comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
essoe. ui illius pauꝑtate uis di¬
taremini. Si ergo ipse est quomodo pau¬
Per: Nam quomodo diues. quis nonuid& :
Unde cnim homines sunt diuites: puto
auro. argento. familia. terra. sedom̃ia
per ipsum facta sunt. Quid ergo illo
dicius perquem facte sunt diu̾icit. eti¬
am ille quȩ non sunt uere diuitię: per
illum enim. &e illȩ diuicie. ingenium.
confirmatioque menbroru. Et enim
cũ hec salua sunt. & pauperes di uitessu¬
nt per illum. &e ille maiores diuiciȩ. si¬
des. pictas. iusticia. caritas. utitas. mo¬
res boni. Nemo er̃. ⁊ has hahoe: nisi pen
cũ qui iustificat impuan. Ecct quam di¬
ues. Quisem diues: qui hab& quod uulo
alio facicita an qui facit qđ uult ce ali¬
ohabante : puto. quia ditior ille qui
fco ¶lhabes. quia quodille habos.
tu non habes. Ecce quã di ues. inhoc tã
diuite. Inde agnituri sumus hȩc uerba.
cinerem sicut panẽ manducaui. & potũ
ieũ cum fletu miscebam: hucne illę
tante diuitiȩ per uentrunt s multum

Expanded text:
esset, ut illius paupertate vos ditaremini» . Si ergo ipse est, quomodo pauper? Nam quomodo dives, quis non videt? Unde enim homines sunt divites? Puto auro, argento, familia, terra: sed «omnia per ipsum facta sunt.» Quid ergo illo ditius, per quem factae sunt divitiae, etiam illae quae non sunt verae divitiae? Per illum enim et illae divitiae, ingenium, conformatioque membrorum: etenim cum haec salva sunt, et pauperes divites sunt. Per illum et illae majores divitiae, fides, pietas, justitia, charitas, castitas, mores boni: nemo enim et has habet, nisi per eum qui justificat impium . Ecce quam dives. Quis enim dives, qui habet quod vult alio faciente, an qui facit quod vult et alio habente? Puto quia ditior ille qui fecit quod habes; quia quod ille habet, tu non habes. Ecce quam dives. In hoc tam divite unde agnituri sumus haec verba: «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam?» Hucne illae tantae divitiae pervenerunt? Multum
Abbreviated transcription (Latin):
eliener.
Ded quidã dicunt unũ alleluia
ꝑtinere ad finẽ psalmi suꝑio-¬
eris. alterũ ad huius principiũ.
Et hoc asserunt : qđ om̃s allelu¬¬
iatici psalmi habeant infinẽ
alleluia. non om̃s in capite.
Unde quicũq psalmus. non hu-¬
b&e infinẽ alleluia: necinca-¬
pite eũ uolunt hab̾e. Quod autẽ
in eus capite uidetur esse: ad finẽ¬

Expanded text:
. Sed quidam dicunt unum Alleluia pertinere ad finem psalmi superioris, alterum ad hujus principium. Et hoc asserunt quod omnes Alleluiatici psalmi habeant in fine Alleluia, non omnes in capite: unde quicumque psalmus non habet in fine Alleluia, nec in capite volunt eum habere; quod autem in ejus capite videtur esse, ad fine
Abbreviated transcription (Latin):
tinere qđ eccłȩ consuetud ie
psalteriũ nuncupctur . p̃artĩ
sermocincindo inppłis. pcrtim
cdictcindo exposui donante dno
sic̃ potui. P salmũ uero centesi¬
mũ octtiuũ decimũ. nontã ꝓpt̃
eius notissimã longitudinẽ. quã¬
ꝓpt̃ altitudinẽ paucis cognoscibi¬
lem differebã. Et cũ molestissime
ferrent fr̃s mei eius solius exposi-¬
tionẽ. quintũ ad eiusdẽ corporis
pstilmi ꝑsalmos ꝑtince deesse opus¬
culis nr̃is. meq. ad hoc soluendum
debitũ uehem̃ter urguerent diu
iustius esse arbitror. ut con
uenuis ec el esiastici non frau¬
dent᷑ oeiã psalmi huius in teł¬
ligentia: cuuis ut aliorũ delec¬
tturi solent cantilena: Sed sit
hucusq proemiũ. lã deipsolo
quendũ est: dequo istic uisũ est

Expanded text:
tinere, quod Ecclesiae consuetudine Psalterium nuncupatur, partim sermocinando in populis, partim dictando exposui, donante Domino, sicut potui: psalmum vero centesimum octavum decimum, non tam propter ejus notissimam longitudinem, quatatem paucis cognoscibilem differebam. Et cum molestissime ferrent fratres mei, ejus solius expositionem, quantum ad ejusdem corporis Psalmos pertinet, deesse opusculis nostris, meque ad hoc solvendum debitum vehementer urgerent, diu iventus ecclesiastici non fraudentur etiam psalmi hujus intelligentia, cujus, ut aliorum, delectari assolent cantilena. Sed sit huc usque prooemium: jam de ipso est loquendum, de quo istuc visum est
Abbreviated transcription (Latin):
memitusse dig.¬
namini: ab un-¬
danter refecti
estii. Sed quia nos cei̾ã post longũ
sermonẽ. auidissimȩ dimisistis:
non putauimus scĩtatẽ ur̃am
hodiern diei debito fraudandã.
ut sit hoc debito. illud delucro.

Expanded text:
meminisse dignamini, abundanter refecti estis: sed quia nos etiam post longum sermonem avidissimi dimisistis, non putavimus Sanctitatem Vestram hodierni diei debito fraudandam; ut hoc sit de debito, illud de lucro.
Abbreviated transcription (Latin):
auditor ẽ necesscriũ hab̾ ecredat᷑.
Etnunc qđ tandẽ ad ꝑtractatio¬
nẽ eius accedo: qđ in eo possim
ꝓrsus ignoro. Sꝑo ttiñ ut aliqͥd
possim. ad futurũ atq ad uitu¬
rũ dm̃. Sic enĩ feci de omnibus.
Quȩcũq sufficient̃ cũ pruis michi
ad intelligendũ uel explican¬
dũ difficilici acpoene impossi-¬
bilia uidentur: exposui. Stti¬
tui autẽ ꝑ sermones id agere.
qui ꝓferunt᷑ inpopłis: qucis
greci omelicis uocant. Hocenĩ
iustius esse arbitror. ut con¬
uenuis ec el esiastici non frau¬
dent᷑ oeiã psalmi huius intel¬
ligentia: cuuis ut aliorũ delec¬
tari solent cantilenai. Sed sit
hucusq proemiũ. lã deipso lo
quendũ est: de quo istic uisũ est

