comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
umꝰ festinat agnoscere: quia minima illi
iorũ maximis maiora ẽẽ nulli dubi uẽ:
faciã galliis inquit: Uerũ id qͦd dicturus
se non uidi: Prius enĩ gesta resẽ: quã mei
iro iungerẽ Sed factum celebre ẽ: fidel
trũ qui int̃ fuerat sermone uulgatũ: UI.

Expanded text:
us festinat agnoscere, quia minima illius aliorum maximis maiora esse non dubium est. Ita faciam, Gallus inquit: uerum id, quod dicturus sum, ipse non uidi, prius enim gestum est, quam me illi uiro iungerem: sed factum celebre est, fidelium fratrum, qui interfuerant, sermone uulgatum.
Abbreviated transcription (Latin):
quidem frat unanimis. Li¬
bellum quem de uita scĩ martini scripse¬
rã sceda sua ꝑmere. et intra domesticos
parietes cohibere decreuerã. Quia ut
sũ natura infirmrs iudicia humana ui¬
taba ne qd fore arbieror sermo inculcior
legentib displiceret. Om̃iumq sep̾hen¬
fione dignissimꝰ iudicarer. qui materiam
di sertismerito scriptorib reseruandam.
impudens occupassem Sed petenti tibi
sȩpius. negare non potui Ql denĩ esset.
qđ ñ amorituo uel cũ de trim̃to neipu
quia id spopondisti: Sed uereor ue tu
euianua sis futurins. & emissus semeł ñ
aliquib eũ legi uideris. bon auenia id ꝙ

Expanded text:
quidem, frater unanimis, libellum quem de uita sancti Martini scripseram, scheda sua premere et intra domesticos parietes cohibere decreueram, quia, ut sum natura infirmissimus, iudicia humana uitabam, ne, quod fore arbitror, sermo incultior legentibus displiceret omniumque reprehensionis dignissimus iudicarer, qui materiem disertis merito scriptoribus reseruandam inpudens occupassem: sed petenti tibi saepius negare non potui. quid enim esset, quod non amori tuo uel cum detrimento mei puquia id spopondisti. sed uereor, ne tu ei ianua sis futurus, et emissus semel reualiquibus eum legi uideris, bona uenia id a
Abbreviated transcription (Latin):
mos paganos exsolito discordia orta est: ad eo ma¬
gna: ut patͥarcha uir ꝑfectissime religionis. de cuui¬
tate ui expulsus. ad imꝑatorẽ ꝯstantinũ ⁊ filiũ
eiꝰ leonẽ. qͥ tũc temporis ilł partib imꝑitabat ꝯstã¬
tinopolĩ fugiendo cũ aliis xpĩanis ꝑuenit.⁊ ei la

Expanded text:
 paganos discordia orta est adeo magna, quod patriarcha, vir perfectissime religionis, de civitate vi expulsus ad imperatorem Constantinum et filium eius Leonem, qui tunc temporis illis partibus imperabat, Constantinopolim fu
Abbreviated transcription (Latin):
ria in syriam. et egyptũ. atq affricã. iherosolimis.
alexandriȩ. atq kartagini. ubi xp̃ianos in pauꝑ
am mittẽ solebat: cathenatos in uincłis. obp̃ssos
ergasteriiᷤ xpĩ fideles. sua alimonia redimi man¬
gum amicicias expetebat. ut xp̃ĩanis sub eoꝵ dña¬

Expanded text:
ria in Syriam et Aegyptum atque Africam, Hierosolimis, Alexandriae atque Cartagini, ubi christianos in paupeam mittere soleergastulis Christi fideles sua alimonia redimi mangum amicitias expetebat, ut sub eis
Abbreviated transcription (Latin):
uut aurũ argentumq noꝰ¬
trũ: et ob hoc taui crudeli¬
ter effundunt sanguiueni¬
urm̃. Ergo ne sunt hoiẽs
isti qui tantaui habent po¬
testatem aut in feruales
cũ. Torsitam infermis
ruptus est: et ppłs iste eru
pit. Abissus crepuit : inde
geus ista efferbuit. Nui¬
la enĩ habent uiscera huma¬
uitatis: iuilla uidicia pieta¬
tis. Si hommes essent mo¬
ri timerent: s unde enier¬
serunt u inferno redire uõ
ex pauescunt.

Expanded text:
unt aurum argentumque nosunt aurum argentumque nostrum, et ob hoc tam crudeliter effundunt sanguinem nostrum. Ergone sunt homines isti, qui tantam habent potestatem, aut certe infernales dii? Forsitan infernus ruptus est, et populus iste eruptus est. Abyssus crepuit, inde gens ista efferbuit; nulla enim habent viscera humanitatis; nulla indicia pietatis. Si homines essent, mori timerent, sed unde emerserunt, in infernum redire non expavescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
demens dicebat: dñ gẽ¬
tem snã gens xp̃iana detrũ¬
cabat/. O iathome p̃cep¬
cor nr̃ et patrone. ubi est
uirtus tua: Ubi est celes¬
tiũ uircus numinũ. cum
quib ipe głaris: ubi est
creatoris efficar potentia.
cui semꝑ astat cua p̃sentia ͤ¬
ut qͥd sic renquisti gentẽ
tuã. quã ĩmisericorditer
cit. gens pauperruua et
panuosa. gens aliaꝵ gẽ¬
tiũ peripsuna. omniuin¬
q ꝓrsus hominũ fex rubi¬
go et scoria. Gens in quã
que a nr̃a solita erat que¬
rere pauẽ. que nicħ̾ ꝓrsuꝰ
habebat nisi baculũ et pe¬
rauiͦ Tociens eis elema¬
siuã dediuius: cocieus eoꝵ
miserci sumꝰ. Heu. heu.
quare eis peꝑcimus: Cur
illoꝵ iiserie indulsimus:
Quare nõ onĩs occidinnis:
huc nemebant nõ ut ueri
adoratores : s ut subdoli
exploratores. Gł̾aui nr̃e
felicitatis uiderũt diuici¬
as nrãs concupierũt. con¬
cupiscentiã secũ interrã
suam deculerũt : et istis nũ¬
ciauerũt. Ninic gͥ isti sici¬

Expanded text:
demens dicebat, dum gentem suam gens Christiana detruncabat: « O Machomet praeceptor noster et patrone, ubi est virtus tua? Ubi est coelestium virtus numinum, cum quibus ipse gloriaris? Ubi est Creatoris efficax potentia, cui semper astat tua praesentia? Cur sic reliquisti gentem tuam, quam immisericorditer cit gens pauperrima et pannosa gens, aliarum gentium peripsema, omniumque prorsus hominum faex, rubigo et scoria. Gens, inquam, quae a nostra solita erat quaerere panem, quae nihil prorsus habebat nisi baculum et peram? Toties eis eleemosynam dedimus, toties eorum miserti sumus. Heu! heu! quare eis pepercimus? Cur illorum miseriae indulsimus? Quare non omnes occidimus? huc veniebant non ut veri adoratores, sed ut subdoli exploratores. Gloriam nostrae felicitatis viderunt, divitias nostras concupierunt, concupiscentiam secum in terram suam detulerunt, et istis nuntiaverunt. Nunc igitur isti siti
Abbreviated transcription (Latin):
qr diurnũ laborẽ ferre nõ suf¬
ficit. cui uictus cotidianꝰ do¬
ficit. Pro huiꝰ modi angaria
facta fuit huiꝰ moti pãctio:
s in meute imꝑatoris mansit
semꝑ fraudulenta factio.⁊
bene̾ cõꝑeteret hommii rata
cõcdiatio : si apud imꝑatorẽ
forot in tegre fidei assertio.
bo exinamuit. maluit qz ꝑ¬
urũ uoxã in currere: quã gẽ¬
toit frautoꝵ a fuum sus noͣ

Expanded text:
quia « diurnum laborem ferre non sufquia « diurnum laborem ferre non sufficit, cui victus quotidianus deficit. » Pro hujusmodi angaria, facta fuit haec hominii pactio; sed in mente imperatoris semper mansit fraudulenta factio. Et bene competeret hominii rata conciliatio, si apud imperatorem foret integrae fidei assertio. rbo exinanivit, maluitque perjurii noxam incurrere quam gentem Fra
Abbreviated transcription (Latin):
et toi scõꝵ corꝑa aut igne
cremarent᷑ aut suis sedib ni¬
duarent᷑. Tandem comes scĩ
egidũ alioꝵ suasionib enictus
asseusum p̃buit : et in hec u̾¬
ba ei fidelitarẽ ꝓmisit dicens.
Alexio imꝑatori iuiro. quia ñ¬
quã ꝑ me aut ꝑ meos uitã aut
honiorẽ amittet᷑ : aut ꝙͥ ꝙͥ hodie
inste aut inuiste possidet. Hãt
illi fiduciã uirauit : et imꝑator
idem imꝑator dicens. Ego a¬
lexius imꝑator uiro hugoni
magno. et godefrido duci. ce¬
teris q qͥ hĩc astant francoꝵ
pͥncibib. ꝙ nũquã in uita mea
inuriabor̾ ullũ ꝑegrinũ scĩ
sepulcri. aut ꝑmittam miu¬
riari : et ꝙ cũ illis ꝑgam iñ
bellicis negotus. et ꝓposse me¬
o m̾catũ fufficiens cũ illis cõ¬
tuci faciã. Nema miretur
ꝙ tot et tã nõbiles franci qͣr
coatti hominiũ fecerũt: qm̃
si res er racione pensetur. qr
nere cõacti fuerũt inueniet᷑.
Iutracuri eiũ erant t̾ram de¬
sertam et inuiam: t̾ram oĩb

Expanded text:
et tot sanctorum corpora aut igne cremarentur, aut suis sedibus viduarentur. Tandem comes sancti Aegidii aliorum suasionibus evictus, assensum praebuit, et in haec verba ei fidelitatem promisit dicens: « Alexio imperatori juro, quod nunquam per me aut per meos vitam aut honorem amittet, aut quidquid hodie juste aut injuste possidet. » Hanc illi fiduciam juravit et imperator idem imperator dicens: « Ego Alexius imperator juro Hugoni Magno et Godefrido duci, caeteris qui hic astant Francorum principibus, quod nunquam in vita mea injuriabor ullum peregrinum sancti sepulcri, aut permittam injuriari, et quod cum illis pergam in bellicis negotiis, et pro posse meo mercatum sufficientem illis conduci faciam. » Nemo miretur quod tot et tam nobiles Franci, quasi coacti hominium fecerunt, quoniam si res ex ratione pensetur, quia vere coacti fuerint invenietur. Intraturi enim erant terram desertam et inviam, terram ab
Abbreviated transcription (Latin):
buit ꝯsiliũ. Requisiuit a no¬
quas iugressuri erant foꝵre
et uestimentis ipẽ suppleret:
necessitas rerũ tẽꝑalm̃ . Tfece¬
rũt gͥ ei tũ sacramento hoc ho¬
niiiũ tali tal ꝯdicione. ut tã¬
tiu duraret : quã du ip̃e ꝑsene¬
rasset in sacramento sno et ꝓ¬
missione. Comes uͦ scĩ egidũ
cũ requisitꝰ fuisset de homimo
id uullatenꝰ fac̾e uoluit: s si ei
cred̾etur tota ciuitas cũ suis
habitatorib et ip̃o imꝑatore deᷤᷤ

Expanded text:
buit consilium. Requisivit a nosquas ingressuri erant forum et vestimentis, ipse suppleret, necessitas rerum temporalium. Fecerunt igitur ei cum sacramento hoc hominium tali conditione, ut tandiu duraret, quandiu ipse perseverasset in sacramento suo et promissione. Comes vero Sancti Aegidii cum requisitus fuisset de hominio, id nullatenus facere voluit, sed si ei crederetur, tota civitas cum suis habitatoribus et ipso imperato
Abbreviated transcription (Latin):
martirũ celesti es diademate
laureatus. Nunt usq exti¬
tisti incitamẽtum ire dei ; ut̃
uͦ reconciliatio grẽ ip̃ius et
ꝓpuguaculũ fidei sue. Qua¬
ꝓpt̾ inuicti milites. quia nt̃
pͥrimũ incepiniꝰ deo milita¬
re. nõ głemur in armis si¬
ue in uirib nrĩs s in deo po¬
bellũ urm. et ip̃e dm̃iabitur
gentiũ. Boamundus cum h
uit in se animos audientiũ:
et magnã gram inuenit in
cõspectu omniũ. Tũc om̃s
cũ eo ad ciitatẽ uenerũt: et
ad hospiciũ suũ ꝙ ei imꝑator
p̃petrari uisserat extra urbẽ
de cluxerũt. Subdolus itaq
cere. et de die udiem agmẽ¬
tari. in ops anĩtui. expers sõ¬
ira uehementi cepit in flam¬

Expanded text:
martyrum coelesti es diademate martyrum coelesti es diademate laureatus. Hucusque exstitisti incitamentum irae Dei. Nunc vero reconciliatio gratiae ipsius, et propugnaculum fidei suae. Quapropter, invicti milites, quia nunc primum incoepimus Deo militare, non gloriemur in viribus sive in armis nostris, sed in Deo pobellum nostrum, et ipse dominabitur gentibus. » Boamundus cum haret, conciliavit in se animos audientium, et magnam gratiam invenit in conspectu omnium. Tunc omnes cum eo ad civitatem venerunt, et ad hospitium suum, quod ei imperator praeparari jusserat extra urbem, deduxerunt. Subdolus itaque Dei, et de die in diem augmentari, inops animi, expers sena vehementi coepit inflam
Abbreviated transcription (Latin):
duces tot obtimates obinam
sibi occurrere in celũ manus
erigens obortis p̃ gandio la¬
crimis flenit uberrue: et
osculatis plurib. iix tandẽ
rep̃ssis singultib ut loqui po¬
tuit. suffusis ora fletib in h
uerba exorsus est fari. E bes¬
latores dei. et indefĩcientes pe¬
grim sc̃i sepulcri quis ad hẽc
ꝑegrina loca uos ad cluxit. ui¬
si ille qui filios isrł ex egipto
ꝑ mare rubrũ sicco uestigio
trans cuxit. Quis alus ise¬
ruit uobis animũ ut relinq̃¬
retis possessiones nras. et na¬
tale solum. Cognatos et affi¬
nes. comũges et liberos abdi¬
castis : imo et omi corporee
uoluptati renũciastis. B ũt
fessionẽ scilicet et penitenciã.
quã cotidie duris laborib exi¬
betis. O felces qui in talio¬
pere defitient: qui ante uisu¬
ri sũt paradisum quã patriã
suã. O ordo militũ nũc terq
quat̾ beatꝰ qui huc usq fuisti
honucidũ sanguine decurpa¬
tus : nũt scõꝵ sudorib conpar

Expanded text:
duces, tot optimates obviam duces, tot optimates obviam sibi occurrere, in coelum manus erigens, obortis prae gaudio lacrymis, flevit uberrime, et osculatis pluribus, vix tandem repressis singultibus, ut loqui potuit, suffusus ora fletibus in haec verba exorsus est fari: « O bellatores Dei et indeficientes peregrini sancti sepulcri, quis ad haec peregrina loca vos adduxit, nisi ille qui filios Israel ex Aegypto per mare Rubrum sicco vestigio transduxit? Quis alius inseruit vobis animum ut relinqueretis possessiones vestras, et natale solum? Cognatos et affines, conjuges et liberos abdicastis, imo et omni corporeae voluptati renuntiastis. Nunc ifessionem scilicet et poenitentiam, quam quotidie duris laboribus exhibetis. O felices qui in tali opere deficient; qui ante visuri sunt paradisum quam patriam suam. O ordo militum, nunc terque quaterque beatus, qui huc usque fuisti homicidii sanguine deturpatus, nunc sanctorum sudoribus compar
Abbreviated transcription (Latin):
animũ et quasi de emo
aduentu gratulabundus eẽt
misit obinã boamũdo. qui eũ
ꝑ ciuitates et castella sua gra¬
tant̾ extiꝑẽt: et ad se cũ houo¬
rificentia conduterẽt. Cõꝑ¬
tũ uͦ nr̃i habebant. quia nõ
agebat hoc ex aliquo famula¬
tu amicitie: s setreta cordis
simulatione. Indigene aũt t̾¬
re illiꝰ accepto imꝑatoris imꝑ¬
io caternatim inctmi necessaria¬
conferebaut: et p̃cio satis ꝯ¬
petenti uende bant. Sic q ue¬
mentes ad ciuitatẽ que susa
nominatur. boamũdus ibi sm̃
dimisit ex̾citũ: et cõsta nt mo¬
polun cũ pancis perrexit ad
imꝑatoris colloquiũ. Tancre¬
dus uͦ dux remansit et custos
exertitus. et noluit ibi duitiꝰ¬
remauere: qr extranei erant.
cibi quos sibi oportebat emere.
Et eduxit eos seorsum in ual¬
mũdus dum ad uentaret ciui¬
tati. frantoꝵ ex̾citus pars max¬
ima uenit ei obuiã: et unanĩ¬
unt̾ recepunt eñ sicut mater
unicũ filiũ. Boamũdus aũt
ut ꝯspicatus est tot ꝯsules cot

Expanded text:
animum, et quasi de ejus adventu gratulabundus esset, misit obviam Boamundo, qui eum per civitates et castella sua gratanter exciperent, et ad se cum honorificentia conducerent. Compertum vero nostri habebant quod non agebat hoc de aliquo famulatu amicitiae, sed secreta cordis simulatione. Indigenae autem terrae illius, accepto imperatoris imperio, catervatim pretio satis competenti vendebant. Sicque venientes ad civitatem, quae Susa memoratur, Boamundus ibi suum dimisit exercitum, et Constantinopolim cum paucis perrexit ad imperatoris colloquium. Tancredus autem remansit dux et custos exercitus, et noluit ibi diutius manere, quia extranei ibi erant cibi quos sibi oportebat emere, et eduxit eos seorsum in valmundus dum adventaret civitati, Francorum exercitus pars maxima venit ei obviam, et unanimiter receperunt eum, sicut mater unicum filium. Boamundus autem ut conspicatus est tot consules, tot
Abbreviated transcription (Latin):
lebant. Tancredus et bo¬
lomensis comes enstachiꝰ
irruerũt in eoꝵ tentoria:
rũt. que si scriberentir
cigna essent memoria.
lñs pauidus reꝑtus est:
s om̃s uno spũ animati
unamuiiter ꝑ se quebant᷑
iniuncos crũcis xp̃i. Mi¬
rũ quippe erat qd̾ tauto¬
rũ multitudiuẽ armatoꝵ¬

Expanded text:
lebant. Tancredus et Bolebant. Tancredus et Boloniensis comes Eustachius irruerunt in eorum tentoria, runt; quae si scriberentur, digna essent memoria. llus pavidus repertus est, sed omnes uno spiritu animati, unanimiter prosequebantur inimicos crucis Christi. Mirum quippe erat, quod tantorum multitudinem armato
Abbreviated transcription (Latin):
comes normaine mi-¬
les in territus cũ sua con
gressionẽ in cepit: ni illa
scilicet regione i qua uer¬
illũ admirauisi qd̾ standarũ
uocãt couspexit. Qui fer¬
ro ꝑ medias acies maui ĩ¬
terrumpens multas stra¬
ges declit . et tandẽ ad illũ
qui standarũ tenebat ꝑue¬
mens: illũ aute pedes adiui¬
rauisi ꝓstͣauit et uexillũ
accepit. Ad ii rauisus aũc
uix euasit. et ascalon aui
t̾ugiens auce urbis ianuã
constiti: et miser miserri¬
mani suoꝵ cladem a longe
ꝓspexit. Non dissimili au¬
dacia rex et ceteri conuteᷤ
in oppositos irruerũt: et
seuissima multacione dex¬
bi occurrunt.Ibi turcen¬
sis arcus nulli eoꝵ ꝓfuit.
quia impetus nr̃oꝵ tam
celer tamq deusissimus fu¬
it: qd̾ nulli trahere licuit¬
s magis fugere libuit.
Multa quippe milia ibi
mortua sunt: que mor¬
tua nõ essent si fugere
p̃ualuissent. S inultitu¬
do canta erat : qd̾ qui re¬
tro erant p̃missos in mor¬
tiferis nr̃oꝵ gladiis impei¬

Expanded text:
comes Northmanniae miles imperterritus cum sua acie congressionem incoepit, in illa scilicet regione, in qua vexillum admiravisi, quod standardum vocant, conspexit. Qui ferro per medias acies viam interrumpens, multas strages dedit, et tandem ad illum qui standardum tenebat perveniens, illum ante pedes admiravisi prostravit, et vexillum accepit. Admiravisus autem vix evasit, et Ascalonam fugiens, ante urbis januam constitit. Et miser miserrimam suorum cladem, a longe prospexit. Non dissimili audacia rex et reliqui comites in oppositos irruunt; et saevissima multatione dexbi occurrunt. Ibi Turcensis arcus nulli eorum profuit, quia impetus nostrorum tam celer tamque densissimus fuit, quod nulli trahere licuit, sed fugere libuit. Multa quippe ibi millia mortua sunt, quae mortua non esset, si fugere praevaluissent. Sed multitudo tanta erat, quoniam qui retro erant, praemissos in mortiferos nostrorum gladios impel
Abbreviated transcription (Latin):
uescebat : s diuna suf¬
fragante gr̃a magis ac
mãgis conuales cebat. et
ooꝵ ceruicositatẽ incliua¬
bãt. Sic q die tota pug¬
ne conflictus mitur. ii¬
q quo sol centrũ poli su¬
perius conscendit. hora
rp̃t cruceni ascendit: ip̃ã
cadem hora omne robur
contrarie gentis emar¬
cuit. Quĩ ita sensu mu¬
tati sunt : qd̾ uec fuge¬
re poterant nec se defen¬
dere ualebant.¬
tur arbares ascendebãt.

Expanded text:
divina suffragante gratia, magis ac magis convalescebat, et eorum cervicositatem inclinabat, sicque die tota pugnae conflictus initur usquequo sol centrum poli conscendit, hora Jesus crucem ascendit; ipsa eadem hora omne robur contrariae gentis emarcuit, qui ita sensu mutati erant quod nec fugere poterant, nec se defendere valebant. Arbores ascendebant
Abbreviated transcription (Latin):
de nr̃i cercam inde habemiꝰ
legationẽ. Corbanan duu fꝰ¬
re nõ potuit comucia herlui¬
in : et p̃cepit a conspectu su¬
o illũ amoueri. Dixerñt¬
q ei qui illit astabant ut
cito receder et. sui alias nũ¬
quã ei legatio ꝓficeret. qͥn
statim interiret. Alle cũ
socuis ita dis cessit : et ad ur¬
bem remeauit. Nec p̃te¬
reundũ quid istis recedeu¬
tib corbanan suis dixerit.
Audistis nũc paimosos il¬
los uoltu q despitabiles. et
nillius ꝑsone hominiculoᷤᷤ
quam constanter locuti st̾
nec iram urãm et tela rui¬
cautia ex pauerũt: unũ
de illis est. quia desꝑati st̾
mori quã captiuari. ꝓꝑ¬
terea ofortissimi milites
cum ad p̃liũ uenerint un¬
diq eos circiiuallate. ne
alicui sit locus diuercen¬
di. nec spacim dui inuẽ¬
di: qm̃ si eis aliquãdiui ii¬
cet uiuere. aute quã om̃s
iterficiantur magnas
strages de nrĩs oꝑabunt᷑.
In hoc apparet q̃ua corba¬
uan stultus erat: quia sic
loquendo mentib suoꝵ ter¬

Expanded text:
nostri certam inde habemus legationem. » Corbanam diu ferre non potuit convitia Helvini, et praecepit a conspectu suo illum amoveri. Dixeruntque ei qui illic astabant, ut cito recederet, alias nunquam ei legatio proficeret quin statim interiret. Ille cum sociis ita discessit, et ad urbem remeavit. Nec praetereundum quid istis recedentibus, Corbanan suis dixerit: « Audistis nunc quid pannosi illi, vultuque despicabiles, et nullius personae nomunculi, et quam constanter locuti sint; nec iram nostram et tela micantia expaverunt. Unum de illis est, quia desperati sunt, mori quam captivari. Propterea o fortissimi milites, cum ad praelium venerint, undique eos circumvallate, ne alicui sit locus divertendi, nec spatium diu vivendi: quoniam si eis aliquandiu licet vivere, antequam omnes interficiantur, magnas strages de nostris facient. » In hoc apparet quod Corbanan stultus erat, quia sic loquendo suorum mentibus ter
Abbreviated transcription (Latin):
dicens.
Uere gens francoꝵ gens
suꝑba: s nr̃o gladio refre¬
nabitur hec suꝑbia.Ides
aut̃ requirũt de nomuiatũ
p̃liũ ut quib cedet incto¬
ria cedat et patria: qñ si¬
ne alioꝵ sangniuis dispen¬
dio. aut patria uolunt dita¬
ri. aut amauib nris libe¬
rari. S̾ tunt salubre consi¬
liũ non in ueuerũt : cum
nos arma sumpserũt. Ta¬
ciate. qm̃ si uolunt deũ su¬
uni ab negare. sueq xpĩa¬
uitati remuiciare in tantã¬
et terran hanc eis donabi¬
mus. et multo meliorẽ: et
de om̃ib equites faciemꝰ.
Qd̾ si facere neglexerint.
om̃s in primo morientur:
aut unculati in terrã uos¬
trani captinabuntur.
ost hec herlumus qui
subiecit et ait. O principes
nullius milicie s cocius ma¬
licie. si scires quam clemẽ¬
tiss mũ est ap̃ xꝑĩanos di¬
cere nega dũm : numquã
de tuo ore polluto egredere¬
tur cale uerbum. Scimꝰ
quẽ uegare suades. quia ĩ¬

Expanded text:
dicens: « Vere gens Francorum, gens superba; sed nostro gladio refrenabitur eorum superbia. Ideo autem requirunt denominatum praelium, ut quibus cedet victoria, cedat et imperium, quoniam sine aliorum sanguinis dispendio, aut patriae volunt ditari, aut a manibus nostris liberari. Sed tunc salubre consilium non invenerunt, cum  arma sumpserunt. Tatiate quoniam, si volunt Deum suum abnegare suaeque Christianitati renuntiare, in graet terram hanc eis donabimus, et multo meliorem: et de omnibus equites faciemus. Quod si facere neglexerint, omnes in proximo morientur, aut vinculati in terram nostram captivabuntur. » Post haec Heluinus, qui subjecit et ait: « O princeps nullius militiae, sed totius malitiae, si scires quam dementissimum est apud Christianos dicere: Nega Dominum, nunquam de tuo ore polluto egrederetur tale verbum. Scimus quem negare suades
Abbreviated transcription (Latin):
cedere ualuissent. Ui tamẽ
cognouerũt quia panciores
rũt: tñ cũ tremore. in sua cõ¬
fidentes nuni̾osa multitudine.
S quid ualet p̃liũ. contra ꝙ
diiũ militat auxiliũ. Deuꝰ
emĩ fortis et potens est : domi¬
nus potens in prelio. Duo
enĩ ex nrĩs ibi tantũ ꝑemp¬
ti sunt. s de turtis quoꝵ nõ
est numerus. qui et de manu
dei repulsi sunt: absq nuni̾o
octisi sunt. multos ex eis cap¬
tos ad castra condurerñt. et
coram illis qui supra mema
rũt: et ut maiorẽ illis dolorẽ
incuterẽt et terrorẽ. balistis
incisa capita in ciuitate ꝓiece¬
rũt. De huit expadiciꝰ ire po¬
tuerũt ur̃i ad uillas et uitos
armenioꝵ iuctũ querentes:
et ip̃i armenũ et conꝑatione ter¬
re illius ad urõs mertatũ a ffe¬
reutes. Aduenit interea sacra¬
tissima dies drũce uatiuitatis.
quã deuõ cunctis fidelib suis
celeberrimã ui hoc contulit:
quia qui creaturis om̃ib uasci

Expanded text:
cedere valuissent. Ut tamen cedere valuissent. Ut tamen cognoverunt quia pauciores runt, tamen eum tremore, in sua confidentes numerosa multitudine. Sed quid valet praelium, contra quod divinum militat auxilium? Deus enim fortis, et potens est, Dominus potens in praelio . Duo enim ex nostris ibi tantum perempti sunt. Sed de Turcis, quorum non est numerus, qui et de manu Dei repulsi sunt, absque numero occisi sunt. Multos ex eis captos ad castra conduxerunt, et coram illis qui supra moenirunt. Et ut majorem illis dolorem incuterent et terrorem, balistis incisa capita in civitatem projecerunt. Dehinc expeditius ire potuerunt nostri ad villas et vicos Armeniorum, victum quaerentes, et ipsi Armenii et indigenae terrae illius ad nostros mercatum afferentes. Advenit interea sacratissima dies Dominicae Nativitatis, quam Deus cunctis fidelibus suis celeberrimam in hoc contulit, quia qui creaturis omnibus nasci
Abbreviated transcription (Latin):
erat in moutanis nõ lon¬
ge ac astris noĩe arech. quod e¬
rat plenũ reuollantib turcis:
quo nr̃is insidias p̃tenderũt.
in ultos nulnerauerũt et plu¬
res octiderũt : et pleros q cap¬
tiuauerũt: ceterosq turpiter
iniuriatos ad castra redire con¬
pulerũt. Q miseri casus in¬
fortumiũ ut imilicia dei cogno¬
uit. ad modũ indoluit : s sibi
deinceps salubre consiliũ in¬
ueuit. Mille armigeros ut an¬
tea p̃mittũt. quos boamundꝰ
et flantrensis comes cũ electiᷤ
militib subsecuntur : p̃nomi¬
nata ualle in qua ad ip̃os con¬
fugerent. si turci ees in seq̃
nus aguouerũt laxatis loris
et equos calcarib urgent es
in secuti sũt: eos q in fugã
uercerũt. Hrĩ uero ad suo
sicut ad tucissinũ auxiliũ con¬
fugerũt : et p̃sidiũ dinim sub¬
sidii in uenerũt. Tura quidẽ
cũ nimis de ꝓximo nr̃os mili¬
tes paratos esse dep̃henderũt
pͥmo si quidem hesitantes lo¬
co libentissime cessissent: si se¬

Expanded text:
erat in montanis non longe a civitate nomine Arech, quod erat plenum rebellantibus Turcis, qui nostris insidias praetenderunt, multos vulneraverunt et plures occiderunt, et plerosque captos abduxerunt, caeterosque turpiter injuriatos ad castra redire compulerunt. Quod miseri casus infortunium ubi militia Dei cognovit, admodum indoluit; sed sibi deinceps salubre consilium invenit. Mille armigeros ante praemittunt, quos Boamundus et Flandrensis comes cum electis militibus subsequuntur, praenominata valle, in qua ad ipsos confugerent, si Turci eos insequernus agnoverunt, laxatis loris, et equos calcaribus urgentes, insecuti sunt, eosque in fugam verterunt. Nostri vero ad suos, sicut ad tutissimum asylum, confugerunt et praesidium divini subsidii invenerunt. Turci vero cum nimis de proximo nostros milites paratos esse deprehenderunt, primo quidem haesitantes loco libentissime cessissent, si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ capita mortuoꝵ simul at.¬
tulerũt que aute portam ciui¬
tatio posuerũt : nbi legati ad
nuraldi habebant hospitiũ.
Receperunt illos cum simi¬
mẽ leticia socii qui ni castris
qui egressi sunt de urbe pug
rexortarũt. Tunc gemina¬
ta leticia duplicis inctorie
festuiũ tempꝰ effecit: et eos qͥ
egestatis merore pene ꝯsũp
ti erant refecit. Iau s arme¬
nii et surani uictus ad castra
ferebant et de felici ur̃oꝵ euẽ¬
tu congandebant. S illi de
ciuitate egrediebantur et ui¬
ter saxa montiũ latitabant
nsidiabant᷑ q illis qui uictus
afferebant : et quod quod ap¬
prehendere poterant occide¬
bant. Q ualde mestificauit
proceres. et suꝑ hoc consilĩ
inierũt: remediũq huit ca¬
lamitati reꝑerunt. Castrum
constituerũt aute portam
ciuitatis suꝑ pontem iuxta
mahumariaui. quod illos ual¬
de perdomunt : quomiã deui¬
ceps nullus eoꝵ exire ꝑ põ¬
tem ausus fuic¬

Expanded text:
etiam capita mortuorum simul atetiam capita mortuorum simul attulerunt, quae ante portam civitatis posuerunt, ubi Admiraldi Babyloniae habebant hospitium. Receperunt illos cum summa laetitia socii qui in castris us qui egressi sunt de urbe pugnreportarant. CAPUT V. Tunc geminata laetitia duplicis victoriae, festivum tempus effecit, et eos qui egestatis moerore consumpti pene erant, refecit. Jam vero Armenii et Surani, victum ad castra ferebant, et de felici nostrorum eventu congaudebant. Sic illi de civitate egrediebantur, et inter saxa montium latitabant, insidiabanturque illis qui victum afferebant, et quotquot comprehendere poterant occidebant. Quod valde moestificavit proceres, et super hoc consilium inierunt, remediumque huic calamitati repererunt. Castrum construxerunt ante portam civitatis, super pontem juxta Machumariam, quod illos valde perdomuit, quoniam deinceps nullus eorum exire per pontem ausus fui
Abbreviated transcription (Latin):
lus madefacta ernore moriẽ¬
tiũ ẽquoꝵ. Ut uenitur ad
pontem ma artatur et nõ
om̃s pons recepit quia quã
plures in flum̃e p̃cipitant᷑.
et quos unda cenebat celeri
rotatu in uolutos ab sorbebat.
Et cur ꝑ singła morarer : Ma
pars perit quã enaserit:
plures occisi sunt quã uĩui
euaserũt. Qui euaserũt ad
castrũ suũ ꝙ suꝑius nomina¬
nimꝰ confugerunt. s in eo nõ
tiu remauserunt : predatũ
eumi uacuñ dimiserunt. et
fugientes abierunt. Nr̃i s̾
illud acceperũt : et custõdes qͥ
illud custodirent ad pontem
posuerũt. Armenii quoq
et suram fugientes insecu¬
ti sunt. et arta loca auticipã¬
do mulcos occiderũt: plur es¬
q captinos detinuerũt. Sic¬
q filu dyaboli scdm suũ meri¬
tũi de r̾uina nrmnam rece¬
perunt interitũ. Nostri uͦ
remearũt: adtlntent es secũ
equos et mulos et mulas et
spolia plurima. et multa alia
que indigentib sociis ualde
eraut necessaria. Multoꝵ

Expanded text:
lus madefacta cruore morienlus madefacta cruore morientium equorum. Ut venitur ad pontem, via arctatur, et non omnes pons recepit. Hinc quam plures in flumen praecipitantur, et quos unda tenebat, celeri rotatu involutos absorbebat. Et cur per singula morarer? Major pars periit quam evaserit. Plures occisi sunt quam vivi remanserint. Qui evaserunt, ad castrum suum quod superius nominavimus, confugerunt, sed in eo non diu permanserunt. Praedatum enim, vacuum dimiserunt, et fugientes abierunt. Nostri vero illud accipiunt, et custodes qui illud custodirent, et pontem posuerunt. Armenii quoque et Surani fugientes insecuti sunt, et arcta loca anticipando multos occiderunt pluresque captivos detinuerunt. Sicque filii diaboli secundum suum meritum, de ruina in ruinam receperunt interitum. Nostri vero remearunt, adducentes secum equos et mulos et mulas, et spolia plurima, et multa alia quae indigentibus sociis valde erant necessaria. Multorum
Abbreviated transcription (Latin):
si circum uolant: imbresq
uenenatarũ emictũt sagitta¬
rũ. S̾tritent dentib et mo¬
re cãnũ latrant : quia sic¬
terrere suos ad uersarios pu¬
tant. S hoc nr̃i irridebant
et ꝓcecti clipeis. loricis et ga¬
leis in missuras inlipendebat̃.
S cũ in numerabilis illoꝵ ml¬
titudo appropiauit. cum tau¬
to impetu nrõs innaserunt:
quod modice in fugam u̾si stͥ.
Q ut uidit boamundus qui
postremo obsernabat custo¬
diam. cñ sua acie ꝓrupit ĩ
mediũ: socios q recolligẽs
inincos conduxit ad interi¬
tũ.Illi uamq ut uiderunt
nr̃oꝵ uexilla suꝑ uertices su¬
os dependentia. nrõs q mo¬
re leonũ rugientiũ in me¬
dios hostes circunferri: õs¬
q circa se lamari. pauent ⁊
contur bautur: uersisq re¬
tro habenis equoꝵ ad pontẽ
repedant. S quid modo frã¬
ci facerent. nisi coumiuus
euse feri. rent. Steruit᷑
uia corporib morientiũ: im¬
plet᷑ aer uocib eulantiũ. Tei¬

Expanded text:
ersi circumvolant, imbresque ersi circumvolant, imbresque venenatarum emittunt sagittarum. Strident dentibus, et more canum latrant, quia terrere sic suos adversarios putant. Sed haec nostri irridebant, et protecti clypeis, loricis, galeis, eorum immissuras vilipendebant. Sed cum innumerabilis illorum multitudo appropiavit, cum tanto impetu nostros invaserunt, quod modice in fugam versi sunt. Quod ut vidit Boamundus, qui postremo observabat custodiam, cum sua acie prorupit in medium, sociosque recolligens, inimicos perduxit ad interitum. Illi namque ut viderunt nostrorum vexilla super vertices suos dependentia, nostrosque more leonum rugientium, in medios hostes circumferri, omnesque circa se laniari, pavent et conturbantur, versisque retro habenis equorum, ad Pontem repedantur. Sed quid modo Franci facerent nisi cominus ense ferirent? Sternitur via corporibus morientium, impletur aer vocibus ejulantium. Tel
Abbreviated transcription (Latin):
quos sopierat indigentia ci¬
boꝵ. Erectis in celum mani¬
bus deum laudant: et qua si
applandunt. Malebant enim
rũ in opia crnciari. Tunt ꝓ.¬
ceres exertitus acceperunt
consiliũ. ꝙ paro una ommũ
in castris remaneret ad cus¬
todiendum: pars altera obui¬
am uementib iret ad preli¬
um. Qm de castris nocte e¬
gredientes. in insidiis posici
lacum. Sũmo itaq diluculo
aurora terris lumen referẽ¬
te. miserũt ex ploratores qͥ
illoꝵ agmina inderent: et es¬
se eoꝵ sibi renũciarent. Ex¬
ploratores renunciant tot il¬
loꝵ nlia in simul se nĩquã ui¬
tisse: et ex parte fluminis du¬
as acies et se paratas a multi¬
tudine equis uelociorib ac¬
currere. Tunc nr̃i in quotã
diuo positi. crucis signo cũ
armis se p̃muniunt. et manꝰ
in celo ꝓcendũt. deoq se cõ-¬
mittunt : eusq flagitant
uenientes excipiũt : et ictu
pungentis ꝙ ꝙ obinaut solo
ꝓsterimĩt. Aluiꝰ ꝑ campũ disꝑ¬

Expanded text:
quos sopierat indigentia ciquos sopierat indigentia ciborum. Erectis in coelum manibus Deum laudant, et quasi applaudunt. Malebant enim rum inopia cruciari. Tunc proceres exercitus acceperunt consilium, ut pars una omnium in castris remaneret ad custodiendum; pars altera obviam venientibus iret ad praelium. Qui de castris nocte egredientes, in insidiis positi lacum. Summo itaque diluculo, aurora lumen terris deferente, miserunt exploratores, qui illorum agmina viderent, et esse eorum renuntiarent, Exploratores renuntiant tot illorum millia insimul se nunquam vidisse. Et ex parte fluminis duas acies separatas a multitudine equis velocioribus accurrere. Tunc nostri in quodam clivo positi, crucis signo cum armis se praemuniunt, et manus in coelum protendunt, Deoque se committunt, ejusque flagitant venientes illos excipiunt, et ictu pungentes quotquot obviant, solo prosternunt. Alii per campum disp
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ sponsionẽ impleuit. Hec
ideo de hiis duob militib dixi¬
mus. ut quisq ꝑcipiat quan¬
ta egestas in cãstris erat. q
eciam fugere diuites et ꝑiura¬
re ꝯpellebat. Cumq iam sic
artarentur. et om̃is humana
spes omuino deficeret pluri¬
ma pars uniuersi exertitus
retro eundi licentiam aprinci¬
pibus quesierunt: et ip̃i unaui¬
nuter flentes eis contesserñt
Ut quid eniu retinerent. quos
consolari nõ poterant e. Et¬
dum sic in ualide de solacio pul¬
luraret in castris. et nullus
ullum haberet consilium: mi¬
seratio diuina solitũ prestitit¬
eis auxiliũ. Affint iincins
qui innumera turtoꝵ milia
ꝓpe ad esse retulit: et in castro
gari asseruit. Qui ideo ĩãtẽ
ter in magno silentio uenie¬
bant : ut inꝑatos in castris
in uenirent. Hoc dictum cun¬
ctis in notuit: et quos sumno
pigricie torpentis inuenit ex¬
citatos redilidit. psallit et
tripudiat : qui nũc ambulare
uequibat. Reuxit sp̃c illoꝵ

Expanded text:
borum sponsionem implevit. Hoc borum sponsionem implevit. Hoc ideo de his duobus militibus refero, ut quisque percipiat quanta egestas in castris fuerit, quae etiam fugere divites et perjurare compellebat. Cumque jam sic arctarentur, et omnis humana spes omnino deficeret, plurima pars exercitus retro eundi licentiam a principibus petierunt, et ipsi unanimiter flentes eis concesserunt. Ut quid enim retinerent, quos consolari non poterant? Dum sic invalide desolatio pullularet in castris, et nullus ullum haberet consilium, miseratio divina solitum eis praestitit auxilium. Affuit nuntius qui innumera Turcorum agminum millia prope adesse retulit, et in castro gari asseruit. Qui ideo latenter et in magno silentio veniebant, ut imparatos in castris invenirent. Hoc dictum cunctis innotuit, et quos somno pigritiae torpentes invenit, excitatos reddidit. Salit et tripudiat, qui antea ambulare nequibat. Revixit spiritus illorum,
Abbreviated transcription (Latin):
in notesceret ꝙ in fortitudine
equi nõ haberent fiduciam: s
nise ꝑ quẽ et quomodo uolo¬
bat et quando nolebat suꝑa¬
bant. Erac quidam nules n
gus. diues apud suos et nomi¬
natissimꝰ in romame partib
bene uotus. palliato nugaci¬
tatis tegnune uelatus : hic
uenit ad principes et ait illis.
Ut quid hic ita torpesermꝰ.
Quare que nobis ꝓ futura¬
sunt nõ querimꝰ ⁊. Si bonũ
nobis uidetur ego in regionẽ
romane ꝑgam: et inde infi¬
delitatem imꝑatoris copiosũ
mercatũ ad tlucam. Banes
frumenco uino. oleo. hordeo
carue. farina. casois. ꝑ mare
ad duci faciam: et equos nui
spͥem demẽ diffidencie habea¬
tis. papiliones meos et omĩa
boua mea dere linquam: hoc
solum excepto ꝙ uiecũ feram.
Et si ad huc michi decretitis:
uirabo quia citius ad uos redi¬
bo. Principes mendacib uerbiᷤ
illiꝰ creditlerunt: s sacramen¬
tum receperunt.Ipẽ aũt n᷑
sacramentũ tenuit : uec uer¬

