comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dies aut̃ appropĩqͣuit. ⁊ cͥa bñdices coronã anni tui mittẽs oꝑarios ĩmessẽ tuã. in
qua seminãda alii laborauerũt. Mittẽs etiã ĩ areã sementẽ. cuiꝰ messis ĩ fine est.
Ita das uota optãti. ⁊ bñdices annos iusti. Lu autͥ idẽ ip̃e es: ⁊ ĩ ãnis tuis qͥ ñ defi¬
ciũt. horreũ p̃paras ãnis tͣnseuntib. Et̾no qͥppe cõsilio ꝓpͥis tẽporib bona celestia

Expanded text:
dies autem adpropinquauit et quia benedicis coronam anni tui, mittens operarios in messem tuam, in dies autem adpropinquauit et quia benedicis coronam anni tui, mittens operarios in messem tuam, in qua seminanda alii laborauerunt, mittens etiam in aliam sementem, cuius messis in fine est. ita das uota optanti et benedicis annos iusti, tu autem idem ipse es et in annis tuis, qui non deficiunt, horreum praeparas annis transeuntibus. aeterno
Abbreviated transcription (Latin):
nea lux nr̃a. ⁊ de ista ĩferiore fruge actionis. ĩ delicias contẽplatõis. u̾bũ
uite suꝑiꝰ obtinẽtes. appareamꝰ sic̃ luminaria ĩ mũdo. coherẽtes firmam̃to
script᷑e tue. Ibi enĩ nobiscũ difputas. ut diuidamꝰ int̾ ĩtelligibilia. ⁊ sẽsibłia.
tãꝙͣ int̾ diẽ. ⁊ noctẽ. uł int̾ aĩas. alias intelligibilib alias sensibilib deditas ut iã ñ
tu solus ĩ abdito diiudicatõis tue. sic̃ anteꝙͣ fieret firmam̃tũ. diuidas int̾ lucẽ. et
tenebras. s etiã spiritales tui ĩ eodẽ firmam̃to positi atꝙ distĩcti. manifestata ꝑ
orbẽ gr̃ã tua luceãt suꝑ t̾rã. ⁊ dundãt int̾ diẽ ⁊ noctẽ. ⁊ significẽt tẽpora. qͥa uetera
tͣnsiert̃. ⁊ ecce fc̃ã st̾ noua. ⁊. qͥa ꝓpior ẽ. nr̃a salus qͣm cũ credidimꝰ. ⁊ qͥa nox p̃cessit.

Expanded text:
na lux nostra, et de ista inferiore fruge actionis in delicias contemplationis uerbum na lux nostra, et de ista inferiore fruge actionis in delicias contemplationis uerbum uitae superius obtinentes appareamus sicut luminaria in mundo cohaerentes firmamento scripturae tuae. ibi enim nobiscum disputas, ut diuidamus inter intellegibilia et sensibilia tamquam inter diem et noctem uel inter animas alias intellegibilibus, alias sensibilibus deditas, ut iam non tu solus in abdito diiudicationis tuae, sicut antequam fieret firmamentum, diuidas inter lucem et tenebras, sed etiam spiritales tui in eodem firmamento positi atque distincti manifestata per orbem gratia tua luceant super terram et diuidant inter diem et noctem et sigra salus, quam cum credidimus, et quia nox praecessit,
Abbreviated transcription (Latin):
similitudĩem: qm̃ ex nr̃a ĩfirmitate cõpatim᷑ ad subueniendũ ĩdigentib. similit̾
opitulãtes quẽad mod̾ uellemꝰ nob̃ opẽ ferri. si eodẽ mͦ ĩdigeremꝰ: ñ tãtũ in fa¬
cilibꝰ. tãꝙͣ ĩ herba seminali. s etiã in ꝓtectõe adiutorii forti robore. sic̃ lignũ
fructiferũ. id bñficũ ad eripiendũ eũ. qͥ iniuriã patit᷑ de manu potentis:
et p̃bendo ꝓtectõis ũbraculũ. ualido robore iꝰti iudicii. Ita dñe ita oro te oriat᷑
sicuti facis. sicuti das hilaritatẽ.⁊ facultatẽ: oriat᷑ de t̾ra u̾itas. ⁊ iꝰticia de celo
ꝓspiciat ⁊ fiãt ĩ firmam̃to luminaria. Frãgamꝰ esurienti panẽ nr̃m ⁊ ege
nũ sine tecto ĩdutamꝰ ĩ domũ nr̃am. Nudũ uestiamꝰ: ⁊ domesticos seminis
nr̃i ñ despiciamꝰ. Qib ĩ t̾ra natis fructib. uide qͥa bonũ ẽ: ⁊ erũpat tẽpora¬

Expanded text:
similitudinem, quoniam ex nostra infirmitate conpatimur ad subusimilitudinem, quoniam ex nostra infirmitate conpatimur ad subuopitulantes quemadmodum nobis vellemus opem ferri, si eodem modo indigeremus; non tantum in facilibus, tanquam in herba seminali, sed etiam in protectione adjutorii, forti robore, sicut lignum fructiferum; id est, beneficum ad eripiendum eum qui injuriam patitur, de manu potentis, et praebendo protectionis umbraculum ualido robore iusti indicii. Ita, domine, ita, oro te, oriatur, sicuti facis, sicuti das hilaritatem et facultatem, oriatur de terra ueritas et iustitia de caelo respiciat, et fiant in firmamento luminarianum sine tecto inducamus in domum nostram, nudum uestiamus et domesticos seminis nostri non despiciamus. quibus in terra natis fructibus uide, quia bonum est, et erumpat tempora
Abbreviated transcription (Latin):
te fons uite. qͦmͦ ĩ lumine tuo uidebinꝰ lum̃. Qͥs cõgregauit amaricãtes in
societatẽ unã. idẽ nãꝙ ilł finis ẽ. tẽporalis ⁊ t̾rene felicitatis. p̃p̃ quã faciũt oĩa.
qͣmuis ĩnumerabili uarietate curarũ fluctuent. qͥs cdñe. nͥ tu qͥ dixisti. ut cõ¬
gregarent᷑ aque ĩ cõgregatõem unã. ⁊ appareret arida sities łe Qm̃ tuũ ẽ
et mare. ⁊ tu fecisti illd̾ ⁊ aridam t̾rã manꝰ tue formauert̃. Neq enĩ amaritu¬
do uoluntatũ. s cõgregatio a quarũ uocat᷑ mare. Lu enĩ coherces etiã malas
cupiditates animaix. ⁊ figis limites qͦusq ꝓgredi sinant᷑. atꝙ ut ĩ se cõminu¬
ant᷑ fluctꝰ earũ. atq ita facis mare. ordĩe imꝑii tui suꝑ om̃ia. At aĩas sitientes
tͥ. ⁊ apparentes tͥ. alio fine distĩctas a societate maris. occulto. ⁊ dulci fonte ir¬

Expanded text:
te fons uitae, quomodo in lumine tuo uidebimus lumen. Quis congregauit amaricantte fons uitae, quomodo in lumine tuo uidebimus lumen. Quis congregauit amaricantunam? idem namque illis finis est temporalis et terrenae felicitatis, propter quam faciunt omnia, quamuis innumerabili uarietate curarum fluctuent. quis, domine, nisi tu, qui dixisti, ut congregarentur aquae in congregationem unam et appareret arida sitiens tibi, quoniam est mare, et tu fecisti illud, et aridam terram manus tuae formauerunt? neque enim amaritudo uoluntatum, sed congregatio aquarum uocatur mare. tu enim coherces etiam malas cupiditates animarum et figis limites, quousque progredi sinantur aquae, ut in se comminuantur fluctus earum, atque ita facis mare ordine imperii tui super omnia. At animas sitientes tibi et apparentes tibi alio fine distinctas a societate maris occulto et dulci fonte ir
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ ñdũ apparuit qd̵ erimꝰ. Attẽdit ꝑ retia carnis. ⁊ blãditꝰ ÷. ⁊ ĩflãmauit. et
cͣrimꝰ post odorẽ eiꝰ. S cũ apparuerit. similes ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicutiest:
sicuti ẽ. dñe uidere nr̃m. qd̾ ñdũ ÷ nobis. Nã sic̃ om̃ĩno tu es. tu scis solus qͥ es
incõmutabilit̾. ⁊ scis incõmutabilit̾. ⁊ uis incõmutabilit̾. ⁊ essẽtia tua scit. et
urult incõmutabilit̾. ⁊ sciẽtia tua est. ⁊ uult incõmutabilit. ⁊ uolũtas tua est.
⁊ scit incõmutabilit̾. Nec uidet᷑ iustũ ẽẽ. corã te: ut quẽ admod̾ se scit lum̃ incõ¬
mutabile. ita sciat᷑ ab illuminato incõmutabili Ideo ꝙ aĩa mea. sic̃ t̾ra sine aqͣ
tͥ qͥa sic̃ se illuminare de se ñ potest. ita se satiare de se ñ potest. Sic enĩ apd̾

Expanded text:
simus, nondum apparuit quod erimus. attendit per retia carnis et blanditus est et inflammauit, et simus, nondum apparuit quod erimus. attendit per retia carnis et blanditus est et inflammauit, et currimus post odorem eius. sed cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est: sicuti est, domine, uidere nostrum, quod nondum est nobis. Nam sicut omnino tu es, tu scis solus, quoniam es inconmutabiliter et scis inconmutabiliter et uis inconmutabiliter, et essentia tua scit et uult inconmutabiliter et scientia tua est et uult inconmutabiliter et uoluntas tua est et scit inconmutabiliter, nec uidetur iustum esse coram te, ut, quemadmodum se scit lumen inconmutabile, ita sciatur ab inluminato conmutabili. ideoque anima mea tamquam terra sine aqua tibi, quia sicut se inluminare de se non potest, ita se satiare de se non potest. sic enim apud
Abbreviated transcription (Latin):
incõmutabilitatẽ cõsili tui. No claudit᷑ codex eoꝵ. nͨ plicabit᷑ liber eoꝵ: qͥa tu
ip̃e illis hoc es. ⁊ es inet̾nũ. Qa suꝑ hoc firmam̃tũ ordinasti eos. qd̵ firmasti
suꝑ ĩfirmitatẽ ĩferioꝵ ppłoꝵ. ubi suspicerẽt ⁊ cognost̾ent miscd̾iam tuã. tẽpo¬
ad nubes. Trãseũt nubes. celũ enĩ manz. Crãseũt p̃dicatores u̾bi tui ex hac
uita ĩ aliã uitã script᷑a uͦ tua usꝙ ĩ finẽ scl̃i suꝑ ppłos extẽdit᷑. S ⁊ celũ ⁊ t̾ra
tͣnsibt̃. s̃inones aut̾ tui ñ tͣnsibt̃: qm̃ ⁊ pellis plicabit᷑. ⁊ fenũ suꝑ qd̃ extendebat᷑¬
cũ claritate sua p̃teriet. Nerbũ aut̃ tuũ manet ĩ eternũ. Qd̾ nc̃ ĩ enigmate
nubiũ. ⁊ ꝑspeculũ celi ñ sicuti ẽ. apparet nob̾ dͥa ⁊ nos qͣmuis filio tuo dilecti

Expanded text:
incommutabilitatem consilii tui. Non clauditur codex eorum, nec plicatur liber eorum; quia tu incommutabilitatem consilii tui. Non clauditur codex eorum, nec plicatur liber eorum; quia tu ipse illis hoc es, et es in aeternum: quia super hoc firmamentum ordinasti eos, quod firmasti super infirmitatem inferiorum populorum, ubi suspicerent et cognoscerent misericordiam tuam, tempoad nubes. transeunt nubes, caelum autem manet. transeunt praedicatores uerbi tui ex hac uita in aliam uitam, scriptura uero tua usque in finem saeculi super populos extenditur. sed et caelum et terra transibcum claritate sua praeteriet, uerbum autem tuum manet in aeternum; quod nunc in aenigmate nubium et per speculum caeli, non sicuti est, apparet nobis, quia et nos quamuis filio tuo dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
xisti eos. Ibi ẽ. testimoniũ tuũ sapiẽtiam p̃stans paruulis. ꝑfice d̾s mĩs laudẽ
tuã ex ore ĩfantiũ ⁊ lactentiũ sleq enĩ nouimꝰ alios libros ita destruẽtes
suꝑbiã. ita destruentes inimicũ ⁊ defensorẽ resistentẽ recõciliatõi tue.
defẽdendo pc̃ca sua. Noꝗ noui dñe. ñ noui alia tã casta elocͥa. q̃ sic mͥ ꝑsu¬
aderẽt cõfessionẽ. ⁊ lenirẽt ceruicẽ meã iugo tuo ⁊ inuitarẽt te colere¬
gͣtis. Intelligebã ea pat̾ bone. Da mͥ hec subt̾ posito. qͥa subt̾ positis soli¬
dasti ea. Sũt alie aque. q̃ suꝑ hoc firmamentũ credo ĩmortales. ⁊ a
t̾rena corruptõe secrete laudẽt nom̃ tuũ. Laudẽt te suꝑcelestes ppłi angłorum
tuoꝵ. qui ñ opꝰ habẽt suspic̾e firmamentũ hoc. ⁊ legẽdo cognost̾e u̾bũ tuũ. Nidẽt

Expanded text:
xisti eos. ibi est testimonium tuum sapientiam praestans paruulis. perfice, deus meus, laudem xisti eos. ibi est testimonium tuum sapientiam praestans paruulis. perfice, deus meus, laudem tuam ex ore infantium et lactantium. neque enim nouimus alios libros ita destruentes superbiam, ita destruentes inimicum et defensorem resistentem reconciliationi tuae defendendo peccata sua. non noui, domine, non noui alia tam casta eloquia, quae sic mihi persuaderent confessionem et lenirent ceruicem meam iugo tuo et inuitaregratis. Intelligam ea, Pater bone; da mihi haec subterposito, quia subterpositis solidasti ea. 18. Sunt aliae aquae super hoc firmamentum, credo, immortales, et a terrena corruptione secretae. Laudent nomen tuum, laudent te supercoelestes populi Angelorum tuorum, qui non opus habent suspic
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ tu d̾s nr̃ fecisti nob̾ firmamentũ auctoritatis suꝑ nos ĩ script᷑a tua diuina᷑
Celũ enĩ plicabit᷑ ut liber: ⁊ ñc sic̃ pellis extẽdit᷑ suꝑ nos. Sublimioris enĩ
auctoritatis ẽ. diuina tua script᷑a. cũ iã obiert̃ ista morte illi mortales. ꝑ quos
eã dispẽsasti nob̾. Et tu scis dñe. tu scis. quẽ admodũ pellib indueris hoĩes.
cũ peccato mortales fierẽt. Unde sic̃ pellẽ extẽdisti firmamentũ libri tui.
cõcordes utiq s̃mones tuos qͦs ꝑ mortaliũ ministeriũ suꝑposuisti nob̾. Nãq
ip̃a eoꝵ morte solidamentũ auctoritatis ĩ eloqͥis tuis ꝑ eos editis. sublimit̃
extendit᷑ suꝑ oĩa q̃ subt̾ st̃. qd̾ cũ hic uiuerẽt. ñ ita sb̃limit̾ extentũ erat.
Nondũ sic̃ pellẽ celũ extend̾as: ñ dũ mortis eoꝵ famã uscꝵqͣꝙ dilataueras.
Uideamꝰ dñe celos. oꝑa digitoꝵ tuoꝵ. Disserena oculis nr̃is nubilũ . qͦ sb̾te¬

Expanded text:
noster, fecisti nobis firmamentum auctoritatis super nos in scriptura tua diuina? caelum enim plicabitur ut liber et nunc sicut pellis extenditur super nos. sublimioris enim auctoritatis est tua diuina scriptura, cum iam obierunt istam mortem illi mortales, per quos eam dispensasti nobis. et tu scis, domine, tu scis, quemadmodum pellibus indueris homines, cum peccato mortales fierent. unde sicut pellem extendisti firmamentum libri tui, concordes utique sermones tuos, quos per mortalium ministerium superposuisti nobis. namque ipsa eorum morte solidamentum auctoritatis in eloquiis tuis per eos editis sublimiter extenditur super omnia, quae subter sunt, quod, cum hic uiuerent, non ita sublimiter extentum erat. nondum sicut pellem caelum extenderas, nondum mortis eorum famam usquequaque dilataueras. Videamus, domine, caelos, opera digitorum tuorum: disserena oculis nostris nubilum, quo subte
Abbreviated transcription (Latin):
et indicantiũ tenebras suas nudatas ueste luminis tui satis ostẽdis.
qͣm magnã rationabilẽ creaturã fec̾is. cui nlło mͦ sufficit ad beatã
reqͥem qͥcͥd te minꝰ ẽ ac ꝑ hoc nͨ ip̃a sibi. Tu enĩ d̾s nsr illuminabis tenebras nr̃as.
Ex te oriunt᷑ uestim̃ta nr̃a. ⁊ tenedre nr̃e sic̃ meridies ert̃. Da mͥ te d̾s m̃s. redde
mͥ te. En amo. Et si parũ ÷. amem ualidiꝰ. NeI possũ metiri. ut sciã qͣntũ desit
mͥ amoris. ad id qd̾ sat ẽ. ut tͦrat uita mea ĩ ãplexꝰ tuos nͨ au̾tat᷑. donͨ abscõdat᷑
in abscõdito uultꝰ tui. Hoc tãtũ scio. qͥa male mͥ ẽ pret̾ te. ñ solũ extͣ me. s et¬

Expanded text:
et indicantium tenebras suas nudatas ueste luminis tui satis ostendis, et indicantium tenebras suas nudatas ueste luminis tui satis ostendis, quam magnam rationalem creaturam feceris, cui nullo modo sufficit ad beatam requiem, quidquid te minus est, ac per hoc nec ipsa sibi. tu enim, deus noster, inluminabis tenebras nostras: ex te oriuntur uestimenta nostra, et tenebrae nostrae sicut meridies erunt. da mihi te, deus meus, et redde mihi te: en amo et, si parum est, amem ualidius. non possum metiri, ut sciam, quantum desit mihi amoris ad id quod sat est, ut currat uita mea in amplexus tuos nec auertatur, donec abscondatur in abscondito uultus tui. hoc tantum scio, quia male m
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑeminentẽ scientiã caritatis xp̃i. Ideo ꝙ ab inicio suꝑeminẽs. suꝑferebat᷑
suꝑ aqͥs. Cui dicã. qͦmͦ dicã de põdere cupiditatis ĩ abruptã abyssũ : Et de sub¬
leuatõne caritatis ꝑ sp̃m tuũ qͥ suꝑferebat᷑ suꝑ aqͣs. cui ditã qͦmͦ dicã: Mergi¬
dissimiliꝰ: Affectꝰ st̃. amores st̃. ĩmundicia sps nr̃i defluẽs inferiꝰ amore cu¬
rarũ. ⁊ sanctitas tua attollẽs nos suꝑiꝰ amore securitatis. ut sursũ corda ha
aĩa hoĩs ⁊ ĩdicauerũt abyssũ uniu̾se sp̃ĩtalis creat᷑e. ĩ ꝓfũdo tenebroso. nͥ
dixisses ab initio fiat lux. ⁊ fc̃ã÷ lux. ⁊ inhereret tͥ om̃is obediẽs ĩtelligẽ¬
tia celestis ciuitatis tue: ⁊ reqͥesceret ĩ spu tuo qͥ suꝑfert᷑ incõmutabilit̾
suꝑ omle mutabile. Alioqͥn ⁊ ipsũ celũ celi tenebrosa abyssus e̾ẽt ĩ se: ũt
aut̾ lux ẽ. in dño. Nam ⁊ ip̃a misera inqͥetudine defluentiũ sp̃uum

Expanded text:
iam caritatis Christi. ideoque ab initio supereminens superferebatur super aquas. cui dicam, quomodo dicam de pondere cupiditatis in abruptam abyssum et de subleuatione caritatis per spiritum tuum, qui superferebatur super aquas? cui dicam? quomodo dicam? nedissimilius? affectus sunt, amores sunt, inmunditia spiritus nostri defluens inferius amore curarum et sanctitas tui attollens nos superius amore securitatis, ut sursum cor habeaanima hominis et indicauerunt abyssum uniuersae spiritalis creaturae in profundo tenebroso, nisi dixisses ab initio: fiat lux, et facta esset lux, et inhaereret tibi omnis oboediens intellegentia caelestis ciuitatis tuae et requiesceret in spiritu tuo, qui superfertur inconmutabiliter super omne mutabile. alioquin et ipsum caelum caeli tenebrosa abyssus esset in se; nunc autem lux est in domino. nam et in ipsa misera inquietudine defluentium spirituum
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere. qͥa tua beatitudo tu es. Qd gͦ tͥ deess ad bonũ qd̾ tu tͥ es. etiã¬
si ista uł om̃ino nlła e̾e̾nt. uł informia remanerẽt. q̃ ñ ex indigẽtia
fecisti. s ex plenitudĩe bonitatis tue. cohibẽs atq conu̾tens ad formã.
ñ ut tãꝙͣ tuũ gaudiũ cõpleat᷑ ex eis: Pfecto enĩ tͥ displicet eoꝵ ĩꝑfec
ab eis tãꝙͣ in eis reqͥesceret: ĩ qͥb enĩ reqͥescere dicit᷑ sp̃s tuus bonꝰ. hos¬

Expanded text:
tua beatitudo es. Quid ergo tibi deesset ad bonum, quod tu tibi es, etiamsi ista uel omnino nulla essent uel informia remanerent, quae non ex indigentia fecisti, sed ex plenitndine bonitatis tuae cohibens atque connertens ad formam, non ut tamquam tuum gaudium conpleatur ex eis? perfecto enim tibi displicet eorum inperfectab eis, tamquam in eis requiesceret. in q
Abbreviated transcription (Latin):
fãꝙͣ paruulus ĩ xp̃o. lactis ꝙ potator. donͨ roboret᷑ ad solidũ cibũ. ⁊ aciem firmet
ad solis aspectũ. ñ habeat desertã noctẽ suã s luce lune stellaꝵ q cõtentꝰ sit.
Hec nobiscũ disputas sapientissime d̾s nr̃ in libro tuo firmam̃to tuo. ut dis¬
cernamꝰ omĩa contẽplatõe mirabili. qͣmuis adh in signis et ĩ tẽporib. ⁊ ĩ dieb
⁊ ĩ annis. S priꝰ lauamini. mũdi estote. auferte neqͥciã ab animis ur̃is.

Expanded text:
tamquam paruulus in Christo lactisque potator, donec roboretur ad solidum cibum et aciem firmet tamquam paruulus in Christo lactisque potator, donec roboretur ad solidum cibum et aciem firmet ad solis aspectum, non habeat desertam noctem suam, sed luce lunae stellarumque contentus sit. haec nobiscum disputas sapientissime, deus noster, in libro tuo, firmamento tuo, ut discernamus omnia contemplatione mirabili, quamuis adhuc in signis et in temporibus et in diebus et in annis. S
Abbreviated transcription (Latin):
cue u̾itatis luce delectant᷑. tãꝙͣ ĩ pͥncipio diei. alii aut̃ s̃mo sciẽtie scd̃m eundẽ sp̃m
tãꝙͣ luminare minꝰ. alii fides alii donatio curationũ. alii oꝑatões iltutũ. alii ꝓpħia.
alii diiudicatõ sptiũ. alt̾i gen̾a linguaꝵ. Et hec oĩa tãꝙͣ stelle. Omĩa enĩ hec oꝑat᷑
unꝰ atꝙ idẽ sp̃s. diuidẽs ꝓpͥa unicuiq ꝓut uult: ⁊ faciẽs apparere sidera ĩ mani¬
festatõe. ad utilitatẽ. Sermo aut̾ sciẽtie qua cõtinent᷑ oĩa sacram̃ta q̃ uariantur
tẽporib. tãꝙͣ luna. ⁊ cet̾e noticie donoꝵ q̃ deĩceps tãꝙͣ stelle cõmemorata st̃. qͣnt
differt̃ ab ilło cãdore sapiẽtie. qͦ gaudet p̃dictꝰ dies. tãtũ in pͥncipia noctus st̃.¬
Hiis enĩ st̃ necessaria. qͥb ille prudẽtissimꝰ seruus tuus ñ potuit locͥ qͣsi spiri¬
talib. s qͣsi carnalib. ille qͥ sapientiã loqͥt᷑ int̾ ꝑfectos. Animalis aut̃ homo

Expanded text:
cuae ueritatis luce delectantur tamquam in principio diei, alii autem sermo scientiae secundum eundem spiritum tamquam luminare minus, alii fides, alii donatio curationum, alii operationes uirtutum, alii prophetia, alii diiudicatio spirituum, alteri genera linguarum, et haec omnia tamquam stellae. omnia enim haec operatur unus atque idem spiritus, diuidens propria unicuique prout uult et faciens apparere sidera in manifestatione ad utilitatem. sermo autem scientiae, qua continentur omnia sacramenta, quae uariantur temporibus tamquam luna, et ceterae notitiae donorum, quae deinceps tamquam stellae conmemorata sunt, quantum differ seruus tuus non potuit loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, ille, qui sapientiam loquitur inter perfectos. animalis autem homo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃cis sue. ⁊ se captiuum ducente in legẽ peccati q̃ ẽ un menbris eiꝰ¬
Qm̃ uistꝰ es clñe: nos aut̾ peccauimꝰ. inique fecimꝰ. impie gessimꝰ. et gra¬
uata ẽ suꝑ nos manꝰ tua ⁊ iuste traditi sumꝰ antiquo pecc̃ori. mortis
preposito. qͥa ꝑsuasit uolũtati nr̃e similitudiẽm uolũtatis sue. qua in u̾ita¬
te tua ñ stetit. Qdd faciet miser homo: Qͥs eũ liberabit cle corpore

Expanded text:
mentis suae et se captiuum ducente in lege peccati, quae est in membris eimentis suae et se captiuum ducente in lege peccati, quae est in membris eis, domine; nos autem peccauimus, inique fecimus, inpie gessimus, et granata est super nos manus tua, et iuste traditi sumus antiquo peccatori, praeposito mortis, quia persuasit uoluntati nostrae similitudinem uoluntatis suae, qua in ueritate tua non stetit. quid faciet miser homo? quis eum liberabit de corpore
Abbreviated transcription (Latin):
dissime arripui uenerabilẽ stilũ sp̃s tui. ⁊ pre cet̾is apłm paulũ¬
et perierũt ille q̃stiones. in qͥb mͥ aliqͣndo uisus ẽ adu̾sari sͥ. ⁊ nõ
cõgruere testimoniis legis. ⁊ ꝓph̾aiꝵ. textꝰ s̾monis eiꝰ. Et apparuit mͥ
una facies eloqͥorũ castoꝵ. et exultare cũ tremore didici. et cepi. et i̾e¬
ni qͥcqͥo illic uerũ legerã. Hac cõmendatõe gr̃e tue didici. ut qͥuidet
ñ sic głetur qi ñ acceꝑit. ñ solũ il qd̃ uidet. s etiã ut uileat. qͥd eñi
habet. qd ñ accepit. et ut te qͥ es semꝑ idẽ ñ solũ ãmoneat᷑ ut uideat. s
etiã sanet᷑ ut teneat. ⁊ qͥ de longinqͦ uidere ñ potest. uiã tñ ambulet
qua ueniat. ⁊ uideat. ⁊ teneat. Qla ⁊ si cõdelectet᷑ homo legi cli scd̾m
int̾iorẽ hoĩem. qͥd faciet de alia lege in mẽbris suis repugnãte legi

Expanded text:
dissime arripui uenerabilem stilum spiritus tui et prae ceteris apostoludissime arripui uenerabilem stilum spiritus tui et prae ceteris apostoluet perierunt illae quaestiones in quibus mihi aliquando visus est adversari sibi, et non congruere testimoniis Legis et Prophetarum textus sermonis ejus. Et apparuit mihi una facies eloquiorum castorum, et exsultare cum tremore didici. Et coepi, et inveni quidquid illac verum legeram, hac cum commendatione gratiae tuae dici; ut qui videt, non sic gte, qui es semper idem, non solum admoneatur ut uideat, sed etiam sanetur ut teneat, et qui de longinquo uidere non potest, uiam tamen ambulet, qua ueniat et uideat et teneat, quia, etsi condelectetur homo legi dei secundum interiorem hominem, quid faciet de alia lege in membris suis repugnante legi
Abbreviated transcription (Latin):
ihs : Aut qͣndo illi libri me docerent eã. in quos me ꝓpt̾ea pͥusquam
script᷑as tuas cõsiderarẽ. credo uoluisti incurrere. ut impͥmeret᷑
memorie mee qͦmͦ ex eis affectus eẽm. ⁊ cũ postea in libris tuis man¬
suefactꝰ eẽm. ⁊ curantib cligitis tuis. cõtrectarent᷑ uuln̾a mea disce¬
rem. atq distinguerẽ qͥd int̾esset int̾ presũptõem. ⁊ cõfessionem. int̾
uidentes quo eundũ sit. uͨ uidentes qua. ⁊ uiã ducentẽ ad beatificã
pat̾am. ñ tantũ cernenclã. s ⁊ inhabitandã: Nam si pͥmo scĩs tuis
litt̾is informatꝰ eẽm. ⁊ in earũ familiaritate obdulcuisses mͥ. ⁊ pꝰea
in illa uolumina incidissem. fortasse aut abripuissent me a solidam̃¬
to pietatis. aut si in affectu quẽ salubrẽ imbiberã ꝑstitissem. putarẽ
etiã ex illis libris eũ posse cõcipi. si eos solos qͥsqͣm diclicisset. Itaq aui¬

Expanded text:
hristus Iesus? aut quando illi libri me docerent eam? in quos me propterea, priusquam hristus Iesus? aut quando illi libri me docerent eam? in quos me propterea, priusquam scripturas tuas considerarem, credo uoluisti incurrere, ut inprimeretur memoriae meae, quomodo ex eis affectus essem et, cum postea in libris. tuis mansuefactus essem et curantibus digitis tuis contrectarentur uulnera mea, discernerem atque distinguerem, quid interesset inter praesumptionem et confessionem, inter uidentes, quo eundum sit, nec uidentes qua, et uiam ducentem ad beatificam patriam non tantum cernendam sed et habitandam. nam si primo sanctis tuis litteris informatus essem et in earum familiaritate obdulcuisses mihi et post in illa uolumina incidissem, fortasse aut abripuissent me a solidamento pietatis, aut si in affectu quem salubrem inbiberam perstitissem, putarem etiam ex illis libris eum posse concipi, si eos solos quisque didicisset. Itaque aui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩllis libris posteaqͣm incle ãmonitꝰ q̃rerem incorpoream u̾itatem. inui¬
sibilia tua ꝑ ea que fcã st̃. intellecta cõspexi ⁊ repulsus sensi qͥd per
tenebras anime mee cõtemplari ñ sinerer. certus ẽẽ te. ⁊ infinitum
eẽ. nͨ tñ ꝑ locos finitos. infinitos ue cliffundi. ⁊ uere te ẽẽ. qͥ semꝑ idẽ
ip̃e esses. ⁊ ex nlła parte. nlło q motu alt̾. aut alit̾. cet̾a u̾o ex te esse¬
om̃ia. hoc solo firmissimo clocum̃to qͥa sũt. Pertus qͥdẽ in istis erã. nimiꝰ
tñ infirmꝰ ac fruendũ te garriebã plane qͣi ꝑitus. Et nͥ in xp̃o saluatore
nr̃o uiam tuã quererẽ. ñ ꝑitus. s ꝑit᷑us eẽm. Iam enĩ ceꝑam uelle.
uideri sapiens. plenꝰ pena mea. ⁊ ñ flebã insuꝑ ⁊ inflabar scientia.
Ubi enĩ erat illa edificans caritas a fũclamento humilitatis. qđ ÷ xp̃c

Expanded text:
illis libris posteaquam inde admonitus quaerere incorpoream ueritatem inuiillis libris posteaquam inde admonitus quaerere incorpoream ueritatem inuisibilia tua per ea quae facta sunt intellecta conspexi et repulsus sensi, quid per tenebras animae meae contemplari non sinerer, certus esse te et infinitum esse nec tamen per locos finitos infinitosue diffundi et uere te esse, qui semper idem ipse esses, ex nulla parte nulloque motu alter aut alitomnia, hoc solo firmissimo documento, quia sunt: certus quidem in istis eram, nimis tamen infirmus ad fruendum te. Garriebam plane quasi peritus, et nisi in Christo Salvatore nostro, uiam tuam quaererem, non peritus, sed periturus essem. iam enim coeperam uelle uideri sapiens plenus poena mea et non flebam, insuper autem inflabar scientia. ubi enim erat illa aedificans caritas a fundamento humilitatis, quod est C
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ferri cet̾is arbit᷑bar. Alipiꝰ aut̃ dm̃ carne indutũ. ita putabat credi
a chatholicis. ut pret̾ clm̃. ⁊ carnẽ ñ eẽt in xp̃o: Animã. mentẽ q hõis. ñ
existimabat in eo p̾clicari. Et qm̃ bene ꝑsuasũ tenebat. ea que de illo me¬
morie manclata st̃. sine uitali ⁊ rationali creat᷑a ñ fieri. ad ip̃am xp̃ia¬
nam ficlem. pigriꝰ mouebat᷑. S postea hereticoꝵ apollinaristarũ hũc
errorẽ ẽẽ cognoscens. catholice fidei colletatus. ⁊ cõtemꝑatus ẽ. Ego aut̾
aliqͣnto posteriꝰ clidicisse me fateor. in eo qđ uerbũ caro fcm̃ ÷. qͦmͦ catho¬
lica ueritas. a fotini falsitate dirimat᷑. Imꝓbatio qͥppe hereticoꝵ facit emi¬
nere. qͥci eccla tua sentiat. ⁊ qͥd habeat sana doctna. Oportuit enĩ et here¬
ses ẽẽ. ut probati manifesti fierent inter infirmos. S tc̃ lectis platonicoꝵ

Expanded text:
praeferri ceteris arbitrabar. Alypius autem deum carne indutum ita putabat credi praeferri ceteris arbitrabar. Alypius autem deum carne indutum ita putabat credi ą catholicis, ut praeter deum et carnem non esset in Christo anima, mentemque hominis non existimabat in eo praedicari. et quoniam bene persuasum tenebat ea, quae de illo memoriae mandata sunt, sine uitali et rationali creatura non fieri, ad ipsam Christianam fidem pigrius mouebatur. sed postea haereticorum Apollinaristarum hunc errorem esse cognoscens catholicae fidei conlaetatus et contemperatus est. ego autem aliquanto posterius didicisse me fateor, in eo quod uerbum caro factum est quomodo catholica ueritas a Fotini falsitate dirimatur. inprobatio quippe haereticorum facit eminere, quid ecclesia tua sentiat et quid habeat sana doctrina. oportuit enim et haereses esse, ut probati manifesti fierent inter infirmos. Sed tunc lectis Platonicorum
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ẽ: ñ hesisse carnẽ illã u̾bo tuo. nͥ cũ anima. ⁊ m̃te humana. Nouit
hoc om̃is. qͥ nouit incõmutabilitatẽ u̾bi tui. Quã ego iã nou̾am qͣntũ
pot̾am nͨ om̃ino ꝙͥ qͣm inde clubitabã. Etenĩ nc̃ mouere m̃bra corpo-¬
ris ꝑ uolũtatem. ñc ñ mouere. nc̃ aliqͦ affectu affici. ñc ñ affici. nunc
proferre ꝑ signa sapientes sentũcias. ñc ẽe in silencio. ꝓpͥa sũt mutabilitatis
amme. ⁊ m̃tis. Que si falsa de illa scripta eẽnt. etiã omia ꝑiclitarentur
m̃clacio neq ĩ illis litt̾is ulla fidei salus gen̾ humano remaneret. Qa
itaq uera scͥpta sñt. totũ hoĩem in xp̃o agnoscebã. ñ corpus tantũ hõis.
aut cũ corpore sine m̃te animũ s ip̃m hoĩem ñ ꝑsona u̾itatis. s mag¬
na quadã nat᷑e humane excellentia. ⁊ ꝑfectiore participatẽe sapientie

Expanded text:
natus est, non haesisse carnem illam uerbo tuo nisi cum anima et mente humana. nouit natus est, non haesisse carnem illam uerbo tuo nisi cum anima et mente humana. nouit hoc omnis,; qui nouit incommutabilitatem uerbi tui, quam ego iam noue- j ram, quantum poteram, nec omnino quicquam inde dubitabam. eteniris per voluntatem, nunc non movere; nunc aliquo affectu affici, nunc non affici; nunc proferre per signa sapientes sententias, nunc esse in silentio: propria sunt mutabilitatis animae et mentis. Quae si falsa de illo scripta essent, etiam omnia periclitarentur mendacio, neque in illis Litteris ulla fidei salus generi humano remaneret. Quia itaque vera scripta sunt, totum hominem in Christo agnoscebam; non corpus tantum hominis, aut cum corpore sine mente animum sed ipsum hominem: non persona Veritatis, sed magna quadam naturae humanae excellentia et perfectiore participatione sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ditos erigit ad se ip̃an ͫ. In inferiorib aut̾ edificauit sͥ humiłẽ domũ
de limo nr̃o. ꝑ qͣm subdencdos depͥmeret a se ip̃is. ⁊ ad se tͣiceret. sanãs
tumorẽ. ⁊ nutriens amorẽ. ne fiducia sui ꝓgrederent᷑ longiꝰ. s potius
infirmarent᷑. uidentes ante pedes suos infirmam cliuinitatẽ ex parti
cipatõe tunice pellicee nr̃e. ⁊ lassi ꝓstern̾ent᷑ in eã illa aut̾ surgens¬
de excellentis sapientie uiro. cui nlłus posset equari presertĩ quia
mirabilit̾ natus ex uͥgine. ad exemplũ cõtẽpnendoꝵ tẽporaliũ. ꝓ adipis¬
cenda ĩ mortalitate. diuina ꝓ nobis cura tantã auctoritatẽ magisterii
meruisse uidebat᷑. Qͥd̃ aut̃ sacram̃ti haberet u̾bũ caro fcm. ne suspica¬
ri qͥdẽ pot̾am. Cantũ cognou̾am ex hiis q̃ de illo scͥpta tͣderent᷑. qͥa man-¬
ducauit. ⁊ bibit. dormiuit. ambulauit. exhilaratꝰ ÷. cõtͥstatꝰ ẽ. ser moci¬

Expanded text:
ditos erigit ad seipsam: in inferioribus autem aedificavit sibi humilem domum de limo nostro, per quam subdendos deprimeret a seipsis, et ad se trajiceret, sanans tumorem, et nutriens amorem; ne fiducia sui progrederentur longius, sed potius infirmarentur videntes ante pecipatione tunicae pelliceae nostrae, et lassi prosternerentur in ea: illa autuantum de excellentis sapientiae uiro, cui nullus posset aequari, praesertim quia mirabiliter natus ex uirgine ad exemplum contemnendorum temporalium prae adipiscenda immortalitate diuina pro nobis cura tantam auctoritatem magisterii meruisse uidebatur. quid autem sacramenti haberet uerbum caro factum, ne suspicari quidem poteram. tantum cognoueram ex his, quae de illo scripta traderentur, quia manducauit et bibit, dormiuit, ambulauit, exhilaratus est, contristatus est, sermoci
Abbreviated transcription (Latin):
cem suã. cixcũf̾e̾ns testimonum pc̃ci sui ⁊ cestimoniũ
q superbis resistis et tamen laudare te iuilt h̾o aliqͣ portio creat᷑e
cor donec reqescat in te. Da tͥ dñe scire ⁊ intellig̾e. ucrũ sit pus inuocare
te an laudare te: ⁊ scire te pͥus sit. an ĩuocare tȩ. Sed qͥs te ĩuocat. nel¬
ens te: Aluid enĩ pro alio potest ĩuocare nesciens te. Anpotiꝰ ĩuocaris ut
sciaris.  Qemͦ aut̃ ĩuocabt̃. in quem ñ credider̃t: Aut qͦmͦ credent sine
p̾dicãte: Et laudabt dñm. qͥ reqͥrũt eũ Querẽtes enĩ inuenient eñi⁊
inueniẽtes laudabt̃ eũ. Queram ce dñe i̾iocãs te. ⁊ ĩuocem te. credens ĩ
te. Dredicatꝰ es enĩ nob̾. Inuocat te dñe fides mea qͣm dedisti mͥ. qͣm ĩspi¬
rasti mͥ per humanitatẽ filii tui: ꝑ muust̾ium p̾dicatoris tui. Et qͦmͦ ĩuo¬

Expanded text:
timonium quia superbis resistis : et tamen laudare te vult homo, aliqua portio creaturae cor nostrum, donec requiescat in te. Da mihi, Domine, scire et intelligere utrum sit prius invocare te, an laudare te; et scire te prius sit, an invocare te. Sed quis te invocat, nesciens te? Aliud enim pro alio potest invocare nesciens te. An potius invocaris, ut sciaris? Quomodo autem invocabunt in quem non crediderunt? aut quomodo credent sine praedicante? Et laudabunt Dominum qui requirunt eum . Quaerentes enim invenient eum, et inuenientes laudabunt eum. quaeram te, domine, inuocans te et inuocem te credens in te: praedicatus enim es nobis. inuocat te, domine, fides mea, quam dedisti mihi, quam inspirasti mihi per humanitatem filii tui, per ministerium praedicatoris tui. Et quomodo inuo
Abbreviated transcription (Latin):
dis qͥ fecit celũ ⁊ t̾ran: Ita ne dñe d̾s ueꝰ est qͥcqͣm ĩ me. qd̃ capiac te: An u̾o
celũ ⁊ t̾ra q̃ fecisti. ⁊ in qͥbꝰ me fecisti. capiũt te. An qͥa sine te ñ eẽt qͥcqͥd est.
fit ut qͥcqͥd÷ capiat tes Qm̃ itaq ⁊ ego sũ. qͥd peto ut uenias ĩ me. qͥ ñ eẽm
lͥi cẽs ĩ me: slõ eñi ego ĩa ĩferi ⁊ tñ etiã ibi es. llam ⁊ si descẽdero in ĩf̾nuit.
ex qͦ om̃ia. ꝑ q̃m oĩa. in quo oĩa : Ctiã sic dñe. etiã sic. Qͦ gͦ te ĩuoco. cũ ĩ te
sim: Aut unde uenies in me: Qo em̃ recedam extͣ celũ ⁊ t̾ram. ut inde ĩ
me ueniat d̾s m̃s. qͥ dixit. celũ ⁊ t̾ram ego impleo: Capũt gͦ ne te celũ
⁊ t̾ra. qm̃ tu imples ea. an imples. ⁊ restat. qm̃ ñ te capiũt: Et qͦ refu̾¬
dis. qͥcqͥd impleto celo ⁊ tra restat ex te: AIn opus habes ut a quo qͣm

Expanded text:
 itane, domine deus meus, est quicquam in me, quod capiat te? an uero caelum et terra, quae fecisti et in quibus me fecisti, capiunt te? an quia sine te non esset quidquid est, fit, ut quidquid est capiat te? quoniam itaque et ego sum, quid peto, ut uenias in me, qui non essem, nisi esses in me? non enim ego iam inferi, et tamen etiam ibi es. nam etsi desex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia? etiam sic, domine, etiam sic. quo te inuoco, cum in te sim, aut unde uenias in me? quo enim recedam extra caelum et terram, ut inde in me ueniat deus meus, qui dixit: caelum et terram ego impleo? capiunt ergone te caelum et terra, quoniam tu imples ea? an imples et restat, quoniam non te capiunt? et quo refundis quidquid impleto caelo et terra restat ex te? an non opus habes ut quoq
Abbreviated transcription (Latin):
celi. ⁊ om̃iura petoꝵ. ⁊ om̃is t̾re. ⁊ om̃ium repentiũ q̃ repũt suꝑ tͥrã. Iudicat
enũ ⁊ approdat qd̾ recte. ̃pbat aut̃ qd̃ ꝑperã ĩuenerit. siue ĩ ea sollẽpnitate
sacram̃toꝵ qͥb initiant᷑ qͦs ꝑuestigat ĩ acͥs młtis miscd̾ia tua. siue ĩ ea qͣ
ille piscis exhibet᷑. quẽ leuatũ de ꝓfũdo t̾ra pia comedit. siue ĩ u̾borũ
signis. uocib ꝙ sb̾iectis auctoritate libri tui tã ꝙͣ sub firmam̃to uolitã¬
tib int̾pretando. exponẽdo. disserẽdo. disputãdo. bñdicẽdo. atq ĩuocãdo
te ore. erũpentib atq sonãtib signis. ut respõdeat ppłs. amen. Qłb oĩb
uocib corporalit̾ enũtiandis causa ẽ abyssus scl̃i. ⁊ cecitas carnis. q̃ cogi¬
tata ñ posst̾ uidere. ut opꝰ sit instreꝑe ĩ aurib Ita quãuis młtiplicẽt᷑
uolatilia suꝑ t̾rã . ex aqͥs tñ originẽ ducũt. Iudicat etiã spĩtalis appbãdo

Expanded text:
omnium repentium, quae repunt super terram. iudicat enim et approbat, quod recte, improbat autem, quod perperam inuenerit, siue in ea sollemnitate sacramentorum, quibus initiantur quos peruestigat in aquis multis misericordia tua, siue in ea, qua ille piscis exhibetur, quem leuatum de profundo terra pia comedit, siue in uerborum signis uocibusque subiectis auctoritati libri tui tamquam sub firmamento uolitantibus, interpretando, exponendo, disserendo, disputando, benedicendo atque inuocando te, ore erumpentibus atque sonantibus signis, ut respondeat populus: amen. quibus omnibus uocibus corporaliter enuntiandis causa est abyssus saeculi et caecitas carnis, qua cogitata non possunt uideri, ut opus sit instrepere in auribus. ita, quamuis multiplicentur uolatilia
Abbreviated transcription (Latin):
at aut̾ ⁊ cõfessio mea corã oculis tuis qua tͥ cõfiteor credere me dñe ñ in cassũ
te ita locutũ ẽẽ neꝙ silebo qd mͥ lectionis huiꝰ ccasio suggerit. Nerũ ÷ eñ nͦ
uideo qͥd ĩpediat ita me sẽtire dicta figurata libroꝵ tuoꝵ. Noui em̃ młtipli¬
cit̾ significari ꝑ corpꝰ. qd̾ uno mͦ mẽte intelligit᷑. ⁊ multiplicit᷑ mẽte ĩtelligi qd̾¬
uno mͦ ꝑ corpꝰ significat᷑. Ecce sĩplex dilectõ dei. ⁊ ꝓximi qͣm multiplicibus
sacram̃tis.⁊ ĩnumerabilib lĩguis. ⁊ ĩ unaqͣꝙ lĩgua ĩnum̾abilib locutionum
modis corporalit̾ enũtiat᷑. Ita crescũt. ⁊ młtiplicant᷑ fetus aquarũ fArtẽde
iterũ qͥsqͥs hec legis. Ecce qd̾ uno mͦ script᷑a offert. ⁊ uox ꝑsonat. ĩ pͥncipio
fecit d̾s celũ ⁊ tͥrã. nõne multiplicit̾ ĩ telligit᷑: No erroꝵ fallacia. s uerarũ¬

Expanded text:
at autem et confessio mea coram oculis tuis, qua tibi confiteor credere me, domine, non incassum at autem et confessio mea coram oculis tuis, qua tibi confiteor credere me, domine, non incassum te ita locutum, neque silebo, quod mihi lectionis huius occasio suggerit. uerum est enim nec uideo, quid inpediat ita me sentire dicta figurata librorum tuorum. noui enim multipliciter significari per corpus, quod uno modo mente intellegitur, et multipliciter meuno modo per corpus significatur. Ecce simplex dilectio Dei et proximi, quam multiplicibus sacramentis, et innumerabilibus linguis, et in unaquaque lingua innumerabilibus locutionum modis, corporaliter enuntiatur! ita crescunt et multiplicantur fetus aquarum. Attende iterum quisquis haec legis: ecce quod uno modo Scriptura effert, et vox personat, In principio fecit Deus coelum et terram ; nonne multiplicit
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã. nͨ mare: Dicerẽ te d̾s nr̃ qͥ nos ad ymaginẽ tuã creasti. diterẽ te
hoc donũ bñdictõis homini ꝓpͥe uoluisse largiri. nͥ hoc mͦ bñdixisses pis¬
ces. ⁊ cetos. ut crescerẽt. ⁊ młtiplicarent᷑. ⁊ ĩplerẽt aquas maris. ⁊ uolati¬
lia multiplicarent᷑ suꝑ t̾rã. Itẽ dicerẽ ad ea reiꝵ gen̾a ꝑtinere bñdicti¬
onẽ hãc. q̃ gignẽdo ex sem ipsis ꝓpagant᷑. si eã reperirẽ ĩ arbustis. et
fructeᷤtis. ⁊ ĩ pecorib t̾re. Nũc aut̃ nͨ herbis. ⁊ lignis dictũ ẽ. nͨ bestiis.
nͨ spentib. crescite. ⁊ multiplicamini. cũ hec qͦ omia sic̃ pisces. ⁊ aues.
⁊ hoĩes gignẽdo augeant᷑. genꝰ ꝙ custodiãt. Eͥd igit᷑ꝰ Dicã lum̃ meũ.
cat seruus u̾bi tui. Et si egͥo ñ intelligo qͥd hoc eloqͥo significes. u tant᷑ melius eo¬
meliores id ĩtelligentiores qͣm ego sũ: uncuic qͣntũ saꝑe dedisti d̾s m̃i Pͥlace¬

Expanded text:
are? dicerem te, deus noster, qui nos ad imaginem tuam creasti, dicerem te hoc donum benedictionis homini proprie uoluisse largiri, nisi hoc modo benedixisses pisces et coetos, ut crescerent et multiplicarentur et implerent aquas maris, et uolatilia multiplicarentur super terram. item dicerem ad ea rerum genera pertinere benedictionem hanc, quae gignendo ei semfrutetis et in pecoribus terrae. Nunc autem nec herbis et lignis dictum est, nec bestiis et serpentibus, Crescite et multiplicamini; cum haec quoque omnia, sicut pisces et aves et homines gignendo augeantur genusque custodiant. Quid igitur dicam, lumen meum, cat seruus uerbi tui. et si ego non intellego, quid hoc eloquio significes, utantur eo melius meliores, id est intellegentiores quam ego sum, unicuique quantum sapere dedisti. place
Abbreviated transcription (Latin):
cedĩe gr̃e tue. ⁊ qͥs ĩ ꝑpetua ĩpietatis amaritudĩe remãsurꝰ: Ideo ꝙ homo
quẽ fecisti ad ymaginẽ tuã. ñ accepit potestatẽ luminariũ celi. neq ipsiꝰ

Expanded text:
cedinem gratiae tuae et quis in perpetua inpietatis amaritudine remansurus? Ideoque homo, cedinem gratiae tuae et quis in perpetua inpietatis amaritudine remansurus? Ideoque homo, quem fecisti ad imaginem tuam, non aecepit potestatem luminarium cael
Abbreviated transcription (Latin):
iudicãt. ñ d̾e cagᷤnitioiubiͥ  spiritalib q̃ lucẽt ĩ firmam̃to. ñ enĩ oportet de tam
sblimi auctoritate iudicare. neꝙ de ip̃o libro tuo. etiã si qͥd ibi ñ lucet. qrã sb̾¬
mittimus ei nr̃m ĩtellectũ. certũ q habsmꝰ etiã qd̃ clausũ ẽ. aspectib nr̃is.
recte u̾aciter ꝙ dictũ ẽẽ. Sic enĩ homo lic iã spĩtalis. ⁊ renouatꝰ ĩ agnitõem
d̾i scd̾m ymaginẽ eiꝰ qͥ creauit eũ. factor tñ legis debet ẽe ñ iudex. neq de
illa distinctõe iudicat. spĩtaliũ uidelic atq carnaliũ hominũ. qͥ tuis d̾s nr̃
oculis noti st̃. ⁊ nlłis adhͤ nob̾ apparuert̃ oꝑib. ut ex fructib eoꝵ cognos¬
camꝰ eos. s tu dñe iã scis eos. ⁊ diuisisti ⁊ uocasti ĩ occulto anteꝙͣ fieret
firmamentũ. neq de tͣbidis huiꝰ scli ppłis tãqͣm spĩtalis homo iudicat.
Qͥd enĩ ei de hiis qui foris st̃ iudicare. ignorãti qͥs inde uenturꝰ sit ĩ dul¬

Expanded text:
udicant : non de cognitionibus spiritualibus, quae lucent in firmamento non enim oportet de tam sublimi auctoritate judicare; neque de ipso Libro tuo, etiamsi quid ibi non lucet; quoniam submittimus ei nostrum intellectum, certumque habemus etiam quod clausum est aspectibus nostris, recte veraciterque dictum edei secandam imaginem eius, qui creauit eum, factor tamen legis debet esse, non index - neque de illa distinctione iudicat spiritalium uidelicet atque carnalium hominum, qui tuis, deus noster, oculis noti sunt et nullis adhuc nobis apparuerunt operibus, ut ex fructibus eorum cognoscamus eos, spd tu, domine, iam scis eos et diuisisti et uocasti in occulto, antequam fieret firmamentum. neque de turbidis huius saeculi populis quamquam spiritalis homo iudicat. quid enim ei de his, qui foris sunt, indicare ignoranti, quis inde uenturus sit in dul
Abbreviated transcription (Latin):
que ñ mouent᷑ ͥ a uariis significationib. Sic ⁊ fetib humaniu rolet᷑
et t̾ra: cuiꝰ aridit̾as apparet in studio. ⁊ dominat᷑ ei ratio. Uolo tiã

Expanded text:
quae non moventur nisi a variis significationibus: sic et fetibus humanis impletur quae non moventur nisi a variis significationibus: sic et fetibus humanis impletur et terra; cujus arid
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa uiua In hiis om̃ib nãciscim᷑ młtitudĩes. ⁊ ubertates. ⁊ incrementaz
S qd ita crescat ⁊ multiplicet᷑ ut una res multis modis enũtiet᷑ ⁊ una emi¬
tiatio multis modis ĩtelligat᷑. ñ ĩuenimꝰ nͥ ĩ signis eorporalit̾ editis. ⁊ rebus
ĩtelligibilit̾ excogitatis. Signa corporalit̾ edita. gen̾atões aquarꝵ ꝓpt̾ .e.
cessarias causas carnalis ꝓfũditatis. res aut ĩtelligibilit excogitataĩ ge¬
nẽratõnes humanas ꝓpt̾ rationis fecũditatẽ intelligimꝰ. ⁊ ideo credimꝰ
utriꝙ hoꝵ generi dictũ ee̾ abs te dñe. crescite ⁊ multiplicamini Iu hac
enĩ bñdictõne cõcessã nob̾ a te potestatẽ ac facultatẽ accipio. ⁊ minus¬
modis enũtiare. qd̾ uno mͦ intellectũ tenuerimꝰ. ⁊ multis modis intelli¬
gere. qd̾ obscure uno mͦ eñtiatum legerimꝰ. Sic ĩplentur aque m aris

Expanded text:
anima uiua: in his omnibus nanciscimur multitudines et ubertates et incrementa; anima uiua: in his omnibus nanciscimur multitudines et ubertates et incrementa; sed quod ita crescat et multiplicetur, ut una res multis modis enuntietur et una enuntiatio multis modis intellegatur, non inuenimus nisi in signis corporaliter editis et rebus intellegibiliter excogitatis. signa corporaliter edita generationes aquarum propter necessarias causas carnalis profunditatis, res autem intellegibiliter excogitatas generationes humanas propter rationis fecunditatem intelleximus. et ideo credidimus utrique horum generi dictum esse abs te, domine: crescite -et multiplicamini. in hac enim benedictione concessam nobis a te facultatem ac potestatem accipio modis enuntiare quod uno modo intellectum tenuerimus, et multis modis intelligere, quod obscure uno modo enuntiatum legerimus. Sic implentur aquae maris,
Abbreviated transcription (Latin):
naturas ip̃as rerũ ñ allegorice. s ꝓpͥe catitemꝰ. ad om̃ia q̃ de seminib gigni¬
tur cõuenit u̾bũ. crescite. ⁊ multiplis. lini. Si aut̾ figurate posita
ista tractamꝰ. qd̾ potiꝰ arbitror intẽdisse scripturã. q̃ utiq ñ suꝑuacue
solis aquatiliũ. ⁊ hominũ fetibus istã bñdictionẽ attribuit. inuenimꝰ
qͥdẽ multitudĩes ⁊ ĩ creaturis spiritalib. atq corporalib tã ꝙͣ ĩ celo¬
⁊ ĩ t̾ra. ⁊ ĩ animis iustis ⁊ iniqͥs. tãꝙͣ in luce ⁊ tenebris. s ĩ sc̃is auctori¬
b ꝑ qͦs lex ministͥta ẽ. tãꝙͣ ĩ firmam̃to qd̾ solidatũ ÷ int̾ aquã ⁊ aquã.
⁊ ĩ societate amaricantiũ ppłoꝵ tãqͣm ĩ mari. ⁊ in studio piarũ anima
minalib. ⁊ lignis fructiferis.⁊ ĩ sp̃italib donis manifestatis ad utilitatẽ.
sic̃ in luminarib celi. ⁊ ĩ affectionib formatis ad tẽꝑantiã. tãqͣm in

Expanded text:
cogitemus, ad omnia, quae de seminibus gignuntur, conuenit uerbum: crescite et multiplicamini; si autem figurate posita ista tractemus — quod potius arbitror intendisse scripturam, quae utique non superuacue solis aquatilium et hominum fetibus istam benedictionem adtribuit — inuenimus quidem multitudines et in creaturis spiritalibus atque corporalibus tamquam in caelo et terra et in animis iustis et iniquis tamquam in luce et tenebris et in sanctis auctoribus, per quos lex ministrata est, tamquam in firmamento, quod solidatum est inter aquam et aquam, et in societate amaricantium populorum tamquam in mari et in studio piarum animarminalibus et lignis fructiferis et in spiritalibus donis manifestatis ad utilitatem sicut in luminaribus caeli et in affectibus formatis ad temperantiam tamquam in
Abbreviated transcription (Latin):
cetͥis extelsior. Nob̾ aut̾ dñe aut ipsã demõstra. aut quã placet alterã
uerã ut siue nob̾ hoc qd̃ etiã illi homini tuo. siue aliud ex eorũdem
u̾boꝵ occasione patefacias. Tu tñ pascas. ñ error illudat. Ecce clñe d̾s
m̃s qsm multa de paucis u̾bis. qͣm młta oro te scripsimꝰ. Que nr̃e uires.
q̃ tẽpora oĩb libris tuis. ad istũ modũ sufficiãt: Sine itaq me breuiꝰ
in eis cõfiteri tͥ. ⁊ elig̾e unũ aliqͥd qd̾ tu inspiraueris. uerũ. certũ et
bonũ. etiã si młta occurrerĩt. ubi młta occ᷑rere potuerĩt. ea fide con¬
fessionis mee. ut si hoc dixero. qd̃ sẽsit minist̾ tuus. rͤte atq optime.
id enĩ conari me oportet. qd̾ si asseqͥtus ñ fuero. id tñ dicã qd̾ mͥ ꝑ eiꝰ

Expanded text:
ceteris excelsior, nobis autem, domine, aut ipsam demonstras aut quam placet alteram ceteris excelsior, nobis autem, domine, aut ipsam demonstras aut quam placet alteram ueram, ut, siue nobis hoc quod etiam illi homini tuo siue aliud ex eorundem uerborum occasione patefacias, tu tamen pascas, non error inludat. ecce, domine deus meus, quam multa de paucis uerbis, quam multa, oro te, scripsimus! quae nostrae uires, quae tempora omnibus libris tuis ad istum modum sufficient? sine me itaque breuius in eis confiteri tibi et eligere unum aliquid quod tu inspiraueris uerum, certum et bonum, etiamsi multa occurrerint, ubi multa occurrere poterunt, ea fide confessionis meae, ut, si hoc dixero, quod sensit minister tuus, recte atque optime — id enim conari me oportet — quod si assecutus non fuero, id tamen dicam, quod mihi
Abbreviated transcription (Latin):
de hiis reb caꝑe poss. mea u̾ba resonarẽt. qm ut unã uerã sẽtentiam ad
hoc aꝑtiꝰ ponerẽ. ut excluderẽ cet̾as quarũ falsita s nͣ poss offẽdere. Nolo
itaq d̾s m̃s tã p̾ceps e̾e̾. ut hoc illũ uirũ de te meruisse ñ credã. Sensit
ille om̃ino ĩ hiis u̾bis. atq cogitauit cũ ea scriberet. qͥcqͥd hic ueri potnimus
ĩuenire. ⁊ qͥcqͥd nos ñ potuimꝰ. aut ñdũ possumꝰ: ⁊ tñ in eis inueniri potest.
Postremo dñe qͥ d̾s es. ⁊ ñ caro ⁊ sãguis. si qͥd homo minꝰ uidit. ñ qͥd ⁊ sp̃m
tuũ bonũ qͥ deducet me in t̾rã rectã latere potuit. qͥqͥd eras ĩ eis u̾bis tu
ip̃e reuelaturꝰ legẽtib posteris. etiã si ille ꝑ quẽ dicta st̃. unã fortassis
ex multis neris sẽtentiã cogitauite Qd̾ si ita ẽ. sit gͥ illa quã cogitauit

Expanded text:
de his rebus capere posset, mea uerba resonarent, quam ut unam ueram sententiam ad de his rebus capere posset, mea uerba resonarent, quam ut unam ueram sententiam ad hoc apertius ponerem, ut excluderem ceteras, quarum falsitas me non posset offendere. nolo itaque, deus meus, tam praeceps esse, ut hoc illum uirum de te meruisse non credam. sensit ille omnino in his uerbis atque cogitauit, cum ea scriberet, quidquid hic ueri potuimus inuenire et quidquid nos non potuimus aut nondum potuimus et tamen in eis inueniri potest. Postremo, domine, qui deus es et non caro et sanguis, si quid homo minus uidit, numquid et spiritum tuum bonum, qui deducet me in terra recta, latere potuit, quidquid eras in eis uerbis tu ipse reuelaturus legentibus posteris, etiamsi ille, per quem dicta sunt, unam fortassis ex multis ueris sententiam cogitauit? quod si ita est, sit igitur illa quam cogitauit