comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sent xpianos. Iunc aduenientes hi
qui ꝓpositi fuerant ad inquirendos
occultos: nunciauerunt principi
miliciȩ dicentes. Ecce sunt quidã
uimus enim eos psallentes in uigi.¬
lia nocturna. Audientes uero hȩc
qui erant in palatio pruni: assum̃.¬
tes secũ multitudinẽ militũ ueni-¬
entes ad locum circundederunt spe¬
leũ. Et comprehensos eos qui erant¬

Expanded text:
menta. Tunc aduenientis hi qui prepositi fue| rant ad inquirendos occultos . nunciauerunt prinipi mili| ium dicentis. Ecce sunt quidam ui| mus eos psallentes in uigilia nocturna| Audientes hec qui erant primi in palatio . adsumentes| secum multitudinem militum . et uenientes ad locum| circumdederunt speluncam. Et conpraehensos eos .| fer
Abbreviated transcription (Latin):
das hostias & uictimas diis suis.
Qui autẽ contẽpsissent: tormentis
tur xp̃ianus: igni consumeretur.
Constituerunt autẽ & quosdam
qui sua sollicitudine diligenter

Expanded text:
das hostias et uicti| mas diis suis. Qui autem contem\p/sissent . tormentis| ritur christianus .| igne consumeretur. Constituerunt autem quosdam| qui sua sollicitudine diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
flictam: dixit ad eã Aꝑi michi
domina mea natalia: Non enĩ
sicut cu estimas effugi marti¬
non credebat dicens. Uide quo¬
modo dolose seducit me trans¬
gressor: Ecce quomodo mentit᷑
alter uidas. Recede a me homo:
Etiam me ipsã interficiã: ut
sacieris. Et dum moras faceret
ad aꝑiendum. dixit ad eã adri
anus. Aꝑi cicius. Nunc uadã:
et ultra non uidebis me. Et
post hec lugebis: eoquod non¬
uidis me ande exitum meum.
sustinere habent scĩ martires¬

Expanded text:
flictam dixit| ad eam. Aperi mihi domina mea natalia. non| enim ut tu existimas effugi martynon credebat dicens. Vide quemadmodum dolore| seducit me transgressor. ecce quemadmodum| mentitur alter iudas. Recide a me . nam memetipsam| interficiam . ut satieris. et dum moraretur ad ape| riendum . dixit ad eam . anus: «Aperi citius, nam uadam et me ultra non uidebis et post hoc lugebis eo quod me ante exitum meum nsustinere habent sancti torm
Abbreviated transcription (Latin):
to amplius auxeris tormenta¬
nr̃a. tanto melius multiplicas
coronas nostras. Maximianus
tirannus dixit ad eos. Infelicis¬
simi ecce modo facio abscidi ca-¬
pita ur̃a. Ad huc & coronas expe¬
ctatis: Ab negate igitur hanc

Expanded text:
 amplius auseris tortores . multum amplius| multiplecas coronas nostras. Tyrannus maximi\a/nus| dixit ad eos . infelicissimi . ecce modo facio abscidi capita| uestra et coronas expectatis. Abnegate nunc hanc|
Abbreviated transcription (Latin):
tempsisti hinc ꝑgere: aliorum
deportatione abscedes. Et ꝑcus¬
sit illam uirga: quam tenebat
inmanu. Quȩ toto corꝑe in ma-¬
xium tumorem conuerso: qđ
uidit uiro suo richumo et aliis
quam plurimis dixit. Et ꝑ
aliquamtos dies seuerissime
cruciata: uitam finuit. Cuis
corpus uir eius in ȩcclesiam sc̃i
remigii deportari: eamq ibidẽ
sepeliri fecit. Mirantur quidã.
quod cum uindicta mortali
illam: p̃dicta uilla expulit: et
corpus enis in ecclesia sua sepe-¬
liendum recepit. Quod nemo
mirabitur: si ꝑpenderit qua
intentione sc̃i uindictas inde-¬
linquentes exerunt. Uidelicet
ut si se recognouerint hic reci¬
piant quod merentur: ne post
mortem ȩternis suppliciis cruci¬
entur: sicut in libro regum le-¬
gitur de ꝓpħa illo qui inobe-¬
diens ori diũ extitit. et aleone
ꝑcussus interiit. et post ultionẽ
ꝑceptum: aleone corpus illus
intactum remansit. Si autem
hic se non correxerint inquos
undicte ꝓcedunt: alii de fla-¬

Expanded text:
tempsisti hinc pergere, aliorum tempsisti hinc pergere, aliorum deportatione abscedes'. Et percussit illam virga, quam tenebat in manu. Quae, toto corpore in maximum tumorem converso, quod vidit viro suo Richuino et aliis quam plurimis dixit, et per aliquantos dies severissime crutiata, vitam finivit. Cuius corpus vir eius in aecclesiam sancti Remigii deportari eamque ibidem sepeliri fecit. Mirantur quidam, quod cum vindicta mortali illam de predicta villa expulit et corpus eius in aecclesia sua sepeliendum recepit. Quod nemo mirabitur, si perpenderit, qua intentione sancti vindictas in delinquentes exerunt: videlicet ut, si se recognoverint, hic recipiant quod merentur, ne post mortem aeternis suppliciis crucientur, – sicut in libro Regum legitur de propheta illo, qui inoboediens ori Domini extitit et a leone percussus interiit, et post ultionem perceptam a leoue corpus illius intactum remansit; – si autem hic se non correxerint, in quos vindictae procedunt, alii de fla
Abbreviated transcription (Latin):
sit: usq dum putrescente crure
ac femore. post diutinum laborẽ
mortiuis fuit. Quando tres fr̃s
reges. lotharius. ludoncus. et ca¬
rolus. regnum post patris sui
obitum inter se diuiserunt: epis¬
copium remense quod tenebat
fulco prbr. karolus int̾ homines
suos diuisit. Uillam luliacum:
richumo in beneficium dedit.
Cum autem uxor illus. nomine
betta incubiculo uille ipsus iace¬
ret: uenit ad eam sc̃s repeigius
dicens. Non est iste locus tuus¬
adiacendum: alterius meriti et
officii debet ẽẽ qui hanc uillam
habere et in hoc cubiculo debet
lacere. Surge quantotius: et hinc
discede. Quod illa parupendit:
putans se manem uisum uidere.
Altera uice uenit adeam sc̃s
remigns: et dixit ei. Cur hinc
non abscessisti sicut tibi p̃cepi:
Uide ne amplius hic te inueniã.
Quod illa ut prius: pro nichilo
duxit. Tercio uenit adeam sẽs
remigius: et dixit. Nonne lam
semel et secundo tibi p̃cepi ut
hinc abscederes: Sed quia con-¬

Expanded text:
sit, usque dum, computrescente crure sit, usque dum, computrescente crure ac femore, post diutinum laborem mortuus fuit. Quando tres fratres reges Hlotharius, Hludowicus et Karolus regnum post patris sui obitum inter se diviserunt, episcopium Remense, quod tenebat Folco presbiter, Karolus inter homines suos divisit; villam Luliacum Richuino in beneficium dedit. Cum autem uxor illius nomine Betta in cubiculo villae ipsius iaceret, venit ad eam sanctus Remigius, dicens: 'Non est iste locus tuusad iacendum; alterius meriti et officii debet esse, qui hanc villam habere et in hoc cubiculo debet iacere. Surge quantocius et hinc abscede'. Quod illa parvi pendit, putans, se visum inanem videre. Altera vice venit ad eam sanctus Remigius et dixit ei: 'Cur hinc npn abscessisti, sicut tibi precepi? Vide, ne amplius hic te inveniam'. Quod illa, ut prius, pro nihilo duxit. Tertio venit ad eam sanctus Remigius et dixit: 'Nonne iam semel et secundo tibi precepi, ut hinc abscederes? Sed quia con
Abbreviated transcription (Latin):
ad saluandum sua ineodem ora¬
torio. quiq poterant certatim re-¬
posuerunt. Audientes autem pre-¬
dones idem oratorium multis
plurimorum opibus refertum:
aggressi sunt eas driꝑe. Quorũ
unus obseratum oftium pede
ꝑcussit. ut seram effringeret: et
mox eidem hostio pes eius adhe-¬
sit. et resupinus presumptor. in
terram cecidit. Quod cernentes
alii aufugerunt. Ipse autem miser
cruciatu cogente. cum maximo
enilatu cepit culpam suam fateri:
et cum lacrimis amarissimis ꝓfite.¬
ri. quod si ds̃ ꝑ merita scĩ remigii
pedem illius abipso compede sol-¬
ueret. nunquam ulterius de ipsa
uel de alia ȩcclesia quicquam tol-¬
leret. uel tolli quantum ex ipso eẽt
ullo modo consentiret. Caballum
quoq suum cum sella et alia quȩ
potuit adeandem ȩcclesiam dona-¬
uit: sicq post confeszionem et la-¬
crimas atq ꝓfessionem et uotũ.
pes eius abhosti cui inheserat
ẽ. solutus. Ueruntamen postea
de ipso arido pede claudus ꝑman-¬

Expanded text:
ad salvandum sua in eodem oraad salvandum sua in eodem oratorio, quique poterant, certatim reposuerunt. Audientes autem predones idem oratorium multis plurimorum opibus refertum, aggressi sunt eas diripere. Quorum unūs obseratum ostium pede percussit, ut seram effringeret, et mox eidem ostio pes eius adhesit, et resupinus praesumptor in terram cecidit. Quod cernentes alii, aufugerunt. Ipse autem miser, cruciatu cogente, cum maximo heiulatu cepit culpam suam fateri et cum lacrimis amarissimis profiteri, quod, si Deus per merita sancti Remigii pedem illius ab ipso compede solveret, numquam ulterius de ipsa vel de alia aecclesia quicquam tolleret, vel tolli, quantum ex ipso esset, ullo modo consentiret. Caballum quoque suum cum sella et alia quae potuit ad eandem aecclesiam donavit, sicque post confessionem et lacrimas atque professionem et votum pes eius ab ostio cui inheserat est solutus. Veruntamen postea de ipso arido pede claudus perman
Abbreviated transcription (Latin):
Et flagellauit eum satis durit.
ita ut postea liuores incorpore
eius parerent. Et cum disparuit
beatus remigius. pipims surre-¬
non paruo temꝑe laborauit.
Et deinceps princeps regni usq¬
admoderna tempora ibi non man¬
sit. sicut nec incodiciaco uel lulia-¬
co. nisi ludouicus rex germanie
quando suꝑ frẽm suum karolum
regnum eius inuasit. inluliaco man-¬
sit: et inde crastina die turpiter
ante ipsum frẽm suum fugiens
de territorio niuernensi obtentis
reliquiis beati remigii. oratorium
meius honore in ꝓprietate sua edi-¬
ficauit: ubi dñs multas uirtutes
ꝑmerita ipsius scĩ sui ostendit.
Cum autem defuncto ludouico im-¬
ꝑatore. aquitani gentilitia mobili¬
tate absq iugo principis ꝓ ut quisq
poterat se efferre adinuicem impug.¬
nare. ac ꝑcontiguos pagos de bacca¬
ri ceperunt: pauꝑes homines sub¬
stantiolas suas mecclesiis repone¬¬
re studuerunt. Unde confisi opi-¬
nione uirtutum quȩ ibi fiebant:

Expanded text:
Et flagellavit eum satis duriter, Et flagellavit eum satis duriter, ita ut postea livores in corpore eius parerent. Et cum disparuit beatus Remigius, Pippinus surrenon parvo tempore laboravit. Et deinceps princeps regni usquad moderna tempora ibi non mansit, sicut nec in Codiciaco vel Luliaco, nisi Hludowicus rex Germaniae, quando super fratrem suum Karolum regnum eius invasit, in Luliaco mansit, et inde in crastina turpiter ante ipsum fratrem suum fugiens, de territorio Nivernensi, obtentis reliquiis beati Remigii, oratorium in eius honore in proprietate sua aedificavit, ubi Dominus multas virtutes per merita ipsius sancti sui ostendit. Cum autem, defuncto Hludowico imperatore, Aquitani gentilicia mobilitate absque iugo principis, prout quisque poterat, se efferre et ad invicem impugnare ac per contiguos pagos debaccare ceperunt, pauperes homines substantiolas suas in aecclesiis reponere studuerunt. Unde confisi opinione virtutum que ibi fiebant,
Abbreviated transcription (Latin):
ctem sopor inomnes irruit. Et
euigilantib eis. kalendas octo¬
bris: cum scĩssimo corꝑe se-¬
pulchrum inuentum. ẽ. angeli-¬
cis manib positum infossa criptȩ
retro altare factȩ. Tantaq euigilan¬
ces odoris suauitate repleti sunt
om̃s qui affuerunt: ut humana
lingua hoc effari non ualeat. Et
sic ꝑ totam diem et incrastina:
ipse odor in eadem ȩcclesia ꝑseue-¬
rauit. Ipsaq die translationis
eius. cum diuinis laudib sump¬
ce sunt reliquie acorꝑe illius.
de capillis uidelicet eius. et casu¬
la ac tunica ipsius: et inuolu¬
tum ẽ. corpus illius integrum.
sed exsiccatum de brandeo rubeo.
ꝓcessu deniq temporis pippinꝰ
rex caroli magni pater uolens
episcopii laudunensis uillam quȩ
amsiacus dicitur accipere quasi
subcensu sicut et alias quasdam
fecerat: uenit mea manere. Vbi
cum dormiret: uenit adeum sc̃s
remigius dicens. Tu quid hic fa¬
cis: Quare intrasti inhanc uil¬
lam quam michi homo te deuo.¬

Expanded text:
ctem sopor in omnes inruit. Et ctem sopor in omnes inruit. Et evigilantibus eis, Kalendas Octobris cum sanctissimo corpore sepulchrum inventum est angelicis manibus positum in fossa cripte retro altare facte; tantaque evigilantes odoris suavitate repleti sunt omnes qui adfuerunt, ut humana lingua hoc effari non valeat, et sic per totam diem et in crastina ipse odor in eadem aecclesia perseveravit. Ipsaque die translationis eius cum divinis laudibus sumpte sunt reliquiae a corpore illius, de capillis videlicet eius et casula ac tunica ipsius, et involutum est corpus illius integrum, sed exsiccatum, de brandeo rubeo. Processu denique temporis Pippinus rex, Karoli Magni pater, volens episcopii Laudunensis villam que Anisiacus dicitur accipere quasi sub censu, sicut et alias quasdam fecerat, venit in ea manere. Ubi cum dormiret, venit ad eum sanctus Remigius, dicens: 'Tu, quid hic facis? Quare intrasti in hanc villam, quam mihi homo te devot
Abbreviated transcription (Latin):
as quȩso sc̃ȩ dĩ munera: quȩ
nunquam cupide acciꝑe consu-¬
eiusti. Ne sis dep̃cor adiutor eiꝰ.
qui inflaminante concupiscen-¬
tia rerum tuarum nequam
possessor extitit. Nec distulit
Sc̃s audire uocem pauꝑis sin.
Nam homo ille licet dari ius-¬
sisset munera: oftendit sc̃s dñi
se illa non accepisse. Unde redi-¬
ens ꝑsuasor domum: amisit sp̃m.
Recepitq eccłia res suas. Sepul¬
to siquidem ut p̃diximiis cor-¬
pore beati remigii in eccles ia
sc̃i xp̃ofori: cum multa et stu-¬
penda miracula in eadem ȩccł̃ia
ꝑmerita eius dñi grã fierent.
ampliata et exaltata ẽ ipsa ec-¬
clesia. Est facta cripta retro
altare inquam transferretur
corpus scĩs simum: effosum est
de loco inquo erat ut infossam
factam immemorata cripta de-¬
poneretui: sed nullo modo mo-¬
ueri potuit. Suꝑueniente aut̃
nocte et ꝑnoctantib fr̃ibus in
ymnis et canticis. multis accensis
luminaribus: circa mediam no-¬

Expanded text:
as, queso, sancte Dei, munera eius, quae as, queso, sancte Dei, munera eius, quae numquam cupide accipere consuevisti; ne sis, deprecor, adiutor eius, qui, inflammante concupiscentia, rerum tuarum nequam possessor extitit'. Nec distulit sanctus audire vocem pauperis sui. Nam homo ille licet dari iussisset munera, ostendit sanctus Domini, se illa non acceptasse; unde rediens pervasor domum, amisit spiritum, recepitque aecclesia res suas. 25. Sepulto siquidem, ut prediximus, corpore beati Remigii in aecclesia sancti Cristofori, cum multa et stupenda miracula in eadem aecclesia per merita eius Do mini gratia fierent, ampliata et exaltata est ipsa aecclesia. Et facta cripta retro altare, in qua transferretur corpus sanctissimum, effossum est de loco, in quo erat, ut in fossam factam in memorata cripta deponeretur; sed nullo modo moveri potuit. Superveniente autem nocte et pernoctantibus fratribus in ymnis et canticis, multis accensis luminaribus, circa mediam no
Abbreviated transcription (Latin):
dit: despiciens hominem qui eum
loco sco contulerat. Quicum ab
episcopo ac loci prȩposito crebro
conuentus fuisset. ut que iniuste
ꝑuaserat redderet: paruipendens
uerba quȩ audiebat. ꝑtinaci direp-¬
ta defensabat intentione. Deniq
causa extitit. et non deuocio: ut
ꝓperaret ad sc̃i basilicam. Argu-¬
itur iterum aloci p̃posito ꝓꝑua-¬
Sione campi: sed nichil dignum
ratione respondit. Explicitisq
negotiis. ascenso ȩquo addomum
redire disponit: sed obstat nisin
eius sacerdotis in iuria. Nam sau¬
ciatus a sanguine: diruit int̾ram.
Obligatur lingua quȩ loquuta
fuerat campum tolli. clauduntur
oculi qui concupierant: manus
contrahuntur quȩ apprehende-¬
rant. Tunc balbuciens et uix ser-¬
monem explicare ualens: ait.
Deferte me adbasilicam scĩ: et
quantumcũq suꝑ me auri ẽ. ad
sepulchrum eius ꝓicite. Peccaui
enim auferendo resenis. Aspici-¬
ens autem dator campi hunc cũ
munerib deferri: ait. He accipi-¬

Expanded text:
dit, despiciens hominem, qui eum dit, despiciens hominem, qui eum loco sancto contulerat. Qui cum ab episcopo ac loci preposito crebro conventus fuisset, ut que iniuste pervaserat redderet, parvi pendens verba que audiebat, pertinaci direpta defensabat intentione. Denique causa extitit et non devotio, ut properaret ad sancti basilicam. Arguitur iterum a loci preposito pro pervasione campi; sed nichil dignum atione respondit. Explicitisque negotiis, ascenso equo, ad domum redire disponit; sed obstat nisui eius sacerdotis iniuria. Nam sauciatus a sanguine, diruit in terram; obligatur lingua, quae locuta fuerat, campum tolli; clauduntur oculi, qui concupierant; manus contrahuntur, que apprehenderant. Tunc balbutiens et vix sermonem explicare valens, ait: 'Deferte me ad basilicam sancti et quantumcumque super me auri est ad sepulchrum eius proicite. Peccavi enim auferendo res eius'. Aspiciens autem dator campi hunc cum muneribus deferri, ait: 'Ne accipi
Abbreviated transcription (Latin):
habebat qualiter oratione p̃missa
ad huc maiori ꝓpugnaculo urbis
ꝓpugnacula munirentur: As-¬
sumpta igitur palla desuꝑ bea¬
ti sepulchro: componunt eam
inmodum feretri. Accensisq
dant uoces incanticis circumeint
urbem cum uicis: nec p̃tereunt
ullum hospicium quod non hac
circuicione concludant. Quid
plura: Non post multos dies
fines huius ciuitatis lues aggre¬
ditur memorata. Uerumptam̃
usq adeum locum accedens
quo beati pignus accessit. ac¬
si constitutum cerneret termi-¬
num. intro ingredi ullo modo
non ẽ ausa: sed etiam quȩ in
principio ꝑuaserat. huius uir-¬
tutis repulsu reliquid. Qui bea-¬
tissimus pontifex et inuita cor-¬
poris et post obitum. sicut in-¬
firmis sanitatum graciam dedit.
sic et inꝑuasores sepissime ultor
extitit. Erat enim haud ꝓcul
a basilica: campus tellure fecun-¬
dus. Tales enim incole olcas uo-¬
cant. Et hic datus basilice sc̃i fu-¬
erat. Quem unus de ciuibus ꝑua-¬

Expanded text:
habebat, qualiter, oratione premissa, habebat, qualiter, oratione premissa, adhuc maiori propugnaculo urbis propugnacula munirentur. Assumpta igitur palla desuper beati sepulchro, componunt eam in modum feretri; accensisquedant voces in canticis, circumeunt urbem cum vicis. Nec pretereunt ullum hospicium, quem non hac circuitione concludant. Quid plura? Non post multos dies fines huius civitatis lues aggreditur memorata. Veruntamen usque ad eum locum accedens, quo beati pignus accessit, acsi constitutum cerneret terminum, intro ingredi ullo modo non est ausa, sed etiam que in principio pervaserat huius virtutis repulsu reliquit. Qui beatissimus pontifex et in vita corporis et post obitum, sicut infirmis sanitatum gratiam dedit, sic et in pervasores sepissime ultor extitit. Erat enim haut procul a basilica campus tellure fecundus, – tales anim incolae olcas vocant, – et hic datus basilice sancti fuerat; quem unus e civibus perva
Abbreviated transcription (Latin):
ineadem eccles iola in loco ubi
altare ẽ. in honore sc̃e genouefȩ:
que familiarissima extitit bea-¬
to remigio. Quod manifestum
ẽ auctum fuisse diuina dispo¬
sitione atq ipsius uoluntate:
ut sicut res suo nomine adqui¬
sitȩ iuxta sacras leges episco-¬
pio ecclesiȩ remensis erant
unite. ita et quȩ ipsius meritis
erant de cetero adquirende re-¬
mensi eccłiȩ incinus iaceret ter¬
ritorio uirentur. Post cuius
obitum cum lues inguinaria
populum primȩ germaniȩ de¬
uastaret. et omnes remensis ꝓuin¬
ciȩ incolȩ cuius cladis terreren-¬
tur auditu. concurrit remensi-¬
um populus ad sc̃i sepulchrum.
congruum huius cause flagita¬
re remedium. Accensis cereis
limnsq non paucis: ymnis
psalmisq cȩlestibus ꝑtotam
excubat noctem. Mane autem¬
facto: quid adhuc precatui desit.
intractatu rimatur. Repꝑerunt
etenim reuelante deo qui sc̃m
suum mirificari apud homines
uoluit quem apud se mirificatũ

Expanded text:
in eadem aecclesiola, in loco, ubi in eadem aecclesiola, in loco, ubi altare est in honore sanctae Genovefae, quae familiarissima extitit beato Bemigio. Quod manifestum est actum fuisse divina dispositione atque ipsius voluntate, ut, sicut res suo nomine adquisite iuxta sacras leges episcopio aecclesiae Remensis erant unitae, ita et que ipsius meritis erant de cetero adquirende, Remensi aecclesiae, in cuius iaceret territorio, unirentur. Post cuius obitum cum lues inguinaria populum primae Germaniae devastaret, et omnes Remensis provinciae incole huius cladis terrerentur auditu, concurrit Remensium populus ad sancti sepulchrum, congruum huius causae flagitare remedium. Accensis cereis lichnisque non paucis, ymnis psalmisque caelestibus per totam excubat noctem. Mane autemfacto, quid adhuc precatui desit, in tractatu rimatur; reppererunt etenim, revelante Deo, qui sanctum suum mirificari apud homines voluit, quem apud se mirificatum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi multa miracula ds̃ postea
ꝓ sc̃o remigio ostendit: ita fe-¬
retrum ẽ. Aggrauatum. ut
nullo modo quocumq inge-¬
nio. uł aquantis cũq hominib
posset moueri. Et stupentibꝰ
omnib ac petentib dĩ omni-¬
potentiam. ut dignaretur o-¬
stendere. inquo loco eiusdem
Sc̃i sui corpus uellet reponi. de-¬
signauerunt ad basilicam p̃fa-¬
torum martirum: et feretrum
moueri non potuit.Pposuer
ut ferretur ad eccłiam scõrum
sixtiet sinitii: et nec sic moueri
potuit. Tandem coacti quoniã
parua ecclesiola erat inhonore
beati martiris xp̃ofori sed nul-¬
lum corpiis nominati sc̃i inea
iacebat et inqua eiq circum¬
iacentib atriis exantiquo erat
cimiterium remensis ȩccł̃iȩ: pe¬
cierunt ut dñs declararet si in
eadem ecclesiola uellet illud
corpus scĩssimum poni. Et
sic tanta facilitate motum est
feretrum: ut nullum onus por-¬
tantes sentirent. Sepultum ẽ.
autem illud uenerabile corpus

Expanded text:
ubi multa miracula Deus postea ubi multa miracula Deus postea pro sancto Remigio ostendit: ita feretrum est aggravatum, ut nullo modo quocunque ingenio, vel a quantiscunque hominibus posset moveri. Et stupentibus omnibus, et petentibus Dei omnipotentiam, vel dignaretur ostendere, in quo loco ejusdem sancti sui corpus vellet reponi, designaverunt ad basilicam praefatorum martyrum, et feretrum moveri non potuit; proposuerunt, ut ferretur ad aecclesiam sanctorum Sixti et Sinicii, et nec sic moveri potuit. Tandem coacti, quoniam parva aecclesiola erat in honore beati martiris Cristofori, sed nullum corpus nominati sancti in ea iacebat, et in qua eique circumiacentibus atriis ex antiquo erat cimiterium Remensis aecclesiae, petierunt, ut Dominus declararet, si in eadem aecclesiola vellet illud corpus sanctissimum poni. Et sic tanta facilitate motum est feretrum, ut nullum onus portantes sentirent. Sepultum est autem illud venerabile corpus
Abbreviated transcription (Latin):
sciens ad eẽ. diem sui transitus. pꝰ
missarum celebrationem ac sacre
commumonis largitionem ualefaci-¬
ens et dans pacem filiis suis. postꝗͣ
ꝑuiginti et duos annos inclericali
ordine inepiscopatu uero septua-¬
ginta quattuor continentissime-
ac religiosissime fidelis seruus et
prudens dño ministrauit: nona-¬
gesimo sexto ȩtatis suȩ anno. idus
ianuarlas sci certaminis cursu
consummato. fide seruata. cum
multiplici bonorum oꝑum fruc-¬
tu et animarum lucro: ut u de-¬
siderauit anima cȩlos penttrans
terrȩ corpus reddidit: accipiens
stolam albam amme scilicet bea-¬
titudinem sempiternam. donec
inresurrectione alteram accipi¬
at stolam beatam uidelicet una
cum anima resumpta glorifi-¬
candi corꝑis immortalitatem.
Ceterum cum funus sc̃issi¬
ad sepulturam. uersus eccłram
sc̃orum martirum timothei et
apollinaris secus ecclesram sc̃i
xp̃ofori martiris in loco ubi ex
tunc et nunc crux ẽ. posita. et

Expanded text:
sciens adesse diem sui transitus, per sciens adesse diem sui transitus, per missarum celebrationem, ac sacrae communionis largitionem, valefaciens et dans pacem filiis suis, postquam per viginti et duos annos in clericali ordine, in episcopatu vero 74 septuaginta et quatuor continentissime ac religiosissime fidelis servus et prudens Domino ministravit, nonagesimo sexto aetatis suae anno, Idibus Januarii, sancti certaminis cursu consummato, fide servata, cum multiplici bonorum operum fructu et animarum lucro, ut diu desideravit, anima coelos penetrans, terrae corpus reddidit; accipiens stolam albam, animae scilicet beatitudinem sempiternam, donec resurrectione alteram accipiat stolam, beatam, videlicet una cum anima resumpta glorificandi corporis immortalitatem.Caeterum cum funus sanctissiad sepulturam versus ecclesiam sanctorum martyrum Timothei et Appollinaris, secus ecclesiam sancti Christophori martyris, in loco ubi ex tunc et nunc crux est posita, et
Abbreviated transcription (Latin):
anhelat patriam. Condito siquidẽ
testamento cunus textum adexẽ-¬
plum xp̃ianorum nr̃i uel futuri.
temꝑis qui illud legere uoluerint.
huic opusculo subiungere utile
duximus. et dispositis omnib
sins. quia ut scriptum ẽ. uerus agri¬
cola omnẽ uitis uerȩ palmitem
fructum ferentem purgat ut fru¬
ctum plus afferat. oculorum cor-¬
poralium lumine aliquandiui ẽ.
priuatus: quatinus mentis ocu-¬
lis intentius quȩ suꝑna sunt. ad
quȩ toto desiderio anhelabat con-¬
templari ualeret. Is autem stude-¬
bat in suȩ ꝓbationis temptatione
semꝑ gr̃as agere. Ymnis dei laudi-¬
bus dieb ac noctib uacare: fideli
mente intelligens. qm̃ qui humilit̃
flagella suscipiunt. post flagella
sublimiter ad requiem suscipiunt᷑.
Quod et in eo dñs inp̃senti uolens
ostendere quasi pignus ȩterne lucis
antequam discederet ei uisum re-
stituit: unde sicut et de admissio-¬
ne luminis nomen dñi benedixit.
Et non post longum tempus

Expanded text:
anhelat patriam Ͻ. Condito siquidem anhelat patriam Ͻ. Condito siquidem testamento, cuius textum ad exemplum episcoporum nostri vel futuri temporis, qui illud legere voluerint, huic opusculo subiungere utile duximus, et dispositis omnibus suis –, quia, ut scriptum est, verus agricola omnem vitis verae palmitem fructum ferentem purgat, ut fructum plus afferat, – oculorum corporalium lumine aliquandiu est privatus, quatinus mentis oculis intentius quae superna sunt, ad quae toto desiderio anhelabat, contemplari valeret. Is autem studebat in suae probationis temptatione semper gratias agere, ymnis Dei et laudibus diebus ac noctibus vacare, fideli mente intellegens, quoniam qui humiliter flagella suscipiunt, post flagella sublimiter ad requiem suscipiuntur. Quod et in eo Dominus in praesenti volens ostendere, quasi pignus aeternae lucis antequam decederet, visum ei restituit: unde, sicut et de amissione luminis, nomen Domini benedixit. Et non post longum spatium
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatem accepit eternam.
quia oliua fructifera ꝑlucida
miscdiȩ oꝑa extitit. indomo
uidelicet ȩccłia dei. unde spanit
iure inmiscđia dĩ sui ueraciter
dicens. Euerunt michi lacrimȩ
meȩ panes die ac nocte. Quia
sicut corpus saciatur de pane.
ita de lacrimis reficttur anima:
qm̃ ex inde sperat remissionem
peccatorum habere.Dies uero
et nox ꝓ seculi diuersitate po-¬
nuntur: quia siue inꝓsꝑis reb
siue inaduersis desiderii sui lacri¬
mas dm̃ desiderans anima fundit.
sciens scriptum. Uanum est uobis
ante lucem surgere: surgite postquã
sederitis qui manducatis panem
doloris. Ante lucem quippe surge¬
re ẽ: priusquam claritas ȩternȩ
retributionis appareat. inp̃sentis
uite noctȩ gaudere. Sedendum
gͦ prius ẽ. ut post recte surgamꝰ:
qura quisquis nunc se sponte hu¬
miliat hunc sequens gloria exal¬
tat. Manducat autem panem do-¬
loris: quia gemit in hac peregrina¬
cione. et cȩlesti defiderio ad ȩt̃nã

Expanded text:
hereditatem accepit aeternam, hereditatem accepit aeternam, quia oliva fructifera per lucida misericordiae opera extitit in domo, videlicet aecclesia Dei. Unde speravit iure in misericordia Dei sui, veraciter dicens: Fuerunt mihi lacrimae meae panes die ac nocte; quia sicut corpus satiatur de pane, ita de lacrimis reficitur anima, iam exinde sperat remissionem peccatorum habere. Dies vero et nox pro seculi diversitate ponuntur; quia sive in prosperis rebus sive in adversis desiderii sui lacrimas Deum desiderans anima fundit, sciens scriptum: Vanum est vobis ante lucem surgere; surgite, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris. Ante lucem quippe surgere est, priusquam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere. Sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus; quia, quisquis nunc se sponte humiliat, hunc sequens gloria exaltat. Manducat autem panem doloris, quia gemit in hac peregrinatione et caelesti desiderio ad aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia postea om̃s dies uitȩ
suȩ gra dei ꝑegit p̃dicans cun¬
ctis: quanta illi fecerit dñs.¬
dĩ connumeratus tam diu
in episcopatu uiuens. ut ei suc¬
cesserit latro filius eius ep̃s.
et ipse sc̃s. Post premissas aut̃
et alias multas uirtutes quas
dñs ꝑ hunc sc̃m suum oꝑari
dignatus ẽ. gemitus et suspiria
illius exaudiens quib dicebat.
quando ueniam et parebo ante
faciem dĩ saciabor eum manife¬
stabitur gła ens: reuelauit ei
dñs consolans illum. imminere
diem obitus sui. Qua de re se-¬
cundũ sacros canones testam̃tũ
rerum suarum condidit: ad he-¬
reditatem illam festinans. de
qua ꝓpħa dicit. Cum dederit
dilectis suis somnum: hȩc est
hereditas dñi. Omnis qui dor-¬
mit inmorte: ꝑdit hereditatẽ.
Sed cum dederit dilectis suis
somnum. hec ẽ. hereditas dñi.
quia electi dĩ postquam ꝑuene-¬
runt admortem tunc inueni-¬
unt hereditatem. sicut sc̃s re¬
migius terrenam derelinquens

Expanded text:
iustitia postea omnes dies vitae iustitia postea omnes dies vitae suae gratia Dei peregit, predicans cunctis, quanta illi fecerit DDei connumeratus, tandiu in episcopatu vivens, ut ei successerit Latro , filius eius, episcopus et ipse sanctus. et alias multas virtutes, quas Dominus per hunc sanctum suum operari dignatus est, gemitus et suspiria illius exaudiens, quibus dicebat: 'Quando veniam et parebo ante faciem Dei? Satiabor, dum manifestabitur gloria eius', revelavit ei Dominus, consolans illum, imminere diem obitus sui. Qua de re secundum sacros canones testamentum rerum suarum condidit, ad hereditatem illam festinans, de qua propheta dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini. Omnis qui dormit in morte perdit hereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini, quia electi Dei, postquam pervenerint ad mortem, tunc inveniunt hereditatem. Sicut sanctus Remigius terrenam derelinquens
Abbreviated transcription (Latin):
me peccatorem uenire non egre¬¬
diar nisi ille uenerit qui me in
eius nomine mista reclusione
constituit. Et statim angelus
diũ discessit abeo. Beatus quoq
remignus incripta quȩ retro
sedem erat ecclesie sc̃e marie
remi ꝑ noctabat moratione. et
quasi dormiens mexcelsum ẽ.
raptus: et uidit angelum
assistentem sibi qui hȩc omnia
sicut dicta ut gesta fuerant
narrauit. et iussit ut quantociꝰ
laudunum peteret. et genebau-¬
dum epis copali sedi restitueret:
et coram se ministerium episco¬
pale agere ꝑsuaderet. Mox sẽs
remigius nichil dubitans cũ
summa celeritate laudimum
petiit. et in limine ostii saluo si¬
gillo et sera serati genebandũ
iacentem repꝑit: quem tensis
brachiis cum gaudio et lacri-¬
mis laudans dñi miscđiam
eleuauit. eumq sedi et officio
episcopali ueluti angelus dñi
p̃ceꝑat restituere maturauit.
et remi cum gaudio repedauit.
Eenebaudus itaq insc̾ĩtate et

Expanded text:
me peccatorem venire, hinc non egreme peccatorem venire, hinc non egrediar, nisi ille venerit, qui me in eius nomine in ista reclusione constituit'. Et statim angelus Domini discessit ab eo. Beatus quoque Remigius in cripta, que retro sedem erat aecclesiae sanctae Mariae Remi, pernoctabat in oratione et quasi dormiens in excessum est raptus et vidit angelum assistentem sibi, qui haec omnia, sicut dicta et gesta fuerant, narravit et iussit, ut quantotius Laudunum peteret et Genebaudum episcopali sedi restitueret et coram se ministerium episcopale agere persuaderet. Mox sanctus Remigius nichil dubitans cum summa celeritate Laudunum petiit et in limine ostii, salvo sigillo et sera reserati, Genebaudum iacentem repperit, quem, tensis brachiis, cum gaudio et lacrimis, laudans Domini misericordiam, elevavit, eumque sedi et offitio episcopali, veluti angelus Domini preceperat, restituere maturavit et Remi cum gaudio repedavit. Genebaudus itaque in sanctitate et
Abbreviated transcription (Latin):
ca mediam noctem uenit angłs
dnĩ magna cum luce moratori.¬
um ubi ꝓnus iacebat. et ait adeũ.
Oenebaude. exaudite sunt ꝓ te
orationes patris tui remigii. sus-¬
cepit quoq dñs penitentiam
tuam: et dimissum ẽ. peccatum
tuum. Surge et hinc egredere:
facq ministerii episcopalis offici-¬
um: et reconcilia dño penitentes
de criminib suis. Genebaudus
autem nimio t̾rore ꝑculsus. res-¬
pondere nichil potuit. Tunc
angelus dñi confortans eum. et
ne timeret hortatus ẽ: sed gau-¬
deret inmiscđia dñi sibi collata.
Qui animatus: dixit adangelũ
Non possum hinc egredi. quia
domnus et pater m̃s remigius
clauem huius hostii secum ha-¬
bet: quod et sigillo suo signauit.
Et angelus adeum. Ut non du-¬
bites inquit me a dño missum:
sicut patet tibi cęlum. sic et ho-¬
stium istud patebit. Et statim
saluo sigillo et sera: ostium il¬
lud aꝑtum est. Tunc genebau-¬
dus inmodum crucis se iactans
in limine: dixit. Etiam si ipse

Expanded text:
ca mediam noctem venit angelus ca mediam noctem venit angelus Domini magna cum luce ad eum in oratorium, ubi pronus iacebat, et ait ad eum: ' Genebaude, exaudite sunt pro te orationes patris tui Remigii, suscepit quoque Dominus penitentiam tuam, et dimissum est peccatum tuum. Surge et hinc egredere, facque ministerii episcopalis officium et reconcilia Domino penitentes de criminibus suis'. Genebaudus autem nimio terrore perculsus, respondere nil potuit. Tunc angelus Domini confortans eum, et ne timeret, hortatus est, sed gauderet in misericordia Domini sibi collata. Qui animatus dixit ad angelum: 'Non possum hinc egredi, quia domnus et pater meus Remigius clavem huius ostii secum habet, quod et sigillo suo signavit'. Et angelus ad eum: 'Ut non dubites', inquit, 'me a Domino missum, sicut patet tibi caelum, sic et ostium istud patebit'. Et statim, salvo sigillo ac sera, ostium illud apertum est. Tunc Genebaudus in modum crucis se iactans in limine, dixit: 'Etiamsi ipse d
Abbreviated transcription (Latin):
ut erat doctissimus ac orator
eloquentissimus. testimonia
de lectionȩ sc̃ȩ scripture ut
exempla penitentium in unũ
colligens adanimandum eum
ꝓposuit. et exhortato peniten-¬
tiam indixit: factaq mansum¬
cula cum lecco in modũ sepul-¬
chris. et paruissimis fenestellulis.
ac oratorio quȩ hodieq manent
secus eccłiam sc̃ĩ uiliani. genebau¬
dum inea reclusit: et clerum
ac parrochie ipsius populum
ꝑ septem annos ut ꝓpriam par-¬
rochiam gubernauit. et unã
domnnicam diem remi. alterã
apud laudunum celebrauit.
Inqua reclusione penitentiȩ
quante contrictionis ac continen¬
cie idem genebaudus fuerit:
diuina miscđia demonstrauit.
Septimo siquidem anno mui-¬
gilia cenȩ dñi. cum idem gene-¬
baudus moratione ꝑnoctaret.
et. se ipsum defleret. qm̃ is qui
ad hoc ordinatus fuerat ut in
illa die penitentes dño reconci-¬
liaret ipse suis criminib exigen¬
tibus nec inter penitentes inec-¬
clesia merebatur consistere: cir¬

Expanded text:
ut erat doctissimus ac orator ut erat doctissimus ac orator eloquentissimus, testimonia de latitudine sanctae scripturae et exempla penitentium in unum colligens, ad animandum eum illi proposuit et exortato paenitentiam indixit. Factaque mansiuncula cum lecto in modum sepulchri et parvissimis fenestrellulis ac oratorio, quae hodieque manent secus aecclesiam sancti Iuliani, Genebaudum in ea reclusit et clerum ac parrochiae ipsius populum per septem annos, ut et propriam parrochiam, gubernavit et unam dominicam diem Remi, alteram apud Laudunum celebravit. In qua reclusione penitentiae quantae contritionis ac continentiae isdem Genebaudus fuerit, divina misericordia demonstravit. Septimo siquidem anno in vigilia cene Domini, cum idem Genebaudus in oratione pernoctaret et se ipsum defleret, quoniam is qui ad hoc ordinatus fuerat, ut in illa die penitentes Domino reconciliaret, ipse, suis criminibus exigentibus, nec inter penitentes in aecclesia merebatur consistere, cir
Abbreviated transcription (Latin):
illi fide apostatantes miscd̃iam
consecuti sunt ita et his qui
criminaliter peccando sicut
dicit apostolus. factis dm̃ ne-¬
gauit. tamen a credulitate et
confessione uere fidei non de-¬
clinauit: facile hinus peccati
ueniam apud dnĩ miscdiam
obtinere ualeret. si fructus pę¬
nitentie dignos ageret. Nul-¬
lus enim suorũ magnitudine
facinorum ꝑt̾ritus de impetrau¬
da uenia si dignum pęnitentiȩ
fructum fecerit debet ullo mͦ
dubitare: quando etiam ihero¬
solimitis qui filium dei blasphe-¬
mauerunt et crucifrcerunt
indultum eẽ constat. sicut sa-¬
era scriptura demonstrat.
fidelis ẽ enim inuerbis suis qͥ
ꝓpħica nobis uoce ꝓmisit. In
die illa erit fons patens do¬
mus dauid inablutione pec¬
catoris et menstruate. Domꝰ
namq dauid nobis peccatori¬
bus fons patens mablutionẽ
ẽ: quia iniquitatum nr̃arum
sordib ꝑ dauid filium saluato¬
rem nr̃m aꝑta iam miscđia.
penitentes et confitentes la¬
uamur insanguine suo. Et¬

Expanded text:
illi fide apostatantes misericordiam consecuti sunt, ita et is qui criminaliter peccando, sicut dicit apostolus, factis Deum negavit, tamen a credulitate et confessione vere fidei non declinavit, facile huius peccati veniam apud Domini misericordiam obtinere valeret, si fructus penitentiae dignos ageret. Ͻ Nullus enim suorum magnitudine facinorum perterritus de impetranda venia. si dignum penitentiae fructum fecerit, debet ullo modo dubitare, quando etiam Hierosolimitis, qui filium Dei blasphemaverunt et crucifixerunt, indultum esse constat, sicut sacra scriptura demonstrat. Fidelis est enim in verbis suis, qui prophetica nobis voce promisit: In die illa erit fons patens domus David in ablutionem peccatoris et menstruatae. Domus namque David nobis peccatoribus fons patens in ablutionem est, quia iniquitatum nostrarum sordibus per David filium, salvatorem nostrum, aperta iam misericordia, penitentes et confitentes lavamur in sanguine suo. E
Abbreviated transcription (Latin):
gendo. nunc contrahendo partib¬
corporis motum explicat. sed alt̾nis
agendo non tantum plana ꝓlabit᷑.
sed euam conuexa conscendit. tot
uestigiis uiam signans quot costis.

Expanded text:
gendo contractas, contrahendo porrectas motum explicat, sed alternis agendo non solum plana perlabitur, sed etiam conuexa conscendit, tot uestigiis instructa quot costis.
Abbreviated transcription (Latin):
omnium generaliter uotis ad
pontificii culmen raptus fuisse
dinoscitur potius quam elect᷑.
tit gͦ concur sus populi diuersi
quidem sexus conditionis ac
dignitatis. necnon et etatis. sed
umius atq eiusdem substantie-
cuncti hunc uere dõ dignum
et qui populis prȩfici deheret
acclamabant. Uir autẽ b̃atis¬
simus his angustiis depressus
nimiis afficiebatur angoribus:
quia nec fuge locus uspiam pa-¬
tebat. nec populo ut abintenti-¬
one cepta resipisceret ullo mo-¬
do satiffacere poterat. Diuine
namq erat uoluntatis: ut qui
omniũ saluti ꝓspecturus erat.
omnium acclamationibus eli
geretur. Et qui unitati fidei cũ
iam fidelib et futuris fidelib
erat ꝓuisurus: unione cuncti
poƿuli ad sedem eueheretur
sacerdotalis honoris. Sacratissi.¬
mus quidem uir cum his accla¬
mationib se urgeri conspiceret.
de infirmitatis et ȩtatis suȩ tem¬
pore conqueri cepit. et quia
ecclesiasticiis ordo infirmam

Expanded text:
omnium generaliter votis ad omnium generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dignoscitur potius quam electus. Fit ergo concursus populi, diversi quidem sexus, conditionis ac dignitatis, necnon et aetatis; sed unius atque ejusdem sententiae cuncti hunc vere Deo dignum, et qui populis praefici deberet, acclamabant. Vir autem beatissimus his angustiis depressus, nimiis afficiquia nec fuge locus uspiam patebat, nec populo, ut ab intentione cepta resipisceret, ullo modo satisfacere poterat. Divinae namque erat voluntatis, ut qui omnium saluti prospecturus erat, omnium acclamatgeretur; et qui unitati fidei cum jam fidelibus, et futuris fidelibus erat provisurus, unione cuncti populi ad sedem eveheretur sacerdotalis honoris. Sanctissimus quidem vir, cum his acclamationibus se urgeri conspiceret, de infirmitatis et aetatis suae tempore conqueri coepit, et quia ecclesiasticus ordo infirmam
Abbreviated transcription (Latin):
ce miscđia mater beatissima quẽ
auspice dõ concepit feliciter filiũ
genuit. cui remigium scd̃m dñi
dictum in baptismate nomen im-¬
poni fecit. Et ablactatꝰ sicut suus
p̃nuntiator p̃dixerat. lacte matris
oculos sui uatis matre obstetrican-
te ꝑungens: lumen illi gr̃a diui-¬
na rituit. Traditus autem a pa-
rentibus scole litteris imbuendus:
in breui coeius. et etiam natu ma-¬
iorib suis. doctrina excellentior ẽ.
effeciꝰ. Studebat quoq teneros
annos morum maturitate uince-¬
re: et beniuolentiam cordis. cari-¬
tatis melle condire. Turbas fre-¬
quentium populorum uitare:
et ut p̃conem suũ fecisse didicerat.
uita solitaria inreclusione dño
seruire. Qui locus incastro laudu-¬
no hactenus designatur: et uenera-¬
bilit colitur. Inqua reclusione
secundis successib certatim scẽ
conuersationis studiis: nstus ado¬
lescens dño militauit. Et cum
aduiginti et duos etatis suȩ annos
ꝑuenit: defuncto bennadio ar-

Expanded text:
te misericordia, mater beatissima quem, te misericordia, mater beatissima quem, auspice Deo, concepit, feliciter filium genuit, cui Remigii, secundum Domini dictum, in baptismate nomen imponi fecit. Et ablactatus, sicut suus praenuntiator praedixerat, lacte matris oculos sui vatis, matre obstetricante, perungens, lumen illi gratia divina restituit. rentibus scholae litteris imbuendus, in brevi coaevis, et etiam natu majoribus suis doctrina excellentior est effectus. Studebat quoque teneros annos morum maturitate vincere, et benevolentiam cordis charitatis melle condire, turbas frequentiorum populorum vitare, et ut praeconem suum fecisse didicerat, vita solitaria in reclusione Domino servire: qui locus in castro Lauduno hactenus designatur, et venerabiliter colitur. In qua reclusione secundis successibus certatim sanctae conversationis studiis justus adolescens Domino militavit. Et cum ad viginti et duos aetatis suae annos pervenit, defuncto Bennadio  al
Abbreviated transcription (Latin):
emilius uetulus sit ac in euoso eius
corpore frigidus extet circum p̃cor¬
dia sanguis et uoluptatis oꝑa in
eo penitus emarcuerint: Erant
enim ambo genere nobiles: et gr̃a
inter suos nominatissimi Et qr
liberorum parentes ꝓcesserant
indiebus multi effecti. et carne
iam infecundi. coniugale cominer¬
cium non querebant. nec eis
spes ultra uł appetitus generandi
sobolem merat. Cui beatus mon¬
tanus respondit. Scias quia cum
ablactaueris puerũ reimgium:
de lacte tuo ꝑunget ocullos meos
et recipiam lumen. Nam ut me¬
rita illi accrescerent. sicuti et sc̃o
tobie uixta dunnum sermonẽ.
ut iustus iustificetur adhuc:
idem beatus montanus lumen
corporalium oculorum amiserat.
Tandem credentib parentib
uerbis uiri dĩ. Et gaudium qđ
talem suscepturi essent ꝓlem:
incuius conceptione non foret ar-¬
dor explende libidinis.sed amor
generande uixta diuinum p̃sagi¬
um sobolis. Concipitur gͦ futurus
xp̃i pontifex: et. xp̃i adminiculan¬

Expanded text:
Emilius vetulus sit, ac in aevoso eius Emilius vetulus sit, ac in aevoso eius corpore frigidus extet circum precordia sanguis, et voluptatis opera in eo penitus emarcuerint?' Erant enim ambo genere nobiles et gratia inter suos nominatissimi. Et quia liberorum parentes processerant in diebus multis, effeti et carne iam infecundi coniugale commercium non querebant, nec eis spes ultra vel appetitus generandi subolem inerat. Cui beatus Montanus resablactaveris puerum Remigium, de lacte tuo perunges oculos meos, et recipiam lumen. Nam ut merita illi accrescerent, sicut et sancto Tobiae , juxta divinum sermonem, Ut justus justificeretur adhuc , idem beatus Montanus lumen corporalium oculorum amiserat. Tandem credentibus parentibus verbis viri Dei, fit gaudium, quod talem suscepturi essent prolem, in cujus conceptione non foret ardor explendi libidinis, sed amor generandae juxta divinum praesagium sobolis. Concipitur ergo futurus Christi pontifex, et Christi adminiculan
Abbreviated transcription (Latin):
audiret gemitum compeditoꝵ.
ut solueret filios interemptoꝵ
ut annuntietur nomen eius
ingentibꝰ inconueniendo po-¬
pulos inunum et reges. ut ser-¬
uant ei. Cilima inutero con-¬
cipiens filium pariet. nomine
remigium: cui ame saluandus
populus commitetur. Beata
siquidem cilinia intenta piis
oꝑibus. licet corꝑe teneretur
in mundo: mente conuersaba-¬
tur incȩlo. Quȩ inflore iuuen-¬
tutis pepererat de uiro suo emi-¬
lio principium postea suessoꝵ
ciuitatis sc̃m ep̃m: et fratren
eius patrem beati lupi ep̃i enis¬
dem principii succes s oris. qui
us ꝙ adultima gloriosi remi-¬
gii tempora sacerdocio ẽ. fun-¬
ctus. sicq defunctꝰ. Uir aucem
ille uenerabilis inter illius
cemporis innumera ꝑicula tanta
consolatione accepta: cilinie di¬
uium oraculum gratia. dei ꝑ¬
ceptum innotuit. At illa dixit
admontanum. Quomodo fieri
potest ut anus lactem filiũ. cum
michi a temporib du transactis
muliebria defecerint. et uir m̃s

Expanded text:
audiret gemitum compeditorum, audiret gemitum compeditorum, ut solveret filios inter emptorum, ut adnuntietur nomen eius in gentibus, in conveniendo populos in unum et reges, ut serviant ei: Cilinia. in utero concipiens filium pariet nomine Remigium, cui a me salvandus populus committetur'. Beata siquidem Cilinia intenta piis operibus, licet corpore teneretur in mundo, mente conversabatur in caelo. Quae in flore iuventutis pepererat de unico viro suo Emilio Principium postea Suessorum civitatis sanctum episcopum et fratrem eius, patrem beati Lupi episcopi, eiusdem Principii successoris, qui usque ad ultima gloriosi Remigii tempora sacerdocio est functus, sicque defunctus. Vir autem ille venerabilis, inter illius emporis innumera pericula tanta consolatione accepta, Ciliniae divinum oraculum gratia Dei perceptum innotuit. At illa dixit ad Montanum: 'Quomodo fieri potest, ut anus lactem filium, cum michi a temporibus diu transactis muliebria defecerint, et vir meus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmansit. Qui cum lassitudine
ac fragilitate carnis compel-¬
pori dedisset: subitõ ꝑ diuinã
hominum iam spiritibus
cum deo regnantium et im-¬
mortalitatẽ ad huc corꝑum
expectantium interfuit. et
familiarissimum cepit audire
colloquium. Inter cȩtera gͥ
quȩ inconuentu illo cęlico
audiuit. etiam illi scĩ sp̃e hu-
mane salutis auidi quęrita-¬
pe cȩperunt de gallicane de-¬
iectione eccłiȩ. et quid facto
ad talia opus esset crebro
uersare sermone:dicentes
quia iam tempus ẽẽt mise-¬
rendi eius. Duplicia enim
receꝑat ꝓomnib peccatis
suis: quamquã fex enis non¬
sit exinanita. His inter se ita
serentib. subito uox affuit a su-¬
ꝑiorib atq secreciorib aditis.
saluberrime atq suauissime
intonans: quȩ et p̃sercium sola-
retur mesticiam. et quod futu-¬
rum erat gratulabunda ꝓmul¬
garet sententia ita dicendo.
Dñs ꝓspexit de excelso scõ suo.¬
dñs de celo int̾ram aspexit: ut

Expanded text:
permansit. Qui cum, lassitudine permansit. Qui cum, lassitudine ac fragilitate carnis compelpori dedisset, subito per divinamhominum iam spiritibus cum Deo regnantium et immortalitatem adhuc corporum exspectantium interfuit et familiarissimum cepit audire colloquium. Inter cetera igitur, que in conventu illo caelico audivit, etiam illi sancti spiritus humanae salutis avidi queritare ceperunt de Gallicane deiectione aecclesiae, et quid facto ad talia opus esset, crebro versare sermone, dicentes, quia iam tempus esset miserendi eius; duplicia enim receperat pro omnibus peccatis suis, quamquam fex eius nonsit exinanita. His inter se ita serentibus, subito vox affuit a superioribus atque secretioribus aditis saluberrime atque suavissime intonans, que et presentium solaretur spirituum mestitiam, et quod futurum erat, gratulabunda promulgaret sententia, ita dicendo: 'Dominus prospexit de excelso sancto suo, de caelo in terram aspexit, ut