comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erũt cor᷑. erũt ad̾ uide̾ possint oculi
corles S hec iã satis dc̃a sint: que
abim̃to ħꝰ opꝰ tali meidiligẽt̾ lecta
⁊ relecta consid̾ans: siñe ulla fortasse
dubitatõne ꝓspicies aduidẽdũ deũ
prr eius auxiliũ cor mũdũ te deb̾e̾
pparare. de cor᷑ uꝰ sꝑitali si dñs ui
nerit oꝑe alio exꝑiem᷑. qͥd disputa

Expanded text:
erunt corpora, erit, quod uidere possint oculi corporales. sed haec iam satis dicta sint, quae ab initio huius opusculi mei diligenter lecta et relecta considerans sine ulla fortasse dubitatione perspicies ad uidendum deum per eius auxilium cor mundum te debere praeparare. de corpore uero spiritali, si dominus iuuerit, opere alio experiemur, quid disput
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua in eis ꝓpiñqͥtas lib̾tatis. si uolũ¬
tatẽ mentiendi nõ hñt. nec hõĩos fallũt
insicum ab hõib hũana in fmitate fa¬
llũtur. uerũ qͥã in om̃ib rerũ motib
qͥd num̾iari ualeant. faciliꝰ cõsid̾at᷑ in
uocib. ea ꝙ cõsid̾a̾tõ qͥbdam qͣsi grada¬
tit itin̾ib uitit᷑ ad suꝑtia intima u̾ita¬
tis. inqͥb uiis ostendit se sapiã hilari¬
ter. ⁊ inomĩ ꝓuidentia occurrit amãtib.
in incõ nri ocii. eum acuris maiorib
magisq necessariis uacabat animꝰ. uo¬
lui per ista que a nobꝰ desida̾stis scͥp¬
libros ⁊ deuelos scͥbe alios forsitã sex
arum eccliasticarũ sartiua rãposita est.
om̃s ille delicie fuge̾ dei manib. ita ut
uix nc̃ ipm codicem imueniã qm̃ tuã
uolũtatẽ nec petitõnẽ sed insionẽ cõtẽp¬
uere nequeo. Quod sane opuscłm si po¬
tu̾o miitt̾e nõ qͣtem me tibio brem¬
perasse uerũptã te hoc a me tanto o¬
ꝑe flagitasse penitebit Difficile me

Expanded text:
aliqua propinquitas libertatis, si voluntatem mentiendi non habent, nec homines fallunt, nisi cum ab hominibus humana infirmitate falluntur. 3. Verum quia in omnibus rerum motibus quid numeri valeant, facilius consideratur in vocibus, eaque consideratio quibusdam quasi gradatis itineribus nititur ad superna intima ueritatis, in quibus uiis ostendit se sapientia hilariter et in omni prouidentia occurrit amantibus, initio nostri otii, cum a curis maioribus magisque necessariis uacabat animus, uolui per ista, quae a nobis desiderasti, scriplibros et de melo scribere alios forsitan sex, arum ecclesiasticarum sarcina inposita est, omnes illae deliciae fugere de manibus, ita ut uix nunc ipsum codicem inueniam, quoniam tuam uoluntatem nec petitionem sed iussionem contemnere nequeo. quod sane opusculum si potuero mittere, non quidem me tibi obtemperasse uerum tamen te hoc a me tanto opere flagitasse paenitebit. difficillime
Abbreviated transcription (Latin):
pinan̾e in illo amore. quam ad istas
laute peruẽire merueris malueris.
Quid mͥ is iextorq̃re poscẽto. cũ ꝓ
te uides eẽ qd̾ posto: qͥd p̃taris subieclꝰ.
qd̾ potes iube correctꝰ. mittamꝰ min̾a
sp̃ui cõiugis tue. tu imitatõnẽ. eͦ laudẽ.
Quamqui sup̃ dixi laudẽ ab hõib iam

Expanded text:
permanere in illo amore quam. ad istas permanere in illo amore quam. ad istas laudes peruenire malueris. quid mihi uis extorquere poscendo, cum pro te uideas esse, quod posco? quid precaris subiectus. quod potes iubere correctus? mittamus munera spiritui coniugis tuae. tu imitationem. ego laudem. quamquam, sicut supra dixi, laudem
Abbreviated transcription (Latin):
ecce iam senib ⁊ in suꝑ epĩs nõdũ emẽ¬
daris: uis de bone uxoris morte peruos
cõsolari. nos de hac tua u̾iore morte qͥs
cõsolã. An qr nõ possimiꝰ obliuisci tanta
ergta nos m̾ita tua. iõ cͥtiandi ad huc simꝰ
morib tuis: iõ cõtempnẽdi ⁊ ꝓichillo
hñdi qñ gemimꝰ ad te dete: s fateam᷑
nos non ẽẽ aliqͥd ad te corrigendũ ac
rp̃i faciã mẽbra m̾etͥtis: Si qͣliscũq ep̃i
amici tui u̾ba suꝑnis incorde tiio: corꝰ
dñi tui cogita intor tuo poftͤmo qm̃ de
die in diem differẽto p̃cas cũ extremũ
diem tuum nestias. nc̃ ꝓ babo qnͣtũ ab
ore nr̃d laudes cypͥane desideres. Certe
si ad huc in scoła rethoris u̾ba discipł¬
is uenderem. p̾us ab eit mercedẽ su¬
merẽ. uend̾e tibi uolo laudẽ pudicissiẽ
uxoris tue. pꝰ m mercedẽ da pudiciciã
in fi̾nitatẽ tuã. puto qd̾ nõ sit a te dig¬
ua eypͥana. cuiꝰ laudib añ ponas amo¬
rẽ cõcubinarũ tuarũ. qd̾ utiq facies

Expanded text:
ecce iam senibus et insuper episcopis nondum emendaris. uis de bonae uxoris morte per nos consolari; nos de hac tua ueriore morte quis consolatur? an, quia non possumus obliuisci tanta erga nos merita tua, ideo cruciandi adhuc sumus moribus tuis, ideo contemnendi ct prondo gemimus ad te de te? sed fatemur nos non esse aliquid ad te corrigendum ac Christi faciam membra meretricis? si qualiscumque episcopi amici tui uerba spernis in corde tuo, corpus domini tui cogita in corpore tuo. postremo quonam de die in diem differendo peccas, cum extremum diem tuum nescias? Nunc probabo, quantum ab ore nostro laudes Cyprianae desideres. certe. si adhuc in schola rhetoris uerba discipulis uenderem, prius ab eis mercedem sumerem. uendere tibi uolo laudem pudicissimae uxoris tuae: prius mihi mercedem da pudicitiam infirmitatem tuam: puto, quod non sit a te digna Cypriana, cuius laudibus anteponas amorem concubinarum tuarum, quod utique facies, si
Abbreviated transcription (Latin):
in dno sałm. Nullas debui iam red¬
d̾o lictãs sc̃ẽ cariͣtue sine hiis libͥs qͦs
amo scĩ amoris iure uiolentissiõ flaga¬
tasti: ut hac satim obedĩe᷑ respͥo epłis¬
tuis qͥbus me magas houare quã ho¬
norare dignatꝰ es qmͣqmͣ uͥ suctumbo
qa honeror ibi ⁊̃ qr diligor. subleuor.
Neq em̃ a qͦlib diligor. subleuor. e¬
ligor ułcrigoe. s ab eo uir̃o ⁊ dñi sa¬
c̾tote quem sic ac ceptũ deo senciont
cum aĩam tuam tam bonã louas ad dm̃m
qm̃ in illa me habes leuos ⁊ me. De¬
bui gͦ nẽ libros mute̾ qͦs emẽdaturũ
daui. nõ qr nolui. sed qr nõ potui. cu¬
ris uidelic młtis: ⁊ młtũ p̾ualentib
octupatꝰ. Nimis aũt ingratũ ac fer¬
reum fint: ut te qͥ nos sic amas hic sc̃s
frat᷑̾ ⁊ collega nost̃ possiduis. in quo
dice̾t. ł sine m̃is lr̃ is disteret. Et eĩ
per nrm minist̾un nõ litt̾is illis quas
uariarũ serui libidinũ lib̾ales uocant.
s dm̃ito pane nitt̾tꝰ qnͣtus ei potuit per

Expanded text:
IN DOMINO SALUTEM. Nullas debui iam reddere litteras sanctae caritati tuae sine his libris, quos a me sancti amoris iure uiolentissimo flagitasti, ut hac saltem oboedientia respotuis, quibus me magis onerare quam honorare dignatus es. quamquam ubi succumbo, quia oneror, ibi etiam, quia diligor, subleuor. neque enim a quolibet diligor, subleuor, eligor sed ab eo uiro et domini sacerdote, quem sic acceptum deo sentio, ut, cum animam tuam tam bonam leuas ad dominum, quoniam in illa me habes, leues et me. debui ergo nunc libros mittere, quos emendaturum daui, non quia nolui, sed quia non potui curis uidelicet multis et multum praeualentibus occupatus. nimis autem ingratum ac ferreum fuit, ut te, qui nos sic amas, hic sanctus frater et collega noster Possidius, in quo disceret uel sine nostris litteris disceret. est enim per nostrum ministerium non litteris illis, quas uariarum serui libidinum liberales uocant, sed dominico pane nutritus, quantus ei potuit per
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ ĩpꝰ corꝰ nõ eẽ minime dubitãtes.
S iõ qui eos ad iuitam etͥnam resur¬
gent ⁊̃ por corꝰ deũ uisuros putãt
qm̃ talẽ sperant spiritalis coͥr qua¬
litatẽ. ut eciã ipã que taro fu̾at
sps fiat. Quod si ita est ꝙͣtũ distec
a sr̃iore opinione. ⁊ quã hoc sit to¬
labłius ⁊̃ si uerũ nõ sit. puto facil¬
lime iudicari. pͥmo qr miłtũ int̾eit.
utͫ de creatore an de creatura alit̃
uidere ⁊̃ sic u̾m eist Nõ em̃ dictũ
bit. tota igit᷑ ꝗõ iam remansit
de cor᷑ spiritali qͣtiuꝰ iuduat incorrup¬

Expanded text:
em ipsum corpus non esse minime dubitantes, sed ideo eos, qui ad uitam aeternam resurgent, etiam per corpus deum uisuros putant, quoniam talem sperant spiritalis corporis qualitatem, ut etiam ipsa, quae caro fuerat, spiritus fiat. quod si ita est, quantum distet a superiore opinione et quam hoc sit tolerabilius, etiam si uerum non sit, puto facillime iudicari: primo, quia multum interest, utrum de creatore an de creatura aliter uidere, etiam sic uerum est; non enim dictum bit. Tota igitur quaestio iam remansit de corpore spiritali, quatenus induat incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
eam suis ꝑentib redderent. Ieiuna¬
uit illa ⁊ orauit. exaudita cõtinuo ẽ
Ad hoc enĩ fcm̃ eiat quantũ exitus
docuit. Ita em̃ illi tam repentino dei
bũficõ salute percepta: mirantesi
honorantes. qd̾ eoꝵ mat̾ ꝓmserat᷑
impleu̾unt. Ora gͦ dñm᷑ ꝓ ois: ⁊ ro¬
gauit ⁊̃ ipas doceat talia dice̾. qͣlia supͣ
memoratꝰ sc̃s azarias inter ceta̾ inor̃o¬
ne ⁊ confessione sua fudit ad eũ deũ.
Sic em̃i sũt ine in tr̾a captiuitatis sue
qmͦ erãt illi in eatra nͥ ñ sac̾tĩcare more
suo pot̾ant dnõ: sic̃ nec isti possũt uł
fre oblatõnẽ ad altare dei. uł inueni¬
re ĩdi sacdottm per quẽ offerant deo

Expanded text:
eam suis parentibus redderent. ieiunaeam suis parentibus redderent. ieiunauit illa et orauit et exaudita continuo est; ad hoc enim factum erat, quantum exitus docuit. ita illi tam repentino dei u beneficio salute percepta mirantes et honorantes, quod eorum mater promiserat, impleuerunt. Ora ergo dominum pro eis et rout etiam ipsas doceat talia dicere, qualia supra memoratus sanctus Azarias inter cetera in oratione et confessione sua fudit ad deum. sic enim m sunt illae in terra captiuitatis suae, quo modo erant illi in ea terra, ubi nec sacrificare more suo poterant domino, sicut nec istae possunt, uel ferre oblationem ad altare dei uel inuenire ibi sacerdotem, per q
Abbreviated transcription (Latin):
cõscͥpta lege̾nt ᷑ a nob̾. ut dicemꝰ cap¬
tiuos dei seruos nõ deseri a dño suo.
unde aũt scimꝰ. qͥd ⁊̃ per istas om̃ps
⁊ misericort deꝰ in ipa t̾ra barbarica
fieri uelit mirabłi um suoꝵ: tm̃ nõ
cessetis ꝓ illis in gemisde̾ ad dm̃. ⁊
q̃rere qntũ potestis. ⁊ qnͣtũ ip̃e ꝓmit¬
tit. cum tempꝰ ⁊ facłtatẽ ded̾it. qͥd de
illis ftm̃ sit ⁊ q̃ uestra possint hr̃e co¬
lacia. Nam desitifensi. annos seue¬
riep̃i neptis sc̃imonialis a barbaris
ta est. Dummodo enĩ barbaroꝵ ubi
captiũa ingressaẽ subita cepit dñoꝵ
inf̾imitnte iactari: ita ut om̃s ip̃i bar¬
bari tres nͥ fallor uł ampliꝰ frẽs ꝑi¬
culosissimas egͥtudine laborarent:
quoꝵ tnat̾ ammadu̾tit puellã deo dedi¬
tan: ⁊ credidit qd̾ eiꝰ orõnib sui filii
possent ab inminentis iam mortis
ꝑicło libari. petiuit ut oraret ꝓ
eis: pollicens qd̾ si salui facti essent

Expanded text:
conscripta legerentur a nobis et disceremus capconscripta legerentur a nobis et disceremus captiuos dei seruos non deseri a domino suo. unde autem scimus, quid etiam per istas omnipotens et misericors deus in ipsa terra barbarica fieri uelit mirabilium suorum? tantum non cessetis pro illis ingemescere ad deum et quaerere, quantum potestis et quantum ipse permittit, cum tempus et facultatem dederit, quid de illis factum sit uel quae uestra possint habere solatia. nam de Sitifensi ante paucos annos Seueri episcopi neptis sanctimonialis a barbaris ta est. domus enim illa barbarorum, ubi captiua ingressa est, subita coepit dominorum infirmitate iactari, ita ut omnes ipsi barbari, tres, nisi fallor, uel amplius fratres, periculosissima aegritudine laborarent. quorum mater animaduertit puellam deo deditam et credidit, quod eius orationibus sui filii possent ab imminentis iam mortis periculo liberari; petiuit, ut oraret pro eis, pollicens, quod, si salui facti essent,
Abbreviated transcription (Latin):
riꝑim᷑ ne cum mũdo dãpnemͣ. hoc
fidelit̾ lege. fidelit̾ pdica. ⁊ inqua̾tũ
Rotercane. ⁊ canõdũ doce. ne adu̾sus
deũ in his temptatonib ⁊ t̾bulacõi¬
b murmureti honos dicis dei s¬
uos ⁊ fideles sanctos. gladio barba¬
eos seb̾s aut ferrum de cor solu̾et. nõ
qua occasione exeant. s qͣles ad se ex¬
eant. deꝰ attendit inseruis Nus: ñ qd̾
maiorẽ ht̃ penã diuturnꝰ. qmͣ cicissimꝰ
exitus. et tñ ⁊̃ ipm̃ langorẽ diut᷑n
⁊ horrẽdum legelnus. qualẽ passus
est iob ille. cꝰ certe iustiͣ deꝰ ipẽ qͥ falli
nõ p᷑. tale ꝑhibet testimomium. Gra¬
iussĩa sane ⁊ młtũ dolẽda est illa capti
feiãrũ caftarũ atꝙ scãꝵ. S nõ est
captiuus deus earũ. ne captiuas de¬
serit suas. si nomit̃ suas: nã ⁊ ilu sã¬
tti quoꝵ passiones ⁊ confessioner de st̃p¬
turis sanctis memoraui. ab hostib du¬
cłi. atꝙ incaupti positi illa dix̾ũt que

Expanded text:
amnemur. Haec fideliter lege, fideliter praedica et, quantum potes, cane et cauendum doce, ne aduersus deum in his temptationibus et tribulationibus murmuretur. bonos dicis dei seruos et fideles et sanctos gladio barbaeos febris an ferrum de corpore solueret? non qua occasione exeant, sed quales ad se exeant, deus adtendit in semis suis, nisi quod maioexitus; et tamen etiam ipsum languorem diuturnum et horrendum legimus, qualem passus est ille lob, cuius certe iustitiae deus ipse, qui falli non potest, tale perhibet 10 testimonium. Grauissima sane et multum dolenda est illa captiuitas feminarum castarum atque sanctarum, sed non est captiuus deus earum nec captiuas deserit suas, si nouit suas. nam et illi sancti, quorum passiones et confessiones de scripturis sanctis commemoraui, ab hostibus ducti atque in captiuitate positi illa dixerunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tes: expectaremꝰ aiudius t ardẽtius
une iu̾itoq honorabsis ⁊ suscipien¬
te fili. Reddo itaq m̾itis tuis ⁊ p̾t᷑¬
rentib officiis debitũ resalutatõnis
dbsequm. incolumitatẽ tuã gaudõs
uñciatam optansꝙ cõtũuã. ⁊ qd̾ res¬
cͥpata exiguitatis mee iure p̾ro¬
grate heniuolẽcie reposcendo ad didi¬
fti dicẽs si cũ so de tanda sc̃itate possu¬
mus promeri ulło mͦ audoo desꝑare
scĩtatis eiutdem cꝰ haustu pro nro
modulo aliqͥd sumꝰ. ip̃m fõtem ñ soł
tue pͥtencie pliciturũ. ut deꝰ inc̃oꝑ¬

Expanded text:
remus avidius et ardentius, imie meritoque honorabilis, et suspiciende fili. Reddo itaque meritis tuis et praecurrentibus officiis debitum resalutationis obsequium, incolumitatem tuam gaudens nuntiatam, optansque continuam. Et quod rescripta exiguitatis meae jure praerogatae benevolentiae reposcendo addidisti, dicens, Si tamen id de tanta sanctitate possumus promereri; nullo modo audeo desperare, sanctitatis ejusdem, cujus haustu pro nostro modulo aliquid sumus, ipsum fontem non solum tuae prudentiae placiturum; ut De
Abbreviated transcription (Latin):
multũꝙ in xp̃i cariͤ honorãdo filio
olimpio.: augustmnꝰ in dño sałui. Quãnis
moꝵ ut an diumꝰ te merito sublimatum.
cum ipã fama nõdũ certissiã nob̾ ess.
nich̾ aliud de animo tuo credimꝰ erga
eccliãm dei. cꝰ te u̾acit̾ filiũ ẽẽ gaudemꝰ.
illis lectis qͥb utro dignatꝰ es ⁊̃ si pi¬
mei grauit̾ eccħia perturbata ꝑfecti
sunt. penes fugiẽtes ad głosissimum
comitatũ. Quos siue iam inderis siue
lrãs eoꝵ ab urbe roma oportunitate tꝰ¬
qmͣ octasionis acceꝑis ego tã lic nlłin
con siliũ cum eis comunicare potu̾im.

Expanded text:
MULTUMQVE IN CHRISTI CARITATE HONORANDO FILIO OLVMPIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quamuis mox, ut audiuimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum certissima nobis esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga ecclesiam dei, cuius te ueraciter filium esse gaudemus, illis lectis, quibus ultro dignatus es, etiam si pimei grauiter ecclesia perturbata profecti sunt paene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos siue iam uideris siue litteras eorum ab urbe Roma opportunitate cuiusquam occasionis acceperis, ego tamen, licet nullum consilium cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
potu̾unt suꝑari:. hec epła protuo
tesidio bius. pro meis tñ occupatõ¬
nib mltũ plixa. ⁊ ꝓpt̾ per latoris
testinatõnem nimis accełata: suffi¬
ciat carͣł tue Multo ub̃ius uos do¬
minꝰ cõsolabit᷑ si scͥpturas es inten¬

Expanded text:
. haec epistula pro tuo desiderio breuis, pro meis tamen occupationibus multum prolixa et propter perlatoris festinationem nimis accelerata sufficiat caritati tuae. multo uberius uos dominus consolabitur, si scripturas eius inten
Abbreviated transcription (Latin):
fessio as̃ turpidĩe macłat᷑ ⁊̃ carnẽ
suam defendet a crimine. Et qͥtqͣt
in ea nec cõmisit. nec ꝑmisit li bido
paciẽtis. soliꝰ erit culpa faciẽtis.
Om̃is que ilia uiolentia: nõ ꝓ cor¬
ruptõnis turpidĩe. s pro passio¬
mi uuln̾e deputabrtur tantenm¬

Expanded text:
sensionis turpitudine maculatur, etiam carnem suam defendit a crimine: et quidquid in ea nec commisit, nec permisit libido patientis, solius erit culpa facientis; omnisque illa violentia non pro corruptionis turpitudine, sed pro passionis vulnere deputab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊surand̾ qd̾ scͥptũ est m lege mo¬
isi seri dei. qm̃ p̾cauimꝰ. et stata¬
it sermon suos quos locutꝰ est ad
nos ⁊ ad uidices nostros qͥ iudicabãt
nos: suꝑduce in nos mala moigna
que nu qm̃ facta sunt. sub om̃ celo
scdm ea que facta sũt in ierłu sic̃
stͥptũ ẽ ñ lege moy si. onũa mala
hec uen̾unt ad nos ⁊ nõ roganuꝰ

Expanded text:
um est in lege Moysi servi Dei, quoniam peccavimus, et statuit sermones suos, quos locutus est ad nos et ad judices nostros, qui judicabunt nos, superducere in nos mala magna, quae nunquam facta sunt sub omni coelo secundum ea quae facta sunt in Jerusalem. Sicut scriptum est in Lege Moysi, omnia mala haec venerunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
uisu. nec tartu tenet᷑. nͨ audit᷑
affatu. nec sẽcit᷑ incessu: aͣnͣto
mag̃ deus ip̃. cꝰ ħ pignꝰ in nob̾
est. Nam si int̾ior hõ nost̾ quã¬
tulacũꝙ imago eiꝰ nõ de illo ge¬
uita s ahillo creata. quãuis ad¬
huc remoue᷑ de die indiẽ. iani
tã intali luce hĩtat. quo ulłs
ocłoꝵ corͣlium sensus accedit
siea que m illa luce cordis ocuł
intuem᷑. et disc̾nũt᷑ inter se ⁊
mllis locoꝵ spacus seꝑant᷑ qnͣto¬

Expanded text:
 nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu: quanto magis Deus ipse, cujus hoc pignus in nobis est! Nam si interior homo noster, quantulacumque imago ejus, non de illo genita, sed ab illo creata, quamvis adhuc renovetur de die in diem, jam tamen in tali luce habitat, quo nullus oculorum corporalium sensus accedit; si ea quae in illa luce cordis oculis intuemur, et discernuntur inter se, et nullis locorum spatiis separant
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ xpĩauã fidem q̃relas mpias iacta¬
re nõ qͥescunt. dicẽtes qd̾ añ aã qm ⁊¬
sta doctna per mũdũ pdicaret᷑. tanta
mala nõ paciebat᷑ genꝰ hũanũ: facile
est ex eunͣgłio respõde. dñs em̃ dic̃.
Seruus nestiens uolũtatẽ dm̃ sui.
⁊ faciens digna plagis: uapullabit

Expanded text:
ianam fidem querelas impias iactare non quiescunt dicentes, quod ante, quam ista doctrina per mundum praedicaretur, tanta mala non patiebatur genus humanum, facile est ex euangelio respondere; dominus enim dicit: Seruus nesciens uoluntatem domini sui et faciens digna plagis uapul
Abbreviated transcription (Latin):
Que sit supͣdcm̃ est tõtinuatũ apłs
posuit dĩnã sub̾iam qͣ potuit̃ hõibus
pͣdicatõne cõmẽdans. Quã si oculi coͦrl
iresurrectõne mutata corͣm qͣlitate
cõspiciẽt. uiderĩt qͥ ħ̾ possũt adstru̾e
Me plus mou iniꝰ sentẽcia. qͥ ñ in ipͣ
resurrectõne ħ corͣlib ocuł s mũdis cor¬
dib tͥbuit. et de sꝑitali qͥdẽ corͣ qͣlitate

Expanded text:
um est, continuatim apostolus posuit diuinam substantiam, qua potuit, hominibus praedicatione commendans. quam si oculi corporales in resurrectione mutata corporum qualitate conspicient, uiderint, qui hoc possunt adstruere; me plus mouet illius sententia, qui nec in ipsa resurrectione hoc corporalibus oculis sed mundis cordibus tribuit. Et de spi
Abbreviated transcription (Latin):
mecum aspere agis. qd dure obiurgas
nõne inter hec u̾ba ecte seauimuss. dum
uira ducit᷑ p᷑ꝰ fanẽda ꝙͣ corrigẽda: uis
nt cognoscam exiciabłi securitat tue.
quãto saciꝰ tu cognoscis. si nõ amabili
cte ie̾serabłi solliti᷑ mee: inimco qͥtẽ
amis tullius m̃uehebat᷑. ⁊ longe ali¬
ter erat t̾renã rem publicãtis gub̾isa¬
tis intẽtio. ⁊ tñ ait. cupio pr̃os cõst̾pti
me ẽẽ clemẽtẽ cupio intantis rei pu¬
blice ꝑicuł nõ dissolutũ uderi. Quã¬
cum aninum geram: i et̾ne cũita¬
tis seruitõ cõstitutꝰ. ministͥ u̾bi sacͣ¬
ientiq diuini. cupio fr̃ corneli me ẽẽ
elemẽtẽ. cupio intantis tuis ineuq ꝑicł¬
is nõdissolutũ inderi. plebs mulier̃t
ex tubat lat̾ĩb tuis. crestit indies spe¬
licum mimerus. eiꝰdem añt mm̾ndo¬

Expanded text:
mecum aspere agis? quid dure obiurgas?\' mecum aspere agis? quid dure obiurgas?\' nonne inter haec uerba ecce senuimus. dum uita ducitur prius finienda quam corrigenda? uis. ut ignoscam exitiabili securitati tuae; quanto satius tu ignoscis si non amabili certe miserabili sollicitudini meae! inimico quidem animo Tullius inuehebatur et longe aliter erat terrenam rem publicam gubernantis intentio et tamen ait: \'Cupio, patres conscripti, me esse clementem, cupio in tantis rei publicae periculis non dissolutum uideri.\' quancum animum geram, in aeternae ciuitatis seruitio constitutus minister uerbi sacramentique diuini: Cupio, frater Corneli, me esse clementem, cupio in tantis tuis meisque periculis non dissolutum uideri! Plebs mulierum excubat lateribus tuis; crescit in dies pellicum numerus; eiusdem autem n
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ grauit᷑ optĩme uxoris mortẽ uerores
sic̃ ⁊ scm̃ pauliuũ ad machariũ fotiane
memiunsti. Et ila qͥdem amĩna in socie¬
tatem recepta fideliũ atq castarũ. lau¬
des nec curatnet q̃rit humanas. Sed
Q pter eos fiunt ista qͥ uinunt. p̾us ẽ
ut tu qui cõsdlari esꝰ laude desioris.
ita uiuas. ut illic uͥ ipã ẽ eẽ mercaris.
Neꝙ enĩ dubito qdꝰ eam nõ credas :
c̃ẽ ubi ille sunt que uł ad ult̾us lectu¬
lũ cõiũgalẽ posu̾unt. Ruiro cõuĩgio
religate formcatõne flux̾iut. Quare
de illuit laude uͦ longe dissimili. q̃sifu¬
gare uelle mesticiã. ad uolatõ ẽ ñ cõso¬
latõ. Nam si eam dilig̾es sic̃ te ipãs
dilexit: seruasses ei qd tͥ ip̃a seruauit.
Et cum illa sipͥor obisses. ulło mͦ ere¬
denda sit. cuiqmͣ fuisse nuptura. ñ ne
siuere obitũ eiꝰ laudib eiꝰ cõsolandꝰ do¬
leres. ne unã qͥdem̃ ac licitõi pꝰ illam
cõiugen q̃reres: hic tu dictinꝰ es. qͥo

Expanded text:
morte mouereris, sicut sanctum Paulinum ad Macarium fecisse meministi. et illa quidem anima in societatem recepta fidelium atque castarum laudes nec curat nec quaerit humanas, sed quia propter eos fiunt ista, qui uiuunt. prius est, ut tu, qui consolari eius laude desideras, ita uiuas, ut illic. ubi ipsa est, esse merearis. neque enim dubito, quod eam non credas ibi esse, ubi illae sunt, quae uel adulteriis lectulum coniugalem polluerunt uel nullo coniugio deligatae fornicatione fluxerunt. quare de illius laude uiro longe dissimili quasi fugare uelle maestitiam adulatio est non consolatio. nam si eam diligeres, sient te ipsa dilexit, seruasses ei, quod tibi ipsa seruauit; et cum illa, si prior obisses, nullo modo credenda sit cuiquam fuisse nuptura, nonne, si uere obitum eius laudibus eius consolandus doleres, ne unam quidem ac licitam post illam coniugem quaereres? Hic tu dicturus es: \'Quid
Abbreviated transcription (Latin):
d̾cũt q̃ excellentissia scͥi. ignos ⁊ leo¬
nes. cirta se m̃ noxios hũerunt qͥd
nos oꝵ dre in hũilitate nrã. q tam
longe illis impar sumꝰ. quãtãtũꝙ
ex istim illos dei seruos qͦs dicit a
barbaris int̾fectos. sic illã mortẽ
euade̾ debuisse. qͦmͦ tres illi mri
ab ignib ⁊ damel a leꝯnib libͧttꝰ
est: sciant illa ꝓpt̾e̾a ftã miracła.
ut eos uerũ deũ cołe cred̾e̾nt re¬
ges. a qͥb in illa supplicia trade
cõsuler ad sałm. Antiocho ãt re¬
gi qͣ machabeos penis crudelibus
int̾emit. noluit tta cõsułe. sed eoꝵ
głofissimis passionib cor duri re¬
gis acriori seu̾itate puniuit̃. le¬
ge tñ ⁊̃ unus illoꝵ q sexto loco pa¬
ciebat᷑ qͥd dicat. Ita enĩ scͥptũ est
et post hũt sextul applicau̾nt: cũ hie
tormẽtis excruciatꝰ morere᷑: dieit. No¬
lite seduce̾ pp̃t̾ nos hec patim᷑. pec¬
cantes indeũ nr̃m : ⁊ fcã sũt hec digna
nob̾ tuaũt noli te putare impuni¬

Expanded text:
ellentissima sanctitate ignes et leones circa se innoxios habuerunt, quid nos oportet dicere in humilitate nostra, qui tam longe illis inpares sumus, quantamcumque existimet illos dei seruos, quos dicis a barbaris interfectos, sic illam mortem euadere debuisse, quo modo tres illi uiri ab ignibus et Danihel a leonibus liberatus est, sciant illa propterea facta miracula, ut eos uerum deum colere crederent reges, a quibus in illa supplicia tradebconsuleret ad salutem. Antiocho autem regi, qui Machabaeos poenis crudelibus interemit, noluit ita consulere, sed eorum gloriosissimis passionibus cor duri regis acriore seueritate puniuit. lege tamen, etiam unus illorum, qui sexto loco patiebatur, quid dicat; ita enim scriptum est: Et post hunc sextum applicauerunt. cum hic tormentis excruciatus moreretur, dixit: Noli te seducere; s propter nos haec patimur peccantes in deum nostrum et facta sunt haec digna nobis. tu autem noli te putare inpuni
Abbreviated transcription (Latin):
nos facie reuelata iñ eandẽ imagĩe
tnͣsformamur: aꝑtissime aũt dici
uelamen suꝑcorda eoꝵ positũ est.
bi est gͣ facies. quareuelata nt̃ in fide
qũuis per specłm ineniginate cõtuem
tũc a facie ad faciẽ. Que si aꝓꝓbas.
tene mecũ mr̃i sci ambͦsi sentetiam
iã nõ eius auctoritate s ipã u̾itate
formatam. Neq enĩ ⁊ mͥ ꝓpt̾ea plac
q̃a ꝑer illiꝰ os potissimꝰ me dñi ab errore
tori ⁊ rigatori meo nimium faueã.
S qr de hac re ⁊ ip̃e hoc duit. qd̾
ꝑie cogitãti ⁊ recte intłłigeti loqͥtur
⁊̃ ille qͥ increm̃tũ dat deꝰ. In ipa gͦ¬
resurrectione nõ fatile est deũ uid̾e.
nisi hiis qui corde sũt mũdo ⁊ iõbĩ
mũdo corde. ip̃i em̃ doũ idebunt.
Quantos beatos iam num̾au̾at. ⁊ tũ
uidendi hiis deũ nõ ꝓmiserat fach¬
tatẽ. Si gͦ hiiqui mũdo sũt corde
deũ uidebũt. utiq alii nõ uidebunt

Expanded text:
a in eandem imaginem transformamur. apertissime autem dicit: Velamen super corda eorum positum est. ibi est igitur facies, qua reuelata nunc in fide quamuis per speculum et in aenigmate contuemur tunc autem facie ad faciem. Quae si adprobus, tene mecum sancti uiri Ambrosii sententiam iam non eius auctoritate sed ipsa ueritate firmatam.. neque enim et mihi propterea placet, quia per illius os potissimum me dominus ab errore tori et rigatori meo nimium faueam, sed quia de hac re et ipse hoc dixit, quod pie cogitanti et recte intellegenti loquitur etiam ille, qui incremresurrectione non facile est deum uidere nisi his qui corde sint mundo. et ideo beati mundo corde; ipsi enim deum uidebunt quantos beatos iam numerauerat et tamen uidendi his deum non promiserat facultatem! si ergo hi qui mundo sunt corde deum uidebu
Abbreviated transcription (Latin):
Omino dilectissimo
⁊ desid̾atissimo frĩ Ix
dolore cor nr̃m. quib potisti ut ꝓ¬
uxo oꝑe aliqͣ respõdc̾m. cũ talib mo¬
lis magis ꝓlei gemitus ⁊ fletus.
quam ꝓuxi libͥ delrant᷑. totꝰ qͥppe
mũdꝰ tantis affligib claditurbus
ut pene pars nlła t̾rarũ sit: uͥ nõ
talia qͣlia scͥpsisti cõmittant᷑ atꝙ pła¬

Expanded text:
omino dilectissimo et desiderantissimo fratri dolore cor nostrum, quibus petisti ut prolixo opere aliqua responderem; cum talibus malis magis prolixi gemitus et fletus, quam prolixi libri debeantur. Totus quippe mundus tantis affligitur cladibus, ut pene pars nulla terrarum sit, ubi non talia, qualia scripsisti, committantur atque pla
Abbreviated transcription (Latin):
bus atq impius sic̃ in eu̾ngłio dũt lo¬
quit᷑. qui induebat᷑ purpura ⁊ bisso.
⁊ epulabat᷑ cotidie spblidide. cum ma¬
laroꝵ m̾itoꝵ ponas ap̃ inferos lueret.
n de digito cõtempt ante ianuã suã
papis a q̃ aillam impetͣre uoluiss.
recordatꝰ est qͥnq frc̃s suas. ⁊ rogauit
ad eos eñtẽ pauꝑem mitti cꝰ reqͥem in
sinu abrahe lõge ꝓspiciebat. ne ⁊ ili
uenirẽt in illũ tormẽtoꝵ locũ. quãto
mag̾ tua cõiux recordat᷑. quãto magis
te tasta nõ milt ad penas uemre methoꝵ

Expanded text:
atque impius. sicut in euangelio dominus loquitur, qui induebatur purpura et bysso et epulabatur cotidie splendide, cum malorum meritorum poenas apud inferos lueret neque de digito contempti ante ianuam suam pauperis aquae stillam impetrare ualuisset. recordatus est quinque fratres suos et rogauit ad eos eundem pauperem mitti, cuius requiem in sinu Abrahae longe prospiciebat, ne et ipsi uenirent in illum tormentorum locum, quanto magis tua coniux te recordatur! quanto magis te casta
Abbreviated transcription (Latin):
d̾a apłs expressiũs dỹeit. nõ scio
ex ꝑte. tunc a cognostã sic᷑ ⁊ cogau¬
tus sum. Si gͦ tũc corli dm̃i facie
cognoscemꝰ : corͣli nc̃ eius facie cog¬
niti sumꝰ tunc eñĩ cognoscã ĩqͥͣt
sic̃ ⁊ cognitꝰ sum. Unde quic eum
nõ intelligat. eo loco ⁊̃ nrãm fa¬
ciẽ illam sigͣre uoluisse. dequa
ditit alio loco Nos aũt reuelata
facie głiam dñi speculantes in
eadem imagĩe fransformamur
de gła in głami. tanquã a dñi
cõtemplatõis et̾ne. hoc q̾ipe agit¬

Expanded text:
scio ex parte, tunc autem cognoscam, sicut et cognitus sum. si ergo tunc corporali deum facie cognoscemus, corporali nunc eius facie cogniti sumus; tunc enim cognoscam, inquit, sicut et cognitus sum. unde quia eum non intellegat eo loco etiam nostram faciem illam significare uoluisse, de qua dicit alio loco: Nos autem reuelata facie gloriam domini speculantes in eandem imaginem transformamur de gloria in gloriam tamquam a domini contemplationis aeternae? hoc quippe ag
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ corꝑe. n geminatõne n incre¬
mento cõduplicet᷑. nec omĩno ulliꝰ
accessu qnͣtitatis augeat᷑ metuẽ¬
dũ est ne intħ̾ aliud dici uideat᷑.
quã corͣ nõ illa mu mutatõne in¬
mortalia mansura. s ulła pociꝰ fu¬
tura ⁊ omĩno ꝑitura Qua ꝓpterdo
de spiritali corͣ qd̾ in resurrecõne
nob̾ sufficiat qd̾ uinigeitꝰ filiꝰ idemq

Expanded text:
neque incremento conduplicetur nec omnino ullius accessu quantitatis augeatur, metuendum est, ne nihil aliud dici uideatur quam corpora non illa mutatione inmortalia mansura, sed nulla potius futura et omnino peritura. quapropter donde spiritali corpore, quod in resurrectione nobis sufficiat, quod unigenit
Abbreviated transcription (Latin):
a filio eẽt illa for̃ serui suscepta. idit
deꝰ lucẽ qr bonaest ⁊ fmamẽtũ. ⁊ mare.
⁊ aridam. ⁊ om̃e fenũ. atꝙ om̃e ligñ.
solẽ. lua. stellas. reptilia aĩarũ ui¬
uarũ. uõlatilia celi aĩam uiuam. pos
creaturas tociẽs scͥptura repetiss.
nuror uude nata fu̾it illa opinio.
qua putatũ est tm̃ ad cor pertiu̾e
uisionẽ. Que opimõ de qͦtũꝙ loqñdi
inore orta sit. scͥpture tñ scẽ nõ sic
ritũ magisꝙ spm quã corͣ uisionẽ
tͥbuerẽt. non ꝓph̾etas ꝓpͥ uidẽtes ap¬
pellauissent. qui nõ corͤ sed spũ ĩ
in solẽter audeamꝰ. s dix̃imꝰ corꝰ nõ
nõ solũ mortalitatẽ ⁊ corruptibłita

Expanded text:
idit deus lucem, quia bona est, et firmamentum et mare et aridam et omne faenum atque omne lignum, solem, lunam, stellas, reptilia animarum uiuarum, uolatilia caeli, animam uiuam? postquasque creaturas totiens scriptura repetisset, miror, unde nata fuerit illa opinio, qua putatum est tantum ad corpora pertinere uisionem. quae opinio de quocumque loquendi more orta sit, scripturae tamen sanctae non sic ritui quam corpori uisionem tribuerent, non prophetas proprie uidentes appellauissent, qui non corpore sed spiriinsolenter audeamus. si dixerimus corpus non solum mortalitatem et corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑare p̃otu̾ũt: inder̃t meliꝰ uideri
mente qm coꝵͣ. ⁊ ea uideri mente q̃
nõ contin̾ent᷑ lotis. ł iterse loꝵ co.
int̾uallis sꝑarẽt᷑. nͨ minora esset᷑ in
parte. qmͣ toto. hinc est qd fiducia

Expanded text:
comparare potuerunt, uiderunt melius uideri mente quam corpore et ea uideri mente, quae non continerentur locis nec inter se locorum interuallis separarentur nec minora essent in parte quam in toto. Hinc est. quod fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
oculoꝵ. isti ⁊ illis quodã officio
nũtiandi ⁊ ministio famłontur.
młtaq illi uideat que isti nõ uidẽt.
nicħ isti uideant. unde nõ illi tan¬
quam p̃sides i ĩdicẽt qi ñ illos istis
in cõꝑabłi estimatõne p̃ponat.: que
cum itasint. obsecro te cũ agit᷑
in te ip̃ã hoc tã grande negociũ.
cum ab ext̾iorib in t̾iora distin¬
guis. atq illa utis in effablr añ¬
ponis Cumꝙ istis foris relictis
in illis intͥn secꝰ demoraris. ⁊ oa
suĩs qͥbdam incorͣlib finib mẽti¬
endo iudicas. in nlła te piitas. an
in aliqua luce u̾sari. Eto eñ exi¬
stimo: qd̾ tanta ł ⁊ talia. tã uera.
tam clara. tam certanideri sm̃
luce nõ possũt. Iipsom gͥ lutẽ
in qua illa cuncta ꝑspicis intu̾e.
⁊ uide utͫ ad eam possit acced̾e
terualla respõde. mħ tͥ tale ut
arbtror uruenis si igilãt̾ abigis
ab aspͤtu m̃timo dcqͥd imaginũ corͣ¬
liũ ext̾ioris hoĩs sensus inuexit
S forte difficile ẽ. irruit em̃

Expanded text:
llis quodam officio nuntiandi et ministerio famulentur multaque illi uideant, quae isti non uident, nihil isti uideant, unde non illi tamquam praesides iudicent, quis non illos istis incomparabili aestimatione praeponat? Quae cum ita sint, obsecro te, cum agitur in te ipsa hoc\' tam grande negotium, cum ab exterioribus interiora distinguis atque illa istis ineffabiliter anteponis cumque istis foris relictis in illis intrinsecus demoraris et ea suis quibusdam incorporalibus finibus metiendo diiudicas, in nulla te putas an in aliqua luce uersari? ego enim existimo, quod tanta ibi et talia tam uera, tam clara, tam certa uideri sine luce non possunt. ipsam igitur lucem, in qua illa cuncta perspicis, intuere et uide, utrum ad eam possit accedere terualla, responde. nihil ibi tale, ut arbitror, inuenis, si uigilanter abigis ab aspectu intimo, quicquid imaginum corporalium exterioris hominis sensus inuexit. sed forte difficile est; inruit enim
Abbreviated transcription (Latin):
sui ⁊ faciẽs digna plogis uapulabit
mlta Quid gͦ mirũ si xp̃ians tempo¬
rib iste mũdus tanquã senuis iam sci¬
ens uolũtãtẽ dm̃ sui: ⁊ faciẽs digna
plagis uapulat iusta: atcendũt quãta
celetitate eungłim p̃dicat᷑. ⁊ nõ attẽ¬
dunt quãta pn̾sitate cõtenpnitur.

Expanded text:
faciens digna plagis uapulabit multa. quid ergo mirum, si Christianis temporibus iste mundus tamquam seruus iam sciens uoluntatem domini sui et faciens digna plagis uapulat multa? adtendunt, quanta celeritate euangelium praedicatur, et non adtendunt, quanta peruersitate contemnitu
Abbreviated transcription (Latin):
aliud. s oĩa que ht̃ in uno simił
h̃tem. sicuti est ip̃a nrã intelłigẽ¬
tia ei nͨ que ita ꝑtib cõstat ut mi¬
nus sit dimidia ꝙͣ tota sicuti est
õe corꝰ. Suꝑfluo de reb tantis
ac talib disputamus si a̾ hoc iã
teũ eẽ credamus. ut pax eus aue
p̃cellit oẽm intlłtm. custodiat cor¬
da nr̃a. ⁊ intelligẽtiaᷤ nras ĩ xͦ ihũ.¬
Ip̃a em̃ parre que p̃cellit ocm in¬
tllt̾m. Non ẽ utiq minor uro
intellectu. ut cũ iste. sit oculis
sibłis. An aliud pax dei. aliud stbͥn¬
dor dei cũ idem ip̃e sit imigentꝰ filiꝰ
duiꝰ ⁊ illa caritas que sr̾eminet scĩẽ.
uitudiuẽ dei: nõ ẽ luce nre mẽtis
inferior. que illa illuminãte t᷑ binͦ
porro s ista i acces abłis ẽ oculis
carius. quãto magis illa huc in¬

Expanded text:
aliud, sed omnia quae habet in uno simul habentem, sicuti est nostra ipsa intelligentia, ei naturae quae ita partibus constat, ut minor sit dimidia quam tota, sicuti est omne corpus; superfluo de rebus tantis ac talibus disputamus. Si autem hoc jam Deum esse credamus ut pax ejus quae praecellit omnem intellectum, custodiat corda nostra et intelligentias nostras in ChIpsa pax quae praecellit omnem intellectum, non est utique minor nostro intellectu, ut cum iste sit oculis sibilis. An aliud pax Dei, aliud splendor Dei? cum idem ipse sit unigenitus Filius, cujus et illa charitas quae supereminet scientiae, nitudinem Dei, non est nostrae mentis luce inferior, quae illa illuminante tribuitur. Porro si ista inaccessibilis est oculis carnis; quanto magis illa, huic in
Abbreviated transcription (Latin):
uideri deꝰ. ip̃am pacẽ sc̃ificatõnẽ q per¬
damꝰ siñe qua nemo pot̾it iude̾ deũ.
Quod ipͣ au̾tat a. cordib nris ut eci
sue cõtemplatõnis mũda reddat atꝙ
custodiat. illud tñ qr nõ dubito nõ re¬
qͥro: qd̾ dei n᷑ nũquͣi udeaͣ᷑ in loco. nã

Expanded text:
uideri deus, ipsam pacem sanctificationemque perdamus, sine qua nemo poterit uidere deum; quod ipse auertat a cordibus nostris, ut ea suae contemplationi munda reddat atque custodiat. illud tamen quia non dubito, non requiro, quod dei natura numquam uideatur in loco. iam
Abbreviated transcription (Latin):
da sũt hec nõ miranda: et ẽeclamã
nos. Nam qͥd ntiꝙ sperandũ fuit᷑
tur: sed pociꝰ ⁊ ini qͥ mcredłi fu̾ant᷑
ꝯ hec in scĩs libs cõsc̾ͥpta leg̾ent. uł
audirẽt. nc̃ saltem crede̾ debẽt. cum
comple iã uideant. Ut de hus tami
magnis pressuris tanqmͣ in tortulari
dm̃i dei nr̃i. sic̃ amurta in fideliũ mur¬
murantiũ ⁊ blasphemãciũ fluit. trao

Expanded text:
da sunt haec, non miranda, et exclamanduda sunt haec, non miranda, et exclamandunos. nam quid utique sperandum fuit tur, sed potius et illi, qui increduli fuerant, cum haec in sanctis libris conscripta legerent uel audirent, nunc saltem credere debent, cum compleri iam uident, ut de his tam magnis pressuris tamquam in torculari domini deinostri, sicut amurca infidelium murmurantium et blasphemantium flu
Abbreviated transcription (Latin):
cura deleg̾ant: a. babarbaris in¬
terfectissit frẽs. Iam uͦ que mͦ in re¬
giomib. ytatalie que ingaliis nepha¬
ria ꝑpetrata sint. ⁊̃ nos late̾ non ar¬
bitror. De hispamis qͦ tot punitiis
que ab hiis malis diu idẽ bantur
intacte. ceperũt ram talia nũtia¬
ri. S qͥd lõge hꝰ. ecce in regione
nr̃a. hipponiẽsi qm̃ eã barbari ñ
attig̾unt. cleritoꝵ donatistarũ
⁊ cirtũcellionũ latrocima sic uast¬
ant eccłias harbaroꝵ forstasse
facta minora siñt Quis enĩ bar¬
barus ex cogitare potuit qd̾ isti.
in ocłos clericoꝵ nostroꝵ calcen
⁊ acetũ mitt̾ent quoꝵ mebra ⁊̃
cet̾a plagis horrendis. ulnerib ꝙ sa¬
utiarũt: Dep̾dant᷑ ⁊̃ domos aliq̃s. ⁊
iñcendũt. fructꝰ aridos diripiũt hũi¬
dos fundũt: ⁊ taliatetis cõminandos
mustos ⁊̃ rebaptizari cõpellũt. Pre¬
die quã adte ista dictau. ex ino soco
per hꝰ modi t̾rores . xł ⁊ uni. anme
mͥ rebapuzate nũciate sũt. Plangẽ¬

Expanded text:
a barbaris interfecti sunt fratres. iam uero quae modo in regionibus Italiae, quae in Galliis nefaria perpetrata sint, etiam uos latere non arbitror; de Hispanis quoque tot prouinciis, quae ab his malis diu uidebantur intactae, coeperunt iam talia nuntiari. sed quid longe imus? ecce in regione nostra Hipponiensi, quoniam eam barbari non adtigerunt, clericorum Donatistarum et Circumcellionum latrocinia sic uastant ecclesias, ut barbarorum fortasse facta mitiora sint. quis enim barbarus excogitare potuit, quod isti, ut in oculos clericorum nostrorum calcem et acetum mitterent, quorum membra etiam cetera plagis horrendis uulneribusque sauciarunt? depraedantur etiam domos aliquas et incendunt, fructus aridos diripiunt, humidos fundunt et talia ceteris comminando multos etiam rebaptizari compellunt. pridie, quam ad te ista dictaui, ex uno loco per huius modi terrores XL et VIII animae mihi rebaptizatae renuntiatae sunt. Plangen
Abbreviated transcription (Latin):
oculi cordis qͦ radios suos mittant¬
⁊ ea uideant int̾ualla cõqͥrũt᷑. Nõ¬
ne oĩa ĩ uno sũt siñe angustia. ⁊ su¬
is t̾minis nota sũt. sine circuitu
regionũ: aut dic in quo loco inde¬
as cari ͫ. qua tũ intantũ tͥ coguita
ẽ. in qnͣtũ eũ potes mẽtis acie cõtue¬
ri. Quã nõ iõ magnã nosti: qr ñ¬
gentem aliquã molẽ cõspiciẽdolu¬
strasti. Dec cũ tͥ intus loqͥtur ut
scdm eam uiuas. ullis ꝑstrep̃ soni
nec ut eam cernas corliũ lumẽ
crigis ocłoꝵ. nec ut eam fortit̾
teneas corliũ iures p̃ꝑas lacertoꝵ:
nec cum t̾ ueĩt inmẽtem. sentis ĩ

Expanded text:
oculi cordis, quo radios suos mittant et ea uideant, interualla conquirunt! nonne omnia in uno sunt sine angustia et suis terminis nota sunt sine circuitu regionum? aut dic, in quo loco uideas caritatem, quae tamen in tantum tibi cognita est, in quantum eam potes mentis acie contueri, quam non ideo magnam nosti, quia ingentem aliquam molem conspiciendo lustrasti; nec, cum tibi intus loquitur, ut secundum eam uiuas, ullis perstrepit sonis nec, ut eam cernas, corporalium lumen erigis oculorum nec, ut eam fortiter teneas, corporalium uires praeparas lacertorum nec, cum tibi uenit in mentem, sentis eius
Abbreviated transcription (Latin):
cõsistat. s uͥ langͥda quodã mͦ aut
incũbat aut iaceat Fto inde si
nõ potes aciem mẽtis tue a corͣ¬
arum similitudinũ qͣsi nibilo per¬
spicue senenare: eas ipas aput
te ip̃am ingilant̾ atcende. Intũe
celũ ⁊ t̾rã cogitando sic̃ ocilisꝰ coͣr
cernendo cõsueti: easq unagines celi
⁊ t̾re q̃ añ oculos cogitatõis ꝓducte
sũt. uide similitudines coem ẽẽ nõ
si uõ potes oumifariam cor lũ qͣli¬
tatum imaginarias for̃s ab acie
tuc mentis abig̾e. ⁊ unde uinceris.
inde conuinc̾e. Neq em̃ ẽ ut opi¬
nor qͥsꝙͣ ĩ talib imaginatõnib ita
dedicus. ut credat sic ẽẽ in memor
sua. ł in ipͦ cõspͨtu cogitatõis sue
solem. lunã. stellas quines .iii. mõ¬
tos. colles. urbes. parietes deniꝙ
domꝰ sue ł eciã tubituli sui. ⁊ qͣcqͥd
por oc̾ulos cor tale cognonit̃ ⁊ tenz
ut locoꝵ spatiis. atꝙ interuallis
sine stent siue moueãt᷑ porro si
tus ac finib tõtinẽt᷑. nec interua¬

Expanded text:
consistat, sed ubi languida quodam modo aut incumbat aut iaceat. Proinde, si non potes aciem mentis tuae a corporearum similitudinum quasi nubilo perspicue serenare, eas ipsas apud te ipsam uigilanter adtende. intuere caelum et terram cogitando, sicut oculis corporis cernendo consuesti, easque imagines caeli et terrae, quae ante oculos cogitationis productae sunt, uide similitudines corporum esse, non si non potes omnifariam corporalium qualitatum imaginarias formas ab acie tuae mentis abigere, et, unde uinceris, inde conuince. neque enim est, ut opinor, quisquam etiam talibus imaginationibus ita deditus, ut credat sic esse in memoria sua uel in ipso conspectu cogitationis suae solem, lunam, stellas, amnes, maria, montes, couel etiam cubiculi sui, et quicquid per oculos corporis tale cognouit et tenet, ut locorum spatiis atque interuallis siue stent siue moueantur. porro si tiis ac finibus continentur nec interua
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut sũt accendis ⁊ idos: nec de
hñs oĩno qd̾ ap̃testa sit̃. sine ut
e dixi. sine ut ip̃a pociꝰ nosti. aliqͥd
ambigis. Uidet itaq fidẽtuã. ides
dubitatõem tuã. uides studiũ tuũ
uolũtatẽq discendi ⁊ cum auctori
dĩna mouearis ad credẽda q̃ nõ uid
hec te tũ crede incunetanter iud
distribuis ⁊ discernis hoc oiã. o¬

Expanded text:
endis et uides nec de his omnino, quod apud te ita sint, siue ut ego dixi siue ut ipsa potius nosti, aliquid ambigis. uides itaque fidem tuam, uides dubitationem tuam, uides studium tuum uoluntatemque discendi et, cum auctoritate diuina mouearis ad credenda, quae non uides, haec te tamen credere incunctanter uides. distribuis et discernis haec omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
n eiũ in potestate nra ẽ iude. s in
pote̾s illiꝰ appare: tñ ⁊ si potestas
uit copiã. Nos copiã ũ m̾emur. qr
deũ iudendi grãm nõ hẽmꝰ. Et ꝯui
mirũ si in p̃senti scło nͥ añ uult doꝰ¬

Expanded text:
nim in potestate nostra est uidere, sed in potestate illius apparere. tamen, etsi potestas uit copiam; nos copiam non meremur, quia deum uidendi gratiam non habemus. et quid mirum si in praesenti saeculo n
Abbreviated transcription (Latin):
plebũt᷑ in oẽm plenitudinẽ dei. nõ
cum fu̾int ⁊ ip̃i plenus deus. sed
dignare cogitare possimus unde ł
ipã cor᷑ cogitemꝰ. nõ queramꝰ quid
adu̾sum nos ip̃os loqͣmur. sed ab
hat potius carnali cõsuetudine or̃a¬
to⁊ in anteriora nos extendẽdo corda
mũtemus. Ut enĩnõtantũ qd̾ beatꝰ
dicã. nõ solũ pat̾s dĩnitatẽ. sed nͨ
fili q̃tẽ ñ sp̃s sãcti qͥa una intͥnita¬
te n est possut oculis carnis aspic̾e.
sed oculi mẽtis. de qͥb ip̃e saluator
ait beati mũdo corde qͥa ip̃i deum
tantoꝵ nõ ob hoc int̾ponere uolui
ut c quami hõis sensũ tanquã scͥpt᷑e
canonice auctoᷤ seqͣndũ arbit᷑ris. S
d im est. ⁊ in simpli cordis quere
deũ. nec tam doctos dĩnoꝵ eloqͥoꝵ
tractatores tem̾e rep̾hedant. nec
te moueat ꝗd̾ a quibdam minꝰ cõ¬
sidate idr. qͣd tunt uidebt oculi corẜ
sideũ nõ udebũt. an forte ceci erũt.¬

Expanded text:
plebuntur in omnem plenitudinem dei, non cum fuerint et ipsi plenus deus, sed digne cogitare possumus, unde uel ipsa corpora cogitemus, non; quaeramus, quid aduersum nos ipsos loquamur, sed ab hac potius carnali consuetudine orando et in anteriora nos extendendo corda mundemus. ut enim non tantum quod beatus solum Patris divinitatis, sed nec Filii quidem nec Spiritus sancti, quia una in Trinitate natura est, possunt oculi carnis aspicere, sed oculi mentis, de quibus ipse Salvator ait: « Beati mundo corde, quia ipsi Deum tantorum non ob hoc interponere uolui, ut cuiusquam hominis sensum tamquam scripturae canonicae auctoritatem sequendum arbitreris, sed m est, et in simplicitate cordis quaerere deum, ne tam doctos diuinorum eloquiorum tractatores temere reprehendant. nec te moueat, quod a quibusdam minus considerate dicitur: Quid tunc uidebunt oculi corporales, si deum non uidebunt? an forte
Abbreviated transcription (Latin):
ris ustũ utiq detestaris. hũane mẽ¬
intlłigenda sit ista plemi. qͣ dc̃m ẽ
implẽdos nos eẽ. moẽm plenitu ͤᷤ
dei. ꝓo̾ea si deꝰ uolu̾it ꝑ iuribꝰ qas
⁊ ad diexplicad̾ oifficile uidebatur.
utrũ explicatũ sit. diligẽt᷑ attẽde.
recolendo q̃ dcã sũt. Si eñ q̃ris ut
possit deꝰ uideri. respõdeo potest
Si q̃ris uude sciamꝰ. respõdeqr
ueracissima scͥtura legit᷑. bĩ mũ¬
di cordes. am̃ ipͥ deũ uidebt̃ ⁊ cet̾a
talia. Si queris qͦmͦ dictꝰ sit in ui¬
sibłis si uideri potest respõdoo ĩ¬
sicut uult. Plurimꝰ enĩ iusu est
nõ sicuti est: sed qͣli sp̃e ili placuit
appar̾e : Si queris qͦmͦ eũ iuidit uł
cam scełatꝰ. añ de suo scłe ab ilo¬

Expanded text:
ris istum utique et detestaris humanae menintelligenda sit ista plenitudo, qua dictum est implendos nos esse in omnem plenitudinem Dei, postea. si Deus voluerit, pro viribus quas  ad explicandum difficile videbatur, utrum explicatum sit, diligenter attende recolendo quae dicta sunt. Si enim quaeris utrum possit Deus videri; respondeo: potest. Si quaeris unde sciam; respondeo: quia ueracissima scriptura legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et cetera talia. si quaeris, quo modo dictus sit inuisibilis, si uideri potest, respondeo insicut uult; plurimis enim uisus est, non sicuti est, sed quali specie illi placuit apparere. si quaeris, quo modo eum uidit uel Cain sceleratus, quando de suo scelere ab il
Abbreviated transcription (Latin):
scdĩa sua im plere dignet᷑. ⁊ inderi
pssit a nob̾. Certe maĩfestũ ẽ ic
ilã notitiã uͥ d̾xat nouiniꝰ. ex fide
rosuit. ex qua mõdo iuaꝰ nuit᷑.
nõ ee cõtẽpla  qͣ deũ uidebimꝰ sicuti
est. Hauc enĩ sibi ⁊ nobꝰ cõseqnt
optauit᷑. futurãq siguit di qui

Expanded text:
ere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. certe manifestum est, quod illam notitiam, ubi dixerat \'nouimus\', ex fide posuit, ex qua modo iustus uiuit, non ex contemplatione, qua deum uidebimus, sicuti est. hanc enim sibi et nobis consequenter optauit futuramque significaui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ iudeant dm̃ qͥ uoces ab eo factas
q audiert̃ qñ dixit ad filiũ. ⁊ clari¬
ficaui: ⁊ it̾m clarificabo. uerũptam̃
nõ eẽ mirand̾: si aliqͥ x̃ nõ mõdi corde
uident dm̃ in spẽ qua uolũtas etꝰ
fu̾it latente in insibłi ⁊ ap̃ se in ꝯ¬
sicuti est aliqũ possit uideri. res¬
pondeo: filiis hoc ee̾ ꝓmissũ de qͥb
dcm est. scimꝰ qr cũ apparũnt simłes
ei erimꝰ: quĩ uidobimꝰ eũ sicunẽ¬

Expanded text:
actas qui audierunt. quando dixit ad filium: Et clarificaui et iterum clarificabo; uerum tamen non esse mirandum, si aliqui etiam non mundi corde uident deum in specie, quam uoluntas eius fecerit, latente inuisibili et apud se incosicuti est aliquando possit videri, respondeo, filiis hoc esse promissum, de quibus dictum est, « Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicu
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃alia faciẽda credant᷑. s pocius
aꝑter illdͥ ad ce sr̃ sempitnũ sperat
fites. que per diectõnem oꝑatur.
In profindo aũt part illa ligniq̃
interre abdito defixa latet sed
inde cõsurgit oͤ illd̾ ad̾ emiuet:
sicꝰ ex occulta dei uolũtate uocaᷤ
hõ adꝑticipatõnẽ tante gͤ. aliꝰ tͣ alꝰa¬
nõ ad horr̾e. Unde a nc̃ agimꝰ ꝓp

Expanded text:
ius propter illud, quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur; in profundo autem pars illa ligni, quae in terrae abdito defixa latet, sed inde consurgit omne illud, quod eminet, sicut ex occulta dei uoluntate uocatur homo ad participationem tantae gratiae alnon abhorrere. Unde autem nunc agimus p