comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se a lacrimis celestis regni desi¬
derio affligit. Irriguum u̾o
inferius accipit: cum inferni
supplicia flendo ꝑtimescit. Et
quidem prius suꝑius: ac ptꝰ
irriguum inferius datur.
memorari debuiss. Petrꝰ.
lacet q̃d̃ dicis. S postꝙͣ
hunc uenerante uite ele¬
ntherium huiꝰ meriti fuisse di.¬
xisti. libet inquirere: si minc
in mundo ẽẽ credendum est ali

Expanded text:
se in lacrymis coelestis regni desise in lacrymis coelestis regni desiderio affligit. Irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. 356 Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur. memorari debuisset. PETR. Placet quod dicis. Sed postquam hunc venerandae vitae Eleutherium hujus meriti fuisse dixisti, libet inquirere si nunc in mundo esse credendum est ali
Abbreviated transcription (Latin):
dedisti mͥ. iunge ⁊ irriguam.
Dedit ei pat̾ sinis irrignam
suꝑius. ⁊ irriguam inferius.
Axa quippe suꝑ asinũ sedet: cũ
in rationabilib carnis sue mo¬
tib amima presidet. Que suspi¬
rans a patre t̾ram irriguam
petit: quia acreatore nr̃o cum
magno gemitu querenda est.
lacrimaꝵ gr̃a. Sunt namq ñ¬
nulli. qui iam in dono ꝑceperũt
libere pro iusticia loqui oppres¬
sos tueri. indigentib possessa
tribuere. ardorem fidei habere:
s ad huc grãm lacrimaꝵ non
habent. Hinimirum terram
australem ⁊ arentem. hñt. s
ad huc irrigua indigent: qͥa
in bonis operib positi. in quib
magni atq feruentes sunt: o
portet nimis ut aut timore
supplicii. aut amore regni celes¬
tis mala et iam que ante per¬
petrauerunt deplorent. S qr
ut dixi. duo sunt compunctio¬
nis genera: dedit ei pat̾ sius
irriguum suꝑuis. ⁊ irrignum
inferius: Irriguum quippe su¬
perius accipit anima: cum se¬

Expanded text:
dedisti mihi, junge et irriguam. dedisti mihi, junge et irriguam. Deditque ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius . Axa quippe super asinum sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet. Quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro cum magno gemitu quaerenda est lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia loqui, oppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem fidei habere; sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque ferventes sunt, oportet, oportet nimis, ut aut timore supplicii, aut amore regni coelestis mala etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum se
Abbreviated transcription (Latin):
N multis specieb compunctio di¬
uiditur: quando singule queq
a penitentib culpe planguntur.
Unde ex uoce quoq penitentiũ:
ieremias ait. Diuisiones aqͣrĩ
deduxit oculus m̃s. Principalit̾
uero compunctionis genera.
duo sunt: quia dm̃ sitiens aĩa
pͥus timore compungitur: post
amore. Prius enim sese in lacͥ¬
mis afficit: quia dum maloꝵ
suoꝵ recolit: pro his ꝑpeti sup¬
plicia et̾na ꝑtimescit. At uero
lestium gaudioꝵ animus in¬
flaminat᷑. Et qui prius flebat
ne duceret᷑ ad supplitium post¬
modũ flere amarissime incipit.
quia differt᷑ a regno. Contempla¬
plangit quia a bonis ꝑhennib
de est: quam flebeit prius cum
mala et̾na metuebat. Sicq fit:
ut ꝑfectio compunctionis. tra¬
dat amimum compunstioni
dilectionis. Quod bene in satra
ueraciq historia sigurata nar¬
ratione describitur que ait: q̃d̾
axa filia chaleb sedens super
asinum suspirauit. Cui ꝑat᷑
illa respondit. Da mͥ bñdcõnem.
Terram australem ⁊ arentem

Expanded text:
n multis speciebus compunctio dividatur, quando singulae quaeque a poenitentibus culpae planguntur; unde ex voce quoque poenitentium Jeremias ait: Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Principaliter tamen compunctionum genera duo sunt, quia Deum sitiens anima prius timore compungitur, post amore; prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit. At vero coelestium gaudiorum animus inflammatur; et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno. Contemplaplangit quia a bonis perennibus deest, quam flevit prius cum mala aeterna metuebat. Sicque fit ut perfecta compunctio formidinis, trahat animum compunctioni dilectionis. Quod bene in sacra veracique historia figurata narratione describitur, quae ait quod Axa filia Caleb sedens super asinum suspiravit. Cui dixit illa respondit: Da mihi benedictionem; terram Australem et arentem
Abbreviated transcription (Latin):
te me fortitudinis inueni: ut
si uoluissem ieuinium usq ad
diem alterum transferre potu¬
issem. Sicq fc̃m est. ut in me ꝓ¬
barem ca etiam de illo uera esse:
quib minime ip̃e int̾ fuissem.
rum magne compunctio¬
nĩs fuisse dixisti: ip̃am lacrima¬
rum uim larguis ad discere cu¬
pio. unde queso ut mͥ quot sunt
genera compunctionis edisse¬
ras.

Expanded text:
e me fortitudinis inveni, ut si voluissem, jejunium usque ad diem alterum transferre potuissem. 353 Sicque factum est ut in me probarem ea etiam de illo vera esse quibus ipse minime interfuissem. virum magnae compunctionis fuisse dixisti, ipsam lacrymarum vim largius addiscere cupio. Unde quaeso ut quot sunt genera compunctionis mihi edisseras.
Abbreviated transcription (Latin):
De tinctoris corpore in eccłia
sepulto ⁊ post modum non in¬
uento.
ualeat ad solutionem animas
ad iuuare. ⁊ decentum cellensi

Expanded text:
De tinctoris corpore in Ecclesia sepulto, et postmodum non invento. valeat ad absolutionem animas adjuvare; et de Centumcellensi
Abbreviated transcription (Latin):
uoce cla mauit dicens. urse. ue¬
ni. Qd̃ mox ut dixit eductus cor¬
pore. mortalem uitam finiuit.
Mirati sunt frẽs: quia hoc qd̃
moriens fr̾ clamauerat igno¬
rabant. Quo de functo in mo¬
nasterio fc̃a est magna tristi¬
tia. Quarto autẽ die qd̾dam
rii monachos tristes uehement᷑
inuenerunt. Quib cũ dicerẽt
quid habetis. qd uos in tanto
merore deprimitis. responde¬
runt dicentes. Loci huiꝰ desola¬
tionem gemunus. qr unꝰ fr̃
uita continebat: hodie quartꝰ
est dies qd̃ ex hac luce subtrastꝰ
est. Cumq fr̃s qui uenerant
studiose requirerent. qualiter
dictus fuiss. responderunt. ur¬
sus. Qui uocationis eius hora
subtiliter inquirentes. ip̃o eum
mom̃to cognouerunt exisse de
corpore. quo ꝑ ioħem qui apud
eos defunctus est fuerat uocat᷑.
Qua ex re colligitur. qr utroꝵq
par fuit meritum. eisq datum
est ut in una mansione socialit᷑
iuuerent. quib ecorpore conti¬
git socialiter exire.

Expanded text:
voce clamavit dicens: Urse, vevoce clamavit dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e corpore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddamdem monasterii monachos tristes vehementer invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes: Loci hujus desolationem gemimus, quia unus Frater, erio continebat, hodie quartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re colligitur, quia utrorumque par fuerat meritum, eisque datum est, ut in una mansione socialiter viverent, quibus e corpore contigit socialiter exire.
Abbreviated transcription (Latin):
ta noticia. si uit iste ad huc
bili positus. ꝓpħas scõs quos
nimirum. numqmͣ uiderat
agnouit. Solet autem plerũ¬
q contigere. ut egressirra cũa
eos etiam recognostat. eum qͥ¬
b pro equalitate culpeꝵ uł
etiam p̃mioꝵ: in una est mã¬
sione deputanda.
am uir uite uenerabil
eleutherius senex. de qͦ¬
in precedenti. libro multa
narraui. in monasterio suo
se habuisse ꝑhibuit: qui ante
dies quatuordecim suũ exitum
fr̃ib predixit. Cumq decrescen¬
res cotidie computaret dies añ
triduũ qmͣ uocaretur ex corpore.
febre correptus est. Ad horam uͦ
mortis ueniens. mysterium
domunici corporis ⁊ sangurnus
accepit. Uocatisq fr̃ib coram se
psallere p̃cepit. Quib tñ anti¬
semet ip̃o imposuit dicens. Ape¬
rite mͥ portas iusticie. ⁊ ingressꝰ
in eas confitebor dño. hoc porta
dñi iusti intrabunt ꝑ eam. Cũ¬
q coram eo assistentes frẽs psal¬
lerent. emissa subito ⁊ ꝓducta

Expanded text:
ta notitia, si vir iste adhuc ta notitia, si vir iste adhuc bili positus prophetas sanctos, quos nimirum nunquam viderat, agnovit. que contingere ut egressura anima eos etiam recognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda. Nam vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen antisemetipsum imposuit, dicens: Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino: haec porta Domini, justi intrabunt per eam . Cumque coram eo assistentes fratres psallerent, emissa subito et producta
Abbreviated transcription (Latin):
quos in hoc mundo despecto do
dilexerunt. eos nõ solum sua.
s etiam eoꝵ pena consumant.
Eit aũt in electis quiddam mi¬
rabilius. qr nõ solum eos ag¬
noscunt. quos in hoc mundo
nouerant. s uelut uisos ac
cognitos recognoscunt bonos
quos numqm̃ uiderunt. Nam
cum antiquos patres in illa
et̾na hereditate uiderit eis
incogniti ꝑ uisionem nõ erũt.
quos in oꝑe semꝑ nouerunt.
Quia illic om̃s cõmuni ⁊ lari¬
tate dm̃i conspiciunt. quid ẽ
qd̃ ibi nesciant. ubi scientem
omnia sciunt:
am quidam nr̃ religiosꝰ
uir. ⁊ uite ualde laudabi¬
lis. cum ante quadriennium
morere tur sicut religiosi. ali
runt. in hora sui exitus ionã
ꝓph̾am. iezechielem quoq et
danielem cepit aspicere: eosq
dños suos ex nomine clamare.
Quos dum ad se uenisse dice¬
ret. ⁊ depressis luminib eis
reuerentie obsequium p̃beret
ex carne edustus est. Qua in
re aꝑte datur intelligi. que
erit in illa incorruptibili ui¬

Expanded text:
quos in hoc mundo, despecto Deo, quos in hoc mundo, despecto Deo, dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscunt quos in hoc mundo noverant, sed velut visos ac cognitos recognoscunt 425 bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos Patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum consquod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciunt? Nam quidam noster religiosus vir, et vitae valde laudabilis, cum ante hoc triennium moreretsunt, in hora exitus sui Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspicere, eosque dominos suos ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi quae erit in illa incorruptibili vi
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͥ abraham lazarũ mi¬
nime recognouiss. nequaꝙͣ
ad diuitẽ intorm̃tis positũ.
de transacta eiꝰ contritione
loq̃retur dicens: qd̾ mala re¬
ceperit in uita sua. Et si mali
malos nõ recognoscerent. ne¬
quaqmͣ diues in torm̃tis posi¬
tus. srum̃ suoꝵ etiam absentũ
meminiss. Quomi enĩ p̃sentes
ñ poss agnoscere. quia etiã
ꝓ ab sentum memoria curauit
exorare: Qua in re allud quoq
ostenditur. qd̾ nequaqm ipse
requisisti quia ⁊ bom malos.
⁊ mali cognoscunt bonos. Nam
⁊ diues ad abraham cognoscit᷑
cui dcm̃ est recepisti bona ĩ ui¬
ta tua. Et electus lazarus a
reprobo est diuite rognitus.ꝙ̃
mitti p̃catur ex nomme dicẽs.
Mitte lazarum ut in tinguat
extremũ digiti sui in aqͣm. et
refrigeret linguam meã. In
qua uidelicet cognitione utriꝰ¬
q partis cumulus retriburi¬
ons excrescit. ut boni ampliꝰ
gaudeaut. qui secum eos leta¬
ri conspiciunt quos amau̾nt:¬
⁊ mali dum cum eis torquent᷑.

Expanded text:
Si enim Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur dicens, quod mala receperit in vita sua . Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum et jam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam o absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur
Abbreviated transcription (Latin):
regno. rebq om̃ib expoliauit.
Cumq neo sic uirtutem men¬
tis illius emollire ualuiss in
arca illitm custodia concludens:
collum manusq illius ferro re¬
ligauit. Cepit itaq idem her¬
minigildus rex iuuenis t̾renũ
regnum dispiciens. ⁊ forti desi¬
derio celeste querens inciliciis
iacere uinculatus. omĩpotenti
deo ad confortandum se p̃ces
effund̾e. tantoq sublimus glo¬
riam transeuntis mundi despi¬
cere: quanto ⁊ religatus agno¬
uerat. nichil fuisse qd̃ potuss
anferri. Suꝑ ueniente autem
paschalis festiuitatis die in¬
tempeste noctis silentio ad eũ
ꝑfidus pater arrianum ep̃m
misit: ut ex eus manu sacrile¬
ge consecrationis cõmunionem
ꝑciperet. atq ꝑ hoc ad patris
grãm redire mereret᷑. S uir
deo deditus. arriano rp̃o ueni¬
enti exprobrauit ut debuit :¬
e iusq a se ꝑfidiam dignis in¬
crepationib reppulit: quia ⁊¬
si exterius iacebat ligatus: a¬
pud se tamen in magno m̃tis

Expanded text:
regno rebusque omnibus expoliavit. Cumque nec sic virtutem mentis illius emollire valuisset, in arta illum custodia concludens, collum manusque illius ferro religavit. Coepit itaque isdem Hermenigeldus rex iuvenis, terrenum regnum dispiciens et forti desiderio caeleste quaerens, in cyliciis iacere vinculatus, omnipotenti Deo ad confortandum se preces effundere, tantoque sublimius gloriam transeuntis mundi dispicere, quanto et religatus agnoverat, nihil fuisse quod potuit auferri. Superveniente autem paschalis festivitatis die, intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arrianum episcopum misit, ut ex eius manu sacrilegae consecrationis communionem perciperet atque per hoc ad patris gratiam redire mereretur. Sed vir Deo deditus Arriano episcopo venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis
Abbreviated transcription (Latin):
allocutus est dicens. Uir inlustrissi¬
credulitate ⁊ confessione sui scĩ noĩs
benedictione baptismatis consecrat᷑.
⁊ cotidie sidelium numerus augnẽ¬
tatur. iusum est mͥ agrum secretarii
tui p̃cio a tua frat̾itate suscipere. ⁊
domũ baptismatis ibi constituere.
sacram̃toꝵ ministris celebrantibus
ppss deo dignus possis confluere. ⁊ cha¬
rismata diuina ꝑcipere. Cui lisbius.¬

Expanded text:
allocutus est, dicens: Vir illustrissiallocutus est, dicens: Vir illustrissicredulitate et confessione sui sancti nominis, benedictione baptismatis consecratur, et quotidie fidelium numerus augmentatur, visum est mihi secretarii tui agrum pretio a tua fraternitate suscipere, et domum baptismatis ibi construere, sacramentorum ministris celebrantibus, populus Deo dignus posset confluere, et charismata divina percipere. Qui nequa
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. quia uirtutẽ suam p̃teritaꝵ pe¬
naꝵ recordatio roborabat. Torm̃tis erꝑ¬
tus multis morte tandem ad secutitũ
se uitam tota nichilominꝰ intentione d¬
siderans. ut qui iam erat xp̃i nomius
int̾ multai tor mentoꝵ flagella ꝑstans
confessor. fieri mortis multatione me¬
reretur ⁊ martyr. Tunc memorata
parisioꝵ cuutas ut sedes regia: ⁊ con¬
uentu galloꝵ ac germanoꝵ ⁊ nobili¬
tate pollebat. Quia erat salubris ae¬
re iocunda flumine. fecunda t̾ris. ar¬
borib nemorosa. ⁊ uineis uberrima:
constipata ppłis. referta cõmertiis ac
uarus cõmeatib unda fluminis crr¬
cumfluente. Que siquidem it̾ mul¬
timoda cõmoditatum gn̾a. etiam al-¬
uo suo magna piscium copiam mi
elegit expetendum.
d quem cum pͥmo fide armatꝰ.
⁊ confessionis constantia robo¬
ratus accessiss intrepidꝰ. atq ibidem
deptus. quendam lisbium uirum
honoratissimũ cruitatis parisiace.

Expanded text:
tatem, quia virtutem suam praeteritarum poetatem, quia virtutem suam praeteritarum poenarum recordatio roborabat, tormentis expertus multis, morte tandem assecuturum se vitam: tota nihilominus intentione desiderans, ut qui jam erat Christi nominis inter multa tormentorum flagella perfectus confessor, fieri mortis mulctatione mereretur et martyr. Tunc memorata Parisiorum civitas, ut sedes regia, et conventu Gallorum ac Germanorum, et nobilitate pollebat: quia erat salubris aere, jucunda flumine, fecunda terris, arboribus nemorosa, et vineis uberrima, constipata populis, referta commerciis ac variis commeatibus, unda fluminis circumfluente. Quae siquidem inter multimoda commoditatum genera, etiam alveo suo magnam piscium copiam civelegit expetendum. Ad quem cum primo fide armatus et confessionis constantia roboratus accessisset intrepidus, quemdam dus, quemdam Lisbium, virum honoratissimum civitatis Parisiacae,
Abbreviated transcription (Latin):
in omnib quocumq reu̾teris. Esto
robustus. tu enim maximã ⁊ in nu¬
merabilem ppłi multitudinem. intro¬
duces in ueram reꝓmissionis t̾ram
filioꝵ iscł. Et dans pacem om̃ib ita
hanc uere frat̾nitatis societatem sol
dñm predicantes. appulerum
portum arelatensiũ ciuitatis. Et ex¬
inde quibdam in partes necessarias
ꝓut ei uisum fuerat destinatis. idem
macharius dyonisius qui sedis apłi¬
ce pͥuilegio tradente sibi ło clemente
petri apłi successore. u̾bi diuini semi¬
na gaslicis gentib eroganda suscep¬
rat. bratissim pͥncipis apłoꝵ ⁊ ma¬
gistri sui informeitꝰ exemplo. qui i
lias gentilitatis feruore cognouit e¬
roreni. illuc intrepidꝰ ⁊ calore fidei ar¬
matus accessit: ac lucetiam parisioꝵ
dũo ducente ꝑuenit. Doctrinaq clar̾.
miratulis cornscans ⁊ uirtutum sigiib
que atheniensiũ magistro paulo docẽti
didicerat. gallus inmistrauit. Non
ueritus incredule gertis expetere feri¬

Expanded text:
in omnibus, quocunque te verteris. Esto in omnibus, quocunque te verteris. Esto robustus: tu enim maximam et innumerabilem populi multitudinem introduces in veram repromissionis terram filiorum Israel. Et dans pacem omnibus, ita hanc verae fraternitatis societatem solvDominum praedicantes appulerunt portui Arelatensium civitatis. Et exinde quibusdam in partes necessarias, prout ei visum fuerat, destinatis, idem Macarius Dionysius, qui sedis apostolicae privilegio, tradente sibi beato Clemente Petri apostoli successore, verbi divini semina gentibus Gallicis eroganda susceperat, beatissimi principis apostolorum et Magistri sui informatus exemplo, qui Rolias gentilitatis fervere cognovit errorem, illuc intrepidus et calore fidei armatus accessit, ac Lutetiam Parisiorum, Domino ducente, pervenit, doctrinaque praeclarus, miraculis coruscans, et virtutum signis, quae Atheniensium magt: non veritus incredulae gentis expetere feri
Abbreviated transcription (Latin):
di u̾bis p̃ciosum dyonisium alloq̃¬
ta est messis domrnice sationis ⁊ ꝙͣ
pauci sunt oꝑarii: Quia gͦ de om̃ib
catholice pietatis es sufficient̾ edoc
grediens occidentis ut bonus miles
didit. ⁊ ego sce hereditatis uira suscepi.
ut in ligandi soluendiq auctoritate.
postolatus sorte apsica nr̃a austori¬
tate omnem suscipiens galliam.
opꝰ fac eungłiste ministerium tuũ
imple. ut xp̃i noticia ꝑte ubiq dif¬
fusa: a dño in die retributionis me
rearis audire. Euge serue bone et
fidelis quia suꝑ panca fuisti fidelis.
sup̃ multa te constituam int᷑ ingau¬
dium dñi tui. Et ne uerearis mul¬
titudinem ⁊ atrocitatem gentis
barbarice pro certo sciens. quia qͥ
plus laborat. plus mercedis accipi¬
et. Socios quoq ei ⁊ cum ministros
ũbi plures ⁊ probatos uiros adhi¬
buit. illiq dixit. Sicut fuit dñs c̃
dominis patrib ac magistris apo
stolis sius petro ⁊ paulo. ita sit tecum

Expanded text:
di verbis pretiosum Dionysium alloquedi verbis pretiosum Dionysium alloqueta est messis Dominicae sationis, et quam pauci sunt operarii, quia ergo de omnibus catholicae pietatis es sufficienter edocgrediens Occidentis, et ut bonus miles didit, et ego sanctae haereditatis jure suscepi, ut in ligandi solvendique auctoritate postolatus sorte, apostolica nostra auctoritate, omnem suscipiens Galliam, opus fac evangelistae, ministerium tuum imple, ut Christi notitia per te ubique diffusa, a Domino in diebus retribuet fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam, intra in gaudium Domini tui; et ne verearis multitudinem et atrocitatem gentis barbaricae, pro certo sciens quia qui plus laborat, plus mercedis accipiet. Socios quoque ei et comministros verbi plures et probatos viros adhibuit, illique dixit: Sicut fuit Dominus cum dominis et patribus et magistris nostris apostolis suis Petro et Paulo, ita sit tecum
Abbreviated transcription (Latin):
uicem salutare. dignem cũ honore
susceptus. ⁊ ꝓ sc̃itatis ac eruditionis
sue reuerentia. seu interioris frater¬
nitatis conuinctione: loco maxĩe
uenerationis est habitus. Cum qͦ
etiam ꝓ mutua conlocutione apłi¬
caꝵ sanctionum ⁊ dulcedine spiri¬
talis dilestionis. aliqm̃dui famili¬
arissime conu̾satus. in modici amo¬
ris utͥq uinculis sese cõstrinxant.
orientali. id est scĩssimo dyonisio oc¬
cidentales tenebras uellet sua gr̃a
inlustrare. ⁊ murum ualidissimũ
in fidelitatis qui tocius gallie et
germanie t̾minos pene in remedi¬
abilit̾ occupauerat. ꝓuideret arie¬
te tali destruere contoq peritissime
eloquentie spiculo gentilitatem ꝑ¬
fodi. quo ante ut mumitissima de¬
fensione erat solita gratulari. atꝙ
omnem hane galliam ip̃ius dẏom¬
sii apostolatu disponeret subleuari.
qmͣ mercurio demonica seruitute
constabat miserabilit̾ ancillari. bi
clementis cor tetigit. ⁊ ut istius mo¬

Expanded text:
vicem salutare, digno est cum honore vicem salutare, digno est cum honore susceptus, ac pro sanctitatis ac eruditionis suae reverentia seu anterioris fraternitatis conjunctione loco maximae venerationis est habitus. Cum quo etiam pro mutua collocutione apostolicarum sanctionum, et dulcedine spiritualis dilectionis, aliquandiu familiarissime conversatus, immodici amoris uterque vinculis sese constrinxeruntorientali, id est sanctissimo Dionysio, occidentales tenebras vellet gratia sua illustrare, et murum validissimum infidelitatis qui totius Galliae et Germaniae terminos pene irremediabiliter occupaverat, provideret ariete tali destruere, tantoque peritissimae eloquentiae spiculo gentilitatem perfodi, quo ante, ut munitissima defensione erat solita gratulari, atque omnem hanc Galliam ipsius Dionysii apostolatu disponeret sublevari, quam Mercurio daemoniaca servitute constabat miserabiliter ancillari, beati Clementis cor tetigit, et ut istius mo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e occuberet. S uota eius p̃uenit
dispositio diuina. ⁊ uiri diabolici
clementissima satis uesania. Nã
cum impiissimꝰ uero t̾ra mariq ĩ¬
perii sui frena laxass. ⁊ niie uo¬
luptatis successu int̾ cetera nequiti¬
aꝵ suaꝵ cumulamenta: etiam fu¬
ror crudelitatis eius dira rabie in
xp̃i famulos ebulliss. quarto deci¬
mo imperii sui anno. anteqmͣ beatꝰ
dyonisius romam adiret. scõs dei a¬
plos alterum ꝑ crucis tropheum.
alterum aũt gladio anĩ adu̾sum.
felici cruore ꝑcussos ⁊ martyrii gła
dignos transmisit ad superos. seq
uiuendi faciens finem. obitu ne fan¬
do ut fuerat ⁊ uita. in breui destina¬
sentiam intulit. qm̃ fid̾i
necessitas. ⁊ ad suscipiendum di u¬
bum euidentis ingentib quas ꝑ¬
transierat ostii aꝑti morosius eum¬
deunuit beatum clementẽ pontifi
cem gubernantẽ inuenit. Aquo idẽ
głosus dñi athemensiũ archiep̃c
dyonisius mox ut se potuerunt in¬

Expanded text:
Christus, occumberet. Sed vota ejus praevenit Christus, occumberet. Sed vota ejus praevenit dispositio divina, et viri diabolici dementissima satis vesania. Nam cum impiissimus Nero, terra marique imperii sui frena laxasset, et nimiae voluptatis successu, inter caetera nequitiarum suarum cumulenta, etiam furor crudelitatis ejus dira rabie in Christi famulos ebullisset, quarto decimo imperii sui anno, antequam beatus Dionysius Romam adiret, sanctos Dei apostolos, alterum per crucis tropaeum, alterum autem gladio animadversum, felici cruore perfusos et martyrii gloria dignos transmisit ad superos, seque, vivendi faciens finem obitu nefando, ut fuerat et vita, in brevi destinasentiam intulit, quoniam fidei necessitas, et ad suscipiendum Dei verbum, evidentis in gentibus, quas pertransierat, ostii apertio eum morosius detinuit, beatum Clementem pontificcem gubernantem invenit. A quo idem gloriosus Domini Atheniensium archiepiscopus Dionysius mox, ut se potuerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates predicando. et ad fidem
ppłos conũtendo fidelesq in u̾bo cõ¬
firmando atq oppressos uarus lan¬
guorib sanando: usq troadis secas¬
sit eunͣgłii gr̃a atq in eisdem parui¬
b aliquanto tpĩe deguit. S ⁊ post
aliqd̾ annos cum p̃lio lacedemonoꝵ
positus. petrum ⁊ paulum aploꝵ
capita rome tentos. ⁊ petrum etpa¬
stulo paulum scd̾o uinculis ꝑuul¬
gata fama ad fici comperiss: athenas
rediens subrogato sibi ep̃o plebem tra¬
didit. ⁊ ꝑcontiguas prochias ubi spar¬
gens semina quatenus romam ꝑ¬
ueniret: cum quib dam officialib.
quos sibi comites sumpserat gn̾a¬
inter ministrauit. Sicq archiue
alũnus fortune ⁊ doctus architestus
eccłe. se romane amplitudim cõtu¬
lit.⁊ gretiam cui doctrina ac mira¬
culoꝵ memoria manet: nequaꝙͣ
deseruit. Magno enim apłoꝵ amo
re ⁊martyrii desiderio festinantie
itineris romam accelerans insiste¬
bat. ut si mul cum eis si ita uellet

Expanded text:
civitates praedicando, et ad fidem civitates praedicando, et ad fidem populos convertendo, fidelesque in verbo confirmando, atque oppressos variis langoribus sanando, usque Troadem secessit Evangelii gratia. Atque in iisdem partibus aliquanto tempore degit. Sed et post aliquot annos cum Pelio Lacedaemoniorum positus, Petrum et Paulum apostolorum capita Romae tentos, et Petrum ergastulo, Paulum secundo vinculis, pervulgata fama affici comperisset, Athenas rediens, subrogato sibi episcopo plebem tradidit, et per contiguas parochias verbi spargens semina, quatenus Romam perveniret, cum quibusdam officialibus, quos sibi comites sumpserat, gnaviter ministravit: sicque Achivae alumnus fortunae, et doctus architectus, Ecclesiae se Romanae amplitudini contulit et Graeciam, cui doctrina ac miraculorum memoria manet, nequaquam deseruit. Magno enim apostolorum amore, et martyrii desiderio, festinantiae itineris Romam accelerans insistebat, ut simul cum eis, si ita vellet
Abbreviated transcription (Latin):
ges benigni dei inuocationes ⁊ his
qui post te futuri sunt eas trades.
ac philosophico magisterio presaga¬
uit ad subuertendos errores. ⁊ destru¬
endos nodos sillogismoꝵ gentilium:
atq euacuandum cultum idoloꝵ seu
cõmendandũ patrie celestis beatitu¬
dinem ⁊ et̃ne uite in mortalitatem.
Quoꝵ magnifica excellentia. exigui¬
tatem nr̃i sensus uidetur excedere.
Plura etiam scripsit. que nõ ẽ du¬
bium noticiam nr̃ãm latere.
aulo aũt rome ⁊ post pͥmã suã
defensionem mnoccidius partib
ut sibi ip̃e p̃dixerat xp̃m testificãte.
ꝑciosus ⁊ facundissimꝰ dyonisius q
patria ionicus. xͥano aũt agnomi¬
ne ꝓpter maximam sc̃itatem uoca¬
batur macharius qd̃ int̾pretatur
beatus: ne post discessum magr̃i lu¬
pi rapaces ⁊ gregi non parcentes do¬
minicas oues inuaderent. qd̃ insti¬
tutor suus plantauit abundanti
soluicitudine rigare contendit. Unde
uicinas ⁊ longe posites ꝑtransiens

Expanded text:
ges benigni Dei imitationes, et his ges benigni Dei imitationes, et his qui post te futuri sunt eos trades. ac philosophico magisterio praesagivit, ad subvertendos errores et destruendos nodos syllogismorum gentilium, atque evacuandum cultum idolorum, seu commendandam patriae coelestis beatitudinem, et aeternae vitae immortalitatem: quorum magnifica excellentia exiguitatem nostri sensus videtur excedere. Plura etiam scripsit, quae non est dubium nostram laetitiam latere. Paulo autem Romae, et post primam suam defensionem in Occiduis partibus, ut sibi ipse praedixerat, Christum testificante, pretiosus et facundissimus Dionysius, qui a patria Ionicus, Christiano autem agnomine, propter maximam sanctitatem vocabatur Macarius, quod interpretatur beatus, ne post discessum magistri, lupi rapaces et gregi non parcentes, Dominicas oves invaderent, quod institutor suus plantavit, abundanti sollicitudine rigare contendit. Unde vicinas et longe positas pertransiens
Abbreviated transcription (Latin):
ruum pacem diligunt ⁊ sc̃ificatio¬
nem. ⁊ de p̃senti inchoant uitam
futuram angłico decent̃q in medi¬
o hominũ conũsantes: cum omni
animi affecti one ⁊ diuna noĩa¬
tione atq benignitate. seu ceteris
bonis. Qua ꝓpt̾ nõ uos hoc contur¬
bet. quasi suspicantes non pati.
S ⁊ corporis passiones. tantuminͦ
iudicare: nõ aut̃ eas te credo senti¬
re.De his uo qui uniq agunt ĩ nos.
⁊ det̾minant nos ñ recte eunͣgłii so¬
lem cõueniens inuoco. His o mis¬
sis qui se ip̃os agunt in bonũ comi¬
tere. nobis uos opto adiungere ⁊
luminis particeps ẽẽ. Nos autẽ
nulla adũsitas priuabit a iohe
int̃peslans memoriam ⁊ renouati¬
onem tue uere theologie paulopost
⁊ si audaster dico uos ip̃os mͥ coadu¬
nari. Idoneus aũt omnino su m
p̃nuñtiare tͥ. ⁊ dicens ex deo ⁊ dic̃es.
quia ⁊ pathino carcere dimitteris.
⁊ asiaticam t̾ram reu̾teris. Ibiq a¬

Expanded text:
nium pacem diligunt et sanctificationium pacem diligunt et sanctificationem, et de praesenti inchoant vitam futuram, angelice decenterque in medio hominum conversantes, cum omni animae affectione, et divina nominatione, atque benignitate, seu caeteris bonis. Quapropter non vos hoc conturbet, quasi suspicantes non pati, sed et corporis passiones tantummodo judicare, non autem eas te credo sentire. De his vero qui inique agunt in vos, et determinant vos non recte, Evangelii solem conveniens invoco. His omissis, qui se ipsos agunt in bonum convertere, nobis vos opto adjungere, et luminis participes esse. Nos autem nulla adversitas privabitinterpello memoriam, et renovationem tuae verae Theologiae, paulo post, etsi audacter, dico vos ipsos mihi coadunari. Idoneus autem omnino sum praenuntiare tibi, et discens ex Deo, et dicens: quia et Pathmo carcere dimitteris, et in Asiaticam terram reverteris, ibique a
Abbreviated transcription (Latin):
num tñ lepore sensusq honorabili¬
eunͣgłistam in pathino in sulam
deo didicerat qd̃ adhuc de eodem exi¬
lio rediturꝰ ⁊ in asia eungłium foret
predicaturꝰ. Qmͣ etiam hic gestorũ
narrationi inserere dignũ duximꝰ
ita exordientem. Iohanni theo¬
logo apło ⁊ eunͣgliste. de t̾minato et
credito pathino insule. Appellans
sacram animam dileftissime. est mͥ
hoc ad te apud apłos precipuum.
Que uere dilectissime adilecto ⁊ de¬
siderabili. atq carissimo. ualdeq a¬
mantissimo. Quid mirum si xp̃c
scelerati se segregant. Uerum abt¬
gentes ⁊ se cernentes eos. ex iusibi¬
lib inuisibilium p̃tendunt ima¬
ginem. Neq enim in scłis uentu¬
ris erit culpand̾ deus de iuftis se¬
gregationib cum impii se ip̃os fe¬
cum deo inde uideamꝰ effectos. Qm̃
ĩntatis cum sint amatores. a libidi¬
ne quidem recedunt rerum materi¬
alium ac in om̃ib maloꝵ omniũ
liberi cupiditate diuina bonoꝵ om¬

Expanded text:
sermonum lepore, sensusque honorabilisermonum lepore, sensusque honorabili et evangelistam in Pathmo insula Deo didicerat, quod adhuc de eodem exsilio rediturus, et in Asia Evangelium foret praedicaturus. Quam etiam hic gestorum narrationi inserere dignum duximus, ita exordientem: Joanni Theologo apostolo et evangelistae, determinato et credito Pathmo insulae. Appellans sacram animam, dilectissime, est mihi hoc apud te, apud apostolos praecipuum. Ave vere dilectissime a dilecto et desiderabili, atque charissimo valdeque amantissimo. Quid mirum, si Chriscelerati se segregant. Verum abigentes et secernentes eos, ex visibilibus invisibilium praetendunt imaginem. Neque enim in saeculis venturis erit culpandus Deus de justis segregationibus, cum impii se ipsos fecum Deo inde videamus effectos. Quoniam veritatis cum sint amatores, a libidine quidem recedunt rerum materialium, ac in omnibus malorum omnium liberi cupiditate, divina bonorum om
Abbreviated transcription (Latin):
lesti throno ac descendentem usq ad
illos. ⁊ manum benignam illis intor¬
mentis positis porrexisse. Moxq
angłoꝵ multitudines qui cum eo
descenderant. coacceperunt illos de
utraq ꝑte in qua stabant dum tor¬
q̃rentur. quando eis manum porre¬
rit benignus iħe: ⁊ continuerunt
illos. Et conu̾sus ad carpum iħo dix̃
ci. Carpe. manu in istos confaituta.
⁊̃ nõ ꝑ miscd̾iam retrasta: ꝑcute ad¬
u̾sum me. Nam paratus sum pro
hominib resaluandis iterum pati.
s⁊ complaceo suꝑ his. qmͣ suꝑ aliis
hominib qui non peccauerunt. Ue¬
tuntam̃ uide si sic bene habetur tibi¬
in baratro cum serpentib mansionẽ
commutare. sicut mecum ⁊ cum be¬
nignis ac humanis angłis esse.
Ista sunt q ego audiens. credo u̾a
ẽẽ. Hec ad dimofilum dõa sunt.
est sapientie domꝰ. ⁊ quis ẽ cratͥ.
⁊que sunt esce eus ⁊ qui potus: lu¬
culentissime ⁊ disertissime satis
respondit. Et qmuis breuis. sermo

Expanded text:
lesti throno, ac descendentem usque ad lesti throno, ac descendentem usque ad illos, et manum benignam in tormentis positis porrexisse: moxque angelorum multitudines, qui cum eo descenderant, coacceperunt illos de utraque parte, in qua stabant, dum torquerentur, quando eis manum porrexit benignus Jesus, et eruerunt illos. Et conversus ad Carpum Jesus dixit ei: Carpe, manu in istos constituta, et non per misericordiam retracta, percute adversum me, nam paratus sum pro hominibus resalvandis iterum pati, et complaceo super his, quam super aliis hominibus qui non peccaverunt. Verumtamen vide, si sic bene tibi habein barathro, cum serpentibus mansiones commutare, sicut mecum ac cum benignis ac humanis angelis esse. Ista sunt, quae ego audiens, credo vera esse. » Haec ad Demophilum dicta sunt.est sapientiae domus, et quis est crater, et quae sunt escae ejus, et qui potus, luculentissime et disertissime satis respondet. Et quamvis brevis, tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
atq int̾dum illos trahere inuoluen¬
tes se eis simul ⁊ cruciantes eos. Al¬
qnͣdo etiam dentib trahebant ⁊ uelle¬
bant idem serpentes eosdem uiros ͥ
celesti igni consumebant.: ⁊ conabant
illos trahere in baratrum unde ipsi
exierant. Uidit qꝙ et ẽẽ uiros quos¬
dam in medio serpentium. cũtumul¬
tu ꝑsonantes ⁊ ꝑcutientes atq in¬
pellentes in baratrum eos qui cru¬
ciabantur. Ui debatur itidem ei qͦs¬
damallos uiros accessisse cid illos. qͥ
⁊ impellebant eos. nolebant. Cũq
his que deorsum conspexerat carpꝰ
intenderet. ⁊ suꝑna que prius uide¬
rat negligeret. ⁊ tedere crepiss atq
lassari quia iam rei nõ caderent in
ꝓfunditatem uoraginus. in suꝑ in¬
misericordit᷑ maledississ illis: respex̃
sursum et ux se uidere celum posse de¬
nuo dixit. s iħm benignum intuitꝰ
est miserantem suꝑ pcc̃ores qui torq̃¬
bantur. Et exurgentem illum de ce¬

Expanded text:
atque interdum illos trahere, involvenatque interdum illos trahere, involventes se eis, simul et cruciantes eos. Aliquando etiam dentibus trahebant, et vellebant iidem serpentes eosdem viros, qui coelesti igne consumebantur, et conabantur illos trahere in barathrum, unde ipsi exierant. Vidit quoque et esse viros quosdam in medio serpentium, cum tumultu personantes et percutientes, atque impellentes in barathrum eos qui cruciabantur. Videbatur itidem ei, quosdam alios viros accessisse ad illos; qui  impellebant eos, nolebant. Cumque his, quae deorsum conspexerat, Carpus intenderet, et superna, quae prius viderat, negligeret et taedere coepisset atque cessari, quia jam rei nom voraginis, insuper immisericorditer maledixisset eis, respexit sursum, et vix se videre posse coelum denuo dixit: Sed Jesum benignum intuitus est, miserantem super peccatores qui torquebantur: et exsurgentem illum de coe
Abbreviated transcription (Latin):
ambo simul in misericordit̾ amittert
uitam. Qd̃ cum dixiss statim est rapt̾
in sp̃u ⁊ uisum sibi fuisse dixit uidis¬
se se repente domum in qua stabat c̃¬
cussam: ⁊ a culmine ꝑ medium in
duas ꝑtes duuisam. ⁊ ita se sub diuo
remansisse. Quendam etiam rogum
multo igne flammantẽ. usq ad ip̃m
descendentem. Celum aũt ip̃m totum
accensum atq in parte australi ih̾m
benignum in throno sedentem: ⁊ ad¬
stantem ei in hominũ specieb in esn¬
mabilem angłoꝵ numerum. Nec ui¬
dens desiꝑ ⁊ ad mirans corpꝰ. cum se in¬
clinass deorsum. uidit t̾ram horribili
hiatu aꝑtam.⁊ tenebrosum baratrũ
hiscens. ⁊ eos dem iuros de quib temp¬
tabatur ante se in margine lubrico
tenebrosissimi baratri stare trem̃tes
⁊ miseros nimis. nidum tñ deiectos
ab instabilitate lubricationis in qua
uacillantes cum labebant᷑. De deorsũ
uo baratri uidit serpentes horribiles
repere:⁊ circa pedes eoꝵ se subicere.

Expanded text:
ambo simul immisericorditer amitterent ambo simul immisericorditer amitterent vitam. Quod cum dixisset, statim est raptus in spiritu, et visum sibi fuisse dixit, vidisse se repente domum, in qua stabat, concussam, et a culmine per medium in duas partes divisam, et ita se sub dio remansisse. Quemdam etiam rogum multo igne flammantem, usque ad ipsum descendentem; coelum autem ipsum totum accensum, atque in parte Australi, Jesum benignum in throno sedentem, et astantem ei in hominum speciebus inaestimabilem angelorum numerum. Haec videns desuper, et admirans Carpus, cum se inclinasset deorsum, vidit terram horribili hiatu apertam, et tenebrosum barathrum hiscens, et eosdem viros de quibus tentabatur, ante se in margine lubrico tenebrosissimi barathri, stare trementes et miseros nimis, nondum tamen dejectos ab instabilitate lubricationis in qua vacillantes collabebantur. De deorsum vero barathri, vidit serpentes horribiles repere, et circa pedes eorum se subjicere,
Abbreviated transcription (Latin):
infidelis dum celebrarẽtur dies festi
eoꝵ: ab errare fecit quendam fidelẽ
a benigno i hu dño nr̃o. Quẽ conso¬
lans suasi ei oportunũ eẽ. ut pro
illis diuinam clementiam peteret.
⁊ a deo saluatore opitulationem ac¬
cipiens: infidelem quidem c̃õuerte¬
ret. apostatam aũt benignitate iũ¬
ceres: ⁊ ortanto eos coniti donec est
hodie nõ deficeret. sicq eos in diuinã
sciãm duceret. S is hoc patient̾ ñ
sufferens ⁊ nescio quomͦ multa q̃¬
dam infestinatione ⁊ amaritudĩe
tabescens. dormitũ ꝑrexit ex hoc
male habens uesperiem merat. Cir¬
ca mediam aut̃ noctem. sollicitus
namꝙ erat isto in tpr̃e ad diuinos
ymnos euigilare surrexit ex sonis.
⁊ turbatione nimia anxias: stetit esd
orationem ñ bñ ducte. Tristabat᷑ enĩ
⁊ grauabatur ultra modum dicens ñ
ẽẽ iustum: ut niuerent uiri qͥ erant sũ
deo: ⁊ ꝑũtebant iuas dñi restas. Et hec
dicens. postulauit dm̃ ut igni celesti

Expanded text:
infidelis, dum celebrarentur dies festi infidelis, dum celebrarentur dies festi eorum, aberrare fecit quemdam fidelem a benigno Jesu Domino nostro. Quem consolans suasi ei opportunum esse, ut pro illis divinam clementiam peteret, et a Deo Salvatore opitulationem accipiens, infidelem quidem converteret, apostatam autem benignitate vinceret, et hortando eos converti, donec est hodie, non deficeret, sicque illos in divinam scientiam duceret. Sed is hoc patienter non sufferens, et nescio quo modo multa quadam infestinatione et amaritudine tabescens, dormitum perrexit, ex hoc male habens vespere enim erat. Circa mediam autem noctem solitus namque erat isto in tempore ad divinos hymnos evigilare, surrexit ex somnis, et turbatione nimia anxians, stetit ad orationem, non benedicens. Tristabatur enim et gravabatur ultra modum, dicens non esse justum ut viverent viri, qui erant sine Deo, et pervertebant vias Domini rectas. Et haec dicens postulavit Dominum, ut igne coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
cia sociant: quoꝵ uoluntatem face
inchoant. Et hi quidem benignorũ
angłoꝵ discipuli ac comites ad semꝑ
existens scl̃m beatissimas suas dele¬
gant t̾minationes. ubi semꝑ cum
do erunt. qd̃ est bonoꝵ omniũ maxi¬
mum. Isti aũt ⁊ hic decident a diui¬
na simul ⁊ perpetua pace. ⁊ post mor¬
tem cum domesticis sius erunt de
monib. Non gͦ oportet nos multa
malis in uistificantib nos: Atq ptꝰ
panca. Et suus ait diuinam iusio¬
nem scĩ cuiꝰdam uiri referam tͥ. qm
nõ deridebis. Uera enim dicam. Cũ
eem̃ aliqnͣdo secus cretam hospicio
me suscepit sc̃s carpus uir ⁊ si ali¬
quis alius ꝑ multam mentis mũ
consecrationes. nisi priꝰ ei ostend̾et᷑
de suꝑnis ꝓpitia uisio oranti ante
oblationem scĩssimi sacrificii. Cũ¬
ferentib namq nob̾ quedam ad in¬
uicem retulit mͥ. idẽse nimis contͥ¬
statum a quodam in fidelium. Cau¬
sa aut erat ipĩus tristicie. qm̃ isdẽ

Expanded text:
tia sociant, quorum voluntatem facere tia sociant, quorum voluntatem facere inchoant. Et hi quidem benignorum angelorum discipuli ac comites, ad semper existens speculum beatas suas delegant terminationes, ubi semper cum Deo erunt: quod est bonorum omnium maximum: isti autem et hic decident a divina simul et perpetua pace, et post mortem cum domesticis suis daemonibus erunt. Non ergo oportet nos multa malis injustificantibus nos? atque post pauca: Et si vis, ait, divinam visionem sancti cujusdam viri referam tibi, quam non deridebis: vera enim dicam, Cum essem aliquando secus Cretam, hospitio me suscepit S. Carpus, vir et si aliquis alius, per multam mentis mundconsecrationes, nisi prius ei ostenderetur de supernis propitia visio, oranti ante oblationem sanctissimi sacrificii. Conferentibus namque nobis quaedam ad invicem, retulit mihi idem, se nimis contristatum a quodam infidelium. Causa autem erat ipsius tristitiae, quoniam isdem
Abbreviated transcription (Latin):
dierimus illa que placebant ⁊ dis¬
plicebant benigno iħ̾u ã discipłis eiꝰ
qui fuerunt in carnis cõmoratione
participes mansueti ⁊ benigni ip̃ius
sp̃s. Docere enim nõ cruciare oportes
ignorantes. sicut ⁊ cecos nõ cruciamꝰ:
s manu ducimus. Benignus nãq
errantem inquirit. ⁊ refugientem
uocat: atq uix inuentũ in hume¬
ris tollit. Qui et refugientib cupide
uingitur. ⁊ nõ dedignatur de digna¬
ri. a se reicientib ⁊ sine causa ꝓuccã¬
tes so tolerat ⁊ ip̃e extusat: immo
ꝓmittit mederi eos. Et ad ꝓpinqnͣ¬
tib sibi. pre occurrit ⁊ obuiat. ⁊ totͦ
totos coplectens de osculatur: ⁊ nõ
accusat aut imꝓperat eis pͥora eoꝵ.
s diligit p̃sentia eoꝵ ⁊ diem festũ
agit. ⁊ conuocat amicos benignos
uidelicet angłos: ut sit omniũ de¬
lectantium habitatio. Quicũq gͥ
iniq agere aut bñfacere incipũt
illos sibi sp̃s benignitate aut mali¬

Expanded text:
dierimus illa, quae placebant et disdierimus illa, quae placebant et displicebant benigno Jesu a discipulis ejus, qui fuere in carnis commoratione participes mansueti et benigni ipsius spiritus. Docere enim, non cruciare, oportet ignorantes, sicut et caecos non cruciamus, sed manu ducimus. Benignus namque errantem inquirit, et refugientem vocat, atque vix inventum in humeris tollit. Qui et refugientibus cupide jungitur, et non dedignatur dedignari a se rejicientibus, et sine causa provocantes se tolerat, et ipse excusat. Imo promittit mederi eos, et appropinquantibus sibi praeoccurrit et obviat, et totus totos complectens deosculatur, et non accusat aut improperat eis priora eorum; sed diligit praesentia, et diem festum agit, et convocat amicos, benignos videlicet angelos, ut sit omnium delectantium habitatio. Quicunque igitur inique agere aut benefacere incipiunt, illos spiritus benignitate aut mali
Abbreviated transcription (Latin):
imofilum nichilominꝰ de ꝓpͥo actu
horribilit̾ increpans. qm eum qͥ
a fide apostatauerat. ꝓhibuit recipi.
ualde utilem scripsit epłam. exẽplis
ac scripturaꝵ testimoniis in modum
serti de agro pleno sc̃e scripture cui be¬
nedixit dñs collecti redolentem. In qͣ
ubicumq uocabulo dñi saluatoris
uti illum causa poposcerit. benignũ
si cõtgerit ad benignum recurrere qͥs¬
q debeat ꝑuidebit. Ministroꝵ etiam
eccł̃iasticoꝵ ordinem ⁊ excellentiam at¬
q austoritatem sacerdotum in ea ple¬
uissime satis ostendit. Cui hanc qep
nõ dicam fabulam. s rem spiritalem
spiritalit gestam subiungit. Quam
hic obutilitatem ista legentiũ inqͦꝵ
manus fortasse plenitudo ip̃aꝵ non
mueniet litt̃aꝵ narrare censumus.
dit enim post multa ⁊ inter alia.
Ion habemꝰ inquit pontificem. qui
nõ possit compati infirmitatib nr̃is.¬
Qua ꝓpt̾ nõ recipiemꝰ o dimofile tuos
zelentes impetus etiam si decies mili¬
es resumas fineem ⁊ heliam. cũ au¬

Expanded text:
mophilum nihilominus de proprio actu horribiliter increpans, quoniam eum, qui a fide apostataverat prohibuit recipi, valde utilem scripsit epistolam, exemplis ac Scripturarum testimoniis in modum serti, de agro pleno sacrae Scripturae, cui benedixit Dominus, collecti redolentem. In qua ubicunque vocabulo Domini Salvatoris uti illum causa poposcerit, benignum si contigerit, ad benignum recurrere quisque debeat, pervidebit. Ministrorum etiam ecclesiasticorum ordinem et excellentiam atque auctoritatem sacerdotum, in ea plenissime satis ostendit. Cui hanc quoque, non dicam fabulam, sed rem spiritalem spiritaliter gestam subjungit. Quam hic ob utilitatem ista legentium, in quorum manus fortasse plenitudo ipsarum non perveniet litterarum, narrare censuimus. Ait enim post multa et inter alia: « Non habemus, inquit, pontificem qui non possit compati infirmitatibus nosQuapropter non recipiemus, o Demophile, tuos zelantes impetus, etiam si decies millies resumas Phineem et Eliam, cum au
Abbreviated transcription (Latin):
dum leges romanas. ut pote eum
qui p̃stantissima nobilitate t̾rena
floruerat. ⁊ contͣ senatꝰ ac rei publi¬
ce ꝓ mulgationes contͣq imꝑium
fescenninꝰ sisinnus suisq eũ mani¬
pulares p̃ceptum pͥncipis suscepis¬
sent: ꝓ macharii dyonisii inqͥsitione
galliaꝵ penetrant sines. Quib ad¬
huc longe positis. sc̃ĩ uiri celebrare
nom̃ innotuit. Unde amplius effe¬
rati. cursu uelociori tum̃tib animis
uultib trucidissimis parisiꝰ adier
ubi b̾m dyonisiũ contra incredu¬
rum rusticum archipb̃rm ⁊ eleute¬
rium archidiaconũ. qͦs ip̃e famulꝰ
diũi in sus ordinib consecrarat p̾¬
dicationis ⁊ diuini obsequii eũ mi¬
nistros: ꝑ secutoꝵ dirus furor inue¬
nit. Hi sc̃i uiri a bi dyonisii nũqmͣ¬
sustinuerunt ab eẽ p̃sentia. qͦs diui¬
na dignatio et̾m regni iam p̾scie¬
bat ẽẽ consortes. quosq ab inuicem
ignite tempestatis in sectatio ꝑ mͣrii

Expanded text:
dum leges Romanas, ut pote eum, dum leges Romanas, ut pote eum, qui praestantissima nobilitate terrena floruerat, et contra senatus ac Reipublicae promulgationes, contraque imperium Fescennius Sisinnius suique commanipulares praeceptum principis suscepissent, pro Macarii Dionysii inquisitione Galliarum penetrant fines. Quibus adhuc procul positis, sancti viri celebre nomen innotuit. Unde amplius efferati, cursu velociori, tumentibus animis, vultibus trucissimis, Parisius adiere: ubi beatum Dionysium contra incredurum Rusticum archipresbyterum, et Eleutherium archidiaconum, quos ipse famulus Domini in suis ordinibus consecrarat, praedicationis et divini obsequii comministros, persecutorum dirus furor invenit. Hi sancti viri a bsustinuere abesse praesentia: quos divina dignatio aeterni regni jam praesciebat esse consortes, quosque ab invicem ignitae tempestatis insectatio, per