comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dnõ ñmis more meo. Uere utiq
⁊ abͦq dubio ñ solũ frequenter.
ꝑfecte diligis. Benedicam in qͥt
semꝑ desid̾as. nam ñ amãres. si non
tio. ipsa est ꝯfessio. Nec putes qͦd suf

Expanded text:
no nimis in ore meo . Vere utique et absque dubio non solum frequenter, perfecte diligis: Benedicam, inquitsemper desideras. Nam non amares, si non tio, ipsa est confessio. Nec putes quod suf
Abbreviated transcription (Latin):
tu dei. de nr̃a ꝯsiaentia tͣpidamꝰ. ruben
tunc foras exit. quando ꝓpt̃ ł̾m hoĩ
rari. nc̃ foris inueniri. Exit gͦru¬
ben temꝑe messis tͥticee. qñ ex im
putas ruben ad ꝑfectam obedientiam
conualescẽt. nisi eũ gad ⁊ aser .i. amor
abstinentie.⁊ pacientie. ad contẽptũ
uoluptatis. uł ad tołantiam tbulati¬
onis tołasset᷑. Duo it. sunt. que solent
ꝑfectionẽ obedientie p̃pedire .i. necoga¬
Si semel animꝰ amore abstinentie uł
patientie ꝑfecte. incaluerit ꝓtius
pud semet ip̃ni statuit que diffici¬
ħ er adiuncta obedientia ex maioris
meritigłam tolero: Recte gͦ pꝰnatũ
gad.⁊ aser. rubenexue dicitur quia
timor dñi ex uoluntaria abstinen¬
cia ⁊ patientia. ad omẽm obedien¬
tiam roboratur. Quomͦ
tia humana laus sunt ⁊ qͣm caute
I eiꝰ appetitꝰ temperatus sit.

Expanded text:
tu Dei de nostra conscientia trepidamus. Ruben tunc foras exit, quando propter Deum hrari, nunc foris inveniri. Exit ergo Ruben tempore messis triticeae, quando ex imputas Ruben ad perfectam obedientiam convalescere, nisi eum Gad et Aser id est amor abstinentiae et patientiae ad contemptum voluptatis, vel ad tolerantiam tribulationis animasset? Duo enim sunt quae solent imperfectionem obedientiae praepedire, id est ne cogaerare. Sed, si semel animus amore abstinentiae vel patientiae perfecte incaluerit, protinus pud semetipsum statuit, quae difficuhaec ex adjuncta obedientia ad majoris meriti gloriam tolero? Recte ergo post natum Gad et Aser Ruben exire dicitur, quia timor Domini ex voluntaria abstinentia et patientia ad omnem obedientiam roboratur. CAPUT abstinentia, humana laus surgit, et quam caute ejus appetitus temperandus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ptis itaq gad ⁊ aser iaitẽpͦ
instat: quoruben mandrago¬
ras inueniat. si tñ eum foras eire
ñ pigent. Sicur eũ uelle exire du¬
bitemꝰ. quẽ iam ad exeundũ. uł in¬
tͦeundũ idoneũ c̃ẽ cognoscimꝰ: Cre¬
Dendũ est it. eũ pꝰ tot natos maiͥs
sue. pꝰtot lib̾os bale. ⁊ delphe iaus
adultũ posse. ⁊ uelle. ad patͥs sui
imꝑrũ exire. ⁊ itͣre d si ꝑruben¬

Expanded text:
tis itaque Gad et Aser, jam tempus instat quo Ruben mandragoras inveniat, si tamen eum foras exire non pigeat. Sed cur eum velle exire dubitemus, quem jam ad exeundum, vel introeundum idoneum esse cognoscimus? Credendum est enim eum post tot natos matris suae, post tot liberos Balae vel Zelphae, jam adultum, et posse et velle ad patris sui imperium exire et
Abbreviated transcription (Latin):
quã filius ñ hãt. quia eadẽ qua
ẽ posse gigne̾ aliud posse gigni.
quia aliud ẽ gign̾e quã gigni.
hic distinguendũ ẽ. Si enĩ cum
dicit᷑. aliud ẽ posse gign̾e̾. allam¬
uifilio. falsus ẽ intellectus. Si ã¬
intelligas patrẽ posse hr̃e aliã
ꝓpͥetatẽ uł notionẽ qua genitor
ẽ. ⁊ filiũ aliã qua genitꝰ ẽ u̾m ẽ.¬

Expanded text:
qua est posse gignere, aliud est posse gigni, quia aliud est gignere, et aliud gigni. Hic distinguendum est: Si enim cum dicitur: Aliud est posse gignere, algigni, falsus est intellectus. Si autem dicas Patrem posse habere aliam proprietatem sive notionem, qua genitor est; et Filium aliam, qua genitus e
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑalib ꝓͥe conueniunt. ad res
et̃nas transtulit. Augꝰ. uõ maio¬
rẽ uidens dissimibtudinẽ quã si¬
militudinẽ int̾ res p̃dictas abex.¬
cellentia tͥnitatis p̾dicta noĩa¬

Expanded text:
ie conveniunt, ad res aeternas transtulit, Aug. vero majorem videns dissimilitudinem quam similitudinem inter res praedictas, ab excellentia Trinitatis praedicta no
Abbreviated transcription (Latin):
ubebat᷑ similago frustatĩ offer¬
ri. ⁊ redemptor bñdixit panẽ
.⁊ fregit. fractũq discipulis dis¬
tribuit. Sacerdos quoq seq̃ns
titur intres partes. quarũ
una insanguine ponit᷑ ꝓilla
parte ecłie que adhuc ꝑegri¬
nat᷑. passionib exposita. alie
ecłie iustificet᷑ ⁊ alia cicuis li¬
Sũpturus aut̃ minist̾ agnũ
q̃m lex p̾nuntiauit. pecit sibi
quos pudet scd̾m carnẽ iuu̾e.
deĩ in regno dei głisicari. Pos-¬
tremo qr caro resistit sꝑui pꝰ¬

Expanded text:
jubebatur similago frustatim offerjubebatur similago frustatim offerri, et Redemptor benedixit panem et fregit, fractumque discipulis distribuit. Sacerdos quoque sequens titur in tres partes, quarum una in sanguine ponitur pro illa parte Ecclesiae, quae adhuc peregrinatur, passionibus exposita. AliaeEcclesiae justificetur, et altera citius liSumpturus autem minister Agnum quem lex praenuntiavit, petit sibi quos pudet secundum carnem vivere, deinde in regno Dei glorificari, postremo quia caro resistit sp
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sapĩe. qui captiuo amisso re¬
stituat lib̾tatẽ. Sapĩa nãq asa¬
pore łr. hec dat᷑ ẽ mens gustu
int̾ne clulceclins tacta totã
se ꝑdesicłium colligit intus. nec
iam foris ꝑcarnis uoluptatem
dissoluit᷑. qr totũ intus possidet
inquo delectat᷑. gͥ contra exte¬
riorem uoluptatẽ int̾ior dulce¬
do opponitur. ut quanto plus
illa saꝑe ⁊ plac̾e ceꝑit. tanto
lib̾ius ⁊ libentius ista contẽp¬
nat᷑. ⁊ tancdẽ insemetipsa mẽs¬
pacifica. dũnil foris appetit.
tota ꝑ amorẽ intus requiescat.
dine sua foris concupiscentie ar¬
dorẽ temꝑat. ⁊ inse pacẽ consti¬
tuit. ut clũ mens tota adint̾nũ
gaudiũ colligͥ. plene ac ꝑfecte
homo adimaginẽ dei reformet᷑.
Iuxta illud. Beati pacisiei. quĩ
filii cũ uocabunt᷑.
ehinc rogat minist̃ amalo
liberari. int̾uentu scõꝵ. ⁊
pacem dieb nr̃is. Nlocet enĩ in¬
firmis ꝑturbatio. Sequit᷑ mis¬
tica fractio ꝑanis. In lege enim

Expanded text:
pientiae, qui captivo amissam restituat libertatem. Sapientia namque a sapore dicitur. Haec datur cum mens, gustu internae dulcedinis tacta, totam se per desiderium colligit intus, nec jam foris per carnis voluptatem dissolvitur, quia totum intus possidet in quo delectatur. Igitur contra exteriorem voluptatem interior dulcedo opponitur, ut quanto plus illa sapere et placere coeperit, tanto liberius et libentius ista contemnatur et tandem in semetipsa pacifica mens, dum nihil foris appetit, tota per amorem intus requiescat. dine sua, foris concupiscentiae ardorem temperat, et intus pacem constituit, ut dum mens tota ad internum gaudium colligitur, plene ac perfecte homo ad imaginem Dei reformeretur, juxta illud: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . De hinc rogat minister a malo liberari interventu sanctorum, et pacem in diebus nostris. Nocet enim infirmis perturbatio. Sequitur mystica fractio panis. In lege enim
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturas salue fient. Sequitur
tandem orõ infine tocius offi¬
cii ut grã que p̾uenit semꝑ¬
assumpta humanitatis nr̃e na

Expanded text:
Scripturas salvae fient. Sequitur tandem oratio in fine totius officii ut gratia quae praevenit assumpta humanitatis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
gad fortit̾ prelio dimicat. qñ desi¬
oeria carnalia ꝑcarius mortifica¬
tionẽ trucidat. Magna uãq hosti¬
ũ seges efficitio: citiꝰq odiosus
ille uitioꝵ ex̾itꝰ in fugã ꝯũtitur.
cum sensris cͥorꝑis ꝑ disciplinam ab
euagatione resti ingitur: ⁊ appe¬
titus carus ꝑ abstinentiam uo¬
luꝑtate refrenatur. In hc̃ itaq
mod̾. ut om̃s exꝑui possumus:
dancuutatẽ nrãm ꝯponit: int̾n¬
secꝰ. gad munit extͥusecus:¬

Expanded text:
Gad forti praelio dimicat, quando desiGad forti praelio dimicat, quando desideria carnalia per carnis mortificationem trucidat. Magna namque hostium strages efficitur, citiusque odiosus ille vitiorum exercitus in fugam convertitur, cum sensus corporis per disciplinam ab evagatione restringitur, et appetitus carnis per abstinentiam a voluptate refrenatur. In hunc itaque modum, ut omnes experiri possumus, Dan civitatem nostram componit intrinsecus, Gad munit extrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
disciplma uͦ cogitationũ sine
disciplina sensuũ om̃ino ob¬
seruari ñ potest. Uñ satis
ꝯstat quia sine ad uitorio
gad qui contͣ ext̾iora uigila¬
re debet dan inꝯponenda
cuiũ pace itꝰ iuantt̃ la¬
borat. Quidit. uiuat iudi¬
care clan ppłm sirũ assidue
causã discordie amputare.
nͥ studeat gad ꝑ portas sen¬
amitt̾e: Auãuis it. danassi¬
due inthidno uiditii resi¬
deat. qͣuis rixas alt̾cantiũ
cogitationũ indesinenter
uanda cuuũ descordia desu¬
dat. nͥ eod̾ studio gad ciuita¬
tẽ nr̃am ꝑsensuũ discipli¬
nã miuat. ⁊ hostilia uicioꝵag¬
mina abstinentie p̃lio acriterꝰ
feriat. Unde ⁊̃ scͥptũ ÷. Gad accin¬
tus p̃liabit᷑ ante eũ. Tunc enĩ
utclit̃ dan contra ꝓditoꝵ ꝑfidi¬
am: intͥnsecꝰ iugilat. cum gad
extͥusecꝰ occur santes hostes ex¬
cludit. ⁊ exepugnat. Pruis
itaq gad accingitur: ut pꝰ mod̾.
tc̃ se accingit. qñ sensuũ dissolu¬
tionẽ ꝑdisci̾plinam restͥngit. Tũt

Expanded text:
disciplina vero cogitationum, sine disciplina sensuum, omnino observari non potest. Unde satis constat quia sine adjutorio Gad, qui contra exteriora vigilare debet, Dan, in componenda civium pace, intus inaniter laborat. Quid enim juvat, judicante Dan populum suum, assidue causam discordiae amputare, nisi studeat Gad per portas senadmittere? Quamvis enim Dan assidue in throno judicii resideat, quamvis rixas altercantium cogitationum indesinenter onenda civium discordia desudat, nisi eodem studio Gad ad civitatem nostram per sensuum disciplinam muniat, et hostilia vitiorum agmina abstinentiae praelio acriter feriat. Unde etiam scriptum est: Gad, accinctus praeliabitur ante eum . Tunc enim utiliter Dan contra proditorum perfidiam intrinsecus vigilat, cum Gad extrinsecus occursantes hostes excludit et oppugnat. Prius itaque Gad accingitur, ut fortiter l dubio tunc se accingit, quando sensuum dissolutionem per disciplinam restringit. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
unũ abstinendo suꝑamꝰ. alter̃
patiendo calcamꝰ. Itaq ꝑ gad
extirpatur falsa delectacio.
ꝑ aser uͦ uana ꝑturbatio. Isti
sunt gad ⁊ aser. qui excludũt
gaudiũ falsũ. ⁊ introducut
gaudiũ uerũ. Iam ut estimo
nulla erit denceps questio. cͦ
ħ talis filius ysacar dicat᷑. siqͥd̾
ysacar m̃ces int̾p̃tat᷑. Quid enĩ
pectamꝰ: huiꝰ tuercedistocieors
quasi quasdã pͥmitias. ⁊ uelõ
ariã quandã accipimiꝰ. qͦtiens

Expanded text:
unum abstinendo superamus, alterum patiendo calcamus. Itaque per Gad exstirpatur falsa delectatio, per Aser vero vana perturbatio. Isti sunt Gad et Aser, qui excludunt gaudium falsum, et introducunt gaudium verum. Jam, ut aestimo, nulla erit deinceps quaestio, cur hic talis filius Issachar dicatur, si quidem Isachar merces interpretatur. Quid enim spectamus? Hujus mercedis toties quasi quasdam primitias, et velut arrham quamdam accipimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
ras otempsit. ut talẽ filiũ hr̃e
possit. Mens etem̃ que in tali lau¬
de hoĩnũ delectatur. qd̾ sit iuter¬
nũ gaudiũ exꝑiri non meretur
Recte gͦ pꝰ uatuutatẽ gad ⁊ aser
lia talem filiũ genut. quã nisi
ꝑ abstiuentiam ⁊ patientiam
mens humana ad uerũ gaudi¬
ũ non ꝑtingit. Oportet enĩ non
solũ falsam deleclationẽ s ⁊̃ ua
nam ꝑturbationẽ exlude. qui uu
it de ueritate gand̾e. Qui it inm¬

Expanded text:
r contempsit, ut talem filium habere possit. Mens etenim, quae in laude hominum delectatur, quod sit internum gaudium experiri non meretur. Recte autem post nativitatem Gad et Aser, Lia talem filium genuit; quia, nisi per abstinentiam et patientiam, mens humana ad verum gaudium non pertingit. Oportet ergo non solum falsam delectationem, sed etiam vanam perturbationem excludere eum qui vult de veritate gaudere. Qui en
Abbreviated transcription (Latin):
titudo dulcedinis. qͣm abscondit
d̾s diligentib se. Abscondit ĩqͥt.
Qd gͦ mirũ si eam qͥlibet inundi
amator nescit. ꝗͣ d̾s diligentib se
ab̾odit: Qui it in bouis falsis atq
deceptoriis spem figunt. que sint
uera bona inuenire ñ possunt:
unde ÷ qͦd dicunt. Quis ostendit
nob̾ bona: Est .ii. manna abso

Expanded text:
titudo dulcedinis, quam abscondit Deus diligentibus se . Abscondit, inquit. Quid ergo mirum, eam si quilibet mundi amator nescit, quam Deus diligentibus se abscondit? Qui enim in bonis falsis et deceptoriis spem figunt, quae sint vera bona invenire non possunt; unde est quod dicunt: Quis ostendit nobis bona . Est enim manna
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ rõne sꝑitales delitias cogno¬
uimꝰ. msi qͥ ad corsitũ intrare.
⁊ intꝰ habitare non dissimu¬
lat. Onde ⁊ ei dr᷑. Intͣ ingau¬
lie qui ei qunito loco nascitur.
Est enĩ gaudiũ ut sr̃ius iam
dictum estt unꝰ de pͥncipalib
affectib. Hic aut̾ cũ ordinat᷑
est recbe int̾ filios iacob ⁊ lie
annumerari potest. Ordinatũ
aut̃ ⁊ uerũ gaudiũ. ueracit̾
t̾c̃ habemꝰ. qñ de ueris ⁊ int̾nis
bonis gaudemꝰ. ad talis ꝓł de¬
sid̾iũ apłis nos uminare uoluit
cũ dix̃. Gaudete in dũo semꝑ iterũ
dico gaudete. Ꝙ ꝓpħa. letamini

Expanded text:
one spirituales delicias cognoscat, nisi qui ad cor suum intrare, et intus habitare non dissimulat? Unde et ei dicitur: Intra in gauLiae, qui ei quinto loco nascitur. Est enim gaudium, ut superius jam diximus, unus de principalibus affectibus. Hic autem cum ordinatus est, recte inter filios Jacob et Liae annumerari potest. Ordinatum autem et verum gaudium veraciter tunc habemus, quando de veris et internis bonis gaudemus. Ad talis prolis desiderium Apostolus nos animare voluit, cum dixit: Gaudete in Domino semper, iterum dico, gaude
Abbreviated transcription (Latin):
ũ laude p̃dicandũ. ꝗͣ cũ unde aliis
sepe extinguit᷑. tͥnuini tunoris reue¬
rentia. ñ minuit᷑ s auget᷑ ᷑ Quia
gͦ solemꝰ singłari laude efferre.
miramunr Uotand̾ sane qͦd hec
de oꝑib locuti sumꝰ. mand ragore
nec post tot uatos lie. nec post ge¬
minos lib̾os bale. s pꝰ natruitatẽ
filioꝵ delphe. statĩ legunt᷑ ĩuente.
Ad filios nãq lie uoluntates. ad
fdios bale cõgitationes. ad filios
⁊ elphe ꝑtinent actioues. Uoluii¬
tates itaq seu cogitationes. qͣuis
rectas. qͣuãtũ lib utiles. qͦmͦ mi¬
ramur: ł qñ laudabimꝰ. quas mi¬
nme iuicdemꝰ: Etꝗͣuis uera laussit
de recta uoluntate. eã ñ muume

Expanded text:
n aliis saepe exstinguitur, divini timoris reverentia non minuitur, sed augetur? Quia ergo solemus singulari laude efferre, miramur. Notandum sane quod hae, de quibus locuti sumus mandragorae, nec post natos tot Liae, nec post geminos liberos Balae, sed post nativitatem filiorum Zelphae statim leguntur inventae. Ad filios namque Liae voluntates, ad filios Balae cogitationes, ad filios Zelphae pertinent actiones. Voluntates itaque seu cogitationes, quamvis rectas, quantumlibet utiles, quomodo miramur, vel quando laudabimus quas minime videmus? Et quamvis vera laus sit de
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cͦ ascendit qui deinferno as
iniquitate adiusticiã redit. Et¬
qͣntũ descendit. qui decelo adĩ¬
fernum descendit. tm̃ descẽdit
qͥ deiusticia adiniqͥtatẽ ruit.

Expanded text:
tum autem ascendit, qui de inferno ad iniquitate ad justitiam redit. Quantum vero descendit qui de coelo ad infernum descendit, tantum descendit qui de justitia ad iniquitatem ruit.
Abbreviated transcription (Latin):
inh ꝙ maliciã sue dampnatõi
ad confusionẽ ingerit ħ sapĩa
lege mirabili. ⁊ secreta dispen-¬
satõne ad decorẽ oꝑm suor con¬
uertit exñ pulchro efficiens.
ut pulcherrimũ fiat. ꝙ pulchr̃

Expanded text:
 malitiam dominationi ad confusionem ingerit, haec lege mirabili secretaque dispositione ad decorem operum suorum convertit, ex non pulchro efficiens, ut pulcherrimum fiat quod pulchrum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedat. studio ⁊ actõne sequat᷑.
deiñ retͥbutõne ꝑueniat. p̃ce¬
dat intentione. ut oiã ꝓillo adipis¬
cendo faciat. sequat᷑ studio ut in il¬
ne ut illud inp̃miũ accipiat. Que¬

Expanded text:
postea studio et actione subsequatur, deinde retributione perveniat. Praecedat intentione, ut omne quod facit, pro illo adipiscendo faciat; subsequatur studio, ut in ilne, ut illud in praemium accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯꝑata qͣnũlibet excrescens inuenit᷑
O dulcedo miranda. dulcedo dam
magna. dulcedo tam parua. Qmͦ
non magua q̃ mundanam omem
excedis. qͦuomͦ non parua que de
illa plenitudĩe iux stillã modicam
dec̃pis: M odic̃ quiddam de tanto
felicitatis pelago m̃tib instillas.
mentẽ tñ quã infundis plene mebͥ¬
as. Merito tantillũ de tanto gustꝰ
quidã dr᷑. merito nicħominus
que mentẽ aseip̃a alienat. eberas

Expanded text:
ata, quantumlibet excrescens inveniturO dulcedo miranda, dulcedo tam magna, dulcedo tam parva! Quomodo non magna? quae mundanam omnem excedis. Quomodo non parva? quae de illa plenitudine vix stillam modicam decerpis. Modicum quidem de tanto felicitatis pelago mentibus instillas, mentem tamen quam infundis, plene inebrias. Merito tantillum de tanto, gustus quidem dicitur, merito nihilominus quae mentem a seipsa alienat, ebrietas
Abbreviated transcription (Latin):
petrꝰ Si tñ gustatis qm̃ dulciselt
dñs. Et de ebrietate idẽ ꝓpħa. Ui¬
sitasti t̾ram ⁊ inebrietasti eam. au¬
di hoĩem hac elłetate madentem.
⁊ quid cͥca se agit᷑ om̃no ignoran¬
tẽ. Siue incorꝑe inquit. siuȩ etͣ
corpꝰ nescio deus scit. Quomodo
putas ineb̾atꝰ erat. quomꝰ inindꝰ
ei in obluuonẽ uenerat. qui se ip¬
sum nesciebat.
pedire illum internum gau

Expanded text:
Petrus: Si tamen gustatis quoniam dulcis est Dominus . Et de ebrietate idem Propheta: Visitasti terram, et inebriasti eam . Audi hominem hac ebrietate madentem, et quid circa se agatur omnino ignorantem: Sive in corpore, inquit, sive extra corpus, nescio, Deus scit . Quomodo putas inebriatus erat, quomodo mundus ei in oblivionem venerat, qui seipsum nesciebat? pedire illud internum gau
Abbreviated transcription (Latin):
quia animã penitentie lacͥmis af¬
flictam. tam frequent̾. quã libent̃
ꝯsolatur: Illã namq frequent̾
uisitat. illã libent̾ ꝯfortat. ⁊ adue¬
uie fidutiam pleue reformat. quã
sua sceła flendo. damꝑnare. ⁊ dãp¬
nando flere ꝯsiderat. Quomͦ ori

Expanded text:
quia animam poenitentiae lacrymis afflictam tam frequenter quam libenter consolatur. Illam namque frequenter visitat, illam libenter confortat, et ad veniae fiduciam plene reformat, quam sua scelera flendo damnare, et damnando flere considerat. CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
id additꝰ. uł additio uocat᷑. quia
duob ilł pͥorib priꝰ datis. hͣ suꝑaddit᷑.
Non datũ s additũ sermodiuinꝰ hc̃
filiũ nomnat. ne ante timorẽ. ⁊
nitate blanditur. non tams pe
t̃tiũ posse deesse. Uere it ⁊ ab̾q du¬
bio qͣnto quis frequentiꝰ. qͣntoq ue¬
henentius de suo reatu int̾nodolo¬
re afficitur: tanto cercior. tantose¬
curior. de indulgentie uenia esficit᷑.
Sccłin młtitudiem inqͥt doloꝵ meoꝵ¬

Expanded text:
 quia duobus illis prioribus prius datis hic superadditur. Non datum, sed additum sermo divinus hunc filium nominat, ne ante timorem et nitate blanditur, non tam spe tertium posse deesse. Vere enim et absque dubio quanto quis frequentius, quantoque vehementius de suo reatu interno dolore afficitur, tanto certior, tanto securior per indulgentiae veniam efficitur: Secundum multitudinem, inquit, dolorum meo
Abbreviated transcription (Latin):
fecimꝰ. Quinĩmo ipsa diuina lectio
nob̾ nolentib. ⁊ aliud quiddã inea
molientib. feditatẽ nrãm frequent̃
ing̾it. ⁊ corda nr̃a in eius ꝯsid̾atio¬
s liam nos inuenisse ñ dubitemꝰ.
Nam sic̃ racheł̾: meditari. ꝯtem¬
plari. disc̾nere. intellig̾e. sic ꝓfecto
ꝑtinet ad liam. flere. dolere. ge¬
m̃e. suspirare. naui lia ut dictũ
z affectio ẽ diuina inspiratione
uiflaminata. rachel ⁊ ratio diui¬
na. i euelatione illimminata. lia
rerũ insibiliũ cognitionẽ. quociens
ex his ad illa quandã trahit similitu¬
diem. S ꝯssat quia fine unagniatõe
corꝑalia nesciret. sine quoꝵ cognitõe
ad celestiũ ꝯtemplationẽ non ascen¬
det. Uisibibilia it solus intuet᷑ senꝰ
carnis. iniusibilia uͦ solus uidet ods
cord. Est gͦ sensus carnus totꝰ stͥnsecꝰ.
sensus uͦ cord̾ totꝰ intͥnsecꝰ. Rõforas exi¬

Expanded text:
fecimus. Quinimo ipsa divina lectio fecimus. Quinimo ipsa divina lectio nobis nolentibus, et aliud quiddam in ea molientibus, foeditatem nostram frequenter ingerit, et corda nostra in ejus consideratiosed Liam, nos invenisse non dubitemus. Nam sicut Rachelis est meditari, contemplari, discernere, intelligere; sic profecto pertinet ad Liam flere, gemere, dolere, suspirare. Nam Lia, ut dictum est, affectio est divina inspiratione inflammata; Rachel est ratio divina revelatiorerum invisibilium cognitionem, quoties ex his ad illam quamdam trahit similitudinem. Sed constat quia sine imaginatione corporalia nesciret, sine quorum cognitione ad coelestium contemplationem non ascenderet. Visibilia enim solus intuetur sensus carnis, invisibilia vero solus oculus videt cordis. Est ergo sensus carnis totus extrinsecus, sensus
Abbreviated transcription (Latin):
emadmod̾ autẽ lia supponit̃
dũ rachel speratur. facile re
tamaudiendo ꝗͣ eiꝑiendo didicũt.
Sepe ꝯtigit ut auimꝰ aniqͥ. uer¬
sationis sordib minꝰ mundatꝰ.⁊ ad ce¬
lestiũ contemplationẽ nondũ idoneꝰ.
dumse incubiculo rachel collocat. dy¬
totũ se ieius amplexꝰ parat. dum
illam iã sese tenere putat. subito ⁊
inopinate int̾ amplexꝰ lie seesse de¬
p̃hendat. Quid it scripturam sacͣm
nsi rachel cubiculum dicimꝰ: inqua
sapĩam diuinã sub decenti allegoria¬
rum uelamĩe latitare ñ dubitamꝰ
Iutali cubiculo rachel tociens q̃rit᷑.
quotiens in lectione sac̃ sꝑualis intel¬
ligentia iudagat᷑. S quamdu adhuc
ad sublunia penetnda minime suf¬
ficimus: diucupitã diligent̾ q̃sitã
rac hel ñcdũ inuenimꝰ. Incipunisgͦ
gem̾e. suspirare. nrãm cecitateniñ
solũ plangẽ. s ⁊ erubescẽ. Dolentib
gͦ nob̾. ⁊ querentib unde hanc oecita¬
tem m̃uimꝰ: occurrunt mala que

Expanded text:
emadmodum autem Lia supponitur, dum Rachel speratur, facile rectam audiendo quam experiendo didicerunt. Saepe contingit ut animus antiquae conversationis sordibus minus mundatus, et ad coelestium contemplationem nondum idoneus, dum se in cubiculo Rachel collocat; dum se in ejus amplexus totum parat; dum illam jam sese tenere putat, subito et inopinate inter amplexus Liae se esse deprehendat. Quid enim Scripturam sacram, nisi Rachel cubiculum dicimus, in qua sapientiam divinam sub decenti allegoriarum velamine latitare non dubitamus? In tali cubiculo, Rachel toties quaeritur, quoties in lectione sacra spiritualis intelligentia indagatur. Sed quandiu adhuc ad sublimia penetranda minime sufficimus, diu cupitam, diligenter quaesitam Rachel nondum invenimus. Incipimus ergo gemere, suspirare, nostram caecitatem non solum plangere, sed et erubescere. Dolentibus ergo nobis et quaerentibus unde hanc caecitatem meruimus, occurrunt mala quae
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam reuocat. ⁊ que ipsa
iaui en arrando explicau̾it. ead̾ite¬
rum. ⁊ iterum. replicare ũ cessat. Et
fepe cum nulla uolintas cordis ei
audiendi assensum prebeat. ip̃a ni¬
chilominus quãuis uullo quasi au¬
diente narrationem explicat. Sic
utiq decͤpiti senes. uł inuet̾ate anꝰ
solent quelibet abͦq omĩ auditore
referre. ⁊ quasi aliquib psentibus
cũ eis sermonẽ ꝯferre. Unde non
que iuuet̾atoꝵ morẽ initat᷑. S de
garrulitate bale. seu temulentia.
telphe quis nesciat. nisl forte qui
seip̃m ignorat.

Expanded text:
memoriam revocat, et quae ipsa jam enarrando explicaverit, eadem iterum atque iterum replicare non cessat. Et saepe, cum nulla voluntas cordis ei audiendi assensum praebeat, ipsa nihilominus quamvis nullo quasi audiente narrationem suam explicat. Sic utique decrepiti senes, vel inveteratae anus, solent quaelibet absque omni auditore referre, et quasi aliquibus praesentibus cum eis sermonem conferre. Unde non quae inveteratorum morem imitatur. Sed de garrulitate Balae, et temulentia Zelphae quis nesciat, nisi forte qui seipsum ignorat?
Abbreviated transcription (Latin):
Idimꝰ de earum obseqͦo. s nec de
earum uitio silendum puto. Est
enĩ bala: garrula. telpha: temulen¬
ta. Bale nãq loqͤcitatem nͨ ip̃a eiꝰ dña
rachel ꝯpescere potest S ⁊ telphe
quid̾̃ sitim dñe sue copia tanta omĩ¬
no extinguere ñ pot̃. Hinũ ꝙ telpha
sitit gaudiũ ÷ uoluptatis. de qͦ qͣuio
plus bibit. canto ãpliuis sitit: nam
ad satiandũ sensualitats aꝑꝑeritũ
totꝰ miudꝰ ñ suffic̃. Quia gͦ qͣntuc̃q
bibat. semꝑ ad bibendũ in hiat. rec

Expanded text:
idimus de earum obsequio, sed nec de earum vitio silendum puto. Est enim Bala, garrula; Zelpha, tumulenta. Bala namque loquacitatem nec ipsa ejus domina Rachel compescere potest; sed et Zelphae quidem sitim dominae suae copia tanta omnino exstinguere non potest. Vinum, quod Zelpha sitit, gaudium est voluptatis. De quo quanto plus bibit, tanto amplius sitit: nam ad satiandum sensualitatis appetitum, totus mundus non sufficit. Quia ergo quantumcunque bibat, semper ad bibendum inhiat,
Abbreviated transcription (Latin):
cum tanta mportimitate maurib
cord̾ ꝑstrepit. qͣtmꝰ euis clamorẽ ut
dyximus ip̃a rachel uix uł omĩno
cohib̾e non possit hinic÷ quõd se¬
pe nͭ pͥsauimꝰ. uł oramꝰ. phantasi as
cogitacionũ. uł quasubet inagĩe
rerũ. ab ocłis cord̾ amou̾e uolum᷑:

Expanded text:
tunitate in auribus cordis perstrepit, quatenus ejus clamorem, ut diximus, ipsa Rachel vix vel omnino cohibere non possit. Hinc est quod saepe dum psallimus vel oramus, phantasias cogitationum vel quaslibet imagines rerum ab oculis cordis amovere volumus,
Abbreviated transcription (Latin):
amor ibi ocłs. libñt aspicimꝰ quẽ
multũ diligunꝰ. Nulli dubium
quia qͥpotint bona iniusibilia
diligere. quin uelit statun cognos¬
cere.⁊ ꝑ iutelligentiam uidere.
⁊ quanto plus crescit uidas at¬
fectus uideł diligendi. tanto
ampliꝰ in rachel feruet deside¬
rium pariendi. hoc est studiũ¬

Expanded text:
amor, ibi oculus. Libenter aspicimus quem amor, ibi oculus. Libenter aspicimus quem multum diligimus. Nulli dubium quia qui potuit invisibilia diligere, quin velit statim cognoscere, et per intelligentiam videre, et quanto plus crescit Judas affectus videlicet diligendi, tanto amplius in Rachel fervet desiderium pariendi, hoc est studiu
Abbreviated transcription (Latin):
ecl quid putas incorde rachel
ꝯgitur: quib putas desidĩ orimi
estib agitatur. c̃uideat sororẽ suan
matrem filioꝵ letantẽ. se autẽ ffilẽ
ꝑmnanentem: Audiamꝰ quid dicat. ⁊
intelligamꝰ. qͥd doleat. Quid gͦ dicit
iacob iuro suo: Da iqͥt mliberos.
alioqͥn moriar. Absq d̾ubio studiũ
sapĩe si t̃ ꝓficit. citiꝰ deficit. S q̃ra¬
niꝰ diligenter: quid uam ẽẽ possit.
qͦd nato uida rachel ad aniorẽ ꝓł
solito ampliꝰ mardescit. Diximꝰ suꝑiꝰ
quia sic̃ ad liam .i. aĩ affectionẽ ꝑti¬
net dilig̾e. sic racheł .i. rationis est
cognoscere. Ex illa naniq oritur
qͣlibet affectus. ordinatus. ex issa
sensꝰ. seu uitellectus purꝰ. S quid
aliud ꝑuidam intelligunꝰ. nisi a¬
morẽ ordinatũ. amorẽ celestiũ. a¬
morem dei. amorẽ sũmi bomi: ha¬
to itaq uida .i. bonorũ inuisibili¬
um desiderio exurgente. atq fer¬
uente. incip̃ rachel amore ꝓł estua¬
re. quia uicip̃ uelle cognosc̃e. Ubi

Expanded text:
ed quid putas in corde Rachel agitur, quibus putas desideriorum aestibus agitatur, cum videat Liam sororem suam matrem filiorum laetantem, se autem sterilem permanentem? Audiamus quid dicat, et intelligamus quid doleat. Quid ergo dicit Jacob viro suo: Da mihi, inquit, liberos, alioquin moriar . Absque dubio studium sapientiae si non proficit, citius deficit. Sed quaeramus diligenter quidnam esse possit, quod, nato Juda, Rachel ad amorem prolis solito amplius inardescit. Diximus superius quia sicut ad Liam, id est animi affectionem, pertinet diligere; sic Rachelis, id est rationis, est cognoscere. Ex illa namque oritur quilibet affectus ordinatus, ex ista sensus seu intellectus purus. Sed quid aliud per Judam intelligimus, nisi amorem ordinatum, amorem coelestium, amorem Dei, amorem summi boni. Nato itaque Juda, id est, bonorum invisibilium desiderio exsurgente atque fervente, incipit Rachel amore prolis aestuare, quia incipit velle cognoscere. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
quid tͥ uidet᷑: Nonne m̃ito ialis
filiꝰ symeon .i. exauditio uocatur:
qui it uere penitet. qͥ ueracit̾ dolet.
absq dubio. ⁊ absq mora. indul¬
gentiam accipiet. Oritõ q̃ercorde
ineonẽ ꝯteritur. ⁊ inflet ꝯpungr.
S beati qͥ lugent. qm̃ ip̃i ꝯsolabunt᷑.¬

Expanded text:
is filius Simeon, id est exauditio, vocatur. Qui enim vere poenitet, qui veraciter dolet, absque dubio et absque mora indulgentiam accipiet. Oratio quae ex corde Simeonem conteritur, et in fletu compungitur: sed Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ciend̾ aut̃ qr illud ꝯtẽplatio¬
nis genꝰ. qͦd in pura intelligen¬
cia u̾satur. husmͦi speculatione
que ꝑ neptalim designatur. qͣnto
subtiliꝰ. tanto minirũ excellentiꝰ

Expanded text:
ciendum autem quia illud contemplationis genus, quod in pura intelligentia versatur, hujusmodi speculatione, quae per Nephtalim designatur, quanto subtilius, tanto nimirum excellentius
Abbreviated transcription (Latin):
Est ⁊ ꝓnitior inmeditatione. ⁊ af¬
fabilior insermone Unde ⁊ ꝑia
cob de neptalim dicit᷑ Neptalim c̾iuiꝰ
emissris. dans eloquia. ulcritudini
Ceruus namq dicitur. ꝓpt̾ curren¬
di auiditatẽ. Cerius anͣmial uelox
mimis. multum curere potest. ⁊ mł¬
tum cure cepit qui emissus est. Res¬
te gͦ ni fallor neptalim ceruus emissꝰ
dicit᷑. quia ꝑotemplationis gra̾m
multa ꝑcurrere ualer. ⁊ ꝓpt̾ ꝯtem¬
plationis dulcediem multumei
currere placet In tanta ⁊l ueloci¬
tate neptalim iste ꝯtemplantis
animũ. in huiꝰmͦi tñ negocio ali¬
quantulũ excitatũ. nc̃ ad sũma
erigit. nc̃ ad una deponit. nc̃ ꝑ
uinuumnera rapit. ut ip̃e animꝰ
qui ħ patit᷑ semetip̃m sepe mire¬
tur: felici magisterio edoctus ꝙͣ
sus dr᷑ Notand̾ sane quã recte
ñ aui uolanti. s c̾uo currenti

Expanded text:
et promptior in meditatione, et affabilior in sermone. Unde et per Jacob de Nephtalim dicitur: Nephtalim cervus emissus, dans eloquia pulchritudinis . Cervus namque dicitur, propter currendi facilitatnimis multum currere potest, et multum currere cupit, qui emissus est. Recte ergo, nisi fallor, Nephtalim, cervus emissus dicitur, quia per contemplationis gratiam multa percurrere valet, et propter contemplationis dulcedinem, multum ei currere placet. In tanta enim velocitate Nephtalim iste contemplantis animum in hujusmodi tamen negotio aliquantulum exercitatum nunc ad summa erigit, nunc ad ima deponit, nunc per innumera rapit, ut ipse animus, qui haec patitur, semetipsum saepe miretur felici magisterio edoctus quam sus dicatur. Notandum sane quam recte, non avi volanti, sed cervo curr
Abbreviated transcription (Latin):
tione: qñ ex p̾̃sentiũ bonoꝵ młti¬
tudĩe. uł magnitudĩe colligit illa
fut᷑e uite gaudia. qͦt. uł qͣnta ẽẽ
ifta corꝑał. Quanta namq putaᷤ
fut᷑a beatoꝵ. si tał ÷ p̃sens lux is¬
ta miseroꝵ. Itẽ multiplicitatẽ
bonoꝵ inuisibiliũ. conicit ex mł¬
titudĩe bonoꝵ rusibiliũ. Quot
gͦ putamꝰ ea ẽẽ: S quis ea pos:
ounmerare: Quot sũt oblecta¬
nĩta ocłoꝵ. qͦt oblectam̃ta nuri¬
um. cet̾oꝵq sensuum: Quot ft̃
colores. qͦt odores. qͦt sapores: Si
gͦ tot sunt delitie corꝑm. qͦt ert̃
oelitie sꝑuũ: sitanta possidemꝰ
in temꝑe. qͣnia sunt que ex pec¬
tͣnslatione. qñ rerum nisibiliũ
inrusibiliũ sig̾cationẽ. U̾bi grã.
Audit in scͥpturis noĩari lucem.
sapĩa. quia ip̃a ÷ lux uera. Sic̃
eñ lux ista ext̾ior illuminat o¬
cłos corꝑm. ita illa absq dubio illu¬
minare ꝯsueuit ocłos cordium. Et¬
ce qͦm neptalim ꝑrerũ uisibiliũ
qualitatẽ. surgit ad rerũ ĩuisibiliũ

Expanded text:
tione, quando ex praesentium bonorum multitudine vel magnitudine colligit illa futurae vitae gaudia, quot vel quanta esse ista corporalis. Quanta namque putas futura beatorum, si talis est praesens lux ista miserorum! Item multiplicitatem bonorum invisibilium conjicit ex multitudine bonorum visibilium. Quot ergo putamus ea esse? Sed quis ea possit dinumerare? Quot sunt oblectamenta oculorum, quot oblectamenta aurium caeterorumque sensuum? Quot sunt colores, quot odores, quot sapores? Si ergo tot sunt deliciae corporum, quot erunt deliciae spirituum? Si tanta possidemus in tempore, quanta sunt quae exspecnslatione, quando rerum visibilium invisibilium significationem. Verbi gratia: Audit in Scripturis nominari lucem, sapientia, quia ipsa est lux vera. Sicut enim lux ista exterior illuminat oculos corporum, ita illa absque dubio illuminare consuevit oculos cordium. Ecce quomodo Nephtalim per rerum visibilium qualitatem surgit ad rerum invisi
Abbreviated transcription (Latin):
Que it alia÷ ꝗͣ senfuali que animi
affectionem carnaliũ uoluptatum
desicłio inflammnat. ⁊ earũ delectati¬
one ineb̾at. ħ que laboriosam illã
dnãm suam egredientẽ p̃cebit. ⁊ huc
illucq cͥcumducit. nam quia lia
lupa÷ ⁊ parum uidet illius manu¬
ductionem. sequi ⁊̃ ñ pudet. hinc ÷
nenda diligit. nc̃ diligenda ꝯtemp¬
uit. quia dum eius ocs iuterum
iudicio caligat. carnis appetitum seqͥ
non erubescit. Hee sunt duarii uproꝵ
iacob ancille due. quas scͥptura noĩat
zelpham: ⁊ balam. balam: rachelis.
⁊ telphami: liȩ.

Expanded text:
t quam sensualitas, quae animi affectionem carnalium voluptatum desiderio inflammat, et earum delectatione inebriat. Haec est quae laboriosam illam dominam suam egredientem praecedit, et huc illucque circumducit. Nam quia Lia lippa est et parum videt, illius manuductionem sequi eam non pudet. Hinc est nenda diligit, nunc diligenda contemnit; quia, dum ejus oculus in rerum judicio caligat, carnis appetitum sequi non erubescit. Haec sunt duarum uxorum Jacob ancillae duae, quas Scriptura nominat Zelpham et Balam, Balam Rachelis, et Zelpham Liae.
Abbreviated transcription (Latin):
re non portest sensus corꝑeꝰ ad illam
uitͣre non potest. Nonem̃ decebat filiã
delicatam ⁊ ten̾am. ⁊ singłarit̃ formo¬
sam. foris ꝑplateas discurrere. s nec
seruim ꝯuemebat dñe sue ꝑetiet᷑lia
secretiora irreuerent̃ irrumꝑe. Discur¬
rit gͦ unaginatio ut pote anc̃illa uit
duam̃ ⁊ seruũ. uit̾ rationẽ ⁊ sensimie¬
⁊ qͥcquid extͥusecꝰ haurit ꝑsensrim
rõnis: intꝰ rep̃sentat ad obsequium
se subtrahit. nã sensu ⁊̃ deficiente.
ip̃a ministłe non desuit. Nam inte¬
nebris po̾itꝰ nil uideo s quelibet il¬
sensualitas uicħominꝰ satag̃. ⁊ solli¬
cita ÷ circafrequens minnst̾iũ. utiq¬

Expanded text:
re non potest, sensus corporeus ad illam intrare non valet. Non enim decebat filiam delicatam, et teneram, et singulariter formosam foris per plateas discurrere, sed nec servum conveniebat dominae suae penetralia secretoria irreverenter irrumpere. Discurrit ergo imagiam et servum, inter rationem et sensum; et quidquid extrinsecus haurit per sensum carnis, intus repraesentat ad obsequium se subtrahit. Nam sensu etiam deficiente, ipsa ministrare non desinit. Nam in tenebris positus, nihil video, sed quaelibet ilsensualitas nihilominus satagit et sollicita est circa frequens ministerium, et
Abbreviated transcription (Latin):
posse conferre uicdet᷑. Nam sine unagi¬
natione rõ nicħ sciret: sine sensualita¬
te affec hom nil saꝑer. Utquid enĩ lia
cura labẽtium rerũ amorẽ. tam uehe¬
ment̾ afficit᷑ nͥ quia meis ꝑancille sue

Expanded text:
posse conferre videretur. Nam sine imaginatione, ratio nihil sciret; sine sensualitate, affectio nil saperet. Utquid enim Lia circa labentium rerum amorem tam vehementer affic
Abbreviated transcription (Latin):
mnis gͦ mat̾ia diuine ꝑagi¬
ne. aut res aut signũ ẽ. Res
hic dicunt᷑. que ñ hñt significare.
Signa que hñt. quoꝵ quedã ius¬
tificant. quecdã nõ. Itẽ rerũ alie
sunt quib fruendũ ẽ. ut sũmũ
bonũ. alie quib utendũ. quibus
adiuuamur. alie que fruuint᷑
⁊ utunt᷑. ut homines ⁊ angeli.
frui aut̃ ẽ amare aliqͥd ꝓpt̾ ip̃m
ut ibi finem ponas. Uti ẽ ꝙ inusũ ue¬
nerit referre adhabendũ id quo
fruendũ ẽ. licet stui ⁊ uti freq̃nt̃.
alit̾ ⁊ inꝓh̾e accipiat᷑. uirtutib
itaq ñ frium᷑. s utimͦ. Licet enim
inre. qr iam quodãmꝰ hñt quo ple-
ne ⁊ ꝑfecte fruent᷑ in futuro. Uten
ritas. Utit᷑ aut̃ ds̃ nobis. ñ ut noꝰ
aliis reb Miseret᷑ enĩ nobis non
ad suã utilitatẽ. nos uõ miserem᷑
aliis adnr̃am utibtatẽ.

