comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itac: quid maximianus cȩsar ira
dictante mandasset. Dictũ abhis
ẽ: qđ cęsar usserat milites omnes
immolasse hostias. libasse sacrificia.
et sacramenta fanatici ordinis p̃bu¬
isse. Iubere cȩsarem: ut legio festinan¬
ter reuertens. ad cõmilitonum se¬
p̃paret exemplum. Tunc hii qui
pre erant legioni. miti affatu de-¬
gressos octodorũ. quia iam fama
adeos sacrificiorũ ordine ꝑuenisset:
nefas sibi uideri. ne demonum aris
tali more religionem usq ad diem
uitȩ ꝑhenint̃ custodire. Ad bellorũ
usum ꝑatã legionis ẽẽ uirtutem:
ad commmitenda uͦ sacrilegia sicut
cesar p̃cepit octodorũ non redire.
Reuersus itaq satelles nuntiat
obstinatos ẽẽ animos legionis.
nec uelle p̃ceptis imꝑatoris obedi¬
re. Tunc maximianus cesar iracun¬
diȩ nimietate succensus: ad hane
uocem subito furore ꝓsiliuit di¬
cens. Ergo milites mei imꝑatoria
p̃cepta. et sacrorũ meorũ ordinẽ.
sꝑnunt: Sanctiendum erat um-¬

Expanded text:
itaque quid maximianos caesar ira dictante man| dasset. Dictum ab his est . quos caesar miserat . milites| omnes inmolasse hostias libasse sacrificia et sacra| menta fanatici ordinis praebuisse iubere caesaraem| ut legio festinanter reuertens commilitonum pare| ret exemplo. Tunc hii qui praeerant legione miti af| fatu +gressos +se ocdodorum .| quia dum fama ad eos sacrificiorum ordinem detullis| set fas tibi uisum esse ne demonum aras tali more relegionem usque ad diem ui| tae perenniter costodire ad bellorum usum paratam| legionis esse uirtutem. Ad commitendi uero sacrilegia| sicut cesar praecipet octodorum non redire. Reuersus itaque| satellis nuntiat obstinatus esse animos legionis.| Nec uelle praeceptes imperatoris obaedire. Tunc| maximianos caesar iracundiae nimietate succensus| ad hanc uocem subito furore prosiluit. Ergone milites| mei imperatoria praecepta et sacrorum meorum ordinem| spernunt sanciendum erat uen
Abbreviated transcription (Latin):
dorum uenit: ibiq sacrificaturꝰ
idolis suis conuenire exercitũ¬
suum iussit. atroci ꝓposita iussi¬
one: ut ꝑaras demonib consecra-¬
tas iurarent equalib animis
contra bagaudarum turbas
inimicos diis suis ab omnib ꝑ
sequendos. Qđ ubi pͥmum ꝑue.¬
nit adnoticiam thebaide legi¬
onis. preteriens octodorense
oppidũ ad locũ cui agauno
nomen ẽ. celeriter ꝓꝑauit: ut
octo milium spacio aboctodoro
seꝑata. necessitatẽ cõmittendi
ita uastis rupib rhodani flu-¬
minis cursus artatur: ut cõme¬
andi facultate subtracta constra-
tis pontib. uiam fieri itmneris
necessitas imꝑaret. Andiq tam̃
imminentib faxis paruus qui-¬
dem sed amemus irriguis fonti-¬
bus campus includitur: ubi fes¬
si milites legionis thebee post la-¬
borem tanti itineris resederant.¬

Expanded text:
dorum uenit ibique sacri| ficaturus idolis suis conuenire exercitum iussit.| Atroci proposita iussione . ut per aras demonibus| consecratas iurarent aequalibus sibi animis| contra bacaudarum turbas inimicos diis suis ab omnibus persequendos| quod ubi primum peruenit ad noticiam thehaide| legionis praeteriens octodorum oppidum . ad locum cui| acauno nomen est celeriter properauit. Vt duodicem| milium spacio ab octodoro seperata necessitatem com| mettendi ita uastis rupibus rhodani fluminis cursus| ardatur . ut cum eandem facultate subtracta constra| tis pontibus uiam fieri iteneris necessitas imperaret.| Vndique tamen inminentibus saxis . paruus quidem sed “a”| oenus inrigiis fontibus campus includitur ubi fessi mili| tes legionis tebeae post laborem tanti iteneres resederunt
Abbreviated transcription (Latin):
lites sumus imꝑator tui: sed tam̃
seruitutem liberam confitemur dõ.
Tibi milttiam debemus: illi inno-¬
centiam. Ate stipendiũ laboris
accepimus: ab illo uitȩ exordium
sumpsimꝰ. Sequi imꝑatorẽ in hoc
non possumus: ut accorẽ nr̃m ne.¬
gemus dm̃. auctorem uelis nolis¬
tuum. Non nos aduersum te imꝑa-
tor armauit: ipsa quȩ fortissima ẽ.
inꝑiculis desꝑatio. Tenemus arma
et non resistimus. quia mori magis¬
quã occidẽ ꝑati sumus: et innocent̃
interire quam noxii uiuere p̃opta¬
mus. Si quid in nos ultra statueris:¬
igni. tormento. ferro subici ꝑati su-

Expanded text:
lites sumus, imperator, tui, sed tamen serui, quod libere confitemur, dei. tibi militiam debemus, illi innocentiam. a te stipendium laboris accepimus, ab illo uitae exordium sumpsimus. sequi imperatorem in hoc nequaquam possumus, ut auctorem negemus deum, utique auctorem nostrum,lites sumus, imperator, tui, sed tamen tor, armauit ipsa saltim quae fortissima est in periculis desperatio. tenemus ecce arma et non resistimus, quia mori quam occidere satis malumus et innocentes interire quam noxii uiuere praeoptamus. si quid in nos ultra statueristrum,
Abbreviated transcription (Latin):
muntur. Mlaximianus cȩsar
dum adfacramenta suꝑius me.¬
morata cunctos in exercitu suo
cogeret: agnouit p̃tergressam
ut diximus legionem. Subito
iracundie furore completus:
satellites mitcit. ut legionemad
rent. Erat in eadem legione pri-¬
micerius mauricius. et signifer
exuꝑius: et candidus senator. Qui
ita cõmilitonibus suis pre erant.:
rent. Uiri in rebꝰ bellicis strenui:
et uirtute nobiles.sed fide in dõ
nobiliores. Erga imꝑatorẽ forti-¬
tudine: erga xp̃m deuotione
certabant. Euangłica p̃cepta¬

Expanded text:
runt| maximianos caesar. Dum ad sacramenta superius| memorata cunctos in exercito suo cogeret . agnouit| pratergressam ut diximus legionem subito iracundie| furorae conpletus satelletes mittet . ut legionem| arent| Erat in eadem legione primicirius mauricius . et signifer| exsuperius . et candidus senator . qui ita conmilitonibus| suis praeerant. rant, uiri in rebus bellicis strenui et uirtute nobiles, sed nobiliores fide; erga imperatorem fortitudine, erga Christum deuotione certabant. euangelici praecept
Abbreviated transcription (Latin):
& eulans dicebat. Et nos cum
autem gloriosus martir insexti
adgenua sua. de hinc tunicam
tulit. et diaconibus tradit. et in
lineis uestibus stetit: et cepit spi-¬
culatorem sustinere. Qui cum
les ligare sibi non posset: iulianꝰ
prb̃r et iulianus diaconus liga.¬
uerunt ei. Et ita ciprianus pas¬
sus ẽ. Eiusq corpus ꝓpter gen-¬
tilium curios itatem in ꝓximo
macrobii candidi ꝓcuratoris. quȩ
ẽ. inuia mappaliensi iuxta pisci-
rius maximus ꝓconsul decessit¬
a scło. Passus ẽ autem beatus

Expanded text:
ngens dicebat - Et nos cum uctus gloriosus martyr post ad genua sua, dehinc dalmaticam t et diaconibus tradidisset, in linea stetit et coepit spiculatorem sustinere. cum ueniles ligare sibi non potuisset, Iulianus presbyter et Iulianus subdiaconus ei ligauerunt. ita beatus Cyprianus passus est, eiusque corpus propter gentilium curiositatem in proximo eas Macrobii Candidiani procuratoris, quae sunt in uia Mappaliensi iuxta piscinarius Maximus proconsul decessit. Passus est autem beatis
Abbreviated transcription (Latin):
inqua exilio exp̃cepto aspasii pa-¬
cerni consulis datus fuerat cum
et cotidie sꝑabat uenire ad se sicut
illi ostensum fuerat. Cumq illic de¬
moraretur: repente idibus sep-¬
tembris tusco et basso consulib
uenerunt adeum duo principes

Expanded text:
in qua exsilio ex praecepto Aspasii Pain qua exsilio ex praecepto Aspasii Paterni tunc proconsulis datus fuerat, reget inde quotidie sperabat ueniri ad se, sicut illi ostensum fuerat: et cum illic demoraretur, repente idibus Septembris Tusco et Basso consulibus uenerunt ad eum principes
Abbreviated transcription (Latin):
bus: carthagini in secre¬
tario paternus ꝓconsul ci-¬
priano ep̃o dixit. Sacratis.¬
simi imꝑatores ualerianus
et galerius litceras adme da-¬
re dignati sunt: quibus p̃ceper̃
eos qui non romanam religionẽ
noscere. Exquiro tibi: de nomi¬
ne tuo quidmͥ respondeas. Cipͥ-¬
anus ep̃s dixit. Epistianus
sum et ep̃s. et nuulos alios deos
colo: nisi unũ et uerũ dm̃ qui
ani deseruimus: hunc dep̃camus
te ipsorũ imꝑatorũ. Paternus ꝓcon¬
sul dixit. Et inhac uoluntate ꝑse-¬
non potest. Paternus ꝓconsul di¬
gͦ scire exte qui sunt prb̃i: qui in
hac ciuitate consistunt. Cip̾rianꝰ
atq utilius censuistis: nos delato-¬
res non eẽ. Itaq ame deferri non¬
is inuenientur. Paternus ꝓcon-¬
sul dixit. A me muenientur. Et
adiecit. Pceꝑunt etiam ne aliqͥb
locis conciliabula faciant: aut ci-¬
miteria ingrediantur. Siquis
itaq hoc salubre p̃ceptum non
obseruauerit: capite plectetur.
ctus adeo deciuitate curbitana

Expanded text:
um Carthagine in secretario Paternus proconsul Cypriano episcopo dixit: sacratissimi imperatores Yalerianus et Gallienus litre dignati sunt, quibus praeceperunt, eos qui Romanam religionem non noscere. Exquisivi ergo de nomine tuo; quid mihi respondes? Cyprianus Episcopus dixit: Christianus sum, et Episcopus. Nullos alios deos novi, nisi unum et verum Deum, qui istiani deseruimus: hunc deprecamurte ipsorum imperatorum. Patemus proconsul dixit: in hac ergo uoluntate perseoficiscor. Paternus proconsul diergo scire ex te, qui sint presbyteri qui in hac ciuitate consistunt. Cyprianus atque utiliter censaistis delatores non esse. itaque detegi i inuenientur. Paternus proconsul dixit: a me inuenientur. et adiecit: praeceperunt etiam, ne in aliquibus locis conciliabula fiant nec coemeteria ingrediantur. si quis itaque hoc tam salubre praeceptum non obseruauerit, capiteplectetur. ctus a Deo de ciuitate Curubitana,
Abbreviated transcription (Latin):
secessit adhospicium eius. Et¬
saturni. inter ueneriam et salu-¬
manserant.Et ita altera die
mane multa turba conuenie-
bat adsextis scđm p̃ceptum
galerii maximi ꝓconsulis: in¬

Expanded text:
secessit, et in hospitio ejus, Saturni, inter Veneream et Salumanserant. Et ita altera die, mane, multa turba convenit ad Sexti, secundum praeceptum Galerii Maximi proconsulis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ego. Galerius maximus ꝓcon¬
sul dixit. Lusserunt te sacratissi¬
mi imꝑatores cerimoniari.Cipͥ-¬
anus ep̃s dixit. ston facio. Ga
iusta: nulla ẽ. consultio. Galeriꝰ
maximus ꝓconsul collocutus
tionis homines aggregasti. et
inimicum te diis romanis et sa-¬
cris legibus constituisti: nec te
sectam cerimoniarũ suarum reuo¬
care potuer. Itaq cum sis nequis¬
simi criminis auctor et signifer:
rep̃hensus eris ipso documento
cũ his quos scelere tuo tecũ ag¬
gregasti. Sanguine tuo: sancti-
num: gladio animaduerti placet.
Sẽs ciprianus hȩc audiens: di

Expanded text:
ego. Galerius Maximus proconsul dixit: iusserunt te sacratissimi imperatores caeremoniari. Cyprianus episcopus dixit: non facio. Galiusta nulla est consultatio. Galerius Maximus collocutus tionis inimicum te diis Romanis et sacris religionibus constituisti, nec te sectam caeremoniarum suarum evocare potuerunt: cum sis nequissimi criminis auctor et signifer deprehensus, eris ipse documento cum his quos scelere tuo tecum aggregasti, sanguine tuo sanctientnum gladio animadverti placet. Sanctus Cyprianus, hoc audiens, di
Abbreviated transcription (Latin):
perat habitantib. Intantum uͦ
altissimus omnium seniorum et
coequalium ac subiectorum erat:
ut eloquentia. sua placeret omni-¬
bus sibi colloquentib ita ut me-¬
rentibus redderet leticiam. scele-¬
ra gerentib disciplinam. Nam
in parui temporis spacio sub pon¬
tificis scilicet imꝑio: magnam
pacem scilicet ꝓsudentia sui re-¬
giminis tradidit pictauensi solo.
nastero quod ẽ. situm inhonore
beati maxentii obisset: iussu pon-¬
pit regendum. Quod ꝑsex fere
arnos strenue rexit. illudq mag¬
nis opibus ditauit. Sed cum ii¬
eta monita sui pontificis idoneũ
se p̃pararet et clarus haberetur
p̃omnib: tunc odor eiusdem sc̃i.¬
tatis inttantum ꝓcessit. ut usq in
palatium regis redoleret. Erat
enim eodem tempore:minor
clotharius rex cum baldechildȩ
matre regens regnum francorũ.
Qui agnita enis prudentia. cupi-¬
entes eum secum habere inaula
regia: Petierunt pontisicem. ut
suam E daret licentiam secum

Expanded text:
perat habitantibus. Intantum vero perat habitantibus. Intantum vero aptissimus omnium seniorum ac coaequalium ac subditorum erat, ut eloquentia sua placeret omnibus sibi colloquentibus, ita ut moerentibus redderet laetitiam, scelera gerentibus disciplinam. Nam in parvi temporis spatio, sub pontificis scilicet imperio, magnam pacem providentia sui regiminis tradidit Pictavensi solo. nasterio quod est situm in honore beati Maxentii obiisset, jussu ponpit regendum: quod per sex fere annos strenue rexit, illudque magnis opibus ditavit. Sed cum juxta monita sui pontificis idoneum se praepararet, et clarus haberetur prae omnibus, tunc odor ejusdem suavitatis intantum processit, ut usque in palatium regis redoleret. Erat enim eodem temChlothacharius cum Baldechilde inatre rex regens Prancorum regnum. Agnita eius prudentia, cupientis eum secum habere in aula regia, petierunt pontifici, ut suam daret licentiam secum
Abbreviated transcription (Latin):
aityr beatus leo degarius
inpalatio elothario regi fran¬
corum ẽ. traditus. Ab eodem
uͦ rege non post multum temi
adimbuendum litterarum
studiis datus ẽ. Quem idem
psul cuidam sacerdoti iuiro eru¬
ditis simo: ad imbuendum tra¬
didit. Qui ꝑ annos plurimos.¬
eum magnis curis edocuit:
edoctumq pontifici reddidit.
Q eceptumq secum. in suis cubi
idem pontifex se castum corꝑe
custodierat. sic eundem puerũ
similem sibi efficeret. dicens ei mo¬
diligentia ut se uirginem conser¬
uaret. ut uas electionis in eccłia
dĩ dignus fieret: qm̃ obtabat
eum huius ciuitatis pꝰ se fore
Soffienm diaconatus electus.
ẽ. adq abipso pontifice consecrat᷑
Deinde non posi multum temꝑis
archidia conus effectus: subcura
pontificis omnib ecclesiis ipsius
diocesis ẽ prelatus. Erat emm
ctu decorus. eloquio suauis. inge
nio accittissimus. prudentia ꝓ̾ui-¬
dus. zelo di et amore feruidus.
ꝑpetueq lurginitatis ut erat
montus custos. Sicripturis

Expanded text:
itur beatus Leodegarius in palatio Lothario Francorum regi traditus, ab eodem vero rege non post multum tempoad imbuendum litterarum studiis datus est. Quem idem praesul cuidam Dei sacerdoti, viro eruditissimo, ad erudiendum tradidit; quem per annos plurimos magnis curis edocuit, edoctumque pontifici reddidit, receptumque secum in suis cubicidem pontifex se castum corpus custodierat, eundemque similem effici voluit, dicens ei mofrequentia, ut se virginem conservaret et vas electiones in eclesia Dei dignus fierit, quoniam obtabat eum huius civitatis pos se esseofficium diaconatus electus est adque ab ipso pontifice consecratus. Deinde non post multum temporis archidiaconus effectus, curam sub pontifice omnibus ecclesiis ipsius diocisis est praelatus. Erat enim cnio acutissimus, prudentia providus, zelo Dei et amore fervidus, perpetuaeque virginitatis ut erat monitus custos. Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
quam se egressum de cellula. nec
habere consuetudinem ut non
modo ciuitatem sed ne uillam
quidem ingrederetur: ꝓstrauit
se humo crebro clamitans.
Hilarion serue. xp̃i. redde mͥ
liberos meos.Quos antonius
tenint in egy pto: atẽ seruent᷑
insiria. Flebant cuncti qui ade-¬
rant: sed et ipse negans flebat.
Quid multa: Non prius muli¬
er recessit. quam ille pollicitus
ẽ se post solis occasum gazam
introiturum. Quo postquam
uenit singlorum lectulos et ar-¬
dentia menbra consignans. in¬
uocauit iħm et omira uirtus.
quasi de tribus fontib sudor
pariter erupit.Cadem hora ac¬
cipientes cibos. lugentemq ma
deosculati sunt. Quod postquam
auditum ẽ. et longe lateq ꝑcrepu-¬
it certatim adeum de siria et
egypto confluebant. ita ut. xp̃i-
ꝓfiterentur. Nec dum enim tẽ
monasteria erant inpalestina.
nec quis quam monachos ante
scm̃ hilarionem insiria nouerat.
Ille fundator et eruditor huius
conuersationis et studii. in hac
ꝓuintia fuit. Habebat cñs iħc

Expanded text:
quam se eggressum de cella, nec habere consuetudinem, ut non modo civitatem, sed ne villulam quidem ingrederetur, prostravit se humi crebro clamitans: Hilarion, serve Christi, redde mihi liberos meos. Quos Antonius tenuit in Aegypto, a te serventur in Syria. Flebant cuncti qui aderant, sed et ipse negans flevit. Quid multa? non prius mulier recessit, quam ille pollicitus est se post solis occasum Gazam introiturum. Quo postquam venit, singulorum lectulos et ardentia membra consignans, invocavit Jesum. Et, o mira virtus! quasi de tribus fontibus sudor pariter erupit: eadem hora acceperunt cibos, lugentemque matdeosculati sunt. Quod postquam auditum est, et longe lateque percrebuit, certatim ad eum de Syria et Aegypto confluebant: ita ut multi cprofiterentur. Necdum enim tunc monasteria erant in Palaestina, nec quisquam monachum 20 ante sanctum Hilarionem in Syria noverat. Ille fundator et eruditor hujus conversationis et studii in hac provincia fuit. Habebat Domi
Abbreviated transcription (Latin):
degauensi. Ille autem lacrimars
et compulsus. quia sic deo placi-¬
uerbum diuinum incorda creden¬
tium seminans: animarum cor-¬
porumq languores curans. cap
opumq p̃ omnibus curam gerens.
plebem sibi a dño creditam utilit̃

Expanded text:
dclamavit. Ille autem lacrimans et conpulsus, quia Deo ita placiverbum divinum in corda credentium seminans, animarum corporumque languores curans, captopumque pre omnibus curam gerens, plebem sibi a Domino creditam rite
Abbreviated transcription (Latin):
Consilium et opus suum: semꝑ ad
bat. Etiam sicut fidelis seruus et
prudens adnõ constitutus. ut
eiis familiȩ tribuat cibum intem¬
pore oportuno: sic ille populum
sibi commissum omnimodis festi¬
nabat spiritali reficere cibo. Erat
enim sp̃u feruens. et sollicitudine
impiger: oꝑibus bonis ornatus
et oppido clarus. Inter diuites
et pauꝑes medius: non respiciens
ꝑsonas potentum. sed magis mo-

Expanded text:
onsilium et opus suum semper ad em. Et iam sicut fidelis servus et prudens ad Dominum constitutus, ut eius familiae tribuat cybum in tempore oportuno, sic illi populum sibi conmissum omnimodis festinabat spiritali refecere cibo. enim spiritu fervens et solicitudinem inpiger, operibus ornatus et valde clarus; inter divites et pauperes medius, non respiciebat ad personas potentiae, sed pocius ad
Abbreviated transcription (Latin):
inoratione. inieiuniis siue in mi-¬
reddebat quȩ dei sunt deo. et quȩ
uero erat aptissimus omnium sem¬
orum. et coequalium. ac subiector
ut eloquentia sua placeret omnib
sibi colloquentibus: ita ut merentib
leticiam redderet. sceleratis discipli¬
parentibus abinclita et nobilissima
gente puellam sibi despons auit:

Expanded text:
in oracione, in ieiuniis, in mireddebat quae Dei sunt Deo et quae vero erat aptissimus omnibus senioribus et coaequalibus et subiectis, ut eloquentia sua placeret omnibus sibi colloquentibus, ita ut merentibus laeticiam redderet, scelera gerentibus discipliparentibus, inclitam et nobilissimam a gente puellam, quia Deus sic voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
Sanctus licinius spiritali gratia
enim multum facundiȩ honestis si¬
me deditus: et statura ꝓcerus.
Inter plerosꝙ pulcherrimus.
aspectu decorus. eloquio suauis.
ingemo acutissimus. prudentia
ꝓuidus. zelo dei et amore ferui-¬
dus. ꝑ petueq uirginitatis ut erat

Expanded text:
Audomarus spiritali gratia enim multum facundiae honestissimae deditus, statura procerus, inter plerosque pulcherrimus, aspectu decorus, eloquio suavis, ingenio acutissimus, prudentia providus, zelo Dei et amore fervidus, perpetuaeque virginitatis ut erat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcerum suorum electione tene
ut etiam de longinquis regioni¬
bus atq eiuitatib fama precur¬
rente innumera caterua pauꝑum
ad scm̃ licinium pontificem refocil¬
landa festinaret. Qualem enim se¬

Expanded text:
ns tenerut etiam de longinquis regionibus adque civitatibus, fama currente, innumera caterva pauperum ad sanctum Arnulfum pontefecem refocilanda festinaret. 8. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc copiosa multitudo uirorũ
regionem illam habitantes. et
prudentiam. fidem. et oꝑa con-
uers ationemq nobilissimam. et¬
ssimi. qui eo tempore rectores
palatii uidebantur: glorioso me-¬
beati uiri innotescunt. et auccus
eius non silentes destimonium

Expanded text:
 copiosa multitudo virorum, regionem illam habitantes et prudentiam, fidem et opera adque conversationem nobilissimam, ssimi, qui eo tempore rectores palatii videbantur, glorioso beati viri innotuerunt, et actus eius non silentis, testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
cebat benignus. Inter famulos¬
uero et cognitos suos: nultu ful-¬
genti. In omni affectu: pollebat
eminenti ȩtate. Cumq uidisset
pater eius tantam fili industriã.

Expanded text:
cebat benignus. Inter famulos et cognatus suus vultum fulgentem, in omne affectu pollebat aeminentem aetatem. Cum vidisset pater eius tanta filii industria
Abbreviated transcription (Latin):
contubnales suos sagaxinge-¬
nio. et memorie capax: amabilis
stigante cuctis subditus: sed¬
obedientia. fide. et caritate cel-¬
sior omnib. Cum autem imbu.¬

Expanded text:
contubernales suos sagax ingenii et memoriae capax, amabilis se habitante, cunctis subditus, sed fide et caritate celsior omnibus. 'Cumque i
Abbreviated transcription (Latin):
et castus corꝑe fieret. Dum hȩc itaq
agerentur: sicut supradiximus.
diuersis ipse inpalatio honorib. et¬
in ministerio primus floruit: sed
iugis illius meditacio circa mona-¬
steria uł loca scã iniugilabat. Sed

Expanded text:
episset. Dum haec itaque agerentur, sicut iam supra diximus, diversis in palacio honoribus et ministerio primus floruit; sed iugis illius meditatio circa monasteria vel loca sancta invigilabat. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
ca in cognita. usq dum uenirent in
quendam locum: in quo resistit in¬
quiens. Non necesse. habetis filii
longius fatigari. Ad quod uenisti
cito ꝑagite: ut impleatis uottm
maligni. Hi uͦ qui uenerant adeũ
ꝑimendum: erant quattuor nume¬
ro. Tres etenim exhis ꝓuoluti ad
pedes eius. dep̃cabantur ut eis
indulgentiam daret: et benedicti-¬
onem suam fuꝑ eos dignaretur

Expanded text:
ca incognita usque in ca incognita usque in quendam locum, in quo adstetit, inquiens: 'Non necesse habetis, fili, longius fatigare ; ad quod venistis, cito facite, ut impleatis votum maligni'. Hii vero qui venerant ad eum perimeadum erant quattuor numero. Tres etenim ex his provoluti ad pedes eius, deprecantes, ut eis indulgentiam daret et benedictionem suam super eos dignaretur
Abbreviated transcription (Latin):
inter siluarum condensa iubet ꝑ-¬
quirere puteum. et ibidem corpꝰ
eius immergere trucidatum.
quatinus os putei terra uel
lapidib opduratum in cognitũ
eẽt hominib illius sepulchrũ.
Prefatus etenim rothbertus inte.¬
rim eo p̃dicante: iam aliquantu¬
lum cȩꝑat ẽẽ conuersiis. Ideo ñ
ferens mortem uiri dei conspice¬
re: quattuor iussit e famulis ut ea
in illius domum primum ꝑuenit
hoc nuncium: eius conuux flere ce-¬
pit amarissime. eo quod inuiri sui
ministerium destinatum esset tam
crudele flagicium. Igitur ut cog¬
nouit uir dei suum adesse. iam ui-¬
te terminum: mulierem lugentẽ
mei transitus causa flere. quia ne¬
quaquam tibi mors mea adiundi-¬
ctam requiretur: sed potius bene-¬
si corpus meum deuote condideris
insepulchro. Et cum hȩc dixisset
urgentib eum ministris ualedicens
educitur infilua. ut seue uissionis
implerent sententiam. Tunc quȩsi
eiuis absconderent sicut fuerat uis¬

Expanded text:
in silvarum condensa iubet perin silvarum condensa iubet perquirere puteum et ibidem corpus eius inmergere trucidatum, quatinus, hos putei terram vel lapidibus obturatum, incognitum esset hominibus illius sepulchrum. Prefatum etenim Chrodobertum interim, eo praedicante, iam aliquantulum coeperat esse conversus. Ideo non ferens mortem viri Dei conspicere, duobus iniunxit famulis, ut ea in illius domum pervenit hoc nuntium, eius coniux luctum flere coepit amarum, eo quod in viri sui ministerium pervenisset tam crudelis flagitium. 35. Igitur ut cognovit vir Domini suum adesse iam terminum, mulierem coepit comei transitus causa flere, quia nequaquam tibi mors mea ad vindictam requiretur, sed potius benesi corpusculum meum devote condideris in sepulchrum'. Et cum haec dixisset, urguentibus ministris, vale dicens educitur in silva, ut iussionis inplerent sententiam. Igitur enim s illius absconderent, sicut fuerat ius
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ago omp̃c ds̃ uerus conso¬
qui suꝑ seruum tuum tale dig
iratus es ostendere miraculum.
Tunc uidentes om̃s quasi mex¬
cessu mentis positi. tandemq re¬
sumpti. simul glorificabant dm̃
omnipotentem: et conuersi ad
alterutrum dicebant. Tere hic
homo dei seruus ẽ. Et cum me¬
moratus uir eum indomum
ꝓpriam ꝑduxisset ita in eius
aduentu benedictionem cȩlestem
recepit: ut cum omnes illie habi¬
tantes hoc miraculum manifeste
cognoscerent. peccata ꝓpria ei
confitentes relinquerent.certatĩq
adpęnitentis medicamenta confu-¬
gerent. Hanc enim gratiam suo
famulo dñs contribuerat: ut ubi¬
cumq exul fuisset traditus ut ei
inferrentur innirie. uersa uicȩ
famulabilem illi omnes impen-¬
derent reuerentiam. Tandem ꝑ-¬
uenit dies muneris: in quo ꝑsecu¬
tionis eius ẽẽt iam finis. Tune
a palatio sententia mandatur
decreti: leodegarium duitius ui¬
uere non debere. Et timens impiꝰ
hebromus ut a fidelibus xp̃ianis
honor ei impenderetur martirii:

Expanded text:
s Deus, consoqui super servum tuum ostendere dignatus es talem miraculum'. Tunc videntes omnes, quasi in excessum mentis positi, tandem quidem resumpti, simul glorificantes Deum omnipotentem et conversi alter ad alterum, dicentes: 'Vere hic homo Dei servus est'. Et pollicmoratus vir cum eum in domo propria perduxisset, ita in eius adventum benedictionem caelestem recepit, ut cum omnes illic habitantes hoc manifeste cognoscerent, peccata propria confitendo relinquerent et certatim ad paenitentiae medicamenta confugirent. Hanc enim gratiam suo famulo Dominas inlustraverat, ut ubicumque exsul fuisset traditus, ut ei inferentur nequitiae, versa vice famulabilem illi omnes inpenderent reverentiam. 34. Tandem pervenit dies muneris, in quo persequutionis eius esse iam fines. Tunc a palatio sententia mandatur decreti, Leudegarium diutius vivere non debere. Et timens impius Ebroinus, ut a fidelibus christianis honor ei inpenderetur martyrii,
Abbreviated transcription (Latin):
it: qui ea quȩ passionis eius głiȩ
suꝑ erant adimpleret. Iterum
rabatur suis orationib fuisse
expulsum: stimulare cepit rur
p̃cepit ad palatium. ut inep̃orum
ultra offerre non p̃sumeret sacri¬
ficium. Ubi cum deductus fuis¬
set admedium: inquirebant abeo
uerbum. si hilderici mortis confi-¬
teretur se fuisse conscium. Cog¬
noscens igitur ꝑ diaboli comm̃¬
tum rursus sibi imminere confli-¬
cum dni flagitantes. ei aliud ñ
ualuissent elicere: enis tumcam
consciderunt acapite. Eumq
rothberto ciidam uiro qui tunc
enim dei martir in omni paci-¬
entia: quia debitam sibi remu-¬
nerante s martirii sentiebat ap-¬
ꝓpinquare coronam. Acceptũ
mum suam deduceret. cernens
eum ex itinere ac infirmitate
defessum: iussit ei dare ad refo-¬
cillandum potum. Quem ante¬
quam ei pincerna porrigeret:
lumen magnum quasi intote
circulo de cęlo descendens suꝑ
caput eius refulsit. Tunc tremen-¬
tes om̃s qui hoc signum uider̃.
quid ẽ hoc inquiunt domine.

Expanded text:
unus, qui ea quae passionis eius gloria supererat adimplere deberet. Iterum us orationibus fuisse expulsum, stimulare rursus coepraecepit ad palatium, ut in episcopultra offerre non praesumeret sacrifitium. Ubi dum deductus fuisset ad medium, inquirentes ab eo verbum, ut de Childerici mortem fuisse confitere se conscium, cognoscens igitur, per diabolicum commentum rursum sibi inminere conflicuin diu flagitantes ei aliud non valuissent elicere, eius tonicam conscinderunt a capite, eumque Chrodoberto cuidam viro, qui tunc enim Dei martyr in omni patientia, quia debitam sibi, remunerante Domino, martyrii sentiebat adpropinquare coronam. Etenim mum deduceret, cernens eum ex itinere ac infirmitate defessum, iussit ei dare ad refocelandum potum. Antequam eum pincerna adsisterit, lumen magnum quasi in roti circulo de caelo discendens super caput eius refulsit. Tunc trementes omnes, qui hoc signum viderunt: 'Quid est hoc', inquiunt, 'domine ,
Abbreviated transcription (Latin):
ria accepta incapite. expulsus et
segregatus ẽ. a scã congregatione.
deinde exilio condempnatus: mor¬
teq secuta pena capitis digessit
alii uero quidam ep̃i tunc arege
ꝑ hebromum in ipsa sinodo penã
similem sortiti: ꝑpetuo sunt exilio
plendam hebromi malicram so-¬
cius ꝑniciei extiterat. postea quã
abipso hebromo eo quod suȩ ma-¬
patus gradu fuerat sublimatus.
lis obtritum. nempe ut ferunt
laqued fuisse suspensum. ac morte
turpissima ut decebat iusti ꝑsecu-¬
torem condempnatum transmisit
ad tartarum. Adhuc enim uir
nasterio sc̃imonialium in quo
adcustodiendum datuis fuerat

Expanded text:
ria acceptus in capite, expulsus, segregatus a sancta congregatione, cleinde exilium condemnatus, mortique secuta, poenam capitis degessit,Alii vero episcopi tunc a rege per Ebroinum in ipsa sinodum poene simili poena sortiti, perpetuo exilio explendam Ebroini vindictam socius pernitię' extiterat, posteaquam ab ipso Ebroino, eo quod in pati grado dolosae fuerat sublimatus, lis obtritum, nempe, ut fertur, laqueo fuisse suspensum ac morte turpissima, ut decebat iusti proditorem, condemnatum, transmisit ad tartarum. Adhuc enim vir nasterium sanctimonialium, in quo ad custodiendum positus fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
induere. Non enim iam ut terre-¬
no homini: sed ut scõ martiri te-¬
uerenter imꝑtunt honorem. Qua
de re non solum indulgentiam de
preteritis: uerum ettam benedi-¬
ctionem meruit de futuris. Postꝗͣ
enim uuaningus eum ꝑduxit ad
uelocius eius contra naturam recres.¬
cere labia. Similiter una cum
lingua necnon et uerba: uidi ul¬
tra solitum abeius ore indesinen-¬
ter effluere. Cum hoc miraculũ
cognouisset uuaningus non
obdurat animum ei impendere
malum: ut a tiranno fuerat iussũ.
Sed uersa uice iam dei martirẽ
recognoscens: eum acceptum ad¬
suum ꝑduxit cenobium quod
uocatur fiscampnum ubi erat
congregatio sc̃imonialium. ac uir-
Nam et lingua eius p̃cisa solitũ
recepit officium. et magnum do-¬
ctrine suȩ semen ostendit inpo-¬

Expanded text:
induere. Non enim iam ut terreno hominis, sed ut translato martyrii reverenter inpertivit honorem. Qua de re non solum indulgentiam de praeteritis, verum etiam benedictionem ab eo promeruit de futuris. 31. Postquam enim Waningus eum perduxit ad velotius eius contra natura recrescere labia similiter una cum linguam, necnon et verba vidi ultra solito ab eius hore indesinenter effluere. Cum hoc miraculum cognovisset Waningus, non obdurat animum, eius inpendere malum, ut tyrannum fuerat iussum, sed versa vice iam Dei martyrem recognoscens, vix suum perduxit coenobium, quod vocatur Fiscamnus, ubi erat congregatio sanctimonialium virgiNam et lingua praecisa solitum recepit officium, et magnum doctrinae suae semen ostendit in po
Abbreviated transcription (Latin):
nitentie fructus. Tbi dum intra
studuit immolare sacrificium.
Et dum intrinsecus eum lux spiri¬
talis impleuerat: de corporeis ocu-¬
bus indei cultu ꝑuigilans insiste-¬
bat: ut ut paululum neces sitate
corꝑis uix aliquando ab ecclesia
ꝓcederet. ut quippiam somni ac¬

Expanded text:
et mutatus. Ubi dum intra studuit sacrifitium. Et dum intrinsecus eum hix spiritalis impleverat, de corporeis ocubus in Dei cultu pervigilans adstabat, ut vel paulolum ad necessaria corporis vix aliquando ab ecclesia procederit, ut vel quippiam somni a
Abbreviated transcription (Latin):
tas exigebat. Igitur cum post
tot flagella ut decebat dei marti¬
rem fideles populi ei famulatum
exhiberent uenerabilem: quia ñ
potest submodio lucerna abscon¬¬
di. euidenter dominus omnibus
declarauit. Cepit autem tunc in¬
ci. Nam dum ꝑ biennium fere ibi-¬
dem in dei laudib resedisset. et quos.¬
auerunt᷑ interfectos. quosdam uͦ¬
inaliis regionib effugatos: ille eos

Expanded text:
t. 32. Igitur cum post tot flagella, ut decebat martire, fideles populi ei famulatum exhiberent venerabilem, quia non potest sub modio lucerna abscondi, manifeste omnipotens omnibus declaravit: coepit tunc cere. Nam dum per biennium fere ibidem in Dei laudibus resedisset, aut eosaverunt interfectos aut pro i
Abbreviated transcription (Latin):
agebantur inbasilica sc̃i marti-¬
ni. Q uod nullus uidere meruit:
isi ipse tamtum. Reliqui uero
cur non uiderint: ignoramus.
Ipse tamen deinceps fratribus
retulit. Nec enim ẽ. dubium hec
fideli famulo dñin demonstras¬
se: cui etiam dignatus ẽ archa¬
norum secreta cęlestium reuela¬
re. Nam idem dum de basilicis
⁊ cõrum die dominica expleta
oratione reuerteretur: suꝑ bacu¬
lum sustentatus:. in medio confes.¬
soris atrio erectis aurib oculisq
ad cȩlum diutissime attentis.
stecit immobilis. Deinde motus
a loco: cepit dare gemitus ac
suspiria longa ꝓducere. Interro¬
gatus a suis quid hoc ẽẽt. ut si
enarraret: respondit. d e nobis
mestibus et pigris. Ecce ram
inclo missarum sollempnia
expediuntur: et nos segnes

Expanded text:
agebantur in basilica sancti Martiagebantur in basilica sancti Martini, quod nullus videre meruit nisi ipse tantum, reliqui vero cur non viderint ignoramus. Ipse tamen deinceps fratribus retulit, nec enim est dubium haec fideli famulo Dominum demonstrasse, cui etiam dignatus est arcanorum secreta coelestium revelare. Nam idem dum de basilicis sanctorum die Dominica expleta oratione reverteretur super bacillum sustentatus, in medio beati Confessoris atrio, erectis auribus, oculisque ad coelum diutissime attentis, stetit immobilis: deinde motus a loco, csuspiria longa producere, interrogatusque a suis quid hoc esset, aut si enarraret, respondit: « Vae nobis inertibus et pigris, ecce jam in coelo missarum solemnia expediuntur, et nos segnes
Abbreviated transcription (Latin):
At ille gracias agens deo ꝓfide
pueri. adddita etiam p̃dicatione
sacerdotali. iuuenem totundit.
et gregi monasteriali asciuit.
Ex hoc se in humilitate fratri.¬
bus exhibens caritatem cum
omnibus diligens. intainto sc̃i¬
tatis apice euectus asseritur: ut
ab omnibus tamquam parens
ꝓximus summo studio colere-¬
tur. Unde factum ẽ. ut dece¬
dente abbate iam dicti mona¬
sterii: ipse in loco abbatis eligen¬
tibus. fratribus sustitueretur.
Deniq quadam die dominica
enim oculi mei caligine obte¬
guntur nec possum upellum
aspicere. Presbitero enim hec
atferi agenda mandate. Dicente
igitur presbitero: ipse ꝓximus
asticit. uentumq ẽ sc̃m munus
iuxta morem catholicum: sig¬
no crucis suꝑposito benediceret᷑.
At ille intuitus uidit quasi ad
fenestram abside scalam positã.
et quasi descendentem ꝑ eam ui¬
rum senem clericatus honore ue.¬
nerabilem atq oblatum altari
sacrificium dextera exten-¬
sa benedicentem. ec enim

Expanded text:
At ille gratias agens Deo pro fide At ille gratias agens Deo pro fide pueri, et addita etiam praedicatione sacerdotali, juvenem totondit, et gregi monasteriali ascivit. Ex hoc se in humilitate fratribus exhibens, charitatem cum omnibus diligens, in tanto sanctitatis apice evectus asseritur, ut ab omnibus tanquam parens proximus summo studio coleretur. Unde factum est, ut, decedente abbate, jam 1229 dicit monasterii, ipse in loco abbatis eligentibus fratribus substitueretur. II. Denique quadam die Dominica enim oculi mei caligine obteguntur, nec possum libellum aspicere. Presbytero igitur haec alteri agenda mandate. Dicente igitur presbytero, ipse proximus astitit, ventumque est ut sanctum munus, juxta morem catholicum, signo crucis superposito, benediceretur. At ille intuitus, vidit quasi ad fenestram absidae scalam positam, et quasi descendentem per eam virum senem, clericatus honore venerabilem, atque oblatum altario sacrificium dextera extensa benedicentem. Haec enim
Abbreviated transcription (Latin):
RITUR Sc̃s uenantius bituri-¬
gi territorii incola.fuit:pareie¬
tibus scđm seculi dignitatem
ingenus atq catholius. Qui
dum ẽẽt iuuenili ȩtate florens:
a parentibus sponsali uinculo
obligat .ii: Cumq ut ȩtati huic
conuenit amori se puellari pre-¬
staret affabilem. et cum pocu-¬
lis frequentibus etiam calcia-¬
menta deferret: contigit ut
adurbem turonicam dñꝯ
inspirante ueniret. Etat enĩ
tunc temꝑis monasterium
basilice sc̃i martini ꝓpinquũ.
in quo siluinus abbas gregem
deo deuotum regulari sceptro
regebat. Ad hoc uir iste deuotꝰ
accedens uirtutes cernens be-¬
ati martim: ait infra se. Ut co¬
U melius ẽ. seruire impollu¬
tum xp̃o: quam ꝑ copulam
nuptialem contagio inuolui
mundano. Relinquam sponsã
territorii biturigi. et annectar
credo corde. etiam oꝑe merear
effectui condonare. Hȩc intra
se uoluens. aduenit adante di¬
ccum abbatem: ꝓuolutusq
ad pedes eius. quid intimo corde
gereret cum lacrimis patefecit. sgo teoai¬

Expanded text:
itur sanctus Venantius Biturigi territorii incola fuit, parentibus secundum saeculi dignitatem ingenuis atque catholicis . Qui dum esset juvenili aetate florens, a parentibus sponsali vinculo obligatur. Cumque, ut aetati huic convenit, amori se puellari praestaret affabilem, et cum poculis frequentibus etiam calciamenta deferret, contigit ut urbem Turonicam, Domino inspirante, veniret. Erat enim tunc temporis monasterium basilicae sancti Martini propinquum, in quo Silvinus abbas gregem Deo devotum regulari sceptro regebat. Ad hoc vir iste devotus accedens, virtutesque cernens beati Martini, ait intra se: Ut conjicio, melius est servire impollutum Christo, quam per copulam nuptialem contagio involvi mundano. Relinquam sponsam erritorii Biturigi, et annectar credo corde, etiam opere merear effectui condonare. Haec intra se volvens, advenit ad antedictum abbatem, provolutusque ad pedes ejus, quid intimo corde gereret cum lacrymis patefecit.
Abbreviated transcription (Latin):
nec inchoare cepimus huius miste¬¬
rii sacramentum. Uere inquit di¬
co uobis: quod ego audui uoces
citius: in monasterio missarum
sollempnia iussit expleri. Sed
nec illud p̃teribo. quod quadam
uice dum iuxta consuetudinem
ut supra diximus de basilicis qͣs
orationis gratia adierat repedaret.
et inbasilica admissas dominice
orationis uerba decantarentur:
cum illi dixerunt libera nos a maloaudiuit
merito censetur: ut hȩc meruisset¬
audire. Sed et adpassiui presbite¬
ritumulum ueniens: et qualitatẽ
eius meriti. et quantitatem refrige-¬
rii ipso docente cognouit. Et licet
hȩc magna sint: ad illam tamen
sanitatum gratram quam ꝑ eũ
ñs infirmis ꝓtulit libet accede-¬
re.Don enim ambigitur quod
ꝑ eum ficut p̃dixuinus oꝑata sit
dextera dei: cui ista quȩ memo-¬
rauimus tamti habuit reuelare.
Puerulus enim quidam paulus
nomine crurum poplitumq
graui dolore uexatus: scm̃adiit.
ꝑstratusq genib enis: exorare
cepit ut ei medicinam oratione

Expanded text:
nec inchoare coepimus hujus mysterii sacramentum. Vere, inquit, dico vobis, quod ego audivi voces citius in monasterio missarum solemnia jussit expleri. Sed nec illud praeteribo, quod quadam vice dum juxta consuetudinem, ut supra diximus, de basilicis quas orationis gratia adierat repedaret, et in basilica ad missas Dominicae orationis verba decantarentur, cum illi dixerunt, Libera nos a malo, audivimerito censetur, ut haec meruissetudire. Sed et ad Passivi presbyteri tumulum veniens, et qualitatem ejus meriti, et quantitatem refrigerii, ipso docente cognovit. III. Et licet haec magna sint, ad illam tamen sanitatum gratiam, quam per eum Dominus infirmis protulit, libet accedere. Non enim ambigitur quod per eum, sicut supra diximus, operata sit dextera Dei, cui ista quae memoravimus tanta voluit revelare. Puerulus enim quidam, Paulus nomine, crurum poplitumque gravi dolore vexatus, Sanctum adiit, prostratusque genibus ejus, exorare coepit, ut ei medicinam oratione
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m cęlestem atq neternum
quippe principes cadunt uelo-
dicentem. Uos autem sicut ho-¬
mines moriemini: et sicut unus
ex principibus cadetis. Uidi im¬

Expanded text:
m atque eternam quippe principes cadunt uelo- dixit: Vos autem sicut homines mo- riemini, et sicut unus ex principibus cadetis. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
nominis tui. et populus insipiens
irritauit nomen sc̃m tuum. Ne
tradas bestiis animas confitenti¬
um tibi: et animas pauꝑun tuo¬
rum ne obliuiscaris infinem.
terre domibus iniquitatum. Ne
auertantur humiles facti confu

Expanded text:
Domino, et populus insipiens incitavit nomen tuum. Ne tradas bestiis animam confitentem tibi, et animas pauperum tuorum ne obliviscaris in finem.sunt, terrae domibus iniquitatum. Ne avertatur humilis factus confu
Abbreviated transcription (Latin):
ultio diuina i eo implecur. Nam
ꝑcussus glacdio et ipse periit. Infe-¬
Ux ac miser qui tamtis honorib
nes dilatata fama industria sua
d̃ mandatum implendo indul-¬
gentiam tribuere eos pumendo
multos ad regna cȩlorum fecit
abire. Quam obrem sciendum
ut qui tantos sacerdotes ac ꝓce¬
res feritate suȩ crudelitatis mͣtemit
caruit. Sed postquam infelix he-¬
bromus uitȩ finem dedit: quod
inuidia ductus de dei seruo ac¬
laudib longe lateq melaruit.¬
sc̃e laudis sic eum clarificas set
uenerari ut martirem. quem ꝑ
accusationem tiranni prius credi-¬

Expanded text:
divinus in eodem impletur Nam percussus gladio ipse periit. Infelix ac miser, qui tantis honoribus s dilatata fama industriae suaDei mandatum implendo indulgentiam tribuere, eos ulciscendo multos ad regna coelorum fecit ire. Quamobrem verendum ut qui tantos sacerdotis ac proceris ultionis sui crudelitate interimit, sset. Sed postquam infelex Ebroinus vitae finem dedit, quod invidia ductus de Dei servo udibus longe latequesui laudis sic eum clarificasset svenerare ut martyrem, quem per accussationem tyranni credi
Abbreviated transcription (Latin):
suos despiciunt quod post aliquã¬
nex zananum secum. ascendit
classem quȩ siciliam nauigabat
Cumꝰ uenundato euangeliorum
codice quem manu sua adoles¬
cens scripserat. dare naulum
disponeret: in medio ferme
adria naucleri filus arreptus
demone clamare cepit et dicere
Nilarion serue dĩ. cur nobis
ꝑ te et inpelago tutos esse
non licet: Da michi spatiũ
donec adterram ueniam. ne hic
eiectus precipiter inabyssos.
Cui ille ait. Si ds̃ meus tibi
concedit ut maneas: mane. Si
autem ille ce eicit. quid michi
inuidiam facis homini pecca-¬
tori atq mendico: Hoc autẽ
dicebat ne naute et negociato¬
res qui innaui erant. cum ad
terram ꝑuenissent ꝓderent.
Nec multo post purgatus est
puer: patre fidem dante et cȩte¬
ris qui aderant nulli se super

Expanded text:
os despiciunt; quod post aliquanos despiciunt; quod post aliquannex Gazanum secum, ascendit classem, quae Siciliam navigabat. Cumque venundato Evangeliorum codice, quem manu sua adolescens scripserat, dare naulum disponeret in medio ferme Adriae, naucleri filius arreptus a daemone, clamare coepit, et dicere: Hilarion serve Dei, cur nobis per te et in pelato tutos esse non licet? Da mihi spatium donec ad terram veniam, ne hic ejectus, praecipiter in abyssum. Cui ille: Si Deus meus, ait, tibi concedit ut maneas, mane; sin autem ille te ejicit, quid mihi invidiam facis, 34 homini peccatori atque mendico? Hoc autem dicebat, ne nautae et negotiatores qui in navi erant, se, cum ad terram pervenissent, proderent. Nec multo post purgatus est puer, patre fidem dante, et caeteris qui aderant, nulli se super
Abbreviated transcription (Latin):
GRESSUS
ergo de bruchio: per
nimiam solitudinem intra-¬
uit oasam. Ibiq plus minus¬
anno exacto. quia illuc quoq¬
eum sui fama preuenerat:
quasi iam moriente latere
non posset ubi multi illum
et opinione et uultu noue-¬
rant. ad solas nauigare insu-¬
las cogitabat. ut quem ter¬
ra uulgauerat saltem maria
celarent. Eodem ferme
tempore adrianus discipu¬
lus eius de palestina suꝑue-¬
nit dicens iulranum ocisũ.
xp̃ianum imperatorem reg-¬
nare cepisse: reuerti eum de¬
bere admonasterii sui reli-¬
quias. Quod ille audiens
detestatus ẽ. Et conducco
camelo per uastam solitudi.¬
nem ꝑuenit ad maritimã
urbem libiȩ parechonium.
Ubi adrianus infelix
uolens palestinam reuerti.
et pristinam sub nomine
magistri quȩrens gloriã.
multas ei fecit in uirias.¬
Adextremum conuastatis omnib¬
quȩ a fratribus ei missa detulerat.
nesciente illo profectus est. Suꝑ
hoc quia alter locus referendi non
est: hoc tantum dixerim. noN
terrorem eorum qui magistros¬

Expanded text:
Egressus ergo de Bruchio, per inviam solitudinem intravit Oasim: ibique anno plus minus exacto, quia illuc quoque sua fama pervenerat, quasi jam in Oriente latere non posset, ubi multi illum et opinione, et vultu noverant, ad solas navigare insulas cogitabat; ut quem terra vulgaverat, saltem maria celarent. Eodem ferme tempore Hadrianus discipulus ejus de Palaestina supervenit, dicens Julianum occisum, et Christianum imperatorem nare coepisse; revertique eum debere ad monasterii sui reliquias. Quod ille audiens detestatus est: et conducto camelo, per vastam solitudinem, pervenit ad maritimam urbem Libyae, Paretonium: ubi Hadrianus infelix volens Palaestinam reverti, et pristinam sub nomine magistri quaerens gloriam, multas ei fecit injurias.extremum, convasatis quae a fratribus ei missa detulerat, nesciente illo, profectus est. Super hoc quia alter locus referendi non est, hoc tantum dixerim in terrorem eorum qui magistr
Abbreviated transcription (Latin):
quos lucas retulit auctus. Histori¬
amq sequens: carmina uera loqͣr
lternis reserabo modis quod littera
pandit. Et res si qua michi mi-¬
stica corde datur:. Deniq paulum
sequitus egregium doctorem gen-¬
tium: usq ad triumphum passionis
eius quem cum coapło suo petro ro-¬
me exceꝑat. indiuiduus comes ꝑegri-¬
peregrinationis et sacrȩ doctrinȩ
gesta eorumdem annectens apłoꝵ
libello: ad laudem nominis xp̃i et
memoriam scorum et uniuers alis
eccłiȩ sc̃e stabilim̃tum contexuit.
Qui dum eumdem gloriosissimũ

Expanded text:
quos Lucas rettulit actus, Historiamque sequens carmina vera loquar. 26 Alternis reserabo modis, quod littera pandit, Et res si qua mihi mystica corde datur. 27 Msecutus egregium doctorem gentium usque ad triumphum passionis ejus, quem cum apostolo Petro Romae excepit, individuus comes peregriperegrinationis et sacrae doctrinae gesta, eorumdem annectens apostolorum libello, ad laudem nominis et memoriam ipsorum, et universalis Ecclesiae stabilimentum texuit. Dumque eumdem gloriosissimum
Abbreviated transcription (Latin):
de eo scribens: ait. Salutat uos
lucas medicus carissimus m̃s:¬
illustri uiro scribens: dicit. Lucas
epłȩ suȩ ait de illo inter reliqua
salutationi eccłiȩ dei que
erat chorinthi. Misimus etiam et¬
frẽm nr̃m lucam: cuius laus ẽ.
in euangłio ꝑ om̃s ȩccłias. Non
solum autem: sed et ordinatus
ab eccliis. comes peregrinationis
omniumq ore laudabilis hic
dñi euangłista lucas: meruit
a tanto apło et doctore gentiũ
sona uoce cordis et oris uene¬
remur: et uerum adeo missũ
medicum animarum p̃dicemus.
Cuius omnia doctrine uerba.
nichil aliud resonare uidentur:
nisi anime languentis medicinã.
Preterea non inmertto tale sor¬
titus ẽ. nomen. Lucas quidem
eolice: in nr̃a lingua int̃p̃tatur
consurgens. siue eleuans. Recte
itaq consurgens siue eleuans
dicitur: qui terrenis despectis¬

Expanded text:
 scribens ait de eo: Salutat vos Lucas medicus charissimus millustri viro scribens ait: Lucas epistolae suae ait de illo inter reliqua salutationis, Ecclesiae Dei quae est Corinthi, misimus etiam fratrem nostrum, cujus laus est in evangelio per omnes ecclesias. Non solum autem, sed et ordinatus est ab ecclesiis, comes peregrinationis omnium ore laudabilis est hic Domini evangelista, qui meruit a tanto apostolo et doctore gentium sona voce, corde et ore extollamus, et verum a Deo missum medicum animarum praedicemus eum. Cujus omnia doctrinae verba nihil aliud resonare videntur, nisi animae languentis medicinam. Propterea non immerito iste tale sortitus est nomen. Lucas quidem Aeolice, in nostra autem lingua interpretatur consurgens sive elevans. Recte itaque consurgens sive elevans dicitur, qui terrenis despect
Abbreviated transcription (Latin):
lut quendam historicum tenuit.¬
ordinem. et plura nobis gestoꝵ
dni miracula reuelauit: ita tam̃
ut omnes sapientiȩ uirtutes
euangłii sui complecteretur hi-¬
storia. Quid enim p̃cellentius
ad sapientiam naturalem. quã
cdauid naturalem docens sapi¬
entiam ait: emitte sp̃m tuum
et creabunt᷑. Docet moralia in
eodem euangłii sui libro: cum
millis beatitudinib docet mo-¬
rantem: quẽadmodum bene¬
facere et mutuum dare cum
ctantem. Docuit etiam hic beatis-¬
fidelis ẽ. inminimo et in maiore
fidelis ẽ. Quid adhuc de natu¬
ralib dicamus: Quod docuit

Expanded text:
lut quendam historicum ordinem tenuit et plura nobis gestorum domini miracula reuelauit, ita tamen ut omnis sapientiae uirtutes euangelii istius conplecteretur historia. quid enim praecellentius ad sapientiam naturalem quam David naturalem docens sapientiam, ait: Emitte spiritum tuum, et creabuntur . Docet moralia in eodem Evangelii sui libro, in illis beatitudinibrantem, quemadmodum benefacere, mutuum dare cum ctantem. docuit etiam rationabifidelis est in minimo et in maius fidelis est. quid adhuc de naturalibus dicam, quod docuit