comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciam bñt quo uoiunt m̃o dispo¬
nere. si u̾o itate itmores sitit ꝑ
qm̃ ꝑ spgrerit testator aut dona¬
tor hoc gubernentur donec illi
quibi donata sunt aut relicta ⁊¬
ad ꝑfectam ctatem ꝑueniant li¬
cenciam lm̃te cestatiore uł do¬

Expanded text:
unt modo disponere. Si vero aetate minores sint, per quem perspexerit testator aut donator haec gubernentur, donec illi quibus donata sunt aut relicta ad perfectam aetatem perveniant; licentiam habente testatore vel do
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ singulos ꝓsuis ꝑtibr uł
regiombr auctoritatem pupilo
pr̃are. qr ĩ h̃ casu ñ absimiles te
tis legitimes ⁊ simplicit datos
iubernus eo ꝙ fideiussionis ho

Expanded text:
cesse est singulis pro suis partibus vel regionibus auctoritatem pupillo praestare, quia in hoc casu non absimiles esse tis legitimos et simpliciter datos iubemus eo, quod fideiussionis o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdem ꝑĩꝗsitionem dati tutort᷑
⁊ unius auetoritas sufitiebat
licet plures fuat ñ tam̃ du̾sis
regionib destinati legitumi
ãt. ł simplicit᷑ dati om̃s ꝯsenti¬
re ꝯpellebant᷑. Sancimus si płeᷤᷤ
tutores fiunt ordinati siue mi¬

Expanded text:
isitionem dati tutoris et unius auctoritas sufficiebat, licet plures fuerant, non tamen diversis regionibus destinati, legitimi autem vel simpliciter dati omnes consentire compellebantur, sancimus, si plures tutores fuerint ordinati, si
Abbreviated transcription (Latin):
ĩferre litigium cum petite.
dilationis moraspatio suꝑ¬
stite poss ĩ cludi. Gld̾si defen
postulauĩt eandem asẜta cã
citraobstaculum tp̃ris defẽ¬
ri sanccimus qa nequaquã
ip̃ius stet̾at pot̾ate quando
litigio pulsaret᷑. dari igit̃ deb
⁊ si ĩpetrata dmisio. se se ultra
tp̃is diffimtionem ꝓferrat. qͣ
dilatione si areo impetraret̃.⁊̃
utiminime ꝓhibetur.

Expanded text:
inferre litigium, cum petitae inferre litigium, cum petitae dilationis mora spatio superstite posset includi. Quod si defenpostulaverit, eandem adserta causa citra obstaculum temporis deferri sancimus, quia nequaquam in ipsius steterat potestate, quando litigio pulsaretur. Dari igitur debet, etsi impetrata dimensio sese ultra temporis definitionem proferat. Qua dilatione, si a reo impetretur, etiam uti minime prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ⁊ iucesimum annum¬
etatis sue tͣnsierit. inint. res¬
titutionis benefitio uti tp̃ri
illibãto.¶ Sld̾ si mãioris fuĩt
minor uira nactus. quantũ
adeas ꝑtinet eãs quas ey per¬
sona maioris fu̾it ꝯsecutus
tm̃ temporis ad exponendaᷤᷤ
nunt᷑. restitutioins deciden¬
dasq cãs accipe dedebit q̃ntũ
defuncto cinus hr̃s aut borũ
possessor decebit᷑ extitisse re¬
liquum fua̾t. ¶Cui nõ mai¬
or successionem fiuĩt adeptũ
minoris. siꝗdem cunli iure
tas. Si uõ honorario iure e
ex quobõrum possessio fuĩt
accepta exammnando ac timi¬
nando mnt̾. restitutionis
negotio solida sine ulla dic¬
minutione tp̃a subp̃utent᷑¬
nomis tp̃rib obẜuatis. si di¬
la nõabactore petat᷑ que int̾
metas restitutioms ualeat
coartari. candem quȩcumq
flagitante cãis cegnitis tribi.
tra spatium receptum ang̾
legitimi tp̃ris petant᷑. ⁊ enis
t̃mmos progabũt dilatioe:
petitori de negari ꝯueniet in
eius enim arbitrio fuãt. tũc

Expanded text:
tum et vicesimum aetatis suae annum transierit, in integrum restitutionis beneficio uti tempore illibato. Quod si maioris fuerit minor iura nactus, quantum ad eas pertinet causas, quas ex persona maioris fuerit consecutus, tantum temporis ad exponendas in integrum restitutionis decidendasque causas accipere debebit, quantum defuncto, cuius heres aut bonorum possessor docebitur extitisse, reliquum fuerat. Cum vero maior successionem fuerit adeptus minoris, si quidem civili iuretas, si vero honorario jure, ex quo bonorum possessio fuerit accepta, examinando integri restitutionis negotio solida, sine ulla diminutione, tempora supputenttionis temporibus observatis, si dilatio ab actore petatur, quae intra metas restitutionis valet artari, eandem quocumque flagitante causis cognitis tribui tra spatium receptum anguslegitimi temporis petantur, et eius terminos prorogabunt, dilationem petitori denegari conveniet: in eius enim arbitrio fuerat tunc
Abbreviated transcription (Latin):
tes sanccunus. ⁊ ĩantiqua ro¬
ma ⁊ ĩhac alina urbe ⁊ mnitas¬
ri.exdie ex quoanimus utili
currebat ⁊ id tp̃s tõtius locieẽ
communt exdifferentiaem̃
locorumaliꝙ ĩ ducidiscrĩmẽ.
satis nob̾ ab surcdum eẽ usũ¬

Expanded text:
antique Roma et in hac alma urbe et in Itari ex die, ex quo annus utilis currebat, et id tempus totius loci esse commune: ex differentia enim locorum aliquod induci discrimen satis nobis absurdum es
Abbreviated transcription (Latin):
restitutionis auxilimmi ĩdul¬
get̃ ꝯstitutuses. ł eo tpr nom̃
militie declisti ⁊ ĩ expeclitioe
occupatus es. ꝯtmuatum be¬
nefitium restitutionis ꝑusu¬
capronem licet añ militiam
suppleta sit. ñ patit᷑ te dispen¬
dio rei familiaris affligi.
ẽ. potes q̃m ꝯͣ supplicas agere.
tin.atq ĩmilitiã diem fũcti
sũt. mint̾. restitutionis eis
tempus ñ cẽfrit. s omne ad
successorem transimserunt.

Expanded text:
auxilium indulgetur, constitutus es vel eo tempore nomen militiae dedisti et expeditione occupatus es, continuatum beneficium restitutionis per usucapionem, licet ante militiam suppleta sit , non patitur te dispendio rei familiaris adfligi.potes contra quem supplicas agere, tui atque in militia diem functi sunt, in integrum restitutionis eis tempus non cesserit, sed omne ad successorem transmiserint.
Abbreviated transcription (Latin):
lesus es. cum minor ãnis. coꝵ.
rxu. eẽs toto militaris expe¬
ditionis tp̃e aurilium restitu¬
nonis postulare põtes tp̃e ⁊ ẽi p᷑
impletam̃ inmorem etatez
p̃stitutum exdie missionis

Expanded text:
esus es, cum minor annis viginti quinque esses, toto militaris expeditionis tempore auxilium restitutionis postulare potes: tempus etenim post impletam minorem aetatem praestitu
Abbreviated transcription (Latin):
meliorem statum ureurtẽ¬
pore recductia q̃ in noingnoy
solum ex qͥsiti s ⁊̃ recta dĩpo¬
sitõe nr̃inuminis siñ noui expẽ¬
sis publicis ꝯstitutis leguro
uõ p̃sidia primo ẜuando po¬
sitas deinde nouas ponendo.
firma subicctis efficimus.
Gi cũm sit necessarium in¬
multitudinem ꝯstitutioi¬
cib relatarum q̃m post ea¬
rum ꝯfectionem postioribꝰ
temporib adiectarum adb
breuitatem reducendo cal
penitus ex tirpare.ad h̃ com¬
mune p̾standum benefitu¬
um deo p̃sule ꝓno aĩo nosi
eclidimus. Et electis uiris.
gloriosissimis tam᷑ dcctrmi
legum.q̃m expientian reꝵ
studio qua: ꝓre publica in¬
defensso ⁊ laudabili ꝓposito
porlentib sub certis finibri
magnum laborem cõmisi¬
mus ꝑq̾m tam trium uete¬
rum gregoriam ⁊ hermoge¬
mani atq theoclosiam cocti¬
cum ꝯstitutiones q̃malias
plurimas post eosdem eoch¬
ces atheodosio diuine meõ
ĩunum codicem fel:ci nr̃o nt̃
Tollendis ꝗdem tam p̾faticãbꝰ

Expanded text:
meliorem statum brevi tempore reductis, quam novis non solum exquisitis, sed etiam recta dispositione nostri numinis sine novis expensis publicis constitutis, legum vero praesidia primo servando positas, deinde novas ponendo firmissima subiectis efficimus. 1. Sed cum sit necessarium multitudinem constitutiocibus relatarum quam post eorum confectionem posterioribus temporibus adiectarum ad brevitatem reducendo caligpenitus extirpare, ad hoc commune praestandum beneficium deo praesule prono animo nos dedidimus et electis viris gloriosissimis tam doctrina legum quam experientia rerum studioque pro re publica indefesso et laudabili proposito polientibus sub certis finibus magnum laborem commisimus, per quem tam trium veterum Gregoriani et Hermogeniani atque Theodosiani codicum constitutiones quam plurimas alias post eosdem codices in unum codicem felici nostro votollendis quidem tam praefationibus
Abbreviated transcription (Latin):
romanorum genus omnib̾
ante pom fiationib omnib¬
qr dñari tam p̃t̾itis effecit tẽ¬
porib q̃m deo ꝓpitio metnu
effitiet Istorum ⁊ emm alte¬
rum alt̾ius auxilo semꝑue
guit. a tam militaris res legi¬
b intuto collocata ẽ q̃m ip̃e
ieges armorum p̃sidĩo r̃na-¬
te sut. Merito igit᷑ ad rinã
communiim rerum sustẽ¬
m̃tem nr̃osq labores referẽ¬
tes. militaria ꝗdem agmma.
multiplicib ⁊ omnem pro

Expanded text:
Romanorum genus omnibus anteponi nationibus omnibusque dominari tam praeteritis effecit temporibus quam deo propitio in aeternum efficiet istorum etenim alterum alterius euxilio semper guit, et tam militaris res legibus in tuto collocata est, quam ipsae leges armorum praesidio servatae sunt. merito igitur ad prima communium rerum sustenmentem nostrosque labores referentes militaria quidem agmina multiplicibus
Abbreviated transcription (Latin):
bio eS ⁊si quetarũdem ꝯsti¬
tutionum detractisł adclitis.
ł ꝑmutatis certis ubis. ꝙ ⁊ ip¬
sum p̃fatis excellentissimis.
uiris specialit̾ ꝑmisimus. co¬
posite sũt millis coneedimꝰ
exlibris uetum iuris int̾ pre¬
tatorum alit̃ eas hñtib recita¬

Expanded text:
 et si quae earundem constitutionum detractis vel additis vel permutatis certis verbis, quod et ipsum praefatis excellentissimis viris specialiter permisimus, compositae sunt, nulli concedimus ex libris veteris iuris interpretatorum aliter eas h
Abbreviated transcription (Latin):
sanctiendo. diuisionẽ urisi
aliquã face̾ noscũt̾ex qua di¬
uidendo uetera. nouum alic¬
ꝗd nascu ndetur. Multis in¬
suꝑ alus ad rectam hins o¬
modi codiçis ꝯpositionem ꝑ¬
tmentib Hisdem pr̃udentis¬
sumis iuris anr̃o noĩe mãda¬
co.suum p̃sidium ds oĩpotẽ
iatii ꝯsularis atq patritius
iohes ⁊ iur sublimissimus
exp̃fecto ⁊ p̃torio ꝯsularisat¬
qr patritius leontius Airq
eminentissimus magist̾ mi¬
litum ꝯsularis atqr patrinus
phocas. Et uir excellentissim̃
ex p̃fecto p̃torio ꝑorientem.⁊
patritius. ⁊ nẽ p̾̃fectus p̃torio
gnificus magisteria dignita.¬
tate int̃ agentes decoratus trib¬
mes largitionum int̾ agẽtes.
⁊ magister scrimi libellorum
⁊ sacrarum cognitionum cõ¬
statinus ⁊ uir illustris exmasti
ocuiris doctor in hac aima o¬
urbe. theophilus. Uirq̃ diiser¬
tissimi togati amplissimm fo¬
ri tue sublimitatis dioscoruᷤ
atoz p̃sentinus. omina q̃ eis
mandauimus cum seelula a ꝑ¬

Expanded text:
uris aliquam facere noscuntur, ex qua dividendo vetera novum aliquid nasci videtur, multis insuper aliis ad rectam huiusmodi codicis compositionem pertinentibus isdem prudentissimis viris a nostro numine mandato suum praesidium deus omnipotens latii consularis ac patricius Iohannes et vir sublimissimus ex praefecto praetorio consularis atque patricius Leontius virque eminentissimus magister militum consularis ahocas et vir excellentissimus ex praefecto praetorio per Orientem et patricius et nunc praefectus praetorio immo et vir magnificus magisteria dignitate inter agentes decoratus Tribmes largitionum inter agentes et magister scrinii libellorum et sacrarum cognitionum Constantinus et vir illustris ex magistro et iuris doctor in hac alma urbe Theophilus, viri etiam disertissimi togati amplissimi fori tuae sublimitatis Dioscorus atque Praesentinus omnia, quae eis mandavimus, cum sedula et p
Abbreviated transcription (Latin):
exuet̾ib trib ecclicibo. quoru
nouelle ꝯstitutiones ad psens
tp̃s uocabant᷑ incognitionalibꝰ
ꝯstitutionum nr̃i ccclicis reci¬
tatio adiectis ⁊̃ uet̾um iuris ĩ¬
t̃pretatorum laborib ad om̃s
dirm̃das lites nulla ꝙ dubita¬
tione emergenda. ł eo ꝙ sine
die ⁊ ꝯsule quedam posite sũt.
ł que adcertas ꝑsonas reseripte
sũt. cum om̃s gnͣanum ꝯstiti¬

Expanded text:
quorum novellae constitutiones ad praesens tempus vocabantur, in cognitionalibus constitutionum nostri codicis recitatio adiectis etiam veterum iuris interpretatorum laboribus ad omnes dirimendas lites, nullaque dubitatione emergenda vel eo, quod sine die et consule quaedam positae sunt, vel quod ad certas personas rescriptae sunt, cum omnes gen
Abbreviated transcription (Latin):
eas siꝗdem aliꝙ priuilegium.
speciali benefitio ĩ dulgerẽt oĩ
can tur facte sunt. tunc tenere
cum nilli nr̃i codicis adu̾san¬
t̃ ꝯstitutiom p̃cipimus. Ee ⁊ si
qua regcsta incin culmims ui¬
dicior ĩ aliis iuditiis cunlib ẽ
ł ꝗbxumq titulis ad publicũ
igit firma cẽ censenius Illiii¬
tris igit̃ ⁊ magnifica auctorii
ppłorum notiniam eueundem
codicem edictis exmore p̃positi
puennre faciat. Ip̃o ⁊̃ textu coi¬
dicis ĩ singulas puincias nr̃o
subiectas impio cum nr̃a dun¬
na sub nõtatione mittendo ut
okilendas madi p̾sentis septi
tionum execdem solo nr̃o coi¬
dice fierent.

Expanded text:
eas, si quidem aliquot privilegium speciali beneficio indulgent, omni capitulis factae sunt, tunc tenere, cum nulli nostri codicis adversantur constitutioni, praecipimus. sed et si qua regesta in tui culminis iudicio vel in aliis iudiciis civilibus vel cumque titulis ad publicum igit, firma esse censemus. Illustris igitur et magnifica auctoritapopulorum notitiam eundem codicem edictis ex more propositis pervenire faciat, ipso etiam textu codicis in singulas provincias nostro subiectas imperio cum nostra divina subnotatione mittendo, uto kalendas Maias praesentis septimtionum ex eodem nostro codice fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
Myr. Icrĩminali negoti¬
oreiforumi accusator sequ̾at᷑.
IIs uõ ꝗ suamcam siue crimĩa¬
lem siue ciuilem smne celesti e¬
oraculo ĩuetito uocauit exami¬
ne aut executionem poposcer¬
it militaremsactor ꝗdem ꝓpo¬
siti negotii actione mulctet᷑¬

Expanded text:
m. In criminali negotio rei forum accusator sequatur. Is vero, qui suam causam sive criminalem sive civilem sine caelesti oraculo in vetito vocabit examine aut exsecutionem poposcerit militarem, actor quidem propositi negotii actione multet
Abbreviated transcription (Latin):
M p̃r. ¶Emo postlitem ꝯtes¬
tãtam ordinane sedis dedinet
exmi. nec prms ꝑfecti ptorio
aut commitis orientis łalt̾niꝰ
spectabilis indicis implorer
aurilium s apellatione legib̾
faicta. ad sacrũ adiutorniueñt.¬

Expanded text:
. Nemo post litem contestatam ordinariae sedis declinet examen: nec prius Praefecti praetorio, aut comitis Orientis, vel alterius Spectabilis judicis imploret auxilium, sed appellatione legibus facta ad sacrum auditoriu
Abbreviated transcription (Latin):
certas habear ꝑsomas ⁊ uos ĩ¬
scientes tñ audiẽtiam eius ele¬
gistis ꝙ ⁊ ĩ aliis similib iũdi¬
tis tam ĩ actioneni pponenti
qͣm ĩ exceptionem opponenti
ꝑsona locum habebit.
p̃r. ¶ Uris ordinem ꝯũti
postulas ut ñ actor rei forum
s reus actoris sequat᷑ Nmmiu̾

Expanded text:
certas habeat personas, et vos inscientes tamen audientiam eius elegistis. Quod et in aliis similibus iudiciis tam in actionem proponentis quam in exceptionem opponentis persona locum habebit.. Iuris ordinem converti postulas, ut non actor rei forum, sed reus actoris sequatur: nam ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. ¶ Igistie potestati ĩt
milit̾ares iuros  priuato acto¬
re ĩ reum militarem. ⁊̃ cũulib̾
questionum audiendi xecli¬
mus facultatem p̃ẜ̃tu cum
idip̃m more ẽelitigantium
uideat constetq militarem re
⁊ temerarium ẽe ꝑspeximna
eos ꝗ ꝓfessiones aliquas seu.
negotiationes exercẽ noscũt
iudicum ad quos earundem
ꝓfessionum. seu negotiatioi¬
num cura ꝑtinet uirisdictis¬
nem ⁊ p̃ceptionem declinare.
conari. qua ꝓpt̾ iubemus hinꝰ¬
moĩ hominib nec cinussib
militie seu cinguli łdignitai¬
tis p̾rogatiuam. ĩ hac ꝑte subi¬
militia ꝯmemorati sũt.ł fue

Expanded text:
p. Magisteriae potestati inter militares viros vel privato actore in reum militarem etiam civilium quaestionum audiendi concedimus facultatem, praesertim cum id ipsum e re esse litigantium videatur constetque militarem reut temerarium esse perspicimus eos, qui professiones aliquas seu negotiationes exercere noscuntur, iudicum, ad quos earundem professionum seu negotiationum cura pertinet, iurisdictionem et praeceptiones declinare conari. Quapropter iubemus huiusmodi hominibus nec cuiuslibet militiae seu cinguli vel dignitatis praerogativam in hac parte supmilitia connumerati
Abbreviated transcription (Latin):
finit actitatum ĩ quo aliqo
commodi fiscał appareat.
agrauitas acta transmmttat
ut ĩstruetione p̃cepta ꝗd si¬
bi met iuris auxilio debeat᷑.

Expanded text:
fuerit actitatum, in quibus aliquid commodi fiscalis appareat, gravitas acta transmittat, ut instructione percepta, quid sibimet iuris auxilio debeatur,
Abbreviated transcription (Latin):
la t̾tuli euru scias adtue
subbinitatis sollicitudi¬
nem panq̃ ita ut tus arbi¬
tratuexscrinio memorie
dotius minoris lat̾cul di¬
gnitates hẽ p̃posture om̃s
atribiaiatus ⁊ p̃fecture eas
trorum urta omuetudinem
priscam elemĩne mee auero¬
ritace deicepe mt¬

Expanded text:
 totius scias ad tuae sublimitatis sollicitudinem pertinere, ita ut tuo arbitratu ex scrinio memoriae totius minoris laterculi dignitates, hoc est praepositurae omnes, tribunatus et praefecturae iuxta consuetudinem priscam clementiae meae auctoritate deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
legeris tueri. Uel eincta re defẽ¬
sio ne ionstrata noluis uti. qͣ¬
tituamt̃ ẽ poteris ex piri
Ancipia patris tui qui
fundum aphylippo oduxerat.
suecessione tibi quesita dño fũ
diꝑdebitis ĩsolutum mat̃ tua
dando.nich̾ tibi auferre potinit.¬
fectus ab ea negotium gestu
ñ fecisti ratum. oblato debĩto.
si non ħ locator uire pignoris
obligata sibi uendidit pet̾e po

Expanded text:
legeris, tueri vel evicta re, etsi defensione monstrata nolueris uti, quanti tua interest poteris experiancipia patris, qui fundum a philippo conduxerat, successione tibi quaesita domino fundi pro debitis in solutum mater tua dando nihil tibi auferre potuit. Etque annis effectus ab ea negotium gestum non fecisti ratum, oblato debito, si non haec locator iure pignoris obligata sibi vendidit, petere po
Abbreviated transcription (Latin):
SMp̃r. SUopotius nt.¬
Eꝑiculo magistratus tuto¬
res quos pefsu declerũt qͣm
tum ꝯ̾ scxus oditionem ali¬
cui exea obligatione obstru¬
cta es. ꝙ tuo ꝑiculo tutores.
filiis tuis dan postulasti.

