comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
locutꝰ es licens. Non deficiet ex te uir coram me
qui sedebat suꝑ thͦmim isrł. ita t̃n si custodierint
filii tui uias meas et ambulaĩunt in lege mea sic̃
et tu ambulasti coram me. Et nũc dñe deꝰ isrł fir¬
met᷑ sermo tuꝰ quẽ locutꝰ es serno tuo dd̾. Brgo ne
creclibile est ut hĩtet deꝰ cum hõib suꝑ t̾ram. Si ce¬
lũ. ⁊ celi celoꝵ ñ capiunt. qͣntomagis domꝰ ista qͣm
edificaui. S ad hoc tr̃ fcã est ut respicias ordinẽ
serui tui et obsetratõnem eiꝰ ñe deꝰ meꝰ. et audias
p̃ces qͣs fundit fumłs tuꝰ coram te. ut aꝑias ocłos
tuos sr̃ domum istam dieb et noctib suꝑ locum ĩ
quo pollicitꝰ es ut inuocaret᷑ nom̃ trium. et exaudi¬
res oronem qͣm seruus tuꝰ orat in eo. Exaudi p̾ces
famuli tui et ppłi tui isrł. Quic̃q orau̾it in loco isto
exaudi de hĩtacło tuo .i. de celis et ꝓpiciare. Ne pecca¬
nit quispram inꝓximũ suũ et nirare ccͣ eum ꝑatꝰ

Expanded text:
s: Non deficiet ex te vir coram me: qui sedeat super thronum Srahel. Ita tamen si custodierint filii tui vias meas et ambulaberint in lege mea: sicut et tu ambulasti coram me. Et nunc Domine Deus Srahel: firmetur sermo tuus quem locutus es servo tuo David. Ergo nec ne credibile est: ut hlum et caeli caelorum non te capiunt quanto magis domus ista quam aedificavi sed ad hoc tantum facta est ut respicias orationem servi tui et obsecrationem eius Domine Deus meus audias et preces quas fundit famulus tuus coram te ut aperias oculos tuos super domum istam diebus et noctibus super locum in quo pollicitus es ut invocaretur nomen tuum et exaudires orationem quam servus tuus orat in eo exaudi preces famuli tui et populi tui Israhel quicumque oraverit in loco isto et exaudi de habitaculo tuo id est de caelis et propitiare si peccaverit quispiam in proximum suum et iurare contra eum paratus
Abbreviated transcription (Latin):
suscitabo thronum regni tui sicut pollicitꝰ
sum d̃d̾ pr̃i tuo dicens. Non auferet᷑ de stͥpe
si fueritis et delinqueritis iusticias meas et
p̾cepta mea. que ꝓposui uobis. et ab euntes
meo ꝑiciam a faciemea et tͣdam eam ĩ ꝑabo¬
lam et in exempłum cunctis popłis. et
domꝰ ista erit in ꝓu̾bium uniũ sis tnseũ¬
tib et dicent stupentes. Quare sic fecit doꝰ
t̾re huic. et domui huic. Rderunt ꝙp. Quia
derelinquerunt dñm dm̃ pr̃m suorũ qͥ
eduxit eos de t̾ra egypti et app̾henderũt
deos alienos et adorauerunt eos et colue¬
runt. Id c̾co uenerunt suꝑ eos uniũsa mala ħ¬

Expanded text:
Suscitabo thronum regni tui, sicut pollicitus sum Dauid, patri tuo, dicens: Non auferetur de stirpe ersi fueritis, et dereliqueritis justitias meas, et praecepta mea, quae proposui vobis, et abeuntes smeo, projiciam a facie mea, et tradam eam in parabolam, et in exemplum cunctis populis. Et domus ista erit in proverbium universis transeuntibus, et dicent stupentes: Quare fecit Dominus sic terrae huic et domui huic? Respondebuntque: Quia dereliquerunt Dominum Deum patrum suorum, qui eduxit eos de terra Aegypti, et apprehenderunt deos alienos, et adoraverunt eos, atque coluerunt: Idcirco venerunt super eos universa haec
Abbreviated transcription (Latin):
domini domũ dñi.
unc salomon ait. Dñs pollicitꝰ est ut hĩta¬
ret in caligine. Ego autem edifi eaui domũ
nõi eiꝰ ut hĩtaret ibi in ꝑpetitum. Et conu̾tit rex
faciem suam ⁊ bñdixit uniu̾se młtitudini isrł.
Namom̃is tͣba stabat intenta. et ait. Bñdictus
plen̾ dicens. A die qua ecluxi ppłm de tra egypti

Expanded text:
Domini domum Dei.Domini domum Dei.unc Salomon ait: Dominus pollicitus est, ut habitaret in caligine: ego autem aedificavi domum nomini ejus, ut habitaret ibi in perpetuum. Et convertit rex faciem suam, et benedixit universae multitudini Israel, nam omnis turba stabat intenta, et ait: Benedictus plevit, dicens: A die, qua edux
Abbreviated transcription (Latin):
posita erat archa. et ip̃am arcħam reg̾ent c̃
uectib suis. Uectium aũ qͥb portabar᷑ trcha
qr paululum longiores erant capita pare¬
bant ante oracłm. Si uͦ quis paululum fuiss
extͥnsecꝰ eos uidẽ nõ pot̾ant. fu̾it itaq archã
ibi uscr in p̾sentem diem. Nicħ ꝙ erat aliud
in archa nisi due tabule qͣs posuerat moyses ĩ
de scũario. Dñs enim sac̾dotes qui ibi poturant
inueniri sc̃ficati sunt. Nec adhuc in ilło rẽpo¬
re nices et mist̾ioꝵ ordo int̾ eos diuisus erat
tam lenite qͣm cantores .i. et qui sub asapħ erãt
et qui sub eman. ⁊ qͥ suo ydichũ et filii et fr̃es¬
eoꝵ uestiti byssims in eymbalis. et psalteriis. ⁊
cytharis. increpabant stantes ad orientalem pla¬
tubis. Igͣ cuncti parit̾ et tubis et uoce. et eym¬
balis et organis diu̾si gen̾is musicoꝵ concinẽ¬
tib et uocem sublime tollentib longe sointꝰ
audiebat᷑. ita ut cum dñm laudare ᷤ pissent et
ministrͣe ꝓp̃ caliginem. compleu̾at enĩ głia

Expanded text:
posita erat arca et ipsam arcam tegerent cum vectibus eius vectium autem quibus portabatur arca quia paululum longiores erant capita parebant ante oraculum si vero quis paululum fuisset extrinsecus eos videre non poterat fuit itaque arca ibi usque in praesentem diem nihilque erat aliud in arca nisi duae tabulae quas posuerat Moses in de sanctuario: omnes enim sacerdotes, qui ibi potuerant inveniri, sanctificati sunt: Nec adhuc in illo tempore vices, et ministeriorum ordo inter eos divisus erat. Tam Levitae quam cantores, id et qui sub Eman, et qui sub Idithun, filii et fratres vestiti byssinis, cymbalis et psalteriis et citharis concrepabant, stantes ad orientalem platubis igitur cunctis pariter et tubis et voce et cymbalis et organis et diversi generis musicorum concinentibus et vocem in sublime tollentibus longe sonitus audiebatur itministrare propter caliginem. Compleverat enim gloria
Abbreviated transcription (Latin):
entes oꝑatõem in aquis mltis. Ep̃i iuderunt
oꝑa dñii: et mirabiłia eiꝰ in ꝑfundo. Uix̃ et stetit
spiritꝰ ꝓcelle. et exaltati sunt᷑ fluctus eius. A scen¬
dunt uͥsq ad celos et descendunt uscy ad abyssos. aĩa
eoꝵ in malis tabescebat. Turbati sunt ⁊ moti

