comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel etiam ꝑ̃ exempla sc̃ĩ¬
tatis compuncti redennt
ad sinum matris eccł̃ie
confitentes se in
maximis deliquisse ce
gemitum pecc̃orum suo¬
rum incessabilit̾ osten¬
dentes. iustis elemosinis¬
emundationem uitiorũ
quib implicati fuerant
in penitentia ꝑmanen¬
tes ꝑcipiunt. Nonne hͥ
quasi alepra mundati sa¬
lutem mercantur eternã:
Et ait ad illos. Nichil tu¬
ieritis in uia. neq uirgã.
neq peram. neq panem.
neq petuniam. neq du¬
as tumcas habeatis. Tan¬
ta gͥ sacerdotib debet ĩ
deo esse fiducia. ut neqͥ¬
quam curis terrene nego
numquam dresse certissi¬
me sciant. siᷤ in opere uolũ¬
tatis dei. in uerbo predica¬
tionis fidelrter laborant:
ne dum mens eorum oc¬
cupatur ad temporalia.
minus subiectiᷤ p̃uideant
eterna. Pauyerem uideli¬
cet uitam sacerdotes debe¬
re habere demonstrans.
ne uidentur causa lucri
p̾dicare. quiq diuitias
detruncarat ꝓpe modum
ce necessaria uite ampu¬

Expanded text:
vel etiam per exempla sanctivel etiam per exempla sanctitatis compuncti, redeunt ad sinum matris Ecclesiae, confitentes se jugiter in maximis deliquisse, et gemitum peccatorum suorum incessabiliter ostendentes, culpas suas eleemosynisemendationem vitiorum quibus implicati fuerant, in poenitentia permanentes percipiant: nonne hi quasi lepra mundati, salutem merentur aeternam? Et ait ad illos: Nihil tuleritis in via, neque virgam, neque peram, neque panem, neque pecuniam, neque duas tunicas habeatis. Tanta ergo sacerdotibus debet in Deo esse fiducia, ut nequaquam curis terrenae negonunquam deesse certissime sciant, si in opere voluntatis Dei, in verboque praedicationis fideliter laborent, ne dum mens eorum occupantur ad temporalia, minus sibi subjectis provideant aeterna. Pauperem videlicet vitam sacerdotes debere habere demonstrat, ne viderentur causa lucri praedicare; quia qui divitias detruncavit, propemodum et necessaria vitae ampu
Abbreviated transcription (Latin):
Et misit illos p̾dicare
regnum dei. c sanare
infirmos.fortasse enim
nemo crederet hominibꝰ
illitt̾atis ꝓmittentibus
regna celorũ. ideo ꝯ¬
cessit illis pͥmum
potestatem signorum.
& tunc misit p̾dicare
regnum dei:ut ꝓmis¬
sorum magnitudinẽ
attestaretur etiã mag¬
nitudo factorum fidẽq¬
sa. & noua facerent qui
dientium ad fidem inui¬
sibilium ꝑtraherent. Sig¬
corporalit̃ fiebant. coti¬
die in sc̃a eccłia ꝑ sc̃os
p̃dicatores spiritalit̃ fi¬
unt.Cum infide quis
infirmꝰ eorum p̃dicatio¬
ne roboratur ad fidem.
cum mortuus quis in
peccatis. gr̃a & misedia
domini compiinctus. ꝑ
corum eruditionem resu¬
citatur ad penitentiam
& confessionem pecc̃ors
suorum dignãq emen¬
dationem. ut uitã mere¬
atur eternam.Lc iͭ.¬
Sediicti quidam a dia¬
bolo in fornicatione aut
auaritia que est ydoloꝵ
seruitus. aut etlam quo¬
rumdam capitalium cri¬
minum decepti errore qͥ
omnia esse lepra anime
iudicantur ꝑ ora doctoꝵ

Expanded text:
Et misit illos praedicare regnum Dei, et sanare infirmos. Fortasse enim nemo crederet hominibus illitteratis promittentibus regna coelorum, ideo concessit illis primum potestatem signorum, et tunc misit praedicare regnum Dei, ut promissorum magnitudini attestaretur etiam magnitudo factorum, fidemqsa, et nova facerent, qui dientium ad fidem invisibilium pertraherent. Ucorporaliter fiebant, quotidie in sancta Ecclesia per sanctos praedicatores spiritualiter fiunt, cum in fide quis infirmus, eorum praedicatione roboratur ad fidem; cum mortuus quis in peccatis, gratia et misericordia Dei compunctus, per eorum eruditionem resuscitatur ad poenitentiam et confessionem peccatorum suorum, dignaque emendatione vitam merebitur sempiternam. Seductus quis a diabolo in fornicatione, aut avaritia quae est idolorum servitus, aut etiam quorumdam capitalium criminum deceptus errore, quae omnia esse lepra animae judicantur, per ora doctorum,
Abbreviated transcription (Latin):
licite tribuamus. Memo¬
res simus. qd̃ quidam sa¬
piens dixit. Miinera qͤ
uonat moriens. hec mu¬
nera non sunt. Dicit gͦ
bilia miiña nr̃a dacta pꝰ
mortem. ut ea que inco¬
iumitate huius uite do
retur in hac presenti uita:
qr qui hic recondit in ma¬
nu pauperis. illic inuenit
in p̾sentia diuine maie¬
statis. Melius est g ut
quis qui pie uiuens que
habet deo offerat. quam
auus post mortem eius:
qr qui semetipsum non¬
negligit. post mortem ñ
penitebit. Unde ce domi
serue bone in modico fide¬
lis. intra in gaudium do¬

