comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ordinatus est ab eccłiis comes
peregrinationis nr̃e. in hanc gra¬
tiam que ministratur a nobis
ad dñi gloriam. et ad destinatã
uoluntatẽ nrãm: deuitantes
hoc. ne quis nos uituperet in
hac plenitudine. que ministra¬
tur a nobis. Prouidemus enim
bona: ñ solum coram deo. sed e¬
tiam coram hominib. Misimꝰ
autem cum illis et fratrem no¬
strum quẽ ꝓbauimus in mul¬
tis sepe sollicitum esse. nunc au¬
tem multo sollicitiorem confi¬
dentia multa in uobis: siue ꝓ
tyto qui est socius meus et in
tatis ur̃e et nr̃e glorie ꝓ uobis
clesiarum. Nam de ministeri¬
o qd̃ fit inscõs: ex abundanti
est michi scribere uobis.¶A

Expanded text:
et ordinatus ab ecclesiis comes peregrinationis nostrae in hac gratia, quae ministratur a nobis ad domini gloriam et destinatam uoluntatem nostram, — deuitantes hoc, ne quis nos uituperet in hac plenitudine, quae ministratur a nobis. prouidemubona non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus. Misimus autem cum illis et fratrem nostrum, quem probavimus in multis saepe sollicitum esse: nunc autem multo sollicitiorem, confidentia multa in vos, sive pro Tito, qui est socius meus, et intatis vestrae, et nostrae gloriae pro vobis,clesiarum.  Cap. IX. Nam de ministerio, quod fit in sanctos, ex abundanti est mihi scribere vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
hominis in celo. Et tunt plã¬
gent om̃s tribz terre: et uide¬
bunt filium hominis uenien¬
tem in nubib celi cum uirtu¬
te multa et maiestate. Et mit¬
tet angelos suos cum tuba et
uoce magna: et congregabũt
electos eius a quatuor uentis.
a suminis celoꝵ usq ad t̾mi¬
nos eorum. Ab arbore autem

Expanded text:
tunc plangent omnes tribus terrae et uidebunt filium hominis uenientem in nubibus caeli in uirtute multa et maiestate et mittet angelos suos cum tuba et uoce magna et congregabunt electos eius a quattuor uentis a summis caelorum usque ad terminos eorum. ab arbore autem
Abbreviated transcription (Latin):
spice. Nam quam diu suꝑest
iudas: impossibile ẽ pacem es¬
se negociis. Talib autem abhoc
dictis: et ceteri amici hostilit̾
agentes. adu̾sus iudam ĩflam¬
mauerunt demetrium. Quista¬
tim nichanorem p̃positum ele-¬
phantoꝵ ducem misit in iude¬
am: datis mandatis. ut ip̃m
quidem iudam caperet. illos
uero qui cum illo erant disꝑ¬
geret: et constitueret alchimũ
maximi templi sũmum sacer¬
dotemi. Tunc gentes que de iude¬
a fugerant iudam. segregatĩ
se nichanori miscebant: mise¬
rias et clades iudeoꝵ. prosperita¬
tes rerum suarum existiman¬
tes.Audito itaq iudei nicha-¬
noris aduentu. et conuentu
nationum. consꝑsi terra roga¬
bant eum qui ppłm suũ consti¬
tuit. in et̾num custodiret. qui¬
q suam portionem signis eui¬
dentib ꝓtegit. Imperante au¬
tem duce. statim inde mouert̃.
et conuenerunt ad castellum
dessau. Simon uero frater iu

Expanded text:
spice nam quamdiu superest Iudas inpossibile est pacem esse negotiis talibus autem ab hoc dictis et ceteri amici hostiliter habentes adversus Iudam inflammaverunt Demetrium qui statim Nicanorem praepositum elefantorum ducem misit Iudaeam datis mandatis ipsum quidem Iudam caperet eos vero qui cum illo erant dispergeret et constitueret Alchimum maximi templi summum sacerdotem tunc gentes quae de Iudaea fugerant Iudam segregatim se Nicanori miscebant miserias et clades Iudaeorum prosperitates rerum suarum existimantes audito itaque Iudaei Nicanoris adventu et conventu nationum conspersi terra rogabant eum qui populum suum constituit eum in aeternum custodiret quique suam portionem signis evidentibus protegit imperante autem duce statim inde moverunt et convenerunt ad castellum Dessau Simon vero frater Iu
Abbreviated transcription (Latin):
ore tuo. et in corde tuo. Hoc est
u̾bum fidei quod predicamus.
Quia si confitearis in ore tuo
dñm hiesum. et in corde tuo cre¬
dideris qd deus illum excitauit
a mortuis: saluus eris. Corde e¬
nim creditur ad iustitiam: ore
autem confessio fit ad salutẽ.

Expanded text:
ore tuo et in corde tuo hoc est verbum fidei quod praedicamus quia si confitearis in ore tuo Dominum Iesum et in corde tuo credideris quod Deus illum excitavit ex mortuis salvus eris corde enim creditur ad iustitiam ore autem confessio fit in salute
Abbreviated transcription (Latin):
a cibis quos deus creauit ad ꝑ¬
cipiendum cum grãꝵ actõne
fidelib. et his qui cognouerũt
ueritatem: quia om̃is creatura
dei bona. et nichil reiciencdũ qd̃
cum gr̃ãrum actione ꝑcipitur.
Scĩficatur enim ꝑ u̾bum dei:
et orationem. Hec ꝓponens fra¬
trib. bonus erĩs minister xͥ hie¬
su: enutritus ubis fidei et bone
doctrine. quam assecutus es. In¬
eptas autem et aniles fabulas
deuita. Exerce autẽ te ip̃m adpi¬
etatem. Nam corporalis exerci¬
tatio ad modicũ utilis est. ꝑie

Expanded text:
it ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus et his qui cognouerunt ueritatem. quia omnis creatura dei bona, et nihil abiciendum quod cum gratiarum actione percipitur. sanctificatur enim per uerbum dei et orationem. haec proponens fratribus, bonus eris minister Iesu Christi, nutritus uerbis fidei et bonae doctrinae, quam adsecutus es. ineptas autem et aniles fabulas deuita. exerce te ipsum ad pietatem. nam corporalis exercitatio ad modicum
Abbreviated transcription (Latin):
caritate. in fide. in castitate Dũ
uenio: attende lectioni. exhorta¬
tioni. doctrine. Noli neglig̾e gra-¬
tiam que in te est: que clata ẽ
tibi per ꝓphetiam cum imposi¬
meditare. in his esto: ut ꝓfect
tuus manifestus sit om̃ib. at¬
tende tibi. et doctrine: insta in
illis. Hec enim faciens: et te
ipsum saluũ facies. et eos qui
te audiunt. Seniorẽ ne incre¬
paueris. sed obsecra ut patrem
iuuenes ut fratres. anus ut
matres. iuuenculas ut soro¬
res. in om̃i castitate. ¶¬
iduas honora: que uere¬
uidue sunt. Si qua autẽ
uidua filios aut nepotes ha¬
bet: discat pͥmum domũ su¬
am regere. et mutuam uicem
reddere parentib. Hoc enĩ ac¬
ceptum est coram deo.Que au¬
tem uere uidua est et desola¬
ta: speret in deum. et instet ob¬
secrationib et orationib no¬
cte ac die. Nam que in deliciis
est. uiuens mortua ẽ. Et hoc p̃¬
cipe: ut irreprehensibiles sint.

Expanded text:
aritate: in fide et in castitate. Dum venio adtende lectioni: exortationi doctrine. Noli neglegere gratiam que in te est: que data est tibi per profetiam cum imposimeditare in his esto: ut profectus tuus manifestus sit omnibus. Adtende tibi et doctrine: insta in illis. Hoc enipsum salvum facies, et eos qui te audiunt. Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem; juvenes, ut fratres; anus, ut matres; juvenculas, ut sorores, in omni castitate honora, quae vereviduae sunt. Si qua autem vidua filios, aut nepotes habet: discat primum domum suam regere, et mutuam vicem reddere parentibus: hoc enim acceptum est coram Deo. Quae autem vere vidua est, et desolata, speret in Deum, et instet obsecrationibus et orationibus nocte ac die. Nam quae in deliciis est, vivens mortua est. Et hoc praecipe, ut irreprehensibiles sint.
Abbreviated transcription (Latin):
sa e templo furatus donauit
andronico: et alia uendiderat
tyro et ꝑuicinas ciuitates. Qd̃
cum certissime cognouisset o¬
uias: arguebat eum ipse. in
locotuto se continens antio¬
chie secus dafnen. Unde mene-¬
laus accedens ad andronicum:
rogabat ut oniam int̾ficeret.
Qui cum uenisset ad oniã:
et datis dextris cum iureiurã¬
do quanuis esset ei suspectus
suasisset de asilo procedere: sta¬
tim eum ꝑemit. ñ ueritus iu¬
stitiam. Ob quam causam ñ
solum iudei sed et alie quoq
nationes indignabantur. e
moleste ferebant: de nece tan¬
ti uiri iniusta. Sed regressum
regem de cilitie locis adierunt
iudei apud antiochiam. simł
et greci: conquerentes de ini¬
qua nece onie. Contristatus
tiochus et flexus ad misericor¬
diam. lacrimas fudit: recor¬
cdatus defuncti sobrietatẽ. et
modestiam. Accensusq ani¬
mis. andronicũ purpura exl¬
tum circunduci ꝑ totam ci¬
uitatem iubet. et eodem lo¬
co quo in oniam ĩpietatem

Expanded text:
sa templo furatus donavit sa templo furatus donavit Andronico et alia vendiderat Tyro et per vicinas civitates quod cum certissime cognovisset Onias arguebat eum ipse in loco tuto se continens Antiochiae secus Dafnen unde Menelaus accedens ad Andronicum rogabat ut Onian interficeret qui cum venisset ad Onian et datis dextris cum iureiurando quamvis esset ei suspectus suasisset asylo procedere statim eum peremit non veritus iustitiam ob quam causam non solum Iudaei sed et aliae quoque nationes indignabantur et moleste ferebant de nece tanti viri iniusta sed regressum regem de Ciliciae locis adierunt Iudaei apud Antiochiam simul et Graeci conquerentes de iniqua nece Oniae contristatus tiochus et flexus ad misericordiam lacrimas fudit recordatus defuncti sobrietatem et modestiam accensusque animis Andronicum purpura exutum circumduci per totam civitatem iubet et eodem loco quo in Onian impietatem
Abbreviated transcription (Latin):
mũ sacerdotium. suꝑponens ia¬
sonitalenta argenti trecenta.
Acceptisq a rege mandatis ue¬
nit nichil quidem dignũ ha¬
bens sacerdotio: animũ uero
crudelis tiranni. et fere belue
iram gerens. Et iason quidem
qui ꝓprium fratrem captiua¬
uerat: ipse deceptus profugus
in ammaniten expulsus est re¬
gionem. Menelaus autem pͥn-¬
cipatum quidem obtinuit: de
pecuniis uero regi ꝓmissis ni¬
clil agebat. cum exͣactionem
faceret sostratus qui arci erat
p̃positus. Nam ad hunc exacti¬
o uectigalium ꝑtinebat. Qmͣ
obcausam utriq ad regem uo¬
cati: menelaus amotus est sa¬
dotio. succedente lysimaco fra¬
tre suo. sostratus autem prela¬
tus est cypris. Et cum hec age¬
rentur: contigit tharsenses et
mallotas seditionem mouere.
eo qd̃ antiochi concubine re-¬
gis dono essent dati. Festinan¬
ter itaq rex uenit sedare illos:
relicto suffecto uno ex comiti¬
b suis. andronico. Ratus au¬
tem menelaus accepisse se tẽ¬
pus oportunũ. aurea q̃dã ua¬

Expanded text:
mum sacerdotium superponens Iasonem talenta argenti trecenta acceptisque a rege mandatis venit nihil quidem dignum habens sacerdotio animos vero crudelis tyranni et ferae beluae iram gerens et Iason quidem qui proprium fratrem captivaverat ipse deceptus profugus in ammaniten expulsus est regionem Menelaus autem principatum quidem obtinuit de pecuniis vero regi promissis nihil agebat cum exactionem faceret Sostratus qui arce erat praepositus nam ad hunc exactio vectigalium pertinebat quam ob causam utrique ad regem vocati Menelaus motus est sacerdotio succedente Lysimacho fratre suo Sostratus autem praelatus est Cypris et cum haec agerentur contigit Tarsenses et Mallotas seditionem movere eo quod Antiochidi concubinae regis dono essent dati festinanter itaque rex venit sedare illos relicto suffecto uno ex comitibus suis Andronico ratus autem Menelaus accepisse se tempus oportunum aurea quaedam va
Abbreviated transcription (Latin):
tati: et pugnauit adu̾sus eũ.
et occupauit ciuitatẽ. ¶¬
nno centesimo quinqua¬
gesimo et primo exiit de¬
metrius seleuci filius ab urbe
roma: et ascendit cum paucis
uiris inciuitatem maritimã.
et regnauit illic. Et factum ẽ
ut ingressus est in domum re¬
gni patrum suoꝵ: comprehen¬
dit exercitus antiochum et lysi¬
am ut adduceret eos ad eum.
Et res ei innotuit. Et ait. Noli¬
te michi ostendere faciem eoꝵ.
Et occidit eos exercitus. Et se¬
dit demetrius suꝑ sedem regni
sui. Et uenerunt ad eum uiri
iniqui et impii ex isrł: et al¬
chimus dux eoꝵ qui uolebat
fieri sacerdos. Et accusauerũt
polm apud regem: dicentes.
Perdidit iudas et fratres eiꝰ
amicos tuos: et nos disꝑdidit
de terra nostra. Nunc ergo mit

Expanded text:
tati et pugnavit adversus eum et occupavit civitatem anno centesimo quinqugesimo et primo exiit Demetrius Seleuci filius ab urbe Roma et ascendit cum paucis viris in civitatem maritimam et regnavit illic et factum est ut ingressus est in domum regni patrum suorum conprehendit exercitus Antiochum et Lysiam ut adduceret eos ad eum et res ei innotuit et ait nolite mihi ostendere faciem eorum et occidit eos exercitus et sedit Demetrius super sedem regni sui et venerunt ad eum viri iniqui et impii ex Israhel et Alchimus dux eorum qui volebat fieri sacerdos et accusaverunt populum apud regem dicentes perdidit Iudas et fratres eius amicos tuos et nos disperdit de terra nostra nunc ergo mit
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse enim ebullire fecit de per¬
side. eos qui pugnauerunt cõ¬
cum in perside esset dux ipse.
et cum ipso immensus exerci¬
tus: cecidit in templo nanee. cõ¬
silio deceptus sacerdotis nanee.
Ut enim cum ea habitaturus
uenit ad locum antiochus et
amici eius: et ut acciperet pe¬
cunias multas dotis nomine.
Cumq pposuissent eas sacerdo¬
tes nanee. et ipse cum paucis
ingressus esset intra ambitũ
fani: clauserunt templũ cum
intraret antiochus. Apertoq
occulto aditu templi mitten¬
tes lapides ꝑcusserunt ducẽ.
et eos qui cum eo erant: et di¬
uiserunt membratim. et capi¬
tib amputatis foras ꝑiecerũt.
Per omnia benedictus deus:
qui tradidit impios. Facturi
igitur quinta et uicesima die¬
mensis casleu purificationem
templi. necessarium duximus
significare uobis: ut et uos
quoq agatis diem scenophe¬
gie. et diem ignis qui datus
est quando neemias edifica¬
to templo et altari obtulit sa¬
crificia. Nam cum in persidem
ducerentur patres nostri. sacer¬

Expanded text:
ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnaverunt conin Perside esset dux ipse et cum ipso inmensus exercitus cecidit in templo Naneae consilio deceptus sacerdotis Naneae ut enim cum ea habitaturus venit ad locum Antiochus et amici eius et ut acciperet pecunias multas dotis nomine cumque proposuissent eas sacerdotes Naneae et ipse cum paucis ingressus esset intra ambitum fani clauserunt templum cum intrasset Antiochus apertoque occulto aditu templi mittentes lapides percusserunt ducem et qui cum eo erant et diviserunt membratim et capitibus amputatis foras proiecerunt per omnia benedictus Deus qui tradidit impios facturi igitur quinta et vicesima mensis casleu purificationem templi necessarium duximus significare vobis ut vos quoque agatis diem scenophegiae et diem ignis qui datus est quando Neemias aedificato templo et altari obtulit sacrificia nam cum in Persidem ducerentur patres nostri sacer
Abbreviated transcription (Latin):
rit in te frater tuus: uade et cor-¬
ripe eum inter te et ipsum so¬
lum. Si te audierit: lucratus
eris fratrem tuũ. Si autemte
non audierit: adhibe tecum
adhuc unũ uel duos. ut in o¬
re duoꝵ testium uel trium.
stet om̃e u̾bum. Qd̃ si ñ audi¬
erit eos: dic eccl̃ie. Si autẽ ec
clesiam ñ audierit: sit tibi si¬
cut echnicus et publicanus.

Expanded text:
uus, vade et corripe eum inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum: si autem te non audierit, adhibe tecum adhuc unum vel duos; ut in ore duorum testium, vel trium, stet omne verbum. Quod si non audierit eos, dic Ecclesiae: si autem et Ecclesiam non audierit, sit tibi sic
Abbreviated transcription (Latin):
duum. Et querebant summi
sacerdotes et scribe: quomodo
eum dolo tenerent et occiderẽt
Dicebant enim. Non in clie fe-¬
sto. Ne forte tu multus fieret
ppłi. Et cum esset bethanie in
domo simonis leprosi et recum¬
beret: uenit mulier habens a¬
labastrum unguenti nardi spi¬
cati preciosi. Et fracto alabastro.

Expanded text:
us. Et quaerebant summi sacerdotes et scribae, quomodo eum dolo tenerent, et occiderent: dicebant autem: Non in die festo, ne forte tumultus fieret in populo. Et cum esset Bethaniae in domo Simonis leprosi, et recumberet: venit mulier habens alabastrum unguenti nardi spicati
Abbreviated transcription (Latin):
iustus erat. Et omnis turba
eorum qui simul aderant ad
spectaculum istuł. et uidebãt
que fiebant: percutientes pecto¬
ra sua reuertebantur. Stabant
autem omnes noti eius a
longe. et mulieres que secute

Expanded text:
I, 10. Et omnis turba eorum, qui simul aderant ad spectaculum istud, et videbant quae fiebant, percutientes pectora sua revertebantur. Stabant autem omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae
Abbreviated transcription (Latin):
tuis: Non est hic: sed surrexit.
siccordamini qualiter locutꝰ
est uobis cum adhuc in gali¬
lea esset: dicens. quia oportet
filium hominis tradi in manꝰ
hominum peccatoꝵ. et crucifi¬
gi. et die tercia resurgere. Et re¬
cordate sunt u̾borum eius. Et
regresse a monumento nunti¬
auerunt hec omnia illis unde¬
cim et ceteris omnibz. Erat au¬
tem maria magdalene et io¬
hanna et maria iacobi et cere¬
re que cum eis erant: que di¬
cebant ad apostolos hec. Et ui¬
sa sunt ante illos sicut delira¬
mentum u̾ba ista: et nõ crede¬
bant illis. Pecrus autem sur¬
gens cucurrit ad monumen¬
tum: et procumbens uidit lĩ¬
teamina sola posita. Et abiit
secum mirans quod factum
fuerat. Et ecce duo ex illisi¬
bant ip̃a die in castellum qd̃
erat in spatio stadioꝵ sexagin¬
ta ab hierłm: nomine emaus.
Et ip̃i loq̃bantur ad inuicem
de his omnib que acciderant.
Et factum est dum fabularen

Expanded text:
tuis non est hic sed surrexit recordamini qualiter locutus est vobis cum adhuc in Galilaea esset dicens quia oportet Filium hominis tradi in manus hominum peccatorum et crucifigi et die tertia resurgere et recordatae sunt verborum eius et regressae a monumento nuntiaverunt haec omnia illis undecim et ceteris omnibus erat autem Maria Magdalene et Iohanna et Maria Iacobi et ceterae quae cum eis erant quae dicebant ad apostolos haec et visa sunt ante illos sicut deliramentum verba ista et non credebant illis Petrus autem surgens cucurrit ad monumentum et procumbens videt linteamina sola posita et abiit secum mirans quod factum fuerat et ecce duo ex illis ibant ipsa die in castellum quod erat in spatio stadiorum sexaginta ab Hierusalem nomine Emmaus et ipsi loquebantur ad invicem de his omnibus quae acciderant et factum est dum f
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. Et dies erat parasceues:
et sabbatum illucescebat. Sub¬
secute autem mulieres que
cum ipso uenerant de galilea.
uiderunt monumentum: et
quemadmodum positum erat
corpus eius. Et reu̾tentes para-¬
uerunt aromata et unguenta.
Et sabbato quidem siluerunt
scd̃m mandatum. ¶¬
na autem sabbati ualde¬
diluculo uenerunt admo¬
numentum: portantes que
parauerant aromata. Et inue¬
nerunt lapidem reuolutum
a monumento. Et ingresse nõ
inuenerunt corpus domini
hiesu. Et factum ẽ dum men¬
te const̾nate eẽnt de isto: ecce
duo uiri steterunt secus illas
in ueste fulgenti. Cum time¬

Expanded text:
narrat: et dies erat parasceues et sabbatum inlucescebat. subsecutae autem mulieres, quae cum ipso uenerant de Galilaea, uiderunt monumentum et quemadmodum positum erat corpus eius. et reuertentes parauerunt aromata et unguenta; et sabbato quidem siluerunt secundum mandatum. una autem sabbati ualdediluculo uenerunt ad monumentum portantes quae parauerant aromata et inuenerunt lapidem rea monumento. Et ingressae non invenerunt corpus Domini Jesu. Et factum est, dum mente consternatae essent de isto, ecce duo viri steterunt secus illas in veste fulgenti.
Abbreviated transcription (Latin):
tionem mortis. et crucifixerũt
eum. Nos autem sperabamus
quia ipse esset redempturus
iscł. Et nunc super hec omnia
tercia lies est hodie: quo hec
facta sunt. Sed et mulieres q̃¬
dam ex nostris terruerunt
nos: que ante lucem fuerũt
ad monumentum. Et ñ inuen¬
to corpore eius. uenerunt. di-¬
centes se etiam uisionem an

Expanded text:
tione mortis: et crucifixerunt eum. Nos autem sperabamus: quia ipse esset redempturus Israel. Et nunc super hec omnia: tertia dies est hodie quod hec facta sunt. Sed et mulieres quedam ex nostris terruerunt nos: que ante lucem fuerant ad monumentum. Et non invento corpore ejus: venerunt dicentes: s
Abbreviated transcription (Latin):
Nogo ergo uos fratres: imita¬
tores mei estote sicut et ego xͥ.
Ideo misi ad uos timotheum.
qui est filius meus carissimus
et fidelis in dño: qui uos com¬
monefaciat uias meas q̃ sunt
in xp̃o hiesu. sicut ubiq in oĩ
ecclesia doceo.Tanquam non
uenturus sim ad uos: sic in¬
flati sunt quidam. Ueniam
luerit: et cognoscam ñ sermo¬
nem eorum qui inflati sunt.
sed uirtutem. Non enim in ser-¬
mone est regnum dei: sed in
uirtute. Quid uultis: In uir-¬
ga ueniam aduos. an in cari

Expanded text:
ogo ergo vos, fratres, imitatores « mei estote, sicut et ego Christi. Ideo misi ad vos Timotheum, qui est filius meus charissimus et fidelis in Domino, qui vos commonefaciat vias meas, quae sunt in Christo Jesu, sicut ubique in Eccventurus sim ad vos, sic inflati sunt quidam. Veniam luerit: et cognoscam non sermonem eorum qui inflati sed uirtutem. non enim in sermone est regnum dei, sed in uirtute. et quid uultis? ueniam ad uos in ui
Abbreviated transcription (Latin):
petrus primus est in numero
apostoloꝵ. prime sint etiã eiꝰ
epistole in ordine ceterarum.
Sed sicut euangelistas dudũ
adueritatis lineam correximꝰ:
ita has ꝓprio ortlini deo nos iu¬
uante reddidimus. Est enim pͥ¬
ma eatum. una iacobi. petri du¬
e. iohannis tres: et iude una.
Que sit ab eis digeste sunt.
ita quoq ab interpretib fide¬
liter in latinum eloquiũ u̾te¬
rentur nec ambiguitatẽ legẽ¬
tib facerent. nec sermonũ sese
uarietas ĩpugnaret: illo pre
cipue loco ubi de unitate trin¬
tatis in prima ioħis epistola
positum legimꝰ. In qua etiam
ab infidelib translatorib mul¬
tum erratum esse afidei uerita¬
te comꝑimus. trium tantũmo¬
do uocabula. hoc est aque. san

Expanded text:
Petrus primus est in numero apostolorum, primae sint etiam ejus Epistolae in ordine caeterarum. Sed sicut evangelistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannis tres, et Judae una. Quae si, ut ab eis digestae sunt, ita quoque ab interpretibus fideliter in Latinum verterentur eloquium, nec ambiguitatem legentibus facerent, nec sermonum sese varietas impugnaretcipue loco ubi de unitate Trinitatis in prima Joannis Epistola positum legimus. In qua etiam ab infidelibus translatoribus multum erratum esse a fidei veritate comperimus: trium tantum vocabula, hoc est, aquae, san
Abbreviated transcription (Latin):
hesitaret petrꝰ quidnam esset
uisio quam uidisset: ecce uiri
qui missi erant a cornelio. inqͥ¬
rentes domũ simonis astiterũt
ad ianuam. Et cũ uocassent: ĩ¬
terrogabant si simon qͥ cogno¬
minatur petrus illic haberet
hospitium. Petro autẽ cogitan¬
te de uisione: dixit sp̃s ei. Ecce
uiritres q̃runt te. Surge itaq¬
et descende et uade cum eis ni

Expanded text:
et Petrus, quidnam esset visio, quam vidisset: ecce viri, qui missi erant a Cornelio, inquirentes domum Simonis, astiterunt ad januam. Et cum vocassent, interrogabant, si Simon, qui cognominatur Petrus, illic haberet hospitium. Petro autem cogitante de visione, dixit Spiritus ei: Ecce viri tres quaerunt te. Surge itaque, descende, et vade
Abbreviated transcription (Latin):
queritis. Que causa est ꝓpt qͣm
uenistis: Qui dixerunt. Corne¬
lius centurio uir iustꝰ ⁊ timens
d̾m et testimoniũ habens ab
uniu̾sa gente iudeoꝵ. responsũ
accepit ab angelo scõ accersire

Expanded text:
ausa est propter quam venistis qui dixerunt Cornelius centurio vir iustus et timens Deum et testimonium habens ab universa gente Iudaeorum responsum accepit ab angelo sancto accersire
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit petrus in superiora ut
oraret circa horam sextam. Et
cum esuriret: uoluit gustare
Parantib autẽ illis. cecidit su¬
per eum mentis excessus: et ui¬
dit celum aꝑtum et descendens
uas quoddam uelut linteum
magnum quatuor initiis sum¬
mitti de celo in terram: in quo
erant om̃ia quadrupedia ⁊ ser¬
pentia terre et uolatilia celi. Et
fc̃a est uox ad eum. Surge petre:
occide et manduca. Ait autem
petrus. Absit dñe: quia nunꝙͣ
manducaui omne cõmune et
ĩmundũ. Et uox iterum scd̾o ad
eum. Qd̃ d̃s purificauit: tu ne

Expanded text:
ascendit Petrus in superiora, ut ascendit Petrus in superiora, ut oraret circa horam diei sextam. Et cum essuriret, voluit gustare. Parantibus autem eis, cecidit super eum mentis excessus: et vidit coelum apertum, et descendens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis submitti de coelo in terram, in quo erant omnia quadrupedia, et serpentia terrae, et volatilia coeli. Et facta est vox ad eum: Surge Petre, occide, et manduca. Ait autem Petrus: Absit Domine, quia numquam manducavi omne commune, et immundum. Et vox iterum ad eum: Quae Deus purif
Abbreviated transcription (Latin):
ir autẽ qͥdam erat in cesa¬
rea nomine cornelius. cen¬
turio cohortis que dicitur ytali
ca. religiosus et timens dñm cũ
om̃i domo sua. faciens elemosi¬
nas multas plebi. et dep̃cans de¬
um semꝑ: uidit in uisu mane¬
feste quasi hora nona cdiei. an¬
gelum dei introeuntẽ ad se. ⁊ di¬
centem sibi. Corneli. At ille intu¬
ens eum: timore correptus dir̃
Quid est dñe: Dixit autẽ illi
Orationes tue et elemosine tu¬
e ascenderunt in memoriã in cõ¬
spectu dei. Et nunc mitte uirosĩ
ioppen: et accersi simonem quen¬
dam qui cognominat᷑ petrus.
Hic hospitatur apud simonẽ
quendam coriarium: cuiꝰ est do¬
mus iuxta mare. Hic cdicet tibi
quid te oporteat facere. Et cum
liscessisset angelus qui loque¬
batur illi: uocauit duos dome¬
sticos suos et militem metuen¬
tem dñm. ex his qui illi pare¬
bant. Quibz cum narrasset oĩ¬
a: misit illos in ioppen. Postera
autem die iter illis facientib
et appropinquantib ciuitati.

Expanded text:
ir autem quidam erat in Caesair autem quidam erat in Caesarea nomine Cornelius, Centurio cohortis, quae dicitur Itca, religiosus et timens Deum, cum omni domo sua, faciens eleemosynas multas plebi, et deprecans Deum semper, vidit in visu manifeste, quasi hora diei nona, angelum Dei introeuntem ad se, et dicentem sibi: Corneli. At ille intuens eum, timore correptus dixit: Quid est, Domine? Dixit autem illi: Orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei. Et nunc mitte viros in Joppen, et accersi Simonem quemdam, qui cognominatur Petrus: hic hospitatur apud Simonem quemdam coriarium, cujus est domus juxta mare: hic dicet tibi quid te oporteat facere. Et cum discessisset angelus, qui loquebatur illi, vocavit duos domesticos suos, et militem metuentem Dominum, ex his qui illi parebant. Quibus cum narrasset omnia, misit illos in Joppen. Postera autem die iter illis facientibus, et appropinquantibus civitati, 403
Abbreviated transcription (Latin):
bonis: et elemosinis quas faci-¬
ebat. Factum est autem in die¬
b illis: ut infirmata moreret᷑.
Quam cum lauissent: posue¬
runt eam in cenaculo. Cũ autẽ
prope esset lidda ab ioppe:disci¬
puli audientes quia petrus es¬
set in ea miserunt duos uiros
ad eum rogantes. Ne pigriteris
uenire usq ad nos. Exurgens
autem petrus uenit cum illis.
Et cum aduenisset: duxerunt
illum in cenaculum. Et circun¬
steterunt eum om̃s uidue flen¬
tes: et ostendentes tunicas ⁊ ue¬
stes quas faciebat illis dorcas.
Ciectis autẽ om̃ib foras: petrꝰ
ponens genua orauit. Et conu̾¬
sus ad corpus dixit. Tabita sur¬
ge. At illa aperuit oculos su¬
os: et uiso petro resecdit. Bans
autem illi manum: erexit eã.
Et cum uocasset scõs et uidu¬
as: assignauit eam uiuam No¬
tum autem fc̃m est ꝑ uniu̾sã
ioppen: et crediderunt multi ĩ
dño. Et̃m est autẽ ut dies mul¬
tos moraretur in ioppe. apud si¬
monẽ quendã coriarium. CA

Expanded text:
bonis et elemosynis quas facibonis et elemosynis quas faciebat factum est autem in diebus illis ut infirmata moreretur quam cum lavissent posuerunt eam in cenaculo cum autem prope esset Lydda ab Ioppe discipuli audientes quia Petrus esset in ea miserunt duos viros ad eum rogantes ne pigriteris venire usque ad nos exsurgens autem Petrus venit cum illis et cum advenisset duxerunt illum in cenaculum et circumsteterunt illum omnes viduae flentes et ostendentes tunicas et vestes quas faciebat illis DorcasEjectis autem omnibus foras, Petrus ponens genua oravit: et conversus ad corpus, dixit: Tabitha, surge. At illa aperuit oculos suos: et viso Petro, resedit. Dans autem illi manum, erexit eam. Et cum vocasset sanctos, et viduas, assignavit eam vivam. Notum autem factum est per universam Joppen: et crediderunt multi in Domino. Factum est autem, ut dies multos moraretur in Joppe, apud Simonem quemdam coriarium.
Abbreviated transcription (Latin):
inclamasco fidutialiter egerit
in nomine hiesu Et erat cum il¬
lis intrans et exiens in hierłm:
fidutialiter agens in nomine
cdñi. Loquebatur quoq genti¬
b: et disputabat cum grecis.
Illi autem querebant occidere
eum. Qd̃ cum cognouissent
fratres. deduxerunt eum cesa-¬
ream: et dimiserunt tharsum.
Ecclesia quidem ꝑ totam iude¬
am et galileam et samariam.
habebat pacem: et elificaba¬
tur ambulans intimore dñi.
et consolatione scĩsp̃s repleba¬
tur. Ft̃m est autem ut petrus
ilum transiret uniu̾sos: deue¬
nirer adscõs qui habitant lid¬
de.Inuenit autem ibi hominẽ
quendam nomine eneam. ab
annis octo iacentem in graba¬
to: qui erat paraliticus. Et ait
illi petrus. Enea. sanet te dñs
hiesus xp̃s. Surge et sterne ti-¬
bi. Et continuo surrexit. Et ui¬
derunt illum om̃s qui habita¬
bant lidde et sarone: qui conu̾¬
sisunt ad dñm. In ioppe autẽ
quedam discipula nomine tha¬
bita: que interpretata dicitur
dorcas. Hec erat plena operibuis

Expanded text:
in Damasco fiducialiter egerit in nomine Jesu. Et erat cum illis intrans et exiens in Jerusalem, et fiducialiter agens in nomine Domini. Loquebatur quoque gentibus, et disputabat cum Graecis: illi autem quaerebant occidere eum. Quod cum cognovissent fratres, deduxerunt eum Caesaream, et dimiserunt Tarsum. Ecclesia quidem per totam Judaeam, et Galilaeam, et Samariam, habebat pacem, et aedificabatur ambulans in timore Domini, et consolatione sancti Spiritus replebatur. Factum est autem, ut Petrus dum pertransiret universos, deveniret ad sanctos, qui habitabant Lyddae. Invenit autem ibi hominem quemdam, nomine Aeneam, ab annis octo jacentem in grabato, qui erat paralyticus. Et ait illi Petrus: Aenea, sanat te Dominus Jesus Christus: surge, et sterne tibi. Et continuo surrexit. Et viderunt illum omnes qui habitabant Lyddae et Saronae qui conversi sunt ad Dominum in Ioppe autem fuit quaedam discipula nomine Tabitas quae interpretata dicitur Dorcas haec erat plena operibus
Abbreviated transcription (Latin):
mus et in tuo nomine demoni¬
a eiecimus. et in tuo nomine
uirtutes multas fecimus: Et
tunc confitebor illis: quia nun¬
quam noui uos. Sisceditea me
qui operamini iniqͥtate. Om̃is
ergo qui audit u̾ba mea hec
et facit ea: assimilabitur uiro
sapienti. qui edificauit domũ
suam supra petram. Et descen¬
dit pluuia. et uenerunt flumi¬
na. et flauerunt uenti. et irru-¬
erunt in domum illam: et nõ
cecidit. fundata enim erat su¬
pra petram. Et omnis qͥ audit
uerba mea hec. et ñ facit ea: si¬
milis erit uiro stulto qui edi¬
ficauit domum suam suꝑ ha¬
renam. Et descendit pluuia ⁊
uenerunt flumina et flauerũt
uenti. et irruerunt in domum
illam et cecidit: et fuit ruina
eius magna. Et factum ẽ cum
consũmasset hiesus u̾ba hec: ad¬
mirabantur turbe. suꝑ doctͥna
eius. Erat enim docens eos sicut

Expanded text:
tuo nomine daemonia ejecimus, et in tuo nomine virtutes multas fecimus? Et tunc confitebor illis, quia nunquam novi vos: discedite a me qui operamini iniquitatem. Omnis ergo qui audit verba mea haec, et facit ea, assimilabitur viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram: et descendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti, et irruerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat supra petram. Et omnis qui audit verba mea haec, et non facit ea, similis erit viro stulto, qui aedificavit domum suam surenam. Et descendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti, et irruerunt in domum illam, et cecidit, et fuit ruina ejus magna. Et factum est cum consummasset Jesus verba haec, admirabantur turbae super doctrina ejus. Erat enim docen
Abbreviated transcription (Latin):
que pacis sunt. Sic ergo om̃is
ex uobis qui ñ renuntiat om̃i¬
bus que possidet: ñ potest me¬
us esse discipulus. Bonum ẽ
sal. Si autem sal quoq eua¬
nuerit᷑ in quo conlietur:
Neq in terram neq in sterqui¬
linium utile est: sed foras mit
tetur. Qui habet aures audi
endi audiat.
tes ei publicani et pecca¬
tores ut audirent illum. Et
murmurabant phariser ⁊ scri¬
be: dicentes. quia hic peccato

Expanded text:
pacis sunt sic ergo omnis ex vobis qui non renuntiat omnibus quae possidet non potest meus esse discipulus bonum est sal si autem sal quoque evanuerit in quo condietur neque in terram neque in sterquilinium utile est sed foras mitetur. Qui habet aures audiendi, audiat. tes ei publicani, et peccatores, ut audirent illum. Et murmurabant pharisaei, et scribae, dice
Abbreviated transcription (Latin):
per eos dux. et ut cura ess illi
pro scĩsͥ et ut constitueret p̃po¬
sitos suꝑ opera eoꝵ. et suꝑ regi¬
onem et suꝑ arma et suꝑ pre¬
sidia. et cura sit illi de scĩs: et
ut audiatur ab om̃ib. et scri¬
bantur in nomine eius om̃s
conscriptiones in regione: et
ut operiatur purpura et au¬
ro: et ne liceat ulli ex ppło ⁊ ex
sacerdotib irritum facere aliqͥd
horum. et contradicere his que
ab eo dicuntur. aut conuocare
conuentum in regione sine ip̃o.
et uestiri purpura. et uti fibu¬
la aurea. Qui autem fecerit
extra hec aut irritum fecerit a¬
liquid horum: reus erit. Et cõ¬
placuit om̃i ppło statuere simo¬
nem: et facerc secundũ uerba
ista. Et suscepit simon: et placu¬
it ut sũmo sacerdotio fungere¬
tur. et esset dux et princeps gẽ¬
tis iudeoꝵ et sacerdotum.⁊ pre¬
esset om̃ib. Et scripturã istã
dixerunt ponere in tabulis e¬
reis. et ponere eas in peribolo
scõꝵ in loco celebri. exemplum
autem eoꝵ ponere in erario:

Expanded text:
per eos dux et ut cura esset illi pro sanctis et ut constitueret praepositos super opera eorum et super regionem et super arma et super praesidia et cura sit illi de sanctis et ut audiatur ab omnibus et ut scribantur in nomine eius omnes conscriptiones in regione et ut operiatur purpura et auro et ne liceat ulli ex populo et ex sacerdotibus irritum facere aliquid horum et contradicere his quae ab eo dicuntur aut convocare conventum in regione sine ipso et vestiri purpura et uti fibula aurea qui autem fecerit extra haec aut irritum fecerit aliquid horum reus erit et conplacuit omni populo statuere Simonem et facere secundum verba ista et suscepit Simon et placuit ut summo sacerdotio fungeretur et esset dux et princeps gentis Iudaeorum et sacerdotum et praeesset omnibus et scripturam istam dixerunt ponere in tabulis aereis et ponere eas in peribolo rum in loco celebri exemplum autem eorum ponere in aerario
Abbreviated transcription (Latin):
go cum cognouisset quia uen-¬
turi essent ut raperent eum.
et facerent eum regem: fugit
iterum in montem ipse solus.
Ut autem sero factum est: de¬
scenderunt discipuli eius ad
mare. Et cum ascendissent na¬
uem: uenerunt trans mare ĩ
capharnaum. Et tenebre iam
facte erant: et ñ uenerat ad
eos hiesus.Mare autem uen¬
to magno flante exurgebat.¬
Cum remigassent ergo quasi
stadia uiginti quinq aut tri-¬
ginta: uident hiesum ambu¬
lantem supra mare. et ꝓximũ
naui fieri. et timuerunt. Ille
autem dicit eis. Ego sum: no¬
lite timere. Holuetunt ergo
accipere eum in nauem: et sta

Expanded text:
go cum cognouisset, quia uenturi essent, ut raperent eum et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus. ut autem sero factum est, descenderunt discipuli eius ad mare. et cum ascendissent nauem, uenerunt trans mare in Capharnaum. et tenebrae iam factae erant et non uenerat ad eos Iesus. mare autem uento magno flante eisurgebatCum remigassent ergo quasi stadia viginti quinque aut triginta, vident Jesum ambulantem supra mare, et proximum navi fieri, et timuerunt. Ille autem dicit eis: Ego sum, nolite timere. Voluerunt ergo accipere eum in navim: et sta
Abbreviated transcription (Latin):
trauerunt in conuiuiũ: ⁊ oc¬
ciderunt eum et duos filios
eius. et quosdam pueros eiꝰ.
Et fecit deceptionem magnã
ĩ isrł. et reddidit mala pro bo¬
nis. Et scripsit hec ptholome¬
us: et misit regi ut mitt̾et ei
exercitum in auxilium. et tra¬
deret ei regionem et ciuitates
eorum et tributa. Et misit ali¬
os in gazaram: tollere ioh̾em.
Et tribunis misit epistolas
ut uenirent ad se: et daret e¬
is argentum et aurum et do¬
na. Et alios misit occupare hie

Expanded text:
traverunt in convivium et occiderunt eum et duos filios eius et quosdam pueros eius et fecit deceptionem magnam in Israhel et reddidit mala pro bonis et scripsit haec Ptolomeus et misit regi ut mitteret ei exercitum in auxilium et traderet regionem et civitates eorum et tributa et misit alios in Gazaram tollere Iohannem et tribunis misit epistulas ut venirent ad se et daret eis argentum et aurum et dona et alios misit occupare Hie
Abbreviated transcription (Latin):
ed ñ post multũ¶
temꝑis misit rex senem
quendam antiochenũ. qͥ com¬
pelleret iudeos ut se transfer¬
rent a patriis et dei legibz:con¬
taminare etiam qd in hieroso¬
limis erat templum. et cogno¬
minare iouis olimpii et in ga¬
rizim prout erant hi qͥ locum
inhabitabant iouis hospitalis.¬
Dessima autem et uniu̾sis gra¬
uis maloꝵ erat incursio.Nam
templum luxuria et commes¬
sationib erat plenum. et scor¬
tantium cum meretricib. Sa-¬
cratisq edib mulieres se ultro
ingerebant: introferentes ea

Expanded text:
ed non post multum temporis misit rex senem quendam antiochenum qui conpelleret Iudaeos ut se transferrent a patriis et Dei legibus contaminare etiam quod in Hierosolymis erat templum et cognominare Iovis Olympii et in Garizin prout erant hii qui locum inhabitabant Iovis Hospitalispessima autem universis et gravis malorum erat incursio nam templum luxuria et comesationibus erat plenum et scortantium cum meretricibus sacratisque aedibus mulieres se ultro ingerebant intro ferentes ea
Abbreviated transcription (Latin):
secutam. miscd̃iam consecutã
Et erit in loco ubi clictum est
eis.ñ plebs mea uos: ibi uoca¬
buntur filii  dei uiui. Isaias
autem clamat pro iscł. Si
fuerit numerus filioꝵ ĩfrahel
tanquam arena maris: reli¬
quie salue fient. Uerbum e¬
nim consummans et adbreui¬
ans in equitate: quia u̾bum
breuiatum faciet dñs super
terram. Et sicut predixit ysa¬
ias. nisi dominus sabaoth reli¬
quisset nobis semen: sicut so¬
doma facti essemus. et sicut
gomorra similes fuissemus.
Quid ergo dicemus: Qd̃ gen¬
tes que non sectabantur iusti¬
tiam. apprehenderunt iustiti¬
am. iustitiam autem que ex
fide est: isrł uero sectando le¬
gem iustitie. in legem iustitie
non peruenit. Quare: Quia
non ex fide: sed quasi ex operi¬
bus. Offenderunt enim in la¬
pidem offensionis: sicut scri¬
ptum est. Ecce pono in sion
lapidem offensionis et petrã
scandali: et omnis qui crecdi
secratio ad deum fit pro illis:
in salutem. Testimonium enĩ
perhibeo illis: quod emulati¬

Expanded text:
iam consecutam. Et erit: In loco, ubi dictum est eis: Non plebs mea vos: ibi vocabuntur filii Dei vivi. Isaias autem clamat pro Israel: Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Verbum enim consummans, et abbrevians in aequitate: quia verbum breviatum faciet Dominus super terram: et sicut praedixit Isaias: Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus. Quid ergo dicemus? Quod gentes, quae non sectabantur justitiam apprehenderunt justitiam: justitiam autem, quae ex fide est. Israel vero sectando legem justitiae, in legem justitiae non pervenit. Quare? Quia non ex fide, sed quasi ex operibus: offenderunt enim in lapidem offensionis, sicut scriptum est: Ecce pono in Sion lapidem offensionis, et petram scandali: et omnis qui credit sein salutem testimonium enim perhibeo illis quod aemulati
Abbreviated transcription (Latin):
hiesus: et omnes mirabant᷑.
Et cum trascendisset hiesus.
innaui rursus trans fretum:
conuenit turba multa ad eũ
et erat circa mare. Et uenit qͥ¬
clam de archisynagogis. nomi

Expanded text:
esus, et omnes mirabantur. Et cum transcendisset Jesus in navi rursus trans fretum, convenit turba multa ad eum, et erat circa mare: et venit quidam de archisynagogis nomi
Abbreviated transcription (Latin):
Ego hiesus misi angelum me-¬
um testificari uobis hec in ec¬
clesiis. Ego sum tadix et genus
cdauid: stella plendida et ma-¬
tutina. Et spiritus et sponsa
dicunt ueni: et qui audit. di¬
cat ueni. Et qui sitit: ueniat.
Qui uult accipiat aquam ui¬
te gratis. Contestor ego omni au¬
dienti u̾ba ꝓphetie libri huius.
Siquis apposuerit adhec: appo¬
nec deus super illum plagass
scriptas in libro isto. Et siquis
diminuerit de u̾bis libri ꝓphe¬
tie huius: auferet deus partem
eius de libro uite et de ciuitate
sancta. et de his q̃ scripta sunt
in libro isto. Dicit qui testimo¬
nium perhibet istorum. Etiã.
Heniam cito.Amen. Neni dñe
hiesu. Gratia domini nostri hie-
su xp̃i cum omnib uobis. amen.
Explicit liber apocalipsis ioħ̾is
apostoli.

Expanded text:
ego Iesus misi angelum meum testificari vobis haec in ecclesiis ego sum radix et genus David stella splendida et matutina et Spiritus et sponsa dicunt veni et qui audit dicat veni et qui sitit veniat qui vult accipiat aquam vitae gratis contestor ego omni audienti verba prophetiae libri huius si quis adposuerit ad haec adponet Deus super illum plagas scriptas in libro isto et si quis deminuerit de verbis libri prophetiae huius auferet Deus partem eius de ligno vitae et de civitatsancta, et de his, quae scripta sunt in libro isto. Dicit qui testimonium perhibet istorum: Etiam venio cito. Amen. Veni, Domine Jesu. Gratia Domini nostri Jesu Christi cum omnibus vobis. Amen. Explicit liber Apocalypsis B. Joannis Apostoli.
Abbreviated transcription (Latin):
atheus cum primo
predicasset eunͣgeli¬
um in iudea: uolẽs
transire ad gentes.
primus eungłium scripsit he¬
braice. qd̃ fratrib a quib ibat
ad memoriam reliquit. Sicut
enim necesse fuit ad confirmati¬
onem fidei eungłium p̃dicari:
sic etiam contra hereticos scribi.
Cum autem plures eungłium
scripserint: quatuor tantum
auctoritatis habent testimoni-¬
um: quia ꝑ quatuor muncli par¬
tes fidem nuntiant trinitatis
Et sunt quasi quatuor rote in
quadriga dñi. que uehit eum
per p̃dicationem euangelii: et
genus humanũ quadrifida mor¬
te peremptum. eoꝵ erat p̃licati¬
one uiuificandũ. Unde et alio.¬
rum euangelia deciderunt. nec
recepta sunt: quia dñs nolebat
p̃finitum numerum quassari.
ꝓpter uirtutẽ sacramenti. Desi¬
gnantur etiã euangeliste qua¬
tuor figuris: que ñ sunt decepto¬
rie sed iocundi mysterii sibi con¬
scie. Matheus in homine intelli¬
gitur: quia circahumanitatẽ
xp̃i principaliter immorat᷑. Mlar¬

Expanded text:
aeus cum primo praedicasset Evangelium in Judaea, volens transire ad gentes, primus Evangelium scripsit Hebraice: quod fratribus a quibus ibat, ad memoriam reliquit. Sicut enim necesse fuit ad confirmationem fidei Evangelium praedicare, sic et contra haereticos scribi. Cum autem plures Evangelium scripserint, quatuor tantum habent auctoritatis testimonium: quia per quatuor mundi partes fidem nuntiant Trinitatis, et sunt quasi quatuor rotae in quadriga Domini, quae vehit eum per praedicationem Evangelii, et genus humanum quadrifida morte peremptum eorum erat praedicatione vivificandum: unde et aliorum evangelia deciderunt, nec recepta sunt: quia nolebant praefinitum numerum cessari propter virtutem sacramenti. Designantur etiam evangelistae quatuor figuris, quae non sunt deceptoriae, sed jucundi mysterii sibi consciae. Matthaeus in homine intelligitur: quia circa humanitatem Christi principaliter immoratur. Mar
Abbreviated transcription (Latin):
administrat semen seminãti.
et panem ad manducandum
prestabit. Et multiplicabit se¬
men ur̃m. et augebit incremen¬
ta frugum iustitie ur̃e: ut in
om̃ib locupletati. abundetis
in omnẽ simplicitatẽ que o¬
peratur per nos gr̃arum acdi¬
onem deo. Qm̃ ministerium
huius officii ñ solum supplet
ea que desunt scĩs. sed etiam a¬
bundat per multos gratiarũ
actione in dño: per ꝓbationẽ
ministerii huius glorificantes
deum in obedientia confessio¬
plicitate cõmunicationis in il¬
los. et in om̃s. et ipsoꝵ obsecra¬
tione pro uobis. desiderantium
uos ꝓpter eminentem grãm
dei in nobis. Gratias deo: suꝑ
tem ego paulus obsecro uos.
per mansuetudinẽ et modesti¬
am xp̃i: qui infacie quidem
humilis inter uos. absens au:¬
tem confido in uobis. ¶A oõ¬
ogo autem: ne presens au¬
deam. ꝑ eam confidentiam
qua existimor audere in quos¬
dam. qui arbitrantur nos tan¬
quam scd̃m carnem ambule¬
mus. In carne enim ambulã¬
tes: ñ scd̃m carnem militamꝰ.

Expanded text:
eminanti, et panem ad manducandum praestabit et multiplicabit semen uestrum. et augebit incrementa. frugum iustitiae uestrae, ut in omnibus locupletati abundetis in omnem simplicitatem, quae operatur per nos gratiarum actionem deo — quoniam ministerium huius officii non solum supplet ea quae desunt sanctis, sed etiam abundat per multas gratiarum actiones in domino —, per probationem ministerii huius glorificantDeum in obedientia confessioplicitate communicationis in illos, et in omnes, et in ipsorum obsecratione pro vobis, desiderantium vos propter eminentem gratiam Dei in vobis. Gratias Deo supertem ego Paulus obsecro vos per mansuetudinem et modestiam Christi; qui in facie quidem humilis sum inter vos, absens autem confido in vobis. Rogo autem vos, ne praesens audeam, per eam confidentiam qua existimor audere in quosdam, qui arbitrantur nos tamquam secundum carnem ambulemus. In carne enim ambulantes, non secundum carnem militamus.
Abbreviated transcription (Latin):
sus est nobis deus: mensurã
pertingendi usq ad uos. Non
enim quasi ñ ꝑtingentes ad
uos: suꝑextendimus nos. Us¬
q ad uos enim peruenimus in
euangelio xp̃i. ñ in immensũ
gloriantes in alienis laborib.
spem autem habentes crescen¬
tis fidei ur̃e in uobis magnifi¬
cari. scd̃m regulam nrãm. in a¬
bundantia etiam in illa que
ultra uos sunt euangelizare:
ñ in aliena regula in his que
preparata sunt gloriari. Qui
autem gloriatur: in dño glo¬
rietur. Non enim qui se ipsũ
commendat ille ꝓbatus est:
sed quem deus commendat.

Expanded text:
sus est nobis Deus, mensuram sus est nobis Deus, mensuram pertingendi usque ad vos. Non enim quasi non pertingentes ad vos, superextendimus nos: usque ad vos enim pervenimus in Evangelio Christi. Non in immensum gloriantes in alienis laboribus: spem autem habentes crescentis fidei vestrae, in vobis magnificari secundum regulam nostram in abundantiam, etiam in illa, quae ultra vos sunt, evangelizare, non in aliena regula in iis quae praeparata sunt, gloriari. Qui autem gloriatur, in Domino glorietur. Non enim qui seipsum commendat, ille probatus est: sed quem Deus commend
Abbreviated transcription (Latin):
dei. et in captiuitatem redigen¬
tes omnem intellectum in obse¬
quium xp̃i: et in prõptu haben-¬
tes ulcisci omnem inobedienti¬
am. cum impleta fuerit uestra
obedientia. Que scdm faciẽ sũt:
uidete. Siquis confilit sibi xp̃i
se esseͥ hoc cogitet iterum apud
se: quia sicut ipse xp̃i est. ita et
nos.Nam et siamplius aliqͥd
gloriatus fuero de potestate nr̃a
quam dedit nobis dñs in edifi¬
cationem et ñ in destructionẽ
urãm: ñ erubescam. Ht autem
ñ existimer tanquam terrere
uos per epistolas. qm̃ quidem
epistole inquiunt graues sũt
et fortes. presentia autem corpo¬
ris infirma et sermo contem¬
ptibilis: hoc cogitet qui eius¬
modi est. quia quales sumus
uerbo per epistolas absentes. ta¬
les et presentes in facto.Non e¬
nim audemus inserere aut cõ-¬
parare nos quibusclam qui se¬
ipsos commendant: sed ipsiĩ
nobis nosmet ipsos metientes.
et comparantes nosmet ipsos
nobis. Nos autem ñ in ĩmen-¬
sum gloriabimurͥ sed scd̾m
mensuram regule quam men¬

Expanded text:
em redigentes omnem intellectum in obsequium Christi et in promptu habentes ulcisci omnem inoboedientiam cum impleta fuerit vestra oboedientia quae secundum faciem sunt videte si quis confidit sibi Christi se esse hoc cogitet iterum apud se quia sicut ipse Christi est ita et nos nam et si amplius aliquid gloriatus fuero de potestate nostra quam dedit Dominus in aedificationem et non in destructionem vestram non erubenon existimet tamquam terrere vos per epistolas: quoniam quidem epistolae, inquiunt, graves sunt et fortes: praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis: hoc cogitet qui ejusmodi est, quia quales sumus verbo per epistolas absentes, tales et praesentes in facto. Non enim audemus inserere, aut coparare nos quibusdam, qui seipsos commendant: sed ipsi in nobis nosmetipsos metientes, et comparantes nosmetipsos nobis. Nos autem non in immensum gloriabimur, sed secundum mensuram regulae, qua men