comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inc̾mi appeticus dãpnis. contu¬
meliis lacessitꝰ. ⁊ affectus in uiri¬
is: tandem norhamtoniã uirȩ
iniquo tractus licet se ꝑ iniqͣm
sententiam in quadã causa pe¬
cumaria satis patient̾ sustinu¬
it condẽpnari ⁊ regi iudicatũ
solui sufficientissime cauit.
Iñ in eũ non adhoc utiq cita¬
cum sub p̃textu de comissis dscõ
temꝑe administrante cancellari¬
e negotiis. reddende rõnis alias
calumpnias intorserunt. quib
contra ius ⁊ fas adeo ueratus.
ut eum oportuerit aduersusep̃o᷑
ne eũ iniusto iidicio ꝯdepna-¬
rent ut sic regi blandirentur
sedem apłicam appellare.⁊ abe¬
is itidem sit ad dñi pape audiẽ¬
ciam appellatus. ꝓceres tñ licet
adu̾sus eos ꝓcesserit appellatio
⁊ sub anatħe ꝓhibiti sunt ĩ pa¬
trem ⁊ iudicẽo suũ ferre sentẽ¬
ciam: nichilominus cñ in eũ.

Expanded text:
interim appetitus damnis, contuinterim appetitus damnis, contumeliis lacessitus et affectus injuriis, tandem Northamptonam jure iniquo tractus, se licet per iniquam sententiam in quadam causa pecuniaria satis patienter sustinuit condemnari, et regi judicatum solvi sufficientissime cavit. Inde in eum non ad hoc utique citatum sub praetextu de commissis sibi tempore administratae cancellariae negotiis reddendae rationis alias calumnias intorserunt, quibus contra jus et fas adeo vexatus est, ut eum oportuerit adversus episcopos, ne eum injusto judicio condemnarent, ut sic regi blandirentur, sedem apostolicam appellare, et ab eis itidem sit ad domini papae audientiam appellatus. Proceres tamen, licet adversus eos processerit appellatio, et sub anathemate prohibiti sint in patrem et judicem suum ferre sententiam, nihilominus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Pondꝰ ã belli in archiep̃m u̾sũ
sui consilio nicħ audebant
ep̃i. ⁊ ei ut acqͥesceret ꝯsulere
formidabant. Is autem de qͦr̃
gis odio inpendere uidebat᷑ ma¬
gis ꝗͣ de ꝓpriis licet plurima ⁊
grauissima iminerẽt: anxieba¬
tur ꝑiculis. ⁊ tam pro instanti
neccitate qmͣ ꝑsuasilib mag¬
noꝵ uiroꝵ religionis habitũ
p̾ferentium u̾bis deceptus. pe¬
ticionem regis. u̾bo firi annuit
ꝑiculũ. S archiep̾c in hac liber¬
atione corꝑm rumã metiens aĩa¬
rũ. seip̃m aust̾iorib alimentis
⁊ indum̃tis grauiꝰ cepit affligere
⁊ se ab officio suspendit altaris:
donec ꝑ confessionẽ ⁊ condignõ
penitentie fructus ã romano
pontifice absolutus merunit re-¬
laxari. Porro nec sic regis qͥeuit
indignatio. s minis ⁊ troribam¬
pliorem intentabat seiitiam
marentur ⁊ scriptis. suiꝰ conati¬
b qr confessor xp̃i futurus mar¬
tyr se opponere ausus ÷ multis

Expanded text:
Pondus autem belli in archiepiscopum vPondus autem belli in archiepiscopum vsui consilio nihil audebant episcopi et ei ut acquiesceret consulere formidabant. Is autem de quorugis odio impendere videbatur, magis quam de propriis licet plurima et gravissima imminerent, anxiabatur periculis, et tam pro instanti necessitate quam pro suasibilibus magnorum virorum religionis habitum proferentium verbis deceptus, petitionem regis verbo tenus fieri annuit.periculum. Sed episcopus in hac liberatione corporum ruinam metuens animarum, seipsum austerioribus alimentis et indumentis gravius coepit affligere, et se ab officio suspendit altaris, donec per confessionem et dignos poenitentiae fructus a Romano pontifice absolutus meruit relaxari. Porro nec sic regis quievit indignatio, sed minis et terroribus ampliorem intentabat saevitiam, marentur et scriptis. Cujus conatibus quia confessor Christi, futurus martyr, se opponere ausus est, multis
Abbreviated transcription (Latin):
assistit non esse solũ ⁊ eo inspir¬
ante securus ascendit exadu̾so
opꝑonens se murũ solidissimum
ꝓ domo isrł qui nec minis fran¬
gi pot̾at nec blandiciis emolliri.
ꝯpacientium breui nu̾o. Cum ue¬
ro post mnum̾as uexationes ⁊ iui¬
rias tandem ap̃ clarendonẽ regi¬
a uoluntate ep̃i ⁊ꝓceres conue¬
nissent eregit rex instanciꝰ ut
regni consuetudines quas scõm
assentationes ꝓc̾um auns suns
obseruasse uidebatur: publice
recenserentur. ⁊ exp̾sso ⁊ absoluco
omnũ ep̃oꝵ assensu firmarent
cum licuit impelire. aut saltẽ
diffre conati sunt. metientes
ꝑiculũ ꝙ hinc m̃ inenitabilit̾
munebat. Si enĩ uiciis pͣuitate
molitis consentirent seq̃bat᷑
sine dubio fidei salutisq discrimen
Si uͦ adu̾sarentur pax eccłie ⁊
incolumitas uite certis erat ob¬
iecta ꝑiculis. Nec iusta timendi
cã deerat cum scd̃m salomonẽ
sic̃ fremitꝰ leonis: ita ⁊ ira regis.

Expanded text:
assistit non esse solum, et eo inspirassistit non esse solum, et eo inspirante securus ascendit ex adverso opponens se murum solidissimum pro domo Israel, qui nec minis frangi poterat nec blanditiis emolliri. compatientium brevi numero. Cum vero post innumeras vexationes et injurias tandem apud Clarendonam regia voluntate episcopi et proceres convenissent, exegit rex instantius ut regni consuetudines quas secundum assentationem procerum avus suus observasse videbatur, publice recenserentur, et expresso et absoluto omnium episcoporum assensu firmarentutum licuit impedire aut saltem differre conati sunt, metientes periculum quod hinc inde inevitabiliter imminebat. Si enim vitiis pravitate inolitis consentirent, sequebatur sine dubio fidei salutisque discrimen. Si vero adversarentur, pax Ecclesiae et incolumitas vitae certis erat objecta periculis. Nec justa timendi causa deerat, cum secundum Salomonem: Sicut fremitus leonis, ita et ira regis.
Abbreviated transcription (Latin):
infelicrũ hominũ depranaret
adeo quidem ut regi ꝑsuad̾ent
qd̾ si archiep̾i potestas ꝓcederet:
regia dignitas eẽt proculdubio
ꝑiura.⁊ nisi sibi ⁊ herecdib su
isꝓspiceret is demum futurꝰ erat
regni necessitates orta forte cõ
ꝓtracta diutiꝰ instigante diabo¬
lo magis ac magis angebat᷑ in
dies. Et qr ep̃i cum archiep̃o su¬
o unanimiter om̾s in eo erant
ꝓposito ut regi in his que dei fu̾̃t
deuotissime parerent. nec ali¬
qͣm fac̾e̾nt ꝓmissionem aut ob¬
ligationem̃ cum eo mirent ni¬
si quatinus possent saluo oroi¬
ne suo multis modis ꝓcuratũ
z. ut mita ecclie inutas scuide¬
recur ꝑ qͦsdaᷤ pontifices qͥ fidei
⁊ religionis colũpne uideban¬
tur. ut aut cum eis ꝑu̾teretur
archiep̃c. aut si solus facile cõ¬
teretur. Nicebantur plurum
supplantare uirum dei. s ho¬
stes familiares ꝑmciosissime ꝑ¬
urgebant. Necolit uir inuictũ¬
sime constantie hoiem ent deus

Expanded text:
infelicium hominum depravaret; infelicium hominum depravaret; adeo quidem, ut regi persuaderent, quod, si archiepiscopi potestas procederet, regia dignitas esset procul dubio peritura; et nisi sibi et haeredibus suis prospiceret, is demum futurus esseregni necessitates, orta forte cont quae protracta diutius, instigante diabolo, magis ac magis augebatur in dies. Et quia episcopi cum archiepiscopo suo unanimiter omnes in eo erant proposito, ut regi in his quae Dei sunt devotissime parerent, nec aliquam facerent promissionem aut obligationem cum eo inirent, nisi quatenus possent salvo ordine suo, multimodis procuratum est ut inita Ecclesiae unitas scinderetur, per quosdam pontifices qui fidei et religionis columnae videbantur, ut aut cum iis perverteretur archiepiscopus, aut si solus staret, facile contereretur. Nitebantur plurimi supplantare virum Dei; sed hostes familiares perniciosissime perurgebant. Recolit vir invictae constantiae, hominem cui Deus
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie obnoxii. ⁊ ip̃o rege phiben¬
te sepus ⁊ ꝑtinaciꝰ ne in subditos
culpis exignͣtib canonicam iusti¬
ciam er̾ceret. Potestas enĩ laica ĩ
res ⁊ ꝑsonas omnia ꝓ libitu eccłia¬
stico iure contẽpto cacentib aut
niurmurantib ep̃is potius quam
resistentib usurpabat. Conatus ÷
gͦ rex archiep̃m ꝓmissis ⁊ blandi¬
ciis ad suum inclinare consensũ.
s uir dei fundatus in petra ⁊ soli¬
datus. uͦ blandicizs emolliri potiit
nem dert̾e excelsi maligna inter¬
precatione conati sunt impii
obfuscare suꝑsticioni ascribentes
ꝙ uitam ducebat arciorem. ⁊elũ
iusticie crudelitatem mentiebãt᷑
qd̾ ecclie procurabat. utilitates
auaricie attribuebant ꝯtẽptum
centia. fingebatur elatio ꝗ diui¬
nitus edoctam uoluntatem seque¬
batur in płimis nota suꝑcilii in¬
urebant qd̃ antecessoꝵ metas in
tuendo iure sepe uidebatur exce¬
dere temeritatis arbitrabantur
indicium. Nichil iam ab eo uel
dici ł fieri poterat ꝗ ñ malicia

Expanded text:
ur obnoxii et ipso rege prohibente saepius et pertinacius ne in subditos culpis exigentibus canonicam justitiam exerceret. Potestas enim laica in res et personas omnium pro libito ecclesiastico jure contempto, tacentibus aut murmurantibus episcopis, potius quam resistentibus usurpabat. Conatus est ergo rex archiepiscopum promissis et blanditiis ad suum inclinare consensum. Sed vir Domini, fundatus in petra et solidatus, nec blanditiis emolliri potuit,ionem dexterae Excelsi maligna interpretatione conati sunt impii offuscare, superstitioni ascribentes, quod vitam duceret arctiorem. Zelum justitiae crudelitatem mentiebantur: quod Ecclesiae procurabat utilitates, avaritiae attribuebant: contemptum centia fingebatur elatio; quod divinitus edoctam voluntatem sequebatur in plurimis, nota supercilii inurebatur; quod antecessorum metas in tuendo jure saepe videtur excedere, temeritatis arbitrabantur indicium. Nihil jam ab eo vel dici vel fieri poterat, quod non malicia
Abbreviated transcription (Latin):
rege ⁊ regno angłoꝵ donec eũ
inde rex ꝑ abbates eirc̾tienses.
qui de t̾rasua ad capłm gn̾ale
conuenerat ꝓturbare curabat.
sibi ostenso indicio qd̃ ad eccłiã
suam rediturus erat cum głia.
⁊ iñ ꝑ martirii palmam mĩgra
martir legitur exticisse sic ⁊ ip̃i
confessor dum in se ⁊ suis młta
magna ⁊ maudita ⁊ longa sup¬
plicia ꝑtulit m̾itum ⁊ coronã
marcinii głosius illustrauit.si¬
mens autem occone sui. iuris
sc̃is imminere dispendiũ spõte
dicessit ⁊ ad francoꝵ ip̃ianissi¬
mũ regem lodonicũ se cõtulit
qͥ eñ reu̾ent̾ excipiens donec par
reformaret᷑ humanissime necĩa
ministrauit.Sollicitauit sũmũ
pontificem in nͥtute amoris ⁊ sub
ĩpensi protestatione obsequii ne
ult̾ius dilationes frustratorias
progaret sicud regnũ francoꝵ
diligebat ⁊ honorem aplice se¬
dis. Miseratus ⁊̃ anglicane eccłe
desolationem. guill. senonen¬
sium uen̾andus ancistes sedẽ
apłicã petiit ⁊ a romana eccłia

Expanded text:
rege et regno Anglorum, donec eum inde rex per abbates Cistercienses, qui de terra sua ad capitulum generale convenerant, proturbare curavit. sibi ostenso indicio, quod ad Ecclesiam suam rediturus erat cum gloria, et inde post martyrii palmam migratumartyr legitur exstitisse, sic et Christi confessor dum in se et suis multa, magna et inaudita et longa supplicia pertulerit, meritum et coronam martyrii gloriosius illustravit. Timens autem occasione sui juris sanctis imminere dispendium, sponte discessit, et ad Francorum christianissimum regem Ludovicum se contulit, qui eum reverenter excipiens, donec pax reformaretur, humanissime necessaria ministravit. Sollicitavit etiam summum pontificem in virtute amoris et sub impensi protestatione obsequii, ne ulterius dilationes frustratorias prorogaret: sicut regnum Francorum diligebat et honorem apostolicae sedis. Miseratus etiam Anglicanae Ecclesiae desolationem, Willelmus Senonensis venerandus antistes, sedem apostolicam petiit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm consilio amicoꝵ aut inter¬
uentu se ad prẽm pie recorda¬
tionis theobaldũ cantuarien¬
sem archiep̃m contulit ⁊ ꝓme¬
rente industria in breui inuentꝰ
 clignus ut familiarissimis eiꝰ
int̾ paricissimos asscrib̾etur. Et
tu que sibi iniuncta fu̾ant expe¬
dierit: neq̃qͣm dictu facile÷. pre¬
sercim compendiario ñ singula
expͥmenti. s colligñti sumã rer̃
⁊ cãm martyrii eiꝰ exponere ge¬
stienti. Ut uͦ in causis porandis
⁊ decidendis ⁊ populis instruen¬
disfacultas a deo p̾destinato para¬

Expanded text:
quam consilio amicorum aut interquam consilio amicorum aut interventu, se ad patrem piae recordationis Theobaldum Cantuariensem archiepiscopum contulit, et promerente industria in brevi inventus est dignus ut familiarissimus ejus inter paucissimos ascriberetur. Quot tu, quae sibi injuncta fuerant, expedierit, nequaquam dictu facile est, praesertim compendiario non singula exprimenti, sed colligenti summam rerum et causam martyrii ejus exponere gestienti. Ut vero in causis perorandis et decidendis et populis instruendis a Deo praedestinato faci
Abbreviated transcription (Latin):
iactare fiduciam. Pubplice m̃dicã¬
tib pleno cõpatiebat᷑ affectu. ⁊ sub¬
ueniebat effectu. ut cũ beato iob
dicere posset. ab untio mͥ coaluit
lit occupaciones. ⁊ in seriis eaꝵ ⁊ nu¬
gis ꝓut ferebat sp̾c cito p̾ualuit:⁊
sic comilitones ⁊ coetaneos suos fa¬
cile antecessit. licet autem studiis
ꝓut etatis urgebant stimuli in¬
uemilib ageretur. ingebãt tñ ĩ eo
fidei ⁊elus ⁊ magnificentia amim.
Erat tñ supra modum captator
aure popularis. ⁊ ꝗ de beato bricio
turonensi legitur: de ip̃o ñ dubi¬
cauerim affirmandũ. qr ⁊ si suꝑ¬
b e̾ẽt ⁊ uanus ⁊ int̾dum faciem
p̾tend̾et insipient̾ amandum
⁊ u̾ba ꝑferret. admirandus tũ ⁊
uitandus erat in corꝑis castita¬
ce. sum uͦ in curiis ꝓcerũ płima
contra honestatem᷑ derigeri ĩspi¬
ceret. ⁊ comuictum eoꝵ ꝓposito cui
addictus erat ꝑniciosiꝰ adu̾sari.
instinctu pocius gr̾e ⁊ cluca

Expanded text:
jactare fiduciam. Publice mendicanjactare fiduciam. Publice mendicantibus pleno compatiebatur affectu et subveniebat effectu, ut cum beato Job dicere posset: « Ab initio coaluit lit occupationes, et in seriis earum et nugis, prout ferebat spiritus, cito praevaluit: et sic commilitones et coaetaneos suos facile antecessit. Licet autem studiis, prout aetatis urgebant stimuli, juvenilibus ageretur, vigebant tamen in eo fidei zelus et magnificentia animi. Erat tamen supra modum captator aurae popularis et quod de beato Britio Turonensi legitur, de ipso non dubitaverim affirmandum, quod, etsi superbus esset et vanus et interdum faciem praetenderet insipienter amantium et verba proferret, admirandus tamen et imitandus erat in corporis castitate. Cum vero in curiis procerum plurima contra honestatem cleri geri conspiceret, et convictum eorum proposito, cui addictus erat, perniciosius adversari, instinctu potius gratiae et ducatu
Abbreviated transcription (Latin):
redictꝰ gͥ beatissimꝰ thomas lo¬
ndomensis urbis indigena
parentũ mediocrũ ꝓles illustris.a pͥ¬
mus adolescentie annis gr̾a multi¬
plici ditatꝰ ÷. Erat enĩ statura ꝓce¬
rus. decorꝰ forma ĩgenio ꝑspicardul¬
cis ⁊ iocundus eloquio ⁊ uenustate
moꝵ ꝓ etate amabilis. tantoq rõ¬
nis ingebat acumine ut prudent̾
mauditas ⁊ difficiles solu̾et qͥstione̾.
adeoq felici gaudebat memoria ut
ꝗ seniel ĩ sentenciis aut u̾bis didicat
fere qͦtiens uolebat posset sine diffi¬
cultate ꝓferre. Qd̾ multi lu̾atieres
asseqͥ non ualentes tantam mentis
alacͥtatem p̾sertim ĩ hoĩe uariis oc¬
cupatõib dedito: miraculis ascri¬
bebant. Sic enim nutͥx gr̾a fut᷑m
ꝓsequebat᷑ antistitem ut ei ĩ colla¬
tionib aut cursu sermonis ut dici
solet ad manũ necc̾ia ministraret.
ab ineunte ã etate sic̃ referre solitꝰ
cem uiar̾ suar̾ ⁊ uite patͦnaᷤ dulcĩ
umocare ⁊ in illam post xp̃m totã

Expanded text:
itur beatissimus Thomas Londoniensis urbis indigena, parentum mediocrium proles illustris, a primis adolescentiae annis gratia multiplici ditatus est. Erat enim statura procerus, decorus forma, ingenio perspicax, dulcis et jucundus eloquio, et venustate morum pro aetate amabilis, tantoque rationis vigebat acumine ut prudenter inauditas et difficiles solveret quaestiones, adeoque felici gaudebat memoria ut quae semel in sententiis aut verbis didicerat, fere quoties volebat, posset sine difficultate proferre. Quod multi litteratiores assequi non valentes, tantam mentis alacritatem, praesertim in homine variis occupationibus dedito, miraculis ascribebant. Sic enim nutrix gratia futurum prosequebatur antistitem, ut ei in collationibus aut cursu sermonis, ut dici solet, ad manum necessaria ministraret. Ab ineunte autem aetate, sicut referre solitus cem viarum suarum, et vitae patronam, dulcius invocare, et in illam post Christum totam
Abbreviated transcription (Latin):
plo hereticos scismaticosq infati¬
gabilit̾ expugnabat. ⁊ nunqm
inluci potuit ut excomunica¬
tis cõmunicaret. ⁊ quisq sane
doctrine aduersabatur: eum sͥ
hostem futurũ in xp̃o ñ dubi¬
tabat. Iusticie qͦ ⁊ elus feruens
ꝙ sinĩ erat cuiq seruare nitebat᷑.
nerum ꝑceptione deducta. ui¬
dens autem hostis antiquus tm̃
uirũ eccł̃ie dei płimũ ꝓfut᷑m in¬
uidit ⁊ ne sꝑatapace terra diu¬
tius frueret᷑ multos ⁊ magnos
elegit cliscordie incentores ꝑ qͦs
ĩ corde regis. ⁊ curialim odii se¬
minarium sparsit. Orta siqͥdẽ
his ꝓcurantib q̾stione suꝑ reg¬
n consuetudinib ⁊ iure eccłia¬
stico filios ꝑditionis in ꝑnitiem
scĩ uiri exci̾tauit qͥ subuertere
moliebantur eccł̃ie lib̾tatem.S
cũ om̃s opprimerentur: cantura¬
riensis eccłia ip̃m magis ange¬
bat cuius potestati ⁊ honori et
utilitati plurimũ derogabat᷑
insurgentib in eam. primum
rogero eboracensi ep̾o. deinde

Expanded text:
plo. Haereticos schismaticosque infatigabiliter expugnabat, et nunquam induci potuit, ut cum excommunicatis communicaret. Quisquis sanae doctrinae adversabatur, eum sibi hostem futurum in Christo non dubitabat. Justitiae quoque zelo fervens, quod suum erat cuique servare nitebatur, nerum acceptione diducta. Videns autem hostis antiquus tantum virum Ecclesiae Dei plurimum profuturum, invidit, et ne sperata pace terra diutius frueretur, multos et magnos elegit discordiae concitatores: per quos in corde regis et curialium odii seminarium sparsit. Orta siquidem his procurantibus quaestione super regni consuetudinibus et jure ecclesiastico, filios perditionis in perniciem sancti viri excitavit qui subvertere moliebantur Ecclesiae libertatem. Sed cum omnes opprimerentur, Cantuariensis Ecclesia ipsum magis angebat, cujus potestati honori et utilitati plurimum derogabatur, insurgentibus in eum primum Rogero Eboracensi archie
Abbreviated transcription (Latin):
ĩscõ ocio sc̃a aĩa uiurt: oꝑa sua studiose ad
memoriã reduc̃. ⁊ qͥcqͥd ĩ eis sordidũ exa¬
minãdo rep̃hendit lacͥmis cotidianis ⁊
abluẽs mũda ĩ ꝯspͨtu dilecti sui apparere ꝯ¬
enpiscit. hos pedes ĩtũ ĩqͥnare metuit. qr

Expanded text:
in sancto otio sancta anima vivit, opera sua studiose ad memoriam reducit: et quidquid in eis sordidum examinando deprehendit, lacrymis quotidianis et abluens, munda in conspectu dilecti sui apparere concupiscit. Hos pedes iterum inquinare metuit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ uͥtutib multitudiẽ gͣnoꝵ sub ead
fide qͣi sub ead cortice demõstrat. Ne qͦ¬
num oꝑtimum. dignum

Expanded text:
et in virtutibus multitudinem granorum sub eadem fide quasi sub eodem cortice demonstrat. De qnum optimum, dignum
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾is dic̾ẽ t̃ spõsa q̃ dix̃ uͥ audias
ȩa ã dicta sũt spõse: Festina. uel
c̃ spõsi sodalib fi̾. Porro si ⁊ ilt
inferior es esto ⁊̃ adalescentu
q̃ ĩ sponse deliciis ꝯmorant᷑. ħi
qͥipe ĩ ħ libͦ fabula parit̃ s epy¬

Expanded text:
 dixit, ut audias ea, 504 quae dicta sunt sponsae: festina vel cum sponsi sodalibus fieri. Porro si et illis inferior es, esto cum adolescentulis quae in sponsae deliciis commorantur. Hae quippe in hoc libro fabula pariter e
Abbreviated transcription (Latin):
est multa adhuc nccia ħ̾t ut agat
sabb̃m sabboꝵ. Eod̾e mͦ difficile rep¬
tica ꝑagͣns ualeat ascend̾e ao cãtica
cãticoꝵ. Eg̃di te oportet ex egipto
⁊ eg̃ssũ de t̾ra egipti ꝑtͣnsire mare
rubrũ ut possis pͥmũ cãtec̃ cañe di¬

Expanded text:
agat sabbata sabbatorum: eodem modo difficile reptica peragrans, valeat ascendere ad Cantica Canticorum. Egredi te oportet ex Aegypto, et egressum de terra Aegypti pertransire mare Rubrum, ut possis primum canticum canere di
Abbreviated transcription (Latin):
aũ uob̾. ⁊ reuelante d̾no .iiii. ĩ his
ẽ sponsa. adholescentulas. c̃ spõio
sodaliũ g̃ges. Alia dicunt᷑ a spõsa.
alia a spõso. ñ nulla a iinẽcuł. q̃¬
dam a sodalib spõsi. Congruũ qͥp¬
pe t ũ ĩ nuptus adholescentu lar̃
sit multitudo ẽ sponsa. Iuuenũ tͦba

Expanded text:
i in his cum sponsa adolescentulas, cum sponso sodalium greges. Alia dicuntur a sponsa, alia a sponso, nonnulla a juvenculis, quaedam a sodalibus sponsi. Congruum quippe est, ut in nuptiis adolescentularum sit multitudo cum sponsa, juvenum turba
Abbreviated transcription (Latin):
lamuõ siꝙħ cãtiẽ cãticoꝵ dxͦ. Prim̃ spõsa
orat ⁊ statĩ ĩ mediis p̃cib audit᷑. Uid p̃sẽ¬
tẽ spõsũ. uid adholes cẽtulas suo comita¬
tui copłatas. Deĩde respõ det eis spõsꝰ. ⁊ pꝰ
spõsi eloqͥa. dũ ille ꝓ eiꝰ patit᷑ salute res¬
pondãt sodales. donͤ spõsus sit ĩ recubi¬

Expanded text:
 est. Primum sponsa orat: et statim in mediis precibus auditur: videt praesentem sponsum, videt adolescentulas suo comitatui copulatas. Deinde respondet ei sponsus, et post sponsi eloquia, dum ille pro ejus patitur salute, respondent sodales, donec sponsus sit in recubi
Abbreviated transcription (Latin):
i etim custodes murorum.
aĩam afficũt. ⁊ maiori amore saq⁊itane.
rũtus. Palliũ collũt qr aliqñ añ ũba p̃ai¬
uatoꝵ nos ñ ꝗ ꝯnoscebamꝰ s ip̃a pĩtra ⁊¬
Seuotiꝰ exorandi & ag̃ spõsa dũ sub¬

Expanded text:
custodes murorum. animam afficiunt, et majori amore sagittant. runt. Pallium tollunt; quia aliquando ante verba praedicatorum nos non cognoscebamdevotius exorandi. Quod agit sponsa dum sub
Abbreviated transcription (Latin):
abẽt suꝑnas p̃catem clandere s̾mone sedes pande̾ splendẽtia
Iuĩa celi suꝑ alta syd̾a lĩgue eoꝵ claues celi fõẽ sũt laruas replłt

Expanded text:
Habent supernas potestatem claudere sermone sedes, pandere splendentia limina poli super alta sydera. Lingue eorum claues caeli facte sunt, laruas rep
Abbreviated transcription (Latin):
eccato
pritii
homino
actum
esse ut
mors in
intrari
uiulus
apostolꝰ
docet.
Per unũ hominem ait pec¬
pce̾m mors. Et ita in oũis
homuines mors ꝑtͣnsiuit:
in qͦ om̃s peccauert. Quod

Expanded text:
eccato primi hominis actum esse, ut mors in intraret, Paulus apostolus docet: Per unum hominem, ait, pecpeccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit, in quo omnes pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ria sunt genera inootis.
Id est acerba inimatura.
uaturalis. dcerba infantũ
id est naturalis senum. Quã
rũq miolestiã eiꝰ ñ seutiant

Expanded text:
ria sunt genera mortis, id est, acerba, immatura, naturalis. Acerba infantum,  naturalis senum. CAPUTrumque molestiam ejus non sentiant
Abbreviated transcription (Latin):
tata alloqͥt᷑. ⁊dic̾. Qͥa meliora st̃ ubeta
tua uino. flagͣntia unguentis obtuniᷤ.
ubeta xͥ dilectio d̾i ⁊ ꝓxine. Ex his ub̾i¬
b sponsã suã lacte pietatis nutrit.⁊in
temporalis expͥmit᷑. a qͣ mens seculatis
ciiꝰlib mnebriat᷑ ut ad uuusibilia cog¬
noscenda aut toto auit pene in sensibi¬
lis reddat᷑. S ulu̾ xp̃i uinio meliora
eristunt. qͥa illud necat. ħ nutriunt.
illud ocłos m̃tis tͣbat. ħ acuunit. illus
apostatare fac̾ ⁊̃ sapientes. ħ ipsos ĩdi¬
ocas utiq sapientissimos faciunt᷑.
q̃ qͦt uicib sponsa ẽ diloctiois ubtate
fug̾. tot sententias sapientie sͥ in uen¬
trem menione tͣnit. Raritas enĩ scã¬
coi pacificat. mentẽ ui tẽptationibꝰ to¬
borat. ⁊ ut sedes d̾i sapientie sit aĩa iusti.

Expanded text:
a tua vino, fragrantia unguentis optimis. Ubera sponsi, dilectio Dei et proximi. Ex his uberibus sponsam suam lacte pietatis nutrit et itemporalis exprimitur? A qua mens saecularis cujuslibet inebriatur, ut ad invisibilia cognoscenda, aut ex toto, aut pene insensibilis reddatur. Sed ubera sponsi vino meliora existunt, quia illud necat, haec nutriunt; illud oculos mentis turbat, haec acuunt; illud apostatare facit sapientes , haec ipsos idiotas utique sapientissimos faciunt, quae quot vicibus sponsa cum dilectionis ubertate sugit, tot sententias sapientiae sibi in ventrem memoriae trahit. Charitas enim cor pacificat, mentem in tentationibus robora
Abbreviated transcription (Latin):
oues arabant ⁊ asine pasceban¬
tur iuxta eos. Simplices qͥppe
in sc̃ã eccła quamuis c̃ ꝑsectis oc¬
culta sacramentoꝵ d̾i ruuari n̾
ualauit. qͥa tñ se ab illoꝵ sociatate
ñ diuidunt. qͣsi uixta eos positi
in eadem fide ⁊ spe bene opando
se pascunt. Sie gͦ fides aliqñ q̃ cog¬
itione ẽ qn̾ scitur qd̾ creditur.¬

Expanded text:
oves arabant et asinae pascebantur juxta eos . Simplices quippe in sancta Ecclesia quamvis cum perfectis occulta sacramentorum Dei rimari non valeant; quia tamen se ab illorum societate non dividunt quasi juxta eos positi in eadem fide et spe bene operando se pascunt. Sic ergo fides aliquando cum cognitione est, quando scitur quod creditur
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i luce st̃. qͥ pene ino ꝑabilit̾ priꝰ hoĩbus
lucebant. Qlit̃ aut̃̾ ad hoc ꝑueui̾t. ut ali¬
qͣntulũ luceret : ostendit c̃ subiung̾. Filii
matͥs mee pugnauet̾t ꝯtͣme. posuett̾ me
custodem in uineis. Mat̾ sponse scĩ eccła.

Expanded text:
sine luce sunt, qui bene incomparabiliter prius hominibus lucebant. Qualiter vero ad hoc pervenerit, ut aliquantulum luceret, ostendit cum subjungit: 11. Filii matris meae pugnaverunt contra me, posuerunt me custodem in vineis. Mater sponsae, s
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt ⁊res. ⁊ uirtus sacram̃ti.
ꝑ depositionem iniqͥtatis circunci¬
ditur. altera fir in futuro. qͣndo
ꝑ depositionem corruptionis cor¬
pus circuncidet᷑. Prima ÷ in car¬
ne. sed̾a in mente. t̾cia ui corꝑe.
octonarius in sacͣ scͥptura aliqu̾
tempus resurrectionis significat.
qͥ post p̾sentem qͥ siptem dieb cõit¬

Expanded text:
unt res et virtus sacramenti. per depositionem iniquitatis circumciditur; altera quae in futuro fiet, quando per depositionem corruptionis corpus circumcidetur. Prima igitur in carne, secunda in mente, tertia in corpore. Octonarius vero in sacra Scriptura, aliquando tempus resurrectionis significat, quod post p
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯfidit. dũ id qd sibi soli at̾i exam̃
ꝑfecte ñ placet: maxime displicere
plurib tunz. Sic ostendentis ⁊ sie
pauentis accipe opꝰculũ amicitiu
iudiea qd̾ placuerit. ⁊ scͥbe qd̾ iudi¬
caru̾s. Uideor forsitan plurib qd̾ ⁊
tͥ uederi tueo. hoc opꝰ p̾sũptione

Expanded text:
d sibi soli ante examen perfecte non placet, in examine displicere pluribus timet. Sic ostendentis et sic paventis, accipe opusculum amici tui. Judica quid placuerit, et rescribe quod judicaveris. Videor forsitan pluribus, quod et tibi videri timeo, hoc opus praesumptione
Abbreviated transcription (Latin):
s sponsi. inspi¬
ratio xpisti
Os culum o¬
ris. dulcis
amor inspi¬
rationis. Dic̃
gͦ sponsa de¬
sid̾io estuans
⁊ in ample¬
su sponsi sui
inardelcens. Osculet᷑ me oscło oris sui.
Ac si dret. Ille ꝗͣ suꝑ oĩa ĩtno solũ dili¬
go ueniat. qͥ dulcedie̾ sue inspiratiois
me tanigat. qͥa c̾ eiꝰ oscłm sentio. subita¬

Expanded text:
s sponsi, inspiratio Christi. Osculum oris, dulcis amor inspirationis. Dicit ergo sponsa desiderio aestuans, et in amplexum sponsi sui inardescens: Osculetur me osculo oris sui. Ac si diceret: Ille quem super omnia, imo solum diligo, veniat, qui dulcedine suae inspirationis me tangat, q
Abbreviated transcription (Latin):
ligt̃. qͥa ad gr̾am uocate in eo suaui¬
tatem uite ꝑpetue inueniunt. ꝓcuiꝰ
sciauitatis dilectioe om̃s mundi fastꝰ
⁊ diuicias respiint. St̃ enĩ n̾uulli
d ita dñi diligt̃. ut se ipsos ꝯtempnãt.
sime cogitacioues suas examinant.

Expanded text:
ligunt, quia ad gratiam vocatae, in eo suavitatem vitae perpetuae inveniunt, pro cujus suavitatis dilectione, omnes mundi fastus et divitias respuunt. Sunt enim nonnulli qui ita Deum diligunt ut se ipsos contemnant, sime cogitationes suas examinant,
Abbreviated transcription (Latin):
młti n̾ͥ tm̃ pensantes mͥ initiatã stul¬
ticiã. qͣntũ amantes tam secretoꝵ
tefecerint posteris qi lectionẽ ut ulã¬
niunit. Tu gͦ serue dĩ humilit̾ lege
q̃ͥ legis. Rogo uͭ ut in duo pͥncipia
hoc opꝰ diuidas. qͥa dictamen istud
dũ a scip̃o uariat᷑ tpe ẽ. si sub uno
pͥncipio utuu̾sũ ucludat᷑. Dũ enĩ
ego in cella solitaria positus cantica
cantioꝵ ex ponem. ꝯtigit ut me
qͥdam amici mei suꝑuenientes ex¬
ponentẽ uiuenirent. Cumq ea qͥ iã
exposuerã ꝑ partẽs leg̾ent. laudaue¬
hec minꝰ inẽc dixert̾. Ex illo mox
tẽꝑe q̃ memorie ocẽrert̃ ꝓ ie quam
agebam exempla apposuui: ꝗͣuis ñ
necessaria mͥ ee̾ uide̾tt᷑. Maxime eus
ꝯpunctiotu ii expositione inten¬
detis n̾ ꝓbanda s int̾ius iuseria
dixeram. Un̾ postra exẽpla colligeus
dum breutatis studio. tͥstiꝰ exposita
minꝰ suata legtuti uident᷑. Dictami¬
nis itaq uarietas qͥ exc̃ploꝵ inisertioe

Expanded text:
multi, non tantum pensantes mihi innatam stultitiam; quantum amantes tam secretorutefecerint, posterisque lectionem utilisTu ergo, serve Dei, humiliter lege quae legeris. Rogo vero ut in duo principia hoc opus dividas, quia dictamen illud dum a seipso variatur, turpe est si sub uno principio universum concludatur. Dum enim ego in cella solitaria positus Cantica canticorum exponerem, contigit ut me quidam amici mei supervenientes exponentem invenirent: cumque ea quae jam exposueram per partes legerent, laudavehoc unius inesse dixerunt. Ex illo mox tempore quae memoriae occurrerunt, pro re quam agebam, exempla apposui, quamvis non necessaria mihi esse videbantur. Maxime enim compunctioni in expositione intendens, non probanda, sed interius inserta dixeram; unde postea exempla colligens dum brevitati studeo, strictius exposita minus suavia legenti videntur. Dictaminis itaque varietas, quae exemplorum insertione
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ defectum ⁊ nicium ꝯcorrupti¬
onem sig̾cat q̃ m̾ito homini de¬
putant᷑. Propterea houio decimam
dare deo. ⁊ nouem s̃ retinere p̾cipi¬
tur ut qd bonum ÷ in se a dd̾etͥ
quod uͦ malum ẽ a se esse fateatur.

Expanded text:
habet perfectum et vitium, et corruptionem significat, quae merito homini deputatur. Propterea igitur homo decimam dare Deo, nonam sibi retinere praecipitur, ut quod bonum est in se a Deo esse, quod vero malum est a se esse confiteatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cui om̾i oꝑe
peccati post¬
t̾gum relicto. ꝓfice̾ in optimis
conuenit. ita ut possit ꝓfectus
sui exemplo initare ⁊ illicere
ceteros ad uirtutẽ: p̾cipue per

Expanded text:
 omni opere peccati postergum relicto proficere in optimis conuenit, ita ut possit profectus sui exemplo inuitare et inlicere ceteros ad uirtutem praecipue per
Abbreviated transcription (Latin):
lum ⁊ officium. Ad sacramentum
ptopter erudicionem. ad officium
ꝓpt̾ er̾citationem. Erant enu ħ duo
in niugio. ipsum .s. ꝯiugium.⁊ ipsiꝰ¬
tum erat. Coniugiumꝰ stabat in cõ¬
sensu fedi̾s socialis. officium ꝯiugũ
ꝯstibat in copula carnis. Conugi¬
um sacramentum erat euidam so¬
cietatis spũalis. qͥ ꝑ dilectionẽ erat
int̾ dm̃ z aĩam. it qͣ societate au̾
sponsa erat. ⁊sponsus do. Officium

Expanded text:
solum et ad officium. Ad sacramentum propter eruditionem, et ad officium propter exercitationem. Erant enim duo haec in conjugio ipso: conjugium ipstum erat. Conjugium constabat in consensu foederis socialis, officium conjugii constabat in copula carnis. Conjugium sacramentum fuit cujusdam societatis spiritualis quae per dilectionem erat inter Deum et animam in qua societate anima sponsa erat et sponsus Deus. Offic
Abbreviated transcription (Latin):
ad corꝑis mortem. id seꝑa¬
tionẽ aĩe a corpore. ẽ eã pati¬
unt᷑ qͥ morientes appellantut
nulu bona ẽ. Hab⁊ eũ asꝑũ
sensũ. ⁊ ꝯtͣ natutã is ipsa.
qͣ utr̃ꝙ diuellit᷑. qd̾ fuerat in

Expanded text:
ad corporis mortem, id est separationem animae a corpore, cum eam patiuntur, qui morientes appellantur, nulli bona est. Habet enim asperum sensum et contra naturam uis ipsa, qua utrumque diuellitur, quod fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
eccato
primi
hominiᷤ
actum
esse ut
mors in
munidũ
intrarz
paulus
apostolꝰ
docet.
Per unũ hominem ait pec¬
catũ intͣuit ĩ mũdũ.⁊ per
pcẽm mors. Et ita in om̃s
homines mors ꝑtͣnsiuit.:
in qͦ om̃s peccauert.

Expanded text:
eccato primi hominis actum esse, ut mors in mundum intraret, Paulus apostolus docet: Per unum hominem, ait, peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit, in quo omnes peccave
Abbreviated transcription (Latin):
uit .xu. Quib ex causis tuuor
mortis humane ualeat tẽꝑari.
plectere potiꝰ ꝗͣ timere debea¬
mus: ⁊ qd̾ magnus illic caro¬
rum numerꝰ nos expectet.
ut fiat uoluntas di oremꝰ.⁊
ad tͣnsire ad eũ insistente mor¬
tis metu ñ uolumꝰ c̾ exẽplo
cuiꝰdam frĩs ciu tũti exire
de scło ĩcrepans apparuit xp̃s.¬

Expanded text:
UT XIV. Quibus ex causis timor mortis humanae valet temperari; plecti quam timere debeamus; et quod magnus illic charorum numerus nos exspectet.ut fiat voluntas Dei oramus, et transire ad eum insistente mortis metu nolumus, cum exemplo cujusdam fratris, cui timenti exire de saeculo, increpans apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
cui om̃i oꝑe
peccati post¬
t̾guin telicto. ꝓfice̾ in optimis
conuenit. ita ut possit ꝓfectus
siuu exemplo inuitate ⁊ illicete
ceteros ad uirtutẽ: p̾cipue per
huitulitatis a du̾o nob̾ tͣaitã formã¬

Expanded text:
 omni opere peccati postergum relicto proficere in optimis conuenit, ita ut possit profectus sui exemplo inuitare et inlicere ceteros ad uirtutem praecipue per humilitatis a domino nobis traditam forma
Abbreviated transcription (Latin):
.xui. Q ꝯtͣ sit diu̾ice orationi
nr̃a uoliuitas ꝗͣ doet cotidie
ut fiat uoluntas dĩ oremꝰ.⁊
ad tͣnsire ad eũ insistente mor¬
tis metu ñ uolumꝰ ẽ exẽplo
de scło ĩctepaus apparuit rp̃s.¬

Expanded text:
ia sit Dominicae orationi nostra voluntas, quando et quotidie ut fiat voluntas Dei oramus, et transire ad eum insistente mortis metu nolumus, cum exemplo de saeculo, increpans apparuit Chri
Abbreviated transcription (Latin):
pe eoꝵꝵ ẽẽt exortꝰ. endeiu pena
idine quippe illius. natura
rum dampnatiomu¬
tauit in penus: ut qd̾ pe¬
nalit̾ precessit ĩ pec d cun¬
bus homiuib prim Dis.
etiam naturalit̾ sequeret᷑ ĩ nas¬
centibꝰ ceteris. De qͣlitate creati

Expanded text:
pe esset exortum, eadem poena tudine quippe illius reatus m damnatio mutauit in peius, ut, quod poenaliter praecessit in peccantibus hominibus primis, etiam naturaliter sequeretur in nascentibus ceteris. Neque eni
Abbreviated transcription (Latin):
eccato
primi
homins
actum
esse ut
mors in
intrari
piulus
apostolꝰ
docet.
Per unĩt homineni ait pec¬
catũ utͣuit ĩ mũdũ ⁊ per
pcẽm mors. Et ita in om̃is
homines mors ꝑtͣnsiuit:

Expanded text:
eccato primi hominis actum esse, ut mors in intraret, Paulus apostolus docet: Per unum hominem, ait, peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransi
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nitas sequeret᷑ beata : ino¬
bediẽtes auitẽ mor amplectere¬
pe eoꝵ eẽt erortꝰ. eadem pena
dine quippe illius. natuta¬
rum dampnationt¬
tauit in penis: ut qd̾ pe¬
nalit̾ precessit ĩ pee  cuti¬

Expanded text:
ernitasque beata; inobedientem autem, mors plecterepe esset exortum, eadem poena udine quippe illius reatus naturam damnatio mutavit in pejus, ut quod poenaliter praecessit in peccanti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aliq̃ necessitate. s ppͥa uolũta¬
te peccassr. Iqͥi nec recte fcm. nͦ
pc̾m dici p̃. sñ alicuiꝰ custodra
ł desertione p̾cepti. in ꝑidiso p̃¬
ceptũ ꝯstitutus accopit: ut qͥ
posse ñ mori ⁊posse mori habuit
ii natura. dut exsecutione pre¬
cepti.utalis. ꝓbatus obediens
sie fieret ĩmoitolis. ut mon ul¬
tra ñ poss: aut p̾uaricatione¬

Expanded text:
sitate, sed propria voluntate peccasset. Et quia nec recte factum, nec peccatum dici potest sine alicujus custodia vel desertione praecepti, in paradiso praeceptum constitutus accepit, ut qui posse non mori, et posse mori habuit in natura, aut exsecutione praecepti vitalis probatus obediens, sic fieret immortalis, ut mori ultra non posset; aut praevarication
Abbreviated transcription (Latin):
hono ea natute qͣutate
doeatus ẽ.ut unmortalitatis
ac mnortis ad modũ capax.neo
sic ĩ mortalis fui̾t. ut ⁊̃ si pec¬
carz mou ũ possz. nec ita mor¬
talis. ut si uoluiss peccare
tate donatꝰ ẽ: ut uite aut bentꝰ

Expanded text:
homo ea naturae qualitate creatus est, ut immortalitatis et mortis admodum capax, nec sic immortalis fieret, ut etiamsi peccaret, mori non posset; nec ita mortalis, ut si noluisset peccare, rtate donatus est, ut jure aut beatus
Abbreviated transcription (Latin):
uit .xu. Quib ex causis tumor
mortis humane ualeat tẽꝑati
mus: ⁊ qd̾ magnus illic earo¬
rum numer̾ nos expeclet.
ut fiat uoluntas di̾ oremꝰ.⁊
ad tͣnsite ad eũ insistente mor¬
tis metu n̾ uolumꝰ ẽ exẽplo c¬
ciudam frĩs cui tuũti eeire
de scło ĩcrepans apparuit rp̃s.¬

Expanded text:
UT XIV. Quibus ex causis timor mortis humanae valet temperari; mus; et quod magnus illic charorum numerus nos exspectet.ut fiat voluntas Dei oramus, et transire ad eum insistente mortis metu nolumus, cum exemplo cujusdam fratris, cui timenti exire de saeculo, increpans apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
uequid illud ẽ in moriẽ¬
tibꝰ. qd̾ c̃ gͣui sensu adinut
sensũ. pie fidelit̾q toleratido
aug meritũ patientie. u̾ au¬
fert uocabulũ pene. Ita ẽ ex ho¬
minis pͥmi ꝑpetuata ꝓpagine
pculdubio sit mors pena nas¬
centie tũ si ꝓpietate iusticia¬
q pendat᷑. fit gła reuascentis.
I c̃ sit in ooc peccati tetͥbutio
aliqn̾ ĩpetrat. ut nichil retͥ
buat᷑ peccato. Iteni ex hoc be¬
atus gregonus ait. Seͥptũ ẽ.
Iustꝰ quae̾q morte p̃uentut
fuerit: aĩa eiꝰ in reftigerio
erit. Plechi gͦ qͥ ad ꝑpetuã

Expanded text:
en illud est in morientibus, quod cum graui sensu adimit sensum, pie fideliterque tolerando auget meritum patientiae, non aufert uocabulum poenae. Ita cum ex hominis primi perpetuata propagine procul dubio sit mors poena nascentis. tamen si pro pietate iustitiaque pendatur, fit gloria renascentis; et cum sit mors peccati retributio, aliqibuatur peccato. Ita ex hoc beatus Gregorius dicit: « Scriptum est: Justus qua morte praeventus fuerit, anima ejus in refrigerio erit . Electi
Abbreviated transcription (Latin):
erucifigerent. nos ad eũ acie¬
damꝰ ut corpus xiꝰ ⁊ sanguinẽ eiꝰ
accipiamꝰ. Illi de crucifixo tenebͣ¬
ti st̾.nos manducando crueifix¬
um. ⁊ bibendo illuminamur.

Expanded text:
rucifigerent: nos ad eum accedamus, ut corpus et sanguinem ejus accipiamus. Illi de crucifixo tenebrati sunt: nos manducando crucifixum et bibendo illuminamur.
Abbreviated transcription (Latin):
homo ea natute qͣutate
doeatus ẽ. ut unnortalitatis
ac mortis ad modũ capax. nec
sicĩmortalis fui̾t. ut ⁊̃ si pec¬
carz mou ñ possz. nee ita mor¬
talis. ut si uoluiss peccare
mori sube̾b̾et. Arbitrũ qͦ lib̾¬
tate donatꝰ ẽ:ut uite aut beat᷑
ee̾t qͥ noluiss peccate c̾ poss. aut
ñ aliq̃ necessitate. s ꝓpͥa uolũta¬
te peccass. Iqͥa nec recte fc̃m̃. nͦ
t desertione p̾cepti. ini ꝑdiso p̃¬
ceptũ ꝯstitutus accepit: ut qͥ
posse ñ mori ⁊ posse mori habuit
ii natura. aut exsecutione pre¬
cepti. uitalis. ꝓbatus obedietis
sic fieret ĩmoitalis. ut mon ul¬
tra ñ poss⁊: aut p̾uaricatione

Expanded text:
homo ea naturae qualitate creatus est, ut immortalitatis et mortis admodum capax, nec sic immortalis fieret, ut etiamsi peccaret, mori non posset; nec ita mortalis, ut si noluisset peccare, morti succumberet. Arbitrii quoque libertate donatus est, ut jure aut beatus esset qui noln aliqua necessitate, sed propria voluntate peccasset. Et quia nec recte factum, nec vel desertione praecepti, in paradiso praeceptum constitutus accepit, ut qui posse non mori, et posse mori habuit in natura, aut exsecutione praecepti vitalis probatus obediens, sic fieret immortalis, ut mori ultra non posset; aut praevaricatione
Abbreviated transcription (Latin):
uecordia. si id cco moliris astruere.
ti posse ali eccłam carne ac satgui̾e
a mortius iam ñ morit᷑. mois illi ult᷑
ñ dñabit᷑. Corpu qͥdem ore mandu¬
camꝰ ⁊ bibimꝰ. quotiets de altari diu̾¬
oo ip̃m dtu̾cũ corpꝰ ꝑ manũ sacerdotis
lit̾ sic̃ beatꝰ augꝰtuiꝰ dic̾ in memoria
mundi carne̾ accepit. in eruce pe¬
pendit. resuorer̃. apparuit. ascendit.
Ego sũ inqͥt panis iiuꝰ qͥ de celo des¬
cetidi. s caro ñ descendit detelo. hoc
ẽ cartiẽ assũpsit in t̾ris de uirgu̾.
consors ẽ. diuitutatis ⁊ corporis. Et
tu qͥ accipis carnẽ diuine illiꝰ sub¬
stantie in illo participaris alim̃to.
ueris a me cur dñs d̾s matitia
pluat. Si cognoscis pluit. ⁊ cotidie
pluit de celo manna seriuentib
sibi. Et corporeũ manna hodie in¬
ti res miraculi qͥa uenit qͥ ꝑfectũ
ẽ. ꝑfectũ aut̃ paru de celo corpus
ex iuirgine. de qͦ satis eugłm te
docet. qͣnto p̾stantiora hec suꝑio¬
ribus

Expanded text:
uecordia, si iccirco moliaris astruere non posse ali ecclesiam carne ac sanguine ex mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Corporali quidem ore manducamus et bibimus, quoties de altari Dominico, ipsum Dominicum corpus per manum sacerdotis liter, sicut beatus Augustinus dicit, in memoria mundi carnem accepit, in cruce pependit, resurrexit, apparuit, ascendit. Ego sum, inquit, panis vivus qui de coelo descendi : sed caro non descendit de coelo, hoc est carnem assumpsit consors est diuinitatis et corporis. Et tu qui accipis carnem, diuine eius substantie in illo participaris alimento. Queris a me cur dominus deus manna pluat. Si cognoscis pluit, et cotidie pluit de celo manna seruientibus sibi. Et corporeum quidem illud manna hodie ti res miraculi, quia uenit quod perfectum est. Perfectum autem panis de celo, corpus ex uirgine est de quo satis euangelium te docet. Quanto prestantiora hec superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
ebant. Qm̃ panis efficiat᷑ caro ui¬
essentialit̾ nnutata natã ł ut tum
u secessũ uadant more ciboꝵ com¬
mmutuũ. iust̾ qͥ ex fide uiut. scru¬
tari arguiñtis ⁊ ꝯciꝑe ratiõe u̾ qͥ¬
rit. Mauul enĩ celestib misperu
nc̾ fidẽ adhibete. ut ad fidĩ p̾mua¬

Expanded text:
iciatur caro, viessentialiter mutata natura, vel utrum in secessum vadant more ciborum communium, justus qui ex fide vivit , scrutari argumentis, et concipere ratione non quaerit. Mavult enim coelestibus mysteriis nunc fidem adhibere, ut ad fidei p
Abbreviated transcription (Latin):
uiequid illud ẽ in moriẽ¬
tibꝰ. qd̾ ẽ gͣui sensu adimut
sensũ: pie fidelit̾q tolerando
auq⁊ meritũ patientie. n̾ au¬
fert uocabulũ pene. Ita e̾ ex ho¬
mius pͥmi ꝑpetuata ꝓpagine
ꝓculdubio sit mos peua nas¬
contio tũ si ꝓpietate iusticia¬
q pendat᷑. fit gła teuascentis.
Ic̃ sit nices peceati retͥbunio:
aliqn̾ ĩpetrat. ut nichil retͥ¬
buat᷑ peccato. Item ex hoc be¬
atus gregonus ait. Scͥptũ ẽ.
Iustꝰ quae̾q morte p̃uentus
fuerit: aĩa eiꝰ in reftigerio
erit. Plecli gͦ qͥ ad ꝑpetuã
uitã tendunt. qͥd ei obest si
ad modicũ dure monantut
ꝑa licet mininia : q̃ ĩ cadem

Expanded text:
en illud est in morientibus, quod cum graui sensu adimit sensum, pie fideliterque tolerando auget meritum patientiae, non aufert uocabulum poenae. Ita cum ex hominis primi perpetuata propagine procul dubio sit mors poena nascentis. tamen si pro pietate iustitiaque pendatur, fit gloria renascentis; et cum sit mors peccati raliquando impetrat, ut nihil retribuatur peccato. Ita ex hoc beatus Gregorius dicit: « Scriptum est: Justus qua morte praeventus fuerit, anima ejus in refrigerio erit . Electi vitam tendunt, quid eis obest si ad modicum dure moriantur? pa, licet minima, quae in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
one inconstans ꝑ rerũ raptꝰ uarictatẽ defluxit. Multũ
exx sua natura splendorẽ possidet anima. s fuscatur cõ¬
mixtione carnis: qua retinetur inclusa. Ex eius enĩ par¬
te uertitur. ad peceandi infirmitatẽ: salomone dicen¬

Expanded text:
one inconstans per rerum raptus varietatem defluxit. Multum one inconstans per rerum raptus varietatem defluxit. Multum quidem ex sua natura splendorem possidet anima, sed fuscatur commistione carnis, qua retinetur inclusa. Ex ejus enim parte vertitur ad peccandi infirmitatem, Salomone te
Abbreviated transcription (Latin):
ortꝰ & obitus. ꝑpetua quib ortꝰ ñ terminꝰ : sempiterna
quib nec ortus nec terminꝰ. Animã ñ esse partẽ diui¬
nȩ substantiȩ uł naturȩ. nec esse eã priusquã corpori
cui admisceri uidetur. Philosophorũ sententie dicuñ
esse animã priusquã nascatur in corpore. Qd uerũ
esse nullis appbatur indiciis. Nam utrũ atitea fus
illa aliqͥd sentire possunt. qͥ auctorẽ ad cuiꝰ imaginem
facta ẽ ñ nouert̃: & ideo multa errore dignadixert̃.
Mutabił est anima ñ localit᷑ s temporalit᷑ suis affecti¬
onib. Corpꝰ autẽ & loco & tẽpore mutabile. qͥa &e tẽpo¬
re mutat᷑: & loco uariat᷑. Qđ est ad corpꝰ mutatiolo¬
corr. hoc ẽ ad amimũ mutabilitas cogitationũ. Quȩ
narictas malȩ mutationis tunc menti inhesit. qͣn¬
doabȩt̾noꝵ cõtẽplatione primꝰ homo recedens.¬
in illo stare noluit a quo male recessit: & iusta dampnati¬

Expanded text:
ortus et obitus; perpetua quibus ortus, non terminus; sempiterna, ortus et obitus; perpetua quibus ortus, non terminus; sempiterna, quibus nec ortus, nec terminus. 4. Animam non esse partem divinae substantiae, vel naturae; nec esse eam priusquam corpori cui admisceri videtur. Philosophorum sententiae dicunt esse animam, priusquam nascatur in corpore. Quod verum esse nullis approbatur indiciis. Nam utrum antea fuissilla aliquid recte sentire possunt, qui auctorem ad cujus imaginem facta est non noverunt? Et ideo multa errore digna dixerunt. 6. Mutabilis est anima, non localiter, sed temporaliter, suis affectionibus. Corpus autem, et loco, ere mutatur et loco variatur. Quod est ad corpus mutatio locorum, hoc est ad animam mutabilitas cogitationum. Quae varietas malae motionis tunc menti adhaesit, quando ab aeternorum contemplatione primus homo recedensin illo stare noluit, a quo male recessit; et justa damnati
Abbreviated transcription (Latin):
arequie manet. Quãuis eadẽ mutabilitas ñ sit horisꝰ¬
ni c̃creata: s ꝓmerito pͥmę p̾uaricationis illi accesse¬
rit.iã tamen naturał facta ẽ: quia originalit᷑ a pͥmo
homine sicut & mors in om̃s homines transiuit. N.¬
corpꝰ mortuũ ẽ sine anima. ita anima mortu¬
a est sine dõ. Anima hominis ñ ẽ homo. s corpꝰ qđ
ex humo factũ est: id tantũ homo ẽ. In habitatdo
autẽ in corpore anima ex ipso participio carnis ho¬
minis nomen accepit.sicut & apłs interiorẽ hominẽ
dicit. animã ñ carnẽ. condesse ad dĩ imaginem
Male gͦ a quib dam creditur animã hominis esse corpo
tabilis ut dẽ esset. tamen incorporea ut ds̃ excisteret.
Sicut angli ita sunt & animȩ. Habent enĩ initiũ: fi¬
nẽ nullũ. Nam qͥdam in reb temporalia sunt: quȩdã
ꝑpetua. quȩdã uͦ sempit̾na. Temporalia sunt qͥb in est

Expanded text:
a requie manet. Quamvis eadem mutabilitas non sit homia requie manet. Quamvis eadem mutabilitas non sit homini concreata, sed pro merito primae praevaricationis illi accesserit, jam tamen naturalis facta est, quia originaliter, a primo homine, sicut et mors, in omnes homines transit. corpus mortuum est sine anima, ita anima mortua est sine Deo. 2. Anima hominis non est homo, sed corpus, quod ex humo factum est, id tantum homo est. Inhabitando autem in corpore anima, ex ipso participio carnis hominis nomen accepit, sicut Apostolus interiorem hominem dicit animam, non carnem, conditam esse ad DMale ergo a quibusdam creditur, animam hominis esse corportabilis ut Deus esset, tamen incorporea, ut Deus, existeret. Sicut angeli, ita et animae: habent enim initium, finem nullum. Nam quaedam in rebus temporalia sunt; quaedam vero sempiterna. Temporalia sunt quibus inest
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsi sunt cibus illoꝵ. Quia praua uoluntate ad itia
collabim᷑ recte ad bene agendũ cũ labore consurgi¬
mus. Quod ñ ita esset. si delectatio primoꝵ hominũ
uelle sufficeret. & sine difficultate statĩ actio obtem¬
peraret. Diuisio & pugna ut sit in hominis animo.
pena peccati est ex primo homine in om̃s eius filios ꝓpa¬
gata. ut q noluit esse cũ dõ unitꝰ: esset insemet ipso diui¬
sus. Et qͥ imꝑanti dño noluit esse subiectꝰ. fieret sibimet¬
ipsorebellis atq contrariꝰ. Unde nec sibi potłut subiu¬
gari. sipriꝰ dõ ñ fuerit subiugatꝰ : sibiq seruiet nolens.
humanũ deflux̃ genꝰ : dũ se ab una stabili semꝑq ma¬
nente diuinitatis soliditate subtraxit. Nã dũ opus
qđ libet appetit. qͣsi ut ibi iã reqͥem mentis infigat: dũ
ei ñ sufficit. mutata intentione al alias atq alias acti¬
ones transit. Dũq ꝑdiuersa requiẽ solidã querit nec
inuenit. in labore miser & uarietate uiuit: & uacuus

Expanded text:
 ipsi sunt cibus diaboli. 8. Quia prava voluntate ad ima collabimur, recte ad bene agendum cum labore consurgimus: quod non ita esset, si delectatio flagitium primovelle sufficeret, et sine difficultate statim actio obtemperaret. 9. Divisio et pugna, ut sit in hominis animo, poena peccati est, ex primo homine in omnes ejus filios propagata, ut qui noluit cum Deo esse unitus, esset in semetipso divisus, et qui imperanti Domino noluit esse subjectus, fieret sibimetipsi rebellis atque contrarius. Unde nec sibi poterit subjugari, si prius Deo non fuerit subjugatus, sibique serviet nolens, humanum defluxit genus, dum se ab una stabili semperque manente divinitatis soliditate subtraxit! Nam dum opus quodlibet appetit, quasi ibi jam requiem mentis infigit. Sed dum ei non sufficit, mutata intentione, ad alias atque alias actiones transit; dumque per diversa requiem solidam quaerit, nec invenit, in labore miser et varietate vivit, et vacuus