Expanded text:
mnis ergo materia divinae paginae aut res aut signum est. Res hic dicuntur quae non habent significare signa quae habent. Quorum quaedam justificant, quaedam non. Item rerum aliae sunt quibus fruendum est, ut summum bonum; aliae quibus utendum, quibus adjuvamur; aliae quibus fruuntur et utuntur ut homines et angeli. Frui autem est amare aliquid propter ipsum, ut in eo finem ponas. Uti est quod in usum venerit referre ad habendum id quod fruendum est, licet frui et uti frequenter aliter et improprie accipiantur. Virtutibus igitur non fruimur sed utimur, licet enim in re, quia jam quodammodo habent quo plene et perfecte fruentur in futuro. Utendritas. Utitur autem Deus nobis, non ut nos aliis rebus. Miseretur enim nobis, non ad suam utilitatem; nos vero miseremur aliis ad nostram utilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾io scłi uoluptatẽ odit. ꝓfecto
ꝑ abstinentiam hostẽ suũ ubiq
declinare potãt. Recte gͦ nigor
abstinentie gad .i. felicitas dicit᷑.
qͥ uͥq calcat scł̃i blandim̃ta que
detestat᷑. Itẽ. qͥ ꝓdĩ amore afflicti¬
onẽ corꝑis dilig̃. uͥq̃so ñ inueniat¬

Expanded text:
desiderio saeculi voluptatem odit, profecto desiderio saeculi voluptatem odit, profecto per abstinentiam hostem suum ubique declinare poterit. Recte ergo rigor abstinentiae Gad, id est felicitas dicitur, qui ubique calcat saeculi blandimenta quae detestatur. Item qui pro amore Dei afflictionem corporis dilig
Abbreviated transcription (Latin):
Uanta enĩ putas pax cordis. uł
tranquillitas. nulla huiꝰ mun¬
di oblectam̃ta. ꝯcupisc̾e̾. nulla eius
adu̾sa formidaresꝰ Quoꝵ unũ per
gad. ad ipiscit᷑ alterũ ꝑaser optinet᷑.
Quid enĩ de hitiꝰ mundi oblectam̃¬
tis. concupiscat. qui oblata delecta¬
menta amore abstinentie recusate
Nel qui de huiꝰ mundi aduersĩs
qui uirtute patientie roboratus
de illatis ⁊ mał tͥumphattꝰ Sic̃
de apłis scͥptum est. Ibant apłigau
lum p̾cipit᷑ intͥbulatione gaudñ¬
tes. Quid gͦ illiꝰ gaudium inimi¬
qͣub⁊ p̃ssura exultat ad beati¬
tudinẽ animi spectat. qͥoquid ꝓ
d̾̃i amore card durũ tolerat. Unde
n. corpꝰ att̃itur. ꝯscientia exhilara¬
tur. Et qͦ uit̾ius uidetur infeliti¬
or. eo uitisis. ꝯstat ẽẽ beatior. Du
o it sunt. ex quib ꝯstat gaudiũ
beatitudinis. carere eo quoduoł
dicimꝰ qui nil patitur. quod nolit.
⁊ illũ beatũ uidicamꝰ. cui suppe¬
tunt que cupit. Qui gͥ ꝓcelestrũ

Expanded text:
uanta enim putas pax cordis est, vel tranquillitas, nulla hujus mundi oblectamenta concupiscere, nulla ejus adversa formidare? Quorum unum per Gad adipiscitur, alterum per Aser obtinetur. Quid enim de hujus mundi oblectamentis concupiscat, qui oblata delectamenta amore abstinentiae recusat? Vel quid de hujus mundi adversis timeat, qui virtute patientiae roboratus de illatis etiam malis triumphat? Sicut de apostolis scriptum est: Ibant apostolilum praecipitur: In tribulatione gaudentes . Quid igitur illius gaudium immiqualibet pressura exsultat? Ad beatitudinem ergo animi spectat, quidquid pro Dei amore caro durum tolerat. Unde enim corpus atteritur, conscientia exhilaratur. Et quo exterius videtur infelicior, eo interius constat esse beatior. Duo enim sunt ex quibus constat gaudium beatitudinis, carere eo, scilicedicimus qui nil patitur quod nolit, et illum beatum judicamus cui suppetunt quae cupit. Qui igitur pro coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
app̃ hend̾e potest. bonoꝵ pleuitudi¬
nẽ ꝗͣ sitit. Quis hoꝵ beatior: Iten.
ecce alii duo. qͦꝵ unꝰ odit. hꝰ mundi
ad u̾sitatẽ. alt̾ aut̃ derestatur mim¬
danã uoluptatẽ. S ubi qͤso uł ille
hostem suũ declinare poterit. uel
ille munic̃ suũ. calcare ñ possit ᷤ
Quis hoꝵ queso felitiorꝰ Beatu
inqͥt scͥpt᷑a qͥ pꝰ aurũ ñ abiit. necsꝑ¬

Expanded text:
apprehendere potest bonorum plenitudinem quam sitit. Quis horum beatior? Item ecce alii duo, quorum unus odit mundi hujus adversitatem, alter autem detestatur mundanam voluptatem. Sed ubi, quaeso, vel ille hostem suum declinare poterit, vel iste inimicum suum calcare non possit? Quis horum, quaeso, felicior? Beatus, inquit Scriptura, qui post aurum non abiit, nec sp
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝰ. ꝙ ꝑgad ñsolam illam
que incibo ⁊ ꝓotu ÷ abstinentiã
intellig̾e debem. immno ꝑgad ⁊
aser intelligimꝰ omĩs suꝑflue
flictionis abstinentiam. uł pa¬
non restringitus

Expanded text:
uod per Gad non solam illam quae in cibo et potu est abstinentiam intelligere debemus; imo per Gad et Aser intelligimus omnis superfluae flictionis abstinentiam vel panon restringitu
Abbreviated transcription (Latin):
aseR. quoꝵ p̾or calcat muindanã
ꝙ scͥptura sacra ab̾tinentie labo¬
t̾em ũ calamitatẽ. s felĩcitatem.
appłare uoluit.⁊ patientie ri¬
ꝗorẽ ñ iiserũ. s b̾eatũ noĩare

Expanded text:
Aser, quorum prior calcat mundanam gquod Scriptura sacra abstinentiae laborem non calamitatem, sed felicitatem appellare voluit, et patientiae rigorem non miseru
Abbreviated transcription (Latin):
bonirate sentit. iam illũ qͥ ÷ pͥnci¬
piũ om̃iũ fidei ocdõ c̾uit. s ⁊ ouis¬
÷ ueracit̾. si in simpliciate quert.
Hidesne qͤmadmodũ ñ qͣliber s sũ¬
ma sapĩa simplicit̾ q̃sita faciteẽ
rachel. Iamut arbit᷑ ñ miraris
phis amore requiratur.

Expanded text:
bonitate, jam illum, qui est principium omnium, fidei oculo cernit. Sed et ovis veraciter est, si in simplicitate quaerit. Videsne quemadmodum non quaelibet, sed summa sapientia simpliciter quaesita facit esse Rachel. Jam, ut arbitror, non mirarisphis requiratur.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c rõnał genune urores ex quib
orit᷑ generosa ꝓles. ⁊ hegni celestis
ħedes. Ex tatione oruntur ꝯsilia rec¬
ta. ex affectione desid̾ia sc̃ã. ex illa:
sꝑuales sensus. ex ista ordinati af¬
fectꝰ. Ex ista deniq õis uirtus. ex
affectio tc̃ ueracit̾ ucipit lia eẽ.
qñ satagit seipam ad normã uis¬
ticie. ꝯpon̾e Et ratio rachel esse in¬
dubitant̾ cognoscitur. qnͣdo illiꝰ
sĩnne ⁊ uere sapĩe luce illustrat᷑.
S quis ignorat qͣm sit illud Iabori¬
tis ad licita restͥngit᷑. ⁊ recte talis
uxor lia h̃ ÷ laboriosa uocatur.
Quid uͦdultiꝰ. qͥdue iocundiꝰ. potest
ꝯtemplationẽ erig̾e : Ad hancitaq
ꝯtemplandam cum ratio dilatat.
m̃ito racheł nomine honoratur.
Nachel insũ pͥncipiũ uł ouis int̾¬
p̃tatur. ¶t gͦ tali noĩe digna sit ĩ

Expanded text:
onalis geminae uxores, ex quibus oritur generosa proles, et regni coelestis haeredes. Ex ratione oriuntur consilia recta; ex affectione, desideria sancta. Ex illa, spirituales sensus; ex ista, ordinati affectus. Ex ista denique, omnis virtus; ex affectio tunc veraciter incipit Lia esse, quando satagit seipsam ad normam justitiae componere. Et ratio Rachel esse indubitanter asseritur, quando illius summae et verae sapientiae luce illustratur. Sed quis ignorat quam sit illud laboritis ad licita restringitur; et recte talis uxor Lia hoc est laboriosa  vocatur. Quid vero dulcius, quidve jucundius potest contemplationem erigere? Ad hanc itaque contemplandam cum ratio dilatatur, merito Rachelis nomine honoratur. Rachel videns principium vel ovis interpretatur. Ut ergo tali nomine di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inquies bona. S̾ienĩ ibi ñ
eẽt̾ ibi eam iinime iudisser
⁊ si bona non eẽt ꝓpt̾ eam hu¬
merũm suũ ad portandum
mimime supposuisset. Qauiu¬
ibiest. par plena requies bo¬

Expanded text:
t requies bona. Si enim ibi non esset, ibi eam minime vidisset. Et si bona non esset, propter eam humerum suum ad portandum minime supposuisset: Mansuibi est. Pax plena, requies bo
Abbreviated transcription (Latin):
soleat aium ad fortiora robora¬
re.⁊ ad humilia inclinare.
Ro hac t̾ra asinus factus
x fortis effectus: libenter
supposuit humerũ siui ac
portandũ. ⁊ factus est tͥbutiᷤ
seruiens. Multũ sibi subito
uiluerat. qui se asinũ aĩal uid̃¬
lic⁊ pene p̃cet̾is uiliꝰ. se reputa¬
bat. Multũ xcupiuit terram
quam uidut ꝓ qua ad omem
laborẽ fortis ꝑdurauit. Nid̾at
sane quod ad pulcͥtudĩem illiꝰ
t̾re om̃s iusticie nr̃e erant ut
pannꝰ mulieris m̃struate. ui¬
derat nicħomuiꝰ qͦd non sunt
ꝯdigtre passiones hꝰ temꝑis ad fut᷑nu¬
In uno gͥ sibi uilis. in alto fortis
effectꝰ. de uno humiliatꝰ. dealt̾o
roboratꝰ. fortitud̾is sue humerũ
ad omẽm laborẽ libent̾ indina¬
uit. ⁊ in ad qͥrenda diuina gła¬

Expanded text:
soleat animum et ad fortia roborare, et ad humilia inclinare. Pro hac terra asinus factus, et fortis effectus, libenter supposuit humerum suum ad portandum, et factus est tributis serviens. Multum sibi subito viluerat, qui se asinum, animal videlicet pene prae caeteris vilius reputabat. Multum concupivit terram quam vidit, pro qua ad omnem laborem fortis perduravit. Viderat sane quod ad pulchritudinem terrae illius omnes justitiae nostrae erant ut pannus mulieris menstruatae . Viderat nihilominus quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuIn uno igitur sibi vilis, in altero fortis effectus; de uno humiliatus, de altero roboratus, fortitudinis suae humerum ad omnem laborem libenter inclinavit, et ad requirenda
Abbreviated transcription (Latin):
ne gͦ non plene hanc morien¬
tium t̾ram deseruerat. peneñ
plene in ã iuuentiũ t̾iam app̃¬
hend̾at qͥ int̾ t̾̃minos habitalat.
Quia uilissimis. quia paucis¬
simis huiꝰ uite bonis ꝯtẽptus
erat. huiꝰ t̾re misere extͦma te¬
nebat. Quia ꝑ freq̃ntes m̃tis
excessus ꝑhemus uite bona ꝑ¬
gustabat. illuis beate terre
initia tangebat. Ys achar
asinꝰ fortis. habitans interter¬
minos. Quia huiꝰ iute bona
bait quia future uite uon nisi uo¬
uissima quedam caꝑe potãt. illã ñ¬
om̃iuo app̃hendebat ⁊ idcͥcͥo int̾
terminos habitabat. Ista tolera¬
bat ad necessitatẽ. illã concupierat
ao iocunditatẽ. ⁊ idcͥco ĩt̃ t̃minos
habitabat. Datagebat istã pem¬
tus deserere: noc pot̾at. auibie¬
bat totꝰ in illam intuire. uec
ualebatt fecit gͦ quod potuit.
it̾ t̾iumos habitauit. cotidii
ad illam nitebatur : cotidie ao
istam relabebatirr. ⁊ in hunc
modũ int̾ tm̃inos in orabatur
ysachar asinꝰ fortis. habitaus

Expanded text:
ne ergo, non plene, hanc morientium terram deseruerat; pene, non plene, illam viventium terram apprehenderat, qui inter terminos habitabat. Quia vilissimis, quia paucissimis hujus vitae bonis contentus erat, hujus terrae miserae extrema tenebat. Quia per frequentes mentis excessus perennis vitae bona praegustabat, illius beatae terrae initia tangebat. Issachar asinus fortis, habitans inter terminos, quia hujus vitae ad bona bat, quia futurae vitae nonnisi novissima quaedam capere poterat. Illam omnino non apprehendebat, et ideo inter terminos habitabat. Istam tolerabat ad necessitatem, illam concupierat ad jucunditatem, et idcirco inter terminos habitabat. Satagebat penitus istam deserere, nec poterat, ambiebat in illam totus intrare, nec valebat. Fecit ergo quod potuit, inter terminos habitavit. Quotidie ad illam nitebatur, quotidie ad istam relabebatur, et in hunc modum inter terminos morabatur. Issachar asinus fortis, habitans
Abbreviated transcription (Latin):
c. iste. Pꝰ p̾ces. sac̾dos salutat po¬
prilũ sublimi uoce. ⁊ monet sur
quo tremit omĩs potestas. Tan¬
ꝯlim ti dem sacrat don a sa¬
⁊ lectis cranda. Nota singła.
hec omã xpẽ egit. Post p̃cens
uenit ad discipulos dicens. er¬
gilate ⁊ orate. Dem̃ dic̃. Bor¬
mite iam ⁊ requuescite. Post b
oblatus ẽ. dũ uissit uigilare sa¬
lutauit. qr salus ad ẽ ingolanti¬
q̃ sursũ sunt. Dũ uocat adre¬
quiẽ dicens dormite. monet
grãs agere. Qui enĩ requiescit
amalo gratus dõ efficit᷑. ꝙ est
grates ei ag̾e. ⁊ ut digne deo
grates reddant᷑. hoc ẽ ut uita
sacerdos p̃ces nrãs adumngi
uocib angłoꝵ. qui ꝑxp̃m ma

Expanded text:
 iste . Post preces sacerdos salutat populum sublimi voce, et monet sursquo tremit omnis potestas. Tandem sacrat dona sacranda. Nota singula. Haec omnia Christus egit. Post preces venit ad discipulos dicens: Vigilate et orate . Deinde dicit: Dormite jam et requiescite . Post haec oblatus est. Dum jussit vigilare, salutavit, quia salus adest vigilantiquae sursum sunt. Dum vocat ad requiem dicens: Dormite, monet gratias agere. Qui enim requiescit a malo, gratus Deo efficitur; quod est gratias ei agere. Et ut digne Deo gratiae reddantur, id est, ut vita sacerdos preces nostras adjungi vocib