comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litas. Dñs gͦ p̾sentauit seipsũ in fra¬
ctione panis. Discite ubi dnm̃ quera
manducatis. Norunt enim fideles
aliquid quod melius intelligunt
in ista lectione. quam illi qui ñ no¬
ea quã cognitus ẽ misquã apparuit.
Ab eis abscessit corpore. qui teneban¬
tur infide. Ido enim absentauit se
corpore ab om̃i ȩccła dñs nr̃. & ascen¬
dit in cęlũ: ut fides edificetur. Si

Expanded text:
litas. Dominus ergo praesentavit se ipsum in fralitas. Dominus ergo praesentavit se ipsum in fractione panis. Discite ubi Dominum quaeratmanducatis. Norunt enim fideles aliquid quod melius intelligunt in ista lectione, quam illi qui non noeaquam cognitus est, nusquam comparuit. Abscessit ab eis corpore, qui tenebatur fide. Ideo enim Dominus absentavit se corpore ab omni Ecclesia, et ascendit in coelum, ut fides aedificetur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Securi simus. panẽ frangimꝰ. & d̾m
agnoscimus. Noluit agnosci nisi ibi
propt̃ nos. qui ñ eum uisuri eramꝰ
in carne. & tanquã manducaturi
eramus eius carnẽ. Quisqͥs gͦ fidelis
es. quisqͥs non inanit̃ .xp̃ianus uoca¬
ris: quisquis eccłam non sine causa
ingrederis : quisqͥs uerbũ dñi cum
timore & spe audis: consoletur te
fractio panis. Absentia dñi: non ẽ
absentia. Habeto fidem: & tecum ẽ
quẽ non uides. lili quando cũ eis do¬
minus loquebat᷑ nec fidem habebant.
quia eũ resurrexisse ñ credebant.
nec resurgere posse sperabant. Edi-
illis ambulabat uita. sed in eoꝵ cor
fecerunt. ut cognoscas dñm. Hospi¬
cio susceꝑunt. similis enĩ erat dñs
tanquam in longinquo ꝑgenti. illi
uͦ tenuerunt eum. Postea quã uene¬
runt ad locum quo tendebant. dixe¬
runt. Iam hic nobiscũ mane. decli¬
nauit in uesꝑum dies. Tene hospi¬
tem. siuis agnoscere saluatorẽ. Qͦd
tulerat infidelitas. reddidit hospita¬

Expanded text:
Securi sumus, panem frangimus, et Dominum Securi sumus, panem frangimus, et Dominum agnoscimus. Noluit agnosci, nisi ibi; propter nos, qui non eum visuri eramus in carne, et tamen manducaturi eramus ejus carnem. Quisquis ergo fidelis es, quisquis non inaniter christianus vocaris, quisquis ecclesiam non sine causa ingrederis, quisquis verbum Dei cum timore et spe audis, consoletur te fractio panis. Absentia Domini, non est absentia: habeto fidem, et tecum est quem non vides. Illi, quando cum eis Dominus loquebatur; nec fidem habebant: quia eum resurrexisse non credebant, non resurgere posse sperabant. Perdideillis ambulabat vita; sed in eorum cofecerunt, ut agnoscas Dominum. Hospitio susceperunt. Similis enim erat Dominus tanquam in longinqua pergenti, illi vero tenuerunt eum. Et posteaquam venerunt ad locum quo tendebant, dixerunt: Jam hic nobiscum mane, declinavit enim in vesperum dies. Tene hospitem, si vis agnoscere Salvatorem. Quod tulerat infidelitas, reddidit hospita
Abbreviated transcription (Latin):
dixerint dño. uel quid eis dixerit
dñs. p̃termisit. Quid gͦ ista lectio
contulit nobis Magnũ aliquid
si intelligamus. Apparuit is. uide iesui¬
batur oculis: & non agnoscebatur.
& ipse erat uia: & nondũ illi ambu¬
labant in uia. Inuenit eos exorbitas¬
se de uia. Quando enĩ cũ illis fuerat
ante passionem. omnia predixerat
obliuio fuit. Sic ꝑturbati sunt quan¬
ut obliuiscerentur docentẽ. non ex¬
pectarent resurgentem. nec tenerent
ꝓmittentẽ. Hos in quiunt sꝑabamꝰ.
quia ipse erat redempturus ifrł.
discipuli sperabatis. Ergo iam ñ spe
Uidebatur & abscondebatur. Quo¬
mͦ illum interrogantẽ audiebant.
interroganti respondebant: In
uia cum illis tanquã comes ambu¬
labat: & ipse dux erat. Utiq uide¬
bant. & non agnoscebant. Teneban.¬
tur enim oculi eoꝵ sicut audiuimꝰ.
ne illũ cognoscerent. Non teneban-¬
tur ne uiderent.sed tenebantur ne
agnoscerent. Eia fr̃s : ubi uoluit
dñs agnosci: In fractione panis.

Expanded text:
dixerunt Domino, vel quid eis dixerit dixerunt Domino, vel quid eis dixerit Dominus, praetermisit. Quid ergo ista lectio contulit nobis? Magnum aliquid, si intelligamus. Apparuit Jesus, videbatur oculis, sed non agnoscebatur. et ipse erat via. Et nondum illi ambulabant in via, sed invenit illos exorbitantes de via. Quando enim cum illis fuerat, ante passionem omnia praedixerat,oblivio fuit. Sic perturbati sunt quanut obliviscerentur docentem, non exspectarent resurgentem, nec tenerent promittentem. Nos, inquiunt, sperabamus quia ipse esset redempturus Israel . O discipuli, sperabatis? Ergo jam idebatur. Nam si non videbatur, quomodo illum interrogantem audiebant, et interroganti respondebant? In via cum illis tanquam comes ambulabat, et ipse dux erat. Utique videbant, sed non agnoscebant. Tenebantur enim oculi eorum, sicut audivimus, ne illum agnoscerent : non tenebantur ne viderent; sed tenebantur ne agnoscerent. Eia, fratres, ubi voluit Dominus agnosci? In fracti
Abbreviated transcription (Latin):
esteRNo die idẽ
nocte lecta ẽ ex
euuangłio resur¬
rectio saluatoris.
Lecta autem ex
matħm. hodie
uͦ sicut audistis
pronuntiari lectionem recitata ẽ no¬
bis dm̃ nr̃i resurrectio. sicut lucas e¬
uuangelista scripsit. Quod sepe am¬
monendi estis. & memorit̾ tenere de¬
betis. Hon uos debet mouere quod
alius euuangelista dicit. si quid alius
p̃termittit: quia & ille qui p̾ter mittit
quod alius dicit. dicit aliquid quod
ille p̃termiserat. Aliqua uͦ singuli di¬
cunt. & alii tres ñ dicunt: aliqua
duo dicunt & alii non dicunt: aliqͦ
tres dicunt & unus ñ dicit. Auctori¬
quia meis loquebatur unus sp̃s: ue¬
rũ sit etiã quod dixerit unꝰ. Hoc uͦ
quod modo audistis. quia dñs ihc
post quã resurrexit a mortuis inue¬
nit duos in uia ex discipulis suis col¬
loquentes ad inuicẽ de his quȩ con-¬
tigerant. & dixit eis. qui sunt ser
mones isti quos loquimini uobiscũ.
uiter hoc attigit marcus quia ap¬
paruit duob in uia: sed quid illi

Expanded text:
esterno die, id est nocte, lecta est ex Evangelio resurrectio Salvatoris. Lecta est autem ex Matthaeum: hodie vero, sicut audistis pronuntiare Lectorem, recitata est nobis Domini resurrectio, sicut Lucas evangelista conscripsit. Quod saepe admonendi estis, et memoriter tenere debetis; non vos debet movere quod alius evangelista dicit, si quid alius praetermittit: quia et ille qui praetermittit quod alius dicit, dicit aliquid quod ille praetermiserat. Aliqua vero singuli dicunt, et alii tres non dicunt; aliqua duo dicunt, et alii non dicunt; aliqua tres dicunt, et unus non dicit. Auctoriquia in eis loquebatur Spiritus unus, verum sit etiam quod dixerit unus. Hoc ergo quod modo audistis, quia Dominus Jesus, posteaquam resurrexit a mortuis, invenit duos in via ex discipulis suis, colloquentes invicem de his quae contigerant, et dixit illis, Qui sunt sermones isti, quos loquimini vobiscum, iter hoc attigit Marcus , quia apparuit duobus in via: sed quid illi
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit. nunqͣm sine patre fuit.
nunqͣm sine illo pat̾ fuit. Qtiod itaq
ait. & michi eos dedisti. hominẽ se acce¬
pisse hanc potestatem. ut eos haberet
ostendit: qm̃ qui semꝑ om̃ps fuit. non

Expanded text:
non potuit, nunquam sine Patre fuit, nunquam sine illo Pater fuit. Quod itaque ait: Et mihi eos dedisti, hominem se accepisse hanc potestatem, ut eos haberet, ostendit, quoniam qui super omnes fuit non
Abbreviated transcription (Latin):
seminis tui ne despicias. Tunc erumpet
orietur. Et preibit ante te iusticia tua: ce ca¬
ritas dei circumdabit tẽ. Tunc exclamabis
& as exauidiet te: dum adhuc loqueris. di¬
cet ecce ad sum. Hec sunt enim quib homo
& refectꝰ cybo frequenter impetrãt quod ex
tali deniq delectat᷑ om̃ps ds. quem ad ie¬
uinandum non inmanium delictorum
frequens reatus impellit. non deniq adipis¬
cende głȩ temporalis. uel cumulandi patri¬
monii cupiditas manis incendit: sed urget
semꝑ religionis affectus. & deuota sinceritaᷤᷤ.
Quam cum fuerint comitata plena pietatis
officia. qͣntum ille ualebit. qͣntum ille pro¬
ficiet. taliter agendo merebit᷑ statim pre¬
sentem dnm ꝓpitiumq sentire. Imple gͦ
miserationis officia: & sanctificasti ieiunia.
Sagina pauꝑum uiscera: & amma tua mu¬
neribus sanctitatis pinguescit. Uesti nudũ:
& tua peccata contecta sunt. Peregͥnum hos¬
picio tuo concende susciꝑe: ut & te ds incȩ¬

Expanded text:
seminis tui ne despicias: tunc erumpet seminis tui ne despicias: tunc erumpet orientur, et praeibit ante te justitia tua, et claritas Dei circumdabit te: tunc exclamabis, et Deus exaudiet te; dum adhuc loqueris, dicet, Ecce adsum . Haec sunt enim quibus homo et refectus cibo frequenter impetrat quod exoptali denique delectatur omnipotens Deus, quem ad jejunandum non immanium delictorum frequens reatus impellit, non denique adipiscendae gloriae temporalis, vel cumulandi patrimonii cupiditas inanis incendit; sed urget semper religionis affectus et devota sinceritas: quam cum fuerint comitata plenae pietatis officia, quantum ille valebit, quantum ille proficiet? Taliter agendo merebitur statim praesentem Dominum propitiumque sentire. Imple ergo miserationis officia; et sanctificasti jejunia. Sagina pauperum viscera; et anima tua muneribus sanctitatis pinguescit. Vesti nudum; et tua peccata contecta sunt. Peregrinum hospitio tuo contende suscipere; ut et te Deus in coe
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰq deuotꝰ ad officia sanctitatis implen¬
da. ꝑcuram obseruationis incedat. Hec st̃
quȩ diuinam commouent pietatẽ: quȩ
ad impecrãdam precib sanctitatem: semꝑ
aditum fãciunt. Ceterum si caput subster¬
nas. atq cineres desuꝑ spargas:si deniq
collum tuum uelut circulum torqueas:
atq ad exorandam dem̃tiam dei largos
fletus effũndas: nichil proficies.Commo¬
uere enim diuinam non poteris pietatẽ:
qui circa ꝓximos tuos neglexisti debitam
caritatem. Scriptum ẽ enim. Non tale ie¬
unium ego elegi dicit dñs. Nam si flec-¬
tas ut circulum ceruicem tuam. cilicium
autem & cinerem substernas: nec sic uocabo
inquit ieiunum acceptum. Sed solue
omnẽ nodum iniquitãtis: & obstinationẽ
malorum. Dimite quassatos in requiem:
& omnẽ iniquam conuentionẽ dissipa.
Frange esurienti panem tuum. & egenos
sine tecto induc indomum tuam. Si uide¬
ris nudum ues uesti ẽum: & domesticos

Expanded text:
animusque devotus ad officia sanctitatis implenanimusque devotus ad officia sanctitatis implenda per curam observationis incedat. Haec sunt quae divinam commovent pietatem, quae ad impetrandam precibus sanctitatem semper aditum faciunt. Caeterum si caput substernas, atque cineres desuper spargas, si denique collum tuum velut circulum torqueas, atque ad exorandam clementiam Dei largos fletus effundas, nihil proficies. Commovere enim divinam non poteris pietatem, qui circa proximos tuos neglexisti debitam charitatem: scriptum est enim, Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas ut circulum cervicem tuam, cilicium autem et cinerem substernas; nec sic vocabo, inquit, jejunium acceptum. Sed solve omnem nodum iniquitatis et obstinationem malorum. Dimitte quassatos in requiem, et omnem iniquam conventionem dissipa. Frange esurienti panem tuum, et egenos sine tecto induc in domum tuam; si videris nudum, vesti eum, et domesticos
Abbreviated transcription (Latin):
uitiorum illecebris delectet᷑. & digna deo
ex soluisti ieiunia. Ceterum si corpꝰ tuum
ieiunia longa consumpserint. atq illi¬
subtraxeris ꝙbum: cum non detrahis ui¬
tia. in malis ꝑseuerans. magis horres qͣm
placeas deo. Tunc erunt deo accepta ieuinia:
si oꝑib scĩs fuerit expiata conscientia. Cur enĩ
corpus fame discrutias: cui turpiter peccandõ
blandiris: Principalit̾ gͦ animus ieninet
amalis: & sic corpꝰ subeat exercendã ieiuima.
N am cum sit ieiunium animȩ humiliatio:
quale ẽ humiliari cybo. & aiigeri peccato:
Qui gͥ corpori suo ieuinia deuotꝰ indicit. pͥn¬
cipaliter renuntiet uitiis: cupiditatum fomi¬
tes comprimat. frangat impetꝰ mentis. libi¬
dines uincat. faces auariciȩ ardentes extin¬
guat: latiusq factis uim diledionis extendat.
cata animi uirtute calcent᷑: ut & anima
sancticate corporis adiuuet᷑. Tunc enim &
impetrari poterit qͦd optat᷑: si corpꝰ castum.

Expanded text:
vitiorum illecebris delectetur; et digna Deo vitiorum illecebris delectetur; et digna Deo exsolvisti jejunia. Caeterum si corpus tuum jejunia longa consumpserint, atque illisubtraxeris cibum; cum non detrahis vitia in malis perseverans, magis horres quam placeas Deo. Tunc erunt Deo accepta jejunia, si operibus sanctis fuerit expiata conscientia. Cur enim corpus fame discrucias, cui turpiter peccando blandiris? Principaliter ergo animus jejunet a malis; et sic corpus subeat exercenda jejunia. Nam cum sit jejunium animae humiliatio, quale est humiliari cibo, et augeri peccato? Qui igitur corpori suo jejunia devotus indicit, principaliter renuntiet vitiis, cupiditatum fomites comprimat, frangat impetus mentis, libidines vincat, faces avaritiae ardentis exstinguat, latiusque factis vim dilectionis extendat, cata animi virtute calcentur; ut et anima sanctitate corporis adjuvetur. Tunc enim et impetrari poterit quod optatur, si corpus castum
Abbreviated transcription (Latin):
nant enim facies suas:ut pareant homi¬
nib ieiunantes. Am̃ dico uobis: ꝑceꝑunt
mercedem suam. Uos autem cum ieiunatis
ungite capita ur̃a: ne pareatis hominib
ieuinantes. Et pater ur qui uidet inoccul¬
to: reddet uob̃ inpalam. Quare fr̃s ꝑuidet
sc̃itas ur̃a. aliter ieiunia acceptari non
posse: nisi contigerit legaliter ieiunare:
dem uobis dicere non piget: uob̃ autem
tutissimum. Sed & ds in ęuangelio. Om¬
nis inquit scriba doctus in regno cȩloꝵ.
similis ẽ homini patrifamilias: qui ꝓfert
de horreo suo noua & uecera. ut sciat sc̃itas¬
ur̃a: non solum noua dicenda. sed & uete¬
ꝓpħam taliter imꝑfectos increpantẽ. Neo¬
menias ur̃as. & sabbata. & diem magnũ
non sustineo: dicit dñs. Ieiunium ẽ. qđ
probat altissimus. non solum intermissa
corporis refectio: uerum etiam amalis actibꝰ
facta discessio. Itaq cura. ne mens tua gra¬
uetur oppressa peccatis:neq animꝰ tuus

Expanded text:
acies suas, ut pareant homiacies suas, ut pareant hominibus jejunantes: amen dico vobis, receperunt mercedem suam. Vos autem cum jejunatis, ungite capita vestra, ne pareatis hominibus jejunantes: et Pater vester qui videt in occulto, reddet vobis in palam . Quare, fratres, pervidet Sanctitas vestra, aliter jejunia acceptari non posse, nisi contigerit legaliter jejunare. dem vobis dicere non piget, vobis autem tutissimum . Sed et Dominus in Evangelio, Omnis, inquit, scriba doctus in regno coelorum, similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera . Ut res, non solum nova dicenda sunt, sed et veter Isaiam prophetam taliter imperfectos increpantem: Neomenias vestras et sabbatum et diem magnum non sustineo, dicit Dominus . Jejunium est quod probat Altissimus, non solum intermissa corporis refectio, verum etiam a malis actibus facta discessio. Itaque cura ne mens tua gravetur oppressa peccatis, neque animus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
iunio cum sanctitate
ur̃a tractandum est.
ut sciatis quẽ admodũ
iẽiunetis. Ieiuma enim
spiritaliter potius qͣm carnaliter exercendã
sunt. Unde apeccatis pͥncipalit̾ ieiunemꝰ
ne ieiunia nr̃a sicut iudeorum ieiunia ã
dño respuant᷑. Quale ẽ enim ut a cybis
quos dñs creauit nescio quis impostor ab¬
stineat: & peccatoꝵ sagina pinguescat: Non
tale ienumum ego elegi: dicit dñs. Nam si
flectas inquit ut circulum ceruicem tuã.
nec sic uocabis inquit ieiunium acceptũ.
Sed quid: Solue inquit omnẽ nodum
iniquitatis: & obstinationẽ malorum. Di¬
mitte afflictos in requiẽ: & omnẽ conuen-
tionem dissipa. Paruum ẽ enim ieiunt¬
um. abstinere tantummͦ apeccatis: nisi
addamꝰ & bona. frange inquit esurienti
panem tuum: & egenos sine tecto induc
indõmum tuam. Si uideris nudum.
uesti eum. Porro autem ieiuniis nr̃is eti¬
am illud oportet accedere: qͦd dñs in ȩuan¬
gelio precepit.Cum autem ieiunatis inqͥt:
nolite fieri sicut ypocrite tristes. Extermi

Expanded text:
junio cum Sanctitate vestra tractandum est; ut sciatis quemadmodum jejunetis. Jejunia enim spiritualiter potius, quam carnaliter exercenda sunt. Unde a peccatis principaliter jejunemus; ne jejunia nostra, sicut Judaeorum jejunia, a Domino respuantur. Quale est enim ut a cibis quos Dominus creavit, nescio quis impostor abstineat; et peccatorum sagina pinguescat? Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas, inquit, ut circulum cervicem tuam, nec sic vocabo, inquit, jejunium acceptum. Sed quid? Solve, inquit, omnem nodum iniquitatis, et obstinationem malorum. Dimitte afflictos in requiem, et omnem iniquam conventionem dissipa. Parum est enim jejunium abstinere tantummodo a peccatis, nisi addamus et bona. Frange, inquit, esurienti panem tuum, et egenos sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, vesti eum . Porro autem jejuniis nostris etiam illud oportet accedere, quod Dominus in Evangelio praecepit: Cum jejunatis, inquit, nolite fieri, sicut hypocritae, tr
Abbreviated transcription (Latin):
na pater. alter in ꝑsona filius. alter in ꝑ¬
tantum. ut qui erat in diuinitate dei
filius. ipse fieret in homine hominis fi¬
lius. ne nomen filii ad alterum transi¬
ret. qui non erat in natiuitate dei filius.
Dei gͦ filitus. hominis factus est filius: na¬
tus scd̃m ueritatem nature ex deo dĩ filiꝰ.
& scdm ueritatem nature ex homine homi¬
nis filius: ut ueritas geniti non ad optio¬
ne. non appellatione. sed in utraq nati¬
uitate filii nomen nascendo haberet. &
ẽẽt uerus deus &uerus homo. & unus
sed dei dignatione. ut nec detis mutaret᷑
in humanam substantiam assumendo
hominem: nec homo in diuinam głificatꝰ
in deum. Natus est gͦ dei filius ex ho
corpote trahens. & non de celo sectu affe¬

Expanded text:
na Pater, alter in persona Filius, alter in ptantum, ut qui erat in divinitate Patris Dei Filius, ipse fieret in homine hominis filius: ne filii nomen ad alterum transiret qui non esset nativitate filius. Dei ergo filius, hominis factus est filius: natus secundum veritatem naturae ex Deo Dei Filius, et secundum veritatem naturae ex homine hominis filius, ut veritas geniti non adoptione, non appellatione, sed in utraque nativitate Filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus, et verus homo unus sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus it. Natus est ergo Dei Filius ex homcorpore trahens, et non de coelo secum affe
Abbreviated transcription (Latin):
ne: caro cum sensib suis. ꝑ quos sensus¬
ille ueros in passione. &ante passionem
carnis suȩ dolores sustinuit. Heq sic na¬
tus est ex uirgine ut deitatis mitium nas¬
cendo homo acceꝑit: quasi anteqͣm ex

Expanded text:
et caro cum sensibus suis, per quos sensus veros in passione, et ante passionem, carnis suae dolores sustinuit. Neque sic est natus ex Virgine, ut deitatis initium nascendo homo acciperet, quasi antequam na
Abbreviated transcription (Latin):
filium. filius eo quod
habeat patrem. sp̃c sc̃s eo quod sit ex¬
nomen deitatis est: quia sicut nunqͣm
aquo filius natus. aquo sp̃c sc̃s non natꝰ.
qui non est filius neq ingenitus. quia
non est pater: nec factus sed ex deo patre¬

Expanded text:
Filium, Filium eo quod habeat Patrem, Spiritum nomen: quia sicut nunquam a quo Filius natus, a quo Spiritus sanctus non natus; quia non est Filius, neque ingenitus, quia non est Pater; nec factus Spir
Abbreviated transcription (Latin):
edomare: ut cum aliis fortia p̾dicant. ipsi
desideriis mollibꝰ eneruiter non succumbat.
Bene autẽ subdit᷑. Et comedetis festinantes.
data dei. mysteria redemptoris. cȩlestis pat̾ȩ
gaudia cum festinatione cognoscite: & p̃cep¬
ta uite cũ festinatione curate implere. Quia
enim adhuc hodie licet bene agere scimꝰ:
utrum cras liceat ignoramꝰ. festinantes gͦ pas-¬
cha comedite: idẽ ad sollempnitatẽ patriȩ
cȩlestis anhelate. Nemo in huiꝰ uite itin̾e
torpeat: ne in patͥa locũ ꝑdat. Nemo moraᷤ
ad appetenda studia innectat: sed cepta ꝑfi-¬
ciat. ne minime liceat implere qͦd inchoat.
Siad amorẽ di pigri ñ sumꝰ. adiuuat ipse quẽ¬

Expanded text:
edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis festinantes .data Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse que
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ incontinentiã corruptioni subiacet. Hec
quibꝰdam dura sunt: sed angusta porta ẽ.
quȩ ducit aduitam. & habemꝰ iam multa
exempla continentium. Unde &e bene ad¬
huc subdit᷑. Calciam̃ta babebitis impe¬
dibus. Quid sunt & enim pedes nr̃i: nisi
oꝑa:᷑ Quid uͦ calciam̃ta: nisi pelles mortuoꝵ
ammalium: Calciam̃ta autẽ pedes muni¬
unt. Quȩ uero sunt morcua animalia. ex
quorũ pellib nr̃i muniunt᷑ pedes nisi an¬
tiqui patres. qui nos adȩternam patriam
precesserunt: Quoꝵ dum exempla conspi¬
cimus. nr̃i oꝑis pedes munĩmꝰ. Calciam̃ta
gͦ impedib habere ẽ: mortuoꝵ uitam con¬
spicere: & nr̃a uestigia a peccati uulnere
custodire. Tenentes bacłos in manib. Qd
lex ꝑbacłm: nisi pastoralem custodiam de¬
signat: Et notandum qͦd prius precipim᷑
renes accingere. postmodũ baculos tenere:
quia illi debent curam pastoralẽ suscipere.
qui iam in suo corpore sciunc fiura suxuriȩ

Expanded text:
per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae
Abbreviated transcription (Latin):
spc humilit̾ reseruamꝰ: ut non suꝑbȩ quis
audeat uel contempnere. uel denuntiare
quod non intelligit. sed hoc igni tradat.
cum scõ sp̃ui reseruat. Quia igit᷑ qualiter
edendum sit pascha cognouimꝰ: nunc aqua¬
lib edi debeat agnoscamꝰ. Sequit᷑. Sic autẽ
comedetis illum. Renes ur̃os accingetis.
Quid ĩ renibꝰ nisi delectatio carnis accipiturꝰ
U na̾e & psalmista postulat dicens. Urereneᷤᷤ
meos. Si enim uoluptatẽ libidinis in renib
ẽẽ nesciret. eos uri minime petisset. Unde
quia potestas diaboli in humano genere
maxime ꝑluxuriam preualuit: de illo
uoce dñica dicit᷑. potestas eius in lumbis
eius. Quiergo pascha comedit. habere
renes accinctos debet: ut qui sollempnita¬
tem resurrectionis atq incorruptionis
agit. orruptioni iam ꝑuitia nulla sub¬
iaceat: uoluptates edomet. carnẽ a luxuria
restringat. Neq enim cognouit quȩ sit
sollempnitas incorruptionis. qui adhuc

Expanded text:
Spiritus humiliter reservamus, ut non superbe quis Spiritus humiliter reservamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. 9. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat agnoscamus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas dmaxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Doninica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam per vitia nulla subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque etenim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
uero agni uorare ẽ. uestigia humanitatis
eius amando & imitando ꝑquirere. Qa
uero intestina sunt. nisi uerboꝵ illius occul¬
ta & mystica mandata: Quȩ tunc uoramus:
cum uerba uitȩ cum auiditate sumimus.
Inquo uorationis uerbo. quid aliuid qͣmpi
gritiȩ nr̃ȩ torpor reprehendit᷑: qui eiꝰ uerba
atꝙ mysteria. & ꝑ nosmet ipsos non requi¬
rimꝰ: & dicta ab aliis audimꝰ inuitiꝰ Non re¬
manebit exeo quicqͣm usq mane: quia eiꝰ
dicta magna sunt sollicitudine discutien¬
da: quatinꝰ priusqͣm dies resurrectionis appa¬
reat. in hac presentis uitȩ uacatione omnia
mandata illius intelligendo & oꝑando pe¬
netrent᷑. Sed quia ualde ẽ difficile ut om̃e
sacrum eloquium possit intelligi. & om̃e
eius mysterium penetrari. recte subiun¬
git᷑. Siquid autẽ remanserit: igni cõburetis.
Quod ex agno remanet. igni comburimꝰ: qͣndo
hoc qͦd de mysterio incarnationis eiꝰ intel¬
ligere & penetrare ñ possumꝰ. potestati scĩ

Expanded text:
humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo, quid aliud quam nostrae pigritiae torpor reprehenditur, qui ejus verba atque mysteria, et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti? Non remanebit ex eo quidquam usque mane, quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae vocatione omnia mandata illius intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile ut omne agni eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igni comburetis. Quod ex agno remanet igni comburimus, quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus, potestati Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ligetur. paulo atcestante qui ait:
donec plenitudo gentiũ intraret.
& sic om̃is isrł saluus fieret. Et ui¬
dit et credidit. Quid fr̃s: quid
estimandus ẽ credidisse: Nũ quid
quia dñs resurrȩxerat quẽ quere¬
bat: Non utiq. quia adhuc te nebrȩ
erant ad monumentũ: & subiuncta
quoq uerba contradicunt cũ dicit᷑.
Nondũ enĩ sciebant scripturas: qͥa
oporteret eum. a mortus resurgere.
Quid gͦ uidit ⁊ & quid credidit: Ui¬
dit linteamina posita. & credidit
quod mulier dixerat: de monum̃to
dñm fuissẽ sublatũ. Qua in re. diuinȩ
dispensationis magnitudo. pensanda
ẽ: quod discipłoꝵ corda. & accendun¬
tur ut quęrant. & differuntur ne in¬
ueniant: quatinus infirmitas animi
ipso suo merore cruciata. purgatior
ad inueniendũ fiat: & tanto ualidi¬
us teneat cũ inuenerit. quanto tar
ut de ipsa tantȩ sollempnitatis no¬
bilitate aliquia loquãmur. Hanc enĩ
recte nobilitatẽ sollempnitatis dicã:

Expanded text:
ligetur, Paulo attestante, qui ait: ligetur, Paulo attestante, qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Et vidit et credidit. Quid, fratres, quid aestimandus est credidisse? Nunquid quia Dominus resurrexerat, quem quaerebat? Non utique, quia adhuc tenebrae erant ad monumentum, et subjuncta quoque verba contradicunt cum dicitur: Nondum enim sciebant Scripturas, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Quid ergo vidit, et quid credidit? Vidit linteamina posita, et credidit quod mulier dixerat, de monumento Dominum fuisse sublatum. Qua in re divinae dispensationis magnitudo pensanda est, quod discipulorum corda et accenduntur ut quaerant, et differuntur ne inveniant, quatenus infirmitas animi ipso suo moerore cruciata, et purgatior ad inveniendum fiat, et tanto validius teneat cum invenerit, 1533 quantout de ipsa tantae solemnitatis nobilitate aliquid loquamur. Hanc enim recte nobilitatem solemnitatis dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ apparuit in carne. laborauit ex
nr̃a infirmitate: quẽ laborẽ passionis
eius dũ increduli uiderunt. eũ uene¬
rari noluerunt. Quẽ enĩ uidebant
carne mortalẽ: dedignati sunt in
mortalẽ ẽẽ credere diuinitate. Vnde
etiã iheremias ait. Reddes eis uicẽ
dnẽ uixta oꝑa manuũ suarũ: dabis
eis scutũ cordis laborẽ tuũ. Ne enĩ
p̃dicationis spicula eoꝵ corda pene
trarent : dũ passionis eius labõrem
de dignati sunt. quasi eundẽ labo¬
rẽ illius ꝓ scuto tenuerunt: ut eo
uiderent. Sudariũ gͦ quod suꝑ ca¬
put eiꝰ fuerat. seorsum inuenitur:
quia ipsa redemptoris nr̃i passio. lon¬
ge a nr̃a passione disiuncta ẽ: qm̃
ipse sine culpa ꝑtulit. quod nos cũ
culpa toleramus. ipse sponte mor¬
ti succũbere uoluit. ad quã nos ue¬
nimꝰ inuiti. Sequit᷑. Tunc enĩ intro¬
iuit & ille discipłs: qui uenerat pͥ¬
or ad monumentũ. Postquã intra¬
redemptoris fidem. etiã uidea col-¬

Expanded text:
autem apparuit in carne, laboravit ex autem apparuit in carne, laboravit ex nostra infirmitate. Quem laborem passionis ejus dum increduli viderunt, eum venerari noluerunt. Quem enim videbant carne mortalem, dedignati sunt credere immortalem esse divinitate. Unde etiam Jeremias ait: Reddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum, dabis eis scutum cordis laborem tuum . Ne enim praedicatrarent, dum passionis ejus laborem dedignati sunt, quasi eumdem laborem illius pro scuto tenuerunt; ut eo unt. Sudarium ergo quod super caput ejus fuerat seorsum invenitur, quia ipsa Redemptoris nostri passio longe a nostra passione disjuncta est, quoniam ipse sine culpa pertulit quod nos cum culpa toleramus. Ipse sponte morti succumbere voluit, ad quam nos venimus inviti. 5. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille discipulus qui venerat prior ad monumentum. Postquam intraRedemptoris fidem etiam Judaea col
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. ñ cũ linteaminib positũ. sed sepa¬
pitis dñi cũ linteaminib ñ inuenit᷑
in monumento: nisi quia attestan¬
ta sunt: eiusq potentia creature
transcendit naturã : Et notandũ
quod non solũ separatim. sed etiã
inuolutũ inueniri dicit᷑ in unũ lo¬
cũ. Linteũ quippe quod inuoluit᷑.
eius nec initium nec finis aspicit᷑.
Recte gͦ sudariũ capitis inuolutũ
inuentũ ẽ: quia celsitudo diuinita¬
tis nec cepit ẽẽ nec desinit: nec ꝑ ini¬
tiũ nascitur. nec termino coangusta¬
t᷑. Bene autẽ additur in unũ locũ.
quia in scissura mentiũ ds̃ ñ ẽ. Ds̃
quippe in unitate ẽ. & illi eius grãm
habere merent᷑. qui se ab inuicem
ꝑ sectarũ scandala ñ diuidunt. S
quia solet ꝑ sudariũ laborantiũ su¬
dor detergi: potest etiam sudarii
nomine exprimi labor di. Qui in
bilis ꝑmanet. sed tam̃ laborare se de¬
nuntiat. cũ duras hominũ prauita¬
am dñs dicit. Laboraui sustinens. Ds̃

Expanded text:
esu, non cum linteaminibus positum, epitis Domini cum linteaminibus non invenitur in monumento, nisi quia attestanta sunt, ejusque potentia creaturae transcendit naturam? Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum inveniri dicitur in unum locum. Linteum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in scissura mentium Deus non est. Deus qhabere merentur qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor Dei, qui in bilis permanet, sed tamen laborare se denuntiat cum duras hominum pravitaam dicit: Laboravi sustinens . Deus
Abbreviated transcription (Latin):
scłi prior ẽ multitudo gentiũ quã
sẏnagoga. paulo attestante qui ait:
quia non prius quod spũale ẽ. sed
quod animale. ꝑ seniorẽ gͦ petrũ
significatur eccłia gentium : ꝑ iuni¬
currerunt ambo simul: quia ab or¬
tus sui tempore usq ad occasũ pari
& cõmuni uia. & si ñ pari & cõmu¬
ni sensu gentilitas cũ synagoga de¬
cucurrit. Uenit synagoga prior
ad monumentũ. sed minime intra¬
ꝑcepit. ꝓpħias de incarnatione ac
passione dñica audiuit: sed crede¬
re in mortuũ noluit. Uidit enim .iiiͦ.¬
ioħes posita linteamina ñ tamen
introiuit: quia uidelicet sẏnagoga
& seripture sacrȩ sacram̃ta cogno¬
uit: & tamen ad fidem passionis
dominice credendo intrare distulit.
dm̃ carne mortalem factũ credere
noluit. Quid gͦ ẽ nisi quia citius
cucurrit. & tam̃ ante monum̾tum
uacua stetit: Uenit gͦ symon pe¬
trus sequens eũ. & introiuit in mo¬
numentũ. quia secuta posterior

Expanded text:
saeculi prior est multitudo gentium quam saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait: Quia non prius quod spiritale est, sed quod animale . Per seniorem ergo Petrum significatur Ecclesia gentium, per junicurrerunt ambo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intrapercepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripturae sacrae sacramenta cognovit, et tamen ad fidem passionis Dominicae credendo intrare distulit: Deum carne mortalem factum credere noluit. Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ante monumentum vacua stetit? Venit autem Simon Petrus subsequens eum, et introivit in monumentum. Quia secuta posterior
Abbreviated transcription (Latin):
derat : mortuũ querebat in mo-¬
numento. Et quia hunc minime
inuenit: furatum credidit. Adhuc
gͦ tenebre erant cũ uenit ad monu¬
mentũ. Cucurrit citius : discipłis
nuntiauit. Sed illi p̃ cȩteris cucur¬
rerunt. qui p̃ ceteris amauerunt:
uidelicet petrus & iohes. Currebant
autẽ duo simul: sed ioħes precu¬
currit citiꝰ petro. Uenit prior ad
monumentũ : sed ingredi non pre¬
sumpsit. Uenit uͦ posterior petrus :¬
& introuut. Quid fr̃s. quid cur¬
sus iste significat: Nũquidnã hec
tam subtilis euuangłistȩ descrip¬
tio. a misterio uacare credenda ẽ:
Minime. Heq enĩ se ioh̾es & p̃isse
& non intrasse diceret. si in ipsa sua
trepidatione misteriũ de fuisse cre
goga: Quid ꝑ petrũ : uisi ȩccłia
designatur: Nec mixũ ẽẽ uideat᷑
quod ꝑ uiniorẽ synagoga. ꝑ senio¬
rem uero eccłia signari ꝑhibetur: qͥa
et si ad dei cultum prior ẽ synagoga
quã eccłia gentiũ: ad usum tamen

Expanded text:
derat mortuum, quaerebat in moderat mortuum, quaerebat in monumento; et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulisque nuntiavit. Sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet Petrus et Joannes. Currebant autem duo simul, sed Joannes praecucurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsa sua trepidatione mysterium defuisse credigoga, quid per Petrum nisi Ecclesia designatur? Nec mirum esse videatur quod per juniorem Synagoga, per seniorem vero Ecclesia signati perhibetur, quia etsi ad Dei cultum prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute succumbit. Et quia a
multis audiri ñ ualeo. loqui fate¬
or inter multos erubesco: sed
hanc in me uerecundiam & ipse
rep̃hendo. Quid enĩ: Nũquid
si multis ꝓdesse nequeo: nec pau¬
cis curabo: Et si ex messe por¬
tare manipulos multos non pos¬
sum: nũquidnã debeo ad areã
uacuus redire: Quamuis enim qͥn¬
cos debeo ferre non ualeo: certe uel
paucos. certe uel duos. certe uel unũ
feram. Habet namq ipsa infirmita¬
tis intentio mercedis suȩ certitudi¬
nem: quia suꝑnus arbit̾ nr̃ & si
pondus considerat in retributione:
tamen uires pensat in pondere. Le
ctio scĩ eiuiangłii quã modo fr̃s au¬
distis. ualde insuꝑficiȩ hystorica ẽ
aꝑta : sed eius nobis sunt mysteria
sub breuitate requirenda. Maria
magdalenȩ cum adhuc tenebrȩ es¬
sent. uenit ad monumentũ. Iuxta
hẏstoriam notatur hora: iuxta in¬
tellectũ uͦ mysticũ requirentis sig¬
natur intelligentia. Maria enim
auctorẽ omĩum quẽ in carne ui-¬

Expanded text:
virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobis sunt mysteria sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelligentia. Maria etenim auctorem omnium, quem carne vi
Abbreviated transcription (Latin):
retur: ad ẽ eidem & minc eum incli¬
nato ad fidem culmine regali. ter¬
ror quieuit ꝑsecutionis. & omĩs mun¬
di sublimitas apłicis ẽ subdita uesti¬
giis. Apparuit piscantib. eosq appã-¬
rens diuinis adiuuit beneficiis: ad¬
erit & nobis cum necessaria uitȩ tẽ¬
poralis recta intentione curamus.
iustisq nr̃is laborib subsidiũ suȩ̨
pietatis adiungit. Apparuit recũ¬
bentib. aderit & nobiscum iuxta
apłi monita. siue manducamtis si¬
ue bibimus. siue aliud quid agimꝰ.
omnia in głam di facimus. Apparu¬
it pͥmo in iudea. deinde in galilea
post hȩc rursum in iudȩa: die quo
ascendit in celum. Aderat eccłiȩ cũ
primo solius iudeȩ terminis clau¬
deretur. ad ẽ mͦ cum uideis obculpã
ꝑfidiȩ derelictis transinigrauit ad
gentes. Aderit in futuro: cũ añte fi
apłs ait. intrante gentiũ multitu¬
dine sic omĩs isrł saluus erit. Nouis¬
sime illis apparuit ascendens in cȩ¬

Expanded text:
retur: adest eidem et nunc cum incliretur: adest eidem et nunc cum inclinato ad fidem culmine regali terror quievit persecutionis, et omnis mundi sublimitas apostolicis est subdita vestigiis. Apparuit piscantibus, eosque apparens divinis adjuvit beneficiis: aderit et nobis, cum necessaria vitae temporalis recta intentione curamus, justisque nostris laboribus subsidium suae pietatis subjungit. Apparuit recumbentibus; aderit et nobis cum juxta apostoli monita sive manducamus, sive bibimus, sive aliud quid agimus, omnia in gloriam Dei facimus. Apparuit primo in Judaea, deinde in Galilaea, post haec rursum in Judaea, die quo ascendit in coelum: aderat Ecclesiae cum primum solius Judeae terminis clauderetur; adest modo cum, Judaeis ob culpam perfidiae derelictis, transmigravit ad gentes, aderit in futuro, cum ante finet Apostolus ait: Intrante gentium multitudine, sic omnis Israel salvus erit . Novissime illis apparuit ascendens in coe
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis gaudia p̃dicarent.
aderit & nobis dum bona quȩ no¬
uimus ꝓximis fidelit annuntiare
gaudemus. Apparuit in fractione
panis his qui se peregrinũ putan¬
tes eẽ ad hospicium uocauerunt:
aderit & nobis cum peregrinis &
pauꝑib quecũq possumus bona
libent̃ impendimus : aderit & no¬
bis in fractione panis. cum sacram̃¬
ta corporis eius. uidelicet panis ui
ui. casta ac simplici conscientia su-¬
mimus. Apparuit in abdito de sua
resurrectione loquentib: adẽ &
nobis modo eius dono id ẽ agenti¬
bus : aderit nobis semꝑ cum ab ex¬
trinsecis oꝑ ib ad tempus uacantes
de eius grã locuturi conuemimus.
Apparuit cũ foribus clausis intus ui¬
dȩoꝵ metu residerent: apparuit cũ
minorato eode metu aꝑtis eum gres¬
sibus in montis uertice quererent. Af¬
fuit quondam confortaturus suo spũ
eccłam. cũ ab infidelib p̃meretur: &
ad publicũ uenire ac dilatari ꝓhibe¬

Expanded text:
resurrectionis gaudia praedicarent ; resurrectionis gaudia praedicarent ; aderit et nobis, dum bona quae novimus proximis fideliter annuntiare gaudemus. Apparuit in fractione panis his qui se peregrinum esse putantes ad hospitium vocaverunt ; aderit et nobis cum peregrinis et pauperibus, quaecunque possumus, bona libenter impendimus. Aderit et nobis in fractione panis, cum sacramenta corporis ejus, videlicet, panis vivi  Al. om. vivi, casta ac simplici conscientia sumimus. Apresurrectione loquentibus: adest et nobis modo ejus dono idem agentibus, aderit nobis semper, cum ab extrinsecis operibus ad tempus vacantes, de ejus gratia locuturi convenimus. Apparuit, cum foribus clausis intus Judaeorum metu residerent. Apparuit cum minorato eodem metu apertis eum gressibus in montis vertice quaererent. Adfuit quondam confortaturus suo Spiritu Ecclesiam, cum ab infidelibus premeretur, et ad publicum venire ac dilatari prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: qui mox reuersi iherosolimam
inuenerunt discipłos loquentes.
quia surrexit dñs uere & apparuit
sẏmoni. Nam plenius alibi quan¬
do sỹmoni apparuerit non legit᷑.
Quinto apparuit eis in eodem loco ia¬
to post dies octo: quando erat cum¬
timo piscantib ad mare tyberiadis.
Octauo in monte galileȩ. quod ho¬
dierna lectione audiuimus. Nono
recumbentib illis undecim apparu¬
it : die quo ascendit in cęlũ. Decimo.
uiderunt eum ipsa die ñ iam in terra
positum. sed eleuatum in aera. cȩlos¬
q petentem dicentib sibi angłis: sic
ueniet quẽ ad modum uidistis eum
ascendentẽ in celum. Hac gͦ frequen¬
tia corporalis suȩ manifestationis
ostendere uoluit dñs ut diximus.
in om̃i loco se bonoꝵ desideriis diui¬
nitus ẽẽ p̃sentem. Apparuit namq
ad monumentũ lugentib : aderit¬
& nobis absentiȩ eius recordatione
salubrit᷑ contristatis. Occurrit re¬
uertentib a monumento. ut agnita

Expanded text:
est; qui mox reversi Hierosolymam est; qui mox reversi Hierosolymam invenerunt discipulos loquentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Nam plenius alibi quando Simoni apparuerit, non legitur. Quinto, apparuit eis in eodem loco jato, post dies octo, quando erat cutimo, piscantibus ad mare Tiberiadis. Octavo, in monte Galilaeae, quod hodierna lectione audivimus. Nono, recumbentibus illis undecim apparuit, die quo ascendit in coelum. Decimo, viderunt eum ipsa die non jam in terra positum, sed elevatum in aera, coelosque petentem dicentibus sibi angelis: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Hac ergo frequentia corporalis suae manifestationis ostendere voluit Dominus, ut diximus, in omni loco se bonorum desideriis divinitus esse praesentem. Apparuit namque ad monumentum lugentibus ; aderit et nobis absentiae ejus recordatione salubriter contristatis. Occurrit revertentibus a monumento, ut agnita
Abbreviated transcription (Latin):
me autẽ om̃ium tanquã ab ortiuo:
uusus ẽ & mͥ. Quib enĩ locis uł tem¬
porib factȩ sunt uisiones quas cõ-¬
memorat ignoramus : tantũ scimꝰ.
quia quod sibi nouissime uisum ẽẽ
dnm confirmat : post ascensionem
eius factũ ẽ : uel quando illum de
cȩlo alloquens. de ꝑsecutore docto¬
rẽ ęccłiȩ fecit : uł quando in para¬
disum. & tertiũ cęlum raptus au¬
diuit archana uerba. quȩ non li¬
cebat homini loqui. & sicut alibi
dicit. mysterium euuangłii quod
ab homine ñ accepi. sed ꝑ reuelati¬
onem iħu xp̃i didici. Decies uero
die resurrectionis suȩ quinquies
apparuisse legitur. Primo quide
mariȩ magdalene flenti ad mo-¬
numentũ : deinde eidem mariȩ
& alteri eiusdem nominis feminȩ
regredientib a monumento nun-¬
tiare discipłis quȩ ibi cõpererant
occurrens apparuit: tertio symoni
petro. quarto cleophȩ & socio eius:
cum quib ipse gradiens in ẽmaus.
ibidem in panis fractione cognitꝰ

Expanded text:
me autem omnium tanquam abortivo visus est et mihi. Quibus enim locis vel temporibus factae sunt visiones, quas commemorat, ignoramus. Tamen scimus quia quod sibi novissime visum esse Dominum confirmat, post ascensionem ejus factum est: vel quando illum de coelo alloquens, de persecutore Ecclesiae doctorem fecit; vel quando in paradisum et tertium coelum raptus, audivit arcana verba, quae non licet homini loqui , et sicut alibi dicit mysterium Evangelii, quod ab homine non accepit, per revelationem Jesu Christi didicit. Decies vero  resurrectionis suae die quinquies apparuisse legitur. Primo quidem Mariae Magdalenae flenti ad monumentum. Deinde eidem Mariae, et alteri ejusdem nominis feminae, regredientibus a monumento nuntiare discipulis, quae ibi compererant occurrens apparuit. Tertio Simoni Petro. Quarto Cleophae et socio ejus, cum quibus ipse gradiens in Emmaus ibidem in panis fractione cognitus
Abbreviated transcription (Latin):
mordit infernũ. Ait gͦ. Ero mors tua
o mors. Ac se aꝑte dicat. Quia in elecꝰ¬
tis meis te funditꝰ perimo. Ero mor
ex parte transfigo. Quȩ ẽ gͦ ista sol¬
lempnitas. quȩ inferni claustra des¬
truxit. ie ianuas nobis regni cȩlestis aꝑuit&
Inquirat᷑ subtilius nom̃ eiꝰ. requirat᷑ egregiꝰ
predicator: uideamꝰ quid de eius estimationẽ
denuntiet. Ait enim. Et enim pascha
ut indagemꝰ subtiliꝰ an de xp̃o dicta uideant᷑.
Moyses quippe ait. Sument de sanguine
agni ac ponent suꝑ utrumq postem. & in
suꝑ liminarib domoꝵ in quib comedent
illum: & edent carnes nocte illa assas igni.

Expanded text:
mordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, mordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. Ac si aperte dicat: Quia in electis meis te funditus perimo, ero morsex parte transfigo. Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de ejus aestimatione denuntiet. Ait enim: Etenim pascha nut indagemus subtilius an de Christo dicta videantur. Moyses quippe ait: Sument de sanguine agni, ac ponent super utrumque postem, et in superliminaribus domorum in quibus comedent illum; et edent carnes nocte illa a
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ. Ex hac quippe sollempnitate
exemplũ nobis resurrectionis datũ
ẽ spes cęlestis patriȩ aꝑta: & facta
suꝑni regni iam p̾sumptibilis gła.
Phanc electi qui quãuis intranquil¬
litatis sinu. tam̃ apud inferni clau¬
stra tenebant᷑: ad paradysi amȩna
reducti sunt. Quod ante passionem
dixit: in resurrectione sua dñs adim¬
pleuit. Si exaltatus fuero a terra:
omnia traham ad meipsũ. Omnia
enĩ traxit: qui de electis suis apud
inferos nullũ reliquit. Omĩa abstu¬
lit: utiq electa. Neq & enĩ infide¬
les quosq & ꝓsuis criminib ȩt̾nis
suppliciis deditos adu̾eniã dñs re¬
surgendo reꝑauit: sed illos ex infer¬
ni claustris rapuit: quos suos in fi
quod occidimus: agimus ut penitus
ñ sit. Ex eo enĩ quod mordemꝰ. par¬
tẽ abstrahimꝰ : partemq relinquimꝰ.
Quia gͦ in electis suis. funditus occi-¬
dit mortẽ. mors mortis extitit: quia
uͦ ex inferno partẽ abstulit. & partẽ
reliquit: ñ occidit funditus. sed mo¬

Expanded text:
tate exemplum nobis resurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis gloria. Per hanc electi, qui quamvis in tranquillitatis sinu, tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt. Quod ante passiondixit, in resurrectione sua Dominus implevit: « Si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me . » Omnia enim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit utique electa. Neque etenim infideles quosque et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni cquod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo etenim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed mo