comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipitur  suꝑnẽ gloriã
resurrectionis quei nul¬
lo unquam fine muta¬
bitur. Ostium lãteris
mẽdii quod in parte do¬
mus dextre positum ad
suꝑiora pancdebat. fides
ẽ passionis xp̃i. cui dex¬
trum latus foratum in
crucem nobis Issi bema¬
nauit sacramenta. qui¬
bus ibiiti. ad cȩlestis
uite gaudia possimus
ascendere. Septem annis
et totidem mensib. pri¬
ma templi structura per¬
fecta ẽ. Octauo autem
anno et octauo mense
ex quo edificari cepit. de¬
dicationis sollempnitas
secuta ẽ. et eccła ꝑ totũ
presens seculum. quod
septem dieb uoluitur.
spiritalia suoꝵ sumere
non desinit incrementa
re resurrectionis eterna
cum pacifico rege festa
sue dedicationis introi¬
bit. Nam quia domi¬
ns octaua die. ud est
post septimam sabbati.
a morte resurrexit. Mẽ¬
rito hic niunerus etiã
nostre resurrectionis fu¬
ture gaudia designat.
Hec de factira templi pau¬
ca ex plurib com memo¬
rasse sufficiat. ut quã

Expanded text:
percipitur, suprema gloriam percipitur, suprema gloriam resurrectionis quae nullo unquam fine mutabitur; ostium lateris medii, quod in parte domus dextrae positum iter ad superiora pandebat, fides est passionis Christi, cujus dextrum latus foratum in cruce nobis emanavit sacramenta, quibus imbuti ad coelestis vitae gaudia possimus ascendere. Septem annis et totidem mensibus prima templi structura perfecta est, octavo autem anno, et octavo mense ex quo aedificari coepit, dedicationis solemnitas secuta est; et Ecclesia per totum praesens saeculum, quod septem diebus volvitur, spiritualia suorum sumere non desinit incrementa rae resurrectionis aeterna, quando cum pacifico rege festa suae dedicationis introibit. Nam quia Dominus octava die, id est post septimam sabbati a morte surrexit, merito hic numerus etiam nostrae resurrectionis futura gaudia designat. Haec de factura pauca ex pluribus commemorasse sufficiat, ut quam
Abbreviated transcription (Latin):
mediũ cenaculũ. et a me¬
dio in tercium. Passo in
cruce domino. unus mi¬
litum lancea latus eiꝰ
aꝑuit. et continuo ex¬
iuit sanguis et aqua.
Hȩc est aqua baptis mi
qua abliumur. et hic
sanguis calicis domini¬
ci. quo sanctificamur.
Phec sancti mystexii late¬
ra merito inuisibili fi¬
dei ascendunus de pre¬
senti eccłe uita que ꝑe¬
grinatur in terris. in ui¬
tam suꝑne beatitidinis.
qua exiite corporibus
fruuntur anime iusto¬
rum. sed et de illa uita
re ceptis in resurrectioe
corporib usq ad super¬
nam ꝑpetue felicitatis
gloriam. eniscdem domi¬
nice passionis fide pre¬
uia transimus. De qua
nimirum gloria dicit
ysaias. In terra sua du¬
plicia possidebunt. letĩ¬
cia sempiterna erit eis:
Id ẽ in terra iuuentium
que solũi scõrum terra
talis et anime felicis
gaudia ȩtẽrna ꝑcipient.
Inferior ergo domus. pre¬
sentem scõrum conuersa¬
tionem significat. Suꝑi¬
or. requiem animarum.
que post hane uitam

Expanded text:
medium coenaculum et a memedium coenaculum et a medio in tertium . Passo in cruce Domino, unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua. Haec est aqua baptismi qua abluimur, et hic sanguis calicis Domini quo sanctificamur. Per haec sancti mysteria lateris merito invisibilis fidei ascendimus de praesenti Ecclesiae vita, quae peregrinatur in terris, in vitam supernae beatitudinis, qua exutae corporibus fruuntur animae justorum. Sed et de illa vita receptis in resurrectione corporibus, usque ad supernam perpetuae felicitatis gloriam ejusdem Dominicae passionis fide praevia transimus; de qua nimirum gloria dicit Isaias: In terra sua duplicia possidebunt, laetitia sempiterna erit eis , id est, in terra viventium, quae sola sanctorum terra l et animae felicis gaudia aeterna percipient. Inferior ergo domus praesentem sanctorum conversationem significat, superior requiem animarum quae post hanc vitam
Abbreviated transcription (Latin):
cratissime passionis. ip¬
sius. q̃ precioso crucis lig¬
no consummata ẽ. fide¬
lium cordib ne labatur
impͥmitur. templum ip̃¬
sum uelamento mecdii
parietis discretum ẽ. do¬
musq exterior sanctuã¬
rium. interior autem uͥ
archa testamenti posita
erat. sanctum scõrum
uocabatur. Et eccl̃a par¬
tum in terris peregrina¬
tur a domino. partun
cum domino regnat in
cȩlis. Mediris namq
paries. ipsum intelligi¬
tur celum. Archa testa¬
menti dominus. qui
solus paternoꝵ consciꝰ
archanorum. celi inter¬
na penetrauit. Ascensꝰ
qui insuꝑiorem et terci¬
am domum ducebat. ꝑ
uiscera meridiam pari¬
etis. quasi inuisibili g̃s¬
su factus ẽ. ita ut initi¬
um tantum euisdem as¬
census. ab orientali an¬
gulo memorati parietis
appareret: Profectum ue¬
ro ascensionis ipsius solꝰ
quis canderet nosset. cu¬
ius scriptura ita memi¬
nit. Ostium autem late¬
ris medii in parte erat
domus dextere. et ꝑ clo¬
cleam ascendebant᷑ in

Expanded text:
cratissimae passionis ipcratissimae passionis ipsius, quae pretioso crucis ligno consummata est, fidelium cordibus, ne labatur imprimitur. Templum ipsum velamento medii parietis discretum est, domusque exterior sanctuarium, interior autem ubi arca testamenti posita erat, sanctum sanctorum vocabatur. Et Ecclesia partim in terris peregrinatur a Domino, partim cum Domino regnat in coelis. Medius namque paries ipsum intelligitur coelum, arca testamenti Dominus, qui solus paternorum conscius arcanorum, coeli interna penetravit. Ascensus qui in superiorem et tertiam domum ducebat per viscera meridiani parietis quasi invisibili gressu factus est, ita ut initium tantum ejusdem ascensus ab orientali angulo memorati parietis appareret, profectum vero ascensionis ipsius solus qui scanderet nosset, cujus Scriptura ita meminit: Ostium autem lateris medii in parte erat domus dextrae, et per cochleam ascendebant in
Abbreviated transcription (Latin):
inumbra mortis sedent.
Memor semꝑ promissi ipsiꝰ
quo dicit: Dilata os tu¬
um. et ego adimplebo
illud. Leta respondit. Os
meum aꝑui et atraxi
sp̃m. quia mandata tua
desiderabam. Quod est
dicere deuotionem mei¬
cordis aꝑui. et lucem tui
spintus haurire promẽ¬
ru. Quia non alia in
mundo. quam obserua¬
tionem manclatorum tu¬
orum desiderare didici.
Foris albo lapile construe¬
tum parebat. intus la¬
quearia. parietes. paui-¬
mentum.trabes. hostia.
et quiequid erat uasõ¬
rum. aurũ tegebat obri¬
rum. et ecclesia foris
quidem omnib fortitũ¬
dinem ꝑfecte monstrat
actionis. setl soli qui hãc
pie considerando intrã¬
re didicerint. quod am¬
me uirtutib premineat
interius. quanta in sin¬
gulis his caritatis luce
flagret intelligunt. Ip¬
se auri laminȩ cedrinis
.xe. uel abiegnis. uel cer¬
te de lignis oliuarum
paratis. que omnia lig¬
na esse egregia constat.
Et fulgor dominice di¬
lectionis ꝑ memoriam sa¬

