comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N plerisq tam̃ estuariis. ꝓpt̃ dispares syderũ inqͦq
lud taurominitani euripi. Sepeiꝰ & in euboea sep¬
ties die acnocte reciꝑcantis.i dẽ estus tͥduo ĩm̃se ꝯ¬
sistit: septima octaua. nonaq luna. Gadib qͥ ẽ de¬
lubro herculis ꝓximꝰ fons in clusus adputei mod̾.
alias simul cũ occeano auget᷑ minuit᷑q: alias utr̃q
contͣriis temporib. Fodẽ in loco: alt̾ oceani moti¬
b ꝯsentit. In ripa baeotis oppidũ. ẽ: cuiꝰ putei cres¬
cente estu: minuunt᷑ augescunt decedente: mediiᷤ
temporũ immobiles. Fadẽ nat᷑a hispali oppido. uni
puteo: cet̾is uulgaris. & pontꝰ semꝑ extͣ meat in ꝓ¬
pontidẽ: introrsus inpontũ. Nunq̃m: refluo ma¬

Expanded text:
n plerisque tamen aestuariis propter dispares siderum in quoque lut Tauromties die ac nocte reciprocantis. idem aestus triduo in mense consistit, septima, octava nonaque luna. Gadibus qui est delubro Herculis proximus fons, inclusus ad putei modum, alias simul cum oceano augetur minuiturque, alias utrumque contrariis temporibus; eodem in loco alter oceani motibus consentit. in ripa Baetis oppidum est, cuius putei crescente aestu minuuntur, augescunt decedente, mediis temporum inmobiles. eadem natura Hispali oppido uni puteo, ceteris vulgaris. et Pontus semper extra meat in Propontidem, introrsus in Pontum numquam refluo ma
Abbreviated transcription (Latin):
.iiii.pedes. totidẽq infra secłe crassitudinis
Quai re ñ omittendũ udet᷑. tyberio pncipi¬
mensam. iiiiͬ. pedes extantẽ & silico exceden¬
tem tota uͦ crassitudine. ẽẽ c̃cilio ꝑm̃to lami¬
ne uestitã fuisse: cũ tã optima nomio lib̾to

Expanded text:
 crassitudinis. qua in re non omittendum videtur Tiberio principmensam quattuor pedes sextante et sicilico excedentem , tota vero crassitudine sescunciali, operimento lamnae vestitam fuisse, cum tam opima Nomio liberto
Abbreviated transcription (Latin):
uarusq coruũ punctis app̃hensus papaue¬
rũ nodo & in totũ atro ꝓprior colos macu¬
lȩ ue discolores uirides. Terra condunt bar¬
bari: & illiniunt cera. Artifice  uͦ frum̃ti ac̃¬
uis imponunt septenis dieb. totidẽ int̃nu¬
tis: mirũq ponderi qͣntũ ita detͣhat᷑. Nlau¬
fragia docuere. nuꝑ qͦq hãe mat̾iã siccatã
mari duritiȩ incorrupta spissari. ñ nullo
mͦ uehem̃tiꝰ nutͥunt᷑. optue splendescunt.¬
q̃ manu sicca fricant᷑ ab alienis maxime
nec binis ledant᷑. ut his genitȩ. Int̃ pauca
nitidioris uitȩ instrumenta hȩc arbor. Qua¬

Expanded text:
variisque corticum punctis adprehensus papavevariisque corticum punctis adprehensus papaverum modo et in totum atro propior colos maculaeve discolores. — 99 Virides terra condunt barbari et inlinunt cera, artifices vero frumenti acervis inponunt septenis diebus totidem intermissis, mirumque ponderi quantum ita detrahatur. naufragia docuere nuper hanc quoque materiam siccatam mari, duritie incorrupta, cospissari non ullo modo vehementius. nutriuntur optime splendescuntque manus siccae fricatu a balineis maxime, nec vinis laeduntur ut iis genitae. 100 Inter pauca nitidioris
Abbreviated transcription (Latin):
rũ amplitudo ac radices estimari possunt
exorbib. Sunt autẽ cup̃sso feminȩ atq etiã¬
nũ silures. simili folio. odore caudice. Ancho¬
rariꝰ mons uocat᷑ citerioris mauritaniȩ. qͥ lau¬
datissimũ dedit tũ ĩa exhaustꝰ. Mensis p̃ci¬
pua dos in ueniã crispis: uel inũtice̾ parius.
Illud oblongo euenit discursu: idoq tͥginũ
appellat᷑. hoc in torto. & ido pantherinȩ uocan¬
t̃. Sũt & undatĩ crispȩ maiore gr̃a: si pauo¬
nũ caude ocłos imitent᷑. Magna uerũ pꝰ has¬
gra extra p̾dictas crispi denia ueluti grani c̃¬
gerie qͣs ob id similitudine apiataᷤ uocant.
Sũma uͦ om̃iũ in colore. hic maxime mulsi
placet. uenis suis refulgens. Post hȩc ampli¬
tudo etiã toti caudicis iuuat. plurisq inu
na mense uitia lignũ ita uocat᷑ mat̾ia sur¬
da & indigesta simplicitas. aut platani fo
uentiq rimȩ. aut capillam̃ta rimas imita¬
ta. pꝰea murena nigro tͣnscurrens limite

Expanded text:
udo ac radices aestimari possunt ex orbibus. sunt autem cupresso feminae atque etiamnum silvestri similis folio, odore, caudice. Ancorarius mons vocatur citerioris Mauretaniae, qui laudatissimum dedit citrum , iam exhaustus . Mensis praecipua dos in venam crispis vel in vertices parvos. illud oblongo evenit discursu ideoque tigrinum appellatur, hoc intorto et ideo tales pantherinae vocantur. sunt et undatim crispae, maiore gratia, si pavonum caudae oculos imitentgratia extra praedictas crispis densa veluti grani congerie, quas ob id a similitudine apiatas vocant. summa vero omnium in colore: hic maxime mulsi placet, vinis suis refulgens. post haec amplitudo est: iam toti caudices iuvant, pluresque in una. 98 mensae vitia lignum — ita vocatur materiae surda et indigesta simplicitas aut platani folventique, rimae aut capillamenta rimas imitata; postea murena nigro transcurrens limite
Abbreviated transcription (Latin):
nage ab orte brasuerte. & ab his solitudines pri¬
orib pares. Enisorophages. arbe. marogo maro-¬
go matreu britecceȩq quorũ.xii. nationes
singulisq binȩ urbes asinitriũ tubẽ incolunt. ca¬
put eorũ bucephala alexandri regis equo cui fu¬
erit hoc nom̃ ibi sepulto conditũ: montani
stiꝑ hos caucasos subiectis sose adȩsondre. tͣns¬
gressisq indum & cũ eo decurrentib samarabiȩ
sambraceni. bisambtitȩ. orsiandise. nitaxile cum
urbe celebri. Iam in placia dimisso tͣctu eui uniu̾so
nom̃ amande. popłi.iiiͬi. pecicolite. arsagalite. ge¬
rece assoi. Et enim pleriq ab occidente ñ indo amne
det̾minant. s adiciunt .iiiͬ. satrapias. gedrosos.
arachotas arios. paropanisdas.¬

Expanded text:
nagae, Abortae, Brasuertae, et ab his solitudines prinagae, Abortae, Brasuertae, et ab his solitudines prioribus pares. dein Sorofages, Arbae, Marogomatrae, Vmbritae Ceaeque, quorum XII nationes singulisque binae urbes, Asini, trium urbium incolae; caput eorum Bucephala, Alexandri regis equo, cui fuerat hoc nomen, ibi sepulto conditum. montani super hos Caucaso subiecti Sosaeadae, Sondrae transgressisque Indum et cum eo decurrentibus Samarabiae, Sambraceni, Bisambritae , Orsi, Andiseni, Taxilae cum urbe celebri. iam in plana demisso tractu, cui universo nomen Amendae, populi quattuor, Peucolitae, Arsagalitae, Geretae, Assoi. etenim plerique ab occidente non Indo amne determinant, to sed adiciunt quattuor satrapias, Gedrosos, Arachotas, Arios, Paropanisidas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qͦs crococilli humam corporis auidissimi aditã
nisi ponte ñdant. Et aliud apud illos laudatur
automula impositũ litori qumq amnium in
unũ confluente concursu emporio nobili: regi
eorũ elephantos mille. De: peditũ. cl. equitum.
S. Pauꝑior chariarũ rexelephantos .lx. paruasq
reliqͣs uires ht̃. Abhis gens pandae sola indorũ
regnata feminis. umã herculiᷤ sexiis eiꝰ genitam
centes originẽ imꝑitant. ccc. oppidis. pͣeditu
.cl. elephantis quingentis. Post hanc trecentaꝵ
urbiũ seriẽ de rangepos in gebute gogarei umbrȩ
neree. brangosin. obunde. cocondenesei palati¬
te. salobria. seolostrȩ. patalam insulã attingen¬
tes acutꝰ extremo litore ad caspias portas. xuiii.¬
.xxu. ꝓdunt᷑. Hinc deinde accolunt indũ adũsꝰ
eos cadente demonstratione a thoebolinge. gal¬
litalute. dimuri. megari. ordabe. mesc ab his¬
urisilȩ mox deseite in cel. Quib ex suꝑatis orga-¬

Expanded text:
per quas crocodili humani corporis avidissimi aditum per quas crocodili humani corporis avidissimi aditum nisi ponte non dant. et aliud apud illos laudatur oppidum Automula, inpositum litori quinque amnium in unum confluente concursu, emporio nobili. regi eorum elephanti M.DC, peditum CL, equitum V???. pauperior Charmarum rex elephantos LX parvasque reliquas vires habet. ab his gens Pandae, sola Indorum regnata feminis. unam Herculi sexus eius genitam centes originem imperitant CCC oppidis, peditum CL, elephantis D. post hanc trecentarum urbium seriem Derangae, Posingae, Butae, Gogaraei, Vmbrae, Nereae, Brangosi, Nobundae, Cocondae, Nesei, Palatitae, Salobriasae. Orostrae Patalam insulam attingentes, a cuius extremo litore ad Caspias Portas |XVIIII|.XXV produntur. Hinc deinde accolunt Indum, adverso eo scandente demonstratione, Mathoae, Bolingae, Gallitalutae, Dimuri, Megari, Ardabae, Mesae, Abisari, Silae; mox deserta in CCL, quibus exuperatis Orga
Abbreviated transcription (Latin):
peditũ & equitũ numerꝰ incertꝰ. Chrysei parasan¬
ge asmagi tigriferas scatentes: armant peditũ
xxx. elephancos. ecc. equites decee. Hos indus in¬
dudit montiũ corona cireundatos & solitudinibꝰ
Dcxxu. Infra solitudines darisure at̾ũq solitudine
ꝑ elxxroii. Plerumq harenis ambientib haud
aliomͦ qͣm insulas mari. Infra deserta hȩc malte¬
core singe maro aerarũ gemorũ.Himontiũ qͥ ꝑpe.¬
tuo tͣctu ocean ora ꝑtinent. incole lib̃i & regũ
exꝑtes. multis urbib montanos optinent colles.
Haree dem̃. qͣs clauditinons altissimꝰ indicorum
capitalia. Hmnꝰ incolȩ alio latere. late auri & ar¬
genti metalla fodiunt. Abhisorat eq̃uorũ regi
elephanti quidẽ .x. sed ample uirespeditũ suarata¬
ratte & his subrege elephantos ñ aiunt fiducia
equitũ peditumq d. Nodon bȩores alabastra.
& horace trbe pulchta fossis palustrib munita:

Expanded text:
peditum equitumque numerus incertus, Chrysei, Parasanpeditum equitumque numerus incertus, Chrysei, Parasangae, Asmagi, tigri fera scatentes; armant peditum XXX, elephantos CCC, equites DCCC. hos Indus includit montium corona circumdatos et solitudinibus. DCXXV infra solitudines Dari, Surae, iterumque solitudines per CLXXXVII, plerumque harenis ambientibus haut alio modo quam insulas mari. infra deserta haec Malthaecorae, Singae, Maroae, Rarungae, Moruni. hi montium, qui perpetuo tractu oceani in ora pertinent, incolae liberi et regum expertes multis urbibus montanos optinent colles. Nareae deinde, quos claudit mons altissimus Indicorum Capitalia; huius incolae alio latere late auri et argenti metalla fodiunt. ab his Oratae, quorum regi elephanti quidem X, sed amplae vires peditum, Suarattaratae — et hi sub rege elephantos non alunt fiducia equitum peditumque — Odonbaeorae, Sarabastrae Thorace urbe pulchra, fossis palustribus munita,
Abbreviated transcription (Latin):
NDUS appellatus in iugo caueasi montis: qd
uocat᷑ paropanistis adu̾sus solis ortũ effusus.
& ipse unde.xxͣ. recipit amnes: s clarissimos
bidaspen.iiii. alios afferentem: cantabam iͦi.
ꝑse uͭ nauigabiles acesynũ & hysepim qͣdã tm
aquartĩ molestia. Nusqͣm latior .i. stadiis. aut
altior qͥndecim passus: amplissimã insulã effici¬
ens. quȩ pͣsiane nominat᷑. & aliã in morẽ quȩ pa-¬
tale. Ipse ꝑ xii. el passuũ paucisimis auetoribus
nauigatus: & quodã solis comitatu in occasũ uersꝰ.
oceano infundit᷑. Mensurã more ad eũ ponam.
ut inuenio generati: qͣnquã int̾ se nullȩ con¬
gruant. Ab ostio gangis ad ꝓmunctorium ca¬
ad tropina xñixxu. adꝑimule ꝓmunccoriũ ubi
ẽ celerrimũ iudiȩ emporium. dc̃c̃lꝑ. Ad oppi¬
dũ insula qͣm supͣdiximꝰ spatalã. tcxxp̃. Genteᷤ
montane int̾ eũ & iomanẽ cesi. cetriboni. silue¬
stres. dem megalle. Quorũ regi qͥngenti elephanti.

Expanded text:
ndus appellatus, in iugo Caucasi montis quod vocatur Paropanisus adversus solis ortum effusus, et ipse undeviginti recipit amnes, sed clarissimos Hydaspen quattuor alios adferentem, Cantabam tris, per se vero navigabiles Acesinum et Hypasim, quadam tamen aquarum modestia nusquam latior L stadiis aut altior XV passibus, amplissimam insulam efficiens, quae Prasiane nominatur, et aliam minorem, quae Patale. ipse per |XIII|.CL passuum, parcissimis auctoribus, navigatur et quodam solis comitatu in occasum versus oceano infunditur. mensuram orae ad eum ponam, ut invenio, generatim, quamquam inter se nullae congruunt. ab ostio Gangis ad promunturium Caad Tropina |XII|.XXV, ad Perimulae promunturium, ubi est celeberrimum Indiae emporium, DCCL, ad oppidum in insula quam supra diximus PatalamDCXX. Gentes montanae inter eum et Iomanem Caesi, Caetriboni silvestres, dein Megallae, quorum regi D elephanti,
Abbreviated transcription (Latin):
messosferũ appellat᷑. Emit᷑ xlx. Laudatis¬
simũ microsferũ eminimis foliũ p̃ciũ eiꝰ lxxu.
odoris gr̃a õib maior recentib Nardo colos
si inueterauerit nigriori melior. In nr̃o or¬¬
be ꝑxime laudat᷑ siriacũ. mox gallicũ. t̾cio
loco creticũ. qd̾ alii qͥacrion uocant alii fu.
folio olissatricaule cubitale geniculato in
pͣpura albicante radice obliqͦ uillosaq &
imitante auiũ pedes. Baccaris uocat᷑ nar.¬
dũ rusticũ. de qͦdicemꝰ int̾ flores. St̃ aut̃¬
ea om̃ia herbȩ p̃ter indicũ. Ex his gallicum
& cũ radice uellit᷑ abluit᷑q uino. siccatur
in u̾bra. alligat᷑ fasciculis in carta ñ multũ
ab indico differens. syriaco tnleuiꝰ. p̃tium
xiii. In his ꝓbatiouna: ne sint fragiliã & ari¬
da potiꝰ ꝗͣ sicca folia. Cũ galliconardo semper
nascit᷑ herba q̃ hirculus uocat᷑. aguitate odo¬
ris & similitudine: qͣ maxime adulterat᷑. Di¬

Expanded text:
mesosphaerum appellatur; emitur $X$ LX. laudatismesosphaerum appellatur; emitur $X$ LX. laudatissimum microsphaerum e minimis foliis; pretium eius $X$ LXXV. odoris gratia omnibus, maior recentibus. nardo colos, si inveteravit, nigriori melior. in nostro orbe proxime laudatur Syriacum, mox Gallicum, tertio loco Creticum, quod aliqui agrion vocant, alii phun, folio oluspurpuram albicante, radice obliqua villosaque et imitante avium pedes. baccaris vocatur nardum rusticum, de quo dicemus inter flores. sunt autem omnia ea herbae praeter Indicum. ex iis Gallicum et cum radice vellitur abluiturque vino. siccatur in umbra, alligatur fasciculis in charta, non multum ab Indico differens, Syriaco tamen levius. pretium $X$ III. in his probatio una, ne sint fragilia et arida potius quam sicca folia. cum Gallico nardo semper nascitur herba quae hirculus vocatur a gravitate odoris et similitudine, qua maxime adulteratur. di
Abbreviated transcription (Latin):
foliũ indis & maximo p̃tio radix costi
gustu feruens: odore exinno. Frutice alias in¬
utili pͥmo statĩ introitu amnis indi inpata-¬
le insula. Duo st̃ eiꝰ gña. Nigrũ: & qd̾ meliꝰ can
plura dici par. ẽ. ut pͣcipalis in unguentis.
frutex. ẽ gui & ẽssa radice. s breui ac nigͣ.
fragiliq ꝗͣmuis pingui. Sitũ redolente auc
cup̃ssũ asꝑo sapore. folio paruo densoq ca-¬¬
cumina aristȩ asꝑgunt. Idõ gemina dote
nardi spicas ac folia celebͣnt. Alterũ eiꝰgenꝰ
ap̃ gangen nascens damnat᷑ in totũ oraeni¬
tidis noie: uirꝰ redolens. Adulterat᷑ & pseudo¬
natdo herba quȩ ubiq nascit᷑ cͣssiore atq
latiore folio. & colore languido incandidũ
uergente. Itẽ sua radice ꝑmixta ponderis
causa & gũmi. spum ãq argentea. ut stibi
accyꝑo eypiue cortice. Sincerũ qͥdc̃ leuitate
deprehendit᷑ & colore rufo.odorisq suauita¬
te & gustu maxime siccante os: sapore iocun¬
do. Preciũ spice in libras nonaginta. folidi.¬

Expanded text:
folium Indis in maximo pretio. Radix costi gustu fervens, odore eximia, frutice alias inutili. primo statim introitu amnis Indi in Patale insula duo eius genera: nigrum et, quod melius, candplura dici par est ut principali in unguentis, frutex est gravi et crassa radice, sed brevi ac nigra fragilique, quamvis pingui, situm redolente, ut cypiros, aspero sapore, folio parvo densoque. cacumina in aristas se spargunt; ideo gemina dote nardi spicas ac folia celebrant. alterum eius genus apud Gangen nascens damnatur in totum ozaenitidos nomine, virus redolens. 43 adulteratur et pseudonardo herba, quae ubique nascitur crassiore atque latiore folio et colore languido in candidum vergente, item sua radice permixta ponderis causa et cummi spumaque argenti aut stibi ac cypiro cypirive cortice. sincerum quidem levitate deprehenditur et colore rufo odorisque suavitate et gustu maxime siccante os, sapore iucundo. pretium spicae in libras $X$ C. folii div
Abbreviated transcription (Latin):
pellata int̾a popłorũ gn̾a diuiditur: amui¬
b maxime distincta. Ascalde adsequanã belgi¬
ca ab eo ad garumnã celtica eadẽq lugdunẽ¬
sis. Inde adpy rinei montis excursũ aqͥtania a¬
atum in t̾rhenũ & pyreneũ atq oceanũ ac
montes gebennã. & ueris quib narbonensẽ
galliam excludit. longitudinẽ. cc̃cxx̃. passuũ.¬
Tatitudinẽ cccxuiii. computauit. Ascaldi in co¬
lunt exerui. texandri płib nõib Dem mera¬
pii. morini. orã marsici iuncti pago qͥcetsiacu
uocat᷑. Britanni. ambiani bellouagi. bassi. Int̾r¬
sus catus lugi atrebates. neruii liberi. ueroman¬
dui. sueucomi. suessiones. liberi. ulmantes lib̾i.
tungri simuci. frisi. auones. betasi leuti libtri.
treueri lib̾i. antea & lingones federati. remi fed̾a¬
ti. medio mat̾ci sequani. naurici. helueti. colo¬
nia equestris & rauriaca. Rhenũ aui acolenteᷤ
gͥmanie gentiũ. in ead̾ ꝓuincia. nemetes. tͥboci.
uangiones. inuuii. Colonie agͥppinensis gu¬

Expanded text:
pellata in tria populorum genera dividitur, amnibus maxime distincta. a Scalde ad Sequanam Belgica, ab eo ad Garunnam Celtica eademque Lugdunensis, inde ad Pyrenaei montis excursum Aquitanica, Aarum inter Rhenum et Pyrenaeum atque oceanum ac montes Cebennam et Iures, quibus Narbonensem Galliam excludit, longitudinem CCCCXX, latitudinem CCCXVIII computavit. 106 a Scaldi incolunt texero Texuandri pluribus nominibus, dein Menapi, Morini ora Marsacis iuncti pago qui Gesoriacus vocatur, Britanni, Ambiani, Bellovaci, Bassi. introrsus Catoslugi, Atrebates, Nervi liberi, Veromandui, Suaeuconi, Suessiones liberi, Ulmanectes liberi, Tungri, Sunuci, Frisiavones, Baetasi, Leuci liberi, Treveri liberi antea et Lingones foederati, Remi foederati, Mediomatrici, Sequani, Raurici, Helveti, coloniae Equestris et Raurica. Rhenum autem accolentes Germaniae gentium in eadem provincia Nemetes, Triboci, Vangiones, in Ubis colonia Agrippinensis, Gu
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓcul tergestenet. Iam constat qͦ flumine hu¬
meris trauectam apices diligentiores cͣlunt. Subis¬
se autẽ histro. deinsabo. de innauporto cui nom̃ ex
a carisa. ẽ. int̾ acmonam alpisq exorienti. Cap̃ .xͥx.

Expanded text:
non procul Tergeste, nec iam constat quo flumine. unon procul Tergeste, nec iam constat quo flumine. umeris travectam Alpis diligentiores tradunt, subisse autem ea causa est inter Emonam Alpisque exorienti.
Abbreviated transcription (Latin):
italiȩ adriatico mari apposita. cuiꝰ uenecia
fluuiꝰ silis exmontib taruisanis. oppidũ altinũ
flum̃ liq̃ntia & montib opit̾ginis. & portꝰ eod̾ no¬
mine colonia c̃cordia. flumina. & portꝰ romati¬
nũ tiliauentũ maiꝰminꝰꝙ anaxum qͦ uarianu
defluit alsanatiso cũ tarro p̾flutes aquileiam
colonia .xu. passuũ mari sitam. Carnorũ hȩc¬
regio iunctaq iapudũ amni. tianaiꝰ castellũ no¬
bile uino. punicum tergestinũ sinꝰ colonia t̾geste
.xxxiii. abaquileia. Ult̃ quã ui. passus: formio
amnis a brauenna. clxxxix. passus. Anticꝰ ante ita¬
liet̾minꝰ: nunc uͦ histrie quã cognominatã aflu¬
mine histro inadriam esfluente ad anubio amne
eodẽq histro adusũ padi fauces cont̾rio eorũ ꝑcus¬
su mari int̾iecto dulcescente płiq dixere falso. & ne¬
pos etiam padi accola: nullus enĩ exdanubio am¬
nis in mare adriaticũ effundit᷑: deceptus credo qm
argo nauis flumine inmare adriaticũ descendit

Expanded text:
Italiae, Hadriatico mari adposita, cuius Venetia, fluvius Silis ex montibus Tarvisanis, oppidum Altinum, flumen Liquentia ex montibus Opiterginis et portus eodem nomine, colonia Concordia, flumina et portus Reatinum, Tiliaventum Maius Minusque, Anaxum, quo Varamus defluit, Alsa, Natisa cum Turro, praefluentes Aquileiam coloniam XV p. a mari sitam. 127 Carnorum haecregio iunctaque Iapudum, amnis Timavus, castellum nobile vino Pucinum, Tergestinus sinus, colonia Tergeste, XXXIII ab Aquileia. ultra quam sex milia p. Formio amnis, ab Ravenna CLXXXVIIII, anticus auctae Italiae terminus, nunc vero Histriae. quam cognominatam a flumine Histro, in Hadriam effluente e Danuvio amne eodemque Histro exadversum Padi fauces, contrario eorum percussu mari interiecto dulcescente, plerique dixere falso, et Nepos etiam Padi accola; 128 nullus enim ex Danuvio amnis in mare Hadriaticum effunditur. deceptos credo, quoniam Argo navis flumine in mare Hadriaticum descendit
Abbreviated transcription (Latin):
yppocratis certe qͥ pͥmus cratis
medendi p̃cepta clarissime c̃didit. refer-¬
ta herbarũ inuentione inuenimꝰ uolumina.
raxagore & crisippi ac dein erastrati. herophi¬
lo qͥde qͣmꝗͣ subtilioriᷤ sectȩ c̃ditori an om̃s ce¬
lebratũ rationẽ eã paulatim usu efficacissimo
rerũ õiũ magistro. peculiarit᷑ utiq medicinȩ
ad ũba garrulitatẽq defendente. Sede namq¬
in his scolis auditioni occupatũ gͣciꝰ erat. qͣmire
ꝑ solitudines & q̃rere herbas alias aliis dieb¬

Expanded text:
ppocratis certe, qui primus medendi praecepta clarissime condidit, referta herbarum mentione invenimus volumina, raxagorae et Chrysippi ac deinde Erasistrati Cei, Herophilo quidem, quamquam subtilioris sectae conditori, ante omnis celebratam rationem, iam paulatim, usu efficacissimo rerum omnium magistro, peculiariter utique medicinae, ad verba garrulitatemque descendentem. sedere namque in scholis auditioni operatos gratius erat quam ire per solitudines et quaerere herbas alias aliis dieb
Abbreviated transcription (Latin):
aut q̃ ablaqueant᷑. celeriora neglectis. Hȩc &
dala enĩ & pͥꝰ in senecta fertilissime ut glan¬
difere. & qđdã genꝰ ficoꝵ. Cet̾a eiꝰ uiuenta
tardiꝰq maturantes. qđ maxime notat᷑ in
uitib Uetustiorib enĩ uinũ meliꝰ. nouellis
copiosius. Celerrime uͦ senescit & in senecta de¬
teriorem fructũ gignit. Malus namq & mino¬
ra poma ꝓueniunt. & ũmicłis obnoria. qͥn&
in ipsa arbore nascunt᷑. ficus sola ex om̃ium
arboꝵ fetu maturitatis causam meditat᷑.
lam quidẽ ex portenti᷑ qm maiora st̃ p̃cotia
p̾posteris. Om̃ia autẽ celeriꝰ senescunt

Expanded text:
aut quae ablaqueantur celeriora neglectis. haec etaut quae ablaqueantur celeriora neglectis. haec etdala enim et pirus in senecta fertilissimae, ut et glandiferae et quoddam genus ficorum, ceterae in iuventa tardiusque maturantes, quod maxime notatur in vitibus. vetustioribus enim vinum melius, novellis copiosius. celerrime vero senescit et in senecta deteriorem fructum gignit malus. namque et minora poma proveniunt et vermiculis obnoxia; quin et in ipsa arbore nascuntur. 118 ficus sola ex omnium arborum fetu maturitatis causa medicatur, iam quidem et portentis, quoniam maiora sunt pretia praepost
Abbreviated transcription (Latin):
Unt & bifere in hisdem in cea insula.
Capͥfici tͥferȩ sunt. Primo fetu seqñs euo¬
cał. seqnti t̾ciꝰ. hoc fici capͥficant᷑. & capͥfici autẽ
ab adũsis foliis nascunt᷑. Bifere & in malis ac
piris q̃dam: sic̃ & p̾coceᷤ. Malꝰ silur̃is bifera. se¬
quens eiꝰ fructum pꝰ arcturũ in apͥcis maxime:
uites quidẽ & tͥferȩ st̃ qͣs ob id insanas uocant:
qm̃ in his alia maturescunt. alia turgescunt.
alia florent. M. uarro auctor ẽ. uitẽ fuisse smyr¬
ne ap̃ matre tͥferam. & malũ in agro c̃sentino.
hoc autẽ euenit ꝑpetuo inuenesia pice agro:
de quo pluraliaᷤ. ea ẽ. soli fertilitaᷤ. Rifera ẽ &
cup̃ssus. Namq bacȩ eiꝰ colligunt᷑ mense ianu¬
te fertilior.ẽ. arbutꝰ: quereꝰ inferiore. iuglan¬
des. fici. mariscȩ. Om̃s qͦ mag̾ senescunt eo ma¬
turiꝰ ferunt. & in apͥcis locis. nec pingui t̃ra.
Siluestriora omĩa tardiora. Quedã ex huis
om̃ino nec maturescunt. Item q̃ subarant᷑.

Expanded text:
unt et biferae in isdem; l 114 in Ceo insula caprifici triferae sunt; primo fetu sequens evocatur, sequenti tertius. hoc fici caprificantur. et caprifici autem ab adversis foliis nascuntur. biferae et in malis ac piris quaedam, sicut et praecoces. malus silvestris bifera. sequens eius fructus post arcturum, in apricis maxime. 115 vites quidem et triferae sunt, quas ob id insanas vocant, quoniam in his alia maturescunt, alia turgescunt, alia florent. M. Varro auctor est vitem fuisse Zmyrnae apud Matroon triferam et malum in agro Consentino. hoc autem evenit perpetuo in Venesi Africae agro, de quo plura alias. ea est soli fertilitas. trifera est et cupressus. namque bacae eius colliguntur mense Ianute fertiliores arbutus, quercus, inferiore iuglandes, fici mariscae. omnes quo magis senescunt, hoc maturius ferunt, et in apricis locis nec pingui terra. silvestria omnia tardiora. quaedam ex his omnino nec maturescunt. item quae subarantur
Abbreviated transcription (Latin):
lores bibunt᷑. rami eius qͥni seniue. Miris qͣm
alii smirizan alii miran uocant simillima ẽ
cicutȩ caule foliisq & flore. minor tantũ & ex¬
ilior cibo ñ in suauis. Cit menstrua & partꝰ
cũ uino. aiunt eadẽ pota in pestilentia saluta¬
rẽ ẽẽ. Subuenit & ꝑtisicis. In sorbitione auidi¬
tatẽ cibi fac̃ ulceras m facie aut capite. succꝰ eiꝰ¬
lia lentis ht̃. longiora paulo: florẽ rubentem
radicẽ exiguam & g̃cilm. Nlascit᷑ cirta fontes
Siccata in farinȩ modũ. & insꝑsa uino albo.
strangulariaᷤ finit. aluum sistit. Succꝰ eiꝰ ꝑtine¬
is cũ oleo sudores mouet. Cap̃.xuii. De cola

Expanded text:
lores bibuntur rami eius quini senive. Myrris, quam lores bibuntur rami eius quini senive. Myrris, quam alii myrrizan, alii myrran vocant, simillima est cicutae caule foliisque et flore, minor tantum et exilior, cibo non insuavis. ciet menstrua et partus cum vino. aiunt eandem potam in pestilentia salutarem esse. subvenit et phthisicis in sorbitione data. aviditatem cibi faclia lentis habet, longiora paulo, florem rubentem, radicem exiguam et gracilem. nascitur circa fontes. siccata in farinae modum et inspersa vino albo strangurias finit, alvum sistit. sucus eius perunctis cum oleo sudores movet. xcix 156
Abbreviated transcription (Latin):
conẽ serpentes dantur. Est & aeris q̃ m elde
egipto nascit᷑ simił haro. minor tantũ mino¬
ribq folũs & utiq radice: quȩ tn oliue qnois
magnitudinẽ implet. Albam gemunã. ałtera
caulem tantũ emitcens. Medetur ut̃q ulceti¬
b manantib. Itẽ cõbustis ac fistulis. Colliriom
tritarum rosaceo addito. S unũ miracłm m
liis unde & nom̃ accepit. Nascit᷑ in palustrib
magnifici usus. Ad uulnera cũ aceto bibitur
ad difficultates urmȩ & uesicȩ aut suspiria. p̃¬
cipitatisq ex alto. Efficacissima eadẽ ad denti-¬
um dolores. Etruria ħ noĩe appellat herbam
in pͣtis tenuẽ a lat̾ib capillamenti mͦ foliosam
ex imiĩ usus ad uulnera: boũ neruos abscisõ.
uomere solidari ea rursusq iungi addita a¬
xungia affirmã ꝑseudounion napi folia h̃t fru¬
tex palmi altitudine. Laudatissima increta.
Contͣ tormina stranguiriã laterũ p̃cordioꝵ do¬

Expanded text:
contra serpentes dabant. Est et aris, quae in eadem contra serpentes dabant. Est et aris, quae in eadem Aegypto nascitur, simis et utique radice, quae tamen olivae grandis magnitudinem inpleat, alba geminum caulem, altera unum tantum emittens. medetur utraque ulceribus manantibus, item ambustis ac fistulis collyrio ina et postea tritarum rosaceo addito. sed unum miraculum liis, unde et nomen accepit. nascitur in palustribus, magnifici usus ad vulnera cum aceto. bibitur ad difficultates urinae et vesicae aut suspiria praecipitatisque ex alto. eadem efficacissima ad dentium dolores. Etruria hoc nomine appellat herbam in pratis tenuem, a lateribus capillamenti modo foliosam, eximii usus ad vulnera, boum nervos abscisos vomere solidari ea rursusque iungi addita axungia adfirmans. Pseudobunion napi folia habet, fruticans palmi altitudine , laudatissima in Creta. contra tormina, stranguriam, laterum praecordiorumque do
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & scd̾as tͣhit. Hyppoc̾tes & radicẽ ipsã ap¬
posuit. Dicũt & in pestilentia salutare. ẽẽ. In¬
cibis ebrietatẽ discutit. serpentes nidore ẽ
cremãtur. pͥuatĩ aspides fugat. ut inebrode eta
at torpentes inueniant Puncto qͦ haro Eutes
oleo fungunt. Ido & et ictus clari potiis aui¬
suguinti ldo ꝑcussis ꝓdesse poto aiunt. Quo¬
re ad meses si ferro n attingat᷑. Succꝰ eiꝰ & au¬
rium dolori ꝓdest. Id autẽ qđ greri dracon¬
chion uocant᷑. tͥplici effigie demonstratiu e
mͥ. foliis bete ñ sine tyroo flore purpureo hoc
ẽ sinileharo. Aln radice longa ueluti sigui¬
ta articulosaq monstrauere tͥb om̃ino cau¬
liculis. folia eiꝰ ex aceto decoqͥ cont̃ serpestai
ictus iubentes. Tertia demonstratio fuit foli¬
o maiore qͣ cornis fadicis harundinee: tii¬
dẽ ut affirmabant geniculate not̾is q̾t habe¬
ret annos totidẽq ẽe. folia. Hit ex umo ił ad

Expanded text:
tur, et secundas trahit. Hippocrates et radicem ipsam adtur, et secundas trahit. Hippocrates et radicem ipsam adposuit. dicunt et in pestilentia salutarem esse incibis. ebrietatem discutit. serpentes nidore, cum crematur, privatim aspidas, fugat aut inebriat ita, ut torpentes inoleo fugiunt. ideo et contra ictus dari potui in vit. adeo percussis prodesse potum aiunt ; maiorem vim esse, si ferro non attingatur. sucus eius et aurium dolori prodest . id autem, quod Graeci dracontion vocant, triplici effigie demonstratum mihi est: foliis betae, non sine thyrso, flore purpureo; hoc est simile aro. alii radice longa veluti signata articulosaque monstravere, ternis omnino cauliculis , foliis, decoqui ex aceto contra serpentium ictus iubentes. tertia demonstratio fuit folio maiore quam cornus , radicis harundineae, totidem, ut adfirmabant, geniculatae nodis, quot haberet annos, totidemque esse folia; hi ex vino vel aqua
Abbreviated transcription (Latin):
coctũ bib̾et᷑. Epiforis elixũ imposuere. Itẽ sug¬
monicis qͦ tussientib mͦ. Sem̃ intͥtũ cũ oleo
aut rosaceo infundit᷑ auriũ dolori. Dienthes
tussientib aut suspiriosis & ortopnoicis & p̃u¬
lenta excreantib farina ꝑmixtũ pane cocto
dedit. Dyodotꝰ ptysicis e melle eligmate & pul¬
monis uitiis ossib etiã fractis imposuit. Partꝰ
om̃ium aĩaliũ extͣhit: nat̾e circũlitũ. Succ̾ ra¬
dicis cũ melle attico ocłoꝵ caligines stomachi
uitia. Discutit tussim decoctũ ius cũ melle. ul
ta. siue serpant. siue polippinarib succꝰ mire
sanat. Folia ambustis ꝓst̃: exumo & oleo cocta.
Aluũ maniunt ex sale & aceto sumpta. &lu
cũ sale recentia uł sicca. hyppoc̾tes libet coller¬
tiones cũ melle imposuit. ad meses tͣhenddos
seminis uł radicis draginȩ duȩ in uini ciatis du¬
ob suffitiunt. Fadẽ portio sia partu ñ purgã¬

Expanded text:
coctum biberetur. epiphoris elixum inposuere, item sugcoctum biberetur. epiphoris elixum inposuere, item sugmonicis quo tussientibus modo. semen intritum cum oleo aut rosaceo infudit aurium dolori. Dieuches tussientibra excreantibus farinae permixtum pane cocto dedit, Diodotus phthisicis e melle ecligmate et pulmonis vitiis, ossibus etiam fractis inposuit. 146 partus omnium animalium extrahit naturae circumlitum. sucus radicis cum melle Attico oculorum caligines, stomachi vitia discutit, tussim decocti ius cum melle. ulcta sive serpant sive polypi in naribus, sucus mire sanat. folia ambustis prosunt ex vino et oleo cocta. alvum inaniunt ex sale et aceto sumpta et luicis cum sale recentia vel sicca. Hippocrates utralibet ad collectiones cum melle inposuit. ad menses trahendos seminis vel radicis drachmae II in vini cyathis II sufficiunt. eadem potio, si a part non purgen
Abbreviated transcription (Latin):
st & haron de qͣint̃ bulbos diximus
magnȩ cũ dracuntio litis. Quidã enĩeẽ¬
dixerunt eandẽ glauciã a satu discreia. dra¬
contui silurem haryn ꝓnuntiando. Aliqui
radic̃e haron appellauerunt. caulẽ uͦ dracon¬
tium. in totũ aliũ: simͦ hic ẽ qͥ uocat᷑ ap̃ nos
dracunculꝰ. Nãq haros radice nigr̃a in latiu¬
dinẽ rotundã ht multoq maiore. & qͣ manus
impleat᷑. Oracunculus subrutilã & draconis
ere differentiã sem̃ dracunculi feruens mor¬
darq tͣdendo. tantumq ei inẽẽ uirꝰ ut olfactũ
gͣuidis abortũ inferat. Haron miris laudib¬
extulere: pͥmum in cibis feminã p̃ferentes
qm mas dulcior ẽẽt. s in coq̃ndo lentior pecto¬
risq uitia purgaret. aridũ potione asꝑum. aut
eligmate urin̾a & meses cierẽ. Sic & inoximeli¬
te potũ. stomacho interaneisq exulceratis &
lacte ouillo bibendũ. Ad tussim in ciñe coctũ¬
ex oleo dedere alii alii coxere in lacte: ut de¬

Expanded text:
t aron, de qua inter bulbos diximus, magnae cum dracontio litis; quidam enim eandem esse dixere. Glaucias satu discrevit, dracontium silvestrem aron pronuntiando. aliqui radicem aron appellarunt, eandem vero dracontium, in totum alium, si modo hic est qui apud nos dracunculos vocatur. namque aros radicem nigram in latitudinem rotundam habet multaque maiorem et qua manus inpleatur, dracunculus subrutilam et draconisere differentiam: semen dracunculi ferveus mordaxque tradendo tantumque et virus, ut olfactum gravidis abortum inferret, aron miris laudibus tulere, primum in cibis feminam praeferentes, quoniam mas durior esset et in coquendo lentior; 144 pectoris vitia purgare, aridum potioni inspersum aut ecligmate urinam et menses ciere, sic et in oxymelite potum. stomacho interaneisque exulceratis ex lacte ovillo bibendum, ad tussim in cinere coctum dedere ex oleo. alii coxere in lacte, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
pedes. arborẽ auersi diripuint. tauros ex
ore cornibq eorũ pedib om̃ib suspensipon.¬
dere fatigant. Nec alt̾i animaliũ in malefi.¬
cia stultitia sollercior. Annalib notatũ. ẽ.
lẽ ursos numidicos centũ & totidẽ uena-¬
tores in cuco dedisse. Miror adiectũ numi¬
dicos fiuse. cũ in affrica ur sũ ñ gigni constec.

Expanded text:
pedes; arborem aversi derepunt. 131 tauros ex pedes; arborem aversi derepunt. 131 tauros ex ore cornibusque eorum omnibus pedibus suspensi pondere fatigant. nec alteri animalium in maleficio stultitia sollertior. annalibus notatum est lis ursos Numidicos centum et totidem Aeiopas in circo dedisse. miror adiectum Numidicos fuisse, cum in Africa ursum non gigni constet.
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑ increscere. Cibi nulla tc̃ argum̃ta nec
nͥ humoris minimũ in aluo inueniri.San¬¬
guinis exiguas circa corda tantũ guttas. re.¬
liqͦ corpori nichil in e̾ẽ. Procedunt uere. s ma-¬
resp̃pingues. Cui reicausa ñ ꝑmpta. ẽ. Quippe
nec somuo qͥdẽ saginatis p̃ter qͣtuordecĩ dies
ut diximꝰ. Eũntes herbam qͣndã carã nomine
laxandis intestinis alio qͥn concretis deuorañ.
Circaq surculosdentiũ predomantes ora.
Oculi eorũ hebetant᷑: qͣ maxime causa fauoᷤ
expetunt. ut conuulneratũ ab apib os le-¬
uet sanguine grauedinẽ illã. In ualidissi¬
mũ urso caput: qͦd leoni fortiꝰumsimii.
Ideo urgente ui p̃cipitaturise ex aliqͣ rupe
manib cooꝑto iaciunt᷑: ac sepe in harena
collapsi in fracti exanimant᷑. Cerebro uene¬
ficiũ in e̾e̾ hispamȩ credunt: occisorũq in
spectaculis capita cremant. testato qͣm po¬
tũ inursinã rabiẽ agat. Ingrediunt᷑ & bi¬

Expanded text:
ventur, increscere; cibi nulla tunc argumenta nec ventur, increscere; cibi nulla tunc argumenta nec nisi umoris minimum in alvo inveniri, sanguinis exiguas circa corda tantum guttas, reliquo corpori nihil inesse. 129 procedunt vere, sed mares praepingues, cuius rei causa non prompta est, quippe ne somno quidem saginatis, praeter XIIII dies, ut diximus. exeuntes herbam quandam arum nomine laxandis intestinis, alioqui concretis, devorant friantque surculos dentibus praedomantes ora. oculi eorum hebetantur, qua maxime causa favos expetunt, ut convulneratum ab apibus os levet sanguine gravedinem illam. 130 invalidissimum urso caput, quod leoni firmissimum. ideo urgente vi praecipitaturi se ex aliqua rupe manibus cooperto iaciuntur ac saepe in harena colapho infracto exanimantur. cerebro veneficium inesse Hispaniae credunt occisorumque in spectaculis capita cremant testato, quoniam potum in ursinam rabiem agat. ingrediuntur et bi
Abbreviated transcription (Latin):
orũ coitꝰ hiems mitio. Nec uulgari
qͣdrupedũ more: sed ambob cuban¬
tib complexisq Deinde recessus in
specꝰ seꝑaratĩ: in quib pariunt tͥcesimo die
plurimũ qumos. Hisunt candida informĩq
caro: paulo murib maior sine ocłis si ne pilo
ungues tantũ ꝓminent. Hanc lambendo
paulatim figurant. nec qͥcꝗͣ tariꝰ hõies qͣm pa¬
rientẽ uidẽ ursam. Idõ mares qͣdragenis dieb
buere: ramorũ frutieũq c̃geriẽ edificant im¬
penechiles imbrib molliq fronde constraco.
Prim dieb bisseptenis tam gͣuisomno p̃mun-¬
tur: ut nec uulnerib qͥdẽ excitariqueant.
Tc̃ mirũ in modũ ueterno pinguescunt. Illi
st̃ adipes medicaminib apti: contͣq deflu¬
uũ capilli tenaces. Ab his dieb residunt ac
pͥorũ pedũ suetu uiuunt fetꝰ rigentes ad pri-¬
m̃do pectori fouent: ñ alio incubitu. qͣm ad
oua uolucres. Mirũ dictu credit theophrastꝰ
ꝑ id tempꝰ coctas qͦq ursorũ carnes si adser¬

Expanded text:
orum coitus hiemis initio nec vulgari quadripedum more, sed ambobus cubantibus conplexisque; dein secessus in specus separatim, in quibus pariunt XXX die plurimum quinos. hi sunt candida informisque caro, paulo muribus maior, sine oculis, sine pilo; ungues tantum prominent. hanc lambendo paulatim figurant. nec quicquam rarius quam parientem videre ursam. ideo mares quadragenis diebus buere, ramorum fruticumque congerie aedificant, inpenetrabiles imbribus mollique fronde constratos. primis diebus bis septenis tam gravi somno premuntur, ut ne vulneribus quidem excitari queant. tunc mirum in modum veterno pinguescunt. illi sunt adipes medicaminibus apti contraque defluvium capilli tenaces. ab his diebus residunt ac priorum pedum suctu vivunt. fetus rigentes adprimendo pectori fovent non alio incubitu quam ad ova volucres. 128 mirum dictu, credit Theophrastus per id tempus coctas quoque ursorum carnes, si adser
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾es appellauere. siligo. tͥticum. hȩc plu.¬
rimis t̾ris cõmunia. Arinca galliarũ ꝓpͥa.
tico suo. neqͣqm italiȩ parẽ. Erea utunt᷑.
ñ hñt far. Est & hec italiȩ in campania ma¬
xime. sem̃q appellat᷑. hoc ħt nom̃ res p̾cla¬
tã donarent. Amilũ qͦ ex ea fit pͥore crassiuᷤ.
emes firmissimũ patit᷑ frigidissimos locos.
& minꝰ subactos. uł estiuosos sicientesq Anꝰ
antiqͥs latio cib magno argumento in ado¬
riȩ donis: sicuti diximꝰ. Pulte aũ ñ pane ui¬
uates obsidionis famẽ describens. offam exipu¬
isse plorantib lib̃is patres cõmemorat. & hodie
qđ plꝰ alim̃ti tͣhat. Siliginẽ ꝓpͥe dixerĩ tͥtici
delicias. Candorẽ & sine uirtute & sine pon¬
dere. c̃ueniens humidis tͣctib qͣles italiȩ st̃
& galliȩ comatȩ. S & tͣnsalpes in allobrogũ
tantũ neruioꝵq agro ꝑtinax. In cet̾is ibi par¬
tib biennio in tͥticum tͣnsit. Remediũ ut gͣ¬

Expanded text:
veteres appellavere, siligo, triticum. haec plurimis terris communia. arinca Galliarum propritico suo nequaquam Italicae parem. qui zea utuntur non habent far. est et haec Italiae, in Campania maxime, semenque appellatur. hoc habet nomen res praeclavitam donaret. amylum quoque ex ea fit priore crassius; 83 emes firmissimum. patitur frigidissimos locos et minus subactos vel aestuosos sitientesque. primus antiquis Latii cibus, magno argumento in adoriae donis, sicuti diximus. pulte autem, non pane, vivates, obsidionis famem exprimens offam eripuisse plorantibus liberis patres commemorat. et hodie quod plus alimenti trahat. siliginem proprie dixerim tritici delicias candore sive virtute sive pondere. conveniens umidis tractibus, quales Italiae sunt et Galliae Comatae, sed trans Alpes in Allobrogum tantum Remorumque agro pertinax, in ceteris ibi partibus biennio in triticum transit. remedium, ut gr
Abbreviated transcription (Latin):
magni temꝑib auctoritatẽ addidit ꝓfessioniᷤᷤ.
scd̾s hosthaneᷤ comitatu exornatꝰ. planeq qd̃
nemo dubitet orbem t̾rarũ ꝑagͣuit. Extant
itaq & ap̃ italaᷤᷤ gentes uestigia eiꝰ in xiiᷠ. ta¬
buł nr̃is aliisq argum̃tis q̃ priori uolumine
exposui oͣcͤ. L.uiiͦ. demum anno urbis. cñ cor¬
nelio lentulo. licinio crasso c̃sulib senatꝰ c̃sul¬
tum factũ ne hõ immolaret᷑. palamq ĩn tempꝰ¬
sili ut sacra ꝓdigiosa celebrata. gallias utiq
possedit. & quidã ad nr̃am memoriam. Llamq
tiberii cesaris pͥncipatꝰ sustulit druidas eoꝵ &
ħ genꝰ uatũ medicoꝵq ipse. Q ego hãc cõme¬
morem artem oceanum qͦ tͣnsg̃ssam: & ad na¬
turȩ mane ꝑuectam britannia q̃ hodieq eã¬
attonite celebrat. tantis cerimoniis ut dediᷤ¬
se ꝑsis uideri possit. Ad̾o ista toto mundo con¬
sensere qͣmqͣm discordi & sibi ignoto. ñ satis

Expanded text:
Magni temporibus auctoritatem addidit professioni Magni temporibus auctoritatem addidit professioni secundus Osthanes comitatu eius exornatus, planeque, quod nemo dubitetcerte et apud Italas gentes vestigia eius in XII tabulis nostris aliisque argumentis, quae priore volumine exposui. DCLVII demum anno urbis Cn. Cornelio Lentulo P. Licinio Crasso cos. senatusconsultum factum est, ne homo immolaretur, palamque fit, in tempus illut sacra prodigiosa celebrata. Gallias utique possedit, et quidem ad nostram memoriam. namque Tiberii Caesaris principatus sustulit Druidas eorum et hoc genus vatum medicorumque. sed quid ego haec commemorem in arte oceanum quoque transgressa et ad naturadtonita celebrat tantis caerimoniis, ut dedisse Persis videri possit. adeo ista toto mundo consensere, quamquam discordi et sibi ignoto. nec satis
Abbreviated transcription (Latin):
animadũtã sũmã litt̾arum claritatẽ głamq
ex ea scientia antiqͥtus & pene semꝑ petitam.
Certe pitagoras. empedoles. democtus. platõ.
ad hãc discendã nauigauere: ex iliis ueriꝰ qͣm
ꝑegͥnat᷑onib susceptis. hãc ret̃si p̾dicauere. bãc
in archanis habuere. Democͥtus apolloneren
captidenẽ. & dardanũ ephenice illustrauit
uoluminib dardani in sepulchrũ eiꝰ petitis.
suis uͦ ex disciplina eoꝵ editis. Quȩ recepta ab
illiᷤ hoĩum atq tͣnsisse ꝑ memoria. eque ac
hãc oꝑam eiꝰ ẽẽ inficientur. S frustraᷤ. hc̃ enĩ
maxime affixisse animis eã dulcedin ꝑ em
constat. Plerũq miracłi & hoc partier utͣs¬
q artes esfloruisse medicinã dico magicẽq
eadẽ etate: illam hippoc̾te. hãe democ̾to illu¬
strantib. circa pelloponensiacũ g̃cie bellũ qͣ
dens: s multis milib annoꝵ pͦ roroastrẽ. Lan¬
to recentior ẽ. cipͥanon non leue & alexandri

Expanded text:
animadverto summam litterarum claritatem gloriamque ex ea scientia antiquitus et paene semper petitam. certe Pythagoras , Empedocles, Democritus, Plato ad hanc discendam navigavere exiliis verius quam peregrinationibus susceptis, hanc reversi praedicavere, hanc in arcanis habuere . Democritus Apollobechen Coptiten et Dardanum e Phoenice inlustravit voluminibus Dardani in sepulchrum eius petitis, suis vero ex disciplina eorum editis. quae recepta ab ullis hominum atque transisse per memoriam aeque ac haec opera eius esse infitientur. sed frustra. hunc enim maxime adfixisse animis eam dulcedinem constat. plenumque miraculi et hoc, pariter utrasque artes effloruisse, medicinam dico magicenque, eadem aetate illam Hippocrate, hanc Democrito inlustrantibus, circa Peloponnesiacum Graeciae bellum, quod dens, sed multis milibus annorum post Zoroastren. tanto recentior est Cypria. non levem et Alexandri
Abbreviated transcription (Latin):
pictoris unã tabulã centũ talentis
rex atalus lucratꝰ. ẽ. Oc toginta emit
duas cesar dictator: medȩ & adiacenti mo¬
nomachie intemplo ueneris genitricis di¬
caturꝰ. Caudalus rex iube regi picturam
magnetũ haut medio crispanti rependit
auro. Rhodũ ñ incendit rex demetriꝰ ex¬
pugnator cognominatꝰ: ne tabulã ꝓtogi¬
nis cremaret a parte ea muri locatã. Pra¬¬
xiteles marmore nobilitatꝰ. ẽ. gnidiaq p̃
gnis & nichomedis estimatione regis gnidi.¬
orũ ere alieno ꝑmutate eã conati.Phidiȩ
iuppit̾ olimpꝰ cotidie destimoniũ ꝑhibec.
Mentori capitolinꝰ: & diana ephesia qͥb
fuere consecrata artis eiꝰ uasa

Expanded text:
pictoris unam tabulam centum talentis rex Attalus licitus est, octoginta emit duas Caesar dictator, Mediam et Aiacem Timomachi , in templo Veneris Genetricis dicaturus. Candaules rex Bularchi picturam Magnetum exitii, haut mediocris spati, rependit auro. Rhodum non incendit rex Demetrius expugnator cognominatus, ne tabulam Protogenis cremaret a parte ea muri locatam. Praxiteles marmore nobilitatus est Cnidiaque Vegni et Nicomedis aestimatione regis grandiCnidiorum aere alieno permutare eam conati. Phidiae Iuppiter Olympius cotidie testimonium perhibet, Mentori Capitolinus et Diana Ephesia, quibus fuere consecrata artis eius vasa
Abbreviated transcription (Latin):
echyopũ pͥmi. c̃xx̃. Acinani. lxiii.pitarã. xxĩ.
tergendũ. c̃iĩ. Insulamn gagauden ẽẽ in medio
eo tͣctu. Inde pͥmũ uisasaue̾ ꝑsitacos. & abal¬
tera quȩ uocat᷑ artigula aĩal spingion: at̾go¬
dõ cinocephalos. Indenabata. lxxx. oppidũ
id paruũ int̾ p̾dicta solũ: ab eo adinsulam
tu infule ab eẽ Exx̃ pͥ iuxtaq aliã insulã ta¬
edificia opꝑidi pauea regnare feminã can¬¬
dacẽ: qd̾ nom̃ multis iam annis ad reginaᷤᷤ
tͣnsit. Delubrũ hammonis. ẽ. ibi religiosũ
& toto tͣctu sacella. Ceterũ cũpotirent᷑ rerũ
echiopes: insula ea magne claritatis frut. Tra-¬
dunt armatorũ. ẽel. dare solitã: artificũ. iĩ.
Alere reges ethiopũ. xlu. & hodie tradunt᷑¬

Expanded text:
Aethiopum, Primi CXX, Acinam LXIIII, Pitaram XXV, Aethiopum, Primi CXX, Acinam LXIIII, Pitaram XXV, Tergedum CVI. insulam Gagauden esse in medio eo tractu; inde primum visas aves psittacos et ab altera, quae vocetur Artigula, animal sphingion, a Tergedo cynocephalos. inde Nabata LXXX; oppidum id parvum inter praedicta solum. ab eo ad insulam tu insulae abesse LXX p., iuxtaque aliam insulam Taaceret. 186 aedificia oppidi pauca; regnare feminam Candacen, quod nomen multis iam annis ad reginas transiit; delubrum Hammonis et ibi religiosum et toto tractu sacella. cetero cum potirentur rerum Aethiopes, insula ea magnae claritatis fuit. tradunt armatorum CCL dare solitam, artificum III. alii reges Aethiopum XLV esse hodie tradunt
Abbreviated transcription (Latin):
õcẽc lex passus. nec t̃n arma romana ibi soli-¬
tudinẽ fecert̃. Egiptiorũ bellis attrita est.
Ethyopia uicissim imꝑitando seruiendoq cla¬
ra & potens etiã usq ad troianabella mennone
regnante: & syriȩ imꝑitasse eã nr̃oq litore
etate regis cephei patet andromede fabulis.
Simili mͦ & de m̃sura eiꝰuaria pdidẽ: primꝰ
dalion ultͣ meroen longe subuectꝰ. mox ari-¬
stocreon & bion & basilis. simonides minor.
etiã qͥnquennio inmeroe moratꝰ: cũ de ethy¬
opia scribet. Nã & timosthenesclassiũ phi-¬
ladelphi p̾fectꝰ. sinc m̃sura dierũ Tẽ aspene
meroen iter ꝑdidit. eratosthenes. Tẽxxo. p̃.¬
Aitemidorꝰ. be. Sebos ab egipti extremis.xuĩ.
hȩc finita nuꝑ disputatio. ẽ: qͣm a syene. dc̃¬
ccc.lxxiii. neronis exploratores renuntiauiere
hismodis asyene hieramsi caminon.liiii.p̃.
inde tama.lxxũ. passuũ. regione euonimito

Expanded text:
DCCCLXX p. nec tamen arma Romana ibi soliDCCCLXX p. nec tamen arma Romana ibi solitudinem fecerunt: Aegyptiorum bellis attrita est Aethiopia vicissim imperitando serviendoque, clara et potens etiam usque ad Troiana bella Memnone regnante. et Syriae imperitasse eam nostroque litori aetate regis Cephei patet Andromedae fabulis. Simili modo et de mensura eius varia prodidere, primus Dalion ultra Meroen longe subvectus, mox Aristocreon et Bion et Basilis, Simonides minor etiam quinquennio in Meroe moratus, cum de Aethiopia scriberet. nam Timosthenes, classium Philadelphi praefectus, sine mensura dierum LX a Syene Meroen iter Artemidorus DC, Sebosus ab Aegypti extremis |XVI|·is haec finita nuper disputatio est, quoniam a Syene DCCCC· LXXXV Neronis exploratores renuntiavere his modis: a Syene Hieran sycaminon LIIII p., inde Tama LXXII regione Euonymiton
Abbreviated transcription (Latin):
titina. spintũ. sindopt. gensoe. pinditor agugo.
orsumsuara. maumarũ. urbiannulon: qd op¬
pidũ greci hypãhon uocarc̃ pagoarcas: ⁊anes.
unde elephantuncipiant. Mambliberessa coetũ
fuit qͦndã & episoppidũ contͣ meroen anteqͣm
bion scrib̾et deletũ. Hec st̃ ꝓdita usq meroen:
ex qͥb hoc tẽpore nullũ ꝓpe utͦq lat̾e extat. Cer¬
te solitudines nuꝑ renuntiauere pͥncipi neroni.
missi ab eomilites p̃t̾ ianieũ tͥbuno ad ẽpͣloran¬
dũ int̾ reliqͣ bella ethiopicũ cogitanti. Intͣuere
aut̃ & eoarma romana diuiaugusti tẽporib
duce ꝑ. petronio: & ipso ȩquestris ordinis p̃fecto.
Egiptꝰ oppida eorũ expugnauit q̃ sola inuene-¬
rat: qͦ dicemꝰ ordine. Spelgin. pͥmi. boccin. fu¬
rũ. cambusis. adtenã stadifsim: ubi nilus p̃cipi-¬
tans se fragore auditũ accolis aufert. Diripuit
& nepata. Longissime aut̃ asiene ꝑgressus est.

Expanded text:
thuma, Spintum, Sidop, Censoe, Pindicitor, Acug, thuma, Spintum, Sidop, Censoe, Pindicitor, Acug, Orsum, Suara, Maumarum, Vrbim, Mulon, quod oppidum Graeci Hypaton vocarunt, Pagoarca, Zamnes, unde elephanti incipiant, Mambli, Berressa, Coetum. fuit quondam et Epis oppidum contra Meroen, antequam Bion scriberet deletum. Haec sunt prodita usque Meroen, ex quibus hoc tempore nullum prope utroque latere exstat. certe solitudines nuper renuntiavere principi Neroni missi ab eo milites praetoriani cum tribuno ad explorandum, inter reliqua bella et Aethiopicum cogitanti. intravere autem et eo arma Romana Divi Augusti temporibus duce P.Petronio, et ipso equestris ordinis praefecto Aegypti. is oppida expugnavit, quae sola invenimus quo dicemus ordine, Pselcin, Primi, Bocchin, Forum Cambusis, Attenam, Stadissim , ubi Nilus praecipitans se fragore auditum accolis aufert. diripuit et Napata. longissime autem a Syene progressus est