comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rentes. Ipse ÷ eñi quẽ sol ⁊ luna ⁊ stelle adorant. De qͦ sole dictũ
ẽ. Laudate eũ sol ⁊ luna. ⁊ õs stelle. Iysũ eñĩ excellentia scõꝵ ĩ sor
noĩe. ⁊ eccłie claritas sub imagine lune. ⁊ oĩum popłoꝵ. num̾o¬
sitas infigͣa stellarum adorat. Uñ et pat̾ suus incͤpauit eũ di¬
cens. Nũqͥd ego et mat̾ tua: i fr̃s tui adorabimꝰ te. Obiurgatio ista
cunt adorare contempnunt. Iacob mittit ioseph filium sium
ut de fr̃ibꝰ sollicitudinẽ gereret. ⁊ d̃s pat̾ misit unigenitum
genitũ filiũ suum ut genus humanũ pecc̾is languidũ uisi¬
taret. Mittitur ab illo utiq patre. de qͦ scriptum ẽ. Misit ds̃ fi¬
lium suũ in similitudine̾ carnis peccati: ut uid̾et si recte e̾ent

Expanded text:
um est: Laudate eum sol, et luna, et stellae omnes. Ipsum enim excellentia sanctorum in solis nomine, Ecclesiae claritas sub imagine lunae et omnium populorum: numerositas in figura stellarum adorat. Unde pater suus increpavit eum dicens: Nunquid ego et mater tua, et fratres tui adorabimus te? Objurgatio ista cunt, adorare contemnunt. 340 Jacob mittit Joseph filium suum, ut de fratribus sollicitudinem gereret. 5. Et Deus Pater misit suum unigenitum, ut genus humanum peccatis languidum visitaret. Mittitur ab illo utique Patre, de quo scriptum est: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut videret si recte esset
Abbreviated transcription (Latin):
ena necense e. deplacgones laboresꝙ patiat in hoe selo quoao
usq ueniat iłtd tẽpꝰ uͥ pꝰ tẽptationes suscipiat consolationes.
Porro qd uestes isrł ꝑ tot annus inHeremo nulla uetustate cor¬
rupta ẽ. ⁊ morticina pellis calciam̃toꝵ tã uiu sine labore dura¬
uit. potest figurare futurã incorruptibilitatẽ corꝑum uͥ ea qͤ
corruptibilia st̃. sine corruptiõe ꝑmanebunt.
or.i plantab̾ om̃e ligñ uixta altare dĩ neq facies nemꝰ.
Int̾dicitur qͥppe nemꝰ ꝯplantetur ĩ tẽplo. nemꝰ frondentes
arbores. et infructuose st̃ sola ad delectationẽ uisus planctata.
Tales sunt ⁊ gentiles qͥ rationẽ suã u̾boꝵ. uecore cõponunt ut ñ¬
conu̾tant auitiis. s delectent atq istiusmoch seductione ꝑsuadent
Nos aũ scd̃m preceptũ uĩ uixta altare nemꝰ ñ plantamꝰ si circa fi¬
dẽ uñicam nichil inu̾bis infruc tuosũ nichil audientie secłaris

Expanded text:
se est tentationes laboresque patiatur in hoc saeculo, quoad usque veniat illud tempus ubi post tentationes accipiat consolationes. 3. Porro quod vestis Israel per tot annos in eremo nulla vetustate corrupta est, et morticina pellis calceamentorum tandiu sine labe duravit, potest figurare futuram incorruptibilitatem corporum, ubi ea quae corruptibilia sunt sine corruptione ulla permanebunt.on plantabis omne lignum juxta altare Dei, ne plantes nemus in terra: dicitur quippe ne nemus plantetur in templo. Nemus frondentes arbores et infructuosae sunt, solummodo ad delectationem visus plantatae. Tales sunt et gentiles, qui rationem suam verboruconvertant a viis, sed delectent, atque istiusmodi seductione persuadeant. Nos autem secundum praeceptum Dei juxta altare nemus non plantamus, sed circa Dominicam fidem nihil infructuosis verbis, nihil audientiae saecularis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeuntibꝰ ÷ stulticia. credentibꝰ aũ: uirtꝰ dĩ. Nos aũ uͥtutẽ d̾i hoc eeͥ cre¬
damꝰ ne maledictionẽ cham subeamꝰ. Legit᷑ eñi qd̾ noe habuit treᷤᷤ
filios. sem. cham. ⁊ iaphet. Iste plantauit uineã.⁊ de uino ilhꝰ inebriatꝰ
3.⁊ obdoriniuit in tab̃naculo suo detectis pudendis. Uidens aũ cham
filiꝰ eiꝰ patrẽ ita detectũ: derisit. & uit. nuntiauitq fr̃ibꝰ suis. Duo

Expanded text:
 autem, virtus Dei . » Nos autem virtutem Dei hoc esse credamus, ne maledictionem subeamus. Legitur enim quod Noe habuit tres filios, Sem, Cham et Japhet. Iste plantavit vineam, et de vino illius inebriatus est, et obdormivit in tabernaculo detectis pudendis. Videns autem Cham filius ejus patrem sic detectum derisit, et illud nuntiavit fratribus suis. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortuũ. Duo fr̾s : sunt credentes de utroq popło. qͥ excusant infir-¬
mitatẽ xͥ. uindicauit dñs ñ solũ in patres. s etiam mn filios. mͦ facienᷤᷤ
troꝵ.⁊ de cruce x portanda. Hoc aũ mi st̾ium in hac festiuitate qͣdam
spetie rep̾sentamꝰ. Q eñi extͣ ciuitatẽ eximꝰ. cruce̾ mat̾ialem portamus.
Sic̃ gͦ figuram gerimꝰ: ita rem figure oꝑe cõpleamꝰ. S qͥdã ur̃m sunt
qͥ nimis in castris sius pigritant᷑. qr scilicet in carnalibꝰ delectantur.
Alii eñ st̃ sollicta circa duntiaᷤᷤ. Alii uacant libidini. alii gulositati. Alii
mani glie. & alii alis uiciis. S m agamꝰ de diuitibꝰ. diuites hiuiꝰ scłi
sunt qͥ suꝑbiunt. qͥ excollunt᷑. Putant se e̾e̾ beatos. S ut ait augustinus.

Expanded text:
et mortuum. Duo fratres sunt credentes de utroque populo, qui excusant infirmitatem Christi. Vindicavit Dominus, non solum in patres, sed etiam in filios, modo faciens autem mysterii in hac festivitate quamdam speciem repraesentamus. Etenim extra civitatem eximus, crucem materialem portamus. Sicut ergo figuram gerimus, ita rem opere compleamus. Sed quidam nostrum sunt qui nimis in castris pigritantur, quia scilicet carnalibus delectantur. Alii enim sunt solliciti circa divitias, alii vacant libidini, alii gulositati, alii nani gloriae, et alii aliis vitiis. Sed modo agamus de divitibus. Divites hujus saeculi sunt qui superbiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
muiseri alis ñ compatimini : Quare uos ipsos non plangitis: Q ua¬
ꝑ singulas noctes lectũ meũ lacͥmis. iistcu .m.ꝑ. Sacrificium emĩ dõ
spiritus. ⁊c̃. Noctẽ uocat pecc̃a . Tectum. conscientiam. in qua reqͥesait
s hõ si bona est.
Sequit᷑ ultima uirtꝰ. In foraminibꝰ petre uł in cai̾na maceriȩ idificat.

Expanded text:
uit Dominus, quare aliis non compatimini? Quare vos ipsos non plangitissingulas noctes lespicies . » Noctes vocat peccata; lectum, conscientiam, in qua requiescit homo, si bona est; Sequitur ultima
Abbreviated transcription (Latin):
porał qͥ corpꝰ pascat. et semen u̾bi dĩ qd̾ aĩam reficiat. Sumꝰ inperegͥnati¬
one. et io uiatico indigemꝰ. Hunc panẽ petimꝰ in dñica oratione dum di¬
cimꝰ. Panem nrm cotidianum da nob̾ hodie .i. inp̾senti uita. qu̾e dñs oĩbꝰ¬
non est qͥ u̾bum suum renuit. uñ añs. Qui ex deo÷: u̾ba uĩ audit.:
quȩ multum imitanda ÷. Nutrit em̃ alios pullos. Inħ uircꝰ miscdie¬

Expanded text:
poralis, qui corpus pascit, et verbum Dei, quod animam reficit. Sumus in peregrinatione, et ideo viatico indigemus. Hunc panem petimus in Dominica oratione, dum dicimus: « Panem nostrum quotidianum da nobis hodie; et dimitte nobnon est qui verbum suum renuit. « Qui ex Deo est, verba Dei audit; quae multum imitanda est. Nutrit enim alienos pullos. In hoc vi
Abbreviated transcription (Latin):
debet e̾e. S umbram eiꝰ uidemꝰ in aqua. qr similitudinẽ eiꝰ astutiarũ
discimꝰ in scͥptura. tũgiamꝰ gͦ ad sc̃ͥpturam. qͦtiens sentimꝰ temptati¬
onem eiꝰ callidam. Si ait nob̾. exerce adult̾ium: parata ÷ scͥptura q̃ do-¬
cet Non mechab̃is. Si dicat. Furtum exerce. scͥptura se obicit quę ꝓhi¬
bet ñ furtum facies. Cũ iubet irasci: scͥptura minat᷑ Qirascitur

Expanded text:
em astuciarum ejus discimus in Scriptura. Fugiamus ergo ad Scripturam, quoties sentimus tentationem ejus callidam. Si ait nobis: Exerce adulterium, parata est Scriptura, quae docet: « Non moechaberis . » Si dicat: Furtum exerce, Scriptura se objicit, quae prohibet: « Non furtum facies . » Cum irasci dicat, Scriptura minatur: « Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ceris. Debet hõ cogitare qr eiꝰdem dni sumꝰ. qͥ non est acceptor. ꝑsi¬
rum. Pauꝑ conseriuis.÷. ⁊ si ipse non ÷ causa quare ei benefacias: sit
oñs ꝓmittens et iubens materia quare ei manũ tuam extendas. fene-¬
ratur eñi dño qui pauꝑi tribuit. Quinta uirtꝰ ammirabił columbȩ ÷
qd uixta fluenta morat᷑. ut uidens umbram accipitris uenientis: eũ
deuitet. Qͥd melus ÷ incolumba seqͣndum: Habemꝰ eñi quendã hostẽ
sp̃ualem ꝑaerem uolantẽ. qͥ semꝑ cͥcuit querens quẽ deuoret. Nec oĩ

Expanded text:
o cogitare, quia ejusdem Domini, qui non est acceptor personarum, conservus est; Et si ipse non est causa quare ei benefacias, sit Dominus promittens et jubens quare ei manum extendas. « Feneratur enim Domino, qui pauperi tribuit . » Quinta virtus 510 admirabilis columbae, est quod juxta fluenta habitat, ut videns umbram venientis accipitris, illum devitet; quod melius in columba sequendum est. Habemus enim quemdam hostem spiritualem per aera volitantem, qui semper circuit quaerens quem devoret. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
figuralit̾ antiqͦ temꝑe: mͦ spũalit̾ impleamꝰ. Sequam᷑ uestigia beatȩ
urginis que se talem ex hibuit inmente: quał erat representatio figu¬
re Rogemꝰ beatissimã reginam q̃ mundi ÷ medicina. cęli porta. spes

Expanded text:
figuraliter antiquo tempore, modo spiritualiter impleamus. Sequamur vestigia beatae Mariae Virginis, quae se talem exhibuit in mente, qualis erat in praesentatione figurae. Rogemus beatissimam Reginam, quae mundi est medicina, et coeli porta, spe
Abbreviated transcription (Latin):
odorem disc̾nit. Uñ salomon ait in canticis. descͥbens eccłian
Nasus tuus sic̃ turris libani que respicit contͣ damascum. Na¬
sus ȩccłiȩ sunt doctores sc̃i. qui nouert̾ redolentẽ catholice
fidei doctrinam disc̾nere. ab heretice pͣuitatis fetore. Sĩc tur¬
ris libani sunt. Libanus mons ÷ et int̾pretatur candidatio. li
banus eccłiam significat quȩ mnu̾tutibꝰ candidata ÷. turris
respicit contͣ damascũ. Damascus int̾prȩtat᷑ potus sanguiis.
Sanguis uoluptates corporis designat. Damascus ꝗͥ mundum
signĩficat. qui sangnine .i. uoluptatibꝰ corꝑis delectatur. T urriᷤ
dicuntur respicere. Sed redeamꝰ ad ꝓpositum. Si aliqͥs paruo na
so .i. parua disc̾tione fuerit. scł ut ñ bene disc̾nat ĩminist̾io qͥd
qd̃q agatur siue bono siue malo: non ÷ dignus sac̾dotio. Puta¬
bit quedam bona ẽe. que sunt mala. si uera disc̾tione caruerit.

Expanded text:
odor discernitur, unde Salomon ait in Canticis describens Ecclesiam: odor discernitur, unde Salomon ait in Canticis describens Ecclesiam: Nasus tuus sicut turris Libani quae respicit contra Damascum . Nasus Ecclesiae sunt doctores sancti, qui noverunt redolentem catholicae fidei doctrinam discutere ab haereticae pravitatis fetore. Sicut turris Libani sunt. Libanus Ecclesiam significat, quia in virtutibus candidata est. Turris respicit contra Damascum. Damascus interpretatur potus sanguinis, sanguis voluptates corporis designat; Damascus igitur mundum designat, quia sanguine, id est voluptatibus corporis, delectatur. Turris vdicitur respicere. Sed redeamus ad propositum: Si aliquis parvo naso, id est, parva discretione fuerit, scilicet ut bene discernat in ministerio quid quodque agatur, sive bono, sive malo, non est dignus sacerdotio. Putabit quaedam bona esse, quae mala sunt, si vera discretione caruerit.
Abbreviated transcription (Latin):
buntur. ꝑ riulos aqͣrum exub̾ans scͥpturarũ scientia: in¬
telligtur di̾si riuuli. diu̾se sententie st̃. Natura colũbe ẽ.
uixta fluenta habitare. ⁊ ueniente accipitre: se mnundis mer¬
turarũ ꝯtͣ diaboli insidias debent recurrere. Seqͥtur. Si clau-¬
dus fuerit ñ offerat dõ hostias. Claudus unũ pedẽ ht̾ rectum.
⁊ alio claudicat. Huic claudo pastores illi cõparant᷑. qͥ partim
S ĩ parte male p̾dicant. ⁊ in fide male aliqͣ sentiendo claudi¬
eant. Hanc aũ claudicationẽ m̃tis. ia cob claudꝰ p̃figurauit:
ĩcorpore. qr popłs isrł ueniente xp̃o inmundũ claudicauit.
mente. Bene sentiebat de xp̃o cũ hoiẽm putaret. s male cum
um̃ non intelliger&. Qͥ aũ claudicant infide remouendi st̃ a sa¬
c̾dotio. ne alios qͦs regere debent. claudicare faciant in eodẽ ui¬
tio. Seqͥtur. Si paruo naso fuerit. ñ offerat uõ hostias. Hasus in
ouuna pagina: disc̾tionẽ significat. blasus en̾i bonu̾ ⁊ malum

