comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ulłm̃ q habuit adiũtorẽ Neq em̃ ãgelus neq archãge¬
uersarias fortitudenes atq cõtriuit nͥ ille qͥ loqͥtur ĩ po
tĩssimꝰ apłus petrus tiore ꝑ territus fuge̾t ĩmo dnuĩ ne¬
garet Ad̾q sequitur Et asꝑsus est sanguis eoꝵ super
uestimẽta mõe et oiã ĩdumẽta mã polli. neqͣꝙ sic ĩ tel

Expanded text:
nullum habuit adjutorem. Neque enim angelus, et archangeculcavit adversarias fortitudines, et contrivit, nisi ille qui loquitur in psalmo: missimus apostolus Petrus, timore territus fugerit, immo Dominum negarit . Quodque sequitur: Et aspersus est sanguis eorum super vestimenta mea, et omnia indumenta mea pollui, nequaquam sic intel
Abbreviated transcription (Latin):
ego su auipr̃ cẽ tradidit utdiciui dequo et psalmista
dacebat deus undiciũ tuũ regi da et iustitiã tuã silõ
reg Qui lo quor iustitiã ut malis mala et Romo artri¬
buã bona Cui uem̃ pignare cõta cduersarias ptates
et captuus p̃dicare remissionẽ ẽt tuc̾tos de carcere libi¬
re ut et aduersarii penas et captimi senciãt lilertatem
Qnare gꝰ rubrũ est ⁊ dumatũ tuũ et uestimẽtatua
siait caltãtiũ ĩ cortulari:Ubi mic̃ dõ rubrũ ĩhebreo

Expanded text:
o et Psalmista dicebat: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui loquor justitiam: ut malis mala, et bonis retribuam bona; qui veni pugnare contra adversarias potestates, et captivis praedicare remissionem, et vinctos de carcere liberare, ut et adversarii poenas, et captivi sentiant libertatem. Quare ergo rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua sicut calcantium tor
Abbreviated transcription (Latin):
Diditimꝰ ꝙ tusis quiloqueris iusticiã et saluerom̃ a luo
sit iudico cõslituta nut sare uolumꝰ quare uestinẽta tus
st uelut musto tic̃ta autqͥd cause extitibut tunca q̃
disuꝑ texta est et stin̾di nõ pt̃ et deutero uninalitã¬
tũcandorẽ habuit quãtũ nullus fullomõ possit facere
suꝑ terrã sangui̾e truẽtata sit: Magĩs em̃ clemẽtiat
couem̃t quõd trudelitas magꝭ candor quã truoꝵ Quib
rũdit dñs in uno uersiculo ut priꝰ s mult uerbis utoĩa
doceat ignorãtes ne rursũ querere cõpellãtui. Tortulai
calcauisolus et degẽtib nõ est uir mecĩ calcamieos¬

Expanded text:
oqueris justitiam, et salus omnium in tuo sit judicio constituta. Nunc scire volumus, quare vestimenta tua sint velut musto tincta, aut quid causae exstiterit, ut tunicam quae desuper texta est, et scindi non potest, et de utero virginali tantum candorem habuit, quantum nullus fullonum possit facere super terram, sanguine cruentares? Magis enim tibi clementia convenit, quam crudelitasus, non uno versiculo, ut prius, sed multis verbis: ut omnia doceat ignorantes, ne rursum quaerere compellantur. Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum. Calcavi
Abbreviated transcription (Latin):
et ait dispic̃iemꝰ ĩcerrã et ecce tenebie ebulacionis.
Celũ em̃ aspiceie nõ audebimꝰ ciũꝰ hobitatorẽ offendi¬
mus Et lux nra quã sꝑ habebamꝰ ĩ deo tribulacionũ
coligĩe obscurata ẽ. Legi ĩ tiuꝰdã cõmẽtariis hoc ꝙ dicit̃
liuabit signũ ĩnacionib ꝓtul et sibilabit ad eũ de fimĩ¬

Expanded text:
piciemus in terram et ecce tenebrae tribulationis. Coelum enim aspicere non audebimus, cujus habitatorem offendimus: et lux nostra quam semper habebamus in Deo, tribulationum caligine obscurata est. Legi in cujusdam Commentariis, hoc quod dicitur: Levabit signum in nationib
Abbreviated transcription (Latin):
singulũ lũboꝵ eiꝰ nec rũpetur corrigia calciamẽti eiꝰ
Sagitte eiꝰ acute et om̃s artus eiꝰ extenti. Ungule equoꝵ
eiꝰ ut silex et rote eiꝰ qiͣ ĩꝑetus tẽpestatis Rugitieiꝯut le¬
oñs . uugiet ut tatuli leonunꝰ Et frendet et tenebit p̃¬
dam et amꝑlexabr̃ it nõ grit qui eruat. Et sonauit super

Expanded text:
nec rumpetur corrigia calciamenti ejus. Sagittae ejus acutae, et omnes arcus ejus extenti: ungulae equorum ejus ut silex, et rotae ejus quasi impetus tempestatis. Rugitus ejus ut leonis, rugiet ut catuli leonum, et frendet, et tenebit praedam, et amplexabitur, et non erit qui eruat. Et sonabit super
Abbreviated transcription (Latin):
nẽctũ etꝭ mõtes cõmoneãtur et cadauerib mortuoꝵ
repleãtur om̃s platee urbiũ. Hoc a cadisse iudeis post̃
passionẽ dñi sub nespasiano et tito et adriano nemi
Subitat Cũq qet facta suit nõ ẽ auersus furor eiꝰ s ad¬
huc manꝰ eiꝰ extẽta sin̾e excelsa q̃ habicũ irascẽtis et ꝑ¬

Expanded text:
um etiam montes commoveantur, et cadaveribus mortuorum repleantur omnes plateae urbium. Hoc accidisse Judaeis post passionem Domini sub Vespasiano et Adriano, nemo dubitat. Cumque haec facta sint, non est adversus furor ejus: sed adhuc manus ejus extenta, sive excelsa, q
Abbreviated transcription (Latin):
et sagittis nullus suũ agrũ ĩuisere audeat Et deielic¬
is cãpestrib locis ad mõtana cõfugiãt bi qͦ locordii¬
ficultate nuniti uix asperos mõ tes manu fodiãt qr
bones aratra et uorieros nõ habebũt. Sicubi gͦ rarus

Expanded text:
et sagittis nullus suum agrum invisere audeat, et derelicet sagittis nullus suum agrum invisere audeat, et derelictis campestribus locis, ad montana confugiant, ibique locorum difficultate muniti, vix asperos montes manu fodiant: quia boves, aratra, et vomeres non habebunt. Sicubi ergo rarus
Abbreviated transcription (Latin):
pores deieliquit ĩ terra qui uineas et agros coleiẽt adem̃a
gedoscãs quĩ eis p̃positus eiat de regio gnẽ relictꝰ hortat᷑
et dicit Nolite timeie caldeos habitate ĩ terra et seruite
armẽta boũ habeant nec greges ouiũ sicut p̾us hr̃e cõ¬
sueuerãt s uix rauis habitator unã uaccã nutrire pos¬
sit et duas oues nõ ad arandũ s ad cibũ atq uestimẽtũ
lactis ac uellers ꝓpter iõpiã quippe frumẽti et oĩm q̃
terra gignĩt ad comedẽdũ lacte et butiro et agresti
melle saciãtur Qd̾q ait pie ubertate lactis comedet bu¬
tirũ ho sigficat ꝙ terra cultorꝭ raritate fertilior sit et ma¬
gie apta pascuis In illo tp̃re p̃ homĩ paucitate tãta eũt
nm mopia desertis uineis q̃ mesti metu hostili neq̃qͥ
pucabũtur ut singule uites siclis argẽti singulis uye
emãtur In uepres enĩ et spinas or̃s terra rediget᷑ Tanta¬
q eut̃ formido ubiq seuientib gladiis ut absq artu