Expanded text:
in umbra mortis sedent in umbra mortis sedent emper promissi ipsius quo dicit, Dilata os tuum, et ego adimplebo illud ; laeta respondet: Os meum aperui et attraxi spiritum, quia mandata tua desiderabam ; quod est dicere: Devotionem cordis mei aperui, et lucem tui spiritus haurire promerui, quia non alia in mundo quam observationem mandatorum tuorum observare didici. Foris albo lapide constructum parebat, intus laquearia, parietes, pavimentum, trabes, ostia, et quidquid erat vasorum aurum tegebat obrisum. Et Ecclesia foris quidem omnibus fortitudinem perfectae monstrat actionis; sed soli qui hanc pie considerando intrare didicerint, quot animae virtutibus praemineat interius, quanta in singulis his charitatis luce flagret intelligunt. Ipsae auri laminae cedrinis xae vel abiegnis, vel certe de lignis olivarum paratis: quae omnia ligna esse egregie constat. Et fulgor Dominicae dilectionis per memoriam sa
Abbreviated transcription (Latin):
decim. et decẽ. et octo.
quadraginta quinq fa¬
ciunt. Quib si unum
adiecerimus id est ipfũ
diem quo discretum ꝑ
menbra corpus cremen¬
tum sumere incipit. tot
nimirum dies in edifi¬
catione corporis domini
quot in fabrica templi
annos inuenimus. Et
quia templum illud ma¬
nufactum sacro sanctã
domini carnẽ. quam
ex uirgine sumpsit. ut
ex hoc loco discimus fi
gurabat: Quia eque oor¬
pus eius quod ẽ. eccl̃a.
quia uniris cuirisq fide¬
lium corpus animamq
designabat. ut in plerisq
scripturarum locis inue¬
nimus. Libet aliqua de
templi ipsius factura
cominemorare. quibus
uestra fraternitas. quõ¬
modo omnia que de ea
Conuersum stabat adori¬
entem. habens ostium
contra ortum solis. Qui
statim exortus. cuncta
eius interiora suo iuba¬
re ꝑfunderet. et eccła
scã totam mentis inten¬
tionem. ad illius dirigit
graciam. de quo zacha¬
nas ait. Uisitauit nos
oriens exalto. Inlumina¬
re his qui in tenebris et

Expanded text:
decim, et decem, et octo, decim, et decem, et octo, quadraginta quinque faciunt; quibus si unum adjecerimus, id est, ipsum diem, quo discretum per membra corpus crementum sumere incipit, tot nimirum dies in aedificatione corporis Domini, quot in fabrica templi annos invenimus. Et quia templum illud manufactum, sacrosanctam Domini carnem, quam ex virgine sumpsit, ut ex hoc lgurabat; quia aeque corpus ejus quod est Ecclesia, quia uniuscujusque fidelium corpus animamque designabat, ut in plerisque Scripturarum locis invenimus, libet aliqua de templi ipsius factura commemorare, quibus vestra fraternitas quomodo omnia quae de eoConversum stabat ad orientem, habens ostium contra ortum solis, qui statim exortus cuncta ejus interiora suo jubare perfunderet. Et Ecclesia sancta totam mentis intentionem ad illius dirigit gratiam, de quo Zacharias ait: Visitavit nos oriens ex alto illuminare his qui in tenebris et
Abbreviated transcription (Latin):
secundam illius edifica¬
tionem significant. Priꝰ
enum salomon templũ
in maxima regni sui pa-¬
a caldeis post septuagin¬
ta annos. ad iussionem
cẏri ꝑse. laxata captiui¬
tate reedificari ceptũ ẽ
Sed filii transinigratioĩs
opus quod principib
rorobabel et ihesu facie¬
bãt propter inpugnatio¬
nem gentium uicinarũ.
ante quadraginta et sex
annos implere nequiuie¬
runt. Qui etiam nime¬
rus annorum ꝑfectioni
dominici corporis aptis¬
sime congruit. tradunt
et enim naturaliũ scrip¬
tores rerum. formam cor¬
poris humani tot dierũ
spatio ꝑficia. quia uide¬
licet primis sex a con¬
ceptione dieb lactis ha¬
beat similitiidinẽ. sequẽ¬
tibus nouem conuerta¬
t᷑in sanguinẽ. Deinde
duodecim solidetur. re¬
liquis decem et octo for¬
metur. usq ad ꝑfecta li¬
niamenta oinurum men¬
brorum. et hinc iam re¬
liquo tempore. usq ad
tempus partus magni¬
tudine augeatur. Sex
autem et nouem et cluo¬

Expanded text:
secundam illius aedificasecundam illius aedificationem significant. Primus enim Salomon templum in maxima regni sui paa Chaldaeis, post septuaginta annos ad jussionem Cyri Persae laxata captivitate, reaedificari coeptum est. Sed filii transmigrationis opus, quod sub principibus Zorobabel et Jesu faciebant, propter impugnationem gentium vicinarum, ante quadraginta et sex annos implere nequiverunt. Qui etiam numerus annorum perfectioni Dominici corporis aptissime congruit. Tradunt etenim naturalium scriptores rerum, formam corporis humani tot dierum spatio perfici: quia videlicet primis sex a conceptione diebus, lactis habeat similitudinem, sequentibus novem convertatur in sanguinem, deinde duodecim solidetur, reliquis decem et octo formetur usque ad perfecta lineamenta omnium membrorum; et hinc jam reliquo tempore, usque ad tempus partus, magnitudine augeatur. Sex autem, et novem, et duo
Abbreviated transcription (Latin):
ostendis nob̾. quia hec
facis: Respondit iħe.
et dixit eis. Soluite tem¬
plum hoc. et intrib die¬
bus excitabo illud. De qͦ
templo diceret. euuange¬
lista post aꝑuit. Uideli¬
cet de templo corporis
sui. quod ab illis passiõ¬
ne solutum. ipse post
triduum excitauit de
morte. Quia ergo signũ
querebant a domino.qͣre
solita cõmertia proicere
pondit ideo se rectissime
impios exterminare de
templo. quia ipsum tem¬
plum significauerit tem¬
plum corporis sui. in quo
nulla prorsus essent ali¬
cinus mala peccati. Ne¬
q in merito tẏpicum pur¬
gauerit a sceleribus tem¬
plum. qui uerum dei
templum. ab hominib
morte soliitum. diuine
potentie maiestatis exci¬
hoc. et tu trib diebus
excitabis illud: Quomͦ
intellexerunt. ita respon¬
derunt. Sed ne nos quoq
spiritalem domini sermo¬
nem carnaliter sentiremꝰ.
euuangłista subsequent᷑
de quo templo loqueret᷑
exposuit. Quod autem
aiunt templm. quadra-¬
ginta et sex annis edifi¬
catum. non primam sed

Expanded text:
is nobis, quia haec facis? Respondit Jesus, et dixit eis: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. De quo templo diceret, evangelista post aperuit; videlicet de templo corporis sui, quod ab illis passione solutum, ipse post triduum excitavit de morte. Quia ergo signum quaerebant a Domino, quare solita commercia projicerepondit; ideo se rectissime impios 489 exterminare de templo, quia ipsum templum significaverit templum corporis sui, in quo nulla prorsus esset alicujus macula peccati. Neque immerito typicum purgaverit a sceleribus templum, qui verum Dei templum ab hominibus morte solutum, divinae potentia majestatis excihoc, et tu tribus diebus excitabis illud? Quomodo intellexerunt, ita responderunt. Sed ne nos quoque spiritalem Domini sermonem carnaliter sentiremus, evangelista subsequenter, de quo templo loqueretur, exposuit. Quod autem aiunt templum quadraginta et sex annis aedificatum, non primam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sentiatur. recolamus
quod huius capite lecti¬
onis descendens in caphar¬
naũ. matrẽ comitẽ habu¬
isse ꝑhibetur. Sequitur.
Recordati sunt uero disci¬
puli eius. quia seriptũ
est. Telus domus tue.
comedit me. Telo domꝰ
patris. saluator eiecit imn¬
pios de templo. Zelemus
et nos fratres kmĩ domũ
dei. et quantũ possumꝰ
ne quid in ea prauum ge¬
neretur insistamus. Si
uiderimus fratrem. qui
ad domum dei ꝑtinet.
suꝑbia tiidum. si de¬
tractionib assuetum. si
ebrietati seruientem. si
luxuria eneruatum. si
iracundia trirbidum. si
alio cuiquam uitio sub¬
stratum. studeamus in
quantũ facultas suppe¬
tit castigare. polluta ac
ꝑuersa corrigere. Et si
quid de talib emenda¬
re nequimus. non sine
acerrimo m̃tis. sustinere do¬
lore. et maxime in ipsa-
domo orationis. ubi cor
pus domimi consecratur.
ubi angelorum presentia
semꝑ adesse non dubita¬
tur. nequid ineptum fi¬
at. ne quid quod nrãm
fraternam. orationem un¬

Expanded text:
sentiatur, recolamus sentiatur, recolamus quod in ejus capite lectionis descendens in Capharnaum, matrem comitem habuisse perhibetur. Sequitur: Recordati vero sunt discipuli ejus quia scriptum est: Zelus domus tuae comedit me. Zelo domus Patris Salvator ejecit impios de templo: Zelemus et nos, fratres charissimi, domum Dei, et, quantum possumus, ne quid in ea pravum geratur insistamus. Si viderimus fratrem qui ad domum Dei pertinet superbia tumidum, si detractionibus assuetum, si ebrietati servientem, si luxuria enervatum, si iracundia turbidum, si alio cuiquam vitio substratum, studeamus, in quantum facultas suppetit, castigare, polluta ac perversa corrigere; et si quid de talibus emendare nequimus, non sine acerrimo mentis sustinere dolore, et maxime in ipsa domo oratpus Domini consecratur, ubi Angelorum praesentia semper adesse non dubitatur, ne quid ineptum fiat, ne quid, quod nostram fraternamve orationem im
Abbreviated transcription (Latin):
barum.  domum dei
faciunt domum negoti
peccume uel laudis uel
etiam honoris inquirũt:
Uerum hi quoq qui gra¬
dum uel grãm in eccła
spiritalem quam domi¬
no largiente ꝑciꝑe. non
fimplici intentione sed
cuiislibet humane cau¬
sa retributionis exertent.
contra illud apł̃i petri.
Qui loquitur quasi sermo¬
nes dei. Qui ministrat.
tanquam ex uirtite qͣm
adimistrat ds. ut in om¬
nibus honorificetur decis
ergo tales sunt. si nolũt
uemiente domino de ec¬
clesia au ferri. aii ferant
ista de suis actibus. ne
faciant domum dei do¬
mum negotiationis. Nec
pretereundum quia sol¬
licite nobis scriptura u¬
tramq saluatoris nostri
naturam. humanam ui¬
delicet cõmencdat et duri¬
nam. Ut enim uerus di
filius intelligãtur. audi¬
amus quod ipse dieit.
Nolite facere domũ patris
mei. domũ negotiationis.
Aꝑte namq se filium dei
patris ostendit. qui tem¬
plum dei domum sui pa¬
tris cognominat. Ut rur¬
sum uerus hominis filiꝰ

Expanded text:
barum et domum Dei barum et domum Dei faciunt domum negotiapecuniae, vel laudis, vel etiam honoris inquirunt: verum hi quoque qui gradum vel gratiam in Ecclesia spiritalem, quam Domino largiente percepere, non simplici intentione, sed cujuslibet humanae causa retributionis exercent, contra illud apostoli Petri: Qui loquitur quasi sermones Dei, qui ministrat tanquam ex virtute, quam administrat Deus, ut in omnibus honorificetur Deusergo tales sunt, si nolunt, veniente Domino, de Ecclesia auferri, auferent ista de suis actibus, ne faciant domum Dei domum negotiationis. Nec praetereundum quia sollicite nobis Scriptura utramque Salvatoris nostri naturam, et humanam, videlicet, commendat, et divinam. Ut enim verus Dei Filius intelligeretur, audiamus quid ipse dicit: Nolite facere domum Patris mei domum negotiationis. Aperte namque se Filium Dei Patris ostendit, qui templum Dei domum sui patris cognominat. Ut rursum verus hominis Filius
Abbreviated transcription (Latin):
in funiculis uanitatis.
Et in prouerbiis salomoi.
Iniquitates inquit sue
capiunt impium. et fu¬
nibus peccatoꝵ suoꝵ con¬
stringitur. Qui enim pec¬
cat᷑ peccatis pro quibus
acrius dampnetur acci¬
mulat. quasi funiculos
quib ligetur ac flagel¬
letur. paulatim augendo
prolongat. Hummula¬
riorum quoq. quos expii
natis in fine reprobis ẽti¬
am ipsarum quas dilexẽ¬
re rerum tollet figuiram:
Iuxta hoc quod scriptũ
est. Et mundus transibit
et concupiscentia eius.
Et eis qui columbas uen¬
debant dixit. Aufferte
ista hinc et nolite face¬
re domum patris mei do¬
mum negotiationis. Uen
ditionem columbarum
de templo aufferri prece.¬
pit. q qui graciam sp̃s.
gratis accepit. gratis de¬
bet dare. Unde symon
ille magus. qui hanc emere
peccunia uoluit. ut maio¬
re pretio uenderet:audi¬
uit. Peccunia tua tecum
sit in ꝑditionẽ. Non ẽ
tibi pars. neq sors in
sermone hoc. Notandũ
autem quia non solũ
uenditores sunt colum¬

Expanded text:
in funiculis vanitatis . in funiculis vanitatis . Et in Proverbiis Salomon: Iniquitates, inquit, suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur . Qui enim peccata peccatis, pro quibus acrius damnetur, accumulat, quasi funiculos quibus ligetur ac flagelletur, paulatim augendo prolongat. Nummulariorum quoque quos expulenatis in fine reprobis, etiam ipsarum quas dilexere rerum tollet figuram, juxta hoc quod scriptum est: Et mundus transibit et concupiscentia ejus . VERS. 16.-- Et eis qui columbas vendebant, dixit: Auferte ista hinc, nolite facere domum Patris mei, domum negotiationis.ditionem columbarum de templo auferri praecepit, quia qui gratiam spiritus gratis accepit, gratis debet dare. Unde Simon ille magus qui hanc emere pecunia voluit, ut majore pretio venderet, audivit: Pecunia tua tecum sit in perditione, non est tibi pars, neque sors in sermone hoc . Notandum autem quia non soli venditores sunt colum
Abbreviated transcription (Latin):
bas. quia acceptam sp̃s
grãm. non gratis ut pre¬
ceptum ẽ. secd ad p̾miũ
dant. Qui impositionẽ¬
manus qua sp̃s accipit᷑.
et si non ad questum
peccume. ad uulgi tam̃
fauorem tribuunt. Qui
sacros ordines non ad
uite meritum. sed ad grãm¬
am largiunt᷑. Numios
mutuo dant in templo.
qui non simul a te ce¬
lestib. sed aꝑte terrenis
rebus in eccła deseruiut̃.
sua querentes non que
modi oꝑarios fraudulen¬
tos. que merces mãneat
ostencut dõminus. cum
facto de funiculis fla¬
gello. omnes eiecit de
templo. Eituintur enim
de parte sortis scorum.
Qui inter scõs positi. uel
ficte bona. uel aꝑta faci¬
unt oꝑa mala. Oues qͦ
et boues eierit. quia ta¬
lum uitam pariter et
doctrinam ostencdit esse
reprobam. Funiculi qui¬
bus flagellando inpios
de templo expulit. cre¬
menta sunt actionum
malaꝵ. de quib materia
dampnandi reprobos di¬
stricto iiclici datur. Hine
et enim dicit ysaias. Ue
qui trahitis iniquitatẽ.

Expanded text:
bas, qui acceptam Spiritus bas, qui acceptam Spiritus gratiam non « gratis , » ut praeceptum est, sed ad praemium dant, qui impositionem qua Spiritus accipitur, etsi non ad quaestum pecuniae, ad vulgi tamen favorem tribuunt, qui sacros ordines non ad vitae meritum, sed ad gratiam largiuntur. Nummos mutuo dant in templo qui non simulate coelestibus sed aperte terrenis rebus in Ecclesia deserviunt, sua quaerentes, non quae modi operarios fraudulentos quae merces manet, ostendit Dominus, cum facto de funiculis flagello, omnes ejecit de templo. Ejiciuntur autem de parte sortis sanctorum, qui inter sanctos positi, vel ficte bona, vel aperte faciunt opera mala. Oves quoque et boves ejecit, quia talium vitam pariter et doctrinam ostendit esse reprobam. Funiculi quibus flagellando impios de templo expulit, incrementa sunt actionum malarum, de quibus materia damnandi reprobos districto judici datur. Hinc etenim dicit Isaias: « Vae qui trahitis iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dum satis. ne nos in cuu¬
tate sua aluid quam ip¬
se diligit agentes inue¬
lem non diliguus distri¬
ctus redditor ostendat.
nȩ nos in templo nũmu¬
larios. ne uenditores bo¬
ui. ouium. columbarũ¬
ue repperiẽs dampnet.
Boues quippe doctrinam
uite celestis. oues. oꝑa
munditie et pietatis. co¬
lumbe. sc̃ĩ sp̃c dona de¬
signant. Quia nimirũ
boum iuuamine. solet
ager exerceri.Ager autẽ
domini. est. cor cęlesti ex¬
cultum doctrina. et sus¬
cipientlis uerbi dei pre¬
paratũ rite seminibus.
Oues innocenter sua uel¬
lera uestiendis hominib
prestant. Sps̃ suꝑ dnm̃¬
in columbe speciȩ descen¬
dit. Uendunt autẽ bo¬
ues. qui uerbum euuas.¬
głii. non diuino amore
sed terrem questus in¬
tuitu audientib impen¬
dunt. Quales reprehen¬
dit apłs. quia xpistũ
annuntiarent. non sin¬
cere. Uencdunt oues. qͥ
humaue gratie laudis
oꝑa pietatis exercent.
De quib dominus ait.
Quia receꝑ̾unt mercedem
suam. Uendunt colum¬

Expanded text:
dum satis, ne nos in civdum satis, ne nos in civitate sua aliud quam ipse diligit, agentes invelem non diligimus, districtus redditor ostendat; ne nos in templo nummularios, ne venditores boum, ovium, columbarumve reperiens damnet . Boves quippe doctrinam vitae coelestis, oves opera munditiae et pietatis, columbae sancti Spiritus dona designant. Quia nimirum boum juvamine solet ager exerceri; ager autem est Domini, cor coelesti excultum doctrina, et suscipiendis verbi Dei praeparatum rite seminibus. Oves innocenter sua vellera vestiendis hominibus praestant. Spiritus in columbae specie descendit. Vendunt autem boves, qui verbum Evangelii non divino amore, sed terreni quaestus intuitu audientibus impendunt, quales reprehendit Apostolus, quia Christum annuntiarent « non sincere . » Vendunt oves, qui humanae gratia laudis opera pietatis exercent, de quibus Dominus ait: « Quia receperunt mercedem suam. . » Vendunt colum
Abbreviated transcription (Latin):
geramus. ne cum chorin¬
thiis audiamus. ab
non habetis. ad agencda
uel loquentla tempora
us in domo mea fecit
scelera multa. Et quidẽ
gaudendum ẽ. quia ip¬
si sumus in baptismo tẽ¬
plum dei facti. testante
apło qui ait: Templum¬
enu dei sanctum ẽ qd
estis uos: Ipsi citutas re¬
gis magni. de qua cam¬
tur. Fundamenta eius
in montib sanctis: Id ẽ.
fundamenta eccłe in so¬
liditate fidei apłoꝵ et
propħarum. Sed multũ
tremendum. quia premi¬
sit apłs licens. Siquis
autem templum dei uio¬
lauerit. disꝑdet illum
ũs̃. Et ipse iudex iustus.
Disp̾dam inquit de ciui-¬
tate domini. omnes qui
oꝑantur iniquitatẽ. Gau¬
dendum quia in nobis
pasche sollempnitas agi¬
tur. cum de uitiis ad uir¬
tutes transire satagimus
P ascha quippe. transitus
dicitur. Gaudendũ quia
dominus nostra pectora.
ciuitatẽ uidelicet suam
uisitare. q idem pascha
nr̃e bone actionis presen¬
tia sue pietatis illustrã¬
re dignetur. Sed timen¬

Expanded text:
geramus, ne cum Coringeramus, ne cum Corinthiis audiamus ab non habetis, » ad agenda vel loquenda temporalus in domo mea fecit scelera multa . » Et quidem gaudendum est, quia ipsi sumus in baptismo templum Dei facti, testante Apostolo, qui ait: « Templum Dei sanctum est, quod estis vos , » ipsi civitas regis magni de qua dicitur: « Fundamenta ejus in montibus sanctis , » id est, fundamenta Ecclesiae in soliditate fidei apostolorum et prophetarum. Sed nimis tremendum, quia praemisit Apostolus dicens: « Si quis autem templum Dei violarit, disperdet illum Deus . Et ipse judex justus, Disperdam, inquit, de civitate Domini omnes, qui operantur iniquitatem . Gaudendum, quia in nobis Paschae solemnitas agitur, cum de vitiis ad virtutes transire satagimus. Pascha quippe transitus dicitur. Gaudendum quia Dominus nostra pectora, civitatem videlicet suam visitare, quia idem Pascha nostrae bonae actionis, praesentia suae pietatis illustrare dignatur. Sed timen
Abbreviated transcription (Latin):
buerãt augent. insuper
tur: Addentes uidelicet
peccata peccatis. et qua¬
si funem sibi longissi¬
mum incauta eoꝵ aug¬
mentatione texentes. nec
timentes ex eo districti
iudicis examinatione
dampnari.Nam bis qͥ¬
lio legimus quod ueni¬
ens in templo dominus
huuiismodi negotiato¬
res eiecerit: Nunc uide¬
licet idest tertio ante
passionem suam anno.
sicut et huius euuan¬
geliste sequentib scrip¬
tis agnoscimus. et ipso
quo passus ẽ aimo. cũ
ante quinq diẽs pasche
secdens asino iherosolunã
uenisset. Sed hoc idem¬
eum in templo sancte
eccle examine cotidiã¬
ne uisitationis agere
omnis qui recte sapit
intelligit. Unde multũ
tremenda sunt hec di-¬
lectissum. et digno ex¬
pauescenda timore. secdu¬
laq precauendum in¬
diistria. ne ueniens in¬
prouisus. ꝑuersum qͥd
in nobis. unde merito
flagellari ac de eccł̃a eici
debeamus inueniat. et
maxime de illa que
specialiter domus oratio¬
nis uocatur. Obseruan¬
dum nequid ineptum

Expanded text:
buerant, augent; insuper buerant, augent; insuper tur, addentes videlicet peccata peccatis, et quasi funem sibi longissimum incauta eorum augmentatione texentes, nec timentes ex eo districti judicis examinatione damnari. Nam bis qucto legimus quod veniens in templo Dominus hujusmodi negotiatores ejecerit; nunc videlicet, id est, tertio ante passionem suam anno, sicut ex hujus evangelistae sequentibus scriptis agnoquo passus est anno, cum ante quinque dies Paschae sedens asino Jerosolymam venisset. Sed hoc idem in templo jam sanctae Ecclesiae, examine quotidianae visitationis agere, omnis qui recte sapit, intelligit. Unde multum tremenda sunt haec, dilectissimi, et digno expavescenda timore, sedulaque praecavendum industria, ne veniens improvisus, perversum quid in nobis unde merito flagellari ac de ecclesia ejici debeamus, inveniat. Et maxime in illa quae specialiter domus orationis vocatur, observandum, ne quid ineptum
Abbreviated transcription (Latin):
et boues. Et numulario¬
rum effudit es. et men¬
sas subuertit. Boues et
oues et columbe. adhoc
emebantur. ut offerren¬
tur in templo. Nummu¬
larii ad hoc sedebant ad
mensas. ut iiiter empto¬
res et uenditeres hostia.¬
rum. prompta esset pec¬
cunie taxatio. Uideban¬
tur ergo licite uendi in
templo. que adhoc eme¬
bantur. utu eodem tem¬
plo offerrentur dominõ.
Sed nolens ipse dominus
aliquid in domo sua ter¬
rene negotiationis. nec
eius quidem qułm ho¬
neste putaretur exhibe¬
ri. dispulit negotiatores¬
et iniustos foras omnes
simul cum his qui nego¬
tiabantur eiecit. Quio
ergo fratres mei. quid pu¬
tamus faceret dominus.
si rixis dissidentes. si fã¬
bulis uacantes. si risu
dissolutos. uel alio quo¬
libet scelere repperiret
uretitos. qui hostias
que sibi immolarentur
ementes in templo uidit.
et eliminare festinauit:
Hec propter illos diximꝰ.
qui eccłam ingressi ñ
solum intentionem orai¬
di negligunt. uerum eti¬
am ea pro quib orare de¬

Expanded text:
et boves, et nummulariorum effudit aes, et mensas subvertit. Boves, 487 oves, et columbae ad hoc emebantur ut offerrentur in templo. Nummularii ad hoc sedebant ad mensas, ut inter emptores venditoresque hostiarum prompta esset pecuniae taxatio. Videbantur ergo licite vendi in templo, quae ob hoc emebantur ut in eodem templo offerrentur Domino. Sed nolens ipse Dominus aliquid in domo sua terrenae negotiationis, ne ejus quidem quae honesta putaretur, exhiberi, dispulit negotiatores injustos, et foras omnes simul cum his quae negotiabantur, ejecit. Quid ergo, fratres mei, quid putamus faceret Dominus? Si rixis dissidentes, si fabulis vacantes, si risu dissolutos, vel alio quolibet scelere reperiret irretitos? Qui hostias quae sibi immolarentur ementes in templo vidit, et eliminare festinavit? Haec propter illos diximus qui ecclesiam ingressi non solum intentionem orandi negligunt, verumetiam ea pro quibus orare de
Abbreviated transcription (Latin):
osis profec¬
to dat exem¬
plum. quai¬
ta animi ui¬
gilantia do¬
minicis su-¬
bici debea-¬
mus impe¬
riis. cum
ipst in homĩs in firmita¬
te apparens. eadem quȩ
ex diuinitatis auctorita¬
te statuit decreta custo¬
diat. Ne enim putarẽt
serui absq crebris orati¬
onum. bonorumq ac¬
tuum uictimis
uel flagella euadere.
uel premia se posse ꝑ¬
ciꝑe. ipse inter seruos
dumq dei filius ascen¬
dit. Qui ueniens ihero¬
solimam. quid ibi
gerentes inuenerit. quid
ibidem ipse gesserit. ui¬

Expanded text:
obis profecto dat exemplum quanta animi vigilantia Dominicis subjici debeamus imperiis, cum ipse in hominis infirmitate apparens, eadem, quae ex divinitatis auctoritate statuit, decreta custodiat. Ne enim putarent servi, absque crebris orationum bonorumque actuum victimis, vel flagella evadere, vel praemia se posse percipere, et ipse inter servos dumque Dei Filius ascendit. Qui veniens Hierosolymam, quid ibi gerentes invenerit, quid ibidem ipse gesserit, vi
Abbreviated transcription (Latin):
post pauem. tunc iuitro¬
iuit in illum sathanas.
Expressus est traditor.
nucdate sunt lãtebre
tenebrãrum. Bonum ẽ
quod accẽpit. sed ma¬
lo suo accepit. quia
male bonum malus ac¬
cepit. Hinc enim docẽ¬
tur quam diligenter
nobis cauendum sit.
male accipere bonum.
Muatum quippe interẽ.
nonquid accipiat. sed
quis accipiat: nec quale
sit quod datur. sed qͣ¬
lis sit ip̃se cui datur.
Intrauit ergo post hũc
panem sathanas in lõ¬
mini tradrtorem. ut
sibi iam traditum ple¬
nius possicleret. in¬
quem prius intraue¬
rat ut deciperet. Hau¬
sit enim peccatum tra¬
dditionis. presumptio
sacramenti.Cum ho¬
mini ingrato intrasset
panis in uentrem ho¬
stis in mentem. fortãs¬
sis ꝑ panis intinctio¬
nem ulius signi̾ficars
fictionem. qui fictus
ad cenam uenit amicꝰ.
et falsus ad magistrũ
uadit discipulus. Qs
facis. fac citius. Non
precepit facinus. sed
predixit iide malum.
nobis bonum. Quid
enim iude peius. et
quid nobis melius qͣm

