comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi legendi familiaritate Sicut
ligenciã capit Sicut terra q̃ ampluis
excolitur. tanto uberius fructifitat. ꝙͣto
amplius ad quãlib artõ homo constendit
tanto magis ad hominẽ ars ipã descendit
Sicut in lege scribitur. Moyses ascendit
in montem ⁊ dñs destendit uerũ ẽ de ocio
spirituali ꝙ ille tñ secreta diuinoꝵ scruta¬
bitur mandatoꝵ qui ab actione terrene cure
auorauerit aĩm ⁊ sedula familiaritate
scripturis inhesorit Nam sicut cecꝰ ⁊
uidens pt̃ quid̃ uterq ambulare sed nõ
cõsimuili libertate. dũ teci ꝑgens quo nõ
eidet offendat uidens uero offendicula
caueat ⁊ quo sit ꝑgend̾ agnostat. Sic.
et qui nubilo terrene curo fustatur si
temptet dei ꝑstrutari misteria nõ u
quia caliginẽ curaꝵ non uidet quod ille
tantiundẽ efficere ualet. qui sese de
gunt lcõnis studium. et ꝙ legendo scire
potuerũt negligendo contempnũt Qͥd
ero amorẽ sciendi habent sed rarditate

Expanded text:
nisi legendi familiaritate, sicut est ligentiam capit; sicut terra, quae quanto amplius excolitur, tanto uberius fructificat. 3. Quanto amplius ad quamlibet artem homo conscendit, tanto magis ad hominem ars ipsa descendit, sicut in Lege scribitur: Moyses ascendit in montem, et Dominus descendit . 4. Verum est de otio spirituali, quod ille tantum secreta divinorum scrutabitur mandatorum, qui ab actione terrenae curae vocaverit animum, et sedula familiaritate Scripturis sanctis inhaeserit. Nam sicut caecus et videns potest quidem uterque ambulare, sed non consimili libertate, dum caecus pergens quo non videt offendat, videns vero offendicula cavet, et quo sit pergendum 291 agnoscat; sic et qui nubilo terrenae curae fuscatur, si tentet Dei perscrutari mysteria, non valet, quia caligine curarum non videt. Quod ille tantumdem efficere valet, qui sese de gunt lectionis studium; et quod legendo scire potuerunt, negligendo contemnunt. Quidam vero amorem sciendi habent, sed tarditate
Abbreviated transcription (Latin):
nõ habuit g̾minauit Uirgnẽ Iude ꝯ¬
quetur. Ip̃e mrabilius facẽ uoluit
tum. Uolis radius specular penettͣ
⁊ soliditatẽ eius insensibilitate ꝑtra¬
secus Itaq frẽs mei n ͨ cũ ingreditur
uiolat. nec cum egreditur dissipat.
quia ⁊ in ingressu ⁊ in egressu eus
specular integrũ ꝑseuerat Specular
g ͦ nõ rumpit radius solis. Integri
tatẽ uirginis ingressꝰ aut egressꝯ
Sed quid ulterius ĩmoramur: audiat
de induratꝰ. Uirga illa unde age¬
bamꝰ aarou uirgo maria fuit que
nobis uerum xpm̃ sacordotẽ concepit¬
⁊ peperit. de quo dauid recunit dices
Tu es sacerdos meternũ scdm̃ ordi¬
nẽ melchisedech. Euperiori nãq
uersu dixerat. uirgam uirtutis tue
emittet dñs ex syon. Et ysaias
propheta. aꝑtius mariã sanctam

Expanded text:
non habuit germinavit. Virginenon habuit germinavit. Virginequeretur , ipse mirabilius facere voluittum. Solis radius specular penetrat, et soliditatem ejus insensibili subtsecus. Itaque, fratres, nec cum ingreditur violat, nec cum egreditur dissipat; quia ad ingressum et egressum ejus specular integrum perseverat. Specular ergo non rumpit radius tatem Virginis ingressus aut regressus Sed quid ulterius immoror? Audiat Chinduratus. Virga illa, unde agebamus, Aaron virgo Maria fuit, quae nobis Christum verum sacerdotem concepit et peperit, de quo modo David cecinit, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech: superiori namque versu jam dixerat, Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion . Et Isaias propheta apertius Mariam sanc
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotis posite sunt a sc̃o moyse in
rabernaculo testimomi. Uirga autẽ
aaron. post alterum diem inuentur
produxisse flores ⁊ frondes ⁊ peperisse
nuices Delecrat hoc misterium cũ ca¬
rere. Ubi maxima interuenit figura¬
sacĩenti. uirga .n. protulit ꝙ ante
nõ habuit. nõ radicata plantatione
ne defossa sarculo. nͨ aĩata sucto n
fecundata semiuario Et cuta illi de¬
essent uniuersa iura neͣ. protulit
uirga qd nͨ semme suggeri potuit
n ͨ radice. Uirga ergo potuit. cont̃
naturã mices adducere uirgo non
potuit contͣ neͣ iura dei filiũ gnate
Dicar gͦ michi iudeus incredulus
quonõ arida uirga floruit ⁊ frõduit
⁊ nuces piotulit. et ego dicã ei quõ¬
uirgo concepit ⁊ peperit Fed pro¬
certo uideus n ͨ conceptũ uirge pote
uit explicare nec ego uirginis ꝑtũ
Dirga autẽ nõ habuit tempora ger¬
minandi. Illa decursis nouẽ mẽsib
peperit. Uirga antẽ alia die quod nã

Expanded text:
cerdotis: positae sunt a sancto Moyse in cerdotis: positae sunt a sancto Moyse in tabernaculo testimonii. Virga autem Aaron post alterum diem invenitur subito produxisse flores et frondes, et peperisse nuces . Delectat hoc mysterium cum Chascere, ubi maxime figura intervenit sacramenti. Virga ecce protulit quod ante non habuit, non radicata plantatione, non defossa sarculo, non animata succo, non fecundata seminario: et tamen cum illic deessent universa jura naturae, protulit virga quod nec semine suggeri potuit, nec radice. Virga ergo potuit contra naturam nuces educere: virgo non potuit contra naturae jura Dei Filium generare? Dicat igitur mihi Judaeus incredulus, quemadmodum arida virga floruit et fronduit et nuces protulit; et ego dicam illi querit. Sed profecto Judaeus nec conceptum poterit virgae explicare, nec virginis partum. virga autem non habuit tempora germinandi. Illa enim decursis novem mensibus peperit; virga alia die quod natura
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ deserere nõ potuert̃ qñ in diuini¬
tatis uintate mãsorũt. Adhuc citharã
respice. ut musicũ melos. sonis dulcib
reddat. tria pariter a dẽe uidentur. ars
manus ⁊ corda. ⁊ tñ uiius sonus audir̾.
resonat que auditur Nͨ ars nͭ ma¬
nꝯ sompnũ reddunt sed ea cum corda
pariter oꝑantur Sic nec pr̃ n ͨ spẽ
sanctus susceꝑunt carnẽ. et tamẽ cũ
filio pariter oꝑantur Sonũ sola corda
excutit. carnẽ solus xp̃s suscopit. ope¬
ratio in tribus tonstat. sed quomodo
ꝑtinet ad solam cordam soui reddicio
sic ꝑtinet ad solũ xp̃m carus hũne
susceptio Econtra iudeus Contͣ na
inquit parere uirgo maria nõ potuit
et detestandꝰ manicheꝰ. si caro erat¬
uirgo ẽẽ nõ potuit Bi ꝟgo peperit
fantasma fuit utrisq respondend̾ ẽ
profero de historia ueteris testam̃ti
necessariũ exemplum contra Iudeum
cepit de singulis tribubus ugas affer¬
ri. Allate sunt duodecim uirge. Int̾
quas erat una que aaron fuerat sa¬

Expanded text:
 deserere non potuerunt, quando in divinitatis unitate manserunt. Adhuc citharam respice. Ut musicum melos sonis dulcibus reddat, tria pariter adesse videntur, ars, manus et chorda: et tamen unus sonus audiresonat quod auditur. Nec ars, nec manus sonum reddunt, sed ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater, nec Spiritus sanctus suscipiunt carnem, et tamen cum Filio pariter operantur. Sonum sola chorda excutit, carnem solus Christus accepit. Operatio in tribus constat; sed quomodo pertinet ad solam chordam soni retinctio, sic pertinet ad solum Christum carnis humanae susceptio. E contra Judaeus: Contra naturam, inquit, parere virgo Maria non potuit. Et detestandus Manichvirgo esse non potuit; si virgo peperit, phantasma fuit. Utrisque respondendum est. Profero de historia Veteris Testamenti necessarium exemplum contra Judaeum, o praecepit, de singulis tribus virgas afferri. Allatae sunt duodecim virgae, inter quas etiam una erat quae Aaron fuerat sa
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus eis ⁊ sapiencie enis nõ ẽ
numerus Optime nostis ista frẽs
carissimi qui corde tenetis fortiter
catholicã ueritatẽ. Audite mẽ bre¬
nandum Deus unus ẽ p̃r. deus unus
cabulis Unus in deitate sul stancie
Sed dicit mͥ hẽticus Ergo si unum
sunt om̃s sunt incarnati Non. Ad
et una ẽ aĩa. sed alud aĩa agit aliud
rõ Anima uiuit rõ sapit. et ad aiam

Expanded text:
irtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus . Optime nostis ista, fratres charissimi, qui corde fortiter tenetis catholicam veritatem: audite tamen brenandum. Deus unus est Pater, Deus unus cabulo, sed unus in Deitate substantiae. Sed dicet mihi haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non, sesed una est anima. Sed aliud agit anima, aliud ratio. Anima
Abbreviated transcription (Latin):
et tamẽ ⁊ pr ⁊ spõ sanctus nõ defuit
marestate. In diuintate equalitae
in carne sola fili proprietas Nõ aũt
ab eo aut prĩs aut sp̃e sancti recessit
aͥqũ diuenitas Cum gͦ una sit deitas
susceptione. uis stire quia cum eo fuit

Expanded text:
et Pater et Spiritus sanctus non defuerunt majestate. In divinitate aequalitas, in carne sola Filii proprietas, non tamen ab eo Patris et Spiritus sancti recessit aliquando divinitas. Cum ergo una sit deitas,susceptione. Vis scire quod cum eo fuit
Abbreviated transcription (Latin):
uirga mices produxit iiago dñiti
caro. in testa ossa in nucleo interior
aĩa comꝑatur In corio nucis carnẽ
significat saluatoꝵ. q̃ habuit in se
asꝑitatẽ. ul amaritudinẽ passionis
In nucleo interiorẽ declarat dulcedi¬
nẽ deitotis: q̃ tribuit pastũ ⁊ luĩs
submĩstrat officiũ. In testa lignum
interserens crucis qd nõ distrent
id qd̾ forie ⁊ intꝰ fuerit. sed q̃ toriẽ
⁊ celestia fuerant mediatoris ligni
interpõne. sociauit dicente apło. qm̃¬

Expanded text:
irga nuces produxit, imago Dominici caro, in testa ossa, in nucleo interior anima comparatur. In corio nucis carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem vel amaritudinem passionis. In nucleo interiorem declarat dulcedinem deitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium. In testa, lignum interserens crucis, quod non discrevit id quod foris et intus fuit, sed quae terrena et coelestia fuerunt mediatoris ligni interpositione sociavit, dicente beato
Abbreviated transcription (Latin):
ueçedat ab aĩa Etce aluid. in sole calor
⁊ splendor in uno sunt radio. sed ralor
exsiccat splendor illuminat. Aluid sus¬
cipit calor. aliud splendor Et licet ca¬
lor ⁊ splendor. abĩiucẽ nequeant separãt
suscipit splendor illuminationẽ nõ fer¬
uorẽ. suscipit calor feruorẽ nõ illumi¬
nationẽ. Aliud simul. aliud singulaĩt᷑
agunt. ⁊ tñ abiuuitẽ nõ seꝑantur
Sic ⁊ filius suscepit carnem ⁊ nõ de¬
seruit patrẽ n ͨ se diuisit a pr̃e. Tuste

Expanded text:
Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non separantur. Sic et Filius suscepit carnem; et non deseruit Patre
Abbreviated transcription (Latin):
o sidẽ ten̾e̾ ut eã ⁊ moraliter debe¬
amꝰ interp̃tari ⁊ spiritualiter intel¬
ligere. Tria ⁊ septem derẽ p̃cipta st
sed tria ad amorẽ dei ꝑtinent. septẽ
ad homĩẽ Illa tria que ad deum ꝑti¬
nent. in una tabula scripta fuerũt
reliq̃ septem in scdã In p̾ma tabula
trium mandatoꝵ hoc p̾mũ ẽ. Diliges
diñ deũ tuũ. In ⁊ ͣ honora prem̃
tor scribe inteiroganti. quod p̃cep¬
tum eẽt p̃mũ in lege ait Audi isrł¬
Ecdrũ uero huic simile ẽ. diliges pro¬
ximũ sicut reipm. Unũ nãq p̃ceptũ
de prima tabula dixit. quod ad dei

Expanded text:
oportet fidem tenere, ut eam et moraliter debeoportet fidem tenere, ut eam et moraliter debeamus interpretari et spiritaliter intelligere. 13. Tria et septem decem praecepta sunt; sed tria ad amorem Dei 166 pertinent, septem ad homines. Illa tria quae ad Deum pertinent in una tabula scripta fuerunt, reliqua septem in secunda. In prima tabula trium mandatorum hoc primum est: Diliges Dominum Deum tuum. In secunda: Honora patrem tor scribae interroganti quod praeceptum est primum in lege? ait: Audi, Isrdum vero simile est huic: Diliges proximum tuum, sicut te ipsum. Unum namque praeceptum de prima tabula dixit, quod ad Dei
Abbreviated transcription (Latin):
terea prophĩa rey futuraꝵ gesta pñ¬
tib miscet reb ut ita credantur illa
futura ꝙ̃ admod̾ ista cormĩtur ẽẽ rõ¬
pleta. More eñ suo ꝑ pñcia de futurie
loquitur sicut in ꝑsona ihrlm de eccĩa
Et sicut in ꝑsona effram de hẽticie
pro factis diuinis pler q ⁊ dicta po¬
mĩtur. idcirco quia nõ in oꝑatione
manuũ deus. sed dicendi imꝑio oꝑatur
sicut scriptũ ẽ dixit. ⁊ fta sunt. man¬
dauit ⁊ creata sunt. Q in st̃pturie
sanctis una bis ⁊ epetitur smã. aut cõ¬
firmationis cã ẽ. aut misterii. sicut
ley ⁊ grã. sicut mitiũ ⁊ ꝑfcĩo. sicut
bonũ ⁊ melius. Lex diuina in tribus
distingnitur ꝑtib a. in historia. in
preceptis in prophetus. historia ẽ
ini hũs que gesta sunt. p̃cepta in hus
que iussa sunt. prophecia in hus q̃
futura p̃nũtiata sunt. Rex diuina
triplici sencienda ẽ modo pͥmo ut
ut mistice intelligatur. Historice

Expanded text:
terea prophetia rerum futurarum gesta praterea prophetia rerum futurarum gesta praesentibus miscet 163 rebus, ut ita credantur illa futura, quemadmodum ista cernuntur esse completa. More enim suo per praesentia de futuris loquitur, sicut in persona Jerusalem de Ecclesia, et sicut in persona Ephraim de haereticis. 9. Pro factis divinis plerumque et dicta ponuntur; idcirco, quia non operatione manuum Deus, sed dicendi imperio operatur, sicut scriptum est: Dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt. 10. Quod in Scripturis sacris una bis repetitur sententia, aut confirmationis causa est, aut mysterii, sicut lex et gratia, sicut initium et perfectio, sicut bonum et melius. 11. Lex divina in tribus distinguitur partibus: In historia, 164 in praeceptis, et in prophetia. Historia est in his quae gesta sunt, praecepta in his quae jussa sunt, prophetia in his quae futura praenuntiata sunt. 12. Lex divina triplici sentienda est modo. Primo, utut mystice intelligatur. Historice
Abbreviated transcription (Latin):
fectis Scriptura pro uinꝯeꝯq lc̃oris
intelligencia uariatur. sicut mãna
que ppło ueteri/ pro singulor deltãtione
uariũ dabat sapotẽ Iuxta .n. sensuumm
capacitatem singulis sermo dm̃cꝰ cõ¬
gaut et dũ sit pro unius sꝰq intellcũ
diuersus In se tamẽ ꝑmanet unus
Ideo in libris sanctis qued̾ obscura q̃d
rent statim intellcã uilesce̾nt. Rursũ
si cuucta clausa existerent. confestim
ediffidenciã gignerẽt. Ne gͦ de obstu¬
uis desperatio fiat. ea q̃ manifesta
sunt sacient Et ne de intellc̃is fastidiũ
existat ea que clausa sunt desiderium
excitent Nlam pleraq ꝙͣtomagis latẽt
tanto magis excerticiũ prebent. In sc̃p¬
turis sacris sepe ea que futura sunt.¬
iam quasi facta narrãtur Sicut ẽiᵈ
dederũt in estam meã fel ⁊ in siti mea
potauerũt me aceto. Ued cur futura
facienda sunt. in opere Iam facta sũt
in diuina p̃destinatõe Nobis igitur
tempor aliter accidunt que a conditoe
oñi sine tempore preuidẽtur. Prop¬

Expanded text:
enim Scriptura pro uniuscujusque lectoris intelligentia variatur, sicut manna quod populo veteri pro singulorum delectatione varium dabat saporem. Juxta sensuum capacitatem singulis sermo dominicus congruit. Et dum sit pro uniuscujusque intellectu diversus, in se tamen permanet unus. 6. Ideo in libris sanctis quaedam obscura, qrent, statim intellecta vilescerent. Rursus si cuncta clausa existerent, confestim diffidentiam gignerent. Ne ergo de obscuris desperatio fiat, ea quae manifesta sunt satiant; et ne de intellectis fastidium existat, ea quae clausa sunt desiderium excitant. Nam pleraque quanto magis latent, tanto magis exercitium praebent. 7. In Scripturis sanctis saepe ea quae futura sunt quasi facta narrantur, sicut est illud: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Sed cur futura  quae adhuc facienda sunt in opere jam facta sunt in divina praedestinatione? Nobis igitur temporaliter accidunt, quae conditori omnium sine tempore providentur. 8. Prop
Abbreviated transcription (Latin):
uero ẽ. ut id qd appetit apphendat.
imꝑfcã quippe sapiencia ẽ. quo tendas
stire ⁊ nescire iter ꝑ quod expediat ire
Quid .n. prodest si quis famis tempore
quisq querit sed uiã ꝑdidit. Errando
graditur nõ proficiendo ꝙͣto q plue
ambulat tanto magis ab eo quod q̃rit
hñ qui ut ẽ intelligunt eam. Wanctaꝵ
scripturaꝵ altitudo quasi montes pas¬
cue sunt. ad quos dũ quisq iustoꝵ as¬
cendit pascur indeficiẽtis refectionẽ
se muenisse congandet. In scraptuꝵ
sanctie quasi in montib excelsis.t
nimnalia inueniũt modicos intellc̃s ad
quos hũiles ip̃i refugiant. Scriptura
sacra anfirmis ⁊ sensu ꝑuulis sedm̃ his¬
toriã humilie uidetur in ꝟbis. cũ ex

Expanded text:
vero est ut id quod appetit apprehendat. vero est ut id quod appetit apprehendat. Imperfecta quippe sapientia est, quo tendas scire, et nescire iter per quod expediat ire. Quid enim prodest si quis famis tempore quisque quaerit; sed si viam perdidit, errando graditur non proficiendo; quantoque plus ambulat tanto magis ab eo quod quaerit se hi qui ut est intelligunt eam. 2. Sanctarum Scripturarum altitudo quasi montes pascuae sunt , ad quos dum quisque justorum conscendit, pascuae indeficientis refectionem invenisse se congaudet. 3. In scripturis sanctis, quasi in montibus excelsis, et nimalia inveniunt modicos intellectus, ad quos humiles ipsi refugiant. 4. Scriptura sacra infirmis et sensu parvulis, secundum historiam humil
Abbreviated transcription (Latin):
hilosophi genciũ nõ sicut oz deũ
querẽtes in angelos inciderũt p̃¬
uaricatores. Facta q ẽ illis mediator
diabolus ad mortẽ. sicut xp̃s nobis ad
uitam. Multum mundi pħi. predicãt᷑
in dinẽsione. tempoꝵ cursu q siderum
ac discussione elemẽtor. ⁊ tamẽ hoc
nõ nisi a deo habuer̃t. Uolando .n. su¬
ꝑbe ut̃ aues. aerõ ⁊ mergẽtes in pro¬
fundum. ut pistes mare ⁊ ut pecora¬
terrã gradientes desc̾pserũt. Uerũtam̃
tota mente auctorẽ eoꝵ intelligere no¬
luerũt. Quare nõ pñt aĩalia bouta int̾¬
rogare. qr nestiũt rõcinari. Ideo nou
dissmles gentiles homines ammalib
extiterũt qui talia nõ considerantes ⁊
ip̃a amplius diligentes usꝙ ad roz
in ea nõ graditur nõ ẽ quomõ ueniãt
ad deum. phi autẽ mundi utiq deum
cognouerũt. sed quia displicuit eis hũi¬
litas xͥ in muio trãsierũt ⁊ nõ in uia
ideo euanestentes gloriã dei in mendaciũ
mutauerũt. ⁊ rcc̃itudinẽ uie relin ꝙ̃tes

Expanded text:
hilosophi gentium non, sicut oportet, quaerentes, in angelos inciderunt praevaricatores; factusque est illis mediator diabolus ad mortem, sicut nobis Christus ad vitam. 2. Multum mundi philosophi praedicantur in dimensione temporum, cursuque siderum, ac discussione elementorum; et tamen hoc non nisi a Deo habuerunt. Volando enim superbe, ut aves, aerem; et demergentes se in profundum, ut pisces, mare; et ut pecora gradientes, terram descripserunt, verumtamen tota mente Auctorem eorum intelligere noluerunt. 3. Quare non possunt animalia bruta interrogare? Quia nesciunt ratiocinari. Ideo non dissimiles gentiles homines animalibus exstiterunt; qui talia non considerantes, et ipsa amplius diligentes usque ad eoin ea non graditur, non est quomodo veniat ad Deum. Philosophi autem mundi utique Deum cognoverunt, sed quia displicuit illis humilitas Christi, in invio transierunt, et non in via. Ideoque evanescentes, gloriam Dei in mendacium mutaverunt, et rectitudinem viae relinquentes,
Abbreviated transcription (Latin):
predia q dirripiũt. hn a ea q̃ extra
nos sed tamẽ que nr̃a sunt auferunt
Cormpforis uero moꝵ pioprie nosi põs
decipiũt. qm̃ diuicie hom̃ mores eoꝵ
sũt̃ Multum .ai distant daupͣ mor a
damp̃nis temꝑaliũ reꝵ. dñ ista ex

Expanded text:
praediaque diripiunt. Hi enim ea quae extra nos, sed tamen quae nostra sunt auferunt; corruptores vero morum proprie nos ipsos decipiunt, quoniam divitiae hominum mores eorum sunt. Multum ergo distant damna morum a damnis temporalium
Abbreviated transcription (Latin):
uł dum faciunt pͣua pleriq sacerdotes
⁊ clerici praue uiuẽtes forma reteris
in malum existunt qui in bonis exem¬
plum ẽẽ debuerũt. hii .n. quoscumq
exemplo male cõuer sations sue ꝑdut
de illie rationẽ sine dubio reddituri st̃
Et ex carnaliũ p̃positoꝵ exemplo pleꝵꝙ
fit uita deterior subditoꝵ ⁊ plebis me¬
rito fũt tales sacerdotes qui exemplo.
deteriori ppliñ destiuant n ͨ edificent
Ex merito n plebis nõnũꝙͣ epĩ depͣ¬
uãtur quats̃ procliuꝰ coruant qui se¬
cũtur. Capite languente cetera corporis
menbͣ inficiũtur. Unde ⁊ scriptũ ẽ. Oẽ
carpus languid et omne cor mereue
a planta pedis usq ad xti tẽ nõ ẽ in
uehitur dum eo uł pcante ul praue
docente pestifer languor ad plebes
fubiectas trãffertur deteriores surr

Expanded text:
 dum faciunt prava. Plerique sacerdotes et clerici prave viventes, forma caeteris in malum existunt, qui in bonis exemplum esse debuerunt. Hi enim quoscunque exemplo malae conversationis suae perdunt, de illis rationem sine dubio reddituri sunt. 3. Ex carnalium praepositorum exemplo plerumque fit vita deterior subditorum, et plebis merito fiunt tales sacerdotes, qui exemplo deteriore populum destruant, non aedificent. Ex merito enim plebis nonnunquam episcopi depravantur, quatenus proclivius corruant qui sequuntur. 4. Capite languente, caetera corporis membra inficiuntur. Unde et scriptum est: Omne caput languidum, et omne cor moerens, a pvenit, dum eo vel peccante, vel prave docente, pestifer languor ad plebes subditas transit. Deteriores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
exhibuit: qñ post funera uł fla¬
gella adhuc in su redargutione aciã
in cilicio. ⁊ ciuere lamenta penitudis
sumꝑsit dicens. Id circo ago penitentiã
in faiulla ⁊ cine. post hunc nobis do
penitencie magisteriũ prebunt. qñ gͣni
uulnere lapsꝰ dum audiss a propha
pct̾nuĩ suum confestim penituit. ⁊ cui¬
pam sũa penitencie confessione sana
Gic inniuite ⁊ alii multi pcta sua
confessi st̃. penitenciã egerũt. Displi

Expanded text:
exhibuit, quando post funera vel flagella adhuc in sua redargutione etiam in cilicio et cinere lamenta poenitudinis sumpsit, dicens: Idcirco ago poenitentiam in favilla et cinere . Post hunc nobis David poenitentiae magisterium praebuit, quando gravi vulnere lapsus, dum audisset a propheta peccatum suum, confestim poenituit, et culpam suam poenitentiae confessione sanavit . Sic Ninivitae et alii multi peccata sua confessi
Abbreviated transcription (Latin):
n faciet in futuz i¬
cor miseꝵ iustoꝵ compassio dãp¬
natori condolendi affectu ubi tĩ erit
sanctor de dei contemplatione gau¬
dium ut tristicie nallus tribuatur
introitꝰ Sicut si comꝑatur color
candidꝰ ngio colori fit pulchrior
ita ⁊ sanctor requies comꝑata dap¬
natiom maloꝵ gloriosior erit. sic
usticia musticie. sic uirtus uicio Cres¬
tit gͦ sanctoꝵ gloria dũ dampnãtur
debita pena. Post resurr ectiõz in carne
sanctis promissa ẽ teloy ascensio dicẽte¬

Expanded text:
n faciet in futurucor miserum justorum ex compassione damnatorum condolendi affectio; ubi tantum erit sanctorum de Dei contemplatione gaudium ut tristitiae nullum tribuat introitum. Sicut comparatus color candidus nigro colori fit pulchrior, ita sanctorum requies comparata damnationi malorum gloriosior erit; sic justitia injustitiae, sic virtus vitio. Crescit ergo sanctorum gloria, dum debita damnantur impii poena. Post resurrectionem sanctis in carne promissa est coelorum ascensio, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
preꝑantur quo firmiꝰ duri itmeris
laboraat nchoant ⁊ cõsũmãt Quidã
primo conuersionis calore ad ututes sese
acciugũt. accedente uero prog̾ssu dñ ĩ¬
moderate terrenis reb incũbũt. pulu̾e
infimi appetitꝰ obscurãtur unde ⁊ dñs
de bonis semĩb dicit. Qd̾ autẽ cecidit
in spmnis hu sũt qui andiũr xbũ dei ⁊
sollicitudine scdĩ ⁊ fallacia diuitiaꝵ suf¬
focant xͥbũ ⁊ sine fructu efficitur Nuꝑ
conuersi ne quaꝙͣ debent in curis ex te¬
riorib prouchi Ilam si implicẽtur con¬
festim quasi plantata arbustula ⁊ n ͨ¬
dum radice p̃fixa. rontuciũtur. pariter
it arescunt. Ualet interdum cõuersis
pro anime salute mutacio loci poleriq
n. dũ mutatur locꝰ mutatur ⁊ mẽtis
affectꝰ Congruũ ẽ.n. inde eciã rorpora¬
liter auelli. ubi quisq illecebres de seruint
Nam locus ubi pue quisq uixit hoc ĩ
aspectu mentis opponit. qued sepe ibi ro

Expanded text:
s praeparantur, quo firmius duri itineris s praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conversionis calore ad virtutes sese accingunt, accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur; unde et Dominus de bonis seminibus dicit: Quod autem cecidit in spinis, hi sunt qui 205 audiunt verbum Dei , et sollicitudine saeculi, vel fallacia divitiarum suffocant verbum, et sine fructu efficitur. 6. Nuper conversi nequaquam debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur pariter et arescunt. 7. Valet interdum conversis pro animae salute mutatio loci. Plerumque enim, dum mutatur locus, mutatur et mentis affectus. Congruum est enim inde etiam corporaliter avelli, ubi quisque illecebris deservivit; nam locus ubi prave quisque vixit, hoc in aspectu mentis opponit quod semper ibi vel
Abbreviated transcription (Latin):
ultos remissa conuersio in p̾stinos
enores reducit. ac uiuendi tipore
resoluit. hor gͦ exempla quisq cõuersꝰ
euita. ne dum timorẽ dei a repore incipis
rursus mundanis errorib ĩmergarie
Tepidus in conuersione ociosa x̾ba ⁊ ua¬
nas cogitationes noxias eẽ nõ cõspicit
Qy si a rorpore mentis eiugilauerit ea
que leuia existimabat confestim quasi
horrenda atq atrocia ꝑtimestit. ffitaus
et desidia in om̃i bono oꝑe. fornudanda ẽ
Fraudõ facimꝰ deo quociens de bono oꝑe
nr̃s nos mer ipõs nõ deum landamus
Desidiã agnuꝰ quociens ꝑ teporẽ langnide
ea que dei sunt oꝑamur Om̃s ars scli
promptissimos Et hoc proinde fit quia
pñtẽ h operis sui remuneratõ Ars uo᷑
diuim timoris plerosq h sectatores
languidos tepidos. pigricie mercia con¬
gelatos. sed hoc proinde fit ꝙ labor eoꝵ
nõ pro pñti sed pio futura remuneratõe
cipia augmẽto solidiori cõsũiãt. atq

Expanded text:
ultos remissa conversio in pristinos rrores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus. Desidiam vero agimus, quoties per torporem languide ea quae Dei sunt operamur. 4. Omnis ars saeculi equendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; sed hoc proinde, quod labor eorum non pro praesenti, sed pro futura remuneratione cipia augmento solidiore consummant, atque
Abbreviated transcription (Latin):
de ppło suo. Prophaũi autem dictũ
Non ẽ inquit propheta sie honore
nisi in patria sua. Accedat autĩ da¬
uid sanctꝰ restis fidel ex cꝯ semine
processit ip̃e cui lex ⁊ prophete testi¬
momũ dicunt Dicat ⁊ ip̃e de xp̃o.
Adorabunt in quit eum om̃e reges rer¬
re oms gentes seruient et Qui seruẽt
dic cui seruient uis audire cui. Dix¬

Expanded text:
ophetam autem dictum Non est, inquit, propheta sine honore, nisi in patria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicat et ipse de Christo. Adorabunt, inquit, eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Cui servient? Dic, cui servient? Vis audire cui
Abbreviated transcription (Latin):
tulit infantẽ in manib suis. Ille qͥd̾
regebat qui portabatur ne ille añ
promissũ a corpore soluc̾tur Quid
⁊ dixit Nunc dimittis dñe seruũ tuũ¬
oculi mei salutare tuũ. Illi eciã pẽtes
Iohanne zacharias ⁊ elizabeth Iuue¬
nes steriles in senecta fecundi dicãt
Aunt .n. suo ꝑuulo nato Tu puer
propheta altissimi uocaberis preibie
n ante faciẽ dñi parare uias eius

Expanded text:
 tulit infantem in manibus suis. Ille quidem Regebat qui portabatur, ne ille ante promissum a corpore solveretur. Quidet dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuoculi mei salutare tuum . Illi etiam parentes Joannis Zacharias et Elizabeth juvenes steriles, in senectute fecundi, dicantAiunt enim suo parvulo nato: Tu puer, propheta Altissimi vocaberis, praeibis enim ante faciem Domini parare vias ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Gelsum cum sanctis. eui iã termiuo ĩ ip̃o
Sit fiẽ cũ carne aderũt: qͣs iudicat ip̃ẽ
Sũ iacet incultus: densis in uep̾b orbis
rcicient simulach̃ uiri. cũctã ꝙͦ gazam
Exuret terras ignis pontũ qi polum qz
Inquirens tetri portas confringet auerni
Scõꝵ sed eñ. cuncte lux libera tarm.
Tradetur.fontes eterna q flãmo cremab
Detultos actus. retegens tũt qͥsq loq̃t᷑.
Secreto: atq deus reserabit pectora luci
Tũt erit ⁊ luctus stridebũt dẽtib om̃e
Eripitur solis iubar. ⁊ chers irarit astris
Uoluetur celũ. lunaris spledor obibit
deiciet colles. ualles extollet ab mio
Non erit in rebus homĩ sublime uł altũ
Iam equãtur campis mõtes ⁊ cerula põti
Omnã cessabũt tellus confracta ꝑibit
Sic ꝑiter fontes torrẽtur. fliuã q igmi
Et tuba tũ sonitũ tristẽ demittet ab alto
Orbe. geniẽs facinꝰ misez. Uarios : laboẽs

Expanded text:
Υ Celsum cum sanctis aeni iam termino in ipso. Υ Celsum cum sanctis aeni iam termino in ipso. Σ Sic animae cum carne aderunt, quas indicat ipse, Χ Cum iacet incultus densis in uepribus orbis, Ρ Reicient simulacra uiri, cunctam quoque gazam, Ε Exuret terras ignis pontumque polumque Ι Inquirens taetri portas effringet Auerni. Σ Sanctorum sed enim cunctae lux libera carni Τ Tradetur, sontes aeterna flamma cremabit. Ο Occultos actus retegens tunc quisque loquetur Σ Secreta, adque Deus reserabit peTunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis jubar, et chorus interit astris. Volvetur coelum, lunaris splendor obibit. Dejiciet colles, valles extollet ab imo. Non erit in rebus hominum sublime vel altum. Jam aequantur campis montes et caerula ponti. Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Sic pariter fontes torrentur fluminaque igni. Sed tuba tum sonitum tristem dimittet ab alto Orbe, gemens facinus miserum variosque labores.
Abbreviated transcription (Latin):
inquit uideo quatuor uiros solutos de¬
ambulãtes in medio ignis ⁊ rorruptio
nulla in eis. aspectus quarti similis
ẽ filio dei O alienigena. unde tibi hoc
Quis tibi ãnũciauit filiũ dei: Que
nascentis a te cognoscitur. Unde t̃ hͦ.
Quis tibi istud ãnũciauit. insi quia sic
te diuinus ignis intꝰ illuminauit. ut
cum illic. apud te captiui ten̾e̾ntur
inimici iudei sic dice̾s testimoniũ filio
dei. Sed quia in ore duoꝵ uł trium
tumaciã confutans. In lege inquit ur̃ã
scriptũ ẽ. ꝙ duoꝵ hoñi restimouium.
uerũ sit. eciã ex gentib tercuis testis
introducatur ut testimoniũ ueritatis
ex oñi ꝑte roboretur. Quid sibilla illa¬
uaticinando eciã de xp̃o clamauit in me¬
diũ proferama ut ex uno lapide utzq
dixerit. Iudicii signũ tellus sudore madescet
E celo rix aduemet. per secla futurus
Scil in carne pñs. ut iudicet orbem
unde deum ceruẽt. mcredulus atq fidelis

Expanded text:
inquit, ego video quatuor viros solutos deinquit, ego video quatuor viros solutos deambulantes in medio ignis, et corruptio nulla est in eis, et aspectus quarti similis est Filio Dei . O alienigena, unde tibi hoc? Quis tibi annuntiavit Filium Dei? Quae nascentis a te cognoscitur. Unde tibi hoc? Quis tibi istud annuntiavit, nisi quia sic te ignis divinus intus illuminavit, ut cum illic apud te captivi tenerentur inimici Judaei, sic diceres testimonium Filio Dei? Sed quia in ore duorum vel tritumaciam confutans, in lege, inquit, vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum sit , et jam ex gentibus tertius testis introducatur, ut ei testimonium veritatis ex omni parte roboretur. Quid Sibylla vaticinando etiam de Christo clamaverit, in medium proferamus, ut ex uno lapide utrorudixerit: Judicii signum, tellus sudore madescet. E coelo rex adveniet per saecla futurus, Scilicet in carne praesens ut judicet orbemUnde Deum cernent incredulus adque fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
respondet quid̃ ille uobis Non sũ missꝰ
nisi ad oues que perierũt domꝰ isrl
Sed sicut uos in actib apłoꝵ increpat
are xͥbũ dei. sed quia repulistis illud
net uos dignos uite etorne iudicastis
exce niquit cõuertimur ad gentesi de¬
mõstremꝰ eciã nos ex gentib testimo¬
niũ xp̃o fuisse prolatum qm̃ ueritas
nõ tacuit clamando eciã ꝑ linguas
mimicoꝵ suoꝵ Nonne qñ ille poeta
facundissimꝰ inter sua carmina. Iã
noua progenes celo demittitur alto
dicebat. testimoniũ xp̃o ꝑhibebat.
In dubiũ hoc ueniet insi alios ex gẽ¬
in mediũ introducam. Illũ regem
qui uram̃ suꝑbiã captiuando ꝑdomuit
nabugodonozor. regẽ .s. babilonis nõ
p̃trermittã. dic nabugodozor quid in
fornace. quo tres uiros iustos ĩiuste
miseris. dit dic quid tibi fuerit reuelatũ
Nonne inquit tres uiros misimꝰ in forna¬
ce ligatos: Et auĩt ei. Uere rex. Ecte

Expanded text:
respondet quidem ille vobis, Non sum missus respondet quidem ille vobis, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed sicut vos in Actibus apostolorum increpat are Verbum Dei, sed quia expulistis illud, nec vos dignos vitae aeternae judicastis, ecce, inquit, convertimus nos ad gentes . Demonstremus etiam nos ex gentibus testimonium Christo fuisse prolatum, quoniam Veritas non tacuit, clamando etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne quando ille poeta facundissimus, inter sua carmina , Jam nova progenies coelo dimittitur alto, dicebat, Christo testimonium perhibebat? In dubium hoc veniat, nisi alios ex genin medium introducam. Illum regem qui vestram superbiam captivando perdomuit, Nabuchodonosor regem scilicet Babylonis non praetermittam. Dic, Nabuchodonosor, quid in fornace, quo tres viros justos injuste immiseras, dic quid tibi fuerit revelatum. Nonne, inquit, tres pueros misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei, Vere, rex. Ecce,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit pꝰ me cꝯ pedib nõ sum digna
soluere corrigiam calciamẽti eius S
fidelis testis ⁊ amice ueri sponsi ꝙrͣtũ
te humiliassee si ad corrigiã calriam̃ti
eius soluendam Dignũ te ẽẽ dixisses
deis falsis testib contradicis Et hec
a te dicta sunt añtaỹ uideres. Qui
cum ad te uenit excelsi humilis implẽde
dispẽsationis sue gra ut a te bapciza¬
quod audire nolunt Ecte inquit agnꝰ
dei ecce qui tollit pcta mundi. Et
adietit Tu a me uenis baptizari Ego
a. te debeo baptizari Agnouit seruus
dñmi. agnouit uinculis originalis
ꝓc̃tĩ obligatus ab oĩ nexu pct̃i libã
Agnouit p̃co Iudicẽ. agnouit crea¬
tura creatorẽ. agnouit ꝑam̃phus
sponsum Nã ⁊ hͨ uox Iohannis est
Qui hz sponsam sponsꝰ ẽ. amicꝰ ãt
sponsi stat ⁊ audit eum. ⁊ gaudio
ista o Iudei. Sufficiũt uobis tanti
bitis dicere. ꝙ alterus gẽtis uł na¬
tionis homines yp̃o deberẽt testimo¬
nium ꝑhibere. Sed si hoc dicitis

Expanded text:
dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . O fidelis testis et amice veri sponsi, quanto te humiliasses, si ad corrigiam calceamenti ejus solvendam dignum te esse dixisses. daeis falsis testibus contradicis. Et haec ante dicta sunt quam Christum videres, qui cum ad te venit excelsus, humilis implendae dispensationis suae gratia, ut a te baptizaqui audire nolunt. Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et adjecit, Tu ad me venis baptizari? Ego a te debeo baptizari . Agnovit servus Dominum, agnovit vinculis originalis peccati obligatus, ab omni nexu peccati liberum, agnovit praeco judicem, agnovit creatura Creatorem, agnovit paranymphus sponsum. Nam et haec vox Joannis est: Qui habet sponsam, sponsus est. Amicus autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio ista, o Judaei, sufficiunt vobis tanti bitis dicere quod alterius gentis vel nationis homines Christo debent testimonium perhibere? Sed si hoc dicitis,
Abbreviated transcription (Latin):
Et suꝑum subito ueniet cõmota ptãe
uetib angelicis regẽ scipata suꝑnũ
Ille sedens solio fulget sublimis in alto
Ante illũ rapinur collcĩs undiq turms
Iudiciũ ut capiat gestoꝵ quiꝙ suoꝵ.¬

Expanded text:
erum subito veniet commota potestas, Coetibus angelicis regem stipata supernum. Ille sedens solio fulget sublimis in alto, Ante illum rapimur, collectis undique turmis, Judicium ut capiat gestorum quisque suo
Abbreviated transcription (Latin):
in utero meo Intelligens .n. Iohannes
inter ipãe angustias uteri adhuc posi¬
tus motu salutauit quẽ uoce nõ pote¬
rat. qui postea ip̃e Iehannes p̃cursor
et amicꝰ. humilis ⁊ fidelissimꝰ seruus
testis ydoneꝯ effecta ẽ. tanto maior ĩ
natis mulieꝵ ꝙͣto estimat᷑ eẽ qd̾ nõ¬

Expanded text:
in utero meo . Intelligens enim Joannes inter ipsas angustias uteri adhuc positus, motu salutavit quem voce non poterat. Qui postea ipse Joannes praecursor et amicus et humilis et fidelissimus servus, testis idoneus factus, tanto major in natis mulierum, quanto aestima
Abbreviated transcription (Latin):
prophetis Et ille ut suspicanum mõtes
nicasectos. montẽ in quo complacuit
deo habitare in eo: Huns cognouit
petrꝰ dicens. tu es xpc̃ filius dei Ag¬
timomiũ dixit ueritati ⁊ dilectus ẽ a
ueritate. suꝑ petiã fundatus ẽ petrꝰ
ut mõtẽ susciper et illum amando quẽ
ter negauerat timendo. Dic ⁊ tu
moyses legislator dux ppłi isrl testi¬

Expanded text:
prophetis. Et ille: Ut quid suspicamini montes prophetis. Et ille: Ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in eo? Hunc cognovit Petrus, dicens: Tu es Christus Filius Dei timonium dixit Veritati, et dilectus est a Veritate. Supra petram fundatus est Petrus, ut mortem susciperet, illum amando quem ter negaverat timendo. Dic et tu, Moyses, legislator, dux populi Israel, testi
Abbreviated transcription (Latin):
Semat ⁊ ille damel sanctꝰ iuuenie
quid̃ etate senor uero sciã ⁊ nrãsue¬
tudine cõuincat om̃s falses testes
sicut comucit semores impudicos
ita suo testimonio xͥ conterat minicos
dit saucte damel dit de xp̃o quod nosti
Cuin uenent inquit sanctꝰ sanctoꝵ
ressabit unctio ur̃a. quare illo pñte
cui insultantes dicebatis tu de terpõ
testimoniũ dicis. testimoniũ tuũ nõ
ip̃e ẽ qui uenit sanctꝰ sanctoꝵ Si
ur uos dicitis nond̾ uenit sed expet¬
tatur ut ueniat sanctus sanctoꝵ dem̃o¬
strate unctionẽ. Si autẽ ut ꝟum ẽ
cessauit unctio ur̃a agnoscite uenisse
de monte sine manibz concidencium
⁊ dẽ xp̃s natus de uirgine sinc maĩb
comploctentium qui intm creuit ut
mons magnus fieret ⁊ ipleret uni¬
uersam faciẽ terre. De quo monte dͭ
propheta Nenite ascendamꝰ ad mõtẽ
dñ. ⁊ de quo dauid dicit. Mons dei
mous uber ut quid suspicamini mõtes
uicaseatos. montẽ in quo placuit deo
Alii helyam alii semi̾am aut unũ ex

Expanded text:
t ille Daniel sanctus, juvenis quidem aetate, senior vero scientia ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita suo testimonio Christi conterat inimicos. Dic, sancte Daniel, dic de Christo quod nosti. Cum venerit, inquit, Sanctus sanctorum, cessabit unctio . Quare illo praesente cui insultantes dicebatis, Tu de te testimonium dicis, testimonium tuum non ipse est qui venerat Sanctus sanctorum? Si, ut vos dicitis, nondum venit, sed exspectatur ut veniat Sanctus sanctorum, demonstrate unctionem. Si autem quod verum est cessavit unctio vestra, agnoscite venisse de monte sine manibus conscindentium Christus natus de virgine sine manibus complectentium, qui tantum crevit ut mons magnus fieret, et impleret universam faciem terrae. De quo monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem Domini . Et de quo dicit David: Mons Dei mons uber: ut quid suspicamini montes coagulatos: montem in quo placuit Deo alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis erce quomõ comuntũt filios¬
ufficuent uob̾ ista o iudei. an adhͤ¬
ad uram̃ confusionẽ ex lege ⁊ ex
gente ur̃a alios introducemꝰ restes ut
ilb testimoniũ ꝑhibeant cui ꝑdita mẽ
omĩa que de xp̃o dicta sunt colligere
facilius me tempus ꝙ̃ copia deseret
Dertamẽ sonẽ illum ex gente urã
natum. sed in errore nõ relictum. si¬
meonẽ sanctũ in medio introduram
qui meruit teneri decrepitus in hac
luce quousq uideret uerã lucẽ. ꝯuen
quid iã etas compellebat ne. fed exp¬
tabat suscipe quẽ sciebat uenire Cũ
iste seney ãmonitꝰ cẽt a spũ sancto ꝙ

Expanded text:
osSufficiunt vobis ista, o Judaei, an adhuad vestram confusionem ex lege et ex gente vestra alios introducemus testes, ut illi testimonium perhibeant cui perdita meomnia quae de Christo dicta sunt colligere, facilius me tempus quam copia deserit. Verumtamen senem illum ex gente vestra natum, sed in errore vestro non relictum, Simeonem sanctum introducam, qui meruit teneri decrepitus in hac luce quousque videret veram lucem, quem quidem jam aetas compellebat ire, sed exspectabat suscipere quem sciebat venire, cum iste senex admonitus esset a Spiritu sancto,
Abbreviated transcription (Latin):
stis filium dei Nonne uox urã ẽ illa
qñ eum uidebatis mtiracula faciẽtẽ
arq temptantes dicebatis. QQuousq
ammas nostras suspendis. si tu es xp̃s
dic nobis palam: Ille uos ad cõside¬
randam rõnem. miraculoꝵ mittebat
dicens Opera que ego facio ipã testi¬
moniũ ꝓhibent de me. ut xp̃o testimo¬
nium dicerent nõ ꝟ̾ba sed facta. Uos
antẽ nõ agnostentes saluatorẽ qui
operabatur salutẽ in medio terie urẽ
adicientes in malo aistis Tu de teipõ
testimoniũ dicis. testimoniũ tuũ non
ẽ uum Bed ad hͨ ille quid respondeĩt¬
res. Dic ysaia testimoniũ xp̃o Ecce
inquit uirge concipiet ⁊ pariet filiũ
⁊ uocabitur nomẽ eus ẽmanuel qd¬
ẽ interp̃tatũ nobiscum deus Accedat
⁊ alius testis dic ⁊ tu iẽmia testimo¬
estimabitur alius absq illo. qui ad¬
niuenit omnẽ uiã scl̃e et dedit eam
iacob puero suo ⁊ isrł dilco suo. Post

Expanded text:
ne vox vestra est illa quando eum vidistis miracula facientem, atque tentantes dicebatis: Quousque animas nostras suspendis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Ille autem vos ad considerationem miraculorum mittebat, dicens: Opera quae ego facio, ipsa testimonium perhibent de me, ut Christo testimonium dicerent non verba, sed facta. Vos autem non agnoscentes Salvatorem, qui operabatur salutem in medio terrae vestrae, adjicientes in malo, aistis: Tu de teipso testimonium dicis, testimonium tuum non est verum . Sed ad haec ille quid vobis responderitres. Dic, Isaia, testimonium Christo. Eccein utero concipiet, et pariet Filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel, quod interpretatur Nobiscum Deus . Accedat et alius testis. Dic et tu, Jeremia, testimoaestimabitur alius absque illo, qui invenit omnem viam scientiae, et dedit eam Jacob puero su
Abbreviated transcription (Latin):
eius Aiccedat ⁊ alius testis dic ⁊ tu
abacuch prophã testimoniũ de xpõ.
Dñe inquit audiui auditũ tuũ ⁊ ti¬
mui. consideraui opera tua ⁊ exparu
Que opera dei iste miratus expauir
Nunquid fabricã mundi iste miratꝰ
expauit. Absit. Sed audi quid expauĩt
In medis inquit duũ aĩaliũ cognosce¬
ris Opera tua deus xbũ taro factũ
ẽ In medio duũ aĩaliũ cognosceris
Qui quousq descendisti expauest̾e
possessorẽ suum ⁊ azniꝰ p̃sepe dñi sui
In medio dicũ aĩaliũ cognosteris. qd
ẽ in medio duũ aĩalium cognosteris
nisi aut in modio duoꝵ testamẽtoꝵ
aut in medio duoꝵ latronũ Aut in
medio moysi ⁊ helie cum eo in mõte
sermotinanciũ Ambulauit inquit xbũ
⁊ exiuit in campis Ubum caro fac¬
tum ẽ ⁊ habitauit ni nobis hoc ⁊¬

Expanded text:
. Accedat et alius testis. Dic et Habacuc propheta testimonium Christo. Domine, inquit, audivi auditum tuum, et timui: consideravi opera tua, et expavi . Quae opera Dei iste miratus expavit? Nunquid fabricam mundi iste miratus expavit? Absit. Sed audi quid expavit. In medio, inquit, duum animalium cognosceris. Opera tua, Deus, verbum caro factum est. In medio duum animalium cognosceris, qui quousque descendisti; expavescerpossessorem suum, et asinus praesepe domini sui . In medio duum animalium cognosceris. Quid est, in medio duum animalium cognosceris, nisi aut in medio duorum Testamentorum, aut in medio duorum latronum, aut in medio Moysi et Eliae, cum eo in monte sermocinantium? Ambulavit, inquit, Verbum, et exivit in campis. Verbum caro factum est, et habitavit i
Abbreviated transcription (Latin):
utendã nisi sola necessitate. Nõ ẽ .n. cõt̃
dei p̃ceptũ iurare sed dum usum Iurandi
rare semꝑ delcañtur diumn oporteat hoc
ꝑurant. ut ꝑ fidem sacͣmenti fidem faciãt
ciuntur hominẽ inrautũ decipiũt. Interd̃
⁊ falsie lac̾mis seducti decipiinur ⁊ credit᷑
dum plorant. quib credend̃ nõ erat plez
sme Iuramonto loqui dispomiiꝰ sed incre¬
dulitate eor qui non credunt quod dicinis
nrare cõpellimur. taliq necesfitate iu¬
randi cõsuetudie facimꝰ Sũt multi ad
credend̃ pigri qui nõ mouẽtur ad fidẽ
uerbi Granter autẽ delinquũt qui s̾
loquẽtes iurare cohunt Quatũq arte
consciẽ ẽ ira hoc accipit sicut ille cui
iuratur intelligit. Dupliciter autẽ reꝯ
fit. qui ⁊ dei nomẽ in uanũ assumit
⁊ proximũ dolo capit Nlon ẽ conseruãd
sacͣ̃mentũ quo malũ incaute promitu
Deluti si quispiam adultere perpetuam
ꝑmanendi fidem polliceatur Tolerabilis

Expanded text:
utendum, nisi sola necessitate. Non est contra utendum, nisi sola necessitate. Non est contra Dei praeceptum jurare, sed dum usum jurandi rare semper delectantur, dum oporteat hoc pejerant, ut per fidem sacramenti fidem faciant tiuntur, hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare compellimur, talique necessitate jurandi consuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbis. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque arte ille cui juratur, intelligit. Dupliciter autem reus fit, qui et Dei nomen in vanum assumit, et proximum dolo capit. Non est observandum juramentum, cum malum incaute promittitur: veluti si quispiam adulterae perpetim cum ea permanendi fidem polliceatur. Tolerabilius
Abbreviated transcription (Latin):
cilime credimꝰ relaxari Nam si quelib
culpa. sequenti mercede purgatur ꝙͣto
magis hͨ facile abscergitur quã mertes
ip̃a comitatur Multa mẽciũtur multaq
fingunt homines propter hom̃ laudes
sicq fit ut ⁊ isti menciendo pereant ut
cos quos laudant ad uane glorie riunã
ꝑducant. Sicut bene s conscius nõ me¬
fuit aliene liungne cõuiciũ. Ita ⁊ qui lau¬
datur ab alio non debet aliene laudis¬
errorẽ attendere. sed magis unisquisq
in aliena liugua ꝑ fc̃i quia alta radite
fundari sunt. ⁊ si flamine laudis ac
uituꝑationie utrumq qͣsi uentoꝵ int̾dũ
incuruẽtur impulsu funditꝰ tamẽ nõ
deiciũtur. sed protinꝰ in firmitate ra
dicisͦ se se. redeunt Bena mens ad malũ
neq p̃mis n ͨ terrorib uiiicitur Nã
miqui terrorẽ blandiciis nuscent. ut aut
oblectatione ꝙ̃ꝙ decipiant. aut terrorib
frangant. Q landatur in audirorum
amorẽ inseritur. sod si ueraciter ⁊ non
fute laudatur hoc õ si uera sunt q̃ de

Expanded text:
cillime credimus rculpa sequenti mercede purgatur, quanto magis hoc facile abstergitur quam merces ipsa concomitatur. Multa mentiuntur, multa fingunt homines, propter hominum laudem: sicque fit ut et isti mentiendo pereant, et eos quos laudant ad vanae gloriae ruinam perducant. Sicut bene sibi conscius non metuit alienae linguae convicium, ita et qui laudatur ab alio, non debet errorem alienae laudis attendere, sed magis unusquisquein aliena lingua. Perfecti, qui alta radice fundati sunt, et si flamine laudis ac vituperationis, utcunque quasi ventorum interdum curventur impulsu, funditus tamen non dejiciuntur, sed protinus fidicis ad se redeunt. 233 12. Bona mens ad malum nec praemiis, nec terroribus vincitur. Nam iniqui terrorem blanditiis miscent, ut aut oblectatione quemquam decipiant, aut terroribus frangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore inseritur, sed si veraciter et non ficte laudetur, hoc est, si vera sunt quae de
Abbreviated transcription (Latin):
gnĩe habeat. Nõ gͦ eẽ corporis formã
corpus habeat ueritas. ⁊ dũ nõ mue¬
neris hoc ẽ deus. facies dei in sc̃ptur
sacris nõ caro sed diuina cogntio ĩ¬
telligitur. eadͥ rõne qͣ ꝑ faciẽ consp̾¬
tam quisq cognoscitur. hoc .ii. in orõe¬

Expanded text:
formam corpus habeat veritas, et dum non inveneris, hoc est Deus. sanctis non caro, sed divina cognitio intelligitur eadem ratione qua per faciem conspectam 299 quisque cognoscitur. Hoc enim in or