comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: tu eos tua bñdictõe robora. At ille.
panarib emerserũt. Tũc illa furens
ꝑuulos abire iussit. Egrediẽs q uir dei
aulam regiã Dumlimitẽ transiret fra¬
sere femine furorẽ cõpescuit. tunc mõa

Expanded text:
sunt, tu eos benedictionibus robora. At ille apanaribus emerserunt. Illa furens parvulos ab ire jubet: egrediens vir Dei regiam aulam, dum limitem transiret, frasere femine furorem compescuit. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
Ille sursũ capͭ attollit: p̃caturq deũ ut sua
u̾tute ereptos ex ferro ñ sinat denuo tͣdli
satellitũ nexiu. Nec morata dei bonitas fo
gustiis poĩtis aditum pandit. Per nici cur¬
in ocłis militũ absq hũana manuobse¬
rant᷑. ac si custos more clauigo̾ ꝑnitit̾ eas re¬

Expanded text:
itu sursum caput attollit, precaturque Dominum ut sua virtute ereptos e ferro, non sinat denuo tradi satellitum nexui. Nec morata Auctoris bonitas forangustia positis aditum pandit, perniciquin oculis militum absque humana manu obserantur, acsi custos usu clavigero perniciter et re
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cũ uidisset dapes et pocła cultu re¬
gio administrata: q̃siuit qͥd gͥ de hiis ag̾e
famłis aditũ denegat. His dictis uascula
omĩa in frustra dirupta sũt. uinaq et
sicã solo diffusa. cefa q seꝑatun disꝑsa. Pa¬
ue fcĩ m̾istri reigeste cãm reginũciant.¬

Expanded text:
Que cum vidisset dapes et pocula cultu regio admenistrata, inquirit, quid sibi de ista famulis Dei aditum deniget'. His dicta, vascula omnia in frustra disrupta sunt, vinaque ac sicera solo diffusa, ceteraque separatim dispersam. Pavifacti menistri rei geste causam regi nunciant.
Abbreviated transcription (Latin):
nis raueniet causas. Quantoꝵ ꝑtinaciꝰ
ad sublimiora ꝯscẽderit: tanto amplius
p̃uidet sibi super ẽẽ quo tẽdat. Deniq qͥ¬
quib uere crucifixus ẽ mundus cũ de
cordib suis ñ solũ radicitus uicia uniu̾¬
sa ꝯuulserĩt. uer̾ ĩ cogitafõnes ac me¬
moriã pcc̃oꝵ conentur exclud̾e̾. nichil¬
ominus tamen cotidie fidelit̾. ꝓfitent᷑.
ne una quidẽ hora macula se posse care¬
ec tanien ex eo debemꝰ nnũone set᷑

Expanded text:
nis inuenit causas, quantoque pernicius nis inuenit causas, quantoque pernicius ad sublimiora conscenderit, tanto amplius praeuidet sibi superesse quo tendat. deniquere crucifixus est mundus? qui cum de cordibus suis.non solum radicitus uitia uniuersa conuulserint, uerum etiam cogitationes ac memoriam peccatorum conentur excludere, nihilominus tamen cotidie fideliter profitentur ne una quidem hora macula se posse careec tamen ex eo debemus nos
Abbreviated transcription (Latin):
amplius sẏnaxira. sine ulla u̾bi uł facti
uł cogitatõnis interpellatõne se dep̃hen¬
derit. celebrasse: absq pcc̃o se ẽẽ ꝓnũciet.
Proinde qr hiis oĩb cciosis ac suꝑfluis reb
uoluctẽ humane m̃tis excursũ fatemͣ ca¬
rere ñ posse: per hoc utiq ꝯseq̃nt̾ sũ pc̃co
nos ñ ẽẽ ueracit̾ ꝯfitemur. Quanto eĩ¬
riorẽ ꝯtẽplatõnis ꝑuen̾it puritatẽ: tãto
se ĩmũdiorẽ qͣi ꝑspetulũ sue puritatis in¬
spiciet. qr ncc̃e est ut dum animus ad sb̾¬
liiorẽ se tendit intuitũ ⁊ maiora ꝙͣ a¬
git prospiciens ꝯcupiscit. illa in quib
ẽ ut inferiora semꝑer ac uiliora despici¬
at plitra si quidẽ sincerior obtutꝰ parit
ꝙ maiorẽ reprehensionis dolorem irrep̃¬
hensibiłuita. et multiplicat gemitꝰ
atꝙ suspiria emendatõ moꝵ: et emula¬
tio attenta uirtutsi. Nemo enim illo
fu̾it mente purgatõr tanto se sordidi¬
orem uidens mag̾ humilitatis ꝙͣ elatõ¬

Expanded text:
altem synaxim sine ulla verbi, vel facti, vel cogitationis interpellatione se deprehenderit celebrasse, absque peccato se esse pronuntiet. Proinde quia his omnibus otiosis ac superfluis rebus volucrem humanae mentis excursum fatemur carere non posse, per hoc utique consequenter sine peccato nos non esse veraciter confitemur. Nam riorem contemplationis peruenerit puritatem, tanto se inmundiorem quasi per speculum suae puritatis inspiciet, quia necesse est ut, dum animus ad sublimiorem se extendit intuitum et maiora quam agit prospiciens concupiscit, illa in quibus est ut inferiora semper ac uiliora despiciat. plura siquidem denotat sincerior obtutus paritque sibi maiorem reprehensionis dolorem inreprehensibilis uita et multiplicat gemitus atque suspiria emendatio morum et aemulatio adtenta uirtutum. nemo enim illo fuerit mente purgatior, tanto se sordidiorem uidens magis humilitatis quam elatio
Abbreviated transcription (Latin):
nudo lat̾e palpitabñt. Exhibebitur cũ
ꝓle sua u̾e tũc ignitꝰ iupit̾: adducet᷑
⁊ cũ sius stultꝰ plato discipłis. aristo¬
tili argumenta ñ ꝓdert̃. Tũc tu rusti¬
canꝰ ⁊ pauꝑ exłtabis ⁊ ridebis: ⁊ dices.
Ecce crucifixꝰ deus meꝰ: ecce uidex qͥ ob¬
uolutꝰ pãnis in presepio uagiit. Hic
ẽ ille oꝑarii ⁊ questuarie filiꝰ: Hic qui

Expanded text:
nudo latere palpitabunt; exhibebitur cum prole sua uere tunc ignitus Iuppiter; adducetur et cum suis stultus Plato discipulis; Aristoteli argumenta non proderunt. tunc tu rusticanus et pauper exultabis, ridebis et dices: \'ecce crucifixus deus meus, ecce iudex, qui obuolutus pannis in praesepio uagiit. hic est ille operarii et quaestuariae filius, hic, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ubi capud reclinet. ⁊ tu amplas por-¬
ticus ⁊ in gencia tectoꝵ spacia meti¬
ris: Hereditatẽ expectas scl̃i. coh̾es
xp̃i. int̾pretare uocabłm mõachi. ħ ẽ
nom̃ tuũ. quid facis in turba qͥ sorꝰ
es: Et ħ ego ñ integͥtate uł mentibꝰ
nͨ qͣi igͥnaris fluctuũm. doctꝰ nauta
in lictus. timida nauigatoris uoce de¬
nũcio. In illo estu taripdis: ibi scilla.
Hic barbarũ littus: Hic dyaꝰ pyrata
cum sociis ꝑat uincła capiendis. Nolite
cred̾e̾. Nolite ẽẽ securi. licet in morẽ stag¬

