comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum sane quod osanna uerbum
ebraicum compositum est exduobus
corrupto et integro salua niamq siue
saluifica apudeos dicitur. Osianna u
apud latinos interiectio ẽ dolentis heu
et inter iectio admirantis papȩ. Demq
in psalmo ubi septua ginta interpre¬
tes transtulerunt. Od ñe saluum me
fac in hebreo scriptum ẽ. anna adonai
diligentius elucidansita transtulit
Obsecto dñe salua obsecro Idem
namq significat. od nẽ ꝑ inter iecti¬
onem obserantis. quod obsecrodnẽ
ꝑipsum uerbum obsecrationis
Osanna itaq salua obsecro significat
consumpta littera uel uocali quae
uerbum prius terminat cum ꝑ fec¬
tedicitur. Osiperuirtutem litte¬
ra euocalis aleph. a qua uerbumsequens
incipit anna quod metrici in uersibus
scandendis sin alrpham uocant . qua¬
uis illi scriptam literam scandentes
transiliant In hoc autem uerbo osan¬
sed sensulo quentium saluo funditus
intermittatur
enedictus quiuenit in nomine dñi
rex israhel

Expanded text:
Notandum sane quod Osanna verbum Notandum sane quod Osanna verbum Hebraicum, compositum est ex duobus, corrupto et integro. Salva namque sive salvifica apud eos dicitur  Osi. At vapud Latinos interjectio est dolentis, heu! et interjectio admirantis, papae! Denique in Psalmo, ubi LXX interpretes transtulerunt, o Domine, salvum me fac, in Hebraeo scriptum est, Anna, Adonai,diligentius elucidans transtulit: Obsecro, Domine, salva, obsecro. Idem namque significat, o Domine, per interjectionem obsecrantis, quod, obsecro, Domine, per ipsum verbum obsecrationis. Osanna itaque, salva, obsecro, significat, consumpta littera i vocali, quae verbum prius terminat, cum perfecte dicitur osi, per virtutem litterae vocalis Aleph, a qua verbum sequens incipit anna, quod metrici in versibus scandendis synalepham vocant: quamvis illi scriptam litteram scandentes transiliant. In hoc autem verbo Osansed sensu loquentium salvo funditus intermittatur. Benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
suscitare occisum qui poterat defunc¬
tum. Et quidem seutrumq possed ocuit
quiet lazarum defunctum. et seipsum
suscitauit occisum. Post quam dñs
quatriduanum mortuum suscitauit
stupentibus iudaeis et aliis eorum in¬
uidendo credentibus. Aliis inuiden¬
dopeuntibus¬
Et discubuit indomo ihs
Recumbente quoq: lataro qui fuerat
amortius suscitatus. post unguentum
diffusum suꝑ pedescius Vndedomꝰ
odore completa est. de quibus in supe¬
rioribus quantum potuimus tractauimꝰ
unc uidendum ẽ. quid antedñi pas¬
sionem gestum eẽt. Dicit enim e¬
uangelista. CAP C.
conuenerat addiem festum: Cum
audissent quia uenit ihs hierosolimã
acceperunt ramos palmarum et pro¬
cesserunt obuia mei etclamabant
os anna benedictus quiuenit in nomi
nehñi rex israhel
Ramipalmarum laudes sunt signifi¬
cantes uictoriam quia erat chñs mor¬
te moriendo superaturus. et tropheo
phaturus
O sanna benedictus quiuenit in no¬
mine dñi

Expanded text:
suscitare occisum, qui poterat defuncsuscitare occisum, qui poterat defunctum. Et quidem se utrumque posse docuit, qui et Lazarum defunctum, et seipsum suscitavit occisum. » Postquam Dominus quatriduanum mortuum suscitavit, stupentibus Judaeis, et aliis eorum videndo credentibus, aliis invidendo pereuntibus, discubuit in domo Jesus recumbente quoque Lazaro, qui fuerat a morte suscitatus: post unguentum diffusum super pedes ejus, unde domus odore completa est, de quibus in superioribus, quantum potuimus, tractavimus; nunc videndum est, quid ante Domini passionem gestum est. Dicit enim Evangelista: CAPUT convenerat ad diem festum, cum audissent, quia venit Jesus Hierosolymam, acceperunt ramos palmarum, et processerunt obviam ei, et clamabant: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel. « Rami palmarum laudes sunt, significantes victoriam, qua erat Dominus mortem moriendo superaturus, et trophaeophaturus. » Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
in ea semper eent habendi
ognouit ergotur ba multa exiudae¬
is quia illic est etuenerunt non prop¬
terihm tantum sed ut elazarum
uiderent quein suscitauit a mortius
uriositas hos non caritas adduxit
si cognoscimus ubiihs̃ ẽ ubimansio¬
nemfacit. Vbib& haniam id est
domum anime obocchentis in qua
habit& inuenit. Veniamus illuc con¬
templatione non propter hominem
tantum que mamorte animȩ suscitatũ
spiritaliter uiueredonauit. sed ut bonũ
hominis uitam imitando ꝑhoc adiusionẽ
ihũ ꝑtingere mereamur. Quia pro
certo cognouimus ubi iħs est Resur¬
rexit enimpost mortem et ascendit in
caelum. Ibi hab& mansionem ꝑpetuam
ipsa ẽ uera bethania ciuitasscilic& cȩ¬
lestis quam nullus ual& nisi oboediens
intrare
ogit auerunt autem principes sacerdo¬
tum ut et latarum inter ficerent
quia multi propter illum abibant
exiudaeis et credebant in lh̃m
caeca caetorum uersutia occidere
uelle suscitatum. quasi non poss&

Expanded text:
in ea semper essent habendi. in ea semper essent habendi. Cognovit ergo turba multa ex Judaeis, quia illic est, et venerunt non propter Jesum tantum, sed ut Lazarum viderent, quem suscitavit a mortuis. Curiositas hos, non charitas adduxit si cognoscimus ubi Jesus est, ubi mansionem facit, ubi Bethaniam, id est, domum animae obedientis, in qua habitet, invenit; veniamus illuc contemplatione, non propter hominem tantum, quem a morte animae suscitatum spiritaliter vivere donavit, sed ut bonam hominis vitam imitando, per hoc ad visionem Jesu pertingere mereamur: quia pro certo cognovimus ubi Jesus est; resurrexit enim post mortem, et ascendit in coelum, ubi habet mansionem perpetuam: ipsa est vera Bethania, civitas scilicet coelestis, quam nullus valet nisi obediens intrare. Cogitaverunt autem principes sacerdotum, ut et Lazarum interficerent, quia multi propter illum abibant ex Judaeis, et credebant in Jesum. O caeca caecorum versutia, occidere velle suscitatum! quasi non posset
Abbreviated transcription (Latin):
ministerium mariae ꝑtiner& ex¬
posuit Quia ipse uidelic& moritu¬
rus et adsepeliendum aromatibus
eẽt unguendus Ideoq mariae
cui adunctionem mortui corporis
cius quantus multum desideranti
ꝑuenire non licer&. Donatum
sit uiuenti adhuc impendere obse¬
quium quod post mortem celeri
testatur Quod habuit haec fecit
praeuenit unguere corpusincum inse¬
pulturam. Quod est aꝑtedicere quia
corpus meum iam de functi tangere
Non poterit. Solum quod potuit fec̃.
praeuenit uiuum adhuc funerandiof¬
ficio donare
auperes semper habetis uobiscum
meautem non semperhabebitis
thic magnȩ moderamine patientiae
dñs Noniudam arguit auaritiȩ
et non pauperum gratia depecuni a
loqui Sedexratione demonstrat.
Non eẽ culpandos eos quiei interho¬
mines conuersandi defacultatibus
suisministrarent Cum tam par¬
uotempore ipse apud ecclesiam cor¬
poraliter mansurus Paupere sau¬
tem quibus elemosina fieriposs&

Expanded text:
ministerium Mariae pertineret, exministerium Mariae pertineret, exposuit: quia ipse videlicet moriturus, et ad sepeliendum aromatibus esset ungendus. Ideoque Mariae, cui ad unctionem mortui corporis ejus quamvis multum desideranti pervenire non liceret, donatum est ut viventi adhuc impenderet obsequium, quod post mortem, celeritestatur: Quod habuit, haec fecit, praevenit ungere corpus meum in sepulturam . Quod est aperte dicere: quia corpus meum jam defuncti tangere non poterit, solum quod potuit fecit. Praevenit vivum adhuc, funerandi officio donare. Pauperes enim semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Et hic magnae moderamine patientiae Dominus non Judam arguit avaritiae, et non pauperum gratia de pecunia loqui, sed ex ratione demonstrat non esse culpandos eos qui ei inter homines conversanti de facultatibus suis ministrarent, cum tam parvo tempore ipse apud Ecclesiam corporaliter 581 mansurus; pauperes autem, quibus eleemosyna fieri posset,
Abbreviated transcription (Latin):
proximis quihabent inuidere nonces¬
sant ltquidem putare possenus
iudam cura pauperum haec fuisse
locutum Sed prodit mentem illius
testisuerax quiait
Dixit autem hoc non quia de egenis per¬
tinebat adcum sed quia furerat
et loculos habens eaquac mitte¬
bantur portabat
S ediam ꝑditus dñm sequebatur quilo¬
culos habens dominicos. eaquae mit¬
tabantur portabat hministerium
pauperum Quae etiam infide lim̃te
furare solebat. Videns ergo dñs cor
illius cupiditatis iam sordẽ pollutum
pracuidens peiori proditionis sorde
his que uell& facere ꝑmisit. ut uel con¬
latihonoris uel habitae memoria pe¬
cuniae. mentemabipsius uenditione
reuocar&. Verum quia sem ꝑ auarꝰ
eg&. Neque umquam bene ficiorum
perfidus meminit impius a furtupe¬
cuniae qua portabat ꝑuenit ad tra¬
ditionem dñi. qui pecumiam sibi ser¬
uandam commendabat
uasi in nocenter interrogantiudae
dñs simpliciter et mansuete. Quo

Expanded text:
proximis qui habent, invidere non cesproximis qui habent, invidere non cessant! Et quidem putare possemus, Judam cura pauperum haec fuisse locutum, sed prodit mentem illius testis verax, qui ait: Dixit autem hoc, non quia de egenis pertinebat ad eum, sed quia fur erat, et loculos habens, ea quae mittebantur, portabat. sed jam perditus Dominum sequebatur, qui loculos habens dominicos, ea quae mittebantur, portabat in ministerium pauperum, quae etiam infideli mente furari solebat. Videns ergo Dominus cor illius cupiditatis jam sorde pollutum, praevidens pejori proditionis sorde his quae vellet facere permisit, ut vel collati honoris, vel habitae memoria pecuniae, mentem ab ipsius venditione revocaret. Verum quia semper avarus eget, neque unquam beneficiorum perfidus meminit, impius a furto pecuniae quam portabat, pervenit ad traditionem Domini, qui pecuniam sibi servandam commendabat.Quasi innocenter interroganti Judae, Dominus simpliciter et mansuete, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dõ placerẽ in possibile ẽ. Nec bona
famasine fide catholica fieri poterit
Ohomo ungue pedes ihũ bene uiuen¬
dodomimca sectare uesaigia et ca¬
pillis exterge. acsihabeas super¬
flua pauperibus erogare. Hoc
ẽ. capillis pedes ihũ tergere quae
tibi suꝑ flua sunt pedibus dñi ne¬
cessaria sunt idẽ minimis quibusq
in ecclesia dequibus infinedictur
erit dñs. Quam diu fecistis exmi¬
nimis his mihi feciftis
Domus autemrepletae. odore. id est ec¬
clesia uitac relegios ac famabona
Namodor bonus e. uit abona audia¬
postolum xpibonus odor sumus in¬
quit in omniloco. et incantica cantico¬
rum Unguentum effusum nomentuũ
Item. Dumeẽtr ex maccubitusuo. nat¬
dus mea dedit odoremsiuim. Vbia¬
autemqui domnis etdesia. quidani¬
maquat q ꝑfecta semꝑfaciat ostendi¬
Uacimpiotraditori Vae complicibus
eius nequitiae etiam nunc membra
xp̃iper sequentibus qui famamuit¬
tutis quam ipsihabere non merentur

Expanded text:
Deo placere impossibile est, nec bona Deo placere impossibile est, nec bona fama sine fide catholica fieri poterit. « O homo, unge pedes Jesu bene vivendo, Dominica sectare vestigia, et capillis exterge, ac si habeas superflua, pauperibus eroga. Hoc est capillis pedes Jesu tergere. Quae tibi superflua sunt, pedibus Domini necessaria sunt, » id est, minimis quibusque in Ecclesia; de quibus in fine dicturus erit Dominus: Quandiu fecistis uni ex minimis his, mihi fecistis. Domus autem repleta est odore id est, Ecclesia vitae religiosae fama bona. Nam odor bonus est vita bona. Audi Apostolum: Christi bonus odor sumus, inquit, in omni loco ; et in Cantico canticorum: Unguentum effusum nomen tuum . Item: Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum. Ubi aautem quid omnis Ecclesia; quid anima quaeque perfecta semper faciat, ostendiVae impio traditori! Vae complicibus ejus nequitiae, etiam nunc membra Christi persequentibus, qui famam virtutis, quam ipsi habere non merentur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quae fideliter dñi iussis obtempe¬
rat. et ipsa c̃. ciuitas quae su ꝑ mon¬
tem misericordie constituta. Num¬
quam potest abscondi ipsaque de
suilatere constructa redemptoris
idẽ. aqua ab lutionis et sanguine
scĩ ficationis quaedeipsius latere
prosemorientis exire inbuta est
bietiom altera soror lazarimariş
INmagne indicium dilectionis sicut se¬
quentia monstrant euangelicae¬
Accepit libram unguenti nardipisti¬
ciprȩciosi et unxit pedesihũ et exter
sit capillissuis pedes cius
uonon solum suaed at inditiumde¬
uotionis sed ec aliarum fidelium dõ
animarum signat pietatis obsequiũ
M aria autem acceptam libram unguen¬
tinardipistici praeciosi. Quid ñam
q ꝑlibramunguenti. nisi ꝑfectio ius¬
titiae exprimitur. Quod unguen¬
tum exnardo pistico dicitur eẽ. con¬
fectum. Quid enim ꝑunguentum
nisibonus odor opinionis insinuatur
Et hoc unguentum ex nardo pistico
fides latinȩdicitur Sine fide emim

Expanded text:
est, quae fideliter Domini jussis obtempeest, quae fideliter Domini jussis obtemperat; et ipsa est civitas quae super montem misericordiae constituta, nunquam potest abscondi ; ipsaque de sui latere constructa redemptoris, id est, aqua ablutionis, et sanguine sanctificationis, quae de ipsius latere pro se morientis exiere, imbuta est. Ubi etiam altera soror Lazari Maria, in magnae indicium dilectionis, sicut sequentia monstrant Evangeaccepit libram unguenti nardi pistici pretiosi, et unxit pedes Jesu, et exsit capillis suis pedes ejus. » Quo non solum suae dat indicium devotionis, sed et aliarum fidelium Deo animarum signat pietatis obsequium. » VERS. 3.-- Maria autem accepit libram unguenti nardi pistici pretiosi. Quid namque per libram unguenti nisi perfectio justitiae exprimitur? Quod unguentum ex nardo pistico dicitur esse confectum: quid enim per unguentum, nisi bonus odor opinionis insinuatur? Et hoc unguentum ex nardo pistico fides Latine dicitur; sine fide enim
Abbreviated transcription (Latin):
cae suscitatum fuis se lazarum:
acta ibi dño caena etipse unus erat
ex discumbentibus cum eo
tdum uiuentem. loquentem epulan¬
tem cum suis familiaricer conuer¬
santem uiderent siue audirent
uel sic suscitantis potentiam agnosce¬
rent etacciperent gratiam
Mrstice autemcaenahaec donnnc a
ubi martha ministrabat edazarus
inter alios discumbebat fides e. ec¬
desiae quae ꝑ dilectionemoperatur
Inquacaenamarthaministrat cũ
anima quaeque fidelis operamdño
suaedeuotionis inpendit
azarus uero unus fit exdiscum ben¬
tibuscum dño
um etiam hiqui post peccatorum
mortem resuscitati adiustitiam
sunt. unacum eis qui in sua ꝑman¬
sere iusticia de presenti a ueritatis
exultant : Penitentes simulcum in¬
nocentibus caelestis gratiae mu¬
neribus aluntur. Et bene eadem
caena inbethaniacelebratur quae
ẽ. uuitas in latere montis oliueti
et inter precatur domus oboedientiȩ
Domus namq oboedientiae ecclesia

Expanded text:
ce suscitatum fuisse Lazarum, ce suscitatum fuisse Lazarum, facta ibi Domino coena, et ipse unus erat ex discumbentibus cum eo, ut dum viventem, loquentem, epulantem, cum suis familiariter conversantem, viderent sive audirent, vel sic suscitantis potentiam agnoscerent, et acciperent gratiam. Mystice autem coena haec dominica, ubi Martha ministrabat, et Lazarus inter alios discumbebat, fides est Ecclesiae, quae per dilectionem operatur. In qua coena Martha ministrat, cum anima quaeque fidelis operam Domino suae devotionis impendit. Lazarus vero unus fit ex discumbentibus cum Domino, cum etiam hi qui post peccatorum mortem resuscitati ad justitiam sunt, una cum eis qui in sua permansere justitia, de praesentia veritatis exsultantes, poenitentes simul cum innocentibus coelestis gratiae muneribus aluntur. Et bene eadem in coena Bethania celebratur, quae est civitas in latere montis Oliveti, et interpretatur Domus obedientiae. Domus namque obedientiae Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
fontis fluenta aperire dignatus ẽ
ixta quoq etatemundi ipse creator
adredemptionem mundi. uxta fidẽ
sacrae hystoriae uenisseiam legitur
Habent quoq haec trespartes id est u¬
numduo et tres Ex quibus ut diximꝰ
senarius constat aliquid mysterii in
dispensatione salutis humanae
Primo itaq tempore sublege naturae
ueluti inquadam unitatẽ sci patres
dõ seruebant Secundo uero tempo¬
re lex addita c̃. adnaturam ut quod
mala consuetudouitiauit innatura
lex reforinaretur inlittera. et fue¬
runt duo natura edex. Tertio itaq
tempore uenit gratia celestisꝑ ihm
tia Sicut Nec lex naturac bonum
distruit. Nec gratia legem soluit sed
adimpleuit. Naturamq pristine
reddi. t nobilitati. Naturatam̃.
etdex si neigratia implere Non potuit
Nec sic hominiliberum arbitrium datũ
ẽ. uel legis prȩceptum ut gratiae
non indiger sicit pelagĩa ria he¬
reses adfirmat. et nedicerent ma¬
chinatores calumniarum fantas ti¬

Expanded text:
fontis fluenta aperire dignatus est ; fontis fluenta aperire dignatus est ; sexta quoque aetate mundi ipse Creator ad redemptionem mundi, juxta fidem sacrae historiae, venisse jam legitur. Habent quoque hae tres partes, id est, unum, duo, et tria, ex quibus, ut diximus, senarius constat, aliquid mysterii in dispensatione salutis humanae. Primo itaque tempore sub lege naturae, veluti in quadam unitate sancti patres Deo serviebant. Secundo vero tempore lex addita est ad naturam, ut quod mala consuetudo vitiavit in natura, lex reformaret in littera; et fuerunt duo, natura et lex. Tertio itaque tempore venit gratia coelestis per tia. Sicut nec lex naturae bonum destruxit, ita nec gratia legem solvit, sed adimplevit, naturamque pristinae reddidit nobilitati: natura tamen et lex sine gratia impleri non potuit. Nec sic homini liberum arbitrium datum est, vel legis praeceptum, ut gratia non indigeret, sicut Pelagiana haeresis affirmat. Et ne dicerent machinatores calumniarum, phantasti
Abbreviated transcription (Latin):
partes diuisus uel coniunctus ꝑfectissimꝰ
ce. constat Hab& enimpartes tres
inscipso denominatas Idẽ unum
duo ettres Namsexta eius parsunum ẽ
Tertia ueroduo Dunidia itaq tres
numuero et duo ettres. sex ẽe dinosci¬
tur. Nec aliud exhiscribus parti¬
bus coniunctis confici potest nisis ex
tantum nec in alias partes senarius nu¬
merus diuidi pocest. nisiin hastres
sex diebus ꝑfecis se notissimum est
t̃sex tadie hominen fecis seconstat
quem serpentina fraude ꝑdicum
antesex dies paschaeu enit ipse fi¬
iius dĩ ꝑquem creatus ẽ bethaniam
adliberandum utiuis exta diecre¬
atus ẽ. sexta feria liberaretur
Namsex ta feria xp̃m ee passum ne¬
miniignotum ẽẽ reor: Igitur et
menses exto ad nuntiante archange¬
couirgo sacrainspiratione s. i sp̃se
undem redemptorem nr̃m con¬
cepisse legitur: Quietiam sex¬
ia hora per fecta aetate suꝑ puteũ
sedens mulieri samaritanȩ diuim

Expanded text:
partes divisus, vel conjunctus, perfectissimus partes divisus, vel conjunctus, perfectissimus esse constat. Habet enim partes tres in seipso denominatas, id est, unum, duo, tria, nam sexta ejus pars unum est, tertia vero duo, dimidia itaque tria, unum vero et duo, et tria, sex esse dignoscitur; nec aliud ex his tribus partibus conjunctis confici potest, nisi sex tantum nec in alias partes senarius numerus dividi potest, nisi in has tresex diebus perfecisse notissimum est, et sexta die hominem fecisse constat ; ad quem serpentina fraude perditum, ante sex dies Paschae venit ipse Filius Dei, per quem creatus est, Bethaniam, ad liberandum; ut qui sexta die creatus est, sexta feria liberaretur; nam sexta feria Christum esse passum, nemini ignotum esse reor. Igitur et mense sexto, annuntiante archangelo, Virgo sacra inspiratione Spiritus sancti eumdem Redemptorem nostrum concepisse legitur ; qui etiam sexta hora, perfecta aetate, super puteum sedens, mulieri Samaritanae divini
Abbreviated transcription (Latin):
miseri cordem eum inuenire uelit in
iudicio querat eum modo in humilita
Non fugit in sidiantium manus. sed
certus degloria resurrectionis
rimo uenit bethaniam proximam
hiero solinis ciuitatem ubilazarum
suscitauerat a mortuis
einde etiam hiero solrmam ubi ipse
pateretur et resurger& a mortuis
Hiero solrmam quidem utipseibimori¬
retur. Bethaniam uero ut resuscita¬
tio lazaricunctorum iemoriae ar¬
tius in primeretur. et magis magisq
confunderentur. atq in excusabiles
conuicerentur impii principes quioc¬
cdere nontimerent eum qui suscitare
poss& a mortius. et nec beneficus susci¬
tationis prouocati. Necdiuina suscitan¬
tis uirtute perterriuammos ab iniuis¬
ta cede retrahereit. Natransitoriȩ
legendum ẽ. Qua repentes ex dies
pascae ueniss & ibsbechaniam
Magna uero dignitas senariinum eri ẽ.
in scĩsscripturis et multa opera
dñi di nr̃i in senarior iumero
perfecta ee demonstrantur quia sena¬
rius numerus inscipso ꝑsuas proprias

Expanded text:
misericordem eum invenire velit in misericordem eum invenire velit in judicio, quaerat modo in humilitatnon fugit insidiantium manus, sed, certus de gloria resurrectionis, primo venit Bethaniam proximam Jerosolymis civitatem, ubi Lazarum suscitaverat a mortuis; deinde etiam Jerosolymam, ubi ipse pateretur, et resurgeret a mortuis. Jerosolymam quidem, ut ipse ibi moreretur; Bethaniam vero, ut resuscitatio Lazari cunctorum memoriae arctius imprimeretur, et magis magisque confunderentur, atque inexcusabiles convincerentur impii principes, qui occidere non timerent eum qui suscitare posset a mortuis; et nec beneficiis suscitationis provocati, nec divina suscitantis virtute perterriti, animos ab injusta caede retraherent. Nec transitorie legendum est quare ante sex dies Paschae venisset Jesus Bethaniam; magna enim dignitas senarii numeri est in sanctis Scripturis, et multa opera Domini nostri in senario numero perfecto esse demonstrantur, quia senarius numerus in seipso per suas proprias
Abbreviated transcription (Latin):
uaerebant inquit euangelista ihm
et conloquebantur adiuicem stantes
intemplo Quid putatis qui a non
uenit addiem festum
Quaerebant ergoiuda ei ihm sed malae
Quaerebant enimut uenientem addiem
festum interficerent Qui eremus
autem nosillum stantes intem plodĩ.
et ꝑseuerantes uni animiter inoratione
a conloquamur ad inuicem psadmis
iirmnis canticis spiritalibus ingratia
postulantes ipsum. ut uenire addiem
festum nr̃m et suanos presentia inlus¬
trare sua ipsa nobis dor acificaredig¬
netur
ederant autem pontifices et pharis aei
mandatum ut si quiscognouerit ubi
sit indic& ut adp̃hendant eum.
Danda tu mergo iud a eorum peccatũ ẽ.
illorumq quaerebant xp̃m occidere
non inx p̃o uiuere. Quaeramus nos
hxp̃o uiuere quem illi quereb ant
occidere Illima lequȩrebant nos be¬
nequaeramus Nam nunc ẽ tempus
qua erendidnm sicut propheta ait.
Quaeritednm dum inueniri potest. Qui

Expanded text:
» Quaerebant, inquit evangelista, Jesum, » Quaerebant, inquit evangelista, Jesum, et colloquebantur ad invicem stantes in templo: Quid putatis, quia non venit ad diem festum? « Quaerebant ergo Judaei Jesum, sed male: quaerebant enim, ut venientem ad diem festum interficerent. Quaeramus autem nos illum stantes in templo Dei, et perseverantes unanimiter in oratione, et colloquamur ad invicem psalmis, hymnis, canticis spiritalibus , in gratia postulantes ipsum, ut veniat ad diem festum nostrum, et sua nos praesentia illustrare, sua ipse nobis dona sanctificare dignetur. » Dederunt autem pontifices et Pharisaei mandatum, ut si quis cognoverit ubi sit, indicet, ut apprehendant eum. Mandatum ergo Judaeorum peccatum est illorum. Quaerebant Christum occidere, non in Christo vivere. Quaeramus nos in Christo vivere, quem illi quaerebant occidere. Illi male quaerebant, nos bene quaeramus; nam nunc est tempus quaerendi Dominum, sicut PrQuaerite Dominum dum inveniri potest . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
cundem diem festum suosangui ne
consecrauit Consilium erat in ter
iuda eos deoccidendo ihũ Illequi
decaelo uenerat pati. propinquare
uoluit locopassionis. quia in mine¬
bathora passionis
Ascenderunt ergo multi inhiero solima
Deregione ante pascha ut scĩfica¬
rent seipsos
Ioc faciebant iudaei secundum pre¬
ceptum dñi per sc̃m morsen in lege
datum. ut die festo quod paschaerat
omnes undique conuenirent et il¬
lius diei celebratione scĩ ficarentur :
sedilla celebratio umbraerat futuri
Quid est umbra futuri prophetia xp̃i
uenturi prophetia pronobis illodie
passuri ut transir& umbra eclux
uenir & ut transir& significatio
et ueritas teneretur: H ab ebant
er goiudaei pascha inum bra nos
inluce. Quid enimopus erat ut
dñs eis prȩciper& ꝑ ipsumdiem festũ
ouemoccidere. Nisi quia ille erat de quo
ris iuda eorum postes signatisunt. san¬
tis exterminatorem prohibere. Sig
rem. si cor nr̃m recipiat saluatorem

Expanded text:
eumdem diem festum suo sanguine eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi in Hierosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc faciebant Judaei secundum praeceptum Domini, per sanctum Moysen in lege datum, ut die festo quo Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quid est umbra futuri? Prophetia Christi venturi, prophetia pro nobis illo die passuri: ut transiret umbra, et lux veniret; ut transiret significatio, et veritas teneretur. Habebant ergo Judaei Pascha in umbra; nos in luce. Quid enim opus erat ut Dominus eis praeciperet per ipsum diem festum ovem occidere, nisi quia ille erat de quo ris Judaeorum postes signati sunt : santis exterminatorem prohibere: signrem, si cor nostrum recipiat Salvatorem.
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sunt qui aneque oues cius nec filii
dĩ adhucerant qui nondum credideran
Ab illo ergo die cogitauerunt ut inter¬
ficerent eum. Ihs ergoiam non palam
ambulabat apudiudaeos Sed abi¬
it Inregionem iuxta desertum inciui¬
tatem quedicitur effrem. et ibimora¬
batur cum discipulissius
Non quia potentia eius defecerat inqua
utiq siuell& et palam cum iuda eis
conuersaretur et nihilei facerent
sed in hominis infirmitate uiuen di
exemplum discipulis demonstrabat
inquo appar& et nonẽe peccatum
si fideles eius qui sunt membra eius ocu¬
ls ꝑsequentium sese subtra herent
et furorem sceleratorum latendo
potius deuitarent Scebatiħst̃e pꝰ
ad propinquasse passionissuae
etredemptionis nostrae.:Ad pro¬
pinquante tempr̃ inquap atidis posunt
Ad propinquauit ille edocomquo eius¬
dempassionis dispensationem ꝑ ficere
habere dñi sanguine uoluerunt
Illodie festo occisus ẽ agnus qui nobis

Expanded text:
dicta sunt; quia neque oves ejus, nec filii dicta sunt; quia neque oves ejus, nec filii Dei adhuc erant, qui nondum crediderant. Ab illo ergo die cogitaverunt, ut interficerent eum. Jesus ergo jam non palam ambulabat apud Judaeos, sed abiit in regionem juxta desertum in civitatem, quae dicitur Ephrem, et ibi morabatur cum discipulis suis. Non quia potentia ejus defecerat, in qua utique, si vellet, et palam cum Judaeis conversaretur, et nihil ei facerent; sed in hominis infirmitate vivendi exemplum discipulis demonstrabat, in quo apparet et non esse peccatum, si fideles ejus qui sunt membra ejus oculis persequentium sese subtraherent, et furorem sceleratorum latendo potius devitarent. » Sciebat Jesus tempus appropinquasse passionis suae et redemptionis nostrae. Appropinquante tempore in quo pati disposuit, appropinquavit ille et loco in quo ejusdem passionis dispensationem perficere habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dotem: cuimortuo unus succeder&:
sed intellegendum ꝑ ambitiones et
contentiones interiuda eos postea
constitutum ut plures essent. et ꝑ
annos singulos uicibus ministrarent
constitutionem sacerdo tii s ortẽ
exit ut incensum poner& ingres¬
sus intemplumdm̃ Hinc appar&
plures eos fusse etuicessuas habuisse
Namincensum non licebat ponere
Nisi summos acerdoti. et forte etiam
unumannum plures administraba᷑
quibus alio anno alii succedebant
Ex quibus sorte exiebat qui incensũ
poner&
Quidẽ ergo quod pro phetauit caiphas
Quia ihs moriturus erat progente¬
et Nontantum progente sed ut fi¬
uosdĩ quierant dispersi congit
Hoc euangelista addidit nain caiphas
desola uidacorum gente prophecauit
inquaerant oues De quibus ait ipse
dñs. Non summissus nsia doues quȩ
perierunt domus i srł. Sed nouerat
euangelista alia soues quae non erant
dehoc ouili. Quaso portebat adduci ut
autem secundum predestinationem

Expanded text:
dotem, cui mortuo unus succederet. dotem, cui mortuo unus succederet. Sed intelligendum quod per ambitiones et contentiones inter Judaeos postea constitutum est ut plures essent qui peannos singulos vicibus ministrarent;constitutionem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini . Hinc apparet plures eos fuisse, et vices suas habuisse. Nam incensum non licebat ponere nisi summo sacerdoti; et sorte etiam unum annum plures administrabant, quibus alio anno alii succedebant, ex quibus sorte exiebat qui incensum poneret. Quid est ergo quod prophetavit Caiphas? Quia Jesus moriturus erat pro gente; non tantum pro gente, sed ut filios Dei qui erant Hoc evangelista addidit; nam Caiphas de sola Judaeorum gente prophetavit, in qua erant oves, de quibus ait ipse Dominus: Non sum missus nisi ad oves, quae perierunt domus Israel . Sed noverat evangelista alias oves quae non erant de hoc ovili, quas oportebat adduci, utautem secundum praedestinationem
Abbreviated transcription (Latin):
Acsiutrumq amiserunt. Nam
et romani postdñi passionem et
glorificationem. tulerunt eis locũ
do. et illud eos sequitur. Quod
alibidictum ẽ. Siluautem regni
hius ibunt intenebras exteriores
Hoc autemtimuerunt Nesi omnes h
xp̃mcrederent. Nemo remaner&
quia duersus romanos ciuitatem di
templumq defender& qm̃ contra
ipsum templum et contra suas pa¬
ternas leges doctrinam xp̃i eẽ sen¬
tiebant
nus ex ipsis cai phascum eẽt pontifex
anmillius dixit eis Vos nescitis
quicquam nec cogitatis quia ex¬
pedit Nobis ut unus homomori a¬
tur propopulo et non tota gens
pereat Hoc autem a semet ipso non dix̃
sed cum eet pontifex anni illius prophetauit
Hic docuit etiam ꝑ homines malos prophe¬
tiae spũ futura praedicare. Quodta¬
men euangelista diuin otribuit sacra¬
niento. quia pontifex fuit idẽ sum mͦ
sacerdos. Potest autem mouere quomo¬
dodicatur pontifex. anniillius cum
dñs statuerit unum sum mũs acer¬

Expanded text:
ac sic utrumque amiserunt. Nam ac sic utrumque amiserunt. Nam et Romani post Domini passionem et glorificationem tulerunt eis locum do; et illud eos sequitur quod alibi dictum est: Filii autem regni hujus ibunt in tenebras exteriores . Hoc autem timuerunt, ne, si omnes in Christum crederent, nemo remaneret qui adversus Romanos civitatem Dei templumque defenderet: quoniam contra ipsum templum et contra suas paternas leges, doctrinam Christi esse sentiebant. Unus autem ex ipsis Caiphas, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, nec cogitatis quia expedit vobis ut unus homo moriatur pro populo, et non tota gens pereat. Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, proph» Hic docuit etiam per homines malos prophetiae spiritum futura praedicere, quod tamen evangelista divino attribuit sacramento, quia pontifex fuit, id est summus sacerdos. Potest autem vos movere quomodo dicatur pontifex anni illius, cum Dominus statuerit unum summum sacer
Abbreviated transcription (Latin):
crediderunt. nec poterant credere
eo quod occulto nec tamen iniusto
iudiciodi fuerant ex cae cati
A lii uero palamn credentes et cumta¬
mispalmarum occurrentes. Alu
uero occulte credentes sed propter
pharisaeos Non confitentes quos euan¬
gelista notauit cum dixit
Dilexerunt gloriam hominum magis
quam gloriam dĩ
Gloriadi ẽ. publicae confiteri xp̃m.
sicut martrres sci fecerunt. De
quibus alio loco ipsed̃is ait. Qui
me confessus fuerit coram homini¬
bus confitebor et ego eumcoram pa¬
tremeo. Qui confitetur xp̃m in con¬
fessionelaudis. confitebitur id est
laudabitur axp̃o coram dõ patre
His ita sehabentibus et suaiam propin¬
quante passione. Ihs̃ clamauit¬

Expanded text:
crediderunt, nec poterant credere, crediderunt, nec poterant credere, eo quod occulto nec tamen injusto judicio Dei fuerant excaecati; » alii vero palam credentes, et cum ramis palmarum occurrentes; alii vero occulte credentes, sed propter Pharisaeos non confitentes, quos evangelista notavit, cum dixit: Dilexerunt gloriam hominum magis quam gloriam Dei. Gloria Dei est publice confiteri Christum, sicut martyres sancti fecerunt, de quibus alio in loco ipse Dominus ait: Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo . Qui confitetur Christum in confessione laudis, confitebitur, id est laudabitur a Christo coram Deo Patre. His ita se habentibus, et sua jam propinquante passione. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
rauerat duens Pater ignosce illis
quia nesciunt quid faciunt
crediderunt in eum. Sed propter
pharisaeos non confitebantur ut de
sinagoga non ei cerentur Dilexe¬
runt enim gloriam hominum ma¬
gisquam gloriam di
idete quem ad modum notauerit e¬
uangelista et in probrauerit quosda
quostamenineum dixit credidisse :
qui in hoc ingressufidei si proficerent
amorem quo quae humanae gloriȩ¬
proficiendo superarent. quem supe¬
rauerat a postolus dicens. Mihiau¬
tem absit gloriarinisi incruce dninr̃i
ihuxp̃i. perquem mihi mundus cru¬
cifixus e. et egomundo Ad hoce¬
nim et ipsedns crucemsuam ubi eu
clementia suꝑbae impietatis inrisit
in eorum qui in illum crederent fron¬
tibus fixit. Ubi ẽ. quod am modo
sed es uerecundiae ut denomine e¬
ius fides non erubescat Et magis
di gloriam quam hominum diligãnt
et tanta miraculorum signa facien¬
te quidam crediderunt praedistina¬
tiinuitam aeternam. quos etiam
uocauit ouessuas. quidam uero non

Expanded text:
raverat, dicens: Pater, ignosce illis, raverat, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt crediderunt in eum, sed propter Pharisaeos non confitebantur, ut de synagoga non ejicerentur: dilexerunt enim gloriam hominum magis, quam gloriam Dei. « Videte quemadmodum notaverit evangelista et improbaverit quosdam quos tamen in eum dixit credidisse: qui in hoc 589 ingressu fidei si proficerent, amorem quoquproficiendo superarent, quem superaverat Apostolus, dicens, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Dominiisti, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Ad hoc enim et ipse Dominus crucem suam, ubi eum dementia superbae impietatis irrisit, in eorum qui in illum crederent, frontibus fixit, ubi est quodammodo sedes verecundiae, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam, quam hominum diligant. et tanta miraculorum signa faciente, quidam crediderunt, praedestinati in vitam aeternam, quos etiam vocavit oves suas; quidam vero non
Abbreviated transcription (Latin):
illi non poterant credere culpa e. uo¬
luntatis humanae Hoc deiuda eis
quiex caccati et indurati sunt ds pręs¬
ciuit atq in cius spu propheta prae¬
dixit. Q uoduero addidit et con¬
uertantur et sane meos utrum sub
Ubidictum e ut non uide ant oculis
et intellegant corde. quia et hicutiq
dictum e ut nomintellegant etipsa
eminconuersio deillius gratiae. Cui
dicitur. Dsuirtutum conuertenos.
Anforte ethos de superne medicinae mi¬
sericordiae factum intellegendum e.¬
qmꝑuersae et suꝑbae uoluntates e¬
rant et iustitiam suam constituere
uolebant. Etad hoc desereren¬
tur ut caecarentur ad hoc exceca¬
rentur ut offenderent in lapidem
offensionis et implerentur facies eoru
ignominia ltahumilitate quae re¬
rent nomendni et non suam qua in
flatur superbus sed iustitiadiqua
iustificatur impius Hoc enim mul¬
tiseorum proficit inbonum. quide
suo scelere compuncti inxp̃m postea
crediderunt. Pro quibus etipse o¬

Expanded text:
illi non poterant credere, culpa est voilli non poterant credere, culpa est voluntatis humanae. Hoc de Judaeis qui excaecati et indurati sunt, Deus praescivit, atque in ejus spiritu propheta praedixit. Quod vero addidit: Et convertantur, et sanem eos, utrum subaubi dictum est, Ut non videant oculis, et intelligant corde: quia et hic utique dictum est, ut non intelligant; et ipsa enim conversio de illius gratia est, cui dicitur: Deus virtutum converte nos . An forte et hoc de supernae medicinae misericordia factum intelligendum eerbae et perversae voluntatis erant, et suam justitiam constituere volebant, ad hoc desererentur, ut excaecarentur; ad hoc excaecarentur, ut offenderent in lapidem offensionis, et impleretur facies eorum ignominia; atque ita humiliati quaererent nomen Domini, et non suflatur superbus: sed justitiam Dei qua justificatur impius? Hoc enim multis eorum profecit in bonum, qui de suo scelere compuncti, in Christum postea crediderunt, pro quibus et ipse o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑscrutatus fueris Peruenimus ergo
inuiam fidei. hanc ꝑseuerantis sime
teneamus ipsa ꝑducit ad cubiculum re¬
gis in quosunt omneschesauri sapien¬
clectis discipulis inuidebat quando
dicebat Multa habeo uobis dicere
sed non potestis illa portaremodo Am¬
bulandum est proficiendum est cres¬
cendam e. ut sint corda ura capacio
carum rerum quas capere modonon
possumus Quodsinosultimus dies
proficientes in uencrit ibi discemus
quod hic non potuimus Non itaque
mirume. quia non poterant credere
quorum uoluntas sic suꝑba erat ut
Quia enimnon ex fide sedtam quam
exoperibustumuerunt ipso suotumo¬
re caecatioffenderunt in lapidemof¬
fensionis Sicautem dictum ẽ. non
poterant. Vbi intellegendume. quod
nolebant. Quemadmodum dictum
ẽ. dedñodõ si non credimus ille fidelis
ꝑman& negare seipsum non potest
Sicut laus est uoluntatis diuinae
quodillos saluos fieri uoluit. It aquod

Expanded text:
perscrutatus fueris . Perveniamus ergo perscrutatus fueris . Perveniamus ergo in viam fidei, hanc perseverantissime teneamus: ipsa perducit ad cubiculum regis, in quo sunt omnes thesauri sapienelectis discipulis invidebat, quando dicebat: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Ambulandum est, proficiendum est, crescendum est, ut sint corda nostra capacia earum rerum, quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficientes invenerit, ibi discemus, quod hic non potuimus. Non itaque mirum est quia non poterant credere, quorum voluntas sic superba erat, ut. Quia enim non ex fide, sed tanquam ex operibus tumuerunt: ipso suo tumore caecati, offenderunt in lapidem offensionis. Sic autem dictum est, non poterant credere, ubi intelligendum est, quod nolebant: quemadmodum dictum est de Domino Deo: Si non credimus, ille fidelis permanet, negare seipsum non potest . Sicut laus est voluntatis divinae quod illos salvos fieri voluit, ita quod
Abbreviated transcription (Latin):
iusto. Cumergo apostolus hanc
ipsam difficillimam quae stionem crac¬
tar& ait. Num quid iniquitas est
apuddm Absit Siergo absit ut
sit iniquitas apuddm siuequando ad¬
iuuat miseri corditer facit siue quan¬
donon adiuuat iustefacit. Quia om¬
nia non temeritate sed iudicio facit
Porrosiiudicia scorum iusta sunt. quan¬
tomagis scificantis et iustificantis di.
Iustaergo sunt sed occulta Ideocum
quaestiones huius modi in medium ue¬
nerint. Quare alius sic et alius siciu
̃ dicetur. Quareille do deserendo ex¬
cecatur. Illedo adiuuante in lumi¬
netur. Non nobis iudicium deiudicio
tanti iudicis usurpemus sed contre¬
mescentes exclamemus cum a postolo
Oaltitudo diuitiarum sapientiae et
scientia edi quaminscrut abilia sunt
iudicia eius. et inuestigabiles uiaeipsi¬
us Decalibus uero quaestionibus
uel iudicus dĩ. Ammonentem audia¬
mus scripturam atq dicentem
Altiora tene quaesieris et sortiora tene

Expanded text:
justo. Cum ergo Apostolus hanc justo. Cum ergo Apostolus hanc ipsam difficillimam quaestionem tractaret, ait: Nunquid iniquitas est apud Deum ? Absit. Si ergo absit ut sit iniquitas apud Deum, sive quando adjuvat, misericorditer facit; sive quando non adjuvat, juste facit; quia omnia non temeritate, sed justo judicio facit. Porro si judicia sanctorum justa sunt, quanto magis sanctificantis et justificantis Dei? Justa ergo sunt, sed occulta. Ideo cum quaestiones hujusmodi in medium venerint, quare alius sic, et alius sic judicetur; quare ille Deo deserente exaecetur, ille Deo adjuvante illuminetur: non nobis judicium de judicio tanti judicis usurpemus, sed contremiscentes exclamemus cum Apostolo: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ipsius ! De talibus vero quaestionibus vel judiciis Dei, admonentem audiamus Scripturam atque dicentem: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne
Abbreviated transcription (Latin):
ipsorum. Nonuera praesciuit sed quia
illius praescientia falli non potest
sinedubi onon alius sed ipsipeccant
runt ergo peccatum iud aei quod eos fa¬
cere non conpulit cupeccatum non
plac& sed facturos ee. praedixit
Quemnihillat& sed eaquae secuntur
euangelii plusurgunt. et profundiore
quaestionem faciunt. Dicitur enim
hic quasi causasit ds̃ incredulitatis il:¬
lorum qui illorum oculos excaec auit
et cor indurauit. hoc omnino dedõ
dicitur non dediabolo. Sed causa
quaerenda ẽ. curpropheta dixiss&
hoc dm fecisse quam eo donante quan¬
tum poterimus exponemus non po¬
terant credere quia hoc propheta
quaeratur respondeo quia noleban:
Malam quippe corum uoluntatem
pracuidit ds. et ꝑprophetam pracnun¬
tiauit ille. cui abscondi futura non posse
Ethanc excaetationem uel induratione
enim excaecat. sic obdurat ds̃ deseren¬
do et non adiuuando. quomodo occul¬
to nobis iudicio facit sednumquam in¬

Expanded text:
ipsorum non vera praescivit. Sed quia ipsorum non vera praescivit. Sed quia illius praescientia falli non potest, sine dubio non alius, sed ipsi peccant,runt ergo peccatum Judaei, quod eos facere non compulit, cui peccatum non placet: sed facturos esse praedixit, quem nihil latet. Sed ea quae sequuntur Evangelii verba plus urgent, et profundiorem quaestionem faciunt. Dicitur enim 588 hic, quasi causa sit Deus incredulitatis illorum, qui illorum oculos excaecavit et cor induravit. Hoc omnino de Deo dicitur, non de diabolo. Sed causa quaerenda est cur propheta dixisset hoc Deum fecisse: quam eo donante quantum poterimus, exponemus. Non poterant credere, quia hoc propheta quaeratur, cito respondeo: Quia nolebant: malam quippe eorum voluntatem praevidit Deus, et per prophetam praenuntiavit ille, cui abscondi futura non possunt: et hanc excaecationem vel indurationemenim excaecat, sic obdurat Deus, deserendo et non adjuvando, quod occulto nobis judicio facit, sed nunquam in
Abbreviated transcription (Latin):
Nominauit ee. apuddm Hunc pro¬
pheta brachium dñi nominauit. Dum
brachium dni audiamus dĩ uirtute
etdi sapientiam xp̃m agnos camus
ꝑquem facta sunt omnia Omnia
enim insapientia fec isti dicit psal¬
mista None enim ipsequi pater
sedunum sunt ipse et pater. et aequa¬
lis patriubiq totus Hic quaestio
difficilis oritur. Quid fecissent
iuda ei mali uel quae culpa illorum
eet ut noncrederent. sinecesse erat
Ut sermo esaiȩ prophetȩ implere¬
tur quem dixit Dñe quis credidit
auditui nr̃o. et brachium dñi cui re
uelatum est. Cui quaestioni
respondemus dm̃ praescium futu¬
rorum ꝑ prophetam prȩdixis se
infidelita temiudaeorum. praedixis¬
setamen non fecisse. Non enimprop¬
terea quemquam ds̃ ad peccandum
cogit quia futura hominum peccata
iam nouit Ipsorum enim prȩsciuit
peccata. Non sua. Non ciuus quam al¬
terius sedipsorum. Qua proptersi ea
quae ille praesciuit ipsorum non sunt

Expanded text:
nominavit esse apud Deum, hunc pronominavit esse apud Deum, hunc propheta brachium Domini nominavit. Dum brachium Domini audivimus, Dei virtutem et Dei sapientiam Christum agnoscamus, per quem facta sunt omnia. Omnia enim in sapientia fecisti , dicit Psalmista. Non est enim ipse qui Pater, sed unum sunt ipse et Pater, et aequalis Patri, ubique totus. Hic quaestio difficilis oritur: quid fecissent Judaei mali, vel quae culpa illorum esset, ut non crederent, si necesse erat ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dixit: Domine, quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui velatum est? Cui quaestioni respondemus, Dominum praescium futurorum per prophetam praedixisse infidelitatem Judaeorum: praedixisse tamen, non fecisse. Non enim propterea quemquam Deus ad peccandum cogit, quia futura hominum peccata jam novit. Ipsorum enim praescivit peccata, non sua; non cujusquam alterius, sed ipsorum. Quapropter si ea, quae ille praescivit, ipsorum non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Quis proraritate posuit. quia quod
sci prophetae ado audierunt et
populo praedicauerunt paucissi¬
mi crediderunt. In eo quodait et
brachium dñi ciureue latum est
Obisatis ostendit brachium dñi ipsũ
dĩ filium nuncupatum. Non quod
ds̃ pater figura deter minetur
carnis humanȩ. eique filius tam¬
quam membrum corporis hereat
Ded quia omnia ꝑ ipsum facta sunt
Ideo brachium dñi dictus ẽ. Si cut
enimtuum brachium perquod ope¬
raris sic dĩ brachium dictum est
euis uerbum quia ꝑ uerbumoperatꝰ .c.
mundum Cur enimhomobrachiu
ut aliquid operetur extendit. Nisi
quia non continuo fit quod dixerit
Siautem tanta potestate praeualer&
ut sin eullo corporis motus sui quod
Sed dns ihs dipatris unigenitus filius
sicut non e. paternicor poris mem¬
brum itanone cogitabile uel son a¬
bile actransitorium uerbum Quia
cumomnia ꝑ ipsum facta sunt ds̃ erat
uerbum Quem euangelista uerbu

Expanded text:
? Quis, pro raritate posuit, quia quod ? Quis, pro raritate posuit, quia quod sancti prophetae a Deo audierunt et populo praedicaverunt, paucissimi crediderunt. In eo quod ait, Brachium Domini cui revelatum est? « ubi satis ostendit brachium Domini, ipsum Dei Filium nuncupatum; non quod Deus Pater figura determinetur carnis humanae, eique Filius tanquam membrum corporis haereat, sed quia omnia per ipsum facta sunt, ideo brachium Domini dictus est. Sicut enim tuum brachium per quod operaris, sic Dei brachium dictum est ejus Verbum, quia per Verbum operatus est Deus mundum. Cur enim homo brachium, ut aliquid operetur, extendit, nisi quia non continuo fit quod dixerit? Si autem tanta potestate praevaleret, ut sine ullo corporis motu sui quod Sed Dominus Jesus Dei Patris unigenitus Filius, sicut non est paterni corporis membrum, ita non est cogitabile vel sonabile ac transitorium verbum, quia cum omnia per ipsum facta sunt, Deus erat Verbum . Quem evangelista Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
lapis quem reprobauerunt aedifican¬
tes factus ẽ. incaput anguli. Hinc
dedignatisunt credere in xp̃m. quia
corum impietas contempsit mortuũ
Risit occisum. et ipsa erat mors grani
multi plicandi et ex altatiotrahentis¬
Credite inueritate ut renas camini
dit se ab eis
Non abeis quicredere et diligere coe¬
perant. Non ab eis quicum ramis
palmarum et laudibus obuiamue¬
nerant. sed ab eis quiuidebant et in¬
uidebant. quia nec uidebant sed
in lapidem illum caecitati offendebas
qui illum occidere cupiebant. quod
sepe propter obliuionem commonen¬
diestis Nostrae infirmitati consuluit.
non suae potestati derogauit Prae
tatione crucis. quod iuda ei intelle¬
gentes quaestionem proposuerunt
quomodo dicer& se ẽẽ moriturum
cum ex lege audierint quod xp̃sma
n& inaeternum Deinde intulit
Sum autem tanta signa feciss& coram
eis non credebant in eum. ut sermo
es aiae prophetae impleretur quem
dixit. Dñe quis credidit auditui
nostro. et brachium dm̃ cui reuelatuẽ

Expanded text:
lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Hinc indignati sunt credere in Christum, quia eorum impietas contempsit mortuum, risit occisum: et ipsa erat mors grani multiplicandi, et exaltatio trahentisredite in veritatem, ut renascamini iit se ab eis. Non ab eis qui credere et diligere coeperant; non ab eis qui cum ramis palmarum et laudibus obviam venerant; sed ab eis qui videbant et invidebant, quia nec videbant, sed in lapidem illum caecati  Aug., caeciqui illum occidere cupiebant, quod saepe propter oblivionem commonendi estis, nostrae infirmitati consuluit, non suae potestati derogavit. » Prtatione crucis quod Judaei intelligentes, quaestionem proposuerunt quomodo diceret se esse moriturum, cum ex lege audierint, quod Christus manet in aeternum, deinde intulit cum autem tanta signa fecisset coram non credebant in eum ut sermo Esaiae prophetae impleretur quem dixit Domine quis credidit auditui nostro et brachium Domini cui revelatum
Abbreviated transcription (Latin):
filium hominis se ẽẽ. Namhoc loco
Nonait. Si exaltatus fuerit a terra
filius hominis. sed s̃icut superius dixe¬
rat quando nuntiati sunt gentiles
illiqui cum uidere cupiebant
Venithora ut glorificetur filius ho¬
minis. Hoc itaq istianimo retinen¬
tes et quod nuncait. Cum ex al¬
tatus fuero a terra mortem crucis in¬
tellegentes quaesierunt ab illo et

Expanded text:
Filium hominis se esse. Nam hoc loco Filium hominis se esse. Nam hoc loco non ait: si exaltatus fuerit a terra Filius hominis: sed sicut superius dixerat, quando nuntiati sunt gentiles illi, qui eum videre cupiebant: Venit hora, ut glorificetur Filius hominis. Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait: Cum exaltatus fuero a terra, mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo, et