comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ gaudebit. uos autẽ contristabimini
sed tristicia ur̃a uercet᷑ in gaudium: & ip¬
sorum & totus ȩccł̃iȩ statui congruit. Pio¬
rabant quippe & flebant. amatores xp̃i:
cum illum comprehendi abhostib. ligari.
ad concilium duci. dampnari flagellari.
derisui haberi adultimum crucifigi:lan¬
ceari & sepeliri uiderent. Gaudebant mun¬
di amatores. quos ob infimas cogitationes
mundum uocat dñs. cum morte turpis¬
sima condempnarent illum qui grauis
erat eis etiam aduidendum. Contrista. Fi¬
bantͣ discipuli posito in morte domino:
sed agnita eius resurrectione. tristicia il¬
lorum uersa ẽ ingaudium: uisa ascensio¬
nis potentia. iam maiore gaudio subleua¬
ti: laudabant & benedicebant dm̃. ut lu-¬
cas ȩuangłista testatur. Sed & cunctis fide¬
lib hic dñi sermo cõnuenit: qui ꝑ lacri¬
mas pressurasq presentes. ad gaudia ȩter
na ꝑuenire contendunt. Qui merito in
presenti plorant: flent & cristes sunt: qͥa
nec dum ualent uidere quem diligunt:

Expanded text:
audebit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. Et ipsorum, et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe et flebant amatores Christi cum illum comprehendi ab hostibus, ligari, ad concilium duci, damnari, flagellari, derisui haberi, ad ultimum crucifigi, lanceari, et sepeliri viderent. Gaudebant mundi amatores, quos ob infimas cogitatmundum vocat Dominus, cum morte turpissima condemnarent illum, qui gravis erat eis etiam ad videndum. Contristabantur discipuli posito in morte Domino; sed agnita ejus resurrectione, tristitia illorum versa est in gaudium; visa ascensionis potentia, jam majore gaudio sublevati, laudabant et benedicebat Dominum, ut Lucas evangelista testatur . Sed et cunctis fidelibus hic Domini sermo convenit, qui per lacrymas pressurasque prna pervenire contendunt. Qui merito in praesenti plorant, flent, et tristes sunt, quia necdum valent videre quem diligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ducere & alias oues dicebat. Hoc cotidie
fr̃s fieri aspicimꝰ: hoc reconciliatis gentib fac¬
tum hodie uidetis. Quasi ex duob gregib
unum ouile efficit: quia iudaicum & gen¬
tilem popłm insua fide coniungit. paulo
attestante qui ait. Ipse ẽ pax nr̃a. qui fecit
utraq unum. Dum enim ad ȩternam uitã
exutraq natione simplices eligit: ad ouile ꝓ¬
pͥum. oues deducit. De quib ꝓfecto ouibus
rursus ait. Oues meȩ uocẽ meam audiuns.
& ego cognosco eas ce sequunt᷑ me: & ego

Expanded text:
ducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie ducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis; hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit, Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad ovile proprium oves deducit. « De quibus profecto ovibus rursum dixit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et eg
Abbreviated transcription (Latin):
si oues eius estis. uidete si eum cognoscitis:
uidece si lumen ueritatis scitis. Scitis autẽ
dico: non ꝑfidem. sed ꝑ amorem. Scitis dico
non excredulitate. sed exoꝑatione. Nam idẽ
ipse qui hȩc loquit᷑ ioħs ȩuangu̾sta testat᷑
dicens. Qui dicit se nosse eum & mandata
eius non custodit: mendax est. Unde & hoc¬
m loco protinus dñs subdit. Sicut nouit
me pater & ego agnosco patrem: & animam
meam pono ꝓ ou̾ib meis. Ac si aꝑte dicat.
In hoc constat. qͥa & cognosco patrem. & cog¬
noscor apatre quia animã meam pono ꝓ
ouib meis: idest ea caritate qua pro ouib
morior qͣntum patrem diligam ostendo.
Quia uero non solum uidȩam. sed etiam gen¬
tilitatem redimere uenerat. adiungit dicẽs.
Et alias oues habeo quȩ non sunt ex hoc
ouili. & illas oportet me adducere. & uocẽ
meam audient: & fiet unum ouile. & unꝰ
pastor. Redemptionẽ nrãm qui exgentili
populo uenimꝰ. dñs aspexerat: cum se ad¬

Expanded text:
si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, videte si lumen veritatis scitis. Scitis autem dico, non per fidem, sed per amorem. Scitis dico, non ex credulitate, sed ex operatione. Nam idem ipse qui hoc loquitur Joannes evangelista testatur, dicens: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Unde et in hoc loco Dominus protinus subdit: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia et ego agnosco Patrem, 1487 et cognoscor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis; id est, ea charitate qua pro ovibus morior quantum Patrem diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, adjungit: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovilmeam audient, et fiet unum ovile et unus pastor. Redemptionem nostram qui ex gentili populo venimus Dominus aspexerat, cum se ad
Abbreviated transcription (Latin):
hec mercennarius nullo zelo accenditur.
nullo feruore dilectionis excitat᷑: quia dũ
sola exteriora commoda requirit. interiora
gregis dampna negligenter patit᷑. Unde
mox adiungit᷑. Mercennarius autẽ fugit.
quia mercennariꝰ ẽ: & non ꝑtinet ad eum de
ouib. Sola gͦ causa ẽ ut mercennariꝰ fugiat:
quia mercennarius ẽ. Ac si aꝑte diceretur.
Stare inꝑiculo ouium non potest: qui in eo
quod ouib pre ẽ. non oues diligit. seo lucrũ
terrenum querit. Dum enim honorẽ am¬
plectit᷑. dum temporalib commodis lȩtat᷑:
opponere se contra ꝑiculum trepidat. ne
hoc quod diligit amittat. Sed quia redẽp¬
tor nr̃ culpas ficti pastoris innotuit: iterũ
formam cui debeamus imprimi ostendic
dicens. Ego sum pastor bonus. Atq subiun¬
Et cognosco meas. hoc ẽ diligo. Et cognos¬
cunt me meȩ:ac si patenter dicat. diligen¬
ligit: adhuc minime cognouit. Quia ergo
uerbis dominicis etiam ꝑicłm ur̃m. Uidece

Expanded text:
haec mercenarius nullo zelo accenditur, haec mercenarius nullo zelo accenditur, nullo fervore dilectionis excitatur; quia dum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis damna negligenter patitur. Unde et mox adjungitur: Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Sola ergo causa est ut mercenarius fugiat, quia mercenarius est. Ac si aperte diceretur: Stare in periculo ovium non potest, qui in eo quod ovibus praeest, non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contra periculum trepidat, ne hoc quod diligit, amittat. Sed quia Redemptor noster culpas ficti pastoris innotuit, iterum formam cui debeamus imprimi, ostendit dicens: Ego sum pastor bonus: atque subjunEt cognosco meas, hoc est, diligo, et cognoscunt me meae. Ac si patenter dicat: Diligenligit, adhuc minime cognovit. 4. Quia ergo verbis dominicis etiam periculum vestrum. Videte
Abbreviated transcription (Latin):
ponimꝰ. si fideles in nocentes contra ꝑuerso¬
rum iniusticiam exiusticiȩ auctoritate uin¬
dicamus. Quod quia mercennariꝰ ñ facit:
cum uenientẽ lupum uiderit. fugit. Sed ẽ.
alius lupꝰ. qui sine cessatione cotidie non
corpora sed mentes dilaniat. malignꝰ uide¬
licet sp̃c. qui caulas fidelium insidians cir¬
cuit: & mortes animarũ querit. De quo lu¬
po mox subditur. Et lupus rapit & disꝑgit
oues. Lupus uenit & mercennariꝰ fugit: qͥa
malignꝰ sp̃c mentes fidelium intemptatio¬
ne dilaniat: & is qui locum pastoristenet.
curam sollicitudinis non habet. Animȩ
ꝑeunt: & ipse de terrenis commodis lȩtat᷑.
Lupꝰ rapit & disꝑgit oues. cum alium ad luxu¬
riam ꝑtrahit. alium in auaritiam ascendit.
alium insuꝑbiam erigit. alium ꝑ iracun¬
diam diuidit. Hunc inuidia stimulat.
illum in fallatia supplantat. Quasi gͦ gre¬
gem lupus dissipat:cum fidelium popłm
diabolus ꝑtemptationes necat.Sed contra

Expanded text:
ponimus, si fideles innocentes contra perversoponimus, si fideles innocentes contra perversorum injustitiam ex justitiae auctoritate vindicamus. Quod quia mercenarius non facit, cum venientem lupum viderit, fugit. Sed est alius lupus, qui sine cessatione quotidie non corpora, sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians, circuit et mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: « Et lupus rapit et dispergit  Lupus venit et mercenarius fugit; quia malignus spiritus mentes fidelium in tentatione dilaniat, et is qui locum pastoris tenet, curam sollicitudinis non habet. Animae pereunt, et ipse de terrenis commodis laetatur. Lupus rapit et dispergit oves, cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit, alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit, hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo gregem lupus dissipat, cum fidelem populum diabolus per tentationes necat. Sed contra
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatis de ẽ. Tranquillitatis enim temꝑe
plerumq ad gregis custodiam. sicut ueruis
pastor sic etiam mercennarius stat. s lupꝰ
ueniens indicat. quo quisq animo suꝑ
gregis custodiam stabat. Lupꝰ & enim suꝑ
oues uenit: cũ qͥlibet in iustꝰ & raptor. fide¬
les quosq atq humiles oppͥmit. Sed his
qui pastor uidebat᷑ eẽ ce non erat: relinqͥt
oues & fugit: qͥa dunsibi ab eo ꝑiculum
metuit: resistere eiꝰ in iusticie non p̾sumit.
Fugit autẽ: non mutando locum: seo subtra¬
hendo solatium. fugit. quia in iusticiam
uidit & tacuit. fũgit: qui se sub silentio ab
scondit. Quib bene ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Non
ascendistis ex aduerso. neq opposuistis
murum pro domo isrł: ut staretis in pre¬
lio indie dñi. Ex aduerso quippe ascendẽ
ẽ: quiblibet potestatib prauȩ agentibus
rationis libera uoce contrairȩ. Et in die dñi
ꝓ domo isrł inprelio stamꝰ. ac murum ob¬

Expanded text:
cessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, cessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptor, 1486 fideles quosque atque humiles opprimit. Sedqui pastor esse videbatur et non erat, relinquit oves et fugit, quia dum sibi ab eo pericula metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem non mutando docum, sed subtrahendo solatium. Fugit, quia injustitiam vidit et tacuit. Fugit, quia sub silentio se abscondit. Quibus bene per prophetam dicitur: « Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . » Ex adverso quippe ascendere est: quibuslibet potestatibus prave agentibus rationis libera voce contraire. Et in die Domini, pro domo Israel in praelio stamus ac murum op
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo ꝓ his daturꝰ ẽ animã suam᷑. Et sc̃
non nulli qui dum plus terrenã substan¬
tiam qͣm oues diligunt: hi merito nomen
pastoris ꝑdunt. De quib ꝓtinꝰ subditur.
Mercennarius autẽ & qui non ẽ pastor. cuius
non sunt oues ꝓpͥe: uidet lupum uenien¬
tem. & dimictit oues & fugit. Non pastor
sed mercennariꝰ uocat᷑: qui non ꝓ amore
intimo oues dñicas. sed ad temporales mer¬
cedes pascit. Mercennariꝰ quippe ẽ qui lo¬
cum quidẽ pastoris tenet: sed lucra anima¬
rum non querit. Terrenicõmodis inbiat:
honore prelationis gaudet. Temporalib lu¬
cris pascit᷑ impensa sibi abhominib reue¬
rentia lȩtat᷑. Iste sunt & enim mercedes mer¬
cennarii: ut ꝓ eo ipso quod in regimine la¬
borat: hic quod querit inueniat: & ab he¬
reditate gͦgis in posterum alienus existat.
Utrum uero pastor sic. an mercennariꝰ cog¬
nosci ueraciter non potest:si occasio ne¬

Expanded text:
quando pro his daturus est animam suam? Et sunt quando pro his daturus est animam suam? Et sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam oves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De quibus protinus subditur: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves propriae, videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit. 2. Non pastor, sed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit; terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio ne
Abbreviated transcription (Latin):
udistis fr̃s kiñi ex lecci¬
one ȩuangłica eruditionẽ
urãm: audistis ex lec¬
ꝯculum nr̃m. Eece
enim is qui non ex
accidenti dono sed
essentialiter bonus ẽ dicit: ego sum pastor
bonus: atq ideo eiꝰdem bonitatis formã
qͣm nos imitem᷑: adiungit dicens. Bonus
pastor. ammã suam ponit ꝓ ouib suis.
ł ecit quod monuit: ostendit quod iussit.
Bonus pastor pro ouib animã posuit: ut¬
insacram̃to nr̃o corpꝰ suum & sanguinẽ uer¬
teret: & oues quas redemerat carnis suȩ ali¬
mento saciaret. Ostensa nob̃ ẽ de contẽp¬
tu mortis uia qͣm sequamur: apposita for¬
ma cui impͥmam᷑. Primũ nob̃ ẽ exteriora
nr̃a miscditer ouib eius impendere: post¬
tremum uero si necesse sit etiam mortem
nrãm pro eisdem ouib ministrare. Apri¬
mo autẽ hoc minimo. ꝑuenit᷑ ad postre¬
mum hoc maius. Sed cum incompara¬
biliter longe sit melior anima quauiuimꝰ
terrena substantia qͣm exterius possidemꝰ:
qui non dat pro ouib substantiã suam.

Expanded text:
 ex lectione evangelica eruditionem vestram, audistis eculum nostrum. Ecce enim is qui non ex accidenti dono, sed essentialiter bonus est, dicit: Ego sum pastor bonus. Atque ejusdem bonitatis formam quam nos imitemur, adjungit, dicens: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis. Fecit quod monuit, ostendit quod jussit. Bonus pastor pro ovibus suis in sacramento nostro corpus suum et sanguinem verteret, et oves quas redemerat, carnis suae alimento satiaret. Ostensa nobis est de contemptu mortis via quam sequamur, apposita est forma cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit, etiam mortem nostram pro eisdem ovibus ministrare. A primo autem hoc minimo pervenitur ad postremum majus. Sed cum incomparabiliter longe sit melior anima qua vivimus terrena substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ovibus substantiam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
pro missa fr̃s kim̃ leto cordis audituꝑciꝑe
debemꝰ: sedulaq intentione ꝑsistere. quati¬
nus adhȩc contingere mereamur. Quid est
enim quod merito letius audiat᷑: qͣm ꝑ¬
ueniri posse ad gaudium. quod nunqͣm
possit auferri: Notandum autem quod
tota lectionis huius ȩuangłicȩ series illis
conuenit: qui etiam presentes audierunt a
dño: pars autem illius etiam nob̃. qui post
passionẽ & resurrectionẽ dñicam ad fidem
uenimꝰ: aptissime congruit. Quod gͦ ait.

Expanded text:
simi, laeto cordis auditu percipere debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam nobis, qui post passionem et resurrectionem dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit. Quod ergo ait:
Abbreviated transcription (Latin):
bus. quib nr̃e quoq resurrectio¬
nis euentũ lȩtantes mereamur as¬
picere. ut cum tuba nouissima to¬
tum genus humanũ excitans ad
tribunal iusti uidicis aduocauerit.
nos a sorte reꝓborũ secernat sig¬
num eiusdem iudicis nr̃i quo sa¬
cramur. a pena negligentium
secernant uigiliȩ quib
aduentũ eius expecta¬
mus. eisq dign̾a ultione multatis.
ipse nos ad mansionẽ suꝑnȩ pacis.
quã ante scła ꝓmisit inducat. qui
uiuit & regnat cũ patre in unita¬

Expanded text:
bus, quibus nostrae quoque resurrectiobus, quibus nostrae quoque resurrectionis eventum laetantes mereamur aspicere, ut cum tuba novissima totum genus humanum excitans ad tribunal justi judicis advocaverit, nos a sorte reproborum secernat, signum ejusdem judicis nostri, quo sacramur, a poena negligentium secernant vigiliae quibus adventum ejus exspectamus, eisque digna ultione multatis ipse nos ad mansionem supernae pacis, quam ante saecula promisit, inducat, qui vivit et regnat cum Patre in unita
Abbreviated transcription (Latin):
moniã qua recrearemur sacrauit.
muniremur. parauit: uitȩ ꝑhennis
iter quod sequamur aperuit. Unde
& ipsi merito noctehac. redemptionis
nr̃ȩ memores. uigiliis do dignis in¬
stamus & precibus : lectionibq di¬
uinis quȩ date nobis
grẽ munera narrant: audiendis.
oꝑam damus. nouam ad¬
optionis plebem spũalis egypti
dominio subtractam. uni uero do¬
mino fonte regenerationis sacramꝰ.
missarũ sollempnia celebramus.
corpus sacroscm & pretiosum agni
nr̃i sanguinẽ. quo a peccatis redẽpti
sumus denuo do ꝓfẽctum in nr̃e sa¬
lutis immolamus. Et quia de re¬
surrectionis dominicȩ simul & erep¬
tionis nr̃e mysteriis annua sollẽp¬
nitate lȩtamur: studeamus km̃i
hȩc eadem mysteria interno mentis
amore complecti. hȩc uiuendo semꝑ
tenere: hȩc quasi munda animalia
nunc oris locutione ruminanda.
nunc cordis penetrabilib retracꝰ¬
tanda seruemus. Et ante omnia
talib uitam ducere curemus acti¬

Expanded text:
moniam qua recrearemur  Al., recmoniam qua recrearemur  Al., recmuniremur paravit, vitae perennis iter quod sequamur aperuit. Unde et ipsi merito nocte hac redemptionis nostrae memores, vigiliis Deo dignis instamus et precibus lectionibusque divinis, quae datae nobis gratiae munera narrant, audiendis operam damus, novam adoptionis plebem spiritualis Aegypti Domino subtractam, uni vero Domino fonte regenerationis sacramus, missarum solemnia celebramus, corpus sacrosanctum et pretiosum Agni nostri sanguinem, quo a peccatis redempti sumus, denuo Deo in profectum nostrae salutis immolamus. Et quia de resurrectionis dominicae simul et ereptionis nostrae mysteriis annua solemnitate laetamur, studeamus, charissimi, haec eadem mysteria interno mentis amore complecti, haec vivendo semper tenere, haec quasi munda animalia nunc oris locutione ruminanda, nunc cordis penetralibus retractanda servemus, et ante omnia talibus vitam ducere curemus acti
Abbreviated transcription (Latin):
tis eius sanguine domib fidelium co¬
mestis eius carnibus. uenit dñs repen¬
te & eos qui mysterii cęlestis exortes
manebant pumens. & contra popłm
quẽ sacramentis salutarib imbutum
uidit redemit: ita nimirũ ita dñs
& redemptor nr̃ cũ suũ ꝓ nobis corpꝰ
& sanguinẽ hostiam patri obtulisset.
subuertit potentiam diaboli. satelli¬
tũq eius. spũum uidelicet immundo¬
rũ audaciam cõminuit. Deiecit clau¬
stra inferni. electos qui ibidem quã¬
uis in tranquillitatis sinu tenebantur
eruit. & hac ipsa nocte resurgens a
mortus ad cȩlestis regni gaudia re¬
duxit. impleta ꝓphetia quȩ dixit.
ascendens in altum captiuã duxit
pud inferos inuenit. abstulit: uerũ
etiam eis quos in carne adhuc posi¬
tos suos esse cognouit. nec non &
nobis quos in se creditu¬
ros in fine tempoꝵ preuidit.
remediũ salutis morte sua ac resur¬
rectione ꝓcurauit. Nobis & ante¬
quã crearemur sp̃ualem uite ali¬

Expanded text:
tis ejus sanguine domibus fidelium, cotis ejus sanguine domibus fidelium, comestis ejus carnibus venit Dominus repente, et eos qui mysterii coelestis exortes manebant puniens, e contra populum quem sacramentis salutaribus imbutum vidit, redemit: ita nimirum Dominus ac Redemptor noster cum suum pro nobis corpus et sanguinem hostiam Patri obtulisset, subvertit potentiam diaboli, et satellitum ejus, spirituum, videlicet, immundorum, audaciam comminuit. Disjecit claustra inferni, electos qui ibidem quamvis in tranquillitatis sinu tenebantur eruit, et hac ipsa nocte resurgens a mortuis ad coelestis regni gaudia reduxit, impleta prophetia quae dixit : Ascendens in altum captivam duxit pud inferos invenit, abstulit, verum etiam eis  Al., eos quos in carne adhuc positos suos esse cognovit, necnon et nobis, quos in se credituros in fine temporum praevidit, remedium salutis morte sua ac resurrectione procuravit. Nobis etiam antequam crearemur spiritualem vitae ali
Abbreviated transcription (Latin):
lutis preciũ. qui morte ad tempus
suscepta. mortis imꝑiũ ꝑpetuo dãp¬
nauit: mirandoq ac desiderabili spe¬
ctaculo agnus innocenter occisus. le¬
onis qui occiderat uires potenter at¬
triuit. Agnus qui tollit peccata mun¬
di. leonẽ qui intulit peccatũ mundo
confregit. Agnus qui nos suȩ carnis
& sanguinis libamine ne pereamus
reficit: leonem qui nos rugiens cir¬
cuit. & quẽ de nobis ꝑdat inquirit.
deuicit. Agnus qui suȩ mortis signũ
frontibus nr̃is ad decutienda tela mor¬
tiferi hostis imposuit. Nam & ido san¬
guis agni legalis in limine suꝑlimina¬
ri & utroq poste domoꝵ in quibus
edebatur iussus est poni. ut etiam
quadri. ꝑtita sangui¬
nis distinctio. quadrifidũ dominicȩ
passionis uexillum quo nos
signati liberamur exprimeret. Deie¬
cit aduersarium nr̃ȩ libertatis & pa¬
cis. qui insidiatur nobis in occulto.
sicut leo in cubili suo. Sicut gͦ nocte
hac immolato agno in egẏpto signa¬

Expanded text:
lutis pretium, qui, morte ad tempus lutis pretium, qui, morte ad tempus suscepta, mortis imperium perpetuo damnavit, mirandoque ac desiderabili spectaculo agnus innocenter occisus, leonis qui occiderat vires potenter attrivit. Agnus qui tollit peccata mundi, leonem qui intulit peccata mundo confregit: Agnus, qui nos suae carnis et sanguinis libamine ne pereamus reficit, leonem qui nos rugiens circuit, et quem de nobis perdat inquirit, interficit Agnus, qui suae mortis signum frontibus nostris ad decutienda tela mortiferi hostis imposuit. Nam et ideo sanguis agni legalis in limine superliminari et utroque poste domorum in quibus edebatur jussus est poni, ut etiam quadripartita sanguinis distinctio quadrifidum dominicae passionis vexillum, quo nos signati liberamur exprimeret, dejecit adversarium nostrae libertatis et pacis, qui insidiatur nobis in occulto, sicut leo in cubili suo. Sicuti ergo nocte hac immolato agno in Aegypto, signa
Abbreviated transcription (Latin):
re euis sanguine qui esset fusus in li¬
mine. postem domorũ suarũ utrũq
ac suꝑliminare ꝑungere. atq intus
paratum ac uigilantem horã suȩ re¬
demptionis expectare. Quod dũ fa-¬
ceret. ecce noctis huius medio dñs
adueniens. ꝑcussis egẏptioꝵ primo¬
genitis. liberauit popłm suũ a pon¬
dere longe seruitutis. atq ad terrã
promisse olim patriȩ ꝑduxit. iubens
eum hanc noctem in memoriã sue
saluationis omnib annis immolati¬
one agni paschalis agere sollempnẽ.
Quȩ ꝓfecto redemptio populi illius
spiritualis nr̃e redemptionis quȩ
resurgente a mortius dño hac nocte
completa est typũ gessit. sicut etiã
carnales eiusdem popłi oppressores
egyptii. diriora nequitiȩ spũalis ar-¬
ma designant: quib subiectum si¬
bi genus humanũ. impia domina¬
tione premebat. sed ueniens agnꝰ
immaculatus dignatus est immolari
ꝓ nobis. dedit sanguinẽ suũ nr̃e sa¬

Expanded text:
et ex ejus sanguine, qui esset effusus in liet ex ejus sanguine, qui esset effusus in limine, postem domorum suarum utrumque ac superliminare perungere, atque intus paratum ac vigilantem, horam suae redemptionis exspectare: quod dum faceret, ecce noctis hujus medio Dominus adveniens, percussis Aegyptiorum primogenitis, liberavit populum suum a pondere longae servitutis, atque ad terram promissae olim patriae perduxit, jubens eum hanc noctem in memoriam suae salvationis omnibus annis immolatione agni paschalis agere solemnem. Quae profecto redemptio populi illius spiritualis nostrae redemptionis, quae resurgente a mortuis Domino hac nocte completa est, typum gessit, sicut etiam carnales ejusdem populi oppressores Aegyptii diriora nequitiae spiritualis arma designant, quibus subjectum sibi genus humanum impia damnatione premebat. Sed veniens Agnus immaculatus dignatus est immolari pro nobis, dedit sanguinem suum nostrae sa
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ transinigremus. Quia nr̃e re¬
surrectionis tempus ignoramus. qͦd
tamen futurũ nullomodo ambigimꝰ.
& om̃i quidẽ tempore. & in hac pre¬
cipue nocte sollicitas ꝓ eius expecta¬
tione uigilias agamus. Obsecremus
miscłiam illius qui susceptam ꝓ nob̾
humiliter mortẽ. mox sublimiter su¬
perauit. ut nr̃e nos tempore resurres¬
tionis de morte ad uitam transmigra¬
re concedat. Rogemus eũ qui pascha
nrm̃ immolatus est xp̃c. ut & incho¬
ata paschalis gaudii sollempnia nos
digne ꝑagere. & ꝑhec contingere ad
gaudia prestet ȩterna. inter hȩc uͦ
notandũ quod huius sacratissimȩ no¬
ctis ac redemptionis nr̃ȩ quã colimꝰ.
sollempnitas olim ẽ in antiquo dei
popło mystice designata. Cũ enĩ ide
popłs aiu fuisset egyptia seruitute
egyptii ad liberũ sui conditoris exire
seruitiũ. tandem precepit ei dñs in ce¬
lebratione paschȩ immolare agnum.
eiusq carnes hac nocte assare & ede

Expanded text:
dinem transmigremus, quia nostrae redinem transmigremus, quia nostrae resurrectionis tempus ignoramus, quod tamen futurum nullo modo ambigimus, et omni quidem, et in hac praecipua nocte, sollicitas pro ejus exspectatione vigilias agamus. Obsecremus misericordiam illius, qui susceptam pro nobis humiliter mortem mox sublimiter superavit, ut nostrae nos tempore resurrectionis de morte ad vitam transmigrare concedat. Rogemus eum qui pascha nostrum immolatus est Christus, ut et inchoata paschalis gaudii solemnia nos digne peragere, et per haec contingere ad gaudia praestet aeterna. Inter haec vero notandum quod hujus sacratissimae noctis ac redemptionis nostrae, quam colimus, solemnitas jam olim est in antiquo Dei populo mystice designata. Cum enim idem populus diu fuisset Aegyptia servitute Aegyptii ad liberum sui Conditoris exire servitium, tandem praecepit ei Dominus in celebratione paschae immolare agnum, ejusque carnes hac nocte assare et edere,
Abbreviated transcription (Latin):
se in galilea uidendum a discipulis
p̃dixit. & sicut sequentia scĩ euuan¬
gelis declarant ex hibuit. etiam in
hoc mẏstice & uirtutem suȩ resurree¬
tionis & nr̃e profectum uitȩ spũalis
insinuat. Galilea quippe transmigra¬
tio facta interpretatur. Et bene in
galilea uidetur a discipulis. qui iam
dde morte ad uitam. de corruptione
ad incorruptionẽ. de pęna transmi¬
grauerit ad głam: ut uictoriam re¬
surrectionis. non solum ostensione cor¬
poris & exhortatione sermonis: sed
nomine quoq loci in quo appareret.
& loqueretur cõmendaret. Sed & ip¬
si gaudio resurrectionis eius ita solũ
tunc frui ualemus. si nunc de cor¬
ruptela uitioꝵ ad uirtutũ oꝑa trans¬
migrare satagimus. Unde curandũ
sũmoꝑe est fr̃s mei ut quia resurrecꝰ¬
tionis dñi & saluatoris nr̃i tempus
agnouunus. quia eius sollẽpnia cele¬
bramus. continuis bonoꝵ oꝑum ꝓ¬
fectibus ad contemplandã eus cessitu¬

Expanded text:
se in Galilaea videndum a discipulis se in Galilaea videndum a discipulis praedixit, et sicut sequentia sancti Evangelii declarant, exhibuit etiam in hoc mystice, et veritatem suae resurrectionis et nostrae profectum vitae spiritualis insinuat. Galilaea quippe transmigratio facta interpretatur. Et bene in Galilaea videtur a discipulis, qui jam de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de poena transmigraverat ad gloriam, ut victoriam resurrectionis non solum ostensione corporis et exhortatione sermonis, sed nomine quoque loci in quo appareret et loqueretur commendaret. Sed et ipsi gaudio resurrectionis ejus ita solum tunc frui valemus, si nunc de corruptela vitiorum ad virtutum opera transmigrare satagimus. Unde curandum summopere est, fratres mei, ut quia resurrectionis Domini et Salvatoris nostri tempus agnovimus, quia ejus solemnia celebramus, continuis bonorum operum profectibus ad contemplandam ejus celsitu
Abbreviated transcription (Latin):
Wideamus fr̃s in dño resurgente
a mortius ueritatẽ nr̃e carnis. ui¬
deamus głam nouȩ incorruptio¬
nis. Suꝑius quippe lectũ ẽ. quia
clauso resurrexit monumento. nẽ
autẽ legitur quia mulieres tenue¬
runt pedes euis. & adorauerunt
eum. Surrexit enĩ clauso ostiomo¬
numenti & exiit. ut immortale
iam factũ doceret ẽẽ corpus. quod
in monumento clausũ fuerat mor¬
tuum. Tenendas mulierib prebuit
plantas. ut ueram se ostendere car¬
nem quȩ amortalib tangi posset in¬
timaret. Ite inquit nuntiate fr̃ib
meis ut eant in galileam. ibi me ui¬
debunt. Omira pietas saluatoris.
mira benignitas. Quos ante passio¬
nem discipłos. & aliquando etiam
seruos uocare consueuerat. hos post
resurrectionẽ fr̃s appellat. ut et eiꝰ¬
dem se humanitatis quã & ante ha¬
buerat habitũ resurgendo resump¬
sisse monstraret. & illos quoq ad ꝓ¬
merendã sperandamq in sua carne
coronam immortalitatis qua ipse
iam p̃minebat erigeret. Sane quod

Expanded text:
s, in Domino resurgente a mortuis veritatem nostrae carnis, videamus gloriam novae incorruptionis. Superius quippe lectum est quia clauso surrexit monumento: nunc autem legitur quia mulieres tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Surrexit enim clauso ostio monumenti, et exiit, ut immortale jam factum doceret esse corpus, quod in monumento clausum fuerat mortuum. Tenendas mulieribus praebuit plantas, ut veram se habere  Al., ostendere carnem, quae a mortalibus tangi posset  Al., possit intimaret. Ite, inquit, nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt. O mira pietas Salvatoris, mira benignitas! Quos ante passionem discipulos, et aliquando etiam servos vocare consueverat, hos post resurrectionem fratres appellat, ut et ejusdem se humanitatis, quam et ante habuerat, habitum resurgendo resumpsisse monstraret, et illos quoque ad promerendam sperandamque in sua carne coronam immortalitatis qua ipse jam praeeminebat erigeret. Sane quod
Abbreviated transcription (Latin):
citur. patitur. & resurgit. ut nos in
uitam ꝑ ipsum renascamur in tribu¬
lationibus : ut cũ eo in uirtutib re¬
surgamus. Omĩa enim ꝑ ipsũ. in hac
nocte restaurata sunt. In hac quip¬
pe nocte quasi primitiȩ resurrexit:
captiuitas soluitur. uita in adam
amissa restauratur. In hac nocte
prothoplastus antiquus ꝑegrinus¬
redit ad paradysi patriam. xp̃o che¬
rubin mouente. Ab hac enĩ nocte
dominicȩ resurrectionis. paradisus
patet. Nulli clauditur nisi aseipso.

Expanded text:
citur, patitur et resurgit, ut nos per ipsum in vitam renascamur in tribulationibus, et cum eo in virtutibus resurgamus. Omnia enim per ipsum in hac nocte restaurata sunt. In hac quippe nocte quasi primitiae ipse resurrexit, captivitas nostra solvitur, vita in Adam amissa restauratur. In hac nocte protrediit ad paradisi patriam, Christo cherubin movente: ab hac enim nocte Dominicae resurrectpatet, nulli clauditur, nisi a seipso;
Abbreviated transcription (Latin):
doctȩ oraculo triumphũ resurrecti¬
onis mundo annuntiare meruert̃.
ac mortis quã ęua serpentino sedu¬
cta affatu contraxit imperiũ predi¬
care dirutum. quanto feliciores
animȩ uiroꝵ pariter & feminarũ.
quotquot in die iudicii. ꝑcussis pa¬
uore ac digna ultione reprobis. ipsȩ
celesti gr̃a aduitȩ triumphare de mor¬
te & gaudium beatȩ resurrectionis
intrare meruerint. Currentib autẽ
eis enuangelirare discipulis. occur¬
rit iħe easq salutat. ostendens se om¬
nib iter iirtutũ inchoantibus ut
ad salutem ꝑpetuam ꝑuenire que¬

Expanded text:
doctae oraculo triumphum resurrectidoctae oraculo triumphum resurrectionis mundo annuntiare meruerunt, ac mortuis quod Eva serpentino seducta affatu contraxit imperium praedicare dirutum! Quanto fanimae virorum pariter et feminarum, quotquot in die judicii percussis pavore ac digna ultione reprobis, ipsae coelesti gratia adjutae triumphare de morte, et gaudium beatae resurrectionis intrare meruerint. Currentibus autem eis evangelizare discipulis occurrit Jesus, easque salutat, ostendens se omnibus iter virtutum inchoantibus, ut ad salutem perpetuam
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta illud ꝓpheticũ. Tu quoq in
sanguine testamenti tui eduxisti
iunctos de lacu in quo non ẽ aqua.
Erat autem aspectus eius sicut fulgur.
& uestimenta eius sicut nix. ut ipso
quoq habitu ac uultu significaret.
quia is cuius głam resurrectionis nun¬
tiabat: & terribilis ad damnandum
reꝓbos. & benignus esset ac blandus
a d consolandũ electos. In fulgure et¬
enu terror timoris. in niue autem
blandimentũ candoris exprimitur.
In cuius indiciũ diuinȩ discretionis
ipse quoq angłs apparet. & custodes
sepulchri impios timore ꝑterret.
& uisitatrices eiusdem sepulchri pi¬
issimas benigna consolatione refo¬
uet. ac ne paueant confortat. insuꝑ
etiam familiari affatu prior ipse
quia sciret eas iħm querere dicit.
& quia iam surrexit addit. mox etiã
ipsas honorifico ac lȩtissimo subdi¬
tas mynisterio gaudium resurrecti¬
onis eius euuangelizare precipit.
Et quam felices feminȩ quȩ angłico

Expanded text:
juxta illud propheticum: Tu quoque in juxta illud propheticum: Tu quoque in sanguine testamenti tui eduxisti vinctos de lacu in quo non est aqua. Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix: ut ipso quoque habitu ac vultu significaquia is, cujus gloriam resurrectionis nuntiabat, et terribilis ad damnandum reprobos, et benignus esset ac blandus ad consolandum electos. In fulgure etenim terror timoris, in nive autem blandimentum candoris exprimitur. In cujus indicium divinae discretionis ipse quoque angelus apparet, et custodes sepulcri impios timore perterretet visitatrices ejusdem sepulcissimas benigna consolatione refovet ac ne paveant confortat. Insuper etiam familiari affatu prior ipse quia sciret Jesum quaerere dicit, et quia jam surrexit addit, mox etiam ipsas honorifico ac laetissimo subditas ministerio gaudium resurrectionis ejus evangelizare praecepit. Et quam felicis feminae quae angelico
Abbreviated transcription (Latin):
tereundũ quare testis dominicȩ re¬
surrectionis angłs sedens apparuerit.
cum is qui natiuitatis mundo gau¬
diũ euuangelizabat iuxta pastores
stetisse legatur. Stare quippe pug
recte stans apparuit angelus qui ad¬
uentũ dñi in mundo predicabat.:
ut etiã stando signaret. quia isquẽ
p̃dicabat. ad debellandũ mundi pͥn¬
cipẽ ueniret. Recte p̃co resurrecti¬
onis eus sedisse memoratur. ut etiã
sedendo figuraret eum superato mor¬
tis auctore sedem regni iã conscen¬
disse ꝑpetui. de qua ipse paulopost
discipulis apparens ait. Data ẽ mͥ
om̃is potestas in cȩlo & in terra. &
euuangelista marcus. Et dñs quidem
inquit post quam locutus est eis. assũp
Sedebat aut̾ẽ suꝑ lapid̾e reuolutũ.
quo ostium monumenti claudebat᷑.
ut olaustra inferorũ sua illũ uirtute
deiecisse ac superasse doceret. quatinꝰ
om̃s quos ibi suos inuenisset. ad pa¬
radysi lucem requiemq subleuaret.¬

Expanded text:
aetereundum quare testis Dominicae reaetereundum quare testis Dominicae resurrectionis angelus sedens apparuerit, cum is qui nativitatis ejus mundo gaudium evangelizabat, juxta pastores stetisse legatur. Stare quippe pugnrecte stans apparuit angelus qui adventum Domini in mundo praedicabat, ut etiam stando signaret, quia is quem praedicabat, ad debellandum mundi principem veniret. Recte praeco resurrectionis ejus sedisse memoratur, ut etiam sedendo figuraret eum superato mortis auctore, sedem regni jam conscendisse perpetui. De qua ipse paulo post discipulis apparens ait: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Et Evangelista Marcus: Et Dominus quidem Jesus, inquit, postquam locutus est eis, assumptSedebat autem super lapidem revolutum, quo ostium monumenti claudebatur, ut claustra inferorum sua illum virtute dejecisse ac superasse doceret, quatenus omnes quos ibi suos invenisset ad parad
Abbreviated transcription (Latin):
sui redemptoris. quacũq eius eccła
ꝑ orbem diffusa est celebrare desi¬
derant. Quod autem terre motus re¬
surgente dño de sepulchro sicut etiã
moriente in cruce factus est magnus:
significat terrena prius corda & cȩle
sti spe deiecta ꝑ fidem passionis ac
resur rectionis eius concutienda ad
penitentiam: ac saluberrimo pauore
ꝑmota ad uitam sublimanda ꝑpe¬
tuam. Quod angelus aduenit. ob¬
sequiũ suȩ seruitutis quod dño de
homo est inter acta humanitatis eiꝰ
semꝑ angłoꝵ mynisteria do debita
non desunt: sicut inquisita sc̃i euan
gelii copiosissime ꝓbat hystoria.
Reuoluit autẽ lapidem. non ut e¬
gressuro dño ianuam pandat: sed
ut egressus eius iam facti hominib
prestet inditiũ. Qui enĩ mortalis
adhuc clauso uirginis utero potuit
nascendo mundũ ingredi. ipse absq
ulla dubietate iam factus immor¬
talis. clauso licet sepulchro potuit
resurgendo exire de mundo. Nec p̃¬

Expanded text:
sui Redemptoris quacunque ejus Ecclesia sui Redemptoris quacunque ejus Ecclesia per orbem diffusa est celebrare desiderant. Quod autem terraemotus, resurgente Domino de sepulcro sicut etiam moriente in cruce, factus est magnus, signisti spe dejecta per fidem passionis ac resurrectionis ejus concutienda ad poenitentiam ac saluberrima pavore permota ad vitam sublimandam perpetuam. Quod angelus advenit, obsequium suae servitutis quod Domino debeus et homo est, interdicta humanitatis ejus semper angelorum ministeria Deo debita non desunt, sgelii copiosissime probat historia. Revolvit autem lapidem, non ut egressuro Domino januam pandat, sed ut egressus ejus jam facti praestet hominibus indicium. Qui enim mortalis adhuc clauso virginis utero potuit nascendo mundum ingredi, ipse absque ulla dubietate jam factus immortalis, clauso licet sepulcro, potuit resurgendo exire de mundo. Nec pr
Abbreviated transcription (Latin):
quia homo a luce paradysi peccan¬
do lapsus: in huius scłi tenebras. e¬
rumnasq decidit. Aptissime nunc
dies sequitur noctẽ: quando ꝑ fide
resurrectionis. a peccati tenebris. et
umbra mortis ad lucẽ uite. xp̃o lar¬
giente reducimur. Qua ꝓpter neces
precipuam: grã dominicȩ resurrecti¬
onis illustratam cognouimꝰ: ipsi qͦq¬
curemus sollicite ne qua eius parti¬
cula. nr̃o in corde tenebrescat. sed
tota lucescat in diem: & nunc uide¬
licet nobis uigilias eius. digna de uoti¬
one laudis agentibus: & completis
quoq uigiluis sobria ac pura consci¬
entia diei dominici. paschalia festa
expectantibus. Uenit inquit maria
magdalenȩ. & altera maria uidere
sepulchrum. Duȩ unius nominis.
eiusdemq amoris ac deuotionis fe¬
minȩ quȩ dominicũ uenerunt
in uisere sepulchrũ. duas fidehũ
plebes iudaicam scilicet & gentilẽ
designant: quȩ uno atq indissimi¬
li studio passionẽ resurrectionẽq

Expanded text:
quia homo a luce paradisi peccanquia homo a luce paradisi peccando lapsus, in hujus saeculi tenebras aerumnasque decidit; aptissime nunc dies sequitur noctem, quando per fidem resurrectionis a peccati tenebris et umbra mortis ad lucem vitae Christo largiente reducimur. Quapropter necespraecipuam gratia Dominicae resurrectionis illustratam cognovimus, ipsi quoque sollicite curemus, ne qua ejus particula nostro in corde tenebrescat, sed tota lucescat in diem, et nunc videlicet nobis vigilias ejus digne devotione laudis agentibus, et completis quoque vigiliis sobria ac pura conscientia, diei Dominici paschalia festa expectantibus. Venit, inquit, Maria Magdalena, et altera Maria videre sepulcrum. Duae unius nominis ejusdemque amoris ac devotionis feminae, quae Dominicum venerunt invisere sepulcrum, duas fidelium plebes, Judaicam, scilicet, et gentilem designant, quae una atque indissimili studio passionem resurrectionemque
Abbreviated transcription (Latin):
gelista: quantũ dignitatis hec sacra¬
exordium. quo deuotȩ.xp̃o feminȩ
in obsequium illius uigilare cepert̃:
in sequentẽ iam diem lucescere ꝑhi¬
buit. Nam dñs auctor & ordinator
temporũ. qui in ultima noctis huius
parte surrexit: totam eam nimirũ
eiusdem resurrectionis luce festiuã
reddidit & choruscam. Si quidem
ab exordio mundanȩ creationis usq¬
huc. ita tempoꝵ cursus distingue¬
batur. ut dies noctem p̃cederet: uix¬
ta ordinem uidelicet primȩ conditi¬
onis. hac autem nocte. ꝑ mysterium
resurrectionis dñi: temporũ ordo mu¬
tatus est. Nam quia nocte resur¬
rexit a mortuis. die uero sequente.
eiusdem resurrectionis effectũ disci¬
pulis ostendit: ac participato cum eis
conuiuio. ueritatem uirtutis eius. mi¬
rantib simul & gaudentibus astruxit.
rectissime nox illa sequentis diei con
iuncta est luci: ac sic tempoꝵ
sequatur. Et quidem aptissime
quondam. diem sequebatur nox.

Expanded text:
gelista quantum dignitatis haec sacragelista quantum dignitatis haec sacraexordium quo devotae Christo feminae in obsequium illius vigilare coeperunt, in sequentem jam diem lucescere perhibuit. Nam Dominus auctor et ordinator temporum, qui in ultima noctis hujus parte surrexit, totam eam nimirum ejusdem resurrectionis luce festivam reddidit et coruscam. Siquidem ab exordio mundanae creationis usqhuc ita temporum cursus distinguebatur ut dies noctem praecederet juxta ordinem videlicet primae conditionis, hac autem nocte per mysterium resurrectionis Domini temporum ordo mutatus est. Nam quia nocte resurrexit a mortuis, die vero sequente ejusdem resurrectionis effectum discipulis ostendit, ac participato cum eis convivio veritatem virtutis suae mirantibus simul et gaudentibus astruxit, rectissime nox illa sequejuncta est luci, ac si  Al., ssequatur. Et quidem aptissime quondam diem sequebatur nox,
Abbreviated transcription (Latin):
te mane in pͥma sabbati. ad sepulchrũ
ꝑuenerint: id est uespere a romata
parauerint. quib corpus dñi ungere
desiderabant: sed parata uesꝑe aromata:
mane ad sepulchrum detulerint. Qͦa
curius posuit: sed euuangelistȩ alii
quo ordine sit factum. euidentius
ostendunt. Sepulto namq sexta fe¬
ria dño. reuerse a monumento mu¬
lieres. parauerunt aromata. &
ungenta  quaidui operari li¬
cebat: & sabbato quidem siluerunt
scđm mandatum. sicut lucas aꝑte
designat. Cũ autem transisset sab-¬
batum. uesperaq adueniente. tempꝰ
operandi redisset: mox promptȩ ad
deuotionẽ. emerunt. quȩ minus pa¬
rauerant aromata. sicut marcus
cõmemorat. ut uenientes ungerent
eum. Et ualde mane una sabbatoꝵ.
dum autẽ cur noctẽ dominicȩ resur¬
rectionis. euuangelista describens ait.
uespere autem sabbati quȩ lucescit
in prima sabbati: cum consuetus or-¬
do temporũ. habeat uesꝑam magis
tenebrescere in noctem. quã in diem
lucescere. Sed mystice loquens euuan¬

Expanded text:
te mane in primam Sabbati ad sepulcrum pervenerunt, id est, vespere aromata paraverunt, quibus corpus Domini ungere desiderabant, sed parata vespere aromata mane ad sepulcrum detulerint  Al.curius posuit, sed alii evangelistae quo ordine sit factum evidentius ostendunt. Sepulto namque sexta feria Domino, reversae a monumento mulieres paraverunt aromata et unguenta quandiu operari licebat, et Sabbato quidem siluerunt secundum mandatum, sicut Lucas aperte designat. Cum autem transisset Sabbatum, vesperaque adveniente tempus operandi redisset, mox prompte ad devotionem emerunt, quae minus paraverant aromata, sicut Marcus commemorat, ut venientes ungerent eum, et valde mane una Sabbatorumdum autem cur noctem Dominicae resurrectionis evangelista describens ait: Vespere autem Sabbati, quae lucescit in prima Sabbati. Cum consuetus ordo temporum habeat, vesperam magis tenebrescere in noctem, quam in diem lucescere. Sed mystice loquens evan
Abbreviated transcription (Latin):
nis sepulture: & resurrectionis intima¬
re curauit. Sexta quippe feria cruci¬
fixus est. sabbato quieuit in sepulchro.
dominica surrexit a mortuis : signifi¬
cans electis suis. ꝑ sex huius scłi ȩta¬
tes inter ꝑicula ꝑsecutionũ. bonis oꝑi¬
bus insudandũ: in alia autẽ uita qua¬
si in sabbato ꝑp̾etuo requiẽ animarũ
sperandã. Porro in die iudicis. quasi
in die domĩnica corporũ quoq immor¬
taliũ receptionẽ. ẽẽ celebrandam: in qͥ¬
b deinceps. animȩ suꝑno gaudio sine
fine fruantur. Quod autẽ in lectione
euuangłica dictum ẽ. quia scẽ muli¬
eres uesꝑe sabbati quȩ lucescit. in pri

Expanded text:
nis, sepulturae et resurrectionis intimanis, sepulturae et resurrectionis intimare curavit. Sexta quippe feria crucifixus est, Sabbato quievit in sepulcro, Dominica resurrexit a mortuis, significans electis suis per sex hujus saeculi aetates, inter pericula persecutionum bonis operibus insudandum. In alia autem vita quasi in Sabbato perpetuo requiem animarum sperandam: porro in die judicii quasi in die Dominica, corporum quoque immortalium receptionem esse celebrandam, in quibus deinceps animae superno gaudio sine fine fruantur. Quod autem in lectione evangelica dictum est, quia sanctae mulieres vespere Sabbati, qu
Abbreviated transcription (Latin):
surrectio dñi ac
saluatoris nr̃i. dedicauit. luste et enim
hanc ꝓ eius amore uigiliis celebram
o pm̾nis: qui ꝓ nr̃o amore in ea dor¬
mire in morte. ac de morte uoluit
excitari. Nam sicut apłs ait mortuus
est ꝓpter delicta nr̃a: & resurrexit ꝓp¬
ter iustificationẽ nram. Quod ipso qͦq
statii temporis. quo uel mortuis est
in cruce: uel a mortuis resurrexit os¬
tendit. Circa horam quippe nonam
cũ inclinata iam ẽẽt ad uesꝑam dies.
& tepefactus a meridiano feruore ra¬
dius solis. mysterium uictori¬
osissimȩ passionis consummauit: eui¬
denter se insinuans ꝓpter auferenda
scelera quib a diuina luce & dilectio¬
ne in huius noctẽ peregrinationis in¬
cidimus crucis subisse patibulũ. Sur¬
rexit mane pͥma sabbati. quȩ nunc
dies dominica uocatur: manifeste
docens se nos a morte anime resusci¬
tatos. in lucẽ ꝑpetuȩ felicitatis esse ꝑ¬
ducturum. Sed & aliud nobis memo¬
rabile mysteriũ tempore suę passio¬

Expanded text:
surrectio Domini ac Salvatoris nostri dedicavit. Juste etenim hanc pro ejus amore vigiliis celebramus et hymnis, qui pro nostro amore in ea dormire in mortem, ac de morte voluit excitari; nam sicut Apostolus ait: Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Quod ipso quoque statum temporis quod vel mortuus est in cruce, vel a mortuis resurrexit, ostendit. Circa horam quippe nonam, cum inclinata jam esset ad vesperam dies, et tepefactus a meridiano fervore radius solis, mysterium victoriosissimae passionis consummavit, evidenter se insinuans propter auferenda scelera, quibus a divina luce et dilectione in hujus mortem peregrinationis incidimus, crucis subisse patibulum. Surrexit mane prima Sabbati, quae nunc dies Dominica vocatur, manifeste docens se nos a morte animae resuscitaturum, et in lucem perpetuae felicitatis esse perducturum. Sed et aliud nobis memorabile mysterium tempore suae passio
Abbreviated transcription (Latin):
ad impetrãdam precib sanctitatem: semꝑ
aditum fãciunt. Ceterum si caput subster¬
nas. atq: cineres desuꝑ sp̃argas:si demiq
collum tuum uelut circulum torqueas:
atq: ad exorandam clem̃tiam dei largos
fletus effũndas: nichil proficies.Commo¬
uere enim diuinam non poteris pietãtẽ:
qui circa ꝓximos tuos neglexisti debitam
caritatem. Scriptum ẽ enim. Non tale ie¬
iunium ego elegi dicit dñs. Nam si flec¬
tas ut circulum ceruicem tuam. cilicium
autem & cinerem substernas: nec sic uocabo
inquit ieiumum acceptum. Sed solue
omnẽ nodum iniquitatis: & obstinationẽ
malorum. Dimicte quassatos inrequiem:
& omnẽ iniquam conuentiõnẽ dissipa.
Frange esurienti panem tuum. & egenos
sine tecto induc indomum tũam. Si uide¬
ris nudumn ues uesti ẽum: & domesticos¬

Expanded text:
ad impetrandam precibus sanctitatem semper ad impetrandam precibus sanctitatem semper aditum faciunt. Caeterum si caput substernas, atque cineres desuper spargas, si denique collum tuum velut circulum torqueas, atque ad exorandam clementiam Dei largos fletus effundas, nihil proficies. Commovere enim divinam non poteris pietatem, qui circa proximos tuos neglexisti debitam charitatem: scriptum est enim, Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas ut circulum cervicem tuam, cilicium autem et cinerem substernas; nec sic vocabo, inquit, jejunium acceptum. Sed solve omnem nodum iniquitatis et obstinationem malorum. Dimitte quassatos in requiem, et omnem iniquam conventionem dissipa. Frange esurienti panem tuum, et egenos sine tecto induc in domum tuam; si videris nudum, vesti eum,