comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
generationeᷤ diffusam: & ꝓpłriam uicredulis
negatam esse ñ iustis. Coce & simcon ꝓpħat
in ruinã & resurrectionem multoꝵ uenis¬
torum udex uerus & iustus aut supplicia
cet ex hac uita mariã corꝑalis necis passioẽ
migrasse. N enim anima s corpus : matia¬
li gladio transu̾b̾atur. Et id̾o prudentiam
mariȩ. haut ignaram mysterii cȩlestis os¬
tendit. Uiuum enĩ u̾bum d̾i & ualidum.
& acutũ omĩ gladio acutissimo. penetrans
usq ad diuisionẽ anime & sp̃s: artuumq
& medullarum. cogitationes cordis & secre¬
ta scrutatur animoꝵ: qi nuda mentium &
aꝑta sunt omĩa filio dei. quẽ conscientiȩ se¬
creta ñ fallunt. Eropħauit itaq sumeon: ꝓ¬
pbauerat copulata coniuigio. ꝓpħauerat.
uirgo. Debuit etiã uidua: nequa aut ꝓ¬
fessio deeẽt aut sexus. Et id̾o anna & sti¬
pendiis uiduitatis & morib talis induci¬
tur: ut digna plane fuisse credatur. quȩ

Expanded text:
generatione diffusam et prophetiam incredulis generatione diffusam et prophetiam incredulis negatam esse, non iustis. ec.ce . et Symeon prophetat in ruinam et resurrectionem plurimorum uenistorum judex verus et justus aut supplicia cet ex hac vita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transverberatur. Et ideo prudentiam Mariae haud ignaram mysterii coelestis ostendit. Vivum enim verbum Dei, et validum et acutum omni gladio acutissimo, penetrans usque ad divisionem animae, et spiritus, artuumque et medullarum, cogitationes cordis, et secreta scrutatur animorum ; quia nuda mentium, et ta sunt omnia filio, quem conscientiae secreta non fallunt. prophetauit itaque Symeon, prophetauerat copulata coniugio, prophetauerat uirgo, debuit etiam uidua, ne qua aut professio deesset aut sexus. et ideo Anna et stipendiis uiduitatis et moribus talis inducitur, ut digna plane fuisse credatur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Tecce homo erat in ierłm: cui
nomen suneon. Et homo iste
iustus & timoratus: expectãs
consolationẽ isrł. N solum ab
angłis & ꝓpħis. a pastorib & parentib: s
etiam a seniorib & iustis. generatio dnĩ acci¬
pit testuonium. Omĩs etas & utq sexus.
euentoꝵq miracła fidem astruunt. Uirgo
generat. sterilis parit. nutus loquit᷑: elysa-¬
bet ꝓpħat. magus adorat. ut̃o clausus exul¬
tat: uidua confitet᷑. iustus expectat. Et be¬
ne iustus. qui ñ suam s popłi grãm qͣueͥre¬
bat: cupiens ipse corporeȩ uinculis fragilita¬
tis absolui. s expectans uidere ꝓmissum.
Sciebat enim: quia beati oculi qui uide¬
rent. Nẽ inquit dimittis seruum tuũ.
Uidete iustum uelut corꝑeȩ carcere mo¬
lis inclusum uelle dissolui: ut incipiat
niat in templũ. ueniat in ierłm: expec
complectatur uelut quibdã fidei suȩ brachi¬
is. Cẽ dimittetiu ut ñ uideat mortem: quia
iuderit uitã. Uides ub̾em in om̃s grãm dñi

Expanded text:
omo erat in Hierusalem, cui nomen Symeon, et homo iste iustus et timoratus, exspectans consolationem Israhel. non solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. nunc inquit dimitte seruum tuum. uide iustum uelut corporeae carcere molis inclusum uelle dissolui, ut incipiat niat in templum, ueniat in Hierusalem, econplectatur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat mortem, qui uiderit uitam. uides uberem in omnes gratiam domini
Abbreviated transcription (Latin):
deleat ultionem. Nullum custodia teneat. nul-¬
set peccata ꝓpria. qui remisisset aliena. Dissen
conterant᷑: cessent odia. deficiant simultates.
in unitatẽ dilectionis omĩa xp̃i membra con-¬
ueniant. Beati cnĩ pacifici: qm̃ filii d̾i uoca¬
bunturr. Nec solum tilii s etiam heredes: co¬
heredes autem xp̃i dñi nr̃i. Qui uiit & reg¬

Expanded text:
deleat ultionem. Nullum custodia teneat, nuldeleat ultionem. Nullum custodia teneat, nulset peccata propria, qui remisisset aliena . Dissensconterantur. Cessent odia, deficiant simultates, in unitatem dilectionis omnia Christi membra conveniant: Beati enim pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur ; nec solum filii, sed etiam haeredes, cohaeredes autem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipue adiuuanda pauꝑtas. etiam illi ta¬
men qui ndum eũgłm receꝑunt in suo labo¬
re miserandi sunt. qr in omĩb hominib na¬
turȩ est diligenda cõmunio. Quȩ nos eciam
his benignos debet efficere qui nob̾ st̃ quacũ
q conditione subiecti: maxime si eadẽ gr̃a
iam renati. & eodẽ sanguinis xpi p̃cio st̃ re¬
dempti. Simul enĩ cum istis habemus qd̾ ad
umaginẽ dei conditi sumus: nec carnali origi.¬
ne a nob̾ nec spũali natiuitate diuisi sunt.
Codem spĩi scificamiu: eadẽ fide uiuimus. ad
eadem sacram̃ta cũcurrimus. N sꝑnatur hȩc
unitas. nec uilis nob̃ sit tanta communio:
s hoc ipsum nos ꝑ omĩa faciat mitiores. qd̾̃
eor utimur subiectione cum quib uni deo
eadem subicunir seruitute. Si qui gͦ hoꝵ
grauiorib dños suos offendere delictis: in¬
dulgentiã nc̃ in dieb reconciliationis accipi¬
ant. Aurtat museratio seueritatẽ: & uema

Expanded text:
aecipue sit adjuvanda paupertas, etiam illi taaecipue sit adjuvanda paupertas, etiam illi tamen, qui nondum Evangelium receperunt, in suo labore miserandi sunt: quia in omnibus hominibus naturae est diligenda communio, quae nos etiam iis benignos debet efficere, qui nobis quacumque sunt conditione subjecti, maxime si eadem gratia jam renati, et eodem sanguinis Christi pretio sunt redempti. Simul enim et cum istis habemus, quod ad imaginem Dei conditi sumus, nec carnali origine a nobis, nec spiritali nativitate divisi sunt. Eodem Spiritu sanctificamur, eadem fide vivimus, ad eadem sacramenta concurrimus. Non spernatur haec unitas, nec vilis nobis sit tanta communio; sed hoc ipsum nos per omnia faciat mitiores, quod eorum utimur subjectione, cum quibus uni Domino eadem subjicimur servitute. Si qui ergo horum gravioribus dominos suos offendere delictis, indulgentiam nunc in diebus reconciliationis accipiant. Auferat miseratio severitatem, et venia
Abbreviated transcription (Latin):
uidia seuiore ꝑsequitur. ex quo ei in baptis¬
mo renuncialumus. & ab ua cui dñabat᷑
origine in nouã creaturam diuina gene¬
ratione transiuimus: Unde quia dum
mortali carne cͥeuindamur ñ desinit nob̾
hostis antiquus laqueos peccati ubiq p̃ten¬
dere. & tc̃ maxime adu̾sum xp̃i m̃bra seuire
quando ab eis sacratiora st̃ celebranda myste¬
ria: merito doctrina sp̃s sci hac eruditione im¬
buit popłm xp̃ianum. ut ad paschale fe¬
stum se ꝑ quadraginta dierum continentiã
ppararet. Cuius purificationis ratio iam nos
diligentiam nob̃ ꝓpositi castigatioris indicit.
Quanto enĩ scĩus quisq hos dies inuenietur
us exsequamur: misccłes simus ad om̃s. ma¬
xime autẽ ad domesticos fidei. ut in ipsis qͦ¬
q elemosinarũ distributionib bonitatem
patris celestis imitemur. qui solem suum
oriri facit suꝑ bonos & malos. & pluit suꝑ
iustos & iniustos. Quãuis gͦ fidelium sit¬

Expanded text:
vidia saeviore persequitur, ex quo ei in baptisvidia saeviore persequitur, ex quo ei in baptismo renuntiavimus, et ab illa cui dominabatur origine, in novam creaturam divina regeneratione transivimus! Unde quia dum mortali carne circumdamur, non desinit nobis hostis antiquus laqueos peccati ubique praetendere, et tunc maxime adversus Christi membra saevire, quando ab eis sunt sacratiora celebranda mysteria, merito doctrina Spiritus sancti hac eruditione imbuit populum Christianum, ut ad paschale festum quadraginta dierum se continentia praepararet. Cujus purificationis ratio jam nosdiligentiam nobis propositae castigationis indicit. Quanto enim sanctius quisque hos dies invenietur us exsequamur: Misericordes simus ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei : ut in ipsis quoque eleemosynarum distributionibus, bonitatem Patris coelestis imitemur, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quamvis ergo fidelium pr
Abbreviated transcription (Latin):
hocipsum p̃sumpsisse peccasse sit: dicente
beato iohanne apło. si direrimus quia pec¬
catum ñ habemus ipsos seduciinus. et
ctissuni: nemo decipiat. Neq quisquã de
cordis sui puritatẽ confidat. ut putet se
nullis temptationũ ꝑiculis subiacere: cũ
ꝑuigil ille temptator acriorib pulset insi¬
diis. quos maxime uiderit abstinere pecca¬
tis. Nam a quo dolos suos contineat. qui ip¬
sum quoq mͣaiestatis ausus .ẽ calliditatis
lexerat qua draginta dierũ ieiunio omnẽ
concupiscentiã carnis exclusam: & tam̃ ñ
despauit de artib suis maliciȩ spũalis
imꝓbitas. Tantũq sibi de naturȩ nr̃e mu¬
tabilitate ꝓmisit: ut quẽ uerum exꝑieba¬
tiui hoĩem. p̃sumeret posse ficri peccatorẽ.
Sigͦ ab ipso dño saluatore nr̃o deceptionum
suarũ diabolus ñ reuocauit insidias: qͣnto
magis fragilitatem nr̃am impugnare pre-¬
sumit. quos exinde uehementiori odio & in¬

Expanded text:
hoc ipsum praesumpsisse peccatum sit, dicente hoc ipsum praesumpsisse peccatum sit, dicente beato Joanne apostolo: Si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ctissimi, nemo se decipiat; neque ita quisquam de cordis sui puritate confidat, ut putet se nullis tentationum periculis subjacere; cum pervigil ille tentator eos acrioribus pulset insidiis, quos maxime viderit abstinere a peccatis. Nam a quo dolos suos contineat, qui ipsum quoque Dominum majestatis ausus est calliditatis lexerat quadraginta dierum jejunio omnem cupiditatem carnis exclusam, et tamen non desperavit de artibus suae malitiae spiritalis improbitas; tantumque sibi de naturae nostrae mutabilitate promisit, ut quem verum experiebatur hominem, praesumeret posse fieri peccatorem. Si ergo ab ipso Domino et Salvatore nostro deceptionum suarum diabolus non revocavit insidias, quanto magis fragilitatem nostram impugnare praesumet, quos exinde vehementiore odio et in
Abbreviated transcription (Latin):
mam p̃ferens cultus ext̾ior: si int̾ĩora homi¬
nis aliquoꝵ sorleant contaminatione icioꝵ:
Omĩa gͥ quȩ animi puritatem & specłm m̃¬
tis obnubilant: abstergenda sedulo & quadã
sura iudicĩ. Uideat si in secreto cordis sui illã
quam xp̃c dat inuenit o iem: si desidium
sp̃s nulla concupiscentia carius impugnat.
si humilia ñ sꝑnit. si alta ñ appetit. si ineͦ¬
ñ delectatur lucro. si immoderato rerum
suarũ ñ gaudet augmento. si deniq aliena
felicitate ñ uritur. aut inimici miseria ñ
letatur. Et cum harũ ꝑturbationũ nichil
in se forte reppererit: sincero disquirat exa¬
mine qualiũ cogitationum specie frequente¬
tiui. & utrum nullis uanitatũ imnaginib ad
nullis cupiditatib titillari. ñ est istius uite
quȩ tota temptatio est: qi & nunium uin¬
citu qui uinci ab eadẽ ñ ueretur Suꝑbũ
est eñ de ñ peccandi facilitate p̃sumere. cũ

Expanded text:
mam praeferens cultus exterior, si interiora homimam praeferens cultus exterior, si interiora hominis aliquorum sordeant contaminatione vitiorum? Omnia igitur quae animi puritatem et speculum mentis obnubilant, abstergenda sedulo et quadam sura judicii. Videat, si in secreto cordis sui illam, quam Christus dat , invenit pacem, si desiderium spiritus nulla concupiscentia carnis impugnat, si humilia non spernit, si alta non appetit, si ininon delectatur lucro, si immoderato rerum suarum non gaudet augmento, si denique aliena felicitate non uritur, aut inimici miseria non laetatur. Et cum harum perturbationum nihil in se forte repererit sincero disquirat examine qualium cogitationum specie frequentetur; et utrum nullis vanitatum imaginibus acqnullis cupiditatibus titillari, non est istius vitae, quae tota tentatio est , et qua nimirum vincitur, qui vinci ab eadem non veretur. Superbum est enim de non peccandi facilitate praesumere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ diuinȩ nouimus placere
iusticiȩ. S cum hi appropinqͣnt
dies quos illustriores nob̾ salu-¬
tis nr̃e sacramenta fecerunt. diligentiori solli¬
exerenda est disciplina uirtuti : ut sicut
ipsa mysteria quadã sui parte maiora sunt.
ita & nr̃a obseruantia suꝑet in aliquo con¬
suetudinẽ suam. & cui festiuitas est celebran-¬
da sublimior. ipse qucq in ea re periatur or¬
natior Si enĩ rationabile & quoda modo religi¬
osum uidetur ꝑ diem festum in uestitu nici-¬
diore ꝓcedere. & habitu corꝑali hilaritatem
mentis ostendere. si ipsam quoq orationis do¬
mum ꝓpensiore tẽ cura & ampliori cultu qͣn¬
tum possumus adornamus: ñne dignum. ẽ
ut anima xp̃iana quȩ uerũ uiuumq d̃i tem¬
plum . ẽ. speciem suã prudent̃ exornet. & re¬
demptionis suȩ celebratura sacram̃tum. omĩ
cͥcumspectione p̃caueat ne ulla eam macula
iniquitatis obfuscet. aut duplicis cordis ru¬
ga dedecoret: Nam qͥd ꝓdest honestatis for¬

Expanded text:
 divinae novimus placere justitiae; sed cum ii appropinquant dies quos illustriores nobis salutis nostrae sacramenta fecerunt, diligentiore solliexercenda est disciplina virtutum: ut sicut ipsa mysteria quadam sui parte majora sunt, ita et nostra observantia superet in aliquo consuetudinem suam; et cui festivitas est celebranda sublimior, ipse quoque in ea reperiatur ornatior. Si enim rationabile et quodammodo religiosum videtur per diem festum in vestitu nitidiore prodire, et habitu corporis hilaritatem mentis ostendere; si ipsam quoque orationis domum propensiore tunc cura et ampliore cultu, quantum possumus, adornamus, nonne dignum est ut anima Christiana, quae verum vivumque Dei templum est, speciem suam prudenter exornet, et redemptionis suae celebratura sacramentum, omni circumspectione praecaveat ne ulla eam macula iniquitatis offuscet, aut duplicis cordis ruga dedecoret? Nam quid prodest honestatis for
Abbreviated transcription (Latin):
sit huius diei festiuitas
ꝑpendati: eo deuotionis
affectu hanceelebrandam
suscipient. quo dnicȩ nati¬
uitatis. circũcisionis: atq ap¬
paritionis sollempniis st̃ obsequuti. ll¬
lius enim. ẽ. ista sollempnitas cuius &
ille: s nec minor ista quam ille. Qđ utiq in
hoc sermone. aꝑtis monstrabimus docum̃¬
tis. Huius quippe dici sollempnitas. ficut
a qiibꝰdã xp̃ianis ignoratur: sic a mittis
p̃ ceteris anni sollempnitatib honoratior
habetur. maxime eo loco quo pͥmatũ eccł̃a
catholica in primo pastore sortita est. In tan¬
ta enim reuerentia ab illis habetur. ut ea
die cuncta ciuitatis turba in unum collee¬
ta ummensis cereoꝵ luminib choruscans.
brent: nullusq aditũ publicȩ stationis
intrer qui lumen manu ñ tenuerit. tãꝙͣ
scilieet dnm̃ in templo oblaturi.immo eti¬
am suscepturi. fidei lumen quo interuiᷤ
fulgent ext̾ius oblationis sue demoristrẽt.

Expanded text:
s hujus dici festivitas perpendatur, eo devotionis affectu hanc celebrandam suscipiant, quo Dominicae Nativitatis, Circumcisionis, atque Apparitionis solemnia sunt secuti. Illius est enim ista solemnitas, cujus et illa, sed nec minor est ista quam illa. Quod utique in hoc sermone apertis monstrabimus documentis. Hujus quippe diei solemnitas, sicut a quibusdam Christianis ignoratur, sic a multis prae caeteris anni solemnitatibus honoratior habetur. Maxime autem eo loco quo primatum Ecclesia catholica in Pastore sortita est, in tanta ea reverentia ab illis habetur, ut ea die cuncta civitatis turba in unum collecta, immensis cereorum luminibus coruscans, brent: nullusque aditum publicae stationis intret, qui lumen manu non tenuerit: tanquam scilicet Dominum in templo oblaturi, imo etiam suscepturi; fidei lumen quo interius fulgent, exterius oblationis suae religione
Abbreviated transcription (Latin):
me inquit filiors panẽ nõ mereri. nec inte¬
gros posse caꝑe cibos: nec sedere ad m̾̃sã cũ
patre : s contenta sũ reliqͥis catuloꝵ. ut per
humilitatẽ micarũ ad panis integri ueniã
&e enĩ dicit ȩccłia. Parasti in conspectu meo
m̃sã: aduersus eos qui tribulant me. Mice
humiliũ solent corda refici. De quib alias
catelli: quia conuersi ad fidẽ qui erant des-¬
pecti in gentib nõ litterȩ suꝑficiẽ in scrip¬
turis sed spiritalẽ sensũ quo inbonis actib
proficere ualeant inqͥrunt. Et hoc sub m̃sa
subditi. ad implenda quȩ precepta sunt
cuncta sui cordis &e corporis officia suppont̃:
quatinus ad sꝑanda quȩ ad nõ ꝓmissa sunt
p̃mia incęlis. merito se deuote humilitatis
erigant. Tc̃ respondens iħe: ait illi. O mulier
magna ẽ fides tua: fiat tͥ sicut uis. In hac

Expanded text:
me, inquit, filiorum panem non mereri, nec integros posse capere cibos; nec sedere ad mensam cum patre; sed contenta sum reliquiis catulorum; ut per humilitatem micarum, ad panis integri veniam etenim dicit Ecclesia: Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . Micae humilium solent corda refici. De quibus aliascatelli, quia conversi ad fidem, qui erant despecti in gentibus, non litterae superficiem in Scripturis, sed spiritalem sensum, quo in bonis actibus proficere valeant, inquirunt. Et hoc sub mensasubditi ad implenda quae praecepta sunt, cuncta sui cordis et corporis officia supponunt, quatenus ad speranda quae a Domino promissa sunt praemia in coelis merito se debitae humilitatis erigant. Tunc respondens Jesus, ait illi: O mulier, magna est fides tua; fiat tibi, sicut vis. In hac
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ gentium passionis & resurrectionis tẽpori
reseruabat. Mistice aut̃ si ad pͥmas rogantis
eceliȩ lacrimas dñs respondere. idẽ. postula¬
tã erratib sanitatẽ m̃tis dare distulerit:
nec sic qͥdẽ a petendo. querendo. pulsando.
desistendũ ÷. neq impetrandi subeunda
desꝑatio: sed canta potuis ꝑseuerandũ instan¬
tia. tã obstinato frequentandus clamore sal-
gia. donec or ipsi de cęlis dño ꝓ audienda
supplicent ȩccłia. Sicq fit: ut si mentẽ ab
intentione ꝓposita ñ mutauerit. nequaꝗͣ
fructu peticionis fraudet᷑: s siue ꝓsua fra¬
gilitate qͥs seu ꝓ aliis int̾uenerit. desiderato
potiat᷑ effectu. Et accedentes discipłi eiꝰ: roga¬
bant eũ dicentes. Dimitte eã: quia clamat post
nos. Discipuli illo adhuc tempore misteria do¬
mini nescientes. uel misccłia cõmoti rogabãt
pro cananea muliere. quã alt̾ euangłista siro¬
phenissã appellat: uel imporntate eiꝰ care

Expanded text:
tem gentium passionis et resurrectionis tempori tem gentium passionis et resurrectionis tempori erumetiam si ad primas rogantis Ecclesiae lacrymas Dominus respondere, id est, postulatam errantibus sospitatem mentis dare distnec sic quidem appetendo, quaerendo, pulsando, desistendum est, neque impetrandi subeunda desperatio, sed tanta potius perseverandum instantia, tam obstinato frequentandus amore Salvatogia, donec et ipsi de coelis Domino pro audienda supplicent Ecclesia; sicque fit ut si mentem ab intentione proposita non mutaverit, nequaquam fructu petitionis fraudetur, sed sive pro sua fragilitate quis, seu pro aliis intervenerit desiderato potiatur effectu. Et accedentes discipuli ejus rogabant eum dicentes: Dimitte eam, quia clamat post nos. Discipuli illo adhuc tempore mysteria Domini nescientes, vel misericordia commoti, rogabant pro Cananaea muliere, quam alter evangelista Syrophoenissam appe
Abbreviated transcription (Latin):
ma quȩlibet ẽ in eccłia: malignors magis
spũũ deceptionib ꝗͣ conditoris sui manci¬
pata p̃ceptis. Pro qua necesse ẽ eccłia mat̾.
dm̃ sollicite int̾pellet: ut qͣ ipsa foris mo-¬
nendo. obsecrando. increpando nõ ualet.
ille int̾ius inspirando corrigat. atq ab er-¬
roꝵ tenebris conu̾sã. Ad agnitionẽ uere
iracundiȩ. uel inuidiȩ. cet̾oꝵue uicioꝵ fu
riis agitatã : filiã ꝓfecto habet male a de-¬
monio ueratã. Pro cuiꝰ sanatione supplex
ad dñm currat: quia nimirũ cogitatio¬
nẽ de corde ꝓgenitã diabolica tolerat ar-¬
te dementatã. cuiꝰ em̃dationẽ a pio cõdito-¬
re crebris immo continuis debet flagitare
ei uerbũ. Nõ de suꝑbia pharisaica nec de
scribarũ suꝑcilio: sed ne ipse sententiȩ suȩ
uideret᷑ contrariꝰ ꝑ quã iusserat in uiam
gentiũ ne abieritis. & in ciuitates sama¬
ritanoꝵs ne intraueritis. Nolebat enĩ occa¬
sionẽ calumpniatorib dare: ꝑfectãq salu¬

Expanded text:
ma quaelibet est in Ecclesia malignorum magis spirituum deceptionibus quam conditoris sui mancipata praeceptis. Pro qua necesse est Ecclesia mater Dominum sollicita interpellet, ut quam ipsa foris monendo, obsecrando, increpando, non valet, ille interius inspirando corrigat, atque ab errorum tenebris conversam, ad agnitionem verae iracundiae, vel invidiae caeterorumve vitiorum sorde pollutam, filiam profecto habet male a daemonio vexatam. Pro cujus sanatione supplex ad Dominum currat, quia nimirum cogitationem de corde progenitam diabolica tolerat arte dementatam. Cujus emendationem a pio conditore crebris imo continuis debet flagitare ei verbum. Non de superbia Pharisaica, nec de scribarum supercilio, sed ne ipse sententiae suae videretur contrarius, per quam jusserat: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis . Nolebat enim occasionem calumniatoribus dare, perfectamque salu
Abbreviated transcription (Latin):
&e mittere canib. Omira rerũ conuersio. Isr ł
quondã filius: noscanes. Pro diuersitate fidĩ.
ordo nominũ cõmutat᷑. De illis post ea dicit᷑.
circumdedert̃ me canes multi: &: uidete ca-¬
nes. uidete malos oꝑarios. uidete concisionẽ:

Expanded text:
itudinem. O mira rerum conversio! Israel quondam filius, nos canes, pro diversitate fidei ordo nominum commutatur! De illis postea dicitur: Circumdederunt me canes multi . Et: Videte canes, videte malos
Abbreviated transcription (Latin):
Catholica autẽ fides ex utroq uerũ tenẽs
quod tenet. & p̃dicans quod credit: ce d̃m
xp̃m intellexit. et hominẽ credidit. Utrũ.¬
q enĩ scriptũ est: & utrũ q uerũ ẽ. Si dm
tantũ dixeris. xp̃m. medicinã negas. qua
sanatus es: si hommẽ tantũ dixeris. xp̃m.
potentiã negas qua creatus es. Utrum q
g tene anima fidelis &e cor catholicũ. utrũ.¬
qͦ tene. utrũq crede. utrũq fidelit confi.¬

Expanded text:
Catholica autem fides ex utroque verum tenens Catholica autem fides ex utroque verum tenens quod tenet, et praedicans quod credit, et Deum Christum intellexit, et hominem credidit: utrumque enim scriptum est, et utrumque verum est. Si Deum tantum dixeris Christum, medicinam negas qua sanatus es: si hominem tantum dixeris Christum, potentiam negas qua creatus es. Utrumque igitur tene, anima fidelis et cor catholicum, utrumque tene, utrumque crede, utrumque fideliter confi
Abbreviated transcription (Latin):
& supra creaturas om̃s excelsũ atq diuinũ
et patri ȩquale atq coȩternũ de illo audie¬
ricis in eugłio poni uel legeritis. scitote uos
hoc legere quod ad formã dĩ ꝑtinet. ñ qđ̃
ad formã serui: quia si istam regulã tenu¬
eritis qui caꝑe potestis. ñ autẽ om̃s capere
potestis. s om̃s credere debetis: si gͦ hanc
regulam tenueritis aduersus calũpnias
tenebrarũ hereticarũ. tanquã in lumine
ambulantes securi pugnabitis. Non enĩ
defuerunt qui sola euglica testimonia le.¬
gendo. sectarent᷑ quȩ de humilitate xp̃i po.¬
sita sunt: qui aduersus ea testimonia que
diuinitate eius locuta sunt. surdi fuerũt.
Ideo surdi: ut mali uerbosi. Itẽ quidã
illa sola attendentes quȩ de domini sub.¬
limitate dicta sunt. etiam ipsi miscdiam
eiꝰ qua homo factus ẽ. propt̃ nos &e sile.¬
gerunt ñ credidunt. & ab hominib in
hominẽ. Aliĩ sic alii sic: utriq in errore.

Expanded text:
et supra omnes creaturas excelsum atque divinum, et supra omnes creaturas excelsum atque divinum, et Patri aequale atque coaeternum de illo audieritis in Evangelio poni, vel legeritis, scitote vos hoc legere quod ad formam Dei pertinet, non quod ad formam servi. Quia si istam regulam tenueritis qui capere potestis; non autem omnes capere potestis, sed omnes credere debetis: si ergo hanc regulam tenueritis, adversus calumnias tenebrarum haereticarum, tanquam in lumine ambulantes, securi pugnabitis. Non enim defuerunt qui sola evangelica testimonia legendo sectarentur, quae de humilitate Christi posita sunt, qui adversus ea testimonia quae divinitatem ejus locuta sunt, surdi fuerunt: ideo surdi, ut male verbosi. Item quidam illa sola attendentes quae de Domini sublimitate dicta sunt, etiam ipsi misericordiam ejus, qua homo factus est propter nos, et si legerunt, non crediderunt, et ab hominibus indhominem. Alii sic, alii sic; utrique in errore.
Abbreviated transcription (Latin):
erat apud dmĩ. & ds erat ũbũ. hoc erat in
principio apud dm̃. om̃ia ꝑ ipsũ facta st̃.
& sine ipso factũ est nichil. Huic tancȩ
sublimitati principii ȩtiam cȩtera ẽgrua
p̃dicauit: & de domini diuinitate qͦmodo
nullus alius locutus ẽ. Hoc eructabat
qđ biberat: ñ enim sine causa de illo in
ipso isto eugłio narrat᷑. quia oe in cõui.¬
uo suꝑpectus dñi discũbebat. De illo gͦ
pectore in secreto bibebat: s qđ in secreto
bibit in manifesto eructauit. ut ꝑueni.¬
at ad om̃s gentes ñ solũ in carnatio filii
dĩ & passio. & resurrectio. sed ȩtiã qͥd
erat ante in carnationẽ. unicus patri.ũ.¬
bũ patris coȩternũ generanti. ȩqualis
ei a quo missus ẽ: s in ipsa missione mi.¬
nor factus quo maior esset pat᷑. Quic.¬
quid gͦ humilit̃ positũ audicis de dño
iħu xp̃o. susceptȩ carnis dispensationẽ
cogitate: qualis factus ẽ. propt̾ nos. ñ qualis
erat ut faceret nos. Quicquid aut̃ẽ sublime

Expanded text:
s erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Huic tantae sublimitati principii etiam caetera congrua praedicavit, et de Domini divinitate, quomodo nullus alius, est locutus. Hoc ructabat quod biberat. Non enim sine causa de illo in isto ipso Evangelio narratur, quia et in convivio super pectus Domini discumbebat . De illo ergo pectore in secreto bibebat: sed quod in secreto bibit, in manifesto eructavit, ut perveniat ad omnes gentes non solum incarnatio Filii Dei, et passio, et resurrectio; sed etiam quid erat ante incarnationem Unicus Patri, Verbum Patris, coaeternus generanti, aequalis ei a quo missus est; sed in ipsa missione minor factus, quo major esset Pater. 2. Quidquid ergo humiliter positum audistis de Doisto, susceptae carnis dispensationem cogitate; qualis factus est propter nos, non qualis erat ut faceret nos: quidquid autem sublime
Abbreviated transcription (Latin):
& de portu eccłie proiecti sunt. ne inquie.¬
tudine sua naues secũ positas frangerent.
Que res coegit ut ȩtiam nos minimi & qͣn.¬
tum ad nos ꝑtinet prorsus indigni. quantũ
autem ad illius miscd̃iam in aliquo dispen¬
satoꝵ eus numero constituti. non uobis
taceamus quod aut intelligatis mecũq
gaudeatis. aut si ñdũ intelligere ualecis.
credendo securi in portu maneatis. Dicã
gͦ: capiat qui potest. credat qui ñ potest:

Expanded text:
et de portu Ecclesiae projecti sunt, ne inquieet de portu Ecclesiae projecti sunt, ne inquietudine sua naves secum positas frangerent. Quae res coegit ut etiam nos minimi, et quantum ad nos pertinet prorsus indigni, quantum autem ad illius misericordiam in aliquo dispensatorum ejus numero constituti, non vobis taceamus quod aut intelligatis, mecumque gaudeatis; aut si intelligere nondum valetis, credendo securi in portu maneatis. 7. Dicam ergo; capiat qui potest, credat qui non potest:
Abbreviated transcription (Latin):
neamus infantia. Quia enĩ non intellexe¬
runt quomͦ cõmendaret᷑ diuinitas. xp̃i. sa.¬
puerunt sicut uoluert̃. Non aũt recte sa.¬
piendo: fidelib catholicis questiones mo.¬
lestissimas intulert᷑. Cȩꝑunt exagitari. &e
fi uetuare corda fidelium. Iam tunc necessi¬
in engłio sed etiã intellexerant: ut contra
arnia diaboli xp̃i arma ꝓferrent. & de xͥ
diuinitate aduersus falsos fallacesq docco¬
res quantis possent uirib aꝑtissima conflic¬
tatione pugnarent: ne cũ ipsi tacerent alii
pirent. Qui cumq enĩ sensert̃ dñm nr̃m
Iħm xp̃m aut diuersȩ substantiȩ esse quã
pater est: aut tantũ esse. xp̃m solũ ut ipse
sit pater. ipse sit filius. ipse sit sp̃c sc̃s: qui¬
cumq etiam sentire uoluert̃ hominẽ fu.¬
isse solum ñ dĩ factũ hominẽ. aut ita dm̃
ut in sua diuinitate mutabilẽ. aut ita
dm̃ ut ñ & hominẽ. afide naufragauer̃.

Expanded text:
tia remaneamus. Quia enim non intellexetia remaneamus. Quia enim non intellexerunt quomodo commendaretur divinitas Christi, sapuerunt sicut voluerunt: non autem recte sapiendo, fidelibus catholicis quaestiones molestissimas intulerunt; coeperunt exagitari et fluctuare corda fidelium. Jam tunc necessiin Evangelio, sed etiam intellexerant, ut contra arma diaboli Christi arma proferrent: et de Christi divinitate adversus falsos fallacesque doctores, quantis possent viribus, apertissima conflictatione pugnarent; ne cum ipsi tacerent, alii perirent. Quicumque enim senserunt Dominumm, aut diversae substantiae esse quam Pater est, aut tantum esse Christum solum, ut ipse sit Pater, ipse sit Filius, ipse sit Spiritus sanctus: quicumque etiam sentire voluerunt hominem fuisse solum, non Deum factum hominem, aut ita Deum ut in sua divinitate mutabilem, aut ita Deum ut non et hominem; a fide naufragaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aquila: ipse est ioħes sublimiũ predicator.
or lucis interne atq ȩternȩ fixis oculis cõ.¬
templator. Dicuntur enĩ & pulli aquila¬
rũ aparentib sic ꝓbari: patris scilicet un.¬
gue suspendi. & radiis solis opponi. Qui firme
contemplatus fuerit filius agnoscit᷑: si acie
palpitanerit. tanꝙͣ ad ulterinus abungue
dimutit᷑. Iam gͦ uidete quã sublimia loqui
debuit: qui ẽ. aquilȩ comparatus. Et tamen
ȩciam nos humo repentes infirmi. & uix
ulliꝰ mom̃iti inter homines audemus tra.¬
ctare ista: & ista exponere. & putamꝰ nos
aut capere posse cum cogitamꝰ: aut capi dũ
dicimus. Quare ista dixie F orte enĩ post
hec uerba quisquã mͥ iuste dicat. Pone ergo
codicẽ quod excedit m̃suram tuã. Quid su¬
mis in manu tua: quid ei cõmitas linguã
tuã: Ad hoc respondeo. Mult heretici ha.¬
bundant: oe adhoc eos ds̃ habundare ꝑmi¬
sit. ne semꝑ lacte nutriam᷑. & inbruta rema.¬

Expanded text:
aquila: ipse est Joannes, sublimium praedicator, aquila: ipse est Joannes, sublimium praedicator, et lucis internae atque aeternae fixis oculis contemplator. Dicuntur enim et pulli aquilarum a parentibus sic probari, patris scilicet ungue suspendi, et radiis solis opponi: qui firme contemplatus fuerit, filius agnoscitur; si acie palpitaverit, tanquam adulterinus ab ungue dimittitur. Jam ergo videte quam sublimia loqui debuit, qui est aquilae comparatus: et tamen etiam nos humi repentes, infirmi et vix ullius momenti inter homines, audemus tractare ista, et ista exponere; et putamus nos aut capere posse cum cogitamus, aut capi dum dicimus. 6. Quare ista dixi? Forte enim post haec verba quisquam mihi juste dicat: Pone ergo codicem. Quod excedit mensuram tuam, quid sumis in manum tuam? quid ei committis linguam tuam? Ad hoc respondeo: Multi haeretici abundant, et ad hoc eos Deus abundare permisit, ne semper lacte nutriamur, et in bruta infan
Abbreviated transcription (Latin):
turarũ scãrũ mysteria tractauert̃: pleriq
in hoc animali uel potius in his animalib
quatuor eugłistas intellexerunt. leonẽ pro
rege positum. qm̃ uidetur leo rex esse quo-¬
dãmodo bestiarũ. propt̃ potentiã & terri.¬
bilẽ fortitudinẽ. Hȩc ꝑsona tributa ẽ. matho:
qr ingenerationib dñi regiam stirpẽ prose¬
cutus est quẽ ad modũ esset dñs per stirpẽ
regiam de semine dauid regis. Lucas autẽ
quoniã cepit asacerdotio. zachariȩ sac̃dotis
faciens m̃tionẽ patris ioħis baptiste. uitu¬
lo deputatus ẽ: quia magna uictima ui.¬
tulus erat in sacrificiis sacerdotũ. Marco
homo merito assignatus est: quia neq de
regia potestate aliquid dixit. neq de sacer.¬
dotali cpit. sed tantũ ab homine xp̃o exor.¬
sus ẽ. Hi om̃s prope de terrenis id est de his
runt: de diuinitate eius ꝑpauca locuti sũt:
tanquã interra cũ illo ambulantes. Restat

Expanded text:
turarum sanctarum mysteria tractaverunt, plerique turarum sanctarum mysteria tractaverunt, plerique in hoc animali, vel potius in his animalibus quatuor Evangelistas intellexerunt. Leonem pro rege positum, quoniam videtur leo rex esse quodammodo bestiarum, propter potentiam et terribilem fortitudinem. Haec persona tributa est Matthaeo, quia in generationibus Domini regiam seriem prosecutus est, quemadmodum esset Dominus per stirpem regiam de semine David regis. Lucas autem quoniam coepit a sacerdotio Zachariae sacerdotis, faciens mentionem patris Joannis Baptistae, vitulo deputatus est; quia magna victima vitulus erat in sacrificio sacerdotum. Marco homo Christus merito assignatus est, quia neque de regia potestate aliquid dixit, neque de sacerdotali coepit, sed tantum ab homine Christo exorsus est. Hi omnes prope de terrenis, id est de iis runt: de divinitate ejus perpauca locuti sunt, tanquam in terra cum illo ambulantes. Restat
Abbreviated transcription (Latin):
ignosce illis: quia nesciunt quid faciunt.
Siue gͦ propt̾ hoc qr ñ uenerat iudicare
mundũ s saluare mundũ dixit. ego ñ iudi¬
co quẽquã. siue quẽ ad modũ cõmemoraui.
qm̃ dixerat uos sedm̃ carnẽ iudicatis addi
iudicatus ẽ. Nam ut agnoscatis iam & iudicẽ
xp̃m: audite quod sequit᷑. Et si iudico ego: iii.¬
diciũ meũ uerũ est. Ecce habes & iudicem: s
agnosce saluatorẽ ne sentias uidicẽ. Quare aũt
dixit. iudiciũ meũ uerũ est: Quia solus in.¬
quit ñ sum: s ego & qui misit me pat. Dixi
uob fr̃s: quia iohes istȩ eugłista sc̃s. multũ
alte uolat. uix est eum mente cõprehende.
Mysteriũ autẽ altius uolantis opus ẽ. ut cõ.¬
memorem caritatẽ ur̃am. Et apud iezechie.¬
lem ꝓpħam & in apocalypsi ipsius ioħis
cuꝰi est hoc eugłium cõmemorat᷑ animal
quadrupes. habens quatuor ꝑsonas: homi¬
nis. uituli. leonis. aquile. Quiante nos scrip¬

Expanded text:
ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sive ergo propter hoc, quia non venerat jundum, dixit, Ego non judico quemquam: sive quemadmodum commemoravi, quoniam dixerat, Vos secundum carnem judicatis, addidjudicatus est. 5. Nam ut agnoscatis jam et judicem Christum, audite quod sequitur: Et si judico ego, judicium meum verum est. Ecce habes et judicem, sed agnosce salvatorem, ne sentias judicem. Quare autem dixit judicium suum verum esse? Quia solus, inquit, non sum, sed ego et qui misit me Pater. Dixi vobis, fratres, quia Joannes iste evangelista sanctus multum alte volat: vix est eum mente comprehendere. Mysterium autem altius volantis opus est ut commemorem Charitatem vestram. Et apud Ezechielem prophetam, et in Apocalypsi ipsius Joannis, cujus est hoc Evangelium, commemoratur animal quadruplex, habens quatuor personas; hominis, vituli, leonis, aquilae . Qui ante nos Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã crucem de diabolo suꝑato tanquã tro¬
pheum infrontib fideliũ positurus: ut di¬
ceret apls. mͥ autẽ absit gloriari. nͥ incruce
cifixus ẽ: & ego mundo. Nichil erat tune in
carne intolerabilius: nichil ẽ. nunc infron¬
te głosius. Quid seruat fideli suo: qui talẽ
honorẽ dedit supplicio suoͦ. Deniq modo in
pęnis reors ñ est apud romanos. Ubi enim
dnũi crux honorata ẽ: putatũ est quod &e re.¬
us honoraret᷑ si crucifigeret᷑. Qui gͦ ideo ue.¬
nit neminẽ uidicauit & malos passus ẽ: ꝑ.¬
tulit in iustũ iudiciũ ut ageret iustũ. Sed
in eo quod ꝑtulit iniustum: misedi̾a fuit.
Deniq ita humilis factus ẽ: ut ꝑueniret ad
crucem. Distulit quidẽ potentiam: s publi¬
cauit miscdiam. Unde distulit potentiamꝰ
Quia de cruce noluit descende: qͥ potuit
de sepulchro resurgere. Unde publicauit mi¬
scdiam: Quia pendens in cruce dixit. Patͣ

Expanded text:
ipsam crucem de diabolo superato tanquam troipsam crucem de diabolo superato tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus, ut diceret Apostolus: Mihi autem absit gloriari nisi in crucecifixus est, et ego mundo . Nihil erat tunc in carne intolerabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fideli suo, qui talem honorem dedit supplicio suo? Denique modo in poenis reorum non est apud Romanos: ubi enim Domini crux honorata est, putatum est quod et reus honoraretur, si crucifigeretur. Qui ergo ideo venit, neminem judicavit: et malos passus est. Pertulit injustum judicium, ut ageret justum. Sed in eo quod pertulit injustum, misericordiae fuit. Decrucem; distulit quidem potentiam, sed publicavit misericordiam. Unde distulit potentiam? Quia de cruce noluit descendere, qui potuit de sepulcro resurgere. Unde publicavit misericordiam? Quia pendens in cruce dixit: Pater
Abbreviated transcription (Latin):
apłs: parũ illi fuit ut diceret factus obedi.¬
ens usq ad mortem.Non enĩ qualem cumq
mortẽ: sed addidit mortẽ autẽ crucis. Illa
morte peius nichil fuit: inter omĩa morti ũ¬
genera morientiũ. Deniq ubi dolores acerri.¬
mi exagitant: cruciatus uocatur acruce no.¬
minatus. Pendentes enim ligno crucifixi. cla¬
uis ad lignũ pedib manib q confixi: ꝓducta
morte necabantur. Non enĩ crucifigi hoc e.¬
rat occidi. sed du uiuebat᷑ in cruce: ñ qr lon¬
gior uita eligebatur: sed quia mors ipsa pro¬
tendebatur. nedolor citius finiret᷑: Mori uo.¬
luit pro nobis: parũ dicimus. crucifigi di¬
gnatus ẽ. usq ad mortẽ crucis obediens factꝰ.
Elegit extremũ & pessimũ genus mortis: qͥ
omnẽ fuerat ablaturus mortẽ. De morte pes.¬
sima omnẽ occidit mortẽ. Pessima eni erat
ñ intelligñtib uideis: nam adnõ electa erat.
Ipsam enim crucem suã signũ habiturus erat.

Expanded text:
Apostolus, parum illi fuit dicere, Factus obediApostolus, parum illi fuit dicere, Factus obediens usque ad mortem: non enim qualemcumque mortem, sed addidit, mortem autem crucis . Illa morte pejus nihil fuit inter omnia genera mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus vocatur, a cruce nominatus. Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi, producta morte necabantur. Non enim crucifigi hoc erat occidi: sed diu vivebatur in cruce; non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Mori voluit pro nobis: parum dicimus, crucifigi dignatus est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit extremum et pessimum genus mortis, qui omnem fuerat ablaturus mortem: de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat non intelligentibus Judaeis; nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habiturus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
cando inpęnã qui saluari noluerunt: eos
ꝑducendo ad uitam. qui credendo salutẽ ñ
si primo uenisset iudicaturus: neminẽ in.¬
uenissec cui p̃mia iusticiȩ redderet. Quia
gͦ uidit om̃s peccatores & omnino neminẽ
esse immunẽ amorte peccati: prius miscđia
cium. quia de illo cantauerat psalmus. Miseri.¬
cordiã & iudiciũ: cantabo tͥ dñe. Non enim
ait iudiciũ et miscdiam. Nã si primo esset ii.¬
ditiũ nulla esset misccłia: sed primo miscł̃ia.
postea iuditiũ. Quȩ est primo miscđia : Cre.¬
acor hominis homo esse dignatus ẽ: faccus
est quod fecerat. ne periret quẽ fecerat. Quid
huic miscdiȩ addi potest: Et tam̃ addidit.
Parũ fuit ei hominẽ fieri: s etiam ab homi¬
nib reprobari. Parũ erat reprobari: & exꝑ.¬
Parũ erat exhonorari: et occidi. Si et hoc
parũ est: morte crucis. Nam cũ & eius obe.¬
dientiam usq ad mortẽ factã cõmendaret

Expanded text:
cando in poenam, qui salvari noluerunt; eos cando in poenam, qui salvari noluerunt; eos perducendo ad vitam, qui credendo salutem non si primo venisset judicaturus, neminem invenisset cui praemia justitiae redderet. Quia ergo vidit omnes peccatores, et omnino neminem esse immunem a morte peccati; prius erat ejucium: quia de illo cantaverat Psalmus, Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Non enim judicium ait et misericordiam; nam si primo esset judicium, nulla esset misericordia: sed primo misericordia, postea judicium. Quae est primo misericordia? Creator hominis, homo esse dignatus est: factus est quod fecerat, ne periret quem fecerat. Quid huic misericordiae addi potest? Et tamen addidit. Parum fuit ei hominem fieri; sed etiam ab hominibus reprobari: parum erat reprobari; eparum erat exhonorari; et occidi: sed et hoc parum est; morte crucis. Nam et cum ejus obedientiam usque ad mortem factam commendaret
Abbreviated transcription (Latin):
confitem᷑ resurrexisse tertio die. ascendisse
in cȩlum: ibi sedere ad lexterã patris. inde
esse uenturũ ad iudicandos uiuos & mor.¬
tuos: Non ne ipsa ẽ. fides nr̃a de qua dicit
apłs. corde credit᷑ ad iusticiã. ore autẽ con.¬
fessio fit ad salutẽ: Ergo quando ista confi.¬
temur. contra dm̃ loquime Nos dicimus
uenturũ iudicẽ uiuoꝵ & mortuoꝵ: ipse
autẽ dicit ego ñ iudico quẽquã. Questio
ista duob modis solui potest: ut aut
hoc intelligamus ñ udico quẽ quã id ẽ. modo.
sicut dicit alio loco. ego ñ ueni ut iuidicẽ mũ.¬
dũ sed ut saluũ faciam mundũ. ñ iudicium
suũ negando s differendo. Aut certe qr. dixe¬
rat uos scdm̃ carnem iudicatis: ita subiunxit
ego ñ iudico quẽ quã. ut sub audias sedm
carnẽ. Nullus gͦ nob contra fidẽ quã tenemꝰ.
& annuntiamus de iuidice. xp̃o scrupulus
dubitationis in corde remaneat: uenit xp̃e.
s primo saluare. postea iudicare. Cos uidi.¬

Expanded text:
confitemur resurrexisse tertia die, ascendisse in coelum, ibi sedere ad dexteram Patris, inde esse venturum ad judicandos vivos et mortuos? Nonne ipsa est fides nostra, de qua dicit Apostolus, Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem loquimur? Nos dicimus venturum judicem vivorum et mortuorum; ipse autem dicit, Ego non judico quemquam. Quaestio ista duobus modis solvi potest; ut aut hoc intelligamus, non judico quemquam, id est, modo: sicut dicit alio loco, Ego non veni ut judicem mundum, sed ut salvum faciam mundum ; non judicium suum negando, sed differendo. Aut certe quia dixerat, Vos secundum carnem judicatis; ita subjunxit, Ego non judico quemquam, ut subaudias, secundum carnem. Nullus ergo nobis contra fidem quam tenemus et annuntiamus de judice Christo, scrupulus dubitationis in corde remaneat. Venit Christus, sed primo salvare, postea judicare: eos judi
Abbreviated transcription (Latin):
terra. Audi illũ qui uolebat fugere iudi¬
ciũ dĩ: & ñ inueniebat quo. Quo abi¬
bo inquit aspũ tuo: & a facie tua qͦ fugi¬
ame Si ascendero incelũ tu ibies. Detra
erat questio: audi quid sequit᷑. Si descẽ¬
dero ad infernũ ad es. Si gͦ oe in inferno
dicitur qͦd assit: quid rerum remanet
ubi non sit: uox enĩ dĩ est apud ꝓpħam:
cȩlum &e terrã ego impleo. Ubiq gͦ est:
qui in nullo claudit᷑ loco. Noli ab illo
auerti: & tecum est. Si uis ad eũ ꝑueni¬
re: noli piger esse amare. Non enĩ pedi¬
bus s affectib curris: uno loco manens
uenis. si credis &e diligis. Ergo ubiq est.
Si ubiq est. quomͦ cum filio ñ est : Itane
cũ filio non ẽ qui si credis & tecũ est:
Unde gͦ uerum ẽ. iudiciũ eius: nisi qͥa
uerus filius est: Hoc enĩ dixit. & si ui.

Expanded text:
terra. Audi illum qui volebat fugere juditerra. Audi illum qui volebat fugere judicium Dei, et non inveniebat qua: Quo abibo, inquit, a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es. De terra erat quaestio; audi quid sequitur: Si descendero ad infernum, ades . Si ergo et in inferno dicitur quod adsit, quid rerum remanet ubi non sit? Vox enim Dei est apud prophetam, Coelum et terram ego impleo . Ubique ergo est, qui nullo clauditur loco. Noli ab illo averti, et tecum est. Si vis ad eum pervenire, noli piger esse amare: non enim pedibus, sed affectibus curris. Uno loco mancus venis, si credis et diligis. Ergo ubique est: si ubique est, quomodo cum Filio non est? Itane cum Filio non est, qui, si credis, et tecum est? 9. Unde ergo verum est judicium ejus, nisi quia verus est Filius
Abbreviated transcription (Latin):
meũ: quia solus ñ sum. s ego & qui me¬
missio tua in carnatio tua ẽ. Sic nideo.
sic intelligo: postremo sic credo. ne arro.¬
gantiȩ sit dicere intelligo. Prorsus &e hic
scdm carnẽ. mͦ hic ẽ. scđ̾m diuinitatẽ: & cũ
patre erat. & apatre nũquã recesserat. Qđ̃
gͦ dicit᷑ missus uenisse ad nos. in carnati¬
o ipsus cõmendat᷑: quia pater ñ ẽ. in car¬
natus. Nã sabelliani dicti sunt quidã he¬
retici. qui uocant᷑ & patri passiani: qui
dicunt ipsũ patrẽ fuisse passũ. Noli tu
catholice. si enĩ fueris patri passianꝰ. nõ
eris sanus. Ergo intellige missionẽ filii
nominatam incarnationem filii: patrem
autem incarnatũ esse ñ credas. s &e afilio
incarnato patrem recessisse ñ credas. Ille
carnem portabat: ille cum filio erat. Si
incȩlo pater in terra filius: quomͦ pater
cũ filio erat: Quia pater & filius ubiq
erant. Non enĩ in cęlo sic ẽ. ds̃: ut ñ sit in

Expanded text:
meum; quia solus non sum, sed ego et qui meum; quia solus non sum, sed ego et qui missio tua incarnatio tua est. Sic video, sic intelligo: postremo sic credo, ne arrogantiae sit dicere. Sic intelligo. Prorsus et hic secundum carnem, modo hic est secundum divinitatem: et cum Patre erat, et a Patre non recesserat. Quod ergo dicitur missus venisse ad nos, incarnatio ipsius commendatur, quia Pater non est incarnatus. 8. Nam Sabelliani dicti sunt quidam haeretici, qui vocantur et Patripassiani, qui dicunt ipsum Patrem passum fuisse. Noli tu, catholice: si enim fueris patripassianus, non eris sanus. Ergo intellige missionem Filii nominatam incarnationem Filii: Patrem autem incarnatum esse non credas, sed a Filio incarnato Patrem recessisse non credas Ille carnem portabat, ille cum Filio erat. Si in coelo Pater, in terra Filius; quomodo Pater cum Filio erat? Quia et Pater et Filius ubique erant: non enim in coelo sic est Deus, ut non sit in
Abbreviated transcription (Latin):
tium meũ uerũ ẽ. Quare niditiũ tuum
uerũ est: Quia solus ñ sum inquit: sed
ego & qui me misit pater. Quid gͦ dñe
iħu. si solus esses falsũ esset iuditiũ tuuĩ:
& ideo uerũ iudicas quia solus ñ es. s dui
et qui de misit pater: Quid responsurꝰ
sum: Ipse respondeat. Uerum ẽ. inquit
iudiciũ meũ. Quare: Quia solus ñ sũ:
s ego & qui me misit pater. Si tecũ est
quomͦ te misit: Et misit te &e tecum este
ltane & missus es & ñ recessisti: itane ce
ad nos uenisti et ibi mansistis Quomͦ is.¬
tud creditur: quomͦ capit᷑ : Ad hȩc duo
respondeo. Quomͦ capitur recte dicis: qͦ.¬
modo creditur ñ recte dicis. Immo ideo
bene credit᷑: quia ñ cito capitur. Nã si cito
caꝑetur: ñ opus erat ut crederet᷑. quia
uideret᷑. Ideo credis quia ñ capis: s credẽ¬
do sis idoneus ut capias. Namsi ñcredis
nuinqͣm capies: quia minus idoneus re.¬
manebis. Fides gͦ mundet te : ut intellec.¬
tus impleat te. Uerum ẽ. inquit iuditiũ

Expanded text:
are judicium tuum verum est? Quia solus non sum, inquit, sed ego et qui misit me Pater. Quid ergo, Domine Jesu? Si solus esses, falsum esset judicium tuum; et ideo verum judicas, quia solus non es, sed tu et qui te misit Pater? Quid responsurus sum? Ipse respondeat: Verum est, inquit, judicium meum. Quare? Quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Si tecum est, quomodo te misit? Et te misit, et tecum est? Itane et missus non recessisti? itane et ad nos venisti, et ibi mansisti? Quomodo istud creditur? quomodo capitur? Ad haec duo respondeo: Quomodo capitur, recte dicis; quomodo creditur, non recte dicis. Imo ideo bene creditur, quia non cito capitur: nam si cito caperetur, non opus erat ut crederetur; quia videretur. Ideo credis, quia non capis; sed credendo fis idoneus ut capias. Nam si non credis, numquam capies; quia minus idoneus remanebis. Fides ergo mundet te, ut intellectus impleat te. Verum est, inquit, judicium