comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ hebat inmandatis arege dice¬
bat omni genere regi est ẽẽ de¬
ferenda ꝯstiita autẽ die intra¬
bat de his eliodorus ordinaturus
nõ modica u̾o puniũsam ci¬
tatẽ erat trepidatõ sac̃dotes aũ
ante altare cũ stolis sac̃dotalib¬

Expanded text:
ebat in mandatis a rege dicebat omni genere regiae deferenda constituta autem die intrabat de his Heliodorus ordinaturus non modica vero per universam civitatem erat trepidatio sacerdotes autem ante altare cum sacerdotalib
Abbreviated transcription (Latin):
ti g̃gatim de domib ⁊ fluebãt
ꝓublica supplitõe obsecrantes
uẽturuis accĩcteq mulieres cili¬
ciis pectus per placeas ꝯflu¬
ebant s ⁊ uirgines q̃ ꝯclu¬
se erant ꝑ currebant ad oni¬
am. alie aũ admuros q̃dã
ũo ꝑfenestras aspiciebant
uniũse autẽ ꝓtendentes
manus ĩ celũ de pretabã

Expanded text:
ant publica supplicatione obsecrantes venturus accinctaeque mulieres ciliciis pectus per plateas confluebant sed et virgines quae conclusae erant procurrebant ad Onian aliae autem ad muros quaedam vero per fenestras aspiciebant universae autem protendentes manus in caelum dep
Abbreviated transcription (Latin):
occupate aquas usq bechera atq iordanẽ clama¬
uitq omins effraym ⁊ p̾ocupanit aquas ato¬
iordanem usq bethera apprehensos q duos iuiros
madian ⁊ orebh ⁊ ⁊eb. inĩfecit oreb: inpetra. oreb
⁊ abuero. intorculari ⁊ eb ⁊ psecuti sunt madian
capita oreb ⁊ zeb portantes ad gedeon tnͣsfiuenta
iordanii. Bixerunt q ad eum uiri effraim. quid
est hoc ꝙ face uoluisti ut nõ nos uocares cum. ad
pugnam ꝑg̃es contra madian uirgantes fortĩt
⁊ ꝓpe uim inferentes quib ille Rdit quid. n. ta¬
le fac̃e potii quale uos fecistis: nõne melior. race¬
tale fac̃e potii quale uos fecistis: ꝙ cũ locutus
eẽq requienit sp̃c eoꝵ quo tumebant cõtͫ eum.
Cumq uenisset gedeon ad iordanem. tlͣsunt eũ
cum trecentis uiris qui secum erant ⁊ p̾lassitu¬
dine fugientes ꝑsequi nõ potant. Dixitq adui

Expanded text:
aquas usque Bethbera atque Jordanem. Clamavitque omnis Ephraim, et praeoccupavit aquas usque Bethbera, apprehensosque duos viros Madian Oreb, et Zeb interfecit, Oreb in Petra Oreb, Zeb vero in torculari Zeb, et persecuti sunt Madian, capita Oreb et Zeb portantes ad Gedeon trans fluenta Iordanis dixeruntque ad eum viri Ephraim quid est hoc quod facere voluisti ut non nos vocares cum ad pugnam pergeres contra Madian iurgantes fortiter et prope vim inferentes quibus ille respondit quid enim tale facere potui quale vos fecistis nonne melior est racetale facere potui quale vos fecistis quod cum locutus esset requievit spiritus eorum quo tumebant contra eum cumque venisset Gedeon ad Iordanem transivit eum cum trecentis viris qui secum erant et prae lassitudine fugientes persequi non po
Abbreviated transcription (Latin):
Rderunt uiri sochoch. ⁊ixit itaq eisq cũ ren̾sus
suero uictor inpace destrua turrim hanc ⁊ ebee aũ
et salmana requiescebant cum omĩ ex̾citu suo .x.
qui intabernacus morabantur ad orientalem pla¬
gam nochee ⁊ rechaa ꝑ cussit castra hostrum. qui se

Expanded text:
derant viri Soccoth. Dixit itaque eis: Cum reversus fuero victor in pace, destruam turrim hanc. Zebee autem et Salmana requiescebant cum omni exercitu suo. Ququi in tabernaculis morabantur ad orientalem plagam Nobe, et Jacbaa, percussit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯturbata sunt ⁊ uociferan¬
tes ululantes q fugetunt
a nichit hominus uisiste¬
nantes immisit q dñs gla¬
dium inomnib castris ⁊
mutua se ce de truncabant
fugientes usq bethsa ⁊ cre¬
pidinem abelienla ithe¬
bath ꝯclamantes autẽ de
iscł de neptalimn ⁊ aser ⁊
omin manase ꝑ seq̃bant᷑

Expanded text:
rbata sunt, et vociferantes, ululantesque fugerunt: et nihilominus insistenantes. Immisit Dominus gladium in omnibus castris, et mutua se caede truncaverunt, fugientes usque in Bethseca, et crepidinem Abelmehula in Tebbath. Conclamantes autem viri Israel de Nephtali, et Aser, et omni Manasse, persequebantur
Abbreviated transcription (Latin):
gurabat u̾itatem euanghi ceci¬
decuntq ex eis uuln̾ati multiqr
ꝑinuidiam sanciati multi exin¬
deis cormerũt. Reliqui u̾o aig̃¬
unt hoc est salutẽ sib ab ecc̃asti
cerimonias legis quas illi car¬
nalit habuerant discipłi xp̃i
ad sp̃rtaiẽ usũ ꝯu̾̃tebant ⁊ gladi¬
um appoloni abstulit uidas ⁊
erat prgnas ineo omnib dieb
gladiĩ apposions nõ aliũ intesligimus ꝙͣ sermonẽ

Expanded text:
gurabant veritatem Evangelii. Cecideruntque ex eis vulnerati multi. Quia per invidiam sauciati multi ex Judaeis corruerunt. Reliqui vero fugerunt. Hoc est salutem sibi ab ecclesiascaeremonias legis, quas illi carnanter habuerant, discipuli Christi ad spiritualem usum convertebant. Et gladium Apollonii abstulit Judas, et erat pugnans in eo omnibus diebus. Gladium Apollonii non alium intelligimus quam sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
Et auouitt at ꝑ seron pͥncipẽ excitus syrie signifi¬
mundus iste suꝑbra extollitr luxinia q grauat᷑
disponit itaq seron debellate iuidam. ⁊ eos quicũ ip̃o
sunt cũ fastus mũdanus doctorib scĩs. ⁊ fidelium
fidens mag̾inpotencia regni ꝙͣ inuuirtute deiꝰ ¶ ccͥ
opinionẽ suam ilłi eeuit qr lapis abscisus de mõ¬
te sã manib cõteret statuam. suꝑbam coninuet¬

Expanded text:
etc. Per Seron, principem exercitus Syriae, signifimundus iste superbia excolitur, luxuriaque gloriatur. Disponit itaque Seron debellare Judam et eos qui cum ipso sunt, cum fastus mundanus doctoribus sanctis et fidelium fidens magis in potentiam regni quam in virtute Dei. Sed contra opinionem suam illi evenit, quia lapis abscisus de monte s
Abbreviated transcription (Latin):
nuinatus ẽ usq ad nouis¬
simum t̾re. ⁊ cõgregauit ꝑ¬
euntes. Et cõgregauit pe¬
untes appolonius gentes
⁊ asamaria uirtutẽ multã
et magnam ad bellandũ
ccͣ isrł. Et cognouit iudas ⁊
exiit obuiam illi ⁊ ꝑcussit
et occidit eum. ⁊ ceciderunt
uuln̾ati multi ⁊ reliqui

Expanded text:
inatus est usque ad novissimum terrae et congregavit pereuntes et congregavit Apollonius gentes et a Samaria virtutem multam et magnam ad bellandum contra Israhel et cognovit Iudas et exiit obviam illi et percussit et occidit illum et ceciderunt vuln
Abbreviated transcription (Latin):
atq hũilitatẽ respõdet mimi¬
cis cui pceptũ ẽ adomino dicẽ¬
te esto consenciens ad ũsario tuo
cito cil icris inuia cã eo ego aũ
dico uobis nõ resiste malo ser
siquis de ꝑcusserit ĩdextam ma

Expanded text:
atque humilitatem, respondet inimicis, cui praeceptum est a Domino dicente: Esto consentiens adversario tuo cito cum ieris in via cum eo: Ego autem dico vobis non resistere malo; sed si quis te percusserit in dexteram ma
Abbreviated transcription (Latin):
ergo prauoꝵ infestatõ q̃ post obitũ inde inquietau̾at filios isbł mistĩce
sig̃ficat ꝙ ab latis bonis oꝑib dispendium si miminimũ fideles senciant
auditores cũ occasione ꝑcepta. nõ solũ pagani: s ⁊̃ hecici grartib ꝑ secu¬
tõnib fatigent ecc̃am dei. hinc paulus ierosolimam ꝑrecturus ꝯ uocatis
maiorib ephesioꝵ int̃ alia dixit. Nc̃ ecce ego scio qr amplius nõ iudebits fa¬
ciem meam uos omnes ꝑ quos tnͣsiui p̾dicans regnũ dei. qua p̃ ꝯtestor uos ho

Expanded text:
ergo pravorum infestatio, quae post obitum Judae inquietaverat filios Israel, mystice significat quod, ablatis bonis doctoribus, dispendium non minimum fideles sentiant auditores, cum occasione percepta non solum, pagani sed et haeretici gravibus persecutionibus fatigent Ecclesiam Dei. Hinc Paulus Jerosolymam perrecturus, convocatis majoribus Ephesiorum, inter alia dixit: Nunc ecce ego scio quia amplius non videbitis faciem meam vos omnes, per quos transivi praedicans regnum De
Abbreviated transcription (Latin):
post mortẽ mathatie pr̃is su ducatũ ppłi tui gere¬
ret .uii. annis inquib ꝑ quadriennium anciochi
duces de iuidea dimicando expellens  tẽplĩ ab ydo¬
loꝵ ymaginib emundaus prĩas leges pꝰ hec sius
ciub reddidit olimpiade centesima .i. prima qtta sicq accepit plicipat̃¬

Expanded text:
post mortem Mathathiae patris sui ducatum populi gereret septem annis; in quibus quadriennium Antiochi duces in Judaea dimicando expellens, et templum idolorum imaginibus emundans, patrias leges post haec suis civibus reddidit, olympiade centesima quarta prima, sicque accepit principat
Abbreviated transcription (Latin):
flu istt alii sem
facrant quondã
morbis diusio¬
ne sortin quas
de inceps ꝑuim
atq potenciam
posferitas cham
pͥ suasionis im¬
quitate possedit
q̃ male occupare¬
tata: restituit. q̃
figura ĩ nobis q
stare certisslma
tõne cognoscitur
siam uoluntas
domini possessio¬
nẽ cordis nt̃i: nõ
uiciis s uirtutib
naturaliter de pu¬
tauit. q̃ pꝰ preua¬
ricatõnẽ a de inso¬

Expanded text:
lis, filii Sem fuerant quondam. in orbis diuisione sortiti, quas deinceps per uim atque potentiam posteritas Cham peruasionis iniquitate possedit.quae male occupauetata, restituit. quae figura in nobis quoque stare certissima ratione cognoscitur. nam uoluntas domini possessionem cordis nostri non uitiis, sed uirtutibus naturaliter deputauit quae post praeuaricationem Adae inso
Abbreviated transcription (Latin):
stis ⁊ tributa locoꝵ quib dominati estis excrafi¬
nes uidee. sin autẽ date ꝓ illis qngenta talenta
argenti ⁊ ext̾minii ꝙ ext̾minastis. ⁊ tributorum cuii¬
tatũ alia talenta qͥngenta. sir aũ ueniemus. ⁊ pu¬
gnabimꝰ. ꝯtra uos. et uenit anche nobius amicus.

Expanded text:
is extra fines Iudaeae sin autem date pro illis quingenta talenta argenti et exterminii quod exterminastis et tributorum civitatium alia talenta quingenta sin autem veniemus et expugnabimus vos et venit Athenovius amicus
Abbreviated transcription (Latin):
eos ⁊ ciuitates eoꝵ ⁊ regiones eoꝵ ut
nõ ferant auxiliũ pugnantib adu̾sus
eos iusũ ã ẽ nobis acciꝑe ab eis clipeũ.
si qui ergo pestilentes refugerint de
regione ipoꝵ ad nos tradite eos symo¬
ni pͥncipi sac̃dotũ ut iũdicet ineos
scd̃m legẽ suã hec eadẽ sqͥpta sunt de¬
metrio regi ⁊ attalo ⁊ arabe ⁊ arsaci.
⁊ ĩom̃es regiones ⁊ samsame. ⁊ sparta¬

Expanded text:
regiones eorum et ut non ferant auxilium pugnantibus adversus eos visum est autem nobis accipere ab eis clypeum si qui ergo pestilentes refugerunt de regione ipsorum ad vos tradite eos Simoni principi sacerdotum ut vindicet in eos secundum legem suam haec eadem scripta sunt Demetrio regi et Attalo et Arahae et Arsaci et in omnes regiones et Samsamae et Sparta
Abbreviated transcription (Latin):
B. Ramos palmare affertius
ꝙ ẽ manus inctricis ornatus cũ
mentẽ unicioꝵ uictricõ gerimus
⁊ unnictam cunaus hostib ut
stemus ante tronã in ꝯspestu a¬
gni amitistolis albis ⁊ palme

Expanded text:
. Ramos palmarum afferimus, quod est manus victricis ornatus, cum mentem vitiorum victricem gerimus, et invictam cunctis hostibus, ut stemus ante thronum in conspectu Agni, amicti stolis albis, et palm
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cogitau̾at ĩpłet
ꝙ̃antẽ potuit cogi¬
tate qui filium nõ
tauit. ⁊ ut hoc fieret
deus noluit ⁊ ut hoo
id audecet ⁊ ut ma¬
gna ꝓuidencia. exhoe¬

Expanded text:
 cogitaverat impleret. Quem autem potuit cogitare qui filios non tavit et ut hoc fieret Deus noluit et ut hocid auderet: et ut magna providentia ex ho
Abbreviated transcription (Latin):
uit simon presidia uidee
ros ⁊ misit ad demetriũ regẽ
ut fac̾et remissionẽ regio¬
ni qr actus omnes tripho¬
nuis ꝑ diceptõnẽ fu̾ant ge

Expanded text:
it Simon praesidia Iudaeae ros et misit ad Demetrium regem ut faceret remissionem regioni quia actus omnes Tryfonis per dire
Abbreviated transcription (Latin):
Danus edificancium
socii qui edifare neq̃¬
unt datis pecunus ad¬
uiuant cum sclatus
p̃dicatorib liberos
snos us familiam
ꝯmittunt ut qui ꝑ
se neq̃unt ꝑ eos qui

Expanded text:
Manus aedificantium socii, qui aedificare nequeunt datis pecuniis adjuvant cum saeculares praedicatoribus liberos suos vel familiam committunt, ut quod per se nequeunt, per eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut illuis ad uentũ p̃dicet ⁊¬
legis per fectionẽm in eo ma¬
nifestet finis enim legis xp̃o
ad iusticiam. omui cre. ante le¬
gem ergo iacob de incarna¬
cions xp̃r ait non aufer

Expanded text:
ut illius adventum praedicet et legis perfectionem in eo manifestet: Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Ante legem ergo Jacob de incarnatione Christi ait: Non aufer
Abbreviated transcription (Latin):
teas ciuiitatis incedens clamet ⁊ dicat s io honorabi¬
tur quẽcũq rex uoluerit honorare. Dixit itaq eirex
festina ⁊ sumpta stola ⁊ equo fac ut locutus es: mar¬
docheo uideo qui sedet ante fores palaciz caue ne qͥc¬
quam de his que locutus

Expanded text:
cat: Sic honorabitur, quemcumque rex voluerit honorare. Dixitque ei rex: Festina, et sumpta stola et equo, fac ut locutus es Mardochaeo Judaeo qui sedet ante fores palatii. Cave ne quidquam de his, quae locutus
Abbreviated transcription (Latin):
ne ostendet ⁊ moñet eam utͣ utraret adrege ⁊ de¬
p̃caretur enm ꝓ ppło suo regssus athach. nuncianit
hester omnia q̃ mardochens dixerat. Que & dit el ⁊
iussit ut diceret mardocheo omes secui regis ⁊ cuc¬
te qͣ subditõne enis sunt norunt ꝓuiicie ꝙ slue¬
iuii sine mulier nõ uocanis int̾us atrum regis in¬
trauerat absq ulla cunctatõne statim initiciatur
nisi forte rex auream itgam ad eum tetenderit ꝓ
signo clemencie att ita possit uiu̾e. ego gͦ quom̾
catu ad eum: Quod cũ audiss mardo ebeus: rar¬
sum mandauit hester dicens. Ne plites ꝙ alam tu¬
am tm̃ liberes qr indomo tegis es p̾cuncis uideis
si enĩ ninc liuetis ꝑ aliam occasionẽ liberabunt¬

Expanded text:
e ostenderet, et moneret eam, ut intraret ad regem, et deprecaretur eum pro populo suo. Regressus Athach, nuntiavit Esther omnia, quae Mardochaeus dixerat. Quae respondit ei, et jussit ut diceret Mardochaeo: Omnes servi regis, et cunctae, quae sub ditione ejus sunt, norunt provinciae, qunterius atrium regis intraverit, absque ulla cunctatione statim interficiatur: nisi forte rex auream virgam ad eum tetenderit pro signo clementiae, atque ita possit vivere. Ego igitur quomodo um vocata ad eum? Quod cum audisset Mardochaeus, rursum mandavit Esther, dicens: Ne putes quod animam tuam tantum liberes, quia in domo regis es prae cunctis Judaeis: si enim nunc silueris, per aliam
Abbreviated transcription (Latin):
annales priorũ temporum
Quecũ illo presente legererentur u̾entum est ad illum
locũ ubi scͥͤptum erat quomͦ nũciasset mardocheus¬
insidias insidias lagathm. ⁊ chares cunuchoꝵ regem
assuierũ uignlare cupiencium. Quod cum rex au¬
disset ait quid ꝓ bac fide honoris ac premii mardo¬
cheus ꝯ secutus est: dixeruntq et setm uiu acmuit¬
slr nich omio mercedis accep̃ statimq rex quis est
inquid inatrio: aman quippe: int̾uis ałum domꝰ
regie intrauetant ut sugg̃etet regi ut iuberet mar
q ess ing̃ssus ait illi. Quid debet fieri uiro quẽ rex
honorare desid̾at: Cogitans aman incorde suo repu¬
tansq ꝙ nullum alium rex nisi eum uellet hono¬

Expanded text:
annales priorum temporum. Quae cum, illo praesente, legerentur, ventum est ad illum locum, ubi scriptum erat, quomodo nuntiasset Mardochaeus insidias Bagathan et Thares eunuchorAssuerum jugulare cupientium. Quod cum rex audisset ait: Quid pro hac fide honoris ac praemii Mardochaeus consecutus est? Dixeruntque ei servi i Nihil omnino mercedis accepit. Statimque rex, Quis est, inquit, in atrio? Aman quippe interius atrium domus regiae intraverat, ut suggereret regi, et juberet Mardque esset ingressus, ait illi: Quid debet fieri viro, quem rex honorare desiderat? Cogitans Aman in corde suo, et reputans quod nullum alium rex, nisi se, vellet hono
Abbreviated transcription (Latin):
s nec motum quidẽ de loco sessionis sue indignatus
est ualde. ⁊ dissimulata ira reu̾sus ẽ indoniũ suam ⁊
cõuocauit ad se amicos. ⁊ zares uxorem suam ⁊ ex po¬
suit illis magnitudinẽ diuiciarum suarum. ⁊ filioꝵ
turbam. ⁊ qͣnta eum gła suꝑ omnes pͥncipes ⁊ seruos
suos rex eleuasset ⁊ post hec ait. regina quoq hester
om̃ia habcam nichil me hab̾e puto quam diu uice¬
ro mardocheum sedenitem ante fores regias. Rderunt¬
q ei dares uxor elni ⁊ cetiamia. lube patati eccelsam
trabem habentem altitudin. l. subͣitos ⁊ dic magne

Expanded text:
suae, indignatus est valde: et dissimulata ira, reversus in domum suam, convocavit ad se amicos suos, et Zares uxorem suam: et exposuit illis magnitudinem divitiarum suarum, filiorumque turbam, et quanta eum gloria super omnes principes et servos suos rex elevasset. Et post haec ait: Regina quoque Esther omnia habeam, nihil me habere puto, quamdiu videro Mardochaeum Judaeum sedentem ante fores regias. Responderuntque ei Zares uxor ejus, et caeteri amici: Jube parari excelsam tra
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ita soluitur qͥstis ut intelliga
lomon dequo ita scͥptũ ẽ ⁊ omne
ꝓpositũ salomonis ꝙ destinanat
ddificare inerłm ⁊⁊ libano ⁊ ĩ omni
tal potistatis sue omiuis ppłs qui¬

Expanded text:
 ita solvitur quaestio, ut intelligamlomon, de quo ita scriptum est: Et omne propositum Salomonis, quo destinaverat aedificare in Jerusalem et Libano et in omni terra potesta
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm portantẽ pecunias re¬
gi ⁊ de negociis ne essa¬
ruis. xsa ꝑ laturum ãt il¬
le ꝯmendatus regi c̃ magni

Expanded text:
rem portantem pecunias regi et de negotiis necessariis responsa perlaturum at ille commendatus regi cum magni
Abbreviated transcription (Latin):
aput eum. tamdẽq die septimo cũ ei eẽt molesta ex¬
posuit. Que statim indicauit ciuibz suis ⁊ illi dixe¬
runt ei die septimo ante solis occubitũ. Quid dul¬
cius melle ⁊ quid forcuis leone: qui ait ad eos si nõ
arasetis inuitula mea nõ inueniretis ꝓposicionem me¬
am. Irruit itaq meum sp̃c domini descenditq ascha¬
lonẽ ⁊ ꝑcussit ibi .xx. iiros. Quoꝵ ablatas uestes de¬
dit huis qui ꝓblema soluerent iratus q ninis ascẽ¬
dit in domũ pris sui uxor aucẽ eus accepit mari¬
tum unũ de amicis eius ⁊ ꝓmubi¶ Post aliqnͣitulũ
autẽ tẽporis cũ dies triticee messis instarent uenit
sampson inuissere uolens uxorem suam ⁊ attulit
ei hedũ de capris cũq cubiculum eius solito uellit
inttare ꝓhibuit eum pat eius dicens putam ꝙ o
disses eam ⁊ ideo tradidi illam amico tuo s ht̃ so¬
rorem que ninior ⁊ pulcrior illa ẽ. sit tibi ꝓ ea u

Expanded text:
eum: tandemque die septimo cum ei molesta esset, exposuit. Quae statim indicavit civibus suis. Et illi dixerunt ei die septimo ante solis occubitum: Quid dulcius melle, et quid leone fortius? Qui ait ad eos: Si non arassetis in vitula mea, non invenissetis propositionem meam. Irruit itaque in eum Spiritus Domini, descenditque Ascalonem, et percussit ibi triginta viros. Quorum ablatas vestes dedit his qui problema solverant iratusque nimis ascendit in domum patris sui uxor autem eius accepit maritum unum de amicis eius et pronubis post aliquantum autem temporis cum dies triticeae messis instarent venit Samson invisere volens uxorem suam et adtulit ei hedum de capris cumque cubiculum eius solito vellet intrare prohibuit eum pater illius dicens putavi quod odisses eam et ideo tradidi illam amico tuo sed habet sororem quae iunior et pulchrior illa est sit tibi pro ea u
Abbreviated transcription (Latin):
erngamm uore leonis ac fanus mellis ꝙ̃ cum sũp¬
menta pbent sisset inmanib comedebat inina ueni¬
ensq ad pr̃em suum ⁊ matrem dedit eis ꝑtem qui
⁊ ip̃i comederunt nec tñ. eis uoluit indicare ꝙ mel
de ore leonis assumpserat. Uescendit itaq pat eius
ad mulierem ⁊ fecit filio suo sampson ꝯuiuiũ. sic
enĩ iuuenes. fac̃e ꝯsueuerãt. Eum gͥ cines loci illius¬

Expanded text:
ac favus mellis quem cum sumpsisset in manibus comedebat in via veniensque ad patrem suum et matrem dedit eis partem qui et ipsi comederunt nec tamen eis voluit indicare quod mel de corpore leonis adsumpserat descendit itaque pater eius ad mulierem et fecit filio suo Samson convivium sic enim iuvenes facere consuerant cum igitur cives loci vi
Abbreviated transcription (Latin):
xox. syndones ⁊ totidẽ tunicas. sin autẽ nõ poteris
soluere uos dabitis michi .xxx. sydones ⁊ eiusdem
numeri tunicas. qui Rderunt ei ꝓpone ꝓblema ut
audiamus. ⁊ixitq eis. De comedente exunt ciliz ⁊ de
forti. eg̾ssa ẽ dulcedo nec potuerunt ꝑtres dies ꝓpo¬
sitõnẽ soluere cumq ad eẽt dies .uii. dixerunt ad uxo¬
rẽ sampson. Blandire uiro tuo ⁊ suade ei ut ĩdicet
tibi quid sig̃cet problema. Quod si fac̃e uolueris ĩ¬
cendemus ce ⁊ domũ patris tui an id circo nocastis
ad nupcias nos ut spoliartus: Que fundebat apud
sampson lacrimas ⁊ querebat᷑ dicens odisti me ⁊ si
diligis idcirco ꝓblema ꝙ ꝓposinsti fllus ppũ mei ñ
uis mͥ ex poñe. at ille. Rdit pr̃i meo ⁊ mr̃i nolui dic̃e¬

Expanded text:
 sindones, et totidem tunicas: sin autem vos non potueritis solvere, vos dabitis mihi triginta sindones, ejusdemque numeri tunicas. Qui responderunt ei: Propone problema, ut audiamus. Dixitque eis: De comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo. Nec potuerunt per tres dies propositionem solvere. Cumque adesset dies septimus, dixerunt ad uxorem Samson: Blandire viro tuo, et suade ei ut indicet tibi quid significet problema. Quod si facere nolueris, incendemus te, et domum patris tui. An idcirco nos vocastis ad nuptias, ut spoliaretis? Quae fundebat apud Samson lacrymas, et querebatur dicens: Odisti me, et non diligis: idcirco problema, quod proposuisti filiis populi mei, non vis mihi exponere. At ille respondit: Patri meo et matri nolui dic
Abbreviated transcription (Latin):
spectu eoꝵ ⁊ ꝑcussit eos
et cepit iacer ciuitatẽ. ⁊
filios eius ⁊ reu̾sus estĩ
uideam. Et congregate
sunt gentes qus sunt
ingalaad adu̾sus isrłi¬
tas qui erant infinib
eoꝵ ut tollerent eos. ⁊
fugerunt indatheman
munitõnẽ. ⁊ miserunt

Expanded text:
spectu eorum et percussit eos et cepit Iazer civitatem et filias eius et reversus est in Iudaeam et congregatae sunt gentes quae sunt in Galaad adversus Israhelitas qui erant in finibus eorum ut tollerent eos et fugerunt in Datheman munitionem et miserunt
Abbreviated transcription (Latin):
ta manu puero oͣccurtitͭ
obmam filio suo. ⁊ susci¬
piens oscłatus est eum cũ
uxore sua ⁊ cepetunt fiere
p̃gͥaudio. sumq adorassẽt
dm̃ ⁊ grãs egissent ꝯsedert.

Expanded text:
ta manu puero occurrit obviam filio suo et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua et coeperunt flere prae gaudio cumque adorassent Dominum et gratias egissent conseder
Abbreviated transcription (Latin):
uirorũ electoꝵ inp̃lium ⁊
uenit bethsan. ⁊ uidit tri¬
excitu multo ut extenderet
ineum manus: ⁊ tunuit.
⁊ excepit eũ cũ honore. ⁊ cõ¬
mendauit eum omnibz a¬
micis suis. ⁊ dedit ei muña
et p̃cepit excitib suis ut
obedirent ei: sic̃ sibi. Et di¬
xit ionache ut ꝙͥ uexasti u

Expanded text:
irorum electorum in proelium et venit Bethasan et vidit Trexercitu multo ut extenderet in eum manus et timuit et excepit eum cum honore et commendavit eum omnibus amicis suis et dedit ei munera et praecepit exercitibus suis ut oboedirent ei sicut sibi et dixit Io
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt s gẽtiles ab errore ꝯũstat¬
q ad ñitatẽ euangłi ꝑ eosdẽ a¬
płos tnͣstormati melis ip̃os gẽ¬
cium errores nouerant. ⁊ quoc̃¬
cius nouerunt artificiosius eos¬
ixpugnate atq enacuate didice

Expanded text:
verunt; sed gentiles ab errore conversi, atque ad veritatem. Evangelii per eosdem apostolos transformati, melius ipsos gentium errores noverunt: et quo certius noverunt, eo artificiosius expugnare atque evacuare
Abbreviated transcription (Latin):
satoꝵ suꝑati dextras s̃ daii petũt
ita ut errores suos derelinqñtes
oacholice fidei unitatẽ aꝓpecant se
de siderent quib sp̃italis indas ui¬
dens eos ĩmultis utiles fĩ posse ꝓ
philosophia mundi imbuti fue
endã stultitiã arq errorẽ gentili¬
um apciores atq habiliores fiũt
ac̃ eis ũbũ fider plenit p̃dicatũ¬
dtta ꝑfidiam forcuis pugnant
hino salomon in edrficitõem tẽpli
ẜran. regisꝰ t̃ri. ad cedenda ligna
de libanio augilũ petit qr ĩ hac ar¬
te doctõres erant serui yrant ser¬
uis suis s nõ ꝑ se ip̃i soli huio

Expanded text:
catorum superati, dextras sibi petunt dari; ita ut errores suos derelinquentes catholicae fidei virtutem appetant, sedesiderent. Quibus spiritalis Judas, Judaeis eos in multis utiles fieri posse philosophia mundi imbuti fuerendam stultitiam atque errorem gentilium aptiores atque habiliores fiunt; et cum eis verbum fidei pleniter praedicatutra perfidiam fortius pugnant. Hinc Salomon in aedificationem templi Hyram, regis Tyri, ad caedenda ligna de Libano auxilium petit, quia in hac arte doctiores erant servi Hyram servis suis; sed non per se sol
Abbreviated transcription (Latin):
ad excittm meditatõnis plebs
g gentilis eccasticam disciplinã
drdent̃ appecit ut ad meditatõ¬
nẽ diuine legis. ⁊ scõꝵ societatẽ
admutantur. ⁊ scõꝵ documen¬
tis uł exẽplis reficiantur.
diuins letõis post messores in
insinu mentis sue testimonia

Expanded text:
ad exercitium meditantis. Plebs ergo gentilis ecclesiasticam disciplinam ardenter appetit, ut ad meditationem divinae legis et sanctorum societatem admittatur, et sanctorum documentis vel exemplis reficiatur.divinae lectionis post messores et in sinu mentis suae testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
B. hases suas ⁊ t̃ cor¬
da .s. electoꝵ ad susci¬
pienda fidei sacsnta
p̃ceptis magistroꝵ
ql fectamentis fabro¬

Expanded text:
Bases suas. Corda scilicet electorum ad suscipienda fidei sacramenta praeceptis magistorum quasi ferramentis fabro
Abbreviated transcription (Latin):
ibigaͣt spicit. sichem ⁊ egreditur ad dext̾am iuxta
hĩtatores fontis thaphue ⁊ enĩ insorte manasse ceci¬
dit t̾ra thaphue q̃ est iuxͣ tͥminos manasse ⁊ filiorũ
ephraim. descendit q t̾minus uallis arundineti ĩme¬
ridiem torrentis cuntatũ ephraim q̃ unedio sunt ur¬
um sit ab austro ⁊ abaquilone manasse ⁊utramq
clandit mate ⁊ꝯuinguntur sibi intribu aser ab acͥ¬
lone ⁊ intribu ysachar ab oriente fuit q ħeditas
manasse inysachar ⁊ maser bersan. ⁊ uicũ ⁊ iebe

Expanded text:
spicit Sychem et egreditur ad dextram iuxta habitatores fontis Taffuae etenim in sorte Manasse ceciderat terra Taffuae quae est iuxta terminos Manasse filiorum Ephraim descenditque terminus vallis Harundineti in meridiem torrentis civitatum Ephraim quae in medio sunt urim et ab aquilone Manasse et utramque claudat mare et coniungantur sibi in tribu Aser ab aquilone et in tribu Isachar ab oriente fuitque hereditas Manasse in Isachar et in Aser Bethsan et vi
Abbreviated transcription (Latin):
neus hĩtare int̾ra istã. Post ꝙͣ autẽ ꝯualũunt fi¬
lu isrł subiẽcunt chananeos ⁊ fec̾unt sibi tributart¬
os nec int̾fecerunt eos locutiq sunt filiz ioseph ad
iosne ⁊ dixerunt. Quare dedisti michi t̾ram irpos¬
sessionẽ sortis ⁊ funicdi unius cũ sim tante multi¬
m tudinis ⁊ benedixit mͥ dñs

Expanded text:
ta postquam autem convaluerunt filii Israhel subiecerunt Chananeos et fecerunt sibi tributarios nec interfecerunt eos locutique sunt filii Ioseph ad Iosue atque dixerunt quare dedisti mihi possessionem sortis et funiculi unius cum sim tantae multitudinis et benedix
Abbreviated transcription (Latin):
ut librũ chaldeo sermone ꝯ sc̃ptũ ad
satholo diuinarũ scͥpturarũ secantes his que agiogͤ¬
pha memorant manciparunt feci sacis desiderione¬
stro nõ tñ meo studio. arguunt .n. nos hebreoꝵ stu¬
dia. ⁊ imputant nobis contra suũ canonẽ laciniᷤᷤ
aurib tnͣsferre. s melius ẽẽ iuidicans pharisseoꝵ. di

Expanded text:
e conscriptum, ad Catalogo divinarum Scripturarum secantes, his, quae apocrypha memorant, manciparunt. Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum Canonem Latinis auribus ista transferre. Sed meliu
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturam renouauit captiuos
iuerłm reduxit domũ dm̃ ma¬
iorib donis sublimauit ⁊ du¬
qui legẽ dei nossent ꝯstituit¬
⁊ filios tnͣsmig cõms abuxo

Expanded text:
Scripturam renovavit, captivos in Jerusalem reduxit, domum Domini majoribus donis sublimavit, et duqui legem Dei noscerent, constituit, filios transmigrationis a
Abbreviated transcription (Latin):
identur si carnalib deleclõ¬
nib ꝑmixta sunt sioriginẽ
de cõtagio humam fauioris sũp¬
serunt reprobare docuit necin
foris ⁊ tota mente ad celestia tͣseunt qui nõ blan

Expanded text:
videntur, si carnalibus delectationibus permista sunt, si originem de contagio humani favoris sumpserunt, reprobare docuit, nec i tota mente ad coelestia transcendunt. Qui non
Abbreviated transcription (Latin):
uerant litteram tm̃ intelliei docebant ip̃e spũaui
tum induxit ꝙr seme passus ĩcruce mundũ sang̾¬
ne redemit ⁊ descendens ad inferos ueros inde istłi
tas admenia suꝑne ciuitatis duxit ⁊ gaudra ꝓ¬
misse hereditatis eis indulsit ⁊ condie fideles aptur¬
batõue mundi congregans ad co sorcium ecce re
gnumq oeleste ꝯuocat auxit ornatus tẽpli au¬
ppło ĩeccam ducens claritate fidei ⁊ oꝑis eoꝵ hãc
ornare ⁊ głisicate nõ desistit cõstituit duces ⁊ pͥn¬
cipes onii ppło tnͣstlum qui legẽ dez noscerent¬
tis. fidei sinc̃itate mͣscendit apłos euanglistas ꝑa¬
ne fidei mundo renunciant illecebris mundi see¬

Expanded text:
uxta litteram tantum intelligi docebant. Ipse spirituali tum induxit, quia semel passus in cruce mundum sanguine redemit, et descendens ad inferos, veros Israelitas inde ad moenia supernae civitatis duxit, et ad gaudia promissae haereditatis ejus induxit, et quotidie fideles a perturbatione mundi congregatos ad consortium Ecclesiae regnumque perenne convocat. Auxit ornatus templi aupopulo in Ecclesiam ducens, claritate fidei et operis eorum hanc ornare et glorificare non desistit. Constituit duces et principes omni populo trans flumen, qui legem Dei noscerentlis fidei sinceritate transcendit apostolos, evangelistas, pane fidei mundo renuntiant, illecebris mundi ser
Abbreviated transcription (Latin):
ducem requi rebant u¬
nde putatur unius ex¬
p̃ssum hominus nom̃
s qi nõ solet duces no¬
mltiare sc̃ptura. cum
ꝯstituuntur nisi me¬
morata ⁊ origine parõ¬

Expanded text:
ducem requirebant; unde putatur unius expressum hominis nomen. Verum quia non solet duces nominare Scriptura, cum constituuntur, nisi commemorata etiam origine paren
Abbreviated transcription (Latin):
gothomel filus ceuet
recte intelligitur nõre
uide tribũ iuda fuisse
ri chananeos s cũ ppłsͤ
de duce ini trogaret ad
hoc ualuit responsiodo¬
nuni ut scirent dm̃uo¬
luisse ab unũso ppło
bellari adũsum chana¬

Expanded text:
Gothoniel filius Cenez; rectius intelligitur nomine Judae, tribum Juda fuisse ri Chananaeos. Et cum populus de duce interrogasset, ad hoc valuit responsio Domini, ut scirent Deum noluisse ab universo populo bellari adversus Chana
Abbreviated transcription (Latin):
Ag̃ infine libri ihn na¬
uie breuiter natrator por¬
rerit hystoriã quo us¬
q fili isrł ad colendos
deos alienos decluia¬
uerunt in hoc autẽ li¬
bro ad ordinẽ reditur
fuerunt post in orte¬
ihn filu naue. Nõ gͦ
ab illo tẽpore incipit
liber quo ppłs ad colẽ¬
da simulacia de fluxit
s apriorib int̾positis
tẽporib quib gesta si¬

Expanded text:
 In fine libri Iesu Naue breuiter narrator porrexit historiam, quo usque filii Israhel ad colendos deos alienos declinauerunt; in hoc autem libro ad ordinem reditur, fuerint post mortem Iesu Naue. non ergo ab illo tempore incipit liber, quo populus ad colenda simulacra defluxit, sed a prioribus interpositis temporibus, quibus ea gesta s
Abbreviated transcription (Latin):
dicat̃ qnto magis latini g̃ci eẽ deberent ꝙ exual¬
tante cetnerent g̃ciã a se aliquid mutuari primũ
erũ magnoꝵ sũpciũ ẽ infinite difficultatis exẽ¬
plaria posse habere omĩa de inde ⁊ qui habent ⁊
hebrei sermonis ignari sunt magis errabunt
ignorantes.

Expanded text:
dicarunt. Quanto magis Latini grati esse deberent, quod exsultantem cernerent Graeciam a se aliquid mutuari? Primum enim magnorum sumptuum est et infinitae difficultatis, exemplaria posse habere omnia: deinde etiam qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdidisse ⁊ asusi fliuuuo
nom accepisse ibi ẽ
regia domus citi la¬
pide candido ⁊ uario
colsipnis aureis. ⁊ la¬
cimarib gemmisq
distincta. celi cõtines
symulactũ stellis mi¬
cantib insignitũ ⁊
incredibilia multa
ibi assuerus ꝯuiui¬
um maximis diui¬
sum celebrauit uit¬
tus namq sacri elo¬
quii sic aliqũ tnͣs¬
acta narrat nt uen¬
tura exprimat siefac¬
torẽ approbat. ut ei
sic gesta dãpnat ut
hec mistice gerenda
suadeat.
li incarnatõns suesa¬
crasntũ pate fecit. ⁊ spũ¬
ales epłas predrcatõ¬
nes. ⁊corporis. ⁊ san¬
guinus sui habrin

Expanded text:
isse, et a Susi fluvio nomen accepisse. Ibi est regia domus Cyri lapide candido et vario, columnis aureis, et laquearibus gemmisque distincta: coeli continens simulacrum stellis micantibus insignitum, et incredibilia multa. Ibi Assuerus convivium maximum diviiis celebravit. Virtus namque sacri eloquii, sic aliquando transacta narrat, ut ventura exprimat: sic factorem approbat, ut ei sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda suadeat. li incarnationis suae sacramentum patefecit, et spirituales epulas praedicationis, et corporis et sanguinis sui ab
Abbreviated transcription (Latin):
reget artus. ꝓpħatum explatõm ĩcũbere
⁊ omissum iam dui opus qiͣ quodam pꝰ¬
liminio repete psertim cũ admirabilus
Sẽs q uit paminachius hoc idem littis
flagitet ⁊ nos ad pr̃iam festinantes mor¬
tiferos syrmarum cantus surda debeamꝰ
aure tnͣsire:¬

Expanded text:
umbere, et omissum jamdiu opus, quodam postliminio repetere: praesertim cum et admirabilis sanctusque vir Pammachius hoc idem litteris flagitet, et nos ad patriam festinantes, mortiferos Sirenarum cantus surda debeamus aure transire
Abbreviated transcription (Latin):
bra diuisas: diligens scͥptor ꝯseruet
ne ⁊ nr̃ labor ⁊ illiuis studium ꝑ eat
⁊ ut ĩ primis ꝙ sepe uł semꝑ testatus
sum sciat me nõ in rẽphensione uece¬
rum noua cudere sic̃ amici mei crum¬
uantur s ꝓ uirili parte offerre lingue
mee hõib quos tũ nr̃a delectant ut

Expanded text:
ens scriptor conservet, ne et noster labor et illius studium pereat. Et ut in primis, quod saepe testatus sum, sciat me non in reprehensionem veterum nova cudere, sicut amici mei criminantur; sed pro virili parte offerre linguae meae hominibus quos tamen nostra delectant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
laborando de sudare. ⁊ auos de trahendo la¬
borare. dolere uideos ꝙ ealũpniandi eis
⁊ irrideridi. xp̃ianos sit oblata occasio
⁊ ecc̃e homines id despice ĩmo lacare uñ
ad u̾sari torqueantur. Quod si uetus
eis tm̃ intpretacio placet que michi. ⁊
nõ displicet ⁊ nich extra recipiendũ pu¬
tant cur ea que sub astericis.⁊ obelis

Expanded text:
endo laborare? dolere Judaeos quod calumniandi eis et irridendi Christianos sit ablata occasio, et Ecclesiae homines id despicere, immo lacerare, unde adversarii torqueantur? Quod si vetus eis tantum interpretatio placet, quae et mihi non displicet, et nihil extra recipiendum putant
Abbreviated transcription (Latin):
uelud grandi li
manum mittimꝰ
quem hebrei iosu¬
sue filium nũ uo¬
cant ⁊ ad uidicum librum quem he¬
brei sopthim appellant ad ruch quo
⁊ hester quos isdem nominib efferũt
monemus q lectorem ut siluan he

Expanded text:
velut grandi fenmanum mittimus, quem Hebraei JOSUJosue filium Nun, vocant, et ad Judicum librum, quem SOPHTIM appellant, ad RUTH quoque et ESTHER , quos iisdem nominibus efferunt. Monemusque lector
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qr oode ter ꝯmentatios inlibros regum nuꝑ anobis editos uenerabe¬
u abbi hus diumno tradideram tu quidẽ ꝑ uitatẽ meam exborcatur es
stigia maiot pati sideo ꝯdem̃. feci qutum potui ⁊ prioris ubri exposito¬
nẽm lodouico rogi editam dedi seqũtis uo uo tre scitati tradendam eeset¬
naui ur peticto tria nõ eẽt uana neq hr̃es me suggilland qr̃ tibi rogã¬
tinollem ꝯferre ꝙ aliis gtatis cõtulim. ꝓ iñ qr ꝯfectũ opus habes it̾e co
tũ utaitate ꝓuenite facias de ceto ꝙͦ uolo scltatẽ tuam scire ꝙ ip̃m opus
iõ ꝓtimr dediuina hỹstoria ptram de iosephi iudeoꝵ hystorici tradicõe¬
pum uo de aliarũ geniciũ hystorus ꝯtextui ut qr nõ tm̃ gentis iudee a
pncipũ eius s ⁊ aliarũ genciũ simulit im p̃o libro mentio fit exmula¬
r̃t librorũ oouacione uitas sacre hystorie pateat. ⁊ sensus narratõr etces
iestori lucidio Fiat tuu̾o siquid iniuemorato ope tibi Gratum atq

Expanded text:
m tempore commentarios in libros Regum nuper a nobis editos venerabili abbati, Hilduino tradideram, tu quidem parvitatem meam exhortatus es stigia majorum pari studio conderem. Feci quantum potui, et prioris libri expositionem, Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti nollem conferre quod aliis gratis contulerim. Proinde quia jam corum utilitatem pervenire facias. De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeoentium historicis contexui, ut quia non tantum gentis Judaeae ac principum ejus, sed et aliarum gentium similiter in ipso libro mentio fit, ex multorum librorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque
Abbreviated transcription (Latin):
ane religio¬
nis strenuis¬
simo lodoui¬
co regi . Rab¬
banus uullis¬
simus seruoꝵ dei indomino
dominoꝵ ꝑpetuam optat sa¬
lutẽ. Cum sim prõptus animo
ad parend̾ atq seruiend̃ ur̃e uo¬

Expanded text:
ae religionis strenuissimo, LUDOVICO regi, RABANUS, vilissimus servorum Dei, in Domino dominorum perpetuam optat salutem Cum sim promptus animo ad parendum atque serviendum
Abbreviated transcription (Latin):
euerentissimo. ⁊ omni carita¬
tatis officio dignissimo gerol¬
do satͥ palacii archidiacõno Rab
lis memini me inpalatõ uangionum ci¬
uitatis cõstitutũ tecum huisse sermo¬
nẽ de muinenera sc̃arũ scͥpturarũ. ⁊ dedit¬

Expanded text:
everendissimo, et omni charitatis officio dignissimo, GEROLDO, sacri palatii archidiacono, RABA, salutem. Memini me in palatio Vangionum civitatis constitutum tecum habere sermonem de eminentia sanctarum Scripturarum, et
Abbreviated transcription (Latin):
elis ꝓphe. ubi scͥptum ẽ ⁊ fc̃m
ẽ intricessimo anno inqͣttom̃
se ⁊ c̃ uñ primum nobis qõ
orrtur curis qui ad huenieh̾
dixat ita exorsus ẽ dicens et
fc̃m ẽ postꝙͣ ꝑcussit alexand̾¬
iuinctõnis ẽ ⁊ scuus qr nõ ꝯ
uingitur sermo subseqũs msi
sermoni p̃ cedenti. Qui gͥ nch
dixerat cur dicit ⁊ fcm̃ ẽ cũ si
sit sermo qui hoc ꝙ incipit
sub iungatur. qua inre intu¬
endum est qr sicut nos corpo¬

Expanded text:
elis prophetae, ubi scriptum est: Et factum est in trigesimo anno, in quarto etc. Unde primum nobis quaestio oritur cur is qui adhuc nihil dixerat, ita exorsus est, diens: Et factum est postquam percussit Alexandejunctionis est, et scimus qungitur sermo subsequens nisi sermoni praecedenti; qui ergo nihil dixerat, cur dicit: Et factum est, cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungatur? Qua in re intuendum est quia sicut nos corpo
Abbreviated transcription (Latin):
xopt̃ paucitatem
spũalium doctoꝵ qͥ¬
b iuidicandi datur
corrupta est.
quidam de calogum
uxorem eus syna¬
gogam . ⁊ duo filios
regalem honorẽ. ⁊
sacdotalem qui nõ
solũ ingente indeo¬
lam sibi acquirebãt
sic̃ intp̃re dauid ⁊ sa¬
uł apͥncipio hic ẽ chorꝰ
ꝓpharũ ꝑ quos de fene
hiz sunt apli qui enig¬
mata ꝓpharũ ad ꝯsu¬
matõem pleni ĩ tellee¬
tus ꝓduxerunt hii.
mito eufrater ⁊ debe

Expanded text:
opter paucitatem spiritualium doctorum quibus judicandi datur corrupta est.quidam Decalogum uxorem ejus synagogam, et duos filios, regalem honorem et sacerdotalem: qui non solum in gente Judaeolam sibi acquirebant, sicut in tempore David, et Savel a principio. Hic est chorus prophetarum per quos de fenesHi sunt apostoli qui aenigmata prophetarum ad consummationem pleni intellectus perduxerunt. Hi merito Ephrathaei et de Be
Abbreviated transcription (Latin):
reget artus. ꝓpħatum explatõm ĩcũbere
⁊ omissum iam dui opus qiͣ quodam pꝰ¬
limimo repete p̾sertim cũ admirabilus
Sẽs q uit paminiachius hoc idem littis
flagitet ⁊ nos ad priam festinantes mor¬
tiferos syrmnarum cantus surda debeamꝰ

Expanded text:
bere, et omissum jamdiu opus, quodam postliminio repetere: praesertim cum et admirabilis sanctusque vir Pammachius hoc idem litteris flagitet, et nos ad patriam festinantes, mortiferos Sirenarum cantus surda debeamus
Abbreviated transcription (Latin):
cesserit bellum gerere adũsum amalech
ubi uidemus eum duc̃e excitus nõ cui
atidem funto pẽ¬
tatenco moỹsi
uelud grandi li¬
ih̾m filitm naue
manum mittimꝰ
quem hebrei iosu¬
sue filium nĩ uo¬
eant ⁊ ad uidicum librum quem he¬
brei sopthim appellant ad ruth quo
⁊ hester quos isdem nominib effetũt
monemus q lectorem ut siluant he¬
braicoꝵ nõmum ⁊ distinctõnes ꝑ men
ne n r̃ labor ⁊ illuis studium ꝑ eat
⁊ ut ĩ primis ꝙ sepe uł semꝑ testatus
sum sciat me nõ in rẽphersione uece¬
rum noua cudere sic̃ amici mei ctum¬
uantur s̾ ꝓ uirili parte offerre lingue
mee hõib quos tñ nr̃a de lectant ut

Expanded text:
cesserit bellum agere adversus Amalec. In ubi eum videmus ducem exercitus. Non cui andem finito Pentateucho Mosi, velut grandi feJesum filium Nave manum mittimus, quem Hebraei JOSUJosue filium Nun, vocant, et ad Judicum librum, quem SOPHTIM appellant, ad RUTH quoque et ESTHER , quos iisdem nominibus efferunt. Monemusque lectorem, ut silvam Hebraicorum nominum, et distinnoster labor et illius studium pereat. Et ut in primis, quod saepe testatus sum, sciat me non in reprehensionem veterum nova cudere, sicut amici mei criminantur; sed pro virili parte offerre linguae meae hominibus quos tamen nostra delectant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
laborando de sudare. ⁊ auios de trahendo la¬
borare. dolere iudeos ꝙ calupniandi eis
u rridendi. xp̃ianos sit oblata occasio
⁊ ecce homines id despiẽe ĩmo lac̃ate. uñ
ad u̾sarii torqueantur. Qluod si aetus
eis tm̃ intpretacio placet que michi ⁊
nõ displicet ⁊ nich extra rocipiendũ ꝓu

Expanded text:
trahendo laborare? dolere Judaeos quod calumniandi eis et irridendi Christianos sit ablata occasio, et Ecclesiae homines id despicere, immo lacerare, unde adversarii torqueantur? Quod si vetus eis tantum interpretatio placet, quae et mihi non displicet, et nihil extra recipiendum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad erigendas rui¬
nas sc̃e ciuitatis intẽ¬
actõnis fundaĩtũ ẽ
spem hr̃e de auxilio
pimus in hoc m̃se na¬
tus ẽ dominus cuiuis
noĩe ante figurabat᷑
mias diu desideratus

Expanded text:
qui ad erigendas ruinas sanctae civitatis anactionis fundamentum est, spem habere de auxilio pimus. In hoc mense natus est Dominus, cujus nomine longe ante figurabatur, mias diu desideratus
Abbreviated transcription (Latin):
ci populi delicta. ⁊ ser¬
uitus clamor q eoꝵ¬
⁊ miseratõ dei ꝯtinen¬
tur multis n. ãnus ꝓ¬
pc̃cis suis seruierunt.

Expanded text:
ci populi delicta, et servitus clamorque eo miseratio Dei continentur. Multis enim annis ccatis suis servierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
.s. Ascõdit inquit ĩce¬
nacłm ochorias rex
⁊ si hetici uł scisma¬
tici aliꝙͣ bone oꝑa¬
tonis arcẽ ⁊cendere
uidentur qr tñ ꝯpagẽ¬

Expanded text:
. » Ascendit quidem in coenaculum Ochozias rex et si haeretici, sive schismatici, aliquam bonae actionis arcem conscendere videntur, quia tunc compage
Abbreviated transcription (Latin):
inredẽptoris adneniu ex
ꝑte maxima inꝑadia re¬
tudine gencium fecunda¬
ta iux l̃fins mundi iudeos
quos inuenerit suscipit
cextraa colligens us¬
si malediaõnis st̃liam ac¬
ciperẽt qui a pd̾ se mortõ re¬
gis susciꝑe iinquitate exẽ¬

Expanded text:
in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia retudine gentium fecundata, vix in mundi fine Judaeos, quos invenerit, suscipiet, et extrema colligens si maledictionis sententiam acciperent, qui apud se mortem regis suscipere, iniquitate sua ex
Abbreviated transcription (Latin):
bi placuerit ⁊ omẽ ꝙ pecieris
ame impetrabis cũq tnͣsisset uniũsus ppłs ⁊ rex
iordanẽ restuit ⁊ osclatus ẽ rex berzellai ⁊ benedĩx
ei ⁊ ille reũsus ẽ ĩlocũ suum mnͣsiuit rex ingalga¬
lam. ⁊ clamaam cũ eo omĩs autẽ ppłs unda tnͣsdri
xerat regẽ ⁊ media tm̃ ꝑs affuerat de ppłõ isił̃. Itaq
omẽs uiri. istł ꝯcurrentes ad regẽ dixerunt ei qua¬
re te furati sũt frẽs nr̃i uiri inda ⁊ tnͣduxerunt re¬
gẽ ⁊ domũ eius iordanẽ omẽs q iuros d̃ cũeo ⁊¬

Expanded text:
bi placuerit, et omne, quod petieris a me, impetrabis. Cumque transisset universus populus et rex Jordanem, osculatus est rex Berzellai, et benedixit ei, et ille reversus est in locum suum. Transivit ergo rex in Galgala, et Chamaam cum eo. Omnis autexerat regem, et media tantum pars affuerat de populo Israel. Itaque omnes viri Israel concurrentes ad regem, dixerunt ei: Quare te furati sunt fratres nostri viri Juda, et traduxerunt regem et domum ejus Jordanem, omnesque viros D
Abbreviated transcription (Latin):
genarius sũ hodie Nuncͥ iugent sensus mei ad
disernend̃ suane b̃ amarũ aut delectare pot̃ seruĩ
tuũ cib ⁊ potus ł audire possum ultra uocẽ cã¬
toꝵ atq cantatricũ qr seriuis tiuus sit honeri dño
meo regi paululũ. ꝓcedam famulus tus ab
iordane. tecũ ñ indigeo hac uicissitudine set ob¬
secto ut reu̾tar seruus tuus ⁊ moriar incinitate me¬
a ⁊ sepeliariuxͣ sepulchrũ pr̃is mei ⁊ mrĩs mee. ẽ aũ
seriuis tiuuis chanaan ip̃e uadat tecũ dñe mirex

Expanded text:
igent sensus mei ad discernendum suave, aut amarum? aut delectare potest servum tuum cibus aut potus? vel audire possum ultra vocem cantorum, atque cantatricum? quare servus tuus sit oneri domino meo regi? Paululum procedam famulus tuus ab Jordane tecum: non indigeo hac vicissitudine, sed obinquit, vt reuertar seruus tuus, & moriar in ciuitate mea, & sepeliar iuxta sepulchrū patris mei. & matris meæ. Est autem seruus tuus Chamaan: ipse vadat tecum, Domine mi Rex
Abbreviated transcription (Latin):
di s. qͥñ reo pe ut auxilienum iłi. cormeũ iungat᷑
uobis. si autẽ insidiamini mͥ ꝓadu̾sariis mei c̾ ego ini-¬
quitatẽ inmanib ñ hãm uideat deus pr̃m nr̃oꝵ ⁊ iu
sumus odd̃ ⁊ tecũ. fili ysai pax pax. t pax ad uitorib tu¬
is te .n. adinuat deus tuus. suscepit gͦ dd̾ ⁊ ꝯstituit¬

Expanded text:
meum iungatur vobis si autem insidiamini mihi pro adversariis meis cum ego iniquitatem in manibus non habeam videat Deus patrum nostrorumsumus o David et tecum fili Isai pax pax tibi et pax adiutoribus tuis te enim adiuvat Deus tuus suscepit ergo eos Davi
Abbreviated transcription (Latin):
rendas ⁊ ĩtmissis pat̃tuns asinis sollicitus ẽ ꝓ uo
bis ⁊ dicit. quid faciam de filio meo. Et̃q abieris
iñ ⁊ ultra tnͣsieris ⁊ ueneris ad quercũ thaibor ĩ ueni¬
ent te tres uiri ałcendentes ad deũ inbethel unus¬
portans tres hedos ⁊ alius portans tres tortas panis
⁊ alius portans la genanuini cũq te salutauint da-

Expanded text:
sollicitus est pro vobis, et dicit: Quid faciam de filio meo? Cumque abieris inde, et ultra transieris, et veneris ad quercum Thabor, invenient te tibi tres viri ascendentes ad Deum in Beth El, unusportans tres haedos, et alius tres tortas panis, et alius portans lagenam vini. Cumque te
Abbreviated transcription (Latin):
fundas faciem meam. que dixit ad eum loq̃re et
ille ait precor ut dicas salamoni regi Neq .n. tͥ
negare quiocͣ potest ut det mͥ abisag. sunamitẽ
uxorẽ et ait bersabee. bene ego loqtͣ ꝓte regi. uenit

Expanded text:
fundas faciem meam quae dixit ad eum loquere et ille ait precor ut dicas Salomoni regi neque enim negare tibi quicquam potest ut det mihi Abisag Sunamitin uxorem et ait Bethsabee bene ego loquar pro te regi venit
Abbreviated transcription (Latin):
ste axes rotarũ quiba¬
ses gestant corda doc¬
cis assidua p̃ceptistoᷤ
abimis sustolunt
⁊ uelut ĩmissis rotis
axes at̃ra basim al¬
cius subliuant.

Expanded text:
 Axes rotarum qui bases portant, corda doccis assidua praeceptis eos ab imis sustollunt, et velut immissis rotis axes a terra bases altius sublevant.
Abbreviated transcription (Latin):
tenuis. ꝙ cil audisset helias
g̾ssus sterit in hostio spelunce
et ecce uox ad eũ dicens quid
agis hic helya. ⁊ ille. Rd̃ ⁊elo
relatus sñ ꝓ dño deo ex̃tituũ
qr dereliq̃runt pactũ ruũ fili¬
i isrł altaria tua destrucet̃t

Expanded text:
tenuis quod cum audisset Helias gressus stetit in ostio speluncae et ecce vox ad eum dicens quid agis hic Helia et ille respondit zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum quia dereliquerunt pactum tuum filii Israhel a
Abbreviated transcription (Latin):
dediuinitare incipimus
iã qł inspelunce nt̾e hostio
stamus. qr. n ꝓgrodi ꝑ ficte
nõ possumus ad cogntõnẽ
asiꝙͣ de libertatiꝰ aura cap¬
taimus. mĩgͣssu gͦ spelunce
stare ẽ rep̾sso nr̃e cormpio

Expanded text:
divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus. Quia enim progredi perfecte non possumus, ad cognitionem aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare est r
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e in hec lundo samtaos
ramansisse deo set qui hũi¬
lis ⁊ occulta dei nou̾at ela¬
tus. ⁊ oꝑata nesciebat uñ
certa est ꝙ hũilitatis ra¬
dio se iluminat qmalio¬
rũ bona subtilit pͥensati

Expanded text:
scere, in hoc mundo famulos remansisse Deo? Sed qui humilis etiam occulta Dei noverat, elatus etiam aperta nesciebat. Unde certum est, quod humilitatis radio se illuminat, qui aliorum bona subtiliter pensat: