comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uos secundum carnem
iucdicatis. ego non iu¬
dico quemquam. Ptu¬
lit iniustum iuditiũ.
ut ageret iustum. Sed
in eo quem pertulit
iniustum. misericordie
fuit. Detiq ita humi¬
lis factus ẽ ut ꝑueni¬
ret ad crucem. Distulit
quidem potentiam. s
publicauit misericordiã.
Unde distulit potentiã:
Quia de cruce descende
noluit. qui potuit de
sepulchro resingere. Uñ
publicauit misericordi¬
am: Quia pendens
in cruce dixit. Pater
ignosce illis. non enin¬
sciuunt quid faciunt.
Siue ergo ꝓpter hoc qr
non uenerat iucdicare
mundum sed faluare
mundum. dixit ego ñ
iudico quemquã. siue
quemadmodum̃ cõmemo¬
raui quoniam dixerat.
uos secundum carnem
iudicatis addidit. exgo
non udico quemquã.
ut intelligamus xpm̃
non secincdum carnẽ
iucdicare. sicut ab homi¬
nib iudicatus ẽ. Nam
ut agnoscatis iam et
iudicem xp̃m. audite
quid sequitur. Et si iu¬
dico ego. iudicium me¬
um uerum ẽ. Eoce ha¬
bet et iucditium. Sed
agnosce saluatorem.
ne sentias uiditium. Qͣ¬

Expanded text:
Vos secundum carnem judicatis: ego non judico quemquam. Pertulit injustum judicium, ut ageret justum; sed in eo quod pertulit injustum, misericordiae fuit. Denique ita humilis factus est, ut perveniret ad crucem. Distulit quidem potentiam, sed publicavit misericordiam. Unde distulit potentiam? quia de cruce descendere noluit, qui potuit de sepulcro resurgere . Unde publicavit misericordiam? quia pendens in cruce dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sive ergo propter hoc, quia non venerat judicare mundum, sed salvare mundum, dixit, Ego non judico quemquam; sive, quemadmodum commemoravi, quoniam dixerat: Vos secundum carnem judicatis, addidit: Ego non judico quemquam; ut intelligamus Christum non secundum carnem judicare, sicut ab hominibus judicatus est. Nam ut agnoscatis jam et judicem Christum, audite quid sequitur: Et si judico ego, judicium meum verum est. Ecce habet et judicium. Sed agnosce salvatorem, ne sentias judicem. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
omnino esse neminẽ
immunẽ a morte pec¬
cãti. prius erat eius mi¬
sericordia preroganda.
et post exercendum iu
cantauerat psalmus
Misericordiam et iudi¬
tĩum. cantãbo t̾ibĩ dõ¬
mine. Non eni hie
primo iuditium. et pꝰt
misericordia. Nam si
primum esset iuditiũ
nulla esset misericordia.
Sed primo misericordia.
postea iuditium. Quȩ
est prima misericordia:
Creator hominis . homo
esse dignatus ẽ. factus
quod fecerat. ne ꝑiret
quod fecerat. Quid hu¬
ic misericordie addi po¬
test: Addlidit tamen.
Nam reprobatus ẽ ab ho
lute uenerat in mundũ.
Irrisiones sustinuit. fla¬
gella. sputa. obprobria
mnimicorum. turpissimã
mortem crucis. Hec om¬
nia sustinuit. quia uõ¬
luit. Uoluit ut salua¬
ret hominem. quem cre¬
auerat. Nullum genus
mortis intolerabilius
fuit cruce. propter loz¬
gos cruciatus. Sed ni¬
chil nune głosius fuit
quam signum crucis
portare in fronte. un¬
de apostolus ait glori¬
am crucis predicans.

Expanded text:
omnino esse neminem omnino esse neminem immunem a morte peccati, prius ejus erat misericordia praeroganda, et post exercendum  Acantaverat Psalmus: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Non enim ante judicium et post misericordiam: nam si primum esset judicium, nulla esset 544 misericordia; sed primo misericordia, postea judicium. Quae est primo  Ms., prima misericordia? Creator hominis homo esse dignatus est, factus quod fecerat, ne periret quod fecerat. Quid huic misericordiae addi potest? Addidit tamen. » Nam reprobatus est ab omlute venerat in mundum, irrisiones sustinuit, flagella, sputa, opprobria inimicorum, turpissimam mortem crucis. Haec omnia sustinuit, quia voluit. Voluit, ut salvaret hominem, quem creaverat. Nullum genus mortis intolerabilius fuit cruce, propter longos cruciatus. Sed nihil nunc gloriosius, qportare in fronte. Unde Apostolus ait, gloriam crucis praedicans:
Abbreviated transcription (Latin):
et ibi se esse dicẽbat.
Qui et hĩc discessii rus
quid dixit: Ecce ego
uobiscum sum omni¬
bus diebus. usq ad cõ¬
summationiẽ seculi.
Frgo et uerum ẽ testi¬
monium luminis. siue
se ostendat. siue
alia. quia sine liumi¬
ne. non potest uicde¬
ri lumen. et sine lu¬
mine non potest ui¬
deri quod libet aliud.
quod non ẽ lumen.
Itaq et lumen et se ip¬
sum ostencdit. et que
cirta se sunt. Ita et xp̃c
et se ipsum oftendit.
et alios illimĩnat qͥ
caritate circa se sunt.
et secuntur illum noz
pedum gressib. sed ca¬
ritatis officiis. Duos ad¬
uentus domini nostri
iħ̾u xp̃i legĩmus in scri¬
ꝑturis sanctis. a prophẽ¬
tis esse predictos: Unũ
misericordie qui ꝑac¬
tus est. alterum iuclitii
qui uentiirus ẽ. Prima
ergo dispensatio cdõmi¬
ni nostri iħ̃u xp̃i. me¬
dicina lis non iudicia¬
lis. Nam si primo ue¬
nisset iudicaturus. ne¬
minẽ inuenisset. cui
premia iusticie redde¬
ret. Quia ergo uidit
omnes peccatores. et

Expanded text:
et ibi se esse dicebat: et ibi se esse dicebat: qui et hinc discessurus quid dixit? Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Ergo verum est testimonium luminis, sive se ostendat, sive alia: quia sine lumine non potest videri lumen, et sine lumine non potest videri quodlibet aliud quod non est lumen. Itaque lumen et seipsum ostendit, et quae circa se sunt. Ita et Christus et seipsum ostendit, et alios illuminat, quae charitate circa se sunt, et sequuntur illum non pedum gressibus, sed charitatis officiis. Duos adventus Domini nostri Jesu Christi legimus in Scripturis sanctis a prophetis esse praedictos: unum misericordiae, qui peractus est; alterum judicii, qui venturus est. Prima ergo dispensatio Domini nostri Jesu Christi, medicinalis, non judicialis est. Nam si primo venisset judicaturus, neminem invenisset cui praemia justitiae redderet. Quia ergo viomnes peccatores, et
Abbreviated transcription (Latin):
et se ipsum. xp̃c et se
ostendit. et patrem os¬
tendit. et de iudeis qͥd
esset uentiirum. Crgo
ait dominus. et uerũ
ait. Et si ego de me
testimoniũ ꝑhibeo. ue¬
rum est testimonium
meum. quia scio unde
ueni et quo uado. Pa¬
trem uolebat intelli¬
gi. patri gloriam dabat.
Filus equalis glorificat
eum. a quo est missꝰ.
Quantum debet homo
glorificare eum a quo
est creatus: Scio unde
ueni et quo uado. Iste
qui in presentia uobis
loquitur. habet quod
non deseruit. sed tain
uenit. Non enim ueni¬
endo incle discessit.
aut recleundo nos
dereliquit. Quid mirã
ab homine non potest
hoc fieri. Ab ipso sol
oriente ꝑgit ad occi¬
dentem. et deserẽs ori¬
entem. Non est in o¬
bi est. et reclit et hic
est. Aucli ipsum eurrã¬
gelistam. alio loco di¬
centem. Et si potes ca¬
pe. et si non potes cre¬
de.Deum inquit ne¬
mo uidit unquam.
nisi unigenitus filius
qui est in sinu patris.
ipse enarrabit. Non
dixit. fuit in sinu pa¬
tris. Hic loquebatur.

Expanded text:
et seipsum. Christus et se et seipsum. Christus et se ostendit et Patrem ostendit, et de Judaeis quid esset venturum. Ergo ait Dominus, et verum ait: Et si ego de me testimonium perhibeo, verum est testimonium meum, quia scio unde veni et quo vado. Patrem volebat intelligi. Patri gloriam dabat Filius; aequalis glorificat eum a quo est missus: quantum debet homo glorificare eum a quo est creatus! Scio unde veni, et quo vado. Iste qui in praesentia vobis loquitur, habet quod non deseruit, sed tamen venit. Non enim veniendo inde discescit, aut rediendo nos dereliquit. Quid miramiab homine non potest hoc fieri. Ab ipso sol Oriente pergit ad Occidentem, et deserit Orientem. Non est in Obi est, et rediit, et hic est. Audi ipsum evangelistam alio loco dicentem, et si potes, cape; si non potes, crede: Deum, inquit, nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit . Non dixit, Fuit in sinu Patris. Hic loquebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniret dominus nos
te se lucernas propħicas¬
accendit. et misit. De
his etiam erat ioħs bap¬
tista cui tam magnum
ipsum lumen quod ẽ
nulli hominum. Aite¬
nim. Internatos muli¬
erum. non surrexit ma¬
ior iohanne baptista.
Hic tamen quo nemo e¬
rat maior in natis mu¬
lierum. dieit de domi¬
no nostro iħu xp̃o. Ego
quidem baptiro uos in
aqua. qui autem ue¬
int post me. fortior me
modum se lucerna di¬
ei submittat. Lucer
ipse testatur. Ille erat
inquit lucerna ardeN
et lucens . et uos uo¬
liustis ad horam exul¬
tare in lumine eius.
Responderunt ergo iu¬
dei. Tu de te ipso testi¬
monium dicis: Testimo¬
nium tuum non est
uerum. Uideamus qͥd
aucdiant. audiamus
et nos. secl non sicut
illi. Illi contempnen
distinguat aures men¬
tesq nostras. et aucli¬
amus quid iudeis res¬
ponłit dominus. Res¬
pondit ih̾e et dixit eis.
Et si ego testimonium¬
ꝓhibeo de me. uerum
est testimoniũ meum.
quia scio unde ueni
et quo uacdo. Lumen
et si alia demonstrat

Expanded text:
veniret Dominus nostte se lucernas propaccendit et misit. De his erat etiam Joannes Baptista cui tam magnum ipsum lumen, quod est nulli hominum; ait enim: In natis mulierum non surrexit major Joanne Baptista . Hic tamen quo nemo erat major in natis mulierum, dicit de Domino nostro Jesu Christo: Ego quidem baptizo vos in aqua, qui autem venit post me, fortior me modum se lucerna Dei  Al., diei submittat. Lucernipse teinquit lucerna ardens et lucens, et vos voluistis ad horam exsultare in lumine ejus. » « Responderunt ergo Pharisaei: Tu de teipso testimonium dicis, testimonium tuum non est « verum. » Videamus quid audiant, audiamus et nos, sed non sicut illi: illi contemnentdistinguat aures mentesque nostras, et audiamus quid Judaeis responderit Dominus. « Respondit Jesus, et dixit eis: Et si ego de meiperhibeo de meipso, verum est testimonium meum; quia scio unde veni et quo vado. Lumen et alia demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
omnem hominem ue¬
nientem in hune mun¬
dum. Cuius ꝑpetuũ
splendorẽ humana fra-¬
gilitas uidere non po¬
tuisset. nisi nube car¬
nis tegeretur. per quã
quasi ꝑ quoddã lucidis¬
simum speculum. diui¬
ni liiminis claritas hu¬
manis mentib iunote¬
ceret. que fide purgan¬
da ẽ. ut tanti luminis
aspectu digna efficiat᷑.
Unde secutus ait. Qui
sequitur me non ambu¬
lat in tenebris. sed ha¬
bebit lumen uite. Qui
meis modo iussis et ex¬
emplis obsequitur. ñ
timebit ĩ fut᷑o tenebras
dãpnationis s lutẽ pociꝰ uite
ubi nũqͣm ꝓrsus moriatur
habebit. Itaq frẽs mei seqͣ¬
mur xp̃m lumen mũdi.
ne ambulemꝰ ĩ tenebris. Te¬
sel interiorum. unde dis¬
cernitur non album et
nigrum. sed iustum et
imustum. Cum hoc er¬
go dixisset dominus

Expanded text:
em hominem venientem in hunc mundum . » Cujus perpetuum splendorem humana fragilitas videre non potuisset, nisi nube carnis tegeretur, per quam quasi per quoddam lucidissimum speculum, divini luminis claritas humanis mentibus innotesceret, quae fide purganda est, ut tanti luminis aspectu digna efficiatur. Unde secutus ait: « Qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habeat lumen vitae. » Qui meis modo jussis et exemplis obsequitur, non timebit in futuro tenebras damnationis, sed lucem potius vitae, ubi nunquam prorsus moriatur, habebit. Itaque, fratres mei, sequamur Christum lumen mundi, ne ambulemus in tenebris. Tesed interiorum, unde discernitur non album et nigrum, sed justum et injustum. Cum hoc ergo dixisset Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
assistens pon̾tifex . os.
pontificum pontifex. Nec
sacerdotum princeps tan¬
cum modo. s et princeps
principũ sacerdotum. Si¬
cut et rex regum et dñs
dominantium. Qui uela¬
men quod apłs interpreta
uit cȩlum penetrans. ad¬
sistit nunc uultui dei pro
nobis. semꝑ uiuens ad in¬
terpellandum: futurorum
bonorum. Siue eorum di¬
uerso rum karismatũ. que
in primo aduentu creden¬

Expanded text:
assistens Pontifex. Est pontificum pontifex, nec sacerdotum princeps tantummodo, sed et princeps principum sacerdotum sicut et Rex regum, et dominus Dominorum, qui velamen quod Apostolus interpretatus est coelum penetrans, assistit nunc vultui Dei pro nobis, semper vivens ad interpellandum. Futurorum bonorum. Sive eorum diversorum charismatum, qui in primo adventu creden
Abbreviated transcription (Latin):
piternam expectans. de¬
bitum honorem parenti¬
bus reddat: nec cruentꝰ
homicidio. nec fornicati¬
one turpatus. nec furto
fraudulentus. nec men¬
nec in suis ẽtiam rebus.
aut luxuria ꝑfruatur.
aut arescat auaritia. Nor
sit contentiosus. non sit
contumeliõsus: non ma¬
ledicus. Uendat postrẽ¬
mo omina sua det pauꝑ̾i¬
bus. et sequãtur dominũ:
atq in thesaiiro cęlesti ra¬
dicem cordis infĩgat. Pre¬

Expanded text:
piternam certus exspectans, debitum honorem parentibus reddens, nec cruentus homicidio, nec fornicatione turpatus, nec furto fraudulentus, nec menin suis etiam rebus aut luxuria diffluat, aut arescat avaritia; non sit contentiosus, non sit contumeliosus, non maledicus; vendat postremo omnia sua, et det pauperibus, et sequatur Christum, atque thesauro coelesti radicem cordis infigat:
Abbreviated transcription (Latin):
illud sacramentũ. quod si¬
mul et humanitas consũ¬
mauit et dẽitas. dispensã¬
tio fuit misericordie. et ac̃¬
tio pietatis. Calib enm
uinculis tenebamur obstri¬
cti: ut nisi ꝑ hanc opem ñ
possemus absolui. Humi¬
litas ĩgitur diuinitãtis.
nostra prouectio ẽ. Nos tan¬
to redimimur precio: nos
tanto curãmur impendio.
Quis enim ab impietãte ad
iusticiam. a miseria adbe¬
atitiidinẽ esset recursus.
nisi iustus ad impios. et
beatus snclinaret ad mise¬
ros: Habent ergo diuinã¬
hȩc oꝑa uirtũtem. Sed qͦd
dominus maiestatis sue
potentiam comprimit. et
uim in se ꝑsecutoris admit¬
tit. ex illa ẽ uoluntate qua
dilexit nos. et tradidit se¬
met ipsum pro nobif. Co¬
oꝑante in hoc ipsum pa¬
tre. qui filio suo ꝓprio
non peꝑcit. sed pro nob̾¬

Expanded text:
illud sacramentum, quod simul et humanitas consummavit et Deitas, dispensatio fuit misericordiae, et actio pietatis. Talibus enim vinculis tenebamur obstricti, ut nisi per hanc opem non possemus absolvi. Humilitas igitur Divinitatis nostra provectio est. Nos tanto redimimur pretio, nos tanto curamur impendio. Quis enim ab impietate ad justitiam, a miseria ad beatitudinem esset recursus, nisi et justus ad impios, et beatus inclinaretur ad miseros? haec opera virtutem. Sed quod Dominus majestatis suae potentiam comprimit, et vim in se persecutoris admittit, ex illa est voluntate qua dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis, cooperante in hoc ipsum Patre, qui Filio proprio non pepercit, sed pro nob
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o erat suscẽpto hõmi¬
ni donauit hoc munus. pro¬
pter quod pro omnib pas¬
sus et mortuus ẽ. ut omĩs
creatura in nomine eius.
precem fundat: et quicqͥd¬

Expanded text:
Christo erat, suscepto homini donavit hoc nomen, propter quod pro hominibus passus est et mortuis, ut omnis creatura in nomine ejus precem fundat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Sacra¬
mentum dilectissimi do¬
minice passionis. quam
dominus iħc dei filius
pro humani generis sa¬

Expanded text:
Sacramentum, dilectissimi, Dominicae passionis, quam Dominus Jesus, Dei Filius, pro humani generis sa
Abbreviated transcription (Latin):
cebant. quia iohannes
quidem fecit nullum¬
signum. Meministis
uobis dictum de ioħe
quia lucerna erat. et
diei testimonium ꝑhi¬
bebat. Quid ergo isti
dixerunt apud se: Hul¬
lum inquiunt miracu¬
lum ostendit ꝯioħs. Nor
demonia fugauit. tion
expulit febrem. non ce¬
cos inluminauit. non
mortuos suscitauit. no
tot milia hominum de
quinq uel septem pani¬
bus saciauit. non suꝑ
mare ambulauit. non
uentis et fluctib impe¬
rauit. nichil borum fe¬
cit ioħ̾s. et totum. qͥc¬
quid dicebat. huic testi¬
monium ꝑhibebat. E
lucernam. uemamus ad
diem. Ioħs. nullum sig¬
num fecit. Omnia enim
queciummq dixit ioħs de
hoc. uera erant. Ecce qͥ
apprehenderunt. non quo¬
modo iudei uolebant
apprehendere disceden¬
tem. apprehencderunt
isti ꝑmanentem. Deniq
quid sequitur: Et mul¬
ti crediderunt in eum.

Expanded text:
cebant: Quia Joannes cebant: Quia Joannes quidem signum fecit nullum. « Meministis vobis dictum de Joanne, quia lucerna erat , et diei testimonium perhibebat. Quid ergo isti dixerunt apud se? Nullum, inquiunt, miraculum ostendit Joannes: non daemonia fugavit, non expulit febrem, non caecos illuminavit, non mortuos suscitavit, non tot millia hominum de quinque vel septem panibus satiavit, non super mare ambulavit, non ventis et fluctibus imperavit; nihil horum fecit Joannes: et totum quidquid dicebat, huic testimonium perhibebat. Per lucernam veniamus ad diem. Joannes nullum signum fecit. Omnia autem quaecumque dixit Joannes de hoc, vera erant. Ecce qui apprehenderunt, non quomodo Judaei. Judaei volebant apprehendere discedentem, apprehenderunt isti permanentem. Denique quid sequitur? Et multi crediderunt in eum.
Abbreviated transcription (Latin):
cere: In deo es: qr ds
te continet. Deus est
in te. quia templum
dei factus es. Secd nui¬
quid quia in cleo es.
et ds est ite. potes di
cere qui me uidet. dm̃
uidet. quomocdo uni¬
genitus lixit. qui me
uidet. uidet et patrem:
Ego et pater unum su¬
mus. Agnosce ꝓprrum
dñi.. et munus serui.
Propitum domini est
equalitas patris. Munꝰ
serui ẽ. participatio sal¬
uatoris. Querebant ergo
eum apprehendere. Uti¬
nam apprebenderent.
secd credendo et intelli¬
gendo. non seuiendo et
occidendo. Querebant
ergo eum apprehencłe.
Dum eum apprebendere
uoluerunt. quid eis fe¬
cit: Eixiuit de manib
eoꝵ. Non eum appre¬
hendeiunt. quia mauꝰ
fidei non habuerunt.
Et quia noluit qui po¬
testatem habuit animã
suam ponere. non app̃¬
benderunt eum. Dum
autem uoluit appreben¬
sus ẽ ab eis. manibus
inquitatis. Et abiit ite¬
rum tͣns iordanem ad eũ
locum. ubi erat ioban¬
nes baptirans primũ.
et mansit ibi. Et multi
uenerunt ad eum et di¬

Expanded text:
cere? In Deo es, quia Deus cere? In Deo es, quia Deus te continet; Deus est in te, quia templum Dei factus es: sed numquid quia in Deo es, et Deus est in te, potes dcere: Qui me videt, Deum videt: quomodo Unigenitus dixit: Qui me videt, videt et Patrem. Ego et Pater unum sumus ? Agnosce proprium Domini, et munus servi. Proprium Domini est aequalitas Patris; munus servi est participatio Salvatoris. Quaerebant ergo eum apprehendere. Utinam apprehenderent, sed credendo et intelligendo, non saeviendo et occidendo. Quaerebant ergo eum apprehendere; dum eum apprehendere voluerunt, quid eis fecit? Exivit de manibus eorum. Non eum apprehenderunt, quia manus fidei non habuerunt: » et quia noluit qui potestatem habuit animam suam ponere, non apprehenderunt eum; dum autem voluit, apprehensus est ab eis manibus iniquitatis. Et abiit iterum trans Jordanem ad eum locum ubi erat Joannes baptizans primum; et mansit ibi, et multi venerunt ad eum, et di
Abbreviated transcription (Latin):
computaris. Illud tam̃
lum̃. ñ accidit ad se qͥa ñ credit
a se. Si gͦ uos ds̃ fatit sermo dĩ.
G̃ scificauit filiũ suũ ce misit
inmundum.. Forte
aliquis dicat.Si pa¬
ter eum sanctificauit.
aliquando non sanctꝰ.
Sic sanctificauit. quomͦ
genuit. Ut enim sanctꝰ
esset. gignendo ei dedit.
quia sanctum eum ge¬
nuit. Nam si quod sanc¬
tificatur ante non erat
sanctum. quomodo di¬
cimus deo patri. sanc
michi non urltis cre¬
dere. oꝑibus creclite.
ut agnoscatis et crecla¬
tis. quia in me ẽ pater
et ego in illo. Quomͦ
possunt dicere homines:
si enim bene cogitemꝰ
in deo sumus. et si be¬
ne uruamus deus in no¬
bis ẽ. fideles participar¬
do eius gracia inlumi.¬
nati ab ipso. in illo su¬
mus et ip̃se in nobis.
Sed non sic uingenitus
ille in patre. et pater
in illo. tanquam equa¬
lis in illo. cui ẽ equał.
Deniq nos aliquando pos¬
sumus dicere. in deo su¬
mus. et deus in nobis.
Ego et cdleus unum sumꝰ.
nunquid possumus di-¬

Expanded text:
computaris: illud tamen computaris: illud tamen lumen nec accedit ad se, quia non recedit a se. Si ergo vos deos facit sermo Dei, go sanctificavit Filium suum, et misit in mundum. Forte aliquis dicat: Si Pater eum sanctificavit, aliquando non sanctus? Sic sanctificavit, quomodo genuit: ut enim sanctus esset, gignendo ei dedit, quia sanctum eum genuit. Nam si quod sanctificatur, ante non erat sanctum, quomodo dicimus Deo Patri: Sanctmihi non vultis credere, operibus credite. Ut agnoscatis et credatis, quia in me est Pater, et ego in illo. Quomodo possunt dicere homines. Si enim bene cogitemus, in Deo sumus; et si bene vivamus, Deus in nobis est: fideles, participantes ejus gratiam, illuminati ab ipso, in illo sumus, et ipse in nobis. Sed non sic unigenitus Filius: ille in Patre, in illo, tanquam aequalis in eo cui est aequalis. Denique nos aliquando possumus dicere, In Deo sumus, et Deus in nobis: Ego et Deus unum sumus, numquid possumus di
Abbreviated transcription (Latin):
bus preceptis. tota lex
pendet et propħe. Ali¬
quando autem in tria
distribuit easdem scrip¬
turas ubi ait. Oporte¬
bat impleri omnia q̃
scripta sunt in lege et
propħis et psalmis de
me. Hunc uero etiam
psalmos legis nomine
nuncupauit. ubi serip¬
tum ẽ. Ego dixi dii estis.
Si illos dixit deos. ad qͦs
sermo dei factus est. et
non potest solui scrip¬
tura. quem pater sanc¬
tificauit et misit in
mundum. uos dicitis
blasphemas . quia dixit
filius dei sum: Si ser¬
mo dei factus est ad ho¬
mines ut dicerent᷑ dii
ipsum uerbum dei qd
est apud deum. quomͦ
non ẽ ds: Si ꝑ sermo¬
tiem dei fuint homines
dii. si participando fi¬
unt dii. unde partiei¬
pant non est deus::
Si lumina illuminata lii st̃
lum̃ qd̃ illuminat qͦmͦ ñ ẽ ds̃:
Si calefacti qͦdãmodo igne salu¬
tari clii efficiũt᷑ unde cale fuĩt
ñ est d̃s: Accedis adlum̃. illu¬
minaris. ⁊ ĩt filios dĩ numera¬
ris. Si recedis a limine
obscuraris. et intenebris

Expanded text:
bus praeceptis tota lex bus praeceptis tota lex pendet et prophetae . Aliquando autem in tria distribuit easdem Scripturas, ubi ait: Oportebat impleri omnia quae scripta sunt in lege, et prophetis, et psalmis de me . Nunc vero etiam psalmos legis nomine nuncupavit, ubi scriptum est: Ego dixi, dii estis. Si illos dixit deos ad quos sermo Dei factus est, et non potest solvi Scriptura: quem Pater sanctificavit et misit in mundum, vos dicitis, Quia blasphemas; quia dixi, Filius Dei sum? Si sermo Dei factus est ad homines ut dicerentur dii, ipsum Verbum Dei quod est apud Deum, quomodo non est Deus? Si per sermonem Dei fiunt homines dii, si participando fiunt dii, unde participant non est Deus? Si lumina illuminata dii sunt, lumen quod illuminat non est Deus? Si calefacti quodammodo igne salutari dii efficiuntur, unde calefiunt non est Deus? Accedis ad lumen et illuminaris, et inter filios Dei numeraris; si recedis a lumine, obscuraris, et in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
passus nisi quod uo¬
luit pati. adhuc eos
lapidare cupientes alloqͥt᷑.
Sustulerunt iudei lapi¬
des. ut lapidarent il
pus me lapicdatis: Et
illi responclerunt. De
bono oꝑe non lapida¬
mus te. sed de blas¬
phemia: Quia tu hõ
cum sis. facis te ipsũ
deum. Ad illud hoe
responderunt quod di¬
xcerat. ego et pater unũ
sumus. Ecce iudei intel¬
lexerunt. quod arriam
non intelligunt. Ideo
enim irati sunt. quoni¬
am senserunt non pos¬
se dici ego et pater u¬
num sumus. nisi ubi
equalitas ẽ patris et
filii. Dominus autem
uidit quid responde¬
ret prauis. Uidet. eos
non ferre splendorem
ueritatis. et eos temp
ne scriptum est in lege
uestra. id ẽ uobis data.
quia ego dixi dii estis.
Ds̃ dicit p. ꝓpħam inpsalmo
hõib. ego dixi clii estis. Et le¬
gem appellauit dñs genera¬
liter õs illas scͥptiiras. qͣuis
alibi sꝑecialr̃ dicat legẽ a
ꝓpħis eã distinguẽs sicuti ẽ.
lex et ꝓpħe usq ad io¬
hannem. et in his duõ¬

Expanded text:
passus, nisi quod vopassus, nisi quod voluit pati, adhuc eos lapidare cupientes alloquitur. Sustulerunt Judaei lapides, ut lapidarent illpus me lapidatis? Et illi responderunt: De bono opere non lapidamus te, sed de blasphemia, quia tu homo cum sis, facis te ipsum Deum. Ad illud hoc responderunt, quod dixerat: Ego et Pater unum sumus. Ecce Judaei intellexerunt quod Ariani non intelligunt. Ideo enim irati sunt, quoniam senserunt non posse dici, Ego et Pater unum sumus, nisi ubi aequalitas est Patris et Filii. « Dominus autem vidit quid responderet pravis. Vidit eos non ferre splendorem veritatis, et eos tentane scriptum est in lege vestra; id est, vobis data: Quia ego dixi, dii estis? Deus dicit per Prophetam in psalmo hominibus: Ego dixi, Dii estis ; et legem appellavit Dominus generaliter omnes illas Scripturas: quamvis alibi specialiter dicat legem, a prophetis eam distinguens, sicuti est: Lex et prophetae usque ad Joannem . Et in his duo
Abbreviated transcription (Latin):
stantia. una est diui¬
nitas. una ȩternitas.
ꝑfecta equalitas. dissi¬
militudo nulla. Qui¬
bus profecto uerbis. ñ
presentem solummodo
iudeorum questionem.
quam an ipse esset xp̃e
interrogabant explicã¬
uit. sed etiam hereticoꝵ
ꝑfidiam quam futiram
preuidit . quantum sit
exetranda monstrauit.
Conticescat sabellius aii¬
diens ego et pater . qui
unam ꝑsonam patris
et filii praua doctrina
disseruit. Nam ego et
pater. due sunt ꝑsone.
Ita erubescat arrius. au¬
diens unum sumus . qͥ
duas naturas in patre
et filio astruit. dum u
num unã naturam sig¬
nificat. ficut sumus
duas ꝑsonas. Sequam
apłicam fidem. quam
beatus petrus princeps
es xp̃c filius dei uiui.
Iudei uidelicet uerba
domini aucdientes. et
huc usq sustinuerũt.
Dum uero ait ego et pa¬
ter unum sumus. noz
ꝑtulerunt. secl more
suo luri ad lapides cu¬
currerunt. Sicut euã¬
gelista dicit. Tulerunt
lapides: ut lapidarent
eum. Dominus quia
lebat pati. et non est

Expanded text:
stantia, una est divinitas, una est aeternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo nulla. Quibus profecto verbis non praesentem solummodo Judaeorum quaestionem, quam, an ipse esset Christus, interrogabant, explicavit, sed etiam haereticorum perfidiam, quam futuram praevidit, quantum sit exsecranda, monstravit. Conticescat Sabellius, audiens:, « Ego et Pater, » qui unam personam Patris et Filii prava doctrina disseruit. Nam, et « ego et Pater, » duae personae. Item erubescat Arius, audiens, « unum sumus, » qui duas naturas in Patre et Filio astruit, dum « unum, » unam naturam significat, sicut « sumus, » duas personas. Sequamur apostolicam fidem, quam beatus Petrus princeps es Christus Filius Dei vivi . « Judaei videlicet verba Domini audientes, et hucusque sustinuerunt; dum vero ait: Ego et Pater unum sumus, non pertulerunt, sed more suo duri ad lapides cucurrerunt, sicut evangelista dicit: Tulerunt lapides, ut lapidarent eum. Dominus qui lebat pati, et non est
Abbreviated transcription (Latin):
de potestate mea. Pat̃
meuis quod declit mi¬
chi. maius omnib est.
Quod cdedit pater filio
maius ẽ omnib. ut
ipse ei esset unigenitꝰ.
filius coequalis. con¬
substantialis. Quid ẽ.
quod dedit. Utiq gig¬
nendo dedit.quia noz
minorẽ sibi gẽnuit. ñ
tempore posteriorem.
sed coeternum. sine ini¬
tio temporis semꝑ dm̃.
Non est dicendũ. non e¬
rat antequam natus
erat. Numquam enim
non natus erat. qui pa¬
tri coeternus erat. Qui
sapit capit. Qui noz
capit crecdat: Nutria¬
tur fide. ut possit ca¬
pere uerbum d̃i. quia
uerbum filius. Semꝑ
ergo filius. et semꝑ eqͣ¬
lis. Non enim crescen¬
do sed nascenlo equa¬
lis ẽ. qui semꝑ natus
de patre filius. de deo
ds. de eterno coeternꝰ.
Pater autem non de fi¬
lio deus. filius de
patre ds. Ideo pater illi
gignendo dedit ut ds̃
esset. gignendo dedit
ut equalis esset. Hoc
est quod maius ẽ õmĩ¬
bus. Ideo transcendit
iste ioħs omnes altitu¬
dines creaturarum. et

Expanded text:
de potestate mea. « Pater de potestate mea. « Pater meus quod dedit mihi, majus omnibus est. » Quod dedit Pater Filio, majus omnibus est ut ipse illi esset ungenitus Filius, aequalis et consubstantialis. Quid est quod dedit? Utique gignendo dedit, quia non minorem sibi genuit, non tempore posteriorem, sed coaeternum, sine initio temporis semper Deum. Non est dicendum, non erat antequam natus erat: nunquam enim non natus erat, qui Patri coaeternus erat. Qui sapit, capiat: qui non capit, credat. Nutriatur fide, ut possit capere Verbum Dei, quia Verbum Filius. Semper ergo Filius et semper aequalis. Non enim crescendo, sed nascendo aequalis est, qui semper natus de Patre Filius, de Deo Deus, de aeterno coaeternus. Pater autem non de Filio Deus, Filius de Patre Deus. Ideo Deus Pater, ideo gignendo dedit ut Deus esset, gignendo dedit ut aequalis esset: hoc est quod majus est omnibus. Ideo transcendit iste Joannes omnes altitudines creaturarum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ostium intrando. oues
sunt exeundo. et pascua
inuenienañdo. Quo
modo eigoꝰ istis dix̃.
non estis ex ouibus me¬
is: Quia uidebat eos
ad sempiternam futuros
eternam sui sanguinis
precio comparatos. Ques¬
mee uocem meam au¬
diunt. et ego cognõsco
eas. et seciutur me. et
ego uitam eternam do
eis. Dicit enim cognos¬
co eas. Consuetudo scẽ
scriptirre est dicere dnm
nosse quiequid eligit.
aplõ dicente. Nouit do¬
minus qui sunt eius:
Et illud nescire. quod ñ
approb Adig¬
num uita eteͣma. Unde
et impiis dicturus erit
non noui uos. Sequi¬
tur de ouib. Et ego ui¬
‸ tam eternam do eis.
Hec sunt pascua que su¬
periris promisit ouib
suis. ubi uulla herba
arescit. totum uiret.
totum uiget. totum in¬
tegrum ꝑmanet. et qͥc¬
quid se ost mel acciꝑi¬
tur. sem  ꝑ habetur.
Et non ꝑibunt in ete̾r¬
num. Hic subaudien¬
clam ẽ. quomodo uos
ꝑibitis. quia non estis
ex ouib meis. Et non
rapiet eas quisquam
de manu mea. id est

Expanded text:
ostium intrando sunt ostium intrando sunt oves; exeundo, et pascua inveniendo sunt Quomodo ergo istis dixit: « Non estis ex ovibus meis? » Quia videbat eos ad sempiternum interitu vitam aeternam sui sanguinis gratiameae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis. » Dicit enim « Cognosco eas. » Consuetudo sanctae Scripturae est dicere, Deum nosse quidquid eligit. Apostolo dicente : Novit Dominus qui sunt ejus: et illud nescire, quod non approbat dignum vitae aeternae. Unde ad impios dicturus erit: « Non novi vos . » Sequitur de ovibus: « Et ego vitam aeternam do eis. » Haec sunt pascua quae superius promisit ovibus suis, ubi nulla herba arescit, totum viret, totum viget, totum integrum permanet: et quidquid semel accipitur, semper habetur. « Et non peribunt in aeternum. » Hic subaudiendum est, quomodo vos peribitis qui non estis ex ovibus meis. « Et non rapiet eas quisquam de manu mea, » id est
Abbreviated transcription (Latin):
qua equalis ẽ patri pa¬
lam misteria narrat. Qo
ergo iudei circunclantes
dõminum dixeri nt.
audiamus. Quo usq
inquiunt animam nos¬
tram tollis: Si tu es ap̃c
dic nobis palam. Non
uenit xpipstus in se cre-¬
dentib animam tollere.
sed animam uiui ficare.
Sed ipsi sibi iudei animã
ꝑ infidelitatẽ tulerunt.
qui temptare ap̃m. noz
gãti sunt. Respondit
eis ih̾e. Loquor uobis et
non crẽditis. Proprie os¬
tendit quid essec. dum
dixit loquor uobis. id
ẽ uerbum dei coeternũ
patri. quia oꝑa que fa¬
cit in nõmine patris tes¬
stimonium ꝑhibent. qd
ẽ filius dei. qui gloriã
suam non quesiuit. s
eius qui misit illum.
quia uma est gloria
patris et filii. Sed hanc
fidem corda infidelium
acciꝑe nequiuerunt: De
quib ait. sed uos non
creditis. Causamq red¬
dit. cur non crederent.
Quia non estis ex õuib
meis. Oues sunt creden¬
do. oues sunt pastorem
sequendo: Oues sunt re¬
demptorem non contem¬
puendo. oues sunt per

Expanded text:
qua aequalis est Patri, paqua aequalis est Patri, palam mysteria narrat. Quid ergo Judaei circumdantes Dominum dixerunt, videamus: Quousque, inquiunt, animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Non venit Christus in se credentibus animam tollere, sed animam vivificare. Sed ipsi sibi Judaei animam per infidelitatem tulerunt, qui tentare Christum, non gati sunt. Respondit eis Jesus. Loquor vobis, et non creditis. Proprie ostendit quis esset, dum dixit: Loquor vobis, id est, Verbum Dei coaeternum patri, quia opera, quae facit in nomine Patris, testimonium perhibent quod est Filius Dei, qui gloriam suam non quaesivit, sed ejus qui misit illum quia una est gloria Patris et Filii; sed hanc fidem corda infidelium accipere non quiverunt, de quibus ait: Sed vos non creditis. Causamque reddit cur non crederent. Quia non estis ex ovibus meis. Oves sunt credendo, oves sunt pastorem sequendo, oves sunt Redemptorem non contemnendo, oves sunt pe
Abbreviated transcription (Latin):
noscende uolũtate. et di¬
cebant. Quousq ani-¬
mam nostram tollis:
Si tu es xp̃c die nobis.
palam. Hec uero non be¬
ritatem fidei inquiien¬
do. sed illi quem inter¬
rogabant insidiañdo.
et caluimpnĩam instru-¬
endo dicebant. ut ĩnue¬
nirent quomodo accusã¬
rent eum. nolentes eũ
credere deum. sed homi¬
nem purum tantum mo
do. futurum et regem. &¬
ceteris omnib excelsio¬
rem esse uentinum. Qua¬
etlam dementia poste
ti eorum usq in presens.
feria ini ͫ post quictam dominicam xl¬
xpisto suscipiant. erra¬
re non cessant. Et si se
responderet. cogitabant
eum tradere potestati p̾¬
sidis punienctum. qua¬
si contra augustum re¬
pignans: allicitum si¬
bi usurparet imperium.
Sed ipse nostre saluti cõi¬
sulens. propt̃ quos hec
scribenda erant. ita res¬
ponsum temperauit su¬
um. ut et calumpnia¬
torum ora concluderet.
et quia xpistus est fide¬
libus aꝑta uoce pande¬
ret. Illi enim de homi¬
ne axp̃o querebant. ipse
autem diuinitatis sue

Expanded text:
noscendae voluntate. « Et diquam pomam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam. » Haec vero non voluntate fidei inquirendo, sed illi quem interrogabant insidiando, et calumniam instruendo dicebant, ut invenirent quomodo accusarent eum, nolentes eum credere Deum, sed homidem ejusdem templi dedicatio do futurum, et regem caeteris omnibus excelsioa Zorobabel et Jesu sacerdote tempore veris ; ri eorum usque in praesens, tempore hiemis est facisto suscipiant, errare non cessant. Et si se responderet, cogitabant eum tradere potestati praesidis puniendum, quasi contra Augustum repugnans, illicitum sibi usurparet imperium. Sed ipse nostrae saluti consulens, propter quos haec scribenda erant, id responsum temperavit suum, ut et calumniatorum ora concluderet, et quia Christus est, fidelibus aperta voce panderet. Illi enim de homine Christo quaerebant, ipse autem divinitatis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
cipio erat uerbum. et
uerbum erat apud dm̃.
et deus erat uerbum.
Hoc quod maius omnib
est. id ẽ ut sim uerbũ
eius. ut sim unigeni¬
tus filius eius. ut sim
splendor lucis eius. Id̃o
nemo rapit oues de ma¬
nu mea. et nemo potest
rapere de manu patris
mei.Manus patris et
manus filii. una manꝰ
est. Id est una potẽstas.
quia una diuinitas.
una magestas. una eter¬
nitas. una et equalitas
Quam uidelicet equali¬
tatem. ipse dominus in
diuinitate habuit. pri¬
uisquã mundus esset a¬
pud patrem. ipse in hu
narionẽa accepit. et
nemo potest rapere de
manu patris mei . aꝑte
dans intelligi. unam
atq indissimilem esse
manum. hoc est uirtu¬
tem suam et patris. Atq
icleo xp̃in esse creden¬
dum . qui non sicut cẽ¬
grãm ex tempore. sed
uerus semꝑ exciterit fi¬
liris dei. Quod ẽtiam
sequenti sententia luce
clarius aꝑit dicens.
Ego et pater unum su¬
mus. Unum inquit
sumus. una nobis sub

Expanded text:
bum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc est, quod majus omnibus est, id est, ut sim Verbum ejus, ut sim unigenitus Filius ejus, ut sim splendor lucis ejus. Ideo nemo rapiet oves de manu mea, et nemo potest rapere de manu Patris mei. » Manus Patris et manus Filii, una manus est, id est, una potestas: quia una divinitas, una majestas, una aeternitas, una aequalitas. Quam videlicet aequalitatem, ipse Dominus in divinitate habuit, priusquam mundus esset apud Patrem, ipse in humnationis accepit. Et nemo potest rapere de manu Patris mei. « Aperte dans intelligi unam atque indissimilem esse manum hoc est, virtutem suam et Patris; atque ideo Christum se esse credendum, quia non sicut caegratiam ex tempore, sed verus semper exstiterit Filius Dei. Quod etiam sequenti sententia luce clarius aperit, dicens: Ego et Pater unum sumus. Unum, inquit, sumus, una nobis sub
Abbreviated transcription (Latin):
His igitur dilectissimi freti
armis. inpigri atq intrepidi
ppositum nobis meamus¬
ut in isto ieiumioꝵ stadio.
non eo tantum simus fine
contenti. ut solam cyboꝵ
abstinentiam putẽmus ẽẽ
sectañdam. Parum ẽ enim
si caro abstinentia tenuat᷑:
piciat se omnis anima xp̃i¬
ana. et seuero examine cor¬
dis sui interna discũtiat.
Uideat ne aliquando ali

Expanded text:
His igitur, dilectissimi, freti armis, impigre atque intrepide propositum nobis ut in isto jejuniorum stadio, non eo tantum simus fine contenti, ut solam ciborum abstinentiam putemus esse sectandam. Parum enim est si carnis substantia tenuatur, piciat se omnis anima Christiana, et severo examine cordis sui interna discutiat. Videat ne quid i
Abbreviated transcription (Latin):
ta sociorum. Que pec¬
cata nimirum dum fa¬
uorib tollunt. accimu¬
aggere terre obruunt.
De quib alibi dicitur.
Dimitte mortuos. sepelire
mortuos suos. Mortuos
quippe mortui sepelĩt.
cum peccatores quiq sui
similes nociuo fauore
demiilcent. congestaq
pessime adulationis mo¬
le. ne qua aliquando spe
resurgendi potiantur õp¬
primunt. Domino ergo
loculum tangente fiine¬
ris bauili steterunt. qr
C adtacta conscientia.
et carnalium sepe afflu¬
entiam uoluptatum. et
inruste lauclantium
turbam cohercens. ad se
ipsam reuertitur. uocas¬
tiq ad uitam. festina
respondet saluatori. Un¬
de recte sequitur. Et
ait. Adolescens tibi di¬
co surge. Et reseclit qui
erat mortuus. et cepit
loqui. et dedit illum
matri sue. Residet quip
pe qui erat mortuus.
cum interna conpune¬
tione reuiuiscit peccã¬
tor. Incipit loqui. cum
reducis inditia uite cũc¬
tis qui peccatum luxe¬
rant ostendit. Reddi¬
tur matri. cum ꝑ sacer¬
dotalis decreta iudicii

Expanded text:
ta sociorum, quae pecta sociorum, quae peccata nimirum dum favoribus tollunt, accumuaggere terrae obruunt. De quibus alibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quijudicii attacta conscientia et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri supe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator; incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis qui peccatum luxerant, ostendit: redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii
Abbreviated transcription (Latin):
Ui compara¬
bo te. uel cui
assimilabo te filia hie¬
rusalem: Cui exequa¬
bo te. et consolidabo te.
birgo filia syon: Ora
gna cnim uelut mare.
contritio tua. Quis
medebitur tui: Num
Prophete tui uiderũt
fibi falsa et stulta. nec
aperiebant iniquitatẽ
t.iant ut te ad peniten¬
tiam prouocarent.
Biderunt autem tibi
iasumptiones faĩsas
et electiones¬
Lauserunt su¬
per te mamibꝰ
omnes transeuntes
per uiam: sibilaue¬
runt et mouerunt
caput siumm super fili¬
as hacrusaelem. Hecti¬
ne est urbs dicentes
perfecti decoris gaudi¬
uin uniuerse terre
Aym Apruerunt su¬
per te os luum om ẽs
mimici tur. sibilaue¬
runt et frenducrunt
dentibus et dixcrunt
deuorabimus. En ista
est dies quani expecta¬
bamus inuenimus
uidimus.lc̃ in.
que cogitauit
compleuit lermonẽ
suum quem. preceperat
a diebus antiquis.
destruxit et non pepr¬
cit et letificauit super
te inimicum et ex al¬
tauit corniu hostium
tuorum. Sade Plau¬
sit cor corrun ad do¬
minum. supr muros
filie syon. Deduc

Expanded text:
ui comparabo te? vel cui assimilabo te, filia Jerusalem? cui exaequabo te, et consolabor te, virgo filia Sion? magna est enim velut mare contritio tua: quis medebitur tui?  Nun.  Prophetae tui viderunt tibi falsa, et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent: viderunt autem tibi assumptiones falsas, et ejectiones Plauserunt super te manibus omnes transeuntes per viam: Sibilaverunt, et moverunt caput suum super filiam Jerusalem. Haeccine est urbs, dicentes, perfecti decoris, gaudium universae terrae?  Phe  Aperuerunt super te os suum omnes inimici tui: sibilaverunt, et fremuerunt dentibus, et dixerunt: Devorabimus: en ista est dies, quam exspectabamus, invenimus, vidimus.  Ain. quae cogitavit, complevit sermonem suum, quem praeceperat a diebus antiquis; destruxit, et non pepercit, et laetificavit super te inimicum, et exaltavit cornu hostium tuorum.  Sade.  Clamavit cor eorum ad Dominum super muros filiae Sion: Deduc
Abbreviated transcription (Latin):
instus. Nos enim causas
iniusticie habemus. iu¬
stus uero aduocãtus. in¬
iustas causas nullõmo¬
do suscipit. nec uerba
dare pro iniusticia con
occurrit animo quid aga¬
mus. Mala que fẽcimus.
et deserãmus: et accusẽmꝰ.
Scriptum namq ẽ. Iust̾us
in principio. accusator ẽ
sui. Quilibet et enim pec¬
cator conuersus in fletib
iam iustus esse inchoat:
cum cẽꝑit accusare quod
fecit. Cur enim iustus ñ
sit. qui contra suam iniu¬
sticiam iam per lacrimas
seuit: Iustus ĩgitur ad¬
uocatus noster. iustos noꝰ
defenͣdet in iuditio: quia
nosmnet ipsos et cognosci¬
mus et accusamus in iu¬
stos. Non ergo infletib.
non mactib nostris. sed
inaduocãti nostri alle¬
uatione confidamus. qͥ¬

Expanded text:
iustus. Nos enim causas iustus. Nos enim causas iniustitiae habemus, / iustus vero advocatus iniustas causas nullo modo suscipit nec verba dare pro iniustitia consoccurrit animo, quid agamus: Mala, quae fecimus, et deseramus et accusemus. Scriptum est enim: Iustus in principio accusator est sui. Quilibet etenim peccator conversus in fletibus iam iustus esse inchoat, cum coeperit accusare, quod fecit. Cur enim iustus non sit, qui contra suam iniustitiam iam per lacrimas saevit? Iustus igitur advocatus noster iustos nos defendet in iudicio, quia nosmetipsos et cognoscimus et accusamus iniustos. Non ergo in fletibus, non in actibus nostris, sed in advocati nostri alligatione confidamus, q
Abbreviated transcription (Latin):
te se hominẽ constituen¬
dum: Et ipsam sibi am¬
mam cordis speculo de¬
monstrandam: et testes
contra eam non deforis
aliunde. sed intus de se-¬
met ipsa proferendos. Ad¬
icienda erunt non aliqͣ
peregrina. sed nimium¬
nota testimonia. id est
oꝑa sua. Uincãmus er¬
go uoluptates et inten¬
tiones nostras. dum nob̾
tempus illud expectatis.¬
simum ac beatissimum
felici mutatione eterne
uite succẽdit: quando
implebitur illud quod
dominus dicit. erunt
omnes similes angelis
sanctis. In assiduis enĩ
fletib An cotidiana nr̃a
simus penitentia. Habe¬
mus sacerdotem in celis.
qui interpellat pid nob̃
de quo etiam ꝑ iohan¬
nem dicitur. Siquis pec¬
cauerit. aduocãtum ha¬
bemus apud patrem ie¬
sum xp̃m iustum: et ip¬
se est ꝓpiciãtio pro pec¬
catis nostris. Ecce exil¬
tat animus.cum aduo¬
cati nostri potentiam au¬
dimus. sed exultationẽ
nostram iterum remordet
timor. quia ipse qui no¬
bis aduocatus ẽ. dicitur

Expanded text:
te se hominem constituente se hominem constituendum, et ipsam sibi animam cordis speculo demonstrandam, et testes contra eam non de foris aliunde, sed intus de semetipsa perferendos. Adjicienda erunt non aliqua peregrina, sed omnia testimonia nota, id est opera sua. Vincamus ergo voluptates et intentiones nostras, dum nobis tempus illud exspectatissimum ac beatissimum felici mutatione aeternae vitae succedit, quando implebitur illud quod Dominus dicit: Erunt homines similes angelis sanctis . In assiduis enim fletibus, in quotidiana simus nostra poenitentia, habemus sacerdotem in coelis, qui interpellat pro nobis, de quo etiam per Joannem dicitur: « Si quis peccaverit, advocatum habemus apud patrem Iesum Christum iustum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Ecce exultat animus, cum advocati nostri potentiam audimus; sed exultationem nostram iterum remordet timor, quia ipse, qui nobis advocatus est, dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
dictauit. eo modo spiri¬
taliter ea intelligere stũ¬
deat. et operib adimplẽ¬
re. Siquis ministrat. tan¬
quã ex iurtũte quã ad¬
ministrat ds. ut omnia
dei dona. diuine reputet
tis audeat deputare. qr
bonum quicquid ẽ in
homine. ex dei tantum
ẽ oꝑatiõne: non ex humã¬
na sapientia uel uirtũ¬
te. Humilit̾ tamen im¬
pendere debemus praxi¬
mis bonum quod habe¬
mus: quia scimus non ex
nob̾ esse que sunt bona.
sed ex dei tantum proue
bus bonis quȩ humãne
tribuit largitãti. ipsi sem¬
ꝑ ab omnib laus et gra¬
ciarum actio referãtur.
ut exinde uitam eternã.
in ea laude: grãrum acti¬
õne: digna ꝑmanentes
obseruatione:mereant᷑.
Ideo necesse ẽ ut sẽpuis
cogitẽmus. quales fieri uo¬
luerimus in die udicũ.
purissimis angelorum
conspectib offereñdi: et
eterno iudici racionem
de libris conscientie red¬
dituri. Remotis enĩ om
nib probationib certũ
est in illa die ipsum an¬

Expanded text:
dictavit, eo modo spiridictavit, eo modo spiritualiter ea intelligere studeat et operibus adimplere. « Si quis ministrat, tanquam ex virtute, quam administrat Deus. » Ut omnia Dei dona divinae reputet tis audeat deputare: quia bonum quidquid est in homine, ex Dei tantum est operatione, non ex humana sapientia vel virtute: humiliter tamen impendere debemus proximis bonum quod habemus, quia scimus non ex nobis esse quae sunt bona, sed ex Dei tantum pervenbus bonis quae Deus humanae tribuit largitati, ipsi semper ab hominibus laus et gratiarum actio referatur, ut exinde vitam aeternam in ea laudum gratiarumque actione digna permanentes observatione, mereantur. Ideo necesse est, ut saepius cogitemus quales futuri sumus in die judicii, purissimis angelorum conspectibus offerendi, et aeterno judici rationem de libris conscientiae reddituri. Remotis omnibus enim probationibus, certum est in die illa ipsum an
Abbreviated transcription (Latin):
considerare opor¬
tet: que in presen¬
beatum petrum nos ad¬
quȩ sunt in euuangłio
scripta. Ante omnia
autem mutuam in uob̾¬
met ipsis. caritãtem cor¬
tinuam habentes. Hȩc
enim maior esse omnib
uirtitib creditur. quia
caritas oꝑit multitudi¬
nem peccatoꝵ. suorum
uidelicet et illius. quẽ
ꝑ suam doctrinam ad
meliorem conuerterit
uitam. Hospitales inui¬
cem: sine murmuratio¬
nebuf. Murmuratio e¬
nim. noxia ẽ oꝑib bo¬
nis: ideo hylarem dato¬
rem dicit apls diligere
deum. Unusquisq si¬
cut accepit grãm in al¬
terutrum illam admini¬
strantes. quasi boni dis¬
pensatores multi formis
gratie dei:dantes ꝓpter
deum ꝓpria diligenter
indigentib. Siquis lõ¬
quitur. quasi sermõnes
dei. id est ut non negli¬
genter. qui predicat pre¬
ceptum dei. eo reputet
non sibimet ipsi. Sed qͣ¬
si sermones dei loquãt᷑.
ut non humãno sensu
ea que studeat intelli-¬
gere. scđm carnãlem scĩ¬
licet sapientiam. sed se¬
cundum quod sp̃s sc̃s

Expanded text:
considerare oportet, quae in praesenbeatum Petrum nos adquae sunt in Evangelio scripta. « Ante omnia autem mutuam in vobismetipsis charitatem continuam habentes. » Haec enim major esse omnibus virtutibus creditur. « Quia charitas operit multitudinem peccatorum. » Suorum videlicet et illius, quem per suam doctrinam ad meliorem converterit vitam. « Hospitales invicem sine murmuratione. » Murmuratio enim noxia est operibus bonis. Et ideo « hilarem datorem dicit Apostolus diligere Deum . » « Unusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes, sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei. » Dantes propter Deum propria diligenter indigentibus. « Si quis loquitur, quasi sermones Dei. » Id est ut non negligenter qui praedicat praeceptum Dei, Deo reputet, non sibimetipsi, sed quasi sermones Dei loquatur, ut non humano sensu ea quae studeat intelligere secundum carnalem scilicet sapientiam, sed secundum quod Spiritus sanctus