comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cligrnitat persone iupendĩ uel mali ᷑ incorrigibilis atq iõ mdigna ã¬
monitione exisiia᷑ ues ĩglã ħ esempłis striptaraꝵ probare possu⁊
quia nõ uno et multis singala queq confircuari sc̾pturaꝵ testimomũs
tuuenini᷑ ꝙ sermonẽ eoꝵ qui priores nobis loqui ceperãt non debeam ẽ
interrimmipere see sempto log̃ntes alios at preciput eõs qui ulilia et
Recta lognũtur pp̃ custodiã discipliue Renerenter sustinere at expͥ tare
sanctus Iob uobisꝰ astendit qui cũ de disciplinasua et alioꝵ erga se le

Expanded text:
dignitati personae impenditur, vel malitia incorrigibilis atque ideo indigna admonitione existimatur. Singula haec exemplis Scripturarum probare possumus, quia non uno sed multis singula quaeque confirmari Scripturarum testimoniis invenimus. Quod sermonem eorum qui priores nobis loqui coeperant, non debeamus interrumpere, sed semper loquentes alios et praecipue eos qui utilia et recta loquuntur, propter custodiam disciplinae reverenter sustinere atque exspectare, sanctus Job nobis ostendit, q
Abbreviated transcription (Latin):
alia se dimmerare uelim qnt ad increpationẽ uelad urisionẽ hoꝵ in striptirois
dicunt: de uibus hit ad egortationẽ prisentẽ uobis dicta suffudor poss rit
C utatus uel inquietus sim ł et tuobidus gestuo̾ per sitlomone iter Reprefenta
ubi situr tam tn su iori spemplo dem̃o roauini⁊ de uiro apo stata dncẽ. H oms
apostata uir t̾mitilis. graditur ore peruerso ãuunt oculis terit pedediato
loquit ᷑ ꝓreno corde mathinat . malũ. Et oĩ tempore iuogia emãt huit caelo
uemet perditio sua net srebit ulroa medicniã Euã sit añt perditiem pror mi
ip̃a sua actiont fatis demonstrat qui per Inguietuoinis uiciũ In emetipõ parem
ꝑdodit e pris ꝙͣ foris obsistentẽ tiemat et quo precipitandus su patẽt si ecca¬
sionẽ furoris imiluerit qne nuillo tuobunte epternis sũa intus leuitas̾ et tmpariã
ad furore pretixitt᷑ rpit Pude bent̾ postpⁿ inconstanta Et lemtatis signa

Expanded text:
Scripturis dicuntur, de quibus haec ad exhortationem praesentem vobis dicta sufficere possunt. Citatus vel inquietus simul et turbidus gestus per Salomonem iterum reprehenduntur, ubi, sicut jam in superiori exemplo demonstravimus, de viro apostata dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, pravo corde machinatur malum et omni tempore jurgia seminat . Huic extemplo veniet perditio sua, nec habebit ultra medicinam. Quam sit enim perditioni proximus, ipse sua actione satis demonstrat, qui per inquietudinis vitium in semetipso pacem perdit etiam priusquam foris obsistentem inveniat. Et quo praecipitandus sit patet, si occasionem furoris invenerit, quem nullo turbante exterius sua intus levitas et impatientia ad furorem praecipitem rapit. Unde bene postquam inconstantiae et levitatis signa
Abbreviated transcription (Latin):
motũ quid habet see officia mẽ broꝵ in sus actiombus exuare non ualet
uic iste in pacienͣ guid̃ et fluctnasue mentis ad quelt ꝓreceps impellitur
sto in om̃ibus que ayit nuillo Rationis mõdepariũ gubernatur¬
modo es̃ uidentur et ꝙ̃udmnodã bitia de quibus nastimt᷑ intra ⁊
multũ non dis crepant Ita ip̃i quoq motus exteriores ꝙͣdam ad tuutẽ
concordiam peruersitatis obseruant sicut smules sunt iestus mollis a ecax
dissolutus et faraus. citatus et turbidus quia et uicia ipa inter sẽ saualia / nt̃
sicut est laseua et Iactantia. neg lixeacia et pixricia Ingnietudo et impa¬

Expanded text:
habet, sed officia membrorum in suis actionibus servare non valet, sic iste impatientia quidem et fluctuatione mentis ad quaelibet praeceps impellitur, sed in omnibus quae agit nullo rationis moderamine gubernaturdammodo esse videntur, et quemadmodum vitia de quibus nascuntur, inter se non multum discrepant, ita ipsi quoque motus exteriores quamdam inter se concordiam perversitatis observant; sicut similes sunt gestus mollis et procax, dissolutus et tardus, citatus et turbidus, quia et vitia ipsa inter se similia sunt, sicut et lascivia, et jactantia, negligentia et pigritia, inquietudo et impa
Abbreviated transcription (Latin):
eisto marsũctus ad audiendũ uerbũ dei ut auelliyas et iñ or̃ sapĩã
proseras responsim ueriuy se est lib intellectus Responde proxnuo
Dm añi set manus tna super os tuũ ne capiris tñ uecbo indisuxlinato tẽ
sere pp̃ r̾entotuliã peosont̃ tacendũ tẽ in eodem demonstra ᷑ cñd: Priunsqͬ.¬
audias nt Respondeas uerbũ et t̾n mg̾io semoꝵ nc adicias loqui item de̾pe pp̃
maliciã ancitoꝵ tacendũ esst saleũ doaet dicens: In anribus insipieliũ nẽ logͣris

Expanded text:
ndum verbum Dei ut intelligas, et cum omni sapientia proferas responsum verum. Si est tibi intellectus, responde proximo; sin autem, sit manus tua super os tuum, ne capiaris in verbo indisciplinato . Item saepe propter reverentiam personae tacendum esse, in eodem demonstratur cum dicaudias ne respondeas verbum, et in medio seniorum ne adjicias loqui . Item saepe, propter malitiam auditorum tacendum esse, Salomon docet, dicens: In auribus insipientium ne loquaris,
Abbreviated transcription (Latin):
hortatõne nõ indigeat uel ita in malo obtmatꝰ uel exhortane alterus cor¬
rigi se nõ permictat di ergo sit ẽ mĩꝙrͣ nisi uel ad nostrã uet ad aliorũ
erucitionẽ loqui debemꝰ et in ip̃a nostra lecutione talem distretionẽ eruare
ut semꝑ stuctamus et a sapientiorib discere et mins doctos ita dimtaxar
⁊̃ se doceri paciũtu siudeanus erudire et situt intrrogando de illo potissis
quoe nõs magis uryet uerba facime sit docendo illus quod magis ꝓtosont
anditoris cõgruit prostrre delemꝰ ut contra uiciũ quod in eo sepuare cupi

Expanded text:
hortatione non indigeat, vel ita in malo obstinatus, ut exhortatione alterius corhortatione non indigeat, vel ita in malo obstinatus, ut exhortatione alterius corrigi se non permittat. Si ergo sic est, nunquam nisi vel ad nostri vel ad aliorum eruditionem loqui debemus, et in ipsa nostra locutione talem discretionem servare, ut semper studeamus et a sapientioribus discere, et minus doctos ita duntaxat si se doceri patiantur studeamus erudire. Et sicut interrogando, de illo potissimum quod nos magis urget verba facimus, sic docendo, illud quod magis personae auditoris congruit proferre debemus, ut contra vitium quod in eo sanare cupi
Abbreviated transcription (Latin):
delloquia qñ et sua eshortasnie illos sperant posst corrii et lamẽ de pma
tabilitait oonfic̾uint ut nõ tnneat dc̃ illorũ praua suggestiont corrimxi
Quandi uero et illoꝵ duritiã et pnã inf̾rrunt ar̃ considerant expedit eis
ut fugiant nedũ illos nõ ualeut ãmonitionib suis corrigere paulatrꝵ
Incipiant ipi ad prauitelie illorũ declinare᷑ Cum ergo propteo nram
eddificationẽ loguins cũ illes loguaniͤ quoꝵ doctrmna possumꝰ ad uirtutẽ
alioqu d saprentes uelle doctre superbia ẽ et obst̾iatos ecrripert tust¬
prenͣ quia et iumriosus proxinoẽ qui meliori nõ exhibet Renerẽtiã et iu¬
iurresus sibi est qui nõ uuendat sed prouocat erya se insipientis uesamã erxo
qu cũ alio loquitur primũ considepat ut ͫ proptes se aut rx̃ illũ loqua᷑ di
pp̃ suam utilitate loquaᵉ uideat ut ille talis sit de cuie colloquis utatas es
prouemre possit di xp̃ illim loquitᵉ cautat ne talis sit ille qui uel sua ex¬

Expanded text:
colloquia, quando et sua exhortatione illos sperant posse corrigi, et tantum de sua stabilitate confidunt, ut non timeant ex illorum prava suggestione corrumpi. Quando vero et illorum duritiam et suam infirmitatem considerant, expedit eis ut fugiant, ne dum illos non valent admonitionibus suis corrigere, paulatim incipiant ipsi ad pravitatem illorum declinare. Cum ergo propter nostri aedificationem loquimur, cum illis loquamur quorum doctrina possimus ad virtutem Alioquin et sapientes velle docere, superbia est, et obstinatos corripere, insipientia. Quia et injuriosus proximo est, qui meliori non exhibet reverentiam, et injuriosus sibi est, qui non emendat sed provocat erga se insipientis vesaniam. Ergo qui cum alio loquitur primum consideret utrum propter se an propter illum loquatur. Si propter suam utilitatem loquitur, videat ut ille talis sit, de cujus colloquio utilitas sibi provenire possit. Si propter illum loquitur, caveat ne talis sit ille, qui vel sua ex
Abbreviated transcription (Latin):
prnis sĩcut dictũ est in selentio forma loquensi scuntᵘͦ. que postnodũ tpt̃
loquendi tn uoit tencar᷑ aligñ facre debemus ꝓp̃ta ꝙ alier põr loqui

Expanded text:
prius, sicut dictum est, in silentio forma loquendi sumitur, quae postmodum tempore prius, sicut dictum est, in silentio forma loquendi sumitur, quae postmodum tempore loquendi in voce teneatur. Aliquando tacere debemus prop
Abbreviated transcription (Latin):
Neq tn illis ubi de Infelligencia anmaꝵ scripturaꝵi tractandũ est cetiora
edere net ea que sunt ꝑaucis Reuelanda in manifesto propalare
Rempus qñ mihil et est tempus in quo aliquid dicendũ est Nullum
uero tempus ẽ qu dicenea sunt omnĩa. Rempus ẽ in quo nclhil dicendũ est
quia tempus tacendi it temxus qũ aquis quia tempus lõqud. Temp uere
iñ omña nũꝙ̃. quia sicut dem saldũ at mala aurea inlectis argeaters
qui loqui. uerbũ tn tempore suo. Habet ix̃o om̃e tempus uerbũ suũ quãdo
proserri debeat et fempus quando doceroi Oñ ant loquendũ set melius
ostenoims si prius qũ tacendũ sĩt demonstrem÷ Tempus aũt tatendi
tempus loqno debet precedere quia pris per silentiũ tempore tacend dist̃
qod poslla per ueobũ tempore loq̃ndi proserarͦ. ⁊ropterea nõ ait saloñ
tempus loqndi et tempus tacend seetempus tacend̃ et Rempus loq̃ud quia

Expanded text:
neque in illis ubi de intelligentia divinarum Scripturarum tractandum est, exteriora neque in illis ubi de intelligentia divinarum Scripturarum tractandum est, exteriora ae sunt paucis revelanda, in manifesto propalare. empus quando aliquid dicendum est, nullum vero tempus est quando dicenda sunt omnia. Tempus est quando nihil dicendum est, quia tempus tacendi; et tempus quando aliquid, quia tempus loquendi, tempus vero quando omnia, nunquam, quia sicut idem Salomon ait: Mala aurea in lectis argenteis, qui loquiproferri debeat, tempus quando taceri. Quando autem loquendum sit, melius ostendemus, si prius quando tacendum sit demonstremus. Tempus enim tacendi tempus loquendi debet praecedere, quia prius per silentium tempore tacendi discitur, quod postea per verbum tempore loquendi proferatur. Propterea non ait Salomon: Tempus loquendi et tempus tacendi, sed tempus tacendi et tempus loquendi , quia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quitur tertia distretio loquendi ut cũ aliquis dicere uolmnꝰ ꝓrin
uel occulte prolatis deo famular ͦ ⁊ nde et beatus augustunꝰ in oraterio mĩł
agendũ esst dicit preterad ad qued factumẽ unut itẽ alia locoi in quibus pro
disepplins et instonctione morũ ueoba huil funt. qutd iteꝵ In quibus de Iutet¬
ligen᷑ et espone scripturaꝵ eollationes. cũ discipliua cũ et Rentreuᶜ. hoc est
sme contentione et clamore et qualibet tuobitudme uerboꝵ. haberi possut
tostoeno sunt alia loca In failon magis loq̃noi licea. lapatuo fita ut nõ oͫ
de spuãlibus Rebus etiã ee epterioribus dispõne et prouisione sermones ad¬
mictant Loca in quibus uana et suꝑstua dici debeant inuenire nõ possit
Neq igitur in amiuis et sacratis loris canfabula nes inducere neq ĩ illis
locis ubi de disciplina agendimi ẽ. questiones aut contentõnes uerboꝵ uẽtilare

Expanded text:
Sequitur tertia discretio loquendi, ut cum aliquid dicere volumus, prius Sequitur tertia discretio loquendi, ut cum aliquid dicere volumus, prius vel occulte prolatis Deo famulatur. Unde et beatus Augustinus in oratorio nihil agendum esse dicit, praeter id ad quod factum estde intelligentia et expositione Scripturarum collationes cum disciplina tamen et reverentia, hoc est sine contentione et clamore et qualibet turpitudine verborum haberi possunt. Postremo sunt alia loca in quibus magis loquendi licentia laxatur, ita ut non solum de spiritualibus rebus, sed etiam de exteriorum dispositione et provisione sermones admittantur. Loca in quibus vana et superflua dici debeant, invenire non possum. Neque igitur in divinis et sacratis locis confabulationes inducere, neque in illis locis ubi de disciplina agendum est, quaestiones aut contentiones verborum ventilare,
Abbreviated transcription (Latin):
malũ sauandũ consilis cõmodiori occirorit. Peobi gra. quanibi constantiã
laudart uolimi⁊ ad pusillammes nõ ad supebos ermonẽ nostrũ dragere
delomus quia cũ uiciũ superbit sub pretextu consticntie nõnũꝙͣ se contegat
di cepermius superbis landare coustantiã dñ cas ad uirtutẽ hortari c̾dmm
imptius in suo uicio confirmamꝰ Ephortemur engo add coustã ᵘ2 tundos
ad fimorẽ superbos. & fongalitate prodigos. ad liberalitarẽ auaros. ad huã¬
intarẽ parios. ad partitatẽ guloses. ad consiliũ temerarios. ad feruorẽ ꝯcłi
tepidos a selentiũ uerbosos. ad uerbũ exhorta ns mnus tacitos. ad alat̾¬
tate᷑ segnes. ad mausuetudinẽ ipacientes. a iusticiã negligentes. ad moul¬
gentiã condelesias̃ ueretundiã procans. ad. quietẽ precipiteo. ad ꝓruden ᷑
Iucantos. ad solicitudinẽ oblimo sos. et ad modestĩa taieretundos et dĩno.
quieguid dicere uolum⁊ cui dicendũ sit ex ipã prius nr̃i sermotus quali e

Expanded text:
malum sanandum consilio commodiori occurrit. Verbi gratia, quando constantiam laudare volumus, ad pusillanimes non ad superbos sermonem nostrum dirigere debemus, quia cum vitium superbiae sub praetextu constantiae nonnunquam se contegat, si coeperimus superbis laudare constantiam, dum eos ad virtutem hortari credimus, amplius in suo vitio confirmamus. Exhortemur ergo ad constantiam timidos, ad timorem superbos, ad frugalitatem prodigos, ad liberalitatem avaros, ad humanitatem parcos, ad parcitatem gulosos, ad consilium temerarios, ad fervorem zeli tepidos, ad silentium verbosos, ad verbum exhortationis nimis tacitos, ad alacritatem segnes, ad mansuetudinem impatientes, ad justitiam negligentes, ad indulgentiam crudeles, ad verecundiam procaces, ad quietem praecipites, ad prudentiam incautos, ad sollicitudinem obliviosos, et ad modestiam inverecundos, et omnino quidquid dicere volumus cui dicendum sit, ex ipsa prius nostri sermonis qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
ensũs as cor inftuere deteat paularur ad ueoba loq̃ntis aperint elli uos
adhm peins d̃ in agendo uel audiend̾o q̃i canes sĩtitutes lingnuã ꝑrofenont
ad sugulas actionto uchus molã labia contorq̃ndo nrenuentũt. ellu loquẽtes
Augitit eptendĩ. suꝑtilia exignt et oculos in orbẽ rotanto aui profida
cuicando pedes q eprendendo Ndiculos ã yatis ostentatõnis formã fumunt
eltu h̃a omult̃ aures ad qudiendũ facte nõ sit alrerã tanie collo detoeto pori

Expanded text:
influere debeat, palatum ad verba loquentis aperiunt. Alii quod adhuc pejus est! in agendo vel audiendo quasi canes sitientes linguam protendunt, et ad singulas actiones velut molam labia torquendo circumducunt. Alii loquentes digitum extendunt, supercilia erigunt, et oculos in orbem rotantes, aut profuncubitando, pedesque extendendo ridiculam satis ostentationis formam fingunt. Alii quasi ambae aures ad audiendum fact
Abbreviated transcription (Latin):
Acstironitcit᷑ intes epulas neciss tria ist Iecirco quĩ lingna que ĩ
onũ tempore prona ad peccatũ labituo ꝑiculosius cũ peo crapulã ĩ flãmata
fuerit ad loquendũ Relaxatur. ⁊ropterea aũt ames qui mter epulas logu¬
citati serierat pot in inferno positus uchementius in lingna ardebat¬
⁊ostodia oculoꝵ nter epulas pp̃c̃a necessaria ẽ quia nõ decet ib
dicam impudenter ea qne apno alios agmitur cc̾nulustrando prospiciat ses¬

Expanded text:
aciturnitas inter epulas necessaria est idcirco, quoniam lingua quae omni tempore prona ad peccatum labitur, periculosius cum per crapulam inflammata fuerit, ad loquendum relaxatur. Propterea enim dives qui inter epulas loquacitati servierat, post in inferno positus vehementius in lingua ardeboculorum inter epulas propterea necessariadicam impudenter ea quae apud alios aguntur circumlustrando prospiciat, se
Abbreviated transcription (Latin):
in cunctis ob eruantus uqz ad ungne stomgere et ut nillus demandi locus
tergii̾s acroni Relinguatur ad singnla uestigia deterniãtis preceptionibus
Estus est moous et fignratio mẽbrorũ corporis ad omne
Ie sex modis Reprehensibilis t̃memt. sez si est aut mollis aut dis¬
solutus aut tardus. aut citatus. aut procax. aut turbidns. Mollis
sixnificat lastimã. dissolatus negligeuciã tardus pigriciã. citatus Iutõ¬
tantiã procax superbiã. turbidus tracundiã Nãm ꝙ Iuoromuati metr
corporis corruptionẽ et dissolationẽ indicent int̾is superius demoristrratũ e¬

Expanded text:
in cunctis observationibus usque ad unguem stringere, et ut nullus deviandi locus in cunctis observationibus usque ad unguem stringere, et ut nullus deviandi locus tergiversationi relinquatur, ad singula vestigia determinatis praeceptionibus in gestu. Gestus est motus et figuratio membrorum corporis, ad omnem c sex modis reprehensibilis invenitur, scilicet, si est aut mollis, aut dissolutus, aut tardus, aut citatus, aut procax, aut turbidus. Mollis significat lasciviam, dissolutus negligentiam, tardus pigritiam, citatus inconstantiam, procax superbiam, turbidus iracundiam. Nam quod inordinati motus corporis, corruptionem et dissolutionem indicent ment
Abbreviated transcription (Latin):
Dermis ip̃e et uernus hereditas eius hereditabit enĩ homo ꝟmis bestias
ugo prodest in hitu qui feris ad tempus adheret gliaiũ queri et corrupms
putredme que in nobis ẽ et semper permanet nõ considerare Propteria
debent amatores Religionis opere demonstrare p̃tum ip̃i terreã despiciai
nec caruẽ que moritura ẽ cultu / nꝑstiaoso excolere sed pomupt᷑ nrimuetoꝵ
moꝵ orname a aufferre uestimeta plus uilia ꝙ̃ precio a plus grossa p̃
subtilit plus asperis ip̃ mollia plus fusta q̃ intida plus neglectẽ ꝙͣ accur¬
rate composita uel adaptata amare quatui ⁊ nõ possũt in uest̾iẽtis suis
per omia ꝯmoditatẽ abstidert nũꝙͣ tamẽ presiãt eis ub ad ostentationẽ
Poterant h fortassis beniuolentib ad eonditione modestie et huilitatis
su ficere et scio duros et Rebelles ammos ins⁊ adhuc mordacioribus lupati
fpenati fuerunt nõ facile abia p̾stim ciroris declinare quos quidẽ oꝑtet

Expanded text:
Vermis ipse, et vermis haereditas ejus, haereditabit enim homo vermes, bestiigitur prodest in habitu qui foris ad tempus adhaeret, gloriam quaerere, et corruptionis putredinem, quae in nobis est et semper permanet, non considerare? Propterea debent amatores religionis opere demonstrare quantum ipsi terrena despiciant, nec carnem quae moritura est cultu superstitioso excolere, sed pompae indumentorum, morum ornamenta anteferre. Vestimenta plus vilia quam pretiosa, plus grossa quam subtilia, plus aspera quam mollia, plus fusca quam nitida, plus neglecte quam accurate composita vel adaptata amare, quatenus si non possint in vestimentis suis per omnia commoditatem abscindere, nunquam tamen praesumant eis uti ad ostentationem. Poterant haec fortassis benevolis ad eruditionem modestiae et humilitatis sufficere, sed scio duros et rebelles animos, nisi ad haec mordacioribus lupatis frenati fuerint, non facile a via pristini erroris declinare. Quos quidem oportet
Abbreviated transcription (Latin):
guaditur ore peruerso auint oculis terit pede: digito loqui. tam furoris q̃
inquietudins signũ sit sea tamẽ hic solet ordo pboditionis ut pmũ ordo perĩ¬
imietudinẽ grantatis constantia deserat elc sit tandẽ usq ad impacien ͣᵐᵐ
furoris ermupat hr̃ etꝭ hic yestus i citatus sinc in ꝯuietus cñ molli et
procaci affintarẽ quia lentatio aligũ lascmiã aligũ impaciaiũ designar
inqmietus gestus lasemo et procace concordit sicut per salomonẽ dic̃i de
fene tr̃a domius mec percancellos prospepi et uideo pnulos considero uecordẽ
tuuenẽ qui truusit per plateas tuxta augulũ et propt̾ uĩa domus alient
ꝯraditur in obsturo elonespenastente dic̃ in noctis senebras Et caligic et
eete mulier occuorir illi opuatu intretricio preꝑata ao capiendas anmas

Expanded text:
graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, tam furoris quam inquietudinis signum sit, tamen hic esse solet ordo perditionis, ut primum homo per inquietudinem, constantiam gravitatis deserat, ac sic tandem usque ad impatientiam furoriprocaci affinitatem, quia levitas aliquando lasciviam, aliquando impatientiam designat. Inquietus gestus lascivo et procaci concordat, sicut per Salomonem dicitur: De fenestra domus meae per cancellos prospexi, et video parvulos, considero vecordem juvenem, qui transit per plateas juxta angulum, et prope viam domus alienae graditur in obscuro, advesperante die, in noctis tenebris et caligine. Et ecce mulier occurrit i
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbroꝵ et ut tandẽ dehac parit̃ f̾mẽ lognendi faciamus gestus homis in om̃
actu esst debe̾t graciosus surc mollitie guietus sc̃re dissolut iõe g̃ns sine tariliᵘ¬

Expanded text:
membrorum. Et ut tandem de hac parte finem loquendi faciamus, gestus hominis in omni membrorum. Et ut tandem de hac parte finem loquendi faciamus, gestus hominis in omni actu esse debet gratiosus sine mollitie, quietus sine dissolutione, gravis sine tardi
Abbreviated transcription (Latin):
se contineat neq alteruis mẽbri nnĩ stcomũ sna adipt̾ione i fineit Io est̾ut ocli
uideant aures auoiant nares olfaciãt os loqua. manus operent᷑ peds ãbulit
quatiuꝰ neq trausmitent᷑ officia mẽbroꝵ neg tuoroiate ꝓmisteatur Accũ
est custolia discipline tu getu ut unũquodq mẽbrñ is quod facit eo modo atr
mensue faciat quod fricientũ est̃ ⁊ nec plus nec minꝰ nec aliter ꝙͣ oporta paciat
quatuͤ in acta suo sic et droigatur et moueat᷑ ut in nilla nũꝙͫ parte tempe.
lruitẽ aut formã honestatis excedir hoc ẽ ut in paucis epemplificem᷑ Rdert
sinc aspersiont dentru uidere sinc defixione eculoꝵ. loqui sinc exteus iouc marnũ
et intentationc digitoꝵ sine contortione labioꝵ sĩc tactationt capitis. sint etenatiens
siapulaꝵ. sedere siue emaricanc courũ. sine alterutra superiectione pec̾um. Nnc

Expanded text:
se contineat, neque alterius membri ministerium sui admistione confundat. Id est, ut oculi se contineat, neque alterius membri ministerium sui admistione confundat. Id est, ut oculi videant, aures audiant, nares olfaciant, os loquatur, manus operentur, pedes ambulent, quatenus neque transmutentur officia membrorum neque inordinate permisceantur. Secunda est custodia disciplinae in gestu, ut unumquodque membrum id quod facit, eo modo atque mensura faciat quo faciendum est, id est nec plus nec minus, nec aliter quam oportet, faciat. Quatenus in actu suo sic et dirigatur et moveatur, ut in nulla unquam parte temperantiae limitem aut formam honestatis excedat, hoc est ut id paucis exemplis probemus ridere sine apertione dentium. videre sine defixione oculorum, loqui sine extensione manuum et intentatione digitorum, sine contorsione labiorum, sine jactatione capitis, sine elevatione ularum; sedere sine divaricatione crurum, sine alterutra superjectione pedum, sine
Abbreviated transcription (Latin):
ad sim officiũ Restringat quatemu dum alieꝵ mẽbrũ opera ͦ alteꝵ aũt om̃o
puictu maneat aut si forte eius oꝑa necessaria ẽẽ cognostõ. sno motu ad eo¬
operaudũ illi decenteo et oromate mouea᷑ ita ut miltil confust nnchil preposserũ
in mẽbris corporis agatur pes ut sciat unũgnodq in quo alteri dõat succurre̾
et in quo dũ aliuo moue̾t ᷑ͤ ⁊ debeat quietũ castodire e st̃ añt quast qued res¬
pu ᶜͣ corpus humanũ in quo ingulis mẽbris sua officia distributa sunt Dm
Cogo unũ mẽbrũ alteruis nẽb̃r epficiũ Iuoromate sib uendicat quid aliud
q̃ dencordiã uninersetatis perturbat. Dñq aliud suo motu alteruss motum
ĩmpedit certe illi quẽ natura moderatur dispõm eontraricit Erima ig̃r et
custodia discipline tn gestũ ut unũqnedq mẽ brũ ineo ad quod cratũ est offi ᵒ

Expanded text:
ad suum officium restringat, quatenus dum alterum membrum operatur, alterum aut omnino ad suum officium restringat, quatenus dum alterum membrum operatur, alterum aut omnino quietum maneat, aut si forte ejus opera illi necessaria esse cognoscitur, suo motu ad cooperandum illi decenter et ordinate moveatur. Ita ut nihil confuse, nihil praeposterum in membris corporis agatur, sed ut sciat utrumquodque in quo alteri debeat succurrere, et in quo dum aliud movetur, se debeat quietum custodire. Est enim quasi quaedam respublica corpus humanum, in quo singulis membris sua officia distributa sunt. Dum ergo unum membrum alterius membri officium inordinate sibi vindicat, quid aliud quam concordiam universitatis perturbat? Cumque aliud suo motu alterius motum impedit, certe illi quam natura moderatur, dispositioni contradicit. Prima igitur est custodia disciplinae in gestu, ut unumquodque membrum in eo ad quod creatum est officia
Abbreviated transcription (Latin):
neso lieentibu et indiscip linatis quantũ in hũs toubestere debeãt melius
mentis dissirat har postmodũ ectrmserus In mẽbris ordinẽ actionis ⁊ trro¬
bat huor tam ⁊pius meorato salomonis festimonio comprobutu et uhr in ap̃o¬
rata. heociũ ꝓris quidẽ mentis antosio at difluxio des precesisse ao ac pꝰ¬
modũ cenfusio at pertirobatio actionis sub secuta mẽmorarͬ seo. cm̃ ꝙ dᵈ
peruerss terit pede ãnut oculis digito logntᵉ demonstras ꝯfusio actionis
huit etiã est illus quos drci in libroͣ eccᶜⁱ ᵒ ex insũ coꝯnostĩ uro E ab occursu¬
fanes cognostitᵉ seusatus. Clunctus corporis et tisus deutiũ ⁊ ingcessũs hois
emiciant de illo quia uidelicer ꝓeris quod foris sine bene sinc male agitᵃ itior
aime qualitas intuentiũ oculis patenter moicatur et e cirto eporta noad
hant perturrbationẽ eaandã custodia disciplinẽ oppona ͦ quia unũqnoeq mẽb

Expanded text:
bescere debeant, melius mentis dissipat, ac postmodum extrinsecus in membris ordinem actionis perturbat, sicut jam saepius memorato Salomonis testimonio comprobatum est, ubi in apostata homine prius quidem mentis aversio atque defluxio modum confusio atque perturbatio actionis subsecuta memoratur. In eo enim quperverso, terit pede, annuit oculus, digito loquitur , demonstratur confusio actionis. Hinc etiam est illud quod dicitur in libro Eccsatus. Amictus corporis et risus dentium et ingressus hominis enuntiant de illo . Quia videlicet per illud, quod foris sive bene sive male agitur, interior animi qualitas intuentium oculis patenter indicatur. Et idcirco oportet ut ad hanc perturbationem sedandam custodia disciplinae opponatur, quae unumquodque membrum
Abbreviated transcription (Latin):
in corde mes et epemplo didisti disciplurã usquegno pihes dormis ipqueꝰ ͦ
de sompno nõ surgis tanlulũ dormes moditũ dormitabis pustllam
manus conseres ut qmescas et uemẽt quasi iursor ⁊ ꝯ estas tua et mẽdicitas
diste prudenciã que cũ non hr̃at aucẽ nec preceptorẽ nec princixẽ parat
estate cibũ sebi et conerredat quod comeoar in dremt Item de pigro uicut

Expanded text:
Usquequo piger dormis, usquequo de somno non consurgis? Paululum dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres ut quiescas, et veniet quasi cursor egestas tua, et mendicitasdisce prudentiam, quae, cum non habeat ducem, nec praeceptorem, nec principem, parat aes
Abbreviated transcription (Latin):
Malitas ⁊ modus loquendi in tribus coustat hoc ẽ quo gestu quo
sono qua significatiomi quid dicatiro. Distiplina iulet it bogentis
gestus merestus et humulis: Sonuis demissus et sñams: Signifita ͤ ueru¬
Odestiam debet habere gestus logutis ut nec inoro̾mate nͨ ĩpusi
nec tuxbulente inter loguendũ mt̃bra montat neq oculerũ mitibus¬
Qmilis debet esse gestus loguentis. ut apud anditores goctuũ¬
Omio loquentis esse debet de missus ne strepitu et ĩmoderata cla¬
mositate. auditores/ nos. aut ĩnuste terreat aut iustẽ osfendat¬
Danis debet esse nc prolationis asperitate tanto fiat animus
andientiu loneros ior. ꝙ̃ ad aures audientiũ durior. uenit et

Expanded text:
t motus loquendi in tribus constat, hoc est quo gestu, quo sono, qua significatione quid dicatur. Disciplina jubet ut loquentis sit gestus modestus et humilis, sonus demissus et suavis, significaodestiam debet habere gestus loquentis, ut nec inordinate, nec impudice, nec turbulenter inter loquendum membra moveat, neque oculorum nutibusmilis debet esse gestus loquentis, ut apud auditores gonus loquentis esse debet demissus, ne strepitu, et immoderata clamositate auditores suos aut injuste terreat aut juste offendse, ne prolationis asperitate tanto fiat animis audientium onerosior, quanto ad aures durior venit, et
Abbreviated transcription (Latin):
pressĩont clre introrsũ signata appart᷑. et que tu sigullo intriusero stulpta
ostenditur in cera externis fignrata demonstrat᷑ Sud togo aliad in istõ nob̃
initur nisi quia nos qui per exemplũ bonoꝵ quasi per quoddã sigulłũ eptime
exsculptũ informari cupmiꝰ quedã in eis sublima it qͣi timnẽtia qntdã uero
abiecta et quast depressa operũ uestĩgia ĩndumꝰ danctoꝵ gquppt̾ opera q̃ ꝙ̃tñ
adͥ aepoutationẽ hominiũ nõ ad dignitatẽ sed ad uilitate ꝑtinent ibla in cõntosione

Expanded text:
pressione cerae introrsum signata apparet, et quae in sigillo intrinsecus sculpta pressione cerae introrsum signata apparet, et quae in sigillo intrinsecus sculpta ostenditur, in cera exterius figurata demonstratur. Quid ergo aliud in isto nobis innuitur, nisi quia nos qui per exemplum bonorum, quasi per quoddam sigillum optime exsculptum reformari cupimus, quaedam in eis sublimia et quasi eminentia, quaedam vero abjecta et quasi depressa operum vestigia invenimus? Sanctorum quippe opera quae quantum ad existimationem hominum non ad dignitatem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eis per tuntationẽ Imp̾iim᷑ ad enis dem smulitus mis ꝑmagm̃e nos
quoq figuramͦ Sẽd sciendum ẽ ꝙ sicut cera insi priub emollita futo
formã non Recipit sit e homo quidẽ per manũ actionis aliduit ad foria
uirtutis nõ flectitur nisi pris per humlitatẽ ab om̃i elationis et con¬
tradiotionis Rigore molliatur Neq antẽ pto excmplũ alteonis ału¬
in miliut Reformari poterit qui ad huc per elationis uiciũ et boã aliena
oppugnat et sũa mala defendit Recesse est ergo ut si bonos ueratit᷑ tuntaa
uita nr̃ia tantꝰ ticius ad nomtene Redeat ꝙ̃to promptius in ocm̃ quã uiderit
uirtutis sptm per uolintauiã obedientiã se irlimar s tanto altius ei bestigũ
alient bonitatis incipiat inherert ꝙͣto artius studit bona alioꝵ Iuntari porti:
q̃ carpere aliã nobis ad hnc nõ ꝯtempnendã considerationt ad pño negotiũ
forma sigulli maiget eehibet fignra nãq que in segillo foris emnet in ĩ¬

Expanded text:
primimur, ad ejusdem similitudinis imaginem nos quoque figuramur. Sed sciendum est quod nisi prius cera emollita fuerit, formam non recipit, sic et homo quidem per manum actionis alienae ad formam virtutis non flectitur, nisi prius per humilitatem ab omni elationis et contradictionis rigore moliatur. Neque enim per exemplum alterius aliquin melius reformari poterit, qui adhuc per elationis vitium et bona aliena oppugnat, et sua mala defendit. Necesse est ergo ut si veraciter bonos imitarvita nostra tanto citius ad novitatem redeat, quanto promptius in omnem quam viderit virtutis speciem, per voluntariam obedientiam se inclinat, et tanto altius ei vestigium alienae bonitatis incipiat inhaerere, quanto arctius studet bona aliorum imitari potius quam carpere. Aliam nobis adhuc non contemnendam considerationem ad praesens negotium forma sigilli exhibet. Figura namque quae in sigillo foris eminet, im
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. pͣuo corde mailimat᷑ malũ. et in onũi tempore iuryia semiat. pro¬
ꝑterea enĩ hunc talem quẽ de indiscipiina et discordia pariter ĩneluit P ͦ
sionc mentis caderet foris postmodũ ad inconstantiã et semmnãda iurgia
nõ uecuret ⁊ iganda sunt ergo foris per disciplinã mẽtra corporis ut
intrusetus ullidetur status mentis quatmꝰ dũ undiq exterior custodia
Iuteriori mobilitati cohercende opponit᷑ tandẽ mens ad pacẽ stabilem
in semetipã calligatur. Oniq namq uitioꝵ motus disci ͥͣ cohercet
imprnut  que foris per disciplnã in habitu corporis consernat ͦ Ecce
quantũ ualtat uicinus disciplina nũc gualiter custodiri debtat ꝯsiderem ⁊
Capitulũ xun De hus in quib conseruanda est disciplina

Expanded text:
quitur, pravo corde machinatur malum, et in omni tempore jurgia seminat . Proquitur, pravo corde machinatur malum, et in omni tempore jurgia seminat . Propterea enim hunc talem quem de indisciplina et discordia pariter notare voluittoris aversione mentis caderet, foris postmodum ad inconstantiam et seminanda jurgia non veniret. Liganda ergo sunt foris per disciplinam membra corporis, ut intrinsecus solidetur status mentis, quatenus dum undique exterior custodia interiori mobilitati coercendae opponitur, tandem mens ad pacem in semetipsa colligatur. Omnium namque vitiorum motus disciplina coercet, imprimitur, quae foris per disciplinam in habitu corporis conservatur. Ecce vidimus quantum valeat disciplina, nunc qualiter custodiri debeat consideremus. Quatuor sunt praecipue in quibus servanda est disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
Iciplina ist compes cupiditatis malorũ desiderioꝵ carter
frenũ lascune. elationis ingum. uinculum iracundie q̃ domat
intemperantiã. lenitatem ligat. et omores mord̾inates motus mentis at
illuitos appetitus suffocat Sicut etũ de incanstantia mẽtis nascitur ⁊¬
oraiata motio corporis ita quoq dñ corpus per disciptinã astringitur
aiumꝰ ad constantiã ulluatur et paulatim mens intrinset ad quiẽtẽ
componit᷑ cũ per disciplint custodiã mali motus enis foras fluere non
smũtur. Iutegritas ego uirtus est qũ per tnternã merctis eustodiam
ordinate Regnut mẽbra corporis Interior nãq est custodia q̃ ordinat
sernat exteouis corporis mẽbru ued qui statum metis perdit subs eq̃mer
fotas inconstanciã motionis deflit at exteriori mebilitati idicat qd
milla interus Radue subsistat unde pͥer solomonẽ dicõ homo apostrita
uir Iunctilis graditur ore peruerso Anint oculis. terit xcde. digito lo¬

Expanded text:
ciplina est compes cupiditatis, malorum desideriorum carcer, frenum lasciviae, elationis jugum, vinculum iracundiae, quae domat intemperantiam, levitatem ligat, et omnes inordinatos motus mentis atque illicitos appetitus suffocat. Sicut enim de inconstantia mentis nascitur inordinata motio corporis, ita quoque dum corpus per disciplinam stringitur, animus ad constantiam solidatur. Et paulatim intrinsecus mens ad quietem componitur, cum per disciplinae custodiam mali motus ejus foras fluere non sinuntur. Integritas ergo virtutis est, quando per internam mentis custodiam ordinate reguntur membra corporis. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius corporis membra. Sed qui statum mentis perdit, subsequenter foras in inconstantiam motionis defluit, atque exteriori mobilitate indicat quod nulla interius radice subsistat. Unde per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito lo
Abbreviated transcription (Latin):
Ollem gestum temperat turbidus. et turbidũ mollis. dissolutũ ꝓrocax
procacẽ dissolutus citatus fardum. et tardus citatũ Qma tut̾ bitia
contr aria mechius luuts uurtus est̃ hec degestu a presente doctreniã ductie
suffiriant Si qui uero tam dii cord̾is fueriur ut huis de moratronibus insormaꝵ
nequeant illos quidẽ acroioribus stimulis urogtri oportet ut quõ spoute facere
nolunt faciaut uel tunti Stio antem ꝙ̃ difficcle sit cor malicia tuauratũ ad
formã distipline et spcm̃ honestatis incirouare dea uecesse est in dura matia
cũ saccłe ad formã non flectitur ei et acrioris flãme incendiu Etmalle gra

Expanded text:
Mollem gestum temperat turbidus, et turbidum mollis, dissolutum procax, procacem dissolutus, citatus tardum, et tardus citatum, quia inter vitia contraria medius limes virtus est. Haec de gestu ad praesentem doctrinam dicta sufficiant. Si qui vero tam duri cordis fuerint, ut his admonitionibus informari nequeant, illos quidem acrioribus stimulis urgeri oportet, ut quod sponte facere nolunt, faciant vel inviti. Scio enim quam difficile sit, cor malitia induratum ad formam disciplinae et speciem honestatis incurvare, sed necesse est ut dura materia cu
Abbreviated transcription (Latin):
malim nõ factre ẽd stũdtit etiam in hns que benc adit per
mueta ioreprcheusibilis apparere Item disciplina tẽ mẽbroꝵ om̃i
metus orematus et dispositio decens in om̃i hĩcũ et actionẽ aludisũo
quid sĩt disciplina m̃t actenate ꝙ̃ utilis et ꝙ̃ necessaria sit cc¬

Expanded text:
mala non facere, sed studet etiam in iis quae bene agit per mala non facere, sed studet etiam in iis quae bene agit per cuncta irreprehensibilis apparere. Item disciplina est membrorum omnium motus ordinatus, et dispositio decens in omni habitu et actione. Audistis quid sit disciplina, nunc attendite quam utilis et quam necessaria sit
Abbreviated transcription (Latin):
malũ reprehendat er singulos dies uitaro suã ad indiciũ uocat mlant
qũ surgert debet considerat quid egerit per noctẽ in uespera qñ cubitũ
uadit considerar guid egerit per dĩe Qtum ad bona agenda solito
alarrior ꝙ̃tum ad mala uincinda solito constantior uco quid ex hũs
sumpserit si in aliquo opert insidus ĩnuc supplantat ded qualiter.
demũ per indiciũ transacte dechptionis fucturã illius frandẽ cauere
possit quaturꝰ cũ nec supdonenits temptaͦ improuidũ ad malũ oꝑus
deiciat neq indistretum in bouo opere preseus negligencia fallat quis¬
quis cor snũ in eiusmodi fludio excercet. existimo ꝙ ceto ad illam
nũt ut ea gueq quc de disciplina nobis de monstranda sunt prose¬
ramus. Docebinius eogo uos priiũ quid sit distiplina deuide quid
ualeat postremo quomõdo obseruari debeat Capitulũ xu.¬
Se quiditate discipline¬
seiplma est conuersatio bona et honesta cui parũ est

Expanded text:
reprehendat. Per singulos dies vitam suam ad judicium vocat, mane quando surgere debet considerat quid egerit per noctem; in vespere quando cubitum vadit, considerat quid egerit per diem, quantum ad bona agenda solito alacrior, quantum ad mala vincenda solito constantior. Si quid ex iis sumpserit, si in aliquo opere suo insidiis inimici supplantatus sit, qualiter demum per indicium transactae deceptionis futuram illius fraudem cavere possit, quatenus eum nec superveniens tentatio improvidum ad malum opus dejiciat, neque indiscretum in bono opere praesens negligentia fallat. Quisquis cor suum in ejusmodi studio exercet, existimo quod cito ad illam nunc ut ea quoque, quae de disciplina nobis demonstranda sunt, proferamus. Docebimus ergo vos primum quid sit disciplina, deinde quid valeat, postremo quomodo observari debeat. CAP. X. Quid sit disciplina est conversatio bona et honesta, cui parum est
Abbreviated transcription (Latin):
pm̃t afimplicioribus quoq ad iiuistratã arroganter nõ gtempnũt
quia in scienͣ dei hoc est iperitia bent agendi enuctos prudẽtiores
at sapientiores ꝙ se cẽ existmãt nec crubestũt magrõs hr̃e omẽs
aguibus distere possunt quod ignorant qui benedicta dm̃ libenter
approbant. erores uero alienos quantũ ꝙ ad sẽ ꝑtineit cognouerit
pro temport student ucl modeste corripere uel prndent̾ dissmulare
Cm demq studiũ scitucit moꝵ discipłua eoruãt et mansuetiⁿᵘᵉ
ac medestiã mintis suc non solmi ini custodia oris sed etia in hĩtu a
yestũ corporis sin demoustrant sed et de bouoꝵ exemplis que in pñti
uobis oicenda existimo pancis nuc si potero uebbis demonstaibo

Expanded text:
piunt, a simplicioribus quoque administratam arroganter non contemnunt, piunt, a simplicioribus quoque administratam arroganter non contemnunt, qui in scientia Dei, hoc est in peritia bene agendi cunctoet sapientiores quam se esse existimant, nec erubescunt magistros habere omnes, a quibus discere possunt quod ignorant, qui bene dicta omnium libenter approbant, errores vero alienos quantum ad se pertinere cognoverunt pro tempore student vel modeste corripere, vel prudenter dissimulare. Qui denique studium scientiae, morum disciplina exornant, et mansuetudinem ac modestiam mentis suae non solum in custodia oris, sed etiam in habitu et gestu corporis sui demonstrant. Sed et de bonorum exemplis quae in praesenti vobis dicenda existimo, paucis nunc si potero verbis demonstrabo.
Abbreviated transcription (Latin):
lurgnã uram̃ a superflintati nõ solim t̾namũ uerboꝵ Restomgere seo tn
ipsis etiam que Recta sunt mensurã et modũ tenete et in collatione᷑ sc̃oꝵ
magis anditores ꝙͣ doctores ẽẽ eligite. Os clansũ et aures apertas hẽtt
et quantũ estis ad loq̃ndim modestiores tantũ estõte ad intelliꝰ sagatiores
dufficiat uobio si forte res sic se douyat qd sapitis petentibus ħũiliter
insinnare contra Resistentes antẽ nũꝙͣ presumatis pertinaciteo dicta
ues tra deftudere quia sicut iam uobis prediximꝰ multaꝵ molestiaꝵ cãs
tugia nistoant et mox ut liigua indistretẽ ac multiloquiũ Resoliatur
ad distõibuendã pacẽ cordis uestoi q̃i tanna hosti aperit ͬ Restat gͬͣ
fratres ut si uere Aiscipuli ueritatis eẽ cupitis tales uos sfudeatis Ex¬
hibert quibus ueritas facile persnaderi possit quia et ipa doⁿᵃ ueritatis
tetles amatores amat qui eam et asapientib exhibitã humliter sũsti¬

Expanded text:
uam vestram a superfluitate non solum inanium verborum restringite, sed in ipsis etiam quae recta sunt mensuram et modum tenete, et in collatione sanctorum magis auditores quam doctores esse eligite. Os clausum et aures apertas habete, et quanto estis ad loquendum modestiores, tanto estote ad intelligendum sagaciores. Sufficiat vobis si forte res sic exigat quod sapitis petentibus humiliter insinuare, contra resistentes autem nunquam praesumatis pertinaciter dicta vestra defendere, quia sicut jam vobis praediximus. multarum molestiarum causas jurgia ministrant, et mox ut lingua indiscrete ad multiloquium resolvitur, ad disturbandam pacem cordis vestri quasi janua hosti aperitur. Restat ergo, fratres, ut si vere discipuli veritatis esse cupitis, tales vos studeatis exhibere quibus veritas facile persuaderi possit, quia et ipsa doctrina veritatis tales auditores amat, qui eam et a sapientibus exhibitam humiliter susci
Abbreviated transcription (Latin):
creditur tanto cicius hoiẽm in deceptionis lagueũ precipitat p̃to de intẽ¬
tronis suc pricipio securus fiẽ actionis nõ obsepuat et imprudc̃s q̃i bia
plana ad foncã currit quia uidet guid faciat sed qui factũ suũ eꝯ deãt
nõ actendit Item nõ considerant ꝙ nõnũꝙͣ. eueure solet ut affectus
ãuim ita ambignus sit ut isi ex fine operis discerueoe nõ possit homo
qualitait suc inte̾ntionis di uero diligenter consideret ad quẽ f̾mẽ tendat
ment̾is affectio tunt tam plane uiciũ esse cognoscõ. in quo pris.
aĩmus sibi falss de uirtute blandia. et Rirosic Iuuenũt aliue aclhue¬

Expanded text:
creditur, tanto citius hominem in deceptionis laqueum praecipitat, quanto de intentionis suae principio securus finem actionis minus observat, et imprudens quasi via plana ad foveam currit, quia videt quid faciat, sed quid factum suum sequi debeat, non attendit. Item non considerat quod nonnunquam evenire solet, ut affectus animi ita ambiguus sit, ut nisi ex fine operis discernere non possit homo qualitatem suae intentionis. Si vero diligenter consideret ad quem finem tendat mentis affectio, tunc jam plane vitium esse dignoscitur, in quo prius sibi animus falso de virtute blandiebatur. Et rursum i
Abbreviated transcription (Latin):
pugnamus uor est saxien hmi̾ mũdi quã idem racobus ap̃łus tar.¬
nalem uoccit Et dyabolitã qut uersnta ẽ lt maligna Illas solu modo
astucit᷑ uiat̾ ex quirens̾ quibus possit et snũ tirors tegere et alienã
ueritatẽ ꝓ̃uis mamfestam in opmiont stuitoꝵ et insipientiũ hoñs axra¬
uare ded nõ tailis est sapitaͣ quc̃ de siroscm uenit que nescit et semetipãm¬

Expanded text:
est sapientia hujus mundi, quam idem Jacobus apostolus carnalem vocat et diabolicam quae versuta est et maligna , illas solummodo astutiae vias exquirens quibus possit errorem suum tegere, et alienam veritatem quamvis manifestam, in opinione stultorum et insipientium hominum depravare. Sed non talis est sapientia quae desursum venit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
paris et concordic seruanda diligtutia sit ut nulło unꝙͣ meyotio
quantũ in nobis est frationa dilectio perturbetur stuetams eis
frateone caritatis egno animo sust nere. nichil contenciost aut
arrohanter erga eos agtre. seo parati sempeo in om̃i opere et
pertmaciter insisteatibus cedere et laborantib libemes subueunt¬
Cquia inter pares nõ mingͣ peouer ã. gued uirtutis emulatio
et̃ solit ut uidelicet sobi tnuicẽ de successu uirtutũ tmũdeãt et os
hor in ex̾cendo bono opert tantũ uc inferiores uideant᷑ alterutrũ si. s¬
prentiure ꝯtendant tanto nos distretionis mõreramie continere necesse t
ut operã no tr̃a sĩtut ditũ est neq mꝯtramus nolentibus nez penitentib
ub toabanus qmia in utroq lioris suspitio ẽẽ potest ui qñ autẽ in ãgi

Expanded text:
pacis et concordiae servandae diligentia sit, ut in nullo, inquam, negotio pacis et concordiae servandae diligentia sit, ut in nullo, inquam, negotio quantum in nobis est, fraterna dilectio perturbetur. Studeamus eis fraternae charitatis aequo animo sustinere, nihil contentiose aut arroganter erga eos agere, sed parati semper in omni opere et pertinaciter insistentibus cedere, et laborantibus libenter subvenquia inter pares nonnunquam perversa quaedam virtutis aemulatio esse solet, ut videlicet sibi invicem de successu virtutum invideant, et ob hoc in exercendo bono opere tantum ne inferiores videantur, alter alterum praevenire contendant, tanto nos discretionis moderamine continere necesse est, ut operam nostram, sicut dictum est, neque ingeramus nolentibus, neque petentibus subtrahamus, quia in utroque livoris suspicio esse potest. Si quando autem in ali
Abbreviated transcription (Latin):
excusationẽ non hrẽt. Itaq necesse est ut sicut perfectoꝵ societatẽ
propter Renerẽtiã appetert nõ presimamᵈ Ita quoq istoꝵ consortiũ
pp̃ cantelã fuyiamus illos honorando quia talib sociari digni nõ
smuus istos cauendo quia talibus sociati facile corrumpi pos simius.
Drelerca sirut hus qui superiorib semper sotiari appetit sedatũ
ẽe moicat ita qui cũ peroribus assidue conuersari concuxiscit dep̃uatũ
st esst demonstrat et ideo cũ maloꝵ consortiũ appetere uolumꝰ
euxples nobis utilitatis fouctus prouent quia et culpã fugmꝰ et
ĩnocturit nrõe testimomiũ perhibemus. Colhidiana igr et fregueus
conueosa ᵒ no str̃a cũ mtdnis et equalibus nobis eẽ debet ata ut int᷑ eos
etiam gnostũq in bouo opłoe seruentiores ceruim ⁊ doꝵ secietaten
atqr familiaritatẽ aidius appetamus Cum hus uero fanta nobis

Expanded text:
excusationem non haberet. Itaque necesse est ut sicut perfectorum societatem excusationem non haberet. Itaque necesse est ut sicut perfectorum societatem propter reverentiam appetere non praesumimus, ita quoque istorum consortium propter cautelam fugiamus, illos honorando, quia talibus sociari digni non sumus, istos cavendo, quia talibus sociati facile corrumpi possumus. Praeterea sicut is qui superioribus semper sociari appetit, se elatum esse indicat, ita qui cum pejoribus assidue conversari concupiscit, depravatum se esse demonstrat. Et ideo cum malorum consortium appetere nolumus, duplex nobis utilitatis fructus provenit, quia et culpam fugimus, et innocentiae nostrae testimonium perhibemus. Quotidiana igitur et frequens conversatio nostra cum mediis et aequalibus nobis esse debet, ita ut inter eos etiam quoscunque in bono opere ferventiores cernimus, eorum societatem atque familiaritatem avidius appetamus. Cum his vero tanta nobis