Expanded text:
peres dereliquit in terra, qui vineas et agros colerent. Denique Godolias, qui eis praeposius erat de regio genere relictus, hortatur et dicit: Nolite timere Chaldaeos: habitate in terra, et servite armenta boum habeant, nec greges ovium, sicut prius habere consueverant: sed vix rarus habitator unam vaccam nutrire possit, et duas oves; non ad arandum, sed ad cibum, atque vestitum lactis, ac velleris. Propter inopiam quippe frumenti, et omnium, quae terra gignit ad comedendum, lacte ac butyro, et agresti melle vescentur. Quodque ait: Prae ubertate lactis comedet butyrum, hoc significat, quod terra cultorum raritate fertilior sit, et magis apta pascuis. In illo tempore prae hominum paucitate, tanta erit vini inopia desertis vineis, quae metu hostili nequaquam putabuntur, ut singulae vites siclis argenteis singulis vix emantur. In vepres enim et in spinas omnis terra redigetur: tantaque erit formido, ubique saevientibus gladiis, ut absque arcu
Abbreviated transcription (Latin):
legendũ est idemiq et nos secuti q̃ebraicã. uoritãtẽ ita eũ
ĩter p̃tatĩ sumꝰ ¶ domꝰ dauid aubstulca q̃ dico. Ut de¬
relt̾quatur terra syrie et samarie a fatiedicoꝵ  regĩ
quos tu uehemẽtissime reformidas adducet dñs dies
suꝑ te et suꝑ donũ pr̃s tui dd̾ quos nũꝙͣ habiustiee

Expanded text:
 Denique et nos secuti Hebraicam veritatem, ita eum interpretati sumus: O domus David, ausculta quae dico, ut derelinquatur terra Syriae et Samariae a facie regum duorum, quos tu vehementissime reformidas: adducet Dominus dies super te, et super domum patris tui David, quos numquam habuisti ex
Abbreviated transcription (Latin):
turus ẽ uł de uirgine ut nos ꝓbaiꝰ ut de adolescẽtula
ut iudei uolũt bucirũ et mel comedet et tã parnulus
eri̾t ut bonũ a malo disternere nequeat. et añꝙͣͣ ille tẽ¬
ab asiris rũdeãt hebrei quõ erechias xxx ͦ et uno ãmis
ĩ fantulus p̃dicetur et tã rudis etatis ut mel et butirũ
comedens iuxͣ iniuiuacos pueros nec sun strã ne dexte¬
ram .i. nec bonũ net malũ nouerit. Relarũ aut̃ ad ema¬
manuelqd ĩterp̃tatur nobistũ deꝰ facile̾ habebit ĩcel
ligẽciã qd ad mistruũ et ĩuocationẽ noĩs eiꝰ terra sirie
samaue a syrĩo suꝑ uemiente uastetur et domꝰ dauis
liberetur ad uob regib quos metuit rasimi uidelicet
et fascre Adducet dñs suꝑ te et suꝑ ppłm nũ et suꝑ do¬
mũ prĩs tui dies q nũdũ uenerũt Odieb se ꝑ aciõnit¬

Expanded text:
turus, vel de Virgine, ut nos probamus, vel de adolescentula, ut Judaei volunt, butyrum et mel comedet, et tam parvulus erit, ut malum a bono discernere nequeat, et antequam ille tem respondeant Hebraei, quomodo Ezechias triginta et uno annis infantulus praedicetur, et tam rudis aetatis, ut mel, et butyrum comedens, juxta Niniviticos pueros, nec sinistram, nec dexteram, id est, nec malum, nec bonum noverit. Relatum autem ad Emmanuel, quod interpretatur, nligentiam. Quod ad mysterium et invocationem nominis ejus terra Syriae, et Samariae, Assyrio superante, vastetur: et domus David liberetur a duobus regibus quos metuit, Rasin videlicet, et Phacee. Adducet Dominus super te, et super populum tuum, et super domum patris tui dies qui
Abbreviated transcription (Latin):
piõ et etate et grã apud dñi et apidd hoĩes et hocidicat᷑
ut uitas hũãm corporis adꝑbet᷑ tamẽ ad huc pãnia icolu¬
us et butiro/ pastus et melle habebit boni maliq uedicũ¬
ita ut reꝓbans mala eligat bona Non quo ħ oc fecerit aut
re ꝓbanerit aut eligerit᷑ s quo scierit reꝓbare et elige̾
ut ꝓhet uerba noscamꝰ infanciẽ quãm corꝑis daune
nõ p̃ilidacasse sapĩe idemq iatẽtem ĩ p̃sepio angłi pasto¬
rib nũciãt magi adorãt de orcẽte uenientes quos utiq
electos ẽẽ cuedẽdũ est Et ecõtrariõ gerodes stribe ac pha¬

Expanded text:
 et hoc dicatur, ut veritas humani corporis approbetur: tamen adhuc pannis involutus, et butyro pastus ac melle, habebit boni malique judicium, ut reprobans mala, eligat bona. Non quod hoc fecerit, aut reprobaverit, vel elegerit; sed quod scierit reprobare et eligere, ut per haec verba noscamus, infantiam humani corporis divinae non praejudicasse sapientiae. Denique jacentem in praesepio Angeli pastoribus nuntiant: Magi adorant de Oriente venientes, quos utique electos esse credendum est. 112 Et e contrario Herodes, Scribae ac Pha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nõ uult siguũ ad nõ postulare Quãquã em̃ scriptũ sit
ĩ deutiono mĩo nõ tẽptabis dmñ dñĩ tuũ Et hoc cõtra
dyaboliõ saluator usus sit testimonio tñ iussus ut peteret
obediẽtia debuit ixplere p̃ceptũ p̃sertĩ cũ et gedeon et
mãnue signũ pecur̃t et ac repeñt Quãquã iuxͣ hebraicũ¬

Expanded text:
uamquam enim scriptum sit in Deuteronomio : Non tentabis Dominum Deum tuum , et hoc contra diabolum Salvator usus sit testimonio : tamen jussus ut peteret, obedientia debuit explere praeceptum, praesertim cum et Gedeon et Manue signum petierint et acceperint . Quamquam juxta Hebra
Abbreviated transcription (Latin):
atis s pñtis et mbẽtis dĩ sentõtie cõtrridiciris ita ut
xibratis ei laborẽ q ĩalio loco. laboraui sustinẽs ꝓcu¬
co dñs faciet q̃ seqũtur Et hoc notãdũ ꝙ acha rege ĩ pus¬
simo nolẽte signũ petere sermo ꝓpͣħicus ad domũ dauid
hot est ad tribũ regiã cõuortat᷑ deqͣ sup̃ logimꝰ Et mĩ¬
iauerũt hec donini dauis dicẽtes consenserũt syua ec

Expanded text:
radicitis, ita ut ei exhibeatis laborem, qui in alio loco ait: Laboravi sustinens , idcirco Dominus faciet quae sequuntur. Et hoc notandum quod, Achaz rege impiissimo nolente signum petere, sermo propheticus ad domum David, hoc est ad tribum regiam convertitur, de qua supra legimus: Et nuntiaverunt haec domui David, dice
Abbreviated transcription (Latin):
sit̾ ficãtiꝰ trã sculerũt de ꝓfũdo ĩ fer iñ Ergo sicut ꝓfũ¬
dũ ĩfer nũ sig̾ficat ita excelsũ supͣ celos ĩ celligẽ debemꝯ
ut cũ de ĩferno sun̾e de excelso signũ acceperis tredas
tura q̃ dixi. Uis ĩquit ut sc̃idatur terra et grãdi hyatu ĩ seri
pateãt qui ĩ corde terre ẽẽ dicũtur dtn ut apenãt᷑ celi: Ds
utrũq ad cipũ ꝑtinet mortis dnĩ et ascẽ sionis Et dixit

Expanded text:
significantius transtulerunt, de profundo inferni. Ergo sicut profundum infernum significat; ita excelsum supra coelos intelligere debemus: ut cum de inferno sive de excelso signum acceperis, credas futura quae dixi. Vis, inquit, ut scindatur terra, et grandi hiatu inferi pateant, qui in corde terrae esse dicuntur: an ut aperiantur coeli? Quod utrumque ad typ
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ et̾ hyx dicitur Noc p̾mũ bile et uelo citer fac qr terra
zabulon et terra nep talim p̾ma uidere meruit xp̃i mi¬
ratla ut pͥma biberet fidei pocionẽ que pma uideret
dmiĩ signa fatiẽtem Et iux̾ hebraitũ pͥmo tpr̃e rele¬
nata eẽteru dicitur honeie pctõꝵ qr ĩ regionib Duarũ

Expanded text:
Unde et in LXX dicitur: Hoc primum bibe, velociter fac: quia terra Zabulon et terra Nephthali prima Christi videre miracula: ut prima biberet fidei potionem, quae prima viderat Dominum signa facientem. Et, juxta Hebraicum, primo tempore relevata esse dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i deẜmebat Et uirgaõ qua ꝑ cusciebat uniuersos et
ꝑctã s qiͣ quodã tributũ reddere cõpellekat detraxistide
quineus eor et t libatos seruire fecisti absq ulło exer¬
citu absq effusione sangui̾s ĩ abscondita mami sicut qrõ¬
dã sub gedion ppło ifrłi de madianitis uictoriã p̃buisti¬
Quõ enĩ uestis q̃ humano sangiũe cruẽtata ẽ lauari
nõ pt̃ s ĩ fecta sangiũeigin cõburit᷑ ut matule cum¬
uestimẽto fedi cruoris ĩtereant. sic dyaboli uiolẽta p̃¬
dacio et tumultus ac turbe qͥb humanũs̃ subiecerat ge¬

Expanded text:
omnium deprimebat, et virgam, quae percutiebat universos, et peccata sibi quasi quoddam tributum reddere cogebat, detraxisti de humeris eorum, et tibi liberatos, servire fecisti absque ullo exercitu, absque effusione sanguinis in abscondita manu, sicut quondam sub Gedeon po sanguine cruentata est, lavari non potest, sed infecta sanguine igne comburitur, ut maculae foedi cruoris cum vestimento intereant, sic diaboli violenta praedatio et tumultus ac turbae, quibus humanum sibi subjecerat ge
Abbreviated transcription (Latin):
debetis. Nõ mir ũ si uõs urãs tradiciones seqͥmim cũ una¬
q̃q gens sua cõsulat ydola Ergo et nos a ubis mortuis
de uiuẽtib cõsuleie nõ debemꝰ. magis nobis deus legem
dedit et testimonia scripturaꝵque si sequi nolueritꝭ nõ ha¬
bebitꝭ lucẽ s sꝑ caligo uos obpmet q̃ trãsibit ꝑ torrã ur̃o
atq doctrĩa ut cũ decepti auobis se ĩ erore ꝑspexeũt et fu

Expanded text:
debetis: non mirum si vos vestras traditiones sequamini, cum unaquaeque gens sua consulat idola. Ergo et nos a vobis mortuis de viventibus consulere non debemus: magis nobis Deus legem dedit, et testimonia Scripturarum, quae si sequi nolueritis, non habebitis lucem: sed semper caligo vos opprimet, quae transibit per terram vestram atque doctrinam: ut c
Abbreviated transcription (Latin):
ilat deos ex de uiuoꝵ salute mortuos scisatetur Nobis
aut̃ ĩ auxilĩ legrẽ dedit deus ut possitia dicere nõ ẽ tãł
echintoꝵ diuinatio qui cultores fuos sepe decipiũt ficut
irã que absq ullo munere ꝓfertur ex lege Gratis emi ĩqͦ¬
icetꝭ pͥncipi ur̃o et paterns tradicõib hociẽ dyabolo cont¬

Expanded text:
lat deos, et de vivorum salute mortuos sciscitetur. Vobis autem in auxilium legem dedit Deus, ut possitis dicere: non est talis ethnicorum divinatio, qui cultores suos saepe decipiunt, sicut nostra, quae absque ullo munere dicetis principi vestro, et paternis traditionibus, hoc est, diabolo, ant
Abbreviated transcription (Latin):
et reg nũ danis qd post captiuitatẽ babylo mã fuorat
dissipatũ. ut cõfu met illud et roboret et doceat eõ ꝑpenũ
net cassa dĩ ꝓ missio iudicet᷑ ab ĩcarnatõis ipr̃e usa
ĩ sempiter nũ. Propterea aut̃ zelus dñ i emulacõ ip̃idñ̃¬
exertibuũ fatiet hor qr ipỹ eũ ad enuilatõe ꝓuocauerĩt
ĩ hus q nõ erant dii et ille eos ꝓuocauit ad emulãdũ m
grentem que nõ eiat gens Cepta ẽ manuelis et nascẽt
pni de unr giẽ ꝓpcria ex eo loco ubi dicit᷑ ad achai pete
e signũ adnõ dõ tuo uersiculo isto finita ẽ quo ĩ fertur

Expanded text:
et regnum David, quod post captivitatem Babylonicam fuerat dissipatum, ut confirmet illud et roboret et doceat esse perpetuum. Ne cassa repromissio Dei judicetur ab incarnationis tempore usque in sempiternum. exercituum fecit hoc, quia ipsi eum ad aemulationem provocaverunt in his qui non erant dii, et ille eos provocavit ad aemulandum in gente, quae non erat gens . Coepta Emmanuelis et nascentis pueri de Virgine prophetia, ex eo loco ubi dicitur ad Achaz: Pete tibi signum a Domino Deo tuo, versiculo isto finita est, quo infertur:
Abbreviated transcription (Latin):
emore ꝑ manẽtib Mare aut̃ hic lacũ appillat geneza¬
eth qm̃ ioidane fluẽte efficitur ipicinꝰ littore tapha¬
naũ et tiberias et bechsaida et choroꝵã sita erãt ĩqua
ubmariẽ regione dñs cõmoratus est ita ut pp̃łs qũ uł¬
sed e̾at icł ãbulabat ĩ tenebus lucẽ uiderit neqͣꝙͣ par¬
Ego sũ lux muĩdi Et qui habitabant ĩ regionẽ umbre
mortis lux orta est eis Incer mortẽ et umibrã mortis hoc
cẽ puto ꝙ mors eorꝭ est qui cũ oꝑib mortis peccent. net¬

Expanded text:
 Mare autem hic lacum appellat Genesareth, qui Jordane interfluente efficitur, in cujus littore Capharnaum, et Tiberias, et Bethsaida, et Corozaim sitae sunt, in qua vel maxime regione Dominus commoratus est: ita ut populus qui sedebat vel ambulabat in tenebris lucem videret, nequaquam parEgo sum lux mundi . Et qui habitabant in regione umbrae mortis, lux orta est eis. Inter mortem et umbram mortis, hoc esse puto, quod mors eorum est, qui cum operibus mortuis ad infe
Abbreviated transcription (Latin):
non sõdietur O ħabitatores ihrłm et uiri crib iu̾de ut
indicaretis ĩter me et uineã meam ĩterrogaui ut dice¬
retis quid debuer̃ facere qd̾ nõ feceriii et qr iuxͣ ewãge¬
ip̃e ꝓ nobis utdicars qd facturus sũ Enĩ feciꝰ uruee mee
cucta q̃ desm et ꝓ uilis attulit labruscas auferã uniner¬
sa q̃ dederã tollã augeloꝵ auxilia de qͥb ĩ pͥs scriptũ
łci c̾ddat ãgelus dnĩ ĩ tu tuitu tĩmẽtud eũ et liberabit
eos Et diripietur ab aduersaruis Destruã muros et ĩimi¬
cis suis gentib subiatebit erit ꝙ deseta et nõ pucabitur