Expanded text:
ubi caput reclinet: et tu amplas porticus et ingentia tectorum spatia metaris? hereditatem expectas saeculi, coheres Christi? interpretare uocabulum monachi, hoc est nomen tuum: quid facis in turba, qui solus es? et haec ego non integris rate uel mercibus quasi ignaros fluctuum doctus nauta in litus timida nauigaturis uoce denuntio. in illo aestu Charybdis luxuriae Hic barbarum littus, hic diabolus pirata, cum sociis portat vincula capiendis. Nolite credere, 33 nolite esse securi. Licet in modum stag
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾ in scło. qͥ maior es mũdo: Quã¬
dni te tec̾toꝵ ũbre p̾mũt: quã diu fumo¬
sarũ urbiũ carcer includit: lib ad pu-
times: s bõs pauperes xp̃c appllãt. labo-¬
re t̾reris: nemo athleta sine sudoribus
coronat᷑. de cibo cogitas: s fides famen
ñ timet. Supͣ nudã metius humũexe¬
sa ieiuniis m̃bra collid̾e: S dñs tecũ
iacet. Scalidi capitis horret inculta
cesaries: s caput tnũ xp̃c ẽ. Infinita
h̾emi uastitas t̾ret: s tu ꝑadysũ m̃te¬
deambula. Quociens cũq illuc cogi¬
tatoe conscend̃is: tociens in hemo ñ eris.
Scabra sine balneis attrahit᷑ cutis.
audias respondentẽ. ñ sũt ⁊digne pas.¬

Expanded text:
r, in seculo, qui maior es mundo? Quandiu te tectorum umbrę premunt? Quandiu fumosarum urbium carcer includit? Crede mihi, times? Sed beatos pauperes Christus appellat. Labore terreris? Nemo athleta sine sudore coronatur. De cibo cogitas? Sed fides famem non timet. Supra nudam metuis humum exesa ieiuniis membra collidere? Sed Dominus tecum iacet. Squalida capitis horret inculta cęsaries? Sed caput tuum Christus est. Infinita eremi uastitas terret? Sed tu paradisum mdeambula: quotiescumque illuc cogitatione transcenderis, toties in eremo non eris. Scabra sine balneis attrahitur cutis,audias respondentem: Non sunt condignae pas
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ht̃. Audet quisꝙͣ xp̃m mendacem
face. mãmone ⁊ xp̃o seruiendo: nocifera¬
sequi: Qd̃ si nicħ hẽs: ut te responsurũ
scio: cur tã bñ ꝑatus ad bella ñ mili¬
tas: nͥ forte in prĩa tua te arbitreris ħ
fac̾e̾: cũ in sua dñs signa ñ fec̾it. Sume

Expanded text:
 et audet quisquam Christum mendacem facere, mamone et Domino serviendo? VociferaQuod si nihil habes ut te responsurum scio cur, tam bene paratus ad bella, non militas? Nisi forte in patria tua te arbitraris hoc facere, cum in sua Dominus signa non fecerit. E
Abbreviated transcription (Latin):
sũptio ut mei iur̃ saltũ nlło concedẽte
O rex bone neqͣqm despectꝰ tui grã aut
ꝯturbante uenatioĩs lustra feraꝵ irru
cuparem᷑ seruitio. in accessibłia hõibus
os hinc seced̾e: et ut deinceps nlłs hinc
ex nob̾ inueniat᷑cauete.

Expanded text:
superbia, ut mei juris saltum, nullo concedente,  nequaquam despectus tui gratia aut conturbandae venationis lustra ferarum irrucuparemur servitio, inaccessibilia hominibus os hinc secedere, et ut deinceps nullus ex vobis hic inveniatur cavete.
Abbreviated transcription (Latin):
Nortissimos qͦ milites sb̾ita bella cõ¬
turbant ⁊ añ cogunt᷑ fug̾e: ꝙͣ possint
nulitare ñ cogas: et rursũ de uita pere¬
clitari. Tu qͥ uiuenis es et ĩpõtificali.
cłmine constitutus: doceto ppłos. ⁊ no¬
uis affrice frugib romana testa lo

Expanded text:
osque  milites subita bella conturbant, et ante coguntur fugere quam possint militare non cogas et rursum de uita periclitari. tu, qui iuuenis es et in pontificali culmine constitutus, doceto populos et nouis Africae frugibus Romana tecta loc
Abbreviated transcription (Latin):
a mea. S ħ audire malo ameliorib.
ne ꝯme recte fortasse rep̃hendero rur¬
sum mͥ blandiar: et meticłosã mͥ po¬
Qua ppͥ ⁊ sibos ut tͥ uideris lassus.
ce sum. Siquid ꝓperamdixi: forcius
q̃ramꝰ et disseramꝰ aliquid qͦ sine ama¬

Expanded text:
a mea; sed ea malo audire a melioribus: ne cum me recte fortasse reprehendero, rursus mihi blandiar: et meticulosam miquapropter, etsi bos, ut tibi uideris, lassus ce sum, si quid perperam dixi, fortius quaeramus et disseramus aliquid, quo sine ama
Abbreviated transcription (Latin):
paule si nupcie per se bone st. noli eas
incendio ꝯꝑare. s dic simpłi. Bonũ est
nubere. Suspecta ẽ michi bonitas rei huiͣ.
et inferius. Ego aũt ñ leuius maliu
s simpłr ꝑ se bonũ uolo. Illi iam eunu¬

Expanded text:
per se nuptiae bonae sunt, noli eas incendio conparare, sed dic simpliciter: bonum est nubere. suspecta est mihi bonitas eius rei, e cogit inferius.ego autem non leuius malum, sed simplex per se bonum uolo. uult a
Abbreviated transcription (Latin):
Unc adte mͥ omĩs dirigat᷑ aui.
or̃o. q̃ qͣtito prima romane ur¬
bis uirgo nobił esse cepisti: tanto tͥ
amplius laborand  ne et p̃sentib bo¬
nis careas ⁊ futuris. et quidẽ ino¬
lestias nupciarum ⁊ ĩcerta cõiugii
de domestico exẽplo didicisti:ꝯsoror
tua blesilla etate maior. s ꝓposito
mmor post acceptũ marctum.uiiͦ.

Expanded text:
unc ad te mihi omnis dirigitur oratio, quae quanto prima Romanae urbis uirgo nobilis esse coepisti, tanto tibi amplius laborandum est, ne et praesentibus bonis careas et futuris. et quidem molestias nuptiarum et incerta coniugii de domestico exemplo didicisti, cum soror tua Blesilla aetate maior, sed proposito minor, post acceptum maritum septimo
Abbreviated transcription (Latin):
torib. Quaꝵ rubentib buccis cutis
farsa distenditur: ut eas putes ma¬
tur. incubitulo tuo. nunquã de erit
causa ꝓcedendi: s semper q̈ndo est¬
surgenti non in digestio tustũ faciat.
et cadentẽ faciem pagina sc̃a suscipiat.
Suit t̃ cotidiana ieumia: et refectõ safi¬
tatẽ fugiens. Nicħ prodest biduo triduo

Expanded text:
r et rubentibus buccis cutis farsa distenditur, ut eas putes matur in cubiculo tuo. Nunquam causa deerit procedendi, si semper quando necesurgenti non indigestio metum faciat, et cadentem faciem pagina sancta suscipiat. Sint tibi cotidiana ieiunia et refectio satietatem fugiens. Nihil prodest biduo triduo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑticipare ꝯuiuiũ: s deferebat obse
Sicut mr̃ona illa ministrauit dño:
net tñ est a scita ꝯuiuio. ĩmo p̃lata ẽ
ministranti. q̃uerbũ pociꝰ audiebat. S
ĩmartino ista regina utr̃q cõpleuit.
Et ministrau̾nt martha: ⁊ audiuit
fimobititrũ atq thuronicũ. Ecc̃a ibi
ẽ celebris religione sc̃oꝵ: nec nituꝰ głio¬
sa sacraꝵ uirginũ multitudo. Prete¬
riens ergo martinꝰ: in secretario ecc̃e ha¬
buit mansionẽ. Post discessũ illius:
cuncte ĩsecretarium illud uirgines
irruerunt. allabũt᷑ singła loca: ubi
na eaꝵ pꝰ dies paucos ꝑtẽ straminis ꝙͣ
sibi ꝓ benedictõe collegerat: mergumi¬
no ꝙͣ sp̃c erroris agitabat. de ceruice sus¬
pendit. Nec mora: disto ciciꝰ eiesto demo¬
ne: persona purgata ẽ¬

