
b s moderate utebantur. Ham siho¬
mines  abstinend̃ arbitͣrent᷑ genus¬

Expanded text:
ne. Receptum autem secum, post annum, duone. Receptum autem secum, post annum, duobus aliis annis mores ejus probabant, deprehensum in peccatis a se pellebant, ut herbas more pecorum decerpens, usque ad obitum poeniteret. Cum enim decem simul sederent,  in medium, vel in dexteram partem sui vitantes. Adeo Sabbatum observabant, quod nec ea die alvum purgabant. Dolabrum ferebant ligneum, quo in loco secretissimo fodiebant terram ad alvum purgandam, demissa veste se diligenter contegentes ne splendori rari. Bonas exutas corporibus ultra Oceanum degere, ubi sit reposita eis perfruitio ad Orientem, malis procellosa, et hibernia loca delegantes. Erant in eis qui futura praedicerent. Quidam conjugibus, sed moderate utebantur: nam si homines abstinendum arbitrarentu
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsire corpora. usq ad resurrectõem ⁊ iu¬
ditiũ. maloꝵ aũt et̾nis recludi carreribꝰ.
iqr a ꝯmuni hominum habitu di¬
uisi: sdõ ⁊ pharise dicebant᷑ Saducei
imarment̃ negant. deum inspectorem
ominum dicentes. In arbitͥo hom̃ĩs
situm est utrum bonum malum ue
gerant. amniaꝵ generalit ł suppliga
negabant. ł honoree. Nam ⁊ resurrec¬
tionẽ futuram negabant. animas mo¬
ricum corporio putantes. nec angło ᷤ
se sociales. ob qmͣ seũitatẽ faduceos .i.
riustos se notabant essez fere in oĩb
monasticã uitam agebant. nuptias
dam intemperantiam feminarũ. nlłam¬
lam earum fidem niro seruare putã
um dicentes: squalorem decus puta
gulis domicilia habebant. aute solis
ortum nichil ꝓphan loguentes. solẽ
solem uͭoriatur orantes. post usq ad qͥn¬
tam horam operantes. loti corpus aqͥs
simł. ⁊ cum silentõ edebant. Iuram̃tũ
habebant ꝓ periurio. secte sue nemi¬
nem adhibentes nisi sub auni ꝓbatõ¬

Expanded text:
transire corpora, usque ad resurrectionem et judicium; malorum autem aeternis retrudi carceribus. Et quia a communi hominum habitu divisi, ideo Pharisaei dicebantur. Sadducaei Marmenem negant, Deum inspectorem omnium esse dicentes, in arbitrio hominum situm esse ut bonum malumve gerant. Animarum generaliter, vel supplicia negabant, vel honoretuorum futuram negabant, animas mori cum corporibus putantes, nec angelos se sociales. Ob quam severitatem Sadducaeos, id est justos se nominabant. Essaei fere omnibus monasticam agebant vitam, nuptias dam intemperantiam feminarum, nullam earum fidem viro servare putantum ducentes, squalorem decus putabngulis domicilia habebant, ante solis ortum nihil profanum loquentes, solem ubi oriebatur orantes, post usque ad quintam horam operantes, loti corpore aquis, simul et cum silentio edebant, juramentum habebant pro perjurio. Sectae suae neminem adhibentes, nisi sub anni probatio
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm tanqmͣ capd̾̃ uidee a dierũt. quib e¬
greslis. tunc pͥmo motu notabili precessit
eos. que peracto offitõ mor ẽẽ desiit. reuer¬
tens in preracentẽ mat̃ã. Uñ sũpta fuera.
t̃ quidam tͣdũt ieionimũ uoluisse. qd̾ ĩ
puteum bethleemitarum cecid̃it. ⁊ post
in dieb paule ⁊ eustochie quasdam uir¬
gines dõ dieatas eam miraculose uidisse.
quod quia fabulosũ existimauerũt frr̃s.
cum quib monasticam dutebat᷑ iutam
eumꝰ a ꝯmuniõe sua qñq separauerũt.

Expanded text:
Jerusalem tanquam caput Judaeae adierunt. Quibus eJerusalem tanquam caput Judaeae adierunt. Quibus egressis, tunc primo motu notabili praecessit eos stella; quae facto officio mox esse desiit, revertens in praejacentem materiam, unde sumpta fuerat. Tamen quidam tradunt Bedam voluisse quod in puteum Bethehemitanum ceciderit, et post in diebus Paulae et Eustochii, quasdam virgines Deo dicatas eam miraculose vidisse, quod, quia fabulosum existimaverunt fratres, cum quibus monasticam ducebat vitam eum a communione sua quandoque separaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qui iuxͣ micheamͫ bethleem effrata nasci¬
tur clixer̃t̃. Rethleẽ pͥus dicta est effrata.
ab urore caleph que ibi sepulta est qmͣ qͥ¬
dam suspicant᷑ filiam fuisse ur. ⁊ marie
sororis moysi. postea uero post formosã
stilitatẽ. ꝓ qua elimȩͥch cũ domo sua adiit
moabitas. Cum reddita fuisset ei incredi¬
bilis ubertas. dicta est bethleẽ. quõ sona
domus panis. dix̃ aũt rex mag̃. ut ĩuẽ¬
tum pum sibi indicarẽt. ut ueniẽs adora¬
ret eum. iõ enĩ animũ direxerat ad perdẽ¬
dum pum. Quos egredientes de ierłm stel¬
la autecedebat usq dũ ueniens staret supͣ¬
domũ ubi erat puer. Dicit fulgentiuis tc̃¬
stellã creatã. notabilẽ ⁊ discreram acetĩs ⁊
in splendore quẽ lux diuina ñ impeliũt
⁊ in loco q uec in firmam̃to cũ stellis miuo¬
rib erat nec in ethere cũ planetis. s in ae
ueniendi in iudeam. qui ex deliberatõe sira

Expanded text:
 Bethlehem Ephrata nasci Bethlehem Ephrata nasciturum dixerunt . Bethlehem prius dicta est Ephrata ab uxore Caleb, quae ibi sepulta est, quam quidam suspicantur filiam fuisse Ur, et Mariae sororis Moysi. Postea vero post famosam sterilitatem pro qua Elimelech cum domo sua adiit Moabitis , cum reddita fuisset ei incredibilis ubertas, dicta est Bethlehem, quae sonat domus panis. Dixit autem rex magis, ut inventum puerum sibi indicarent, ut veniens adoraret eum. Jam enim animum direxerat ad perdendum puerum. Quos egredientes de Jerusalem stella antecedebat, usque dum veniens staret supdomum ubi erat puer. Dicit Fulgentius stellam tunc creatam notabilem, et discretam a caeteris, et in splendore, quia eam lux diurna non impedivit in loco, quia nec in firmamento cum stellis minoribus, nec in ethere cum planetibus, sed prope niendi in Judaeam, qui ex deliberatione sua
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ. Uidimus enĩ stellam eius in orien¬
celsores isti fuerũt doctrine balaã. qui stel¬
lam nouerũt eius uaticino. ⁊ a magni¬
tudine scĩe. magi nũcupati sũt. quo ᷤ eñs
greci philosophos per se magos appellãt.
uenerũt enĩ de finib persarum ⁊ caldeo¬
rini uͥ flumꝰ est saba. a quo ⁊ sabea re¬
mus dicit stellam multo aute tempore
qm xp̃ nasceretur apparuisse eis. ⁊ ita
multo tempore de longniquo uenerũt.
potuit tñ fĩ. ut in .xiii. cdieb super drome¬
darios sedentes longua t̾raꝵ spacia tnͣsme¬
arent. Audiẽs magos herodes pex. turba¬
tus est. ⁊ om̃is ierosolima cũ illo. Timu¬
it rex nequis de semĩe hurani uł aristo¬
boli natꝰ cẽt regnaturus. se tanqmͣ alie¬
ngena destituto. Turbataᷤᷤ aũt ciuitas
uouitate miracħ percussa. Cumq diligẽ¬
ter didicisset rex ortũ stelle a magis ut ꝑ
cam natalẽ pũi cognoscẽt etiam a sacer¬
dotib ⁊ scͥbis sciscitabat᷑ nͥ xͦ nasceretur.¬

Expanded text:
lam ejus in Oriencessores fuerunt isti doctrinae Balaam, qui stellam noverunt ejus vaticinio, et a magnitudine scientiae magi nuncupati sunt. Quos enim Graeci philosophos, Persae magos appellant. Venerunt enim de finibus Persarum et Chaldaeorum, ubi fluvius est Saba, a quo et Sabaea remus dicit stellam multo ante tempore quam Christus nasceretur, apparuisse eis, et ita multo tempore de longinquo venerunt. Potuit tamen fieri, ut in tredecim diebus super dromedarios sedentes longa terrarum spatia transmearent, « Audiens magos Herodes rex turbatus est, et omnis Jerosolyma cum illo, » timuit rex ne quis de semine Hircani vel Aristobuli natus esset regnaturus, se tanquam alienigenam destituto. Turbatur autem civitas, novitate miraculi percussa. Cumque diligenter didicisset rex ortum stellae a magis, ut per eum natalem pueri cognosceret, etiam a sacerdotibus et scribis sciscitabatur, ubi Christu
Abbreviated transcription (Latin):
illinu locum quidam ꝓphice dc̃m turrĩ gre¬
gis .ibi. ⁊ turris gregis nebulosa. cũ tũ
⁊ mͣseuute pastores usq bethleẽ. inue¬
ner̃t u̾bum qd̾ fem̃ erat ad eos. ⁊ qui au¬
diebant miralant᷑ sciper his que dicebant᷑
apistorib ad eos. Martaqͦ ꝯseruabat otũta

Expanded text:
illum locum prophetice dictum turrim gregis, ibi. Et tu, turris gregis nebulosa , cum tamEt transeuntes pastores, usque Bethlehem invenerunt verbum, quod factum erat ad eos, et qui audiebant, mirabantur super his quae dicebantur a pastoribus ad eos. Maria quoque conservabat omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tñ signifieantes eum regẽ. deum. s mor¬
talem. Noĩa tͥum magoꝵ ħ sũt. hebra¬
ice appelluis amerꝰ damascꝰ. grece galgalat.
de reditu responsũ acceperũt in somnis
ne redirẽt ad herodẽ. ⁊ uenientes tarsũ
glitie ꝯducto nauigio redierũt in regio¬

Expanded text:
Inde significantes eum regem, Deum et mortalem. Nomina trium magorum haec sunt: Hebraice Appellus, Amerus, Damasius; Graece Galgalat, de reditu, responsum est eis in somnis ne redirent ad Herodem. Et venientes Tharsum Ciliciae, conducto navigio, redierunt in regio
Abbreviated transcription (Latin):
I tempore hercules auteũ uicit. ĩ pa¬
lestͣ. ⁊ illiũ uastanit. Bellum fuit int
laphitas ⁊ centauros quos palefactus
in libro de incredilib nobiles fuisse icb̃.
nauit introia. androgens athenis dolo
interficit᷑. thesens. theseus ĩagone mino¬
raurum occidit. ꝑꝑesd̃ atthenienses pũ
tbutariia pena liberati sũt. fuit autem
ininotant᷑ uir quidam inhumanus
iualens iti palestra magistrat᷑ minois.
uñ. ⁊ sic dc̃s est. qi minois tautr᷑ .i. mino¬
isearnifex iay¬

Expanded text:
Eo tempore Hercules Antheum vicit in palaestra, et illum vastavit; bellum fuit inter Lapitas et Centauros, quos Palephactus, in libro De incredibilibus, nobiles fuisse describit navit in Troja. Androgaeus Athenis dolo interficitur. Theseus in agone minotaurum occidit, propter quod Athenienses pueri tributarii a poena liberati sunt. Fuit autem minotaurus vir quidam inhumanus, et valens in palaestra magistratus Minois. Unde et sic dictus est, quasi minois taurus, id est minois carnifex. CA
Abbreviated transcription (Latin):
b tempore chorus inuentus in grecia.
qd̃ instrum̃tumdicit strab pellemẽe
cum duab cicutis. per alt̾am inspirat᷑.
ꝑ alt̾am reddit sonum. ⁊ scͥbit᷑ scd̃m qͦs¬
dam sine aspiratc̃e pro uoce ãl canensi¬
um ⁊ m̃sura ⁊ ĩm̃to cũ . ħ. aspirato de¬

Expanded text:
 tempore chorus inventus est in Graecia quod instrumentum dicit Strabus pellem esse cum duabus cicutis; per alteram inspiratur, per alteram reddit sonum. Et scribitur secundum quosdam sine aspiratione; pro voce autem canentium, et mensura, et vento cum ch aspirato.
Abbreviated transcription (Latin):
ad primum. mediante enĩ festo as¬
ceudit. s qiͣ mnocculto. Iudei añt que¬
rebant eũ clicentes. u est ille᷑ st mur¬
murerat deillo. q quidam dicebãt
bonuis est. alii qd̃ seductor erat. Cum¬
gͦ ascendisset docebat in templo. Et
murinurabãt dicentes. Quomodo
litteras scit cũ ñ didic̾it: Cumq qͥ¬
seit ũn sit. Hoc dicebant. qr ysaiat
dix̃at. Gen̾ationẽ eiꝰ qͥs enarrabit:
Multi autẽ de turba credidunt ĩ eũ
illi quidã de turba. Magister dic frĩ
meo: ut dnuudat mecũ hereditatẽ.
Qͥ respondit. homo quis constituit

Expanded text:
Mediante enim die festo ascendit, sed quasi in occulto. Judaei autem quaerebant illum, dicentes: Ubi est ille? « Et murmur erat de illo, quia quidam dicebant: Bonus est; alii quod seductor erat; cumque ascendisset, docebat in templo, et murmurabant, dicentes: Quomodo litteras scit iste cum non didicerit? Cumque quscit unde sit. » Hoc dicebant, quia Isaias dixerat: « Generationem ejus quis enarrabit? » « Multi autem de turba crediderunt in euilli quidam de turba: Magister, dic fratri meo ut dividat mecum haereditatem. Qui respondit: Homo, quis me constituit
Abbreviated transcription (Latin):
cimus unde sit .i. ñ approbamꝰ. supͣ
enĩ chixerant se eũ scite. putabant
eum maledictos. ⁊ cum eiȩcissent eũ¬
peres spũ a superbis qui se sciolos tac¬
tant. ut illi illuminent᷑. isti cecita¬

Expanded text:
cimus, » id est non approbamus. Supra enim dixerunt se eum scire. Putabant eum maledictos. « Et cum eum ejecissent peres spiritu a superbis, qui se sciolos jactant, ut illi illuminentur, isti, i