comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N inuisti eũ paulominus adõ. gła & de¬
core coronabis eum.
Dabis ei potestatẽ suꝑ oꝑa manuũ tua¬
rũ. cuncta posusti subpedib eiꝰ oues
& arm̃ta omã insuꝑ & animalia agri.
Aues cęli & pisces maris. qui ꝑtranse¬
unt semitas ponti.
Dnẽ dominator nr̃. quã grande ẽ nom̃¬

Expanded text:
minuisti eum paulo minus a Deo, gloria et decore coronabis eum. Dabis ei potestatem super opera manuum tuarum, cuncta posuisti sub pedibus ejus. Oves et armenta omnia, insuper et animalia agri. Aves coeli et pisces maris, qui pertranseunt semitas marium. Domine dominator noster, quam grande est nom
Abbreviated transcription (Latin):
Et inipso p̃parauit uasa mortis. sagittas
suas ad cõburendũ oꝑatus ẽ.
E cce parturit iniquitatẽ. & concepto do¬
lore peperit mendaciũ.
Lacũ aperuit & effodit eũ. & incidet
in interitũ quẽ oꝑatus ẽ.

Expanded text:
Et in ipso paravit vasa mortis, sagittas suas ad comburendum operatus est. Ecce parturit iniquitatem, et concepto dolore, peperit mendacium. Lacum aperuit, et effodit eum, et incidet in interitum quem operatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
a dorate pure. neforte irascatur & peres¬
Cũ exarserit post paululũ furor eun
Nẽ quid multiplieati sunt hos¬
tes mer multi consurgunt ad¬
M ulti dicunt anim& meȩ. ñ est salus

Expanded text:
Adorate pure ne forte irascatur, eCum exarserit post paululum furor ejusne, quare multiplicati sunt hostes mei. multi consurgunt adMulti dicunt animae meae, Non est salus
Abbreviated transcription (Latin):
Et anima mea turbata ẽ ualde. & tu
ferno aut̃ quis confitebit᷑ tibi:
Laboraui ingemitu meo. natare faciã
Recedite a me om̃s qui oꝑamini iniqͥtatẽ.
qm̃ exaudiuit dñs uocẽ fletus mei.
Audiuit dñs dep̃cationẽ meã. dñs orationẽ
Confundant᷑ & conturbentur uehement᷑

Expanded text:
ta Al. turbata est valde, et tu, ferno quis confitebitur tibi? Laboravi in gemitu meo, natare faciam Recedite a me omnes, qui operamini iniquitatem, quia audivit Dominus vocem fletus mei. Audivit Dominus deprecationem meam, Dominus orationem Confundantur et conturbentur ve
Abbreviated transcription (Latin):
Fllii uiri. usquequo incliti mei ignomi¬
niose diligitis uanitatẽ. querentes m̃¬
Irascimini & nolite peccare.
Lo quimini incordib ur̃is suꝑ cubilia
Sacrificate sacrificiũ iusticiae & fidite
Leua suꝑ nos lum̃ uultus tui dñe. de¬
In tempore frumentũ & uinũ eoꝵ mul¬
Inpace simul requiescã & dormiã. qͥa¬

Expanded text:
Filii uiri, usquequo, incliti mei, ignominiose diligitis uanitatem quaerentes mIrascimini et nolite peccare: loquimini in cordibus uestris super cubilia sacrificate sacrificium iustitiae et confidite leva super nos lucem vultus tui, Domine. Dempore frumentum et vinum eorum mulIn pace simul requiescam et dormiam, q
Abbreviated transcription (Latin):
gitte potentis acute. cũ carbonibus
iumperoꝵ. Heu mͥ quia peregrina¬
tio mea ꝓ longata ẽ. habitaui cũ ta¬
bernaculis cedar. Multũ peregrinata
ẽ anima mea. cũ odientib pacem.
Ego pacifica loquebar. & illi bellantia

Expanded text:
entis acutae, cum carbonibus juniperorum. Heu mihi quia peregrinatio mea prolongata est: habitavi cum tabernaculis Cedar. Multum peregrina est anima mea, cum odientibus pacem. Ego pacifica loquebar, et illi bellantia.
Abbreviated transcription (Latin):
bo aut̃ ephesi: usq ad pente costen.
Hostium enĩ michi aꝑtum ẽ mag¬
num & euidens: & aduersarii mul¬
ti. Si aut̃ uenerit timotheus: uidete
ut sine timore sit apud uos. Opus
enĩ dñi oꝑatur: sic̃ ego. Nequis ergo
illum sꝑnat. Deducite aut̃ illum in
pace: ut ueniat ad me. Expecto enĩ:
cũ fr̃ib illũ. De apollo aut̃ frẽ no¬

Expanded text:
usque ad Pentecosten. Ostium enim mihi apertum est magnum, et evidens, et adversarii multi. Si autem venerit Timotheus, videte ut sine timore sit apud vos: opus enim Domini operatur sicut et ego. Ne quis ergo illum spernat: deducite autem illum in pace, ut veniat ad me: exspecto enim illum cum fratribus. De Apollo autem fratre vo
Abbreviated transcription (Latin):
steriũ scõꝵ ordinauerunt se ipsos.
ut & uos subditi sitis euismodi. & om̃i
deo aut̃ in presentia stephane: & for¬
tunati & achaici : qm̃ id quod uobis
deerat ipsi suppleuerunt. Re fecert̃
clesie asie salutant uos in dño multũ
priscilla & aquila. cũ domestica sua
eccła: apud quos etiam hospitor. Sa¬

Expanded text:
se ipsos ut et vos subditi sitis eiusmodi et omni deo autem in praesentia Stephanae et Fortunati et Achaici quoniam id quod vobis deerat ipsi suppleverunt refecerunt eclesiae Asiae salutant vos in Domino multum Aquila et Prisca cum domestica sua ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ecollectis aut̃ quae fiunt in scĩs:
sicut ordinaui ecclesiis galatiȩ: ita
& uos facite. Per unã sabbati. unusqͥs¬
q ur̃m apud se ponat recondens qđ
ei placuerit: ut ñ cũ uenero tunc col¬
lecte fiant. Cũ aut̃ presens fuero:
quoscũq ꝓbaueritis ꝑepłas hos mit¬
tam ꝑferre grãm uram in ierłm.
Quod si dignũ fuerit ut & ego eam:
mecum ibunt. Ueniam aut̃ aduos.
cũ macedoniã ꝑtransiero. Nam mace¬
doniã ꝑtransibo apud aut̃ uos forsi¬
tan manebo. uł etiã hiemabo: ut uoᷤ¬

Expanded text:
collectis autem, quae fiunt in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. per unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat, recondens quod - ei bene placuerit, ut non, cum uenero, tunc collectae fiant. cum autem praesens fuero, quos probaueritis per epistulas, hos mittam perferre gratiam uestram in Hierusalem. quod si dignum fuerit ut ego eam, mecum ibunt. ueniam autem . ad uos, cum Machedoniam pertransiero. nam Machedoniam pertransibo. apud uos etiam forsitan remanebo, u
Abbreviated transcription (Latin):
est consiliũ & equitas: mea ẽ pruden¬
tia. mea ẽ fortitudo. Per me regeᷤ reg¬
nant: & legum conditoreᷤᷤ iusta decer¬
nunt. Per me principe imꝑant: &.
potentes decernunt iusticiã. Ego ch¬

Expanded text:
est consilium et aequitas, mea prudentia, mea est fortitudo: per me reges regnant, et legum conditores justa decernunt: per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Iusti sunt om̃s sermones mei: non
ẽ in eis prauũ quid neq ꝑuersum.
Rec̾ti sunt intelligentib. & equi in¬
uenientib scientiam. xxi.¬
ccipite disciplinã meã. & ñ pecu¬

Expanded text:
iusti sunt omnes sermones mei non est in eis pravum quid neque perversum recti sunt intellegentibus et aequi invenientibus scientiam accipite disciplinam meam et non pecu
Abbreviated transcription (Latin):
Aui diligit disciplinã diligit scien¬
tiã: qui aut̃ odit increpationes in¬
sipiens ẽ. Qui bonus ẽ hauriet a
dño gram: qui aut̃ confidit cogi¬
tationib impie agit. Non robora¬
bitur homo eximpietate: & radix
iustoꝵ ñ cõmouebitur. Alulier di¬
ligens corona ẽ uiro suo: & putre¬
do in ossib eius quæ confusione¬

Expanded text:
scientiam qui autem odit increpationes insipiens est qui bonus est hauriet a Domino gratiam qui autem confidit cogitationibus suis impie agit non roborabitur homo ex impietate et radix iustorum non commovebitur mulier diligens corona viro suo et putredo in ossib
Abbreviated transcription (Latin):
turit sapientiã : lingua prauoꝵ
ꝑibit. Labia iusti considerant pla¬
tatera dolosa abhominatio apud
dnm̃: & pondus equũ uoluntas
eius. Ubi fuerit suꝑbia ibi erit &
contumelia: ubi aut᷑ humilitas
ibi & sapientia. Simplicitas iustoꝵ
diriget eos: & supplantatio ꝑuer̃

Expanded text:
 lingua pravorum peribit labia iusti considerant platatera dolosa abominatio apud Dominum et pondus aequum voluntas eius ubi fuerit superbia ibi erit et contumelia ubi autem humilitas ibi et sapientia simplicitas iustorum diriget e
Abbreviated transcription (Latin):
uia. eius. Lex sapientis. fons uitae.
ut declinet a ruma mortis. Doc¬
trina bona dabit grãm: initine¬
re contemptoꝵ uorago. Astutus
om̃a agit eũ consilio: qui aut̃ fa¬
tuus ẽ aꝑit stulticiã. Nuntius i¬
pii cadet in malũ: legatus fideliꝰ
sanitas. Egestas & ignominia ei
qui deseritꝰ disciplinã: qui aut̃ ad¬
qui escit arguenti glorificabitur.
Desideriũ si compleatur delectat
animã. de testantur stulti eos qui
fugiunt mala. Qui cũ sapientib
graditur sapiens erit: amicꝰ stul¬
toꝵ efficietur similis. Peccatorẽ
ꝑ sequent᷑ malũ: & iustis retribu¬
entur bona. Bonus relinquet he¬
redes filios & nepotes: & custoditur
iusto substantia peccatoris. Multi
cibi in noualib patrũ: & alii con¬
gregantur alsq iudicio. Qui parcit
uirgȩ sux odit. suũ: qui aut̃ diligit
eum in stant̾ erudit. Iustus come¬
dit & replet aninã suã: uent̃ aut̃

Expanded text:
ntis fons vitae ut declinet a ruina mortis doctrina bona dabit gratiam in itinere contemptorum vorago astutus omnia agit cum consilio qui autem fatuus est aperit stultitiam nuntius impii cadet in malum legatus fidelis sanitas egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam qui autem adquieDesiderium si compleatur, delectat animam: detestantur stulti eos, qui fugiunt mala. Qui cum sapientibus graditur, sapiens erit: amicus stultorum efficietur similis. Peccatores persequitur malum, et justis retribuentur bona. Bonus relinquit haeredes filios, et nepotes: et custoditur justo substantia peccatoris. Multi cibi in novalibus patrum: et aliis congregantur absque judicio. Qui parcit virgae, odit filium suum: qui autem diligit illum, instanter erudit. Justus comedit, et replet animam s
Abbreviated transcription (Latin):
tam uiã meã. Coequans pedeᷤᷤ meos
ceruis. & suꝑ excelsa statuens me.
Docens manius maas adp̾liũ. & compo¬
tudo tua multiplicauit me. Dilata¬
bis gressus meos subtus mẽ. & non
nec consumã eos. Cedam eos & non

Expanded text:
iam meam. Coaequans pedes meos cervis, et super excelsa mea statuens me. Docens manus meas ad praelium, et compotudo tua multiplicavit me. Dilatabis gressus meos subtus me et non nec consumam eos consumam eos et con
Abbreviated transcription (Latin):
oculos suos & uiderunt: & ecce tu¬
mutus & apparatus multus. Et spon¬
fui ꝓcessit & amici eius. & fr̃s eius
obiuã illis: cũ timpanis & musicis
& armis multis. Et surrexerunt ad
eos cũ in sidiis & occiderunt eos &
ceciderunt uulnerati multi. & resi¬
dui fugerunt in montẽ: Et aceeꝑunt
om̃a spolia eoꝵ. & conuersae st̃ nup¬
tix in luctũ. & uox musicoꝵ ipsoꝵ
in lamentũ: & uindicauert̃ uindictã

Expanded text:
oculos suos et viderunt et ecce tuoculos suos et viderunt et ecce tumultus et adparatus multus et sponsus processit et amici eius et fratres eius obviam illis cum tympanis et musicis et armis multis et surrexerunt ad eos cum insidiis et occiderunt eos et ceciderunt multi vulnerati et residui fugerunt in montem et acceperunt omnia spolia eorum et conversae sunt nuptiae in luctum et vox musicorum ipsorum in
Abbreviated transcription (Latin):
pem & ducem ꝓeo: ad bellandũ
tꝰ suscepit ionathas tempore illo
principatum: & surrexit loco
iude fr̃is sui. Et cognouit baechidẽ.
& querebat eũ occidere. Et cognorit
ionathas & symon fr̃ eius & om̃s
qui cũ eo erant. & fugerunt in de¬
sertũ thecue: & consederunt ad a¬
quã lacus asphar. Et cognouit bac¬
chides & die sabbatoꝵ uenit ipse
& om̃is exercitus eius transiordanẽ:
Et misit frẽm suũ ducẽ popłi. & ro¬
gauit nabatheos amicos suos ut cõ¬
mendaret illis apparatũ suũ. qͥ erat
copiosus. Et exierunt filii iambri
exnadaba & cõprehendert̃ ioħem
& om̃a quae habebat: & abiert̃ ha¬
bentes ea. Post hec uerba renuncia¬
tũ est ionathe & symoni frĩ eius.
quia filii iambri faciunt nuptias
magnas. & ducunt sponsã exnada¬
ba filiã unius de magnis principi¬
bus chanaan: cũ ambitione magna.
Et recordati sunt sanguinis ioħis friˢ
sui: & ascendert̃ & absconderunt se
sub tegum̃to montis. Et leuauerunt

Expanded text:
cipem et ducem ad bellandum cipem et ducem ad bellandum et suscepit Ionathas tempore illo principatum et surrexit loco Iudae fratris sui et cognovit Bacchides et quaerebat eum occidere et cognovit Ionathas et Simon frater eius et omnes qui cum eo erant et fugerunt in desertum Thecuae et consederunt ad aquam lacus Asphar et cognovit Bacchides et die sabbatorum venit ipse et omnis exercitus eius trans Iordanem et misit fratrem suum ducem populi et rogavit Nabatheos amicos suos ut commendaret illis adparatum suum qui erat copiosus et exierunt filii Iambri ex Madabas et conprehenderunt Iohannem et omnia quae habebat et abierunt habentes ea post haec verba renuntiatum est Ionathae et Simoni fratri eius quia filii Iambri faciunt nuptias magnas et ducunt sponsam ex Nadaba filiam unius de magnis principibus Chanaan cum ambitione magna et recordati sunt sanguinis Iohannis fratris sui et ascenderunt et absconderunt se sub tegumento montis et levaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
plancꝰtu magno: & lugebant dies mul¬
tos & dixerunt. Quomͦ cecidit porenꝰ.
qui saluũ faciebat isrl. Et cȩtera uer¬
ba iudae & belloꝵ & uirtutũ quas
fecit. non st̃ descripta: multa enm
t factum ẽ post obitũ iudae emer¬
serunt iniqui in om̃ib finib isfł̃
& exorti sunt om̃s qui oꝑabant᷑ in¬
quitatẽ. Indieb illis facta ẽ famẽ
magna ualde: & tradidit se bacchi¬
di om̃is regio eoꝵ cũ ipsis. Et elegit
bacchides impios uiros: & constitutt
eos domins regionis. Et ex quireban
& ꝑ scrutabantur amicos uidae. &
ad ducebant eos ad bacchidẽ: & un¬
dicabat inillos. & illudebat. Et facta
ẽ tribulatio magna misrł: qualis
non fuit ex qua die ñ est ꝓpħa uisus
misrł. Et congregati sunt᷑ om̃s anici
iudae: & dixerunt ionathe: Ex que
fr̃ tuus iudas defunc̾tus ẽ. uir si¬
milis ei non ẽ qui exeat contra in¬
inicos baechidem & eos qui mimi¬
ci sunt gertis nrãe:. Nunc itaꝙ a
eligimus hodie esse nobis inprin¬

Expanded text:
no et lugebant dies multos et dixerunt quomodo cecidit potens qui salvum faciebat Israhel et cetera verba Iudae bellorum et virtutum quas fecit non sunt descripta multa enim t factum est post obitum Iudae emerserunt iniqui in omnibus finibus Israhel et exorti sunt omnes qui operabantur iniquitatem in diebus illis facta est fames magna valde et tradidit se Bacchidi omnis regio eorum cum ipsis et elegit Bacchides impios viros et constituit eos dominos regionis et exquirebant et perscrutabantur amicos Iudae et adducebant eos ad Bacchidem et vindicabat in illos et inludebat et facta est tribulatio magna in Israhel qualis non fuit ex qua die non est visusIsrahel et congregati sunt omnes amici Iudae et dixerunt Ionathae ex quo frater tuus Iudas defunctus est vir similis ei non est qui exeat contra inimicos Bacchidem et eos qui inimici sunt genti nostrae nunc itaque te elegimus hodie esse nobis prin
Abbreviated transcription (Latin):
nemus contra inimicos nr̃os. Non ẽ
enĩ hodie sic̃ heri & nudiustercͥus.
Ecce enĩ bellum exaduerso. aquae
uero iordanis hinc & inde. & ripȩ
& paludes & saltus: & non ẽ locus di¬
uertendi. Nunc ergo clamate incęlũ:
ut liberemim demanu inimicoꝵ. ur̃oꝵ.
Et cõmissũ est bellũ. Et extendit iona¬
thas manũ suã ꝑcutere bacchidẽ: &
diuertit abeo retro. Et disilit ionat¬
han: & transnatauert̃ adeos iordanẽ.
Et cȩciderunt de parte bacchidis die
illa mille uiri: & reuersi sunt ierłm.
Et edificauerunt ciuitates munitas
in iudea. munitionẽ quae erat in ie¬
richo. & in ammaũ. & in bethoro. &
bethel. & in tãnathã. & phara. & thopo.
muris excelsis & portis & seris. Et po¬
suit custodiã ieis: ut inimicicias ex¬
ercerent inisrł. Et muniuit cuitatẽ
bethsurã & gatara. & arcẽ: & posuit
ineis amalia & apparatũ escarũ. Et
accepit filios principũ regionis obsi¬
des: & posuit eos in arce ierłm in

Expanded text:
tra inimicos nostros non est enim hodie sicut heri et nudius tertius ecce enim bellum ex adverso aqua vero Iordanis hinc et inde et ripae et paludes et saltus et non est locus devertendi nunc ergo clamate in caelum ut liberemini de manu inimicorum vestrorum et commissum est bellum et extendit Ionatha manum suam percutere Bacchidem et devertit ab eo retro et desiluit Ionathan et transnataverunt ad eos Iordanem et ceciderunt de parte Bacchidis die illa mille viri et reversi sunt Hierusalem et aedificaverunt civitates munitas in Iudaea munitionem quae erat in Hiericho et in Ammaum et in Bethoron et Bethel et Tamnatan et Phara et Thopo muris excelsis et portis et seris et posuit custodiam in eis ut inimicitias exercerent in Israhel et munivit civitatem Bethsuram et Gazara et arcem et posuit in eis auxilia et adparatum escarum et accepit filios principum regionis obsides et posuit eos in arce in
Abbreviated transcription (Latin):
tamur ad fr̃s nros: & tunc pugna¬
bimus aduersus eos. Nunc aut̃ pau¬
ci sumus. Et ait iudas. Absit istam
rẽ facere: ut fugiamus abeis. Et si ap
⁊ mouit exercitus de castris & ste¬
terunt illis obuiã. Et diuisert equi¬
tes in duas partes & fundibularii. &
sagittarii preibant exercitum. & pri¬
mi certaminis om̃s potentes. Bacchi¬
des aut̃ erat indextro cornu. Et ꝑxi¬
mauit legio exduab partib & clama¬
bant tubis. Exclamauerunt aut̃ & qͥ
erant exparte iudae &iam ipsi: & cõ¬
mota est terra auocẽ exercituũ. Et cõ¬
missũ ẽ preliũ amane usq aduesperã.
Et uidit uidas quia firmior ẽ parsex¬
ercitus bacchidis indextris: & conue¬
nerunt cũ ipso om̃s constantẽ corde
& contrita ẽ dextera pars abeis: & ꝑ¬
secutus est eos usq ad montẽ aroti
Et qui insinistro cornu erant uidert̃
qđ contritũ ẽ dextrum cornu. & se¬
cuti sunt uidã: & eos qui cũ eo erat

Expanded text:
temur ad fratres nostros et pugnatemur ad fratres nostros et pugnabimus adversus eos nos autem pauci sumus et ait Iudas absit istam rem facere ut fugiamus ab eis et si adprt movit exercitus de castris et steterunt illis obviam et divisi sunt equites in duas partes et fundibalarii et sagittarii praeibant exercitum et primi certaminis omnes potentes Bacchides autem erat in dextro cornu et proximavit legio ex duabus partibus et clamabant tubis exclamaverunt autem et hii qui erant ex parte Iudae etiam ipsi et commota est terra a voce exercituum et commissum est proelium a mane usque ad vesperam et vidit Iudas quia firmior est pars exercitus Bacchidis in dextris et convenerunt cum ipso omnes constantes corde et contrita est dextra pars ab eis et persecutus est eos usque ad montem Azoti et qui in sinistro cornu erant viderunt quod contritum est dextrum cornu et secuti sunt post Iudam et qui cum ipso erant
Abbreviated transcription (Latin):
cornu cũ illis. Et abiert̃ uiã quae du¬
cit in galgala. & castra posuerunt
in m̾seloth. quae est in arbellis. & oc¬
eupauerunt eam: & ꝑ emert̃ animus¬
hominũ multas. Et iñse primo an¬
ni centesimi quinquagesim & scdi
applicuerunt exercitũ adierłm: &
surrexerunt & abierunt inberea ui¬
ginta milia iuroꝵ. & duo milia equi¬
tũ. Et iudas castra posuerat in lay¬
sa: & tria milia uiri cũ eo electi.
Et uiderunt multitudinẽ exercituᷤ
quia mutti sunt: & timuerunt ual¬
de. Et multi sub traxerunt se de ca¬
ftris: & non remanserunt exeis nisi
octingenti uiri. Et uidit iudas quod
defluxisset exercitus suus. & bellum
ꝑurgebat eũ confractus ẽ corde qͥa
non habebat tempus congregandi
eos & dissolutus ẽ. Et dixit᷑ his qui re¬
sidui erant. Surgamus & eamus ad
ad uersarios nr̃os: si poterimus pu¬
gnare aduersus eos. Et auertebant
eũ dicentes. Non poterimus. sed libe¬
remus animas nrãs modo & reuer¬

