comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fusulanum iuper luusdietions nr̃a qugdam quostiones omos¬
fifsent que Ii dinturs pprro traherentur odii focsitan et discondes
Iomutem generassent Ego patrs bono consulens et de cano¬
ieorum ipsorum uenilate plurimum prosumons fidei ipsoni
commisi ut Rutex posita Runisturandi ueligrons̃ Rub smeum
allie suo se cenuerent et ita liti finem debilum Rmpoubuent
Naque Canomei formam hanc doaers berngnõ Iusceperunt
ol quod quosbionum prgpositatum ueritatem plemus Iuquineuert
et In quisitam necogno seerent singuli futanecunt. Ego quoq
nhilommus eisdem concesse et Ruramento fiumani quos Rat¬
quisitiondm et ⁊etognitionem eorum datam haberem et appen¬
sionẽ sigilli mei communirem ꝯxsi lgitur Canourei quosfroet
quȩ Iuter mos emenserant prestita cantious furatoria in huit
modũm termmanerunt. Tectum et uitreas tem pliiudum qͥs
Comes buldminis Eec lis nrg fundator canonicõs ad hoe
contulit ut de ea cum ne ceffe fuerit templitabricadõ nono

Expanded text:
sulanum super iurisditione nostra quedam questiones emersissent que si diutius protraherentur odii forsitan et discordie fomitem generassent ego pacis bono consulens et de canonicorum ipsorum ueritate plurimum presumens fidei eorum commisi ut interposita iurisiurandi religione ius meum a iure suo secernerent et ita liti finem debitum imponerent. Itaque canonici formam hanc pacis benigne susceperunt et quod questionum propositarum ueritatem plenius inquirerent et inquinichilominus eisdem concessi et iuramento firmaui quod inquisitionem et recognitionem eorum ratam haberem et appensione sigilli mei communirem. Ipsi igitur canonici questiones que inter nos emerserant prestita cautione iuratoria in hunc modum terminauerunt. Tectum et uitreas templi meum est comes Balduinus, ecclesie nostre fundator, canonicis ad hoc contulit ut de ea cum necesse fuerit templi fabrica de nouo
Abbreviated transcription (Latin):
nee non el uappellani beale Manrg̃ Robag̃dalomx. qa antum in uobis
ost concedĩmirr liberaliter et bemgnt quod pp̾br qui capells̃ beate
Planio Maydaltus bentficiniñ obtinbiti habeat in sper pdlima
enram bonocum ot emolumentum ouiiis illotum qui in benchem
Waudtinghem. Risco lennorti lopite et erxum qui in subut broe
porlo Eñubraten couentottantuit Eusulen prspositi pet omma pl
iñ oĩbus fuite saluot pp̃bi antom quando benoficium illũo fuduit ap e¬
seeutirs Rioelilatem turane loudbitut pptrs̾ posito lusulon et quõs
p̃ten obuentionum ad ixsum sserepositum spectantium tam mobla¬
tiombus quam rebus aliis si abgpso pergposito uel eurs nrntro
nequisitul fuerit Edoeliter conscunabit Et autem hee frama per¬
maireant p̃ntem paginam tam sigilli nr̃ri quam Capli uori

Expanded text:
necnon et capellani beate Marie Magdalene, quantum in nobis est, concedimus liberaliter et benigne quod presbiter qui capelle beate Marie Magdalene beneficium obtinebit, habeat in perpetuum curam, honus et emolumentum omnium illorum qui in Berchem, Waudringhem, Risco, Aimortir, Le Pire, et eorum qui in suburbio porte Curtracensis commorantur, Insulensis prepositi per omnia et in omnibus iure saluo. Psecutus, fidelitatem iurare tenebitur preposito Insulensi, et quod partem obuentionum ad ipsum prepositum spectantium, tam in oblationibus quam rebus aliis, si ab ipso preposito uel eius nuntio requisitus fuerit, fideliter conseruabit. Ut autem hec firma permaneant, presentem paginam tam sigilli nostri quam sigi
Abbreviated transcription (Latin):
Iequi sitios ol uocalire an se leyilumam exensatieom habudrit
pre le nebilua cum nũtiss capłe uhi uona fide Gideẜitur cãplo
quõd propter dicta capli nogotia sit enũdum lren auten factuars
sropositus pro negotipt capli unum uol duo qde Caplo quol
uoluent secum ducere polent ira quod Capliuꝰ iuhlomuues
re uelit alros mentros enm irt qui a sorreposito as suirentime dessit¬
nabit Nor quoqus enm partibios labito diligenti huactatũ tludo
de consilio peritotum actbitrando ꝑconuntĩamuuss quõd p̃d ᵒ

Expanded text:
 nisi legittimam excusationem habuerit, ire tenebitur cum nuntiis capituli ubi bona fide uidebitur capitulo quod propter dicta capituli negotia sit eundum. Iter autem facturus prepositus pro negotiis capituli, unum uel duos de capitulo quos uoluerit secum ducere poterit, ita quod capitulum nichilominus, si uelit, alios nuntios cum hiis qui a preposito assumentur destinabit. Nos quoque cum partibus habito diligenti tractatu, tandem de consilio perito
Abbreviated transcription (Latin):
bueuit ice Ionobitut eum nuntiiss uapla ubi bona fiõt unõcbilue
caplo quos prropter dicta Capli nogotia sit enudum Iter aute
Iuctuirs prrgposities poro megotist caple unum uol dños de Caplo
quos uoludrit Iecum ducegt potonit lta quõd Caplum in helomiut
i uelit alior nuntios eum iet qui a prroposeto assumantut doilr¬
nabit Nor quoqu eum partibire habito diligenti beactu sũ tandoĩ

Expanded text:
nebitur cum nuntiis capituli ubi bona fide uidebitur capitulo quod propter dicta capituli negotia sit eundum. Iter autem facturus prepositus pro negotiis capituli, unum uel duos de capitulo quos uoluerit secum ducere poterit, ita quod capitulum nichilominus, si uelit, alios nuntios cum hiis qui a preposito assumentur destinabit. Nos quoque cum partibus habito diligenti
Abbreviated transcription (Latin):
lecelantibus inter partos quẽ daux Iuee de assensu pattuum
deelenata ẜ id̃elicet quõd  ap̃lun tuquleñ prroposi tum suum non
Ioobest uidi Rhoe enter in quibustique eiusd em Cap̃l. uorobis lece ⁊¬
tiad s bogare rẽo solum in irs que bona fide ipsi laplo anoua
uide buntu. uel in ta libire in pnbire dicti propi siti qro sontia
ubiles el necossaria uidebitiu ipħr ⁊ aplo uonartid̃e et in illas

Expanded text:
bus, inter partes quedam fuerunt de assensu partium declarata, uidelicet quod capitulum Insulense prepositum suum non potest indifferenter in quibuscumque eiusdem capituli negotiis tractandis uocare, sed solum in hiis que bona fide ipsi capitulo ardua uidebuntur, uel in talibus in quibus dicti prepositi presentia utilis et necessaria uidebitur ipsi capitulo bona fide, e
Abbreviated transcription (French):
lras Enipertuners balutem. Rinenut sos quõd tempoite prgdoces socis
mei sohe bons memoris̃ sso ⁊ d̃ positi insulen intça apsum ol ũaplun
insulen quostro meta fuuit ulrũm porgposeto tunti in mogoliso lopli
expense des enent a cãp̾lo munstraii Recignosco antom el plonprer¬
actum fuis per quõd in predicto nogo lo prgpositi contra caplum
ues E aplum contra proxositum possos sionom dol qu d aliquẽs ae¬

Expanded text:
as inspecturis, salutem. Nouerint uniuersi quod tempore predecessoris mei Philippi, bone memorie prepositi Insulensis, inter ipsum et capitulum Insulense questio mota fuit utrum, preposito eunti in negociis capituli, expense deberent a capitulo ministrari. Recognosco autem et plene prctum fuit per quod in predicto negocio prepositus contra capitulum uel capitulum contra prepositum, possessionem uel ius aliquod ac
Abbreviated transcription (Latin):
eẜ nequisitire prro nogotiirs capł iltu accipidt a lompont̾ mo¬
tionos sus a Eaplo lin suleñ munstõn capli a Caplo destẽ¬
natus ex pensas ul decebit ad uolinitatom peropositi Ipse
sereposito et nuntise Sapłi quamdi idl quolie scunqus an oxunt
in peaseentiond nogotrorum eãpli et ꝓpsum pproposilut eou¬
tuget extra prropriam domum sit mocant communter ane ⁊¬
iistrabit Eta quõs mẽdiolatom carundem ex ponsatum quo frent
per ministrum c̃ apli Ioluot ꝓ r̃oposituoe ⁊cliquam ue̾rco nis¬
didlat eu Ioludl eaplum Iexofatum ñsi Iorfitan Ioso par gposiluos

Expanded text:
otiis capituli iter arripiet, a tempore motionis sue a capitulo Insulensi, minister capituli a capitulo destinatus expensas, ut decebit, ad uoluntatem prepositi ipsi preposito et nuntiis capituli quamdiu et quotienscumque erunt in prosecutione negotiorum capituli, et ipsum prepositum contineret extra propriam domum sic morari, communiter ministrabit; ita quod medietatem earumdem expensarum que fient per ministrum capituli soluet prepositus, reliquam uero medietatem soluet capitulum sepefatum, nisi forsitan ipse
Abbreviated transcription (Latin):
omme ihesu xpriste. qui te¬
gien nostre mortalitatis
induere dignatus es. obsecramus
Immensam largitatis tue habun¬
dantiam. ut hoc genus uestment
sanxerũt ita bene I dicere dig¬

Expanded text:
omine Jesu Christe, qui tegumen nostrae mortalitatis induere dignatus es, obsecramus immensam tuae largitatis abundantiam, ut hoc genus vestimentsanxerunt, ita bene+dicere dig
Abbreviated transcription (Latin):
Fedꝰ anncicie. fidei ius. pignꝰ amoris
Illesa seruare fide. ñ noĩe falso
Q eã monet illa iurũ ne q̃rat aimicos
Fortime comites. cũ qͣimittent᷑. ⁊ assint
Ul fugiãt casus q nices. ⁊ fata seqͣnt
Qii cũ fortime sugctiuo u̾e recidat᷑

Expanded text:
Foedus amicitiae, fidei vim, pignus amoris, Foedus amicitiae, fidei vim, pignus amoris, Illaesa servare fide, nec nomine falso icum. Praeterea monet illa virum, ne quaerat amicos Fortunae comites, cum qua mutentur et adsint, Vel fugiant, casusque vices et fata sequantur; Qui cum fortunae fugitivo vere rec
Abbreviated transcription (Latin):
Aitit. hũc fugiẽs racons asilũ
G raciꝰ arrisit aĩam ꝯcelitꝰ ignis
nsuꝑis retnet᷑ ad huc splendor q sereñ
Aspiraret ei. nec nrãs etheris ui
Piessimas pat̾et᷑ ad huc. nes tedia mũdi
lla doces celeste seqͥ uitare caducũ
Uiu̾e lege poli sursũ suspend̾ẽ m̃tẽ
F astidure solũ. celũ ꝯtend̾e. m̃tẽ
Corꝑis ⁊̃ sultꝰ frenare. refellere lux
Carms ⁊ illicitos racõi sb̾d̾e motꝰ
Sucredens pietas se totã donat ⁊ offert
Oredat᷑ pietas tãte pietatis alũpnis
H docet ut masulas eĩ ꝯplanet. ⁊ om̃s
Deponat nubes odii m̃s cerea flar
Si resꝑsa semel fu̾it pietatis oliuo
Deuet a recto. ne si pietate remissiis
Mollescat uiuenis. magnos effemmet acd
I ndic et esse suos nͨ se putet ẽe beatũ
D ũ suꝑ esse uidet ĩ młtis ũde dolendũ
Sefendat iiduas. miseros solet᷑. egenes
Se ꝓbat ẽẽ fid̾e. nͨ se sibi subtͣhit. imo
Monstrat. ⁊ ĩ dono se disputat eẽ sidelẽ
Na docet iutare dolos. ꝯtẽpn̾e fraudes

Expanded text:
Nititur, humanae fugiens rationis asylum: Gratius arrisit, animam cum coelicus ignis In superis retineret adhuc, splendorque serenus Adspiraret ei, nec nostras aetheris imi Pressuras pateretur adhuc, nec taedia mundi. Illa docet coeleste sequi, vitare caducum, Vivere lege poli, sursum suspendere mentem, Fastidire solum, coelum conscendere mente, Corporis insultus frenare, refellere luxus Carnis, et illicitos rationi subdere motus. Succedens Pietas se totam donat, et offert Credatur Pietas, tantae pietatis alumnus. Haec docet ut maculas animi complanet, et omnes Deponat nubes odii, mens cerea fiat. Si respersa semel fuerit pietatis olivo, Deviet a recto, ne si pietate remissus Mollescat juvenis, magnos effeminet act, Judicet esse suos, nec se putet esse beatum, Dum superesse videt in multis unde dolendum. Defendat viduas, miseros soletur, egenos Se probat esse Fidem, nec se sibi subtrahit, imo Monstrat, et in dono se disputat esse fidelem. Illa docet vitare dolos, contemnere fraudes,
Abbreviated transcription (Latin):
Frigoris ense metat. ⁊ p̾stina gaidia debe
Hit nemꝰ abiguũ. diu̾sa q nascit. as bo
I sta monet stilis ħ fructũ ꝑturit. illa
Frante noua gandet. ħ frõdib orphana plorat
Una uiret. płes arescũt. imia ꝙ floret
E ffloiẽt alie. q̃ dã ꝯsurgit ĩ altũ
emuctũt᷑ humi reliq̃. dũ pullulat ima

Expanded text:
etit, et pristina gaudia delet. Hic nemus ambiguum, diversaque nascitur arbor. Ista manet sterilis, haec fructum parturit; illa Fronde nova gaudet, haec frondibus orphana plorat. Una viret, plures arescunt, unaque floret, Efflorent aliae; quaedam consurgit in altum, Demittuntur humi reliquae; dum pullulat una
Abbreviated transcription (Latin):
Olim parta ruris nꝰ uni ꝓdiga uiris
Transc̾ẽdit. uires q suas excedit ĩ imo
Hoc docet ut m̃tẽ dono suspendat ab oĩ
Extuciat q manũ. nͨ opũ sũbcũ bat amori
Diuuicias aĩo calcãs ⁊ mẽtẽ tͥũphans
S ic ꝯculcet opes. ne ꝯculcet᷑ ab illis
Ne manꝰ ad donũ cͣrat. nexu q tenaci
Neue relatam m̃cedẽ mim̃a qͣ̃rat
Net lucͥ siciat. ñ pͥmia mũ adet
S ed sine spe reditꝰ fũdãt᷑ mim̾a sꝑsim
Sola q nobilitas. ⁊ simplex gr̃a m̃tis
F ilia fortime. casus cognara ꝓpiiqͥ
Nobilitas si qͥd ꝓpͥñ. cessisset. in eiꝰ
Sortẽ. qd̾ posset nate lege tueri
Sed qͥa nlła potest nͥ fortima mimistrat
Nil sine ꝯsilio fortune ꝑficit. imo
M atͥs a dire domũ disponit filia gressũ
Agredit᷑. suꝑat q iue dispendia cursum
Est rupes maris ĩ medio. ꝙͣ ũb̾at eqͦꝵ
Essidne. cũ qͣ corrixãs litigat imda
Que nariis agitata modis. ꝑcussaq motu¬

Expanded text:
Olim parca viris nunc uni prodiga, sese Olim parca viris nunc uni prodiga, sese Transcendit, viresque suas excedit in uno. Haec docet ut mentem dono suspendat ab omni, 397 Excutiatque manum, nec opum succumbat amori, Divitias animo calcans et mente triumphans. Sic conculcet opes, ne conculcetur ab illis. Ne manus ad donum currat, nexuque tenaci Neve relativam mercedem munera quaerant, Nec lucrum sitiat, nec praemia munus adoret: Sed sine spe reditus fundantur munera sparsim, Solaque nobilitas et simplex gratia mentis Filia Fortunae, casus cognata propinqui Nobilitas, si quid proprium cessisset in ejus Sortem, quod posset Naturae lege tueri. Sed quia nulla potest nisi quae Fortuna ministrat, Nil sine consilio Fortunae perficit, imo Matris adire domum disponit filia, gressum Aggreditur, superatque viae dispendia cursu. Est rupes maris in medio, quam verberat aequor Assidue, cum qua corrixans litigat unda; Quae variis agitata modis, percussaq
Abbreviated transcription (Latin):
Muñe. nͨ dom m̾ito uenet᷑ amorẽ
Nã p̾cio q̃sitꝰ amor cũ mim̾e cedit
⁊ qͣntũ durat largicõ durat anneꝰ
Postat talis amor m̃surã mun̾is ĩ plens
Non ibi u̾a fides. ubi mimꝰ donat amorẽ¬
P ond̾at. ip̃a dati m̾ces ⁊ copia dom
S ed p̾cis ⁊ p̾cii uenali lege relicta.
Q uerat qm̃ uͦ sic ꝯplectat᷑ amore
Alt̾uis referat q nouos. nouꝰ alt̾ amores
S̃ ic q relatã dilectio mimꝰ assit
Nexus anncicie. ꝙ̃ ñ fortima noũcans
Soluat. nͨ casus agitet. nͨ gła frãgat
Q uerat cui possit se totũ cred̾e. uelle
Declarare suũ. totã q expon̾e m̃tẽ
Cui sua ꝯmittat aĩ secreta latẽtis
Ut fibi ꝯseruans thesaurũ m̃tis ĩ illo
N il sibi secretũ ꝙ d ñ deuelet eidẽ
Ut suus ĩ tali signo m̃suret amico
Sꝑg̾e duuicias. ⁊ opũ diffinid̾e massã
Que census nut̾re uetat. uł pasc̾e nũmos
N et bursã faciat nũmis. s cogit eandẽ
Ad uonitũ. siqͥd census absorbuit ũꝙͣ

Expanded text:
Munere, nec doni merito venetur amorem. Nam pretio quaesitus amor cum munere cedit, Et quantum durat largitio, durat amicus. Prostat talis amor, mensuram muneris implens. Non ibi vera fides, ubi munus donat amorat ipsa dati merces, et copia doni. Sed precis et pretii venali lege relicta, Quaerat quem vero sic complectatur amorealter amores; Sitque relativa dilectio, mutuus adsit Nexus amicitiae, quam nec Fortuna novercans Solvat, nec casus agitet, nec gloria frangat. Quaerat cui possit se totum credere, velle Declarare suum, totamque exponere mentem. Cui sua committat animi secreta latentis Ut sibi, conservet thesaurum mentis in illo. Nil sibi secretum quod non develet eidem, Ut suus in tali signo mensuret amicuSpargere divitias, et opum diffundere massam. Quae census nutrire vetat vel pascere nummos, Nec bursam satiat nummis, sed cogit eamdem Ad vomitum, si quid census absorbuit unquam.
Abbreviated transcription (Latin):
limñet. ult̾ior sẽtẽcia. copia fructꝰ
Excuset folii siluã. paleas q uagãtes
b̾tas grams redimat. sensus q loq̃lã
onat. opes ars illa. suasq senna rerũ
iscutit effectꝰ. qͥb omĩa fixa tenent᷑
S ub uicib ꝯstructa sius. nunñs q ligant᷑
Cueta simł. patẽ ꝙ tenẽt cessante tumiltu
Ergo uirũ sua demidat secreta min̾ue
Heredẽ facit ẽẽ siũ. iuueni q reuelat
Cibile qͥc qͥd ht̃. qͥcqͥd sua copia fimdit
Hi unm̾ nodo stabilis liget oĩa neni
Mlisica diuicias apit. sua mim̾iai mlto
Pleua fauore iuro ꝯcedit. ad optat eũdẽ¬
Q m̃e suũ uelud hedi delegat estẽ
Pore uox displiceat uoci. q̃ ꝯsõnec iłli
Ronstrat. auncitias uocũ rixas q sonoꝵ

Expanded text:
inet uberior sententia, copia fructus Excuset folii silvam, paleasque vagantes Ubertas granis redimat, sensusque loquelam. Donat opes ars illa suas quae semina rerum, 395 Discutit effectus, quibus omnia fixa tenentur Sub vicibus constricta suis, numerisque ligantur Cuncta simul, pacemque tenent cessante tumultu. Ergo viro sua denudat secreta Minerva, Haeredem facit esse suum, juvenique revelat Scibile quidquid habet, quidquid sua copia fundit, Ut numeri nodo stabilis liget omnia nexus. Musica divitias aperit, sua munera multo Plena favore viro concedit, adoptat eumdem; Omne suum velut haeredi delegat eidem. Quae vox displiceat voci, quae consonet illi Monstrat, amicitias vocum, rixasque sonorum
Abbreviated transcription (Latin):
Aera metiri. mare sisfe. claud̾e celũ
F mib ⁊ t̾entẽ mũdi descͥb̾e formã¬
E stroꝵ doct̾na suũ ꝯpoiit ĩ illo
Hospitiũ. qͦ nlła magis sibi ꝯplacet auila
Illa docet qͥs motus agar celestia. stellas

Expanded text:
ri, mare sistere, claudere coelum Finibus, et teretem mundi describere formam. Astrorum doctrina suum componit in illo Hospitium, quo nulla magis sibi complacet aula. Illa docet quis motus agit coelestia, stellas
Abbreviated transcription (Latin):
Non has cͥspat aqͣs zephirꝰ. s funditꝰ illas
Eu̾tens borea. ĩ mõtes erigit. udis
Indiscens bellũ. cognata q p̾lia miscens
Flimiiis ĩ ripa lac̾maꝵ flumĩa młtos
Uemergũt. qͥ dem̾gi corrẽtis ab ip̃o
Anne furente tumet. ⁊fluctꝰ ferre tumultũ
M ltꝰ ĩ hãc annẽ ꝓpłs descendit. ⁊ altis
Cõ sepelit᷑ aqͥs tumido q̃ ĩpeslit᷑ anne
Qbsorbet nũc unda uiros. nũc euonit istos
Fluctib ĩ m̾sos os respirare parũper
Emittit. s ꝙͣ płes sic sorbet abisus
Eue reuocare gradũ siꝑas q euad̾e ad auras
Non licet. ⁊ reditꝰ uest igia nlła suꝑsũt
Hic fliuiuꝰ uaruis crens ãfractib ĩ trat
Torrẽtẽ. p̾clusus aq̃. cogit ꝙ fluentũ
Degen̾are. luẽ q suã ꝑtit᷑ eidẽ
Tubilus. obtencbrat clarũ. fi̾tat amarꝰ
P dulcẽ. tepidũ calidꝰ. fetosus odorẽ¬

Expanded text:
as Zephyrus, sed funditus illas Evertens Boreas in montes erigit, undis Indicens bellum, cognataque praelia miscens. Fluminis in ripa lacrymarum flumina multos Demergunt, qui demergi torrentis abysso Amne furente timent, et fluctus ferre tumultum. Multus in hunc amnem populus descendit, et altis Consepelitur aquis, tumidoque impellitur amne. Absorbet nunc unda viros, nunc evomit; istos Fluctibus immergit, hos respirare parumper Permittit: sed quam plures sic sorbet abyssus, Quod revocare gradum, superasque evadere ad auras Non licet, et reditus vestigia nulla supersunt. Hic fluvius variis currens anfractibus intrat Torrentem praedulcis aquae, cogitque fluentum Degenerare, luemque suam partitur eidem. Nubilus obtenebrat clarum, fermentat amarus Praedulcem, tepidum calidus, fetosus odor
Abbreviated transcription (Latin):
g  maticã. cꝰ thesauros ampliat. auget
Siuitias. uires q suas m̾surat ra illa
ꝑ tes gͣmatite dissutas. cog̃ in unũ
ꝑ ̾cĩs. in dictis torꝑoris sõpm̃a passus
I n scͥptis erratis ꝓpͥis ant ebͥus c̃ẽ
A ut mag̃ uisanꝰ aut domitare putat᷑
Claudicat ille fide ne fama claudicat eiꝰ
Depeãt. errat q fides ue rumor aberret
S olcs artifices qͦs fama beauit ad ulta
Laude nec a fama disscessit gl̾a facti
h̾ s̃ cult᷑a tenet mĩnime dignata fatĩ
gͣ maticos ħuiles. qͥ solo cortice gaudent
ͦc si admittit uitꝰ pĩgẽdo medulie
S i fons exposꝯt fraim̃ta putamĩe solo¬

Expanded text:
Grammaticam, cujus thesauros ampliat, auget Divitias, viresque suas mensurat in illa. Partes grammaticae dissutas cogit in unum grius in dictis torporis somnia passus, In scriptis errans propriis aut ebrius esse, Aut magis insanus, aut dormitare putatur. Claudicat ille fide, ne fama claudicet ejus Depereant, erratque fides ne rumor aberret. Solos artifices quos fama beavit adulta Laude, nec a fama discessit gloria facti, Haec sculptura tenet, minime dignata fateri Grammaticos humiles, qui solo cortice gaudent: Quos non admittit intus pinguedo medullae, Sed foris expos
Abbreviated transcription (Latin):
atiꝰ ĩqͥrẽs. solł studiosa saborãs
bͥgo scd̾a studet. intͦt penet᷑lia ñitis
ollicitat q matiũ mẽtem manꝰ excitat urget
ngeniũ. sensus ꝓpͥos inuitat ut auris
Effigiet spẽm. młid q̃ seꝯdet honore
Ut nec matie nec sorme laudt seꝯdꝰ
Cũ temõe suo ꝯtẽdẽs disputet axis
t̃ decor ⁊ spẽs afflass uͥgnus artꝰ
S ĩc p̃signis m̃ broꝵ dissit ordo
Mi facies q̃da macies reꝑsa iateret¬
U allat ẽã maties. matie uallata ꝓ fũde
S ub sisdet. ⁊ nudis cutis ossib arida niubit
ħhabitu. gestu. tuatie pallore figͣat.
ꝑ dicat. ⁊ seꝯ uigiles iugilasse luc̃ tias

Expanded text:
atius intendens, solers, studiosa, laborans, Virgo secunda studet, intrat penetralia mentis, Sollicitatque manum, mentem manus excitat, urget Ingenium, sensus proprios invitat, ut axis Effigiet speciem, multoque secundet honore; Ut nec materiae, nec formae laude secundus Cum temone suo contendens disputet axis, Et decor et species afflasset virginis artus, Sicut praesignis membrorum disserit ordo, Ni facies quadam macie respersa jaceret. Vallat eam macies, macie vallata profunde Subsidet, et nudis cutis ossibus arida nubit. Haec habitu, gestu, macie, pallore, figurat Praedicat, et secum vigiles vigilasse lucernas
Abbreviated transcription (Latin):
Urit᷑. ⁊ magno strepitu bachat᷑ egestas
Dũ uidet ĩ cassũ clauã seriure. nͨ ullã
R espond̾e sͥ. tũc ictꝰ dmplicat. io
Multiplicat. s claua suo nugat᷑ in ictu
Nã qͦciens claue pauꝑtas obicit ictũ
Argum̃ta suo uͥtͦ mucrone refellit
Sed pꝰꝙͣ sua bella uidet nl posse mũsfͤs
Q c̾us ad pugnã stimulat. labor irruit ĩstat
E suries. sitis ĩ sultat. ieuma pugnãt
I n surgũt ingiles cure dãt arma labori
E leba. lapis. fustes. telũ de cespite q̃rno
Esimes. armata rapit. carecta mĩsti

Expanded text:
Uritur, et magno strepitu bacchatur egestas, Uritur, et magno strepitu bacchatur egestas, Dum videt incassum clavam saevire, nec illam Respondere sibi: tunc ictus duplicat, imo Multiplicat; sed clava suo nugatur in ictu. Nam quoties clavae paupertas objicit ictum, Argumenta suo Virtus mucrone refellit. Sed postquam sua bella videt nil posse, ministros Acrius ad pugnam stimulat: labor irruit, instat Esuries, sitis insultat, jejunia pugnant. Insurgunt vigiles curae, dant arma labori Gleba, lapis, fustes, telum de stipite querno. Esuries armata rapit carecta, ministrant
Abbreviated transcription (Latin):
I ã timor ip̃e tnmet. lis sb̾ticet. ira tepescit
Mutescit rabies. cadit ĩ petꝰ. occidit ip̃e
L mor. lãguescit odiĩ. furor arma resignat
B uccense stimulo reliqͦs armant᷑ ĩ hostes
Hos ꝑimũt. illos q fugãt. bellant᷑ ĩ õs
Uera fides. odiũ ꝑimiit. ꝯcordia litẽ
Pax irã. rabiẽ ꝯstãcia. spes q timorẽ¬
P auꝑies. ñ ense tumẽs. ñ n̾b̾e tͣeli
B ella minãs. nlła lorice ueste refulgens
N ec clipeo muita latꝰ. nͦ casside uultũ
S ed nodis uariis callosa n᷑ arte polica
Sed uultꝰ uet̾es retinẽs. pͥmã q figurã
C laua uicẽ g̾it armoꝵ. s qd̾ minꝰ arma
D ãt. supplẽt aĩ. dat mẽs qd̃ ꝑdit ĩ armis
P anꝑies ruit ĩuiuenẽ. claua q minat᷑
Fim̾a. librat eã. librata ꝑcutit ictũ
Ille stupet. tãto dñ cassis sb̾sidet ictu
S ed tam̃ ĩ stantis ictꝰ ꝯstancia partẽ
Eludit mucrone suo. mag̾ gͦ furore

Expanded text:
. Jam timor ipse timet, lis subticet, ira tepescit, . Jam timor ipse timet, lis subticet, ira tepescit, Mutescit rabies, cadit impetus, occidit ipse Livor, languescit odium, furor arma resignat. Succensae stimulo, reliquos armantur in hostes. Hos perimunt, illosque fugant, bellatur in omnes. Vera fides odium perimit, concordia litem, Pax iram, rabiem constantia, spesque timorePauperies, non ense tumens, non fulgure teli Bella minans, nulla loricae veste refulgens, Nec clypeo munita latus, nec casside vultum; Sed nodis variis callosa, nec arte polita. Sed vultus veteres retinens; primamque figuram Clava vicem gerit armorum, sed quae minus arperdit in armis. Pauperies ruit in juvenem, clavaque minatur Funera, librat eam, librata percutit; ictum Ille stupet, tanto dum cassis subsidet ictu: Sed tamen instantis ictus constantia partem Eludit mucrone suo; magis ergo furore
Abbreviated transcription (Latin):
L ẽtescit sompes. s eodẽ martis amore
Militat. hostiles frãgẽs cũ milite tͣmas
A du̾sas igit᷑ ꝑtes ĩ uadit ⁊ ipis
hostib octͣrens. nagnia lib̾at ẽsem
Nec tonat ille minis. s solo fulmr̃at ense
Ferro cũcta ꝓbat. nͨ u̾bo disputat. imo
Uerb̾ib mltis q modis ꝯcludit᷑ hosti
Excipit a reliqͥs. illã q̃ pͥma furoris
Cansa fuit. q̃ pͥma dedit fom̃ta maloꝵ
H anc igit᷑ inuerone petẽs. a corꝑe uitã
Extorquet. cogit q mori qͣ uiu̾e mũdo
M ors erat. ⁊ mũdi mortẽ mors inra retardat
N et satis ẽ uidisse mori plus exigit hostis
Ense metens capud. a trõco disfibulat ora
⁊ merito capd̾ a trõco discordat. ĩ illa
ꝑꝙͣ lis. odiũ. rabies. dissent̾io. rixa
Ergo solo iacet exaĩs. q̃ reddidit olĩ
E raĩes alios. s ea moriẽre suoꝵ¬
Emorit᷑ uͥtꝰ. uniꝰ pena redũdat
In mltos. morb capitis discͣrit ĩ õs¬

Expanded text:
Lentescit sonipes, sed eodem Martis amore Lentescit sonipes, sed eodem Martis amore Militat, hostiles frangens cum milite turmas. Adversas igitur partes invadit, et ipsis Hostibus occurrens vagina liberat ensem. Nec tonat ille minis, sed solo fulminat ense. Ferro cuncta probat, nec verbis disputat, imo Verberibus, multisque modis concluditur hosti. Excipit a reliquis illam quae prima furoris Causa fuit, quae prima dedit fomenta malorum. Hanc igitur mucrone petens, a corpore vitam Extorquet, cogitque mori quam vivere mundo Mors erat, et mundi mortem mors una retardat. Nec satis est vidisse mori, plus exigit hostis: Ense metens caput a trunco diffibulat ora. Et merito caput a trunco discordat in illa, Per quam lis, odium, rabies, dissensio, rixa Ergo solo jacet exanimis, quae reddidit olim Exanimes alios; sed ea moriente suomoritur virtus, unus poena redundat In multos, morbus capitis discurrit in omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Iã pedites ĩ bella ruũt. iã sangñs audent
Fund̾e pͥmicias. iã libam̃ta cruoris
Prima dare. affectãt pͥmeuaq fu̾a belli
Pulu̾is ĩ surgũt nebule. nouus ĩber ĩ undat
In t̾ris dñ tela pluũt. dũ pulu̾is ĩ ber
Fundit᷑. ⁊ celũ celoꝵ nubila uelant¬
⁊ ferri splendore nouo noua sulga lucẽt
¶Mente calens. feruẽs aĩo. flamata furore
P rima uiro mouet assultꝰ discordia pͥmũ
A gredit᷑ martẽ. pͥmo casura tumultu
Ira mistrat ei. furor arcũ. p̾parat. ensẽ
Q uior ⁊ ad pugnã reliqͥs feruẽcus ardet
Ergo sagita uolat p̾mĩcia martis. ⁊ hostẽ
I npetuosa petit. ꝙͣ totis iurib actam
Dirigit ĩ inuienẽ discordia. nͨ tñ ictꝰ
D extre nitenti respondet. ꝑ arma sagittã
Respuit. ⁊ totos obiectꝰ u̾ba refellit
Tñc aĩ iures. ⁊ totũ robur ĩ unũ
C olligit. ⁊ marti se totũ deuouet ille
Indulget freno uiuenis. cartarrib urgi
Cormpedẽ. nͨ sẽguis hebes. pĩguediẽ lapsus

Expanded text:
Jam pedites in bella ruunt, jam sanguinis audent Fundere primitias, jam libamenta cruoris Prima dare affectant, primaevaque funera belli. Pulveris insurgunt nebulae, novus imber inundat In terris, dum tela pluunt, dum pulveris imber Funditur, et coelum coelorum nubila velant, Et ferri splendore novo nova fulgura lucent. Mente calens, fervens animo, flammata furore. Prima viro movet assultus Discordia, primum Aggreditur Martem, primo casura tumultu.Ira ministrat ei, furor arcum praeparat, ensem Livor, et ad pugnam reliquis ferventius ardet. Ergo sagitta volat praenuntia Martis, et hostem Impetuosa petit, quam totis viribus actam Dirigit in juvenem Discordia, nec tamen ictus Dextrae mittenti respondet, parma sagittam Respuit, et totos objectus umbo refellit. Tunc animi vires et totum robur in unum Colligit, et Marti se totum devovet ille. Indulget freno juvenis, calcaribus urget Cornipedem, nec segnis, hebes, pigredine lassus
Abbreviated transcription (Latin):
S ic flores alu ridẽt. nario q colorẽ
De pĩgit t̾rã floꝵ pͥmiuena uuentꝰ¬
O m̃ ꝯtinuo młtũ sudata labore
Pagnia. cuiꝰ adhuc minuit decͣctio famã
Uiue. nͨ ãtiqͦs tẽptes eqͣre poetas
S ed pociꝰ net̾m nestigia sẽꝑ adorãs
Subseq̃re. ⁊ lauris humiles sb̾nitte miricas¬
I ã ratis euadẽs sillã mõstrũ q caribdis
Ad portũ trãqͥlla meat. iam litore gaudet
N anfragꝰ ĩ t̾ra ꝑeat. ne linor ĩ illũ
S euiat. aut morsus decͣctõ figat ĩ illo
Hic qͥ scͥbendi studiũ. pondus q laboris
Ex hausit. ꝓpͥo ꝯcludẽs fine laborẽ
Si tã ad pͥsteas fũdit sua mma luior

Expanded text:
Sic flores alii rident, varioque colore Sic flores alii rident, varioque colore Depingit terram florum primaeva juvent continuo multum sudata labore Pagina, cujus adhuc minuit detractio famam; Vive, nec antiquos tentes aequare poetas, Sed potius veterum vestigia semper adorans Subsequere, et lauris humiles submitte myricas. Jam ratis evadens Scyllam monstrumque Charybdis Ad portus tranquilla meat, jam littore gaudet Naufragus in terra pereat; ne livor in illum Saeviat, aut morsus detractio figat in illo: Qui jam scribendi studium pondusque laboris Exhausit, proprio concludens fine laborem. Si tamen ad praesens fundit sua mur
Abbreviated transcription (Latin):
Qmi indet ⁊stigias fugit ĩ dignata sb̃ ãbras
Pugna cudit cedit iuuem nictoria surgit
U irt sb̾cũbit uiciũ nat᷑a t̾uꝑhat
R egnat amor nusꝙ discordia. fid̾ abep
Nas regnũ inũdi legũ mod̾at᷑ habenis
õ surat fastus. facmꝰ. ñ ĩqͥnat urget
Inxunte stimulus. fraudis ñ ĩficit error
Int̾ris iñ cast᷑ locat᷑ ⁊ regna merent᷑
Sirtutes mũdũ q regũt. nͨ magis illis
Ait placẽt. sedesq poli ꝙͣ t̾reus orbis¬
I ami celo ꝯtẽdit. humꝰ ia t̾ra nitorẽ¬
Ut tellus auido ꝙͣius ĩ uita colono
Pareat. ⁊ sem̃ młto cũ fenore reddar
Non arbor cultũ q̃rit. ñ uinca falts̃
S ed uͥtꝰ dat spõte nouos ⁊ uita colori
Fertilitatẽ p̾mit spes uĩcit᷑ ub̾e fructꝰ
Eratis poma ꝑit arbor. uitisq recemos
⁊ sinc se natas miratꝰ paupirus uuas
Etunicis egressa sius rosa pͣpat᷑ hortos
Nec spmã matrẽ redolet. s spõte creata
P ullulat. atq nonos smne semine ꝓdit ĩ ortꝰ

Expanded text:
 et Stigias fugit indignata sub umbras. / Pugna cadit, cedit iuveni victoria, surgit / virtus succumbit vitium natura triumphat. / Regnat amor, nusquam Discordia, Fedus ubique. Nam regnum mundi legum moderatur habenis Non superat fastus, facinus non inquinat, urget Luxuriae stimulus, fraudis non inficit error. In terris jam castra locant, et regna merentur Virtutes, mundumque regunt, nec jam magis illis Astra placent, sedesque poli quam terrenus orbis. Jam coelo Ut tellus avido quamvis invita colono Pareat, et semen multo cum foenore reddat. Non arbor cultum quaerit, non vinea falcem; Sed fructus dat sponte novos, et vota coloni Fertilitate premit; spes vincitur ubere fructu. Gratis poma parit arbor, vitisque racemos, Et sine se natas miratur pampinus uvas; Et tunicis egressa suis rosa purpurat hortos, Nec spinam matrem redolet, sed sponte creata Pullulat, atque novos sine semine prodit in ortus.
Abbreviated transcription (Latin):
G landicꝰ p̾cib q cupit mollesc̾e bellũ
S ed tñ ĩbre p̾cũ gͣuiꝰ fuccendit᷑ ardor
B ẽllandi donãt q p̾ces fom̃ta furora
Sed pꝰꝙͣ nil blãdicie. ml u̾ba fauoris
N il nalem p̾ces pietas mestica magnat
Uerba rapit ferrũ. bellũq refelłe bello
I ncipit ⁊ ferrũ ferro. fallitq securĩ
O biectu clipei. uarios reu̾bãt actꝰ¬
B ed tãdẽ ꝓpͥo de nicta labore fatiscit
I npiet as. marti cedens sñ marte sb̾acta
Q ue restat fraus sola sͥ solacia pugne
Q uerit. ⁊ aduetẽs labebͣs fraudes q recͣrit
Digñ pugna seruili marte dolose
In sultu. belli furias molit᷑ ⁊ hostẽ
B landiclis ñ blãda tñ fraus allicit illũ
Has gͦ nouit illa p̾ces ⁊ dulcib afflat
O uiuemis cui t̾ra fauet ciui militat etħ
C iu d̾s arridet. celũ famulat᷑ ⁊ omĩs
Applendit moudꝰ ⁊ totꝰ suplicat orb̾¬

Expanded text:
Blanditiis precibusque cupit mollescere bellum. Blanditiis precibusque cupit mollescere bellum. Sed tamen imbre precum gravius succenditur ardor Bellandi, donantque preces fomenta furori. Sed postquam nil blanditiae, nil verba favoris, Nil valuere preces; Pietas mellita resignat Verba, rapit ferrum, bellumque repellere bello Incipit, et ferrum ferro, fallitque securim Objectu clypei, variosque reverberat ictus. Sed tandem proprio devicta labore, fatiscit Impietas, Marti cedens sine Marte subacta. Quae restat, Fraus sola sibi solatia pugnae Quaerit, et ad veteres latebras fraudesque recurrit, Degeneri pugna, servili Marte, doloso Insultu, belli furias molitur in hostem. 414 Blanditiis non blanda tamen Fraus allicit illum. Has ergo vomit illa preces, et dulcibus afflat O juvenis cui terra favet, cui militat aether, Cui Deus arridet, coelum famulatur, et omnis Applaudit mu
Abbreviated transcription (Latin):
Turbida ml aĩo retinet nͥ maris amorẽ
M ole fua fixũ sũma de rupe molarẽ
Ex tarq̃re cupit. sb̾ qͦ mitaret achilles
Alcides gem̾et. totꝰ q fatisc̾et athals
Sed iures hom̃ cedũt. ⁊ pond̾e uicta
U is hebet. atq gͣnẽ patit᷑ sb̾ mole ruiã
Obstat ei fronesis. ⁊ iã sb̾ pond̾e inctã
U incit. ⁊ ĩ uitã fr̾ari cogit ab armis
Segniciẽ sr̃at. sollercia seria ludũ
U tilitas ludñ. studiũ fugat occia sensus
Stulticiã dãpnat. migas q silẽcia ñcãt
Tñ suimat rixat ꝓbat ense qd̾ ore fatet᷑
Errat ĩerrore martis bella q finoris
Plus furit ĩ q iua martis fit de ua legẽ
B ellandi sine lege trem̃s. sñ fed̾e feduis
Dñ minꝰ ĩ nsło deseruit mucro securĩ
Arripit. ut redimat gladii delicta secuti
Ergo uirũ fecit. ⁊ iures ꝯsumit᷑ illo
Sed inueins stat seturꝰ. sb̾ mole secͥis
Assistẽs pietas. ferro ñ mu̾itat ãmo

Expanded text:
Turbida, nil animo retinet nisi Martis amorem. Turbida, nil animo retinet nisi Martis amorem. Mole sua fixum summa de rupe molarem Extorquere cupit, sub quo nutaret Achilles, Alcides gemeret, totusque fatisceret Atlas. Sed vires oneri cedunt, et pondere victa Vis hebet, atque gravem patitur sub mole ruinam. Obstat ei Phronesis, et jam sub pondere victam Vincit, et in victam feriari cogit ab armis. Segnitiem superat Solertia, Seria Ludum, Utilitas Damnum, Studium fugat Otia, Sensus Stultitiam damnat, Nugasque Silentia vincunt. Consummat rixas; probat ense quod ore fatetur. Errat in errore Martis, bellique furore Plus furit, inque via Martis fit devia, legem Bellandi sine lege tenens, sine foedere foedus. Dum minus in vulnus desaevit mucro, securim Arripit, ut redimat gladii delicta securi. Ergo virum ferit, et vires consumit in illo Sed juvenis stat securus sub mole securis Assistens Pietas ferro non militat, imo
Abbreviated transcription (Latin):
I ã tunet excessus. iã bello ced̾e q̃rit¬
I ã mñs alta cadit. iã mĩtis detidit ardor
Dũ conntis uidet occasũ q̃ maxima belli
Pars erat. ⁊ pͥma tocius marcis origo
Asta tñ iubrata uolat s deiuat hostẽ
D ũ petit hec mittẽs q manꝰ male ꝯsulit illi
Que male dũ regit᷑ errãs declinãs ab hoste
Nec saltẽ chipei ꝑtẽ p̾liba cum do
Tñt uiuem delegat opẽ mod̾ancia frũ
N udat ⁊ hostilẽ turba frangitq cat̾uam
Pugnat ĩ ex cessũ tollerãcia sobria fastẽ
Aggreditur rac̾o. penã tollerãcia luxũ
Sob̾etas. s pugna fauet nͥtutib haꝵ¬
Neffendit ꝑtẽ iuctoria. uĩcit᷑ ergo
Fastꝰ. luxiis. abit. cessat. gula. cͣpl̾a cedit
Tũt carns stimulus furtiuo marte reluctã
Ul petit a t̾go iuuenẽ. tẽptat q latantẽ
S ed tñ ille dui rõis uirib obstans
Luctãs. ⁊ tãdẽ nictꝰ sb̾mnttit᷑ hosti
Acͥus ĩpugnã nolati ĩ pͣdẽtia mlllã
B ellandi seruãt legẽ. s tͣbme belli

Expanded text:
am timet Excessus, jam bello cedere quaerit, Jam mens alta cadit, jam mente decidit ardor; Dum comitis videt occasum; quae maxima belli Pars erat, et prima totius Martis origo. Hasta tamen vibrata volat, sed deviat hostem, Dum petit haec; mittensque manus male consulit illi Quae male dum regitur, errans declinat ab hoste, Nec saltem clypei partem praelibat eundo. Tunc juveni delegat opem Moderantia; ferrum Nudat, et hostilem turbat frangitque catervam. Pugnat in Excessum Moderantia, sobria Fastum Aggreditur Ratio, Poenam Tolerantia, Luxum Sobrietas; sed pugna favet virtutibus, haefendit partem victoria, vincitur ergo Fastus, Luxus abit, cessat Gula, Crapula cedit. Tunc carnis stimulus furtivo Marte reluctans Impetit a tergo juvenem, tentatque latenter Sed tamen ille diu Rationis viribus obstans, Luctans, et tandem victus submittitur hosti; Acrius in pugnam volat Imprudentia, nullam Bellandi servat legem; sed turbine belli
Abbreviated transcription (Latin):
Fulminat igne iouẽ. sr̃is furat᷑ honorẽ
Num̾s. ⁊ młtos cogit seriuire potẽtes
N ec mea tela iacẽt qͥb olĩ inctꝰ achilles
Cessit de gem̾ m̃titꝰ ueste puellã
Inq collũ clauã u̾tẽs ĩpẽsa sagitas
Infusũ faretras. alcides de gen̾ armis
Totus. femineos male degen̾auit ĩ actꝰ¬

Expanded text:
Fulminat igne Jovem, superis furatur honorem Fulminat igne Jovem, superis furatur honorem Numinis, et multos cogit servire potentes. Nunc mea tela jacent, quibus olim victus Achilles Cessit, degeneri mentitus veste puellam. Inque colum clavam vertens, in pensa sagittas, In fusum pharetras, Alcides degener armis, Totus femineos male degeneravit in act
Abbreviated transcription (Latin):
Consilio q fuge uemẽtes. effugit ictꝰ
Fãs ignita cadit. expirat ĩ aere. iures
Amtit. dũ nlła manẽt fom̃ta caloris
ħ tñ a t̾go parchoꝵ more sagitã
Primo ꝓponit. assinint iuilnꝰ. ⁊ ĩ de
M ortẽ ꝯcludit. ñ adhuc ĩ stare libido
Argim̃ta potest. dũ sic ꝯcludit᷑ illi
S ic inem so̾ marte nouo nꝰaua laurea cedit
D ñ timiet. expugnat. dũ pugnã deserit absẽs
Instat ⁊ ĩ bello p̾uentꝰ pͥuent hostẽ
D ñ morit᷑ sua fata stupet. cicharea nͨ ip̃am
C redit ad ẽe necẽ tͣuis mors ip̃a loqͣt᷑
Cũ ꝑeã. soleãt alii. suct᷑rere leto¬
B ix credit se posse mori. s ꝓxima tãdẽ
Fata uidens ꝓrũpit ĩ has morit᷑a q̃relas
¶ Heu tociẽs uictrix. imo delirat ĩ actu
Q ue falli nescit. q̃ mĩc fortuna fefellit
Nũc alget m̃s ille m̃s calor. nnio cammꝰ
Qui solis flamas urit. suctẽdit ĩ undas
Neptimũ. bachñ bachari cogit. ⁊ ip̃m

Expanded text:
Consilioque fugae venientes effugit ictus. Consilioque fugae venientes effugit ictus. Fax ignita cadit, exspirat in aere, vires Amittit, dum nulla manent fomenta caloris. Hic tamen a tergo Parthorum more sagittam Primo proponit, assumit vulnus, et inde Mortem concludit: nec ad haec instare Libido Argumenta potest, dum sic concluditur illi. Sic juveni sub Marte novo nova laurea cedit.Dum timet, expugnat dum pugnam deserit, absens Instat, et in bello praeventus praevenit hostem. Dum moritur, sua facta stupet Cytheraea, nec ipsam Credit adesse necem, quamvis mors ipsa loquatur. Cum per eam soleant alii succumbere leto, Vix credit se posse mori; sed proxima tandem Fata videns, prorumpit in has moritura querelas: « Heu! toties victrix uno delirat in actu Quae falli nescit, nec quam fortuna fefellit! Nunc alget meus, ille meus calor, imo caminus, Qui solis flammas urit, succendit in undis Neptunum, Bacchum bacchari cogit, et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
Emorit᷑ ꝓpͥo q stupet pͥnata ingore
Iã gemitꝰ sua dãpna gemit iã luctꝰ ĩ ũdas
Asinint sͥ se. fletꝰ lac̾mat᷑. ⁊ ẽs om̃is
Turba comes. meret plãctꝰ. lacͥme qr madescũt
Iam dolor ip̃e lãguet ꝑdẽs fom̃ta doloris
Depͥmit᷑ p̾ssura cadũt lanĩta rume
G audia st̃̾ciens pͥssurã. gła. plãtũ
Prosꝑitas. lam̃ta iocꝰ felicia casimi
Ex suꝑant. iũci̾t q mali fastidia risus
At uenꝰ ip̃a furit. f forcior ira nefas q
M aius. ⁊ ĩ sultꝰ peior gͣuior q potestas
D ũ comitũ lãg̾e. manꝰ. raresc̾e pugnã
Lãguet. ⁊ hostiles aĩo q mami q cat̾nas
Cresce. iã q suos dolet ex pare furores
Ignitã tñ ip̃a face q̃ fulmĩs ip̃am
Mentit᷑. sp̃em q̃ saxa reuolu̾e cautes
Ettenuare solet fratrũ mollesc̾e rupes
In flãmare rapit. ĩ stãt᷑ ubrat ĩ hostẽ
Has pugnas ħ bella tremẽs ħ p̾lia uitãs
Expectare timet. iuuenis. fuga ꝯsulit illi

Expanded text:
ata vigore. Jam gemitus sua damna gemit, jam luctus inundans Assumit sibi se, Fletus lacrymatur, et omnis Turba comes, moeret planctus, lacrymaeque madescunt. Jam dolor ipse dolet, perdens fomenta doloris, Deprimitur pressura, cadunt lamenta, ruinae Gaudia tristitiem, pressuram gloria, planctum Prosperitas, lamenta jocus, felicia casum Exsuperant, vincitque mali fastidia risus. At Venus ipsa furit, cui fortior ira, nefasque Majus, et insultus pejor, graviorque potestas; Dum comitum languere manus, rarescere pugnam Luget, et hostiles animoque manuque catervas Crescere; jamque suos dolet exspirare furores: Ignitam tamen illa facem, quae fulminis ipsam Metitur speciem, qua saxa resolvere, cautes Extenuare solet, ferrum mollescere, rupes 412 Inflammare, rapit instanter, vibrat in hostem. Has pugnas, haec bella tremens, haec praelia vitans Exspectare timet juvenis, fuga consulit illi,
Abbreviated transcription (Latin):
Solẽt᷑: mortis dispẽdia uita rep̾nset
Ergo uita uicta fugit. bello q̃ renĩciat ẽsẽ
Deirit. expellit clipeũ galcã q senectꝰ
Exuit. ⁊ sole bacło ꝯtẽpta recedit
Debilitas ꝑ dit ires. bello q retedens
Lãguescit morb. lãgor fit morbidꝰ h̾et
Lapsus. labũt᷑ defectꝰ. tedia lãguẽt

Expanded text:
Solentur, mortis dispendia vita repenset. Solentur, mortis dispendia vita repenset. » Ergo victa fugit, belloque renuntiat, ensem Dejicit, expellit clypeum galeamque Senectus Exuit, et solo baculo contenta recedit. Debilitas perdit vires, belloque recedens Languescit morbus, languor fit morbidus, haerent Lapsus, labuntur defectus, taedia languent
Abbreviated transcription (Latin):
B elloꝵ pacẽ q mag̾ ꝙͣ bella reqͥrit
H ic mucro. si mucͦ tñ de uire uocari
Debeat hic gladiꝰ ⁊ ñ mucͦms p̾mago
Inpetit ergo mr̃. gladio ĩ uĩcta senectꝰ
Uulnꝰ ab ense petit. s iulm̾s ĩ memor ensis
In cassũ pulsans aditꝰ. ad uuln̾a uescit
S ed stupet ad galeã uario delirꝰ ĩ ictu
Ergo senectis uidẽs ꝓpͥũ nil posse furorẽ
Mirat᷑. se se q dolet sine uuln̾e uinci
M aturare uolens hostis sibi ꝓnocat ensẽ
Sed inueris miseratꝰ eã. nec digna rependẽs
Hosti ꝓ meritis. nolenti uiu̾e. iutã
C oncedit. fatũ. q negat. sua fata uolẽti
Sistit eqñ. frenũ retinet. sermone senectã
Asgrediẽs. aiõs q tͥtͥes ⁊ nota retardans
P rodit ĩ ħ. cur fata ꝑas. cui ꝓxima fatͣ
M ors finẽ. cui uita mori cui iuu̾e fatũ
Cur q̃ris tͥ ꝯcessũ. tͣ possis in ep̃te
Que nat᷑a ꝑat. qd̾ mors uicina imat᷑
A nticipare dies iite ꝯpẽdia mortẽ

Expanded text:
Bellorum; pacemque magis quam tela requirit Bellorum; pacemque magis quam tela requirit Hic mucro, si mucro tamen de jure vocari Debeat hic gladius, et non mucronis imago. Impetit ergo virum gladio munita Senectus. Vulnus ab ense petit, sed vulneris immemor ensis In cassum pulsans aditus ad vulnera nescit; Sed stupet ad galeam vario delirus in ictu. 411 Ergo Senecta videns proprium nil posse furorem, Miratur, seseque dolet sine vulnere vinci, m Maturare volens, hostis sibi provocat ensem. Sed juvenis miseratus eam, nec digna rependens Hosti pro meritis, nolenti vivere, vitam Concedit, fatumque negat sua fata volenti. Sistit equum, frenum retinet, sermone Senectam Aggrediens, animosque truces et vota retardans Prodit in haec: « Cur fata paras, cui proxima fatur Mors finem? cui vita mori? cui vivere fatum? Cur quaeris tibi concessum? cur poscis inepte, Quod natura parat? quod mors vicina minatur? Anticipare dies: vitae compendia mortem
Abbreviated transcription (Latin):
I n t̾rã demittat eqũ. sb̾ ducat ⁊ armis
Excutũ lib̾ gladuis. grasset᷑ ĩ hoste
S ed monitu calcaris eqꝰ. suctẽsus ĩ illã
I rruit. ⁊ t̾re miserã depoint at illa
Gurgẽs uires. ꝑit̾ cũ m̃te resumit
Bertit ad arma mauꝰ. ⁊ spẽ deponit ĩ aruis
S ed cassis torpore iacet squalore senescit
Atq situ cabre morsũ rubigĩs horret¬
ꝑ arma suũ młta rubigie ꝯputat euũ
N ec uetat ĩ gressũ. nudata create sagittis
Torice fragiles mordens rubigo cathenas
Disoluit. ⁊ iũctis addit diuortia sqͣmis
Pig̾tat affissus uagine mutͦ. nͨ extͣ
De facili ꝓdit. lõgo torꝑe qͥescens
Q uẽ semũ nudare ꝑat s denegat ensis
R espuit egressus istos. dext᷑ q monẽti
Denegat obseqͥũ. mallẽs torpore qͥetis
U ti. ꝙͣ uarios belli sẽtire tumultꝰ¬
S ed tñ a loculo tãdẽ ꝓducit᷑ ensis
S ẽnis hebes. sqͣlore iacẽs. nͨ iã memor ire

Expanded text:
In terram demittat, equum subducat, et armis In terram demittat, equum subducat, et armis Exutum, liber gladius grassetur in hostem. Sed monitu calcaris equus succensus, in illam Irruit, et miseram terrae deponit; at illa Exsurgens vires pariter cum mente resumit. Vertit ad arma manus, et spem deponit in armis; Sed cassis torpore jacet, squalore senescit, Atque situ scabre morsum rubiginis horret. Parma suum multa rubigine computat aevum, Nec vetat ingressum nudata crate sagittis. Loricae fragiles mordens rubigo catenas Dissuit, et juvenis addit divortia squamis, Pigritat affixus vaginae mucro, nec extra De facili prodit, longo torpore quiescens: Quem Senium nudare parat, sed degener ensis Respuit egressus istos, dextraeque monenti Denegat obsequium, malens torpore quietis Uti, quam varios belli sentire tumultus. Sed tamen a loculo tandem producitur ensis Segnis, hebes squalore jacens, nec jam memor irae
Abbreviated transcription (Latin):
In tonat ad tẽpꝰ fame sb̾ducit ⁊ hostẽ
hnucrone ferat iuires ĩ uuln̾e ml̾to
M onstrat ⁊ egressis crebro reserat᷑ ĩ ictu
H ostis ĩ occassi pndor occidit arma reponit
Murm᷑. mutescũt ꝯuicia. dedecꝰ irã
Net scit ꝯtẽptus morit᷑ ꝯtagia cedũt
Dedecus ergo fauor extinguit fama pudorẽ
Contẽptꝰ p̾dat᷑ honor ꝯtagia. u̾ͥtꝰ¬
Q uãius pigͣ foret. ꝙͣuis ignara senect᷑
Q uã uis delirans. ꝙͣuis corꝑe fatiscens
Prona tñ calet ĩ bello iuuenestit ⁊̃ annis
Nec baculi iã q̃rit opẽ. suffulta furore
N et regĩ poscit q̃ sustentat᷑ ab ira
Debilitate potẽs morbo robusta dolore
D nes. segnicie fortis pig̾dĩe puta
Ergo ꝓpinqͣ neci morti uuma ꝓpinqͣ
F lorida caicie. rugis sulcata senectꝰ
O bpositũ ruit ĩ niuenẽ. ñ pͥmitꝰ ĩ stat
Ense nꝰ aggredit᷑ celo nͨ cuspide pulsat
S ed qͣꝙͣ lucte spĩe cognat᷑ nͥ illũ

Expanded text:
Intonat, ad tempus famae subdicit, et hostem Intonat, ad tempus famae subdicit, et hostem Hoc mucrone ferit, vires in vulnere multo Monstrat, et egressus cerebro reseratur in ictu. Hostis in occasu pudor occidit, arma reponit Murmur, mutescunt convicia, dedecus iram Nescit, contemptus moritur, contagia cedunt. Dedecus ergo favor exstinguit, fama pudorem, Contemptum praedatur honor, contagia virtQuamvis pigra foret, quamvis ignava, Senectus, Quamvis delirans, quamvis torpore fatiscens; Prona tamen calet in bello, juvenescit in armis. Nec baculi jam quaerit opem suffulta furore, Nec regimen poscit, quae sustentatur ab ira, Debilitate potens, morbo robusta, dolore Dives: segnitie fortis, pigredine prompta. Ergo propinqua neci, morti vicina, propinqua Florida canitie, rugis sulcata senectus, Oppositum ruit in juvenem, nec primitus instat Ense, nec aggreditur telo, nec cuspide pulsat; Sed quadam luctae specie conatur, ut illum
Abbreviated transcription (Latin):
Telũ demõstrans fc̃o qd̾ noce minat᷑
Missille dũ cͣrẽs. cũ uͥbo u̾b̾at aurã
N ec uice ligati pacẽ denũciat ĩmo
Bella g̾it. cursu q ruens ĩ fancia telũ
Inseqͥt᷑ celo. cͣsn ꝯtendit ⁊ hostẽ
Ense petit mucͦne uolẽs succͣ᷑rere telo
Ut si forte uiri d̾ ludãt arma sagitrã
Ergo sagittas memor dextͤ. q̃ miserat illã
Isilit ĩ frõtẽ iuuemis s cassis eiitẽ
Sistit. eã remet. gressũ negat abstat eũti
Sed teli siuppłe uolẽs ĩ fanna lapsũ
S nccurit telo. nudo mucrone s ictũ
Excipit a galea medius fauor ẽsis abictu
Detidit ⁊ comitis male supplet dãpna sagitte
S ed pꝰꝙͣ ducis ĩ sultꝰ nil posse clientẽ
Turba uidet. magis ĩ rabiẽ succendit᷑ ergo
Forcĩ arma rapit. pugnã ꝯtagia murm᷑
Irruit ĩ surgũt ꝯnicia dedecus ĩstat
Sed nuiems ñ m̃te iacet nͨ frãgit᷑ siste
Nec t̾rore panet nͨ uuln̾e lesus oborrat
S ed cormi qd̾ fama sue p̾coma laudis

Expanded text:
strans facto quod voce minatur. Missile decurrens cum verbo verberat auram; Nec vice legati pacem denuntiat, imo Bella gerit, cursuque ruens Infamia telum Insequitur, telo cursu contendit et hostem Ense petit, mucrone volens succurrere telo: Ut si forte viri deludant arma sagittam, Ergo sagitta memor dextrae, quae miserat illam, Ins lit in frontem juvenis; sed cassis euntem Sistit, eam retinet, gressum negat, obstat eunti. Sed teli supplere volens Infamia lapsum, Succurrit telo, nudo mucrone; sed ictum Excipit a galea medius favor, ensis ab ictu Decidit, et comitis male supplet damna sagittae. Sed postquam ducis insultus nil posse clientum Turba videt, magis in rabiem succenditur: ergo Fortius arma rapit, pugnant contagia, murmur Irruit, insurgunt convicia, dedecus instat. Sed juvenis nec mente jacet, nec frangitur hoste, Nec terrore pavet, nec vulnere laesus oberrat; Sed cornu famosa suae praeconia laudis 410