Expanded text:
rticipare conuiuium, sed deferebat obseqrticipare conuiuium, sed deferebat obseqsicut Martha illa ministrauit Domino, nec tamen est adscita conuiuio: immo praelata est ministranti, quae uerbum potius audiebat. sed in Martino ista regina utrumque compleuit: et ministrauit ut Martha, et audiuit ut finio Biturigum atque Turonorum. Ecclesia ibi est celebris religione sanctorum, nec minus gloriosa sacrarum virginum multitudine. Praeteriens ergo Martinus, in secretario ecclesiae habuit mansionem. Post discessum illius cunctae in secretarium illud virgines irruerunt: allambunt singula loca, ubi na earum post dies paucos partem straminis, quam sibi pro benedictione collegerat, energumeno, quem spiritus erroris agitabat, de cervice suspendit; nec mora, dicto citius, ejecto daemone, persona purgata e
Abbreviated transcription (Latin):
Iam dudum ĩquit
galle audiens te loq̃ntẽ: uehement̾
admiror regine fidẽ. S illud uͥ est
ꝙ nlła ũ ꝙͣ femĩa ferebat᷑ ꝓpĩ astitisse
martino. Ecce ista regina ñ solũ as¬
titit: s etiam ministrauit. Et u̾eor
ne isto aliqͣntulũ se tueant᷑ exẽplo
qui libent̾ feminis ĩserunt᷑. Tũ galł.
Quid tu inquit ñ uides ꝙ solent do¬
cere gramatici locũ tẽp᷑ ꝑsonã: Co¬
gita captũ ĩ palacio ĩꝑatoris p̃cib¬
ambiti: regine pretib cogi temporis ne¬
cessitate constringi. ut ĩcarceratos libe
ñ aliqͣntulũ de rigore ꝓpositi relaxaret.
Nerumptamen qr occasione huiꝰ exẽpli
male usuros ẽẽ aliquos arbitraris: illi
felices etũt. si a disciplina exẽpli istius
uiti ñ recedant. Nideant .n. ꝙ martino
semel tantũ ĩuita iam septuagenario.¬
ñ uidua. libera. ñ uirgo lasciuiens. sed
subuiro uiuens ip̃o uiro ꝑit̾ supplicã¬
te regina seruiuit ⁊ ministrauit. Hec
ꝯ ñ epulante discubuit. nec causa ẽ¬

Expanded text:
amdudum, inquit, Galle, audiens te loquentem vehementer admiror reginae fidem: sed illud ubi est, quod nulla umquam femina ferebatur propius astitisse Martino? ecce ista regina non solum astitit, sed etiam ministravit: et vereor, ne isto aliquantulum se tueantur exemplo qui libenter feminis inseruntur. Tum Gallus, Quid tu, inquit, non vides quod solent docere grammatici, locum, tempus,  captum in palatio imperatoris precibmbiri, reginae fide cogi, temporis necessitate constringi, ut clausos carcere libernon aliquantulum de rigore propositi relaxaret? uerumtamen quia occasione huius exempli male usuros esse aliquos arbitraris, illi uero felices erunt, si a disciplina exempli istius non recedant. uideant enim, quia Martino semel tantum in uita iam septuagenario non uidua libera, non uirgo lasciuiens, sed sub uiro uiuens, ipso uiro pariter supplicante, regina seruiuit et ministrauit edenti, non cum epulante discubuit : nec ausa pa
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾i noĩentur: Perdit .nͥ. auctoritatem
docendi: cuiꝰ sermo oꝑe destruit᷑. Uñ ⁊ illd̾
tullii. Caput artis est: doc̾e ꝙ facias.
quid sit ornatus: ꝯponũt se uestib
⁊ mũdiciis corꝑis. ⁊ laut̃oris m̃se epu¬

Expanded text:
corripit? Perdit enim auctoritatem docendi, cujus opere sermo destruitur. Et illud Tullii; Caput artis est docere quod facis. quid sit ornatus, comunt se vestibus et munditiis corporis, et lautiotis mensae epu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾pedito cassatoꝙ gn̾at᷑. aliud ꝙ de irratõna¬
bili mentis anxietate seu desꝑatr̃e descẽdrt.
Accidie genera: duo unũ ꝙ ad sõpnũ p̃¬
cipitat estuantes: aliud ꝙ cellam deserere
ac fugere cohortat᷑.

Expanded text:
praepedito cassatoque generatur; aliud quod de irrationabili mentis anxietate, seu desperatione descendit. Acediae genera sunt duo: unum quod ad somnum praecipitat aestuantes, aliud quod cellam deserere ac fugere cohortatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rus sum: dũ ꝯstet qr eo temꝑe qͦ pas¬
si sunt. ex oriente fideles uenert. qui eoꝵ
corpora sic̃ ciuiũ suoꝵ repeterẽt. Que duc¬
ta usq ad scd̾m urbis miliariũ: in loco
qui d̾r cathacumbas collata sũt. S dũ ea
ex inde leuare omĩs eoꝵ młtitudo ꝯueniẽ
nite̾tur : ita eos ius tonitrui atq fulgius
nimio metu t̾ruit acdisꝑsit. ut talia de¬
nuo nlłatenꝰ tẽptare p̃sumerent. Tũc aũt
exeuntes romani. eorz corona qͥ hoc expie
tate dni meruert leuauert̃: et in locis
quib nc̃ sunt cõdita posuert̃. Sudariũ uͦ¬
qd̃ simułr transinitti iuissistis. cũ corꝑe eius
est: qd̾ ita tangi nõ pot̾. Sic̃ nec ad illiꝰ cor¬
pus accedi. S qr serenissime dñe tam re.¬
do p̾ualuero. Qͥa dũ frequẽter ex cathe¬
nis eusdem multi uenientes bñdictionẽ
petiuit ut par qͥd ex limatura ꝑcipiant.¬
assistit sac̾dos cũ lima ⁊ aliqͥb petentib
ita concite aliqͥd de cathenis ipĩs excuti¬

Expanded text:
rus sum, dum constet quia eo tempore quo passi sunt ex Oriente fideles venerunt, qui eorum corpora sicut civium suorum repeterent? Quae ducta usque ad secundum urbis milliarium, in loco qui dicitur Catacumbas collocata sunt. 711 Sed dum ea exinde levare omnis eorum multitudo conveniens niteretur, ita eos vis tonitrui atque fulguris nimio metu terruit atque dispersit, ut talia denuo nullatenus attentare praesumerent. Tunc autem exeuntes Romani eorum corpora, qui hoc ex Domini pietate meruerunt, levaverunt, et in locis quibus nunc sunt condita posuerunt. Quis d similiter transmitti jussistis, cum corpore ejus est, quod ita tangi non potest, sicut nec ad corpus illius accedi. Sed quia serenissimae dominae tam redo praevaluero; quia dum frequenter ex catenis epetunt; ut parum quid ex limatura assistit sacerdos cum lima, et aliquibus petentibus ita concite aliquid de catenis ipsis excuti
Abbreviated transcription (Latin):
sus a dn̾o suo fu̾at. ut dei uiro ĩ monast̾uim
uinio plena duo lignea uascła q̃ uulgo flas¬
cones uocãt᷑. def̾ret. Qui unũ de tulit alteꝵ
uo ꝑgens ĩ itin̾e abscondit. Uir a̾ dñ quem
fcã absencia lat̾e ñ potãnt: uinũ cũ gr̾̃aꝵ ac¬
tione suscepͭ. ⁊ discedentẽ pueꝵ monuit di¬
cens. Uide fili de illa flascone quẽ abscõdisti¬
iam ñ bibas: s ĩclina um̃ caute: ⁊ ĩuenies
qd̾ intꝰ hẽtur. Qui confixus ualde a dei hoĩe
exiuit: ⁊ reu̾sus uolens adhuc ꝓbare q dł
audierat. cũ flasconẽ indinasset: de eo ꝓti
per hoc qd̾ in uno reꝑꝑit: expauit malũ ꝙ¬

Expanded text:
sus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinper hoc quod in vino reperit, expavit malum
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc ꝑ se idem totila ad dei hoiẽm accessit.
Quẽ cũ longe sedentẽ cern̾et: ñ ausꝰ acce¬
uentura p̾nũciauit. dicens mlta mala
facis: młta mala fecisti. Iam aliqñ ab ini¬
qͥ̃tate ꝯpesc̾e. Et qͥdem romã ingressus es:
mare transiturꝰ.ix. ãnis regnabis.xͦ morie¬
ris. Quib auditis rex uehem̃ter territus:
orõne petita recessit: atq ex eo tp̾re minꝰ¬

Expanded text:
Tunc per se idem Totila ad Dei hominem accessit: quem cum longe sedentem cerneret, non ausus acceventura praenuntiavit, dicens: Multa mala facis, multa mala fecisti, jam aliquando ab iniquitate compescere. Equidem Romam ingressurus es, mare transiturus, novem annis regnabis, decimo morietis. Quibus auditis rex vehementer territus, oratione petita recessit, atque ex i
Abbreviated transcription (Latin):
pocius lassi corporis cogitantes ꝙͣ or̃onis intili¬
tõne maiorẽ temporis ꝑtem expendũt. Post
hec puncto breuissimo procidentes humi.
uelut adorantes tantum clĩnam clemen¬
ciam: sũma uelocitate ꝯsurgunt. Humi¬
namq diuci ꝓcũbentes. ñ solũ cogitatõnib
aĩt uerũ ⁊̃ sompno grauiꝰ ĩpugnari. Qd̃
etiam nos uer̃ ẽẽ utinam ñ exꝑimentis. ⁊ co¬
tidiana ꝯsuetudine nosc̾em᷑. qui sepe eandẽ

Expanded text:
ius lassi corporis cogitantes quam orationis utilitione maiorem temporis partem expendunt. itaque post haec puncto breuissimo procidentes humi, uelut adorantes tantum diuinam clementiam, summa uelocitate consurgunt namque diutius procumbentem non solum cogitationibus aiunt uerum etiam somno grauius inpugnari. quod etiam nos uerum esse utinam non experimentis et cotidiana consuetudine nosceremus, qui saepenumero
Abbreviated transcription (Latin):
uore lectõni or̃oniq et oꝑi manuũ dieb
ac noctib ĩcũbebunt. ut nec escaꝵ quidẽ
appetitꝰ uł memoria nͥ alio t̾cio ue die cor¬
unꝰquisꝙ feruore ĩfirmitatis ĩmenor¬
aliene id statui de bere censeret. ꝙ ꝯtẽplatõi
fidei ac roboris sui facillimũ iuidicarat: par̾
discuciens quid generalit̾ plenitudini frm
possibile ẽẽt in qua nct̃e ẽ infirmoꝵ quoq
ꝑtem maximã reppiri: diu̾soq modo enor¬
mẽ psalmoꝵ nũm instituere ꝓ animi sui

Expanded text:
um lectionibus, orationique et operi manuum diebus ac noctibus incubabant, ut nec escarum quidem appetitus vel memoria, nisi alio tertiove die corunusquisque feruore infirmitatis inmealienae id statui debere censeret, quod contemplatione fidei ac roboris sui facillimum iudicabat, parum discutiens quid generaliter plenitudini- I nitudini fratrum possibile esset, in qua necesse est infirmorum quoque partem maximam repperiri, diuersoque modo enormem psalmorum numerum instituere pro animi sui
Abbreviated transcription (Latin):
ba oĩ cordlł intentõe defixis undecĩ psalmoᷤᷤ
or̃onũ ĩteriectõe distinctos ꝯtinuis u̾sib ꝑi¬
te subtractꝰ q̃stioni ꝑit̾ ⁊ c̾imoniis finẽ.
tam inuesꝑtinis ꝙͣ ianocturnis ꝯuentõni¬
b custodiri. Quib lectõnes geminas ad iun¬
xerunt: id est unam uet̾i̾s et aliam noui .t.¬

Expanded text:
rba omni cordis intentione defixis undecim psalmos orationum interiectione distinctos contiguis uersibus parite subtractus quaestioni pariter et caerimoniis finem itam in uespertinis quam in nocturnis conuenticulis custodiri. quibus lectiones geminas adiungentes, id est unam ueteris et aliam noui t
Abbreviated transcription (Latin):
estis sit monachi q̃ corpꝰ contegat tã¬
et frĩgoris recordat ĩiuriam ñ qͥseminari¬
a uanitatis aut elatõnis enutriat: ita a
uł hĩtus nouitate int̾ cet̾os huiꝰ ꝓpositi.
uiros heant᷑ insignia ita studiosis accura¬
tionib aliena: ut ulłis rursũ suit affec¬
tatis ꝑ ĩcuriam sordib decolora. Postͤmo
sic adh mũdi sepent᷑ ornatu: ut cialtui
seruorũ det. inomnib ꝯmunia ꝑseuetent:
Quicquidenĩ uit̾ famulos dei p̾sumit᷑ ab
uno uł paucis. nec catholice per ome corpus
fr̃nitatis tenet᷑. aut superfluũ aut elatũ ẽ.
tam uestem uelut circũspectam cũctis atq
oꝑis excicium ĩ quo monachũ semper ĩpigt̃
expeditũq oportet inced̾e ĩ habił. atq ĩepta¬

Expanded text:
e sit monachi, quae corpus contegat tanet frigoris retundat iniuriam, non quae seminaria uanitatis aut elationis enutriat, ita eodem uel habitus nouitate inter ceteros huius propositi uiros habeantur insignia, ita studiosis accurationibus aliena, ut nullis rursum sint adfectatis per incuriam sordibus decolora: postremo sic ab huius mundi separentur ornatu, ut cultui seruorum dei in omnibus communia perseuerent. quidquid enim inter famulos dei praesumitur ab uno uel paucis nec catholice per omne corpus fraternitatis tenetur, aut superfluum aut elatum est am uestem uelut circumspectam cunctis atque operis exercitium, in quo monachum semper inpigrum expeditumque oportet incede
Abbreviated transcription (Latin):
stitutis ac reguł indubitatã fidẽ et ĩdiscussã
obedienciam ꝑoĩa cõmodare: ñ qͣs paucoꝵ
uolũtas ĩtulit s scd̾m qͣs uetustas tẽporũ
st̃. ꝯ ⁊ ille ita intrinsecꝰ latent̾. ĩdutꝰ eofuisse
monstret᷑ ut uͥ scisso de suꝑ uestimẽto aneĩe
ꝓrsus potuisset ĩtelligi. et isti eo tẽpore oꝑim̃¬
tũ cilicii ostentarẽt. quo cunctis suꝑeminẽti
urb̃ eu̾sione lugentib eodẽq amictu circũ¬
datis nlłs poss a quo ꝙͣ ostentatõnis notari
Quia nͥ ĩsolẽs sit diu̾sitas: ñ offẽdit eqͣlitas.
er uniu̾sam egyptum et thebaidam le

Expanded text:
bitatam fidem et indiscussam oboedientiam per omnia commodare, non quas paucorum uoluntas intulit, sed quas uetustas tantorum sunt, cum et ille ita intrinsecus latenter indutus eo fuisse monstretur, ut nisi scisso desuper indumento a nemine prorsus potuisset intellegi, et isti eo tempore operimentum cilicii sustentarint, quo cunctis super inminente urbis euersione lugentibus eodemque amictu circumdatis nullus posset a quoquam ostentationis notari, quia, nisi insolens sit diuersitas, non offendit aequalitas. er universam Aegyptum et Thebaidam, ub
Abbreviated transcription (Latin):
ftunu̾e surgentib ꝑtoxas decrsũ: atq a qͥbidã
abbis ⁊ speciosissimis uiris cepit ꝑ brachia
sursum trahi. Cũq hoc luctamẽ eẽt: ⁊ hũc
bõi sursum mali deorsũ traherent. Pp̃e qͥ hec ui¬
debat ad corpus reu̾sus ẽ: ⁊ qͥd de eo plenĩ ges¬
tum sit mr̃me cognouit. Qͣ in re de eiuldẽ
stepħi uita clatur datur intłłigi: qr in eo ma¬
la carnis cũ elemosinaꝵ operatioẽ certabat.
Qui enĩ ꝑcoxas deorsũ. ꝑ brachia trahebat᷑
bitrii ex amine qͥd in eo uici̾t: ⁊ nos ⁊ eũ
qͥ uidit ⁊ reuotatus est latet. Constat tamẽ

Expanded text:
flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamen esset, ut hunc boni spiritus sursum, mali deorsum traherent, ipse qui haec videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur bitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
bus egeamꝰ. Egorĩ. Quis hoc si fapis sanũ
sapit intlłigat: Set exeo qd̾ illi ostensũ est:
qͥsqͥs ille ẽ cui mãsio ista construit᷑ aꝑte dat᷑
suã. Qd̃ enĩ suꝑius memoriã fugit ut di¬
ce̾m: udem nles quihec uiderat narrabat.
qd̾ eosdem lat̾tulos aureos ad edifĩcationem
dom̾.Senes ac iiuienes. puelle ⁊ pueri fe¬
rebant. Qua ex re colligit᷑: quia hii qͥbus
hic pietas fcã est. Ipĩ illic oꝑatores ẽẽ uide¬
bant᷑. Sic ⁊̃ qͥdam iuxta nos deus delit nt̃ie
religiosꝰ habitabat: qͥ caltiam̃ta solebat o¬
perari. De quo alter ꝑ reuelationẽ uidit.
qd̾ eiꝰ domꝰ edificabat᷑: S in ea constructores
sui solo die salb̃i uidebantur operarii. Ce
eiꝰdem uiri post mod̾ subtiłr uitã reqͥrens.
Inuenit qr ex hiis que dieb singulis labo¬
rabat: qͥcqͥd ex uictu atq uestitu sup eẽ po
suisset die salb̾i ad beati pet̾ eccãm deferre ꝯsue¬
uerat atq indigentib erogare. De inqͥeto th̾odo

Expanded text:
RIUS. Quis hoc, si sanum sapit, intelligat? Sed per hoc quod illic ostensum est, quisquis ille est cui mansio ista construitur, aperte datur suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic operatores esse videbantur. Hic etiam quidam juxta nos, Deusdedit nomine, religiosus, habitabat, qui calceamenta solebat operari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea constructores sui solo die sabbati videbantur operari. Qui ejusdem viri postmodum subtiliter vitam requirens, invenit quia ex his quae diebus singulis laborabat, quidquid ex victu atque vestitu superesse tuisset, die sabbato ad beati Petri Ecclesiam deferre consueverat, atque indigentibus erogare.
Abbreviated transcription (Latin):
reno et ꝑ nc̃citatẽ ac uincłm pacis reti¬
nere conati st̃̾: siue ꝙ ille calidissimꝰ in¬
imtꝰ ut eos p̃uaricatores sui faciat
sacͣmenti. celerius ad rũpenda amici¬
ciaꝵ iuncula p̃cipitat. Certissima gͦ ẽ
prudentissimoꝵ uiroꝵ illa sm̃a concor¬
diã uerã ⁊ĩdiuiduã sccietatẽ. iisi int̾ e¬
mendatos mores eiꝰdẽq uͥtutis ac ꝓpoĩti
uiros stare non posse

Expanded text:
 necessitatem ac uinculum pacti retinere conati sunt, siue quod ille callidissimus inimicus, ut eos praeuaricatores sui faciat sacramenti, celerius ad inrumpenda amicitiarum uincla 1 praecipitat. certissima ergo est prudentissimorum uirorum illa sententia concordiam ueram et indiuiduam societatem nisi intmendatos mores eiusdemque virtutis et propositi viros stare non posse
Abbreviated transcription (Latin):
tuiꝰ obitum anniu̾sariꝰ assũptioĩs eiꝰ dies
cũ sũmo cołet᷑ honore: unꝰ exciuib aliis
cepto rastro uineã pastinare surrexit.
Increpatꝰ q a młtis cur huic feftõdeeẽt.
eiꝰ ad tͥgum ꝯu̾sa ẽ. Tũc tremẽs. sp̾tanti¬
b ppłis cũ fletu magno basilicã sci ĩgre¬
ditur. Post paucos uero dies orans in
eodem loco assidue. directa c̾uice ⁊ualuit.

Expanded text:
cuius obitum anniversarius adsumptionis eius dies cum summo coleretur honore, unus e civibus, aliis cepto rastro, vineam pastinare direxit; increpatusque a multis, cur huic festivitati deesset, ejus ad tergum conversa est. Tunc tremens, spectantibus populis, cum fletu magno basilicam Sancti ingreditur. Post paucos vero dies, orans in eodem loco assidue, directa cervice, convaluit.
Abbreviated transcription (Latin):
Dullulante intͣ gallias arriana ħese: que ĩ
racło d̾m ĩ trib ꝑsonis uniꝰ et eqͣlis ẽẽ sub̾e:
nec deb̾e ab indignis de diuinitate tractari. Nã
ppło celebraret: respiciens sursũ uiclit desuꝑ
altare qi de cam̾a templi cad̾e eqͣłr tres guttas
eqͣlis magnitud̾is cristallo clariores. q̃ siml
defluentes et ĩ unũ ꝯiũcte qi unã gẽmã pul¬
ch̾rimã effecert. Qmͣ cũ in medio crutis au¬
ree et gẽmate posuissẽt.:alie gẽme cetidert̃. se¬
orsũ uoͣ posita. infirmis clabat sanitatẽ adorã¬
tib uo ymaginẽ scẽ crucis augebat deuotoẽ.
qr piis et mũdis. Clara ĩpiis ⁊ ĩmũdis obscu¬
rauidebat᷑. Oĩb bellis famosiꝰ fuit bellũ ꝙ cãdi¬

Expanded text:
ullulante intra Gallias Arriana heresi, quae raculo, Deum in tribus personis unius et aequalis esse substantiae, nec debere ab indignis de divinitate tractari. Nam populo celebraret, respiciens sursum vidit desuper altare quasi de camera templi cadere aequaliter tres guttas aequalis magnitudinis, cristallo clariores; quae simul defluentes et in unum conjunctae, quasi unam gemmam pulcherrimam effecerunt. Quam cum in medio crucis aureae et gemmatae posuissent; aliae gemmae ceciderunt, seorsum vero posita, infirmis dabat sanitatem, adorantibus vero imaginem sanctae crucis augebat devotionem, quia piis et mundis clara, impiis et immundis obscura videbatur. Omnibus bellis famosius fuit bellum, quod candi
Abbreviated transcription (Latin):
oc excidiũ galliis ĩpend̾e serua ĩ unitate.¬
tius tungrẽsis ep̃c longe añ in spũ ꝓuide¬
rat. et rome apetro apło hoc iudiciũ dei ĩ enita¬
bile fore didic̾at. id̾õq relicta tungresi urbe que
eu̾tenda erat ad traiectũ sedẽ ep̃alẽ transposuit.

Expanded text:
oc excidium Galliis impendere Servatius Tungrensis episcopus longe ante in spiritu previderat, et Romae a Petro apostolo hoc judicium Dei inevitabile fore didicerat; ideoque relicta Tungrensi urbe, quae evertenda erat, ad Trajectum sedem episcopalem transposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
odoricꝰ subito defũctꝰ a quodã scõ heremi¬
ta uisus ẽ midꝰ ⁊ discalciatꝰ: a iohẽ ppͣ
⁊ symaco p̾ncio in olla uulcani ẽẽ de¬
trusus. Athalaricꝰ th̾od̾ici ex filia ne¬
pos in regno ycalie ⁊ ostrogothorum
succedens. regnat ãnis .uiii. Postꝙ̃

Expanded text:
a quodam sancto heremita visus est nudus et discalceatus a Johanne papa et Simmaco patricio in olla Vulcani esse detrusus. Athalaricus, Theoderici ex filia nepos, in regno Italiae et Ostrogothorum succedens, regnat annis 8. Felix
Abbreviated transcription (Latin):
gunde monita eã de sacro fonte susce¬
pit. Ueniẽti a̾ regi uctori exiit frede
Nata ꝙ est tͥ filia. Cũ qua dñs m̃s rex dormiet
hac nocte qr dña mea regina ẽ ꝯm̃r tua de fi¬
re neq̃o: dormiã tecũ. Cumq introisset rex
ĩ aulam suã: octͣrit ei audou̾a regina cũ ipsa
puella. Et ait rex. Nefandã r̾em fecisti ꝑsim¬
plicitatẽ tuã. Iam enĩ ꝯuix mea ampliꝰ esse

Expanded text:
haec audiens, de sacro fonte eam suscepit. Veniens autem rex victor, exiit Fredegnataque tibi est filia. Cum qua dominus meus rex dormiet hac nocte? quia domina mea regina commater tua est de fire nequeo, dormiam tecum. Cumque introisset rex in aulam suam, occurrit Audovera regina cum ipsa puella. Et ait ei Rex: Nefandam rem fecisti per simplicitatem tuam. Jam enim conjux mea esse
Abbreviated transcription (Latin):
nere. Petiit q a rege ut relictis thesauris
quos secũ de hyspania detulerat. liberam
mollib blandiebat᷑. Per cõsiliũ itaq pes¬
simũ fredegũdis: eã ꝑ noctẽ in stratu suo
strãgulauit. Post cuiꝰ obitũ: d̾s ꝓea uir¬
tutes ostendit. Quo fcõ frẽs hilꝑici hoc
suã audouerã decepit. Nã ⁊ ip̃a fredegun¬
dis ex familia ĩfima fuit: de uilla scĩ ue
ꝑicꝰ rex in hostẽ ꝑg̾et cũ sygib̾to fr̃e suo

Expanded text:
ndae. Petiit itaque ut relictis thesauris, quos secum de Spania tulerat, liberam mollibus blandiebatur. Per consilium itaque pessimae Fredegundis eam per noctem in stratu suo strangulavit. Post cujus obitum Deus pro ea virtutes ostendit. Quo facto, fratres Chilperici hoc sua Audovera regina decepit. Nam ipsa Fredegundis ex familia infima fuit. Cum rex in hostem cum Sighiberto, fratre suo,
Abbreviated transcription (Latin):
obscenos iam conabatur ĩire ãplexꝰ. Il¬
plectẽtis elabitur. ip̃mq dedecoris mo¬
tib in anes auras sestantẽ fedissima
cum irrisione deseruit. Tunc mltitu
lũ cõgregata: ĩgenti clamore inquit.¬
O. qui te usq ad celum extollebas. qũo
demersus es in infernum: Disce ergo
quia qui se extollit humiliabit᷑. Tũc
ille uelud amens effectus. ⁊ deceptõniᷤᷤ

Expanded text:
obscoenos jam conabatur inire complexus, ilplectentis elabitur, ipsum quoque dedecorosis motibus inanes auras sectantem, foedissima cum irrisione deseruit. Tunc praeterlum congregata, clamore ingentt, qui te usque ad caelum extollebas, quomodo demersus es usque ad infernum? Disce ergo, quia qui se extollit, humiliabitur . Tunc ille velut amens effectus, et deceptionis
Abbreviated transcription (Latin):
sube me quiescere inangulo cellule tue:
ne forte efficiar bestiis preda. At ille pri¬
mo miseratõnis. obtentu receꝑit eam ĩ
terĩ uenena blandimentoꝵ per textũ
dam. nunc defensione dignam osten¬
flectit. Hinc iam blandrora colloqͥa:
ioci risusq miscent᷑. M anͣ etiam ꝓcax
admentũ. barbamq. qͣi uen̾anda sp̃e
ꝓtendit. Tunc u̾o palpare c̾uicẽ mol¬
lius: collumq leuigare. Quid multa:
Adultimũ captiuũ ducit militẽ xp̃i:

Expanded text:
jube me requiescere in angulo cellulae tuae, ne forte efficiar nocturnis bestiis praeda. At ille primo miserationis obtentu, recepit eam intra terim venena blandimentorum, atque ildam, nunc etiam defensione dignam ostenflectit. Hinc jam inter blandiora colloquia, jocus risusque miscentur, manus etiam procax ad mentum barbamque, quasi venerandi specie protendit, tum vero palpare cervicem mollius, collumque levigare. Quid multa? Ad ultimum captivum ducit militem Christ
Abbreviated transcription (Latin):
tõe placatur. Q̾ ali facias qͥ ħ ipso
magis qd̾ te humiliorẽ acbenigniore
sentit offenditur. Quis aũt ẽ qui se
ut sat̾faciat ĩuidẽti abonis corruere
aut aprosꝑis alienari au calamitate

Expanded text:
ctione placatur. quid illo facias, qui magis quod te humiliorem ac benigniorem sentit offenditur, quem non ad ut satisfaciat invidenti, a bonis corruere, aut a prosperis alienari, aut calamitate
Abbreviated transcription (Latin):
nus extollitur: qͥnich̾ in fr̃em aliud
nͥ bonũ m̾itũ carpẽs. ñ hoĩs culpã. s dĩ
tm̃ uidicia rep̃hendit. ħ gͦ ẽ illa sursũ
gͥminans amaritudĩs radix: que se
erigens ad suꝑna ĩ ꝯtumeliã ip̃ius
qui bona hoĩ ꝯfert tẽdit austoris.
Nec ꝙ̃ ꝙ̃ moueat: ꝙ deus missurũ se
serpetites regulos. qui eos quoꝵ cri¬
minib offendit᷑ mordeãt ꝯminat᷑.
eẽ ñ posse: equm tñ ⁊ diuino digñ est
iudicio ut dũ bona data humilib ⁊
qͣi ab ip̃o missa ꝑcuciat et ꝯsumat
ĩuidia scd̾m illud. Ip̃i me ad emula¬
tõnem it. ⁊c̾.

