comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos: Cea non sumus usi hac potestate s. onuĩa sus¬
tineius ne qđ osfendiculum demus cuuangelio xpĩ.
iescitis quoniam qui insaenficio opantur que desa¬
cnsicio sunt edunt: & qui altari deseruuint. cum al¬
tari participantur.: Ita & dñs ordiauit his. qui enuã¬
gelium annunciant de eugłio uiuere. Ego autem
ut głiam meam quis euacuet. Namsi euuangeli ⁊auero:
euim michi ẽ. siũ euuangeli zauero Si e̾ium uolens
hoc ago mercedem habeo. Si autem inuitus dispen¬

Expanded text:
os? sed non usi sumus hac potestate. Sed omnia sustinemus, ne quod offendiculum demus Evangelio Christi. Nescitis, quoniam qui in sacrario operantur, quae de sacrario sunt, edunt? Et qui altari deserviunt, cum altari participant? Ita et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere. Ego autem ut gloriam meam quis evacuet. Nam si evangelizavero, enirn mihi est si non euangelizauero. si enim uolens hoc ago, mercedem habeo: si autem inuitus. dispen
Abbreviated transcription (Latin):
rͥ uocatus. ẽ. seruus. ẽ xꝑ̃i.ꝓ recio empti estis.
ate sieri serui hominum Unus quis quisq in quo
uocatus . ẽ. fr̃. in hoc maneat apud deum. De uirgi¬
nibus autem p̃ceptum domini non habeo. Consili¬
aim aute in do. tamquam miscdiam consecutus. a.
dnõ ut sim sidelis ssimo enim hoc bonum. eẽ ꝓpt̃

Expanded text:
r uocatus est, seruus est Christi. pretio empti estis: nolite fieri serui hominum. unusquisque in quo uocatus est frater, in hoc permaneat apud deum. de uirginibus autem praeceptum domini non habeo: consilium autem do, tamquam misericordiam consecutus a d
Abbreviated transcription (Latin):
flent camauam nonflentes Ee qui gaudent tam¬
auam non gaudentes & qui emunt t̾anquam non
possidentes &e qui utuntur hoc mundo: camquam
non utantu pͥrecerit eium figura huius mundi Uolo
autem uos sime sollicitudme. eẽ Qui sine uroie ẽ.
sollitͥus. ẽ. que domini sunt. quo mͥ placead̾

Expanded text:
i fient tamquam non flentes, et qui gaudent tamquam non gaudentes, et qui utuntur hoc mundo tamquam non utantur: praeterit enim figura huius mundi. uolo autem uos sine sollicitudine esse. qui sine uxore est, sollicitus est quae domini sunt, quomodo placeat
Abbreviated transcription (Latin):
ce qđ nullus deus nisi unus N Iame si sunt qui dicã¬
tur dũ siue incelo siue in t̾ra. si quidem sunt du
autem conscientia usq nunc idoli. quasi idolotitum
manducant: at conscientia ipsorum cum sit insirma
polluitur Esca auten. nos non aommendat deo Nq¬
enim si ñ in anduoauerimus deficienius. neq si
manduoauerimus habundabimus Uidete auteni
ne forte hec licentia ura osfendiculum fiat inar¬
mis Si enim quis uiderit eum qui habet scientia.
midolo recumbentem. nonne conscientia ciãs cum
sit infirma. edificabitur admanduendum idolo¬
cita. &e peribit insumus in cua scientia st᷑ ꝓxter

Expanded text:
et quod nullus Deus nisi unus. Nam etsi sunt qui dicantur dii, sive in coelo, sive in terra; nobis tamen uautem cum scientia usque nunc idoli, quasi idolothytum manducant: et conscientia ipsorum cum sit infirma, polluitur. esca autem nos non commendat deo. neque si non manducauerimus, deficiemus, neque si manducauerimus, abundabimus. uidete autem, ne forte haec licentia uestra offendiculum fiat infirmis. si enim quis uiderit eum qui habet scientiam in idolio recumbentem, nonne conscientia eius, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothyta? et peribit infirmus in tua
Abbreviated transcription (Latin):
Siuͦ curpe ẽ. mulieri. conderi. aut decaluari. uelrc
capud sium u ir quidem non debet uelare capual
quoniam imago a głia.ẽ. aĩ Mulier autem. głia
uiri ẽ Monenim uir exmuliere. ẽ. s mulier ex̃
uiro. E tenim non ẽ. creatus uir ꝓpt̃ mulierem
sed mulier ꝓpt̃ uirum.I deo debec mulier ha¬
tam̃ neq ui: sine muliere. neq mulier siue uiro
indomino. Nam sicut mulier deulio ita ⁊ uir
ꝑ muli erem. Omnia autem ex dõ. Nos ipii uidi¬
cate. H ecet mulierem ñ uelatam orare deum :
Nec ipsa natura docet uos. Qd̃ iur quidem si nu¬
triat comam. ignominia .e. illi Mulier uͦ si nu-

Expanded text:
 turpe est mulieri tonderi aut decalvari, velet caput suum. Vir quidem non debet velare caput suum; quoniam imago et gloria Dei est, mulier autem gloria viri est. Non enim vir ex muliere est, sed mulier ex viro. Etenim non est creatus vir propter mulierem, sed mulier propter virum. Ideo debet mulier tamen neque vir sine muliere, neque mulier sine viro, in Domino. Nam sicut mulier de viro, ita et vir per mulierem: omnia autem ex Deo. Vos ipsi judidicate: decet mulierem non velatam orare Deum? Nec ipsa natura docet vos, quod vir quidem si triat comam, ignominia est illi, quia contra natu
Abbreviated transcription (Latin):
biliora pũtamus menbra. e̾ẽ. corporis. his habundã¬
ciorem honorem circumdamus. & quȩ mhonesta
sunt nr̃a. habundatiorem honestatem habent.
onesta autem nr̃ã. nullius egent. s aeus temꝑauit
corpus. ei cui deerat habundantiorem dibuendo
honorem. ut ñ fit scisma incorp ire. sed inidipsũ¬

Expanded text:
biliora membra esse corporis, his abundantiorem honorem circumdamus; et quae inhonesta nostra sunt, abundantiorem honestatem habent. Honesta autem nostra nullius egent. Sed Deus temperavit corpus ei cui dederat abundantiorem tribuendo honorem, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
gere. ropter fornicatinem autem unus quisq¬
suam uxorem habeat: & una queq suumt uirum
habeat. xon uir debitum reddat: similiter au¬
tem & uror uiro. ulier sui corporis pocestatem
non habet sed uir s muliter autem ot uir sui cor¬
ꝑoris potestatem non habet s mulier Nolice
srdudare inuixem. nisi force exconsen su ad tẽ

Expanded text:
gere. propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam habeat et unaquaeque suum uirum habeat. uxori uir debitum reddat, similiter et uxor uiro. uxor corporis sui potestatem non habet sed uir. similiter et uir corporis sui potestatem non habet sed uxor. nolite fraudare inuicem nisi
Abbreviated transcription (Latin):
docco sslulieres in excłia taceant. Non enim
ꝑmittitur eis loqui. sed subditas. e̾ẽ. sicut x¬
lex dicit Si quid autem uolunt discere : domi
uiros suos interrõgent. Turpe .ẽ. enim muberi
domini sunt mandata.Si quis autem ignorat

Expanded text:
 Mulieres in ecclesiis taceant: non enim permittitur illis loqui, sed subditas esse, sicut lex dicit si quid autem uolunt discere, domi uiros suos interrogent. turpe est enim mulieri Domini sunt mandata. Quae utique mandat
Abbreviated transcription (Latin):
faciens menbra meretricis : Absiti fnnescreis
am̃ qui adhere meretrici unum corpus esficitur:
E runt eniminquu duo incame una. Quił autem
adheret domino: unus sp̃s ẽ Eugite forni cati¬
onem. Comnepeocatum quodeumq fecerit ho-¬
mo: extra copuf̃ ui autem fornicatur: in corpꝰ¬

