comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secrandũ antistitẽ nr̃m spectat᷑ arbi¬
triũ. Defuncto igit᷑ laurentio eocłiȩ
medio lanensi ep̃o. sua nob̃ relatiõe
derus innotuit. In electioẽ se filu
nr̃i ꝯ stãtii cdiaconisui. unanimiter
consensisse. Sed qm̃ eadẽ non fuit
subscͥpta relatio: nequisꝰ ad cautelã
ꝑtinet obmittamus. idcirco huiuis
p̃cepti aucboi̾tite: suffultũ. gẽnuãte
ꝓficisci necẽe ẽ. ⁊ quia illic multi me
consistunt: eorũ te uoluntates opor¬
tet ꝯuocatis eis in eõe ꝑscrutaĩ. ⁊ sint¬
la eos diũsitas abelectioni dist̃mi
nat unitate: siquidẽ in p̃dicto filio
nr̃o ꝯstantio of̃ũ uoluntates atꝙ
consensũ ꝑcdurare cognoscis. tc̃ eũ
a ꝓpriis epĩs. sicut antiquitatis mos
exigit. cũ nr̃e auctoi̾tatis consensy.
solatiante dño facias conserran. qͣti¬
nus huuis mõi ẜuata ꝯsuetudine. et
apłica sedes ꝓum uigorẽ retineat.
zase concessa aliis iura nonminuat.

Expanded text:
exspectatur arbitrium. Defuncto igitur Laurentio, Ecclesiae Mediolanensis episcopo, sua nobis relatione clerus innotuit in electione se filii nostri Constantii, diaconi sui, unanimiter consensisse. Sed quoniam eadem non fuit subscripta relatio, ne quid quod ad cautelam pertinet omittamus, idcirco hujus praecepti auctoritate suffultum, Genuam te proficisci necesse est. Et quia illic multi Medrica feritate consistunt, eorum te voluntates oportet, convocatis eis in commune, perscrutari. Et si nulla eos diversitas ab electionis unitate nat, siquidem in praedicto filio nostro Constantio omnium voluntates atque consensum perdurare cognoscis, tunc eum a propriis episcopis, sicut antiquitatis mos exigit cum nostrae auctoritatis assensu, solatiante Domino, facias consecrari, quatenus hujusmodi servata consuetudine, et apostolica sedes proprium vigorem retineat, et a se concessa aliis sua jura non minuat.
Abbreviated transcription (Latin):
uł pb̃r. uł diaconi. si deuotafu¬
erit. ⁊ maritũ duxi̾t. si eampat̃ ł
mat̃. inaffectum recẽꝑint. a cõiõe
habeantur alieni. Pat̃ uõ incilio
causas se nouit prestaturũ. Muli¬
er uõ nonad mittat᷑ ad cõionem. nͥ
marito defuncto egĩt penitentiã.
Si aut̃ uuente eo se cesserit. ⁊ pe¬
nituerit. uł petierit cõionem. inul¬
timo fine uitȩ suȩ deficiens eam

Expanded text:
 sive diaconi, si devota fuerit, et maritum duxerit, si eam pater vel mater in affectum receperint, a communione habeantur alieni. Pater vero in concilio causas se noverit praestaturum. Mulier vero non admittatur ad communionem, nisi marito defuncto egerit poenitentiam. Si autem vivente eo secesserit, et poenituerit, vel petierit communionem, in ultimo fine vitae deficiens eam
Abbreviated transcription (Latin):
ex libo matrimonio suntorti.
Namfilii exlibo.⁊ ancilla seruilis
conditionis sunt. Sẽꝑ enĩquina¬
scitur. detĩorem partem sumit
Nituriles aũt filiidñr in genua¬
rũ concubinarũ filii. quos sola
conuigio. mat̾rẽ potius quã pat᷑m
tia iuolent eripi nonpossit. mul¬
torũ auctoritatib probat᷑. Est it
uirtus anmi que uoleptiã ñ sen¬
tit. Corporinãq ius infert᷑ ñ aĩo.
Unde quãuis corpus molent̃ cor¬
rumpatur. sipudicitia mentis ser¬
uetͣ illesa Tamen castitas duplica¬
tur. sicutbeati lucia fertͣ dixisse
pascasio. Si inuitã me fec̾is uiolai̾.
castitas michi duplicat᷑ ad coronã.

Expanded text:
monio orti. Nam filii ex libero et ancilla servilis conditionis sunt. Semper enim qui nascitur deteriorem partem sumit. Naturales autem dicuntur ingenuarum concubinarum filii, quos sola matrimonio, matrem potius quam patrem tia violenter eripi non possit, multorum auctoritatibus probatur. Est enim virus animi, qui violentiam non sentit. Corpori namque vis infertur, non anime. Unde quamvis corpus violenter corrumpatur, si pudicitia mentis servetur, illesa tamen castitas duplicatur. Sicut beatam Luciam fertur dixisse Paschasio: Si invitam me feceris violari, castitas mihi duplicabitur ad coronam.
Abbreviated transcription (Latin):
int̃minate ¶Qiuia gͦ ac̃sãguineorũ
ꝯ iuinctionib sicut ꝓbatum ẽ absti¬
nere oportet. uidendũ ẽ usq adquẽ
gradum a consanguineis. ꝓpriis ab¬
stinere oporceat. uł si ex cognatione
ꝓpriȩ uxoris aliquã duci in ꝯugẽ

Expanded text:
Quia ergo a consanguineorum conjunctionibus, sicut probatum est, abstinere oportet, videndum est, usque ad quem gradum a consanguineis propriis abstinere oporteat, vel si ex cognatione propriae uxoris aliquam duci in uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fr̃e suo inignẽ quẽ ad orare noluit
piectus ẽ. ut numen sue diunitatis
exurendo sentiret. quẽ uenãndo cole¬
re contẽpsit. Ne gͦ ex coniunctiõe
infideliũ fideles ad ydolatrũ prola¬
berent᷑. ⁊ itadm̃ offẽpe̾nt sicut quõ¬
dã ant̃ dibiuiũ filudĩ conmxticũ
filiab hõmũ ipsũ adiracundiã pro¬
uocauerant. rectissime cautum est
ut patriarche uiriscĩssimi non hde
pͥacognatione .i. de famila fideliũ
sibi uxores acciꝑent. Hinc ⁊̃ cũ filii
isrł intraturi trã ꝓmissionis ad nõ
audirent. ne filias chananeorũ sibi

Expanded text:
cum fratre suo Aram in ignem, quem adorare noluit, cum fratre suo Aram in ignem, quem adorare noluit, projectus est, ut numen suae divinitatis exurendo sentiret, quem venerando colere contemsit. Ne ergo ex conjunctione infidelium fideles ad idololatriam prolaberentur, et ita Deum offenderent, sicut quondam ante diluvium filii Dei, commixti filiabus hominum, ipsum ad iracundiam provocaverant, rectissime cautum est, ut patriarchae viri sanctissimi nonnisi de propria cognatione, id est de familia fidelium, sibi uxores acciperent. Hinc etiam, quum filii Israel intraturi terram promissionis a Domino audirent, ne filias Chananaeorum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
erant. Feri ẽgo debuit qd potuit. ii
existente copia unde ducerẽt uxorẽ.
que iã non crant sorores: ñsolũ ilid ñ
fieret. ubi nulla necessitas eẽt. q̃d hũa¬
nogne crescente ⁊̃ int̃ impios dõrum
multorũ falsorũq cultores. sic ob ẜ
tam̃ ꝯsuetudo ipsã malit ex orrere li¬
centiã. sicq adu̾set̃. quũ nũquã li¬
cere potu̾it. Copulatio gmaris ⁊ fe¬
mine. quantũ attinet ad genus bũ¬
nũ q̃d dã seminariũ ẽ caritatis. Ce¬
lestis uo ciuitas opus habes ut norĩ
gna̾tionis euadat. ¶ac itaq
consuctudine que ab ip̃o e drdic hu¬
mane ꝓpagationis originẽ habuit.
quã nullalex contra uibendo enacua¬
uerat. excusant᷑ ab raham ysaac zia
cob. ⁊ cetĩ qui de ꝓͥa cognatione du¬
cebant uxores. quãius ⁊̃ alia causarec¬
tissime rations qua. d factum sit pos¬
sit intelligi. Cetis ydolatria fecditatis.
solafamibia haber. incultu unusdĩ
remansit. Unde habrahã achaldeis

Expanded text:
erant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut erant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia unde ducerentur uxores, quae jam non erant sorores, ut non solum illud fieret, ut nulla necessitas esset, quod humano genere crescente, etiam inter impios deorum multorum falsorumque cultores, sic obser melior tamen consuetudo ipsa malit exhorrere licentiam, sicque aversetur, quasi nunquam licere potuerit. Copulatio ergo maris et feminae, quantum attinet ad genus humanum, quoddam seminarium est civitatis. Coelestis vero civitas opus habet ut noxam generationis evadconsuetudine, quae ab ipso exordio humanae propagationis originem habuit, quam nulla lex contra jubendo evacuaverat, excusantur Abraham, Isaac, et Jacob, et ceteri, qui de propria cognatione ducebant uxores. Quamvis etiam alia causa rectissimae rationis, qua id factum sit, possit intelligi. Ceteris idololatria foedatis, sola familia Heber in cultu unius Dei remansit. Unde Abraham a Chaldaeis
Abbreviated transcription (Latin):
ũgͥ genus humanũ post primã co¬
pulam iurifacti expuluere. ⁊ con¬
uigis eius ex uiri latere: mariũ femi¬
narũq cõnixtione opus haberet.
ut gigendo multi plicarent᷑. nec ulli
issent. uiri ꝯuiges sorores suas acce¬
perunt. qd. ꝓfecto quanto ẽ antiꝗus
cõpellente necessitate. tanto postea
factum ẽ. dãpnabilius religiont. ꝓ¬
hibente. Habita ẽ eñĩ ratio certissima
caritatis. ut hoĩes quib eẽt utilis. at¬
ꝙ onestissima concordia diu̾sarum
necessitudinũ. uinculis necterent᷑.
nec unus inuno multꝰ haberet. set
singule spargerent᷑. insinguloᷤ ac
⁊ socer duarũ st̃ necessitudinũ noña.
Dũ ergo quiᷤs aliũ habet patrẽ. aliũ
socerũ. numerosius se caritas porri¬
git. Utrũq aũt unus adam ẽe coge¬
bat᷑. ⁊ filiis ⁊ filiab sis. qñ fr̃s ⁊ soro¬
uxor eius utriq sexin filiorũ fuit ⁊
se socialis dilectio colligaret. s hoc
rores ex illis duob primis. nulli hões

Expanded text:
go genus humanum post primam copulam viri facti ex pulvere et conjugis ejus ex viri latere, marium feminarumque conjunctione opus haberet, ut gignendo multiplicarent, nec essent ulli nati viri conjuges sorores suas acceperunt. Quod profecto quanto est antiquius compellente necessitfactum est damnabilius religione prohibente. Habita est enim ratio rectissima charitatis, ut homines quibus esset utilis atque honesta concordia, diversarum necessitudinum vinculis necterentur; nec unus in uno multas haberet, sed singulae spargerentur in singulos; ac et socer duarum sunt necessitudinum nomina. Ut ergo alium quisque habeat patrem, alium socerum, numerosius se charitas porrigit. Utrumque autem unus Adam esse cogebatur et filiis et filiabus suis, quando fratres sorouxor ejus utrique sexui filiorum fuit sose socialis dilectio colligeret. Sed hoc rores ex illis duobus primis nulli homines
Abbreviated transcription (Latin):
initio salutem hũ anigins dispensa¬
uit. ut primitiuã eccłam in illo pͦp
institueret qui sibi carnis consan¬
guinitate erat. ꝓpinquuᷤ. Vñde
plebe uidaica primũ apłos elegit.
quos quaĩ fundamenta eccłiȩ insti¬
tuit. quorũ p̃dicatione de eadem
plebe multi addm̃ ꝯuͣsi. in se ipsis
originẽ eccłiȩ p̃stiterunt. De inde
incecitate suȩ ꝑfidie uidaica plebe
relicta. ad gentes que tam fide quã
cognatione carnis axp̃o erant aliene:
tus. de aliena cognatione sibi uxorẽ
elegit. ad implens illud q̃d ꝑ ꝓpħã¬

Expanded text:
initio salutem humani generis dispensavit, ut primitivam ecclesiam in illo populo institueret, qui sibi carnis consanguinitate erat propinquus. Unde de plebe Judaica primum apostolos elegit, quos quasi fundamentum ecclesiae instituit, quorum praedicatione de eadem plebe multi ad Deum conversi, in se ipsis originem ecclesiae praestiterunt. Deinde in caecitate perfidiae suae Judaica plebe relicta ad gentes, quae tam fide quam cognatione carnis a Christo erant alienae,tus, de aliena cognatione sibi uxorem elegit, adimplens illud, quod p
Abbreviated transcription (Latin):
liũ quo p̃cepta legis seruanda dicũt᷑.
que nec euagłicis nec apłicis instito¬
tis euacuata probant᷑. uerũ quidẽ ẽ.
s cũ omia figuralia apłs ꝓbet ad
tp̃s eẽ data. atq idõ ueniente uiͣta¬
te affirmet illa nonultraẽe ẜuãda.
Hoc aũt ut supra monstratum est.
ꝓbat᷑. ⁊ hoc cum cet̾is figuralib eua¬
cuatũ certissime: constat. Quãquã
sicut apłs quedã consulendõ ad did̾
que euangłicis preceptis ñ in uenie¬
bant᷑ diffinita. nec tñidõ tamquã
temeraria. uł suꝑflua abalns apłis
addidit. ut pote decontinentia¬
ca
ministrorũ de confectione mistĩo¬
rũ decelebratione officiorum que
nullatenus sunt respuenda. s dibgẽ¬

Expanded text:
autem, quod praecepta legis servanda dicuntur, quae nec evangelicis, nec apostolicis institutis evacuata probantur, verum quidem est; sed quum omnia figuralia Apostolus probet ad tempus esse data, atque ideo veniente veritate affirmet illa non ultra esse servanda, hoc autem, ut supra monstratum est,  probetur: et hoc cum ceteris figuralibus evacuatum certissime constat; quanquam, sicut Apostolus quaedam consulendo addidit, quae evangelicis praeceptis non inveniebantur definita, nec tamen ideo tanquam temeraria vel superflua ab aliis Apostolis fectionis addidit, utpote de continentia ministrorum, de confectione mysteriorum, de celebratione officiorum, quae nullatenus respuenda sunt, se
Abbreviated transcription (Latin):
inuxores acciꝑent. nec suas eis nup¬
tui traderẽt. statim sub uinxit diẽs.
ne faciant uos recedere adõũro. ⁊
fornicaĩ cũ diis alienis. Hinc ⁊̃ esdraᷤ
ydumeas. atq allarũnationũ mu¬
lieres. ꝑ quas filui isrł ibant ad deo ᷤ
alienos. ab eis seꝑanussit. ẽ ⁊̃ alia¬

Expanded text:
is nuptui traderent, statim subjunxit Dominus: Ne faciant vos recedere a Deo vestro, et fornicari cum diis alienis. Hinc etiam Esdras Idumaeas atque aliarum nationum mulieres, per quas filii Israel ibant ad deos alienos, ab eis separari jussit. § 1.
Abbreviated transcription (Latin):
austri ueniens afinib t̃re audire
sapientiam salomonis iuidicãtura est
hõines tp̃issui. ⁊ iuri niniuite actape¬
uitñtia ad p̃dicationem ione. ꝯdẽpna¬
bunt eos qui maiorẽ ⁊̃ iona saluatorẽ
contẽpserunt. sic płimi inppłis ep̃os
uidicent subtrahentesse ab eccłastico

Expanded text:
Austri veniens a finibus terrae audire sapientiam Salomonis , judicatura est homines temporis sui: et viri Ninivitae, acta poenitentia ad praedicationem Jonae, condemnabunt eos qui majorem Jona Salvatorem audire contempserunt: sic plurimi in populis episcopos judicent, subtrahentes se ab ecclesiastico
Abbreviated transcription (Latin):
onsolũ mechatio ẽ illius. que car¬
nẽ suam coinquinat. s ⁊̃ que si¬
mulacrũ facit mechat᷑. Quodsi inhiꝰ
factis ꝑ seuãt. ⁊ penitñtiã non agit
recede ab illa. ⁊ noliuiuere cumilla
Siñ aũt ⁊ tuparticep̾ eius peceatieriᷤᷤ¬

Expanded text:
on solum moechatio est illius qui carnem suam coinquinat, sed etiam qui simulacrum facit moechatur, quod si in his factis perseverat et poenitentiam non agit, recede ab illa et noli convivere cum illa. Sin autem, et tu particeps eris peccati
Abbreviated transcription (Latin):
sedes ẽ cȩlesti beneficio romana eccła.
quã ut memoratũ ẽ beatissimi. petr
⁊ paulus suo martirio ꝯsecrauerunt.
Scd̾a aũt sedes ap̃d alexandriamb̾a¬
tipetri noĩe amarco eius discipło atq
euagłista ꝯsecrata ẽ. Tertia uerosedes
ap̃d antiochiã eiusdẽ beatipetri apłi
habet̾ honorabiliᷤᷤ. quã illic priusquã
romã uemiret habuit. ⁊ ibiignatium

Expanded text:
sedes est celesti beneficio Romana ecclesia, quam, ut memoratum est, beatissimi Petrus et Paulus suo martyrio consecrarunt. Secunda autem sedes apud Alexandriam beati Petri nomine a Marco, eius discipulo atque ewangelista, consecrata est, tercia vero sedes apud / Anthiochiam eiusdem beati Petri apostoli habetur honorabilis, quam illic, priusquam Romam veniret, habuit et Ignatium
Abbreviated transcription (Latin):
qui ⁊ etinde formã suis successorib
aaron insacerdotib eiꝰ .i. primunt̃¬
inalocũ ħrecenset̃. S postea in c̃stã¬
tinopolitana synodo. ecclã ꝯstanti¬
nopolitana. scdmasede apłica locũ
accepit. Unde ieadem synodo itã

Expanded text:
quia et eamdem formam suis successoribus Aaron in sacerdotibus ejus , ima locum habere censetur. Sed postea in Constantinopolitana synodo ecclesia Constantinopol. secundum a sede apostolica locum accepit. Unde in eadem Synodo,
Abbreviated transcription (Latin):
orrendus.⁊ incultus ẽ uir. sẽmel
placuit. nũqͥd uir alius eligen¬
dusẽ : Cõparensuũ ȩquus diligit.
⁊ simutet᷑ alius. trabere uigũ nescit
cõpar altͣius. ⁊ se nontotũ pũtat.
Iu uigalem repudias tuũ. ⁊ sepe
putas mutandũ: muta ⁊ siuno de¬
fecit die. suꝑduc riua̾lem. ⁊ statĩ
in cogniti causa. quasi cognitam
pudoris exequeris in iuriam. Itẽ.

Expanded text:
orridus et incultus est vir. Semel placuit. Nunquid vir alius eligendus est? Comparem suum et equus diligit, et si mutetur alius, trahere jugum nescit compar alterius, et se non totum putat. Tu jugalem repudias tuum, et sputas mutandum, muta, et si uno discesserit die, superduc rivalem, et statim incognita causa, quasi cognitam pudoris exsequeris injuriam. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
in intitũ carnis. in quo formã excõi¬
cationis ostenden ᷤᷤ. docuit non nisi
fidelem. ⁊ afideli notandum. In nõe
nãꝙ dñi. atꝙ euis uirtute cooꝑante.
ñtusi fidelis aliquid oꝑari ualet cũ
nemo possit dicere dñs iħs nisi in
comedi extracatholicam eccłam.¬
qui ꝓfessione fidĩ ab easunt alieni. ⁊¬
ab eius participatione. quã suo ar¬
bitrio reliquerunt non repellunt᷑.
s abire ꝑmutunt᷑̃. si cut illi ꝗ audi¬
entes. nisi manducaui̾tis carnem fi¬
hic sermo.⁊ quis po̾t eum audire r
Atq idõ abierunt retrorsũ. nonre¬
quis fr̃. De infidelib aut supposuit
dicens. Eos qui foris sunt dñs uidi¬
cabit. Debis aũt qui intus st̃. nobis
indicium cõmisit. Sicut aũt exeo
fidelem excõicandum. ita exeoqd̃
fidelibus tantũ hoc scͥbitur. ut poti
quia sicut ille quibene dicit. maĩor
ẽ eociu benedicit᷑. ita qui ex officio
male dicit. maiorẽ eo cui maledñ
liquido constat eum quiab integri¬

Expanded text:
in interitum carnis. In quo formam excommunicationis ostendens, docuit, non nisi fidelem et a fideli notandum. In nomine namque Domini atque ejus virtute cooperante non nisi fidelis aliquid operari valet, quum nemo possit dicere: Dominus Jesus, nisi incomedi extra catholicam ecclesprofessione fidei ab ea sunt alieni, ab ejus participatione, quam suo arbitrio reliquerunt, non repelluntur, sed abire permittuntur, sicut illi, qui audientes: Nisi manducaveritis carnem fihic sermo, et quis potest eum audire? atque ita abierunt retrorsum, non requis frater, etc., de infidelibus autem supposuit, dicens: Eos, qui foris sunt, Dominus judicabit. De his autem, qui intus sunt, nobis judicium commisit. Sicut autem ex eofidelem excommunicandum, ita ex eo, quod fidelibus tantum hoc scribitur, vel potius, quia sicut ille, qui benedicit, major est eo, cui benedicitur, ita qui ex officio maledicit major est eo, cui maledicitur, liquido constat, eum, qui ab integri
Abbreviated transcription (Latin):
inunũ die pente costes descendit
sp̃s sc̃s. Sicut autẽ extra eccłam ñ
accipitur ita extraeam nichiloꝑa
tulet. sp̃s impetret. extraeccłam
nec postulare facit. nec impetrare
Unde dñs dicturus. Quodcũq pe¬
tieritis. ⁊ c̃. Premisit si duo exuob
consenserint suꝑterram. Et it̾m.¬
Ubi cũq duo ut tres congregati in
noĩe meofu̾int ibi ⁊ egosum in me
dio eorum. Nimirum cunctis ostñ¬
dens se non habitare incordib eoꝵ
qui suꝑbie singularitatẽ secuti a
corꝑus xp̃i compage. semetipso
abrumpunt.. Inquib aut̃ xp̃s non
habitat. in eis sp̃s sẽs. mentium scis¬
suras refugiens. locum non habet
¶Cũ gͦ peccata dimittẽ. uł tenere.
hii qui extra eccłam st̃. nec ligarest̾.
possunt. nec soluere. nec reconcilia¬
do ecclãstice cõioni reddere. nec ex¬
coĩcando eius societate priuare. qͣ
ipsi hͣrsi. uł scismate polluti. siue.
sententia notati. penitus carere pro¬
bantur. Unde cum om̃ib discipłi

Expanded text:
in unum die pentecostes descendit Spiritus sanctus. Sicut autem extra ecclesiam non accipitur, ita extra eam nihil opetulet, Spiritus impetret, extra ecclesiam nec postulare facit, nec impetrare. Unde Dominus dicturus: Quodcunque petieritis, etc., praemisit: Si duo ex vobis consenserint super terram ex omint duo aut tres congregati in nomine meo, ibi ego sum in mdio eorum; nimirum cunctis ostendens, se non habitare in cordibus eorum, qui superbiae singularitatem secuti a corporis Christi compage semetipsos abrumpunt. In quibus autem Christus non habitat, in eis Spiritus sanctus mentium scissuras refugiens locum non habet. Quum ergo peccata dimittere vel tenere, hi, qui extra ecclesiam sunt, nec ligare possunt, nec solvere, nec reconciliando ecclesiasticae communioni reddere, nec excommunicando ejus societate privare, qua ipsi, haeresi vel schismate polluti sive sententia notati, penitus carere probantur. Unde, quum omnibus discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
rauennas lictus archiep̃s. nisus
sit te excõicare. Uerũquia excõi¬
catus te ex cõicare nonpotuit. aplĩca
auctoritate. te tuosq absoluendo
mancdamus. ⁊ exinde non curare.
confinxit. ex quotilia predicire
cepit. neminem dãpnare potuit. ꝗ¬
a non põt deicere quequã iampro¬
stratus. ligandinamꝙ. uł soluen¬
dipotestas. ueris nonfalsis saẽdoti¬
bus ad nõtraditaẽ. Apłis eñi dicto¬
rus quorum remiseritis peccata. ⁊ẽ.
p̃misit accipite sp̃m scm. ut euidẽ
peccata nonposse tenere. uł remit¬
eccłam accipit. quia ⁊ ipsamunita¬
tem ꝑ grãmfacit. Unde non msi

Expanded text:
Ravennas dictus archiepiscopus, nisus sit te excommunicare quod, quia excommunicatus te excommunicare non potuit, apostolica auctoritate te tuosque absolventes, mandamus exinde non curare. confinxerit, ex quo talia praedicare coepit, neminem damnare potuit, quia nec potest dejicere quemquam jam prostratus. Ligandi namque vel solvendi potestas veris, non falsis sacerdotibus a Domino tradita est. Apostolis enim dicturus: Quorum remiseritis peccata, etc., praemisit: Accipite peccata non posse tenere vel remitecclesiam accipit, quia et ipsam unitatem per gratiam facit. § 1. Unde non ni
Abbreviated transcription (Latin):
cecati. aliis ducatũ p̃stare ceperint. ã¬
bo infoueam cadunt. Unde dicit᷑ in
psalmo. Obscurent᷑ oculi eoꝵ nẽuid̾¬
ant᷑. ⁊ dorsũ eorũ seꝑincurua. Cũ enĩ
obscurantur illiqui p̃sunt adferenda
bonera peccatoꝵ facile sequentes in¬
clinant᷑. Et laborandũ ẽ itaq sacͣdotib
ut ignorantiã a se quaĩ quãdã pestemꝰ
abitiant. licet eñi ẜims nesciens uolũta¬
tẽ dñisui ⁊ ñfaciens. dicat᷑ uapulare par¬

Expanded text:
ecati aliis ducatum praestare coeperint, ambo in foveam cadunt; unde dicitur in Psalmo: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva. Quum enim obscurantur illi qui praeeunt, ad ferenda onera peccatorum facile sequentes inclinantur. Elaborandum est itaque sacerdotibus, ut ignorantiam a se quasi quandam pestem abjiciant. Licet enim servus nesciens voluntatem domini sui, et non faciens, dicatur vapulare pau
Abbreviated transcription (Latin):
bro questionũ ait. Non om̃ĩs ignorans
snmuniꝰ ẽ apena. Ille eñi ignorans põt
ex cusai̾ apena. qui qd disceret ñinuenił.
Illis aut̃ hoc ignosci ñ poti̾t. quib̃ntes aqͦ
discerẽt oꝑam ñdederunt. ¶Tũita¬
q uoluntaria ignorantia om̃ib sit noxia

Expanded text:
 quaest. 67. C. XVI. Non omnis ignorans immunis est a poena. Ille enim ignorans potest excusari a poena, qui a quo disceret non invenit. Istis autem hoc ignosci petit qui, habentes a quo discerent, operam non dederunt. Hu voluntaria ignorantia omnibus noxia sit
Abbreviated transcription (Latin):
quia res ep̃orũ eccłiȩ ẽt̃ nondubitant᷑.
si in eorũ facultatib simili fu̾it erud̾¬
litate crassatum. ꝑuasores rerũ memo¬
ratarum. p̃dicta eanonũ distrietione
feriant᷑. ut qui moribpͥis ac nulla c̃¬
scientiȩ castigatione corriguntur.
saltim eccłastice. ⁊ canonice iundicte
ꝑfodiantur aculeis. Itẽ ex libro capi

Expanded text:
e esse non dubitantur, si in eorum facultatibus simili fuerit crudelitate grassatum, pervasores rerum memoratarum, praedicta canonum districtione feriantur: ut qui moribus propriis ac nulla conscientiae castigatione corriguntur, saltem ecclesiasticae, et canonicae vindictae perfodiantur aculeis. Generali
Abbreviated transcription (Latin):
tua. utinã in bonoaccepto fomite in¬
diciimateriã depositionis adu̾sus ro¬
thardũ assupsit  ab itinere apłicȩ se¬
dis remouit. ⁊ continuatim aplicãse¬
dem appellantẽ dãpnauit. ⁊ carcẽrali
custodie mancipauit. Et infra Pr̾iui
nullatemis debuistis. quib uenãndi
canones iudicia totius eccłie. ad bãc
defem iubent. Et infra. Hec quippe
nos in rothardo. id circo nouĩs oꝑatos.
ut priuulegi sedis apłice que male¬

Expanded text:
tua, utinam in bono accepta, fomitem judicii et materiam depositionis adversus Rhotandum assumpsit, et ab itinere apostolicae sedis removit, et continuatim apostolicam sedem appellantem damnavit et carcerali custodiae mancipavit. Et infra:: nullatenus debuistis, quibus venerandi canones judicia totius ecclesiae ad hanc deferri jubent. Et infra: § 2. Haec quippe nos in Rhotando idcirco noveritis operatos, ut pri
Abbreviated transcription (Latin):
int̃se lite dissenserint. ⁊ ad pacẽ reuo¬
caĩ diutͣm obstinatione nequerint
asacerdotib ciuitatis primitus argu¬
ant᷑. Quisi iiumicitias deponere ꝑniti¬
osa intentione nolu̾int. De eccłie cecr
iustissima ex cõicatione pellantur.
Iedus maceret᷑ acetriniᷤ
ꝗ frĩ suo re ꝯciliari noluerit

Expanded text:
inter se lite dissenserint, et ad pacem revocari diuturna obstinatione nequiverint, a sacerdotibus civitatis primitus arguantur. Qui si inimicitias deponere perniciosa intentione noluerint, de ecclesiae coetu justissima excommunicatione pellantur. iis maceretur acerrimis, qui fratri suo reconciliari noluerit
Abbreviated transcription (Latin):
ferri. uł conuerti. ꝓptereaqui ħ
non p̃uidit. ⁊ alit̃ quã scͥptũ ẽ p̃dia
eccłiȩ tradita petierit. uł acceperit.
aut possedĩt. nisise eito correxent.¬
quoiratus ds̃ animas ꝑcutit. anathe¬
mate feriat᷑. Sitq accipienti. ⁊ do
nanti ut possidenti anatbema. ⁊ ĩn¬
stitute pene ꝯtub̃niũ assiduũ. nec
aliquose añt tribunal xp̃i obstacło
muniat. quia religiosis animabuᷤ ad
sub̃am pauperũ derelicta contrafas
sine aliqua pietatis considatione diᷤ¬

Expanded text:
ferri vel converti. Propterea qui haec non praeviderit, et aliter quam scriptum est, praedia ecclesiis tradita petierit, vel acceperit, aut possederit, nisi se cito correxequo iratus Deus animas percutit anathemate feriatur, sitque accipienti, et danti, et possidenti anathema, et institutae poenae contubernium assiduum. Nec aliquo se ante tribunal Christi obstaculo muniat qui a religiosis animabus ad substantiam pauperum derelicta contra fas sine aliqua pietatis consideratione di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperare ꝑmittit᷑. qui res ecłasticꝰ
andet inuadere. aut in iuste possi dẽ.
aut iniqua ut iniusta de fensione
ut uindictam amonitio precedat.¬
⁊ res usurpatas in uiste qui abstulit.
aut iniuste ablatas retineat. ȩquita¬
te patrocinante legib restituat. Qd̃
sineglexĩt. ⁊ necessitas compulerit.
demũ p̃donem sacerdotalis distric¬
tio matisrata ꝑcellat. Ualde em̃ ini¬
quũ. ⁊ ingens sacrilegiũ ẽ. ut que cũ
lute acrequie animarum suarũ. unꝰ¬
quisq uenerabili eccłiȩ contulerit.¬

Expanded text:
perare permittitur, qui res ecclesiasticas audet invadere, aut injuste possidere, aut iniqua seu injusta defensione ut vinctam admonitio praecedat, et res usurpatas injuste qui abstulit, aut injuste ablatas retinet, aequitate patrocinante legibus restituat. Quod si neglexerit, et necessitas compulerit, demum praedonem sacerdotalis districtio maturata percellat. Valde enim iniquum est et ingens sacrilegium, ut quaecunque lute animarum suarum unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
iquis liber ancillam inmatrimõiũ
acccpit. non habet licentiã dimit¬
tere eã. si cõsensli amborũ c̃ uinetis̃
excepta causa forneationis sec una
lex de inceps erit ꝑomĩa.⁊ uiro. ⁊ fe¬
Int̃ patronũ ⁊

Expanded text:
quis liber ancillam in matrimonium acceperit, non habet licentiam dimittere eam, si consensu amborum conjuncti sunt, excepta causa fornicationis; sed una lex deinceps erit per omnia et viro et feInter patronum et
Abbreviated transcription (Latin):
sime tene non solũboĩes rationen¬¬
tentes. uerũ ⁊ paruulos quisiũ utis
matrũ uiuere incipiunt. ⁊ ibimori¬
unt᷑. siue iãdematrib nati. siñ sa¬
cramento baptismi qd̃ datͣ in nõie
unt. sẽpit̃no igne puniendõ. Qura
nali conceptione ex natiuitate tra¬

Expanded text:
ites non solum homines iam ratione utentes, uerum etiam paruulos, qui siue in uteris matrum uiuere incipiunt et ibi moriuntur, siue iam nati sine sacramento baptismatis, quod datur in nomine unt, sempiterno igne puniendos; quia,nali conceptione et nativitate tra
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ iustitiã. s in eq nimitate tolerãdi
in opiã ⁊ꝗ tẽꝑantia ⁊ ꝑ abundantiã ñse
corrupẽdi. atq oportune. sumendi.
uł nonsumendi eaquorũ nonusus
s ꝯcupiscentia rep̃bendendaẽ. Non
enĩ int̃ ẽ omĩo quid alimentoꝵ suma̾
ut succurraᷤ necessitati corpi ᷤᷤ. dũ mõ
tibi uiuendũ ẽ. Neq quantũ sumas
multũ int̃ ẽ. cũ uideamn ᷤ aliorũsto¬
machũ citius saturai̾ cibiᷤᷤ. ⁊ eos tamen
ipsi illi paruo quosatiant᷑. ardenter.
⁊ intollerabilit. ⁊ otõ in modo turpit̃
inhiare. Alios aũt pauloplus pꝰculo
quidẽ satiai̾. s tollerabilit̃ in opiã ꝑpe¬
ti. uł ant̃ orã positas epulas. sud intp̃e
aut opussit. aut necesse sit cũtranꝗ¬
litate aspicere ne̾ꝙ tangere. Magis
ergo int̾ ẽ. ñ quid uł quantũ alim̃toꝵ
ꝓ congruentia bõinũ. atq ꝑsonesre.¬

Expanded text:
ustitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam, et temperantiam: per abundantiam non se corrumpendi atque opportune sumendi, vel non sumendi ea quorum non usus, sed concupiscentia reprehendenda est. Non enim interest omnino quid alimentorum sumas, ut succurras necessitati corporis, dummodo tibi vivendum est. Neque quantum sumas, multum interest; cum videamus aliorum stomachum citius satiari, et eos tamen illi ipsi parvo quo satiantur, ardenter, et intolerabiliter, et omnino turpiter inhiare: alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti, et vel ante ora positas epulas, si id in tempore aut opus sit, aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere, neque tangere. Magis ergo interest, non quid vel quantum alimentorum pro congruentia hominum atque personae
Abbreviated transcription (Latin):
i ea destruerem que anre aissores
nr̃i statuerunt. ñ constructor
sed eu̾sor eẽ uste cõ ꝓbares testante

Expanded text:
i ea destruerem, quae antecessores nostri statuerunt, non constructor, sed eversor esse juste comprobarer, testante
Abbreviated transcription (Latin):
arguendo corrigit: uł qd cor¬
rigere nõñ p̃õt soluo pacis uincło
excludit. uł qd̃ saluo paciꝰ uincło
excludere non põt. equitate ĩ ꝓ¬
bat. firmitate sub portat. Hic ẽ
pacificus. ⁊ ab isto maledicto quo
scͥptura dicit. Ue his quidiet qd̃
nequam ẽ. bonũ. ⁊ q̃d bonũ ẽ. ne¬
inquit parmẽnimus. incorruptꝰ
potis ꝑ manere . qui corruptiᷤ soci¬
aris. Idẽ quid sit malis sociare.

Expanded text:
arguendo corrigit uel quod corrigere non potest saluo pacis uinculo excludit uel quod saluo pacis uinculo excludere non potest aequitate inprobat, firmitate subportat, hic est pacificus et ab isto maledicto quo scriptura dicit: uae his qui dicunt quod nequam est bonum et quod bonum est neodo, inquit Parmenianus, incorruptus poteris permanere, qui corruptis sociaris? C. VI. Quid sit malis sociari.
Abbreviated transcription (Latin):
fidelem. ⁊ alt̾m ducui: ꝓhibeat̃ nedu¬
cit. Si aũt duxĩt. ñprius accipiat cõi¬
onẽ. quãis quẽ reliquit de scło exue¬
rit. nisi forte necessitas infirmitatis
nuptus fuit cõpulatus. penitẽtiã
agit. Conu̾satio aũt. ⁊ fides peniten¬
tis tempus cõmp̃bendat. Itẽ auq̃de
obfornicationẽ uxorẽ dinuttit. ⁊ ali

Expanded text:
fidelem, et alterum duxit, prohibeatur ne ducat. Si autem duxerit, non prius accipiat communionem, quam is, quem reliquit, de saeculo exierit, nisi necessitas infirmitatis nuptiis copulatus, poenitentiam agat. Conversatio autem et fides poenitentis tempus comprehendat. C. X. rnicationem uxorem dimittit, et ali
Abbreviated transcription (Latin):
atq diuinũ u̾bũ. sacrificia foris fal¬
sa. ⁊ sacrilega offerre conatisunt.
eos quoq hac conditione suscipi c̃õ¬
uenit cs̃ reuertunt᷑. ut cõicent laiciᷤ.
⁊ satishabeant qd̃ admit tunt᷑ ad
pacẽ. quibostes pacis extiterunt. nͦ
debere eos reuertentes ea apud nos
ordinationis. ⁊ honoris armareti¬
deuntes abhrss in suis ordinib re

Expanded text:
atque divinum sacrificia foris falsa ac sacrilega offerre conati sint, eos quoque hac conditione suscipi convenit, quum revertuntur, ut communicent laici, et satis habeant, quod admittuntur ad pacem, qui hostes pacis exstiterint; nec debere eos revertentes ea apud nos ordinationis et honoris arma retideuntes ab haeresi in suis ordinibus re
Abbreviated transcription (Latin):
peruẽ. ⁊ domus illorũ om̃ibus
debent ẽẽ coĩes. susceptioni pegri¬
noꝵ.⁊ hospitiũ in uigilare debent.
Maxime curandumẽ illis. ut deci¬
mis. ⁊ oblationib cenobis. ⁊ xenodo¬
chiis. qualem uoluĩnt ⁊ potuui̾nt sꝰ¬
tentationẽ impendant. Lib̃mẽ eñi
tib ⁊ timentib decimis ⁊ oblatiõeᷤ
cunctaq remedia cõcedere. ⁊ de iu¬
re suo indñiũ illoꝵ.⁊ usum trans¬
ferre. nectam inpauꝑib. pauꝑta¬
tem quam religionẽ adtendere.ꝙ
usus decimationñ. ⁊ oblationũ scła¬
tas o mĩo non lieere. protestantibus
Hoc omĩb diuinis auctoritatib
pat̃norũ canonũ. Quã obrẽ sialiqdo
fui̾nt abbis male detenta que di¬
uini uiris eẽ noscuntur. ⁊ inusũ tran¬
sierint monachorũ ⁊ ẜuorumdei.
ep̃o tam̃ loci illius p̃bente consensõ.
constabunt eis omĩa ꝑpetua firmi¬
tate.⁊ stabilitite subnixa. Cłicos
aũt illos ꝯ uenit eccłe stipendus
sustentan: quib parentũ ⁊.ꝓpinͦqͦ¬

Expanded text:
est, et domus illorum omnibus debent esse communes, susceptioni peregrinorum et hospitum invigilare debent, maxime curandum est illis, ut de decimis et oblationibus coenobiis et xenodochiis qualem voluerint et potuerint sustentationem impendant. Liberum est enim tibus et timentibus, decimas et oblationes cunctaque remedia concedere et de iure suo in dominium illorum et usum transferre, nec tam in pauperibus pautem quam religionem attendere. §usus decimarum et oblationum saeculatas omnino non licere, protestantibus hoc divinis auctoritatibus paternorum canonum. Quamobrem, si aliquando fuerint ab his male detenta, quae divini juris esse noscuntur, et in usum transierint monachorum et servorum Dei, episcopo tamen loci illius praebente consensum, constabunt eis omnia perpetua firmitate et stabilitate subnixa. § 2. Clericos autem illos convenit ecclesiae stipendiis sustenta
Abbreviated transcription (Latin):
siad eccłiȩ septa confugerint. int̾ ĩ¬
cessionẽ debent querere non latebͥs
tatẽ augeat renitendi. filius ⁊ eñi
ri. cuicũ deputass sacram̃ta pr̃ari.
illum egredi nulla ratione uoluisse.
⁊ idõ directiis supradicti hõ. de p̃senti
cũ eoquẽ eleg̃is eẽ mittendũ. cũde ĩ¬
punitate eius sacramenta prebu̾t.
eũ statimfacies ad dñmsuũ modis
om̃ib remeare. aut si mhac ꝑtina¬
tia forte extiti̾t. post sacramentũ
sibi p̃stitũ reddatur inuitus. Itẽ¬

Expanded text:
ad ecclesiae septa confugerint, intercessionem debent quaerere, non latebras, itatem augeat renitendi. Filius enim ri, cui cum deputasset sacramenta praestari, illum egredi nulla ratione voluisse. Et ideo dilectos supradicti hominis de praesenti cum eo quem elegerit esse mittendos, qui cum de impunitate ejus sacramenta praebuerint, eum statim facies ad dominum suum modis omnibus remeare; aut si in hac pertinacia forte perstiterit, post sacramentum sibi praestitutum reddatur invitus. GE
Abbreviated transcription (Latin):
audiat. Sedens inquit ad uͣsus frẽm
tuũ loquetaris detrabendo.⁊ adu̾sus
filiũ matristuȩ ponebas scandalum
⁊ c̃. Pareant singuli detractioni lingue¬
custodiantqi sermones suos. ⁊ sciant qr
cuncti que de aliis locunt᷑. sua sentũtia
idicabunt᷑. Nem̃o inuito auditõilibẽ¬
terreferc. Officiũ singuloꝵ sit dilectiᷤ¬
simi. non solum oculos castos seruare s
⁊lingir̃. Nlec quid incuuis quã domo a¬
Sabeat om̃is simplicitatem colũbe. nec
cuiquã machinent̃ dolos. ⁊ ẜpentis astu

Expanded text:
sus fratrem tuum loquebaris detrahendo, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum, etc. Parcant singuli detractioni linguacustodiantque sermones suos, et sciant, quia cuncta, quae de aliis loquuntur, sua sententia judicabuntur. Nemo invito auditori libenter refert. Officii singulorum sit, dilectissimi, non solum oculos castos servare, sed et linguam, nec quid in cujusquam domo aHabeant omnes simplicitatem columbae, nec cuiquam machinentur dolos et serpentis
Abbreviated transcription (Latin):
nũ abom̃ib ẽẽ debet fidelib. asede
ꝓͥa de iectuis. aut indetẽntione aliqͣ a
sius oiub fuĩt sequestratus. tẽ canomi¬
ce añt pristino statui restituat᷑. cũ oĩ
priuilegio suihonoris. ⁊ sua omñ que
insidiis inmicorũ suoꝵ ei ablata fuaN
legib red integrent̃. non em̃ ꝯuociri
sitate minime tñ uidicandus aduemie᷑
spõnir elegũ. Nullatenus gͦ aquo quã
ne red integrent᷑. Pre sul uero cũ oĩ
bonore statiu pͥstino reddat᷑. ⁊ ipse dĩ¬
positis ordinatisq libere ac secure
bilitas ei fuĩt. ⁊ non añt conũocatus
conuenat ad cansam.⁊ si tta uiste uidet᷑¬

Expanded text:
num ab omnibus esse debet fidelibus a sede propria ejectus, aut in detentione aliqua a suis ovibus fuerit sequestratus: tunc canonice antequam in pristino statu restituatur cum omni privilegio sui honoris, et sua omnia, quae insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerant, legibus redintegrentur: nec convocarisitate minime tamen judicandus, advenire sponte elegerit. Nullatenus ergo a quoquam ne redintegrentur: Praesul vero cum omni honore statui pristino reddatur, et ipse dispositis ordinatisque libere ac secure uod possibilitas ei fuerit, et non ante convocatus, , veniat ad causam, et, si ita
Abbreviated transcription (Latin):
Quod simale iuuendo facultates
eccł̃iȩ dis ꝑserit ep̃s ab eius patrimo¬
nio quousq delapidatione rerũ eccła¬
ticarum cognoscatur. sub mouendus ẽ.
suspecti. atutela uł cura remouentur.
donec de suspecto cognoscit. Unde peba¬

Expanded text:
Quod si male vivendo facultates ecclesiae dispersit episcopus, ab ejus patrimonio, quousque de dilapidatione rerum ecclesiasticarum cognoscatur, submovendus est, m fuerint suspecti, a tutela, vel cura removentur, donec de suspecto cognoscatur. Unde Pela
Abbreviated transcription (Latin):
acuit om̃ib residentib dis creta¬
inscã nicena sy nodo. ut monaeboꝵ
conũsatio ⁊ uiti scdm ethimologiam
nõĩs. ab om̃ib discrepet. Monachus a
obrem firmit̃ ⁊ insolubilit om̃s p̃cipit᷑.
ut aliquis monacbꝰ penitntiã nemini t¬
buat. nisl inuicem ut uistumẽ. Mlortuũ¬

Expanded text:
acuit omnibus residentibus in sancta Nicaena synodo, ut monachorum conversatio et vita secundum etymologiam nominis ab omnibus discrepet. Monachus enobrem firmiter et insolubiliter omnes praecipimus, ut aliquis monachus poenitentiam nemini tribuat, nisi sibi invicem, ut justum
Abbreviated transcription (Latin):
uouentes matrimonia contrabere.
que tam̃ si contraxĩnt. inuiolata ꝑ¬
manere oporcet.Sic ⁊ clamdestina
cõugia contralegem quidẽ funt:
tam̃ contracta dissolui non possunt.
quia ex legitimo uoto subsequente
corroborant᷑. Vn de euaristus cũdi¬
xisset alit̃ p̃sũpta. non sunt coniugia
sed ad ultra. ad didit. nisi uoluntis
ꝓpria suffragauĩt. ⁊ uota succurerĩt
diuinis tactis scripturis uirauerit.
mulieri legĩmam se eam in uxorem
habiturum. ut si inoratorio tale sa¬
cram̃tũ dedi̾t. sit illa legitima uxor
quãius nullados. nulla scriptura a
bent̃ dissolui. si exutriusq confessio¬
ne. ꝓbaripoterunt. Uerũtam̃ pro¬
hibentur. quia mutata uoluntate.

Expanded text:
es matrimonia contrahere, quae tamen si contraxerint, inviolata permanere oportet. Sic et clandestina conjugia contra leges quidem fiunt, tamen contracta dissolvi non possunt, quia ex legitimo voto subsequente corroborantur. Unde Evaristus, quum dixisset: aliter praesumta non sunt conjugia, sed adulteria; addidit: nisi voluntas propria suffragaverit, et vota succurrerint  IX. Si quis divinis tactis scripturis juraverit mulieri, legitimam se eam uxorem habiturum, vel si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla scriptura albentur dissolvi, si utriusque confessione probari poterunt: verumtamen prohi
Abbreviated transcription (Latin):
ligatũ ⁊ incelo. Si hoc petrotm̃
tasunt ⁊ incelo. Quia cũ excõieat
eccłã. inceloligatur excoĩcatus. Cũ
reronciliat eccła. incęlo soluit᷑ rec̃ci¬
liatus. Siergo hoc ineccłafit. pet̾
quando elaues accepit eccłam scãm
significauit. Si inpersona pẽtrisi¬
gnificatisunt in eccłaboni. ĩ udẽ

Expanded text:
erunt et in coelo . Si hoc Petro tanvantur in coelo, quia, quum excommunicat ecclesia, in coelo ligatur excommunicatus; quum reconciliat ecclesia, in coelo solvitur reconciliatus, si ergo hoc in ecclesia fit, Petrus, quando claves accepit, ecclesiam sanctam significavit. Si in Petri persona significati sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
onb nichil ꝓrsus uenie reser¬
uamuᷤ. insi cũ ad ult̾iũ seꝑatione sa¬
nauĩnt. In cestͥos uero nullo c̃iugii
noie deputandos. quos ⁊̃ designa¬
re funestum ẽ. Hos em̃ ẽe censemꝰ.
Siquis relictam fr̃is. que pene pͥus
soror ex̾terat. carnali ꝯuinctione¬
polluit. si quis fr̃ germanã uxort̃
accepit. si quis nouercam dixerit
aut patruifilie. uł pͥuigne sũe. a¬
ut qui ex ꝓpria consanguinitate
aliquã. aut quã consanguineu
habuit. ⁊ concubitu pollu̾̃t. aut
⁊ subhac constitutione incestpoͣs
cẽ nondubitimus. ⁊ int̃ catet̾umi¬
nos usꝙ ad legitimã satis factionẽ
manere. ⁊ õrare p̃cipimus. q̃d ita a¬
p̃senti tp̃r ꝓhibemus. ut ea que st̃
actemis constitnta nĩdissoluamit᷑
Sane quib ẽ uinctio illicita int̃drͣ
habebunt in eundi melioris ꝯingii
cestuosi usq adsatis factionẽ ex cõĩoẽt᷑

Expanded text:
 nihil prorsus veniae reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverint. Incestos vero nullo conjugii nomine censendos, quos etiam designare funestum est, hos esse censemus. Si quis relictam fratris, quae pene prius soror exstiterat, carnali polluerit; si quis frater germanam uxorem acceperit; si quis novercam duxerit; aut patrui filiae, aut privignae suae; aut qui ex propria consanguinitate aliquam, aut quam consanguineus habuit concubitu polluerit aut , et nunc sub hac constitutione incestos esse non dubitamus, et inter catechumenos usque ad legitimam satisfactionem manere et orare praecipimus. Quod ita praesenti tempore prohibemus, ut ea, quae sunt hactenus constituta, non dissolvamus. § 2. Sane quibus conjunctio illicita interdicitur, habebunt ineundi melioris conjugii cestuosi usque ad satisfactionem exco
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Hoc aũt gͦ fornicationis amme.
salubrit̃ diuina auctoritas nontacu¬
it. Neq ab easicde t̾ruit animã. ũ pꝑ¬
ea talia negaret eẽ sectanda quia fal¬
sa dm̃r a professorib eorũ. s ⁊̃ sidixe¬
rint uobis inquit. ⁊ ita euenerit ne ẽ¬
cdatis eis. Non enĩ quia imago samueł
mortiusauli uera p̃nuntiauit. ꝑpea
talia sacrilegia. quib illa imago pie¬
inactib apłorũ femira uentriloqua
potius feminã illius demoniicorrec
tione: atq exclusione munlauit.
Om̃s igit̾ artes huius mõi. uł nuga¬
toriȩ. uł noxie suꝑstitionis ex quadã
pestifera societate hõiũ. ⁊ demonũqͣsi
pacta infidelis ⁊ dolose amicitie c̃¬
stituta penitus sunt repudiande.⁊

Expanded text:
. Hoc genus fornicationis animae, salubriter divina auctoritas non tacuit, neque ab ea sic deterruit animam ut propterea talia negaret esse sectanda, quia falsa dicuntur a professoribus eorum, sed etiam si dixerint vobis, inquit, et ita evenerit, ne credatis eis . Non enim quia imago Samuelis mortui Sauli vera praenuntiavit , propterea talia sacrilegia quibus illa imago praein Actibus apostolorum femina ventriloqua potius feminam illius dtione atque exclusione mundauit. omnes igitur artes huius modi uel nugatoriae uel noxiae superstitionis ex quadam pestifera societate hominum et daemonum quasi pacta infidelis et dolosae amicitiae constituta penitus sunt repudianda et
Abbreviated transcription (Latin):
głarũ auriũ aut destructionũ ossib
ansule indigitis. aut cũ tibi dicitur
singultienti. aut dextã manu policẽ
teneas. His ad uingunt᷑ nulia in ans¬
simarũ obseruationũ. si menbrũ aliq
salierit. si uĩctim ambulantib amicis.
domũsirã transit. redire ad lectum:
siquis dũ se calcut sternutauit. re¬
dire ad domũ. si ꝓcedens offenderit᷑:

Expanded text:
gularum aurium, aut de struthionum ossibus gularum aurium, aut de struthionum ossibus ansulae in digitis, aut cum tibi dicitur singultienti ut dextera manu pollicem teneas. His adjunguntur millia inanissimarum observationum; si membrum aliquod salierit, si junctim ambulantibus amicis domum suam transit, redire ad lectum, si quis dum se calciat sternutaverit; redire domum, si procedens offenderit;
Abbreviated transcription (Latin):
scđm institutiones hoĩnũ partim
suꝑstitiosũ ẽ. partimnonẽ supstitio¬
sum. Suꝑstitiosum ẽ: quicquid in¬
stitutumẽ abhõib ad facienda ydo¬
la. ⁊ colendaꝑtinens. ut adcolendam
sic̃ dñi. creaturã. partemue ullam cͣa¬
turȩ. uł ad cõsultitiones. ⁊ pacta q̃dã
signaficationũ cũ demonib placita
atq fedãta qualia molimina magi
carũ artium. que quidã cõmemora¬
re potius quã docere solent poete:
Ex quo gn̾e sunt. s quasi licentiõri
uaĩtate: Aruspicũ.⁊ augurũ libri.
ad hoc etiam gͦ ꝑtinent om̃s ligatue
atq remedia. que medicorũ quoq
disciplina cõdẽpnat. siue inp̃canta¬
tionib. siue in quib dam notis qua ᷤᷤ
caracteres uocant. siue in quib cũq¬
rebus. suspendendis atq ligandi.
uł ⁊ saltandis quoch̃ mõ nonadtẽ¬
ꝑationẽ corporũ. sed ad quasdam
significationes. aut occultas. aut
manifestas. que enunentior noĩe
physicã uocant. ut quasi ñ supstitio

Expanded text:
m institutiones hominum partim superstitiosum est, partim non est superstitiosum. Superstitiosum est quidquid institutum est ab hominibus ad facienda et colenda idola pertinens uel ad colendam sicut deum creaturam partemue ullam creaturae uel ad consultationes et pacta quaedam significationum cum daemonibus placita atque foederata, qucarum artium, quae quidem commemorare potius quam docere assolent poetae. Ex quo genere sunt, sed quasi licentiore vanitate, aruspicum et augurum libri. Ad hoc etiam genus pertinent omnes ligature atque remedia, que medicorum quoque disciplina condemnat, sive in precantationibus sive quibusdam notis, quas caracteres uocant, sine in quibusqrebus suspendendis atque ligandis uel etiam saltandis quodam modo, non ad temperationem corporum, sed ad quasdam significatmanifestas, quam eminentiore nomine physicam vocant, ut quasi non supertiti
Abbreviated transcription (Latin):
te deprehensussit. indifferent̃ sor¬
tib ẽ credendum. cum pͥuilegra
facere omĩo non possint. Siquitñ
putant. sortib exemplo apłorum
ẽẽ consulendum. uideant hocipsoᷤᷤ
apłos nonnisi collecto fr̃mcetu. ⁊ p̃¬
se. ¶ De di¬
uinis uero scribit auẜustinꝰ itadiẽs

Expanded text:
te deprehensus sit, indifferenter sortibus est credendum: cum privilegia facere omnino non possint. Nam in putant sortibus exemplo Apostolorum esse consulendum, videant hoc ipsos Apostolos non nisi collecto fratrum coetu, et prse. De divinis vero scribit Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ dicimus. quos leges słi infames:
appellant. ⁊ om̃s quiculpis exigentib
adsacerdotiũ non possunt ꝓuebi. In di¬
gnũ ẽ em̃ ut illi eos accusent. qui eẽ ñ pꝰs̃.
qd ipsi sunt. Qm̃sicut maiores aminõib
non uidieit̃. ita nec criminari possunt:¬

Expanded text:
e didicimus, quos leges saeculi infames appellant, et omnes qui culpis exigentibus ad sacerdotium non possunt provehi. Indignum est enim ut illi eos accusent, qui esse non possunt quod ipsi sunt: quoniam sicut majores a minoribus non judicantur, ita nec criminari possunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ad ulteros accunctos criminalibus
nexibus alligatos. ⁊ qui eis quoȩquales
non erant ab ep̃oꝵ uexatione. ⁊ accusa¬
tione docente dño ꝓhibebat. ⁊ñ nisi
aquo equilibꝰ: aliquid sibi inferri debe¬
re docebat. Infames uõom̃s. ⁊ quos pri¬
emates ⁊ leges scłi non suscipunt. s : la¬
icos ab eorũ accusatione. ⁊ uexatione
sẽꝑ repellere debere rõgabat. ⁊ cũctos
subditos eẽ p̃cipiebat. Cunctorũsa ẽ¬
dotum uitã suꝑiorem. sãctioremq ac
dicretã ascłarib ⁊ laicis bominib eẽ¬
⁊sp̃uales atꝙ sacerdotes suꝑcamnales
ac laicos sẽpconstituere fore docebat
ut atalib arguamur. ⁊ uidicem̃. uel
abbuanodie. Ma iores uõ aminorib
nec accusaĩ. uł uidicari ullatenus pꝰse
ges scdĩ inbibere docebat. It̃ adrianꝰ pp̃.¬

Expanded text:
adulteros, ac cunctos criminalibus nexibus alligatos, et qui episcopis coequales non erant, ab eorum vexatione et accusatione docente Domino prohibebat, et non nisi cum coaequalibus aliquid sibi inferri debere oportet. Infames namque omnes, et quos primates legis saeculi, non recipiunt, sed et laicos ab eorum accusatione, et vexatione semper repellere debere rogabat, et cunctos sibi subditos esse, praecipiebat. Cunctorum sacerdotum vitam superiorem, sanctioremque ac discretam a saecularibus et laicis hominibus esque atque sacerdotes super carnales ac laicos semper constituendos docebat, ut a talibus arguamur et judicemur vel bat. Maiores vero a minoribus nec accusari nec iudicari ullatenus posse ges seculi inhibere docebat. Gratian