comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicando. s non cõmittendo. St̃
huiusmͦi locutiones etiam cotidia¬
ne ⁊ cum dicis de aliquo. non no¬
uit male facere: quia non male¬
fecit. Qđ alienum est ab oꝑe: ali¬
enum est. a conscientia. Qd alie¬
num est a conscientia. alienum
est ⁊ ascientia: & dr nescirt. Ig¬
norabat xp̃c blasphemare: hinc
int̾rogabatur a ꝑsecutorib deqͥ¬
bus sequitur. Retͥbuebant in icħi
mala ꝓ bonis. stilitatem amme
mee. Ego attuli fecunditatem: ip¬
si retribuebant stilitatẽ Ego ru¬
tam:. ipsi mortem. Ego honorem:
ipsi contumelias. Ego medicinã.
ipsi uuln̾a. & in his omnib que
retͥbuebant: utiq stilitas erat.
Esgo autem cum mͥ molesti eẽnt:
induebar eilicio. Non imuieni¬
portasse cilicium. Intelligendũ:
ergo dñm ꝑ similitudinem appel¬
lasse cilicium carnis sue mortali¬
tatẽ. Quare cilicium: ꝓpt̾ simi¬
litudinem carnis peccati. Apl̃s
enim dicit. Misit d̾s filium suũ
insimilitudinem carnis peccati:

Expanded text:
judicando, sed non committendo. Sunt judicando, sed non committendo. Sunt hujusmodi locutiones etiam quotidianae. Cum dicis de aliquo, Non novit malefacere, quia non malefacit. Quod alienum est ab opere, alienum est a conscientia. Quod alienum est a conscientia, alienum est a scientia: et dicitur, Nescivit. Ignorabat Christus blasphemare, hinc interrogabatur a persecutoribus : de quibus sequitur, 12. Retribuebant mihi mala pro bonis: sterilitatem animae meae. Ego attuli foecunditatem, ipsi retribuebant sterilitatem. Ego vitam, ipsi mortem. Ego honorem, ipsi contumelias. Ego medicinam, ipsi vulnera. Et in his omnibus quae retribuebant, utique sterilitas erat. 13. Ego autem cum mihi molesti essent, induebar cilicio. Non inveniportasse cilicium. Intelligendum est ergo Dominum per similitudinem appellasse cilicium, carnis suae mortalitatem. Quare cilicium? Propter similitudinem carnis peccati. Apostolus enim dicit, Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati,
Abbreviated transcription (Latin):
tiorum eius: egenumee pauꝑ¬
m rem a diripientib eum. forti¬
or enimerat diabolus ad tenẽ¬
dumte: qͥa ipse te uicit. &̃ diri¬
puit eui consensisti. S quid fecit
manu fortis . Alligaute fortem.
effundendo frameam ad conelu¬
dendum eum : &e de manu. id:
de potestate eius. eruit inopẽ
sine uirib. pauꝑem spũ: egenũ
cui nonerat ad uitorium. Quis
enim aduitor tͥ nͥ ille euidicis:
Dñs ad uitor meus. &e redemp¬
tor ins ꝰ Si de tius uiribus pͥsimm̃e
uolueris: inde cades. unde p̾sup¬
seris. Si de alt̾ius: dñari uult. ñ
subuenire. Ille gͦ unus querendꝰ
est: qui &e redemit. ⁊ lib̃os facit.
Quid autem in ꝑsona sua subiũ¬
gat: audiamus. Surgentes testes
iniqui: que ignorabam int̾roga¬
bant me. T̃ estes iniqui surrexer̃:
qnͣiniquo animo adu̾sus eum
falsum testimonium dixerunt.
S quid est quod ignorabat ⁊ qui
mniquorum corda &e dolos uidebat:
Ignorabat peccatũ: non quasi ñ

Expanded text:
tiorum ejus: egenum et pautiorum ejus: egenum et pauperem a diripientibus eum. Fortior enim erat diabolus ad tenendum te, quia ipse te vicit et diripuit, cui consensisti. Sed quid fecit manu fortis? Alligavit fortem, effundendo frameam et ad concludendum eum: et de manu, idest, de potestate ejus eruit inopem, sine viribus, pauperem spiritu, egenum cui non erat adjutorium. Quis enim adjutor tibi, nisi ille, cui dicis, Dominus adjutor meus et redemptor meus ? Si de tuis viribus praesumere volueris, inde cades, unde praesumseris: si de alterius, dominari vult, non subvenire. Ille ergo 155 quaerendus est, qui et redemit et liberos facit. Quid autem in persona sua subjungat, audiamus: 11. Surgentes testes iniqui, quae ignorabam interrogabant me. Testes iniqui surrexerunt, quando iniquo animo adversus eum falsum testimonium dixerunt . Sed quid est quod ignorabat, qui iniquorum corda et dolos videbat? Ignorabat peccatum, non quasi non
Abbreviated transcription (Latin):
bit indomino. T̃ anquam in eo
ã quo audiuit. salus tua egosum:
tanquam non querens alias extͥn-¬
secus diuitias : tanquam non q̃¬
rens circumfluere uoluptatib
amans. non abillo uolens acci¬
pere quod delectet: s ipsumso¬
lum sibi ꝓponens in quo delec̃¬
tetur. Quid enim melius deo:
&̃ delectabitur suꝑ salutari suo.
id ÷ filio suo ꝑ quem saluati su¬
mus÷ ꝑ quem acces sum habe¬
mꝰ ad dm̃: ut exultantes in eo cor¬
de credamus ad iuisticiam: ore
autem confiteamur ad salutem.
Unde ce subditur. Omĩa ossamã
dicent ÷ dñe quis similis tibi:.
Ossa dicuntur incorpore dñi.
om̃s iusti: firmi: corde fortes:
nullis ꝑsecutionib oe temptati¬
onib cedentes. ad consentien¬
dum malo. Ꝙ unde possunt nul¬
lis temptationibus cedere. nisi
qũ credunt dm̃ omipotentem.
inestimabilem. ualentemeos li¬
bare de om̃i tribulatione ⁊ unde
oẽ dict̃. dñe quis sumilis tibiꝰ.
Eripiens inopem de mami for¬

Expanded text:
bibia quo audierit, Salus tua ego sum: tanquam non quaerens alias extrinsecus divitias, tanquam non quaerens circumfluere voluptatibusamans, non ab illo volens accipere quod delectet, sed ipsum solum sibi proponens a quo delectetur. QuEt delectabitur super salutari suo. Idest, filio suo, per quem salvati sumus : per quem accessum habemus ad Deum , ut exultantes in eo, corde credamus ad justitiam, ore autem confiteamur ad salutem . Unde et subditur: 10. Omnia ossa mea dicent, Domine, quis similis tibi? Ossa dicuntur in corpore Domini, omnes justi, firmi, corde fortes, nullis persecutionibus et tentationibus cedentes ad consentiendum malo. Et unde possunt nullis tentationibus cedere, nisi quando credunt Deum omnipotentem, inaestimabilem, valentem eos liberare de omni tribulatione? Unde et dicunt, Domine, quis similis tibi? Eripiens inopem de manu for
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. quib necesse erat ut int̾
malos uiu̾emꝰ: &e malos siuie sci¬
entes siue nescientes toleraremꝰ.
S quid contigit huie ꝓpło. rex¬
borum: Sequitur. & cdieit. ueni¬
at illi laqueus quem ugnorat.
Magnifica retͥbutio: nichil iustiꝰ.
Iili laqueum absconderunt: &e
inde decipiuntur nescientes un¬
de deciꝑe uoluerunt. Inde illis
nocetur: unde illi noc̾e conatist᷑.
Seguitur enim. Et captio quam
abscondit appͥhendat eum. Tan¬
quam siguisꝙͣ uenem calicem
p̃paret alicui. & oblitus bibat:
Ꝙ tanquam si foueam fodiat. ut
inimicꝰ eiꝰ mea ĩcitat. oe ille oblitꝰ
qd̵ fod̾at. ambulans ea uia pͥor
illuc cadat: Sic omnis qui nocet
alti. pͥus sibinocet quam alti
Recte gͦ subrungit᷑. & in lagueo
cadat in ip̃o. Non in alio: s in ip¬
so. Unde enim alium decipere
appetit. inde se ip̃m pͥmũ decip̃:
oe fieri potest. ut malicia sua nõ
noceat alt̾i. fieri autem non pot̾
ut non noceat sͥ. Michi autem
qͥd a̾ Anima autem mea exulta¬

Expanded text:
tum est, quibus necesse erat, ut inter malos viveremus: et malos, sive scientes, sive nescientes toleraremus. Sed quid contigit huic populo reproborum? Sequitur et dicit: 8. Veniat illi laqueus quem ignorat. Magnifica retributio. Nihil justius. Illi laqueum absconderunt, et inde decipiuntur nescientes, unde decipere voluerunt. Inde illis nocetur, unde illi nocere conati sunt. Sequitur enim: Et captio quam abscondit, apprehendat eum. Tamquam si quisquam veneni calicem praepararet alicui, et oblitus bibat. Et tamquam si foveam fodiat, ut inimicus ejus in eam incidat: et ille oblitus quod foderat, ambulans ea via prior illuc cadat. Sic omnis qui nocet alteri, prius sibi nocet quam alteri: recte ergo subjungitur, Et in laqueo cadat in ipso. Non in alio, sed in ipso. Unde enim alium decipere appetit, inde seipsum primum decipit. Et fieri potest, ut malitia sua non noceat alteri: fieri autem non potest ut non noceat sibi. Mihi autem quid? 9. Anima mea exulta
Abbreviated transcription (Latin):
cite semitas eiꝰ. hinc ip̃a u̾itas ait.
uenite adme om̃s qui laboratis
⁊ honerati estis: ⁊ ego uos refici¬
am. Bene gͦ ait. ad implebis me
leticia cum uultu tuo. Non eñ
est plena leticia cũ isto mundo.
Unde scͥptum est. ue uobis qui
nidetis nune. Hon est hie plena
iencia neq bonis. neq malis. Fam
utͥsq tribulatio comiminis est. Sane¬
q uiri ⁊ sigaudent in spe: gemunt
ad huc intribulatione. S tẽ pleni
erunt lȩticia: quando dm̃ uidebũt
facie ad faciem. Et delectationes in
dext̾a eorum usq infinem: quia hi
qui a dextͥs eius erunt sine fine gau¬
debunt. Quorum delectationes erũt
de dñi uisione ÷ de societate angelo¬
rum: de beata ĩmortalitate. de ȩter-¬
na felicitate. Studeamus gͦ uite ui¬
as obseruare: quatinꝰ ad tantam

Expanded text:
cite semitas ejus . Hinc ipsa Veritas ait, cite semitas ejus . Hinc ipsa Veritas ait, Venite ad me omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego vos reficiam . Bene ergo ait, Adimplebis me laetitia cum vultu tuo. Non enim est plena laetitia cum isto mundo. Unde scriptum est, Vae vobis qui ridetis nunc . Non est hic plena laetitia neque bonis neque malis. Nam utrisque et tribulatio communis est. Sancti viri etsi gaudent in spe, gemunt adhuc in tribulatione. Sed tunc pleni erunt laetitia, quando Deum videbunt facie ad faciem , Et delectationes in dextera eorum usque in finem: quia hi qui a dextris ejus erunt, sine fine gaudebunt. Quorum delectationes erunt de Domini visione, de societate angelorum, de beata immortalitate, de aeterna felicitate. Studeamus ergo vitae vias observare, quatenus ad tantam
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ⁊ ut anima xp̃i nec diu in
inferno moraretur: nec corpus
eius tam diu eẽt interra examine.
ut corrumꝑetur. Si enim distulisset:
tota nr̃a spes deꝑisset. Resurgere
gͦ sine dilatione uoluit ⁊ atq eiꝰ¬
dem sue resurrectionis testes homi¬
nes habere sicut scͥptum ẽ. ce mł¬
ta corpora scõrum qui dormierant.
cum ipso resurrerunt: ut nos tali¬
bus testimoniis confirmati. ueram
resurrectionem in nobis tam corꝑ¬
is quam anime crederemus: sinos
m̃bra eius effecti. uiam que dueit
ad patͥam teneamus. Unde subdi¬
tur. Notas mͥ fecisti uias uite : ad¬
implebis me leticia cum uultutuo:
delectationes indext̾a tua usq in
finem. Pus ipsum cap̃t uite iuas
nouit. quas nobis ⁊ factis ostñdit:
⁊ ũbis p̾dicauit. Que st̃ iuȩ eius
quib aduitam tendimus: nifi
humilitas. caritas. patientia. obe¬
dientia. ⁊eȩt̾ȩ uirtutes: Ad has
uias nos ammonet ꝓpha dicẽs
Parate uiam domino: rectas fa¬

Expanded text:
fuit, ut anima Christi, nec diu in fuit, ut anima Christi, nec diu in inferno moraretur, nec corpus ejus tandiu esset in terra exanime, ut corrumperetur. Si enim distulisset, tota nostra spes deperisset. Resurgere ergo sine dilatione voluit, atque ejusdem suae resurrectionis testes homines habere, sicut scriptum est, Et multa corpora 69 sanctorum qui dormierant, cum ipso resurrexerunt ; ut nos talibus testimoniis confirmati veram resurrectionem in nobis tam corporis quam animae crederemus: si nos membra ejus effecti, viam quae ducit ad patriam teneamus. Unde subditur: 11. Notas mihi fecisti vias vitae: adimplebis me laetitia cum vultu tuo: delectationes in dextera tua usque in finem. Prius ipsum caput vitae vias novit, quas nobis et factis ostendit, et verbis praedicavit. Quae sunt viae ejus, quibus ad vitam tendimus, nisi humilitas, caritas, patientia, obedientia, et caeterae virtutes? Ad has vias nos admonet propheta dicens: Parate viam Domini, rectas fa
Abbreviated transcription (Latin):
equalis patra ẽ filiꝰ. Inde uir¬
tutem traxit: ut ꝑ humanam
formam inpassione positus.
commou̾i nequaqũa posset.
re. neq timore alicuiius rei. ab eius
uoluntate discordemus: erit utiq
a dextris nobis ne cõmoueamͣ. Ip̃e
enu ait. Ecce ego uobiscum sũ
omnib diebus: usq ad consum¬
mationem scł̃i. ꝓpter hoc letatũ¬
est cor meum: ce exultauit lingͣ
inea: insuꝑ & caro mea requies¬
cet inspe. Ed ꝑ leticiam cordis cẽ
exultationem lingue : nisuintior
atq ext̾ior leticia cõm̃ dat᷑: Quide¬
um adextͥs hab&. letari debet in¬
tus inconscientia. foris in lingua.
hinc alibi dicit᷑. Letetur cor que¬
rentium dñm. Quod autem dic̃.
⁊ caro mea requiescet in spe: corpꝰ
dominicum mortuum atq in se¬
pulchro positum. ⁊ t̾cia die surres¬
turum significat. Quod sinos spi¬
ritaliter letamur. ⁊ capud nr̃m
di sunt corrumpi patieris. & boc
dispositio ⁊ gr̃a dĩ ommpotentis

Expanded text:
aequalis Patri est Filius. Inde viraequalis Patri est Filius. Inde virtutem traxit, ut per humanam formam in passione positus commoveri nequaquam posset. re, neque timore alicujus rei ab ejus voluntate discordemus: erit utique a dextris nobis, ne commoveamur. Ipse enim ait, Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi . cor meum, et exultavit lingua mea: insuper et caro mea requiescet in spe. Quid per laetitiam cordis et exultationem linguae, nisi interior atque exterior laetitia commendatur? Qui Deum a dextris habet, laetari debet intus in conscientia, foris in lingua. Hinc alibi dicitur, Laetetur cor quaerentium Dominum . Quod autem dicit, Et caro mea requiescet in spe: corpus Dominicum mortuum, atque in sepulcro positum, et tertia die resurrecturum significat. Quod si nos spiritualiter laetamur, et caput nostrum di sunt, corrumpi patieris. Et hoc dispositio, et gratia omnipotentis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
miinfernum ire compulerunt.
Q bñ ait in suꝑ. Suꝑior enim
uirtus est: dm̃ bñdiẽe tã in ad¬
u̾sis quam in ꝓsꝑis. Cum ds bona
sua largitur hominib: solent be¬
nedicere boni &e mali. Cum flagel¬
la irrogat. mͦm᷑ant quidem ma¬
li. s benedicunt bomi. Adhoc
gͦ iste u̾sus instruit. ut laude¬
mus dm̃ indonis suis. ne ingͣc
simus: &e insuꝑ inflagellis ut
ꝑfecti simus: ut impleatur in
nobis quod in alio psalmo legi¬
mꝰ. Bñdicam dnm iomini tẽ¬
pore: huie sententie concordãt
u̾ba que secuntur. Ait enim.
Puidebam dñm in conspectu
meo semꝑ: qm̃ a dextris est mͥ
ne cõmouear. Beatus homo gui
dm̃ semꝑ ꝓuidet in conspectis
suo. Hic neq extollitur inꝑs¬
ꝑis. neq frangitur in adu̾sis.
Incunctis que agimꝰ que loqͥm᷑.
que cogitamus. si dm̃ semper
ꝓuidemus: non offendimtis.
hinc scͥptum est. In om̃ib uiis tuiᷤ
cogita illum. Recte autem ã dex¬
tris filii dicitur ꝗ ẽẽ pater: qm

Expanded text:
ulerunt. Et bene ait, Insuper. Superior enim virtus est Dominum benedicere in adversis, quam in prosperis. Cum Deus bona sua largitur hominibus, solent benedicere boni et mali. Cum flagella irrogat, murmurant quidem mali, sed benedicunt boni. Ad hoc ergo nos iste versus instruit, ut laudemus Deum in donis suis, ne ingrati simus: et insuper in flagellis, ut perfecti simus: ut impleatur in nobis, quod in alio psalmo legimus: Benedicam Dominum in omni tempore . 8. Huic sententiae concordant verba, quae sequuntur. Ait enim: Providebam Dominum in conspectu meo semper: quoniam a dextris est mihi, ne commovear. Beatus homo, qui Deum semper providet in conspectu suo. Hic neque extollitur in prosperis, neque frangitur in adversis. In cunctis, quae agimus, quae loquimur, quae cogitamus, si Deum semper providemus, non offendimus. Hinc scriptum est, In omnibus viis tuis cogita illum . Recte autem a dextris Filii dicitur esse Pater: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
m. Et bñ ait mͥ. Ñ enim illis ẽ
p̃clara hec sp̃itał hereditas: qͥb
ñ ẽ cognita.: Si enĩ eognoscerens.
hanc quam diligunt claritatem
falsam non amarent.Grãs gͦ do¬
mino debent agere: higui ipsiꝰ
dono ualent inuisibilia intellige.
& id̃o apte subrungitur. Bene¬
dicam dominum qui tribuit
mͥ intellectum. Qd̃ ait . mͥ. intelli¬
gere debemus mẽbra sua: que
illi coniuncta sunt inunitate
fuit. s donum dĩ. Unde citm di¬
c̃et petrus. tu es xp̃c filius dei
uiui: ne hunc intellectum gͥ
attribueret. statim audiuit. Be¬
atus es symon bariona: quia
caro ⁊ sanguis non reuelauit
tͥ. s pater meus qui ẽ in celis.
do ꝓpħa alibi postulat. dicẽs.
cum subditur. Insuꝑ oe usq ad
noctem: in crepuerunt me re¬
nes ñ. Insr ex ħ bñdicã dñm̃: ꝙ rene̾¬

Expanded text:
mihi. Et bene ait, Mihi. Non enim illis est mihi. Et bene ait, Mihi. Non enim illis est praeclara haec spiritualis haereditas, quibus non est cognita. Si enim cognoscerent hanc, quam diligunt, claritatem: falsam non amarent. Gratias ergo Domino debent agere hi, qui ipsius dono valent invisibilia intelligere: et ideo apte subjungitur: 7. Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum. Quod ait, Mihi, intelligere debemus membra sua, quae illi conjuncta sunt in unitate fuit, sed donum Dei. Unde cum diceret Petrus: Tu es Christus Filius Dei vivi , ne hunc intellectum 68 sibi attribueret, statim audivit: Beatus es Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelaverunt tibi, sed Pater meus, qui est iopheta alibi postulat, dicens, cum subditur: Insuper, et usque ad noctem increpuerunt me renes mei. Insuper ex hoc benedicam D
Abbreviated transcription (Latin):
Missus est saluator. deleta sunt pec¬
cata: restitutum est lib̃um arbit᷑¬
um. eiectus est pͥnceps huiꝰ mundi
foras: sanata est infirmitas: restitu¬
ta ẽ hereditas. Unde ⁊ subditur.
Funes ceciderunt michi in p̾claris:
&e enim hereditas mea pͥclara ẽ mͥ.¬
Sicut nos diuidimus hereditatẽ
nrãm funib: sic ds fide. spe. ⁊ cari¬
tate diuisit hereditatem suam.
Suꝑ quos ceciderunt isti funes: ip¬
si in hereditatem dominiꝓue¬
nerunt. Non autem ceciderunt
nisi in p̾claris : quib mag̃ placuit
celestis claritas quam t̾rena: sp̃a¬
les uirtutes plusquam temꝑales
honores. Multi in hoe mundo di¬
uiciis florent ⁊ potentia p̾minent:
honorib gaudent: gła temporali
fulgent. Habent claritatemr. si
non ꝑmanentem. Q autemterie¬
na despiciunt ⁊ qui suꝑnã glam
appetunt ÷ qui ad gaudia sp̃ita¬
lia mardescunt: isti ꝓculdubio
p̾clari sunt. Unde nunc ait. Q¬
enum hereditas mea p̾clara est

Expanded text:
Missus est Salvator, deleta sunt pecMissus est Salvator, deleta sunt peccata, restitutum est liberum arbitrium, ejectus est princeps hujus mundi foras, sanata est infirmitas, restituta haereditas. Unde et subditur: 6. Funes ceciderunt mihi in praeclaris: etenim haereditas mea pnos dividimus haereditatem nostram funibus, sic Deus fide, spe et caritate divisit haereditatem suam. Super quos ceciderunt isti funes, ipsi in haereditatem Domini pervenerunt. Non autem ceciderunt nisi in praeclaris, quibus magis placuit coelestis claritas, quam terrena: spirituales virtutes plusquam temporales honores. Multi in hoc mundo divitiis florent, potentia praeminent, honoribus gaudent, gloria temporali fulgent: habent claritatem, sed non permanentem. Qui autem terrena despiciunt, qui supernam gloriam appetunt, qui ad gaudia spiritualia inardescunt: isti proculdubio praeclari sunt. Unde nunc ait: Etenim haereditas mea praeclara est
Abbreviated transcription (Latin):
peccando sͥ aequisierunt: Qui eñĩ
adult̾ium ꝑpetrat. non inim̾ito
adulter dr̃: qui rapinam raptor.
niscitur: siculpȩ ꝓ quib st̃ hec
nomina corrigantur. Uñ scͥptũ
est. Dissimulans peccata hominũ
ꝓpt̾ penitentiam. Hinc apłc ait.
Sinos ipsos iudicaremus: non uti¬
q: iudicaremur. Quia gͦ hi inhe¬
reditatem dñi tnͣsferuntur. ut
recte subiungitur. Dñs pars he¬
reditatis meẽ ⁊ calieis mei: tu
Nes quirestues hereditatem meã
michi. Possidebunt mecum he¬
ditatem ipsum dominum. Lligãt
sibi alii partes. quib fruantur
t̾renas ⁊ temporales: portio scõꝵ
dñs est et̾ñ. Bibant alii morti¬
feras uoluptates : portio ealicis
mei dñs est. Tu restitues michi
meam hereditatem: ut nota sit¬
⁊ his quos lib̾o claritas que erat
apud te pͥusquam mundus fie¬
ret. Pestructa erat hereditas domini:
qñ humana natura ce uiciis corrup¬
ta. &e adiabolo tenebatur possessa.