Expanded text:
entes operationes in aquis multis. Ipsi viderunt opera Domini  et mirabilia eius in profundo. Dixit, et stetit spiritus procellae  et exaltati sunt fluctus eius. Ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos  et anima eorum in malis tabescebat. Turbati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
feentiꝰ. Patres nostri ĩ egypto ñ ĩtellexer̃t mirabi¬
lia tua: nõ fuer̃t memores młtitudinis miscdie
tue Et irritauer̃t ascendentes in mare maie
rubrum et saluanit eos ꝓp̾ nom̃ suũ nͭ notam
fac̾et potenciã suã. Et increpaũ mare rubrum
et exsiccatum est ⁊ dedĩẽ eos ĩ abyssis sic̃ ĩ deser¬
to. Et saluauit eos de manu odienciũt et rede-¬
mit eos de manu inimici Et oꝑuit aqua tri

Expanded text:
mirabilia tua: non fuerunt memores multitudinis misericordiae tuae. Et irritaverunt ascendentes in mare: mare Rubrum. Et salvavit eos propter nomen suum: ut notam faceret potentiam suam. Et increpuit mare Rubrum, et exsiccatum est: et deduxit eos in abyssis sicut in deserto. Et salvavit eos de manu odientium: et redem
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis eoꝵ. Conficeant᷑ dño nũe eius: et nr¬
rabilia es filiis hominũ. Et exaltent eũ in ecełia
plebis: et ni cathedra senioꝵ laudent eum. Posu¬
it flumina in desertum: et exitus aqͣrũ in sitim.
T erram fructiferam insaliuginem: a inalicia ha¬
bitantiũ in ea. Posuit desertum in stangna aqͣ¬
rum: ⁊ t̾ram sins ac̃ in exitus aquarum. t co

Expanded text:
e ejus: et mirabilia ejus filiis hominum. Et exaltent eum in Ecclesia plebis: et in cathedra seniorum laudent eum. Posuit flumina in desertum: et exitus aquarum in sitim. Terram fructiferam in salsuginem, a malitia inhabitantium in ea. Posuit desertum in stagna aquarum: et ter
Abbreviated transcription (Latin):
ad eam. Bñdicta tu filia a dño dõ excelso p̃
om̃ib mulierib suꝑ t̾ram. Bñdictus doꝰ¬
deus qui creauit celum et tram. qui te di¬
rexit in uulña capitis pͥncipis municoꝵ no¬
stroꝵ. qr hodie nom̃ tuum ita magnificauit
ut non recedat laus tua de ore meo hominũ
qui memores fu̾int uͥ tutis dñi in et̾num.
p̃ quib non ꝑpecisti amme tue ꝓp̾ angusti

Expanded text:
u filia a Domino Deo excelso, prae omnibus mulieribus super terram. Benedictus Dominus, qui creavit coelum et terram, qui te direxit in vulnera capitis principis inimicorum nostrorum: quia hodie nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum, qui memores fuerint virtutis Domini in aeternum, pro quibus non pepercisti animae
Abbreviated transcription (Latin):
norificencia ppłi nr̃i. que fecisti urilit̾. et confor¬
tatum est cor tuum. eo quod casticatem amaĩus
post uirum tuum. alt̾um nescieris. Id̃o et ma¬
nus dm̃i confortauit te. et id̾o bñdicta eris ĩ¬
et̾mim. Et dixit om̃us ppłs fiat fiat. ꝑ dies aũ¬

Expanded text:
norificentia pnorificentia ptatum est cor tuum, eo quod castitatem amaveris, et post virum tuum, alterum nescieris: ideo et manus Domini confortavit te, et ideo eris benedicta in aeternum. Et dixit omnis populus: Fiat, fiat. Per dies au
Abbreviated transcription (Latin):
colliũ. Uidentes itaq filii isrł fugientes secuti
p̾cipites. filii autemisrł uno agnime ꝑseq̃ntes
debilitabant om̃s quos inuenire potuissent.
Mi sit q orias nuncios ꝑ oẽs ciuitates et regio¬
nes i spł. Qm̃is itaq regio. om̃is ꝙ urbs electã
iuuentutem armatam misit ptꝰ eos. Et ꝑse¬
cuti sunt eos in ore gladii. quo usq ꝑuenirẽt
ad extͤmitatem finioꝵ suoꝵ. Relicͥ aut̃ qͥ erant
in bethulia ing̾su sunt castͣ assyrioꝵ. et p̾dam
qͣm fugientes assiru relinquerant abstuler̃t¬
secum. et onerati sunt ualde. Hi qui uictores
exstit̾ant reu̾si sunt ad bechuliam. Om̃ia q̃
cumq illoꝵ erant abstulerunt secum ita ut ñ
ẽẽt nũs in pecorib et inium̃tis. et uniu̾sis
mobilib eoꝵ ut aminimo usq ad magnum
om̃s diuites fierent de p̾datõnib eoꝵ. Ioachim
autem sũmꝰ pontifex deierłm uenit in bethu¬
centes. Tu głia ierłm. et tu leticia in isrł. tu ho¬

Expanded text:
collium. Videntes itaque filii Israel fugientes, secuti collium. Videntes itaque filii Israel fugientes, secuti praecipites: filii autem Israel uno agmine persequentes, debilitabant omnes, quos invenire potuissent. Mines Israel. Omnis itaque regio, omnisque urbs, electam juventutem armatam misit post eos, et persecuti sunt eos in ore gladii quousque venirent ad extremitatem finium suorum. Reliqui autem qui erant in Bethulia, ingressi sunt castra Assyriorum, et praedam, quam fugientes Assyrii reliquerant, abstulerunt, et onustati sunt valde. Hi vero, qui victores reversi sunt ad Bethuliam omnia quaeque erant illorum abstulerunt secum ita ut non esset numerus in pecoribus in iumentis et universis mobilibus eorum ut a minimo usque ad magnum omnes divites fierent de praedationibus eorum Ioachim autem summus pontifex de Hierusalem venit in Bethucentes tu gloria Hierusalem tu laetitia Israhel tu ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ plausum fecit manib suis. Suspicabat᷑ eut
illum cum udich dormire. S cum nullũ motũ
iacentis sensu aurium ꝑciꝑet: accessit ꝓximãs
ad corunam. Et eleuans eam. uidens q cadau̾ abs
capite olofernis in suo sanguine tabefc̃m iac̾e
suꝑ t̾ram. exclamauit uoce magna cũ fletu. ⁊
cidit uestimenta sua. Et ing̾ssus iabnacłm in¬
dach non inuenit eam. bt exiliuit foras ad po¬
nes iacet in t̾ra. et capud eiꝰ non est m illo. Q
cum audissent pͥncipes uͥtutis assyrioꝵ. scide¬
runt om̃s uestimenta sua. et intollerabilis
timor et tremor ceridit suꝑ eos. et curbati
sunt ammi eoꝵ ualde. Et fc̃s est clamor in
audisset. fugit mens et consiliũ ab eis
Isolo timore et metu agitati fuge p̾sidium
sumunt. ita ut nlłs loqueret᷑ cum ꝓximo
suo. s inclinato capite relictis om̃ib euade
ebreos quos armatos suꝑ se uenire auclierant¬
conarent᷑ fugientes ꝑ uias campoꝵ. et semitas

Expanded text:
et plausum fecit manibus suis: suspicabatur enim et plausum fecit manibus suis: suspicabatur enim illum cum Judith dormire. Sed cum nullum motum jacentis sensu aurium caperet, accessit proximans ad cortinam, et elevans eam, vidensque cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum jacere super terram, exclamavit voce magna cum fletu, et scidit vestimenta sua. Et ingressus tabernaculum Judith, non invenit eam, et exsiliit foras ad pornes jacet in terra, et caput ejus non est in illo. Quod cum audissent principes virtutis Assyriorum, sciderunt omnes vestimenta sua, et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos, et turbati sunt animi eorum valde. Et factus est clamor incaudisset, fugit mens et consilium ab eis, et solo tremore et metu agitati, fugae praesidium sumunt: ita ut nullus loqueretur cum proximo suo, sed inclinato capite, relictis omnibus, evadeebraeos, quos armatos super se venire audiebant, fugientes per vias camporum et semitas
Abbreviated transcription (Latin):
dat carnem p̾pucii sui et apposit᷑ est ad ppłm
isrł. et om̃is successio gen̾is sui usq in hodier¬
num diem. Mox autem ut ortꝰ est dies suspen¬
derunt suꝑ muros cap̃ holofernis. Accepit ꝙx
Unꝰquisq uir arma sua. et eg̾ssi sunt cum gnͣdi
strepitu et ululatu. Quod uidentes explorato¬
res ad tab̾nacłm olofernis concurrerunt. Por.¬
ro hii qui in tab̾nacło erant uenientes. et ante
ing̃ssum cubiculi ꝑstrepentes excitandi gr̃a
inquietudinem arte moliebant᷑ ut non ab exei¬
tantib s a sonantib olofernes eiugilaret. Nullꝰ
eĩ audebat sab̾nacłm uirtutis asiyrioꝵ pulsan
do uł intͣndo introire aꝑire. s cum uenissent
eiꝰ duces ⁊ tribuni et umũsi maiores ex̾citꝰ
regis assyrioꝵ dixerunt cubiculariis. Intrate
⁊ excitate illum qm̃ mures egressi de cau̾ins
suis ausi sunt ꝓuocare nos ad p̾lium. Tune in¬
gͣssus uagao cibi cłm eius stecit ante cortinam

Expanded text:
dit carnem praeputii sui, et appositus est ad populum dit carnem praeputii sui, et appositus est ad populum Israel, et omnis successio generis ejus usque in hodiernum diem. Mox autem ut ortus est dies, suspenderunt super muros caput Holofernis, accepitque unusquisque vir arma sua, et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu. Quod videntes exploratores ad tabernaculum cucurrerunt porro hii qui in tabernaculo erant venientes et ante ingressum cubiculi perstrepentes excitandi gratia inquietudinem arte moliebantur ut non ab excitantibus sed a sonantibus Holofernis evigilaret nullus enim audebat cubiculum virtdo aut intrando aperire. Sed cum venissent ejus duces ac tribuni, et universi majores exercitus regis Assyriorum, dixerunt cubiculariis: Intrate, et excitate illum, quoniam egressi mures de cavernis suis, ausi sunt provocare nos ad praelium. Tunc ingressus Vagao cubiculum ejus, stetit ante cortinam,
Abbreviated transcription (Latin):
fernis qui in contemptu suꝑbie sue dm̃
isrł contempsit. et tibi in et̾num minaba¬
tͣ dicens. Cum captꝰ fũit populꝰ isrł gla¬
dio ꝑforare p̾cipiam lateratua. Bidens aũ
achior capud olofernis angustiatꝰ p̾ pauo¬
re. cecidit in faciem suam suꝑ t̾ram et estu¬
auit anima eiꝰ. Nostea uͦ qͣm resũpto sp̃ur
retreatꝰ est. ꝓcic̾it ad pedes eius ⁊ adorauit
eam et dixit᷑. Bñdicam tu d̾õ tuo in om̃i tab̾¬
nacło iacob. qm̃ in om̃i gente qui audierit
nomen tuũ. magni ficabr̃ suꝑte d̾s isrł.¬
erit cũ exierit sol accipiat unusquisq ar¬
ma sua. et exite cum impetu nõ ut descen¬
datis deorsum. s tnͣ impetum facientes. Lũc
exploratores necesse erit ut fugiant ad pͥn¬
cipem suũ. excitandum ad pugnam. Cumq
ouces eoꝵ concurrerint ad rab̾naclm olofer¬
nis ⁊ inuenerunt eum truncum. in suo
achior uidens uͥtutem qͣm fecerat deus isrł¬
relicto gentilitatis ritu credidit do. et c̃cumcĩ¬

Expanded text:
fernis, qui in contemptu superbiae suae Deum Israel contempsit, et tibi interitum minabatur, dicens: Cum captus fuerit populus Israel, gladio perforari praecipiam latera tua. Videns autem Achior caput Holofernis, angustiatus prae pavore, cecidit in faciem suam super terram, et aestuavit anima ejus; postea vero quam, resumpto spiritu, recreatus est, procidit ad pedes ejus, et adoravit eam, et dixit: Benedicta tu a Deo tuo in omni tabernaculo Jacob, quoniam in omni gente, quae audierit nomen tuum, magnificabitur super te Deus Isrerit, cum exierit sol accipiat unusquisque arma sua, et exite cum impetu, non ut descendatis deorsum, sed quasi impetum facientes. Tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam Cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis, et invenerint eum truncum in suo Achior videns virtutem, quam fecit Deus Isrrelicto gentilitatis ritu, credidit Deo, et circumci
Abbreviated transcription (Latin):
suerunt se illi. N iudith filia merari in spem fa¬
ciei sue. dissoluit eum. Exuit enim se uestim̃to
uicluitatis. et induit se uestim̃to leticie. in ex¬
ultatõne filioꝵ isrł. lixit faciem suam ungen¬
to. et colligauit cincinnos suos mitt᷑ ad decipi¬
endum illum. sandalia eiꝰ rapuerunt oculos
eiꝰ. pulchritudo eiꝰ captiuam fecit aĩam eiꝰ. Ampu¬
tanit pugione ceruicem eiꝰ.horriterunt ꝑ se cõ

Expanded text:
suerunt se illi sed Iudith filia Merari in specie fasuerunt se illi sed Iudith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum exuit enim se vestimenta viduitatis et induit se vestimenta laetitiae in exultatione filiorum Israhel unxit faciem suam unguento conligavit cincinnos suos mitra ad decipiendum illum sandalia eius rapuerunt oculos eius pulchritudo eius captivam fecit animam eius amputavit pugione cervicem eius horruerunt Pe
Abbreviated transcription (Latin):
Porrouinũsa que olofernis pecularia fuisse
ꝓbata sunt dederunt iudich. in auro et argen¬
to et uestib. et gẽmis. et om̃i suppellectili. et tͣ¬
dita sunt om̃ia illi a ppło. Et om̃s ppłi gaude¬
bant cum mulierib ⁊ uͥ ginib ⁊ iuuenib in
organis et cytharis. Tune cantañ canticum
psalinum nouum. exultate et inuoeate nomen
eius. Hñs cont̾ens bella. dñs nomẽ ẽ. illi. qͥ po¬
suit castra sua in medio ppłi sui. ut eriꝑet nos
de manu om̃ium inimicoꝵ nr̃oꝵ. benit assur
ex montib ab aquilone. in młtitudine fortitu¬
dinis sue. euiꝰ młttudo obt̾auit torrentes et
equi eoꝵ cooꝑuerunt ualles. Dixitq se incen¬
suix fines meos. et iuuenes meos occisiuꝵ gla¬
dio. ĩ fantes meos dare in p̾dam. uͥgines ĩ capti¬
uitateni. Dñs autem omp̃c nocuit cum. et tͣ¬
didit inmanus femine. et confudit eum. Nõ
enĩ cecidit poteis eoꝵ aiuuenib. nec filii tyran
ni ꝑcusserunt eum. ner excelsi gigantes impo¬

Expanded text:
rsa, quae Holofernis peculiaria fuisse probata sunt, dederunt Judith in auro, et argento, et vestibus, et gemmis, et omni supellectili, et tradita sunt omnia illi a populo. Et omnes populi gaudebant cum mulieribus, et virginibus, et juvenibus, in organis, et citharis. Tunc cantavit canticum psalmum novum, exaltate et invocate nomen ejus. Dominus conterens bella, Dominus nomen est illi. Qui posuit rum venit Assur ex montibus ab aquilone in multitudine fortitudinis suae cuius multitudo obturavit torrentes et equi eorum cooperuerunt valles dixit se incensurum fines meos et iuvenes meos occisurum gladio infantes meos dare in praedam et virgines in captivitatem Dominus autem omnipotens nocuit eum et tradidit eum in manus feminae et confudit eum non enim cecidit potens eorum a iuvenibus nec filii Titan percusserunt eum nec excelsi gigantes inpo
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽẽ uent̾am. Et accedentes luminaria cõ¬
girauerunt cͥca eam uniũsi. Illa autem ascẽ¬
deus in eminentorem locum: iussit fiͦ silenci¬
um. Cumq om̃s tacuissent dixit uditħ. Lau¬
date dnm dm̃ nr̃m. qui non deserint spantes
in se. Et in me auellam suam adimpleuit
At ꝑferens de pera capud holofernis osten¬
dit illis diceis. Et de capud holofernis pͥnci¬
ꝑis milicie assyrioꝵ. et ecce canopeum illiꝰ
in quo recumbebat in ebrietate sua. ubi et
ꝑ manum femine ꝑcussit illũ dñs de̾ nr̃.
uit me angłs eius. et lunc euntem. et ibi cõ
morantem. ⁊ inde reu̾tentem. et ñ ꝑmisit
me dñs ancillam suam coinquinari. s sine
pollutõne peccati reuocaũ me nob̃ gaudẽ¬
tem in uictoria sua. in euasione mea in lib̾a

Expanded text:
iam non esse venturam et accendentes luminaria congyraverunt circa eam universi illa autem ascendens in eminentiori loco iussit fieri silentium cumque omnes tacuissent dixit Iudith laudate Dominum Deum nostrum qui non deseruit sperantes in se et in me ancillam suam adimplevit et proferens de pera caput Holofernis ostendit illis dicens ecce caput Holofernis principis militiae Assyriorum et ecce conopeum illius in quo recumbebat in ebrietate sua ubi et per manum feminae percussit illum Dominus Deus noster divit me morantem, et inde huc revertentem, et non permisit me Dominus ancillam suam coinquinari, sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua, in evasione mea, et i
Abbreviated transcription (Latin):
nouum candemꝰ dño d̾o nr̃o. Adonai dñe deus
magnꝰ estu et p̾clauis in nͥtutetua. et quem
suꝑare nemo potest. tibi seruiat om̃is crea
sp̃m et creata sunt. et non est qui resistat ius¬
siom tue. Montes a fundamentis mouebunt᷑
c̃ aquis. petre sic̃ ceraliquescent ante faciẽ
titam. Qui autem timent te magni erunt
apud te ꝑ om̃ia. ue genti insurgenti suꝑ ge¬
nꝰ meum. Hñs enĩ omp̃c uindicauit ĩ eum.¬

Expanded text:
novum cantemus Deo nostro. Adonai, Domine magnus es tu, et praeclarus in virtute tua, et quem superare nemo potest. Tibi serviet  Al. servituum, et creata sunt, et non est qui resistat voci tuae. Montes a fundamentis movebuntur cum aquis: petrae, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. Qui autem timent te, magni erunt apud te per omnia. Vae genti insurgenti super genus meum: Dominus enim omnipotens vindicabit in e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissiones. Porro iudich uniu̾sa arma bel¬
lica olofernis que declit illi ppls et canopeũ
quod ip̃a sustulerat in anathema obliuionis¬
faciem scõꝵ et ꝑ tres menses gaudium hꝰ
uictorie celebͣtũ est cum iudicħ. Post dies aut̾
illos unusquisq recliit in sua. et iudich mag¬
na fcã est in bethulia. ⁊ p̾clarior erat uniu̾sis
t̾re ifrł. Erat etiam uͥtuti castitas adiuncta¬
ita ut non cognosc̾et uirum om̃ib diebus
uite sue ex quo defunctꝰ est manasses uir eiꝰ
Prat autem festis dieb ꝓcedeis cum magna
głia. Mansit autem in domo uiri sui agnos .c.¬
⁊ qͥnq ⁊ dimisit abram suam etͣ sepulta est

Expanded text:
suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionisfaciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitaet virum omnibus diebus vitae suae, ex quo defunctus est Manasses vir ejus. Erat autem diebus festis procedens cum magna gloria. Mansit autem in domo viri sui annos centum quinque, et dimisit Abram suam liberam,
Abbreviated transcription (Latin):
nes ferit cenam scruis suis. et dix̃ ad uagao
eunuchum. bade et suade hebͤam ilłam. ut spõ¬
te consenciat hñtare mecũ. fedum est en ĩ ap̃
assyrios. si femina irrideat uirũ ut ĩmunis
ab ip̃m tnͣseat. Tunc intͣuit nagao ad iudith
⁊ dixit. Non uereat᷑ bona puella intre ad dñm
meum. ut honorificet᷑ ante facienies. ⁊ mandu¬
cet cum eo. et bibat uiũ iniocunditate. Eui ix¬
dit uiditħ. Que ego sum uͭ ccͣdicam dño meo:
Om̃e quod erit ante ocłos es boñ et optimum
faciam. Quicquid aut̃ illi placũit. hoc michi
erit optimũ om̃ib dieb uite mec. Et surrexit
ornauit se nestimentis suis. Et ing̾ssa stetit añ
faciem eĩ. Cor aũ olofernis concisum est. erat
enim ardens in concupiscenciam eiꝰ. Et dixit ei.
olofernes. Hibe minc et accumbe in iocũ
dixit iudith. Bibam dñe. qm̃ magnificata
est aĩa mea hodie p om̃ib dieb uite mee.
Et accepit ⁊ manducauit et bibit coram eo
ea que ꝑauerat illi ancilla eiꝰ. Et nocund̃ fĩs

