comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trix u̾go ĩmaculata. gaude q̃ qan¬
diũ ab ãgelo suscepisti. gaude q̃
qemusti cterm luĩms claritatem
qaude mr. Naude scã dei geĩtrix
uirgo in sola mater ĩmupta te lan

Expanded text:
trix virgo immaculata; gaude, quae gaudium ab angelo suscepisti; gaude, quae genuisti aeterni luminis claritatem; gaude, mater; gaude, sancta Dei Genitrix virgo. Tu sola mater innupta. T
Abbreviated transcription (Latin):
to femineo sexu sentiant
omnes tuũ leuamen qui.¬
tunq celebrant tuam cõ¬
memorationem Assiste¬
igitur parata uotis poscen¬
bus oꝑtatum effectũ. Sit
tibi studium orare pro po¬
pulo dei que meriũsti bene¬
dicta preciũ fere mundi.¬

Expanded text:
Sentiant omnes tuum juvamen, quicunque celebrant tuam commemorationem. Assiste parata votis poscenbus optatum effectum. Sit tibi studium assidue orare pro populo Dei, quae meruisti benedicta pretium ferre mundi
Abbreviated transcription (Latin):
gulari tuo assensu mudo
succurristi perdĩto quas
tibi laudes fragilitas hu¬
mani generis persoluat
quo soło tuo commertio
recuperandi aditum inue¬
nit. Accipe itaq quascun¬
qz ex iles et quascũq mere¬
tis tuis impares gratiarũ
actiones et tum suscepene
uota culpas nr̃as orando

Expanded text:
gulari tuo assensu mundo succurristi perdito? Quas tibi laudes fragilitas humani generis persolvat, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accipe itaque quascunque exiles, quascunque meritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras orando
Abbreviated transcription (Latin):
ria preces nr̃as intra sa¬
crarium tue exauditionie¬
et reporta nobis antidotu
reconciliationis. Sit per
te extusabile quod per te i¬
gerimus. fiat impetrabi¬
mente poscimus. accipe qd
offerimus. ĩpetra quod ro¬
gamus et excusa quod tĩe¬

Expanded text:
ras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabimente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod time
Abbreviated transcription (Latin):
gis regum omniũ tuum
nobis impende solatium
ut celestis regni perteme¬
reamur habere premiũ.¬
et cum electis dei regnare
in perpetuum . Tuautem.

Expanded text:
gis regum, omnium tuum nobis impende solatium, ut coelestis regni mereamur habere praemium, cum electis Dei regnare in perpetuum. R\.
Abbreviated transcription (Latin):
Orge beatissima
sericorditer actura pro no¬
bis surge et amplectere
offensos ante oculos con¬
ditoris Tu autem domĩe¬

Expanded text:
rge, beatissima sericorditer ora pro nobis; surge, et amplectere tam graviter offensos ante oculos conditoris. Per te, domi
Abbreviated transcription (Latin):
uisentes. uersificatoresq meliores quã duces laudantes:
tc̃ uectigal publicũ quo antea milites et remiges aleban¬
tur. cũ urbano popło diuidi ceptũ quib rebus effectũ ẽ
ut int̃ otia grecorũ sordidũ & obscurũ antea macedonũ
nom̃ emergereturs philippusq obses triennio theibis ha¬
bitꝰ epaminonde &e pelophidarũ uirtutib cruditꝰ regnũ
machedoniȩ. greciȩ et asiȩ. ceruicib ueluti iugũ seruitu

Expanded text:
visentes versificatoresque meliores quam duces laudantes. visentes versificatoresque meliores quam duces laudantes. Tunc vectigal publicum, quo antea milites et remiges alebantur, cum urbano populo dividi coeptum. Quibus rebus effectum est, ut inter otia Graecorum sordidum et obscurum antea Macedonum nomen emergeret,et Philippus obses triennio Thebis habitus, Epaminondae et Pelopidae virtutibus eruditus, regnum Macedoniae Graeciae et Asiae cer
Abbreviated transcription (Latin):
a cedemonii more in genii humani quo plura
habent eo ampliora cupientes ñ contenti acces
athemensiu opĩ iures sihi duplicatas totiꝰ asia e
signis militiȩ scientia homini int̃ litteras nato neq ab hoc
uite ꝓposito mortis ratio dissensit nã ut relatꝰ in castra semi¬
animis uocẽ sp̃mq collegit: id unũ acircũstantib requisiuit.
um cadenti sibi scutũ ad emisset hostis qͦ ut seruatũ audi-¬
uit allatũq uelut laborũ głeq sociũ osculatꝰ ẽ: iterũ quȩ.¬
siuit utrũ uicissent: ut audiuit thebanos: bene hab̾e se rẽ
dixit. tratq ita uelut gratulabundus patriȩ: exspirauit :
huiꝰ morte etiã atheniensiũ uirtꝰ int̾cidit. ut si quidẽ amisso¬
cui emulari consueuerant. in segnitiã torporẽq resolui.
nonut olim inclassẽ & exercitꝰ. s in dies festus apparatũc
ludorũ reditꝰ publicos effundunt. & cũ actorib nobilissi¬
mis poetisq theatra celebrant. frequentius scenã quã castra

Expanded text:
Lacedaemonii, more ingenii humani quo plura habent eo ampliora cupientes, non contenti accessione Atheniensium opum vires sibi duplicatas totius Asiaesignis militiae scientia homini inter litteras nato. Neque ab hoc vitae proposito mortis ratio dissensit. Nam ut relatus in castra semianimis vocem spiritumque collegit, id unum a circumstantibus requisivit, num cadenti sibi scutum ademisset hostis. Quod ut servatum audivit adlatumque veluti laborum gloriaeque socium osculatus est, iterum quaesivit, utri vicissent. Vt audivit Thebanos, bene habere se rem dixit atque ita velut gratulabundus patriae exspiravit. Huius morte etiam Atheniensium virtus intercidit; siquidem amisso,cui aemulari consueverant, in segnitiamtorporemque resoluti non ut olim in classem et exercitus, sed in dies festos apparatuque ludorum reditus publicos effunduntet cum auctoribus nobilissimis poetisque theatra celebrant, frequentius scenam quam castra
Abbreviated transcription (Latin):
terror antea gentium. bello
ingreciã in felicit̾ gesto: etiam
suis contẽptui eẽ coepit qͥppe
artabanꝰ p̃fectꝰ eiꝰ. deficiente.
cotidie regis malestate. in spẽ
regni adductꝰ. cũ septẽ robustis¬
simis filiis regiã uesꝑi in gredit᷑.
iam amicitiȩ iure semꝑ illi patebat. Trucidatoq regi
ioto suo obsistentes filios eiꝰ dolo aggreditur. securioꝵ
ne artaxerxe puero ad modũ. fingit regem a dareͥo qi
erat adolescens. qͦ maturiꝰ regno potiretur occisuor
iȩ obtulisset: prior artaxerxes a fr̃e uulneratur que
ũ equi fuga periculo subtraxisset. cyrus a cohorte n
ppressus inter ficitur sic uictor artarxerxes & prȩd
raterni belli &e exercitu potitur. In eo p̾lio decẽ mili
grecorũ in auxilio eỹri fuere. quȩ & incornu in quo st¬
terant uicerunt. et pꝰ mortẽ esri. neq armis tanto ȩ¬
citu uinci neq dolo capi potuer̃. reuertentesq ini¬
ndomitas nationes & barbaras gentes ꝑ tanta itiner

