comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quas Numinis: Quas xtique ne sitiamus: idem octat dicens. Prghiboast.¬
tur tuum a siti.łlinc Salomon. quas aquas appetere quasq debcamuis Uta.¬
re demonstrans: ait. Bibe aquam de cisterna tua. E fuenta putcitui. Dcra¬
uentur fontes tui foras: & in plateis aquas tuos diuide. Habeto cas solus ne
fint alicnĩ participes tuĩ.Sit rena tua benedicta. Et in iubsequentibus le re¬
ticam ranitatem sub specie stultae mulicris. uisibili quodatmodo forma
coloratam atque depictam: introducit: dicens: Mulierstulta & Camosas Prou¬
plenaque illecebris. & nihil omnino sciens. seder in foribus domus su&
super sellam in excelso rebis loco ut uocet transcuntes persiarper
Senteo itinere suo. Quis est paruulus: declinei ad me. Et eccordi locutaest:
Aqua furtiua dulciores sunt: & panis ablconditus suauior. Et ignorauit
quod gigantes ibi sint: & in profundis inferni conuiua cius.

Expanded text:
quam fluminis? Quas utique ne sitiamus idem vetat, dicens: Prohibe gutquam fluminis? Quas utique ne sitiamus idem vetat, dicens: Prohibe guttur tuum a siti. Hinc Salomon, quas aquas appetere, quasque debeamus vitare, demonstrans, ait: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Sit vena tua benedicta. Et in subsequentibus, haereticam vanitatem, sub specie stultae mulieris, visibili quodammodo forma coloratam atque depictam introducit, dicens: Mulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nihil omnino sciens, sedet super sellam in excelso urbis loco, ut vocet transeuntes per viam et pergentes itinere suo: Quis est parvulus, declinet ad me. Et vecordi locuta est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Et ignorabunt, quod gigantes ibi sunt et in profundis inferni convivae eius.
Abbreviated transcription (Latin):
Turimã saltẽ terũ lac. Sed proh dolor: non est lac: quo tenera
fidelium paulatim nutriatur infantia  aIL QM EEcera
pertingat: sed quod Salomon cauendum denuntiat dicens.
qua quibiberit non sitiat ultra. quia fiet in cofons aqua salientis in riaa ao¬
eteenam. Ee fumina de tentre cius fluent aquae uiue. sed Ponan aque arti¬
de depurc̃is. Quos ł alestini lutum non aquam amantes. rpleuoe ac ueriture
de ensternis dissipatis. seu fluminibus Acgypti & babylono QIbusCITC
ddicur uenter: & grauatus non replctur: sed exinanitur & intumcsciu mor
re hydropicitanto plus sitiat ad perniciem. quanto plus biberit. Dc quibus
profecto Dño per leremiã cõtra quosdam conqueritur: dicno. Ue dercu¬
querũt fontẽ aquae uiua & fodersit sibi cisternas: cisternas dissipatas. qu&
continere non ualentaquas. & post aliqua. Nunc quid tibis is in pasus. qxa.¬
pti. et bibas aquam turbidam: Aut quid tibi in uiis assyriorum. ot bibasꝗ.¬

Expanded text:
unitam saltem verum lac! Sed, proh dolor! non est lac, quo tenera fidelium paulatim nutriatur infantia, ut ad solidam escam pertingat, sed quod Salomon cavendum denuntiat, dicens: qua quinam, et flumina de ventre ejus fluent aquae vivae , sed potius aquae furtide puteis, quos Palaestini, lutum non aquam amantes, repleverunt terra de cisternis dissipatis , seu fluminibus Aegypti et Babylonis, quibus nditur venter, et gravatus non repletur, sed exinanitur et intumescit , re hydropici tanto plus sitiat ad perniciem, quanto plus biberit. De quibus profecto Dominus per Jeremiam contra quosdam conqueritur, dicens: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas, cisternas dissipatas, qcontinere non valent aquas. Et post aliqua: Nunc quid tibi vis in via Aegypti, ut bibas aquam turbidam? Aut quid tibi in viis Assyriorum, ut bibas a
Abbreviated transcription (Latin):
ad Liberium Papam, de oppressioni.¬
bus Arrianorum.
Domino beatiss.& honorabili sancto patri Libenio Papae A¬¬
thanasius &e uniuersi Acgyptiorum Episcopi: in unum syno.

Expanded text:
AM LIBERIUM. De oppressionibus Arianorum. Domino beatissimo et honorabili, sancto patri Liberio papae, Athanasius et Aegyptiorum episcopi, in unum syno
Abbreviated transcription (Latin):
intra Italiam habere iubeatis Episcopale Conciliuto,cito auxiliante Deoꝰ
potcrunt omnia scandala: quae in perturbationem tõtius Ecclesia sunt cõ¬¬
mota. resecari: ut per uniuersum regnum yestrum catholica fidei integrita¬¬
te seruata & pacem Christianam mancre: & vestram apud Deum crescere
gloriam gaudeartius. Data octauo Calendas lunias, Astcrio & Protogene¬

Expanded text:
intra Italiam haberi jubeatis episcopale concilium, cito auxiliante Deo intra Italiam haberi jubeatis episcopale concilium, cito auxiliante Deo poterunt omnia scandala quae in perturbationem totius Ecclesiae sunt commota resecari, ut per universum regnum vestrum catholicae fidei integritate servata, et pacem Christianam manere, et vestram apud Deum crescere gloriam gaudeamus. Data VIII Kalendas Junias, Asturio et Protogene
Abbreviated transcription (Latin):
Ro integritate fide catholica Chiristianissimum Principc̃ cõ.¬
ueuit esse solicitum: & hoc indefessis precibus diuinam misc.¬
ricordiam posco: ut cordi uestro, id quod est ucritatis: inspi.¬
ret: neque falliyos in aliquo humanarum calliditatum ģmula:¬
tionc patiatur:Ame autem: atq: ab omnibus catholicis sacerdotibus: qux¬
Euangelicae fidei pietas defendat: satis plene ac lucide literis mcis: quas cle.¬
mentiam uestram iamdudum perfamulum restrum Epiphanium tribunũ¬
qui pro hac causa missus est: arbitror yos accopisso. Ratum est nec ambigi
potest: hoc nos purissime credere: hoc constanter asserere. quod ctiam
bencrandi patres: quondam apud Niccam congregati secundum fidem
symboli credendum & confitendum sacratissima authoritate sanxerunt.
Nos enim. yenerabilis Impcrator: sicut Nestorii dogma pcruersum meri.¬
to a narhe matizauimus ta iustõ ctiam horum impictatem. qui retitatera
de si pietas yestra suggestioni ac supplicationi nostra dignetur annuere:ut

Expanded text:
ro integritate fidei catholicae Christianissimum principem covenit esse sollicitum, et hoc indefessis precibus divinam misericordiam posco, ut cordi vestro id quod est veritatis inspiret, neque falli vos in aliquo humanarum calliditatum aemulatione patiatur. A me autem atque ab omnibus catholicis sacerdotibus quae angelicae fidei pietas defendat, satis plene ac lucide litteris meis quas clementiam vestram jamdudum per famulum qui pro hac causa missus est, arbitror accepisse, reseratum est: nec ambigi potest, hoc nos purissime credere, hoc constanter asserere, quod etiam venerandi Patres, quondam apud Nicaeam congregati, secundum fidem Symboli credendum et confitendum sacratissima auctoritate sanxerunt. Nos enim, venerabilis imperator, sicut Nestorii dogma perversum merito anathematizavimus; ita juste etiam horum impietatem, qui veritatem de si pietas vestra suggestioni ac supplicationi 957 nostrae dignet
Abbreviated transcription (Latin):
tae uictorie ex altatus triumpho: causam & rationẽ. qua sitrelictus. id est
non cxauditus in quirit: nisi ut ostendat alium esse illum affectum. quem
ad humana formidinis excusationẽ recepit: aliũ illũ. quem ex eterno pla.¬
cito pattis pro mundi reconciliatione praelegitꝰ Unde ipsa yox non exau¬
ditiꝰ. magni est expositio sacramenti. qudd nihil humano generi conferret
redemptorio potestas: si quod ꝓctehat: nostra obtineret infirmitas.Hec ko¬
die die ctissimi. ne uos prolixitatc sermonis onercmus dicta sufficiant.ca¬
tera in quartam sabbati differamus. Aderit Domitus orantibus nobis ux
quȩ soluenda promittimus.ipso largiente reddamus. qui uiuit & regnat in
secula loculorum, Amen.

Expanded text:
tae victoriae exaltatus triumpho, causam et rationem qua sit relictus, id est tae victoriae exaltatus triumpho, causam et rationem qua sit relictus, id est non exauditus, inquirit, nisi ut ostendat alium esse illum affectum, quem ad humanae formidinis excusationem recepit, alium illum quem ex aeterno placito Patris pro mundi reconciliatione praeelegit? Unde ipsa vox non exauditi, magni est expositio sacramenti, quod nihil humano generi conferret Redemptoris potestas, si quod petebat nostra obtineret infirmitas. Haec hodie, dilectissimi, ne vos prolixitate sermonis oneremus, dicta sufficiant: caetera in quartam sabbati differamus. Aderit Dominus orantibus vobis, 264 ut quae solvenda promittimus, ipso largiente reddamus, qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
tranos or mand ꝗdł olim in osalmo eructauerat. id in supplicio coltis ebre
ddemptorat suorum uoce clamabat. Dcus. Dcus meus respice In INC: QUA qbi¬
re me dereliquiste or ista dilectissimi doctrina est non querela a cũ rasc¬
in Ghristo feci es horinio una persona sit nec ab coporucrit relinqui randrei
quo non poterat separari. ꝓ nobis trepidio & infirans inieerogut. curcuro i ti ql¬
pati metueno exaudita non fuerit. Instante enim passione ad sanandum de
Corrigendum nostre fraligitatis metum. dixerat: Pater si posoibile est tran¬
scat calir iste ame. U cruntamc̃ non sicut egouolo sed sicut tu. Et iterum:
Patee si non potest hic calix trãsirc: nisi bibam illu fiat uolũtas tuas. Qui er¬
go tropidatione carnis cuicta: iam ad paternam transietat uoluntatẽ.& ton¬
do mortisterrore caleato. opus suȩ constitutionis implebat.cur in iplo tan¬

Expanded text:
transformans, quod olim in psalmo eructaverat, id in supplicio crucis sub transformans, quod olim in psalmo eructaverat, id in supplicio crucis sub edemptorum suorum voce clamabat: Deus, Deus meus, respice in me: re me dereliquisti ? Vox ista, dilectissimi, doctrina est, non querela. Nam cDei et hominis una persona sit, nec ab eo potuerit relinqui a quo non poterat separari, pro nobis trepidis et infirmis interrogat cur pati metuens exaudita non fuerit. Instante enim passione ad sanandum et corrigendum nostrae fragilitatis metum dixerat: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu, et iterum: Pater, si non potest hic calix transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Qui ergo trepidatione carnis evicta, jam in paternam transierat voluntatem, et toto mortis terrore calcato, opus suae constitutionis implebat, cur in ipso tan
Abbreviated transcription (Latin):
ponero nec superbie nobio rec desidie Iocus relinquitur: quia nihu ha.¬
bemuo nisi quo d accepimus: & iugitor admonc iiur Ut dona gratia Dci
non ncpligenter liabeamus. Iussc̃ cnim nobis instat pracepto qui pra cut¬
rit auxiltio. E benigne incitatad obedientiam: qui ducit ad gloria p.
de merito Dominus ipse nobis factus est pia. quia nisi per christum non
itur ad Eliristum ł er ipsum autem ad ipsum tendit: qui per semitã palleu¬
tie de luo iilitatis ciuo incedit iꝯ quo plane itinere: nec estus decst laboris¬
ncc tubes tristiti&: nec procella formidinis. Ibi sunt insidie iniquoru ꝓcr.
secutioneo infidelium: mina potentium. contumcliae supciborio qra pes
minis pirretum se resilorie ideo omnia in infirmitatio nostre formia. & Esun
ia farnis pececati sumibidedine percurrit yt inter presentis uitȩ pericula. nO RO¬
tam optandũ sit nobis declinãdo ista effugere. quã tolcrado superare. Inde

Expanded text:
ionem, nec superbiae nobis, nec desidiae locus relinquitur: quia et nihil haionem, nec superbiae nobis, nec desidiae locus relinquitur: quia et nihil habemus nisi quod accepimus, 263 et jugiter admonemur ut dona gratiae Dei non negligenter habeamus . Juste enim nobis instat praecepto qui praecurrit auxilio, et benigne incitat ad obedientiam qui ducit ad gloriam. Unde merito Dominus ipse nobis factus est via , quia nisi per Christum non itur ad Christum. Per ipsum autem ad ipsum tendit qui per semitam patieae et humilitatis ejus incedit: in quo plane itinere nec aestus deest laborisnec nubes tristitiae, nec procella formidinis. Ibi sunt insidiae iniquorum, secutiones infidelium, minae potentium, contumeliae superborum: quae minus virtutum et Rex gloriae ideo omnia in infirmitatis nostrae forma, et in carnis peccati similitudine percurrit , ut inter praesentis vitae pericula ntam optandum sit nobis declinando ista effugere, quam tolerando superare. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
cum propo situm eoluntatis sue lelus Chiristus crucifixus & moctuuo &
scpultuo est ponpropria conditionis neccsoitas: sed nostra captiuitatis re¬
demptio fuit. Ideo cnim uerbo caro factum est. ut de utcro uirgiuis sume¬
retur nafura pasibilis: & quod in filium Dei perpetrari non potut in filiũ
bominis possẽt admitri. Nam licet in iplo ortu coruscarent in eo signadci¬
tatis. & omnia incrementa corporalium prouectuum diuitis essent plena
mira culis: infirmitatum taten nostrarum susceperat ueritatem. & exce.¬
pta comonunione peccati nihil a sc humanae infirmitatis excluscrat ri ec
sua nobis inserei &t in sc nostra curaret. Ab ornipotenti enim medico di¬
plea nobis miscris re medium praparatum cst: cuius aliud est in sactamen¬
Horaliud in edctiplo. x per unum conferantur diuina: per aliud erig ancur
humana. Qura licut Deus iustificationis est author. ira homo deugtionis

Expanded text:
dum dum sepultus est, non propriae conditionis necessitas, sed nostrae captivitatis redemptio fuit. Ideo enim Verbum caro factum est, ut de utero Virginis sumeretur natura passibilis, et quod in Filium Dei non poterat perpetrari, in filium hominis posset admitti. Nam licet in ipso ortu coruscarent in eo signa Deitatis, et omnia incrementa corporalium provectuum divinis essent plena miraculis, infirmitatum tamen nostrarum susceperat veritatem, et excepta communione peccati, nihil a se humanae infirmitatis excluserat, ut et sua nobis inferret, et in se nostra curaret. Ab omnipotenti enim medico duplex nobis miseris remedium praeparatum est, cujus aliud est in sacramento, aliud in exemplo; ut per unum conferantur divina, per aliud exigantur humana. Quia sicut Deus justificationis est auctor, ita homo devotionis
Abbreviated transcription (Latin):
sed filiuo perditionis &t mortis. xtiliora tibi diaboli incitamenta credcbas:
yt facibuo indanomatus auaritie. ad triginta argentcorum lucrum inatdo:¬
fceres: Si quid diuitiarum amitteres. non rideres. Nam etli purabas creden¬
dere esse promissis. que fuit ratio ut tantilius pecuniae inodus preto¬
neretur acceptis Itapcrabas demoniis: & medebaris infirmis Hondiaba.¬
ris cum Apostolio de ut fincim tux cupiditatis expleres patebant tibi furia
dolo cusis Sed animũ interdictorum admonitum: quod minus licuitari.¬
pliuo incitauit nec ram placuit quantieas precii. quam magnitudo pceca.¬
ti eide facinus commnercii tui nonided detestãdum cst: quia Doroinumn
tiliter estmost sed quia redemptorm etiam tuum. uc tibiparcercss uen¬
didisti. Et meritd tibi tua pocna est commissa: quia in supplicuams cuums tie¬
niorte see uio s potuit ĩnucniri. Quod igitur in tempore praestituto secun¬

Expanded text:
sed filius perditionis et mortis, utiliora tibi diaboli incitamenta credebas: sed filius perditionis et mortis, utiliora tibi diaboli incitamenta credebas: ut facibus inflammatus avaritiae, ad triginta argenteorum lucrum inardesceres, et quid divitiarum amitteres non videres. Nam etsi non putabas credendum esse promissis, quae fuit ratio ut tantillus pecuniae modus praeponeretur acceptis? Imperabas daemoniis, medebaris infirmis, honorabaris cum apostolis, et ut famem tuae cupiditatis expleres, patebant tibi furta de loculis. Sed animum interdictorum avidum, quod minus licuit, amplius incitavit; nec tam placuit quantitas pretii quam magnitudo peccati. Unde facinus commercii tui non ideo detestandum est quia Dominum viliter aestimasti, sed quia Redemptorem etiam tuum, ne tibi parceres, vendidisti. Et merito tibi tua poena commissa est, quia in supplicium tuum nemo te saevior potuit inveniri. CAP. V. Quod igitur in tempore praestituto, secun
Abbreviated transcription (Latin):
rituo lancti. Uobis est em facta repromissio & filiis yestris. & omnibus qui
lõge sunt: quoscunq aduocauerit dñs Dcus noster.Moꝵq addidit scriptu¬
ra & dixir. Qui ergo recepcrunt sermonẽ cius: baptitati sunt & apposite
sunt in illo dic animae circiter tria millia. Quod itaq Dñs Iesus Christus
furorem frementium pati uoluit: in nullo author corũ criminũ fuit:nece.¬
gitot bee yellci sea cosoit xt possent. et sic ysus est obeȩcais plebis itnisanon¬
quo modd de perfidia traditorio. quem ab immanitate concepti scelerio
de bencficiis ell xeuocare dignatuo &e yerbis adsum edo in discipulus prousc¬
bendo ir ag ostolum aoonendo signio consecrando mysiguiso. ot cusIQue
beneuolerie deesset add correetione nihil occasionis suꝑ esset ad crimc̃. Sed
tu impiscime bomo. Ee men Chanaan & non luda nec iamuas cTectione

Expanded text:
ritus sancti. Vobis est enim repromissio, et filiis vestris, et omnibus qui ritus sancti. Vobis est enim repromissio, et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt, quoscumque advocaverit Dominus Deus noster; moxque addidit Scriptura, et dixit: Qui ergo receperunt sermonem ejus baptizati sunt, et appositae sunt in illo die animae circiter tria millia . Quod itaque Dominus Jesus Christus furorem frementium pati voluit, in nullo auctor eorum criminum fuit; nec egit ut haec vellent, sed cessit ut possent; et sic usus est obcaecatae plebis insanquomodo et perfidia traditoris, quem ab immanitate concepti sceleris, 262 et beneficiis revocare est dignatus et verbis, assumento in discipulum, provehendo in apostolum, monendo signis, consecrando mysteriis, ut cui nihil benevolentiae deesset ad correctionem, nihil occasionis superesset ad crimen. CAP. IV. Sed tu, impiissime homo, semen Chanaan, et non Juda , nec jam vas electionis,
Abbreviated transcription (Latin):
es tam dispares causae sunt: ut quod a Christo susceptum est, non possit
resolui: quod ab illis commissum: possit aboleri.Qui enim uenit peccato.¬
res saluos facere: nec ipsis quidem interfectoribus suis miscricordiam de¬¬
negauit sed impiorum malum: in bonum credentium commutauit. ut mi.¬
rabilior fieret gratia Hei. non secundur terita hominum sed sccundum
multitudincm diuitiarum sapientia & scicntiae Dei miscricorditer prȩpa¬¬
rata. quando & ipsos. qui fudcrant sanguinẽ saluatotis. reciperet xnda ba.¬
ptismatis. Nam sicut scriptura. quaæ Apostolorum actus continet, loqui.¬
tur. Cum prȩdicatio beati ꝑetri apostoli. Iudaorum corda compungeret:¬
& agnita impictate sui sceleris dicerent: Quid faciemus uiri fratres: iderti
Apostolus ait.ꝑ oenitentiam agite: & baptirctur unusquisq uestrũ in no:¬
mine lesu Ghristi in remissionẽ peccatorũ yestrorũ: & accipictis donũ spi¬

Expanded text:
es tam dispares causae sunt, ut quod a Christo susceptum est, non possit es tam dispares causae sunt, ut quod a Christo susceptum est, non possit resolvi; quod ab illis commissum, possit aboleri. Qui enim venit peccatores salvos facere , nec ipsis quidem interfectoribus suis misericordiam denegavit, sed impiorum malum in bonum credentium commutavit: ut mirabilior fieret gratia Dei, non secundum merita hominum, sed secundum multitudinem divitiarum sapientiae et scientiae Dei misericorditer praeparata, quando et ipsos qui fuderant sanguinem Salvatoris, reciperet unda baptismatis. Nam, sicut Scriptura, quae apostolorum actus continet, loquitur, cum praedicatio beati Petri apostoli Judaeorum corda compungeret, et agnita impietate sui sceleris dicerent: Quid faciemus, viri fratres? idem Apostolus ait: Poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu Christi, in remissionem peccatorum vestrorum; et accipietis donum Spi
Abbreviated transcription (Latin):
rum Christi minas sauitiamq: paterentur, concordi ad Dcum uoce dixe¬¬
runt. Conuenerunt enim uerd in ciuitate ista aduersus pucrum tuum Iesumo:
quer unxisti. Herodes & Pontius Pilatus cum gentibus & populis Isracl fa¬
cere: quae manus tua & consilium tuum decreuerunt fieri.Niquid iniqui¬¬
tas persequentium Christun ex Dei est orta cõsilio: & illud facinus quod
omni maius est crimine: manus diuinae praparationis armauit: Non hoc
planc de summa iustitia sentiẽdum est: quia multum diuersum multumq
Ghristi est passione dispositum. Non inde processit uoluntas interficic̃di'
unde moriendi nec de uno cxtitit spiritu atrocitas sceleris: & tolerãtia re¬¬
demptoris. Non enim impias furc̃tium manus immisit in se Dominus, led
admisit: ncc prasciendo quod faciendum esser: coegit ut fieret: cũm tamen
adhoc carnem suscepisset: ut ficret. Deniq: inter crucifixum & crucifigen¬¬

Expanded text:
rum Christi minas saevitiamque paterentur, concordi ad Deum voce dixerum Christi minas saevitiamque paterentur, concordi ad Deum voce dixeus. conuenerunt enim uere in hac ciuitate aduersus sanctum filium tuum Iesum quem unxisti Herodes et pontius Pilatus cum gentibus et populis Isracere, quae manus tua et consilium tuum decreverunt fieri . Numquid iniquitas persequentium Christum ex Dei est orta consilio, et illud facinus quod omni majus est crimine manus divinae praeparationis armavit? Non hoc plane de summa justitia sentiendum est, quia multum diversum multumque d in Christi est passione dispositum. Non inde processit voluntas interficiendi, unde moriendi; nec de uno exstitit spiritu atrocitas sceleris, et tolerantia Redemptoris. Impias furentium manus non immisit in se Dominus, sed admisit; nec praesciendo quod faciendum esset, coegit ut fieret, cum tamen ad hoc carnem suscepisset ut fieret. CAP. III. Denique inter crucifixum et crucifigent
Abbreviated transcription (Latin):
ius secũdum hominem semen est Christus: diem crucis Dñ i mille & plus
quam centum annorum atate pracessit: & tihil corũ suppliciorũ: qua si¬¬
bi memorat illata, perpessus est. Sed quia per os eius ille loquebatur, ꝗ car¬¬
nẽ pasoibilẽ ex ipsius stirpe crat sumpturus: merito iub ipsius persona prae¬¬
mittitur historia crucis: ꝗ in se gerebat corporeã originẽ Saluatoris. Uere
tẽ praedicta sint ut nõ tam de futuris: quam de praescritibus propheticus sit
sermo contextus: quid aliud nobis: quam sempiternarum dispositionum
Dei incommutabilis ordo releratur:apud quem: & discernenda iam diiu'¬
dicata. & futura iam facta sunt: Clm cnim & qualitates actionum nostra¬¬
rum. & effectus omniũ toluntatum: scientia diuina praeueniat: quanto ma¬
gis Deo nota sunt opera sua. & recte placuit: quasi facta recoli: qua non po¬
terant omnino non fieri: Unde & apostoli spiritu Deipleni, cum inimico¬

Expanded text:
jus secundum hominem semen est Christus, diem crucis Domini mille et plus jus secundum hominem semen est Christus, diem crucis Domini mille et plus quam centum annorum aetate praecessit, et nihil eorum suppliciorum quae sibi memorat illata perpessus est. Sed quia per os ejus ille loquebatur qui carnem passibilem ex ipsius erat stirpe sumpturus, merito sub ipsius persona praemittitur historia crucis, qui in se gerebat corpoream originem Salvatoris. Vere te praedicta sint, et non tam de futuris quam de praeteritis propheticus sit sermo contextus, quid aliud nobis quam sempiternarum dispositionum Dei incommutabilis ordo reseratur, apud quem et discernenda jam dijudicata, et futura jam facta sunt? Cum enim et qualitates actionum nostrarum, et effectus omnium voluntatum scientia divina praeveniat, quanto magis nota Deo sunt opera sua? Et recte placuit quasi facta recoli, quae non poterant omnino non fieri. Unde et apostoli Spiritu Dei pleni, cum inimico
Abbreviated transcription (Latin):
Etper quid c̃ dilecti scimi. fideliũ mentes in diuinorũ operĩ cogilatio¬
decet admiratione uetsari. & rationales animos iis maimnc pos i cane
cogitationibus inhaerere ꝑ quas incrementũ fidei consequa tian qua¬
tur. Cum om pia cordis intentio. uel ad generalia benctigias ftaique¬
uelad ipccialia sosius gratiȩ dona dirigitur: multas e se pani. bea¬
tates abigit. & a corporalibus curis in quoddã secretum spiritalo lecedit.
Sed hoc in tempore dominicȩ passionis: multd auidius exccllentius qe la.¬
diendum est: ut ea quȩ sunt sacris lectionibus rccensita sanę intellig entie
Puscipiantur auditu. & quae magna sunt uerbis: apparcat mnaiora mysteriie.
Prima nanique erigetidi sursum mostri eordus est tatio. quod cactiam qlx¬
Euangelicã ueritas cnarrauit:uoces prophetica non tanquam gerenda sed
tanquam gesta cecinerunt:& quod humana aures nondum cognouerant
faciendũ. iam spiritus sanctus praedicabat implctum.Nam rex Dauid, cu.¬

Expanded text:
emper quidem, dilectissimi, fidelium mentes in divinorum operum decet admiratione versari, et rationales animos iis maxime cogitationibus inhaerere, per quas incrementum fidei consequantur. Cum enim pii cordis intentio, vel ad generalia beneficia, vel ad specialia ipsius gratiae dona 260 dirigitur, multas a se vanitates abigit, et a corporalibus curis in quoddam secretum spiritale secedit. Sed hoc in tempore Dominicae passionis multo avidius excellentiusque faciendum est, ut ea quae sacris sunt lectionibus recensita, sanae intelligentiae suscipiantur auditu, et quae magna sunt verbis, appareant majora mysteriis. Prima namque erigendi sursum nostri cordis est ratio quod ea qevangelica veritas enarravit, voces propheticae non tamquam gerenda, sed tamquam gesta cecinerunt; et quod humanae aures nondum cognoverant faciendum, jam Spiritus sanctus praedicabat impletum. Nam rex David, cu
Abbreviated transcription (Latin):
eringentos iom a beatisoimo papa Grregorio &e ampliuo asno ses apa¬
se non cessorunt o qualiee cremplo Domini nostrolius gucios ⁊ surpa¬
S El &e luorum patati estis pro frattibus atimas ponero. qui perioe
tempora noluistis saltem inanc nomen. & totius Ecclesra unitatem
sua insolentia scandalizans deponere: & quid effecit in restris ucnui¬
bus toties declamata in auribus illa gloriosi apostoli Pauli profescio
qua dicit. Quis scandalizatur. & ego non eror ÷ Qui non solum pro
fc andaloraliorum non orimini: sed ctiam scandalo restro quotidis uritis
Ecclesiam Dei:¬

Expanded text:
ringentos jam a beatissimo papa Gregorio et amplius annos, usurpare non cessat: et qualiter, exemplo Domini nostri Jesu Christi et suorum, parati estis pro fratribus animas ponere, qui per tempora noluistis saltem inane nomen, et totius Ecclesiae unitatem sua insolentia scandalizans deponere? et quid effecit in vestris mentibus toties declamata in auribus illa gloriosi Apostoli professio, qui dicit: Quis scandalizatur, et ego non uror? qui non solum pro scandalo aliorum non urimini. sed etiam scandalo vestro quotidie uritis Ecclesiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Seel ceptanda bupilitao eeuerendorum pontificuam atte descosi hus Eerse
perbum refutauit uocabulum peitus: quo uide bacut por Signolis lub¬
tradi cunctis peui oxdem ore sulibus dum unic toto perogarctas: sub.¬
quaro singuen dicereno erbis & factio: quod magist en cogurilt. pn.¬
mus cruci tigendus inquit: Non sum dignuo caput sursuro ponere: sed
declinate uultum unterrat. N estra ergo fratcrnitas ridea quan it asea¬
puluise protoriuia ⁊ueneat : que nec oblatum libi s quoquam nlaacon¬
cessumo. Se d potiuo deuegatuo & sub anathematis incetoouaoi ues espo

Expanded text:
Sed imitanda humilitas reverendorum pontificum, attendens quod ipse Sed imitanda humilitas reverendorum pontificum, attendens quod ipse perbum refutavit vocabulum penitus, quo videbatur par dignitas subtrahi cunctis per orbem praesulibus, dum uni ex toto arrogaretur, tanquam singuli dicerent verbis et factis, quod magister eorum et primus crucifigendus inquit: « Non sum dignus caput sursum ponere, sed declinare vultum in terram. » Vestra ergo fraternitas videat quanta apud se protervia tumeat, quae nec oblatum sibi a quoquam, nec conces
Abbreviated transcription (Latin):
Uecesoit quo que huic lobannes. cuius superbiam quam:¬
us oniuerlus mundus capere ne quiuerit angustus qamca
cespes post nonmultum temporis compresoiis Ius tapcta
penitatio nouum noien primus sibi ⁊ surpauit bi st ⁊
ou ielore detrenicum patriarcham. id est uniuersalem adici & scc¬
bi debere decccurt Eoqua Nidue praesumprione a beatis pontificibuo
felagio &e Sr egouio digna pereulsus est en communicaeons ⁊Qutilic. buo¬
tagii macula debue uobro cum ipsa malcdictione sic adiaȩsit iIIS conc
qͥuo que posiplos ee cumenicos patriarclias &t appellarc. RaCiet dio
timeatisFt cereo nomien istuda sanctio patribuo ia Cndl cecionre ior¬
nodo qo b ceuerentiam sancta Romanae Ea aposiolicaalcedonensclis
fuoro uec essor: uostro ł eoni pape & preclarisoitno do&t becds sisccelio¬
rohuoque ecius fuit ooblatum. sed nec ab illo. acc aBUsTO suc cesoElON
ꝓpsiuo constat lactenus receptum. Et cui postRIS fuec elsorupo
ded itli aoq nomeli magis poterat aptari: quam suc cessoribus Ecirie

Expanded text:
uccessit quoque huic Joannes, cujus superbiam, quamis universus mundus capere nequiverit, angustus tamen cespes post non multum temporis compressit. Hic nimiae vanitatis novum nomen primus sibi usurpavit, ubi se a cunctis oecumenicum patriarcham, id est universalem, et dici et scribi debere decrevit. Pro qua utique praesumptione a beatis pontificibus Pelagio et Gregorio digna perculsus est excommunicatione. Cujus contagii macula adhuc vobis cum ipsa maledictione sic adhaesit ut nunc quoque vos ipsos oecumenicos patriarchas et appellare et scribere non timeatis. Et certe nomen istud a sanctis Patribus in Chalcedonensi synodo, ob reverentiam S. Romanae et apostolicae sedisimo decessori nostro Leoni papae, et praeclarissimo doctori, successoribusque ejus fuit oblatum, sed nec ab illo, nec ab ullo successorum ipsius constat hactenus receptum. Et cui post Christum Jesum hoc nomen magis poterat aptari quam successoribus Petri?
Abbreviated transcription (Latin):
in ccelis &t in terra nomitiatur. ut det uobis secũdum diuitias glorie suae uir.
tutom corroborari per spiritum cius in intcriore hotins: habitare Christũ
per fidem in cordibus uestris in charitate radicati & fundati ut possitis cõ.¬
prehendere cum omnibus sanctis quȩ sit laticudo, longitudo & profundum
& altitudo scirc etiam suporeminentem scientia charitatem Christi ut im.¬
pleamini in omnem plenitudincm Dei. Ei autem: qui potens est omia facero
supcrabundanter quato petimus aut intelligimus secundum uirtutem
qua operatur in nobis ipsi gloria in Ecclesia & in Christo
Iosu in omnibus gencrationibus seculi scculo.¬
rum Amen. Data. U. Idus Decemb.
Diocletiano Ul. & Maxi.¬
Cc. Con.

Expanded text:
in coelis et in terra nominatur, ut det vobis secundum divitias gloriae suae viin coelis et in terra nominatur, ut det vobis secundum divitias gloriae suae vitutem corroborari per Spiritum ejus in interiore homine, habitare Christum per fidem in cordibus vestris: in charitate radicati et firmati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo et longituet altitudo, scire etiam supereminentem scientiae charitatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei. Ei autem qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus secundum virtutem quae operatur in nobis, ipsi gloria in Ecclesia et in Christo Jesu in omnibus generationibus saeculi saeculorum. Amen. Data V Idus Decemb. Diocletiano VI, et Maxicc. con
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis amaritudo:& ira:& indignatio. & clamor & blasphemia tollatur a
uobis cũ om̃i malitia.Estote aũt inuicẽ benigni. & miscricordes:donãtes in¬
filii charissimi. & ambulate in dilectione sicut &Christus dilexit nos: & tra'¬
didit scictipsum ꝓ nobis oblationc̃ & hostiã Deo in odorc̃ suauitatis. For.¬
nicatio aũt & omnis immunditia:aut auaritia:nec nominctur in vobis: sicut
decer sanctos: aut turpitudo: aut stultiloquium, aut scurrilitas: quae ad rem
non pertinet:sed magis gratiarum actio:hoc cnim scĩtote intelligẽtes quod
omnis fornicator aut immundus aut auarus. quod est idolorũ seruitus. Nott

Expanded text:
Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis cum omni malitia. Estote autem infilii charissimi, et ambulate in dilectione, sicut Christus dilexit vos. » didit semetipsum pro nobis oblationem, et hostiam Deo in odorem suavitatis. Fornicatio autem, et omnis immunditia, aut avaritia, nec nominetur in vobis, sicut decet sanctos, aut turpitudo, aut stultiloquium, aut scurrilitas, quae ad rem non pertinet, sed magis gratiarum actio. Hoc enim scitote, intelligentes, quod omnis fornicator, aut immundus, aut avarus
Abbreviated transcription (Latin):
qui desperantes semctipsos tradiderunt impudicitia, in opcrarionẽ iromũ¬¬
ditia omnisq auaritia. Uos aũt non ita didicistis Christum: si tamen illũ au¬
distis. & in ipso edocti estis: sicut est ueritas in Iesu, deponcre uos secundum
pristinã conuerlationẽ ycterem hominem qui corrumpitur sccundũ deside¬
ria erroris.Renouamini aũt spiritu mentis uestra:& induite nouui hominc̃:
qui lecundũ Deũ crcatus est: in iustitia & sanctirate ueritatis. Propter quod
deponentes mendaciũ: loquimini ycritatẽ unusquisq: cũ proximo suo.quo¬¬
niã lumus inuic ẽ membra.Irascimini & nolit peccare.Sol nõ occidat super
iracundiã uestram:nolite locũ darc diabolo:qui furabatur iam non furctur:
magis aũt laboret operando manibus suis quod bonũ est:ut habcat unde tri
quis bonus est ad adificationẽ opportunitatis: ut det gratiam audientibus.
Et nolite cõtristare spiritu sanctũdci: in quo signati estis in dic̃ redc̃ptionis.

Expanded text:
met ipsos tradiderunt inpudicitiae in operationem inmunditiae omnis et auaritiae. uos autem non ita didicistis Christum: si tamen illum audistis et in ipso docti estis, sicut est ueritas in Iesu, deponere uos secundum pristinam conuersationem ueterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris. renouaminia et sanctitate ueritatis. propter quod deponentes - mendacium, loquimini ueritatem unusquisque cum proximo suo, quoniam sumus inuicem membra. irascimini et nolite peccare. sol non occidat super iracundiam uestram. nolite locum dare diabolo. qui furabatur, iam non furetur: magis autem laboret operando manibus quod boquis bonus est ad aedificationem opportunitatis, ut det gratiam audientibus. Et nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in die redemptionis.
Abbreviated transcription (Latin):
ritar e probantes quid sit bencplacitum Dco. Et nolite communicarc operi.¬
buo infruetuolis tenebrarum. magis autem redarguite. Que cnim in occulto
fiunt ab ipsis. turpc est dicere. Omnia autem qua arguuntur a lumine maniꝰ.¬
festantur. Oitinc enim quod manifestatur luraẽ est ꝓropter quod dicir Surgo
qui doramis Se cxurge a mortuis & illuminabit te Chrissus. Uideicitaq fra.¬
tres quomo do caute atobulctis. non quasi insipientes, led ut sapientes redi.

Expanded text:
ritate: probantes quid sit beneplacitum Deo: et nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum, magis autem redarguite. Quae enim in occulto fiunt ab ipsis, turpe est et dicere. Omnia autem, quae arguuntur, a lumine manifestantur: omne enim, quod manifestatur, lumen est. Propter quod dicit: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus. Videte itaque, fratres, quomodo caute ambuletis: non quasi insipientes, sed ut sapientes: redi
Abbreviated transcription (Latin):
nim iudicio iudicaucritis: iudicabimini. Unde & doctor gentiũ Ioquitur di¬
cens.Hocigitur dico & testificor in Domino: ut iam non atabuletis sicut ꝑẽ¬
tes ambulant in uanitate sensus sui: tencbris obscuratũ habc̃tes intellectu: ali G

Expanded text:
nim judicio judicaveritis, judicabimini . Unde et doctor gentium loquitur, dinim judicio judicaveritis, judicabimini . Unde et doctor gentium loquitur, dicens: Hoc igitur dico, et testificor in Domino, ut jam non ambuletis, sicut gentes ambulant in vanitate sensus
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & ab Ecclesiasticis uiris terminentur.Maior autem non potest a minore
iudicari: nec Episcopi Pontifici a quo conlecrari probantur: pre iudiciura
infcrre ullum possunt. Qudd si prasumptum fuisse cognoscitur:uiribus care ꝑ¬
re non dubiũ est: nec posse inter Ecclesiastica ullo modo statuta censeri. Cle.
ricus yerd cuiussibet ordinis absq Pontificis sui permissu nullum prasumat
ad leculare iudicium attrahere: nec laico quemlibet clericum liceat accusa¬
re: detractiones tamen & accusationes atq: persecutiones inter Christianos
oppidd ritanda sunt: quia licet pauci simus in cõparatione aliorum.si tattc̃
unanimes fucrimus: facilius aduersariis resistemus.Sanctus enim protomar.¬
tyr Srephanus lapidabatur: sed Iesus suscipiebat plagas: idco unicuiq proui¬¬
Et Dominus in buangelio ait:Nolitc iudicare. ut non iudicemini: in quoe¬¬

Expanded text:
tur, et ab ecclesiasticis viris terminentur. II. Major autem non potest a minore tur, et ab ecclesiasticis viris terminentur. II. Major autem non potest a minore judicari, nec episcopi pontifici, a quo consecrari probantur, praejudicium inferre ullum possunt. Quod si praesumptum fuisse cognoscitur, viribus carere non dubium est, nec posse inter ecclesiastica ullo modo statuta censeri. III. Clericus vero cujuslibet ordinis, absque pontificis sui permissu, nullum praesumat ad saeculare judicium attrahere. Nec laico quemlibet clericum liceat accusare. Detractiones tamen et accusationes atque persecutiones inter Christianos oppido vitandae sunt: quia licet pauci simus in comparatione aliorum, si tamen unanimes fuerimus, facilius adversariis resistemus. Sanctus etenim protomartyr Stephanus lapidabatur, sed Jesus suscipiebat plagas. Ideo unicuique proviEt Dominus in Evangelio ait: Nolite judicare, ut non judicemini: quo e
Abbreviated transcription (Latin):
cis. dlor pro nostro edicto ab oriontalibus conssa le gatio est ccru sper ais¬
certa
certa consuluit: sed faciiius de his quae fucrunt dicenda compendia, ipsius ꝑ¬
potius ad instruendã notitiã uestrã: qua a nobis sunt responsa dirigẽtes. ne
quid sibi sub spacio prolixiore terrarum: aut opinio uindicet: aut error assu¬¬
mat: cum ad rerum fidem iplam tencri sufficiat ucritatem.Quid autem ad cõ¬
tinentiam nostrarum pertinet literarum: oportuit quidem desideria plenius
expedire. Qua propterleitore yos a persecutione fratrum & ab omni litigio
abstinere debere: dicente icriptura:Scruum Dei nõ oportet litigare: nec quic¬
quam nocere: sed omnes persecutores ẜcclosis scruorumq ciue. uestris redar¬
gutionibus corrigere: testante Apostolo argue. obsecra increpa. Quacun.¬
que ergo contentiones inter Christianos orta fuerint, ad Ecclesiam deferã¬¬

Expanded text:
ciis, mox pro nostro edicto ab orientalibus missa legatio est: ciis, mox pro nostro edicto ab orientalibus missa legatio est: certa certa consuluit. Sed facimus de his, quae fuerunt dicenda, compendia ipsi potius ad instruendam notitiam vestram, quae nobis sunt responsa, dirigentes, ne quid sibi sub spatio prolixiore terrarum, aut opinio vindicet, aut error assumat, cum ad rerum fidem, ipsam teneri sufficiat veritatem. Quid autem ad continentiam nostrarum pertinet litterarum, oportuit quidem desideria plenius expedire. Quapropter scitote, vos a persecutione fratrum, et ab omni litigio abstinere debere, dicente Scriptura: Servum Dei non oportet litigare ; nec quemquam nocere, sed omnes persecutores Ecclesiae, servorumque ejus vestris redargutionibus corrigere, testante Apostolo: Argue, obsecra, increpa . I. Quaecumque ergo contentiones inter Christianos ortae fuerint, ad Ecclesiam deferan
Abbreviated transcription (Latin):
TI ECTISSIUISFratribus uniucrsis Episcopis pet
orientales prouincias constitutis. Marcellinus bpisco¬
pus.Quid tam dulec solicito: quam quod mihi de uo¬
bis innotescunt illa quae cupio. Quid tam religiosis
conucniens institutis quam ut inter sc sacerdotes pa¬
com quaro necesse est aliispro officio annunciato
conseruent: Plena fateor gratulationc susccpi: quod
uotiua mihi de charitate: qua inter uos est Ecclesiarũ
pacem in Litcros indicastis . spote mihi quicquid hortari potcrat. quicquia
motere delatum est: confirmethoc Deuo quod est operatus in nobis. que
peacepit peo animarũ salute facienda hac ipsc qui pracepit pro ea qua hos
rede mit pictate faciat. Et his taro bonis nunciis nos quoq teligio sam saneso¬
sur uicem eddimus nunciorum. Quicquid cum orientalibus quos adtccle¬
se corpus unitateraq tcuo catos dudũ Dci nostri ope litctis significauituo
destinatis denud eum apertum fucrit repetitis robiscum participaitaio indi¬

Expanded text:
ilectissimis fratribus universis episcopis, per orientales provincias constitutis, Marcellinus episcopus. Quid tam dulce sollicito quam quod mihi de vobis innotescunt illa quae cupio? Quid tam religiosis conveniens institutis, quam ut inter se sacerdotes pacem, quam necesse est aliis pro officio annuntiare, conservent? Plena fateor gratulatione suscepi, quod votiva mihi de charitate quae inter vos est ecclesiarum et pace, in litteris indicastis sponte mihi quidquid hortari poteram, quidquid monere, delatum est. Confirmet hoc Deus, quod est operatus in nobis ; et quae praecepit pro animarum salute facienda, haec ipse qui praecepit, pro ea, qua nos redemit, pietate faciat. Et his tam bonis nuntiis, nos quoque religiosam sanctorum vicem reddimus nuntiorum. Quidquid cum orientalibus, quos ad Ecclesiae corpus unitatemque revocatos, dudum Dei nostri ope litteris significavimus destinatis, denuo, cum aptum fuerit, repetitis vobiscum participamus indi
Abbreviated transcription (Latin):
tuali repbeat que omniꝰ gaudio & pace xt in prasenti seculo ee long
tempora feliciter domineris & in futuro sinc fine cum rege re¬
gum E Domino dominantium regno ccelorum beatẽ
perfruaris honorabilis & desidcrabilis nobisa
in Ghristo fili & gloriose Au¬
guste, Amen.

Expanded text:
tuali repleatque omni gaudio et pace, ut in praesenti saeculo per longa tempora feliciter domineris, et in futuro sine fine cum Rege regum et Domino dominantium regno coelorum beate perfruaris, honorabilis et desiderabilis nobis in Christo, fili et gloriose Auguste. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
tus: & efficictur non qualis dicitur, sed qualis a nobis pie desideratur &
speratur.Hinc iam tua gloria praesentes filios nostros sanctaque Romana
&t Apostolica sedis nuntios per omnia commendamus:quatenus ut decet
liberaliter suscipiantur.reuerenter habeatitur: benigne & honesse tracten.¬

Expanded text:
tus; et efficietur non qualis dicitur, sed qualis a nobis pie desideratur et tus; et efficietur non qualis dicitur, sed qualis a nobis pie desideratur et speratur. Hinc jam tuae gloriae praesentes filios nostros sanctaeque Romanae et apostolicae sedis nuntios per omnia commendamus, quatenus ut decet liberaliter suscipiantur, reverenter habeantur, benigne et honeste tracten
Abbreviated transcription (Latin):
contendens: contra fas & ius sibi subderc noua ambitionc appetit. & ple¬¬
raq: quae usurpare dicitur:sicut a nostris nuntiis diligenter cognoscere po¬¬
teris.In quibus si:quod absit:pertinax fuerit: pacem nostram nullatenus re¬
tinere poterit: quia proculdubid ad nos reuertetur:sicut Dominus dicit: si
ille noluerit esse filius pacis.Unde & Apostolus:Si ficri: inquit, potest. quod
cx uobis est:cum omnibus hominibus pacem habentes. Siquidem in uano
patremfamilias honorat:qui uxorem cius exhonorat. Et frustra matris fa¬¬
milias caput & faciem magnificat:qui uel minitos filiorũ cius impugnans.
uelut digiros pedum eius conculcat.Contra quem sapiẽtia Dci in Ecclesia.¬
stico sic intonat: Quam malae famȩ est:qui fugit patrem:& est maledictus
aDco. qui exasperat matrem.Confidimus tamon: quod perueniente gratia
Dei inuenictur innoxius ab his aut correctus: aut citd resipiscet admoni.¬

Expanded text:
contendens, contra fas et jus sibi subdere nova ambitione appetit: et plecontendens, contra fas et jus sibi subdere nova ambitione appetit: et pleraque quae usurpare dicitur, sicut a nostris nuntiis diligenter cognoscere poteris. In quibus si, quod absit, pertinax fuerit, pacem nostram nullatenus retinere poterit; quia procul dubio, ad nos revertetur, sicut Dominus dicit, si ille noluerit esse filius pacis. Unde et Apostolus: Si fieri, inquit, potest quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes. Siquidem in vano patremfamilias honorat, qui uxorem ejus exhonorat. Et frustra matrisfamilias caput et faciem magnificat, qui vel minimos filiorum ejus impugnans, velut digitos pedum ejus conculcat. Contra quem sapientia Dei in Ecclesiastico sic intonat: Quam malae famae est qui fugit patrem, et est maledictus a Deo qui exasperat matrem. Confidimus tamen quod praeveniente gratia Dei invenietur innoxius ab his, aut correctus, aut cito resipiscet admoni
Abbreviated transcription (Latin):
te: firmissimũ pacis & amicitie interyos ambos componctur focdus.Prȩte¬¬
rea confrater noster archicpiscopus Michael exhortatorias ad cõcordiam
& unitatem direxit nobis litcras:quem ad tam optabile & necessarium bo¬
num praemonentẽ tanto neceste est nos deuotius & alacrius suscipere:quan¬
to perspicatius cõsideramus non posse computari inter discipulos Christi
aliquem: qui fraternae paci dedignatur acquiescere: Domino suis dicente:
In hoc cognoscent omnes:quia mei estis discipuli: si dilectionem habueri.¬
tis adinuicem:& magno Paulo sic protestante: Pacem sequimini cum om¬
nibus:& sanctimoniam:sinc qua nemo uidebit Dcum.Sed nouerit tua clari¬
ter etiam aperta persecutione in Latinam Ecclesiam exardescẽs: anathema.¬
tizarc non timuit omnes:qui sacramenta attrectant ex azymis:& quod A¬
lexandrinum & Antiochenum patriarchas antiqua dignitate sua priuare

Expanded text:
te, firmissimum pacis et amicitiae inter vos ambos componetur foedus. Praetete, firmissimum pacis et amicitiae inter vos ambos componetur foedus. Praeterea confrater noster archiepiscopus Michael exhortatorias ad concordiam et unitatem direxit nobis litteras: quem ad tam optabile et necessarium bonum praemonentem tanto necesse est nos devotius et alacrius suscipere, quanto perspicacius consideramus non posse computari inter discipulos Christi aliquem, qui fraterrae paci dedignatur acquiescere, Domino suis dicente: In hoc cognoscent omnes, quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem ; et magno Paulo sic protestante: Pacem sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum. Sed noverit tua clariter etiam aperta persecutione in Latinam Ecclesiam exardescens, anathematizare non timuit omnes qui sacramenta attrectant ex azymis: et quod Alexandrinum et Antiochenum patriarchas antiqua dignitate sua privare
Abbreviated transcription (Latin):
monia recuperanda in tuȩ ditionis partibus:sicut manifestẽ cognoscere po¬
teris ex uencrabilium praedecessorum nostrorum seu tuorum scriptis & go¬
stis.Tu ergo magnus successor Magni Constãtini sanguine: nominc & itu¬¬
perio factus:ut fias ctiam ĩmitator dcuotionis cius erga Apostolicã sedem
exhortamur: & quȩ ille mirabilis uir post Christut cidem sedi contulit &
confirmauit & defendit:tu iuxta tui nominis etymologiam. constãter ad¬¬
⁊iuua recuperare:retinere & defendere.Ita enim apud Deum singulariter pu¬
gnans:cognominaberis:quod iam dudum inter homines cognominaris.
Hloc sanc gloriosissimus filius noster Hẽricus perficere molitur in suis par¬
tibus.Qua omnia nobis & uobis prouenient felicius & multiplicius ubi
quantotius Dei gratia praeueniente & beatissimis apostolorum principib.
interuenicntibus: & me qualicunque uicario eorum mediante & obtinen¬

Expanded text:
monia recuperanda in tuae ditionis partibus, sicut manifeste cognoscere pomonia recuperanda in tuae ditionis partibus, sicut manifeste cognoscere poteris ex venerabilium praedecessorum nostrorum seu tuorum scriptis et gestis. Tu ergo magnus successor magni Constantini, sanguine, nomine et imperio factus, ut fias etiam imitator devotionis ejus erga apostolicam sedem, exhortamur: et quae ille mirabilis vir post Christum eidem sedi contulit, et confirmavit, et defendit, tu juxta tui nominis etymologiam, constanter adjuva recuperare, retinere et defendere. Ita enim apud Deum singulariter pugnans, cognominaberis quod jamdudum inter homines cognominaris. Hoc sane gloriosissimus filius noster Henricus perficere molitur in suis partibus. Quae omnia nobis et vobis provenient felicius et multiplicius, ubi quantocius, Dei gratia praeveniente, et beatissimis apostolorum principibus intervenientibus, et me qualicunque vicario eorum mediante et obtinen