comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desigunt: Mens enĩ
infidelium non iam
domus orationis sed
spelunca latronis est
quando relicta in no¬
centia. & simplicitate
scĩtatis. illud conatur
agere unde ualeat
ꝓximis nocere Sed
quia contra peruersa
hec om̃ia. uerbo redẽ¬
ptoris nr̃i ꝑ sacras pa¬
ginas indesinenter
instruimur: nunc usq
hoc agitur. qđ factũ
fuisse ꝑhibetur: cũ
dicit᷑: Et erat docens
cotidie in templo:
Cũ enĩ mentẽ fideliũ
ad cauenda mala
subtilit erudit: coti¬
die ueritas in tẽplo
docet: Sed sciendũ
nobis est. quia ueri¬
tatis uerbis ueracit
erudimͣ: si extrema
mala nr̃a formido¬
lose & indesmnenter
aspicimus: urta hoc
qđ ꝑ quendã sapien¬
dẽ dicitur: In om̃ib
oꝑibus tius memora

Expanded text:
defigunt. Mens enim defigunt. Mens enim fidelium, non jam domus orationis, sed spelunca latronis est, quando relicta innocentia et simplicitate sanctitatis, illud conatur agere, unde valeat proximis nocere; sed quia contra perversa haec omnia verbis redemptoris nostri per sacras paginas indesinenter instruimur, nunc usque hoc agitur, quod factum fuisse perhibetur, cum dicitur: Et erat docens quotidie in templo. Cum enim mentem fidelium ad cavenda mala subtiliter erudit, quotidie Veritas in templo docet. Sed sciendum nobis est quia veritatis verbis veraciter erudimur, si extrema mala nostra formidolose et indesinenter aspicimus, juxta hoc quod per quemdam sapientem dicitur: In omnibus operibus tuis mem
Abbreviated transcription (Latin):
dum sacroꝵ ordinum
locum ꝑcipiunt: scȩ̃
religionis offitiũ in
com̾q tiũ terrene ne¬
gotiationis trahunt:
Uendentes quippe in
templo sunt: qui hoc
quod quib dã iure
compctit: ad p̾mium
largiuntur. Iustitiam
enim uendere est:
hanc ꝓp̾mii accepti¬
one seruare: Ementes
uero intemplo sunt:
qui dũ hoc ꝑsoluere
ꝓximo quod iustũ est
nolunt: dumq rem
iure debitam facere
contempnunt: dato
patronis p̾mio emunt
peccatũ: Quib bene
dicitur: Domus mea
domus orationis est.
Uos aut̃ fecistis illam
quia dũ non nuinquã
ꝑ uersi homines locũ
religionis tenent. ibi
malitie suc gladiis
occidunt. ubi iuuisi¬
care ꝓximos orationis
suȩ int̃̾cessione debu-¬
erunt: Templũ qͦq
& domus dĩ est: ipsa
mens atq conscientia
fideliũ. quȩ si quãdo
in lesione ꝓximi ꝑ¬
uersas cogitationes
ꝓfert. quasi in spelunca
latrones resident. &
simplicit᷑ gradientes
int̃ficiunt quando
in cos qui in nullo rei
sunt. lesionis gladios

Expanded text:
dum sacrorum ordinum dum sacrorum ordinum locum percipiunt, sanctae religionis officium in commercium terrenae negotiationis trahunt. Vendentes quippe in tempquod quibusdam jure competit, ad praemium largiuntur. Justitiam enim vendere est, hanc pro praemii acceptione servare. Ementes vero in templo sunt, qui dum hoc persolvere proximo quod justum est nolunt, dumque rem jure debitam facere contemnunt, dato patronis praemio emunt peccatum. Quibus bene dicitur: Domus mea domus orationis est, vos autem fecistis illam Quia dum non nunquam perversi homines locum religionis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium, quae si quando in laesione proximi perversa cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt, laesionis gladios
Abbreviated transcription (Latin):
te exactori. & eractor
mitat e in carcerẽ.
Aduersarius quippe
nr̃ est in uia sermo di.
contrarius nr̃is carnalib
desideriis in presenti
uita. a quo ipse liberat᷑
qui preceptis eiꝰ humilit̃
subditur. Alioquin ad¬
uersarius iudici. & iudex
tradet eractori: quia
ex sermone dñi contẽpto
reus peccator tenebit᷑
in eramine iudicis:
Quẽ idex exactori
tradet. quia hunc
maligno spĩu ad ulti-¬
onem trahere ꝑmittet:
ut compulsã animam
ipse ad penã de corpore
exigat. quȩ ei ad culpã
sponte consensit Exactor
mittit in carcere᷑. quia
ꝑ malignũ sp̃m in ufer¬
nũ retruditur. quousq
dies iuditi ueniat ex
quo iam in inferni ignib
simul & ipse crucietur:
Explxta gͥ ꝑditione
ciuitatis. quã nos ad
pereuntis anime simi¬
litudinẽ traximus. ꝓ¬
tinus subauditur: Et
ingressus cemplum:
cepit eicere uendentes
& ementes de illo Sic̃
cemplũ dĩ in ciuitate
est: ita in plebe fideli
uita religiosorum:
& sepe nulli religionis
habitum sumunt. &

Expanded text:
ctor mittat te in carcerem . Adversarius quippe noster in via est sermo Dei, contrarius nostris carnalibus desideriis in praesenti vita. A quo ipse liberatur qui praeceptis ejus humiliter subditur. Alioquin adversarius judici, et judex tradet exactori, quia ex sermone Domini contempto reus peccator tenebitur in examine judicis. Quem judex exactori tradit, quia hunc maligno spiritui ad ultionem trahere permittit, ut compulsam animam ipse ad poenam de corpore exigat, quae ei ad culpam sponte consensit. Exactor mittit in carcerem, quia per malignum spiritum in inferno retruditur, quousque dies judicii veniat, ex quo jam in inferni ignibus simul et ipse crucietur. 6. Expleta ergo perditione civitatis, quam nos ad pereuntis animae similitudinem traximus, protinus subditur: Et ingressus templum coepit ejicere vendentes et ementes de illo. Sicut templum Dei in civitate est, ita et in plebe fideli vita religiosorum. Et saepe nonnulli religionis habitum sumunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
quod in extremo ui-¬
ditio dicturũ se esse
meis: michi fecistis:
nisi & ante iuditiũ
hoc in se ostenderet
qđ diisset: ut ude¬
licet demonstraret
quia quisquis nunc
bona opera indigen¬
tib ex hib&. ei hec
spcialit̃ impendit.
cuius hec amore erhi¬
buerit: Et tanto plus¬
ĩ quisq maiorẽ mercedẽ
acripit. quanto nec
eũ despicit. qui ãpli¬
⁊ despiciendus uidetur:
Quid enim in humana
carne sublimius carne
exaltata. Et quid in
humana carne abiectiut
carne leprosi. quȩ tu¬
mescentib uulnerib
scindit᷑. & exalantib fe¬
torib impletur. Sed ec¬
ce in spetie leprosi appa¬
ruit. & is qui ẽ reue¬
rendus suꝑ omnia. ui¬
deri despectus infra om̃ia
dedignatus non est. E¬
Gur hoc nisi ut nos sen¬
su tardiores admonere
quatinus quisquis ei
qui in cęlo est festinai
adsisterẽ. humiliare in
trã & cõpacientia abiecᷤ.¬
tis & despicabilib fratrib
non recuset: Noqͥ kari¬
tati urẽ sub breuitate

