comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ytaliã inq̾etabant. Honoriꝰ deliberato
cũ sius ꝯsilio. hyspanias ⁊ gallias
qͣs sͥ awerandalis ⁊ aliis gentib pre¬
reptas dolebat: gothis rata confir¬
matõe donauit. Cũ gͦ gothi a finib
sͥ deputatis Wandalos alios q ho¬
stes effugare mat᷑arẽt. Et ueanda¬
li undiq ꝯclusi timore gothoꝵ estua¬
ta occurrit eis felicitatis oꝑtunitas
Nã int̾ bonefaciũ ⁊ echiũ romanos
duces ꝑ inuidiam orta simłtate bo¬
nefaciꝰ fcũs infi̾or cũ dolorẽ sue iniu¬
rie nollet ulcisci nͥ dãpno ⁊ pericło
reipliblice ad hẏspanias tͣnͣsiuit. ⁊¬
wandalos ad occupandam lybiam
⁊ affricã inuitanit. Quo cũ ꝑuolaᷤ¬
sent: ibi regnũ suũ. młto tempore
⁊firmau̾nt. ⁊ diuina ⁊ hũana sñ
aliquo respectu. hũanitatis uł diui¬
nitatis ꝑturbaunt.

Expanded text:
Italiam inquietabant; Honorius, deliberato Italiam inquietabant; Honorius, deliberato cum suis consilio, Hispanias et Gallias, quas sibi a Wandalis aliisque gentibus praereptas dolebat, Gothis rata confirmatione donavit. Cum ergo Gothi a finibus sibi deputatis Wandalos aliosque hostes effugare maturarent, et Wandali undique conclusi timore Gothorum aestuata occurrit eis felicitatis oportunitas. Nam inter Bonefacium et Aethium Romanos duces per invidiam orta simultate, Bonefacius factus inferior, cum dolorem suae injuriae nollet, ulcisci nisi damno et peri culo rei publicae, ad Hispanias transivit, et Wandalos ad occupandam Libiam et Affricam invitavit. Quo cum pervolassent, ibi regnum suum multo tempore confirmaverunt, et divina et humana sine aliquo respectu humanitatis vel divinitat
Abbreviated transcription (Latin):
uandali quo de scichia Cui¬
oriũdi: a gothis uicti alienas
t̾ras inuade̾ cepert̃: qͥ suas retin̾e non
potu̾nt. Hos cͥca. damibiũ ꝯmorãtes
rursũ pꝰ młtũ tempꝰ gyberich gotho¬
rum rex bello uctos inde excurbauit.
bantur relictis sedib romano imꝑio
se sb̾dent. ⁊ a ꝯstantino magno locũ
hĩtandi dͥ dari supplicit̾ pet̾e̾nt. Qd̃
⁊ ĩpetrau̾nt: ⁊ pãnonias ab eo sͥ dele¬
gatas ꝑ .xlx. annos. pacifice in hĩta¬
uerũt. Uñ anno archaclii .xiiiͦ. ⁊ hono¬
rii. euocati instinctu stilitoĩs rebel-¬
lionem ꝯͣ rem publicã meditantis.
infudert̃ se ꝑ gallias ĩctis secũ ala¬
nis easq aliꝙͣ du misr̃ime dilace¬
raunt. Et inde eos explłebant gothi
ñ quid̃ ꝓspicientes galliarum qͥeti:
s nacue facientes patͥam sue rapacita¬
ti. Wandali hyspanias agg̾ssi: nũc
hyspanias. nũc gallias. młto tem¬
pore depopulati sũt. S nec ibi agothiᷤᷤ
tuti ẽẽ potũnt: qͥppe qr gochi minis

Expanded text:
andali quoque de Scythia oriundi, a Gothis victi, alienas terras invadere ceperunt, qui suas retinere non potuerunt. Hos circa Danubium commorantes, rursum post multum tempus Giberich Gothorum rex bello victos inde exturbavit, bantur relictis sedibus, Romano imperio se subderent, et a Constantino Magno locum habitandi sibi dari suppliciter peterent. Quod et impetraverunt, et Pannonias ab eo sibi delegatas per sexaginta annos pacifice inhabitaverunt. Unde anno Archadii 13. et Honorii. evocati instinctu Stiliconis rebellionem contra rem publicam meditantis, infuderunt se per Gallias, junctis sibi Alanis, easque aliquandiu miserrime dilaceraverunt. Etiam inde eos expellebant Gothi, non quidem prospicientes Galliarum quieti, sed vacuefacientes patriam suae rapacitati. Wandali Hispanias aggressi, nunc Hispanias, nunc Gallias multo tempore depopulati sunt; sed nec ibi a Gothis tuti esse potuerunt. Quippe quia Gothi nimis
Abbreviated transcription (Latin):
ruitura mirabatur. Itaq dũ ea q̃ uenerat mł¬
uare: cunctis uidentib repente res ad mira¬
bilis contigit qr moles ipã ꝙͣ conabant᷑ euel¬
lere. subito ab eis laborantib. auulsa nespe¬
lunca martini tectum tang̾et saltũ declit.⁊
qiͣ serui cłi lesionẽ fugiens longꝰ cecidit. Hic
cum pͥus in eodẽ monte se contulit: nec dũ
clausus spetu h̾itans cathena sͥ ferrea pedẽ
ligauit. eamq saxo ex ꝑte alt̾a affixit: ne
ei ultra lic̾e̾t ꝓgredi qmͣ cathene eiusdẽ cã¬
titas tebebatur. Qd̾ uir uite uenerabił bene¬
dictus audiens. cuiꝰ suꝑius memoriã fecit ei

Expanded text:
rtinum necaret. Itaque dum ea quae venerat mulvare, cunctis videntibus, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi servi Dei laesionem fugiens, longius cecicum primum se in eumdem montem contulit, necdum clauso specu habitans, catena sibi ferrea pedem ligavit, eamque saxo ex parte altera affixit, ne ei ultra liceret progredi, quam catenae ejusdem quantitas tendebatur. Quod vir vitae venerabilis Benedictus audiens, cu
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾itatone eic̾e fcõ t̾rore ẽ conatꝰ. Cepit ⁊ euĩ
serpens ĩ spelũcam uenire solꝰ cũ solo: eoq o¬
rante se ante eum st̾n̾e. ⁊ cũ tubante pariter
cubare. S uir scũs om̃ino imꝑt̾ritꝰ ei orima¬
nũ uł pedem extendebat. dicens. Si licẽtiã ac¬
ta eiꝰ hac continua fortitud̾ie uictꝰ infremuit.
seq ꝑ deuexum montis suꝑciliũ latꝰ in p̃¬
cipictum serpens dedit: oĩaq arbusta loci
illiꝰ flãma ex se exeunte contremauit. Q
in eo qd montis latus om̃e cõbussit. cogẽte
deo monstrare compuls est. qͣnte uͥtutis fu¬
erat qui uictus abscedebat. ꝑpende q̃so. Iste
uir dni in quo montis u̾tice stetit: qͥ cum
serpente per tͥenniũ iacuit seturꝰ. In spetuuͦ¬

Expanded text:
itatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim serpens in speluncam venire solus cum solo, eoque orante se ante illum sternere, et cum cubante pariter cubare. Sed vir sanctus omnino imperterritus, ejus ori manum vel pedem extendebat, dicens: Si licentiam acta hac ejus fortitudine victus infremuit, seque per devexum montis latus in praecipitium serpens dedit, omniaque arbusta loci illius flamma ex se exeunte concremavit. Qui in eo quod montis latus omne combussit, cogente omnipotente Deo, monstrare compulsus est, quantae virtutis fuerat, per quem victus abscedebat. Perpende, quaeso, iste vir Domini in quo mentis vertice stetit, qui cum serpente per triennium jacuit securus. PET
Abbreviated transcription (Latin):
posui nasum siccare fetentẽ. timeat
qui trumosus est. Uolo cornicłe detra¬
here garrienti: raucedulam se intel¬
ligat. Nunquid unus morbe roma¬
no est qui habeat truncas in honesto
uerba. et inuesicaꝵ more tumencĩa buc¬
cis trucinatur ĩflatis: Placet mͥ de la¬
ruis. de noctua. de bubone: et de iuliatᷤ
rid̾e portẽtis. Quicqͥd dc̃m fu̾it: in te dic¬
tum putas. In ꝙcũq uicium stili mei.
mucro contorquetur: te clamitas de
qr mĩme lucit: Quod si in descͥptõne
fedoꝵ semper irascis: iam te cũ ꝑsio cã¬
tabo. Formosũ te optet generũ regi¬
na puelle: te rapiant. quo quid cal¬
cauis ħ rosa fiat. Dabo tñ ꝯsilũt. qͥb
absconditis possis pulchrior apꝑere.
Nasus nõ uideat᷑ infacie. Sermo ñ
sonet ad loq̃ndũ. atq ita et formo¬
sus uidi pot̾is. ⁊ dissert᷑. Idem ad sa

Expanded text:
posui nasum secare fetentem: timeat, qui strumosus est. uolo corniculae detrahere garrienti: rancidulam se intellegat cornix. numquid unus in orbe Romano est, qui habeat truncas inhonesto uerba et in uesicarum modum tumentia buccis trutinatur inflatis? dico ruis, de noctua, de bubone, de Niliacis ridere portentis: quicquid dictum fneritv in te dictum putas. in quodcumque uitium stili mei mucro contorquetur, te clamitas desr argentei. quodsi in descriptione foedorum semper irasceris, iam te cum Persio cantabo formosum: te optent generum rex et regina, puellae te rapiant: quicquid calcaueris tu, rosa fiat. Dabo tamen consilium, quibus absconditis possis pulchrior apparere: nasus non uideatur in facie, sermo non sonet ad loquendum, atque ita et formosus uideri poteris et disertus. XLI. AD MA
Abbreviated transcription (Latin):
r̃as ago deo meo: ꝙ dignus sum
quem mundus oderit. Oro autẽ
ut de babylone iherłimam regrediar:
ne mͥ dñetur nabugodonosor. s ihc fi¬
lius iosedech. Ueniat esdras que ĩter¬
pretat᷑ adutor: et reducat me in prĩ¬
am meam. Stulius ego qui uolebã
cantare canticum dñi in terra aliena

Expanded text:
as ago deo meo, quod dignus sum, quem mundus oderit. ora autem, ut de Babylone Hierosolyma regrediar nec mihi dominetur Nabuchodonosor, sed Iesus, filius Iosedech; ueniat Hesdras, qui interpretatur \'adiutor\', et reducat me in patriam meam. stultus ego, qui uolebam cantare canticum domini in terra aliena
Abbreviated transcription (Latin):
efferret de domo uł eccͣa. uid̾es strages de¬
monũ añ tanti pontificis at tͥumphatoris
optutũ. Cadebant cura sci cat̾uatĩ uestigia
diu̾sis modis effusa. Hec muta. illa clamã¬
cia. Illa fixa: ħ lubrica. Ꝙ uelud añ iudicem
de gesta referrẽt ꝓpͥa ñ effugiebant torm̃ta.

Expanded text:
efferret de domo vel ecclesia, videres strages daemonum ante tanti Pontificis ac triumphatoris obtutum. Cadebant circa Sancti catervatim vestigia diversis modis effusa: haec muta, illa clamantia; illa fixa, haec lubrica. Et velut ad judicem dum gesta referrent propria, non effugiebant tormenta.
Abbreviated transcription (Latin):
qr se recusaret legib subdi iudaicis. Tunc
dissimłabant cũ claue iud̃i uincła ferrire¬
serare. fto ascõ niro de sr̃ crucis signacło: mox
is obseratis ingressus illi negatus ẽ. Tc̃ reqͥsi¬
tis clauib uͭ ip̃ĩs apparentib: sic reserauit
pessulũ fco crucis signacło. Qͥd pła: Qua

Expanded text:
 se recusaret legibus subdi Judaicis. Tunc dissimulabant cum clave Judaei vincula ferri reserare. Facto a sancto viro desuper crucis signaculo, mox is obseratis ingressus illi negatus est. Tunc requisitis clavibus, nec ipsis aperientibus, sic reseravit pessulum, facto crucis signaculo. Stup
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ ea ꝑte corꝑis qͣ sedebat affiar
incendum: Sta solis sno superb egcun¬
tur: et martino ĩuitꝰ assurgit. Multũ¬
ꝙ cõplexus ꝙ̃ spernere aute decreuerat:
uirtutẽ dĩnam sensisse emendatõr fa¬
tebatur. Nec expectatis martini p̃cib.
priꝰ omnia p̾stitit ꝙͣ rogaret᷑. Colloqͥo
illũ atq ꝯuiuio freq̃nt̾ astiuit. Postͤ¬
mo abeunti multa munera optulit.
Quir beatus ut paupertatis. sue cͣtos.
cuncta reiecit.

Expanded text:
regem ea parte corporis qua sedebat, afflaret regem ea parte corporis qua sedebat, afflaret incendium. Ita solio suo superbus excutitur, et Martino invitus assurgit: multumque complexus quem spernere ante decreverat, virtutem sensisse divinam emendatior fatebatur: nec exspectatis Martini precibus, prius omnia praestitit quam rogaretur. conloquio illum adque conuiuio frequenter adsciuit: postremo; abeunti multa munera obtulit, quae uir beatus, ut semper, paupertatis suae custos cuncta reiecit.
Abbreviated transcription (Latin):
odem fere tẽpore quo primum ep̃c
datus est: fuit ei nc̃citas adire co¬
raitatum. Ualentinianꝰ tum̃: maior
rerũ pociebat᷑. Iste ꝯmartinum ea pe¬
tere cognouiss q̃ p̃stare nolebat: iussit
eum palacii forib arceri. Et eĩ ad ani¬
mũ eiꝰ mitte ac superbũ uxor accesserat
arriana: q̃ totum illum a scõ uiro ne
ei debitam. reu̾enciam p̃staret auer¬
terat. Itaq mariinus ubi semel atq
it̾m superbum principẽ adire tempta¬
uit: recurrit ad nota p̃sidia. Cilicio
die astitit ei angłs. Iub eũ ad pa¬
lacium ire securũ. regias fores qͣmlz clay¬
sas sponte reserandas ĩꝑatoris sp̃m suꝑ¬
bum molliendũ. Igitur istius modi p̃¬
sentis angłi ꝯfirmatus alloquio ⁊ fce¬
tus auxilio: palaciũ petit. Patent li¬
mina: ulłs obsistit. Postremo usq
ad regẽ: nemine prohibente ꝑuenit.
frendens cur fuisset admissus. neqͣꝙͣ
assurg̾e ẽ dignatꝰ a stanti: donec re¬
giam sellam ignis oꝑiret. ip̃mq

Expanded text:
o fere tempore, quo primum episcopus datus est, fuit ei necessitas adire comitatum. Valentinianus tum maior rerum potiebatur. hic cum Martinum ea petere cognouisset, quae praestare nolebat, iussit eum palatii foribus arceri: etenim ad animum illius inmitem ac superbum uxor accesserat Arriana, quae totum illum a sancto uiro, ne ei debitam reuerentiam praestaret, auerterat. itaque Martinus, ubi semel adque iterum superbum principem adire temptauit, recurrit ad nota praesidia: cilicio eptimo vero die astitit ei angelus: jubet eum ad palatium ire securum: regias forres quamlibet clausas sponte reserandas: imperatoris spiritum superbum molliendum. Igitur istiusmodi praesentis angeli confirmatus alloquio et fretus auxilio, palatium petit. Patent limina, nullus obsistit, postremo usque ad regem nemine prohibente pervenit. frendens cur fuisset admissus, nequaquam assurgere est dignatus astanti, donec regiam sellam ignis operiret, ipsumque
Abbreviated transcription (Latin):
extͣ murũ ꝓiecit. Tũc quidam hũantta¬
tis pietate compulsi abscisum caput cer¬
uici apponẽtes cũ uno ꝑuulo ĩ fante qͥ il¬
lic extinctꝰ inuentꝰ est. iuxͣ muꝵ corpꝰ eiꝰ
sepulture tradidert̃. Cũq post eãdẽ cedẽ

Expanded text:
extra muruin proiecit. Tunc quidam humanitatis pietate conpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eandem caedem
Abbreviated transcription (Latin):
uir scĩssimꝰ ħculanus mit̾tor m̃s ꝑusine
ciuitatis ep̃c fuit ex cõu̾satione mo̾aft̾ii
ad sac̾dotał ordis grãm decluꝰ Totile aũt
ꝑfidi regis tp̃rib eandẽ urbem. ãnis .uiĩ.
ꝯtinuis gothoꝵ ex̾citꝰ obsedit. ex qͣ młti
tiuium fugerant q̃ famis ꝑicłm f̾re ñ po¬
terãt. Anno uͦ uiͦi. necd̾ finito: obsessã ur¬
bẽ gothoꝵ ex̾citꝰ intͣuit. Tu̾̃c comes qͥ eidẽ
exercitui p̃erat ad regẽ totilã. nũtios mi¬
sit: exqͥrens qͥd de sp̃o uł ppło fieri uberet.
Cui ille p̾cepit dicẽs. Epco prĩ a u̾tice usq
ad calcaneũ corrigiã tolle. ⁊ tũc capd̃ ille̾
ampita. Cem̃ uͣo ppłm qui illic ĩuentꝰ ẽ
gladio extingue. Tũc idem comes uen̾a¬

Expanded text:
usinae civitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam deductus. Totilae autem perfidi regis temporibus, eamdem urbem annis septem continuis Gothorum exercitus obsedit, ex qua multi civium fugerunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo nondum finito, obsessam urbem Gothorum exercitus intravit. Tunc comes qui eidem exercitui praeerat, ad regem Totilam nuntios misit, exquirens quid de episcopo vel populo fieri juberet. Cui 301 ille praecepit, dicens: Episcopo prius a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle, et tunc caput ejus amputa; omnem vero populum qui illic inventus est, gladio exstingue. Tunc idem comes venera
Abbreviated transcription (Latin):
die pl. tabe corrũptũ ⁊ umib plenũ. corpꝰ¬
uoͣ ep̃i ac si cdie eodẽ eẽt sepultũ. Et qd̃ est
sum: sic uidelic ut nlła uestigia sectionis
apparerent. Cumq hec ⁊ ĩ t̾ga u̾terẽt᷑ ex qͥrẽ
tes si qd̾̃ sigñ uł de alia mõstrari ĩcisione po¬
tusset: ita sanũ atq intemeratũ. om̃e cor¬
pus ẽ inuentũ. ac si nlła ħ incisio ferri teti¬

Expanded text:
imo, tabe corruptum et vermibus plenum; corcopi, acsi die eodem esset sepultum. Et quod est sum; sic videlicet, ut nulla vestigia sectionis apptes si quod signum vel de alia monstrari incisione potuisset, ita sanum atque intemeratum omne corpus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri teti
Abbreviated transcription (Latin):
passio est: q̃ u̾atit̾ deum carne uestiri fecit.
cuidam frĩ frigore uexato: Expoliauit q se
indum̃to capͥno et dedit ei. Nondũ at̃ ectaͣm
app̃henderat. ⁊ subito obiuiauit ei qͥdã albis
mismatum dicens. Accipe hec frat̾ ⁊ dispẽsa
ut uis. alt ille p̃ gaudio statum ħ suscipiens
indigens. et ampliꝰ nõ uidit aliquẽ. Intlłigẽs¬

Expanded text:
as erga homines Deum carne vestiri fecit. fratri frigore vexanti, expoliavi me indumento caprino, et dedi ei, dprehenderam, et subito obvians mihi quidam, albis numismatum, dicens: Accipe haec, frater, et dispensa ut vis. Ego autem prae gaudio statim haec suscipiens, indigens, et amplius non vidi aliquem. T
Abbreviated transcription (Latin):
disũt beniuoli. itt sic alienis bonis ꝯgau¬
mor fcã diligendo laudͤant: ut ea ⁊̃ imi¬
tando młtiplicent. ne si in hoc p̾sentis ui¬
te stadio ad certam̃ alienũ deuoti ftõres s
piciant: inqͦꝵ laborib nc̃ ociosi ꝑdurãt.
ualde qͥppe peccamꝰ: si aliena bñ gesta ñ di¬
ligimꝰ. S nil m̃cedis hẽmus: si ea que diligi¬

Expanded text:
di sunt benevoli subditi, ut sic alienis bonis congaumorum facta diligendo laudent, ut etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed piciant in quorum nunc laboribus otiosi perdurant. Valde peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil m
Abbreviated transcription (Latin):
malicia diei: que utinam sufficĩ¬
at ei. reficimus enim cotidianas ruinaᷤ
corporis edendo et bibendo: priusquam
escas ⁊ uestrem destruas. ꝯoccideris indi¬
genciam sacietate mirifica: ⁊ corꝑale
hoc indueris incortuptõne sempiterna.
dum medicamenta sic alimenta sump¬
turus accedam. S dum ad quietem sa¬
cietatis ex in digencie molestia transeo:
in ip̃o transitu michi insidiat᷑ laq̃us
ꝯcupiscentie. Ip̃e enĩ transit᷑ uoluptaᷤᷤ
est: et non est alius qua transeatur
quo transite cogit necessitas. ⁊ ꝯsalus

Expanded text:
malitia diei, quae utinam sufficiat ei. reficimus enim cotidianas ruinas corporis edendo et bibendo, priusquam escas et uentrem destruas cum occideris indigentiam satietate mirifica et corruptibile hoc indueris incorruptione sempiterna. dum medicamenta, sic alimenta sumpturus accedam. Sed dum ad quietem satietatis ex indigentiae molestia transeo, in ipso transitu mihi insidiatur laqueus concupiscentiae. Ipse enim transitus voluptas est, et non est alius qua transeatur quo transire cogit necessitas. Et cum salus
Abbreviated transcription (Latin):
unda purissimi cenosos riuulos bi¬
bant. et diligenciam qua auium sali¬
uas ⁊ ꝯchaꝵ gurgites norunt. in scͥptu¬
ris legentis abiciant.Sintq ĩ hac re
ĩ simplices ut xͥ uerba existiment
rusticana: inquib per tanta iã scła.
arguant ĩꝑicie: qui obmultas litt̾as
rur¬
sum semmnarium tunere ri¬
ac meũ si fieri pot̾ os digito.
uelle ꝯprimere. Ne audeam dicere q̃ alii fa¬
cere non erubescunt. Rogo quid auobis
libere dcm est: Nnum miser locutꝰ. ꝙ uir
cunctoꝵ digiti notor. Multplicati st̃
currente rota: cur urceus exit: ru̾tim

Expanded text:
unda purissimi, caenosos riuulos bibant et diligentiam, qua auium saliuas et concarum gurgites norunt, in scripturis legendis abiciant sintque in hac tantum re simplices et Christi uerba aestiment rusticana, in quibus per tanta iam saecularguant imperitiae, qui ob multas litterasrursum seminarium timere riac meum, si fieri potest, os digito velle comprimere, ne audeam dicere, quae alii facere non erubescunt. Rogo quid a nobis libere dictum est? Ncunctorum digitis notor. « Multiplicati sunt currente rota, cur urceus exit? » revertimur
Abbreviated transcription (Latin):
reddendum caput: et supercilia om̃sꝙ
pilos ⁊ ungues corporis amputandos
et sic eam habendam coniugio. Quid
ergo mirum si et ego sapienciam se¬
cularem ꝓpt̾ eloquii uenustatẽ. ⁊ mẽ¬
broꝵ pulchritudinem de ancilla atq
captiua istahelitem facere cupio. et¬
si quid inea mortuũ ẽ ydolatrie uolu¬
ptatis et erroris libidinum uł p̃cido uł
tado. et mixtus purissimo corpori in¬

Expanded text:
radendum caput, supercilia, omnes pilos et ungues corporis amputandos, et sic eam habendam coniugio. Quitl ergo mirum si et ego sapientiam saecularem propter eloquii uenustatem et membrorum pulcritudinem de ancilla atque captiua israelitam facere cupio? Si quid in ea mortuum est idolatrie, uoluptatis, erroris, libidinum, uel praecido uel rado, et mixtus purissimo corpori ue
Abbreviated transcription (Latin):
uuluam in eccłie figura rachel pulchra
ꝯq̃ritur. Paulatĩ u̾o increscente segete
messor ĩmissus ẽ. Uirgo. helyas. helyseus
uirgo. uirgines multi filii. ꝓph̾aꝵ. Ih̾e¬
Inueniebatur ergo ut diximꝰ iniuris
tm̃i hoc ꝯtinencie bonũ: et in dolorib
iugitꝰ eua ꝑiebat. Postꝙͣ uero uirgo
cẽcepit inutero ⁊ peꝑit᷑ nob̾ puerum.¬

Expanded text:
uuluam in ecclesiae figuram Rachel pulchra uuluam in ecclesiae figuram Rachel pulchra conqueritur. paulatim uero increscente segete messor inmissus est. uirgo Helias, Helisaeus uirgo, uirgines multi filii prophetarum. Hiereinueniebatur ergo, ut diximus, in uiris tantum hoc continentiae bonum et in doloribus iugiter Eua pariebat. postquam uero uirgo concepit in utero et peperit nobis puerum
Abbreviated transcription (Latin):
tis noluit uxor eẽ. s regis. Grande tͥ
beneficiũ prestirit: soctus dei ẽẽ cepisti. De
uirginib inquit apłs. preceptũ dei non
hẽo. Quare. Quia et ip̃e ut eẽt uirgo
ñ fuit ĩpetii: s ꝓprie uolutatis. Nec .n.
audiendist̾. qui eũ uxorẽ hũsse cõfin¬
gunt: ⁊ de continencia disserens et su¬
adens ꝑpetuam castitatẽ ĩtulerit. Uolo
aũt ẽẽ omẽs sicut me ip̃m. Et infra.
Dico autẽ innuptis et udus. Bonũ
est ilł. si sic permaneãt: sicut ⁊ego. Qͣ
ceptum: quia maioris ẽ mercedis: qd̃
nõ cogitur et offectur. Quia si fuisset
uirgmitas ĩꝑata nupcie uidebantur
ablate: et durissimũ erat ꝯtra natu¬
ram cog̾e. angłorũq uitam ab hoĩb
extorquere. ⁊ id quodam mͦ dampnare.
ꝙ ꝯditũ ẽ. Alia fuit ĩueti lege felicitaᷤ:
erat orbis: et ut de tẏpicuᷤ taceã. sola
erat benedictõ liberoꝵ. Proptea ⁊ abrahã
iam senex cethure. copulat᷑ copłat᷑. et.
iacobmandragoris redimitur.⁊ ꝯclusã

Expanded text:
tis uxor esse, sed regis? grande tibi beneficium praestitit: socrus dei esse coepisti. de uirginibus, inquit apostolus, praeceptum domini non habeo: cur? quia, et ipse ut esset uirgo, non fuit imperii, sed propriae uoluntatis. neque enim audiendi sunt, qui eum uxorem habuisse confingunt, cum de continentia disserens et suadens perpetuam castitatem intulerit: uolo autem omnes esse sicut me ipsum, et infra: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permaneant, sicut t et aeceptum? quia maioris est mercis, quod non cogitur et offertur, quia, si fuisset uirginitas imperata, nuptiae uidebantur ablatae et durissimum erat contra naturam cogere angelorumque uitam ab hominibus extorquere et id quodam modo damnare, quod conditum est. Alia fuit in ueteri lerat orbis et, ut de typis taceam, sola erat benedictio liberorum. propterea et Abraham iam senex Cetturae copulatur et Iacob mandragoris redimitur et conclusam
Abbreviated transcription (Latin):
Statim ut filius dei ingressus est suꝑ
terram. nouã sibi familiã ĩstituit: ut
qͥ ab angelis adorabatur incelis. hẽret
quot molestiis uͥgo libera. Quot uxor
astricta sit: legas t̾culianũ. ad amicũ
phylosophũ. ⁊ de uirginitate alios libel¬
los in bean cipriani uolumen egregiũ.
⁊ pape damasi suꝑ hac reu̾sus ꝓsasq e
positas. ⁊ ambrosii nt̃i quod nuper. ad so¬
rorẽ scripsit opusculũ. In quib tanto
se effudit. eloquio. ut quicqͥd ad laudẽ
nirginũ pertinet exqͥsierit. ordinauit.
expresserit: nob̾ꝙ diu̾so tramite inces¬
mus. nec sufficit scire ꝙ bonũ ẽ. nͥ custo¬
diatur aitenciꝰ ꝙ electũ ẽ: qr illd̾ iudici¬
i est hoc laboris. ⁊ illu ꝯmune ꝯpłib:¬

Expanded text:
Statim ut Filius Dei ingressus est super terram, novam sibi familiam instituit, ut, qui ab angelis adorabatur in caelo, haberet quot molestiis uirgo libera, quot uxor adstricta sit, lege Tertulliani ad amicum philosophum et de uirginitate alios libellos et beati Cypriani uolumen egregium et papae Damasi super hac re uersu prosaque conposita et Ambrosii nostri quae nuper ad sororem scripsit opuscula. in quibus tanto se fudit eloquio, ut, quidquid ad laudem uirginum pertinet, exquisierit, ordinarit, expresserit. Nobis diuerso tramite incemus. nec sufficit scire, quod bonum est, nisi custodiatur adtentius, quod electum est, quia illud iudicii est, hoc laboris, et illud commune
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s pene eiꝰ ciuitates diruit aut dirupͥ.
aut ĩcenit. Ad eũ leo ppͣ uenit: ⁊ ñ solũ salutẽ
s ⁊̃ ut rediret optinuit. Rexattila reqͥsitus
a sius cur eitam fuiss placabił: Rendit se ñ
eũ fuisse reueritũ s senẽ quẽclã uenerabilẽ
euaginato gladio sibi mortẽ minitãtem. nͥ
ris mͦ uictꝰ rediit inglorĩ. Martiano ĩꝑatori
apparens dñs in sompnis: archũ attile frac¬
tum ẽẽ ostẽdit. Nec iduanũ fuit. Eadẽ qͥppe
nocte attila ĩ nuptiis suis crapłatꝰ: erũpẽ.
te ꝑ apoplexiam sangu̾e de natͥib ĩ lecto
est effocatus. Hernach filiꝰ eiꝰ post eũ reg

Expanded text:
omnes pene ejus civitates aut diruit, aut diripuit, aut incendit. Ad eum Leo papa venit, et non solum salutem, sed etiam ut rediret obtinuit. Rex Attila requisitus a suis, cur ei tam fuisset placabilis, respondit, se non eum esse reveritum, sed senem quemdam venerabilem, evaginato gladio sibi mortem minitantem, nisrismodo victus rediit inglorius. Martiano imperatori apparens Dominus in somnis, arcum Attilae fractum esse ostendit. Nec id vanum fuit. Eadem quippe nocte Attila in nuptiis suis crapulatus, erumpente per apoplexiam sanguine de naribus, in lecto est offocatus. Hernac filius ejus post eum reg
Abbreviated transcription (Latin):
man. nquo gͦ laudabił ꝑfecti uit pos̾
ẽẽ pacĩa. si tolerare ñualet. sempet ĩfirm̃
Ioseph. Nec ego dixi ꝙ illiuis qͥfortis est ac
robustus uirtus toleranciaq ĩcenda sit:
s ꝙ infirini pessima ualitudo illiuis qͥ sanẽ
sustentatõe nuutrita atꝙ ĩ det̾uis cotidie ꝓ¬
labens gn̾atura sit causas ob qͣs uł ip̃e ul¬
tra ñ debeat sustineti. uł certe pacĩam ꝓ¬
ximi totam ac deformatõem ĩpac̃ĩe sue¬

Expanded text:
n quo ergo laudabilis perfecti uiri potest esse patientia, si tolerare non ualet semper infirmum? IOSEPH: Nec ego dixi quod illius qui fortis est ac robustus uirtus tolerantiaque uincenda sit, sed quod infirmi pessima ualitudo illius qui sanus est sustentatione nutrita atque in deterius cotidie prolabens generatura sit causas, ob quas uel ipse ultra non debeat sustineri uel certe patientiam proximi notam ac deformationem inpatie
Abbreviated transcription (Latin):
uenit᷑. Ile eĩ sustẽtãs ac tolerãs ꝓtimũ
sani ac ualidi. ħͥ aũt ĩfirmi ⁊ qͦdãmͦ ero¬
gantis opimiet locũ. ꝙ ita palpari nc̃te ẽ
ac foueri: ut ĩterdũ ⁊̃ areb ncc̃ariis ꝓ eiꝰ
qͥete ac pace salubre sit aliq̃d relaxari.

Expanded text:
sustentans ac tolerans proximum sani ae nalidi, hic autem infirmi et quodammodo aegrotantis obtinet locum, quem ita palpari necesse est ac foueri, ut interdum etiam a rebus necessariis pro eius quiete ac pace salubre sit aliquid relaxari.
Abbreviated transcription (Latin):
sacratissimo eiꝰ corpore transmissi.
de qua uidelicz claue: hoc est gestũ quod
narro miracłm.dum eam quidã lango¬
bard̃ ciuitatẽ ingressus intrans padauis
ꝑtib inuenisset:quia scĩ petri clauis esset
despiciens. S pro eo qd̾ eam auream uitdit
face sͥ ex illa aliqͥd aluid uolens: ectuxit cul¬
tellum ut illã incid̾et. Qͥ mox cultellum
cũ quo eam ꝑ ꝑtes mitt̾e uoluit. arreptꝰ᷑
ꝑ spm̃ sibi in gutture defixit: eadẽ t hora
extinctus cedit. Et dum illic rex langobar¬
doꝵ autharith atq alii multi eiꝰ hoiẽs ad
eẽnt: et ip̃e qui se ꝑtusserat seorsũ mortuũ.
claius uͣo seorsũ iac̾ẽt in t̾ra : fcũs ẽ om̃ib
uehementissimꝰ timor. ut eandẽ clauemi
de t̾ra mlłs leuare p̃sum̾et. Tunc qͥdam
langobardꝰ catholic̾ qͥ sciebatur orõmi ⁊ ele¬
mosinis declitꝰ minult̃ noĩe uocatus est:
pro eodem miracło aliã clauẽ aureã fecit:
ineum tͣnsmisit. Indicans qͣle per eã mi¬
racłm ꝯtigisset.

Expanded text:
sacratissimo ejus corpore transmisi, de qua videlicet clavi hoc est gestum quod narro miraculum. Dum eam quidam Langobardus civitatem ingressus in Transpadanis partibus invenisset, quia sancti Petri clavis esset despiciens, sed pro eo quod eam auream vidit facere sibi ex illa aliquid aliud volens, eduxit cultellum ut eam incideret. Qui mox cultellum cum quo eam per partes mittere voluit, arreptus per spiritum, sibi in gutture defixit, eademque hora exstinctus cecidit. Et dum illic rex Langobardorum Autharith atque aadessent, et ille qui se ipsum percusserat seorsum mortuus, clavis vero seorsum iaceret in terra, factus est omnibus vehementissimus timor, ut eandem clavem de terra levare nullus auderet. Tunc quidam Langobardus catholicus, qui sciebatur orationi et elemosinis deditus, Mimilphus nomine, vocatur, pro eodem miraculo aliam clavem auream fecit papam transmisit, indicans, quale per eam miraculum contigisset.
Abbreviated transcription (Latin):
amatorcũ aliis epĩs faciebant. Cui ille Rdit
de tumło. Nõ possum mͦ ire: qi hospitẽ habeo
qũe me oport custodire. ne a serpenitib qui
hic sũt occidat᷑. ab iit ille nũciare qd̾ audie¬
rat: et reu̾sus ẽ clicẽs. Sc̃e corcodome surge
et ueni: et adduc tecũ iuinanũ sbdyaconum
et iuuianũ lectorẽ ut faciãt offm̃ suũ. Alexã¬
der enĩquitecũ est custodiet hospitẽ tuũ.

Expanded text:
Amator cum aliis episcopis faciebant. Cui ille respondit de tumulo: «Non possum modo ire quia hospitem habeo quem me oportet custodire ne a serpentibus qui hic sunt occidatur». Abiit ille nuntiare quod audierat. Et reuersus est dicens: «Sancte Corcodeme surge et ueni et adduc tecum Viuianum subdyaconum et Iouinianum lectorem ut faciant officium suum. Alexander autem qui tecum est cust
Abbreviated transcription (Latin):
cum expelłe̾t᷑. ꝓsiratꝰ coram eis ĩpetrauit grãm
sti amatoris. Qui iussit ei ut iret ad sc̃m̃g̾mañ.
Mor gͦ eiugilans: et uisione certificatꝰ uenit
adeũ. ⁊ ꝓcidens añ eũ ueniam postulabat. Et
cũ eicũcta ita narraret: ꝑrexerũt simł cũ mł¬
tis aliis ad tũbam scĩ corcodomi ubi serpẽtes e¬
rant. Et remoto lapide. uisi sunt serpetes .uiii.
quoꝵ unꝰ .x. pedum longitud̾iem exceclebat.
Et cũ astantes p̃timore diffug̾ent. bs̃ g̾manꝰ
stans ĩmobił uissit eos illuc seced̾e. ubi nlłi pꝰ¬
sent oiõ noce Et post hec baptizatus ẽ et sanatꝰ
niet pꝰea fuit abbas ip̃iꝰ eccͣe pt scm̃ allodium.

Expanded text:
cum expelleretur, prostratus coram eis impetraturus gratiam sancti Amatoris. Qui iussit ei ut iret ad sanctum Germanum. Mox ergo euigilans et uisione certificatus uenit ad eum et procidens ante eum ueniam postulabat et cum ei cuncta ista narrasset, perrexerunt simul cum multis aliis ad tumbam sancti Corcodemi ubi serpentes erant et remoto lapide uisi sunt serpentes octo, quorum unus decem pedum longitudinem excedebat. Et cum astantes pre timore diffugerent, beatus Germanus stans immobilis iussit eos illuc secedere ubi nulli possent omnino nocere. Et post hec baptizatus est et sanatus ni et postea fuit abbas ipsius ecclesie post sanctum Alodium.
Abbreviated transcription (Latin):
nus hariclitatẽ incurrit. Qͥ cũ se deos offẽdisse
putaret. et ab eis ueniã iugiter imploraret.
quadã clie dũiret ad tẽplad̾oꝵ. obuiauit ei qͥdã
noĩe sauinꝰ. tonsus capite et hitu religioĩs amic¬
tus. Q dũ eũ reqͥreret unde eitalis ĩfirmitas
accidisset. Rendit. Dos nr̃os offendi: et ideo
semꝑeos cum lacͥmis rogo. ut mͥrecõciliati:
queabstulert̃ uñti. reform̃et ꝓpicii. Tũc ille.
erras inqͥt⁊ qͥ demoẽs deos pitas. S fac ꝙ di¬
xero tͥ. Siuis inocso et manu sanari. Uade ad
aqͥ eueris cõtinuo sanꝰeris. Quistatĩ iter arri.
oꝵ scõꝵ: et cogente pluuiosa nocte secessit illuc
ad ꝙͣdam cellulã suꝑtũbã scĩ corcodomi colla¬

Expanded text:
nus ariditatem incurrit. Qui cum se deos offendisse putaret et ab eis ueniam iugiter imploraret, quadam die dum iret ad templa deorum obuiauit ei quidam nomine Sauinus tonsus capite et habitu religionis amictus. Qui dum eum requireret unde ei talis infirmitas accidisset, respondit: «Deos nostros offendi et ideo semper eos cum lacrimis rogo ut michi reconciliati que abstulerunt irati reforment propitii». Tunc ille: «Erras», inquit, «qui demones deos putas, sed fac quod dixero tibi. Si uis in oculo et manu sanari, uade ad acquieueris continuo sanus eris». Qui statim iter arripi et aliorum sanctorum. Et cogente pluuiosa nocte secessit illuc ad quandam cellulam super tumbam sancti Corcodemi colloca
Abbreviated transcription (Latin):
am diligebat. At ille magis se suis¬
auditorib ꝯmẽdabat. Qd̃ ꝯ ioh̾es
audisset serapione nunciante:ze¬
latus est.Qeu̾so g̾ ioħe ab asia:
contigit ut transeunte seueriano
studio non assurgeret serapio. At il¬
le exasꝑatus clamauit. Si serapio
non est. Ob qͣm rem accusatus a se¬

Expanded text:
a diligeret. At ille magis se auditoribus commendabat. Quod dum Joannes audisset, Serapione nuntiante, zelatus est. Reversoque ab Asia Joanne, contigit, transeunte Severiano, ut studiose non assurgeret Serapio. At ille exasperatus clamavit: Si Serapio non est. Ob quam rem accusatus a Se
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u uirgo sit nescio. Apłs aũt ita uir¬
ginẽ diffmiuit: ut sit sc̃ã corpore ⁊ sp̃u.
Adextremũ hẽat sibi głiam suam. Uin¬
cat paulisentenciam deliciis fruat᷑ et
uiuat: nos melioꝵ exẽpla sectem᷑. Propo¬
tuit. Nunqͣm .n. fu̾at auiro salutata.
Deinde nunciũ discit. ⁊ loquit᷑. ⁊ ꝙ̃ ho¬
minem formidarat. Cũ angło fabłat᷑

Expanded text:
spiritu uirgo sit, nescio. apostolus autem ita uirginem definiuit: u t sit Sancta et corpore et spiritu. ad extremum habeat sibi gloriam suam. uincat Pauli sententiam, deliciis fruatur et uiuat: nos meliorum exempla sectemur. propotuit; nunquam enim a viro fuit salutata. Denique nuntium discit et loquitur et, quae hominem formidarat, cum angelo fabulatur
Abbreviated transcription (Latin):
atq uetãnũ cũ dedecore capite trũcauit eĩꝰ¬
q uxorẽ cum alia noĩe chenarica ĩ medio
ciuitatis incendit. Quaꝵ corꝑa ꝑ uicos
et plateas trahi mãdauit: q̃ tota die iacẽ¬
tia rogatus asuis epĩs uix uesꝑe sepeliri
Quib ħ supplicia suffice̾ poterant ad et̾na
m̾cedem si catholici fuissent: ⁊ fidei sue me
morata ista ꝓferrent. S id̾o iftd̾ siłe neqͥ¬
uimꝰ ut ĩpietas regis ⁊̃ in suis minime si
mis adussit. s ⁊̃ pb̃ros ⁊ dyachonos suoᷤᷤ
bestiis mãcipauit.

Expanded text:
e truncavit; ejusque uxorem cum alia, nomine Theucaria, in medio civitatis incendit. Quarum corpora per vicos et plateas trahi mandavit, quae tota die jacentia, rogatus a suis episcopis vix vespere sepeliri quibus haec supplicia proficere poterant ad aeternam mercedem, si catholici fuissent, et fidei suae merito ista perferrent. Sed ideo istud silere nequivimus, ut impietas regis etiam in suis minime silmis adussit, sed et presbyteros et diaconos suos, bestiis mancipavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Pse aũt qui sese iam dudũ om̃ib lxxui.¬
bñ oftenderat desiderans post obitum suũ
filiis qd ñ cõtigit regnũ statuere: theodori¬
cũ frẽm filios q eiꝰ gentunis q frĩs nichi¬
lominꝰ filios crudełr cepit ĩsequi. Quoꝵ
nlłm dimitt̾et: nͥ eis mors desideriis suiuo¬
luntatẽ auferret. Primo sciens uxorẽ the¬
odorici fr̃ĩs astritã credo ne forte maritũ
aũ maiorẽ filiũ qr prudens ⁊ sapiens uide¬
bat᷑ consiliis a : tiorib adu̾sus tẏrannum
armass.: tͥmĩe ĩposito gladio eã int̾fici iuib
Post occidit᷑ ⁊ ille filiꝰ magnꝰ litr̾is ĩstitutus.
cui scd̾m ꝯstitutõem genseria eo qd̾ maior
oĩb eẽt regnũ int̾ nepotes potissimũ debeba¬
tur. Accendent᷑ ad huc crudelius aliqͥd ꝑꝑetͣre.
Astante uulgo ĩ mecdia ciuitate ꝓ gͣdib pla¬
tee noue ep̃m sue religiõis noĩe iocũdũ qu̾ẽ
prĩarchani uocitabãt. p̾cepit ĩcendio ꝯcrema¬

Expanded text:
pse autem, qui sese iamdudum omnibus lenem osten- derat, desiderans post obitum suum filiis, quod non contigit, regnum statuere, Theodericum fratrem filiosque eius Gentunisque fratris nihilominus filios crudeliter coepit insequi. Quorum nullum dimitteret, nisi ei mors desiderii sui uolumtatem auferret. Primo sciens uxorem Theoderici fratris astutam, credo ne forte maritum aut maiorem filium, qui prudens et sapiens uidebatur, consiliis acrioribus aduersus tyrannum armasset, crimine adposito gladio eam intercipi iubet. Post occiditur et ille filius magnis litteris institutus, cui secundum constitutionem Geiserici, eo quod maior omnibus esset, regnum inter nepotes potissimum debebatur. Accenditur adhuc crudelius aliquid perpetrare. Adstante uulgo in media ciuitate pro gradibus plateae nonae episcopum suae religionis, nomine Iucundum, quem patriarcham uocitabant, praecepit incendio concrema
Abbreviated transcription (Latin):
.Hic ex nobilib ꝑentib ort̾.
ab infantia sacris litt̾is eruditꝰ ꝑentes suos re
Qui dũ quadam die circa moͣaft̾iu̾ ambular.
repẽte quẽdam maximũ serpentẽ ĩuenit. ꝙ̃
statĩ uͥtute crucis et orõnis: ad foueã suã nũ¬
ꝙͣ inde exiturũ redire toegit. Post hec exiens
de moͣastio illo qd̾ eras ꝓpe mare cã ꝑegͥnationis
uenit tho᷑nis ad sepulchrũ scĩ martini: et fuit
ibi in qͣdam cella .xu. annus cilicio sꝑ tectꝰ. ⁊ aqͣ
⁊ pane ordeace suftentatꝰ. Ex hinc iuit romã
ad scm̃ petrũ. Ubi dũ quada nocte iugilare uo¬
luit ĩueniẽs eũ custos eccłe nimis irreu̾ent᷑
eiecit. Qui dũ añ fores eccͣe dormitar.: appa¬
aret. Qͦ dũ ueu̾set ⁊ u̾bũ dei constantissĩ̾e p̃.¬
gem francie da gobertũ de siuis crim̾i¬
bus increparet. de regno eiꝰ expulsus ẽ. ¶an¬
dem rex filiũ nõ hñs: orauit dnm̃ ut eidar
filium. qui succed̾e posset ad regnũ. Cũ gͦ nu¬

Expanded text:
 ex nobilibus parentibus ortus et ab infantia sacris litteris eruditus, parentes suos relit. Qui dum quadam die circa monasterium ambularet, repente quendam maximum serpentem inuenit. Quem statim uirtute crucis et orationis ad foueam suam nunquam inde exiturum redire coegit. Post hoc exiens de monasterio illo quod erat prope mare amore peregrinationis uenit Turonis ad sepulchrum sancti Martini et fuit ibi in quadam cella XV annis cilicio semper tectus et aqua et pane ordeaceo sustentatus. Ex hinc iuit Romam ad sanctum Petrum ubi dum quadam nocte uigilaret inueniens eum custos ecclesie nimis irruenter eiecit. Qui dum ante fores ecclesie dormitaret appaaret. Quo dum uenisset et uerbum dei constantissime pregem Francie Dagobertum de suis criminibus increparet, de regno eius expulsus est. Tandem rex filium non habens orauit deum ut ei daret filium qui succedere posset ad regnum. Cum ergo nu
Abbreviated transcription (Latin):
aduolutꝰ p̾cabat᷑ ut pccm̃ qd̾ de eo hẽbat remit¬
tẽt. ⁊ filiũ quẽ ei d̾s dederat baptizaret. Itle
uͣo pͥmã eiꝰ petitionẽ benigne cõcessit. S scła¬
rib negociis metuens implicari: scd̃m. prsus¬
renuit. et abscessit. Rex tñ misit ad eũ scm̃ eli¬
giũ et sociũ eiꝰ dadone: qui tũc ĩcuria morabã¬
tur. Quoꝵ p̾̃cib fatigatꝰ amãdus: ad regem

Expanded text:
aduolutus precabatur ut peccatum quod de eo habebat remitteret et filium quem deus ei dederat baptizaret. Ille uero primam petitionem eius benigne concessit, sed secularibus negotiis metuens implicari secundam prrenuit et discessit. Rex tamen misit ad eum sanctum Eligium et socium eius Dadonem, qui tunc in curia morabantur, quorum precibus f
Abbreviated transcription (Latin):
acelestidño dispensatores se positos subdi¬
toꝵ temporaliũ cognoscãt: et tanto hũilit̾
p̃beant. qͣnto ⁊ aliena eẽ intsłigũt q̃ dispẽ¬
sant Uñ ⁊ nc̃ce ẽ ut sollicite ꝑpendant ne
ꝯmissa indigne distribuant: ne aliqua
quib nulla nec nlła qͥb aliqͣ ne multa
crucient. ne recipiende hic gr̃e intencio sb̾.¬
repat: ne datõnis lum̃e transitorie laudis
appetitꝰ extinguat ne oblatum munꝰ ꝯiũt¬
ta tͥsticia obsideat: ne ĩ bene oblato munere
ꝑeg̾int ꝑdant. Nam ne saltem aliqͥd illis
p̃beant qͥb omio cõferre nicħ debent. Au¬
diant qd̾ scͥptũ est. Da bono: et ñ receꝑis pͦ¬
trucient᷑ xꝑ̃i pauꝑes: effusis largitatib
nutͥunt hystriones. Qͥ uõ indigẽti et pͦ¬
catori panẽ suũ ñ qr pocõr ẽ. s qͥa homo ẽ¬

Expanded text:
elesti Domino dispensatores se positos subsidiorum temporalium agnoscant, et tanto humiliter praebeant, quanto et aliena esse intelligant quae dispenat. Unde et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne nulla quibus quaedam; ne multa crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; ne dationis lumen laudis transitoriae appetitio exstinguat; ne oblatum munus conjuncta tristitia obsideat; ne in bene oblato munere peregerint perdant. Ne aebeant, quibus omnino conferre nil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis pcrucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo e
Abbreviated transcription (Latin):
piens: mediis flãmis totus ad dñm con¬
uersus incubuit. Tũ u̾o diuinitꝰ igne.
sb̾moto ĩnoxio sibiore flamnaꝵ ora¬
bat. Monachi aũt qui pro forib erãt.
crepitante et colluctante incendii sono
obseratas effringũt fores: emotoq ig¬
ni. mediis flãmis martinũ auferũt.
Cum iam penitus ẽẽ ꝯsumptus tam
diuturno incendio putaret᷑. Ceter̃ ut
uerbis meis dñs ẽ. testis: mnͥ ip̃e refẽbat.
et ñ sine gemitu fatebatur: se inhoc
dyaboli arte deceptũ. ut excussus a sõp
no ꝯsilium non hẽret: quo per fidẽ ⁊ or̃o¬
nem ꝑiculo repugnaret. Deniq tam
diu cirta se seuisse ignem: ꝙͣ diu erũꝑe¬
per ostium turbatus mente tẽptau̾it. U̾
uero auxiliũ crucis et or̃onis arma re¬
petisset: medias cessisse flãmas. seq tñ
sensisse orantẽ: qͣs male eẽt exꝑtus urẽ¬
tes. Unde intelligat quisquis hec leg̾it¬
ñ tm̃ temptatũ quid̃ illo martinũ ꝑi¬

Expanded text:
piens mediis flammis totus ad Dominum conpiens mediis flammis totus ad Dominum conuersus incubuit. tum uero diuinitus igne submoto, innoxio sibi orbe flammarum, orabat. monachi autem, qui pro foribus erant, crepitante et conluctante incendii sono, obseratas effringunt fores, demotoque igne de mediis flammis Martinum auferunt, cum iam penitus esse consumptus tam diuturno incendio putaretur. ceterum — uerbis meis Dominus est testis — mihi ipse referebat et non sine gemitu fatebatur, in hoc se diaboli arte deceptum, ut excussus e somno consilium non haberet, quo per fidem et orationem periculo repugnaret: denique tam diu circa se saeuisse ignem, quamdiu erumpere ostium turbatus mente temptauerit. ubi uero uexillum crucis et orationis arma repetisset, medias cessisse flammas, seque tum sensisse rorantes, quas male esset expertus urentes. unde intellegat quisquis haec legerit, temptatum quidem illo Martinum peri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sollempni consuetudine sic̃ ep̃is
iusitare ecc̃as suas moris ẽ. medya fere
martinus hyeme ueniss: mansionem
lectum ei plurimo stramine extruxer̃t.
Deinde ꝯse martinus cubitũ collocass :
insuetam molliciẽ strati male blandi¬
entis horrescit. quĩppe qui iuidam hum̃.
uno tm̃ cilicio. suꝑlecto occupare ꝯsue¬
uerat. Itaꝙ qͣi accepta per motus ĩui¬
tĩa stramentũ omne proiecit: et casu
super fornacłam partem palee illius.
ꝙͣ remonerat aggessit. Ip̃e aũt uͭ erat
moris: nuda humo lassitudine itin̾is
urgente requieuit. Admediam fere
hendit. Martinꝰ sompno excitatꝰ. re
inopinata. ancipiti ꝑicło ⁊ maxĩe uͭ
referebat dyabolo insydiante atq ur¬
gente p̃uentus: tardius ꝙͣ debuit ad
or̃onis ꝯfugit auxilium. Nam erũ¬
pere foras cupiens ꝯ pessulo ꝙ ostio ob¬
diderat. diumultũꝙ luctat᷑. grauissi¬
mũ circa se sensit incendium: a dõ ut
uestem qua ĩdutus erat ignis assũp¬

Expanded text:
ollemni consuetudine, sicut episcopis uisitare ecclesias suas moris est, media fere hieme Martinus uenisset, mansionem lectum ei plurimo stramine extruxerunt. dein, cum se Martinus cubitum conlocasset, insuetam mollitiem strati male blandientis horrescit, quippe qui nuda humo, uno tantum cilicio superiecto cubare consueuerat. itaque quasi accepta permotus iniuria stramentum omne proiecit. casu super fornaculam partem paleae illius, quam remouerat, aggessit. ipse, ut erat moris nuda humo ex lassitudine itineris urguente requieuit. ad mediam fere hendit. Martinus somno excitus re inopinata, ancipiti periculo et maxime, ut referebat, diabolo insidiante adque urguente praeuentus, tardius quam debuit ad orationis confugit auxilium. nam erumpere foras cupiens, cum pessulo, quem ostio obdiderat, diu multumque luctatus, grauissimum circa se sensit incendium, ita ut uestem, quam indutus erat, ignis absump
Abbreviated transcription (Latin):
ormam iusticie putauer̃t qͥdam.
ut quid ꝯmunia id ẽ publica.
ꝓpublicis ħeat: pͥuata pro suis. S ħ
quidem scd̾m naturam ñ est. Natura .n.
omnia omiub ĩcõmune profudit. Sic.
n. generari uissit dñs omĩa: ut pastꝰ

Expanded text:
ormam justitiae putaverunt, ut quis communia, id est, publica pro publicis habeat, privata pro suis. Ne hoc quidem secundum naturam, natura enim omnia omnibus in commune profudit. Sic enim Deus generari jussit omnia ut pastus
Abbreviated transcription (Latin):
es cultrũ. Qui tnͣsu̾beratꝰ. stãtim mortiui
est. Fr̃ qͦ eiꝰ iunior cũ hoc uidisset: ꝓient se
ad pedes hildeb̾ti dicens flendo. Sutturre
mͥ piissime p̃r: ne ⁊ ego ꝑeã sic̾ fr̾ m̃s Tunc
hildebertꝰ ꝯmotꝰ lacͥmis: ait. Obsetro te ka¬
cumq uolu̾is ꝓhoc dabo tͥ. Et isle ĩ ira suc¬
census ait. aut eice eu̾ate. aut c̾te ꝓ eo mo¬
rieris. Tu es qͥ hoc malũ ꝑtractasti. ⁊ mͦ tu¬

Expanded text:
ui transverberatus, statim mortuus est. Frater quoque junior cum hoc vidisset, projecit se ad pedes Childeberti, dicens flendo: Succurre mihi, piissime pater, ne et ego peream sicut frater meus. Tunc Childebertus commotus lacrymis, ait: Obsecro, dulcunque volueris, pro hoc dabo tibi'. At ille in ira succensus, ait: Aut eice eum a te, aut certe pro eo morieris. Tu es qui hoc malum consilium
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ a ꝑniꝰ resid̾et: uidens hildeb̾tus rexꝙ illa
diuidamꝰ. Miser̃t a ad reginã ꝑisĩ archadi¬
um nobilẽ uirũ. ⁊ indutriũ dolose dicen¬
tes. Dic mr̃i nr̃e ut mittat ad nos filiosf᷑¬
tris nr̃i nepotes nr̃os ut eos reges cõstitu¬
amꝰ. At illa credens hoc uerũ ẽẽ gaudenseis

Expanded text:
us resideret, videns Childebertus rex, quod dividamus'. Miserunt autem ad reginam Parisius Archadium nobilem virum, industrium, dolose dicentes: 'Die matri nostrae, ut mittat ad nos filios fratris nostri, nepotes nostros, ut eos reges constituamus'. At illa credens, hoc verum esse, gaudens ipsos eis
Abbreviated transcription (Latin):
o tpr̃e hyspani ⁊ franci de pas.Cxxu.
chacelebrando dissenciũt hyspanis xii
kł aprił. francis uͦ xiiͦii. kł maii. pascha cele.¬
brantib. S francos recte celebrasse ꝑ hoc di¬
uinitꝰ claruit:ꝙ fontes in hyspania qui in
tus repleri solent. ñ in hyspanor s ĩ fr̃acoꝵ
ab armig̾o suo ꝑ imitur fraude uixoris sue cꝰ
pr̃em chunim̃dũ gepidaꝵ regẽ ipẽ olim in
belso ꝑemerat: et ex testa capitis eiꝰ sͥ parerã
ad bibend̾ refecerat. Qmͣ cũ unodie sͥ porri¬
g̾e̾t dicens. bibe cũ pr̃e tuo: illa femineo
furore accẽsa illũ ab armigero eĩdẽ in lecto ꝑi¬
mi fecit. Cleb sb̾rogatꝰ regno longobardoꝵ:
p̃dicand̾̃ anglis abire ꝑmissus. s ppło tu¬
multuante retractꝰ septimꝰ leuita ẽ ordina¬
tus. Athanagildo rege wiligothor mor¬
tuo: leuuigildꝰ cũ frẽ suo leuua et post sol
regnat ãnis .xui. Fortunatꝰ poeta ueniẽs
ab ythalia: claret ingallia. actor. Hic for¬

Expanded text:
tur. Hispani et Franci de pascha celebrando dissentiunt, Hispanis 12 Kal. Aprilis, Francis vero 14 Kal. Maii pascha celebrantibus. Sed Francos recte celebrasse per hoc divinitus claruit, quod fontes in Hispania, qui in te repleri solent, non in Hispanorum, sed in Francorum ab armigero suo perimitur, fraude uxoris suae, cujus patrem Cunimundum Gepidarum regem ipse olim in bello peremerat, et ex testa capitis ejus sibi pateram ad bibendum fecerat; quam cum uno die ei porrigeret dicens: Bibe cum patre tuo! illa femineo furore accensa, illum ab armigero ipsius in lecto perimi fecit. Cleb subrogatus regno Langobardorum, predicandum Anglis abire permissus, sed populo tumultuante retractus, septimus levita est ordinatus. Athanagildo rege Wisigothorum mortuo, Levigildus cum fratre suo Leuva et post solus regnat annis 16. Fortunatus poeta veniens ab Italia, claret in Gallia. 576. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
ralis ac ꝑuus ñ peꝑcit. Cumq estuanti huiꝰ¬
cemodi cogitatõnib atq tristicia. sopor su¬
bito surrepsisset: adueniens angelus doͥ
cur in quit pasmici tristis es ꝙ nec dumnt᷑
pacatus sit ignis iste t̾renꝰ. ꝯ ad huc reside¬
at inmembris tuis carnalium motuum
nec dum ad purum excocta ꝯmocio. Na de
ginem. ⁊ si illam tenens tranquillitatem
tui cordis ĩmobilem. estusq carnales paci¬
ficos inte senseris ꝑdurasse: huiꝰ quoq ui¬
sibił flãme mitis atq ĩnoxis ignis in
modũ illoꝵ trium inbabrlonia pueroꝵ te
allaret attactus.¬

Expanded text:
ralis ac parvulus non pepercit? Cumque aestuanti hujuralis ac parvulus non pepercit? Cumque aestuanti hujuscemodi cogitationibus atque tristitia sopor subitus obrepsisset, adveniens angelus Domini, Cur, inquit, Paphnuti, tristis es, quod necdum pacatus tibi sit ignis iste terrenus, cum adhuc resideat in membris tuis carnalium motuum necdum ad purum excocta commotio? Cujus ginem; et si illam tenens, tranquillitatem tui cordis immobilem aestusque carnales pacificos in te senseris perdurasse, hujus quoque visibilis flammae mitis atque innoxius in modum illorum trium in Babylonia puerorum te allambet attactus