Expanded text:
innotesceret quoniam in fortitudine innotesceret quoniam in fortitudine equi non haberent fiduciam; sed in se, per quem, et quomodo volebat, et quando volebat, superabant. Erat quidam miles in gus, dives apud suos, et nominatissimus, in Romaniae partibus bene notus, palliato nugacitatis tegmine velatus. Hic venit ad principes, et ait illis: « Ut quid hic ita torpescimus? Quare quae nobis sunt profutura non quaerimus? Si bonum vobis videtur, ego in regionem Romaniae pergam, et inde in fidelitate imperatoris copiosum mercatum adducam; naves frumento, vino, oleo, hordeo, carne, farina, caseis, per mare adduci faciam, et equos, mulde me spem diffidentiae habeatis, papiliones meos et omnia bona mea derelinquam, hoc solum excepto quod mecum feram. Et si adhuc mihi decreditis, jurabo quod citius ad vos redibo. » Principes mendacibus verbis illius crediderunt, sed et sacramentum receperunt. Ipse autem nec sacramentum tenuit, nec ver
Abbreviated transcription (Latin):
rat fugani. Dolebant pluri¬
mi qui eũ agnouerant : con¬
uiciabantur om̃s qui qualis
oxtiterit ignorabant. Tan¬
dem multis lacessitis miuruis
ꝓ renerentia hugonis magni
cuius consangumnens erãt.
et quia iam cum ipĩs in rerro¬
actis certauunb honeste pug-¬
nauerat. pacem obtinuit: s
nũquã se amplius ita discessu¬
rũ corã omib nrauit. Sed
tamen du sacramentũ non
custodiuit. quia ꝙͣ cocius po
os ꝓbaret enemre permisit
deus: et ut terror suns fie¬
ret in uniuersis nationib.
Bam et suos prenebat ieni¬
mo: et uicias nationes eoꝵ
disterminabat gladio. Cade.¬
bant nulle a latere unius ⁊ de¬
cem nulia a dextris alteruis
Et ideo nũquã est a tali dño deᷤᷤ¬
ꝑandum: quia queꝯ agit di¬
ligentib se cooꝑantur in bo¬
mni. He illi in solescerent
tot uctoriis belloꝵ: oppͥmebat
eos gram media ieuimoꝵ. An
toto nãq exercitu mille equi
iuuenire non poterant. ad
puguandum idonei ut ꝑ hoc

Expanded text:
rat fugam. Dolebant plurirat fugam. Dolebant plurimi qui eum agnoverant; convitiabantur omnes qui qualis exstiterat ignorabant. Tandem multis lacessitus injuriis, pro reverentia Hugonis Magni, cujus consanguineus erat, et quia jam cum ipsis in retroactis certaminibus honeste pugnaverat, pacem obtinuit, sed nunquam se amplius ita discessurum coram omnibus juravit. Sed tamen diu sacramentum non custodivit, quia quantocius potos probaret, evenire permisit Deus, et ut terror ejus fieret in universis nationibus. Nam et suos premebat jejunio, et vicinas nationes eorum disterminabat gladio. Cadebant mille a latere unius, et decem millia a dextris alterius. Et ideo nunquam est a Domino tali desperandum, quia quaecunque agit, diligentibus se cooperantur in bonum . Ne illi insolescerent tot victoriis bellorum, opprimebat eos gravi inedia jejuniorum. In toto namque exercitu mille equi inveniri non poterant, ad pugnandum idonei, ut per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qui f̃uerit dicamꝰ : quĩ de petro
suꝑius mentionẽ fetimꝰ. Omi¬
lernius de regali ꝓsapia ortus
fuit: et nicẽ comes cuiꝰdam
regiĩ castelli ꝙ uilidiuũ dicit᷑
olun extitit. Qui ides carpẽ¬
tariꝰ cepit cognonuuari : quia
in uello nullus uolebat et octur¬
sari. Niulla enĩ locica erat ga
lea uel clipens: qui duros lan¬
dee ulius siue mucroiis susti¬
neret ictus. Unde mirandũ
et cũ admiratione dolendum
quomͦ nitalem ac tantũ uirũ
tanta mentis hebitudo inces¬
serit : ꝙ tam turpiter a castriᷤ
miroꝵ illustriũ recesserit. S hͦ
nõ nieti p̃lioꝵ ut sꝑamus fe¬
cerat: s tantani fanus n iuri¬
ani pati nũꝙͣ dilicerat. Oꝵ
fuge discidium ut tantredus
miles fortis et integer auimo
cognouit. ue hemeuter con¬
dolens in secutus est illos ⁊
conp̃hendit. et cũ de cletore
reuerti coegit: et ad domũ
boamundi ad cluxit. Nsondi¬
cendrim si passus est uerecũ¬
diam: qui nullo fugaute inie¬

Expanded text:
qui fuerit, dicamus, quoniam de Petro qui fuerit, dicamus, quoniam de Petro superius mentionem fecimus. Willelmus de regali prosapia ortus fuit, et vicecomes cujusdam regii castelli, quod Milidunum dicitur, olim exstitit: qui ideo Carpentarius coepit cognominari, quia in bello nullus volebat ei occursari. Nulla enim lorica erat, lea vel clypeus, qui duros lanceae illius sive mucronis sustineret ictus. Unde mirandum, et cum admiratione dolendum, quod in talem ac tantum virum tanta mentis hebetudo incesserit, quod tam turpiter a castris virorum illustrium recesserit. Sed hoc non metu praeliorum, ut speramus, fecerat; sed tantam famis injuriam pati nunquam didicerat. Quod fugae discidium ut Tancredus miles fortis et integer animo cognovit, vehementer condolens, insecutus est illos et comprehendit, et cum dedecore reverti coegit, et ad domum Boamundi adduxit. Non dicendum est si passus est verecundiam, qui nullo fugante inie
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝑhibente nullatenꝰ uenire
ualeuant. Cursores exercitꝰ
qui usq ui terrã sarracenoꝵ
trauscurrebant inch ꝓrsus
inueniebant.quia oñis de coco
terre illiꝰ cont̾imo. aut ionge
sibi nota gradiebantur: foni¬
cite inquirentes siꝙͥ forte in¬
uenirent ꝙ ad urõs afferre na¬
lerent. S aputl cantos rarũ
etat : uec tante multitudini
suppetebat. Et ideo uendebat᷑
asmariũ onis frimenti .ui.
riis: et una nux uno. Ut ꝙͥ uui¬
uersa ꝑcurrerem.cũ caru̾m in¬
nuis uendebatur ꝙ ꝙͥ uilius ha¬
me ꝑierũt: qui inde aliꝙ eme¬
rent nõ habuerũt. Cepit ita¬
q oriri inter eõs magnaͬ con¬
et tocius boni spei diffidentia.
Et ꝙͥ nurũ si pauperũ si mbe¬
cillium anini mitabant. cũ
illi qui iudebantur quasi colũ¬
ne esse deficiebant animoe.
Petrus enĩ heremita et Giul¬
leruiꝰ carpencariꝰ nocturuo e¬
lapsu infugam uersi sũt : et
a sacra fidenũ dei societate dis¬
mucti sunt. De Giullermo uͦ

Expanded text:
 venire valebant. Cursores exercitus qui usque ad terram Sarracenorum transcurrebant, nihil prorsus inveniebant, quia omnes de toto terrae illius confinio, aut longe  loca gradiebantur, sollicite inquirentes, si quid invenirent, quod ad nostros afferre valerent. Sed apud tantos parum erat, nec tantae multitudini suppetebat, et ideo vendebatur asinarium onus frumenti septem riis; et una nux, uno. Ut quid universa percurram, cum carum nimis vendebatur quidquid vilius haperierunt, qui unde aliquid emerent, non habuerunt. Coepit itaque oriri inter eos magna inconet totius bonae spei diffidentia. Et quid mirum si pauperum, si imbecillium animi nutabant, cum illi qui videbantur quasi columnae esse, deficiebant omnino? Petrus enim Eremita, et Willelmus Carpentarius nocturno elapsu in fugam versi sunt, et a sacra fidelium Dei societate disjuncti sunt. De Willelmo vero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sic diffiditis. cñ sic cotidie uĩ¬
citis. Bon longe est auobis
qui sic pugnat ꝓ uobis. Se¬
pe quidem fideies suos temp¬
tat : ut eis utrum diligant
ipm n notescat. Sunc tẽp¬
tat uos ꝑ i opie molestias:
nob in uirias. quautas et nos
eis irrogauimꝰ. si toc de nob̾
occidissent ꝙ de illis et uos ꝓs¬
trauimꝰ: ñ aliquis de uobis su¬
per esset iure mle conqueri po¬
tiuiset. S ꝓ certo qui conq̃¬
reretur nullus esfet: qũ ne¬
mo superstes remausisset. ꝑ¬
ꝑt̾ei nolite diffidere. s estote
uiri cordati: quĩ si in ip̃o uiui¬
tis. aut ꝓ xp̃o moruum bea
ti estis. Hus et calib dictis aĩ¬
mos eoꝵ enernatos robustos
reddicit: et in effenuuatas m¬
tes uirilitatem induxit. Pau¬
cis deiq dieu euolutis hie¬
nus asperitas in horruit: ⁊
in caitris ciboꝵ habuntantia
euanuit.Auli qui cibos uen

Expanded text:
d sic diffidimus, cum sic quotidie vind sic diffidimus, cum sic quotidie vincamus? non longe est a vobis, qui sic pugnat pro vobis; saepe quidem fideles suos tentat, ut utrum diligant ipsum innotescat. Nunc tentat vos per inopiae molestias, nobis injurias, quantas et nos eis irrogavimus? si tot de nobis occidissent, quot de illis nos prostravimus? si aliquis de nobis superesset, jure ille conqueri potuisset. Sed pro certo qui conqueretur nullus esset, quoniam nemo superstes remansisset. Propterea nolite diffidere, sed estote viri cordati, quoniam si in ipso vivitis, aut pro ipso morimini, estis beati. » His et talibus dictis animos eorum enervatos, robustos reddidit, et in effeminatas mentes virilitatem induxit. Paucis denique diebus evolutis hiems aspera inhorruit, et in castris ciborum abundantia evanui
Abbreviated transcription (Latin):
re ieiuniũ: et ideo machina¬
bantur ab obsitione diffugiũ.
Quos boamuntus nir facimdꝰ
et gratus eloquio: ita affatus
est dicens. Ouiri qui huc usqz¬
extitistis bellatores egregñ. qͦs
de̾us ꝑ multa iam belloꝵ ꝑicula
ictores reddidit: quosq uir¬
tus exꝑientie ut illustres de¬
corauit. ut quid contra deũ
muruiiratis: quia p̃mit uos
angustia papͥertatis . Cun
nobis porrigit manũ tunc ex¬
uitatis : cũ relaxat tunc desꝑ¬
atis.In hoc indemini nõ dili¬
gere donantem s dona: nõ iar¬
gitorem s largienciꝰ oblationẽ
Cum largitur dñs est et ami¬
cus: cum cessat indignans uo¬
bis idet᷑ esse et extranens.
Cui uũꝙͣ genti prestitit deus
in cam brem tempore tot bel¬
la commttere. tot acerriuos
hostes suꝑare. cot spolus gen¬
tium ditari. tot triun phanti¬
uni palinis in siguri.e Ecte
nunt i niuerabiles hostes
sub egnuꝰ: esse nũt eoꝵ spolia
ad uos actulimꝰ. Quid est hoc¬

Expanded text:
re jejunium, et ideo machinare jejunium, et ideo machinabantur ab obsidione diffugium. Quos Boamundus vir facundus et gratus eloquio, ita affatus est, dicens: « O viri, qui huc usque fuistis bellatores egregii, quos Deus per multa jam bellorum pericula victores reddidit, quosque virtus experientiae ut illustres decoravit, ut quid contra Dominum murmuratis, quia premit vos angustia paupertatis? Cum vobis porrigit manum, tunc exsultatis; cum relaxat, tunc desperatis. In hoc videmini non diligere donantem, sed dona; non largitorem, sed largientis oblationem. Cum largitur Dominus, amicus est; cum cessat, inimicus vobis videtur esse et extraneus. Cui unquam genti praestitit Deus in tam brevi tempore tot bella committere, tot acerrimos hostes superare, tot spoliis gentium ditari, tot triumphantium palmis insigniri? Ecce nunc innumerabiles hostes subegimus, ecce nunc eorum spolia ad vos attulimus. Quid est quo
Abbreviated transcription (Latin):
erat: ꝙ dominus de mertib in¬
fideles suos reficiebat. Esuriẽ¬
tes bonis implebat : quib ad¬
u̾sarios suos spoliabat. Sic qͦ
ebãt : et illi publicũ me regie
in cessum eis deuegabant. Oñs
pari modo qui contra illos acci¬
piebant gladiũ gladio ꝑibant:
et eoꝵ terra et facultates dabã¬
tur eis in possessionẽ. H̾unc
uͦ idem dominus eadeni reton¬
pensatione confert suoꝵ aduer¬
sarũs: ut isti credant ueratit̾
actumi fuisse ꝙ scͥptum est de il
pes ab fuerunt. qui uiciuitate
erant repente de ea exierunt:
nrõsq itra castra inuaserc̃
et plurimos ex eis occiderunt.
Ip̃o die podiensis ep̃c ꝑditlit
dapiferum snũ: qui sue aciei
de ferre solebat uexillũ. Et
nisi flumen inter castra et ur¬
beni fuisset: maiorib n iuru
et frequentioribz la cessissent.
Quib belloꝵ euentib et maxi¬
me fainis mopia pleriq nrõꝵ
afflicti ab ire moliebantur.qr
nimis graue erat iuitis fer¬

Expanded text:
erat, quod Dominus de mercibus inerat, quod Dominus de mercibus infideles suos reficiebat. Esurientes bonis implebat , quibus adversarios suos spoliabat. Sic quoqebant, et illi publicum viae regiae incessum eis denegabant. Omnes pari modo, qui contra illos accipiebant gladium, gladio peribant, et eorum terra et facultates dabantur eis in possessionem. Nunc vero idem Dominus eadem recompensatione aufert suorum adversariis, ut isti credant veraciter actum fuisse quod scriptum est de illpes abfuerunt, qui in civitate erant, repente de ea exierunt, nostrosque inter castra invaserunt, et plurimos ex eis occiderunt. Ipso die Podiensis episcopus perdidit dapiferum suum, qui suae aciei deferre solebat vexillum. Et nisi flumen inter castrum et urbem fluxisset, majoribus injuriis et frequentioribus lacessissent. Quibus bellorum eventibus, et maxime famis inopia, plerique nostrorum afflicti, abire moliebantur, quia nimis grave erat invitis fer