Expanded text:
liud nisi bonum meritum carpens, non hominis culpam, sed Dei tantum judicia reprehendit. Haec ergo est illa sursum germinans amaritudinis radix , quae se erigens ad superna, in contumeliam ipsius qui bona homini confert, tendit auctoris. Nec quemquam moveat quod Deus missurum se serpentes regulos, qui eos quorum criminibus offenditur mordeant, comminatur . non posse, aequum tamen et diuino dignum iudicio est, ut dum bona data humilibus cquasi ab ipso missa percutiat et consumat inuidia secundum illud: ipsi me ad aemulationem i
Abbreviated transcription (Latin):
tatõ sicut em̃ ille qͥ pͥmꝰ eiusdẽ ma¬
li peste corruptus ẽ. nec medelampe¬
nitencie nec fomentũ illuis curatõ¬
nis admisit: ita et hii qͥ hiisdẽ se per¬
cuciẽdos morsib tradider̃t oẽm ope
ram sc̃i incantatoris excludũt. Quia
prosperitate crucient᷑: erubescẽtes ip¬
sam prod̾e iu̾tatẽ extrĩsetꝰ sibi qͣsdam
superfluas ⁊ ĩeptas cãs offensionis ĩ¬
uolũt prodere lateat ĩmedullis. De
iisi. ⁊c̾. a deo ĩcurabłis ẽ ista ꝑuicieᷤ.
ut blandim̃tis exasꝑet᷑. ĩfletur. ob¬
subiestõne. aut pacĩe u̾tute. aũ mu¬
ntficencie laude ꝓfec̾it: tãto ille ma¬
iorib. ĩuidie stimuł agitat᷑. qr ñ nͥ¬

Expanded text:
 sicut enim ille qui primus eiusdem mali peste corruptus est nec medellam paenitentiae nec fomentum ullius curationis admisit, ita et hi qui isdem se percutiendos morsibus tradiderunt omnem opem sancti incantatoris excludunt, quia prosperitate crucientur, erubescentes ipsam prodere ueritatem extrinsecus sibi quasdam superfluas et ineptas causas offensionis inus quod nolunt prodere lateat in medullis. de sque adeo incurabilis est ista pernicies, ut blandimentis exasperetur, infletur obsubiectione aut patientiae uirtute aut munificentiae lande profeoerit, tanto ille maioribus inuidiae stimulis incitatur, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
mergam: ne ip̃e mergar a uobis .I epte¬
obtulit filiam uirginem. et idcirco me
numeratõe scõꝵ ab apło ponitur. Nolo
ea tm̃ offerat dño: q̃ pot̾ fur rapere hostis
missurus es ĩmorte. Illud offer ꝙ nullus
tibi possit hostis auferre. nulla tỹrannii
ficile ẽ ĩmo ĩpossibile: ut et presentibus
quis ⁊ futuris fruat᷑ bonis. Ut et hic
uentrem et ibi mentẽ repleat: ut delici
primꝰ sit: ut et int̾ra et ĩcelo appareat

Expanded text:
mergam, ne ipse mergar a uobis». obtulit filiam uirginem et idcirco in enumeratione sanctorum ab apostolo ponitur. nolo tantum ea offeras domino, quae potest fur rapere, hostis missurus es; illud offer, quod nullus tibi possit hostis auferre, nulla eripere tyficile, immo inpossibile, ut et praesentibus quis et futuris fruatur bonis, ut et hic uentrem et ibi mentem inpleat, ut de deliaeculo primus sit, ut et in terra et in caelo appareat
Abbreviated transcription (Latin):
turas diuinas uł quamlibet eaꝵ ꝑten intel¬
lexisse sibi uidetur. ita ut eo intellectu. ñ edi
lexit. Quisqͥs uero talem inde sẽtẽtiã duxe¬
tur ac si quis ertore desens uiam. eo tamẽ
⁊ ĩtrãsu̾sũ aut ꝑu̾sum ire cogatur. Disse̾n¬
do enĩ tenere ꝙ elle ñ sensit ꝙ̃ leg̾. pler̃q ĩ¬

Expanded text:
turas vel quamlibet earum partem intellexisse sibi videtur, ita ut eo intellectu non aedilexit. Quisqtur, ac si quisquam errore deserens uiam eo tamen petiam in transuersum aut peruersum ire cogatur. Asserendo enim temere quod ille non sensit quem legit, plerumque i
Abbreviated transcription (Latin):
ciendi: uoluntas falsa dicendi. ⁊ idõ młtos
ĩuenimꝰ qui m̃ẽt iri uelint: qui aũt fal¬
li neminẽ. Cumgͥ ħ sciens hõ faciat. illd̾
nesciens paciat᷑: satis apparet ĩuna ead̾¬
q re eum qͥ fallit᷑ illo qͥ mentit᷑ ẽẽ melior¬
ẽ. qͣndo qͥdẽ pati meliꝰ ẽ iniquitatẽ ꝙͣ fac̾e.¬
mo .ni. mentiens: ĩeo ꝙ mentitur seruat
fidem. Nam ħ utiq uult. ut cuimẽtit᷑
fidem sibi hẽat: ꝙͣ tñ ei menciendo ñ ser¬
uat. Omĩs aũt fidei uiolator: ĩiquus ẽ.¬

Expanded text:
tiente uoluntas falsa dicendi, et ideo multos inuenimus, qui mentiri uelint, qui autem falli, neminem. cum igitur hoc sciens homo faciat, illud nesciens patiatur, satis apparet in una eademque re illum qui fallitur eo qui mentitur esse meliorem, quando quidemo enim mentiens in eo quod mentitur seruat fidem; nam hoc utique uult, ut cui mentitur fidem sibi habeat, quam tamen ei mentiendo non seruat. omnis autem fidei uiolator iniquus e
Abbreviated transcription (Latin):
est: ꝙ tẽꝑale plus diligitur. añꝙͣ hẽatur
uilescit. aut ꝯaduen̾it. Non .n. saciat a¬
ratũ. Nulli enũ desideranti ꝯceditur plus de
illo existinare ꝙͣ se ħt ut ei uilescat ꝯmi
nus iuen̾it. s quantũ quisq ueniẽs existi¬
mare potu̾it: plus ꝑueniens ĩuẽturꝰ ẽ. hõ
itaq fide et spe et caritate subiuxꝰ easq ĩcõ

Expanded text:
e aliquid plus diligitur, antequam habeatur, uilescit autem, cum aduenerit — non enim satiat aratum. nulli enim desideranti conceditur plus de illo existimare quam se habet, ut ei uilescat, cum minus inuenerit, sed quantum quisque ueniens existimare potuerit, plus perueniens inuenturus est. Homo it
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs in diu̾sis locis manẽtes uider̃t uiam
palliis et cereis splendidã acella scĩ bñditi
u̾sus orientẽ usq ad celum tendentẽ. Cui
uenerando h̾itu uir desuꝑ clarꝰ existens c̃¬

Expanded text:
tres in diuersis locis manentes uiderunt uiam tres in diuersis locis manentes uiderunt uiam palliis et cereis splendidam a cella sancti Benedicti uersus orientem usque ad celum tendentem. Cui uenerando habitu uir desuper
Abbreviated transcription (Latin):
totam ꝓuinciã fatigabat. et sc̃s ita om̃iaq̃
hr̃e poterat distribuit. qd̾̃ nec ĩ moͣast̾io p̃ter
modicũ olei ĩ iutreo uase remãsit. Qd̾ cui¬
dam petenti ꝓtinꝰ clari iussit. Sed cũ celera¬
riꝰ nõ dedisset timens ne nicħ frĩb remane¬
ret: iratꝰ uir cli iussit aliis ut hoc ip̃m uas
uitreum cũ oleo ꝑ fenestrã ꝓice̾nt. ne qͥd in
cella ꝑ mnobelientiã remaneret. Piectũ ita¬
q suꝑ saxa. tta cecidit suauit̾. ac si mãsue¬
te locatum fuisset. Qd̃ uir cłi iussit leua¬
ri et dari integrũ postulanti. Et uocatis
frĩb moͣachũ illũ increpans simłtũ illis
orauit: et statim qd̾cdã doliũ qd̾ ibi etat ua¬
cuũ. repẽte oleo ĩuentũ est plenũ. D an¬
dem añ sextũ obitus sui cliem iussit suã
fieri sepulturã: ⁊ statim febrib fatigatus
singłis dieb ingrauescente langore. sexto
die fent se ferri ad moͣast̾ium. Et cũ cõicas¬
set: orando migͣiut ad dnmn Ip̃a die duo

