comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ec̾citum aduersus ranulpbũ
duceni. Cum autem pͥmiꝰ
in castris positum ĩuerisset.
utpote qui iam armatas ꝑ¬
duxerat acies: ꝑ multos dies
ne cõnutteret impedunt: de¬
nũtians regi. quia si ꝯflictũ
mieris uictus et cõfusus a¬
bibis. Nonissume uero cũ
eiusdem regis pluriũ cre¬
uisset exercitus. iguoraus
qd̃ non in multitudine fo¬
ret euentus belli ⁊ uirũ scũ
quereuten ea que pacis erãt
ulterius audire contẽpsit.
At ille ducem ranulphũ:
catholicoꝵ atiem uerbis potĩ¬
tibus adhortatus ⁊ sicut regi
fugani: sic illis uictoriam
pollicitus est et triũphu.
Subito itaq uiso duce. E¬
te. rex territus fugit: effull¬
qz ex̃citum piede et cedibas
exposint. ĩ numicris miltiꝰ
captis et ĩterfectis: et ei is
uerbũ uiri dei oĩa contigeit.
Cuni enrĩ ip̃ abbas ad pool¬
niã uillulaut decliuasset
et instaret oĩoui: repente fu¬
gientrũ et ĩsequẽtiũ clamior
auditur. Siquidẽ per eñdẽ
locum fugientem regis ex¬

Expanded text:
ersus Rannulfum ducem. Cum autem primus in castris positum invenisset, utpote qui jam armatas produxerat acies, per multos dies ne committerent, impedivit, denuntians Regi: « Quia si conflictum inieris, victus et confusus abibis. » Novissime vero cum ejusdem regis plurimum crevisset exercitus, ignorans quod non multitudine foret eventus belli, Virum sanctum quaerentem ea quae pacis erant, ulterius audire contempsit. At ille ducem Rannulfum et Catholicorum aciem verbis potentibus adhortatus, sicut Regi fugam, sic illis victoriam pollicitus est et triumphum. Subito itaque viso Duce te Rex territus fugit, effusumque exercitum praedae et caedibus exposuit, innumeris militibus captis et interfectis, et ei juxta verbum Viri Dei omnia contigerunt. Cum enim ipse Abbas ad proximam villulam declinasset, et instaret orationi, repente fugientium et insequentium clamor auditur: siquidem per eumdem locum fugientem Regis ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut petcum sibi pisanũ a suo
latere delegaret. ⁊iebat autẽ
se disscusionis que iani du¬
duranerat uelle scire originẽ.
et cognita ueritate auit corri¬
gͥe errorem. aut sancire sen¬
teuciã. Audierat ciũ petrũ
pisanũ eloquẽtissiniĩ esse÷
et ĩ legum et cauonũ sciẽtia.
pene uulli esse scdñi. Dude
pntabat ꝙ si eloquẽtie eiꝰ i
publico cõsistorio audiẽtia
preberetur: declamiationib
rettoricis simplicitatẽ abba¬
tis obiui posse: et silentiũ
ci ui uerbor. et poudc rationũ
nuponi. Uenit itaq ĩ partes

Expanded text:
ut Petrum sibi Pisanum a suo latere delegaret. Aiebat autem se dissensionis, quae jamdiu induraverat, velle scire originem; et cognita veritate, aut corrigere errorem, aut sancire sententiam. Audierat enim Petrum Pisanum eloquentissimum esse, et in legum et canonum scientia pene nulli secundum. Unde putabat, quod si eloquentiae ejus in publico consistorio audientia praeberetur, declamationibus rhetoricis simplicitatem Abbatis obrui posse, et silentium ei vi verborum et pondere rationum imponi. Venit itaque pars
Abbreviated transcription (Latin):
libidine. Sex amus tantũ
latuit malum: nec detexit
nuilier ꝑdita tanti criũs
ꝓbrumi. Septinio uero ãno
cõfusa est ĩ se ip̃a et expauit
ꝓpter timorem dei. cuiꝰ u¬
ditio singulis mouiẽtis ti¬
niebat ĩtercipi et dãnari.
Confugit ad sacerdotes: et
piaculum confitetur. Pera¬
grat loca scã ÷ et scõs ĩplorat
suffragia: sed nulla ei con¬
fessio. nulla oratio nulla ele¬
mosuias largitio suffraga¬
tur. Quotidie ut prius et
ĩportumus a demone ĩfestat᷑
Deuiqz in publicun scelus
tantum effusini est Quo
audito et cognito: maritus.
euis contuberuũ execratur
uir diũ cum conutatu suo

Expanded text:
libidine. Sex annis tantum latuit malum, nec detexit mulier perdita tanti criminis probrum. Septimo vero anno confusa est in se ipsa, et expavit propter timorem Dei, cujus judicio singulis momentis timebat intercipi et damnari. Confugit ad sacerdotes, et piaculum confitetur. Peragrat loca sancta, et sanctorum implorat suffragia: sed nulla ei confessio, nulla oratio, nulla eleemosynarum largitio suffragatur. Quotidie ut prius et importunius a daemone infestatur. Denique in publicum scelus tantum effusum est. Quo audito et cognito, maritus ejus contubernium exsecratur. Vir Dei cum comitatu suo
Abbreviated transcription (Latin):
Quo facto ĩperator oẽsq qͥ tũc
aderãt ita admirati sũt: ut
hoc ipsũ cis ĩ
quo cõtẽpti sũt plus placeret.
Celcberrimũq ꝑ om̃c palatiũ
regis prãdio: qd̃ ĩ ĩfimoꝵ iudi¬
cũ cõuiuis ep̃õrũ nemo fecis
sct. Eidẽq marimo lõge ante
p̾dicit futurũ. ut si ad ptaliã
ꝑgeret qͦ ire cupicbat ÷ bellũ
ualc̃tiniario ĩꝑatori ĩferẽs. sci¬
ret se primo ĩpetu qͥdem futu¬
rũ c̃e uictorẽ: sed paruo post
ita uidimꝰ. Nã ĩ ꝓximo aduẽtu
ciꝰ: ualc̃tinianꝰ ĩ fugã u̾sus est.¬

Expanded text:
quod factum imperator omnesque qui tunc aderant ita admirati sunt, ut hoc ipsum eis, in quo contempti fuerant, placeret. celeberrimumque per omne palatium regis prandio, quod in infimorum iudicnte praedixit futurum ut, si ad Italiam pergeret, quo ire cupiebat, bellum Valentiniano imperatori inferens, sciret se primo quidem impetu futurum esse uictorem, sed paruo post ita uidimus. nam primo aduentu eius Valentinianus in fugam u
Abbreviated transcription (Latin):
tur ablata ÷ et usurpate in gͣ¬
uameu pauꝑum ꝯsuetudĩes
duuittantur: loquetur adhͤ
et suoꝵ cõfessioneui faciet de¬
lutoꝵ: duina qͦs suscipiet sa¬
rramẽta deuotus. Ed irantur
oũis: letatur filiꝰ ⁊ familia oĩs
erultat: quicquid p̾cipit homo
dei firuuter ei ꝓmctitur et
gerardus et galdricus auũ¬
culus cius qui erãt cumi eo.

Expanded text:
tur ablata, et usurpatae in gravamen pauperum consuetudines dimittantur; loquetur adhuc, et suorum confessionem faciet delictorum, divina quoque suscipiet Sacramenta devotus. » Mirantur omnes, laetatur filius, familia omnis exsultat; quidquid praecipit Homo Dei, firmiter ei promittitur et Girardus et Galdricus avunculus, qui erant cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
huilitatem cordis et mẽsrie¬
tudinẽ didicisset. Disputãs
cĩ secũ i cogitationib suis.
et ex abn̾cantia cordis locutꝰ
mum miror quiduã sibi
hec miracula ueluit: aut qͥd
uisum sit deo talia actitare
per talem. Nil mͥ uideor ĩ
sacris pagius suꝑ hoc genere
legisse signor. Siquidem
fcã sunt aliqñ signa ꝑ sc̃es
hoĩes et ꝑfcc̃s: fcã sunt et per
futes. Ego mͥ nec ꝑfectione
conscius sum : nec fictionis
strentur ⁊ considero autem
nec ad eoꝵ sortem me ꝑtinc
qui uirtutes młtas ĩ noĩ do
opautur et a dño ignorant
Nec et hunodi crebrius se¬
cretiusq cũ uiris spũalibns
cõterebat. Nouissime ueros
portunuĩ sibunet uisus exmu
repperisse ⁊ scio ĩquit humͦd
sigua non ad scĩtatem uinꝰ
sed ad młtoꝵ spectare salntẽ
et deũ ni hoĩe per quẽ talia o¬
cõsiderare quã opuuoneul.
ut in es cõmendet hoĩbz que

Expanded text:
humilitatem cordis et mansuetudinem didicisset. Disputans enim secum in cogitationibus suis, et ex abundantia cordis locutus « Plurimum miror, quidnam sibi haec miracula velint, aut quid visum sit Deo talia actitare per talem. Nil mihi videor in sacris paginis super hoc genere legisse signorum. Siquidem facta sunt aliquando signa per sanctos homines et perfectos; facta sunt et per fictos. Ego mihi nec perfectionis conscius sum, nec fictionis.strentur: confido autem nec ad eorum sortem me pertinere, qui virtutes multas in nomine Domini operantur, et a Domino ignorantec et hujusmodi crebrius secretiusque cum viris spiritualibus conferebat. Novissime vero opportunum sibimet visus exitum reperisse: « Scio, inquit, hujusmodi signa non ad sanctitatem unius, sed ad multorum spectare salutem, et Deum in homine per quem talia oconsiderare, quam opinionem, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
pͥditus. acceptabłi pollẽs elo¬
quio: magne sper adolescẽs
predicabatur. Cui tanꝙͣ in¬
gredienti scłm. ples se uie scłi
ip̃iꝰ offerre ceperũt et ĩ oĩbus
assurg̾e: ꝓsꝑitates uite hii

Expanded text:
ditus, acceptabili pollens eloquio, magnae spei adolescens praedicabatur. Cui tanquam ingrediens saeculum, plures se viae saeculi ipsius offerre coeperunt, et in omnibus assurgere prosperitates vitae h
Abbreviated transcription (Latin):
magne prdentie. benignita¬
tis extuue: et qui ab ouũb
diligetur. Qui ceteris ut dem̃i
est pͥmo auditu et pͥma die
acquiescentib leuitatem re¬
putans. ut uios est sapiẽtie
scłaris: obstinato aĩo salubͤ
ꝯ siliĩ et fr̃is mouita repellebat.¬
Dum beruardus fide iã igue.
et fr̃ne caritatis zelo mirum
exaspatus in modũ: scio ĩqͥt
scio: sola uexatio debit ĩtellec

Expanded text:
magnae prudentiae, benignitatis eximiae, et qui ab omnibus diligeretur. Qui caeteris, ut dictum est, primo auditu et prima die acquiescentibus, levitatem reputans, ut mos est sapientiae saecularis, obstinato animo salubre consilium et fratris monita repellebatTum Bernardus fide jam igneus, et fraternae charitatis zelo mirum exasperatus in modum. « Scio, inquit, scio, sola vexatio dabit intellec
Abbreviated transcription (Latin):
ditione repelłe. Et cumi tra¬
ctatum esset in publico de
negono ꝓpter qb̃ uir dei ad¬
uenerat: oblita fortitdĩs
suc cuuitas. oĩq ferocitati
deposita: obedientie se abtal¬

Expanded text:
dictione repellere. Et cum tractatum esset in publico de negotio propter quod Vir Dei advenerat, oblita fortitudinis suae civitas, omnique ferocitate deposita, obedientiae se Abba
Abbreviated transcription (Latin):
uita mllus sibi frnctꝰ. mli
alteri cirquã ꝓueuiret. Nã
et solitus erat ni fam iliari
locntione fateri. ircari se et
ure credẽ se hoĩb qu̾ sic eũ sibi
utileui crederent ut dicebant:
qd̃ uec uoĩes ueraces falłe uelle.
nec tam prudentes falli possi
uerisimile uidetur: cũ alt̾u¬
trũ excusare non posset. Quẽ
eĩ totus mirabatur orbis. solꝰ
ip̃t qd̃ erat mirabiliꝰ nõ uid¬
bat: sue uidelicet oꝑatiois

Expanded text:
ita nullus sibi fructus, nullus alteri cuiquam proveniret. Nam et solitus erat in familiari collocutione fateri, mirari se, et vix credere hominibus, quod sic eum sibi utilem crederent, ut dicebant; quod nec homines veraces fallere velle, nec tam prudentes falli posse verisimile videretur, cum alterutrum excusare non posset. Quem enim totus mirabatur orbis, solus ipse, quod erat mirabilius, non videbat, suae videlicet vel o
Abbreviated transcription (Latin):
se duuuisit. Illa uero obediẽtis¬
suue pareus p̾cepto. redut ad
ꝓpria: nuitata repeute scd̃mu
om̃ipotentiam dexfe excelsi.
Stupebant autem onĩs ado¬
lescentulam nobilem deli¬
catam. subita nuitatione

Expanded text:
 dimisit. Illa vero obedientissime parens praecepto, rediit ad propria, mutata repente secundum omnipotentiam dexterae Excelsi. Stupebant autem omnes adolescentulam nobilem, delicatam, subita mutatione
Abbreviated transcription (Latin):
Et si despicit frater nieus car¬
nẽ meã: ne despiciat seruus
dei aĩan meam deuiat:
p̾cipiat: quicquid p̾cepit face̾.
ad eam cum frĩb sius frat̾ eiꝰ.
Et quia a uiro eam seꝑare nõ
poterat: pͥmo uerbo onniẽ unĩ¬
di głiam ĩ cultu uestiũ et in¬

Expanded text:
Et si despicit frater meus carnem meam, non despiciat seruus dei animam meam. Veniat, precipiat, quicquid preceperit facere ad eam cum fratribus suis frater eius. Et quia eam a uiro separare non poterat, primo uerbo ei omnem mundi gloriam i
Abbreviated transcription (Latin):
Adest ille cõtunio: sed nec ab
consuctum opus. nec ad ip̃m
cubile p̾suuit accede ⁊ nuina
tam̃ acerrime qd̃ discedente
uiro dei: ip̃e in eius supplicia
reuerteretur. Iustabat dies
siri. Cũq ip̃a die maximꝰ
ppłs ad eccł̃iam cõuenissit:
ĩter missaꝵ solẽma conita¬
tib ep̃is. gaufredo carnotẽl
ep̃o. et britio nãnetensi: ip̃ ad
unrbonẽ conscendit⁊ et ut ẽs
qui in eccł̃ia erant candelis
acceusas ĩ manib teneait.
locuturus edicit. Qd̃ et ip
cũ ep̃is et clericis faciens: in¬
auditos diaboli ausus publis
aꝑit÷ et foricatorẽ sp̃ni qul
uiter borrenda ĩquinam̃ta
etiam contra naturã suauꝰ
exarscerat cum omi fidelu

Expanded text:
Adest ille continuo: sed nec ad consuetum opus, nec ad ipsum cubile praesumit accedere; minatur tamen acerrime, quod discedente Viro Dei, ipse in ejus supplicia reverteretur. Instabat dies siri. Cumque ipsa die maximus populus ad ecclesiam convenisset, inter Missarum solemnia, comitantibus eensi, et Brictio Nannetensi, ipse ad ambonem conscendit, et ut omnes qui in ecclesia erant, accensas candelas in manibus teneant, locuturus edicit. Quod et ipse cum episcopis et clericis faciens, inauditos diaboli ausus publice aperit, et fornicatorem spiritum, qui in tam horrenda inquinamenta, etiam contra naturam suam, exarserat, c
Abbreviated transcription (Latin):
lari ⁊ applauderc uidẽtur ÷ tamẽ
qd̃ rarius acciderc solet ĩ affluc̃tia
rerũ: mirãdus. ⁊ imitãdus crat
corporis castitate. Super quo¬
ĩ uilla stafordic usq ad regales
delitias mulier pulchra: ad quã
rex cõsuctudinc̃ habuisse diccba¬
tur: que qr cãcellario eo loco ad¬

Expanded text:
lari et applaudere videretur, tamen lari et applaudere videretur, tamen quod rarius accidere solet, in affluentia rerum mirandus et imitandus erat corporis castitate, ut in villa Staffordiae usque regales delicias mulier pulchra, ad quam rex consuetudinem habuisse dicebatur. Quae quia cancellario eo loci ad
Abbreviated transcription (Latin):
nuscratꝰ accipitrẽ iã pcriturũ:
cquo desiuiit: scq ĩ gurgitẽ fluun¬
ut auẽ criperet pͥcipitauit. Sed
priusꝙͣ auc̃ contĩgeret. raptus
ĩtra alucũ fluminis: ⁊ nũc mer¬
sus sub aquis. nũc undarũ ĩpel¬
lente ui leuatꝰ periclitari cepit:
et penitꝰ pcrisse putabatur ab ĩtũt
dũ nullus adesse potuit. qui manũ
porrigeret pertũti. Demiq ad mo¬
lendinũ qd̵ tũc forte molebat
aque tactu ꝑlatus ⁊ ubi primo
aque exitib ꝓpĩquauit. stetit ro¬
uit semel quousqz uiuus quidẽ
sed uehemẽtex afflictus. adolescẽs
giã. leuitã pro tẽpore exuit. ⁊ cã¬
cellariã ĩduit ÷ regis siquidẽ se
cõformãs morib ÷ parit̾ nugis
uel scriis ĩtendere: parit̾ uen ra¬
ri. ⁊ idẽ prandẽdi. Dormiediq
tẽpus obseruare satagebat. Sed
⁊ curiales facctias amplecti⁊ nu¬
merosa cliẽtela gaudere. gloriã
q̃rere: popularis aure flatibz de¬
lectari. Nã ut de supellectili taccã.

Expanded text:
riturum, equo desiliit, seque in gurgitem ut avem eriperet praecipitavit: sed priusquam avem contingeret, raptus ipse intra alveum fluminis, et nunc mersus sub aquis, nunc undarum vi impellente levatus periclitari coepit, et penitus periisse putabatur ab intuentibus, dum nullus adesse potuit qui manum porrigeret pereunti. Denique ad molendinum, quod tunc forte molebat, aquae tractu perlatus, ubi primo aquae exitibus propinquavit, stetit rovit semel, quousque vivus quidem sed vehementer afflictus adolescens  levitam pro tempore exuit, et cancellarium induit. Regis siquidem se conformans moribus, pariter nugis vel seriis intendere, pariter venari, et idem prandendi, dormiendique tempus observare satagebat. Ad haec curiales facetias amplecti, numerosa clientela gaudere, gloriam quaerere, popularis aurae flatibus delectari. Nam, ut de supellectili taceam,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ zec mora desolationẽ gencrauit
ĩteritus genitricis: q̃ co tẽpore
uiã uniu̾salẽ ĩgressa. destitutũ pe¬
ne ꝓpriis expositũ cõsiliis filiũ
deresĩquit. Pr̃ quippe ciꝰ iã senue¬
rat: nec ĩ filii sũptus suffice̾ pote¬
rat substãcia q̃ remãserat. Sednec
ip̃e diutiꝰ matri fert᷑ supfuisse In
illiꝰ autẽ domo uir nobilis et di¬
ues admodũ richeriꝰ dictus de
aquila uenic̃s ad ciutatẽ. hospi¬
tio se suscipere cõsucuit. Qui tho¬
mias associatꝰ: aliquãto tẽpore il¬
uꝰ cõsiliis ⁊ prouidẽtie se cõmisit.
Iã cĩ pucrilib ãnis cuolutis: op¬
tunus cepit pollere morib: ĩgenio
nurta grauitate iocũdus: Uenu¬
stus aspectu: forma satis clegaus:
gratũ sc oĩbus. ⁊ amabilẽ cribe¬

Expanded text:
 et filii desolationem geminavit interitus genitricis, quae eo tempore viam universalem ingressa, destitutum pene propriisque expositum consiliis filium dereliquit: pater quippe jam senuerat, nec ad filii sumptus sufficere poterat substantia quae remansit. Sed nec ipse diutius matri fertur superfuisse. In illius autem domo vir nobilis et dives admodum, Richerius de Aquila, veniens ad civitatem hospitio se suscipere consuevit. Cui Thomas associatus, aliquanto tempore illius consiliis et prudentiae se commisit. Jam enim puerilibus annis evolutis, optimis coepit pollere moribus, ingenio mista gravitate jucundus, venustus aspectu, forma satis elegans, gratum sese omnibus et amabilem exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
qui solus doui remã¬
serat. uenieus ad filios suos:
appsitus est adeos. Qui cũ
aliqͣntumi tẽporis ibi fecisset:
obut ini seuectute boua. So
is scl̃i piclitaretur: tandẽ ali¬
qͣudo ĩspirauit ei deꝰ. ut frẽs
sues uisitaret. C ñq uenisset
qnasi uisura ueuerabilẽ ber¬
uardum frẽni suũ ÷ et a deẽt
nun conutatu suꝑbo et appa¬
latu: ille detestans et execrãs
eã tanꝙͣ rete diaboli ad capiẽ¬
das aĩas. muillatenus acquie¬
selat exire ad uidenduni eã.
Qꝰ andiens illa confusa ⁊
cõpũcta uehenienter ⁊ cr̃ milꝰ
et frĩu suoꝵ occurrere digna¬

Expanded text:
qui solus domi remanserat, veniens ad filios suos, appositus est ad eos: qui cum aliquantum tempus ibi fecisset, obiit in senectute bona. Soris saeculi periclitaretur, tandem aliquando inspiravit ei Deus ut fratres suos visitaret. Cumque venisset quasi visura venerabilem Bernardum fratrem suum, et adesset cum comitatu superbo et apparatu; ille detestans et exsecrans eam tanquam rete diaboli ad capiendas animas, nullatenus acquiescebat exire ad videndum eam. Quod audiens, illa confusa et compuncta vehementer, cum nullus ei fratrum suorum occurrere digna
Abbreviated transcription (Latin):
adiod̃ graue: non sentire
quideni dolebat et niuiꝰ spe¬
aabat posse sanari qd̃ unde
poederet non uidebat: maguũ
sibi eregione solatiũ fore ꝑ¬
bibeus ⁊ quotiens ĩueniret
unde satisfac̾e posset uel hoĩ ꝓ
se: uel deo ꝑ honũe etiã sine
rasione turbato. A deo ue¬
unuẽ spreuit: nulliꝰ honũs
sandalum ꝑuipendit. Nã
se quotiens oporteret uoxios
aliquos. uel repiehende actus
al impedire conatus: tani
considerate faciebat. Ut ip̃i qͦ
qui lesi uiderentur abundã¬
ter hẽrent. unde sibi ꝓ co satis¬
fac̾ent ii cogitationib sius.
Ex ip̃is autem nõuulli et
de quib miuiꝰ id uidebatur
posse sꝑari÷ ampliori deuotõe
eius postindum uel obseqͥis

Expanded text:
admodum grave, 1266 non sentire quidem dolebat, et minus sperabat posse sanari, quod unde procederet non videbat; magnum sibi e regione solatium fore perhibens, quoties inveniret unde satisfacere posset, vel homini pro se, vel Deo pro homine, etiam sine occasione turbato. Adeo neminem sprevit, nullius hominis scandalum parvi pendit. Nam et quoties oporteret noxios aliquorum vel reprehendere actus, vel impedire conatus, tam considerate fiebat, ut ipsi quoque, qui laesi viderentur, abundanter haberent, unde sibi pro eo satisfacerent in cogitationibus suis. Ex ipsis autem nonnulli, et de quibus minus id videbatur posse sperari, ampliori devotione ejus postmodum vel obsequi
Abbreviated transcription (Latin):
serãt ÷ sic̃ de pͥmitus eccł̾ie
filus legitur. młtitudĩs cor
crat cor unũ et aĩa una ĩ dũo.
et hĩtabant unanunter sił
nec quisꝙͣ alior audebat se
cõuĩge illis. Erat eĩ eis castel¬
ius oñuz ubi ꝯueniebãt et
cohĩtabãt et colloque bãtur:
ꝙͣ ingredi uix audebat qui nõ
esset de cetu eor. Sed et si qͥs
ĩtrabat uidens et audieus q̃
ꝯuĩcebatur ab oĩb duudica¬
batur ab oĩbz ÷ et adorãs deũ
illis. aut ip̃e unaĩtati eoꝵ ad¬
herebat: aut recedens flebat
senictipm. illos autẽ bĩfica¬
bat. Hoc eĩ illis tẽporib et ĩ
illis erat ꝑtib ĩ auditũ : ut
aliciiꝰ adhuc in scib cõmo¬
rantis ꝯuersio p̾sciretur.¬

Expanded text:
rant, sicut de primitivis Ecclesiae filiis legitur: Multitudinis eorum erat cor unum, et anima una in Domino , et habitabant unanimiter simul, nec quisquam aliorum audebat se conjungere eis . Erat enim eis Castelnis omnium, ubi conveniebant, et cohabitabant, et colloquebantur, quam ingredi vix audebat qui non esset de coetu eorum. Sed et si quis intrabat, videns et audiens quae vincebatur ab omnibus, dijudicabatur ab omnibus: et adorans Dominum, illis, aut ipse unanimitati eorum adhaerebat, aut recedens flebat semetipsum, illos autem beatificabat. Hoc enim illis temporibus, et in illis erat partibus inauditum, ut alicujus adhuc in saeculo commorantis
Abbreviated transcription (Latin):
morte. Fflebãt igitur cñcti
meseraudo dolore gem̃tes:
illi. extendebat maius. et¬
suposculãs illud amaro doͫ¬
ninus deplorãs sĩgultu.
Accessit iobãnes cũi eam

Expanded text:
morte. Flebant igitur cuncti miserando dolore gementes,illi extendebat manus desuper osculans illud, nimis amare Dominum deplorabat singultu. Accessit Joannes, cui eam
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs exterior ꝑfusus uideretur
Corpus ouĩc tenuissumũ et
sine caruib erat: ip̃a etiam
subtilissima cutis in genis
modice rubrus. Illo nmnirũ
quicquid calons merat na¬
turalis: assidua meditatio
et studiũ sacre cõpũctionis
attraxerat. Cesaries ex flauo
colorabatur et candido⁊ barba
subrufa: circa finc̃ uite eius
respsa cauis. Statura medio¬
critatis houeste: longitudun
tũ uicunor apparebat. Sed cũ
caro ui eo ex douo p̾ueruẽtis
gr̃e et aduitorio subsequẽtis
uature. et usu bono spirituar
discipline uix aliquid cõcupi¬
scͬct aduersus spm̃i. hoc est qd̃

Expanded text:
que exterior videretur. Corpus omne tenuissimum et sine carnibus erat. Ipsa etiam subtilissima cutis in genis modice rubens; illo nimirum quidquid caloris inerat naturalis, assidua meditatio, et studium sacrae compunctionis attraxerat. Caesaries ex flavo colorabatur et candido; barba subrufa, circa finem vitae ejus respersa canis. Statura mediocritatis honestae, longitudini tamen vicinior apparebat. Sed cum caro in eo ex dono praevenientis gratiae, adjutorio subsequentis naturae, et usu bono spiritualis disciplinae, vix jam aliquid concupisceret adversus spiritum, hoc est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nor spacio. fultus caterua
uirtutũ. fide p̾anibula. spe
totus ardebat. ꝙ ꝯtra illius
dires hostes. nieute ĩtrepida.
rio. feliciter ꝯsĩuauit.
Et sic petrus firuius. iii pei
fidei. petra deuiũ allisus ad
petrani xp̃i. digue laurcã

Expanded text:
annorum spatio, fultus caterva virtutum, fide preambula, spe ro qua totus ardebat, quod contra illius diros hostes, mente intrepida frio, feliciter consummavit. Et sic ipse Petrus, firmus in petra fidei, petra demum passionis allisus, ad petram Christum digne laurea
Abbreviated transcription (Latin):
rant autem huiꝰ beati¬
uiri frẽs et filu spũei¬
les murãntes suꝑ his que au¬
diebãt et uidebant de eo. Nec
tam̃ more carnaliũ ĩ głiam
eleuabantur hũanã: sed iu¬
uenili eiꝰ etati. et noue adhuc
ꝯuersationi. spũali sollicitu¬
dine metuebant. In qͦminrr.
zelo. galdricus auũculus eiꝰ
et guido pͥmogeĩtus fr̃m. ce¬
teros anteibant: ut ip̃s tãꝙͣ

Expanded text:
rant autem hujus beativiri fratres et filii spirituales mirantes super his, quae audiebant et videbant de eo. Nec tamen more carnalium in gloriam elevabantur humanam, sed juvenili ejus aetati et novae adhuc conversationi, spirituali sollicitudine metuebant. In quo nimirum zelo Galdricus avunculus ejus, et Guido primogenitus fratrum, caeteros anteibant; ut ipsos tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
martiꝵ. preciosa huic referre
sicut decuerat tantũ uirmu
uti dñs nr̃ est: a tanta i¬
chiloniius sede quesita tã
longno et dificiluosatis
itui̾e. Et date sũt nobis pan¬
ni modice porciũcłe: ac si
huiismodi pãnicli genus
apud nos nequimeset ĩuẽi

Expanded text:
martyrum, pretiosa hinc referre, sicut decuerat tantum virum uti dominus noster est. A tanta nihilominus sede, quae sita a tam longo et difficillimo satis itinere, et datae sunt nobis panni modicae portiunculae, ac si hujusmodi panniculi genus apud nos nequisset inveni
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Pedetentu autẽ cre¬
sceute collatione uerbor. et
uirescente suggestione so¬
tioꝵ ⁊ confractis apłice dig¬
tatis sigillis. aꝑte sũt buxtu¬
le: et ii singulis singłe pã¬
q cum ĩdignatione roniã
regressi: archidiaconũ adcũt
conquirentes. Ut quid in¬
quiũt dñs apł̃icus tam in¬
lipendit dũm nrm qui tã¬
tam grãm se apud cum ob¬
tumisse sperauerat. quo sic

Expanded text:
rent. Pedetentim autem crescente collatione verborum, et virescente suggestione sociorum, confractis apostolicae dignitatis sigillis, apertae sunt buxtulae, et in singulis singulae panque cum indignatione Romam regressi archidiaconum adeunt conquirentes: Utquid, inquiunt, domnus Apostolicus tam vili pendit dominum nostrum, qui tantam gratiam se apud eum obtinuisse speraverat,
Abbreviated transcription (Latin):
ue uillã nũꝙͣ emere uoluit.
Ucrũ si forte ecclesic a quoquã
spõte tale aliqͥd donaret᷑. uel
titulo legati dimittc̃tur: nõ
respuebat. sed suscipi iubebat
Nã aliquas hereditates sibi di¬

Expanded text:
u villam nunquam emere voluit. Verum si forte Ecclesiae a quoquam sponte tale aliquid vel donaretur, vel titulo legati dimitteretur, non respuebat, sed suscipi jubebat. Nam et aliquas eum haereditates
Abbreviated transcription (Latin):
alia nec nitida nuniũ: nec
abiecta pluriũ. Quia his
plcrũq uel iactare se ĩsolerter
hoiẽs soiẽt abicere ex utroq:
querẽtes. At iste ut dixi mediũ
tenebat: neq ĩ dexterã. neq ĩ
pͥciosa ueste crubesco: ⁊ idco cũ
datur mchi uendo cã: ut quia
uestis nõ potest c̃e cõminus
pͥciũ sit cõmune. Mensa fruga¬
li ⁊ parca sẽper usus c̃: ⁊ ĩter ole¬
ra ⁊ legumina ꝓpter ĩfirmos
bat. Sẽper autẽ uinũ bibebat.
qr nouerat ⁊ docebat ut aposto¬
lus dicit ꝙ oĩs creatura dei bo¬
na sit: ⁊ uichil abiciendũ qd̃
cũ gratiarũ actione ꝑcipitur.
Sãctificałꝰ cm̃i ꝑ uerbũ dei et

Expanded text:
ant, nec nitida nimium, nec abjecta plurimum: quia his plerumque vel jactare se insolenter homines solent, vel abjicere; ex utroque quaerentes: at iste, ut dixi, medium tenebat, neque in dexteram, neque in pretiosa ueste erubesco; et ideo cum datur michi uendo eam, ut quia uestis non potest esse communis, pretium sit commune». Mensa frugali parca usus est et inter olera et legumina carnes etiam  semper autem vinum habebat. Quia noverat, et docebat, ut Apostolus dicit, quod omnis creatura Dei bona sit, et nihil abjiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur; sanctificatur enim per verbum Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
de co dicit. Sãctꝰ augustinꝰ epi¬
scopus acer ĩgenio÷ suauis
loquio: secularis literature
peritus. In ecclesiasticis labo¬
rib operosus ÷ ĩ quotidianis
disputationib clarus: ĩ oĩ
lua actione cõpositꝰ ÷ ĩ q̃stio

Expanded text:
ersos. 6. Sanctus Augustinus episcopus, acer ingenio, suavis eloquio, saecularis litteraturae peritus, in ecclesiasticis laboribus operosus, in quotidianis disputationibus clarus, in omni sua actione compositus, in expo
Abbreviated transcription (Latin):
germauã sororẽ: aut fratris lui
filias q̃ deo paritꝰ scriuiebãt li¬
cm̃ ꝙ ⁊ si de sorore uel nepoti¬
bus nulla mali posset oriri
suspicio: tamẽ qr tales ꝑsone
bus cõmoucri: aut certe ma¬
lis hominũ suspitionib ĩfa¬

Expanded text:
 soror, sed nec fratris sui filie que deo pariter seruiebant. Di et si de sorore et neptibus nulla posset nasci mala suspicio, tamen quia tales persone bus humanis perire aut certe malis hominum suspicionibus infa
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Qd expositionẽ sãcti iob
uobis trãsmitti uoluistis. ur̃o
studio cõgaudemꝰ. Sed si deli¬
cioso cupitis pabulo sagnia¬
ri bcati augustini cõpatrioti
uestri opuscula legite: ⁊ ad cõ¬
parationẽ illiꝰ similagnus
nostrũ fur furẽ nõ queritos
qr beat᷑ augustinꝰ nec cũ sorors
sua habitare cõlenserit. dieus
Que cũ sorore mea sũt. sorores
mec nõ sũt. Docti ergo uiri cau¬
tela. magna nobis debet ẽẽ ĩ¬
bus operãte uirtute. ut nullis
ret᷑÷ quia eũ ita oĩ genere pie¬
tatis ĩbucras: ut ipse tibi ara
⁊ lacrificiũ. ⁊ sacerdos esset ⁊ tẽ¬

Expanded text:
bit: «Quod expositionem sancti Iob vobis transmitti voluistis, vestro studio congaudemus: sed si delitioso cupitis pabulo saginari, beati Augustini, compatriote vestri, opuscula legite, et ad comparationem illius similaginis nostrum furfurem non queratisod B. Augustinus nec cum sorore sua habitare consenserit, dicens: « Quae cum sorore mea sunt, sorores meae non sunt. » Docti ergo viri cautela, magna nobis debet esse inest operante virtute, ut nullis  quem ita omni genere pietatis imbueras, ut idem tibi ara atque sacrificium, idem sacerdos esset et tem
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo pape augustino hiero¬
nimꝰ. Sĩ quidẽ tẽpore beatitu¬
dic̃ tuã eo quo decet honore
ueneratꝰ sũ: ⁊ habitãtẽ ĩ te di¬
lexi dũm saluatorẽ. Sed nũc
si fieri potest cumulo aliqͥd
addimus: ⁊ plena cõplenius
ut absq noĩs tui mẽtione

Expanded text:
tissimo papae Augustino Hieronymus. Omni quidem tempore beatitudinem tuam eo, quo decet, honore ueneratus sum et habitantem in te dilexi dominum saluatorem, sed nunc, si fieri potest, cumulo aliquid addimus et plena complemus, ut absque tui nominis mentione
Abbreviated transcription (Latin):
cebra odoꝵ nõ satago nimis.
cũ absũt nõ requiro: cũ ob¬
sũt nõ respuo. Paratꝰ etiã cis
sẽper carere ita nuchi uideor¬
⁊ forsitã fallor. Ncino eñi secue¬

Expanded text:
cebra odorum non satago nimis: cum absunt non requiro, cum adsunt non respuo, paratus eis etiam semper carere. Ita mihi videor, forsitan fallor; sunt enim e
Abbreviated transcription (Latin):
rũtamẽ nollẽ ut uel augeret mͥ
gaudiũ cuiuslibet bomi mei.
suffragratio oris alieni Sed
auget fateor nõ solũ. sed uitu¬
peratio minuit. E õtristor aũt¬

Expanded text:
rum tamen nollem, ut uel augeret mihi gaudium cuiuslibet boni mei suffragatio oris alieni. sed auget, fateor, non solum, sed et uituperatio minuit. et cum ista
Abbreviated transcription (Latin):
auriũ tenaciꝰ me ĩplicauerãt:
subiugauerãt: sed resoluisti⁊
uberasti me. Eũ michi accidit
ut me ampliꝰ tãtus ꝙͣ res q̃
cauitur moueat ⁊ peualiter
me peccare cõfiteor: ⁊ tũc mus¬
lẽ nõ audire cantantẽ. Accu¬

Expanded text:
aurium tenacius me inplieauerant et subiugauerant, sed resoluisti et liberasti me. nuncut me amplius cantus quam res quae canitur moueat, poenaliter me peccare confiteor et tunc mallem non audire cantantem. ecc
Abbreviated transcription (Latin):
tem satictatis ex ĩdigẽtic mo¬
lestia trãseo. ĩ ipso trãsitu ĩsi
tie: ipse eñi trãsitus uolup¬
tas ẽ. ⁊ nõ ẽ alius quo trãseat᷑:
qͦ trãsire sogit necessitas. Et
cũ salus sit causa edendi ⁊ bi
bẽdi: ad iũgit se tãꝙͣ pedisseqͦ
periculosa iocũditas: ⁊ ꝓle¬
rũq prcire conat᷑ ut ciꝰ cau¬
sa fiat qd̃ salutis causa me¬
tas lõge ẽ a me. miscreberis
ne appropĩquat michi. Era¬
pula autẽ nõnũꝙͣ subrepit
leruo tuo: nuscreberis ut lõ¬

Expanded text:
digentiae molestia transeo, in ipso transitu mihi tiae. ipse enim transitus uoluptas est, et non est alius, qua transeatur quo transire cogit necessitas. et cum di, adjungit se tanquam pedissequa periculosa jucunditas, et plerumque praeire conatur ut ejus causa fiat quod salutis causa tas longe est a me; misereberis, ne appropinquet mihi. Crapula autem nonnunquam subrepit servo tuo; misereberis, ut lon
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliquãdo cũ quidã sibi fanu¬
liarissim cocp̃i ad detractions
lĩguã laxassẽt: adeo dure eos re¬
darguit. ut diceret ꝙ nisi desi
aut a mẽsa recederet. Quadã ui

Expanded text:
et aliquando, cum quidam sibi familiarissimi coepiscopi ad detractionem linguam laxassent, adeo dure eos redarguit, ut diceret quod, nisi desisaut a mensa recederet. Si si
Abbreviated transcription (Latin):
gloria gaudet sicuti eã habeͥt:
nec uellet cã habere. ut ille nõ ha¬
brct. ĩmo potiꝰ de sua si fas eẽt.
ĩpartiret. Unde gloria sĩguloꝵ.
cessit: ⁊ expergefactꝰ ita a sõno.
tãtos ĩ me subito sensi caritatis
ardores: quãtos ĩ me nũꝙͣ sen¬
scrã. Nã dcĩceps hactenꝰ nũꝙͣ ali¬
qualis ĩ me uel ĩuidie. uel suꝑ¬
bie. siuc arrogãtie fuit appetitus.
uel cogitatio. ẽ estis enĩ c̃ deꝰqui
tus ĩ me extitit caritatis feruor.
ꝙ plus alicuo bono gaudes.ꝙͣ
meo: plus affecto oĩbus subes¬
se. ꝙͣ supesse. Hec idcirco dixerĩ.
nõ ut saudis acquirã famã: sed
ut qͥs hec nõ putet uana fuisse
sõnia quib sepe deludit᷑ mens
nr̃a. Scpe etenĩ deꝰ abscõdita et
maxima per sõnia reserat. Ma¬
gnificcmꝰ ergo opera sua. qm̃
perfecta sũt. nec ẽ ĩ eis ĩiquitas
Sãctũ dñi hicronymũ ꝓpter deũ
cũ quo regnat secure magnifi¬
cemus: qñ ĩ uita sua magnifi¬

Expanded text:
gloria gaudet, sicuti si eam haberet: gloria gaudet, sicuti si eam haberet: nec vellet eam habere, ut ille non haberet: imo potius de sua, si fas esset, impartiret. Unde gloria singulorumcessit. Et expergefactus ita a somno, tantos in me subito sensi caritatis ardores, quantos in me nunquam senseram. Nam deinceps hactenus nunquam aliqualis in me vel invidiae, vel superbiae, sive arrogantiae fuit appetitus vel cogitatio. Testis enim est Deus, qui tus in me exstitit caritatis fervor, quod plus alieno bono gaudeo, meo? plus affecto omnibus subesse, quam praecesse. Haec idcirco dixerim, non ut laudis acquiram famam, sed ut quis haec non putet vana fuisse somnia, quibus saepe deluditur mens nostra. Saepe enim Deus abscondita et maxima per somnia reserat. Magnificemus ergo opera sua: quoniam perfecta sunt, nec est in eis iniquitas. Sanctum Domini Hieronymum, propter Deum, cum quo regnat secure, magnificemus: quoniam in vita sua magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
tatib exultaret. ⁊ uerus martyr
extiterit. ⁊ preuua martyrii nõ
amiscrit. Eamẽ qr gladio uitã
nõ finuit. aurcolã. que ĩ signũ
datur martyrii:talis nõ habet
Scrta uero duo alia q̃ habemius
aurcole sũt: q̃ solũ uirgibus
⁊ doctorib dãtur. ut ab aliis dis¬
ccruãtur. Ad hec ut nuchi uide¬
batur respõdi. Quis enĩ es dũc
nu: Et ille. Iohãnes ĩquit bap¬
tista sũ. qͥ huc ad te descẽdi. ut nũ¬
ciarc̃ tibi hieronyn gloriã: qua¬
tenus ipsã gentib nũcies. Hoc
cĩ noueris. qr honor. ⁊ reuerc̃tia
q̃ sĩgulis sãctoꝵ exibet᷑: ceteris¬
oĩbus exibet᷑. Ne putes. ut ĩ ce¬
lo sit aliqua ĩuidia. ut ĩ mũdo.
Sicut eĩ ĩ mũdo qͥlibet hominũ
ceteris preesse potiꝰ uellet. ꝙͣ sub¬
esse: ita ĩ celo ꝓptex caritatẽ ĩeffa¬
bilẽ. qua se ĩuicẽ diligũt beate
aĩe: quilibet sãctoꝵ ita alterius
gloria gaudet. sicut sua. Quĩ¬
esset suarita minor maioris

Expanded text:
tatibus exsultaret, et verus martyr tatibus exsultaret, et verus martyr exstiterit, et praemia martyrii non amiserit: tamen quia gladio vitam non finivit, aureolam, quae in signum datur martyrii, non habet. Serta vero duo alia quae habemus, aureolae sunt, quae solum virginibus et doctoribus dantur, ut ab aliis discernantur. Ad haec ut mihi videbatur respondi: Quis enim es, Domine mi? Et ille: Joannes, inquit, Baptista sum, qui huc ad te descendi, ut nuntiarem tibi Hieronymi gloriam: quatenus ipsam gentibus nunties. Hoc enim noveris: quia honor et reverentia quae singulis Saomnibus exhibetur, ne putes quod in coelo sit aliqua invidia ut in mundo. Sicut enim in mundo quilibet hominum caeteris praeesse potius vellet quam subesse, ita in coelo propter charitatem ineffabilem, qua se invicem diligunt beatae animae, quilibet Sanctorum ita alterius gloria gaudet, sicut sua. Quinesset sua: ita minor majoris
Abbreviated transcription (Latin):
gitãs nondũ nosti: scd huc ãbo
uenimꝰ. ut ciꝰ tibi gloriã ĩdicemꝰ
Hic certe meus sociꝰ quẽ uides hice¬
rouymꝰ ipse ẽ. qui sicut cqualis
nuchi ĩ uite sactitate fuit: ita
per oĩa ĩ gloria cqualis ẽ: ⁊ que
possũ. ⁊ ipse potest. et q̃ uolo. ⁊ ip̃c
uult. Et sicuti dcũ uideo. ⁊ ip̃e ui¬
det. ⁊ cognoscit ⁊ ĩtelligit. In qͦ
dis nr̃a ⁊ sãctor om̃i cõsistit
gloria ⁊ bcatitudo. Nec habet ma¬
iorẽ. uel nunorẽ gloriã alter ab
altero sãctoꝵ: nisi ĩquantũ ma¬
gis. ⁊ munꝰ diuiã cõtẽplatur
specic̃ sinc cognoscit. Scrtũ uero
tertiũ qd̃ plus illo fcro auxcola
martyrii ẽ. qd̃ uitã fimuit cor¬
poris. Qui ⁊ si ĩ mũdo ob labores.
penitc̃tias. crũuas. afflictioẽs. ucr¬
bera. cõtuniclias. ⁊ hominũ ob¬
probria. ⁊ derisiones: ⁊ cetera uat¬
de grauia. q̃ ita pacifice ꝑtulit.
ita gaudẽter ꝓpter deũ: ut ĩfirmi¬

Expanded text:
gitans, nondum nosti: sed huc ambo gitans, nondum nosti: sed huc ambo venimus, ut ejus tibi gloriam indicemus. Hic certe meus socius quem vides, Hieronymus ipse est, qui sicut aequalis mihi in vitae sanctitate fuit, ita per omnia in gloria aequalis est. Et quae possum, et ipse potest, et quae volo, et ipse vult, et sicuti Deum video, et ipse videt, et cognoscit, et intelligit, in quo omnis nostra, et Sanctorum omnium consistit gloriae beatitudo. Nec habet majorem vel minorem gloriam alter ab altero Sanctorum, nisi in quantum magis et minus divinam contemplatur speciem, sive cognoscit. Sertum vero tertium quod plus illo fero, aureola martyrii est, quo vitam finivi corporis. Qui et si in mundo ob labores, paenitentias, aerumnas, affictiones, verbera, contumelias, et hominum opprobria et derisiones, et caetera valde gravia, quae ita pacifice pertulit, ita gaudenter propter Deum, ut in infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
Quarta precũte nocte michi ai¬
de cogitãti. qͥd laudis. qͥd ue debi¬
texerẽ cpistola: demõstratur hoc
modo. Dũ itaqz ut dixi disponc̃s
hãc epistolã tibi scribere cogita¬
rĩ. aptã laudis materiã ĩuenire.
hora adueniẽte noctis medie. me
sõnus oppressit: ⁊ ecce maxima
michi affuit angeloꝵ multitudo:
ĩter quos fulgẽtes plus ĩfinito
sole duo crãt uiri. ita similes. et
uniformes: ut nulla ĩ cis uideret
differc̃tia. ꝙͣ alter ab altero dif¬
ferre posset ÷ nisi ꝙ tria serta fere¬
bat alter ĩ capite ex auro. ⁊ lapidi¬
bus p̾ciosis: alter uero duo. Hi
cãdidissims ĩduti colobiis. undi¬
q auro ⁊ gẽnus cõtextis: tãte erãt
pulchritudĩs. ut nõ ualcat quis¬
piã unaginare. Accedẽtes itaq
illi ambo. prope me sub silcutio
paulisper stetcrũt. Deĩde ille qui
tria fcrebat serta: his me uerbis
fuit allocutꝰ. Eogitas augustine
qͥd debcas laudis de hieronymo
ĩ ueritate ꝓferre : Et certe dui co¬

Expanded text:
e nocte, mihi avide cogitanti, quid laudis, quidve revetexerem Epistola, demonstravit hoc modo: Dum itaque ut dixi disponens hanc Epistolam tibi scribere, cogitarem aptam laudis materiam invenire: hora adveniente noctis media, me somnus oppressit: et ecce maxima mihi affuit angelorum multitudo, inter quos fulgentes plus infinito sole duo erant viri ita similes et uniformes, ut nulla in eis videretur differentia, qua alter ab altero differre posset: nisi quod tria serta ferebat alter in capite, ex auro et lapidibus pretiosis: alter vero duo. Hi candidissimis induti collobiis, undique auro gemmisque contextis, tantae erant pulchritudinis, ut non valeat quispiam imaginari. Accedentes itaque illi ambo prope me, sub silentio paulisper steterunt. Deinde ille qui tria ferebat serta, his me verbis fuit allocutus: Cogitas, Augustine, quid debeas laudis de Hieronymo in veritate proferre? Et certe diu co
Abbreviated transcription (Latin):
tui mererer ficri pedissequꝰ. Scd
queso tui seruuuli. ꝙͣꝙͣ uilissimi
quẽ dilcristi ĩ mũdo. nuia af¬
fectione caritatis. recorderis: ut
tius ĩtcruc̃tionib a peccatis emc̃¬
der: tua gubernatiõe recto calle
ĩoffeuso pede procedã÷ tus defc̃¬
sionib assiduis. ab ĩinicis inͥ
cõtinus ĩsidiantib protegar:
tuoq sãcto ductu salutis alfi¬
Gã portũ. Placcret utinã uolũ¬
tati tuc aliqua nuchi ĩterrogã¬
ti respõdcre. At illa. Quod optas
dicito. mc oĩ tuc uolũtati respõ¬
surã scic̃s. Dellẽ ĩ quã ĩtelligere.
utrũ beatoꝵ aĩc quedã uelle
possit: q̃ obtine nequeãt. At
illa. Onũ augustinc noueris.
ꝙ sãctoꝵ aĩc ita ĩ illa cterna glo¬
ria ĩ deo sũt solidate. ⁊ firmate:
ꝙ uulla sibi ĩest alia uolũtas
nisi dei: ꝙ nil uelle alud pos¬
sũt. nisi q̃ deus uult. Idco que
uolũt obtinere possũt. Etemĩ q̃¬

Expanded text:
tui mererer fieri pedissequus. Sed tui mererer fieri pedissequus. Sed quaeso tui servuli quanquam vilissimi, quem dilexisti in mundo nimia caritatis affectione, recorderis: ut tuis interventionibus a peccatis emunder, tua gubernatione recto calle, inoffenso pede procedam, tuis defensionibus assiduis, ab inimicis mihi continue insidiantibus protegar, tuoque sancto ductu salutis attingam portum. Placeret utinam voluntati tuae aliqua mihi interroganti respondere. At illa: Quod optas, dicito: me omni tuae voluntati responsuram sciens. Vellem inquam intelligere, utrum Beatorum animae quaedam velle possint, quae obtinere nequeant. At illa: Unum, Augustine, noveris, quod Sanctorum animae ita in illa aeterna gloria in Deo sunt solidatae et firmatae, quod nulla sibi inest alia voluntas, nisi Dei: quod nil velle aliud possunt, nisi quae Deus vult: ideo quae volunt, obtinere possunt. Etenim q
Abbreviated transcription (Latin):
Licronymi illiꝰ p̾sbiteri cui trãs¬
muttendã cpistolã iã scribens
cepisti sũ aĩa÷ q̃ hac ĩ hora ĩ beth¬
lce uida carnis onere deposito.
christo oĩq celesti comitala
cohorte: oĩ dccorata pulchutu¬
die. oĩ illustrata splẽdore: ilo
iduta ĩmortalitatis deauxato
uestimẽto. srrcũ amicta om̃i bo¬
norũ. ⁊ gaudioꝵ uarietate: ter¬
renoꝵ om̃i trũiphatrix. oĩ dia¬
demate coronala: oĩ beatitudĩc
⁊ felicitate uallata. tã nullũ et¬
ciũ dcĩceps expecto glorie defec¬
tũ: sed augnientũ. Cã glorio¬
se.tãq ĩeffabilit pergo ad regna
celor sine fine mãsura. Quando
iterũ uĩgar corpori glorificãdo
⁊ nõ morituro. sed gloriã quã
nũc sola habco. habituro: ĩ illa
scilicet ĩ unuerse carius resur¬
rectioĩs dic. Tũc ego amplius
aniu ĩ me collectis uirib pre
gaudio ⁊ lachrynuis nõ cessãs:
sic respõdi. Utinã uiror exmuc

Expanded text:
Hieronymi illius presbyteri, cui transHieronymi illius presbyteri, cui transmittendam epistolam jam scribens coepisti, sum anima, quae hac in hora in Bethlehem Judae carnis onere deposito, Christo omnique coelesti comitata cohorte, omni decorata pulchritudine, omni illustrata splendore, illo induta immortalitatis deaurato vestimento, circumamicta omnium bonorum et gaudiorum varietate, terrenorum omnium triumphatrix, omni diademate coronata, omni beatitudine et felicitate vallata, jam nullum deinceps exspecto gloriae defectum, sed augmentum. Tam gloriose tamque ineffabiliter pergo ad regna coelorum sine fine mansura: quando iterum jungar corpori glorificando, et non morituro, sed gloriam quam nunc sola habeo, habituro, in illa scilicet universae carnis resurrectionis die. Tunc ego amplius animi in me collectis viribus prae gaudio a lacrymis non cessans, sic respondi: Utinam, virorum eximie,
Abbreviated transcription (Latin):
lor potiꝰ terraꝵ orbẽ paruulꝰ tenẽt
pugillus: ponꝰ cclũ a motu cõti¬
nuo desisteret: ꝙͣ gandior ⁊ glorie
quib beatoꝵ. aĩc sine fine potiũtur
minorẽ ĩtelligeres particulã: nisi
uti ego experic̃tia docereris. Discur¬
re adhuc breue tẽporis spaciũ Im¬
possibilia facere ne concris: dones
ĩpleatur uite cursus. Hic non
queras. que nõ alibi. nisi quo
tã felicitex ꝓpero: ĩueniri possũt
Hic satage talia exertere opera.
ut postinodũ ibi q̃ aliqualitꝰ hic
ĩtelligere cupis ĩcternũ habcas
Inde qͥ ĩtrant nullatenꝰ excũt. Ad
hxc ego pauore stupẽs ãmiratiõs
tã ĩuisa penc amẽs: omini quasi
uigore sarẽs. his uerbis aliqua¬
lẽ sumẽs andaciã. tremebũda
uocc dixi. ffas utinã michi forct.
qͥtã felix es. tã gloriosus:tã ho¬
norifice ad illa properãs gau¬
dia: qui tã dulcia eloquia gui¬
turi incofaris. nõ ambige. At
illc ĩquit. Nomic̃ ncũ queris:

Expanded text:
lo, potius terrarum orbem parvulus teneret lo, potius terrarum orbem parvulus teneret pugillus, potius coelum a motu continuo desisteret, quam gaudiorum et gloriae, quibus beatorum animae sine fine potiuntur, vel minorem intelligeres particulam, nisi, uti ego, experiensia docereris. Discurre adhuc breve temporis spatium. Impossibilia facere ne coneris, donec impleatur tuus vitae cursus. Hic non quaeras quae non alibi, nisi quo tam feliciter properas, inveniri possunt. Hic satage talia exercere opera, ut postmodum ibi quae aliqualiter hic intelligere cupis, in aeternum habeas: unde qui intrant, nullatenus exeunt. Ad haec ego pavore stupens, admiratione tam invisa pene amens, omni quasi vigore carens, his verbis aliqualem sumens audaciam, tremebunda voce dixi: Fas utinam mihi foret, quia tam felix es, tam gloriosus, tam honorifice ad illa properans gaudia, qui tam dulcia eloquia gutturi meo faris, non ambigere. At ille inquit: Nomen meum quaeris?
Abbreviated transcription (Latin):
biles uias dñi ⁊esciebã thesau¬
ros ĩfuute dei sapiẽtie. ⁊ scientie
Sccrcta ⁊ occulta dei iudicia nõ
agnoscebã: qm̃ quos uult facit
sua ĩeffabili sapic̃tia ad sui agni¬
tionẽ uenire. Quos autẽ p̾destinat.
uocat. iustificat. ⁊ beatifisat. ꝓut
tus mcꝰ odorẽ nõ sc̃serat: tã no¬
uis tã ĩanditis mris obstupe¬
bã. Intex hec autẽ ncis ĩ me per¬
strepc̃tib cogitationib qͥd hoc
esset. de luce hec dicẽs uerba: uox
cuucuit. Augustine. augustins.
qͥd queris: Putas ne breui ĩmut¬
tere uasculo mare totũ: Brcui ĩ¬
cludere pugillo terraꝵ orbẽ: Ee¬
lũ firmare ue usitatos excricat
motus: Que oculus nullꝰ homuinũ
uidere potuitz tuus uidebit: Que
auris nulla per sõnũ hansit ⁊ au¬
dict tua: Que cor humianũ nul¬
latenꝰ ĩtellexit. nec etiã cogitauit:
cristimas te posse ĩtelligere: Infi¬
nite rei. qͥs erit fuus: Inmẽsa q̃
mc̃sura ncticris: Potus totum
mare ĩ artissimo claudẽtur uascu¬

Expanded text:
hesauros infinitae Dei sapientiae et scientiae: secreta et occulta Dei judicia non agnoscebam; quoniam quos vult, facit sua ineffabili sapientia ad sui agnitionem venire. Quos autem praedestinat, vocat, justificat, et beatificat, prout tus meus odorem non senserat; tam novis, tam inauditis miris obstupescebam. Inter haec autem meis in me perstrepentibus cogitationibus quid hoc esset, de luce haec dicens verba vox emicuit: Augustine, Augustine, quid quaeris? putasne brevi immittere vasculo mare totum? brevi includere pugillo terrarum orbem? coelum firmare, ne usitatos exerceat motus? Quae oculus nullius hominum videre potuit, tuus videbit? quae auris nulla per sonum hausit, audiet tua? quae cor humanum nullatenus intellexit, nec etiam cogitavit, existimas te posse intelligere? Infinitae rei quis erit finis? immensa, qua mensura metieris? Potius totum mare in arctissimo clauderetur vascu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ psalterioꝵ. ⁊ totiꝰ sỹphonie ⁊ ĩ¬
strumẽtor sonos. quibz celũ et
t̾ra. ⁊ oĩa ut sibi uidebãtur. undi¬
q resonabãt: quoꝵ suauitatib
coꝵ aĩc pene a corporib exalabãt
Stupefacti illico oc̃s illi eleuãtes
oculos celũ totũ. ethera. ⁊ oĩa que
cor cõtinctur ambitur quadam
uiderũt luce septies solis luce p̾¬
clariore clarescere: ex qua oĩa
odor aromata crũpebant. Hec
illitã mirãda cernẽtes. dcũ cxora¬
rũt p̾cibus: ut eos cur talia fierẽt.
nõ lateret. Quibz uox de celo ue¬
mẽs ista dixit. Nulla uos mo¬
ucat admiratio. Nil uobis uidca¬
tur admirabile: si talia ⁊ uide¬
lis. ⁊ auditis. Hodice cĩ regũ rex.
⁊ dñs dominãtiũ christꝰ dñs
cxeũti de hoc ueꝙͣ scculo aĩc glo¬
riosissum hicronym p̾sbiteri.

Expanded text:
 psalteriorum, et totius symphoniae et in psalteriorum, et totius symphoniae et instrumentorum sonos, quibus coelum et terra et omnia ut sibi videbatur undique resonabant, quorum suavitatibus eorum animae pene a corporibus exhalabant. Stupefacti illico omnes illi elevantes oculos, coelum totum, aethera et omnia quae eorum continentur ambitu, quadam viderunt luce septies solis luce praeclariore clarescere: ex qua omnia odorum aromata erumpebant. Haec illi tam miranda cernentes, Deum exorarunt precibus, ut eos cur talia fierent, non lateret. Quibus vox de coelo veniens, ista dixit: Nulla vos moveat admiratio: nil vobis videatur admirabile, si talia et videtis et auditis: hodie enim regum rex, et Dominus dominantium, Christus Dominus, exeunti de hoc nequam saeculo, animae gloriosissimi Hi