Expanded text:
quod in extremo juquod in extremo judicio dicturum se esse mis, mihi fecistis , nisi et ante judicium hoc in se ostenderet quod dixisset; ut videlicet demonstraret quia quisquis nunc bona opera indigentibus exhibet, ei haec specialiter impendit cujus haec amore exhibuerit. Et tanto plus quisque majorem mercedem recipit, quanto nec eum despicit qui amplius despiciendus videtur. Quid enim in humana carne sublimius carne exaltata? Et quid in humana carne abjectius carne leprosi, quae tumescentibus vulneribus scinditur, et exhalantibus fetoribus impletur? Sed ecce in specie leprosi apparuit; et is qui est reverendus super omnia, videri despectus infra omnia dedignatus non est. Cur hoc, nisi ut sensu nos tardiores admoneret, quatenus quisquis ei qui in coelo est festinat assistere, humiliari in terra et compati etiam abjectis et despicabilibus fratribus non recuset? Loqui charitati vestrae sub brevitate
Abbreviated transcription (Latin):
Martiri tu me non eru¬
biusti suꝑ terrã: ego te
non erubescam suꝑ celos
Qui sc̃s uir mox ut est
monasterium ingressus.
ei pat̾ monasterii dix̃
Frater martiri ubi est
quẽ portabas : Eui
ille respondit dicens:
Ego si scirem quis cẽt.
pedes illius teniuissem
E unc idem martrriꝰ
narrabat quia cum
cum portasset: pondus
eius minime senfisset:
Mec mirum Quomͦ
enĩ pondus sentire po¬
terat qui portantem
portabat : Qua in re
pensandũ nobis est¬
quantum frat̃na com¬
passio ualeat. quantũ
nos om̃i potenti deo
miscđie uiscera com.¬
mendant: Inde enim
ei qui est suꝑ omĩa
ꝓpinquamus: unde nos
ꝑ comissionẽ ꝓximil
Gtiã sitbi nos mecipsosi
depdnimts. In rebus
corporalibus nemo alta
tangit: nisi qͥ tendit᷑:
In reb uero sp̃ualib
certum est. quia quan¬
To plus ꝑ compassionẽ
at trahimur: tanto
altius & uerius appro¬
pinquamus Ecce auĩ
redẽptori generis hu¬
mani ad euifficationẽ
nr̃am minime sufficit.

Expanded text:
Martyri, tu me non eruMartyri, tu me non erubuisti super terram, ego te non erubescam super coelos. Qui sanctus vir mox ut est monasterium ingressus, ei pater monasterii dixit: Frater Martyri, ubi est quem portabas? Cui ille respondit, dicens: Ego si scivissem quis esset, pedes illius tenuissem. Tunc idem Martyrius narrabat quia cum eum portasset, pondus ejus minime sensisset. Nec mirum quomodo enim pondus sentire poterat, qui portantem portabat? Qua in re pensandum est nobis quantum fraterna compassio valeat, quantum nos omnipotenti Deo misericordiae viscera conjungant. Inde enim ei qui est super omnia propinquamus, unde nos per compassionem proximi etiam sub nosmetipsos deponimus. In rebus corporalibus nemo alta tangit, nisi qui tenditur; in rebus vero spiritalibus certum est quia quanto plus per compassionem attrahimur, tanto altis verius appropinquamus. Ecce autem Redemani ad aedificationem nostram minime sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex suo monasterio
lusitationis gr̃ã ad
aliud monasterium
m̃bra fedauerat᷑. in¬
uenit in uia. uolentẽ
ad suũ hospitiũ redi¬
re: sed p̃lassitudine
non poterat. In iꝑso
uero itinere se habere
ꝑhibebat hospitiũ quo
idẽ martyrius monachus
ire festinabat: Uir aut̃
dĩ eiusdem leprosi lassi¬
tudinẽ miscratꝰ: palliũ
quo uestiebat᷑ in t̾ram
ꝓtinus ꝓiecit. & expandit
ac desuꝑ lepsũ posuit:
eũq suo pallio undiq
constrictũ suꝑ humerũ
leuauit. secũ reuertens
detulit. Cumꝰ iã mona¬
sterii forib ꝓpinquaret.
sp̃ualis pat eiusdẽ mo¬
nasterii. magius clamare
uocib cepit: currite.
ianuas monasterii citiꝰ
apperite . quia frater
martirius uenit: dnm
portans Statĩ uero ut
martyrius ad monasterii
aditũ ꝑuenit: is qui
leꝓsus et̃ putabatur: de
collo cius exiliens & in ca
spetie apparens qua recog¬
nosci ab hominib solet
martyrio aspiciente rxdiit.
eiq ascendens: dixił

Expanded text:
qui ex suo monasterio qui ex suo monasterio visitationis gratia ad aliud monasterium membra foedaverat, invenit in via, volentem ad suum hospitium redire, sed prae lassitudine non valentem. In ipso vero itinere se habere perhibebat hospitium quo idem Martyrius monachus ire festinabat. Vir autem Dei ejusdem leprosi lassitudinem misertus, pallium quo vestiebatur in terram protinus projecit et expandit, ac desuper leprosum posuit, eumque suo pallio undique constrictum 1651 super humerum levavit, secumque revertens detulit. Cumque jam monasterii foribus propiaret, spiritualis pater ejusdem monasterii magnis vocibus clamare coepit: Currite, januas monasterii citius aperite, quia frater Martyrius venit Dominum portans. Statim vero ut Martyrius ad monasterii aditum pervenit, is qui leprosus esse putabatur, de collo ejus exsiliens, et in ea specie apparens qua recognosci ab hominibus solet, ad coelum Martyrio aspiciente rediit, eique ascendens dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e cẽpore iam nos
rapere non ualet: quia
eius m̃bra effecti sum
in quo non habet
quicquã. Sed qͥd pro-¬
dest qđ eidẽ redẽptori
nr̃o ꝑ fidẽ ungimur.
si ab eo morib disiun¬
gamur: Ipse & enim
dicit: Non om̃is qui
dicit michi dñe dñe:
ingrabit in regnũ celoꝵ
iunganda sunt: Mala
quȩ fecimꝰ: ꝑ cotidiana
lam̃ta defleamꝰ: Transa¬
ctas nr̃as nequitias sur¬
gentia ab amore dĩ &
pximi recta oꝑa suꝑent:
nulla quȩ possumꝰ frĩb
impendere bona recuscin
Neq enuĩ alit̾ redẽptoris
nr̃i menbra efficimur.
nisi in herendo dõ & cõ¬
patiendo ꝓximo. Sed
quia ad amorẽ dĩ &
pximi plerũq corda
audientiũ plus exẽpla
quã uerba excitant:
Raritati urȩ indicare
studeo quod is qui
p̃sto est filius m̃s epi¬
phanius diaconus.
is auria ꝓiuntia ex¬
ortus. in uicina factũ
ta licaonie sol& nar¬
rare miraculũ Ait
enĩ quod in ea qͥ dã
martyrius nomine
uite ualde uenera¬
bilis monachus fuit.

Expanded text:
nostrae tempore jam nos nostrae tempore jam nos rapere non valet, quia ejus membra sumus effecti, in quo non habet quidquam. Sed quid prodest quod eidem Redemptori nostro per fidem jungimur, si ab eo moribus disjungamur? Ipse enim dicit: Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum . jungenda sunt. Mala quae fecimus per quotidiana lamenta diluamus, transactas nostras nequitias surgentia ab amore Dei et proximi recta opera superent, nulla quae possumus fratribus impendere bona recusemus. Neque enim aliter Redemptoris nostri membra efficimur, nisi inhaerendo Deo, et compatiendo proximo. 10. Sed quia ad amorem Dei et proximi plerumque corda audientium plus exempla quam verba excitant, charitati vestrae indicare studeo quod is qui praesto est filius meus Epiphanius diaconus, Isauria provincia exortus, in vicina factum terra Lycaoniae solet narrare miraculum. Ait enim quod in ea quidam, Martyrius nomine, vitae valde venerabilis monachus fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
reddit. qđ ñ debebat
Qui enĩ ꝓ nobis mortẽ
carnis in debitã reddi¬
dit: nos a debita atumę
morte liberauu: Ait gͦ
Uenit enim princeps
mundi hui: & in me
non hab& quicquam:
Unde curandũ nobis est:
& cũ magnis cotidie
fletib cogitandũ quã
seuus. quã terribilis sua
in nos opera requirens
indie nr̃i exitus. pͥnceps
huiꝰ mundi ueniat:
Si enĩ ad dm̃ carne mo¬
riente uenit & in illo
aliquid quesiuit in qͦ
inuenire nichil potuit:
quid itaq nos miscri.
quid acturi sumꝰ. qui
innumera mala cõmis.¬
imus : Quid requirenti
aduersario. & multa
sua in nobis inuenienti.
solida spes. quia unum
princeps huiꝰ mundi
& suũ aliquid requi¬
siuit. & inuenire mini¬
me potuit: qm̃ solus ẽ
int mortuos liber & a
peccati iã seruitio ue¬
raci libertate solumꝰ.
qilia ei qui uere liber
est unimur: Constat
enim nec negare possum
sed ueracit᷑ fatemur.
quia princeps huius
mundi hab& in nobis
multa. sed tam̃ mortis

Expanded text:
reddidit quod non debebat. reddidit quod non debebat. Qui enim pro nobis mortem carnis indebitam reddidit, nos a debita animae morte liberavit. Ait ergo: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Unde curandum nobis est, et cum magnis quotidie fletibus cogitandum, quam rabidus, quam terribilis sua in nobis opera requirens in die nostri exitus princeps hujus mundi veniat, si etiam ad Deum carne morientem venit, et in illo aliquid quaesivit in quo invenire nihil potuit. 9. Quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid readversario, et multa sua in nobis invenienti dm et solida spes: quia cum princeps hujus mundi et suum aliquid requisivit, et invenire minime potuit, quoniam solus est inter mortuos liber, et a peccati jam servitio veraci libertate solvimur, quoniam ei qui vera libertas est unimur? Constat enim nec negare possumus, sed veraciter fatemur, quia princeps hujus mundi habet in nobis multa, sed tamen in mortis
Abbreviated transcription (Latin):
qui audire meruit.
quecũq ligaueris suꝑ
uenit: Hoc nec io¬
hanes dicere ausus
est: qui ꝓ amore p̃¬
cipuo in redempto¬
ris sui pectore in
cena recubuit: Nã
cum ꝓpħa dicat ecce
enim in iniquitatib
conceptus sũ. & in
delictis concepit me
mat̾ mea: sine culpa
in mundo eẽ non
potuit: qui in mundo
cũ culpa uenit:
Hinc namq iodem
ꝓpħa ait: Non iusti¬
ficabit in conspectu
cuo om̃is uiuuens:
hinc salomon ait
Non est homo iustus
interra qui faciat
bonũ: & non perco
Hinc lohannes dicit
Si dixerimꝰ quia pec¬
catũ non habemus.
ipsi nos seducimus
& ueritas in nobis non ẽ
Hinc iacobus ait: In multis
offendunus om̃s. Constat
enim quia om̃s qui de
carnis delectatione con¬
illos uel post rapere.
uel prius tenere non
potuit : quia eos ille
a debitis suis eripuit
qui ꝓ nobis sinc debito
mortis debitum soluit:
ut nos idõ sub iure
hostis nr̃i debita nr̃a.
non teneant. quia pro
nobis mediator dĩ &
hominũ homo xp̃s iħs¬

Expanded text:
, qui audire meruit: , qui audire meruit: Quaecunque ligaveris super pervenit . Hoc nec Joannes dicere ausus est, qui pro amore praecipuo in Redemptoris sui pectore in coena recubuit . Nam cum Propheta dicat: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea , sine culpa in mundo esse non potuit qui in mundum cum culpa venit. Hinc namque idem Propheta ait: Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Hinc Salomon ait: Non est homo justus in terra qui faciat bonum, et non peccet . Hinc Joannes dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . Hinc Jacobus ait: In multis enim offendimus omnes . Constat enim quia omnes qui de carnis delectatione conillos vel post rapere, vel prius tenere non potuit, quia eos ille a debitis suis eripuit, qui pro nobis sine debito mortis debitum solvit, ut nos ideo sub jure hostis nostri debita nostra 1650 non teneant, quia pro nobis mediator Dei et hominum homo Chris
Abbreviated transcription (Latin):
obliuio transactȩ felici¬
tatis: quȩ formido est
consideratio uidicis qͥd
ad delectationẽ debã
quando cuctis simul
tanseuntib non ualet
transire quod imminet.
quando & hoc funditꝰ
finit᷑ qđ diligit᷑ & illud
incipitur ubi dolor
numquã finit᷑ : Tunc
maligni sp̃s in egrediente
anima sua opera requi¬
runt.tunc mala quȩ
suasert̃ repłcant: ut
sociã ad tormentum
trahant: Sed cur hoc
de peruersa solũmͦ
anima dicimꝰ cũ ad
clectos quoq egredi¬
entes ueniant. & suũ
in illis si preualeant
aliquid requirant:
Unus aut̃ in homini¬
bus extitit: qui ante
passionẽ suã libera
uoce dixit: Iam non
multa loquar uob̾cũ:
Tenit enĩ princeps
mundi. huius: & in me
non habet quicquã.
Quia enĩ hunc morta¬
lẽ homine uidit: suũ
in illo mundi princepi
aliquid inuenire se
posse credidit: Sed
sine ullo peccato a
mundi corruptionẽ
exiit: qui sine peccato
ad mundum uenit:
Hoc de se congra
inundi principem nec

