comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum criminosus : & iuxta trtũ uulgi
sermonẽ ꝓuerbiũ. iurgantib & negan¬
tib cunctis me autes n cred habere
nec tango: ipsiqi parietes in te ma¬
ledicta resonarunt: e psallebant
contra me qͥ bibebant uinis coactus
malo. tacere didici: tictus ẽẽ arbi¬
trans. ponete custodiã ori meo. & osti¬
um munitũ labiis mes: qn declina¬
re cor meũ in uetba milici & dum
carpo uitia. in uitiũ detrictionis in
detrahere. uerũ dicere: nec priuata cor¬
reptio generalt̃ doctrinã facit: cum
aut rarus aut nullus sit. qͥ sub huꝰ culps
reatu ñ cadat. Queso gͦ te. ne me tanto
itinere ueratũ. frustra uenisse patiaris
Scit enĩ dñs qͦd post uisionẽ scõꝵ locoꝵ
hanc uł maxime causam habui: ut cũ¬
Et ego. lam iam inquã qͦd uis faciam
Nam cpłs transmarine sunt: & specialit̃
sermo dictatꝰ. taro potest inuciit qͦs
mordeat. Te autẽ obsccro: ut clam ser¬
monẽ hune habeas: Cũq portaueris

Expanded text:
sum criminosus et iuxta tritum uulgi sum criminosus et iuxta tritum uulgi sermone prouerbium iurantibus et negantibus cunctis me aures nec credo habere nec tango ipsique parietes in me maledicta resonarunt e t psallebant contra me, qui bibebant uinum, coactus malo tacere didici rectius esse arbitrans ponere custodiam ori meo et ostium munitum labiis meis, quam declinare cor in uerba malitiae et, dum -carpo uitia, in uitium detractionis inc\', inquit, \'detrahere uerum dicere nec priuata correptio generalem doctrinam facit, cum aut rarus aut nullus sit, qui sub huius culpae reatum cadat. quaeso ergo te, ne me tanto itinere uexatum frustra uenisse patiaris. scit enim dominus, quod post uisionem sanctorum locorum hanc uel maxime causam habui, ut tuet ego: \'iam iam\', inquam,\' quod uis, faciam; nam et epistulae transmarinae sunt et specialiter sermo dictatus raros potest inuenire, quos mordeat. te autem moneo, ut clam sermonem hunc habeas. cumque portaueris
Abbreviated transcription (Latin):
quidam srater e gallia se habere soro¬
rem uirginẽ. matrẽq uiduã. quex
in eadem urbe diuisis habitarente
cellulis: de uel ob hospicu sollicitu¬
dinẽ. uel ad custodiendas facultati¬
culas. p̃sules sibi quosdã clericos assu
sissent: ut maiori dedeiore iungen.¬
tur alienis. qͣm a se fuerant separat
Cumq ego ingemiscerem⁊ ce multo
plura tacendo qͣm loquendo signista¬
rem. queso te inqͥt ut corripias es¬
tuis lirteris: & ad cencordiam reuices:
ut mat̾ filiã filia matrẽ agnoscit
episcopalem cathedrã deneam ae ñ
clausus cellula ant ꝓcul aturbis
remotiis uel p̃tetita plangã uitia.
uł uitare nitar p̃sentia. Sed& incon.¬
gruũ est. latire corpore ⁊̃ e lingua¬
ꝑ totũ orbem uagaria Et illi. Nimm¬
um ait formidolosus es. Ubi ila qͦn.¬
dam constantia. in qua mulꝯsale
urbem defticans. lucillianũ qͥpiã
detulisti: Hoc est aio quod me
fugat. & labra cliuidere insinit:
Postqͣm enĩ arguendo critia factꝰ

Expanded text:
quidam frater e Gallia, se habere sororem virginem, matremque viduam, quae in eadem urbe divisis habitarent cellulis: et vel ob hospitii solitudinem, vel ob custodiendas facultatulas, praesules sibi quosdam Clericos assusissent, ut maiori dedecore iungerentur alienis, quam a se fuerant separatae. cumque ego ingemescerem et multo plura tacendo quam loquendo significarem: \'quaeso te\', inquit, \'corripias eas litteris tuis et ad concordiam reuoces, ut mater filiam, filia matrem agnoscat. episcopalem cathedram teneam et non clausus cellula ac procul a turbis remotus uel praeterita plangam uitia uel uitare nitar praesentia. sed et incongruum est latere corpore et lingua per orbem uagari\'. et ille: \'nimium\', ait, \'formidolosus; ubi illa quondam constantia, in qua multo sale urbem defricans Lucilianum quippiam rettulisti? \' \'hoc est\', aio, \'quod me fugat et labra diuidere non sinit. postquam ergo arguendo crimina factus
Abbreviated transcription (Latin):
os anna. Unde et iudei impati¬
ent̾ ferentes. uolunt ꝓhibe par-¬
uulos. de quibꝰ in ysaia dñs¬
loquebat᷑ : ecce ego et pueri mci
qͦs mͥ dedit dñs. Tacentibꝰ eni
senibꝰ et inuidiȩ liuore cruciatis:
paruuli clamant ꝓpm̃: paruuli
confitent᷑. Qd ẽt si illi tacuissent
lapides utiq clamarent. id gentiliũ
popłs: de qͥbꝰ in euangłio scriptũ:
potens .ẽ. ds̃ de lapidibꝰ isto susci¬
tare filios abrabe: nos significan̾
qͥ duro quondã corde fuimꝰ: s. nc̃
ham in filios dĩ omipotentis ad¬
optati sumꝰ: ꝑ ipsũ dnm̃ cui: gła¬

Expanded text:
HOSIANNA. Unde et Judaei impatiHOSIANNA. Unde et Judaei impatienter ferentes volunt prohibere parvulos: de quibus in Isaia loquebatur Dominus: Ecce ego et pueri mei quos mihi dedit Dominus . Tacentibus enim senibus et invidiae livore cruciatis, parvuli clamant, et Christum parvuli confitentur. Quod si et illi tacuissent, lapides utique clamarent, id est, gentilium populus: de quibus in Evangelio scriptum est: Potens est Dominus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae : nos significans qui duro quondam corde fuimus: sed nunc ham, in filios Dei omnipotentis, adoptati sumus per ipsum Dominum:
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ dies fȩcit dns. s. cę̧ti dies possinit
possunt ẽẽ gentiliũ: dies dnĩca dies
resurrectĩonis. dies xpĩanoꝵ dies
nr̃a. ẽ. Unde et dnica dr̃: quia in
ea dñs uictor ascendit ad patrẽ.
Id si a gentilibꝰ dies solis uocat᷑.
et nos hoc libentissime confitem᷑
Hodie enĩ lux mundi orta . ẽ. bo¬
dic sol iusticiȩ natus. ẽ. in cuiꝰ pen¬
nis. ẽ. sanitas. Nũquid sol pennas
habet. respondeant iudȩi : et qui
tantũ scđm litt̾as script᷑as
intelligt̃ similes iudeoꝵ. Nos
aut̃ dicimꝰ quia qͥ cũq sub alis stiꝰ
solis fucrit qͥ dicit in euangłio.
quotiens uolui congregare filios
tuos quasi gallina pullos suos
sub alas suas et noluisti: iste sccu¬
rus erit ab accipitre diabolo. ab
aquilis uolantibꝰ in ietecbiele.
et omĩa peccatoꝵ eius uulnera sana¬
bunt᷑. Ut aut̃ sciatis fr̃s mei qͥ
ꝓpͥe psalmꝰ iste de dño scriptꝰ.ẽ.
et in euangłio pueri sicut. supra¬
meminimꝰ qui intrante ierosoli¬

Expanded text:
cit Dominus, sed caeteri dies possunt possunt esse gentilium. IV. Dies Dominica dies resurrectionis, dies Christianorum, dies nostra est. Unde et Dominica dicitur: quia in ea Dominus victor ascendit ad Patrem. Quod si a gentilibus dies solis vocatur, et hoc nos libentissime confitemur. Hodie enim lux mundi orta est, hodie sol justitiae ortus est, in cujus pennis est sanitas. Numquid sol pennas habet? Respondeant Judaei, et qui tantum secundum litteras Scripturas intelligunt similes Judaeorum. Nos autem dicimus, quicumque sub alis istius solis fuerit, qui dixit in Evangelio: Quoties volui congregare filios tuos, quasi gallina pullos suos sub alas, et noluisti! iste securus erit ab accipitre diabolo, ab aquilis volantibus in Ezechiele, et omnia peccatorum ejus vulnera sanabuntur. V. Ut autem sciatis, fratres meie psalmus iste de Domino scriptus est: et in Evangelio pueri sicut meminimus, qui intrante Jerosoly
Abbreviated transcription (Latin):
ne officiũ putet᷑ ambicio: et qđ illiꝰ
exẽplo facimꝰ qͥ ait. discite ame qͥa mi¬
tis sũ et humilis corde. głȩ facere
appeticione dicam̃ : et ñ uiduã al¬
loqui in angustia constitutã: s au-¬
lȩ nos insinuare regali : et sub oc.¬
casione sermonis. amitiaͥs potentũ
querere. Eꝙ liquido ñ putahit

Expanded text:
ne officium putetur ambitio et, quod illius exemplo facimus, qui ait: discite a me, quia mitis sum et humilis corde, gloriae facere adpetitione dicamur et non uiduam adloqui et in angustia constitutam, sed aulae nos insinuare regali et sub occasione sermonis amicitias potentium quaerere. quod liquido non putabit
Abbreviated transcription (Latin):
a dolori modũ. Nã qͥ falsarus uo¬
cor. et int̾ mulierũ radios et textri¬
na dilanior: contentus sũ crimen
ab nucre ñ referre. Unde arbitrio
tuo cuncta ꝑmitto: ut legas ipsã¬
płim tã grȩcã quã latinã. et ilico
ntelliges accusatoꝵ meoꝵ nenias.
et ꝓbrosas querelas Porro mͥ sufficit
enicũ instrixisse karissimu: et in
alula latitantẽ diem tantũ expe¬
tare iudicu: optoꝙ si fieri porest

Expanded text:
si doloris modum. nam qui falsarius uosi doloris modum. nam qui falsarius uocor et inter muliercularum radios et textrina dilanior, contentus sum crimen abluere, non referre. unde arbitrio tuo cuncta epistolam, tam Graecam quam Latinam: et illico intelliges accusatorum meorum naenias, et probrosas querelas. Porro mihi sufficit amicum instruxisse carissimum: et in cellula latitantem diem tantum exspectare judicii. Opt
Abbreviated transcription (Latin):
Olcũ ꝑdit it impensas.: qͥ bouẽ
mittit ad ceroma. Hȩc ñ ⁊ illiꝰ cul¬
pa. cuiꝰ sub ꝑsona aliꝰ agit tragediã.
s. rufiii et melanii magistroꝵ eiꝰ::
qui illũ magna mercede nichil sçire¬
docuerunt: Nec rep̃hendo in qͦli¬
bet xpiano sermonis imꝑitiã: atq
utinã socraticũ illud haberemꝰ: scio
qd̃ nescio. S altius sapientis. Te
ipsũ intellige Uenericioni mͥ sẽꝑ
fuit ñ uerbosa rusticitas: sed sc̃ã sun¬
plicitas. Qui in sermone unitari se
dicit aplos.: pͥus unitet᷑ uirtutes
in uita illoꝵ. In loquendi simpli¬
citate excusabit̾ scĩmonie magni¬
tudo: et sillogismos aristotelis conͤ¬
tortaq crisippi acumina resuscitans
palli delicias de sola rusticitate se
uctit : quasi om̃s latrones et diuer¬
soꝵ criminũ rei diserti sint. et
cruentos gladios. phylosophoꝵ uo.¬
luminibꝰ ac ñ arboꝵ truncis occul¬
tent. Exceiũ mensuiã epte. ẜ ñ exces¬

Expanded text:
Oleum perdit et impensas, qui bovem Oleum perdit et impensas, qui bovem mittit ad ceroma. Haec non est illius culpa, cujus sub persona alius agit Tragoediam; sed Ruffini et Melanii magistrorum ejus, qui illum magna mercede nidocuerunt. nec reprehendo in quolibet Christiano sermonis inperitiam - atque utinam Socraticum illud haberemus: s.cio, quod nescio\' et alterius sapientis: \'te ipsum intellege\'! —, uenerationi mihi semper fuit non uerbosa rusticitas, sed sancta simplicitas: qui in sermone imitari se dicit apostolos, prius imitetur in uita. illorum in loquendo simplicitatem excusabat sanctimoniae magnitudo et syllogismos Aristotelis contortaque Chrysippi acumina resurgens mopalli delicias de sola rusticitąte se iactet, quasi omnes latrones et diuersorum criminum\' rei diserti sint et cruentos gladios philosophorum uoluminibus ac non arborum truncis occulant. Excessi mensuram epistulae, sed non exces
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sente agrippa rege de
criminibꝰ responsurus. qͦ
posset intelligere qͥ audi¬
turus erat.:ł securus de
causȩ uictoria. statĩ in
pͥncipio gratulat᷑ dicens:
De om̃ibꝰ quibꝰ accusor a
udeis o rex agrippa esti¬
mo me beatũ: cũ apud
te sim hodie defendendꝰ:
qͥ p̃cipue nosti cunctas
quȩ in iudeis sunt con¬
suctudines et questiones.
Legerat enĩ illud ysaiȩ:
beatus qͥ in aures loqͥt᷑
audientis: et nouerat tan¬
tũ oratoris uerba ꝓficere:
quantũ iudicis pruden¬
tiã cognouisset Unde &
sego beatũ me in hoc dũ.¬
taxat negotio iudico. ꝗ
apud eruditas aur̃es imꝑitȩ lingue
responsurus sũ: quȩ obicit mͥ u̾el
teri crrorẽ prudentis.: tu qͥcũꝙ re¬
p̃hensor es. tu me obsecro emenda
Debueras inquis dicere: oportebat
nos dilecte ñ estimatione cdericoꝵ
ferri Hȩc .ẽ. plautina eloquentia. ⁊¬
hic lepos atticus: et musarũ ut di¬
cunt eloquio cõparandꝰ. Cõplet̾ in
me tritũ uulgi sermone ꝓuerbiũ.

Expanded text:
sente Agrippa rege, de criminibus responsurus, quod posset intelligere qui auditurus erat, securus de causae victoria statim in principio sibi gratulatur, dicens: « De omnibus quibus accusor a Judaeis, o rex Agrippa, existimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, qui praecipue nosti cunctas quae in Judaeis sunt consuetudines et quaestiones » . Legerat enim illud Jesu: « Beatus qui in aures loquitur audientis » ; et noverat tantum oratoris verba proficere, quantum judicis prudentia cognovisset. Unde et ego beatum me in hoc duntaxat negotio judico, quod apud eruditas aures imperitae linguae responsurus sum: quae objicit mihi velteri errorem, prudentis: tu quicumque reprehensor es, tu me obsecro emenda Debueras, inquit, dicere: « Oportebat nos, dilecte, non aestimatione Clericorum ferri. » Haec est Plautina eloquentia, hic lepos Atticus, et Musarum, ut dicunt, eloquio comparandus. Completur in me tritum vulgi sermone proverbium:
Abbreviated transcription (Latin):
nichil aliud ab ȩmulis
obici potest Qui p̃cepit¬
ñ mȩchandũ : ipse dixit
et ñ occides Si ñ mecha¬
mͥ. s occidimꝰ : trangresso¬
res legis sumꝰ Qui totã
legẽ seruauerit et offen.¬
derit in uno: fit omĩũ
reus: Itaq cũ opposue.¬
rint nobis uxorẽ ante bap.¬
tismũ : nos ab eis omĩa
quȩ pꝰ baptismũ ꝓ̃cepta st̃
requiramus Pretere¬
unt quȩ ñ licet : et obici.¬
unt qđ concessũ est.

Expanded text:
nihil aliud ab aemulis obici potest. quipraecepitnon moechandum, ipse dixit et: non occides. si non moechamur et occidimus, transgressores legis sumus. qui totam legem obseruauerit et offenderitinuno, fit omnium reus. itaque, cum obposuerint nobis uxorem ante baptismum, nos ab eis omnia, quae post baptismum praecepta sunt, requiramus. praetgreunt, quod non licet, et obiciunt, quod concessum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ac filia. me non
idcutoscͥbere. quia
aliquid de uob sinistrũ
suspicer: sed ne cet̾i suspi¬
Icent᷑ urãm orare concor¬
diam: Alioqͥn qͦd absit. si pec¬
cati uos estimatẽ glitino
cohesisse: nũqͣm scriberem:
sciremq me surdis narrate
fabulam: Deinde hoc obsecto.
morbi Putridȩ carnes: fer¬
ro curant᷑ & cauterio:. Uene¬
na: serpentino pellunt᷑ anti¬
doto: Quod satis dolet: maiori
dolore expellit᷑: Ad extremũ hoc dico:
quod si etiã conscientia uulnꝰ ñ habet:
habet tamen fama ignominiã. Mat̃¬
& filia. nomina pietatis : officiorum
uocabula: uincla naturȩ: scdaq post
dm̃ federatio Non ẽ laus si uos diligi¬
tis. scelus ẽ qͦd odistis Dñs iħc subiectꝰ
erat parentib sius Uen̾abat᷑ mattem:
cuiꝰ erat ipe pat̾: Colebat nutricium:
quẽ nutrirat: Gestatũq se memine¬
rat. alt̾ius utero: & alterius brachiis:
Ande & in xuce pendens. cõmendat.

Expanded text:
ac filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de uobis sinistrum suspicer, sed, ne ceteri suspicentur, uestram orare concordiam. alioquin — quod absit —, si peccati uos aestimarem glutino cohaesisse, numquam scriberem sciremque me surdis narrare fabulam. deinde hoc obsecro, morbi. putridae carnes ferro curantur et cauterio, uenena serpentino pelluntur antidoto; quod satis dolet, maiori dolore expellitur. ad extremum hoc dico, quod, etiam si conscientia uulnus non habeat, habet tamen fama ignominiam. mater et filia, nomina pietatis, officiorum uocabula, uincla naturae secundaque post deum foederatio, non est laus, si uos diligitis; scelus est, quod odistis. dominus Iesus subiectus erat parentibus suis: uenerabatur matrem, cuius erat ipse pater, colebat nutricium, quem nutrierat, gestatumque se meminerat alterius utero, alterius brachiis. unde et in cruce pendens commendat
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc tͥ benedicte ꝓ carita¬
te cõmuni transmisi Cȩ¬
terũ scio te ualere alios
consolari Tẽ te orbitas ñ
inueniet penetbilẽ: si alio ᷤᷤ c̃tra
illã ñ cesse ᷤᷤ armare. E xplic̃ epła

Expanded text:
Haec tibi, benedicte, pro charitate communi transmisi. Caeterum scio te valere, alios consolari. Tunc orbitas non inveniet penetrabilem, si alios contra illam non cesses armare  Al. a
Abbreviated transcription (Latin):
SCRIPTA PERCEPI
quibꝰ animũ tuũ dolore cõmo¬
tũ de filiȩ dormicione cognoui.
Non aliud pͥncipalit̾ admiratus
sũ. quã xpĩani pectoris ita in te
t̾batã fuisse uirtutẽ: ut animũ
flecteres ad dalor̃ ut animu

Expanded text:
scripta percepi, quibus animum tuum dolore commotum de filiae dormitione cognovi. Non aliud principaliter admiratus sum quam christiani pectoris in te jactatam fuisse virtutem, ut animum flecteres ad dolorem. Stu
Abbreviated transcription (Latin):
mea ł hee malo aucure a me¬
lioribꝰ: ne cũ me recte fortasse
rep̾hendero. rursus m blandiar.
et meticulosã potiꝰ mͥ uidear in
me quã iustã tulisse sententiã.

Expanded text:
mea; sed haec malo audire a melioribus, ne cum me recte fortasse reprehendero, rursus mihi blandiar, et meticulosam potius mihi videar in me, quam justam tulisse sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ne in quoquã existimationẽ lederẽ
xp̃ianã : s tantũ ut delirantis imꝑi.¬
tiꝙ mendatiũ ac uecordiã confuta¬
rẽ. Memento mei. scẽ ac uenera¬
bilis papa. Uide quantũ te dili¬
gã : ut nec ꝓuocatꝰ quidẽ uoluerĩ
respondere : nec credã tuũ eẽ. qđ in
alio forte rep̃henderẽ: Fr̃ cõmunis.
supplicit̃ te salutat.

Expanded text:
ne in quoquam existimationem laederem Christianam, sed tantum, ut delirantis inperiti mendacium ac uecordiam confutarem. memento mei, sancte ac uenerabilis papa. uide, quantum te diligam, ut ne prouocatus quidem uoluerim respondere nec credam tuum esse, quod in altero forte reprehenderem. frater Communis suppliciter te salutat.
Abbreviated transcription (Latin):
is in maliuolentiã uerteret᷑
qͥd possumꝰ facere. si unꝰquisq
e se putat facere qđ facit: et
let̾ sibi remorderi potiꝰ quã moꝵ¬
re. Ulera amicitia: qđ sentit
simulare ñ debet Prefatiuncu
Ĩ ex stilo intellexi tuã eẽ: in qͣ
ique immo aꝑte ego petor. Iua
nte sit scripta tu uideris: qua
elligat᷑ et stultis patet Potam
ego qͥ sepissime figuratas contro¬
sias declamaui. aliquid debere
ificiose repetere: et tuo te more
idare : s absit a me. ut qđ rep̃-¬
ido in te imiter: Quin potiꝰ ita
tentiã tẽꝑaui. ut et obiectũ
men effugert̃: et amicũ quan
in me.ẽ. nec lȩsus lȩderẽ. S¬
ecro te ut si deinceps aliquẽ
ui uolueris: tuo tantũ iudici
sis contentus Aut enĩ bona
nt quȩ petimꝰ : aut mala Si
na : ñ indigent alt̾ius auxilio.
i mala: peccantiũ multitudo
parit errori patrocimũ. Hȩc
ud te potiꝰ amice expostulare

Expanded text:
casus in maliuolentiam uerteretur. sed casus in maliuolentiam uerteretur. sed quid possumus facere, si unusquisque iuste se putat facere, quod facit, et uidetur sibi remordere potius quam mordere? uera amicitia, quod sentit, dissimulare non debet. praefatiuncuquam ex stilo intellexi tuam esse, in qua oblique, immo aperte ego petor. qua mente sit scripta, tu uideris; qua intellegatur, et stultis patet. poteram et ego, qui saepissime figuratas controuersias declamaui, aliquid de ueteri artificio repetere et tuo te more laudare. sed absit a me, ut, quod reprehendo in te, imiter; quin potius ita sententiam temperaui, ut et obiectum crimen effugerem et amicum, quantum in me est, nec laesus laederem. sed obsecro te, ut, si deinceps aliquem sequi uolueris, tuo tantum iudicio sis contentus. aut enim bona sunt, quae adpetimus, aut mala: si bona, non indigent alterius auxilio; si mala, peccantium multitudo non parit errori patrocinium. haec apud te potius amice expostulare
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdote sacerdos loquaris.
Pro tanto gͥ p̃conio qđ in
merita mea effusissimũ
contulisti: ut amori tuo
gras ago.ͥ ita splendorem
tuȩ sc̃itatis et carũ quas
in dño habes uirtutes.
subinde quodãmͦ paruita.¬
tis nr̃ȩ fauorabilis sermo
Quir omiũ p̃stantissime lau.¬
dũ tuarũ fulges nitire
conspicuus: ut par eẽ meri¬
tis sermo ñ possit Porro
aut̃ tanto titulaꝵ tuoꝵ
rapior incitamento: ut ccũ
qđ impecrare nequeo. au.¬
dere ñ desinã lã hoc de
serenitate laudasti. Tui etenim
ep̃atus ordo ꝑspicuus. ꝑ diuersũ
orbẽ uelut radians: cciã ad nos
splendoris sui detulit daritatem:
In me quippe totũ amicitiȩ tribu¬
is: examini nichil relinquis Aut
si uire me laudis: tu qͦq similit
ñ relaulandus es. Obsecro gͥ ob
utrũq: ut memetipsũ apud lau¬
dare iã desinas. Duplex etenim
me causa constringit: ne consa.¬
cardotis tui senibꝰ aut dolorem
uẽpiã lȩderemꝰ: quin potiꝰ cũ
ĩ cautione ꝓuidimꝰ. ne saltem

Expanded text:
sacerdote sacerdos loquaris. Pro tanto igitur praeconio, quod in merita mea effusissimum contulisti, ut amori tuo gratias ago, ita splendorem tuae sanctitatis, et eas quas in Domino habes virtutes, subinde quodam modo parvitatis nostrae favorabilis sermo vir omnium praestantissime, laudum tuarum fulges nitore conspicuus, ut par esse meritis sermo non possit. Porro autem tanto titulorum tuorum rapior incitamento, ut etiam quod impetrare nequeo, audere non desinam. Jam hoc de serenitate laudasti. Tui etenim episcopatus ordo perspicuus per diversum orbem velut radians, etiam ad nos splendoris sui detulit claritatem. In me quippe totum ipse amicitiae tribuis, examini nihil relinquis. Aut si jure me laudas, tu quoque similiter non relaudandus es? Obsecro igitur ob utrumque, ut me ipsum apud me laudare jam desinas; duplex etenim me causa constringit, ne consacerdotis tui sensibus aut doloremquempiam laederemus; quin potius cum omni cautione prouidimus ne saltim
Abbreviated transcription (Latin):
et quidã luciferi sectator
cũ alio ȩccłȩ alũno odi-¬
osa locacitate contendens.
Asserebat quippe uniuer
iã familiare. ẽ. eis dice-¬
re. factũ de ȩccła lupa¬
nar:. At ille contra raci.¬
onabilit̃ quidẽ. s importu¬
no et loco et tẽpore. defen
doꝵ tantũ mastrugã dĩ
filium descendisse Iuid
plura.: Cũ audientiũ circulũ lu¬
mina iã in plateis accensa solue¬
rent: et inconditã disputationẽ¬
lerat . Et rt̃pente stimulis quibꝰ dã
dolentis stomachi suscitatꝰ. in orati¬
onẽ ꝓruit : ut saltẽ reliquo hora¬
rũ spacio. surrepente somno frustra¬
ret᷑ infirmitas.

Expanded text:
 quidam Luciferi sectator, cum alio Ecclesiae alumno odiosa loquacitate contendens, Asserebat quippe universum jam familiare est eis dicere, factum de Ecclesia lupanar. At ille e contrario, rationabiliter quidem, sed importuno et loco et tempore, defenddorum tantum mastrucam Dei Filium descendisse. Quid plura? dum audientiam et circulum lumina jam in plateis accensa solverent, et inconditam disputationeerat, et repente stimulis quibusdam dolentis stomachi suscitatus, in orationem prorupi, ut saltem reliquo horarum spatio, subrepente somno, frustraretur infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
grãs referri posse : ñ sapiã. Potens
restituere qd meret᷑ Ego enĩ in¬
dignus nec ȩstimare unꝗͣ potui
nec optare: ut mͥ tantũ in xp̃o
largireris affẽctũ. Wlicet me sc̃e

Expanded text:
piam: potens restituere, quod meretur. Ego enim indignus nec aestimare unquam potui, nec optare, ut mihi tantum in Christo largireris affectum. Et licet me sce
Abbreviated transcription (Latin):
dilet tissimo frĩ et co epõ epipha¬
nio: theophilus in dnõ xpo salu¬
tẽ. Diis qͥ locutꝰ. ẽ. ad ꝓpħam ecce
constitui te hodie suꝑ gentes et
regna. eradicare et suffodere et
disꝑdere. & rursũ ȩdificare et plan-¬
tare: singłis tẽporibꝰ eandẽ ȩccłȩ¬
egiptũ popłoꝵ corda ꝑsuasit : exqͦ
pauci homines eiecti sunt. ut pu-¬
rũ corpus ȩccłȩ ꝑmaneret: Saluto
fr̃s qͥ tecũ sunt : te plebs quȩ nob̾¬
cũ. ẽ. in dño salutat. Explic̾ epła¬

Expanded text:
dilectissimo, fratri et coepiscopo Epiphanio Theophilus in domino Christo salutem. Dominus, qui locutus est ad prophetam: ecce constitui te hodie super gentes et regna eradicare et suffodere et disperdere et rursum aedificare ac plantare, singulis temporibus eandem eccAegyptum populorum corda peruasit, ex quo pauci homines eiecti sunt, ut purum corpus ecclesiae permaneret. saluto fratres, qui tecum sunt; te plebs, quae nobiscum est, in domino salutat. XCI. EPIS
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ .lxxͣ.o. ille obsecro transtelt.
aquila et cęt̾̃is edicionibꝰ oac int̃pit¬
tantibꝰ. In hebreo uͦ scribit᷑ anna:
uerũ ita ut in pͥncipio aleph habe¬
at ñ eth. Ex qͦ anĩaduertimꝰ: si cx
alepħ scribat᷑ anna. significari obse¬
cro: si aut̃ ex eth. et coniunc bonẽ
siue int̾iecꝰtionẽ : que apud grecos

Expanded text:
a w et ille \'obsecro transtulerunt, Aquila et ceteris editionibus w δή interpretantibus, in Hebraeo scribis \'anna\', uerum ita, ut in principio aleph habeat, non heth. ex quo animaduertimus, si ex aleph scribatur anna, significari \'obsecro\', si autem ex heth, esse coniunctionem siue interiectionem, quae apud Graecos
Abbreviated transcription (Latin):
hȩ minutiȩ et istiꝰmodi diputito¬
nis archanũ. ꝓpt̾ barbariem lingis
parit ac litt̾arũ. legenti molestĩ
tribuunt: ad explanuindi cõpendiũ
uenio: ut dicã ea quȩ de cente sias
septimo decimo pialmo qͥ matifest

Expanded text:
e minutiae et istiusmodi disputationis arcanum propter barbariam linguae pariter ac litterarum legenti molestiam tribuunt, ad explanandi conpendium uenio, ut dicam de centesimo septimo decimo psalmo, qui manifest
Abbreviated transcription (Latin):
da qͦ facilius quid suꝑ hoc sentien¬
dũ sit. ex retracꝰtacione cuncꝰ toꝵ ip¬
se sibi lector quid sequat᷑ inuenut.
In centesimo septimo decimo psalmo
ubi nos legimꝰ. o dnẽ saluũ me fic
nit in nomine dni: in hebreo lent᷑.
anna. adonai. osianna. anna. donui.
aplianna. baruch. ahbabasen. ado.¬
naẏ. Qđ aquila. simmachus. et the¬
odocion. et quinta edicio nequid in
latinũ mutare uideam᷑: ita expri
cȩt̃i posuer̃ oae. illi scripscreł .o. Et
quia osianna qđ nos corrupte ꝓptit
iguorantiã dicimꝰ osanra. saluifica
siue saluũ fac expͥmat᷑. omniũ int̾¬
p̃tatione signatũ. ẽ. nc̃ illud in cu¬
ra.ẽ. quid sine adiecꝰtione saluan.¬
di. solus anna sermo significet:
Sciendũq quia in hoc loco ter di¬
cat᷑ anna : et pͥmũ quidẽ ac scd̾m
eisdẽ litt̃is scribit᷑ : aleph. num. he.

Expanded text:
da, quo facilius, quid super hoc sentiendum sit, ex retractatione cunctorum ipse sibi lector inueniat. In centesimo septimo decimo psalmo, ubi nos legimus: o domine, saluum me fac, nit in nomine domini, in Hebraeo legitur: anna adonai, osianna, anna adonai, aslianna; baruch abba basem adonai. quod Aquila, Symmachus, Theodotion et quinta editio, ne quid.in Latino mutare uideamur, ita exprimceteri posuerant w δή, illa scripserit w. et quia \'osianna\', quod nos corrupte\'propter ignorantiam dicimus \'osanna\', \'saluifica\' siue \'saluum fac\' exprimatur, omnium interpretatione signatum est; nunc illud in cura est, quid sine adiectione saluandi solus \'anna sermo significet. sciendumque. quia in hoc loco ter dicatur \'anna\'; et primum quidem ac secundum eisdem litteris scribitur, aleph, nun, he,
Abbreviated transcription (Latin):
siꝑ hoc uerbo diuersa finxerunt:
E quibꝰ nr̃ hylariꝰ in cõmentariis
mathei ita posuit. O sanna hebito
sermone: significat᷑ redẽptio dom̃¬
ãđ. Primũ redeptio lingua hebre¬

Expanded text:
 hoc sermone diuersa finxerunt, e quibus noster Hilarius in commentariis Mathei ita posuit: \'osanna\' Hebraico sermone significatur\'redemptiodomusDauid\'. primum \'redemptio\' lingua Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
Bauid uͦ in hoc loco ñ eẽ nom̃ in¬
scitũ. omĩbꝰ patet. Alii opinati st̃
uulis: ad ipsũ fontẽ unde ab euau¬
głistis sũptũ ÷ recurramꝰ: Nã qͦmͦ
illud neq ingrȩcis neq in latinis
codicibꝰ possumꝰ inuenire. ut cõplere
tareus uocabit᷑: et illud. exegyp¬
to uocaui filiũ meũ: ita et nc̃ exhe¬
breis codicibꝰ ueritas exprimenda:
unde in hanc uocẽ uulgus et maxi¬
me consona int̾ se paruuloꝵ turba
ꝓruꝑit: dicente matheo Turbę
aut quȩ p̃cedebant et quȩ seque-¬
bant᷑: clamabant dicentes. Osamna
filio dd: benedictꝰ qͥ uenit in nomi

Expanded text:
auid\' uero in hoc loco non esse nomen insertum omnibus patet. alii opinati suntuulis ad ipsum fontem/unde ab euangelistis sumptum est, recurramus. nam quomodo illud neque in Graecis neque in Latinis czaraeus uocabitur, et illud: ex Aegypto uocaui filium meum, ita et nunc ex Hebraeis codicibus ueritas exprimenda est, unde in hanc uocem uulgus et maxime consona inter se paruulorum turba proruperit dicente Matheo: turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: osanna filio Dauid ; benedictus, qui uen
Abbreviated transcription (Latin):
in qua de hȩbreis uerbis
pauca ꝑstrinxerã: ad me re-¬
pente ꝑlatũ. ẽ. quosdã homun.¬
culos mͥ studiose detrahere:
cur aduersus auctoritatẽ
ueterũ et totiꝰ mundi opini¬
onẽ. aliqua in euangłiis e¬
mendare tẽptauerim. Quos
ego possẽ meo iure contẽp-¬
nere : asino quippe lyra suꝑ-¬
flue canit. Tamen ne nos
suꝑbiȩ ut facere solent argu-¬
ant: ita responsũ habeant:
ñ adeo hebetis fuisse me cor-¬
dis. et tã crassę rusticitatis.
quã illi solã ꝓ sci̾tate habeñ
piscatoꝵ se discipulos asse¬¬
rentes. quasi id circo iusti suit
si nichil scierint: ut aliqͥd
Dde dnicis uerbis aut corri¬
gendũ putauerĩ aut ñ diui¬
nitus inspiratũ : s latinoꝵ
codicũ uiciositatẽ quȩ ex di¬
uersitate libroꝵ omĩũ cõpbat᷑.
ad grȩcã originẽ unde et

Expanded text:
in qua de Hebraeis uerbis pauca perstrinxeram, ad me repente perlatum est quosdam homunculos mihi studiose detrahere, cur aduersus auctoritatem ueterum et totius mundi opinionem aliqua in euangeliis emendare temptaueJim. quos ego cum possim meo iure contemnere — asino quippe lyra superflue canit.,-, tamen. ne nos superbiae, ut facere solent, arguant, ita responsum habeant, non adeo hebetis fuisse me cordis et tam crassae rusticitatis — quam illi solam pro sanctitate habent piscatorum se discipulos adserentes, quasi idcirco iusti sint, si nihil scierint, — ut aliquid de dominicis uerbis aut corrigendum putauerim aut non diuinitus inspiratum, sed Latinorum codicum uitiositatem, quae ex diuersitate librorum omnium conprobatur, ad Graecam originem, unde et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis. nͥ sub duobꝰ aut tribꝰ testibꝰ:
peccantes aut̃ corã omĩbꝰ argue:
liuis placeat. humams sermo et
omĩ acceptione dignus: nos cũ grę¬
cis id ÷ cũ apło qui grȩce locutꝰ¬
.ẽ. erremꝰ : fidelis sermo et omĩ¬
acceptione dignus Ad extremũ
illi gaudeant gallicis cantherus.

Expanded text:
peris, nisi sub duobusauttribus testibus; peris, nisi sub duobusauttribus testibus; peccantes autem coram omnibus argue; illis placeat: humanus sermo et omni acceptione dignus, nos cum Graecis, id est cum apostolo: qui Graece estlocutus, erremus: fidelissermoetomniacceptione dignus. ad extremum illi gaudeant Gallicis canteriis,
Abbreviated transcription (Latin):
re rixarũ: ac meu̾ si
fieri posset os uelle cõprimere: ne
audeam dicere quȩ alii faceri
ñ erubescunt Rogo: qͥd anobis
libe dictũ.ẽ. e Nũqͥd in lancibꝰ
idola cȩlata descripsi.: Nũquid
int̾ epulas xpĩanas. uirginalibꝰ
ocłis. baccharũ satyroꝵꝙ cõplexus
umꝗͣ amarior sermo pulsauit.: Nũ¬
quid ex mendicis diuites fieri do¬
lui. ẽ Nũquid rep̃hendi hercdita¬
rias sepulturas. Unũ miser
locutus:÷ qđ uirgines sȩpius debe
suꝑ capillos capitis mei qͥ odert̃
me gratis. et factus sũ eis in pa-¬
rabolã :⁊ et tu putas aliqua me
deinceps eẽ dicturũ. Uerũ ne
flaccus de nobis rideat: amphora
cȩꝓit institui. currente rota. cur
urceus exit. Reuertim̾ ad nrõs
bipedes asellos: et in eoꝵ aure
buccina magis ꝗͣ cithara concrepa.¬
mus Iili legant. spe gaudentes.
tẽpori seruientes: nos legamꝰ. spe
gaudentes. dño seruientes Illi ad¬
uersus prb̃m accusationẽ omĩno¬
ñ putent recipiendã : nos legamꝰ:

Expanded text:
re rixarum ac meum, si fieri potest, os digito uelle conprimere, ne audeam dicere, quae alii facere non erubescunt. rogo, quid a nobis libere dictum est? numquid in lancibus idola caelata descripsi? numquid inter epulas Christianas uirginalibus oculis Baccharum satyrorumque conplexus? num quam amarior sermo pulsauit? nuquid ex mendicis divites fieri doluimus? nunquid reprehendi haereditarias sepulturas? Unum miser locutus, quod virgines saepius deberper capillos capitis mei, qui oderunt me gratis, et factus sum eis in parabolam » : et tu putas me aliquid deinceps locuturum? 3. Verum ne Flaccus de nobis rideat: « Amphora coepit Institui, currente rota, cur urceus exit? » revertimur ad nostros bipedes asellos; et illorum in aure buccinna magis quam cithara concrepamus. Illi legant, « spe gaudentes, tempori servientes: » nos legamus, « spe gaudentes, Domino servientes » . Illi adversus Presbyterum accusationem omnino putent recipiendam: nos legamus, «
Abbreviated transcription (Latin):
et ut te ñ audiã. ñ ui-
ut tuo furore ñ mouear:⁊
ima ad illicitos ducat
i. Respondebis. Hoc
luersario armatus obsiste.
uceris coroneris: Fateor
tatẽ mea: nolo spe pug

Expanded text:
et ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebis: Hoc acie, adversariis armatus obsiste, ut postquam viceris coroneris. Fateor imbecillitatem meam: nolo spe pugn
Abbreviated transcription (Latin):
MANE UITE
breuitas dãpnatio delicꝰtors. ẽ: et
in ipso sepe lucis exordio mors
secuta nascentẽ : labentia cotidie
in uiciũ scła ꝓfitet᷑: Nã cũ pͥmũ¬
qͦ ꝓpt̃ simpliciores qͥsꝙ multũ in
deiciendo sermone laborauimus:
S nescio qͦmͦ etiã si aqua plena
sit : tam̃ eundẽ odorẽ lagena
seruat. qͦ dũ rudis eẽt imbuta
.ẽ. Si hoc munusculũ placuerit.¬

Expanded text:
manae uitae breuitas damnatio delictorum est et in ipso saepe lucis exordio mors secuta nascentem labentia cotidie in uitium saecula profitetur. nam cum primupropter simpliciores quosque multum in deiciendo sermone laborauimus. sed nescio quomodo, etiam si aqua plena sit, tamen eundem odorem lagoena seruat, quo, dum rudis esset, inbuta est. si hoc munusculum placuerit
Abbreviated transcription (Latin):
nepotiane km̃e litt̾is tͣnsma¬
rinis: et crebro petis ut tͥ
breui uolumine digerã p̃cep¬
ta uiuendi: et q̃ racione is
qͥ scli milicia derelicta uł mo¬

Expanded text:
Nepotiane carissime, litteris transmarinis et crebro petis, ut tibi breui uolumine digeram praecepta uiuendi et, qua ratione is, qui saeculi militia derelicta uel mo
Abbreviated transcription (Latin):
sua: in simi abrahã ȩt̃no qͥeset
gaudio. Mala aut̃ ñ ea appel¬
Cat quȩ contiaria bonis sunt : sed
ꝓaffuictione ponit et angustiis
Quibꝰ malis. et sara affuxit agar
ancillã suã: et de quibꝰ in euangio
scribit᷑: sufficit diei malicia sua
in fut̾o maiora p̃mia consequem᷑.
Pulchre aut̃ ñ dixit sustinuimꝰ
mala: s uidimꝰ: Quis⁊ enĩ homo
qͥ uiuat et ñ uideat mortẽͦ Quȩᷤ
ñ tã ad dissolutionẽ corporis refe-
renda. ẽ: quã ad multitudinẽ pec-¬
catoꝵ: iuxta ꝗͣ dicit᷑. Anima quȩ
peccauerit: ipsa moriet᷑. Apareat
apud seruos tuos opꝰ tuũ: et gła
tua suꝑ filios eoꝵ Ergo in ser¬
uis suis ipse dñs oꝑat᷑ opꝰ suũ: nec
ꝓpͥa qͥ postulat salute contentꝰ. ẽ.
dĩ. filios aut̃ ñ tã illos qͥ de eoꝵ
styrpe generati sunt. quã discipu¬
los debemꝰ acciꝑe. de quibꝰ et
paulus loquebat᷑. Filioli mer: qͦs
iterũ parturio. Unde et ioħs apłs
scribit ad iuuenes: scribit ad pa-¬

Expanded text:
sua, in sinu Abraham aeterno quiescit gaudio . Mala autem non ea appellat quae contraria bonis sunt, sed pro afflictione ponit et angustiis. Quibus malis et Sara afflixit Agar ancillam suam; et de quibus in Evangelio scribitur: Sufficit diei malitia sua in futuro majora praemia consequemur. Pulchre autem non dixit, sustinuimus mala; sed vidimus. Quis enim est homo qui vivat, et non videat mortem ? Quae non tam ad dissolutionem corprenda est quam ad multitudinem peccatorum, iuxta quam dicitur: anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Appareat apud s eruos s tuos opus tuum et gloria tua super filios eorum. ergo in seruis suis ipse dominus operatur opus suum nec propria, qui postulat, salute contentus est, dei. filios autem non tam illos, qui de eorum stirpe generati sunt, quam discipulos debemus accipere, de quibus et Paulus loquebatur: filioli mei, quos iterum parturio. unde et Iohannes ascribit ad iuuenes, scribit ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ ꝑfectꝰ eẽ quis possit: et
quomͦ uiuere debeat uidua.
quȩ sine lib̃is derelicta est
Hoc idẽ et in euangłio legis
doctor int̾rogat Magister::
quid faciens uitã ȩt̾̃nã possi.¬
debo  Cui respondit dñs.
Mandata nosti Dic̃ ille.
quȩ. llis aut̃ dixit. Non ho.¬
micidiũ facies :⁊ ñ adult̾iũ:
non furtũ: ñ falsũ testimoni.
um : honora patrẽ et matrẽ:
et diliges ꝓximũ tuũ sic̃ te pp.¬
sũ & illo dicente. hȩc om̃a
feci: dñs intulit: Unũ tͥde÷.
ꝑfecta. et tollere crucẽ tuã. et seqͥ
quȩ habes. et da pauꝑibꝰ et sequere
saluatorẽ. Non dixit. dafiliis. da
frĩbꝰ. da ppinquis: qͦs etiã si haberes

Expanded text:
fectus esse quis possit, et quomodo vivere debeat vidua, quae sine liberis derelicta est. Hoc idem in Evangelio Legis Doctor interrogat: Magister, quid faciens vitam aeternam possidebo? Cui respondit Dominus: Mandata nosti? Dicit ille, Quae? Jesus autem dixit: Non homicidium facies, non adulterium, non furtum, non falsum dinora patrem et matrem, et diliges proximum 820 tuum sicut teipsum. Et illo dicente: Haec omnia feci, Dominus intulit: Unum tibi deSi vis esse perfecta, et tollere crucem tuam, et sequi tua, quae habes, et da pauperibus et sequere saluatorem. non dixit:\' da filiis, da fratribus, da propin quis\' — quos etiam si haberes
Abbreviated transcription (Latin):
cẏpriane prboꝵ studio¬
sissĩme. et de illoꝵ nume¬
ro suꝑ quib audiuit mo:¬
yses. elige prbos qͦs tu
ri uocabulũ consecutũ.
qͥ legẽ dĩ die ac nocte
meditat᷑. Nẽ aut̃ quia ex¬
terioris quoꝙ hominis
nobis inuicẽ. ẽ. facta co¬
gnitio: et pꝰ salutationẽ
dulcesꝙ cõplexus quibꝰ
sibi amicitia copulat᷑. ut
ꝓbes uerũ eẽ qd̾ audie¬
ras: statĩ ame postu¬
las. ut dificillimũ psal¬
mũ qui apud grecos et
latinos octogesimꝰ et no-¬
nus inscribit᷑. tͥ edisserã:
non cõposita oratione uerboꝵ plausuꝙ
popłari. qͥ solet imꝑitoꝵ aures deci¬
ci. et ȩccłastici eloquii uenritate.
ut scilicet int̾pretatio nrã ñ alio in

Expanded text:
Cypriane, presbyterorum studiosissime, esse de illorum numero, super quibus audit Moyses: elige presbyteros, quos tu ri uocabulum consecutum, qui in lege dei die ac nocte meditatur. nunc autem, quia exterioris quoque hominis nobis inuicem est facta cognitio et post salutationem dulcesque complexus, quibus sibi amicitia copulatur, ut probes uerum esse, quod audieram, statim a me postulas, ut difficillimum psalmum, qui apud Graecos et Latinos octogesimus et nonus inscribitur, tibi edisseram, non conposita oratione uerborum plausuque populari, qui solet inperitorum aures decici, et Ecclesiastici eloquii veritate: ut scilicet interpretatio nostra non alio in
Abbreviated transcription (Latin):
stitert̃ qđ et scõs ac uenetrla
agathonẽ epm̃ et diaconũ dita¬
siũ habuerint portitors. ⁊ ilt¬
sus sceleratisimã heresum ⁊li fil
de monstrarint. Uoxbeatutas
tus in toto orbe psonit ⁊ cu¬
Ctis xp̃i eccłis litantibꝰ. dibol
ratus in caucrnarũ itnchs ii.¬
descens. sole qarũ ferit ñ sestit.
qui quidẽ suꝑ hac re ec atqũ
scriberes. ad occident̃ qłs tist

Expanded text:
stiterunt, quod et sanctos ac uenerabiles Agathonem episcopum et diaconum sium habuerint portitores et aduersus sceleratissimam heresim zelum fidei demonstrarint. uox beatitudinis tuae in toto orbe personuit et cunctis Christi ecclesiis laetantibus diaboli ratus in cauernarum tenebris delitescens solem clarum ferre non sustinet. equidem super hac re, et antequam scriberes, ad occidentem epist
Abbreviated transcription (Latin):
a plerisꝙ rep̃hendi: qđ int̾dũ scri¬
bã ad mulieres : et fragiliorẽ sexũ
maribꝰ p̃ferã. & idcirco debeo pͥ¬
mũ obtrectatoribꝰ meis responde¬
re: et sic uenire ad disputatiunculã¬

Expanded text:
a plerisque reprehendi, quod interdum scribam ad mulieres et fragiliorem sexum maribus praeferam. et idcirco debeo primum obtrectatoribus meis respondere et sic uenire ad disputatiuncula
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis exemplo ꝑcitus. heliseo ꝓpħe
denuntiauit nec ẽ. cuiꝰ impotestatẽ
fore crederet ut obsidionẽ solueret.
ꝓpulsaret fam᷑. uel qͥa ñ ꝑmiserat
regi. ut ꝑcutet᷑et syros qͦs cecitate ꝑ¬
fuderat. Sedebat hęliseus cũ seniori.¬
bus inbethel. & priusqua introiret
ad eũ regis nuntius ait ad seniores uiroᷤ¬

Expanded text:
mitatis exemplo percitus, Elisaeo prophetae denuntiavit necem, cujus in potestate fore crederet, ut obsidionem solveret, propulsaret famem: vel quia non permiserat regi ut percuteret Syros, quos caecitate perfuderat. 119. Sedebat Elisaeus cum senioribus in Bethel, et priusquam introiret ad eum regis nuntius, ait ad seniores viro
Abbreviated transcription (Latin):
sar. Et qͦmͦ infinẽ primȩ legimꝰ
uisionis. fuit aut̃ damel usq ad
annũ primũ eyri regis: Fuisse gͦ
eu apud chaldeos inpristina dignitate purpura
byssoq uestitũ. usq ad primũ annũ cyri re¬
gis ꝑ sarum intelligimus: qñ subu̾tit chaldeos:
Et postea cepit eẽ cũ dario filio assueri. de
semme medoꝵ: qͥ imꝑauit suꝑ regnũ chaldeoꝵ
Aut certe iã dario mortuo. cuiꝰ anno primo.
uii. ebdomadarũ sacram̃ta cognouerat: nunc
di posuit testimoniũ. Germo qͥ factus. c̃. ad isa
filiũ amos. de uida. et de ierłm. quia erit in ⁊¬
nouissimis diebꝰ manifestꝰ mons dni. et domꝰ di x̃¬
suꝑ sũmitates montiũ : et exaltabit̾ suꝑ colles.
multȩ. et dicent. Uenite ascendamꝰ in montẽ
dni. et in domũ dĩ iacob: et annuntiabit nobis
gentes multas: et arguet popl plarimũ. No
cident gladios suos in aratia et gõ hasas suas i
falces: et ñ sumet gens contragentẽ gladiũ : et no

Expanded text:
. Et quomodo in fine primae legimus visionis: Fuit autem Daniel usque ad annum primum Cyri regis? Fuisse ergo eum apud Chaldaeos in pristina dignitate purpura byssoque vestitum, usque ad annum primum Cyri regis intelligimus, quando subvertit Chaldaeos, et postea coepit esse cum Dario filio Assueri de semine Medorum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum. Aut certe jam Dario mortuo, cujus anno primo septuaginta hebdomadarum sacramenta conoverat; nunc di posuit testimonium: Sermo qui factus est ad Isaiam filium Amos de Juda et Jerusalem: quia erit in novissimis diebus manifestus mons Domini, et domus Dei super summitatem montium, et exaltabitur super colmulti, et dicent, Venite, ascendamus in montem omini, et in aedem dei Iacob, et annuntiabit nobis gentes multas, et arguet populum plurimum, et concident gladios suos in aratra, et zibynas suas in falces, et non sumet gens contra gentem gladium, et non
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ut impios. et neqatores. ñ udicabit: sed arguer
respondemꝰ. quia ñ cessat inui¬
dia: et libroꝵ nrõꝵ exordia. en¬

Expanded text:
vero ut impios et negatores non judicabit, sed arguet respondemus, quia non cessat invidia: et librorum nostrorum exordia,
Abbreviated transcription (Latin):
d poasaet iate. & martella uncũ roma ẜ sc̃tatis
eremplar. iunctos fide & sangume. ut conatus
meos orationibus adimietis: & dñ atq saluator.
to causa sua suo sensu responaeat: qui loquitur ad
rpbem: Apdos tuum &e implebo illus. Si enm c̃
apprebenũ fuerimus ante iudices ⁊ tribunaliamo¬
net ne cogitemus qͥd respondete debanius arto¬

Expanded text:
 et Marcella, unicum Romanae sanctitatis exemplar, junctos fide et sanguine, ut conatus meos vestris orationibus adjuvetis: ut Dominus atque Salvator pro causa sua, suo sensu, meo ore respondeat, qui loquitur ad prophetam: Aperi os tuum, et implebo illud . Si enim cum apprehensi fuerimus ante judices et tribunalia, monet ne cogitemus quid respondere debeamus
Abbreviated transcription (Latin):
drodecicum lipruai
ScRIPSIT Forsuris:
nolens cum ab ipso cuius inscriptas est nomine
et eompositum. sed a quodã qui temporibus anti¬
ochi qui appellatus est epiphanes fuent inudta.
Et ntam damelẽ uentura dixisse: quã illũ narias.¬
se p̃terita Demq quicqͥd usꝙ ad antiochum di¬
xerit. ueam historiam continere: si quid ant ult᷑
opinatussit: quia futura nescierit. et mentitum
Cui sollertissime responderunt: cesatiensis ep̃o¬
nono decimo. & uncesmo: apollinarisquoq imo
grandi libto. hoc÷ incesimo sȩito. & ex pute me¬

Expanded text:
duodecimum librum scripsit Porphyrius, nolens eum ab ipso, cujus inscriptus est nomine, esse compositum: sed a quodam qui temporibus Antiochi qui appellatus est Epiphanes, fuerit in Judaea, et non tam Danielem ventura dixisse, quam illum narrasse praeterita. Denique quidquid usque ad Antiochum dixerit, veram historiam continere: si quid autem ultra opinatus sit, quia futura nescierit, esse mentitum. Cui solertissime responderunt Eusebius nono decimo, et vicesimo; Apollinarius quoque uno grandi libro, hoc est, vicesimo sexto, et ante
Abbreviated transcription (Latin):
tum t̃. uenturum. quod est commune cum ectis
ordinem digenit. ⁊ annos enumerit. ac manifestis¬
sima signa pmintiat. Quȩ quia uidit porphns
uniuersa completa ⁊ transacta negart nonpoterat:
suꝑatus bstorie ueritatt. inbanc ꝓrupit calminã
tt en quȩ inconsummatione mmdi dcantrxpo
futura dicuntur ꝓpt̃ gestorimin quib dã simllta¬
diẽ sub antio cho eplpbant impleta et contenit.
Cuius impugnatio testimonium ueritatisestt Tan¬
ta enim dictoꝵ fides fuit: ut ꝓpħa meredulis ho¬
emmbus. noniuder tut futiua dpeisse. sed narrasse pcita
Et tsꝰ sicãbi se occasio mexplanatione cuisdemuo¬
lominis ded̾it. ca lũpniȩ istius stticti responat
conabor &e philosophiȩ artibus immomalicit
seleari ꝑ quĩ subuertere intitut ueritatem ⁊ qͣbꝰda
p̾stignis elarum ocłorum lumen aufetat ÷ explanae¬
tione simplici contra nt. Itaꝙ obsecͥ uo pamacm

Expanded text:
eum esse venturum, quod est commune cum caeterordinem digerit, et annos enumerat, ac manifestissima signa praenuntiat. Quae quia vidit Porphyrius universa completa, et transacta negare non poterat, superatus historiae veritate, in hanc prorupit calumniam, ut ea quae in consummatione mundi de Ana dicuntur, propter gestorum in quibusdam similitudinem sub Antiocho Epiphane impleta contendat. Cujus impugnatio testimonium veritatis est. Tanta enim dictorum fides fuit, ut propheta incredulis hominibus non videatur futura dixisse; sed narrasse praeterita. Et tamen sicubi se occasio in explanatione ejusdem voluminis dederit, calumniae illius strictim respondere conabor, et philosophiae artibus, immo malitiae saeculari, per quam subvertere nititur veritatem, et quibusdam praestigiis clarum oculorum lumen auferre, explanatione simplici contraire. Itaque obsecro vos, Pamm
Abbreviated transcription (Latin):
tiunculas. ueterũ auctoritatẽ secutus. et ma.¬
xime expositionẽ hebraicã. ꝓpero sermonẽ di¬
ctaui: aꝑuiq os meũ: sed nescio an illud xp̃c
unpleuerit. Unde sapiens lector sensu suo ma¬
gis debet consequentiã quęrere: quã eloquii
uenustatẽ. Neq cnĩ ea leuitate. et cõpositione
uerboꝵ dictamꝰ: ut scribimꝰ. Aliud ÷ enĩ. mipã¬
machi. sepe stilũ uertere. et quȩ memoriȩ dig¬
na sunt. scribere: aliud notarioꝵ articilis pr̃a¬
ratis pndore reticendi. dictare qđ cũꝙ in bue¬
sã uenerit. In hoc ꝓpħa adolescentuli lusimus
et senes p̃sumpsimus. Qui ueriora. et melinra
dixerit: in illius sententiã transgredere.

Expanded text:
tiunculas veterum auctoritatem secutus, et matiunculas veterum auctoritatem secutus, et maxime expositionem Hebraicam propero sermone dictavi, aperuique os meum: sed nescio an illud Christus impleverit. Unde sapiens lector sensuum magis debet consequentiam quaerere, quam eloquii venustatem. Neque enim ea lenitate, et compositione verborum dictamus, ut scribimus. Aliud est, mi Pammachi, saepe stylum vertere, et quae memoria digna sunt scribere; aliud notariorum articulis praeparatis, pudore reticendi, dictare quodcumque in buccam venerit. In hoc Propheta, et adolescentuli lusimus, et senes praesumpsimus. Qui veriora et meliora dixerit, in illius sententiam transgredere.
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑsa. ẽ. possidebit ciuitates austri. id ÷ ȩccłam
ueri. et ꝑfecti luminis: dicetip cũ sponsa pęni¬
tens. Ubi pascis. ubi cubas in meridie.  Et
cũ iosepd in antiquã germanitatẽ recepta.:
inhebriabit᷑ sanguinẽ pastoris et pͥncipis. Qđ¬
si uixta lix. epħrata legimꝰ: nulli dubiũ. ẽ. qͥn
xp̃i intelligat᷑ fides. Ephrata enĩ int̾pretat᷑ Rap.
tͥq bechleem. in qua ortus. ẽ. cęlestis panis. his
aut̃ ita gestis. ascendent saluatores. uł qui salua¬
ti fuerint de reliquiis popłi uidaici. in montem
syon. ut ilidicent. et uleiscant᷑ montẽ esau. Iuomͦ
lum̃ dñs. lucẽ appellat apłos suos. et dicit. uos
estis lux mundi: et ipsa petra. petro donauit.
it ut dicant᷑: sic ipse saluator. aplos suos mun¬
di cẽ uoluit saluatores: qͥ ascendert̃ speculã mon¬
tis eccłȩ: it deponentes suꝑbiã uidaicã. uniuer
regnũ dnõ parauerunt. Hȩc ad duas lucubra¬

Expanded text:
dispersa est, possidebit civitates austri, id est, Ecclesias dispersa est, possidebit civitates austri, id est, Ecclesias veri et perfecti luminis, dicetque cum sponsa poenitens: Ubi pascis, ubi cubas in meridie ? Et cum Joseph in antiquam germanitatem recepta, inebriabitur sanguine pastoris, et principis. Qinta Ephratha legimus, nulli dubium est, quin Christi intelligatur fides. Ephratha enim interpretatur turque Bethleem, in qua ortus est coelestis panis. His autem ita gestis, ascendent salvatores vel qui salvati fuerint de reliquiis populi Judaici in montem Sion, ut judicent, et ulciscantur montem Esau. Quomodo lumen Dominus lucem appellat Apostolos suos, et dicit: Vos estis lux mundi : et ipsa petra Petro donarit, it ut dicantur: sic ipse Salvator Apostolos suos mundi esse voluit salvatores, qui ascendere speculam montis Ecclesiae, et deponentes superbiam Judaicam, unregnum Domino paraverunt. Haec ad duas lucubra