Expanded text:
peccando sibi acquisierunt? Qui enim peccando sibi acquisierunt? Qui enim adulterium perpetrat, non immerito adulter dicitur: qui rapinam, raptor;niscitur, si culpae, pro quibus sunt nomina, corrigantur. Unde scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam . Hinc Apostolus ait: Si nos ipsos judicaremus, non utique judicaremur . Quia ergo hi in haereditatem Domini transferuntur, ut recte subjungitur: 5. Dominus pars haereditatis meae et calicis mei, tu es qui restitues haereditatem meam mihi. Possidebunt mecum haereditatem ipsum Dominum. Eligant Ex Augustino sibi alii partes, quibus fruantur, terrenas et temporales: portio Sanctorum Dominus est aeternus. Bibant alii mortiferas voluptates: portio calicis mei, Dominus est. Tu restitues mihi haereditatem meam: ut nota sit et his, quos libero claritas, quae erat apud te, priusquam mundus fieret. Destructa erat haereditas Domini, quando humana natura et vitiis corrupta, et a diabolo tenebatur possessa.
Abbreviated transcription (Latin):
Ex regula enim suꝑne iusticie:
deprehenditur tortitudo pͣuitatis
nͣre. Hine est quod sancti uiri ꝙͣ¬
to subtiluis diuina ꝑcipiunt: tan¬
to districtius ꝓpͥa peccata plang̃t:
atq ex ꝑcepto suꝑno lumine cog
accelerauerunt. Unde enim ꝓpͥã
cognoscunt infirmitatem: inde
citius festinant adsanitatẽ. Et qr
infirmos ⁊ peccatores humiliter
memor ero nominum eorum
ꝑ labia mea. Quid sangͥnũ no¬
mine⁊ nisi peccata signantur:
Unde scͥptum est. Caro oe sangͥs
regnum dĩ non possidebunt.
Et bene ait conuenticła. Non
enum om̃s qui uicũs subiacẽt:
unam inpeccatis uoluntatem
habent. Nam alii conueniũt
adrapinam. alii ad anariciam.
alii ad luxuriam: alii ad suꝑ¬
biam. Et sunt uarietates ui¬
ciorum: tot sunt diu̾sitates con¬
uenticłoꝵ. S puis dominꝰ conuen¬
ticula eorum de sangͥnib non con-¬
gregat: quia conũsos adpeniten¬
tiam in uidicio non accusat. Que
sunt autem nomina eorum quoꝵ
non memor erit : nͥ ea nomina q̃

Expanded text:
stitiae deprehenditur fortitudo pravitatis nostrae. Hinc est, quod sancti viri quanto subtilius divina percipiunt, tanto districtius propria peccata plangunt: atque ex percepto superno lumine cognacceleraverunt. Unde enim propriam cognoscunt infirmitatem, inde citius festinant ad salutem. Et quia infirmos et peccatores humiliter mor ero nominum eorum per labia mea. Quid sanguinum nomine, nisi peccata signantur? Unde scriptum est: Caro et 67 sanguis regnum Dei non possidebunt . Et bene ait, conventicula: Non enim omnes, qui vitiis subjacent, unam in peccatis voluntatem habent; nam alii conveniunt ad rapinam, alii ad avaritiam, alii ad luxuriam, alii ad superbiam. Quot sunt varietates vitiorum, tot sunt diversitates conventiculorum. Sed pius Dominus conventicula eorum de sanguinibus non congregat, quia conversos ad poenitentiam in judicio non accusat. Quae sunt autem nomina eorum, quorum non memor erit, nisi ea nomina, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tendit. seipsum ꝓponens in
exemplum: ut sicut ip̃e in
passione sua constans fuit. ⁊ de
tribulatione sua dñm inuocauit:¬
⁊ ipsa tribulatio ei ad głam oẽ
exaltationem ꝓfuit: itaipsi con¬
sid̾ando qd̃ ꝑtribulationes exal

Expanded text:
tendit, seipsum proponens in tendit, seipsum proponens in exemplum: ut sicut ipse in passione sua constans fuit, et de tribulatione sua Dominum invocavit, et ipsa tribulatio ei ad gloriam et exaltationem profuit: ita ipsi considerando quod per tribulationes exal
Abbreviated transcription (Latin):
gisse a facie bellantis aduersũ
se filiĩ sui absalon. Qͣm hystoriã
hesdras ꝓpħa intelligens illa q̃
inpassione xp̃i gesta sunt p̾sig¬
nasse : talem titulum p̃posuit.
ysalmus dauid:. cum fugeret a
facie filii sui. Quihoc mͦ exponi¬
tur. Iste psalmus. idest. ista exhor¬
tatio moralitatis que insequẽti
negotio continetur: est dauid
id est xp̃i qui manufortis ẽ. psal¬
mus dico habitus de his que con¬
tigerunt. cum fugeret. idest cũ
auferendo grãm suam recedẽt
a facie absalon filii sui. idest a
mente iude:quem cum aliis a¬
płis gr̃a sua elegit. adhoc ut filiꝰ
suus esset. Bene autem ꝑ absa¬
lon qui par patris dr. ipse tradi¬
tor xpisti intelligitur: quia qͣnͣ¬
ius ipse pacem eum xp̃o ñ habu¬
erit: tamen xp̃e el pacem⁊ ore
dedit. ⁊corde tenuit. Uidens
gͦ dñs electos suos non solum
ab aliens s etiam ab amicis
⁊ parentib ꝓpt̾ iusticiam pas¬
suros ⁊ ad constantiam passio¬
nis eos hortari in hoc oꝑe in¬

Expanded text:
gisse a facie bellantis adversum se filii sui Absalom . Quam historiam Esdras propheta intelligens illa quae in passione Christi gesta sunt, praesignasse, talem titulum praeposuit, Psalmus David, cum fugeret a facie Absalom filii sui. Qui hoc modo exponitur: iste Psalmus, id est, ista exhortatio moralitatis quae in sequenti negotio continetur, est David, id est, Christi, qui manu fortis est. Psalmus dico habitus de his quae contigerunt, cum fugeret, id est, cum auferendo gratiam suam, recederet a facie Absalom filii sui, id est, a mente Judae, quem cum aliis Apostolis gratia sua elegit ad hoc, ut filius suus esset . Bene autem pro Absalom, quia pax patris dicitur, ipse traditor Christi intelligitur: quia quamvis ipse pacem cum Christo non habuerit, tamen Christus ei pacem et ore dedit, et corde tenuit. Videns ergo Dominus electos suos non solum ab aliis, sed etiam ab amicis et parentibus propter justitiam passuros: ad constantiam passionis eos hortari in hoc opere in
Abbreviated transcription (Latin):
tam. quia non uides paulũ ⁊ quia
non uides eos ꝑquos nata es: de ꝓ¬
le tria tͥ creuit pat̾nitas. Natist᷑ filii
tͥ adopus tuum. Constitues eos. id:
stabiles facies in fide ⁊ oꝑe. pͥncipes
magistros. idoctores. suꝑ omnem
terram. id: eccłiam ꝑ om̾is partes ter¬
re diffusam. & quiaita est ordinata
neratione. diffusa momini terra :
buntur tͥ io : laudabunt te tanqͣ.
auctorem ⁊ guo b̃natorem: inetͥ¬
num. ꝑ totam hanc p̾sentem uitã:
non quia hȩc uita sit et̾na. s sceł̃m
eorum intentionem ⁊ deuotionẽ:
quia si semper uiuerent. hic sẽꝑ
laudarent: & in scl̃m subsecutiuũ
huiꝰ scł̃i. Ofelices ulr: qͥ dnm̃ lauda¬
re m̾ebunt᷑ inscłm scłi.LU.