Expanded text:
itorem necessarium habere credatur. Et nunc quod tandem ad pertractationem ejus accedo, quid in eo possim, prorsus ignoro: spero tamen, ut aliquid possim, adfuturum atque adjuturum Deum. Sic enim fecit in omnibus quaecumque sufficienter, cum prius mihi ad intelligendum vel explicandum difficilia ac pene impossibilia viderentur, exposui. Statui autem per sermones id agere, qui proferantur in populis, quas Graeci ὁμιλίας vocant. Hoc enim justius esse arbitror, ut conventus ecclesiastici non fraudentur etiam psalmi hujus intelligentia, cujus, ut aliorum, delectari assolent cantilena. Sed sit huc usque prooemium: jam de ipso est loquendum, de quo istuc visum est
Abbreviated transcription (Latin):
SALMOS OMES
IETEROS EUOS
coduem isalxo¬
Ro uouiMud con¬
tinere qđ eccłȩ consuetud ine
psalteriũ nuncupcitur: partĩ
sermocincindo inppłis. pcirtim
lictcindo ex posui donante dr̃o
sic̃ potui. P salmũ uero centesi¬
mũ octtiuũ decimũ. nontã ꝓpt̃
Leius notissimã longitudinẽ. quã¬
ꝓpt̃ altitudinẽ paucis cognoscibi¬
lem differebã. Et cũ molestissime
ferrent fr̃s iei eius solius exposi.¬
tonẽ. qucintũ ad eiusdẽ corporis
psalmi ꝑsalmos ꝑtince deesse opus¬
culis nr̃is. meq ad hoc soluendum
debitũ uehem̃ter urguerent diu
poetentib iubentibq. non cessi:
quia quoties cũq. inde̾ cogitcire
tẽptciui. semꝑ uires nr̃e intentio.¬
nis excessit. Quanto eñ uidecur
aꝑtior. tantom ꝓfundior uideri
sol&e : itti ut &iam quã sit ꝓfuri¬
dus demonstrare non possim

Expanded text:
salmos omnes caeteros, quos codicem Psalmorum novimus continere, quod Ecclesiae consuetudine Psalterium nuncupatur, partim sermocinando in populis, partim dictando exposui, donante Domino, sicut potui: psalmum vero centesimum octavum decimum, non tam propter ejus notissimam longitudinem, quatatem paucis cognoscibilem differebam. Et cum molestissime ferrent fratres mei, ejus solius expositionem, quantum ad ejusdem corporis Psalmos pertinet, deesse opusculis nostris, meque ad hoc solvendum debitum vehementer urgerent, diu petentibus jubentibusque non cessi; quia quotiescumque inde cogitare tentavi, semper vires nostrae intentionis excessit. Quanto enim videtur apertior, tanto mihi profundior videri solet; ita ut etiam quam sit profundus, demonstrare
Abbreviated transcription (Latin):
misit eũ in eadẽ eccłia: plancȩ
sternerent᷑ ad animalia stabuli
ad seruitiũ animalium deputaut
cũ custodia publica Ubi etiãm post
multos annos seruiendo emisit spm̃:¬

Expanded text:
sit in eadem ecclesia plancas sterni ad animalia catabuli ad servitium animalium deputavit cum custodia publica. Ubi etiam post multos annos serviendo, indutus
Abbreviated transcription (Latin):
in aliam linguam aduerbum exp̃ssa¬
gramina sata strangulat: Dum enim
casibus & figuris seruit oratio. quod
breui poterat indicare sermone. lon¬
go ambitu circũ acta uix explicat:
bloc igitur ego uitans. ita beatũ an-¬
tonium te petente transposui. ut ni¬
chil desit ex sensu. cum aliquid desit
exuerbis Alii sillabas aucupent᷑¬
& litteras. tu quęre sententiam.:¬

Expanded text:
in aliam linguam ad uerbum expressagramine sata strangulat.dum enim casibus et figuris seruit oratio, quod breui poterat indicare sermone, longoambitu circumactauixexplicat. hoc igitur ego uitans ita beatum Antonium te petente transposui, ut nihil desit ex sensu, cum aliquid desit exuerbis. aliisyllabasaucupenturetlitteras, tu quaere sententias.
Abbreviated transcription (Latin):
urbe cuidam profamulo culpabili
obduratus nequaquã famulo ignosce¬
uirgo Si tu me supplicantẽ despe¬
mo ille redut. mox ita febre accensꝰ
requiescere nequiuerit Qum etiam
incrastino primo diluculo ad pedes
batur Scã uero genouefa signans
eum. omnis a maritudo febris & egri¬
tudo discessit Et ita sanum mente ac
corpore dominũ. & seruũ reddidit ex

Expanded text:
urbe cuidam pro famulo culpabile urbe cuidam pro famulo culpabile  calliditate obduratus nequaquam famulo ignosceur: 'Si tu me supplicantem dispemo ille rediit, mox ita febre accensus requiescere nequiverit. Quin etiam in crastinum primo diluculo aperto batur. Sancta Genovefa vero signans eum, omnis ab eo febris et aegritudo discessit, et ita sanum mente adque corpore dominum et servum reddidit ex
Abbreviated transcription (Latin):
festimq naues insua cursu directȩ
Haec ut uidit bessus prb̃t cuius p̃
timore calor ossa reliquerat. lȩtitia
repletus uoce clara p̃cinebat diceus
Ad uitor & ꝓtector factus est nobis
dñs insalutẽ Pariterq om̃s cum eo
in cȩlum clamare sublato. canticum
ex odi immodum celeumȩ concinen¬
tes. magnificauerunt dm̃ ꝑquẽ sunt
famula genouefa depc̃ante saluati
in opia deerat. panes integros p̾roga¬
bat. Adeo ut sepe puellȩ quȩ in eus¬
obsequio erant recurrentes ad cliba¬
num partẽ de pane quẽ in eo posi¬
erant non reperirent: Pars enim marima
ab ea clam pauꝑib fuerat erogata.
quod tunc demum a quo eẽt panis de
clibano sublatus reperire nequiuerant.
Cum panes calidos ꝑciuitatẽ post pau¬
lulum cernerent ȩgenos deferentes.
& nomen genouefe benedicentes ac ma-¬
gnificantes audirent: Erat namq illi
spes non de his quȩ uidentur. seel quae
mine frunimius annis quatuor clau¬
sos habens aurium meatus. parisius

Expanded text:
festimque naves in suo sunt cursu directe, idit Bessus presbiter, cuius prae timore calor ossa reliquerat, leticia repletus, clara voce cecinit, dicens: 'Adiutor et protector factus est nobis Dominus in salutem'. Pariterque omnes cum eo, in caelo clamore sublato, canticum Exodi in modum celeume concinnentes, magnificaverunt Deum, per quem sunt, famula eius Genovefa deprecante, salvati. inopia deerat, panes integerrimus erogavit, adeo ut sepe puelle, que in obsequio eius erant, recurrentes ad clibanum, partem de pane, quam in eo posuerant, reperiebant, pars maxima ab ea clam pauperibus fuerat erogata. Quod tunc demum, a quo esset panes de clibano sublatus, conperire quiverant, cum panes calidus per civitatem post paulolum cernerent egenus deferentes et nomen Genovefe benedicentes ac magnificantes audirent. Erat illi spes non de his quae videntur, sed quae mine Frunimius annis quatuor clausus habens aureum meatus, Parisius
Abbreviated transcription (Latin):
ret aberat Interea solo recubans. auxi¬
lium sibi affore de cȩlo ad absoluendũ
ut ab oratione surrexit. ampulla in ma
geminȩ in una hora uirtutes xp̃o ope¬
rante ꝑ eã apparuerunt. ut & ampul¬
la quae oleum non habebat int̾̃ manus
eius uacua repleretur: & ab ipso oleo.
inerguminus delibutus a uexatione
daemonum in columis redderetur:
ost ter senos namq ad obitu eius an¬
nos quo ad describendam eius uitam¬

Expanded text:
ret, deerat. Interea solo recubans, opitret, deerat. Interea solo recubans, opitolationem sibi de caelo ad absolvendum ut ab oratione surrexit, in manibus eiugemine in una ora virtutis, Christo cooperante, per eam apparuerunt, ut et ampulla, que oleo benedicto habuerat, inter manus eius vacua impleretur, et ab ipso oleo inerguminus dilibutus a vexatione demonum incolomis redderetur. 53. Post ter senos namque ab obitu eius annus, quo ad discribendam eius vit
Abbreviated transcription (Latin):
congregatis messorib cum ꝓpriã mes¬
brem repentinium qui cum turbine
imminebat Confestimq genouefa
ad herens. cũ fletu orare cepit Tunc¬
admirabilẽ cunctis intuentib xp̃c o
stendit uirtutem Nam cum in cireui¬
tu omnium segetes pluuia rigaret.
nec messores nec messem genouefae
saltim ullus guttarum humor in lap.
pestate nauicula eius uento conli¬
sa pene fluctib operiebatur Protinꝰ
genouefa aspiciens incelum. manib
expansis auxilium adño p̃cabatus:
Talis continuo facta est tranqͥliads
uio imperasse crederetur: Negros uͦ¬
iugit̾ oleo sacro delibutos. sospites redde
actum est ut quendam bat:¬
a demonio uexatum uellet oleo ꝑunge¬
re Cui cum scđ̾m praeceptionẽ sui am-¬
pulla quae oleum benedictum habue¬¬
rat. sediam uacua fuisso allata: uehe¬
mentissime scã dĩ famula genouefa
turbata quid nam facerꝙ hesitabat
llam pontifex qui oleum ei benedice¬

Expanded text:
congregatis messoribus, cum propria mescongregatis messoribus, cum propria mesbrem repentinum, qui cum turbine inminebat. Confestimque Genovefa adherens, cum fletu orare coepit. Admirabilem cunctis timentibus Christus ostendit virtutem, cum in circuitu omnium segetes pluvia rigaret, porro nec messem nec messoris Genovefe saltim ullus guttarum umor contingerpestatem, navicula eius vento conlesa pene fluctibus operiretur. Protinus Genovefa suspiciens in caelum, manibus expansis, auxilium a Domino precabatur. Talis continuo facta est tranquillitas,vio imperasse crederent. 52. Egros iugiter oleo benedicto dilibutos sospites reddebat. Factum est, ut quendam a demonio vexatum oleo vellet perungere. Cui cum secundum preceptionem sui ampulla, que oleo benedicto habuerat, vacua fuisset allata, vehementissime sancta Dei famula Genuvefa turbata, quidnam ageret, aesitabat; nam pontifex, qui oleum benedice
Abbreviated transcription (Latin):
ost perendie cũ scĩ gauit.
martini inter eẽt uigiliis in angulo
basilicȩ orans ac benedicens ac lau.¬
dans dm̃. & inmedia in cognita sta¬
ret caterua. unus ex psallentib ar-¬
reptus adiabolo & lanians ꝓprios¬
properauit: Cumq genouefa spm
immundum a corpore hominis iu-¬
berꝙ exire. ꝙ sp̃c nequã ꝑ oculũ se
se ꝓgredi minitarentur: imperante
genouefa feda relinquens uestigia
fluxu uentris egestus ẽ: Nec mora di¬
cto citius eiecto demone ꝑsona munda¬
in manu gestantem Quam cũ ad se
uocasset. in terrogat quid ferret.
At illa inquit Ampullam ad liqua¬
men. quod michi nuꝑ anegotiato¬
rib uenundatũ ẽ: Porro genoue¬
fa conspicata generis humani hostẽ
in ampullȩ horȩ residere. comminais
insufflauit in eã Statimq pars de
Loblatus est genouefae aparentib suis
caecus. surdus. mutus. & claudus Quẽ
oleo benedicto delibutum. signaculo¬
ratis crurib gressum direxit incolu.¬

Expanded text:
ost perendie, cum sancti Martini interesset vigilia, et in angulo basilice orans ac benedicens et laudans Dominum, in media incognita staret caterva, unus ex psallentibus areptus a demone, lanians proproperavit. Cumque Genuvefa spiritum inmundum a corpore hominis iuberet exire, et spiritus nequam per oculum se progredi minaretur, imperante Genuvefa, foeda relinquens vestigia, fluxu ventris eiectus est. Nec mora, dicto citius, eiecto demone, persona mundain manu gestantem. Quem cum ad se vocasset, interrogat, quid ferret. Ad ille inquid: 'Ampullam Apuliquam, quod mihi paulo ante a negotiatoribus venundatum est'. Porro Genuvefa conspicata generis humani adversarium in ampulle ore sedentem, comminans insufflavit in eum, statimque pars de oblatus est Genovefae a genitoribus suis caecus, surdus, mutus et clodus. Quem cum oleo benedicto dilibutum signaculoratis bassibus, gressum direxit incolo
Abbreviated transcription (Latin):
At illa quȩ in cassum se xp̃i sponsam
profitebatur. conscientia conuicta ꝓ¬
tinus ad pedes genouefȩ corruit:
Multa de huuiscemodi hominibus
narrationem silentio pretermisi:
ost non longi temporis spatiũ erat
mulier cum ea quae ab ipsa fuerat a
ueratione diaboli emundata: cui filꝰ
annorum fuerat quatuor. qui casu
cecidit inputeum: & post tres fere ho¬
amatre sua cum fletu & gemitu ante
pedes genouefȩ uultu contrito defu¬
nctu expositus est Quẽ ut accepit
genouefa & pallio suo coopuit polt¬
strata in orationẽ. tunc flere cessauit:
cum puerulum mortuum dimisit¬
mors: Erant eodem tempore dies qͣ¬
dragesimȩ. & infans ipse iam catecu¬
minus factus. fide imbuebatur catho¬
lica Quin immo in paschȩ uigilia
buptiratus. cellomeris nuncupatus ẽ:
eoquod incella sepedictȩ genouefȩ
uitam quam amiserat recepisset
imeldorum urbe occurrit ei homo
cubitutenus cum brachio manum a
num illius aridam. ac compagẽ digi¬

Expanded text:
Ad illa, que in cassum se Christi sponsa Ad illa, que in cassum se Christi sponsa profitebatur, conscientia convicta, protinus ad pedes Genovefe corruit. Multa de huiuscemodi hominibus narrationem silentium pretermisi. 32. Post non longe temporis spatium erat cum ea mulier, que ab ipsa fuerat a vexatione diabuli emundata, cui filius annorum quatuor. Qui casu ruit in puteum, et post tribus fere oa matre sua, cum fletu et gemitu ante pedes Genovefe, vultu contritu, defunctus expositus est. Quem cum accepisset Genovefa et palleo suo quooperuisset, prostrata in oratione, tunc flere cessavit, cum puerolum mortuum mors demisit. Erant eodem tempore dies quadraginsime, et iufans ipse iam caticuminns factus, fide induebatur catolica, quin immo in paschae vigilia babtizatus, Cellomeris nuncopatus est, eo quod in cellolam sepe dicte Genovefe vitam quam amiserat recipisset. 33. In Meldorum urbe occurrit ei homo a cubito tenus cum brachio manum haanu illius arida, conpagis digi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit: Quȩ cum orare ut moris sibi
erat ad herens paum̃to cũ fletu cȩ¬
pisset: uociferabantur in ergumini
cum ingenti clamore. prope iã esse¬
eos quos aduenire sibi insolatium ge¬
nouefa p̾cabatur Forsitan ut opinior
angłi aut martyres uel scĩ quique
eidem in auxilium conueniebant:
quiq uoluntatẽ timentium se facit.
& dep̃cationes iustorum exaudit ut
saluentur ab eo Et exurgens geno¬
uefa ab oratione. & signans unũ quẽq¬
eorum singulatim: om̃s continuo
ob sessi a spiritib immundis curati
sunt Moxq omnium astantium nares
cuncti crederent animas aueratione
demonum emundatas Et magnifica
cense urbe parisium quȩ post consecra¬
tionẽ suam corpus suum iuolauerat. sed
ab hominib immaculata credebatur.
interrogatur a genouefa utrum scĩ¬
pondit se inscĩmonio consecratã. in
famulatum E contrario genouefa
locum ac tempus uel hominẽ eundẽ¬
qui corpus eius uiolauerat ex posuit:

Expanded text:
pervenit. Que cum orare, ut mores sibi pervenit. Que cum orare, ut mores sibi erat, adherens pavimento, cum fleto coepisset, vociferabant inergumini cum ingenti clamore, prope iam esse quos advenire sibi in solatio Genovefa praecabatur. Forsitan, ut opinor, angeli aut martires vel iusti eidem in auxilium conveniebant, quique voluntate timentium se faciet et depraecationem iustorum exaudiet, hac salvantur ab eo. Elevansque Genovefa ab oratione et signans unumquemque singulariter, omnes continuo ab obsessis spiritibus inmundis curati sunt. Moxque omnium adstantium nares cuncti crederent animas a vexatione demonum emundatas. Et magnificavginsi urbe Parisius, quae post consecrationem corpus suum violaverat, sed ab hominibus inmaculata credebatur. Interrogatur a Genovefa, utrum sanctapondit, se in sanctimonio consecratam, intre famulatum. E contrario Genovefa locum ac tempus vel hominem qui corpus eius violaverat exposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
disset ꝓtinus indignatione repletꝰ
meldis urbem ubi cilinia cũ genoue¬
fti morabat᷑ ꝑuenit. Mox genouefa
cũ cilinia ubi aduenisse adolescentẽ
comperit. sũma cũfestinatione ad ȩc-¬
cłam ꝑuenit. Magni miteculi res fuit
puella ab huius mundi contagionibꝰ
genouefe puellã de ministerio suo.
cui biennio fere egrotanti etiã pedũ
fuerat usus ablatus. Quã ut manibꝰ
genouefa contrectauit. confestim sani-¬
tatẽ consecuta est.
actũ ẽ. ut in parisio ꝓpria urbe offe¬
rentur ei inter uiros ac mulieres duodecĩ¬
tiNuoq inergumini suspenduntur in
aera. ita ut nec manus eorum camerã
nec pedes terrã tangerent Quae cum
ergumini clamabant nequaquã sibi
gradiendi facultatẽ concedi. nisi ab ea
dissoluerentur Qita a genouefa signa¬
ti. uictis post tergum manib ac silen¬
tes adbasilicã praedicti martiris per¬
rexerunt: Illaq post duas fere horas¬
eos sub secuta ad crebrodictã basilicã

Expanded text:
disset, protinus indignatione repletus disset, protinus indignatione repletus Meldus urbem, ubi Cilinia cum Genovefa morabatur, advenit. Mox Genovefa una cum Caelinia, ut advenisse aduliscentem conperit, summa cum festinatione ad ecclesiam perrexit. Magni miraculi res fuit, puella ab huius mundi naufragium veGenovefe puellam de ministerio suo, cui biennio fere egrotante etiam pedum usus fuerat ablatus. Quam ut manibus Genovefa contrectavit, confestim sanitatem consecuta est. 30. Factum est, ut in Parissius propria urbe offerentur ei inter viros et mulieres XII anitinuoque inergumini suspenduntur in aera, ita ut nec manu s eorum cameram nec pedes terram tangerent. Que cum inergumini clamabant, nequaquam sibi gradiendi facultatem concedi, nisi ab ea desolverentur. Et ita a Genovefa signati, revinctis postergum manibus, ac silentes ad basilicam praedicti martires perrexerunt; illaque post duabus fere oris subsecuta eos, ad crebro dictam basilicam
Abbreviated transcription (Latin):
in columis prexit. Qđ mircculũ po-
pso oppido. psallentes & exultantes
fari nequeo: adõ ut uice quadã ne
uinctos quos interi emere idẽ rex co-¬
gitabat genouefa abriꝑet: in gredi-¬
ens urbẽ parisiorũ portã firmari p̃-¬
cepit. At ubi ad scam genouefã ꝑfi¬
dos internuncios regis delibatio ꝑue¬
nit confestim ad libandas animas ꝓ¬
perans direx̃. Non minimũ popłi
admirantis fuit spectaculũ. quẽ ad¬
modũ porta ciuitatis int̾ manus eiꝰ
sine claue reserata est. Sicq regẽ ẽ¬
scuta. ne uinctoꝵ capita ãputarent᷑
tb orientis ualde contemptor sełi
nomine symeon insyria cilicie emi¬
nus abantiochia: manens incolumna
de genouefa interrogasse. Quã etiã
ueneratione ꝓfusa salutasse. & ut eiꝰ
in orationib suis memor esset obnixe
poposcisse ferunt.
grãm xpi genouefe collatã: petut
sibi abipsa uestẽ mutari. Qđ cũ
adolescens cui fuerat promissa au-¬

Expanded text:
incolomis perrexit. Quod miraculo cum incolomis perrexit. Quod miraculo cum pso oppido psallentes et exultantes fari nequeo, adeo ut vice quadam, ne vinctus, quos interemere cogitabat, Genuvefa abreperet, egrediens urbem Parisiorum, portam claudi precepit. Adubi ad Genovefa per fidus internuntius regis deliberatio pervenit, convestim ad liberandas animas properans direxit, Non minimum populi mirantes fuit spectaculum, quemadmodum se porta civitatis inter manus eius sine clave reseravit. Sicque regem consecutatibus Orientis valde contemptor seculi nomine Simeon in Siria Ciliciae eminus ab Anthiocia constitutus in colomna es de Genovefa interrogasse, quam etiam veneratione profusa salutasse et, ut eum in orationibus suis memorem haberet, poposcisse ferunt. risto Genovefe conlatam, petiit sibi ab eam veste mutare. Quod cum aduliscens, cui fuerat promissa, au
Abbreviated transcription (Latin):
stigante aliquid cũ reuerentia auferen¬
tes. pristinam receper̃ sanitatem:
uaedam fęmina furtim abstulit eus
calciam̃ta Quȩ ut ad domum suam ꝑue¬
nit. continuo oculorum lumen amisit:
Ergo ut cognouit furuncula cȩlitus in
se ulcisci iniuriã beatȩ uirginis. alterꝰ
ad eã ducatu reportans calciam̃ta. ru¬
ensq ad pedes eius ignosci sibi pariter
uefa uero ut erat benignissima. manu
eã ab humo subridens leuauit. & signas
oculos eius pristinũ lumen restituit:
nlugdunensi oppido quid mira culi per
eã dñs fecit. edicere series lectionis ex¬
postulat Adueniente si quidẽ genouefa
haut procul ab ipso oppido. maxima
pars populi in occur sũ eus uenit. lic̃
Inter quos. & parentes cuiuscdã puellȩ
que nouẽ annis ita erat paralysis egri
plicantibꝰ ergo parentibꝰ puellȩ uł
seniorib populi. addomũ puellȩ ꝑ¬
uenit. Onctione facta. contrectansq
a lecto surgens ad ȩccłam cũ popło

