comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beret ad regem. Que ñ quesi¬
uit muliebrem cultum: s que¬
cunq uoluit egeus eunuchus
custos uirginum. hec ei adorna¬
tum dedit. Erat enim formosa
ualde: et incredibili pulchritu¬
cline om̃ium oculis gratiosa ⁊
amabilis uidebatur. Ducta est
itaq ad cubiculum regis assu¬
eri mense decimo qui uocatur
tebeth: septimo anno regni eiꝰ.
om̃s mulieres. Habuitq grãm
et misccł̃iam coram eo suꝑ om¬
nes mulieres: et posuit diade¬
ma regni in capite eius. Fecitq
eam regnare in loco uasthi. Et
iussit conuiuiũ p̃parari per¬
magnificũ cunctis principib
et seruis suis pro coniunctio¬
ne et nuptiis hester: et dedit re¬
quiem in uniu̾sis ꝓuinciis. ac
dona largitus est iuxta magni¬
ficentiam principalem. Cumq¬
et scdo quererentur uirgines et
congregarentur: mardocheus
manebat ad regis ianuam. Nec¬
dumq ꝑdiderat hester patriã
et ppłm suum: iuxta mandatũ
eius. Quicquid enim ille prcci¬

Expanded text:
beret ad regem. Quae non quaesiberet ad regem. Quae non quaesivit muliebrem cultum, sed quaecumque voluit Egeus eunuchus custos virginum, haec ei ad ornatum dedit. Erat enim formosa valde, et incredibili pulchritudine, omnium oculis gratiosa et amabilis videbatur. Ducta est itaque ad cubiculum regis Assueri mense decimo, qui vocatur THEBETH, septimo anno regni ejus.omnes mulieres, habuitque gratiam et misericordiam coram eo super omnes mulieres, et posuit diadema regni in capite ejus, fecitque eam regnare in loco Vasthi. Et jussit convivium praeparari permagnificum cunctis principibus, et servis suis, pro conjunctione et nuptiis Esther. Et dedit requiem universis provinciis, ac dona largitus est juxta magnificentiam principalem. Cumque secundo quaererentur virgines et congregarentur, Mardochaeus manebat ad regis januam; necdum prodiderat Esther patriam, et populum suum, juxta mandatum ejus. Quidquid enim ille praeci
Abbreviated transcription (Latin):
cte uirgines seruabantur. curã
agens salutis hester. et scire
uolens quid ei accideret. Cum
autem uenisset tempus singu¬
larum per ordinem puellarũ
ut intrarent ad regem. exple-¬
tis om̃ib que ad cultum mu-¬
liebrem ꝑtinebant. mensis du-¬
odecimus uertebatur: ita dũ¬
taxat ut sex menses oleo unge¬
rentur myrtino. et aliis sex qui¬
buslam pigmentis et aroma-¬
tibus uterentur. Ingredientesq
ad regem. quicquid postulassẽt
ad ornatum ꝑtinens accipiebãt:
et ut eis placuerat composite de
triclinio feminarũ ad regis cu-¬
biculum transibant. Et que in¬
trauerat uespere egrediebatur
mane : atq inde in secundas e¬
des deducebantur que sub ma¬
nu sasagazi eunuchi erant: qͥ
concubinis regis presidebat.
Nec habebat potestatem ad regẽ
ultra redeundi: nisi uoluisset
rex. et eam uenire iussisset ex
nomine. Euoluto autem tem¬
pore per ordinem: instabat di¬
es quo hester filia abiahil fra¬
tris mardochei quam sibi ado¬
ptauerat in filiam. intrare de¬

Expanded text:
ctae virgines servabantur curam agens salutis Hester et scire volens quid ei accideret cum autem venisset tempus singularum per ordinem puellarum ut intrarent ad regem expletis omnibus quae ad cultum muliebrem pertinebant mensis duodecimus vertebatur ita dumtaxat ut sex menses oleo unguerentur myrtino et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus uterentur ingredientesque ad regem quicquid postulassent ad ornatum pertinens accipiebant et ut eis pltriclinio feminarum ad regis cubiculum transibant. Et quae intraverat vespere, egrediebatur mane, atque inde in secundas aedes deducebatur, quae sub manu Susagazi eunuchi erant, qui concubinis regis praesidebat: nec habebat potestatem ad regem ultra redeundi, nisi voluisset rex, et eam venire jussisset ex nomine. Evoluto autem tempore per ordinem, instabat dies, quo Esther filia Abihail fratris Mardochaei, quam sibi adoptaverat in filiam, intrare de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta scientia probabitur ti¬
bi. Deus potentes ñ abicit cũ
et ipse sit potens ⁊ sed ñ saluat
impios: et iudicium paupe¬
rib tribuit. Non aufert a iu-¬
sto oculos suos: et reges ĩ so
lio collocat in ꝑpetuum. et il¬
lic eriguntur. Et si fuerint in
catenis. et uinciantur funi¬
bus pauꝑtatis: indicabit e¬
is opera eoꝵ et scelera eorum.
quia uiolenti fuerunt. Reue¬
labit quoq aurem eoꝵ ut cor¬
ripiat: et loquetur ut reuer¬
tantur ab iniquitate. Si au¬
dierint et obseruauerint:cõ¬
plebunt dies suos in bono.
et annos suos in gloria. Si
autem ñ audierint: transibt
per gladium. et consument᷑
in stulticia. Simulatores et
neq clamabunt cum uincti
fuerint. Morietur in tempe¬
state anima eoꝵ: et uita eo

Expanded text:
fecta scientia probabitur tibi Deus potentes non abicit cum et ipse sit potens sed non salvat impios et iudicium pauperibus tribuit non aufert a iusto oculio collocat in perpetuum; et illi eriguntur, et si fuerint in catenis, et vinciantur funibus paupertatis. Indicabit eis opera ipsorum, et scelera, quia violenti fuerint. Revelabit quoque aures eorum ut corripiat, et loquetur ut revertantur ab iniquitate sua. Si audierint et observaverint, complebunt dies suos in bono, et annos suos in gloria. Si autem non audierint, transibunt per gladium, et consumentur in stultitia. Simulatores et neque clamabunt cum vincti fuerint. Morietur in tempestate anima eorum, et vita eo
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓphetam qui est in samari¬
a: profecto curasset eum alepra
quam habet. Ingressus est ita¬
q naaman ad dñm suum: et

Expanded text:
ad prophetam, qui est in Samaria: profecto curasset eum a lepra, quam habet. Ingressus est itaque Naaman ad dominum suum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ibi: nec reu̾teris ꝑ uiam qua
ieris. Qui ait illi. Et ego ꝓphie¬
ta sum similis tui: et angelus
locutus est michi in sermone do¬
mini ditens. Beduc eum tecũ
in domum tuam: et comedat
panem et bibat aquam. Fefellit
eum: et reduxit secum. Come¬
clit ergo panem in domo eius.
et bibit aquam. Cumq sederẽt
ad mensam: factus est sermo
dñi ad ꝓphetami qui reduxerat
eum: et exclamauit ad uirum
dei qui uenerat de iuda dicens
Hec dicit dñs. Quia ñ obeliẽs
fuisti ori dñi. et ñ custodistins¬
datum qd precepit tibi dñs de¬
us tuus. et reu̾sus es et come¬
disti panem et bibisti aquam
in loco in quo precepit tibi ne

Expanded text:
aquam nec reverteris per viam qua aquam nec reverteris per viam qua ieris qui ait illi et ego propheta sum similis tui et angelus locutus est mihi in sermone Domini dicens reduc eum tecum in domum tuam et comedat panem et bibat aquam fefellit eum et reduxit secum comedit ergo panem in domo eius et bibit aquam cumque sederent ad mensam factus est sermo Domini ad prophetam qui reduxerat eum et exclamavit ad virum Dei qui venerat de Iuda dicens haec dicit Dominus quia inoboediens fuisti ori Domini et non custodisti mandatum quod praecepit tibi Dus tuus, et reversus es, et comedisti panem, et bibisti aquam in loco in quo praecepit tibi ne
Abbreviated transcription (Latin):
quam: nec reuerteris per ui¬
am qua uenisti. Abut ergo per
aliam uiam: et ñ est reuersus
per iter quo uenerat in bethel.
Prophetes autem quidam se¬
nex habitabat in bethel. Ad quẽ
uenit filius suusͥ et narrauit
ei om̃ia opera que fecerat uir
dei illa clie in bechel. et uerba q̃
locutus fuerat ad regem: ⁊ nar¬
rauerunt patri suo. Et dixit eis
pater eoꝵ.Per quam uiam abi¬
it: Et ostenderunt ei filii sui ui¬
am per quam abierat uir dei
qui uenerat de iuda. Et art fili¬
ls suis. Sternite michi asinũ.
Qui cũ strauissent asinũ ascen-¬
dit. ⁊ abiit post uirũ der: ⁊ ĩuie¬
nit eũ sedentẽ subtus therebintũ.
Et ait illi. Tu ne es uir dei qui ue¬
nisti de iuda: Ciespondit ille. Ego
sum. Dixit ad cum. Heni mecũ
domum: ut comedas panem.
Qui ait. Non possum reuerti.
neq uenire tecum. Nec comedã
panem nec bibam aquam in lo¬
co isto: quia locutus est clñs ad
me in sermone dñi dicens. Non
comedes panem et ñ bibes aqͣm

Expanded text:
quam nec reverteris per viam qua venisti abiit ergo per aliam viam et non est reversus per iter quo venerat in Bethel prophetes autem quidam senex habitabat in Bethel ad quem venit filius suus et narravit ei omnia opera quae fecerat vir Dei illa die in Bethel et verba quae locutus fuerat ad regem et narraverunt patri suo et dixit eis pater eorum per quam viam abiit ostenderunt ei filii sui viam per quam abierat vir Dei qui venerat de Iuda et ait filiis suis sternite mihi asinum qui cum stravissent ascendit et abiit post virum Dei et invenit eum sedentem subtus terebinthum et ait illi tune es vir Dei qui venisti de Iuda respondit ille ego sum dixit ad eum veni mecum domum ut comedas panem qui ait non possum reverti neque venire tecum nec comedam panem nec bibam aquam in loco isto quia locutus est Dominus ad me in sermone Domini dicens non comedes panem et non bibes ibi
Abbreviated transcription (Latin):
in bono. Audierunt autem sana¬
ballath oronites et tobias serũ
ammanites et gosem arabs:
et subsannauerunt nos et des¬
pexerunt. Dixeruntq. Que est
hec res quam facitis: Nunquid
contra regem uos rebellatis : Et
reddidi eis sermonem: dixiq

Expanded text:
in bono. Audierunt autem, Sanaballat Horonites, et Tobias servus Ammanites, et Gosem Arabs, et subsannaverunt nos, et despexerunt, dixeruntque: Quae est haec res, quam facitis? numquid contra regem vos rebellatis? Et reddidi eis sermonem, dixiq
Abbreviated transcription (Latin):
filis helchie. filii amasi. filii bon¬
ni. filii somer. filii mooli. filii mu¬
si. filii merari. filii leui. Eratres qͦ¬
q eorum leuite qui ordinati sũt
incunctum ministerium taber¬
naculi domus domini. Aaron
uero et filii eius adolebant incẽ-¬
sum suꝑ altare holocausti. et suꝑ
altare chimiamatis in omne opͤ
scĩ scõrum: et ut precarentur ꝓ
isrł iuxta omnia que precepit
moyses seruus dei. Hi sunt autẽ
filii aaron Fleazar filius eius.
finees filius eius. abisue filius
eius. bocci filius eius. orgi filiꝰ e¬
ius. zaraia filius eius. meraioth
filius eius. amaria filius eius. a¬
hitob filius eiꝰ. sadoc filius eiꝰ
achimaas filius eiꝰ. Et hec habi¬
tacula eorum ꝑ uicos atq confini¬
a filiorum scilicet aaron iuxta cog¬
nationes caathitarum: ip̃is enim
sorte contigerant. Bederunt ergo
eis hebron interra inda et subur¬
bana eius ꝑ circuitum: agros au¬
tem ciuitatis et uillas. chaleb fili

Expanded text:
filii Helciae filii Amasai filii Bonni filii Somer filii Mooli filii Musi filii Merari filii Levi fratres quoque eorum Levitae qui ordinati sunt in cunctum ministerium tabernaculi domus Domini Aaron vero et filii eius adolebant incensum super altare holocausti et super altare thymiamatis in omne opus sancti sanctorum et ut precarentur pro Israhel iuxta omnia quae praecepit Moses servus Dei hii sunt autem filii Aaron Eleazar filius eius Finees filius eius Abisue filius eius Bocci filius eius Ozi filius eius Zaraia filius eius Meraioth filius eius Amaria filius eius Ahitob filius eius Sadoc filius eius Achimaas filius eius et haec habitacula eorum per vicos atque confinia filiorum scilicet Aaron iuxta cognationes Caathitarum ipsis enim sorte contigerat dederunt igitur eis Hebron in terra Iuda et suburbana eius per circuitum agros autem civitatis et villas Chaleb fili
Abbreviated transcription (Latin):
ex autem salomon ¶Alao¬
amauit mulieres alieni¬
genas multas: filiam quoq
pharaonis. et moabitidas. et
ammanitidas. ydumeas et
sydonias ⁊ hetheas de gentibus
suꝑ quib clixit dñs filiis isrł.
Non ingrediemini ad eas: neq
de illis ingredientur ad uos ser¬
tissime enim auertent corda
uestra: ut sequamini deos ea¬
rum. His itaq copulatus est
salomon ardentissimo amore.
Eueruntq ei uxores quasi regi¬
ne septingente. et concubine

Expanded text:
ex autem Salomon amavit mulieres alienigenas multas. Filiam quoque Pharaonis, et Moabitidas, et Ammonitidas, et Idumaeas, et Sydonias, et Ethaeas, de gentibus,  quibus dixit Dominus filiis Israel: Non ingrediamini ad eas, neque de illis ingredientur ad vos; certissime enim avertent corda vestra, ut sequamini deos earum. His itaque copulatus est Salomon ardentissimo amore, fueruntque ei uxores quasi reginae septingentae et concubin
Abbreviated transcription (Latin):
orum. Misit autem rex assyri¬
orũ tharthan et rabsaris ⁊ rab
am cum manu ualida: hierłm.
Qui cum ascendissent uene¬
runt hierłm: et steterunt iux¬
ta aque ductum piscine su¬
ꝑioris que est in uia agri ful¬
lonis. Uocaueruntq regem E¬
gressus est autem ad eos hehy¬
achim filius helchie prepolitꝰ
domus et sobna scriba: et ioa¬
he filius asaph acommenta¬
riis. Dixitq ad eos rabsaces.
Loquimini ezechie. Hec dicit
rex magnus. rex assyrioꝵ. Que
est ista fidutia qua niteris :
Forsitan inisti consiliũ: ut pie¬
pares te ad prelium. In quo cõ¬
fidis ut audeas rebellare: An
speras in baculo arundineo at¬
q confracto egypto: Suꝑ quẽ
si incubuerit homo: comminũ¬
tus ͥgredietur manum eius.
et ꝑforabit eam. Sic est pharas
rex egypti: om̃ib qui confidũt
in eum. Qd̃ si dixeris michi. in
cdño deo nr̃o habemus fidutiam:

Expanded text:
orum. Misit autem rex Assyriorum Tharthan, et Rabsaris, et Raam, cum manu valida, Jerusalem: qui cum ascendissent, venerunt Jerusalem, et steterunt juxta aquaeductum piscinae superioris, quae est in via Agri fullonis. Vocaveruntque regem: egressus est autem ad eos Eliacim filius Helciae praepositus domus, et Sobna scriba, et Joahe filius Asaph a commentariis. Dixitque ad eos Rabsaces: Loquimini Ezechiae: Haec dicit rex magnus, rex Assyriorum: quae est ista fiducia qua niteris? forsitan inisti consilium ut praepares te ad proelium in quo confidis ut audeas rebellare an speras in baculo harundineo atque confracto Aegypto super quem si incubuerit homo comminutus ingreditur manum eius et perforabit eam sic est Pharao rex Aegypti omnibus qui confidunt in se quod si dixeritis mihi in Domino Deo nostro habemus fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
et quasi ꝑegrinus fui in oculis
eorum. Seruum meum uoca
deprecabar illum. Halitũ meũ
filios uteri mei . Stulti quoq de¬
spiciebant me: et cum ab eis re¬
cessissem detrahebant michi.Ab¬
consiliarii mei: et quem maxi¬
me diligebam auersatus ẽ me
Pelli mee consumptis carnib
adhesit os meum: et derelicta st̃
tantum modo labia circa dentes

Expanded text:
et quasi peregrinus fui in oculis et quasi peregrinus fui in oculis eorum. Servum meum vocavdeprecabar illum. Halitum  Al.filios uteri mei. Stulti quoque despiciebant me, et cum ab eis recessissem, detrahebant mihi. Abconsiliarii mei: et quem maxime diligebam, aversatus est me. Pelli meae, consumptis carnibus, adhaesit os meum, et derelicta sunt tantu
Abbreviated transcription (Latin):
in regionib eius. In die eiꝰ stu¬
pebunt nouissimi: et primos
inuadet horror. Hec sunt ergo
tabernacula iniqui: et iste lo
tis animam meam et atteri¬
tis me sermonib: En decies cõ¬
funditis me: et ñ erubescits
opprimentes me. Nempe et si i
gimini: et arguitis me oppro
afflixerit me: et flagellis suis
me cinxerit. Ecce clamabo uim
patiens et nemo aucliet: uo¬
ciferabor. et ñ est qui iudicet.
Semitam meam circunsepsit
et transire ñ possum: et ĩ calle
meo tenebras posuit.Spoliauit
me gloria mea: et abstulit coro¬
nam de capite meo. Destruxit
me undiqz et pereo: et quasi
meam. Iratus est contra me fu¬
ror eius: et sic me habuit qua¬
si hostem suum. Simul uene¬
runt latrones eius. et fecerũt
sibi uiam per me: et obseder̃t
in gyro tabernaculũ meum.
Eratres meos longe fecit a me:
et noti mei quasi alieni recesse¬
runt a me. Dereliquerunt me
propinqui mei: et qui me no¬
uerant obliti sunt mei. Inqui¬
lini domus mee et ancille mee
sicut alienum habuerunt me:

Expanded text:
in regionibus eius in die eius stupebunt novissimi et primos invadet horror haec sunt ergo tabetis animam meam, et atteritis me sermonibus? En, decies confunditis me, et non erubescitis opprimentes me, Nempe, etsi iggimini, et arguitis me opprobafflixerit me, et flagellis suis me cinxerit. Ecce clamabo vim patiens, et nemo audiet: vociferabor, et non est qui judicet. Semitam meam circumsepsit, et transire non possum, et in calle meo tenebras posuit. Spoliavit me gloria mea, et abstulit coronam de capite meo: Destruxit me undique, et pereo, et quasi meam. Iratus est contra me furor ejus, et sic me habuit quasi hostem suum. Simul venerunt latrones ejus, et fecerunt sibi viam per me, et obsederunt in gyro tabernaculum meum. Fratres meos longe fecit a me, et noti mei quasi alieni recesserunt a me. Dereliquerunt me propinqui  Al. vicini mei: et qui me noverant, obliti sunt mei. Inquilini domus meae, et ancillae meae, sicut alienum habuerunt me,
Abbreviated transcription (Latin):
us uiuit ⁊ et in nouissimo
cle terra surrecturus sum. et
rursum circumdabor pelle me¬
a: et in carne mea uidebo deum.
Quem uisurus sum ego ipse.
et oculi mei conspecturi sunt:
et non alius. Reposita est hec
spes mea in sinu meo. Quare
ergo nunc licitis. persequamur
eum:: et radicem u̾bi inuenia¬
mus contra eum: Fugite ergo
a facie gladii. qm̃n ultor iniqui¬
tatum gladius est: et scitote
esse iudicium. ¶A¬
espondens autem sophar
naamathites dixit. Iccir

Expanded text:
t et in novissimo de terra surrecturus sim et rursum circumdabor pelle mea et in carne mea videbo Deum quem visurus sum ego ipse et oculi mei conspecturi sunt et non alius reposita est haec spes mea in sinu meo quare ergo nunc dicitis persequamur eum et radicem verbi inveniamus contra eum fugite ergo a facie gladii quoniam ultor iniquitatum gladius est et scitote esse iudicium respondens autem Sophar Naamathites dixit idcir
Abbreviated transcription (Latin):
is lathomos ad cedendos lapi¬
des et poliendos: ut edificaret᷑
domus dñi. Ferrum quoq plu¬
rimum ad clauos ianuarum et
ad commissuras atq iuncturas
p̃parauit dauid: et eris pondus
innumerabile. Ligna quoq ce¬
drina ñ poterant estimari: que
sydonii et tyrii deportauerunt ad
dauid.Et dixit dauid. Salomon
filius meus puer paruulus est
et delicatus: domus autem qͣm
edificari uolo dño. talis esse de¬
bet. ut in cunctis regionib no¬
minetur. Preparabo ergo ei ne¬
cessaria. Et ob hanc causam an¬
te mortem suam om̃s p̃parauit
impensas. Hocauitq salomonẽ
filium suũ: et precepit ei ut e¬
dificaret domum dño deo isrł̃.¬
Dixitq dauid ad salomonem.
Fili mi uoluntatis mee fuit
ut edificarem domũ nõi dñi
dei mei: sed factus est sermodo

Expanded text:
is latomos ad caedendos lapiis latomos ad caedendos lapides et poliendos, ut aedificaretur domus Dei. Ferrum quoque plurimum ad clavos januarum, et ad commissuras atque juncturas praeparavit David: et aeris pondus innumerabile: Ligna quoque cedrina non poterant aestimari, quae Sidonii et Tyrii deportaverant ad David. Et dixit David: Salomon filius meus puer parvulus est et delicatus; domus autem, quam aedificari volo Domino, talis esse debet, ut in cunctis regionibus nominetur: praeparabo ergo ei necessaria. Et ob hanc causam ante mortem suam omnes paravit impensas. Vocavitque Salomonem filium suum, et praecepit ei ut aedificaret domum DoDixitque David ad Salomonem: Fili mi, voluntatis meae fuit, ut aedificarem domum nomini Domini Dei mei: sed factus est sermo Do
Abbreviated transcription (Latin):
o. Dixitq ei rex dauid. Nequa¬
quam ita fiet: sed argentũ da¬
bo quantum ualet.Neq enim
tibi auferre debeo: et sic offerre
dño holocausta gratuita. De
dit ergo dauid ornan pro lo¬
co siclos auri iustissimi ponde¬
ris sexcentos. Et edificauit ibi
altare dño. obtulitq holocau¬
sta et pacifica: et inuocauit de¬
um. Et exaudiuit eum in igne
de celo suꝑ altare holocausti. Pre¬
cepitqz dominus angelo: et con¬
u̾tit gladium suũ in uaginam.
Protinus ergo dauid uidens qd̃
exaudisset eum dñs in area or¬
nan iebuser. immolauit ibi ui¬
ctimas. Labernaculũ autem do¬
mini qd̃ fecerat moyses inde¬
serto. et altare holocaustoꝵ ea
tempestate erat in excelso gaba¬
on: et ñ preualuit dauid ire
ad altare ut ibi obsecraret d̃m.
Nimio enim fuerat terrore ꝑ¬
territus: uidens gladium an
dei: et hoc altare in holo¬
caustum israhel. Et precepit ut
congregarentur om̃s proselitt
de terra isrł. Et constituit exe¬

Expanded text:
bo. Dixitque ei rex David: Nequabo. Dixitque ei rex David: Nequaquam ita fiet, sed argentum dabo quantum valet: neque enim tibi auferre debeo, et sic offerre Domino holocausta gratuita. Ddit ergo David Ornan pro loco siclos auri justissimi ponderis sexcentos, et aedificavit ibi altare Domino: obtulitque holocausta, et pacifica, et invocavit Dominum, et exaudivit eum in igne de coelo super altare holocausti. Praecepitque Dominus angelo: et convertit gladium suum in vaginam. Protinus ergo David, videns quod exaudisset eum Dominus in area Ornan Jebusaei, immolavit ibi victimas. Tabernaculum autem Domini, quod fecerat Moses in deserto, et altare holocaustorum, ea tempestate erat in excelso Gabaon. Et non praevaluit David ire ad altare, ut ibi obsecraret Deum: nimio enim fuerat timore perterritus, videns gladium angc est domus Dei, et hoc altare in holocaustum Israel. Et praecepit ut congregarentur omnes proselyti de terra Israel, et constituit ex e
Abbreviated transcription (Latin):
subire: ut circũiremus prouin¬
nant. Fateor enim mi domnion
et rogatiane km̃i. nunquã me
in diuinis uoluminib ꝓpriis

Expanded text:
subire, ut circumiremus provinnant. Fateor enim, mi Domnion, et Rogatiane charissimi, numquam me in divinis voluminibus, propriis
Abbreviated transcription (Latin):
assyrioꝵ: Nunquid non iste
est ezechias qui destruxit excelsa
illius et altaria. et precepit iude
et hierłm dicens. coram altari
uno adorabitis. et in ip̃o combu¬
retis incensum: An ignoratis
que ego fecerim et patres mei
cunctis t̾rarum populis: Nun¬
quid preualuerunt dii gentiũ.
om̃iumq trarum. liberare regi¬
onem suam de manu mea: Quis

Expanded text:
Assyriorum? Numquid non iste est Ezechias qui destruxit excelsa illius, et altaria, et praecepit Juda et Jerusalem, dicens: Coram altari uno adorabitis, et in ipso comburetis incensum? An ignoratis quae ego fecerim, et patres mei cunctis terrarum populis? Numquid praevaluerunt dii gentium, omniumque terrarum, liberare regionem suam de manu mea? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
dño deo istł qui apparuerat ei¬
secundo. et preceperat de uerbo
hoc ne sequeretur deos alienos:
et non custodiuit que manda¬
uit ei dñs. Dixit itaq dñs sa¬
lomoni. Quia habuisti hoc a¬
pud te. et ñ custodisti pactum
meum et precepta mea q̃ man¬
daui tibi: dirumpens scindam
regnum tuũ. et dabo illud ser¬
uotuo. Heruntamen in diebus
tius ñ faciam ꝓpter dauid pa¬
trem tuum. De manu filii tui
scindam illud. Nec totum reg¬
num auferam: sed tribum unã
dabo filio tuo ꝓpter dauid serui
meum. et hierłm quam elegi.
Suscitauit autem dñs adu̾sa¬
rium salomoni adad ydume¬
um de semine regio: qui erat
in edom. Cum enim esset damid
in ylumea. et ascendisset icub
princeps militie ad sepelien¬
clum eos qui fuerant int̾tecti.
et occidisset omne masculinũ
in ydumea. sex enim mensib
ibi moratus est ioab et om̃is
isrł. donec interimerent omne
masculinũ in ydumea: fugit
adad. ipse et uiri yclumei de se¬
uis patas eius cum eo. ut si¬

Expanded text:
no Deo Israel, qui apparuerat eisecundo, et praeceperat de verbo hoc ne sequeretur deos alienos, et non custodivit quae mandavit ei Dominus. Dixit itaque Dominus Salomoni: Quia habuisti hoc apud te, et non custodisti pactum meum, et praecepta mea quae mandavi tibi, disrumpens scindam regnum tuum, et dabo illud servo tuo. Verumtamen in diebus tuis non faciam, propter David patrem tuum: de manu filii tui scindam illud, nec totum regnum auferam, sed tribum unam dabo filio tuo, propter David servum meum, et Hierusalem quam elegi. Suscitavit autem Dominus adversarium Salomoni, Adad Idumaeum de semine regio, qui erat in Edom. Cum enim esset David in Idumaea, et ascendisset Joab princeps militiae ad sepeliendum eos qui fuerant interfecti, et occidisset omne masculum in Idumaea sex enim mensibus ibi moratus est Joab, et omnis Israel, donec interimeret omne masculum in Idumaea, fugit Adad ipse, et viri Idumaei de servis patris ejus cum eo, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
erit dominus cum bonis. ¶AA.
ost hec congregati sunt fi¬
lii moab et filii ammon et
cum eis de ammonitis. ad iosa¬
phat: ut pugnarent contra eũ.
Ueneruntq nuntii: et incicaue¬
runt iosaphat clicentes. Henit
contra te multitudo magna de
his locis que trans mare sunt
et de syria: et ecce consistunt in
asasonthamar que est engaddi.
Iosaphat autem timore pert̾ritꝰ:
totum se contulit ad roganum
dñm. Et predicauit ieuinium
uniu̾so iuda. Congregatusq est

Expanded text:
erit Dominus cum bonis. Cap. XX. Post haec congregati sunt filii Moab, et filii Ammon, et cum eis de Ammonitis, ad Josaphat, ut pugnarent contra eum. Veneruntque nuntii, et indicaverunt Josaphat, dicentes: Venit contra te multitudo magna, de his locis quae trans mare sunt, et de Syria, et ecce consistunt in Asasonthamar, quIosaphat autem timore perterritus totum se contulit ad rogandum Dominum et praedicavit ieiunium universo Iuda congregatusque
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃is isrł. Et cum appendissẽ.
tradidi argenti talenta centum
quinquaginta: et uasa argen¬
tea talentoꝵ centum. et auri ta¬
lenta centum. et uasorũ aureoꝵ
septies uiginti. et uasa erea de
bono eramento splendentia. clu¬
odecim: auri seꝑtiem reddentia.

Expanded text:
et omnis Israhel. et cum adpendissem, et omnis Israhel. et cum adpendissem, tradidi argenti talenta centum quinquaginta et vasa argentea talentorum centum et auri talenta centum et vasorum aureorum species viginti et vasa aerea de bono aeramento splendentia duodecim auri speciem reddentia.
Abbreviated transcription (Latin):
ius et fratres. qui erant decem ⁊
octo ÷ et asbiam et annim. ex fi¬
liis filiorũ channanei: et filii
eoꝵ uiri uiginti. Et ex his qui
intemplo seruiebant quos dedit
dauid et ipsi principes ad ope¬
rationem leuitis templo serui¬
entium: ducentos uiginti. Om¬
nium autem nomina signata
sunt in scripturis. Et noui illic
cum erant. propter insidias.
Erubui enim petere a rege pedi¬
tes et equites in comitatu tute¬
le gratia: contra adu̾sarios no¬
stros. Diximus enim regi: qm̃
uirtus dñi erat cum eis. qui ĩ¬
quirunt eum in om̃i effectu. Et
iterum deprecati sumus dñm de¬
um nostrum sccdm hec: quem
et ꝓpitium habuimus et compo¬
tes facti sumus deo nostro. Et se¬
paraui ex plebis p̃positis et sacer¬
dotib templi uiros duodecim: et
sedebiam et asamiam et cum e¬
is ex fratrib eorũ uiros decem.
Et appendi eis argentum et au¬
rum et uasa sacerdotalia domus
dñi dei nostri: que donauerat rex
et consiliarii eius et principes.

Expanded text:
t fratres qui erant decem et t fratres qui erant decem et octo, Asbian et Annun ex filiis filiorum Chananei et filii eorum viri viginti; et ex his qui in templo serviebant, quos dedit David et ipsi principes ad operationem Levitis, templo servientium ducenti viginti. omnium nomina significata sunt in scripturis. et vovi illic propter insidias. erubui enim petere regem pedites et equites in comitatu, tutelae gratia contra adversarios nostros. diximus enim regi, quoniam virtus Domini erit cum eis qui inquirunt eum in omni affectu. et iterum deprecati sumus Dominum Deum nostrum secundum haec, quem et propitium habuimus, et conpotes facti sumus Domini nostri. et separavi ex plebis praepositis et sacerdotibus templi viros duodecim, et Sedebian et Asamian et cum eis ex fratribus eorum viros decem. et adpendi eis argentum et aurum et vasa sacerdotalia domus Domini Dei nostri, quae donaverat rex et consiliarii eius et principes
Abbreviated transcription (Latin):
zeli: et cum ipso uiri ducenti ui¬
ginti duo. Ex filiis banie sali-¬
moth filius iosaphie: et cum ip̃o
uiri centum sexaginta. Ex filiis
boer zacharias bebei: et cũ ipso
uiri ducenti octo. Ex filiis asa¬
thie iohannes acharie: et cum
ipso uiri centum decem. Ex fili¬
is adonicam ipsis postremis. et
hec sunt nomina eoꝵ. elifalam
filius iebel et semeas: et cum.
gregaui eos ad fluuiũ qui dici¬
tur thia: et metati illic fuimus
triduo. Et recognoui eos: et ex
filiis sacerdotum et leuitarum.
non inueni illic. Et misi ad ele¬
azarum et eccelomi et masmã
et maloban et enaatan et sa¬
mea et ioribum nathan. ennagã
zachariam et mosolamum ip̃os
ductores et peritos: et clixi eis
des in gazophilatio: ut mitte¬
rent nobis eos qui sacerdotio fũ¬
gerentur in domo dñi dei nostri.
Et adduxerunt nobis sccłm ma-¬
num ualidam dñi dei nostri ui¬
ros peritos ex filiis mooli. filii
leui. filii isrl: sebeiam et filios e¬

Expanded text:
zeli et cum ipso viri ducenti duzeli et cum ipso viri ducenti duodecim, ex filiis Baniae Salimoth filius Iosaphiae et cum ipso viri centum sexaginta, ex filiis Beer Zaccharias Bebei et cum ipso viri ducenti octo, ex filiis Asath Iochannes Acariae et cum ipso viri centum decem; ex filiis Adonicam ipsis postremis, et haec sunt nomina eorum: Elifalam filius Iebel et Sameas et cum ipgregavi eos ad fluvium qui dicitur Thia, et metati illic sumus triduo, et recognovi eos. et ex filiis sacerdotum et Levitarum non inveni illic. et misi ad Eleazarum et Eccelom et Masman et Maloban et Enaatam et Sameam et Ioribum Natham Ennagan Zacchariam et Mosolamun, ipsos ductores et peritos. et dixi eis uin gazofilacio, ut mitterent nobis eos qui sacerdotio fungerentur in domo Domini Dei nostri. et adduxerunt nobis secundum manum validam Domini Dei nostri viros peritos ex filiis Moolli filii Levi filii Israhel, Sebebian et filios e
Abbreviated transcription (Latin):
uel abluctione.
t dixit esdras scriba. Bene¬
dictus deus patrum nr̃oꝵ.
qui dedit uoluntatem hanc ĩ cor
regis.clarificare domum suam q̃
est in hierłm: et me honorifica¬
uit in conspectu regis. et consili¬
ariorũ. et amicoꝵ eius. et purpu¬
ratoꝵ eius. Et ego constans ani¬
mo factus sum scd̃m opitulatio¬
nem dñi dei mei: et congregauz
ex isrl̾ uiros ut simul ascenderẽt
mecum. Et hi sunt p̃positi scd̃m
suas patrias et principatus por¬
tionales eoꝵ qui mecum ascende¬
runt de babylonia.in regno arta¬
xersis. Et filiis phares gersonitis.
ex filiis siemarut amenus. filio¬
rum dauid: accus filius secelie.
Ex filis phares. ⁊acharias: et cũ
eo reu̾si sunt uiri centum quin¬
quaginta. Ex filiis ductoris mo¬
abilionis zaraei: et cum ipso
filiis zacchues ieconias zethee¬
li: et cum ip̃o uiri ducenti quin¬
gotholie: et cum ipso uiri septu¬
aginta. Ex filiis saphacie zari¬
as micheli: et cum ipso uiri o¬
ctoginta. Ex filiis iob abdias ie¬

Expanded text:
el abductione. et dixit Ezras scriba: benedictus Dominus patrum meorum, qui dedit haec in cor regis, clarificare domum suam quae est in Hierusalem, et me honorificavit in conspectu regis et consiliariorum et amicorum eius et purpuratorum eius. et ego constans animo factus sum secundum opitulationem Domini Dei mei, et congregavi ex Israhel viros, ut simul ascenderent mecum. et hii sunt praepositi secundum suas patrias et principatus portionales eorum, qui mecum ascenderunt de Babylonia in regno Artaxersis regis: ex filiis Phares Gersomus, ex filiis Iemarut Amielus, filiorum David Attus filius Seceliae, ex filiis Phares Zaccharias et cum eo reversi sunt viri centum quinquaginta, ex filiis ductoris Moab Ilionas Zaraei et cum ipso filiis Zathues Iechonias Zetheeli et cum ipso viri ducentGotholiae et cum ipso viri septuaginta, ex filiis Safatiae Zarias Micheli et cum ipso viri octoginta, ex filiis Iob Abdias Ie
Abbreviated transcription (Latin):
cu: cucurrerunt decem iuuenes
armigeri ioab. et ꝑcutientes ĩ¬
t̾fecerunt eum. Cecinit autem
idab buccina: ⁊ retinuit ppłin
ne ꝑsequeretur fugientem isri.

Expanded text:
cu, cucurrerunt decem juvenes armigeri Joab, et percutientes interfecerunt eum. Cecinit autem Joab buccina, et retinuit populum, ne persequeretur fugientem Isr
Abbreviated transcription (Latin):
tota uoluntate quesierunt eum:
et inuenerunt. Prestititq eis dñs
requiem. per cutuitum. Sed ⁊ ma¬
acham matrem asa regis. ex augu¬
sto deposuit imperio: eo qd̃ feciss
in luco simulachrum priapi. Qd̃
om̃e contriuit: et in frusta cõmi¬
nuens combussit in torrentem
cedron. Excelsa autem derelicta st̃
in isrł̾. Attamen cor asa erat ꝑfe¬
ctum cunctis dieb eius. Ea que
uouerat pater suus. et ip̃e intu¬
lit in domum dñi: argentum et
aurum. uasoꝵq diu̾sam supelle¬
ctilem. Bellum uero ñ fuit usq

Expanded text:
tota voluntate quaesierunt eum tota voluntate quaesierunt eum et invenerunt praestititque eis Dominus requiem per circuitum sed et Maacham matrem Asa regis ex augusto din luco simulacrum Priapi: quod omne contrivit, et in frusta comminuens combussit in torrente Cedron. Excelsa autem derelicta sunt in Israel: attamen cor Asa erat perfectum cunctis diebus ejus. Eaque quae voverat pater suus, et ipse, intulit in domum Domini, argentum, et aurum, vasorumque diversam supellectilem. Bellum vero non fui
Abbreviated transcription (Latin):
dola de omni terra iuda et benia¬
iamin. et ex urbib quas ceperat
montis effraim. et declicauit al-¬
tare dñi qd̃ erat ante porticum
dñi. Congregauitq uniu̾sum iu¬
dam et beniamin: et aduenas cũ
eis. de effraim. et de manasse. et
dẽ symeon. Plures enim ad e¬
um confugerãt ex isrł: uidentes
qd̃ dñs deus illius esset cum eo.
Cumq uenissent hierłm mense
tercio anno quintodecimo regni
asa: imolauerunt clño inclie
illa de manubiis et preda quam
adduxerant boues septingentos
et arietes septem milia.Et intra¬
uit ex more ad corroborandũ fe¬
dus: ut quererent dñm deum
patrum suoꝵ intoto corde et in
tota anima sua Siquis autẽ in¬
quit ñ quesierit dñm d̃m isrł:
moriatur aminimo usq ad ma¬
ximum a uiro usq ad mulierem.
Iuraueruntq dño uoce magna ĩ
iubilo et inclangore tube. et in so¬
nitu buccinarum om̃s qui erant
iniuda: cum execratione. In om̃i
enim corde suo iurauerunt. et in

Expanded text:
dola de omni terra Juda, et de Bedola de omni terra Juda, et de Benjamin, et ex urbibus, quas ceperat, montis Ephraim, et dedicavit altare Domini quod erat ante porticum Domini. Congregavitque universum Judam et Benjamin, et advenas cum eis de Ephraim, et de Manasse, et de Simeon: plures enim ad eum confugerant ex Israel, videntes quod Dominus Deus illius esset cum eo. Cumque venissent in Jerusalem mense tertio, et anno quinto decimo regni Asa, immolaverunt Domino in die illa, de manubiis et praeda quam adduxerant, boves septingentos et arictes septem millia. Et intravit ex more ad corroborandum foedus ut quaererent Dominum Deum patrum suorum in toto corde et in tota anima sua si quis autem inquit non quaesierit Dominum Deum Israhel moriatur a minimo usque ad maximum a viro usque ad mulierem iuraveruntque Domino voce magna in iubilo et in clangore tubae et in sonitu bucinarum omnes qui erant in Iuda cum execratione in omni enim corde suo iuraverunt et in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s urles: et multam predã
asportauerunt. Sed et caulas o¬
uium destruentes tulerunt peco¬
rum infinitam multitudinem
oded facto in se sp̃u dei: eg̾s¬
sus est in occursum asa. et tlixit
ei. Audite me asa et om̃is iuda
et beniamin. Dñs uobiscum: qͥa
fuistis cum eo. Si quesieritis eũ:
inuenietis. Si autem derelique¬
ritis eum: derelinquet uos. Tran¬
sibunt autem multi dies in is¬
rahel absq deo uero: et absq sa¬
cerdote doctore. et absq lege. Cũq
reu̾si fuerint in angustia sua. et
quesierint eũ: reꝑient eũ. In tem¬
pore illo ñ erit pax egredientr ⁊
ĩgredienti: ẜ t̾rores undiq ĩ tun¬
ctis habitatorib t̾rarum. Pug¬
nabit enim gens contra gentẽ.
et ciuitas contra ciuitatem: qͥa
clñs conturbabit eos in om̃i an-¬
gustia. Hos ergo confortamini.
et ñ dissoluantur manus ur̃e :
erit enim merces operi ur̃o. Qd̾
cum audisset asa uerba scilicet
te confortatus est: et abstulit y¬

Expanded text:
 urbes, et multam praedam  urbes, et multam praedam asportaverunt. Sed et caulas ovium destruentes, tulerunt pecorum infinitam multitudinem,Obed, facto in se spiritu Dei, egressus est in occursum Asa, et dixit ei: Audite me Asa, et omnis Juda, et Benjamin: Dominus vobiscum, quia fuistis cum eo. Si quaesieritis eum, invenietis: si autem dereliqueritis eum, derelinquet vos. Transibunt autem multi dies in Israel absque Deo vero, et absque sacerdote doctore, et absque lege. Cumque reversi fuerint in angustia sua ad quaesierint eum, reperient eum. In tempore illo non erit pax egredienti, et ingredienti, sed terrores undique in cunctis habitatoribus terrarum: pugnabit enim gens contra gentem, et civitas contra civitatem, quia Dominus conturbabit eos in omni angustia. Vos ergo confortamini, et non dissolvantur manus vestrae: erit enim merces operi vestro. Quod cum audisset Asa, verba scilicet tae, confortatus est, et abstulit i
Abbreviated transcription (Latin):
centa octoginta milia. Os isti ui¬
ri fortissimi. Egressus est autẽ
contra eos zara ethiops cũ exer
citu suo decies centena milia et
currib trecentis: et uenit usq
maresa. Porro asa ꝑrexit obui
am et instruxit aciem ad bellũ
in ualle sephata que est iuxta
maresa: et inuocauit dñm de¬
um. et ait. Dñe ñ est apud te ul¬
la distantia: utrum in paucis
auxilieris an ĩ pluribus. Adiu¬
ua nos lñe deus noster. Inte e¬
nim et in tuo nomine habẽtes
fiduciam: uenimus contͣ hãc
multitudinem. Dñs d̾s noster
tues: ñ preualeat contra te ho¬
mo. Exterruit itaq dñs ethio¬
pes coram asa et iuda. Euger̃t¬
qi ethiopes. Et ꝑsecutus est eos¬
et asa et populus qui erat cum
eo usq gerara. Et ruerunt ethio¬
pes usq ad int̾nitionem: quia
clño cedente contriti sunt. et exer¬
citu illius preliante. Tulerunt
ergo spolia multa: et ꝑcusserũt
rare. Grandis quippe cunctos
t̾ror inuaserat. Et diripuerunt¬

Expanded text:
centa octoginta milia omnes isti vicenta octoginta milia omnes isti viri fortissimi egressus est autem contra eos Zarcitu suo, decies centena millia, et curribus trecentis: et venit usque Maresa. Porro Asa perrexit obviam ei, et instruxit aciem ad bellum in valle Sephata, quae est juxta Maresa, et invocavit Dominum Deum, et ait: Domine, non est apud te ulla distantia, utrum in paucis auxilieris, an in pluribus: adjuva nos, Domine Deus noster: in te enim, et in tuo nomine habentes fiduciam, venimus contra hanc multitudinem. Domine, Deus noster tu es, non praevaleat contra te homo. Exterruit itaque Dominus Aethiopes coram Asa et Juda: fugeruntque Aethiopes. Et persecutus est eos Asa, et populus qui cum eo erat, usque Gerara, et ruerunt Aethiopes usque ad internecionem, quia, Domino caedente, contriti sunt, et exercitu illius praeliante. Tulerunt ergo spolia multa, et percusserunrarae: grandis quippe cunctos terror invaserat: et diripuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ormiuit autem abia C¬
cum patribz suis: et sepe¬
lierunt eum in ciuitate dauid
Regnauitq asa filius eius pro
dei sui: et subu̾tit altaria peregͥ¬
ni cultus et excelsa. et confregit
statuas lucosq succidit: et pre¬
cepit iude ut quereret dñm de¬
um patrum suoꝵ. et faceret le¬
gem et uniu̾sa mandata. Et ab¬
stulit e cunctis urbib iuda a¬
ras et faua: et regnauit in pace.
Edificauit quoq urbes muni¬
tas in iuda: quia quietus erat
et nulla temporibz eius bella sur¬
rexerant. pacem lño largiente.
Dixit autem iude. Edificemus
ciuitates istas et uallemus mu¬
ris. et roboremus turrib et por¬
tis et seris. donet abellis quieta
sunt om̃ia: eo qd̃ quesierimus
cdñm d̾m patrum nr̃orum. et de¬
derit nobis pacem ꝑ girum E¬
clificauerunt igitur: et nullũ
in extruendo impedimentũ fuit.
Habuit autem asa in exercitu
suo portantiũ scuta ⁊ hastas de
iuda trecenta milia de benia¬
min uͦ scutarioꝵ ⁊ sagittarior du¬

Expanded text:
ormivit autem Abia cum patribus suis, et sepelierunt eum in civitate David; regnavitque Asa filius ejus pro Dei sui, et subvertit altaria peregrini cultus et excelsa; et confregit statuas lucosque succidit, ac praecepit Judae ut quaereret Dominum Deum patrum suorum, et faceret legem, et universa mandata; et abstulit e cunctis urbibras et fana et regnavit in pace aedificavit quoque urbes munitas in Iuda quia quietus erat et nulla temporibus eius bella surrexerant pacem Domino largiente dixit autem Iudae aedificemus civitates istas et vallemus muris et roboremus turribus et portis et seris donec a bellis quieta sunt omnia eo quod quaesierimus Dominum Deum patrum nostrorum et dederit nobis pacem per gyrum aedificaverunt igitur et nullum in extruendo inpedimentum fuit habuit autem Asa in exercitu suo portantium scuta et hastas de Iuda trecenta milia de Beniamin vero scutariorum et sagittariorum du
Abbreviated transcription (Latin):
ro sermonũ ahab et uniu̾sa que
fecit et domus eburnee quam
edificauit. cunctarũq urbium
sunt hec in libro sermonũ dieꝵ
re ceperat suꝑ iudam anno qͣito
ahab regis isrł. Triginta quinq
annoꝵ erat cum regnare cepisset:
et uiginti quinq annis regnau
in hierłm. Nomen matris eius a¬
⁊ uba filia salai. Et ambulauit ĩ
om̃i uia asa patris sui et ñ decli

Expanded text:
ro sermonum Ahab, et universa quae fecit, et domus eburneae quam aedificavit, cunctarumque urbium pta sunt in libro sermonum dierure coeperat super Judam anno quarto Ahab regis Israel. Triginta quinque annorum erat cum regnare coepisset, et viginti et quinque annos regnavit in Hierusalem nomen matris eius Azuba filia Salai et ambulavit in omni via Asa patris sui et non decli
Abbreviated transcription (Latin):
ra uiolare: sed dei quoq cun¬
cta cernentis arbitrantur se fu¬
gere posse sententiam.Et in tã¬
tum uesanie proruperunt. ut
eos qui credita sibi officia di¬
ligenter obseruant. et ita cun¬
cta agunt ut om̃ium laude
sint digni. mendaciorũ cuni¬
culis conentur subu̾tere: dũ
aures principum simplices.
et ex sua natura alios estimã¬
tes. callida fraude decipiũt. Que
res et ex ueterib probatur hy

Expanded text:
ra violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere posse sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aestimantes, callida fraude decipiunt. Quae res et ex veteribus probatur h
Abbreviated transcription (Latin):
cli gratia inquietudinẽ arte mo¬
liebantur: ut ñ ab excitantib
sed asonantib holofernes eui¬
gilaret. Nullus enim audebat
cubiculum uirtutis assyriorũ
pulsando aut intrando aperi¬
re Sed cum uenissent duces e¬
ius et tribuni et uniu̾si maio¬
res ex̾citus assyrioꝵ: dixerunt
cubiculariis. Intrate et excita¬
teulũ: qͣm egressi mures de
cauernis suis. ausi sunt prouo¬
care nos ad prelium. Tunc in-¬
gressus uagao cubiculum eiꝰ.
sretit ante cortinam: et plausũ
fecit manib suis. Suspicabat᷑
enim illum cum iudith dormi¬
re. Sed cum nullum motũ ia¬
centis. sensu aurium caperet.
accessit proximans ad cortinã:
et eleuans eam. uidensq cada¬
uer absq capite holofernis in
suo sanguine tabefactum ia¬
cere suꝑ terram: exclamauit
uoce magna cum fletu. et sci¬
dit uestimenta sua. Et ingres

Expanded text:
di gratia, inquietudinem arte modi gratia, inquietudinem arte moliebantur, ut non ab excitantibus, sed a sonantibus Holofernes evigilaret. Nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire. Sed cum venissent ejus duces ac tribuni, et universi majores exercitus regis Assyriorum, dixerunt cubiculariis: Intrate, et excitate illum, quoniam egressi mures de cavernis suis, ausi sunt provocare nos ad praelium. Tunc ingressus Vagao cubiculum ejus, stetit ante cortinam, et plausum fecit manibus suis: suspicabatur enim illum cum Judith dormire. Sed cum nullum motum jacentis sensu aurium caperet, accessit proximans ad cortinam, et elevans eam, vidensque cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum jacere super terram, exclamavit voce magna cum fletu, et scidit vestimenta sua. Et ingres
Abbreviated transcription (Latin):
super te.¶A¬
ixit autem iudith ad om¬
nem ppłm. Audite me fratres.
Suspendite caput hoc suꝑ mu
ros nrõs. Et erit. cum exierit sol
accipiat unusquisq arma sua:
et exite cum impetu ñ ut descenda¬
tis deorsum. sed quasi impetum
facientes. Cunc exploratores ne¬
cesse erit ut fugiant ad princi¬
pem suum excitandum ad pu¬
gnam. Cumq duces eoꝵ cucur¬
rerint ad tabernaculũ holofer¬
nis et inuenerint eum truncũ
in suo sanguine uolutatum:
illos securi: qm̃ dñs conteret
eos sub pedib ur̃is. Tunc achi¬
oruidens uirtutem quam fecit
carnem preputii sui: et apposi¬
tus est ad populum israhel et
omnis successio eius usq in
hodicrnum diem. Mox autẽ
ut ortus est dies: suspenderũt
suꝑ muros caput holofernis.
Accepitq unusquisq uir arma
sua: et egressi sunt cum gran¬
cdi strepitu et ululatu. Q d̃ ui¬
dentes exploratores: ad taber
hi qui in tabernaculo erant
uementes. et ante ingressum
cubiculi perstrepentes. excitan¬

Expanded text:
super te dixit autem Iudith ad omnem populum audite me fratres suspenros nostros: et erit, cum exierit sol accipiat unusquisque arma sua, et exite cum impetu, non ut descendatis deorsum, sed quasi impetum facientes. Tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam Cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis, et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum, illos securi, quoniam Dominus conteret eos sub pedibus vestris. Tunc Achior videns virtutem, quam fecit carnem praeputii sui, et appositus est ad populum Israel, et omnis successio generis ejus usque in hodiernum diem. Mox autem ut ortus est dies, suspenderunt super muros caput Holofernis, accepitque unusquisque vir arma sua, et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu. Quod videntes exploratores, ad tabernhi qui in tabernaculo erant, venientes, et ante ingressum cubiculi perstrepentes, excitan
Abbreviated transcription (Latin):
de enim mirabilis es dñe: et
facies tua plena est gr̃arum.
Cumq loqueretur ruisus cor¬
ruit: et pene exanimata est. Piex
autem turbabatur: et omnes
ministri eius consolabantur
eam. Exemplar epistole regis ar¬
taxerss quam pro iudeis ad to¬
tas regni sui ꝓuintias misit:

Expanded text:
de enim mirabilis es, domine, et de enim mirabilis es, domine, et facies tua plena est gratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pene exanimata est. Rex autem turbabatur, et omnes ministri ejus consolabantur eam. Exemplar epistolae regis Artaxerxis, quam pro Judaeis ad totas regni sui provincias misit:
Abbreviated transcription (Latin):
Ingressa igitur cuncta per or¬
dinem ostia. stetit contra regẽ
ubi ille resilebat suꝑ solium
regni sui. indutus uestib re-¬
giis. auroq fulgens et precio¬
sis lapidib: eratq terribilis
aspectu. Cumq eleuasset faci¬
em. et arclentib oculis furorẽ
pectoris inclicasset: regina cor¬
ruit. et in pallorem colore mu¬
tato lassum suꝑ ancillulam re-¬
elinauit caput. Conuertitq de¬
us sp̃m regis in mansuetudi-¬
nem. et festinus ac metuens
exiliuit de solio: et sustentans
eam ulnis suis donec rediret
ad se. his u̾bis blandiebatur.
Quicd habes hester: Ego sum
frater tuus. Noli metuere: nõ
morieris. Non enim prote. sed
pro om̃ib hec lex constituta
est. Accede igitur. et tange sce¬
ptrum. Cumq illa reticeret
tulit auream uirgam. et posu¬
it suꝑ collum eius. et osculat᷑
est eam: et ait. Cur michi non
loqueris: Que responclit. Hi¬
di te domine quasi angelum
dei: et conturbatum est cor me¬
um pre timore glorie tue. Nal¬

Expanded text:
Ingressa igitur cuncta per ordinem ostia, stetit contra regem, ubi ille residebat super solium regni sui, indutus vestibus regiis, auroque fulgens, et pretiosis lapidibus, eratque terribilis aspectu. Cumque elevasset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corruit, et, in pallorem colore mutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Convertitque Deus spiritum regis in mansuetudinem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his verbis blandiebatur: Quid habes, Esther? Ego sum frater tuus, noli metuere. Non morieris: non enim pro te, sed pro omnibus haec lex constituta est. Accede igitur, et tange sceptrum. Cumque illa reticeret, tulit auream virgam, et posuit super collum ejus, et osculatus est eam, et ait: Cur mihi non loqueris? Quae respondit: Vide te, domine, quasi angelum Dei, et conturbatum est cor meum prae timore gloriae tuae. Val