comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut confessores suos in coclestia prouchit: ita negatores ad inferna demer¬
git.Propter quod dicit beatissimo Petro: Tibi dabo claues regni coelorũ.
Et quaecunque ligaueris super terram, crunt ligata & in ccelis.Et quacun.¬
que solucris super terram. crunt soluta & in coelis. Transiuit quidem
in alios apostolos uis potestatis istius, & ad omnes Eeclesia principes
decrcti huius constitutio commcauit, sed non frustra yni commendatur.
quod omnibus intimatur.Petro cnim idco hoc singulariter creditur: quia
cunctis Ecclesia rectoribus Petri forma praponitur. Manet ergo Pctri
priuilegium: ubicunque ex ipsius fertur xquitate iudicium. Nec nitia est
uel scueritas yel remissio:ubi nihil crit ligatum: nihil solutũ:nisi quod bea¬¬

Expanded text:
sicut confessores suos in coelestia provehit, ita negatores ad infesicut confessores suos in coelestia provehit, ita negatores ad infegit. Propter quod dicitur beatissimo Petro. Tibi dabo claues regni cœlorum, & quodcunque ligaueris super terram, erit ligatum & in cœlis, & quodcunque solueris super terram, erit solutum & in alios apostolos jus istius potestatis, et ad omnes Ecclesiae principes decreti hujus constitutio commeavit: sed non frustra uni commendatur, quod omnibus intimatur. Petro enim ideo hoc singulariter creditur, quia cunctis Ecclesiae rectoribus Petri forma praeponitur. privilegium, ubicunque ex ipsius fertur aequitate judicium, nec nimia est vel severitas, vel remissio, ubi nihil erit ligatum, nihil solutum, nisi quod B
Abbreviated transcription (Latin):
beatus es quia pater incus te docuit: nec terrena opinio te fefellit. scd inspi¬
ratio coclestis te instruxit: & nõ caro & sanguis: sed ille me tibi cuius sum
pater tibi manifestauit diuinitatem meam:ita & ego tibi notam facio ex:¬
cellentiam tuam. quia tu es Petrus: Id est, cum cgo sim inuiolabilis petra.
cgo lapis angularis. qui facio utraque unum, cgo fundamentum, pratct
quod nemo potest aliud ponere:tamen tu quoque petra es, quia mea uir¬¬
tutc solidaris: ut quae mihi potestate sunt propria, sint tibi mecum partici¬
pationc communia. Et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. &
portae inferi non praeualebunt aduersus cam.Super hanc: inquit, fortitudi¬¬
nem aeternum extruam templum : & Ecclesia mea coclo inscrenda subli¬¬
mitas: in huius fidei firmitate consurget. Hanc confessionem porta infcri
non tenebunt: mortis uincula non ligabunt:uox cnim ista uox uitae est. Et

Expanded text:
beatus es, quia te Pater meus docuit, nec te terrena opinio fefellit, sed inspibeatus es, quia te Pater meus docuit, nec te terrena opinio fefellit, sed inspiratio coelestis instruxit. Et non caro et sanguis, sed ille me tibi, cujus sum r meus tibi manifestauit diuinitatem meam, ita & ego notam tibi facio excellentiam tuam, quia tu ego lapis angularis, qui facio utraque unum. Ego fundamentum praeter quod nemo potest aliud ponere, tamen tu quoque petra es, quia mea virtute solidaris, ut quae mihi potestate sunt propria, sint tibi mecum participatione commmunia. Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Super hanc, inquit, fortitudinem, aeternum instruam templum, et Ecclesiae meae coelo inserenda sublimitas, ex hujus fidei firmitate consurget. Hanc confessionem portae inferi non tenebunt, mortis vincula non ligabunt: vox enim ista vox vitae est, et
Abbreviated transcription (Latin):
clesie patribus praeponatur: ut quamuis in populo Dei multi lacerdor¬
les sint. multique pastores. omnes tamen propric regat Petrus : quos
principaliter regis de Christu.⁊ Mlognutai &e mirabile dilectisoimi huuc
uiro consortium potentiae sua tribuit diuina dignatio: & si quid cum co
commune caeteris uoluit esse principibus: nunquam nisi per ipsum dedit.
quicquid aliis non negauit. Omnes denique apostolos Dominus. quid
de se homines opinentur: interrogat: & tamdiu sermo respondentium cõ.
munis est: quamdiu humana intelligentiae ambiguitas explicatur. At ubi¬
quid habeat sensus discipulorum: exigitur: primus est in Domini confes¬¬
sionc:qui primus est in apostolica dignitate.Qui cum dixisset. Tu es Chiri¬
stus filius Dci uiui: respondit ci lcsus:Beatus es Simon Bar Iona: quia caro
& sanguis non reuclauit tibi, sed pater meus: qui in coelis est. Id est ideo

Expanded text:
clesiae Patribus praeponatur: ut quamvis in populo Dei multi sacerdotclesiae Patribus praeponatur: ut quamvis in populo Dei multi sacerdotes sint multique pastores, omnes tamen proprie regat Petrus, quos princiiro consortium potentiae suae tribuit divina dignatio, et si quid cum eo commune caeteris voluit esse principibus, nunquam nisi per ipsum dedit, quidquam aliis non negavit. Omnes denique apostolos Dominus quid de se opinentur homines interrogat, et tandiu respondentium sermo communis fuit, quandiu humanae ignorantiae ambiguitas perstitit. At ubi habeat discipulorum sensus exigitur, primus est in Domini confessione, qui primus erat apostolica dignitate. Qui cum dixisset: Tu es Christus Filius Dei vivi , respondit ei Jesus: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Id est, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
si non in nostrae humilitatis consideratione remoremini: cum multo uci¬
lius multoq sit dignius: ad beatissimi apostoli gloriam contemplandam:
acicm mentis attollere: & hunc dicm in illius potissitnum yencratione ce¬
lebrare: qui ab ipso omnium charismatum fonte: tam copiosis est irrige.¬
tionibus mnundatus:ut cum multa solus acceperit: nibilin quenquam site
illius participatione transierit. Uerbum enim caro factum fuerat & habis¬
tabat iam in nobis: ut tcparando humano generi totum se Christus ilnpen:¬
Acret. Nihil indispositum sapientia: nihilerat arduum potestat. Pamu:¬
labantur clementa: mitistrabant spiritus. angeli seruiehant: noc ello modo
poterat inefficax esse sacramc̃tum: quod simul ipsius dcitatis unitas opcra¬
batur & Trinitas. Et tamen de toro mundo unus Pctrus eligitur. qui E
niuersarum gentium tocationi: & omnibus apostolis: cunctisque Rc¬

Expanded text:
si non in nostrae humilitatis consideratione remoremini; cum mulio utisi non in nostrae humilitatis consideratione remoremini; cum mulio utilius multoque sit dignius ad beatissimi Petri apostoli gloriam contemplandam aciem mentis attollere, et hunc diem in illius potissimum veneratione celebrare, qui ab ipso omnium charismatum fonte tam copiosis est irrigationibus inundatus, ut cum multa solus acceperit, nihil in quemquam sine ipsius participatione transierit. Verbum caro factum jam habitabat in nobis , et reparando humano generi totum se Christus impenderat. Nihil indispositum sapientiae, nihil erat arduum potestati. Famulabantur elementa, ministrabant spiritus, angeli serviebant, nec ullo modo poterat inefficax esse sacramentum, quod simul ipsius Deitatis unitas operabatur et Trinitas. Et tamen de toto mundo unus Petrus eligitur, qui et universarum gentium vocationi, et omnibus apostolis, cunctisque Ec
Abbreviated transcription (Latin):
acratos. crucis signum efficit Reges: Sancti uerd spiritus unctio consecrat
sacerdotes: ut praeter istar spẽcialem nostri ministerii seruitutem. uniuersi
sprritales &e rationales Christiani agnoseant se regii generis &t sacerdo talio
officii esse consortes. Quid enim tam regium: quam subditum Deo ani.¬
mum corporis fui esse rectorem: Et quid tam sacerdotale: quam uouere de¬
mino conscientiam pur ã: & immaculatas pictatis hostias de altari cordis
offerro : Quod cum omnibus per Dci gratiam cõmune sit factur teligio¬
sum tamen nobis atque laudabile est de dic prouectionis nostra: quasi de
proprio honore gaudere:ut unũ celebrctur in toto Ecclesiae corpore ꝑon¬
tificii sacramentum: quod effuso benedictionis unguento. copiosius quidẽ
in superiora profluxit. sed non parce ctiam in infcriora descendit Quum
tounium gaudiorum. ycrior tamen uobis & excellentior crit causa lae tandi.

Expanded text:
im in Christo regeneratos, crucis signum efficit reges, sancti vero Spiritus unctio consecrat im in Christo regeneratos, crucis signum efficit reges, sancti vero Spiritus unctio consecrat sacerdotes: ut praeter istam specialem nostri ministerii servitutem, universi spiritales et rationabiles Christiani agnoscant se regii generis, et sacerdotalis officii esse consortes. Quid enim tam regium quam subditum Deo animum corporis sui esse rectorem? Et quid tam sacerdotale quam vovere Domino conscientiam puram, et immaculatas pietatis hostias de altari cordis offerre? Quod cum omnibus per Dei gratiam commune sit factum, religiosum tamen vobis atque laudabile est, de die provectionis nostrae quasi de proprio honore gaudere; ut unum celebretur in toto Ecclesiae corpore pontificii sacramentum, quod, effuso benedictionis unguento, copiosius quidem in superiora profluxit, sed non parce etiam in inferiora descendit. CAP.mmunium 16 gaudiorum, verior tamen nobis et excellentior erit causa laetandi,
Abbreviated transcription (Latin):
Audco dilectissimi de religioso yestra deudtionis affectu: de
Deo gratias ago qudd in uobis pictatem Ctristiana uniratis
agnosco. Sicut enim ipsa frequentia restra testatur. intelligitis
huius lici recursum ad communem latiriam pertinere & ho¬
norem celebrari totius gregis:per annua festa pastoris. Namlicet uniuersa
Eeclesia Dei distinctis ordinata sit gradibus: ut ex diuersis membris sacrati
corporis subsistat integritas: nos tamẽ omnes. sic ut ait Apostolus inCHrI.¬
sto lesu ynum sumus: nec quisquam ab alicrius ita est diuisus officio ut nõ
ad connexionem pertineat capitis cuiuslibet humilitas portionis. In unita¬
te igitur fidei atq: baptismatis: indiscreta nobis societas dileetissimi & ꝑc¬
neralis est dignitas, sceundum illud beatisoimi Petri apostoli sacratissi¬
ma uocc dicentis: Et ipsi tãquam lapides uiui superae dificamini in domos:
spiritales sacerdotium sanctum offerentes spiritales hostias: ac ceptabiles

Expanded text:
audeo, dilectissimi, de religioso vestrae devotionis affectu, et Deo gratias ago, quod in vobis pietatem Christianae unitatis agnosco. Sicut enim ipsa frequentia vestra testatur, intelligitis hujus diei recursum ad communem laetitiam pertinere, et honorem celebrari totius gregis per annua festa pastoris. Nam licet universa Ecclesia Dei distinctis ordinata sit gradibus, ut 15 ex diversis membris sacrati corporis subsistat integritas; omnes tamen, sicut ait Apostolus, in Christo unum sumus ; nec quisquam ab alterius ita est divisus officio, ut non ad connexionem pertineat capitis cujuslibet humilitas portionis. In unitate igitur fidei atque baptismatis, indiscreta nobis societas, dilectissimi, et generalis est dignitas, secundum illud beatissimi Petri apostoli sacratissima voce dicentis: Et ipsi tamquam lapides vivi superaedificamini in domos spiritales, sacerdotium sanctum, offerentes spiritales hostias acceptabiles
Abbreviated transcription (Latin):
lomur: non in fermento xcteri, neque in fermento malitia & nequitia.
sed in azymis synceritatis & yeritatis. Denique modicum fermentum
totam massam corrumpit. Ubicunque auter corruptio, ibi proculdu.¬
bid naturae detcrioratio: & alicuius uitii susceptio. Porro nostrum pa¬¬
scha ideo nouum dicitur. quia illud uetus praeceptum est Israclitis in
meinoriam sua egressionis ex aegypto:istud uero Christianis in memo.¬
riam dominica passionis: qua ad patrom transiuit ex hoc mundo. Sed
quia tam de his. quam de aliis. quibus nos calumniaris. latius a nostris

Expanded text:
lemur, non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, lemur, non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis. Denique modicum fermentum totam massam corrumpit. Ubicunque autem corruptio, ibi procul dubio naturae deterioratio et alicujus vitii susceptio. Porro nostrum Pascha ideo novum dicitur, quia illud vetus praeceptum est Israelitis in memoriam suae egressionis ex Aegypto; istud vero Christianis in memoriam Dominicae passionis, qua ad Patrem transivit ex hoc mundo. Sed quia tam de his quam de aliis, quibus nos calumniaris, latius a nostris
Abbreviated transcription (Latin):
me deprahenditur: quia qui non generat soluere legen sed adimplere: iu¬¬
xta ipsius legis praeceptum: ex arymis & uĩno uetus pascha adimopleuit. &
protinus ex azymis & uino nouum: sicut aperte Lucas narrat, discipulis
tradidit. Neque enim totis octo diebus illis fermentatum apparebat in
omnibus finibus Isracl & apud quemcumque inuenicbatur, peribat ani'¬
ma cius de populo suo. Quod si in coena Domini lesu apparuisset, aut ipse
scu discipulis cius quoquo modo gustassent, iuste sicut praeuaricatores
legis perirent nec ipse Dominus diceret suis insidiatoribus: Quis ex
robis arguet me de peccato: Nec esset opus falsos testes ad perdendum
cum quarere: cũm hoc solo perderetur iustẽ.Sed qui peccatum non fecit:
nec inuentus est dolus in ore cius: quod passurus discipulis mandauit.
cuidenter per Apostolum: in quo loquebatur commenoorans inquit:Epu'¬

Expanded text:
me deprehenditur: quia qui non venerat solvere legem, sed adimplere, jume deprehenditur: quia qui non venerat solvere legem, sed adimplere, juxta ipsius legis praeceptum, ex azymis et vino vetus pascha adimplevit, et protinus ex azymis et vino novum, sicut aperte Lucas narrat, discipulis tradidit. Neque enim totis octo diebus illis fermentatum apparebat in omnibus finibus Israel, et apud quemcunque inveniebatur, peribat anima ejus de populo suo. Quod si in Coena Domini Jesu apparuisset, aut ipse seu discipuli ejus quoquo modo gustassent, juste sicut praevaricatores legis perirent, nec ipse Dominus diceret suis insidiatoribus: Quis ex vobis arguet me de peccato? Nec esset opus falsos testes ad perdendum eum quaerere, cum hoc solo perderetur juste. Sed qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus, quod passurus discipulis mandavit, evidenter per Apostolum, in quo loquebatur, commemorans, inquit: Epu
Abbreviated transcription (Latin):
lucretur. animae uerd sua detrimentum patiatur:Et quomodo animas pro
fratribus hahetis ponere: qui inane nomen & uniuersam Ecclesiam scan¬¬
dalizans dedignamini deponcre: Resipisce ergo rogamus ab hac insania
ne illius consors tu quoque: quod absit: fias de quo dicitur: Omne subli.¬
me tidet: & ipso estrex super yniucrsos filios superbiae.Illud autem quis nõ
stupcat. quod post sanctos & orthodoxos patres:per mille & uiginti a pas¬¬
sionc saluatoris annos: nouus calumniator Ecclesia Latinorum cmersisti'
anathematizans omnes:& publicam persccutionem excitans: quicunque
participarentur sacramentorum ex azymis: Quan prasumptionem tuatt¬
& fama nobis obtulit & litcrarum sub nomine tuo ad Apulos datarura
textus manifestauit: quaæ uiolenter astruere conantur fermentatum pancra
fuisse: quo Dominus apostolis suis corporis sui mysteriumo in cocna
commendauit. Quod omnino falsum esse ex utroque testamento facili.¬

Expanded text:
lucretur, animae vero suae detrimentum patiatur? Et quomodo animas pro lucretur, animae vero suae detrimentum patiatur? Et quomodo animas pro fratribus habetis ponere, qui inane nomen et universam Ecclesiam scandalizans dedignamini deponere? Resipisce ergo, rogamus, ab hac insania, ne illius consors tu quoque, quod absit! fias, de quo dicitur: Omne sublime videt, et ipse est rex super universos filios superbiae. Illud autem quis non stupeat, quod post tot sanctos et orthodoxos Patres, per mille et viginti a passione Salvatoris annos, novus calumniator Ecclesiae Latinorum emersisti, anathematizans omnes et publicam persecutionem excitans, quicunque participarentur sacramentorum ex azymis? Quam praesumptionem tuam et fama nobis obtulit, et litterarum sub nomine tuo ad Apulos datarum textus manifestavit: quae violenter astruere conantur fermentatum panem fuisse, quo Dominus apostolis suis corporis sui mysterium in coena commendavit. Quod omnino falsum esse ex utroque testamento facilli
Abbreviated transcription (Latin):
animaduertebant non esse amicum sponsi:qui pro spõso uelletamari:quin
potius paranymphum & lenonem Antichristi. qui aduersatur & extollitur
supra omne: quod dicitur Deus: aut quod colitur. Ecce ille Ioannes uester.
cuius gesana adinuentionis adhuc haeredes permanetis. qui ssocundura
Psalmistam peruos adliuc yocat nomina sua in terris suis, cum interiit non
sumpsit omnia: neque descendit cum eo glora cius ad infernum: quia cum
in honore esset. non intellexit. Ipse abeatissimis pontificibus Pelagio &
Gregorio: successoribusque eorum pro hac insolentia anatliematizatus: in
sua pertinacia irreuocabilis periit:iamque per quadraginta & quadringen'¬
tos annos sux contumacia sequaces pracipitare non cessauit. Quibus
quid profuit superbia: & diuitiarum iactantia quid contulit: Transierunt
omnia uelut umbra.Quid denique prodest homini si totum mundura

Expanded text:
animadvertebant non esse amicum sponsi, qui pro sponso vellet amari; quin animadvertebant non esse amicum sponsi, qui pro sponso vellet amari; quin potius paranymphum et lenonem Antichristi, qui adversatur et extollitur super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur. Ecce ille Joannes vester, cujus vesanae adinventionis adhuc haeredes permanetis, qui, secundum Psalmistam, per vos adhuc vocat nomina sua in terris suis, cum interiit non sumpsit omnia, neque descendit cum eo gloria ad infernum; quia cum in honore esset, non intellexit. Ipse a beatissimis pontificibus Pelagio et Gregorio successoribusque eorum pro hac insolentia anathematizatus, in sua pertinacia irrevocabilis periit, jamque per quadraginta et quadringentos annos suae contumaciae sequaces praecipitare non cessavit. Quibus quid profuit superbia, divitiarum jactantia quid contulit? Transierunt omnia velut umbra. Quid denique prodest homini, si totum mundum
Abbreviated transcription (Latin):
ctam putaret D EO: dicit Psalmista: Ata a longe cognoscit excelsus Do¬
minus.Unde per semetipsum testatur: Quod altum est hominibus, abo.¬
minabile est apud D EUM. Qualis uerd & quam detestabilis atque la¬
mentabilis est illa sacrilega osurpatio: qua te uniuersalem patriarcham ia'¬
ctas ybique & scripto & uerbo: cum omnis D Elamicus huiusmodi hacte.¬
nus horrucrit honorari uocabulo:Et quis post Christum cõuenientius pos.¬
set insigniri hoc uocabulo: quam cui dicitur diuina uoce:Tu es Petrus: et su¬
per hanc petram adificabo Ecclesiam mcam: & caetera. Ucruntamen quia x¬
Ille non ipuenitur uniuersalis Apostolus dictus, quamuis princeps aposto¬
lorum fit constitutus:nullus successorum cius tam prodigioso pranomine
consensit appellari penitus. licet magno Leoniprae decessori nostro & suc¬¬
cesloribus ipsius: hoc sancta decreuerit Chalcodonensis synodus. Nempe

Expanded text:
ctam putaret Deo, dicit Psalmista: Altit a longe cognoscit excelsus Doctam putaret Deo, dicit Psalmista: Altit a longe cognoscit excelsus Dominus. Unde per semetipsum testatur: Quod altum est hominibus, abominabile est apud Deum. Qualis vero, et quam detestabilis atque lamentabilis est illa sacrilega usurpatio, qua te universalem patriarcham jactas ubique et scripto et verbo, cum omnis Dei amicus hujusmodi hactenus horruerit honorari vocabulo? Et quis post Christum convenientibus posset insigniri hoc vocabulo, quam cui dicitur divina voce: Tu es Petrus et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, etc. Verumtamen quia ille non invenitur universalis apostolus dictus, quamvis princeps apostlorum sit constitutus, nullus successorum ejus tam prodigioso praenomine consensit appellari penitus, licet magno Leoni praedecessori nostro, et successoribus ipsius, hoc sancta decreverit Chalcedonensis synodus. Nempe
Abbreviated transcription (Latin):
ne fas & ius tuo dominio subiugare conaris. Quod quanto tuo peri.¬
culo tentes omnibus sana mentis patet: quando quidem uana gloria &
pompa seculari elatus consilium diuinitatis antiquum super stabili¬¬
praeiudicium facturus illi: qui cum uere & singulariter diues esset: paupc
pro nobis factus: delegit sua tomporali natiuitati oppiduluro: & spelunc
diuersorium, non quodlibet regum palatium. Cuius oxempla quisqui
horret. ad sortem illius pertinct: qui tunc per se: nunc autem per suos satel¬
lites dicere audet:Ascendam super altitudinẽ nubiũ: similis ero altissimo.
Sed non cogitatiõs mex.cogitationes testra:neq: uia meauia uestrȩ.dicit
Dominus: qui dispergit superbos in furore suo: & respiciens omnem ar'¬
rogantom humiliat.& exurgit ut non praeualeat homo. in cuius conspectu
non est DE Us. Ne enim superbia propter altitudinem suam se coniun¬¬

Expanded text:
ne fas et jus tuo dominio subjugare conaris. Quod quanto tuo perine fas et jus tuo dominio subjugare conaris. Quod quanto tuo periculo tentes, omnibus sanae mentis patet: quandoquidem vana gloria et pompa saeculari elatus, consilium divinitatis antiquum super stabilipraejudicium facturus illi, qui cum vere et singulariter dives esset, pauper pro nobis factus, delegit suae temporali nativitati oppidulum et speluncae diversorium, non quodlibet regum palatium. Cujus exempla quisquis horret, ad sortem illius pertinet, qui tunc per se, nunc autem per suos satellites dicere audet: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo. Sed non cogitationes meae, cogitationes vestrae; neque viae meae, viae vestrae, dicit Dominus : qui dispergit superbos in furore suo, et respiciens omnem arrogantem humiliat, et exsurgit ut non praevaleat homo, in cujus conspectu non est Deus. Ne enim superbia propter altitudinem suam se conjun
Abbreviated transcription (Latin):
re ministrum. si non transgredi laboraueris terminos. quos patres nostri
posuerunt: Et quia Christiana perfectionis est: pacificum esse etiam cum
ĩnimicis pacis spe correctionis: non consensu malignitatis: tanto solici.¬
tius debemus omnes occasiones scandalorum de medio tollere: quanto te.¬
nacius optamus pacis amicos retincre. Plurima autem extua fraternita.¬
te intolerabilia rumoriam diu pertulit ad aures nostras. qua nos partim
quia incredibilia uidebantur: partim quia nulla facultas inquirendi talia
concedebatur, indiscussa hucusque reliquimus. Denique diceris nco.¬
phytus & non gradatim prosiluisse ad episcopale fastigium: quod nulla.¬
tenus esse faciendum: & Apostolus edocet. & uenerabiles canones inter.¬
dicunt. Hinc noua ambitione Alexandrinum & Antiochenum patriar.¬
chas antiquis sue dignitatis priuilegiis priuare contendens: contra om.¬

Expanded text:
re ministrum, si non transgredi laboraveris terminos quos patres nostri re ministrum, si non transgredi laboraveris terminos quos patres nostri posuerunt? Et quia Christianae perfectionis est pacificum esse etiam, cum inimicis pacis, spe correctionis, non consensu malignitatis; tanto sollicitius debemus omnes occasiones scandalorum de medio tollere, quanto tenacius optamus pacis amicos retinere. Plurima autem ex tua fraternitate intolerabilia rumor jam diu pertulit ad aures nostras, quae nos, partim quia incredibilia videbantur, partim quia nulla facultas inquirendi talia concedebatur, indiscussa hucusque reliquimus. Denique diceris neophytus, et non gradatim prosiluisse ad episcopale fastigium: quod nullatenus esse faciendum et Apostolus edocet, et venerabiles canones interdicunt. Hinc nova ambitione Alexandrinum et Antiochenum patriarchas, antiquis suae dignitatis privilegiis privare contendens, contra om
Abbreviated transcription (Latin):
discordias: filia ex propriae matris reconciliationc exultet. Ad quod uriꝰ¬
que te prouocantem & pramonentem tanto promptius auscultare cupi:¬
mus. quanto uigilantius animaduertimus hianc solam este propriam &
specialem uirtutem piorum atque sanctorum: cum caetera uirtutes bo¬
nis & malie esse possint coromunes. Domino sic praemonstranto: In
boc cognoscent omnes. quia mci estis discipuli: si dilectionem habue.¬
ritis ad inuicem. Et Dciloquo Paulo protestante: Pacem sequimii
cum omnibus & sanctimoniam. sine qua nemo uidebit DEUM. Un¬
de plurimum tua fraternitati congratulamur in Domino. quoniam
summum desidcrium nostrum tua industria anticipasti: quod itique si
aliquo frigore charitatis pigritareris exequi: nostra debucras solertia
praeueniri. Nos enim iuxta prafatum Apostolum: si ficri potest: cum
omnibus hominibus pacem habere peroptamus. Quanto magis ergo ie¬
cum: quem uidemus Eeclesiae D E lualde ytilem & nccessarium posso fo¬¬

Expanded text:
discordias, filia ex propriae matris reconciliatione exsultet. Ad quod utique te provocantem et praemonentem tanto promptius auscultare cupimus, quanto vigilantius animadvertimus hanc solam esse propriam et specialem virtutem piorum atque sanctorum, cum caeterae virtutes bonis et malis esse possint communes, Domino sic praemonstrante: In hoc cognoscent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem. Et deiloquo Paulo protestante: Pacem sequimini cum omnibus et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum. Unde plurimum tuae fraternitati congratulamur in Domino, quoniam summum desiderium nostrum tua industria anticipasti; quod utique si aliquo frigore charitatis pigritareris exsequi, nostra debueras solertia praeveniri. Nos enim, juxta praefatum Apostolum, si fieri potest, cum omnibus hominibus pacem habere peroptamus; quanto magis ergo tecum, quem videmus Ecclesiae Dei valde utilem et necessarium posse fo
Abbreviated transcription (Latin):
rit estectum, pax nostra iam ad nos non reuertetur: sed super te requiesect
ceu super pacis filium: & rognabit inter nos germana charitas: de corde pu¬
ro. & conscientia bona. & fide not ficta:nec necesse habebis nobis sup¬¬
plicare sed iubere.Super haec: sicut cocpisti: collabora:ut duo maxima
cegna connectantur pace optata. Orantem pro nobis tuam
honorabilem fraternitatom sancta Trinitas in per¬¬
petuum conseruet. Data mensc Ia¬¬
nuario, indictione

Expanded text:
rit effectum, pax nostra jam ad nos non revertetur, sed super te requiescet, rit effectum, pax nostra jam ad nos non revertetur, sed super te requiescet, ceu super pacis filium: et regnabit inter nos germana charitas, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta ; nec necesse habebis nobis supplicare, sed jubere. Super haec, sicut coepisti, collabora, ut duo maxima regna connectantur pace optata. Orantem pro nobis tuam honorabilem fraternitatem sancta Trinitas in perpetuum conservet. Data mense Januario, indictione
Abbreviated transcription (Latin):
modo bona uoluntatis hominibus. Qui etiam oculum scandalizattem
eruendum: manum uel pedem scandalizantes abscindendos insinuat. Ces¬
scut ergo hereses & schismata:& diligentibus legem Dci iam non crit scan¬
dalum: sed pax multa. Quicunque gloriatur Christiano nomine, cesset Ro¬
manam, sanctam & Apostolicam ecclesiam maledicere & lascessere: quia
frustra patremfamilias honorat:quisquis cius uxorẽ cxhonorat. Et frustra
matrisfamilias caput & faciem magnificat. qui minimos filiorum cius im¬
pugnans: tanquam digitos pedum illius conculcat. Unde in feclesiastico
dicitur: Quam mal& est fama. qui fugit patrem: & est maledictus a Deo
qui exalperat matrem. Et in Proucrbiis: Oculum qui subsannat patrem &
despicit matrem: eftodiant cum corui de torrentibus. & comedant cum fi¬¬
lii aquilae. Confidimus tamen ex diuina pietate:qudd ab his innozius aut
correctus inuenieris: aut certe admonitus citd corrigoris. Quod dum fuc¬¬

Expanded text:
modo bonae voluntatis hominibus. Qui etiam oculum scandalizantem modo bonae voluntatis hominibus. Qui etiam oculum scandalizantem eruendum, manum vel pedem scandalizantes abscindendos insinuat. Cessent ergo haereses et schismata, et diligentibus legem Dei jam non erit scandalum, sed pax multa. Quicunque gloriatur Christiano nomine, cesset Romanam sanctam et apostolicam Ecclesiam maledicere et lacessere; quia frustra patremfamilias honorat, quisquis ejus uxorem exhonorat. Et frustra matrisfamilias caput et faciem magnificat, qui minimos filiorum ejus impugnans, tanquam digitos pedum illius conculcat. Unde in Ecclesiastico dicitur: Quam malae est famae, qui fugit patrem; et est maledictus a Deo qui exasperat matrem. Et in Proverbiis: Oculum qui subsannat patrem, et despicit matrem, effodiant eum corvi de torrentibus, et comedant eum filii aquilae. Confidimus tamen ex divina pictate quod ab his innoxius aut correctus invenieris, aut certe admonitus cito corrigeris. Quod dum fue
Abbreviated transcription (Latin):
pra sumentis de se: Relictus sum ego solus.Sed audi quid ille audiuitaho¬
mino: Reliqui mihi septem millia uirorum. Quicice quiesce iam uenera.¬
bilis frater ab his superstitionibus: nc illud Salomonis in te dicatur: Sun
qui se diuites affectant: nihil habentes.Similimum netope hoc est diaboli¬
ce arrogantiae.qui regna mundi a conditore omnium facta putãs sua essc
dixit illi: Hac omnia tibi dabo. Igiturhinc iam ad corredeatur & tam
perniciosa scandala de medio tollantur: & tunc secundum ꝑ salmistat lo¬
quetur Dominus pacem in plebem suata: & super lanctos suos: & in co
qui conuertuntur ad cor. Nam nos cuto pertinacibus & in crrore suo perꝰ¬
manentibus pacem aliquam habere non possumus: ne opcribus malignis
communicemus: quia nec Dominum Ghristum alicubi talia fccisse inue¬
nimus: cum etiã in natiuitate ipsius angeli pacem annunciaucrunt solum.¬

Expanded text:
praesumentis de se: Relictus sum ego solus. Sed audi quid ille audivit a Dopraesumentis de se: Relictus sum ego solus. Sed audi quid ille audivit a Domino. Reliqui mihi septem millia virorum. Quiesce, quiesce jam, venerabilis frater, ab his superstitionibus, ne illud Salomonis in te dicatur: Sunt qui se divites affectant, nihil habentes. Simillimum nempe hoc est diabolicae arrogantiae, qui regna mundi a conditore omnium facta putans sua esse, dixit illi: Haec omnia tibi dabo. Igitur hinc jam ad cor redeatur et tam perniciosa scandala de medio tollantur, et tunc secundum Psalmistam: Loquetur Dominus pacem in plebem suam, et super sanctos suos, et in eos qui convertuntur ad cor. Nam nos cum pertinacibus et in errore suo permanentibus pacem aliquam habere non possumus, ne operibus maligni communicemus; quia nec Dominum Christum alicubi talia fecisse invenimus: cum etiam in nativitate ipsius angeli pacem annuntiaverunt solum
Abbreviated transcription (Latin):
NuNCI pcralia scripta nostra. quae defcrunt instrueris. hic breuiter attigis.¬
se sit satis. Discat autem fraternitas tua saltẽ admonita: caure & humiliter
hoquire aliquando Dominus dicat & tibi: Ex abundantia cordis os lo¬
quitur. dcripsistĩ si quidem nobis quoniaro si una ecclesia Romana pernos
baberet nomen tuum. omnes ecclesia in toto orbeterrarum haberent per
te nomen nostrum. Quid hoc monstri est frater charissime: Romana ec¬
elesia. caput & mater ecclesiarum membra & filias non liabet Et quo.¬
modo potest dici caput aut mater: Credimus enim: propter quod & lo¬¬
quitur atque constanter profitemur: Romana ecclesia aded non est sola
uel sicut tu putas una ut in toto orbe terrarum quae cunque natio dissentit
superbe ab ca non sit iat dicenda uel habenda ecclesia aliqua: sed omni:¬
No nulla: quin potius conciliabulum baercticorum: aut conuenticulum
schismaticorum. & synagoga Satanae. Uideris dicere illud sancti Elia. tunc

Expanded text:
nuntiis per alia scripta nostra, quae deferunt, instrueris: hic breviter attigisse sit satis. Discat autem fraternitas tua, saltem admonita, caute et humiliter loqui, ne aliquando Dominus dicat et tibi: Ex abundantia cordis os loquitur. Scripsisti siquidem nobis, quoniam si una Ecclesia Romana per nos haberet nomen tuum, omnes Ecclesiae in toto orbe terrarum haberent per te nomen nostrum. Quid hoc monstri est, frater charissime? Romana Ecclesia, caput et mater Ecclesiarum, membra et filias non habet? Et quomodo potest dici caput aut mater? Credimus enim propter quod et loquimur atque constanter profitemur: Romana Ecclesia adeo non est sola, vel sicut tu putas, una, ut in toto orbe terrarum quaecunque natio dissentit superbe ab ea, non sit jam dicenda vel habenda Ecclesia aliqua, sed omnino nulla; quin potius conciliabulum haereticorum, aut conventiculum schismaticorum, et synagoga Satanae. Videris dicere illud sancti Eliae tunc
Abbreviated transcription (Latin):
decernerent: in nulla reuerentia sit habendũ. quicquid fucrit a p̃dictorum
constitutione diuersum.Prolixitatem itaq epistolaemea: qua necesse ha¬¬
bui explicare:quid sentiã. rogo ut per frairem & coepiscopum meum Lu¬¬
cianũ. quis quanitũ in ipso estꝰ solicitudinc suscepte legationis est fideliet¬
exequutus. & per filium meum Basilium diaconem pictas yestrã dignanter
accipiat.Et quia moris uostri est pro pace & unitate foclesia laborare . fta.¬
trem incum Anatolium Episcopum ex yestra insinuatione dilectum: salu¬¬
briter in his. qua ipsi profutura sunt:continete.ut gloria clementi a uestra
sicut magnificatur de fidereparata. ita pradicctur de ambitione compres.¬
sa.Data endecimo Calendas Iunii. Herculano uiro clarissimo consulc:¬

Expanded text:
decernere, in nulla reverentia sit habendum, quidquid fuerit a praedictorum decernere, in nulla reverentia sit habendum, quidquid fuerit a praedictorum constitutione diversum. Prolixitatem itaque epistolae meae qua necesse habui explicare quid sentiam, rogo ut per fratrem et coepiscopum meum Lucianum, qui, quantum in ipso est, sollicitudinem susceptae legationis est fidelitecutus, et per filium meum Basilium diaconem pietas vestra dignanter accipiat. Et quia moris vestri est pro pace et unitate Ecclesiae laborare, fratrem meum Anatolium episcopum ex vestra insinuatione dilectum, salubriter in his quae ipsi profutura sint continete, ut gloria clementiae vestrae, sicut magnificatur de fide reparata, ita praedicetur de ambitione compressa. Data XI Kalendas Junii, Herculano viro clarissimo consul
Abbreviated transcription (Latin):
tetur. Cuius si uelit splendere uirtutibus: laudabilis crit: & in omni loco
plurimum dilectionis acquiret. non ambiendo humana, sed promerendo
diuina: Haec aũt obseruantia uniuscuiusq: illi animũspondet copulandũ.¬
& cã apostolica sedis dilectionẽ: quã Constantinopolitans eccless e semꝑ
impendimus, nulla mobilitate uiolandam. Quia si interdum immoderati
p̃sules aliquas incidunt culpas: Ecclesiarum tamen Christi integra gratia
perseuerat.Consensiones perd cpiscoporum: sanctorũ canonũ apud Niceã
conditorũ regulis repugnantes:unita nobilcũ yestra fidei pietate, in irritũ
mittimus: & per authoritatẽ beati Petri Apostoli. generali prorsus defini¬¬
tione cassamus: in omnibus Ecclesiasticis his legibus obsequentes. quas ad
pacificationẽ omniũ sacerdotum: per trecentos decem & octo antistites
spiritus sanctus instituit: ita ut etiã si multo plures aliud: quain ille statuẽre,

Expanded text:
tetur. Cujus si velit splendere virtutibus, laudabilis erit, et in omni loco tetur. Cujus si velit splendere virtutibus, laudabilis erit, et in omni loco plurimum dilectionis acquiret, non ambiendo humana, sed promerendo divina. Hac autem observantia meum quoque illi animum spondeo copulandum, et apostolicae sedis dilectionem, quam Constantinopolitanae Ecclesiae semper impendit, nulla mutabilitate violandam. Quia si interdum 1157 immoderati praesules aliquas incidunt culpas, Ecclesiarum tamen Christi integritas perseverat. Consensiones vero episcoporum, sanctorum canonum apud Nicaeam conditorum regulis repugnantes, unita nobiscum vestrae fidei pietate in irritum mittimus, et per auctoritatem beati Petri apostoli, generali prorsus definitione cassamus, in omnibus ecclesiasticis causis his legibus obsequentes quas ad pacificam observantiam omnium sacerdotum, per trecentos decem et octo antistites Spiritus sanctus insti
Abbreviated transcription (Latin):
politana uerd prȩsuli ecclesiȩ quia amplius: quam assecutus est, concupi¬¬
scit quid illi satisfaciet: si tantȩurbis magnificentia & claritudo non suffi¬
cit: Superbum nitis est & ittimoderatum: ultra fines proprios tendere: &
antiquitate calcata alicnum ius uelle praripere.atq: ut unius crescat digni'¬
tas: tot metropolitanorum impugnare primatus: quictisq prouinciis. &
olim sancta synodi Nicenae moderatione dispositis, bellum noua pertur'
bationis inferre: atq ut uenerabilium patrum decreta soluantur. quorun¬¬
dam episcoporum proferrc consensum: cui tot annorum series negauit ef¬¬
fectum. Nam sexagesimus fere antius huius iactantiae esse iactatur: qua se
prȩdictus cpiscopus aestimat adiuuari: frustra cupiẽs id sibiprodesse: quod
ctiam si quisquam ausus est uelle: nullus tamen potuit obtinere. Agnoscat.
Flauiani humilitatem: qua illum usq: ad coufessoris gloriam prouexit.imi¬

Expanded text:
politanae vero praesul Ecclesiae, quia amplius quam assecutus est concupipolitanae vero praesul Ecclesiae, quia amplius quam assecutus est concupiscit, aut quid illi satisfaciet, si tantae urbis magnificentia et claritudo non sufficit. Superbum nimis est et immoderatum ultra fines proprios tendere et antiquitate calcata alienum jus velle praeripere, atque ut unius crescat dignitas tot metropolitanorum impugnare primatus, quietisque provinciis, et olim sanctae synodi Nicbationis inferre; atque ut venerabilium Patrum decreta solvantur, quorumdam episcoporum proferre consensum, cui tot annorum series negavit effectum. Nam sexagesimus fere annus hujus conniventiae esse jactatur, qua se praedictus episcopus aestimat adjuvari, frustra cupiens id sibi prodesse quod etiam si quisquam ausus est velle, nullus tamen potuit obtinere. CAP. III. Flaviani humilitatem, quae illum usque ad confessoris gloriam provexit, imi
Abbreviated transcription (Latin):
quis diuersum aliquid decernere uelit: sc potius minuat: quam illa corruti¬
pat:quae si ut oportetIa cunctis pontificibus intemerata scruentur.per uni:
uersas eccesias tranquilla erit par & firma concordia, nulla de mensuris
harum dissensiones. nulla de ordinatiotubus lites: nullae de priuilegiis am¬'¬
biguitates: nulla crunt de alieni usurpatione certamina:sed ea quȩ iure cha¬¬
ritatis rationabilis est: & morum & officiorum seruabitur unanititas. Et
ille uere crit magnus:qui fucrit totius ambitionis alienus. dicente Domi¬¬
no:Quicunque uoluerit inter tos maior fieri: sit uester minister.Et quicun¬¬
que uoluerit interuos primus esse: erit uester seruus.Sicut filius hominis nõ
uenit ministrari: sod ministrare.Et tamen hȩc illis tunc insinuabantur, quĩ
de pusillo uolebant crescere: & de infimis ad summa transire.Constantino¬

Expanded text:
quis diversum aliquid decernere velit, se potius minuat quam illa corrumquis diversum aliquid decernere velit, se potius minuat quam illa corrumpat. Quae si, ut oportet, a cunctis pontiversas ecclesias tranquilla erit pax, et firma concordia, nullae de mensuris harum dissensiones, nullae de ordinationibus lites, nullae de privilegiis ambiguitates, nulla erunt de alieni usurpatione certamina, sed ea quae jure charitatis rationabilis est, et morum, et officiorum servabitur unanimitas. Et ille vere erit magnus qui fuerit totius ambitionis alienus, dicente Domino: « Quicunque voluerit inter vos major fieri sit vester minister. » Et « quicunque voluerit inter vos primus esse, erit vester servus. Sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare . » Et tamen haec illis tunc insinuabuntur, qui de pusillo volebant crescere, et de infimis ad summa transire. Constantino
Abbreviated transcription (Latin):
la, nihil quod tanto bono contrarium esset:inferri: nec per occasioncm c¬¬
piscopalis Concilii: idin communc appeti:quod non licuit concupilci.Fra
ter enim & cocpiscopus meus Anatolius parum considerauit: quanto pic.¬
iatis restra beneficio & mei fauoris assensu Constantino politane eccle¬
siae sacerdotium fucrit consequutus: & non tam de adeptis gauisus: q̃uatã
de immodicis appetendis supra mensuram sui honoris accensus est: credẽs
huic tam intemperanti cupiditati posse prodesse: quod ci quorundam con¬¬
sensum prȩbuisis dicitur extorta subscriptio: quum tam destruendis mox
conatibus contradictio fratrum & coepiscoporum meorum uicem meam
agentium. fideliter & laudabiliter obuiaret. Quoniam contra statuta pa¬¬
ternorum canonum: qua ante longissimae aetatis attos in urbe Nicena spĩ¬
ritualibus sunt fundata decretis: nihil cuique audere conceditur, itaut s

Expanded text:
sa, nihil quod tanto bono contrarium esset inferri, nec per occasionem esa, nihil quod tanto bono contrarium esset inferri, nec per occasionem episcopalis concilii id in commune ter enim et coepiscopus meus Anatolius parum considerans quanto pietatis vestrae beneficio et mei favoris assensu Constantinopolitanae Eccleiae sacerdotium fuerit consecutus, non tam de adeptis gavisus, quam de immodicis appetendis supra mensuram sui honoris accensus est; credens huic tam intemperanti cupiditati posse prodesse quod ei quorumdam consensum suum praebuisse dicitur extorta subscriptio; cum tamen destruendis mox conatibus, contradictio fratrum et coepiscoporum meorum vice mea agentium fideliter et laudabiliter obviaret. Quoniam contra statuta paternorum canonum, quae ante longissimae aetatis annos in urbe Nicaena spiritualibus sunt fundata decretis, nihil cuique audere conceditur: ita ut si
Abbreviated transcription (Latin):
Anctis & Deo placitis clementiae uestrȩ studiis defensam con¬
tra hȩrcticos catholicam fidem: & uniuersȩ Ecclesie redditã¬
pacẽ: in effabiliter cum uestra pictatc gaudemus: gratias agen'¬
tes miscricordiae omnipotentis Dci: quod exceptis his. qui
magis dilexcrunt tencbras: quam lucem: neminem passus est
Euangelica ueritat fraudari:ut abstersa erroris caligine: in omnium cordi¬
bus purissimum lumen oriretur.nec deinfirmis quorundã onimis tencbro¬
sus ille exultaret inimicus: quem non solum hi. qui illaesi steterant: sed etia.
quos fecerat nutrare: superaucrunt: ut crrore abolito: pertotum mundum
fides yera regnaret: & omnis lingua confitcatur: quoniam Dominus lesus
Christus in gloria est Dei patris.Confirmato autcm in unitatc Euangeliiu¬¬
niuerso mundo: & in codem spiritu sensus directis cordibus omtniũ sacer¬¬
dotum:optimum fuerat:supra illa:propter qua sancta est synodus congre.¬
gata. & qua: secundum pictatis uestrae studium: probabili sunt finc conclu¬

Expanded text:
anctis et Deo placitis clementiae vestrae studiis defensam contra haereticos catholicam fidem, et universae Ecclesiae redditapacem ineffabiliter cum vestra pietate gaudemus, gratias agentes misericordiae omnipotentis Dei, quod, exceptis his qui magis dilexerunt tenebras quam lucem, neminem passus est evangelica veritate fraudari, ut, abstersa erroris caligine, in omnium cordibus purissimum lumen oriretur, nec de infirmis quorumdam animis tenebrosus ille exsultaret inimicus, quem non solum hi qui illaesi steterant, sed etiam quos fecerat nutare, superaverunt, ut, errore abolito, per totum mundum fides vera regnaret, « et omnis lingua confiteatur, quoniam Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris . » Confirmato autem in unitate Evangelii universo mundo, et in eodem Spiritu sensus directis cordibus omnium 199 sacerdotum optimus fuerat supra illa propter quae sancta est synodus congregata, et quae secundum pietatis vestrae studium probabili sunt fine conclu
Abbreviated transcription (Latin):
li asit pracidi. & si uidentur aliquandiu auulsi aut praecisi: quia nouit. Deus
qui sunt cius:per cuius pradestinationem sunt intus sine errore: etiam qui
prgantor. fedis esso & brrare. nec rapit quisquam de manu ipsius. quos iata
prorsus raptos suspicabamur.

Expanded text:
li aut praecidi; et si videntur aliquandiu avulsi aut praecisi, quia Novit Deus li aut praecidi; et si videntur aliquandiu avulsi aut praecisi, quia Novit Deus qui sunt ejus, per cujus praedestinationem sunt intus sine errore, etiam qui putantur foris esse, et errare; nec rapit quisquam de manu ipsius, quos jam prorsus raptos suspicabamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut non reuertantur:non tamẽ eius unitas inde discinditur: aut perfectio mi¬
noratur: seu rirginitas uiolatur. Quandoquidom membra coruina ad hoc
reuertuntur:ut suo corpori:a quo ad tempus uidebantur esse disiuncta: rcin¬
corporentur. & integerrima permaneat columba illa ynica.cui sc incorpo¬¬
ratos & unitos falsd gloriabantur: & quae gemebat sub periculis in falsis
fratribus:releuata illorum exitu:per os beati Iohannis apostoli libere pro'¬
⁊ testatur: Ex nobis oxierunt:sed non erant ex nobis. Nam si fuissent ex no¬¬
bis: permansissentxtique nobiscum.Qui cnim pectus colũba uelut humo.¬
res mali solebant premere: & ad nauscat iugiter prouocarc: alicuius ac¬¬
celsionis uel occasionis impulsu egressi:uel eiecti:aut potius egosti, cõpro¬¬
bantur cam releuare:atque bonae ualetudinis statum sua discossione cidem
re uocare.Quotquot autem exeunt redituri: omnino ab ca nequeunt aucl'¬

Expanded text:
ut non revertantur, non tamen ejus unitas inde discinditur, aut perfectio miut non revertantur, non tamen ejus unitas inde discinditur, aut perfectio minoratur, seu virginitas violatur. Quandoquidem membra corvina ad hoc revertuntur, ut suo corpori, a quo ad tempus videbantur esse disjuncta, reincorporentur, et integerrima permaneat columba illa unica, cui se incorporatos et unitos falso gloriabantur. Et quae gemebat sub periculis in falsis fratribus, revelata illorum exitu, per os beati Joannis apostoli libere protestatur: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. Nam si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. Qui enim pectus columbae, velut humores mali, solebant premere, et ad nauseam jugiter provocare, alicujus accessionis vel occasionis impulsu egressi, vel ejecti, aut potius egesti, comprobantur eam relevare; atque bonae valetudinis statum sua discessione eidem revocare. Quotquot autem exeunt redituri, omnino ab ea nequeunt avel
Abbreviated transcription (Latin):
Erum crubescat & confundatur impia hȩresis:impudentet inhians¬
sectioni atque diuisioni insecabilis & indiuisibilis unitatis, recla'¬
mante & repugnante non solum ipsius unitatis tatura. sed etiã hu¬¬
manae sapientie coniectura.Discedant ergo perfidi corui: milui. uultures. &
quaecunque laniatu uel morte aliena pascuntur aues. Sola columba ad arcã
redeat:& super caput Domini lesu manens.totum corpus cius:quod est fc¬
clesia:uniat: infundat & repleat, unicamq: columbã de diuersae profossio¬¬
nis & nationis hominibus atque linguis omnibus: quasi de diuersis mem¬¬
bris efficiat: cui poce capitis: quod est ipse Christus:dieat:Una est colutba
mea. perfecta mea: immaculata mea. Que enit semper una uocatur & esti
nunquam diuiditur aut secatur. Qua semper perfecta: hoc est plena: nun¬¬
quam minuitur.aut euacuatur.Qua semper immaculata: nunquam corrui¬¬
pitur:aut maculatur:quoniam etsi nonnunquam ab ea plerique ita exeunt

Expanded text:
erum erubescat et confundatur impia haeresis, impudenter inhianssectioni atque divisioni insecabilis et indivisibilis unitatis, reclamante et repugnante non solum ipsius unitatis natura, sed etiam humanae sapientiae conjectura. Discedant ergo perfidi corvi, milvi, vultures, et quaecunque laniatu vel morte aliena pascuntur aves. Sola columba ad arcam redeat et super caput Domini Jesu manens, totum corpus ejus, quod est Ecclesia, uniat, infundat et repleat, unicamque columbam de diversae professionis et nationis hominibus atque linguis omnibus, quasi de diversis membris efficiat, cui voce Capitis, quod est ipse Christus, dicat: Una est columba mea, perfecta mea, immaculata mea. Quae enim semper una vocatur, et est, nunquam dividitur aut secatur; quae semper perfecta, hoc est plena, nunquam minuitur aut evacuatur; quae semper immaculata, nunquam corrumpitur aut maculatur. Quoniam, etsi nonnunquam ab ea plerique ita exerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Onatum autom Salicinensem cx Nouatiano cum sua ut comperi.i.q.℥.Do.¬
mus plebe conuersum: ita dominico uolumus gregi prasidere.utn
libellum fidei sue ad nos meminerit dirigendum: quo & Nouatia¬
ni dogmatis damnet errorem: & plenissimne confitcatur catholicam ueri.¬
tatem. Maximum quoque ex laico licet reprae hensibiliter ordinatum. ta.¬
men si Donarista iam non est. & a spititu selusinatie ⁊ prauncatis alienue ab:¬
epi.¬
episcopali. quam quoquo modo adeptus est: non repellimus dignitatc: itã
ut & ipse libello ad nos edito. catholicum se esse manifestet.

Expanded text:
onatum autem Salacinensem ex Novatiano cum sua, ut comperimus, plebe 115 conversum ita dominico volumus gregi praesidere, ut libellum fidei suae ad nos meminerit dirigendum, quo et Novatiani dogmatis damnet errorem, et plenissime confiteatur catholicam veritatem. Maximum quoque ex laico, licet reprehensibiliter ordinatum, tamen si Donatista jam non est, et ab spiritu schismaticae pravitatis alienus epiepiscopali quam quoquomodo adeptus est, non repellimus dignitate; ita ut ipse libello ad nos edito Catholicum se esse manifestet.