Expanded text:
cornu cum illis et abierunt viam quae ducornu cum illis et abierunt viam quae ducit in Galgala et castra posuerunt in Mesaloth quae est in Arbellis et occupaverunt eam et peremerunt animashominum multas et mense primo anni centesimi quinquagesimi et secundi adplicuerunt exercitum ad Hierusalem et surrexerunt et abierunt in Berea viginti milia virorum et duo milia equitum et Iudas castra posuerat in Laisa et tria milia viri cum eo electi et viderunt multitudinem exercitus quia multi sunt et timuerunt valde et multi subtraxerunt se de castris et non remanserunt ex eis nisi octingenti viri et vidit Iudas quod defluxit exercitus suus et bellum perurguebat eum confractus est corde quia non habebat tempus congregandi eos et dissolutus est et dixit his qui residui erant surgamus et eamus ad adversarios nostros si poterimus pugnare adversus eos et avertebant eum dicentes non poterimus sed liberemus animas nostras modo et rever
Abbreviated transcription (Latin):
naues. sicut placuit romanis: & cu¬
stodient mandata eoꝵ. nichil abeis
accipientes. Similit̾ aut̃ & si genti
iudeoꝵ prius acciderit bellũ. ad¬
iuuabunt romani exanimo ꝓ ut
tempus ei ꝑmiserit. Et ad iuuantib
ñ dabitur triticũ. arma. pecunia
naues. ficut placuit romanis: & cu¬
stodient mandata eoꝵ absq dolo.
Scđ̾m hec uerba. confittuerunt ro¬
mani popło iudeoꝵ. Quod si post
hȩc uerba. hii aut illi addere uel
demere ad hec aliquid uoluerint.
faciant exꝓposito suo: & quaecũq
ad diderint. uł dempserint. rata
erunt. Sed & demalis quae deme¬
trius rex fecit in eos. scripsimus ei
dicentes. Quare grauasti iugũ tuũ
ergo iterũ adierint nos aduersũ te.
faciemus illis iudiciũ: & pugnabi¬
mus tecũ mari terraq xxui.¬
Ntea ubi audiuit demetrius. quia
cȩcidit nichanor & exercitus eius
in p̃lio: apposuit bacchidẽ & alchimũ
rursum mittere iudeã. & dextrum

Expanded text:
naves sicut placuit Romanis et cunaves sicut placuit Romanis et custodient mandata eorum nihil ab eis accipientes similiter autem et si genti Iudaeorum prius acciderit bellum adiuvabunt Romani ex animo prout eis tempus permiserit et adiuvantibus non dabitur triticum arma pecunia naves sicut placuit Romanis et custodiant mandata eorum absque dolo secundum haec verba constituerunt Romani populo Iudaeorum quod si post haec verba hii aut illi addere vel demere ad haec aliquid voluerint facient ex proposito suo et quaecumque addiderint vel dempserint rata erunt sed et de malis quae Demetrius rex fecit in eos scripsimus ei dicentes quare gravasti iugum tuum ergo iterum adierint nos adversum te faciemus illis iudicium et pugnabimus tecum mari terraque interea ubi audivit Demetrius quia cecidit Nicanor et exercitus eius in proelio adposuit Bacchidem et Alchimum rursum mittere in Iudaeam et dextrum
Abbreviated transcription (Latin):
ioħis filii iacob. & iasonẽ filiũ
eleazari. & misit eos romã. constitu¬
ere cũ illis amiciciã & societatem.
& ut auferrent abeis iugũ grecoꝵ
quia uiderunt qđ inseruitutẽ pre¬
merent regnũ isrł. Et abiert̃ romã
uiã multã ualde: & introierunt¬
in curiã. &. dixerunt. Iudas macha¬
beus & fr̃s eius & popłs iudeoꝵ. mi¬
serunt nos aduos. statuere uobiscũ
societatẽ & pacẽ: & conscribere nos
socios & amicos ur̃õs. Et ꝓlacuit
sermo in conspectu eoꝵ. Ethoc res¬
criptum quod rescripserunt inta¬
bulis ereis. & misert̃ ierłm: ut es¬
set apud eos memoriale ibi pacis
& societatis. xxu.¬
ene sit romanis & genti iudeoꝵ
inmari & int̾ra in ęt̃nũ: gladiusq
& hostis ꝓcul sit abeis. Qđ si infti¬
terit bellũ romanis prius. aut om̃ib
sociis eoꝵ. in om̃i dominatione eoꝵ
auxiliũ feret gens iudeoꝵ. prout
tempus dictauerit corde pleno. et
p̾liantib non dabunt neq submi¬
nistrabunt triticũ. arma pecuniã.

Expanded text:
sonem filium Eleazari et misit eos Romam constituere cum illis amicitiam et societatem et ut auferrent ab eis iugum Graecorum quia viderunt quod in servitutem premerent regnum Israhel et abierunt Romam viam multam valde et introierunt curiam et dixerunt Iudas Macchabeus et fratres eius et populus Iudaeorum miserunt nos ad vos statuere vobiscum societatem et pacem et conscribi nos socios et amicos vestros et placuit sermo in conspectu eorum et hoc rescriptum quod rescripserunt in tabulis aereis et miserunt Hierusalem ut esset apud eos ibi memoriale pacis et societatis bene sit Romanis et genti Iudaeorum in mari et in terra in aeternum gladiusque et hostis procul sit ab eis quod si institerit bellum Romanis prius aut omnibus sociis eorum in omni dominatione eorum auxilium feret gens Iudaeorum prout tempus dictaverit corde pleno et proeliantibus non dabunt neque subministrabunt triticum arma pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
& libarios sustentatis. ut uobis potis¬
simũ nrm de sudet ingeniũ: & ecce
ex latere frequens turba diuersa pos¬
centiũ. quasi aut equũ sit me uobis
esurientib aliis laborare. aut in ra¬
tionẽ dati & accepti cuiquã prȩt̃ uos
obnouus sim. Itaq longa ȩgrotatione
fracꝰtus ne penitus hoc anno retice¬
rẽ & apud uos mutus essẽ. tridus¬
p̃tationẽ uidelica& triũ salomonis
uoluminũ massoth quas hebrei pa¬
rabolas. uulgata ȩlitio ꝓuerbia uo¬
cat celeth quod grece eclesiasten
latine concionatorẽ possumꝰ dicere.
sirasirim. quod in linguã nr̃am uer¬
titur cantica canticoꝵ. Fertur & pa¬

Expanded text:
ibrarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba, diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et accepti, cuiquam, praeter vos, obnoxius sim. Itaque longa aegrotatione LXXIV fractus, ne penitus hoc anno reticerem, et apud rpretationem videlicet trium Salomonis voluminum, Masloth, quas Hebraei Parabolas, vulgata autem editio Proverbia vocat: Coeleth, quem Graece Ecclesiasten, latine Concionatorem possumus dicere: Sir Assirim, quod in nostra lingua vertitur Canticum Canticor
Abbreviated transcription (Latin):
spũ oris eius om̃is uirtus eoꝵ Congre¬
gans quasi inutre aquas maris. po¬
uens in thesauris abissos. limeat do
uersi habitatores orbis. Quia ipse
mandauit & factus ẽ. ipso p̃cipiente
sterit. Dñs dissoluit consilia gentiũ.
irritas facit cogitationes popłoꝵ.

Expanded text:
spiritu oris ejus omnis ornatus eorum. Congregans quasi in utre aquas maris: ponens in thesauris abyssos. Timeat Domversi habitatores orbis. Quia ipse dixit, et factus est: ipso praecipiente, stetit. Dominus solvit consilium gentium: irritas fecit
Abbreviated transcription (Latin):
lios adam. De firmissimo solio suo
Fingens parit̾ corda eoꝵ intellegers
om̃a oꝑa eoꝵ. Non saluabitur rex
in mułtitudine exercitꝰ. nec fortis
libabitur in multitudine uirtutis.
Fallax equus ad salutẽ. & in multitu¬
te animas eoꝵ & uiuifica& eos infamẽ.
Anima nr̃a expectauit dñm. aualiũ
nrm & clipeus nr̃ est. Inipso enĩ le¬
tabitur cor nr̃m. quia in nomine eiꝰ¬

Expanded text:
lios Adam. De firmissima sede sua pFingens pariter cor eorum: intelligens omnia opera eorum. Non salvabitur rex in multitudine exercitus, nec fortis liberabitur in multiplicatione virtutis. Fallax equus ad salutem et in multitute animas eorum, et vivificet eos in fame. Anima nostra exspectavit Dominum: auxilium nostrum et clypeus noster est. In ipso enim laetabitur cor nostrum: quia in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
possũ sermonẽ chaldaicũ legere &
intelligere quã sonare. Hec iccirco
ut difficultatẽ uob̃ danielis ostende¬
rem: qui apud hebreos nec susanne
habet hystoriã. nec ymnũ triũ pue¬
roꝵ. nec belis draconisq fabulas: quã

Expanded text:
possum sermonem Chaldaicum lpossum sermonem Chaldaicum lintelligere, quam sonare. Haec idcirco, ut difficultatem vobis Danielis ostenderem, qui apud Hebraeos nec Susannae habet historiam, nec hymnum trium puerorum, nec Belis, draconisque fabulas: qu
Abbreviated transcription (Latin):
ignorans: hoc unũ affirmare possũ
quod multũ aueritate discorde &res
to indicio repudiatus sit. Sciendum
quippe danielẽ maxime & esdram
Hebraicis quidẽ litteris. sed chaldai¬
eo sermone conscriptos & unã iere¬
mie ꝑicopen: iob quoq cũ arabica
lingua hab̾e plurimã societatẽ. De¬
niꝙ ego adolescentulus post quintilli¬
ani & tullii lecꝰtionẽ. ac flores retho
ricos cũ me in linguę huiꝰ pistrino re
clusisse. & multo sudore multoꝙ tẽ¬
pore uix cȩpisse anhelantia striden¬
tiaq uerba resonare. & quasi ꝑcriꝑ¬
tam ambulans rarũ de suꝑ lłm̃ inspi¬
cere impegi nouissime indanielem:
& tanto tedio affectus sũ. ut desꝑati¬
one subita omnẽ ueterẽ laborẽ con
tempnere: Uerũ ad ortante me he
breo. & illud m sua lingua crebrias
in gerente. labor om̃a uincit imꝓb
qui mͥ uidebar sciolus int̾ eos cępi
rursus discipłs eẽ chaldaicꝰ. Et ut ue¬
re fateor: usq ad p̾sentẽ diẽ magis

Expanded text:
rans: hoc unum affirmare possum, quod multum a veritate discordet, et recto judicio repudiatus sit. Sciendum quippe, Danielem maxime et Ezram, Hebraicis quidem litteris; sed Chaldaico sermone conscriptos, et unam Jeremiae περικοπὴν, Job quoque cum Arabica lingua habere plurimam societatem. Denique et ego adolescentulus, post Quintiliani et Tullii lectionem ac floricos, cum in linguae hujus pistrinum me reclusissem, et multo sudore multoque tempore vix coepissem anhelantia stridentiaque verba resonare: et quasi per cryptam ambulans, rarum desuper lumen aspicerem, impegi novissime in Danielem: et tanto taedio affectus sum, ut desperationcontemnere. Verum adhortante me viro Hebraeo, et illud mihi sua lingua crebrius ingerente, labor omnia vincit improbus, qui mihi videbar sciolus inter eos, coepi rursus discipulus esse Chaldaicus. Et ut verius fatear, usque in praesentem diem magis
Abbreviated transcription (Latin):
ut fenũ: & om̃is gła eius. tamquam
flos feni. Ex aruit enĩ fęnũ. & flos
eius decidit. Serbum aut̃ manet
in eternum.
oc est aut̃ uerbũ: qđ eugłitatum¬

Expanded text:
ut fenum: et omnis gloria ejus tamquam flos feni: exaruit fenum, et flos ejus decidit. Verbum autem Domini manet in aeternum. Hoc est autem verbum, q
Abbreviated transcription (Latin):
us & hest̾: & illi obseruanda suscipe¬
rent a se & a semine suo ieiunia.
atq clamores. & sortiũ d  om̃a quae
libri huiꝰ qui uocatur hest᷑ historia
continentur. Rex uͦ assuerꝰ omnẽ t̃¬
ram & cunctas maris insulas fec̃
tributarias: cuiꝰ fortitudo & impe¬
riũ. & dignitas atq sublimitas. qua
exaltauit mardocheũ seripta sunt
mardocheus iuduci generis. scđs
ã rege assuero fuerit: & magnꝰ int̃
udeos. & acceptabilis plebi frm̃ suoꝵ
querens bona ꝓopło suo. & loquens
hec autẽ que sequittur scripta in edi

Expanded text:
us et Hester et illi observanda suscepeus et Hester et illi observanda susceperant a se et a semine suo ieiunia atque clamores et Sortium dies et omnia quae libri huius qui vocatur Hester historia continentur rex vero Asuerus omnem terram et cunctas maris insulas fecit tributarias cuius fortitudo et imperium et dignitas atque sublimitas qua exaltavit Mardocheum scripta sunt Mardochaeus Judaici generis secundus a rege Assuero fuerit, et magnus apud Judaeos, et acceptabilis plebi fratrum suorum, quaerens bona populo suo, et loquens Haec autem, quae sequuntur, scripta reperi
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ libri huius uolumine continent᷑.
quȩq sustinuerint & quae deinceps
im mutata sint susceꝑe iudei suꝑ se
& sem̃ suũ &e suꝑ cunctos qͥ religio¬
ni eoꝵ uoluerit copulari: ut nulli
liceat duos hos dies absq sollẽpnita¬
te transigere quos scriptura testat᷑.
& certa ex petunt tempora annis sibi
iugit᷑ succedentib. Iti sunt dies qͦs
nulla unquã delebit obliuio: & ꝑsin¬
gulas generationes cuncte intoto
orbe ꝓuintiae celebrabunt: nec ẽ ulla
ciuitas in qua dies phurĩ id ÷ sorti¬
um ñ obseruent᷑ a uideis. & ab eoꝵ
ꝓgenie quae his cerimoniis obliga¬
ta ẽ. Scripser̃q hest̃ regina filia
abiahel. & mardocheus uideus etiã
scdam epłam: ut om̃i studio dieᷤ ista
sollẽnis sancciretur inposterũ. Et
uersabantur. ut haberent pacẽ &
susciꝑent ueritatẽ: obseruantes die̾.
sortiũ & suo tempore cũ gaudio cȩ¬
lebrarent. sic̃ constituerat mardoche¬

Expanded text:
id est libri huius volumine continentur id est libri huius volumine continentur quaeque sustinuerint et quae deinceps inmutata sint suscepere Iudaei super se et semen suum et super cunctos qui religioorum voluerint copulari ut nulli liceat duos hos dies absque sollemnitate transigere quam scriptura testatur et certa expetunt tempora annis sibi iugiter succedentibus isti sunt dies quos nulla umquam delebit oblivio et per singulas generationes cunctae orbe provinciae celebrabunt: nec est ulla civitas, in qua dies PHURIM, id est, sortium, non observentur a Judaeis, et ab eorum progenie, quae his caeremoniis obligata est. Scripseruntque Esther regina filia Abihail et Mardochaeus Judaeus, etiam secundam epistolam, ut omni studio dies ista solemnis sanciretur in posterum. Et is versabantur, ut haberent pacem et susciperent veritatem observantes dies Sortium et suo tempore cum gaudio celebrarent sicut constituerat Mardoche
Abbreviated transcription (Latin):
suis: & luctus atq tristicie in hilari¬
tatẽ gaudiũq conuersi fr̃ eẽntq isti
dies epularũ atq lȩticia: & mitterens
sibi in uicẽ ciboꝵ partes. & pauꝑibus
munuscula largirent᷑. Susceperuntq
iudei in sollẽpnẽ ritũ cuncta quae
eo tempore facere cȩper̃: & qua mar¬
docheus litteris facienda mandaue¬
rat. Aman eñi filius amadathi stir¬
pis agag hostis & ad uersarius uide¬
oꝵ cogitauit contra iudeos malũ ut
occideret illos atq deleret: & misit
phur. qͦd in nrãm linguã uertitur in
sortẽ: & postea ingressa ẽ hest̃ adre¬
gem obsecrans ut conatus eiꝰ litteris
legis irriti fierent: & malũ qđ contͣ
iudeos cogitauerat reuerteret᷑ inca¬
put eius. Deniq & ipsũ & filios eius
affixer̃ cruci. Atq ex illo tẽpore dies
isti appellati sunt phurĩ id ẽ sortiũ.
eo qđ phur id ẽ sors inurnã missa fu¬
erit. Et cuncta quae gesta sunt. epłẽ

Expanded text:
suis et luctus atque tristitia in hilarisuis et luctus atque tristitia in hilaritatem gaudiumque conversa sint essentque istae dies epularum atque laetitiae et mitterent sibi invicem ciborum partes et pauperibus munuscula largirentur susceperuntque Iudaei in sollemnem ritum cuncta quae eo tempore facere coeperant et quae Mardocheus litteris facienda mandaverat Aman enim filius Amadathi stirpis Agag hostis et adversarius Iudaeorum cogitavit contra eos malum ut occideret illos atque deleret et misit phur quod nostra lingua vertitur in sortem et postea ingressa est Hester ad regem obsecrans ut conatus eius litteris regis irriti fierent et malum quod contra Iudaeos cogitaverat reverteretur in caput eius denique et ipsum et filios eius adfixerunt cruci atque ex illo tempore dies isti appellati sunt Phurim id est Sortium eo quod phur id est sors in urnam missa fuerit et cuncta quae gesta sunt epistulae
Abbreviated transcription (Latin):
nis fuit: & quarto decimo die cedere
desier̃. Quẽ constituer̃ eẽ sollẽpnẽ.
ut in eo om̃i deinceps tempore uaca¬
rent ȩpulis gaudio atq conuiuiis
At hii qui murbe susis cȩđẽ exercu¬
erant tercio decimo & quartodecimo
eiusdẽ m̃sis die in cęde uersati sunt
quinto decimo aut̃ die ꝑcutere desie¬
runt: & idcirco eandẽ diẽ constitue¬
re sollempnẽ epularũ atq lȩticiae.
Hii uͦ iudei qui in oppidis ñ murati
ac uisculis morabant᷑. quartũ decimũ
diẽ mensis adar conuiuoꝵ & gaudii
decreuer̃: ita ut exultent ineo &
mittant sibi mutuo partes ȩpularũ
& ciboꝵ. Scripsit itaq mardocheus
om̃a hec: & litteris comp̃hensa mi¬
sit ad iudeos qui inom̃ib regis ꝓuin¬
tiis morabant᷑ tam in uicmo positis
quã ꝓcul: ut quartã decimã & quintã¬
decimã diẽ mensis adar ꝓfestis susci¬
ꝑent. & reuertente semꝑ anno sollẽp¬
ni honore cęlebrarent. quia in ipsis
dieb se ulti sunt udei de inimicis

Expanded text:
todecimo die caedere desierunt quem constituerunt esse sollemnem ut in eo omni deinceps tempore vacarent epulis gaudio atque conviviis at hii qui in urbe Susis caedem exercuerant tertiodecimo et quartodecimo eiusdem mensis die in caede versati sunt quintodecimo autem die percutere desierunt et idcirco eandem diem constituere sollemnem epularum atque laetitiae hii vero Iudaei qui in oppidis non muratis ac villis morabantur quartumdecimum diem mensis adar conviviorum et gaudii decreverunt ita ut exultent in eo et mittant sibi mutuo partes epularum et ciborum scripsit itaque Mardocheus omnia haec et litteris conprehensa misit ad Iudaeos qui in omnibus regis provinciis morabantur tam in vicino positis quam procul ut quartamdecimam et quintamdecimam diem mensis adar pro festis susciperent et revertente semper anno sollemni honore celebrarent quia in ipsis diebus se ulti sunt Iudaei de inimicis
Abbreviated transcription (Latin):
uis nuntiis p̃uenirent. Quib impe¬
rauit rex ut conuenirent uideos ꝑ
singulas ciuitate ᷤᷤ & in unũ p̃ciꝑent
congregari. ut starent ꝓanimabus
suis: & om̃s inimicos suos cũ conui¬
gib ac liberis & uniuersis domib¬
suis int̾ficerent. atq delerent. Et con¬
stituta ẽ ꝑ om̃s ꝓuintias una ultioniᷤᷤ
dies: id ẽ tercia decima m̃sis duode¬
cimi adar.Sũmaq epłȩ fuit : ut om̃i¬
bus tr̃is ac popłis qui regis assueri
imꝑio subiacebant notũ fieret para¬
tos eẽ uideos ad capiendã uindictã
de hostib suis. Egressiq sunt uere¬
darii cęleres nuntios ꝑferentes &
edictũ regis pependit in susis. Mar¬
docheus aut̃ depalatio & de conspecꝰ¬
tu regis egrediens fulgebat in uestib¬
regiis. iacinctinis uidelicet & ae¬
rinis: coronã aureã portans in capi¬
te. & amicꝰtus pallio serico atq pur¬

Expanded text:
vis nuntiis praevenirent quibus impevis nuntiis praevenirent quibus imperavit rex ut convenirent Iudaeos per singulas civitates et in unum praeciperent congregari ut starent pro animabus suis et omnes inimicos suos cum coniugibus ac liberis et universis domibus interficerent atque delerent et constituta est per omnes provincias una ultionis dies id est tertiadecima mensis duodecimi adar summaque epistulae fuit ut in omnibus terris ac populis qui regis Asueri imperio subiacebant notum fieret paratos esse Iudaeos ad capiendam vindictam de hostibus suis egressique sunt veredarii celeres nuntios perferentes et edictum regis pependit in Susis Mardocheus autem de palatio et de conspectu regis egrediens fulgebat vestibregiis, iacinctinis videlicet et ęrinis coronam auream portans in capite et amictus pallio serico atque pur
Abbreviated transcription (Latin):
stinere necẽ & int̾fecꝰtionẽ popłi mei:
Responditq rex assuerꝰ hest᷑ regine:
& mardocheo iudeo. Domũ aman con¬
cessi hest᷑. & ipsũ iussi affigi eruei:
cet exregis nomine : signanteᷤ litre¬
ras anulo meo. Hȩc eni consuetudo
erat: ut epłis quã ex regis nomine
mittebant᷑. & illius anulo signate
erant. nemo auder& contradicere.
Accitisq scribis & librariis regis.
erat aut̃ tempus t̾cii m̃sis qͥ appel¬
latur syban: uicesima & tc̃ia illius
die scripte sunt epłȩ ut mardoche¬
us uoluerat ad iudeos. & ad princi¬
pes ꝓcuratoresq & iudices qͥ centũ
uiginti septẽ prouintiis ab india
usq ethiopiã p̃sidebant. ꝓuintiae
atq ꝓuintiȩ. popło & popło. iuxta
linguas & litteras suas: & iudeis.
ut legere poterant & audire. Ipseq
epłe qua exregis nomine mitteban¬
tur anulo illiꝰ obsignatȩ sunt: & mis
se ꝑueredarios: qui ꝑ om̃s ꝓuinti¬
as discurrentes. ueteres litteras no¬

Expanded text:
re necem et interfectionem populi mei? re necem et interfectionem populi mei? Responditque rex Assuerus Esther reginae et Mardochaeo Judaeo: Domum Aman concessi « Esther, et ipsum jussi affigi cruci, cet ex regis nomine, signantes litras anulo meo haec enim consuetudo erat ut epistulis quae ex regis nomine mittebantur et illius anulo signatae erant nemo auderet contradicere accitisque scribis et librariis regis erat autem tempus tertii mensis qui appellatur siban vicesima et tertia illius die scriptae sunt epistulae ut Mardocheus voluerat ad Iudaeos et ad principes procuratoresque et iudices qui centum viginti septem provinciis ab India usque Aethiopiam praesidebant provinciae atque provinciae populo et populo iuxta linguas et litteras suas et Iudaeis ut legere poterant et audire ipsaeque epistulae quae ex regis nomine mittebantur anulo illius obsignatae sunt et missae per veredarios qui per omnes provincias discurrentes veteres litteras no
Abbreviated transcription (Latin):
Cui dix̃ rex. Appendite eũ in eoSus¬
pensus ẽ itaq aman in patibulo qͦd
euit. Die illo dedit rex assuerꝰ hester
regine domũ aman aduersarii ui¬
deoꝵ: & mardocheus ingressus est
ante faciem regis. Confessa ẽ enĩ ei
hest̃ quod eẽt patruus suus. lulitq
rex anulũ quẽ ab aman recipi iusse¬
rat: & tradidit mardocheo. Hester
aut̃ constituit mardocheũ suꝑ domũ
suã. Nec his contenta ꝓ cidit ad pedeᷤᷤ
regis fleuitq & locuta ad eũ orauit
ut malitiã aman agagite & machina¬
tiones eius pessimas. quas ex cogitaue¬
rat contra iudeos. iuberet irritas fie¬
ri. Atille exmore sceptrũ aureum
ꝓtendit manu: quo signũ clem̃tiae
monstrabatur. Illaq consurgens. stetit
ante eũ & ait. Si placet regi & si in¬
ueni grãm in oculis eius. & dep̃catio¬
mea ñ ei uidet᷑ ẽẽ contraria: obsecro
aman insidiatoris & hostis iudeoꝵ
quib eos incunctis regis ꝓuintus

Expanded text:
cui dixit rex adpendite eum in eo suscui dixit rex adpendite eum in eo suspensus est itaque Aman in patibulo quod ievit die illo dedit rex Asuerus Hester reginae domum Aman adversarii Iudaeorum et Mardocheus ingressus est ante faciem regis confessa est enim ei Hester quod esset patruus suus tulitque rex anulum quem ab Aman recipi iusserat et tradidit Mardocheo Hester autem constituit Mardocheum super domum suam nec his contenta procidit ad pedes regis flevitque et locuta ad eum oravit ut malitiam Aman Agagitae et machinationes eius pessimas quas excogitaverat contra Iudaeos iuberet irritas fieri at ille ex more sceptrum aureum protendit manu quo signum clementiae monstrabatur illaque consurgens stetit ante eum et ait si placet regi et inveni gratiam coram oculis eiusmea non ei videtur esse contraria, obsecro, ae, insidiatoris et hostis Judaeorum, quibus eos in cunctis regis provinciis
Abbreviated transcription (Latin):
m aluĩ: &e gemens tacerẽ. Nunc aut̃
hostis nr̃ est: cuiꝰ crudelitas redun¬
dat in regem. Respondensq rex as¬
suerꝰ ait. Quis ẽ iste & cuiꝰ potentie.
ut hec audeat facere: Dix̃q hest᷑.
Hostis & inimicꝰ nr̃ pessimus: iste ẽ
aman. Qđ ille audiens ilico obstupuit.
uultũ regis ac regine ferre ñ susti¬
arborib consitũ. A man quoq sur¬
rex̃. ut rogaret hest̾ reginã ꝓ ani¬
ma sua: intellex̃ enĩ a rege sibi pa¬
ratũ malũ. Qui cũ reuersus eẽt de
horto nemorib consito. & intrassa
lectulũ corruisse in quo iacebat he¬
ster. &. ait. Etiã reginã meã uult op¬
primere me p̾sente indomo mea:
Nec dũ uerbũ de ore regis exerat.
& statĩ oꝑuer̃ faciem eiꝰ. Dix̃q arbo¬
na unꝰ de eunichis qui stabant in
ministerio regis. En lignũ quod pa¬
rauerauerat mardocheo qui locutus
ẽ ꝓrege stat in domo aman: habens
ałtitudinẽ quinquaginta cubitos.

Expanded text:
malum, et gemens tacerem: nunc autem malum, et gemens tacerem: nunc autem hostis noster est, cujus crudelitas redundat in regem. Respondensque rex Assuerus ait: Quis est iste, et cujus potentiae, ut haec audeat facere? Dixit Esther: Hostis et inimicus noster pessimus iste est Aman. Quod ille audiens, illico obstupuit, vultum regis ac reginae ferre non sustiarboribus consitum. Aman quoque surrexit, ut rogaret Esther reginam pro anima sua, intellexit enim a rege sibi paratum malum. Qui cum reversus esset de horto nemoribus consito, et intrasset lectulum corruisse, in quo jacebat Esther, et ait: Etiam reginam vult opprimere, me praesente, in domo mea. Necdum verbum de ore regis exierat, et statim operuerunt faciem eius dixitque Arbona unus de eunuchis qui stabant in ministerio regis en lignum quod paraverat Mardocheo qui locutus est pro rege stat in domo Aman habens altitudinis quinquaginta cubitos
Abbreviated transcription (Latin):
honorare. Reuersus ẽ mardo cheus
aa ianuã palatii &. aman festmautt
ire addomũ suã: lugens & opto ca¬
pite. Marrauitq tares uxori sua &
amicis suis. om̃a quȩ uenissent sibi
Qui responder sapientes qͦs habe¬
bat in consilio. & uxor eius. Si de
semine iudeoꝵ ẽ mardocheus ante
quẽ cadere cȩpisti. ñ poteris resiste.¬
re ei: sed cades in conspectu eiꝰ. Adhuç
ullis. loquentib uener̃ eunuchi regi
& cito eũ ad conuiuiũ qđ regina pa¬
rauerat ꝑgerẽ cõpuler̃. Intrauit itaq
uino in caluerat. Qua ẽ petitio tua
hest̾ ut detur tibi: & quid uis fieriꝰ
Etiã si dimidiã regni mei partẽ pe¬
tieris impetrabis. Ad quẽ illa respon¬
dit. Si inueni grãm mocłis tuis. o rex
& si tibi placet. dona michi animã
meã ꝓ qua rogo: & popłm meũ ꝓquo
obsecro. Iraditi enĩ sumꝰ ego & popłs
m̃s ut conteramur: iugulem᷑ & ꝑ ea
mus. Atq utinã inseruos & in famu¬
las uenderemur. Esset tolerabile:

Expanded text:
docheus ad ianuam palatii et Aman festinavit ire in domum suam lugens et operto capite narravitque Zares uxori suae et amicis omnia quae evenissent sibi cui responderunt sapientes quos habebat in consilio et uxor eius si de semine Iudaeorum est Mardocheus ante quem cadere coepisti non poteris ei resistere sed cades in conspectu eius adhuc illis loquentibus venerunt eunuchi regis et cito eum ad convivium quod regina paraverat pergere conpulerunt intravit itaque tquam vino incaluerat quae est petitio tua Hester ut detur tibi et quid vis fieri etiam si dimidiam regni mei partem petieris inpetrabis ad quem illa respondit si inveni gratiam in oculis tuis o rex et si tibi placet dona mihi animam meam pro qua rogo et populum meum pro quo obsecro traditi enim sumus ego et populus meus ut mus. Atque utinam in servos et in famulas venderemur: esset tolerabile
Abbreviated transcription (Latin):
oriri iusa ẽ: gaudiũ honor. & tri¬
pudiũ apud om̃s popłos. urbe̾ atq
puntias. quocũq uissa regis uenie¬
bant. mira exultatio. epulae. atq con¬
uiuia. & festus dies: intantũ ut plu-¬
res alteruis gentis & secte eoꝵ reli¬
gioni & cerimoniis iungerentur.
Erandis enĩ iudaici nominiis t̾ror
in uaserat. Igitur duodecimi nĩsis
quẽ adar uocari ante iã diximus.
tercia decima die quando cunctis
ideis int̾fectio parabatur. & hos¬
tes eoꝵ. inhiabant sanguini: uer¬
sa uice iudei suꝑioreᷤ eẽ cȩperunt.
& se de aduersariis uindicare. Con¬
gregatiq sunt ꝑsingulas ciuitates.
oppida. & loca. ut extenderent ma¬
nũ contra inimicos & ꝑsecutores
suos: nullusq ausus ẽ resistere
eoqđ om̃s popłos magnitudinis e¬
oꝵ formido penetrarat. Nã & pro¬
uintiarũ uidicẽ duces & ꝓcurato¬
res. om̃isq dignitas quae singulis
locis oꝑib p̃erant. extollebant iu¬
deos timore mardochei: quẽ prin¬
cipẽ eẽ palacii & plurimũ posse

Expanded text:
i visa est gaudium honor et tripudium apud omnes populos urbes atque provincias quocumque regis iussa veniebant mira exultatio epulae atque convivia et festus dies in tantum ut plures alterius gentis et sectae eorum religioni et caerimoniis iungerentur grandis enim cunctos iudaici nominis terror invaserat igitur duodecimi mensis quem adar vocari ante iam diximus tertiadecima die quando cunctis Iudaeis interfectio parabatur et hostes eorum inhiabant sanguini versa vice Iudaei superiores esse coeperunt et se de adversariis vindicare congregatique sunt per singulas civitates oppida et loca ut extenderent manum contra inimicos et persecutores suos nullusque ausus est resistere eo quod omnes populos magnitudinis eorum formido penetrarat nam et provinciarum iudices duces et procuratores omnisque dignitas quae singulis locis et operibus praeerat extollebant Iudaeos timore Mardochei quem principem esse palatii et plurimum posse
Abbreviated transcription (Latin):
in susis: ad regem delatus ẽ. Qui dix̃
hester. In urbe susis int̾fecer̃ iudei
quingentos uiros: & alios decẽ filios
aman. Quantã putas eos ȩxercere
cȩde in uniuersis prouintus: Quid
ultra postulas: & quid uis ut fieri iu¬
beã: Cui illa respondit. Si regi plac&
detur potestas iudeis. ut sic̃ fecert̃¬
hodie insusis sic & cras faciant: & de¬
cẽ filii aman in patibulis suspendan¬
tur. Precepitq rex ut ita fieret. Sta¬
tĩq in susis pependit edictũ: & de¬
cem filii aman suspensi sunt. Cong¬
regtis iudeis quarta decima adar
m̃sis die: int̾fecti sunt insusis tre¬
centi uiri: nec eoꝵ. abillis direpta sub¬
stantia ẽ. Sed & ꝑ om̃s ꝓuinuas qua
ditioni regis subiacebant ꝓ animab
suis stetere iudei. int̾fectis hostibus
ac ꝑsecutorib suis. intantũ ut sep-¬
tuaginta quinq milia implerent᷑.¬

Expanded text:
regem relatus est qui dixit reginae in urbe Susis interfecere Iudaei quingentos viros et alios decem filios Aman quantam putas eos exercere caedem in universis provinciis quid ultra postulas et quid vis ut fieri iubeam cui illa respondit si regi placet detur potestas Iudaeis ut sichodie in Susan, sic et cras faciant, et decem filii Aman in patibulis suspendantur praecepitque rex ut ita fieret statimque in Susis pependit edictum et decem Aman filii suspensi sunt congregatis Iudaeis quartadecima adar mensis die interfecti sunt in Susis trecenti viri nec eorum ab illis direpta substantia est sed et per omnes provincias quae dicioni regis subiacebant pro animabus suis stetere Iudaei interfectis hostibus ac persecutoribus suis in tantum ut septuaginta quinque milia
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ei fuerat p̃paratũ. Respondertꝰ
pueri. a man stat in atrio. Dix̃p rex.
Ingrediatur. Cũq eẽt in gressus: ait
illi. Quid debet fieri uiro: quẽ rex
honorare desiderat: Cogitans aman
in corde suo & reputans qđ nullum
aliũ rex nisi se honorare uellet: reᷤᷤ¬

Expanded text:
quod ei fuerat praeparatum. Responderunt quod ei fuerat praeparatum. Responderunt pueri Aman stat in atrio. Dixitque rex: Ingrediatur. Cumque esset ingressus, ait illi: Quid debet fieri viro, quem rex honorare desiderat? Cogitans Aman in corde suo, et reputans quod nullum aliu