Expanded text:
terror antea gentium, bello in Graecia infeliciter gesto etiam suis contemptui esse coepit. Quippe Artabanus, praefectus eius, deficiente cotidie regis maiestate in spem regni adductus cum septem robustissimis filiis regiam vesperi ingreditur nam amicitiae iure semper illi patebat, trucidatoque rege voto suo obsistentes filios eius dolo adgreditur. Securior de Artaxerxe, puero admodum, fingit regem a Dario, qui erat adulescens, quo maturius regno potiretur, occisum; e obtulisset, prior Artaxerxes a fratre vulneratur;quem cum equi fuga periculo subtraxisset, Cyrus a cohorte regia oppressus interficitur. Sic victor Artaxerxes et praeda fraterni belli et exercitu potitur. In eo proelio decem milia Graecorum in auxilio Cyri fuere, quae et in cornu, in quo steterant, vicerunt et post mortem Cyri neque armis a tanto exercitu vinci neque dolo capi potuerunt;revertentesque inter tot indomitas nationes et barbaras gentes per tanta itineris
Abbreviated transcription (Latin):
tis imponeret¬
a chedonia ante nomine emathio¬
nis regis cuius pͥma uirtutis experi¬
menta in illis locis extant. emathia
cognominata ẽ huius sicuti in cre¬
menta modica ita termini ꝑ angusti
fuere. Popłs pelagis regis boetia di¬
cebatur. s postea uirtute regnum
& gentis industria subtractis pͥmo finitimis mox populis

Expanded text:
tis inponeretacedonia ante a nomine Emathionis regis, cuius prima virtutis experimenta in illis locis exstant, Emathia cognominata est. Huius sicuti incrementa modica, ita termini perangusti fuere. Populus Pelasgi, regio Bottia dicebatur. Sed postea virtute regum et gentis industria subactis primo finitimis, mox populis
Abbreviated transcription (Latin):
amisso marito eodemq germano fr̃e
alexandro cum tutelã filioꝵ ex exo
susceptorũ. pyrri & ptolomei regniq
ad ministrationẽ inse recepisset. aetolis
partem a carnaniȩ quã inportionẽ belli
bater pupillorũ acceꝑat eripere uolentibꝰ: ad regẽ
edoniȩ demetriũ decurrit. eiq habenti uxorẽ anti
regis sẏriȩ sororẽ filiã suã ptian in matrimoniũ tra
ut auxiliũ qđ miscłia non poterat iure cognationis

Expanded text:
amisso marito eodemque germano fratre Alexandro cum tutelam filiorum ex eo susceptorum, Pyrri et Ptolomei, regnique administrationem in se recepisset, Aetolis partem Acarnaniae, quam in portionem belli pater pupillorum acceperat, eripere volentibus ad regem Macedoniae Demetriumdecurrit eique habenti uxorem Antiochi, regis Syriae, sororem filiam suam Phthiam in matrimonium tradit, ut auxilium, quod misericordia non potera
Abbreviated transcription (Latin):
fidem societatis implorant. mouere senatũ preces fracrũ.
Mittitur itaq legatꝰ popilius ad antiochũ qui abstinere
illũ aegypto autꝰ siam incessisset. excedere iuberet. cum
in aegypto eũ inuenisset. osculũq ei rex obtulisset: nam
coluerat int̃ceteros popiliũ anthiochus cũ obses romae
eẽt. tunc popilus facessere interim priuatã amicitiam
iubet cũ mandata patriȩ int̾cedant. ꝓlatoq senatꝰ decreto
& tradito cũ cõnctari eũ uideret: consultationẽq ad ami¬
cos referre. ibi popilius uirga quã in manu gerebat amplo
circulo inclusũ ut amicos caperet consulere eos iubet.
nec prius in de exire quã responsũ senatui daret. aut pacẽ
aut bellũ cum romanis habiturũ Adeoq hȩc austeritas
animũ regis fregit. ut pariturũ se senatui respondereti
Reuersus in regnũ antiochus decidit. relicto paruulõ¬

Expanded text:
fidem societatis inplorant. Movere senatum preces fratrum. fidem societatis inplorant. Movere senatum preces fratrum. Mittitur itaque legatus Popilius ad Antiochum, qui abstinere illum Aegypto aut, si iam incessisset, excedere iuberet. Cum in Aegypto eum invenisset osculumque ei rex obtulisset nam coluerat inter ceteros Popilium Antiochus, cum obses Romae esset, tunc Popilius facessere interim privatam amicitiam iubet, cum mandata patriae intercedant;prolatoque senatus decreto et tradito, cum cunctari eum videret consultationemque ad amicos referre, ibi Popilius virga, quam in manu gerebat, amplo circulo inclusum, ut amicos caperet, consulere eos iubet nec prius inde exire, quam responsum senatui daret, aut pacem aut bellum cum Romanis habiturum. Adeoque haec austeritas animum regis fregit, ut pariturum se senatui responderet. Reversus in regnum Antiochus decedit relicto parvulo
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantes &e uchicula ad spolia hostiũ reportanda ad du¬
xerunt. &e coniuges lib̾osq suos ad spectaculũ cercaminis
in montib posuerunt. Sed proelio commisso ante oculos
suorũ cesilugubre his spectaculũ &e grauẽ luctꝰ memoriã
reliquerunt: coniuges quoq liberiq eorũ despectatorib
captiui facti prȩda hostiũ fuere. Urbs ipsa corinthus
diruitur popłs omĩs sub corona uenditur ut᷑ hoc exẽplo
ceceris cuuitatib metꝰ nouarũ rerũ imponeretur ¶Dum
hec aguntur: rex syriȩ antiochus ptolomeo maioris soro¬
ris suȩ filio regi aegyrpti bellũ infert. segni ad modum ce
cotidiana luxuria ita marcenti: ut non solũ regiȩ maies¬
tatis officia inter mitteret: uerũctiã sensu hominis ni¬
mia sagina careret. Pulsus gͥ regno ad frẽm minorem
ptolomeũ alexandriã confugit: participatoq cum eo
regno legatos romã ad senatũ mutunt. auxiliũ petunt.

Expanded text:
cogitantes et vehicula ad spolia hostium reportanda adducogitantes et vehicula ad spolia hostium reportanda adduxerunt et coniuges liberosque suos ad spectaculum certaminis in montibus posuerunt. Sed proelio commisso ante oculos suorum caesi lugubre his spectaculum et gravem luctus memoriam reliquerunt. Coniuges quoque liberique eorum de spectatoribus captivi facti praeda hostium fuere. Vrbs ipsa Corinthus diruitur, populus omnis sub corona venditur, ut hoc exemplo ceteris civitatibus metus novarum rerum inponeretur. Dum haec aguntur, rex Syriae Antiochus Ptolomeo, maiori sororis suae filio, regi Aegypti, bellum infert, segni admodum et cotidiana luxuria ita marcenti, ut non solum regiae maiestatis officia intermitteret, verum etiam sensu hominis nimia sagina careret. Pulsus igitur regno ad fratrem minorem Ptolomeum Alexandream confugit participatoque cum eo regno legatos Romam ad senatum mittunt, auxilium petunt,
Abbreviated transcription (Latin):
missuros. Sed legatis occulta mandata sunt. ut corpꝰ
acheorũ dissoluerent. singulasq urbes ꝓprii iuris face¬
rent. quo facilus ce ad obsequiũ cogerent᷑. & siquę urbes
contumaces eẽnt traicerentur. Igitur legatio om̃iũ ciui-¬
tatũ principib corinthũ euocatis: decretũ senat recitat.
A qđ consilii habeant aperiunt expedire om̃ib dicunt. ut
singule ciuitates sua uira & suas leges habeant. Quod
ubi om̃ib innotuit. ueluti in furorẽ uersi uniuersum
peregrinũ popłm trucidant. legatos quoq ipsos romanoꝵ
uiolassent: ni audito tumultu trepidi fugissent.s Haec
ubi rotnia nintiata sunt. statim senatꝰ mummio consuli bellũ
lichaicũ decernit. qui extimplo exercitu deportato et
om̃ib strenue ꝓuisis pugnandi copiã hostib fecit. Sed
achei ueluti nihil negotu romano bello suscepissent. ita
apud eos neglecta et soluta omĩa fuere: Itaq p̃dã ñ p̃liũ

Expanded text:
missuros;sed legatis occulta mandata data sunt, ut corpus missuros;sed legatis occulta mandata data sunt, ut corpus Achaeorum dissolverent singulasque urbes proprii iuris facerent, quo facilius et ad obsequium cogerentur et, si quae urbes contumaces essent, traicerentur. Igitur legati omnium civitatium principibus Corinthum evocatis decretum senatus recitant, quid consilii habeant aperiunt;expedire omnibus dicunt, ut singulae civitates sua iura et suas leges habeant. Quod ubi omnibus innotuit, veluti in furorem versi universum peregrinum populum trucidant;legatos quoque ipsos Romanorum violassent, ni audito tumultu trepidi fugissent. Haec ubi Romam nuntiata sunt, statim senatus Mummio consuli bellum Achaicum decernit, qui extemplo exercitu deportato et omnibus strenue provisis pugnandi copiam hostibus fecit. Sed Achaei veluti nihil negotii Romano bello suscepissent, ita apud eos neglecta et soluta omnia fuere. Itaque praedam, non proelium
Abbreviated transcription (Latin):
urbium senatꝰ cũ conuigib & lib̾is qui dubia fide fuerant
romã missus. ibiq ne in patria aliquid nouaret diutent᷑.
aegreq ꝑ multos annos legationib ciuitatũ senatu fatiga.¬
to in patriam quisq suã remissus est: e xplicit lit̃¬
oenis ac machedonib subactis accho¬
lorumq uirib principũ captiuuita¬
te debilitatis: soli adhuc ex grecia
uniuersa achei nimis potentes tunc
temporis romanis uidebant᷑. ñ ꝓpter
singularũ cuutatuũ nimias opes s ꝓpter
conspirationem uniuersarũ. Nãq achei licet per
ciuitates uelut per membra diuisi sint. unũ tam̃ corpꝰ
ce unũ imꝑiũ habent. singularũq urbiũ pericula
nuitus uirib ꝓpulsant . Quęrentib qͥ romanis cau¬
sam belli tempestiue fortuna quęrelã sparthanoꝵ ob¬
tulit. quorũ agros achei ꝓpt̾ mutuũ odiũ populabant̃.
Sparthanis a senatu responsũ ẽ. legatos se ad in spici¬
endas res sociorũ &e ad iniuriã demendã ingreciam

Expanded text:
urbium senatus cum coniugibus et liberis, qui dubia fide fuerant, Romam missus, ibique, ne in patria aliquid novaret, diu detentus, aegreque per multos annos legationibus civitatium senatu fatigato in patriam quisque suam remissus est. LIBoenis ac Macedonibus subactis Aetolorumque viribus principum captivitate debilitatis soli adhuc ex Graecia universa Achaei nimis potentes tunc temporis Romanis videbantur, non propter singularum civitatium nimias opes, sed propter conspirationem universarum. Namque Achaei, licet per civitates veluti per membra divisi sint, unum tamen corpus et unum imperium habent singularumque urbium pericula mutuis viribus propulsant. Quaerentibus igitur Romanis causam belli tempestive Fortuna querelam Spartanorum obtulit, quorum agros Achaei propter mutuum odium populabantur. Spartanis a senatu responsum est, legatos se ad inspiciendas res sociorum et ad iniuriam demendam in Graeciam
Abbreviated transcription (Latin):
belli congressione a ptolomeo apud maingala uincitur
Inquo p̃lio maior ptolonei moderationis gła quã ipsiu
uictorię fuit. Siquidem & amicos demetrii ñ solũ cum
suis rebus uerũ etiã additis in suꝑ munerib dimisit ce
ipsius demetrii priuatũ omne instrum̃tũ ac familiam
bellũ. s indignatũ quod antigonꝰ deuictis diuersȩ factio¬
nis ducib solus cõmunis uictoriȩ p̃mia corripuisset:
ducuntur: se leuchus demetrio. ptolomeus lysimacho
ungunt᷑. Cassandro defuncto philippus filiꝰ succedi
sic quasi ex integro noua macedoniȩ bella nascuntur

Expanded text:
belli congressione a Ptolomeo apud Galamam vincitur. belli congressione a Ptolomeo apud Galamam vincitur. In quo proelio maior Ptolomei moderationis gloria quam ipsius victoriae fuit;siquidem et amicos Demetrii non solum cum suis rebus, verum etiam additis insuper muneribus dimisit et ipsius Demetrii privatum omne instrumentum ac familiam bellum, indignatum, quod Antigonus devictis diversae factionis ducibus solus communis victoriae praemia corripuisset. ducuntur. Seleucus Demetrio, Ptolomeus Lysimacho iunguntur. Cassandro defuncto Philippus filius succedit. Sic quasi ex integro nova Macedoniae bella nascuntur
Abbreviated transcription (Latin):
erdicca &e fr̃e eiꝰ cumene ac poly ꝑconte
ceterisq ducib diuerse partis occisis.
finitũ certam int̾ successores alexandri
magni uidebat᷑. cũ repente iñipsos ui¬
ctores nata discordia ẽ. Quippe postu.¬
lantib ptolomeo &e cassandro. &e lẏsimacho ut
pecunia in preda capta ꝓuincieq diuiderent᷑. anti¬
gonus negauit se in eiꝰ belli p̃mia socios ad missurum
in ciuus periculũ solus descendit. & ut honestũ ad¬
uersus socios bellũ susciꝑe uideretur diuulgat. se
olympiadis mortẽ a cassandro int̾fectȩ ulcisci uelle
ce alexandri regis sui filiũ cũ matre ab obsidione
amphi polytana liberare. his cognitis ptolomeus
& cassander inita cum lysimacho &e seleucho societate
bellum terra mariq enixȩ instruunt. Tenebat ptolomĩs
egyptũ cum a fricȩ parte maiore & cypro. &e fenicȩ. cas¬
sandro parebat. macedonia cũ grecia. Asiam &e partes
orientis occupauerat antigonꝰ. cuiꝰ filius de metrius pͥma

Expanded text:
erdicca et fratre eius, Eumene ac Polyperconte ceterisque ducibus diversae partis occisis finitum certamen inter successores Alexandri Magni videbatur, cum repente inter ipsos victores nata discordia est. Quippe postulantibus Ptolomeo et Cassandro et Lysimacho, ut pecunia in praeda capta provinciaeque dividerentur, Antigonus negavit se in eius belli praemia socios admissurum, in cuius periculum solus descenderit;et ut honestum adversus socios bellum suscipere videretur, divulgat se Olympiadis mortem a Cassandro interfectae ulcisci velle et Alexandri, regis sui, filium cum matre obsidione Amphipolitana liberare. His cognitis Ptolomeus et Cassander inita cum Lysimacho et Seleuco societate bellum terra marique enixe instruunt. Tenebat Ptolomeus Aegyptum cum Africae parte maiore et Cypro et Phoenice. Cassandro parebat Macedonia cum Graecia. Asiam et partes Orientis occupaverat Antigonus, cuius filius Demetrius prima
Abbreviated transcription (Latin):
cubantẽ cęnasse. aut plusquã sextario uini indulsisse.
Pudicitiãq eũ tantã inter tot captiuas habuisse. ut in
africa tantũ quiuis negaret. Moderãtionis certe eiꝰ fuit
ut cum diuersarũ gentiũ exercitꝰ rexerit. neq insidus
suorũ militũ sit pecitus umquã. neq fraude proditꝰ. cum
utrũq hostes sepe temptassent PoM PEITRO SI¬

Expanded text:
cubantem cenasse aut plus quam sextario viniindulsisse cubantem cenasse aut plus quam sextario viniindulsisse pudicitiamque eum tantam inter tot captivas habuisse, ut in Africa natum quivis negaret. Moderationis certe eius fuit, ut, cum diversarum gentium exercitus rexerit, neque insidiis suorum militum sit petitus umquam neque fraude proditus, cum utrumque hostes saepe temptassent. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
machedonicũ quã punicũ bellum
gesserunt: sed tanto clarius qͣnto
nobilitate machedones poenos ante¬
cesserunt. Quippe cũ gła orientis
domiti. tũ & auxilia om̃iũ regum
iuuabantur. Itaq romani ce le-¬
gationes plures numero conscrip-¬
serunt. & auxilia amasinissa rege numidarũ ce
nib sociis acceperunt. & eumeni regi bychiniȩ de¬
untiatũ ut bellũ summis uirib uiuaret. s Perseo
machedonicũ in uicte opinionis exercitũ decenti belli:¬
concesserunt. Quȩ ubi romã nuntiata sunt. missi a senatu
legati sunt. qui utrũq regẽ inpacẽ cogerent. hannibalẽq:
deposcerent. s Sed hannibal re cognita. sumpto ueneno le¬
gationẽ morte p̃uenit IInsignis hic annus triũ toto orbe
maximorum imꝑatorũ mortib fuit. hannibalis &e phiso¬
poemenis. &e scipionis africani. Ex quib constat hannibalẽ
nec tum cũ romano conantẽ bello italia contremuit
nec cũ reuersus carchaginem. suũ imperiũ tenuit. aut

Expanded text:
Macedonicum quam Punicum bellum gesserunt, sed tanto clarius, quanto nobilitate Macedones Poenos antecesserunt; quippe cum gloria Orientis domiti, tum et auxilio omnium regum iuvabantur. Itaque Romani et legiones plures numero conscripserunt et auxilia a Masinissa, rege Numidarum, enibus sociis acciverunt; et Eumeni, regi Bithyniae, denuntiatum, ut bellum summis viribus iuvaret. Perseo praeter Macedonicum invictae opinionis exercitum decennis bellicesserunt. Quae ubi Romam nuntiata sunt, missi a senatu legati sunt, qui utrumque regem in pacem cogerent Hannibalemque deposcerent. Sed Hannibal re cognita sumpto veneno legationem morte praevenit. Insignis hic annus trium toto orbe maximorum imperatorum mortibus fuit, Hannibalis et Philopoemenis et Scipionis Africani. Ex quibus constat Hannibalem nec tum, cum Romano tonantem bello Italia contremuit, nec cum reversus Karthaginem summum imperium tenuit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
strages barbaroꝵ penetrauit. &e in pannonia consedit.¬
gens aspera. audax. bellicosa. quȩ prima post herculem
cui ea res uirtutis admirationẽ & in mortalitatis fidẽ
dedit alpium inuicta iuga &e frigore intractabilia
loca transcendit. Ibi domitis pannoniis ꝑ multos
annos cum finitimis uaria bella gesserunt᷑. Hortani
deinde successu diuisis agmiinib alii greciam. alii

Expanded text:
strages barbarorum penetravit et in Pannonia consedit;strages barbarorum penetravit et in Pannonia consedit;gens aspera, audax, bellicosa, quae prima post Herculem, cui ea res virtutis admirationem et inmortalitatis fidem dedit, Alpium invicta iuga et frigore intractabilia loca transcendit. Ibi domitis Pannoniis per mulannos cum finitimis varia bella gesserunt. Hortante deinde successu, divisis agminibus, alii Greciam, alii
Abbreviated transcription (Latin):
traxissent. pro filiis sepe se ꝑcussorib optulit. frequent̃
corpore suo puerorũ corpora amplexata protexit. uul¬
neraq excipere quȩ lib̾is intendebantur uoluit. Ad
postremũ etiã spoliata funerib filiorũ excisa ueste ce
crinib sparsis cum duob seruulis ex urbe protracta:
samothraciã in exilium abiit. eo miserior quod mori
ei cũ filiis non licuit. Sed nec ptolomeo in ulta scelera
fuerunt. quippe diis inmortalib tot per iuria & tã
cruenta parricidia uindicantib breui pꝰ agallis
spoliato regno captusq uitã ferro ut meruerat ami¬
sit. Namq galli abundanti multitudine cum eos
non caperent terręquȩ genuerant. ccc hominum
ad sedes nouas quęrendas uelut uersacrũ miserunt.
ex his portio initalia consedit. quȩ &e urbẽ romanã
captã incendit. & portio ylliricos sinus ducib auib
nam augurandi studio galli pret̾ ceteros callent. ꝑ

Expanded text:
traxisset. Pro filiis saepe se percussoribus obtulit, frequenter traxisset. Pro filiis saepe se percussoribus obtulit, frequenter corpore suo puerorum corpora amplexata protexit vulneraque excipere, quae liberis intendebantur, voluit. Ad postremum etiam spoliata funeribus filiorum scissa veste et crinibus sparsis cum duobus servulis ex urbe protracta Samothraciam in exilium abiit, eo miserior, quod mori ei cum filiis non licuit. Sed nec Ptolomeo inulta scelera fuerunt; quippe diis inmortalibus tot periuria et tam cruenta parricidia vindicantibus brevi post a Gallis spoliatus regno captusque vitam ferro, ut meruerat, amisit. Namque Galli abundante multitudine, cum eos non caperent terrae, quae genuerant, CCC milia hominum ad sedes novas quaerendas velut ver sacrum miserunt. Ex his portio in Italia consedit, quae et urbem Romanam captam incenditet portio Illyricos sinus ducibus avibus nam augurandi studio Galli praeter ceteros callent per
Abbreviated transcription (Latin):
Gathocles rex sicilię pacificatꝰ cũ carchaginien¬
sibus partem ciuitatũ a se fiducia uiriũ dissi¬
dentem armis sub egit dein quasi angustis
insulȩ terminis clauderet᷑: cuius imꝑii partẽ
primis increm̃tis nec sperauerat quidem.
in italiam transcendit. exemplũ dyonisii
secutꝰ. qui multas italiȩ ciuitates subege
gͥ hostes illi brutii fuere qͥa & fortissimi tum
rompti. Nam multas ciuitates grȩci nominis ita
çȩteraq omĩa exornari iubet. aras utiq hostiasq disponi.¬
filios quoq suos lẏsimachũ sedecim annos natũ. philippũ
triennio minorẽ utrũq forma insignẽ coronatos occur.¬
rere iubet. Quos ptolomeus ad celebrandã fraudem
cupide &e ultra modũ uere affectionis amplexus osculi
diu fatigat. Ubi ad portã uentũ est. occupari arcẽ iubo
pueros interfici. qui cũ ad matrẽ confugissent in gremio
eius inter ipsa oscula trucidantur. Proclamante arsinoe¬
quid tantũ nefas aut nubendo. aut post nuptias con-¬

Expanded text:
gathocles, rex Siciliae, pacificatus cum Karthaginiensibus partem civitatium a se fiducia virium dissidentem armis subegit. Dein quasi angustis insulae terminis clauderetur, cuius imperii partem primis incrementis ne speraverat quidem, in Italiam transcendit, exemplum Dionysii secutus, qui multas Italiae civitates subegerat. Primi igitur hostes illi Bruttii fuere, quia et fortissimi tum s vicinorum prompti. Nam multas civitates Graeci nominis Italia ceteraque omnia exornari iubet, aras ubique hostiasque disponi;filios quoque suos, Lysimachum sedecim annos natum, Philippum triennio minorem, utrumque forma insignem, coronatos occurrere iubet. Quos Ptolomeus ad celandam fraudem cupide et ultra modum verae adfectionis amplexus osculis diu fatigat. Vbi ad portam ventum est, occupari arcem iubet, pueros interfici. Qui cum ad matrem confugissent, in gremio eius inter ipsa oscula trucidantur, proclamante Arsinoe,quid tantum nefas aut nubendo aut post nuptias con
Abbreviated transcription (Latin):
ieb pacẽ dep̃cantib dedit. nec moderatꝰ tantũ. uen
ĩ mitis aduersus uictos fuerit: PO MPEITROG
Reciȩ ciuit ates Dum in

Expanded text:
iebus pacem deprecantibus dederit, nec moderatus tantum, verum etiam mitis adversus victos fuerit. LIBER ae civitates, dum i
Abbreviated transcription (Latin):
perare singulȩ cupiunt. imperium
om̃s perdider̃. Quippe in mutuũ
exitiũ sine mͦ ruentes om̃ib perire
qđ singulȩ amiterent ñ nͥ oppressȩ
senser̃. Si quidẽ philippus rex mace¬
doniȩ uelut specula quadã libertati
om̃ium in sidiatur. dũ contentiones ciuitatũ alit. au
inferiorib ferendo uictos parit̾ uictoresq subire re
eruitutẽ coegit. Causa ce origo huiꝰ mali thebanifuer
cũ rerũ notirentur sedam fartuna in hecillo animo
statuit. atq al ex andrũ pruugnũ eiꝰ uxoris olympiadis
frẽm puerũ honeste pulchritudinis in macedoniã nomine
sororis arcessit. omĩq studio sollicitatũ spe regni simulato
amore ad stupri consuetudinẽ ꝑpulit. maiora in eo obseqͥa
habiturꝰ. suie conscientiȩ pudore. siue regni beneficio. Cũ gͥ
ad iuginti annos ꝑuenisset. ereptũ arẏbę regnũ puero ad¬
modum tradit. scelestus inutroq nã nec in eo iuis cognatio¬
nis seruauit cũ ad emit regnũ. et eũ cui dedit inpidicum

Expanded text:
perare singulae cupiunt, imperium omnes perdiderunt. Quippe in mutuum exitium sine modo ruentes omnibus perire, quod singulae amitterent, non nisi oppressae senserunt;siquidem Philippus, rex Macedoniae, velut e specula quadam libertati omnium insidiatus, dum contentiones civitatum alit auxilium inferioribus ferendo, victos pariter victoresque subire regiam servitutem coegit. Causa et origo huius mali Thebani fuere, qui cum rerum potirentur, secundam fortunam inbecillo animo statuit atque Alexandrum,privignum eius, uxoris Olympiadis fratrem, puerum honestae pulchritudinis, in Macedoniam nomine sororis arcessit,omnique studio sollicitatum spe regni simulato amore ad stupri consuetudinem perpulit, maiora in eo obsequia habiturus sive conscientiae pudore sive regni beneficio. Cum igitur ad XX annos pervenisset, ereptum Arrybae regnum puero admodum tradit, scelestus in utroque. Nam nec in eo ius cognationis servavit, cui ademit regnum, et eum, cui dedit, inpudicum
Abbreviated transcription (Latin):
ne unius urb̃ oppugnatione tantꝰ exercitꝰ teneret᷑. ꝓfectꝰ
cũ fortissimis multas cersonensi urbes expugnat. filiũq
alexandrũ decẽ &e octo annos natũ. ut sub militia patris
tỹrocinii rudim̃ta deponeret ad se arcessit. Inscithiã qͦue
p̃cedendi causa ꝓfectꝰ ẽ more negotiantiũ in pensas belli.
alio bello refecturꝰ. Erat eo tp̃re rex scitharũ matheas qui

Expanded text:
ne unius urbis obpugnatione tantus exercitus teneretur, profectus ne unius urbis obpugnatione tantus exercitus teneretur, profectus cum fortissimis multas Chersonensi urbes expugnat,filiumque Alexandrum, decem et octo annos natum, ut sub militia patris tirocinii rudimenta deponeret, ad se arcessit. In Scythiam quoque praedandi causa profectus est, more negotiantium inpensas belli alio bello refecturus. Erat eo tempore rex Scytharum Atheas, qui
Abbreviated transcription (Latin):
In greciã philippus cũ uenisset sollicitatꝰ paucarũ ciuita¬
tum direptione. & ex preda modicarũ urbiũ quantȩ opes
uniuersarũ eẽnt animo ꝓspiciens. bellũ toti gretiȩ inferre
statiut: in cuius emolum̃tũ egregiȩ ꝑtinere ratꝰ. sibizantiũ
nobilem & maritimã urbẽ receptaculũ terra mariq copii
sius futurũ inpotestatẽ redigisset: eandẽ claudentẽ sibi
portas obsidione cinxit. hȩc nãq urbs condita pͥmo a pau-¬
sania reges parthanorũ. et ꝑ septẽ annos possessa fuit. de in-
uariante uictoria. nc̃ lacedemoniorũ. nc̃ atheniensiũ iuris
þabrta ẽ quȩ incerta possessio effecit: ut nemine quasi
suã auxiliis iuuante lib̾tatẽ constantiꝰ tueret᷑. Igit᷑ philippꝰ
longa obsidionis mora ex austꝰ pecuniȩ cõmertiũ de pẏra¬
tica mutuat᷑ captis itaq centũ septua ginta nauib merciũ
& distractis. anelantẽ in opiã paululũ recreauit de inde

Expanded text:
In Graeciam Philippus cum venisset, sollicitatus paucarum civitatium direptione et ex praeda modicarum urbium quantae opes universarum essent animo prospiciens, bellum toti Graeciae inferre statuit. In cuius emolumentum egregie pertinere ratus, si Byzantium, nobilem et maritimam urbem, receptaculum terra marique copiis suis futurum, in potestatem redegisset, eandem claudentem sibi portas obsidione cinxit. Haec namque urbs condita primo a Pausania, rege Spartanorum, et per septem annos possessa fuit; dein variante victoria nunc Lacedaemoniorum, nunc Atheniensium iuris habita est,quae incerta possessio effecit, ut nemine quasi suam auxiliis iuvante libertatem constantius tueretur. Igitur Philippus longa obsidionis mora exhaustus pecuniae conmercium de piratica mutuatur. Captis itaque CLXX navibus mercium et distractis anhelantem inopiam paululum recreavit. Deinde,
Abbreviated transcription (Latin):
inflatꝰ. Deniq ante exꝑim̃tũ belli. fiducia uirium
ueluti naturȩ ipsus dominꝰ. & montes in planũ de¬
ducebat. et conuexa ualliũ aequauit. & quȩdã maria
pontib sternebat. quędã ad nauigationis commodũ
per compendiũ ducebat cuiꝰ introitꝰ in greciã quã terri¬
bilis. tam turpis ac fedus discessus fuit. Nãq cum
leonida rex sparthanorũ cũ quattuor milib militum
angustias termo pẏlarũ occupasset: xerxes c̃tẽptu
paucitatis. eos pugnã capessere iubet: quorũ cognati
marathonia pugna inter fecti fuerant. Qui dũ ulcises
suos querunt. principiũ cladis fuere succedente de inde
inutili turba: maior cȩdes editur triduo ibi cũ dolore
& indignatione ꝑsarũ. dimicatũ. quarta die cũ nuntiatũ¬

Expanded text:
inflatus;denique ante experimentum belli fiducia virium inflatus;denique ante experimentum belli fiducia virium veluti naturae ipsius dominus et montes in planum deducebat et convexa vallium aequabat et quaedam maria pontibus sternebat, quaedam ad navigationis commodum per conpendium ducebat Cuius introitus in Graeciam quam terribilis, tam turpis ac foedus discessus fuit. Namque cum Leonida, rex Spartanorum, cum IV milibus militum angustias Thermopylarum occupasset, Xerxes contemptu paucitatis eos pugnam capessere iubet, quorum cognati Marathonia pugna interfecti fuerant. Qui dum ulcisci suos quaerunt, principium cladis fuere; succedente dein inutili turba maior caedes editur. Triduo ibi cum dolore et indignatione Persarum dimicatum. Quarta die cum nuntiatu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fugam quã regi pꝰ beneficia. ne in opinato bello opprimȩ¬
rentur omĩa ^ tabellis ligneis magistratiu ꝑscribit. eas dẽq
cera suꝑ inducta delet. ne aut scriptura sine tegmine in¬
ditium daret. aut recens cera dolum ꝓderet. fido deinde
seruo per ferendas tradidit. iusso magistratui spartanorũ
tradere. Quib per latis lacedemone questioni res diufuit
quod neq scriptũ aliquid uiderent. nec frustra missas
suspicarentur. tantoq remmaiorẽ quanto sit occultior
putabant. Herentib in coniectura uiris. soror regis leonid
consilium scribentis inuenit. Erasa gͥ cera belli consilia de¬
non inmerito ꝓditũ sit flumina ab exercitu eiꝰ siccata.
agmini dux defuit. cęterũ si regem specꝰtes diuitias non
ducem laudes. quarũ tanta copia in regno eiꝰ fuit. ut
cũ flumina multitudine consumerentur. opestamen
regiȩ suꝑeẽnt ipse autẽ pͥmꝰ infuga. postremꝰ in proelio.
semꝑ uisus ẽ inpericulis timidus. si cubi metꝰ abeẽt.

Expanded text:
fugam, quam regi post beneficia, ne inopinato bello opprimerentur, omnia in tabellis ligneis magistratibus perscribit easdemque cera superinducta delet,ne aut scriptura sine tegmine indicium daret aut recens cera dolum proderet, fido deinde servo perferendas tradit iusso magistratibus Spartanorum tradere. Quibus perlatis Lacedaemone quaestioni res diu fuit, quod neque scriptum aliquid viderent nec frustra missas suspicarentur, tantoque rem maiorem, quanto esset occultior putabant. Haerentibus in coniectura viris soror regis Leonidae consilium scribentis invenit. Erasa igitur cera belli consilia denon inmerito proditum sit,flumina ab exercitu eius siccata agmini dux defuit. Ceterum si regem spectes, divitias, non ducem laudes;quarum tanta copia in regno eius fuit, ut, cum flumina multitudine consumerentur, opes tamen regiae superessent. Ipse autem primus in fuga, postremus in proelio semper visus est, in periculis timidus, sicubi metus abesset,
Abbreviated transcription (Latin):
spreuit senatus memor tantã multitudinẽ si ho¬
neste mori uoluissce. turpit̾ capi non potuisse.
exituros monerent. ut aut uiui cum armis in
conspectum earũ uenirent: aut mortui in armis
referentur

Expanded text:
spreuit memor tantam multitudinem armatorum iuuenum, si honeste mori uoluisset, turpiter capi non potuisse. eliandum monebantur ut aut uiui cum armis in conspectum earum uenirent aut mortui in armis referrentur
Abbreviated transcription (Latin):
quendã petit. gladius ei e manu elapsus in mediã co-¬
hortẽ hostiũ decidit. Ad quem recuperandũ umbone
se ꝓtegens inspectante utroq exercitu int̾ hostium
mucrones se se inmersit. recollectoq gladio multis
uulnerib exceptis ad suos cũ clamore hostiũ reuertitur
huius audaciã ceteri iitati uictoriã peperere. s Perseus
rex fuga cum decẽ milib talentũ samo thraciã defert᷑.
quem. cñ. octauius ad ꝑsequendũ missus a consule cũ
duob filiis alexandro &e philippo cepit captũq ad
consulem dux̃. Machedonia acerano qui primꝰ in ea
regnauit usq perseñ. triginta reges habuit. quorum
sub regno fuit quidem annis. deccc xxiiii. sed rerũ
non nisi centũ quinquaginta duob annis potita. Itaq
cũ inditionẽ romanorum cessisset. magistratibꝰ per
singulas cuutates constitutis lib̾a facta ẽ. legesq quib
adhuc utitur a paulo accepit aetholorũ uniuersarũ¬

Expanded text:
quendam petit, gladius ei e manu elapsus in mediam coquendam petit, gladius ei e manu elapsus in mediam cohortem hostium decidit;ad quem recuperandum umbone se protegens inspectante utroque exercitu inter hostium mucrones sese inmersit recollectoque gladio multis vulneribus exceptis ad suos cum clamore hostium revertitur. Huius audaciam ceteri imitati victoriam peperere. Perseus rex fuga cum decem milibus talentum Samothraciam defertur, quem Cn. Octavius ad persequendum missus a consule cum duobus filiis, Alexandro et Philippo, cepit captumque ad consulem duxit. Macedonia a Carano, qui primus in ea regnavit, usque Perseum XXX reges habuit. Quorum sub regno fuit quidem annis DCCCCXXIV, sed rerum non nisi CL duobus annis potita. Ita cum in dicionem Romanorum cessisset, magistratibus per singulas civitates constitutis libera facta est legesque, quibus adhuc utitur, a Paulo accepit. Aetolorum universaru
Abbreviated transcription (Latin):
in fauorem sui traxit. Misit tam̃ legatos ad consulẽ qui
pacem peterent. quã patri suo romani etiã uicto dedissent.¬
in pensas belli lege uicti suscepturus. sed consul sulpiciꝰ
non minus graues quã uicto leges dix̃. Dum hec aguntur metu
tamen periculosi belli romani aemiliũ paulũ consulem
creant eiq extra ordinẽ machedonicũ bellũ decernunt:
Qui cũ ad exercitũ uenisset. non magnã morã pugnae
fecit. pridie quã proelium consereretur. luna nocꝰte defec̃.
id portentũ perseo om̃ib p̃sagantib finẽq machedo¬
nici regni portendi uaticinantib. Inca pugna.marcꝰ
cato oratoris filius. dum inter confertissimos hostes in¬
signiter dimicat. equo dilapsus pedestre proeliũ aggre-¬
ditur. Nã cadentẽ manipulus hostiũ cũ horrido clamore
ueluti iacentẽ obtruncaturus cucũstecerat. At ille
citius corpore collecto. iagnas strages edidit. Cũ ad
unũ opprimendũ undiq hostes conuolarent dũ ꝓcerũ

Expanded text:
in favorem sui traxit;misit tamen legatos ad consulem, qui pacem peterent, quam patri suo Romani etiam victo dedissent,npensas belli lege victi suscepturus. Sed consul P. non minus graves quam victo leges dixit. Dum haec aguntur, metu tam periculosi belli Romani Aemilium Paulum consulem creant eique extra ordinem Macedonicum bellum decernunt; qui cum ad exercitum venisset, non magnam moram pugnae fecit. Pridie quam proelium consereretur, luna nocte defecit, id portentum Perseo omnibus praesagantibus finemque Macedonici regni portendi vaticinantibus. In ea pugna M. Cato, oratoris filius, dum inter confertissimos hostes insigniter dimicat, equo delapsus pedestre proelium adgreditur. Nam cadentem manipulus hostium cum horrido clamore veluti iacentem obtruncaturus circumsteterat; at ille citius corpore collecto magnas strages edidit. Cum ad unum opprimendum undique hostes convolarent, dum procerum
Abbreviated transcription (Latin):
yonisius e sicilia carchaginiensib pulsis
occupatoq totiꝰ insulȩ imꝑio graue otũ
regno suo periculosamq desidiã tanti
exercitꝰ ratus: copias in italiã traiecit¬
simul ut & militũ uires continuo labore
acuerent᷑. & regni fines ꝓferent᷑. Prima illi
militia aduersus grecos qui ꝓximi italici maris litora
tenebant fuit. Quib deuictis finitimos quosq aggred
om̃sq greci nominis italiã possidentes hostes sibi destinat¬
quȩ gentes ñ partẽ sed uniuersã ferme italiã ea tẽpestat
occupauerant. Deniq multe urbes ad huc post tantan¬

Expanded text:
onysius e Sicilia Karthaginiensibus pulsis occupatoque totius insulae imperio grave otium regno suo periculosamque desidiam tanti exercitus ratus, copias in Italiam traiecit,simul ut et militum vires continuo labore acuerentur et regni fines proferrentur. Prima illi militia adversus Graecos, qui proxima Italici maris litora tenebant, fuit;quibus devictis finitimos quosque adgreditur omnesque Graeci nominis Italiam possidentes hostes sibi destinat;quae gentes non partem, sed universam ferme Italiam ea tempestate occupaverant. Denique multae urbes adhuc post tanta
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ eẽt piraticã ad uersus patriã exercuit saluti ei fuit
quod socii capti tortiq de illo negauerunt. Bis occupare
imperiũ syracusarũ uoluit. bis in exiliũ actus ẽ. Amur¬
gantinis apud quos exulabat odio syracusanoꝵ pͥmo¬

Expanded text:
factus esset, piraticam adversus patriam exercuit. Saluti ei fuit, factus esset, piraticam adversus patriam exercuit. Saluti ei fuit, quod socii capti tortique de illo negaverunt. Bis occupare imperium Syracusarum voluit, bis in exilium actus est. 1. A Murgantinis, apud quos exulabat, odio Syracusanorum
Abbreviated transcription (Latin):
nis habuit siquidem & forma & corporis
pulchritudine egregiuis. diuuitã stupri
patientia exhibuit. Annos deinde pubertatis egressus libi¬
dinẽ a uiris ad feminas transtulit. Post hȩc apud utrumq
sexũ famosus uitã latrociniis mutauit. Interiecto tẽpore
cum syracusas concessisset. ad scitusq inciuitatẽ inter
in colas eẽt sdiu sine fide fuit. qm̃ nec infortunis qđ amit¬
teret nec inuerecundia quod inquinaret hab̃e uidebat᷑¬
Insumma gregariã militiã sortitꝰ non minꝰ tunc seditiosa
quã antea turpiuita in omne facinꝰ promptissimꝰ erat.¬
Nam &e manu strenuus &e incontionib per facundus ha¬
bebatur. Breui itaq centurio ac deinceps tribunꝰ militũ
factus ẽ. Primo bello aduersus aethneos magna experi¬
cuius uxorẽ ad ulterio cognitã pꝰ mortẽ uiri in matrimo¬
niũ recepit. Nec contentus quod ex in ope repente diues

Expanded text:
nis habuit,siquidem forma et corporis nis habuit,siquidem forma et corporis pulchritudine egregius diu vitam stupri patientia exhibuit. Annos deinde pubertatis egressus libidinem a viris ad feminas transtulit. Post haec apud utrumque sexum famosus vitam latrociniis mutavit. Interiecto tempore, cum Syracusas concessisset adscitusque in civitatem inter incolas esset,diu sine fide fuit, quoniam nec in fortunis quod amitteret, nec in verecundia quod inquinaret habere videbatur;in summa gregariam militiam sortitus non minus tunc seditiosa quam antea turpi vita in omne facinus promptissimus erat;nam et manu strenuus et in contionibus perfacundus habebatur. Brevi itaque centurio ac deinceps tribunus militum factus est. Primo bello adversus Aethnaeos magna experir,cuius uxorem adulterio cognitam post mortem viri in matrimonium recepit. Nec contentus, quod ex inope repente dives
Abbreviated transcription (Latin):
xtincto in sicilia dyonisio tyranno
in locum eius milites maximũ natu
ex filiis eius nomine dyonisiũ suffe-¬
cere &e naturã eius sicuti ei quoͣđ
firmuis futurũ ẽẽ se regnum si
penes unũ remansisset. quã si por-¬
tionib int̾ plures filios diuideret᷑
arbitrabantur . Sed dyonisius inter initia regni auun-¬
culo fratrũ suoꝵ uelut emulos imperiisui hoi
paulisꝑ dissimulatũ mnimũ priꝰ ad fauorẽ poplarium
temq se expeditionis offert. atq ita consiliis eiꝰ exploratis
in tabellis ligneis uacua desuꝑ cera in ducta ciuib sius omĩa
ꝑscribebat. Sed carchaginienses post mortẽ regis reuersũ
in patriã quasi urbẽ regi uenditasset non in grato tantũ
uerum etiã & crudeli animo necauerunt. explicit¬
Gato cles siciliȩ tẏrannus qui magnitudini
prioris dyonisi successit ad regiꝰ maiestatẽ
ex humili &e sordido peruenit genere
Quippe insicilia patre figulo natꝰ non
honestiorẽ pueritiã quã principia origi¬

Expanded text:
xtincto in Sicilia Dionysio tyranno in locum eius milites maximum natu ex filiis eius, nomine Dionysium, suffecere, et naturae ius secuti,et quod firmius futurum esse regnum, si penes unum remansisset, quam si portionibus inter plures filios divideretur, arbitrantur. Sed Dionysius inter initia regni avunculos fratrum suorum veluti aemulos imperii sui horpaulisper dissimulatum animum prius ad favorem populariumtemque se expeditionis offert. Atque ita consiliis eius exploratis in tabellis ligneis vacua desuper cera inducta civibus suis omnia perscribebat. Sed Karthaginienses post mortem regis reversum in patriam, quasi urbem regi venditasset, non ingrato tantum, verum etiam crudeli animo necaverunt. Lgathocles, Siciliae tyrannus, qui magnitudini prioris Dionysii successit, ad regni maiestatem ex humili et sordido genere pervenit. Quippe in Sicilia patre figulo natus non honestiorem pueritiam quam principia origi
Abbreviated transcription (Latin):
inore quidem rerũ motu romani
inachedonicũ quã punicũ bellum
gesserunt sed tanto clarius qͣnto
nobilitate machedones poenos ante :¬
cesserunt. Qiuppe cũ gła ouentis
domiti. tũ ce auxilia om̃iũ regum
iuuabantur. Itaq romani ce le¬
gationes plures numero conscrip.¬
serunt. & auxilia amasinissa rege numidarũ & cetĩs
om̃ib sociis acceperunt. & eumeni regi bychiniȩ de¬
nuntiatũ ut bellũ summis uirib uiuaret. s Per seo p̃t̃
machedonicũ in uictȩ opinionis exercitũ decentiꝰbelli:
sumptꝰ apatre paratus inthesauris &e horreis erat. Iuib
rebus in flatꝰ oblitus fortunȩ. ueterẽ alexandri głam
considerare suos iubebat. Prima equitũ congressio
fuit. qua uictor perseus suspensam om̃iũ expectationẽ¬

Expanded text:
inore quidem rerum motu Romani Macedonicum quam Punicum bellum gesserunt, sed tanto clarius, quanto nobilitate Macedones Poenos antecesserunt; quippe cum gloria Orientis domiti, tum et auxilio omnium regum iuvabantur. Itaque Romani et legiones plures numero conscripserunt et auxilia a Masinissa, rege Numidarum, et ceteris omnibus sociis acciverunt; et Eumeni, regi Bithyniae, denuntiatum, ut bellum summis viribus iuvaret. Perseo praeter Macedonicum invictae opinionis exercitum decennis belli sumptus a patre paratus in thesauris et horreis erat. Quibus rebus inflatus oblitus fortunae paternae veterem Alexandri gloriam considerare suos iubebat. Prima equitum congressio fuit, qua victor Perseus suspensam omnium exspectatione
Abbreviated transcription (Latin):
senser̃. Si quidẽ philippus rex mace¬
doniȩ uelut specula quadã libertati
om̃ium in sidiatur. dũ contentiones ciuitatũ alit auxiliũ
inferiorib ferendo uictos parit̾ uictoresq subire regiã
seruitutẽ coegit. Causa ce origo huiꝰ mali thebani fuere.
qͥ cũ rerũ potirentur. scdam fortunã in becillo animo
ferentes. uictos armis lacedemonios & focenses quasi pai¬
ua supplicia cedib et rapinis luissent. apud cõmune
grecie conciliũ suꝑhe accusauer̃. lacedemoniis crimini
datũ. qđ artẽ thebanam induciarũ tẽpore occupassent.
focensib qđ boetiã de populati eẽnt. prorsus quasi p̾
arma &e bellũ. locũ legib reliquissent. Cũ iudicium

Expanded text:
senserunt;siquidem Philippus, rex Macesenserunt;siquidem Philippus, rex Macedoniae, velut e specula quadam libertati omnium insidiatus, dum contentiones civitatum alit auxilium inferioribus ferendo, victos pariter victoresque subire regiam servitutem coegit. Causa et origo huius mali Thebani fuere, qui cum rerum potirentur, secundam fortunam inbecillo animo ferentes victos armis Lacedaemonios et Phocenses, quasi Parva supplicia caedibus et rapinis luissent, apud commune Graeciae concilium superbe accusaverunt. Lacedaemoniis crimini datum, quod arcem Thebanam indutiarum tempore occupassent, Phocensibus, quod Boeotiam depopulati essent:prorsus quasi post arma et bellum locum legibus reliquissent. Cum iudicium