comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽt ñ quitatẽ nec loquẽtur
mendaciũ: et nõ ĩueniet᷑ in ore
eoꝵ lingua dolosa : qm̃ ipsi
pascẽtur et accubabũt: et nõ
erit qui exterreat. ILauda filia
syon. iubila tu isrł: letare et ex¬
ulta in omui corde filia ihrłm.
abstulit dñs iudiciũ tuũ: auer¬
tit ĩimicos tuos rex isil. Dñs
in medio tui: nõ timebis ma¬
lũ ultra. In die illa dicetur ihe¬
rusalẽ noli tumere: syon non
dissoluãtur manus tue. Dñs
deus tuus in medio tui fortis:
ipse saluabit. Gaudebit suꝑ te
in leticia: silebit in dilectione
tua: exultabit suꝑ te in laude.
Nugas qui a lege recesserãt cõ¬
gregabo. quia ex te erãt: ut
nõ ultra habeas suꝑ eis obp¬
briũ. Ecce ego ĩterficiã om̃es
qui afflixerũt te in tꝑe illo⁊ et
saluabo claudicantem: et eã
que eiecta fuerat cõgregabo.
Et ponã eos in laudẽ et ĩ nomẽ
in onĩĩ terra cõfusiõis eoꝵ: in
tpe illo quo adducã uos. et in

Expanded text:
facient iniquitatem nec loquentur mendacium et non invenietur in ore eorum lingua dolosa quoniam ipsi pascentur et accubabunt et non erit qui exterreat lauda filia Sion iubilate Israhel laetare et exulta in omni corde filia Hierusalem abstulit Dominus iudicium tuum avertit inimicos tuos rex Israhel Dominus in medio tui non timebis malum ultra in die illa dicetur Hierusalem noli timere Sion non dissolvantur manus tuae Dominus Deus tuus in medio tui Fortis ipse salvabit gaudebit super te in laetitia silebit in dilectione tua exultabit super te in laude nugas qui a lege recesserant congnon ultra habeas super eis opprobrium. Ecce ego interficiam omnes, qui afflixerunt te in tempore illo; et salvabo claudicantem; et eam, quae ejecta fuerat, congregabo: Et ponam eos in laudem, et in nomen, in omni terra confusionis eorum: In tempore illo, quo adducam vos; et in
Abbreviated transcription (Latin):
sur: et ponet speciosã in soli¬
tudinẽ et in ĩuiũ ex quasi deser¬
tũ. Et accubabũt in medio eiꝰ
greges om̃es bestie genciũ: et
onocrotalus et hiricius in li¬
minibz eius morabũtur. Uox
cantãtis in fenestra coruus ĩ
suꝑ lininari: qm̃ attenuabo
robur eius. Hec est ciuitas glo¬
riosa habitãs in cõfidencia: q̃
dicebat in corde suo. Ego sũ:
et extra me nõ est alia ãplius.
Quomõ facta est in desertũ
cubile bestie: Omĩs qui tran¬
sit per eã sibilabit: mouebit
manũ suã.L¬
e ꝓuocatrix: et redẽpta
ciuitas colũba. Nõ audiuit
uocẽ: et nõ suscepit disciplinã.
In dño nõ est cõfisa: ad deum
suũ nõ apppĩquauit. Princi¬
pes eius in medio eius quasi
leones rugiẽtes. Iudices eius
lupi uesꝑe: nõ relinquebãt ĩ¬

Expanded text:
litudinem et in invium et quasi desertum et accubabunt in medio eius greges omnes bestiae gentium et onocrotalus et ericius in liminibus eius morabuntur vox cantantis in fenestra corvus in superliminari quoniam adtenuabo robur eius haec est civitas gloriosa habitans in confidentia quae dicebat in corde suo ego sum et extra me non est alia amplius quomodo facta est in desertum cubile bestiae omnis qui transit per eam sibilabit et movebit manum suam vprovocatrix et redempta civitas columba non audivit vocem et non suscepit disciplinam in Domino non est confisa ad Deum suum non adpropiavit principes eius in medio eius quasi leones rugientes iudices eius lupi ves
Abbreviated transcription (Latin):
mee possidebũt eos. Hoc eis e¬
ueniet pro suꝑbia sua: quia
blasphemauerũt. et magni¬
ficati sũt suꝑ ppłm dñi exerti¬
tuũ. Horribilis dñs suꝑ eos:
et attenuabit om̃es deos t̾re:
et adorabũt eũ uiri de loco su¬
o. om̃es insule genciũ. Sed et
uos ethiopes ĩterfecti gla dio¬

Expanded text:
meae possidebunt illos. Hoc eis emeae possidebunt illos. Hoc eis eveniet pro superbia sua: quia blasphemaverunt, et magnificati sunt super populum Domini exercituum. Horribilis Dominus super eos, et attenuabit omnes deos terrae; Et adorabunt eum viri de loco suo, omnes insulae gentium. Sed et vos, Aethiopes, i
Abbreviated transcription (Latin):
tis oꝑati. Querite iustũ q̃rite
mãsuctũr: si quo mõ abscon¬
damĩ in die furoris dñi: quia
gara destructa erit. et ascalon
in desertũ. Arotũ in meridie
aciẽt: et accaron eradicabit᷑.
Ue qui habitatis funiculũ
maris: gens ꝑditoꝵ. Uerbũ
dñ suꝑ uos chanaan terra
philistinoꝵ: et disꝑdã te ita
uit nõ sit inhabitator. Et erit
funiculus maris. requies
pastoꝵ: et caule pecoꝵ. Et erit
funiculus eius qui remãsent
de domo iuda: ibi pascẽtur in
domibz ascalõĩs. Ad uesperã
requiescẽt: quia uisitabit eoͤ
dũs deus eoꝵ: et auertet capti¬
uitatẽ eoꝵ. Audiui obꝓbriũ
moab. et blasphemias filio¬
rũ ãmon. que exprobrauer̃t
ppło meo: et magnificati sũt
suꝑ ternũos eoꝵ. ꝓpterea uiuo
ego dicit dñs exertituũ deus
isrl̃:. quia moab ut sodoma
erit. et filii ãmon quasi go¬
morra ⁊ siccitas spinarũ et a¬
cerui salis: et desertũ usq ine¬
ternũ. sieliquie ꝓpłi mai diri¬
piẽt illos: et residui gentis

Expanded text:
ati quaerite iustum quaerite mansuetum si quo modo abscondamini in die furoris Domini quia Gaza destructa erit et Ascalon in desertum Azotum in meridie eicient et Accaron eradicabitur vae qui habitatis funiculum maris gens perditorum verbum Domini super vos Chanaan terra Philisthinorum et disperdam te ita ut non sit inhabitator et erit funiculus maris requies pastorum et caulae pecorum et erit funiculus eius qui remanserit de domo Iuda ibi pascentur in domibus Ascalonis ad vesperam requiescent quia visitabit eos Dominus Deus eorum et avertet captivitatem eorum audivi obprobrium Moab et blasphemias filiorum Ammon quae exprobraverunt populo meo et magnificati sunt super terminos eorum propterea vivo ego dicit Dominus exercituum Deus Israhel quia Moab ut Serit, et filii Ammon quasi Gomorrha; Siccitas spinarum, et acervi salis, et desertum usque in aeternum: Reliquiae populi mei diripient eos, et residui gentis
Abbreviated transcription (Latin):
Et extendã manũ meã super
iudã: et suꝑ om̃es habitãtes
ihrlm. Et disꝑdã de loco hoc re¬
liquias baal. et noĩa edituo¬
rũ cũ sacerdotib: et eos qui ad¬
orãt suꝑ tecta miliciã celi. Et
adorãt et iurãt in dño. et iurãt
in melcho: et qui auertũtur de
post tergũ dñi. et qui nõ que¬
sierũt dñm nec ĩuestigauerũt
eũ. Silete a facie dñi dei. quia
iuxta est dies dũr: quia ppara¬
uit dñs deus hostiã: scĩficauit
uocatos suos. Et erit in die hos¬
tie dñi uisitabo suꝑ principes

