comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerba hec que scripta sũt cõtra
babilonẽ. Et dixit iheremias ad
saraiam. Cũ ueneris in babilo¬
nẽ et uideris et legeris oĩa uerba
hec dices. Dñe tu locurus es con¬
tra locũ istũ ut disꝑderes eũ. ne
sit qui in eo habiret ab homũe
usq ad pecus: et ut sit ꝓpetua
soluudo. Cũq cõpleueris legere
librũ istũ: ligabis ad eũ lapidẽ
et ꝓicies illũ in medio eufraten
et dices. Sic submerget᷑ babilõ:
et nõ cõsurget a facie afflictioĩs
quã ego adduco suꝑ eã. et dissol

Expanded text:
verba haec quae scripta sunt contra verba haec quae scripta sunt contra Babylonem et dixit Hieremias adSaraim: Cum veneris in Babylonem, et videris et legeris omnia verba haec, dices: Domine, tu locutus es contra locum istum, ut disperderes eum, nec sit, qui in eo habitet ab homine usque ad pecus, et ut sit perpetua solitudo. Cumque compleveris legere librum istum, ligabis ad eum lapidem, et projicies illum in medium Euphraten, et dices: Sic submergetur Babylon, et non consurget a facie afflictionis, quam ego adduco super eam, et dissol
Abbreviated transcription (Latin):
neracionẽ: situt subuertit deus
sodomã et gomorrã et uicinas
eius ait dñs. Nõ habitabit ibi
uir:nec incolet eã filius hoĩs.
Ecce ppłus uenit ab aquilone
et gens magna: et reges multi
consurgẽt a finibz terre. Artũ et
scutũ app̃hendẽt: crudeles sunt
et ĩmiscricordes. Uox eoꝵ quasi
mare sonabit: er suꝑ equos
ascendẽt si cut uir paratus ad
preliũ. cõtra te filia babilon.
audiuit rex babilonis famã
eoꝵ: et dissolute sũt manus
eius. Angustia app̃hendit eũ:
dolor quasi parturientẽ. Etce
quasi leo ascendit de sup bia
iordanis ad pulchritudinẽ ro¬
bustã: quia subito eũ currere¬

Expanded text:
nerationem sicut subvertit Deus nerationem sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorram et vicinas eius ait Dominus non habitabit ibi vir nec incolet eam filius hominis ecce populus venit ab aquilone et gens magna et reges multi consurgent a finibus terrae arcum et scutum adprehendent crudelet immisericordes; vox eorum quasi mare sonabit, et super equos ascendent, sicut vir paratus ad proelium contra te filia Babylon audivit rex Babylonis famam eorum et dissolutae sunt manus eius angustia adprehendit eum dolor quasi parturientem ecce quasi leo ascendet de superbia Iordanis ad pulchritudinem robustam quia subito
Abbreviated transcription (Latin):
eius: et deuorabit omĩa in circu¬
itu eius. Hec dicit dñs exercituũ.
Calũpniã sustinẽt filii isrłꝰ. et fi¬
lii iuda simul. Om̃es qui ceperũt
eos tenẽt: nolũt dimittere ẽos.
fedẽptor eoꝵ fortis: dñs exerritu¬
um nomẽ eius. Iudicio de fendet
causã eoꝵ: ut exterreat terrã et
cõmoueat habitatores babi¬
lonis. Gladius ad chaldeos ait
dñs: et ad habitatores babilo¬
nis. et ad principes et ad sapiẽ¬
tes eius. Gladius ad diuinos
eus. qui stulti erũt. Gladius
ad fortes illius: qui timebũt.
Gladius ad equos et ad curruᷤ
eius. et ad om̃e uulgus qd̾ est
in medio eius: et erũt quasi
mulieres. Gladius ad thesau¬
ros eius: qui diripiẽtur. Sicci¬
tas suꝑ aquas eius erit et ares¬
cent: quia terra sculptiliũ est.
et in portẽtis gl̾atur. ꝓpterea
habitabũt dracones cũ fatus
ficariis: et habitabũt in eastru¬
tiões. Et nõ inhabitabit᷑ ultra
usq ad sempiteriũr: nec extru¬
etur usq ad generacionẽ et ge¬

Expanded text:
bit omnia in circuitu eius haec dicit Dominus exercituum calumniam sustinent filii Israhel et filii Iuda simul omnes qui ceperunt eos tenent nolunt dimittere eos redemptor eorum Fortis Dominus exercituum nomen eius iudicio defendet causam eorum ut exterreat terram et commoveat habitatores Babylonis gladius ad Chaldeos ait Dominus et ad habitatores Babylonis et ad principes et ad sapientes eius gladius ad divinos eius qui stulti erunt gladius ad fortes illius qui timebunt gladius ad equos eius et ad currus eius et ad omne vulgus quod est in medio eius et erunt quasi mulieres gladius ad thesauros eius qui diripientur siccitas super aquas eius erit et arescent quia terra sculptilium est et in portentis gloriantur propterea habitabunt dracones cum fatuis ficariis et habitabunt in ea strutiones et non habitabitur ultra usque ad sempiternum nec extruetur usque ad generationem et ge
Abbreviated transcription (Latin):
uenerũt suꝑ eã undiq in die
afflictiõis eius. Nõ tendat qui
rendit arcũ suũ: et nõ ascendat
loricatus. Nolite parcere iuue¬
nib eius: ĩterficite oẽm milicĩa
aus. Et cadent ĩterfecti in terrã
chaldeoꝵ. et uuluerati in regio-¬
nib eius: qm̃ nõ fuit uiduatueᷤ
isrlꝰ. et iuda a deo suo dño exerti¬
tuũ. Terra aut̃ eoꝵ repleta est de¬
licto a scõ isrlꝰ. fugite de medio
babiloĩs: ut saluet unusqͥsq
aĩam suã. Nolite tacere suꝑ ĩi¬
quitates eius : qm̃ tẽpus ultio
retribuet ei. Calix aureus babi¬
lon in manu dñi: ĩebrians om¬
nẽ terrã. De umo eius biberũt
gentes: et ideo cõmote sũt. Subi¬
to cecidit babilon: et cõtrita est.
Ululate suꝑ eã: tollite resinam.
ad dolorẽ eius. si forte sanet᷑. Cu¬
rauimus babilonẽ: et nõ est sa¬
nata. Derelinquamꝰ eã et eamꝰ
unusquisq in terrã suã: qm̃ ꝑ
uẽnit usq ad celos iudiciũ eius:
et eleuatũ est usq ad nubes. ꝓ

Expanded text:
venerunt super eam undique in die afflictionis ejus. Non tendat qui tendit arcum suum, et non ascendat loricatus; Nolite parcere juvenibus ejus, interficite omnem militiam ejus. Et cadent interfecti in terra Chaldaeorum, et vulnerati in regionibus ejus. Quoniam non fuit viduatus Israel et Juda a Deo suo Domino exercituum: terra autem eorum repleta est delicto a sancto Israel. Fugite de medio Babylonis, et salvet unusquisque animam suam: Nolite tacere super iniquitatem ejus: quoniam tempus ultionretribuet ei. Calix aureus Babylon in manu Domini, inebrians omnem terram: De vino ejus biberunt gentes, et ideo commotae sunt. Subito cecidit Babylon, et contrita est: Ululate super eam, tollite resinam ad dolorem ejus, si forte sanetur. Curavimus Babylonem, et non est sanata: derelinquamus eam, et eamus unusquisque in terram suam: Quoniam pervenit usque ad coelos judicium ejus: et el
Abbreviated transcription (Latin):
Et collidã in teiuuenẽ et uirginẽ:
et collidã in te pastorẽ et gregẽ
eius. Et collidã in te agricosã et
iugales eius: et collidã in te du¬
ces et magistratus. Et reddã ba¬
buloni et cũctis habitatoribus
chaldee om̃e malũ suũ qd̃ fece¬
rũt in syon in oculis ur̃is ait¬

Expanded text:
am in te iuvenem et virginem et conlidam in te pastorem et gregem eius et conlidam in te agricolam et iugales eius et conlidam in te duces et magistratus et reddam Babyloni et cunctis habitatoribus Chaldeae omne malum suum quod fecerunt in Sion in oculis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cisionis tue. Iurauit dñs exer¬
tituũ per aĩam suã: qm̃ reple¬
bo te hom̃bz quasi buico: et
suꝑ te celeuina cãtabitur. Qui
fecit terrã in fortitudĩe sua: et¬
pparauit orbẽ in sapĩa sua: et
prudẽtia sua extendit celos. Dã¬
te eo uotes: multiplicabũtur
aque in celo. Qui leuat iubes
ab extremo terre. fulgura ĩ plu¬
uiã fecit: et ꝓduxit uentũ de the¬
sauris suis. Stultus factus est
omuĩs hõ a scĩa: cõfusus est oĩs
cõflator in sculptili: quia men
in tpe uisitacioĩs sue ꝑibũt. Nõ
sicut hec pars iacob: quia qui
fecit omĩa ipse est. et isrłꝰ sceptrũ
hereditatis eius. dñs exertituũ
nomẽ eius. Collidis tu michi
uasa belli. et ego collidã in te gẽ¬
tes. et disꝑdã in te regna: et col¬
lidã in te equũ et equitẽ eius: et
collidã in te currũ et ascensorẽ
eius. Et collidã in te uirũ et mu

Expanded text:
urabit Dominus exercituum per animam suam: quoniam replebo te hominibus quasi bruco: et super te celeuma cantabitur. Qui fecit terram in fortitudine sua, preparabit orbem in sapientia sua: et prudentia sua extendit celos. Dante eo vocem: multiplicabuntur aque in celo. Qui lebat nubes ab extrema terre: fulgura in plubiam fecit. Qui producit ventos de tesauris suis. Stultus factus est omnis homo a scientia: confusus est omnis conflator in sculptili, quia mendin tempore visitationis suae peribunt. Non sicut haec, pars Jacob: quia qui fecit omnia, ipse est, et Israel sceptrum haereditatis ejus: Dominus exercituum nomen ejus. Collidis tu mihi vasa belli, et ego collidam in te gentes, et disperdam in te regna: Et collidam in te equum et equitem ejus: et collidam in te currum et ascensorem ejus: Et collidam in te vi
Abbreviated transcription (Latin):
et en arrenus in syon opus dñi
dei nr̃i. Acuite sagittas: ĩplete
phãretras. Suscitauit dñs sp̃m
regũ medoꝵ: et cõtra babilonem
mens eius ut ꝑdat eã: qm̃ ulcio
diũ est. ultio templi sui. Riex me¬

Expanded text:
ni Dei nostri acuite sagittas implete faretras suscitavit Dominus spiritum regum Medorum et contra Babylonem mens eius ut perdat eam quoniam ultio Domini est ultio templi sui super mu
Abbreviated transcription (Latin):
nis sue. et p̃uaricacioĩs oũm de¬
siderabiliũ suoꝵ: que habue̾at
a diebz antiquis. cũ caderet ppłs
eius in manu hostili. et nõ eẽt
auxiliator. Uiderũt eã hostes:
et deriserũt sabbata eius. Hech.
Peccatũ peccauit ihrłm: ꝓptere¬
a iustabilis facta est. Om̃es qͥ
głificabãt eã spreuerũt illã:
qm̃ uiderũt ignominiã eius.
Ipsa aut̃ gemẽs: et cõuersa re-¬
trorsũ. T̃heth Sordes eius in pedi¬
bus eius: nec recordata est finis
sui. Deposita est uehemẽter: nõ¬
habẽs consolatorẽ. Uide dñe af¬
flictionẽ mẽa: qm̃ erectus est ñ
micus. Ioth. Manũ suã misit
hostis ad omĩa desidera bilia
eius ⁊ quia uidit gentes ingres¬
sas sc̃uariũ suũ: de quibz prece¬
peras ne intrarẽt in ecclesiã tuã.
Caph Omis ppłus eius gemẽs:
et querẽs panẽ. Dederũt p̃ciosa
queq pio cibo ad refocillandã
aĩam. uide dñe considera: qm̃¬

Expanded text:
aricationis omnium desiderabilium suorum quae habuerat a diebus antiquis cum caderet populus eius in manu hostili et non esset auxiliator viderunt eam hostes et deriserunt sabbata eius HETH peccatum peccavit Hierusalem propterea instabilis facta est omnes qui glorificabant eam spreverunt illam quia viderunt ignominiam eius ipsa autem gemens et conversa retrorsum TETH sordes eius in pedibus eius nec recordata est finis sui deposita est vehementer nohabens consolatorem vide Domine adflictimisit hostis ad omnia desiderabilia eius quia vidit gentes ingressas sanctuarium suum de quibus praeceperas ne intrarent in ecclesiam tuam CAPH omnis populus eius gemens et quaerens panem dederunt pretiosa quaeque pro cibo ad refocilandam animam vide Domine considera
Abbreviated transcription (Latin):
est dño deo exercituũ in terra cal¬
deoꝵ. Uenite ad eã ab extremis
finib: aꝑite ut exeant qui cou¬
culcẽr eã. Tollite de uia lapides
et redigite in aceruos : et ĩterfici¬
te eã: nec sit quicqm reliquum.
Dissipate uniuersos fortes eius:
descendãt in occisionẽ. Ue eis qͥa
uenit dies eoꝵ: tẽpus uisitacio¬
nis eoꝵ. Uox fugienciũ et eorũ

Expanded text:
rra Chaldeorum venite ad eam ab extremis finibus aperite ut exeant qui conculcent eam tollite de via lapides et redigite in acervos et interficite eam nec sit quicquam reliquum dissipate universos fortes eius descendant in occisionem vae eis quia venit dies eorum tempus visitationis eorum vox fugientium e
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cõtra uos nabuchodonosor
rex babiloĩs consiliũ: et cogita¬
uit aduersũ uos cogitaciones.
Consurgite et ascendite ad gen¬
tem quietã. et habitantẽ confi¬
dẽter ait dñs. Nõ ostia nõ uectes
eis: soli habitãt. Et erũt cameli
eoꝵ in direpcionẽ: et multitudo
iumẽtoꝵ in predã. Et dispergã
eos in omnẽ uentũ qui sũt at¬
tonsi in comã: et ex omĩ confi¬
nio eoꝵ ad ducã interitũ suꝑ eoᷤ
ait dñs. Et erit a sor in habita¬
culũ draconũ: deserta usq inct̾¬
nũ. Nõ manebit ibi uir:net in¬
colet eã filius hõis. Ead̾ factũ¬

Expanded text:
odonosor rex Babylonis consilium, et cogitavit adversum vos cogitationes. Consurgite et ascendite ad gentem quietam, et habitantem confidenter, ait Dominus. Non ostia, non vectes eis, soli habitant. Et erunt cameli eorum in direptionem, et multitudo jumentorum in praedam, et dispergam eos in omnem ventum, qui sunt attonsi in coma, et ex omni confinio eorum adducam interitum super eos, ait Dominus. Et erit Asor in habitaculum draconum, deserta usque in aeternum: Non manebit ibi vir, nec incolet eam filius homi
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃es ciuitates eius erũt in so-¬
litudĩes sempit̾nas. Auditũ au¬
diui a dño: et legatus ad gẽtes
missus est. Congreganũ et ue-¬
nite ad eã: et cõsurganus in p̃¬
liũ. Ette enĩ paruulũ dedite in
gentib: contẽptibilẽ int̾ hõies.
arrogãcia tua decepit te. et suꝑ¬
bia cordis tui: qui habitas in
cauerns petre. et app̃hendere
niteris altitudinẽ collis. Cũ ex¬
altaueris quasi aquila nidũ
tuũ: inde detrahã te dicit dñs.¬

Expanded text:
et omnes civitates ejus erunt in soet omnes civitates ejus erunt in solitudines sempiternas. Auditum audivi a Domino, et legatus ad gentes missus est: Congregamini, et venite contra eam, et consurgamus in praelium: Ecce enim parvugentibus, contemptibilem inter homines. Arrogantia tua decepit te, et superbia cordis tui, qui habitas in cavernis petrae, et apprehendere niteris altitudinem collis. Cum exaltaveris quasi aquila nidum tuum, inde detraham te, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
debabilone et de terra chal¬
deoꝵ in manu iherenue ꝓphete.
Annũciate in gentib: et auditũ
facite. leuate signũ: predicate et
nolite celare. Dicite. Capta est
babilon. cõfusus est bel: uictus
est marodach. Coufusa sũt sculp¬
tilia eius. suꝑata sũt ydola eoꝵ:
qm̃ ascendit cõtra cã gens ab
aquilone. que pouet terrã eius
in solitudinẽ: et nõ erit qui ha¬
bitet in ea ab hõieusq ad pe¬
cus. Et moti sũt: et abicrũt. In
diebz illis et in tꝑe illo ait dñs:
ueiuẽt filii isrł. ipsi et filii iuda
simul. Ambulãtes et flentes ꝓ¬
perabũt: et dñm deũ suũ q̃rent
in syon: ĩterrogabũt uiã. Huc¬

Expanded text:
terra Chaldeorum in manu Hieremiae prophetae adnuntiate in gentibus et auditum facite levate signum praedicate et nolite celare dicite capta est Babylon confusus est Bel victus est Marodach confusa sunt sculptilia eius superata sunt idola eorum quoniam ascendit contra eam gens ab aquilone quae ponet terram eius in solitudinem et non erit qui habitet in ea ab homine usque ad pecus et moti sunt et abierunt in diebus illis et in tempore illo ait Dominus venient filii Israhel ipsi et filii Iuda simul ambulantes et flentes properabunt et Dominum Deum suum quaerent in Sion interrogabunt via
Abbreviated transcription (Latin):
eius in plateis eius: et omnes
uiri prelii cõticescẽt in die illa a¬
it dñs exertituũ. Et succendã ig¬
nẽ in muro damasci: et deuora-¬
bit menia benadãb. ad cedar
et ad regna asor que ꝑcussit na-¬
buchodonosor rex babilonis.
het dicit dũs. Surgite ascẽdite
ad cedar: et uastate filios orien¬
tis. Tabernacula eoꝵ et greges
eoꝵ capiẽt : pelles eoꝵ et omĩa
uasa eoꝵ. et camelos eoꝵ tollẽt

Expanded text:
eius et omnes viri proelii conticescent in die illa ait Dominus exercituum et succendam ignem in muro Damasci et devorabit moenia Benadad ad Cedar et ad regna Asor quae percussit Nabuchodonosor rex Babylonis haec dicit Dominus surgite ascendiad Cedar, et vastate filios Orientis: tabernacula eorum, et greges eorum capient, pelles eorum et omnia vasa, et camelos tollent
Abbreviated transcription (Latin):
ni sedechie regis iuda dicẽs. Het
dicit dñs exertituũ. Eite ego con¬
fringã arcũ elam. sumã forti¬
tudinẽ eoꝵ : et inducã suꝑ elam
quatuor uentos a quatuor pla¬
gis celi. et uentilabo eos in ões
uentos istos: et nõ erit gens ad
quã nõ ꝑueniãt ꝓfugi elam.
Et pauere faciã elam corã ĩ ui-¬
cis suis: et in cõspectu querẽtiũ
aĩam eoꝵ. Et ad ducã super eos
malũ: irã furoris mei dicit dñs.
Et emuctã post eos gladiũ: do¬
nec consumã eos. Et ponã soli¬
um meũ in elam: et perdã inde

Expanded text:
ec dicit Dominus exercituum: Ecce ego confringam arcum Aelam, et summam fortitudinem eorum; et inducam super Aelam quatuor ventos, a quatuor plagis coeli, et ventilabo eos in omnes ventos istos, et non erit gens ad quam non perveniant profugi Aelam. Et pavere faciam Aelam coram inimicis suis, et in conspectu quaerentium animam eorum, et adducam super eos malum, iram furoris mei, dicit Dominus: et mittam post eos gladium, donec consumam eos: et ponam solium
Abbreviated transcription (Latin):
ei:Quis enĩ silis mer: et quis
sustinebit me: Et quis est iste
pastor qui resistat uultui meo:
ꝓpterea audite consiliũ dñi qd
mniit de edom. et cogitaciões eius
quas cogitauit de habitatoribz
theman: si nõ deiecerĩt eos par¬
iuili gregis. nisi dissipauerint
cũ eis habitaculũ eoꝵ. A uoce ru¬
ine eoꝵ cõmota est terra. Clamor
in mari rubro auditus est uociᷤͤ
eius. Ecce quasi aquila ascẽdet
et euolabit: et expandet alas
suas suꝑ bosram. Et erit cor for¬
ciũ yduiee in die illa quasi
cor mulieris parturiẽtis. Ad da¬
mascũ. Confusa est emach et
arphar: quia auditũ pessimũ
audierũt. Turbati sũt in mari:
sollicitudĩe quiescere nõ potuit.
Dissolura est damascus: uersa
in fugã. Tremor app̃hender eã:
angustia et dolores tenuerũt
eã quasi parturientẽ. Quomõ
dereliquerũt ciuitatẽ laudabilẽ:

Expanded text:
s sustinebit me et quis est iste pastor qui resistat vultui meo propterea audite consilium Domini quod iniit de Edom et cogitationes eius quas cogitavit de habitatoribus Theman si non deiecerint eos parvuli gregis nisi dissipaverint cum eis habitaculum eorum a voce ruinae eorum commota est terra clamor in mari Rubro auditus est vocis eius ecce quasi aquila ascendet et evolabit et expandet alas suas super Bosram et erit cor fortium Idumeae in die illa quasi cor mulieris parturientis ad Damascum confusa est Emath et Arfad quia auditum pessimum audierunt turbati sunt in mari sollicitudine quiescere non potuit dissoluta est Damascus versa in fugam tremor adprehendit eam angustia et dolores tenuerunt eam quasi parturientem quomodo dereliqueru
Abbreviated transcription (Latin):
ilius uiginti et LI¬
onius anni sedechias cũ
regnare cepisset : et undecim an¬
ns regnauit in ihrłm: et nomẽ
matris eius ãmital filia ihere¬
mie de lobua. Er fecit malũ in
oculis dñi iuxta omĩa que fece¬
est aut̃ in anno nono regni eiꝰ
in mense decumo. decima mẽsis
uenit nabuchodonosor rex ba¬
bilonis. ipse et omĩs exertius e¬
ius aduersũ ihrłm. et obsederũt
eã: et edificauerũr cõtra eã mu-¬
niciões in circuitu. Et fuit ciui-¬
tas obsessa usq ad undecimũ
annũ regni sedechie. Mense aut̃
quarto nona mẽsis obtinuit
fames in ciuitate: et non eraut
alimẽta ppło terre. Et dirupta
est ciuitas. et om̃es uiri bellato¬
res eius fugerũt: et exierũt de ci¬
uitate nocte per uiã porte que
est int̾ duos muros et ducit ad
ortũ regis. chaldeis obsidentib
urbẽ in gyro: et abierũt per uiã
que ducit in herenũ. ꝑsetutus
est aut̃ exertitus chaldeoꝵ regẽ:
et app̃henderũt sedechiã in deser

Expanded text:
ilius viginti et unius anni Sedecias cum regnare coepisset: et undecim annis regnavit in Jerusalem, et nomen matris ejus Amital, filia Jeremiae de Lobna. Et fecit malum in oculis Domini, juxta omnia quae feceest in anno nono regni ejus in mense decimo, decima die mensis, venit Nabuchodonosor rex Babylonis, ipse et omnis exercitus ejus adversus Hierusalem, et obsederunt eam, et aedificaverunt contra eam munitiones in circuitu. Et fuit civitas obsessa usque ad undecimum annum regni Sedechiae. Mense autem quarto nona die mensis, obtinuit fames in civitate, et non erant alimenta populo terrae. Et dirupta est civitas, et omnes viri bellatores ejus fugerunt, exieruntque de civitate nocte, per viam portae, quae est inter duos muros, et ducit ad hortum regis Chaldaeis obsidentibus urbem in gyro et abierunt per viam, quae ducit in eremum. Persecutus est autem exercitus Chaldaeorum regem, et apprehenderunt Se
Abbreviated transcription (Latin):
suũ: et pascet᷑ carmelus et ba¬
san: et in mõte ephraym et ga¬
la ad saturabit᷑ aĩa eius. In
diebz illis et in tꝑe illo ait dñs.
queret᷑ ĩi quitas isrł et nõ erir:
et pcãm iuda et nõ ĩuenietur:
qm̃ ꝓpicius ero eis quos reliq̃¬
ro. Suꝑ terrã dñantiũ ascende:
et suꝑ habitatores eius uisita.
Dissipa et ĩterfice que posteos
sũt an dñs: et fac iuxta omĩa
que p̃cepi tibi. uox belli ĩ terra.
et cõtricio magna. Quomõ
cõfractus est et cõtritus malle¬
us uniuerse terre: Quomõ uer¬
sa est in desertũ babilon in gen¬
tib: Illaquea ui te et capta es
babilon: et nesciebas. Inuẽta
es et app̃hensa: qm̃ dñm ꝓuo

Expanded text:
suum: et pascetur Charmelum et Basuum: et pascetur Charmelum et Basan, et in montem Ephraim et Galaad saturabitur anima ejus. In diebus illis, et in tempore illo, ait Dominus, quaeretur iniquitas Israel, et non erit, et peccatum Juda, et non invenietur: Quoniam propitius ero eis, quos reliquero. Super terram dominantium ascende, et super habitatores ejus visita; Dissipa, et interfice quae post eos sunt, ait Dominus: et fac juxta omnia quae praecepi tibi. Vox belli in terra, et contritio magna. Quomodo confractus est et contritus malleus universae terrae? quomodo versa est in desertum Babylon in gentibus. Illaqueavi te, et capta es Babylon, et nesciebas: Inventa es et apprehensa: quoniam Do
Abbreviated transcription (Latin):
uissima erit in gentib: et deser¬
ta ĩuia et arens. ab ira dñi nõ
habitabit᷑: sed redigetur tota
in solitudinẽ. Omis qui trãsi
ranũ cõtra babilonẽ per cirtu¬
itũ: om̃es qui ĩtenditis arcũ de¬
bellate eã. Nõ parcatis iaculis:
quia dño pacauit. Clamate ad¬
uersus eã: ubiq dedit manũ. Ce¬
ciderũt fuudamẽta eius: destruc¬
ti sũt muri eius: qm̃ ulcio dñi
est. Ulcionẽ accipite de ea: sicut
fecit facite ei. Disꝑdite satorẽ de
babilone. et tenete falcẽ in tꝑe
messis: a facie gladii columbe.
Unusquisq ad ppłm suũ cõuer¬
tetur: et singuli ad terrã suã fu¬
giẽt. Grex disꝑsus isrl: leones e¬
iecerũt eũ. Primus comedit eũ
rex assur: iste nouissimus exos¬
sauit eũ. nabuchodonosor rex
babilonis. ꝓpterea hec dicit
dñs exertituũ deus isrlꝰ. Ecte ego
uisitabo regẽ babilõis et terrã
eius. sicur uisitaui regẽ assur:
et reducã isrl ad habitaculũ

Expanded text:
vissima erit in gentibus deservissima erit in gentibus deserta invia et arens ab ira Domini non habitabitur sed redigetur tota in solitudinem omnis qui transitramini contra Babylonem per circuitum omnes qui intenditis arcum debellate eam non parcatis iaculis quia Domino peccavit clamate adversus eam ubique dedit manum ceciderunt fundamenta eius destructi sunt muri eius quoniam ultio Domini est ultionem accipite de ea sicut fecit facite ei disperdite satorem de Babylone et tenentem falcem in tempore messis a facie gladii columbae unusquisque ad populum suum convertetur et singuli ad terram suam fugient grex dispersus Israhel leones eiecerunt eum primus comedit eum rex Assur iste novissimus exossavit eum Nabuchodonosor rex Babylonis propterea haec dicit Dominus exercituum Deus Israhel ecce ego visiejus, sicut visitavi regem Assur: et reducam Israel ad habitaculum
Abbreviated transcription (Latin):
factus est pplus meus ⁊ pastores
eoꝵ seduxerũt eos: fecerũtq ua¬
gari in mõtib. De mõte in col¬
lem tnsierũt: obliti sũt cubilis
sui. Om̃es qui ĩuenerũt come¬
derũt eos ⁊ et hostes eoꝵ dixerũt
nõ pectauimus: pro eo ꝙ pecca¬
uerũt dño decori iusticie. et expec¬
tacioni patrũ eoꝵ dño. fieredi¬
te de medio babilõĩs. et de terra
chaldeoꝵ egredinũ. et estote qua¬
si hedi ante gregẽ: qũi ecce ego
suscito et adducã in babilonẽ
congregacionẽ genciũ mag¬
narũ de terra aquilõĩs: et p̃pa¬
rabũtur aduersũ eã. et inde ca¬
pietur. Sagitta eius quasi ui¬
ri fortis ĩterfectoris: nõ reuerte¬
tur uacua. Et erit chaldea in p̃¬
dam: om̃es uastãtes eã reple-¬
bũtur. ait dñs. Qm̃ exultatis
et magna loquinũ diripiẽtes
hereditatẽ meã : qm̃i effusi esti
sicut uituli suꝑ herbã: et mu¬
gistis ut tauri. Confusa ẽ ma¬
ter ur̃a nimis: et a dequata pul¬
ueri que genuit uos. Ecte no-¬

Expanded text:
ores eorum seduxerunt eos, feceruntque vagari in montibus: De monte in collem transierunt, obliti sunt cubilis sui. Omnes, qui invenerunt, comederunt eos: et hostes eorum dixerunt: Non peccavimus: Pro eo quod peccaverunt Domino decori justitiae, et exspectationi patrum eorum Domino recedite de medio Babylonis et de terra Chaldeorum egredimini et estote quasi hedi ante greges quoniam ecce ego suscito et adducam in Babylonem congregationem gentium magnarum de terra aquilonis et praeparabuntur adversum eam et inde capietur sagitta eius quasi viri fortis interfectoris non revertetur vacua et erit Chaldea in praedam omnes vastantes eam replebuntur ait Dominus quoniam exultatis et magna loquimini diripientes hereditatem meam quoniam effusi estis sicut vitulus super herbam et mugistis ut tauri confusa est mater vestra nimis et adaequata pulveri quae genuit vos ecce no
Abbreviated transcription (Latin):
ree amos zachariã malachi-¬
am que poscitis scripsissẽ: si
licuisset pre ualitudĩe. Mititeᷤ
solacia sũptuũ⁊ notarios
nr̃os et librarios sustentatis:
ut uobis potissimũ nr̃m de¬
sũdet ingeniũ. Et ecce ex latere
frequẽs turba diuersa poscen¬
ciũ⁊ quasi aut equũ sit me-
uobis esuriẽtibz aliis labora¬
re: aut in raciõe dati et accep¬
ti cuiqͣmͣ p̃ter uos obuoxius
sim. Itaq longa egrotatione
fractus: ne penitus hoc anno
reticerẽ. et apud uos mutus es¬
setraui. ĩterpretacionẽ oidelicet
triũ salomoĩs uoluminum.
Masloch. quas hebrei ꝑ abo¬
las. uulgata edicio ꝓuerbra
bocat. Coeleth: qd̾ gͥrete ecdesi¬
asten. latine cõcionatorẽ pos¬
sumus dicere. Syrassirim: qd̾
in nr̃a lingua pertit̾ canticũ
canticoꝵ. fertur et panarẽtõs

Expanded text:
achiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba, diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et accepti, cuiquam, praeter vos, obnoxius sim. Itaque longa aegrotatione LXXIV fractus, ne penitus hoc anno reticerem, et apud vos mutus essecravi, interpretationem videlicet trium Salomonis voluminum, Masloth, quas Hebraei Parabolas, vulgata autem editio Proverbia vocat: Coeleth, quem Graece Ecclesiasten, latine Concionatorem possumus dicere: Sir Assirim, quod in nostra lingua vertitur Canticum Canticor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseudographus qui sapĩa sa¬
lomõis inscribit᷑. Quoꝵ priorẽ¬
et hebraycũ repperi: nõ ecclesias¬
ticũ ut apud latinos. sed para¬
bolas p̃notatũ. Cui iũcti erãt
eclesiastes et canticũ canticoꝵ:
ut siłitudinẽ salomoĩs nõ solũ
libroꝵ numero. sed eciã materi¬
arũ gene̾ coequaret. Secũdus
apud hebreos nusqm est: quia
et ipse stilus grecã eloquentiã
redolet. Et nõnulli scriptoꝵ uete¬
rũ. hũt esse iudeiphiloĩs affir¬
mãt. Sicut ergo iudich et tobi
et machabeoꝵ libros. legit qui¬
dem eos eccłia. sed int̾ canonicaᷤ
sc̃pturas nõ recipit : sic et hec
duo uolumĩa legat ad edifica¬
cionẽ plebis: nõ auctoritatẽ et¬
clesiasticoꝵ dogiiatũ confirmã¬
dam. Si cui sane septuaginta ĩ¬
terpretũ magis edicio placet: ha¬
bet eã a nobis olim emendatã.
Neq enũ sic noua cudimus: ut
petera destruamus. Et tamẽ cũ
diligentissĩe legerit: sciat magiꝰ
nr̃a intelligi. que nõ in tertiũ uaͤ

Expanded text:
 qui Sapientia Salomonis inscribitur. Quorum priorem, Hebraicum reperi, non Ecclesiasticum, ut apud Latinos; sed Parabolas praenotatum, cui juncti erant Ecclesiastes et Canticum Canticorum, ut similitudinem Salomonis non solum librorum numero, sed etiam materiarum genere coaequaret. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse stylus Graecam eloquentiam redolet: et nonnulli scriptorum veterum hunc esse Judaei Philonis affirmant. Sicut ergo Judith, et Tobi, et Machabaeorum libros legit quidem Ecclesia, sed inter canonicas Scripturas non recipit: sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat magis nostra intelligi, quae non in tertium vas
Abbreviated transcription (Latin):
cõtinuũ aut̃ biduũ p̃sidio uas¬
tato thĩotheũ occultantẽ se ĩ quo¬
dã reptũ loco ꝑemierũt: et frẽm
eius terean et apollofauẽ occi-¬
derũt. Quib gestis: in ỹnis et
confessionibz benedicebãt do¬
nunũ qui magna fecit cũ isrł.
et uigoriã illi dedit.
ed paruo post tꝑe lisias
ꝓcurator regis et ꝓpĩquꝰ
ac negocioꝵ p̃p̃ositus. grauit̾
ferẽs de hiis que acciderãt: cõgre¬
gatis octogĩta nilibz et equi¬
tatu uniuerso u eniebat aduer¬
sus iudeos ⁊ existimãs se ciuita¬
tẽ quidẽ captã. gentib habita¬
tulũ facturũ: templũ uero ĩ pe

Expanded text:
biduum praesidio vastato Timotheum occultantem se in quodam reppertum loco peremerunt et fratrem illius Caerean et Apollofanem occiderunt quibus gestis in hymnis et confessionibus benedicebant Dominum qui magna fecit cum Israhel et victoriam illi dedit sed parvo post tempore Lysias rocurator regis et propinquus ac negotiorum praepositus graviter ferens de his quae acciderant congregatis octoginta milibus et equitatu universo veniebat adversus Iudaeos existimans se civitatem quidem captam gentibus habitaculum fa
Abbreviated transcription (Latin):
ferotissĩas. sed et muros ferre¬
os parati penetrare. Ibãt igit᷑
ꝓmpti: de celo habẽtes adiuto¬
rẽ et miserantẽ eos dñm. leo¬
nũ aut̃ more ĩpetu irruentes
hostib: ꝓstrauerũt ex eis unde¬
sim milia peditũ. er eqͥtes mille
sexcẽtos. Uniuersos aut̃ in fugã
uerterũt. Plures uero ex eis uul¬
nerati nuidi euaserũt. Sed et
ipse lisias turpit̾ fugiẽs eua¬
sit. Et quia nõ insensatus erat.
secũ ipse reputãs factã erga

Expanded text:
ferocissimas et muros ferreferocissimas et muros ferreos parati penetrare ibant igitur prompti de caelo habentes adiutorem et miserantem eos Dominum leonum autem impetu inruentes hostibus prostraverunt ex eis undecim milia peditum et equites mille sescentos universos autem in fugam verterunt plures vero ex eis vulnerati nudi evaserunt sed et ipse Lysias turpiter fugiens evasit et quia non insensatus erat secum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
genciũ habiturũ. et per singu¬
los annos ueuale sacerdocur:
nusqͣm recogitãs dei potestatẽ:
sed mẽte effrenatus in multi-¬
tudĩe peditũ. et in milibz equi¬
tũ et in octogĩta elephantis cõ¬
fidebat. Ingressus aut̃ iudeã et
apppiãs bech sure qd̃ erat ĩ an¬
gusto loco ab iherosolima ĩter¬
uallo quĩq stadioꝵ: illud pre¬
sidiũ expugnabat. Ut aut̃ ma¬
chabeus et qui cũ eo erãt cog¬
nouerũt expugnari p̃sidia: cũ
fletu et la crimis rogabãt dñm
et omĩs turba simul ut bouũ
angelũ mitteret ad salutẽ isrł.
Et ipse p̾mus machabeus sũp¬
tis armis: ceteros adhortatꝰ
est simul secũ ꝑiculũ subire. et
ferre auxiliũ fr̃atrib suis. Cũq
piter ꝓmpto aĩo ꝓcederẽt ihe¬
rosoluis. apparuit p̃cedẽs eoᷤ
equester in ueste candida. ar¬
mis aureis hastã uibrãs. Tũc
omes simul benedixerũt mise¬
ricordẽ dñm : et cõualuerũt a¬
niuus: nõ solũ hõies et bestias

Expanded text:
habiturum et per singulos annos venale sacerdotium nusquam recogitans Dei potestatem sed mente effrenatus in multitudine peditum et in milibus equitum et in octoginta elefantis confidebat ingressus autem Iudaeam et adpropians Bethsurae quod erat in angusto loco ab Hierosolyma intervallo quinque stadiorum illud praesidium expugnabat ut autem Macchabeus et qui cum eo erant cognoverunt expugnari praesidia cum fletu et lacrimis rogabant Dominum et omnis turba simul ut bonum angelum mitteret ad salutem Israhel et ipse primus Macchabeus sumptis armis ceteros adhortatus est simul secum periculum subire et ferre auxilium fratribus suis cumque pariter prompto animo procederent Hierosolymis apparuit praecedens eos equesibrans tum simul omnes benedixerunt misericordem Dominum et convaluerunt animis non solum homines sed et bestias
Abbreviated transcription (Latin):
mus dextras securitatis ⁊ nt iu¬
dei utãtur cibis et legibz suis
sicut et prius: et nemo eoꝵ ul¬
lo mõ molestiã paciat᷑. de hiis
que per ignoranciã gesta sũt.
Misi aut̃ et menelaũ qui uos
alloquat᷑. Ualete. Anno cente¬
simo quadragesĩo octauo
xandici mensis quĩta detima:
miserũt eciã romani epistolã
ita se habentẽ. Quĩtus menii¬
nius et tytus manilius lega¬
ti romanoꝵ: ppło iuudeoꝵ salu¬
tẽ. De hiis que lisias cognaneͤ
regis cõcessit uobis: et nos cõ¬
gẽ iudicauit referendũ. confes¬
tun aliquẽ mittite diligẽtius
uit̾ nos conferẽtes: ut decerna¬
mus sicut cõgruit uobis. Nos
aut̃ anthiochiã accedinus.
Ideoq festinate rescribere: ut
nos quoq sciamus cuiꝰ estis
uolũtatis. Sene yaleteA¬
nno centesimo quadra

Expanded text:
mus dextras securitatis ut Iumus dextras securitatis ut Iudaei utantur cibis et legibus suis sicut et prius et nemo eorum ullo modo molestiam patiatur de his quae per ignorantiam gesta sunt misi autem et Menelaum qui vos adloquatur valete anno centesimo quadragesimo octavo xandici mensis quintadecima miserunt autem etiam Romani epistulam ita se habentem Quintus Memmius et Titus Manilius legati Romanorum populo Iudaeorum salutem de his quae Lysias cognatus regis concessit vobis et nos conm iudicavit referendum confestim aliquem mittite diligentius inter vos conferentes ut decernamus sicut congruit vobis nos enim Antiochiam accedimus ideoque festinate scribere ut nos quoque sciamus cuius estis voluntatis bene valete anno centesimo quadra
Abbreviated transcription (Latin):
tre nr̃o int̾ deos trãslato. nos
uolẽtes eos qui sũt in regno
nr̃o sine tu multu agere et reb
suis ad hibere diligenciã: au¬
diuimiꝰ iudeos nõ consensisse
patri ut transferrẽtur ad ritũ
grecoꝵ. sed tenere uelle suũ in-¬
stitutũ. ac ꝓpterea postulare
concedi sibi legitĩa sua. Uolẽ¬
tes igit᷑ hanc quoq gentẽ qui¬
etã esse. statuẽtes iudicauimꝰ
templũ restitui illis: ut agerẽt
scd̃m maioꝵ suoꝵ cõsuetudi¬
nẽ. Bene igit᷑ feceris si miseris
ad eos et dextrãs dederis⁊ ut cog¬
nita nr̃a uolũtate bono aui¬
mo suit: et utilitatib ꝓpriis de¬
seruiãt. Ad iudeos aut̃ regis e¬
pistola talis erat. fiex anchio¬
chus senatui iudeoꝵ. et ceteris
uideis salutẽ. Si ualens sit estiͤ
ut uolumus: sed et ipsi bene
ualemus. A diit nos menela-¬
us dicẽs uelle nos descendere
ad ur̃os qui sũt apud nos. Hii
igit᷑ qui cõmeãt usq ad diẽ
tricesimũ mensis xandici. da¬

Expanded text:
tre nostro inter deos translato nos tre nostro inter deos translato nos volentes eos qui sunt in regno nostro sine tumultu agere et rebus suis adhibere diligentiam audivimus Iudaeos non consensisse patri ut transferrentur ad ritum Graecorum sed tenere velle suum institutum ac propterea postulare concedi sibi legitima sua volentes igitur hanc quoque gentem quietam esse statuentes iudicavimus templum restitui illis ut agerent secundum maiorum suorum consuetudinem bene igitur feceris si miseris ad eos et dextram dederis ut cognita nostra voluntate bono animo sint et utilitatibus propriis deserviant ad Iudaeos autem regis epistula talis erat rex Antiochus senatui Iudaeorum et ceteris Iudaeis salutem si valetis sic estis ut volumus sed et ipsi bene valemus adiit nos Menelaus dicens velle vos descendere ad vestros qui sunt apud nos his igitur qui commeant usque ad diem tricesimum mensis xandici da
Abbreviated transcription (Latin):
potẽtis auxilio nitẽtes misit
ad eos: ꝓmisit q consensurũ
se omũbz que iusta sũt et regẽ
cõpulsurũ amicũ fieri. Annu¬
it aut̃ machabeus precibz lisie:
in om̃b utilitati consulens.
Et quecũq machabeus scͥpsit
lisie de iuideis: ea rex concessit.
Nã erãt scripte iudeis eꝑistole
a lisia quidẽ hũc modũ conti¬
nẽtes. Lisias ppło udeoꝵ salutẽ.
Ioh̾es et abessalon qui missi
sũt a uobis tradẽtes scripta:
postulabãt ut ea que per illos
significabãtur implerẽ. Que¬
cũq igit᷑ regi potuerũt ꝑferri
exposui: et que res ꝑmiftebãt
concessi. Si igit᷑ in negociis fidẽ
cõseruaueritis: etiã deinceps bo¬
noꝵ uobis causa esse tẽptabo.
De ceteris aur̃ per singula u̾bo
mãdaui: et istis et hiis qui a me
missi sũt colloqui uobiscũ. Se¬
ne ualete. Anno centesĩo qua¬
dragesĩo octauo dioscori. die
mensis uicesĩa et quarta. fie
gis epistola ista cõtinebat. Riex
anthiochus lisie fr̃ĩ salutẽ. Pa¬

Expanded text:
o nitentes misit ad eos promisitque consensurum se omnibus quae iusta sunt et regem conpulsurum amicum fieri annuit autem Macchabeus precibus Lysiae in omnibus utilitati consulens et quaecumque Macchabeus scripsit Lysiae de Iudaeis ea rex concessit nam erant scriptae Iudaeis epistulae a Lysia quidem hunc modum continentes Lysias populo Iudaeorum salutem Iohannes et Abessalom qui missi sunt a vobis tradentes scripta postulabant ut ea quae per illos significabantur implerem quaecumque igitur regi potuerunt perferri exposui et quae res permittebat concessit si igitur in negotiis fidem conservaveritis etiam deinceps honorum vobis causa esse temptabo de ceteris autem per singula verbo mandavi et istis et his qui a me missi sunt conloqui vobiscum bene valete anno centesimo quadragesimo octavo dioscori die mensis vicesima et quarta regis autem epistula ista continebat rex Antiochus Lysiae fratri salutem pa
Abbreviated transcription (Latin):
iudeã capturus. Machabeus
aut̃ et qui cũ ip̃o erãt appro¬
piãte illo deprecabãtur deũ. ca¬
pur terra asꝑgẽtes lũbos q
ciliciis pretĩcti ad altaris cre¬
pidinẽ ꝓuolutriut sibi ꝓpiri¬
us. ĩimitis aut̃ eoꝵ eẽt ĩmitu̾:
sicut lex dicit. Et ita post ora¬
cionẽ sũptis armis longius
de niuitate ꝓcedẽtes et ꝓximi
hostib effecti: resederũt. P̃mo
aut̃ solis ortu utriq cõmise¬
rũt⁊ isti quidẽ uictorie et ꝓsꝑi¬
tatis sponsorẽ cũ uirtute dũm
habẽtes: illi aut̃ ducẽ belli a¬

Expanded text:
Iudaeam capturus Macchabeus Iudaeam capturus Macchabeus autem et qui cum ipso erant adpropiante illo deprecabantur Deum caput terra aspergentes lumbosque ciliciis praecincti ad altaris crepidinem provoluti ut sibi propitius inimicis autem eorum esset inimicus sicut lex dicit et ita post orationem sumptis armis longius de civitate procedentes et proximi hostibus effecti resederunt primo autem solis ortu utrique commiserunt isti quidem victoriae et prosperitatis sponsorem cum virtute Dominum habentes illi aut
Abbreviated transcription (Latin):
trucidauerũt. Quidã aut̃ cũ cõ¬
fugissẽt in duas turres ualde
nunitas omnẽ apparatũ ad
repugnãdũ habẽtes ⁊ macha¬
beus ad eoꝵ expugnacionẽ
relicto symone et iosepho: itẽ
machabeus eis qz qui cũ ip̃is
erãt satis multis. ipse ad eas
que ãplius purgebãt pugnaᷤ
cõuersus est. Hii uero qui cũ sy¬
mone erãt cupiditate ductia
quibusdã qui in turrib erãt
suasi sũt pecunia: et septuagĩ¬
ta milibz didraginis acceptis.
dimiserũt quosdã effugere. Eũ
aut̃ machabeo nũciatũ eẽt
qd̃ factũ est: cõgregatis princi¬
pib ppłi. accusauit ꝙ peciũa
fres uendidissẽt. aduersariis
eoꝵ dimissis. Hos igit᷑ ꝓdito¬
res factos ĩterfecit: et confestĩ
duas turres occupauit. Arme
aut̃ ac manibz omĩa ꝓsꝑe a
gendo: in duab municiõib
Et thunotheus qui prius a
iudeis fuerat suꝑatus. cõuo¬
car exercitũ ꝑ egr̃ine multitu¬
diuis: et cõgregato exertitu a¬
siano. aduenit quasi armis

Expanded text:
dam autem cum confugissent in duas turres valde munitas omnem adparatum ad repugnandum habentes Macchabeus ad eorum expugnationem relicto Simone et Ioseppho item Macchabeo eisque qui cum ipsis erant satis multis ipse ad eas quae amplius perurguebant pugnas conversus est hii vero qui cum Simone erant cupiditate ducti a quibusdam qui in turribus erant suasi sunt pecunia et septuaginta milibus didragmis acceptis dimiserunt quosdam effugere cum autem Macchabeo nuntiatum esset quod factum est congregatis principibus populi accusavit quod pecunia fratres vendidissent adversariis eorum dimissis hos igitur proditores factos interfecit et confestim duas turres occupavit armis autem ac manibus omnia prospere agendo in duabus munitionibus it Timotheus qui prius a Iudaeis fuerat superatus convocato exercitu peregrinae multitudinis et congregato exercitu asiano advenit quasi armis
Abbreviated transcription (Latin):
equis. frenis aureis decou. du¬
catũ iudeis prestãtes. Ex quib
duo machabeũ mediũ haben¬
tes. armis suis circũseptũ inco¬
lumẽ conseruabãt: in aduersa¬
rios aut̃ tela et fulmĩa iacie¬
uant. Ex quo et cecitate cõfu¬
si et repleti ꝑturbaciõe ca debãt.
Int̾fecti sũt aut̃ uigĩti milia
qͥngenti: et equites sexcenti. Ty¬
motheus aut̃ confugit in ga-¬
⁊ ara p̃sidiũ munitũ: cui p̃erat
cerẽas. Machabeus aut̃ et qui
cũ eo erãt letãtes: obsederũt pre

Expanded text:
equis frenis aureis decori ducatum Iudaeis praestantes ex quibus duo Macchabeum medium habentes armis suis circumseptum incolomem conservabant in adversarios autem tela et fulmina iaciebant ex quo et caecitate confusi et repleti perturbatione cadebant interfecti sunt autem viginti milia quingenti et equites sescenti Timotheus autem confugit in Gazara praesidium munitum cui praeerat Caereas Macchabeus autem et qui cum eo erant laetantes obseder
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt dux locoꝵ: assũptis aducĩs
frequẽter iudeos debellabat.
Iudei uero qui tenebãt oportu¬
nas municiões: fugatos ab
iherosolĩs suscipiebãt. et bel¬
lare tẽptabãt. Hii uero qui erãt
cũ machabeo per oraciones
dñm rogãtes ut eẽt sibi adiu¬
tor: ĩpetũ fecerũt in municiões
ydumeoꝵ. Multaq insistẽtes

Expanded text:
esset dux locorum adsumptis advenis esset dux locorum adsumptis advenis frequenter Iudaeos debellabat Iudaei vero qui tenebant oportunas munitiones fugatos ab Hierosolymis suscipiebant et bellare temptabant hii vero qui erant cum Macchabeo per orationes Dominum rogantes ut esset sibi adiutor impetum fecerunt in munitiones Idumeorum multaque vi insist
Abbreviated transcription (Latin):
modicũ iꝑis diẽ solempnẽ ta¬
bernaculoꝵ in mõtib more
bestiarũ egerãt. ꝓpter qd̾ et tyr¬
sos et ramos uirides et palinaᷤ
p̃ferebãt ei: qui ꝓsꝑauit mũda¬
re locũ suũ. Et decreuerũt cõmu¬
ni p̃cepto et decreto oniuerse gẽ¬
ti iudeoꝵ: om̃ib aunis agere
dies istos. Et anthiochi quidẽ
qui appellatus est nobilis. ui¬
te extessus ita se habuit. Nũc ãt
de eupatore anthiochi filio ĩpii
que gesta sũt narrabimꝰ: bre¬
uãtes mala que in bellis ges¬
ta sũt. Hic suscepto regno con¬
stituit suꝑ negocia regni lysiã
quẽdã fenicis et syue milicie pͥn¬
cipẽ. Nã ptolomieus qui diceba¬
tur macer. iusti tenax erga iude¬
os esse iustituit ⁊ et p̃cipue ꝓpt̾
ii quitatẽ que fc̃a erat in eos:
et pacifice agere cũ eis. Sed ob
hoc accusatus ab amicis apd̃
eupatorẽ cũ frequẽter ꝓditor
audiret. eo ꝙ cyprũ creditas a
etiã ab eo recessisset: ueneno
uitã finiuit. Gorgias autẽ cũ

Expanded text:
modicum temporis diem sollemnem tabernaculorum in montibus more bestiarum egerant propter quod tyrsos et ramos virides et palmas praeferebant ei qui prosperavit mundari locum suum et decreverunt communi praecepto et decreto universae genti Iudaeorum omnibus annis agere dies istos et Antiochi quidem qui appellatus est Nobilis vitae excessus ita se habuit nunc autem de Eupatore Antiochi filio impii quae gesta sunt narrabimus breviantes mala quae in bellis gesta sunt hic suscepto regno constituit super negotia regni Lysiam quendam Foenicis et Syriae militiae principem nam Ptolomeus qui dicebatur Macer iusti tenax erga Iudaeos esse instituit et praecipue propter iniquitatem quae facta erat in eos et pacifice agere cum eis sed ob hoc accusatus ab amicis apud Eupatorem cum frequenter proditor audiret eo quod Cyprum creditus a etiam ab eo recessisset veneno vitam finivit Gorgias autem cum
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ et ciuitatẽ recepit: aras
aur̃ quas alienigene per pla¬
tras struxerãt itẽq delubra de¬
molitus est. Et purgato tẽplo
aliud altare fecerũt: et de igni¬
tis lapidibz igne concepto ob¬
tulerũt sacrificia post biẽniũ:
et incensũ et lucernas. et panes
ꝓposicioĩs posuerũt. Quib ges¬
tis rogabãt dñm ꝓstrati ĩ ter¬
rã: ne amplius malis talib
intiderẽt. Sed et si qnͣdo peccas¬
sent ab ipso micius corriperẽt᷑.

Expanded text:
uidem et civitatem recepit aras autem quas alienigenae per plateas extruxerant itemque delubra demolitus est et purgato templo aliud altare fecerunt et de ignitis lapidibus igne concepto obtulerunt sacrificia post biennium et incensum et lucernas et panes propositionis posuerunt quibus gestis rogabant Dominum prostrati in terram ne amplius malis talibus inciderent sed et si quando peccassent ut ab ipso mitius corriperentur
Abbreviated transcription (Latin):
fictilis. Uidebas ita: donec
abscisus est lapis de monte¬
sine manibz: et ꝑ cussit sta tu¬
am in pedibz eius ferreis et
fictilib et cõminut eos. Tũt
cõtrita sũt parit̾ ferrũ testa
es argentũ et aurũ: et redac¬
ta quasi in fauillã estiue a¬
ree. que rapta sũt uento: nul¬
lusqz locus ĩuẽtus est eis. a a¬
pis aut̃ qui ꝑcusserat statu

Expanded text:
ilis videbas ita donec abscisus est lapis sine manibus et percussit statuam in pedibus eius ferreis et fictilibus et comminuit eos tunc contrita sunt pariter ferrum testa aes argentum et aurum et redacta quasi in favillam aestivae areae rapta sunt vento nullusque locus inventus est eis lapis aut
Abbreviated transcription (Latin):
oli et aruspices nõ queũt in¬
dicare regi. Sed est deus in ce¬
lis reuelãs misteria: qui ĩdi¬
cauit tibi rex nabuchodono¬
sor que uentura sũt nouissi¬
ms tꝑibz. Sompniũ tuũ et
uisioes capitis tiuim tubili
tuo. huiuscemodi sũt. Tu rex
cogitare cepisti in stratu tuo
quid eẽt futurũ post hec: et qͥ
reuelat misteria ostendit tibi
que uentura sũt. Michi quoq
nõ in sapĩa que est in me pluᷤ
qm in cũctis uiuẽtib sacͣmen¬
tũ hoc reuelatũ est: sed ut ĩter¬
pretacio regi manifesta fieret.
et cogitaciões mẽtis tue scires.
Tu rex bidebas: et ecce qua si
statua uua grandis. Statu¬
a illa magna et statura sub¬
linis stabat cõtra te: et ĩtuitꝰ
eius erat terribilis. Huius sta¬
tue caput ex auro optĩo erat:
pectus aut̃ et brachia de argẽ¬
to. Porro uẽter et femoia ex

Expanded text:
oli et aruspices non queunt inoli et aruspices non queunt indicare regi sed est Deus in caelo revelans mysteria qui indicavit tibi rex Nabuchodonosor quae ventura sunt novissimis temporibus somnium tuum et visiones capitis tui in cubili tuo huiuscemodi sunt tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec et qui revelat mysteria ostendit tibi quae ventura sunt mihi quoque non in sapientia quae est in me plus quam in cunctis viventibus sacramentum hoc revelatum est sed ut interpretatio regi manifesta fieret et cogitationes mentis tuae scires tu rex videbas et ecce quasi statua una grandis statua illa magna et statura sublimis stabat contra te et intuitus eius erat terribilis huius statuae caput ex auro optimo erat pectus autem et brachia de argento porro venter et femora ex
Abbreviated transcription (Latin):
tib: et scienciã intelligentib
disciplinã. Ipse reuelat ꝓfũda
et abscondita : et nouit in te¬
nebris cõstituta: et lux cũ eo ẽ.
Tibi deus patrũ meoꝵ cõfiteor
teq laudo: quia sapienciã et
fortitudinẽ dedisti michi: et
nũc ostendisti michi que ro¬
gauimus te: quia sermonẽ
regis aꝑuisti nobis. Posthec
danihes ingressus ad arioch
quẽ cõstituerat rex ut ꝑderet
sapiẽtes babiloĩs: sic ei locurꝰ
est. Sapiẽtes babilõis ne ꝑ daᷤͤ
Introduc me in cõspectu regiͤ.
et solucionẽ regi narrabo.
Tũc arioch festinus ĩtrodux¬
it ad danihelẽ ad regẽ: et dix¬
it ei. Inueni hoĩem de filiis fnͣs¬
migraciõis iũde: qui solucio¬
nẽ regi annũciet. Rñdit rex ⁊
dixit daniheli: cuius nomen
erat balthasar. Putãs ne ue-¬
re potes indicare michi somp¬
niũ qd̾ uidr: et ĩterpretacionẽ
eius: Et rñdens danihel torã
rege ait. Misteriũ qd̃ rex inter¬
rogat: sapiẽtes magi et ari¬

Expanded text:
scientiam intelligentibus disciplinam: Ipse revelat profunda, et abscondita, et novit in tenebris constituta: et lux cum eo est. Tibi, Deus patrum meorum, confiteor, teque laudo: quia sapientiam et fortitudinem dedisti mihi: Et nunc ostendisti mihi quae rogavimus te, quia sermonem regis aperuisti nobis. Post haec Daniel ingressus ad Arioch, quem constituerat rex ut perderet sapientes Babylonis, sic ei locutus est: Sapientes Babylonis ne perdas; introduc me in conspectu regis, et solutionem regi narrabo. Tunc Arioch festinus introduxit Danielem ad regem, et dixit ei: Inveni hominem de filiis transmigrationis Iudae qui solutionem regi adnuntiet respondit rex et dixit Daniheli cuius nomen erat Balthasar putasne vere potes indicare mihi somnium quod vidi et interpretationem eius et respondens Danihel coram rege ait mysterium quod rex interrogat sapientes magi et ari