Expanded text:
bitur. Per rivulos aquarum exuberans scientia Scripturarum intelligitur. Diversi rivuli, diversae sententiae sunt. Natura columbae est juxta fluenta habitare, ut veniente accipitre, se in unda merturarum contra diaboli insidias debent recurrere. Sequitur: Si claudus fuerit, non offeret Deo hostias. Claudus unum pedem habet rectum, et alio claudicat. Huic claudo pastores illi comparantur, qui partim , sed in parte male praedicant, et in fide aliqua male sentiendo claudicant. Hanc autem claudicationem mentis, Jacob in in corpore, quia populus Israel, veniente Christo, claudicavit mente; bene sentiebat de 462 Christo cum hominem putaret, sed male cum Deum non intelligeret. Qui autem claudicant in fide removendi sunt a sacerdotio, ne alios quos regere debent claudicare faciant in eodem vitio. Sequitur: Si parvo naso fuerit non offerat Deo hostias. Nasus in divina pagina discretionem significat, naso enim bonus et malus
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotẽ cunc̾ti faciunt dolũ. Sequitur. Si lippus fuerit. ñ offe¬
rat hostias deo. lippus ẽ cui qͥdẽ ingeniũ ao cognitionẽ u̾itatis
ne studere possent diune pagine. ⁊ bene intellig̾ent si uellent.
s intenti uoluptatibꝰ ingenium obseurant. ⁊ inuendo ĩ sordibus
lum̃ ingenii deturpant. Albuginẽ ht̃ in occło. qͥ cũ sapiens sit.
arrogantia sapientie. uł usticie nebulã ante occłm ĩgenii po¬
nit. ⁊̃ cñ putat uid̾e cecus est. ⁊ ĩsipiens. ascribendo sibi ñ deo
qd̃ nouit. Uel ille ht̃ macłam ĩ occulo qui intꝰ ÷ t̾rene sapien¬
tie ñ diuine. putat se sapientẽ eẽ. cũ sit insipiens. Uñ scͥptũ est.
Sapientia huiꝰ mundi stulticia ẽ. apud dm. Iugẽ scabiem ht̃ qͥ aliis
cͥminalibꝰ nec penitet inde fȩdatus ẽ. Om̃s istos fr̾s lem̃i ab offi

Expanded text:
sacerdotem cuncti faciunt dolum . Sequitur: Si lippus fuerit, non offeret hostias Deo. Lippus est qui quidem ingenium ad cognitionem veritatis ne studere possunt divinae paginae, et bene intelligerent si vellent, sed intenti voluptatibus ingenium obscurant, et vivendo in sordibus lumen ingenii deturpant. Albuginem habet in oculo, qui cum sapiens sit, arrogantia sapientiae vel justitiae nebulam ante oculum ingenii ponit, et cum putat videre caecus est et insipiens, ascribendo sibi non Deo quod novit; vel, iste habet maculam in oculo qui intentus terrenae sapientiae non divinae, putat se sapientem esse cum sit insipiens, unde scriptum est: Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Jugem scabiem habet, qui aliis criminalibus n
Abbreviated transcription (Latin):
solunũ ⁊ in cȩł. Due st̃ claues. Alt̾a claudendi. Alt̾a aperiendi.
penitentibꝰ aꝑ̃it alt̾a obstinatibꝰ aditũ tollit. S timendũ ÷ ne
Non ẽ officium ex merito nec meritũ exofficio. Multũ intrant
qͥ ñ hñt claues. ⁊ multi hñt claues qͥ n intrant. c h dolor oues
intrant ⁊ pastores eiciuntur. Dñs aũ cũ uendentes ⁊ ementes
eiecisset de tẽplo. accessert̃ adeũ cȩci ⁊ claudi. ⁊ sanauit eos. qi
in dignos. sac̾dotes de domo sua eiecit. cecos uͦ inscientia: ⁊c lau¬
dos inoꝑatione. ⁊ peccatores plerosq legis ignaros. acceden¬
tes ꝑ pen̾itentiã ĩ templo recepit. ⁊ sanauit. dũ popłm laicosq¬
simplices ĩet̾na aspiratione conu̾̃tit. ⁊ sapientes litteratos ex¬
st̃ ocłi eccłiȩ nͥ pastores : Ocłi st̃ qr ꝓuid̾e inferioribꝰ debent. Co¬
lumbis comꝑant᷑. qr simplices ⁊ ĩnocentes debent eͥe. Hii st̃ de

Expanded text:
soluta et in coelo . Duae sunt claves, altera claudendi, altera aperiendi; poenitentibus aperit, altera obstinatis aditum tollit. Sed timendum est ne non est officium ex merito, nec meritum ex officio. Multi intrant qui non habent claves, et multi habent claves qui non intrant. Proh dolor! oves inejecisset de templo, accesserunt ad eum caeci et claudi, et sanavit eos, quia indignos sacerdotes de domo sua ejecit, et caecos in scientia, et claudos in operatione, id est peccatores, plerosque legis ignaros accedentes per poenitentiam in templo recipit, dum populum laicsimplices interna inspiratione convertit, et sapientes liberatos exsunt oculi Ecclesiae, nisi pastores? Oculi sunt qui providere inferioribus debent, colum
Abbreviated transcription (Latin):
cadunt. qr ambo u̾itatis uiam ignorant. Huiꝰmodi pastoribus
oñs in ęuuangłio ait. Uos estis cȩci duces cȩcoꝵ. Sac̾dotes uͦ¬
uĩ debent eẽ prudentes inscͥpturis. unͣ grege̾ d̾ñi pascant.
et un̾ contͣ lupũ spͣualem se muniant. Inde salomon ĩ can¬

Expanded text:
cadunt, quia ambo viam veritatis ignorant. 461 Hujusmodi pastoribus cadunt, quia ambo viam veritatis ignorant. 461 Hujusmodi pastoribus Dominus in Evangelio ait: Vos estis caeci duces caecorum Ibid, ei debent esse prudentes in Scripturis, unde gregem Domini pascant, et unde contra lupum spiritualem se muniant. Inde Salomon in Can
Abbreviated transcription (Latin):
um eiꝰ. Si cęcus fuerit si claudꝰ fuerit. si paruo ł grandi. ⁊ torto
so. si fincto pede si manu. si fuerit gibbosus. si lippus.
buginẽ habens in occulo. si scabiem uigem. Omĩs sac̾dos qͥ ha¬
buerit maculam. non accedes offerre hostias dño. Hõ qͥ fuerit
leꝓsus. non uescet᷑ de his ꝗ̃ scĩficata st̃ dño. Fr̃s lẽm̃i ħ om̃a¬
dãpnatur. hic uiciositas mentis ꝑ corporis uitia significata ui¬
dicatur.Uideamꝰ ꝑ singula qͦs uitiositas mentis a sac̾dotio re¬
mou̾i p̾cipiente dño cogit. In pͥmis iubet qd̃ sacdos cecꝰ ñ offerat
hostias deo. Cȩcꝰ sac̾dos ẽ qui scͥpture scientiam n intelligit. & qͦ
gressus doctrine uł oꝑis extendat ꝑignorantiam nescit. De talibꝰ
Qu̾a digne isti a sac̾dotio remouent᷑ . qͥ popłm dĩ regere nesciunt.
nec qd̾ docere debeant cognoseunt. Ait eñi dñs. Si cecꝰ cecũ uu¬
eat. nonne ambo ĩ foueam cadunt: In p̃cipicium peccati ambo

Expanded text:
um ejus, si caecus fuerit, 460 si claudus, si parvo, vel grandi, et torto naso, si fracto pede, si manu, si fuerit gibbosus, si lippus, si albuginem habet in oculo, si scabiem jugem. Omnis sacerdos qui habuerit maculam non accedat offerre hostias Domino . Homo qui fuerit leprosus non vescetur de his quae sanctificata sunt Domino damnatur. Hic vitiositas mentis per vitia significata indicatur. Videamus per singula quomodo vitiositas mentis a sacerdotio removeri praecipiente Domino cogit. In primis jubet quod sacerdos caecus non offerat hostias Domino. Caecus sacerdos est qui Scripturae sententiam non intelligit, et quo gressus doctrinae vel operis extenuit per ignorantiam nescit. De talibus Quam digne isti a sacerdotio removentur qui populum Dei regere nesciunt, nec quid docere debeant cognoscunt; ait enim Dominus: Si caecus caecum ducat, nonne ambo in foveam cadunt? In praecipitium peccata amborum
Abbreviated transcription (Latin):
impiꝰ in iniqͥtate sua morietur. sanguinẽ aũ eiꝰ de manu tua re¬
quiram .i. aĩam eiꝰ. Si aũ cu annuntiau̾is impio. ⁊ ille ñ fuerit
conu̾sus ab impietate sua: ipse quidẽ in iniqͥtate sua morietur. di
aũ aĩam tuã lib̾asti. Ioem significat manus qd̾ pes. manus eñi oꝑ
ari: pes ambulare designat. Ambulare uͦ ⁊ oꝑari ĩ duuna pagina
idem est. Sequitur. Si gibbosus erit: hostias deo ñ offerat. s ibbo
sus sac̾dos ẽ : qu̾e t̾rene cupiditatis pondꝰ depͥmit. ⁊ tardꝰ ad suꝑna
incendit. Dũ eñi ad infima inhiat. incurius grauitatẽ sollieitudi¬
nis qͣsi pondꝰ sustinet. Quod uere diues ⁊ inhians t̾renis gibbosus
est: hoc designat oñs ĩ euuangłio dũ camelo qͥ gibbosus ⁊ duntẽ
auarum comꝑauit. dicens. Sic̃ camelus ñ potest transire ꝑfo-

Expanded text:
impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua reimpius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram, id est, animam ejus. Si autem annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab impietate sua, ipse quidem in iniquitate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti . Idem significat manus qari, pes ambulare designat. Ambulare enim et operari in divina pagina idem est. Sequitur: Si gibbosus esus sacerdos est quem terrenae cupiditatis pondus deprimit, et tardius ad superna intendit; dum enim ad infima inhiat, incurvus gravitatem sollicitudinis quasi pondus sustinet. Quod vere dives inhians terrenis gibbosus est, hoc designavit Dominus in Evangelio, dum camelo qui gibbosus est divitem avarum comparavit, dicens: Sicut camelus n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecuntur quibꝰ art apłs. Non plus saꝑe quam oportet saꝑe. s
saꝑe ad sobrietatẽ. Dum eñi aliqͥs ultra modũ archana diuina
insectatur. incidit ĩerrorem dũ non potest adipisci intellectu
Scł illud qd̾ sciri non pot̾it: spui sc̃o tradatur. Si fracto pede ł
manu fuerit: ñ offerat hostias dõ. Duobꝰ pedibꝰ dicitur fideł: ui¬
am dñi ambulare. dũ quod docet ore studet oꝑe complere. Ht̃ aũ
pedẽ fractum. qui uel p̾dicat tantũ. ⁊ oꝑe nõ implet. uł oꝑe ẽplet.
s aliis ñ p̃dicat. Uterq autẽ a sac̾dotio remouendus ÷ qͥ uel tacet
utatẽ auis. uel cuius uita dissentit a dictis. Qͥ bñ p̃dieant
doti aũ qͥ p̃dicare cessat. ita dñs ꝑerechielẽ minatur. fili homi
nis speculatorem dedi te domui isrł. Audies de meo ore u̾ba mea
⁊ annuntiabis eis exme. S dicente me ad impium morte morieriᷤᷤ.
non annunciaueris ei. ut au̾tatur a uia sua pessima ⁊ uiuat. ipse

Expanded text:
s: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem ; dum enim aliquis ultra modum arcana divina insectatur, incidit in errorem dum non potest adipisci intellectu tur , scilicet illud quod sciri non poterit Spiritui sancto tradatur. Si fracto pede vel manu fuerit, non offerat Deo hostias. Duobus pedibus dicitur fidelis viam Domini ambulare, dum quod docet ore, studet opere complere; habet autem pedem fractum qui vel praedicat tantum, et opere non complet; vel opere complet, sed aliis non praedicat. Uterque autem a sacerdotio removendus est, qui vel tacet veritatem aliis, vel cujus vita dissentit a dictis. Qui bene praedicdoti 464 autem qui praedicare cessat ita Dominus per Ezechielem minatur: Fili hominis, speculatorem dedi te domus al., domu Israel; audies de meo ore verba mea, et annuntiubis eis ex me: Si dicente me ad impium: Morte morieris, non annu
Abbreviated transcription (Latin):
et tradidit eos ds in passionẽ ignominie. Nam mascłi relicto natura¬
li usu femine exarsert̾ in desidiis suis. mascłi in mascłos tͥpitudi¬
in duabꝰ ciuitatibꝰ uindicauit. Ait eñi scͥptura. E rant hoĩes sodo¬
eccm̃ dñs non finit ĩpunitũ. ⁊ tam̃ diu differens pęnam te¬
dem ait. Clamor. sodomoꝵ. ⁊ gomorreor multiplicatꝰ ÷.⁊ pecc̾m eo¬
Et tunc pluit ignẽ et sulpnur de cȩlo. ⁊ c̃obuste et submerse sunt
ciuitates. Merito ꝑ sulphureũ ignẽ destructe st̾ qr in fetore ab¬
hominabił luxurie ardebant. Similit̾ om̃s sodomite seqͣces
in multa patientia. in scientia.⁊ suauitate. Ut studentes simus
Sicꝰ odium dissipat eccłiam. ita uincłm dilectionis edificat eam.
Odium generat detͣcͣtionẽ. inuidiam. que st̃ pestilentia ⁊ ꝑnities
eccłiȩ. ꝑ oddium amittitur utilitas.⁊ iocunditas illa de qͣ ait dd̾.

Expanded text:
t tradidit eos in passiones ignominiae. Nam masculi, relicto naturali usu feminae, exarserunt in desideriis suis, masculi in masculos turpitudiin duabus civitatibus vindicavit. Ait enim Scriptura: « Erant homines Sodom Deus non dimittit impunitum, et tamen diu differens poenam, tandem ait: « Clamor Sodo morum et Gomorrhaeorum multiplicatus est, et peccatum eoplicatur. Et tunc pluit ignis et sulphur de coelo, et combustae et subversae sunt civitates. Merito per sulphureum ignem destructae sunt, quia ferventi luxuria ardebant. Similiter omnes Sodomitae sequaces in scientia et suavitate, ut studentes simus in Sicut odium dissipat Ecclesiam, ita vinculum dilectionis aedificat eam. Odium generat detractionem et invidiam, quae sunt pestilentia et pernicies Ecclesiae. Per odium amittitur utilitas et jucunditas illa, de qua ait Dav
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re. & tam̃ necesse ⁊ ut rectores a subditis timeantur. qmͣ ab eis dm̃ mi¬
name timeri dep̾hendunt. ut humana saltim formidine peccare me¬
uant qͥ diuina uidicia ñ formidant. In eo eni qd̾ metũ sibi a
uiuentibꝰ exigunt: qͣsi ñ hominibꝰ s anumalibꝰ dominant᷑. Cũ gͦ bonꝰ
erit. sis ei ȩqͣł. cũ peccau̾it. uelis dominari. Petrꝰ namq pͥnceps ȩccle¬
siȩ a cornelio bene agente ĩmoderatius uenerari recusauit. seq illi
similẽ recognouit. dicens. Surge ne feceris. ⁊ ego ipse hõ sum. S cũ ipse

Expanded text:
t tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam ta exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur. Cum ergo bonus erit, sis ei aequalis; cum peccaverit, velis dominari. Petrus namque princeps Ecclesiae, a Cornelio bene agente immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: « Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . » Se
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ ⁊ pedes. ⁊ ꝓicite eum in tenebͣs exteriores. uͥ erit fletus ⁊ stridor
dentium. Ecce quale sententiam in die uidicii excipiet qͥ sine remedio
penitentiȩ ad festiuitatem dñi uitioꝵ sordibꝰ inqͥnatꝰ accesserit. In na-¬
tali em̃i dñ quasi in nuptiis spiritalibꝰ sponsȩ suȩ xcliȩ xp̃c coiunc
tus ẽ. Tunc eñi u̾itas de t̾ra orta ẽ tc iusticia de celo ꝓspexit. T̃ unc
ꝓcessit sponsꝰ de thalamo suo. Hoc est u̾bum dĩ patͥs de utero uugi.¬
nali dcessit eñi cũ sponsa sua ȩccłia .i. humanã carnẽ fuscerit. As
ꝙͣtum possumꝰ cum dei adiutorio corda simus et corꝑa nr̃a p̃parare.
ut celestis ile inuitator nil nob sordidum. nil fȩdum. nil obscurum.
ini oculis suis dep̾hendat indignum. Hȩc gͦ fr̃s kẽm̃i ñ tnsitone s¬

Expanded text:
 pedibus projicite eum in tenebras exteriores; ibi erit filetus, et stridor dentium . » Ecce sententiam qualem in die judicii suscipiet qui, sine remedio poenitentiae, ad festivitatem Domini vitiorum sordibus iniquinatus accesserit. In Natale enim Domini, quasi in nuptiis spiritualibus, sponsae suae, id est Ectus est. Tunc veritas de terra orta est, tunc justitia de coelo prospexit ; tunc processit sponsus de thalamo suo , hoc est, Verbum Dei de utero virginali. Processit enim cum sponsa sua Ecclesia, id est, humanam carnem suscepit. Ad quantum possumus cum Dei adjutorio, corda simul et corpora nostra: ut coelestis ille invitator nihil in nobis sordidum, nihil foetidum, nihil obscurum, nihil oculis suis deprehendat indignum. Haec ergo, fratres dilectis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scĩ qͥ ꝑcolũbã significat᷑ uendunt: pͥus cathedras eoꝵ. sub
uertit. & pꝰea a templo eiecit. Qͥa eos pꝰ a cathedra honoris sui
reponendos p̃cipit. & postea anum̾o catholicor. seꝑandos. Nec so¬

Expanded text:
per columbas significantur, vendunt? Prius cathedras eorum evertit, et postea de templo ejecit; quia prius eos a cathedra honoris sui deponendos praecipit, et postea a numero Catholicorum separandos: nec so
Abbreviated transcription (Latin):
timet tienentẽ. nõ me contempnit s malũ suũ. Audi gͦ. Cerc̃ sum¬
qr hõ baptitatus. s uitam ñ audeo dic̾e sine peccato. Quis ÷ enĩ sine
pecc̃o: S si uitam sine cͥmine duxerit: et alia peccata habuerit:
quȩ cotidie dimittunt᷑ in oratione dñica. dicente. dimitte nob̾ debi
ta .n.s. ⁊ .n. d. d.n. Qui hodie finierit. uitã ñ finit. s tͣnsit de uita
in uitam. de laboriosa ad quietam. de misera adbeatã. siue iste¬
rat uoluntate sua. aobaptisinũ. siue in ꝑiculo constitutꝰ i¬
ticetur. ⁊ exeat de hac uita ad dñm uadit. ad reqͥem tendit. Bap¬
tizatus aũ desertor ⁊ iuolator tanti sacͣmenti. si agat penitenti
clamauit dicens. Seccaui. Mox audiuit dñs. ⁊ abstulit pece̾m. T̃ an¬
am uiuere debuit. post reconciliationẽ qñcumq oefunctus su¬
erit. ad dñm uadit. ad requiem tendit. regno uẽi ñ pͥuabitur.

Expanded text:
timet, timentem me contemnit, sed malo sutimet, timentem me contemnit, sed malo su homo baptizatus, si vitam, non audeo dicere absque peccato, quis enim sine peccato? sed vitam sine crimine duxerit, et alia peccata habuerit, quae quotidie ei dimittuntur in oratione dicenti: « Dimitte nobis debitoribus nostris ; quando diem finierit, vitam non finit, sed transit de vita in vitam, de laboriosa ad quietam, de misera ad beatam: sive iste voluntate sua currat ad Baptismum, sive in periculo constitutus baptizetur, et exeat de hac vita, ad Dominum vadit, ad requiem vadit. Baptizatus autem desertor et violator tanti Sacramenti, si agat poenitentiaclamavit, dicens, Peccavi; et mox audivit, Dominus abstulit peccatum tuum : Tanante poenitentiam vivere debuit, post reconciliationem quandocumque defunctus fuerit, ad Deum vadit, ad requiem vadit, regno Dei non privabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
eriitentes. penitentes.
si tam̃ estis penitentes.⁊ ñ estis irridentes: muta¬
te uitam. reconciliamini. ⁊ uos enĩ cũ cathenꝰa. qͣuͣe¬
ligau̾is ĩ t̾ra erunt ligata in cęlo. Audis ligaturam.
et deo ñ times fac̾e̾ imposturam : Penitentiã agis.
ggenua figis. ⁊ rides: et subsannas pęnitentiã dĩ. Si penitenses:
penitet te. Si nꝰ penitet : penitens non es. Si gͦ penitet te cur
facis qd̃ male fecisti: Si fecisse penitet: noli fac̾e. Si aohue fa
ces hinc erunt. S ñ hoc ẽ causa penitentie. Qͥ nondũ accepit
þaptismũ : nondũ uiolauit sacͣmentũ. Q aũ uiolauit sacͣmentũ.
male ⁊ ꝑdite uiuendo: ⁊ iõ remotꝰ ÷ ab altari. ne iudiciũ sibi
manducet ⁊ bibat : uitã mutet. corrigat se. ⁊ reconciliet᷑ uñ ui¬
uit. dũ sanꝰ ẽ. Expectat ipse tunc reconciliari. qn̾ incipit mori:
Exꝑti sumꝰ multos expirasse expectantes reconeiliari. Deinde
etiam dico in conspectu dĩ timore ur̃o timorẽ meu̾. Qͥ autẽ ñ

Expanded text:
enitentes, poenitentes si tamen estis poenitentes, et non estis irridentes, mutate vitam, reconciliamini Deo. Et vos enim cum catena ligaveritis in terra, erunt ligata et in coelo . Audis ligaturam, et Deo putas facere imposturam? Poenitentiam agis, genu figis, et rides, et subsannas patientiam Dei? Si poenitens es, poeniteat te: si non poenitet, poenitens non es. Si ergo poenitet, cur facis quod male fecisti? Si fecisse poenitet, noli facere. Si adhuc faces hinc erunt. Sed non ipsa est causa poenitentiae. Qui nondum accepit Baptismum, nondum violavit Sacramentum: qui autem violavit Sacramentum male et perdite vivendo, et ideo remotus est ab altari, ne judicium sibi manducet et bibat; mutet vitam, corrigat se, et reconcilietur, cum vivit, dum sanus est. Exspectat etiam ipse tunc reconciliari, quando incipit mori? Experti sumus multos exspirasse, exspectantes reconciliari. Deinde etiam dico in conspectu Dei, timori vestro, timorem meum. Qui autem non
Abbreviated transcription (Latin):
adhoram: securꝰ hinc exit. Agens penitentiam: ⁊ reconciliatus
cũ sanus ÷ : ⁊ pꝰea bñ uiuens securus exit. Ego ñ sum securus..¬
dare possum. securitatẽ dare ñ possum. Qd̃ dico attendite debeo
illud plenius exponere. ne aliqͥs male utelligat. Nũqͥd uico dãp¬
nabitur: Nõ dico. S ñ dico etiã lib̾abit᷑ & quid dicis mͥ: uescio.
non p̃sumo. ñ ꝓmitto. nescio. Uis te de dubio lib̾ari: Uis quod
mẽtum ÷ euadere: Age penitentiam dũ sanꝰ es. Si eñi agis pȩ
nitentiam ueram uũ sanus es: et inuen̾it te nouissimus dies
curre ut reconciliaris. Si sic agis: securꝰ es. Quare securꝰ es: qi
agere ipsam penitentiam qͣn iam peccare nõ potes. peccata te dii-¬
serunt nõ tu illa. S unde scis inqͥs: si forte ds̃ uimittat mͥ: Uerũ
dicis. ũ scio. illud scio: hoc nescio. Nã ĩo do tͥ penitentiam qr nescio.
nam si scirem tͥ nichil ꝓdesse. ñ tͥ darem. Item si scirem tͥ ñ ꝓdesse. ñ

Expanded text:
ad horam, securus hinc exit. Agens poenitentiam, et reconciliatus cum sanus est, et postea bene vivens, securus hinc exit. urus, poenitentiam dare possum, securitatem dare non possum. . Quod dico attendite: debeo illud planius exponere, ne me aliquis male intelligat. Numquid dico, Damnabitur? Non dico. Sed nec dico etiam, Lari, vis quod incertum est evadere, poenitentiam age dum sanus es; si enim agis veram poenitentiam dum sanus es, et invenerit te novissimus dies, curritur ut reconcilieris, si sic agis, securus es: quare securus es? viam ipsam, quando jam peccare non potes; peccata te dimiserunt, non tu illa. Sed unde scis, inquis, ne forte Deus dimittat mihi? Verum dicis. Unde, nescio. Illud scio, hoc nescio. Nam ideo tibi do poenitentiam, quia nescio. Nam si scirem tibi nihil prodesse, non tibi darem. Item si scirem tibi prodesse, non
Abbreviated transcription (Latin):
ses ut dictum ⁊ posuit labrũ ȩneum. scilicet quoddam uas de erẽ
factũ. in tabnacło dñi in qͦ lauabat se aaron qͥ erat sũmꝰ sac̾dos. & si¬
lii eiꝰ qͥ erant sac̾dotes inferioris gradꝰ. Qd̾ fecit de ereis specuł mu¬
uerum. q̃ excubabant ĩ hostium tab̾nacłi. Nõ en̾i intͣbant mulie¬
res intab̾nacłm. s stabant ante hostium tab̾naculi. Aaron ille sũn
dendo & legendo ⁊ oꝑe cõplendo inmundiciã cordis ꝑcõpunctioẽm

Expanded text:
690 ut dictum est, posuit labrum, secundum quosdam de aere factum, in tabernaculum Domini, in quo lavabat se Aaron, qui erat summus sacerdos, et filii ejus, qui erant inferioris gradus, quod fecit de speculis mulierum, quae excubabant in ostio tabernaculi. Non enim intrabant mulieres in tabernaculum, sed stabant ante ostium tabernaculi. Aaron ille summudendo et legendo, et opere complendo, in munditiam cordis per compunctionem
Abbreviated transcription (Latin):
d̃icit᷑ ꝑ apł̃m. fĩtioli nouissica hora ÷. Scd̃m qd̃ ueritas p̾dixit. sestilentia ⁊
gladius ꝑ mundũ seuit. gentes insurgunt gentibꝰ. Concutit᷑ orb cũ habitato¬
tant elationis qͥ posta fuerant ut uucatum p̾b̾ent humilitatis. Sic est¬
uitio ꝑsemetipsum spetialit̾ adũ̾satur. Hinc eñi scͥptum ÷. Dñs suꝑbis re-¬
sistit. humilibꝰ aũt dat grãm. Hinc rursus dicit᷑. Qui exattat eor:

Expanded text:
Filioli, novissima hora est , secundum quod Veritas dicit: Pestilentia et gladius per mundum saevit, gentes insurgunt gentibus, terrae concutitur orbis cum habitatotant elationis, qui positi fuerant, ut ducatum praeberent humilitatis. » vitio per semetipsum specialiter adversatur. Hinc enim scriptum est: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Hinc rursus dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
lm̃i sunt ep̃i eccliȩ nͥ astra cęli: Quoꝵ uita fimul & lingua int̾ peccã
erroresq hõĩum quasi int̾ noctis tenebras lucent: Quibꝰ dũ cupit hõ
nͥ in cȩlum ascendã. suꝑ astra celi exaltabo soliũ meum: Annõ
choruscant: Quos dũ nr̃a frat̾nitas despiciens sub̾ se p̃mere co¬
ualet: subiuinctas ei infirmas ꝑsonas q̃rit. ⁊ qͣsi contͣ alta męnio
scalis appositis ascendit. Sic xoam ꝑsubiectam mulierẽ deceptt.
Sic beato iob cũ filios occidit. ipsum etiam ꝑmulierẽ inuasit. Ut ꝯui

Expanded text:
copi, nisi astra coeli sunt? quorum vita simul et lingua, inter peccata erroresque hominum, quasi inter noctis tenebras lucent. Quibus dum cupis temnisi in coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum? An non coruscant? Quos dum vestra fraternitas despiciens sub se premere covalet, subjunctas ei infirmas personas quaerit, et quasi contra alta moenia scalis appositis ascendit . Sic Adam per subjunctam mulierem decepit. Sic beato Job cum filios occidit, infirmam muli
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. ad ħ uisibił. ñ solũ uisibi: s etiam despectꝰ apparuit. Aoħ contuine¬
doceret hoĩem humił d̾s. Redẽptor aũ nr̃ magnꝰ. manens suꝑ omnia:
fieri int̾ om̃ia dignatus est paruus. Qd gͦ nõs ep̃i dicimꝰ. qͥ honoris
ne scimꝰ ut humano generi daret naturã uescendisse & nos de insimi ᷤ
creati: de frm̃ minoratione głam᷑. Humiliauit seusq ad nr̃m pulu̾em
d̃s. & in cęlo os suum posuit. & suꝑ t̾ram lingua ꝑtͣnsit humanꝰ pulius.
& ñ erubescit: ñ metuit extolli. Homo putredo. & filiꝰ hoĩs u̾mis. Redu¬

Expanded text:
c invisibilis, non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeoluit elatus. Redemptor autem noster magnus manens supra omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Quid ergo nos episcopi dicimus, qui honoris celsitudinis culmine, ut humano generi daret gloriam, descendisse, et nos de infimis creati, de fratrum minoratione gloriamur. Humiliavit se usque ad nostrum pulverem Deus, et in coelo os suum ponit, et super terram lingua pertransit pulvis humanus, et non erubescit, non metuit extolli homo 745 putredo, et filius hominis vermis . Redu
Abbreviated transcription (Latin):
turam qr pulcra ÷ : magis dilige creatorẽ qr pulchrior. ÷. Preciosa ẽ.
creatura: preciosior. ÷ creator. Indignat᷑ quoq qr plus diligitur mi-¬
nus p̃ciosum: quam ipse qui p̃ciosior. ÷. & quĩ creaturã fȩcit p̃ciosã.
diuitiȩ ut ait salomon ñ ꝓderunt in die ultionis. s iusticia lib̾a.¬
bit᷑ a morte. Diem ultionis uocat diem uidicii. & qr scilicet

Expanded text:
turam quia pulchra est, magis debes diligere Creatorem, quia pulchrior est: pretiosa est creatura, pretiosior est Creator. Indignatur quia plus diligitur minus pretiosum quam ipse, qui est pretiosior, et qui creaturam fecit. « Divitiae, » ut ait Salomon, « non proderunt in die ultionis; justitia liberabit a morte . » Diem ultionis vocat, quando in fine cont
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s li m̾i ꝑiheremiam ꝓpħam ut audiatis mandata eiꝰ. increpat uosqr
mortui estis in pecc̃is ur̃is. qr eũ deseriustis. Uocando uos honesto uo¬
eius. qr speculiaris popłs eiꝰ es. qͥ usq ñc audisti p̃cepta mortis. et mͦ
audi p̃cepta uitȩ. scilicet quȩ ducant te aro uitã. Et qͥ stulticiam huiꝰ
mundi addiscebas: auribꝰ ꝑcipe. ut scias prudentiam. Uide qͥd sis. et ao
quantam miseriam redactus es qͥ prius beatus eras. Miser inueteras.¬
ti. qͥ prius renouatꝰ eras inbaptisinate ꝑ nouum hoĩem. seilicec ꝑ xp̃m.¬

Expanded text:
ruch prophetam, ut audiatis mandata ejus. Increpat vos, quia mortui estis in peccatis vestris, quia eum deseruistis, vocando vos cum honesto voejus, quia peculiaris populus ejus es. Qui usque nunc audisti praecepta mortis, at modo audi praecepta vitae, scilicet quae ducant te ad vitam; et qui justitiam hujus mundi discebas, auribus percipe, ut scias prudentiam. Vide quid sis, et ad quantam miseriam redactus es, qui prius beatus eras. Miser inveterasti, qui prius renovatus eras in baptismate per novum hominem, scilicet p
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias. quia hora ⁊ iam nos de sompno surg̾e. scilicet de sompno obli¬
uionis. S st̃ quidam qui tot ⁊ tantis uiciis sunt occupati: qd̵ se ueniã
hr̃e disfidunt. Hii sunt similes diaboli qui fastu suꝑbiȩ dedignatur
penitere. Hii sunt conformes udȩ tͣclitori. qͥ desperans p̃magnitudine
sceleris: se laqueo ꝑͣuasit᷑. Contra hos apłs. Uenit ira dĩ suꝑ filios uiffi-¬

Expanded text:
divitias, quia hora est jam nos de sommo surgere, scilicet de somno oblivionis. Sed sunt quidam qui tot et tantis vitiis sunt occupati, quod se veniam habere diffidunt. Hi sunt similes diabolo, qui fastu superbiae dedignatur poenitere. Hi sunt conformes Judae proditori, qui desperans prae magnitudine sceleris, laqueo se suspendit. Contra hos Apostolus: « Venit ira Dei super eos qui di
Abbreviated transcription (Latin):
acceptabile adpenitendum. ad confitendũ. adorandu. aobonũ oꝑandum.
in quo dñs exaudiet. et in quo salutẽ ꝓmereri potestis. Dies duo sunt
quasi in potestate sua ft̃. et ͣ aouitam tendant si uelint. uł in mort̾ẽ se p̃¬
cipitent. Dies hoĩum st̃. qr homines in manu hoi̾um st̃ .i. sac̾dotum. ut mͦ
saluant eos. mͦ eos ligent. Utra uͦ potestas eoꝵ ñ porrigit᷑ unde dicit᷑.
Ns cui soli competit medicinam prestare pꝰ mortẽ. Itaq pꝰ mortem ẽ dies

Expanded text:
acceptabile ad poenitendum, ad confitendum, ad orandum, ad bene operandum, in quo Dominus exaudiet, et in quo salutem promereri potestis. Dies duo sunt, s in potestate sua sunt, ut ad vitam tendant si velint, vel in mortem se praecipitent. Dies hominum sunt, quia homines in manu hominum sunt, id est sacerdotum, ut modo eos solvant, modo eos ligent. Ultra vero potestas eorum non porrigitur. Unde dicitur: Deus, cui soli competit medicinam praestare post mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
significat. Omes trium annoꝵ. qr om̃s in fide sc̃e tͥnitatis oporta
dunt᷑ ⁊ alii ĩ alios resurgunt. Iusti incorrupti ꝑseu̾ant in diui

Expanded text:
significat. Omnes trium annorum, quia omnes in fide sanctae Trinitatis oportet duntur, et alii in alios insurgunt; justi vero incorrupti perseverant,
Abbreviated transcription (Latin):
alteri fides in eodẽ spũ. ic. Cuiꝰ artifex ⁊ conditor ds̃ qͥ est fun¬
dam̃tum fundam̃tor ⁊ ꝓ nob̾ etiam pontifex fieri dignatus
ẽ ut ꝓprii sanguinis. hostia eiꝰdẽ menia ciuitatis ablueret pari
re sũmi pontificis idẽ lapides ⁊ ipsi patͥarcharũ nominibꝰ in¬
scͥpti uibeantur imponi. Ut pulcherrimo mistio pandd̃ent᷑
fuisse cõpleta. Hec de lapidibꝰ p̃ciosis copiosius fortasse. ꝙͣ cõ¬
maticũ int̾pretandi genus decebat uideor. exposuisse. Neces¬
se eñi erat eoꝵ naturas patriamq diligenter exponere. Dem¬
de sac̃mentum inuestigare solercus s et oramẽ numerosq
ꝓ sequi quantũ uͦ ad ipsam rei ꝓfunditatẽ pertinec¬

Expanded text:
dem Spiritu, etc. . Cujus artifex et conditor Deus, qui est fundamentum fundamentorum, et pro nobis etiam pontifex fieri dignatus est, ut proprii sanguinis hostia ejusdem moenia civitatis ablueret paritre summi pontificis iidem lapides et ipsi patriarcharum nominibus inscripti jubebantur imponi, ut pulcherrimo mysterio pandatur, fuisse completa. Haec de lapidibus pretiosis copiosius fortassis quam commaticum interpretandi genus decebat videor exposuisse. Necesse enim erat eorum naturas patriamque diligenter exponere, deinde sacramentum investigare solertius, sed et ordinem numerosque prosequi. Quantum vero ad ipsam rei profunditatem pertine
Abbreviated transcription (Latin):
ingłiq lapides preciosi. singulis sunt fundam̃tis uepitat.
q licet om̃s ꝑfecti. quibꝰ cuntas dĩ nr̃i in monte scõ eiꝰ ornatur
atq fundatur spiritał gr̃ȩ sint luce fulgentes. In iaspide ergo
fidei uiriditas. In saphiro. spei scelestis aititudo. In calcedone flã¬
ma caritatis int̾ne figuratur. Insmaragdo aũ eiꝰdẽ fidei fortis
int̾ adu̾sa confessio. In sardonice sc̃or. int̾ uirtutes humilitas.
Insardio reuerendũs martyrum cruor. expͥmitur. Inchrisolito
nͦ fꝑitał int̾ miracła p̾dicatio. In berillo p̃dicantium ꝑfecta
oꝑatio. Intopario eoꝵ dẽ ardens contẽplatio monstratur. Porro
inchrisopraso beator martyrum opꝰ parit̾ ⁊ p̃mium. Inia ciuicto
doctoꝵ celestis ad alta subleuatio. ⁊ ꝓpter infirmos humił xo
humana descensio. Inametisto. cȩlestis semꝑ regni ĩhunuliauit

