comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lias ad mediũ reuocant᷑: et crudelitatis euis
seuitiã in sua adhuc mortali carne passuri st.
Huiꝰ ures in tanta pocestate laxatas nouissimi
obstupescunt. et pͥmi metuunt: quia licet
iuxta hoc qđ sp̃i suꝑbie subleuat᷑ omnẽ tẽ¬
ꝑalẽ eius potestatẽ despicunt: uixta hoc ta¬
m̃ qđ ipsi adhuc in carne mortali sunt. in qͥ
crutiari tẽpalit̾ possunt. ipsa que fortiter
tolerant supplicia phorrescunt: ita ut in eiꝰ
uno eodẽq temꝑe et constantia ex iurtute
sit et pauor ex carne: quia et si elec̾ti sunt
ut torm̃tis uinci nequeant: ꝑ hoc tam̃ qđ ho¬
mines sunt. et ipsa metuunt torm̃ta quȩ
uincunt. Dicat᷑ g̃. in dieb eius stupebunt
noussimi. et pͥmos inuadet horror: quia ui¬
delicet tanta tunc signa monstraturꝰ et cru¬
delia ac dura facturꝰ ẽ. ut ad stuporẽ ꝑducat
quos in fine mundi inuen̾it: et pͥores patreᷤ
qui in eiꝰ expugnatione seruati sunt. carna¬

Expanded text:
lias, ad medium revocabuntur, et crudelitatis ejus lias, ad medium revocabuntur, et crudelitatis ejus saevitiam in sua adhuc mortali carne passuri sunt. Hujus vires in tanta potestate laxatas novissimi obstupescunt, et primi metuunt, quia licet juxta hoc quod spiritu superbiae sublevatur, omnem temporalem ejus potestatem despiciunt, juxta hoc tamen quod ipsi adhuc in carne mortali sunt, in qua cruciari temporaliter possunt, ipsa quae fortiter tolerant supplicia perhorrescunt; ita ut in eis uno eodemque tempore et constantia ex virtute sit, et pavor ex carne, quia etsi electi sunt, ut tormentis vinci nequeant, per hoc tamen quod homines sunt, et ipsa metuunt tormenta quae vincunt. Dicatur ergo: In diebus ejus stupebunt novissimi, et primos invadet horror, quia videlicet tanta tunc signa monstraturus, et crudelia ac dura facturus est, ut ad stuporem perducat quos in fine mundi invenerit, et priores patres qui in ejus expugnationem servati sunt carna
Abbreviated transcription (Latin):
oris sui: et destruet illustratione aduentꝰ sui
Dũ gͦ eius iniquitas cũ mundi statu t̾minat᷑
ꝓgenies eius in ppło suo relinquit᷑: quia et
actionib nati sunt. illustratione aduentꝰ dm̃
et̾no int̾itu cũ eodẽ suo capite feriunt᷑. Ac nul¬
la euis ꝓgenies in mundo remanet: quia di¬
strictus uidex iniqͥtates illiꝰ cũ ipso mundi fi
stupebt̃ nouissimi: et pͥmos inuadet horror
Tanta enĩ tunc contͤ iustos iniqͥtate effrenabi¬
t᷑: ut etiã electoꝵ corda ñ paruo pauore feriat᷑.
Uñ scriptũ ẽ: Ita ut in errorẽ inducant᷑ si fieri
potest etiã electi. Qđ uidelicet dr̃ ñ quia ele¬
cti casuri sint: s magnis t̾rorib trepidaturi.
Tunc uͭ cont᷑ eũ certam̃ iusticiȩ. et nouissimi ele¬
ctoꝵ hab̾e narrant᷑ et pͥmi: quia scilicet hiqͥ
in fine mundi electi repꝑiunt᷑. in mortẽ car¬
nis ꝓsternendi sunt: et illi etiã qͥ a pͥoribus
mundi partib ꝓcessert̃. en och scilicet et he¬

Expanded text:
oris sui, et destruet illustratione adventus sui . Dum ergo ejus iniquitas cum mundi statu terminabitur, progenies in populo suo non relinquetur; quia et actionibus nati sunt, illustratione adventus Domini aeterno interitu cum eodem suo capite ferientur. Nulla ejus progenies in mundo remanebit, quia districtus Judex iniquitates illius cum ipso mundi finstupebunt novissimi et primos invadet horror. Tanta enim tunc contra justos iniquitate effrenabitur, ut etiam electorum corda non parvo pavore feriantur. Unde scriptum est: Ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Quod videlicet dicitur, non quia electi casuri sunt, sed magnis terroribus trepidaturi. Tunc vero contra eum certamen justitiae, et novissimi electi habere narrantur et primi, quia scilicet et hi qui in fine mundi electi reperientur in morte carnis prosternendi sunt, et illi etiam qui a prioribus mundi partibus processerunt, Enoch scilicet et E
Abbreviated transcription (Latin):
et cont᷑ se int̾nũ uidiciũ sumunt: qͥa si ꝓpt̃
hominẽ mala facere metuunt: qntomagis
ꝓpt̾ dm̃ qui cuncta inspicit. nec appetere ma¬
la debuert̃: In quib fit. ut mala maiora corri¬
gant ꝑbona minima: scilicet ꝑ ext̾ĩorẽ uere¬
cundiã. int̾iorẽ culpã: & sunt quidã qui pꝰ¬
qͣm dm̃ in m̃te contẽpserint. multomagis
humana iudicia sꝑnunt ⁊ atq om̃e malũ qd
appetunt. audacit̃ ꝑagere ñ erubescunt: q̃s
ad ꝑpetͣndũ malũ occulta iniqͥtas inuita. &

Expanded text:
et contra se internum judicium sumunt, quia si propter et contra se internum judicium sumunt, quia si propter hominem mala facere metuunt, quanto magis propter Deum, qui cuncta inspicit, nec appetere mala debuerunt? In quibus fit ut mala majora corrigant per bona minima, scilicet per exteriorem verecundiam interiorem culpam. Et sunt quidam qui postquam Deum in mente contempserint, multo magis humana judicia spernunt, atque omne malum quod appetunt, audacter peragere non erubescunt. Quos ad p
Abbreviated transcription (Latin):
ctrinȩ ñ audientib dixit. Itaq cũ audiens tace¬
ret. et cũ ioquens ñ audiret᷑. ipse laborẽ ꝑtulit:
quia et tacendo patient᷑. et eis loquendo inuti¬
lit̃. cordis dolorẽ sensit Uñ et suꝑius dixit. Ad
agã: Si locutus fuero ñ quiescet dolor m̃s: et si
tacuero. ñ recedet ame: Sin uͦ ad typũ scȩ ecclȩ
hec u̾ba referimꝰ: liquet qđ magnũ eius ẽ gau¬
diũ. seruare decalogi p̾cepta S hanc ꝑu̾si de¬
cies confundunt. quia ꝑ om̃e qđ peccant. p̾uis
suis morib decalogi p̃cepta derelinqunt: et co¬
tiens bonis confusionẽ facunt. qͦtiens in suis
actib diuinis uocib obsistunt: Sequit᷑. & ñ eru
Sbescitis obpͥmentes me: Sunt ñnulli qͦs ad ꝑpe¬
tͣndã nequitiã oborta subito malitia inuitat:
s tam̃ humana uerecundia reuocat & plerũq
ꝑ hoc qđ ext̾ius erabescunt. ad int̾iora sua redeut̃.¬

Expanded text:
ctrinae non audientibus dixit. Itaque et cum audiens tacectrinae non audientibus dixit. Itaque et cum audiens taceret, et cum loquens non audiretur, ipse laborem pertulit, qui et tacendo patienter, et eis loquendo inutiliter, cordis dolorem sensit. Unde et superius dicit: Quid agam? Si locutus fuero, non quiescet dolor meus; et si tacuero, non recedet a me . Sin vero ad typum sanctae Ecclesiae haec verba referimus, liquet quod magnum ejus est gaudium servare Decalogi praecepta. Sed hanc perversi decies confundunt, quia per omne quod peccant pravis suis moribus Decalogi praecepta relinquunt, et toties bonis confusionem faciunt, quoties in suis actibus divinis vocibus obsistunt. Sequitur: CAPUbescitis opprimentes me? - Sunt nonnulli quos ad perpetrandam nequitiam oborta subito malitia invitat, sed tamen humana verecundia revocat, et plerumque per hoc quod exterius erubescunt, ad int
Abbreviated transcription (Latin):
Sgitis animã meã: et atteritis me sermonib:
Scĩ uiri eloquia ut sepe iã diximꝰ aliqͣ̃ndo ex ꝑ¬
sona ꝓpͥa : aliqñdo uͦ ex uoce capitis: aliqndo aũ
ex typosunt uniu̾salis eccłe sentienda: Ual¬
de uͦ affligit᷑ anima iustoꝵ qͣndo illi contͣ bonõ
districtas sententias intorquent. qui bñ uiue¬
re ignorant: et ex uoce sibi iusticiã uendicanł.
quã morib impugnant. Uñ amicis beati iob
ut sepe iam diximꝰ hereticoꝵ tpũ tenentib.
recte ab eodẽ respondet᷑. Usq q̃ affligitis animã
meã: et atteritis me sermonib Atterunt᷑ enĩ
boni sermonib iniquoꝵ: qñdo cont᷑ eos illi in
ũbis tument. qui aut in ꝑu̾sa fide aut in p̾ius
Numeratis uicib locutionũ amicoꝵ beati iob: ad
in crepationib qͥnqͥes respondit. decies se ꝑhibet ẽẽ
confusũ ⁊ quia et in eo gͣuit᷑ laborauit. qđ frustra
increpatꝰ ẽ: et in eo confusionẽ ꝑtulit. qđ ũba do¬

Expanded text:
gitis animam meam, et atteritis me sermonibus? - Sancti viri eloquia, ut saepe jam diximus, aliquando ex persona propria, aliquando vero ex voce capitis, aliquando autem ex typo universalis Ecclesiae sentienda. Valde ergo affligitur anima justorum, quando illi contra bonos districtas sententias intorquent, qui bene vivere ignorant, et ex voce sibi justitiam vindicant, quam moribus impugnant. Unde amicis beati Job, ut saepe jam diximus, haereticorum typum tenentibus, recte ab eodem respondetur: Usquequo affligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? Atteruntur enim boni sermonibus iniquorum, quando contra eos illi in verbis tument, qui aut in perversa fide, aut in pravis - Numeratis vicibus locutionum amicorum Job, adhincrepationibus quinquies ipse respondit, decies se perhibet esse confusum, quia et in eo graviter laboravit quod frustra increpatus est, et in eo confusionem pertulit quod verba do
Abbreviated transcription (Latin):
mine. quȩ in occulto sitȩ sunt. et germ̃ in
aꝑto ferunt. nͥ cogitationes accipimꝰ: quȩ dũ
ñ uident᷑ in corde. uisibilia oꝑa ꝓducunt:
Uñ et messis nomine. eadẽ aꝑta oꝑatio signa¬
t̃ quȩ uidelicet ex latenti radice ꝓducit᷑:
rescit. et pꝰea a bonis actib deficit: recte per
baldac dĩ Deorsũ radice eius siccent᷑. sursũ
aut̃ atterat᷑ messis eius: quia dũ p̾uus qͥsq
cogitationes suas in infimnis reb ponit. et
sempit̾nȩ iuriditatis gaudia appet̾e negligit:
quid alud qͦ radices suas deorsũ siccari ꝑmit.¬
tit: Cuiꝰ sursũ messis atterit᷑: quia om̃is eiꝰ oꝑa¬
tio a suꝑno udicio quasi nichilũ deputatur.
etiã si ante humanos ocłos bona uideat᷑. In
imo itaq radices sunt. et suꝑiꝰ messis: quia hic
pͥus bonas cogitationes mittimꝰ. ut qndoq bo¬
noꝵ oꝑũ fructũ ꝑciꝑe in ȩt̾na retributione me¬
ream᷑ S iniquus quisq cũ bonas cogitationẽ

Expanded text:
in apertum ferunt, nisi cogitationes accipimus, quae dum non videntur in corde, visibilia opera producunt? Unde et messis nomine eadem aperta operatio signatur quae videlicet ex latenti radice produciturescit, et postea a bonis actibus deficit, recte per Baldad dicitur: Deorsum radices ejus siccentur, sursum autem atteratur messis ejus. Quia dum pravus quisque cogitationes suas in infimis rebus ponit et sempiternae viriditatis gaudia appetere negligit, quid aliud quam radices suas deorsum siccari permittit? Cujus sursum messis atteritur, quia omnis ejus operatio a superno judicio quasi nihilum deputatur, etiam si ante humanos oculos bona videatur. In imo itaque radices sunt, et superius messis, quia hic prius bonas cogitationes mittimus, ut quandoque bonorum operum fructum percipere in aeterna retributione mereamur. Sed iniquus quisque, cum 445 bonas
Abbreviated transcription (Latin):
ordo suadente ꝑfidia a fide ueritatis au̾sus
ẽ: qui pͥus in labore p̃dicationis seruiens ma¬
cuta ẽ: et usq ad passionẽ illius seuiens faci¬
b accensa: In qua uidelicet passione: discipłoꝵ
corda turbata sunt. Uñ nunc subdit᷑. Pelli me xxii¬

Expanded text:
ordo suadente perfidia a fide veritatis aversus ordo suadente perfidia a fide veritatis aversus est, qui prius in labore praedicationis serviens macuta est, et usque ad passionem illius saevitiae facibus accensa. In qua videlicet passione discipulorum corda turbata sunt. Unde et nunc subditur: CAPUT XLI
Abbreviated transcription (Latin):
quoq consiliarus hominũ. sapientiȩ consi¬
lũ p̃bet: De quo etiã scriptũ ẽ. Quis cogno¬
ut sensũ dñi: aut quis consiliariꝰ euis fuit:
S. quẽ admodũ cũ panis uł uestim̃tũ egenti
tribuit᷑. se hoc dñs accepisse testat᷑: ita cũ ne¬
scienti cuilibet recꝰtũ consiliũ dat᷑. hoc ipse
accipit. cuiꝰ ille m̃brũ ẽ qui erudit᷑. Om̃s et¬
enĩ fideles m̃bra nr̃i redẽptoris sumꝰ: et sicut
ipse in nob̃ ꝑ misccłiã largitatis pascit᷑: ita
ipse in nob̃ ꝑ doctrinȩ consiliũ uiuat᷑: Scri¬
bȩ itaq et legis doctores qui erudire ppłm ad
uitã consueuerant: quid aliud qͣm uenturi
redẽptoris consiliarii fuerant: Qui tam̃ dũ
incarnatũ dm̃ conspicerent. consiliis suis
& quia ille apud dm̃ magis in amore ẽ. qͥ ad eiꝰ
amorẽ plurimos trahit: adhuc de eodẽ legĩ
doctoꝵ atq phariseoꝵ ordine subdit᷑ & quẽ¬

Expanded text:
quoque consiliariis hominum sapientiae consiquoque consiliariis hominum sapientiae consilium praebet. De quo etiam scriptum est: Quis cognovit sensum Domini, aut quis ejus consiliarius fuit . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur , ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse in nobis per misericordiam largitatis pascitur, ita ipse in nobis per doctrinae consilium juvatur. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, quid aliud quam venturi Redemptoris consiliarii fuerunt? Qui tamen dum incarnatum Dominum conspicerent, consiliis suis Et quia ille apud Deum magis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subdit
Abbreviated transcription (Latin):
cuit dõ ꝑstultitiã p̃dicationis saluos facere
credentes. Uerbũ quippe dĩ sapientia ẽ: sed
stulticia huiꝰ sapientię dicta ẽ caro ũbi: ut
quia carnales quiq ꝑ carnis suȩ prudentiã
ꝑtingere ñ ualebant ad sapientiã dĩ: ꝑstul¬
ticiã p̃dicationis. id est ꝑ carnẽ u̾bi sanarent᷑:
A it gͦ. Stulti quoq despiciebant me: Ac si ap¬
te diceret᷑. & ab eis despectus sum: ꝓ quib stul¬
tus estimari ueritus ñ sũ: & quia uideoꝵ pleb
cũ miracła nr̃i redẽptoris cerneret. hunc ex
torẽ credere dedignabat᷑ dicens. ñ. s seducit
sem: detrahebant mͥ: Quasi accedebat quip¬
pe ad corda ppłoꝵ dñs: cũ eis miracła demon¬
strabat & quasi recedebat: cũ nulla signa
ostenderet S recedenti dño detͣhebant: cũi
miracłis quiescenti p̃bere fidẽ nolebantS
quid mirũ eũ ꝑpeti ista a plebib: cũ ips᷑ qͦs
nati me sunt qͦndã consiliaru mer: et quẽ
liquet quia ds consiliarus ñ eguisset: qͥ ipsiˢ

Expanded text:
os facere credentes . Verbum quippe Dei sapientia est, sed stultitia hujus sapientiae dicta est caro Verbi; ut quia carnales quique per carnis suae prudentiam pertingere non valebant ad sapientiam Dei, per stultitiam praedicationis, id est per carnem Verbi sanarentur. Ait ergo: Stulti quoque despiciebant me. Ac si aperte diceretur: et ab ipsis despectus sum pro quibus stultus aestimari veritus non sum. Et quia Judaeorum plebs cum miracula nostri Redemptoris cerneret, hunc ex torem credere dedignabatur, dicens: Non, sed seducit sem, detrahebant mihi. - Quasi accedebat quippe ad corda populorum Dominus, cum eis miracula demonstraret, et quasi recedebat, cum nulla signa ostenderet. Sed recedenti Domino detrahebant, cum a miraculis quiescenti praebere fidem nolebant. Sed quid mirum eum perpeti ista a plebibus, cum ipsi quoque nt me quondam consiliarliquet quia Deus consiliariis non eget, qui ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
et pꝰmodũ ad facienda: recte filiȩ baby¬
lonis quȩ ab int̾nȩ rectitudinis udici
in cogitatione se ꝓstern̾et. in malo oꝑe non
te angłi ꝑ cogitationes neqͥssimas cõu̾sent᷑.
eiꝰ uidelicet socii qui idcudo iam ñ ẽ quia
a sũma eẽntia recessit: et ꝑ hoc cotidie ex¬
crescenti defectu. quasi ad ñ eẽ tendit. qđ semel
ab eo qui uere ẽ cecidit: Qui recte quoq ñ eẽ dr̃¬

Expanded text:
et postmodum ad facienda, recte filiae Babyet postmodum ad facienda, recte filiae Babylon, quae ab internae rectitudinis judiciose in cogitatione prosterneret, in malo opere non tae angeli per cogitationes nequissimas conversentur, ejus videlicet socii, qui idcirco jam non est, quia a summa essentia recessit, et per hoc, quotidie excrescente defectu, quasi ad non esse tendit, quo semel ab eo qui vere est cecidit; qui recte quoque non esse d
Abbreviated transcription (Latin):
auellit᷑: qͣndo ꝑu̾sus quisq qui multa sibi
ad uotũ in hac uita parau̾at. repentina mor¬
quia uł hic uituis p̃mit᷑ uł mortis suȩ tẽꝑe
ꝑ hoc qđ ad supplicia rapit᷑. potestati demo¬
niacȩ subiugat᷑: Qđ idcirco ita in reꝓboꝵ m̃¬
tib agit᷑: quia et cũ occasio ꝑpet᷑ndi peccati
deest desidioꝵ cogitationes eoꝵ cordib nul¬
latenꝰ desunt: & cũ semꝑ diabolũ sequatĩ
in oꝑe: ualde tam̃ illi obligant᷑ in cogita¬
tione Prius gͦ culpa in cogitatione ẽ: pꝰmo¬
dũ uͦ in oꝑe. Uñ filiȩ babylon dr̃: Descende:¬
sede in pulu̾e uirgo filia babylon: sede in
t̾ra Cũ enĩ semꝑ pulius t̾ra sit: ñ tam̃ t̾ra
semꝑ ẽ puluis: Quid gͦ ꝑ puluerẽ: nͥ cogita¬
tiones debemꝰ acciꝑe: Quȩ dũ importune ac
silent̃ in m̃te euolant: eius oculos excecatł
& quid ꝑ t̾rã: nͥ t̾rena actio designat᷑: & quia
reꝓboꝵ mens pͥus ad pͤua cogitanda deicit᷑.

Expanded text:
avellitur, quando perversus quisque, qui multa sibi ad votum in hac vita paraverat, repentina morquia vel hic vitiis premitur, vel mortis suae tempore per hoc quod ad supplicia rapitur potestati daemoniacae subjugatur. Quod idcirco ita in reproborum mentibus agitur, quia et cum occasio perpetrandi peccati deest, desideriorum cogitationes eorum cordibus nullatenus desunt. Et cum semper diabolum sequantur in opere, valde tamen se illi obligant in cogitatione. Prius ergo culpa in cogitatione est, postmodum vero in opere. Unde filiae Babylon dicitur: Descende in pulvere, virgo filia Babylonterra . Cum enim semper pulvis terra sit, non tamen terra semper est pulvis. Quid ergo per pulverem nisi cogitationes debemus accipere, quae dum importune ac silenter in mente evolant, ejus oculos excaecant? Et quid per terram nisi terrena actio designatur? Et quia reproborum mens prius ad prava cogitanda dejicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ꝑdidit: uñ ad mala quȩ concupierat excessit:
uadat costas illius: Scripturȩ sacrȩ more opta¬
re uidet᷑ qđ futurũ p̃uidet: scilicet ñ maledicen¬
tis animo. s p̃dicentis Om̃is itaꝙ homo quia ex
anuna et carne constat: quasi ex robore et infir
mitate cõpositꝰ ẽ Ex ea enĩ parte qua sp̃c raciona¬
us ẽ conditꝰ: ñ incongrue dr̃ robustus: Ex ea uͦ
qua carnalis: infirmꝰ ẽ. Robur gͦ ẽ hominis. aĩa
rationalis: quȩ inpugnantib uitus resistere
ꝑ rationẽ ualet Uñ et suꝑius ꝑbeatũ iob di¬
ctũ ẽ: Roborasti eum paululũ: ut in ꝑpetuũ
tͣnsiret Ex rationali qͥppe anima habet homo:
ut in ꝑpetuũ uiuat: huiꝰ gͦ iniqui robur fame
attenuat᷑: quia eiꝰ anima nulla int̾ni cibi re¬
fectione pascit᷑. De qua scilicet fame: ꝑ ꝓpħam¬

Expanded text:
sum perdidit, unde ad mala 442 quae concupierat excessit. sum perdidit, unde ad mala 442 quae concupierat excessit. vadat costas ejus. - Scripturae sacrae more optare videtur quod futurum praevidet, scilicet non maledicentis animo, sed praedicentis. Omnis itaque homo, quia ex anima et carne constamitate compositus est. Ex ea enim parte qua spiritus rationalis est conditus, non incongrue dicitur robustus; ex ea vero qua carnalis, infirmus est. Robur ergo est hominis anima rationalis, quae impugnantibus vitiis re rationem valet. Unde et superius per beatum Job dictum est: Roborasti eum paululum, ut in perpetuum pertransiret . Ex rationali quippe anima habet homo ut in perpetuum vivat. Hujus ergo iniqui robur fame attenuatur, quia ejus anima nulla interni cibi refectione pascitur. De qua scilicet fame
Abbreviated transcription (Latin):
gitationis: & quia ꝑu̾sus homo om̃e qđ facit .e.¬
tiã pati metuit. atq hoc sibi ab om̃ib fieri esti¬
mat. qđ ipse om̃ib quib ualet parat: recte seqͥt᷑¬
om̃s eẽ suspicat᷑. qualis ipse eẽ contͤ om̃s nitit᷑
Quȩ nimirũ formidines quid in eius actione faci¬
Pedes quippe si inuoluti fuerint: gressus liberoᷤ
hab̾e ñ possunt: et nullũ carꝑe it̃ ualent. quia
sua eos inuolum̃ta retinent: Praua itaq desi¬
ctio restringit in formidine: Quȩ uidelicet for¬
mido inuoluit pedes: ne in rectã exire ualeant
actionẽ: & sepe contingit. ut idcirco quisq bonꝰ
eẽ metuat: ne hoc a pͣus ipse patiat᷑. qđ se bonĩ
fecisse reminiscit᷑ Dũq hoc pati qđ fecit me¬
tuit: undiq t̾ritꝰ undiq suspectus. quasi pe¬
des inuolutos habet: quia timore irretitꝰ. nilli
bere p̃ualet Qui in bono oꝑe quasi inde gres¬

Expanded text:
gitationis. Et quia perversus homo omne quod facit egitationis. Et quia perversus homo omne quod facit etiam pati metuit, atque hoc sibi ab omnibus fieri aestimat quod ipse omnibus quibus valet parat, recte seqomnes esse suspicatur, qualis ipse esse contra omnes nititur. Quae nimirum formidines quid in ejus actione faci pedes ejus.  Vet. VII.  Pedes quippe si involuti fuerint, gressus liberos habere non possunt, et nullum carpere iter valent, quia sua eos involumenta retinent. Prava itaque desictio restringit in formidine. Quae videlicet formido involvit pedes, ne in rectam exire valeant actionem. Et saepe contingit ut idcirco quisque bonus esse metuat, ne hoc a pravis ipse patiatur quod se bonis fecisse reminiscitur; dumque hoc pati quod fecit metuit, undique territus, undique suspectus, quasi pedes involutos habet, qui timore irretitur, nil libere agere praevalet, quia in bono opere quasi inde gres
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe gͦ ꝓponunt᷑ animo cũ culpa. honores. di¬
uitiȩ. saluꝰ ⁊ uita temꝑalis Quȩ mens infir¬
ma dũ quasi escam uidet. et decipulã ñ uidet:
ꝑ escã quã uidens appetit. in culpa constringit᷑.
quȩ ñ uidet᷑. Existunt etenĩ qualitates moꝵ:
quȩ certis uitus sunt uicine: Nã mores asꝑi
aut crudelitati. aut suꝑbiȩ solent ẽẽ conun¬
cti: mores aut̃ blandi. et qͣm decet paulo ampliꝰ
letiores. ñnũꝙ̃ luxuriȩ et dissolutioni. Intuet᷑
gͦ inimicꝰ generis humani uniꝰcuiꝰq mores
cui uicio sint ꝓpinqui: et illud opponit ante
faciẽ. ad qđ cognoscit faciliꝰ inclinari m̃tẽ: ut
blandis ac letis morib sepe luxuriã. ñnũqͣm¬
uł crudelitatẽ ꝓponat Ibi gͦ decipulã ponit. u¬
bi ẽc̃ semitã m̃tis conspicit: quia illic ꝑicłm de.¬
ceptionis inserit ubi uiã ẽẽ inuen̾it ꝓpinquȩ co¬

Expanded text:
Saepe ergo proponuntur animo cum culpa honores, diSaepe ergo proponuntur animo cum culpa honores, divitiae, salus, et vita temporalis; quae mens infirma dum quasi escam videt, et decipulam non videt, per escam quam videns appetit, in culpa constringitur quae non videtur. Existunt etenim qualitates morum, quae certis vitiis sunt vicinae. Nam mores asperi, aut crudelitati, aut superbiae solent esse conjuncti; mores autem blandi, et quam decet paulo amplius laetiores, nonnunquam luxuriae et dissolutioni. Intuetur ergo inimicus generis humani uniuscujusque mores cui vitio sint propinqui, et illa opponit ante faciem ad quae cognoscit facilius inclinari mentem, ut blandis ac laetis moribus saepe luxuriam, nonnunqvel crudelitatem proponat. Ibi ergo decipulam ponit, ubi esse semitam mentis conspicit, quia illic periculum deceptionis inserit, ubi viam esse invenerit propinquae co
Abbreviated transcription (Latin):
scendo plus appetit: huic sitis ex potu crescit:
dit᷑: cũ culpa sub t̾renis cõmodis occultat᷑. Ini¬
micus quippe insidians. ostendit humanȩ
m̃ti in t̾reno lucro quid appetat: et occultat
peccati laqueũ. ut eius animã stringat: qͣti¬
nus uideat quid ẽ qđ concupiscere ualeat:
ettam̃ nequaꝗͣ uideat. in quo culpȩ laqueo
pedẽ ponat Secipula uͦ: a decipiendo uo¬
cata ẽ E tunc ab antiquo hoste suꝑ semitã
decipula ponit᷑: qͣndo in actione huiꝰ mun¬
di quã mens appetit. peccati laqueus parat᷑.
Quȩ uidelicet ñ facile deciꝑet: si uideri potu¬
isset: Sic quippe decipula ponit᷑: ut dum
esca ostendit᷑. nequaqͣ ipsa a tͦnseunte uide¬
at᷑ Quasi esca quippe in laqueo ẽ. lucrũ cũ
culpa: et huiꝰ mundi ꝓsꝑitas cũ iniquitate:
Dũ itaq a concupiscente lucrũ appetit᷑: quasi
pedẽ m̃tis app̃hendit decipula quȩ ñ uidet᷑:

Expanded text:
scendo plus appetit, hujus sitis ex potu crescit. scendo plus appetit, hujus sitis ex potu crescit. ditur cum culpa sub terrenis commodis occultatur. Inimicus quippe insidians ostendit humanae menti in terreno lucro quid appetat, et occultat peccati laqueum, ut ejus animam stringat, quatenus videat quidem quod concupiscere valeat, et tamen nequaquam videat in quo culpae laqueo pedem ponat. Decipula vero a decipiendo vocata est. Et tunc ab antiquo hoste super semitam decipula ponitur, quando in actione hujus mundi, quam mens appetit, peccati laqueus paratur; quae videlicet non facile deciperet, si videri potuisset. Sic quippe decipula ponitur, ut dum esca ostenditur, nequaquam ipsa a transeunte videatur. Quasi esca quippe in laqueo est lucrum cum culpa, et hujus mundi prosperitas cum iniquitate. Dum itaque a concupiscente lucrum appetitur, quasi pedem mentis apprehendit decipula, quae non videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
feruor in m̃te: et eu peocatis p̃cedentib irretitꝰ
animꝰ ad maiora etiã delicta succendit᷑. Un et
subdit᷑ E exardescet contͤ eũ sitis. In eitis qͥppi
animo cont̾ eũ sitis exardescit: quia qͥ agere
pũse consueuit. eo ad bibenda mala uehem̃t᷑
accendit᷑. Impio quippe sitire ẽ: huiꝰ mundi
bona concupiscere: Uñ et redẽptor nr̃ ante pha¬
risei domũ ydropicũ curat: et cũ contͣ auari¬
ciã disputaret. scriptũ ẽ Audiebant aut̃ om¬
nia hȩc pharisei qui erant auari. et deride¬
bant illrĩ Quid ẽ gͥ qđ ante pharisei domũ
ydropicus curat᷑: nͥ qđ ꝑ alt̾uis egritudinẽ
corꝑis. in alt̾o expͥmit᷑ egritudo cordis: Udro¬
picus quippe quo ampliꝰ biberit. ampliꝰ sitit:¬
quia et om̃is auarus ex potu sitĩ multiplicat:
quia cũ ea quȩ appetit adeptus fuerit: ad ap¬
petenda alia ampliꝰ anhelat: Qui enĩ adipi¬

Expanded text:
fervor in mente, et peccatis praecedentibus irretitus fervor in mente, et peccatis praecedentibus irretitus animus ad majora etiam delicta succenditur. Unde et subditur: Et exardescet contra eum sitis. In ejus quippe animo contra eum sitis exardescit, quia quo agere perversa consuevit, eo ad ebibenda mala vehementer accenditur. Impio quippe sitire est hujus mundi bona concupiscere. Unde et Redemptor noster ante Pharisaei domum hydropicum curat, et cum contra avaritiam disputaret, scriptum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Quid est ergo quod ante Pharisaei domum hydropicus curatur, nisi quod per alterius aegritudinem corporis, in altero exprimitur aegritudo cordis? Hydropicus quippe 441 quo amplius biberit, amplius sitit, et omnis avarus ex potu sitim multiplicat, quia cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Qui enim adipi
Abbreviated transcription (Latin):
n subuingens sequit᷑: Tenebit᷑ planta illiꝰ laq̃o
quia uidelicet stringit᷑ finis in peccato: E quia
hostis gen̾is humani cũ uniꝰ cuiꝰq uitã in cul¬
pa obligat. ad eius mortẽ anxius anhelat: recte¬
⁊ subungit᷑. & exardescet contͣ eũ sitis: Antiquꝰ
quippe nr̃ inimicus cũ in peccato uitã illaq̃¬
at: sitit. ut mortẽ peccatoris bibat Qđ tam̃ in
telligi et alit̾ potest: Nam ꝑu̾sa mens cũ in pec¬
cato uenisse se conspicit. quadã cogitationis
suꝑficie euade peccati laqueos querit: s ułt̃
rores. uł obꝓbria hominũ timens eligit in ȩt̃¬
nũ mori. qͣm ad tempꝰ aliquid adu̾sitatis ꝑpeti
Uñ totũ se in uitiis deserit: quib iam semel se¬
obligatũ sentit Cuiꝰ gͦ usq ad finẽ uita in cul¬
pa constringit᷑: eius planta laqueo tenet᷑: S q¬
se quo malis obligatũ pensat. eo de suo reditu
desꝑat: quo ipsa iam desꝑatione acruis ad huꝰ
mundi concupiscentias ȩstuat Fit desidioꝵ

Expanded text:
 Sequitur: VERS. 9. Tenebitur planta illius laqueo. - Quia videlicet stringitur funis in peccati laqueo, et quia hostis generis humani cum uniuscujusque vitam in culpa diligat, ad ejus mortem anxius anhelat. Sequitur: Exardescet contra eum sitis. - Antiquus quippe noster inimicus, cum in peccato vitam illaqueat, sitit, ut mortem peccatoris bibat. Quod tamen et aliter intelligi potest. Nam perversa mens cum in peccato se venisse conspicit, quadam cogitationis superficie evadere peccati laqueos quaerit. Sed vel terrores vel opprobria hominum timens, eligit in aeternum mori, quam ad tempus aliquid adversitatis perpeti. Unde se totum vitiis deserit, quibus jam semel obligatum sentit. Cujus ergo usque ad finem vita in culpa constringitur, ejus planta laqueo tenetur. se quo malis obligatum pensat, eo de suo reditu desperat, ipsa jam desperatione acrius ad hujus mundi concupiscentias aestuat, fit desideriorum
Abbreviated transcription (Latin):
quia resistere peccati suasionib nescit: sub¬
uigari aut̃ eius dñio ñ ꝑtimescit: rec̾te di
es dĩ Calcet suꝑ eũ quasi rex int̾itus. huius
quippe int̾itus regnũ a discipłoꝵ cordib repel¬

Expanded text:
quia resistere peccati suasionibus nescit, subquia resistere peccati suasionibus nescit, subjugari autem ejus dominio non pertimescit, recte de eo dicitur: Calcet super eum quasi rex interitus. Hujus quippe interitus regnum a discipulorum cordib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quasi rex int̾itus Hoc loco int̾itus nomine ip¬
se hostis humani gen̾is qui int̾itũ intulit
designat᷑. qui ꝑ suũ quendã satellitẽ expn.¬
mit᷑: de quo ad ioħem dr̃: Nom̃ illi mors. Iste
itaq int̾itus in die exitus quasi rex suꝑ um¬
piũ calcat: quia quẽ pͥus blandis ꝑsuasio¬
lentis nisib ad suppliciũ rapit: tantoq eũ
duriꝰ depͥmit: qnto in pius ac̾tib uehem̃tiꝰ
astrinxit: Qui hic quoq reꝓbi m̃tẽ dũ pos¬
sidet. calcat: quia quociens eũ delectatio¬
nib p̃ssit. quasi totiens suꝑ eã pedes suȩ
tyrannicȩ dñationis posuit: Si uͦ int̾itus¬
nomine ñ aꝑte diabolus. s peccatũ debet
intelligi. ex quo contingit reꝓbos ad int̾itũ
trahi: talis nimirũ int̾itus quasi rex calcat
Im̃tẽ: cũ eam ñ resistentẽ possidet: Non enim
potest ĩ hac uita homini posito. tẽptatio de¬
ẽẽ peccati: S aliud ẽ peccato tẽptanti resistert:
aliud dñanti seriuire: Iniquus aut̃ quisꝙ

Expanded text:
um rapit. --Hoc loco interitus nomine ipse hostis generis humani, qui interitum intulit, designatur; qui per suum quemdam satellitem exprimitur, de quo ad Joannem dicitur: Nomen illi mors . Iste itaque interitus in die exitus quasi rex super impium calcat, quia quem prius blandis persuasiolentis nexibus ad supplicium rapit, tantoque eum durius deprimit, quanto in pravis actibus vehementius astringit. Qui hic quoque reprobi mentem dum possidet calcat, quia quoties eam delectationibus pressit, quasi toties super eam pedes suae tyrannicae dominationis posuit.  Vetnomine non aperte diabolus, sed peccatum debet intelligi, ex quo contingit reprobos ad interitum trahi, talis nimirum interitus quasi rex calcat mentem, cum eam non resistentem possidet. Non enim potest in hac vita homini posito tentatio deesse peccati, sed aliud est peccato tentanti resistere, aliud dominanti servire. Iniquus autem quisque,
Abbreviated transcription (Latin):
landũ nitit᷑: ne ambulet obligat᷑: Sepe nãq
contingit ut qͥs huiꝰ mundi delectatione ꝑ¬
suasus. in eo ad honoris głam ꝑtingat: ad desi¬
dioꝵ suoꝵ effectũ ꝑueniat: et ꝑuenisse se ad
hoc qđ expetut. letet᷑:. S quia bona mundi ñ
habita in amore sunt. et plerũq habita uiles¬
cunt: ꝑcipiendo discit qͣm sit uile qđ expetũt
Uñ reuocatus ad mentẽ. exquirit qualit̃ sine cus¬
pa fugiat: qdđ se cũ culpa conspicit adeptũ. S
ipsa eũ dignitas quȩ implicauit tenet: et sine
culpis aliis fugere ñ ualet hoc ubi ñ sine culpa
ꝑuenit. Immisit gͦ in rete pedes suos. et in ma¬
cłis eius ambulat: quia cũ se expedire nitit᷑.
tunc ueracit̃ conspicit qͣm duris nexib tene¬
at᷑ Neq enĩ uere obligationẽ nr̃am cognosci

Expanded text:
landum nititur, ne ambulet obligatur. Saepe namque landum nititur, ne ambulet obligatur. Saepe namque contingit ut quis, hujus mundi delectatione persuasus, in eo ad honoris gloriam pertingat, ut ad desideriorum suorum effectum perveniat, et pervenisse se ad hoc quod expetiit laetetur. Sed quia bona mundi non habita in amore sunt, et plerumque habita vilescunt, percipiendo discit quam sit vile quod expetiit. Unde revocatus ad mentem exquirit qualiter sine culpa fugiat, quod se cum culpa conspicit adeptum; sed ipsa eum dignitas quae implicavit tenet, et sine culpis aliis fugere non valet hoc ubi non sine culpa pervenit. Immisit ergo in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat, quia cum expediri nititur, tunc veraciter conspicit quam duris nexibus tenetur. Neque enim vere obligatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc qđ hic appetere pͤuis cogitationib elegit.
in ȩt̾ni supplicii tenebras merget᷑ Quẽ enĩ hic
gła tẽꝑalis extulit: illuc sine t̾mino pęna p̃met
Quihic in uoluptate letatus ẽ: illuc ꝑpetua ulti¬
one cruciabit᷑ E fit plerũq ut ipsa huiꝰ mundi
ꝓsꝑitas quȩ ab impiis inhiant̃ appetit᷑. eoꝵ gres¬
sus ita obliget ut etiã cũ ad bona oꝑa uoluerĩt
redire uix possint: quia recta agere ñ ualent.
cũ huiꝰ mundi amatorib diplicere timent. Uñ
agit᷑. ut ꝑgłam quã impiꝰ ex peccato assequit᷑:
eius adhuc peccata ampliꝰ multiplicent᷑. Q bñ
balclac expͥmit: cũ subiungit. Immisit enĩ in
rete pedẽ suũ: et in macłis eius ambulat. Qui
pedẽ suũ in rete mutit: ñ cũ uoluerit. eicit. Sic
qui in peccatis se deicit: ñ mox ut uoluerit sur¬
git: & qui in macłis retis ambulat: gressus suoᷤ
ambulando implicat: & cũ expedire ad ambu¬

Expanded text:
per hoc quod hic appetere pravis cogitationibus elegit, per hoc quod hic appetere pravis cogitationibus elegit, in aeterni supplicii tenebras mergitur. Quem enim hic gloria temporalis extollit, illic sine termino poena premit. Qui hic in voluptate laetatus est, illic perpetua ultione cruciatur. Et fit plerumque ut ipsa hujus mundi prosperitas, quae ab impiis inhianter appetitur, eorum gressus ita obliget, ut etiam cum ad bona opera voluerint redire, vix possint, quia recta agere non valent cum mundi hujus amatoribus 440 displicere timent. Unde agitur ut per gloriam quam impius ex peccato assequitur ejus adhuc peccata amplius multiplicentur, quod bene Baldad exprimit cum subjungit: rete pedem suum, et in maculis ejus ambulat. - Qui pedes in rete mittit, non cum voluerit, ejicit; sic qui in peccatis se dejicit, non mox ut voluerit surgit, et qui in maculis retis ambulat, gressus suos ambulando implicat, et cum expedire ad ambu
Abbreviated transcription (Latin):
sicq eã in uoluptatib absorbent: ut suꝑ ipsã suł
ñ apud ipsã: Iusti aut̃ etiã cũ ꝓsꝑitatẽ uitȩ p̃sen¬
tis habent. eã sub semet ipsis p̃mere nouerunt:
ut hoc qđ apud se in bonis hilarescunt gͦuitatis
consilio tͣnseant. et uirtutis reguine excedant:
Ducerna gͥ impii quȩ suꝑ eũ ẽ extinguet᷑: quia
citiꝰ eius gaudiũ deficit. qđ eũ totũ in hac uita
possedit et qui nunc male se in uoluptatib di¬
latat. eũ pꝰ in suppliciis pęna coangustat: Uñ ad¬
enĩ quasi uirtutis suȩ gressus exerit: quociens
potestatis suȩ uiolentias exercet: S gressus uir¬
tutis eius artabunt᷑: quia uires malitiȩ illius
quas nunc in uoluptate sua exhibet. p̾modum
siliũ suũ: Habet nunc consiliũ suũ om̃is ini¬
quus. p̃sentia appeterẽ. ȩt̾na despic̾e: iniusta a¬
gere: iusta deridere: S cũ udex iustoꝵ inui¬
stoꝵq uenerit. suo unꝰqͥsq impiꝰ ꝯsilio p̃cipitabit᷑: qr

Expanded text:
sicque eam in voluptatibus absorbent, ut super ipsam sint, non apud ipsam. Justi autem etiam cum prosperitatem vitae praesentis habent, eam sub semetipsis premere noverunt, ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, gravitatis consilio transeant, et virtutis regimine excedant. Lucerna ergo impii quae super eum est exstinguitur, quia citius ejus gaudium deficit, quod eum totum in hac vita possedit. Et qui nunc male se in voluptatibus dilatat, eum post in suppliciis poena coangustat. Unde adenim quasi toties virtutis suae gressus exerit, quoties potestatis suae violentias exercet. Sed gressus virtutis ejus arctabuntur, quia vires malitiae illius, quas nunc in voluptate sua exhibet, postmodum it. --Habet nunc consilium suum omnis iniquus praesentia appetere, aeterna deserere, injusta agere, justa deridere; sed cum judex justorum injustorumque venerit, suo unusquisque impius consilio praecipitatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mine. ñ incongrue oꝑa designant᷑: quia corꝑa¬
le opus brachuis agit᷑. Quid aut̃ mors nͥ pecca.¬
tũ ẽ. qđ ab int̾iori uita animã occidit: Un scri
ptũ ẽ: Beatus et sc̃s qui habet partẽ in surrec̾ti¬
one pͥma: quia ille pꝰ in carne felicit᷑ resurget.
qui in hac uita positus. am̃tis suȩ morte resur¬
rexit Si gͥ peccatũ mors: ñ incongrue pͥmoge¬
nita mors suꝑbia ualet intelligi: quia scriptũ ẽ
Initiũ om̃is peccati suꝑbia: Pulchritudinẽ gͥ cu¬
tis errs et brachia illius pͥmo genita mors deuo.¬
rat: quia iniqui głam uł oꝑationẽ suꝑbia
supplantat. Potuit enĩ etiã in hac uita fine
culpa głosus existere: si suꝑb minime fuis¬
set Potuit auctoris sui udicio quib dã suis
oꝑib cõm̃dari: nͥ hec ipsa oꝑa ante eius ocłe
elatio supplantasset Sepe enĩ quosdã di¬

Expanded text:
mine non incongrue opera designantur, quia corporamine non incongrue opera designantur, quia corporale opus brachiis agitur: quid autem mors nisi peccatum est, quod ab interiori vita animam occidit? Si iptum est: Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima , quia ille post in carne feliciter resurget, qui, in hac vita positus, a mentis suae morte resurrexerit. Si igitur peccatum mors, non incongrue primogenita mors superbia valet intelligi, quia scriptum est: Initium omnis peccati superbia . Pulchritudinem igitur cutis ejus et brachia illius primogenita mors devorat, quia iniqui gloriam vel operationem superbia supplantat. Potuit enim etiam in hac vita sine culpa gloriosus existere, si superbus minime fuisset; potuit auctoris sui judicio quibusdam suis operibus commendari, nisi haec ipsa opera ante ejus oculos elatio supplantaret. Saepe enim quosdam di
Abbreviated transcription (Latin):
& inedia inuadat costas illius Costis enĩ usce¬
ra constringunt᷑: ut latentia intͥnsecꝰ. earũ
soliditate muniant᷑. Coste gͦ uniꝰcuiꝰq sunt
sensus animȩ: qui latentes cogitationes mu¬
niunt: Inedia gͥ inuadit costas. qͣndo om̃i sp̃i¬
tali refectione subtracta. sensus m̃tis deficuit̃:
et cogitationes suas regere uł tueri ñ possunt.
Inedia inuadit costas iniqui: quia fames int̾na
sensus m̃tis extenuat. ut cogitationes suas nul¬
latenꝰ regant: Nam dũ sensus m̃tis obtu. isi fue¬
ruit. cogitationes ad ext̾iora ꝓdeunt: et quasi co¬
stis infirimantib ea quȩ in occulto sana latere
poterant. foris uiscera fundunt᷑ Uñ fit. ut co¬
gitationib ext̾ius sparsis. ext̾ioris głe speciẽ de¬
ceptus appetat animus: nichilq diligat. nͥ quod
pulchrũ foris uiderit: Cont᷑ quẽ adhuc apte sub.¬
tudo cutis. ẽ gła temꝑalis: quȩ dũ foris concupi¬
scit᷑ quasi species in cute retinet᷑. Brachioꝵ ũ no

Expanded text:
Et inedia invadat costas illius. Costae enim viscera constringunt, ut latentia intrinsecus earum soliditate muniantur. Costae ergo uniuscujusque sunt sensus animi, qui latentes cogitationes muniunt. Inedia igitur invadit costas, quando, omni spiritali refectione subtracta, sensus mentis deficiunt, et cogitationes suas regere vel tueri non possunt. Inedia invadit iniqui costas, quia fames interna sensus mentis extenuat, ut cogitationes suas nullatenus regant. Nam dum sensus mentis obtusi fuerint, cogitationes ad exteriora prodeunt, et, quasi costis infirmantibus, ea quae in occulto sana latere potuerant foras viscera funduntur. Unde fit ut, cogitationibus exterius sparsis, exterioris gloriae speciem deceptus appetat animus, nihilque diligat, nisi quod pulchrum foris viderit. Contra quem adhuc apte subtudo cutis est gloria temporalis, quae dum foris concupiscitur, quasi s
Abbreviated transcription (Latin):
flãmã habet ꝓpͥi ignis. quã in corde suo ex feruo¬
re desidioꝵ temꝑaliũ accendit dũ mͦ istis. mͦ illi̾
cupiditatib estuat: et cogitationes suas ꝑ mul¬
tiplicia blandim̃ta scłi amplius inflãmat. Igniᷤ
aut̃ si flãmã ñ habet: nequaꝗͣ fuso lumine splen¬
det Flãma itaq ignis eius ẽ decor uł potestas ex¬
t̾ior quȩ de int̾no euis ardore ꝓcedit: quia qđ anxi¬
e in hoc mundo adipisci desidat. plerũq ad cumu¬
lũ ꝑditionis suȩ obtinet: et siue in potestate cul¬
minis. siue in diuitiarũ multiplicatiõe quasi ꝑ
ext̾iorẽ głam lucet: s ñ splendebit flãma ignis
eius cũ in die exitus om̃is ext̾ior decor subt᷑het᷑.
et de solo suo intnsecus ardore coneremabit᷑. Flã¬
ma gͣ ab igne subt᷑hit᷑: cũ gła ext̾ĩor ab int̾no eiꝰ
ardore separat᷑ Habent etiã et uisti flãmã ignĩ
sui. s nimirũ q̃ resplendeat: quia uidelicet eoꝵ

Expanded text:
flammam ignis proprii, quem in corde suo ex fervore desideriorum temporalium accendit, dum modo istis, modo illis cupiditatibus aestuat, et cogitationes suas per multiplicia blandimenta saeculi amplius inflammat. Ignis autem si flammam non habet, nequaquam fuso lumine splendet. Flamma itaque ignis ejus est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit, quia quod anxie in hoc mundo 439 adipisci desiderat, plerumque ad cumulum perditionis suae obtinet, et sive in potestate culminis, sive in divitiis multiplicationis, quasi per exteriorem gloriam lucet. Sed non splendebit flamma ignis ejus; cum in die exitus, omnis exterior decor subtrahitur, et solo suo intrinsecus ardore concrematur. Flamma ergo ab igne subtrahitur cum gloria exterior ab interno ejus ardore separatur. Habent etiam et justi flammam ignis sui, sed nimirum quae resplendeat, quia videlicet eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacło illius tenebrescit: quia in eius conscien¬
tia quã male inhabitat. gaudiũ qđ de temꝑalibꝰ
toꝵ loquar: lucerna lum̃ in testa ẽ Dum̃ uͦ in
testa. ẽ gaudiũ in carne Uucerna gͦ quȩ suꝑ eũ
ẽ extinguet᷑: quia cũ maloꝵ suoꝵ retͥbutio ĩpiũ

Expanded text:
tabernaculo illius tenebrescit, quia in ejus conscientia, quam male inhabitat, gaudium quod de temporalibus torum loquar, lucerna lumen in testa est, lumen vero in testa est gaudium in carne. Lucerna ergo quae super eum est exstinguitur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
fiduciã in ipsa habundãtia rerũ ponunt.
Uñ et quidã diues dicebat Anima habes mus¬
ta bona in annos plurimos: quiesce. comede.
bibe. ȩpulare: Quas eoꝵ cogitationes dũ suꝑ¬
nus uidex aspicit: de ipsa hac eos sua fiduci¬
a euellit: Uñ hic quoq apte subdit᷑ Auellat̃¬

Expanded text:
ponunt. Unde et quidam dives dicebat: 443 Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos; requiesce, comede, bibe, epulare . Quas eorum cogitationes dum supernus judex aspicit, de hac ipsa eos sua fiducia evellit. Unde hic quoque apte subditu
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ in flagello constitutũ diciñ debuit. Sed
nos uires brachioꝵ illius in suis sententiis ꝑpen¬
dentes. pensemꝰ qͣm ualide iacła intorquet: et
de sinamꝰ aspicere intorquendo quẽ impetit:
nimirũ scientes quia frustratis ictib lapidẽ fe¬
rit: Dicat gͦ. Nonne lux impu extinguet᷑. qr habet᷑¬

Expanded text:
virum in flagellis constitutum dici non debuit. Sed virum in flagellis constitutum dici non debuit. Sed nos vires brachiorum illius in suis sententiis perpendentes, pensemus quam valide jacula intorquet, et desinamus aspicere intorquendo quem impetit, nimirum scientes, quia frustratis ictibus lapidem feriat. Dicat ergo: Nonne lux impii exstinguetur? Re
Abbreviated transcription (Latin):
aspiciunt. semet ipsos mox in arrogantiam
uisticiȩ extollunt: et quicqͥd adu̾sũ. fidelib
euenisse consia̾ant. hoc factũ ꝓ eoꝵ iniqͥtatib
putant: nescientes nimirũ quia actionum
merita p̃sentis uitȩ qualitas nullatenꝰ ꝓbat
N am plerũq et bona malis. et bonis mala eue.
malis. in ȩt̾na retͥbutione seruant᷑ Baldad i¬
taq typũ hereticoꝵ de ꝓsꝑitate uitȩ p̃sentis se
diseite quidẽ cont᷑ impios disputat: s qͣm ꝑu̾se
cont᷑ iustũ talia dicat ignorat: Nam subiecit
finitione denuntiat fallit᷑: quia plerũq et im¬
piis in ẽẽ lum̃ ꝓspitatis cernit᷑: et pios tenebrȩ
ignobilitatis ac pruꝑtatis abscundunt Sin uͦ
ad hoc eus sermo dirigit᷑. ut ostendat quid ĩpii
in suo fine patiant᷑: ueracit̾ dicit. nonne lux
impũ extinguet᷑. nec splendebit flãma ignis eiꝰ
Qđ si dici de impio recꝰte potuit: cont᷑ scm̃ tam̃

Expanded text:
aspiciunt, semetipsos mox in arrogantiam aspiciunt, semetipsos mox in arrogantiam justitiae extollunt; et quidquid adversum fidelibus evenisse considerant, hoc factum pro eorum iniquitatibus putant, nescientes nimirum quia actionum meritum praesentis vitae qualitas nullatenus probat. Nam plerumque et bona malis, et mala bonis evenimalis in aeterna retributione servantur. Baldad itaque typum haereticorum de prosperitate vitae praesentis sesdiserte quidem contra impios disputat; sed quam perverse contra justum talia dicat ignorat, nam subjecit, finitione denuntiat, fallitur; quia plerumque et impiis inesse lumen prosperitatis cernitur, et pios tenebrae ignobilitatis ac paupertatis abscondunt. Sin vero ad hoc ejus sermo dirigitur, ut ostendat quid impii in suo fine patiantur, veraciter dicitur: Nonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? Quod si dici de impio recte potuit, contra sanctum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ multitudine nos tenemꝰ: Sc̃a aut̃ unũsa¬
lis eccła p̃dicat dm̃ ueracit᷑. ñ int̾ se coli ñ pos.¬
se: asserens qđ om̃s qui ext̃ ipsam sunt. mini.¬
me saluabunt᷑. At cont᷑ heretici qui eciã exĩ
ipsã saluari se posse confidunt: in quolibet
loco sibi aiuinũ aduitoriũ adeẽ ꝑfitent᷑. Uñ
dicunt nĩqͥd ꝓpt̾ te derelinquet᷑ t̾ra: id est ut
quisqͥs ext̃ te fuerit. minime saluet᷑: Uñ etiã
rupes uocant eos quos sublimib in humano
genere excedere sensib estimant: quos ꝓfecto
studet. quid aliud qͣm de locis ꝓpͥis rupes mo¬
uet: ut int̾ eam recte sentientes humilit̾ tace¬
ant qui in ꝑũsis suis sensib pͥus rigidi stabat᷑e
S. hoc fieri heretici om̃ino cont̾dicunt: et ꝓpt̾ eiꝰ
uocẽ rupes de loco ꝓpͥo tnsferre nitunt᷑: quia
uidelicet nolunt ut ad eam uenientes uera
humilit̾ sentiant. hi qui apud eos elatis sen¬

Expanded text:
prae multitudine nos tenemus; sancta autem universaprae multitudine nos tenemus; sancta autem universalis Ecclesia praedicat Deum veraciter nisi intra se coli non posse, asserens quod omnes qui extra ipsam sunt minime salvabuntur. At contra haeretici, qui etiam extra ipsam salvari se posse confidunt, in quolibet loco sibi divinum adjutorium adesse profitentur. Unde dicunt: Nunquid propter te derelinquetur terra? id est, ut quisquis extra te fuerit minime salvetur? Unde etiam rupes vocant eos quos sublimibus in humano genere excedere sensibus aestimant, quos profecto studet, quid aliud quam de locis propriis rupes movet, ut intra eam recta sentientes humiliter jaceant, qui in perversis suis sensibus prius rigidi stabant? Sed hoc fieri haeretici omnino contradicunt, et propter ejus vocem rupes de loco proprio transferri renituntur, quia videlicet nolunt ut ad eam venientes vera humiliter sentiant hi qui apud eos elati sen
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽ ꝓpͥũ: hoc sibi fieri suspicari qđ facit. Ar¬
Abit᷑nt᷑ enĩ se despici: qui bonoꝵ mores despice¬
re consueuert̃: & quia in his quȩ cõp̃hendi
ualent ratione. cont᷑ hereticos ostendit ȩccła
rationabile ñ eẽ qđ astruunt: estimari se ab
euis uidicio uelut uim̃ta suspicant᷑: Ex qua
despectus sui suspitione ꝓtinꝰ ad dedignatio¬
nẽ ꝓsiliunt: atq ad eiusdẽ eccłȩ contumeliã
⁊ furore tuo: heretici uł relũ recꝰtitudins. et̃
sp̃ualẽ gr̃am scẽ p̃dicationis. ñ uirtutis pond̾
s insaniã furoris existimant: Quo furore uide¬
licet ꝑire fideliũ animas arbit̾nt᷑: quia inde
int̾ire eccłȩ uitã credunt. un eam contͣse ẽt
in feruore conspiciunt. Sequit᷑: Nũ quid ꝓpt̾
totũ mundũ existimant occupasse. Quid ẽ gͦ
dicere. nũqͥd ꝓpt̾ te derelinquet᷑ t̾ra: nͥ hoc qđ
sepe fidelib dicunt. quia si hoc ẽ uerũ quod
uos dicitis. om̃is a dõ t̾ra derelic̾ta ẽ quã iam

Expanded text:
ntis est proprium hoc sibi fieri suspicari quod facit. Arbitrantur enim se despici, qui bonorum mores despicere consueverunt. Et quia in his quae comprehendi valent ratione contra haereticos ostendit Ecclesia rationabile non esse quod astruunt, aestimari se ab ejus judicio velut jumenta suspicantur. Ex qua despectus sui suspicione protinus ad dedignationem prosiliunt, atque ad ejusdem Ecclesiae contumelias elum rectitudinis, vel spiritalem gratiam sanctae praedicationis, non virtutis pondus, sed insaniam furoris aestimant. Quo furore videlicet perire fidelium animas arbitrantur quia inde interire Ecclesiae vitam credunt, unde eam contra se infervere conspiciunt. Sequitur: CAPUT totum mundum existimant occupasse. Quid est ergo dicere: Nunquid propter te derelinquetur terra, nisi hoc quod saepe fidelibus dicunt, quia si hoc est verum quod vos dicitis, omnis a Deo terra derelicta est, quam jam
Abbreviated transcription (Latin):
dã cognitis suꝑbire putant: quędã uͦ nec in¬
telligere suspicant᷑: Uñ baldad suites beatũ
iob quasi in suꝑbiã astruit erupisse: quẽ fa¬
tef᷑ uerba iactare: S signat ipse qnta elati¬
onie tumuerat: qui beatũ iob loqui qđ ñ mn¬
telligeret. putabat: Ꝙ quia om̃s herecici in

Expanded text:
sdam cognitis superbire putant, quaedam vero nec intelligere suspicantur. Unde Baldad Suhites beatum Job quasi in superbiam astruit erupisse, quem fatetur verba jactare. Sed signat ipse quanta elatione tumuerat, qui beatum Job loqui quae non intelligeret putabat. Et quia omnes haeretici in