comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sus carius nõ intelligẽcia mẽtis est¬
Alii dei ꝑfecta natiuitas nec cexit
esse nec desnt ne p̾terita sit si de¬
siit ⁊ ne impfecta sit si adhuc fit sed
sic ecerna sit et ꝑfecta quatenus in
es natiuitate eteznitas ⁊ ꝑfectio ha¬
beat᷑ Ex utero uirgĩs minor dicit̃ pre¬

Expanded text:
carnis, non intelligentia mentis estFilii Dei perfecta nativitas, nec coepit esse, nec desiit, ne praeterita sit, si desiit, et ne imperfecta sit, si adhuc fit; sed sicut aeterna, sic et perfecta, quatenus in ea nativitate aeternitas et perfectio habeatur. 2. Ex utero Virginis minor dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
cio xp̃s esectis et terribilis reprobit
Uau ꝯualẽ quisq cõsciẽciam tulerit
talẽ ⁊ iudicẽ habebit ut manẽte ĩ suo
transquillitate xpõ illis solis terribilis
arpareat quos cõsciẽcia ĩ malis accu

Expanded text:
istus electis, et terribilis reprobis. Nam qualem quisque conscientiam tulerit, tale et judicium habebit; ut, manente in sua tranquillitate Christo, illis solis terribilis appareat, quos conscientia in malis accu
Abbreviated transcription (Latin):
quia ⁊ ecessit a dei pplõ utezq rece¬
dentes a xpõ ad dyaboli ꝑtinẽt cor
malo ad malũ egressi sunt ⁊ dniñ
nõ cognonerũt quia de ĩfidelitatis
errore ĩ errorem aliũ transierũt cuiꝰ

Expanded text:
quia recessit a Dei populo; uterque recedens a Christo, ad diaboli pertinet corpmalo ad malum egressi sunt ; et Dominum non cognoverunt, quia de infidelitatis errore in alium errorem transier
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑoetat scdm̃ uero ẽ ut id quod appe¬
cit aphendat imꝑ fecta quippe saxi¬
encia ẽ quo cendas sare ⁊ nescire
ice ꝯ ꝑ qd̾ expediat ire Qurd em̃
ꝓdest si quit famis tempe uberta¬
tis regionẽ uideat ⁊ uiam ꝑ quã
ad illã ꝓgat ignorat Ecce patriã
quisq querit sed uiã ꝑdidit errãdo
graditur nõ ꝓficiẽdo ꝙͣtoq plus
ambulat canto magis ab eo quod
querit elõgat᷑ Qui uiã regiã hoc
Et xxim deserit ⁊ si uideat uerita¬
cẽ a longe uidet quiainsi ⁊ uiam

Expanded text:
appetat; secundum vero est ut id quod appeappetat; secundum vero est ut id quod appetit apprehendat. Imperfecta quippe sapientia est, quo tendas scire, et nescire iter per quod expediat ire. Quid enim prodest si quis famis tempore ubertatis regionem videat, et viam per quam ad illam pergat ignorat? Ecce patriam quisque quaerit, sed qui viam perdidit errando graditur, non proficiendo; quantoque plus ambulat, tanto magis ab eo quod quaerit elongatur. 6. Qui viam regiam, hoc est, Christum, deserit, etsi videat veritatem, a longe videt, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
ĩciderũt p̃uazicatores fccrq ẽ illis
mediator dyabolus admortẽ sicut
nobis xx̃s ad uitã multũ mũdi phi¬
losophi p̃dicant᷑ in dimẽsione tẽxo¬
⁊ cursuq siderũ ac discussione elem̃¬
toꝵ ⁊ tñ hoc nõ insi a deo habuerũt
uolando eñ suꝑbe ut aues aierẽ ⁊ e¬
mergẽtes in p̃fundũ ut piscet᷑ ma¬
re et ut pecora gradiẽtes terrã des¬
cripserũt uerũptiĩ tota mẽte cucto¬
rem eoꝵe intellige̾ noluerũt Qua¬
re nõ possũt cĩalia bruta interroga¬
re quia nescuĩt raciocinari Iõ nõ dis¬
similes gẽtiles hoiẽs aĩalib exnte¬
rũt qui talia nõ cõsiderãtet ⁊ ipã
amplius diligẽtes usq ad eoꝵe cultũ
gradit᷑ nõ est quomoͦ uemat Ad
dñ philosophi autẽ mũdi utiq deũ
cognonerũt Sed quia displicuit ill
hũilitas xpĩ ĩ inuio crãsierũt ⁊ non
ĩ uia Iõq euanescẽtes glam̃ dei in
mendaciũ mutquerũt ⁊ rectitudiẽ
zelinquẽtes in anfractus ĩciderũt

Expanded text:
 factus est illis mediator diabolus ad mortem, sicut nobis Christus ad vitam. Multa mundi philosophi praedicant in dimensione temporum, cursuque siderum, ac discursione elementorum; et tamen hoc nonnisi a Deo habuerunt. Volando enim superbe, ut aves aerem, et demergentes in profundum, ut pisces mare, et ut pecora gradientes terram descripserunt, verumtamen tota mente Auctorem eorum intelligere noluerunt. 3. Quare non possunt animalia bruta interrogare? Quia nesciunt ratiocinari. Ideo non dissimiles gentiles homines animalibus exstiterunt; qui talia non considerantes, et ipsa amplius diligentes usque ad eograditur, non est quomodo veniat ad Deum. Philosophi autem mundi utique Deum cognoverunt, sed quia displicuit illis humilitas Christi, in invio transierunt, et non in via. Ideoque evanescentes, gloriam Dei in mendacium mutaverunt, et rectitudinem viae relinquentes, in anfractus inciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicit nõ utiq nascẽdo sedinittãdo
sic et ĩ meliorẽ prem̃ filii dei nũcu¬
pãtur qui p̾cepta dei custodiũt
Uñ ⁊ nos nõ natura sed opcione cla¬
mamiꝰ deo dicentes Pater nr qui
es in celis s ron solum tm̃ natiuita¬
te sed eciã imitacõe filios posse alicuiꝰ

Expanded text:
dicit, non utique nascendo, sed imitando. Sic et in meliorem partem Filii Dei nuncupantur, qui praecepta Dei custodiunt. Unde et nos, non natura, sed adoptione clamamus Deo dicentes: Pater noster, qui es in coelis. 17. Non solum nativitate, sed etiam imitatione filios po
Abbreviated transcription (Latin):
debeamus ĩterx̃tari ⁊ spualite in¬
cellige Lria et seꝑtẽ deçẽ ẜcepta sũt sed
tua ad amorẽ dei ꝑtinẽt septẽ ad lioĩẽs
Illa tria que ad amorẽ dei ꝑtinẽt in una
tabula scripta fuerũt zełĩqua septẽ
in secũda in prima tabula triũ mã¬
datoꝵ hoc primũ ẽ Diliges dnm̃ñ dñi
tuũ In scdã honora prẽm tuũ ⁊ mr̃em

Expanded text:
aliter intelligere. 13. Tria et septem decem praecepta sunt; sed tria ad amorem Dei 166 pertinent, septem ad homines. Illa tria quae ad Deum pertinent in una tabula scripta fuerunt, reliqua septem in secunda. In prima tabula trium mandatorum hoc primum est: Diliges Dominum Deum tuum. In secunda: Honora patrem tuum et matrem
Abbreviated transcription (Latin):
cogitãtem ¶ Desensibus carins ¶Cã¬
On uirtute nõ sensu corpis u lxu
sed zacione m̃tis excellunꝰ aĩalibus
ceteris Pro rebus corpeis utendis sufficit
sensus carins nõ pr̃o spũalib capiẽdis il
pore ⁊ posicione loci et senciẽdi lõgnqͥ¬
tate sic auris adoratu longius em̃ au di¬
nius ꝙͣ odoramꝰ ⁊ sic ocłi aurib lõgius
em̃ uidemus ꝙͣ audimꝰ. mmꝰ aute̾ ⁊¬

Expanded text:
ensibus carnis. 1. Non virtute, non sensu corporis, sed ratione mentis excellimus animalibus caeteris. 2. Pro rebus corporeis utendis sufficit sensus carnis, non pro spiritualibus capiendis. Illpore, et positione loci, et sentiendi longinquitate, sic auris odoratu. Longius enim audimus quam odoramus; et sic oculi auribus: longius im videmus quam audimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ng futuraꝵ gesta p̾cerita p̾sentib
miscet rebus ut itꝰ ⁊ edantur illa fu¬
tura quẽ admod̾ ista cermĩtu ẽẽ cõ¬
cõpleta.AIore em̃ suo per p̃sentia de fu¬
curis loquit᷑ sicut in ꝑsona de ihrlin
de eccliã et sicut in psona effrayin de
hereticis Pro fctĩs duunis plerũq

Expanded text:
um futurarum gesta praesentibus miscet 163 rebus, ut ita credantur illa futura, quemadmodum ista cernuntur esse completa. More enim suo per praesentia de futuris loquitur, sicut in persona Jerusalem de Ecclesia, et sicut in persona Ephraim de haereticis. 9. Pro factis divinis ple
Abbreviated transcription (Latin):
ad yma collabim᷑ ⁊ecte ad uene agẽ¬
dcũ labore cõsurgimꝰ quod ita eẽt
sed delectio flagiciũ primoꝵ hom̃
nõ ꝑsuasisset quib ad bene uiuen¬
dum tantũ uelle sufficeret ⁊ sñ dif¬
sicultate statim actio obtemparet Di
uisio ⁊ pugna ut sit ĩ hoĩb aĩo pena
pctĩ est ex p̾mo hoĩe ĩ om̃s eius filios
propagata ut qui uoluiit cũ deo ẽe u¬
nitus esset ĩseixõ diuisus ⁊ qui ĩperã¬
ci dnõ noluit c̃e subiectus fieret sibi¬
met ipĩ rebellis atq cõtrarius Uñ nͨ
yĩ sibi poterit subiugari si p̾us deo nõ
fuerit subingatus sibiq seruiet nolẽs
uno scabili semꝑq manẽts diurinta¬
tis soliditate subtz axit. Nam dũ opus
quodlibet apetit quasi sibi ibi iã req̃¬
em mẽtis infigit Sed dũ ei nõ sufficit
mutata ĩtencione ad alias atq alias
actiones tnͣsit dũq ꝑ diersa requiẽ
solidã querit nec nuenit in labore
mise ⁊ uarietate uuuiit et uacuutꝰ
a requie manet Qͣuis ead mutabi¬

Expanded text:
 recte ad bene agendum cum labore consurgimus: quod non ita esset, si delectatio flagitium primorum hominum non persuasisset quibus ad bene vivendum tantum velle sufficeret, et sine difficultate statim actio obtemperaret. 9. Divisio et pugna, ut sit in hominis animo, poena peccati est, ex primo homine in omnes ejus filios propagata, ut qui noluit cum Deo esse unitus, esset in semetipso divisus, et qui imperanti Domino noluit esse subjectus, fieret sibimetipsi rebellis atque contrarius. Unde nec sibi poterit subjugari, si prius Deo non fuerit subjugatus, sibique serviet nolens, una stabili semperque manente divinitatis soliditate subtraxit! Nam dum opus quodlibet appetit, quasi ibi jam requiem mentis infigit. Sed dum ei non sufficit, mutata intentione, ad alias atque alias actiones transit; dumque per diversa requiem solidam quaerit, nec invenit, in labore miser et varietate vivit, et vacuus a requie manet. Quamvis eadem mutabi
Abbreviated transcription (Latin):
q cõgruerit tempori ĩcoginita quadã
discribuciõs cõcesserit sicut ĩ lege ĩxe¬
rat nuꝑcias ĩ euuãgelio uirgunta¬
tẽ cõmẽdat in lege ocłim pro oclõ
auferre in euuãgelio alterã pbere
ꝑcuciẽti maxillam Sed illa pro tẽ¬
pe sragili plõ ista u̾o ꝑfectio utraq
tñ pro tẽps sua queq cõue̾niẽ .ia
cõmodãs Et tñ pro ista mutacõs¬

Expanded text:
a quadam distributione concesserit: sicut in lege imperat nuptias , in Evangelio virginitatem commendat ; in lege oculum pro oculo auferre , in Evangelio alternam praebere percutienti maxillam . 2. Sed illa pro tempore fragili populo, ista vero perfecto, utrique tamen pro tempore sua quaeque convenientia commodans. Et t
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ qui latebat Est eñ̃ ĩ xpõ hamꝰ
diuinitas esca aut caro linea gene alo¬
gia que ex enuãgelio recitatuz Te¬
neus uo̾ hac̃ lineã deus paterẽ de
quo dicit apls̃ Caput xx̃ĩ deus Et
lucat lineã xpĩ genacioĩs ab ymis¬
ad sũma ꝯtexẽs inchoat a ioseph
⁊ ꝯsũmat in deũ dũ dicit qui fuit
heli ⁊ ꝑficiens line ã gemi̾s dicit
qui fuit dei Idcirco dñs ĩifernũ
desçendit ur hiis qui ab eo nõ pe¬
nalz detinebantu uiã aperiret
reu̾tendi ad celos scdm̃ cestimo¬
nũ ysaͬ ꝓphete dicentis Pro sui¬
sti ꝓfudum maris uiã ut trãsirẽt
liberati uiã quippe xps ĩprosũ¬
dũ maris posuit qñ ĩinfernũ des¬
cendes sctĩs iter ad celos ⁊ eu̾ten¬
di mõstrauit Sctĩ ex temꝑe resur¬
rectiois xxĩ statim ut de coꝑe ex¬
eũt mox ad celestẽ habitacionẽ
ascendut̃ qd auti quis prĩb non
dabat᷑ Mam añ aduentũ salua¬

Expanded text:
tus est, quae latebat. Est enim in Christo hamus tus est, quae latebat. Est enim in Christo hamus divinitas, esca autem caro, linea genealogia, quae ex Evangelio recitatur. Tenens vero hanc lineam Deus Pater est, de quo Apostolus: Caput Christi Deus. Et Lucas lineam ad summa contexens inchoat a Joseph, et consummat in Deum, dicens: Qui fuit Heli; et perficiens lineam generis, ait: Qui fuit Dei. 15. Idcirco Dominus in inferno descendit, ut his qui ab eo non poenaliter detinebantur viam aperiret revertendi ad coelos, secundum testimonium Isaiae dicentis: Posuisti profundum maris viam, ut transirent liberati. Viam quippe Christus in profundum maris posuit, quando, in infernum descendens, sanctis iter ad coelos revertendi monstravit. 16. Sancti ex tempore resurrectionis Christi, statim ut de corpore exeunt, mox ad coelestem habitationem ascendunt, quod antiquis Patribus non dabatur. Nam ante adventu
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ ur̃e liberaciõis nescierit dyabolꝰ
meret ignorauit uñ eñ ocridit Nam
si ille xxiii ⁊ mortẽ redime hũanum
genus saisset nõ eũ utiq pimisset Ꝙ¬
noui̾t dyabolus pro salute huãni gn̾is
xxm̃ uenisse enuãgelii cescimomio do¬
cetu quẽ ut uidit cognoscẽdo ꝑtimuit
catũ quod pena dignũ ẽ nõ admisit ita
penã ꝑct̃i nr̃ suscexit ut ꝓ indebitã pe¬
nã suã debitã ablueret culpã nrãm ut
ꝑ hoc amitteret dyabolus quos reos
tenebat dũ unũ interfecit qui nichil
pctĩ adimiserat Ideoq quos quasi uiste
tenuit amisit quia ĩuiste redep̾to¬
⁊ ẽ nrm occidit Illusus a dyabolus
morte diñ quasi auis Mamn ostensa
xp̃s sue carns mortalitate quã ĩteri¬
mẽdam ille apetebat abscondit di¬
uimtatẽ ut laq̃um quo eũ uelut a¬
uẽ ĩ prouidã prudẽti irretiret decipu¬
la Nã si ĩnoxius xps nõ occideretu
homo dyabolo addictus ꝑ puaricacõ
patebat qͣsi hamo diuinitatis eiꝰ cap¬

Expanded text:
dinem nostrae liberationis nescierit diabolusmeret ignoravit; unde et eum occidit. Nam si ille Christum per mortem redimere humanum genus scisset, non eum utique peremissetit diabolus pro salute humani generis Christum venisse, Evangelii testimonio docetur; quem ut vidit, cognoscendo pertimuit, catum, quod poena dignum est, non admisit; ita oenam peccati nostri suscepit, ut per indebitam poenam suam debitam aboleret culpam nostram, ut per hoc amitteret diabolus quos reos tenebat, dum unum interfecit, qui nihil peccati admiserat. Ideoque quos quasi juste tenuit amisit, quia injuste Redemptorem nostrum occidit. 13. Illusus est diabolus morte Domini, quasi avis. Nam ostensa Christus suae carnis mortalitate, quam interimendam ille appetebat, abscondit divinitatem, ut laqueum quo eum, velut avem improvidam, prudenti irretiret decipula. Nam si innox Christus non occideretur, homo diabolo addictus per praevaricpatebat, quasi homo divinitate ejus cap
Abbreviated transcription (Latin):
istl uenit xp̃s siait et ip̃e ait õ sum
missus insi ad oues que ꝑierũt donus
sent credituri prophã nõ tacuit dicens
Primus ad syon dicet adsum ⁊ ihrlm̃
enuã gelistã dabo ⁊ uidi et nõ erat ne¬
q extitit quisꝙͣ qui ĩniret cõsiliũ ⁊ int̾¬
rogatus ⁊ espõ deret uerbũ sed quia ad
gentes transunt sequit᷑ Ecce seruus
mens suscipiã eũ electus meus cõplacu¬
it sibi in illo aĩa mea dedi spm̃ meũ su

Expanded text:
Israel venit Christus, sicut et ait: Non sum Israel venit Christus, sicut et ait: Non sum missus nisi ad oves sent credituri, propheta non tacuit dicens: Primus ad Sion dicet: Adsum, et Jerusalem evangelistam dabo. Et vidi, et non erat, neque exstitit quisquam qui iniret consilium, et interrogatus responderet verbum. Sed quia ad gentes transivit sequitur: Ecce servus meus, suscipiam eum, electus meus, complacuit sibi in illo anima mea; d
Abbreviated transcription (Latin):
uñ nobis cõsuluit inde despectionẽ tulit
quia ĩfirmitatẽ quã pro nobis suscepit
hõ suꝑbus despexit Obhoc ĩfirma et
stulta mũdi elegit ut forciora ⁊ sapiẽcio¬
ra ꝑ que nõ cognoscebat᷑ cõfunderet si
cũt cibũ fortẽ ĩualidus infans cape̾ nõ
potest nisi a matrs pruis editus ĩ lactis
succum uertatu ut quod ĩ cibo nõ po¬
tuit uti suggẽdo potet᷑ in lacte per
cõspiciendã uerbi eteriitatẽ sctm̃ est
ipm̃ uerbum caro ut enutriti ꝑ carnẽ
forcioresq effecti cibũ solidũ id ẽst uerbũ
dũꝰ cũ prẽ sempiternũ cõtẽplando ut ã¬
geli saciemir Prima dei dona ẽẽ qͥbus
nos nobis ⁊eos esse ostendit q̃ dũ iace¬
mus sub zeatiz culpe uistos nos ẽẽ crede¬
banius Uenit medicus patefecit Wluꝰ
ꝯposuit semetipm̃ ⁊ de sua morte nobis
medicinã aꝑtauit ut nõ esset ostensor
cantũ Wln̾is sed sanato primũ ad

Expanded text:
unde nobis consuluit, inde despectionem tulit, unde nobis consuluit, inde despectionem tulit, quia infirmitatem quam pro nobis suscepit, homo superbus despexit. Ob hoc infirma et stulta mundi elegit, ut fortiora et sapientiora per quae non cognoscebatur confunderet. 7. Sicut cibum fortem invalidus infans capere non potest, nisi a matre prius editus, in lactis succum vertatur, ut quod in cibo non potuit uti, sugendo potetur in lacte per conspiciendam Verbi aeternitalem, factum est ipsum Verbum caro, ut enutriti per carnem, fortioresque effecti, cibum solidum, id est, verbum Domini cum Patre sempiternum contemplando, ut angeli satiemur. 8. Prima Dei dona esse, quibus nos nobis reos esse ostendit. Qui dum jaceremus sub reatu culpae, justos nos esse credebamus. Venit medicus, patefecit vulnus, composuit semetipsum, et de sua morte 150 nobis medicinam aptavit, ut non esset ostensor tantum vulneris, sed et sanator. 9. Primum ad
Abbreviated transcription (Latin):
alte in humanitats alter ĩ deitate est¬
sed in utr aq natura ide Unus ẽ Mec
purus hõ cõceptus est nec purus homo
editus est nec postea meritum ut deus
esset accepit sed deus uerbũ manẽte ĩ¬
cõmitabili eẽncia q̃ illi cũ pr̃e et spiri¬
tu sctõ est coeterna assũpsit carnẽ ꝑ sa¬
lute huãna in qua et impassibilis pa¬
ti ⁊ ĩmortalis mori et eternus añ sclã
tempalis posset ostendi.lediator dei
expr̃e aliud ex uirgie nõ tñ aluid ex
prẽ alius ex uirgĩe sed ixẽ eternus ex
prẽ ip̃e temporalis ex matre ipe qui fe¬
cit ipẽ qui fcts ẽ ip̃ẽ deprẽ sins matre ix¬
se de matre snĩ prẽ ip̃e cõditoris tẽplum
ipẽ cõditor templi ipẽ aucto opis ip̃ẽ
auctoris opus manẽs unus de utroq et
ĩ utraq natura nec naturaꝵ cõpulaci¬
ons cõsusus nec naturaꝵ disanctiõe ge¬
minatus ꝯdeo deus ĩ hoĩe uenit quia ꝓ
se ixm̃ ab hoĩb cognosci nõ potuit Sed

Expanded text:
alter in humanitate, alter in deitate estsed in utraque natura 149 idem unus est. Nec purus homo conceptus est, nec purus homo editus est, nec postea meritum ut Deus esset, accepit; sed Deus Verbum, manente incommutabili essentia, quae illi cum Patre, et Spiritu sancto, est coaeterna, assumpsit carnem pro salute humana, in qua et impassibilis pati, immortalis mori, et aeternus ante saecula temporalis posset ostendi. 5. Mediator ex Patre, aliud ex Virgine; non tamen alius ex Patre, alius ex Virgine; sed ipse aeternus ex Patre, ipse temporalis ex matre; ipse qui fecit, ipse qui factus est; ipse de Patre sine matre, ipse de matre sine Patre; ipse conditoris templum, ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse opus Auctoris; manens unus de utroque, et in utraque natura, nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum distinctione geminatus. 6. Ideo Deus in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ps scts pro eo ꝙ cõsolato sit pacli¬
tus nũcupatuz Nam latine paracu¬
sis ꝯsolacio dr̃ Et zeuera dũ dona sa¬
⁊ amĩtoꝵ distribuit cõsolacionẽ aiẽ
p̾bet Credo equd ꝙ magnã leticiã
sencit qui aliquid reuelante spũ di
cit Donũ scĩ sp̃s ĩmẽbris eccliẽ sigil¬
latim diidit᷑ et ĩsinglis singlã
dona tribuũtu Cristus autẽ omẽm
plenitudiem grãꝵ habuit de quo
ita legit᷑ plenus grã ⁊ ueritate in
xxõ ergo omĩs plenitudo grãꝵ est
nã singlĩs electis singlã dona tribĩt¬

Expanded text:
sanctus, pro eo quod consolator sit, Paracletus nuncupatur. Nam latine paraclesis consolatio dicitur. Et re vera, dum dona sacramentorum distribuit, consolationem animae praebet. Credo equidem quod magnam laetitiam sentit, qui aliquid, revelante spie singillatim dividitur, et in singulis singula dona tribuuntur. Christus autem omnem plenitudinem gratiarum habuit, de quo ita legitur: Plenus gratia et veritate. In Christo ergo omnis plenitudo gratiarum est. Nam singulis electis singula dona trib
Abbreviated transcription (Latin):
tuz Sausa prautatis heretice doctri¬
na ẽ ꝓpagata ẽ eccłiã nã au̾tea sim¬
plici tm̃ side uigebat Hereticoꝵ igz
occasione ꝓpagati sũt doctores ĩfide ⁊
ꝑ acumĩa heresum eccłiẽ magistri re¬

Expanded text:
 Causa prauitatis haeretice, doctrina est propagata aecclesiae. Nam antea simplici tantum fide uigebat. Hereticorum igitur occasione propagati sunt doctores in fide, et per acumen heresum hodie magistri cre
Abbreviated transcription (Latin):
ymaginib uiuis aĩo tãtũ cernẽtes
intuem᷑ memoriaq mẽtis ibi cas
fiugẽte cenenꝰ Multa qͦ intelligim
sensũ que lingua explere nõ possu¬
mus Innoxias ẽẽ infantes ope nõ eẽ
ĩnoxios cogitacione quia motũ quem
gerũt mẽte nõ dũ possũt explere oꝑe
ac ꝑ hoc mn illis etas ẽ in bel allis nõ
obcẽperat illis fragilitas corpis nes
a deo oꝑe nocere possũt sicut cogitacõ¬
ne monẽtu Ex causa uocabulũ sorti¬
ta est cogitacio Cogendo em̃ aĩmum
zeminisci quod memorie cõmẽdatũ
ẽ dicit᷑ cogitacio R̾eꝵ omn chesaurus
memoria ẽ yxã ẽ em̃ custos rebus ĩ¬
uẽtis ipa coritatis de qͣ ad liquid̃ dif¬
ficile ⁊̃ aliquẽ disputare quia grãdis
go a sensibus corpis remota sue speci¬
ei similitudiẽm zeliuquit memoriã
similitudiẽm autẽ nõ ꝑ ymagines
sicut cet̾a sedsicut gaudiũ sñ ymagnnie
reminiscim᷑ Dũ obliuionẽ memora¬
mus nõ ꝑ seipam̃ ad ẽ Ꝙ si ꝑ seipam̃

Expanded text:
imo tantum cernentes intuemur, memoriaque mente sibi eas figente, tenemus. Multa quoque intelligimus sensu quae lingua explere non possumus. 6. Innoxios esse infantes opere, non esse innoxios cogitatione, quia motum quem gerunt mente nondum possunt explere opere, ac per hoc in illis aetas est imbecillis, non llis fragilitas corporis; nec adeo opere nocere possunt, sicut cogitatione moventur. 7. Ex causa vocabulum sortita est cogitatio. Cogendo enim animum reminisci quod memoriae commendatum est, dicitur cogitatio. Rerum omnium thesaurus memoria est. Ipsa est enim custos rebus inventis, ipsa cogitatis; de qua ad liquidum difficile est aliquem disputare, quia grandis go a sensibus corporis remota, suae speciei similitudinem relinquit in memoria; beatitudinem autem non per imagines sicut caetera, sed sicut gaudium sine imagine reminiscimur. Dum oblivionem memoramus, non per seipsam adest. Quod si per seipsam
Abbreviated transcription (Latin):
cione manuũ deꝰ sed dicẽdi mmixẽrio
opat̾ sicut scriptũ ẽ Dixit et facta
sunt mãdauit et creata sũt Or in
scripturis sacris una bis repetit᷑ sẽ¬
tencia aut cõfirmacioĩs causa ẽ aut
sicut bonũ et melus Lex diuina in
tribus distinguit᷑ partib ide᷑ ĩ hysto¬
ria. ĩ p̾ceptit ⁊ in pohetis Historia
ẽ in huis que gestasunt p̾cexta ĩ hñs
que uissa sũt prophecia in his que
futura p̃nũciata sut Lex diuina
triplici sençiẽda ẽ modo Primo ut
hyscorice scdõ ut tropologice cercio
ut mistice ĩcelligat᷑ Historice nam¬
q uix . litterã tropologice iuxta mo¬
ralẽ sentenciã imistice uxͣ spualem
intelligenciã Crgo sic hystorice o

Expanded text:
icendi imperio operatur, sicut scriptum est: Dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt. 10. Quod in Scripturis sacris una bis repetitur sententia, aut confirmationis causa est, aut sicut bonum et melius. 11. Lex divina in tribus distinguitur partibus: In historia, 164 in praeceptis, et in prophetia. Historia est in his quae gesta sunt, praecepta in his quae jussa sunt, prophetia in his quae futura praenuntiata sunt. 12. Lex divina triplici sentienda est modo. Primo, ut historice: 165 secundo ut tropologice, tertio ut mystice intelligatur. Historice namque juxta litteram, tropologice juxta moralem scientiam, mystice juxta spiritalem intelligentiam. Ergo sic
Abbreviated transcription (Latin):
dporcio ẽ tantoq gradu est ceteris
excellencior ꝙͣto ymagini diuins
uicimo Quãtũ ceteris creaturis
p̾scet homo dignitate uirtutis ex
ipã ⁊ euerãcia discit᷑ creacioĩs dũ ꝑ
omĩa dixit deus fiat ⁊ facta sũt
Lreare u̾o hoiem quad̃ eterni cõsi¬
lii deliberacione uoluit dicẽs ⁊facia¬
mꝰ hoiem̃ ad ymaginẽ ⁊ similitudi¬
nẽ nram Quia em̃ boni sumꝰ natu

Expanded text:
 tantoque gradu est caeteris excellentior, quanto imagini divinae vicinior. Quantum caeteris creaturis praestat homo dignitate virtutis, ex ipsa reverentia discitur creationis, dum per omnia dixit Deus: Fiat et facta sunt, creare vero hominem eum quadam aeterni consilii deliberatione voluerit, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. 2. Quia enim boni sumus natu
Abbreviated transcription (Latin):
dta corpis aĩa uita aĩe deꝰ est ⁊
Asicut corpus mortuũ ẽ sine aĩa it
aĩa mortuci ẽ sine deo Niã hoĩs nõ ẽ
homo sed corpus quod ex humo sitm̃
ẽ id tm̃ homo est inhabitãdo autẽ ĩ
corpe aiã exixã participacione car¬
ms homĩs nom̃ accepit sicut apls
ĩceriorẽ hoiem̃ dicit aiãm nõ carnẽ

Expanded text:
ita animae Deus est. Et sicut corpus mortuum est sine anima, ita anima mortua est sine Deo. 2. Anima hominis non est homo, sed corpus, quod ex humo factum est, id tantum homo est. Inhabitando autem in corpore anima, ex ipso participio carnis hominis nomen accepit, sicut Apostolus interiorem h
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰq lectoris intelligencia uaria¬
tuz ficut mãna q̃ pplõ ueteri pro
singlõze delectacione uariũ dabat
saporẽ Iuxͣ sensũ capacitatẽ singlis¬
dũ sit pro unuscuiꝰ q ĩtellectu diu̾i¬
sus in se tñ manet unus Adeo in libris
sc̃t quedã obscura que aꝑta repiun¬
tur ut intellectus lectorĩs ⁊ stũdium
augeat᷑ nam si cũcta uaterẽt stati
incellecta uilescerent Aursus si cuẽ¬
ta clausa existerẽt cõfestim diffidẽ¬
ciam gignerẽt Me ergo de obscuris
deperacio fiat ea que maifesta sũt
sciant ⁊ ne de intellectis fastidiũ exi¬
stat ea que clausa sunt desiderium
sunt quasi facta narrãtur sicut est
cĩedã sut in oꝑe iamꝰ sctã sut ĩ di¬
na ⁊ destinacione  obis ig̃z tempa¬

Expanded text:
cujusque lectoris intelligentia variatur, sicut manna quod populo veteri pro singulorum delectatione varium dabat saporem. Juxta sensus enim capacitatem, scilidum sit pro uniuscujusque intellectu diversus, in se tamen permanet unus. 6. Ideo in libris sanctis quaedam obscura, quaedam aperta reperiuntur, ut intellectus lectoris et studium augeatur. Nam si cuncta paterent, statim intellecta vilescerent. Rursus si cuncta clausa existerent, confestim diffidentiam gignerent. Ne ergo de obscuris desperatio fiat, ea quae manifesta sunt satiant; et ne de intellectis fastidium existat, ea quae clausa sunt desiderium  futura sunt quasi facta narrantur, sicut est cienda sunt in opere jam facta sunt in divina praedestina
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ meruerũt eterne ꝑseuerãcis
⁊ btĩtu dĩs quã antea ininus accepe¬
rant uñ oportet agnosci ꝙ maloꝵ
ũquitas sctõꝵe seruiat utilitati Quia
uñ mali corruũt inde boni proficiunt
Bonoꝵ autẽ angeloꝵ numerꝰ qui
post ⁊ unã angeloꝵ maloꝵ ẽ dimi¬
nutꝰ ex numero elct̃õꝵ hom̃i suple¬
Inter angelos em distãcia rotesta

Expanded text:
tatem meruerunt aeternae perseverantiae et beatitudinis, quam antea minus acceperant. Unde oportet agnosci quod malorum iniquitas sanctorum serviat utilitati, quia unde mali corruunt, inde boni proficiunt. Bonorum angelorum numerus, qui post ruinam angelorum malorum est diminutus, ex numero electorum hominum suppleInter angelos distantia potesta
Abbreviated transcription (Latin):
re pocuisset Prigmalitez adamn et
eua sinil creati sũt specialiter uero
postea mulier de latere uiri formata
ẽ parite ergo cõditisũt utriq racio¬
nis ordĩẽ nõ pariter temporis uinita¬
te Uir em̃ ad ymagiẽm dei fcts ẽ mu¬
lier ad ymaginẽ uiri formata ẽ uñ
⁊ illi lege nature subiecta ẽ item uiz¬

Expanded text:
re potuisset. 4. Originaliter Adam et Eva simul creati sunt, specialiter vero postea mulier de latere viri formata est. Pariter ergo conditi sunt uterque, rationis ordine, non pariter temporis unitate. 5. Vir ad imaginem Dei factus est, mulier ad imaginem viri formata est; unde et illi lege naturae subjecta est.
Abbreviated transcription (Latin):
in fcripturis sctis quasi in mõtib
excelfis ⁊ uiri ꝑfecti hũt sublum̃a
ĩcelligencie quĩb gressus cõtempla¬
cioĩs quasi cerui erigant et sinipli¬
ces quasi parua aiãlia ĩueniut
modicos intellectus ad quos hu¬
miles ibi refugiãt Scriptura sa¬
⁊a ĩfiruns et seusu puulis scdm̃
hyscoriã humilis uidet̾ ĩ uerbis

Expanded text:
In scripturis sanctis, quasi in montibus excelsis, et viri perfecti habent sublimia intelligentiae, quibus gressus contemplationis quasi cervi erigant, et simplices quasi parva animalia inveniunt modicos intellectus, ad quos humiles ipsi refugiant. 4. Scriptura sacra infirmis et sensu parvulis, secundum historiam humilis videtur in verbi
Abbreviated transcription (Latin):
cuciois more se ixm̃ nobis insinuet
Dñ ⁊ mẽbroꝵe nostroꝵe qͣlitatẽ ha¬
be̾ describitꝰ ⁊ passionũ indigna di¬
ci de se uoluit quatenus adsus per
nr̃a nos traheret ⁊ dũ cõdescendit
nobis cõsur geremus ei¶ De ex re¬
Ultis modit deus ad significan¬
dũ se hoĩb de inferiorib rebus
species ad se trahit ut quia onñã¬
ãbulat pro eo ꝙ expectat scat sic
⁊ in ceteris hoꝵ sumlib ab hir̃ãnis
motib trahitu sulitudo ad dñ si¬
cut ẽ obliuiscẽs et memorãs Hic̃
est ꝙ ꝓhã dicit Iurauit dñs exer¬
citriũ ꝑ aiam suã nõ ꝙ deus aiam̃
habeãt sed hoc nostro nazrat affec¬
tu Et alibi sinili figura Et ueriis
⁊ scarabeus intelligit᷑ Rec miꝵ si
uilib significaciõib figuret᷑ qui us¬
q ad nr̃ãꝵ passionũ seu carius cõtu¬
melias descendisse cognoscituz. Lam
⁊ xx̃s agnus nõ pro natura sed̾pro
ĩnocencia ⁊ leo pro fortitudĩs nõ pro
natura et sezpens pro morte et sa¬

Expanded text:
cutionis more se ipsum nobis insinuet. Unde et membrorum nostrorum qualitatem habere describitur, et passionum indigna dici de se voluit, 123 quatenus ad sua, per nostra nos traheret, et dum condescendit nobis, consurgeremus eiltis modis Deus ad significandum se hominibus de inferioribus rebus species ad se trahit; quem ambulat; pro eo quod spectat, stat. Sic et in ceteris horum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut est obliviscens et memorans. Hinc eta dicit: Juravit Dominus exercituum per animam suam . Non quod Deus animam habeat, sed hoc nostro narrat affectu. Et alibi simili figura et vermis et scarabeus intelligitur . 6. Nec mirum si vilibus significationibus figuretur, qui usque ad nostrarum passionum seu carnis contumelias descendisse cognoscitur. Nam et Christus agnus, non pro natura, sed pro innocentia; et leo, pro fortitudine, non pro natura; et serpens, pro morte et sa
Abbreviated transcription (Latin):
et aꝑto cõsistit sed pulchrũ ẽ quod ꝑ¬
se ixm̃ ⁊̃ pulchrũ ut homo ex aĩa ⁊
mẽbris om̃ib cõstans. Aꝑtũ uoͣ est
ut uestim̃tũ ⁊ uictus ideoq hoĩem
dici pulchrũ adse quia nõ uestim̃to
⁊ uictui est homo necessarius sedisca
hoĩ Ndeo autẽ illa apta quia nõ sibi si¬
cut homo pulchra aut adse sed ad ali¬
ud id ẽ ad hoiẽm accomodata nõsi¬
bimet necessaria Hoc ⁊ de ceterit
elem̃toꝵ naturit dicendũ Cũcta¬

Expanded text:
uod se ipsum est pulchrum, ut homo ex anima et membris omnibus constans. Aptum vero est, ut vestimentum et victus. Ideoque hominem dici pulchrum ad se, quia non vestimento et victui est homo necessarius, sed ista homini; ideo autem illa apta, quia non sibi, sicut homo, pulchra, aut ad se, sed ad aliud, id est, ad hominem accommodata, non sibimet necessaria. Hoc et de caeteris elementorum naturis dicendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpham̃ Ego dñs formãs lucẽ ⁊ creans
tenebras sed quia angelica natura q̃
nõ ẽ p̃uaricata lux dicit᷑ illa autẽ q̃
p̃uaricata est tenebraꝵe noiẽ nũcupa¬
tu Uñ et in p̾ncipio lux a cenebris
diuidit᷑ sed quia ⁊ hos et illos deꝰ re¬
auit iõ dicit̾ fformãs lucẽ ⁊ creans
teuebras uerũptĩ bonos angelos nõ
tm̃ creans sed eciã formãs malos u̾o cre¬
ans tñs nõ formãs hoc et de hom̃ib boĩt
malisq accipiẽd̃ ẽ Post annumeratã
celi terreq ereaturã iõ noiantur ĩge¬
nesi spũs scts̃ ut quia suꝑferri eũ dici
oportebat añ illa noĩauentur quorũ
creator sp̃s sct̃s suꝑferri diceret᷑ quod
⁊ apls indicat dũm supuemẽtem ui¬
ã cacritatis demonstrãt Ideo suꝑferri
a quis sct̃s dicit᷑ sp̃s quia donũ est dei in
quo subsiscentes requiescimꝰ atq pro¬
cegendo nos suꝑfertuz nobis una queq
natura suo pondere iitit᷑ Ignis autem
tus angeli sunt quoꝵ propter unita¬

Expanded text:
am: Ego Dominus formans lucem, et creans tenebras ; sed quia angelica natura, quae non est praevaricata, lux dicitur; illa autem quae praevaricata est tenebrarum nomine nuncupatur. Unde et in principio lux a tenebris dividitur. Sed quia et hos et illos Deus creavit, inde dicitur: Formans lucem et creans tenebras. Veruntamen bonos angelos non tantum creans, sed etiam formans; malos vero tantum creans, non formans. Hoc et de hominibus bonis malisque accipiendum est. 10. Post annumeratam coeli terraeque creaturam, ideo nominatur in Genesi Spiritus sanctus, ut quia superferri eum dici oportebat, ante illa nominarentur quorum creator Spiritus sanctus superferri diceretur. Quod et Apostolus indicat , dum supereminentem viam charitatis demonstrat. 11. Ideo superferri aquis sanctus dicitur Spiritus, quia donum est Dei in quo subsistentes requiescimus, atque protegendo nos superfertur nobis. 12. Unaquaeque natura suo pondere nititur. Ignis autem tus angeli sunt, quorum propter unita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊espondẽd̃ ẽ Woluntas dei deꝰ ẽ quia nõ
ip̃e aliud est aliud uoluntas eius sed
hoc ẽ illi uelle qd̾ ipẽ est Et quod ipẽ
ẽ utiq eternũ et ĩcõmutabile ẽ hoc
ẽ ergo uolũtas eurs materies ex qͥ
formatus ẽ mũdus orignie nõ tempe
res a se factas p̾cessit ut sonus cantũ
p̾or eñ est sonus cantu quia suauitas
cantus por est id ẽ sonus materiã ex qua
celũ terraq formata ẽ iõ ĩfornis uoca¬
ta ẽ quia nõ dum ex ea formata erãt
que formari ⁊ estabãt Uerũ ipa mate¬
rici ex inchilo facta erat Aluid ẽ aliq̾s
fieri posse aluid fieri necesse ẽẽ sieri ne¬
cesse est qd̾ deus naturis inseruit fieri
autẽ posse ẽ qd̾ exͣ cursum iudicũ natu¬

Expanded text:
respondendum est: Voluntas Dei Deus est, quia non respondendum est: Voluntas Dei Deus est, quia non ipse aliud est, aliud voluntas 129 ejus, sed hoc est illi velle quod ipse est et quod ipse est, utique aeternum et incommutabile est. Haec est ergo voluntas ejus. 6. Materies ex qua formatus est mundus , origine, non tempore, res a se factas praecessit, ut sonus cantum. Prior enim est sonus cantu, quia suavitas cantus prior est, id est, sonus. Materies, ex qua coelum terraque formata est, ideo informis vocata est, quia nondum ex ea formata erant quae formari restabant; verum ipsa materia ex nihilo facta erat. Aliud est aliquid fieri posse, aliud fieri necesse esse. Fieri necesse est quod Deus naturis inseruit, fieri autem posse est quod extra cursum indictum natu
Abbreviated transcription (Latin):
Racio mũdi de uno cõsiderãda ẽ homĩe
Mam sicut per dimẽsiones ecatũ ad
finẽ homoꝵ uergit ita et mũduc pez
hoc ꝙ distenditur tempore deficit qr
uñ homo atq mũdus cretere uidetur
inde uterq miniutur grustra dicit᷑ per
tanta retro temiza deo uacanti nouã
pro mũdo faciendo ortã fuisse cogitaci¬
onẽ qñ in suo eterno maneret cõsilio
huuiꝰ mũdi cõstructio Rec tempus añ
pͥncipiũ sed eternitas fuit Tempus
uero a substitucione creaturs nõ cre¬
atura cepit a tẽpors Quid̃ auĩt R̾d
faciebat deus añ ꝙͣ celũ faceret Cu
noua uolũtas in deo ut mũdũ cõderet
orta ẽ sednona uolũtas in deo exor¬
ta nõ est Quia ⁊ si in re mũdus non
erat in eterna tñ racione ⁊ cõsilio sẽ¬
ꝑ erat Dicũt quid̃ quid subito uoliuit
deus facere mũdũ quẽ añ nõ fecit uo¬
lũtatẽ dei ĩmutazi arbitrãtes qui a¬
liqñ uoluit ꝯd̾ aliqñ nõ uoluit Quib

Expanded text:
2. Ratio mundi de uno consideranda est homine. 2. Ratio mundi de uno consideranda est homine. Nam sicut per dimensiones aetatum ad finem homo vergit, ita et mundus per hoc quod distenditur tempore, deficit, quia unde homo atque mundus crescere videtur, inde uterque minuitur. 3. Frustra dicitur per tanta retro tempora Deo vacanti novam pro mundo faciendo ortam fuisse cogitationem, quando in suo aeterno maneret consilio hujus mundi constructio; nec tempus ante principium, sed aeternitas. Tempus vero a substitutione creaturae, non creatura coepit a tempore. 4. Quidam aiunt: Quid faciebat Deus antequam coelos faceret? Cur nova voluntas in Deo ut mundum conderet orta est? Sed nova voluntas in Deo exorta non est, quia etsi in re mundus non erat, in aeterna tamen ratione et consilio semper erat. 5. Dicunt quidam: Quid subito voluit Deus facere mundum, quem ante non facit? Voluntatem Dei immutari arbitrantes, qui aliquando voluit quod aliquando non voluit. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ipõ cepit ⁊ eꝵ uniu̾saꝵ exordium
Nullũ spaciũ corꝑalite hñt tempa
quia añ abscedut pens ꝙͣ ueniãt
ĩdq ĩ ⁊ ebus nullus status ẽ tempoꝵ
quia celeri crectuze motu mutãtur
Dec cẽtum ãni unũ tempus ẽ nec
unus ãnus unũ tempus ẽ nec unus
mensis unũ tempus ẽ nec dies nec
hora quia dũ hec omĩa particulis ac¬
cedũt suis et decedũt quoͦ unũ dicẽ¬
dũ ẽ quod nõ simuil est Uerũ sit p̃teri¬
tũ futuze ne tempus sicut p̃sent q̃rẽ¬
aut ubi est sed aduerte ꝙ cũcta ⁊ su¬
tura et p̃terita ⁊ p̃sencia ĩ animo po
cus sũt requirẽda Dria ista p̃terita
p̃sencia ⁊ futura ĩ aio tm̃ ĩueniri pos¬
sũt p̾terita reminiscẽdo p̾sencia cõtu¬
endo futura expectando speramus
igit᷑ aduemẽcia intuenui p̃sencia re¬
colimꝰ transeñcia Hec nõ ita in deo sũt
mo autẽ exreꝵ uniu̾sitate cõpõĩtus
alter in breui quodmͦ crecitus ẽ mũdus

Expanded text:
universarum exordium. 2. Nullum spatium corporaliter habent tempora, quia ante abscedunt pene quam veniant. Ideoque in rebus nullus status est temporum, quia celeri creaturae motu mutantur. Nec centum anni unum tempus est; nec unus annus unum tempus est; nec unus mensis unum tempus est; nec dies, nec hora, quia, dum haec omnia particulis accedunt suis, et decedunt, quomodo unum dicendum est quod non simul est? 3. Utrum sit praeteritum, futurumve tempus, sicut praeset ubi est; sed adverte quod cuncta, et futura et praeterita et praesentia, in animo sunt potius requirenda. 4. Tria ista, praeterita, praesentia et futura in animo tantum inveniri constat, praeterita reminiscendo, praesentia contuendo, futura exspectando. Speramus igitur advenientia, intuemur praesentia, recolimus transeuntia. Haec non ita in Deo sunt,mo autem ex rerum universitate compositus, alter in brevi quodam modo creatus est mundus.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ uel doleze Horũ eñi motu¬
um apud deũ ꝑturbacio nulla ẽ ap̃d
apud quẽ trãquillitas sũma ẽ. Ron
ita est p̾cipitanda mẽtis sentẽci a
Ut credanius posse deo furotis uel
mutacioĩt accede̾ ꝑturbacionẽ sed
ixam equitatẽ ĩsticie qua ⁊eos
pirunt iracũdiã sacra lectio noĩa¬
uit qm̃ quod iudicãtis equũ ẽ fu¬
ror est ⁊ indignacio paciẽtis Ita
ergo incelligere opus ẽ ⁊ alias pas¬
sioues quas de affectione humana
ducit scriptura ad dñi ut et iuxse
ĩ cõmutabilis sit credendus et tñ
pro causaꝵe effectib ut faciliꝰ intel¬
ligat᷑ nr̃e locuciõis ⁊ mutabilitatꝭ
geners appellet Tam clem̃tez deꝰ¬

Expanded text:
dicitur, vel dolere. Horum enim motudicitur, vel dolere. Horum enim motuum apud Deum perturbatio nulla est, apud quem tranquillitas summa est. Non ita est praecipitanda mentis sententia, ut credamus posse Deo furoris vel mutationis accidere perturbationem; sed ipsam aequitatem justitiae, qua reos punit, iram sacra lectio nominavit, quoniam quod judicantis aequum est, furor est, et indignatio patientis. 2. Ita ergo intelligere opus est et alias passiones, quas de affectione humana ducit Scriptura ad Deum, ut et juxta se incommutabilis sit credendus, et tamen pro causarum effectibus, ut facilius intelligatur, nostrae locutionis et mutabilitatis genere appellet
Abbreviated transcription (Latin):
Oui de deo loquẽs scriptura
pleꝵq dicit Ecc deus nõ qua¬
si uisibilẽ ostendit sed ubiq esse
u̾sentẽ significat Pe id ꝙ dicit
Ecce dñs uel ꝙ magnitudiem̃ di¬
iumtatis eiꝰ nullus possit sensus
attinge eciã nec angelicus muis
usq ad parilitatẽ angelicã huma¬
na post resurrections̃ natura pro¬
ficiat et ad cõtemplandũ deũ in¬
defessa consurgat uidere tñ eius
fectio angelica ĩ totũ attingit sc̃ire
uperat omem sensũ ut sub audias
eciã angeloꝵ sola em̃ trintas sibi
integre nota ẽ ⁊ hũanitas a xxõ
suscepta que tercia ẽ ĩ trimtats
osona Antelligibilitez quod miro
modo dei eẽncia sciri potest dũ esse
credituz Opus uo̾ eius quod utiq
equari ei nõ potest et uidicia añl¬
lo penitus seiunt᷑ Dei secreta urdi¬
cia nõ posse sensu penetzazi uel
angelico uel humano ⁊ iõ quia oc

Expanded text:
Dum de Deo loquens Scriptura Dum de Deo loquens Scriptura plerumque dicit: Ecce Deus, non quasi visibilem ostendit, sed ubique esse praesentem significat. 120 Per id quod dicit: Ecce Dominus, vel quod magnitudinem divinitatis ejus nullus possit sensus attingere, etiam nec angelicus, quamvis usque ad parilitatem angelicam humana post resurrectionem natura proficiat, et ad contemplandum Deum indefessa consurgat, videre tamen ejus ipsa perfectio angelica in totum attingit scire, superat omnem sensum , ut subaudias, etiam angelorum. Sola enim Trinitas sibi integre nota est, et humanitas a Christo suscepta, quae tertia est in Trinitate persona: 2. Intelligibiliter quodam miro modo Dei essentia sciri potest, dum esse creditur. Opus vero ejus, quod utique aequari ei non potest, atque judicia a nullo penitus sciuntur. Dei secreta judicia non posse sensu penetrari, vel angelico, vel humano constat.
Abbreviated transcription (Latin):
it̾ior gubeznare om̃ia demõst¬
tuz Dt ne es que creata sunt sñ
deo essent deus intͬ gia ẽ Derum
ne ext᷑ dñi eeñt deus extior est
ut omia cõcludãt᷑ ab eo De cõsũma¬
possit qui de deo nichil digne huma¬
nus sermo dicit Dũ localis nõ sit deꝰ
localiter tĩ in suis ambulat sctĩs dũ
de loco in loco p̾dicatꝰ ab eis Nam
deus qui nec mouet̾ nec tempe in
seruis tñ suis et temꝑe ⁊ loco mous¬
tu ꝯuocĩes ab eisd̃ localite p̾dicatꝰ
Dũ de deo nec scdm̃ ꝙͣ titatẽ nec se¬
cdm̃̃ qͣlitatem nec scdm̃ sitã nec se
cũd̃ habitũ aut motũ aliqͥd digns di¬
catir In est tñ ei quod moͦ latitudo
caritatis qua nos et ab errore colligit
os cõtinet in ueritate Inest ei ⁊ lon¬
gitudo qua nos longanimiter malos¬
portat donec emẽdetos patrie fu¬
ture ⁊estituat An est ei et altitudo
⁊ quã omem̃ sensũ sue sciẽcie ĩmẽ¬
sitate exuperat Inẽ ei ⁊ profun¬
dum quo dãnandos inferius iusta

Expanded text:
interior, gubernare omnia demonstratur. Ac ne ea quae creata sunt sine Deo essent, Deus intra omnia est. Verum ne extra Deum essent, Deus exterior est, ut omnia concludantur ab eo. 4. Consummapossit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit. 5. Dum localis non sit Deus, localiter tamen in suis ambulat 119 sanctis, dum de loco in locum praedicatur ab eis. Nam Deus, qui nec loco movetur, nec tempore, in servis tamen suis et tempore et loco movetur, quoties ab eisdem localiter praedicatur. 6. Dum de Deo nec secundum quantitatem, nec seccundum habitum aut motum aliquid digne dicatur, inest tamen ei quodammodo latitudo charitatis, qua nos et ab errore colligit, et continet in veritate. Inest ei et longitudo, qua nos longanimiter portat, donec emendatos patriae futurae restituat. Inest ei et altitudo, per quam omnem sensum suae scientiae immensitate exsuperat. Inest ei et profundum, quo damnandos inferius justa
Abbreviated transcription (Latin):
licas cogitacionũ Que uarietas ma¬
le mocioĩs tũc m̃ti inhesit qñ ab et̾no¬
⁊ cõtemplacione p̾mꝰ homo recedẽs
in illo stare noluit a quo male receffit
Et uista dãnacione ĩ constans prerũ
raptus uarietatẽ defluxit multũ ex
sua natura splẽdorẽ possidet aĩa sed fu¬
scatu ꝯmixtione carius qua retinet
ĩclusa Ex eius em̃ parte uertit᷑ ad pec¬
candi infirmitatẽ ssalomone dicẽte Cor¬

Expanded text:
litas cogitationum. Quae varietas malitas cogitationum. Quae varietas malae motionis tunc menti adhaesit, quando ab aeternorum contemplatione primus homo recedens in illo stare noluit, a quo male recessit; et justa damnatione inconstans per rerum raptus varietatem defluxit. Multum quidem ex sua natura splendorem possidet anima, sed fuscatur commistione carnis, qua retinetur inclusa. Ex ejus enim parte vertitur ad peccandi infirmitatem, Salomone te
Abbreviated transcription (Latin):
d uo̾ sempiterna Tempalia sut qͥbus
ĩ est ortus et obitus Perpetua quibus
orcus nõ terminꝰ Sempiterna quibus
nec ortꝰ nec terminiꝰ iãm nõ ẽẽ par¬
tem diuine substãcie uel nature nec ẽẽ
eã prius ꝙͣ corꝑi misceatur sed cũc eã
⁊eari qñ ⁊ corpus creatur cui admisa
uidetu Philosop hoꝵ sentencie dicũt
eẽ aiãm priusꝙͣ nascatu in corpe Qd
uerũ ẽs nullis approbat᷑ indiciĩs. Nã
utrũ antea fuissemus nec ixĩ nouimꝰ
nec quis hoũ dicat habemꝰ Nõ est
ergo querẽd quod querẽdo magis ẽ
irridẽdũ Gentiles et heretici de aiã
disputare cõnãtuz sed quomoͦ deilla a¬
liquid recte sentire pñt qui auctorem
ad cuiꝰ ymaginẽ facta ẽ nõ nouerũt
Et idõ multa errore digna dixer̃t mu
tabilis ẽ aĩã nõ localit̾ sed temꝑalite
suis affectioĩb Corpus autẽ ⁊ loco et
tempe mutabile quia et tempe mu
tatur ⁊ loco uariat᷑ Quod ẽ ad corpus
mutacio locoꝵ hoc ẽ ad aiam mutabi¬

Expanded text:
o sempiterna. Temporalia sunt quibus inest ortus et obitus; perpetua quibus ortus, non terminus; sempiterna, quibus nec ortus, nec terminus. 4. Animam non esse partem divinae substantiae, vel naturae; nec esse eam priusquam corpori mcreari quando et corpus creatur, cui admisceri videtur. Philosophorum sententiae dicunt esse animam, priusquam nascatur in corpore. Quod verum esse nullis approbatur indiciis. Nam utrum antea fuissemus, nec ipsi novimus, nec quis hominum dicat habemus. Non est ergo quaerendum quod quaerendo magis est irridendum. 5. Gentiles et haeretici de anima disputare conantur, sed quomodo de illa aliquid recte sentire possunt, qui auctorem ad cujus imaginem facta est non noverunt? Et ideo multa errore digna dixerunt. 6. Mutabilis est anima, non localiter, sed temporaliter, suis affectionibus. Corpus autem, et loco, et tempore mtatur et loco variatur. Quod est ad corpus mutatio locorum, hoc est ad animam mutabi
Abbreviated transcription (Latin):
tu dn arce eñ̃ capitis ꝯstitutus ꝙ illi
corpalite nõ attingũt iste intellectu¬
aliter cõtuetuz Amplius excellit o¬
clõꝵ sensus ceteris sensib qñ quid̃ q̃
ad alios xtinẽt sensus inde dicamus
ueluti cũ dicimus uide quomoͦ sonat
uide quomo sapit sic et cet̾a Quẽ ad¬
mod̾ oclt̾ ita ⁊ aĩmus cet̾a uidet se¬
se nõ intuet᷑ Aliaꝵ eñ̃ reꝵ origines
species et magiitudiẽs ꝑspicit de se
autẽ tota ueri ignorãcia ĩficit᷑ ut
in hiis om̃ib nichil cercuis cõtẽple¬
tuz Homo qui muz aris syderũ alti

Expanded text:
 In arce enim capitis constitutus, quod illi corporaliter non attingunt, iste intellectualiter contuetur. Amplius excellit oculorum sensus caeteris sensibus, quandoquidem quae ad alios pertinent sensus inde dicamus, veluti cum dicimus: Vide quomodo sonat, vide quomodo sapit, etc. 4. Quemadmodum oculus, ita et animus caetera videt, sese non intuetur. Aliarum enim rerum origines, species, et magnitudines perspicit; de se autem tanta veri ignorantia inficitur, ut in his omnibus nihil incertius contempletur. 5. Homo, qui miraris
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ angelos reformata ẽ Discordia ig̃
isse ꝑ id maxĩe agnoscit᷑ ꝙ salutati
in ueti̾ testamĩto ab hoĩbus angeli
despicĩt sesalutari ab eis Quod ĩ
nouo cestamĩto a Iohẽ fctm̃ nõ solũ ⁊e¬
uerẽte angelus suscipit uerũ eciã ne
faciat interdicit Ob hoc homo ĩ uete¬
ri testam̃to despicitur nec resalutatu
ab angelo eo ꝙ homo adhuc nõdũ
trãsisset in deũ Suscipitu autẽ homo
a deo ⁊ reuerẽter salutat᷑ ab angelo
Uã ⁊ mariã angelus gabriel legit᷑
salutasse ⁊ Iohãm angelũ salutati
mĩcam pacẽ hoĩb fuisse ⁊ angelis
redditam ¶ De homine ¶ Ca .xiii.
Quia sub celo põ hoiẽm fitãst
homo autẽ prop se ipm̃ inde ⁊

Expanded text:
et angelos reformata est. 27. Discordia igitur et angelos reformata est. 27. Discordia igitur isse per id maxime agnoscitur, quod salutati in Veteri Testamento ab hominibus angeli, despiciunt se salutari ab eis. Quod in Novo Testamento a Joanne factum non solum reverenter angelus suscipit, verum etiam ne faciat interdicit. 28. Ob hoc homo in Veteri Testamento despicitur, nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deum. 29. Suscipitur autem homo a Deo, et reverenter salutatur ab angelo. 140 Nam et Mariam angelus Gabriel legitur salutasse, et Joanni angelum salutanti minicam pacem hominibus fuisse et angelis redditam. CAPUT XI. De homine. 1. mnia sub coelo propter hominem facta sunt, homo autem propter se ipsum; inde et