Expanded text:
licite tribuamus. Memolicite tribuamus. Memores simus quod quidam sapiens dixit: Munera quae tibi dat moriens, haec munera non sunt. Dicit ergo, bilia munera nostra data post mortem, ut ea quae in incolumitate hujus vitae donratur in hac praesenti vita; quia quae hic recondit in manu pauperis, illic inveniet in praesentia divinae majestatis. Melius est ergo ut quisque vivens quae habet, Deo offerat, quam alius post mortem ejus, quoniam qui semetipsum negligit, post mortem non poenitebit. Unde et DominEuge, serve bone, in modico fidelis, intra in gaudium Do
Abbreviated transcription (Latin):
monet eos ñ duplici ẽẽ
animo: aliud ore loquen¬
tes. aliud corde gestantes.
s beniuolos & benignos
bitione duarum tunicaꝵ
monemur omnia super¬
flua nr̃a indigentib ero¬
gare. Unde &e apls nos ad
monet. ut habentes uic¬
tum ⁊ uestimentum. Hiiͦ
contenti simus: ñ mun¬
di pompas queramus
ñ diuitias seculi. s thes¬
aurnzare nobis thesauro
in celo. ubi neq erugo
neq tinea uemolitur: ce
ubi fures ñ effodiunt nec
furantur. qr uͥcumq theᷤ¬
aurus nr̃ eritꝰ ibi ceꝰ ne¬
cessanio cor nĩm erit. Ideo
inligentib dare oportet
manus pauperis garophi¬
iatium xp̃i est. Nos ergo
fr̃s dispensatores domini
sumus. quappt̃ uideamuᷤ
& recogitemus: quia cum
magna a nobis districti¬
one exigitur. qd̃ hit no¬
bis ad erogandum tribu¬
itur. Unde fideles nos ẽẽ
dispensatores oportet. ce
de substantia quam ha¬
bemus. Nullus nobis fi¬
delior est lispensator ꝙͣ
nos ipsi. Dum gͥ licet ⁊
dum tempꝰ habemus sol¬

Expanded text:
monet nos non duplici esse monet nos non duplici esse animo, aliud ore loquentes, et aliud in corde gestantes, sed benevolos et benignos nos bitione duarum tunicarum, monemur omnia superflua nostra indigentibus erogare. Unde et Apostolus nos monet ut habentes victum et vestitum, his contenti simus. Non mundi pompas quaeramus, non divitias saeculi, sed thesaurizemus nobis thesauros in coelo, ubi neque aerugo, neque tinea deubi fures non effodiunt, neque furantur. Quia ubicunque thesaurus noster est, ibi et necessario cor nostrum erit . Ideo indigentibus dare oportet manus pauperis, gazophylacium Christi est. Nos ergo fratres dispensatores Domini sumus. Quapropter videamus et recogitemus, quia cum magna a nobis districtione exigetur, quod hic nobis ad erogandum tribuitur. Unde fideles nos esse dispensatores oportet; nam de substantia quam habemus, nullus fidelior est dispensator quam nosipsi. Dum ergo licet, et dum tempus habemus, sol
Abbreviated transcription (Latin):
aubi ait. Querite gͦ pri¬
& hec omĩa adicientur
um gͦ peram ꝓhibu¬
it.honores .terrenos uel
etiam humanos fauo¬
res. nec non ce delectatio¬
nes carnis omnimodis
nos uitare debere demos¬
strat. Cum panem contͣ¬
dicit. monet ñ in crapu¬
la & ebrietate sit conuer¬
satio nr̃a. Et qui aliis
abstinentiam predicamꝰ
nos uitium gule absci
marcus ait. Sandalii
eos calciatos ẽẽ precepi.
ut neq pes tectus sit
est ut terreni commno¬
di appetitu. nequaquã
a p̃clicatione occultetur.
nec etiam exempla pͣua
a sacerdotib subditis de¬
monstrentur. ꝑ pectiiniã¬
g occultatio sapientie de¬
signatur. Qui enim sa¬
pientie ũbum ht̃. s hoc
erogare ꝓximo negligit:
quasi pectuiniam ciausã
portat. qr quisquis offici¬
um doctoris accipit: neq
onerib scłarium negoti¬
orum deprimi. neq deside¬
rus carnalib resolui: neq
commissum sibi talentũ
uerbi sub ocio debet talen¬
ti corporis abscond̾e. Cum¬
gͥ duas tunicas ꝓhibet

Expanded text:
icit: Quaerite ergo priet haec omnia adjicientur um peram prohibuit, honores terrenos vel etiam humanos favores, necnon et delectationem carnis omnimodis nos vitare debere monstrat. Cum panem contradicit, monet, ut non in crapula et ebrietate sit conversatio nostra, et qui aliis abstinentiam praedicamus, nos vitium gulae a nobis Marcus dicit, sandaliis eos calceatos esse praecipi , ut neque pes tectus sit, est, ut terreni commodi appetitu nequaquam praedicatio occultetur, nec etiam exempla prava a sacerdotibus subditis demonstrentur. Per pecuniam occulta sapientiae designantur. Qui enim sapientiae verbum habet, sed hoc erogare, proximo negligit, quasi pecuniam clausam portat. Verum quisquis officium doctoris accipit, neque oneribus saecularium negotiorum deprimi, neque desideriis carnalibus resolvi, neque commissum sibi talentum verbi sub otio debet lenti torporis abscondere. Cum duas tunicas prohibet,
Abbreviated transcription (Latin):
Um om̃s sc̃i aposto¬
li parem gram apd̃
deum sanctitatis obtine¬
ant. nescio quo tamen
pacto petrus & paulus
uidentur p̃ cet̾is peculia¬
ri quadam in saluatorẽ
fidei uirtiite p̃cellere. Gõ
quidem ex ipsius domi¬
ni iudicio. possumꝰ appro¬
bare:¬

Expanded text:
um omnes beati apostoli parem gratiam apud Deum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere, quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare
Abbreviated transcription (Latin):
quos initium diuine cog¬
nitionis accepimus: per
eos usq in finem seculi
capiamus regni celestis
augmentum. Qui iN¬
conspectu genis huma¬
ni mirabiles apparuert.¬
dum in eorum agnitione
mutantur. qui preualen¬
do deficiunt ꝑsequentes.
ce deficiendo preualent
intempti: nec potest ul¬
latenus explicari. quib
modis hec interfectio pre¬
ciosa pensetur. Moriunt᷑
abiecti. & orbis terrarum
capunt principatũ. Ho¬
riuntur mundane eru¬
ditionis ignari. & exis¬
tunt doctrĩne celestis gna
tur hominum piscatores:
Moriuntur soliti maria
ꝑscrutari mediocris artis
officio. & reddiintur scłi
examinatores & iudices.