Expanded text:
totam prouinciam fatigabat et sanctus ita omnia que habere poterat distribuit; quod nichil in monasterio preter modicum olei in uitreo uase remansit. Quod cuidam petenti protinus dari iussit. Sed cum cellarius non dedisset, timens ne nichil fratribus remaneret, iratus uir dei iussit aliis ut hoc ipsum uas uitreum cum oleo per fenestram proicerent, ne quid in cella per inobedientiam remaneret. Proiectum itaque super saxa ita cecidit suauiter ac si mansuete locatum fuisset. Quod uir dei iussit leuari et dari integrum postulanti; et uocatis fratribus monachum illum increpans simul cum illis orauit; et statim quoddam dolium quod ibi erat uacuum repente oleo inuentum est plenum. Tandem ante sextam obitus sui diem, iussit suam fieri sepulturam; et statim febribus fatigatus et singulis diebus ingrauescente languore, sexto die fecit se ferri ad monasterium et cum comunicasset, orando migrauit ad dominum. Ipsa die duo
Abbreviated transcription (Latin):
romanũ imꝑiũ dilaceraunt: idest
gepides. turci. alani. bulgares ⁊ alie
płes que om̃s ab aqͥlonis plaga exie-¬
runt. ut suꝑ ħ fortasse uideat᷑ dictũ
ꝑ ꝓpħam. ab aquilone pandet᷑ malũ

Expanded text:
Romanum imperium dilaceraverunt, id est Gepides, Alani, Turchi, Bulgares, et aliae plures, quae omnes ab aquilonis plaga exierunt; ut super hoc fortasse videatur dictum per prophetam: Ab aquilone pandetur malum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ potenciã auxit iuctoria de gothi
manentib tnͣsripas meotidis pa¬
ludis: qͥ inscithia pollebant głã singła¬
ris potencie ⁊ fortitudĩs. Quã uictoriã
hoc mͦ huni a depti sũt. u enatores huno¬
rum seqñtes nestigia c̾ue: meotidas
ẽẽ putabant scithicã regionẽ diligẽ¬
ter explorant: explorata ot̾a hunis
nũciant ad tnͣseund̾ eos ammant. Ho¬
rum. ducatu paludib tnͣsitis uelud
qͥdã turbo sb̾ito incubuert̃ gentibꝰ sci¬
thitis: easq om̃s subiugaunt sibi
ipõs ꝙ gothos cet̾is ĩꝑantes. aut p̾mi¬
nentes expulert̃ sedib suis. hoc feli¬
citatis successu huni int̾ cet̾as scichie
gentes elati: ꝑtꝰ uictoriã de gothis ꝑ
annos fere. lxxͣx. laborau̾nt ad ꝯcussi¬
onem a ruinã mũidi. Ab hc gͦ eoꝵ uic¬

Expanded text:
 potentiam auxit victoria de Gothis, manentibus trans ripas Meotidis fluminis, qui in Scythia pollebant gloria singularis potentiae et fortitudinis. Quam victoriam hoc modo Huni adepti sunt: Venatores Hunorum, sequentes vestigia cervae Meotidas e hactenus putabant, Scythicam regionem diligenter explorant, explorata omnia Hunis nuntiant, ad transeundum eos animant. Horum ducatu paludibus transitis, velut quidam turbo subito incubuerunt gentibus Scythicis, easque omnes subjugaverunt sibi, ipsosque Gothos caeteris imperitantes aut preminentes expulerunt sedibus suis. Hoc felicitatis successu Huni inter caeteras Scythiae gentes elati per victoriam de Gothis, per annos fere octoginta laboraverunt ad concussionem et ruinam mundi. Ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
apparens. dñs ĩ sompnis arcũ attile
fractũ eẽ ostendit. Nec id uanũ fuit.
Fad̾ qͥpe nocte attila in iptiis surs
crapulatus erũpente ꝑ appoplexiam
sanguĩe de narib uilecto est effocatꝰ.¬

Expanded text:
apparens Dominus in somnis, arcum Attilae fractum esse ostendit. Nec id vanum fuit. Eadem quippe nocte Attila in nuptiis suis crapulatus, erumpente per apoplexiam sanguine de naribus, in lecto est offocat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe necessaria designauit .i. euellere. destru¬
ere. disperdere. dissipare. Inperficiendis u̾o
uirtutib edificare tm̃modo atꝙ plantare.
Inde liquido difficilius pat̾ conuelli lar¬
atq eradicari in olitas corporis acq a rli¬
nime passiones. ꝙͣ sp̃uales extrui planta¬
riq uirtutes. Hec igitur p̾actice q̃ duob¬

Expanded text:
esse necessaria designavit, id est, evellere, destruesse necessaria designavit, id est, evellere, destruere, disperdere, dissipare. In perficiendis vero uirendis aedificare tantummodo atque plantare. unde liquido patet difficilius conuelli atque eradicari inolitas corporis atque animae passiones quam spiritales extrui plantarique uirtutes. Haec igitur πραxτιxή, quae duob
Abbreviated transcription (Latin):
perfectio duplici rõne subsistit. Nam pͥmꝰ
eius est modus ut omnium natura uicioꝵ
et curatõnis ratõ cognoscat᷑. Scd̾s ut ita dis¬
cernat᷑ ordo uirtutũ eaꝵq perfectõe mẽs nr̃a
formet᷑ ut ilł. ñ iam uelud coacta ⁊ qͣi uiolẽto
ĩꝑio. sb̾iecta famulet᷑.s tanꝙͣ naturali bo¬
no delestet᷑. atq pascat᷑. ⁊ arduam illam at¬
ꝙ angustam uiam ꝯoblectatõe cõscẽdat. Qͦ
enĩ modo uł uirtutũ rat̃oem qui scd̃s ⁊̃ astua¬
li disciplina grad̃ est. uł rerum sp̃ualũi ⁊ ce¬
lestium sacramenta q̃ intheorie gradu sb̾li¬
miora consistunt ualebit atting̾e̾ qͥ natu¬
ram uicioꝵ suoꝵ nec potuit ĩtellig̾e nec e¬
nixus est extyrpare: Conseq̃nt̾ eiũ ꝓnũ¬
ciabitur ꝓgredi ad celsiora ñ posse qͥ ñ euice¬
rit planiora. Multoq ninꝰ ea q̃st̃ extrĩse¬
cus apprehendet: quisqͥs intelligere ea q̃ si¬
bisunt in serta ñ quiu̾it. Ecce inquid cõs¬

Expanded text:
perfectio duplici ratione subsistit. nam primus eius est modus, ut omnium natura uitiorum et curationis ratio cognoscatur. secundus, ut ita discernatur ordo uirtutum earumque perfectione mens nostra formetur, ut illis iam non uelut coacta et quasi uiolento imperio subiecta famuletur, sed tamquam naturali bono delectetur atque pascatur et arduam illam atque angustam uiam cum oblectatione conscendat. quo enim modo uel uirtutum rationem, qui secundus in actuali disciplina gradus est, uel rerum spiritalium et caelestium sacramenta, quae in theoriae gradu sublimiore consistunt, ualebit adtingere, qui naturam uitiorum suorum nec potuit intellegere nec enisus est exstirpare? \' consequenter enim pronuntiabitur progredi ad excelsiora non poese qui non euicerit planiora, multoque minus ea quae sunt extrinsecus adprehendet, quisque intellegere ea quae sibi sunt inserta non quiuerit. sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
ibatis nesterotis preclari in Ex.L.iiͦii.¬
omnib summeq sc̃ie uiri: institutõ
subseqͣt᷑. Qui cum sacraꝵ scͥpturaꝵ nos aliqͣ
memorie ꝯmendasse et eorum in telligenci¬
am desiderare sensisset: talib nos adorsus ẽ.

Expanded text:
batis Nesterotis praeclari in omnibus summaeque scientiae viri institutio subsequatur. Qui cum sacrarum Scripturarum nos aliqua memoriae commendasse et eorum intelligentiam desiderare sensisset, talibus nos adorsus est