Expanded text:
post panem, tunc intropost panem, tunc introivit in illum Satanas. » Expressus est traditor, nudatae sunt latebrae tenebrarum. Bonum est quod accepit, sed malo suo accepit: quia male bonum malus accepit. Hic enim docetur quam diligenter nobis cavendum sit male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid accipiat, sed quis accipiat: nec quale sit quod datur, sed qualis sit ipse cui datur. Intravit ergo post hunc panem Satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possiquem prius intraverat, ut deciperet. » Auxit enim peccatum traditionis praesumptio sacramenti, cum hominis ingrati intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: fortassis per panis intinctionem, illius significans fictionem, qui fictus ad coenam venit amicus, et falsus ad magistrum vadit discipulus. « Quod facis, fac citius. Non praecepit facinus, sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
loqueretur. et sic se
insereret ordinationi
narrationis sue. tan¬
quam rerum gestarũ
scriptor. non tanquã
sui ipsius predicator.
Hec fecit et beatus mo¬
yses ita de se ipso. tas¬
quam de alio cuncta
narrauit. Diugẽbat ñ
in eo dilexit. quod in
aliis non dilexit. id ẽ
ut ꝑ pacem transiret
ex hac uita. non per
passionem finiret hãc
uitam. In sinu iħu.
id est in secreto. de quo
illud mirabile et omĩ¬
bus seculis in auditũ
eructuauit sacramen¬
tum. In principio erat
uerbum. et uerbum e¬
rat apud dm̃ et ds erat
uerbum. Innuit autẽ
huie sẏmon petrus. et
dicit ei. Innmuendo di¬
cit. non loquendo. Sig¬
nificando. non sonando.
Quid dicit inuendo
Quod sequitur. Quid ẽ
de quo dicit: Hec uer¬
ba petrus innuit. noz
sono uocis. sed motu
corporis dixit. Itaq cũ
recubuisset ille super
pectoris sinus. sapien¬
tie secretum: dicit ei.
Dõmine quis est: Res
tinctum panem porre¬
xero. Et cum intinxis¬
set panem. dedit iude
sẏmonis scariothis. Et

Expanded text:
loqueretur: et sic se insereret ordinationi narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam ipsius sui praedicator. Hoc fecit et beatus Moyses, ita de seipso, tanquam de alio cuncta narravit. Diligebat non in eo dilexit, quod in aliis non dilexit, id est, ut pace transiret ex hac vita, non per passionem finiret hanc vitam. In sinu Jesu, id est in secreto, de quo illud mirabile, et in omnibus saeculis inauditum eructavit sacramentum: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . » « Innuit autem huic Simon Petrus, et dixit ei. » Innuendo dicit non loquendo: significando, non sonando. Quid dicit innuendo? Quod sequitur: « Quis est de quo dicit? » Haec verba Petrus innuit, non sono vocis, sed motu corporis dixit. « Itaque cum recubuisset ille supra pectoris sinus sapientiae secretum. Dicit ei, Domine, quis est? Resptinctum panem porrexero; et cum intinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariot
Abbreviated transcription (Latin):
sicut sol in regno pa¬
tris sui. De hac clari¬
ficatione futura scõꝵ
locuturus. uerbo pre¬
teriti temporis usus ẽ.
quia quod futurum
in sanctis ẽ. hoc in p̾¬
destinatione ficłi fac¬
tum esse dicitur. Nẽ
clarificatus ẽ filius ho¬
minis. Tanquam dice
ret. Ecce in illa mea
clarificatione quid e¬
rit. ubi malorum nul¬
lus erit. ubi bonorũ
nullus perit: Sic au¬
tem non est dictum.
nunc significata est
clarificatio filii homi¬
nis. sed dictum nunc
clarificatus ẽ filius
hominis. quem admo
dum non ẽ dictum pe¬
tra significabat xp̃m.
sed petra erat xp̃c. Cũ
autem dixisset nune
curificatus ẽ filius
hominis. adiiuixit. et
deus clarificatus est
in eo. Ipsa enim est cla¬
rificatio filii hominis.
ut deus clarificẽtur in
se ipso. sed deus in illo
clarificatur. cum illũ
ds in se clarificat. De¬
niq tanquam ista ex¬
ponens. adiungit et di¬
cit. Si d̾s clarificatus ẽ
in eo. et deus clarifi¬
cauit eum in semet ipso.

Expanded text:
sicut sol in regno Pasicut sol in regno Patris sui . » De hac clarificatione futura sanctorum locuturus, verbo praeteriti temporis est usus; quia quod futurum in sanctis est, hoc in praedestinatione Dei factum esse dicitur. « Nunc clarificatus est Filius hominis; tanquaret, Ecce in illa mea clarificatione quod erit, ubi malorum nullus erit, ubi bonorum nullus perit. Sic autem non est dictum, Nunc significata est clarificatio Filii hominis; sed dictum est, Nunc clarificatus est Filius hominis: quemadum non est dictum: Petra significabat Christum, sed, Petra erat Christus. Cum autem dixisset, Nunc clarificatus est Filius hominis, adjunxit: Et Deus clarificatus est in eo. Ipsa enim est clarificatio Filii hominis, ut Deus clarificetur in seipso, sed Deus in illo clarificatur, tunc illum Deus in se clarificat. Denique tanquam ista exponens, adjungit et dicit: Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in se
Abbreviated transcription (Latin):
bat uerbum salutis. Et
nox nocti indicat scien¬
tiam. id ẽ uidas iudẽ¬
ostendit. Nunc maio¬
ri intentione uerba do¬
mini consideranda st̃.
que ipsa nocte ante
cipulis singularit̃ lo¬
quebatur. profundis¬
sima sunt in ministe¬
tiis. Ideo ubi multum
laboratũrus est dispu¬
tator. non remissus eẽ
debet auditor.Altius
consideranda sunt al¬
tissima data. qui occul¬
tat ut queramus. et
manifestat ut inuenia¬
mus. Ipse est qui clau¬
dit et aꝑit. Claudit
ut queraͬmus. aꝑit ut
inueniamus : ut inqui¬
sitor fructum. sudoris
tor laudem et gracias
I nis. et deus clarifica¬
‸tus ẽ in eo. Hic aliqͥd
magnum significat in
hac clarificatiõne. Exi¬
uit uidas et clarifica¬
tus est iħc. Exiuit fi¬
lius ꝑditionis. et clari¬
ficatus est filiꝰ homi¬
nis. Exeunte itaq in¬
mundo. omnes mundi
remanserunt. et cum
suo mundatore manse¬
runt. Tale aliquid erit
remanebit inmundus.
cum zitaniis atritico
separatis. iusti fulgebt

Expanded text:
bat verbum salutis: Et bat verbum salutis: Et nox nocti indicat scientiam , id est, Judas Judaeostendit. Nunc majore intentione verba Domini consideranda sunt, quae ipsa nocte ante cipulis singulariter loquebatur. Profundissima sunt in mysteriis; ideo ubi multum laboraturus est disputator, non remissus esse debet auditor. Altius consideranda sunt Altissimi dicta, qui occultat ut quaeramus, et manifestat ut inveniamus. Ipse est qui claudit, et aperit: claudit ut quaeramus: aperit ut inveniamus, ut inquisitor fructum accipiat sudoris tor laudem et gratias st Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo. Hic aliquid magnum significat in hac clarificatione. « Exivit Judas, et clarificatus est Jesus; exiit filius perditionis, et clarificatus est Filius hominis. Exeunte itaque immundo omnes mundi remanserunt, et cum suo mundatore manserunt. Tale aliquid erit,remanebit immundus: cum, zizaniis a tritico separatis, justi fulgebunt
Abbreviated transcription (Latin):
uta pnssionen. qut
Hon tam ad ꝑuitiem ꝑ¬
fidi seuendo dꝑxit. quã
ad salutem fidelium fe¬
stinando. quod facis fac
citius. non quia in tua
potestate est quem tra¬
das. sed quia hoc uult
qui omnia potestͣ. Hoc
autem nemo seunt dis¬
cumbentium. ad quid
dixerit ei. Quidam e¬
nim putabant quia
loculos habebat uidas
quia dicit ei iħe. eme
ea que opus sunt no¬
bis ad diem festum. aut
ut egẽnis aliquid da¬
ret. Habebat ergo et
dominus loculos. et a
fidelib oblata conser¬
uans. et suorum ne¬
cessitatib et aliis incli¬
gentib tribuebat. Tunc
primum eccłastice pee¬
ciiie. forma est insti¬
tuta. Ubi intelligeremꝰ
quod precepit non co¬
gitandum esse de crãs¬
tino. non adhoc fuisse
preceptum. ut quid
pecciime seruẽtur a
sanctis. sed ne deo pro
accepisset ille bucellã
exiit continuo. Erat au¬
tem nox. Erat autem ip¬
se nox qui exiit. et filiꝰ
tenebrarum. et opera
faciens tenebrarum. Ex¬
rictat uerbum. id est
xp̃e discipulis prome¬

Expanded text:
 passionem, quam non tam ad perniciem perfidi saeviendo dixit, quam ad salutem fidelium festinando. « Quod facis, fac citius. » Non quia in tua potestate est quem tradas, sed quia hoc vult qui omnia potest. « Hoc autem nemo scivit discumbentium, ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant quia loculos habebat Judas, quia dixisset ei Jesus: Eme ea quae opus sunt nobis ad diem festum, aut ut egenis aliquid daret. Habebat ergo et Dominus loculos, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus, quod praecepit non cogitandum esse de crastino , non ad hoc fuisse praeceptum, ut nihil pecuniae servaretur a sanctis; sed ne Deo pro accepisset ille buccellam, exiit continuo, erat autem nox. Erat autem ipse nox, qui exiit, et filius tenebrarum, et opera faciens tenebrarum. Exructat verbum, id est, Christus discipulis prome
Abbreviated transcription (Latin):
heditatem: ñ solũ amicis sed ȩtiã inimi¬
cis impendite caritatẽ: Nulli caritas
&e ut eam magis habeatis: &e bonis eam
& malis impendite: Possessio enim bo
norum ẽ cõminis ̃ t̾rena utiq sed cȩ¬
lestis: & ideo in eã nullũ facit angus¬
tari ꝑsona onsortis. Tantum uͦ au¬
getur caritas qͣntum fuerit imminũ¬
ta cupiditas: & illum facit caritas
liberum. quem ñ tenuerit cupidi¬
tas mundana captiuum: Caritas
donum dĩ ẽ dicente apło. caritas dĩ
diffiisa ẽ in cordibus nr̃is ꝑ sp̃m sc̃m

Expanded text:
haereditatem, non solum amicis, sed etiam inimicis impendite caritatem. Nulli caritas et ut eam magis habeatis; et bonis eam et malis impendite. Possessio enim est bonorum ista communis, non terrena utique, sed coelestis; et ideo nullum in ea facit angustiari persona consortis. Tantum vero augetur caritas, quantum fuerit imminuta cupiditas; et illum facit caritas semper liberum, quem non tenuerit cupiditas mundana captivum. Caritas donum Dei est, dicente Apostolo: Caritas Dei diffusa est in cordibus nostris per
Abbreviated transcription (Latin):
nimã et corpus perdere in ge¬
heimã ignis. Et repetiuit.
Ita dico uobis: cũ tiniete.
Dui sunt qui corpus occi¬
dunt: Iniuier. Quid iube¬
bat dñs: ne tun crentur.
Dictur ergo ut prestet quod
iubet. A timore inniti erue
tuo. Non timcã eũ qui cor¬
pus eccidit. sed timeã euui
qui habet potestãtẽ et corpus

Expanded text:
nimam, et corpus occidere in gehenna ignis . Et repetivit: Ita dico vobis; eum timete . Qui sunt qui corpus occidunt? Inimici. Quid jubebat Dominus? Ne timerentur. Oretur ergo ut praestet quod jubtuo. Non timeam eum qui corpus occidit; sed timeam eum qui habet potestatem et corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
on enun absorti inue¬
re potuerũt. qͣmuis iu¬
ui absorberentur. Ergo hoc
orat nox martirum. a tunq̃¬
re inimici erue amnã mea
Non ut me non ecribat m¬
mĩcus: sed ut non tincam
occidentem immicũ. Hoc
rat in psalio impleri seruꝰ.
quodcodo in bebat in euuan¬
gelio dñs. Quid m odo urbẽ

Expanded text:
on enim absorpti vivere potuerunt, quamvis vivi absorberentur. Ergo hoc orat vox martyrum, A timore inimici erue animam meam: non ut me non occidat inimicus, sed ut non timeam occidentem inimicum. Hoc orat in Psalmo impleri servus, quod modo jubebat in Evangelio Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
ati qui ꝑsecutionem pa¬
cuintur ꝓpter iusticiam.
Dominũ nostrum iħm
xp̃m. sanctificãte in cor¬
dib urĩs. Quid est do¬
minum sanctificate incor¬
dib uestris. nisi sanctitatẽ
eius. quam sit in comp̃¬
hensibilis głe intimo
cordis affectu contueri:
Quod est maximum no¬
bis presidium contra in¬
sicdias ac iuolentiam ter¬
rentis inimici: semꝑ ui¬
delicet intueri. quantã
in se sꝑantib uincendi
fortitudinẽ dare ualet:
cuius inestimabilis scĩ¬

Expanded text:
qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Dominum nostrum Jesum Christum sanctificate in cordibus vestris. Quid est Dominum sanctificare in cordibus vestris, nisi sanctitatem ejus, quam sit incomprehensibilis gloriae, intimo cordis affectu contueri, quod est maximum nobis praesidium contra insidias ac violentiam terrentis inimici, semper videlicet intueri, quantum in se sperantibus vincendi fortitudinem dare valet, cujus inaestimabilis s
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis autem huiusmodi
aduersis uictus dełicit.
ñ huic ille qui malum
intulit. sed ipse sibi qui
hȩc pacienter ferre recu¬
sauit nõcuit. Neq enĩ
domus quam uir sapiers
edificauit. ideo non cẽci¬
dit. quia uiolentias tem¬
pestatum non ꝑtulit: sed
quia fundata erat supra
petram.Nec rursus ea
qm stultus stulte fabri¬
ca̾uit. ideo cẽcidit. quia
pulsata tempestãtib est:
sed quia suꝑ harenam põ¬
sita erat. Utramꝙ enim
ȩqualit aduersitas ferieis
temptauit. sed ansfirmi¬
tas funclamenti coronã¬
ꝑseuerantie tribuit: alte¬
ram fragilis structure. stu¬
lticia. strauit. Sed et si
quid patimini propter
iusticiam beati. Non so
lum inquit nil uobis
nocet qui bonum facien¬
tib mala irrogant. sed
etiam cum uos propter
bona quȩ exsecratur ho¬
stis insequitur. causam
uobis maioris beatitudi¬
nis prestat. cum pacien¬
tiȩ ur̃e uires exercet. lupx¬

Expanded text:
Si quis autem hujusmodi Si quis autem hujusmodi adversis victus deficit, non huic ille qui malum intulit, sed ipse sibi qui hoc patienter ferre recusavit nocuit. Neque enim domus quam vir sapiens aedificavit, ideo non cecidit quia violentias tempestatum non pertulit, sed quia fundata erat super petram. Nec rursum ea quam stultus stulte fabricavit, ideo cecidit quia pulsata tempestatibus fuit, sed quia super arenam posita erat. Utramque etenim aequaliter adversitas feriens tentavit, sed uni firmitas funperseverantiae tribuit, alteram flagellis structurae stultitia stravit. Sed et si quid patimini propter justitiam, beati. Non solum, inquit, nil vobis nocet, qui bonum facientibus mala irrogat; sed etiam cum vos propter bona quae exsecratur hostis insequitur, causam vobis majoris beatitudinis praestat, cum patientiae vestrae vires exercet. Ip
Abbreviated transcription (Latin):
benedicere uisserat. rec¬
te ꝓpħico testimonio as¬
truit. suꝑna inspectione
et bonos semꝑ uideri et
malos. quãtinus memi¬
nerimus et nrant pacien¬
tiam qua toleramus ma-¬
los. nostramq beniuolen¬
tiam qua ꝑsequentib
bona optamus. eterno
premio remuneranclam.
Et ꝑsecutores nostros si pe¬
nitẽre noluerint: digno
plectendos supplitio. Si
uero penituerint: nos
quoq pro illorum salute
quam deprecamur. corõ¬
gratulationis accepturos.
Et quis ẽ qui uobis noce¬
at si boni emulatores fu¬
eritis: De his dicit quȩ
nobis ab aduersariis ꝑe
uerba contumeliosa. ꝑ
dampna rerum tempora¬
lium: ꝑ tormenta corpo¬
ris accidunt. Hec enim
et huuismodi omnia cũ¬
fidelib ir rogantur: his
dum taxat qui boni emu¬
latores sunt. Et hoc per
scientiam nequãquã eis
nocere possunt.sed palmã
magis pacientie equani-¬
miter tolerantib afferũt.
Econtra illis qui ir rogant
penã accumulando eter-¬
nam: plurimum nocent.

Expanded text:
benedicere jusserat, recbenedicere jusserat, recte prophetico testimonio astruit, superna inspectione, et bonos semper videri, et malos, quatenus meminerimus, et nostram patientiam qua toleramus malos, et nostram benevolentiam qua persequentibus bona optamus aeterno praemio remunerandam, et persecutores nostros si poeniteri noluerint digno plectendos esse supplicio. Si vero poenituerint, nos quoque pro ipsorum salute, quam deprecabamur a Domgratulationis accepturos. Et quis est qui vobis noceat, si boni aemulatores fueritis. De his dicit quae nobis ab adversariis per verba contumeliosa, per damna rerum temporalium, per tormenta corporis accidunt. Haec enim et hufidelibus irrogantur, his duntaxat qui boni aemulatores sunt, et hoc secundum scientiam, nequaquam eis nocere possunt, sed palmam magis patientiae aequanimiter tolerantibus afferunt, et contra illis qui irrogant poenam accumulando aeternam plurimum nocent.
Abbreviated transcription (Latin):
tote: compacien¬
tes. fraternitatis amatõ¬
diuersas ꝑsonas.
conditiones et
sexus. congrua
sibi discretione docebat.
iam nunc omnes cõmu¬
niter admonet. in fidei
dominice causa.unum
cor et unam habere ani¬
mam. Quia in hoc uocã¬
ti estis: ut benedictiõ¬
nem hereditate posside¬
atis. Potest benedictio
hereditatis et illa intel¬
ligi: qua eccła uita in
futura dominũ ꝑpẽtuo
benedicit. Unde: et nunc
spe futurorum gratula¬
biinda canit. Exaltãbo
te d̾s rex m̃s. et benedi¬
cam nomen tuum in et̃¬
num. et in scłm scł̃i. Qo
ergo quisq in futuro in¬
uenire desiderat. hoc in
presenti medit̾ari et ãge
re satagat. et conditorẽ
udelicet et praximum
sincera uoce benedicere.
et se ipsum ẽtiam diuina
pariter ac fraterna bene¬
dictiõne dignum redde¬
re. Quia ocrili dõmini
suꝑ iustos. et aures eius
in preces eorum: uultus
autem domini suꝑ faci¬
entes mala. Quia beatꝰ
petrus malum nos pro-
malo recidere uetuerat.
immo maledicentibus.

Expanded text:
one, compatientes, fraternitatis, etdiversas personas, conditiones et sexus, congrua sibi discretione docebat, jam nunc omnes communiter admonet in fidei Dominicae causa, unum cor et unam habere animam. Quia in hoc vocati estis, ut benedictionem haereditatis possideatis, etc. Potest benedictio haereditatis et illa intelligi, qua Ecclesia in futura vita Domino perpetuo benedicit, unde et nunc spe futurorum gratulabunda canit: Exaltabo te, Deus meus, rex, et benedicam nomen tuum in aeternum, et in saeculum saeculi . Quod ergo quisque in futuro invenire desiderat, hoc in prre satagat, et conditorem videlicet, et proximum sincera voce benedicere et seipsum etiam pariter divina ac fraterna benedictione dignum reddere, quia Oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum: vultus autem Domini super facientes mala. Quia beatus Petrus malum nos pro malo reddere vetuerat, imo maledicentibus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃miors. ut possitis resi¬
die malo. Non sibi ma¬
lus est dies sed nobis:
quando impugnamur
a malo. Et in omnibus
ꝑfecti stare. Ad omnem¬

Expanded text:
imicos. Ut possitis residie malo. Non sibi malus est dies, sed nobis, quando impugnamur a malo. Et in omnibus perfecti stare. Non