Expanded text:
vos supra, o habitatores Jerusalem, et viri tribus Judae, ut judicaretis inter me et vineam meam, et interrogavi, ut diceretis quid debuerim facere quod non fecerim. Et quia juxta Evangeipse pro vobis, indicans quid facturus sim: Quoniam feci vineae meae cuncta quae debui, et pro uvis attulit labruscas, auferam universa quae dederam. Tollam angelorum auxilia, de quibus in psalmis scriptum est: Circumdat Angelus Domini in circuitu timentium eum, et liberabit eos : et diripietur ab adversariis. Destruam muros, et inimicis gentibus subjacebit, eritque deserta et non putabitur
Abbreviated transcription (Latin):
non causas s donã cõsideiãs qui extetãt otulos eciẽ sapi¬
ẽcũo Uñ cauẽdũ est ne ĩebuenuir uino ĩ quo ẽ luxuria
peres fiamꝰ mdices ĩiqͥtatis ꝑꝑter h ͦ sicut deuorat stipu¬
Lã liagna ignis et calor flame exurit. sic radix eaꝵ qua¬
si saaulła erit et germe eoꝵ ut pulis a̾scedet dibiecelũt

Expanded text:
na considerans, quae excaecant oculos, etiam sapientium. Unde cavendum est, ne inebriemur vino, in quo est luxuria peres, fiamus judices iniquitatis. « Propter hoc sicut devorat stipulam lingua ignis, et calor flammae exurit: sic radix eorum quasi favilla, et germen eorum ut pulvis ascendet. Abjecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
plaustrũ aut̃ plenũ oueratũ ꝙ pct̃is faciliꝰ ĩ celligi
q̃ meminerit scriptũ ĩ zacharia ĩ pietatẽ sedeiẽ suꝑ tals̃¬
tum plũbi Et egiptios qui graui pctõꝵ sarcina p̃mae¬
uãtur qiͣ plũbũ ĩ mare rubrĩ ẽẽ demersos Et ĩalio lo¬
co loqͥtur pctõr Inq̾tates mee suꝑ gresse sut̃ caput meã
Sicũt onꝰ giane g̃nate fũt suꝑ me Dicũtur aut̾ hec ad

Expanded text:
facilius intelligunt, qui meminerint scriptum in Zacharia, impietatem sedere super talentum plumbi : et Aegyptios qui gravi peccatorum sarcina premebantur, quasi plumbum in mare Rubrum esse demersos . Et in alio loco peccator loquitur: Iniquitates meae supergressae sunt caput meum: sicut onus grave gravatae sunt s
Abbreviated transcription (Latin):
ceritate seqͣnur mẽdaciũ. ne ꝙ lumĩe tenebras Multe eñ
sũc uie q̃ uidẽtur hoĩb recte et nouissiã eoꝵ ꝑueniũt
łprofũdũ ĩferni Est quoq iustus periens ĩ austicia sua
tui dicitur Nolt ne sis mĩstus multũ Quas ob causas.
ifrł reꝓmittit se uia aiubulaturũ iegia nec ad siuistram
net ad dexterã declinaturũ Et ut loquar ꝙ sencio difficile
hot maledicto quis carere pt̃ cũ et malis frequẽter adu¬

Expanded text:
veritate sequamur mendacium, ne pro lumine tenebras. Multae enim sunt viae quae videntur hominibus rectae, et novissima earum perveniunt in profundum inferni. Est quoque justus periens in justitia sua, cui dicitur: Ne sis justus multum . Quas ob causas Israel repromittit se via ambulaturum regia, nec ad sinistram, nec ad dexteram declinaturum . Et ut loquar quod sentio: difficile hoc maledicto quis carere potest, cum et malis frequenter adu
Abbreviated transcription (Latin):
appellabatur ĩsuł et postea regnãte dauid suꝑ tribum¬
uda. et roboam filio salomonis suꝑ duas trib iuda
et bẽianm hñ qui erant ĩ samaria q̃oc est decẽ tribus
uorabãtur iste. et quib regnabãt de gente dauid ap¬
pellabãtur iuda E quĩ ab ĩsuł uituli colebãtur ĩ dan
et ĩ bethel ꝓpterea ab asirũs pͥmũ ẽ capta samarta
et multo post tpr̃e iudas acaldeis ductus ẽ ĩbabilonẽ

Expanded text:
appellabatur Israel: et postea regnante Davide super Iudam, et Roboam filio Salomonis super duabus tribus Iudam et Beniamin, ii qui erant in Samaria, hoc est, decem tribus vocabantur Israel; et quibus regnabant de genere David, appellabantur Juda. Et quoniam ab Israel vituli colebantur in Dan, et in Bethel, propterea ab Assyriis primum est capta Samaria; et multo post tempore Judas a Chaldaeis ductus est in Babylonem,
Abbreviated transcription (Latin):
Et pascẽtur agni iuxta ordie suũ. et deserta ĩubertatem
le pereant. et ex oltata cedrus dumini securi succidatur¬
tue̾ qui fuerĩt de agnoꝵ numero nõ edoꝵ pascẽtur ĩ
accłe pratis et dicent. dñs pasuit me et inthil mͥ deerit
t que au̾dris de serta sũc uersa ĩ ubertatẽ comedet gen¬
tiũ ppłs hit iuxͣ cropologiã Ceterũ ut ordĩe cõ pleamus
historie idipm̃ alus uerbis dicit̾ de quo supͣ legimꝰ Regi¬
oñe urãmn ĩ cõspectu uiõ alie in deuorant et desortaest

Expanded text:
Et pascentur agni juxta ordinem suum: et deserta in ubertatem le pereant, et extunc qui fuerint de agnorum numero, non haedorum, pascentur in Ecclesiae pratis, et dicent: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit ; et quae a Judaeis deserta sunt, versa in ubertatem comedet gentium populus. Haec juxta tropologiam. Caeterum ut ordinem compleamus historiae, id ipsum aliis verbis dicitur, de quo supra legimus: Regionem vestram in conspectu vestro alieni devoran
Abbreviated transcription (Latin):
delicis occupati nec respiciẽtes oꝑa dĩ captimi ducũtur ĩ
ꝑctm̃ et nõ habent sc̃ia dĩ et idterco fame et sicipereũ
bonoꝵ oꝑin atꝙ uirtutũ et detralẽtur ĩ rrehẽnã ibiq eter.¬
nis cruciatib deputatĩ potẽtiã et suꝑbiã qui seria cernent
et huilitate mutari Et exalcabr̃ dñs exercitiud ĩ uodicõ
et deus sc̃s sũficabr̃ ĩ iñsticiã Cũ captiuus ductus fui̾t pp̃es

Expanded text:
deliciis occupati, nec respicientes opera Dei, captivi ducuntur in peccatum, et non habent scientiam Dei, et idcirco fame et siti pereunt bonorum operum atque virtutum, et detrahentur in gehennam, ibique aeternis cruciatibus deputati, potentiam et superbiam miseria cernent et humilitate mutari. Et exaltabitur Dominus exercituum in judicio: et Deus sanctus sanctificabitur in justitia. Cum captivus ductus fuerit p
Abbreviated transcription (Latin):
nomẽ tuũ Et pr̃ iuste mũdꝰ te nõ cognouit. Unĩ cauere
dekemꝰ ne p̃ ueni̾amꝰ iudiciũ dei ciũꝰ idicia magnasut
et ĩenariabilia Et de quo ap̃łs loqͥtur Instrut̾abilia iudi¬
tia eiꝰ̃ et ĩuestigabiles uie eiꝰ donet illuminet occulta
tenebrarꝭ et aperiat cogitatões cordiũ q dicit ĩ ewãgelio
nolite udicare ut nõ uidicenim Cuiꝰ sẽtẽcie cõgruens

Expanded text:
omen tuum ; et: Pater juste, mundus te non cognovit . Unde cavere debemus ne praeveniamus judicium Dei, cujus judicia magna sunt, et inenarrabilia, et de quo Apostolus loquitur: Inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae illius , donec illuminet occulta tenebrarum, et aperiat cogitationes cordium , qui dicit in Evangelio: Nolite judicare, ut non judicemini . Cui sententiae congruens
Abbreviated transcription (Latin):
arrãtur Et postea aggeꝰ z acharias futura dix erũt ĩ cõso¬
latõe ppłi seruientis Tollicur aut̃ dĩ auxilud ab hũs quinõ
ĩdigni sũt ut qr nõ senseuit dñi ꝑ bñficia senciant per
supplicia ¶ueliõ truculẽta quedã et aspera cõminatur ut
onuersi ad pnĩa ĩminẽcia toriuẽta deuitent Et mibil

Expanded text:
arrantur: et postea Aggaeus et Zacharias futura dixerunt in consolationem populi servientis. Tollitur autem Dei auxilium ab his qui indigni sunt: ut quia non senserant Deum per beneficia, sentiant per supplicia. Vel ideo truculenta quaedam et aspera comminatur, ut conversi ad poenitentiam, imminentia tormenta devit
Abbreviated transcription (Latin):
colis nec que passuri sut̃ indicat᷑ s tnĩ de uinea sermo
est Ibi auc̃ qiͣ alia sit uinea et alii agicole sic de ppło loqͥt᷑
et magr̃is ut malos male ꝑdat ec uineã alũs agricolis
loc sittficans apłos et eos qui apłis successerũs Eupra
cnĩ apud se tacitus loq̃tur. Hic aut̃ qd̵ cogitauerat alios
ĩ terciogat Et nuc̃ ostẽdã uobis qd egofaciã uĩnermee¬

Expanded text:
colis, nec quae passuri sunt indicatur: sed tantum de vinea sermo est. Ibi autem quasi alia sit vinea et alius agricola, sic de populo loquitur et magistris, ut, « Malos male perdat; » Et, « vineam aliis agricolis locet, » significans apostolos et eos qui apostolis successuri sunt. Supra enim apud se tacitus loquitur, hic autem quod cogitaverat alios interrogat. « Et nunc ostendam vobis quid ego faciam vineae
Abbreviated transcription (Latin):
Uad uesꝑã ut uĩno estuetis de hũs ect loq̾ tur quĩ ꝑotẽtes sãt
ad bibendũ uĩnũ et uiri fortes ad miscẽdũ ebr̃etatẽ quĩ ĩ ebrĩ¬
ati uino draconis et ueneno aspidũ ĩ sanabili uirtutes dnĩ
Cũpmiabãtur. et ip̃i ebris ĩ ebrabãt ppłos ut pari furoreba
talti natulũ dĩ nõ debebãt᷑ uinũ bibere net sicerã nazareis¬

Expanded text:
tur: qui potentes sunt ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendum siceram . Qui inebriati vino draconis, et veneno aspidum insanabili, virtute Domini calumniabantur. Et ipsi ebrii inebriabant populos, ut pari furore baTabernaculum Dei, non debeant vinum bibere et siceram . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Cimu de ꝑmẽtur Qni surrexorũt maoie ad sectãdũ sicer
et ꝑmanserũt ĩ ebuetate usq ad uesperã et uolup tate et
deiciis occupati opus dñi respicere noluerũt nec oꝑa
manuũ eiꝰ cõtẽplati suc̃ ꝓpterea ducti suc̾ ĩ captiuitatẽ
qr nõ habuerut sciãm filiiͣ dĩ dicẽte ipõ ad ipõs nec me s¬
tis nec quĩ me misit Et ĩ ipã captiuitate famẽ perierũt
et aruerũt siti uñ ĩ ferus et mors dilatauit aĩã suãdet ape¬
riũt os suũ absq ulło t̾uio et sacietate et deuorauit puniẽ
ita ut pncpes et ppłus et sublimes glorio siq terre iũd¬
e de scenderũt ad eũ Et quĩliabr̃ oĩs suꝑbia et oculi sub¬
ere dicitur nõ ꝙͣ aĩal sit iuxͣ errorẽ quorũdã s quo uerb
humane cõ sue tudis rerũ ĩ sensibilũ exp̃maniꝰ affectã¬

Expanded text:
runt mane ad sectandam siceram, et permanserunt in ebrietate usque ad vesperam, et voluptate ac deliciis occupati, opus Domini respicere noluerunt, nec opera manuum ejus contemplati sunt, propterea ducti sunt in captivitatem, quia non habuerunt scientiam Filii Dei, dicente ipso ad eos, Nec me scitis, nec qui me misit , et in ipsa captivitate fame perierunt, ac aruerunt siti. Unde infernus et mors dilatavit animam suam, et aperuit os suum, et absque ullo nuut principes et populus, et sublimes gloriosique terrae Judae descenderent ad eum, et humiliaretur omnis superbia, et oculi subbere dicitur, non quod animal sit, juxta errorem quorumdam; sed quod verbis humanae consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
tate. et torcular struxit ĩea ꝙ quidã altare sig̾sitari putãt
Sicut enĩ ad tortular om̃s une cõportãtur atq calcãt᷑
ut ex eis uinũ ex p̾matur sic altare om̃s ppłe suscipit fructꝰ
et ĩ molatas hostias deuorat iux̾ illus qd̾ dr̃ de bẽia ñ¬
lupus rapax mane comedet ⁊ ad uesperũ dabit estas.
¶ucta q̃ dicũt᷑ de uinea possũt et ad anime hũãne referui
tatũ que adeo plantata ĩ bonũ nõ unas attulerit ẜla
bruscas et postea sit tradica bestiis cõcultãda met diuinũ
manẽ suscepert doctrinaꝵ qr p̃terita dona cõtẽpserit Etex¬
pettaui ut faceret uuas et fetit labrustas. fiue spinas qͥb¬

Expanded text:
icari putant. Sicut enim ad torcular omnes uvae comportantur atque calcantur, ut ex eis exprimatur vinum, sic altare omnis populi suscipit fructus, et immolatas hostias devorat; juxta illud quod de Benet ad vesperam dabit escam . Cuncta quae dicuntur de vinea, possunt et ad animae humanae referri statum, quae a Deo plantata in bonum, non uvas attulerit, sed labruscas; et postea sit tradita bestiis conculcanda: nec divinum imbrem susceperit doctrinarum; quia praeterita dona contempserit. Et exspectavi, ut faceret uvas, et fecit labruscas. Pro lab
Abbreviated transcription (Latin):
tuos et replere panib Habent indei panẽ s absq fortitudĩ
qñt aquas s absq robore. legut emĩ stripturas et nõ ĩtelligũt
tenẽt mẽbranas et xpni qui ĩ mẽbranis scriptꝰ ẽ ꝑdiderũt
lacte enĩ alũtur qiͣ paruuli et nõ solido abo Et qr sortitudĩs
ꝑdideuit et ĩfirmi suc̃ ꝓpterea olera comedũt Achletar
auc̃ ẽ solidus cib qui et uicã sustẽtat huãna et uiuẽ tibus

Expanded text:
tuos, et replere panibus . Habent Judaei panem, sed absque fortitudine; tuos, et replere panibus . Habent Judaei panem, sed absque fortitudine; habent aquas, sed absque robore. Legunt enim Scripturas, sed non intelligunt. tenent membranas, et Christum, qui in membranis scriptus est, perdiderunt . Lacte enim aluntur, quasi parvuli, et non solido cibo. Et quia fortitudinem perdiderunt, et infirmi sunt, propterea olera comedunt. Athletarum autem solidus cibus est, qui et vitam sustentat humanam, et viventibus
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad iohã nẽ baptistã Et est ordo Qnĩ no luistis cessa¬
re ab hoĩẽ cuiꝰ sp̃s̃ ĩ narib eiꝰ quĩ excelsus repuitatꝰ ẽ ẜecõ¬
trario fidistis sãgiũe iũsti et cogritastis cõsiliũ pessimũ di¬
centes alligenꝰ iustũ qr ĩ utilis ẽ nobis aõ fructũ adĩuẽ cio¬
nũ urãꝵ comedetis Nichil aꝑud iudeos post passionem
dñi forte. nchil ualidũ ẽ s oĩã ĩfirma et lãguida netali¬
quis pt̾apud eos diceie ꝙiã possũ ĩeo qui me cõfortat x¬
iliũ dño nr̃o fortitudo aut̃ panis et forcitudo aque ꝓ oĩ cilo
et potu accipitur legimiꝰ quoq ꝙ moyses fui̾t ĩ anõte synay¬
gͦ panis auferet᷑ ab eis lle qͥ dixit Ego sũ panis uĩius qui
de celo descendi Et fortitudo aque deqͣ idem dñs loq̃bat᷑
ẜi aqua quã ego dabo ei fiet ĩ eo fons aque saliẽtis ĩ uicam eter¬
nã ide huiꝰcemodi panib ĩ ꝓuerbũs legruꝰ aperi oculos

Expanded text:
usque ad Joannem Baptistam . Et est ordo: Quoniam noluistis cessare ab homine, cujus spiritus in naribus ejus, qui excelsus reputatus est: sed econtrario fudistis sanguinem justi, et cogitastis consilium pessimum, dicentes: Alligemus justum, quia inutilis est nobis ; ideo fructum adinventionum vestrarum comedetis. Nihil apud Judaeos post Passionem Domini forte, nihil validum est: sed omnia infirma et languida. Nec aliquis potest apud eos dicere: Omnia possum in eo, qui me confortat isto . Fortitudo autem panis, et fortitudo aquae, pro omni cibo, et potu accipitur. Legimus quod Moses fuerit in monte Sinaigitur panis auferetur ab eis: ille qui dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Et fortitudo aquae, de qua idem Dominus loquebatur: fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . De hujusmodi panibus et in Proverbiis legimus: Aperi oculos
Abbreviated transcription (Latin):
futura dicãtur sicut ĩ balaam dĩuino legimꝰ et ĩ dimins
quĩq uibud palestiãꝵ gtaze et ascalanis getiꝰ acaronis et apoti
qui dãt ꝯsiluĩ quõ archadm̃ redutatur et remiltat᷑. Et est
sensus Et uera et falsa auideis paritar auferẽtur. Senem
sarpturas scĩs p̃sbiceros meuto et sapiẽ legi nõ e tate Req
go apud iudeos senes eẽ cessarũt quos usqr ad deciepitam
senectutẽ sepe uemiie cõspicimꝰ. et ĩ ueteratos dier malor
paulus qualio p̃sbr̃ eligi Debeat plenissic̃ stribit ad ccĩ¬

Expanded text:
antur, sicut in Balaam divino legimus, et in divinis quinque urbium Palaestinarum, Gazae et Ascalonis, Geth, et Accaronis, et Azoti, qui dant consilium quomodo arca Domini remittatur . Et est sensus: Et vera et falsa a Judaeis pariter auferentur. Senem Scripturis sanctis presbyteros merito et sapientia eligi, non aetate. Neque enim apud Judaeos senes esse cessarunt, quos usque ad decrepitam senectutem saepe venire conspicimus. Et inveteratos dierum maloPaulus, qualis presbyter eligi debeat, plenissime scribit ad Ti
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ nos om̃s de plenitudie eiꝰ accepĩmꝰ. Po test ethoc et
de qũs accipi qui cũ dĩ poe cepta nõ fatiant do nariis atq mu¬
merib dñi redime̾ posse se credũt. uł qui rapta ꝑ rapĩa
et auaritiã altarĩ offerũt et pauꝑib Quis enĩ quesluit hec
⁊ manib uñsi dludiant hebionei qui post passionẽ xͥ abol¬
isrutici treneris het custodienda decernũt. Mostie gͦ et ĩ mola
ut de carnalib uictimis qiͣ ꝑ typũ et ymagĩe ad spirital
hostias trãsiremꝰ. Dicendo enĩ se hostias nõ quesisse oñdit
spuãlõ neomemiãs urãs et sabb̃a et festiuitates alias nõ serã
nqui sũt cetus urĩ. Sĩs cõue̾tus qͥ nõ offert ho stias spũale

Expanded text:
 nos omnes de plenitudine ejus accepimus. Potest hoc et de his accipi, qui cum Dei praecepta non faciant, donariis atque muneribus Deum redimere posse se credunt: vel qui rapta per rapinam et avaritiam, altari offerunt et pauperibus. Quis enim quaesivit haec de manibus vestris? Audiant Ebionaei, qui post passionem Christi abolIsraelitici generis haec custodienda decernunt. Hostiae ergo et victiut de carnalibus victimis quasi per typum et imaginem ad spiritales hostias transiremus. Dicendo autem se hostias non quaesisse, ostendit st. Neomenias vestras, et sabbata, et festivitates alias non feram: iniqui sunt coetus vestri. Omnis conventus qui non offert hostias spiritales,
Abbreviated transcription (Latin):
mitulus ut lana abba erũt Ordo p̃cipuus Nõ eñ sufficit
dixisse lauamini ñ uĩgat mũdi estote ut post lauacrũ aque
cordis habeant puritatem Etĩ enĩ mũdo corde qñ pp̃i deũ
uidebũt Onuq cordis habueũt puritatẽ debent auferre¬
malũ de mentib suio ĩ cõspectuhom s ĩ ꝯspettuho di quẽ celare
nn chil pt̃ Ꝙq ĩgit quĩestite agere ꝑuerse illus ewuãgelicũ so¬
nat. Ecce sams fits̃ es iã noli pẽctare neq̃s ł deteriꝰ fiat
rcadens gͦ a uics discat bonũ querat iudiciu oppresso sub¬
uemat pupillũ uidua q sustentet. Et sihoc fecerit᷑ tũt petã
q̃ puiꝰ ĩ modũ coctimꝰ sanguinea fuerant. dimittẽtur et ꝑꝑa
teuoris ac fangninis ueste dñi mutabũtur q̃ de agnĩ con¬
fecta est uellere quẽ se cũtur ĩ apotalipsi q̃ uirgiuitatis cã¬
dore resplendent Si uolueritis et audieritis bona terre
tomeditis Si nolueritis ⁊ nõ audieritis et me ad iratũdiã

Expanded text:
miculus: ut lana alba erunt. Ordo praecipuus: non enim sufficit dixisse, lavamini, nisi jungat, mundi estote: ut post lavacrum aquae cordis habeant puritatem. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Cumque cordis habuerint puritatem, debent auferrmalum de mentibus suis, non in conspectu hominum, sed in conspe Quodque jungit: Quiescite agere perverse, illud Evangelicum sonat: Ecce sanus factus es: jam noli peccare, ne quid tibi deterius fiat . Recedens ergo a vitiis, discat bonum, quaeratque judicium, oppresso subveniat, pupillum viduamque sustentet: et si hoc fecerit, tunc peccata, quae prius in modum coccini sanguinea fuerant, dimittentur: et opera cruoris ac sanguinis, veste Domini mutabuntur, quae de agni confecta est vellere, quem sequuntur in Apocalypsi , qui virginitatis candore resplendent. Si volueritis, et audieritis, bona terrae comedetis: si nolueritis, et non audieritis et me ad iracundiam
Abbreviated transcription (Latin):
uiros qñ urb cõsita est et qñ tabernatulud̃ dĩ habut et
postea templũ odificatũ qñ nachan et gad ꝓphãnerũt et suꝑ
choros quĩ ĩ librodier / pleniꝰ cõtinẽtur a saeh ⁊ editum et
eman et filii chore ꝯstituti sũt ut paulatĩ a focrificũs uict̃a¬
rid od laudes dñi transiret religio Cĩitas gͦ fidelud
que prius plena fuĩt iudiciĩ et iustiã reqͥeuit ĩea nñt¬

Expanded text:
s, quando tabernaculum Dei habuit, et postea Templum aedificatum est: quando Nathan et Gad prophetaverunt: et super choros qui in libro Dierum plenius describuntur Asaph, et Idithun, et Eman, et filii Chore constituti sunt, ut paulatim a sacrificiis victimarum ad laudes Domini transiret religio . Civitas ergo fidelium, quae prius fuit plena judicii, et justitia requievit in ea, n
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ distenda est. nec nature tm̃ bomd̃ sufficit ad iustĩã ñ quis
Desiderasti sapĩa.serua mãdata et dñs tribuet ea ł Etĩse¬
quẽtib idẽ ysaias cõmemorat Oĩs qͥ didiscerit q iũstiã suꝑ
terrã ueritatẽ nõ fatiet Discenda ẽ gͦ istiã et magrorã
sapiẽ terenda sut limina Quorite iudiciũ subuenitte obp̃sse
iudicate ꝑuꝑillo. deffendite uiduã et uenite et argiutte
me dicit dñs uictimis iudõꝵ ewãgelita mandata fuccedũt
it iõ pupillis at uidiũs ꝓuidetur ut securi de tutella cõnigũ
ac liberor suoꝵ martires ad balla ꝓ cedant Cũ aut̃ ĩquit hec
feceritis argnitte me si nõ reddidd p̃mia q̃ polliatꝰ sũ Qñ
aut dicit querite iudiciũ oñdit nõ eẽ oĩũ iuditare recte sed

Expanded text:
enim discenda est. Nec naturae tantum bonum sufficit ad justitiam, nisi quis  Et in sequentibus idem Isaias commemorat: Omnis qui non didicerit justitiam super terram, veritatem non faciet . Discenda est ergo justitia, et magistrorum sapientiae terenda sunt limina. Quaerite judicium, subvenite oppresso, judicate pupillo, defendite viduam: et venite, et arguite me, dicit Dominus. Victimis Judaeorum evangelica mandata succedunt, et ideo pupillis ac viduis providetur, ut securi de tutela conjugum ac liberorum suorum, martyres ad bella procedant. Cum autem, inquit, haec feceritis, arguite me, si non reddidero praemia quae pollicitus sum. Quando autem dicit: Quaerite judicium, ostendit non esse omni
Abbreviated transcription (Latin):
flũd. Huc̃ sensũ et ĩ osce ꝓplã legimꝰ. perdicõ tua ĩsrł.tãtũ
ĩmẽ auxiliũ tuũ Qd̾ ita ĩtelligr̃. pereas isitl qr nõ tuo merito
s nieo tãtũ. saluaris auxilio Manus urẽ sangĩe plene sut̃
ausam manifestat cur deus auertat ab eis oculos suoi¬
et multiplicatã or̃oe ñ exardiat qr fuderũt sanguĩe iusti et
pessimi coloni ad se heredem missũ ĩterfecerũt duñ et salnatoꝵ
ad eos loq̃t̾ Et uos ĩplete mẽ surã pr̃m uiõꝵ Illi ĩ ter fecerũt ad¬
die festo atq ieuimis kalendis et aliis solẽmitatib ewãgeliĩ m̃
plac religio ut baptizemini ĩ sangiũe mõ ꝑ lanatiũ rerrene¬
racõis qd̾ solud pt̃ pctã dimitteꝵ. Nsiem̃ qͥs regnacꝰ fuit exaqna¬

Expanded text:
antum in me auxilium tuum . Quod ita intelligitur: Pereas, Israel, quia non tuo merito, sed meo tantum salvaris auxilio. Manus vestrae sanguine plenae sunt. Causam manifestat cur Deus avertat ab eis oculos suoet multiplicatam orationem non exaudiat: quia effuderint sanguinem justi; et pessimi coloni haeredem ad se missum interfecerint. Unde et Salvator ad eos loquitur: Et vos implete mensuram patru neomeniis, sabbato, die festo atque jejuniis, kalendis et aliis solemnitatibus, Evangelii mihi placet religio: ut baptizemini in sanguine meo per lavacrum regenerationis, quod solum potest peccata dimittere. Nisi enim quis renatus fuerit ex
Abbreviated transcription (Latin):
Reliqui domũ meã dĩmĩsi hereditatẽ meã.facta ẽ here¬
d̾itas mã mͥ sicut leo ĩ filua dedit suꝑ me uocẽ suã ꝓptere¬
nl bestiolas q̃ ĩ st̃diari solent natis frugib uł fouctib abigũt
Cũ aut̃ ablata fuerĩt istiꝰ modi ge mimͣa remanent arẽtia frut¬
cũ umbratula. tafule q recedẽte custode qr ñ ht̃ ultra q
seruet Ergo et omp̃s deus derelĩquit tẽplũ et urbem fecit eẽ
desertam qd nõ nctẽ ẽ ẜmonib approbare nobis p̃sortim tũ
uideamꝰ desertam syom et euersam ierusalẽ tẽplid q usq
as solũ dirutũ Ey aut̃ filiã syon uocat clemẽtissum pr̃s

Expanded text:
ereditatem meam. Facta est haereditas mea mihi, sicut leo in silva: dedit super me vocem suam, propterevel bestiolas quae insidiari solent natis frugibus, abigunt. Cum autem ablata fuerint istiusmodi genimina, remanent arentia fruticum umbracula, casulaeque, recedente custode, quia non habet ultra quod servet. Ergo et omnipotens Deus dereliquit Templum, et urbem fecit esse desertam: quod non necesse est sermonibus approbare, nobis praesertim, qui videmus desertam Sion, et eversam Jerusalem, Templumque usque ad solum dirutum. Quod autem fi
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is possi adhilere med̾icinam siã mẽbra ur̃a plena
sũt uulnerũ Nullã ꝑtẽ coꝵis que nõ sit añ ꝑtussa reperio
uel terte hot mͦ flulłas ĩ uenr plagas quib urãm frãgta
duritiã Enãto enĩ tormenta maiora sũt tãto mag̾is trestic
ĩpietas et ĩlqͥtas Qnale ẽ illus ieremnĩe Eñ cã ꝑcussi filios¬

Expanded text:
possim adhibere medicinam: omnia membra vestra plena sunt vulnerum: nullam partem corporis quae non sit ante percussa, reperio. Vel certe hoc modo: nullas invenio plagas, quibus vestram frangam duritiam. Quanto enim tormenta majora sunt, tanto magis crescit impietas et iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
mea ego sũ stons totis noctib Et ecce iste uemĩt ascõ¬
for  uir Sige equitũ et rũdit et dixit Cecidit orcidit
baby lon et oiã sculptilia eiꝰ deoꝵ eiꝰ cõtrita sũt ĩ terra
itura mea et filie arer mee que audiui adnõ dõ exerci¬
tud sõ ¶rł ad nũciami uobis Causas reddit suꝑioris sor¬
et corruerit audiens et ꝑterritus sit ac tenebroso terrore
circũdatus Iec ĩquit dixit dñs ad me. uide et cõstitue

Expanded text:
meam ego sum stans totis noctibus ecce iste venit ascensor vir bigae equitum et respondit et dixit cecidit cecidit Babylon et omnia sculptilia deorum eius contrita sunt in terram tritura mea et fili areae meae quae audivi a Domino exercituum Deo Israel, annuntiavi vobis. Causas reddit superioris foret corruerit audiens, et perterritus sit, ac tenebroso horrore circumdatus. Haec, inquit, dixit Dominus mihi: vade et constitue
Abbreviated transcription (Latin):
P se enĩ aut̃ cyrũ ignõbiles erãt et ułłiꝰ loci ĩter gẽtes ha
Abãtur Medi sꝑ potẽtissimi Iste gͦ uuiꝰ astensor duaꝵ gẽ¬
tiũ sultus exerctu uenit cõtra babylonem Et specilator
ille quĩ positus erat ut uentura ꝓsꝑiceret clamauĩt qiͣ leꝰ
suĩe np̃e ꝓp̃qa appellat᷑ leo Et qr du̾biũ eiat de ꝑsona speuila

Expanded text:
Persae enim ante Cyrum ignobiles erant, et nullius inter gentes loci habebantur: Medi semper potentissimi. Iste ergo unus ascensor, duarum gentium fultus exercitu, venit contra Babylonem: et speculator ille qui positus erat, ut ventura prospiceret, clamavit quasi leo, sive ipse propheta appellatur leo. Et quia dubium erat d
Abbreviated transcription (Latin):
co medẽtẽs et bibẽtes. surgite pnapes aruꝑite caper̃
lomo ste Dupliciter accipitu mede et ela mitẽ quib
sup dixi ascendde helani obside mede sirte ciemi
surgite arma corripite Gabyloma debeesate ꝙꝙ ait cã¬
lempsare ⁊ spe cula qot sensu legitur diligẽter q̃ uẽtura
sun ꝙ spicitł potest sic ⁊̃ telligi O Sabilon ĩpara saltha¬
sar plio eneInciodacq ne pori nabugo donosee reti¬

Expanded text:
pes, arripite clypeum. Locus iste dupliciter accipitur: o Medi et Elamitae, quibus supra dixi: ascende Elam, obside Mede, sumite cibum, surgite, arma corripite, Babylonium debellate. Quodque ait, contemplare in specula, hoc sensu legitur: diligenter quae ventura sunt, prospice. Potest et sic intelligi: o Babylon, para Balthasar filio Evilmarodac
Abbreviated transcription (Latin):
et quĩ de pp̃łator est uastat tũ suꝑiorib copulãdũ i quib
s Sabylon uisionẽdurã p̃dicat nũciatã dtscende helan
os si dr mede cem̃ gemitud eiꝰ cessare feci Ne tĩmeas ĩquitoꝑsa
tessare feci Seu ꝙ nłłs iad gemat et doleat peessus po¬
tẽtia babylonĩs . seu ꝙ tãtꝭ malis o ppressa sit ip̃a baby lon
ut ne genitũ qͥ dem liberũ habeat ꝓ ꝑterea replani sũ
lubi mei dolore. angustia possedit me sicut angustia par

Expanded text:
 in quibus sibi Babylon visionem duram praedicat nuntiatam. Ascende Elam, obside Mede: omnem gemitum ejus cessare feci. Ne timeas, inquit, o Persa cessare feci: seu quod nullus jam gemat et doleat pressus potentia Babylonis: seu quod tantis malis oppressa sit ipsa Babylon, ut ne gemitum quidem liberum habeat. Propterea repleti sunt lumbi mei dolore: angustia possedit me, sicut ang
Abbreviated transcription (Latin):
Babylonis leuate signũ ⁊ q q̃ secũtur Sĩcut turbines ab
affrus uemiũt de deserto uenit de tera horribili. uisio du¬
ra nũtiata ẽ m. Uox baby lonis ppłi tianẽtis ĩduatur
sine ip̃iꝯ baby lonis ꝙ aud̾iat medos et elamĩtas cõtra
se exertitũ p̃parare et uenire de solitudie. ponit q cõpaca¬
ciõmis eẽꝑlũ Dicut ĩquit ab affrito uẽto uelsẽmẽs tẽpestas
uenire cõ sueuit ita mͦ de solitudie uastitas uenit decer

Expanded text:
 Sicut turbines ab Africo veniunt, de deserto venit de terra horribili. Visio dura nuntiata est mihi. Vox Babylonii populi timentis inducitur, sive ipsius Babylonis, quod audiat Medos et Elamitas contra se exercitum praeparare, et venire de solitudine, ponitque comparationis exemplum. Sicut, inquit, ab Africo vento vehemens tempestas venire co
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcerfectos nõ gladio s ĩfidelicate. om̃s ꝙ pͥucipes eorũ re¬
cessisse adõ et pitõ ꝑ sunib alligatos nec quẽquã fuis¬
se de phariseis quĩ nõ dyaboli rẽtib sit ligatus. ꝓꝑ
terea dixi recedite a me amare flebo Nolite ĩcũ bere ut
solemin me suꝑ uastitate filie ꝑpł mei Si ĩ augusti¬
uastitate uaby lonis lacrĩmatur ꝓp̃tra lugẽtis affectu et
dicit augustia possedit me sicu̾t angustia parturiẽtis

Expanded text:
interfectos non gladio, sed infidelitate, omnesque principes eorum recessisse a Deo, et peccatorum funibus alligatos, nec quemquam fuisse de Pharisaeis, qui non diaboli retibus alligatus sit. Propterea dixi, recedite a me, amare flebo: nolite incumbere, ut consolemini me super vastitatem filiae populi mei. Si in vastitate Babylonis lacrymatur Propheta lugentis affectu, et dicit: Angustia possedit me, sicut angustia parientis
Abbreviated transcription (Latin):
ni De hot quondã iram rex tyri salomomi ioppenligna
mittebat ad edificãdũ templũ dĩ de quo ecꝭ nũc sc¬
tura ꝓmiltĩt abietem et buxũ et pĩuũ simul eẽ cedẽ¬
aurea et trẽmata iħułm ubi epor agm ubi porteduodec̃ĩ
tẽmaꝵ uarietate disticte Nisi forte muros habebit et
fũdamẽtatẽmata et templii qd̾ ornaciꝰ eẽ debetlignis
edificabr̃ Euarõne cõpellinur oiã sꝑitulõ acciꝑe ꝙ¬
abies ꝙpressus pinus et cedrus eccłe quõdũ libam
arbores glonficauerĩt tẽpliõ dñi et lotũ pedũ illius
intlitũ fecerĩt Ao ne longo ẜmo ne seris derah audon¬

Expanded text:
 De hoc quondam Hiram rex Tyri, Salomoni Joppen ligna mittebat, ad aedificandum Templum Dei . De quo etiam nunc Scriptura promittit, abietem et buxum et pinum, sive juxaurea et gemmata Jerusalem? ubi uxor Agni? ubi portae duodecim gemmarum varietate distinctae? Nisi forte muros habebit et fundamenta gemmata, et Templum quod ornatius esse deberet, lignis aedificabitur. Qua ratione compellimur omnia spiritualiter accipeabies, cyparissus, pinus, et cedrus, excelsae quondam Libani arbores, glorificaverint Templum Dei, et locum pedum illius, et inclytum fecerint. Ac ne longo sermone sensum traha