Expanded text:
quos initium divinae cognitionis accepit, per eos usque in finem saeculi capiat regni coelestis augmentum. conspectu generis humani mirabilis appareret in eorum agone mutatio, qua praevalendo deficiunt persequentes, et deficiendo praevalent interempti; latenus explicari, quibus modis haec interfectio gloriosa pensetur. Moriuntur abjecti, et orbis terrarum capiunt principatum. Moriuntur mundanae eruditionis ignari, et exeunt doctrinae coelestis auctores. tur hominum piscatores. Moriuntur soliti maria perscrutari mediocris artis officio, et redduntur saeculi examinatores et judices.
Abbreviated transcription (Latin):
ilioli mei audite nos.
⁊ liberate uos. Currite
ꝓ uobis. & nobis p̾state
&e uobis. Commune erit
gaudium nr̃m. si uos ui¬
derimus induere xp̃m:
Iuuenes ⁊ uirgines. seni¬
ores cum iuniorib: ad
gr̃am festinent. Mat̾ no¬
stra pariendo nõ discer¬
nit etates: Ipsa genuit
petrum. ipsa genuit apo¬
stolos omnes. ip̃a genuit
paulum. ut ex lupo fieret
agnus. Tamen natus est
saulus. creuit. c factus
est magnus. Baptizatus
est a matre: illuminatus
est apatre. Et cepit uelle
petrum uidere. Et cum q̃¬
reret eum uidere. magis
eum petrus cepit timere.
Audiuit enim petrus.
qr saulus eum querebat.
Noli timere beate petre
quia non saulus te qͥ¬
rit: s paulus uas electi¬
onis te cupit uidere. O
beate petre. benedic patr̃e
& suscipe frẽm: & habe¬
bis cum quo defendere¬
possis matrem. O beate
petre. qr conuiersus est
saulus miraris: qualis
es tu: erit ce ipse talis.
& unus uobis erit na¬
talis. Qui illum fecit ex
saulo paulum. ip̃e te fec̾
ex symone petrum: Le niͣ.¬

Expanded text:
ilioli mei, audite nos, et liberate vos. Currite pro vobis, et nobis praestatis et vobis. Commune erit gaudium nostrum, si vos viderimus induere Christum. Juvenes et virgines, seniores cum junioribus ad gratiam festinent: mater nostra pariendo non discernit aetates. Ipsa genuit Petrum, ipsa genuit Apostolos omnes, ipsa genuit Paulum, ut ex lupo fieret agnus. Tanquam natus est Saulus, crevit, et factus est magnus. Baptizatus est a matre, illuminatus a Patre; et coepit velle Petrum videre: et cum quaereret eum valde videre, magis eum Petrus coepit timere. Audivit enim Petrus quia Saulus eum quaereret. Noli timere, beate Petre; quia non Saulus te quaerit, sed Paulus vas electionis te cupit videre. O sancte Petre, benedic Patrem, et suscipe fratrem; et habes cum quo possis defendere matrem. O beate Petre, quia conversus est Saulus, miraris; qualis es tu, erit et ipse talis, et unus vobis erit Natalis. Qui fecit ex Saulo Paulum, ipse fecit ex Simone Petrum. Un
Abbreviated transcription (Latin):
est lectio recitata. s ne
aliquib ip̃a eius plani¬
cies. alta fortasse uidea¬
tur eam sub breuitate
transcuirrimus. quatinuᷤ
eius expositio ita nescien¬
tib fiat cognita: ut ta¬
men scientib ñ sit one¬
rosa. Quia uiris luxi¬
ria in lumbis sit. femi¬
nis in umbilico: testatur
dominꝰ. qui de diabolo
ad beatum iob loquitur
dicens. Uirtus eius in
lumbis eius: &e fortitu¬
do illius. in umbilico uẽ¬
tris eius. A principali gͣ
sexu: lumborum nomi¬
ne luxuria designatur:
cum dominus dicit. siñ
lumbi ur̃i precincti: le i¬
umhos enim precingi¬
mus cum carnis luxu¬
riam ꝑ continentiam
coartamus. S qr minus
est mala ñ agere. nͥ etiã
quisq studeat & bonis

Expanded text:
io recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur Dominus, qui de diabolo ad beatumicens: Virtus ejus in lumbis ejus, et fortitudo illius in umbilico ventris ejus . A principali igitur sexu lumborum nomine luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbi vestri praecincti. Lumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etiam quisque studeat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib: dominus dicit. Lu¬
ceat lux ur̃a coram hõi¬
bona. & glificent patr̃e
ur̃m qui in celis est. Du¬
o autem sunt que iuben¬
tur. & lumbos restringe¬
re. & lucernas tenere: ut
&e mundicia sit castita¬
tis in corpore: & lumen
ueritatis in oꝑatione. Le¬
edemptori ⁊ enim iii.¬
nr̃o uinum sine altero
placere nequaquã potest.
si aut is qui bona agit.
adhuc luxurie inquina¬
menta non deserit: aut
is qui castitate p̾minet.
necdum se ꝑ bona oꝑa
exercet. Nec castitas ergo
mogna est sine bono o¬
pere: nec opus bonum
est aliquid sine castitate.¬
am tendat. nequa ꝙͣ se
auitus ꝓ mundi huns
honestate contineat. Qui
& si quedam bona aliqͣ¬
do ꝓ honestate inchoat:
in eius tamen intentio¬
ne non debet ꝑmanere.
nec ꝑ bona oꝑa presen¬¬
tis mundi glam quere¬
re. s totam spem in re¬
demptoris suĩ aduentũ
constituat. Unde &e pro¬
tinus subditur. Et uos
similes hominibz expec¬
tantib dominum suum.
quando reuertatur a nup

Expanded text:
dicit: Luceat lux vestra coram homibona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Duo autem sunt quae jubentur, et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim ro unum sine altero placere nequaquam potest, si aut / is, qui bona agit, adhuc luxurię inquinamenta non deserit, aut is, qui castitate praeminet, necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquid sine castitate.am tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nup
Abbreviated transcription (Latin):
saluan putandus est. quã¬
diu quis inordinatis mori¬
b adherere. suꝑliacuis uer¬
bis delectari. turbulentis
cogitationib non timee de¬

Expanded text:
salvari putandus est, quandiu inordinatis moribus adhaerere, supervacuis verbis delectari, turbulentis cogitationibus non timet de
Abbreviated transcription (Latin):
am &e honorem euangelis¬
te noluerunt nom̃ ponere
uulgatum. Ip̃e autem ma¬
theus iuxta illud qd̾ scͥp¬
tum est iustus accusator
sui est in primordio ser¬
monis: Matheum se ⁊ pu¬
blicanum nominat. ut
ostendat legentib nullũ
debere conuersum de salu¬
te difficure cum ip̃e depu¬
blicano in apłm. de thelo¬
neario in euangelistam sit
repente mutatus. Et relic¬
tis omnib: surgens secutꝰ
est eum. Intelligens ma¬
theus quid sit ueracit̾ do-¬
minum sequi: relictis
omnibz sequitur. Sequi
autem imitari est ideoq
ut pauperem xp̃m ñ tam
gressu quã effec̾tu conse¬
ctari potuiss: reliquit ꝓ¬
pria qui rapere solebat
auena. Pfectamq nobis
ab renuntiationis seculi
formã tribuens ñ solum
iuera reliquit uectigatiũ¬
cum rõnes imꝑfestas atq
incompositas reliquerit.
Tanta enim cupiditate
sequendi dñm ductus
est. ut in nulle prsus
huius uite respectumł
cogitationem sibunet re¬
qui humana sedulus
negotia deserit. domini¬

Expanded text:
istae noluerunt nomen ponere vulgatum. Ipse autem Matthaeus juxta illud quod scriptum est, Justus accusator sui est , in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat: ut ostendat legentibus nullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in apostolum, de telonario in evangelistam sit repente mutatus. Et relictis omnibus, surgens secutus est eum. Intelligens Matthaeus quid sit veraciter Dominum sequi, relictis omnibus sequitur. Sequi enim, imitari est. Ideoque ut pauperem Christum non tam gressu quam affectu consectari potuisset, reliquit propria qui rapere solebat aliena, perfectamque nobis abrenuntiationis saeculi formam tribuens, non solum lucra reliquit rationes imperfectas atque incompositas reliquerit; tanta enim cupiditate sequendi Deum ductus est, ut in nullo prorsus hujus vitae respectum vel cogitationem sibimet reum humana sedulus negotia deserit, domini
Abbreviated transcription (Latin):
morbus: ab aquoso
humore uocabulum tra¬
hit. Grece enim aqua ydor
uocatur. Est autem humor
subcutaneus de uitio ue¬
sice natus. cum inflatio¬
ne turgente. ce anhelitu
fetido. Propriumq est ydro¬
pici quantomagis babun¬
dat humore iordinato.
tanto amplius sitire. Et
ideo recte compartur ei:
qiem fluxus camal uin
uoluptatum exuberan
argrauat. Comparatur ce¬
diuiti auaro. qui quanto
est copiosior diuitiis qͥb
ñ bene utitur. tanto arden¬
tius alia concupiscit. Et
respondens iħc: dixit ad legi¬
peritos &e phariseos. Licet sab¬
bato curare: At illi tacuert̃.
Qd̃ dicitur respondisse iãs:
ad hoc respicit qd̃ p̃missum
est: & ipsi obseruabant eũ.
Dominus enim nouit co¬
gitationes hominum. S
merito interrogati tacent:
qui contra se dictum qe¬
quid dixerint uident. Nã
si licet sabbacto curare. qͣre
saluatorem an curet obser¬
uant:Si non licet:qua¬
re ipsi salbato pecora cu¬
rant:Ipse uero appreben¬
sum. sanauit eum ac dimi¬
sit. Prouida dispensacione

Expanded text:
morbus, ab aquoso humore vocabulum trahit. Graece enim ὕδωρ aqua vocatur. Est autem humor subcutaneus de vitio vesicae natus, cum inflatione turgente, et anhelitu fetido. Propriumque est hydropici, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat. Comparatur diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit. Et respondens Jesus, dixit ad legisperitos et Pharisaeos: Licet Sabbato curare? At illi tacuerunt. Quod dicitur respondisse Jesus, ad hoc respicit quod praemissum est: Et ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum. Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet, quare ipsi Sabbato pecora curant? Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione
Abbreviated transcription (Latin):
phite. De cedit antẽ a radice illiꝰ
ide preclara haor ⁊ ye cũ isciperne
promissa fuerat omiu ren
propter notam sibi probitatem
aterdotali duxit oriamẽ oue

Expanded text:
ant. Descendit autem ab radice illius fide praeclari Abrahae, cui superne promissa fuerat benedictiopropter notam sibi probitatem sacerdotali duxit originem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Tu iicisti. Qd̃ ille uendi¬
dit. & ille emit: tu adqui¬
dicat caput ꝓ corpore oc¬
cisum. pro corpore dedica¬
tum dicat. Audiamus.¬
Conscidisti saccum meũ.
& accinxisti me leticia. idest
conscidisti mortalitatem
meam. & accinxisti ĩmor¬
talitatem & incorruptionẽ.
ut cantem tͥ gla mea ce ñ
compungar. Quid est ñ
compungar:Iam contra
me ferat lanceam perse¬
cutor. ut non compin¬
gar. Xp̃e enim resurgens

Expanded text:
tu vicisti. Quod iste venditu vicisti. Quod iste vendidit et ille emit, tu acquidicat caput pro corpore occisum, pro corpore dedicatum; dicat, audiamusdisti saccum meum, et accinxisti me laetitia, id est, conscidisti mortalitatem meam, et accinxisti me immortalitate et incorruptione. Ut cantet tibi gloria mea, et non compungar. Quid est, non compungar? Jam contra me non ferat lanceam persecutor, ut compungar: Christus enim resurgens
Abbreviated transcription (Latin):
amus. Quomodo dicit xͦ
concidisti saccum meum
Saccus eius erat similitu¬
do carnis pec̃ci. Non tͥ uiles¬
cat qd̃ ait saccum meum
Ibi erat inclusum precium
meum. In passione conscis¬
sus est saccus. Quomodo
ꝓprio filio non pepercit. s
ꝓ nobis omnib tradidit
eum. fecit enim ꝑ udeos
nescientes: unde redimẽnt᷑
scientes. ⁊ confunderentur
negantes.Sciunt enim qͥd
boni nobis operati sũt suo
malo.Suspensus est sac¬
cus. & quasi letatus est ĩ¬
pius. Concidit saccum lan¬
cea persecutor: & effidit
precium istud redemptor.
Cantat xp̃c redemptor.
gemit iudas uenditor. eru¬
bescit uideus emptor. Ecce
uidas uenclidit: uideus
emit. Malum negotium
egerunt ambo.Dampna¬
quanto melius redempti
ẽẽtis. Iule uendidit: ille e¬
mit. Infelix commertium.
Nec ille habet precium. nͨ
ille habet xp̃m. Huic dico.
ubi est quod accepisti. Il¬
li dico. ubi est qđ emisti:
disti:  tedecepisti. Huic di¬
ulta xp̃iane:in commer¬
tium inumicorum tuoꝵs.