Expanded text:
rtam, quia non vides Paulum, quia rtam, quia non vides Paulum, quia non vides eos per quos nata es. De prole tua tibi crevit paternitas. Nati sunt filii tibi ad opus tuum. Constitues eos, id est, stabiles facies in fide et opere. Principes magistros et doctores. Super omnem terram. Id est, Ecclesiam per omnes partes terrae diffusam. Et quia ita est ordinata neratione, diffusa in omni terra: buntur tibi, id est, laudabunt te, tanquam auctorem et gubernatorem, in aeternum, per totam hanc praesentem vitam. Non quia haec vita sit aeterna, sed secundum eorum intentionem et devotionem: quia si semper viverent, hic semper laudarent. Et in saeculum subsecutivum hujus saeculi. O felices illi, qui Dominum laudare merebuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
tes: om̃s afferent᷑ in leticia ce exul¬
tatione: qͥa in p̾senti qͦq ecełia ual¬
de letantur sc̃i de puritate sue
conscientie: ce de hac de inde ad¬
ducentur in templum regis. id:
adducentur qͣi sacerdotes dei:
inthalamum. qi sponse regis ce
sponsi. Uł ad ducentur intẽplũ.
id: ad hoc ut sint templũ regi.
ut eanquam in templo dñs habi¬
det ineis: iuxta quod paulus ate.
Templum di scm̃ ẽ qd̃ estis uos.
Inunitate ẽ templum regis. Lapi¬
des uiui sunt fideles .di. Non est
hoc templum rinosum: ñ discif¬
sum: ñ diuisum. Iunct᷑a laꝑidũ
uiuentium: caritas est̃. Duce gͦ
gr̃a. ad ducentur intemplũ re¬
gis. inunitatem ꝑfecte caritatis:
ubi possint mnȩtͥnum laudare
dm̃: Deinde alloquitur eceliam
dicens. yro patrib tuis nati sunt tͥ
filii. Genuerunt te apłr. ipsi mis¬
si sunt. ipsi pͣdicauerunt: ipsi ft̃
patres. Ipsi sunt recepti ingła : &e
loco illorum nati sunt filui: consti¬
tuti sunt epͣi. Nlonte gͦ putes desͤ¬

Expanded text:
ia et exultatione, quia in praesenti quoque Ecclesia valde laetantur sancti de puritate suae conscientiae. Et de hac deinde, Adducentur in templum regis, id eadducentur, quasi sacerdotes Dei, in thalamum quasi sponsae regis, et sponsi. Vel adducentur in templum, id est, ad hoc, ut sint templum regis: ut tanquam in templo Dominus habitet in eis. Juxta quod Paulus ait: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . In unitate est templum regis. Lapides vivi sunt fideles Dei. Non est hoc templum ruinosum, non discissum, non divisum. Junctura lapidum viventium, caritas est. Duce ergo gratia, adducentur in templum regis, in unitatem perfectae caritatis: ubi possint in aeternum laudare Deum. Deinde alloquitur Ecclesiam, dicens: 17. Pro patribus tuis nati sunt tibi filii. Genuerunt te Apostoli. Ipsi missi sunt, ipsi praedicaverunt, ipsi sunt patres, ipsi sunt recepti in gloria: et loco illorum nati sunt filii: constituti sunt episcopi. Non te ergo putes dese
Abbreviated transcription (Latin):
tiam studuerunt seruare m̃tis.
Inter has proximas connuatorũ
ordo qͥ ab aliena conunctione se
custodiuit: continet᷑. he gͦ que se¬
cunt᷑ eccłiam. ⁊ in pͥmo pomunt᷑
gͣlui. quia in uͥginitate corporis ⁊

Expanded text:
tiam studuerunt servare mentis. Inter has proximas conjugatorum ordo, qui ab aliena conjunctione se custodivit, continetur. Hae ergo, quae sequuntur Ecclesiam, et in primo ponuntur gradu, quae in virginitate corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ps dieo ꝓpositus filiis chore: direc¬
tis ꝑ hoc in finem. Matia est xp̃c
ascendens. Liel mat̾ia sunt gentes
conu̾se: scilicet ipsi filii chore. qui
sunt filu xp̃i. In pͥma parte monet
nos om̃s ad laudemdi. Insecda des¬
cͥbit regnum xp̃i ꝑ ascensionem
eius. Intendit autem inuitare ad
amus eum tanquã filii sponsi
illiuis que pueri insensati in eal.¬
uariȩ loco crucifixerunt. Illi u̾o
ineruerunt abestiis deuorari:
nos ab angelis coronari. Agnosei¬
mꝰ enim humilitatem dñiñri:
⁊ non de illa erubescimꝰ. Nloneru¬
bescimꝰ de illo appellato mysti.¬
ce caluo: ꝓpter caluarie locum.
Ipsa enim erux in qua illit̃ sulta¬
tum est. non ꝑmisit caluam ẽẽ
frontem nr̃am: quam suo signo sig¬
nauit. Deniq ut nou̾itis quia nob̾
dieuntur hȩc: uidete quid dicit᷑.

Expanded text:
s dico propositus filiis Chore, directis per hoc in finem. Materia est Christus ascendens. Vel materia sunt Gentes conversae scilicet ipsi filii Chore, qui sunt filii Christi. In prima parte monet nos omnes ad laudem Dei. In secunda describit regnum Christi per ascens onem ejus. Intendit autem invitare ad amus enim tanquam filii sponsi illius, quem pueri insensati in Calvariae loco crucifixerunt . Illi vero meruerunt a bestiis devorari: nos ab angelis coronari. Agnoscimus enim humilitatem Domini nostri, et non de illa erubescimus. Non erubescimus de illo appellato mystice calvo, propter calvariae locum. Ipsa enim crux, in qua illi insultatum est, non permisit calvam esse frontem nostram, quam suo signo signavit. Denique, ut noveritis, quia nobis dicuntur haec, videte quid dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uoces expectande atq audiende st̃.
Et si eẽ unusquisq nr̃m pot̾it idi¬
thim: in eo qđ cantat inuenit se
⁊ audit se. Idichũ quippe tnͣsili¬
ens eos intͣpͣtatur. Siquis tͣnsiliẽs
cantauit: gaudeat se ẽẽ qd canta-¬
uit. Siqͥs adhuc t̾re inherens can¬
nos m̃te de t̾renis ad celestia tnͣsil¬
re. Mtitit nos in finem: idi inͣ.¬
Mat̾ia est tͥͣnsiliens ⁊ ꝑfectus ille qͥ
om̃i mundanorirm uoluptate pꝰ¬
posita soł celestib inħiat: ⁊ talis
qui ado ꝑfectus est. ut etiam lin¬
guam suam a peccõ om̃ino cohibe¬
at. Hanc ꝑ partes ita disponit. In
pͥma parte ostnͣdit ille tͣnsiliens
se tac̾e mundo. id: hominib pͣuiꝰ
qui depͥmũt eũ: oe conant᷑ rep̾hẽ¬
d̾e dicta eiꝰ. ⁊ loqui de eo. In scd̃a par¬
te ꝯparat hec mundana cũ celesti
b: ostũdens hec ẽẽ uana. illa appe¬
tenda. In t̾cia parte ponit oratio¬
nẽ. ut a mał lib̾et᷑: ⁊ celestia ua¬
leat optin̾e. Intnͣtio ẽ iustos admo¬

Expanded text:
pectandae atque audiendae sunt. Et si esse unusquisque nostrum potuerit Idithum in eo quod cantat, invenit se, et audit se. Idithum, quippe Transiliens eos interpretatur. Si quis transiliens cantavit, gaudeat se esse quod cantavit. Si quis adhuc terrae inhaerens cannos mente de terrenis ad coelestia transilire. Mittit nos in finem, id fectus ille qui omni mundanorum voluptate postposita, solis coelestibus inhiat, et talis qui a Deo perfectus est, ut etiam linguam suam a peccato omnino cohibeat. Hanc per partes ita disponit. In prima parte ostendit ille transiliens, se tacere mundo, id est, hominibus pravis, qui deprimunt eum, et conantur reprehendere dicta ejus, et loqui de eo. In secunda parte comparat hbus, ostendens haec esse vana, illa appetenda. In tertia parte ponit orationem, ut a malis liberetur, et coelestia valeat obtinere. Intentio est justos admo
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾emꝰ. quid tͥ facturus es. ad qͥd
hoc petis: ut iudeam inquit uo¬
lũtatẽ dñi: oẽ uisitem templum
eus. Ecce qd̃ amo⁊ ecce qͣre uo¬
lui habitare indomo dñi: ut
contempler delectationẽ enuis.
lideo enim minc ꝑspecłm oẽ
in eniggmate: tẽ autem facie
ad faciem. Nc ex parte cognoseo:

Expanded text:
diceremus: Quid tibi facturus es? Ad quid hoc petis? Ut videam inquit voluntatem Domini, et visitem temptum ejus. Ecce quod amo. Ecce quare volui habitare in domo Domini, ut contempler delectationem ejus. Video enim nunc per speculum et in aenigmate: tunc autem 118 facie ad faciem. N
Abbreviated transcription (Latin):
De hac petra ipse dñs ait. & suꝑ
hanc petram edificabo eccłiã me¬
am. In hac petra firmiter funda¬
ta. exaltatur de mundo ad cȩlũ.
de diabolo ad dm̃: uͥ ⁊ nune dũ
moratur ⁊ laborat corpꝰ int̾ ini¬
micos in t̾ra. lam caput suum
id est. xp̃m exaltatum dicit. Sur¬
rexit eñi a mortuis: &r sedet ad
dext̾am patris incȩlo. Confidãt
gͦ m̃bra nec timeant inimicos:
cumiam ne suꝑ eos caput suũ
uideant exaltatum. Hbi enim
caput ẽ: ibi ⁊ m̃bra secut᷑a sirã.
Sumꝰ ⁊ nos cũ illo sursũ: est et
ille nobiscũ deorsũ. Ecce quale
pignus habemꝰ: unde ⁊ nos fide
⁊ spe ⁊ caritate cum capite nr̃o
sumus in cȩlo inet̾num: quia up̃m
bonitate. diuinitate. unitate. nobc̃
est int̾ra usq in consummatione
scli. Unde ei laudes. ⁊ sacͥficia non

Expanded text:
De hac petra ipse Dominus ait, Et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . In hac petra firmiter fundata exaltatur de mundo ad coelum, de diabolo ad Dominum: ubi et nunc dum moratur et laborat corpus inter inimicos in terra, jam caput suum, idest, Christum exaltatum, dicit, Surrexit enim a mortuis, et sedet ad dexteram Patris in coelo . Confidant ergo membra nec timeant inimicos: cum jam nunc super eos caput suum videant exaltatum. Ubi enim caput est, ibi et membra secutura sunt. Sumus et nos cum illo sursum. Est et ille nobiscum deorsum. Ecce quale pignus habemus. Unde et nos fide et spe et caritate cum capite nostro sumus in coelo in aeternum: quia et ipsum bonitate, divinitate, unitate nobiscum est in terra usque in consummationem saeculi Unde ei laudes et sacrificia non
Abbreviated transcription (Latin):
uisitem templum eiꝰ: qr illabe¬
ata uisio ñ ĩplebit᷑ nisi in uisita¬
tione templi di. Qd̃ recte ⁊ do¬
mum nominat ⁊ templum. Do¬
plũ. eo qd̵ ibi laudes dño ꝑsoliũ¬
tur. Ut autem illuc ꝑueniam :
unde mͥ ꝓmitto: Seqͥtur. & di¬
cit. Qmͣ abscondit me intab̾na¬
clo suo in die malorum: ꝓtex̃
me in abscondito tab̾nacłi sui.
Dies maloꝵ p̾sens uita ẽ: inqua
fit malum. Inde apłs ait. Re¬
dimentes tempꝰ: qm̃ dies mali
sunt. Tab̾ naculum ẽ eccłia p̾¬
sens: in qua militamꝰ. Accepit
de isto tab̾nacło carnem filiꝰ der: oe
factus est nob absconditũ tab̃na¬
culi. Abscondit nos in tab̾nacło ꝑ
fidem: ꝓtegit nos in xp̃o ad salu¬
tem. filii dei sumꝰ s nondum ap¬
paruit quod erimꝰ. ꝑfidem enim
ambulamꝰ: &e non ꝑspẽm. Mortuz
estis ait apłs: & uita ur̃a abscon

Expanded text:
visitem templum ejus; qu a illa beata visio non implebitur, nisi in visione templi Dei, quod recte et domum nominat et templum. Doplum, eo quod ibi laudes Domino persolvuntur. Ut autem illuc perveniam, unde mihi promitto: sequitur et dicit, 5. Quoniam abscondit me in tabernaculo suo, in die malorum: protexit me in abscondito tabernaculi sui. Dies malorum praesens vita est, in qua fit malum. Unde Apostolus ait, Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt . Tabernaculum est Ecclesia praesens, in qua militamus. Accepit de isto tabernaculo carnem Filius Dei, et factus est nobis absconditum tabernaculi. Abscondit nos in tabernaculo per fidem, protegit nos in Christo ad salutem: Filii Dei sumus, sed nondum apparet quod erimus . Per fidem enim ambulamus, et non per speciem. Mortui estis ait Ap
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. ut filii eiꝰ eẽ mereamur.
facti ab eo noua creatura: ius¬
tum est ut in hac nouitate ui¬
te maneamꝰ: or seruiamꝰ deo no¬
stro in scĩtate ⁊ iusticia coram
iꝑso omnibꝰ diẽb uite nr̃e.

Expanded text:
tiam, ut filii ejus esse mereamur, facti ab eo nova creatura : justum est ut in hac novitate vitae maneamus , et ser viamus Deo nostro in sanctitate et justitia coram ipso omnibus diebu
Abbreviated transcription (Latin):
canticum ꝓ dilecto. Hoc epitala¬
inium. id: carm̃ nuptiale est eã¬
ticum. id anditorib ad delectan¬
ill& : hic est filius m̃s dilectus. ꝙ
qrͣ sponsus commendecur. causa
pͥmissa ẽ: ꝓhis qui commutabũ¬
tur infinem filiis chore. id÷ pro
his qui tranformabuntur de cor¬
pore humilitatis huiꝰ in configã¬
tionem corporis claritatisxͥ ⁊ qui
pͥmitus in hac uita fuerunt filis
chore. id: imitatores passionum
eruerfixi: qd̃ canticum est ꝓpositũ
fidelib ad intellectum: id: ad hoc
ut intelligant eminentiam di
humanitatem ⁊ scd̃m diuinitatẽ.
Matia e̾ in hoc p̃smo. sponsus ce
hoc modo exeqͥtur. In pͥma parte
ponit cõm̃dationẽ sponsi. id est
xp̃i: in seda eccłut. Intentio est
tem introducentis. fideles exhor¬
tari. ut talit̾ uiu̾e studeant. qͣti¬
nus se un uiro subaudis xͦ. uir¬
ginem castam exhibeant: ut in
iptiis adextͥs sponsi sui sedeãt.

Expanded text:
canticum pro dilecto. Hoc epithalamium, id est, carmen nuptiale, est canticum, id est, auditoribus ad delectanillud: Hic est filius meus dilectus . Et quare sponsus commendetur, caussa praemissa est, pro his, qui commutabuntur in finem filiis Chore. Id est, pro his qui transformabuntur de corpore humilitatis hujus in configuratione corporis claritatis Christi : qui primitus in hac vita fuerunt filii Chore, id est imitatores passionum crucifixi: quod canticum est propositum fidelibus ad intellectum, 218 id est, ad hoc, ut intelligant eminentiam divhumanitatem et secundum divinitatem. Materia est in hoc psalmo sponsus et hoc modo exequitur. In prima parte ponit commendationem sponsi, id est, Christi. In secunda Ecclesiae. Intentio est ntem introducentis, fideles exhortari, ut taliter vivere studeant, quatenus se uni viro subaudis Christo virginem castam exhibeant : ut in nuptiis a dextris sponsi sui sedeant.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. qͥ hic loguit᷑. Quoil dicit bu¬
ie: ad differentiam uł excellen¬
tiam pot̾ accipi. Hiuc id est nota¬
bili. scilicet non carnali regi. sed
regi regum dño. Dauid intpta¬
tur manu fortis: uł desidabilis.
In hoc enim manu fortis. quia

Expanded text:
o, qui hic loquitur. Quod dicit, Huic, ad differentiam vel excellentiam potest accipi: huic, id est, notabili scilicet, non carnali regi, sed regi regum Domino. David interpretatur manu fortis, vel desiderabilis. In hoc enim manu fortis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
que pͥus clausa fuerant ꝓpt̾ pecca¬
tum. Non est enim speciosa laus
mnore peccatoris. Unde peccatoridĩ
ds ⁊ quare tu enarras iusticiam:
Quo contra rectos decet laudatio.
Tuum gͦ est aꝑire labia mea: me¬
ũ ẽ deinde annuntiare laudem
tuam: quod tͥ magis acceptabile ẽ
quam legalia sacͥficia offerre. Qm̃
si uoluisses sacͥficium legale ma¬
gis quã oblationẽ laudis. dedissẽ
illuo. St ido mag̃ decreui offerre
sacͥficium laudis: qͥa utiq holocau

Expanded text:
quae prius clausa fuerant propter peccaquae prius clausa fuerant propter peccatum. Non est enim speciosa laus in ore peccatoris . Unde peccatori dixit Deus, Quare tu enarras justitiam meam ? Quo contra rectos decet laudatio . Tuum est ergo aperire labia mea: meum est deinde annuntiare laudem tuam: quod tibi magis acceptabile est, quam legalia sacrificia offerre. 18. Quoniam si voluisses sacrificium, legale magis, quam oblationem laudis, dedissem illud. Sed ideo magis decrevi offerre sacrificium laudis, quia utique ho
Abbreviated transcription (Latin):
guines. Tam̃ quia ita grecꝰ posu¬
it plurali num̾io. non sine causa:
qͥa hoc iuenit in pͥma lingua
hebrea: maluit potius int̾pres
minus latie aliqͥd dic̾e ⁊ qua
minꝰ ꝓpͥetatem designare. Qre
gͦ pluraliter dixit de sangui¬
nib : In multis sangumib tan¬
qm in origine carnis peccati. pec¬
cata multa intelligi uoluit: ad
ipsa peccata respiciens que ue¬
niunt de corruptione carnis oe
sanguinis. Unde apłs ait. Caro
⁊ sanguis regnum dĩ nͥ posside¬
bunt. Lib̾a me de sanguimbus.
id ÷ de iniquitatib: oe exultabit.
id÷ exultando annuntiabit lin¬
N gua mea iusticiam tuam. Sic po¬
t᷑o iusticiã tuã enarrare: si tu
me pͥus lib̾au̾is ab inqͥtate. Ꝙ
quia dixit labia mea exultabunt
iusticiam tuam: ne uidetur hoc
uiribus suis attribuere. tanqũa
in potestate habens sermonem:
labia mea aꝑies: &e os meu an¬
nuntiabit laudemtuã. Labia
mea idonea facies ad p̾dicandũ:

Expanded text:
guines: tamen quia ita Graecus posuguines: tamen quia ita Graecus posuit plurali numero, non sine caussa, quia hoc invenit in prima lingua Hebraea, maluit potius interpres minus Latine aliquid dicere, quam minus proprietatem designare. Quare ergo pluraliter dixit, De sanguinibus? In multis sanguinibus, tanquam in origine carnis peccati, peccata multa intelligi voluit: ad ipsa peccata respiciens, quae veniunt de corruptione carnis et sanguinis. Unde Apostolus ait: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Libera me de sanguinibus, id est, de iniquitatibus. Et exultabit, id est, exultando annuntiabit lingua mea 258 justitiam tuam. Si potero justitiam tuam enarrare: Si tu me prius liberaveris ab iniquitate. Et quia dixit, Labia mea exultabunt justitiam tuam, ne videretur hoc viribus suis attribuere, tanquam in potestate habens sermonem: labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Labia mea idonea facies ad praedicandum,
Abbreviated transcription (Latin):
que a deo ꝑcipiunt aliis ex cari¬
tate imꝑtiri studeant: oe sicut
ipsi suam. ita aliorum salutẽ
querant. Unde ⁊ subdit. De ĩpii
ad te conu̾tentur. N enim adħ
dorent alios. ut se uelint com¬
mendare: aut ex sua doctͥna lu¬
crum aliquod temporale q̃rere:
s hac tm̃ intentione. ut impi¬
os ad comii̾sionẽ possit trahere.
tentur. Ita plenus ẽ ds adipe
nu̾ȩ: ut non solum conu̾sis.
s ĩ ip̃is impus ꝓmittatur sa¬
lis. hinc pausta ait. Ut credẽ¬
tes ineum qui iustificat impiũ:
deputetur fides eorum adiusti¬
ciam. Attendens autem multaᷤ.
iniquitates suas: & eas tͥbuens
corruptioni carnis ⁊ sanguimꝰ.
ad iungit. Lib̾ame de sangui¬
nib deus d̾s salutis mee. Tud̃s
qui es Es ce auctor salutis meẽ:
lib̾amne de sanguinib. id÷ cor¬
ruptionib carnis. Exp̃ssit lati¬
nus int̾pres u̾bominus latino:
ꝓpͥetatem tamen ex greco. Nã
om̃s nouimꝰ latine non dieisan¬

Expanded text:
quae a Deo percipiunt, aliis ex cariquae a Deo percipiunt, aliis ex caritate impartire studeant: et sicut ipsi suam, ita aliorum salutem quaerant. Unde et subdit; et impii ad te convertentur. Non enim ad hoc docent alios, ut se velint commendare, aut ex sua doctrina lucrum aliquod temporale quaerere: sed hac tantum intentione, ut impios ad conversionem possint trahere. tentur. Ita plenus est Deus adipee, ut non solum conversis, sed etiam ipsis impiis promitiatur salus. Hinc Paulus ait, Ut credentes in eum, qui justificat impium, deputetur fides eorum ad justitiam . Attendens autem multas suas iniquitates, et eas tribuens corruptioni carnis et sanguinis, adjungit: 16. Libera me de sanguinibus Deus, Deus salutis meae. Tu Deus, qui es Deus, et auctor salutis meae, libera me de sanguinibus, id est, corruptionibus carnis. Expressit Latinus interpres verbo minus Latino proprietatem tamen ex Graeco. Nam omnes novimus Latine non dici san
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃s iniqͥtates meas dele. Quas
cum delei̾is: cor mundumere¬
a in me ds. Crea ut d̃s noiluml
aliguid: munda eor meitriau¬
fer malas cogitationes. & sp̃m
rectum innoua in uisc̾ib meis.
Bene dix̃. innoua: denuonãq
domꝰ edificata est. Qm inuetaue¬
rat peccatum: rogo ut innouoe
gr̃a. ꝑ factum meum curuata
tuam dirigatur: ut sicut pͥus
recte. &r inueritate inconspectu
tuo ambulem. Ne ꝓicias me afa¬
eie tua: id: a p̾sentia tua ꝓieian¬
tur ate peccata mea: non ego.
Hactenus inguit ante faciem
tuam steci. secreta tua intellexi.
te dep̾cor dñe. ne me repellas atan¬
olim ita ce nunc filiitui aduẽ¬
tus. in carnatio. passio. resurrecti¬
ti michii quia certus sum nõ
mͥ imputari qd̃ donasti. oe ex hoc
factus sec᷑us. atq ita gr̃a confir.¬
matus non ero ingratus. Quid
dabis ꝓ hoc mun̾e Docebo ini¬
 quos uias tuas. hoc enim habẽt
sc̾ĩ uiri ꝓpͥum: ut bona sp̃ualia

Expanded text:
Et omnes iniquitates meas dele. Quas, Et omnes iniquitates meas dele. Quas, cum deleveris, 12. Cor mundum crea in me Deus. Crea, ut Deus, novum aliquid: munda cor meum: aufer malas cogitationes. Et spiritum rectum innova in visceribus meis. Bene dixit, Innova: denuo namque domus aedificata est, quam inveteraverat peccatum; rogo ut innovet gratia. Per factum meum curvata tuam dirigatur: ut sicut prius recte, et in veritate in conspectu tuo ambulem. 13. Ne projicias me a facie tua. Id est, a praesentia tua. Projiciantur a te peccata mea, non ego. Hactenus, inquit, ante faciem tuam steti, secreta tua intellexi. Te deprecor, Domine, ne me repellas a tanolim, ita et nunc Filii tui adventus, incarnatio, passio, resurrectiti mihi: quia certus sum non mihi imputari, quod donasti. Et ex hoc factus securus, atque ita gratia confirmatus, non ero ingratus. Quid dabis pro hoc munere? 15. Docebo iniquos vias tuas. Hoc enim habent sancti viri proprium, ut bona spiritualia,
Abbreviated transcription (Latin):
torum.siue de ꝓmissione salu¬
tis etͥne. sine de aliguibꝰ diuinis
e rudicionib intus instruitur.
ad pͥsentem gram referri potest:
leticia ad fut᷑am glam. Ꝙ ꝓpter
gaudium mͥ redditum. exulta¬
ħ bunt ossa humiliata: id÷ uͥtu¬
tes. que ꝑ peccatum fuerant de¬
p̾sse. erunt mͥ exultationis cau¬
sa. Uel ꝑfectiuiri possunt intel¬
ligi. qm̃ humiliati sunt exulta¬
bunt: iuxta quod scͥptum est. Omiis
qui se humiliat exaltabitur. Et
ut hoc fiat: secutus acd iungit. Aũ
te faciem tuam apeccatis meis. ħ
facit ds qñ dissimulat peceata ho¬
minum ꝓpter penitentiam. Qua¬
si aiitit a peccatis faciem: qi non
reminiseitur. qñ non punit. Me¬
rito rogat. & bene rogas ut d̃s au̾¬
tat faciem suam a peccatistius:
si tu faciem tuam non uile auer¬
tis. Hine est qdͣ suꝑuis dicit: oe pec¬
catũ meũ cõntrame est sẽꝑ. Nec
solum rogo ꝓhis peccatis: sed ⁊̃
ꝓ om̃ib aliis. Q̃ hoc est qd̃ dicit:

Expanded text:
torum, sive de promissione salutorum, sive de promissione salutis aeternae, sive de aliquibus divinis conditionibus intus instruitur. ad praesentem gratiam referri potest. Laetitia ad futuram gloriam. Et, propter gaudium mihi redditum, exultabunt ossa humiliata. Idest, virtutes quae per peccatum fuerunt depressae, erunt mihi exultationis caussa. Vel perfecti viri possunt intelligi, quoniam humiliati sunt, exultabunt: juxta quod scriptum est: Omnis qui se humiliat, exaltabitur . Et ut hoc fiat, sequutus adjungit: 11. Averte faciem tuam a peccatis meis. Hoc facit Deus, quando dissimulat peccata hominum propter poenitentiam. Quasi avertita peccatis faciem, quasi non reminiscitur, quando non punit. Merito rogas, et bene rogas, ut Deus avertat faciem suam a peccatis tuis, si tu faciem tuam non inde avertis. Hinc est quod superius dicit, Et peccatum meum contra me est semper. 257 Nec solum rogo pro his peccatis, sed etiam pro omnibus aliis. Et hoc est, quod dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
humilis dõ tuo: ut sis excelsus in
glificato d̃o tuo. Nloli herbam cõ¬
tẽpn̾e: uim medicam̃ti attende.
Ysopus pulmonis deponit tu¬
morem. In pulmone solet nota¬
ri suꝑbia: illic enim inflacio.
illic anhelitꝰ. Talem autem pas¬
sionłm eurat humilitas. yso¬
po inueteri lege sanguis spar¬
gebatur uitule : ad mundan¬
dos filios isrł. Asꝑgamꝰ ⁊ nos
ysopo ⁊ imittem humilitatem
passionis xͥ: ⁊ mundabim ã pec¬
catis. S parum est mundari nos
babor: inqua nulla ingredus
uestigia cerni possunt. Benedic̃
se suꝑ uiuem dealbari: quia eandor
iustifieate anime candoremom¬
nem suꝑat uisibilis creature. ues¬
tis xp̃i inmonte tanquam nx de¬
albata effulsit: que eccłiam om¬
nium macła peccatorum mundã.¬
dam significauit.Sic me mun¬
H dato &e dealbato: auditui meo da¬
bis gaudium &e leticiam. Galde
delectat u̾itas intus audita: eẽ ue¬
hem̃ter gaudet seruis dd̃i ce̾ leta¬
tur: cum de remissione pecca¬

Expanded text:
humilis Deo tuo, ut sis excelsus in humilis Deo tuo, ut sis excelsus in glorificato Deo tuo. Noli herbam contemnere, vim medicamenti attende. Hyssopus pulmonis deponit tumorem. In pulmone solet notari superbia. Illic enim inflatio, illic anhelitus. Talem autem passionem curat humilitas. Hyssopo in veteri lege sanguis spargebatur vitulae ad mundandos filios Israel , Aspergamus et nos hyssopo, imitemur humilitatem passionis Christi, et mundabimur a peccatis. Sed parum est mundari nos babor. In qua nulla nigredinis vestigia cerni possunt. Bene dicit se super nivem dealbari, quia candor justificatae animae candorem omnem superat visibilis creaturae. Vestis Christi in monte tamquam nix dealbata effulsit , quae Ecclesiam omnium macula peccatorum mundandam significavit. Sic me mundato et dealbato: 10. Auditui meo dabis gaudium et laetitiam. Valde delectat veritas intus audita. Et vehementer gaudet servus Dei et laetatur, cum de remissione pecca