comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra tantũ ubi se pecut clarificari: ue¬
rũ cciã decelo ubi iã addexcãm patris intpellans
In potentatib sał dextȩ̃ eiꝰ: Pocentatꝰ nrĩs salus
fauoris eiꝰ. cũ etiã decribulatione dat auxiliũ:
ut quando infirmam̃ tunc potentes simꝰ. Nam
uana sał hominũ: quȩ nondextẽ. sed sinistrȩ
eius ẽi hac enĩ extollunt᷑ inmagnã suꝑbiam:
poraliũ bonorũ trabunt᷑. & hi suꝑb̾ p̃ferunc᷑
honorib atq inbis exultant. Nos auẽ inno¬
nearomanis ꝑ derent locũ. & iiruentes in la¬
pidẽ offensionis & petrã scandali. despe cęles¬
ignorantib dĩ iustitiã. & suã uolentes cons
tituere: Nosauc̃ surręximꝰ & erecti sumus.
Nosuͦ ut popłs gentiũ intraret. delapidib ex¬
citati filii abraham: qͥ ñ sectabam᷑ iusticiã
adp̃ hendimꝰ eã. Ecresurreximꝰ. necuirib
nris. sꝯ ꝑ fidẽ iustificati erecti sumꝰ. D nẽ
se qͥ nob̾ p̃liandi exẽplũ passione monstraũ.

Expanded text:
ra tantum, ubi se petiit clarificari ; verum etiam de coelo, ubi jam ad dexteram Patris interpellans In potentatibus salus dexterae ejus: potentatus nostri sunt salus favoris ejus, cum etiam de tribulatione dat auxilium, ut quando infirmamur, tunc potentes simus . Nam vana salus hominum , quae non dexterae, sed sinistrae ejus est: hac enim extolluntur in magnam superbiam, poralium bonorum trahuntur, et hi superbis praeferuntur honoribus, atque in his exsultant. Nos autem in none a Romanis perderent locum : et irruentes in lapidem offensionis et petram scandali , de spe caeles, ignorantibus Dei justitiam, et suam volentibus constituere . Nos vero surreximus, et erecti sumus: nos vero ut populus Gentium intraret, de lapidibus excitati filii Abraham qui non sectabamur justitiam, apprehendimus eam , et surreximus; nec viribus nostris, sed per fidem justificati se qui nobis praeliandi exemplum passione monstravit,
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ inqͥt suꝑbiȩ omĩs apostatare adõ.: Non
leue malũ ẽ. hocuiciũ fr̃s mei Huic uicio
inhis ꝑ sonis quas uidetis amplas: displicet
humilitas xpĩana : Propt̃ hocuitiũ dedig¬
nant᷑ colla subdere iuigo xpi: obligatĩ
artius iugo peccati Non enĩ seriure ñ eis
continget.: Nã no lunc seruire: sedeis ex¬
pedic seriure.: Nolendo seriure nichil
aliut agunt: quã uebono dnõ ñ seruiant.
ñuc omĩno ñ seruiant: Qui noluerit seruire cari

Expanded text:
biae hominis apostatare a Deo . Non leve malum est hoc vitium, fratres mei: huic vitio in his personis, quas videtis amplas, displicet humilitas christiana. Propter hoc vitium dedignantur colla subdere jugo Christi, obligati arctius jugo peccati. Non enim servire non eis continget: nam nolunt servire, sed eis expedit servire. Nolendo servire nihil aliud agunt, quam ut bono Domino non serviant; non ut omnino non serviant: quia qui noluerit servir
Abbreviated transcription (Latin):
ex iuit sonus eorũ: ꝙ infines orbis cre uerba
eorũ. Idõ & uoshic loqͥmͣ Sonꝰ enĩ ille ad
nos usq ꝑuenie: sonꝰ quimomnẽ trã exut.
& hereticus adeccłam ñ intrat.. Idõ sonus
inomnẽ trã exut: ut tu incęlũ intres:
Opestilentiosa. litigiosa. pessima. & adhue
ernare uolens suꝑbe fili: audi testamentũ
patris tui: E cce quid planius : quio aptius.
Inomnẽ t̾rã exiuit sonꝰ eorũ: M infines orb t̾rȩ uerba
eorũ: Nũqͥd ex positore opꝰ habet: qͥd contrate
conaris : partẽ ius inlite tenere. qͥ potes totũ iN
fiat sic̃ oꝑta : suꝑ greges hereticorũ.: Dictũ ẽ.
& cuidã inscriptura scã. qm̃ tu in occulto fe¬
cisti: patieris insole.. Hoc ẽ. occulte inalũ fe¬
cisti: pȩnas patieris inmanifestatione omĩĩ
Insole posuit cab̾naculũ suũ: Quid tuhereti¬
Seruus es: audi dmñ. Filius: audi pacrem:
Emendare : reuiuesce Dicamꝰ & detẽ. Mortu
quȩro : qr peristi: Nolime inqͥt quȩ rere

Expanded text:
exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Ideo et nos hic loquimur: sonus enim ille ad nos usque pervenit, sonus qui in omnem terram exiit, et haereticus Ecclesiam non intrat. Ideo sonus in omnem terram exiit, ut tu in coelum intres. O pestilentiose, litigiose, pessime, et adhuc errare volens; o superbe fili, audi testamentum patris tui. Ecce, quid planius, quid apertius? In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Numquid expositore opus est? Quid contra te conaris? Partem vis in lite retinere, qui potes totum in fiat sicut operta super greges haereticorum. Dictum est et cuidam in Scriptura sancta, Quoniam tu in occulto fecisti, patieris in sole : hoc est, occulte malum fecisti, poenas patieris in omnium manifestatione. In sole ergo posuit tabernaculum suum. Quid tu, haeretiServus es? audi dominum. Filius es? audi patrem: emendare, revivisce. Dicamus et de te: Mortuuquaero, quia periisti. Noli, inquit, me quaerere:
Abbreviated transcription (Latin):
parce seruo tuo. Simei ñ fuerint dominata
occulta mea. & delicta mea: tunc in macula¬
tus ero: Hoc ñsuis uirib audet: sꝰ dmñ de¬
p̃cat᷑ uc impleat. cui dicit᷑ in alio psalmo. iti¬
nera mea dirige scđm ũbũ tuũ.: & ñ domine¬
tur mei omĩs iniustitia.: Noli timere six pĩa¬
Malũ cũ cime hoc ẽ. cupiditatẽ cuã: non qd̃
inte dr̃ fec̃. sed qđ tͥ ipse fecisti: Te dñs bonũ
seruũ fec̃: tu cibi incorde tuo malũ dmñ
creasti Merito subderis iniqͥtati. merito
sub deris dnõ. quẽ cu tͥ ipse fecisti. qr ei qͥte
fecic subditꝰ eẽ noliusti.: Sedsimei inqͥt ñ fu¬
erint dominata : tunc inmaculatꝰ ero. & e
mundabor adelicto maximo. Pucamꝰ quo
delicto: qͦ illud ẽ. delictũ magnũ. Forte
aliud sit quã dicturꝰ sũ: ñtam̃ cęlabo qđ
sentio. Deliccũ magnũ. arbitror eẽ suꝑ¬
biã. Haec fortasse & alit̃ significatũ ẽ. in
eo qđ ait: ꝙ mundabor adelicto magno.