Expanded text:
s . Suo potius periculo magistratus tutores quos petisti dederunt, quam tu contra sexus condicionem alicui ex ea obligatione obstricta es, quod tuo periculo tutores filiis tuis dari postulasti.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Post ꝑfectami
uenditionem. omne cor¬
modum ⁊ ĩ cominedum
ꝙ rei uendite ꝯtingit. ad
emptorem ꝑtinet Accõ¬
dine tenet̃. que exp̃ceclente
tp̃re cãm euictionis parãnt.
⁊ita. si ei denuntiatum ẽ ut
cãe agende ad eẽt.⁊ ñ ab sente
emptore ꝯͣ eum ꝓmuntiatũ ẽ.
eant.ante qͣm tradant᷑ ĩ ꝑfecta
⁊̃ tũc uenditionem ꝑiculim
im mutati emptoris ꝗ mo
sum ꝙ ĩ horreis erat positu¬
rostea uenisse sine mensinaᷤ
⁊ claues emptoribr traditas al¬
legas post ꝑfectam uenditioẽ¬
ꝙ u̾mo mutato dampnum ac¬
cidit. ad emptorem ꝑtinet. ¶H
ommalocum habent ñ solu
si uinum. s etiam sioleum uł
frum̃tum ł his similia uenie¬
rint. ⁊ ea aut det̾iora aut penit̾
dei emptori ñ nocere c̾ti uiris ẽ.¬
quenditorem ꝯtractu sñ scͤptis
tam eẽ. in dubium ñ uen̾it.

Expanded text:
. Post perfectam venditionem omne commodum et incommodum, quod rei venditae contingit, ad emptorem pertinet. aucdine tenetur, quae ex praecedente tempore causam evictionis parant, et ita, si ei denuntiatum est, ut causae agendae adesset, et non absente emptore contra eum pronuntiatum est. eant, antequam tradantur, imperfecta etiam tunc venditione periculum vini mutati emptoris, qui sum quod in horreis erat postea venisse sine mensura et claves emptoribus traditas adlegas, perfecta venditione quod vino mutato damnum accidit, ad emptorem pertinet. Haec omnia locum habent non solum si vinum, sed etiam si oleum vel frumentum vel his similia venierint et ea aut deteriora aut penitusde emptori non nocere certi iuris evenditorem contractu sine scriptis ctam esse in dubium non venit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ortis cãis incille distcͣ
te ⁊ ante traditionem siñ mõa
uenditoris dilatam ñ aduen-¬
ditorem. s ademptorem ꝑtim.
⁊ hac ñ exp̃te̾rito uitio reb hi¬
manis exempta. solutionem
emptor p̃tii non recte recusat.

Expanded text:
Mortis casus ancillae distractae etiam ante traditionem sine mora venditoris dilatam non ad venditorem, sed ad emptorem pertinet, et hac non ex praeterito vitio rebus humanis exempta solutionem emptor pretii non recte recusat.
Abbreviated transcription (Latin):
tionis progatiua ł diutͣm
silentii p̃seriptio emptorẽ
possessionĩs qm acohr̃dib
patrintui distractam sugge¬
cis. ꝓportione tua munit ĩ
rem actio ĩcolimus ꝑseuat.
aut receptum ius securitatẽ
emptori p̃stitit. ẽ arbitr̃ium
tibi lib̾um ouemendi eos ꝗ ꝓ
portione. tua satis illicitam ue¬
ditionem celebrauerunt.
D̾. ¶ Ultum int̾ẽ utrum
tem iuxta ꝓpr̃ium priulegiũs
uendidit. ⁊ emm sia fisco faci¬
ta ẽ uenditio. fidem eius ĩ fru¬
gi. mume rationis ẽ. Sinoͣ
cohr̃des solliditatem uendid̃¬
runt. licz emptor abhis delega¬
tus ꝑtem p̃tii fisco soluĩt alte¬
ramq ĩ cautionem deluxit.
tñ portioni tuc. ea uenditioe.
non põt.obsistere

Expanded text:
pionis praerogativa vel diuturni silentii praescriptio emptorem possessionis, quam a coheredibus patrui tui distractam suggeris, pro portione tua munit, in rem actio incolumis perseverat: aut si receptum ius securitatem emptori praestitit, est arbitrium tibi liberum conveniendi eos, qui pro portione satis illicitam venditionem celebraverunt.. Multum interest, utrum tem iuxta proprium privilegium vendidit. etenim si a fisco facta est venditio, fidem eius infringi minime rationis est. si vero coheredes soliditatem vendiderunt, licet emptor ab his delegatus partem pretii fisco solverit alteramque in cautionem deduxit, tamen portioni tuae ea venditio non potest obsistere
Abbreviated transcription (Latin):
debustiã hospitio mont asseue¬
ras ui igras ab sumpte sũts cul¬
pam seu̾ segratiẽ tuam. ñ ad tu¬
um dampnum. Siad pupilli:
tui spectare disfendium minus
ꝓbabil ratione deposcis s¬

Expanded text:
debuisti, in hospitio tuo, ut adseveras, vi ignis absumptae sunt, culpam seu segnitiam tuam non ad tuum damnum, sed ad pupilli tui spectare dispendium minus probabili ratione deposcis
Abbreviated transcription (Latin):
tur res hr̃ditarias ⁊ ratioes rel¬
deresiure patronatus ui delicet
ꝯpetente ei. ꝗ exlegib ad idp̾¬
sit uocari. illo ne ĩ posterum e¬
dubitet obr̃uando ut ip̃a hr̃di¬
tatis petitio ommmõbonefi¬
deiuiditus cõmiiicretur. De¬

Expanded text:
res hereditarias et rationes reddere: iure patronatus videlicet competente ei, qui ex legibus ad id possit vocari. Illo, ne in posterum dubitetur, observando, ut et ipsa hereditatis petitio omnimodo bonae fidei iudiciis connumeretur. D
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝯͣctib defuncti agat᷑ ꝯtra pose̾¬
U l sorem hr̃ditatis.ł enis rei deqͣ
agit̃. siꝗdem res sint.ł deposite
ł commoclate. ł pignori dates
alie que extant ñ differri sub
p̃certu hr̃ditatis petitionis n.¬
ał alia ꝑsonali actione agat̾i
ꝯͣ possessorem ł pecitorem nõ
debet iuditium differri. s exi¬
tum suum acciꝑe spotq̃m ⁊c¬
enim hr̃ditatis petitionis ni¬
dicium sinem accipiat tunc
int̾petitorem hr̃dicatis ⁊ pos¬
sessorem ratiombi õctis non
alit̾ possessor siuict᷑ fuit. hr̃dita¬
tem restituẽ ꝯpellit̾ insi ꝑ oĩbr q̃¬
rite habeo gestast̃. petitor sitiffai¬
re fidei cominissarie peiant᷑ł.
directe ip̃o iure dicanx᷑ ꝯpet̃e
sanalem tantum mõ spatiũ
expectet᷑. amorte testatorism.¬
tatis petitionis ndicium in

Expanded text:
ctibus defuncti agatur contra possessorem hereditatis vel eius rei de qua agitur, si quidem res sint vel depositae vel commodatae vel pignori datae vel aliae quae extant, non differri sub praetextu hereditatis petitionis  alia personali actione agatur contra possessorem vel petitorem, non debet iudicium differri, sed exitum suum accipere. Postquam etenim hereditatis petitionis iudicium finem accipiat, tunc inter petitorem hereditatis et possessorem rationibus contractis non aliter possessor, si victus fuerit, hereditatem restituere compellitur, nisi pro rite ab eo gesta sunt petitor ei satisfare fideicommissariae petantur vel directae ipso iure dicantur competere, annale tantummodo spatium expectetur a morte testatoris ntatis
Abbreviated transcription (Latin):
Si uõ uenditionem lite ap¬
tiqorem ẽe liꝗdo ꝓbarit exeo
die fructus restituant᷑ exquo
lis ĩ iuditium delucta ẽ fruc¬
ab eo possidetur. a quo petip̃t.
¶Empt̾or aũt ꝗ pprio titulo p᷑
sessionis munitus ẽ. ⁊̃ singo
ta. ñ infrigit alt̾ius brdita¬
tis petitionem q̃ uenit exali.¬
a succesnone G si questiõi

Expanded text:
Si vero venditionem lite antiquiorem esse liquido probaretur, ex eo die fructus restituantur, ex quo lis in iudicium deducta est. frucab eo possidetur, a quo peti potest. Emptor autem, qui proprio titulo possessionis munitus non est, etiata non infringit alterius hereditatis petitionem, quae venit ex alia successione. sed et si quaestioni
Abbreviated transcription (Latin):
spatia dełe se p̾fatalitigia post¬
qͣm orta fun̾t tininare. Sami
si suꝑ selerĩt ip̃os ꝗdem .x. libra¬
rum auri xlempintionẽ sub¬
ire censemus accusationem
uõ seu cuulem ĩtentionemi
semel ĩuidicium decluctam:
p̃fato mõlegitime terminm¬

Expanded text:
igia, postquam orta fuerint, terminare. nam si supersederint, ipsos quidem decem librarum auri condemnationem subire censemus, accusationem vero seu civilem intentionem semel in iudicium deductam praefato modo legitime termin
Abbreviated transcription (Latin):
tram sine ullo penitus obͥstai
cuio p̃ceptione tin culmims.
cura ⁊ uin clarissimi rectoris
cetur ꝑ sexm̃sium cũricula ib¬
idem moraturus quatemis ĩ¬
tẽa minime crimina possint
scecłe .xxx. librarum auridis¬
fatoclapso tempore. nec dum
furtorimi scelerib pulsatus
deto ꝓcuratore ĩstructo. post
ꝗnouginta dies ꝓtinus hãt
licentiam discedendis accusa¬
tione uõ suꝑ criminib facta
ꝑ subscriptionum la queos ĩre¬
titus. usq ad t̾minum eĩe ibi¬

Expanded text:
ciam sine ullo pciam sine ullo pne tui culminis, cura etiam viri clarissimi rectoris cetur, per sex mensuum curricula ibidem moraturus, quatenus interea minime crimina possint scedere, triginta librarum auri disaefato elapso tempore necdum furtorum sceleribus pulsatus dato procuratore instructo post quinquaginta dies protinus habeat licentiam discedendi: accusatione vero super criminibus facta per inscriptionum laqueos inretitus usque ad terminum
Abbreviated transcription (Latin):
tum tempus depumtia disce¬
dendi excusationem ei tribi
cilli alt̾ius administrationiᷤ
oblati ł p̃ceptum tue ampi¬
lissime sedis ut alt̾ius ꝓum¬
tie modleratoris inces optine
q potestatis. aut q̃mcumq
sollicitudinem publicam
gerat aut eribeit i celucit᷑¬
⁊ postremum cĩlib artis ascu¬
tiacuꝰcũq eccasi oĩs excogitatai
luberrimam legem circũ scribẽ¬
dam łuiolandam crecliderit li¬
cet maiestatis reus ñ immĩto
uidicet᷑. at tñ ꝗnquaginta libͣ¬
rum auri mulctam publicis
calculis ĩ ferre coget̾ simili peã
plectendo ꝗ post cum aminis¬
tratione susceptaminime cũ
curam̃t honeste retinendum.
aut suꝑ eius fuga ꝓtinus refe¬
rendũ. ¶ Administrationeor
aũt deponẽ ñ uolumus deces¬
soremañ q̃m successor atipro¬
umtie fines ꝑuenĩt licet lit̃¬
tis a deum. seuꝓgrãmate ł ecui
fugiens ñ obsuauĩt legemi uͥ¬
cumq reꝑtus fui̾t uoet ĩ hac
fiorentissina cuntate adpiĩ¬

Expanded text:
tum tempus de provincia discetum tempus de provincia discedendi excusationem ei tribuat cilli alterius administrationis oblati vel praeceptum amplissimae tuae sedis, ut alterius provinciae moderatoris vices obtineamque potestatis, ut quamcumque sollicitudinem publicam gerat aut exhibeatur velpostremum cuiuslibet artis astutia, cuiuscumque occasionis excogitata luberrimam legem circumscribendam vel violandam crediderit, licet et maiestatis reus non immerito iudicetur, attamen quinquaginta librarum auri multam publicalculis inferre cogetur: simili poena plectendo, qui post eum administratione suscepta minime eum curaverit honeste retinendum aut super eius fuga protinus referendum. Administrationem autem deponere non volumus decessorem, antequam successor ad provinciae fines pervenerit, licet litteris ad eum seu programmate vel edicfugiens non observaverit legem, ubicumque repertus fuerit, licet in hac florentissima civitate, ad provin
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. NEmo eruris clarisi¬
mis p̾sidibr ꝓuintiarum ł ꝯ
sularibaut correctorib neq
ꝗ ãinnustrationis maioris ĩ¬
lis aut comes oriẽtis aut cunis¬
libet tractus uicarius. aut ꝗe¬
litis l diuinarum comes don¬
morum post qͣm sibi successũ
fuĩt audeat excecłe de iocis que
tempus p̃sides ꝗdem ⁊ ꝯsulareᷤᷤ
nec n correctores immetropo¬
li. spectabiles uõ iudices tam
cunles. quam militares.anci¬
uitatib administrate diocese¬
os iliustriorib publice ñdomi
nes aut potentes domus lati¬
tantes s ĩ celeb̾mus locis ante
ommum quos nuꝑ gub̾na¬
facultas lib̾a suꝑ furt᷑ia aut cri¬
nuimbuᷤ querimoniam com¬
mouendisita ut abomni de¬
fensus ĩ iuria ꝓuisione post eũ
ad ministrantis ac ꝑiculo offi¬
tii nec mimuis curialiuma d̾¬
fensoris cuntatum iuratqr ie
tm̃ cautiom commissus p̾t¬
qͣm fuit inquerimoniam de¬
uocatus pulsare uolentibiũ
adictum ẽ ꝑlegum ratione re¬
spondeat nec ullam añ p̃fini¬

Expanded text:
ris clarissimis praesidibus provinciarum vel consularibus aut correctoribus neve qui administrationis maioris intus Augustalis aut comes Orientis aut cuiuslibet tractus vicarius aut qumitis vel divinarum comes domorum, postquam sibi successum fuerit, audeat excedere de locis, quae tempus praesides quidem et consulares nec non correctores in metropoli, spectabiles vero iudices tam civiles quam militares in civitatibus administratae dioeceseos illustrioribus publice, nec domi nes aut potentes domos latitantes, sed in celeberrimis locis ante omnium quos nuper gubernafacultas libera super furtis aut criminibus querimoniam commovendi, ita ut ab omni defensus iniuria provisione post eum administrantis ac periculo officii nec minus curialium et defensoris civitatis, iuratoriae tantum cautioni commissus, postquam fuerit in querimoniam devocatus, pulsare volentibus ut dictum est pro legum ratione respondeat: Nec ullam ante praefini
Abbreviated transcription (Latin):
tutoremlis ĩ choata ẽ neq ex
dampno pupilli lucrum ca¬
datus si se ñ excusamt ñ ideo
uos minus hr̃des enis tu tele.
ł ũtili iuiditio ꝯueniri põtesti
q cum tutelam seu curam nõ
admnstrasse dicitis nam ⁊̃¬
cessationis ratio recldenda est.
prius tñ ꝑꝑ actum sĩnum ees
ouemendos ẽẽ ꝗ administra¬
uerũt sepe rescriptũmẽ.¬
tutoris tui tutele actione cõ
ns debuit.¬

Expanded text:
tutorem lis inchoata est neque ex damno pupilli lucrum cae non excusavit, non ideo vos minus heredes eius tutelae vel utili iudicio conveniri potestis, quod eum tutelam seu curam non administrasse dicitis: nam etiam cessationis ratio reddenda est. Prius tamen propter actum suum eos conveniendos esse qui administraverint saepe rescriptum estnis debuit
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃r.  scet ĩdelictis. etate
nemmem ex cusari ꝯstet ma¬
tritũ que filiis tutorem eta¬
tis lubrico lapsa. ñ petiit. eoꝵ
minime denegari successiõe
maiorib tantum obtineat.

Expanded text:
. Licet in delictis aetate neminem excusari constet, matri tamen, quae filiis tutorem aetatis lubrico lapsa non petiit, eorum minime denegari successionem matribus tantum obtineat.
Abbreviated transcription (Latin):
idebitam pecumm ꝑsoluit e
cessat repetitio. ꝓignorantiam
enim facti tm̃ repetitionem
ĩ debiti solun ꝯpetere tibi notũ
su bueniri solet. at tñ s̃ etatem
adhuc ĩ ꝑfectam. lecum ħ non
hr̃e retro principum statuta.¬

Expanded text:
bitam pecuniam persolverit, cessat repetitio. per ignorantiam enim facti tantum repetitionem indebiti soluti competere tibi notum subveniri soleat, tamen contra aetatem adhuc imperfectam locum hoc non habere retro principum statuta
Abbreviated transcription (Latin):
D. Slñ transactionis cã s ĩ¬
debitam errore facti. olei mate¬
riam uos archantico stipular¬
ti. dare spopondisse rector aĩad¬
uterit ꝓuncie. reddito ꝙ debe
dum negoti otimito. nenim
nocet. namcĩ decisau lam̃to ta
uñ instaurat᷑.¬

Expanded text:
 non transactionis causa, sed indebitam errore facti olei materiam vos Archantico stipulanti dare spopondisse rector animadverterit provinciae, reddito quod debetdum negotio finito nemini nocet: nam causa decisa velamento tali non instaurat
Abbreviated transcription (Latin):
state genertuus reb humani
exemptus sit tñ ñ depeculio s
ĩsolidum. ate ꝯsentiente filia
ꝯuentum eum satis oꝑtet facẽ.
Mp̃r. Nꝯstante matrimoĩo
eius uroris facultatib ⁊dem
dem reu̾tat᷑. nichilq sibi ex hoc
defũcti hr̃s audeat uendicare.i¬

Expanded text:
state gener tuus rebus humanis exemptus sit, tamen non de peculio, sed in solidum a te consentiente filia conventum eum satis oportet facere. DIOCL. ET MAXIstate gener tuus rebus humanis eius uxoris facultatibus, ad eam revertatur, nihilque sibi ex hoc defuncti heres audeat vindicare
Abbreviated transcription (Latin):
hostes uxor tua ñ fr̃ eius quasi
heres dotem repete põt. Sinnoͣ
diem functã ẽ ⁊ hr̃ditatem ew̾
possit uendicare. dotis quoq re¬
petitio enure ꝯpetit cum ĩstip¬
ulatum declucta sit.
nr̃a uiliori p̃tio dotales res estĩa
patet pinde si dolus artib narĩ¬

Expanded text:
hostes uxor tua, nondum frater eius quasi heres dotem repetere potest. Si vero diem functa est et hereditatem eius possit vindicare, dotis quoque repetitio ei iure competit, cum in stipulatum deducta sit vestra viliore pretio dotales res aestimapatet. Proinde si dolosis artibus mari
Abbreviated transcription (Latin):
pumtie eindentib ꝓbati õibꝰ
ostenderitis qñ possidentib
uobis adoptinenda p̃dia ⁊̃ doh
mali exceptiomis potestas opi¬
tulet̃. sciet quatenus religiõer
iudica tionis sue temꝑare de¬
be̾at. ¶Smaũt ⁊ maritus ĩ
ẽstimatione grauatum si alle¬
get ueritate examinata ñ am

Expanded text:
dentibus probationibus ostenderitis, quando possidentibus vobis ad obtinenda praedia etiam doli mali exceptionis potestas opituletur, sciet, quatenus religionem iudicationis suae temperare debeat. Sin autem etiam maritus in aestimatione gravatum se adleget, veritate examinata non am
Abbreviated transcription (Latin):
tuo ħ derogare ñ põt. cum ⁊̃ ip̃e¬
luntate tuanec exige̾ nec recu¬
pere dotem pot̃at.
tis. ut sibumꝰ duxisti ⁊ dotem de¬
disti.isq postea ẜuus ẽ iudicat᷑.
dotem expeculio reciͦpies. ⁊ siqd
p̃t̾e tibi debuisse eum apparu¬
erit. ¶ Iilii aũt tui ut ex lib̾a
nati. i certo tñ patre. spurii ĩ ge¬
nun ĩtelliguntur.¬

Expanded text:
tuo hoc derogari non potest, cum eluntate tua nec exigere nec accipere dotem poterat.tis ut liberum duxisti et dotem dedisti isque postea servus est iudicatus, dotem ex peculio recipies et si quid praeterea tibi debuisse eum apparuerit. Filii autem tui, ut ex libera nati incerto tamen patre, spurii ingenui intelleguntur
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ post destimatio ꝵ.¬
nem dotis pactione ł stip̃r¬
latione int̃posita. ut ⁊ ipse
res dissoluto matrimonios
extarent uxori reddant᷑. ⁊ an¬
cillas cum ꝑtu exstipulatui¬
uditio restitin oportere

Expanded text:
non est post aestimationem dotis pactione vel stipulatione interposita, ut ipsae res, si dissoluto matrimonio extarent, uxori reddantur, ancillas cum partu ex stipulatu iudicio restitui oportere
Abbreviated transcription (Latin):
diuortium ĩ quantum fac̃ẽre̾
possit ꝯlempnandus ẽ. post
idoneus factus ꝗ reldiderat ĩ¬
tegrum residuam ꝓbabiliter
solutionem rẽciuat. at cum
eius hr̃des ĩ solidum ꝯuemẽ¬
dos ñ ambĩgit᷑. nec cum his i¬
soluendo factis expiri ñ possis.
suꝑstitiosam geris sollicitudĩe

Expanded text:
divortium in quantum facere possit condemnandus est, post idoneus factus, qui non reddiderat integrum, residuam probabiliter solutionem recusat. At cum eius heredes in solidum conveniendos non ambigitur, ne cum his solvendo factis experiri non possis, superstitiosam geris sollicitudine
Abbreviated transcription (Latin):
qr fideuissoris erus. nec ñ colle¬
garum quoq ad quorumꝑico¬
lum ꝯsortium aministratiõiꝰ
spectat excussis. ñ sit ĩ tempmꝰ¬
tati pupilli ł adultisatifc̃m.
cipales. futorum noĩatores. si
ammistratioĩs finito tempore
ñ fuert soluendo.nec excantio¬
ne fideiussionͣis solidum exi¬
gipossit. pupillis quondam.
ĩ subsidium ĩ dempnitatis no¬
mine actionemutilem utiler¬
ꝯpet̾e exsenatus ꝯsulto ꝙ auc¬
toro diuo traiano parẽte nr̃o.
factum ꝯstitit. Onsistit.
ꝯpositum manifestum ẽ. ñ cu¬
ratoris dationem fuisse ĩ ualu¬
ꝗ tanqͣm ñ amplius.cc. libriᷤᷤ
auri patrimonium ualet fice
rephendenda si qua lesio rebo
minoris illata finsse. aduisuᷤ

Expanded text:
que fideiussoris eius nec non collegarum quoque, ad quorum periculum consortium administrationis spectat, excussis non sit indemnitati pupilli vel adulti satisfactum. icipales tutorum nominatores, si administrationis finito tempore non fuerint solvendo nec ex cautione fideiussionis solidum exigi possit, pupillis quondam in subsidium indemnitatis nomine actionem utilem competere ex senatus consulto, quod auctore divo Traiano parente nostro factum est, constitit. compositum, manifestum est non curatoris dationem fuisse inval tamquam non amplius ducentis libris auri patrimonium valeret, fireprehendenda, si qua laesio rebus minoris illata fuisse adversus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdem deportatione ł aque ⁊
igñis int̾dictione ñ solm̃tũ
si casus ĩq̃m maritus. ĩ cidit
non mutet uxoris affectiõe
ideoq dotis actio ip̃o nire ñ ꝯ̃¬
pẽtĩt. s dotatam eam eẽ cinus
laudandum ẽ. ꝓpositoum nec
ratio eꝗtãtis nec exempla ꝑmi¬
tue. si sponsum suum. post tres
pegrinationis annos spectand̃
sibi ultra ñ putat. omissa spehiꝰ
ꝯuentionis matrimonium fa¬
cẽ ne opor tunum nubendi tp̃s
amitat. cum poss nuntium:
rem̃ittẽ. ⁊ si p̃sente eo ꝯsilum
mutare uelinss¬
titionem stipulatus es. circum¬
scribendi aũt tui cã. ficto repu¬
dio matrimonium brem tp̃ri
rescissum ẽ res dotales quas ã¬
te nuptias obtunsti p̃ses ꝓuiy¬
tie reciꝑe ce ñ dũbitabit. certũ
gesta sũt. fructum calliditatis
tios. id ẽ repudi nullius eẽ.
mom̃ti siue iptiis se figãt

Expanded text:
dem deportatione vel aqua et igni interdictione non solvitur, si casus, in quem maritus incidit, non mutet uxoris adfectionem. ideoque dotis actio ipso iure non competit, sed indotatam esse eam, cuius laudandum propositum est, nec ratio aequitatis nec exempla ae, si sponsum suum post tres peregrinationis annos expectandum sibi ultra non putat, omissa spe huius coniunctionis matrimonium facere, ne opportunum nubendi tempus amittat, cum posset nuntium remittere, si praesente eo consilium mutare voluisstitionem stipulatus es, circumscribendi autem tui causa ficto repudio matrimonium brevi tempore rescissum est, res dotales, quas ante nuptias obtulisti, praeses provinciae recipere te non dubitabit. Certum gesta sunt, fructum calliditatis tios id est repudia nullius esse momenti, sive nuptiis fingant
Abbreviated transcription (Latin):
simus ĩ alias ⁊ alias ꝯlitorum
ut mi possit antiꝗtas nr̃is lei¬
gibrab regare ⁊ ĩtantum uo¬
lumus eademomina cumre¬
posita sũt. optinẽ ut si aliter
fũant apud uet̃es ꝯscriptam
ĩ ꝯtrariam aũt ĩ ꝯpositio neo
ĩuemantur. Nullum crim̃
scripture ĩputetur. s nr̃e clec¬
tiomi had scribat᷑. Nullai¬
taq ĩ omnb p̾dicti ecdicio
m̃bris. antinonia.sic enm
auetustate greco nocabulo n¬
nuncupantur.aliquem sibi
uendicet locum. S sit una
concordia una ꝯse quentia.
adu̾sano nemine ostituto.
S smilitudinem ẜm qd̾¬

Expanded text:
itorum s, quid possit antiquitas nostris legibus abrogare? et in tantum volumus eadem omnia, cum reposita sunt, obtinere, ut si aliter fuerant apud veteres conscripta, in contrarium autem in compositione inveniantur, nullum crimen scripturae imputetur, sed nostrae electioni hoc adscribatur. Nulla itaque in omnibus praedicti codicis membris antinomia sic enim a vetustate graeco vocabulo nuncupatur aliquem sibi vindicet locum, sed sit una concordia, una consequentia, adversario nemine constituto. Sed et similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
igit deo placita face̾ tua pruden¬
tia una cumalus facundissimi
uiris studeat. ⁊ tam subtili qͣm
nobis offerat᷑ mimarimam ⁊
et̾ram rei memoriam. deiqr oĩ¬
potentis ꝓuidentiam.argum̃¬
nos diuine humanitatis ẽ.
ꝓuidentia. ut sẽꝑ et̾is lib̾alita¬
tib nos sustentare dignetur.
Post bella cium parehita. et̾na
pace sopita. postq unandalicã
gentem ereptam. ⁊ cartagmer
imino magis omnem hibia
romano imꝑio it̾um sotiatam
⁊ leges antiquas iam semo p̃
exisfimaiit. Erat enumira.¬
bile. romanam sinctionem ab
que pene ĩmille ⁊ ĩ quadrĩgẽtoᷤ
annos currunt ĩ testinis p̃lu¬

Expanded text:
igitur deo placido facere tua prudentia una cum aliis facundissimis viris studeat et tam subtili quam nobis offeratur in maximam et aeternam rei memoriam deique omnipotentis providentiae argumenos divinae humanitatis est providentia, ut semper aeternis liberalitatibus nos sustentare dignetur. Post bella enim Parthica aeterna pace sopita postque Vandalicam gentem ereptam et Carthaginem, immo magis omnem Libyam Romano imperio iterum sociatam et leges antiquas iam senio prexistimavit. Erat enim mirabile Romanam sanctionem ab quae paene in mille et quadringentos annos concurrunt, intestinis p
Abbreviated transcription (Latin):
uum feucissutram euum ure
rei publice donaint. cum ĩbẽ.
bella parchiea abolita sũt.⁊ qe¬
ti ꝑpetue tradita ⁊ t̃tia pars q̃ to¬
tius mundinobis iccreuit.i¬
post europam enum ⁊ asiami
tota libia nr̃o i imꝑio admne¬
ta ẽ. ⁊ tanto ope legum cap̃d
impositũ ẽ omĩa celestia dona
nr̃o t̃tio consulatu ĩdulta sũt.
Itaq om̃s iudices nr̃i ꝓsuai
uirisclictioẽ easdem leges ĩ¬
suscipiant. ⁊ tam ĩsis iudi¬
tuis quamĩ hac regia surbei
habennt ⁊ p̃ponant ⁊ p̾cipuẽ
uir ex celsus hiũ alme urs̾¬

Expanded text:
um felicissimum eum nostrae rei publicae donavit, cum in hunc et bella Parthica abolita sunt et quieti perpetuae tradita, et tertia pars mundi nobis adcrevit post Europam enim et Asiam et tota Libya nostro imperio adiuncta est et tanto operi legum caput impositum est, omnia caelestia dona nostro tertio consulatui indulta. Itaque omnes iudices nostri pro sua iurisdictione easdem leges suscipiant et tam in suis iudiciis quam in hac regia urbe habeant et proponant, et praecipue vir ex
Abbreviated transcription (Latin):
isuumingorem ĩ iuditus o¬
stendentes ĩ oĩb em̃s siue que
postea emerẜint. siuc ĩuidiei¬
is que ad huc pendent. neceaᷤᷤ
iudicians lamcalis formas
sententia finita sũt uel ame¬
cali pacto sopitaħꝰ resuscitari
nullo mõ uolumus bene aũt

Expanded text:
uum vigorem in iudiciis ostendentes in omnibus causis, sive quae postea emerserint sive in iudiciis adhuc pendent nec eas iudicialis vel amicalis forma sententia finita sunt vel amicali pacto sopita, haec reuscitari nullo volumus modo. Bene aut
Abbreviated transcription (Latin):
fieatum ẽaegis latores aũt ł dõ¬
datores ers elegimius qui drgin
t̾ato oꝑx fuant. a quos anteriorẽ
pussimin principes admittere
non sũt indignati.ommibr un¬
odignitatis apice imꝑtito nec
sibi quodam aliquam p̾rogatu¬
nam uendicantem.Cum enz
ꝯstitutionum uidicem ⁊ hasle
bis ꝓmugatas. qd amplus au̾
minus ĩ ꝗbodam eẽ inteiligat᷑
dabaums tempestiuum nobis
udetur. ⁊ ĩ p̃senti sanecire. ut ne¬
moneq eorum ꝗ ĩ ꝑsenti uiris
ꝑitiam habent nec ꝗ postea fue¬
rint.audiant comintarios his¬
dem legibo adnectere nͥi tantũ
titulorum subtilitatem adno¬
tare maluint ⁊ ea que rapana¬
tar. nuncupantur componẽ.
alias aũt legum int̃p̃tatiõneᷤ
mimo magis dispũsiones ees

Expanded text:
latores autem vel commentatores eos elegimus, qui digni tanto opere fuerant et quos et anteriores piissimi principes admittere non sunt indignati, omnibus uno dignitatis apice impertito nec sibi quodam aliquam praerogativam vindicante. Cum enim constitutionum vicem et has lepromulgatas, quid amplius aut minus in quibusdam esse intellegatur, dabamus, tempestivum nobis videtur et in praesenti sancire, ut nemo neque eorum, qui in praesenti iuris peritiam habent, nec qui postea fuerint audeat commentarios isdem legibus adnectere: nisi tantutitulorum subtilitatem adnotare maluerint et ea quae paratitla nuncupantur componere. Alias autem legum interpretationes, immo magis perversiones eos
Abbreviated transcription (Latin):
ca ydonca effiigẽ qm multis
ĩutilibohominꝰes p̃grauari.
emersit. ꝙ multitudo antiq̃ p̃¬
senti breuitate pautiorĩueĩt.
homies ⁊ enim qr analites
agebant liceat multe leges
fuant posite tñ expaucis liteͤ
ꝑferebant. ł ꝓpt̃ in opiam lu¬
brorum quos ques ꝯparare ẽ¬
is impossibile erat ł ꝓpt̃ ip̃a
ĩscientiam ⁊ uoluntatem
iudicum magis quã legitima
auctoritaten lites dirimebat

Expanded text:
idonea effugere, quam multis inutilibus homines praegravari. emersit, quod multitudo antiqua praesente brevitate paucior invenitur. Homines etenim, qui antea lites agebant, licet multae leges fuerant positae, tamen ex paucis lites perferebant vel propter inopiam librorum, quos is impossibile erat, vel propter ipsam inscientiam, et voluntate iudicum magis quam legitima auctoritate lites dirimebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ic positu ẽ h̾ unicum asolum
obẜuari censemus. nec ĩ iudi¬
cio nec aliquocertamine.ubi
leges necessarie sũt. exaliis li
tis aliqd ł recitare ł ostendere co¬
netur. insi temerator uelit falsi¬
tatis crimme subiectus unacũ
iudice ꝗ ei audientiam accõmo¬
daunt penis grauissimis la bora¬
re. Ne aũt incognitum nobis¬
fiat ex qb uetairum libris ħ cõ¬
sũmatio ordinata ẽ. nissimus.¬

Expanded text:
hic positum est hoc unicum et solum observari censemus. nec in iudicio nec in alio certamine, ubi leges necessariae sunt, ex aliis libtis aliquid vel recitare vel ostendere conetur, nisi temerator velit falsitatis crimini subiectus una cum iudice, qui ei audientiam accommodabit, poenis gravissimis laborare. Ne autem incognitum fiat, ex quibus veterum libris haec consummatio ordinata est, iussimus
Abbreviated transcription (Latin):
dissima ciuitate laudabilitẽ
gub̾nationem extendentem
q̾dorotheum uirumillustrẽ
ficundissimum questo⁊ er
q̃m ĩtertensium splendidiᷤᷤ¬
sima uuitate lege discipulis
duiximꝰ participemq huius
opas feumus s ꝗ anatolium
uirum illustrem magistrũ ꝗ
⁊ ip̃e ap̃beri tenses iuris inter
gitima descendens.Cum ⁊ pa¬
tereis leontius ⁊ auus eudo¬
sius ꝗ p̾ patritium ĩ chite recõ¬
datioms questorez ⁊añcesso

Expanded text:
tate laudabiliter gubernationem extendentem: et Dorotheum virum illustrem et fa cundissimum quaestiorum, quem in Berytiensium splendidissima civitate leges discipulis duximus participemque huius operis fecimus: sed et Anatolium virum illustrem magistrum, qui et ipse apud Berytienses iuris interpgitima procedens, cum et pater eius Leontius et avus Eudoxius post patricium inclutae recordationis quaes
Abbreviated transcription (Latin):
ma sũt. que ꝓpt̾ utilitatem re¬
rum transformata sũt. adeo
ut ⁊ si principaliᷤ ꝯstitutio fue¬
rat ĩuet̾iblbris relataneq ei
perenius. s ⁊ hanc corngendã
eẽ putanim̃ ⁊ ĩmelius restau¬
randam.hommibo ⁊ enimue¬
tibr relictis ꝗcꝗd legu ueri¬
tan de corum⁊ necessarium
int̾ eosdubitabat᷑ h̃iam ĩ tu¬
tissimam ꝑuenit qetem.nł¬
la titubante relicto. ¶S cũ
ꝓspeximus que ad portandam
tante sapientie molem ñ sunt.
ydonei homines rudes ⁊ ꝗ ĩ pri¬
mis legum uestibulisstant.⁊
intrare adarchana eorum ꝓperãt
⁊caliammedioerem eruditionẽ
ĩpurandam ẽẽ censcimus. ut sb̾
ea colorati ⁊ qua si primituis oĩ¬
um mmbuti possũt ad pene tra¬
bilia corum intrare ⁊⁊ formam
legum pulcherrimam ñ onuẽ¬
tib eculis accipes⁊ Et ideo trib¬
umano uiro excelso ꝗ ad totiuᷤ
oꝑis gub̾nationem electus ẽ
nec nee ñ theophilocidoro theo
uiris illustribr ⁊ facudifsims

Expanded text:
ma sunt, quae propter utilitatem rema sunt, quae propter utilitatem rerum transformata s unt. Adeo ut et si principalis constitutio fuerat in veteribus libris relata, neque ei pepercimus, sed et hanc corrigendam esse putavimus et in melius restaurandam. Nominibus etenim veteribus relictis, quidquid legum veritati decorum et necessarium inter eos dubitabatur, hoc iam in tutissimam pervenit quietem, nullo titubante relicto. Sed cum prospeximus, quod ad portandam tantae sapientiae molem non sunt idonei homines rudes et qui in primis legum vestibulis stantes intrare ad arcana eorum properant, et aliam mediocrem eruditionem praeparandam esse censuimus, ut sub ea colorati et quasi primitiis omnium imbuti possint ad penetralia eorum intrare et formam legum pulcherrimam non coniventibus oculis accipere. et ideo Triboniano viro excelso, qui ad totius operis gubernationem electus est, nec non Theophilo et Dorotheo viris illustribus et facundissimis