Expanded text:
nes fecit coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum suum: Vade, et suade Hebraeam illam, ut sponte consentiat habitare mecum. Foedum est enim apud Assyrios, si femina irrideat virum, agendo ut immunis ab eo transeat. Tunc introivit Vagao ad Judith, et dixit: Non vereatur bona puella introire ad dominum meum, ut honorificetur ante faciem ejus, ut manducet cum eo, et bibat vinum in jucunditate. Cui Judith respondit: Quae ego sum, ut contradicam domino meo? Omne quod erit ante oculos ejus bonum et optimum, faciam. Quidquid autem illi placuerit, hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitae meae. Et surrexit, et ornavit se vestimento suo et ingressa stetit ante faciem eius cor autem Holofernis concussum est erat enim ardens in concupiscentia eius et dixit ad eam Holofernis bibe nunc et accumbe in iucunddixit Iudith bibam domine quoniam magnificata est anima mea hodie prae omnibus diebus meis et accepit et manducavit et bibit coram ipso ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
in cubiculo. Porro olofernes iacebat ĩ lecto
nuimia ebrietate sopitꝰ Bixit ꝙ iudich puelle
sue. ut astaret foris ante hostrũ cubiculi ⁊
obseruaret. Stetirq iudicħ añ lectulũ orais
c̃ lacͥmis. et labioꝵ motu ĩ silencio dicens. Cõ¬
credens ꝑ te posse fi̾ cogitaui ꝑficiam. Et
cum dixissec: accessit ad columpnam que
erat ad cap̃ lecti eius. et pugionẽ eiꝰ qui ĩ
ea ligatꝰ pendebat ab soluit. Sumq euagi¬
nasset illum app̾hendit comam capitis eiꝰ
⁊ ait sonfirma me dñe d̾s isrł in hac ho¬
ra. Et ꝑcussir bis in c̾uicem eiꝰ. et abscidit
capud eiꝰ. Et abstulit canopeum eiꝰ. a colũp¬
nis ⁊ auoluit corpꝰ es truncũ. Et pꝰ pirsillũ
exiuit et tͣdidit cap̃ holofernis ancisse sue.
⁊ iussit ut mitt̾et illud in peram suam. Et
exierunt due scd̾m consuetuãmẽ suam qͣt
ad oronem. et tnsierunt castra. Et girantes
uallem uenerunt ad portam ciuiratis. Et
dixit iudich a longe custodiencib muroꝵ.¬

Expanded text:
biculo. Porro Holofernes jacebat in lecto, nimia ebrietate sopitus. Dixitque Judith puellae suae ut staret foris ante cubiculum, et observaret. Stetitque Judith ante lectum, orans cum lacrymis, et labiorum motu in silentio, dicens: Concredens per te posse fieri, cogitavi, perficiam. Et cum haec dixisset, accessit ad columnam, quae erat ad caput lectuli ejus, et pugionem ejus, qui in ea ligatus pendebat, exsolvit. Cumque evaginasset illum, apprehendit comam capitis ejus, et ait: Confirma me, Domine Deus in hac hora. Et percussit bis in cervicem ejus, et abscidit it conopeum ejus a columnis, et evolvit corpus ejus truncum. Et post pusillum exivit, et tradidit caput Holofernis ancillae suae, et jussit ut mitteret illud in peram suam. Et exierunt duae, secundum consuetudinem suam, quasi ad orationem, et transierunt castra, et gyrantes vallem, venerunt ad portam civitatis. Et dixit Judith a longe custodibus muro
Abbreviated transcription (Latin):
unc iussit eam introire uͥ repositi erant thes¬
auri eiꝰ. et uissit illic manere eam. et cansti¬
tuit quid daret᷑ illi de conuiuio suo. Cui ixdit
iuditħ et dixit. Nunc non pot̾o manduca ex
hiis que michi p̾cipis tribui. ne ueniet suꝑ me
offensio. Ex hiis autẽ que mecum detuli mandu¬
cabo. sui olofernes ait. Si defecerint ribi ista q̃
ancilla tua. donec facia̾t in manu mea hec que
cogitaui. Et induxerunt eant serni ei᷑ in tab̾na¬
cłm quo p̾ceꝑat. Et peciit dum intiret ut daret
ei copia nocte et ante lucem egc̾liendi foras ad
orõem. et dep̾candi dñm. Et p̾cepit cubiculatuis
suis ut sicut plac̾et illi exiret et introiret ad
adoran̾ũ dm̃ suũ ꝑ triduum. Et exibat noctib
in uallem bethulie. et uaptizabat se in fontem
aque. Et ut ascendebat. orabat dnm̃ dm̃ isił ut¬

Expanded text:
unc jussit eam introire ubi repositi erant thesauri ejus, et jussit illic manere eam, et constituit quid daretur illi de convivio suo. Cui respondit Judith, et dixit: Nunc non potero manducare ex his quae mihi praecipis tribui, ne veniat super me offensio: ex his autem, quae mihi detuli, manducabo. Cui Holophernes ait: Si defecerint tibi ista, quae ancilla tua, donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi. Et induxerunt illam servi ejus in tabernaculum, quod praeceperat. Et petiit dum introiret, ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem et deprecandi Dominum et praecepit cubiculariis suis ut sicut placeret illi exiret et introiret ad orandum Deum suum per triduum et exiebat noctibus in vallem Bethuliae et baptizabat se in fontem aquae et ut ascendebat orabat Dominum Deu
Abbreviated transcription (Latin):
bii. dieb. Mortuꝰ ẽ. gͦ saul ꝓp̃ iniquitates suas¬
rat et non custoctierit illud. S insuꝑ etiam phi¬
tonissam ꝯsulerit nec sꝑauerit indño. pp̃ quod
int̾fecit eum. et tnstulit regnũ eiꝰ ad d̾d̾ filiũ ysai
ong̾gat᷑ ẽ gͦ om̃is isrł ad dd̾ in ebron N
dicens. Os tuum sumꝰ et caro tua. Heri ꝙͦ¬
isrł tueras qui educebas et relucebas isrł.
libi em̃ cdixit dñs deus tu. Tu pasces ppłm me¬
nin i srł ⁊ tu eris pͥnceps suꝑ eum. bener̃t gͦ¬

Expanded text:
septem diebus. Mortuus est ergo Saul pseptem diebus. Mortuus est ergo Saul prat, et non custodierit illud , sed insuper et pythonissam consuluerit , nec speraverit in Domino. Propter quod interfecit eum et transtulit regnum eius ad David filium Isai congregatus est igitur omnis Israhel ad David in Hebron dicens os tuum sumtu eras, qui educebas et reducebas Israel: tibi enim dixit Dominus Deus tuus: Tu pasces populum meum Israel; et: Tu eris princeps supe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tres filii eiꝰ et om̃is domus eiꝰ parit̾ concidit
Quod cum uidissec uiri isrł qui hĩcabant in
campestrib fu gerunt. et saul et filiꝰ ei᷑ mortu᷑ ẽ.
deliquerunt urbes suas et huc illucq disꝑsi st̃.
beneruntq philistum ⁊ hĩtauerunt ibi. Bie gͥ
alt̃o dethentes plulistiim spolia cesorum. inue
nerunt saul et filios eiꝰ iacentes in monte gel¬
boe. sumq spoliassent eum. ⁊ amputassent
capud. armisq nudassent miserunt in t̾ram
suam. ut cͥcum ferret᷑ et ostendet᷑ ydoloꝵ tem¬
plis ⁊ populis. Arma autem eiꝰ ꝯsecͣuerunt in
fano łi sui. et capud affixerunt in tempło da¬
gon. Hoc autem cum audissent uiri iabes ga¬
laad om̃ia. s. que philistiim fecerant suꝑ saul
consurrexerunt singuli uiroꝵ foreium et tu¬
lerunt cadauera saul ⁊ filiorum suoꝵ. Attule¬
runtq ea ĩ iabes et sepesierunt ossa eoꝵ subt̾
quercum que erat in iales ⁊ ieuinauerunt