Expanded text:
faciam membra meretricis absit an nescitis quoniam qui adheret meretrici unum corpus efficitur erunt enim inquit duo in carne una qui autem adheret Domino unus spiritus est fugite fornicationem omne peccatum quodcumque fecerit homo extra corpus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc inmolatium .ẽ. id olis nolite manducate.
ꝓꝑt̃ illum qui iudieauit: & ꝓpt couscientiam.
Conscientiam autem dico. ñ. tuani sed alcerius.
U t quid enim lib̾tas mea uidicatur. ab aliena con¬
scientiaͦ Si ego cum grã parcicipo. quid ulas-¬
phemor ꝓeo qđ grãsago: Siue gͦ mandatis
siue bibitis. uł aliud quid facitis. omĩa ingłiam

Expanded text:
manducare propter illum qui indicavit, et propter conscientiam. Conscientiam autem dico, non tuam, sed alterius. Ut quid enim libertas mea judicatur ab aliena conscientia? Si ego cum gratia participo, quid blasphemor pro eo quod gratias ago? Sive ergo manducatis, sive bibitis, vel aliud quid
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m dominum nr̃m iħm uidi. Apine opꝰ meum uos
estis i dnõ. st si alus nonsum apostolus. si tam̃ uobis
cum nam signaculum apostolatus mei uos estis in
duõ. mea defensio apua uos qui me intr̃ogant. hec
.ẽ. Num quid ñ habemus potestatem manducandi &

Expanded text:
m dominum nostrum uidi? nonne opus meum uos estis in domino? si aliis non sum apostolus, uerumtamen uobis sum. signaculum enim apostolatus mei uos estis in domino. mea defensio ad eos, qui me interrogant, haec est. numquid non habemus potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
I. ꝓ pnium habet idoitum exdeo. alius quidẽ
sic. alius uͦ sic : ico autem ñ nuptis o uidius:
onum ẽ. illis si sic ꝑmaneant sicut ã ego. d.
si non se continent nubant Delius ẽ. eniminu¬
bere ÷ quam uri. his autem quiminac̾timonio
iuncdi sunt: p̃cipio non ego s domutus urorem
Auiro non dipedereuodsi aiscesserte i

Expanded text:
quidem sic, alius vero sic. Dico autem non nuptis et viduis; bonum est illis si sic permanserint sicut et ego. Quod si non se continent, nubant: melius est enim nubere quam uri. His autem qui matrimonio juncti sunt, praecipio, non ego, sed Dominus, uxorem a viro non discedere. Quod si discesse
Abbreviated transcription (Latin):
satisfacionẽ qͣmlib humilen admt̾e
gͣuat: qd̾ ip̾a sue tͣbacionis pasuio sic
eos delectet ut odeuint omnt remediũ
⁊ om̃i moclis satagant ne semel orta
cõmocio sedari ualeat ⁊ sanati. Incͤ¬
pacione tariꝰ utubat᷑ monitis pociꝰ ⁊ ob¬
secracionib agens. Et quidẽt ĩ lisstare

Expanded text:
satisfactionem quamlibet humilem admittere satisfactionem quamlibet humilem admittere gravat, quod ipsa suae turbationis passio sic eos delectet, ut oderint omne remedium, et omnimodis satagant, ne semel orta commotio sedari valeat et sanari. Increpatione rarius utebatur, monitis potius et obsecrationibus agens. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cest̾ tiꝰ te habitꝰ om̃is motestꝰ et discipliatꝰ.
p̃ ferens humssitatẽ. rocolens pretatẽ.¬
itis hutiuune. exhibens gram. exigens
reitentiam: solo insu letificans. ⁊ eoi fica
druim cachamoꝰ teligiosoꝵ. hoĩm iniraret᷑. n
meminisse se apͥmis annis sue conu̾fioĩs
aliqñ sit rifisse. ut ñ poriꝰ adridñdũ qmͣ ad
s̃mendtĩ qͥ iim sice̾ oport̾et. De occiositate
utoꝵ uł nugis cautus erat artificiose
obseruare q̾ ad paꝑam eugeniũ scbe̾s
de sui cordis plentudine eructarut. Nn¬
ge si incidant int̾dũ inquid ferende for¬
tasis: rest cude nũꝗͣ. Prorrumpendum
sane instrui quid qͥd ñ modo ut ałr set
libent̾ audiãt ⁊ suꝑ sciltant occiosis.
Int̾ueniendũ caute. ⁊ prudent̾ mnigaci¬
tati. Ganto studio fugiens nugas:
quanto studio ꝑsecutꝰ sit detctiones
ꝑ facile ciꝰmodi impetum cohibibat. Si¬
quidem mirabat᷑ quordam imꝓbitatem
⁊ duriciã hominũ quos aliquando tur¬
batos excusacionẽ q̃mlib racionabilem

Expanded text:
t habitus omnis modestus et disciplinatus, praeferens humilitatem, redolens pietatem, exhibens gratiam, exigens reverentiam, solo visu laetificans et aedificans dum cachinnos religiosorum hominum miraretur, non meminisse se a primis annis suae conversionis aliquando sic risisse, ut non potius ad ridendum, quam ad reprimendum sibi vim facere oporteret. De otiositate verborum vel nugis cautus erat artificiose observare, quod ad papam Eugenium scribens, de sui cordis plenitudine eructavit. « Nugae si incidant interdum, inquit, ferendae fortassis, referendae nunquam. Prorumpendum sane in serium quid, quod non modo utiliter, sed et libenter audiant, et supersedeant otiosis: interveniendum caute et prudenter nugacitati. » Tanto studio fugisse nugas, quanto odio persecutus sit detractiones,quod perfacile ejusmodi impetum cohibebat. Siquidem mirabatur quorumdam improbitatem et duritiam hominum, quos aliquando forte turbatos excusationem quamlibet rationabilem,
Abbreviated transcription (Latin):
to sp̃m neꝗͣ athleta fortis ĩpugnat. N
⁊ ille masignꝰ quotens adu̾sus eñ sigñ
crucis intãdit᷑ ꝑcussũ se indicans acriꝰ
seuit ⁊ retalcit᷑us ꝯtͣ stimulũ qͥd nã tol¬
lerte ꝓdit inuitꝰ. Expleta autẽ or̃one dñit᷑
efficatiꝰ hostẽ aggrelit᷑ uir beatꝰ Pa¬
de ne si qͥdẽ calitis sactũ dñi corpꝰ ĩ ponẽs
⁊ muslieris capiti subpones talia loque¬
batur. Ad est inique sp̃t uaxx tiuiꝰ adẽ
sũma potestas: iũ resiste si ꝑotes. Ad ille

Expanded text:
tum nequam athleta fortis impugnat. Nam et ille malignus, quoties adversus eum signum crucis intenditur, percussum se indicans, acrius saevit, et recalcitrans contra stimulum, quidnam toleret, prodit invitus. Expleta autem oratione dominica, efficacius hostem aggreditur Vir beatus. Patenae siquidem calicis sacrum Domini corpus imponens, et mulieris capiti superponens, talia loquebatur: « Adest, inique spiritus, Judex tuus; adest summa Potestas; jam resiste si potes. Adest ille
Abbreviated transcription (Latin):
duci p̃cepit. uoluit qͥppe curationis illius
eiꝰ ascribi. At uͦ sc̃s sytꝰ ad hospitẽ slũ remi¬
sit negortĩ necĩ eccłia sua qͥppiã sibi defert
ĩ tactũ opꝰ inci uoluit ad abbatẽ. Ledi¬
cit᷑ gͥ mubier ad abbatis hospitiũ: garri¬
ente ꝑ os eiꝰ diabol dicẽte Nõ me firutus
eiciet. si expellit. Bnardꝰ. As hec suuꝰ dei

Expanded text:
s illius ejus adscribi. At vero sanctus Syrus ad hospitem suum remisit negotium, nec in ecclesia sua quidpiam sibi deferens, intactum opus reduci voluit ad Abbatem. Reducitur igitur mulier ad Abbatis hospitium, garriente per os ejus diabolo et dicente: « Non me Syrulus ejiciet, non expellet Bernardulus. » Ad haec servus D
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ eiꝰ p̃cesserat: id̾oq cĩ debito gab¬
dio ⁊ apparatu tãte głie uir ciuitas. ⁊¬
letabũda suscepit. Ene du ppłi deũ¬
d̾iũ dilatio suspend̾et: qͥ sit̃ medliolani.
miracła facta aulierat sigñ ab eo op¬
tabat uid̾e: ad uenit repente pꝰ eũ rustcꝰ¬
qͥdã demediolano situtꝰ eũ fuerat uro¬
rem demonicã sicũ ad ducẽs qͣm añ pe¬
des eiꝰ latrimabili uoce ĩ trinsitas ꝓtests̃
anxietates deposuit. Net mora ĩ ꝯtinne¬
lias abbatis ꝑo s miscre mulieris dia

Expanded text:
cum debito gaudio et apparatu tantae gloriae virum civitas laetabunda suscepit. Et ne diu populi desiderium dilatio suspenderet, qui sicut Mediolani miracula facta audierat, signum ab eo optabat videre: advenit repente post eum rustfuerat, uxorem daemoniacam secum adducens, quam ante pedes ejus lacrymabili voce intrinsecas protestans anxietates deposuit. Nec mora, in contumeliam Abbatis per os miserae mulieris diab
Abbreviated transcription (Latin):
Ianꝰ qͥdem iam stare pot̾at. s trat secens pe¬
ne iugit᷑ ⁊ rarissime mouebat᷑. qͦtiens
subt᷑ħe se negotus pot̾at aut orans. aut le¬
gens aut scͥbens aut insistens doctͥ̾ne ⁊ fr̃m
cdificatõne: aut ĩ sac meditatõe ꝑsistens.
In qͦ uimuꝵ studio spũali grãm obtinu¬
erat singłarem. ut ñ troium millo nͨ dif¬
ficultatẽ aliqmͣ sustrãit: lib̾e secũ habi¬
tanz ⁊ deambulans in latitudine corais
sui: et ibidem exhibens xp̃o. ito mon̾e a¬
liqͦs ip̃e solbat cinaiłm gnͣde sftum fre¬
q̃nt̾ tñ licet sic affectꝰ diuiuo rge nce
metu. uł caritatis compellente spñ sra
dium hoc lucͥs ub̃iorib postponebat:

Expanded text:
inus quidem jam stare poterat, sed erat sedens pene jugiter, et rarissime movebatur; quoties subtrahere se negotiis poterat, aut orans, aut legens, aut scribens, aut insistens doctrinae, et fratrum aedificationi, aut in sacra meditatione persistens. In quo nimirum studio spirituali gratiam obtinuerat singularem: ut non taedium in illo, non difficultatem aliquam sustineret, libere secum habitans et deambulans in latitudine cordis sui, et ibidem exhibens Christo ut monere alios ipse solebat coenaculum grande stratum. Frequenter tamen, licet sic affectus, divino urgente metu, vel charitatis compellente spiritu, studium hoc lucris uberioribus postponebat,
Abbreviated transcription (Latin):
lp moentiꝰa rge honorsicosusciptꝰ ẽ:
s ulocit̃ obnubilata ẽ illa serenitas.
Siqͥdẽ ĩportune idẽ rex ĩstitit tẽpꝰbr̃e se
subpetabat ex paneseentib romans ꝑr¬
crã regis: donec mur̃ se obposunt alb̾isc̃s̃¬

Expanded text:
entius a Rege honorifice susceptus est, sed velociter obnubilata est illa serenitas. Siquidem importune idem rex institit, tempus habersuppetebat, expavescentibus Romanis Regis potentiam, donec murum se opposuit A
Abbreviated transcription (Latin):
Sosꝰ unt sołru̾tet᷑. Obstupucit om̃s
qui pꝰ audito eiꝰ aduẽtu ñ se pot̾ant ca¬
pe p̾leticia. Uerũptam̃ ne pufillos ad¬
huc filios scandalizarit susceꝑit bõiẽ
de ꝑseuerantia aliisq urtutũ studis
studiose cõmonuit. sciensq ⁊ p̾udẽs¬

Expanded text:
rtetur. » Obstupuere omnes, qui prius audito ejus adventu non se poterant capere prae laetitia. Verumtamen ne pusillos adhuc filios scandalizaret, suscepit hominem et de perseverantia, aliisque virtutum 1255 studiis studiose commonuit: et sciens et prae
Abbreviated transcription (Latin):
elur. Idem ꝙͥ Galdrĩ cñ inclaramalle. ali¬
totiꝰ boni emulacor ex hac luce migiit
Qui ante unã fere horam mortis t᷑batus
admom̃tum. ⁊ coto corꝑe t̾ribir᷑ mot̾ in¬
us̾ uultit demtipo plicidissimb expi

Expanded text:
. Idem quoque Galdricus cum in Clara-Valle alitotius boni aemulator, ex hac luce migravit: qui ante unam fere horam mortis turbatus ad momentum, et toto corpore terribiliter motus inus, vultu deinceps plac
Abbreviated transcription (Latin):
ntiis salubͥt᷑ i potestatiue
ꝑsita nalefacit̾s pisamis ⁊ grãs agẽs
diã. transiens aurelianũ frantie urbẽ
ꝑuit. ubi octurrentib ep̃is a rege
piissimo frãcoꝵ ludouita: alacͥt ⁊ ho¬
norisice suscept  In carnotũ deducit᷑¬

Expanded text:
nciis salubriter et potestative dispositis, valefaciens Pisanis et gratias agens, diam transiens, Aurelianum Franciae urbem pervenit, ubi occurrentibus episcopis a rege piissimo Francorum Ludovico alacriter et honorifice susceptus est. Inde Carnotum deducit
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ si nauẽ que se transueħet expectatr:
Cumq applicuiss nariis adlut᷑. festina¬
bat ingredi: ⁊ illa cedens impingelut in
aqͣm. usq tercu ita ficieno. tandem re¬
licto to nauis sbat: ⁊ ñ rtu̾tebat᷑. Incel¬
lexit aut̃ ꝓtuĩ nec dumm temp̃ sue migͣ¬
cionis adit. Adhuc tñ crescebat delor.

Expanded text:
bi navem quae se transveheret exspectare: cumque applicuisset navis ad littus, festinabat ingredi, et illa cedens impingebat in aquam. Usque tertio ita faciens, tandem relicto eo navis ibat, et non revertebatur. Intellexit autem protinus necdum tempus suae migrationis adesse. Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
oblatum sacͥfitiũ uenien cũ ticͥmis ⁊ ge¬
mitu pecc̃i confessus cdiurma secͣm̃ta sus¬
tint sine iilla retͣctatione seruari. S ⁊
disposut domui su iestilosinas decdit.
in manu serm sui efficit xpic inundo¬

Expanded text:
oblatum Sacrificium venienti cum lacrymis et gemitu peccata confessus, divina Sacramenta sustuit sine ulla retractatione servari. Sed et disposuit domui suae, et eleemosynas dedit: in manu servi sui effecit Chri
Abbreviated transcription (Latin):
rabat absꝙ netura int̾ioris su¬
anitatis. Nam qͥeqͥd instͥpturis spñ¬
alit᷑ siuerebat. maxime in fllius
⁊ in agris mecditando ⁊ orando se ac¬
cepisse confitebat. ⁊ inhor nralos ali¬
qñ se magt̾os habrisse. nͥ quereꝰ ⁊
sagos ⁊oeo sllo fui gͣtoso ntͥ ami

Expanded text:
rabat absque jactura interioris suavitatis. Nam quidquid in Scripturis spiritualiter sentiebat, maxime in silvis et in agris meditando et orando se accepisse confitebatur: et in hoc nullos aliquando se magistros habuisse, nisi quercus et fagos joco illo suo gratios
Abbreviated transcription (Latin):
dño cõfido quemͦ dicitis aĩe mec:
trinlungra ui mõtes sic pacrer: Unũ mõtẽ tene inqͦ cõfido:
quomꝰ dicitis ut aduos transseram. tamꝙͣ multi sĩnt xp̃i ᷑ Aut
si nos montes et̾ dicitis ꝑ supbiam. oportet quidẽ me ẽe passerẽ
penatũ untutibꝰ ⁊ p̃ceptis di: s ea ipã ꝓhibent uolare mistos
ind̾ces ⁊ ⁊ insuꝑbis homis spem collacare habeo domũ uͥ reqͥescã
qr in domino confido Nam et passer muenit sibi domum: et
factꝰ ẽ dñs refugiũ rauꝑi Dicamꝰ gͦ toca fiduciar ne cuł xpm̃
ederunt arcił: parauerunt sagiitas suas ui pharetra ut sai¬
gictent in obseura luna rectos corde Terrores isti sunt cõ¬
mmanclũ nobis de pecco̾eib᷑ ut ad se tãꝙ̃ ad iustos tnseamꝰ.
Eoce inqͥunt pecc̃ores intenderunt arcum. Credo scͥpturas.

Expanded text:
fido, quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montes sicut passer? unum montem teneo in quo confido, quomodo dicitis ut ad vos transeam, tanquam multi sint Christi? Aut si vos montes esse dicitis per superbiam, oportet quidem esse passerem pennatum virtutibus et praeceptis Dei; sed ea ipsa prohibent volare in istos montes, et in superbis hominibus spem collocare. Habeo domum ubi requiescam, quia in Domino confido. Nam et passer invenit sibi domum : et factus est Dominus refugium pauperi . Dicamus ergo tota fiducia, ne cum nderunt arcum, paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscura luna rectos corde. Terrores isti sunt comminantium nobis de peccatoribus, ut ad se tanquam ad justos transeamus. Ecce, inquiunt, peccatores intenderunt arcum: credo, Sripturas,
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtati sic detulit cꝰ ꝯfilio sit se humiliauit
oĩs potestas tã scłaris qͣm eccłistice dignita¬
tis. Reges st̃bi pͥncipes ⁊ airãni milites trap¬
tores sic eũ tumb̃t ⁊ renerebant᷑: ut mdet᷑
discipłis ĩ dedi nob̃ potestatẽ calcandi suꝑ

Expanded text:
voluntati sic detulit, cujus consilio sic se humiliavit omnis potestas, tam saecularis quam ecclesiasticae dignitatis? Reges superbi, principes et tyranni, milites et raptores sic eum timebant et reverebantur, ut videatur discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
de quibꝰ dictum est. Pone dñe legis latorẽ super eos sciant gentes qm̃
hommos sunt: Sed eciã ille qui eodẽ loco intelligit᷑ poni suꝑ eos homo
erit. de quo nc̃ dr᷑. ut no̾ apponat ultͣ magnificare se homo si ꝑ
terram Cũ uen̾it scilicet filiꝰ hom̃is iudicare pupillo qui se exuit
uet̾em homine̾: atq hoc modo tamqͣm extulit patrem: post occłta
gͦ filii de quibꝰ in hoc psalmo multa dict̃a funt: erunt ianisesta
filii de quibꝰ ꝑauca in finẽ eusd̾ psalmi nc̃ dc̃a sunt. Ex hiis aũ
ritulꝰ factꝰ ẽ: que maiorem huic tenent: Potest et ipe dies aduẽ¬
tꝰ dñi recte numari int̾ ocoulta filii. qͣmiux ipa dnĩ pͣsencia ma¬
nifestatura sit De iło enĩ dre dictũ ẽ qd̾ neio eũ sciret: neq
angłi. neq uircutes neq filiꝰ homĩs: Quid gͦ tam occultũ. quã id

Expanded text:
 Constitue, Domine, legislatorem super eos, ut sciant gentes, quoniam homines sunt; sed etiam ille, qui eodem loco intelligitur poni super eos, homo erit, de quo nunc dicitur: ut non apponat ultra magnificare se homo super terram: cum venerit scilicet Filius hominis judicare pupillo, qui se exuit veterem hominem, atque hoc modo tanquam extulit Patrem. 35. Post occulta ergo Filii, de quibus in hoc psalmo multa dicta sunt, erunt manifesta Filii, de quibus pauca in fine ejusdem psalmi nunc dicta sunt: ex his autem titulus factus est, quae majorem hic partem tenent. Potest et ipse dies adventus Domini recte numerari inter occulta Filii, quamvis ipsa Domini praesentia manifesta futura sit; de illo enim die dictum est quod nemo eum sciret, neque Angeli, nec Virtutes, neque Filius hominis : quid ergo t
Abbreviated transcription (Latin):
meclet mirabant᷑. cantanq iñ inse¬
ip̃o cnifabant᷑ inferre nat᷑e. ac si agnꝰ
ad aatrum alligat᷑ arart coget᷑. Nam t̃
trebra tlla ex corruptione stomachi ꝑ
os cꝰ indigest trnlitaus crupito a¬
liis inciꝑet. eẽ molesitor: iatime a
frm̃ deseruit. s ncia ium stations
sue ꝓcurato ac defesse interra recepta¬
culo ddoloris alltꝰ sic ahcrͣiu pro ut
potuit nicissitẽ illam tnsegit. At
ubi ne hoc qͥdem ꝑmisit incolirantra
rei. tum demũ iasecias descrere: ⁊ se¬
orsum secum habtate compuas:. nͥ¬

Expanded text:
et mirabantur, tantamque vim eum in seipso causabantur inferre naturae, ac si agnus ad aratrum alligatus arare cogeretur. Nam cum crebra illa ex corruptione stomachi per os ejus indigestae cruditatis eruptio aliis inciperet esse molestior, maxime autem m deseruit; sed juxta locum stationis suae, procurato ac defosso in terra receptaculo, doloris illius sic aliquandiu, prout potuit, necessitatem illam transegit. At ubi ne hoc quidem permisit intolerantia rei, tunc demum 1248 collectas deserere, et seorsum secum habitare compulsus
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃er suoꝵ eo ꝓducit᷑ ut nõ sit d̾s in conspean eiꝰ  Et cõtaumẽt᷑
iue eiꝰ in om̃i t̾qͣ pt id ẽ cogitatõnis ⁊ cõsilia eiꝰ ĩmu̾da sint Auferi̾t᷑
iudicia tua a facie eiꝰ. Aminꝰ enĩ male sibi consciꝰ dũ sibi udet᷑ nlłã
genem pati credit qđ nõ iudicet d̾s: ⁊ sic auserũt᷑ iudicia d̾i afacie
eiꝰ cił hec ipã sit magna dãpnatõ Omĩum inimioꝵ suoꝵ dominabitur
Ita eułtindit᷑ quod reges om̃s suꝑaturꝰ sit: solus rognũ obtenturꝰ. Quã¬

Expanded text:
Deus in conspectu ejus, et contaminentur viae ejus in omni tempore, id est, cogitationes et consilia ejus immunda sint! Auferuntur judicia tua a facie ejus. Animus enim male sibi conscius, dum sibi videtur nullam poenam pati, credit quod non judicet Deus, et sic auferuntur judicia Dei a facie ejus, cum haec ipsa sit magna damnatio. Et omnium inimicorum suorum dominabitur. Ita enim traditur, quod reges omnes superaturus sit, et solus regnum obtenturus; quan
Abbreviated transcription (Latin):
dies regłł ꝑiddem oppidum sanĩ eũ acq ĩ¬
columẽ inuen̾iunt. Cet̾m sepedictꝰ leici
uiri sr̃ ne ip̃o quidẽ potãt compesci mira¬
cło qͥ mnru̾ inereparit eum ⁊ p̾sumptõnt ar¬
gueret. q adcu̾it tange̾ hominẽ. tant

Expanded text:
i per idem oppidum, sanum eum atque incolumem invenerunt. Caeterum saepe dictus beati Viri frater ne ipso quidem poterat compesci miraculo, quominus increparet eum, et praesumptionis argueret, quod acquieverit tangere hominem: tanta
Abbreviated transcription (Latin):
Expectat᷑ cũ cupiditate: amittit᷑ cũ doluu In dei ałi natura
n᷑ erit aliqͥd quasi nõdũ sit: aut sicit. quas iã nõsit s ẽ tãtũ
id quod ẽ ⁊ ipn᷑ ẽ eternitas: Desmant gͥ sꝑare ⁊ diligere tẽpoalia
⁊ se adecnam spẽ cõferant. qui cognoscut nom̃ eiꝰ qui dixit. ego
te dñe. Qui eũ querunt iã tͦstuncia ⁊ moritura nõ querunt. Nemo

Expanded text:
ura non erit aliquid, quasi nondum sit; aut fuit, quasi jam non sit: sed est tantum id quod est, et ipsa est aeternitas. Desinant igitur sperare et diligere temporalia, et se ad aeternam spem conferant, qui cognoscunt nomen ejus qui dixit: Ego te, Domine. Qui eum quaerunt, jam transeuntia et moritura non quaerunt: ne
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ fine enisissime ⁊ iuatico nir magni¬
sicꝰ ⁊ magniste honcu s obiret. Euecrirrit
nimaiꝰ ad alłrm. ñcq enĩ tunc in mona¬
st̾i erat. enit ⁊ inuenit eum um triduo
sic racentẽ. Eom passus ant hõi s ⁊ motꝰ lacͥ¬
mis filii eiꝰ ⁊ simul lugeniũ cet̾oꝵ: con

Expanded text:
sione et Viatico vir magnificus et magnifice honoratus obiret. Cucurrit nuntius ad Abbatem; neque enim tunc in monasterio erat. Venit, et invenit eum jam triduo sic jacentem. Compassus autem homini, sed et motus lacrymis filii ejus, et simul lugentium caeterorum, con
Abbreviated transcription (Latin):
cõnem: sicut ⁊ naute dicunt uentũ suũ quo utunt᷑ ad bene naui¬
gandũ Sedisti siꝑ tromĩ: qui uidicas equitem Siue filiꝰ patͥ dicat
qui eciã illud dixit: nõ habes in me potestatẽ nisi data tͥ fiusset
desuꝑ id ipm̃ ad equitatẽ patris. ⁊ ad occulta sua referens. quo
qui iudicas eqͥtatẽ: aiãni suam tronũ eiꝰ appellans ut coepꝰ sit fer¬
tasse tl que scabelul pedũ eiꝰ dicta ẽ. Deus enĩ erat ł̃ xp̃or mundũ

Expanded text:
ntur ad bene navigandum. 6. Sedisti super thronum, qui judicas aequitatem. Sive Filius Patri dicat, qui etiam illud dixit, Non haberes in me potestatem, nisi tibi datum fuisset desuper , idipsum ad aequitatem Patris et ad occulta sua referens, quod qui judicas aequitatem, animam suam thronum ejus appellans, ut corpus sit fortasse terra, quae scabellum pedum ejus dicta est ; Deus enim erat in Christo mundum
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate recompensabat. Et mirũ
in modum. is qui tantam incon¬
templatione rerum spĩaliũ ac limi¬
occupari pactelat᷑ s ⁊ płimum delec¬
tabat᷑. d mortificata ut dictũ ÷
sensuautate ip̃e pͥilegio mataris

Expanded text:
humilitate recompensabat. Et mirum in modum is qui tantam in contemplatione rerum spiritualium ac divioccupari patiebatur, sed et plurimum delectabatur. Sed et mortificata, ut dictum est, sensualitate, ipse privilegio majoris
Abbreviated transcription (Latin):
scełatis artibꝰ celũ se puttisset adepturũ: ⁊ de humana gn̾atone
in diuinã gn̾a̾tõnẽ rebꝰ magicis transiturũ Qui gͦ miitũ si etiã
ile homo peceati qͥ totã neqͥciã ⁊ pietatẽ qͣm om̃s pseudo ꝓpħe
inchociuerũt impleturꝰ ẽ: ⁊ tanta signa factutꝰ ut decipiat si
fieri potest etiã electos.⁊ dictur̾ ẽ in corde suo. nͣ mouebor agu̾a¬

Expanded text:
sceleratis artibus coelum se putasset adepturum, et de humana generatione sceleratis artibus coelum se putasset adepturum, et de humana generatione in divinam generationem rebus magicis transiturum: quid ergo mirum, si etiam ille homo peccati, qui totam nequitiam et impietatem, quam omnes pseudoprophetae inchoaverunt, impleturus est, et tanta signa facturus, ut decipiat, si fieri potest, etiam electos, dicturus est in corde suo: Non movebor de genera
Abbreviated transcription (Latin):
in ane culm᷑ dãpnacd̃nẽ q uenturus ẽ: ꝓpt̾ea seqͥt Dixit enĩ in
corde suo nõ mouebor: de gn̾atõne ingen̾atõnẽ sñ malo Id ẽ fama
mea et nomen meũ de hac gn̾atõne ingen̾atõnẽ posteroꝵ nõ tͣn¬
secit nͥ arcibꝰ malis adipiscar tam excessũ pͥncipatũ de quo posteri
dac̾e nõ possint: Animꝰ enũ ꝑditꝰ et expers bonarũ artiũ at qͥa a
usticie lumĩe alienꝰ. malis artib additũ molit᷑ ad famã tam diu¬
turnã ut apud posteros eciam celebret᷑. ⁊ qui ñ possunt. bene iimo¬
tescere cupimit. uł male de se homie̾s loqui: dũ mͦ nom̃ eoꝵ latissi¬
me ꝑuaget᷑. Quod hic arbitror dictũ ẽẽ nõ mouebor de gn̾atõne ĩ
gen̾atõnem sñ malo Est et aliꝰ intellectꝰ si de gen̾aitõne mortali
ad et̾nitatis gn̾atõne se uenire nõ posse uanꝰ ⁊ erroris plenꝰ anin
arbitrat᷑. nͥ artibꝰ malis: qd̃ quid̃ iam de simone disfamatu ẽ. cũ