Expanded text:
et extendam manum meam super Iudam et super omnes habitantes Hierusalem et disperdam de loco hoc reliquias Baal et nomina aedituorum cum sacerdotibus et eos qui adorant super tecta militiam caeli et adorant et iurant in Domino et iurant in Melchom et qui avertuntur de post tergum Domini et qui non quaesierunt Dominum nec investigaverunt eum silete a facie Domini Dei quia iuxta est dies Domini quia praeparavit Dominus hostiam sanctificavit vocatos suos et erit in die host
Abbreviated transcription (Latin):
polluerũt scm: ĩiuste egerũt
cõtra legẽ. Dñs iustus in me¬
dio eius: nõ faciet ĩ quitatẽ.
Maue mane iudiciũ suũ da¬
bit in luce: et nõ abscondetur.
Nesciuit aut̃ ĩ quus cõfusioñ.
Disꝑdidi gentes: et dissipati
sũt anguli earũ. Desertas fe¬
ci uias eoꝵ: dũ nõ est qui trã¬
seat. Desolate sũt ciuitates e¬
oꝵ: nõ remanẽte uiro nec ul

Expanded text:
gerunt contra legem Dominus iustus in medio eius non faciet iniquitatem mane mane iudicium suum dabit in luce et non abscondetur nescivit autem iniquus confusionem disperdi gentes et dissipati sunt anguli earum desertas feci vias eorum dum non est qui transeat desolatae sunt civitates eorum non remanente
Abbreviated transcription (Latin):
sũt faciẽtes ĩpietatẽ: et tẽpta¬
uerũt deũ. et salui facti sunt.
Tũc locuti sũt timẽtes deũ: u¬
nusquisq cũ ꝓximo suo. Et
actendit dñs et audiuit: et sc̃p¬
tus est liber monimẽti corã eo
timẽtib deũ et cogitãtib no¬
men eius. Et erũt michi ait
dñs exercituũ in die qua ego
facio in peculiũ: et parcã eis
sicut parcit uir filio sus serui¬
enti sibi. Et cõuertinũ et uide¬
bitis quid sit int̾ iustũ et ĩpĩi
et int̾ seruientẽ deo et nõ serui¬
entẽ ei. Eite enĩ dies ueĩet suc¬
censa quasi cauiuius. et erũt
omes suꝑbi et om̃es faciẽtes
ĩpietatẽ stipula: et inflãma¬
bit eos dies ueniẽs dicit dñs
exertituũ: que nõ relinquet
eis radicẽ et germẽ. Et orietur
uobis timẽtib nomẽ meũ
sol iusticie: et sanitas in pen-¬
nus eius. Et egredienũ et sali¬
etis sicut uituli de armẽto: et
calcabitis ĩpios cũ fuerĩt tiuoᷤ
sub planta pedũ ur̃oꝵ: in die

Expanded text:
tatem, et temptauerunt deum et salui facti sunt. tunc locuti sunt timentes deum unusquisque cum proximo suo: et adtendit dominus et audiuit, et scriptus est liber monumenti coram eo timentibus dominum et cogitantibus nomen eius. et erunt mihi, ait dominus exercituum, in die, qua ego facio, in peculium: et parcam eis, sicut parcit uir filio suo seruienti sibi. et conuertimini et uidebitis, quid sit inter iustum et impium et inter seruientem deo et non seruientecensa quasi caminus. Et erunt omnes superbi et omnes facientes impietatem stipula. Et inflammabit eos dies ueniens dicit Dominus exercituum, quę non derelinquet eis radicem et germen. Et orietur uobis timentibus nomen meum sol iustitiae et sanitas in pennis eius: et egredimini et salietis sicut uituli de armento: et calcabitis impios, cum fuerint cinis sub planta pedum uestrorum in die,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ recessistis de uia: et sc̃ada¬
lirastis plurimos in lege. Irri¬
tũ fecistis pactũ leui dicit dñs
exercituũ. ꝓter qd̾ et ego dedi
uos contẽptibiles et humiles
omĩb ppłis: sicut nõ seruastis
bias meas et accepistis faciẽ
in lege. Nũquid nõ pater unuᷤ
oũni nr̃m: Nũquid nõ deus u¬
nus creauit nos: Quare ergo
despicit unusquisq nr̃m fr̃em
suũ. uiolans pactũ patrũ nr̃o¬
rũ: Trãsgressus est ida. et ab¬
hoĩacio facta est in isrł et in
ihrłm: quia cõtamĩauit iudaˢ
scĩficacionẽ dñi quã dilexit et
habuit filiã dei aliem. Disꝑdar
dñs uirũ qui fecerit hoc magis¬
trũ et discipulũ de tabernacuł
iacob: et offerentẽ munus dño
exercituũ. Et hec rursũ fecistis.
Oꝑiebatis lacrimuis altare dũi
fletu et iugitir. ita ut ultra

Expanded text:
ia, et scandalizastis plurimos in lege: Irritum fecistis pactum Levi, dicit Dominus exercituum. Propter quod et ego dedi vos contemptibiles, et humiles omnibus populis, sicut non servastis vias meas, et accepistis faciem in lege. Numquid non pater unus omnium nostrum? Numquid non Deus unus creavit nos? Quare ergo despicit unusquisque nostrum fratrem suum, violans pactum patrum nostrorum? Transgressus est Juda, et abominatio facta est in Israhel et in Hierusalem quia contaminavit Iudas sanctificationem Domini quam dilexit et habuit filiam dei alieni disperdat Dominus virum qui fecerit hoc magistrum et discipulum de tabernaculis Iacob et offerentem munus Domino exercituum et hoc rursum fecistis operiebatis lacrimis altare Domini fletu et mugit
Abbreviated transcription (Latin):
in sermoĩb ur̃is. Et dixistis. In
quo eñ ferimus laborare: In
eo ꝙ dicitis. Omĩs qui facit
malũ bonus est in cõspectu
dnũ: et tales ei placẽt. Aut certe
bbi est deus iudicii:L¬
cce ego mittã angelũ¬
meũ: et p̃parabit uiã
aute faciẽ meã. Et statĩ ueĩet
ad templũ suũ dũator quẽ

Expanded text:
sermonibus vestris et dixistis in quo eum fecimus laborare in eo cum diceretis omnis qui facit malum bonus est in conspectu Domini et tales ei placent aut certe ubi est Deus iudicii ecce ego mittam angelumeum et praeparabit viam ante faciem meam et statim veniet ad te
Abbreviated transcription (Latin):
uĩa. Et dixistis. Quã ob causã:
Quia dñs testificatus est int̾
te et uxorẽ pubertatis tue quã
tu despexisti. Et hec particeps
tua: et uxor federis tui. Nõne
unus fecit: et residuũ sp̃us eiꝰ
est: Et quid unus querit: nisi
semen dei: Custodite ergo sp̃m
urm̃: et uxorẽ a dolescẽcie tue no¬
li despicere. Cũ odio habueris:
dimitte eã dicit dñs deus isrł.
Opiet aut̃ ĩ quitas uestimẽ¬
tũ eius: dicit dñs exercituũ.
Custo dite spm̃ ur̃m: et nolite

Expanded text:
Et dixistis: Quam ob causam? quia Dominus testificatus est inter te, et uxorem pubertatis tuae, quam tu despexisti: et haec particeps tua, et uxor foederis tui. Nonne unus fecit, et residuum spiritus ejus est? Et quid unus quaerit, nisi semen Dei? Custodite ergo spiritum vestrum, et uxorem adolescentiae tuae noli despicere. Cum odio habueris, dimitte, dicit Dominus Deus Israel; Operiet autem iniquitas vestimentum ejus, dicit Dominus exercituum: Custo
Abbreviated transcription (Latin):
tiqui. Et accedã ad uos in iudi¬
cio: et ero testis uelox malefici
et adulteris et ꝑiuris. et qui ca¬
lũpniãtur mercedẽ mercẽnarii.
uiduas et pupillos et opp̾mũt
ꝑegrinũ: nec timuerũt me di¬
cit dñs exertituũ. Ego enĩ dñs
et nõ mutor: et uos filii iacob
nõ estis consũpti. A dieb enĩ
patrũ uroꝵ recessistis a legitĩs
meis: et nõ custo distis. Reuer¬
tinũ ad me: et reuertar ad uoᷤ
dicit dñs exertituũ. Et dixistis.¬
In quo reuertem᷑: Si affigit hõ
deũ: quia uos cõfigitis me. Et
dixistis. In quo cõfigimus te:
In decimis et in p̾mitiuis. In
penuria uos maledicti estis:
et me uos cõfigitiᷤᷤ gẽs tota. In¬
ferte oẽm decimã in horreũ et
sit cibus in domo niea: et ꝓba¬
te me suꝑ hoc dicit dñs: si nõ
aꝑuero uobis catharactas
celi. et effudero uobis benedis¬
tionẽ usq ad habundanciã.
Et increpabo pro uobis deuo¬
rantẽ. et nõ corrũpet fructũ
terre ur̃e : nec erit sterilis uinea

Expanded text:
ersus: Et accedam ad uos, inquit, in iudicio et ero testis uelox maleficis et adulteris et periuris et qui calumniantur mercedem mercennarii, uiduas et pupillos et opprimunt peregrinum, nec timuerunt me, dicit dominus exercituum. ego enim dominus et non mutor: et uos filii Iacob non estis consumpti. a diebus enim patrum uestrorum recessistis a legitimis meis et non custodistis. reuertimini ad me, et reuertar ad uos, dicit dominus exercituum. Et postquo revertemur si adfiget homo Deum quia vos configitis me et dixistis in quo confiximus te in decimis et in primitivis et in penuria vos maledicti estis et me vos configitis gens tota inferte omnem decimam in horreum et sit cibus in domo mea et probate me super hoc dicit Dominus si non aperuero vobis cataractas caeli et effudero vobis benedictionem usque ad abundantiam et increpabo pro vobis devorantem et non corrumpet fructum terrae vestrae nec erit sterilis vinea
Abbreviated transcription (Latin):
polluistis illud in eoꝙ dicitis
mẽsa dñi cõtamĩata est: et qd̃
supponit᷑ cõrẽptibile est cũ ig¬
ne qui illud deuorat. Et dixisti.
Ecce de labore. Et exsufflastis il¬
lud dicit dñs exercituũ. Et ĩtu¬
listis de rapinis claudũ et lan¬
guidũ: et intulistis munus.
Nũquid suscipiã illud de ma¬
nu pĩa dicit dñs: Maledictus
dolosus qui habet in grege su¬
o masculũ. et uotũ faciens ĩ¬
molat debile dũo: quia rex
magnus ego dicit dũs exerti¬
tuũ: et nomẽ horribile ĩ gẽtib¬

Expanded text:
polluisti illud in eo quod dicitis: Mensa Domini contaminata est: et quod superponitur, contemptibile est, cum igne qui illud devorat. Et dixistis: Ecce de labore, et exsufflastis illud, dicit Dominus exercituum; Et intulistis de rapinis claudum, et languidum, et intulistis munus: Numquid suscipiam illud de manu vestra? dicit Dominus. Maledictus dolosus, qui habet in grege suo masculum, et votum faciens immolat debile Domino: Quia rex magnus ego, dicit Dominus exercituum, et nomen meum horribile in gentib
Abbreviated transcription (Latin):
posiustis suꝑ cor. Ecce ego ꝓ ici¬
am a uobis brachiũ. et disꝑgã
suꝑ uultũ ur̃m stercus solẽpni-¬
tatũ ur̃arũ. et assumet uos se¬
cũ: et scietis quia misi ad uos
mandatũ istud: ut ẽẽt pactũ
meũ cũ leui dicit dñs exercituũ.
Pactũ meũ fuit cũ eo uite et pa¬
cis : et dedi ei timorẽ et tunuit
me: et a facie uoĩs mei paue¬
bat. Lex ueritatis fuit in ore eiꝰ:
et ĩquitas nõ est ĩuenta in la¬
biis eius. In pace et equitate¬

Expanded text:
posuistis super cor. Ecce ego projiciam vobis brachium, et dispergam super vultum vestrum stercus solemnitatum vestrarum, et assumet vos secum. Et scietis quia misi ad vos mandatum istud, ut esset pactum meum cum Levi, dicit Dominus exercituum. Pactum meum fuit cum eo vitae et pacis: et dedi ei timorem, et timuit me, et a facie nominis mei pavebat. Lex veritatis fuit in ore ejus, et iniquitas non est inventa in labiis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
lũ est: Et si offeratis claudũ
et languidũ: nõne malũ est:
Offer illud duci tuo si placue¬
rit ei. aut si susceꝑit facĩe tuã¬
dicit dñs exertitiũ. Et nũc dep̃¬
canũ uultũ dei ut misereatur
bũ: de manu enĩ ur̃a factũ est
hoc: si quo modo suscipiat fa¬
cies ur̃as. dicit dñs exercituũ.
Quis est in uobis qui claudat
ostia: et incendat altare meũ
gratuito: Nõ est michi uolũ¬
tas in uobis dicit dñs exerti¬
tuũ: et nunus nõ suscipiã de