Expanded text:
et tres filii ejus, et omnis domus illius pariter concidit. et tres filii ejus, et omnis domus illius pariter concidit. Quod cum vidissent viri Israel, qui habitabant in campestribus, fugerunt: et Saul ac filiis ejus mortuis; dereliquerunt urbes suas, et huc illucque dispersi sunt: Veneruntque Philisthim, et habitaverunt in eis. Die igitur altero detrahentes Philistnerunt Saul et filios ejus jacentes in monte Gelboe. Cumque spoliassent eum, et amputassent caput armisque nudassent, miserunt in terram suam ut circumferretur et ostenderetur idolorum templis ac populis. Arma autem ejus consecraverunt in fano gon. Hoc cum audissent viri Jabes Galaad, omnia scilicet quae Philisthim fecerant super Saul, consurrexerunt singuli virorum fortium, et tulerunt cadavera Saul et filiorum ejus: Attuleruntque ea in Jabes, et sepelierunt ossa eorum subter quercum, quae erat in Jabes, et jejunaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
az. Aaz ant̾ geñ iara. ⁊ iara geñ alsimach. ⁊
asmoth. ⁊ zamri. Et zamri geñ moosa. Moosa
genuit baana. cuiꝰ filius raphaia genuit ele¬
sa. de quo ortus est hesel. Porro hesel .ui. filios
habuit hiis nõib. Ezricham. bochru. hysmael
Saria obdia. anan. Hii filii hesel.
Hilistiim autem pugnabant ccͣ isrł. fuge¬
runt q uiri isrł.phalestinos. et cecider̃t
nulnerati in monte gelboe. Tumq aꝓpiqͣssẽt
philistei ꝑsequentes saul et filios enis ꝑcusse¬
runt ionathan. ⁊ abinadab et melchisue filios
sauł. et agͣuatum est p̾lium ccͣ saul. Inuenerũt¬
q eum uiri sagittarii. et uulnerauerunt iacłis
⁊ dixit saul ad armigerium suũ. Suagina gladi¬
umi tuũ. ⁊ int̾fice me. ne forte ueniant in cͥcum¬
cisi isti et illudant michi. Noluit autem hoc fac̾e¬
ensem ⁊ irruit in enm. Qd̃ cum uicliss armig̾
eiꝰ uidelicet ẽe mortuũ saul. irruit etiam ip̃e ĩ
gladium suum et inortuis est. Interiit gͦ saul

Expanded text:
 Iara et Iara genuit Alamath et Azmoth et Zamri et Zamri genuit Mosa Mosa vero genuit Baana cuius filius Raphaia genuit Elasa de quo ortus est Esel porro Esel sex filios habuit his nominibus Ezricam Bochru Ismahel Saria Obdia Anan hii filii Esel Philisthim autem pugnabant contra Israhel fugeruntque viri Israhel Palestinos et ceciderunt vulnerati in monte Gelboe cumque adpropinquassent Philisthei persequentes Saul et filios eius percusserunt Ionathan et Abinadab et Melchisuae filios Saul et adgravatum est proelium contra Saul inveneruntque eum sagittarii et vulneraveruEt dixit Saul ad armigerum suum: Evagina gladium tuum, et interfice me: ne forte veniant incircumcisi isti, et illudant mihi. Noluit autem aensem, et irruit in eum. Quod cum vidisset armiger ejus, videlicet mortuum esse Saul, irruit etiam ipse in gladium suum, et mortuus est. Interiit ergo Saul,
Abbreviated transcription (Latin):
noĩatissimꝰ. et int̾ tres scd̾s. incłitꝰ et pͥnceps
coꝵ. Beruntam̃ usq ad tres pͥmos nõ ꝑuenerit.
Banaias filius ioiade uiri robustissimi qui multa
ab. et ip̃e descendit ⁊ int̾fecit leonem in media
cist̾na temꝑe muis. et ip̃e ꝑcussit uirum egyp¬
cium cuiꝰ statura erat.u. cubitoꝵ. et hẽbat lan
ceam ut liciatorium texencium. Descendit gͥ
ad eum cum uͥga et rapuit hastam qͣm tene¬
bat manu ⁊ int̾fecit eũ hasta sua. ħ fecit

Expanded text:
nclytus, et princeps eorum: Verumtamen usque ad tres primos non pervenerat. Banaias filius Joiadae viri robustissimi, qui multaab, et ipse descendit, et interfecit leonem in media cisterna tempore nivis. Et ipse percussit virum Aegyptium, cujus statura erat quinque cubitorum, et habceam ut liciatorium texentium. Descendit ergo ad eum cum virga, et rapuit hastam quam tenebat manu, et interfecit eum hasta sua, et
Abbreviated transcription (Latin):
michi geminꝰ iungit᷑ correctoꝵ uicioꝵ flariꝰ uo¬
cortet errores nõ auferre. s serere. Tanta ẽ eñ
Uetustatis ꝯ suctudo uͭ etiã confessa płiq uicia
sportellis ꝙ muniscuł monachoꝵ sp̃ualia ħ et
mãsueta dona suscipite. ac b̾atũ iob qͥ adhuc ap̃
latinos iacebat ĩ st̃core ⁊ u̾mib sꝗͣtebat erroꝵĩ
atq uictoriam cupplicia ei uniu̾sa st̃ reddita.ita
ego in linguã nr̃am ut audact loqͣr feci eum
hr̃e que amiserat. Igͣ et uos et unumquẽq lectorẽ
solita p̾fat̃one comoneo. ⁊ in pͥncipiis libͫ eandẽ
semꝑ adnettens rogo. ut u̾c̃q semꝑ p̾cedentes
uͥgulas uideritis. sciatis ea que subiecta sunt
ĩ hebraicis uoluminib ñ hr̃i. Porro uͥ stelle yma¬
go p̾fulserit ex hebreo in nr̃o sermone addita¬
sunt. nec nõ et illa q̃ hr̃i nidebãt᷑. et iͣ corrupta
erant ut sensum legentib tolłent. orantib no¬
bis magno labore correxi. magis utile quid ex ꝯ¬

Expanded text:
mihi genuinus infigitur: corrector vitiorum falsarius vocor, et errores non auferre, sed serere. Tanta est enim vetustatis consuetudo, ut etiam confessa plerisque vitia sportellisque, munusculo monachorum, spiritualia haec et mansura dona suscipite: ac beatum Job qui adhuc apud Latinos jacebat in stercore, et vermibus scatebat errorum, atque victoria dupliciter universa ei sunt reddita: ita ego in lingua nostra  audacter loquor feci eum habere quae amiserat. Igitur et vos, et unumquemque lectorem solita Praefatione commoneo, et in principiis librorum eadem semper annectens, rogo, ut ubicumque praecedentes virgulas ÷ videritis, sciatis ea quae subjecta sunt in Hebraeis voluminibus non haberi. Porro ubi stellae imago fulserit + ex Hebraeo in nostro sermone addita. Nec non et illa quae habere videbamur, et ita corrupta erant, ut sensum legentibus tollerent, orantibus vobis, magno labore correxi; magis utile quid ex o
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃da hostium dm̃. Hus qui erant in bethel.
et qui in aroer et qui in sephamoth et qui
bus ceni. et qui inarama. et qui in rechala¬
qui in achec et qui in ebron. et reliquis qͥ
erant in hiis locis in quib fuerat comoratꝰ
ceciderunt int̾fecti in monte gelboe. Ixrue¬
runtq philistiim in saul et filios eius
et ꝑcusserunt ionatham et abinadab et
melchisue filios saul. tatum ꝙ pondꝰ p̾lii u̾sũ
est in saul. et consecuti sunt eũ niri sagit¬
tarii et uuln̾eratꝰ ẽ. uehem̃ter a sagittariis
Lix̃q saul ad armigerium suum. Euagina
gladium tuum et ꝑcutite me. ne forte ue¬
mant inc̾cũcisi isti et̾ int̾ficiant me iłluden¬
tes michi. Et noluit armig̾ eius. fuerat eĩ
nimio trore ꝑtritꝰ Arripint itaꝙ saul gladiũ¬
suum. et irruit suꝑ eum. E cum uidiss armi¬
g̾ eiꝰ uidelicet qd̾ mortuꝰ eẽt saul et irruit eti¬
am ip̃e suꝑ gladium suum et mortu est cũ
eo. Mortuꝰ est gͦ saul et tres filii eiꝰ et armi¬

Expanded text:
de praeda hostium Domini: His qui erant in Beth-El, et qui in Aroer, et qui in Sephamoth, et qui in bus Ceni, et qui in Arama  Ms. Raqui in Athach, et qui in Hebron, et reliquis qui erant in his locis, quibus commoratus ceciderunt interfecti in montes Gelboe. Irrueruntque Philisthiim in Saul, et filios ejus, et percusserunt Jonatham, et Abinadab, et Melchisue, filios Saul, totumque pondus praelii versum est in Saul: et consecuti sunt eum viri sagittarii, et vulneratus est vehementer a sagittariis. Dixitque Saul ad armigerum suum: Evagina gladium tuum, et percute me: ne forte veniant incircumcisi isti, et interficiant me, ites mihi. Et noluit armiger ejus, fuerat enim nimio timore perterritus. Arripuit itaque Saul gladium, et irruit super eum. Quod cum vidisset armiger ejus, videlicet quod mortuus esset Saul, irruit etiam ipse super gladium suum, et mortuus est cum eo. Mortuus est ergo Saul, et tres filii ejus, et armi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia non inuenerunt nobiscum ñ dabi¬
mꝰ eis quisqͣm de p̾da q̃m eruimꝰ. s suffi¬
crat unicuiq uxor sua et filii. Quos cum
acceꝑint recedant. Lixit aũt d̃d̾. Non sic
facietis fr̃es mei de hiis que tͣlidit dñs no¬
bis et custodunt nos et dedit latrunculos
qui eruꝑant adu̾sum nos in manus nr̃as
nec aucdiet nos quisqͣm de sermone. hoc.
łqua enim ꝑs erunt descendentis ad p̾li¬
um et remanentes ad sarrinas et simiłr

Expanded text:
uia non venerunt nobiscum, non dabimus eis quidquam de praeda, quam eruimus: sed sufficiat unicuique uxor sua et filii: quos cum acceperint, recedant. Dixit autem David: Non sic facietis, fratres mei, de his quae tradidit Dominus nobis, et custodit nos, et dedit latrunculos, qui eruperant adversum nos in manus nostras; nec audiet vos quisquam super sermone hoc. Aequa enim pars erit descendentis ad praelium, et remanentis ad sarcinas, et similiter
Abbreviated transcription (Latin):
est iste qui filios isrł dicat posse resistere regi
sine uͥtute. et sine ꝑicia. artis pugne. Et gͦ ag¬
noscat achinor quod fallit nos. ascendamus
inmontana. et cum capti fuerint potentes
eoꝵ. tunc cum eisdem gladio tnsu̾lerabr᷑ ur
cm̃ est autem cum cessassent loqui indignatꝰ
holo fernes uehem̃t̾ dixit ad achior. Qm̃ ꝓ.
phetasti nob̾ dicens. quod gens isrł defendat᷑
a do suo. ut ostendam fibi qr non est deus nͥ¬

Expanded text:
est iste, qui filios Israel posse dicat resistere regi est iste, qui filios Israel posse dicat resistere regi sine virtute, et sine peritia artis pugnae? Ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos, ascendamus in montana: et cum capti fuerint potentes eorum, cum eisdem gladio transverberabitur: ut tum est autem cum cessassent loqui indignatus Holofernis vehementer dixit ad Achior quoniam prophetasti nobis dicens quod gens Israhel defendatur a Deo suo ut ostendam tibi quia non est deus n
Abbreviated transcription (Latin):
tes eoꝵ ip̃i possederunt. et usq dũ peccassent
in conspectu di sui. erant cum illis bona. Heus
enĩ illoꝵ odit iniquitatem. Nam et ante hos
annos cũ recessissent a uia qͣm dederat illis de̾
ut ambularent in ea ᷤ tͤminati sunt p̃liis a¬
młtis natõnib. et płimi eoꝵ captiui ab ducti
sunt int̾ram non suam. Nuꝑ aut̃ reu̾si ad¬
unĩn dñi suũ ex disꝑsione qua disꝑsi fuerant ad¬
unati sunt. et ascenderunt montana. hec oĩa
conspectu d̾i eoꝵ. Et a scendamꝰ ad illos qm̃ cͣdeis
tͣdet illos deus corum tͥ. Et subiugati erunt sub
iugo potencie. Si uͦ non est offensio ppłi huiꝰ corã
d̾o suo non pot̾imꝰ resist̾e̾ illis qm̃ deus illoꝵ de-¬
fendet illos. et erimus in oꝓbrium uniu̾se t̾re
Et frm̃ est cum cessass loqui achior u̾ba hec.
irati sunt om̃s magnates holofernis. et cogita¬
bant int̾ficere eum dicentes. ad alt̃utrum. Es

Expanded text:
tes eorum ipsi possederunt et usque dum non peccarent tes eorum ipsi possederunt et usque dum non peccarent in conspectu Dei sui erant cum illis bona Deus enim illorum odit iniquitatem nam et ante hos annos cum recessissent a via quam dederat illis Deus ut ambularent in eam exterminati sunt proeliis multis nationibus et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam nuper autem reversi ad Deum suum ex dispersione qua dispersi fuerant adunati sunt et ascenderunt montana haec omniaconspectu Dei eorum ascendamus ad illos quoniam tradens tradet illos Deus eorum jugo potentiae tuae. Si vero non est offensio populi hujus coram Deo suo, non poterimus resistere illis: quoniam Deus eorum defendet illos: et erimus in opprobrium universae terrae. Et factum est, cum cessasset loqui Achior verba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eum, dicentes ad alterutrum: Quis
Abbreviated transcription (Latin):
inluto et latere subiu gasset eos. clamauerunt
ad dm̃ suum. Et ꝑcussit totam egyptum pla¬
gis uaiiis. Cum ciecissent eos egypcii a se et ces¬
um seruiciũ reuocare. fugientib hiis deꝰ celi
mare aꝑuit. ita ut hinc inde aque qͣi muri soli¬
darent᷑. ut isti pede siceo fundum maris ꝑambu¬
lando tnͣsirent. In quo loco dum innum̃abilis
ut non remanet uł unũ qui fc̃m postis num¬
ctaret. Egressis etiam mare rubꝵ deserta synai
montis occurrerunt in quib nunqͣm homo
fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum.
fuit qui insultaret popło isti. nisi qͣndo recesse¬
rit a cultura dñi d̾i sui. Quocienscumq autẽ
p̾t̾ ip̃m dm̃ suũ alt̾m coluerunt. dati sunt ĩ
autem penituerunt se recessisse a cultura d̾i
sui. decdit eis de̾ celi uͥtutem resistendi. Lem ep
chananeun regem et iebuseum. et ferezeum.
⁊ etheum. et eueum. ⁊ amorreum. ⁊ om̃s poten¬
tes in esebon. ꝓstrauerunt. ⁊ t̾ras eoꝵ ⁊ ciuita¬

Expanded text:
sset eos, clamaverunt ad Dominum suum, et percussit totam terram Aegypti plagis variis. Cumque ejecissent eos Aegyptii a se, et cesum servitium revocare, fugientibus his Deus coeli mare aperuit, ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur, et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent. In quo loco dum innumerabilis ut non remaneret vel unus qui factum posteris nuntiaret egressis etiam mare Rubrum deserta Sina montis occurrerunt in quibus numquam homo fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum efuit qui insultaret populo isti nisi quando recessit a cultura Domini Dei sui quotienscumque autem praeter ipsum Deum suum alterum coluerunt dati sunt in autem paenituerunt se recessisse a cultura Dei sui dedit eis Deus caeli virtutem resistendi denique Chananeum regem et Iebuseum et Ferezeum et Hettheum et Eveum et Amorreum et omnes potentes in Esebon prostraverunt et terras eorum et civita
Abbreviated transcription (Latin):
S q paciens est doꝰ in hoc ip̃o peniteamꝰ ⁊ indril¬
gencias esꝰ cum lacͥmis postulemꝰ. Nõ enim
qͣi homo sic deꝰ cominabit᷑ Neq sic̃ filiꝰ hoĩs
ad iracundiam inflãmabr᷑. Et id̾o humiliemꝰ illi
aĩas nr̃as ⁊ in sp̃m contrito ⁊ humiliato seruia¬

Expanded text:
s Dominus est, in hoc ipso poeniteamus, et indulgentiam ejus fusis lacrymis postulemus: non enim quasi homo, sic Deus comminabitur, neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur. Et ideo humiliemus illi animas nostras, et in spiritu constituti humiliato, servie
Abbreviated transcription (Latin):
ctu in pulcritudine. ⁊ in sensu u̾boꝵ. Et dixit ad
illam olofernes. Bñ fecit deꝰ qui misit te ante
ppłm. ur des illũ in manib nr̃is. Et qm̃ bona ẽ
ꝓmissio tua. si fecerit michi deꝰ tuuꝰs hoc. erit et
meꝰ deus. et erit tu in domo nabucħ magna eris

Expanded text:
ctu in pulchritudine et in sensu verborum et dixit ad ctu in pulchritudine et in sensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum hõies seruient illi ꝑte. s et bestie agͥ
obtemꝑant illi. Nunciat᷑ anmi tui industͥa
tua om̃ib ꝓuĩciis p̾dicat᷑. Nec hoc latet quod
locutꝰ est achior. nec illud ignorat᷑ qd̃ ei iusse¬
ris euenire. Constat enim dm̃ nr̃m sic pc̃cis
offensum ut mandau̾it ꝑ ꝓpħas suos ad ppłm
quod tͣdet eum ꝓ pec̃is suis. ut qm̃ sciunt se
offendisse dñm dm̃ suũ filii i srł. tremor eiꝰ
suꝑ ip̃os est. Insuꝑ etiam fames inuasit eos
uino. et oleo. hec cogitauerunt impend̾e. et
uolunt consume. que nec manib deb̾ent cõ¬
nem dabunt᷑. Quod ego acĩlla tua cognoscẽs
apud te. Et exiet ancilla tua et oralnt ds̃ et
dicet mͥ. qͣndo reddat eis pcc̃m suum. ⁊ uenieis
nunciabo tͥ. ita ut ego adducam te ꝑ mediũ ierłm
hec ip̃a missa sum nunciare tͥ. Placuerunt eĩ
om̃ia u̾ba ħ coram oloferne. et coram pu̾is suᷤ
⁊ inirabant᷑ ad sap̃iam eiꝰ. Et dicebat alt̾ ad al¬
t̾m. Non ẽ. talis mulier suꝑ t̾ram. in aspe¬

Expanded text:
n solum homines serviunt illi per te, sed et bestiae agri obtemperant illi. Nuntiatur enim animi tui industriatua omnibus provinciis praedicatur. Nec hoc latet, quod locutus est Achior; nec illud ignoratur, quod ei jusseris evenire. Constat enim, Deum nostrum sic peccatis offensum, ut mandaverit per prophetas suos ad populum, quod tradat eum pro peccatis suis. Et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israel, tremor tuus super ipsos est. Insuper etiam fames invasit eos, vino, et oleo, haec cogitaverunt impendere, et volunt consumere quae nec manibus deberent connem dabuntur. Quod ego ancilla tua cognoscens, apud te: et exiet ancilla tua, et orabo Deum, et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum, et veniens nuntiabo tibi, ita ut ego adducam te per mediam Jeruhoc ipsa missa sum nuntiare tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius et mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum non est talis mulier super terram in aspe
Abbreviated transcription (Latin):
qui conteris bella. aliinicio. et dñs nom̃ ẽ tibi.
Prige biachium tinim. sicut ab inicio. et alli de
nͥtutem illoꝵ in uͥtute tua. cadat utꝰ eoꝵ in ira¬
cundiam tuani. qui ꝓmitunt se utolari scã
tua. ⁊ polluere tab̾nacłm nõis tui. ⁊ deicere gła¬
Ba michi in animo constanciam ut ꝯtẽpnã
illum. et uͥtutem eiꝰ. ut eu̾tam illum. Erit enim
memoriale nominis tui cum manꝰ femine de¬
iererint eum. Nan enĩ in młtituline ẽ uͥtus

Expanded text:
qui conteris bella ab initio, et Dominus nomen est tibi. qui conteris bella ab initio, et Dominus nomen est tibi. Erige brachium tuum sicut ab initio, et allide virtutem illorum in virtute tua: cadat virtus eorum in iracundia tua, qui promittunt se violare sancta tua, et polluere tabernaculum nominis tui, et dejicere glaDa mihi in animo constantiam, ut contemnam illum; et virtutem, ut evertam illum. Erit enim hoc memoriale nominis tui, cum manus feminae dejecerit eum. Non enim in multitudine est virtus
Abbreviated transcription (Latin):
ñe deᷤᷤ pũs mei symeon. qͥ decłisti illi glacdiũ in de¬
fensionem alienigenaꝵ qͥ uiolatores exstiterunt
in coinquinatõe sia ⁊ denudauerunt fem᷑ uͥgi¬
nis in confusionem. ⁊ dedisti mulieres eoꝵ ĩ p̾dã¬
filias eoꝵ in captiuitatẽ. et oẽm p̾dam in diuisi¬
onen. seruis tuis qui ⁊ elauerunt z elum tuñ.
subuem queso dñe deꝰ meꝰ michi uidue. Tu enim
fecisti priora. et illa post illa cogitastis. et hoc fa¬
ctum est quod ip̃e uolunsti. Qm̃s enĩ ue tue ꝑate
sunt. et tua inlicia in tua ꝓuidencia posuisti. Res¬
pice castͣ assyrioꝵ nune sicut tune castͣ eg yptõꝵ¬
uid̾e dignatꝰ es qͣndo pꝰ seruos tuos armati curre.¬
bant confidentes in qͣdrigis et in equitatu suo.
et in młtitudine belłatoꝵ. S aspexisti suꝑ castͣ
eorum. et tenebre fatigauerunt eos. Tenuic pedes
eoꝵ abyssus. et aque oꝑuerunt eos. Sic fiant et
isti dñe. qui conficlunt in multicudine sua et in

Expanded text:
ne Deus patris mei Simeon, qui dedisti illi gladium in defensionem alienigenarum. qui violatores exstiterunt in coinquinatione sua, et denudaverunt femur virginis in confusionem, et dedisti mulieres illorum in prafilias eorum in captivitatem et omnem praedam in divisionem servis tuis qui zelaverunt zelum tuum subveni quaeso te Domine Deus meus mihi viduae tu enim fecisti priora et illa post illa cogitasti et hoc factum est quod ipse voluisti omnes enim viae tuae paratae sunt et tua iudicia in providentia tua posuisti respice castra Assyriorum nunc sicut tunc castra videre dignatus es, quando post servos tuos armati currebant, confidentes in quadrigis, et in equitatu suo, et in multitudine bellatorum. Sed aspexisti super castra eorum, et tenebrae fatigaverunt eos. Tenuit pedes eorum abyssus, et aquae operuerunt eos. Sic fiant et isti, Domine, qui confidunt in multitudine sua, et in