comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis inditium. U enerabiles enim uirgines quas ibi
repꝑit dõ conseeratas omnes in uitat ad prandi-¬
um. actanta eas deuotione tractasse dicitur: ut
indignum eredet si famulorum uterentur offiti¬
iis nisi ipsa manib suis famulȩ habitu suecinta
cibum apponeret: poeulum porrigeret. aquam
manib infundẽt. & regina orbis ac mat̃ imꝑii
famularum xp̃i se famnulam deputaret.

Expanded text:
animi Regina venerabilis: Virgines quas ibi reperit Deo sacratas, invitasse ad prandium, et tanta eas devotione curasse dicitur, ut indignum crederet, si famulorum uterentur officiis, sed ipsa manibus suis, famulae habitu succincta, cibum apponeret, poculum porrigeret, aquam manibus infunderet, et Regina orbis ac mater imperii, famularum Christi se famulam deputaret.
Abbreviated transcription (Latin):
orauit. Sic itaq mat̾ imꝑatoris quod cupiebat
sum moueret: alios freno equino ꝑmiscuit. et
cautelam imꝑatoris agens. & ueterem ꝓphetiã¬
adimplens. Olim enim zacharias clamauerat¬
crucis. pardem quidem aliquam filio detulit.
Quã constantinus suscipiens & eredens saluari
ciuitatem ubi hec particula seruaretur: in suasta-¬
tua sic̃ fertur inforo constantin posita subt̃ eolum-¬
nam porphiretieam deuote condidit. Reliquam uͦ

Expanded text:
rist. Sic itaque mater imperatoris quod cupiebat submoveret; alios freno equino permiscuit, et cautelam imadimplens. Olim enim Zacharias prcrucis partem quidem aliquam filio distribuit, quam Constantinus suscipiens, et credens salvari civitatem ubi haec particula servaretur, in sua statua, sicut fertur, in foro Constantini posita super columnam porphyreticam, devote condidit. Reliquam vero
Abbreviated transcription (Latin):
Cum eñĩ iam non ꝓcul aponte mi luio castra posuis¬
agit᷑ in occursum. Et ꝓruens urbis romȩ portis. sequi
se reliquum exercitum iubet. Prior. ipse obuiam p̃cu-¬¬
currit armatus. Iusserat autẽ nauibus ad decipulã¬
constan᷑ni compositis fluuium sterni: & suꝑ positis

Expanded text:
us haud procul a ponte Milvio castra posuisagitur in occursum, et proruens urbis Romae sequi se reliquum exercitum jubet, prior ipse praecurrit armatus. Jusserat autem navibus ad decipulam compositis fluvium sterni, et superpositis
Abbreviated transcription (Latin):
ente & in italia seuerum: tunc constantinus in
brittannia patre mortuo ordinatur imꝑator.
quod facere nequiuit. Post hȩȩ autẽ tharso cili-¬
eiȩ mortuus ÷. P orro seuerus rome contra maxe¬
ntium ueniens militum ꝓditione ꝑemptus est.
Alaximinus autem galerius instituens licinium
augustum moritur. Pro inde maxentius romȩ
uelut tirannus habebatur: adultĩa impudent̃
exercens. & earum uiros occidens. Q uẽ constan.¬

Expanded text:
ente, et in Italia Severum, tunc Constente, et in Italia Severum, tunc ConstBritannia patre mortuo ordinatur imperatorlium regno privare, quod facere nequivit. Post haec autem Tarso Ciliciae mortuus est. Porro Severus Romae contra Maxentium veniens, militum proditione peremptus est. Maximinus autem Galerius instituens Licinium Augustum, moritur. Proinde Maxentius Romae velut tyrannus habebatur, adulteria impudenter exercens et earum viros occidens. Quem volen
Abbreviated transcription (Latin):
Rispo & constantino
cesaribus atq consu.¬
Slibus. romane qui-
p̃sidebat. alexandri.¬
nȩ autẽ alexander.
&e ierusolimorum
inacharius. Antio.¬
chiȩ uero quȩ est a¬
pud orientem post romanum nondum quisꝗ
fuerat ordinatus: ꝑsecutionib seilicet ꝓhibentibus.
Hon longo post tempore hi qui nicȩa collacti sunt
cum esset ep̃c uicinȩ beroeȩ eum in antio chiã tra.¬
nstulerunt. T unc gͦ xp̃iani orientales quidẽ usq
ad t̾minos egipti cira libyam commorantes non
p̃sumebant aꝑte inȩcłas conuenire. cum licinius
fauorem quẽ in eos habuerit ꝑmutasset: sed¬
ꝑ occidentẽ helladiei: uel macedones & illirii
licent̃ inreligione durabant: ꝓpt̃ constantinũ
qui princeps erat inhis partib romanorum.
Buc enim uiro alia quidem plurima ꝓuenisse
ꝑcepimus. quib flexus ÷ xp̃ianorum dõgina ue¬
herculius pͥuatam edegissent uitam. & maximi-¬
nus galeris qui cumeis imperauerat tenens
italiam duos cesares fecisset maximinum inori-¬

Expanded text:
rispo et Constantino Caesaribus atque consulibus, Romanae quides praesidebat, Alexandrinae Alexander, et Hierosolymorum Macharius; Antiochiae vero, quae est apud Orontem, post Romanum nondum quisquam fuerat ordinatus, persecutionibus scilicet prohibentibus. Non longo post tempore hi qui Nicaeae collecti erant, esideret, et cum esset episcopus vicinae Beroae, eum in Antiochiam transtulerunt. Tunc ergo Christiani orientales quidem usque ad terminos Aegypti circa Lespiam commorantes, non praesumebant aperte in ecclesias convenire, cum Licinius favorem, quem in eos habueratneque per Occidentem Helladici, vel Macedones, et Illyrici licenter in religione durabant propter Constantinum, qui prinHuic enim viro plura postea provenisse percepimus quibus flexus est Christianorum dogma veHerculius, privatam elegissent vitam, et Maximinus Galerius, qui cum eis imperaverat, tenens Italiam duos Caesares fecisset, Maximinum in Ori
Abbreviated transcription (Latin):
sacris amplificatus ꝓuectibus etiam diẽ beati uiri
sui transitus. ita p̃dix̃ ut subdimus. ante aliquos
namq dies uocans ad se notarium. imꝑat incubieu.¬
Llo supra loctum suum scribere hoc tantum mͦ. sednes¬
cientibus quinto kł. iunias omnibus quid hoc cẽt.
EP ost tamen euis ses discessus: mani festauit de sdo: Neq
enĩ hoc ei dñs sibi familiari animȩ: abscondere ꝑ¬
tulit. Deniq eadẽ die post ꝑ actũ p̃lium beatis mi¬
omnib głificandis. meritis coronandus. raptus co
poreo uineulo. im maculato spu ac beatȩ sper ł fidĩ.
dotib ꝑpetualit uicturus uictor euolauit adglos.

Expanded text:
sacris amplificatus provectibus, etiam diem beati sacris amplificatus provectibus, etiam diem beati sui transitus ita praedixit ut subdimus. Ante aliquos dies nam vocans ad se notarium suum, imperat in cubiculum supra lectum suum scribere hoc tantummodo, sed nescientibus V Kalendas Junias omnibus quid hoc esset; post ejus Sanctus discessus manifestavit de saeculo; nam neque hoc Dominus familiari animae abscondere pertulit. Denique eadem die post peractum praelium Beatus miorificandus meritis, coronandus in porporeo vinculo, immaculato spiritu beatis fidei dotibus perpetualiter victurus, victor evolavit ad coelos,
Abbreviated transcription (Latin):
egerit. tunc pͥmum reliquos excitabat:¬
psallendum fuit constantiam. dũ ue-¬
uistribus sic dimicaret & uinceret. pęne se ipsum
obliuiscens ac domestico tormento suꝑato corpore¬
E dese triumphum in pace factus martir adquuit¬
bat. Nã & se mutantib clericis. sine uicissitudine
Iꝑsc decantandi modulamina non finiebat.
non est egressus ultius psallentium abordine.
donec clarescente iamdie decantatus solemp¬
nit̾ cursus uniuersus consum maiet᷑ ex canone.
Tum uero si domumi regiedertiii. fatigatus etate .ł.
frigoit. aut illata eum diũsorum inquietabat sug¬
gestio aut certe ab ipso itquirebatur ubi p̃bent suf¬
fragium. ut ꝓrsus adiequicm reclinanti uel pau¬
lulum. dequerelis occurrentium a fflictorum uel
pauꝑm. crur pararetur in lectulo. Post ponensque
suas in iurias. ne uidelicet suggerentẽ p̃meret illata
querelas. aut ꝓparte mitigabat dolores cõpaciens.
aut quantum posset ex toto curabat corde sub ueni¬

Expanded text:
egerit, tunc primum reliquos excitaegerit, tunc primum reliquos excitapsallendum fuit constantia, dum vevisceribus dimicaret et vinceret, pene seipsum obliviscens, ut domestico tormento, superato corpore, de se triumphum in pace, factus martyr, acquireret, ut se mutantibus clericis, sine vicissitudine ipse decantandi modulamina non finiret. Cnon est egressus ulterius psallentium ab ordine, donec, clarescente die, decantatus solemniter cursus universus consummaretur ex canone. Cum vero domum regrederetur fatigatus aetate vel frigore, aut illata diversorum inquietabat suggestio, aut ab ipso requirebatur ubi praeberet suffragium: ut etiam ad requiem reclinanti, vel paululum de querelis occurrentium afflictorum vel pauperum, crux pararetur in lectulo; postponens suas injurias, ne suggerentem premeret illata querelas, aut pro parte mitigabat, dolores compatiens, aut quantum posset ex toto curabat corde subveni
Abbreviated transcription (Latin):
dis aliis. se ipsum seruitutis uinculo lib̾are.
ũborum ab ore rotabat᷑. dum
turȩ nasceretur stupor: & fieret incommnune ge¬
neralis compunctio. atq omnino exore dicentis.
erderes quod ũba sco formarentur ab angło: dũ
plusquam homo loqueretur translatus uimentis
excessum. & abrasis uiciorum maculis sinceritate
dogmatis. pectora plebis cogeret diuinis efflagra-¬
re pigmentis.
uiequitans in itinere. semꝑdedõ ali-¬
quid aut ũbo contulit. aut cantauit
sum nudo capite dicens. & si nix aut
int̃ eybi fercula animi pastus alimento. plussa.¬
turaretur conuiua. Hullumq tempus int̾polans.
quo non aut alus ꝓdesset. aut non ipse ꝓficeret:
algores ardore sidĩ p̃dicet. cum fre
pliuis. indefessus intemplo sui pectoris dño decanta¬
nt ud uisu dep̃hendit cum ipse delectulo. sepe etrã
sine caligis ne sentiretur ab aliquo ꝑrexit inoratoriũ.
Qui celebrata uigilia. remeans ad lectultm quasinil

Expanded text:
dis aliis se ipsum servitutis vinculo liberandudis aliis se ipsum servitutis vinculo liberanduverborum ab ore rotabatur, cum turae nasceretur stupor, et fieret in commune generalis compunctio, atque ex ore dicentis crederes ut verba formarentur ab angelo, dum plusquam homo loqueretur translatus in mentis excessu, cum, abrasis maculis, sinceritate dogmatis pectora plebis cogeret divinis effragrare pigmentis? 76. Qui equitans in itinere, semper de Deo aliquid aut verbo contulit, aut cantavit,sum nudo capite dicens, etsi nix aut inter cibi fercula animi pastus alimento plus saturaretur conviva. Nullum tempus interpolans quo non aut aliis prodesset, aut non ipse proficeretalgores ardore fidei praedicet, cum freqplius indefessus in templo sui pectoris domino decantarit vel visu deprehenderit, cum ipse de lectulo frequenter sine caligis ne sentiretur ab aliquo perrexit in oratorio, Qui celebrata vigilia remeans ad lectulum, quasi nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uanta etiam ꝑ illum fuerit redẽp̃¬
tionis effusio:. nullatenus explicabit᷑.
uel loco uel nu mero. Unde
sunt nobis adhuc contigue gs̃ intestimoniũ
non & bugundio dum ad nomen beati concur¬
rerent. undiq lib̾andi iugo seruitii. Cũ uero
aliquatenus quod darct᷑ nichil eet p̃manibus
tristis sedens & anxius. seuerior inuultu. auste¬
rus erat allo quio. Tunc si fortassis ab aliquo in¬
uitatur ad prandium: compellebat conuiuas
& ministros ꝓpͥos ut conferentes parit̃ a gerent
unde uel unum captiuum seruitio lib̾arent. Et
sic aliquantulum sac̃dotis respirabat animus
p̃uidens. solituserat dicere. Gras agamus diuinȩ
clementiȩ. Rani unde fiat redemptio: exoe appro¬
pinquat. Continuo autẽ eius sine ambiguitate
sermo: p̃senti ꝓbabat᷑ effectu. Q uod dũ acciperet
inmanib resoluta mox ruga. froutis. uultu flo¬
rebat senior. gssu ꝑgebat alacrior. linga fluebat io¬
cundior. ut uidelicet crederes hominẽ predimen

Expanded text:
Qaanta etiam fuerit redempQaanta etiam fuerit redemptionis eflfasio, nullatenus explicabitur vel loco vel numero. Unde sunt contiguae gentes in testimonium, o, Burgundio, cum ad nomen beati concurrerent, undique liberandi iugo servitii. Cum vero aliquatenus nihil esset prae manibus, tristis sedens et anxius, severior in vultu, austerus erat alloquio. Tunc si fortassis ab aliquo invitaretur ad prandium, conpellebat convivas aut ministros proprios, ut conferentes pariter, unde vel unum captivum servitio liberarent, et sic aliquantulum sacerdotis respiraret animus praevidens, solitus erat dicere: 'Gratias agamus divinae clementiae, nam, unde fiat redemptio, adpropinquavit' Continuo sine ambiguitate praesentis probabatur effectu. Quod dum accepisset in manibus, resoluta ruga frontis, vultu florebat senior, gressu pergebat alacrior, lingua fluebat iocundior, ut crede
Abbreviated transcription (Latin):
tus ere uinculo. & quasi clauis affixo tenebat᷑
sepe in imici tendebantur insidię
ut aut equus illius lapsũ incurrer&e
geret. aut aqua uallis seuglacies illi ꝑiculum
generaret: mox qui. aut quales. uel qualit̃. to¬
tũ inergumini ase factum: omnẽ eciã consiteba¬
nt᷑ & numerum. Cũ uero pedẽ efferret de domoł.
ȩccła: uideres strages demonum ante tanti ponti
ficis actruim phatores obtutus. Cadebant enim¬
cura sc̃ĩ catuatim uestigia: diũsis modis effusa
Hȩc muta illa clamantia: illa fixa hȩc lubrica. Et
ppria noneffugiebant tormenta. S ad scĩ p̃co¬
nium quanta hȩc laudatio. cum ineffabiliter
multa & stupenda ab eo fierent sub monum̃to.
ecerũ elemosinis
quantũ fuerit ꝓdigus. ex pli¬
cari non poterit: nec sic totius
popłi uox inunum seglutinet.
tantum casula ueltunica quicquid erat residui
nudos pauꝑes uestiebat. ut in ops caleficrit.
largitore algente.

Expanded text:
tus aerio vinculo, et quasi clavis adfixo tenebaturtus aerio vinculo, et quasi clavis adfixo tenebatursancto viro saepe inimici tendebantur insidiae, ut aut equus lapsum incurreret geret aut aqua vallis vel glacies periculum generaret, mox qui aut quanti aut qualiter totum inergumini a se factum omnem confitebantur et numerum. 190 Cum vero pedem efferret de domo vel ecclesia, videres strages daemonum ante tanti ponficis ac triumphatoris obtutum. Cadebant circa sancti catervatim vestigia diversis modis effusa. Haec muta, illa clamantia; illa fixa, haec lubrica. Et pria, non effugiebant tormenta. Sed ad sancti praeconium quanta est haec laudatio, cum ineffabiliter multa et stupenda ab eo fierent sub momento? 74. Caeterum eleemosynis quantum fuerit prodigus, explicari non poterit, nec si totius populi vox in uno se glutinet. una casula vel tunica, quicquid erat residui, nudus pauperem vestiebat, ut inops calefieret, largitorem algentem.
Abbreviated transcription (Latin):
inflationis pustulans habens in brachio: cruci¬
ata dolorib occurrit beato uro. Quę statim pa-¬
ri medicamine tactu scilicet saliuȩ curata: gau¬
ed si exequantur miraculorum sin
na. quia quacunq pontificis secon¬
utit p̃sentia nulla morborum generib defuit
medicina. Et quotquot se obtulerunt languen¬
tiũ uulnera: salutis fudit tot semina. Quȩnam
gͦ pͥma pontificis exequamur uel ultima. cum
utiq ꝑsaliuã oris sui multa curata ulcera. purga¬
ta sint in ergumina: Antequ quã uis occulte ue¬
nisset hostis nequitię: statim tamen se manifesta¬
uit fraudulenta fallatia. Ac de conspecti scĩ uiri
quia clari non poterant. nec eius tolerabant p̃¬
sentiam eiecti. tribili ululatu sua gemebant in¬
cendia. passim ꝑloca uolutati Ex ponebant qͦq
crimina: suspensi ꝑ aera. frequent̃ nec int̾roga¬
ti : confitebant᷑ & nomina. Cum etiam sepe suo
impulsu: currebant ad sc̃m uirum crucianda
bat baculo: illic inerguminus pendebat religa¬

Expanded text:
isius, pustulam habens in brachio, cruciata doloribus, occurrens beato viro, pari medicamine. tactu salivae curata ed si exsequantur miraculorum singna, quia, quocumque pontificis se convertit praesentia, nulla morborum generibus defuit medicina, et quanta se obtulerunt languentium vulnera, salutis fudit tot semina. Nam quae prima pontificis exsequantur vel ultima, cum per salivam oris sui curata fuerint ulcera, purgata sint inergumina? Ante quem quamvis occultae venisset hostis nequitia, statim se manifestavit fraudolenta fallacia, ac de conspectu sancti viri quia celari non poterant nec tolerabant praesentiam , terribili ululatu sua gemebant incendia, passim per loca volitata, exponebant et crimina; suspensis per aera, frequenter nec interrogati confiteban tur et nomina, cum saepe suo inpulsu currebant ad sanctum virum crucianda bat baculo, illic inerguminus pendebat, religa
Abbreviated transcription (Latin):
uio. itinere. consessu: inferioribus cedens qͦ
loquente dispensabat. in quo non pacieba-¬
tur ullam aut uerecundiam ext̃nus. aut
familiaris iniuriã. aut credulus inuidiã.
aut curiosus repulsam. aut suspiciosus ne-¬
quiciam. aut ꝑitus calumpniam: aut in ꝑi-¬
tus infamiam. Simplicitatẽ columbe in
ecclesia suabat: inforo serpentis astutiam.
Bonis prudens. malis cautus: neutris calli¬

Expanded text:
nvivio, itinere, consessu, inferioribus cedit; quoloquente dispensat; in quo non patitur ullam, aut verecundiam externus, aut familiaris injuriam, aut credulus invidiam, aut curiosus repulsam, aut suspiciosus nequitiam: aut peritus calumniam, aut imperitus infamiam. Simplicitatem columbae in ecclesia servat, in foro serpentis astutiam; bonis prudens, malis cautus, neutris calli
Abbreviated transcription (Latin):
tur que noria sunt. si teneantur utilia u
p̃lati sciłꝰ. lubditos diligenter custodim
subditi p̃latis benigne obediant. de uoti
sint senes. laboriosi iuuenes. sit honestis
in habitu. mediocritas in uictu. Inclause
assidui. ad curiam rari. ut non suit au¬
riales sed claustrales. sint intẽti psaitue
non causis. Inclaustro non sit rumor h
lectio. In capitulo: non lites sed confeslio
Inchoro sit  uera simplicitas ergi alta¬
re: reuerentie honestas. Exhis gͥ obser¬
uatione mandatis pendet summa to¬

Expanded text:
tur quae noxia sunt, si teneantur utilia, ut praelati subditos diligenter custodiant, subditi praelatis benigne obediant, devoti sint senes, laboriosi juvenes, sit honestas in habitu, mediocritas in victu, in claustro assidui, ad curiam rari; ut non sint curiales, sed claustrales; sint intenti psalmis, non causis; in claustro non sit rumor, sed lectio; in capitulo non lites, sed confessio; sit in choro severa simplicitas, circa altare reverentiae honestas. Ex his igitur observantiae mandatis pendet summa to
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ lic⁊ albis indutꝰ uestib accedam ad altare.
tñ ꝑuersus oꝑe. ore pollutus. inmũdus cor¬
de. xp̃i corpꝰ meis ñ ꝑtimesco manib tractare
Accedo elatus ad humilem. Iratꝰ: admittẽ. cru¬
uelis ad mscd̾em. et tñ patit᷑ humil: elatum.
mitis: iratum crudelem: misericors. Accedo
accedo cuiꝰ occidi filiũ. ꝑcussi uerbo. occidi ex¬
emplo. Nec tñ ꝑtimesco dñm. Nec uereor
patrẽ. manens inturba fr̃m. tͣbans aliquos.
⁊ ab aliqͦ turbatus: qñq accedo ad pacificũ.
Appropinqͦ ⁊̃ talis ad oscłm pacis: qui pͥus
recõciliatꝰ acced̾e debuissem ad osculum tur¬
plo. bonum ÷ saluatorẽ puerũ portare inma¬
nibus: fructũ salutis hr̃e in oꝑib. Qui eñi
portat puerũ inmanib .i. puritatẽ inoꝑib:
cũ orat exaulitur ut in pace dimittatur.

Expanded text:
ibus indutus accedam ad altare, tamen perversus opere, ore pollutus, immundus corde, Christi corpus meis non pertimesco manibus tractare. Accedo ad humilem elatus, iratus ad mitem, crudelis ad misericordem: et tamen patitur humilis elatum, mitis iratum, crudelem misericors. Accedo accedo, cujus occidi Filium. Percussi verbo, occidi exemplo, nec tamen pertimesco Dominum, nec revereor Patrem. Manens in turba fratrum, turbans aliquos, et ab aliquo turbatus, quandoque accedo ad pacificum. Appropinquo etiam talis ad osculum pacis, qui prius reconciliatus accedere debuissem ad osculum turplo . Bonum est Salvatorem puerum portare in manibus et fructum salutis habere in operibus. Qui enim portat puerum in manibus, id est puritatem in operibus, cum orat exauditur, ut in pace dimittatur.
Abbreviated transcription (Latin):
alii noce dissoluti. qui uocis sue modula¬
ne głiantur. nec tm̃ gaudent de dono gr̃e.
t sint illud id̾ it̾m cantaturi. tanta ÷ leui¬
A uocis. forsitã ⁊ mentis. Cantant forsitan
e placeat populo: mag̃ quam deo. Qui sic
utant. ñ cantant ichoro cũ maria sorore
uoysi. s inpalacio cum herodiade ut pla¬
ut distũbentib uel herodi. Timeo autẽ
esicut delectantur altitudine uocis.
delectentur ⁊̃ altitudine m̃tis. Nemo tñ
altiꝰ cantant eo quã dñs audire consueuit

Expanded text:
alii voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur, nec tantum gaudent de dono gratiasi sint illud idem iterum cantaturi. Tanta est levitas vocis, forsitan et mentis. Cantant forsitan, ut placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exaudire consuevit
Abbreviated transcription (Latin):
Tria sunt aũ sacrificii genera. uñ dñci
dis. terciũ mortificate carnis. Oportet gͦ
p̃cedere sacrificiũ humilitatis in mente.
afflictionis incarne. ut ħatur deuotio in
Uuñici corporis consecratione uel oratione. Siẽ¬

Expanded text:
Tria sunt autem sacrificii genera. Unum Dominici dis, tertium mortificatae carnis. Oportet igitur praecedere sacrificium humilitatis in mente, afflictionis in carne, ut habeatur devotio in Dominici corporis consecratione. Cum obtulisse
Abbreviated transcription (Latin):
Est aũ laqueus infune: dulcedo temporał
in consuetudine. Circunidatio funis: in pedi¬
menta sunt carnis. dulcedine gͥ decipim᷑.
passer erepta est. de laqueo uenantium.
Laqueus contritꝰ ÷ ⁊ nos liberati sumus.¬

Expanded text:
Est autem laqueus in fune, dulcedo temporalis Est autem laqueus in fune, dulcedo temporalis in consuetudine: circumdatio funis impedimenta sunt carnis. Dulcedine igitur temporpasser erepta est de laqueo venantium; laqueus contritus est, et nos liberati sumus
Abbreviated transcription (Latin):
labor ⁊ occium interrioris hominis ÷
labor ⁊ occium exterioris. Labor interio
ris: labor scientie. Labor ext̾ioris: exer
scientia exercicii. ⁊ doctrine. Inpũicia:
discat. qui didicit iniuuente adusum du
cat. quod adusum ducit. In senio doceat.
obstinatio senis. qui morti ꝑxims mortis
aduentum non abhorret. qui quasi ad osti¬
uite p̃sentis attendit egressum. nec ingres
mortis: ⁊ credere non uult eis. Tres sunt
tus. Casus: dubia. Infirmitas: grauia. Senec¬
tus: certa nutiat. Casus morten nõciat
latentem. Infirmitas: apparentem. senectus.
p̃sentem. Ex in c̃titudine mortis: timor. Exiu¬
firmitate grauitatis dolor. Ex c̃titucline se¬
nectutis. non obstinatio s humilitas. ⁊ affu¬
triplex funicłs ÷ praue consuetudinis usus
qui extribus conficitur. qñ meditatio ser¬
complicatur. dum eñi apũicia inmente se¬
nis ꝑ cogitationẽ semitam fecerit uolump¬
tas. insermone uanitas. in oꝑe ꝑuersitas:
quid alid̾ agitur. nisi quod inconsuetudi¬

Expanded text:
labor et otium interioris hominis, est labor et otium exterioris. Labor interioris hominis labor scientiae, labor exterioris exerciet exercitii, atque doctrinae. In pueritia est discat; qui didicit, in juvencat; quod ad usum duxit, in senio doceat. Senex vero qui morti proximus, mortis adventum non abhorret nec formidat; qui quasi ad ostivitae praesentis attendit egressum, nec ingressmortis, et credere non vult eis. Tres sunt tus. Casus dubia, infirmitas gravia, senectus certa nuntiat. Casus mortem nuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesentem. Ex incertitudine mortis, timor; ex infirmitatis gravitate, dolor; ex certitudine senectutis, non obstinatio, sed humilitas et affliTriplex funiculus pravae consuetudinis est usus, qui ex tribus conficitur, quando meditatio sercomplicatur. Dum enim a pueritia in mente senis per cogitationem semitam fecerit voluptas, in sermone vanitas, in opere perversitas, quid aliud agitur, nisi quod in consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
uroris. m̃di. diablĩ. ⁊ dei. Audiam gͥ qͥd
loquatur in me dñs ds̃. Numquid loqͣ¬
tur diabolus. Nũquid loquatur caro
uel m̃dus. Uox uroris: nox carnis. Uor
autẽ carnis uoluptas. uox mũdi: uani¬
tas. uor diaboli iniquitas: uox dei bo¬
nitas. uoci gͥ uxoris obediunt: qui car-
unt. Est aũ uox creatoris adsubditos
dep̃latis dicens. Que dict̃ facite. que aũ
faciunt facere nolite. Ut per uersis obe¬
diatis p̃latis innuit. qui etiã male oꝑan-¬
bos se ipsos esse testantur quip̃latis licet
peruersis non obediunt. ⁊ eos non uene¬
rantur. Nec bonis tñ obediatis in malũ:
nͨ ꝑuersis contra dicatis ibonũ. ¶Et¬

Expanded text:
oris, mundi, diaboli et Dei. Audiam igitur quid loquatur in me Dominus Deus , non quid loquatur diabolus, non quid loquatur caro, aut mundus. Vox uxoris, vox carnis; vox autem carnis, voluptas; vox mundi, vanitas; vox diaboli, iniquitas; vox Dei, bonitas. Voci uxoris obediunt, qui carni. Est autem vox Creatoris ad subjectos de praelatis dicens: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Ut perversis obedias praelatis innuit, qui etiam male operanbos seipsos esse testantur, qui praelatis licet perversis non obediunt, et eos non venerantur. Nec bonis tamen obedias in malo, nec perversis contradicas in bono.
Abbreviated transcription (Latin):
qui suꝑ gressi iꝰ fasq cõẽ: summã beatitudi¬
nẽ existimant sũmam potestatem. Hoc
ipso satis miseriores. quod parum intelli¬
gunt inquietissimo se subiacere seruicio.
Nam sicut hominibus dũr: ita dñis uicia¬

Expanded text:
qui supergressi ius fasque commune summam beatitudinem existimant summam potestatem, hoc ipso satis miseriores, quod parum intellegunt inquietissimo se subiacere famula-tui. nam sicut hominibus reges, ita regibus d
Abbreviated transcription (Latin):
lari. licentia loquendi que aꝑitur ⁊ clan¬
uitur. cum datur aut negatur. Per hoc
ostium sepe introeunt: qui ostium meis
frangunt: fascinacio eñi nugatitatis sed¬
tria scłis. medicos. loca. remedia. hec
tria designantur. ꝑsꝰ maritanũ. ꝑ stabili
ꝑuinum ⁊ oleum. Medici sunt p̃lati lo¬
ca: captła. modi penitentie: remedia.
Attende gͥ insamaritano p̃latum. Inbi¬
bulo: capitulum. in infusione uini ⁊olas
onis. In hoc capitulo ÷ ⁊ piscina conpĩt¬
tionis in qua sanatꝰ ÷ infirmus pot
mocionẽ uere confessionis. nec tũ saua¬
tur nisi unꝰ. nisi em̃ ad sit unitas oe
sanitas. Qui gͥ amant littẽ: destu¬
unt unitatẽ. In tołabilis gͥ hec abula
ut littiges uͥ te ipsum accusare debs
Ut ibi augeatur culpa uͥ deleri pots

Expanded text:
lari licentia loquendi, quae aperitur, aut clauditur, cum datur aut negatur. Per hoc ostium saepe introeunt, qui ostium mentis frangunt, fascinatio enim nugacitatis sedtria, scilicet medicos, loca, remedia. Haec tria designantur per Samaritanum, per stabulum, per vinum et oleum. Medici sunt praelati; loca, capitula; modi poenitentiae, remedia. Attende igitur in Samaritano praelatum; in stabulo capitulum, in infusione vini et olecorreptionis. In hoc capitulo est etiam piscina compunctionis, in qua sanatus est infirmus post commotionem verae confessionis. Nec tamen sanatur nisi unus. Nisi enim adsit unitas, deest sanitas. Qui igitur amant litem, destruunt unitatem. Intolerabilis igitur haec abusio, ut ibi litiges, ubi te ipsum accusare debes; ut ibi augeatur culpa, ubi deleri potest;
Abbreviated transcription (Latin):
acc̾ationes eorũ pati nolo. sũ dicil fo is
ip̃o deceriores: det̾ior factꝰ es Et quis
contempnis magistrũ: an nescis ⁊p̃m sa
pilato iuclicatunt᷑ An nescis regẽ celia
militib interra flagellatum: Tult
gam renius: Flagellari ñ erubuit or
populo. ⁊ tu dedignaris spoliari oea

Expanded text:
accusationes eorum pati nolo. Cum dicis fratres teipso deteriores, deterior factus es. Quare contemnis magistrum? An nescis Christum coram Pilato judicatum? An nescis regem coeli a militibus in terra flagellatum? Tulitvirgam renuis? Flagellari non erubuit coram populo, et tu dedignaris spoliari coram
Abbreviated transcription (Latin):
occultus. uenit in cõp̃hensibilis. Uenit
ut tangat te. non ut uideatur ate. ueñ
ut adm oneat ce. non ut comprehen¬
datur a te. ueñ non ut totum infundat
sc s ut gustandum p̃beat se. non ut
impleat desideriũ. s ut trahat affectũ.
Primicias quasdam porrigit sue dilectio¬
nis. non plenitudinem exhibet ꝑfecte sa
uulcis sit agnoscas: se tibi ad gustandũ
prebet. Simul etiam interim de absẽtia

Expanded text:
occultus, venit incomprehensibilis. Venit occultus, venit incomprehensibilis. Venit ut tangat te, non ut videatur a te; venit ut admoneat te, non ut comprehendatur a te; venit non ut totum infundat se, sed ut gustandum praebeat se; non ut impleat desiderium, sed ut trahat affectum; primitias quasdam porrigit suae dilectionis, non plenitudinem exhibet perfectae utquam dulcis sit agnoscas se tibi ad gustandum praebet. Simul etiam interim de absentia
Abbreviated transcription (Latin):
singulorũ. Quid est queso illud dulce qđ
ineiꝰ recordatione aliqñ me tangere so¬
iet. ⁊ tam uehementer atq suauiter
afficere. ut iam totus quodam modo ame¬
met ipso alienari ⁊ nescio quo abstrahi in¬
cipiam: Subito eñi in nouor ⁊ totus inmu¬
tor ⁊ bene michi esse incipit ultra quam
dr̃e sufficiam. Exhilaratur consci ͫ ꝰ in
obliuionẽ uenit omniũ p̃teritoꝵ dolo-¬
rum miseria. Exultat animꝰ. clarescit in-¬
tellectus. cor illuminatur. desideria iocũ¬
xu laboro. Luctatur quodam modo de¬
lectabiliter aninus nerecedat ab eo qd̵
amplecti desiderat. Et quasi iillo om¬
nium desiderͥorum finem inuenerit:
summe ⁊ ieffabiliter exultat nicħ am-¬
plius querens nicħ ultra appetens sẽꝑ
sic esse uolens. Nunquid ille ÷ dilectus
meus: Queso dic michi ut sciã si ille ÷
ut si denuo ad me uenerit: obsecro eũ
ne recedat. s semꝑ mecum maneat. Ue
re ille est angłs ait dilectus tuus. qui
uisitauit te. s ueninuisibilis. uenit

Expanded text:
so, quid est illud dulce, quod in ejus recordatione aliquando me tangere solet, et tam vehementer atque suaviter afficere, ut jam tota quodammodo a memetipsa abalienari, et nescio quo abstrahi incipiam. Subito enim innovor et tota immutor, et bene mihi esse incipit ultra quam dicere sufficiam. Exhilaratur conscientia, in oblivionem venit omnis praeteritorum dolorum miseria, exsultat animus, clarescit intellectus, cor illuminatur, desideria jucunerdere toto adnisu laboro. Luctatur quodammodo delectabiliter animus, ne recedat ab eo, quod semper amplecti desiderat, et quasi in illo omnium desideriorum finem invenerit summe et ineffabiliter exsultat, nihil amplius quaerens, nihil ultra appetens, semper sic esse volens. Nunquid ille est dilectus meus? Quaeso, dic mihi, ut sciam an ille est, ut si denuo ad me venerit, obsecrem eum ne recedat, sed semper permaneat. HOMO. Vere ille est dilectus tuus qui visitat te, sed venit invisibilis, venit
Abbreviated transcription (Latin):
uel concupiscentiam ad uoluptatem distra-
possunt: nisi negligentia prelatorum p̃pe¬
uiantur. Si esu capud languidum fu̾it. cet̾a
⁊ discipuli magistrũ. Tria aut̃ sunt capi¬
ta scilicet animalis. congregationis.⁊ men¬
tis. Insingulis capibus siquedẽaures sunt
⁊ occłi. Hẽc eñi p̃latus occulos: quoslibet
fr̃s discretos qui quod insubiectis uiclent
renuntient. Ht̃ i ratio mentis occulos acti¬
uum scilicet ⁊ contemplatiuum. O portet

Expanded text:
a, , nisi negligentia praelatorum praepediantur. Si enim caput languidum fuerit, caeteet discipuli magistrum. Tria sunt autem capita, scilicet corporis, congregationis et mentis. In singulis siquidem capitibus aures sunt et oculi, habet enim praelatus oculos, quoslibet fratres discretos, qui quod in subjectis vident, renuntiant. Habet et ratio mentis oculos, actuum scilicet et contemplationum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit extumore suꝑbie. hec autẽ est
langor anime. Qui eñi oꝑari nec uult ⁊
potest: uiuit s languet. Uiuit potestate:
languet uoluntate. hoc morbo pͥmus hõ.
languet qui cum uiuert pocestate ⁊
sanus esset uoluntate: bestiis terre prepo¬
situs fuit. ꝑ inobedientie uͦ culpam suppo¬
situs nũc ⁊̃ muscis ⁊ culicib.¬

Expanded text:
 est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestate, sed languet voluntate. Hoc morbo primus homo languit, qui cum viveret potestate, et sanus esset voluntate, bestiis terrae praepositus fuit, per inobedientiae vero culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quod agitur. noĩe ⁊ locum in quo quis
dientiam. defacto conpleuit eam. deloco.¬
cum dr̃. apud illam moratur obedientiã.¬
Locass uero aliqñ placet: aliqñ displic ⁊.
Placet quibusdam: non qr habundet
⁊ fabulis. placet: quia solus cuncta possi¬
det. ⁊ sic fit ut uocetur obedientia ꝑ
esse queant. Multis aũ modis: hec obe¬
dientia queri solet scilicet aurilio. con¬
silio. ingenio. Aurilio uidelit: parentũ
ingenio. h ec aũ obedientia que alicui
conceditur parẽtum uel potentiũ eracti¬
one. seu fr̃m seductoria exhortone. uel ⁊
boni oꝑis simulatoria ostensione: obedi¬
entie nomen habet. sed re caret. Ad hãc
⁊ obedientiam aliis modis ꝑuenerunt:
one muneris obtineatur. Sic ad huc si¬
clesia: moratur ⁊ saphira cũ anania. Per
petrum boni p̃lati: ꝑ simonen. anariã.
⁊ saphiram. mali subditi designantur.
uoluit emere simon grãmisti obedientiã.
Ananias ⁊ saphira absconderunt partem
ciis in conbt̃ acquirende pecunie. ⁊ dissi-

Expanded text:
 quod agitur, nominet locum in quo quis dientiam; de facto, complevit eam; de loco, apud illam moratur obedientiaLocus vero aliquando placet, aliquando displicet. Placet quibusdam, non quia abundet  fabulis. Placet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cuesse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet pari. Haec autem obedientia, quae conceditur alicui, parentum exactione, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur,n potest, promissione muneris obtineatur. Sic adhuc cuclesia, et Saphira cum Anania ; per Petrum boni praelati; per Simonem, Ananiam et Saphiram mali subjecti designantur. Voluit emere Simon gratiam, isti obedientiam. Ananias et Saphira absconderunt partem tii incumbunt acquirendae pecuniae. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
marime abusiones claustri. quibus to¬
sunt prelatus negligens. discipulus in-¬
obediens. Iuuenis ociosus. senex obstina¬
tus. monacus curialis. monacus causi ditꝰ.
habitus preciosus. cibus exquisitus. ru-¬
mor in claustro. lis incapitulo. dissolutio
inchoro. deniq irreuerentia iuxta alta-¬

Expanded text:
m sunt abusiones claustri, quibus tost, praelatus negligens, discipulus inobediens, juvenis otiosus, senex obstinatus, monachus curialis, monachus causidicus, habitus pretiosus, cibus exquisitus, rumor in claustro, lis in capitulo, dissolutio in choro, irreverentia juxta alta
Abbreviated transcription (Latin):
consueuit corruptis integritatẽ redde-¬
re. ⁊ integris castitatẽ conseruare. Semꝑ¬
autẽ cogita qͣntam tecũ miscdiã fecerit.
⁊ in hoc ꝑpẽde quantũ ab ipso diligeris
quod eiꝰ beneficium nũqͣm tibi defuisse

Expanded text:
consuevit corruptis integritatem reddere, et integris castitatem servare. Semper cogita quantam tecum misericordiam fecit: et in hoc perpende quantum ab ipso diligeris, quod ejus beneficium nunquam tibi defuisse
Abbreviated transcription (Latin):
sue celeberrimã disciplinã ⁊̃ ꝓcul positoꝵ
petebat abitus. ⁊ sicut decet bonarũ parciũ
uiros benignitate respõsi supplicum uere¬
morũ dotibus preditus. ut quociens inbo¬
ni cuiꝰq ascisc̾etur amicitias ñ amplius ꝯ-¬
sequeretur beneficii ipsũ quam tribueret
captans omniũ s bonorũ. non indiscreta
familiaritate uilescens. s examinata soda
uota quod cõmoda. in aduersis constans.
indubiis fidus. inꝓsꝑis modestus. in habi¬
tu simplet. insermone comunis. in contu¬

Expanded text:
e celeberrimam disciplinam etiam procul positorum petat ambitus, sicut decet bonarum partium viros, benignitate responsi proci supplicis veremorum dotibus praeditus ut, quotiens in boni cuiusque adscitur amicitias, non amplius consequatur beneficii ipse quam tribuatcaptat omnium sed bonorum, non indiscreta familiaritate vilescens sed examinata sodalvota quam commoda; in adversis constans in dubiis fidus in prosperis modestus, in habitu simplex in sermone communis, in contu
Abbreviated transcription (Latin):
tum debes diligere. alios coetaneos tuos
intenebris ignorantie reliquit: ⁊ tibip̃-
sincerius credere inse. ardentius sequi se.
Tibi dedit sensum capacẽ. intellectum faci-¬
lem: memoriam te nacem. Lingam de sertã.
sermonem gratum. doctrinã suadibilem.
efficatiam inoꝑe. gr̃am inconuersatione.
Prouectum instudiis. effectum inceptis.
solam̃ in aduersis. cautelam in ꝓsꝑis.⁊ quo-¬

Expanded text:
ta intelligam. Alios coaetaneos meos in tenebris ignorantiae dereliquisti, et mihi prae sincerius credere in te, ardentius sequi te. Tu dedisti mihi sensum capacem, intellectum facilem, memoriam tenacem, linguam disertam, sermonem gratum, doctrinam suasibilem, efficaciam in opere, gratiam in conversatione, provectum in studiis, effectum in coeptis, solamen in adversis, cautelam in prosperis, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
foris decorauit: intus sapientia illus¬
trauit. Sensus dans quasi exte riorem or-¬
natũ. sapientia uelut interiorm habitũ.
Sensus quasi genimas quasdam fulgen¬
tes appendentes exterius. sapientia quasi
quadam pulcritudine faciẽ uultus tuia
decorans intus. Ecceornatus omnẽ gem-¬
marum uincit. pulcritudinẽ: ecce faci¬
es tua omniũ formarũ suꝑat decorem.
Talem omnio decebat qui ad celestis re¬
gis palatium introducendus erat. Fre¬
gione considera qui tam excelsus apparu-¬
it c̃ te conderet quantũ humiliari dig¬
natus÷ c̃ te repararet. Illic tam sublimis:
hic tam humilis. non tñ hic ꝗͣto illic
minus amabilis. qr nec hic quod illic mi¬
nus ad mirabilis. Illic potenter tibi mag¬
na contulit: hic misericorditer pro te di¬
ra sustinuit. Ut eñi te releuaret illuc
uñ decidas: descendere dignatus: huc
uͥ iacebas. ⁊ ut tibi iuste redderetur quoo
ꝑdideras. dignatus ÷ pie pati quod tolera¬
bas. descendit ergo. suscepit. sustinuit.

Expanded text:
foris decoravit, intus sapientia illustravit. Sensus dans quasi exteriorem, sapientiam quasi interiorem habitum. Sensus quasi quasdam gemmas fulgentes appendens exterius, sapientiam quasi naturali pulchritudine faciem vultus tui decorans intus. Ecce ornatus tuus, omnium gemmarum vincit pulchritudinem, ecce facies tua omnium formarum superat decorem. Talem omnino esse decebat, quae ad coelestis regis thalamum introducenda fuerat. onsus tuus qui tam excelsus apparuit cum te conderet humiliari dignatus est cum te repararet. Illic tam sublimis, hic tam humilis, non tamen hic quam illic minus amabilis, quia nec hic quam illic minus admirabilis. Illic potenter magna tibi contulit, hic misericorditer pro te dira sustinuit. Ut enim te relevaret illuc unde cecideras, ipse descendere dignatus est huc ubi jacebas, et ut tibi juste redderetur quod perdideras, ipse dignatus est pie pati quod tolerabas. Descendit ergo, suscepit, sustinuit,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes inip̃o nr̃e orationis sacͥficio
qñq se ingerunt. ⁊ qd̾ innobis deo inmo¬
lamꝰ hoc raꝑe uel conmatulare uolũt. S
abraham abigente: diffugiunt uolucres.
quia manꝰ sc̃e disc̾tionis intus fugat inmũ¬
uanitatis: inquietat ⁊ maculat sacrificium
humilitati᷑: cordis. musca curiositatis: sacri¬
ficium orationis. musca uoluptatis: sacrifi
alii in seculo: qui non diuotione sed am

Expanded text:
ae in ipso nostrae orationis sacrificio quandoque se ingerunt, et quod in nobis Deo immolamus, hoc rapere, vel commaculare volunt. Sed Abraham abigente diffugiunt volucres, quia manus sanctae discretionis intus fugat immunvanitatis inquietat, et maculat sacrificium humiliati cordis; musca curiositatis, sacrificium orationis; musca voluptatis sacrificialii in saeculo, qui non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
batur irridendus. aliquãtulũ doctus: ꝓpt̃
sciam clamabatur inflatus. Qui seuerus eẽt
tanquam crudelis horreretur. Indulgẽs:
facilitate culpabatur. Simplex: despicieba-¬
tur ut brutus. Ac̃: uitabatur ut callidus.
Diligens: suꝑsticiosus dec̾nebatur. siemis¬
Qui prandendo pasceret. eclacitatis inpete
tidiebãt. Rigidos: ab austeritate non hẽbãt
caros. blandi: ap̃ tales cõmunione uilesce-¬
Tales inofficio segnes. in obloquendo celes
intractatib ociosi. sedicionibus occupati.
caritate infirmi infactione robusti. inem¬
ulationẽ. obseruatione stabiles. insũ arũ

Expanded text:
itur irridendus; si aliquatenus doctum, propter scientiam clamatur inflatus; si severum, tamquam crudelis horretur; si indulgentem, facilitate cuspatur; si simplicem, despicitur ut brutus; si acrem, vitatur ut callidus; si diligentem, superstitiosus decernitur; si remisqui prandendo pascat, edacitatis impetitur: tidiunt; rigidos ob austeritatem non habent caros: blandi apud eos communione vilescando segnes in obloquendo celeres, in tractatibus otiosi in seditionibus occupati, in caritate infirmi in factione robusti, in aemulationum conservatione stabiles in sententiarum
Abbreviated transcription (Latin):
bundabat. anuni sale cum consuleretur.
melle cũ consule ret. Sũma eñi illi cura
uelitteris s maxime religiosis. in quibus
magis eum occupabat medulla sensuũ
quod suꝑficies uerborũ. Tota illi actionũ
esset ius malis morib ut innocentiam ml¬
citudisus deuenustent scelera paucoꝵ cũ
tã ediu̾so bonorum raritas flagicia mul-¬
torum uirtutibus cõmunicatis nequeat
tabatur: eduliis ac quiescebat. Illis adhe-¬
rebat ꝓpt̃ consuetudinẽ crucis: istis flecte¬
batur ꝓpt̾ gͣnũ caritatis. Summo utrũq
moderamine. que ꝯprimebat quociens pͣn-¬
uere statueret. gulam: quociens abstinere:

Expanded text:
bundat animi sale cum consulitur, melle cum consulit. Summa homini cura de litteris, sed maxime religiosis, in quibus eum magis occupat medulla sensuum, quam spuma verborum. Tota illi actionum suarum vis malis moribus, ut innocentiam multitudinis devenustent scelera paucorum, cum tamen e diverso bonorum raritas flagitia multorum virtutibus communicatis nequeat tatur, edulibus 1 adquiescit; illis adhaeret propter consuetudinem crucis, istis flectitur propter gratiam caritatis: summo utrumque moderamine, quia comprimit, quotiens prandere statuit, gulam, quotiens abstinere,
Abbreviated transcription (Latin):
quencdi. Aꝑitur itaq ostium inclaustro
hora constituta lectioni. incapitulo: con¬
fessioni. Incccłia: orationi. Clauditur nã¬
que in claustro confabulationi. in capitu¬
lo excusationi. Ineccłia nane modula¬
cioni hoc ostium clauditur sepuis fr̃i¬
hus nouit̃ conuersis. tepidis ⁊ ꝑuersis.
Aꝑitur tñ eisdem qñq ꝓpter necessitatem
corporis. uel ad doctrinam ordinis: seu ad
edificionẽ mentis. Potest hoc ostiun appel

Expanded text:
tacendi. Aperitur itaque ostium in claustro tacendi. Aperitur itaque ostium in claustro hora constituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clauditur iterum in claustro confabulationi, in capitulo excusationi, in ecclesia vanae modulationi. Hoc ostium clauditur saepius fratribus noviter conversis, tepidis et perversis. Aperitur tamen eisdem propter necessitatem operis, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedificationem mentis. Potest hoc ostium appel
Abbreviated transcription (Latin):
de te pauit sterilem que non parit. pau
Due bene non fecit. Sterilis que non pa¬
sponso ÷ uiduata celesti. Cui benȩ non
facit. qui inutilis caruis desideris deser-¬
uit. ⁊ anime curam inexcolendis uirtu¬
affluentiam ciborum: comitari soleat
inundatio uerborum. Norunt ⁊̃ multi
quod saturitatẽ uentris consequatur
leuitas oꝑis ⁊ uanitas mentis. Scptũ ÷
eñi sedit populus manducare ⁊ bibere
⁊urrererunt ludere. Lidere inquit. ã
legere. Sunt em̃ qui post delicati cibi
diuersa fercula cum in claustro sedeant.
non lectioni ⁊ silentio. s rumoribus ⁊ cu¬
riositati uacant. qui locum ⁊ tempus
loquendi ⁊ tacendi nusqͣm ⁊ nũquam ser¬
uant. s in stabiles ⁊ ociosi. nũc hos. nus
illos ad colloquium ꝓuocant. pone inqͥt
non murum. si eñ murus poneretur.
licentia omnino negaretur. s ostium po¬
nitur. quod tempore Nloco clauditur ⁊
aꝑpitur. Est tempus ⁊ locus tacendi ⁊lo

Expanded text:
de te: Parit sterilem, quae non parit, et de te: Parit sterilem, quae non parit, et viduae bene non fecit . Sterilis quae non pasponso viduata est coelesti. Cui bene non facit, qui inutilis carnis concupiscentiis deservit, et animae curam in excolendis virtuaffluentiam ciborum comitari solet inundatio verborum. Norunt etiam multi quod saturitatem ventris sequitur levitas operis, et vanitas mentis. Scriptum est enim: Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Ludere, inquit, non legere. Sunt enim quidam qui, post delicati cibi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc illos ad colloquium vocant. Pone, inquinon murum. Si enim murus poneretur, loquendi licentia omnino negari videretur. Sed ostium ponitur, quod tempore et loco clauditur et aperitur. Est tempus et locus loquendi et
Abbreviated transcription (Latin):
cessitas nature. ꝓhibet tñ quod appetit
suꝑfluitas gule. Causari ⁊ eñi solent quidã
scłares qd̵ tot diuersis ⁊ tam delicatis
utantur cibis. quod tam magno labore
cibus conficitur ⁊ tam cito glutitur. Nec
mitꝰ forsam causari debent quidam religi¬
osi: quia delicatiores possunt appellari.
Qui eñi cibos delicatiores querunt: delica¬
lentis. sodomitas insaturitate panis. putas¬
ne sũ ꝑicło esse. tot carniũ ferculis. tot pis¬
cium gũib. tot frixurarum diuersitatib
delectari: Nonne sic differt palatium a
refectorio. sic̃ egiptus a deserto᷑ Si gͥ iide¬
serto sumꝰ. mirandum non : si ad ollas car¬
nium suspiramꝰ. Ollas carnium suspirat:
quẽ carnis desideriũ temptat. Isti aũ
qͣr suspirent. qui ollas carnium semꝑ ha¬
bent: Ad huc esce inquid corũ erant in
ore ipsorum. ⁊ ira dei ascendit suꝑ cos.
lio. ut delicatius in ecclesia quam indo¬
mo ꝓpͥa uixisse conuincaris. ⁊ dicatur

Expanded text:
cessitas naturae, prohibet tamen quod appetit cessitas naturae, prohibet tamen quod appetit superfluitas gulae. Causari etenim solent quidam saeculares, quod tam diversis et tam delicatis utuntur cibis, quod tam magno labore cibus conficitur, et tam cito deglutitur. Nec minus forsitan causari debent quidam religiosi, qui delicatiores possunt appellari. Qui enim delicatiora quaerunt, delicalentis , Sodomitas in saturitate panis , putasne sine periculo esse tot carnium ferculis, tot piscium generibus, tot frixurarum diversitatibus delectari? Nonne sic differt palatium a refectorio, sicut Aegyptus a deserto? Si igitur in deserto sumus, mirandumne est si ollas carnium suspiramus? Ollas carnium suspirat, quem carnis desiderium tentat. Isti autem quare suspirent, qui ollas carnium semper habent? Adhuc escae inquit eorum erant in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos . sio, ut delicatius in ecclesia quam in domo propria vixisse convincaris, et dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
cieta conciliorum non secreta misterioꝵ
oniugia copulant illicita. Licita qñq
issolut. Quorũ non nouerunt patres:
tiuos nominant. consanguinitatis or¬
nẽ narrant. Hũc de illo descendisse af¬
mant. de inc tis iudicant. testantur
piss ame quod ignorant. Si uero aliquo¬
ns ilieta conubia coniungũt. ꝯmunẽ
utilitatẽ pretendunt. ecclesiarũ qui etem
promitunt. pacẽ populi. patrie salutem.
¶Inuiuendo ⁊̃ docet apłs. qualis esse debe¬
at religionis habitus. Ait eñi. nõ in ueste
p̃ciosa. Qui molliciei mulierũ preciosiorẽ
uestem negat. putas ne monacho p̃ciosio¬
rem habitum concedat: Plus amat sp̃osus
sponse castitatẽ quam p̃ciosam uestẽ. Plus
simplicitatẽ quam tortũ cͥ nẽ. Si in mortał
sponsus plus amat interiorẽ habitum quã
nitatẽ. Molles mollia querunt. elati p̃ci¬
re puto. ut sit diuersitas inter indum̃¬
tum palacii ⁊ monasterii. Qui eñi mollib
induuntur: inlomibis regũ sunt.

Expanded text:
decreta conciliorum, non secreta mysteriorudecreta conciliorum, non secreta mysterioruConjugia copulant illicita, licita quandoque dissolvunt, quorum non noverunt patres, atavos nominant, consanguinitatis ordinem narrant, hunc ex illo descendisse confirmant, de incertis judicant, testantur saepissime quod ignorant. Si vero aliquotres illicita connubia conjungunt, communem utilitatem praetendunt, Ecclesiarum quietem promittunt, pacem populi, patriae salutem.In vivendo docet Apostolus qualis esse debeat religionis habitus, ait enim: Non in veste pretiosa . Qui mollitiei mulierum pretiosam vestem negat, putasne monacho pretiosiorem habitum concedat? Plus amat sponsus sponsae castitatem quam pretiosam vestem, plus simplicitatem quam tortum crinem. Sic immortalis sponsus plus amat interiorem habitum quam em. Molles mollia quaerunt, elati pretindum puto, ut sit diversitas inter indumentum palatii et monachi. » Qui enim mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt