comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
antiquoꝵ quas dudũ dyabolica potestas miseras in
infernalibus mansionibus retinebat. recuꝑares: ⁊ totã
humanã naturã que corruerat in mortẽ ꝑpetuã. tuo cũ
ip̃o pacificato patre ad uitã interminabilem. tuo quẽ ꝓ
ip̃a fudisti p̃cioso sanguine reuocares. Cuius quidẽ uite
die resurgens tertia. de illo in quo mortuus iacuisti bara¬
tro: certitudinẽ firmissimã compbasti. Quo quidẽ nostra
est solidata fides ⁊ auita spes: ut sicut incorruptibilis
impassibilis ⁊ immortalis resurrexisti: ita ⁊ nos similiter
resui gemus. Tu certe pie ⁊ bone dñe. post tuã mirabilem
⁊ singularem resurrectionẽ .xlͣ. expletis diebus. ex sciencia
lucida iudicioꝵ multipliciũ. te ab inferis uiuũ resurrexisse
declarasti. ⁊ ut nulla dubitationis oriretur calgo. ad ce¬
los cũctis cernentibus discipulis. tua iuitute ꝓpria ascen¬
deus: miq ianuas reserans paradysi. ad dei patris dexte¬

Expanded text:
antiquorum, quas dudum diabolica potestas miseras in antiquorum, quas dudum diabolica potestas miseras in infernalibus mansionibus retinebat, recuperares, et totam humanam naturam, quae corruerat in mortem perpetuam, tuo cum ipsa pacificato Patre ad vitam interminabilem, tuo quem pro ipsa fudisti pretioso sanguine, revocares. Cujus quidem vitae, die resurgens tertia, de illo in quo mortuus jacuisti barathro, certitudinem firmissimam comprobasti. Quo quidem nostra est solidata fides et aucta spes, ut sicut incorruptibilis et impassibilis et immortalis resurrexisti, ita similiter et nos resurgamus. Tu certe, bone et pie Domine, post tuam mirabilem et singularem resurrectionem quadraginta expletis diebus, quibus experientia lucida indiciorum multiplicium, te ab inferis vivum resurrexisse declarasti, et ut nulla dubitationis oriretur caligo, ad coelos cunctis cernentibus discipulis tua propria virtute ascendisti, mihique januas reserans paradisi, ad Dei Patris omnipotentis dexte
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ confuse nature. ꝙͣuis sit una ⁊ eadem in te ꝑsona.
yõne es caro ⁊ frater mens: Uere sic famem habui¬
sti. sitisti. fleuisti. meas infirmitates habuisti. ut ego:
sentimen in te peccandi infirmitas ⁊ defectus nõ fuit
ut ini me. Mon enĩ pectare potuisti: ut ego. In te fuit
corporaliter ⁊ est: oĩs plenitudo gr̃e. Non enĩ tibi da¬
quã ꝓ nostra assumpsisti redemptione humanitatem.
minor es: nec tñ eo aliquod incurris uituꝑiũ. Tu
nempe ille es quẽ in iordanis alueo baptizante ioh̾e
uoy subito paterna celitus intonuit. Hit inquiens
est filius meus dilectus. in quo mͥ bene complacui.
ip̃m audite. Et sp̃t sauctꝰ in te ut columba descẽdens:
te unũ esse cum patre ⁊ eodem in substantia declara¬
uit. Tu bone iħ̾u. ꝓ me crucis tam grande in tuo isto
p̃senti quod cerno corpore subisti supplitiũ: ut mortẽ
quã meis incurrerã flagitiis interimeres. Animas

Expanded text:
sunt confusae naturae, quamvis sit una et eadem in te persona. sunt confusae naturae, quamvis sit una et eadem in te persona. Nonne es caro et frater meus? Vere sic. Famem habuisti, sitisti, flevisti, meas infirmitates habuisti ut ego. Sed tamen in te peccandi infirmitas et defectus non fuit ut in me, non enim peccare potuisti ut ego. In te fuit corporaliter et est omnis plenitudo gratiae, non enim daquam pro nostra redemptione assumpsisti humanitatem, minor es: nec tamen ex eo aliquod incurris vituperium. Tu nempe es ille quem in Jordanis alveo baptizante Joanne, vox subito paterna coelitus intonuit: Hic inquiens est Filius meus dilectus in quo mihi bene complacui, ipsum audite. Et Spiritus Sanctus in te, ut columba descendens, te unum esse cum Patre et eumdem in substantia declaravit. Tu, bone Jesu, pro me crucis tam grande in tuo isto, quod praesens cerno, corpore subisti supplicium, ut mortem, quam meis incurreram flagitiis, interimeres: animas
Abbreviated transcription (Latin):
te monstrare. Cur nunt tm̃ te humilias. ut patiaris
ad hoĩem descend̾e publicanũ ⁊ pct̃orem: Et nõ solũ
tum illo mandutare us: s te ipm̃ manducari ab
illo iubes. Cũq ꝓpe illum esset sacerdos. erigẽs se
uir gloriosus genibus flexis. eũ cunctis tuentib.
magnis lacrimis ⁊ suspiriis. ⁊ qͣmpluriea ꝑcutiens
pectus suũ: dixit. Tu es deus meus. ⁊ dñs meus qͥ
ꝓ me passus es: au forte alius; Certe tu es ille qui
deus es solus ante oĩa tempora. ⁊ sine principio ge¬
nitus a patre: eterua ⁊ inuestigabili generatione.
Qui cum ip̃o patre ⁊ spũ sancto idem unꝰ deus ꝑma¬
nens. illud idem quod eras es: intra iniuis puelle¬
corpusculũ te clausisti. factus homo sicut sum: uere deꝰ
⁊ homo es. Sic enĩ in uirginali utero hoĩem suscepisti
ꝙ nec sine hoĩe deus es. nec sine deo homo: qͣmuis nec
diuinitas sit humanitas. nec humanitas diuinitas: nõ

Expanded text:
te monstrare. Cur nunc tantum te humilias, ut patiaris te monstrare. Cur nunc tantum te humilias, ut patiaris ad hominem descendere publicanum et peccatorem? Et non solum cum illo manducare vis, sed teipsum manducari ab illo jubes. CAP. XLVI. Cumque prope illum esset sacerdos, erigens se vir gloriosus genibus flexis, eum cunctis tenentibus, magnis lacrymis et suspiriis, et quampluries percutiens pectus suum dixit: Tu es Deus meus, et Dominus meus, qui pro me passus es, an forte alius? Certe tu es ille, qui cum Deus esses solus ante omnia tempora et sine principio genitus a Deo Patre aeterna et ininvestigabili generatione, qui cum ipso Patre et Spiritu Sancto unus Deus es, permanens illud idem quod eras et es, intra unius puellcorpusculum te clausisti, factus homo sicut ego sum. Vere et Deus et homo es. Sic enim in virginali utero hominem suscepisti, quod nec sine homine Deus es, nec sine Deo homo: quamvis neque humanitas sit divinitas, nec divinitas humanitas. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Et uir sanctissimus cõtinuatis lacrimis. ⁊ ma¬
nibus in celũ erectis: dixit. Parumꝑ siluit: de¬
ude fr̃es intuens. dixit. Precipio uobis filii mei dile¬
ctissimi ꝑ uirtutem ⁊ nomen dñi ihu : ut corpus meũ
ꝯ dissolutũ fuerit. in terra ꝓpe presepe dnuĩ mei nudum
sepeliatis: ut illiᷤ ferat secũ rediens. quod ueniens ap¬
portauit. Nudus inde egressus sum: nudus reuertar
illut. Societur terra terre Non decet. terrã sociare¬
lapidibus. Appetit enĩ naturaliter suũ simile. quodlibet.
Iterũ rogo uos dñi mei. afferatis corpus xp̃i: quatinꝰ
in suo lumine uideam lumen ut firmans suꝑ me ocu¬
los suos. det mͥ intellectũ: ⁊ iustruat me in nia hac qua
locum accedens: sacratissimũ corpus ih̃u xp̃i ob¬
tulit. Quod ubi uir dni uidere potuit. nobis ei auxili¬
antibus. ꝓstrauit se in terrã ꝓtinus: ⁊ uoce ⁊ lacrinus
qͣntũ poterat clamans. Dñe quis ego sum. ut sim dignꝰ
ut sub tectum meũ intres: Meruit hoc pctor homo:

Expanded text:
 vir sanctissimus continuatis lacrymis, et manibus in coelum erectis dixit, parumper siluit. Deinde fratres intuens dixit: Praecipio vobis, filii mei dilectissimi, per virtutem et nomen Domini Jesu, ut corpus meum cum dissolutum fuerit, in terra juxta praesepe Domini nostri nudum sepeliatis, ut illud ferat secum rediens, quod veniens apportavit. Nudus inde egressus sum, nudus revertar illuc. Societur terra terrae: non licet terram sociarlapidibus. Appetit enim naturaliter suum simile quodlibet. Iterum rogo vos, ut Domini mei afferatis corpus, quatenus in suo lumine videam lumen, ut firmans super me oculos suos det mihi intellectum et instruat me in via qua locum accedens, sacratissimum corpus Jesu Christi obtulit. Quod ubi vir Domini videre potuit, nobis ei auxiliantibus, prostravit se in terram pronus, et voce et lacrymis quantum poterat clamans: Domine, quis ego sum, ut sim dignus quod sub tectum meum intres? Meruit hoc peccator homo?
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m exinamuit formã serui accipiens. ⁊ pauꝑ ⁊ inops
natus est. Pauꝑ ⁊ iuops fuit: quousq uixit. Pauper¬
rimus mortuus est ⁊ sepultus. Tnde uulpes iunquit idẽ
foueas habent. ⁊ uolucres celi uidos: filius autẽ hoĩs

Expanded text:
ipsum exinanivit, formam servi accipiens, et pauper, et inops ipsum exinanivit, formam servi accipiens, et pauper, et inops natus est. Pauper et pius quam inops fuit quousque vixit. Pauperrimus mortuus et sepultus est. Unde Vulpes, inquit idem, foveas habent, et volucres caeli nidos, filius autem ho
Abbreviated transcription (Latin):
deglutiũt. Et nõ solũ eos a pit̃is nõ emũdant ⁊ħ e
ip̃imet uel ex su negligentia. uel suis pessimis ministo.
uel siuis nephandis oꝑibus eos contralunt ad illicita
ꝑta quidem dicam. hõs tales si impunes deus relinque¬
ret: deus amplius nõ esset. Et ideo ut sepe dictum
est filii kmũi. dum uiuitis. seruite dño in timore: ⁊ ex¬
ultate ei cũ tremore. App̃hendite disciplinã eius: neqũ
pereatis de uia iusta. Gũstate filii mei kñi iterũ dico
gustate ⁊ iudete: qm̃ suauis est dñs. Diuites eguecũt
⁊ esurierunt. ⁊ dormientes hic in diuitiis ⁊ uoluptati¬
bus suis: nichil inuenerũt in manibus suis. Inquiren¬
tes autẽ dñm: nõ deficient om̃ĩ bono Iuiuor fui et se¬
Aitatores pauꝑtatis estote ut sequanum uestigiat
eius. qui ꝯin forma dei esset portans oũa useme
uittutis sue in cuius domo st̃ diuitie ⁊ gloria. semet¬

Expanded text:
deglutiant. Et non solum eos a peccatis non emendant, sed et deglutiant. Et non solum eos a peccatis non emendant, sed et ipsimet vel ex sui negligentia, vel suis pessimis ministris, vel suis nefandis operibus eos contrahunt ad illicita. Ita quidem dicam, hos tales si impunes Deus relinqueret, Deus amplius non esset. Et ideo, ut saepe dictum est, filii carissimi, dum vivitis, servite Domino in timore, et exultate ei cum tremore. Apprehendite disciplinam ejus, ne quando pereatis de via justa. Gustate, filii mei carissimi, iterum dico, Gustate, et videte, quoniam suavis est Dominus. Divites eguerunt et esurierunt, et dormientes hic in divitiis et voluptatibus suis, nihil invenerunt in manibus suis. Inquirentes vero Dominum, non deficient omni bono. Junior fui et semitatores paupertatis estote, ut sequamini vestigia ejus, cui cum in forma Dei esset, portans omnia verbo virtutis suae, in cujus domo sunt divitiae et gloria: semet
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis qui uiderit᷑ fr̃ẽm suũ errantẽ. ⁊ mortalibꝰ oppisũ
criminibus. ⁊ nõ ministrauerit ei uerbũ doctrine ille qui
doctus est. homitida ⁊ sine caritate est ⁊ Timeatis o do¬
ctores ⁊ ractores. quibus iniũgit dñs p̃dicationis officia
ut ppło suo uerbũ dominitũ ministretis. Quot enim
uel uestro exemplo uł uestri negligentia pit̃is moriũ¬
tur : tot de manu uestra requiret dñs. Qnͣto eĩ estis
altiores gradu: tanto maiorib cruciabimim crutian¬
bus. Non estis dñi: s pastores. Hnus deus est. uns
pastor principalis. qui cognoscit oues suas: ⁊ exquiret
eas de manibꝰ uestris. Neu quot hodie in ecclesia non
pastores s mercẽnarii: ad quos nichil ꝑtinet de oiuibus
iħu xp̃i. Ouinimmo ut ⁊ uera dicã. ⁊ ip̃imet st̾ iupi¬
rapates: qui ⁊ oues rapiũt ⁊ disꝑgunt. Certe nil pe¬
uis. nł ab hominabilius: ꝙͣ ille qui custodire debet dissi¬
pat. Heu quid hodie in aliquibus eccłie nõ pastoribus.

Expanded text:
iderit fratrem suum errantem, et mortalibus oppressum criminibus, et non ministraverit ei verbum doctrinae: ille qui doctus est, homicida et sine caritate est? CAP. XVI. Timeatis, o doctores, et rectores, quibus injungit Dominus praedicationis officia: ut populo suo verbum dominicum ministretis. Quot enim, vel vestro exemplo, vel vestri negligentia peccatis moriuntur: tot de manu vestra requiret Dominus. Quanto enim estis altiores gradu: tanto majoribus cruciabimini cruciatibus. Non estis domini: sed pastores. Unus Dominus est, et unus pastor principalis, qui cognoscit oves suas, et exquiret eas de manibus vestris. Heu quot hodie in Ecclesia sunt pastores, sed mercenarii, ad quos nihil pertinet de ovibus Jesu Christi. Quinimo, ut et vera dicam, et ipsimet sciurapaces: qui et oves rapiunt et dispergunt. Certe nil pejus, nil abominabilius, quam cum ille qui custodire deberet, dissipat. Heu quod hodie in aliquibus Ecclesiae non pastoribu
Abbreviated transcription (Latin):
dico uobis. ⁊ si humiles esse uultis: estote etiã obedien¬
tes onũ humane creature ꝓpter deum. Considerate filii ka¬
rissii: quo censeamini uocabulo. Monachus id est uius.
ron decet monachum uelle habere ⁊ nolle: insi in non
peccando. Uit nobis uelle ⁊ nolle. hoc unũ om̃ibus bonis.
in rebus licitis obedire. Nec uobis sint multa p̃cepta.
ut faciatis. Non est obediens s negligens: qui fiti secũ¬
dũ expectat mandatũ. Ad unius dei uissionis uocẽ. petrũ¬

Expanded text:
dico vobis, etsi humiles esse vultis, estote etiam obedientes omni humanae creaturae propter Deum. Considerate, filii carissimi, quo censeamini vocabulo: Monachus, id est, unus. Non decet monachum velle habere et nolle, nisi in non peccando. Sic enim vobis velle et nolle hoc unum, in omnibus bonis, in rebus licitis obedire. Nec sint vobis plura praecepta, ut faciatis. Non est obediens, sed negligens qui secundum exspectat mandatum. Ad unius vobis dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
git xp̃mi. si quis uerus est xpianus: ⁊ spetialiter satend so et
monachus in quo tanꝙͣ in speculo relucet ꝓfectio ruõ solũ
renũciet omuibus que possidet. s eciã abueget semetip̃m
mortuus est deo. Oportet namq hoĩem qui cape iuuli pen¬
Rectionẽ ⁊ tenere. ita mortuũ esse mũdo  ut tanꝙͣ mortius
nichis de rebus secularibus sentiat: ita ut cũ apostolo dicase
nostra conuersatio in celis est. Et iterum. Diuo ego. iami nõ
ego: uiuit autẽ in me xp̃t. Ictnto qui uere iustus est. ntaani

Expanded text:
git Christum, si quis verus est Christianus, et specialiter Sacerdos et git Christum, si quis verus est Christianus, et specialiter Sacerdos et monachus, in quo tanquam in speculo relucet perfectio, non solum renunciet omnibus quae possidet, sed etiam abneget semetipsum, mortuus est Deo. Oportet namque hominem, qui vult capere perfectionem et tenere, ita mortuum esse mundo, ut tamquam mortuus nihil de rebus saecularibus sentiat, ita ut cum Apostolo dicat: Nostra conversatio in caelis est. Et iterum: Vivo jam non ego, vivit aute
Abbreviated transcription (Latin):
do: perdet eam. xp̃t ꝓ nobis passus est nobis relinquẽs
exemplũ ut sequamur uestigia euis. Non se cogitet xp̃i
l ubi oꝑa. fides sine oꝑibus mortua est. Certe dicã
que dicit crederes. saltem eum timeres: ⁊ de pct̃s uere¬
tundares. Et si credis ⁊ mala facis: tencuplo pumen¬
dus es. Nonne ꝓtt̃n quod fit ex certa malitiaͥ infini¬
to peius est ꝙͣ quod fit ex ignorantia: Pectauit an¬
gelus. peccauit homo. alter potuit inueaue ueman:
alter nõ. Quade re: Ille ex ꝓpria malicia. homo ex¬
Ad quod ego. Quod nuser m̾ereris p̃nuuti si nullũ¬
haberes preliũ: Monne terrestris miles ad oraue se ex¬
ponit ꝑiculum: ut suo regi placeat .dRes derte. ibsure¬
habuerat p̃ceptũ: ut de ligno nõ comederet. Mondal qͥo
at scerat. Et tu ut dicis nosti. ⁊ bene credis est tot milia
facis pctã. Et quidem concludam. Qui tales xpianionꝰ elt
cũ co nec fidem habent in testamento euis. Ebi quis dili¬

Expanded text:
do, perdet eam. Christus pro nobis passus est: nobis relinquens do, perdet eam. Christus pro nobis passus est: nobis relinquens exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Non se cogitet Chrissed ubi opera? Fides sine operibus mortua est. Certe dicam,quae dicit, crederes, saltem eum timeres, et de peccatis verecundareris. Et si credis, et mala facis, centuplo puniendus es? Nonne peccatum quod sit ex certa malitia, infinito pejus est peccato quod fit ex ignorantia? peccavit angelus, peccavit homo: alter veniam potuit invenire, alter non. Qua de re? Ille ex propria malitia: homo Ad quod ego: Quod miser mereris praemium, si nulluhaberes praelium? Nonne terrestris miles ad omne se exponit periculum, ut suo regi placeat? Nec certe ulla thabuerat praeceptum, ut de ligno non comederet. Nondum, quid at, scierat: et tu, ut dicis, nosti, et bene credis, et tot millia facis peccata. Et quid concludam? Qui tales sunt Christiancum eo: nec fidem habent in testamento ejus. Si quis dili
Abbreviated transcription (Latin):
minũ ⁊ regem cui. est nomen suꝑ omne nomen oportuit
peri ut ita intiaret in gloriam suã: quã fidutiã haberꝰ
nos intrare sine latore: Oꝙͣ stuilti sumus ⁊ tardi cor¬
d Sicredendii: Molumus hic gaude̾ cũ secubo uupostea
regnare tũ xp̃o. Dñs iuidus ingreditur. ł serius super¬
tluitare onustus uestũ auri ⁊ gẽmarũ int abice ucale
seuinus: iste ci sipula ⁊ luxuria plenus. Ille an genoe.
reabio suonens: ite in lecto delicato dormiens. eꝑaod do¬
nonus no sact i seruis faciete Promitit dñs rebe¬
deitusss ⁊ gnũ suum: si calicem quẽ bibiturus eior
pssunt bigere. eit taeui fili hominiũ nõ rete iudican¬
tes. neq quod uerũ est cognoscentes : dicentes malum
bonũ. ⁊ bonũ malum. Reuertimini ad cor. ⁊ uenientes
audite me: et narrabo uobis que audiu et cognom. ⁊
patres nostri uarrauerunt mͥ: nec occultetur a filiis
sic et nos si opus est ꝓ ueritate. que ipse deus est de¬
bemꝰ aminas ponere. Qui amat auimã suã in hoc mũ¬

Expanded text:
minum et regem cui est nomen super omne nomen, oportuit pati, ut sic intraret in gloriam suam: quam fiduciam habes te intrare sine labore? O quam stulti sumus et tardi corde ad credendum. Volumus hic gaudere cum saeculo, et postea regnare cum Christo. Dominus nudus ingreditur: servus superfluitate onustus vestium, auri et gemmarum intrabit? ille jejunus, iste crapula et luxuria plenus: Ille in cruce pro ipso moriens, iste in lecto delicate dormiens? Quod Dominus non facit, servus faciet? Promittit Dominus Zebedaei filiis regnum suum, si calssent bibere. Sic fatui filii hominum non recte judicantes, neque quod verum est, cognoscentes: dicentes malum bonum, et bonum malum. Revertimini ad cor, venientes audite me: et narrabo vobis quae audivi et cognovi, et patres nostri narraverunt mihi, nec occultetur a filiis sic et nos, si opus est, pro veritate, quae ipse Deus est, debemus animas ponere. Qui amat animam suam in hoc mun
Abbreviated transcription (Latin):
iuimicos: qm̃ adiutor ⁊ ꝓtector factꝰ est sibi dñs in salu¬
tem. Et ideo cantemus dño. qr magnifite fecit: ãnũcie¬
mus in unuuersa terra. Hauriamꝰ aquas in gaudio de
fontibus saluatoris. Euanuerũt impii in cogitationibꝰ
suis: qr obscuratũ fuit insipiens cor eoꝵ. Et credentes
se esse sapientes. in maliciis suis stulti faiti st̾: qui mu¬
tauerunt ueritatem in mendatiũ: sectamen ueritas de
terra orta est: ⁊ iusticia de telo ꝓspexit. Et ꝯ fatui in

Expanded text:
inimicos: quoniam adjutor et protector factus est sibi Dominus in saluinimicos: quoniam adjutor et protector factus est sibi Dominus in salutem. Et ideo cantemus Domino, quoniam magnifice fecit. Annuntiemus hoc in universa terra. Hauriamus aquas in gaudio de fontibus Salvatoris. Evanuerunt impii de cogitationibus suis: quia obscuratum fuit insipiens cor eorum, et credentes se esse sapientes in malitiis suis, stulti facti sunt: quia mutaverunt veritatem in mendacium: sed tamen veritas de terra orta est, et justitia de
Abbreviated transcription (Latin):
stitem sanctum gregoriũ nazanzenũ. O uir ineffabilis
Ouirtutũ uas admirabile. O splendor sapientie. ⁊ lam¬
pas prefulgida. O dyadema honoris ⁊ glorie angula¬
ris lapis firmissimũ. Exemplar innocentie. colũpna
aurea. ⁊ totius ecclesie fundamentũ. Cũ plus tũderis.
minꝰ cõfunderis. Agnus uinocens quid loqueris: pressꝰ
colla tot iugis: Gr̃atias ago deo meo: qr dignus sum
habitus. ut me odiat mũdus. Utio namq ꝑueniri ad
celestem gloriam: ꝑ infamiam ⁊ ꝑ bonã famã. peꝑuit
autẽ celos pacientia eius: qr ibi cõfirmata est ⁊ semꝑ
fuit uirtus glorie eius.ͥ ⁊ ideo posuit firmã fortitudi¬
nem suam : nec a dño recessit inꝙͣ cor eius. Artus for¬
tiũ suꝑatus est. ⁊ ip̃e accinctus est robore. ⁊ p̃ualuit in
firmitate sua. ⁊ fortis factus est in bello. ⁊ dextera sua
glorificata est in uirtute. ⁊ dextera manus confregit

Expanded text:
stitem sanctissimum Gregorium Nazianzenum. O vir ineffabilis, stitem sanctissimum Gregorium Nazianzenum. O vir ineffabilis, o virtutum vas admirabile, o splendor patientiae, o lampas praefulgida, o diadema honoris et gloriae, angularis lapis firmissimus, exemplar innocentiae, columna aurea, et totius Ecclesiae fundamentum. Cum plus tunderis, minus confunderis. Agnus innocens quid loqueris, pressus collo tot jugis? Gratias ago Deo meo, quia dignus sum habitus, ut me odiat mundus. Scio me namque pervenire ad coelestem gloriam per infamiam et bonam famam. Aperuit autem coelos patientia ejus: quia ibi confirmata semper fuit virtus gloriae ejus: et in Deo posuit firmam fortitudinem suam: nec a Domino recessit unquam cor ejus. Arcus fortium superatus est: et ipse accinctus est robore, et praevaluit in infirmitate sua, et fortis factus est in bello, et dextera sua glorificata est in virtute. Dextera manus sua confregit
Abbreviated transcription (Latin):
neq in tabernaculis uiri beneplacitũ fuit sibi. nec spera¬
uit in diuitiis: s fortitudine dñi roboratus. nõ formida¬
uit aduersarios suos. s suꝑ ip̃os correctionibꝰ ⁊ doctͥns
sanctis tonauit: dans imꝑiũ regi suo. ⁊ sublimans cornu
xp̃i. Alios docens laborando. sicut bonus miles xp̃i.ͥ sciens
ꝙ nõ coronabitur qui in agone certat. iusi legitime cer¬
tauerit. Hidentes autẽ hec uiri iniqui irati st̾. ⁊ dolores
bus nõ est fides in ip̃is. Et exacertauerũt eũ in cõsiliis.
⁊ in abhominatiomibus ad iracũdiam cõcitauerũt eum.
Et ꝑdito concilio sine disciplina. ueste muliebri irriden¬
tes ei tanꝙͣ uiro luxurioso ⁊ iniquo. impetũ fecerunt
unanimiter in eũ: eiecerũt eum extra domam ciuitatẽ
At ille benignus patiens humilis ⁊ mansuetus. eoꝵ ue¬
sanie locum tans. proiciens post tergum suũ omĩa p̾ca

Expanded text:
neque in tabernaculis viri beneplacitum fuit sibi, nec speraneque in tabernaculis viri beneplacitum fuit sibi, nec speravit in divitiis, sed fortitudine Domini corroboratus, non formidavit adversarios, sed super ipsos correctionibus et doctrinis sanctis tonuit, dans imperium regi suo, et sublimans cornu Christi sui. Alios docens laborando, sicut bonus miles Christi sciens quod non coronabitur qui in agone certat, nisi legitime certaverit. Videntes autem haec viri iniqui, irati sunt, et dolores bus fides aliqua non est. Et exacerbaverunt eum in consiliis, et in abominationibus suis ad iracundiam concitaverunt ipsum. Et perdito consilio sine disciplina, veste muliebri irridentes ei, tanquam viro luxurioso et iniquo, impetum fecerunt unanimiter in eum, et ejecerunt eam extra Romanam civitatem. At ille benignus, patiens, humilis, et mansuetus, eorum vesaniae locum dans, projiciens post tergum suum omnia pecca
Abbreviated transcription (Latin):
aspidũ sub labiis eoꝵͥ cogitantes malicias in corde. tota
die constituentes p̃lia: supplantantes gressus eius. Et
funes extenderũt in laqueo pedibus euis. ut delerent
de terra memoriã eius ⁊ eiecerũt eñ de nationibus: ut ob¬
probriũ fieret uicinis suis. Suꝑ romanũ ppłm fuit mag
inficentia eius. ⁊ uirtus eius. mirabilis in uerbis sus.¬
⁊ sauctus in omĩb oꝑibus suis. Alleuans torruentes.
soluens compeditos. illuminans cetos. ⁊ dirigens iustos:
daus fortitudinẽ ⁊ uirtutem plebi dei.⁊ quasi tuba al¬
tisonẽs. annũcians cũctis iniquis scelera: portas pct̃oꝵ
stridentes dentibus in eũ: cogitauerũt ⁊ locuti sf ne¬
quitias. Aitũ suũ tetenderunt. ⁊ illũ parauerunt:
⁊ in ipso parauerũt uasa mortis. Cũ autẽ esset ille ple¬
tia mortificans. bona iuificans. suscitans de puluere
egenũ. ⁊ de stercore erigens pauꝑẽ: qm̃ nõ in uiribus eqͥ

Expanded text:
aspidum sub labiis eorum, cogitantes malitias in corde, tota aspidum sub labiis eorum, cogitantes malitias in corde, tota die constituentes praelia, supplantantes gressus ejus. Et funes extenderunt in laqueos pedibus ejus, ut delerent de terra memoriam ejus, et ejicerent eum de nationibus, ut opprobrium fieret vicinis suis. CAP. IX. nificentia ejus, et virtus ejus mirabilis in verbis, et sanctus in omnibus operibus suis: allevans corruentes, solvens compeditos, illuminans caecos, et dirigens justos, dans fortitudinem et virtutem plebi Dei, et quasi tuba altisonans, annuntians cunctis iniquis scelera: portas peccatoet stridentes dentibus in eum, cogitaverunt, et locuti sunt nequitias. Arcum suum tetenderunt, et illum paraverunt, t in ipso paraverunt vasa mortis. Cum autem esset ille pletia mortificans, bona vivificans, suscitans de pulvere egenum, et de stercore erigens pauperem. Quoniam non in viribus equi,
Abbreviated transcription (Latin):
donet iubente dño in me rediret tranquillitas. Fle¬
bam cõtune. ⁊ repugnantem carnẽ ebdomadarum
media subiugabam. Cellulã meã quasi cogitationũ mea¬
rũ conscientiã ꝑtimescebam. ⁊ mͥmet iratus ⁊ rigidus
solus deserta penetrabam. Et si concaua ualliũ ⁊ p̃rup¬
ta montiũ cernebam: illud mee miserrime carnis erat
dandus est. Heniam autẽ ad contumelias ⁊ ꝑsecutiones:
quas ab improbis ⁊ falsis ꝑtulit fr̃ibus. in huiꝰ ualle
cuneos pugna. continuũq certamen: Suꝑ eũ rugierũt
ut leones heretici. qm̃ corripuit eos: ⁊ tabesc̾e fecit si
sciuiis dediti. ora sua ͥ ⁊ despexerunt eñ: locuti ft̃̾ labiis
dolosis. ⁊ odio iniquo oderunt eũͥ qm̃ eoꝵ insectatꝰ est
uitã pessimã. ⁊ trimina. Cirtũdederũt eũ tanes multi: ⁊
tauri pingues obsederũt eñ. Et insurrexerũt in eũ testes
iniqui. acuentes linguas suas situt serpentes. ⁊ uenenum

Expanded text:
donec jubente Domino, in me rediret tranquillitas. Fledonec jubente Domino, in me rediret tranquillitas. Flebam continue, et repugnantem carnem hebdomadarum inedia subjugabam. Cellulam meam quasi cogitationum consciam pertimescebam, et mihimet iratus et rigidus, solus deserta penetrabam: et si concava vallium, et praerupta montium cernebam, illud meae miserrimae carnis erat dandus est. Veniam autem ad contumelias, et persecutiones, quas ab improbis et falsis pertulit fratribus in hujus valle um et malorum cuneos pugna, continuumque certamen? Super eum rugierunt, ut leones, haeretici, quoniam corripuit eos, et tabescere fecit sicsciviis dediti ora sua, et despexerunt eum, et locuti sunt labiis dolosis, et odio inique oderunt eum: quoniam eorum insectatus est vitam pessimam et crimina. Circumdederunt eum canes multi, et tauri pingues obsederunt eum: et insurrexerunt in eum testes iniqui, acuentes linguas suas sicut serpentes, et venenum
Abbreviated transcription (Latin):
minũ. nõ pectauit labiis suis : nec stultũ aliquid contra
deum locutus est. Taceam namq quot tribulationes.
afflictiones. cruciatus. agones. flagella. fames. sitim
ieiunia. erumpnas: ⁊ non solũ hec. s grauiora et
innumerabilia ꝓpter xp̃i ih̾u nomen in suo gloriosa
ꝑpessus est corpore: ut idem loquitur. Stabam in
heremo constitutus. ⁊ illa uasta solitudine. q̃ exusta
solis ardoribus . monachis horridũ prestat habitacu¬
lum: cogitans me romanis potiri delitiis: totidie ge¬
mitus. cotidie lacrime. Si quãdo me sompnus immi¬
nens opp̃ssisset repugnantẽ: mide humo uix ossa he¬
rentia collidebam. Ettamen socius scorpianũ tm̃ et
ferarũ. sepe choreis int̾eram puellaꝵ. ⁊ in frigido cor¬
pore. ⁊ in p̃mortuo iam homine sola libidinũ incen¬
dia pullulabant. Teste deo. memini me diem crebro
iunxisse cum nocte. nec a pectoris cessasse uerberibꝰ.

Expanded text:
minum, non peccavit labiis suis: nec stultum aliquid contra minum, non peccavit labiis suis: nec stultum aliquid contra Deum locutus est. Taceam namque quot tribulationes, labores, afflictiones, cruciatus, agones, flagella, fames, sitim,jejunia, aerumnas, et non solum haec, sed graviora et innumerabilia propter Jesu Christi nomen, in suo gloriosissimo perpessus est corpore, ut idem loquitur. Stabam in eremo constitutus, et in illa vasta solitudine, quae exusta solis ardoribus, monachis horridum praestat habitaculum, cogitans me Romanis potiri deliciis, quotidie gemitus, quotidie lacrymae. Et si quando me somnus imminens oppressisset repugnantem, nuda humo vix ossa haerentia collidebam. ferarum, saepe choris intereram puellarum: et in frigido corpore, etiam praemortuo jam homine, sola libidinum incendia bulliebant. Teste Deo, memini, me diem crebro junxisse cum nocte, nec a pectoris cessasse verberibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Erat iohannes uestitus pilis cameloꝵ in deserto. Pe se idẽ
ionimus dicat. He rrebat sacto menbra deformia: et
squalida cutis sitũ etyopice carnis obduxerat. Pe iohãme
iterũ. Iocustas ⁊ mel siluestre edebat. De se iterũ ĩoninuis
dicat. De cibis ⁊ potu tateo ͥ ꝯ etiã languentes monachi
aqua frigida utantur: ⁊ coctũ aliquid accepisse luxuria
⁊ spm̃ eius materiale ferrũ nõ abstulit: tamen martyrii
p̃mii nõ exꝑs fuit. Dupplex nãq martyriũ est. Nnĩ suctũ¬
bens gladiis impiorũ: alterũ in infirmitatibꝰ ⁊ aduersi¬
tatibus in aniio pacientiã custodire. Certe hit est uere
martyr qui propter iustitiã ⁊ mansuetudinẽ ⁊ salutifere¬
sue doctrine uerba. in huius mũdi lacrimaꝵ solo. certa¬
men forte a maloꝵ cetu uriliter supportauit: sciens qm̃
omniũ fortior est sapientia. Net impie gessit in cõspectu¬
dm̃i deiͥ s in omnibus tribulationibus suis inuocãs do¬

Expanded text:
Erat Joannes vestitus pilis camelorum in deserto. De se idem Hieronymus dicit: Horrebant sacco membra deformia, et squalida cutis situm Aethiopicae carnis obduxerat. De Joanne iterum: Locustas et mel sylvestre edebat. De se iterum Hieronymus dicit: De cibis et potu taceo: cum etiam languentes monachi aqua frigida utantur, et coctum aliquid accepisse, luxuria etsi ejus spiritum materiale ferrum non abstulit, tamen martyrii praemii non est expers. Duplex namque martyrium est. Unum, succumbere gladiis impiorum: alterum, in infirmitatibus et adversitatibus in animo patientiam custodire. CAP. VII. Certe hic est martyr, qui propter justitiam et mansuetudinem, et salutifera doctrinae suae verba, in hujus mundi lacrymarum salo, certamen forte a malorum coetu viriliter supportavit, sciens quoniam omnium fortior est sapientia. Nec impie gessit in conspectu Dei, sed in omnibus tribulationibus suis, invocans Do
Abbreviated transcription (Latin):
Siuit sal etiam ad condiendũ uerbũ dei oꝑibus bonis.¬
quod cibus est anime pauꝑibus. Quilibet scienti inuĩgii¬
tur p̃dicationis officiũ: dũmͦ faciat. Inmo ut plus dicã.
Qui scit ⁊ solum facit ⁊ alios nõ docet: tenebit᷑ dño
reddere rationẽ. Cũ enĩ iuxta apłm ioh̾em. qui odit fra¬
trem suũ homicida est: ⁊ qui habuerit substãtiã huiꝰ
mũdi. ⁊ uderit fratrẽ suũ necessitatẽ pacientẽ. ⁊ clause

Expanded text:
Sunt sal etiam ad condiendum verbum Dei, Sunt sal etiam ad condiendum verbum Dei, quod cibus est animae operibus bonis. Cuilibet scienti injungitur praedicationis officium, dummodo faciat, imo, ut plus dicam: Qui scit et solum facit, et alios non docet, tenebitur Domino reddere rationem. Cum enim juxta Apostolum Joannem: Qui odit fratrem suum, homicida sit: et, Qui habuerit substantiam hujus mundi, et viderit fratrem suum necessit
Abbreviated transcription (Latin):
iustitias meas. ⁊ assimis testamentũ meũ ꝑ os tuũ: Dũ
uero odisti disciplinã meam: ⁊ ꝓiecisti sermones meos
post te. ohulti legunt grandia. addiscũt ardua. subtili¬
ter disputant. ornate lotuntur ut a pplo honores capi¬
S experto creditur. mͥ tredite. plus mouet corda homi¬
num uite sanctitas: ꝙͣ ornata colloquia. facite. ⁊ postea
p̃dicate. Cepit iħt facere: postea p̃dicare. Halet facere
sine p̃dicare: s nõ p̃dicare sine sacere. Non drxit deus
qui p̃dicauerit uoluntatẽ patris mei s qui fecerit. Nor
uitupero p̃dicationẽ: nisi nõ facientib ea que p̃dicant.
Subtiliũ uertoꝵ doctor tm̃ ⁊ nõ oꝑans. est quedã leiis
auriũ inflatio. et ueritatis fumus. cito sine fructu per¬
tiausiens. Intelligite frẽs que dico. Multo plus meretur
tuas eteruitates. Sunt enĩ sancti p̃dicatores lux ad illumi¬
nandum. qr ꝑ eoꝵ doctrinã torda caligantia ⁊ tecta nube
pcti. a xp̃o uero lumine qui lucens in tenebris. illuruuinãtur

Expanded text:
s testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam: et projecisti sermones meos post te. Multi legunt grandia, addiscunt ardua, subtiliter disputant, ornate loquuntur, ut a populo honores capiSi experto creditur, mihi credite. Plus movet corda hominum vitae sanctitas, quam ornata eloquia. Facite, et postea praedicate. Coepit Jesus facere, et postea praedicare. Valet facere, sine praedicare; sed non praedicare sine facere. Non dixit Deus, Qui praedicaverit voluntatem Patris mei: sed, qui fecerit. Non vitupero praedicationem, nisi non facientium ea quae praedicant. Subtilium verborum doctor tantum et non operum, est quaedam levis aurium inflatio, et veritatis fumus, cito sine fructu pertransiens. Intelligite, fratres, intelligite quae dico: Multo plus meretur tuas aeternitates. Sunt enim sancti praedicatores lux ad illuminandum: quia per eorum doctrinam corda caligantia et caeca nube peccati, a Christo vero lumine qui lucet in tenebris, illuminantur.
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Ette terrestris domus huiu̾s habitationis dissoluitur:
ut alia succedat nõ manufacta habitatio eterna in celis.
Ette quod mortale est uestimentũ exuor: ut eternũ indu¬
ar. Hucusq ꝑegrinatus sum : iam redeo ad patriam.¬
Ecte brauiũ capio: ꝓ quo in agone cucurri. Ecte por¬
tum attingo: quod tanto desideraui desiderio. Ette de te¬
nebris ad lucẽ de ꝑiculis ad securitatẽͥ de inopia ad
diuitias.ͥ de p̃bo ad uictoriã de tristicia ad gaudiũ. de
ad odorẽ suauissimũ uehor. Hic cecus sum. ⁊ illuminor
undiq uulneratus ⁊ sanor. Hhic semꝑ contristatꝰ sum:
⁊ cite iam letificor. Uere hic uiuens mortuus sum: ⁊

Expanded text:
erit. Ecce terrestris domus hujus habitationis dissolvitur, erit. Ecce terrestris domus hujus habitationis dissolvitur, ut alia succedat non manufacta, habitatio aeterna in coelis. Ecce mortale vestimentum exuor, ut aeternum induar. Hucusque peregrinatus sum: jam redeo ad patriam.Ecce bravium capio, pro quo in agone cucurri. Ecce portum attingo, quem tanto desideravi desiderio. Ecce de tenebris ad lucem, de periculis ad securitatem, de inopia ad divitias, de praelio ad victoriam, de tristitia ad gaudium, de ad odorem suavissimum vehor. Hic caecus sum, et illuminor: undique vulneratus, et sanor. Hic semper contristatus sum: et ecce jam laetificor. Vere hic vivens mortuus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
si resurrexit. ⁊ nos resurgemus cum illo: qr sumꝰ menbra
quid̾em dilectissimi filii mei. si nũt morior. credo ꝙ redẽp¬
tor meno uiuit:. ⁊ in noiussimo die de terra surrecturus
sim. Et rursũ cirtũdabor pelle mea: ⁊ in ista ꝓpͥa carne me¬
a uidebo ip̃m saluatorem. Quẽ iusurus sum ego ip̃e qui nũc
loquor. quẽ hic nũt cerntis morieutem: ⁊ nõ certe aliꝰ. loco
mei. Et isti ꝓprii mei oculi quibus uos iudeo. ip̃m cõspectiui
et ⁊ ude dilectissimi filii mei. iudete quomͦ caute ambuletis.
nõ quasi insipientes. s ut sapientes: ⁊ uoli scd̾m carnẽ ambu
lare q si scd̾m carnẽ ambulaueritis. moriemini. S spũ
ambulantes. facta carnis mortificate: nũt metũ exultate.
cantate ⁊ psallite. Abicite uestimenta luctꝰ ⁊ tristicie: spar¬
gite tinerem de capite uestro. Iubilate deo ł psalmũ dicite
nomini eius: date gloriã laudi eius  qm̃ hucusq transim

Expanded text:
si resurrexit Chrsi resurrexit Chrquidem, dilectissimi filii mei, si nunc morior, credo quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum: et rursum circumdabor a videbo ipsum Salvatorem: quem visurus sum ego ipse qui nunc loquor, quem hic nunc cernitis morientem, et non certe alius loco mei: et isti proprii mei oculi, quibus vos video, conspecturi sunt. Unde, dilectissimi filii mei, videte quomodo caute ambuletis: nouletis, moriemini. Sed spiritu ambulantes, et facta carnis mortificantes, nunc mecum exsultate, cantate et psallite. Abjicite vestimenta luctus et tristitiae: Spargite cinerem de capite vestro. Jubilate Deo, psalmum dicite nomini ejus: date gloriam laudi ejus, quoniam hucusque transivi
Abbreviated transcription (Latin):
Am filii mei nõ multa loquar uobiscum. Uenit enim
hora: ad quã uatus sum. Hac conditione huc ueni: ut
exirem. Nũqͣm natus fuissem: si mori nõ debuissem. Suo ꝓ¬
prio nõ peꝑtit deus filio:ͥ s pro nobis omnibus fecit eũ
mori ui crucis stipite: ꝑ tuiꝰ mortẽ. mors nostra mor¬
tua est. Nemo enĩ nostrũ sibi uit. uel moritur. Siue
enĩ iuiumꝰ. dño iuuimus: suie morimur dño morimur.
Siue gͦ uiuimꝰ siue morimur: dnũ sumus. In hoc enĩ uo
catur xp̃t. dñs uuoꝵ ⁊ mortuoꝵ. Si enuĩ xp̃t moituus ẽ
certe nõ est seruus maior dño suo: ictirco ⁊ nos motiem᷑
En enĩ resurrexit: habemus spem firmissuã ꝙ ⁊ nos re¬
surgenius. Et si xp̃t sic resurrexit. ut amplius nõ morie¬
tur certe ⁊ nos post resurrectionẽ nostram nũqͣm moru¬
mur: s semꝑ cum ip̃o ui gloria stabunus. Qum eĩ mor¬
tiuis fuit xp̃t. uetus homo noster simul mortuus est. ut de¬
strietur corpus pct̃i. ut fieremꝰ unũ corpus cũ illo: ututo

Expanded text:
Jam, filii mei, non multa loquar vobiscum; venit enim hora, ad quam natus sum. Hac conditione huc veni, ut exirem. Nunquam natus fuissem, si mori non debuissem. Suo proprio non pepercit Dominus Filio: sed pro nobis omnibus fecit eum mori in crucis stipite, per cujus mortem mors nostra mortua est. Nemo enim nostrum sibi vivit, vel moritur. Sive enim vivimus, Domino vivimus, sive morimur, Domino morimur. Sive ergo vivimus, sive morimur, Domini sumus.um. Si enim Christus mortuus est certe non est servus major Domino suo idcirco et nos moriemur. Si enim resurrexit, habemus spem firmissimam quod et nos resurgemus. Et si Christus sic resurrexit, ut amplius non moreretur: certe et nos post resurrectionem nostram nunquam moriemur, sed semper cum ipso in gloria stabimus. Cum enim mortuus fuit Christus, vetus homo noster simul mortuus est, ut destrueretur corpus peccati, et fieremus unum corpus cum illo. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
sue obtemꝑare uoluntati: s reuerenter aliene. Istud nem
loꝵ. petro dicit: qui si nõ obediens fieret: nõ haberet
partem secum. Ictirto dilectissimi filii. sicut uobis est urã
nonien monachi: ita sit iuuũ uelle. ⁊ unũ uolle. Bonum
est enĩ ⁊ iocundum: habitare frõs in urium. Qualiter¬

Expanded text:
suae obtemperare voluntati, sed reverenter alienae. Istud namlorum, Petro dixit: quod nisi obediens fieret, non haberet partem secum. Idcirco, dilectissimi filii, sicut vobis unum est nomen monachi, ita sit unum velle et unum nolle. Bonum est enim et jucundum habitare fratres in unum. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
dni sue laudis: Nempe iuxta illud apłi. Si linguis ho¬
minũ loquerer ⁊ angeloꝵ: suũ laudandi genus necdũ
artingerem Ictirto nõ in artu meo sꝑabo. nec gladius
meus saluabit me: s dñs erit illuminatio mea qui¬
docuit ⁊ docebit mauũ meã ad scribendũ. ⁊ durget luai¬
guã ueã ad loquendũ. ut qͦndam asuie talaam: qm̃ ip̃ius
est reguum ⁊ imꝑum ⁊ dominatur. a mar usꝙ ad mare.
⁊ a flumine usq ad terminos orbis terre. in auꝰ cũita er
possta ditione: corã quo ꝓcident reges. uec est qui sue
possit obsistere uoluitati. qtũ omnia q̃cumq uoluit fecit᷑:
in celo terra marꝙ ⁊ in omnibus abyssis. Et sit lingua
mea tanti uiri laudẽ meditabitur⁊ ⁊ nomeu suñ ãmãciabit

Expanded text:
es et domini, suae laudis? Nempe juxta illud Apostoli: Si linguis hoes et domini, suae laudis? Nempe juxta illud Apostoli: Si linguis hominum loquerer et Angelorum, suum laudandi genus necdum attingerem. Idcirco non in arcu meo sperabo: nec gladius meus salvabit me; sed Dominus erit illuminatio mea. Quidocuit et docebit manum meam ad scribendum, et dirigit linguam meam ad loquendum, ut quondam asinae Balaam. Quoniam ipsius est regnum et imperium, et dominatur a mari usque ad mare: et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. In cujus cuncta sunt posita ditione: coram quo procident reges: nec est qui suae possit resistere voluntati. Quoniam omnia quaecumque voluit, fecit, in caelo, terra, mari et in abyssis. Et sic lingua mea tanti viri laudem meditabitur: et nomen suum annuntiabit
Abbreviated transcription (Latin):
rens bella hereticoꝵ. eorũ arcũ conterens. arma ⁊
scuta sua combussit igni ͥ qm̃ in ipso deus poluit ꝓdi¬
gia suꝑ terrã: ut nomen suũ notũ fieret in nationibꝰ.
hereticoꝵ iaculis. illuminando mentes hominũ scriptura¬
rũ enigmata reserando. soluendo nodos. obscura diilucidan¬
do. dubia exponendo. confutando ⁊ conrigendo falsitates:
⁊ uerissima ex linguis qmͣ plurimis adutiando. ut nobis
notas faceret uias uite. ⁊ nos adimpleret gaudio. leticia
⁊ exultatione : templũ dnũ corroborauit. etenĩ aditũ instar
lucerne nõ sub modio s supra candelabrũ in dñi aula posite
patefecit. ut irent in ciuitatẽ habitationis. ⁊ locũ glorie
inuenirent. Et ne fierent sicut pnores. eoꝵ genus ꝑama¬
rũ. quos direxit a ⁊ liberauit ab erroꝵ ꝑdicione. Euse¬
um enĩ sim sicut stipula aute faciem uenti. ⁊ sicut
lutũ platearũ. balbutiens loqui nesciens. nec uerba pla¬

Expanded text:
rens bella haereticorum, eorumque arcum conterens, arma et rens bella haereticorum, eorumque arcum conterens, arma et scuta eorum combussit igni. Quoniam in ipso Deus posuit prodigia super terram, ut nomen suum manifestum fieret in nationibus.haereticorum jaculis, illuminando mentes hominum, Scripturarum aenigmata reserando, solvendo nodos, obscura dilucidando, dubia exponendo, confutando et corrigendo falsitates, et verissima ex linguis quamplurimis adunando, ut nobis notas faceret vias vitae, et nos adimpleret gaudio, laetitia et exultatione: templum Domini corroboravit, et ejus aditum instar lucernae non sub modio, sed supra candelabrum in Domini aula positae, patefecit: ut irent in civitatem habitationis, et locum gloriae invenirent: et ne fierent velut priores eorum, genus peramarum, quos direxit, et liberavit ab errorum perditione.um enim sim sicut stipula ante faciem venti, et sicut lutum platearum balbutiens, loqui nesciens, nec verba ple
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ xpĩanissimo theodonio romanoꝵ senatori:
eusebius olim io̾nimi sanctissimi discipulus
nũt uero eodem orbatus lumine. piũ dolorẽ et
digiis multis. que ꝑ illũ fecit dñs ip̃e in medio nostri.
sicut uos scitis: de quo etiã testes sumꝰ. qui eũ uidimus
contrectauerunt de uerbo eius scientie ⁊ docrine: quib
uita manifestata est. Quod gͦ uidimus ⁊ audiuimus:
annũciamus uobis. Eramus enĩ tanꝙͣ oues errantes
erroribus ⁊ suꝑstitiosis fabulis. nõ aud̾entes sauã doctͥ¬
uã. s coaceruantes sibi ꝑ psendo ꝓphas. qui surgẽtes
in ppło. magiatri mendates. introducebant sectas uarie
ꝑditionis: douec iste illusceret dies. Qui tanꝙͣ sol re¬
fulgens quĩquaguita aunis ⁊ sex mensibus multis la¬
boribus ⁊ erumpnis. in lectionib ⁊ uigiliis  ut nobis
frangeret panem doctrine desudans. tenebras errorum
ꝓfugans. ⁊ cuuctos a ꝑditione liberans. effulsit in tem¬
plo dei: ucipieusq ab oriente usq ad occedentẽ. aufe¬

Expanded text:
ianissimo Theodosio Romanorum Senatori, Eusebius olim Hieronymi sanctissimi discipulus, nunc vero eodem orbatus lumine, pium dolorem et digiis multis, quae per illum fecit ipse Dominus in medio nostri, sicut vos scitis, de quo et testes sumus, qui eum vidimus, contrectaverunt de verbo ejus scientiae et doctrinae, quibus vita manifestata est. Quod ergo vidimus et audivimus annuntiamus vobis. Eramus enim tanquam oves errantes, erroneis et superstitiosis fabulis: non audientes sanam doctrinam, sed coacervantes nobis pseudoprophetas, qui surgentes in populo magistri mendaces, introducebant sectas variae perditionis, donec iste illucesceret dies, qui tanquam sol refulgens, quinquaginta annis et sex mensibus, multis laboribus et aerumnis, in lectionibus et vigiliis; ut nobis frangeret panem doctrinae desudans, tenebras errorum profugans, et cunctos a perditione liberans, effulsit in templo Dei; incipiensque ab Oriente usque ad Occidentem, aufe
Abbreviated transcription (Latin):
uita. Heu quid dicam: Sepe ex magna abundantia tri¬
stitie: homo multa loquitur. Eice nũdus undiq feruet
certe i mũdo tam crudelis bestia est: ꝙͣ malus monachꝰ
uel saceides. Nam corrigi nõ patitur: nec ueritatẽ unꝙͣ
audire potest. Et ut breuiter dicam: om̃s p̃eminent
malitia. dunt hii tales monachi ⁊ sacerdotes soluni ha¬

Expanded text:
vita. Heu quid dicam? Saepe ex magna abundantia trivita. Heu quid dicam? Saepe ex magna abundantia tristitiae, homo multa loquitur. Ecce mundus undique servet certe in mundo tam crudelis bestia, quam malus sacerdos vel monachus: nam corrigi non patitur: nec veritatem unquam audire potest: et ut breviter dicam, omnes praeeminet malitia. Sunt hi tales sacerdotes et
Abbreviated transcription (Latin):
um. Si nõ remiseritis de corde uestro illis qui offen¬
dunt uos: nec pater uester remiitet uobis. Frustra¬
a deo petit miscd̃iam: qui aliis deuegat miscd̾iam. Su¬
stinete inquit apłs. si quis uos in seruitutẽ redigit: si
quis in faciem uos cedit. Hic nostra stabit uirtus.
Hic tota merces ⁊ p̃mium. ͥ ut amicos diligamus in
deum: ⁊ iuimicos ꝓpter deum. Seruus ille nequam
accepta niscd̾ia: conseruo suo denegauit miscd̾iam:
⁊ ideo nõ meruit habere securitatem iusticie. Iusticia
sine mscd̾ia: crudelitas est. Et ideo iusticie miscd̾ia
nuscenda est. Lex nostra tota: in miscd̾ia est. propter.
sua saluauit miscd̾ia. Quaꝑpter qui mĩa nõ indiget
piũ: irã nõ placare diuinam. Beati misericordes: qm̃ pp̃i
ue miscd̃ia: nauis est in medio pelagi undiq ꝑforata.
Mana religio est: que caret niscd̾ia. Parũ ꝓdest esse diffe
reus uestientis a scłaribus: ⁊ concors uita. ⁊nion uesti¬
mentis ⁊ ordine solũ est quis sacerdos ⁊ monachus: sed

Expanded text:
um. Si non remiseritis de corde vestro illis qui offendunt vos: nec Pater vester dimittet vobis. Frustra petit misericordiam, qui aliis denegat misericordiam. Sustinetis, inquit Apostolus, si quis vos in servitutem redigit: si quis in faciem vos caedit. Hic vestra stabilitur virtus: haec tota merces et praemium, ut amicos diligamus in Deo, et inimicos propter Deum. Servus ille nequam, accepta misericordia, conservo suo denegavit misericordiam: et ideo meruit habere severitatem justitiae. Justitia sine misericordia, crudelitas est: et ideo justitiae misericordia iscenda est. Lex nostra tota in misericordia est. Propter sua salvavit misericordia. Quapropter qui mipium, et iram non placare divinam. Beati misericordes: quoniam ine misericordia, navis est in medio pelagi undique perforata. Vana religio est, quae caret misericordia. Parum prodest differentem esse vestimentis saecularibus et concordem vita. Non vestimentis et ordine solum quis est sacerdos et monachus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tare sactulũ neq peram. Et a̾t nueni consulit uendere
que habebat.: ⁊ pauꝑibus ei ogare. Si xpm deñ creditis
eũ nõ falli posse credite: alioquin nõ esset deus. Et si
eum nõ falli posse dicitis: ip̃m sequamni. Impossibile
est diuitiis affluere: ⁊ xp̃m sequi. Natura denegat.
mẽmone. Aut ego fallor. aut ip̃i in fine decipientur
state sentient. Diues hic epulabatur cotidie splendi¬
de. indutus purpura ⁊ bysso. s mortuus: qr moysi
⁊ ꝓphetis uoluit credere. in tormentis positus id sen¬
sit. Memo nulitaus deo: implicat se negotiis sclti¬

Expanded text:
e sacculum neque peram. Et juveni consuluit vendere quae habebat, et pauperibus erogare. Si Christum Deum creditis, eum falli non posse credite; alioquin non esset Deus: et si ipsum falli non posse creditis, ipsum sequamini. Impossibile est divitiis affluere, et Christum sequi. Natura denegat, eantur. Aut ego fallor, aut ipsi in fine decipientur.erint in egestatem. Dives hic epulabatur quotidie splendide, indutus purpura et bysso: sed mortuus, quod Moysi et Prophetis noluit credere, in tormentis positus sensit. Nemo militans Deo, implicat se negotiis saeculari
Abbreviated transcription (Latin):
non estis qm̃ si de nũdo essetis: mundus quod suũ esser di¬
nne gaudiũ existimate ꝯ multa habueritis in scło
obꝓbria ⁊ aduersitates: scientes ꝙ fortitudo ⁊ patiẽ¬
tiai ex ip̃is oruint᷑ Ppacientia autẽ: ꝑfectũ opus habet.
pprobantur autẽ uir tutes in hoĩe ꝑ pacientiã: tamꝙͣ au
rũ ꝑ ignem. Qui teteras habet uirtutes. si nõ habet pa¬
cientiam : aurũ in uasis fictilibus portat. In sola dicebat
saluator pacientia uestra: possidebitis animas ur̃as. Forti¬
tudo annexa est pacientie. Nir paciens: fortis ẽ animo
Qui patiens ⁊ fortis est: secure bona sequentis uite spe¬
rare potest. Seruate patientiã in mente: eãq ꝯ tempus
est excercete in oꝑatione. Est enĩ pacĩa uelũ. quo in hꝰ
mũdi ꝓcellis. nauis nostra quocũq flante uento seture na¬
iugat: nullũ timens ꝑiculũ. Nulli uestrũ sd uindictam
uel odiũ ꝓximi: contumeliosa uerba ꝓmoueant. De mĩa.

Expanded text:
set divestrum existimate, cum multa habetis in saeculo opprobria et adversitates: scientes quod fortitudo et patientia ex ipsis oriuntur. Patientia autem perfectum opus habet. Probantur autem virtutes in homine per patientiam, tamquam rum per ignem. Qui caeteras habet virtutes sine patientia, aurum in vasis fictilibus portat. In sola, dicebat Salvator, patientia vestra possidebitis animas vestras. Fortitudo connexa est patientiae. Vir patiens, fortis est animo. Qui patiens et fortis est, secure bona sequentis vitae sperare potest. Servate patientiam in mente: eamque dum tempus est, exercete in operatione. Est enim patientia velum, quo in hujus mundi procellis, navis nostra quocumque flante vento navigat secure: nullum timens periculum. Nullum vestrum ad vindictam, vel odium proximi