Expanded text:
parce servo tuo. 14. Si mei non fuerint dominata: parce servo tuo. 14. Si mei non fuerint dominata: occulta mea et delicta aliena. Tunc immaculatus ero: hoc non suis viribus audet, sed Dominum deprecatur ut impleat, cui dicitur in psalmo: Itinera mea dirige secundum verbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas . Noli timere, si Malum in te time, hoc est cupiditatem tuam, non quod in te Deus fecit, sed quod tibi ipse fecisti: te Dominus bonum servum fecit; tu tibi in corde tuo malum dominum creasti. Merito subderis iniquitati, merito subderis domino quem tu tibi ipsi fecisti; quia ei qui te fecit subditus esse noluisti. 15. Sed si mei, inquit, non fuerint dominata, tunc immaculatus ero; et mundabor a delicto magno: quo putamus delicto? quod illud est delictum magnum? Forte aliud sit quam dicturus sum, non tamen celabo quod sentio. Delictum magnum arbitror esse superbiam. Hoc fortasse et aliter significatum est in eo quod ait, Et mundabo
Abbreviated transcription (Latin):
niq quando nos penitec delict: inluce sumꝰ:
Nã quando qͥsq ipso delicto inuolutꝰ ẽ: quasi
obtenebratis oꝑtisq ocuł ñuidec delictum.
quasi ubi tegat᷑ & carnis oculus nec aliud
uides. nehoc unde tegit᷑ uides Ergo dõ
inspicere qđ sanet. illi dicamꝰ. ab occultis
meis mundame dnẽ: &abalienis parce ser¬
uo tuo.: Delicta in qͥt mea inqͥnantme. de¬
licta aliena affliguntme: abhĩs muudame
ab illis parce. Tolle mͥ ex corde inalã cogi¬
tationẽ. repelle ame malũ suasorẽ: hoc ẽ.
ab occultis meis mundame. & ab alienis par¬
ce seruo cuo: Nã ista duo genera delictorũ
ꝓpria simul& aliena: etiã primicꝰ in exordio da¬
ruer. Diab oł suo delicto cecidit: adã alie¬
no deiecit.: Hic ipse dĩ seruiꝰ custodiens uidici¬
a dĩ. inqͥb retributio multa.: W inalio psal¬
mo sic orat.: Nonueniat mͥ pes suꝑbiȩ: & ma¬
nus peccatoris ñmoueat me: Hoc ẽ. ab alienis¬

Expanded text:
nique quando nos delicti poenitet, in luce sumus. nique quando nos delicti poenitet, in luce sumus. Nam quando quisque ipso delicto involutus est, quasi obtenebratis opertisque oculis non videt delictum: quia si tibi legatur et carnis oculus, nec aliud vides, nec hoc unde tegitur vides. Ergo Deo inspicere quod sanet; illi dicamus: Ab occultis meis munda me, Domine; et ab alienis parce servo tuo. Delicta, inquit, mea inquinant me, delicta aliena affligunt me: ab his munda me, ab illis parce. Tolle mihi ex corde malam cogitationem, repelle a me malum suasorem: hoc est. Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo. Nam ista duo genera delictorum, propria simul et aliena, etiam primitus in exordio claruerunt: diabolus suo delicto cecidit, Adam alieno dejecit. Hic ipse Dei servus custodiens judicia Dei, in quibus retributio multa, et in alio psalmo sic orat: Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveant me . Non veni
Abbreviated transcription (Latin):
ciora suꝑ meł ꝙ fauũ Sedhoc aduersũe. er¬
ranci Mel amarũ ẽ. febrienti: dulce tam̃ & ac¬
ceptabile sanitati. qr carũ ẽ. sanitati: Desid̾ã
ꝓbat seruũ tuuiꝰ. ñ loquendo: Custodit ea ser¬
uus cuiꝰ. qe & nunc dulciasunt. & in poste¬
rũ salubrias :: Nã incustodiendo ea: retribu¬
tio multa Sedamans animositatẽ suã. nec
uidet hunc splendorẽ hereticꝰ. nec sentit dul
iste ẽ. seruiꝰ. qͥ custo dichanc dulcedinẽ. sua¬
uitatẽ caritatis. amorẽ unitatis: Ego inqͥc
ipse qͥcustodio. rogote. qm̃ delicta quis incel¬
ligit: nemͥ ut homini quȩdã subrẽpant.
& qͥb dã ut homo p̃occuper.: Ab occultis
meis mundame dnẽ. Hoc ergo cantauimus.
ecce adhoc lo quendo ꝑuenimꝰ.: Dicamꝰ. m
cũ intellectu cantemꝰ. & cantando oremꝰ. m
orando impetremꝰ : dicamꝰ. ab occultis meis
mundame dnẽ: Quis enĩ delicta intelligit:
siuident᷑ tenebrȩ: intelligunt᷑ delicta.: Te¬

Expanded text:
it, super mel et favum. Sed hoc adversum est erranti: mel amarum est febrienti, dulce tamen et acceptabile sanato, quia carum est sanitati. Desiderabprobat servus tuus, non loquendo. Custodit ea servus tuus, quia et nunc dulcia sunt, et in posterum salubria sunt; nam in custodiendo ea retributio multa: sed amans animositatem suam, nec videt hunc splendorem haereticus, nec sentit dulciste est servus qui custodit hanc dulcedinem, suavitatem charitatis, amorem unitatis. Ego, inquit, ipse qui custodio, rogo te, quoniam delicta quis intelligit? ne mihi ut homini quaedam subrepant, et quibusdam ut homo praeoccuper, Ab occultis meis munda me, Domine. Hoc ergo cantavimus, ecce ad hoc loquendo pervenimus. Dicamus, et cum intellectu cantemus, et cantando oremus, et orando impetremus: dicamus, Ab occultis meis munda me, Domine. Quis enim delicta intelligit? Si videntur tenebrae, intelliguntur delicta. De
Abbreviated transcription (Latin):
rectȩ: Hontrentes. sꝰ lȩcificantes corda: hocẽ.
separari ab eo quẽ diligit: Iste ẽ. tunor castꝰ
nonquẽ consũmata caritas foras mictit timo
rem. sꝰ ꝑmanens in scłm scłi: Hic ẽ. sp̃s sc̃s.¬
id.ẽ. hunc donat. hunc confert. hunc inserit
Non adrixas diuisionis: sed ad congregationẽ
unitatis.: hoc ẽ. enĩ idipsũ: hocẽ. sp̃s scs:¬
Idõ lingius omĩũ loqͥ fecie. in qͦs pͥmo uenit:
qr lingus omĩũ gentiũ inunitatẽ se cor¬
gregaturũ eẽ. nuntiauic.: Qđ tunc faciebat
unus homo accepto spũ scõ. ut unꝰ homo
linguis omiũ loqueret᷑. hoc mͦ ipsa unitas fac̃.
linguis omĩb loquit᷑.: Et mͦ unꝰ homo in omĩ¬
bi gentib linguis omĩb loqͥt: unꝰ homo ca¬
put & corpꝰ. unꝰ homo xpc̃ & aeccła. uir ꝑ

Expanded text:
rectae: non terrentes, sed laetificantes corda. Hoc estseparari ab eo quem diligit. Iste est timor castus, non quem consummata charitas foras mittit ; sed permanens in saeculum saeculi. Hic eid est, hunc donat, hunc confert, hunc inserit non ad rixas divisionis, sed ad congregationem unitatis; hoc est enim, in idipsum. Hoc est Spiritusfecit, in quos primo venit; quia linguas omnium gentium in unitatem se congregaturum esse nuntiavit. Quod tunc faciebat unus homo accepto Spiritu sancto, ut unus homo linguis omnium loqueretur; hoc modo ipsa unitas facit, linguis omnibus loquitur. Et modo unus homo in omnibus gentibus linguis omnibus loquitur, unus homo capu
Abbreviated transcription (Latin):
os. int̾ adũsos dõ. int̾amatores mundi. ꝑ¬
secutoresq iustorũ. inc̃ sȩuientẽ mundũ
adnuntiata sunt ista: Sed sȩuiens mundꝰ
qͥd poterit facere. quando firmam̃tũ ista
nuntiabat: Ad nuntiat firmam̃tũ. quid:
dĩ illa qua salui facti sumꝰ. quacreati in bo
homines. sed etiã uistos sicam̃ sumꝰ : ipse fe¬

Expanded text:
 inter adversos Deo, inter amatores mundi persecutoresque justorum: inter saevientem mundum annuntiata sunt ista. Sed saeviens mundus quid poterat facere, quando firmamentum ista annuntiabat? Annuntiat firmamentum: quid? Dei illa, qua salvi facti sumus, qua creati in bonhomines, sed etiam justos, si tamen sumus, ipse fe
Abbreviated transcription (Latin):
audunt tanꝗ ũbũ eruetuatũ: illi tanꝗ sci¬
entia ad nuntiata Qd enĩ ructat᷑. p̃sentib
ructat᷑. Qđ auc̃ adnuntiat᷑: longe positis
adnuntiat᷑: Possunt cęli sensus plures inue¬
niri: sed adhibend̾. ẽ. mod̾ ꝓpt̃ angustias
Quorũ nisi cȩlorũ illorũ qͥenarrant głam dĩ:
Non sunt loq le neq sermones. qͦrũ ñ audiant᷑

Expanded text:
audiunt tanquam verbum eructatum; illi tanquam sciaudiunt tanquam verbum eructatum; illi tanquam scientiam annuntiatam: quod enim ructatur, praesentibus ructatur; quod autem annuntiatur, longe positis annuntiatur. Possunt coeli sensus plures inveniri, sed adhibendus est modus propter angustias quorum, nisi coelorum illorum qui enarrant gloriam Dei? Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur
Abbreviated transcription (Latin):
b dix̃ uos estis lum̃ mundi.. Aꝑtũ hoc uide¬
tur: & cognicũ facile. quo mͦ aut̃ nox noc¬
ti adnunciat scientiã: ñnulli hȩc u̾ba sim¬
pliciẽ incellexet᷑:: Et forte hoc sic uerum.
retur. apłi audierunt.: hoc inpostero
eet̃ traiectũ: tanquã detẽporẽ incẽpꝰ. dies diei.
nox nocci Prior dies posteriori diei.: Et pͥor nax
posteriori nocti: qr hȩc doctrina dieb ac noc¬
tib p̃dicat᷑. Iste simplex incellectꝰ. cui sufficit
suffici. Centia. s ñnulla ũba scripturarum
obscuricate sua hoc ꝓfuer̃. qđ mulcas intelli¬
gentias pepererunt: Itaq hoc siplanũ eec̃.
unũ aliqͥd audiretis: Quia uͦ obscure dictũ ẽ.
multa audicuri estis.: Est & aluus intellectus:
Dies qiei : nox nocti.: hoc. ẽ. sp̃s spĩtui. caro car¬
ni. Est malius. Dies diei : spũales spũalib
Et nox nocti: carnales carnalib:: Utriq enĩ
audiunt: & si ñ utriq similit̃ sapiunt Illi enĩ

Expanded text:
 dixit: Vos estis lumen mundi . Apertum hoc videtur et cognitu facile. Quomodo autem nox nocti annuntiat scientiam? Nonnulli haec verba simpliciter intellexerunt, et forte hoc sit verum; retur, Apostoli audierunt, hoc in posteros esse trajectum, tanquam de tempore in tempus: dies diei, nox nocti, prior dies posteriori diei, et prior nox posteriori nocti; quia haec doctrina diebus et noctibus praedicatur. Iste simplex intellectus cui sufficit sufficiat. Sed nonnulla verba Scripturarum obscuritate sua hoc profuerunt, quod multas intelligentias pepererunt: itaque hoc si planum esset, unum aliquid audiretis; quia vero obscure dictum est, multa audituri estis. Est et alius intellectus: dies diei, nox nocti, hoc est, spiritus spiritui, caro carni. Est alius: dies diei, spirituales spiritualibus; et nox nocti, carnales carnalibus. Utrique enim audiunt, etsi non utrique similiter sapiunt: illi enim
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixi głam dĩ qua salui factisumꝰ indigni:
Hane indignitatẽ. id .ẽ. qr digni ñ fuimꝰ ⁊ ag¬
noscet filius minor egestate constriccꝰ.Ag¬
noscit inquã ad indignicatẽ filius minor a
patre. longe ꝑ egrinꝰ. demonũ cultor. canꝗ
porcorũ pastor: agnoscit głam dĩ. sedeges¬
tate constrictꝰ: Et qr illa gła dĩ facti sumus
qđ digni ñ fuimꝰ : dic̃ ad patrẽ suũ. nonsũ
dignꝰ uocari filiuꝰ cuũ Infelix ꝑ humilita¬

Expanded text:
ut dixi, gloriam Dei, qua salvi facti sumus indigni. ut dixi, gloriam Dei, qua salvi facti sumus indigni. Hanc indignitatem, id est, qua digni non fuimus, agnoscit filius minor egestate constrictus: agnoscit, inquam, hanc indignitatem filius minor a patre longe peregrinus, daemonum cultor, tanquam porcorum pastor; agnoscit gloriam Dei, sed egestate constrictus. Et quia illa gloria Dei facti sumus quod digni non fuimus, dicit ad Patrem suum: Non sum dignu
Abbreviated transcription (Latin):
ipso factũ ẽ. nichil.: qđ aut̃ ad magni dĩ actinet.
Et neputes etiã ibi scõs cę̧los dictos: subiecit.
Ipsi ꝑibunt. tuaut̃ ꝑ manes.: Ergo ñsolũ ho¬
mines. sed etiã cęlos qͥꝑibunt ds̃ manib suis
fecit: cui diccũ ẽ. oꝑa manuũ cuarũ sunc cęli
Et det̾ra hocidẽ dictũ ẽ. Qm̃ ipsiusẽ. mare.
& ipse fec̃ illud: & aridã manꝰ eiꝰ fundauer̃:¬
Ergo & sicȩlos mnanib & t̾rã manib: ñ solũ
hominẽ manib. Et si cęlo uerbo & t̾ra uerbo.
ergo & hominẽ uerbo. Qđ uerbo: hoc ma¬
nu.: Et qđ manu : hoc uerbo. Monenĩ huma¬
nis m̃bris statura dĩ distincta ẽ. quȩ ubiq
tota ẽ. & nullo continec᷑ loco: Qđ ergo ũbo
fecit: sapientia fecit. Qđ manu fecit: uir¬
tute fecit: Xp̃s ẽ. aut̃ dĩ uirtꝰ. a dĩ sapien¬
cia: Omĩa auc̃ ꝑ ipsũ factas: & siue ipso
factũẽ. nichil: Inarrauer̃: enarta. Enarra¬
ceptis tonances. sapientia coruscantes: Illã

Expanded text:
manus Dei attinet, et ne putes etiam ibi coelos sanctos dictos subjecit: Ipsi peribunt, tu autem permanes . Ergo non solum homines, sed etiam coelos qui peribunt, Deus manibus suis fecit, cui dictum est, Opera manuum tuarum sunt coeli; et de terra hoc idem dictum est: Quoniam ipsius est mare, et ipse fecterram manibus, non solum hominem fecit manibus: et si coelos verbo, et terram verbo, ergo et hominem verbo. Quod verbo, hoc manu; et quod manu, hoc verbo: non enim humanis membris statura Dei distincta est, qui ubique totus est, et nullo continetur loco; quod ergo verbo fecit, sapientia fecit, et quod manu fecit, virtute fecit. Christus est autem Dei Virtus et Dei Sapientia : Omnia autem per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Enarrarunt, enarrant, enarraportantes, praeceptis tonantes, sapientia coruscantes; illam,
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm meũ. & inc̾pello : ñ contra illũ. s ꝓ illo
dm̃ meũ., Nec dicã int̃pellans Dnẽ dic fiz̃
meo ut diuidat mecũ heredicatẽ. sed dic
naris: Insole posuit cab̾naculũ suũ : ꝙ ipse
tanꝗ sponsꝰ ꝓcedens dechalamo suo: P uto
qđ agnoscasꝰ eũ. Ille tanꝗ sponsus ꝓcedens
dethalamo suo: E xultauit ut gigas ad
currendã uiã suã: Insole posuit tab nacu¬
lũ suũ : hoc ẽ. ille tanꝗ sponsus cũ uerbũ
caro factũ ẽ. inucõ uirginali thalamũ inue¬
nit: atq inde naturȩ coniunctꝰ humanȩ.
tan quã decastissimo ꝓcedens halamo. hu

Expanded text:
illo Dominum meum: nec dicam interpellans, Domine, dic fratri meo ut dividat mecum haereditatem ; sed, dic naris? In sole posuit tabernaculum suum. Et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo. Puto quod agnoscas eum. Ille tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam vialum suum: hoc est, ille tanquam sponsus, cum Verbum caro factum est, in utero virginali thalamum invenit; atque inde naturae conjunctus humanae, tanquam de castissimo procedens cubili, hu
Abbreviated transcription (Latin):
hominib debono oꝑe: illis gratulec᷑ quib
placet bonũ opꝰ. non sibi cũi sufficere de¬
testimoniũ conscientię nraẽ: Idõ dicamꝰ eciã
Aduicor inbonis: redẽpcor amalis: Adiu¬
tor uthabitẽ incaricatẽ tuã: redẽptor
ut liberes me abiNiquitate mea: .UIII.¬

Expanded text:
hominibus de bono opere, illis gratuletur quibus hominibus de bono opere, illis gratuletur quibus placet bonum opus, non sibi cui sufficere detestimonium conscientiae nostrae . Ideoque dicamus etiam adjutor in bonis, redemptor a malis; adjutor ut habitem in charitate tua, redemptor ut liberes me ab iniquitate mea. I
Abbreviated transcription (Latin):
apostasia adõ. M eunte anima intẽnebras.
male utendo lib̾o arbitrio. ꝑ eccatis etiã cętĩs
consecutis. ut & substantiã suã dissiparet cũ
meretricib uiuens ꝓdigt̃. & ꝑ egestatẽ fieret
pastor porcorũ qͥ erat socuiꝰ angłorũ: ꝓpt̃
hoc uitiũ. ꝓpt̾ hoc magnũ suꝑ bię peccatũ:
ds̃ humit uenit: Haec causa. hoc peccatũ
inagnũ. iste ingens morb animarũ. omĩ¬
potentẽ medicũ decęlo dedux̃: Usq ad for¬
mã serui humiliauit: contumelus ẽgit. ligno
suspendit Ad salutẽ cantę medicinę: cur e¬
tur hic tumor. Iã tandẽ erubescat homo eẽ.
mundabor adelicto magno: ꝗr ds̃ suꝑb resis
placeant eloqͥa oris mei: & meditatio cordis
mei inconspectu tuo sẽꝑ Nã si ab hõc mag¬
no delicto ñ mundor: in conspectu filiorum¬
hominũ placebunt elo quia mea. ñ incons¬
pectu tuo.: Suꝑba anima in conspectu uult
place̾re hominũ: humił anima inocculto
ubi ds̃ udet uult placerẽ:. Ut si placuerit

Expanded text:
in tenebras, et male utente libero arbitrio, peccatis etiam caeteris consecutis: ut et substantiam suam dissiparet cum meretricibus vivens prodige, et per egestatem fieret pastor porcorum , qui erat socius Angelorum. Propter hoc vitium, propter hoc magnum superbiae peccatum, Deus humilis venit: haec causa, hoc peccatum magnum, iste ingens morbus animarum, omnipotentem medicum de coelo deduxit, usque ad formam servi humiliavit, contumeliis egit, ligno suspendit; ut per salutem tantae medicinae curetur hic tumor. Jam tandem erubmundabor a delicto maximo, quia Deus superbisplaceant eloquia oris mei, et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper: nam si ab hoc magno delicto non mundabor, in conspectu hominum placebunt eloquia mea, non in conspectu tuo. Superba anima in conspectu hominum vult placere: humilis anima in occulto, ubi Deus videt, vult placere; ut si placuerit
Abbreviated transcription (Latin):
me., Preuenit enĩte. utiq p̃uenit: qr uid il inte
boni inuenit. Preuenisti suppliciũ eiꝰ suꝑbiendo:
ille p̃uenit suppliciũ tuũ. peccata delendo: Tanꝗ
eiũ expeccatore iuistificatꝰ. ex impio pius factus.
ex dãpnato regno assũꝓtꝰ.: Dic dnõ dõ tuo. Nlox
nob̾ dnẽ ñnobis: s nõĩtuo dagłam : Dicamus
ñ nob̾ qͥb enĩ si quasi nob: dicamꝰ inquã ñ nobis.
Quia si ita faceret sic̃ nob̾: ñnisi pęnas in flige¬
ret. nob̾.: Non nob sꝯ noĩ suo dec głam: qe ñ scđm¬

Expanded text:
me : praevenit enim te; utique praevenit, quia nihil in te boni invenit. Praevenisti supplicium ejus superbiendo: ille praevenit supplicium tuum peccata delendo. Tanquam enim ex peccatore justificatus, ex impio pius factus, ex damnato in regnum assumptus, dic Domino Deo tuo: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Dicamus, Non nobis: quibus enim si quasi nobis? Dicamus, inquam, Non nobis, quia si ita faceret sicut nobis, nonnisi poenas infligeret nobis. Non nobis, sed nomini suo det gloriam: quia
Abbreviated transcription (Latin):
firmam̃tũ.. Et qđ dictũ ẽ. głam dĩ. hoc repe¬
titũ ẽ. oꝑa manuũ eiꝰ. Quȩ oꝑa manuũ eiꝰ: non
sic̃ qͥdã sentiunt ds̃ uerbo fecit omĩa: Et tanꝗ
p̃stantiorẽ cȩtĩs: hominẽ sius manib fecit.:
Nãita sentiłridũ ẽ. infirma ẽ. ista : & ñsatis eli¬
mata sencentia.: Omĩa enĩ uerbo fecit. Nam
licet oꝑa dĩ diuĩsa narrent᷑ in qͥb adimaginẽ¬

Expanded text:
firmamentum: quod dictum est, gloriam Dei, hoc repetitum est, opera manuum ejus. Quae opera manuum ejus? Non sicut quidam sentiunt, Deus verbo fecit omnia, et tanquam praestantiorem caeteris hominem suis manibus fecit. Non ita sentiendum est: infirma est ista, et non satis elimata sententia; omnia enim verbo fecit. Nam licet opera Dei diversa narrentur, in quibus homine
Abbreviated transcription (Latin):
tlricasi dnõ ut ab occul¬
tis nrĩs emundet nos. & a¬
balienis parcat seruis suis:
qͥd hoc sit incelligere debe¬
mus. uchumana ratione
ñ quasi auiũ more cantemꝰ.
Nã & meruli. et psitaci. &
corui. & picȩ. & huiꝰ modi uolucres: sȩpe
ab hominib docent᷑. sonare qđ nesciunt.
Scient̃ aut̃ cantare. naucare. homini diuina
uoluntate concessũ ẽ. Et quã multi mali
& luxuriosi siccantant digna aurib suis
& cordib: nouimꝰ ꝙ dolemus. Eo enĩ pei¬
oress: quo ñ possunc igno rare qđ cancant:
Sciunt enĩ sẽ cantare flagitia: M tamen
turpiores: Nos auẽ qͥui ȩcđa diuina edloqͥa
cantare didicimus. simul ediã instare. debe¬
mus eẽ qđ scriptũ ẽ. beacꝰ popłs qͥ incelligit
cantauimꝰ : sereno eiã corde nosse ac uidẽ debemꝰ.
Rogauit etũ dmñ unusqͥsq nrm̃ in hoc cantico: & di¬
xit.: Ab occultis meis mundame dnẽ: Mabali¬
enis parce seruotuo: Simei ñ fuerint dominati

Expanded text:
recati Dominum, ut ab occultis nostris mundet nos, et ab alienis parcat servis suis, quid hoc sit intelligere debemus, ut humana ratione, non quasi avium voce cantemus. Nam et meruli et psittaci et corvi et picae et hujusmodi volucres, saepe ab hominibus docentur sonare quod nesciunt. Scienter autem cantare, naturae hominis divina voluntate concessum est. Et quam multi mali et luxuriosi sic cantant digna auribus suis et cordibus, novimus et dolemus. Eo enim pejores sunt, quo non possunt ignorare quod cantant. Sciunt enim se cantare flagitia, et tamen uerint turpiores. Nos autem qui in Ecclesia divina eloquia cantare didicimus, simul etiam instare debemus esse quod scriptum est, Beatus populus qui intelligit cantavimus, sereno etiam corde nosse ac videre debemus. Rogavit enim Dominum unusquisque nostrum in hoc cantico, et dixit Deo: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Si mei non fuerint domi
Abbreviated transcription (Latin):
denẽ ibi apparet: qr illic scripcũ ẽ. Ipse
tanꝗ sponsus ꝓ cedens dechalamo suo . Quis
enĩ sponsus nisi cui desponsata ẽ. uirgo illa
ab apło. cuitimet caste castus sponsi amicus.
nesic̃ serpens euã fefellit astutia. sic & huiꝰ
uirgiuuis sponsȩ xpĩ sensus corrũpant᷑. acas¬
titate quȩ ẽ. inxpõ. In hoc gͦ dnõ m sal

Expanded text:
denter ibi apparet, quia illic scriptum est: ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo. Quis est enim sponsus, nisi cui desponsata est illa virgo ab Apostolo, cui timet caste castus sponsi amicus, ne sicut serpens Evam fefellit astutia sua, sic et hujus virginis sponsae Christi sensus corrumpantur a castitate
Abbreviated transcription (Latin):
petrꝰ accepit: dns accepit. Loculos habe¬
bat. ea quȩ mutebant᷑ uidas auferebat
S ed qͥd.ẽ. acciꝑe munera. ꝓpt̃ munera : lau¬
dare hominẽ. adulare hominẽ. palpare.
blandiendo. uidicare contra ueritatẽ ꝓp¬
ñ solũ ꝓpt̃ aurũ & argentũ. & aliqͥd h uiꝰ

Expanded text:
Petrus accepit, Dominus accepit, loculos habuit, ea quae mittebantur Judas auferebat. Sed quid est accipere munera? Propter munera laudare hominem, adulari homini, palpare blandiendo, judicare contra veritatem pNon solum propter aurum et arg
Abbreviated transcription (Latin):
sã sua : uidicẽ ñ quęreret Ꝙ ille se pucat uis¬
tam causã hab̾e. & ille: Ueniant adudicem
antequã ꝓferat᷑ sententia : ambo dicunt. am¬
plectim᷑ uidiciũ cuũ: Quicqͥd uidicaueris: ab¬
masim. Ambo amant uidicẽ: anceꝗ udicet:
Cũ enĩ dicta fuerit sententia: contra unũ erit.
& neut̃ eorũ scit concrri quẽ futuraẽ: Ille gͦ

Expanded text:
cem non quaereret. Et ille se putat justam causam habere, et ille. Veniunt ad judicem. Antequam proferatur sententia, ambo dicunt: Amplectimur judicium tuum; quidquid judicaveris, abma sim. Ambo amant judicem antequam judicet. Cum autem dicta fuerit sententia, contra unum erit; et neuter eorum scit con
Abbreviated transcription (Latin):
sit: ꝑ dic qđ dicit᷑. & nũquã transit uerbũ dĩ
sẽꝑ dr̃ nũquã transuc.. Uerbũ hominis. mox
ut dictũ fuerit transit: tenet in ania. dimictit
solida. Siauẽ dõ inueniat᷑: ꝓlaturꝰ ẽ. sen¬
tentiã contra unũ. Consid̾ate dõ: sub quo u¬
dice illã ꝓfert rem Ille auc̃ contra quẽ ꝓla¬

Expanded text:
sit: perdit quod dicitur, et nunquam transit. Verbum Dei semper dicitur, nunquam transit: verbum hominis mox ut dictum fuerit, transit. Tenet inania, dimittit solida. Si autem Deum intueatur, prolaturus est sententiam contra unum, considerato Deo, sub quo judice illam profert
Abbreviated transcription (Latin):
dextã eorũ repleta .ẽ. munerib. Uidecis
frs̃. qr corã dõ sunt: inquorũ manib nons iniqͥta¬
tes: Nec dextã eorũ repleta. ẽ. munerib: utiq
corã dõ: Et ñ possunt nisidõ dicere: cuscis: Non
possunt nisi illi dicere. neꝑdascũ unpus animã¬

Expanded text:
dextera eorum repleta est muneribus. Videtis, fratres, quia coram Deo sunt, et in quorum manibus non sunt iniquitates, nec dextera eorum repleta est muneribus, utique coram Deo, et non possunt nisi Deo dicere, Tu scis: non possunt nisi illi dicere: Ne comperdas cum
Abbreviated transcription (Latin):
rit dissolui ñ possit: Si gͦ effringi ñ potest.
iã ñ uult intuerisẽ. & cȩco soculos dirigit inui¬
dicẽ. detrait quantũ pocest Placere inqͥt
illi uoluit: diuiti fauit.: Aut aliqua ab il¬
lo accepit: aut timuit illũ offende.  ecusat:
quasi accepta sint munera.: Si aut̃ pauꝑ ha¬
buerit contra diuitẽ. & ꝓpauꝑe fuerit ui¬
dicatũ: dic̃ idẽ diues. accepit munera. Que
munera : a pauꝑe.. Uidit in qͥt pauꝑ em.
& ne rep̃ henderet᷑ qd contra pau ꝑem fece¬
ric: op p̃ssic uistitiã. & ꝓtulic contra ueri¬
tatẽ sententiã. Cũ gͦ necessesit ut hoc di¬
cat᷑: uidete ñ posse dici abhis qͥ munera ñ accipiunt
nisi corã oculis dĩ. qͥ solus uidec quisaccipiat. aut
qͥs ñaccipiac: łgo aut̃ ininnocentia mea ambulaui:¬

Expanded text:
rit, dissolvi non possit; si ergo effringi non potest, jam non vult intueri se, et caecos oculos dirigit in judicem, detrahit quantum potest. Placere illi, inquit, voluit, diviti favit, aut aliquid ab illo accepit, aut timuit illum offendere. Accusat quasi accepta sint munera. Si autem pauper habuerit contra divitem, et pro paupere fuerit judicatum; dicit item dives, Accepit munera. Quae munera a paupere? Vidit, inquit, pauperem, et ne reprehenderetur quod contra pauperem fecerit, oppressit justitiam, et protulit contra veritatem sententiam. Cum ergo necesse sit ut hoc dicatur, videte non posse dici ab his qui munera non accipiunt, nisi coram oculis Dei, qui solus videt quis accipiat, et quis non accipiat: Ego autem in innocentia mea ambulavi
Abbreviated transcription (Latin):
si aut̃ idõ lux qr inqͥnõ. qͥd habes qđ ñ accepisti :
si auc̃ accepisti. qͥd głiaris quasi ñ acceꝑis: hoc
enĩ ipse apłs dix̃ alio loco hominib suꝑbienti¬
bus & uolentib sibi tribuere qđ dĩ. ẽ. & debono
sic głiari quasi desuo: hoc eis dic̃.: Quid enim
habes qđ ñ accepisti : siaut̃ accepisti. qͥd głiaris
quasi ñ acceꝑis: Quidedit humili aufert su¬
ꝑbo: qr qͥdedic pocest auferre: Adhoc enim
ꝑtinet frs: sitam̃ ex posui qđ uolui. Ex posui
aut̃ quantũ potui: & si ñ quantũ uolui Ad
hoc ꝑtinet qđ ait. lauabo in in nocentib manꝰ
meas. & circũ dabo altare tuũ dnẽ. ut audiã
uocẽ laudis tuȩ dnẽ. Iq . ẽ. ex ipso bono meo
ñ deme p̃sumã: sed detẽ qͥdedisti: Ne laudare
uelim deme inme: sꝯ detẽ inte.: Idõ sequitur:
Utaudiã uocẽ laudis: & enarrẽ uniũsa mira¬
in unũ locũ intrasse putas eiꝰdẽ meriti eẽ: Ds̃
aut̃ ñ fallit̃ : noli timere.: Tu uidicante uen¬

Expanded text:
habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Hoc enim ipse Apostolus dixit alio loco hominibus superbientibus, et volentibus sibi tribuere quod Dei est, et de bono sic gloriari quasi de suo, hoc eis dicit: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Qui dedit humili, aufert superbo: quia qui dedit, potest auferre. Ad hoc enim pertinet, fratres, si tamen exposui quod volui, exposui autem quantum potui, etsi non quantum volui, ad hoc pertinet quod ait, Lavabo in innocentibus manus meas, et circumdabo altare tuum, Domine, ut audiam vocem laudis tuae: id est, ex ipso bono meo non de me praesumam, sed de te qui dedisti, ne laudari velim de me in me, sed de te in te. Ideo sequitur, Ut audiam vocem laudis tuae, et enarrem universa mirain unum locum intrasse, putas ejusdem meriti esse: Deus autem non fallitur, noli timere. Tu judicante ven
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ dĩ in nob̵ ẽ. in scĩs ẽ. Ipsũ decorẽ domꝰtue
dil exi: & locũ habitationis głȩ tuȩ Quid ẽ.
hoc : & hocdicã. adipsũ sensũ ꝑtinet. subobs¬
curũ aliquantũ.: Ad iuuet me dñs & intentio
cordis urĩ ab eodẽ dnõ inspiraca: quid ait
locũ habicationis głȩ tuȩ. Dix̃ pͥus decorẽ domus
tuȩ: exponic qͥdsit decor domꝰ dĩ.: Locꝰ inqͥc habita¬
cionis głȩ tuȩ Nonsufficit dicere locꝰ habicatio¬
nis di: sed locꝰ h abitationis głȩ dĩ, Que .ẽ. gła
dĩ: Dequa paulo ante dicebã: ut & qͥfit bonus.

Expanded text:
decorem domus tuae dilexi. Et locum habitationis gloriae tuae. Quid est hoc? Et hoc dicam, ad illum sensum pertinet subobscurum aliquantum: adjuvet me Dominus, et intentio cordis vestri ab eodem Domino inspirata. Quid ait, locum habitationis gloriae tuae? Dixit prius, decorem domus tuae: et exponit quid sit decor domus Dei, Locus, inquit, habitationis gloriae tuae. Non sufficit dicere, Locus habitationis Dei, sed, Locus habitationis gloriae Dei. Quae est gloria Dei? De qua paulo ante dicebam, ut et qui fit bonus,
Abbreviated transcription (Latin):
uabo in innocentib manꝰ meas Nonaqua
ista uisibili lauas manꝰ. quando pie cogitas
de oꝑib cuis. & inno cent̃ corã ocuł dĩ. qr ẽ.
& altare tiuĩ inocuł dnĩ. Quo ingressus ẽ.
sac̃dos: qͥ ꝓ nob̾ se pͥmo obculit: Istud. ẽ.¬
cel este altare: & ñ amplectit᷑ illud alcare:
nisi qͥlauat manꝰ inmnocentib: Nã multi alcare
hoc tangunt indigni: & tolerat ds̃ in uriã. paci
adtẽpꝰ sacram̃ta sua Sed nũqͥd fr̃s mei quomͦ sunt
parietes isti. sicerit iherłm cęlestis: ñ quomͦ rece¬
ꝑiscũ malis insinu abrahȩ: ñ gͦ timeas. lauamanꝰ:
Etcircũdabo altare dnĩ.: Ubi offeres uota dnõ.
ubi p̃ces fundes. ubi conscientia tua puraẽ: ubi
dicis dõ qͥssis: Etsi aliqͥo ẽ. inte forte qđ dis pli¬
ceat dõ: curac ille cui conficeris: Laua gͦ inin¬
nocentib manꝰ tuas: & circũda altarẽ diũ.
ut audias uocẽ laudis. hoc enĩ seqͥt᷑: U taudiã¬
uocẽ laudis: M enarrẽ uniũsa mirabilia tua:

Expanded text:
abo in innocentibus manus meas: non aqua ista visibili. Lavas manus, quando pie cogitas de operibus tuis, et innocenter coram oculis Dei: quia est et altare coram oculis Dei, quo ingressus est sacerdos, qui pro nobis se primus obtulit. Est coeleste altare, et non amplectitur illud altare, nisi qui lavat manus in innocentibus. Nam multi altare hoc tangunt indigni, et tolerat Deus pati injuriam ad tempus sacramenta sua. Sed numquid, fratres mei, quomodo sunt parietes isti, sic erit Jerusalem coelestis? Non quomodo reciperis cum Et circumdabo altare Domini: ubi offers vota Domino, ubi preces fundis, ubi conscientia tua pura est, ubi dicis Deo qui sis; et si aliquid est in te forte quod displiceat Deo, curat ille cui confiteris. Lava ergo in innocentibus manus tuas, et circumda altare Domini, ut audias vocem laudis. 11. enarrem universa mirabilia tua.
Abbreviated transcription (Latin):
benedicat᷑ ds̃: Nã qui benedicit dnõ lingua. &
factis maledicit: ñ in ȩccłiis benedicit dnõ: lin¬
gua ꝓpe om̃s benedicunt: seqd ñ om̃s factis.
quidã uoce benedicunt: quidã moribi: Inquibi
aut̃ morib ñ inuenit᷑ qđ audiunt. faciunt
blasphemari dm̃ũ : ut illi qͥñdũ intrant in aec¬
ꝑ suades ut xpĩanꝰ sim : ego fraudẽ axpĩa¬
unt saluti ut nich il eis ꝓsit. Nonqͥdẽ qđiã boni
sunt. sed qđ mediocrit̃ mali: Quo mͦ enĩ nich il
ꝓd .ẽ. apire oculos. sisit qͥsq intenebris: ita nihil
ꝓd . ẽ. eẽ. inluce. sicla usisunt oculi: Ita & paga¬
nus qͥdã ut de illis potuiꝰ loquam᷑. ueluc bene
ui uentib patentib ocuł. ẽ. incenebris. qr ñ ag¬
caecus ẽ. in lumine constitutus:

Expanded text:
benedicatur Deus. Nam qui benedicit Dominum lingua, et factis maledicit, non in Ecclesiis benedicit Dominum. Lingua prope omnes benedicunt, sed non omnes factis. Quidam voce benedicunt, quidam moribus. In quorum autem moribus non invenitur quod aiunt, faciunt blasphemari Deum, ut illi qui nondum intrant Ecclespersuades ut Christianus sim? Ego fraudem a christiauntur a salute: ut nihil eis prosit, non quidem quod jam boni sunt, sed quod mediocriter mali. Quomodo enim nihil prodest aperire oculos, si sit quisque in tenebris: ita nihil prodest esse in luce, si clausi sunt oculi. Ita et paganus quidem ut de illis potius loquamur velut bene viventibus patentibus oculis est in tenebris; quia non agcaecus est in lumine constitutus,
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ in altero. Non sedi inqͥt cũ concilio uani¬
tatis.: Hoc qͥd .c̃. ñ sedi : intendat scĩtas urã.
Quo mͦ uidet ds̃ : dic̃ ñ sedi Aliquando ñ es
inconcilio: nec ibi ꝗes: Uerbigrã:: Ince̾a¬
tro ñ sedes: sed cogitas theacrica. contra q̃ dic¬
tũ ẽ. Ure renes meos: Ibi sedescorde : quãius
ñsis ibi corpore : Contingac aut̃ uctenearis
ab aliqͦ a ibi colligeris : auc aliqdđ offitiũ piũ
faciat te ibi sedere: Quo mͦ pocest hoc eueni¬
re : Contingic & offitiũ pietatis: ut seruo
dĩ necessicas sit in amphich eatro eẽ.: Lib̾a¬
re uolebat nescio quẽgladiatorẽ. fieri pos¬
sec ut sederet: ꝙ expeccaret donec ille exi¬
ret. quẽ lib̾are cupiebat: Ecce ñ sedit
inconcilio uanitatis : quã uis ille corpore
sed̾e uidetur: Quid .ẽ. sed̾e : consentire cũ
ibi. Et cũ iniqua gerentib ñ introibo.

Expanded text:
 4, 5. Non sedi, inquit, cum concilio vanitatis. Hoc quid est, Non sedi, intendat Sanctitas Vestra. Quomodo videt Deus, dicit non sedi. Aliquando non es in concilio, et ibi sedes. Verbi gratia, in theatro non sedes, sed cogitas theatrica, contra quae dictum est, Ure renes meos: ibi sedes corde, quamvis non sis ibi corpore. Contingat autem ut tenearis ab aliquo, et ibi colligeris, aut aliquod officium pium faciat te ibi sedere. Quomodo potest hoc evenire? Contingit ex officio pietatis ut servo Dei sit necessitas in amphitheatro esse; liberare volebat nescio quem gladiatorem, fieri posset ut sederet, et exspectaret donec ille exiret quem liberare cupiebat. Ecce non sedit in concilio vanitatis, quamvis illic corpore sedere videretur. Quid est sedere? Consentire cum ibi. Et cum iniqua gerentibus non introibo.
Abbreviated transcription (Latin):
bonis suis ipse głificet᷑. ut ñ sibi uelint tribuere.
& quasi ꝓpriũ uindicare qđ ab illo acceperunt:
ipsi ꝑtinent addecorẽ domꝰ dĩ: Nec disceriu illos
uellec scripcua : nisi qe sunc qͥdã qͥdomũ dĩ
habent qͥdẽ. & nolunt indõ głiari sed inse:

Expanded text:
bonis suis ipse glorificetur, ut non sibi velint tribuere, et quasi proprium vindicare quod ab illo acceperunt, ipsi pertinent ad decorem domus Dei. Nec discerni illos vellet Scriptura, nisi quia sunt quidam qui donum Dei habent quidem, et nolunt in Deo gloriari, se
Abbreviated transcription (Latin):
qͥo inte mali . ẽ: depeccatis tuis ẽ. Quic quid
boni  in iustificationib dĩ . ẽ Ita audis uocẽ
laudis : uc ñte laudes quando bonꝰ es: ne lau¬
dando te bonũ sis malus.: Bonũ enĩ ce fece¬
rat humilitas : malũ ñte faciac su ꝑbia.:
Conũsus eras ut in luminar e̾ris: & conũsati¬
inluminari : nũ quã possis tenebrari. qr cecũ
sẽꝑ es.: Quare inluminatꝰ es : qr conũtistitẽ
alicubi. quotu ñ eras.: Quid . ẽ. alicubi quo

Expanded text:
quid boni in justificationibus, Dei est. Ita audi vocem laudis, ut non te laudes et quando bonus es: nam laudando te bonum, fis malus; bonum enim te fecerat humilitas, malum te facit superbia. Conversus eras ut illuminareris, et conversiilluminari, nunquam posses tenebrari, quia tecum semper esses. Quare illuminatus es? Quia convertisti te ad aliud quod tu non eras. Quid est aliu
Abbreviated transcription (Latin):
dire uocẽ laudis. Euistis enĩ aliquando te¬
nebrȩ : nunc aut̃ lux indnõ.: Quid . ẽ. fuistis
aliquando tenebrȩ. nisi ueteres homines.
nunc auc̃ lux : ñ sine causalux estis qͥ fuistis
iã dudũ tenebrȩ: nisi qx inluminaci estis:
Noli putare te ipsũ lucẽ eẽ illa .ẽ. lux quę
in luminat omnẽ hominẽ uenientẽ inmundũ:¬

Expanded text:
aliquando tenebrae, nunc autem lux . Quid est, Fuistis aliquando tenebrae, nisi veteres homines? Nunc autem lux: non sine causa lux estis, qui fuistis jamdudum tenebrae, nisi quia illuminati estis. Noli putare teipsum esse lucem: illa est lux, quae illuminat omnem hominem venientem in hu
Abbreviated transcription (Latin):
Ille enĩ titubat inc̃malos: qͥ ñ indnõ sꝑac:
Hinc factũ ẽ: ut scismata fierent.: Trepidauer̃
int̃ malos. cũ ipsi peiores eẽnt: & quasi boni¬
nollent eẽ int̾malos Osi frum̃ta eẽnc: usq
ad tẽpꝰ uentilationis paleã inarea tolerarent:
Sedqx palea eranc: flauit uentꝰ ante ipsã uen¬
tilationẽ. & rapuit dearea paleã. & ꝓiecit
quid qđ remansit frum̃tũ solũ ẽ : ñ uolat an¬
te uentilationẽ nisi palea: rẽmanet aut̃ &
frum̃tũ & palea .: Nentilabit᷑ uͦ palea. cũue¬
ipsũ l.o in uiẽ aliquando male uiuentem.
nec easuͥas tenentẽ. quas uł dicit uł docet in
ȩcda bonas. sꝰ quasdiabolo docente sectatꝰ ẽ:
Sedge spes mea inboc enic: atubance homine.
atubabit spesmea: Et cadente homine: cadit spes
Probame dnẽ & tẽptame : ure renes meos ꝙ cor
meũ.: Quid ẽ. ure renes meos &s cormeũ : ure de¬
lectationes meas.& cogitationes meas Cor ꝓco
gitationib. renes ꝓ delectationib posuit: ne

Expanded text:
Ille enim titubat inter malos, qui non in Domino sperat; hinc factum est ut schismata fierent. Trepidaverunt inter malos, cum ipsi pejores essent, et quasi nollent esse boni inter malos. O si frumenta essent, usque ad tempus ventilationis paleam in area tolerarent. Sed quia palea erant, flavit ventus ante ipsam ventilationem, et rapuit de area paleam, et projecit quid quod remansit frumentum solum est? Non volat ante ventilationem nisi palea, remanet autem et frumentum et palea; ventilabitur vero palea cum veipsum hominem aliquando male viventem, nec eas vias tenentem, quas vel didicit vel docet in Ecclesia bonas, sed quas diabolo docente sectatus est; et quia spes mea in homine erit, titubante homine titubabit spes mea, et cadente homine cadet spes Proba me, Domine, et tenta me; ure renes meos et cor meum. Quid est, ure renes meos et cor meum? Ure delectationes meas, ure cogitationes meas cor pro cogitationibus, renes pro delectationibus posuit ne
Abbreviated transcription (Latin):
ud fec̃ ꝙ ordinauic: aliud aut̃ ñ fecit. sycam̃
etiã hoc ordinauit. lã uͦ tenebras significari
qͥ o dit frẽm suũ intenebris ẽ. & illico p̃cipue.
Abiciamꝰ oꝑa tenebrarũ : & induamꝰ armalu
cis: Non qđ aliasit natura tenebrarũ: Omĩs
enĩ natura inquantũ natura ẽ. eẽ. cogit᷑. eẽ.
auc̃ adlucẽ ꝑtinec. ñ eẽ adtenebruas: qui ergo
deserit eũ aquo factꝰ ẽ : & in clinauit mid un¬
de faccꝰ ẽ. id ÷ innichilũ. & in hoc peccato te¬
nebrat᷑. ꝙtam̃ ñ penitꝰ perit. sꝯ in infimuis ordi¬
nac̾: Itaq pꝰ quã dix̃. confitebor dno. ne pec¬
catorũ confessionẽ intelligeremꝰ: subiecit ul

Expanded text:
ud fecit, et ordinavit; aliud autem non fecit, sed tamen etiam hoc ordinavit. Jam vero tenebris significari Qui odit fratrem suum, in tenebris est , et illud praecipue: Abjiciamus opera tenebraruarum: omnis enim natura in quantum natura est, esse cogitur; esse autem, ad lucem pertinet; non esse, ad tenebras. Qui ergo deserit eum a quo factus est, et inclinatur in id unde factus est, id est in nihilum, in hoc peccato tenebratur; et tamen non penitus perit, sed in infimis ordinatur. Itaque postquam dixit, Confitebor Domino, ne peccat
Abbreviated transcription (Latin):
in grati eĩ a quo accepimꝰ altiora. ꝓpt̃ eos
qͥ in firmis non contẽpneremꝰ inferiora.
& tẽꝑaremꝰ.: Nescitis qr ñ possũ uobiscum
Ille sołꝰ reuelat secreta sua: Riuppe ille hoc lo¬
& audisse ineffabilia uerba quȩ ñlicet homi¬
ni loqͥ.: Tancꝰ auc̃ fuit ille m̃tis excessus: ut dice¬
ret. sue incorpore. siue extra corpꝰ nescio ds̃scit
Ergo sihunc excessũ m̃tis. idẽ. hanc extasin sig¬
inificat tituł psalmi huiꝰ magna ꝓfecto &al¬
ta quȩdã sꝑare debemꝰ dicturũ eũ qͥ condidit

Expanded text:
pter eos qui infirmi sunt non contemneremus inferiora, et temperaremus nos eis qui non possunt nobiscum ille solus revelat secreta sua. Quippe ille hoc loet audivisse ineffabilia verba, quae non licet homini loqui: tantus autem fuit ille mentis excessus, ut diceret: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit Ergo si hunc excessum mentis, id est hanc ecstasim, significat titulus psalmi hujus, magna profecto et alta quaedam sperare debemus dicturum eum qui condidit
Abbreviated transcription (Latin):
si petrꝰ apłs tanta ꝑfectio. quo nollec. uolens
nollens mortuus ẽ: sequolens coronatꝰ ẽ: qͥd
mirũ si ẽ. aliqͥs pauor inpassione etiã iustor
etiã scõrũ: pauor ẽ. ex humana infirmitate:
spes exdiuina ꝓmissione.: Qđ pauestuũ ẽ:
uore tuo agnoscate: & in lib̾atione tua głi¬
fices qͥ fecitte .: Paueac humana infirmitas.
ñ in eo pauore deficit dunna miscdia: Deniq

Expanded text:
si Petrus apostolus tanta perfectione quo nollet iit nolens si Petrus apostolus tanta perfectione quo nollet iit nolens nolens mortuus est, sed volens coronatus est, quid mirum si est aliquis pavor in passione etiam justorum, etiam sanctorum? Pavor est ex humana infirmitate, spes ex divina promissione. Quod paves tuum est, vore tuo agnoscis te, ut in liberatione tua glorifices qui fecit te. Paveat humana infirmitas, non in eo pavore deficit divina misericordia. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
xpc̃ caput & corpꝰ. Caput ille saluator
corporis. qr iã ascendic incęlũ.: Corpꝰ auc̃
aeccła quȩ laborat int̾ra: Hoc aut̃ corpus
nisi conexione caritatis adheret capiti suo.
& UNUS feret excapite a corpore : ñ decęlo
quendã ꝑsecutorẽ corripiens diceret: Saule saule.
nullꝰ h omo cangebat. Quomͦ eũ sauł int̾risȩiueas
hocẽ. qͥd m̃bra mea. Et caput ꝓm̃bris dama¬
bat: & m̃bra inse caput transfigurabant. Ao¬
cẽ nãq pedis: suscipic lingua. Quando forte
igit᷑ contritꝰ pes dolec & clamabat lingua
calcas me. Nonenĩ ait calcas pedẽ meũ. sedix̃
calcari quã nemo tetigit: Sed pes qͥcalcatꝰ ẽ.
alingua ñ seꝑatꝰ ẽ. Ergo e̾tiã sic ñ inc̃grue in¬
telligit᷑ extasis pauor.⁊ Quid enĩ dicã fr̃s : si
nullus omĩno pauor ee̾c. passuris diceretur
ipsi petro qđ audiuimꝰ natali apłorũ die.
te cinget. & ducet qͦti ñuis: Hocaut̃ inqͥt
dix̃ : significans quamorte moreret᷑. Ergo

Expanded text:
ille salvator corporis, qui jam ascendit in coelum; corpus autem Ecclesia, quae laborat in terra . Hoc autem corpus nisi connexione charitatis adhaereret capiti suo, ut unus fieret ex capite et corpore, non de coelo quemdam persecutorem corripiens diceret, Saule, Saule, nullus homo tangebat, quomodo eum Saulus in terra saeviens hoc est, quid membra mea? caput pro membris clamabat, et membra in se caput transfigurabat. Vocem namque pedis suscipit lingua. Quando forte in turba contritus pes dolet, clamat lingua, Calcas me; non enim ait, Calcas pedem meum, sed se dixit calcari, quam nemo tetigit: sed pes qui calcatus est, a lingua non separatus est. Ergo etiam sic non incongrue intelligitur ecstasis, pavor. Quid enim dicam, fratres? Si nullus omnino pavor esset passuris, diceretur ipsi Petro quod audivimus natali Apostolorum die, te cinget, et ducet quo tu non vis? Hoc autem, inquit, dixit significans qua morte moreretur ? Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ possumꝰ pauorẽ bene incelligere iuxpĩ
ꝓpinquante passione qͥ ꝓpcẽã uenerat. cũ
uenisset ad qđ uenerat. nũ qͥd pauebat mori¬
ret resurrecturꝰ. quã pauerec moriturus .:
U erũ ptam̃ qr dignatꝰẽ. ad sumere formã ser¬
ui. & in ea nos uestirẽt se qͥ ñ ẽ. dignatꝰ ad suine¬
re nos inse : ñ ẽ. dedignatꝰ trans figurare nos
inse. & loqͥ uerb̾ nr̃is. ut a nos loquemͣ uer¬
bis ipsuiꝰ.: Haec enĩ inira cõmutationẽ fac¬
tas & diuinas ꝑ acca cõmertio.: Mutatio re
rũ celebrata in hoc mundo. a negociatore
cęlesti: Uenit acciꝑe contumelias: dare
honores.: Uenit haurire dolorẽ: dare sa¬
lutẽ. Uenit subire mortẽ : dare uitam⁊
sed in nobis pauebac.: Quia & hoc dix̃ tris¬
tẽ. eẽ. animã suã usq ad mortẽ: & utiq
nos ipsi om̃s cũ illo: nã sine illo nos nichil.

Expanded text:
e intelligere in Christo propinquante passione, qui propter eam venerat? cum venisset ad quod venerat, numquid pavebat moriret resurrecturus, quam paveret moriturus? Verumtamen quia dignatus est assumere formam servi, et in ea nos vestire se; qui non est dedignatus assumere nos in se, non est dedignatus transfigurare nos in se, et loqui verbis nostris, ut et nos loqueremur verbis ipsius. Haec enim mira commutatio facta rum celebrata in hoc mundo a negotiatore coelesti: venit accipere contumelias, dare honores; venit haurire dolorem, dare salutem; venit subire mortem, dare vitam. sed in nobis pavebat; quia et hoc dixit, tristem esse animam suam usque ad mortem , et utique nos ipsi omnes