comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tulerit homo carnẽ sancti¬
ficatam inPora uestimẽti
sui ⁊ tetigerit de sũmitate
cius panẽ aut pulmentũ
aut uinũ. aut oleum. aut
omnnẽ cibũ: numquid sc̃ĩ¬
ficabitur: Respondentes
autẽ sacerdotes: dixerunt.
Non. Et dixit aggeus. Si
tetigerit pollutus in aĩa
ex omnib hiis nũquid
taminabitur: Et responde¬
runt sacerdotes: et dixer̃t.
Contaminabitite. Et res¬
pondit aggeus: et dixit Sie
ppłs tste. et sic gens ista an¬
te faciem meam dicit dñs:
et sic omne opus manuũ
eorũ: et omnia que obtu¬
lerunt tibi ꝯtaminata er̃t.
Et nunc ponite corda ur̃a
a die hac ⁊ supra: anteqͣm
poneretur lapis suꝑ lapi¬
dem in templo dñi cũ acce¬
deritiᷤᷤ ad aceruũ uigĩti mo¬
dioꝵ et fierent decem: intra¬
retis ad torcular ut expͥme¬
retis quinquaginta lage
nas: et fiebant uigĩti. Per¬
cussi uos uento urente et
aurigine ⁊ grandine ⁊ oĩa
fuit inuobis qui reu̾teret᷑
ad me dicit dñs. Ponite cor¬

Expanded text:
nctificatam in ora vestimenti sui et tetigerit de summitate eius panem aut pulmentum aut vinum aut oleum aut omnem cibum numquid sanctificabitur respondentes autem sacerdotes dixerunt non et dixit Aggeus si tetigerit pollutus in anima ex omnibus his numquid contaminabitur et responderunt sacerdotes et dixerunt contaminabitur et respondit Aggeus et dixit sic populus iste et sic gens ista ante faciem meam dicit Dominus et sic omne opus manuum eorum et omnia quae obtulerint ibi contaminata erunt et nunc ponite corda vestra a die hac et supra antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini cum accederetis ad acervum viginti modiorum et fierent decem intraretis ad torcular ut exprimeretis quinqnas, et fiebant viginti. Percussi vos vento urente, et aurigine, et grandine omnia fuit in vobis, qui reverteretur ad me dicit Dominus ponite cor
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m reliquoꝵ de om̃i ppło.
et ingressi sunt. et faciebãt
opus in domo dñi exerct¬
sexto mense: in anno scd̾o
darii regis.
septimo mense uicesi¬
nia ⁊ prima mensis: fac¬
tũ est ũbum dñi ĩ manu
aggei ꝓphete dicens. Loq̃re

Expanded text:
spiritum reliquorum de omni populo: spiritum reliquorum de omni populo: et ingressi sunt, et faciebant opus in domo Domini exercisexto mense, in anno secundo Darii regis. In septimo mense, vigesima et prima mensis, factum est verbum Domini in manu Aggaei
Abbreviated transcription (Latin):
cit dñs. Respexistis ad am¬
plius: et ecce factũ est mi¬
nus. Et intulistis in do¬
mũ: et exsufflaui illud.
Quam ob causam dicit
mea deserta est. et uos festi¬
nastis unusquisq in do¬
mũ suã ⁊ ꝓpt̾ hoc suꝑ uos
ꝓhibiti sunt celi ne darẽt
rorem: et terra ꝓhibita est
ne darec germen suũ. Et uo¬
caui siccitatẽ suꝑ terrã. et
suꝑ montes : et suꝑ triti¬
cum. et suꝑuinũ. et suꝑ
oleũ. et quecũq ꝓfert hu¬
mus: et suꝑ homines ⁊
suꝑ iumenta: et super
omnẽ laborem manuũ.
Et audiuit ⁊ orobabel fuliꝰ
salathiel. et ihesus filius
tosedech sacerdos magnus
et omnes reliquie ppłi uo¬
cem dei sui. et u̾ba aggei ꝓ¬
phete sic̃ misit eũ dñs d̾s
eoꝵ ad ip̃os: et timuit po¬
pulus a facie dñi. Et dixic
aggeus nuntius domint
de nuntiis dñi ppło: dicẽs
Ego sũ uobiscũ dicit dñs.
Et suscitauit dñs sp̃m ⁊o¬
robabel filii salathiel duciᷤ
uuda ⁊ sp̃m ihesu filii iose¬
dech sacerdotis magni. et

Expanded text:
 « Respexisti ad amplius, et ecce factum est minus, et intulistis in domum, et exsufflasti illud, quam ob causam dicit mea deserta est, et vos festinastis unusquisque in domum suam propter hoc super vos prohibiti sunt caeli ne darent rorem et terra prohibita est ne daret germen suum et vocavi siccitatem super terram et super montes et super triticum et super vinum et super oleum et quaecumque profert humus et super homines et super iumenta et super omnem laborem manuum et audivit Zorobabel filius Salathihel et Iesus filius Iosedech sacerdos magnus et omnes reliquiae populi vocem Dei sui et verba Aggei prophetae sicut misit eum Dominus Deus eorum ad ipsos et timuit populus a facie Domini et dixit Aggeus nuntius Domini de nuntiis Domini populo dicens ego vobiscum dicit Dominus et suscitavit Dominus spiritum Zorobabel filii Salathihel dJuda, et spiritum Jesu filii Josedec sacerdotis magni, et
Abbreviated transcription (Latin):
tosedech sacerdotẽ mag¬
num: dicens. Hecait̃
dñs exercituũ dicens. Po¬
pulus iste dicit. Nundũ
uenit tempus domus do¬
mini edificande. Et fc̃m
est u̾bũ dñi in manu ag¬
gei ꝓphete: dicens. Num¬
quid tempus uobis ẽ ut
habitetis in domib laq̃a¬
tis : et domus ista deserta:
Et nunc hec dicit dñs exer¬
cititũ. Ponite corda uestra
suꝑ uias ur̃as. Semina¬
stis multũ: et inculistis
parũ. Comedistis: et non
estis saciati. Sibistis: et
ñ estis inebriati. Operui¬
stis uos: et ñ estis calefc̃ĩ.
Et qui mercedes ꝯgregauit:
misit eas in sacculũ pertu

Expanded text:
ech sacerdotem magnum dicens haec ait Dominus exercituum dicens populus iste dicit nondum venit tempus domus Domini aedificandae et factum est verbum Domini in manu Aggei prophetae dicens numquid tempus vobis est ut habitetis in domibus laqueatis et domus ista deserta et nunc haec dicit Dominus exercituum ponite corda vestra super vias vestras seminastiparum: comedistis, et non estis satiati: bibistis, 744 et non estis inebriati: operuistis vos, et non estis calefacti. Et qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertu
Abbreviated transcription (Latin):
Radunt hebre¬
aut auus po¬
natur inticulo. ip̃os quo
ꝓphas fuisse. Nnde et a¬
mos unum de duodecim
ꝓphetis qui dixit ñ sũ ꝓpha
nec filius ꝓphe sed pastor ca¬
patris nom̃ in titulo ñ ha¬
bere. Hoc si uerũ est. sopho
ne ut ita dicam ꝓphetico
et glortosa maior suoꝵ styr¬
pe generatus est. Habuit
ent̾m patrem chusi auum
godoliã. ꝓauũ amasiam.
attauũ ezechiã. et talemqͣ¬
drigam ip̃e uelut extremꝰ
auriga cõpleuit. Nomẽ so¬

Expanded text:
radunt Hebraeaut avus ponatur in titulo, ipsos quoque prophetas fuisse. Unde et Amos unus de duodecim ophetis, qui dixerat: Non sum propheta, nec filius prophetae: sed pastor capatris nomen in titulo non habet. Hoc si verum est, Sophonne, ut ita dicam, prophetico, et gloriosa majorum suorum stirpe generatus est; habuit enim patrem Chusi, avum Godoliam, proavum Amariam, atavum Ezechiam: et talem quadrigam ipse velut extremus auriga comple
Abbreviated transcription (Latin):
ste ergo ꝓph̾a qui erat ĩ spe¬
cula ⁊ in sublimib ꝯstitu¬
tus et nouerat mysteria
dñi filius erat chusi qui
qui dicit᷑ magnitudo dei.
et ꝓauũ amasiã. qui ⁊ ip̃e
u̾titur in sermonẽ dñi.
attauũ ezechiã: qͥ sonat
fortitudo dñt. De fortitudi¬
ne itaq dñi natus est ser¬
mo dñi. et de sermone dñt
nata est dei magnitudo.
et de magnitudine dñi. na¬
ta est humilitas. Ut cũ
ꝑuenerit aliqͥs ad ꝑfectũ
dicat quia ñ sũ dignus uo¬
cariapłs. Et illd̃ in psalmᷤ.

Expanded text:
ste ergo propheta, qui erat in specula et in sublimibus constitutus, et noverat mysteria Domini, filius erat Chusi quiqui dicitur magnitudo Domini, et proavum Amariam, qui et ipse vertitur in sermonem Domini: et atavum Ezechiam, qui sonat fortitudinem Domini. De fortitudine itaque Domini, natus est sermo Domini, et de sermone Domini nata est magnitudo Domini, et de magnitudine Domini nata est humilitas, 674 ut cum pervenerit aliquis ad perfectum, dicat: Non sum dignus vocari apostolus . Et illud in Psalm
Abbreviated transcription (Latin):
etat grece latine sonat. Au¬
rib ꝑcipite ꝓprie. ñ aure sed
corde ꝑcipitur. Qui senes
sunt ⁊ celestes audiũt sp̃a¬
lit̃. qui cũ habitant in t̾ra
appellanturq terreni auri¬
b ꝑcipiunt. N bicũq autẽ
hec ouo ũba ponuntur con
iuncta ñ ad simplicẽ tan¬
tũ u̾boꝵ sonũ. sed ad recon
te ũba meauxores lamech.
aurib ꝑcipite sermones me¬
os. quia uirũ occidi iniuil

Expanded text:
et Latine sonat, auribus percipite: proprie non aure, sed corde percipitur. Qui senes sunt et caelestes, audiunt spiritualiter: qui autem habitant in terra, appellanturque terreni, auribus percipiunt. Ubicunque aut haec duo verba ponuntur, non ad simplicem tantum verborum sonum, sed ad recondte verba mea uxores Lamech, auribus percipite sermones meos: quia virum occidi
Abbreviated transcription (Latin):
omine qd̾̃ dicitur ad tribum
dendũ est. et nullam om¬
nino isrłis id est decem tri¬
buũ in hoc fieri mentõnẽ.
Tempora quoq quib ꝓ¬
phetauit eadem deberemus
acciꝑe q̃ in osee legimus in
dieb orie. ioathan. et achaz
et ezechie regũ iuda. et ĩ oie¬
b ieroboã filii ioas regis is¬
rahel. porro fc̃m esse sermo¬
nem dñi ad meritũ eius re¬
fertur cui fit ñ ad ꝯditionẽ
illius qd̃ fieri dicitur ut a¬
libi legimus. Pñs factus

Expanded text:
omne quod dicitur ad tribum dendum est, et nullam omnino Israelis, id est, decem tribuum in hoc fieri mentionem. Tempora quoque, in quibus prophetavit, eadem debemus accipere, quae et in Osee legimus: In diebus Oziae, Joathan et Achaz et Ezechiae, regum Juda, et in diebus Jeroboam, filii Joas, regis Israt . Porro factum esse sermonem ad meritum ejus refertur, cui fit, non ad conditionem illius qui fieri dicitur, ut alibi legimus: Dominus mihi factus
Abbreviated transcription (Latin):
et̃num. et uiuit. et obtinet
in scl̾a scłoꝵ. Nec est apud
eam acciꝑe ꝑsonas neq dif¬
ferentias. secl que iusta st̃
facit om̃ib. intustis ac ma¬
lignis. et om̃s benignantꝰ
in oꝑib eius. et ñ est in i¬
dicio eius iniquũ. et forti¬
cudo ⁊ regnum. et potestas
et maiestas omnũt euoꝵ.
Benedictus deus ueritatiᷤ.
Et desuit loquendo. Et õs
ppłĩ clamauerunt: et dixe¬
runt. Magna est ueritas ⁊
p̃ualet. Dunc rex ait illi.
Pece si quid uis amplius
quã que scripta sunt. et
dabo tibi scd̃m qd̃ inuentꝰ
es sapientior ꝓximis: et
ꝓximus michi sedebis. et
cognatus meus uocaberis.
Tunc ait regi. Memor es¬
to uoti tui qd̃ uouisti edi¬
ficare thetłm. in die qͣ regnũ
accepisti. et oĩa uasa q̃ ac¬
cepta sunt ex ihetłm remit¬
tere que separauit cyrus.
quando mactauit babylo¬
niam. et uoluit remittere
ea ibi: et tu uoluisti edifica¬
re templũ qd̃ incenderunt
ydumei. quando ext̾mina¬

Expanded text:
aeternum, et vivit et obtinet aeternum, et vivit et obtinet in saecula saeculorum. nec est apud eam accipere personas neque differentias, sed quae iusta sunt facit omnibus iniustis ac malignis. et omnes benignantur in operibus eius, et non est in iudicio eius iniquum. eique fortitudo et regnum et potestas et maiestas omnium aevorum. benedictus Deus veritatis. et desiit loquendo. et omnis populus clamaverunt et dixerunt: magna veritas et praevalet. tunc rex ait illi: pete si quid vis amplius quam quae scripta sunt, et dabo tibi, secundum quod inventus es sapientior proximis. et proximus mihi sedebis et cognatus meus vocaberis. tunc ait regi: memor esto voti quod vovisti aedificare Hierusalem in die qua regnum accepisti, et omnia vasa quae accepta sunt ex Hierusalem remittere, quae separavit Cyrus quando mactavit Babyloniam, et vovit remittere ea ibi. et tu vovisti aedificare templum, quod incenderunt Idumei, quando extermina
Abbreviated transcription (Latin):
tur tangere eũ. Ez idi tam̃
apemien filiã bezacis mirt¬
fici ꝯcubinã regis sedentẽ
iuxca regen ad dexteram. et
auferentem diadema de ca¬
pite eius ⁊ imponentem
sibi. et palmis cedebat regẽ
de sinistra manu: et super
hoc aꝑto ore intuebatur eã.
Et si arriserit ei: ridet. Nam
si indignata fuerit et: blan¬
ditur donec reconcilietur ĩ
gratiã. Muiri cur ñ sunt¬
que ista agunt. Et tũc rex
et purpurati: intuebantur¬
in alterutrũ. Et inchoauit
loqui de ueritate. Quiri ñ¬
ne fortes sunt mulieres:
Magna est terra ⁊ exelsum
est celũ: et uelox cursus so
magnificus est qui hoc fa¬
cit: Et ueritas magna:
et fortior pre omnib. Or̃s
terra ueritatẽ inuocat celũ
etiã ip̃am benedicit. et omĩa
oꝑa mouentur ⁊tremunt
eam: et ñ est cũ ea quicqͣm
iniquũ. Uinũ intquum
iniquus rex. iniq̃ mulieres¬
et iniqui om̃s filii hominũ
a iniquitate ꝑibunt: et ue¬
ritas manet ⁊ inualescit in

Expanded text:
tur tangere eum? videbam tamen tur tangere eum? videbam tamen Apemen, filiam Bezacis Mirifici, concubinam regis sedentem iuxta regem ad dexteram, et auferentem diadema de capite regis et inponentem sibi; et palmis caedebat regem de sinistra manu. et super haec rex aperto ore intuebatur eam. et si adriserit ei, ridet; nam si indignata fuerit ei, blanditur ei, donec reconcilietur ei in gratiam. o viri, cur nonagunt? et tunc rex et purpurati intuebantur alterutrum. et inchoavit loqui de veritate: o viri, nonne fortes sunt mulieres? magna est terra et excelsum est caelum et velox cursus solmagnificus est qui haec facit? et veritas magna et fortior prae omnibus. omnis terra veritatem invocat, caelum etiam ipsam benedicit, et omnia opera moventur et tremunt eam, et non est cum ea quicquam iniquum. vinum iniquum, iniquus rex, iniquae mulieres, iniqui omnes filii hominum, a iniquitate peribunt. et veritas manet et invalescit in
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt stolas omniũ homi¬
nũ. et ip̃e faciunt głam ho¬
minib: et ñ possunt hoĩes
separari a mulierib. Si ꝯ¬
gregauerint aurũ ⁊argen¬
tum ⁊ omẽm rem speciosã.
et uiderint mulietẽ unam
bono habitu ⁊bona specie
oĩa hec relinquentes in eã
incendunt. et aꝑto ore eã¬
conspitiunt: et eam alliti¬
unt magis quã aurum
et argentũ ⁊ omnẽ rem spe¬
ciosam. Homo suũ patrẽ
ere remitcit aĩam: et neq
patrẽ meminit. neq matrẽ
neq regionẽ. Et hinc opor¬
tec uos scire: qm̃ mulieres
dñantur ũri: Nonne dole
um suũ. et uadit inuia fa
cere furta ⁊ homicidia. ⁊ ma¬
re nauigare ⁊ flumina: et
leonem uidet. et intenebris
ingreditur. Et cũ furtũ fe¬
cerit et fraudes ⁊ rapinas:
amabili sue affert. Et iterũ
magis quã patrẽ ⁊ matrẽ.
Et multi dementes fc̃i st̃
et iugulati sunt: et pecca¬
uerunt ꝓpt̾ mulieres. Et
nus est rex in potestate su¬
a:quia om̃s regiones uerẽ¬

Expanded text:
ciunt stolas omnium homiciunt stolas omnium hominum, et ipsae faciunt gloriam hominibus, et non possunt homines separari a mulieribus. si congregaverint aurum et argentum et omnem rem speciosam, et viderint mulierem unam bono habitu et bona specie, omnia haec relinquentes in eam intendunt et aperto ore conspiciunt, et eam eligunt magis quam aurum et argentum et omnem rem speciosam. homo suum patrem ere remittit animam, et neque patrem meminit neque matrem neque regionem. et hinc oportet vos scire, quoniam mulieres dominantur vestri. nonne doletum suum et vadit in via, furta facere et homicidia et mare navigare et flumina, et leonem videt et in tenebris ingreditur. et cum furtum fecerit et fraudes et rapinas, amabili suae adfert. et iterum magis quam patrem aut matrem. et multi dementes facti sunet iugulati sunt et peccaverunt propter mulieres. et nus est rex in potestate sua, quoniam omnes regiones veren
Abbreviated transcription (Latin):
afferunt regi oĩa quecũq
p̃dati fuerint semꝑ: et alia
oĩa. Et quotquot ñ mili¬
tant sed nec pugnant: sed
colunt terrã. Rursum cum
tributa regi: et ip̃e unus so¬
lus. Et si dixerit occidere: oc¬
cidunt. Sixit remittere: re¬
mittunt. Pixit ꝑrutere ꝑ¬
cuciunt. Sixit ext̾minare:
exterminant. Sixit edifi¬
care: edificant. Pixit exci¬
dere: excidunt. Sixit plan¬
tare: plancant. Et omnis
plebs ⁊ uirtutes eũ obau
autẽ custodiunt in cicui¬
tu eũ. et ñ possunt ire sĩgu¬
li ⁊ facere oꝑa sua: secd nec
in dicto audiences sunt el.
Niri quomodo ñ p̃cellet
rex qui sic diffamat᷑. Et
tacuit. Tercius qui dixe¬
rat de mulierib ⁊ ueritate.
hic est ⁊ orobabel: cepit loqͥ.
Rziri ñ magnus rex. et ho¬
cellit. Quis est ergo qui do¬
minatur eorũ: Nonne mit¬
lieres genuerunt regem et
ri ⁊ terre: et ex illis nati st̃.
Et ip̃e edificauerunt eos
qui plancauerunt uineas:
ex quib uinũ fit. Et ip̃e fa¬

Expanded text:
adferunt regi omnia quaecumque adferunt regi omnia quaecumque praedati fuerint semper et alia omnia. et quotquot non militant nec pugnant sed colunt terram, rursum cum tributa regi. et ipse unus solus. et si dixerit occidere, occidunt; dixit remittere, remittunt; dixit percutere, percutiunt; dixit exterminare, exterminant; dixit aedificare, aedificant; dixit excidere, excidunt; dixit plantare, plantant. et omnis plebs et virtutes eum obaudautem custodiunt in circuitu eum, et non possunt ire singuli facere opera sua, sed nec indictoaudientes sunt ei. o viri, quomodo non praecellit rex, qui sic diffamatur. et tacuit. tertius, qui dixerat de mulieribus et veritate, hic est Zorobabel, coepit loqui: viri, non magnus rex et mucellit? quis est ergo qui dominatur eorum? nonne mulieres? genuerunt regem et ri et terrae. et ex illis nati sunt, et ipsae educaverunt eos qui plantaverunt vineas, ex quibus vinum fit. et ipsae fa
Abbreviated transcription (Latin):
num om̃ib hominib: qͥ
bibunt illud. Seducit mẽ¬
tẽ. Item regis ⁊ orphani fa¬
cit mentem uanam: item
serui ac liberi. pauꝑis et di¬
uitis. Et omnẽ mentẽ ⁊ũ¬
tit in securitatẽ ⁊ iocundi¬
tatem. et ñ meminic õem
tristiciã ⁊ debitũ. et oĩa pre¬
cordia facit honesta: et nõ
meminit regem nec magi¬
stratũ. Et om̃ia ꝑ talenta
rint cũ biberint amicictam
nec frat̾nitatẽ: secl post ñ
multũ sumunt gladios.
Et cũ a uino merserint et
surrexerint: ñ meminerũt
que gesserunt. O uiri ñ p̃¬
cellet uinum. qd̃ sic cogitat
facere: Et tacuit hoc dicto.
t inchoauit se. A¬
quens dicere: qͥ dix̃.
De fortitudine regis. Out¬
ri ñ p̃cellent homines qui
terram ⁊mare obtinent:
tor eorũ: et om̃e qd̃cũq dixe¬
rit illis faciunt. Et si mise¬
rit illos ad bellatores uadũt:
et demoliunt montes ⁊ mu¬
ros. et turres. Iugulantire
et iugulant: et regis u̾bũ
ñ p̃cereunt. Nam si uicerĩt

Expanded text:
num! omnibus hominibus qui num! omnibus hominibus qui bibunt illud seducit mentem. itemque regis et orfani facit mentem unam, item servi ac liberi, pauperis et divitis. et omnem mentem convertit in securitatem et iucunditatem, et non meminit omnem tristitiam et debitum. et omnia praecordia facit honesta, et non meminit regem nec magistratum, et omnia per talenta runt cum biberint amicitiam nec fraternitatem, sed post non multum sumunt gladios. et cum a vino merserint et surrexerint, non meminerunt quae gesserunt. o viri, non praecellit vinum quod sic cogit facere? et tacuit hoc dicto. et inchoavit sequens dicere, qui dixit de fortitudine regis: o viri, non praecellunt homines, qui terram et mare obtinent tur eorum, et omne quodcumque dixerit illis faciunt. et si miserit illos ad bellatores, vadunt et demoliunt montes et muros et turres, iugulantur et iugulant, et regis verbum non praetereunt. nam si vicerint,
Abbreviated transcription (Latin):
Titnc scribentes singłi su¬
um uerbũ signauerunt. ⁊
posuerunt subtus ceruical
darii regis: et dixerunt. Cũ
surrexerit rex dabunt illi scͥp¬
ta sua. et qd̾cũq iudicaue¬
rit rex e trib. et magistratus
persidis. qm̃ u̾bũ eius sapi¬
entius est: ip̃i dabitur uic¬
toria sic̃ scriptũ est.Rz nus
scripsit. Fortius est uinum.
Alius scripsit. Forcior ẽ rex.
Tercius scripsit. Fortiores
sunt mulieres: suꝑ omĩa
autẽ uincit ueritas. Et cũ
surrexisset rex acceperunt
scripta sua ⁊ dederunt illi:
et legit. Et mittens uoca¬
uit om̃s magistratus per¬
satũ. et medos. et purpura¬
tos. et p̃tores. et p̃fectos. et
sederunt in concilio: et lecta
sunt scripta coram ip̃is. Et
dixit illis. N ocate adolescẽ¬
tes: et ip̃i indicabunt u̾ba
sua. Et uocati sunt: et ĩtro¬
ierunt. Et dixit illis. Indi¬
cate nobis de hiis q̃ scripta
sunt. Et cepit prior qͥ dixe¬
rat de forcitudine uini: et
dixit. Nziri quã p̃ualet ut¬

Expanded text:
tunc scribentes singuli sutunc scribentes singuli suum verbum signaverunt et posuerunt subtus cervical Darii regis. et dixerunt: cum surrexerit rex, dabunt illi scripta sua; et quodcumque iudicaverit rex et tres magistratus Persidis, quoniam verbum eius sapientius est, ipsi dabitur victoria sicut scriptum est. unus scripsit: fortius est vinum. alius scripsit: fortior est rex. tertius autem scripsit: fortiores sunt mulieres, super omnia autem vincit veritas. et cum surrexisset rex, acceperunt scripta sua et dederunt illi et legit. et mittens vocavit omnes magistratus Persarum et Medorum et purpuratos et praetores et praefectos. et sederunt in consilio et lecta sunt scripta coram ipsis. et dixit: vocate adulescentes, et ipsi indicabunt verba sua, et vocati sunt et introierunt. et dixit illis: indicate nobis de his quae scripta sunt. et coepit prior, qui dixerat de fortitudine vini, et dixit: viri, quam praevalet vi
Abbreviated transcription (Latin):
cabant ab edificatõne tem¬
pli in thetsm: usq scdõ an¬
no regni darii regis ꝑsaix.
Rex darius fecit magnã
cenam oĩb ũnaculis suis.
et oĩb magistratib mede
ec ꝑsis. et om̃ib purpura¬
cis. et p̃torib. et esulib. ec
p̃fectis sb̃ illo ab india us
q ethyopiã: centũ uigin¬
ti septem ꝓuintiis. Et cũ
manducassent ⁊ bibissent:
saciati reu̾tebantur. Tũe
darius rex ascendit in cubi¬
culũ suũ ⁊ dormiuit: ec exꝑ¬
gefactus est. Tunc illi tͤs
iuuenes corporis custodes
qui custodiebant corpus
regis: dixerunt alter alteri.
Bicamus unusquisq no¬
strũ sermonẽ qui p̃cellat.
Et cutuscũq apparuerit ser¬
mo sapientior alterius. da¬
bit illi darius rex dona mag¬
na. purpura cooꝑiri et ĩ au¬
ro bibere. et suꝑ aurũ dormi¬
re. ⁊ cutrũ aureo freno. ⁊ ꝙ̇n¬
darim bissinã. et torquẽ cir¬
ca collũ. et scd̾o loco sedebit a
dario ꝓpt̾ sapientiã suã: et
cognatus darii uocabitur.

Expanded text:
cabant ab aedificatione templi in Hierusalem usque secundo anno regni Darii Persarum regis. rex Darius fecit cenam magnam omnibus vernaculis suis et omnibus magistratibus Mediae et Persis et omnibus purpuratis et praetoribus et consulibus et praefectis sub opiam centum viginti septem provinciis. et cum manducassent et bibissent et satiati revertebantur, tunc Darius rex ascendit in cubiculo suo et dormivit et expergefactu tunc illi tres iuvenes, corporis custodes qui custodiebant corpus regis, dixerunt alter altero: dicamus unusquisque nostrum sermonem, qui praecellat; et cuiuscumque apparuerit sermo sapientior alterius, dabit illi Darius rex dona magna et epinicia magna, purpura cooperiri et in auro bibere et super aurum dormire et currum aureo freno et cidarim byssinam et torquem circa collum, et secundo loco sedebit a Dario propter sapientiam suam et cognatus Darii vocabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
beb̾at accidentia. et beltimo
et sabellio scribe. et ceteris e
qtiã misistiꝰ michi. Prece¬
pi ergo inquiri. et inuentũ
est qm̃ ciuitas illa est ab
euo regib resistens. et ho¬
mines refuge. et p̃lia ĩ ea
efficientes. et reges fortis¬
simi erant in ihetłm dñan¬
tes. et tributa exigentes a
celes syria ⁊ phenice. Nunc
ergo p̃cept ꝓhibere homines
illos edificare ciuitatẽ: et
puidere ne quid ultra hoc
fiat. Sed nec ꝓcedat in plu¬
riinum: ex qua sunc mali¬
tie. ita ut regibus molestia
importecur.
unc recitatis hiis q̃
a rege artarxarxe scͥp¬
ra fuerant. ratimus ⁊ sar¬
ueslius scriba ⁊ qui cũ huis
ꝯsticuti erant iungentes
festinant̾ uenerunt in ihx¬
tusalem cũ equitatu ⁊ tur¬
ba ⁊ agmine: et ceperunt e¬

Expanded text:
bebat accedentia et Beltemo bebat accedentia et Beltemo et Sabellio scribae et ceteris coquam misistis mihi. praecepi ergo inquiri et inventum est, quoniam civitas illa est ab aevo regibus resistens, et homines refugae et proelia in ea efficientes, et reges fortissimi erant in Hierusalem dominantes et tributa exigentes a Coelensyria et Foenice. nunc ergo praecepi prohibere homines illos aedificare civitatem et providere, ne quid ultra haec fiant, sed nec procedant in plurimum ea quae sunt malitiae, ita ut regibus molestia inportetur. unc recitatis his quae a rege Artaxerse scripta fuerant, Rathimus et Sabellius scriba et qui cum his constituti erant iungentes festinanter venerunt in Hierusalem cum equitatu et turba et agmine, coeperunt
Abbreviated transcription (Latin):
et reliqui curie tue fiudiesᷤ
tirceles sỹrĩa et phenice. Et
nũc notum sit dño regi qͦ¬
niam iudei qui ascenderũt
anobis ad nos uenientes
in iherłm ciuitatẽ refugã
et pessimã edificant furnoᷤᷤ
cius. et statirunt muros:
et templũ suscitant. Qd̃
si ciuitas ista ⁊ muri con¬
sũmati fuerint. tributa ñ
sustinebunt impendere A
secd eciã regib resistent. Et
quia id agicur cirea tẽplũ
recte habere arbicrati sumꝰ
ñ despicere hoc ip̃m. sed no¬
tũ facere dño regi: ut si ui¬
debicur rex. q̃ratur in libriᷤᷤ
patrũ tuoꝵ. et inuenies in
ammonit̃onib scripta de
hiis. Et scies qm̃ ciuitas
drista fuit refuga. et reges. ⁊
ciuitates concutiens. Et¬
⁊ iudei refuge ⁊ p̃lia cõmit¬
tentes in ea ab et̾no. Ob hãc
causam ciuitas ista deser¬
ta est. Nunc ergo notũ cibi
et huiꝰ muri erecti fuerint.
descensus tibi ñ erit in celes¬
sytiã ⁊ phenicem. Ttine
rescripsit rex ratimo qͥ scri¬

Expanded text:
et reliqui curiae suae iudices et reliqui curiae suae iudices in Coelensyriam et Foenicen et nunc notum sit domino regi, quoniam Iudaei qui ascenderunt a vobis ad nos, venientes in Hierusalem civitatem refugam et pessimam, aedificant foros eius et statuunt muros et templum suscitant. quod si civitas ista et muri consummati fuerint, tributa non sustinebunt pendere, sed etiam regibus resistent. et quia id agitur circa templum, recte habere arbitrati sumus non despicere hoc ipsum, sed notum facere domino regi, ut, si videbitur regi, quaeratur in libris patrum tuorum. et invenies in admonitionibus scripta de his et scies, quoniam civitas ista fuit refuga et reges et civitates concutiens, et Iudaei refugae et proelia committentes in ea ab aeterno, ob quam causam civitas ista deserta est. nunc ergo notum facimet huius muri erecti fuerint descensus tibi non erit in Coelensyriam et Foenicen. tunc rescripsit rex Rathimo qui scri
Abbreviated transcription (Latin):
tes. et leuite quos excitauit
dñs ascendere ⁊ edificare do¬
qui erant in circuitu eorũ
adiuuerunt in omĩ argen¬
to ⁊ auro eius. et ium̃tis ⁊
uotis quã pluribus multi
quoꝵ sensus excitatus est.
Et rex cyrus ꝓtulit uasa
sacra dñi. que transtulit
nabuchodonosor ex thecłm:
et ꝯsecrauit ea in suo ydolo.
Et ꝓferens ea cẏrus rex ꝑ
sarum tradidit micridatho:¬
Per hunc autẽ tradita sũt
salmanasaro p̃sidi iudee: Ho¬
tee trĩginta. Fiale auree tri¬
ginta. Item argentẽe duo
auasa mille. Omĩa autẽ
iasa aurea ⁊ argentea qͣtu¬
ior milia quadringenta
sexaginta nouẽ. Et euacu¬
ata sunt salmanasaro:si¬
mul cũ hiis qui ex captiui¬
ihxtusolimã. In artarxarxiᷤᷤ
scripserunt ei de hiis qui ha¬
ibicabant in iudea. et in ihe¬
rusalem. balsamus. ⁊ mi¬
tridatus. et sabellius. et ra¬
timus. belchimus. et same
zris locis subiectam episto¬
puẽri tuiratimus ab acce¬
dentib. et sabellius scriba.

Expanded text:
tes et Levitae, quos excitavit tes et Levitae, quos excitavit Dominus ascendere et aedificare doqui erant in circuitu eorum, adiuverunt in omni argento et auro, equis et iumentis et votis quam pluribus, multi quorum sensus excitatus est. et rex Cyrus protulit vasa sacra Domini, quae transtulit Nabuchodonosor ex Hierusalem et consecravit ea in suo idolo. equot ergo circa loca habitant, ersarum, adsignavit Mitridatper hunc autem tradita sunt Salmanasaro praeposito Judae. Nue triginta, fialae aureae triginta, item argenteae duo a vasa mille. omnia autem vasa aurea et argentea quattuor milia quadringenta sexaginta novem. et evacuata sunt a Salamanassaro simul cum his qui ex captiviierosolymam. in Artaxersis scripserunt ei, de his qui inhabitabant in Iudaea et in Hierusalem, Balsamus et Mitridatis et Sabellius et Rathimus et Beltemus et Samelris locis subiectam epistupueri tui Rathimus ab accedentibus et Sabellius scriba
Abbreviated transcription (Latin):
byloniã: et incenderunt clo¬
mũ dñi. et demolierũt inti¬
ros ihetsm. et turres eius in¬
cenderunt igne. et consũma¬
uerunt. Omĩa honorifica
eius ad nichilũ redegerunt:
rent perse in replectione uer¬
bi dñi in ore ieremie quous¬
q bene ageret terra sabbata
sua. Omni tempore deser¬
tionis sue salbatizauit in
ampliatõne annorum sep¬
tuaginta.
matione ũbi dñi inore iere¬
mie. suscitauit dñs sp̃m ꝙ̾
ri regis ꝑsarũ: et p̃dicauit
intoto regno suo simul ꝑ
scripturam dicens. Pec di¬
cit rex ꝑsaꝵ cytus. Me ꝯsti¬
tuit regem orbi terraix dñs
iniuidea. Si quis est ex ge¬
nere uestro dñs ip̃ius cũ
quot ergo circa loca habitãt
adiuuent eũ qui sunt ĩ lo¬
co tp̃o: in atro ⁊ argento in
datõntb cũ equs ⁊ ium̃tiᷤ.
Cũq aliis que scd̃m uota
apponuntur in ecem dñt q̃
est in iherł̾m. Et stãtes pͥn¬
cipes tribuũ pagoꝵ iudee ex
tribi beniamin: et sacerdo¬

Expanded text:
byloniam. et incenderunt dobyloniam. et incenderunt domum Domini, et demolierunt muros Hierusalem et turres eius incenderunt in igne. et consummaverunt et omnia honorifica eius ad nihilum redegerunt. rent Persae, in repletione verbi Domini in ore Hieremiae, quousque benigne ageret terra sabbata sua. omni tempore desertionis suae sabbatizavit in adimpletione annorum septuaginta. matione verbi Domini in ore Hieremiae, suscitavit Dominus spiritum Cyri regis Persarum. et praedicavit in toto regno suo et simul per scripturam dicens: haec dicit rex Persarum Cyrus: me constituit regem orbi terrarum Domi in Iudaea. si quis est ex genere vestro, sit Dominus ipsius cum quot ergo circa loca habitant, adiuvent eum qui sunt in loco ipsius in auro et argento, in dationibus cum equis et iumentis cumque aliis quae secundum vota adponuntur in aedem Domini quae est in Hierusalem. et stantes principes tribuum pagorum Iudae et tribus Beniamin et sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
nauit autẽ annis undecĩ.
et fecit malũ in conspectu
dñi. et ñ est ueritus aũbis
q̃ dicta sunt ab ieremia ꝓ¬
pheta ex ore dñi. Et adiura¬
tus a rege nabuchodonosor
rata ceruice sua ⁊ corde suo
transgressus est legittima
dñi dei tscl. Et duces popu
et impie egerunt suꝑ oms
ĩmunditias gentiũ: et pol¬
luerunt templũ dñi quod
sc̃m erat iherusolimis. Et
misit deus patrũ ip̃oꝵ per
angelũ suũ reuocare eos:
ꝓpt̾ qd̃ parceret illis et taber¬
naculo suo. Ip̃i uero subsã¬
nabant in angelis suis. et
qua die locutus est deus.
Erant illudentes ꝓphecas
eus. qui usq ad iracundi¬
am cõcitatus est suꝑ gentẽ
suã ꝓpt̾̃ irreligiositates su
reges chaldeoꝵ. Hii occider̃ẽ
iuuenes illoꝵ in gladio ĩ
circuitu sc̃i templi eoꝵ: et
ñ pepercerunt iuuent. et sent
et uirgini: et adolescenti.
Sed om̃s traditisunt ĩ ma¬
nus ip̃oꝵ. Et oĩa sacra ua¬
sa dñi ⁊ regales apothecas
assum̃tes tulerunt in ba¬

Expanded text:
nnis undecim, et fecit malignum in conspectu Domini, et non est veritus a verbis quae dicta sunt ab Hieremia propheta ex ore Domini. et adiuratus a rege Nabuchodonosor rata cervice sua et corde suo transgressus est legitima Domini Dei Israhel. et duces populet impie egerunt super omnes inmunditias gentium, et polluerunt templum Domini quod sacratum erat in Hierosolymis. et misit Deus patrum ipsorum per angelum suum revocare eos, propter quod parceret illis et tabernaculo suo. ipsi vero subsannabant in angelis eius et, qua die locutus est Dominus, erant inludentes prophetas eius, quoadusque ad iracundiam concitatus super gentem suam propter inreligiositates, reges Chaldeorum. hii occiderunt iuvenes illorum in gladio in circuitu sancti templi eorum, et non pepercerunt iuveni et virgini et seni et adulescenti eorum. sed omnes traditi sunt in manus ipsorum. et omnia sacra vasaresumentes tulerunt in Ba
Abbreviated transcription (Latin):
autem ascendit nabuchodo¬
nosor rex babylonis. et alli¬
gans eũ in ateolo uincilo
ꝑduxit in babyloniã. Et sa
cra uasa dñi accepit nabu¬
chodonosor. et tulit. et ꝯsecra¬
uit in templo suo inbaby¬
lonia. Nam et de immundi¬
tia ilius ⁊ irreligiositate:
scriptũ est in libro temporũ
regũ. Et regnauit ioachim
filius euis ꝓ eo. Cũ autẽ
constitutus est: erat annoꝵ
octo. Regnauit autẽ men¬
ses tres. et dies decem in the¬
rusalem: et fecit malũ in ꝯ¬
spectu dñi. Et post annum
mittens nabuchodonosor.
transmigrauit eũ in baby¬
loniã simul cũ sacris uase
dñi. et estituit sedechiam re¬

Expanded text:
autem ascendit Nabuchodoautem ascendit Nabuchodonosor rex Babylonis, et alligans eum in aereo vinculo perduxit in Babyloniam. et de sacris vasis Domini accepit Nabuchodonosor et tulit et consecravit in templo suo in Babylonia. nam de inmunditia illius et inreligiositate scriptum est in libro temporum regum. et regnavit Ioachim filius ipsius pro eo; cum autem constitutus esset, erat annorum octo. regnavit autem menses tres et dies decem in Hierusalem, et fecit malignum in conspectu Domini. et post annum mittens Nabuchodonosor transmigravit eum in Babyloniam simul cum sacris vasis Domini. et constituit Sedeciam re
Abbreviated transcription (Latin):
Et ascendit suꝑ cutrũ scd̃a¬
rium suũ: et ꝑueniens ihe¬
rusolimã uita functus ẽ. et
sepultus est in pat̾no sepul¬
chro. Et in tota iudea luge¬
bant eum uxorib lamenta¬
bantur eũ usq in hunc diẽ
Et datũ est hoc fieri semꝑin
om̃e genus isis. Hee autẽ
p̃scripta sunt in libro hysto¬
riarũ regũ iude. et in singu¬
lagesta actus iosie eiusglo¬
ria. et incellectus eius inle¬
ge dñt. quia eque gesta sũt
ab eo. ec que ñ scripta sunt
in libro regũ tuł ⁊ iude. Et
assumentes qui erant ex gẽ¬
te techoniam filiũ toste con¬
tre suo. cũ esset annorũ tri¬
ginta triũ. Et regnauit
suꝑ iscł m̃sib trib. Et amo¬
uit eĩ rex egypti ne regna¬
ret in iherusolimis.⁊ młcta¬
uit gentem argenti talen
arachele frẽm suũ app̃hen¬
dens reduxit egẏpto. Anno
rũ erat ioachim uigintiqͥn¬
q cũ regnaret in terra iuda
et in ihxrłm: et fecit malũ
in ꝯspectu dñi. Sost hunc

Expanded text:
et ascendit super currum secundaet ascendit super currum secundarium suum, et perveniens Hierosolymam vita functus est, et sepultus est in paterno sepulchro. et in tota Iudaea lugebant cum uxoribus lamentabant eum usque in hunc diem. et datum est hoc fieri semper in omne genus Israhel. haec autem proscripta sunt in libro historiarum regum Iudaeae, et singula gesta actus Iosiae, eius gloriae et intellectus eius in lege Domini, quaeque gesta sunt ab eo et quae nunc, conscripta sunt in libro regum Israhel et Iuda. et adsumentes qui erant ex gente tre suo, cum esset annorum viginti trium. et regnavit super Israhel mensibus tribus. et amoto eo rex Aegypti ne regnaret Hierosolymis, multavit gentem argenti talentaracele fratrem suum adprehendens reduxit Aegypto. annorum autem erat Ioachim viginti quinque, cum regnaret in terra Iudaeae et in Hierusalem, et fecit malignum in conspectu Domini. post hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Et ñ est celebratũ phase ta
ꝓphete. Et om̃s reges istł
ñ celebrauerunt tale pacha
quale egit tosias. et sacer¬
dotes. et leuite. et iudei. et
omnis isił. qui inuenti
sunt in cõmoracõne iheru¬
anno regnante iosia cele¬
bratũ est phase. Et directa
sunt oꝑa iosie in conspectu
dñi dei sui in corde pleno me¬
tuentia: et que circa illũ qͥ¬
dem scripta sunt in pristi¬
nis temporib de eis qͥ pec¬
cauerunt. quiq irreligio
mis super eufraten: et exi¬
uit in obuiam ilt iosias.
Et misit rex egypti ad iosi¬
am: dicens. Quid michi et
tibi est rex iude: Non sũ miᷤs
sus a dño: Suꝑ eufraten eĩ
bellum meũ est: festinans
descende. Et ñ est reu̾sus io
nare eum conabatur. non
attendens ũbum ꝓphete ex
ore dñi: sed consticuit ade¬
um bellũ in campo magedon.
Et descenderunt principes
ad regem iosiam. Et dixit
rex pueris suis. Amouete
me a p̃lio: infirmatus sũ
eñĩ ualde. Et statim amo¬
uerunt eũ pueri sui de acie

Expanded text:
a rophetae. et omnes reges Israhel non celebraverunt pascha tale, quale egit Iosias et sacerdotes et Levitae et Iudaei et omnis Israhel, qui inventi sunt in commoratione Hieroanno regnante Iosia celebratum est phase. et directa sunt opera Iosiae in conspectu Domini sui in corde pleno metuentia. et quae circa illum quidem conscripta sunt in pristinis temporibus, de eis qui peccaverunt quique inreligiosmis super Eufraten, et exivit in obviam illi Iosias. et misit rex Aegypti ad Iosiam dicens: quid mihi et tibi est rex Iudaeae? non sum ad te missus a Domino, super Eufraten enim bellum meum est, et Dnare eum conabatur, non adtendens verbum prophetiae ex ore Domini. sed constituit ad eum bellum in campo Metedaus. et descenderunt principes ad regem Iosiam. et dixit rex pueris suis: amovete me a proelio; infirmatus sum enim valde. et statim amoverunt eum pueri ipsius de acie.
Abbreviated transcription (Latin):
ter steterunt sacerdotes ⁊ le¬
uite habentes azima ꝑtri¬
b. et scd̃m partes principa¬
tus patrũ in conspectu ppli
libro moysi scripta sunt.
oportebat: et hostias coxet̃t
in emolis et ollis cũ bent¬
uolentia. Et attulerunt oĩ¬
b qui erant ex plebe. E̾t post
hora: et leuite parauerunt
sibi ⁊ frib suis filiis aarõ.
Et sacrificatores filias of
dũ p̃ceptũ dauicl ⁊ asaph:
et zacharias. et iecllimus.
qui erat a tege. et ostiarit
ꝑsingulas ianuas. itaut
non preuaricaret unusqͥs¬
mata sunt: que ꝑtinebãt
ad sacrificiũ dñi. Et illa
die egerunt phase: et offe¬
rebant hostias suꝑ dñi sa

Expanded text:
ter steterunt sacerdotes et Leter steterunt sacerdotes et Levitae, habentes azyma per tribus et secundum partes principatus patrum in conspectu populi, libro Moysi scripta sunt. oportebat, et hostias coxerunt in aeniolis et ollis cum beneolentia, et tulerunt omnibus qui erant ex plebe. et post hhora, et Levitae paraverunt sibi et fratribus suis filiis Aaron. et sacri cantores filii Asaph dum praeceptum David, et Asaph et Zaccharias et Ieddinus qui erat a rege. et ostiarii per singulas ianuas, ita ut non praevaricaret unusquismata sunt quae pertinebant ad sacrificium Domini illa die, agi phase et offerri hostias super Domini sa
Abbreviated transcription (Latin):
O fecit tosiaᷤᷤ
pascha in ieru¬
et ĩmolauit
phase quartadecima luna
primi m̃sis. statuens sac̃¬
mictos in cemplo dñi. Et
dixit leuitis sacris seruis
iscł: ut scĩficarent se dño ĩ
mon filius dauid rex. Nõ
erit uobis tollere eam suꝑ
humeros. Et nunc deser¬
agite gentis illius israhel
ex parte scd̃m pagos et cel¬
bus ur̃as. scd̃m scripturaᷤᷤ
dauid regis isił. ⁊ secundũ
magnificentiã salomoniᷤ
filii eius oms incemplo.
et scd̃m particulam princt
pascha. et sacrificia parate
fr̃ĩb uris: et facite scd̃m p̃¬
ceptũ dñi qd̃ datũ est moy̾¬
si. Et donauit iosias ĩple¬
be que inuenta est oues ag¬
noꝵ. et hedoꝵ. et capraie trigĩ¬
tamilia. uitulos tria mt̾¬
lia. Hec de regalib data sc̃
scd̾mi ꝓmissionẽ ppło et sa¬
cerdotib in pascha. Ques¬
numero duo milia. acui
semeias. et nathanael frat̃
et asabias. et oriel. et cora
bain phase. oues quinq
milta. uitulos quingen¬
tos. Et cũ hec fierent: elegã¬

Expanded text:
 egit Iosias pascha in Hieroet immolavit phase quartadecima luna primi mensis, statuens sacemictos in templo Domini. et dixit Levitis sacris servis Israhel, ut sanctificarent se Domino in mon filius David rex. non erit vobis tollere super umeros eam. et nunc deseragite gentis illius Israhel et parate secundum pagos et tribus nostras secundum scripturam David regis Israhel et secundum magnificentiam Salomonis filii eius. et omnes in templo et secundum particulam princippascha et sacrificia parate fratribus vestris et facite secundum praeceptum Domini, quod datum est Moysi. et donavit Iosias in plebem quae inventa est oves agnorum et hedorum et caprarum triginta milia, vitulos tria milia. haec de regalibus data sunt secundum promissionem populo et sacerdotibus in pascha numero duo milia sescent Sameas et Nathanahel frater et Asabias et Ozihel et Iorain phase oves quinque milia, vitulos septingentos. et haec cum fierent, elegan
Abbreviated transcription (Latin):
runt ad eam om̃s a mini
tes luminaria: congyraue¬
runt circa eam uniuersi.
Illa autem ascendens in e¬
minentiorem locum: ius¬
sit fieri silentium. Cumq
om̃s tacuissent: dixit iu¬
dich. Laudate dñm deũ no¬
strum ⁊ qui ñ deseruit sperã¬
tes inse: et in me ancilla su¬
a adimpleuit miscd̃iam su¬
am: quamꝓmisit domui
isił: et int̾fecit in manu me¬
a hostem ppli̾ sui in hac noc¬
te. Et ꝓferens de pera caput
holofernis: ostendit illis di¬
cens. Ecce caput holoferniᷤᷤ
principis militie assyrioꝵ:
et ecce conopeum illius in
quo recumbebat in ebrieta¬
te sua: ubi et ꝑ manum fe¬
mine ꝑcussit illum dñs de
eius: et hinc euntem. et ibi
cõmorantem. et inde huc re¬
uertentem: et ñ ꝑmisit me
quinari: sed sine pollutio¬
ne peccati reuocauit me to¬
bis gaudentem in uictoria
sua: in euasione mea: inli¬
beratione uestra. Confitemi¬
ni illi om̃s qm̃ bonus: qm̃

Expanded text:
runt ad eam omnes, a minrunt ad eam omnes, a mintes luminaria, congyra verunt circa eam universi: illa autem ascendens in eminentiorem locum, jussit fieri silentium. Cumque omnes tacuissent, dixit Judith: Laudate Dominum Deum nostrum, qui non deseruit sperantes in se: et in me ancilla sua adimplevit misericordiam suam, quam promisit domui Israel: et interfecit in manu mea hostem populi sui hac nocte. Et proferens de pera caput Holofernis, ostendit illis, dicens: Ecce caput Holofernis, principis militiae Assyriorum, et ecce conopeum illius, in quo recumbebat in ebrietate sua, ubi per manum feminae percussit illum Dominus ejus, et hinc euntem, et ibi commorantem, et inde huc revertentem, et non permisit me quinari, sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua, in evasione mea, et in liberatione vestra. Confitemini illi omnes, quoniam bonus, q
Abbreviated transcription (Latin):
mantum meaix: ut sic̃ ꝓ¬
misisti ihxtsm ciuitatẽ tuã
erigas: et hoc qd̾ credens ꝑ
te posse fieri cogitaui ꝑficiã.
Et hoc cum dixisset ⁊ accessit
ad colũpnam que erat ad
caput lectuli eius: et pugi¬
onem etus qui in ea ligatꝰ
pendebat exsoluit. Cumq
euaginasset illum ⁊ appre¬
hendit comam capitis eiꝰ:
et ait. Confirma me dñe
deus isrl in hac hora. Et per¬
cussit bis in ceruicem eius:
et abscidit caput eius. Et
abstulit conopeũ eius a co¬
lumpnis: et aduoluit cor¬
pus eius truncum. Et post
pusillum exiuit: et tradidit
caput holofernis ancille su¬
e: et iussit ut mitteret illud
inperam suam. Et exierũt
due scd̃m consuetudinẽ su¬
am quasi ad oratõnem: et
transierunt castra: et giran¬
tes uallem uenerunt ad por¬
tam ciuitatis. Et dixit iu¬
dich alonge custodibz mu¬
biscum est deus qui fecit
uirtutem in isił. Et fc̃m est
cum audissent uiri uocem
eius: uocauerunt presbite¬
ros ciuitatis ⁊ et concurre¬

Expanded text:
manuum mearum, ut, sicut pmanuum mearum, ut, sicut promisisti, Jerusalem civitatem tuam erigas; et hoc, quod credens per te posse fieri cogitavi perficiam et haec cum dixisset accessit ad columnam quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius qui in ea ligatus pendebat exsolvit cumque evaginasset illud adprehendit comam capitis eius et ait confirma me Domine Deus Israhel in hac hora et percussit bis in cervicem eius et abscidit caput eius et abstulit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit caput Holofernis ancillae suae et iussit ut mitteret illud in peram suam et exierunt duae secundum consuetudinem suam quasi ad orationem et transierunt castra et gyrantes vallem venerunt ad portam civitatis et dixit Iudith a longe custodibus mubiscum est Deus, qui fecit virtutem in Israel. Et factum est, cum audissent viri vocem ejus, vocaverunt presbyteros civitatis. Et concurre
Abbreviated transcription (Latin):
erit michi optimum oĩb
dieb uite mee. Et surrexit.
et ornauit se uestimento su¬
o: et ingressa stecit ante faci¬
em cius. Cor autem holofer¬
nis concussum est. Erat e¬
nim ardens in concupiscen¬
tiam eius. Et dixit ad eam
holofernes. Bibe nunc ⁊ ac¬
cumbe in iocunditate: q̃m¬
gr̃am inuenisti coram me.
Et dixit iudith. Sibam dñe
meis. Et accepit ⁊ mandu¬
cauit et bibit coram ip̃o: ea
que parauerat illi ancilla
eius. Et iocundus factus
est holofernes ad illam. Si¬
bitq uinum multũ nimiᷤ.
biberat in uita sua A
clusit uagao ostia cubicłi:
et abiit. Erant autem om̃s
fatigati a uino. Erat atitẽ
iudith sola in cubiculo. Por¬
ro holofernes iacebat in lec¬
to: nimia ebrietate sopitus.
Sixitq iudich puelle sue:
ut staret foris ante cubicu¬
lum: et obseruaret. Stetit¬
q iudich ante lectum orans
cum lacrimis: et labiorum
motu in silentio dicens. Cõ¬
firma me dñe deus isił. et
respice in hac hora ad opera

Expanded text:
erit mihi optimum omnibus erit mihi optimum omnibus diebus vitae meae. Et surrexit et ornavit se vestimento suo, et ingressa stetit ante faciem ejus. Cor autem Holofernis concussum est, erat enim ardens in concupiscentia ejus. Et dixit ad eam Holofernes: Bibe nunc, et accumbe in jucunditate, quoniam invenisti gratiam coram me. Et dixit Judith: Bibam, domimeis. Et accepit, et manducavit, et bibit coram ipso, ea quae paraverat illi ancilla ejus. Et jucundus factus est Holofernes ad eam, bibitque vinum multum nimis, biberat in vita sua. onclusit Vagao ostia cubiculi, et abiit. Erant autem omnes fatigati a vino: eratque Judith sola in cubiculo. Porro Holofernes jacebat in lecto, nimia ebrietate sopitus. Dixitque Judith puellae suae ut staret foris ante cubiculum, et observaret. Stetitque Judith ante lectum, orans cum lacrymis, et labiorum motu in silentio, dicens: Confirma me, Domine Deus Israel, et respice in hac hora ad opera
Abbreviated transcription (Latin):
illi exiret ⁊ introiret ad orã¬
dum deum suũ per triduũ.
Et exibat noctib in uallem
bethulie: et baptizabat se ĩ
fontem aque. Et ut ascen¬
debat: orabat dñm deum
istl. ut dirigeret uiam eius
ad liberationem pplĩ sui.
Et introiens munda mane¬
bat in tabernaculo: usq dũ
acciperet escam suam in ues¬
perum. Et fc̃m est quarto di¬
e holofernes fecit cenam ser¬
uis suis: et dixit ad uagao
cunuchũ. Wade et suade he¬
bream illam: ut sponte cõ¬
sentiat habitare mecũ. Fe¬
dum est eñi apd̃ assyrios
si femina irrideat uirũ: a¬
gendo ut immunis transe
at ab illo. Tunc introiuit
uagao ad iudith: et dixit.
Non uereatur bona puel¬
la introire ad dñm meum
ut honorificetur ante faciẽ
eius: et manducet cũ eo. et
bibat uinum in iocundita¬
te. Cui iudich respondit.
Que ego sum ut contradi¬
cam dño meo:Omẽ quod
erit ante oculos eius bonũ
et optimũ: faciam. Quic¬
quid autẽ illi placuerit: hoc

Expanded text:
illi, exiret et introiret ad adoranilli, exiret et introiret ad adorandum Deum suum, per triduum: et exibat noctibus in vallem Bethuliae, et baptizabat se in fonte aquae. Et ut ascendebat, orabat Dominum Deum Israel, ut dirigeret viam ejus ad liberationem populi sui. Et introiens, munda manebat in tabernaculo, usque dum acciperet escam suam in vespere. Et factum est, in quarto die Holofernes fecit coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum suum: Vade, et suade Hebraeam illam, ut sponte consentiat habitare mecum. Foedum est enim apud Assyrios, si femina irrideat virum, agendo ut immunis ab eo transeat. Tunc introivit Vagao ad Judith, et dixit: Non vereatur bona puella introire ad dominum meum, ut honoriejus, ut manducet cum eo, et bibat vinum cum jucunditate. Cui Judith respondit: Quae ego sum, ut contradicam domino meo? Omne quod erit ante oculos ejus bonum et optimum faciam. Quidquid autem illi placuerit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sio tua: si fecerit michi hoc
deus tuus. erit et meus ds̃.
Et tu in domo nabuchodo.¬
nosor magna eris: et nom̃
tuum nominabitur in u¬
niu̾sa terra. A¬
unc iussit eam intro¬
ire ubi repositi erant
thesauri eius: et iussit illic
manere eam: et constituit
quid daretur illi de conuiui¬
o suo. Cui respõdit iudich:
et dixit. Nunc non potero
manducare ex hiis que p̃ci¬
pis michi tribui: ne ueniat
suꝑ me offensio. Ex hiis
autem que michi decuili mã¬
ducabo. Cii holofernes ait.¬
Si defecerint tibi ista que te¬
cum detulisti: quid faciemꝰ
tibi: Et dixit iudith. Rr¬
uit aĩa tua dñe meus: q̃m
ñ expendet omĩa hec ancilla
tua: donec faciat deus ĩ ma¬
nu mea hec que cogitaui. Et
induxerunt illam serui eiꝰ
in tabernaculum quo p̃cepe¬
rat. Et petiit dum introiret
ut daretur ei copia nocte et
ante lucem egrediendi foras
ad orationẽ: et dep̃candi do¬
minum. Et p̃cepit cubicu¬
lariis suis: ut sic̃ placeret

Expanded text:
sio tua si fecerit mihi hoc sio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi reposthesauri ejus, et jussit illic manere eam, et constituit quid daretur illi de convivio suo. Cui respondit Judith et dixit: Nunc non potero manducare ex his quae praecipis mihi tribui, ne veniat super me offensio. Ex his autem, quae mihi detuli, manducabo. Cui Holofernes aitSi defecerint tibi ista, quae tecum detulisti, quid faciemus tibi? Et dixit Judith: Vivit anima tua, domine meus, quoniam non expendet omnia haec ancilla tua, donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi. Et induxerunt illam servi ejus in tabernaculum, quod praeceperat. Et petiit dum introiret, ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem, et deprecandi Dominum. Et praecepit cubiculariis suis, ut sicut placeret