Expanded text:
stigante, paulolum cum reverentia auferenstigante, paulolum cum reverentia auferentes, pristinam receperunt sanitatem. 24. Quedam femina furto abstullit eius calciamenta, que ut ad domum suam pervenit, continuo oculorum lumen amisit. Ergo ut cognovit furuncula, caelitus in se ulcisci iniuriam Genuvefae, alterius ad eam ducatu revectans calciamenta ruensque ad pedes Genovefae, ignosci sibi pariter nuvefa vero, ut erat benignissima, manu eam ab umo subridens levavit, et signans oculos eius, pristinum visum restituit. 25. In Lugduninsi oppido quid miraculi per eam Dominus fecit, edicere series lecciones expostulat. Adveniente Genuvefa aut procul ab ipso oppido, maxima pars populi in occursionem convenit, inter quos et parentes cuiusdam puelle, que novem annis ita erat paralisi egretuplicantibus ergo parentibus puelle vel senioribus populi, ad domum puelle pervenit. Oracione facta, contrectansquea lecto suo surgens, ad ecclesiam cum populo
Abbreviated transcription (Latin):
noctẽ sabbati quȩ lucescit in primam
sabbati iuixta traditionẽ dñi quẽ ad mo¬
dum seruus prestolans dñm suũ quan¬
do redeat denuptiis. totam ꝑ uigilem
ducer& Uice quadam post intempestã
noctam iam proximum diem domini¬
cum gallorũ plausu uel cantu indi¬
cante: egreditur de receptaculo suo
ut ad basilicã scĩ dionisii ꝑgerar Et
contigit ut cereus qui ante eã defere¬
batur extingueretur: lurbatȩq sunt
uirgines quȩ cũ ea erant abhorrore
tetrae noctis. & animio coeno uel ubre
cereum extinctum sibi dari iub& Quẽ cũ
&ibi ante eam lucens caereus ipse igne
consumptus est:
Similiter eodem tempore in ȩccłiam in
gressa: cum diutissime solo recumbans
oratione completa a paiumento surrexisse
cȩreus necdum ab igne contactus diuino
nutu succensus inmanu eius illuminatus ẽ
tem incellula sua aiunt cȩreum in ma¬
nu eius sine succensione ignis illuminatũ.
dequo etiam cȩreo plures infirmi fide in¬

Expanded text:
noctem sabbati, que lucescit in prima sabbati, iuxta tradicionem Domini quemadmodum servus prestolans dominum suum, quando redeat de nuptiis, pervigilem duceret. Vice quadam post intempesta nocte, iam proximum diem dominicum gallorum cantu vel plausu indicante, egreditur de receptaculo suo, ut ad basilicam sancti Dionisi pergeret. Contigit, ut cereos qui ante eam deferebatur extingueret, turbateque sunt virginis qui cum ea erant ab horrore tetre noctis et a nimio cyiio vel imbre, cereum extinctum sibi dare petiit. Quem cum in ibi ante eam lucens cereos ipse igne consumtus est. 23. Similiter eodem tempore ingressa in ecclesiam, cum diutissime solo recubans, oratione conplaeta, a pavemento surrexit, cereos necdum ab igne contactos, divino nuto succensus, in manu eius inluminatus est. Idem in cellola sua agiunt cereum in manu eius sine succensione ignis inluminatum, de quo etiam cereo plures infirmi, fide in
Abbreviated transcription (Latin):
nisset occurrit ei multitudo populi
offerentis infirmos Quos illa signans
& benedice̾s in columes reddebat Iunc¬
oblatus est ei in eadem urbȩ homo
quẽ dominico die operantẽ ultio di
annorum fere .xii. similiter caeca:
uidit tanta mirabilia ꝑ eã fieri. op¬
tulit ei filium suum: quẽ bis quinis
mensib febrium frigora uehem̃ter
afflixerant: Mox genouefa. aquam
sibi exhiberi uissit. Quam ut accepit
inuocato nomine dñi & uexillo cru-¬
cis signatã. in firmo potandam dedit:
stim sanus factus est Plures ea tẽpesta¬
te fide repleti auferentes fimbrias
uestim̃ti eius. adiuersis infirmitatib
inde rediens ad suam ciuitatẽ: uxor tri¬
buni quȩ ꝑeã fuerat sanitatem conse¬
cuta quo usq nauim ascender& eam
prosecuta ẽ Nlauali igitur euectione
remeantib: contigit ut naues eorũ
uento flante ita inter scopulos uel
arbores periclitarentur. ut in latere¬

Expanded text:
nisset, occurrit ei multitudo populi offerentes infirmus, quos illa signans et benedicens incolomis reddebat. Oblatus est ei in eadem urbem homo, quem dominico die operantem ultio divannorum fere XII similiter ceca. idit tanta mirabilia per eam fieri, obtullit ei filium suum, quem bis quinis mensibus frigura vehementer adflixerant. Mox Genovefa aquam sibi exhibere iussit. Quam ut accepit, invocato nomen Domini, et ut vixillo crucis signata puerolo infirmo potandam dedit, stim sanus factus est. Flures ea tempestate fide repleti, auferentes fimbrias vestimenti eius, a diversis infirmitatibus inde rediens ad suam civitatem, uxor tribuni, que per eam fuerat sanitatem consecuta, quousque navem ascenderet, eam prosecuta est. Navale igitur effectione remeantibus, contigit, ut naves eorum, vento flaute, ita inter scupolus vel arbores periclitarentur, ut caste
Abbreviated transcription (Latin):
ingressa. occurrit ei quidã tribunꝰ
nomine pasciuius. ac dep̃cabat᷑ eam
ut urorem suã longo tempore para¬
lisis languore dep̃ssam sua uisitatione
saluarir: Obsecrante ergo tribuno uel
gressa ad lectũ egrotantis feminȩ
culo crucis de lectulo consurgere iussit:
Confestimq mulier quȩ ut asserebant.
annis fere quatuor nequaquã uehi pro¬

Expanded text:
ingressa, occurrit ei quidam tribunus ingressa, occurrit ei quidam tribunus nomine Passivus, depraecabatur eam, ut uxorem suam, longo iam tempore paralisi egritudine detentam, suam visitacione sanaret. Obsecrante ergo tribuno vel gressa, ad lectum egrotantes femine culo crucis, de lectulo consurgere iussit. Confestim mulier, quae, ut adserebant, annis quatuor nequaquam vigendi pro
Abbreviated transcription (Latin):
sua cella clam cognoscere uolens Quȩ
ut ad fores eius ꝑuenit. mox oculorũ
lumine caruit: Nescio quid procul
dubio dolose cogitantẽ eã ultio di¬
uina damnauit. Cuius oculos consũ¬
natione qua dragesimȩ procedens
gnouefa ecella sua: oratione &e sig¬
no crucis illuminauit
empore igitur quo obsidtonẽ parisiꝰ¬
dia afflictus est: ut non nulli fame
perisse dicantur Factum est autẽ ut
genouefa in arciacense oppidũ na¬
uali euectione ad comparandã an¬
nonã proficisceretur Quac ꝑuenisset
ad locum in amne sequanȩ ubi erat¬
arbor quae naues mergebat. paulu¬
lum genouefa nauigantes ad ripã
appropinquare prȩcepit & oratione
facta arborem incidi ussit Iuã cũ
ictibus securium nauales eiusdẽ socu
coepissent incidere. ultro orante ge¬
nouefa radicitus auulsa est Protinus¬
ris de eodem loco egressa sunt deqͦrũ
fȩtore ꝑduas ferehoras nauigantes illi¬
sunt: Nullusq de inceps in eodem loco
naufragium passus est

Expanded text:
sua ageret, clam cognuscere voluit. Que ut ad foris eius pervenit, mox lumen oculorum amisit: nescio quid eam procul dubio dolose cogitantem ultio divina damnavit. Cuius oculus post consummationem quadraginsime procedens Genovefa ad cellola sua oratione et signo crucis inluminavit. 35. Tempore igitur, quo opsidionem Parisidia adflixerat, ut nonnulli fame interisse nuscantur. Factum est autem, ut Genovefa in Arciacinse opido navali effectione ad conparandam annonam proficisceretur, Quae cum pervenisset ad locumarbor, qui naves mergebat, paulolum Genovefa navigantibus ad ripam adpropinquarae precoepit et, oratione facta, arborem incidi iussit. Quam cum hictibus securium navales eiusdem socii cepissent incidere, ultro, orante Genovefa, ruit avulsa. Protinusre ab eodem loco egressa, de corum nidore duabus fere oris navigantes sunt. Nullus deinceps in eodem loco naufragium passus a nav
Abbreviated transcription (Latin):
quasi stadia sexcenta Et cũ ad por¬
tum turonicae urbis ueniss. occur-¬
rit ei debasilica scĩ martini in ergu¬
minorum multitudo clamantes ne
genouefa basilicã scĩ martini ingres¬
sa plures ab obsessis dȩmonib signo
pellebant᷑ fatebantur in hora exitus
sui quod digiti manuu beatȩ ge¬
nouefȩ singillatĩ uelut cęrei diui¬
nitus cȩlesti igne flagrarent. & ab¬

Expanded text:
quasi stadia sexcenta. Et cum ad portum Toronice urbis pervenisset, occurrit ei de basilica sancti Martyni inerguminorum multitudo, clamantes neqGenuvefa basilica sancti Martyni ingressa, plures ab obsessis demonibus oratiocedebant, fatebantur in ora cruciatus sui, quod digiti manuum Genuvefe siggillatim vellut cerei divinitus caelesti igne flagrarent,
Abbreviated transcription (Latin):
a pastorib didicerant renuntiaue¬
runt: At illa extemplo p̃gaudio
sinum lacrimis impleuit Egressis
ctem totam in oratione & lacrimis
conferri. quẽ ad modum posset in
honorẽ summi antistitis ac marty¬
ris scĩ dionisii basilicã construere:
Quae luce prima uigiliis confec¬
ta ad genesium prb̃m properans
direxit: implorauitq eum quatenꝰ
basilicam insuprascripti martẏris
honore construerent: Cui & de cal¬
cibus quas ds̃ prouiderat indicauit:
Et enun genesius prb̃t ubi de cal¬
cib audiuit. meti superatus geno¬
uefam pronus in terra adorauit:
ac repromisit in dies noctesq se ob¬
nixe quȩ iusserat impleturum: Uni¬
uersis deniq ciib genouefa implo.¬
rante auxilium ferentib in honorẽ
sepedicti martiris dionisii ad fasti¬
gium usq basilica constructa est
Opere p̃tium etiam illud indica¬
re estimo: quid miraculi tunc ꝑ eã
dñs fecit Cum collectis carpentari-¬
is qui ad crebro dictum aedificium¬

Expanded text:
a pastoribus dedicerant Genuvefe renuntiaverunt. Ad illa extemplo pre gaudio sinum lacrimis implevit obortis, ectem totam in oratione et lacrimis uemadmodum possit in honorem summi antestites ac martires sancti Dionisi basilicam construere. 20. Que luce prima vigiliis confecta ad Genesium presbiterum properans direxit lacessevitque eum, quatenus basilicam in suprascripti martires honorem construerent, cui et de calcis, quas Deus providerat, indicavit. Etenim Geneseus presbiter, adubi de calcis audivit, metu superatus, Genuvefa pronus in terra adoravit hac repromissit, dies noctisque se obnixe que iusserat impleturum. Universis denique civibus, Genuvefa inplorante, auxilium ferentibus, in honorem sepe dicti martires ad fastigium usque basilica constructa est. 21. Opere precium etiam illud indicare, quid miraculi tunc per eam Dominus fecit. Cum, collectis carpentariis, que ad crebro dictum aedificium
Abbreviated transcription (Latin):
cerribilem eẽ & metuendum locum
calcis copia deest Quib genonefa
spũ scõ repleta. claro uultu. mente
prȩclariori uaticinans. manifestũ dedit
eloquium dixitq ad eos: Egrediatur
quaeso scĩtas ur̃a. & de ambulate per
pontẽ ciuitatis: & quae audieritis renũ¬
tiate michi: Qui cũ egressi essent sta¬
Et ecce duo custodes porcorũ non
longe ab eis stantes. cum inter se¬
ad inuicem sermocinarentur. ait unꝰ
ad alterum: Dum sius uestigiũ ob
partum uacantis legerem. inueni
furnum calcis miraẽ magnitudinis.¬
Cui alter pastor e contrario respon¬
dit: Item & ego inueni insilua arbo¬
rem radicitus auento euulsam &
sub radicib eius similiter furnũ cal
incȩlum p̃gaudio fixis. dm̃ benedi¬
rerunt qui tantã gram famulȩ suȩ
genouefe dignatus est conferre: Cõ¬
perientes ergo loca in quib siti erant
furni calcis. de quib custodes porcoꝵ
contionabantur. regressi prb̃i quae¬
cuntibͥ ad consecrandũ uilico ep̃o

Expanded text:
erribilem esse et metuendum locum calces copia deest'. Quibus Genovefa, Spiritu sancto repleta, claro vultu, mente preclariore vaticinans manifestum dedit eloquium dixitque ad eos: 'Egrediatur, queso, sanctitas vestra, et deambulantes per pontem civitates, que audieritis renuntiate mihi'. Qui cum egressi fuissent et ecce! duo custodes porcorum non longe ab eis stantes, cum inter se sermocinarentur, ait unus ad alterum: 'Dum suis vestigio ob partum vagantes legerem, inveni furnum calces mire magnitudines'. Alter pastor e contrario respondit: 'Idem et ego inveni in silva arborem radicetus a vento evulsam et sub radicibus eius similiter furnum calcin caelo prae gaudio fixis, Deum benedixerunt, qui tantam graciam famulae suae Genuvefe dignatus est conferre. Conperientes ergo loca, in quibus siti erant furni calces, de quibus custodes porcorum contionabantur, regressi prenunt
Abbreviated transcription (Latin):
uidam puer nomine prudens qualit̃
remedium ac medilam ad eius sepulerũ
ad eptussit. non absurdum fidelib in¬
notescere proreuerentia loci illiꝰ existi¬
mo Quem cum ab infirmitate calculi
nimium afflictum parentes sui uiue¬
re desperarent. & ad tumulum scãe¬
mitu medelam eius egritudinis implo¬
rassent. ipsa die lapsis ab eadẽ infir-¬
mitate infirmitate generatus. ab eodẽ
ad sepulchrum genouefȩ sanitatem
sibi reddi nocte tota implorassa. iN
rex bellorum iure tremendus. crebro
prodilectione scãe uirginis in ergastu¬
lum retrusis indulgentiã tribuit.&
procriminũ animaduersione sepe etiã
uefa supplicante dimisit Quin eciam
honoris eius glã basilicã edificare ceꝑat
quȩ post discessum eius studio p̃cellen¬
tissimȩ crotchildis reginae celsum ex¬
tulit aedificata fastigiũ Cuiꝰ est porticꝰ
applicata triplex. nec non & patriarcharũ¬
& propharum & martyrum atq confes¬
sorum ueram uetusti temporis fidem qͥs̃

Expanded text:
. Quidam puer nomine Prudens, qualiter remedium ac medillam super sepulchrum eius adeptus est, non absurdum fidelibus innotiscere pro reverentia loci ipsius stimo. Quem cum ab infirmitate calcoli nimium profligatum genitores sui vivere disperarent et ad tumulum mitu medillam suae egritudines inplorassent, ipsa die lapes ab eadem infirmitate generatos ab eodem ad sepulcrum Genuvefe sanitatem sibi reddi nocte tota inplorasset, inrex bellorum iure tremendus crebro pro dilectione sui in ergastulo retrusis indulgentiam tribuit et pro criminum animadversione sepe culpablomes, Genuvefa supplicante, dimisit. Quin etiam honoris eius gratia basilicam aedificare coeperat, que post discessum suum studio precellentissimae Chrothechildis regine sue celsum protullit aedificata fastigium. Cui est porticus adplicata triplex, nec non et patriarcharum prophetarumque et martyrum adque confessorum veram vetusti temporis fidem, que sunt
Abbreviated transcription (Latin):
eius felle commota ut filiae alapam
dedit. statim oculorum ꝑcussa ẽ cȩci¬
tate: Irib namq mensib minus abi¬
ennio nutu diuinae maiestatis adma-¬
nifestandam gram̃ genouefae hanc
ꝑ pessa est cȩcitatem: Tandem aliquan¬

Expanded text:
ia repleta, ut filiae alapam dedit, statim luminum percussa est orbitatem. Tribus namque mensibus minus a biennio nutu divine magestatis ad manifestandam gratiam Genovefae hanc perpessa est cecitatem. Tandem aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
uans manus ad cȩlum cum fide & ue-¬
neratione. aquã a filia sua. allatam
insuꝑ ipsa suspirante ab ea crucis uir¬
tute signatam accepit: De qua fom̃¬
tans sibi oculos. paululum uidere cȩ-¬
pit Cumq hoc bis terq fecisset. lu.¬
men amissum integre recepit:
annorum ad consecrandum offerentur. ut
comperit duunitus prȩdictus pontifex
genouefam uirginib quae illi p̃ponebin¬
tur meritis multum eẽ sublimiorem:
ait: Illa quȩ retro sequitur ante ponat᷑
qm̃ hȩc cęlitus iam est sanctificationem
adepta Sic itaq benedictionẽ conse.¬

Expanded text:
ns manus ad celum, cum fide et veneratione aquam a filia sua allata, insuper ipsa sperante, ab ea crucis vexillo signata accepit, de qua fumentans sibi oculos, paululum cernere cepit. Cumque hoc bis terque fecisset, lumen amissum pristinumque recepit. um annorum ad consecrandum offerentur, ut conperit divinitus praedictus pontifex Genovefa, virginibus que illi proponebantur multum sublimiores ait: 'Illa que postergum sequitur anteponatur, quoniam haec celitus iam est sanctificationem adepta'. Sic itaque benedictionem conse
Abbreviated transcription (Latin):
ornam̃to collum saltem digitosq
tuos onerari patiaris: Nam si scłi huiꝰ
uel exiguus decor tuã superauerit
mentem. etiam aeternis & cȩlestib or¬
namentis carebis Et uale dicens ei atq
obsecrans. ut sui memor tantũ crebro
ri seuero: iter quod ceperant auxili
cum mater eius die sollemni ad ȩc¬
mi remanere p̃ceperat nequaquam
posso abigere clamantẽ sibi cũ lacri¬
mis & dicentẽ. ego fidem quã dõ & scõ ger¬

Expanded text:
ornamento collum, saltim digitos ornamento collum, saltim digitos tuos honerare paciaris. Nam si seculi huius vel exiguus decor tuam superaverit mentem, etiam aeterna et celestia ornamenta carebis'. Et vale dicens ei atque obsecrans, ut sui memor tanti crebro isuo Severo iter quod ceperant, auxilies aliquod, cum mater eius die sollemni ad eccmi remanere preceperat, nequaquam possit abigere, clamantem sibi cum lacrimis et dicentem: 'Ego fidem, quam sancto Ger
Abbreviated transcription (Latin):
bit enim dñs uirtutem & fortitudinẽ
deori tuo: fuenientes ergo ad ȩccłam
euirsum spiritalem nonam atq duode¬
cinam celebrantes semꝑ sc̃s germanus
manum suam suꝑ caput eius tenuit:
& cibo sumpto ac ymno dicto. iussit
seuerum cum sua filia in suo se colloca¬
ie receptaculo: eumq primo diluculo
dite sui ꝓfectionẽ ad se reuerti p̃cepit
Quae cũ lustrante iam solis lampade ter¬
ras. ita ut iusserat agenitore suo fuisset¬
adducta: nescio quid in ea deinceps cȩ¬
leste scs̃ germanus conspicatꝰ. ait ad eã.
Aue filia genouefa Reminisceris qͥd
michi sis pollicita: cui genouefa respon¬
dit Reminiscor qͥd tͥ dõq pat̾ scẽ pro¬
nus nummum ęreum dĩ nutu allatũ
habentem signũ crucis atellure colli-¬
gens. promagno munere dedit inqui¬
ens ad eã Hunc transforatũ ꝓmemoria
mei a collo suspensum semꝑ habeto.
nulliusq me talli neq auri neq ar-¬
genti seu quarum libet margaritũ

Expanded text:
bit enim Dominus virtutem et fortitudinem bit enim Dominus virtutem et fortitudinem decori tuo'. Pervenientes ergo ad ecclesiam, cursum spiritalem nona atque duodecima caelebrantes, semper sanctus Germanus manum suam super caput eius tenuit et, cybo sumpto ac hymno dicto, iussit Severo cum filia in suo conlocare receptaculo cumque primo diluculo ante sui profectionem aet, lustrante iam solis lampade terras, ita, ut iusserat, a genitore suo allata, nescio quid in ea deinceps celeste sanctus Germanus conspicatus, ait ad eam: 'Have, filia Genovefa! Reminisceris, quimihi sis pollicita?' Cui Genovefa respondit: 'Reminiscor , quod tibi Deoque, pater sancte, pronus nummum aereum Dei notu allatum, habentem signum crucis, a tellure colligens pro magno munere dedit, inquiens ad eam: 'Hunc transforatum pro memoria mei et collo suspensum semper habeto; nullius metalli neque auri neque argenti seu quolibet margaritarum
Abbreviated transcription (Latin):
tium cȩtuum. eminus sc̃s germanus
fam Quã ilico ad se deduci p̃cepit:
Cuius caput de osculans sciscitatur a
turba nomen puellae. cuiusq eẽt fi.¬
nouefe a circunstante populo indica¬
tum est. & pater uel mater acciti asti¬
terunt: Ad quos ait sc̃s germanus:
genitores: In hiuius natiuitate magno gau¬
dio & exultatione cȩlebratum misterium
incelo noueritis ab angelis Erit enĩ hȩc
magna coram domino & multi eius uitã
ꝓpositum q scm̃ mirantes declinabunt
amalo. & ab improba atq impudica uita
Et paulo post ait genouefae: Filia mi
genouefa.: At illa respondit Audit
famula tua pater scẽ quae iubes edicito
Cui sc̃s germanus ait Quaeso ne ue¬
rtaris michi profiteri. siius inscĩmonio
consecrata xp̃o immaculatum & intac¬
tum corpus quem admodum sponsa
euis seruare: Cui genouefa respondit
Benedic tus tu mi pater. quia quae
Solo inquit scẽ pater. & ora ut deuoti¬
onẽ meã dñs ad implere dignetur:

Expanded text:
tium coetu eminus sanctus Germanus tium coetu eminus sanctus Germanus fam, quam ilico ad se deduci precepit. 4. Cui caput osculans, sciscitatur a turba et nomen puelle et cuius esset finovefe a circumstante populo edictum est, et pater vel mater acersiti adsteterunt. Ait ad eos sanctus Germanus: genitores! In huius nativitate magnum gaudium et exultatione caelebratum mysterium in celo noveritis ab angelis. Erit haec magna coram Domino, et multi eius vitam propositumque sanctum mirantes, declinabunt a malo, et ab inproba atque inpudica vita Et paulo post ait Genovefae: 'Filia mi, Genovefa!' Ad illa respondit: 'Audit famula tua, pater sancte; que vis edicito'. Cui sanctus Germanus dixit: 'Queso, ne verearis mihi profiteri, si vis in sanctimonio consecrata Christo inmaculatum et intactum corpus tuum, quemadmodum sponsa eius, servare'. Cui Genovefa respondit: 'Benedictus tu, mi pater, quia que Volo', inquid, sancte pater, et ora, ut devotionem meam Dominus implere dignetur'.
Abbreviated transcription (Latin):
NOUEEA
DORENST
PARROCHIA
quȩ septẽ
fere milib
a parisio
urbe ab est
Pat̃ eius
sȩuerus. mat uero gerontia uocitata est
Sed primum ab ineunte aetate eius de¬
uotionẽ. tum demum grãm dĩ quȩ in ip¬
sa collata est fidelib censui in notescere:
Proficiscentib itaq ad brittanniam sc̃ĩs ac
uenerabilib uiris germano & lupo ponti¬
ficib ad pelagianã heresim quae in illis
finib imminebat superandam: quȩ here¬
sis ⁊izania suꝑ triticum seminans. asse¬
rebat natos ex duob baptitatis sine bap¬
tismo posse saluari: cum omnino p̃dica¬
tio diuina tradat nullum posse hab̾e
uitam aeternã: nisi renatus fuerit ex aqͣ
Euntes ut dixi brittanniã: ad prȩdi¬
ctam parrochiam: manendi. uel maxi¬
me orandi grã se contulerunt Quibus
cum uulgi multitudo haud procul ab
aeccłia benedictionem expetens ob
uiam uenisset. & cateruatim uterq
sexus uirorum ac mulierum ac pariui.¬
lorum occurrer&. in medio occurren¬

Expanded text:
novefa derinse parochia quae septem ferme milibus a Parisius urbe abest. Pater eius Severus, mater Geroncia vocitata est. Sed primum ab ineunte aetate eius devotionem, tum demum gratia Dei in ipsam conlatam fidelibus censui innotisci. 2. Proficiscentibus itaque in Brittania sanctis ac venerabilibus viris Germanum et Lupum pontifices ad Pelagianam heresem, quae tunc in illis finibus iminebat, superandam, – quae heresis zizania super triticum seminans, adserebat, natus ex duobus baptizatis sine baptismo posse salvari, cum omnino praedicatio divina tradat, nullum posse habere vitam aeternam, nisi renatus fuerit ex aquant. 3. Euntes, ut dixi, in Brittaniam, ad predictam parochiam manendi vel maxime orandi gracia se contulerunt. Quibus con vulgi multitudo aut procul ab ecclesia, benedictionem expetentes, in obviam venissent, et catervatim utriusque sexus virorum et mulierum ac parvolorum occurrerint, in medio occurren
Abbreviated transcription (Latin):
retur. & grã xp̃i in ea collata plus lu¬
cer& tempore aliquo ita est corpus eiꝰ
obsessum paralisi. ut laxatis artubus
nulla compago ad herere suo crederet᷑
loco Dequa infirmitate nimium af-¬
flicta. triduo corpus eius uelut exa¬
mine. solis paululum genis eius ruben¬
tib custodiebatur:. Quȩdũ post modũ¬

Expanded text:
retur, et gratia Christi in ea conlata plus cresceret, tempus aliquod ita est corpus eius obsessum paralisi, ut, laxatus artus, nulla conpago adherere suo crederetur loco. De qua infirmitate nimium afflicta, triduo corpus eius iam exanime, solis paululum genis rubentibus, custodiebatur. Que cum d
Abbreviated transcription (Latin):
allato iubo a se om̃s seorsum secedere.
Et illa genib int̾raspositis lacrimas
fundens: ubi sensit se optinuisse quod
p̃cabatur: surgens oratione completa
signum crucis suꝑ uas poculi fecit:
Mirabile dictu. statim cupa usq ad sũ¬
mum poculo impleta est Et ex eo qui
ad oꝑandum acciti fuerant. quandiu
omẽ opus basilicȩ consummatũ ẽ. uber.¬
riȩ potantes: maximas dõ grãs retu.¬

Expanded text:
lavit, a se omnes seorsum discedere. Et illa genibus in terra fixis, lacrimas fundens, ubi sensit se obtenuisse, que praecabatur, surgens, oratione conpleta, signum crucis super vas poculi fecit. Mirabile dictum! Statim cupa usque ad summum poculo iinpleta est, et ex eo, qui ad operandum accersiti fuerant, quam diu omne opus basilice consummatum est, uberrime potantes, maximas Deo gratias retu
Abbreviated transcription (Latin):
ma & enĩ in modũ camerȩ curuata specie
quasi ueli nauis uento sinuati sinuati supra
corpus martrris stetit. Quod corpus in me¬
dium positũ non erat ut caro ardens. sed
tanquã si aurũ aut argentũ infornace can¬
desceret: Tum p̃ter ea odorem naribꝰ hausimꝰ
unguenti. Adultimũ uidentes scelerũ mi¬
nistri igni corpus ñ posse consumi. uisserus
ꝓpius accede confectorẽ. & corpus cui ignis
cesserat mucrone transfodere. Quo facto
tã largus ꝓfusus est sanguis. ut restingue¬
ret rogũ. Popłs aut̃ miraculi stupore di¬

Expanded text:
 et in modum camerae curvata specie, quasi veli navis vento sinuati sucorpus martyris stetit. Quod corpus in medio positum non erat ut caro ardens, sed tanquam si aurum aut argentum in fornace candesceret. Tunc praeterea odorem naribus circumsmi unguenti. Ad ultimum videntes scelerum ministri, corpus igni non posse consumi, jusserunt propius accedere confectores et corpus, cui ignis cesserat, mucrone transfodere. Quo facto, tam largus profusus est sanguis, ut restingueret rogum. Populus autem cum miraculi stupore di