Expanded text:
amus. Quomodo dicit Christus, amus. Quomodo dicit Christus, Conscidisti saccum meum, Saccus ejus erat similitudo carnis peccati. Non tibi vilescat, quod ait, saccum meum: ibi erat inclusum pretium meum. In passione conscissus est saccus. Quomodo proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Fecit enim per Judaeos nescientes, unde redimerentur scientes, et confunderentur negantes. Nesciunt enim quid boni nobis operati sunt malo suo. Suspensus est saccus, et quasi laetatus est impius. Conscidit saccum lancea persecutor, et fudit pretium nostrum Redemptor. Cantet Christus redemptor, gemat Judas venditor, erubescat Judaeus emptor. Ecce Judas vendidit, Judaeus emit, malum negotium egerunt, ambo damnificaquanto melius redempti essetis? Ille vendidit, iste emit: infelix commercium; nec iste habet pretium, nec iste habet Christum. Huic dico: Ubi est quod accepisti? Illi dico: Ubi est quod emisti? disti, te decepisti. sulta, christiane, in commercio inimicorum tuorum
Abbreviated transcription (Latin):
deos. qui se putabant occi¬
disse xp̃m. & uicisse qua¬
si inimicum. ꝑdĩdisse qͣsi
rominem. cetis similem
atq mortalem. Resurrex̃
Exattabo de domine qm̃
suscepisti me. Attende apo¬
stolum dicentem. ꝓpt̾̃ qõ
eum deus exattauit. & de¬
dit illi nomen qd̃ est suꝑ
omne nom̃. Non iocunda¬
sti inimicos meos suꝑ me.
Ipsi quidem in xp̃i morte
iocundabantur. s in eius
resurrextione.ascensione:p̾¬
dicatione. Aliqui compun¬
gebantur. In eius gͦ predi¬
cationem & apłorum con¬
stantiam diffamatione
auqui compungebantur.
& conũtebantur. aliqui ob¬
durabantur. & confundebã-¬
tur. nonnulli tam̃ iocunda-¬
bantur. Modo quando ĩm¬
dedicantur. implentur. Qͦ¬
modo ili iocundantur. Nõ
solum non iocundantur.
s etiam confunduntur: ce
impletur uox exultatioĩs.
Exattabo te domine quon¬
am suscepisti me: & non io¬
cundasti inimicos meos suꝑ
me. Non iocundasti super
me. Si tamen michi credãt.
ta dicamus ad illa q̃ can¬
tauimus aliquando ueni¬

Expanded text:
imicos, qui se putabant occidisse Christum, vicisse quasi inimicum, perdidisse quasi hominem caeteris similem atque mortalem. Resurrexit Exaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me. Attendite Apostolum dicentem, Propter quod eum Deus exaltavit, et dedit illi nomen quod est super omne nomen . Et non jucundasti inimicos meos super me. Ipsi quidem in Christi morte jucundabantur, sed in ejus resurrectione, ascensione, praedicatione aliqui compungebantur. In ejus ergo praedicatione et per Apostolorum constantiam diffamatione aliqui compungebantur et convertebantur, aliqui obdurabantur et confundebantur; nulli tamen jucundabantur. Modo quando imdedicantur, implentur, quomodo illi jucundantur? Non solum non jucundantur, sed etiam confunduntur; et impletur vox exsultExaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me, et non cundasti inimicos meos super me. Non jucundasti super me: si mihi credant, ta dicamus, ad illa quae cantavimus aliquando veni
Abbreviated transcription (Latin):
nabitur. Qõ enim mor¬
tuus est peccato: mortuͦ
est semel. qd̃ autẽ uiuit:
uiuit deo. Ita & nos in¬
quit existimemus nos
mortuos eẽ peccato. uiu̾e
autem deo in xp̃o ihu do¬
mino nr̃o. Ergo in illo cã¬
tamꝰ. in illo dedicati sumꝰ.
Quo enim caput preces¬
sit. eum membra spera¬
salui facti sumus.Spes
autem que uidetur: nos
est spes. Qd̃ audem uidet
quis quid sꝑat: Si aut̃
qd̃ non uidemus speramꝰ:
ꝑ patientiam expectamus.
ꝑ patientiam edificamur.
forte autem est illic ⁊uox
nr̃a si bene atcendamus.
si diligent̃ intueamur. si
oculum aciitum geramꝰ.
ñ quemadmodum solen
corporum ceci amatores.
Si gͦ spiritali oculo ĩten¬
damus in istis uocib do¬

Expanded text:
 quod enim mortuus est, peccato mortuus est semel; quod autem vivit, vivit Deo. Ita et nos, inquit, existimemus nos mortuos esse peccato, vivere autem Deo, in Christo Jesu Domino nostro . Ergo in illo cantamus, in illo dedicati sumus. Quo enim caput praecessit, et membra secusalvi facti sumus: spes autem quae videtur, non esquis quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus , per patientiam aedificamur. Forte autem est illic et vox nostra, si bene attendamus, si diligenter intueamur, si oculum acutum geramus; non quemadmodum solent corporum caeci amatores: si ergo spiritualem oculum intendamus, in ipsis vocibus Do
Abbreviated transcription (Latin):
Scitis qr uetus homo nr̃
simul crucifixus est cũ
illo. ut euacuetur corpꝰ
peccati. ut uitra ñ serui¬
amus peccato. Agnoscet
ibi uocem tuam. ut can¬
piingar. Modo enim cũ
istas corporis mortales
sarciuas baiulamus:ñ
deest unde compungam᷑.
Nam si cor ñ compiin¬
gitur. frustra pectus tim¬
ditur. Cum gͦ uenerit
que precessit in dominz
exemplo: tunc cor compũ

Expanded text:
ia vetus homo noster simul crucifixus est cum illo, ut evacuetur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato . Agnosce ibi vocem tuam: Ut canpungar. Modo enim cum istas corporis mortalis sarcinas bajulamus, non deest unde compungamur. Nam si cor non compungitur, quare pectus tunditur? Cum ergo venerit quae praecessit in Domini exemplo, tunc non compu
Abbreviated transcription (Latin):
insolitudine degentes. Am¬
bo p̾cones ueritatis ambo
regis & regine ꝑsecutio¬
nem ꝓpter iusticiam per
heroctis & herodiadis. Ille
ne ab impiis occideretur
igneo curru est raptus
in celum. iste ne ab im¬
piis uinceretur perfecto
mr̃ii certamine. sp̃u cele¬
stia regna petiuit. ange¬
iorum itiq subuectus
auxilio. De quib scriptũ
est. Currus dei decem mi¬
lib multiplex. milia le¬
tantium dominus in ill̾.
Et iterum. Qui facit an¬
gelos suos sp̃c: & minis¬
tros suos ignem urentẽ.
S querit fortasse aliqͥs
quis sit iste herodes. quis¬
ue frat̾ eius. que etiam
herodias: de quib sermo
est. Herodes iste qui ⁊ io¬
hannem decollaiit ce in
passione redemptoris nr̃i
pylato assensum p̾buit
filius est herodis illius
sub quo xp̃c natus est
Qui cum post natiuita¬
tem dominicã pauco tẽ¬
pore regnaret sicut euã¬
gelica testatur hystoria
archelaus filius eius sue¬
cessit ei in regnum. Quo
cum uix decem annis

Expanded text:
in solitudine degentes, amin solitudine degentes, ambo praecones veritatis, ambo regis et reginae persecutionem propter justitiam perpHerodis et Herodiadis. Ille ne ab impiis occideretur, igneo curru est raptus in coelum; iste ne ab impiis vinceretur, perfecto martyrii certamine spiritu coelestia regna petivit, angelorum utique subvectus auxilio, de quibus scriptum est: Currus Dei decem millia multiplex millia laetantium, Dominus in illis . Et iterum: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Sed quaerit forte aliquis quis sit iste Herodes, quive frater ejus, quae etiam Herodias, de quibus sermo iste? Herodes iste qui et Joannem decollavit, et in passionem Redemptoris nostri Pilato assensum praebuit, filius est Herodis illius sub quo Dominus natus est: qui cum post nativitatem dominicam pauco tempore regnaret, sicut evangelica testatur historia, Archelaus ejus filius successit in regnum; quo cum vix decem annis
Abbreviated transcription (Latin):
& ait pueris suis. Hic est
iohannes baptista ipse
surrexit amortiuis: & idõ
uirtites oꝑantur in eo.
Qui bene quidem intel¬
lexit mortuum hominem
resuscitari posse ad uitã.
bene de resurrectionis gła
sensit. qui ustos post re
puro sponte credere potuit.
hoc de deo homine crede
tot miraculis attestantib
tantis p̾dicatorum preco¬
niis consonantibz nulla
ut nos aperte intelligamꝰ
ñ intredibile resurreccioniᷤᷤ
miraculum s prauorum
animos a credendi gratia
peccatis obstantib esse p̃¬
peditos. maioresq illi gͣ¬
ti: as referamus. qui nr̃is
cordib ablato erroris ue¬
lamine lucem ueritatis
aperire dignatus est.He¬
rodes enim tenuit iohem
& alligauit eum. & po¬
suit in carcere. ꝓpter hero¬
diadem uxorem frĩs sui.
di. Non licet tͥ habere eã.
Impietum uidemus iN
iohanne qd̃ de illo ange¬
lus zacharie priisquam
nasceretur p̃dixit. qd pre¬
cederet ante dñm in sp̃u
ce uirtute helye. Ambo nãq
continent uiuentes. am¬
bo habitu inculti. ambo

Expanded text:
et ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Qui bene intellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionis gloria sensit, qui justos post respuro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis attestantibus, tantis praedicatorum praeconiis consonantibus, nullnisi ut nos aperte intelligamus, non incredibile resurrectionis miraculum, sed pravorum animos a credendi gratia peccatis obstantibus esse praepeditos, majoresque illi gratias referamus, qui nostris cordibus, ablato erroris velamine, lucem veritatis aperire dignatus est. Herodes enim tenuit Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcerem, propter Herodiadem uxorem fratris sui. es: Non licet tibi habere eam. Impletum videmus in Joanne quod de illo angelus Zachariae priusquam nasceretur, praedixit: quia praecederet ante Dominum in spiritu et virtute Eliae. Ambo namque continenter viventes, ambo habitu inculti, ambo
Abbreviated transcription (Latin):
lebrantes. oportet ut nõ
solum constantiã passi¬
omis illius pia deuotiõe
salutis. Tunc ⁊ enim sc̃p¬
tiiris scĩs. utilit̾ animũ
intendimus:cum non
solum in eis uirtutes
ac premia iustorũ uerĩ
ẽtiã uitia uindictamq
reꝓborum ad incitamien¬
tum nobis beneagendi
ꝓponimus. Hoc siquidẽ
& ip̃ius domini docem᷑
exemplo:qui itt huma¬
ne superbie ceruicem frã¬
gat ac sublime nobis hu¬
militatis iugum impo¬
nat. non sue tantũ hu-¬
militatis formam. quã se¬
quamur insinuat dicens.
discite ame qr mitis sum
& humilis corde. s etiã
anglice suꝑbie deiectionẽ
quam caueamus ad me

Expanded text:
lebrantes, oportet ut non solum constantiam passionis illius pia devotione us salutis. Tunc etenim Scripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis virtutes ac praemia justorum, verum etiam vitia, vindictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde , sed etiam angelicae superbiae dejectionem, quam caveam
Abbreviated transcription (Latin):
mare quante sit glorie:
Qo̾ cum int̾ homines
ageret. speciali quadam
diuinitatis gr̃ã. ce para¬
dysus illi penetrabilis. ⁊
celum ꝑuium fuit. Quid
gͦ fr̃s hõc uoctore ꝑfectius
qui in celo didicit qd̃ doce
deste ueracius. cui eleua¬
to suꝑ celos oculis uidere
& approbore concessum ẽ
qd̃ post modum ꝓmitt̃et
credituris: Hec sunt igit᷑
apłorum Petri &e Pauli
stupenda merita. per hec
incedentes miracula: apo¬
stolatum suum domino
ac deo nr̃o effusione deuo¬
ti sanguinis consecrar̃t:¬

Expanded text:
mare quantae sit gloriae, mare quantae sit gloriae, quod cum inter homines ageret, speciali quadam Divinitatis gratia, et paradisus illi penetrabilis, et coelum pervium fuit? Quid ergo, fratres, hoc doctore perfectius, qui in coelo didicit quod in teste veracius, cui elevato super coelos oculis videre et approbare concessum est quod postmodum promitteret credituris? Haec sunt igitur apostolorum Petri et Pauli stupenda merita; per haec incedentes miracula apostolatum suum Domino ac Deo nostro effusione devoti sanguinis consecrar
Abbreviated transcription (Latin):
tremula & inconcessa hu¬
manis gressib maris un¬
da sustinuit: S iam ue¬
niamus ad beatissimum
paulum. cuius tanta est
nichilominꝰ fidei plenitu
do. ut peculiarem quodã¬
modo eum sibi dicem. Ad
illuminanda gentium cor¬
da cunctorum p̾scius sal¬
uator eligeret. Erat enim.
tam precipuus in doctrina.
animi uirtute tam poteis.
innocentie integritate tã sc̃s:
ut uno eodemq̃ tempore
hinc eum sacerdotes ac pͥn¬
cipes uideorum ꝑ emulatio¬
nem legis antique data ĩ
xp̃ianos ꝑsequendi aucto¬
ritate dirigerent. hinc illũ
ad eccłie solatium atq om¬
nium credentium firmam̃¬
ob hoc sunt a domino ce¬
cati oculi. ut suscepta gr̃a
ueritatis celesti acie & lu¬
mine clariori fulgerent.
pariterq aduerteret xp̃i¬
ani nominis princeps
quebatur cecandi illumi¬
nandiq habere uirtitẽ.
Ut autem pret̾ cet̾a que
eum unuierso orbi mira¬
bilem faciunt. unũ illd̃
qd̃ ad om̃s eius sufficit
laudes. quis ualeat esti¬

Expanded text:
tremula, et inconcussa hutremula, et inconcussa humanis gressibus maris unda sustinuit? Sed jam veniamus ad beatissimum Paulum; cujus tanta est nihilominus plenitudo fidei, ut peculiarem quodammodo eum sibi ducem ad illuminanda gentium corda cunctorum praescius Salvator eligeret. Erat enim tam praecipuus in doctrina, animi virtute tam potens, innocentia et integritate tam sanctus, ut uno eodemque tempore hinc eum sacerdotes ac principes Judaeorum per aemulationem legis antiquae, data in Christianos persequendi auctoritate, dirigerent; hinc illum ad Ecclesiae solatium atque omnium credentium firmameab hoc sunt a Domino caecati oculi, ut, suscepta gratia veritatis, coelesti acie et lumine clariore fulgerent; pariterque adverteret 224 Christiani nominis princeps quebatur, caecandi illuminandique habere virtutem. Ut autem praeteream caetera quae eum universo orbi mirabilem faciunt, unum illud, quod ad omnes ejus sufficit laudes, quis valeat aesti
Abbreviated transcription (Latin):
doquidem uidet de hoc
seculo ipsos fidri patres
& magistros mr̃m triũ¬
phasse. Quid enim insi¬
gnius petro. qui in carne
positus mensurã carnis
prima petri lingua nouo
est sermone confessa: Lc¬
uid fr̃s mei magnificen¬
tius petro. qui tante con¬
fessionis nierito cum corru¬
ptibili adhuc ẽẽt in corpo¬
re. & necdum ip̃e ascendiᷤ¬
set in celum. regnum illi
celeste & claudere & aꝑire
permissum est: Quid eiꝰ¬
sublimius fide. qui gradi¬
ente domino suꝑ aquas.
humane conditionis oblitꝰ.
uiam sibi in fuictib uari
& poposcit. & meruit: Tan¬
taq mentis eius confiden¬
tia fuit. ut crederet se posse
per fidem qd̃ sciebat homi¬
ni impossibile ꝑ naturam.
Nam quia postea merge¬
batur. ut michi uidetur
necessariũ fuit. ne tanti
sublimitate miraculi. in
puitiem forte sui. equata
xp̃o carnis fragilitas suꝑ¬
biret. fuerit certe infirmita¬
tis corporee. qd̃ paulo post
timuit. quis tam̃ ambigat
imitabilis fuisse fidei qd̃
eum descendentẽ de naui.

Expanded text:
doquidem videt de hoc saeculo ipsos fidei patres et magistros martyrum triumphasse. Quid enim insignius Petro, qui in carne positus, mensuram carnis prima Petri lingua novo est sermone confessa. Quid, fratres mei, magnificentius Petro, qui tantae confessionis merito, cum corruptibili adhuc esset in corpore, et nec dum ipse ascendisset in coelum, regnum illi coeleste et claudere et aperire permissum est? Quid sublimius ejus fide qui, gradiente Domino super aquas, humanae conditionis oblitus, viam sibi in fluctibus dari et poposcit et meruit; tantaque mentis ejus confidentia fuit, ut crederet se posse per fidem quod sciebat homini impossibile per naturam? Nam quia postea mergebatur, ut mihi videtur, necessarium fuit, ne tanti sublimitate miraculi in perniciem forte sui aequata Christo carnis fragilitas superbiret. Fuerit 223 certe infirmitatis corporeae, quod paulo post timuit; quis tamen ambigat inimitabilis fidei fuisse, quod eum descendentem de navi,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando nos sermonibꝰ
aliquando operib amo¬
net. Ipsa &e enim facta eiꝰ
precepta sunt: qr dũ ali¬
quid tacitus facit. quid
agere debeamus innotes¬
cit. Ecce enim binos in
predicationẽ discipulos mit¬
tit: quia duo precepta ca¬
ritatis: dei uidelicet amor
& ꝓximi. Et minꝰ quam
non potest. Nemo enim
ꝓprie ad semetip̃m hab̾e
caritatem dr̃: s dilectio¬
ne se in aiterum tendit.
ut ẽẽ caritas possit. Bino
ad predicandum dñs dis
cipulos mittit: quatinus
hoc nobis tacitus innu
at quia qui carttatem er¬
ga atterum non habet.
predicationis officium suꝰ¬
ciꝑe nullatenus debet. Be¬
ne autem dr̃. quia misit
eos ante faciem suam:
in omnem ciuitatan &
locum quo erat ipl uen¬
turus. Preditatores enĩ

Expanded text:
aliquando nos sermonibus, aliquando vero operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere charitatem dicitur, sed dilectio in alterum tendit, ut charitas esse possit. Binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis at, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. Bene autem dicitur quod misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praed
Abbreviated transcription (Latin):
qr dum me in siis ac¬
tib plebs exasperat. noi
est digna cui exhortatio
ueritatis fiat. Ex cuiꝰ gͦ
uitio p̃dicatori sermo
subtrahatur. non facilea
noscitur: quia uero na¬
storis taciturnitas aliq̃n
sibi. semꝑ autem subiee¬
tis noceat᷑. certissime scitͣ.
S utinam si ad predica¬
tionis uirtutem ñ suffici¬
mus. loci nr̃i officium in
innocentia uite teneamus.
Nam subditur. Ecce ego
m̃itto uos: sicut agnos ĩ

Expanded text:
quia dum me in suis acquia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos i
Abbreviated transcription (Latin):
uenitur operator. qr offi¬
cium quidem sacerdota¬
le suscipimus: s opus
officii non implemus.
sate quod dicitur: roga¬
te dominum messis. ut
mittat operarios in mes¬
sem suam. Wos ꝓ nob̾
petite. ut digna uobis
oꝑari ualeamus: ne ab
exhortatione ungua tor¬
pcat. ne postquam p̃di¬
cationis locum suscepimꝰ
aꝑd̃ iustum iudicem nr̃a
nor tacitiirnitas addicat.
Depe enu ꝓ sua nequi¬
tia p̃dicantium restrin¬
gitur lingua: sepe uero
ex subiectorum culpa a¬
gitur. ut eis qui presun
predicationis sermo sub¬
trahatur. Ex sua quippe
nequitia predicantis lin¬
gua restringitur. sic̃ psal¬
mista ait. Pecc̃ori autem
dixit deus. quare tu enar¬
ras iusticias meas: Et rur¬
sum ex uitio subiectorum
uox predicantium ꝓhibet᷑.
sicut ad exechielem dominꝰ
dicit. Linguam tuã ad¬
herescere fãciam palato tu¬
o. & eris mutus nec qͣsi
uir obiurgans: quia do¬
mus exasperans est. Ac si
aperte dicat. Idcirco tͥ pre¬
dicationis sermo tollitur.

Expanded text:
nvenitur operator, quia offinvenitur operator, quia officium quidem sacerdotale suscepimus, sed opus officii non implemus. sate quod dicitur: Rogate dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur: saepe vero ex subjectorum culpa agitur ut eis qui praesunt, praedicationis sermo subtrahatur. Ex sua quippe nequitia praedicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Et rursum ex vitio subjectorum, vox praedicantium prohibetur sicut ad Ezechielem Dominus dicit: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur,
Abbreviated transcription (Latin):
habrtaculũ dominus ue¬
nit: quando u̾ba exhor¬
tationis p̃currunt: atq
ꝑ hec uerctas in mente suᷤ¬
cipitur. Hinc namq eisdẽ
p̃dicatorib ysaias dicit. Pa¬
rate uiam dñi. rectas facite
semitas dei nr̃i. Hinc illis
psaimista ait.Iter facite ei:
qui ascendit suꝑ occasum.
Suꝑ occasum namq dñs
ascendit:quia unde ĩ pas¬
sionem occubuit inde ma¬
iorem suam głam resur-¬
gendo manifestauit. Suꝑ
occasum uidelicet ascendit.
qui mortem quã ꝑtulit
resurgendo calcauit. Ei
g qui ascendit suꝑ occa¬
sum iter facimus cũ nos
predicamus: ut eas ⁊ ip̃e
post ueniens per amoris
sui presentiam illistret.
issis autem preli¬
catorib quid dicat audĩ¬
amus.Messis quidẽ mul¬
ta: operarii autem pauci.
Rogate gͦ dominũ messiᷤ.
ut mrttat oꝑarios ĩ mes¬
sem suam. Iain messes
quod sine graui loqui¬
& si sunt qui bona audi¬
ant. desunt qui dicant.
Ecce mundus sacerdotibꝰ
plenus est:s tamen in
messe dei rarus ualde s¬

Expanded text:
habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit, quia mortem quam pertulit resurgendo calcavit. Ei ergo qui ascendit super occasum iter facimus cum nos praedicamus, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. 3. Missis autem praedicatoribus, quid dicat audiamus: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem quod sine gravi moeroetsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdotibus plenus est, 1497 sed tamen in messe Dei rarus valde i
Abbreviated transcription (Latin):
ursum celeste regnum
negotiatori homini simi¬
le dieitur. qui bonas mar¬
garitas querit. s unam
preciosam inuenit.quã
uidelicet inuentam oĩa
uendens emit:quia qui
celestis uite dulcedinem
in quantum possibilitas
ad mittit ꝑfecte cognouerit.
ea que in terris amaue¬
rat. libenter cuncta dere¬
linquit. In comparatione
eius uilescunt omnia.
deserit habita. congrega¬
ta disꝑgit: in ardescit in
celestib animus. nichil in
terrenis libet.deforme con¬
spicitur quicquid de terre¬
ne rei placebat specie:qr
sola p̃ciose margarite cla¬
ritas fulget in mente. De
cuius dilectione recte ꝑ
salomonem dicttur.for¬
tis est ut mors dilectio:
qr uidelicet situt mors
corpus interimit. sic ab
amore rerum corporalium.
Nam quem ꝑfecte absor¬
buerit.Ao derrena desiceria¬
foris uelut insensibilem
reddit.

Expanded text:
ursum coeleste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas quaerit, sed 1473 unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam, omnia vendens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat libenter cuncta derelinquit; in comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio , quia videlicet sicut mors corpus inamore rerum corporalium, Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit,
Abbreviated transcription (Latin):
mus enim est patiens
dit. Nam quos duu ut
conuertantur tolerat:ñ
conuersos durius dam¬
nat. Tto excutiendã ue¬
ro mentis nr̃e desidiam
etiam exteriora damp¬
na ꝑ similitudinem ad
medium deduciintur. ut
ꝑ hec animus ad suam
custodiam suscrtitur.
Nam dicitur. Hoc autẽ
scitote:quia si sciret pa¬
terfamilias qua hora
fur ueniret. ugilaret u

Expanded text:
mus enim est patiens mus enim est patiens dit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora f
Abbreviated transcription (Latin):
uigilie remedia ñ amit¬
dat. ut qui in iuuentite
ad uias uite ñ uigilat:
saltem in senectite resi
tas duriciã nr̃am. Non
est iam quid homo ex¬
cusationis inueniat. Ds
despicitur & expectat: cõ¬
tempni se uidet. ce reuo¬
cat. Iniuriam de contẽp¬
tu suo suscipit. & tamen
quandoq reuertentibus
etiam premia ꝓmitut.
S nemo hanc eius lon¬
ganimitatẽ negligat:
quia tanto districtiorem
iusticiam in iudicio exi¬
get. quanto longiorẽ pa¬
tientiam ante iudicium
prerogauit. Hinc & enĩ
paulus dicit. Ignora
qm̃ benignitas dei ad
penitentiam te adducit.¬
tuam & cor impenitens:
thesaurizas tͥ iram ĩ die ire
ce reuelationis uist ui¬
dicui dei. Pinc psal nii¬
sta ait. Deus uidex ius¬
tus fortis ce longaninus.
Dicturus quippe longa¬
nimẽ. premisit iustum: ut
quem uides pecc̃a delin¬
quentium diu pacienter
ferre. scias hunc quando¬
q ętiam districte iudi¬
care. Hinc ꝑ quendam sa¬
pientem dicitur. Altissi

Expanded text:
vigiliae remedia non amitvigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resiptas duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducituam et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus, judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc quandoque etiam districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altiss