Expanded text:
 propterea sequitur, Dixit enim in corde suo: Non movebor de generatione in generationem sine malo; id est, fama mea et nomen meum de hac generatione in generationem posterorum non transiet, nisi artibus malis adipiscar tam excelsum principatum, de quo posteri tacere non possint. Animus enim perditus et expers bonarum artium atque a justitiae lumine alienus, malis artibus sibi aditum molitur ad famam tam diuturnam, ut apud posteros etiam celebretur. Et qui non possunt bene innotescere, cupiunt vel male de se homines loqui, dummodo nomen latissime pervagetur. Quod hic arbitror dictum esse: Non movebor de generatione in generationem sine malo. Est et alius intellectus. Si de generatione mortali ad aeternitatis generationem se venire non posse vanus et erroris plenus animus arbitratur, nisi artibus malis; quod quidem etiam de Simone diffamatum est , cum
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ suꝑbit impiꝰ incendit᷑ pauꝑ: mirũ ẽ ꝑ uerũ: qͣnto studio bone
spei puuli accendant᷑ ad recte uiuendũ cõꝑatõne peocantui Quo
misterio agitur ut etiã hereses ẽẽ ꝑmittant᷑: noͣ quia ip̃i heretici
hoc uolunt s qr hoc de peccis eoꝵ diuina oꝑat᷑ ꝓuidentia que lu¬
cem ⁊ facit ⁊ ordinat. Tenebras autẽ tantũ ordinat ut sit eaꝵ
cõꝑatione lux gratior sic̃ hereticoꝵ cõparatõne iocundior inue̾tio ue¬
ritatis: Ea quippe conitõne coͣꝑatõne ꝓbati: inanifesti fiunt ur̃e ho¬
mines qui d̾o noti sunt. Cõprebendunt᷑ incogitationibꝰ suis quibꝰ co¬
gitant : idẽ male cogitat᷑ones eoꝵ unicula ilis fiunt: Sed quare
fiunt uincula: Qm̃ laudat᷑ pecc̃or inqͥt in desideriis aĩe sue. ad¬
ulantiũ lingue alligant aĩas in peccis. Delectat enĩ ea fac̾e ĩ qͥb

Expanded text:
dum superbit impius, incenditur pauper. Mirum est et verum, quanto studio bonae dum superbit impius, incenditur pauper. Mirum est et verum, quanto studio bonae spel parvuli accendantur ad recte vivendum, comparatione peccantium. Quo mysterio agitur, ut etiam haereses esse permittantur: non quia ipsi haeretici hoc volunt; sed quia hoc de peccatis eorum divina operatur Providentia, quae lucem et facit et ordinat, tenebras autem tantum ordinat , ut sit earum comparatione lux gratior, sicut haereticorum comparatione jucundior est inventio veritatis: ea quippe comparatione probati manifesti fiunt inter homines qui Deo noti sunt. 21. Comprehenduntur in cogitationibus suis, quibus cogitant: id est, malae cogitationes eorum vincula illis fiunt. Sed quare fiunt vincula? Quoniam laudatur peccator, inquit, in desideriis animae suae. Adulantium linguae alligant animas in pe
Abbreviated transcription (Latin):
idet᷑ mͥ antixp̃m signisicate de quo appłs diciti cũ reuelad homo
filio dei: et ꝑtinere ad filium hominis. et ẽẽ filu hominim. id ẽ noui hore
seruiant. homĩ id ẽ ueceri homini peccatori Qmͣ hoĩes sitt. Qui a illi
ad tetũ culmen hnanis głe tienturꝰ creditur. tanta ei licebit fac̾e ⁊
in om̃s hoĩes ⁊ inscos dei: ut tc uere nõ nulli infirmi arbitrentur dñ
res humanas negligete Int̾posito diapsalmate: sũbicit tamꝙͣ uoce ge¬
mentiũ ⁊ querentiũ cͣ iudiciũ disferat᷑ Ut quid dñe inquit recessist
longe: Deinde quisic quesiuit tãqͣm repente intelꝑxit. aut quasi
sciens interrogau̾it ut doc̾et: sũbrecit dicens Despicis in oportunt¬
tatibꝰ intͥbulatõnibꝰ. idẽ oportune despicis ⁊ facis tribulatõnes. ad
infla̾mãdes aĩos desiderio aduẽtꝰ tiu Hũs enĩ iocundior ẽ fons ille
uite: qͥ multũ sicierint. Itaq insinuat consiliũ dilatõnis dicens

Expanded text:
tum significare, de quo Apostolus dicit: Cum revelabitur homo Filio Dei, et pertinere ad Filium hominis, et esse filii hominum, id est novi homines, serviant homini, id est veteri homini peccatori, quoniam homines sunt. Et quia ille ad tantum culmen inanis gloriae venturus creditur, et tanta ei licebit facere in omnes homines et in sanctos Dei, ut tunc vere nonnulli infirmi arbitrentur Deum res humanas negligere: interposito diapsalmate, subjicit tanquam vocem gementium et quaerentium cur judicium differatur. Ut quid, Domine inquit, recessisti longe? Deinde qui sic quaesivit, tanquam repente intellexerit, aut quasi sciens interrogaverit ut doceret, subjecit dicens: Despicis in opportunitatibus, in tribulatione, idest, opportune despicis, et facis tribulatinflammandos animos desiderio adventus tui: his enim jucundior est fons ille vitae, qui multum sitierint; itaque insinuat consilium dilationis, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tem torcularia habencia uinacia ⁊ muũ: ⁊ area continens
palecis ⁊ frum̃tũ. ⁊ recia quib inclusi sunt pisces. boni ⁊ mali
⁊ archa hoe in qua ⁊ i̾munda ⁊ mũda erãt aĩalia: ⁊ iuidebis eccde¬
sias interim hoc tempore usq ad ultimũ iudicii tẽpus ñ solum
oues ⁊ boues continere. id ẽ sc̃õs laicos ⁊ scõs ministros sed ĩlliꝑ

Expanded text:
mentem torcularia, habentia vinacia et vinum; et area, continens paleas et frumentum ; et retia, quibus inclusi sunt pisces boni et mali ; et arca Noe, in qua et immunda et munda erant animalia : et videbis Ecclesias interim hoc tempore usque ad ultimum judicii tempus, non solum oves et boves continere, id est sanctos laicos
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ: ram illa delectatõ aiugat eos ut inde arripet abrũꝑe amorẽ.
⁊ ad utilia corterre nõ audeant: Quia cũ conati fuerĩt dolebt᷑
animo: tamꝙ̃ pedem de cõpede se exuere cupientes Qui dolori fb¬
cobendes: apmciosis delectatombꝰ nolũt abscidere In uniscipula
gt occultauẽrunte id ẽ n. frandulento consilio: co̾phensus ẽ pes eoꝵ
Cognoscet᷑ dñc iudicia faciens Heo sunt iudicia dei Hõ ab illa
t ransqͥllitate beatitudĩs sue nec asecretis sapĩe. qͥb ꝰ recipiũtur
becte aĩe ꝓfertur ferrũ aut ignis. aut bestia. aut auquid ta¬
le. quo cruciẽt᷑ pecc̃ores. Sed quomͦ cruciat᷑. ⁊ quomͦ facit dñs
ludicus : In oꝑibꝰ inquit maniu̾i suarũ. cophonsus ẽ peccator

Expanded text:
eorum , jam illa delectatio alligat eos, ut inde abrumpere amorem eorum , jam illa delectatio alligat eos, ut inde abrumpere amorem et ad utilia conferre non audeant; quia cum conati fuerint, dolebunt animo, tanquam pedem de compede exuere cupientes; cui dolori succumbentes, a perniciosis delectationibus nolunt abscedere. In muscipula ergo quam occultaverunt, id est in fraudulento consilio, comprehensCognoscitur Dominus judicia faciens. Haec sunt judicia Dei: non ab illa tranquillitate beatitudinis suae, nec a secretis sapientiae, quibus recipiuntur beatae animae, profertur ferrum, aut ignis, aut bestia, aut aliquid tale quo crucientur peccatores. Sed quomodo cruciantur, et quomodo facit Dominus judicium? In operibus, inquit, manuum suarum comprehensus est peccator
Abbreviated transcription (Latin):
prauus ẽ uorat᷑ eupiditas aut libido: cĩ autem rectꝰ dilecto uł caritas
cunoie enĩ mouetur. ⁊ãꝙͤ ad locũ quo tendi. loc̃ auĩ anie nõ ⁊ ipa¬
cio aliquo ẽ qd̃ forma occupat corpss s i ducttone quo se pue¬
uisse ꝑ emorẽ lecat᷑. Delectatõ aũ ꝑniciosa seqͥt cupiditatẽ frudtuo¬
so curitate unde ⁊ radix dẽa ẽ cupiditati dadix poero: tã ꝙͣ pes ar¬
boris intelligit᷑. Radix dct̃ ẽ et caritas uͥ de smib dñs loquit᷑ queĩ
petiosis locis exeũtẽ sole arescunt: qr nõ hab̾ent altã iudice̾ Unde
signifient eos qui gandent excipiẽdo uerbũ uerbli ueritatis s cedũt
ꝑsecutõnibꝰ quib sola eciritate resistit᷑ Et appłs drc ut incaritate
uadieati ⁊ fundati. possitis cõphend̾e pes gͥ pecoaitax id ẽ amor: cophẽ¬
dit᷑ in muscipula quã occultant. quia cĩ fraudulentam actionẽ
consecuta fuerit delestat᷑o. cũ eos tradidit d̾s inod̾cupiscẽtiã cordit

Expanded text:
o vel charitas. Amore enim movetur tanquam ad locum quo tendit. Locus autem animae non in spatio aliquo est, quod forma occupat corporis, sed in delectatione, quo se pervenisse per amorem laetatur: delectatio autem perniciosa sequitur cupiditatem, fructuosa charitatem. Unde et radix dicta est cupiditas. . Radix porro tanquam pes arboris intelligitur. Radix dicta est et charitas, ubi de seminibus Dominus loquitur, quae in petrosis locis exurente sole arescunt, quia non habent altam radicem . Unde significat eos qui gaudent excipiendo verbum veritatis, sed cedunt persecutionibus, quibus sola charitate resistitur. Et Apostolus ati et fundati possitis comprehendere . Pes ergo peccatorum, id est amor, comprehenditur in muscipula quam occultant; quia cum fraudulentam actionem consecuta fuerit delectatio, cum eos tradiderit Deus in concupiscentiam cordis
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ Dides qm̃ tu laborẽ ꝓnrã consid̾as: ut tradas eos in mauꝰ cuas.
Sensus iste ꝓuu̾tiationẽ querit: in qua si erratũ fu̾it obscurat᷑
Si enĩ dixͣit incorde suo impiꝰ nõ requiret d̾s: qͣsi d̾s laborẽ
⁊ irã ꝯsid̾aret: ut tradat eos in manꝰ slas id ẽ quasi laborare
⁊ masci timect. ⁊ ꝓpt̾ea illis poroat ne hon̾osa illi sit pena eoꝵ:
aut ne nicũdia ⁊ tẽpestate turbet᷑: quomͦ plerũq homines fa¬
ciunt. dissimulates umdictaᷤ nelaberent aut miscant᷑. Eĩbi de¬

Expanded text:
uoniam tu laborem et iram consideras, ut tradas eos in manus tuas. Sensus iste pronuntiationem quaerit, in qua si erratum fuerit, obscuratur. Sic enim dixit in corde suo impius: Non requiret Deus, quasi Deus laborem et iram consideret, ut tradat eos in manus suas; id est, quasi laborare et irasci timeat, et propterea illis parcat, ne onerosa illi sit poena eorum, aut ne iracundiae tempestate turbetur, quomodo plerumque homines faciunt, dissimulantes vindictam, ne laborent, aut irascantur. 31. Tibi de
Abbreviated transcription (Latin):
umpitñ fr̃ eiꝰ Gerardus ⁊
t̾riti ⁊ turbari secretiꝰ eum suꝑ cali ꝓmissi¬
m conueniunt: duriꝰ argrat. acriꝰ in¬
uehunt᷑. Qb biruit̾ simplicit̾q respondẽt.
facile inquit face̾ potest ds qͦd disficile cre¬
lere uos porestis. Itaq p̃ secretam orõnẽ. ad
oblationẽ sacͥficii immortał accessir. Quo

Expanded text:
ardus, et territi et turbati, secretius eum super tali promissione conveniunt, durius arguunt, acrius invehuntur. Quibus breviter simpliciterque respondens: « Facile, » inquit, « facere potest Deus, quod difficile credere vos potestis. » Itaque post secretam orationem, ad oblationem sacrificii immortalis accedit. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ħ uerba sunt. mriserere mei dñe uide humilitatẽ meã de mmincis meiᷤ
Quare gͦ nõ dixit mserere nr̃i dñe uide humilitatẽ nrãm ab i̾mi¬
Et ipẽ dicit Qui exaltas me de portis mortis ut a̾nutiẽ unin̾sas lau¬
des tuas in portis filie syon. Exaltat᷑ enĩ homo in illo nõ solũ quẽ
gestat quod caput eccłie ẽ: s etiã quisqͥs nrm ẽ in cet̾is menbris

Expanded text:
meis? Quare ergo non dixit, Miserere nostri, Domine, vide humilitatem nostram ab inimicum esset dives , et ipse dicit: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem universas laudes tuas in portis filiae Sion? Exaltatur enim homo in illo non solum quem gestat, quod caput Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
illas it᷑ in mortẽ mces añ ẽ iam ip̃a leticia inꝑfruendo cũ qͥsq ad¬
ipiscit᷑ quod ꝑdite concupiuit. Radix ẽ enĩ maloꝵ om̃iũ cupiditas.
⁊ ꝓptea porta mortis e̾: qr mortua ẽ uidua que in deliciis uiuit ad qͣs
delicias ꝑ cupiditates tamꝙͣ ꝑ portas mortis ꝑuenit᷑ Sunt aũ poete
filie syonc omia optima studia. ꝑ que uenitur ad uisionẽ pacis i
sc̃a eccła In hiis gͥ portis: bene anũtiat᷑ unu̾se laudes dei: ut nõ
det᷑ scm̃ canib. neq piciant᷑ margarite añ poecos: qͥ malunt

Expanded text:
illas itur in mortem. Mors autem est jam ipsa laetitia in perfruendo, cum quisque adipiscitur quod perdite concupivit: radix est enim omnium malorum cupiditas ; et propterea porta mortis est, quia mortua est vidua quae in deliciis vivit : ad quas delicias per cupiditates tanquam per portas mortis pervenitur. Sunt autem portae filiae Sion, omnia optima studia, per quae venitur ad visionem pacis in sancta Ecclesia. In his igitur portis bene annuntiantur universae laudes Dei, ut non detur sanctum canibus, neque projiciantur margaritae ante porcos ; qui malunt
Abbreviated transcription (Latin):
tus.ẽ. xꝑs. Etaq exulemur. ñ on fermento ueteri
neq infermento malicie &e nequiciȩ: Sed in atimus:
sincentatis & ueritatis Seripsi uobis inepistola. ne
conmiicamini fornicarũs. Non uciq fornicarius
huius mundi. aut auaris atit rap acibus. autido¬
lis seruientibus. A lioquim debueratis de hoc mun¬
do exisse n unc autem scripsi uobis non conmisseri.

Expanded text:
rmento ueteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et ueritatis. scripsi uobis in epistula, ne commisceamini fornicariis: non utique fornicariis huius mundi aut auaris aut rapacibus aut idolis seruientibus: alioquin debueratis de hoc mundo exisse. nunc autem scripsi uobis non commisce
Abbreviated transcription (Latin):
sationibus et ebrietatibus: non incubilibus
&e inpudiciciis non inconcemptione & emula¬
cione. Sed indumini dominum iesum cris¬
tum. et carnis curam nefeceritis in desiderũs
Infirmum autem assumite inside. non in
disceptationibus cogitationum: luis enim
credit manducare se omnia  ui autem
insirmus est olus manducet.s qui man¬
ducat. non manducantem non sꝑnat E
qui non manducat manducantem non
idicetł eus enim illum assumpsit. U quis
enim deus statuere illum Nam alius iudi
cat diem inter diem. alius autem uidicat¬

Expanded text:
onibus et ebrietatibus, non in cubilibus et inpudicitiis, non in contentione et aemulatione: sed induimini dominum Iesum Christum. et carnis curam ne feceritis in desideriis. Infirmum autem in fidem adsumite, non in disceptationibus cogitationum. alius enim credit manducare omnia: qui autem. infirmus est, holera manducet. is qui manducat non manducantem non spernat: equi non manducat, manducantem non judicet. Deus enim illum assumpsit; quis es est enim Deus statuecat diem inter diem, alius autem judicat
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a nocte qua e hac uita discessit
in monaff̾io gͣndissilue apparentem
sibi uid̾e meruit ⁊ dicentem. frit
Gnissẽme. et ille. Ecce ego dñe.¬
Ueni inquit mecum.
te quo irent: uem meꝯ
manebis hic ego aũ asdendam ad
montẽ Interrogatus q̃ de cansa uel¬
let ascẽte: dic̃e nolo inomnit. Miratus

Expanded text:
ipsa nocte cum ex hac vita decessit, in monasterio Grandis-Silvae apparentem sibi videre meruit, et dicentem: « Frater Guillelme. » Et ille: « Ecce ego, domine.--Veni, inquit, mecum. te quo irent: « Veni mmanebis hic; ego autem ascendam ad montem. » Interrogatus qua de causa vellet ascendere: « Discere volo, » inquit. Miratus
Abbreviated transcription (Latin):
&a gͥ diei pene t̾tia singułris locer¬
na sue gn̾acõnis sc̃s ac uere be tꝰ
Beruardus a corꝑe mortis in terra ui¬
uenẽcium ex filioꝵ circñstancium:
int̃ gͣnes singultus ac lacͥmas ub̃es u
tulantes ad obina acmina angłormu
feliy anima qͣm sic leuabant ad epcelsa
silioeum ꝑ sequebantur uota. sic
d suꝑiorum deside̾ia sacrat᷑¬
hebant. fẽlix tͣlitus de la¬
uore ad refrigerium. de
expectacõne ad p̃mium.
de agone ad beauium.
de morte ad uitam. de fi¬
dł ad noticiam. de ꝑegͥna¬
cõne ad patͥam. de nĩdo
andiuimꝰ apparuisse qm młtis ⁊ qͥdẽ
non indigna relatu. s difticile nimis
git. frat̃ ouillemus de monte pessu¬
lano añ obitum suum pr̃ĩ fuo sp̃iali
reserando ⁊ acestando effecit. Ii uir ma¬
gnificus olim n¬

Expanded text:
tia, singularis lucerna suae generationis sanctus ac vere beatus abbas Bernardus a corpore mortis in terram viventium, ex filiorum circumstantium, et in graves singultus ac lacrymas uberes 1273 atulantes, ad obvia agmina Angelorum . Felix anima, quam sic levabant excelsa filiorum prosequebantur vota, sic quoque superiorum desideria sacra trahebant! Felix transitus de labore ad refrigerium, de exspectatione ad praemium, de agone ad bravium, de morte ad vitam, de fide ad notitiam, de peregrinatione ad patriam, de mundo audivimus apparuisse quam multis, et quidem non indigna relatu; sed difficile nimis git, frater Guillelmus de Monte-Pessulano, ante obitum suum patri suo spirituali reserando et attestando effecit. Is vir magnificus olim
Abbreviated transcription (Latin):
possitis alterutrum ponerẽ. ⁊ uͦ ciac̃ius
iutem scripsi uobis fratres ex parte: tamquã
inmemoriam uos reducens ꝓpter grãm quȩ
data est michi adeo ut simminister xp̃i iħu
ingentibus. scĩsicans euuangelium dei. ut siat
enim audeo aliquid loqui eorum quȩ ꝑ me
non essicit xꝑs.I nobedientiam gentium u̾bo
et factis inuutute signorum et ꝓdigiorum in
uirtute sp̃s scĩ. ita ut ab hierłm ꝑ circuitum
usq adhilliticum repleuerim euuangeliuo¬

Expanded text:
possitis alterutrum monere audacius autem scripsi vobis fratres ex parte tamquam in memoriam vos reducens propter gratiam quae data est mihi a Deo ut sim minister Christi Iesu in gentibus sanctificans evangelium Dei ut fiat oenim audeo aliquid loqui eorum quae per me non effecit Christus in oboedientiam gentium verbo et factis in virtute signorum et prodigiorum in virtute Spiritus Sancti ita ut ab Hierusalem per circuitum usque in Illyricum repleverim evangeliu
Abbreviated transcription (Latin):
dedi. non escam. Nondum enim p oteratis. ses aec minc
quidem potestis. Aabuc enm estis carnales. Cumenim
sit inter uos alus ce contemptio nonne carnales essis et
scađ̃m hominem ambulatis: Um enim quisdicat ego
quidem sim pauli. alius autem ego apollo nonne ho¬

Expanded text:
on escam; nondum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales. cum enim sint inter uos aemulatio et contentio, nonne carnales estis et secundum hominem ambulatis? cum enim quis dicat: ego quidem sum Pauli, alius autem: ego Apollo, nonne ho
Abbreviated transcription (Latin):
uid osfendunt lu uauerente Ab sit. ed illorũ
licta salus gencibus. ut illos enulentur. Q đ si
delictum eorum diuiciȩ sunt mundi. & dimmucio
eorum diuicie gentium. quanto magis plenicudo
eorum: Uobis enim dico gentibus. Quamdiu qui-¬
dem ego sum gentium. ministerium meum hono¬
nficabo. si quo modo ademulandum ꝓuocem car¬
nem ineam. ⁊ saluos faciam aliquos ex illis. S enim
amissio eorum reconciliatio. est mundi. quȩ assumꝑ¬
cio est nisi uita ex mortuis. Qđ si delibatio sanc
ta ⁊ massa. Et si radix sanct̾a i rami Qđ si a ꝗ aliqͥs
exramis fracti sunt. cu autem cum oleaster esses.
insertus es in illis. & socius radicis & pinguedinis oliuȩ
factus es Noli gloriari adu̾sus ramos Qđ si glori¬
aris: non tu radicem poitas. sed radix te Dicis
gͦ. Nracti sunt rami ut ego inserar bene ꝓpter
incredulitatem sracti sunt . Tu autem fidestas

Expanded text:
ic offenderunt ut caderent? Absit! Sed illorum delicto salus gentibus, ut illos aemulentur. Quod si delictum eorum divitiae sunt mundi, diminutio eorum divitiae gentium quanto magis plenitudo eorum vobis enim dico gentibus quamdiu quidem ego sum gentium apostolus ministerium meum honorificabo si quo modo ad aemulandum provocem carnem meam et salvos faciam aliquos ex illis si enim amissio eorum reconciliatio est mundi quae adsumptio nisi vita ex mortuis quod si delibatio sancta est et massa et si radix sancta et rami quod si aliqui ex ramis fracti sunt tu autem cum oleaster esses insertus es in illis et socius radicis et pinguidinis olivae factus es noli gloriari adversus ramos quod si gloriaris non tu radicem portas sed radix te dices ergo fracti sunt rami ut ego inserar bene propter incredulitatem fracti sunt tu autem fide stas