comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uertere ergo & uade in pace: &e non
offendas oculos satraparũ philis¬
tiim. Dixit ꝙ dauid ad achis. Quid
enim feci aut quid inuenisti in me
seruo tuo a die qua fui in conspectu
tuo usq ad diem hanc. ut ñ ueniã
& pugnem contra inimicos dñi mei
regis: Respondens autẽ achis: lo¬
cutus est ad dauid. Scio quia bonꝰ
es tu moculis meis sicut angelus
dei: sed pͥncipes philistiim dixerunt¬
michi. Non ascendet nobiscum in
prelium. Igitur consurge mane
tu & serui dm̃ tui qui uenerunt tecũ:
& cum de nocte surrȩxeritis et cepe¬
rit dilucescere: ꝑgite. Surrexit itaꝙ¬
de nocte dauid ipse &e uiri eius ut
ꝓficiscerent᷑ mane: &e reuerterent᷑
ad terram philistiim. Pbilistei au
eius in siceleg die tercia: amale¬
chite impetum fecerant ex parte au¬
stral in siceleg. & ꝑciisserant siceleg:
&& succenderant eam igni: & capti¬
uas duxerant mulieres ex ea a mi¬
nimo usꝙ: ad maximũ. et ñ inter¬

Expanded text:
vertere ergo, et vade in pace, et non vertere ergo, et vade in pace, et non offendas oculos satraparum Philisthiim. Dixitque David ad Achis: Quid enim feci? aut quid invenservo tuo h. in servo tuo, a die qua fui in conspectu tuo usque ad diem hanc, ut non veniam, et pugnem contra inimicos Domini mei regis? Respondens autem Achis: locutus est ad David: Scio quia bonus es tu in oculis meis, sicut Angelus Dei: sed principes Philisthim dixerunt: Non ascendet nobiscum in praelium. Igitur consurge mane tu, et servi Domini tui, qui venerunt tecum: et cum de nocte surrexeritis et coeperit dilucescere, pergite. T. et David ipse et vir ejus, ut proficiscerentur mane, et reverterentur ad terram Philisthim; Philisthim auet viri ejus in Siceleg die tertia, Amalecitae impetum fecerant ex parte australi in Siceleg et percusserant Siceleg et succenderant eam igni et captivas duxerant mulieres ex ea et a minimo usque ad magnum et non inter
Abbreviated transcription (Latin):
in nouissimo agmine cum achis.
Dixeruntq pͥncipes philistinoꝵ ad
achis. Quid sibi uolunt hebrei isti:
Et ait achis ad pͥncipes philistiim.
Num ignoratis dauid qui fuit seriuuᷤ
saul regis isrł &e est apud me multis
dieb uel annis & ñ inueni in eo qͥc¬
quam ex die qua transfugit ad me
usq ad diem hanc
Rati sunt autẽ aduersus eum pͥngi¬
pes philistiim: &e dixerunt ei. Reuer¬
tatur uir & sedeat in loco suo in quo
constituisti eum. & non descendat no¬
rius cum preliari ceperimꝰ. Quomͦ
suum: nisi in capitib nr̃is: Nonne
iste est dauid cui canebant in choro
dicentes. Pcussit saul in milib suis:
&& dauid in decem milib suis. Uoca¬
uit ergo achis dauid: & ait ei. uiuit
dñs quia rectus es tu &e bonus in
conspestu meo. & exitus tuus &e in¬
troitus tuus mecum est in castris
& non inueni in te quicquã mali
ex die qua uenisti ad me usq ad di¬
em hanc: sed satrapis ñ places. Re¬

Expanded text:
in novissimo agmine cum Achis. in novissimo agmine cum Achis. Dixeruntque principes Philisthiim ad Achis: Quid sibi volunt Hebraei isti? Et ait Achis ad principes Philisthiim: Num ignoratis David, qui fuit servus Saul regis Israel, et est apud me multis diebus, et annis, et non inveni in eo quicquam, ex die qua transfugit ad me, usque 299 ad diem hanc? Irati sunt autem adversus cum principes Philisthiim, et dixerunt ei: Revertatur vir, et sedeat in loco suo, in quo constituisti eum, et non descendat norius, cum praeliari coeperimus: quomodo suum: nisi in capitibus nostris? Nonne iste est David, cui cantabant in choris dicentes: Percussit Saul in millibus suis, et David in decem millibus suis? Vocavit ergo Achis David, et dixit ei: Vivit Dominus, quia rectus es tu, et bonus in conspectu meo: et exitus tuus, et introitus tuus mecum est in castris: et non inveni in te quicquam mali, ex die qua venisti ad me, usque in diem hanc: sed satrapis non places. Re
Abbreviated transcription (Latin):
mulier illa ad saul: & ait. conturba¬
tus enim erat ualde. Dixitq ad eum.
Ecce obediuit ancilla tua uoc tuȩ:
& posui animam meam in manumea:
& audiui sermones tuos quos locutꝰ
es ad me. Nunc igitur & tu audi uo¬
cem ancillȩ tuȩ: ut ponam coram te
bucellam panis: & cõmedens con¬
ualescas: & possis iter facere. Qui
renuit: & ait. Non comedam. Coege¬
runt autẽ eum serui sui & mulier:
& tandem audita uoce eoꝵ surrexit
de terra: & sedit suꝑ lestum. Mulier
autẽ illa habebat uitulũ pascualẽ
in domo: & festinauit & occidit eũ:
tollens ꝙ farinam miscuit eam: &&
coxit arima: ce posuit ante saul:
& ante seruos eus. Qui cum come¬
dissent: surrexerunt & ambulaue¬
runt ꝑ totam noctem illam. Con¬
gregata sunt ergo philistinoꝵ uni¬
uersa agmina in afech: sed &e isrł
castra metatus est suꝑ fontem qͥ erat
in ier rahel. Et satrape quidem phi
listiim incedebant intentoriis &
milib: dauid autẽ ce iuri eius erais

Expanded text:
mulier illa ad Saul et conturbamulier illa ad Saul et conturbatus enim erat valde, dixitque ad eum: Ecce obedivit ancilla tua voci tuae, et posui animam meam in manu tua: et audivi sermones tuos, quos locutus es ad me. Nunc igitur audi et tu vocem ancillae tuae, et ponam coram te buccellam panis, ut comedens convalescas, et possis iter facere. Qui renuit, et ait: Non comedam. Coegerunt autem eum servi sui et mulier, et tandem audita voce eorum resurrexit de terra, et sedit super lectum. Mulier autem illa habebat vitulum pascualem in domo et festinavit et occidit eum tollensque farinam miscuit eam et coxit azyma et posuit ante Saul et ante servos eius qui cum comedissent surrexerunt et ambulaverunt per totam noctem illam congregata sunt ergo Philisthim universa agmina in Afec sed et Israhel castrametatus est super fontem qui erat in Iezrahel et satraplisthiim incedebant in centuriis, et millibus: David autem, et viri ejus erant
Abbreviated transcription (Latin):
se suꝑ faciem suam in terram: & ad¬
orauit. Dixit autem samuel ad saul
rer: Et ait saul. Coartor nimis. Si¬
quidem philistẽi pugnant aduer¬
sum me: & ds recessit ame. & exau¬
dire me noluit. neq in manu ꝓpħa¬
rum neq ꝑ somnia. Uocaui ergo te:
ut ostenderes michi quid faciam.
Et ait samuel. Quid me interrogas
cum dñs recesserit a te & transierit
ad emulum tuum: faciet enum ti¬
bi dñs sicut locutus est in manu me
& scindet regnum tuũ de manutua
&e dabit illud ꝓximo tuo dauid: qͥa
ñ obedisti uoci dñi. neq fecisti iram
furoris eius in amalech. Id circo qd̾
pateris fecit tib dñs hodie: & da¬
bit dñs etiam isrł tetum in manus
philistinoꝵ. Eras autẽ tu ce filii tui
metum eritis: sed & castra isrł tradet
dñs in manus philistiim. Statimq
saul cecidit porrectus in terram. Ex¬
timuerat enim uerba samuelis: oe
robur ñ erat in eo: quia ñ comederat
panem tota die illa. Ingressa est itaq

Expanded text:
se super faciem suam in terra, et adse super faciem suam in terra, et adoravit. Dixit autem Samuel ad Saul;rer? Et ait Saul: Coarctor nimis: siquidem Philisthim pugnant adversum me, et Deus recessit a medire me noluit, neque in manu prophetarum, neque per somnia: vocavi ergo te, ut ostenderes mihi quid faciam. Et ait Samuel: Quid interrogas me, cum Dominus recesserit a te, et transiret ad aemulum tuum? Faciet enim Dominus tibi sicut locutus est in manu mea, et scindet regnum tuum de manu tua, et dabit illud proximo tuo David: quia non obedisti voci Domini, neque fecisti iram furoris ejus in Amalech. Idcirco quod pateris, fecit tibi Dominus hodie. Et dabit Dominus etiam Israel tecum in manus Philisthim: cras enim tu et filii tui mecum eritis: sed et castra Israel tradet ominus in manus PhilSaul cecidit porrectus in terram: extimuerat enim verba Samuelis, et robur non erat in eo, quia non comederat panem tota die illa. Ingressa est itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ixitq saul seruis suis. Querite
michi mulierem habentẽ phi¬
tonem: & uadam ad eam: & scisci¬
tabor ꝑ illam. Et dixerunt serui eiꝰ
ad eum. Est mulier habens phito¬
nem in endor. Mutauit ergo habi¬
tum suum: uestitiisꝙ est aliis uesti¬
mentis: & abiit ipse & duo uiri cũ eo.
ueneruntq ad mulierem nocte: &
ait. Diuina michi inphitone: &
suscita michi quem dixero tibi. Et
magos & ariolos de terra. Quare
ergo insidiaris animȩ meẽ ut occi¬
dar: Et nirauit ei saul in dño dicenᷤ
Uiuit dñs quia ñ eueniet tibi quic¬
quam mali ꝓpter hanc rem. Dix¬
itq ei mulier. Quem suscitabo tibi:
Qui ait. Samuelem suscita michi
Cum autẽ uidisset mulier samuelẽ.
exclamauit uoce magna & dixit ad
es enim saul. Dixitq e rex. Noli ti¬
mere. Quid uidisti: Et ait mulier
ad saul. Deos uidi ascendentes de
terra. Dixit ꝙ ei. Qualis est forma
eius: Que ait. Uir senex ascendit:
&e ipse amictus est pallio. Intellexit
saul qd samuel esset: & inelinauit

Expanded text:
ixitque Saul servis suis: Quaerite mihi mulierem habentem pythonem, et vadam ad eam, et sciscitabor per illam. Et dixerunt servi ejus ad eum: Est mulier habens pythonem in En-Dor. Mutavit ergo habitum suum: vestitusque est aliis vestimentis, et abiit ipse, et duo viri cum eo, veneruntque ad mulierem nocte, et ait: Divina mihi in pythone, et suscita mihi quem dixero tibi. Et magos et hariolos de terra: quare ergo insidiaris animae meae, ut occidar? Et juravit ei Saul in Domino, dicens: Vivit Dominus, quia non veniet tibi quidquam mali propter hanc rem. Dixitque ei mulier: Quem suscitabo tibi? Qui ait: Samuelem suscita mihi. Cum autem vidisset mulier Samuelem, exclamavit voce magna, et dixit ad es enim Saul. Dixitque ei rex: Noli timere: quid vidisti? Et ait mulier ad Saul: Deos vidi ascendentes de terra. Dixitque ei: Qualis est forma ejus? Quae ait: Vir senex ascendit, et ipse amictus est pallio. Intellexit Saul quod Samuel esset, et inclinavit
Abbreviated transcription (Latin):
Rat autem fames in terra: &¬
filii ꝓpħarum habitabant co¬
rameo. Bixitꝙ uni de pueris suis.
Pone ollam grandem: & coque pul¬
mentum filiis ꝓpħarum. Et egres¬
sus est unus ꝓpħarum in agrum
ut colligeret herbas agrestes:in¬
uenitq quasi uitem siluestrem. &¬
collegit ex ea coloquintidas agri.
& impleuit pallium suum: & reuer¬
sus concidit in ollam pulmenti.
Nesciebat enim quid esset. Infude¬
runt ergo sociis ut comederent.
Cumꝙ gustassent de coctione: ex¬
clamauerunt dicentes. Mors in
olla uir dei. Et non potuerunt co¬
medere. At ille. Afferte inquit fa¬
quam amaritudinis in olla. lxu¬
ir autẽ quidam uenit de bal¬
salisa deferens uiro dei panes
primitiarum. & uiginti panes hor¬
deaceos. & frumentum nouum in
pera sua. At ille dixit. Da popło ut
comedat. Responditq ei minister
eius. Quantum est hoc ut apponã
coram centum uiris: Rursum ille
ait. Da populo ut comedat. Hȩc
enim dicit dñs. Comedent: ce suꝑ

Expanded text:
rat autem fames in terra, efilii prophetarum habitabant coram eo. Dixitque uni de pueris suis : Pone ollam grandem, et coque pulmentum filiis prophetarum. Et egressus est unus in agrum, ut colligeret herbas agrestes: invenitque quasi vitem silvestrem collegit ex ea colocynthidas agri, et implevit pallium suum, et reversus concidit in ollam pulmenti, nesciebat enim quid esset. Infuderunt ergo sociis, ut comederent: cumque gustassent de coctione, exclamaverunt, dicentes: Mors in olla vir Dei. Et non potuerunt comedere. At ille: Afferte, inquit, faquam amaritudinis in olla vir autem quidam venit de Balsalisa deferens viro Dei panes primitiarum et viginti panes hordiacios et frumentum novum in pera sua at ille dixit da populo ut comedat responditque ei minister eius quantum est hoc ut adponam coram centum viris rursum ille da ait populo ut comedat haec enim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
in iumentis et pecorib terrȩ. cunc¬
tis que egressa sunt de archa. &e uni¬
uersis bestiis terrȩ. Statuam pac¬
tum meum uobiscum. & nequaqͣm
interficietur ultra omnis caro aqͥs
diluuii. neq erit deinceps diliiuũ
dissipans terram. Dixitq: ds. Hoc
signum federis quod do inter me
& uos: & ad omnẽ animam iuiuen¬
tem quȩ est uobiscum. in generatio¬
nes sempiternas. Arcum meum po¬
nam in nubib. & erit signum fede¬
ris inter me &e inter terram. Cumq
obduxero nubib cȩlum: apparebit

Expanded text:
in iumentis et pecudibus terrae cuncin iumentis et pecudibus terrae cunctis quae egressa sunt de arca et universis bestiis terrae statuam pactum meum vobiscum et nequaquam ultra interficietur omnis caro aquis diluvii neque erit deinceps diluvium dissipans terram dixitque Deus hoc signum foederis quod do inter me et vos et ad omnem animam viventem quae est vobiscum in generationes sempiternas arcum meum ponam in nubibus et erit signum foederis inter me et inter terram cumque obduxero nubibus caelum ap
Abbreviated transcription (Latin):
&e dixit ad eos. Crescite &e multi¬
plicamini: ce implete terram. & ter¬
ror uester ac tremor sit super cuncta
animalia terrȩ: &e suꝑ omnes uolu¬
cres cehi. cum uniuersis quȩ mouen¬
tur in terra. Omnes pisces maris ma¬
nui ur̃ȩ traditi sunt. et omne quod
mouetur et uiuit: erit uobis in ci¬
bum quasi holera uirentia. Tradi¬
di uobis omnia: excepto qd̾ carnẽ
cum sanguine non comedatis. San¬
guinẽ enim animarum ur̃arum re-¬
quiram de manu cunctarum besti¬
arum. et de manu hominis. De ma-¬
nu uiri & fr̃is eius: requiram animã
hominis. Qcũq effuderit humanũ
sanguinem: fundetur sanguis illiꝰ.
Ad ymaginem quippe dei. factus
est homo. Uos autem crescite et
multiplicamini: &e ingredimini
suꝑ terram. & implete eam. xxiiii.¬
ec quoꝙ dixit ḋs ad noe : & ad
filios eius. cum eo. Ecce ego sta¬
tuam pactum meum uobiscum.
et cum semine ur̃o post uos: et ad
omnẽ animam uiuentem que est
uobiscum. tam in uolucrib: quam

Expanded text:
edit, dicens: Crescite et multiplicamini, et replete terram, et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae, et super omnes volucres coeli, cum universis quae moventur in terra: omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt, et omne quod movetur et vivit, erit vobis in cibum. Quasi olera virentia tradidi vobis omnia, excepto quod carnem cum sanguine comedetis. Sanguinem enim animarum vestrarum requiram de manu cunctarum bestiarum, et de manu hominis, de manu viri et fratris ejus, requiram animam hominis. Quicumque effuderit humanum sanguinem, fundetur sanguis illius, ad imaginem quippe Dei factus est homo. Vos autem crescite et multiplicamini, et ingredimini super terram et implete eam haec quoque dixit Deus ad Noe et ad filios eius cum eo ecce ego statuam pactum meum vobiscum et cum semine vestro post vos et ad omnem animam viventem quae est vobiscum tam in volucribus quam
Abbreviated transcription (Latin):
federis mei uobiscum. et omni ani¬
ma uiuente que carnem uegetat. &
non erunt ultra aquȩ diluuii ad de¬
lendam uniuersam carnem. Eritq
arcus meus in nubib. et uidebo il¬
lum. & recordabor federis sempiter¬
II. qd̾ pactum est inter dm̃: & inter
omnem animam uiuentẽ uniuer¬
sȩ carnis que est suꝑ terram. Dix̃q
d̾s ad noe. Hoc erit signum federis:
qd̾ constitui inter me & omnẽ car
sunt de archa: Sem. cham. &e ia¬
feth. Porro cham: ipse est pater cha

Expanded text:
biscum, et cum omni anima vivente quae carnem vegetat: et non erunt ultra aquae diluvii ad delendam universam carnem. Eritque arcus in nubibus, et videbo illum, et recordabor foederis sempiterni, quod pactum est inter Deum et inter omnem animam viventem universae carnis quae est super terram. Dixitque Deus Noe: Hoc erit signum foederis, quod constitui inter me et inter omnsunt de arca, Sem, Cham, et Japheth: porro Cham ipse est pater Cha
Abbreviated transcription (Latin):
eius. & iudices terrȩ duxit in cap¬
tiuitatẽ de hierłm in babylonem.
& om̃s uiros robustos septem mi¬
lia. & artifices & clusores mille.
om̃s uiros fortes & bellatores.
Duxitq eos rex babylonis capti¬
uos in babylonem. & constituit na¬
thaniam patruum eius pro eo.im¬
posuitq nomen ei sedechiam. Uice¬
simum &e primum annũ etatis
habebat sedechias cũ regnare ce¬
pisset: & undecim annis regnauit
in hierłm. Nomen matris eus e¬
rat amithal filia hieremiȩ de lob¬
nã. Et fecit malum coram dño:
iuxta omnia que fecerat ioachim.
Irascebatur enim dñs contra hie¬
rusalem &e contra uidam: donec
ꝓiceret eos a facie sua. Recessitꝙ
sedechĩas a rege babylonis.¬

Expanded text:
eius et iudices terrae duxit in capeius et iudices terrae duxit in captivitatem de Hierusalem in Babylonem et omnes viros robustos septem milia et artifices et clusores mille omnes viros fortes et bellatores duxitque eos rex Babylonis captivos in Babylonem et constituit Matthaniam patruum eius pro eo inposuitque nomen ei Sedeciam vicesimum et primum annum aetatis habebat Sedecias cum regnare coepisset et undecim annis regnavit in Hierusalem nomen matris eius erat Amithal filia Hieremiae de Lobna et fecit malum coram Domino iuxta omnia quae fecerat Ioiachim irascebatur enim Dominus contra Hierusalem et contra Iudam donec proiceret eos a facie sua recessitque Sedec
Abbreviated transcription (Latin):
stha filia elnathan de hierłm. Et
fecit malum coram dño iuxta om¬
nia que fecerat pater eius. In tem
pore illo ascenderunt seruinabu¬
chodonosor regis babylonioꝵ in
hierłm: &e circumdata est urbs
munitionib. Uenitq nabucho¬
donosor rex babylonis ad ciuita¬
tem cum seruis suis: ut oppugna¬
rent eam. Egressusq: est ioachim
rex iuda ad regem babylonis: ip¬
se & mater eius & serui eius. &
pͥncipes eius. & eunuchi eius. Et
suscepit eum rex babylonis an¬
no octauo regni sui. & protulit
inde om̃s thesauros domus dñi.
& thesauros domus regiȩ. & con¬
cidit uniuersa uasa aurea quȩ
fecerat salomon rex isrł in templo
dñi iuxta uerbum dñi. Et transtu¬
lit omnem hierłm & uniuersos
pͥncipes & om̃s fortes exercitus
decem milia in captiuitatẽ. & om¬
nem artificem & clusorem: nichil¬
ꝙ relictum est: exceptis pauꝑib
popul terrȩ. Transtulit quoꝙ
ioachim in babylonem & matrem
regis. & uxores regis. & eunuchos

Expanded text:
stha filia Helnathan de Hierusalem et fecit malum coram Domino iuxta omnia quae fecerat pater eius in tempore illo ascenderunt servi Nabuchodonosor, regis Babylonis, in Jerusalem, et circumdata est urbs munitionibus, venitque Nabuchodonosor, rex Babylonis, ad civitatem cum servis suis, ut oppugnarent eam. Egressusque est Joachim, rex Iuda ad regem Babylonis ipse et mater eius et servi eius et principes eius et eunuchi eius et suscepit eum rex Babylonis anno octavo regni sui et protulit inde omnes thesauros domus Domini et thesauros domus regiae et concidit universa vasa aurea quae fecerat Salomon rex Israhel in templo Domini iuxta verbum Domini et transtulit omnem Hierusalem et universos principes et omnes fortes exercitus decem milia in captivitatem et omnem artificem et clusorem nihilque relictum est exceptis pauperibus populi terrae transtulit quoque Ioiachin in Babylonem et matrem regis et uxores regis et eunuchos
Abbreviated transcription (Latin):
uit excelsa & contriuit statuas. &
luccidit lucos. confregitq serpentẽ
eneum quem fecerat moyses. Ii qui¬
dem usꝙ ad illud tempus filii ilrł
ad olebant e incensum. nullus regũ¬

Expanded text:
vit excelsa et contrivit statuas, et succidit lucos, confregitque serpentem aeneum quem fecerat Moyses: siquidem usque ad illud tempus filii Israel adolebant ei incensum, vocavitqu
Abbreviated transcription (Latin):
Laron &e maria male locuti st de moy¬
se. &e maria ꝑfusa ẽ lepra. & fuit extra
castra septem diebs.
xxxiii. Os

Expanded text:
aron et Maria male locuti sunt de Mose, et Maria percussa est lepra, et fuit extra castra septem diebus. XXXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
acto autẽ die altero: locutꝰ est
moyses ad populum. Peccastis
peccatum maximum. Ascendam ad
dñm: si quomodo eum quiuero de¬
precari ꝓ scelere ur̃o. Reuersusꝙ
ad dñm ait. Obsecro dñe. peccauit
popłs iste peccatum magnum: fece¬
runtq sibi deos aureos. Aut dimit.¬
te eis hanc noxam: aut si non facis.
dele me de libro tuo quem scripsisti.
Eui respondit dñs. Qui peccauerit
michi: delebo eum de libro meo.
Tu autẽ uade &e duc popłm istum
quo locutus sum tibi. Angłs meus
precedet te. Ego autẽ in die ultio¬
nis uisitabo &e hoc peccatum eoꝵ.
Pcussit ergo dñs populum: ꝓrea¬
tuuituli quemfecit aaron.

Expanded text:
acto autem die altero locutus est Moses ad populum peccastis peccatum maximum ascendam ad Dominum si quo modo eum quivero deprecari pro scelere vestro reversusque ad Dominum ait obsecro peccavit populus iste peccatum magnum feceruntque sibi deos aureos aut dimitte eis hanc noxam aut si non facis dele me de libro tuo quem Cui respondit Dominus: Qui peccaverit mihi, delebo eum de libro meo: tu autem vade, et duc populum istum quo locutus sum tibi: angelus meus praecedet te. Ego autem in die ultionis visitabo et hoc peccatum eorum. Percussit ergo Dominus populum pro reatu vituli, quem fecit Aaron.
Abbreviated transcription (Latin):
& dicite eis.Uir qui patitur fluxũ
seminis immundus erit: & tunc iu¬
dicabitur huic uicio subiacere. Cum
ꝑmomenta singła adheserit carni
illius atq concreuerit fedus humor.
omne stratum in quo dormierit im¬
mundum erit: & ubicumq sederit.
Si quis hominũ tetigerit lectum eiꝰ:
Q tetigerit carnẽ eiꝰ. lauabit uestim̃ta sua.

Expanded text:
et dicite eis. Vir, qui patitur fluxum et dicite eis. Vir, qui patitur fluxum seminis, immundus erit. Et tunc judicabitur huic vitio subjacere, cum per momenta singula adhaeserit carni illius, atque concreverit foedus humor. Omne stratum, in quo dormierit, immundum erit, et ubicumque sederit. Et si quis hominum ti tetiger
Abbreviated transcription (Latin):
am: lauabit uestimenta sua. Quod
suntroiens sacerdos uiderit leprã
non creuisse in domo postquam de¬
nuo lita est: purificabit eam reddi¬
ta sanitate. Et in purificatione eiꝰ
sumet duos passeres lignumq ce¬
drinum & uermiculum atq ysopũ.
& immolato uno passere in uase fic¬
tili suꝑ aquas uiuas: tollet lignum
cedrinum & ysopum & coccum &
passerem uiuum. & intinguet om¬
nia in sanguine passeris immolat
atꝙ in aquis uiuentib: &e asꝑget do¬
mum septies. purificabitq eam tam
in sanguine passeris immolati: quã
in aquis uuentib. & in passere uiuo
lignoq cedrino & ysopo atq uermi¬
culo. Cumq dimiserit passerem auo¬
lare in agrum libere: orabit ꝓ domo:
& iure mundabitur. Ista est lex omnis
leprȩ & ꝑcussurȩ: leprȩ uestium &e do¬
moꝵ. cicatricis & erumpentium pa¬
pularum lucentis maculȩ. & in uari¬
as species colorib immutatis: ut pos¬
sit sciri quo tempore mundum quid
uel immundum sit.

Expanded text:
am, lavabit vestimenta sua. Quod am, lavabit vestimenta sua. Quod si introierit sacerdos, et viderit lepram non crevisse in domo, postquam denuo lita fuerit, purificabit eam, reddita sanitate, et in purificationem ejus sumet duos passeres, lignumque cedrinum, et vermiculum atque hyssopum, et immolato uno passere in vase fictili super aquas vivas, tollet lignum cedrinum, et hyssopum, et coccum, et passerem vivum, et tinget omnia in sanguine passeris immolati, atque in aquis viventibus, et asperget domum septies, purificabitque eam tam in sanguine passeris quam in aquis viventibus et in passere vivo, lignoque cedrino et hyssopo atque vermiculo. Cumque dimiserit passerem avolare in agrum libere, orabit pro domo, et jure mundabitur. Ista est lex omnis leprae et percussurae, leprae vestium, et domorum, cicatricis et erumpentium papularum, lucentis maculae, et in varias species coloribus immutatis, ut possit sciri quo tempore mundum quid vel immundum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
rit in parietib illius quasi uallicu¬
las pallore siue rubore deformes &
humiliores suꝑficie reliqua: egredie¬
tur ostium domus: & statim claudet.
eam septem dieb. Reuersiisq die sep¬
timo: considerabit eam. Si inuene¬
rit creuisse lepram: iubebit erui la¬
pides in quib lepra est. & ꝓiciet eos
extra ciuitatem in loco immundo:
domum autẽ ipsam radi intrinsecus
ꝑ circuitum. & spargi puluerem rasu¬
rȩ extra urbem in loco immundo: la¬
pides ꝙ alios reponi ꝓhis qui abla¬
ti fuerint: & luto alio liniri domum.
Sin autẽ postquam eruti sunt lapi¬
des. & puluis elatus. & alia terra
lita ingressus sacerdos uiderit reuer
lis: lepra est ꝑseuerans & immunda
domus: quam statim destruent: &
lapides eius ac ligna atq uniuersũ
puluerem ꝓicient extra oppidum
in loco immundo. Qui intrauerit
domum quando clausa est: immun¬
dus erit usq ad uesperum. Et qui
dormierit in ea & comederit quippi¬

Expanded text:
rit in parietibus illius quasi vallicurit in parietibus illius quasi valliculas pallore sive rubore deformes, et humiliores superficie reliqua, egredietur ostium domus, et statim claudet eam septem diebus. Reversusque die septimo, considerabit eam. Si invenerit crevisse lepram, jubebit erui lapides in quibus lepra est, et projici eos extra civitatem in locum immundum: domum autem ipsam radi intrinsecus per circuitum, et spargi pulverem rasurae extra urbem in locum immundum, lapidesque alios reponi pro his qui ablati fuerint, et luto alio liniri domum. Sin autem postquam eruti sunt lapides, et pulvis erasus, et alia terra lita, ingressus sacerdos viderit reverslis, lepra est perseverans, et immunda domus: quam statim destruent, et lapides ejus ac ligna, atque universum pulverem projicient extra oppidum in locum immundum. Qui intraverit domum quando clausa est, immundus erit usque ad vesperum; et qui dormierit in ea, et comederit quippi
Abbreviated transcription (Latin):
manum suam sinistram. in quo tin¬
guens digitum dextrȩ manus: as¬
perget septies contra dñm: tangetq
dis dextri: in loco sanguinis qui ef¬
fusus est ꝓ delicto. Reliquam autẽ
partem olei que est in sinistra ma¬
nu: mittet suꝑ caput purificati. ut
placet ꝓ eo dñm. Et turturem siue
pullum columbȩ offeret. unum pro
delicto: & alterum in holocaustum.
cum libamentis suis. Hoc est sacrifi¬
cium leꝓsi: qui habere omnia non
potest in emundatione sui. xxiiii.
ocutus ꝙ est dñs ad moysen
& aaron dicens. Cum ingressi fueri¬
tis terram chanaan quam ego dabo
uobis in possessionem. si fuerit plaga
leprȩ in edib: ibit cuiꝰ est domus nun¬
cians sacerdoti & dicet. Quasi plaga
leprȩ uidetur michi esse indomo mea.
At ille precipiet ut efferant uniuer¬
sa de domo priusquam ingrediatur
immunda fiant omnia quȩ in do¬
mo sunt. Intrabitq postea: ut consi¬
deret domus lepram. Et cum uide¬

Expanded text:
manum suam sinistram in quo tinmanum suam sinistram in quo tinguens digitum dextrae manus asperget septies contra Dominum tangetque dis dextri, in loco sanguinis, qui effusus est pro delicto: reliquam autem partem olei, quae est in sinistra manu, mittet super caput purificati, ut placet pro eo Dominum; et turturem sive pullum columbae offeret, unum pro delicto, et alterum in holocaustum cum libamentis suis. Hoc est sacrificium leprosi, qui habere non potest omnia in emundationem sui. C. XXIV. Locutusque est Dominus ad Mosen et Aaron, dicens: Cum ingressi fueritis terram Chanaan, quam ego dabo vobis in possessionem, si fuerit plaga leprae in aedibus, ibit cujus est domus, nuntians sacerdoti, et dicet: Quasi plaga leprae videtur mihi esse in domo mea. At ille praecipiet, ut efferant universa de domo, priusquam ingrediatur immunda fiant omnia quae in domo sunt. Intrabitque postea, ut consideret domus lepram: et cum vide
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ pollices manus ac pedis dextri:
&e suꝑ sanguinem qui fusus est pro
delicto: & suꝑ caput eius. rogabitꝙ
ꝓeo coram dño: & faciet sacrificium
pro peccato. ẽunc immolabit holo¬
caustum: &e ponet illud in altari cũ
libamentis suis: & homo rite mun¬
dabitur. Quod si pauꝑ est. & non po¬
test manus eiꝰ inuenire quȩ dicta st̃:
sumet agnum ꝓ delicto ad oblatio¬
nem. ut roget ꝓ eo sacerdos: decimã¬
ꝙ partem similȩ conspersȩ oleo in sa¬
crificium. & olei sextarium. duosꝙ
turtures. siue duos pullos colum¬
bȩ. quoꝵ sit unus ꝓ peccato. & alter
in holocaustum: offeretq ea die oc¬
tauo purificationis suȩ sacerdoti
ad ostium tabernaculi testimonii
coram dño. Qui suscipiens agnum
ꝓ delicto & sextarium olei: leuabit
simul. Immolatoq agno. de san¬
guine eius ponet suꝑ extremum au¬
riculȩ dextere illuis qui mundatur:
&r suꝑ pollices manus eius ac pedis
dextri. Olei uero partem mittet in

Expanded text:
super pollices manus ac pedis dextri super pollices manus ac pedis dextri et super sanguinem qui fusus est pro delicto et super caput eius rogabitque pro eo coram Domino et faciet sacrificium pro peccato tunc immolabit holocaustum et ponet illud in altari cum libamentis suis et homo rite mundabitur quod si pauper est et non potest manus eius invenire quae dicta sunt adsumet agnum pro delicto ad oblationem ut roget pro eo sacerdos decimamque partem similae conspersae oleo in sacrificium et olei sextarium duosque turtures sive duos pullos columbae quorum sit unus pro peccato et alter in holocaustum offeretque ea die octavo purificationis suae sacerdoti ad ostium tabernaculi testimonii coram Domino qui suscipiens agnum pro delicto et sextarium olei levabit simul immolatoque agno de sanguine eius ponet super extremum auriculae dextrae illius qui mundatur et super pollices manus eius ac pedis dextri olei vero partem mittet in
Abbreviated transcription (Latin):
absꝙ macula. & tres decimas similȩ
in sacrificium quȩ consꝑsa sit oleo:
& seorsum olei sextarium. Cumq sa¬
cerdos purificans hominem statue¬
rit eum & hȩc omnia coram dño in
ostio tabernaculi testimonii:tollet
agnum & offeret eum ꝓ delicto: olei¬
ꝙ sextarium. Et oblatis ante dñm
omnib: immolabit agnum ubum¬
molari solet hostia ꝓ peccato & ho¬
locaustum. idest in loco scõ. Sicut
enim ꝓpeccato: ita &e ꝓ delicto ad sa¬
cerdotem ꝑtinet hostia. Sc̃a scõꝵ est.
Assumensq: sacerdos de sanguine ho¬
stiȩ quȩ immolata est ꝓ delicto: po¬
net suꝑ extremum auriculȩ dexterȩ
eius qui mundatur: & suꝑ pollicem
manus dexterȩ & pedis: &e de olei
sextario mittet in manum suam si¬
nistram: dingetq digitum dextrum
in eo: & asperget septies contra dñm.
Quod autem reliquum est olei in le¬
ua manu: fundet suꝑ extremum au¬
riculȩ dexterȩ eiꝰ qui mundatur. &

Expanded text:
absque macula, et tres decimas similae absque macula, et tres decimas similae in sacrificium, quae conspersa sit oleo, et seorsum olei sextarium. Cumque sacerdos purificans hominem, statuerit eum, et haec omnia coram Domino in ostio tabernaculi testimonii, tollet agnum, offeret eum pro delicto, oleique sextarium. Et oblatis ante Dominum omnibus, immolabit agnum, ubi immolari solet hostia pro peccato, et holocaustum, id est, in loco sancto. Sicut enim pro peccato, ita et pro delicto ad sacerdotem pertinet hostia: sancta sanctorum est. Assumensque sacerdos de sanguine hostiremum auriculae dextrae eius qui mundatur et super pollices manus dextrae et pedis et de olei sextario mittet in manum suam sinistram tinguetque digitum dextrum in eo et asperget septies contra Dominum quod autem reliquum est olei in leva manu fundet super extremum auriculae dextrae eius qui mundatur et
Abbreviated transcription (Latin):
ocutusꝙ est dñs ad moysen
dicens. hic est ritus leprosi. Quan¬
do mundatus est: adducetur ad sa¬
cerdotem. Qui egressus e castris cũ
inuenerit lepram esse mundatam:
precipiet ei qui purificatur ut offerat
ꝓse duos passeres uiuos quos uesci
licitum est: & lignum cedrinum uer¬
miculumq & ysopum. Et unum
e passerib immolari iubebit in ua-¬
se fictili suꝑ aquas uiuentes: alium
autẽ uiuum cum ligno cedrino &
cocco & ysopo tinguet in sanguine
passeris immolati: quo asperget
illum qui mundandus est. septies.
ut iure purgetur: & dimittet pas¬
serem uiuum ut in agrum auolet.
Cumq lauerit homo uestimenta sua
radet omnes pilos corporis: & lauabi¬
tur aqua: purificatiis ꝙ ingredietur
castra. itadum taxat ut maneat extͣ
tabernaculum suum sepdem diebus:
& die septimo radet capillos capitis.
barbamq & suꝑcilia. ac totius corpo¬
ris pilos: & lotis rursum uestib & cor¬
pore. die octauo assumet duos agnos
iminaculatos. & ouem anniculam

Expanded text:
ocutusque est Dominus ad Mosen, dicens: Hic est ritus leprosi, quando mundandus est: Adducetur ad sacerdotem, qui egressus extra castra, cum invenerit lepram esse mundatam, praecipiet ei qui purificatur ut offerat pro se duos passeres vivos quos vesci licitum est et lignum cedrinum vermiculumque et hysopum et unum e passeribus immolari iubebit in vase fictili super aquas viventes alium autem vivum cum ligno cedrino et cocco et hysopo tinguet in sanguine passeris immolati quo asperget illum qui mundandus est septies ut iure purgetur et dimittet passerem vivum ut in agrum avolet cumque laverit homo vestimenta sua radet omnes pilos corporis et lavabitur aqua purificatusque ingredietur castra ita dumtaxat ut maneat extra tabernaculum suum septem diebus et die septimo radat capillos capitis barbamque et suris pilos. Et lotis rursum vestibus et corpore, die octavo assumet duos agnos immaculatos, et ovem anniculam
Abbreviated transcription (Latin):
lotꝰ aqua immundꝰ erit usq ad uesꝑũ.
Sagma suꝑ qͦ sederit: immundũ erit.
Et quicqͥd sub eo fuerit qͥ fluxum se¬
minis patit᷑. pollutum erit usq ad
uesperum. Qui portauerit hoꝵ ali¬
quid: lauabit uestem suam. & ipse
lotus aqua immundus erit usq ad
uesperum. Omnis quem detigerit
qui talis est. non lotis ante manib:
lauabit uestimenta sua. & lotꝰ aqua
immundus erit usq ad uesperum.
Uas fictile quod tetigerit: confringe
aqua. Si sanatus fuerit qui huius¬
cemodi sustinet passionem: numera¬
bit septem dies post emundationem
sui. & lotis uestib ac toto corpore in
aquis uiuentib erit mundus. Die¬
autẽ octauo sumet duos turtures
aut duos pullos columbȩ: &e ueni¬
et in conspectu dñi ad ostium taber¬
naculi testimonii. dabitq eos sacer¬
dot. Qui faciet unum ꝓ peccato: &
alterum in holocaustum: rogabit¬
ꝙ: pro eo coram dño. ut emundetur
a fluxu seminis sui. Uir de quo egre¬
ditur semen coitus: lauabit aqua

Expanded text:
lotus aqua, immundus erit usque ad vesperum. Sagma super quod sederit, immundum erit et quidquid sub eo fuerit qui fluxum seminis patitur, pollutum erit usque ad vesperum. Qui portaverit horum aliquid, lavabit vestimenta sua, et ipse lotus aqua, immundus erit usque ad vesperum. Omnis quem tetigerit qui talis est, non lotis ante manibus, lavabit vestimenta sua, et lotus aqua, immundus erit usque ad vesperum. Vas fictile quod tetigerit, confringetaqua. Si sanatus fuerit qui hujuscemodi sustinet passionem, numerabit septem dies post emundationem sui, et lotis vestibus ac toto corpore in aquis viventibautem octavo sumet duos turtures, aut duos pullos columbae et veniet in conspectum Domini ad ostium tabernaculi testimonii dabitque eos sacerdoti qui faciet unum pro peccato et alterum in holocaustum rogabitque pro eo coram Domino ut emundetur a fluxu seminis sui vir de quo egreditur semen coitus lavabit aqua
Abbreviated transcription (Latin):
Oraut tollat a nobis serpentes. Ora¬
pone eum pro signo. Qui ꝑcussus as¬
pexerit eum: uiuet. fecit ergo moy¬
ses serpentem eneum: ce posuit pro
signo: quem cum ꝑcussi aspicerent:
sanabantur. Profectiq filii isrł: ca¬
stra metati sunt in oboth. Unde e¬
gressi: fixerunt tentoria in hieaba¬
rim. in solitudine que respicit moab
contra orientalem plagam. Et inde
mouentes: uenerunt ad torrentẽ
zared.
.liii.

Expanded text:
ora ut tollat a nobis serpentem. Oraora ut tollat a nobis serpentem. Orapone eum pro signo, qui percussus aspexerit eum, vivet. Fecit ergo Moses serpentem aeneum, et posuit eum pro signo; quem cum percussi aspicerent, sanabantur. Profectique filii Israel castrametati sunt in Oboth. Unde egressi fixere tentoria in Hieabarim, in solitudine, quae respicit Moab contra orientalem plagam. Et inde moventes, venerunt ad torrentem Zared. B. LIII.
Abbreviated transcription (Latin):
aaron: fleuit suꝑ eo triginta dieb
ꝑ cunctas familias suas..Li¬
uod cum audisset chananeus
rex arad qui habitabat ad me¬
ridiem uenisse scilicet isrł. ꝑ explora¬
toꝵ uiam: pugnauit contra illum.
& uictor existens duxit ex eo predã
At isrł. uoto se dño obligans ait.
Si tradideris populum istum in
dit chananeum. Quem ille interfe¬
cit subuersis urbib eius: ce uocauit
nomen loci illius horma. id est ana¬
thema. Profecti sunt autem demon¬
te or ꝑuiam que ducit ad mare ru¬
brum ut circuirent terram edom:
& tedere cepit popłm itineris acla-¬
boris.
ocutus ꝙ contra dñm & moy¬
sen ait. Cur eduxisti nos de egypto
ut moreremur in solitudine: Deest
panis: non sunt aquȩ: anima nr̃a
iam nausiat suꝑ cibo isto leuissimo
Quamobrem misit dñs in populum
ignitos serpentes ad quoꝵ plagas
mortes ꝙ plurimoꝵ. uenerunt ad
moysen atq dixerunt. Peccauimꝰ
quia locuti sumus contra dñm &e te.

Expanded text:
Aaron flevit super eo triginta diebus Aaron flevit super eo triginta diebus per cunctas familias suas quod cumt ad meridiem, venisse scilicet Israel per exploratorum viam, pugnavit contra illum, et victor exsistens, duxit ex eo praedam. At Israel voto se Domino obligans ait: Si tradideris populum istum in dit Chananaeum, quem ille interfecit, subversis urbibus ejus, et vocavit nomen loci illius Horma, id est, anathema. Profecti sunt autem et de monte Hor per viam, quae ducit ad mare Rubrum, ut circumirent terram Edom. Et taedere coepit populum itineris ac laboris. ocutusque contra Deum et Mosen ait cur eduxisti nos de Aegypto ut moreremur in solitudine deest panis non sunt aquae anima nostra iam nausiat super cibo isto levissimo quam ob rem misit Dominus in populum ignitos serpentes ad quorum plagas et mortes plurimorum venerunt ad Mosen atque dixerunt peccavimus quia locut
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Non transibitis. Statimq egres¬
susq obuius cuminfinita multitu¬
dine & manu forti: nec uoluit acqui¬
escere deprecanti ut concederet tran¬
situm ꝑfines suos. Quamobrem:
deuertit ab eo isrł. Cumq castra mo¬
uissent de cades: uenerunt in mon¬
tem or qui est infinib terrȩ edom:
ubi locutus est dñs ad moysen. Per¬
gat inquit aaron ad popłos suos.
Non enim intrabit terram quam de¬
di filiis isrł: eo qd incredulus fuerit
ori meo ad aquas contradictionis.
Tolle aaron &e filium eius cum eo:
& duces eos in montem or. Cumꝙ
nudaueris patrem ueste sua: indu¬
es ea eleararum filium eius: & aaron
colligetur &e morietur ibi. Fecit moy¬
ses ut preceperat dñs: &e ascendert̃
in montẽ or coram omni multitu¬
dine. Cumq a aron spoliasset uesti¬
bus suis: induit eis eleazarum filiũ
eius. Illo mortuo in montis suꝑcilio:
descendit cum eleararo. Omnis au¬
tem multitudo uidens occubuisse

Expanded text:
dit non transibis statimque egresdit non transibis statimque egressus est obvius cum infinita multitudine et manu forti nec voluit adquiescere deprecanti ut concederet transitum per fines suos quam ob rem devertit ab eo Israhel cumque castra movissent de Cades venerunt in montem Or qui est in finibus terrae Edom ubi locutus est Dominus ad Mosen pergat inquit Aaron ad populos suos non enim intrabit terram quam dedi filiis Israhel eo quod incredulus fuerit ori meo ad aquas Contradictionis olle Aaron et filium eius cum eo et duces eos in montem Or cumque nudaveris patrem veste sua indues ea Eleazarum filium eius et Aaron colligetur et morietur ibi fecit Moses ut praeceperat Dominus et ascenderunt in montem Or coram omni multitudine cumque Aaron spoliasset vestibus suis induit eis Eleazarum filium eius illo mortuo in montis supercilio descendit cum Eleazaro omnis autem multitudo videns occubuisse
Abbreviated transcription (Latin):
isit interea nuncios moyses de
cades ad edom regem: qui dice¬
rent. Hȩc mandat frater tuus isrł.
Nosti omnem laborem qui appre¬
hendit nos: quomodo descendert̃
patres nr̃i in egyptum & habitaue¬
rimus ibi multo tempore. afflixe¬
rintq nos egyptii &e patres nr̃os:
& quomodo clamauerimꝰ ad dñm
& exaudierit nos. miseritq angelũ
qui eduxerit nos de egypto. Ecce in
urbe cades que est in extremis finib
tiis positi: obsecramꝰ ut nobis tran¬
sire liceat ꝑ terram tuam. Non ibi¬
mus ꝑ agros nec ꝑuineas. non bi¬
bemꝰ aquas de piteis tuis: sed gra¬
diemur uia publica: nec ad dexterã
nec ad sinistram declinantes: donec
transeamꝰ terminos tuos. Cui respon¬
dit edom. Non transibitis ꝑ me: alio¬
quin armatus occurram tibi. Dixe¬
runtq filii isrł. ꝑtritam gradiem᷑
uiam: & sibiberimꝰ aquas tuas nos
et pecora nr̃a: dabimꝰ quod iustũ est.
Nulla erit in precio difficultas: tan¬
tum uelociter transeamꝰ. At ille respõ¬

Expanded text:
isit interea nuntios Moyses de Cades ad regem Edom, qui dicerent: Haec mandat frater tuus Israel. Nosti omnem laborem qui apprehendit nos, quomodo descenderunt patres nostri in Aegyptum, et habitaverimus ibi multo tempore, afflixerintque nos Aegypti et patres nostros, et quomodo clamaverimus ad Dominum et exaudierit nos miseritque angelum qui eduxerit nos de Aegypto ecce in urbe Cades quae est in extremis finibus tuis positi obsecramus ut nobis transire liceat per terram tuam non ibimus per agros nec per vineas non bibemus aquas de puteis tuis sed gradiemur via publica nec ad dextram nec ad sinistram declinantes donec transeamus terminos tuos cui respondit Edom non transibis per me alioquin armatus occurram tibi dixeruntque filii Israhel per tritam gradiemur viam et si biberimus aquas tuas nos et pecora nostra dabimus quod iustum est nulla erit in pretio difficultas tantum velociter transeamus at ille respon
Abbreviated transcription (Latin):
Eneruntq filii isrł & omnis
multitudo in deserto syn men¬
se primo: & mansit popłs in cades.
Mortuaq est ibi maria: &e sepulta
in eõdem loco. Cumq indigeret
aqua populus: coierunt aduersũ
moysen &e aaron: & uersi in seditio¬
nem dixerunt. Utinam perissemꝰ
inter fr̃s nr̃os coram domino. Cur
eduxistis ȩccłiam dñi in solitudinẽ.
ut &e nos &e nr̃a iumenta moriant᷑:
pessimum qui seri non potest. qui
nec ficum gignit. nec uineas nec ma¬
la granata: insuꝑ & aquam non ha¬
bet ad bibendum: Ingressusꝙ moy¬
ses & aaron dimissa multitudine
tabernaculum federis. corruerunt
ꝓni in terram: clamaueruntq ad do¬

Expanded text:
eruntque filii Israel, et omnis multitudo in desertum Sin, mense primo, et mansit populus in Cades. Mortuaque est ibi Maria, et sepulta in eodem loco. Cumque indigeret aqua populus, coierunt adversus Mosen et Aaron: et versi in seditionem, dixerunt: Utinam periissemus inter fratres nostros coram Domino. Cur eduxistis Ecclesiam Domini in solitudinem, ut et nos et nostra jumenta moriantur pessimum, qui seri non potest, qui nec ficum gignit, nec vineas, nec mala granata, insuper et aquam non habet ad bibendum? Ingressusque Moses et Aaron, dimissa multitudine, tabernaculum foederis, corruerunt proni in terram.
Abbreviated transcription (Latin):
rent in terram habitabilem. Hoc ci¬
bo aliti sunt: usq quo tangerent fi¬
nes terrȩ chanaan. Gomor autem
decima pars est ephi.
Gitur ꝓfecta omnis multitudo fili¬
oꝵ isrł de deserto sin. ꝑ mansiones
suas iuxta sermonem dñi: castra¬
metati sunt in raphidin. ubi ñ erat
aqua ad bibendum populo. Qui¬
urgatus contra moysen ait. Da no¬
bis aquam ut bibamus. Quib re¬
spondit moyses. Quid uirgamini
contra me. & cur temptatis dñm:
Sitiuit ergo populus ibi ꝓ aquȩ
penuria: & murmurauit contra
moysen dicens. Cur nos exire feci¬
sti de egypto: ut occideres & nos
& liberos nr̃os ac iumenta sit: Ela¬
mauit autem moyses ad dñm di¬
cens. Quid faciam populo huic:
Adhuc paxillum: &e lapidabit me.
Ait dñs ad moysen. Antecede po¬
pulum & sume tecum de seniorib
isrł: & uirgam qua ꝑcussisti fluui¬
um tolle in manu tua & uade. En
ego stabo coram te ibi supra petrã
horeb: ꝑcutiesq petram &e exibit ex

Expanded text:
rent in terram habitabilem hoc cirent in terram habitabilem hoc cibo aliti sunt usquequo tangerent fines terrae Chanaan gomor autem decima pars est oephi igitur profecta omnis multitudo filiorum Israhel de deserto Sin per mansiones suas iuxta sermonem Domini castrametata est in Raphidim ubi non erat aqua ad bibendum populo qui iurgatus contra Mosen ait da nobis aquam ut bibamus quibus respondit Moses quid iurgamini contra me cur temptatis Dominum sitivit ergo populus ibi pro aquae penuria et murmuravit contra Mosen dicens cur nos exire fecisti de Aegypto ut occideres et nos et liberos nostros ac iumenta siti clamavit autem Moses ad Dominum dicens quid faciam poadhuc pauxillum et lapidabit me. Ait Dominus ad Mosen: Antecede populum, et sume tecum de senioribus Israel: et virgam, qua percussisti fluvium, tolle in manu tua, et vade. En ego stabo coram te ibi, supra petram Horeb, percutiesque petram, et exibit ex
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit autem dñs ad moysen. Usq¬
quo non uultis custodire mandata
mea & legem meam: Uidete quod
dñs dederit uobis sabbatum: & ꝓp¬
ter hoc tribuerit uobis die sexto
cibos duplices. Maneat unusquisq
apud semet ipsum: nullus egredia¬
tur de loco suo die septimo: &e sab¬
batirabit populus die septimo. Ap¬
pellauitq domus isrł nomen eiꝰ man.
quod erat quasi semen coriandri al¬
bum: gustusꝙ eius quasi simile
cum melle. Dixit autem moyses.
Iste est sermo quem precepit dñs.
Imple gomor ex eo: & custodiatur
infuturas retro generationes: ut
nouerint panem quo alui uos in
solitudine: quando educti estis de
terra egypti. Dixitꝙ moyses ad aa¬
ron. Sume uas unum &e mitte ibi
man quantum potest capere gomor.
& repone coram dño ad seruandum
in generationes ur̃as: sicut precepit
dñs moysi. Posuitq illud aaron in
tabernaculo dñi reseruandum.
ilii autem ifrł comederunt man
quadraginta annis: donec ueni¬

Expanded text:
dixit autem Dominus ad Mosen usqudixit autem Dominus ad Mosen usquequo non vultis custodire mandata mea et legem meam videte quod Dominus dederit vobis sabbatum et propter hoc tribuerit vobis die sexto cibos duplices maneat unusquisque apud semet ipsum nullus egrediatur de loco suo die septimo et sabbatizavit populus die septimo appellavitque domus Israhel nomen eius man quod erat quasi semen coriandri album gustusque eius quasi similae cum melle dixit autem Moses iste est sermo quem praecepit Dominus imple gomor ex eo et custodiatur in futuras retro generationes ut noverint panem quo alui vos in solitudine quando educti estis de terra Aegypti dixitque Moses ad Aaron sume vas unum et mitte ibi man quantum potest capere gomor et repone coram Domino ad servandum in generationes vestras sicut praecepit Dominus Mosi posuitque illud Aaron in tabernaculo reservandum filii autem Israhel comederunt man quadraginta annis donec veni
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Qui non audierunt eum: s di¬
miserunt quidam ex eis usq ma¬
ne: or scatere cepit uermib atq cõ¬
putruit. Et iratus est contra eos
moyses. Colligebant autem mane
singuli quantum sufficere poterat
ad uescendum. Cumq incaluisset
sol. liquefiebat. In die uero sexta col.¬
legerunt duplices cibos: id est duo
gomor ꝑ singłos homines. Uenert̃
autem omnes principes multitudi¬
nis: & narrauerunt moysi. Qui ait
eis. Hoc est qd̵ locutus est dñs. Reqͥ¬
es sabbati sanctificata est dño. Cras
quodcumq operandum est facite:
&e que coquenda sunt coquite: quic¬
quid autem reliquum fuerit: repo¬
nite usq in mane. feceruntq ita
ut preceꝑat moyses: &e non compu¬
truit. neq uermis inuentus est in
eo. Dixitq moyses. Comedite illud
hodie quia sabbatum est dñi: &e ñ
inuenitur hodie in agro. Sex dieb
colligite. in die autem septimo sabba
uenit septima dies: &e egressi de po¬
pulo ut colligerent: non inuenert̃.

Expanded text:
ne. Qui non audierunt eum, sed dine. Qui non audierunt eum, sed dimiserunt quidam ex eis usque mane, et scatere coepit vermibus, atque computruit, et iratus est contra eos Moses. Colligebant autem mane singuli, quantum sufficere poterat ad vescendum, cumque incaluisset sol, liquefiebat. In die vero sexta collegerunt cibos duplices, id est, duo gomor per singulos homines: venerunt autem omnes principes multitudinis, et narraverunt Mosi. Qui ait eis: Hoc est quod locutus est Dominus: Requies sabbati sanctificata erit Domino cras: quodcumque operandum est, facite, et quae coquenda sunt, coquite; quidquid autem reliquum fuerit, reponite usque in mane. Feceruntque ita ut praeceperat Moses, et non computruit, neque vermis inventus est in eo. Dixitque Moses: Comedite illud hodie, quia sabbatum est Domini: non invenietur hodie in agro. Sex diebus colligite, in die autem septimo sabbatVenit septima dies, et egressi de populo, ut colligerent, non invenerunt.