Expanded text:
lum est et si offeratis claudum lum est et si offeratis claudum et languidum nonne malum est offer illud duci tuo si placuerit ei aut si suscedicit Dominus exercituum. Et nunc deprecamini vultum Dei, ut misereatur vestri de manu enim vestra factum est hoc, si quomodo suscipiat facies vestras, dicit Dominus exercituum. Quis est in vobis, qui claudat ostia, et incendat altare meum gratuito? Non est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus exercituum: et munus non suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixistis. In quo dilexisti noᷤ.
Nõne fratꝰ erat esau iacob di¬
cit dñs: Et dilexi iacob: esau
aut̃ odio habui. Et posuit se¬
ir mõtes in solitudinẽ: et here¬
ditatẽ eius in dracones deserti.
Qd̃ si dixerit ydumea destructi
sumus. sed reuertẽtes edifica¬
bimus que destructa sũt: hec
dicit dñs exercituũ. Isti edifica¬
bũt et ego destruã: et uocabũt᷑
termini ĩpietatis: et ppłus cui
iratus est dñs usq in eternũ.
Et oculi ur̃i uidebũt: et uos di¬
cetis. Magnificet᷑ dñs suꝑ ter¬
minũ isrl̾. Filius honorat pa
trẽ: et seruus dñm suũ. Si er¬
go pater ego sũ. ubi est honor
meus: Et si dñs ego sũ. ubi est
timor meus: Dicit dñs exerti¬
tuũ ad uos o sacerdotes qui
despicitis nomẽ meũ: et dixistis.
In quo despeximus nomẽ tuũ
Offertis suꝑ altare meũ panẽ
pollutũ: et dicitis. In quo pol¬
luimꝰ te: In eo ꝙ dicitis: mẽsa
dñi despecta est. Si offeratis
cetũ ad ĩmolandũ⁊ nõne ma¬

Expanded text:
is in quo dilexisti nos nonne frater erat Esau Iacob dicit Dominus et dilexi Iacob Esau autem odio habui et posui montes eius in solitudinem et hereditatem eius in dracones deserti quod si dixerit Idumea destructi sumus sed revertentes aedificabimus quae deserta sunt haec dicit Dominus exercituum isti aedificabunt et ego destruam et vocabuntur Termini impietatis et Populus cui iratus est Dominus usque in aeternum et oculi vestri videbunt et vos dicetis magnificetur Dominus super terminutrem, et servus dominum suum: Si ergo Pater ego sum, ubi est honor meus? et si Dominus ego sum, ubi est timor meus? dicit Dominus exercituum: Ad vos, o sacerdotes, qui despicitis nomen meum, et dixistis: in quo despeximus nomen tuum? Offertis super altare meum panem pollutum et dicitis in quo polluimus te in eo quod dicitis mensa Domini despecta est si offeratis caecum ad immolandum nonne ma
Abbreviated transcription (Latin):
tradidissent: et uiderẽt ad huc
orbẽ ihero solimã stare. quã il¬
le casurã ẽẽ p̃dixerat. Tricesimo
auĩ etatis sue anno et captiui¬
tans quĩto: exorsus est ad con-¬
captiuos loqui. Et eodẽ tꝑe li¬
cet posterior hic in chaldea: ihe¬
remias in uidea ꝓpherauerũt.
Sermo eius nec satis disertus
net admodũ rusticus est: sed ex
utroq medie tẽperatus. Sacer¬
dos et ipse sicut et ihemias: p̃n¬
cipia uolum̃s et finẽ magnis
habẽs obscuritatib ĩuoluta.
Sed et uulgara euis edicio nõ
multũ distat ab hebraico. Unde
satis miror quid cause extitert:
ut si eosdẽ in uniuersis libris ha¬
bemus ĩterpretes: in aliis eadẽ¬
et in aliis diuersa trãstulerint.
legite igit᷑ et hũc iuxta trãslaci¬
onẽ nr̃am: quia per cola scrip¬
tus et cõmata. manifestiorẽ sen¬
sũ legentib tribuit. Si aut̃ ami¬
ci mei et hũc subsãnauer̃t: dice
tis eis ꝙ nemo eos cõpellat ut
scribãt. Sed uereor ne illud eis

Expanded text:
derent adhuc urbem Jerosolymam stare, quam ille casuram esse praedixerat. Trigesimo autem aetatis suae anno, et captivitatis quinto, exorsus est ad concaptivos loqui. Et eodem tempore, licet posterior, hic in Chaldea, Jeremias in Judaea prophetaverunt. Sermo ejus nec satis disertus, nec admodum rusticus est: sed ex utroque medie temperatus. Sacerdos et ipse, sicut et Jeremias: principia voluminis et finem magnis habens obscuritatibus involuta. Sed et Vulgata ejus editio non multum distat ab Hebraico. Unde satis miror quid causae exstiterit, ut si eosdem in universis libris habemus interpretes, in aliis eadem, in aliis diversa transtulerint. Legite igitur et hunc juxta translationem nostram; quia per cola scriptus et commata, manifestiorem legentibus sensum tribuit. Si autem amici mei et hunc subsannaverint, dicite eis quod nemo eos compellat ut scribant. Sed vereor, ne illud eis
Abbreviated transcription (Latin):
ecce totũ repleuerãt urtĩce: ope¬
ruerãt suꝑficiẽ eius spine: et ma¬
teria lapidũ destructa erat. Qd̾
cũ uidissẽ. posui in corde meo: et
exemplo didici disciplinã. Parũ
inꝙͣ dormues. modicũ dormita¬
bis ⁊ pauxillũ manus cõseres.
ut quiestas: et ueniet quasi tur¬
sor egestas tua. et mendicitas

Expanded text:
peruerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat. Quod cum vidissem, posui in corde meo et exemplo didici disciplinam. Parum, inquam, dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres, ut quiescas: Et veniet tibi quasi cursor egestas tua, et mendicitas
Abbreviated transcription (Latin):
gaudeas ⁊ et in ruina eius ne ex¬
ultet cor tuũ: ne forte uideat dñs
et displiceat ei. et auferat ab eo
irã suã. Ne cõtendas cũ pessimiᷤ
nec emuleris ĩpios ⁊ qm̃ nõ ha¬
bent futuroꝵ spem mali: et lu¬
cerua ĩpioꝵ extinguer᷑. Timne
dñm fili mi et regẽ: et cũ detrac¬
torib nõ cõnuiscearis: qm̃ repẽ¬
te cõsurget ꝑdicio eoꝵ ⁊ et ruinã
ntriusq quis nouit: Hec quoq¬
sapientibz: cognoscere ꝑsonã
in iudicio nõ est bonũ. Qui di¬
cit ĩpio iustus es: et maledicẽt
a ppłi. et detestabũtur eũ trib.
Qui arguũt laudabũtur: et su¬
per ipsos ueniet benedictio. La¬
bia deosculabit᷑: qui recta uͦba

Expanded text:
gaudeas et in ruina eius ne exgaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum ne forte videat Dominus et displiceat ei et auferat ab eo iram suam ne contendas cum pessimis nec aemuleris impios quoniam non habent futurorum spem mali et lucerna impiorum extinguetur time Dominum fili mi et regem et cum detractoribus non commiscearis quoniam repente consurget perditio eorum et ruinam utriusqibus: cognoscere personam in iudicio non est bonum. qui dicit impio: iustus es, maledicent ei populi, et detestabuntur eum tribus. qui arguunt, laudabuntur, et super. ipsos ueniet benedictio. labia deosculabitur qui recta uerba
Abbreviated transcription (Latin):
posiciõe initur bellũ: et erit sa¬
lus obi multa cõsilia sũt. Ercel¬
sa stulto sapiẽtia: in porta nõ¬
aꝑiet os suũ. Qui cogitat mala
facere: stultus nocabit᷑. Cogitaci¬
o stulti pcc̃m est: et abhoĩacio
hoĩm detractor. Si despaueris
lapsus in die angustie: ĩmiiu¬
etur fortitudo tua. Erue eos qui
ducũtur ad mortẽ: et qui trahũ¬
tur ad interitũ liberare ne cesses.
Si dixeris uires nõ suppetũt: qͥ
inspector est cordis ipse ĩtelligit.
Et seruatorẽ aĩe tue nichil fallit:
reddetq homi iuxta oꝑa sua.
Comede fili mi mel q̃a bonũ est:
et fauũ dulcissimũ gurturi tuo.
Sic et doctrina sapĩe aĩe tue. qͣn
tũ ĩueneris habebis in nouissi¬
nus spem: et spes tua nõ ꝑibit.
Ne insidieris et queras ĩpietatẽ
in domo iusti: neqz uastes requiẽ
eius. Sepcies enĩ cadet iustus et
resurget: ĩpii aut̃ toiruẽt in ma-¬
lũ. Cũ cetiderit ĩimitus tuus ne

Expanded text:
positione initur bellum: et erit sapositione initur bellum: et erit salus ubi multa consilia sunt. Excelsa stulto sapientia. Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stulti peccatum est: et abominatio hominum detractor. Si desperaveris lassus in die angustiae: imminuetur fortitudo tua. Erue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses. Si dixeris: Vires non suppetunt: qui inspector est cordis, ipse intelligit. Et servatorem animae tuae nihil fallit, reddetque homini iuxta opera sua comede fili mi mel quia bonum est et favum dulcissimum gutturi tuo sic et doctrina sapientiae animae tuae quam cum inveneris habebis in novissimis et spes tua non peribit ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neque vastes requiem eius septies enim cadet iustus et resurget impii autem corruent in malum cum ceciderit inimicus tuus ne
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit ĩ terficiet. Cui ue. tuius pa¬
tri ue. cui rixe. cui fouee. cui sine
causa uuluera : cui suffusio ocu¬
loꝵ: Nõne hiis qui morãtur in
uino ⁊ et studẽt calicibz epotãdis:
Ne ĩtuearis uinũ quãdo flaues¬
cit: tũ splenduerit in uitro tolor
eius. Ingredit᷑ blande: sed in no¬
uissimo mordebit ut coluber: et
sicut regulus uenena diffundet.
Otuli tui uidebũt extraneas. et
cor tuũ loquet᷑ ꝑuersa: et eris si¬
cut dormiẽs in medio mari. et qͣ¬
si sopitus gubernator amisso
clauo: et dices. Uerberauerunt
me sed nõ dolui: traxerũt me et
ego nõ sensi. Quãdo uigilabo:
et rursũ uina reperiã. Alip
rapinas meditatur mẽs eoꝵ:
et fraudes labia eoꝵ loquũtur.
Sapĩa edificabit᷑ domus: et pru¬
dẽcia roborabit᷑. In doctrina re-¬
plebũtur cellaria: uniuersa sub¬
stãcia p̃ciosa et pulcherrĩa. Uir
sapiẽs et forns est. et uir doctus ro¬
bustus et ualidus: quia cũ dis¬

Expanded text:
viderit, interficiet, Cui vae? cujus paviderit, interficiet, Cui vae? cujus patri vae? cui rixae? cui foveae? cui sine causa vulnera? cui suffusio oculorum? Nonne his qui commorantur in vino, et student calicibus epotandis? Ne intuearis vinum quando flavescit, cum splenduerit in vitro color ejus. Ingreditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundet. Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator, amisso clavo: Et dices: Verberaverunt me, sed non dolui: traxerunt me, et ego non sensi: quando evigilabo, et rursus vina reperiam? Cap.rapinas meditatur mens eorum, et fraudes labia eorum loquuntur. Sapientia aedificabitur domus, et prudentia roborabitur. In doctrina replebuntur cellaria, universa substantia pretiosa et pulcherrima. Vir sapiens, fortis est: et vir doctus, robustus et validus. Quia cum dis
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. gaudebit tetũ cor meũ: et
exultabũt renes mei. cũ locuta
fuerĩt rectũ labia tua. Nõ enu-¬
letur cor tuũ pcc̃ores ⁊ sed in tĩore
diũi esto tota die: quia habebis
spem in nouissimo. et prestola¬
cio tua nõ auferetur. Audi fili
mi et esto sapiẽs: et dirige ĩ uia
animũ tuũ. Noli ẽẽ in cõuiuiis
potatoꝵ. nec in cõmessatiõib
eoꝵ qui carnes ad uescendũ cõ
ferũt: quia uacãtes potib et
dantes simbola cõsumẽtur: et
uestiet᷑ pãnis dormitacio. Audi
patrẽ tuũ qui genuit te: et ne cõ¬
tẽpnas cũ senuerit mater tua.
Ueritatẽ eme: et noli uendere sa¬
pientiã. et do ctrunã et intelligẽ¬
ciã. Erultar gaudio pater iusti:
qui sapientẽ genuit letabit᷑ in
eo. Gaudeat pat̾ tuus et mater
tua: et exultet que genuit te. Pre
ue fili mi cor tuũ michi: et oculi
tui uias meas custodiãt. Fouea
enĩ ꝓfunda est meretrix: et puteuᷤ
angustus aliena. Insidiatur in
uia quasi latro: et quos ĩcautos

Expanded text:
or meum: Et exsultabunt renes mei, cum locuta fuerint rectum labia tua. Non aemuletur cor tuum peccatores: sed in timore Domini esto tota die: Quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur. Audi, fili mi, et esto sapiens: et dirige in via animum tuum. Noli esse in conviviis potatorum, nec in comessationibus eorum, qui carnes ad vescferunt quia vacantes potibus et dantes symbola consumentur et vestietur pannis dormitatio audi patrem tuum qui genuit te et ne contemnas cum senuerit mater tua veritatem eme et noli vendere sapientiam et doctrinam et intellegentiam exultat gaudio pater iusti qui sapientem genuit laetabitur in eo gaudeat pater tuus et mater tua et exultet qube, fili mi, cor tuum mihi: et oculi tui vias meas custodiant. Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus, aliena. Insidiatur in via quasi latro, et quos incautos
Abbreviated transcription (Latin):
uando sederis ut comedas¬
cũ principe: diligẽter actẽ¬
de que apposita sũt ante faciem
tuã: et statue cultrũ in gusture
aĩam tuã. sae desideres de cibis eiꝰ:
in quo est panis mendacii. Noli
laborare ut diteris: sed prudẽtie
tue pone modũ. Ne erigas ocu¬
los tuos ad opes quas habere
nõ potes: quia faciẽt sibi pẽnas
quasi aquile. et uolabũt in celũ.
Ne comedas cũ hoĩe inuido: et ne
desideres cibos eius: qm̃ in siłitu¬
dine arioli et cõiectoris estimat
qd̃ ignorat. Comede et bibe dicet
tibi: et mens eius nõ est tecũ. Ci¬
bos quos comederas euomes:
et ꝑdes pulchros sermões tuos.
In auribz insipientiũ ne loqua¬
ris: quia despiciẽt doctrinã eloquii
tui. Ne attingas ternũos ꝑuulo¬
rũ: et agrũ pupilloꝵ ne ĩtroeas.
ꝓpinquus enĩ eoꝵ fortis est: et ip¬
se iudicabit cõtra te causã illoꝵ
Ingrediat᷑ ad doctrinã cor tuũ:
et aures tue ad uerba sciẽtie. No

Expanded text:
uando sederis, ut comedascum principe, diligenter attende quae posita sunt ante faciem tuam: Et statue cultrum in gutture animam tuam, ne desideres de cibis ejus, in quo est panis mendacii. Noli laborare ut diteris: sed prudentiae tuae pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes, quas habere non potes: quia facient sibi pennas quasi aquilae, et volabunt in coelum. Ne comedas cum homine invido, et ne desideres cibos ejus: Quoniam in similitudinem harioli et conjectoris, aestimat quod ignorat. Comede et bibe, dicet tibi: et mens ejus non est tecum. Cibos, quos comederas, evomes, et perdes pulchros sermones tuos. In auribus insipientium ne loquaris: quia despicient doctrinam eloquii tui. Ne attingas terminos parvulorum: et agrum pupillorum ne introeas. Propinquus enim illorum fortis est: et ipse judicabit contra te causam illorum. Ingrediatur ad doctrinam cor tuum, et au
Abbreviated transcription (Latin):
agio grapha le¬
gitur: cuius aut¬
toritas ad robo¬
randa illa que in cõtencionẽ
ueniũt minus ydõnea iudica¬
tur. Chaldeo tamẽ sermõe cõ¬
scriptus: int̾ hystorias cõpu¬
tatur. Sed quia hũc librũ syno¬
dus nicena in numero sc̃arũ
scripturarũ legit᷑ cõputasse.
acquieui ꝑ ostulaciõi ur̃e. ym¬
mo exactioi: et positis occupa¬
cionib quib uehemẽter arta¬
bar. huic unã lucubraciũcu¬
lã dedi: magis sensũ e sensu ꝙ̃

Expanded text:
rypha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis se
Abbreviated transcription (Latin):
uincens scienciã nr̃am: nume¬
rus ãnoꝵ eius mestimabilis.
Qui aufert stillas pluuie. et
effundit ymbres ad instargur¬
gitũ qui de nubib fluũt: que
pretexũt cũcta desuꝑ. Si uolue
rit extendere nubes quasi tẽto¬
riũ suũ. et fulgurare lum̃e suo
et dat escas multis mortalib.

Expanded text:
vincens scientiam nostram; numevincens scientiam nostram; numerus annorum ejus inaestimabilis. Qui aufert stillas pluviae, et infundit imbres ad instar gurgitum. Quia de nubibus fluunt aquae, praetexerunt cuncta desurit extendere nubes quasi tentorium suum, Et fulgurare desuper luet dat escas multis mortalibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ro: Itaq ego rñdebo sermõib
tuis: et amicis tuis tecũ. Suspi¬
ce celũ. et ĩtuere et contẽplare ẽ¬
thera: ꝙ alcior te sit. Si ꝑeccaue¬
ris : quid ei nocebis: Et si mul¬
tiplicate fuerĩt ĩi quitates tue:
quid facies cõtra eũ: Porro si
iuste egeris quid donabis er.

Expanded text:
ro itaque ego respondebo sermonibus ro itaque ego respondebo sermonibus tuis et amicis tuis tecum suspice caelum et intuere et contemplare aethera quod altior te sit si peccaveris quid ei nocebis et si multiplicatae fuerint iniquitates tuae quid facies contra eum porro si iuste egeris quid donabis
Abbreviated transcription (Latin):
uultũ: quis est qui contẽpletur
eũ: Et suꝑ gentẽ et suꝑ omnes
hoĩes: qui regnare facit hoĩem
ypocritã ꝓpter pcc̃a ppłi. Quia
ergo ego locutus sũ ad deũ: te
quoq nõ ꝓhibeo. Si erraui: tu
doce me. Si ĩi quitatẽ locutus sũ:
ultra nõ addã. Nũquid a te deus
expeter eã: quia displicuit tibi:
Tu erũ cepisti loqui: et nõ ego.
Qdꝰ si quid nosti melius loq̃re.
Uiri intelligẽtes loquãtur mi¬
chi: et uir sapiẽs audiat me.
Iob aut̃ stulte locutus est: et uer¬
ba illius nõ souãt disciplinã.
Pater nu: ꝓbetur iob usq ad
finẽ. Ne desinas ab hoĩe ñ qui¬
tatis: quia ad dit suꝑ pcc̃a sua
blasphemiã: Inter nos interĩ
constringat᷑: et tũc ad iudiciũ
ꝓuocet sermoĩb suis deũ. d A¬
gitur heliu hec rursũ x¬
locutus est. Nũquid equa
tibi uidet᷑ tua cogitacio ⁊ ut di¬
ceres iustior deo sũ : Dixisti enĩ.
Nõ tibi placet qd̃ rectũ est. Uel
quid tibi ꝓderit si ego pectaue¬

Expanded text:
templetur eum et super gentem et super omnes homines qui regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi quia ergo ego locutus sum ad Deum te quoque non prohibeo si erravi tu doce me si iniquitatem locutus sum ultra non addam numquid a te Deus expetit eam quia displicuit tibi tu enim coepisti loqui et non ego quod si quid nosti melius loquere viri intellegentes loquantur mihi et vir sapiens audiat me Iob autem stulte locutus est et verba illius non sonant disciplinam pater mi probetur Iob usque ad finem ne desinas in hominibus iniquitatis quia addit super peccata sua blasphemiam inter nos interim constringatur et tunc ad iudicium provocet sermonibus suis Deum igitur Heliu haec rursum locutus est numquid aequa tibi videtur tua cogitatio ut diceres iustior Deo sum dixisti enim non tibi placet quod rectum est vel quid tibi proderit si ego peccave
Abbreviated transcription (Latin):
uabit iusticia tua. ꝓpter mul¬
titudinẽ calũpniatoꝵ clama¬
bũt: et eiulabũt ꝓpter uim bra¬
chii tyrãnoꝵ. Et nõ dixit. ubi
est deus qui fecit me. qui dedit
carmĩa in nocte: qui docet nos
suꝑ iumẽta terre: et suꝑ uolu¬
tres celi erudit nos. Ibi clama¬
uũt: et nõ exaudiet ꝓpter suꝑ¬
biã maloꝵ. Nõ ergo frustrã
au diet deus: et omp̃s siguloꝵ
causas intuebit᷑. Etiã cũ dixxeris
nõ considerat: iudicare corã eo
et expecta eũ. Aũc enĩ nõ infert
furorẽ suũ: nec ulciscitur scelus
ualde. Ergo iob frustra aꝑit os
suũ: et absq scĩa uerba multi¬
quoq heliu hec locutus
est. Sustine me paululũ: et in¬
dicabo tibi. Ad huc enĩ habeo
qd̃ pro deo loquar. Riepetã scien¬
tiã meã a principio: et oꝑ atorẽ
meũ ꝓbabo iustũ. Uere enĩ abs¬
q mendacio sermões mei: et ꝑ¬
fecta sciẽtia ꝓbabit᷑ tibi. Deus
potẽtes nõ abicit: cũ et ipse sit
potẽs. Sed nõ saluat impios:

Expanded text:
ter multitudinem calumniatorum clamabunt et heiulabunt propter vim brachii tyrannorum et non dixit ubi est Deus qui fecit me qui dedit carmina in nocte qui docet nos super iumenta terrae et super volucres caeli erudit nos ibi clamabunt et non exaudiet propter superbiam malorum non ergo frustra audiet Deus et Omnipotens singulorum causas intuebitur etiam cum dixeris non considerat iudicare coram eo et expecta eum nunc enim non infert furorem suum nec ulciscitur scelus valde ergo Iob frustra aperit os suum et absque scientia verba multiquoque Heliu haec locutus est sustine me paululum et indicabo tibi adhuc enim habeo quod pro Deo loquar repetam scientiam meam a principio et operatorem meum probabo iustum vere enim absque mendacio sermones mei et perfecta scientia probabitur tibi Deus potentes non abicit cum et ipse sit potens sed non salvat impios
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃es sermões meos auscul¬
ta. Etce a ꝑui os meũ: loquat᷑
lingua mea in faucibz meis.
Simplici corde meo sermones
mer: et sentẽtiã meã labia mea
purã loquẽtur. Sp̃us dei fecit¬
me: et spiraculũ om̃ipotentis
uiuificauit me. Si potes respõ¬
de michiret aduersũ faciẽ meã
consiste. Ecte et me sicut et te fe¬
cit deus: et de eodẽ luto ego quo¬
q formatus sũ. Uerũptamen
elo quẽtia mea nõ sir tibi gra¬
ius. Dixisti ergo in auribz me¬
is: et uocẽ uerboꝵ tuoꝵ audiui.
Maũdus sũ ego absq delicto: ĩ¬
maculatus et nõ est ĩiquitas
in me. Quia querelas in me-
repperit: ideo arbitratus est me
iimicũ sibi. Posuit in neruo pe¬
des meos: custodiuit om̃es se¬
mitas meas. Hoc est ergo ĩ quo
nõ es iustificatus. Respondebo
tibi: quia maior sit deus hoĩe.
aduersũ eũ contendis: ꝙ nõ ad
omĩa yerba rñderit tibi. Sema
loquit᷑ deus: et scdo idip̃m nõ

Expanded text:
t omnes sermones meos auscult omnes sermones meos ausculta: Ecce aperui os meum, loquatur lingua mea in faucibus meis. Simplici corde sermones mei, et sententiam meam labia mea pura loquentur. Spme, et spiraculum Omnipotentis vivificavit me. Si potes, responde mihi, et adversus faciem meam consiste. Ecce, et me sicut et te fecit Deus, et de eodem luto ego quoque formatus sum. Verumtamen eloquentia mea non sit tibi gravis, Dixisti ergo in auribus meis, et vocem verborum tuorum audivi: Mundus sum ego, absque delicto immaculatus, et non est iniquitas in me. Quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi. Posuit in nervo pedes meos, custodivit omnes semitas meas. Hoc est ergo, in quo non es justificatus: respondebo tibi, quia major sit Deus homine. Adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi. Semel loquitur Deus et secundo idipsum non
Abbreviated transcription (Latin):
Expectaui enĩ sermões ur̃os:
audiui prudenciã uestrã. Do¬
nec disceptarem̃ sermonib.
et donec purabã uos aliquid
dicere: considerabã. Sed ut ui¬
deo nõ est qui arguere possit
iob: et respondẽ ex uobis sermo¬
nib eius. Ne forte dicatis ĩuẽ¬
nimus sapĩam: deus ꝓierit eũ
nõ homo. Nichil locutus estii¬
chi: et ego nõ scõm urõs sermo¬
nes rñdebo illi. Extimuerũt et
nõ rñderũt ultra: abstulerũtq
a se eloquia. Qm̃ igit᷑ expecta¬
ui et nõ sũt locuti. steterũt nec
rñderũt ultra: rñdebo et ego par¬
tem meã: et ostendã scĩam mcã.
Plenus enĩ sũ sermonib: et
coartat me spũs ũteri mei. En
uenter meus quasi mustũ abs¬
q spiraculo: qd̃ lagunculas
nouas disrũpit. loquar et res¬
pirabo paululũ: aperiã labi¬
a mea et rñdebo. Nõ accipiã ꝑ¬
sonã uiri: et deũ homĩ nõ equa¬
bo. Nescio enĩ qmdu subsistã:
et si post modicũ tollat me fac
Itor meus. AXLII

Expanded text:
sermones vestros audivi prudentiam vestram donec disceptaremini sermonibus et donec putabam vos aliquid dicere considerabam sed ut video non est qui arguere possit Iob et respondere ex vobis sermonibus eius ne forte dicatis invenimus sapientiam Deus proiecit eum non homo nihil locutus est mihi et ego non secundum vestros sermones respondebo illi extimuerunt non responderunt ultra abstuleruntque a se eloquia quoniam igitur expectavi et non sunt locuti steterunt nec responderunt ultra respondebo et ego partem meam et ostendam scientiam meam plenus sum enim sermonibus et coartat me spiritus uteri mei en venter meus quasi mustum absque spiraculo quod lagunculas novas disrumpit loquar et respirabo paululum aperiam labia mea et respondebo non accipiam personam viri et Deum homini non aequabo nescio enim quamdiu subsistam et si itor meus. CAPUT XXXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
ibi qui oꝑantur ĩiquitatẽ. Ne¬
q enĩ ultra in hoĩs potestate
est: ut ueniat ad deũ in iudiciũ.
Conteret multos ĩnumerabi-¬
les: et stare faciet alios pro eis.
Nouit enĩ oꝑa eoꝵ: et id cirro
inducet noctẽ et cõterent᷑. Qua¬
si ĩpios ꝑtussit eos in loco uiden

Expanded text:
ibi qui operantur iniquitatem. Neibi qui operantur iniquitatem. Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium. Conteret multos innumerabiles, et stare faciet alios pro eis. Novit enim opera eorum: et idcirco inducet noctem, et conterentur. Quasi impios percussit eos in loco vi
Abbreviated transcription (Latin):
et iuxta uias singuloꝵ restitu¬
et. Uere enĩ deus nõ condẽpna¬
bit frustra: nec omp̃s subuer¬
tet iudiciũ. Quẽ cõstituit aliũ
suꝑ terrã: aut quẽ posuit suꝑ
orbẽ quẽ fabricatus est: Si di¬
rexerit ad eũ corsuũ: spm̃ illiꝰ
et flatũ ad se trahet. Deficiet
onuĩs caro simul: et homo in
intellectũ audi qd̾ dicit᷑. et au¬
sculta uocẽ eloquii mei. Nũqͥd
qui nõ amat iudiciũ sanari
p̃t: Et quomõ tu eũ qui iustus
est in tantũ condẽpnas: Qui
dicit regi apostota: qui uocat
duces impios. Qui nõ accipit
ꝑsonas prncipũ: nec cogno¬
uit tyrannũ. cũ disceptaret cõ¬
tra pauperẽ. Opus enĩ manu¬
um eius sũt oniuersi. Subito
morient᷑: et in media nocte tur¬
babũtur ppłi et ꝑtransibunt:
et auferẽt molentũ absq ma-¬
nu. Oculi enĩ eius suꝑ uias
hoĩm: et om̃es gressus eoꝵ con-¬
siderat. Nõ sũt tenebre. et nõ est
umbra mortis: ut abscondãt᷑

Expanded text:
et iuxta vias singulorum restituet iuxta vias singulorum restituet vere enim Deus non condemnabit frustra nec Omnipotens subvertet iudicium quem constituit alium super terram aut quem posuit super orbem quem fabricatus est si direxerit ad eum cor suum spiritum illius et flatum ad se trahet deficiet omnis caro simul et homo in intellectum audi quod dicitur et ausculta vocem eloquii mei numquid qui non amat iudicium sanare potest et quomodo tu eum qui iustus est in tantum condemnas qui dicit regi apostata qui vocat duces impios qui non accipit personas principum nec cognovit tyrannum cum disceptaret contra pauperem opus enim manuum eius sunt universi subito morientur et in media nocte turbabuntur populi et pertransibunt et auferent violentum absque manu oculi enim eius super vias hominum et omnes gressus eorum considerat non sunt tenebrae et non est umbra mort
Abbreviated transcription (Latin):
tione: et illuĩet in luce uiuen¬
tiũ. Attende iob et audime: et
tace dũ ego loquor. Si autẽ
habes qd loquaris: responde
michi. lo quere. Uolo enĩ te ap¬
parere iustũ. O si nõ habes
audi me: tace et docebo te sapi¬
nũtiãs itaq heliu etiã
hec locutus est. Audite sapien¬
tes uerba mea: et eruditi au-¬
scultate me. Auris enĩ uerba
ꝓbat: et gurtur escas gustu di¬
iudicat. Indiciũ eligamus
nobis: et iit̾ nos uideanus
quid sit melius. Quia dixit
iob iustus sũ: et deus subuertit
iudiciũ meũ. In iudicando enĩ
me mendaciũ est: uiolẽta sagit¬
ta mea absq ullo pc̃co. Quis
est uirut est iob qui bibit sub¬
sãnacionẽ quasi aquã: qui gͣ¬
ditur cũ oꝑantib ĩiquitatẽ.
et ambulat cũ uiris impiis:
Dixit enĩ. Nõ placebit uir deo:
etiã si cucurrerit cũ eo. Ideo uiri
cordati audite me. Ab sit a deo
ĩpietas: et ab om̃ĩpotẽte ĩi qui¬
tas. Opus enĩ honũs reddet ei:

Expanded text:
tione et inluminet luce viventione et inluminet luce viventium adtende Iob et audi me et tace dum ego loquar si autem habes quod loquaris responde mihi loquere volo enim te apparere iustum quod si non habes audi me tace et docebo te sapinuntians itaque Heliu etiam haec locutus est audite sapientes verba mea et eruditi auscultate me auris enim verba probat et guttur escas gustu diiudicat iudicium eligamus nobis et inter nos videamus quid sit melius quia dixit Iob iustus sum et Deus subvertit iudicium meum in iudicando enim me mendacium est violenta sagitta mea absque ullo peccato quis est vir ut est Iob qui bibit subsannationem quasi aquam qui graditur cum operantibus iniquitatem et ambulat cum viris impiis dixit enim non placebit vir Deo etiam si cucurrerit cum eo ideo viri cordati audite me absit a Deo impietas et ab Omnipotente iniquitas opus enim hominis reddet ei
Abbreviated transcription (Latin):
Increpat quoq per dolorẽ in lec¬
tulo: et omĩa ossa eius marces¬
cere facit. Ab hoĩabilis ei fit in
uita sua panis: et aĩe illius ci¬
bus ante desidera bilis. Tabescer
caro eius: et ossa que tecta fue¬
rant nuidabũtur. Apppĩquauit
corupcioĩ aĩa eius: et uita il¬
lius mortiferis. Si fuerit pro
eo angelus loquẽs unũ de si¬
nilib. ut aunũciet homĩs eqͥ¬
tatẽ: miserebit eius et dicet. li¬
bera eũ: ut nõ descendat in cor¬
rupcionẽ. Inueni in quo ei ꝓpi¬
cier. Consũpta est caro eius a
suppliciis: reuertat᷑ ad dies ad¬
olescẽcie sue. Dep̃cabit᷑ deũ et
placabilis ei erit: et uidebit fa-¬
ciẽ eius in iubilo: et reddet ho¬
mini iusticiã suã. siespiciet
hoĩes et dicet. Peccaui et uere de¬
liqui: et ut erã dignus nõ rece¬
pi. liberauit aĩam suã ne per¬
geret in interitũ: sed uiuẽs lucẽ
uideret. Ecce hec omĩa oꝑatur
deus tribz uicibz per singulos:
ut reuocet aĩas eoꝵ a corrup¬

Expanded text:
Increpat quoque per dolorem in lectulo, et omnia ossa ejus marcescere facit. Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis. Tabescet caro ejus, et ossa quae tecta fuerant, nudabuntur. Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Si fueo angelus loquens unum de milibus ut adnuntiet hominis aequitatem miserebitur eius et dicet libera eum et non descendat in corruptionem inveni in quo ei propitier consumpta est caro eius a suppliciis revertatur ad dies adulescentiae suae deprecabitur Deum et placabilis ei erit et videbit faciem eius in iubilo et reddet homini iustitiam suam respiciet homines et dicet peccavi et vere deliqui et ut eram dignus non recepi liberavit animam suam ne pergeret in interitum sed vivens lucem videret ecce haec omnia operatur Deus tribus vicibus per singulos ut revocet animas eorum a corrup
Abbreviated transcription (Latin):
mee. ilico suuexerũt. Pedes meoᷤ
subuerterũt: et oppresserũt qͣsi
fluctibz semitis suis. Dissipaue¬
runt itinera mea : insidiati sũt
michi et p̃ualuerũt: et nõ fuit
qui ferret auxiliũ. Quasi rup
as deuoluti sũt. siedactus sũ in
nichili. Abstulisti quasi uẽtus
desideriũ meũ: et uelur nubes
ꝑtransiit salus mea. Nũc aut̃
in meietip̃o marrescit aĩa me¬
a: et possidẽt me dies afflictiõis.
Nocte os meũ ꝑforatur dolou¬
b: et qui mecõmedũt non dor¬
ñt. In multitudĩe eoꝵ cõsu
capicio tunice suctĩxerũt me.
Cõparatus sũ luto: et assimi-¬
latus sũ fauille et cineri. Cla¬
mo ad te et nõ exaudis me:sto
et nõ respicis mne. Nutatus es
michi in crudelẽ: et in duricia
manus tue aduersaris michi.
El euasti me: et quasi suꝑ uen¬
tũ ponẽs elisisti me ualide. Sti¬
o quia morti tradas me: ubi
cõstitura est domus om̃i uiuẽ
bam quondã suꝑ eo qui affuic¬
tus erat: et cõpaciebatur aĩa

Expanded text:
illico surrexerunt: pedes meos subverterunt, et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis. Dissipaverunt itinera mea, insidiati sunt mihi, et praevaluerunt, et non fuit qui ferret auxilium. Quasi ruptas devoluti sunt. Redactus sum in nihili: abstulisti quasi ventus desiderium meum: et velut nubes pertransiit salus mea. Nunc autem in memetipso marcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. Nocte os meum perforatur doloribus; et qui me comedunt, non dormiunt. In mcapitio tunicae succinxerunt me. Comparatus sum luto, et assimilatus favillae et cineri. Clamo ad te, et non exaudis me; sto, et non respicis me. Mutatus es mihi in crudelem, et in duritia manus tuae adversaris mihi. Elevasti me, et quasi super ventum ponens, elisisti me valide. Scio quia morti trades me, ubi constituta est domus omni viventbam quondam super eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima