comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis suis ad totius annistipendium haber et :
quidam peruersae uir uoluntatis. antiqui hostis
stimulis instigatus eandem messem igne supposito
itaut erat in a rea incendit: Quod factum dum
alter aspiceret : eidem dĩ famulo cucurritꝰ et nun¬
tiauit: Quod post quam indicauit : ad iunxit dicens:
Vae uae : Pater stephane quid tibi contigit: e¬
Cuistatim. uultu acmente placida ille respondit:
Vae illi contigit qui hoc fecit. Nam mihi quid conti¬
git In quibus eius uerbis ostenditur . in quouir¬
tutis culmine sedebat . quiunum quod in sumptus
mundihabuerat . tam secura perdebat mente:¬
le magisq: illidolebat qui peccatum commiserat :
quam sibi qui peccati illius damnatolerabat
Necpensabat quid ipse exterius. sedculpaereus
quantum perdebat intus. Hunc itaq: cumdies
mortis egredi ecorpore urgeret. conuene¬
runt multi ut tam scaẽ animae de hocmundore¬
cedenti suas animas commendarent. Cumque

Expanded text:
discipulis suis ad totius anni stipendium haberet, discipulis suis ad totius anni stipendium haberet, quidam perversae voluntatis vir, antiqui hostis stimulis instigatus, eamdem messem, igne supposito, ita ut erat in area, incendit. Quod factum dum alter conspiceret, eidem Dei famulo cucurrit et nuntiavit. Quod postquam indicavit, adjunxit, dicens: Vae, vae, pater Stephane, quid tibi contigit? Cui statim vultu ac mente placida ille respondit: Vae illi contigit qui hoc fecit; nam mihi quid contigit? In quibus ejus verbis ostenditur in quo virtutis culmine sedebat, qui unum quod in sumptus mundi habuerat tam secura perdebat mente, magisque illi condolebat qui peccatum commiserat, quam sibi qui peccati illius damna tolerabat; nec pensabat quid ipse exterius, sed culpae reus quantum perdebat intus. Hunc itaque cum dies 404 mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
tiam blasphemus uixerat : quandoq: per diuini¬
tatis iudicium blaspe maret. et more retur:
Quatenus reatum suum pater eius agnosceret.
qui paruuli filii animamneglegens non paruu¬
lum peccatorem gehennae ignibus nutris set:
Sed interim hoc triste seponentes adea quae nar¬
rare coeperam : laeta redeamus.
raedicto et enim probo. aliisque religiosis¬
uiris narrantibus agnoui: eaquae indicare
audientibus. deuenerabile patre stephanio.
in õ meliis euangelii curaui : Fuit et enimuir
sicut isdemprobus. et multialii testantur : Ni¬
hil in hoc mundo possidens. Nihil quaerens. solã
cum dõ paupertatem diligens: Inter aduersa
semperpacientiam amplectens : conuentus sae¬
cularium fugiens: uacari semper orationi con¬
cupiscens : De quo unumuirtutis bonum refero:
ut ex hocuno ualeant eius multa pensari: Isnãq
cum quodamdie mes semquam sua manuseruerat
decisam ad aream deduxis set. Nihilq aliud cum

Expanded text:
tiam blasphemus vixerat, quandoque per Divinitiam blasphemus vixerat, quandoque per Divinitatis judicium blasphemaret, et moreretur; quatenus reatum suum pater ejus agnosceret, qui parvuli filii animam negligens, non parvulum peccatorem gehennae ignibus nutrisset. Sed interim hoc triste seponentes, ad ea quae narrare coeperamus laeta redeamus.raedicto etenim Probo aliisque religiosis narrantibus viris agnovi ea quae indicare audientibus de venerabili Patre Stephano in Homiliis Evangelii curavi . Fuit enim vir, sicut idem Probus et multi alii testantur, nihil in hoc mundo possidens, nihil requirens; solam cum Deo paupertatem diligens, inter adversa semper patientiam amplectens, conventus saecularium fugiens, vacare semper orationi concupiscens. De quo unum bonum virtutis refero, ut ex hoc uno valeant ejus multa pensari. Is namque cum quadam die messem quam sua manu severat decisam ad aream deduxisset, nihilque aliud cum
Abbreviated transcription (Latin):
quinque : Quemnimis carnaliter diligens. re¬
misse: nutriebat: Atque isdem paruulds. quod
dictugraue . ẽ: moxcumeius animo aliquid obs¬
titifset : maiestatem di blasphemare consueue¬
rat: Qui in hacante triennium mortalitate
percus sus uenit admortem : Cumq eum suus
pater in sinu teneret. sicut hitestati sunt qui
praesentes fuerunt : malignos ad seuenis se
sp̃s trementibus oculis puer aspiciens. coepit
clamare : Obsta pater. Quiclamans declinabat
faciem : ut seab eis in sinupatris absconderet::
Quencum ille trementem requireret quiduide¬
ret: puer adiungit dicens: Maurihomines uene¬
runt : qui me tollere uolunt: Quicum hoc dixis¬
set : maiestatis nomes protinus blas phemauit :
et animam red didit: Vt enim omni potens ds̃
ostenderet proquoreatu talibus fuis set exse¬
quutoribus traditus : Vnde uiuentem pater suus
corrigere : hoc morientem. per¬
misit iterare : Vt qui diu perdiuinitatis pacien¬

Expanded text:
quinque; quem nimis carnaliter 401 diligens requinque; quem nimis carnaliter 401 diligens remisse nutriebat. Atque idem parvulus quod dictu grave est mox ut ejus animo aliquid obstitisset, majestatem Dei blasphemare consueverat: qui in hac urbe ante triennium mortalitate percussus, venit ad mortem. Cumque eum suus pater in sinu teneret, sicut hi testati sunt qui praesentes fuerunt, malignos ad se venisse spiritus trementibus oculis puer aspiciens, coepit clamare: Obsta, pater, obsta, pater. Qui clamans declinabat faciem, ut se ab eis in sinu patris absconderet. Quem cum ille trementem requireret quid videret, puer adjunxit, dicens: Mauri homines venerunt, qui me tollere volunt. Qui cum hoc dixisset, majestatis nomen protinus blasphemavit, et animam reddidit. Ut enim omnipotens Deus ostenderet pro quo reatu talibus fuisset traditus exsecutoribus, unde viventem pater suus holuit corrigere, hoc morientem permisit iterare; ut qui diu per Divinitatis patien
Abbreviated transcription (Latin):
brecorrepta .ẽ. Die autem trice simo cum
hora eius exitus ad propinquas set : eandem bea¬
tam dĩ genitricem cumpuellis quas peruisionẽ
uiderat ad seuenire conspexit: Cuise etiam
uocanti respondere coepit : et depraes sis reueren¬
ter oculis. aperta uoce clamare : Ecce domina
uenio eccedomina uenio : Inqua etiam uoce spm̃
reddidit. et exuirgine o corpore. habitatura cũ
scis uirginibus exiuit.
etrus: Cumhumanumgenus. multis atq: innume¬
risuitiis sit subiet tum hierusalem caeles¬
tem maximam partem ex paruulis uel infantib
arbitror posse compleri.
atq in eadem infantia morientes ingrȩdi regnũ
caeleste credendum ẽ: omnes tamen paruulos
quiq: licetiamloqui possunt regnacaelestia in¬
gredicredendumnon ẽ: Quia non nulli spar¬
uulis eiusdem regni caelestis aditum a parenti¬
bus clauditur : simale nutriantur : Nam qui¬
damiur cunctis in hacurbe notissimus ante tri¬
ennium filium habuit. annorum sicut arbitror

Expanded text:
bre correpta est. Die autem trigesimo cum bre correpta est. Die autem trigesimo cum hora ejus exitus propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. Cui se etiam vocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis aperta voce clamare: Ecce, Domina, venio, ecce, Domina, venio. In qua etiam voce spiritum reddidit, et ex virgineo corpore, habitatura cum sanctis virginibus exivit. PETR. Cum humanum genus multis atque innumeris vitiis sit subjectum, Jerusalem coelestis maximam partem ex parvulis vel infantibus arbitror posse compleri. atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum est, omnes tamen parvulos qui scilicet jam loqui possunt, regna coelestia ingredi credendum non est, quia nonnullis parvulis ejusdem regni coelestis aditus a parentibus clauditur, si male nutriantur. Nam quidam vir cunctis in hac urbe notissimus, ante triennium filium habuit annorum, sicut arbitror,
Abbreviated transcription (Latin):
egisset caro mortuatestabatur
edneq hoc sileo quod pruedictus probusdĩ femulus.
desorore sua musa nomine puella parua : narrare
consueuit dicens : Quod quadam nocte ei peruisionẽ
uasei in albis uestibus puellas ostendit: Quibus cum
illa admiscere appeteret sed sese eis iungere
non aud eret beatae mariae semperuirginis¬
est uoce requisita ÷ anue lit cumeisesse : atq in eiꝰ
obsequio uenire : Cui cumpuella ẽadem diceret
traleue et puellareageret : arisu et iocis abs¬
tineret : sciens peromnia. quod inter easdem uir¬
gines qua suiderat : ad eius obsequium. dietri cesi¬
moueniret: Quibus uisis incunctis suis moribus
puella mutata est : Omnemq: a se p̃uellaris leuita¬
temuitae magna grauitatis detersit manu:
Cumq eam parentes eius mutatam essemirarentur:
requisitarem retulit quid sibi beata dĩ genetrix
iusserit : uel quadie ituraes set adobsequium eiꝰ
indicauit: Cum post uicesimo et quintodie :. fe¬

Expanded text:
egerit, caro mortua testabaturegerit, caro mortua testabatured neque hoc sileo quod praedictus Probus Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quadam nocte ei per visionemvas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed se eis jungere non auderet, beatae Mariae virginis voce requisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eadem diceret, tra leve et puellare ageret, et a risu et jocis abstineret, sciens per omnia quod inter easdem virgines quas viderat, ad ejus obsequium die trigesimo veniret. Quibus visis, in cunctis suis moribus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc post vigesimum quintum diem fe
Abbreviated transcription (Latin):
antites apparuit : eique mansionem perpetuae
claritatis ostendit dicens : Veniquia in hacte lucis
mansione recipiam : Quae subsequenti mox fe¬
brecorrepta : addiem peruenit extremum
Et sicut nobilibius feminis uirisque morientibus.
multi conueniunt quie orum proximos consolen¬
tur : eademora exitus ipsius multiuiri acfemi¬
nae eius lectulo circumsteterunt. Cum subito
sursum illa respiciens. ihm̃ uenien temuidit :
et cum magna anim aduersione coepit circum¬
stantibus clamare dicens : Necedite recedite
ihsuenit. Cumq in eum intenderet que muide¬
bat : sic scã illa anima ẽ ecorpore egressa
Tantaq subito flagrantia miriodoris aspersa ẽ
ut ipsa quoq: suauitas. cunctis ostenderet illic
auctorem suauitatis uenis se: Cumq corpus
eius exmore mortuorum ad lauandum esset
nudatum: longe orationis usuincubitis eius¬
et genibus ca melorum more inuenta ẽ obdurata
cutis ex creuisse: Et quiduiuens eius sp̃s semper

Expanded text:
antistes apparuit, eique mansionem perpetuae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora exitus ipsius multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt. Cum subito illa sursum respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima e corpore est egressa. Tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 400 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejuset genibus camelorum more inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper
Abbreviated transcription (Latin):
redempta uelalia eius discipula a lectulo iacentis
abscesserant. et ecce subito inplatea ante eius¬
demcellulae ostium. duochoripsalletium cons¬
stitutierant. Et sicut sedicebant sexus ex uocib
discreuisse. psalmodiae cantus dicebant uiri.
et feminae respondebant. Cumq ante fores
cellulae exhiberentur caelestes obsequiae.
scã illa anima. carne soluta .ẽ. Qua ad caelum
ducta . quanto chori psallentium altius ascende¬
bant tanto coepit psalmodia lenius audiri. quo¬
usq: et eius psalmodiae sonitus. et odoris suauitas
elongata finiretur.
onnumquam ueron consolatione egredien¬
tis animae ipse apparere solet auctor ae retribu¬
tor uitae : Vnde et hoc quod detar silla amita mea
in omeliis euangelii dixisse merecolo. replicabo
Quae et in terduas alias sorores suas uirtute con¬
tinuae orationis grauitate singularitate absti¬
nentiae ad culmen scĩtatis excreuerat : Huic per
uisionem felixatauus meus huius romanae urbis

Expanded text:
Redempta et alia ejus discipula a lectulo jacentis Redempta et alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut ipsae se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur.Nonnunquam vero in consolatione egredientis animae ipse apparere solet auctor ac retributor vitae. Unde et hoc quod de Tharsilla amita mea in Homiliis Evangelii dixisse me recolo replicabo; quae inter duas alias sorores suas virtute continuae orationis, gravitate vitae, singularitate abstinentiae, ad culmen sanctitatis excreverat. Huic per visionem Felix atavus meus hujus Romanae Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
tium cellulae concuti. acsi ingredientium tur¬
ba praemeretur. Atq: ut dicebant intranti¬
um multitudinem sentiebant sed nimie tate
timoris et luminis uidere non poterant
Quia earumoculos et pauorde praes serat et ipsa
tantiluminis claritas reuerberabat. Quam lucẽ
protenus miri ẽ odoris fłageantia subsequuta
Ita ut earum animum quia lux emis sater ruerat.
odoris suauitas refoueret. Sed cumuim clari¬
tatis illius ferre non possent : coepit eademro¬
mula assistentem et trementem. redemptam
suorum morum magistrã blanda uoce consolari
dicens. Nolitimere mater. Nonmorior modo.
Cumq: hoc crebrodiceret. paulatim lux quae fu¬
erat emissa. subtracta .ẽ. sed isqui subsequutus ẽ
odor remansit. Sic que dies secundus et terti¬
us transit. ut aspersa fłagbantia odoris. re¬
maneret. Nocte igitur quarta eandem ma¬
gistram suam iterum uocauit. Quaueniente
uiaticum petiit. et accepit. Nec dum uero eadẽ

Expanded text:
tium cellulae concuti, ac si ingredientium turtium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem magistram suam iterum vocavit. Qua veniente 1661 viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem mentem ad inpacientiam flagella perdo¬
duxerant. Namipsa ei de trimenta membrorũ
facta fuerant incrementa uirtutum. Quia tan¬
to sollicitius adusum orationis excreuerat. quar¬
to et aliud quod libet agere nequaquam ualebat
Noc teigitur quadam eandem redemptam quem
prae fatussum quae utrasq discipulas suas filiarũ
loconutriebat uocauit dicens. Mater ueni ma¬
ten ueni. Quae moxcum alia eiusdem condiscipu¬
la surrexit sicut utrisq referentibus et mulus
reseadem claruit et ego quoq: in eodem tempo¬
re agnoui. Cumq noctis medio lectulo iacentis
asisterent subito caelitus luxemissa omne illi¬
uscaellulae spatium impleuit. Et splendor tan¬
tae claritatis emicuit . ut corda assistentium
in aestimabilipauore per stringeret. Atq
ut post ipsae referebant omne in eiscorpus
obrige sceret et in subito obstupore remane¬
rent᷑. Coepitnamq quasi cuiusdam magnae
multitudinis ingredientis sonitus audiri os¬

Expanded text:
ejus mentem ad impatientiam flagella perejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud qNocte ergo quadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, os
Abbreviated transcription (Latin):
et altera quaenunc ad huc super . ẽ: quam quidem
facie scio sed nomine nescio. Tresitaq: hae in uno
habitaculo commanentes morum quidem diuitus
plenae sed tamen rebus pauperemuitam ducebaNT
Haec autem quam praefatus sum. romula aliam
quam praedixi condiscipulam suam magnis uitae
meritis ante ibat. Erat quippe mirae pacientiae
summae oboedientiae. custosoris sui adsilentiũ
studio sa ualde ad continuae orationis usum
aestimant. Adhuc in oculis summi opificis. aliquid
inperfectionis habent. Sicut saepe in periti
homines nec dumperfecte sculpta sigilla cons¬
picimus. etiam quasi perfectalaud amus. Quae
tamen adhuc artifex considerat etlimat
laudariiam audet et tamenea tundere me¬
lorando non de sinit : Haec quam praediximus
romula ea quaingreco uocabulo mediciparali sin
uocant molestia corporali percussa ẽ. Multisq
annis inlectulo decubans pene omniia cebat mem¬
brorum officio destituta. Nec ta menbanc eande

Expanded text:
et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem quam praefatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. aestimant, adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ad ea sdem laudes qua sintus audierat aurem
cordis intenderet : scã illa anima carne soluta
est. Qua scilicet ex eunte. tanta illic flagran¬
tia odoris adspersa .ẽ ut omnes illiquiaderant
in aestimabili suauitate replerentur. Ita
ut perboc patenter agnoscerent : quod ea sde
laudes in caelo suscepissent. Cuire imonachus
noster inter fuit . qui nunc usq uiuit. et cum
magno fletutestarisolet quia quo usq corpus
eius sepulturae traderent ab eorum narib
neisdem quoque omeliis remuarras se me
recolo cuis peciosus conprbrmeus quia hanc
nouerat menarrante attestatus .ẽ. Eonamqiteqi¬
pore quomonasterium petii anusquaedam redẽp¬
ta nomine in scue moniali habitu constituta in ur¬
behaciuxtabeatae memoriae semperuirginis.
ecclesiam manebat. Haec illius hirundinis discipu¬
la fuerat quae magnis uirtutibus pollens super
p̃nest in osmonte suitam heremiticam duxis se
fatebatur. Huic autem redemptae duae in eodẽ
habitu discipule aderant . una nomine romula :

Expanded text:
ad easdem laudes quas intus audierat, aurem cordis intenderet, sancta illa anima carne soluta est. Qua scilicet exeunte, tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes qui illic aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter cognoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet, quia quousque corpus ejus sepulturae traderent, ab eorum naribuseisdem quoque Homiliis rem narrasse me recolo, quam Speciosus compresbyter meus, qui hanc noverat, me narrante attestatus est. Eo namque tempore quo monasterium petii, anus quaedam Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat. Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant, una nomine Romula,
Abbreviated transcription (Latin):
altare perme dium secabatur et parsuna
illiu signe cremabatur. parsautemaltera
in tacta remanebat. Cumque hoc surgens
mane fratribus narraret. et locumue lit
ostendere in quo fuerit igne consumpta. ipsa
flammae conbustio. ita ante altare inmar¬
moribus apparuit: acsiillic eadem femina cor¬
poreo fuis set igne concremata : Ex quare
apertedatur intelligi : qui ahii quibus demissa
peccata non fuerint ad euitandum iudicium
sacris locis. post mortem non ualent adiuuari
ohannes quoq: magnificus inhacurbe locũ
prefectorum seruans. cuiusueritatis atque
grauitatis nouimus. qui mihi testatus est : uale

Expanded text:
altare per medium secabatur, et pars una altare per medium secabatur, et pars una illius igne cremabatur, pars autem altera intacta remanebat. Cumque hoc surgens mane fratribus narraret, et locum vellet ostendere in qua fuerat igne consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare in marmoribus apparuit, ac si illic eadem femina corpore fuisset igne concremata. Ex qua re aperte datur intelligi, quia in quibus hic peccata dimissa non fuerint, ad evadendum judicium sacris locis post mortem non valent adjuvari. Joannes quoque vir magnificus in hac urbe locum praefectorum servans, cujus veritatis atque gravitatis sit novimus; qui mihi testatus est Vale
Abbreviated transcription (Latin):
etrus. quis ille sit memini sed quie sote eaquae
coepimus ex sequamur. Putamus neanimabus
munt hoc prod est mortuis siin ecclesia sepelian¬
tur. quod eorum proximi quotiens adeadem
sacraloca conueniunt suorum quorum sepul¬
chra aspiciunt recordantur. et proeisdno
preces fundunt. Nam quos peccata grauia
deprimunt nonad absolutionem potius quam
admaiorem damnationis cumulumeorum cor¬
pora in ecclesiis ponuntur. Quod melius osten¬
dimus sieaquae diebus nostris gesta sunt
breuiter narremus.
irnam que uitre uener abilis felix portu¬
ensis ep̃s insabinensi prouintia ortus atq: enu¬
tritus e st. Quiquandam scaẽ monialem feminã
in loco eodem fuisse testatur. Qune carnis qui¬
dem continentiam habuit sed lingune proca¬
citatem atq stultiloquium nonde clinauit
Hecigitur de functa atq: in ecclesia sepulta ẽ.
Nocte autem eadem eiusdem ecclesine custosꝑ
re uelationem uidit quia deducta ante sacrũ

Expanded text:
ETRUS. Quis ille sit memini: sed, quaeso te, ea quae ETRUS. Quis ille sit memini: sed, quaeso te, ea quae coepimus, exsequamur. Putamusnemunt, hoc prodest mortuis si in ecclesiis sepeliantur, quod eorum proximi, quoties ad eadem sacra loca conveniunt, suorum quorum sepulcra aspiciunt recordantur, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quos peccata gravia deprimunt, non ad solutionem potius quam ad majorem damnationis cumulum eorum corpora in ecclesiis ponuntur. Quod melius, inquit, ostendemus, si ea quae diebus nostris gesta sunt breviter enarremus. Vir namque vitae venerabilis Felix, Portuensis episcopus, in Sabiniensi provincia ortus atque enutritus est, qui quamdam sanctimonialem feminam in loco eodem fuisse testatur, quae carnis quidem continentiam habuit, sed linguae procacitatem atque stultiloquium non declinavit. Haec igitur defuncta, atque in ecclesia sepulta est. Nocte autem eadem ejusdem ecclesiae custos per revelationem vidit quia deducta ante sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
rumq: ex cogitatione simul et reuelatione
generatur : Sed nimirum cum somnia totre
rum quibus cumq: qualitatibus alternent :
tanto eiscredi difficilius debet: quanto etex quo
inpulsuueniant facilius non e lucescit : Sc̃i autẽ
uiri inter in lusiones atq reuelationes ipsa suisio¬
num uoces aut imagines quod amintimo sapore
discernunt : ut sciant uel quid abonospũ perci¬
piant: uel quid ab in lusore patiantur : Nam
siergahaec menscauta non fuerit: perdecep¬
torem spm̃ multis seuanitatibus in mergit:
Qui nonnumquam solet multa uera praedicere :
ut adextremum ualeat animam exaliqua
falsitate laque are :
icut cuidam nostrum Nuper certum est
contigisse. Quidum somnia uehementer ad¬
tenderet ei persomnium longaspatia huius
uitae promissa sunt. Cumq: multas pecunias.
prolongioris uita e stipendiis collegis set ita
repente de functus est ut intacta somnes re¬
linqueret et ipse secum nil exbono opere
portaret.

Expanded text:
rumque ex cogitatione simul et revelatione rumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, facilius non elucet. Sancti autem viri inter illusiones atque revelationes ipsas visionum voces aut imagines quodam intimo sapore discernunt, ut sciant vel quid a bono spiritu percipiant, vel quid ab illusione patiantur. Nam si erga haec mens cauta non fuerit, per deceptorem spiritum multis se vanitatibus immergit, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad extremum valeat animam ex aliqua falsitate laqueare. icut cuidam nostrum nuper certum est contigisse, qui dum somnia vehementer attenderet, ei per somnium longa spatia hujus vitae promissa sunt. Cumque multas pecunias pro longioris vitae stipendiis collegisset, ita repente defunctus est, ut intactas omnes relinqueret, et ipse secum nihil ex bono opere portaret.
Abbreviated transcription (Latin):
obseruabitis somnia: Quibus profecto uerbis
cuius sint de testationis ostenditur : qule au¬
guriis coniunguntur. Rur sum nisi aliquan¬
do excogitatione simulet in lusione procede¬
rent: uir sapiens minime dixis set. multas cu¬
ras sequuntur. somnia: Et nisi aliquando som¬
nia exmysterio reuelationis orirentur :
umnonuideret : Nec marice sponsum ut abla¬
topuero inuegypto fugeret : persomnium
angelus ad moneret : Rur sum nisi aliquando
somnia cogitatione simul et reuelatione proce¬
derent: Ne qua quam danihel propheta Nabu¬
chodonosor uisionem disserens. aradice cogita¬
tionis inchoas set dicens: Turex cogitare coe¬
pisti instratutuo quid es set futurum posthaec :
et qui reuelat mysteria. ostendit tibi quae uen
tura sunt: Et paulo post uidebas et ecce quasi
statua una grandis: statua illa magna et statu
insinuat : et ex qua ortum sit cogitatione ma¬
nifestat : Patenter ostenditur : quia hoc ple¬

Expanded text:
observabitis somnia. Quibus profecto verbis observabitis somnia. Quibus profecto verbis cujus sint detestationis ostenditur, quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, vir sapiens minime dixisset: « Multas curas sequuntur somnia: » et nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis orirentur, J non videret ; nec Mariae sponsum, ut ablato puero in Aegyptum fugeret, per somnium asomnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec; et qui revelat mysteria, ostendit tibi quae futura Text. ventura sunt . Et paulo post: Videbas, et ecce quasi statua una grandis; statua illa magna, et statuinsinuat, et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur quia hoc ple
Abbreviated transcription (Latin):
pallens et tremens indicauit. illic nobis disce¬
dentibus inuentus. ab eodem fratre qui mor¬
tuus fuerat. de sepulchrouocatu sest. Quod
mox etiam subsequens finis edocuit. Nam
post diesdeceminuasus febribus carne solutus e
Detrus. Doceriue limsi hoc quodpernocturnas
uisiones ostenditur : debeat obseruari.
distangunt animum imagines somniorum:
Aliquandonamque somnia. uentris plenitudine
uel in anitate: Aliquando uero in lusione
Aliquando cogitatione simul et in lusione:
Aliquando reuelatione : Aliquando autem cogi¬
tatione simuletreuelatione : generantur :
Sed duoquie prima diximus : omne s experimen¬
to cognoscimus : Subiuncta autemquattuor.
in sacre scriptur e paginis inuenimus : Som¬
nia et enim nisi plerumq: ab occulto hoste per
in lusionem fuerint : Nequaquam hoc uir sapi¬
ens indicaret dicens: multo senim errare
fecerunt somnia : et exciderunt sperantes
in illis: Velcerte non auguria bimini : Nec

Expanded text:
pallens et tremens indicavit, illic nobis discepallens et tremens indicavit, illic nobis discedentibus inventus, ab eodem fratre qui mortuus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis edocuit. Nam post dies decem, invasus febribus carne solutus est. PETR. Doceri velim si hoc quod per nocturnas visiones ostendis tangunt animum imagines somniorum: aliquando namque somnia ventris plenitudine vel inanitate, aliquando illusione, aliquando cogitatione simul et illusione, aliquando revelatione, aliquando autem cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus: subjuncta autem illis, in sacrae Scripturae paginis invenimus. » Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: « Multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt sperantes in illis, vel certe non augurabimini, nec
Abbreviated transcription (Latin):
turam facere post annos quattuor decim
uoluis set : tanta ut adserit de eodem sepul¬
croillius flagrantia suauitatis emanabat ÷
acsi illic florumomnium fuissent odora¬
menta congregata: Exquare manifeste
cens qui etatem suam intellectu et humilita¬
te et dulcedine et grauitate transiebat.
Huic ergo iacentiat᷑q ad extremum deducto
pernocturnam uisionem quidam senex appa¬
ruit : et hunc uirga tetigit eique dixit
Gurge. Ex hac enim molestia modominime
morieris sed paratus esto quia longum tempus
hic facturus noneris. Quidumiames set ame¬
dicis disperatus. repente sanatus est atq conua¬
luit. Rem quam uiderat narrauit seq: per
biennium in dĩ seruitio sicut praedixi ultra ae¬
tatis suae annos exhibuit. ANte hoc autem
triennium cumquidam frater fuis set morcu¬
us atq in eiusdem monasterii cimiterio AnΟ¬
bis sepultus. cunctis nobis ab eodem cimiterio
ex euntibus. isdemiohannis sicut post modum

Expanded text:
turam facere post annos quatuordecim turam facere post annos quatuordecim voluisset, tanta, ut asserit, de eodem sepulcro illius fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congregata. Qua ex re manifeste cens, qui aetatem suam intellectu et humilitate, dulcedine et gravitate transibat. Huic aegrotanti atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem quidam senex apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge, ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est, atque convaluit. Rem quam viderat narravit; seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit. Ante hoc autem triennium, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in ejusdem monasterii coemeterio a nobis sepultus, cunctis nobis ab eodem coemeterio exeuntibus, idem Joannes, sicut postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
dñsius sit migra : Cumq ille non habere
Cumq ille non habere
se sumptus admigrandum diceret : respon¬
sum protinus audiuit dicens : Sidepeccatistuis
agitur : dimissa sunt: Quod dum semel audis¬
set et rummagno adhuc me tutrepidaret :
Noc te quoq: alia in eisdem est uerbisadmonitus :¬
Cum post quinq dies febre correptus: cunctis
fratribus flentibus orantibusq de functus ẽ
liusetiam frater in eodem monasterio. me¬
rolus dicebatur : uehementer lacrimis atq
elymosinis intentus : Psalmodia uero exore
illius pene nullo tempore: cessare consueue¬
rat : excepto cum aut alimento corpori aut
membra dedis set sopori: Huic nocturna ui¬
sione apparuit : quia ex albis floribus coro¬
nadecaelo in caput illius discendebat Qui
mox molestia corporis occupatus: cummag¬
na securitate animae atq: hilaritate de¬
functus est: Ad cuius sepulchrum dumpe¬
trus qui nunc monasterio praeest. sibi sepul¬

Expanded text:
Dominus jussit, migra. Cumque ille non habereDominus jussit, migra. Cumque ille non habereCumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia in eisdem est verbis admonitus. Post quinque vero dies febre correptus, cunctis fratribus orantibus flentibusque, defungitur . Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque orationibus intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum dum Petrus, qui nunc monasterio 456 praeest, sibi sepul
Abbreviated transcription (Latin):
illius quam subtiliter iudicentur ignorat :¬
Gregorius. Vt asseris it a est : sed plerumq de
culpisminimis ipse solus pauor egredientes
quodam scõuiro mecum ftequenter audisti
qui ad mortem ueniens: uehe mentertimuit :
Sed post mortem discipulis instola alba appa¬
ruit : et quam praeclare sit susceptus indica
uit: Nonnumquam uero omnipotensds̃ tre¬
pidantium mentes quibusdamprius reuelatio¬
nibus roborat : ut in mortem minime ꝑtimescat
am quidam mecum in monasterio frater
antonius nomine uiuebat : qui multis cotidia¬
nisq: lacrimis ad gaudia patriae caelestis an¬
helabat : Cumq studio sissime. et cummag¬
noferuore de siderii sacra eloquia medita¬
retur : Non in eis uerba scientiae sed fletum
conpunctionis inqui rebat : Quatenus perhaec
excitata menseiusinardesceret : et imade¬
serens. ad regionem caelestis patriae per
contemplationem uolaret. Huic pernoctur¬
nam uisionem dictum est : paratus esto et quia

Expanded text:
illius quam subtiliter judicentur ignoratillius quam subtiliter judicentur ignoratGREGORIUS. Ut asseris ita est, Petre. Sed plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes quodam sancto viro mecum frequenter audisti. Qui ad mortem veniens vehementer timuit, sed post mortem discipulis in stola alba apparuit, et quam praeclare sit susceptus indicais. Nonnunquam vero omnipotens Deus trepidantium mentes quibusdam prius revelationibus roborat, ut in morte minime pertimescant. Nam quidam mecum in monasterio frater Antonius nomine, vivebat, qui multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditaretur, non in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, quatenus per haec excitata mens ejus inardesceret, et ima deserens, ad regionem coelestis patriae per contemplationem volaret. Huic per visionem nocturnam dictum est: Paratus esto, et quia
Abbreviated transcription (Latin):
regorius. Quia duobus modisuita dicitur :
duobus modisetiam mors debet intelligi.
Aliudest namq quod in dõ uiuimus: aliuduero
quod in hoc quod conditi uel creatisumus: Id est
aliud beatae uiuire : atq aliud est esentialiter :
Anima itaq et mortalisesse intellegitur : et
in mortalis: Mor talis quippe : quiabeatae ui¬
uere amittit. Inmor talis autem : quia esen¬
tialiter uiuere num quam desinet et naturae
suae ui tamperdere non ualet: Nec cum in
perpetua fuerit morte damnata : illic enĩ
posita. beatae esseperdet: et esse non per¬
dit: ex quare semper cogitur ut et mortẽ
sine morte: et defectum sine defectu et finẽ
sine fine patiatur: Qua tenus ei et morsin¬
mortalis sit: et defectus indeficiens et fi¬
nis infinitus:
etrus. Quis hanctam in explicabilem dam¬
nationis sententiam cuius libet sit operis ad
exitum ueniens non pertimescat: Quando
et siam nouit quodegit Ad hucta men acta

Expanded text:
REGORIUS. Quia duobus modis vita dicitur, REGORIUS. Quia duobus modis vita dicitur, duobus etiam modis mors debet intelligi. Aliud namque est quod in Deo vivimus, aliud vero quod in hoc quod conditi vel creati sumus; id est, aliud beate vivere, atque aliud est essentialiter. Anima itaque et mortalis esse intelligitur, et immortalis. Mortalis quippe, quia beate vivere amittit; immortalis autem, quia essentialiter vivere nunquam desinit, et naturae suae vitam perdere non valet, nec cum in perpetua fuerit morte damnata. Illic enim posita beata esse perdit, et esse non perdit. Qua ex re cogitur semper, ut et mortem sine morte, et defectum, sine defectu, et finem sine fine patiatur; 453 quatenus ei mors immortalis sit, et defectus indeficiens, et finis infinitus. PETR. Quis hanc tam inexplicabilem damnationis sententiam, cujuslibet sit operis, ad exitum veniens non pertimescat, quando etsi jam novit quod egit, adhuc tamen facta
Abbreviated transcription (Latin):
putatis: Quae nunc etiam causa est ut non orent
scĩ homines prohominibus infidelibus impiisq
de functis : Nisiquia de eisutique quos aeter¬
no supplicio deputatosiam nouerunt Ante
illum iudicis iusticonspectum orationis suae
meritum cassarirefugiunt : Quod sinunc
quoq: uiuentes iustimor tui set damnatis inius¬
tis minime conpatiuntur : quando adhuc ali¬
quid iudicabile de suacausa sese perpetietiã
ipsi nouerunt : Quando districtius tunc iniquo¬
num tormenta respiciunt : quando ab omni
uitio corruptionis exuti : ipsi iam iustitiae ui¬
cinius atq artius in haerebunt: Sic quippe
eorummentes perhoc quodiustissimo inbae¬
rent iudici uis districtionis ab sorbet : ut om¬
nino eis non libeat quic quid ab illius aeternae
regulae subtilitate discordat.
etrus. Nonest iam quidrespondere debeam
a perte rationi : Sed haec nunc quaestiomentẽ
mouet : quomodo anima in mortalis dicitur
dum constet. quod inperpetuo igne moriatur :¬

Expanded text:
putatis, quae nunc etiam causa est, ut non orent putatis, quae nunc etiam causa est, ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, nisi quia de eis utique quos aeterno supplicio deputatos jam noverunt, ante illum judicis justi conspectum oratiomeritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverunt; quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius aeternae regulae subtilitate discordat. PETR. Non est jam quod responderi debeat apertae rationi. Sed haec nunc quaestio mentem movet, quomodo anima immortalis dicitur, dum constet quod in perpetuo igne moriatur
Abbreviated transcription (Latin):
percipiant supplicia quae euaserunt. Quate¬
nustanto magis in ae ternum diuinae gratiae
debitores se esse cognoscant : quanto in aeter¬
num mala puniri conspiciunt quae eius adiuto¬
rio uicerurit.
etrus. Et ubiest quod sci sunt si pro inimicis suis
quostunc ardere uiderint non orabunt quib
uti que dictumest proinimicis uestris orate
regorius. Orant proinimicis suis eotempo¬
re quo pos sunt ad fructuo sam paenitentiam
eorum corda conuertere : atq: ipsa conuersio¬
ne saluari: Quid enim aliud proinimicis orandũ¬
est nisi hoc quod a postolusait. ut det illis ds̃pae¬
nitentiam ad cognoscendam ueritatem et re¬
sipȩscant adiaboli laqueis a quo capti tenentur
adipsius uoluntatem:¬
Detrus. Placet quod dicis: et quomodo pro illis
Gregorius. Eadem litiq: causa ẽ curnonore¬
tur tunc prohominibus aeterno igne damna¬
tis : quae nunc etiam causa est ut non oretur
prodiabulo angelisq: eius ae terno suppliciode¬

Expanded text:
perspiciant supplicia quae evaserunt: quateperspiciant supplicia quae evaserunt: quatenus tanto magis in aeternum divinae gratiae debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt, quae ejus adjutorio vicerunt. --PETRUS: Et ubi est, quod sancti sunt, si pro inimicis suis, quos tunc ardere viderint non orabunt, quibus utique dictum est: Pro inimicis vestris orate .--GREGORIUS: Orant pro inimicis suis eo tempore, quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare: quid enim aliud est pro inimicis orandum, nisi hoc quod Apostolus ait: Ut det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis , a quo capti tenentur ad ipsius voluntatem.--PETRUS: Placet quod dicis. Et quomodo pro illis -GREGORIUS: Eadem itaque causa est, cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis. Quae nunc etiam causa est, ut non oretur pro diabolo et angelis ejus aeterno supplicio de
Abbreviated transcription (Latin):
cumfine uixerunt. Nam uoluissent utique
si potuissent sine fine uiuere ut potuissent
sine fine peccare. Ostendunt enim quia in
peccato semper uiuere cupiunt. qui numquã
desinunt peccare dumuiuunit. Ad magnã
ergo iustitiam iudicantis pertinet utnum quã
careant supplicio qui inhacuita numquam uolue¬
runt carere peccatis.¬
etrus. Sed nullus iustuscrudelitate pascitur.
et delinquens seruus aiustodomino id circocaedi
praecipitur ut ã nequitia corrigatur. Ad hoc
ergo uapulat ut emendaredebeat. Ini qui au¬
tem gehennae ignibus traditi. si ad correctionẽ
Non perueniunt quofine semper ardebunt.
regorius. Omni potesds̃ quia pius est. misero¬
rum cruciatu non pascitur. Qui autem iustus ẽ.
ab iniquorumultione inperpetuum non sedatur
Sed iniqui omnes aeterno supplicio deputati. sua
quidem iniquitate puniuntur. Et tamen ad
aliquid ardebunt. Scilicet ut iustiomnes. et in
dõuideant gaudia quae percipiunt. et in illis

Expanded text:
cum fine vixerunt; nam voluissent utique, cum fine vixerunt; nam voluissent utique, si potuissent sine fine vivere, ut potuissent sine fine peccare. Ostendunt enim quia in peccato semper vivere cupiunt, qui nunquam desinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet ut nunquam careant supplicio, qui in hac vita nunquam voluerunt carere peccato.--PETRUS: Sed nullus justus crudelitate pascitur, et delinquens servus a suo al., justo Domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur. Ad hoc ergo vapulat, ut emendari debeat; iniqui autem gehennae ignibus traditi si ad correctionem non perveniunt, quo fine semper ardebunt?-- GREGORIUS. Omnipotens Deus, quia pius est, miserorum cruciatu non pascitur; quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes, aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis
Abbreviated transcription (Latin):
ter exurat :¬
etrus : Num quid nam quae sote. dicimus eos
qui semel illic mersi fuerint: semper arsuros:¬
bonorum : ita finis Nonest tormentorumma¬
lorum Namcum ueritasdicat. ibunt hii in
supplicium aeternun Iustiautem inuitam ae¬
ternam : quia uerum est quod promisit. falsũ
procul dubio nonerit quod minatus est ds̃
Metrus : Quid si quisdicat id circopeccantibus
aeternam poenamminatus est ut eo sapecca
Gregorius : Si falsumest quodminatus est ut
ab iniustitia corrigeret : etiam falsa est polli¬
citus ut adiustitiam prouocaret: Sed quis hoc
dicere uel in sanus praesumat : et siminatus ẽ
quod nouerat inpleturus. dumadserere eum
miseri cordem uolumus: fallacem quod dicine¬
fasest praedicare conpellimun:
etrus. Scire uelim quomodo iustum sit ut
culpa quae cumfine perpetrata est : sine fine
puniatur
regorius Hoc recte diceretur sidistrictus
iudex non corda hominum sed facta pensaret
Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt quia

Expanded text:
ter exurat.-ter exurat.--PETRUS : Nunquidnam, quaeso te, dicimus eos qui semel illic mersi fuerint, semper arsuros?bonorum, ita finis non erit tormento malorum. Nam cum Veritas dicat: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam , quia verum est quod promisit, falsum procul dubio non erit quod minatus est Deus. --PETRUS: Quid, si quis dicat: idcirco peccantibus aeternam poenam minatus est, ut eos a peccaGREGORIOUS: Si falsum est quod minatus est, ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa est pollicitus, ut ad justitiam provocaret; sed quis hoc dicere vel insanus praesumat? Et si minatus est quod non erat impleturus, dum asserere eum misericordem volumus, fallacem quod dicere nefas est praedicare compellimur. --PETRUS: Scire vellem quomodo justum sit ut culpa quae cum fine perpetrata est, sine fine puniatur. --GREGORIUS: Hoc recte diceretur si districtus judex non corda hominum, sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tor noster a peruit : Quibomo factussmori¬
endo resurgendo ascendendo cuncta myste¬
ria quae in ea fuerant clausa pate fecit:
Et nullus incaelum. quianeq: angelus. Nullus
interra. quia neq: homouiuens incorpore
Et nullus subtus terram dignus inuentus est :
quia neq: animae corporeexutae. a perireno¬
bis praeterdnm̃ sacrieloquiis ecretapotuerun :
inuentus dignus dicitur: quid obstet non uideo:
ut subterra esse infernus credatur
dusest anquanta peccatorum diuersitas fuerit
tanta quoq: existimanda sunt et ipsa incendia
regorius : Vnusquide mest gehennae ignis:
sed non uno modo omnescruciat peccatores
do subuno sole multi consistunt. nec tameneius¬
dem solis ardorem a equaliter sentiunt : quia
alius plus aestuat. atq: aliusminus: Ita illic in
uno igne non unu sest modus incendii: Quia
quoð hic diuersitascorporum. hoc illic agit di¬
uersitas peccatorumutignem non difsimilem
habeant. et tamen eo sdem singulos difsimili¬

Expanded text:
tor noster aperuit; qui, homo factus est, moritor noster aperuit; qui, homo factus est, moriendo, resurgendo, ascendendo, cuncta mysteria quae in ea fuerant clausa, patefecit. Et nullus in coelo, quia neque angelus, nullus in terra, quia neque homo vivens in corpore, et nullus subtus terram dignus iuventus est, quia neque animae corpore exutae aperire nobis praeter Dominum sacri eloquii secreta potuerunt. inventus dignus dicitur, quid obstet non video, ut sub terra esse infernus credaturdus est? An quanta peccatorum diversitas fuerit, tanta quoque existimanda sunt et ipsa incendia REGORIUS. Unus quidem est gehennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccatores. do sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat, atque alius minus, ita illic in uno igne non unus est incendii modus; quia quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimili