comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in nocentis: Etid uocẽ extorqueret
in uito. quod non mererct᷑ occidi. da¬
uid. Recte ergo ait: humiliatus sũ
et saluũ mefecit. &iterũ cũ ad eum
ꝓpheta uenisset. & in dignationẽ dñi
in causa bet sabeae mulieris denunti¬
ass&. humiliauit se etdit. Pecca¬
uidñẽ. Et dixit nathan ad eũ. Qm̃
penituitte. Abstulit dñs petcatũ
tuũ non morte morieris. Bonaer¬
go humilitas. Deniq humiliat᷑ ẽ
& saluus factus ẽ. Et alioloco cũ
ꝓpt̃ numeratũ populũ dñs esset of¬
fensus & misiss& ꝓphecã gad qͥ
regi dauid diceret. elige tibi qiđ
fieri uelis triennio famem suꝑter
rã. aut trib mensib fugerete a fa¬
cia inimicorũ tuox̃ ꝑsequentiũ te.
aut fieri triduo mortẽ int̾ra: Res¬
pondit dauid. Angustiae mihis
haet tria. Sed magis incidã in ma¬
nũ dñi. qm̃ magna ẽ misericordia
illius ualde qua in manꝰ hominũ
incidã & cũ dedisset dñs mortẽ

Expanded text:
innocentis? etid uocem extorqueret innocentis? etid uocem extorqueret inuito, quod non mereretur occidi Dauid. recte ergo ait: humilitus sum. et saluum me fecit. et iterum, cum ad eum propheta uenisset et indignationem domini in causa Bethsabeae mulieris denuntiasset, humiliauit se et ait: peccaui domino. et dixit Nathan ad eum: quoniam paenituit te. abstulit dominus peccatum tuum; non morte morieris. bona igitur humilitas. denique humiliatus est et saluus.. factus est. et alio loco, cum propter numeratum populum dominus esset offensus et misisset prophetam Gad, qui regi Dauid diceret: elige tibi quid fieri uelis, triennio famem super terram aut tribus mensibus fugere te a facie inimicorum tuorum persequentium te aut fieri triduo mortem in terra, respondit Dauid: angustiae mihi sunt haec tria; sed magis incidam in manum domini. quoniam magna est mi- sericordia illius ualde, quam in manus hominum incidam. et cum dedisset dominus mortem
Abbreviated transcription (Latin):
cidit ꝑ suꝑbiã. et grãm meriti superi¬
oris inminuit. Quid fuis set ioseph.
si humilis non fuiss&: Sciuit sibrob¬
fuisse. quod p̃latꝰ erat frĩb. Etiam
pius amor miseriã p̃lationis inuene.¬
rat. Pre latio armauit fr̃s humili¬
tas conciliauit extraneos. Prelatio
concitauit germanos. humilitas re¬
gi sub ditũ fecit: ut uere quasi eaꝑ
sona iosephdictũ putemꝰ quod hic ip¬
se supra dixit: humiliat̾sũ et saluũ
me fecit: quã quã si consideremꝰ quȩ
iste tolerauit ex ꝑsona sua cũ dixisse
repperiemꝰ. Golia superato. oc curre¬
rant iuuenculȩ psallentes saul inmi¬
lib dauid in decẽ milib. Commo¬
tũ ẽ fel regis: et quȩre bat cũ occide¬
re. Et humiliauit se dauid ante io¬
nathan filiũ regis. & conuertit eius
affectũ: ut quẽ suc cessorẽ patrii reg¬
ni potuerat habere suspectũ. eundẽ
ad uersũ studia paterna seruaret: di¬
cens patri. quid peccãs insanguine

Expanded text:
cidit per superbiam et gratiam meriti supericidit per superbiam et gratiam meriti superioris inminuit. quid fuisset Ioseph, si humilis non fuisset ? sciuit sibi obfuisse quod praelatus erat fratribus; etiam pius amor miseriam praelationis inuenerat. praelatio armauit fratres. humilitas conciliauit extraneos; praelatio concitauit germanos. humilitas regem subditum fecit. ut uere quasi ex persona Ioseph dictum putemus quod hic ipse supra dixit: humiliatus sum, et saluum me fecit, quamquam, si consideremus quae iste tolerauit, ex persona sua eum dixisse repperiemus. Golia superato occurrerant iuuenculae psallentes: Saul in milibus, Dauid in decem milibus. commotum est fel regis et quaerebat eum occidere. et humiliauit se Dauid ante Ionathan filium regis et conuertit eius affectum, ut, quem successorem patrii regni potuerat habere suspectum, eundem aduersum studia paterna seruaret dicens patri: quid peccas in sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliis. Et qui potest admi¬
nistrationẽ contempnere: doletsi¬
bi aliquẽ honorificentia eẽ p̃latũ
Grande ẽ in hominib: humilitatis te¬
nere mensurã. Suꝑbia: hominem
prima deiecit Dũ plus uolumus.
etiã quod minus ẽ. solemꝰ amitte¬
re. Bona humilitas: quȩ nihil ad¬
petendo. totũ quod contempnit
adipiscit᷑. Ipse dñs iħc se humilia¬
uit ut nos eleuaret: et humiliauit
usq ad crucem. Propt̾ quod exal
tauit inquit illũ dĩ: ut in nomine
eius om̃e genu flectat᷑. Quanta fe¬
cit dñs audeo dicere. & non flexi
eigenu: Sed flexiei postquã se
humiliauit. Sic enĩ. hocẽ. ꝑ humi¬
litatẽ. ꝑ crucem sibi et cłam congre¬
gauit. Dauid rex erat. incerta et
occulta sapientiae sibi pate facta
testat᷑. sed ideo semagis humiliabat.
At uero ezechias cecidit in altitudi¬
ne cordissui. Ille laudabilis rex:
qui de obsidione. de aegritudine.
bene ficiis dñi mirabilib liberatus : ce¬

Expanded text:
contumeliis et qui potest admicontumeliis et qui potest administrationes contemnere dolet sibi aliquem honorificentia esse praelatum. grande est in omnibus humilitatis tenere mensuram. superbia homi- nem prima deiecit. dum plus uolumus, etiam quod minus est solemus amittere. bona humilitas, quae nihil adpetendo totum quod contemnit adipiscitur. ipse dominus Iesus se humiliauit, ut nos eleuaret, et humiliauit usque ad crucem. propter quod exa l tauit. inquit, illum deus, ut in nomine eius omne genu flectatur. quanta fecit dominus audeo dicere, et non flexi ei genu? sed flexi ei postquam se humiliauit; sic enim, hoc est per humilitatem. per crucem sibi ecclesiam congregauit. Dauid rex erat, incerta et occulta sapientiae sibi patefacta testatur, sed ideo se magis humiliabat. at uero Ezechias cecidit ab altitudine cordis sui. ille laudabilis rex, qui de obsidione, de aegritudine beneficiis domini et mirabilibus liberatur, ce
Abbreviated transcription (Latin):
non interrogabant. Et alibi. Scapu¬
las meas dedi inflagella: maxillas
meas in palmas. faciem aut̃ meã.
non auerti a confusione sputorum
Recte ergo dauid humiliare seuo¬
luit ut tribulationũ xp̃i inscipso
quod deesset impleret. Iotest et
ipse hoc easua ꝑsona ꝑ os dauid lo¬
cutꝰ dixisse: humiliatus sũnimis. qͥ
dixit in euangło. uenite ad me
om̃s qui laboratis et onerati estis
et ego uos reficiã. tollite iugum
meũ suꝑuos. et discite. ame quia
mitissũ et humilis corde. et inue¬
metis requiem animis ur̃is. Disca¬
mͦ ergo habeo quidocere nos uolu¬
it quod ꝓficerit ad salutẽ: et no¬
bis dicit discite ame. Non estme¬
diocre quod dicit discite. Etad¬
didit. Ame discite. Non facile
potest quis qua humilitatẽ doce¬
re. In flatus quãuis humana sa¬
pientia. mens carnis extollet. Et
qui potestaũ contentus ẽ. nẽ con¬
tentus iniuria. & qui potest ferre
uerberũ poenas: exagitat᷑ uerborũ

Expanded text:
non interrogabant, et alibi: scapunon interrogabant, et alibi: scapulas meas dedi in flagella. maxillas meas in palmas, faciem autem meam non auerti a confusione sputorum. recte ergo Dauid humiliare se uoluit, ut tribulationum Christi in se ipso quod deesset impleret. Potest et ipse hoc ex sua persona per os Dauid locutus:; dixisse: humiliatus sum nimis, qui dixit in euangelio: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et egouos et discite a me, quia mitis sum et humi1is corde, et inuenietis requiem animabus uestris. discamus ergo ab eo, qui docere nos uoluit quod proficeret ad salutem et nobis dicit: discite a me. non est mediocre quod dicit \'discite\' et addidit \'a me discite\'. non facile potest quisquam humilitatem docere inflatus; quamuis humanam sapientiam mens carnis extollet. et qui paupertate contentus est non est contentus iniuria et qui potest ferre uerberum poenas exagitatur uerborum
Abbreviated transcription (Latin):
bemus. non fluitantes. neq mobi¬
les om̃i uento doctrinę. Intus gͦ
statuamꝰ in corde nr̃o. inpectore.
in animo. ut fiat nobis illud ꝓphe¬
ticũ: cogitationes iustox̃ semite
In his semitis bene ambulat iustus.
ideodicit. Pro bame dñe et tẽpta
me. Deniq hoc loco auctontati
respondens suae: qui iurauerat et
statuerat custodire iudicia iusti¬
tiȩ dĩ. ꝓbari uoluisse sedicit. qui
humilitatẽ sub cundam credidit
HUMILIA TUSSUM NIMIS:
ONSOLUM NUMILIATUM. SED
ctiã nimis humiliatũ cẽ se gaudet
Beatꝰ: quigloriat᷑ humilitate magis
quã potestate. Potestas decipit.
humilitas non destituit. Bonahu¬
militas : qua etiã in xp̃o laudem
uirtutis inuenit. Hanc in illo plus
ueneror quã creationẽ: qr creati ad
laborẽ sum redempti ad quicit̃. De¬
niq ipse aduocans populos ad mise¬
ricordiã suã: de humilitate ꝓpria
gloriat᷑ dicens. Palã factus su non
querentib me: apparui his qui me

Expanded text:
bemus, non fluitantes neque mobibemus, non fluitantes neque mobiles omni uento doctrinae. intus ergo statuamus in corde nostro, in pectore, in animo, ut fiat nobis illud propheticum: cogitationes iustorum semitae. in his semitis neue ambulat iustus; ideo dicit: proba me, domine, et tempta me. denique hoc loco auctoritati respondens suae. qui iurauerat et statuerat custodire iudicia iustitiae dei. probari uoluisse se dicit, qui humilitatem subeundam credidit humiliatus sum nimisi s. non solum humiliatum, sed etiam nimis humiliatum esse se gaudet. beatus qui gloriatur humilitate magis quam potestate. potestas decipit, humilitas non destituit. bona humilitas quae etiam in Christo laudem uirtutis inuenit. hanc in illo plus ueneror quam creationem, quia creati ad laborem sumus, redempti ad quietem. denique ipse auuocans populos ad misericordiam suam de humilitate propria gloriatur dicens: palam factus sum non quaerentibus me. apparui his qui me
Abbreviated transcription (Latin):
tia uulnerũ. nisi exeratiũ fideim
signe pacientię. eruditio gloriosa
uirtutis. confessio plena uictori ae:
Ut qui ante contradicentẽ habe¬
bat diabolũ: postea non haberet
Nemo ergo dura putet c̃t̃ quae ius¬
ta sunt. Non uidebant᷑ dura ei qui
poterat dicere nudus natussũ. nu¬
dus exibo : dñs dedit. dñs abstulit.
sit nomen dñi benedictũ. Benedi
cit dñm iustus cũ laborat: pecca¬
cor cũ luxuriat᷑. Non ergo ex in
non possumꝰ. Tolle ꝑsecutiones:
& martyres desunt. Sed et ꝑ secu
surgere. ne de ceñt qui uincerent
xp̃o. Quis tunc nondixit infirmo
rũ dñe curdedisti plebem tuã in
potestate ꝑsequentiũ: Sed quis
bodie neget beatiores illos ct̃ qui pas¬
si sunt quã illos quos nulla ueta¬
runt supplitia ꝑsecutorunt : Ius¬
tus ergo optat ꝓbari. tẽptariñ
timet. Qui enĩ statuit custodi¬
re iudiciadĩ. non timet tempta¬
tiones. Ubi statuit nisi in corde.
Illic enĩ radicati & fundatiesse de¬

Expanded text:
tia uulnerum nisi exercitium fidei, tia uulnerum nisi exercitium fidei, insigne patientiae, eruditio gloriosa uirtutis, confessio plena uictoriae, ut, qui ante contradicentem habebat diabolum, postea non haberet? nemo ergo dura putet esse quae iusta sunt. non uidebantur dura ei qui poterat dicere: nudus natus sum. nudus exibo. dominus dedit, dominus abstulit; sit nomen domini benedictum. benedicit enim dominum iustus cum laborat, peccator cum luxuriatur. Nonne ergo ex infnon possumus ? tolle persecutiones, et martyres desunt. sed et persecusurgere. ne deessent qui uincerent Christo. quis tunc non dixit infirmus: \'domine, cur dedisti plebem tuam in potestatem persequentium?\' sed quis hodie neget beatiores illos esse, qui passi sunt. quam illos, quos nulla uexarunt supplicia persecutorum? Iustus ergo optat probari. temptari non timet; qui enim statuit custodire iudicia dei, non timet temptationes. ubi statuit nisi in corde? illic enim radicati et fundati esse de
Abbreviated transcription (Latin):
citia. in quib eiꝰ ẽ ꝓbata sapientia.
magis dignũ qui ꝓbaret᷑ efficit
Quo enĩ clarioi merito coronati:
hoc uberior iustitia coronantis.
Nudatus ẽ facultatib cũ diueseẽt:
ce haec dõ subiit ꝑmittente. dispen¬
dia. Non erant pac cuniae iã dãp¬
na sed uite: cũ de cẽt alimonia adꝙ̃¬
tis om̃ib Quis accuset iustitiã dĩ.
cũ sidmnẽ iob amisisset pecuniam.
non tantã inuenisset grãm: Athile¬
tã suũ nudũ ungere uoluit ds̃ oleo
penitentie : ut et sub eundo faceret
certa mini fortiorẽ. et merendo p̃¬
mio digniorẽ. Perfusum totũ coi¬
pus ulcere graui: sed ebat insterco¬
re. radens saniem seuis uulnerũ ui¬
bicib defluentẽ. Et hoc ꝑmissu dñi
diabolis intulerae usto uiro.
ideret̾ uicisse sibi diabolus. nisi ac¬
cepta qũa poposcerat potestate.
cẽt etiã ipse superatꝰ. Quid igit᷑ fu¬
it illa temptatio quid iopia fa¬
cultatũ. destitutio filiox. toleran¬

Expanded text:
citia. in quibus eius est probata patientia, citia. in quibus eius est probata patientia, magis dignum qui probaretur effecit. quo enim clarius meritum coronati, hoc uberior iustitia coronantis. nudatus est facultatibus. cum diues esset, et haec deo subiit permittente dispendia. non erant pecuniae iam damna, sed uitae, cum deesset alimonia ademptis omnibus. quis accuset iustitiam dei, cum. si non omnem Iob amisisset pecuniam, non tantam inuenisset gratiam? athletam suum nudum ungere uoluit deus oleo patientiae, ut et subeundo faceret certamini fortiorem et merendo praemio digniorem. pertusus totum corpus ulcere graui sedebat in stercore, radens saniem saeuis uulnerum uibicibus defluentem, et hoc permissu domini diabolus intulerat iusto uiro; uideretur uicisse sibi diabolus, nisi accepta quam poposcerat potestate esset etiam ipse superatus. quid igitur fuit illa temptatio, quid inopia facultatum, destitutio filiorum, toleran
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. diuinę iustitiae mouebt̃ iudicia.
Quanti mouent̾ cũ uidentiustũ ali¬
que oribatũliberis. dispendiisq fre¬
quentib: adultimȩ aegestatis deduc¬
tũ necessitates. ut ipsa alimentorũ
habere subsidia non possit. fractũ
aegritudine graui. ex ꝑpetua debi¬
lita te uexatũ. ut subire nequeat cõ¬
munis officianaturae: Sed qui firmꝰ
ẽ non mouet et his magis intellegit
dĩ iustitiã p̃dicandã. quia corripit
dñs quẽ diligit. Num quid ñ frequen¬
tius corripit᷑ filius quã seruulus:
Iniusta ergo pictas patris. magis
qua dm̃i seueritas : Asperiorib
exercet paterfiliũ : quã dñs uerna¬
culũ. Sed dura patris non estiman
tur inꝑtita. quia uult meliorẽ
filiũ cẽ quã seruulũ. Eruditio ergo
plena iustitia ẽ. Orbatus ẽ. sc̃s iob
liberis suis : in quos dñs potestetẽ
habolo dedit. Num quid iniquus
ds̃ : Absit. Immo iustus: quia ꝓba¬
turus iustũ suũ ꝑ huus modi exer¬

Expanded text:
tum diuinae iustitiae mouebant iudicia. tum diuinae iustitiae mouebant iudicia. quanti mouentur, cum uident iustum aliquem orbatum liberis dispendiisque frequentibus ad ultimae egestatis deductum necessitatem, ut ipsa alimentorum habere sub- sidia non possit, fractum aegritudine graui et perpetua debilitate uexatum, ut obire nequeat communis officia naturae! sed qui firmus est non mouetur et is magis intellegit dei iustitiam praedicandam, quia corripit dominus quem diligit. numquid non frequentius corripitur filius quam seruulus? iniusta ergo pietas patris magis quam domini seueritas ? asperioribus exercet pater filium quam dominus uernaculum, sed dura patris non aestimantur inpertita flagella. quia uult meliorem filium esse quam seruulum. eruditio ergo plena iustitiae est. Orbatus est sanctus Iob liberis suis, in quos dominus potestatem diabolo dedit. numquid iniquus deus ? absit. immo iustus. quia probaturus iustum suum per huiusmodi exer
Abbreviated transcription (Latin):
o ueritatis p̃cedat: ut uinculũ sa¬
cra menti ibi non possit nocere: ubi
religio sc̃ior ubi fides ueritatis ẽ ple¬
nior. Deniq id eo dñs quiuenit do¬
cere paruulos imbuere nouos. fir¬
mare ꝑfectos. Ait in euangelio ñ
iurandũ om̃ino. quia infirmis lo¬
que batur. Deniq non ad solos
apłos loquebat᷑ sed ad turbas. Vo¬
luit enĩ te non iurare: neperiures.
Et addidit: non iurare neq ꝑcęlũ.
neq perterrã. neq ꝑ hiero solimam.
neq ꝑcaput tuũ. Per haec uidelicet.
luret ergo ille: quẽ sacramenti sui
peniteri non potitit. & quid iura¬
uit ds̃: Quia xp̃c in aet̾nũ sacerdos
est. Num quid incertũ. nũ quid in¬
possibile erat quod iurauit ds̃.: Nũ¬
quid poterat eẽ mutabile: Nolier¬
go usurpare exemplũ. sacram̃ti : qui
implendi sacramenti non habes po¬
testatẽ. Quid dicit᷑: lurauit dauid
custodirt iudicia iustitiae dñi. In
nullo uidelicet iãꝑfectũ. iã instruc¬

Expanded text:
o ueritatis praecedat, ut uinculum sao ueritatis praecedat, ut uinculum sacramenti tibi non possit nocere. ubi religio sanctior, ibi fides ueritatis est plenior. denique ideo dominus, qui uenit docere paruulos, imbuere nouos, firmare perfectos, ait in euangelio: non iurandum omnino, quia infirmibus loquebatur. denique non ad solos apostolos loquebatur, sed ad turbas —■ uoluit enim te non iurare, ne periures — et addidit: non iurare neque per caelum neque per terram neque per Hierosolymam neque per caput tuum, per haec uidelicet tebit eum. iuret ergo ille quem sacramenti sui paenitere non poterit. et quid iurauit deus ? quia Christus in aeternum sacerdos est. numquid incertum, numquid inpossibile erat quod iurauit deus ? numquid poterat esse mutabile ? noli ergo usurpare exemplum sacramenti qui implendi sacramenti non habes potestatem. Quid igitur iurauit Dauid? custodire iudicia iustitiae domini. in nullo uidelicet iam perfectum. iam instruc
Abbreviated transcription (Latin):
catox̃ remissor. largitor p̃miox̃ Itaq
cui lucerna fuerit uerbũ dĩ. huic quo¬
cũq ꝑgit lucent semite. sicut lucebant
scõ dauid. Eideo quasun lumine
ambulans: dicit .Il. Iuraui et sta
tui custo dire iuditia iustitie tuae:
humiliatus sum usque quaque :
LOX ANBULMTIO INIUNI¬
NEPT CUM AUC TORITATEDICE¬
NE IRAUI ETSTATUI. Qui
enĩ statuit. non mouetur. Non
mouet᷑ necadat. Quia plusest.
statuere quã stare. Stat igit᷑ da¬
uid mentis statione fundatus. nec
timet ne in his mundi huius tenebris
possit errare. Sienĩ metueret. non
iuraret. Si trepidaret utrũ diuina
possit custodire iudicia: non cũ iu¬
ris iurandi statueret sacramento.
Nemo bene urat: nisi quipotest sci¬
re quod iurat. lurare igit̾: indici¬
um scientiȩ. testimoniũ conscientis̨
est. Et bene iurat: qui ad lucer¬
nã uerbi pedes suos dirigit: quilu¬
cẽ in semitis suis cernit. Lux prae¬
eat: suurare disponis. Iđ cogniti¬

Expanded text:
catorum remissor, largitor praemiorum. Itaque catorum remissor, largitor praemiorum. Itaque cui lucerna fuerit uerbum dei, huic, quocumque pergit, lucent semitae, sicut lucebant sancto Dauid; et ideo quasi in lumine ambulans dicit: i u r a ui e t stat u i custod i r e iudicia iustitiae tuae. humiliatus sum usque q u a q u e. uox ambulantis in lumine est cum auctoritate dicere: iuraui et statui. qui enim statuit non mouetur, non metuit ne cadat, quia plus est statuere quam stare. stat igitur Dauid mentis statione fundatus nec timet, ne in his mundi huius tenebr\'s possit errare. si enim metueret, non iuraret, si trepidaret, utrum diuina posset custodire iudicia, non cum iuris iurandi statueret sac-ramento. nemo bene iurat nisi qui potest scire quod iurat. iurare igitur indicium scientiae, testimonium conscientiae est. et bene iurat qui ad lucernam uerbi pedes suos dirigit, qui lucem in semitis suis cernit. lux praeeat, si iurare disponis, id est cogniti
Abbreviated transcription (Latin):
ne glegamꝰ uerbum dñi: ex quonobis
om̃iũ origo uirtutũ ẽ. uniuersorũq
operũ quidã ꝓcessus. Si menbra cor¬
poris nr̃i sineluce oꝑari recte non.
queunt. nã pedes uacillant sinelu¬
mitie et manus errant. quantonia¬
gis aduerbilumen dirigenda sunt
animȩ nr̃ȩ uestigia mentis incessus :
Sunt ex manus animȩ quȩ benetan¬
gunt. ut tetigit thomas dominice
resurrectionis indicia. si uerbi p̃sen¬
tis nobis lum̃ luceat. Haec lucer¬
na accensasit. in om̃i uerbo. in om̃i
oꝑe Ad hanc lucernã. gressus nr̃ fo¬
rensis int̾nusq moueat᷑. Sed ꝓgredi¬
am ad cetera: et fiat pedib meis lu¬
cerna uerbũ dĩ. ex semitis meis lux.
Pedib lucerna satisad ambulandũ:
semitis nonẽ. satis ad ambulandum
Idẽ uerbũ tamen et pedib lucerna ẽ
et semitis luxẽ: quia idem unige¬
nitus dĩ filius. et delinquentib: ad¬
uocatꝰ. ex remuneratorẽ. fortib pec¬

Expanded text:
neglegamus uerbum domini, ex quo nobis neglegamus uerbum domini, ex quo nobis omnium origo uirtutum est uniuersorumque operum quidam processus. si membra corporis nos sine luce operari recte non queunt — nam pedes uacillant sine lumine et manus errant —, quanto magis ad uerbi lumen dirigenda sunt animae nostrae uestigia, mentis incessus! sunt et manus animae quae bene tangunt, ut tetigit Thomas dominicae resurrectionis indicia, si uerbi praesentis nobis lumen luceat. haec lucerna accensa sit in omni uerbo, in omni opere, ad hanc lucernam 25 gressus noster forensis internusque moueatur. Sed progrediamur ad cetera et fiat pedibus meis lucerna uerbum dei et semitis meis lux. pedibus lucerna satis ad ambulandum, semitis non est satis ad inluminandum. idem uerbum tamen et pedibus lucerna est et semitis lux est, quia idem unigenitus dei filius et delinquentibus aduocatus et remunerator est fortibus, pec
Abbreviated transcription (Latin):
nio & qualitate factoꝵ cogitatio¬
nũ nr̃arũ abscondita & occultates¬
tant᷑ lucernarũ modo. luceat nr̃a¬
rũ lux clara uirtutũ. Istȩ slucerne
ardentes : quȩ die acnocet intẽplo
dĩ lucent Si tẽplũ dĩ in corporetuo
seruas. simen bra tua menbras xp̃i.
lucent uirtutes tus quas nullus ex¬
tinguit. nisi eas tuũ crimen extinxe¬
rit. Hoc lumine caste m̃tis et piede¬
uotionis. sollemnitatis nr̃e festa res¬
plendeat. Luceat ergo semꝑ lucerna
tua. Arguit xp̃c etiã eos quiutunt᷑
lucerna sinon sẽꝑutant᷑. dicens: sint
lũ biuri p̃cincti. et lucerne ardentes
Non ad horã exultemꝰ in lumine. Ab
horã exultat: quiaudit uerbũ in ec¬
đa & gaudet. egressus aut̃ obliuis¬
cit᷑ quod audiuit aut neglegit. Iste
ẽ. quisine lucerna indomosua ambu
mesationib & aebrictatib cubilib
& in pudicitiis. contentionib & aemu¬
lationib: : indutus diaboliuestim̃ta
non xp̃m. Haet fiunt: qnđo uerbi
lucerna non lucet. Nun quã ergo

Expanded text:
nio et qualitate factorum cogitationum nostrarum abscondita et occulta testantur, lucernarum modo luceat nostrarum lux clara uirtutum. istae sunt lucernae ardentes, quae die ac nocte in templo dei lucent. si templum dei in corpore tuo seruas, si membra tua membra sunt Christi, lucent uirtutes tuae, quas nullus extinguit, nisi eas tuum crimen extinxerit. hoc lumine castae mentis et piae deuotionis sollemnitatis nostrae festa resplendeant. Luceat ergo semper lucerna tua. arguit Christus etiam eos qui utuntur lucerna, si non semper utantur, dicens: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. non a horam exultemus in lumine. ad horam exultat qui audit uerbum in ecclesia et gaudet, egressus autem obliuiscitur quod audiuit aut neglegit. iste est qui sine lucerna in domo sua ambumesationibus et ebrietatibus, in cubilibus et inpudicitiis, in contentionibus et aemulationibus, indutus diaboli uestimenta, non Christum. haec fiunt quando uerbi lucerna non lucet. numquam ergo
Abbreviated transcription (Latin):
filii conlocaret: noluit et dixit.
Sciofili et hic erit inpopulũ. et hic
ecaltabit᷑. sed frat̃ iunior maior
illo erit In quo maior: In conti¬
q: quia benedictione p̃latus ẽ di¬
centib posteris hoc ẽ effrem faci¬
at uos ds̃ sic̃ effr̃e et manas sen. uel
quia sem̃ eiꝰ ẽ multitudo gentiũ quȩ
in hoc scło laborẽ elegit credensin
dñm iħim ut consolationẽ habeat
futorox Manasse aut̃ sem̃ . ẽ. po¬
pulus obliuionis : qui ꝓpriũ oblitus
Auctorẽ. exaltat᷑ ad tẽpus in hoc
sđo ẽ. daturꝰ in reliquũ poenas gra¬
ues : quia dm̃ suũ et dñm denegauit.
Hoc ideo diximus: ut ꝓbaremꝰ ea eẽ
potiora quȩ futura sunt. Deniq
leua sapientiae sub capite sponsȩ
ẽ dextera aut suꝑior. quȩ totã
cõplectit᷑ sponsã. Itaq illã quasi
fulcrũe quietis p̃sentis: quo an¬
ma innixa requiescit. Habet
ubireclinet caput suũ : qi leuasa¬
pientiae diuitiae. sunt. et gła ad tẽ¬

Expanded text:
filii conlocaret. noluit et dixit: filii conlocaret. noluit et dixit: scio. fili: et hic erit in populum et hic exaltabitur. sed frater iunior maior illo erit. in quo maior ? in eo utique. quia benedictione praelatus est, dicentibus posteris. hoc est Ephraim: faciat uobis deus sicut Ephraim et Manassen. uel quia semen eius multitudo gentium sit quae in hoe saeeulo laborem elegit. credens in dominum Iesum, ut consolationem habent futurorum. Manasse autem semen est populus obliuionis. qui proprium oblitus auctorem exaltatus ad tempus in hoc saeculo est. daturus in reliquum poenas graues. quia deum suum et dominum denegauit. Hoc ideo diximus, ut probaremus ea esse potiora quae futura sunt. denique laeua sapientiae sub capite sponsae est, dextera autem superior, quae totam conplectitur sponsam. itaque illa quasi fulcrum est quietis praesentis, quo anima innixa requiescit. habet ubi reclinet caput suum, quia laeua sapientiae diuitiae sunt et gloria. ad tem
Abbreviated transcription (Latin):
magna dextera. totã complectit᷑
animã. Tota enĩ munita ẽ. quae
desponsata uerbo ẽ dĩ. Plenitudo
enĩ sapientiae : timere dm̃. Quae
ergo dm̃timet anima: pleno semu¬
nit ipsa p̃sidio. Mittet sapientia
leuã suã sub collũ eiꝰ: dexterã aut̃
in cõ plexũ eiꝰ. Utrũq quidẽ bra¬
chiũ eiꝰ. ad utilia extendit᷑: habent
tamen ꝓpriae sua singulae manͦ.
Sapientia in dextera & longitudo
uite ẽ. in sinistra aut̃ diuitiȩ & gła
Bonis utiq: manꝰ utraq donata ẽ
dotib In eota men habent uarie¬
tatẽ suimuneris. quod et p̃sentia
& futura tẽpora cõp̃hendunt. ut
leua p̃sentiũ remuneratrix. dex¬
tera futurox sit. Possumꝰ hoc etiã
deꝓplictia sc̃i patriar chȩ isy ł cognos¬
cere. Nã cũ dexterã suã posuisset
suꝑ effrem. sinistrã aut̃. manassen:
et conuertere eas ioseph actatũ con¬
sideratione uoluissec. ut dexterã
pat̾ris suꝑ caput manasse senioris

Expanded text:
magna dextera totam complectitur magna dextera totam complectitur animam. tota enim munita est quae desponsata uerbo est dei; plenitudo enim sapientiae timere deum. quae ergo deum timet anima pleno se munit ipsa praesidio. mittit sapientia laeuam suam sub collum eius, dexteram autem in complexum eius. utrumque quidem brachium eius ad utilia extenditur. habent tamen propria sua singulae manus sapientiae; in dextera eius longitudo uitae est. in sinistra autem diuitiae et gloria. bonis utique manus utraque dotata est dotibus, in eo tamen habent uarietatem sui muneris. quod et praesentia et futura tempora conprehendunt, ut laeua praesentium remuneratrix. dextera futurorum sit. Possumus hoc etiam de prophetia sancti patriarchae Israel cognoscere. nam cum dexteram suam posuisset super Ephraim. sinistram autem super Manassen et conuertere eas Ioseph aetatum consideratione uoluisset, ut dexteram patris super caput Manasse senioris
Abbreviated transcription (Latin):
periclitor. periclitor ab insidiatore.
periditor ab obtrectatore. peridi¬
tor ab his quos arguo. quos reuinco.
hoc latius explanandũ arbrtror
sidiũ locet: unde op̃esperet. Inma¬
nib dĩ constituere uult animã suã:
quia corregis inmanudĩ. Quicũq ꝓ¬
priũ corpꝰ subegerit: nec eiꝰ passiob tur¬
bari animã suã. rector sui congruami¬
uacitate ꝑmiserit Is bene regiaqua¬
dã potestate fecohibens. rexdicit᷑ qb̵
regere senouerit. arbit̃ suiiuris sit.
non captiuus trahat̾ inculpã nec p̃¬
ceps ferat᷑ inuitiũ. Huius anima ñ
perit inaet̃nũ: nec quis quã rapiteã
demanupatris om̃i potentis aut
filii. Manus enĩdĩ que solidauie
celum: quos tenuerit non amittit.
Quȩ sint ĩgit᷑ istemanus. considere¬
mꝰͦ. In canticis habes. Leuaeiꝰ in ca¬
put meũ. et dextera ci complecte¬
tme. Hoc loquit᷑ sponsa de xp̃o
ergo amma: quã cõplectit᷑ sapien.¬
tia. Magna ẽ. sapientiae manus.

Expanded text:
periclitor. periclitor ab insidiatore. periclitor. periclitor ab insidiatore. periclitor ab obtrectatore. periclitor ab his quos arguo. quos reuinco, hoc latius explanandum arbitror.sidium locet. unde opem speret. in manibus dei constituere uult animam suam. quia cor regis in manu dei. quicumque proprium corpus subegerit nec eius passionibus turbari animam suam rector sui congrua uiuacitate permiserit, is bene regia quadam potestate se cohibens rex dicitur. quod regere se nouerit et arbiter sui iuris sit. non captiuus trahatur in culpam nec praeceps feratur in uitium. huius anima non perit in aeternum nec quisquam rapit eam de manu patris omnipotentis aut filii. manus enim dei. quae solidauit caelum. quos tenuerit non amittit. Quae sint igitur istae manus, consideremus. in Canticis habes: laeua eius sub caput meum e t dextera eius conplectetur me. hoc loquitur sponsa de Christo. ergo anima quam complectitur sapientia. magna est sapientiae manus,
Abbreviated transcription (Latin):
qui bono filio seruiebat. Deniq ideo
dicebat. et iudiciatua doceme : quia
iudicia dĩ sicut aby ssꝰ multa. et in¬
scruta bilia. ut apłs dicit. Ideo non
poterat ea nisi xp̃o docente cognosce¬
re: quia unus magister om̃iũx p̃c
ẽ. Haec aut̃ xp̃i iudicia sunt. ut
his qui nobis insidiati fuerint. noue¬
rimus ñ uicẽ in iunae rependendã.
sed ꝓiniunia magis deferendã grãm
Deniq: maledicentib: non remale¬
dixit. percutientes non reꝑcussit¬
sed magis etiã crucifixus ꝓꝑsequen¬
tib sẽpie int̾cessionis apud patrem
auxiliũ deferebat dicens: paterdi¬
mitte illis. ñ enĩ sciunt quid faciunt
Hacc igit᷑ quis quis fecerit legisiudi
qui potest dicere: Anima mea
in manibus tuis semper & legem
tuam non sum oblitus.
liqui hñt: anima mea in manibus
meis semper. Hoc est in actibus me¬
is. hocẽ in openbus meis. Quam uis
inpericulis positus dicit iustus ad
dñm : ꝓpt̃te cotidie moror. cotidie

Expanded text:
qui bono filii seruiebat. Denique ideo qui bono filii seruiebat. Denique ideo dicebat: et iudicia tua doce me,. quia iudicia dei sicut abyssus multa et inscrutabilia. ut apostolus dicit. ideo non poterat ea nisi Christo docente cognoscere, quia unus magister omnium Christus est. haec autem Christi iudicia sunt, ut his qui nobis insidiati fuerint nouerimus non uicem iniuriae rependendam, sed pro iniuria magis deferendam gratiam. denique maledicentibus non remaledixit. percutientes non resed magis etiam crucifixus pro persequentibus se piae intercessionis apud Patrem auxilium deferebat dicens: Pater, dimitte illis; non enim sciunt quid faciunt . Haec igitur quisquis fecerit legis judicQui potest dicere: Anima mea in manibus tuis semper, et legem tuam non sum oblitus? aliqui habent: anima mea in manibus meis semper, hoc est \'in actibus meis\', hoc est \'in operibus meis\'. quamuis in periculis positus dicit iustus ad dominum: propter te cotidie morior, cotidie
Abbreviated transcription (Latin):
p̃o lucebat dauid. qui poterat dice
fuerat ad pecitꝰ diceret. non mihi
contingat adño si fecero hoc uerbũ
salutis suȩ ut occideret ꝑsequen¬
tẽ : etiã alios qui suadebant inimi¬
co non ct. partendũ. quẽ dñs iuxta
ꝓmissũ suũ in manꝰ ipsius tradidisset.
ab ei: necandi cupiditate reuocabat.
Xp̃o lucebat ꝓpħ cũ deeo quipatris
domũ turpi macularat incesto qͥ
patris salutẽ parncidalib p̃lis ad¬
petebat : pius tam̃ pat̃ diceret adp̃¬
lũ ꝓfecturis. Parcite filiomeo abes¬
salon acebat in ꝓbitatis scelus pi¬
etatis gͥradũ. ac nom̃ necessitudinis
p̃ferȩbat : ut pugnaturi non ad¬
uersariũ regis. sed filiũ cogitantes
dolorem lȩsȩ pictatis in hiberent.
Et post mortẽ eius. operuit faci¬
em suã: & magna uoce clamabat
dicens. filius m̃s ab essalon. filius
m̃s. Hanc uocẽ parncida ñ meru¬
it : sed xp̃i ꝓpheta bat gr̃a. Didice¬
rat ꝓpheta dexp̃o bonus eẽ pater.

Expanded text:
tyrium: Christo lucebat Dauid, qui poterat dicertyrium: Christo lucebat Dauid, qui poterat dicerfuerat adpetitus. diceret: non mihi contingat a domino, si fecero hoc uerbum,salutis suae, ut occideret persequentem, etiam alios qui suadebant inimico non esse parcendum, quem dominus iuxta promissum suum in manus ipsius tradidisset, ab eius necandi cupiditate reuocabat. Christo lucebat propheta, cum de eo. qui patris domum turpi macularat incestu, qui patris salutem parricidalibus proeliis adpetebat, pius tamen pater diceret ad proelium profecturis: parcite filio meo Abessalon. tacebat inprobitatis scelus, pietatis autem gradum et nomen necessitudinis praeferebat, ut pugnaturi non aduersarium regis, sed filium cogitantes dolorem laesae pietatis inhiberent. et post mortem eius operuit faciem suam et magna uoce clamabat dicens: filius meus Abessalon, filius meus. hanc uocem parricida non meruit, sed Christi prophetabat gratiam. didicerat propheta de Christo bonus esse pater,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ putauerint Dñs tamen nr̃.
aut ratione ꝑsuadeat. aut cupidi¬
tate ꝓpheticę reuelationis inspiret
ut ad subeundũ officiũ uoluntate
concurrant. non necessitate conce¬
dant. quo mertes ad eos integrȩde¬
uotionis possit plenior ꝑuenire.
Prophetauit et caiphas quia expe¬
dit unũ hominẽ moriꝓpulo. sed hoc
uoluntariũ oris ministeriũ ñ erat
qr loquebat᷑ inuitꝰ. Deniq quid
diceret nesciebat. Que ergo uolun¬
taria oris sui dño dauid placere de¬
siderat: Elegi ab iectus et̃. in do¬
mo dñi magis quã habitart inta¬
b̵ nacuł peccatox̃: audiã quidloq¬
tur in medñs ds̃. aperiã in parabo¬
lis os meũ loquar ꝓpositiones abini¬
tioscđi. paraui lucernã xp̃o meo Cor¬
pus suũ quod erat ante limosum ec̃
caeno herstariȩ conluuionis ob¬
structum. ut olcum sp̃ĩtale recipe
p̃o lucet : cui oꝑa inxp̃i lucent lumi¬
ne p̃o lucebat petrus. cũ diceret.

Expanded text:
dum putauerint, dominus tamen noster dum putauerint, dominus tamen noster aut rationem persuadeat aut cupiditatem propheticae reuelationis inspiret, ut ad subeundum officium uoluntate concurrant, non necessitate concedant, quo merces ad eos integrae deuotionis possit plenior peruenire. prophetauit et Caiphas: quia expedit unum hominem mori pro populo, sed hoc uoluntarium oris ministerium non erat. quia loquebatur inuitus. denique quid diceret nesciebat. Quae ergo uoluntaria oris sui domino Dauid placere desiderat? elegi abiectus esse in domo domini magis quam habitare in tabernaculis peccatorum. audiam quid loquetur in me dominus deus. aperiam in parabolis os meum. loquar propositiones ab initio saeculi. paraui lucernam christo meo. corpus suum quod erat ante limosum et caeno hereditariae conluuionis obstructum, ut oleum spiritale reciperChristo lucet cuius opera in Christi lucent lumine: Christo lucebat Petrus, cum diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
bibis: & scđm om̃a quecũq man¬
da uero tibilo queris. Oerecun¬
diae ꝓpheta. aetatẽ coiporis pre¬
tendebat: ne exsequendis caeles¬
tibus imperatis. impareẽi adoles¬
centia dep̃henderet᷑. Sed ds̃ qui
morũ magis quã annorũ conside¬
randã iudicaret aetatẽ. et iuue¬
nili corpore maturitatẽ robustȩ
sapientiȩ in suo seruulo p̃uideret.
Ait. Noli dicere quia iuuenioisũ
ego. Hoc est ꝓhibere eũ iuuenilis
accatis contemplatione uires suas
ꝑpendere: cuifides canitiem sapien¬
tiae ministraret. Eiterũ in posteri¬
orib cũ dixisset idẽ ꝓpheta. seduxis¬
time dñe ex seductussũ. & dixi.
non nominabo nomen eiꝰ. et non lo¬
quar in nominecius ultra: ad di¬
dit. Et factus ẽ in coidemeo ut¬
ignis ardens. Nlam mans in ossibus
meis: & dissolutiis sũ undiq et fer¬
re non possũ. Ad uertimus igit᷑
quod his etiã quiexcus andũ aut
officiũ suũ certa aliqua causanegan¬

Expanded text:
bibis et secundum omnia quaecumque manbibis et secundum omnia quaecumque mandauero tibi loqueris. uerecunde propheta aetatem corporis praetendebat, ne exequendis caelestibus imperatis inpar esse adulescentia deprehenderetur. sed deus, qui morum magis quam annorum considerandam iudicaret aetatem et in iuuenali corpore maturitatem robustae sapientiae in suo seruulo praeuideret, ait: noli dicere quia iuuenior sum ego, hoc est: prohibuit eum iuuenalis aetatis contemplatione uires suas perpendere, cui fides canitiem sapientiae ministraret. et iterum in posterioribus cum dixisset idem propheta: seduxisti me, domine, et seductus sum. et dixi: non nominabo nomen eius et non loquar in nomine eius ultra, 23 addidit: et factus est in coignis ardens, flammigerans in ossibus meis: et dissolutus sum undique, et ferre non possum . Sed etiam in quod his etiam, qui excusandum aut officium suum certa aliqua causa negan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducit actatẽ. Quodsit illud uo¬
luntariũ oris sacrifitiũ. recognosce
Immola dõ sacrifitiũ laudis. Car¬
pectat dñs uoluntarios ministros.
Deniq in libro esaiȩ dic̃ dñs. Quem
mittã: Utiq seruulo suo poterat
imperare : quẽ dignũ quimitaere¬
t̾ inuentat: sed maluit eũ sponta¬
neat oblationis ñ fraudare merce¬
de quiut ipse se offerret prestola¬
tus ẽ. Et quam uis eius sciret affec¬
tũ: ex pectauit tamen uocẽ. ut cumu¬
laret grãm. Vnde se offerensesaias. ait.
Cacc ego: mitte me. Et sic postra ẽ.
missus ad populũ. Ideo dictũ est
quia esaias audet. & dicit. Etem̃
quasi uoluntariũ organũ uberio
otiose hoc positũ puto: quia uo¬
luntaria orissui placere deside¬
rat dño. Multi ꝓphete: sed non
in om̃ib oris uoluntaria placent
Excusabat hieremias: dicens. Quis
es dominator dñe Ecce nescio
loqui: quia iuuemor sũ ego Et
dix̃ ei dñs. Quo cũq miserote a¬

Expanded text:
producit aetatem. quod sit istud uoproducit aetatem. quod sit istud uoluntarium oris sacrificium, recognosce: imola deo sacrificium laudis. Expectat dominus uoluntarios ministros. denique in libro Esaiae dicit dominus: quem mittam? utique seruulo suo poterat imperare, quem dignum qui mitteretur inuenerat, sed luit eum spontaneae oblationis non fraudare mercede, Qui ut ipse se offerret praestolatus est. et quamuis eius sciret affectum, expectauit tamen uocem, ut cumularet gratiam. unde se offerens Esaias ait: ecce ego, mitte me et sic postea est missus ad populum. ideo de eo dictum est, quia Esaias audet e t dicit. etenim quasi uoluntarium organum uberioruit. Nec otiose hoc positum puto, quia uoluntaria oris sui placere desiderat domino. multi prophetae, sed non in omnibus oris uoluntaria placent. excusabat Hieremias dicens: qui es dominator domine, ecce nescio loqui, quia iuuenior sum e g o, et dixit ei dominus: quocu
Abbreviated transcription (Latin):
consilii in epistola ad philemonẽ
scripta : quia quod ipse eẽt. aliũ
eẽ uellet. ut uoluntate potius quã
netessitate detulisse dño uideret᷑.
Itaq ꝓ onesimo int̃ueniens. sicait.
Iu aut̃ illũ ut mea uiscera suscipe:
quȩ ego uoluerã mecũ detinere.
ut ꝓte mihi ministra ret inuinculis
euangłii: sed sine consiliotuo nihil
uolũi facere : neuelut ex necessitate
bonum tuũ eẽt sed uoluntarium.
Quã sedulus suasor: qui cũ eãt uase¬
lectionis diuine. consortiũ consilu
non dedigna bat᷑ alieni: ne alterũ
fructu uoluntatis ꝓpriae defrauda¬
ret. Recte ergo dauid ait quasi
ꝓpheta: uoluntaria oris mei conꝓ¬
ba dñe. Oris sui offerens dño sacri¬
fitiũ uoluntariũ: eo quod ut apis
illa ꝓphetica bonos flores colligere
ore consueuerit. fauos ore fingere
mella ore componere: et exerbis
suauib ore flores legert. Quȩ cũ
sit inquit robore infirma: sapien¬
tiae p̃dicatione. substantię suae.

Expanded text:
consilii in epistula ad Philemonem consilii in epistula ad Philemonem scripta, quia quod ipse esset alium esse uellet, ut uoluntate potius quam necessitate detulisse domino uideretur. I itaque pro Onesimo interueniens sic ait: tu autem illum ut mea uiscera suscipe; quem ego uolueram mecum detinere, ut pro te mihi ministraret in uinculis euangelii, sed sine consilio tuo nihil uolui facere, ne uelut ex necessitate bonum tuum esset, sed uoluntarium. quam sedulus suasor. qui cum esset uas electionis diuinae, consortium consilii non dedignabatur alieni, ne alterum fructu uoluntatis propriae defraudaret! recte ergo Dauid ait quasi propheta: uoluntaria oris mei conproba, domine, oris sui offerens domino sacrificium uoluntarium, eo quod ut apis illa prophetica bonos flores colligere ore consueuerit, fauos ore fingere, mella ore conponere et ex herbis suauibus ore filios legere, quae, cum sit, inquit, robore infirma, sapientiae praedicatione substantiae suae
Abbreviated transcription (Latin):
uise humiliat: uiuificat᷑. iuxta
L ꝓmissũ dĩ. Qui uuificat᷑ spũdĩ.
uo luntarius ẽ minister. Purimũ
enĩ refert: utrũ exuoluntate quid
facias. an ranecessitate quod place¬
at dõ. Deniq uo luntarius minister
ht̃ p̃miũ : coactus dispensat obseqͥũ.
sicut apło dicente cognouimꝰ. Scrip¬
sit enĩ. Ue enĩ mihiẽ: si non euange¬
lita uero. Si cnĩ uolens hoc ago mer¬
cedem habeo. Si aut̃ in uitͦ: dispen¬
satio mihi credita ẽ. Dide uolunta¬
niũ exsecutorẽ caelestis arbitrii
Liber erat ex omnib: & omniũ seruus
est factus. Voluntate utiq non ne¬
cessitate : ut plurimos lucraret᷑ His
quoq quilegis uinculo tenerentur.
qua si sub lege cẽt se exibuit. cũ sub
lege non eẽt: ut cos seruaret qui sub
lege uiuebant. Infirmis infirmus
factus ẽ. ut infirmos ad sumptione
infirmitatis ꝓpriȩ sustineret. Om̃i¬
b om̃a factusc̃ non legitima neces¬
sitate : sed uoluntatis obsequio
Aperuit mihi huius altitudinem

Expanded text:
ta promissum dei, qui uiuificatur spiritu dei uoluntarius est minister. plurimum enim refert. utrum ex uoluntate quid facias an ex necessitate. quod placeat deo. denique uoluntarius minister habet praemium, coactus dispensat obsequium. sicut apostolo docente cognouimus. scripsit enim : uae enirn mihi est si non euangelizauero. si enim uolens hoc ago, mercedem habeo: si autem inuitus. dispensatio mihi credita est. uide uoluntarium executorem caelestis arbitrii. liber erat ex omnibus et omnium seruus est factus — uoluntate utique, non necessitate —, ut plurimos lucraretur. his quoque, qui legis uinculo tenerentur, quasi sub lege esset se exhibuit, cum sub lege non esset, ut eos seruaret qui sub lege uiuebant. infirmis infirmis factus est, ut infirmos adsumptione infirmitatis propriae sustineret: omnibus omnia factus est non legitima necessitate, sed uoluntatis obsequio. aperuit mihi huius altitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
bi longnis sit. Sit ergo tibi fides iti¬
neris tui preuia. sit tibi iterscriptu¬
ra diuina. Bonus ẽ. caelestis ductus
eloquii. Ex haclucerna accende
ex tulucernã. ut luceat in terioi ocu¬
lus tuus. qui lucerna ẽ tui corporis.
Multas habes lucernas. accende
om̃s. quia dictũ ẽ tibi: sint lumbi
uñ p̃cincti. & lucernę ur̃ȩ arden¬
tes. Quia ubi multȩ tenebrȩ: mul¬
tȩ lucernę̧ sunt necessarig. ut me
ritox̃ nrox intantis tenebris lumen
eluceat. Istas lucernas lex signifi¬
cauit semꝑlucere debere in taber¬
naculo testimonii: non illas quasiu¬
dȩi accendunt cotidie. Illę subum¬
bra lucent et extingunt᷑ cotidie: qͥa
quod faciunt non uident. quod le¬
gunt nesciunt. accipientes scđm lit

Expanded text:
bi longius sit. sit ergo tibi fides itibi longius sit. sit ergo tibi fides itineris tui praeuia, sit tibi iter scriptura diuina; bonus est caelestis ductus eloquii. ex hac lucerna accende et tu lucernam, ut luceat interior oculus tuus qui lucerna est tui corporis. multas habes lucernas; accende omnes, quia dictum est tibi: sint lumbi uestri praecincti et lucernae uestrae ardentes. quia multae tenebrae, multae lucernae sunt neceritorum nostrorum in tantis tenebris lumen eluceat. Istas 1144 lucernas Lex significavit semper lucere debere in tabernaculo Testimonii, non illas quas Judaei accendunt quotidie . Illae sub umbra lucent, et exstinguuntur quotidie; quia quod faciunt, non vident: quod legunt, nesciunt, accipientes secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendit illilucernã quã deberet
sequi: post me dicens Scđm uerbũ
dĩ. Confirmatus ẽ. postea coepit in¬
herere xp̃o: timens neiterũ aliquo
laberet᷑ errore. Nonnt ut ipsequi
dicebat lucerna pedib meis uer¬
bũ tuũ in hanc lucernã festinauit
cũ diceret inmari. dñe iubeme ue
nire ad te suꝑ aquã: Sed quiañ
seque bat lucernã. motꝰ ẽ atq titu¬
bauit. nature uehem̃ti oris molet¬
bat᷑ Sequa mͥ ergo lucernã hanc si¬
cut lucernã & sicut in nocte ambu¬
lemus adlumen. Multȩ̨ foues
multi scopuli. inistius scłi caligine
non uident᷑. Pracfertibi lucernã.
quã ꝓpheta monstrauit. Uide quo
debeas trans ferre uestigiũ contue¬
re ubi pedẽ ponere mentis intng
ꝑsingulos cura sit gressus. mullicre¬
das tuũ nisip̃cunte lucernenstiuslu¬
ce ꝓcessum. Et ubi putas quod lu¬
ccat. gurges ẽ. Uidetur lucere:
sed polluit. Et ubi putas solidũ eẽ.
uel siccũ. tibi lubricũ ẽ. silucernati¬

Expanded text:
Ostendit illi lucernam quam deberet Ostendit illi lucernam quam deberet sequi, post me, dicens. Secutus verbum Dei confirmatus est: postea coepit inhaerere Christo, timens ne iterum aliquo laberetur errore. Nonne et ipse qui dicebat: Lucerna pedibus meis verbum tuum, ad hanc lucernam festinavit, cum diceret in mari: Dnire a te super aquam? sed quia non sequebatur lucernam, motus. est atque titubauit, naturae uehementioris mole turbatus. Sequamur ergo lucernam hanc sicut lucernam et sicut in nocte ambulemus ad lumen. multae foueae, multi scopuli in istius saeculi caligine non uidentur. praefer tibi lucernam quam propheta monstrauit, uide quo debeas transferre uestigium, contuere ubi pedem ponere mentis internae. per singulos cura sit gressus, nulli credas tuum nisi praeeunte lucernae istius luce processum. et ubi putas quod luceat gurges est, uidetur lucere, sed polluit, et ubi putas solidum esse uel siccum, ibi lubricum est, si lucerna ti
Abbreviated transcription (Latin):
iusti sẽꝑ inextinguibiliẽ: lum̃ aut̃
impiorũ extinguet᷑. Hoc lum̃ erat
lucernę qua lucebat in tabernacu¬
lo testimonii: & odieq lucet in ecđa.
Uirsapiens hicẽ oculus eccłs: qui
ñdicit manib hocẽ. oꝑ antib sed ñ
angustus ad intellegendũ. ñ estismi¬
hi necessani Ergo suꝑ candelabrũ
lucebat: nr̃a aut̃ conuersatio incę
lis ẽ. Nã & dauid iã totamente con¬
uersabatͥ incęlo. ex ad huc tamendi¬
cebat. lucerna pedib meis uerbum
tuũ dñe. Aut fortasse quasibonus
sequi discerẽ. & illius pedib ambula
re. Ostendit ergo mihi lucerniã: ut¬
sequi discerẽ inistius ignorantiȩ in
istius oꝑimento coiporeg tenebris
constitutus. ut xp̃m sequens. nullũ
lapidem offensionis in currã. Frrabat
petrus intenebris ignorantie nega¬
bat xp̃m eẽ moriturũ: quia ad huc
non uidebat moriturũ. et resurrec¬
turũ eẽ ꝓnobis. Conuersus ad
cũ dñs. Ait. Uad eretro postine

Expanded text:
iusti semper inextinguibile est, lumen autem iusti semper inextinguibile est, lumen autem impiorum extinguetur. hoc lumen erat lucernae quae lucebat in tabernaculo testimonii et hodie quae lucet in ecclesia, uir sapiens. hic est oculus ecclesiae qui non dicit manibus, hoc est operantibus sed non acutis ad intellegendum: non estis mihi necessarii. ergo super candelabrum llis est. nam et Dauid iam tota mente conuersabatur in caelo et adhuc tamen dicebat: lucerna pedibus meis uerbum tuum. aut fortasse quasi bonus sequi discere rem. Ostendit ergo mihi hanc lucernam sequi discere in istius ignorantiae, in istius operimenti corporei tenebris constituto; ut Christum sequens, nullum lapidem offensionis incurram. Errabat Petrus in tenebris ignorantiae, negabat Christum esse moriturum; quia adhuc non videbat moriturum et resurrecturum esse pro nobis. Conversus ad eum Dominus ait: Vade retro post me .
Abbreviated transcription (Latin):
coiporis tui ex mensurȩ terrene huiꝰ
fragilitatis. sed supra mensurã corpo¬
reg infirmitatis. animȩ tua uerita¬
te p̃fulgeas. Aut si ad insurã tene¬
ris uide nesuꝑ efficiant ipsagm̃surȩ
nesuꝑ effluant: sed bonis seminibus
sint contente. Nonsit otiosus sermo
tuus . ñ feriet᷑ ex uacet uerbũ tuũ. ne
fiat lucerna submodio. Potense ds̃.:
qui suꝑ candelabrũ constituat lucer¬
natuã. ut luceat omnib qͥ indomos.
ut qui grediunt᷑ lum̃ uideant. Can¬
delabrũ principale nr̃m ẽ. Poneser¬
monẽ in principalituo. ex om̃ibus
lucet quun grediunt᷑ in eccłam. Ac¬
cipe exaliud candelabrũ. Conside¬
ra ostuũ. considera ex sermonẽtuũ.
Nonne os tuũ candelabrũe. ex uer¬
bũtuũ lucernaẽ: cũ tuo ore ꝓfertur.
Haec lucerna. semꝑtibi luceat. hoc
ẽ uerbũtuũ luceat. ex nũqua extin¬
guatur. Quȩris ut doceã: quomodo
ñ possis extingui. Scriptũẽ. Lum̃

Expanded text:
corporis tui et mensura terrenae huius corporis tui et mensura terrenae huius fragilitatis, sed supra mensuram corporeae infirmitatis animae tuae uirtute praefulgeas. aut si ad mensuram teneris, uide ne superefficiant ipsae mensurae, ne superefficiant, sed bonis seminibus sint contentae. non sit otiosus sermo tuus, non ferietur et uacet uerbum tuum, ne fiat lucerna sub modio. potens est deus qui super candelabrum constituat lucernam tuam, ut luceat omnibus qui in domo sunt, ut qui ingrediuntur lumen uideant. candelabrum principale nostrum est. pone sermonem in principali tuo, et omnibus lucet qui ingrediuntur in ecclesiam. accipe et aliud candelabrum. considera os tuum, considera et sermonem tuum. nonne os tuum candelabrum est et uerbum tuum lucerna est, cum de tuo ore profertur? haec lucerna semper tibi luceat, hoc est: uerbum tuum luceat et numquam extinguatur. Quaeris ut doceam, quomodo non possit extingui? scriptum est: lumen