comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spũale hoc est non habere pecca¬
tum. Omnis qui facit peccatum
semus est peccati. S isti nec ui¬
dentes ut clixi nec inuncti sabba¬
tum carnaliter si obseruabant.
spũaliter iuolabant. Alii dicebãt.
Quomodo potest homo peccator
hec signa facere: Ecce sunt inun¬
c̃ti: et scisma erat inter eos. Dies
ille diuisus erat: initer lucemet
tenebras. Dicunt ergo ceco iterum.
Tu quid dicis de eo qui aperuit
oculos tuos: Quid de illo sentis:
Quid estimas: Quid indicas: Que¬
rebant quemadmodum hõi ca¬
lumpniarent᷑ ut de synagoga
pelleretur. s axp̃o inueniretur.
Sed ille constanter quod sentie¬
bat expressit. Ait enim. Quia pro¬
pħ̃a est. Adhuc quidem inunctus
in corde nondum di filium con¬
fitet᷑ nec mentitur. Tamen ip̃e
dominus de seip̃o aut. non ẽ ꝓpħa
sine honore nisi in patria sua. Nõ
crediderunt ergo uidei de illo qͥ
cetus fuisset et uidisset doneo
uocauerunt parentes eius qui

Expanded text:
spirituale, hoc est non habere peccaspirituale, hoc est non habere peccatum. « Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . » Sed isti nec videntes, ut dixi, nec inuncti, sabbatum carnaliter observabant, spiritualiter violabant. « Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator haec signa facere? » Ecce sunt inuncti. « Et schisma erat in eis. » Dies ille divisus erat inter lucem et tenebras. « Dicunt ergo caeco iterum: Tu quid dicis de eo, qui aperuit oculos tuos? quid de illo sentis? quid existimas? quid indicas? » Quaerebant quemadmodum homini calumniarentur, ut de synagoga pelleretur, sed a Christo inveniretur. Sed ille constanter quod sentiebat expressit. Ait enim: « Quia propheta est, » adhuc quidem inunctus in corde, nondum Dei Filium confitetur, nec mentitur. Tamen ipse Dominus de seipso ait: « Non est propheta sine honore, nisi in patria sua . » « Non crediderunt ergo Judaei de illo, quia caecus fuisset, et vidisset, donec vocaverunt parentes ejus qui
Abbreviated transcription (Latin):
syloe: et laua. Et abii et laui et ui¬
di Ecce annuritiator factus ẽ
gr̃e: ecce euuangłizat. confiterur.
uidẽs cecꝰ ille ꝯfitebat᷑ ⁊ cor ĩpioꝵ stͥn¬
gebatur qͥa ñ habebant. ĩ corde qd̵
iã habebant infacit. Dixerunt ei
ubi est ille: Ait. Nescio. In hiis uer¬
bis animus ip̃ius adhuc mnuncto
similis erat nondum iudenti S
ponamus frẽs tamqͣm illam in¬
unctionem in animo habuerit.
et predicat et nescit quem p̃di¬
cat. Aoducunt gͦ eum ad phari¬
seos quicecus fuerat. Erat autẽ
sabbatum quando lutum fecit ihe
et aꝑuit oculos eius. Iterum gͦ
interrogabant eum pharisei qͦ¬
mõdo iudisset. Ille autem dixit.
Lutum posuit suꝑ oculos meos:
et laui et uideo. Dicebant gͦ ex
phariseis quidam. Non omnes
s quidam iam enim inungebã¬
tur quidam. Quid gͦ dicebant.
nec uidentes nec uncti: Non est
iste homo a dõ qui sabbatum nõ
custodit. Ip̃e potius custodiebat.
qui sine peccato erat sabbatũ

Expanded text:
Siloe, et lava. Et abii, et lavi, et viSiloe, et lava. Et abii, et lavi, et vidi. » Ecce annuntiator factus est gratiae, evangelizat, confitetur. Videns caecus ille confitebatur, et cor impiorum stringebatur, quia non habebant in corde quod jam habebat in facie. « Dixerunt ei: Ubi est ille? Ait: Nescio. » In his verbis animus ipsius adhuc inuncto similis erat, nondum videnti. Sed ponamus, fratres, tanquam illam inunctionem in animo habuerit, et praedicat, et nescit quem praedicat. « Adducunt ergo eum ad Pharisaeos, qui caecus fuerat. Erat autem sabbatum, quando lutum fecit Jesus, et aperuit oculos ejus. Iterum ergo interrogabant eum Pharisaei quomodo vidisset. Ille autem dixit: Lutum mihi posuit super oculos meos, et lavi, et video. Dicebant ergo ex Pharisaeis quidam. » Non omnes, sed quidam: jam enim inungebantur quidam. Quid ergo dicebant, nec videntes, nec uncti? « Non est iste homo a Deo, qui sabbatum non custodit. » Ipse potius custodiebat, qui sine peccato erat, sabbatum
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur missus baptiratus ẽ
inxp̃o. Siergo quando eum in
scip̃o quodam modo baptira¬
uit: tunc illuminauit quando
miuixit fortasse cathecuminũ
firit. Potest quidem aliter tam
tari ꝓfunditas s hoc sufficiat
caritati ur̃e. Ungintur cathecu¬
mmus idest docetur ut credat
in xp̃m. Mutitur ad piscinam
baptismi ut illuminetur ut lu¬
men uerum agnoscat ut remis¬
sionem peccatorum accipiat ut
ex filio ire efficiatur filius dĩ
illuminatusq ueniat p̃dicare
xp̃m. Itaq uicini et qui uidebãt
euni prĩ quia mendicus erat di
cebant. Nonne hic est qui sedebat
et mendicabat. Alii dicebant
quia hic est alii autem nequaꝙͣ.
s similis ẽ eius. Aperti oculi uul¬
tum mutabarit. Ille dicebat qͥa
go sum. Uox gratane dampna¬
setur ingrata. Dicebant ergo ei.
Quomͦ aꝑti sunt oculi tui: Res¬
pondit. Ille homo qui dicit᷑ iħc
litum fecit et unxit ocłos meoᷤ
et dixit mn Uade ad ratatoriam

Expanded text:
rpretatur missus. Baptizatus est rpretatur missus. Baptizatus est in Christo: si ergo quando eum in seipso quodammodo baptizavit, tunc illuminavit: quando inunxit, fortasse catechumenum fecit. Potest quidem aliter atqutari profunditas, sed hoc sufficiat charitati vestrae. Ungitur catechumenus, id est docetur ut credat in Christum; mittitur ad piscinam baptismi, ut illuminetur, ut lumen verum agnoscat, ut remissionem peccatorum accipiat, ut ex filio irae efficiatur filius Dei, illuminatusque veniat praedicare Christum. « Itaque vicini, et qui videbant eum prius, quia mendicus erane hic est qui sedebat et mendicabat? Alii dicebant: quia hic est: alii autem; nequaquam, sed similis est ejus. » Aperti oculi vultum mutabant. « Ille vero dicebat: quia ego sum. » Vox grata, ne damnaretur ingrata. « Dicebant ergo ei: Quomodo aperti sunt oculi tui? Respondit: Ille homo qui dicitur Jesus, lutum fecit, et unxit oculos meos, et dixit mihi: Vade ad natatoriam
Abbreviated transcription (Latin):
ceptionis. Reddet enim tunc u¬
niciuq secundum oꝑa sua. lu¬
diamus sollicita mente aplmn¬
num. Dum tempus habemus:
dixerit ammonendo bonos ter¬
rendo malos audiuimus s uide¬
amus quid fecerit. Hec cumdi¬
xisset expuit in terram et fecit
lutum ex sputo. et liniuit lutũ
suꝑ oculos eius et dixit ei. Uade
et laua in natatoria syloe: quĩd̃
interpretatur missus. Quid fe¬
cit domiunus ꝑspicuum est. Illu
minatio enum facta ẽ in ceco. s
maguum mysterium commen¬
datur in humano genere. Expu¬
it in terram. de saluia lutũ fecit
qui uerbum caro factum ẽ et un¬
xit oculos ceti. Inunctus erat. et
nondum uidebat mittit illum
ad piscinam que uocatur syloe
Pertinuit autem ad euuangłi¬
stam commendare uob̃ huiꝰ pis¬
cine intelligentiam et ait. Qd̃
interpretatur missus. Iam qͥs ẽ
missu agtioscrt. Nisienim il
fusset missus: nemo nr̃m fuiss
ab inquitate dimissus. Lauit
eno oculos in ea ꝑiscina que int̃¬

Expanded text:
eceptionis: reddet enim unicueceptionis: reddet enim unicuique secundum opera sua. » Audiamus sollicita mente Apostdum tempus habemus. dixerit, admonendo bonos, terrendo malos, audivimus; sed videamus quid fecerit. Haec cum dixisset, exspuit in terram, et fecit lutum ex sputo, et linivit lutum super oculos ejus, et dixit ei: Vade et lava in natatoria Siloe, quod interpretatur missus. Quid fecit Dominus, perspicuum est. Illminatio enim facta est in caeco, sed magnum mysterium commendatur in humano genere. Exspuit in terram, et ex saliva lutum fecit, quia « Verbum caro factum est , » et unxit oculos caeci. Inunctus erat, et nondum videbat, mittit illum ad piscinam quae vocatur Siloe. Pertinuit autem ad evangelistam commendare nobis hujus piscinae intelligentiam, et ait: « Quod interpretatur missus. » Jam quis est missus agnoscitis. Nisi enim ille fuisset missus, nemo nostrum fuisset ab iniquitate dimissus. Lavit ergo oculos in ea piscina, quae inte
Abbreviated transcription (Latin):
quid est quod ait discipłis suis
ascendens incelum ecce ego uob̃̾¬
cum sum omnib dieb usq ad
consumiationem scł̃i. Qui tc̃
corꝑali p̃sentia fuit inmundo
nunc diuinapotentia presens
erat ubiq in mundo. Audiummꝰ
diem. audiamus que sit nox
ista. Quid igit᷑ quid dicemus de
uocte ista quando erit qͣndo ne¬
mo potest oꝑari. Nox istampioꝵ
erit nox ista eorum erit quib
infine dicitur. Ite in ignem et̃¬
num qui paratus ẽ diabolo ⁊
angłis eius. Sed et nox dicta ẽ
non flamma non ignis. Audi
quia et nox est: dequodam ser¬
uo dicit. Ligate illi manꝰ et pedes
et ꝓicite eum in tenebras eterio¬
cte preueniatur ubi nemo pos¬
sit oꝑari. Mͦ est ut operetur fideᷤ
ꝑ dilectionem et sim operatur
hic est dies hic ẽ xp̃c. Audi ꝓinit¬
tentem: et ne arbitreris absentẽ.
Ecce ego uob̃tum sum omnib di¬
eb usq ad consummatione sẽi.
Ibi enim erit nox ubi nemo poses
est tempus oꝑationis: alidis¬

Expanded text:
quid est, quod ait discipulis suis quid est, quod ait discipulis suis ascendens in coelum: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Qui tunc corporali praesentia fuit in mundo, nunc divina potentia praesens est ubique in mundo. Audivimus diem, audiamus quae sit nox ista. « Quid igitur? Quid dicemus de nocte ista? Quando erit, quando nemo poterit operari? Nox ista impiorum erit; nox ista eorum erit, quibus in fine dicetur: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Sed et nox dicta est, non flamma, non ignis. Audi, quia et nox est. De quodam servo dicitur: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriocte praeveniatur, ubi nemo possit operari. Modo est ut operetur fides per dilectionem; et si modo operamur, hic est dies, hic est Christus. Audi promittentem, et ne arbitreris absentem: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Ibi enim erit nox ubi nemo possitest tempus operationis, aliud r
Abbreviated transcription (Latin):
humani geñ ꝑ me agendũ sit.
Deinde secutus adiunxit. Me opor¬
tet opari oꝑa eius qui misit me
donec dies est. Memento quomͦ
uniuersam gloriam illidat de
quo ẽ quia ille habet filium qui
de illo sit ip̃e non habet de quosit.
Que sunt oꝑa domini ꝓpter que
uenit filius d̃i inmundum nisi
cecitatem humani generis illu¬
minare uuluerataq sanare:
ꝑdita requirere. deformia refor¬
mare: S quid est quod dixit me
oportet oꝑari opera eius qui mi¬
sit me donec dies est: uenit enĩ
nox. quando nemo potest oꝑari.
Constat expressum ac diffinitũ
diem commemorasse dominũ
hoc loco seip̃m idest lumen mũ¬
di. Quamidiu inquit sum in hoc
mundo: lux sum mundi. Ergoip¬
se oꝑat᷑ quaamdiu est in hoc mun¬
do. Putamꝰ fratres eum fuisse hic
tunc et modo non hic eẽ: Si hoc pu¬
tamus iam ergo pt᷑ ascensum do¬
mini facta est nox ista metuen¬
da ubi nemo potest oꝑari. Si pt
ascensionem facta est nox ista

Expanded text:
humani generis per me agendum sit. humani generis per me agendum sit. Deinde secutus adjunxit: « Me oportet operari opera ejus qui misit me, donec dies est. » Memento quomodo universam gloriam illi dat, de quo est, quia ille habet Filium qui de illo sit, ipse non habet de quo sit. Quae sunt opera Domini propter quod venit Filius Dei in mundum, nisi caecitatem humani generis illuminare, vulnerata quaeque sanare, perdita requirere, deformia reformare? Sed quid est quod dixit: « Me oportet operari opera ejus qui misit me, donec dies est. Venit enim nox, quando nemo potest operari. « Constat expressum ac definitum diem commemorasse Dominum in hoc loco seipsum, id est, lumen mundi. Quandiu, inquit, sum in hoc mundo, lumen sum mundi. Ergo ipse operatur. Quandiu est autem in hoc mundo? Putamus, fratres, eum fuisse hic tunc, et modo non hic esse? Si hoc putamus, jam ergo post ascensum Domini facta est nox ista metuenda, ubi nemo possit operari. » Si post ascensionem facta est nox ista,
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit hic aut parentes eiꝰ. ut¬
Neq hic peccauit: neq parentes
euis. Quid est quod dixit. Si nullꝰ
homo sine peccato numquid pa¬
rentes huiꝰ ceci sine peccato erant:
siumquid ip̃e sine peccato origi¬
nali natus erat uel uiuendo nich̃
addiderat: Si ergo et parentes eiꝰ
habuerunt peccatum et iste ha¬
buit peccatum quare dñs dixit.
neq hic peccauit neq parentes
aius. nisi ad remrespondit. de qua
interrogatus ẽ cur cecus nasceret᷑
abebant enim peccatum paren¬
tes eius s non in ip̃o peccatum fa¬
ctum est ut cecus nasceretur. Si
g̃ non peccato parentum factũ ẽ
ut cecus nasceret᷑: quare cecus fa¬
ctus est: Audi magistrum docẽ¬
tem querit credentem. ut faciat
intelligentem. Ip̃e causam dicit.
quare sit ille cecus natus: Neq
hit peccauit neq parentes eius:
s ut manifestentur oꝑa dĩ in il¬
lo. Non solum quid in hoc tan¬
tummͦ ceco acturus sim sed ut
manifestetur quid in cecitate tociꝰ

Expanded text:
peccavit? hic, aut parentes peccavit? hic, aut parentes Neque hic peccavit, neque parentes ehomo sine peccato, nunquid parentes hujus caeci sine peccato erant? Nunquid ipse sine peccato originali natus erat, vel vivendo nihil addiderat? Si ergo et parentes ejus habuerunt peccatum et iste habuit peccatum, quare Dominus dixit: « Neque hic peccavit, neque parentes ejus, » nisi ad rem respondit de qua interrogatus est, cur caecus nasceretur? Habebant autem peccatum parentes ejus, sed non in ipso peccatum factum est ut caecus nasceretur. Si ergo non peccato parentum factum est ut caecus nasceretur, quare caecus natus est? Audi magistrum docentem, quaerit credentem, ut faciat intelligentem: ipse causam dicit quare sit ille caecus natus. « Neque hic peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestentur opera Dei in illo. » Non solum quid in hoc tantummodo caeco acturus sim, sed ut manifestetur quid in caecitate totius
Abbreviated transcription (Latin):
atq miranda
et oꝑa et uerba
sunt. Oꝑa quia facta sunt: uer¬
ba quia signa sunt. Sigͦ quidsit¬
nificet hoc quõd factum est cogi¬
temus genus humanum ẽ iste
cecus. Hec enim cecitas contigiti
in pͥmo homine ꝑ peccatum des
omnes originem duximꝰ non so¬
lum mortis. s etiam iniquita¬
tis. Si enuim cecitas infidelitas ĩ¬
et illuminatio fides quem fide
et non in uia peccõrum nr̃oꝵ stent
sicut in quadam parabola ip̃e ll¬
minus ait. uenit enimsamali¬
tanus secus uiam. Qui uenit sa¬
nare uulneratum semiui uins
preterit cetum illuminare. sa
iulneratus in parabola dicitur
hs in regesta cecus illuminatur
uiot ergo hominemcecum. non
uitumq cecum scecum a natiui¬
tate Omnes enimhomines preter
ulum solum qui ex uirgine natus
et ouginalipeccato ceti id est cum
petcato natisunt. quõd ex radice
peccatrice primi parentis traxe
labant: quia discere desiderabãt.
Questionem quippe domino ꝓpo¬
suerunt: tamqͣm magistro. Quis

Expanded text:
atque miranda, et opera et verba sunt. Opera, quia facta sunt: verba, quia signa sunt. Si ergo quid significet hoc, quod factum est, cogitemus, genus humanum est iste caecus. Haec enim caecitas contigit in primo homine per peccatum, de quo omnes originem duximus, non solum mortis, sed etiam iniquitatis. Si enim caecitas est infidelitas, illuminatio est fides, quem fidelet non in via peccatorum nostrorum stetit, sicut in quadam parabola ipse Dominus ait: Venit enim Samaritanus secus viam . Qui venit sanare vulneratum semivivum, praeteriens caecum illuminat. Qui vulneratus in parabola dicitur, hic in re gesta caecus illuminatur. Vidit ergo hominem caecum, non utcunque caecum, sed a nativitate caecum. Omnes enim homines praeter illum solum, qui ex virgine natus est, originali peccato caeci, id est, cum peccato nati sunt, quod ex radice peccatrice primi parentis traxerlabant, quia discere desiderabant. Quaestionem quippe Domino proposuerunt tanquam magistro. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
etatem habet: ip̃e de se loquat᷑ sei¬
mus autem quia filius nr̃ est.
s iuste cogeremur loqui ꝓ infan¬
te quia ip̃e ꝓ se loqͥ ñ posset iste
olum loquitur modo uidet. Cecũ
a natiuitate nouimꝰ. loquentẽ
olim scimus uidentem mͦ uide¬
mus. Ip̃m interrogate ut instru¬
amini. Hec dixerunt parente e
quia timebant uideos. Iam ent̃
conspirauerunt uidei ut siqui
eum confiteretur eẽ xp̃m: extͣ

Expanded text:
aetatem habet, ipse de se loquatur. Scimus autem, quia filius noster est; sed juste cogeremur loqui pro infante, quia ipse pro se loqui non posset: olim loquitur, modo videt, caecum a nativitate novimus. Loquentem olim scimus, videntem modo videmus, ipsum interrogate, ut instruamini. Haec dixerunt parentes ejus, quia timebant Judaeos; jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis eum confiteret
Abbreviated transcription (Latin):
cator ꝓfecto heclinomine signi
ficari solet s absit ut antixp̃m
eum cui dicitur tu mecum es sẽ¬
ꝑ hoc a patre optasse ut antixp̃o
crederet. neq omnino meis iu¬
deoꝵ qui antixp̃o credituri sũt
istum filium fas est intelligi.
Quomͦ autem epularetur ex illo
hedo sup̃ẽ est antixp̃c qui nõ ei
crederet: Aut si hoc est epulari
cum omnes filii d̃i de illius adũ¬
sarii dampnatione letaturist̃:
suimirum gͦ ip̃m dominum sibi
negatum ad epulandum conq̃¬
ritur dum eum peccatorẽ prtat
Cumenim sit hedus illigenti.
idest cum eum sabb̃i uiolatorã
et ꝓfanatorem legis existinrat
locundari epulis eius ñ meruit
ut quod ait. nunqͣm dedisti mͥ
hedum. ut cum amicis meis epi¬
larer. tale sit ac si cliceret eumq
michi hedus udebat᷑ nunqͣm
mͥ dedisti ad epulandum eorp̃
mͥ illum ip̃m non concedens q̃d
mͥ hedus uidebatur. Qd̃ aũ dict
cũ amicis meiꝰᷤ aut ex ꝑsona pͥntis¬

Expanded text:
cator profecto haedi nomine signis cator profecto haedi nomine signis ficari solet, sed absit ut Antichrisrdum est eum cui dicitur, Tu mecum es semper, hoc a Patre optasse, ut Antichristo crederet. Neque omnino in eis Judaeorum, qui Antichristo credituri sunt, istum filium fas est intelligi. Quomodo autem epularetur ex illo haedo, si ipse est Antichristus, qui non ei crederet? Aut si hoc est epulari cum omnes filii Dei de illius adversarii damnatione laetaturi sint? Nimirum ergo ipsum Dominum sibi negatum ad epulandum conqueritur, dum eum peccatorem putat. Cum enim haedus est illi genti, id est, cum eum sabbati violatorem et profanatorem legis existimat, jucundari epulis ejus non meruit, ut quod ait: Nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer, tale sit, ac si diceret: Eum qui mihi haedus videbatur, nunquam mihi dedisti ad epulandum, eo ipso mihi illum ipsum non concedens, quo mihi haedus videbatur. Quod autem dicit Cum amicis meis, aut ex persona princip
Abbreviated transcription (Latin):
ge m ydolatria gentium consti¬
tuti ad manducandum uitulũ
intraret. Erit enim quandoq
aꝑta uocatio uideoꝵ in salute
euuangłii quam manifestatio¬
nem uocationis tanqͣm egres¬
sum patris appellat ad rogandũ
maiorem filium. At ille respon¬
dens dixit patri suo. Ecce tot an¬
nis seruio tibi: et nunqͣm man¬
datum tuum preteriui. Que¬
ritur quomͦ ille populus nun¬
qͣm mandatum di preterisse
dicatur sed facile illũd occurrit.
alium dm̃ colere uisus est. Neq
iste filius in omnib iscłitis sed
in hiis intelligitur habere ꝑso¬
nam. qui nunqͣm ab unodõ ad
simulachra conu̾si sunt Qmuis
enim tanqͣm in agro positus ẽ
iste filius terrena desideraret:
ab uuo tamen dõ ista desidera¬
bat bona. Quõd etiam pr̃is ip̃iꝰ
testimonio comprobat᷑ cum di¬
cit. Tu mecum es semꝑ. Non enĩ
quasi mentientem redarguit
cundioris exultationis inuitat.
Et nunqͣm dedisti mͥ hedum. ut
cum anucis meis epularer. Pec¬

Expanded text:
ge in idololatria gentium constige in idololatria gentium constituti redux ad manducandum vitulum intraret . Erit enim quandoque aperta vocatio Judaeorum in salute Evangelii, quam manifestationem vocationis tanquam egressum patris appellat ad rogandum majorem filium. At ille respondens dixit patri suo: Ecce tot annis servio tibi, et nunquam mandatum tuum praeterii. Quaeritur quomodo ille populus nunquam mandatum Dei praeterisse dicatur; sed facile illud occurrit, nalium Deum colere jussus est. Neque iste filius in omnibus Israelitis, sed in his intelligitur habere personam, qui nunquam ab uno Deo ad simulacra conversi sunt. Quamvis enim, tanquam in agro positus, iste filius terrena desideraret, ab uno tamen Deo ista desiderabat bona, quod etiam patris ipsius testimonio comprobatur, cum dicit: Tu mecum es semper. Non enim quasi mentientem redarguit,cundioris exsultationis invitat. Et nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer. Pec
Abbreviated transcription (Latin):
laudes dĩ. Et uocauit unumde
serius et interrogauit que hec
eẽnt. Isq dixit illi. Uocat unũ
de seruis. cum sunut ad legen¬
dum aliquem ꝓpħarum ⁊ in eo
querens quodam modo int̾rogat.
unde ista festa in eccłia celebant᷑
in quib se ẽe non uioet et respõ¬
dec ei seruus patris ꝓpħa. fr̃at̃
luis uenit et occidit pat tuus
uitulum saginatum: quia saluũ
illum recepit. In extremis enim
terre fuit frater tuus. s inde ma¬
ior exultatio cantantium dr̃o
canticum nouum. quia laus eiꝰ
ab extremis terre. Et ꝓpter eum
qui absens erat occisus ẽ illum
cui dictum est. et holocaustum
tuum pingue fiat. Indignatꝰ ẽ
autem et nolebat introire. Pat̃
ergo illius egressus cepit rogare
illum. Indignatur etiam nunc.
⁊ adhũc non uult introire Cum
gͦ plenitudo gentium intrau̾it.
egredietur oportuno tempore
pater eiꝰ ut etiam omnis iscł sal¬
uus fiat. Ex ciuꝰ parte cecitas fcã
est uelut absentia in agrum do¬
nec plenitudo filii minoris lon¬

Expanded text:
it unum de servis, et interrogavit quae haec essent. Idque dixit illi. Vocat unum de servis, cum sumit ad legendum aliquem Prophetarum, et in eo quaerens quodammodo interrogat, unde ista festa in Ecclesia celebrantur, in quibus se esse non videt. Respondeat ei servus patris Propheta: Frater tuus venit, et occidit pater tuus vitulum saginatum, quia salvum illum recepit. In extremis enim terrae fuit frater tuus, sed inde major exsultatio cantantium Domino canticum novum, quia laus ejus ab extremis terrae . Et propter eum qui absens erat, occisus est ille cui dictum est: Et holocaustum tuum pingue fiat . Indignatus est autem, et nolebat introire. Pater ergo illius egressus coepit rogare illum. Indignatur etiam nunc, et adhuc non vult introire. Cum ergo plenitudo gentium intraverit, egredietur opportuno tempore pater ejus, ut etiam omnis Israel salvus fiat, ex cujus parte caecitas facta est, velut absentia in agrum, donec plenitudo filii minoris lon
Abbreviated transcription (Latin):
ad conuidendum equalia. nr̃a
eĩt & ad dominandum inferi¬
ora.Si quemautem mouet quo¬
modo patri supplicans ueritas
dicat et omnia mea tua sunt
et tuamea cui simillimum
uidet᷑ sonare quod hic filio dicit᷑
Et omnia mea tua sunt. scrat u¬
nigenit filii eẽ omnia que pa¬
tris sunt. ꝑ hec etiam ip̃e d̾s est
et de patre natus patri est eq̃liz
Acun ⁊ illud quod de sp̃u scõ lo¬
quens art omnia que habet
pater mea sunt ꝓpter ea dixi. qͥa
de meo accipiet et annuntiabit
uob̃ De hiis dixit. que ad ip̃am
patris pertinent diuinitatem
in quib ille est equalis. Omĩa
que habet et pater habendo.
neq enim sp̃c sanctus de crea¬
tura que patris ẽ subiecta et fi¬
lio erat accepturus. quia ait de
meo accipiet. sed utiq de patre
de quo procedit. sp̃c de quonatꝰ¬
est et filius. Siue utiq duos fi¬
uos quoslibet homines penitẽ¬
tem iudelicet et ustum. uel qͥ
sibi uistus uideatur referre uo¬
lueris. congaudeat maior frat̃

Expanded text:
ad convivendum aequalia, nostra ad convivendum aequalia, nostra erunt ad dominandum inferiora. Si quem autem movet quomodo patri supplicans veritas dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea, cui simillimum videtur sonare quod huic filio dicitur: Et omnia mea tua sunt, sciat unigeniti Filii esse omnia quae Patris sunt, per hoc quod etiam ipse Deus est, et de Patre natus, Patri est aequalis. Nam et illud quod de Spiritu sancto loquens ait: Omnia quae habet Pater mea sunt: propterea dixit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, de his dixit quae ad ipsam Patris pertinent divinitatem, in quibus illi est aequalis omnia quae habet Pater habendo. Neque enim Spiritus sanctus de creatura quae Patri est subjecta et Filio, erat accepturus quod ait: De meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo natus est Filius. Sive taque duos fiuos quoslibet homines, poenitentem videlicet et justum, vel qui sibi justus videatur, referre voluerit, congaudeat major frater
Abbreviated transcription (Latin):
Sed postqͣm filius tuus hicqͥ
deuorauit substantiam suani
cum meretricib uenit occidi¬
sti illi uitulum saginatum
Meretrices sunt gentilium siꝑ¬
sticiones cum quib substantiã
dissipare ẽ relicto uno conubil
di cum turba demonũ cupil¬
tate turpissuma fornicari. Ai
ip̃e dixit illi. fili tu semꝑ mede
es: et omnia mea tua surit. ł¬
pulari autem et gaudere oportebat
quia hic frater tuus mortuus
erat et reuixit. perierat ⁊ inuent᷑
est.Quod dicit et omnia mea
tua sunt. non putandum est
ita dictum qͣi non sint ⁊ fratris.
ut tanqͣm interrena hereditate
patiaris angustias. Quomodo
possunt eẽ omnia maioris si
habet ibi etiam iunior partẽ
suam: Sic enĩ aperfectis et ꝑ¬
purgatis ac iam immortalib
filiis habentur omnia ut sint
et omnium singula et omnia
singłoꝵ ut enĩ cupiditaᷤᷤ nicħ sũ an¬
gͦtia ita nich̃ cũ angͦtra caritas te¬
net. Cum ergo beatitudinem
illam obtinueris nr̃a erunt ad
uidendum superiora. nr̃a erũt

Expanded text:
postquam filius tuus, hic qui devoravit substantiam suam cum meretricibus venit, occidisti illi vitulum saginatum. Meretrices sunt gentilium superstitiones, cum quibus substantiam dissipare est, relicto uno connubio verbi Dei cum turba daemonum cupiditate turpissima fornicari. At ipse dixit illi: Fili, tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt, epulari autem et gaudere oportebat, quia fratrer tuus hic mortuus erat, et revixit, perierat, et inventus est. Quod dicit: Et omnia mea tua sunt, non putandum est ita dictum quasi non sint et fratris, ut tanquam in terrena haereditate patiaris angustias. Quomodo possint esse omnia majoris, si habet ibi etiam junior partem suam? Sic enim a perfectis et perpurgatis ac jam immortalibus filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Cum ergo beatitatem illam obtinuerimus, nostra erunt ad vivendum superiora, nostra erunt
Abbreviated transcription (Latin):
domi sed in agro ẽẽ memoratur
quia populus ifdem neq usꝙ
ad colenda ydola creatorem de¬
seruit neq legis quã alcꝗꝑas
interiora penetrauit. S littere
soluis custodia contentus ext̾ĩo¬
in magis et terrena operari si¬
mul et sperare solebat. audiens
ꝑ propham si uolueritis et audi¬
ertris me bona terre comedetis.
Et cum ueniret ⁊ appropinqͣret
domui audiuit symphoniam
et chorum. Appropinquat filius
domui cum populus ille inqͥb¬
cumq isrłiticis considerationi¬
b nammulti tales inuenti sũt
meis.⁊ sepe inueniuntur labo¬
re seruilis oꝑis improbato
ex hifdem scripturis eccłie lib̾¬
tatem considerat audit sympho¬
niam et chorum scilicet spiritu
plenos uocib consonis euuange¬
lium p̃dicare quib dictum est.
Osecro uos fres ut id ip̃m dicatiᷤ
omues et concorditer conuersan¬

Expanded text:
domi, sed in agro dicitur esse moratus, domi, sed in agro dicitur esse moratus, quia populus idem neque usque ad colenda idola Creatorem deseruit, neque legis quam acceperat, interiora penetravit, sed litterae solum custodia contentus, exteriora magis et terrena operari simul et sperare solebat, audiens per prophetam: Si volueritis et audieritis me, bona terrae comedetis . Et cum veniret et appropinquaret domui, audivit symphoniam et chorum. Appropinquat filius domui, cum populus ille in quibuscunque Israelitis consideratioribus nam multi tales inventi sunt in eis, et saepe inveniuntur labore servilis operis improbato, ex eisdem Scripturis, Ecclesiae libertatem considerat. Audit symphoniam et chorum, scilicet spiritu plenos vocibus consonis Evangelium praedicare, quibus dictum est: Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes
Abbreviated transcription (Latin):
mum occidisse. eisq cum lacte
pane et butyro epulandũ legt᷑
obtulisse quia qͥ beatã trinita¬
tem recte deuoti. onis officis e¬
ficẽ idẽ letificare: desiderat mu¬
tem quoq debet unigeniti filiid̃i
in carne que est una in eademtu¬
nitate ꝑsona pie confessionis
sinceritate celebrare. Et notan¬
dum quod ante stola pͥma ame
anulus. ante calciamenta p̃stã¬
tur ⁊ sic deinde uitulus immo¬
latur. quia nisiquisq prime
immortalitatis induerit nisi
anulo fidei opera p̃munierit
nisi ip̃am fidem pie confiten¬
do precatus fuerit: non potest
sacramentis intereẽ celestib
Et ceperunt epulari. Iste epuse
atq festiuitates nunc celebran¬
tur ꝑ orbem terrarum eccl̃iadi¬
latata atq diffusa. Nitulus enĩ
ille in corpore et sanguine dñ¬
co et offertur patri et pascit to¬
tam domum. Erat autem filris
eius senior in agro. filius semo
populus isrł est qui licet in lon¬
guiquum non abierit. s̃i tamen

Expanded text:
mum occidisse, eisque cum lacte, mum occidisse, eisque cum lacte, pane et butyro, epulandum legitur obtulisse. Quia qui beatam Trinitatem rectae devotionis officiis reficere, id est, laetificari desiderat, mortem quoque debet unigeniti Filii Dei in carne, quae est una in eadem Trinitate persona, piae confessionis sinceritate celebrare. Et notandum quod ante stola prima, ante annulus, ante calceamenta praestantur, et sic deinde vitulus immolatur, quia nisi spem quisque primae immortalitatis induerit, nisi annulo fidei opera praemunierit, nisi ipsam fidem pie confitendo praedicaverit, non potest Sacramentis interesse coelestibus. Et coeperunt epulari. Istae epulae atque festivitas nunc celebrantur, per orbem terrarum Ecclesia dilatata atque diffusa. Vitulus enim ille in corpore et sanguine Dominico, et offertur Patri, et pascit totam domum. Erat autem filius ejus senior in agro. Filius senior, populus Israel est, qui licet in longinqua non abierit, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nitorem uidelicet immola¬
tionis ad dm̃ mittere ⁊ ꝓomnib
exorare. Atoducere autem uitulũ
⁊ occidere est predicare xp̃m et
mortem eius insinuare. Tunc
etenun cuiq nr̃m quasi recens
occiditur. cum credit occisum.
Tunc caro eius comedit᷑ cum
euis passionis sacramentum ⁊
ore ad emundationem ꝓrecipit᷑
et corde ab imitatione cogitat᷑
Et manducemꝰ et epulemꝰ qͥa
hic filius meus mortuus erat
et reuixit perierat et inuent᷑
est. Non solum filius qui re¬
uixit et inuentus est uerum
pater et serui illius sacroscĩ
uituli qui propt̃ filium occisꝰ
erat carne refecti epulantur
quia patris cibus salus ẽ nr̃a
et patris gaudium nr̃a est re¬
missio peccatorum. Nec tantũ
patris sed et filii et sp̃c sancti
quia sicut una indiuinitate uo¬
luntas et oꝑatio ita et una ẽ
delectatio sancte et indiuidue
trinitatis. Unde beatus abra hã
tres angłos hospicio recipiens
uitulum tenerrimum ⁊ opti¬

Expanded text:
tatis, nidorem videlicet immolatatis, nidorem videlicet immolationis ad Deum mittere, et pro omnibus exorare. Adducere autem vitulum et occidere, est praedicare Christum, et mortem ejus insinuare. Tunc etenim cuique nostrum quasi recens occiditur, cum credit occisum. Tunc caro ejus comeditur, cum ejus passionis sacramentum et ore ad emundationem percipitur, et corde ad imitationem cogitatur. « Et manducemus et epulemur, quia hic filius meus mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est. Non solum filius, qui revixit, et inventus est, verum pater et servi illius sacrosancti vituli qui propter filium occisus erat carne refecti epulantur, quia Patris cibus salus est nostra, et Patris gaudium nostrorum est remissio peccatorum. Nec tantum Patris, sed et Filii et Spiritus sancti, quia sicut una in divinitate voluntas et operatio, ita et una est delectatio sanctae et individuae Trinitatis. Unde beatus Abraham tres angelos hospitio recipiens , vitulum tenerrimum et opti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferunt enunstolam primam
quando mortales terrenosq ho¬
mines ita sublimandos asseuerãt
ut non solum ciues angeloꝵ sed
heredes d̃ĩ et coheredes sint xp̃i
futuri. Et date anulum in ma¬
nueius: et caltiamenta in pedes.
Anulus ẽ uel sincere fidei signacu¬
lum quo cuncta ꝓmissa incre¬
dentium cordib certa imp̃ssione
signantur uel nuptiaꝵ pignus
illarum quib eccłia sponsatur.
Et bene anulus inmanu datur
ut ꝑ opera fides clarescat. et ꝑfi
dem oꝑa firmentur. Calciam̃ta
autem inpedes officium euͣugli¬
zaudi denunciant. ut cursus m̃¬
ns ad celestia tendens aterrena¬
rum contagione rerum inuiola¬
tus seruetur ⁊ muncdus. pͥoꝵq
munitus exemplis serpentes et
scorpiones securus incedat. Ma¬
nus gͥ et pedes idest opis ornant᷑
manus ut recte uiuamꝰ. cursus
ut ad eterna gaudia ꝓperemus.
caro eiꝰ a deo spũali est opima uir¬
tute infusa ut ꝓ tociꝰ mundi sa¬
lute sufficiat inodorem suaui¬

Expanded text:
Proferunt enim stolam primam, Proferunt enim stolam primam, quando mortales terrenosque homines ita sublimandos asseverant, ut non solum cives angelorum, sed haeredes Dei, et cohaeredes sint Christi futuri. « Et date annulum in manu ejus, et calceamenta in pedes. » Annulus est vel sincerae fidei signaculum, qua cuncta promissa in credentium cordibus certa impressione signantur, vel nuptiarum pignus illarum, quibus Ecclesia sponsatur. Et bene annulus in manu datur, ut per opera fides clarescat, et per fidem opera firmentur. Calceamenta autem in pedes, officium evangelizandi denuntiat, ut cursus mentis ad coelestia tendens, a terrenarum contagione rerum inviolata servetur et munda, priorumque munitus exemplis, super serpentes et scorpiones securus incedat. Manus igitur et pedes, id est opus ornantur: manus, ut recte vivamus; pedes, ut ad aeterna gaudia properemus. caro ejus a Deo spirituali est optima virtute diffusa, ut pro totius mundi salute sufficiat, in odorem suavi
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sas cor poris uluptates
celestium premioꝵ expecta¬
tione contempsit. Caritas que
re succendens quicquid illis ꝯtͣ¬
riumẽ toto facit odio detestari.
uñ ꝑdiit iste postqͣm insemetip¬
sum reuersus direq famis sup¬
plicia formidabat uelut iã ser¬
uus effectus etiam mercennarii
statum de mercede iam cogitãs
concupiscit sed eum pãt occur¬
rens non contentus minora ꝯce¬
dere utrumq gradum sine cdila¬
tione tͣnscurrit. pͥstine filiorum
restituit dignitati. nec iam de
mercede conditoris. sed de here¬
ditate fecit cogitare parentis. Di¬
xit autem pater ad seruos suos.
Cito proferte stolam primã et in¬
duite illum. Stola prima est ue¬
stis innocentie quam homo ꝯditꝰ
accepit. s male ꝑsuasus amisit
quando p᷑t culpam preuaricatio¬
nis cognouit se ẽẽ uudum głaq
inmortalitatis ꝑdita pelliciũ
hoc mortale sumpsit indumen¬
tum. Serui quieaan ꝓferunt. re¬
conciliationis predicatores sunt.

Expanded text:
universas corporis voluptates universas corporis voluptates coelestium praemiorum exspectationerem succedens, quidquid illis contrarium est, toto facit odio detestari. Unde prodigus iste, postquam in semetipsum reversus, dirae famis supplicia formidabat, velut jam servus effectus, etiam mercenarii statum de mercede jam cogitans, concupiscit: sed eum pater accurrens, non contentus minora concedere, utriusque gradus sine dilatione transcursu, pristinae filiorum restituit dignitati: nec de mercede conductoris, sed de haereditate fecit cogitare parentis. « Dixit autem pater ad servos suos: Cito proferte stolam primam, et induite illum. » Stola prima est vestis innocentiae, quam homo conditus accepit, sed male persuasus amisit, quando post culpam praevaricationis cognovit se esse nudum, gloriaque immortalitatis perdita, pelliceum, hoc est mortale sumpsit indumentum. Servi qui eam proferunt, reconciliationis praedicatores sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
que dicturum se eẽ promiserat.
s usq ad illum non sum dignꝰ
uocari filius tuus. Hoc enĩ uult
fieri ꝑ grãm. quod se indignum
ẽẽ ꝑ merita fatetur. Non addidit
quõd illa meditatione dixerat
fac me sicut unum de mercẽna¬
riis tuis. Cum enim panem ñ
haberet uel mercennarius eẽcu¬
piebat. quod post osculũ patra
generosissime iam dedignatur
Intellexit namq inter filiũ me
cennarium ⁊ seruũ non mini¬
mam ẽẽ distantiam Seruum
udelicet ẽẽ eum qui adhuc me¬
tu gehenne sui presentiũ legũ
a uiciis temꝑat. mercennariũ
regni celorum. filium qui affe¬
tu bonup̃ius atq amore iurti¬
uirtutum tͥum consummatio¬
ne beatus apls omnem saluts
summam concludens nun inq̃l
manent fides. spes. caritas ta
hec. maior autem hiis ẽ caritas
fides namq est que fut̃ udisi
ac supplicioꝵ metu uicioꝵ facit
contagia declinare. Spes q̃ men¬
tem nr̃am de p̃sentib euocãs

Expanded text:
quae dicturum se esse promiserat, quae dicturum se esse promiserat, sed usque ad illud: « Non sum dignus vocari filius tuus. » Hoc enim vult fieri per gratiam, quod se indignum esse per merita fatetur. Non addidit, quod nulla meditatione dixerat: « Fac me sicut unum de mercenariis tuis. » Cum enim panem non haberet vel mercenarius esse cupiebat, quod post osculum patris generossissimi jam dedignatur. Intellexit namque inter filium, et mercenarium, et servum, non minimam esse distantiam: servum videlicet esse eum, qui adhuc metu gehennae sive praesentium legum, se a vitiis temperat: mercenarium, regni coelorum; filium, qui affectu boni ipsius atque amore virtuvirtutum trium consummatione, beatus Apostolus omnem salutsummam concludens, Nunc, inquit, manet fides, spes, charitas, tria haec, major autem his charitas . Fides namque est, quae, futuri judicii ac suppliciorum metu, vitiorum facit contagia declinare; spes, quae, mentem nostram de praesentibus avocans,
Abbreviated transcription (Latin):
uidit illum paterꝰ ip̃ius. Impios
enim et suꝑbos conuenienter ñ
iudere dicitur tanqͣm ante ocu¬
los non habere. Ante oculos enĩ
haberi non nsi qui diliguntur
dici solent. Et misccd̃ia motus
est. et occurrens cecidit suꝑ col¬
lum eius. Non enim pater unige¬
nitum filium deseruit in quo
usq ad ur̃am lõginquã etiã ꝑeg̾¬
nationem cucurrit atq descen¬
dit quia d̾s erat inxp̃o mundũ
reconcilians sibi. Et ip̃e dñs ait
pater in me manens: ip̃e facit
oꝑa. sua. Quil est autem cadere
suꝑ collum eius nisi inclinare et
humiliare in amplexum eiꝰ bra¬
chium suum: Et brachium dñi
cui reuelatum ẽ: Quod est utiq
est eum. Consolari uerbo gratie
di ad spem indulgentie pecc̃oꝵ
hoc ẽ post longartinera remean¬
tem apr̃e mereri osculũ caritati
Dixitq ei filius. Pater peccaui
incelum et corainte iam non
sum dignus uocari filius tuus
Incipit iam peccata constitus
in eccłia confiteri nec dicit omñ

Expanded text:
Vidit illum pater ipsius. Impios Vidit illum pater ipsius. Impios enim et superbos convenienter non videre dicitur, tanquam ante oculos non habere. Ante oculos enim haberi, non nisi qui diliguntur dici solent. Et misericordia motus est, et occurrens cecidit super collum ejus. Non enim Pater unigenitum Filium deseruit, in quo usque ad nostram longinquam etiam peregrinationem cucurrit atque descendit, quia Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Et ipse Dominus ait: Pater in me manens ipse facit opera sua . Quid est autem cadere super collum ejus, nisi inclinare et humiliare in amplexum ejus brachium suum? Et brachium Domini cui revelatum est ? quod est utiqueosculatus est eum. Consolari verbo gratiae Dei ad spem indulgentiae peccatorum, hoc est, post longa itinera remeantem a Patre mereri osculum charitatis. Dixitque ei filius: Pater, peccavi in coelum et coram te; jam non sum dignus vocari filIncipit jam peccata constitutus in Ecclesia confiteri, nec dicit omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quia offensus afilio patris non
dedignatur audire uocabulum.
Surgam ergo inquit. quia me ia¬
cere cognoui. Et ibo qui longe re¬
cessi ad patrem meum quia sub
pͥncipe porcorum miserabili ege¬
state tabesco. Peccaui autemin
nificat cẽ sedem dei. Coram te uͦ
ui qua dei solius oculi penetͣre
ualebant. Et iamnon sum dig¬
nus uocari filius tuus. fac me
sicut unum de mercennariiz. Ad
filii quidem affectum cuiꝰ omĩa
que patris sunt eẽ non ambigit
aspirare nequaqͣm presumit:
s mercennarii statum iam ꝓ
mercede seruiturus desiderat.Ue¬
rum ne hunc quidem nisi pat̃na
dignatione se mereri posse te¬
stat᷑. Ubi sunt ergo pelagiani¬
ste quia sua se uirtute saluari
me nichil potestis facere. Et sur¬
gens uenit ad patrem suum. Ue¬
iire ad patrem est in eccl̃ia cori¬
stitui ꝑ fidem ubi iam possit eẽ
pec̃corum legitima et fructuosa
confessio. Cum autem adhuc lon¬
ge ẽẽt et anteqͣm intelligeret dm̃
s tamen cum iam pie quereret:

Expanded text:
qui offensus a filio, patris non qui offensus a filio, patris non dedignatur audire vocabulum? « Surgam » ergo, inquit, quia me jacere cognovi, « et ibo, » quia longe recessi: « ad patrem meum, » quia sub principe porcorum miserabili egestate tabesco. « Peccavi » autem est sedes Dei: Coram te autem, vi, qua Dei solius oculi penetrare valebant. Et jam non sum dignus vocari filius tuus. Fac me sicut unum de mercenariis tuis. Ad filii quidem affectum, qui omnia quae patris sunt sua esse non ambigat, aspirare nequaquam praesumit, sed mercenarii statum jam pro mercede serviturus desiderat. Verum ne hunc quidem nisi paterna dignatione se mereri posse testatur. Ubi sunt ergo Pelagianistae, qui sua se virtute salvari me nihil potestis facere ? Et surgens venit ad patrem suum. Venire ad patrem, est in Ecclesia constitui per fidem, ubi jam possit esse peccatorum legitima et fructuosa confessio. Cum autem adhuc longe esset. Et antequam intelligeret Deum, sed tamen cum jam pie quaereret.
Abbreviated transcription (Latin):
poterat in quo tanta erat obli¬
uio d̾i sicut in omnib ydolatͥ¬
is fuit nisi quia ista recogita¬
tio iam quasi resipiscentis ẽ
cum euuangłium predicaret᷑.
Mercennarii ergo patris abũ¬
dant panib quia future mer¬
cedis intiuitu digne operari sa¬
tagunt. cotidianis superne gr̃e
reficiuntur alimonips. At uero
fame pereunt qui extra patris
edes positi uentrem cu puĩt un¬
plere de siliquis idest qui sine
fide uiuentes uitam beatã ina¬
nis philosophye studiis inqͥ¬
runt. Sicut enim panis qui cor
hominis confirmat uerbo dei
quod mentem reficit assimila¬
tur. ita siliqua que et ip̃a intus
inanis foris ẽ mollis. et corpus
non reficit sed implet ut sit ma¬
Ns oneri qͣm usui seculari sapi¬
entie non inmerito comparat᷑
cuius sermo facundie plausꝰ ho¬
noris sed uirtute utilitatis ẽ ua¬
cuus. Surgam et iboad patrem
meum et dicam illi. Pater pecca¬
ui in celum et coram tẽ. Quem
misericordem piumq nouerat.

Expanded text:
poterat, in quo tanta erat oblipoterat, in quo tanta erat oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipiscentis est, cum Evangelium praedicaretur? Mercenarii ergo patris abundant panibus, quia qui futurae mercedis intuitu digna operari satagunt, quotidianis supernae gratiae reficiuntur alimoniis. At vero fame pereunt, qui extra patris aedes positi, ventrem cupiunt implere de siliquis, id est qui sine fide viventes, vitam beatam inanis philosophiae studiis inquirunt. Sicut enim panis, qui cor hominis confirmat, verbo Dei, quo mentem reficiat, assimilatur: ita siliqua quae et ipsa intus inanis, foris mollis, et corpus non reficit, sed implet, ut sit magis oneri, quam usui saeculari sapientiae non immerito comparatur, cujus sermo facundiae plausu sonorus, sed virtute utilitatis est vacuus. « Surgam et ibo ad patrem meum, et dicam illi: Pater, peccavi in coelum et coram te. » Quam misericordem piumque noverat patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
in alia parabola quidã sp̃uals
epulas ad quas inuitabatur
fastidiens dixit. Uillam emi
et necesse habeo exire et inder
illam. Porcos uero pascere est
ea quib immundus sp̃c gau¬
deãt operari. Et cupiebat im¬
plere uentrem suum de silics
quas porci manducabant:
liqua quib porcos pascebat
sunt doctrine seculares stili
suauitate resonantes. dequli
laudes ydolorum si mulachu¬
q ad eos gentium uariosermꝰ¬
ne atq carminib ꝑstrepui
quib demonia delectantur. M¬
de cum iste saturari cuprebai
aliquid solidum re rectum qd̾
ad beatam uitam ꝑtineret in¬
uenire uolebat intalib et ñ
poterat. Hoc est enim quod al
Et uemo illi dabait. In se autẽ
reuersus iamscilicet abeis que
forinsecus frustra illiciunt et
seducunt in conscientie inte¬
riora reducem faciens intentio¬
uem suam dixit. Quanti mer¬
cenuarii in domo patris mei
habundant panib. Ego autẽ
hic fame pereo. ynde hoc scire

Expanded text:
in alia parabola quidam spirituales in alia parabola quidam spirituales epulas, ad quas invitabatur, fastidiens, dixit: « Villam emi, et necesse habeo exire et videre illam . » Porcos vero pascere, est ea quibus immundi spiritus gaudeant operari. « Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis, quas porci manducabant. » Siliquae quibus porcos pascebat, sunt doctrinae saeculares sterili suavitate resonantes, de quibus laudes idolorum fabularumque ad deos gentium vario sermone atque carminibus perstrepunt, quibus daemonia delectantur. Unde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum, quod ad beatam vitam pertineret, invenire volebat in talibus, et non poterat. Hoc est enim quod ait: « Et nemo illi dabat. » « In se autem reversus, » jam scilicet ab eis, quae forinsecus frustra illiciunt et seducunt, in conscientiae interiora reducem faciens intentionem suam, dixit: « Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus, ego autem hic fame pereo. » Unde hoc scire
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit eum quisibi est int̾ior.
Et postqͣm omnia ꝯsummasset:
facta est fames ualida in regio¬
ne illa. Omnia que dissipauit
ornamenta nature que consup¬
sit significant. fãmes in regio¬
ue longinqua indigentia u̾bi
ueritatis ẽ in obliuione creato¬
ris. de qua dictum ẽ in ꝓphetis.
Quia mittet dominus famẽ ĩ
terra. non famempanis neq: si¬
tim aque sed audiendi u̾bum
dĩ. Et ip̃e cepit egere. Et abiit et
adhesit uniciuium regionis il
lius. Merito egere cepit qui thes¬
auros sapientie d̃i diuitiaꝵq
celestium altitudinem dereliqͥt
unus autem ciuium regionis
illiuis cuulle egens adhesit uris¬
dicitur. qui concupiscentiis t̾rs¬
nis merito sue ꝑu̾sitatis p̃poser
princeps huiꝰ mundi a dño uer
tur. Os̃ inquit huiꝰ scłi excera¬
uit mentes infidelium. Et mi¬
sit illum in uillam suam: ut
pasceret porcos. In uillam int¬
ti est substantie mundi te cup¬
ditati seculari subiugari. Deis

Expanded text:
relinquit eum qui sibi est interior. relinquit eum qui sibi est interior. Et post quam omnia dissipasset, facta est fames valida in regione illa. Omnia quae dissipavit, ornamenta naturae quae consumpsit significat; fames in regione longinqua indigentia verba veritatis est in oblivione Creatoris. De qua dictum est in prophetis: Quia mittet Dominus famem in terra, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . Et ipse coepit egere; et abiit, et adhaesit uni civiumlius. » Merito egere coepit, qui thesauros sapientiae Dei, divitiarumque coelestium altitudinem dereliquit. Unus autem civium regionis illius, cui ille egens adhaesit, utique ille qui concupiscentiis terrenis merito suae perversitatis praepositus, princeps hujus mundi us, inquit, hujus saeculi excaecavit mentes infidelium . » « Et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. » In villam mitti, est substantiae mundi et cupiditati saeculari subjugari. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib scilicet sue gr̃e ꝓtectionẽ
quam desiderabant imꝑtiendo.
infidelib uero naturalis solum
ingenii quo contentierant be¬
neficium concedendo. Et non pt᷑
multos dies congregatis om̃ib
a dolescentior filius peregre ꝓfec¬
tus est. in regionem longinquã
et ibi dissipauit substantĩa suã
uiuendo luxuriose. Longe ꝓfectꝰ
est non locum mutando sedani¬
mum. Quanto et enum quisq plꝰ
in prauo oꝑe delinquit. tanto
a der gr̃a longius recedit. Quodñ
pt᷑ multos dies dixit factum.
quam. quia non multo post in¬
stitutionem humani generis
placuit anime ꝑliberum ar¬
bitrium ferre secum quandam
uelut potentiam nature sue
et deserere euma quo conditaẽ
Preuidens uirib suis quas ui¬
res tanto consumit citiꝰ qͣnͣto
eum deseruit aquo date sunt.
Itaq hanc uitam ꝓdigum uo¬
cat amantem fundere atq
spaciari pompis exteriorib int̾
manescentem. Cumea quisq
sequitur que ab illa procedũt

Expanded text:
fidelibus, scilicet, suae gratiae protectionem, fidelibus, scilicet, suae gratiae protectionem, quam desiderabant impartiendo; infidelibus vero naturalis solum ingenii, quo contenti erant, beneficium concedendo. Et non post multos dies, congregatis omnibus, adolescentior filius peregre profectus est in regionem longinquam, et ibi dissipavit substantiam suam vivendo luxuriose. Longe profectus est, non locum mutando, sed animum. Quanto enim quisque plus in pravo opere delinquit, tanto a Dei gratia longius recedit. Quod non post multos dies dixit factum, ginquam, quia non multo post institutionem humani generis placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam naturae suae, et deserere eum a quo condita est, praesidens viribus suis; quas vires tanto consumit citius, quanto eum deserit a quo datae sunt. Itaque hanc vitam prodigam vocat, amantem fundere atque spatiari pompis exterioribus, intus inanescentem, cum ea quisque sequitur quae ab illa procedunt, et