Expanded text:
ingulique lapides pretiosi singulis sunt fundamentis deputati, qui licet omnes perfecti, quibus civitas Dei nostri in monte sancto ejus ornatur atque fundatur, spiritalis gratiae sint luce fulgentes, alifidei viriditas; in saphyro, spei coelestis altitudo; in calcedonio, flamma charitatis internae figuratur. In smaragdo autem, ejusdem fidei fortis inter adversa confessio. In sardonice, sanctorum inter virtutes humilitas. In sardio, reverendus martyrum cruor exprimitur. In chrysolito, vox spiritalis inter miracula praedicatio. In beryllo praedicantium perfecta operatio. In topazion, eorumdem ardens contemplatio monstratur. Porro in chrysoprasio, beatorum martyrum opus pariter et praemium. In hyacintho, doctorum coelestis ad alta sublevatio, et propter infirmos humilis ad humana descensio. In amethysto, coelestis semper regni in humilium
Abbreviated transcription (Latin):
pus ydoli ⁊ redigere ad puluerẽ ⁊ ponẽre ĩaqͣ.⁊ dare potum¬
filiis isrł. Corpꝰ ydoli .i. diaboli: st̾ impii. Hii frangendi st̃ a suꝑbia.
& inpuluerẽ humiliatis redigendi u̾bo p̃dicatiõis. & ĩaqͣ baptismatis
abluendi. ⁊ corꝑi sidelũ .i. eccłiȩ ꝑ conformitatẽ incorꝑandi. Audis¬
uno mͦ corrigere debemꝰ. Aliis eñi supplicia. aliis medicina. aliis
alta pͣdicanda sunt. Similit̾ alt̾ redarguendus. alius blandiciis allt

Expanded text:
pulverem, et deponere in aqua, et dare potumfiliis Israel. Corpus idoli, id est, diaboli, sive impii. Hi frangendi sunt a superbia, et in pulverem humilitatis redigendi verbo praedicationis, et in aqua baptismatis abluendi, et corpori fidelium per confirmationem incorporandi. Audivisuno modo corrigere debemus. Aliis enim simplicia, aliis mediocria praedicanda sunt. Similiter alius acrius redarguendus, alius acrius blanditiis all
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s qͥ ñ peccet. & ĩo om̃s q̃rant confessionem. & eciam scĩ inho
mundo indigent ea. Hȩc ÷ ultima medicina. hoc ÷ ultimũ remediũ
n̾ati sanant᷑. ꝑhanc maria magdalene sanata ÷. Phanc petrꝰ post
negationẽ apłatum recuꝑauit ꝑ hanc latro sub ipso mortis articu¬
lo incruce meruit audire. Hodie mec̃ eris ĩ paradiso. & unde ista uti¬
litas: Ex sola bonitate. dicente dd. Confitemini dño qm bonꝰ.⁊ c̃.¬

Expanded text:
sanctus qui non peccat, et ideo omnes quaerunt confessionem. Etiam et sancti in hoc mundo indigent ea. Haec est ultima medicina, hoc ultimum peccatoribui sanantur. Per hanc Maria Magdalena salvata est. Per hanc Petrus post negationem, apostolatum recuperavit. Per hanc latro sub ipso mortis articulo in cruce meruit audire: « Hodie mecum eris in paradiso . » Unde autem ista utilitas? Ex sola Dei bonitate, ut ait David: « Confitemini Domino, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in me. Dui fr̃s ke̾m̃i tolerauit nos dñs. du distulit pęnam
inuitans nos ad penitentiam. Cũ aũ uideat frustra se expectare.
nec suos corrigi uelle. inuitat nos ad causã. q̃rens a nob̾ ꝑ micheam
meã obẽdientiam. Nichil mali fȩci tͥ. nec etiam molestus fin. &s
aliqͣ feci: ad correptionẽ feci ñ ad ꝑuitiem. Mala enĩ nulla sunt.
bona uͦ multa. que feci. Qa eduxi te det̾ra egypti .i. de t̾ra tene¬
brarũ. Lib̾ami te de domo seruitutis diaboli qͥ captiuauerat te a
tria tua. Rednc gͦ me ĩ memoriam siqͥd habes qͦ iuste responc¬
as. libent̾ recipiam ut iudicem᷑ simul. & arguas me ñ fecisse quod
fac̾e debui. Narragͦ siqͥd habes ut iustificeris. Quasi dicat. Ego ñ loqͦr
pͥor contͣ te. ne opp̃ssum te dicas multiplicatione sermonũ. s tu si

Expanded text:
tres charissimi, toleravit nos Dominus; diu distulit poenam, invitans nos ad poenitentiam. Cum autem videat se frustra exspectare, nec suos corrigi velle, invitat nos ad causam, quaerens per prophetam meam obedientiam? Nihil mali feci tibi, nec etiam molestus fui; et si aliquid feci, ad correctionem, non ad perniciem feci. Mala nulla sunt, bona vero multa, quae feci. Quia eduxi te de terra Aegypti, id est de terra tenebrarum; liberavi te de terra serrat. Reduc in memoriam, si quid habes quod juste respondeas. Libenter recipiam ut judicemur simul, et arguas me non fecisse quod facere debui. Narra ergo si quid habes ut justificeris, quod dicitur: Ego non loquor prior contra te, ne oppressum te dicas multiplicatione sermonum. Sed tu, si
Abbreviated transcription (Latin):
cular sig̾cat marty res. qͥ patiendo dant aliis exemplum. el notat pas¬
sionem xͥ. un scͥptum ẽ. Torcular calcaui solꝰ. et nuꝰ gentiũ erat mec̃.¬
oiu̾sis sententiis facte: cemento eiuscle fidei uniunt᷑. Non putabunt᷑
suꝑflua diuitiarũ. nec fodiet᷑ abiectis spinis uicioꝵ. Nubes sunt apłi.
et alii p̃lati. qͥ defendentes ab estu uicioꝵ: compluunt grãm uiuinoꝵ. p̃¬
ceptoꝵ. Uñ ysaias. E sunt isti qui ut nubes uolant ad cȩlestia: Meri¬
to u̾s de uinea querit᷑. qr corrupti sunt et ab hominabiles: c̾ Et sic̃ ait
chis etiam ñ ÷ ꝑfecta religio. s sunt simones symoni cyreneo. quẽ anga¬
riauerunt ut portaret eruc̾e dñi. Portat crucẽ et ñ morit᷑ uiuit autẽ
mundo. Portat cruc̾e s coactꝰ Sic monachi macerant corpꝰ suũ. s coac
tat. qr cum ad opus bonum ex bona uoluntate ñ ouicit. rem iusti sine

Expanded text:
cular significat martyres, qui patiendo dant aliis exemplum; vel notat passionem Christi. Unde scriptum est: « Torcular calcavi solus, et de gentibus non ediversis sententiis factae, caemento ejusdem fidei muniuntur. Non putabuntur superflua divitiarum, nec fodientur abjectis spinis vitiorum. Nubes sunt apostoli, et alii praelati qui defendentes ab aestu vitiorum, compluunt gratiam divinam peccatoribus. Unde Isaias: « Qui sunt isti qui ut nubes volant ad coelestia? » Merito Deus de vinea conqueritur, quia corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in etiam non est perfecta religio, sed sunt similes Simoni Cyrenaeo, quem angariaverunt ut portaret Crucem Domini. Portat crucem, et non moritur, at vivit mundo; portat crucem, sed coactus. Sic monachi macerant corpus suum; sed coacttat, qui cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine