comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facto: om̃s qui in insula habebant in¬
firmitates accedebant & curabantur.
Qui etiam multis honorib nos hono¬
rauerunt. & nauigantib imposuer̃t
quȩ necessaria erant
ost menses autẽ tres nauigauimꝰ
in naui alexandrina quȩ in in¬
sula hyemauerat. cui inerat insigne
castroꝵ. Et cum uenissemꝰ syracusam:
mansimꝰ ibi triduo. Inde circũlegentes:
deuenimꝰ regium. Et post unum diem
flante austro scd̃a die uenimꝰ puteolos:
ubi inuentis frĩb rogati sumꝰ manere
apud eos dies septem. Et sic uenimꝰ ro¬
mã. Et inde cum audissent fr̃s: occur¬
rerunt nob̾ usq ad apii forum & tres
tab̾nas. Quos cum uidisset paulus grãs
agens deo: accepit fiduciam. Cum ue
nissemꝰ autem romã: ꝑmissum. ẽ. pau¬
lo manere sibimet cum custodiente se
milite. Post tercium autẽ diem: conuo¬
cauit pͥmos iudeoꝵ. Cumq conuenis¬
seut: dicebat eis. Ego uiri fr̃s nichil ad

Expanded text:
facto, omnes, qui in insula habebant infacto, omnes, qui in insula habebant infirmitates, accedebant, et curabantur: qui etiam multis honoribus nos honoraverunt, et navigantibus imposuerunt quae necessaria erant. Post menses autem tres, navigavimus in navi Alexandrina, quae in insula hiemaverat, cui erat insigne Castorum. Et cum venissemus Syracusam, mansimus ibi triduo. Inde circumlegentes devenimus Rhegium: et post unum diem flante austro, secunda die venimus Puteolos: ubi inventis fratribus rogati sumus manere apud eos dies septem: et sic venimus Romam. Et inde cum audissent fratres, occurrerunt nobis usque ad Appii forum, ac tres Tabernas. Quos cum vidisset Paulus, gratias agens Deo, accepit fiduciam. Cum autem venissemus Romam, permissum est Paulo manere sibimet cum custodiente se milite. Post tertium autem diem convocavit primos Judaeorum. Cumque convenissent, dicebat eis: Ego, viri fratres, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uos fieri quȩ de naui. ẽẽnt. Et sic factũ
ẽ: ut om̃is animȩ euaderent ad terram.
Et cum euasissemꝰ: tunc cognouimꝰ qͥa
mitilene insula uocabatur. Barbari uͦ:
p̃stabant ñ modicam humanitatem
nob̾. Accensa enim pyra reficiebant
nos om̃s ꝓpter imbrem qui ĩminebat¬
& frigus. Cum congregasset gͦ paulus
sarm̃toꝵ aliquantã multitudinem &
impossuisset suꝑ ignem: upera acalo¬
re cum ꝓcessisset inuasit manum eius.
Ut uͦ uiderunt barbari pendentem be¬
stiam de manu eiꝰ: adinuicẽ dicebant.
Utiq homicida. c̃. homo iste: qui cum
euaserit de mari. ultio eum ñ sunt. ui¬
uere. Atille quid excutiens bestiam in
ignem: nichil mali passus. ẽ. Atilli exi
eum. eẽ. dm̃. In locis autem illis erant ꝑ̃¬
dia pͥncipis insulȩ nomine publii: qui
nos suscipiens triduo benigne exhibu¬
it. Contigit autẽ patiẽ publii febrib¬
& dysenteria ueratum iacere. Ad quẽ
paulus intrauit: & cum orasset & un¬
posuisset ei manꝰ. saluauit eum. Quo

Expanded text:
 ea quae de navi essent et sic factum est ut omnes animae evaderent ad terram et cum evasissemus tunc cognovimus quia Militene insula vocatur barbari vero praestabant non modicam humanitatem nobis accensa enim pyra reficiebant nos omnes propter imbrem qui inminebat et frigus cum congregasset autem Paulus sarmentorum aliquantam multitudinem et inposuisset super ignem vipera a calore cum processisset invasit manum eius ut vero viderunt barbari pendentem bestiam de manu eius ad invicem dicebant utique homicida est homo hic euaserit de mari ultio non sinit eum uiuere». At ille excutiens serpentem in ignem nichil mali passus est. Illi uero eum esse Deum. In locis autem illis erant praedia principis insulae, nomine Publii, qui nos suscipiens, triduo benigne exhibuit. Contigit autem patrem Publii febribt dysenteria vexatum jacere. Ad quem Paulus intravit: et cum orasset, et imposuisset ei manus, salvavit eum. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qđ sp̃c sc̃s ꝑ om̃s ciuitates ꝓtestatur
mͥ dicens. qm̃ uincła & tribulationes incȩ
manent. Sed nichil hoꝵ uereor: nec facio
animã meam preciosiorẽ qͣm me: dum¬
mͦ consumniẽ cursum meũ & ministeri

Expanded text:
nisi quod spiritus per omnes civitates protestatur nisi quod spiritus per omnes civitates protestatur mihi, dicens: Quoniam vincula, et tribulationes me manent, sed nihil horum vereor, nec facio animam meam pretiosiorem quam me, dummodo consummem cursum meum et m
Abbreviated transcription (Latin):
iter facturtis. Cum autẽ inuenisset nos
in asson: assumpto eo uenimꝰ mitilenẽ.
Et inde nauigantes sequenti die ueni¬
mꝰ contra chium: & alia die applicuunꝰ
samũ. & sequenti die uenimꝰ miletum
Proposuerat enĩ paulus transnauigare
ephesum: ne qua mora illis fieret in a¬
sia. Bestinabat enim si possibile sibi. eẽt:
ut diem pentecosten faceret ierosolimis
Amileto autẽ mittens ephesum: uocauit
maiores natu ȩccłiȩ. Qui cum uenissent
ad eum & simnul. eẽnt: dixit eis. Uos scitis
apͥma die qua ingressus sum iasiam:
qualiter uob̾cum ꝑ om̃e temꝰ fuerim. ser¬
uiens dño cum om̃i humilitate & lacͥmis
& temptationib quȩ mͥ acciderunt ex in¬
sidiis iudeoꝵ. quomͦ nichil subtraxerim¬
uob̃ utilium. quo minꝰ anñtiarem uob̃
& docerem uos publice & ꝑ domos. testi¬
ficans uideis atq gentilib in dm̃ peniten¬
rłm: quȩ in ea uentura sint. mͥ ignorans¬

Expanded text:
iter facturus. Cum autem convenisset nos iter facturus. Cum autem convenisset nos in Asson, assumpto eo, venimus Mitylenen. Et inde navigantes, sequenti die venimus contra Chium, et alia applicuimus Samum, et sequenti die venimus Miletum. Proposuerat enim Paulus transnavigare Ephesum, ne qua mora illi fieret in Asia. Festinabat enim, si possibile sibi esset, ut diem Pentecostes faceret Jerosolymis. A Mileto autem mittens Ephesum, vocavit majores natu ecclesiae. Qui cum venissent ad eum, et simul essent, dixia prima die, qua ingressus sum in Asiam, qualiter uobiscum per omnem tempus fuerim, seruiens Domino cum omni humilitate, et lacrymis, et tentationibus, quae mihi acciderunt ex insidiis Iudaeorum: quomodo nihil subtraxerim utilium, quominus annuntiarem uobis, et docerem uos publice, et per domos, testificans Judaeis atque gentilibus in Deum poenitenrusalem: quae in ea ventura sint mi
Abbreviated transcription (Latin):
& trophimꝰ. hi cum p̾cessissent: sustinu-¬
erunt nos troade. Nos uͦ nauigauimus
pꝰ dies arimoꝵ aphilippis. & uenimꝰ tro
adem ad eos in dieb quinq: ubi demorati
sumꝰ dieb septem. Una autem sabbati cũ
uenissemꝰ ad frangendum panẽ: pauł di¬
putabat eis ꝓfecturus in crastinũ: ꝓtra¬
xitq sermonẽ usq in mediam noctem. E¬
rant autem lampades copiose incȩnacło:
ubi eramꝰ congregati. Sedens autẽ quidã
ad olescens nomine euthicus suꝑ fenestrã.
cũ mergeretur somno graui disputan¬
sum: & sublatꝰ÷ mortuus. Ad quẽ cum de¬
scendisset ĩncubuit suꝑ eum paulus: et
complexꝰ dixit. Nolite turbari. Anima e.¬
gensq panem. & gustans. satisq allocutꝰ
usq in lucem: sic ꝓfectus . ẽ. Adduxert̃.
autem pucrũ uiuentem: & consolati st̃
non minime.
os autẽ ascendentes nauem nauiga¬
uimꝰ masson: inde suscepturi pau¬
lum. Sic enim disposuerat ipse: ꝑt̾rã

Expanded text:
et Trophimus. Hi cum praecessissent, sustinuet Trophimus. Hi cum praecessissent, sustinuerunt nos Troade: nos vero navigavimus post dies Azymorum a Philippis, et venimus ad eos Troadem in diebus quinque, ubi demorati sumus diebus septem. Una autem sabbati cum convenissemus ad frangendum panem, Paulus disputabat cum eis, profecturus in crastinum, protraxitque sermonem usque in mediam noctem. Erant autem lampades copiosae in coenaculo, ubi eramus congregati. Sedens autem quidam adolescens nomine Eutychus super fenestram, cum mergeretur somno gravi, disputansum, & sublatus est mortuus. Ad quem cum descendisset Paulus, incubuit super eum, & complexus ait. Nolite turbari. Anima egensque panem, et gustans, satisque allocutus usque in lucem, sic profectus est. Adduxerunt autem puerum viventem, et consolati sunt non minime. Nos autem ascendentes navem, navigavimus in Asson, inde suscepturi Paulum: sic enim disposuerat ipse per terram
Abbreviated transcription (Latin):
homines istos neq sacrilegos neq blasphe¬
mantes deam urãm. Qđ si demetriꝰ & qui
cum eo sunt artifices habent aduersꝰ ali-¬
quẽ causam: conueniꝰ forenses aguntur
& ꝓconsules sunt accusent inuicem. Si
quid autẽ alteriꝰ rei queritis: in legitima
eccłia poterit absolui. Nam & ꝑiclitam᷑ ar-¬
gui seditionis hodiernȩ: cum nullus obuo.¬
xius sit de quo possimꝰ reddere rationem
concursus istius. Et cum hȩc dixisset: di¬
misit ecclesiam.
ostqͣ autem cessauit tumultꝰ. uocatis
paulus discipłis. exhortatꝰ eos uale¬
dixit: & ꝑfectꝰ : ut iret in macedoniam.
Cum autem ꝑambulasset partes illas. et.
exhortatꝰ eos fuisset multo sermone: uenit
ad greciam. Ubi cum fuisset m̃ses tres. fa¬
ctȩ sunt illi insidiȩ a iudeis nauigaturo
in sẏriam: habuitq consilium ut reu̾te¬
retur ꝑmacedoniam. Comitatꝰ ÷ autem
eum sosipater pirriberoensis: thessaloni¬
censium uͦ aristharchus. & scłs. & gauis
derbeus. & timotheus. asiani uͦ thiticus.

Expanded text:
homines istos, neque sacrilegos, neque blasphemantes Deam vestram. Quod si Demetrius, et qui cum eo sunt artifices, habent adversum aliquem causam, conventus forenses aguntur, et proconsules sunt, accusent invicem. Si quid autem alterius rei quaeritis: in legitima ecclesia poterit absolvi. Nam et periclitamur argui seditionis hodiernae: cum nullus obnoxius sit de quo possimus reddere rationem concursus istius. Et cum haec dixisset dimisit ecclesiam.autem cessavit tumultus, vocatis Paulus discipulis, et exhortatus eos, valedixit, et profectus est, ut iret in Macedoniam. Cum autem perambulasset partes illas, et exhortatus eos fuisset multo sermone, venit ad Graeciam: ubi cum fecisset menses tres, factae sunt illi insidiae a Judaeis navigaturo in Syriam: habuitque consilium, ut reverteretur per Macedoniam. Comitatus est autem eum Sopater Pyrrhi Beroeensis, Thessalonicensium vero Aristarchus, et Secundus, et Gaius Derbaeus, et Timotheus: Asiani vero Tychicus
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ ñ uidebitis faciem meã uos om̃s.
ꝑ quos transiui predicans regnũ dĩ. Qͣ¬
ꝓpter contestor uos hodierna die: quia
mundꝰ sum ã sanguine om̃ium. Non e¬
nim subterfugi: quominꝰ annuntiarẽ
om̃e consilium dĩ uob̃. Atcendite uob̃
& uniu̾so gregi in quo uos posuit spiritꝰ¬
in uos: ñ parcentes gregi. & ex uob̃ ipsis
exurgent uiri loquentes ꝑuersa ut abdu¬

Expanded text:
amplius non videbitis faciem meam vos omnes, per quos transivi praedicans regnum Dei. Quapropter contestor vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine omnium. Non enim subterfugi, quominus adnuntiarem omne consilium Dei vobis. Adtendite vobis, et universo gregi, in quo vos Spiritin uos, non parcentes gregi, et ex uobis ipsis exsurgent uiri loquentes peruersa, ut abdu
Abbreviated transcription (Latin):
unum quẽq urm. Et nunc cõm̃do uos
dõ. & uerbo. & gr̃e ipsius qui potens. ẽ.
edificare & dare hereditatem in scifica¬
tis om̃ib. Argentum & aurum. aut ue-¬
stem nulliꝰ concupiui. ipsi scitis: qm̃ ad¬

Expanded text:
uemque vestrum. Et nunc commendo vos Deo, et verbo gratiae ipsius qui potens est aedificare, et dare haereditatem in sanctificatis omnibus. Argentum et aurum, aut vestem nulli
Abbreviated transcription (Latin):
erant lumen quidem uidert̃: uocẽ autẽ
ñ audierunt eius qui loquebat᷑ mecum.
Et dixi. Quid faciam dñe: Dñs autem di¬
xit ad me. Surgens uade damascum: & ibi
tibi dicetur de om̃ib quȩ oporteat te fa
cere. Et cum ũ uiderem pre claritate
luminis illis: ad manũ deductꝰ acomitibꝰ
ueni damascum.
uanias autem quidam uir scđm
legem testimonium habens ab om¬
nib habitantib iudeis: ueniens ad me
& astans mͥ dixit. Saule frat̃ respice. Et
ego eadem hora respexi in eum. At ille di¬
xit. Ds̃ patrum nrõꝵ preordianuit te
ut cognosceres uoluntatem eiꝰ & uideres
iustum & audires uocem ex ore eiꝰ. qͥa eris
cestis illius ad om̃s homines eoꝵ que ui-¬
disti & audisti. Et nunc quid moraris:
E rurge & baptizare. & abluc peccata tua:
inuocato nomine ipsius. Factum. ẽ. aut̃

Expanded text:
erant, lumen quidem viderunt, vocem autem erant, lumen quidem viderunt, vocem autem non audierunt ejus, qui loquebatur mecum. Et dixi: Quid faciam, Domine? Dominus autem dixit ad me: Surgens vade Damascum: et ibi tibi dicetur de omnibus, quae te oportcere et cum non viderem prae claritate luminis illius ad manum deductus a comitibus veni Damascum Ananias autem quidam vir secundum legem testimonium habens ab omnibus habitantibus Iudaeis veniens ad me et adstans dixit mihi Saule frater respice et ego eadem hora respexi in eum at ille dixit Deus patrum nostrorum praeordinavit te ut cognosceres voluntatem eius et videres Iustum et audires vocem ex ore eius quia eris testis illius ad omnes homines eorum quae vidisti et audisti et nunc quid moraris exsurge baptizare et ablue peccata tua invocato nomine ipsius factum est autem
Abbreviated transcription (Latin):
magno silentio facto: allocutus est hebrea
nunc reddo rationem. Cũ audissent
autem quia hebrea lingua loqueret᷑ ad
illos: magis p̃stiterunt silentium. Et di¬
xit. Ego sum uir uideus. natꝰ tharso cili¬
ciȩ nutritꝰ autem in ista ciuitate secus
pedes gamaliel cruditꝰ iuxta ueritatẽ
paterne legis emulator legis sicut & uos
om̃s estis hodie. qui hanc uiam ꝑsecutus
sum usq ad mortem: alligans & traders
in custodias uiros ac mulieres sicut pͥn¬
ceps sacerdotũ mͥ testimoniũ redait. et
om̃s maiores natu. aquib & epłas accipi¬
ens ad fĩs damascum: ꝑgebam ut addu¬
cerem inde uinccos inierłm ut punirent᷑.
Factum. ẽ. eunte me. & appropinqͣnte da¬
masco: media die subito de celo circũ ful
sit me lux copiosa. & decidens in terram
audiui uocem dicentem mͥ. Saule. saule.
quid me ꝑsequeris: Ego autẽ respondi.
Quis es dñe: Dixitq ad me. Ego sũ iħe
nazarenꝰ: quem tu ꝑsequeris. Et qui mecũ

Expanded text:
magno silentio facto, allocutus est lingua magno silentio facto, allocutus est lingua nunc reddo rationem. Cum audissent autem quia Hebraea lingua loqueretur ad illos, magis praestiterunt silentium. Et dicit: Ego sum vir Judaeus, natus in Tarso Ciliciae, nutritus autem in ista civitate, secus pedes Gamaliel eruditus juxta veritatem paternae legis aemulator legis sicut et vos omnes estis hodie qui hanc viam persecutus sum usque ad mortem alligans et tradens in custodias viros ac mulieres sicut princeps sacerdotum testimonium mihi reddit et omnes maiores natu a quibus et epistulas accipiens ad fratres Damascum pergebam ut adducerem inde vinctos in Hierusalem uti punirentur factum est autem eunte me et adpropinquante Damasco media die subito desit me lux copiosa: et decidens in terram, audivi vocem dicentem mihi: Saule, Saule, quid me persequeris? Ego autem respondi: Quis es, Domine? Dixitque ad me: Ego sum Jesus Nazaraenus, quem tu persequeris. Et qui mecum
Abbreviated transcription (Latin):
uidissent tribunũ & milites: cessauert̃
ꝑcutere paulum. Tunc accedens tribunꝰ
app̃hendit eum. & iussit eũ alligari ca-¬
thenis duab: & int̾rogabat quis. eẽt. et
qͥd fecisset. Alii aliud autem clamabant
in turba. Et cum ñ posset certum cogno¬
scere p̃tumultu: iussit duci eum incastra.
Et cum uenisset ad graoꝰ: contigit ut por¬
taretur amilitib ꝓpt̾ uim popłi. Seque¬
batur enim multitudo popłi clamans.
Tolle eum. Et eum cepisset induci incastra
paulus: dicit tribuno. Si licet mͥ loqui ali¬
quid ad te: Qui dixit. Grece nosti: Nonne
tues egiptiꝰ qui ante hos dies tumultũ con¬
citasti. &e cduxisti in desertum quatuor mi¬
lia uiroꝵ sicarioꝵ: Et dixit ad eũ paulus.
Ego homo sum quidem udeus atharso
sicilicie. ñ ignote ciuitatis municeps. Ro-¬
go autem te: ꝑmitte mͥ loqui ad popłm.
Et cum ille ꝑmisisset: paulus stans i
gradib annuit manu ad plebem. Et

Expanded text:
vidissent tribunum et milites, cessaverunt vidissent tribunum et milites, cessaverunt percutere Paulum. Tunc accedens tribunus apprehendit eum, et jussit eum alligari catenis duabus: et interrogabat quis esset, et quid fecisset. Alii autem aliud clamabant in turba. Et cum non posset certum cognoscere prae tumultu, jussit duci eum in castra. Et cum venisset ad gradus, contigit ut portaretur a militibus propter vim populi. Sequebatur enim multitudo populi, clamans: Tolle eum. Et cum coepisset induci in castra Paulus, dicit tribuno: Si licet mihi loqui aliquid ad te? Qui dixit: Graece nosti? Nonne tu es Aegyptius, qui ante hos dies tumultum concitasti, et eduxisti in desertum quatuor millia virorum sicariorum? Et dixit ad eum Paulus: Ego homo sum quidem Judaeus a Tarso Ciliciae, non ignotae civitatis municeps. Rogo autem te, permitte mihi loqui ad populum. Et cum ille permisisset, Paulus stans in gradibus, annuit manu ad plebem: et
Abbreviated transcription (Latin):
Unc paulus assũptis uiris postera
die purificatꝰ cum illis intrauit in
templum: am̃tians expletionẽ dierum
purificationis donec offerretur ꝓuno qͦ¬
q eoꝵ oblatio. Dum autem septẽ dies
consummarent᷑ hi qui de asia erant iu¬
dei: cum uidissent eum in templo conci¬
tauerunt om̃em popłm & iniecerunt iN¬
eis manꝰ clamantes. Uiri isrłitȩ: adiuua¬
te. hic. ẽ. homo qui aduersꝰ popłm & le¬
gem & locum hunc om̃s ubiq docens. in¬
suꝑ & gentiles induxit intẽplum: & uio¬
lauit scm̃ locum istum. Uiderant enun
trophimũ ephesium in ciuitate cũ ipso:
quẽ estimauerunt qm̃ intẽplum intro¬
duxisset paulus. Commotaq ẽ. ciuitas
tota: & facta ẽ. concursio popłi. Et app̃¬
hendentes paulum. extrahebant eũ extra
tẽplum: & statun clausȩ sunt ianuȩ. Que.¬
rentib autem eum occidere: nntiatũ. ẽ.
tribuno cohortis. quia tota confunditur
ierłm. Qui statim assumptis militib &
centurionibꝰ: decucurrit ad illos. Qui cũ

Expanded text:
c Paulus, assumptis viris, postera die purificatus cum illis intravit in templum, annuntians expletionem dierum purificationis, donec offerretur pro unoquoque eorum oblatio. Dum autem septem dies consummarentur, hi qui de Asia erant Judaei, cum vidissent eum in templo, concunt omnem populum, et injecerunt ei manus, clamantes: Viri Israelitae, adjuvate: hic est homo, qui adversus populum, et legem, et locum hunc, omnes ubique docens, insuper et gentiles induxit in templum, et violavit sanctum locum istum. Viderant enim Trophimum Ephesium in civitate cum ipso, quem aestimaverunt quoniam in templum introduxisset Paulus. Commotaque est civitas tota, et facta est concursio populi. Et apprehendentes Paulum, trahebant eum extra templum: et statim clausae sunt januae. Quaerentibus autem eum occidere, nuntiatum est tribuno cohortis: Quia tota confunditur Jerusalem. Qui statim assumptis militibus et centurionibus, decurrit ad illos. Qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã autem & de asiȩ pͥncipib qͥ erant
amici eiꝰ. mͥserunt ad eum rogantes ne se
daret in theatrum. Alii autem aliud cla¬
mabant. Erat eium eccłia confusa: & plu¬
res nesciebant qua ex causa conuenissent.
De turba autẽ detraxerunt alexandrum:
ꝓpellentib eum iudeis. Alexander gͦ ma-¬
nu silentio postulato: uolebat rationem
reddere popło. Quẽ ut cognouerunt iude¬
um. eẽ. uox facta. ẽ. una om̃ium quasi ꝑ
horas duas clamantium: magna diana
ephesioꝵ. Et cum sedasset scriba turbas:
dixit. Miri ephesii. quis enim. ẽ. hominum
qui nesciat ephesioꝵ ciuitatẽ ultricem. eẽ
magne diane iouisq plis: Qum gͦ his
contradici ñ possit: oportet uos sedatos. eẽ.

Expanded text:
quidam autem et de Asiae principibus qui erant quidam autem et de Asiae principibus qui erant amici eius miserunt ad eum rogantes ne se daret in theatrum alii autem aliud clamabant erat enim ecclesia confusa et plures nesciebant qua ex causa convenissent de turba autem detraxerunt Alexandrum propellentibus eum Iudaeis Alexander ergo manu silentio postulato volebat rationem reddere populo quem ut cognoverunt Iudaeum esse vox facta est una omnium quasi per horas duas clamantium magna Diana Ephesiorum et cum sedasset scriba turbas dixit viri ephesii quis enim est hominum qui nesciat Ephesiorum civitatem cultricem esse magnae Dianae Iovisque prolis cum ergo his c
Abbreviated transcription (Latin):
acta. ẽ. autem illo tempore turba¬
tio ñ minima: de uia dñi. Demetriͦꝰ
enun quidã nomine argentariꝰ faciens e¬
des argenteas dianȩ: prestabat artificib
ñ modicũ questum. Quos conuocans. et
cos qui eiꝰmodi crant opifices: dixit. Uiri
scitis quia de hoc artificio ad quisitio est¬
nob̃: & uidetis & auditis quia ñ solum e¬
phesi sed pene totiꝰ asiȩ paulus hic sua¬
dens auertit multam turbã dicens. qm̃
ñ sunt dii qui manibꝰ fiunt. Non soltum
autem hec ꝑiclitabitur uob̃ pars in redar.¬
gutionẽ uenire sed & magne dianȩ tem¬
plum in nichilum reputabit᷑. sed et de¬
strui incipiet maiestas eiꝰ. quam tota asia
& orbis colit. his auditis: repleti sunt ira.
& erclamauer̃ dicentes. Magna diana:
ephesioꝵ. Et impleta. ẽ. cuntas confusio¬
ne: & impetum fecerunt uno animo in
theatrum. rapto gaio & aristharco mace¬
donib comitib pauli: Paulo autẽ uolen¬
te intrare inpopłm: ñ ꝑmisert̃ discipłi.

Expanded text:
acta est autem illo tempore turbatio non minima de via Domini. Demetrius enim quidam nomine, argentarius, faciens aedes argenteas Dianae, praestabat artificibus non modicum quaestum: quos convocans, et eos qui hujusmodi erant opifices, dixit: Viri, scitis quia de hoc artificio est nobis acquisitio: et videtis, et auditis, quia non solum Ephesi, sed pene totius Asiae, Paulus hic suadens avertit multam turbam, dicens: quoniam non sunt dii, qui manibus fiunt. Non solum autem haec periclitabitur nobis pars in redargutionem venire, sed et magnae Dianae templum in nihilum reputabitur, sed et destrui incipiet majestas ejus, quam tota Asia, et orbis colit. His auditis, repleti sunt ira, et exclamaverunt dicentes magna Diana Ephesiorum et impleta est civitas confusione et impetum fecerunt uno animo in theatrum rapto Gaio et Aristarcho Macedonibus comitibus Pauli Paulo autem volente intrare in populum non permiserunt discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qui eiꝰmodi. ẽ. & delinqͥt cum sit ꝓpͥo
iudicio condempnatꝰ.
Uin misero adte archeman aut
tythicum: festina ad me uenire
nicopolim. Ibi enim statui hyemare.
Tenam legis ꝑitum & apollo sollicite p̃¬
mitte: ut nichil illis desit. Discant autẽ

Expanded text:
est, qui ejusmodi est, et delinquit, cum sit proprio judicio condemnatus. Cum misero ad te Artemam, aut Tychicum, festina ad me venire Nicopolim: ibi enim statui hyemare. Zenam legisperitum et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit. Discant autem
Abbreviated transcription (Latin):
mmone illos pͥncipib & potestati¬
b subditos. eẽ. dicto obedire. ad om¬
ne opus bonum paratos. eẽ. neminem
blasphemare. ñ litigiosos. eẽ. sed mode¬
stos. om̃em ostendentes mansuetudinẽ.
ad om̃s homines. Eramꝰ enim & nos a¬
liquando insipientes. increduli. erran

Expanded text:
mone illos principibus et potestatibus subditos esse, dicto obedire, ad omne opus bonum paratos esse, neminem blasphemare, non litigiosos esse, sed modestos, omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homines., Eramus enim aliquando et nos insipientes, incred
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis. grando. fames & mors: omĩa hȩc
ad uindictam creata sunt. Bestiarũ
dentes & scorpii & serpentes. & rũphea
uindicans inext̾minium impios. in
mandatis eiꝰ epulabunt᷑: & suꝑ t̾ram
in necessitatẽ p̃parabunt᷑. & in tẽporibꝰ
suis ñ pret̾ient uerbum. Propterea ab
inicio confirmatꝰ sum & consiliatꝰ sum:
& cogitaui. & scripta dimisi. Omĩa o-¬
ꝑa dñi bona: & om̃e opꝰ hora sua sub¬
ministrabit. Non c̃ dicere: hoc illo ne.¬
quiꝰ est. Omĩa enĩ in tempore suo
compͣbunt᷑. Et nunc in om̃i corde
& ore collaudate: & benedicite nom̃
domini.¬

Expanded text:
Ignis, grando, fames, & mors, omnia haec ad vindictam creata sunt: v.36. Bestiarum dentes, & scorpii, & serpentes, & romphaea vindicans in exterminium impios in mandatis eius epulabuntur et super terram in necessitatem praeparabuntur et in temporibus suis non praeterient verbum propterea ab initio confirmatus et consiliatus sum et cogitavi et in scripta dimisi omnia opera Domini bona et omne opus hora sua subministrabit non est dicere hoc illo nequius est omnia enim in tempore suo conprobabuntur et nunc in omni corde et ore conlaudate et benedicite nomen Domini
Abbreviated transcription (Latin):
audiebat᷑ planctꝰ ploratoꝵ infantiũ.
Simili autẽ pena seruis cum dño af¬
flictus ẽ. & popłaris homo regi simi¬
lia passus. Similiter gͦ om̃s uno No¬
mine mortis. mortuos habebant innu¬
merabiles. Neq enĩ illis ad sepeliendũ
uiui sufficiebant: qm̃ uno momento
quȩ erat preclara natio eoꝵ ext̾raina¬
ta ẽ. De om̃ib enim ñ credentes ꝓpt̃

Expanded text:
ploratorum infantium. Simili autem poena servus cum domino afflictus est, et popularis homo regi similia passus. Similiter ergo omnes uno nomine mortis, mortuos habebant innumerabiles. Nec enim ad sepeliendum vivi sufficiebant: quoniam uno momento, quae erat praeclarior, natio illorum exterminata est. De omnibus enim non credentes propter
Abbreviated transcription (Latin):
tatis sonꝰ imitatur. & omĩa sonũi suũ
custodiunt. Unde estimari ex ipso
iusu certo. potest. Agrestia enim ma
quatiqͣ conu̾tebantur: & quęcumq
natantia erant in t̾ra transibant. Ig¬
nis in aqua ualebat supra suã iur¬
tutem: & aqua extinguentis nature
obliuiscebatur. Flãme e contrario cor¬
ruptibilium animaliũ ñ uexauert
carnes coambulantiũ nec dissolue¬
bant. illam. quȩ facile dissoluebatur
sicut glacies bonam escam. In omnib
enim magnificasti popłm tuũ dñe.¬
& honorasti: & ñ despexisti inom̃i tem¬
pore & in omni loco assistens eis

Expanded text:
tatis sonus inmutatur et omnia suum sonum tatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso certo visu agrestia enim in aquatica convertebantur et quaecumque erant natantia in terram transiebant ignis in aqua valebat supra suam virtutem et aqua extinguentis naturae obliviscebatur flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium nec dissolvebant illam quae facile dissolvitur sicut glacies bonam escam in omnibus enim Domine magnificasti populum tuum et honorasti et non despexisti in omni tempore et in omni loco adsistens eis
Abbreviated transcription (Latin):
tua manu. uidentes mirabilia & mon¬
stra. Tamꝗͣ enim equi depauerunt. &
fuerant. quẽ admodum ꝓnatione
ammnalium eduxit t̾ra muscas. & ꝓ
piscib eructuauit fluuiꝰ multitu¬
dinẽ ranarum. Nouissime autẽ uide¬
runt nouã creaturam auiũ: cũ ab¬
ducti concupiscentia postulauer̃t
escaepulationis.
N allocutione enĩ defiderii ascendit
illis ortygometra. & uexationes pecca-¬
torib suꝑuenerunt: ñ sine illis quȩ
ante facta fuerant arguñitis ꝑ uim
fluminũ. Iuste enim patiebant᷑: scłm
suas nequitias. Etenim indetestabi¬
liorem inhospitalitatem instituer̃t.
aduenas: alii autẽ bonos hospites in
Qui autẽ cum lȩticia receꝑunt: hos
qui cisdem usi erant institutis iusticiꝰ.¬
seuissimis afflixerunt dolorib. Per¬
cussi sunt autẽ cecitate: sicut illi in
forib iusti. Cum subitaneis coopti
cẽnt. tenebris: unꝰquisq ostii sui tñsi¬
tum querebat. In se enim elementa
dũ conu̾tuntur: sicut in organo qͣli¬

Expanded text:
udentes. Videntes mirabilia et monstra. Tanquam enim equi depaverunt escfuerant, quemadmodum pro natione animalium edscibus eructavit fluvius multitudinem ranarum novissime autem viderunt novam creaturam avium cum abducti concupiscentia postulaverunt escam epulationis in adlocutione enim desiderii ascendit illis de mari ortygometra et vexationes peccatoribus supervenerunt non sine illis quae ante facta erant argumentis per vim fluminum iuste enim patiebantur secundum suas nequitias etenim detestabiliorem inhospitalitatem instituerunt  advenas alii autem bonos hospites in qui autem cum laetitia receperunt hos qui eisdem usi erant iustitiis saevissimis adflixerunt doloribus percussi sunt autem caecitate sicut illi in foribus iusti cum subitaneis cooperti essent tenebris unusquisque ostii sui transitum quaerebat in se enim elementa dum convertuntur sicut in organo quali
Abbreviated transcription (Latin):
runt deos. quib nec ocłoꝵ uisus ẽ.
ad uidendum. neq nares ad ꝑcipien¬
dũ sp̃m. neq aures ad audiendum.
neq digiti manuũ ad tractandum.
sed et pedles eoꝵ pigri ad ambulandũ.
homo enim fecit illos: & qui sp̃m mu¬
tuat᷑ ẽ. is finxit illos. Nemo enum sibi
sunilem homo poterit dm̃ fingere.
Qum sit enum mortalis: mortuũ fit¬
qt mnanib iniquis od elior ẽ. enĩ ipse hiꝰ
quos colit. quia ipse quidem uixit cũ
cẽt. mortalis. illi autẽ numꝗͣ. Sel & a¬
nimalia miserrima colunt. Insensata
eium cõparata his: illis sunt dec̾iora.
Sed nec aspectu aliquod ex his anima¬
lib bona potest conspicere. Effuger̃
autẽ dĩ laudem & benedictionẽ eius.
ꝑ ropt̃ hȩc & his similia passi sunt dig

Expanded text:
runt deos, quibus neque oculorum usus est runt deos, quibus neque oculorum usus est ad videndum, neque nares ad percipiendum spiritum, neque aures ad audiendum, neque digiti manuum ad trsed et pedes eorum pigri ad ambulandum homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos nemo enim sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim ipse his quos colit quia ipse quidem vixit cum esset mortalis illi autem numquam sed et animalia miserrima colunt insensate enim conparata his aliis sunt deteriora sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere effugit autem Dei laudem et benedictionem eius propter hoc per his similia passi sunt d
Abbreviated transcription (Latin):
sit usus index ẽ. figulus: & cũ labore
uano dm̃ fingit de eodem luto. Ille
qui paulo aute deterra factꝰ fuerat.
& pꝰ pusillum se ducit unde acceptꝰ est.
repetitꝰ debitũ auimȩ quã habebat.
sed est illi cura ñ quia laboraturus est
nec qm̃ breuis illi uita ẽ: sed concerta¬
tur aurificib & argentariis. sed & era-¬
rios unitatur. & głam prefert qm̃ res
suꝑuacuas fingit. Omis ẽ. enim cor eiꝰ.
or uita illius. qm̃ ignorauit qui se fin¬
xit: & inspirauit illi animã. atq oꝑatꝰ¬
ẽ. & qui insufflauit ei sp̃m uitalem.
Sed & estimauerunt lusum ẽẽ. uitam
nr̃am. & conu̾sationem uite cõpositã
ad lucrũ. & oportere unũquẽq etiam
ex malo adquyere. Hic enim suꝑ om̃s
scit se ddelinquere qui ex t̾rx materia
fragilia uasa & sculꝑtilia fingu. Om¬
nes enim insipientes & infelices supra
modũ animȩ suȩ suꝑbi sunt inimici
popłi tui & impꝑantes illi.
m̃ omĩa ydola nationũ estimaue¬

Expanded text:
sit usus iudex est figulus et cum labore vanum deum de eodem fingit luto ille qui paulo ante de terra factus fuerat et post pusillum se ducit unde acceptus est repetitus debitum animae quem habebat sed est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam brevis illi vita est sed concertatur aurificibus et argentariis sed et aerarios imitatur et gloriam praefert quoniam res supervacuas fingit cinis est cor eius or vita ejus: quoniam ignoravit qui se finxit, et qui inspiravit illi animam quae operatur, et qui insufflavit ei spiritum vitalem. Sed et aestimaverunt lusum esse vitam nostram et conversationem vitae conpositam ad lucrum et oportere undecumque etiam ex malo adquirere hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt populi tui et imperantes illi, quoniam omnia idola nationum aestimave
Abbreviated transcription (Latin):
orbis terrarũ: & parentũ magnalia
in quatuor lapidum ordinib erant
sculpta. & magnificentia tua india¬
demate capitis illuis erat scripta. his
autẽ cessit qui ext̾minabat: & hec ex¬
timuit. Erat enim sola temptatio
ie sufficiens: impiis autem usꝙ ip
nouissimũ sine miscłia ira supucnit.
Presciebat enim & futura illoꝵ. qm¬
cum ipsi reuersi eẽnt. ut seducerens.¬

Expanded text:
gnalia in quattuor ordinibus lapidum erant sculpta et magnificentia tua in diademate capitis illius erat scripta haec autem his cessit qui exterminabat et haec extimuit erat enim sola temptatio irae sufficiens impiis autem usque in novissimum sine misericordia ira supervenit praesciebat enim et futura illorum quoniam ipsi cum reversi e
Abbreviated transcription (Latin):
lesura boni hospicii p̃stitisti. Digni
quidẽ illi erant carere luce. & pati car¬
cere tenebrarum. qui inclusos custo¬
Aiebant filios scõs tuos. ꝑquos incipie.¬
bat incorruptũ legis lum̃ scło dari.
Cum cogitarent iustoꝵ occide infan¬
tes & uno exposito filio & liberato in
traductionẽ illoꝵ multitudinẽ filioꝵ
abstulisti. & parĩt illos ꝑdidisti in aq
ualida. Illa cnĩ nox cognita ẽ. apat̾
b nr̃is. ut uere scientes quib iuram̃¬
tis crediderunt animequiores essent.
Suscepta ẽ autẽ apbpło tuo sanitas.
quidem iustoꝵ: iniustoꝵ aũ ext̾mina
icut enĩ lesisti aduertio.¬
sarios nr̃os: sic nos ꝓuocans ma¬
gnificasti. Absconse enim sacͥficabant

Expanded text:
laesura boni hospitii praestitisti digni laesura boni hospitii praestitisti digni quidem illi carere luce et pati carcerem tenebrarum qui inclusos custodiebant filios tuos per quos incipiebat incorruptum legis lumen saeculo dari cum cogitarent iustorum occidere infantes et uno exposito filio et liberato in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti et pariter illos perdidisti in aquam validam illa noxris ut vere scientes quibus iuramentis crediderunt animaequiores essent suscepta est autem a populo tuo sanitas quidem iustorum iniustorum autem exterminatio sicut enim laesisti adversarios sic nos provocans magnificas
Abbreviated transcription (Latin):
bilem sustinebat necessitatẽ. Una enĩ
cathena tenebrarũ: om̃s erant colliga¬
ti. siue sp̃e sibilans. aut inter spissos
ramos auium sonꝰ suauis. aut uis aqͦ
decurrentis nimũ. aut sonꝰ ualid̾ pre¬
cipitarũ petrarũ. aut ludentiũ aNI.¬
malium cursus inuisus. aut mugien¬
tiũ ualida bestiarũ uox aut resonans
de altissimis montib echo: deficiertes
faciebant illos pre timore. Om̃is enim
orbis terrarũ limpido illuminabatur
lumine: & ñ impeditis oꝑib contine¬
batur. Solis autẽ illis suꝑposita erat
grauis nox. imago tenebrarum quȩ
supuentura illis erat. Ipsi ergo sibi e¬
rant grauiores tenebris.
cĩs autẽ tuis maxima erat lux: &
hoꝵ quid̃ uocem audiebant. sed
figuram ñ uidebant. Et quia non &
ppsi ꝑeadem passi erant magnifica¬
bant te. & qui ante lesi erant quia ñ
ledebant᷑ gr̾as agebant tibi. & ut. ẽẽt.
aifferentia te dm̃ petebant. Propt̃
qđ ignis ardentem colũpnam habue¬
runt ducem ignotȩ uię. & solem sine

Expanded text:
bilem sustinebat necessitatem una enim catena tenebrarum omnes erant conligati sive spiritus sibilans aut inter spissos ramos avium sonus suavis aut vis aquae decurrentis nimium aut sonus validus praecipitarum petrarum aut ludentium animalium cursus invisus aut mugientium valida bestiarum vox aut resonans de altissimis montibus echo deficientes faciebat illos prae timore omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non inpeditis operibus continebatur solis autem illis superposita erat gravis nox imago tenebrarum quae superventura illis erat ipsi ergo sibi erant graviores tenebris sanctis autem tuis maxima erat lux et horum quidem vocem audiebant sed figuram non videbant et quia non et ipsi per eadem passi erant magnificabant et qui ante laesi erant quoniam non laedebantur gratias agebant et ut esset differentia donum petebant propter quod igni ardentem columnam ducem habuerunt ignotae viae et solem sine
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Tunc continuo uisus sõmoꝵ ma¬
loꝵ turbauerunt illos. & timores suꝑ¬
uenerunt insꝑati. & alius alibi proie¬
ccus semiuiuus ꝓpter quã morieba¬
tur causam demonstrabat. Uisiones
enim quȩ illos turbauerunt hec p̃¬
monebant: ne inscii quare mala pa¬
tiebantur ꝑuent. Tetigit autẽ tunc¬
& iustos temptatio mortis. & cõmotio
in heremo facta ẽ. multitudinis. sed
non diu ꝑmansit ira tua.
roꝑans enĩ homo sine querela de¬
precari ꝓ popłis. ꝓferens seruitu¬
tis scutum. orationem. & ꝑ incensum
dep̃cationem allegans restititi irȩ. et
finem imposuit necessitati: ostendens
qm̃ tuus. ẽ. famulus. Uictt autẽ tur¬
bas ñ uirtute corporis. nec armatura
potentiȩ. sed uerbo illum qui se ue¬
xabat subiecti. iuram̃ta parentũ et
testamentum cominemorans.

Expanded text:
a. Tunc continuo visus somniorum malorum turbaverunt illos, et timores supervenerunt insperati. Et alius alibi projectus semivivus propter quam moriebatur, causam demonstrabat mortis. Visiones enim, quae illos turbaverunt, haec praemonebant, ne inscii quare mala patiebantur perirent. et justos tentatio mortis, et commotio in eremo facta est multitudinis, sed non diu permansit in ira tua. Properans enim homo sine querela deprecari pro populis, proferens servitutis suae scutum, orationem et per incensum deprecationem allegans, restitit irae, et finem imposuit necessitati, ostendens quoniam tuus est famulus. Vicit autem turbas, non in virtute corporis, nec armaturae potentia, sed verbo illum qui se vexabat subjecit, juramenta parentum, et testamentum commemorans.
Abbreviated transcription (Latin):
mabant deteriora. eẽ. quȩ uidebant᷑.
Et magice appositȩ erant derisus.
& sapientie & głe corruptio cũ contu¬
melia. Illi enim qui ꝓmittebant ti¬
mores & ꝑturbationes se expelłe ab
anima languente: hi cum derisu
plem timore languebant. Nam & si
nichil illos ex monstris ꝑturbabat.
transitu animaliũ & serpentiũ sibi¬
latione cõmoti. & tremebundi ꝑibant
& acrem quẽ nulla ratione quis effu-¬
gere posset. negantes se uidere. Fre¬
quent᷑ enim p̃occupabant. pessima
redarguente conscientia. Cum sit enĩ
timida nequitia: data ẽ. in om̃iũ con
dempnationẽ. Semꝑ enim p̃sumit se¬
ua: conturbata conscientia. Nichil em̃¬

Expanded text:
 esse quae videbantur et magicae artis adpositi erant derisus et sapientiae gloriae correptio cum contumelia illi enim qui promittebant timores turbationes expellere se ab anima languente hi cum derisu pleni timore languebant nam et si nihil illos ex monstris perturbabat transitu animalium et serpentium sibilatione commoti tremebundi peribant et aerem quem nulla ratione quis effugere posset negantes se quenter enim praeoccupant vessima redarguente conscientia, cum sit enim timida nedemnationem , semper enim praesumit saeva conturbata conscientia’; e
Abbreviated transcription (Latin):
tum prestat. Illi autẽ qui inpotentẽ
uere noctem & ab insimis & ab altissi¬
mis inferis suꝑuenientẽ eundẽ somnũ
dormientes: aliquando monstroꝵ exagi¬
tabant᷑ timore. aliquando animȩ defi-¬
ciebant traductione. Subitaneus enĩ
illis & insꝑatus timor suꝑuen̾at. Dem¬
de si quis ex illis decidisset custodiebat᷑
in carcere: sine ferro reclusus. Si enĩ ru

Expanded text:
uebat. Illi autem qui impotentem vere noctem, et ab infimis, et ab altissimis inferis supervenientem, eumdem somnum dormientes, aliquando monstrorum exagitabantur timore, aliquando animae deficiebant traductione: subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat. Deinde si quisquam ex illis decidisset, custodiebatur in carcere, sin
Abbreviated transcription (Latin):
uiis ꝑsecutionem ꝑassi sunt: & ꝑignẽ ẽ.¬
sumpti. Quod enim mirabile erat in
aqua quȩ omĩa extinguit: plus iguis
ualebat. Tindex ẽ. enim orbis iustoꝵ.
Q nodã enim tempore mansuetabatur
ignis ne cõburerentur. quȩ ad ĩpios
missa erant animalia. sed ut ipsi uil.¬
dentes scirent qm̃ dei iudicio patie¬
bantur ꝑsecutionem. & quodã tẽpore
in aqua suꝑ urtutẽ ignis exardesce.¬
bat undiq ut iniquã terrȩ nationem
ext̾imninaret. ꝑro quib angłoꝵ esca nu¬

Expanded text:
viis persecutionem passi et per ignem conviis persecutionem passi et per ignem consummati quod enim mirabile erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ardebat ut iniquae terrae nationem exterminaret pro quibus ang
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. signum habentes salutis ad cõ¬
memorationẽ mandati legis tue. Qui
cnum conu̾sus ẽ. ñ ꝑ hoc qđ udebat sa¬
nabatur: sed ꝑ te om̃ium saluatorem.
In hoc autẽ ostendisti inimicis
locustarũ & muscarũ occidert̃ morsus:
& ñ ẽ. inuenta sanitas animȩ illoꝵ. qͥa
digni erant ab huiꝰ modi ext̾minari.
filios autẽ tuos nec draconum uenena¬
torum uicerunt dentes.
iscdłia enim tua adueniens: sana¬
bat illos. In memoria enim sermo¬
num tuoꝵ examinabant᷑ & saluaban¬
tur: ne in altam incidentes obliuionẽ
ñ possent tuo uti adiutorio. eteñ neꝙ
herba. neq malagina sanauit cos:. sed
tuus dñe sermo qui sanat omĩa.
potestatem: & deducis ad portas mor¬
tis & reducis. Homo autẽ occidit ꝑma¬
erit sp̃c ñ reu̾tetur. nec reuocabit ani-¬
mã quȩ recepta ẽ: sed tuam manũ ef¬
fugere impossibile ẽ.
egantes entn nosse te impii: ꝑ for¬
titudinem brachii tui flagellati
sunt. Nouis aquis & grandinib et plu.¬

Expanded text:
m habentes salutis ad commemorationem mandati legis tuae qui enim conversus est non per hoc quod videbat sanabatur sed per te omnium salvatorem et in hoc autem ostendisti inimicis lucustarum et muscarum occiderunt morsus et non est inventa sanitas animae illorum quia digni erant ab huiusmodi exterminari filios autem tuos nec draconum venenatorum vicerunt dentes misericordia enim tua adveniens sanabat illos in memoria enim sermonum tuorum examinabantur et salvabantur ne in altam incidentes oblivionem non possent tuo uti adiutorio etenim neque herba neque malagma sanavit illos sed tuus Domine sermo qui sanat omnia potestatem et deducis ad portas mortis et reducis homo autem occidit quibit spiritus non revertetur nec revocabit animam quae recepta est sed tuam manum effugere inpossibile est negantes enim nosse te impii per fortitudinem brachii tui flagellati sunt novis aquis et grandinibus et plu
Abbreviated transcription (Latin):
es: patiens & miscđia disponens omĩa
Etem̃ si peccauerunꝰ tui sumꝰ. scientes
magnitudinẽ tuam: & si ñ peccauerimꝰ
scimꝰ qm̃ apud te sumꝰ computati. Nos.¬
se enim te consũmata iusticia ẽ: & sci¬
re iusticiã &e uirtutẽ tuam radix est
immortalitatis.
on enĩ in errorẽ induxit nos homi¬
nũ malȩ artis excogitatio. nec ũ¬
bra picturȩ labor sine fructu esfigies
sculta ꝑuarios colores. cuiꝰ aspectus in

Expanded text:
sponens omnia etenim si peccaverimus tui sumus scientes magnitudinem tuam et si non peccaverimus scimus quoniam apud te sumus conputati nosse enim te consummata iustitia est et scire iustitiam et virtutem tuam radix est inmortalitatis non enim in errorem induxit nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios color
Abbreviated transcription (Latin):
compediti. inclusi sub tectis fugitiui
ꝑpetue ꝓuidentiȩ placuerunt. Et
dum putant se latere in obscuris pec¬
catis: tenebroso obliuionis uelam̃to
diꝑsi sunt: pauentes horrende. & cũ
ãmiratione minia ꝑturbati. Neq
enĩ quȩ continebat illos spelunca
sine timore custodiebat: qm̃ sonitꝰ
descendens ꝑturbabat illos & ꝑsone
tristes illi apparentes pauorem p̃sta¬
bant. Et ignis quid̾ nulla uis pote¬
rat illis lumen prebrre: nec syderũ
limpide flãmȩ illuminare poterant
illam noctem horrendam.

Expanded text:
compediti, inclusi sub tectis, fugitivi compediti, inclusi sub tectis, fugitivi perpetuae providentiae jacuerunt. Et dum putant se latere in obscuris peccatis, tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt, paventes 237 horrende, et cum admiratione nimia perturbatiquae continebat illos spelunca sine timore custodiebat: quoniam sonitus descendens perturbabat illos, et personae tristes illis apparentes pavorem illis praestabant. Et ignis quidem nulla vis poterat illis lumen praebere, nec siderum limpidae flammae illuminare poterant illam noctem horrendam.
Abbreviated transcription (Latin):
reatura enĩ tua tͥ factori deserui¬
ens. excandescit in torm̃tum ad¬
uersus iniustos: & lenior fit ad bene¬
faciendum ꝓ his qui inte confidunt.
Propt̃ hoc & tunc in omĩa tͣnsfigura.¬
ta. om̃ium nutrici gr̃ȩ tuȩ deseruie¬
bat ad uoluntatẽ hoꝵ qui ate deside
rati sunt: ñ scirent filii tui quos di¬
lexisti dñe qm̃ ñ natiuitatis fructꝰ
pascunt homines. sed sermo tiuis hos
qui in te crediderunt conseruat. Qd̃
enim ab igne ñ poterat ext̾minari.
statim ab exiguo solis radio calefac¬
tũ tabescebat: ut notum om̃ib esset
qm̃ oportet p̃uenire solem ad benedi.¬
ctionẽ tuam. & ad ortum lucis te ad¬
orare. Ingrati enim spes tamꝗͣ hiber¬
nalis glacies tabescet: & disꝑiet tamqͣ
aqua suꝑuacua. Magna enim sunt
iudicia tua dñe: & inenarrabilia uer¬
ba tua. Propt̃ hoc: indisciplinatȩ ani¬
mę errauerunt. Dum enĩ ꝑsuasum
habent iniqui posse dñari natioNi
sc̃e: uincłis tenebratũ & longȩ noctis

Expanded text:
reatura, inquit, Factori deserviens extenditur in tormentum adversus injustos, et lenior fit ad benefaciendum his qui in te confidant. Propter quod et tunc in omnia se transfigurans omnium nutrici gratiae tuae deserviebat ad voluntatem horum qui te desiderati sunt ut scirent filii tui quos dilexisti Domine quoniam non nativitatis fructus pascunt homines sed sermo tuus hos qui in te crediderint conservat quod enim ab igni non poterat exterminari statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat ut notum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad benedictionem tuam et ad orientem lucis tibi adorare ingrati enim fides tamquam hibernalis glacies tabescit et disperiet tamquam aqua supervacua magna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia verba tua proptmae erraverunt. Dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctae: vinculis tenebrarum et longae noctis
Abbreviated transcription (Latin):
nem deceło prestitisti illis sine labo¬
re om̃e delectam̃tum in se habentem.
& om̃is saporis suauitem.
ubstantiã enim tuã & dulcedinem
tua quam infilios habes ostenae¬
bas. & deseruiens unĩcuiꝰꝙ uoluntati.
ad quod quisꝙ uolebat conĩtebatur.
Nix autem & glacies sustinebant uĩ
ignis & ñ tabescebant: ut scirent qm̃
fructꝰ mnimicoꝵ ext̾minabat ignis ar

Expanded text:
elo praestitisti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, et omnis saporis suavitatem. Substantia enim tua dulcedinem tuam, quam in filios habes ostendebat; et deserviens uniuscujusque voluntati, ad quod quisque volebat, convertebatur. Nix autem et glacies sustinebant vim ignis, et non tabescebant: ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat i
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta mortuoꝵ allam sibi assũpser̃t
cogitationẽ inscientiȩ. & quos rogan.¬
tes ꝓiecerant. hos tamꝗͣ fugitiuos ꝑ¬
sequebant᷑. Ducebat enim illos ad hc̃
finem digna necessitas: & hoꝵ quȩ ac¬
ciderant cõmemorationẽ admittebãt.
ut quȩ deerant torm̃tis repleret pu-¬
nitio. & popłs quid̃ tuus mirabilit
transiret. Illi autẽ nouã mortem in¬
uenirent. Om̃is enim creatura ad
suũ genꝰ ab inicio resigurabat᷑ deser¬
uiens tuis prȩceptis: ut pueri tui cu¬
stodirent᷑ illesi. Nam nubes castra il¬
loꝵ obumbrabat. & ex aquȩ quȩ ante
erat t̾ra arida apparuit. & in mari
rubro uia sine impedim̃to. & campꝰ
germinans de ꝓfundo nimio: ꝑ quẽ

Expanded text:
sumpserunt cogitationem inscientiae; et quos rogantes projecerant hos tanquam fugitivos persequebantur; ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas; et horum quae acciderant commemorationem amittebant, ut quae deerant tormentis, repleret punitio; et populus quidem tuus mirabiliter transiret, illi autem novam mortem invenirent omnis enim creatura ad suum genus ab initio refigurabatur deserviens tuis praeceptis ut pueri tui custodirentur inlaesi nam nubis castra eorum adumbrabat et ex aqua quae ante erat terra arida apparuit et ex mari Rubro via sine inpedimento et campus germinans de profundo nimio per qu