comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩspecło. recipit᷑ ut ĩ pucto ¶
Ut hoc meliꝰ ĩtelligat᷑. ponan
supfi. speculi plami .a.b. et p¬
nãmꝰ radiũ ĩcidentẽ ꝓpẽdicłari
tset radiũ ĩcidentẽ ex obliqus
S. parũ eleuatũ suꝑ speculũ e

Expanded text:
in speculo, recipitur ut in puncto. Ut hoc melius intelligatur, ponamus superficiem speculi plani AB, et ponamus radium incidentem perpendiculariter C, et radium incidentem ex obliquo D parum elevat
Abbreviated transcription (Latin):
e o hor it oĩa metalla argẽtũ
ntolore magꝭ accedit ad diaxhanũ.
et hr̃ subule t̾reũ bñ ꝯuixtũ. Sta¬
tru aul ⁊ plũbũ. sũt magꝭ ex
argẽto Gilio nõ bñ puro ⁊ quupto.

Expanded text:
er hoc inter omnia metalla argentum in colore magis accedit ad diaphanum et habet subtile terreum bene commixtum. Stagnum autem et plumbum sunt magis ex argento | vivo non
Abbreviated transcription (Latin):
plubũ .ir. h huidũ solubile ab ip̃o.
do. siccitas uitri abstͣħit ip̃m. et
efficit uitiũ in alt̾a ꝑte t̾ĩatũ ual
sicut in syeculo oppo ͭ ͦ soli ĩme ͭ ͤ
nõ resultat color et figa. uł ob¬
scure resultabit. et qot ẽ iõ. qr
ꝯdensatio radĩoꝵ et lũis. tegit co¬
sores et figͥas. sicut p si lapis ni

Expanded text:
plumbum vero habet humidum solubile ab ipso, do, siccitas vitri attrahit ipsum et efficitur vitrum in altera parte terminatum valdsicut in speculo exposito soli immediate, non resultat color et figura, vel obscure resultabit. Et hoc est ideo, quia condensatio radiorum et luminis tegit colores et figuras, sicut patet, si lapis nig
Abbreviated transcription (Latin):
tallis uidomꝰ eẽ speculũ. qñ sur
polira et tersa. sicut de fio ane
Ree resuliaoe postior ꝓs et nod
terior q̃ ẽ coopra posteriori si
de qoie recedente a nob̾ mod¬

Expanded text:
tallis videmus fieri specula, quando sunt polita et tersa, sicut de ferro, adeberet resultare posterior pars et non anterior quasi cooperta posteriori, sicut de homine recedente a nobis no
Abbreviated transcription (Latin):
qd accidit in speculis ꝯcauis so
cũ calore. ita etꝭ lux ꝙ lux ĩten¬
siua sit in loco oppõito ad quẽ
quẽiunt mlte reflectões ex oĩbi
ꝑtib speculi ¶ Prea lux solis

Expanded text:
quod accidit in speculis concavis acum calore ita etiam, ut lux incensiva fiat in loco, ad quem conveniunt multae reflexiones ex omnibus partibus spec
Abbreviated transcription (Latin):
iiĩ co fatiẽtes distaire ꝑtes R̾re et
albedo ĩ albu ͬ oui decocti ⁊ Est
iterũ calidũꝙ digerẽs ⁊ qmiscẽs
grossũ t̾reũ subtili aqueo coni¬
nuante. et hoc ẽ cãtiuũ albedi¬
Est irerũ calidũ funãs fugidũ

Expanded text:
in eo facientes distare partes terrae et albedo in albumine ovi cocti. Est iterum calidum digerens et commiscens grossum terreum cum subtili aqueo continuante, et hoc est causativum albediEst iterum calidum fugans
Abbreviated transcription (Latin):
oit nisi una sola bia. In ĩceptõe
.ii. motꝰ ab albo in nigrũ. id qd nu¬
ratur uicinius ẽ abbo ꝙͣ nigro. et
ita in eo obtinet qͣlitates abbi. et
sit restat illa sola uia q̃ ẽ ab albo
in subpallidũ et deĩde in xallidũ.
et postea ꝓgressio ẽ ꝯtinua in ni
gnare motũ albi in ngrũ s ͫ quẽ¬
libet pũciũ ĩtermediũ. et cũ seꝑ
in signo illo sit ĩ motũ ⁊ scm eẽ¬

Expanded text:
 nisi una sola via. In inceptione enim motus ab albo in nigrum id quod mutatur , vicinius est albo quam nigro, et ita in eo obtinet qualitas albi; et sic restat illa sola via, quae est ab albo in subpallidum et deinde in pallidum et postea progressione continua in niggnare motum albi in nigrum secundum quodlibet punctum intermedium, et cum semper in signo illo sit immotum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ g ͦ sit̃ uiride. et postea urĩat
Ad cõlorẽ mediũ. et tãdẽ ad nigͣ¬
dinẽ ꝑfectã. Cũ .ii. młta sit me¬
dia. ui ᷑ albũ posse mutari ĩ m̾grũ.
y qd̾ libet illoꝵ medĩorꝭ. et sit mul¬
nolex erit bĩa. Mediũ .ii. ẽ sicͭ¬

Expanded text:
m sit viride et postea veniat ad colorem indicum et tandem ad nigredinem perfectam. Cum enim mul|ta sint media, videtur album posse mutari in nigrum per quodlibet illorum mediorum, et sic multiplex erit via. Medium enim est, sic
Abbreviated transcription (Latin):
sicut bñ et demir̃atiue ꝓbatũ est.
cuiꝰ euidẽs ex ͫ ẽ de forma tonꝰ
spere dimidii celi. q̃ tora resultat
iii una ꝑna acie oculi qd nõ possi
fieri si reciꝑet᷑ ĩ ep̃o ut ĩ suꝑficie.
Et ead rõ est de speculo q̃ ost de

Expanded text:
ative probatum est. Cuius evidens exemplum est de forma totius sphaerae dimidii caeli, quae tota resultat in una parva acie oculi, quod non posset fieri, si reciperetur in ipso ut in superficie . Et eadem ratio est de speculo, quae de
Abbreviated transcription (Latin):
nit ꝑtes duras t restres cãdido
digerẽte coagulatas. et q spisa
illis. et iõ ĩcĩpũt fulgore. sicił
capita quorũdã pisciũ ⁊ squarie
ignis fortior est ꝙͣ aliors nchil¬

Expanded text:
nit partes duras terrestres calido digerente coagulatas. Et quia spiillis, et ideo incipiunt fulgere, sicut capita quorundam piscium et squamaeignis fortior est quam aliorum, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
aos tĩctoria facit nigrũ ex coloe
penetͣnte rẽ tĩctã. et opilante po¬
ab arte. nõ mutat᷑ in aliũ colorẽ.
si alii colores bii ꝑuuitãt᷑ in nigrũ.
qui nõ stꝰ in m᷑a adeo penetrante.
et opilante poros rei tĩcte.¶ Ex
colores in corꝑe t̾mĩato ꝑ miptĩ¬

Expanded text:
ars tinctoria facit nigrum ex colore penetrante rem tinctam et oppilante poab arte non permutatur in alium colorem, sed alii colores bene permutantur in nigrum, qui non sunt in materia adeo penetrante et oppilante poros rei tinctae. Ex colores in corpore determinato: p
Abbreviated transcription (Latin):
grn ꝙ rã sutis illiꝰ q̃ aꝓparet i
tebrib. uel clausis oculis in resle
tas spitꝰ uisibilis. qͥ disꝑgit᷑ in
seip̃m ĩ tali reflectõe uel ꝓcussiõe.
et iõ retro ĩ ocuło apparet quq¬

Expanded text:
 quod lucis illius quae apparet in tenebris vel clausis oculis in refractas spiritus visibilis, qui dispergitur in seipsum in tali refractione vel repercussione , et ideo retro in oculo qua
Abbreviated transcription (Latin):
s ͤ ꝑħ̃s. ꝙ id qd̾ ĩmutabit oculũ
Sus laterib r̾anguli ĩmnutabit
ip̃ii. et sit actĩgit ip̃m ĩ pũcto
anguli. Cũ gͣ᷑ eõdẽ mõ fiat ĩn¬
iano speculi. foͣr q̃ resultabit
in ip̃o. erit sicut ĩ pñcio ãguli.
et nõ sicut ĩ suꝑficie. ¶ Pt̾ea
pbatũ ẽ ab enclide. ꝙ reflectio¬

Expanded text:
s, id quod immutabit oculum, sub lateribus trianguli immutabit ipsum et sic attinget ipsum in puncto anguli. Cum igitur eodem modo fiat immutatio speculi, forma quae resultat in ipso, erit sicut in puncto anguli et non sicut in superficie. Praeterea probatum e
Abbreviated transcription (Latin):
Si .i. bapor sit aqueus disgregatꝰ
multꝰ. ita ꝙ nõ posset ip̃m totꝰ po¬
qui freg̃teo axpas et ĩ suꝑiorib.
autẽ sit uapor aereus qͥdẽ. sed
subtus magꝭ spissꝰ. et supͦ mag̃
rarus. et sic disgregatꝰ distãs
Si aut sit baꝑor ispissatꝰ ad pal¬
mã. et ex oppõito opponat᷑ soli.
ita ꝙ lu ͥ solis subtꝰ ueĩt ĩ ipsũ.

Expanded text:
Si enim sit vapor aqueus disgregatus multus, ita quod non possit ipsum totus pequi frequentius apparet in superioribus. autem sit vapor aqueus quidem, sed subtus magis spissus et supra magis rarus et sic disgregatus distansSi autem sit vapor inspissatus ad pluviam et ex opposito opponatur soli, ita quod lumen solis subtus venit in ip
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad mediũ eque distãs. et sic
relĩqͥt᷑ unꝰ color. qͥ uicinior est
medio eque distãti ꝙͣ ext᷑mo. Qd
sic̃ ꝓbat᷑ In ista ꝯmxtione me¬
dium ꝯstitutũ duplici acceptoe
accipit n᷑am medii. accipit .ii. naͣ
medii a medio eque distãte. ⁊ a
medio nõ eque distãte. et iñ si¬
plici acceptor accipit nã extͤmi.¬

Expanded text:
tis ad medium aequidistans, et sic relinquitur unus color, qui vicinior est medio aequidistanti quam extremo. Quod sic probatur: In ista commixtione medium constitutum duplici acceptione accipit naturam medii. Accipit enim naturam medii a medio aequidistanti et a medio non-aequidistanti, et tantum simplici accept
Abbreviated transcription (Latin):
spinis ẽ huidũ medullosũ. qd̵
eptͣctũ ad suꝑficiõ ẜuat partes
iguis. Et lꝰ signũ ẽ ꝙ talia pn¬
t refacta uelemẽt exsiccata nõ
sulgẽt. s ĩueniũt᷑. scissa ĩ ꝑtib
modꝰ ẽ in nõ corruptis qͥbusdã
nalit̾ frigidis. ⁊ nõ hũtib san¬

Expanded text:
spinis est humidum medullosum , quod extractum ad superficiem servat partes ignis. Et huius signum est quod talia putrefacta et vehementer exsiccata non fulgent, sed inveniuntur scissa in partibus modus est in non-corruptis quibusdam naturaliter frigidis et non habentibus san
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓ ip̃as possit fieri ĩnutaͦ hu-¬
moris cristallini. et c̾ͥꝯdat᷑ acies
cũ c̃ꝯferẽtia nigra uel glanca. ut
ex illo colore sit ꝯgregãtio et co¬
adunatio u̾tutis uisiue. cꝰ nͣa ẽ¬

Expanded text:
ut per ipsas possit fieri immutatio humoris crystallini, et circumducitur acies circumferentia nigra vel glauca, ut ex illo colore sit congregatio et coadunatio virtutis visivae, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝯtrio illiꝰ. si gͦ albũ ꝑ se gn̾at᷑
a calido. nũꝙͣ gn̾at᷑ a srigido. et
si ꝑ se a frigido. nũꝙͣ gu̾at᷑. a cali¬
do. quoꝵ utrũq falsum ẽ. qr nos
uidemꝰ. ꝙ albũ in niue gn̾at᷑. a fri¬
sufficiẽtꝰ aliud generat. hoc suffiͥ¬

Expanded text:
ario illius. Si ergo album per se generatur a calido, numquam generaretur a frigido, et si per se a frigido, numquam generaretur a calido, quorum utrumque falsum est, quia nos videmus quod album in nive generatur a frisufficienter generat aliud, hoc suffi
Abbreviated transcription (Latin):
tãdo ad rectã liueã. lumẽ a̾t etiã
ad nõ rectã liueã ĩnutat.. Sicur
.ii. ẽ uide̾ ĩ sole ĩgrediõte ꝑ fenes¬
tras ubi radii ad rectã liueã ĩgre
parietẽ illm̃at aerẽ. quo nõ pt
hahi recta linea ab illuĩante. Si¬
militer est de splendore. et radio¬
sitate. et reflexione. Radiositas
i reflectit radiũ. et splendor

Expanded text:
linee, lumen autem etiam ad non-rectam lineam immutat, sicut est videre in sole ingrediente per fenestras, ubi radii ad rectam lineam ingredparietem illuminat aërem, quo non potest trahi recta linea ab illuminante. Similiter est de splendore et radiositate et reflexione. Radiositas enim reflectit radium et splendor
Abbreviated transcription (Latin):
resulrabit medius. ui 2 ͦ iͦ. tũc
uisus penetbit suꝑiorõ et stabit
in ĩferiori. ⁊ as illło solo ĩnma¬
uir᷑. et ira iterũ nõ resultabi
mediꝰ color. Et ita nicll urͥ cẽ¬

Expanded text:
resultabit medius. Si secundo modo, tunc visus penetrabit superiorem et stabit in inferiori , et ab illo solo immutabitur, et ita iterum non resultabit medius color, et sic nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tũ corpꝰ et nõ ꝑuiũ. et hoc esse
et sicco. Esse at forle coloris est
ẽẽ coloris quo est actu. in poͣ acci¬
ua ĩmutãdi uisũ ẜͫ actũ. et hoc
eẽ color a luce. Et hoc ẽ qd dͭ pħe¬

Expanded text:
tum, idest non pervium, et hoc esse et sicco. Esse autem formale coloris est esse coloris, quo est actu in potentia activa immutandi visum secundum actum, et hoc esse color habet a luce. Et hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
et pꝰ tẽbrã iterũ est ĩ eod loco si
destruit᷑ lu ͥ. et succedit alim ad̾
p̃sẽ ͦ et absẽtiã illiũantis corꝑis.
sicut et umbra ex obõ corꝑis opa¬
ci ad lumõ. et fig̾a ĩ speculo ex
directa oxpõe aspiciẽts. ¶Ad aᵈ¬

Expanded text:
erum in eodem loco, sed destruitur lumen et succedit alterum ad praesentiam et absentiam illuminantis corporis sicut et umbra ex obiectu corporis opaci ad lumen et figura in speculo ex directa oppositione aspicientis. 6 A
Abbreviated transcription (Latin):
dit n ignẽ lucere ĩteriꝰ ĩ oculo.
nõ at lucet ĩteriꝰ nnisi sit ĩ oculo.¬
p ac᷑. ¶ Itẽ ad idẽ p̃t obici sic.
sanẽt ĩ libͦ de sesu ⁊ sesato sit.
Si ignis dñaret᷑ in oculo. ut d̾
empedocles. et ut ĩ thymeo strĩ¬
bit᷑. cũ ignis emittat radĩos ad
ens a lut̾na. accide̾t tñt lumẽ
egrediẽs ab̾ oculo illũare mediũ.¬

Expanded text:
 ignem lucere interius in oculo. Non autem lucet interius nisi sit interius. 12 Item, ad idem potest obici sic: iacent in libro de sensu et sensato sic: ‘Si ignis dominaretur in oculo, ut dicit Empedocles et in Timaeo scribitur’, cum ignis emittat radios ad iens de lucerna, accideret tunc lumen egrediens ab oculo illuminare mediu
Abbreviated transcription (Latin):
gu̾ot᷑ ob scurit᷑ bisus : Et hoc pr
o hoc ꝙ dĩ abulantib in nue utł
lacie uel aqͣ. ⁊ mari. obscura ap¬
parẽt loca niuiũ. et glaciei. et
ripe aqͣꝵꝭ. et littora mariũ .ẜ alis
quor ẽ pꝰ illũ in textura uenaꝵ.

Expanded text:
ur obscuritas visus. Et hoc patet ex hoc quod diu ambulantibus in nive vel glacie vel aqua et mari obscura apparent loca nivium et glaciei et ripae aquarum et litora marium. Alius humor est post illum in textura venarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ĩ eclipsi solis. qñ sol in ꝑre tegit᷑.
aba stañ apparẽt pallida. et hoc
nõ ꝯtigit insi ex substctõo lucis.
e ita cũ lux sbstcta diminuat
colorẽ. ⁊ poita angue̾tat. bĩ ꝙ¬

Expanded text:
quia in eclipsi solis, quando sol in parte tegitur, alba statim apparent pallida; et hoc non contingit nisi ex subtractione lucis. Et ita cum lux subtracta diminuat colorem et posita augmentet, vi
Abbreviated transcription (Latin):
parũ de uino rubeo ĩfũdat᷑. in
bitro puro. sol penetͣns uniũ
in fũdo uitri gn̾abit albedinẽ. q̃
ẽ color silior luci ĩt̾ oẽs colores.
si autꝰ m̃ltũ ĩfũdat᷑ nõ erit in
fudo albedo. qr lux tũc nõ pot̾it
rẽtrare. ut ĩ fudo mł tplicet᷑

Expanded text:
parum de vino rubeo infundatur in vitro puro, sol penetrans vinum in fundo vitri generabit albedinem, quae est color similior luci inter colores. Si autem multum infundatur, non erit in fundo albedo, quia lux tunc non potest penetrar
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑitꝰ clari et puri sũt qͥdeferũt
bro magis apparet ⁊̃ ip̃is. Et iõ
iterũ ꝯnĩgit ip̃m a baporib ialidis
libus apparet unũ duo. sꝑitꝰ uo
accipiẽs formã in bno situ stat¬
ab ea. accipit eadẽ in alio situ.⁊
sit unũ ĩ du ͭ ͥ situ acceptũ apꝑet
duo. Et hec ead̾ cã ẽ qͣre bnũ ap¬
paret duo. qñ digitꝰ suppõit᷑ ocło
et elenat᷑ oculꝰ ad sitũ altorẽ.
uł deyͥmist ad ĩferiorẽ. et iõ ꝙͣto¬

Expanded text:
spiritus clari et puri sunt, qui deferuntur bro magis apparet in ipsis. Et ideoit, contingit ipsum vaporibus calidis libus apparet unum duo. Spiritus enim accipiens formam in uno situ, antab ea, accipit eandem in alio situ, et sic unum in duplici situ acceptum apparet duo. Et haec eadem causa est, quare unum apparet duo, quando digitus supponitur et elevatur oculus ad situm altiorem vel deprimitur ad inferiorem . Et i
Abbreviated transcription (Latin):
sic. Nõ usq quaq absurde dici
tus quosda ualere sydereos
sicut ibi in solaribi accessibus
et recessib uidemꝰ. uidemꝰ etꝭꝰ
ip̃i ãni ꝑ tp̃a uariari. et luna¬
ribus increniẽtis ⁊ decremẽ¬
tis augeri atq minui q̃dã ge¬

Expanded text:
 non usquequaque absurde dici tus quosdam valere sidereos, sicut in solaribus accessibus et decessibus videmus etiam ipsius anni tempora variari, et lunaribus incrementis atque decrementis augeri et minui quaedam ge
Abbreviated transcription (Latin):
dicr̃tes tñ ꝙ calor eiꝰ eiꝰ agit
in triplici uirtute. scclicet ignis.
celi. et aĩe. sicut dictũ ẽ supͣ.
et huic calori obedit frigiditas
dagulans. et illis duobus obe¬
diunt qumidũ et sictũ recigieu¬
do et tenẽdo sigurã et maguim

Expanded text:
dicentes tamen quod calor eius agit in triplici virtute, scilicet ignis, caeli et animae, sicut dictum est supra. Et huic calori oboedit frigiditas coagulans , et illis ambobus oboediunt humidum et siccum recipiendo et tenendo figuram.
Abbreviated transcription (Latin):
de poꝰ cibi ad corpꝰ cibatũ. hec
autẽ poꝰ ẽ ut ĩ organo aliqͦ. et¬
mutat᷑. in ꝑtẽ corꝑis. sũ quo or¬
gano nõ posset mutari. Et ẜᵃ hoc
set semen in aliquo organo. et sic
nõ fieret manꝰ ex ip̃o. insi eẽt
in manui nec pes nisi ẽẽt ĩ ꝑe¬
de. qd falsũ est ¶ p̃t̾ea. ꝑ hãt¬

Expanded text:
entia cibi ad corpus cibatum. Haec autem potentia est ut in organo aliquo mutetur in partem corporis, sine quo organo non posset mutari; et secunduset semen in aliquo organo, et sic non fieret manus ex ipso nisi esset in manu, et pes nisi in pede, quod falsum est.
Abbreviated transcription (Latin):
zebri ẜ ͫ rectã lineã accupit to¬
lorẽ. et cũ colore coloratũ corpꝰ.¬
Q Ite. auicẽna sit. Bisus ẽ uis
ordĩata in neruo obtico ad appre¬
hendẽdũ formã eiꝰ qd foͣrt᷑ in
qũore cͥstallino ex silitudĩb cor¬
porũ hñtiũ colorẽ q ueuunt per
corꝑa radiosa in effectũ ad suꝑ¬

Expanded text:
pit colorem et cum colore coloratum. Item, Avicenna sic: ‘Visus est vis ordinata in nervo optico ad apprehendendum | formam eius quod formatur in humore crystallino ex similitudinibus corporum habentium colorem, quae veniunt per corpora radiosa in effectum ad sup
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ca funẽ lib de aĩalib. ꝙ semen
assilat᷑ filio egrediõti de domo
pris. ille .ii. cũ egredit᷑. ꝑtem
cibi facit. quã portat secũ dẽ
domo pris . et in domo ꝓpͥa per
lucrũ et negociaͦ multiplicat
cibũ illũ. ut sufficᵗ. sibi. Sic gͥ
seniẽ huidũ qddã in qͦ saluat
uirtꝰ forͣtiua. tͣħit secũ de cor¬
pore masculi generãtis. et cũ
ẽ in matrice. negociat᷑ c̾ta sã¬
guinẽ mẽstrui. extͣhẽdo xuriꝰ
ex eo. ad multiplica ͦ ͥ sui huĩdi
ut ex eo possit ꝑfici formaͦ sa¬

Expanded text:
ca finem xvi de animalibus quod semen assimilatur filio egredienti de domo patris; ille enim cum egreditur , partem cibi sumit, quam exportat secum de domo patris, et in domo propria per lucrum et negotiationem multiplicat cibum illum, ut sufficiat sibi. Similiter semen humidum quoddam, in quo salvatur virtus formativa, trahit secum de corpore masculi generantis, et cum est in matrice, negotiatur circa sanguinem menstruum attrahendo purius ex eo ad multiplicationem sui humidi, ut ex ipso possit perfici formati
Abbreviated transcription (Latin):
apͭ ĩ libͦ de aĩalib. bbi sit dicit.
duricies ⁊ mollicies. ⁊ uiscositas
aĩatis ex calore ⁊ frigiᵗ ͤ. mixta
aut̃ ex qua q̃da erit caro. et qddã
os nõ erit ex calore ⁊ frigiͭͤ. sed

Expanded text:
 in xvi de animalibus, ubi sic dicit: ‘Durities et mollities et viscositas animatis ex calore et frigiditate. Mixtio autem ex qua quoddam erit caro et quoddam os, non erit ex calore et frigiditate,
Abbreviated transcription (Latin):
trix calidi ͭ ͤ sua. et cõmiscetur
aqua illa cũ sagir̃e matͥcis. donec
fit frustũ. deĩde format᷑. et fit
in easꝑitꝰ uite ussu dei. ¶Itẽ
in libͦ de motu cordis. Inest semx̃¬

Expanded text:
ix caliditate sua et commiscetur aqua illa cum sanguine matricis, donec sit frustum; deinde formatur et fit in ea spiritus vitae iussu dei’. 11 Item, in libro de motu cordis: ‘Inest sem
Abbreviated transcription (Latin):
fictionẽ motꝰ solis accidit siccitas
et caliditas. et minorat᷑ in eis fri¬
giditas et huĩditas. qͣre calefm̃t
matͥces młierũ eoꝵꝭ. et q̃ĩcãt eis
ngredinẽ corꝑũ. et crispitudinẽ

Expanded text:
fixionem motus solis accidit siccitas et caliditas, et minoratur in eis frigiditas et humiditas, quare calefiunt matrices mulierum eorum et communicant eis nigredo corporum et crispitudo
Abbreviated transcription (Latin):
bat ĩ uerbo dei ut ĩ oiꝰ nõ cã
pͥmitꝰ frerẽt. cũ dicebat̾ ꝙ
i ña ꝓya sua qua sũt deoq
placuissent qr bona sũt. t̃i
ut idẽ ẽ cognoscebat alia qͣda
iferiori cognitõe. que nõre
besꝑe designata ẽ. ac deĩde
sc̃a uesiꝑa frebat mane. cũ de
suo oꝑe deꝰ landaret᷑ ⁊ alniꝰ
coeanre. que deiceps faciẽda
erat ex dei uerbo pusꝙͣ fieret

Expanded text:
bat in uerbo dei, ut in eius notitia primitus fierent. cum dicebatur:  natura, qua sunt, deoque placuissent, quia bona sunt, tunc ea itidem cognoscebat alia quadam inferiore cognitione, quae nomine uesperae significata est ac deinde facta uespera fiebat mane, cum de suo opere deus laudaretur et alterius creaturae, quae deinceps facienda erat, ex dei uerbo notit
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ pelorum. qd̾ aspicit aqͥ¬
lonem. Cui messina ałs mes-¬
siba ciuitas ꝓxima esti Aliud
qd̾ dicit᷑ pachiriũ. sub quo ciui¬
tas syracusana est q̃ respiciti
ad euronothũ. Terciũ appella.¬

Expanded text:
dicitur Peiorum et aspicit ad aquilonem, cui Messana ciuitas proxima est; secundum quod dicitur Pachynum, sub quo ciuitas Syracusana, respicit ad euronotum; tertium quod appella
Abbreviated transcription (Latin):
quod facit quecũ serpente miscet᷑. Et qr de astutia
cepimꝰ sermonẽ subtexere. qua unꝰ quisq frẽm suum
circũuenire & deciꝑe nitit᷑. & in nouas se fraudes com¬
ponere. ut quẽ ui obtinere ñ potest. circũscribat dolo.¬
& fuco quodã artis obducat: fraudulentũ illud
polipili ingeniũ ñ p̃teribo: qui uadoso in lutore pe¬
trã nactus. affigit᷑ ei: atq eiꝰ nebuloso ĩ genio olo¬
rem sibi uariat.: & simili specie terga obductus. plurimoᷤᷤ
pisciũ sine ulla suspitione fraudis allapsos. dũ notã non
p̃cauent. & saxũ opinant᷑. cassib furtiuȩ artis includit:

Expanded text:
quod facit qui cum serpenti miscetur. Et quia de astutia quod facit qui cum serpenti miscetur. Et quia de astutia coepimus sermonem subtexere, qua unusquisque fratrem suum circumuenire et decipere nititur et in nouas se fraudes componere, ut quem ui optinere non potest circuet fuco quodam artis obducat: fraudulentum illud polypi ingenium non praeteribo, qui vadoso in littore petram nactus, affigitur ei, atque ejus nebuloso ingenio colorem subit, et simili specie terga obductus plurimos piscium sine ulla suspicione fraudis allapsos, dum nota non praecavent, et saxum opinantur, cassibus furtivae artis includit
Abbreviated transcription (Latin):
randꝰ serpenti sit. festinat ad iuꝑam: que se in gremio
uiri ñ directo tramite ueritatis. s lubrico deiui amoriᷤᷤ
infundit. Festinat ad eã que uenenũ suũ resumitut
uiꝑa: que fert᷑ ꝑacto coniunctionis munere. uenenum
quod euomuerat. rursꝰ haurire. Adultera enĩ: iuꝑa ẽ.
Unde & salomon ait. qd̃ is qui fuerit temulentus
cũ ꝑ uinũ libido feruere consueuerit. tanꝗͣ colubri i¬
ctu extendit᷑: & tanqͣm a cornu ita diffundit᷑ illiue¬
nenũ. Et ut scias qr de adultera dixit: adiecit. Ocli
tui cũ uidint alienã : os tuũ loquit᷑ ꝑuersa. Nec quisꝙͥ
uelut contͣria posuisse nos credat. ut & ad bonum &
ad malũ iuꝑe huiꝰ exemplo uterem᷑ : cũ ad institutio¬
nem utrumq ꝓficiat : s erubescamꝰ aut fidem ñer¬
hibere dilecto. cui ex hibet serpens : aut relinq̃ntes
sc̃a coniugia. lubrica & nocitura salutarib p̃feramꝰ.

Expanded text:
randus ipse serpenti sit. festinat ad uiperam, quae se in gremium randus ipse serpenti sit. festinat ad uiperam, quae se in gremium uiri non directo tramite ueritatis, sed lubrico deuii amoris pueri. festinat ad eam quae uenenum suum resumit ut uipera, quae fertur peracto coniunctionis munere uenenum quod euomuerat rursus haurire ; adultera enim uipera est. unde et Solomon ait quod is qui fuerit temulentus, cum per uinum libido feruere consueuerit, tamquam a colubrae ictu extenditur et tamquam a cornuta diffunditur illi uenenum. et ut scias quia de adultera dixit adiecit: oculi tui cum uiderint alienam, os tuum loquetur peruersa. nec quisquam uelut contraria posuisse nos credat, ut et ad bonum et ad malum uiperae huius exemplo uteremur, cum ad institutionem utrumque proficiat, si erubescamus aut fidem non exhibere dilecto, cui exhibet serpens, aut relinquentes sancta coniugia lubrica et nocitura salutaribus praeferamus,
Abbreviated transcription (Latin):
dignationẽ : cũ blanda conunx ad caritatẽ ꝓuocat.
Non es dñs. s maritꝰ : ñ ancillã sorcitꝰ es. s uxorem.
Sub̃natorem te d̃s uoluit ẽẽ sexus inferioris: ñ p̃po¬
tentẽ. Redde studio uioem: redde amori gr̃am. Ui¬
pera uenenũ suũ fundit : tu ñ potes duriciã mentis
deponere : ᷤ S habes naturalem rigorem. Debes
temꝑare eũ contẽplatione conugii: reuerentia
alienũ thorũ : nolite insidiari aliene copule. Gra¬
ue ẽ adulteriũ: nature inuiria. Duos pͥmũ deus
fecit adam & euã. hoc ẽ. urũ & uxorẽ: & uxorem
de uiro. hoc ẽ decosta adam: & iussit ambos eẽ in uno corꝑe
Nature adult̾ium est. S hoc docet murene & urpere
ñ iure generis. s ardore libidinis expetitꝰ amplexus. dis¬
ette o iuri. qui alienã ꝑmolere querit uxorẽ. cuiꝰ serpen¬
tis sibi adsciscere cupiat contub̾ntũ: cui etiã ipse compa¬

Expanded text:
dignationem, cum blanda conjux ad charitatem provocat. dignationem, cum blanda conjux ad charitatem provocat. Non es dominus, sed maritus: non ancillam sortitus es, sed uxorem. Gubernatorem te Deus voluit esse sexus inferioris, non praepotentem. Redde studio vicem, redde amori grpera uenenum suum fundit: tu non potes duritiam mentis deponere? sed habes naturalem rigorem: debes temperare eum contemplatione coniugii et reuerentia alienum torum, nolite insidiari alienae copulae. graue est adulterium, naturae iniuria est. duos primum deus fecit, Adam et Euam, hoc est uirum et uxorem, et uxorem de uiro, hoc est de costa Adam et iussit ambos esse in uno corpo? naturae adulterium est. hoc docet muraenae et uiperae non iure generis, sed ardore libidinis expetitus amplexus. discite, uiri, qui alienam permolere quaerit uxorem cuius uidetur sibi asciscere cupiat contubernium, cui etiam compa
Abbreviated transcription (Latin):
Comparem suũ & bos requirit: & equus diligit. & si
mutet᷑ alius. trahere uigũ nescit compar alteriꝰ : & se ñ
tutũ putat. Cu uugalem repudias tuũ : & sepe putas
mutandũ:ᷤ & si unũ defuerit diem. disceptari uis: et
statĩ incognitã causã quasi cognitã. pudoris exequeris
inuria: Uiꝑa absentẽ requirit. absentẽ uocat. et
blando ꝓclam at sibilo: atq ubi aduentare cõparem¬
senserit. uenenũ euomit: reuerentiã marito deferens.
uerecundata nuptialem gr̃am. Tu mulier: aduenien¬
tem de longniqͦ maritũ contumeliis repellis. Uipera
mare ꝓspectat : explorat iter coniugis: tu iniuriis uiã
iuro obstruis. ⁊ tu litiũ fomes. uenena ñ reicis : tu conui
galis amplexus tp̃r dirũ uirũ existimas : nec erubesciᷤᷤ
nuptias : nec reuereris maritũ. Sed etiam tu uir:
possimiꝰ enĩ etiã sic acciꝑe: deponẽ tumorem cordis:
asꝑitatẽ moꝵ. Cũ tͥ sedula uxor occurrit. ꝓpelle in¬

Expanded text:
Comparem suum et hos requirit, et equus diligit, et si Comparem suum et hos requirit, et equus diligit, et si mutetur alius, trahere jugum nescit: compar alterius vel ad se non tutum putat, tu jugalem repudias tuum, et putas esse mutandum, et si uno deserit die, suspicaris ruinalem, et statim incognita causa quasi cognitam pudoris exsequeris injuriam. Vipera absentem requirit, absentem vocat, et blando proclamat sibilo, atqsenserit, uenenum euomit reuerentiam marito deferens, uerecundata nuptialem gratiam: tu, mulier, aduenientem de longinquo maritum contumeliis repellis. uipera mare prospectat, explorat iter coniugis: tu iniuriis uiam uiro obstruis, tu litium moues uenena, non reicis, tu conigalis amplexus tempore dirum virus exaestuas; nec erubescis nuptias, nec revereris maritum. Sed etiam tu, vir, possumus enim etiam sic accipere, depone tumorem cordis, asperitatem morum, cum tibi sedula uxor occurrit: propelle in
Abbreviated transcription (Latin):
requirie copulam : uł nouã p̃parat. ꝓgressaq ad litꝰ.
sibilo testificata p̃sentiã sui. ad coniugalẽ amplexũ
illã euocat. Murena aũt inuitata ñ deest: & uene¬
nate serpenti expetitos usus sue imꝑtit comunctionis.
Q uid sibi uult sermo huimodi. nͥ ferendos cẽ mores
coniugũ : & si absens ẽ. eiꝰ opꝑiendã p̃sentiã : Sit licet
asꝑ. fallax. inconditꝰ. lubricus. temulentꝰ : quid peiꝰ
ueneno. qd̃ in conuige murena ñ refugit e uocata
ñ deest : & serpentis lubricũ sedula caritate comple
ctit᷑. Ille tua mala portat. & leuitatis feminee facili¬
tatẽ : tu uirũ tuũ ñ potes mulier sustinere : Adam per
euam deceptus ẽ : ñ eua ꝑ adam. Quem uocauit ad
culpã mulier. iustũ est. ut eũ gub̾natorem assumat:
ne tterũ femmea facilitate lab̾at᷑. S horridꝰ & incult
est. Semel placuit. Nunquid uir frequent̾ est eligendꝰ:

Expanded text:
requirit copulam vel novam praeparat, progressaque ad littus requirit copulam vel novam praeparat, progressaque ad littus sibilo testificata praesentiam sui ad conjugalem amplexum illam evocat. Murena autem invitata non deest, et venenatae serpenti expetitos usus suae impartit conjunctioQuid sibi vult sermo hujusmodi, nisi ferendos esse mores conjugum; et si absens est, ejus opperiendam praesentiam, sit licet asper, fallax, inconditus lubricus, temulentus? Quid pejus veneno, quod in conjuge muraena non refugit? Vocata non deest, et serpentis lubricum ctitur. ille tua mala portat et leuitatis femineae facilitatem, tu uirum tuum non potes, mulier, sustinere? Adam per Euam deceptus est, non Eua per Adam. quem uocauit ad culpam mulier, iustum est ut eum gubernatorem assumat, ne iterum feminea facilitate labatur. sed horridus et incultus est: semel placuit. numquid uir frequenter est eligendus
Abbreviated transcription (Latin):
Exxili suꝑ undas o homo. qr piscis es : ñ te oppͥmant
scłi istius fluctus. Si tẽpestas ẽ: pete altũ & ꝓfundũ.
di serenitas: lude in fluctib. Si ꝓcella: caue absco¬
pulo solico. ne te in rupem furẽns estus illidat
Scriptũ est enĩ. Estote astuti sicut serpentes. Et quia
de serpentib astutis exemplũ ꝓpositũ est : simꝰ astuti
cuca querenda & seruanda conuigia: diligamꝰ tͥbuta
nobis consortia. Ꝙ si hi qͥ longinquis fuerant ortus sui
tp̃r regionib separati. int̾ se conuenerint: & si uir ad
cõplacitã minuat caritatẽ. Cadem lex p̃sentes absentes¬
q conectit : idem nat᷑e uincłm int̾ distantes & ꝯsistente ᷤ
conuigalis caritatis iura constrinxit: eodem iugo
benedictionis utͥusq colla consociant᷑. etiãsi alt̾ obeat
separataꝵ regionũ longa diuortia:̃ qr ñ corporiᷤᷤ ceruice.
s mentis. uigũ grẽ receꝑunt. Uiꝑa neqͥssimũ bestie
undi cupiditatẽ assumpserit. murene maritime notãͥ

Expanded text:
Exsili super undas, o homo, quia piscis es: non te opprimant saeculi istius fluctus: si tempestas est, pete altum et profundum: si seneritas, lude in fluctibus: si procella, cave a scopuloso littore; ne te in rupem furens aestus illidat. Scriptum est enim: Estote astuti sicut sede serpentibus astutis propositum exemplum est, simus astuti circa quaerenda et seruanda coniugia, diligamus tributa nobis consortia. et si ii qui longinquis fuerant ortus floribus tempore regionibus separati inter se conuenerint et si floribuconplacitam minuat caritatem. eadem lex praesentes absentesque conectit, idem naturae uinculum inter distantes et consistentes itaque caritatis iura constrinxit, eodem iugo benedictionis utriusque colla sociantur, etiamsi alter obeat separatarum regionum longa diuortia, quia non corporis ceruice, sed mentis iugum gratiae receperunt. uipera, nequissimum genus undi cupiditatem assumpserit murena maritima, notam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
licet titubauerit petrus qͣndo negauit : tñ ꝑ dextram
quo martyrascendit : eugłiũ ẽ mare. in quo piscant᷑
apłi : in quo mittit᷑ rete. qđ simile ẽ regno celoꝵ
uangłiũ est mare : in qͦ xp̃i figurant᷑ mẏsteria. E¬

Expanded text:
licet titubauerit Petrus, quando negauit, tamen per dextelicet titubauerit Petrus, quando negauit, tamen per dextequo martyr ascendit: euangelium est mare, in quo piscantur apostoli, in quod mittitur rete, quod simile est regno caelorum: euangelium est mare, in quo Christi figurant
Abbreviated transcription (Latin):
Noli gͣ o bone piscis: petri hamũ timere. Non occidit: s
consecrat. Noli me quasi uilem contẽnere: qr uides corpus
ras. Noli timere petri retia: cui dicit dñs. Duc in altũ:
& larato retia. Non emĩ in sinistrã partẽ mittit. s in dex¬
tram: sicut iussus axp̃o est. Nolitimere sinus eiꝰ: quia
dictũ est ei. Ex hoc eris homines uiuificans. Id̾o misit re¬
tia. & complexus ẽ stephanũ. qui de eugłio pͥmꝰ ascendit:
habens in ore suo staterem iusticie. Unde confessione con¬
stanti clamauit dicens. Eece uideo celos aꝑtos: & filium
hominis stantẽ ad exctris dĩ. Phoc pisce stabat dñs iħs:
sciebat enĩ eẽ in ore eiꝰ p̃ciũ sui census. Deniq głoso mar¬
tyrio & petri iudiciũ atq doctrinã. &. xp̃i gr̃am locuples
assercor impleuit. Nec te moueat: qd ꝓ mari eugłiũ po¬
sui. Eugłiũ est. in qͦ. xp̃c ambulauit᷑ : eugłium ẽ. in qͦ

Expanded text:
noli igitur, o bone piscis, proprios amum timere; non occidit, sed noli igitur, o bone piscis, proprios amum timere; non occidit, sed consecrat. noli quasi uilem te contemnere, quia uides corpus ras. noli timere Petri retia, cui dicit Iesus: duc in altum et laxato retia; non enim in sinistram partem mittit, sed in dextram, sicut iussus a Christo est. noli timere sinus eius, quia dictum est ei: ex hoc eris homines uiuificans. ideo misit retia et conplexus est Stephanum, qui de euangelio primus ascendit habens in ore suo statera iustitiae. sua confessione constanti clamauit dicens: ecce uideo caelos apertos et filium hominis stantem ad dexteram dei. pro hoc pisce stabat dominus Iesus; sciebat enim esse in ore eius pretium sui census. denique glorioso martyrio et Petri iudicium atque doctrinam et Christi gratiam locuples adsertor inpleuit. Nec te moueat, quod pro mari euangelium posui. euangelium est, in quo Christus ambulauit: euangelium est, in quo,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando dissoluat qd̃ ꝓscelerũ p̃cio constat difficile
posse uitari. Piscis gͦ es ohomo. Audi qr piscis. Simile
est regnũ celoꝵ retimisso in mare: qd̃ ex om̃i gen̾e pisciũ
congregauit. Cũ aũt ess& impletũ: duxert̃ id ad litcus.
& sedentes eleger̃t optimos inuasis suis: malos aũt foras
miser̃t. Sicerit in consũmatione scłi. Exibunt angeli.
& separabunt malos de medio iustoꝵ: & mittent eos
in caminũ ignis. Sunt gͦ & boni & mali pisces. Boni
seruant᷑ ad p̃ciũ : mali statĩ ardent. Bonũ pisoem nec
retia inuoluunt s eleuant : nec hamꝰ int̾necat atq
int̾ficit. s p̃ciosi uulneris ꝑfundit sanguine: in cuiꝰoris
confessione bonum p̃ciũ reꝑit᷑. quo tͥbutũ apłicũ. &
census xp̃i possit exsolui. Sic enĩ scriptũ est: dicente
ab alienis : ait dñs. Uade ad mare. & imtte hamũ.
& eũ piscem qui pͥmus ascenderit. tolle : & aꝑtoore

Expanded text:
aliquando dissoluat quod pro scelerum pretio constat difficile aliquando dissoluat quod pro scelerum pretio constat difficile posse uitari. piscis ergo es, o homo. audi quia piscis es: simile est regnum caelorum reti misso in mare, quod ex omni genere piscium congregauit. cum autem esset inpletum, duxerunt id ad litus et sedentes elegerunt optimos in uasis suis, malos autem foras miserunt. sic erit in consummatione saeculi. exibunt angeli et separabunt malos de medio iusto XIII, 47. Sunt ergo boni et mali pisces, boni servantur ad pretium, mali statim ardent. Bonum piscem nec retia involvunt, sed elevant; nec hamus internecat atque interficit, sed pretiosi vulneris perfundit sanguine, in cujus oris confessione bonum pretinm reperitur, quo tributum apostolicum, et census Christi possit exsolvi. Sic enim scriptum est, dicente ab alienis, ait Dominus: Vade ad mare, et mitte hamum, et eum piscem qui primus ascenderit, tolle, et aperto ore
Abbreviated transcription (Latin):
mia. Captus ẽ silurꝰ : & mutilis p̃da detecta est.
Quanti in eo reꝑiunt᷑ qui alios deuorau̾ant : & tu
diues habes insimi tuo alteriꝰ p̃datorem. Ille habe¬
bat facultates pauꝑis. quas inuaserat: tu eũ oppͥ¬
mens. duo patͥmonia tuis facultatib ad didisti.
Et adhuc tanto ñ satiaris augm̃to: & dicis qd̃ alios uindi¬
cas. cũ eadẽ cõmittas que ulcisceris ⁊ iniusto inustior. et
iniquo miqͥor. auaro auarior. Uide ne idem te qͥ piscem
illũ: finis inueniat. Hamũ caue: caue retia. S p̃sumis
de potentia: qđ nemo tͥ possit resistere. Presumebat &
silurꝰ qd̾ hamũ sibi nemo iaceret: nemo tenderet retia:
& siincidisset. untuersa dirumꝑet. Ettam̃ fuscinã ñ
euasit: aut nexus uincłi ualidioris incurrit. quib se ñ
possit exuere. Sine dubio & hominũ inqͥtas qͦ gͣuiora
cõmiserint. eo magis scelere suo tuta ẽẽ ñ poterit: quin

Expanded text:
mia. Captus est silurus, et inutilis praeda detecta est. mia. Captus est silurus, et inutilis praeda detecta est. Quanti in eo reperiuntur, qui alios devoraverant? Et tu dives habes in sinu tuo alterius praedatorem. Ille habebat facultates pauensopprimens duo patrimonia tuis facultatibus addidisti et adhuc tanto non satiaris augmento et dicis quod alios uindicaueris, cum eadem committas quae ulcisceris, iniusto iniustior et iniquo iniquior et auaro auarior. uide ne idem te qui piscem illum finis inueniat; amum sol et retia. sed praesumis de potentia quod nemo tibi possit resistere: praesumebat et silurus quod amum nemo sibi iaceret, nemo : tenderet retia, et, si incidisset, uniuersa disi\'umperet: et tamen fuscinam non euasit aut nexus uinculi ualidioris incurrit, quibus se non posset exuere. sine dubio et hominum iniquitas quo grauiora commiserit, eo magis scelere suo tuta esse non poterit, quin
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. s ex auaricia. Aut qr ad usũ hominũ dati
sinit. in signũ quoq facti sunt. ut in his nr̃orũ morum
uitia uideremꝰ: & ea uideremꝰ exempla. nequis po¬
tior inferiorem inuaderet : daturus in se pocentiori
exemplũ inuirie. Ita qui alterũ ledit: sibi laqueum
parat. in quem ipse incidat.Et cupiscis es. qui
uiscera inuadis aliena : qui demergis infirmũ: qui ce
dentẽ ꝑsequeris usq in ꝓfundũ. Caue ne dum illũ
sequeris. incidas ipse in ualidiorẽ: & deducat te in
alienas insidias qui tuas uitat iniurias : pͥusq tuã
expectet erumnã. qui teꝑsequente. ꝓpͥam reformi-¬
dabat. Quid int̾est inter diuitẽ imꝓbȩ cupidita¬
tis ingluuie absorbentẽ infirmoꝵ patͥmonia: & silu¬
rum de minoꝵ pisciũ uiscerib aluo repletũ:  Defun¬
ctus ẽ diues: & nichil ei sua spolia ꝓfuer̃t: immo
magis eũ rapinaꝵ suaꝵ detestabiliorem fecit infa¬

Expanded text:
oepit, sed ex auaritia, aut quia ad usum hominum dati oepit, sed ex auaritia, aut quia ad usum hominum dati sunt, in signum quoque facti sunt, ut in his nostrorum morum uitia uideremus et caueremus exempla, ne quis potior inferiorem inuaderet daturus in se potentiori utuntur iniuriae. itaque qui alterum laedit sibi laqueum parat, in quem ipse incidat. Et tu piscis es, qui uiscera inuadis aHena, qui demergis infirmum, dentem persequeris usque in profundum. Cave ne dum illum persequeris, incidas ipse in validiorem, et deducat te in alienas insidias, qui tuas vitat, priusque tuam spectet aerumnam, qui te persequente propriam reformidabat. Quid interest inter divitem improbae cupiditatis ingluvie absorbentem infirmorum patrimonia, et silurum de minorum piscium visceribus alvum repletum? Defunctus est dives, et nihil ei sua spolia profuerunt, imo magis eum rapinarum suarum detestabiliorem fecit infa
Abbreviated transcription (Latin):
dentib coꝵ esca posset auferri ae dilui. Iolo densos
acut os habent. ut eito incidant. eito conficiant
eibũ  facise oe sine aliqua mora & dilatione craus¬
mictant. Deniq ñ rummant. Solus crescat
in his ruminare ꝑhibet᷑ : ut ferunt quib aut euene
aut uis fute aut studiũ. at calia cõp̃hendent. Si aue
nec ipsi asuis potentie euasere iuolentiã: & auamcer
eo pdopatet. Tpleriq quidem herbis pasciarentͤ
minitis ueriib : sunt cn qui imucẽ se deuorent.¬
& sua carne pascant᷑. Minor apud illos: esca maiorisẽ.
Lursus ipse maior aualidiore inuadit᷑: & fit esca alteriꝰ
p̃dator alieni. Itaq usu uenit. ut cũ ipse aliũ deuora¬
uerit. ab alio deuoret᷑ ⁊ & in unũ uentrẽ utrunq conue¬
niat. cũ uoratore ꝓpͥo deuoratus : fieq simul in uno
uiscere. p̃dȩ uindicteq consortiũ. Ex ipsis postea sp̃o¬
te hec accreuit inuria: sicut in nobis ñ ex natura ac¬

Expanded text:
dentibus eorum esca posset auferri ac dilui. ideo densos et dentibus eorum esca posset auferri ac dilui. ideo densos et acutos habent, ut cito incidant, cito conficiant cibum, facile et sine aliqua mora et dilatione transmittant. Denique non ruminant; solus tamen scarus in his ruminare perhibetur, ut ferunt quibus aut eventus, aut usus fuit, aut studium talia comprehendere. Sane nec ipsi a suis potentiae evasere violentiam, et avare patet. et plerique quidem herbis pascuntur ac minutis uermibus; sunt tamen qui inuicem se deuorent et sua carne pascantur. minor apud illos est esca maioris, et rursus ipse maior a ualidiore inuaditur et fit esca alterius praedator alieni. itaque usu uenit, ut, cum ipse alium deuorauerit, ab alio deuoretur et in unum uentrem uterque conueniant cum deuoratore proprio deuoratus sitque simul in uno uiscere praedae uindictaeque consortium. et ipsis sponte forte haec adcreuit iniuria, sicut in nobis non ex natura c
Abbreviated transcription (Latin):
fisq penetdis ÷ sp̃is infusione interiorẽ calorẽ refrigerat.
Torax enĩ ut suscipit alimenta: ita suꝑ flua cibors.
& sucossalubres. sanguinẽq discernit: fit pulm o puius.
unde faciliꝰ ad eũ potest aspiratio sp̃s ꝑuenire. Pisces u̾
brancias habent : quas nc̃ plicant & colligunt: nunc
explicant:. atq aꝑunit. In hancgͦ collectionẽ & aꝑtio¬
nem dũ suscipit᷑ aqua & cͣusmititur. ac penetrat
respirationis munꝰ uidet᷑ implere. Propͥa gͥ nata
est pisciũ: nec cõmiis eũ ceteris: specialis usus. & a
ceteris uiuendi quȩdã separata & secreta substantia.
Propt̾ea ñ nut̾int᷑: neq ut t̾rena animalia manus
huimane tractui. & alm̃to & delini m̃to aliquo de
err una parte dentes habent⁊ s utraq. pars arna¬
ta est dentib qr in aqua funt: & si diutiꝰ cibũ ue¬
sarent:. & ñ eito transiniiterent: aquaꝵ abluinone

Expanded text:
risque penetrabilis, spiritus infusione interiorem calorem refrigerat. risque penetrabilis, spiritus infusione interiorem calorem refrigerat. Thorax enim ut suscipit alimenta, ita superflua ciborum et succos salubres sanguinemque discernit. Fit pulmo pervius, unde facilius ad eum potest aspiratio spiritus pervenire. Pisces vero branchias habent, quas nunc plicant et colligunt, nunc explicant atque aperiunt. In hac ergo collectione et apertione dum suscipitur aqua, et transmittitur ac penetrat, respirationis munus videtur implere. Propria igitur natura est piscium, nec communis cum caeteris; sceteris uiuendi quaedam separata ac secreta substantia. propterea non nutriuntur neque ut terrena animalia manus humanae tactu et delenimento aliquo delex una parte dentes habent, sed pars utraque armata est dentibus, quia in aqua sunt et, si diutius cibum uersarent et non cito transmitterent, aquarum eiusmodi de
Abbreviated transcription (Latin):
exius: abscisaq corporis parte. serũ negas. spadonẽ
efficis: ut qd negauit natura in hominib. impleret au¬
lacia. Quãbona aũt mat᷑ sit aqua: etiã hinc considera.
Tuo homo do ciusti abdicationes patrũ in filios⁊ sepa¬
rationes. odia. offensas: disce que sit parentis & filiorũ
necessitudo. Uiuere pisces sine aqua nequeunt. nec
asue parentis consortio separari ÷ neq a sue altricis dis¬
erni munere: & fit hoc natura quada. ut separati.
noriant᷑ ilico. Neq enĩ ut om̃ia. huiꝰ aeris uiuunt
suppettt. Alio qͥn sub aquis semꝑ ñ possent iuuere ⁊ ñ
olpientes sp̃s infusionẽ. Qd nobis sp̃e : hocillis ẽ aqua.
Sieut nob̾ sp̃c: ita illis aqua iuuendi minstrat subam.
Los. inc̾cluso cõmeatu sp̃e. qr nec breui quidẽ spatio
osumꝰ exortes ẽe uitalis sp̃s. statĩ extinguim᷑: pisceᷤᷤ
ꝑ coracis laxiora penet᷑lia recipit sp̃m.⁊̃ a eissit ipse ple¬

Expanded text:
exsuis abscisaque corporis parte sexum negas, spadonem exsuis abscisaque corporis parte sexum negas, spadonem efficis, ut quod negauit natura in hominibus inpleret audacia. Quam bona autem mater sit aqua etiam hine considera. tu, o homo, docuisti abdicationes patrum m filios, separationes odia offensas: disce quae diuiderent parentis et filiorum necessitudo. uiuere pisces sine aqua non queunt nec a suae parentis consortio separari neque a suae altricis discerni munere, et fit hoc natura quadam, ut separati moriantur ilico. neque enim ut omnia huius aeris uiuunt suppetit; alioquin sub aquis semper non possent uiuere non capientes spiritus infusionem. quod est nobis spiritus illis est aqua. sicut nobisnos intercluso commeatu spiritus, quia ne breui quidem spatio possumus expertes esse uitalis spiritus, statim extinguimur; pisces o per thoracis laxiora penetralia recipit spiritum et, cum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
alteri. s generi suo miscet᷑: trmallꝰ trmallo. liꝰ
lupo. S corpena qͦ castitatẽ unmaculati conubi
generi suo seruat. Itaq habet pudiciciã geners.
scorpena: s reficte. Nesciunt igit̃ alienoꝵ piscĩ
adulterma contagia. sicut ea que coeunt asinoꝵ equaꝵq
inter se genera. magna cura hominũ ꝑpetiant᷑: uł rursꝰ
cũ equus asine miscet᷑: que st̃ uera adulteria nature. Nã
utiq maius ẽ qđ in nature colliuuone cõmictit᷑: qͣm qd̾¬
inꝑsone inuria. Et o homo ista ꝓcuras. int̾pres adult̾is
ium̃talis : & illud animal p̃ciosius putas qd̾ adulterũ.
quã qđ uerũ est. Ipsa generalia confundis. diuersaq
misces semina: atq ad uetitos coitus plerimq eogis in¬
uitos: & hoc industriã uocas. Hoc qr dehonunib
facere ñ potes. ut diuersi generis cõmixtio fetũ p ossit
excutere : tollis homini qđ natus ẽ. & uirũ de uiro

Expanded text:
alteri, sed generi suo miscetur, thymallus thymallo, lupus alteri, sed generi suo miscetur, thymallus thymallo, lupus lupo! scorpaena quoque castitatem inmaculati conubii genensgeneris sui seruat. itaque habet pudicitiam generis scorpaena, sed reficit. nesciunt igitur alieni generis socium adulterina coniugia, sicut sunt ea quae coeunte asinorum equarumque inter se genere magna cura hominum perpetrantur, uel rursus cum equis asinae miscentur, quae sunt uere adulterinae naturae; nam utique maius est qin personae iniuriam. et, homo, ista procuras interpres adulterii iumentalis et illud animal putabas putas, quod adulterinum quam quod uerum est. ipse genera aliena confundis diuersaque misces semina atque ad uetitos coitus plerumque cogis inuitos putabas hoc industriam uocas. hoc quia de hominibus facere non potes, ut diuersi perfunctorie commixtio fetus possit excludere, tollis homini quod natus est et uirum de uiro
Abbreviated transcription (Latin):
tinere ⁊ ñ tantę pisciũ pietati eedat: ͦᷤ Quis ñ muet᷑¬
& stupeat⁊ ut seruet natura in piscib. qd̾ ñ seruat
in hominib :  Nleriq ex suspitione nouercalibꝰ odis
appeticos suos occiłunt filios: alie in fame ut leginꝰ
partus ꝓpͥos comed̾unt. Humanis pignorib mater
sepulchrũ facta ẽ: pisciũ proli parentis ueerus sicut
murus uallo quodã intimor uiscerũ pignora mos¬
fensa conseruat. Diuersa gͥ pisciũ genera:. diues¬
sos usus habent. Alii oua generant: alii uiuos pa¬
riunt atq formatos. & qui oua generant ñ nidos
texunt ite aues: ñ diut᷑ni fotus laborem indiunte
non eũ molestia sui nutriunt. Cecidit ouũ: qd aq
gremio quoq̾a nature sue quasi nutrix blanda fuise¬
pit ⁊ & animal oeleri fotu reddidit. Continuo eñ
tacti parentis animatũ ouũ cecidit: & piscis exuit
um deinde qͣm pura & inuiolata successio. Nulꝰ

Expanded text:
tinere, non tantae piscium pietati cedat? quis non miratutinere, non tantae piscium pietati cedat? quis non miratus stupeat, ut seruet natura in piscibus quod non seruat in hominibus ? plerique ex suspicione nouercalibus odiis adpetitos suos occiderunt filios, aliae in fame, ut legimus, partus proprios comederunt. humanis pignoribus mater sepulchrum facta est, piscium proli parentis uterus sicut murus uallo quodam intimorum uiscerum pignera inoffensa conseruat. diuersa igitur piscium genera diuersos usus habent; alii oua generant, alii uiuos pariunt atque formatos. et qui oua generant non nidos texunt ut aues, non diuturni fotus laborem induunt, non cum molestia sui nutriunt. cecidit ouum, quod aqua gremio quodam naturae suae quasi nutrix blanda suscepit et animal celeri fotu reddidit. continuo enim tactu parentis animatum ouum cecidit et piscis exiuit. tum deinde quam pura et inuiolata successio ! ut nullus