comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur acciperet ille sollicitus sue paupertatiscustos
fortem sententiam tenebat dicens. Mon achusqui
interram possessionem quaerit monachus non ẽ
Sic quippe metuebat paupertatis suae securitatẽ
perdere : sicut a uaridiuites solent perituras diui¬
tia scustodire. Ibiitaq propbetiae spũ magnisq
miracilis. cunctis longe lateq habitantibus uita ei¬
inclaruit.
am diequadam aduesperum inhortum mo¬
nasterii fecit iactare ferramenta. qu&e usitato
nos nomine uangas uocamus. Dixit itaq: dis¬
cipulis suis. Totuangas inhorto proicite. et ci¬
tius redite. Nocte uero eadem dum exmore

Expanded text:
tur acciperet, ille sollicitus suae paupertatis custos tur acciperet, ille sollicitus suae paupertatis custos fortem sententiam tenebat, dicens: Monachus qui in terra possessionem quaerit monachus non est. Sic quippe metuebat paupertatis suae securitatem perdere, sicut avari divites solent perituras divitias custodire. Ibi itaque prophetiae spiritu magnisque miraculis cunctis longe lateque habitantibus vita ejinclaruit. Nam die quadam ad vesperum in hortum monasterii fecit jactari ferramenta, quae usitato nos nomine vangas vocamus. Dixit itaque discipulis suis: Tot vangas in hortum projicite, et citius redite. Nocte vero eadem dum ex more
Abbreviated transcription (Latin):
quippe peregrinus quocenseretur nomine nesciȩba¬
tur sed eius nomen ille sp̃s prodidit. qui se ab illo pos¬
se eiciclamauit. Mox autem superuexaticorpus
uir dĩ incubuit . et malignus spsqui eum inuaserat
abscef sit. In tota urbe tunc statim quid in etclesia
factum fuis set in notuit Currere uiri et feminae no¬
biles atquignobiles pariter ceperunt certatimque
eum insuis rapere domibus conabantur. Alii ad cons¬
truendum monas terium predia. Alii pecunia s. Alii
subsidia quae que poterant offerre uirodĩ supplici¬
ter uolebant. Sed seruu somni potentis dñi horum ni¬
chilaccipiens egressusurbem . Non longede sertum
locum reperit ibiq sibi humile habitaculum constru¬
xit. Ad quemdum multipergunt exemplo illius e¬
ternae uitae accendidesi derio ceperunt atq sub
eius magisterio i n omni potentis sed nĩ seruiti ũ deder
Cumq: ei crebro discipuli humiliter imminerent.
ut prousu monas terii possessiones quae offereban¬

Expanded text:
quippe peregrinus quo censeretur nomine nesciebaquippe peregrinus quo censeretur nomine nesciebatur, sed ejus nomen ille spiritus prodidit, qui se ab illo posse ejici clamavit. Mox autem super vexati corpus vir Dei incubuit, et malignus spiritus qui eum invaserat abscessit. In tota urbe tunc statim quid in ecclesia factum fuisset innotuit. Currere viri et feminae nobiles atque ignobiles pariter coeperunt, certatimque eum in suis rapere domibus conabantur. Alii ad construendum monasterium praedia, alii pecunias, alii subsidia quaeque poterant, offerre viro Dei suppliciter volebant. Sed servus omnipotentis Domini horum nihil accipiens, egressus urbem non longe desertum locum reperit, ibique sibi humile habitaculum construxit. Ad quem dum multi pergunt, exemplo illius aeternae vitae accendi desiderio coeperunt, atque sub ejus magisterio in omnipotentis se Domini servitium dederunt. Cumque ei crebro discipuli humiliter imminerent, ut pro usu monasterii possessiones quae offereban
Abbreviated transcription (Latin):
Cum primo desiriae partibus adspolitanam urbẽ
uenisset. ingressusecclesiam acustodibus petiit.
ut sibi quantum uelleo licentia concederetur oran¬
di eumq: horis secretioribus egredinonur gue¬
rent. Qui mox adorandum stetit : diemq totũ per¬
egit. in orationem. Cui sequentem continuauit et
noctem. Secundo etiamdie cum nocte subsequenti
indefessus inprecibus perstetit. Diem quoq: tertiũ
in oratione coniunxit. Cumq: hoc unus excusto dibus
superbiaespũ inflatuscerneret. unde proficere
debuit. indead fectus damna peruenit. Namhunc
simulatorem dicere. et uerborustico coepit in pos¬
torem clamare . quise tribus diebus et noctibus ora¬
re ante oculos hominum demonstraret . Qui proti¬
nus currens uirum dĩ a lapa percussit . ut quasi re¬
ligiosae uitae simulator esset de ecclesia cum con¬
tu melia exiret. Sed bunc repente ultor sp̃sinuasit
atq: ad uiridĩ uestigia strauit acper õsilliusclama¬

Expanded text:
Cum primum de Syriae partibus ad Spoletanam urbem Cum primum de Syriae partibus ad Spoletanam urbem venisset, ingressus ecclesiam a custodibus petiit ut sibi quantum vellet 304 licentia concederetur orandi, eumque horis secretioribus egredi non urgerent. Qui mox ad orandum stetit, diemque totum peregit in oratione, cui sequentem continuavit et noctem. Secundo etiam die, cum nocte subsequenti indefessus in precibus perstitit, diem quoque tertium in oratione conjunxit. Cumque hoc unus ex custodibus superbiae spiritu inflatus cerneret, unde proficere debuit, inde ad defectus damna pervenit. Nam hunc simulatorem dicere, et verbo rustico coepit impostorem clamare, qui se tribus diebus et noctibus orare ante oculos hominum demonstraret. Qui protinus currens, virum Dei alapa percussit, ut, quasi religiosae vitae simulator, de ecclesia cum contumelia exiret. Sed hunc repente ultor spiritus invasit, et ad viri Dei vestigia stravit, ac per os illius clama
Abbreviated transcription (Latin):
pusinuentum .ẽ. acsinulla hoc incisio ferrite tigis set
etrus. Quisnon obstupescat talia signa mortuorũ
quae fiunt pro exercitatione uiuentium.¬
fuit iuxta spolitanam urbem uir uiutae uenerabilis
isa ac nomine qui asq: ad extrema E pene gothorũ
tempora peruenit quem nostrorum multi noueruN
Et maxime sacra uirgo gregoria quae nunc in hac
romana urbe iuxta ecclesiam beatae memoriae
semperuirginis habitat. Quaedum ad olescentiae
suae tempore constitutis iamnuptiis inecclesiam
fugis set et scãẽ moniali suitae conuersationem quae¬
reret ab eodemuiro defensa atq: ad eum quem
desiderabat habitum dño protegente perducta
.ẽ. Quae quia sponsum fugit in terra  habere
meruit sponsum incaelo. Multa autem de eodẽ
uiro Narrante uenerabile patre eleutherio
agnoui. quiȩthunc familiariter nouerat. et eius
uerbi suita fidem praebebat. Hic itaq: uener abilis
i saacortus exitalia non fuit. sed ea illius narra

Expanded text:
pus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigisset. pus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigisset. PETR. Quis non obstupescat talia signa mortuorum, quae fiunt pro exercitatione viventiumfuit juxta Spoletanam urbem vir vitae venerabilis Isaac nomine, qui usque ad extrema pene Gothorum tempora pervenit, quem nostrorum multi noverunt, et maxime sacra virgo Gregoria, quae nunc in hac Romana urbe juxta Ecclesiam beatae Mariae semper virginis habitat. Quae dum adolescentiae suae tempore constitutis jam nuptiis in ecclesiam fugisset, et sanctimonialis vitae conversationem quaereret, ab eodem viro defensa, atque ad eum quem desiderabat habitum, Domino protegente, perducta est. Quae quia sponsum fugit in terra, habere sponsum meruit in coelo. Multa autem de eodem viro, narrante venerabili Patre Eleutherio, agnovi, qui et hunc familiariter noverat, et ejus verbis vita fidem praebebat. Hic itaque venerabilis Isaac ortus ex Italia non fuit, sed ea illius norro
Abbreviated transcription (Latin):
caedem diequa dragesimo rextotila iussisset ut ciues
illiu surbis qui quolibet dispersi essent ad eamsine aliqua
trepidatione remearent. hii qui prius fame fugeranT:
uiuendilicentia acceptare uersi sunt. Sed cuius uitae
eorum ep̃s fuerat memores ubi sepultum esset cor¬
pus illius qua e sierunt ut hoc iuxta honorem debitũ
in eccle sia beatipetri a postolihumarent. Cumq itũ
esset ad sepulchrum effossa terra inuenerunt
corpus pueri pariter bumati. ut pate iamdie quadra¬
gesi motabe corruptum et uermibus plenum. Cor¬
pus uero epĩ ac sidie eodem esset sepultum. Et quod
esset adhuc magna ammiratione uenerandum quia
ita caput eiu sunitum fuerat corpori. acsi ne quaquã
fuisset abscisum. si quidelicet . ut nulla uestigia sectio¬
nis apparerent. Cumq hoc et intergauerterent :
ex quirentes si quod signum uelde alia monstrari incisi¬
one potuis set ita sanumatq: intemeratum omnecor¬

Expanded text:
caedem die quadragisimo rex Totila iussisset, ut cives caedem die quadragisimo rex Totila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qui prius famem fugerant, vivendi licentia accepta, reversi sunt. Sed, cuius vitae eorum episcopus fuerat, memores, ubi sepultum esset corpus illius quaesierunt, ut hoc iuxta honorem debitum in ecclesia beati Petri apostoli humarent. Cumque itum esset ad sepulchrum, effossa terra, invenerunt corpus pueri pariter humati, utpute iam die quadragisimo, tabe corruptum et vermibus plenum; corpus vero episcopi, acsi die eodem esset sepultum. Et quod est adhuc magna admiratione venerandum, quia ita capud eius unitum fuerafuisset abscissum, sic videlicet, ut nulla vestigia sectionis apparerent. Cumque hoc et in terga verterent, exquirentes si quod signum vel de alia monstrari incisione potuisset, ita sanum atque intemeratum omne cor
Abbreviated transcription (Latin):
continuos gothorum exercitus obsedit. Ex qua
multiciuium fugerunt quifamis periculum ferre
non poterant. Annouero septimo nec dumfinita.
obses samurbem gothorum exercitus intrauit
T unc comes qui eidem exercitui praeerat. ad regẽ
totilam nuntio smisit. ex quirens quid de epo uel po¬
pulo fieriiuberet . Cui ille praecipit dicens. Ep̃o
prius a uertice usq ad calcaneum corrigiamtolle. et
tunc caput illiu samputa. Omnem uero populum qui
illic inuentus ẽ: gladio extingue. Tunc isdem comes
uenerabilem uirum hercolanum epm. super urbis
murum deductum capite truncauit. Euiscutem
iammortui. auertice usq: ad calcaneum incidit
ut ex eiuscorpolre corrigia sublata uideretur.
Moxq. corpus lic illius. extramurum proiecit
Tunc quidam humanitatis pietate compulsi. abscisum
caput ceruici ap ponentes. cum unopar uulo infan¬
te quiillic extinctus inuentus ẽ iuxta murũ cor¬
pusepĩ sepulture tradiderunt. Cumq post eandẽ

Expanded text:
continuis Gothorum exercitus obsedit. Ex qua continuis Gothorum exercitus obsedit. Ex qua multi civium fugierunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo necdum finito, obsessam urbem Gothorum exercitus intravit. Tunc comis, qui eidem exercitui praeerat, ad regem Totilam nuntius misit, exquirens, quid de episcopo vel populo fieri iuberet. Cui ille praecepit, dicens: "Episcopo prius a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extingue". Tunc isdem comis venerabilem virum Herculanum episcopum super urbis murum deductum capite truncavit eiusque cutem iam mortui a vertice usque ad calcaneum incidit, ut ex eius corpore corrigia sublata videretur. Moxque corpus illius extra muruin proiecit. Tunc quidam humanitatis pietate conpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eandem
Abbreviated transcription (Latin):
cus et tonitruum et tanta uis pluuiae erupit.
ut hiiqui eum custodiendum acceperant. in mensi¬
tatẽ pluuiae ferre non possent. Et dummagna
nimis inundatio fueret intra eandem designationẽ
circuli inqua uirdĩ fulgentius stetit. Neuna quidẽ
pluuiae gutta descendit. Quod dum regicrudelis:¬
simonuntiatum fuis set illa mens effera admag¬
nam eius reuerentiam uersa .ẽ. cuius poenam prius
insatiabili furore sitiebat : Si c omni potens ds̃ contra
operatur. ut quise superbe contra praecepta ueri¬
tatis eleuant eorum ceruicem ueritas perhumi¬
les praemat
uper quoq: floridus uenercbilisuir uit&e ep̃s. nar¬
rauit quoddam me morabile ualde miraculum dicens.
Virsc̃issimus bercdlanus nutritus meus. perusinae
ciuitatis ep̃s fuit ex conuersatione monasterii. ad
sacerdotali sordinis gratiam deductus. totilae autẽ
perfidi registem poribus. eandem urbem annis septẽ

Expanded text:
cus et tonitrua factus est magnus, et tanta uis pluuiae erupit, cus et tonitrua factus est magnus, et tanta uis pluuiae erupit, ut hi, qui eum custodiendum acceperant, immensitatem pluuiae ferre non possent. Et dum magna nimis inundatio fieret, intra eamdem designationem circuli, in qua uir Do- mini Fulgentius stetit, ne una quidem pluuiae gutta descendit Quod dum regi crudelissimo nuntiatum fuisset, illa mens effe- ra ad magnam eius reuerentiam uersa est, cuius penam prius insatia- bili furore sitiebat. Sic omnipotens Deus contra operatur; ut qui se superbe contra praecepta veritatis elevant, eorum cervicem veritas per humiles praemat. 13. Nuper quoque Floridus venerabilis vitae episcopus narravit quoddam memorabile valde miraculum, dicens: 'Vir sanctissimus Ercolanus, nutritor meus, Perusinae civitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam devotus. Totilae autem perfidi regis temporibus eandem urbem annis septem
Abbreviated transcription (Latin):
oc autem quod diuisa pluuia factum narra¬
ui miraculum : etiam in alterius epĩ ueneratione
monstratum .ẽ. Namquidam clericus senex qui ad¬
buc super .ẽ. eidemrei praestosefuisse testatur
dicens. Fuligentius ep̃s quiutriculensae ecclesiae
praeerat regem crudelissimum totilam infensum
omnimodo babebat. Cumq: ad easdem parte scumex
ercitu propinquas sec curae fuit ep̃o perclericos su
os exenia mittere . eiusq furoris insaniam si posset
muneribus mitigare. Quae ille ut uidit protinus
spreuit. atq iratus suis hominibus iussit . ut eun¬
deme pm̃ sub omnia speritate constringerent.
eumq: eius examini seruarent. Quemdum feroces
gothiministriscilicet crudelitatis illius tenuis sent
circumdantes eum uno in locostare praeceperunt
eiq: interra circulum de signauerunt. extraquem
pedem nullo modo auderet extrahere. Cumq uir
dĩ in solenimio estuaret ab eisdem gothis circumda¬
tus et designatione circuli inclausus repente corus¬

Expanded text:
Hoc autem quod divisa pluvia factum narraHoc autem quod divisa pluvia factum narravi miraculum etiam in alterius episcopi veneratione monstratum est. Nam quidam clericus senex, qui adhuc superest, eidem rei praesto se fuisse testatur, dicens: 'Fulgentius episcopus, qui Utriculensi ecclesiae praeerat, regem crudelissimum Totilam offensum omnimodo habebat. Cumque ad easdem partes cum eos exenia mittere, eiusque furoris insaniam, si posset, muneribus mitigare. Quae ille ut uidit, protinus spreuit, atque iratus suis hominibus iussit, ut eumdem episcopum sub omni asperita- te constringerent, eumque eius examini seruarent. Quem dum fero- ces Gothi, ministri scilicet crudelitatis illius, tenuissent, circumdantes eum uno in loco stare preceperunt, eique in terra circulum designaue- runt, extra quem pedem tendere nullo modo auderet. Cumque uir Dei in sole nimio intraret, ab eisdem Gothis circumdatus, et designa- tione circuli inclusus, repente corrus
Abbreviated transcription (Latin):
autem ut sepultum corpus meum fuerit : ex loco eodẽ
subomnifestinatione discedite. De functiigitur cor¬
pus in posuerunt naui. Cumq: populoniamtenderent.
collecto in nubibus aere. In mensanimispluuia erupit.
Sed ut cunctis patesceret. cuiusuiricor pusnauis illa
portaret. per illummaris spatium quod abhelba in su¬
la usq populoniam duodecim milibusdistat . Circa utra¬
q: nauis latera. procellosa ualde pluuia descendit
et in naui eadem una pluuiae gutta noncecidit
Peruenerunt itaq: ad locumclerici : et sepulturȩ tradi¬
derunt corpus sacerdotis sui : cuius praecepta ser¬
uantes ad nauem subfestinatione reuersi sunt
Quam moxut intrare potuerunt. in eodem loco ubi uir
dñĩ sepultus fuerat. langobardorum dux crudelis¬
simus gummarit aduenit. Excuius aduentu uiñ
dĩ habuisse prophetiae spm̃claruit : quiministros
suos a sepulturae suae loco subfestinatione discede¬
re praecepit.

Expanded text:
autem cum sepultum corpus meum fuerit, ex loco eodem autem cum sepultum corpus meum fuerit, ex loco eodem sub omni festinatione discedite'. Defuncti igitur corpus inposuerunt navi. Cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, inmensa nimis pluvia erupit. Sed ut cunctis patisceret, cuius viri corpus navis illa portaret, per illud maris spatium, quod ab Helba insula usque Populonium duodecim milibus distat, circa utraque navis latera procellosa valde pluvia discendit, et in navi eadem una pluviae gutta non cecidit. Pervenere itaque ad locum clerici et sepulturae tradiderunt corpus sacerdotis sui. Cuius praecepta servantes, ad navem sub festinatione reversi sunt. Quam mox ut intrare potuerunt, in eodem loco, ubi vir Domini sepultus fuerat, Langobardorum dux crudelissimus Gumari advenit. Ex cuius adventu virum Dei habuisse prophetiae spiritum claruit, qui ministros suos a sepulturae suae loco sub festinatione discedere praecepit. 12.
Abbreviated transcription (Latin):
quo superno iudicio actum fuerat. ut quid m̃ se qui
prius incustodiendauita epĩnoluit : saldem adman¬
suetudinem bestiam sequeretur. Cui reihii qui tunc
praesentes fuerunt adhuc non nulli super sunt : eaq
cum omni illic populo seuidisse testantur
equo etiam uiro aliud quoq: miraculum uenantio
lunensi ep̃o narrante cognoui. In eanamq populo¬
nia ecclesia cui praeerat. sepulcrum sibi praepa¬
rauit. Sed cum lan gobardorum gensinitaliã
ueniens cuncta uastassent : ad belbam insulam re¬
cessit. Qui inruente egritudine ad mortem
ueniens clericis suis sibiq: obsequentibus. praece¬
pitdicens. In sepulchromeo. quod mihi populoniȩ
paraui : meponite. Cui illicum dicerent corpustu¬
um illuc reducere qualiter possumus qui a lango¬
bardis teneri loca eadem et ubiq: illic eosdiscurre¬
re scimus : ipse respondit. Reducite me securi. no¬
lite metuere. sed festine me sepelire curate. Mox

Expanded text:
quo superno iudicio actum fuerat, ut qui Deum sequi quo superno iudicio actum fuerat, ut qui Deum sequi prius in custodienda vita episcopi noluit, saltim ad mansuetudinem bestiam sequeretur. Cui rei hii qui tunc praesentes fuerunt, adhuc nonnulli supersunt, eamque cum omni illic populo se vidisse testantur. De quo etiam viro aliud quoque miraculum Venantio Lunensi episcopo narrante cognovi. In ea namque Populonii ecclesia, cui praeerat, sepulchrum sibi praeparavit. Sed cum Langobardorum gens in Italiam veniens cuncta vastasset, ad Helbam insolam recessit. Qui inruente aegritudine ad mortem veniens, clericis suis sibique obsequentibus praecepit, dicens: 'In sepulchro meo, quod mihi Populonii paravi, me ponite'. Cui illi cum dicerent: 'Corpus tuum illuc reducere qualiter possumus, qui a Langobardis teneri loca eadem et ubique illic eos discurrere scimus'? ipse respondit: 'Reducite me securi, nolite metuere; sed festine me sepelire curate. Mox
Abbreviated transcription (Latin):
cum exercitu sedebat : ius sit deduci. eumq inspect&¬
culo populi ursis ad deuorandum proici. Cumq isdẽ
rex perfidus in ipsoquoq: spectaculo consedisset.¬
ada spiciendam mortem ep̃ĩ magna populi turba
confluxit. Tunc ep̃s deductus in medio ẽ : atq ad
eius mortem . In manissimus ursus exquisitus. Qui
cunm humana menbra crudeliter carperet . sae uire¬
gis animum satiaret. Dimissus itaq: ursus. ex caue¬
a .ẽ. Qui accensus et concitus : epm̃ petiit Sed subito
suae feritatis oblitus. deflexa ceruice submissoq
humiliter capite lambere ep̃ĩ pedes cepit . Vt pa¬
tenter omnibus daretur intelligi. quia erga illũ
uirum dĩ et ferina corda essent hominum. et qua¬
si humana. bestiarum. Tunc populus quiad spet¬
taculum uenerat mortis. magnoclamore uersus ẽ
in admirationẽ uenerationis. Tunc ad eius reueren¬
tiam colendam rex ipse permotus .ẽ. Quippe cũ

Expanded text:
cum exercitu sedebat, iussit deduci eumque in expectacum exercitu sedebat, iussit deduci eumque in expectaculoi populi ursis ad devorandum proici. Cumque isdem rex perfidus in ipso quoque expectaculo consedissetad aspiciendam mortem episcopi, magna populi turba confluxit. Tunc episcopus deductus in medio est, atque ad eius mortem inmanissimus ursus exquisitus, qui dum humana membra crudeliter carperet, saevi regis animum satiaret. Dimissus itaque ursus ex cavea est. Qui accensus et concitus episcopum petiit; sed subito suae feritatisy oblitus, deflexa cervice summissoque humiliter capite, lambere episcopi pedes coepit, ut patenter omnibus daretur intellegi, quia erga illum virum Dei et ferina corda essent hominum et quasi humana bestiarum. Tunc populus, qui ad expectaculum venerat mortis, magno clamore versus est in admiratione venerationis. Tunc ad eius reverentiam colendam rex ipse permotus est; quippe cum
Abbreviated transcription (Latin):
praesumas. Atq: eidem notario. subiunxit dicens
Vadet hoc scribe et in aquã eiusdem fluminis proice:
Quo facto scĩ uiri praeceptum suscipiens. statim se
a terris ecclesiae fluminis aqua conpescuit : atq
ad proprium alueum reuersa exire ulterius in
loca eadem non prae sumpsit. Quare in petre quid
aliud quam in oboedientium hominum duritia con¬
funditur quando in uirtuterihũ et elementum ir¬
rationabile sciuiri praeceptis oboediuit
ir quoq: uitȩ uener abilis cerbonius populoniȩ
ep̃s. magnam diebus nr̃is scĩtatis suae probationẽ
dedit Namcum bospitalitatis studio ualde es set in¬
tentus diequadam transeuntesmilites hospitio
suscepit. Quos gotis superuenientibus abscondit :¬
eorumq uitam ab illorum nequitia abscondendo
seruauit. Quod dum gothorum regi perfidoto¬
tilae nuntiatum fuisset crudelitatis inmanissi¬
mae uesania succensus hunc ad locum qui octauo
huius urbis miliario merolisdicitur ibi. tunc ipse

Expanded text:
praesumas. Atque eidem notario subjunxit, dicens: praesumas. Atque eidem notario subjunxit, dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et elementum irrationabile sancti viri praeceptis obedivitir quoque vitae venerabilis Cerbonius Populonii episcopus magnam diebus nostris sanctitatis suae probationem dedit. Nam cum hospitalitatis studio valde esset intentus, die quadam transeuntes milites hospitio suscepit. Quos Gothis supervenientibus abscondit eorumque vitam ab illorum nequitia abscondendo servavit. Quod dum Gothorum regi perfido Totilae nuntiatum fuisset, crudelitatis inmanissimae vesania succensus, hunc ad locum, qui octavo huius urbis miliario Merolis dicitur, ubi tunc ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uius quoq: uener abilis uiri uenanti epi. & liud
miraculum relatione cognoui: quod in placentina
urbe perbibet gestum. Quo duir quoq uera cis¬
simus iobannes in hac modꝗromana ciuitate locũ
praefectorum seruans qui in eadem placentina
urbe ẽ ortus etnutritus. Ita ut ep̃s memorat
quia gestum fuerit adtestatur:. In ea namq: ciui¬
tate sabinum nomine fuisse asserunt mirte
uirtuti s epm̃ : Cuidum die quadam. suusdia conus
nuntiasset quod cursus sui padus alueum egres¬
susecclesiae agros occupassetꝰ. totaq: illicloca
nutriendis seminibus profutura . aqua eiusdem
fluminis teneret : uenerabilis uitae sabinus ep̃s.
respondit dicens. Vade et dicei. Mandat tibi
ep̃s utte conpescas et ad proprium alueum re¬
deas. Quod dia conus eiu saudiens despexit et irrssit.
Tuncuir dni arcessito notario. dictauit dicens: sabinus
dñi ihũ xpĩ seruus commonitorium pado: praecipio
ul terius non redeas. Nec terras ecclesiae lederae

Expanded text:
ujus quoque venerabilis viri Venantii episcopi aliud miraculum relatione cognovi, quod in Placentina urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestatur. In ea namque civitate Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sabinus Domini Jesu Christi servus, commonitorium Pado: Praecipio ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet ingressus. hunc ahea dem habitatio¬
ne eicere facto terrore conatus. ẽ : Coepit
et enim serpens. inspelunca ueni resolus cum solo.
Eoq: orante. seante illũ sternere. etcum cuban¬
te pariter cubare. Seduirscos omnino inper¬
territus. eius orimanum uel pedem extendebat:
dicens: silicentiã accepisti utferias : ego non pro¬
hibeo. Cumq: hoc continue ꝑtriennium agere¬
tur : Die quadam antiquus hostis tanta hae eiꝰ
fortitudine uictus. infremuit. seq: perdi uexũ
montis latus in praecipitium serpens dedit: om¬
niaq: arbusta lociillius. flamma ex se ex cunte
concremauit : qui in eo quod montis latus om¬
ne conbussit. Cogente omnipotentedõ mons¬
trare conpulsus ẽ quante uirtutis fuerat. qui
uictus abscedebat. perpende qua eso iste uirdnĩ
in quo montis uerticestetit : quicum serpen te
pertriennium iacuit securus.
PETRUS

Expanded text:
scilicet, ingressus, hunc ab eadem habitatioscilicet, ingressus, hunc ab eadem habitatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim serpens in speluncam venire solus cum solo, eoque orante se ante illum sternere, et cum cubante pariter cubare. Sed vir sanctus omnino imperterritus, ejus ori manum vel pedem extendebat, dicens: Si licentiam accepisti ut ferias, ego non prohibeo. Cumque hoc continue per triennium gereretur, die quadam antiquus hostis tanta hac ejus fortitudine victus infremuit, seque per devexum montis latus in praecipitium serpens dedit, omniaque arbusta loci illius flamma ex se exeunte concremavit. Qui in eo quod montis latus omne combussit, cogente omnipotente Deo, monstrare compulsus est, quantae virtutis fuerat, per quem victus abscedebat. Perpende, quaeso, iste vir Domini in quo mentis vertice stetit, qui cum serpente per triennium jacuit securus. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
uper quoq: in parte campaniae uirualde uene¬
rabilis martinus nomine inmonte marsico solita¬
riamuitam duxit : multisq annis inspecuangis¬
stissimo inclusus fuit. Quem multi exnris noue¬
rant : eiusq actib: p̃sentes extiterantil. De quo
ipsemulta et beat&e merie papa pelagiode¬
cessore meo et aliis religiosisi simifuiris nars¬
rantib: agnoui. Cuius hocmiraculũ primum fu¬
it. Quod moxse in p̃dicti montis foramine con¬
tulit : ex petra eadem qͤ insemetipsa in conca¬
uem angustumspecum fecerat .aquae stilla
prorupit ÷ quae martingdĩ famulo in usuco¬
tidianosufficeret : et neoplus ad eẽt. nec
necessatatide. eẽt: Qua in re ostendit omni¬
potens ds̃ quantam sui famuli curam gereret
cuiue tũstomiraculo potum in solitudine . ex
petr&duritiaminis traret : Sed antiquus
hostis hũmani generis. eius uirib: inuidens
huncusitata arte pellere . Ex eospecu molitꝰ
est Nam amicam sibibestiam serpentem

Expanded text:
uper quoque in parte Campaniae vir valde veneuper quoque in parte Campaniae vir valde venerabilis Martinus nomine in monte Marsico solitariam vitam duxit, multisque annis in specu angustissimo inclusus fuit, quem multi ex nostris noverunt, ejusque actibus praesentes exstiterunt. De quo multa ipse et beatae memoriae papa Pelagio decessore meo, et aliis religiosissimis viris narrantibus agnovi. Cujus hoc miraculum primum fuit, quod mox ut se in praedicti montis foramine contulit, ex petra eadem, quae in semetipsa concava angustum specum fecerat, aquae stilla prorupit, quae Martino Dei famulo in usu quotidiano sufficeret, et nec plus adesset, nec necessitati deesset. Qua in re ostendit omnipotens Deus quantam sui famuli curam gereret, cui vetusto miraculo potum in solitudine ex petrae duritia ministraret 316 Sed antiquus hostis humani generis, ejus viribus invidens, hunc usitata arte pellere ex eo specu molitus est. Nam amicam sibi bestiam, serpentem
Abbreviated transcription (Latin):
entem dnm̃ aut tarde aut nullo modo audimus:
etquid mirum siflorentius in praecesuacitius .ẽ.
auditus : qui in praeceptissuis dnm̃citius audi¬
PETRUS
ihil .ẽ. quod respondere ualeat a pert& rationi
uthicius uero quip̃ dicti florentũ nuia dĩ soci¬
us fuerat magnus post mortem claruit in uir¬
tute signorum. Nam cum multa ciues urbis
illius deeo soleant narraremiracula : illudta¬
men ẽ. praccipuum. Quodusq: ad haec lango¬
bardorum tempora omni potens ds̃ perues¬
timentum illius . assidue dignabatur operari
Nam quotiens pluuia deerat : et sestunimio
terram longa siccitas exurebat : Collectiinunũ
ciues urbis illius eius tonicam leuare atq in
conspectudnĩ cump̃cib offerre consueuerant:
Cum quadum peragros ex orantes ꝑgerent
repente pluuiae tribuebantur . qua eplenae ter¬
ramsatiarepotuissent: Ex quare patuit eius
anima quiduirtutis intus quid meriti haber& :
cuius foris ostensa uestis. iram conditoris auerte¬

Expanded text:
entem Dominum aut tarde aut nullo modo audimus? entem Dominum aut tarde aut nullo modo audimus? Et quid mirum si Florentius in prece sua citius est auditus, qui in praeceptis suis Dominum citius audiPETR. Nihil est quod responderi valeat apertae rationi. utychius vero, qui praedicti Florentii in via Domino socius fuerat, magnus post mortem claruit in virtute signorum. Nam cum multa cives urbis illius de eo soleant narrare miracula, illud tamen est praecipuum, quod usque ad haec Langobardorum tempora omnipotens Deus per vestimentum illius assidue dignabatur operari. Nam quoties pluvia deerat, et aestu nimio terram longa siccitas exurebat, collecti in unum cives urbis illius, ejus tunicam levare atque in conspectu Domini cum precibus offerre consueverant. Cum qua, dum per agros pergerent exorantes, repente pluvia tribuebatur, quae plene terram satiare potuisset. Ex qua re patuit, ejus anima quid virtutis intus, quid meriti haberet, cujus foris ostensa vestis iram Conditoris averte
Abbreviated transcription (Latin):
iunxit: In medio populi polluta labia haben¬
tis ego habito: pollutionem namq: labiorũ
habere sedoluit. sed unde hanc contra xerit
indicauit Cum in medio populi polluta labia
habentis sehabitare ꝑhibuit : Valde enim
difficile ẽ. ut lingua secula rium mentem
non inquinet quantum tangit : Quia dum
plerumq: eis ad quaedam loquenda con¬
discendimus. paulisꝑ assucti hanc ipsamlo¬
cutionem qu&̃ nobis indigna . ẽ. etiam deleo¬
tabiliter tenemus. Vt ex eaiam redire
non libeat. ad quam uelut excondescensione duc¬
ti uenimus inuiti : Sicq fit: ut ab otiosis ad noxia.
aleuibus ad grauiora uerba uenia mus : et õs
nostrum ab omnipotented nõ tanto iamminus
exaudiatur in praece . quanto amplius inqui na¬
tur stulta locutione: Quia sicut scriptum . ẽ.
qui a uertit aurem suam neaudiat legem : ora¬
tio eius erit ex secrabilis . quid ergo mirum so
postolantes tarde ad nõ audimur. qui praecipi¬

Expanded text:
unxit: In medio populi polluta labia habenunxit: In medio populi polluta labia habentis ego habito . Pollutionem namque labiorum habere se doluit; sed unde hanc contraxerit, indicavit, 313 cum in medio populi polluta labia habentis se habitare perhibuit. Valde enim difficile est ut lingua saecularium mentem non inquinet quam tangit, quia dum plerumque eis ad quaedam loquenda condescendimus, paulisper assueti, hanc ipsam locutionem quae nobis indigna est etiam delectabiliter tenemus, ut ex ea jam redire non libeat, ad quam velut ex condescensione ducti venimus inviti. Sicque fit ut ab otiosis ad noxia, a levibus ad graviora verba veniamus; et os nostrum ab omnipotenti Domino tanto jam minus exaudiatur in prece, quanto amplius inquinatur stulta locutione, quia sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Quid ergo mirum si postulantes tarde a Domino audimur, qui praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
pud omnipotentis dĩ . singula rem mundiciã :
atq: eius simplicem naturam: multum petre
humanicordis munditia atq: simplicitas ua¬
let: Hoc ipsumnamq: quod eius famuli trenis
actionib: segregati . otiose loqui nesciunt. et men¬
temper uerba spargere . atq: inquinare deui¬
tant : auctoris sui pr&ceteris. ex auditionem
in petrant : Cui inquantum . ẽ possibile: Ipsapu¬
ritate acsimplicitate cogitationis. quasi ex qua¬
dam iamsimilitudine concordant. Nosa ut̃ tur¬
bis popularib: admixti dumfrequent̃ ctiosa
Nonnum quam uero e tiã grauiter noxia lo¬
quimur : Os nr̃ momni potentidõ tanto longinqu
fit : Quanto huic mundo proximũ : Multum
quippe deorsum ducimur: dum locutione conti¬
nua saecularib: admiscłmur: quod beneisaas
postquam regem dnm̃ exercituum uidit: inse¬
metipsumrepraehendit et penituit dicens : uaẽ
mihi quiata cui: quiauir pollutus labiis egosum.
qui curpolluta labia haberet : a peruit cum sub:¬

Expanded text:
pud omnipotentis Dei singularem munditiam, pud omnipotentis Dei singularem munditiam, atque ejus simplicem naturam multum, Petre, humani cordis munditia atque simplicitas valet. Hoc ipsum namque quod ejus famuli a terrenis actionibus segregati, otiosa loqui nesciunt, et mentem per verba spargere atque inquinare devitant, auctoris sui prae caeteris exauditionem impetrant. Cui in quantum est possibile, ipsa puritate ac simplicitate cogitationis, quasi ex quadam jam similitudine concordant. Nos autem turbis popularibus admisti, dum frequenter otiosa, nonnunquam vero etiam graviter noxia loquimur, os nostrum omnipotenti Deo tanto longinquum fit, quanto huic mundo proximum. Multum quippe deorsum ducimur, dum locutione continua saecularibus admiscemur. Quod bene Isaias postquam regem Dominum exercituum vidit, in semetipso reprehendit, et poenituit, dicens: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Qui cur polluta labia haberet, aperuit, cum subj
Abbreviated transcription (Latin):
Isdem uirdĩ egit aliud quod sileri non debeat:
Cum enim magnaeius opinio longe lateq: crebris¬
ceret : quidam diaconus longepositus ad eum per¬
gerestuduit : ut eius se orationib: commendar&:
qui ad eius cellam ueniens: omnem locum percir¬
cuitum inuenit innu meris serpentib: plenum.
cumq: uehementer ex pauis set: clamauitdi¬
cens: serue dnĩ ora: Erataut̃ tunc mira sereni¬
tas: Egressus uero florentius: ad caelum oculos
et palmas tetendit: ut illam pestem sicut sciret
dñs auferret: Ad cuius uocem sibi tocaelum
intonuit : atq: isdem tonitruus omnes illos qui
eundem locum occupauerant serpentes in ter¬
emit. Quosdum uin dĩ florentius interem p-¬
tos aspiceret dixit: Ecceo cidistiillos dnẽ:
quis eos hinc leuat: Moxq: ad eius uocem tan¬
te aues uenerunt : quanti serpentes occifueran:
Que asportantes singulos. et longius proici¬
entes: locum habitationis illius. mundum
Quid uirtutis quid fuisse meriti: dicimus: quod
cius oritantum factus .ẽ. proximus omnipo¬
tens ds̃

Expanded text:
Idem vir Dei egit aliud, quod sileri non debeat. Cum enim magna ejus opinio longe lateque crebresceret, quidam diaconus longe positus ad eum pergere studuit, ut ejus se orationibus commendaret. Qui ad ejus cellulam veniens, omnem locum per circuitum invenit innumeris serpentibus plenum. Cumque vehementer expavisset, clamavit, dicens: Serve Dei, ora. Erat autem tunc mira serenitas. Egressus vero Florentius, ad coelum oculos et palmas tetendit, ut illam pestem, sicut sciret Dominus, auferret. Ad cujus vocem subito coelum intonuit, atque idem tonitrus omnes illos, qui eumdem locum occupaverant, serpentes interemit. Quos cum vir Dei Florentius interemptos aspiceret, dixit: Ecce illos occidisti, Domine, quis eos hinc levat? Moxque ad ejus vocem tantae aves venerunt, quanti serpentes occisi fuerant: quae asportantes singulos, et longius projicientes, locum habitationis illius mundum a. Quid virtutis, quid fuisse meriti dicimus, quod ejus ori tantum factus est proximus omnipotens Deus?
Abbreviated transcription (Latin):
nocte cum dlericis intraecclesiã psallentib:
furuenis set. ut in gressus caulas. furtum
faceret. ueruecem tulit: et concitus exiit :
Cum uero peruenis set ad locum ubi uirdnĩ se¬
pultus erat. repente hȩsit : et gressum mo¬
ueri non potuit: ueruecem quidem decollo
deposuit. eumq: dꝑmittere uoluit : sed ma¬
num laxari non ualuit : Coepitigitur miser
stare cump̃dasua. reus etligatus: uolebat
ueruecem dgͥmittere. Nec ualebat : Volebat
egredicum ueruece Nec poterat: Miro itaq
modo furquia uiuens uideritimuerat: hunc
mortuus tenebat : Cumq: itaq gressus manusq
illius fuisset obstricta : in mobilis persdtit
facto aut̃ mane expletisq laudibi dĩ ab ec¬
desia egressi sunt clerio : Et in uener̃ ignotũ
hominem. ueruecem tenentem manũ: res
uenit in dubium: utrum ueruecem tolleret
anofferret : Eed culpereus. citius indicauit
penam Mirationis : quia in gressusfur
uiridĩ merito ad p̃dam suam stabatligatus:

Expanded text:
nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, fur venisset, ut ingressus caulas furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda sua reus et ligatus. Volebat vervecem dimittere, nec valebat; volebat egredi cum vervece, nec poterat. Miro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, hunc mortuus tenebat. Cumque ita gressus manusque illius fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto autem mane expletisque laudibus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignotum hominem vervecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus.
Abbreviated transcription (Latin):
omnem potes tatem habeat : Qui in porcos in¬
trare non potuit: Nisi permifsus: Illiergo
nos necesse . ẽ. sponte subdi. cui et aduersa om¬
nia subiciuntur inuita: Vt tanto nris hostib
potentioressimus: quanto cum auotor eomniũ
unum efficimur perhumilitatẽ: Quid aut̃
mirum. si e lecti quiq: incarne positi. multa
facere mirabiliter possunt : quorum ipsa quoq
ossa mortua. plerumq: in multis miraculis
nualerianamq: prouincia res ẽ. haec gesta.
quam narro : mihiq: beat& memoriae abba¬
tis mei ualentionis relatione cognita: lbiet¬
enim quidam uenerabilis sacerdos erat : qui
cum lericis suis dĩ laudib: bonisq: operib: in¬
tentus. scaẽ conuersationis uitamducebat:
superueniente aut̃ uocationis die defunctus
est : Atq: antaecclesiam sepultus: Eidem
uero ecclesine. caulae inherebant ouium :
atq: is dem locus in quo sepultus . ẽ. ad easdẽ
ouestendentib: peruius erat: Quadam aut̃

Expanded text:
hominem potestatem habeat, qui in porcos inhominem potestatem habeat, qui in porcos intrare non potuit nisi permissus. Illi ergo nos necesse est sponte subdi, cui et adversa omnia subjiciuntur invita, ut tanto nostris hostibus potentiores simus, quanto eum auctore omnium unum efficimur per humilitatem. Quid autem mirum, si electi quique in carne positi multa facere mirabiliter possunt, quorum ipsa quoque ossa mortua plerumque in multis miraculi Valeria namque provincia res est haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus, sanctae conversationis vitam ducebat. Superveniente autem vocationis suae die defunctus est, atque ante ecclesiam sepultus. Eidem vero ecclesiae caulae inhaerebant ovium, atque idem locus in quo sepultus est ad easdem oves tendentibus pervius erat. Quadam autem
Abbreviated transcription (Latin):
dorib: Atq balatib coepit : tunc sc̃i monialis
femina surrexit : atq: irato uultu. magniscla¬
moribus imperauit dicens : Exiabeo miser
exiab eomiser: Ad cuius uocem moxperos
uexati diabolus responditdicens : Et sideisto
exeo inquem intrabo: casualit̃ iuxta porcus
paruulus pascebatur : Tunc sci monialis fae¬
mina. p̃coepitdicens : Exiabeo et in huncpor¬
cumingredere : Qui statim de homine exit:
porcum que miussus fuerat. inuasit: occidit¬
et recessit. PETRUS
elim nosse sis altem porcũ concedere : sp̃iu inmun¬
dodebuit.
ro positae regulae nraẽ actionis sunt facta
ueritatis: Ipsiet enim redemptorinrõ a legio¬
ne qu& hominem tenebat dictum ẽ: si eicis
nosmittenos in gregem porcorum: quihanc
et ab homine expulit: Et in porcosire . eosq
in abrssum mittere concessit : Ex quare hoc
etiam colligitur. quod absq: contessione om¬
nipotentis dĩ Nullam malignus sp̃s contra

Expanded text:
doribus atque balatibus coepit. Tunc sanctimonialis doribus atque balatibus coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, atque irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxta porcus parvulus pascebatur. Tunc sanctimonialis femina praecepit, dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homine exivit, porcum quem jussus fuerat invasit, occiditet recessit. PETR. elim nosse si saltem porcum concedere spiritui immundo debuit. ropositae regulae nostrae actioni sunt facta Veritatis. Ipsi etenim Redemptori nostro a legione, quae hominem tenebat, dictum est: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui hanc et ab homine expulit, et in porcos 329 ire, eosque in abyssum mittere concessit. Ex qua re etiam hoc colligitur, quod absque concessione omnipotentis Dei nullam malignus spiritus contra
Abbreviated transcription (Latin):
einamq: quam narro uirscissimus eleuthe¬
rius sen ex pater. Cuius superius memoriã
feci testis extitit: Mihiq: hoc intimare cura¬
uit: quod inspolitana urbe puella quaedã
mnobilis cuius damprimarii filia celestis
uite desiderio ex arsiti eiq pater resis te
re aduiamuit& conatus ẽ. Sed contempto
patre scaẽ conuersationis habitum suscepit :
Qua exrefactum .ẽ ut eam pater sua subs¬
tantiae exherede mfaceret : Nihilq: illi
aliud nisisexuncias unius posses siuncule
largiretur : Eius uero exemplo prouo catȩ
ceperunt apud eam multae nobiliores
generis puellae conuerti : Atq: omnipotentidõ
dicata uirginitate seruire : Quadam dieuero.
is demeleutherius abba. uir utȩ uenerabilis. ad
eam gratia exhortationis atq ed ficationis
accesserar. Etcum ea de uerbo dĩ colloquens se¬
debat : Cum repente ex eodem fundo. quem in
sex uncias a patreperceperat. Cum ex seniorus¬
ticus uenit: Quidum ante eos adsisteret. malig¬
no spũ correptus cecidit : fatigariq: nimiis stri¬

Expanded text:
ei namque quam narro, vir sanctissimus Eleutherius senex Pater, cujus memoriam superius feci , testis exstitit, mihique hoc intimare curavit: quod in Spoletana urbe puella quaedam jam nubilis cujusdam primarii filia, coelestis vitae desiderio exarsit, eique pater ad viam vitae resistere conatus est; sed contempto patre, conversationis sanctae habitum suscepit. Qua ex re factum est ut eam Pater suae substantiae exhaeredem faceret, nihilque ei aliud nisi sex uncias unius possessiunculae largiretur. Ejus vero exemplo provocatae coeperunt apud eam multae nobilioris generis puellae converti, atque omnipotenti Domino dedicata virginitate servire. Quadam vero die idem Eleutherius abbas, vir vitae venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; cum repente ex eodem fundo, quem in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus venit. Qui dum ante eos assisteret, maligno spiritu correptus cecidit, fatigatique nimiis stri
Abbreviated transcription (Latin):
Laborio sum nonerit. sicus todiam nr̃am
non nobis. sed gratie suꝑne tribuimus: Itata¬
men. ut et ipsi quantum possumus. subprotec¬
tione dĩ uigilem us: Siautem antiquus hostis
amente ceperit expelli : et diuina lar gitate
plerumq agitur : ut non solum iamtimeri
non debeat sed ipse etiambene uiuentiũ uirtute
terreatur

Expanded text:
Laboriosum non erit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae supernae tribuimus; ita tamen, ut et ipsi, quantum possumus, sub ejus protectione vigitemus. Si autem antiquus hostis a mente coeperit expelli, ex divina largitate plerumque agitur, ut non solum jam timeri non debeat, sed ipse etiam bene viventium virtute terreatur
Abbreviated transcription (Latin):
uel qua exratione suppetunt uel siqua anima rum
exempla animo occurrunt. Promultorum ae¬
dificatione dicere. ut hiqui suspicantur. discant
cum carne animam nonfiniri.
Gregorius. Laborio sum ualde hoc opus ẽ et
maxime occupato animo atq: ad alia tendenti
Sedsi sunt quibus prodes se ualeat. uoluntatem
meam procul dubio postpono utilitate pro¬
ximorum. Et inquantum dõ largiente ualu¬
ero quod anima post carnemuiuat. subsequen¬
ti hoc quarto uolumine de monstrabo.

Expanded text:
vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. GREGOR. Laboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post carnem vivat subsequenti hoc quarto volumine demonstrabo.
Abbreviated transcription (Latin):
distituta. Insolitudine uacat terra. Nullus hanc
possessor in habitat. Occupauerunt bestiae
loca quae prius multitudo hominum tenebat.
Et quid in aliis mundi partibus agatur ignoro.
Namhac interra inqua no suiuimus: finem suum
mundus noniamnuntiat. sed ostendit. Tanto er¬
gonos necesse est . instantius aeterna quaerere :
quanto a nobis cognoscimus uel ociter tempora
lia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fu¬
erat etiam siblandiretur : sirebus prosperis
demulceret animum. At post quam tot fla¬
gellis praemitur tanta aduersitate fatiga¬
tur. tot nobis cotidie dolores ingeminat : quid
nobis aliud. quamne diligatur clamat : Multa
autem fuerant. quae adhuc de electorum fac¬
tis narrarł debuissent : Sed haec silentio sup¬
premo quia ad alia festino.
etrus. Quia multos scae intra ecclesia e
gremium constitutos deuita animae. post mor¬
tem carnis perpendo dubitare : quae so ut debeas¬

Expanded text:
destituta; in solitudine vacat terra, nullus hanc destituta; in solitudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat; occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus agatur, ignoro. Nam hac in terra, in qua nos vivimus, finem suum mundus non iam nuntiat, sed ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter tempolia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie dolores ingeminat, quid nobis aliud quam ne diligatur clamat? Multa autem fuerant quae adhuc de electorum factis narrari debuissent, sed haec silentio supprimo, quia ad alia festino. PETR. Quia multos intra sanctae Ecclesiae gremium constitutos de vita animae post mortem carnis perpendo dubitare, quaeso ut debeas