Expanded text:
oblivio transactae felicioblivio transactae felicitatis, quae formido et consideratio judicis. Quid ad delectationem debet, quando, cunctis simul transeuntibus, non valet transire quod imminet? quando et hoc funditus finitur quod diligitur, et illud incipitur ubi dolor nunquam finitur? Tunc maligni spiritus in egrediente anima sua opera requirunt; tunc mala quae suaserunt replicant, ut sociam ad tormenta trahant. Sed cur hoc de perversa solummodo anima dicimus, cum ad electos quoque egredientes veniant, et suum in illis, si praevaleant, aliquid requirant? Unus autem in hominibus exstitit, qui ante passionem suam libera voce dicit: Jam non multa loquar vobiscum; venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Quia enim hunc mortalem hominem vidit, suum in illo mundi princeps aliquid invenire se posse credidit. Sed sine ullo peccato a mundi corruptione exiit, qui sine peccato in mundum venit. Hoc de se contra mundi principem nec
Abbreviated transcription (Latin):
ptoris auduimus. Et
quidẽ in hac die tua
quȩ ad pacẽ tibi: nunc
aut᷑ abscondita sunt.
ab oculis tuis Dum
enim districtus iudex
sustinet. & adhuc manũ
non exerit in ꝑcussione:
dũ a retributione ulti.¬
onis ultimȩ. eẽ. quȩdã
temporis securitas uidet᷑:
debemus pensare malũ
quod sequit᷑. pensantes
grinere. gementes uitare.
ea que commisimꝰ pec¬
cata indesinent᷑ aspi¬
cere. aspicientes flere.
flentes abstergere: Nul¬
la nos ꝓsperitas tran¬
sitorie letitiȩ dissoluat.
nec mentis nr̃e oculos
ea quȩ sunt transitoria
obstruant. ne cecos ad
ignẽ trahant: Sienĩ
districte pensetur cui
sit ponderis imꝓperiũ.
ex ore ueritatis ag¬
noscitur: cun negliginti
& futura non ꝓspicienti
dicitur & quidẽ in hac
die tua que ad pacem
tibi: nunc aut̃ abscon¬
dita sunt. ab oculis tuis:
Nam cogitandũ ualde.ẽ.
quantũ nobis erit terri¬
bilis hora nr̃ȩ resoluti¬
onis. qui pauor m̃tis.
quanta tunc om̃ium
maloꝵ memoria. quȩ

Expanded text:
ptoris audivimus: Et quidem in hac die tua quae ad pacem tibi; nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Dum enim districtus judex sustinet, et adhuc manum non exerit in percussionem, dum a retributione ultionis ultimae esse quaedam temporis securitas videtur, debemus pensare malum quod sequitur, pensantes gemere, gementes vitare, et quae commisimus peccata indesinenter aspicere, aspicientes flere, et flentes abstergere. Nulla nos prosperitatis transitoriae laetitia dissolvat, nec mentis nostrae oculos ea quae sunt transitoria obstruant, nec caecos ad ignem ducant. Si enim districte pensetur, cujus sit ponderis improperium, ex ore veritatis agnoscitur, cum negligenti et futura non prospicienti dicitur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi; nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. 8. Nam cogitandum valde est quantum nobis erit terribilis hora nostrae resolutionis, qui pavor mentis, quanta tunc omnium malorum memoria, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ita nos non nr̃a solũ
pigritia. sed & melioꝵ
uirtutib inspectis.
humiliemur ad głam
quatinus unusquisq
nr̃m hoc apud se sup¬
pler ac sũmissus ob¬
secret ds̃ om̃ps miscrere
supplici tuo. quia
non sum scũt in numeri
serui tui. contemptu
scłi sublimes. iustitiȩ
merito gloriosi. casti¬
tatis laude anglici.
uelut etiam multi
illorum qui post
flagitia publica pe¬
nitendo tibi meru¬
erunt esse deuoti:
Qui etiam si quid
boni tua gra largi¬
ente fecerõ. quo fine
hoc faciam qua a te
districtione pensetur.

Expanded text:
ita nos non nostra solum ita nos non nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis, humiliemur ad gloriam, quatenus unusquisque nostrum haec apud se supplex ac submissus obsecret: Deus omnipotens, miserere supplici tuo, quia non sum sicut innumeri servi tui, contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici, velut etiam multi illorum qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti. Qui etiam, si quid boni, tua gratia largiente, fecero, quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur,
Abbreviated transcription (Latin):
pectus suum dicens
Ds propitius esto mͥ:
peccatori Dico uob̃
descendit hic iustifi¬
catus in domũ suã
ab illo: Quantam
ueniȩ fidutiã dignę
penitentib prebe̾t
quod publicanus
qui reatũ suȩ nequitiȩ
ꝑfecte cognouit. flciut
confessus est. & si iustus
ad templũ uenit. iusti¬
ficatus a templo rediit:
publicanus uero genti¬
lis est. qui longe. posit¬
a dõ confitetur peccata
sua Quoꝵ unus suꝑbi¬
endo recessit humili¬
atus. alt̃ lamentando
apꝓpinquare meruit
exaltatus: quia om̃ĩs
qui se exaltat humi¬
liabit᷑. & qui se humi¬
liat exaltabitur: bt
de utroq popło pre¬
fato. & de om̃i suꝑbo
uel humili. recte po¬
cest intellisi: sicut &
illud qd̃ alibi legim.
Ante ruinã exaltat᷑
cor. & ante gloriam
humiliatur: Quaꝓpt̃.
& de uerbis clati pha¬
risei. quib humiliari
meruit possumꝰ ex aduerso
formã humilitatis qua
sublimem᷑ assumerȩ.
ut sicut ille conside¬
ratis & peioꝵ uiti is.
est elatus ad ruinam.

Expanded text:
suum, dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori. Dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam ab illo. Quantam veniae fiduciam digne poenitentibus praebet, quod publicanus, qui reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, et si injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit. Publicanus vero gentilis est, qui longe a Deo positus confitetur peccata sua. Quorum unus superbiendo recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Et de utroque populo praefato, et de omni superbo vel humili recte potest intelligi, sicut et illud quod alibi legimus: Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humiliatur . Quapropter et de verbis elati Pharisaei, quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis, qua sublimemur, assumere, ut sicut ille consideratis et pejorum vitiis, est elatus ad ruinam,
Abbreviated transcription (Latin):
ostensis sibi celi ani¬
malib scribit. & totũ
corpus plenũ oculis
in circuitu ipsorum
quatuor: Corpora
quippe animalium
plena oculis descri¬
buntur: quia scõꝵ
actio ab om̃i parte
circumspecta est. bona
desiderabilit̃ ꝓuidens.
mala sollerter cauens:
Seil nos sepe dũ ali is
reb intendimꝰ. sit ut
alia negligamus. & ubi
negliginus ibi ꝓcul
dubio oculum non
habemus: Nam ecce
phariscus. ad exhibendã
abstinentiã. ad impen¬
dendam miscdĩam. ad¬
litatis custodiam non
habebat: & quid pro¬
dest quod contra ho¬
stium insidias pene tota
ciuitas caute custodit᷑
si unum foramen. re
unde ab hostibus in¬

Expanded text:
ostensis sibi coeli aniostensis sibi coeli animalibus scribit: Et totum corpus plenum oculis, in circuitu ipsorum quatuor . Corpora quippe animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est, bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Sed nos saepe dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus; et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam mislitatis custodiam oculum non habebat. Et quid prodest quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum unde ab hostibus in
Abbreviated transcription (Latin):
de quib supra dictũ¬
est: Ds autͣ ñ faciet
uundictã electorum
suoꝵ clamantiũ ad se:
Phariseus aut̃ merita
iactans ad ea de
quib terribilis in con¬
clusione sententia
sub ditur. uerumtam̃
filius hominis ueni-¬
ens. putas inueni&
fidem in terra : Pha¬
riscus stans: hec. apđ
se orabat. Ds grãs
ago tibi quia non
sũ sicut ceteri homi¬
nes. raptores. in iusti.
adulteri. uelut. etiã
hic publicanus. Qua¬
tuor sunt speties.
quib om̃is tumor
arrogantiũ demon¬
stratur: cum bonum
arit a semetipsis se¬
habere estimant: aut
sibi datũ de super
credunt. aut ꝓ suis
se hoc accepisse meri
putant. aut certe cum
iactant se habere quod
non habent. aut despe¬
ctis ceteris singłariter
iuderi appetunt ha¬
bere. qđ habent Iua
phariscus iste iactan¬
tiȩ ꝑeste laborasse
dep̾hendit᷑: qͥ idcirco
de templo absq iusti¬
ficatione desceridit.
quia bonoꝵ operũ
merita sibi quasi sin¬
głarit᷑ tribuens. oranti
publicano se p̃tulit.

Expanded text:
de quibus supra dicitur: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se. Pharisaeus autem merita jactans ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur. Verumtamen filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Pharisaeus stans haec apud se orabat: Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non habent; aut despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. Quia Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit
Abbreviated transcription (Latin):
quondã lucis. qui in
senserit: in com̃̃tari is
cius legere poteris:
Origenis & didymi in
hanc parabolã expla¬
nationẽ inuenire
non potui. & utrum
abolita sit cẽporum.
uetustate. añ ipsi ñ
scripserint: incertum
habeo Michi iuxta
priorẽ inter pretationẽ
hoc uidetur. qđ de ini¬
quo mammona debe¬
amus nobis amicos fa¬
cere. non quos lib&
pauperes. sed eos qui
nos possunt recipere
in domos suas. & in
eterna tabernacula.
ut cũ eis parua pre¬
bucrimus. recipiamꝰ
ab cis magna. & dan¬
tes aliena nr̃a susci¬
ut metamus in bene
parce seminauerit:
parce & metit: He¬

Expanded text:
quondam lucis, qui in quondam lucis, qui in senserit, in commentariis eius legere poteris. Origenis et Didymi in hanc parabolam explanationem inuenire non potui et, utrum abolita sit temporum uetustate an ipsi non scripserint, incertum habeo. mihi iuxta priorem interpretationem hoc uidetur, quod de iniquo mamona debeamus nobis amicos facere non quoslibet pauperes, sed eos, qui nos possint recipere in domos suas et in aeterna tabernacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra susciemus in benedparce seminauerit, parce et metet.
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ abolitã. ꝓpħas
preterisse. & que antra
ꝓ lucro fuerant repu¬
tari in stercora. Uoca¬
uit itaq duos: de
plurimis debitoribꝰ:
Primũ qui debebat
centũ cados olei. cos¬
centenario numero
qui plenus est atq ꝑ¬
alteri quingenti &
denarii dimittunt᷑.
Tritico mandatoꝵ dĩ
nutricus erat. & de¬
bebat ei centenarium
faceret. id est crederet
in dnĩ resurrectionẽ
que octaui diei nu¬
mero continetur. Et
de octo completur
decades: ut de sab¬
bato cransiret ad
primã sabbati: Ob
hanc causam a dño
predicatur qđ bene
fecerit. & ꝑ salute sua
in euangelu clem̃tiã
de legis austeritate
mutatus sit: qđ si
queris quare uocetur
uillicus iniquitatis:
in lege quȩ dĩ est ini¬
quus erat uillicus Q
bene quidẽ offerebat.
sed non bene duude¬
bat: credens in patrẽ.
sed filiũi ꝑsequens. Ha¬
bens dm̃ om̃ĩpocentẽ.
sed sp̃m scm̃ negans
Prudentior itaq fuit
paulus apłs intrans¬
gressione legis. fili is

Expanded text:
legem abolitam, prophetas legem abolitam, prophetas praeterisse, et quae ante pro lucro fuerant reputari ut stercora. Vocavit itaque duos de plurimis debitoribus. Primus qui debebat centum cados olei, concentenario numero, qui plenus est atque palteri quingenti, denarii dimittuntur.tritico mandatorum Dei nutritus erat, et debebat ei centenarium LXXX, id est crederet in domini resurrectionem, quae octauae diei numero continetur, et de octo conpleretur decadis, ut de sabbato transiret ad primam sabbati. ob hanc causam a domino praedicatur, quod bene fecerit et pro salute sua in euangelii clementiam de legis austeritate mutatus sit. quodsi esieris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat credens in patre, sed filium persequens, habens deum omnipotentem, sed spiritum sanctum negans. prudentior itaque fuit Paulus apostolus in transgressione legis filiis
Abbreviated transcription (Latin):
ullicum suic dispen¬
satorem. s omĩps est:
quo nichil est ditius.
Huius dispensator pau¬
lus qui ad pedes gãma
lielis sacras litttras di-¬
dicit: legem dĩ susce¬
perat dispensandam:
Qui cũ cepisset creden-¬
gare. occidere. & omnẽ
diui sui dissipare sub-¬
stantiã: correptus a dño
est: Saule. saule. quid
me ꝑsequeris : durũ
tibi est. contra stimulũ
calcitrare: Dixitq in
corde suo: Quid faciã
quia magister fui
cogor esse discipłs
& operarius: Fodere
non ualeo. Omĩa enĩ
mandata legis quȩ
terre incubabant:
Cerno destructa &
esse finitos Mendicare
erubesco. ut qͥ doctor
fueram uideoꝵ cogar
a gentibus . & a discipło
anania saluitis & fidei
mendicare doctrinam:
Faciã gͥ qđ michi utile
cẽ intelligo. ut post¬
quã ꝓiectus fuero.
de uillicatione mea.
recipiant me xp̃iani
in domos suas: cepitq
eis qui prius uersabant᷑
in lege. & sic in xp̃m
cređiderant. ut arbi¬
trarentur se in lege
iustificandos. dicere

Expanded text:
uilicum siue dispenuilicum siue dispensatorem, deus omnipotens est, quo nihil est ditius. huius dispensator Paulus, qui ad pedes Glielis sacras Litteras didicit , et Legem Dei susceperat dispensandam. Qui cum coepisset credengare, occidere, et omnem Domini sui dissipare substantiam, correptus a Domino est: Saule, Saule quid me persequeris? Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Dixitque in corde suo: Quid faciam? quia qui magister fui, cogor esse discipulus et operarius. 867 Fodere non valeo. Omnia enim mandata Legis, quae terrae incubabant, cerno destructa: eesse finitos. Mendicare erubesco, ut qui doctor fueram Judaeorum, cogar a gentibus et a discipulo Anania, salutis ac fidei mendicare doctrinam. Faciam igitur quod mihi utile esse intelligo: ut postquam projectus fuero de villicatione mea, recipiant me Christiani in domos suas. Coepitque eos qui prius versabantur in Lege, et sic in Christum crediderant, ut arbitrjustificandos, dicere
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatus dispensa¬
tores suos leuabit
in cclum : Quã obrem
sequit᷑ Qui fidelis in
minimo: hoc est in car¬
nalibus: & in multis
fidelis erit. id est in sp̃u
alibus Qui aut̃ in par¬
uo iniquus est. ut non
d& fr̃ibus ad utendũ
pecunia diuidenda
iniquus erit ut non
pro necessitate sed ꝓ
ꝑsonis doctrinã xp̃i
quȩ labuntur non
bene dispensetis: ueras
eternasq diuitias do¬
ctrine dĩ quis det uo¬
bis: Et si in his quȩ
alienȩ st̃. alienũ aut̃
est. infideles fuistis. ea
que ur̃a sunt. & ꝓprie
dicit cũ qui amat pe¬
cuniam dm̃ non amare.
posse: Igit᷑ & aplis si uel¬
lent amare dm̃: esse
pecunias contẽpnen-¬
das Unde scribe &
phariser qui erant
auari. aduersum se
dictã intelligentes
parabola subsanna¬
bant eum. carnalia
lib ac futuris & qͣsi
incertis preponentes.
compingens. ingenui
sui nobis monimenta
dimisit. hȩc suꝑ hanc
parabolã in suis cõm̃¬
cariis est loquucus.
Diues qui habebat

Expanded text:
dispensatus, dispensadispensatus, dispensatores suos levabit in coelum? Quamobrem sequitur: Qui fidelis est in minimo, hoc est in carnalibus, et in multis fiitalibus. quiauteminparuoiniquus est, ut non det fratribus ad utendum, pecunia diuidenda iniquus erit, ut non pro necessitate, sed pro personis doctrinam domini quae labuntur, non bene dispensetis, ueras aeternasque diuitias doctrinae dei quis credet uobis ? et si in his, quae aliena sunt — alienum est est — infideles fuistis, ea, quae uestra sunt et proprie dicit eum, qui amat pecuniam, deum amare non posse. igitur et apostolis, si uelint amare deum, esse pecunias contemnendas. unde scribae et pharisaei, qui erant auari, aduersum se dictam intellegentes parabolam subsannabant eum carnalia libus ac futuris et quasi incertis praeponentes. conpingens ingenii sui nobis monumenta dimisit, haec super hac parabola in suis commentariis est locutus: diu e s, qui habebat
Abbreviated transcription (Latin):
pharisei qui erant aua-¬
textũ posui ut non
nobis intellectũ. aliun¬
de queramꝰ: & in para¬
bolas certas nitamur
inuenire ꝑsonas: Sed
interp̾temur eã qͣsi
parabolã: hoc .ẽ. simi¬
litudinẽ. que ab eo
quasi umbra ꝓemium
ueritatis et. Si ergo
dispensator iniqui
mammone dñi uoce
laudatur quod de
re iniqua fibi iustitia
p̃pararit. & passus
dispendiũ dñs laudat
disp̾ensacoris pruden¬
tiam. quod adũsus
dñm quidẽ fraudulent.
sed ꝓ sc prudenter
egerit. quantomagis
xp̃c qui nullum dãp¬
num sustinere potest.
& ꝓnus est adclem̃tiã
laudabit discipulos
suos. si in eos qui crediti
sibi sunt misericordes
fuerint : Deniq post
parabolã inculit.
&ego uobis dico fa¬
cide uobis amicos:
mona aut̃ non hebre¬
oꝵ. sed sy rox lingua
diuitiȩ noncupant᷑
qđ de iniquitate
collectȩ sc̃. Si ergo
iniquitas benedis¬
pensata uercitur
in iustitiã. quanto
magis sermo diuinꝰ.
in quo nulla est ini¬
quitas qui apłis cre¬
ditus est si benefuerit

Expanded text:
pharisaei, qui erant auatextum posui, ut non nobis intellegentiam aliunde quaeramus et in parabola certas nitamur inuenire personas, sed interpretemur eam quasi parabolam, hoc est similitudinem, quae ab eo quasi umbra prooemiumue ueritatis est. si ergo dispmamonae, Domini voce laudatur, quod de re iniqua sibi justitiam praepararit: et passus dispendia Dominus, laudat dispensatoris prudentiam, quod adversus Dominum quidem fraudulenter, sed pro se prudenter egerit: quanto magis Christus qui nullum damnum sustinere potest, et pronus est ad clementiam, laudabit discipulos suos, si in eos qui credituri al. crediti  sibi sunt, misericordes fuerint? Denique post parabolam intulit: Et ego vobis dico, facite vobis amicos mona autem, non Hebraeorum, sed Syrorum lingua, divitiae nuncupantur, quod 866 de iniquitate collectae sint. Si ergo iniquitas bene dispensata vertitur in justitiam: quanto magis sermo divinus, in quo nulla est iniquitas, qui et Apostolis creditus est, si bene fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
& non relinquent in
te lapidẽ suꝑlapidẽ.
etiam ipsa iam ciusdẽ
ciuitatis transmigra¬
tio testatur: quiã dũ
nunc in eo loco con¬
structa est ubi extra
portam fuerat dñs
crucifixus prior illa
ditus est euersa: Gui
ex qua culpa euersi¬
onis sue pena fuerit
illata sub ungitur.
eo qđ non cognoueris
tempus uisitationis
tue: Ereator quippe
om̃ium ꝑ incarnationis¬
suȩ misterium. hanc
iusitare dignatus est.
sed ipsa timoris & amo.¬
ris illius recordata ñ
est: Ande etiã ꝑ pro¬
phetam. in increpati¬
onẽ cordis humani
aues celi ad testimoniũ
deducunt᷑. dũ dicit᷑
Miluus in celo cognouit
tẽpus suũ. turtur. & hir undo¬

Expanded text:
quent in te lapidem super lapidem, etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam fuerat Dominus crucifixus, prior illa ditus est eversa. Cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata subjuEo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per incarnationis mysterium hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata non est, unde etiam per Prophetam in increpatione cordis humani aves coeli ad testimonium deducuntur, cum dicitur: Milvus in coelo cognovit te
Abbreviated transcription (Latin):
breui si possum sermo¬
ne ꝑcurrere ut illis
in ea detur ꝓlixior
intentio qui sciunt
ex paucis multa cogi¬
tare: Quod flente
dnõ illa iherusolimo¬
rum subuersio descri¬
bat quȩ auespasiano
& tito romanis pͥn¬
cipibus facta est: nul¬
lus qui historiam euer¬
sionis eiusdẽ legit ig¬
norat: Romani enĩ
principes denontiant᷑.
cũ dicitur: quia ue¬
ment dies in de. &
circun dabt̃ te inimi¬
ci tui uallo. & circun¬

Expanded text:
brevi, si possum, volo sermone percurrere, ut illis in ea prolixior detur intentio qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente Domino illa Jerosolymerum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historiam eversionis ejusdem legit ignorat. Romani enim principes denuntiantur, cum dicitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui
Abbreviated transcription (Latin):
gitur: eoquod non cogno¬
ueris tempus uisitationis
tuȩ: Prauã namq ani¬
modis uisitare consueuit:
Nam assidue hanc iusitat
precepto. aliquando
aut̃ flagello. aliquãdo
uero miraculo: ut &
uera que nescicbat
audiat. & tam̃ adhuc
suꝑbiens atq contẽp¬
nens. aut ad dolorẽ
compuncta redeat:
aut benesici is deiuicta
malũ qđ fecit erubes¬
cat: Sed quia iusita¬
cionis suȩ dempus mi¬
nue cognoscit: illis
in extremo uitȩ ini¬
micis craditur cum
quib in cterno iudi¬
tio dãpnationis per.¬
petue societate col¬
ligatur: sicut scriptũ
est: Cum uadis cum

Expanded text:
gitur: Eo quod non cognogitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Pravam quamque animultis visitare consuevit. Nam assidue hanc visitat praecepto, aliquando autem flagello, aliquando vero miraculo, ut et vera, quae nesciebat, audiat et tamen adhuc superbiens atque contempnens, aut dcompuncta redeat, aut beneficiis devicta malum quod fecit erubescat. Sed quia visitationis suae tempus minime cognoscit, illis in extremo vitae inimicis traditur, cum quibus in aeterno judicio damnationis perpetuae societate colligatur, sicut scriptum est: Cum vad
Abbreviated transcription (Latin):
dilatauit in scelere:
ad extremũ de om̃ib
angustetur in retriburi¬
one Sequitur Et ad
terram consternent te.
& filios tuos qui in te
sunt: Tunc anima per
cogitationẽ reatus sui ad
terram consternit᷑: cum
caro cui uitã suã credidit
redire ad puluerẽ urget᷑:
Tunc in mortẽ filii illius
cadunt: cũ cogitationes
illicite quȩ modo ex illa
ꝓdeunt. in extrama uite
ultione dissipantur: sic̃
scriptum est: In illa die
peribunt om̃s cogitationes
eoꝵ Quȩ scilic&̾ durȩ
cogitationes intelligi etiã
ꝑ iapidũ significationẽ
ualent: Nam sequitur:
Et non relinquent in
ce: lapidẽ suꝑ lapidẽ:
Puersa & enĩ mens cũ
ꝑuersȩ cogitationi ad-¬
huc ꝑuersiorẽ adicit:
quid aliud quã lapidẽ
suꝑ lapidẽ ponit: Sad
in destructa ciuitate
suꝑ lapidẽ lapis non
rełinquit᷑: quia cum
ad ultionẽ suam anima
ducit᷑: om̃is ab illa co¬
gitationũ suaꝵ constru¬
ctio dissipatur Quȩ
cur hoc patit᷑: ad iun¬

Expanded text:
dilatavit in scelere, dilatavit in scelere, ad extremum de omnibus angustetur in retributione. Sequitur: Et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro quam vitam suam credidit redire ad pulverem urgetur. Tunc in mortem filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Quae scilicet durae cogitationes intelligi etiam per lapidum significationem valent. Nam sequitur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Perversa etenim mens cum perversae cogitationi adhuc perversiorem adjicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit? Sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquitur, quia cum ad ultionem suam anima ducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur. 5. Quae cur hoc patiatur adjun
Abbreviated transcription (Latin):
quanto nunc & inter
culpas minime timet᷑.
Sequitur: Quia uenient
dies in te & cirrumda¬
bunt te inimici tui
uallo: Qui umquam
sunt humanȩ animȩ
maiores inimici. quam
maligni sp̃s. qui hanc
a corpore excuntẽ obsi¬
dent. quam in carnis
amore positam. dcrep¬
toriis delectationibus
fouent: Quam uallo
circumdant. quia ante
m̃tis eius oculos reductis
iniquitatibus quas ꝑpetra¬
uit. hanc ad societatem
suȩ dãpnationis trahen¬
tes coartant: ut in ipsa
iã extremitate uitȩ de¬
prehensa. & a quib hos¬
tib circumclusa sit ui¬
deat. & tam̃ euadendi
aditũ inuenire ñ possit.
quia oꝑari iã bona non
licet. quȩ cũ licuit a¬
gere contempsit: De qͥb¬
apte qđ sequit᷑ intelligi
ualet Et circum dabt̃
te. & coangustabunt
te undiq Maligni
quippe sp̃s undiq ani¬
mam angustant: quãdo
ei non solũ oꝑis. uerum
etiam loquutionis ati.
insuꝑ cogitationis ini¬
quitates replicant. ut
quȩ prius se ꝑ multa

Expanded text:
quanto nunc et inter quanto nunc et inter culpas minime timetur. 4. Sequitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo. Qui unquam sunt humanae animae majores inimici, quam maligni spiritus, qui hanc a corpore exeuntem obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent? Quam vallo circumdant, quia ante mentis ejus oculos reductis iniquitatibus quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coarctant, ut in ipsa jam extremitate vitae deprehensa, et a quibus hostibus circumclusa sit videat, et tamen evadendi aditum invenire non possit, quia operari jam bona non licet quae, cum licuit agere, contempsit. De q sequitur intelligi valet: Circumdabunt te, et coangustabunt te undique. Maligni quippe spiritus undique animam angustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis atque insuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se per multa
Abbreviated transcription (Latin):
cur ꝓspiciendis malis
sequentibus oculos m̃tis
clausit: Unde ei dicitur
Nunc aut̃ abscondita
sunt. ab oculis tius Per¬
uersa quippe anima
reb presenub dedita
in terrenis uoluptatib
resoluta: abscondit
sibi mala sequentia. qͥ a
preuidere futura refugit.
quȩ presentẽ letitiam
ꝑturbent: Dumq in
presentis uitȩ oblectati¬
one se deserit. quid
aliud quã clausis ocu¬
lis ad ignem uadit :
Unde bene scriptum est
memor sis malorum.
Qui gaudent: tanquã
non gaudentes sint.
quia & si qua est pre¬
sentis temporis. ita¬
tamen est agenda leti¬
tia: ut numquã ama¬
ritudo de sequentis
iuditii recedat me¬
moria. quatenus dum
mens pauida extremȩ
ultionis cimore trans¬
figitur. quantũ nunc
presens letitia tantũ
post ira subsequens tẽ¬
peretur: Hinc namq
scriptum est: Beatus
homo: qui semꝑ est pa¬
uidus Qui uero m̃tis
est durȩ: corruet in
malũ:. Sequentis enim
ira iuditii. tanto cunc
districtior portabitur :

Expanded text:
cur a prospiciendis malis cur a prospiciendis malis sequenticlausit? Unde et dicitur: « Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. » Perversa quippe anima rebus praesentibus dedita, in terrenis voluptatibus resoluta, abscondit sibi mala sequentia, quia videre futura refugit, quae praesentem laetitiam perturbant; dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliud quam clausis oculis ad ignem vadit? Unde bene scriptum est: memor sis malorum . Qui gaudent tanquam non gaudentes sint , » quia et si qua est praesentis temporis, ita est agenda laetitia, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria, quatenus dum mens pavida extremae ultionis timore transfigitur, quantum nunc praesens laetitia, tantum post ira subsequens temperetur. Hinc namque scriptum est: Beatus homo qui semper est pavidus; qui vero mentis est durae, corruet in malum . Sequentis enim ira judicii tanto tunc districtior portabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
puenisse considerat:
Plangit enim eos qui
nesciunt cur plangant᷑.
qui iuata salomonis
uocẽ letantur cum
male fecerint. & ex¬
ultant in rebus pessi¬
mis Qui si dãp̾nati
onem suam quȩ eis
im minet agnouissent:
semetipsos c̾ũ lacrimis
dectoꝵ plangerent:
Bene aut̃ periture ani¬
me: sententia quȩ sub¬
ditur conuenit: Et
quidẽ in hac die tua
que ad pacẽ tibi: nẽ
autẽ abscondita sunt
ab oculis tuis: Suam
hic diem habet anima
ꝑuersa. quȩ transitorio
gaudet in tempore. cui
ea que adsunt. ad pacẽ
sunt. quia dum ex reb
temporalib letatur.
dũ honorib extollit᷑
dũ in carnis uoluptate
resoluitur. dum nulla
uenturȩ pene formi-¬
dine terret᷑. pacem ha¬
bet in die sua: quȩ ga¬
ue dãpnationis suȩ
scandalũ. in die habe.¬
bit aliena. Ibi enim
affligenda est: ubi iusti
letabuntur: Et cuncta
quȩ ei modo ad pacem
sunt: tunc in amaritu
rixari secum incipit
cur dãpnationẽ quã
patitur non expauit.

Expanded text:
pervenisse considerant. pervenisse considerant. Plangunt enim eos, qui nesciunt, cur plangantur. Qui, iuxta Salomonis verba, laetantur, cum male fecerint, er exultant in rebus pessimis. Quionem suam quae eis imminet agnovissent, semetipsos cum lacrymis lectorum plangerent. Bene autem periturae animae sententia quae subditur convenit: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi, nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Suam hic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore. Cui ea quae adsunt ad pacem sunt, quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, quae grave damnationis suae scandalum in die habebit aliena. Ibi enim affligenda est, ubi justi laetabuntur; et cuncta quae modo ei ad pacem sunt, tunc in amaritudrixari secum incipiet cur damnationem quam patitur non expavit,
Abbreviated transcription (Latin):
rerent. dubiũ non erat
Domus gͦ orationis spe¬
lunca latronum facta
fuerat. qui ad hoc in
demplo assistere noue¬
rant. ut aut non dan¬
ces munera studerent
coporalit̾ ꝑse qui. aut
dantes sp̃ualiter necare
Quia uero redẽptor
nr̃ p̾dicationis uerba
nec indignis & ingratis
subtrahit᷑. postquam
disciplinȩ uigorem
ciciendo puersos tenuit.
donum mox gr̃ȩ osten¬
dit: Nam subditur
Et erat docens cotidic
in templo. Hec iurca
historiam breuiter
tractando transcurri¬
mus. sed quia cuersã
atq euersione sua in
melius commutatam.
quia expulsos latrones
a templo atq ipsum
iam templum erutum
licudinẽ traherȩ atq
ex euersis edifficiis pa¬
rietum: morum runã
timere: Uidens enim¬
inquit ciuitatẽ fleuit
suꝑ illam dicens qͥa
si cognouisses & tu:
Hoc semel egit : cum
periturã. eẽ. ciuitatẽ
nuntiauit. Hoc coti¬
die redemptor nr̃
p electos suos agere
nullatenus cessat.
cũ quosdã ex bona
uita. ad mores reꝓbos

Expanded text:
rerent dubium non erat. rerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non donantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit. Nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus. 3. Sed quia eversam atque eversione sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum litudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc cotidie redemptor noster per electos suos agere nullatenus cessat, cum quosdam ex bona vita ad mores reprobos